comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pnatores extra pͥmianum baptiratores. pꝰ
pͥmianum rebaptizatores. uniu̾sali concili¬
o suo dãpnarent. ut ex eorum numero post¬
ñ paruum tempus quosdam in honorẽ ep̃a¬
tus sui. felicianum. mustitanum. & p̃cexta¬
tum assuritanum. cogente optato gildonia¬
no. susciꝑent cum omnib quos dampnati
extra baptieauerunt. Qđ si ab eis quos ore
ꝓpͥo tanquam sceleratos & sacͥlegos dap̃na¬
uerunt. & qͦs illi pͥmis scismaticis qͦs uiuos
t̾ra obruit comꝑauerunt ñ macłent᷑. cũ eis
rursus in honore suo receptis communicant.
euigilent aliquando. cogitent quanta ceci
tade. & quanta insania dicant. orbem t̾ra¬
rum ignotis affrorum cͥminib eẽ macłatũ:
& hecditatem xp̃i. que ꝓmissa exhibita ẽ in
omnib gentib. peccatis affrorum ꝑ contagi¬
onem communicationis fuisse deletam: qͣn¬
do se nolunt deletos & macłatos uidi. dũ eis
communicant quorum cͥmina cognita iudi¬

Expanded text:
natores, extra Primianum baptizatores, post natores, extra Primianum baptizatores, post Primianum rebaptizatores, uniuersali concilio suo danon parvum tempus quosdam in honoribus episcopatus sui, Felicianum Mustitanum et Praetextatum Assuritanum cogente Optato Gildoniano susciperent, cum omnibus quos damnati extra baptizaverant. Quod si ab eis, quos ore proprio tanquam sceleratos et sacrilegos damnaverunt, et quos illis primis schismaticis, quos vivos terra obruit , compararunt, non maculantur, cum eis rursus in honore suo receptis communicant; evigilent aliqutate et quanta insania dicant orbem terrarum ignotis Afrorum criminibus esse maculatum et hereditatem Christi, quae promissa exhibita est in omnibus gentibus, peccatis Afrorum per contagionem communicationis fuisse deletam, quando se nolunt deletos et maculatos uideri, dum eis communicant, quorum crimina cognita iudi
Abbreviated transcription (Latin):
uehem̃tissime decestatur innocentia cecilia¬
ni fuisse seꝑatos. Que si uoluerit. audiet et
tacebit: ce desinet insidiari ueritati: qͣnꝗͣ nosũ
tã de isti documentis p̃sumamꝰ. quã de scͥptis
sa est in omnibus gentib: unde isti nefario
scismate seꝑati. iactant cͥmina in paleam
messis dñice. que necẽe ẽ usq ad finem per¬
mixta toleretur: donec ultimo iudicio tota
area uentiletur. Unde manifestum ẽ ista cri¬
inina seu tiera seu falsa. non ꝑtinẽ ad frum̃ta
dñica. qͤ ꝑ totum agrum id est mundum.
usq in finem scłi oportet cresc̾e. sicut ñ falsꝰ
angłs in huiꝰ errore: s dñs in eugłio loquit᷑.
Ido q in xp̃ianos innocentes. qͥ ꝑ totũ orbe
malis. xp̃ianis tamquam palee sue. uelata¬
niis ꝑmixti sunt. multa falsa cͥmina & ua¬
na iactanctantibus his miseris donatistis.
merito dds reddidit: ut maximianistas apd̃
carthaginem scismaticos suos pͥmiani dam¬

Expanded text:
uehementissime detestatur innocentia Caeciliauehementissime detestatur innocentia Caeciliani fuisse superatos. quae, si uoluerit, audiet et tacebit et desinet insidiari ueritati. Quamquam nos non tam de istis documentis praesumamus quam de scripturis sa est in omnibus gentibus. unde isti nefario schismate separati iactant crimina in paleam messis dominicae, quae necesse est usque ad finem permixta toleretur, donec ultimo iudicio tota area uentiletur. unde manifestum est ista crimina seu uera seu falsa non pertinere ad frumenta dominica, quae per totum agrum, id est istum mundum usque in finem saeculi oportet crescere, sicut non falsus angelus in huius errore sed dominus in euangelio loquitur. ideoque in Christianos innocentes, qui per totum orbem malis Christianis tamquam paleae suae uel zizaniis permixti sunt, multa falsa crimina et uana iactantibus his miseris Donatistis merito deus reddidit, ut Maximianistas apud Carthaginem schismaticos suos, Primiani dam
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunicatꝰ. hec om̃a indicus ꝓdidit: que cer¬
tis documentis & responsiomibus testium. ꝙ
recitacione gestorum. & multarũ epłatum.
luce clarius constiterunt. Multa sunt alia.
que illi recites. si ñ contentiose agere. s pru¬
dent̾ audire uoluerit: p̃ces donatistarũ ad
constantinum. ut ꝓpt̾̃ ipsam causam int̾
affros epõs dirimendã. iudices ex gallia e¬
piscopos mittẽt: litteras & eiusdem imꝑato¬
ris. uͥ epõs misit ad urbem romam: gesta qͦq
in urbe roma. uͥ ab ep̃is quos ille miserat
causa cognita atq discussa est. Item q allaᷤᷤ
licteras. ubi declarat memoratus imꝑator coᷤᷤ
apud se de collegarum suoꝵ iudicio. id et
epõrum qͦs ad urbem romam miserat fius¬
se conquestos: uͥ &̃ alios epõs uoluit apud are¬
latum udicare: uͥ isti & ab istorũ iudicio ad
cundem imꝑatorem appellauerunt: u postre¬
mo causam int̾ partes ipse cognouit:uͥ eos

Expanded text:
communicatus, haec omnia iudiciis prodidit, quae cercommunicatus, haec omnia iudiciis prodidit, quae certis documentis et responsionibus testium et recitatione gestorum et multarum epistularum luce clarius constiterunt. Multa sunt alia, quae llli recites, si non contentiose agere sed prudenter audire uoluerit: preces Donatistarum ad Constantinum, ut propter ipsam causam inter Afros episcopos dirimendam iudices ex Gallia episcopos mitteret; litteras etiam eiusdem imperatoris, ubi episcopos misit ad urbem Romam; gesta quoque in urbe Roma, ubi ab episcopis, quos ille miserat, causa cognita atque discussa est; itemque alias litteras, ubi declarat memoratus imperator eos apud se de collegarum suorum iudicio, id est episcoporum, quos ad urbem Romam miserat, fuisse conquestos, ubi etiam alios episcopos uoluit apud Arelatum iudicare, ubi isti et ab ipsorum iudicio ad eundem imperatorem appellauerunt, ubi postremo causam inter partes ipse cognouit, ubi eos
Abbreviated transcription (Latin):
tiniensi. hoc ẽ ciuitatis ur̃e ep̃orum ordine
blandiatur: recita recita illi gesta apud mu
uanus tec̃ eius subdiaconus fuerit. & cũ illo
tradidĩt. ꝓferens instrumenta dñica. & que
diligent̾ fuerant ocultata. capitulatam ar¬
genteam. & lucernã argenteã: ita ut ei dicer&
uictor qͥdam. mortͥus fueras si ñ illas inuenis
ses. hunc iste siluanus manifestis simum tͣdito¬
natum. Quiescat gͦ suꝑba eorum lingua: &
cognoscat cͥmina sũa: ne delirans loquatur
aliena. Recita illi &̃ si uoluerit gesta eccłasti¬
ca eiꝰdem scdi tigistani. ĩ domotirbani donatiba¬
bita. uͥ confessos tͣditores iudici dõ dimisit. do¬
natum masculitanum mnarmum ab aqͥs tibi¬
litanis. donatum calamensem. cũ qͥb confes¬
sis tͣditorib memoratum tͣditorem siluanũ
eis ordinauit epĩn. Recita illi gesta apud
zenophilum consularem: uͥ nundinariꝰ qͥdã
diaconus iratus siluano qđ ab eo fuerit ex¬

