comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad ioħem. & dixerunt ei Rabbi. qͥ erat
tecum transiordanem. cui tu testinoniũ
ꝑhibuisti: ecce hic baptirat. & omnies
ueniunt ad illum. Hoc ẽ quid dicis. ñ
sunt ꝓhibendi ut ad te potius uenãt:
de se ipso. Quasi homo accipi ait de celo
Intend̾at caritas ur̃a.N potest homo
celo. Ipsi uos mͥ testimonium phibetis.
q̃ dixerim. ego ñ sum xͦ. sanquam di¬
cens. Quduos fallitis: uos ipsim qͣmͦ
dixistis: Rabbi. qui erat tecum trans
loidanẽ. cui tũ testimonium phibuisti.
Nostis gͦ. qͣle testimoniũ illi phibui. M
dicꝰturus sum ñ eẽ illum qͣm axi ẽẽ.
ego qͥ aliquid accepi de celo. ut aliquid
eẽm: Inanẽ me uultis eẽ. ut loquar
cont᷑ ueritatẽ: Ñ pot̾ homo acciꝑe qͥcqͣm.
nͥ fuerit illi datum de celo. Ipsi uos qu
testimonium ꝑhibetis q dixerim egoñsi
baptirasti: Missus sum ego. p̾co sum. ille
uidex ẽ. & audi testimonium multo ue¬
hementius. multo exp̃ssius. Uidete. ͥo
nob̾cum agicur. uidete qͥs amare debeamꝰ

Expanded text:
t ei: Rabbi, qui erat tecum trans Jordanem, cui tu testimonium perhibuisti, ecce hic baptizat, et omnes veniunt ad illum: hoc est, Quid dicis? non sunt prohibendi, ut ad te potius veniant?De seipso: Quasi homo accepi, ait, de coelo. Intendat Charitas vestra. Non potest homo coelo. Ipsi vos mihi testimonium perhibetis quod dixerim, Ego non sum Christus. Tanquam dicens, quid vos fallitis? vos ipsi mihi qdixistis? Rabbi, qui erat tecum trans Jordanem, cui tu testimonium perhibuisti. Nostis ergo quale testimonium illi perhibui: modo dicturus sum non esse illum quem dixi esse? Ergo quia aliquid accepi de coelo ut aliquid essem, inanem me vultis esse, ut loquar contra veritatem? Non potest homo accipere quidquam, nisi fuerit illi datum de coelo. Ipsi vos mihi testimonium perhibetis quod dixerim, Ego baptizasti? Missus sum. Ego praeco sum, ille judex est. Et audi testimonium multo vehementius, multo expressius. Videte quid nobiscum agitur. Videte quid amare debeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Si nemo. ut quid uenit: Quorundam gͦ
accipit testimonium xͥ. Namsi onniino
nemo. nullus homo: quid ẽ qd sequitur:
Qͥ accepit testimonium eiꝰ. signauit qr ds
uerax ẽ. Certe gͦ nemo. si tu ipse dicis.
qͥ accepit testimonium eiꝰ signauit qr ds¬
uerax ẽ : Responder et gͦ fortasse inter.¬
rogatus ioħs & diceret. noui qͥd dixerim
nemo. Est enim quidam ppłs natꝰ ad iram
di. ⁊ adhoc p̾cognitꝰ. Quiꝰ sint enim cre¬
dituri.⁊⁊ qui ñ sint credituri: nouit ds̾.
Qͥ sint ꝑseueraturi in eo qͥ crediderunt:⁊
qͥ sint lapsuri: nouit ds̃. Enumerati sunt
do omnes futuri in uitam ȩt̾nam ⁊ nouit

Expanded text:
Si nemo, ut quid venit? quorumdam eniSi nemo, ut quid venit? quorumdam eniaccipit testimonium Christi. Nam si omnino nemo nullus homo, quid est quod sequitur Qui accipit testimonium ejus, signavit quia Deus verax est. Certe ergo nemo, si tu ipse dicis, qui accepit testimonium ejus, signavit qverax est. » Responderet ergo fortasse interrogatus Joannes, et diceret: Novi quid dixerim, Nemo. Est enim quidam populus natus ad iram Dei, et ad hoc praecognitus. Qui sint enim credituri, et qui non sint credituri, novit Deus; qui sint perseveraturi in eo quod crediderunt, et qui sint lapsuri novit Deus: et numerati sunt Deo omnes futuri in vitam aeternam; et nov
Abbreviated transcription (Latin):
assumeret: qͦmͦ auditꝰ ẽ a filio. cũ ipsum
filium sit loquutus ds: Qmͦ enim tu u̾bũ
q loqueris incorde habes ⁊⁊ ap̾te ẽ: & ipsa
conceptio sp̃italis ẽ: Nam sic̃ anima tua
accepit sonum ut ꝑ sillabas diuidat᷑ s ma¬
net in conceptione cordis: ⁊ inspectaculo
mentis. Sic ds edidit ũ̾bum. ħ ẽ genuit
filium. Ꝙ̾ tu quidem ex temꝑe gignis u̾bũ.
⁊̃ incorde: ds sine tempore genuit filium.
ꝑ qͣm creauit omina temꝑa. Cum gͦ u̾bũ
cdi filius sit. filius aut̃ loquutus ẽ nobis.
ñ ubum suum s u̾bum patris: se nobis
loqui uoluit. qui u̾bum patris loquebat᷑:
Quomodo potumus nos exposuimus. Cui
ad cor ndum ꝑuenit dignus de tanta re
intellectus. habet quo se conuertat: ht̃ qͦ
pulset. habet a quo querat. ht̃ a qͦ petat.
habet a quo accipiat. Qui de cęlo uenit
supͣ omnes ẽ. & q̃ uidit & audiut hoc
testat᷑. & testimonium eiꝰ nemo accepit:

Expanded text:
assumeret, quomodo auditus est a Filio, cum ipsum assumeret, quomodo auditus est a Filio, cum ipsum Filium sit locutus Deus? Quomodo enim tu verbum quod loqueris, in corde habes, et apud te est, et ipsa conceptio spiritualis est nam sicut anima tua accepit sonum ut per syllabas dividatur, sed manet in conceptione cordis et in speculo mentis: sic Deus edidit Verbum, hoc est, genuit Filium. Et tu quidem ex tempore gignis verbum etiam in corde: Deus sine tempore genuit Filium, per quem creavit omnia tempora. Cum ergo Verbum De Filius sit, Filius autem locutus est nobis, non verbum suum, sed Verbum Patris, se nobis loqui voluit, qui Verbum Patris loquebatur.quomodo potuimus, nos exposuimus. Cui ad cor nondum pervenit dignus de tanta re intellectus, habet quo se convertat, habet quo pulset, habet a quo quaerat, habet a quo petat, habet a quo accipiat. 8. Qui de coelo venit, supra omnes est: et quod vidit et audivit, hoc testatur; et testimonium ejus ne
Abbreviated transcription (Latin):
adhibuit uocem. adhibuit sonos. adhibuit
sillabas: Si adhibuit ista. qͣ lingua loquutꝰ ẽ.
hebrea. an greca. anlatina: Ibi necessariȩ lin¬
guȩ. ubi distinctio gentium. Ibi aut̃ nemo
Cor tuum attende. qͣndo concipis u̾bum qͤ
dicas. Dicam enim si potero qͣ in nob̾ attendamꝰ.
ñ unde illud comphendamius. Qnͣdo gͦ con¬
cipis u̾bum qd ꝑferas. rem uis dicere: &
ipsa rei concep̃tio. incorde tuo iã u̾bum ẽ:
Nondum ꝓcessit. s iam natum ẽ in corde. ⁊
manet ut ꝓcedat. Attendis aut̃ ad quem
ꝓcedat. cumꝰ loquaris. Si latinus ẽ. uocem
latinam queris. Si grecꝰ ẽ. u̾ba greca medi¬
taris. Si punicꝰ ẽ. attendis si nosti linguã
punicam. Pro diuersitate gͦ auditoꝵ. di¬
uersas linguas adhibes ut ꝓferas uerbũ
conceptum. Illud aut̃ q̃ cord̾e conceꝑas. nul¬
la lingua tenebat᷑. Cum gͦ d̾s loquens lin¬
guam ñ queretet. & genus eloquutionis nͥ

