comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
destrui. apparente illorum fortitu¬
dine doluit: meoꝵs necem. ñ solũ
iracundos ac turbidos. sed etiam
placidos erexit. Exorionib itac
nyemps inhorruit: quia clarescen
infidelium adtem pestatem se x¬
secutionis excitauit. Oriones sͦ
celum edidit: cum scã ȩccłia mar¬
tyres mistt. Qui dum recta loqui
rudib ausi sunt: omne pondus
exfrigoris aduersitate ꝑtulerunt.
Bene autem ꝓtinus yadas subdit
quȩ iuuenescente uerno. adcȩli fa¬
ciem ꝓdeunt: & cum sol iã caloris
sui uires exerti: ostenduntur. Illi
quippe signi initiis coniunctȩ¬
in herent: qdđ sapicntes scłi caurũ
uocant: exquo augeri sol inciptiꝰ
aiq ad extendenda diei spacia fer¬
uentior exsurgit. Quid itaq post
oriones yadum nomine: ñ docto¬
res seẽ ȩccłiȩ designant᷑ Qui. sub¬
ductis maityrib eo iã tempore. ad
mundi noticiã uenerunt: quo. fi¬
des clarius elucet: & repressa infi¬
delitatis hieme: altius ꝑcorda fide¬

Expanded text:
destrui, apparente illorum fortitudestrui, apparente illorum fortitudine, doluit, in eorum necem non solum iracundos ac turbidos, sed etiam placidos erexit. Ex Orionibus itaque hiems inhorruit, quia clarescentinfidelium ad tempestatem persecutionis excitata est. Oriones ergo coelum edidit, cum sancta Ecclesia martyres misit. Qui dum loqui recta rudibus ausi sunt, omnino pondus ex frigoris adversitate pertulerunt. Bene autem protinus quae juvenescente verno ad coeli faciem prodeunt, et cum jam sol caloris sui vires exerit ostenduntur. Illius quippe signi initiis inhaerent quod sapientes saeculi Taurum vocant, ex quo augeri sol incipit, 295 atque ad extendenda diei spatia ferexsurgit. Qui itaque post Orionas Hyadum nomine nisi doctores sanctae Ecclesiae designantur? Qui, subductis martyribus, eo jam tempore ad mundi notitiam venerunt quo fides clarius elucet, et, repressa infidelitatis hieme, altius per corda fide
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ uersatur. et nunquã mergit᷑
quia et sc̃a ȩccłia ꝑsecutiones iniqͦꝵ
sine cessatione. tolerat: sedtamen
usq admundi terminũ. sine defe¬
ctu ꝑdiuat. Sepe nanq eã repbi
quia usq ad internitionem ꝑse¬
cutionis ꝑsecuti sunt: qͣsi hanc
se funditus extinxisse. credidunt.
Sed eo multiplicius adstatũ sui
ꝓfectus rediit: quo inter manus
ꝑsequentium moriendo labora¬
uit. Arcturus gͦ dum uersatur eri¬
gitur: quia tunc sc̃a ȩccłia ualen¬
dius inueritate reficitur: cum ar
subdit. Oriones quippe inipso
pondere temporis hyemalis ori¬
untur: suoq ortu dempestates
excitant: &e maria cerrasq ꝑturbãl.
Quid g post arcturum. poriones
maityres designantur: Qui dũ
scãm ȩccłiam adstatum p̃dicatio¬
nis engunt: pondus ꝑsequentiũ
molestiasq passuri. ad cȩli faciem.¬
quasi inhyeme uenerunt. his et¬
enĩ natis. mare teraq turbata ẽ
quia clum gentilitas mores suos

Expanded text:
semper versatur, et nunquam mergitur; semper versatur, et nunquam mergitur; quia sancta Ecclesia persecutiones iniquorum sine cessatione tolerat, sed tamen usque ad mundi terminum, sine defectu perdurat. Saepe namque eam reprobi, quia usque ad internecionem persecuti sunt, quasi hanc se funditus exstinxisse crediderunt; sed eo multiplicius ad statum sui provectus rediit, quo inter manus persequentium moriendo laboravit. Arcturus ergo dum versatur erigitur, quia tunc sancta Ecclesia valentius in veritate reficitur, cum ardsubdit. Oriones qpondere temporis hiemalis oriuntur, suoque ortu tempestates excitant et maria terrasque perturbant. Quid ergo post Arcturum per Orionas nisi martyres designantur; qui dum sancta Ecclesia ad statum praedicationis erigitur, pondus persequentium, molestiasqquasi in hieme venerunt. His etenim natis, mare terraque turbata est, quia dum gentilitas mores suos
Abbreviated transcription (Latin):
nalium: quando ipse ineffabilis ⁊
cirator omnium sp̃s. ut adintellec¬
tum suũ carnẽ ꝑtrahat. in se ipso
carnis sermonẽ format: Inscriptu
ia gͥsacia. dum nota astroꝵs nomi¬
na audimus: dequib astris ser¬
mo moueatur.agnoscimus. Cum
dimus: restat. ut excorum motib.
adspirtalis intelligentiȩ archana
surgamus. Neq enĩ iuxta litterã.
mirũ aliquid dicitur. qđ ds̃ arctii¬
rum. oriona. & yadas fecit: de quo
nimirũ constat. quia omnino in
ꝑquȩ signani ꝓprie ea quȩ spirita¬
lier geruntur. intelligit. Qd nãq
arcturi nomine. qui incęli axe con¬
stitutus. septem stellarũ radiis ful¬
get. nͥ ȩccłia uniuersalis exprimi¬
tur: quȩ in iohannis apocalipsi.
ꝑseptem ȩccłias septemq cande¬
labra figuratur: Quȩ dum dona
inse septiformis gĩȩ sp̃s continet:
clantate summȩ uirtutis irradi¬
ans. quasi ab axe ueritatis lucet.
Pensandum quoq ẽ: qđ arcturus

Expanded text:
nalium, quando ipse ineffabilis et nalium, quando ipse ineffabilis et creator omnium Spiritus, ut ad intellectum suum carnem pertrahat, in se ipso carnis sermonem format. In Scriptura igitur sacra, dum nota astrorum nomina audimus; de quibus astris sermo habeatur, agnoscimus; cum dimus, restat ut ex eorum motibus, ad spiritualis intelligentiae arcana surgamus. Neque enim juxta litteram mirum aliquid dicitur, quod Deus Arcturum, et Oriona, et Hyadas fecit, de quo nimirum constat, quia omnino in per quae signari propriae ea quae spiritualiter geruntur, intelligit. Quid namque Arcturi nomine, qui in coeli axe constitutus septem stellarum radiis fulget, nisi Ecclesia universalis exprimitur, quae in Joannis Apocalypsi per septem Ecclesias, septemque candelabra figuratur? . Quae dum in se dona septiformis gratiae spiritus continet, claritate summae virtutis irradiata, quasi ab axe veritatis lucet. Pensandum quoque est, quod Arcturus
Abbreviated transcription (Latin):
mo ueritatis uanas hesiodi. aia¬
ti. & calimaci fabulas sequitur:
ut arcturuam nominans extremã
stellarũ septẽ. caudã ursȩ suspies¬
tur: & qͣsi orion gladium teneal
amator insanus. Hȩc quippe asto¬
rum nomina: acultorib sapienti
carnalis inuenta sunt: Sed serp¬
tura sacra. ic curo eisdem uocabu¬
lis utitur: ut res qͣs insinuare ap¬
petit noticia usitatȩ appellato¬
nis exprimantur. Nã si astia qls
uellet pignõta nobis nomina a¬
ceret᷑ homo ꝓquo hȩc eadem sci¬
ptura facta ẽ nesciret ꝓculdubis
quid auchiet. Sie gͥ isacio dos
sapientes di sermonẽ trahunt asa¬
pientib seculi: sicut in eo. ꝓutili¬
tate hominis.uocem inse huma¬
nȩ passionis.ipse conditor homi¬
num sumit ds: ut uidelicet dicat:
pentret me fecisse hominem suꝑ
tenã: cũ ꝓfecto constet. quia is qͥ
cuncta priusqͣm ueniant conspi¬
cit: nequaqͣm. postqͣm aliqͥd fecerit:
penitendo resipiscit. Quid gͦmirũ.
si spintales uiri utuntur uerbis car¬