Expanded text:
tinensi, hoc est ciuitatis uestrae episcoporum ordine tinensi, hoc est ciuitatis uestrae episcoporum ordine blandiatur, recita illi vanus tunc ejus subdiaconus fuerit, et cum illo tradiderit proferens instrumenta dominica, etiam quae diligenter fuerant occultata, capitulatam argenteam, et lucernam argenteam, ita ut ei diceret Victor quidam: Mortuus fueras, si ses.\' hunc iste Siluanum, manifestissimum traditonatum. quiescat ergo superba eorum lingua et cognoscat crimina sua, ne delirans loquatur aliena. recita illi etiam, si uoluerit, gesta ecclesiastica eiusdem Secundi Tigisitani in domo Urbani Donati habita, ubi confessos traditores iudici deo dimisit, Donatum Masculitanum, Marinum ab Aquis Tibilitanis, Donatum Calamensem, cum quibus confessis traditoribus memoratum traditorem Siluanum eis ordinauit episcopum. recita illi gesta apud Zenophilum consularem, ubi Nundinarius quidam diaconus iratus Siluano, quod ab eo fuerit ex
Abbreviated transcription (Latin):
co ariastasius. In hoc ordine successionis. nul¬
lus donatista ep̃c inuenitur: sed ex tͣnũso ex
affrica ordinatũ miserunt. qͥ paucis p̃sidenᷤ
affris in urbe roma montesiũ. uel cu tupitarũ
uocabulum ꝓpagauit. In illum autẽ ordinẽ
epõrum. qͥ dicitur ab ipso petro usq ad anas¬
tasium. qͥ nunc in eandem cathedram sedet :¬
ꝙ si qͥs quam traditor ꝑ illa temꝑa subrepsis¬
set. nichil p̃iudicaret eccłe. & innocentib xp̃ia¬
nis. qͥbus dñs ꝓuidens ait de p̾positis malis. q̃
dicunt facite. que autem faciunt face̾ nolite.
dicunt enim & ñ faciunt: ut certa sit spes fide¬
lis. que ñ in homine sed in dño collocata. nũꝙ̃
tempestate saclegi scismatis dissipetur. sicut isti
dissipati sunt. qui legunt in codicib scĩs eccłas
qͥb apłi sc̃i scͥpserunt: & nullum in eis habent
epm̃. Quid autem ꝑu̾sius. & insaniꝰ: quam lec¬
toribus easdem epłas legentib dicẽ pax tecũ:

Expanded text:
cio Anastasius. in hoc ordine successionis nulcio Anastasius. in hoc ordine successionis nullus Donatista episcopus inuenitur. sed ex transuerso ex Africa ordinatum miserunt, qui paucis praesidens Afris in urbe Roma Montensium uel Cutzupitarum uocabulum propagauit. In illum autem ordinem episcoporum, qui ducitur ab ipso Petro usque ad Anastasium, qui nunc eandem cathedram sedet, etiam si quisquam traditor per illa tempora subrepsisset, nihil praeiudicaret ecclesiae et innocentibus Christianis, quibus dominus prouidens ait de praepositis malis: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim et non faciunt, ut certa sit spes fidelis, quae non in homine sed in domino conlocata numquam tempestate sacrilegi schismatis dissipetur, sicut isti dissipati sunt, qui legunt in codicibus sanctis ecclesias, quibus apostoli scripserunt, et nullum in eis habent episcopum. quid autem peruersius et insanius quam lectoribus easdem epistulas legentibus dicere: \'Pax tecum
Abbreviated transcription (Latin):
in semine tuo benedicentur om̃s gentes. Has gͦ
ꝓmissiones tenenti. si tͥ angis de celo dicẽt dimit¬
te xp̃ianitattm orbis t̾re. & tene partis donati.
partem contrudere conaretur. & alienare a ꝓmis¬
sis di. Si enim ordo ep̃orum sibi succedentium
consid̾andus ẽ: quantocertius. & uere salubt̃
ab ipso petro numeramus: cui totiꝰ eccłe figu
lmo siemens: clementi anacletus: anacleto
uaristus. euaristo sixtꝰ. sixto telesphoruᷤ. te¬
lesphoro hyginus: hygino anicetꝰ: aniceto
pius: pio Sothen: socheri alexanden: alexan¬
aro uictor: uictori ⁊ephirinus: zephirino sa¬
lixtus: calixto urbanus: urbano pontia nuꝰ.
pontiano anterus: anthero fabianus: fabiano
corneliꝰ: cornelio lucius: lucio stephanus. Ste¬
phano sixt: sixto dionisiꝰ: dionisio felix: fe¬
lici euthicianus: euticiano Gaius: Gaio orar¬
cellus marcello eusebiꝰ: eusebio melchiades:
melchiadi siluest̃: siluestro marcus: marco Iulrꝰ:
iulio liberiꝰ liberio samasꝰ: damaso siricꝰ. Siti¬

Expanded text:
In semine tuo benedicentur omnes gentes. has ergo promissiones tenenti si tibi angelus de caelo diceret: \'Dimitte Christianitatem orbis terrae et tene partis Donati, partem contrudere conaretur et alienare a promissis dei. Si enim ordo episcoporum sibi succedentium considerandus est, quanto certius et uere salubriter ab ipso Petro numeramus, cui totius ecclesiae Lino Clemens, Clementi Anacletus, Anacleto Euaristus, Euaristo Sixtus, Sixto Telesphorus, Telesphoro Hyginus, Hygino Anicetus, Aniceto Pius, Pio Soter, Soteri Alexander, Alexandro Victor, Victori Zephyrinus, Zephyrino Calistus, Calisto Urbanus, Urbano Pontianus, Pontiano Antherus, Anthero Fabianus, Fabiano Cornelius, Cornelio Lucius, Lucio Stephanus, Stephano Sixtus, Sixto Dionysius, Dionysio Felix, Felici Eutychianus, Eutychiano Gaius, Gaio Marcellus, Marcello Eusebius, Eusebio Melchiades, Melchiadi Siluester, Siluestro Marcus, Marco Iulius, Iulio Liberius, Liberio Damasus, Damaso Siricius, Siri
Abbreviated transcription (Latin):
quit̃. & laudis eiꝰ plena ẽ c̾ra: ab affrico enĩ po¬
sita ẽ hirłm: sic̃ legit᷑ in libro ihunaue unde
nomen xp̃i diffusũ ẽ. ⁊ ibi est mons umbrosus
mons oliueti. unde ascẽdit in celum. ut opirit ce¬
los uͥtꝰ eiꝰ: & impleret᷑ eccła ꝑomnem t̾ram lau¬
dis eius. Ubi agnoumꝰ xp̃m in eo qd̃ scͥptũ ẽ. sic̃
ouis adimmolandum ductꝰ est. ꝙ sic̃ agnꝰ coram
tondente se fuit sine uoce. sic ñ aꝑuit oo suum:
& cet̾a que illic de eiꝰ passione leguntur ibi ag¬
nouimus & eccłam. in eo qd illic dicit᷑. letare ae¬
rilis que ñ paris. erumpe & clama que ñ par¬
duris: qm̃ multi fili deserte. magis quam eiꝰ
que habet uirum. Orxit enim dñs: dilata lo¬
cum tab̾nacłi tui. & aulas tuas confige. & ñ ẽ
nistram extende. Semen enim tuum ħditabit
gentes: & ciuutates que deserte erant inhabitabi
Non ẽ qd̾ metuas: p̃ualebis enim: nec crubescas
qd detestabił fueris. confusionem enim imꝑpe¬