Expanded text:
adhibuit vocem, adhibuit sonos, adhibuit adhibuit vocem, adhibuit sonos, adhibuit syllabas? Si adhibuit ista, qua lingua locutus est? Hebraea, an graeca, an latina? ibi necessariae linguae, ubi distinctio gentium. Ibi autem nemo Cor tuum attende. Quando concipis verbum quod dicas: dicam enim, si potero, quod in nobis attendamus, non unde illud comprehendamus: quando ergo concipis verbum quod proferas, rem vis dicere, et ipsa rei conceptio in corde tuo jam verbum est; nondum processit, sed jam natum est in corde, et manet ut procedat: attendis autem ad quem procedat, cum quo loquaris; si Latinus est, vocem latinam quaeris; si Graecus est, verba graeca meditaris; si Punicus est, attendis si nosti linguam punicam; pro diversitate auditorum diversas linguas adhibes, ut proferas verbum conceptum: illud autem quod corde conceperas, nulla lingua tenebatur. Cum ergo Deus loquens, linguam non quaereret, et genus locutionis non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ audiuit hoc loquitur. Habet enim &
patrem ipse filius di. habet ⁊ patrem.¬
& audiuit a patre ⁊ qd audiuit a patre
quid ẽ: quis hoc explicat: Quando lin¬
gua mea. qͣndo cor meum suffic̾e pot̾.
uł cor ad intelligendum. uł lingua ad
ꝓferendum. qͥd ẽ q filius audiuit a pa-¬
tre : Forte filius uerbum patris audiuit:
Immo filius u̾bum patris ẽ. Uidetis
qͣmadmodum hic fatiget᷑ omnis conatꝰ
humanus: uidetis qͦmadmodum hic
deficiat omnis comectura pectoris nr̃i.
& omnis intentio mentis caligantis. Au¬
dicentẽ scͥpt᷑am. qi ipse filiꝰ u̾bũ patris ẽ.
Inpͥncipio erat u̾bũ. ⁊iu̾bum erat ap̃ dm̃.
& d̾s erat u̾bum. Nos loquimur u̾ba uolantia
& tͣnseuntia. Mox ut sonuerit ore tuo u̾bũ
tuum tͣnsit. ꝑagit strepitum suum ⁊ tͣnsit ĩ
silentium. Nunqͥd potes sequi sonum tuũ:⁊
tenere ut stet: Cogitatio tam̃ tiia manet:⁊
de ipsa cogitatione manente dicis u̾ba multa
tͣnseuntia. Qͥa dicimus fr̃s : ds cũ loqueret᷑

Expanded text:
Habet enim et Patrem ipse filius Dei, et audivit a Patre. Et quod audivit a Patre, quid est? quis hoc explicat? Quando lingua mea, quando cor meum sufficere potest, vel cor ad intelligendum, vel lingua ad proferendum? Quid est quod Filius audivit a Patre? Forte Filius est, Verbum Patris audivit. Imo Filius Verbum Patris est. Videtis quemadmodum hic fatigetur omnis conatus humanus; videtis quemadmodum hic deficiat omnis conjectura pectoris nostri, et omnis intentio mentis caligantis. Audicentem Scripturam quia ipse Filius Verbum Patris est: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Nos loquimur verba volantia et transeuntia: mox ut sonuerit ore tuo verbum tuum, transit; peragit strepitum suum et transit in silentium. Numquid potes sequi sonum tuum, et tenere ut stet? Cogitatio tamen tua manet, et de ipsa cogitatione manente dicis multa verba transeuntia. Quid dicimus, fratres? Deus cum loqueretur,
Abbreviated transcription (Latin):
humana ñ habet patrem. S unus de cet̾is
ioħs: s tam̃ maioris gr̃ȩ. ita ut innatis mu¬
lierum nemo exsurgeret maior illo: tan
ut illum dicat sponsum. se amicũ sponsi:
n̾ dignum tam̃ soluere corrigiam calcia¬
menti eiꝰ Hinc audiuit multa caritas
qr homines sumꝰ. & ñ possumus acciꝑe
quicqͣm. nͥ ille dederit qͥ homo ñ ẽ. Hoc¬
g gaudium meum impletum ẽ. Quod ẽ
gaudium ipsius : Ut gaudeat ad uocem
sponsi. Impletum ẽ inme. habeo grãm
meam. plus mͥ ñ assumo. neqd accepi amit¬
tam. Quod ẽ hoc gaudium: Gaudio gaud&
ꝓpt̾ uocem sponsi. Intelligat᷑ homo g ñ se
deb̾e gaudere de sapientia sua. s de sapien¬
tia qͣm accepit ad̾o: nichil plus querat.
&̃ ñ amittit qd inuenit. Multi enĩ ido
facti sit insipientes. qr dixerunt se ẽe
ipsis. qr qͥ notum ẽ di ait. manifestum ẽ¬
in illis. Deus enim illis manifestauit.

Expanded text:
humana non habet patrem. Ergo unus de caeteris humana non habet patrem. Ergo unus de caeteris Joannes, sed tamen majoris gratiae, ita ut in natis mulierum nemo exsurgeret major illo, tant Christo, ut illum dicat sponsum, se amicum sponsi, non dignum tamen solvere corrigiam calceamenti ipsius. Hinc audivit jam multa Charitas quia homines sumus, et non possumus accipere quidquam, nisi ille dederit qui homo non est. ergo gaudium meum impletum est. Quod est gaudium ipsius? Ut gaudeat ad vocem sponsi. Impletum est in me, habeo gratiam meam, plus mihi non assumo, ne et quod accepi amittam. Quod est hoc gaudium? Gaudio gaudet propter vocem sponsi. Intelligat ergo homo non se gaudere debere de sapientia sua, sed de sapientia quam accepit a Deo. Nihil plus quaerat, et non amittit quod invenit. Multi enim ideo facti sunt insipientes, quia dixerunt se esseipsis: « Quia quod notum est Dei, ait, manifestum est illis: Deus enim illis manifestavit.
Abbreviated transcription (Latin):
rim. ego ñ sum xͦ. s qr mi̾ssus sum ante
illum. Qͥ habet sponsam sponsꝰ ẽ. Amicꝰ
aut̾ sponsi qui stat & audit eum. gaudio
gaudet ꝓpt̾ uocem sponsi. Non sibi gaudi¬
um fecit᷑ de se. Qui enim uult gaudere
de se. tristis erit. Qui ant̃ de dõ uult
ꝓpter uocem sponsi gaudet. amicꝰ sponsi
eum. Si gͦ cadit. ñ audit sum. De illo
enim qͦdam qͥ cecidit dictum ẽ. & in ue¬
ritate ñ stetit. De diabolo dictum est:
G stare debet amicꝰ sponsi. & audire:
Qͥd ẽ stare: ꝑmanere in grã eiꝰ qͣm acce
erat ioħs. Nouerat unde gaudebat:
illuminatum se ñ illuminatorem. Erat
aut̃ lum̾ uerum ait eugłista. q illumi¬
qr &e ipse de hominib. Et enim qͣmuis
nemo exsurrexit maior ioħe in natis
mulierum. unus tam̃ & ipse ex his qͥ
nati sunt ex mulierib. Nquid compa¬
randus ẽ ei. qͥqr uoluit natꝰ ẽ: Et ideo
nouo partu. qr nouus natꝰ. Ambe enĩ
generationes dñi inusitatȩ sunt. ⁊ di¬
uina & humana. Diuma ñ habet matr̃e.