Expanded text:
mo veritatis vanas Hesiodi, Arati, et Callimachi fabulas sequitur, ut Arcturum nominans, extremam stellarum septem caudam Ursae suspicetur, et quasi Orion gladium teneat amator insanus. Haec quippe astrorum nomina a cultoribus sapientiae carnalis inventa sunt; sed Scriptura sacra idcirco eisdem vocabulis utitur, ut res quas insinuare appetit notitia usitatae appellationis exprimantur. Nam si astra quae vellet per ignota nobis nomina diceret, homo, pro quo haec eadem Scriptura facta est, nesciret procul dubio quid audiret. Sic isapientes Dei sermonem trahunt a sapientibus saeculi; sicut in eo pro utilitate hominis vocem in se humanae passionis ipse conditor omnium sumit Deus; ut videlicet, dicat: Poenitet enim me fecisse homines super terram ; cum profecto constet, quia is, qui cuncta priusquam veniant, conspicit, nequaquam postquam aliquid fecerit, poenitendo resipiscit. Quid ergo mirum, si spirituales viri utantur verbis car
Abbreviated transcription (Latin):
sed has suꝑnoꝵs conditor. suble¬
uata uuitute p̃dicantiũ. mirabi¬
lius sticarin. Mmistros et enĩ suoᷤ
plus ostendit posse ꝑmiacula:
quã potestates terrenȩ tumuerã
ꝑiram. Q& bene etiã ꝑiherenuam
añs exteriora narrans: interiora
denuntians: dic̃ Posui harenam
terminũ mari: p̃ceptũ sempiter¬
num. qdđ ñ preceribit. Ot commo¬
uebunt᷑ & ñpoterunt: & intu¬
mescent fluctus eius. & ñ transi¬
mari terminũ posuit qͥa ad fian¬
gendã mund gł̃am. abiedos. &
paupes elegit. Cuius nonirum
matis fucdus intumescunt c̃
potestates scł̃i. ad commotionem
psecutionis exiliunt. S tnsre
harenã nequeunt: quia despecto¬
rum miraculis & humilitate fran¬
guntur. Sed dum mare seuit :
dum ꝑinsaniȩ suȩ fluctus erigi¬
tur: quia tamen uirtutis intime
ostensione calcatur: sc̃a ȩcclia pro¬
ficit: atq adstatum stu ordinis.
ꝑtempoꝵ incrementa consurgis
Unde & aptȩ mor subditur. Qu¬

Expanded text:
sed has supernorum conditor sublesed has supernorum conditor sublevata virtute praedicantium mirabilius stravit; ministros etenim suos plus ostendit posse per miracula, quam potestates terrenae tumuerant per iram. Quod bene etiam per Jeremiam Dominus exteriora narrans, interiora ebitis? qui posui arenam terminum mari, praeceptum sempiternum quod non praeteribit: et commovebuntur, et non poterunt: intumescent fluctus ejus, et non transimari terminum posuit, quia ad frangendam mundi gloriam abjectos et pauperes elegit. Cujus nimirum maris fluctus intumescunt, cum potestates saeculi ad commotionem persecutionis exsiliunt. Sed transire arenam nequeunt, quia despectorum miraculis et humilitate franguntur. Sed dum mare saevit, dum per insaniae suae fluctus erigitur, quia tamen virtutis intimae ostensione calcatur, sancta Ecclesia proficit, atque ad statum sui ordinis per temporum incrementa consurgit. Unde et apte mox subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
moderamine cuncta disponens.
insiuis clausas eordib carnalium
minas frenat. Suꝑ fluctus ergo
maris dñs graditur: quia cum se
ꝓcellȩ ꝑsecutionis erigunt: mira¬
culoꝵs eius obstupefactione fran¬
gunt᷑. Qui enim tumores humanȩ
uesaniȩ mitigat: quasi erectas in
cumulo undas calcat. Nam cum
morem suũ gentilitas destrui. no¬
uȩ conuersationis predicatione
conspiceret: cũ mundi huius diui¬
tes. elationi suȩ contraire facta pau
sari sibi imperitorũ uerba pensa
rent: inꝑsecutionis ꝓtinus tem¬
pestatẽ tumuerunt. Sed qui uer¬
borum aduersitate commotrad
ꝑsecutionis ꝓcellas insilium. Le¬
gnoꝵ ut diximus admiratione
temperant᷑. Tot gͦ inhis fluctibus
dñs gressus posiuit: qͦt supbis ꝑle¬
cutorib muacula ostendis. Unde.
uenc rarsum ꝓpsalmistam dicit̃
mirabiles elationes manis. mirabi¬
bilis mexcelsis dñs: quia contia
electoꝵ uitã adꝑsecutionis un¬
das muncdus se muabilit̃ extulit:

Expanded text:
moderamine cuncta disponens, moderamine cuncta disponens, in suis clausa cordibus carnalium minas frenat. Super fluctus ergo maris Dominus graditur, quia cum se procellae persecutionis erigunt, miraculorum ejus obstupefactione franguntur. Qui enim tumores humanae vesaniae mitigat, quasi erectus in tumulo undam calcat. Nam morem suum gentilitas destrui novae conversationis praedicatione conspiceret, cum mundi hujus divites elationi suae contraire facta paupsari sibi imperitorum verent, in persecutionis protinus tempestate tumuerunt. Sed qui verborum adversitate commoti, ad persecutionis procellas insiliunt, signorum, ut diximus, admiratione temperantur. Tot ergo in his fluctibus Dominus gressus posuit, quot superbis persecutoribus miracula ostendit. Unde bene rursum per Psalmistam dMirabiles elationes maris, mirabilis in excelsis Dominus , quia contra electorum vitam ad persecutionis undas mundus se mirabiliter extulit,
Abbreviated transcription (Latin):
iciã ꝑsequendo. transmitteret: Ee¬
ce iam qui flagris et contumeliis
abisrłitica plebe repulsi sunt: per
mundi fines honorantur. Solus
gͦ dñs celos tetendit: qui secreti mi¬
ra dispensatione consilii. p̃dicato¬
res suos. unde ꝑmisit inuna gente
opprime: fecit inmundi cardines
inde dilatari. Sed neq hȩc ipsa p̃¬
senti dedita mundo gentilitas cũ
culpas eius. apłoꝵ lingua cornpu¬
it uierba uitȩ libenter accȩpit. Nam
panus ielatione contia dictionis¬
intumuit: atq ad crudelitatem se¬
ꝑsecutionis excitauit. Sed quȩ
p̃dicationis uerbis contraire nitit᷑
signoꝵs citius admiratione dempe¬
ratur. Unde aptȩ quoq inauctoris
laude subiungitur. E tgraditur uii¬
suꝑ fluctus maris. Quid enim ma¬
ris nomine:. nisi mbonoꝵ nece se¬
uiens mundi huius amaritudo
signatur: De quo: & ꝑpsalmistã
dicitur. Congregans qͣsi iutre:
aquas maris. Aquas et enĩ maris.
qͣs inutre dñs cong̾gat: cum miro

