comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bulor: Post liberationis suȩ decur sã
exultationem. ad secundum uenit
ingressum. ubi de passione sua mul¬
ta dicturus est: ut eam frequenti
memoria piissimus cõmoneret. quã
ꝓomnium salute suscepit: Statiusti
dicit. hoc ÷ firmasti: quia lapsum
sustinere ñ poterat. qui mundi ui¬
cia non habebat: In loco spatioso.
id ÷ libero:⁊ a potestate diaboli sem¬
ꝑ excepto. Ipse enim liber locus
est. quem hostis ille non insidet:
ipse spatiosus quem ille non occu¬
pat. Et intende quia non dixit
inuia: s loco spatioso. i in patria
uirtutum. in regione beatorum.
Uia enim legitur angusta iustoꝵ.
pedes autem suo ᷤᷤ dicit uirtutes
morales. ꝑ quas hunc mundum
fixis gressibus ambulauit: quibus
diaboli adu̾sitas impedire non po¬
tuit.S quamius mundum incul¬
pabiliter ambularet: necessarium
fuit ut eius infirmitatibus diui¬
na gratia subueniret: ne inbecil¬
la caro a cęlestis ꝓpositi integritate

Expanded text:
bulor. Post liberationis suae decursam bulor. Post liberationis suae decursam exsultationem, ad secundum venit ingressum: ubi de passione sua multa dicturus est, ut eam frequenti memoria piissimus commoneret, quam pro omnium salute suscepit. Statuisti, dicit, hoc est firmasti; quia lapsum sustinere non poterat, qui mundi vitia non habebat. In loco spatioso, id est libero et a potestate diaboli semper excepto. Ipse enim liber locus est quem hostis ille non insidet; ipse spatiosus quem ille non occupat. Et intende quia non dixit in via, sed in loco spatioso, id est in patria virtutum, in regione beatorum; via enim legitur angusta justorum. Pedes autem suos dicit virtutes morales, per quas hunc mundum fixis gressibus ambulavit, quos diaboli adversitas impedire non potuit. Sed quamvis mundum inculpabiliter ambularet, necessarium fuit ut ejus infirmitatibus divina gratia subveniret, ne imbecilla caro a coelestis propositi integritate
Abbreviated transcription (Latin):
tione ꝑfectẽ.Atq saluam fȩcisti
de necessitatibus animam meã: nec
ꝯclusisti me inmanus inimici: Ne¬
cessitas dicit᷑ ab eo quod in nece sit
posita: id in mortis angustiis con¬
stituta: Nam qͣndo peccatorum la¬
queis innodamur. nec ab eis possu-¬
mus nr̃a uirtute dissolii: necessi¬
tas appellatur. Ergo tunc de neces¬
sitatibus liberata est anima domini
saluatoris: cum a peccatis reddita:
modis omnibus aliena Sequit᷑
Nec conclusisti me in manus inimi¬
ci Ipsa erat necessitas quã superiꝰ
dixit: si potestati diabolicę delictiᷤ
traderetur obnoxius: Conclusi st̃
enim quasi carcere pęnali: qui
illius seuissimi manibus ambi¬
unt᷑ Nec ꝯclusisti gͦ dicit: quia
liber effectus est a potestate diabo-¬
li. sicut ipse in ȩuangelio ait:
ł cce ueniet princeps mundi huius:
⁊ inme non inueniet qui cquam:¬
Statuisti in loco spatioso pedes meos:
Uiserere mei domine: quoniam tri¬