Expanded text:
te illum. Qui habet sponsam, sponsus est; amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi, non sibi gaudium facit de se. Qui enim vult gaudere de se, tristis erit. Qui autem de Deo vult propter vocem sponsi gaudet amicus sponsi, eum. Si ergo cadit, non audit eum. De illo enim quondam qui cecidit, dictum est: Et in veritate non stetit ; de diaErgo stare debet amicus sponsi, et audire. Quid est stare? Permanere in gratia ejus quam acceperat Joannes. Noverat, unde gaudebat. illuminatum se, non illuminatorem. Erat enim lumen verum, ait evangelista, quod illumiipse de hominibus. Etenim quamvis nemo exsurrexerit major Joanne in natis mulierum , unus tamen et ipse ex his qui nati sunt ex mulieribus. Numquid comparandus est ei qui, quia voluit, natus est; et ideo novo partu, quia novus natus? Ambae enim generationes Domini inusitatae sunt, et divina et humana: divina non habet matrem,
Abbreviated transcription (Latin):
ROO LECTIONIS
sicut potestis meminisse
qui curam geritis ꝓfectꝰ
ur̃i ita sequito: ut hȩc
quȩ modo lecta ẽ hodie nob̾ tractanda ꝓpo¬
natur. Ab ipso principio usq ad hodier¬
nam lectionen quȩ supͣ dicta sunt. me¬
ministis iam ẽẽ tractata. Et si forte inde
multa estis obliti. certe uł officium nr̃m
maneat in ur̃a memoria. que hinc audie¬
ritis de baptismo iohannis. Q si ñ tene¬
tis omnia audisse uos: tam̃ credo qd tene
nodosissima questio soluta sit: qr nescio
quid qd ñ nouerat dĩcit ioħs in dño ꝑ
columbam. cum eum iam nosset. qͣndo
uenienti ut baptizaret᷑ ait. ego atẽ de
ei respondit. sine modo. ut impleatur
omnis iustitia. Nunc gͦ ad eundẽ ioħem
cogit nos ordo lectionis reuerti. Ipse ẽ
ille qui ꝓpħatus ẽ ꝑ ysaiam. Uox clamã¬
tis in heremo. parate uiam dño. rectas

Expanded text:
rdo lectionis annem, sicut potestis meminisse, qui curam geritis profectus vestri, ita sequitur, ut haec quae modo lecta est, hodie nobis tractanda proponatur. Ab ipso principio usque ad hodiernam lectionem, quae supra dicta sunt, meministis jam esse tractata. Et si forte inde multa estis obliti, certe vel officium nostrum manet in vestra memoria. Quae hinc audieritis de baptismo Joannis, etsi non tenetis omnia, audisse vos tamen credo quod teneanodosissima quaestio soluta sit, quia nescio quid quod non noverat, didicit Joannes in Domino per columbam, cum jam eum nosset, quando venienti ut baptizaretur, ait, Ego a te debei Dominus respondit, Sine modo, ut impleatur omnis justitia . 2. Nunc ergo ad eumdem Joannem cogit nos ordo lectionis reverti. Ipse est ille qui prophetatus est per Isaiam, Vox clamantis in eremo, Parate viam
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum uerbum ds. ęqualis patri. uera
anima. uera caro. uerus homo. uerꝰ d̾s.
uera natiuitas. uera passio. uera mors.
uera resurrectio. Si aliquid horum dixe¬
ris falsum . intrat putredo de ueneno
serpentis. nascunt᷑ uermes mendatiors.
& nichil integrum remanebit. Qͥd ẽ gͦᷤ qͣ¬

Expanded text:
atri; vera anima, vera caro, verus homo, verus Deus, vera nativitas, vera passio, vera mors, vera resurrectio. Si aliquid horum dixeris falsum, intrat putredo, de veneno serpentis nascuntur vermes mendaciorum, et nihil integrum remanebit; quia ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos uros ⁊ sensꝰ istes corꝑis leuatis ad
nos. nec ad nos: ñ enim nos de illis mon.¬
tib : s ad ipsum ȩugłm. ad ipsum euã¬
głistam: cor aut̃ implendum ad dñm:
Q unusqusq sic leuet. ut uideat qͥd
leuet. & quo leuet. Qͥd dixi: qͥd leuet.
& quo leuet: Quale cor leuat uideat. qͥ a
ad dm̃ leuat: ne sarcina uoluptatis carnał
p̾gͣuatum. ante cadat qͣm fuerit subleuatũ:
S uidet se quis gestare onus carnis. det
oꝑam ꝑ continentiã. ut purget qd leuet
ad dm̃. Beati enim mundi corde. qm
ipsi dm uidebunt. Nam ecce qͥd ꝑdest
qr sonuerunt u̾ba. inpncipio erat u̾bũ.
&̾ nos diximus uerba cum loqueremur:
diximus sonuerunt atq tͣsierunt: G¬

Expanded text:
oculos vestros et sensus istos corporis levatis ad oculos vestros et sensus istos corporis levatis ad nos; nec ad nos, non enim nos de illis montibus, sed ad ipsum Evangelium, ad ipsum Evangelistam: cor autem implendum ad Dominum. Et unusquisque sic levet, ut videat quid levet, et quo levet. Quid dixi, Quid levet, et quo levet? Quale cor levet, videat; quia ad Dominum levat: ne sarcina voluptatis carnalis praegravatum, ante cadat, quam fuerit sublevatum. Sed videt se quisque gestare onus carnis? det operam per continentiam, ut purget quod levet ad Deum. Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt . 8. Nam equia sonuerunt verba, In principio erat Verbum, Et nos diximus verba, cum loqueremur. diximus, sonuerunt atque transierunt?
Abbreviated transcription (Latin):
ad montes. Nisi enim montes ista dic̾ent.
unde omĩno cogitaretis ñ inueniretis
Gex montib uenit uob̾ auxilium ut ħ
uł audiretis. s ñdum potestis intellig̾e
q audistis. Inuocate auxilium a dño. qͥ
fecit cȩlum & terram: qr montes sic po¬
tuerunt loqui. ut nͨ possent ipsi illumi¬
nare. qr & ipsi illummati sunt audiẽdo:
Inde qͥ ħ dixit accepit. Ioħs ille fr̃s. qui
discirbebat suꝑ pectus dñi. & de pectore
ũbum ꝓpinatum acciꝑes. ⁊ tamen quia
auxilium tuum a dño qui fecit çȩlum n
terram. inde impleres pectus unde im-¬
pleuit ille. unde dixisti. auxiliũ neũ
impleat fr̃s. Noc dixi. leuet quisq cor
suum qͦmͦ illud uid& idoneum.⁊ capiat
q đr. S forte ħ dicitis. qr ego uob̾c̾sum
p̾sentior qͣm ds̃. Absit. Multo ẽ ille pre¬
sentior. Nam ego ocłis ur̃is appareo. ille
conscientiis uris p̾sid&. Ad me aures.
ad illum cor. ut utrumq impleatis. Ecce