Expanded text:
titiam persequendo transmisisset. Ectitiam persequendo transmisisset. Ecce jam qui flagris et contumeliis ab Israelitica plebe repulsi sunt, per mundi fines ornantur. Solus ergo Dominus coelos extendit, qui secreti mira dispensatione consilii, praedicatores suos unde permisit in una gente opprimi, fecit in mundi cardines inde dilatari. Sed nec haec ipsa praesenti dedita mundo gentilitas, cum culpas ejus apostolorum lingua corripuit, verba vitae libenter accepit. Nam protinus in elatione contradictionisintumuit, atque ad crudelitatem persecutionis se excitavit. Sed quae praedicationis verbis contraire nititur, signorum citius admiratione temperatur. Unde apte quoque in auctoris laudem subper fluctus maris. Quid enim maris nomine nisi in bonorum necem saeviens mundi hujus amaritudo signatur. De quo per Psalmistam dicitur: Congregans sicut in utre aquas maris . Aquas enim maris quasi in utre Dominus congregat, cum miro
Abbreviated transcription (Latin):
obcturatur:. Nã p̃dicatores uerttatis
remna: uerba achiutorii spreuis. Al
camen mira auctoris dispensatios
agitur: ut nimirũ p̃dicantiũ glont
quȩ recepta muno populo.latere
poterat incuncłis gentib iepul¬
sa dilatetur. Unde. & aptȩ mox
cantium uita signatur: Dequis
ypsalmistã dicit᷑ s ȩli enarian
gloriam di Iposi g celi. ipsi sol d̃
memorantur. Cȩli scilicet: quia in¬
tercedendo ꝓtegunt:sol audem: qͥa
p̃dicando. ium luminis ostenduii.
Commota gͥ terra. cęli extensi sunt:
quia cum iudea adium ꝑsecutioĩs
infremuit: apłorum uitã. dñs in
cundarum gentium cognitione
dum captiua disꝑgitur: isti. ubiq
ꝑgiãm inhonore tenduntur. Angu¬
sti quippe cȩli fuerant: cũ una plebs.
tot egregios p̃dicatores tenebat. Quis
enim gentilium petrũ nosset: si in
solius isrłitici populi p̃dicatione re¬
maneret: Quis pauli uirtites ag¬
nosceret: nͥ hunc iudea ad nĩãm no¬

Expanded text:
obduratur. Nam praedicatores veritatis obduratur. Nam praedicatores veritatis renuit, verba adjutorii sprevit. Quod tamen mira auctoris dispensatione agitur, ut nimirum praedicantium gloria, quae recepta in uno populo latere poterat, in cunctis gentibus repulsa dilatetur. Unde et apte mox cantium vita designatur? De quibus per Psalmistam dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei . Ipsi igitur coeli, ipsi sol esse memorantur; coeli scilicet, quia intercedendo protegunt; sol autem, quia praedicando vim luminis ostendunt. Commota igitur terra, coeli extensi sunt, quia cum Judaea ad vim persecutionis infremuit, apostolorum vitam Dominus in cunctarum gentium cognitionemdum captiva dispergitur, isti ubique per gratiam in honorem tenduntur. Angusti quippe ctot egregios praedicatores tenebat. Quis enim gentilium Petrum nosset, si in solius Israelitici populi praedicatione remaneret. Quis Pauli virtutes agnosceret, nisi hunc Judaea ad nostram no
Abbreviated transcription (Latin):
us fient Hinc paulus ait. Donec ple¬
nitudo gentiũ intoiret.: & sic om̃is
israhel saltius fieret. Qui gͥ p̃dicato¬
res suos nunc iudeȩ ocłis subtra¬
hit sed postmodũ ostendit: et qͣsi
subsignaculo stellas claudit: ut
absconsis prius. & post coruscan¬
tib astrorum spiritaliũ radiis:
noctem suȩ ꝑfidiȩ. et nunc repul¬
sa non iudeat: & tunc illuminata
deprehendat. Hinc est qđ duo illi
eximii predicatores. dilata morte
subtracti sunt: ut ad p̃dicationis
usum. infine reuocent᷑. Dequib ꝑ
iohannem dicitur. hi sunt dus
oluiş. et luo candelabia: inconsps¬
ineuuangelio ꝑsemetipsam ueri¬
tas policetur dicens. Helias uen¬
turus ẽ: & restituet omnia. Quali
gͦ subsignaculo stellȩ clauiȩ sunc
qui. et nunc occultantur ne appa¬
reant: & post ut ꝓdẽẽ ualeant apri¬
rebunt. Sedtamen plebs isrlitica
quȩ ubertim infine colligetur. i
ipsis scẽ eccłiȩ exordiis crudelites

Expanded text:
vae fient . Hinc Paulus ait: Donec plevae fient . Hinc Paulus ait: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Qui igitur praedicatores suos nunc Judaeae oculis subtrahit, sed postmodum ostendit, quasi sub signaculo stellas clausit, ut, absconsis prius, et post coruscantibus, astrorum spiritalium radiis, noctem suae perfidiae et nunc repulsa non videat, et tunc illuminata deprehendat. Hinc est quod duo illi eximii praedicatores dilata morte subtracti sunt, ut ad praedicationis usum in fine revocentur. De quibus per Joannem dicitur: Hi sunt duae olivae, et duo candelabra in conspein Evangelio per semetipsam Veritas pollicetur, dicens: Elias venturus est, et restituet omnia . Quasi ergo sub signaculo stellae clausae sunt, qui et nunc occultantur ne appareant, et post ut prodesse valeant apparebunt. Sed tamen plebs Israelitica, quae ubertim in fine colligetur, in ipsis sanctae Ecclesiae exordiis crudeliter
Abbreviated transcription (Latin):
dem. exemplo suȩ rectitudinis di¬
rigunt. Sed quia expulsis predi¬
catorib. ñ fuit qui plebi iudaicȩ
in ꝑtidiȩ suȩ nocte remanenti. uł
claritatem contemplationis ostñ¬
deret. uel actiuȩ uitȩ lumen aper¬
iret: ueritas quippe. quȩ hanc re¬
pulia deserun subtracto predica¬
dionis lumine. merito suȩ prauita¬
ts excȩcaurt: rect̾ȩ dicitur. Qui p̃¬
cipit soli & ñ oritur.: & stellas clau¬
dit quasi sub signaculo. Orin qp¬
pe ei solem noluit: aqua predican¬
tium animũ diucitit & qͣsi sub
signaculo stellas clausit: qui dũ
p̃dicatores suos ꝑfilentiũ intia de¬
metipsos retinuitꝰ cęcis iniquoꝵ
sensib ecleste lumen abscondis.
hoc cũ tempus congruit adme¬
dium ꝑferamus. Et sacro eloqͥo
alcestante. diddicimꝰ: qđ iudea. qͥ
nunc deseritiu: adsinum fide in
fine colligatur. hinc nanꝙ pysal¬
am ddicit᷑ S fuerit numerus filioꝵ
ifrł qͣs harena maris: reliquiȩ sal¬