Expanded text:
quitur: Et laudis eius plena est terra. ab Africo enim posita est Hierusalem, sicut legitur in libro Iesu Naue, unde nomen Christi diffusum est; et ibi est mons umbrosus, mons oliueti, unde ascendit in caelum, ut cooperiret caelos uirtus eius et impleretur ecclesia per omnem terram laudis eius. ubi agnouimus Christum in eo, quod scriptum est: Sicut ouis ad immolandum ductus est et sicut agnus coram tondente se fuit sine uoce, sic non aperuit os suum et cetera, quae illic de eius passione dicuntur, ibi agnouimus et ecclesiam in eo, quod illic dicitur: Laetare sterilis, quae non paris, erumpe et exclama, quae non parturiquae habet virum. Dixit enim Dominus, Dilata locum tabernaculi tui, et aulas tuas confige; non est nistram partem extende. Semen enim tuum haereditabit gentes, et civitates quae desertae erant, inhabitabis, non est quod metuas. Praevalebis enim, nec erubescas quod detestabilis fueris. Confusionem enim in pe
Abbreviated transcription (Latin):
neta offerent. reges arabum & saba dona ad¬
ducent. & ad orabunt eum om̃s reges t̾re om̃s
sum. fregisse omnia regna t̾re. utiq illa que de
culturis demonum p̃sumebant: ibi agnouimꝰ⁊
eccłam. in eo qđ dictũ ẽ. lapidem ip̃m creuis¬
se. ꝙ factum montem magnum: &e repleuies e
uniu̾sam t̾ram. Ubi agnouimꝰ xp̃m in eo qđ
scͥptum ẽ p̃ualebit ans adũsus eos. ꝙ ext̃mi¬
nabit om̃s dõs gentium t̾re: ibi agnouimꝰ et¬

Expanded text:
fferent, reges Arabum et Saba dona adducent et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes sum fregisse omnia regna terrarum utique illa, quae de culturis daemonum praesumebant, ibi agnouimus et ecclesiam in eo, quod dictum est lapidem ipsum creuisse et factum montem magnum et repleuisse omnem terram. ubi agnouimus Christum in eo, quod scriptum est: Praeualebit dominus aduersus eos et exterminabit omnes deos gentium terrae, i
Abbreviated transcription (Latin):
est xp̃c. ibi agnouimꝰ eccłam. de qua dicit ds
ad abra̾am. in semine tuo benedicent᷑ om̃s gen-¬
tes.Ibi agnouumꝰ xp̃m in psalmo de se ꝓpħian¬
tem. dns dixit ad me. filius meus estu. ego ho¬
die genuite: ibi agnoumꝰ eccłam in eo qđ seqͥ¬
tur. postula a me. & dabo tͥ gentes heditatem
tuam. & possesionem tuam t̾mmnos t̾re. Ubi

Expanded text:
us Ecclesiam, de qua dicit Deus ad Abraham, In semine tuo benedicentur omnes gentes . Ubi agnovimus Christum in Psalmo de se prophetantem, Dominus dixit ad me, Filius meus es tu; ego hodie genui te; ibi agnovimus Ecclesiam, in eo quod sequitur, Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam t
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt. Non gͦ ꝓpt̾ malos in mala disscnsione
peamus: quamius uros maiores ñ ȩxecratores
malorum. sed accusatores innocentum fuisse: si
uelitis possimus ostendere: Sed qͥcunq illi. & qua¬
lescũq fuerint:portent. sarcinas suas. Ecce scͥp¬
ture comunes: ecce ũ nouimꝰ. xp̃m: ecce ũ nouimꝰ
eccłam. Si xp̃m ip̃m tenetis: ipsãeccłiã qͣre ñ te¬
netis: Si in ip̃m xp̃m quem legitis & ñ uidetis.
tam̃ ꝓpt̾ uĩtatem scͥpturarum creditis: quare ec¬
clesiam negatis. quam &̃ tudetis &legitis: Hec uo¬
bis dicendo. & ad hoc bonum pacis. & unitatis. &
caritatis uos cõpellendo. inimici uob̃ facti sumꝰ: &
mandatis qͥa occiditis nos qͥ tũtatem uobis dici¬
mus. & in errore uos pire quantum possumꝰ ñ ꝑ¬
mittimus. Tindicet nos qs de uob̃: ut ipm erro
rem in uob̾ octidat: & nob̾ cũ de uitate gaudeatis:¬

Expanded text:
faciunt. Non ergo propter malos in mala dissensione faciunt. Non ergo propter malos in mala dissensione pereamus, quamuis uestros maiores non execratores malorum sed accusatores innocentium fuisse, si uelitis, possimus ostendere. sed quicumque illi et qualescumque fuerint, portent sarcinas suas. ecce scripturae communes, ecce ubi nouimus Christum, ecce ubi nouimus ecclesiam. si Christum ipsum tenetis, ipsam ecclesiam quare non tenetis? si in ipsum Christum, quem legitis et non uidetis, tamen propter ueritatem scripturarum creditis, quare ecclesiam negatis, quam et legitis et uidetis? haec uobis dicendo et ad hoc bonum pacis et unitatis et caritatis uos compellendo inimici uobis facti sumus et mandatis, quia occidetis nos, qui ueritatem uobis dicimus et in errore uos perire, quantum possumus, non permittimus. uindicet nos deus de uobis, ut ipsum errorem uestrum in uobis occidat et nobiscum de ueritate gaudeatis
Abbreviated transcription (Latin):
colligenda ꝓiciamus: aut diruptis ꝑscismata
retib. dum quasi malos pisces cauenꝰ in ma¬
re ꝑnitiose lib̾tatis exeamus. ꝑ ropt̾ hoc enĩ. his
atq aliis similitudinib dñs seruorum suorũ
tolcrantiam confirmauit:nedum se hompu¬
tant maloꝵ ꝑmixtione culpari. ꝑ humanas
& cemerarias dissensiones. aut paruulas ꝑdant
aut pariuili ꝑeant: qđ usq ad eo celestis magift̾
cauendum p̾monuit: ut cẽ de ppositis maliꝰ ple¬
bem securam facẽt. ne ꝓpt̾ illos doct̾ne salutariᷤ
cathedra deserẽtut. in qua cogunt᷑ mali ꝙ̃ bona
dicẽ: neq enim sua sunt que dicunt sed cĩ: qͥ in
cathedra unitatis doctnam posit ũtatis Prom̃
ille uerax &e ipã uĩtas de p̾positis sua mala faci¬
entib. & dĩ bona dicentib. ait. Que dicunt faci¬
te qͥ autem facuint sacuint fact nolite: dicunt
emm o non faciunt.Non utiq dice̾t que faci¬
unt facẽ nolite: nisi manifesta eeñt mala que