Expanded text:
ad montes. Nisi enim montes ista dicerent, ad montes. Nisi enim montes ista dicerent, unde omnino cogitaretis, non inveniretis. Ergo ex montibus venit vobis auxilium, ut haec vel audiretis: sed nondum potestis intelligere quod audistis. Invocate auxilium a Domino, qui fecit coelum et terram: quia montes sic potuerunt loqui, ut non possint ipsi illuminare; quia et ipsi illuminati sunt audiendo. Inde qui haec dixit, accepit Joannes ille, fratres, qui discumbebat super pectus Domini , et de pectore verbum propinatum acciperes; et tamen quia auxilium tuum a Domino, qui fecit coelum et terram, inde impleres pectus, unde implevit ille: unde dixisti, Auxilium meum impleat. Fratres, hoc dixi: levet quisque cor suum r. Sed forte hoc dicetis, quia ego vobis sum praesentior quam Deus. Absit. Multo est ille praesentior: nam ego oculis vestris appareo, ille conscientiis vestris praesidet. Ad me aures, ad illum cor, ut utrumque impleatis. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
ueni& auxilium nob̾. & tam̃ ñ ipsi mõtds
sunt inquib spes nr̃a ponenda ẽ Accipiurs
enim montes. q uob̾ ministrent. G unde
⁊ montes accipiunt. ibi spes nr̃a ponẽda ẽ:
Ocłos nr̃os cum leuamus ad scpturas. qͥa
ꝑ homines ministratȩ sunt scripture:
leuamius ocłos nr̃os ad montes unde
auxilium ueniet nob̾. s tamen qͥa ipsi
homines qͥ scͥpserunt scripturas. ñ de se
lucebant. s ille erat lumen uerum qui
illuminat omnẽ hominẽ uenientem in
hunc mundum. Et mons erat ille ioħs
inmonte spem ponens. caderet ab illo
qͥ montes illustrat. Et ipse confessꝰ ait.
qm̃ de plenitudine eiꝰ om̃s accepimus. ita
debes ⁊ tu dic̾e leuaui ocłos meos ininon¬
tes unde ueniet auxilium mͥ. ne auxiliũ
q tͥ uenit montib imputes. s sequaris &
ut qͣn erexistis cor ad scͥpturas. cũ sonaroe
eugłm. in pͥncipio erat u̾bum. & uerbum
lecta sunt: intelligatis uos leuasse ocłos

Expanded text:
veniet auxilium nobis: et tamen non ipsi montes veniet auxilium nobis: et tamen non ipsi montes sunt, in quibus spes nostra ponenda est; accipiunt enim montes quod nobis ministrent: ergo unde et montes accipiunt, ibi spes nostra ponenda est. Oculos nostros cum levamus ad Scripturas, quia per homines ministratae sunt Scripturae, lauxilium veniet. Sed tamen quia ipsi homines qui scripserunt Scripturas, non de se lucebant; sed ille erat lumen illorum qui illuminat hominem omnem venientem in hunc mundum; et mons erat ille Joannes in monte spem ponens, caderet ab illo qui montes illustrat. Et ipse confessus, ait: Quoniam de plenitudine ejus omnes accepimus. ita debes dicere: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi. Ne auxilium quod tibi venit, montibus imputes, sed sequaris et ut quando erexistis cor ad Scripturas, cum sonaret Evangelium: In principio erat Verbum, et Verbum lecta sunt, intelligatis vos levasse oculos
Abbreviated transcription (Latin):
conclusit sic. Ipse dixit & facta sunt. ipse
mandauit & creata sunt. Si dixit ⁊ facta
sunt: ꝑ u̾bum facta sunt. Si aut̃ ꝑ u̾bũ
facta sunt om̃ia. ñ potuit iohamns cor
ꝑuenire ad id q ait. inpͥncipio erat u̾bũ.
& u̾bum erat ap̃ dm̃. ⁊ ds̃ erat uerbum:
nͥ tͣnscendisset omĩa qͦ sunt factaꝑ u̾bũ:
Qualis gͦ iste mons. qͣm sc̃s. qͣm altꝰ int̾
iohanies. de quib paulo aute cantaui¬
mus. Leuaui ocłos meos in montes. unde
ueniet auxilium mͥ. G̾ fr̃s mei si uultis
intellig̃e. leuate ocłos inistum montem.
id ẽ erigite uos ad eugłistam. erigite uoᷤ
ad eiꝰ sensum. S qr montes isti suscipiũt¬
ponit in homine: nolice sic erigere ocłoᷤᷤ
inmontes. ut putecis in honnc s̃pem
ur̃am eẽ collocandam. s & sic dicite. le¬
uaui ocłos meos inmontes. unde ueni&e
auxilium mͥ : ut statim subiungatis aux¬
ilium meum a dño. qui fecit cęlum &
t̾ram. E leuemus ocłos in montes unde

Expanded text:
conclusit sic: Ipse dixit, et facta sunt; ipse conclusit sic: Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt . Si dixit, et facta sunt, per Verbum facta sunt: si autem per Verbum facta sunt, non potuit Joannis cor pervenire ad id quod ait, In principio erat Verbum, erbum; nisi transcendisset omnia quae sunt facta per Verbum. Qualis ergo iste mons, quam sanctus, quam altus inter Joannes, de quibus paulo ante cantavimus, Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxiliuintelligere, levate oculos ad istum montem, id est, erigite vos ad evangelistam, erigite vos ad ejus sensum. Sed quia montes isti pacem suscipiuntponit in homine; nolite sic erigere oculos in montem, ut putetis in homine spem vestram esse collocandam; et sic dicite, Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi, ut statim subjungatis, Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram . Ergo levemus oculos in montes, unde
Abbreviated transcription (Latin):
putamꝰ noᷤᷤ aliqͥd ẽẽ cum nichilsimus.
ñ solum nͨ accipiamus qd ñ sumus. s &
amittamꝰ q sumꝰ. gͦ fr̃s de his montib .⁊
ioħs erat qͥ dixit. inpͥncipio erat u̾bũ.
Susceꝑat pacẽ mons iste. ꝯtẽplabatur
diuinitatẽ uerbi. Qualis iste mons
erat : qͣm excelsus: Transcenderat om̃ĩa
cacumina t̾rarum. tͣnscenderat õs campos
aeris tͣnscenderat om̃s altiuidines siderũ.
tͣnscend̾at om̃s choros & legiones angłoꝵ.
Nisi enim tͣnscendet ista omĩa qͦ creata st̃.
ñ ꝑueniret ad eum ꝑ qͦm facta st̃ omnia:
Non potestis cogitare qͥd tͣnscenderit. nisi
udeatis qͦ ꝑuenerit. Queris de cȩlo ⁊ t̾ra.
facta sunt. Queris de his quȩ sunt in
cȩlo & in terra. utiq multomagis ⁊ ipsa
facta sunt. Queris de sp̃italib creaturis.
de angłis archangłis. sedib dominationib
uirtutib principatib : & ipsa facta sunt:
Nam cum enumeraret ħ omia psalmus:

Expanded text:
putamus nos aliquid esse, cum nihil simus, putamus nos aliquid esse, cum nihil simus, non solum non accipiamus quod non sumus, sed et amittamdixit, In principio erat Verbum, Susceperat pacem mons iste, contemplabatur divinitatem Verbi. Qualis iste mons erat? quam excelsus? Transcenderat omnia cacumina terrarum, transcenderat omnes campos aeris, transcenderat omnes altitudines siderum, transcenderat omnes choros et legiones Angelorum. Nisi enim transcenderet ista omnia quae creata sunt, non perveniret ad eum per quem facta sunt omnia. Non potestis cogitare quid transcenderit, nisi videatis quo pervenerit. Quaeris de coelo et terra? facta sunt. Quaeris de his quae sunt in coelo et terra? Utique multo magis et ipsa facta sunt. Quaeris de spiritualibus creaturis, de Angelis, Archangelis, Sedibus, Dominationibus, Virtutibus, Principatibus? et ipsa facta sunt. Nam cum enumeraret haec omnia Psalmus,
Abbreviated transcription (Latin):
hannnis ascendit. s cor iohannis in illã
ascendit: Quod enim ascendit in cor
hominis. de imo ẽ ad hominẽ. Qͦ autẽ
ascendit cor hominis. sursũ ẽ ab homine:
Stiam fr̃s sic dici pot̾. qr si ascendit in
cor iohannis. si aliquo mͦ pot̾ dici. in.
tantum ascendit in cor iohannis. inqͣn¬
tum ipse ioħs ñ erat homo. Quid ẽ ñ
erat homo: in qͣntum ceꝑat ẽẽ angłs:
qr om̃s scĩ angłi. qr annuntiatores dei:
Ido carnalib & animalib ñ ualentib
enim dicitis ego sum pauli. ego apollo.
nonne homines estis: Qͥd eos uolebat
facere. quib exꝓbrabat qr homines
erant : Uultis nosse. qͥd eos fac̾e uolebat:
Audite in psalmis. Ego dixi dii estis. &
filii altissimi om̃s. Ad hoc gͦ uocat noᷤ
đs. ne simus homines. p̾ tunc in meliꝰ
ñ erimus homines. si pꝰ nos ẽẽ hoĩes
agnoscamus. id ẽ ut ad illam celsitu.¬
dinem ab humilitate surgamꝰ. ne cũ