Expanded text:
dem exemplo suae rectitudinis didem exemplo suae rectitudinis dirigunt. Sed quia expulsis praedicatoribus non fuit qui plebi Judaicae in perfidiae suae nocte remanenti vel claritatem contemplationis ostenderet, vel activae vitae lumen aperiret veritas quippe, quae hanc repulsa deseruit, subtracto praedicationis lumine, merito suae pravitatis excaecavit, recte dicitur: Qui praecipit soli, et non oritur; et stellas claudit quasi sub signaculo. Oriri quippe ei solem noluit, a qua praedicantium animum divertit. Et quasi sub signaculo stellas clausit, qui dum praedicatores suos per silentium intra semetipsos retinuit, caecis iniquorum sensibus coeleste lumen abscondit. hoc cum tempus congruit ad medium proferamus. Et sacro eloquio attestante didicimus quod Judaea, quae nunc descritur, 292 ad sinum fidei in fiae colligatur. Hinc namque per Isaiam dicitur: Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae sal
Abbreviated transcription (Latin):
lis nomine p̃dicatorum claritas de¬
signatur: sicut ꝑiohannem dicit᷑
actus est sol: ut saccus cilicinus.
Inertiemo quippe tempore. sol qͣ
si cilicinus saccus ostenditur:
quia fulgens uita p̃dicantium.
ante repboꝵ ocłos. aspera et de¬
speda demonstratur. Qui stellaꝵ
Qlos claritate figurantur: quia¬
dum recta peccatorib p̃dicant: te¬
nebras nr̃ȩ noctis illustrant. Unde
stellȩ. obsc. uritatem noctis irradi¬
ant: & plerumq insacro eloquio.
diei appellatione. ȩterna patria:
noctis audem nomine p̃sens uita
signatur: predicatores sc̃i. et sol
nris oculis fiunt. cũ contempla¬
tionem nobis uere lucis aꝑiunt:
& uelut stellȩ intenebris lucent:
necessitatib derrena disponunt.
Quasi indie. ut sol choruscant: cum
ad contemplandaminternȩ clarita¬
dis patriã. mentis nr̃e aciem suble¬
uant. Et quasi stellȩ innocte resplen¬
dent: quia etcũ terrena agunt: of¬
fensurum iamiamq nr̃ oꝑis pe¬

Expanded text:
lis nomine praedicatorum qualitas delis nomine praedicatorum qualitas designatur, sicut per Joannem dicitur: Factus est sol sicut saccus cilicinus . In extremo quippe tempore sol sicut saccus cilicinus ostenditur, quia fulgens vita praedicantium, ante reproborum oculos, aspera et despecta monstratur. Qui stellarum quoque claritate figurantur, quiadum recta praedicatoribus praedicant, tenebras nostrae noctis illustrant. Unde stellae obscuritatem noctis irradiant; et plerumque in sacro eloquio diei appellatione aeterna patria, noctis autem nomine praesens vita signatur: praedicatores sancti ut sol nostris oculis fiunt cum contemplationem nobis verae lucis aperiunt, et velut stellae in tenebris lucent necessitatibus terrena disponunt. Quasi in die ut sol coruscant cum ad contemplandam internae claritatis patriam mentis nostrae aciem sublevant; et quasi stellae in nocte resplendent, quia et cum terrena agunt offensurum jamjamque nostri operis pe
Abbreviated transcription (Latin):
suo. terra mota ẽ cum plebs istl̃ls
de iudes finib euula. nimirũ coll
gentib subdidit: quia subdi all¬
tori recusaiut. Quȩ scilicet tenas
et princies legis doctores alꝙh s¬
riseos. ruitura eius ꝑtinacie structu¬
ra surrexit. Inipsis nanq litterȩ edifi¬
cium denuit: & tranquillitatis suȩ
tempore sacrificioꝵ carnalium qͣsi
S translatis montib. columpnȩ con¬
cussȩ sunt: quia subductis aiudea
apłis. nec ipsi uiuere milla ꝑmissi s̃.
qui abilla. uitȩ p̃dicatores expulert̃¬
Dignum quippe erat. ut terrenã pa¬
triam subacti ꝑderent: cuiꝰ amore.
nequaquã sunt ueriti cȩlestis patriȩ
milites impugnare. S expulsis scĩs
doctorib iudea funditus torpuit:
et iusto iudicantis examine. inerro¬
ris sui tenebras. ocłos mentis clau¬
sit. Unde. & adhuc subditur Qui
precipit soli. & non oritur: et stel¬
las claudit qͣsi subsignaculo. Ali¬
quando nanq insacro eloquio. so¬

Expanded text:
suo terra commota est, cum plebs Israelitica suo terra commota est, cum plebs Israelitica de Judaeae finibus evulsa, colla gentibus subdidit, quae subdi auctori recusavit. Quae scilicet terra et principes legis, doctores atque Pharisaeos, ruitura ejus pertinaciae structa surrexit. In ipsis namque litterae aedificium tenuit, et tranquillitatis suae tempore sacrificiorum carnalium, quasi Sed translatis montibus columnae concussae sunt, quia subductis a Judaea apostolis, nec ipsi vivere in illa permissi sunt, qui ab illa vitae praedicatores expulerDignum quippe erat ut terrenam patriam subacti perderent, cujus amore nequaquam sunt veriti coelestis patriae milites impugnare. Sed expulsis sanctis doctoribus, Judaea funditus torpuit, et justo judicantis examine, in erroris tenebras oculos mentis clausit. Unde et adhuc subditur: « Qui praecipit soli, et non oritur: et stellas claudit quasi sub signaculo . Aliquando namque in sacro eloquio so
Abbreviated transcription (Latin):
incor maris. Incorde enĩ maris mon¬
tes translati sunt: cũ p̃dicantes a¬
postoli aiudet ꝓfidia repulsi. adim.
cellectum gentiliũ uenerunt. Unde.
ipsi quoq. insius actib dicun:. Nlo¬
bis oportebat primũ loqui uerbum
dĩ: Sed quia repellitis uludꝰ et in
dignos uosiudicatis ȩternȩ uitȩ.
ecce conueitimur adgentes. S hãc
eandem translationem montium.
hi ipsi nescierunt. qui in dm̃i furo¬
re subuersi sunt: quia cum de sus
finib hebrei apłos pellerent: luct̃
se fecisse arbitrati sunt: qđ p̃dicati¬
onis lumen amiserunt. Eixigen¬
tib quippe meritis iusta animad¬
uersione ꝓcussĩ tanto intelligenti̧
eriore cȩcati sunt: ut qđ lucem y¬
derent᷑ hoc esse gaudium putareis̃
principem titum. iudea destrit̃
atq incunctis gentib sparsa cill¬
patur. Unde & tranlatis montib
recte subiungitur. Qui cõmio
uet cenrã de loco suo: & columpre
eius concutientur. De loco quuippe