Expanded text:
tione perfecta. Vers. 9. Salvam fecisti tione perfecta. Vers. 9. Salvam fecisti de necessitatibus animam meam, nec conclusisti me in manus inimici. Necessitas dicitur ab eo quod in nece sit posita, id est in mortis angustiis constituta. Nam quando peccatorum laqueis innodamur, nec ab eis possumus nostra virtute solvi, necessitas appellatur. Ergo tunc de necessitatibus liberata est anima Domini Salvatoris, cum a peccatis reddita est modis omnibus aliena. Sequitur, nec conclusisti me in manus inimici. Ipsa erat necessitas quam superius dixit, si potestati diabolicae delictis traderetur obnoxius. Conclusi sunt enim quasi carcere poenali, qui illius saevissimi manibus ambiuntur. Nec conclusisti ergo dicit, quia liber effectus est a potestate diaboli, sicut ipse in Evangelio ait: Ecce veniet princeps mundi hujus, et in me non inveniet quidquamStatuisti in loco spatioso pedes meos: miserere mei, Domine, quoniam tri
Abbreviated transcription (Latin):
in domino exultabit:i lętabitur in
misericoedia euis ego gͥ exultabo:
ilȩtabor in misericordia eius Pul¬
chrum plane dicendi genus in bre¬
uitate complecti: quod nulla pos¬
sit aduersitate di rumpi Nunc
psalmi u̾ba tractemus. Exultare
est. cum magna animi alacritate
gaudere: Letari est: temperata
mentis affectione mulceri S ed
consideremus: quotiens cõmone¬
mur in humaniᷤᷤ uiribus mini¬
me ꝯfidendum: Nam quem ad¬
modum ut supradictum ẽ. quisꝙͣ
de se debeat p̃sumere: unde sancta
incarnatio legitur abstinere: Qua¬
ꝓpter execranda est pelagianȩ pra¬
uitatis intentio: dum ille temptat
presumere quȩ cognoscere debuit
spm̃ sẽm totiens ante dampnasse:
Intendamus etiam qui dicit numi¬
litatem suam fuisse respectam: ille
uidelicet qui cęlum t̾ramq & crea¬
uit. ⁊ continet. cui potestates suꝑnę
seruiunt: S ideo erat in altissimo
humilitas: quia illi ⁊ humanitas
ueraciter adherebat. ab ipsa concep¬

Expanded text:
n Domino exsultabit, et laetabitur in misericordia ejus. Ego igitur exsultabo, et laetabor in misericordia ejus. Pulchrum plane dicendi genus in brevitate complecti, quod nulla possit adversitate dirumpi. Nunc psalmi verba tractemus. Exsultare est cum magna animi alacritate gaudere; laetari est temperata mentis affectione mulceri. Sed consideremus quoties commonemur in humanis viribus minime confidendum. Nam quemadmodum, ut supra dictum est, quisquam de se debeat praesumere, unde sancta incarnatio legitur abstinere? Quapropter exsecranda est Pelagianae pravitatis intentio, dum illa tentat praesumere quae cognoscere debuit Spiritum sanctum toties ante damnasse. Intendamus etiam qui dicit humilitatem 99 suam fuisse respectam; ille videlicet qui coelum terramque et creavit et continet, cui potestates supernae serviunt. Sed ideo erat in Altissimo humilitas, quia illi et humanitas veraciter adhaerebat ab ipsa concep
Abbreviated transcription (Latin):
uanitaᷤᷤ in falsitate uersatur: Cui
rei ipse tribuit expositionem dicenˢ.
superuacue Quȩ non solum ua¬
cua: sed etiam superuacua dicta ẽ
Merito: quando fructuosam intelli¬
gentiam tollens. alienat a domino:
Et qͣndo prius dixit dñm odisse ua-¬
nitatem. id ÷ seculi istius desideria
tͣnsitoria: nunc se dicit amare ueris¬
suma Quȩ sunt ista uerissima: spe¬
rabo in dño. ubi nichil uanum. ni¬
chil suꝑuacuum ẽ: s totum fixum
atq integrum perseuerat. U erum
istam rem quȩ causa consequitur:¬

Expanded text:
vanitas in falsitate versatur. Cui vanitas in falsitate versatur. Cui rei ipse tribuit expositionem dicens, supervacue; quae non solum vacua, sed etiam supervacua dicta est; merito, quando fructuosam intelligentiam tollens, alienat a Domino. Et quando prius dixit Dominum odisse vanitatem, id est, saeculi istius desideria transitura, nunc se dicit amare verissima. Quae sunt ista verissima? Sperabo in Domino: ubi nihil vanum, nihil supervacuum est, sed totum fixum atque integrum perseverat. Verum istam rem quae causa consequitur
Abbreviated transcription (Latin):
res fuisse locutum: qui post tot secła
eadem erat in cruce positus u̾ba dic̃¬
turus inmanus tuas. inueritate tua.
qua benigna ⁊ iusta semꝑ operaris
Commendat itaq patri in estimabi¬
lem thesaurum: animã uidelicet il¬
lam quȩ uoluntates ipsius pura in¬
tentione faciebat: Bignum gͦ fuit:
ut tanto susceptori. talis cõmendaret᷑
sp̃c. Redemptum se deinde ẽẽ testifi¬
cans: s uideainus quo p̃cio illo sci¬
licet quo apłs dicit: Semet ipsum
ex inaniuit. formam serui accipiens.
Uides qͣm magnum precium fuit.
ut maiestatem suam usq ad carnẽ
homtnis inclinaret: seq exinaniuit
ut cȩlestibus numana compleret:
S ut istum dominum euidenter
adu̾teres: addidit quis ẽẽt. id est
deus ueritatis. Iulorum enim specia¬
liter deus est. qui ueritatem dilig̃t:
nec in aliqua falsitate miscentur:
sperabo: Iua reddunt᷑ semꝑ odiosa:
quȩ probant᷑ esse contraria Iuste
ergo ueritas oderat uanitatem: qr