Expanded text:
annis ascendit, sed cor Joannis in illam annis ascendit, sed cor Joannis in illam ascendit? Quod enim ascendit in cor hominis, de imo est ad hominem: quo autem ascendit cor hominis, sursum est ab homine. Etiam sic, fratres, dici potest quia si ascendit in cor Joannis, si aliquo modo potest dici, in tantum ascendit in cor Joannis, in quantum ipse Joannes non erat homo. Quid est, Non erat homo? In quantum coeperat esse angelus: quia omnes sancti, angeli; quia annuntiatores Dei. Ideo carnalibus et animalibus non valentibus enim dicitis, Ego sum Pauli, ego Apollo, nonne homines estis ? Quid eos volebat facere, quibus exprobrabat quia homines erant? Vultis nosse quid eos facere volebat? audite in Psalmis: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes . Ad hoc ergo vocat nos Deus, ne simus homines. Sed tunc in melius non erimus homines, si prius nos homines esse agnoscamus, id est, ut ad illam celsitudinem ab humilitate surgamus: ne cum
Abbreviated transcription (Latin):
clesie. ñ se diuiserunt aduersus eum ã
quo susceꝑunt pacem. ut ueracit᷑ ⁊ ñ
fictȩ nuntiarent pacem. Sunt aut̃ alii
montes naufragosi. quo quisq nauim
cum impulerit soluitur. Facile ẽ enĩ
cum uidet᷑ terra aꝑiclitantib quasi co¬
nari ad terram. S aliqͣndo uidet᷑ terra
inmonte.⁊ saxa latent sub monte. Et
cum quisq conatur ad montẽ incidit
insaxa : & ñ ibi inuenit portum sed
planctum. Sic fuerunt qͥdam montes.
& magni apparuerunt int̾ homines.
& fecerunt hereses & scismata. & di-¬
uiserunt ȩccłam dĩ. Isti qͥ diuis erunt
eccłam. di. ñ erant illi montes de quib
dictum ẽ : suscipiant montes pacẽ ppło
tuo. Qͦmͦ enim pacem susceperunt. qui
unitatẽ diuiserunt: Qͥ aut̃ susceꝑunt
pacem nuntiandam ppło. contemplati
sunt ipsam sapientiam qͣntum potuit
ascendit. Si in cor hominis ñ ascendit.
qͦmͦ ascendit in cor iohannis : An ñ erat
homo iohannes: An forte nec incor io¬

Expanded text:
clesiae, non diviserunt se adversus eum a clesiae, non diviserunt se adversus eum a quo susceperunt pacem , ut veraciter, non ficte nuntiarent pacem. 3. Sunt enim alii montes naufragosi, quo quisque navim cum impulerit, solvitur. Facile est enim cum videtur terra a periclitantibus, quasi conari ad terram: sed aliquando videtur terra in monte, et saxa latent sub monte; et cum quisque conatur ad montem, incidit in saxa; et non ibi invenit portum, sed planctum. Sic fuerunt quidam montes, et magni apparuerunt inter homines; et fecerunt haereses et schismata, et diviserunt Ecclesiam Dei: sed isti qui diviserunt Ecclesiam Dei, non erant illi montes de quibus dictum est, Suscipiant montes pacem populo tuo. Quomodo enim pacem susceperunt, qui unitatem diviserunt? 4. Qui autem susceperunt pacem nuntiandam populo, contemplati sunt ipsam Sapientiam, quantum humanminis ascendit . Si in cor hominis non ascendit, quomodo ascendit in cor Joannis? An non erat homo Joannes? An forte nec in cor Jo
Abbreviated transcription (Latin):
Audeo dicere fr̃s mei. forsitannec ipse io¬
hannes dixit ut ẽ: s & ipse ut pouut.
qr de dõ homo dixit. & quide inspiratꝰ
ado. s tamen homo. Quia inspiratus ẽ
dixit aliquid. si ñ inspiratus ẽẽt. dixiss
nichil. Quia uͦ homo inspiratus. ñ totum
q ẽ dixit. s q potuit homo dixit. Erat
de quib scͥptum ẽ. Suscipiant montes
pacem ppło: & colles iuftitiam. Montes.
excelse amimȩ sunt. Colles. paruule aĩe
sunt. S id̾o montes excipiunt pacem.
ut colles exciꝑe possint iustitiam. Que
ẽ iustitia. qͣm colles excipiunt : fides. qr
iustus ex fide uiuit. Non aut̃ acciꝑent
minores animȩ fidem. nͥ accepissent ma¬
iores ammȩ pacem. que montes dictȩ
sunt. ut ab ipsa patientia illustrarent᷑:
ut possint paruulis traicere. q possint
paruuli caꝑe. & uiuere ex fide colles.
quia montes pacem suscipiunt. Ab
ipsis montib dictum ẽ eccłe. Lax uob̾c̾
Et ipsi montes pacem annuntiando ec¬

Expanded text:
Audeo dicere, fratres mei, forsitan nec ipse JoAudeo dicere, fratres mei, forsitan nec ipse Joannes dixit ut est, sed et ipse ut potuit; quia de Deo homo dixit: et quidem inspiratus a Deo, sed tamen homo. Quia inspiratus, dixit aliquid; si non inspiratus esset, dixisset nihil: quia vero homo inspiratus, non totum quod est dixit; sed quod potuit homo, dixit. 2. Erat de quibus scriptum est: Suscipiant montes pacem populo tuo, et colles justitiam . Montes, excelsae animae sunt: colles, parvulae animae sunt. Sed ideo montes excipiunt pacem, ut colles possint excipere justitiam. Quae est justitia, quam colles excipiunt? Fides, quia justus ex fide vivit . Non autem exciperent minores animae fidem, nisi majores animae, quae montes dictae sunt, ab ipsa Sapientia illustrarentur, ut possint parvulis trajicere quod possint parvuli capere, et vivere ex fide colles, quia montes pacem suscipiunt. Ab ipsis montibus dictum est Ecclesiae, Pax vobiscum: et ipsi montes pacem annuntiando Ec
Abbreviated transcription (Latin):
p̃senti turba caritatis ur̃e necesse ẽẽ ut
multi anmniales sint qui adhuc scđ̃m
carnem sapiant. ñdumq se possint ad
sp̃italem intellectum erigere: hesito ue¬
hement᷑ quo modo ut dñs dedit possim
dice. uł ꝓ modulo meo explicare. qͣ lectũ ẽ
ex eugłio. In pͥncipio erat u̾bum. & u̾bum
erat ap̃ dm̃. & ds erat u̾bum. hoc enim
animalis homo ñ ꝑcipit. Qͥd gͦ fr̃s silebi¬
mus ħ: qr̃ gͦ legitur si silebitur: aut qrͣ
auditur. si ñ exponitur: s ut qͥd exponit᷑.
si ñ intelligitur: Itaq qm rursus esse ñ
dubito in numero ur̃o quosdam a quib
possit ñ solum expositum capi. s & anteqͣ.
exponat᷑ intelligi: ñ fraudabo eos qͥ posit̃
caꝑe. dum tineo suꝑfluus ẽẽ aurib eors
qui ñ possunt caꝑe. Postremo aderitꝰ
miscdia dĩ fortasse ut omnib sacisciat.
& capiat quisq q pot̾. quia & qͥ loquit᷑
dicit qd pot̃. Nam dicere ut ẽ quis pot̾ :