Expanded text:
in cor maris . In corde enim maris monin cor maris . In corde enim maris montes translati sunt, cum praedicantes apostoli a Judaeae perfidia repulsi, ad ellectum gentilium venerunt. Inde ipsi quoque in suis Actibus dicunt: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei; sed quia repulistis illud, et idignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Sed hanc eamdem translationem montium hi ipsi nescierunt, qui in Domini furore subversi sunt, quia cum de suis finibus Hebraei apostolos pellerent, lucrum se fecisse arbitrati sunt, quod praedicationis lumen amiserunt. Exigentibus quippe meritis, justa animadversione percussi, tanto intelligentiae errore caecati sunt, ut quod lucem perderent, hoc esse gaudium putarent.  protinus principem Titum Judaea destruitur, atque in cunctis gentibus sparsa dissipatur. Unde et translatis montibus recte subjungitvet terram de loco suo et columnae ejus concutientur . De loco quippe
Abbreviated transcription (Latin):
tradictionis frangit. Ordini interno
renititur: sed suis uicta conatibus
ligatur. Habere g̃ pacem resistens
non potest: quia dum ꝑsuꝑbiã con¬
fusio sequitur: qđ stultȩ ꝑculpã ge¬
ordinatur. S uir sc̃s uutute pro¬
phetici sp̃s plenus. cũ confulionẽ
generaltter humanȩ suꝑbie con¬
spicit᷑ adfpeciale malũ ꝓtirus ple¬
uis isrłitiç ocłos mentis tendit.
ut quȩ pena elatos om̃s maneate
exunius gentis interitu ostendai.
Nam repente subiungit: dicens
Qui transtulit montes: et nescier¬
semptura sacra sepe montiũ nomi¬
ne p̃dicantium altitudo signat̃
de quib ꝓpsalmistam dicitur.
Suscipiant montes pacem popło
tuo. Elect̾i quippe p̃dicatores
eternȩ patriȩ ñ immerito montes
uocantur: quia ꝑuitȩ suȩ celsitu¬
dinem ꝯma cerrenatũ rerũ deserunt. &
cȩlo ꝓpinqui fiunt. Sed montes.
trarit. Unde. recte iterum ꝑ psalmi¬
stam dicitur. Transferentur monteᷤᷤ

Expanded text:
tradictionis frangit. Ordini interno tradictionis frangit. Ordini interno renititur, sed suis victa conatibus ligatur. Habere ergo pacem resistens non potest, quia dum superbiam confusio sequitur, quod stulte per culpam geordinatur. Sed vir sanctus, virtute prophetici spiritus plenus, cum confusionem generaliter humanae superbiae conspicit, ad speciale malum protinus plebis Israeliticae oculos mentis tendit, et quae poena elatos omnes maneat, ex unius gentis interitu ostendit. Nam repente subjungit, dicensQui transtulit montes, et nescierScriptura sacra montium nomine praedicantium altitudo signatur, de quibus per Psalmistam dicitur: Suscipiant montes pacem populo tuo, eaeternae patriae non immerito montes vocantur, quia pro vitae suae celsitudine ima terrarum deserunt, et coelo propinqui fiunt. Sed montes, btraxit. Unde recte iterum per Psalmistam dicitur: Transferuntur montes
Abbreviated transcription (Latin):
danquillitate ꝑsistunt: ipsa se
sibmet dimissa confundunt:¬
quia in se pacem ñ inueniunt: cui
uenienti desuꝑ in auctore contra¬
dicunt. Sic summus ille angłs.
potuisset: semetipsum repulsus
patitur: quia ꝑnaturȩ suȩ inqui¬
etudinem foris uagatur. Sic pri¬
mus humani generis parens. qͥa
auctoris p̃cepto restitit: carnis ꝓ¬
tinus contumeliã sensit: et quia
sub esse conditori ꝑ obȩdientiam
noluit: subsemetipso. ꝓstratus. &
pacem corporis amisit Bene gͦ
dicitur: quis restitit ei. et pacẽ ha¬
buit: quia ꝑuersa mens. unde se
contra aucdorem erigit. inde se in
semet ipsa confundit. Resistere au¬
tem deo dicimur: cum repugnare
eius dispositionib conamur. Neq
enim nr̃a infirmitas incommutabi¬
li eius sententiȩ obuiat: sedtamen
qd̃ explere ñualet temptat. Nam se¬
pe humana infirmitas. occultȩ uim
dispositionis agnoscit: ettamen
hanc. si mutare ualeat. appetit. Con¬
traire satagit: sed ipso se gladio con¬

Expanded text:
tranquillitate persisterent, ipsa se tranquillitate persisterent, ipsa se sibimet dimissa confundunt,quia in se pacem 290 non inveniunt, cui venienti desuper in auctore contradicunt. Sic summus ille angelicpotuisset, semetipsum repulsus patitur, quia per naturae suae inquietudinem foras vagatur. Sic primus humani generis parens, quia auctoris praecepto restitit, carnis protinus contumeliam sensit; et quia subesse conditori per obedientiam noluit, sub semetipso prostratus, et pacem corporis protinus amisit. Bene ergo dicitur: Quis restitit ei, et pacem habuit? quia perversa mens unde se contra auctorem erigit, inde se in semetipsa confundit. Resistere autem Deo dicimur, cum repugnare ejus dispositionibus conamur. Neque enim nostra infirmitas incommutabili ejus sententiae obviat, sed tamen quod explere non valet tentat. Nam saepe humana infirmitas occulte vim dispositionis agnoscit, et tamen hanc si mutare valeat appetit. Contraire satagit, sed ipso se gladio con
Abbreviated transcription (Latin):
mirum si conditorem sapientie
sapientem dicimus: quem ppli
esse sapientiam scimus: & quis
mirũ. qaͬ fortem esse memoial:
quem hanc ipsam esse fortitud¬
nem nullus ignorat: S sẽs uir.
duob uerbis inlaude auctoris
ꝓlatis. aliquid nobis intimat:
unde nos adcognitionẽ nram
crepidos reducat. Sapiens qͥp¬
pe d̾s dicitur: quia occulta nr̃a
subtiliter agnoscit: & esse fortis
adiungitur: quia ualenter co¬
gnita ꝓcutit. Nec falli gͦ ãnobis.
quia sapiens: nec uitari. quia
fortis ẽ: ualet. Nunc ut sapiens.
omnia inuisibilis aspicit: tũc.
ut fortis. sine ullo obstaeulo. qͦs
reꝓbat punit. Qui hoc quoq
hic fortis sapientia ordinat: ut
humana mens.cum contra au¬
ctorẽ se eleuat: ipsa se sua eleua¬
dione confundat. Unde. et sub¬
biliter creat: ipse ut crcata sibi¬
met conueniant. ordinat. In quo
engo conditori resistitur: pacis
conuentio dissipatur: quia ordi¬
nata esse nequeunt. quȩ suꝑni
moderaminis dispositionem ꝑ¬
dunt. Quȩ enim subiecta do in

Expanded text:
mirum si conditorem sapientium, sapientem dicimus, quem ipsam esse sapientiam scimus? Et quid mirum quod fortem esse memorat, quem hanc ipsam esse fortitudinem nullus ignorat? Sed sanctus vir duobus verbis in laudem auctoris prolatis, aliquid nobis intimat, unde nos ad cognitionem nostram trepidos reducat. Sapiens quippe Deus dicitur, quia occulta nostra subtiliter agnoscit; et esse fortis adjungitur, quia valenter cognita percutit. Nec falli ergo a nobis, quia sapiens; nec vitari, quia fortis est, valet. Nunc ut sapiens omnia invisibilis aspicit, tunc ut fortis sine ullo obstaculo quos reprobat punit. Qui hoc quoque hic forti sapientia ordinat, ut humana mens cum contra auctorem se elevat, ipsa se sua elatione confundat. Unde et subbiliter creat, ipse, ut creata sibimet conveniant ordinat. In quo ergo conditori resistitur, pacis conventio dissipatur, quia ordinata esse nequeunt, quae superni moderaminis dispositionem perdunt. Quae enim subjecta Deo in
Abbreviated transcription (Latin):
nulium posse resistere dicitur: cũ
multos indignationi suꝑnȩ am¬
mauersionis obuasse. eloquia
anuna testantur. Annon rȩ des
moyses restitit. qui ꝓcadente po¬
pulo erectus ipsum suꝑnȩ ꝓcus¬
sionis impetum. mortis suȩ obla¬
cione restrinxit dicens: dimitte
ulis hanc noxam. alioquin dele
me de liro tuo quẽ scripsisti An
non ux ci daron restitit. cũ inter
uiuentes ac mortuos thuribulũ
sumpsit: atq animaduersioms
ignem uncensi fumo tempauit
Annon finees. ue di restitit. qui li¬
xuriantes cum alienigenis in
ipso cortu tucidans zelũ suum
duinȩ indignationi obtulit &
surorẽ gladio placauit: Anñ da
enti se offerens placationis gĩal
et ante tempus ꝓpositum exegis
Annon helias ure di restitit: quiloi¬
go iã tempore terra arente. subas¬
tas decelo pluuias. uerbo reuoed¬
uit: Quom igitur chiunȩ ie ul¬
lum posse resistere cdicitur: cũ mul-¬
tos sepe restitisse. exemplis existen¬
tib demonstratur: d si subtilit̃