Expanded text:
res fuisse locutum, qui post tot saecula, res fuisse locutum, qui post tot saecula, eadem erat in cruce positus verba dicturus. In manus tuas, in veritate tua, qua benigna et justa semper operaris. Commendat itaque Patri inaestimabilem thesaurum, animam videlicet illam quae voluntates ipsius pura intentione faciebat. Dignum ergo fuit ut tanto susceptori talis commendaretur spiritus. Redemptum se deinde esse testificatur. Sed videamus quo pretio? Illo scilicet quo Apostolus dicit: Semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Vides quam magnum pretium fuit, ut majestatem suam usque ad carnem hominis inclinaret, seque exinanivit, ut coelestibus humana compleret. Sed ut istum Dominum evidenter adverteres, addidit quis esset, id est, Deus veritatis. Illorum enim specialiter Deus est qui veritatem diligunt, nec in aliqua falsitate miscentur. sperabo. Illa redduntur semper odiosa, quae probantur esse contraria. Juste ergo veritas oderat vanitatem, quia
Abbreviated transcription (Latin):
accipiendum: sicut supͣ iam dictũ
est Dux enim ñr ueraciter dicitur:
qͣndo illum sequimur. ⁊ predicatio¬
nis eius uestigia non uitamus ad¬
didit etiam enitritu m se: quousq
ad ꝑfectionem catholica ecclesia. ipsiꝰ
laqueo isto quem occultauerunt mͥ:
qm̃ tu es ꝓtector meus dñe: Occulta¬
tus est quidem ab inimicis laqueuᷤ.
s non qui xp̃o esset occultus nec in
mortem deceptus incidit: s sciens
eam pro nostra liberatione suscepit.
Ergo laqueum occultauerunt ui¬
dȩi xp̃o: quia tantum nominem
credentes. occultis cum ꝑ dere ma¬
chinabant᷑ insidiis: Unde se dicit
educendum: id ÷ resurrectionis be¬
neficio. ad suꝑna uelocit eleuan¬
dum: Sed omnia consilia iudȩoꝵ
dicit ẽẽ frusfanda: quia dño prote¬
sermones ipsi sint positi. quos ȩuan¬
gelii textus eloquit᷑. Ilam ⁊ ibi sic
ait:. In manus tuas cõmendo sp̃m
meum: ⁊ inclinato capite reddidit
sp̃m. Scilicet ut ⁊ hic eum cognosce¬

Expanded text:
accipiendum, sicut supra jam dictum accipiendum, sicut supra jam dictum est. Dux enim noster veraciter dicitur, quando illum sequimur, et praedicationis ejus vestigia non vitamus. Addidit etiam, enutritum se, quousque ad perfectionem catholica Ecclesia ipsius laqueo isto, quem occultaverunt mihi, quoniam tu es protector meus, Domine. Occultatus est quidem ab inimicis laqueus, sed non qui Christo esset occultus, nec in mortem deceptus incidit, sed sciens eam pro nostra liberatione suscepit. Ergo laqueum occultaverunt Judaei Christo, quia tantum hominem credentes, occultis eum perdere machinabantur insidiis. Unde se dicit educendum, id est resurrectionis beneficio ad superna velociter elevandum. Sed omnia consilia Judaeorum dicit esse frustranda, quia, Domino protesermones ipsi sint positi, quos Evangelii textus eloquitur. Nam et ibi sic ait: In manus tuas commendo spiritum meum; et inclinato capite reddidit spiritum ; scilicet ut et hic cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
concutit᷑ s in corruptibili maiesta¬
te ꝑfruitur: Nam tune saluus fu¬
it: eum ei mors ultra p̾ualere non
potuit. Ita quod timet. ex nobis:
quod ꝯfidit. ꝓpriȩ diuinitatis est:
Domum quoq refugii. ad ȩccłiam
catholicam dicunt aliqui ꝑtinere:
ubi a parte membrorum petit se
saluum fieri: qm̃ in ipsa reuera
omnis xp̃ianus saluus efficitur.
sicut in archa noe crescente diluuio.
soli salui facti sunt feliciter. qui¬
intrare meruerunt. Qm̃ fir
mamentum meũ ⁊ refugium me¬
um escii: ⁊ ꝓpter nomen tuum
dux mͥ eris ⁊ enutries me Firma¬
mentum ꝑtinet ad toleranda quę
passus est Refugiũ ad fin̾ẽ malaꝵ:
quando istius seculi iniquitates.
gloriosȩ mortis fine superauit.:
Sequit᷑. Et ꝓpter nomen tuum
dux michi eris: P ropter nomen suũ
dominus duxerat humanitatem:
qm illud latius per uniu̾sã gentes
fecit agnosci. saluberrima predica¬
tione uulgata: Siue hoc a membriᷤ