Expanded text:
praesenti turba Charitatis vestrae necesse esse ut multi sint animales, qui adhuc secundum carnem sapiant, nondumque se possint ad spiritualem intellectum erigere, haesito vehementer, quomodo, ut Dominus dederit, possim dicere, vel pro modulo meo explicare quod lectum est ex Evangelio, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc enim animalis homo non percipit. Quid ergo, fratres, silebimus hinc? Quare ergo legitur, si siletur? aut quare auditur, si non exponitur? aut quid exponitur, si non intelligitur? Itaque quoniam rursus esse dubito in numero vestro quosdam, a quibus possit non solum expositum capi, sed et antequam exponatur, intelligi; non fraudabo eos qui possunt capere, dum timeo superfluus esse auribus eorum qui non possunt capere. Postremo aderit misericordia Dei, fortasse ut omnibus satis fiat, et capiat quisque quod potest: quia et qui loquitur, dicit quod potest. Nam dicere ut est, quis potest?
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtius dictum ẽ. in semine tuo benedi¬
centur omnes gentes. Hoc in dd̾. de cuiꝰ
psalmis ut alia omittam. mͦ cantauimꝰ:
Surge d̾s iudica terram. qm tu heredi¬
tabis in omnib gentib. Cui enĩ dõ dr¬

Expanded text:
apertius dictum est, In semine tuo benediapertius dictum est, In semine tuo benedicentur omnes gentes: hoc in David, de cujus Psalmis, ut alia omittam, modo cantavimus, Surge, Deus, judica terram; quoniam tu haereditabis in omnibus gentibus. Cui enim Deo d
Abbreviated transcription (Latin):
quippe intus ap̾ semet ipsos. ñ se hab̾e q̃
dicant. Intus obmutuerunt. foris ꝑstre¬
punt. Audiunt uelint nolint ap̾ se
cantare. surge d̾s iudica terram. qm̃ tci
hereditabis in omnib gentib. Ñ cõmu-
niando omnib gentib: quid aliud quã
exheredatos se eẽ cognoscunt: Qͦd gͥ dice.¬
bam fr̃s. qr ad omnes gentes ꝑtinet ꝓpħia.
uolo enim alium sensum ostend̾e in eo
qd dictum ẽ. capientes metretas binas uł
forma futuri. Quis aut̃ nesciat q̃ de illo
exortȩ sint omnes gentes. & in eiꝰ uoca¬
bulo uiͦi litteris uiͦ orb̾ terrarum par¬
tes ꝑ grecas appellationes demonstrent᷑:
Si enim grece dicunt᷑ orieis. occidens. aqͥlo.
meridies. sic̃ eas plerisq locis sc̃a scͥptura
cõmemorat: in capitib uerboꝵ inuenieᷤᷤ
seribas: in eorum capitib adam legitur:
Hoc innoe ꝓpt̾ archam figuratum ẽ: in
qua erant omnia ammalia. qͦ significa¬
bant omnes gentes. Hoc in abraham eu

Expanded text:
quippe intus apud semetipsos non se habere quod quippe intus apud semetipsos non se habere quod dicant. Intus obmutuerunt, foris perstrepunt. Audiunt, velint nolint, etiam apud se cantari, Surge, Deus, judica terram; quoniam tu haereditabis ialiud quam se exhaeredatos esse cognoscunt? 14. Quod ergo dicebam, fratres, quia ad omnes gentes pertinet prophetia: volo enim alium sensum ostendere in eo quod dictum est, Capientes metretas binas vel forma futuri. Quis autem nesciat quod de illo exortae sunt omnes gentes: et in ejus vocabulo quatuor litteris, quatuor orbis terrarum partes per graecas appellationes demonstrantur? Si enim graece dicantur, Oriens, Occidens, Aquilo, Meridies, sicut eas plerisque locis sancta Scriptura commemorat; in capitibus verborum invenis scribas, in eorum capitibus Adam legitur. Hoc in Noe propter arcam figuratum est, in qua erant omnia animalia, quae significabant omnes gentes: hoc in Abraham, cui
Abbreviated transcription (Latin):
habeat figuram unicꝰ eiꝰ. qui sibi ad sacri¬
ficium quo ipse immolandꝰ ducebat᷑ lig¬
na portabat: Portauit enim dñs crucẽ
suam. sic̃ eugłm loquit᷑. Hoc de tercia
hydria cõmemorasse sufficerit. De dd̾ aut̃
quid dicam: qd ad omnes gentes ꝑtinebat.
ꝓpħia eiꝰ. qͣndo mͦ auctiuimus psalmum:
Et difficile ẽ ut dicat᷑ psalmus ubi ħ ñ
sonet. S certe ut dixi mͦ ħ cantauimus:
Surge ds iudica terram. qͣm tu hereditab̃
in omnib gentib. Et id̾o donatiste tanꝙͣ
ꝓiecti de nuptiis sic̃ ille homo qͥ ñ habe¬
bat uestem nuptialem inuitatꝰ ẽ ⁊ uenit.
s piectus ẽ de numero uocatoꝵ. quia ñ
habebat uestem ad sponsi głam. Q enĩ
uol Nec inmerito illi qui ñ habebat ues¬
in tem nuptialem ħ ꝑ increpationem
obiectum ẽ qd ñ erat. Amice. qͥd huc uenisti:
Et sicut ille obmutuit: sic ⁊ isti. Qͥd enĩ
ꝓdest strepicus oris muto corde: nouer̃

Expanded text:
habebat figuram unicus ejus, qui sibi ad sacrihabebat figuram unicus ejus, qui sibi ad sacrificium, quo ipse immolandus ducebatur, ligna portabat? Portavit enim Dominus crucem suam, sicut Evangelium loquitur . Hoc de tertia hydria commemorasse suffecerit. 13. De David autem, quid dicam quod ad omnes gentes pertinebat prophetia ejus; quando modo audivimus Psalmum, et difficile est ut dicatur psalmus ubi hoc non sonet? Sed certe, ut dixi, modo cantavimus, Surge, Deus, judica terram; quoniam tu haereditabis in omnibus gentibus . Et ideo Donatistae tanquam projecti de nuptiis: sicut ille homo qui non habebat vestem nuptialem, invitatus est et venit, sed projectus est de numero vocatorum, quia non habebat vestem ad sponsi gloriam; qui . Nec immerito illi qui non habebat vestem nuptialem, hoc per increpationem objectum est, quod non erat: Amice quid huc venisti? Et sicut ille obmutuit , ita et isti. Quid enim prodest strepitus oris, muto corde? Noverunt
Abbreviated transcription (Latin):
oportebat ut ille doimiret᷑ : quis ẽ qͥ
sic dormiat. ut ei ossa ñ euigilanti uel¬
lant᷑: an qr ds euellebat. ꝓpt̾ea homo
ñ sentiebat: Poterat gͦ & uigilanti sine do¬
lore euellere. qui p otuit dormienti. S ꝓcul
dubio hẏdria pͥma implebat᷑. ꝓphetia illiꝰ
temporis de futuro isto temꝑe dispen
inclusa sunt omnia animalia. nisi ut
significarent᷑ omnes gentes: ñ enim de¬
erat do rursus creare genꝰ animalium:
Qͣnͣdo enim omnia nͨ erant. nonne dixit.
ꝓducat terra:⁊ ꝓduxit terra : Unde gͦ
tunc fecit. inde reficeret. Uerbo fecit.
uerbo reficeret: nisi quia misteruim
cõmendabat. & scd̾am hẏdriam ꝓpħicȩ
dispensationis implebat. ut ꝑ lignum li¬
beraret᷑ figura orb terraꝵ. qr in ligno
sigenda erat uita orb̾ terrarum: Iam
in tercia hẏtria ipsi abrahȩ qd̾̃ iam cõ¬
memoram dictum ẽ. insemine tuo bene¬
dicent᷑ omnes gentes. Et quis ñ uideat cuiꝰ