Expanded text:
nullum posse resistere dicitur, cum multos indignationi supernae animadversionis obviasse eloquia divina testentur. An non irae Dei Moyses restitit, qui, pro cadente populo erectus, ipsum supernae percussionis impetum mortis suae oblatione restrinxit, dicens: Dimitte illis hanc noxam; alioqui dele me de libro tuo, quem scripsisti ? An non irae Dei Aaron restitit, cum inter viventes ac mortuos thuribulum sumpsit, atque animadversionis ignem incensi fumo temperavit ? An non Phinees irae Dei restitit, qui, luxuriantes cum alienigenis in ipso coitu trucidans, zelum suum divinae indignationi obtulit, et furorem gladio placavit ? An non enti se offerens, placationis gratiam et ante tempus propositum exegit ? An non Elias irae Dei restitit, qui longo jam tempore terra arente, subductas de coelo pluvias verbo revovit? Quomodo igitur divinae irae nullum posse resistere dicitur, cum multos saepe resistere exemplis existentibus demonstratur? Sed si subtilit
Abbreviated transcription (Latin):
defensionis calcat: atq audita ꝓtinꝰ
& qđ non iustificabitur homo. com
positus. iusticiam ꝑcipit composit᷑.
amittit: quia quisquis se auctori
bonorum comparat bono se quod
accȩperat piuat. Qui enim accepta
bona sibi arrogat: suis contra dñm
donis pugnat Vnde ergo despectus
erigitur: dignum ẽ ut erectus. inde
destruatur. Sẽs autem uir. quia
omne iurtutis nr̃e merctũ ẽẽ uici¬
um conspicit. si abinterno arbitre
distriete tuddicetur: rectȩ subiun

Expanded text:
defensionis calcat, atque audita protinus defensionis calcat, atque audita protinus et quod non justificatur homo compopositus justitiam percipit, compositus amittit, quia quisquis se auctori bonorum comparat, bono se quod acceperat privat. Qui enim accepta bona sibi arrogat, suis contra Deum donis pugnat. Unde ergo despectus erigitur, dignum est ut erectus inde destruatur. Sanctus autem vir, quia omne virtutis nostrae meritum esse vitium conspicit, si ab interno arbitro districte judicetur, recte subjun
Abbreviated transcription (Latin):
ERUERSS
mentes. si semel
adstudium
darietatis eru¬
perint: siue pra¬
uum. seu rectũ
quid. a contradicentib audiant:
aduersis hoc responsionib im¬
pugnant: quia cum ꝑsona per
contrarietatem displicet: nec rec¬
ta quȩ ꝓtulerint placent. At con¬
tia. bonoꝵ corda. quib modiũ ñ
dicant: ut recta quȩ dicuntur as¬
sumant. Discernendis quippe ꝯ¬
ciadicentium sententiis ȩquissi¬
mi arbitres resident: et sic mala ꝓ¬
lata respuunt: ut tamen apꝓbent.
quȩ exuentate cognoscunt. Solet
nanq inter spinarũ multitudines:
etiam de frugis semine spica suc¬
crescere. Cauta gͦ manu oꝑantis
agendum ẽ ut dũ spina tollitur:
spica nutriatur: quatinus qui stu¬
det eradicare qđ pungit᷑ nouerit
seruare. qđ reficit. Unde & beatus
iob. quia baldath suites. rectȩ ꝑin¬
quisitionem dixerat᷑ nunquid ds̃
supplantat iudicium. aut omp̃s
inhypocritas robustaq ꝓtulerat:
bene hȩc. & contia prauos generaliter
plata conspiciens. studium ꝓpriȩ

Expanded text:
erversae mentes si semel ad studium contrarietatis eruperint, sive pravum, seu rectum quid a contradicentibus audiant, adversis hoc responsionibus impugnant, quia cum persona per contrarietatem displicet, nec recta quae protulerit placent. At contra bonorum corda, quibus in odium non dicant, ut recta quae dicuntur assumant. Discernendis quippe contradicentium sensibus aequissmi arbitri resident, et sic male prolata respuunt, ut tamen approbent quae ex veritate cognoscunt. Solet namque inter spinarum multitudinem, etiam de frugis semine spica succrescere. Cauta ergo manu operantis agendum est, ut dum spina tollitur, spica nutriatur, quatenus qui studet eradicare quod pungit, noverit servare quod reficit. Unde et beatus Job, quia Baldad Suhites recte per inquisitionem dixerat: Nunquid Deus supplantat judicium, aut Omnipoin hypocritas robustaque protulerat, bene haec et contra pravos generaliter prolata conspiciens, studium propriae
Abbreviated transcription (Latin):
Unũ nanq ꝓmille respondere non
possumus: quia cum de bonȩ u¬
de ꝑfectione extollimur. hanc nos
nec inchoasse monstramus. Sytĩc¬
uenus ddenĩa infurmitate concu¬
timur: si quam sit immensa po¬
tentia iudicis. considerando pen

Expanded text:
Unum namque pro mille respondere non Unum namque pro mille respondere non possumus, quia cum de bonae vitae perfectione extollimur, hanc nos nec inchoasse monstramus. Sed tunc de nostra infirmitate verius concutimur, si quam sit immensa potentia judicis, conside
Abbreviated transcription (Latin):
noꝰ ñ ad ꝑferendã nouã sobolem.ꝑ¬
fecta uniuersitas prescitȩ genera¬
tionis ex primit᷑: hinc et piohem
dicitur regnabunt cũ eo.mille an¬
nis: quia uidelicet regnũ sc̃ẽ ecelie
uniuersitatis ꝓfectione solidatur
Quia uero monas multiplieatus in
denanum ducitur: denarius ꝑ
semecipsũ ductus. incentenariũ
ailatatur: qui rursus ꝑdenari¬
um ductus inmillenariũ tendi¬
tur: cũ ab lino incipimus ut a&¬
milenarium ueniamus. qͥd hoc
loco uiius appellatione ñ bene
uiuendi initium: quid millenarii
deo autem contendere ẽ: non ei¬
tribuere: sed sibi głam suȩ uitu¬
tis arogare. S scẽs uir conspiciat
quia et qui summa dona iã ꝑcȩpit.
si de acceptis extollitur. cuncta
quȩ accȩperat amittit: et ddicat.
Si uoluerit contendere cũ eoron
poterit respondere ei unũ ꝓmille
Qui eñ cũ auct̃ore contendit᷑ unũ
ꝓmille respondere ñ sufficu: quia
qui de ꝑfectione se ẽrigit᷑ habere se
bencuiuenci nec initiũ ostendis