Expanded text:
colligenda proiciamus aut disruptis per schismata colligenda proiciamus aut disruptis per schismata retibus, dum quasi malos pisces cauemus, in mare perniciosae libertatis exeamus. propter hoc enim his atque aliis similitudinibus dominus seruorum suorum tolerantiam confirmauit, ne, dum se boni putant malorum permixtione culpari, per humanas et temerarias dissensiones aut paruulos perdant aut paruuli pereant. quod usque adeo caelestis magister cauendum praemonuit, ut etiam de praepositis malis plebem securam faceret, ne propter illos doctrinae salutaris cathedra desereretur, in qua coguntur etiam mali bona dicere. neque enim sua sunt, quae dicunt, sed dei, qui in cathedra unitatis doctrinam posuit ueritatis. proinde ille uerax et ipsa ueritas de praepositis sua mala facientibus et dei bona dicentibus ait: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite; dicunt enim et non faciunt. non utique diceret: Quae faciunt, facere nolite, nisi manifesta essent mala, quae
Abbreviated transcription (Latin):
nũquam conuincẽ. ñquam ostendẽ potuistis: tĩ
dico qͥa uri potiꝰ in tali cͥmine decech. ꝙ confees:
manifestantut. Quid ad nos ꝑtinet de sarcinis
alienis. ñ ut qͦs possumus corrigamꝰ uel correc¬
tione. uel qualicunq disciplina in spũ matisue¬
tudinis. & diligentia caritatis: Quos autẽ corri¬
gere non ualemꝰ. &e si nectositas cogit ꝓ salutt
ceterorum ut dĩ sacramenta nobiscum cõmu¬
nicent. peccatis tamen eorum non comumecinus:
qđ non fit nͥ consentiendo & fauendo. Sic tnim
cos in isto mundo in quo eccła catholica ꝑ omo
genteᷤ diffunditur. quem agrum sium dns di¬
cit. tamquam zizania inter tͥcicum. uel in hac
unicatis arca tamquam paleam frumento pi¬
xtam. uel intra retia ũbi & sacramenti. tanquã.
malos pisces cum bonis inclusos usq ad temp̾
messis. aut uentilationis. aut littoris toltra¬
mus. ne ꝓpt̾ illos eradicemus & triticum. auit
grana nuda ante tempus de area sepata. ñ
in horteum mittenda purgemus. sco uolatilibꝰ

Expanded text:
e potuistis. non dico, quia uestri potius in tali crimine detecti et confessi manifestantur; quid ad nos pertinet de sarcinis alienis, nisi ut, quos possumus, corrigamus uel correptione uel quacumque disciplina in spiritu mansuetudinis et diligentia caritatis, quos autem corrigere non ualemus, etiam si necessitas cogit pro salute ceterorum, ut dei sacramenta nobiscum communicent, peccatis tamen eorum non communicemus, quod non fit nisi consentiendo et fauendo? sic enim eos in isto mundo, in quo ecclesia catholica per omnes gentes diffunditur, quem agrum suum dominus dicit, tamquam zizania inter triticum uel in hac unitatis area tamquam paleam frumento permixtam uel intra retia uerbi et sacramenti tamquam malos pisces cum bonis inclusos usque ad tempus messis aut uentilationis aut litoris toleramus, ne propter illos eradicemus et triticum aut grana nuda ante tempus de area separata non in horreum mittenda purgemus, sed uolatilibus
Abbreviated transcription (Latin):
decessore meo relicta ÷ eccłȩ. sed int̃ antiqua
ciꝰ predia possidetur. & antique alteri eccłe

Expanded text:
decessore meo relicta est ecclesiae, sed inter antiqua eius praedia possidetur et antiquae alteri eccle
Abbreviated transcription (Latin):
homo qui in eccła meç dispensationi credita. iã legẽ
ceꝑat. et ñ semel s tt̾um et t̾cio. apud subsanã. ⁊ prb̃ro
subsanensis eccłe comitatus. et apud turres. ⁊ apd̃
erau. et apud uerbalis leg̾at. i fuisse lector possit aut
debeat iudicari. Et sicut nos qđ postea nob̃ inuttis fa¬
ctumẽ. dõ iubente correximꝰ: sic et tuqd pͥus te nesci¬
ente factumẽ. eodem iubente corrige similit̾. Neq enĩ
uereor ne tu parũ intelligas. qͣntus aditꝰ aꝑit᷑ ad dis¬
soluendũ ordinẽ eccłastice discipline. si alt̾ius eccłe
clericus cuicũq iurauit qđ abipsoñ sit recessurus.
cum secũ eẽ ꝑmittat. ideo se fac̾e affirmans. ne auctor
sit eiusꝑiurii. cum ꝓfecto qui hoc ñ sinet nec illum
apud ipsum remanẽ ꝑmittet. quia de se ñ de alt̾o iu¬
rare potuit. ipse pacificã iegulã sine aliqua repre¬

Expanded text:
homo, qui in . ecclesia meae dispensationi credita iam legere homo, qui in . ecclesia meae dispensationi credita iam legere coeperat et non semel sed iterum et tertio apud Subsanam et presbytero Subsanensis ecclesiae comitatus et apud Turres et apud Cizau et apud Verbalis legerat, non fuisse lector possit aut debeat iudicari. et sicut nos, quod postea nobis inuitis factum est, deo iubente correximus, sic et tu, quod prius te nesciente factum est, eodem iubente similiter corrige. neque enim uereor, ne tu parum intellegas, quantus aditus aperitur ad dissoluendum ordinem ecclesiasticae disciplinae. si alterius ecclesiae clericus cuicumque iurauerit, quod ab ipso non sit recessurus, eum secum esse permittat ideo se facere adfirmans, ne auctor sit eius periurii, cum profecto, qui hoc non sinet nec illum apud ipsum remanere permittet, quia de se, non de altero iurare potuit, ipse pacificam regulam sine aliqua repre
Abbreviated transcription (Latin):
dantes uincłin caritatis. ut ñ possideam᷑ a sathana.¬
ñ enim ignoramꝰ m̃tes eiꝰ. quid aliud fac̾e debumꝰ. nͥ
obtemꝑare uoluntati tuȩ. quiñ putasti qđ factum
ẽ corrigi potuisse. nͥ ipse in quotͥ iniuriã factã ẽẽ con¬
queieris. iuri tuo redderet᷑: Hoc etiam fr̾ ipse caro.do.¬
nius. qͣmuis ñ post leuem animi ꝑturbationẽ de qͣ
peco ut ores ꝓ ullo. tam̃ xp̃m in te cogitans eqͣnimit̾
fecit. Et cum adhuc ego utrũ apud nos remorante ti¬
motheo alias ad tuã gerinanitatẽ. litt̾as mitterem.
cogitandũ putarem. ueritus ẽ ipse pat̾nam cõmo¬
nitionẽ tuam. et p̃cidit delib̾ationẽ meã. ñ solum si¬
nens. s eciã instans. ut tͥ tunotheus reddẽt᷑. Ego aũ
fr̃ seuere: causã meã iudicio tuodimitto. Certus sũ
enim xp̃m habitare in corde tuo. ꝑ quẽ te obsecro ut
ipsum consulas tuȩ m̃tis subditx p̃sidentẽ. utrum