Expanded text:
oportebat ut ille dormiret? Quis est qui oportebat ut ille dormiret? Quis est qui sic dormiat, ut ei ossa non evigilanti evellantur? An quia Deus evellebat, propterea homo non sentiebat? Poterat ergo et vigilanti sine dolore evellere, qui potuit dormienti. Sed procul dubio hydria prima implebatur: prophetia illius temporis de futuro isto tempore dispeinclusa sunt omnia animalia , nisi ut significarentur omnes gentes? Non enim deerat Deo rursus creare omne genus animalium. Quando enim omnia non erant, nonne dixit, Producat terra, et produxit terra ? Unde ergo tunc fecit, inde reficeret; verbo fecit, verbo reficeret: nisi quia mysterium commendabat, et secundam hydriam propheticae dispensationis implebat, ut per lignum liberaretur figura orbis terrarum; quia in ligno figenda erat vita orbis terrarum? 12. Jam in tertia hydria, ipsi Abrahae, quod jam commemoravi, dictum est, In semine tuo benedicentur omnes gentes. Et quis non videat cujus
Abbreviated transcription (Latin):
exinaniuit formam serui accipiens. Hoc
ẽ enim reliquit patrem. nͥ qr deseruit
n recessit ã patre. s qr ñ in ea forma
apparuit ħominib in qͣ equalis ẽ patri:
Quomodo reliquit matrem: Relinqͦndo
sẏnagogam iudeoꝵ. de ꝗͣ sed̾m carnem
natꝰ ẽ. inherendo eccłȩ qͣm ex omnib
gentib congregauit. Gͦ ⁊ pͥma hy dria
erat. in uinum mutata ñdum erat. Et
una sententia. erunt duo in carne una.
de omnib hydriis uiaum ꝑ otare:
Dormit adam ut fiat exa. Morit᷑ xͦ ut
fiat eccła. Dormienti ade. fit eua de
latere. Mortuo xͦ lancea ꝑcutit᷑ latꝰ. ut
ꝓfluant sacram̃ta qͥb formetur eccła
Cui ñ appareat. qr in illis tunc factis fut᷑a
figurata sunt: Qͣnͣdoquidem dic̃ apłs.
ipsum adam formam futuri ẽẽ: Qui ẽ
inquit forma futuri. Prefigurabant᷑
omnia mystice. Neq enim uere ñ po¬
terat ds uigilanti costam educere. fe¬
minamq formare: an forte ne doleret
latꝰ qͣndo costa ade tracta ẽ. ꝓꝓter hoc

Expanded text:
formam servi accipiens . Hoc est enim reliquit Patrem, quia non deseruit et recessit a Patre, sed quia non in ea forma apparuit hominibus, in qua aequalis est Patri, quomodo reliquit matrem relinquendo Synagogam Judaeorum, de qua secundum carnem natus est; et inhaerendo Ecclesiae, quam ex omnibus gentibus congregavit. Ergo et prima hydria erat, in vinum mutata nondum erat. Et una sententia, Erunt duo in carne una; de omnibus hydriis vinum potare. Dormit Adam ut fiat Eva: moritur Christus ut fiat Ecclesia. Dormienti Adae fit Eva de latere : mortuo Christo lancea percutitur latus , ut profluant sacramenta, quibus formetur Ecclesia. Cui non appareat quia in illis tunc factis futura figurata sunt, quandoquidem dicit Apostolus ipsum Adam formam futuri esse? Qui est, inquit, forma futuri . Praefigurabantur omnia mystice. Neque enim vere non poterat Deus vigilanti costam educere, feminamque formare. An forte ne doleret latus quando costa detracta est, propter hoc
Abbreviated transcription (Latin):
& omnẽ fidem ita ut montes trans¬
feram : caritate̾ ñ habeam. nichil sũ:
Fructum ibi uideam. oliuam ibi
uideam. & reuocaris ad archam. S
inquit. ecce nos multa mala patimur:
Audice qͥ sequitur. Iactant se enim
aliqͣndo  faciunt elemosinas. mul
głam sponsi quereret. ñ suam. Uide
amicum sponsi dicentem. hic ẽ qui
baptizat. Ille ñ erat amicꝰ sponsi. ꝓqͦ
pateris. Non habes uestem nuptialẽ:
& si ad coninuium uenisti. foras ha¬
bes mitti. immo qr foras missus es
ido miser es. Redi aliꝗͣndo. ⁊ noli
głari. Audi quid dicat apłs. Si distribuero
omnia mea pauꝑib. ⁊ tͣdidero corpus
meum ut ardeam. caritatem autem ñ

Expanded text:
et omnem fidem, ita ut montes transet omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum. Fructum ibi videam, olivam ibi videam, et revocaris ad arcam. 23. Sed quid ais? Ecce nos multa mala patimur. Audite quod sequitur: jactant se enim aliquando, quia eleemosynas mulriam sponsi quaereret, non suam . Vide amicum sponsi dicentem, Hic est qui baptizat. Ille non erat amicus sponsi, pro quo pateris. Non habes vestem nuptialem; et si ad convivium venisti, foras habes mitti ; imo quia foras missus es, ideo miser es: redi aliquando, et noli gloriari. Audi quid dicat Apostolus: Si distribuero omnia mea pauperibus, et tradidero corpus m
Abbreviated transcription (Latin):
inquies. habeo sacram̃tum. Uerum
dicis. sacram̃tum diuinum ẽ. H abes
baptismum. & egooconfiteor. S: quid
dicit idem apłs: Si sciero omnia sa¬
cram̃ta. & habuero ꝓpħiam & omnẽ
fidem ita ut monte̾s transferam: ne
forte & hoc diceres. credidi. sufficit mͥ:
S quid dicit iacob: & demones credunt.
& demones xp̃m. gͦ credendo. s ñ diligẽdo
Dicebant. Qͥa nob̾ & tibi: Fidem habe¬
bant. caritatem ñ habebant. idõ demo¬
nes erant. Noli de fide głari. ad huc
demonibꝰ comꝑandus es. Noli dic̃e xͦ.
columbe. F oris baptiratꝰ es. habeto frue¬
tum. & redis ad archam. Q ut qͥd nos
queritis simali sumus: Ut boni sitis:
Ido uos querimus. qr mali estis. Nam
si mali ñ ẽẽtis. inuenissemus uos. ñ
uos quereremus. Qui bonus ẽ iam
inuentus: qui malus ẽ adhuc querit᷑.
Iđo uos querimus redite ad archam
S iam habeo baptismum. Si omma
sacram̃ta sciero. & habuero ꝑpħiam.