Expanded text:
obolem perfecta universitas praescitae generationis exprimitur? Hinc et per Joannem dicitur: Et regnabunt cum eo mille annis , quia videlicet regnum sanctae Ecclesiae universitatis perfectione solidatur. Quia vero monas multiplicata in denarium ducitur, denarius per semetipsum ductus in centenarium dilatatur, qui rursus per denarium ductus in millenarium tenditur, cum ab millenarium veniamus. Quid hoc loco unius appellatione, nisi bene vivendi initium? Quid millenarii Deo autem contendere etribuere, sed sibi gloriam suae virtutis arrogare. Sed sanctus vir conspiciat quia et qui summa jam dona percepit, si de acceptis extollitur, cuncta quae acceperat amittit, et dicat: Si voluerit contendere cum eo, non poterit respondere ei unum pro mille. Qui enim cum auctore contendit, unum pro mille respondere non sufficit, quia qui de perfectione se erigit, habere se bene vivendi nec initium ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
uolatu celsitudinis. ad terras ueni¬
at: escam cadaueris. inferi inquirat.
Daulo post &enim subdit: dicens.
Disciplina pacis niȩ suꝑ eum: & li¬
uore eiuis sanati sumus: &rursum.
Et homo est. &. quis cognoscet eum:
Subleuata gͦ incluunitate mens iusti
cum chspensationis grãm exeius
carne considerat: quasi asuminis.
repente aquila adescã uolas. O
ecce ille ifraheliticus populus im¬

Expanded text:
volatu celsitudinis ad terras venivolatu celsitudinis ad terras veniat, escam cadaveris inferius inquirat. Paulo post etenim subdit, dicens: Disciplina pacis nostrae super eum, et livore ejus sanati sumus . Et rursum: Et homo est, et quis cognoscet eum ? Sublevata ergo in divinitatem mens justi, cum dispensationis gratiam ex ejus carne considerat, quasi a summis repente, ut aquila ad escam volat. Sed ecce ille Israeliticus populus im
Abbreviated transcription (Latin):
lans adescam. Moris quippe est
aquilȩ: ut ir reuerberata acie radi¬
os solis aspiciat. Sed cũ refectionis
indigentia urgetur: eandem ocu¬
lorum aciem. quã radiis solis infi¬
xerat: adrespectum cadaueris in¬
clinat: & quamuis ad alta reuolet:
ꝓsumendis camen carnib terram
petit. Sic uidelicet. sic antiqui pa¬
tres fuerunt: qui. in quantum hu¬
manitatis infirmitas admittebat
creatoris lucem. erecta mente contẽ¬
plati sunt: sed incarnandum hc̃
inmundi fine prescientes: quasi
asolis ladiis adterram oculos de¬
flexerunt: & quasi de summis ad
rma ueniunt: dũ hunc deum suꝑ
omnia. & hominẽ intra omnia
agnoscunt: quem. ꝓhumano ge¬
nere. dum passurum moriturũq
conspiciunt: qua scilicet morte.
semetipsos refici & reformari ad
uitam nouerunt: quasi more aqͥle.
post contemplatos solis radios. inca¬
dauere escam quȩrunt. Libet spec¬
tare aquilam. solis radios intuen¬
tem: quȩ au. Ds̃ . fortis: pater futu¬
ri seculi: princeps pacis. S abalto

Expanded text:
ascendi. --Moris quippe est aquilae ut irreverberata acie radios solis aspiciat; sed cum refectionis indigentia urgetur, eamdem oculorum aciem, quam radiis solis infixerat, ad respectum cadaveris inclinat; et quamvis ad alta evolet, pro sumendis tamen carnibus terram petit. Sic videlicet, sic antiqui patres fuerunt, qui in quantum humanitatis infirmitas admittebat, Creatoris lucem erecta mente contemplati sunt; sed incarnandum hunc in mundi fine praescientes, quasi a solis radiis ad terram oculos deflexerunt. Et quasi de summis ad ima veniunt, dum hunc Deum supra omnia et hominem intra omnia agnoscunt. Quem pro humano genere dum passurum moriturumque conspiciunt, qua scilicet morte semetipsos refici atque reformari ad vitam noverunt, quasi more aquilae post contemplatos solis radios in cadavere escam quaerunt. Libet spectare aquilam solis radios intuentem, quae ait: Deus fortis, pater futuri saeculi, princeps pacis . Sed ab alto
Abbreviated transcription (Latin):
moderatur: ne uirtutem pena transeat:
&e pastutiam fortium. humana infirmi¬
tas excedat. Vnde bene & ppaulum
chcitur. fidelis autem ds. qui non pa¬
dietur uos temptari supra quam po¬
testis: sed faciet cũ temptatione etiã
puentum. ut possitis sustinere. Nisi enĩ
misencors ds cum uinb cemptamen¬
ia modificet: nullus ꝓfecto ẽ qui ma¬
ligioꝵ spintuum insicdias non cor¬
ruens portet: quia si mensurã udex
temptationib non prebet: eo ipso ꝓ¬
tnus stantem deicit: quo ultra uints
onera imponit. Sie autẽ beatus iob

Expanded text:
moderatur, ne virtutem poena transeat, moderatur, ne virtutem poena transeat, et per astutiam fortium humana infirmitas excidat. Unde et bene per Paulum dicitur: Fidelis autem Deus, qui non patietur vos tentari supra quam potestis, sed faciet cum tentatione etiam proventum, ut possitis sustinere . Nisi enim misericors Deus cum viribus tentamenta modificet, nullus profecto est qui malignorum spirituum insidias non corruens portet, quia si mensuram judex tentationibus non praebet, eo ipso protinus stantem dejicit, quo ultra vires onera imponit. Sic autem beatus Job
Abbreviated transcription (Latin):
innocentiã. sed pauꝑtatẽ suã obicisꝰ
non iam deuita audatiam arripil.
sed quã se infirmũ conspiciat osten¬
manuum tuarum. Ac si apte dicas
Impiȩ opprimere non potes: que u
fecise gratuuto recordaris. Bene ause¬
subditur. & consilium impioꝵ adis¬
ues. Quos nanq hoc loco impios: i
malignos sp̃s uocat: Qui. cum redire
ipsi aduitã nequeunt: crudeliter socioᷤ
admortem querunt. Quoꝵ nmirum
consilium fuit. ut beatũ iob diuina
correptiotangeret: ut qui intranquil¬
litate iustus erstiterat᷑ saltem ꝑflagel¬
la peccaret. S impioꝵ consilium
dñs ñ adiuuit: quia eoꝵ temptatio¬
nib. carnem iusti ꝓdidit: animam
negauit. Hoc indesmnenter contͣ bo¬
nos consilium maligni sp̃s ineunt:
ut hi quos seruire dõ innocuȩ intͣn¬
quillitate conspiciunt: uexati ad¬
uesitatib aduoraginẽ culpȩ rapiantur.
S eorum consilii acumen destriutur:
quia pius conditor cũ uirib flagella