Expanded text:
derantes uinculum caritatis, ut nderantes uinculum caritatis, ut noramus mentes eius, quid aliud facere debuimus nisi obtemperare uoluntati tuae, qui non putasti, quod factum est, corrigi potuisse, nisi ipse, in quo tibi iniuriam factam esse conquereris, iuri tuo redderetur? hoc etiam frater ipse Carcedonius quamuis non post leuem animi perturbationem, de qua peto ut ores pro illo, tamen Christum in te cogitans aequanimiter fecit. et cum adhuc ego, utrum apud nos remorante Timotheo alias ad tuam germanitatem litteras mitterem, cogitandum putarem, ueritus est ipse paternam commotionem tuam et praecidit deliberationem meam non solum sinens sed etiam instans, ut tibi Timotheus redderetur. Ego autem, frater Seuere, causam meam iudicio tuo dimitto. certus sum enim Christum habitare in corde tuo, per quem te obsecro, ut ipsum consulas tuae menti sibi subditae praesidentem, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
male egisse cognoscerent et dolerent.Monendo aũ
correrimus pͥmo om̃s ut deinceps talia ñ auderent.
ne iram di exꝑirentur. deinde p̃cipue timotheũ
qui sola uiratione se cogi dicebat ad tuam ꝑgere
caritatem. ut si sc̃itas tua qd̃ forte sꝑabamus cõ¬
sid̾ans quȩ simul locuti fu̾imꝰ. ꝓpt̾ infirmorum
rationis. equissimo animo do seruiret. eui sumus
rationem nr̃oꝵ actuum reddituri. Ipsum qͦ fiẽm
carcedoniũ quantũ potuinꝰ monendo ad hoc ꝑ¬
dupteramꝰ. ut etiã ipse patientissime acciꝑet qͥcqͥd
de illo fieri consei uande eccłastice discipline ꝓuisio
et necessitas cogeret. Drando aitẽ correx̾am᷑ nos
ipsos: ut ec gub̾nationes et exit consilioꝵ nr̃orum
misecłiȩ dd̃i cõm̃daremꝰ et si quid indignationis nos
momorderat. subilliꝰ medicinalẽ dext̾am confugien¬
dosanarem᷑. Eccc qͣminulta partim obiurgando. par¬
tim monendo. partim orando corrȩx̾amꝰ. Et nc̃ consi¬

Expanded text:
male egisse cognoscerent et dolerent. Monendo autem male egisse cognoscerent et dolerent. Monendo autem correximus, primo omnes, ut deinceps talia non auderent, ne iram Dei experirentur: deinde praecipue Timotheum, qui sola juratione se cogi dicebat ad tuam pergere Charitatem; ut si Sanctitas tua, quod fore sperabamus, considerans quae simul locuti fuerimus, propter infirmorum rationis aequissimo animo deo seruiret, cui sumus rationem nostrorum actuum reddituri. ipsum quoque fratrem Carcedonium, quantum potuimus, monendo ad hoc perduxeramus, ut etiam ipse patientissime acciperet, quicquid de illo fieri conseruandae ecclesiasticae disciplinae prouisio et necessitas cogeret. orando autem correxeramus nos ipsos, ut et gubernationes et exitus consiliorum nostrorum misericordiae dei commendaremus et, si quid indignationis nos momorderat, sub illius medicinalem dexteram confugiendo sanaremur. ecce quam multa partim obiurgando, partim monendo, partim orando correxeramus. Et nunc consi
Abbreviated transcription (Latin):
conus timotheus p̃ter meum consiliũ et uoluntatẽ
cum quid de illo agendum cẽt. ad huc inter nr̃as
alt̾nas sententias delib̾atio nutaret. Ecce ad huc
dolco: qͣmiuis iam adte redicrit. inqͦ nos tuȩ uolun¬
tati paruisse ñ penitit. Audictiam qͥd obuirgando
quid monendo. qͥd orando correxerimꝰ et anteqͣm
hinc cẽt ꝓ fectus: ne ad huc ꝓpt̃ta uideat᷑ tͥ. nichil
a nob̃tunc fuisse orrectum quia ñdum ad uos ip¬
se redicrat. Obiurgando correximꝰ. pͥmo ipsum qͥ
tͥ ñ obtemꝑauit: ut inconsulto fr̃e carcedonio ad
tuã sanc titatim ante ꝓficiscercẽ. unde origo nr̃e¬
tbulationis exorta ẽ: deinde ptb̃rm ec uerinum ꝑ
quos ut ordinaret᷑. factum ẽẽ comꝑimus. Cum
enim om̃s obirgantib nobis hec omnia ñ
recte facta ẽẽ confessi sunt. et ut sͥ ignosceretur
correctos Neq enim agere pot̾ant ut facta non
ẽẽnt. s nec nos aliud obuirgando agebamꝰ. nͥ ut se

Expanded text:
conus Timotheus praeter meum consilium et uoluntatem, conus Timotheus praeter meum consilium et uoluntatem, cum, quid de illo agendum esset, adhuc inter nostras alternas sententias deliberatio nataret. ecce adhuc doleo, quamuis iam ad te redierit, in quo nos tuae uoluntati paruisse non paenitet. Audi etiam, quid obiurgando, quid monendo, quid orando correxerimus et ante, quam hinc esset profectus, ne adhuc tibi propterea uideatur nihil a nobis tunc fuisse correctum, quia nondum ad uos ipse redierat. obiurgando correximus primo ipsum, qui tibi non obtemperauit, ut inconsulto fratre Carcedonio ad tuam sanctitatem ante proficisceretur, unde origo bulationis exorta est; deinde presbyterum et Verinum, per quos ut ordinaretur factum esse comperimus. Cum enim omnes objurgantibus nobis haec omnia non recte facta esse confessi sunt, et ut sibi ignosceretur correctos. Neque enim agere poterant ut facta non essent; sed nec nos aliud objurgando agebamus, nisi ut se
Abbreviated transcription (Latin):
ubi hoc sine angustia fieri possit. ut tanta ibi sũ¬
ma decracta ñ minꝰ qͣmȩqualis ꝓnumero cohabi¬
tantium pars ad nr̃os ꝑueniat.x
Nõ beatissimo et uenerabili et sincerissi¬
ma caritate amplectendo fr̃i et consacer¬
doti seuero et qui tecum sunt fr̃ib: augu¬
stinus et fr̃s qui mecum sunt in dño salutẽ
Si dicã quȩ me ipsa causa cogit dicere: ubi erit
sollicitudo caritatis: Si autem ñdicam : uͥ erit
lib̾tas amicitie:Yeruntam̃ fluctuans interim
elegi me purgare: potius quam te arguere Scͥpsi¬
sti te mirati cũ dolore nr̃o tolrare uoluisse. quod
correctione emendari potiusset: quasi ñ sint do¬
lenda quȩ mala facta sunt. etiam si qͣntum pos¬
sunt. postea corrigunt᷑. aut ñ id maxime toleran¬
dum sit. quod cum manifestum sit ꝑpcrã factum
fieri ñ possit infectũ. Desine itaq mitari fr̃ sinceris¬
sime. Namordinatus ẽ apud subsanam subdia¬

Expanded text:
ubi hoc sine angustia fieri possit, ut tanta ibi sumubi hoc sine angustia fieri possit, ut tanta ibi summa detracta non minus quam aequalis pro numero cohabitantium pars ad nostros perueniat. NO BEATISSIMO ET VENERABILI ET SINCERISSIMA CARI- TATE AMPLECTENDO FRATRI ET CONSACERDOTI SEVERO ET QVI TECUM SUNT FRATRIBUS AUGUSTINUS ET FRATRES QVI MECUM SUNT IN DOMINO SALUTEM. Si dicam, quae me ipsa causa cogit dicere. ubi erit sollicitudo caritatis? si autem non dicam, ubi erit libertas amicitiae? uerum tamen fluctuans interim elegi me purgare potius quam te arguere. scripsisti te mirari cum dolore nostro nos tolerare uoluisse, quod correctione emendari potuisset, quasi non sint dolenda, quae male facta sunt, etiam si, quantum possunt, postea corriguntur, aut non id maxime tolerandum sit, quod, cum manifestum sit perperam factum, fieri non possit infectum. desine itaque mirari, frater sincerissime. nam ordinatus est apud Subsanam subdia
Abbreviated transcription (Latin):
didraginas que tc̃ exigebant᷑ soluerent. Nou̾at
enim aliudius qđ nicħ tale debebat. s eo iure tri¬
butum ei ille soluebat. quoiure qiximꝰ heredem
prb̃ri honorati. successurũ fuisse. si anteqͣm rem
suam uł donaret uł uendet. moreret᷑. Qm̃qͣm in ipso
dium ñ exigit. certus conscientia. qđ rectissime exi¬
geret. s nicħ aliud qͣm suspicionẽ deuitans. bonũ
odorem xp̃i turbantẽ. et ab illa maligna specie
sese abstinens. ineis regionib. ubi hoc nouerat¬
oportere. et forte anteqͣm tͥsticiam hominũ fuis¬
sec exꝑtus. S nos tardiores: uł exꝑti corrigamꝰ
qd p̃uidere debuim̃. Postremo quia omnia timeo:
et nemini in digressu nr̃o quid ꝓposueris. qđ me fr̃s
tagastenses teneant debitorem indimidio illus
p̃eii. si hoc iustum ẽẽ liquido ꝑspicis. ea dũtarat
conditione. ñ abnuo. ut cum habuero redlã. idẽ
cum aliquid tĩnobuenerit ypponiensi monast̾io.