Expanded text:
inquies, habeo sacramentum. Verum inquies, habeo sacramentum. Verum dicis: Sacramentum divinum est; habes Baptisma, et ego confiteor. Sed quid dicit idem apostolus? Si sciero omnia sacramenta, et habuero prophetiam et omnem fidem, ita ut montes transferam: ne forte et hoc diceres, Credidi, sufficit mihi. Sed quid dicit Jacobus? Et daemones credunt, et daemones Christum. Ergo credendo, sed non diligendo dicebant, Quid nobis et tibi ? Fidem habebant, charitatem non habebant: ideo daemones erant. Noli de fide gloriari; adhuc daemonibus comparandus es. Noli dicere Chrcolumbae. Foris baptizatus es; habeto fructum, et redis ad arcam. 22. Et tu: Quid nos quaeritis, si mali sumus? Ut boni sitis. Ideo vos quaerimus, quia mali estis: nam si mali non essetis, invenissemus vos, non vos quaereremus. Qui bonus est, jam inventus est: qui malus est, adhuc quaeritur. Ideo vos quaerimus; redite ad arcam. Sed jam habeo Baptismum. Si omnia sacramenta sciero, et habuero prophetiam
Abbreviated transcription (Latin):
fructus. caritatem significat. Unde hoc
ꝓbamus : Qͦmͦ enim oleum nullo hu¬
more pͣmitur. s disruptis omnib exilit
⁊ suꝑ eminet. sic ẽ caritas. Ñ pot̾ p̾mi
inima. necesse ẽ ut ad suꝑna emicet:
ꝓptea de illa dicit apłs. Adhuc suꝑ emi¬
nentiorem uiam uob̾ demõstro. Quia
diximus de oleo qr suꝑ eminet. ne forte
ñ de caritate dixit apłs. suꝑ eminentẽ
uiam tob demonstro. audiamꝰ q seqͥt᷑
Silinguis hominũ loquar & angłoꝵ.
caritatẽ aut̃ ñ habeam: factus su̾ tanꝗͣ.
eram̃tum sonans. & cymbalũ tinniens:
Inunc donate. clama. disertꝰ sum.I
clama. doctus sum. Qnͣtum disertus.
qͣntum doctus. numqͥd linguis angłoꝵ
loquutus es: Et tam̾ si linguis angłoꝵ
loquereris caritatẽ ñ habens. audirẽ
era sonantia icymbala tinmientia:
Soliditatẽ aliqm quero. fructum in fo¬
liis inueniam. N sint sola uerba. ha¬
beant oliuam. redeant ad archam. S:

Expanded text:
fructus, charitatem significat. Unde hoc fructus, charitatem significat. Unde hoc probamus? Quomodo enim oleum a nullo humore premitur, sed disruptis omnibus exsilit et supereminet: sic et charitas non potest premi in ima; necesse est ut ad superna emineat. Propterea de illa dicit Apostolus, Adhuc supereminentiorem viam vobis demonstro. Quia diximus de oleo, quia supereminet, ne forte non de charitate dixerit Apostolus, Supereminentiorem viam vobis demonstro, audiamus quid sequitur: Si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum tanquam aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens . I nunc, Donate, et clama, Disertus sum: i nunc, et clama, Doctus sum. Quantum disertus? quantum doctus? numquid linguis Angelorum locutus es? Et tamen si linguis Angelorum loquereris, charitatem non habens, audirem aera sonantia et cymbala tinnientia. Soliditatem aliquam quaero, fructum in foliis inveniam: non sint sola verba, habeant olivam, redeant ad arcam. 21. Sed,
Abbreviated transcription (Latin):
erant aquis omnia. & maluit redire
qͣm rebaptizari. Coruus aut̃ ille emissꝰ:
anteqͣm siccaretur aqua rebaptizatus
redire noluit. Mortuus ẽ in aquis his:
Auertat ds corui illius mortem. Nam
qr ñ ẽ reuersus . nͥ qr aquis interceptꝰ ẽ:
At uͦ columba ñ inueniens requiem pę¬
dib suis. cum ei undiq clamaret aqͣ.
ueni ueni: hinc tingere. qͣmͦ clamant
isti heretici. ueni hic habes: nͨ inue¬
mens illa requiem pedib reuersa ẽ
ad archam: ⁊misit illam noe iterum sic̃
uos mittit archa. ut loquamini illis:
Q quid pꝰea fecit columba : Quia erant
ligna foris baptizata. reportauit ad ar¬
cham ramum de oliua. Ramus ille. &
folia & fructum habebat. N sint in te
sola uerba. ñ sint in te sola folia. sit fructꝰ
& redis ad archam. N ꝑte ipsum colũba
te reuocat. Gemite foris. ut illos intro
reuocetis. Q̾ enim fructꝰ ille oliue si
discutiatur. iuuenies qͥd erat. Oliue

Expanded text:
erant aquis omnia, et maluit redire erant aquis omnia, et maluit redire quam rebaptizari. Corvus autem ille emissus est antequam siccaret aqua: rebaptizatus redire noluit; mortuus est in his aquis. Avertat Deus corvi illius mortem. Nam quare non est reversus, nisi quia aquis interceptus est? At vero columba non inveniens requiem pedibus suis, cum ei undique clamaret aqua, Veni, veni, hic tingere; quomodo clamant isti haeretici, Veni, veni, hic habes: non inveniens illa requiem pedibus suis, reversa est ad arcam. Et misit illam Noe iterum, sicut vos mittit arca, ut loquamini illis: et quid fecit postea columba? Quia erant ligna foris baptizata, reportavit ad arcam ramum de oliva. Ramus ille et folia et fructum habebat : non sint in te sola verba, non sint in te sola folia; sit fructus, et redis ad arcam, non per teipsum, columba te revocat. Gemite foris, ut illos intro revocetis. 20. Etenim fructus iste olivae, si discutiatur, invenies quid erat. Olivae
Abbreviated transcription (Latin):
sum baptizatꝰ. Ecce incipe hab̾e caritatẽ.
incipe hab̾e fructum. inueniat᷑ in te
fructus mitcet te pacolumba intro:
Inuenimus ħ inscriptura. Imputribi¬
lib lingnis archa fuerat fabricata. Im¬
putribilia ligna scĩ sunt fideles. ꝑtinen¬
tes ad xp̃m. Qͦmͦ enim in templo lapi¬
des uiui de quil edificatum ÷ templũ.
homines fideles dicti sunt: sic ligna
imputribilia. homines ꝑseuerantes in
fide. In ipsa gͦ archa. ligna imputribilia
erant. Archa enim ȩccła ẽ. ibi baptizat
columba illa. Archa enim illa in aqua
ferebat᷑. ligna imputribilia intꝰ baptza¬
ta sunt. Inuenimus quedam ligna foris
baptizata. omnes arbores quȩ erant
in mundo. Ipsa tam̃ aqua erat. ñ erat
altera. Omnis de celo uenerat. ⁊ de abys¬
sis fontium. Ipsa erat aqua. inaꝗͣ bapti¬
zata sunt ligna imputribilia. que erat
columba. ⁊ primo ñ inuenit requiem
pedib suis. redit ad archam. plena enĩ

Expanded text:
sum baptizatus. Ecce incipe habere charitatem, sum baptizatus. Ecce incipe habere charitatem, incipe habere fructum, inveniatur in te fructus, mittet te columba intro. Invenimus hoc in Scriptura. Imputribilibus lignis arca fuerat fabricata : imputribilia ligna sancti sunt, fideles pertinentes ad Christum. Quomodo enim in templo lapides vivi de quibus aedificatur templum, homines fideles dicti sunt; sic ligna imputribilia homines perseverantes in fide. In ipsa ergo arca ligna imputribilia erant; arca enim Ecclesia est: ibi baptizat columba; arca enim illa in aqua ferebatur: ligna imputribilia intus baptizata sunt. Invenimus quaedam ligna foris baptizata, omnes arbores quae erant in mundo. Ipsa tamen aqua erat, non erat altera: omnis de coelo venerat, et de abyssis fontium: ipsa erat aqua in qua baptizata sunt ligna imputribilia quae erantcolumba, et primo non invenit requiem pedibus suis: rediit ad arcam; plena enim