Expanded text:
innocentiam, sed paupertatem suam objiciinnocentiam, sed paupertatem suam objicinon jam de vita audaciam arripit, sed quam se infirmum conspiciat ostenmanuum tuarum. - Ac si aperte dicat: Impie opprimere non potes, quem te fecisse gratuito recordaris. Sequitur: Et consilium impiorum adjuves? - Quos namque hoc in loco impios, nisi malignos spiritus vocat? Qui cum redire ipsi ad vitam nequeunt, crudeliter socios ad mortem quaerunt. Quorum nimirum consilium fuit, ut beatum Job divina correptio tangeret, et qui in tranquillitate justus exstiterat, saltem per flagella peccaret. Sed impiorum consilium Dominus non audivit, quia eorum tentationibus carnem justi prodidit, animam negavit. Hoc enos consilium maligni spiritus ineunt, ut hi quos servire Deo innocue in tranquillitate conspiciunt vexati adversitatibus ad voraginem culpae rapiantur. Sed eorum consilii acumen destruitur, quia pius conditor cum viribus flagella
Abbreviated transcription (Latin):
ne discutiens: quãuis se peccatorem
&& sentiat & fateatur: ꝓqua camen¬
culpa specialiter ꝑcutitur. minimȩ
cognoscit: atq eo magis inꝑcussio¬
ne trepidat: quo causas suȩ ꝑcussio¬
nis igorat. Pecit ut semetipsum sib
iuder indicet: quatinus qđ ille anĩad¬
uertendo ꝑcutit᷑ hoc in se flendo &
ipse castiget. Scit nanq qdđ ȩquissim̃
git: & magno metu coneutitur. quia
&e dolet inuerbere: & dep̃hendere in se
ꝑfectȩ ñualet. qdđ deploret. Unde ac
pauꝑem. opus manuum tuarũ: &
consilium impioꝵ adiuues: Hoc in¬
mirum sic ꝑiterrogationẽ dicitur:
ut negetir. Ac si aꝑtȩ diceret. Iu qui
summȩ bonus es: noui quia bonum
ñ estimas: ut pauꝑẽ ꝑcalumpniã pre¬
mas. Ꝙ scio gͦ quia ñ ẽ iustũ qdđ patior
ce eo magis doleoͬ quo causas iusticȩ
ignoro. Notandum uͦ. qđ ñ aitꝰ ut op¬
primas innocentem: s pauꝑem. Qui
enim districtiomi iudicis. nequãqͣm

Expanded text:
ne discutiens, quamvis se peccatorem ne discutiens, quamvis se peccatorem et sentiat et fateatur, pro qua tamen specialiter culpa percutitur, minime cognoscit; atque eo magis in percussione trepidat, quo causas suae percussionis ignorat. Petit ut semetipsum sibi judex indicet, quatenus quod ille animadvertendo percutit, hoc in se flendo et ipse castiget. Scit namque quod aequissimus modo affligit, et magno metu concutitur, quia et dolet in verbere, et deprehendere in se perfecte non valet quod deploret. Unde adhpauperem, opus manuum tuarum, et consilium impiorum adjuves? 70. mirum sic per interrogationem dicitur, ut negetur. Ac si aperte diceretur. Tu qui summe bonus es, novi quia bonum non aestimas, ut pauperem per calumniam premas. Et scio ergo quia non est injustum quod patior, et eo magis doleo quo causas justitiae ignoro. Notandum vero quod non ait Ut opprimas innocentem, sed pauperem. Qui enim districtioni judicis nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
corripimur: ne cum hoc mundo
dampnemur. Hinc. uoce angłica: ad
iohannem dicitur. Ego.quos amo:
darguo & castigo. Hinc etiã scrip¬
tum ẽ Quem diligit dñs castigat:
flagellat autẽ omnẽ filium quem
secura sitaltius trepidat: & cum fla¬
gellis cingitur. suꝑni iudicii incer¬
titudine turbatur. Pauet. ne initiũ
sequentis dampnationis sit omne
qd̃ patit᷑ & ꝑcogitationẽ int̾rogat
iudicem: qͥa de uite suȩ meritis am¬
bigit inꝑcussione. S cum uutus uitȩ.
adocłos mentis reducitur: qͣsi conso¬
latio ãiudice respondetur: quia ne¬
quaq̃m adpdendum ꝑcutit. quem
in actionis innocentia feriendo cu¬
stodit. Bene itaq nunc dicit̃: indica
m̃. cur me ita iudices. Ac si aꝑtȩ dice¬
retur. Quia flagellando me iudicas:
ostende. qdđ ãiudicio. ꝑflagellum se¬
curum reddas. Qd̃ tamen: intelligi
& aliter potest.Nam plerumq uir
iustus flagella addꝓbationẽ ꝑcipit:
& uitã suam subtilissima inquisitio¬

Expanded text:
corripimur, ut non cum hoc mundo corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur . Hinc voce angelica ad Joannem dicitur: Ego quos amo redarguo et castigo . Hinc etiam scriptum est: Quem diligit Dominus castigat, flagellat omnem filium quem secura sit, altius trepidat; et cum flagellis cingitur, superni judicii incertitudine turbatur. Pavet ne initium sequentis damnationis sit omne quod patitur; et per cogitationem interrogat judicem, quia de vitae suae meritis ambigit in percussione. Sed cum vitae virtus ad oculos mentis reducitur, quasi consolatio a judice respondetur, quia nequaquam ad perdendum percutit quem in actionis innocentia feriendo 320 custodit. Bene itaque nunc dicitur: Indica mihi cur me ita judices. Ac si aperte diceretur: Quia flagellando me judicas, ostende quod ad judicium per flagella securum reddas. Quod tamen intelligi et aliter potest. Nam plerumque vir justus flagella ad probationem percipit, et vitam suam subtilissima inquisitio
Abbreviated transcription (Latin):
dices Qui peceatorẽ se mamaritucs¬
tũdine anmȩ asserit: quid dõ aliud.
quã ne condempnetur. dicit: Q uia
amaritudo p̃sentis penitentiȩ extin¬
gint supplicia sequentis nȩ. Duob
autem modis. in hac uita hominem
irrogare iam tormenta sequentia in¬
cipit: aut tormenta sequentia. flagel¬
lis presentib extinguit. Nisi enĩ
delictis exigentib. iustus iudex & nẽ
& postmodum quosdã ꝑcuteret: iu¬
das minimȩ dixisset: scdõ eos qui ñ
crediderunt. ꝑdidit: & demniqͥs psal¬
mista non diceret: induantur sicut
diploide. confusione sua. Diploidẽ
quippe. duplum uestimentũ dicimꝰ.
Confusione gͦ sicut diploide induts̃.
qui iurta reatus sui meritum & tem¬
porali & ꝑpetua animaduersione
feriuntur. Solos quippe pena asup¬
plicio liberat: quos immutat. Nam
quos p̾sentia mala non corrigunt:
adsequentia ꝑducunt. Si autem ne¬
quaꝗͣ quosdã pena presens ãsuppli¬
cio ȩterno defenderet: paulus mini¬
mȩ dirisset. Cum iudicamur. adño

Expanded text:
dis. --Quia peccatorem se in amaritudine animae asserit, quid Deo aliud quam ne condemnetur dicit? quia amaritudo praesentis poenitentiae exstinguit supplicia sequentis irae. Duobus autem modis in hac vita hominem irrogare jam tormenta sequentia incipit, aut tormenta sequentia flagellis praesentibus exstinguit. Nisi enim delictis exigentibus justus judex et nunc et postmodum quosdam percuteret, Judas minime dixisset, Secundo eos qui non crediderunt perdidit ; et de iniquis Psalmista non diceret: Induantur sicut diploide confusione sua . Diploidem quippe duplum vestimentum dicimus. Confusione ergo sicut diploide induti sunt qui juxta reatus sui meritum et temporali et perpetua animadversione feriuntur. Solos quippe poena a supplicio liberat quos immutat. Nam quos praesentia mala non corrigunt, ad sequentia perducunt. Si autem nequaquam quosdam poena praesens a supplicio aeterno defenderet, Paulus minime dixisset: Cum judicamur, a Domino