Expanded text:
didrachmas, quae tunc exigebantur, soluerent. nouerat didrachmas, quae tunc exigebantur, soluerent. nouerat enim aliud ius, quo nihil tale debebat; sed eo iure tributum ei ille soluebat, quo iure diximus heredem presbyteri Honorati successurum suam vel donaret, vel venderet, moreretur. Quanquam in ipso dium non exigit, certus conscientia quod rectissime exigeret; sed nihil aliud quam suspicionem devitans, bonum Christi odorem turbantem, et ab illa maligna specie sese abstinens, in eis regioniboportere, et forte antequam tristitiam hominum fuisset expertus. sed nos tardiores uel experti corrigamus, quod praeuidere debuimus. Postremo, quia omnia timeo et memini, in digressu nostro quid proposueris, quod me fratres Tagastenses teneant debitorem in dimidio illius pretii, si hoc iustum esse liquido perspicis, ea dum taxat condicione non abnuo, ut, cum habuero, reddam, id est cum aliquid tantum obuenerit Hipponiensi monasterio,
Abbreviated transcription (Latin):
Excepta illoꝵ tristicia quã exꝑti sumꝰ. ne qͥd forte. ipse
fallerer. sicut fieri solet. dum in sententiã meã ꝓcli¬
uior erro narraui causamfr̃i et college nr̃o sansu¬
gens qđ ittͥq nr̃m uisum sit cum illis resisteremus.
Uehement̾ exhorruit. et nob hoc uisum ẽẽ miratus ẽ:
nulla re alia ꝑmotus. nͥ ipsa specie feda. ñ nr̃a s cuiꝰ¬
libet uita ac morib indignissima. Proinde obsecro
ut epłam qͣm cis commun nomine scͥpsi. subscͥptã
ñ differas mittere. Et si forte illic illud iustũ acutissi¬
me ꝑuides. ñ cogantur infirmi uͦ discere. qđ ego ñdũ
intelligo. ut hoc circa eos in hac causa seruetur qđ
dñs ait. Multa habeo uob̃ dicere: s. ñ potestis illa
portare mͦ. Tali quippe infirmitati parcens etiã
illudde tͥbuto soluendo ait. gͦ lib̾i sunt filii. s ne
scandaliremꝰ eos. et oct̾a: quando petrũ misit ut

Expanded text:
excepta illorum tristitia, quam experti sumus, ne quid forte ipse excepta illorum tristitia, quam experti sumus, ne quid forte ipse fallerer, sicut fieri solet, dum in sententiam meam procliuior erro, narraui causam fratri et collegae nostro Samsugens, quod utrique nostrum uisum sit. cum illis resisteremus. uehementer exhorruit et nobis hoc uisum esse miratus est nulla re alia permotus nisi ipsa specie foeda, non nostra sed cuiuslibet uita ac moribus indignissima. Proinde obsecro, ut epistulam, quam eis communi nomine scripsi, subscriptam non differas mittere. et si forte illic illud iustum acutissime peruides, non cogantur infirmi modo discere, quod ego nondum intellego, ut hoc circa eos in hac causa seruetur, quod dominus ait: Multa habeo uobis dicere, sed non potestis illa portare modo. tali quippe infirmitati parcens etiam illud de tributo soluendo ait: Ergo liberi sunt filii; sed ne scandalizemus eos et cetera, quando Petrum misit. ut
Abbreviated transcription (Latin):
tinenda. ut quicqͥd eo iure quo talia possident᷑ eiꝰ
fuerit. qui alicubi clericus ordinat᷑: ad eã ꝑtineat
eccłam in qua ordinat᷑. Usq adeo autẽ eodẽ iure
prb̃ri honorati ẽ illud unde agit᷑: ut ñsolũ alibi
ordinat᷑. s adhuc intagastensi monast̾io constitus.
si re sua ñ uendita. nec ꝑ manifestã donationẽ.
in quẽpiam tͣnslata moreret᷑. ñ nͥ heredes eiꝰ in eam
succederent. sic̃ fr̾ emilianꝰ in illos. xxͣx. solidos fr̃i
pͥuato successit. Hec gͣ ante p̃cauenda s̃. Si autẽ p̃¬
cauta ñ fuerint ea iura eis seruare oportec. q̃ talib
habendis. uł ñ habendis scđm cuuilẽ societatẽ st̃
instituta: ut ab omni ñ solum re. s etiã specie ma¬
ligna qͣntum possumꝰ nos abstineamꝰ. et bonã famã
custodiamꝰ. dispensatiom nr̃e multũ necessariam.
Qm uͦ sp̃es maligna sit: adũtat sc̃a prudentia tua.

Expanded text:
tinenda, ut, quicquid eo iure, quo talia possidentur, eius tinenda, ut, quicquid eo iure, quo talia possidentur, eius fuerit, qui alicubi clericus. ordinatur, ad eam pertineat ecclesiam, in qua ordinatur. usque adeo autem eodem iure presbyteri Honorati est illud, unde agitur, ut non solum alibi ordinatus sed adhuc in Tagastensi monasterio constitutus si re sua non uendita nec per manifestam donationem in quempiam translata moreretur, non nisi heredes eius in eam succederent, sicut frater Aemilianus in illos triginta solidos fratri Priuato successit. haec ergo ante praecauenda sunt; si autem praecauta non fuerint, ea iura eis seruare oportet, quae talibus habendis uel non habendis secundum ciuilem societatem sunt instituta, ut ab omni non solum re sed etiam specie maligna, quantum possumus, nos abstineamus et bonam famam custodiamus dispensationi nostrae multum necessariam. quam uero species maligna sit, aduertat sancta prudentia tua.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. et sua querit. ñ quȩ iħu xp̃i: ñ habet utiq caritatẽ.
Ec quid ei ꝓdest si distribuerit omnia sua pauꝑibꝰ.
et tradiderit corpus suũ ut ardeat: Huc accedit: qͥa
illud sicut iam collocuti sumꝰ deinceps uitari pot̃.
et agi cum eo qͥ conũtit᷑. si ñ pot̾ admitti ad societa¬
tem fr̾̃m anteqͣm se omnib illis impedim̃tis exue¬
rit. et ex ocio tendatur. cumeiꝰ res eẽ destit̾it. Hec
autẽ mors infirmoꝵ ec tm impedim̃tũ salutis
eorum. ꝓ quib tantoꝑe laboram᷑. ut eos catholice
paci lucrem̃. alit̾ uitari ñ potest. ñut aꝑtissime
intelligant. nullomͦ nos de pecunia satag̾e in talibꝰ
causis. Qđ̃ nullomͦ intellecturi st̃: ñ illam rem quã
semꝑ prb̃ri ẽẽ putauert̃. eoꝵ usib relinquamꝰ. qͥa
et si eius ñ erat. hoc ab initio scire debuerant. Ui¬
detur uaq mͥ hec regula eẽ in reb huiꝰcemodi ce¬

Expanded text:
est et sua quaerit, non quae Iesu Christi, non habet utique caritatem est et sua quaerit, non quae Iesu Christi, non habet utique caritatem et quid ei prodest, si distribuerit omnia sua pauperibus et tradiderit corpus suum, ut ardeat? huc accedit, quia illud, sicut iam conlocuti sumus, deinceps uitari potest et agi cum eo, qui conuertitur, si non potest admitti ad societatem fratrum, antequam se omnibus illis impedimentis exuerit et ex otio tendatur, cum eius res iam esse destiterit. haec autem mors infirmorum et tantum impedimentum salutis eorum, pro quibus tantopere laboramus, ut eos catholicae paci lucremur, aliter uitari non potest, nisi ut apertissime intellegant nullo modo nos de pecunia satagere in talibus causis, quod nullo modo intellecturi sunt, nisi illam rem, quam semper presbyteri esse putauerunt, eorum usibus relinquamus, quia et, si eius non erat, hoc ab initio scire debuerant. Videtur itaque mihi haec regula esse in rebus huiusce modi re
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse. E uides: quȩ ꝑnicies consequat᷑. Et illis enĩ
uidebim᷑ alienam rem dimidiã tulisse. et illi nobis
uidebunt᷑ inhoneste et inique se passos fuisse. ut
adiuuaret᷑ de dimidio. qđ toium pauꝑũ fuerat.
Nam qd̾ dixisti cauendum ẽ: ne cum remdubiam
em̃dari uolumꝰ. maiora uulnera faciam̃. Tantũdẽ ua¬
lebit: si eis dimidiũ concedat᷑. Propt̾ ipsum quippe
dimidium: illi quorũ conu̾satiomi consulere uo¬
lumus. ut hoc eremplũ secum agat᷑. rerũ suarũ uen¬
ditionẽ. ꝑ moras illas excusatorias dilaturi sunt.
Deinde mirum si de hac re dubia ẽ. totiꝰ pleb̾ tam
gͣnde scandalum. cũ ep̃os suos quos ꝓ magno ha¬
bent. sordida auaricia maculatos putant. dũ ma¬
ligna species ñ uitat᷑. Nã cum quisq ad monast̾ũ
conu̾titur. si ueraci corde conu̾titur. illud ñ cogitat
maxime admonit᷑ qͣntum inalum sit. Si autẽ fallax

Expanded text:
fuisse et uides, quae pernicies consequatur. et illis enim fuisse et uides, quae pernicies consequatur. et illis enim uidebimur alienam rem dimidiam tulisse et illi nobis uidebuntur inhoneste et inique se passos fuisse, ut adiuuarentur de dimidio, quod totum pauperum fuerat. nam quod dixisti: \'Cauendum est. ne, cum rem dubiam emendari uolumus, maiora uulnera faciamus\', tantundem ualebit, si eis dimidium concedatur. propter ipsum quippe dimidium illi, quorum conuersioni consulere uolumus, ut hoc exemplo secum agatur, rerum suarum uenditionem per moras illas excusatorias dilaturi sunt. deinde mirum, si de re dubia est totius plebis tam grande scandalum, cum episcopos suos, quos pro magno habent, sordida auaritia maculatos putant, dum maligna species non uitatur? Nam cum quisque ad monasterium conuertitur, si ueraci corde conuertitur, illud non cogitat maxime admonitus, quantum malum sit. si autem fallax
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ possideam̃ a sathana. ñ enim ignoram̃ m̃tes eiꝰ.
qͣntomagis nos oportet uigilant̾ ag̾e. ne hoc in toto
grege plangamꝰ. et maxime in eis qui nc̃ catholice pa¬
ci accesserunt. et quos nullom relinquere possũ: s
quia demporis ñ siuit angustia ut simul inde nob̃
diligent̾ delib̾atam liceret eliquare sententiã. qͥd
mͥ post digressum nr̃m dui cogitanti placuerit. acci¬
piat scĩtas tua. et si tͥ qͦ placet: iam luterȩ quas ad
cos communi nomine scͥpsi. sine dilatioe mittant᷑.
Dyxistiut dimidium habeant. et alt̾um dimidium
eis ante undecũq ꝓuideret᷑. Ego attẽ puto quia si to¬
tum eis auferret᷑: eẽt qđ dicerem̃ ñ de pecunia nos. s
de iusticia tantoꝑs laborasse. Cumuͦ dimidium eis
concodimꝰ. et eo mͦ cum eis pacẽ qͣndoq cõponimus:
satis apparebit nr̃am curã nicħ aliud qͣm pecuniariã

Expanded text:
Ut non possideamur a satana, non enim ignoramus mentes eius, Ut non possideamur a satana, non enim ignoramus mentes eius, quanto magis nos oportet uigilanter agere, ne hoc in toto grege plangamus et maxime in eis, qui nunc catholicae paci accesserunt et quos nullo modo relinquere possum. sed quia temporis non siuit angustia, ut simul inde nobis diligenter deliberatam liceret eliquare sententiam, quid mihi post digressum nostrum diu cogitanti placuerit, accipiat sanctitas tua et, si tibi quoque placet, iam litterae, quas ad eos communi nomine scripsi. sine dilatione mittantur. Dixisti, ut dimidium habeant et alterum dimidium eis a me undecumque prouideretur. ego autem puto, quia. si totum eis auferretur, esset, quod diceremur non de pecunia nos sed de iustitia tantopere laborasse. cum uero dimidium eis concedimus et eo modo cum eis pacem quandoque componimus, satis apparebit nostram curam nihil aliud quam pecuniariam
Abbreviated transcription (Latin):
fr̾̃i tuo ñ ignominiose cadenti. s glo̾se cedenti succe¬
das. Plebs ula cui ꝑ tuam ñttem ac linguam donis
dei. fecundatã et ornatam ub̃rima increm̃ta sꝑa¬
mus: in te intelligat fr̃em tuum ñ ꝑsua desidia. s
ꝓ eius pace fecisse qd̾ fecit. Hec epła mandauimͦ
ut tͥ ñ legeretur: nͥ cum de iam tenerent quib es
necessarius. Nos enim de sp̃ualis amoris uincło
tenemꝰ. quia et nr̃o collegio multumes necessariꝰ.
Cur autẽ etiã corporalemp̃sentiã non exhibueri¬
mus: postea scies. Epistola augustini ad alyy¬
sunt fr̾ibꝰ augustinus et qui mecũ ftͥ fr̾s.
in dño salutẽ. C risticia thyauensis eccłȩ cor meũ
conquiescere ñ ꝑmittit: donec eos tecũ audiã in
pͥstinum animũ restitutos. Qđ cito faciendum ẽ.
Si enim de homine uno tm̃ sategit apłs dicens. ne
maiore tͥsticia absorbeat᷑ qui eiusmodiẽ. uͥ etiã ait.

Expanded text:
clesiae fratri tuo, non ignominiose cadenti, sed gloriose cedenti succeclesiae fratri tuo, non ignominiose cadenti, sed gloriose cedenti succedas. Plebs illa cui per tuam mentem ac linguam donis Dei fecundatam et ornatam uberrima incrementa speramus, in te intelligat fratrem tuum non pro sua desidia, sed pro ejus pace fecisse quod fecit. Haec epistola mandavimus ut tibi non legeretur, nisi cum te jam tenerent quibus es necessarius. Nos enim te spiritualis amoris vinculo tenemus, quia et nostro collegio multum es necessarius. Cur autem etiam corporalem praesentiam non exhibuerimus, postea scies. EPISTOLA LXX. DonatistaNUS ET QVI MECUM SUNT FRATRES IN DOMINO SALUTEM. Tristitia Thiauensis ecclesiae cor meum conquiescere non permittit, donec eos tecum audiam in pristinum animum restitutos, quod cito faciendum est. si enim de homine uno tantum sategit apostolus dicens: Ne maiore tristitia absorbeatur, qui eius modi est, ubi etiam ait:
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃atu impediris. decet indolẽ tuã xp̃o in de dicare. qd̾
dedit. Ingeniũ quippe tuum. prudentia. eloquentia.
grauitas. sobrietas. et cet̾a quib ornant᷑ mores tui:
dona sunt di. Cui melius seruiunt. qͣm illi a qͦ tur¬
bata sunt: ut et custodiant᷑ et augeant᷑. et ꝑficiant᷑
et remun̾ent᷑: Non seruiant huic scło: ne uanescaT
cum illo disꝑeant. Nondiu tecum in hoc agendũ
nouimꝰ: qͣnta facilitate consides spes maniũ hõiũ
et insaciabiles cupiditates. et incercã uitã Abice
gͦ ex animo quicqͥd t̾rene atq false felicitatis eipecta¬
tione conceꝑat. oꝑare in agrodi. uͥ certus ẽ fructus.
ubi tam multa: tanto ante ꝓmissa cõpleca sunt. ut
ea quȩ restant insanissime desꝑent᷑. Obsecramus ce
ꝑ xp̃i diuinitatẽ et humanitatẽ. ꝑ pacem celesti̾ illꝰ
ciuitatis. unde ꝑegͥnantes labore tẽporali et̾̃nam

Expanded text:
episcopatu impediris, decet indolem tuam Christo in te dicare, quod episcopatu impediris, decet indolem tuam Christo in te dicare, quod dedit. ingenium quippe tuum, prudentia, eloquentia, grauitas, sobrietas et cetera, quibus ornantur mores tui, dona sunt dei. cui melius seruiunt quam illi, a quo tributa sunt, ut et custodiantur et augeantur et perficiantur et remunerentur? non seruiant huic saeculo, ne uanescant cum illo atque dispereant. non diu tecum in hoc agendum nouimus, quanta facilitate consideres spes inanium hominum et insatiabiles cupiditates et incertam uitam. abice igitur ex animo, quicquid terrenae atque falsae felicitatis expectatione conceperat; operare in agro dei, ubi certus est fructus, ubi tam multa tanto ante promissa completa sunt, ut ea, quae restant, insanissime desperentur. obsecramus te per Christi diuinitatem et humanitatem, per pacem caelestis illius ciuitatis, und
Abbreviated transcription (Latin):
deposuit. ne ꝓpt̾ eiꝰ honorẽ. ꝑiculosa et feda aut for¬
tasse. etiam ꝑniciosa in m̃bris xp̃i dissensio nasceret᷑.
Quid enim eẽt certiꝰ et omni execratione digniꝰ: qͣm
ꝓpt̾ eccłe catholicȩ pacem scisia deserere. ⁊ ipsã pacẽ
catholicã honoris sui questione turbare: Qdenim
donatistarũ uesana suꝑbia: ita hereditati xp̃i cohe¬
rere ut testimoniũ humilitatis amore ꝓbaret᷑ uni¬
tatis. Itaq qͣncum ad ipsum attinet. sic̃ eũ gaudemꝰ
talem inuentũ. ut qđ in eius corde diuinꝰ sermo edifica¬
uit. nequaqͣm tempestas huiꝰ temptationis eũteret. sic
optamꝰ et dep̃camur adño. ut consequenti uita ⁊ mori¬
b suis magis magisq declaret. qͣm bene gestur᷑ fuiss.
qđ ꝑfecto gereret. si hoc oportuisset. Retbuat᷑ ei par
et̾na quȩ ꝓinissa ẽ eccłe. qui intellȩxit sͥ ñ expedur qd̾
dium nr̃m qui nulla tali necessitate a suscipiendo

Expanded text:
deposuit, ne propter eius honorem foeda et periculosa aut fordeposuit, ne propter eius honorem foeda et periculosa aut fortasse etiam perniciosa in membris Christi dissensio nasceretur. quid enim esset caecius et omni execratione dignius quam propter ecclesiae catholicae pacem schisma deserere et ipsam pacem catholicam honoris sui quaestione turbare? qDonatistarum vesana superbia, ita haereditati Christi cohaerere, ut testimonium humilitatis, amore probaretur unitatis? Itaque quantum ad ipsum attinet, sicut eum gaudemus talem inventum, ut quod in ejus corde divinus sermo aedificavit, nequaquam tempestas hujus tentationis everteret: sic optamus et deprecamur a Domino, ut consequenti vita et moribus suis magis magisque declaret, quam bene ge turus fuisset, quod profecto gereret si hoc oportuisset. Retribuatur ei pax aeterna, quae promissa est ecclesiae, qui intellexit sibi non expedire, quod dium nostrum, qui nulla tali necessitate a suscipiendo
Abbreviated transcription (Latin):
digneq honorabili et suscipiendo filio casto¬
rio: alyppius et augustiñ in dño salutem.
quȩ uos in hereditatẽ xp̃i ab erheredata p̃cisione fu¬
gientes piosinu suscepit. ꝑiculosissimũ scandalũ com¬
mouere. cupiens uidelicet serenitatẽ gaudii nr̃i que
nob̾ de bono ur̃ȩ conu̾sationis oborta ẽ feda in nubi
solans afflictos nutͥens paruulos. curans infirmos.
ad hoc eum aliquid posse ꝑmisit. ut rem correctam
multo amplius lecarem̃ quã dolebam̃ afflictã. Lon¬
ge ẽ quippe głosius ep̃atus sarcinã ꝓpt̃ ecłe uitan
da ꝑicula deposuisse: qm ppt̾ regenda gub̾nacula su¬
scepisse. Iule quippe se honorẽ si pacis ratio pateret᷑
digno aripe potuisse demonstrat. qui aeceptũ ñ
defendit in digne. Uoluit gͦ ds etiamꝑfrẽm tuũ filiũ¬
eiꝰ eẽ qͣ ñsua querant. s quȩ iħu xp̃i. Neq enĩ illud
minist̾ium dispensationis myst̾ioꝵ di. uictus aliqͣ
scłari cupiditate deseruit. s pacifica ꝑmot᷑ pietate

Expanded text:
GNEQVE HONORABILI ET SUSCIPIENDO FILIO CASTORIO ALVPIUS ET AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. tholicae matri, quae uos in hereditatem Christi ab exheredata praecisione fugientes pio sinu suscepit, periculosissimum scandalum commouere cupiens uidelicet serenitatem gaudii nostri, quae nobis de bono uestrae conuersationis oborta est, foeda innubilasolans afflictos, nutriens paruulos. curans infirmos ad hoc eum aliquid posse permisit, ut rem correctam multo amplius laetaremur, quam dolebamus afflictam. longe est quippe gloriosius episcopatus sarcinam propter ecclesiae da pericula deposuisse quam propter regenda gubernacula suscepisse. ille quippe se honorem, si pacis ratio pateretur, digne accipere potuisse demonstrat, qui acceptum non defendit indigne. uoluit ergo deus etiam per feius, qui non sua quaerant sed quae Iesu Christi. neque enim illud ministerium dispensationis mysteriorum dei uictus aliqua saeculari cupiditate deseruit, sed pacifica permotus pietate