Expanded text:
concutitur, sed incorruptibili majestaconcutitur, sed incorruptibili majestate perfruitur. Nam tunc salvus fuit, cum mors ei ultra praevalere non potuit. Ita quod timet, ex nobis; quod confidit, propriae Divinitatis est. Domum quoque refugii ad Ecclesiam catholicam dicunt aliqui pertinere, ubi a parte membrorum petit se salvum fieri, quoniam in ipsa revera omnis Christianus salvus efficitur; sicut in arca Noe crescente diluvio soli salvi facti sunt qui feliciter intrare meruerunt. Vermamentum meum et refugium meum es tu; et propter nomen tuum dux mihi eris, et enutries me. Firmamentum pertinet ad toleranda quae passus est, refugium ad finem malorum, quando istius saeculi iniquitates gloriosae mortis fine superavit. Sequitur: Et propter nomen tuum dux mihi eris. Propter nomen suum Dominus dux erat humanitati, quoniam illud latius per universas gentes fecit agnosci, saluberrima praedicatione vulgata. Sive hoc a membris
Abbreviated transcription (Latin):
amara susceperit. Inclina ad
me aurem tuã: accelera ut cripiaᷤᷤ
me Esto mͥ indeum protectorẽ
Inclina dixit aurem tuã. ꝓpter m̃n¬
brorum suoꝵ humilitatem. Ut
qm̃ ꝑnaturam suam humana c̃õ¬
ditio ad diuinitatem non poterat
attingere. ad eam diuinitas incli¬
nata descenderet: quod omnipo¬
tentis u̾bi incarnatione prouenit:
unde merito petebatur: quod ad¬
huc minime probatur effectum:
Sequit᷑. Accelera ut eripias ne:
Id est. festina resurrectionem dare
cȩlerrimam: Non illam morosam.
quam generalitaᷤ adhuc noscitur
sustinere: H ȩc autem frequentia pe¬
oratione suspendi: etiam cum nob̃
credimus aliqua posse concedi: Pe¬
tit quoq ut ab huius scculi impor-¬
tunis insidiis duina uirtute pro¬
tegat᷑: ne pateat inimici ᷤᷤ derelicta
simplicitas. ficut scriptum est in
ysaya ꝓpheta. Sicut agnus coram
tondente se sine uoce: sic non ape
est refugii. gloriosa resurrectio:
postqͣm iam nulla imbecillitate

Expanded text:
amara susceperit. Vers. 2. Inclina ad amara susceperit. Vers. 2. Inclina ad me aurem tuam, accelera ut eripias me: esto mihi in Deum protectorem. Inclina, dixit, aurem tuam, propter membrorum suorum humilitatem; ut quoniam per naturam suam humana conditio ad Divinitatem non poterat attingere, ad eam Divinitas inclinata descenderet, quod omnipotentis Verbi incarnatione provenit. Unde merito petebatur quod adhuc minime probabatur effectum. Sequitur, accelera ut eripias me, id est festina resurrectionem dare celerrimam, non illam morosam quam generalitas adhuc noscitur sustinere. Haec autem frequentia pe debere suspendi, etiam cum nobis credimus aliqua posse concedi. Petit quoque ut ab hujus saeculi importunis insidiis divina virtute protegatur, ne pateat inimicis derelicta simplicitas; sicut scriptum est in Isaia propheta: Sicut agnus coram tondente se sine voce, sic non aperest refugii gloriosa resurrectio, postquam jam nulla imbecillitate
Abbreviated transcription (Latin):
Nte domine speraui. non ꝯfundar
unęt̾num: in tua iusticia libera me
⁊ eripe mẽ Perscrutandum est:
quemadmodum frequent̃ similia
dicta. suaui uarietate repetant᷑:
Orat xp̃c patrem ex natura huma¬
nitatis assumptȩ: ne de sua spe de¬
iectus humanȩ insultationis patat᷑
op probria Addens in ȩt̃num: ubi
eus contemplatio fixa. ⁊ in cõmu¬
tabiuis ꝑmanebat. In tua iusticia:
id÷ qua consuesti subuenire rogai¬
tibus. qui firmisfime de tua maie¬
state confidunt: Libera: ad pericula
huius mundi ꝑtinet a mouenda:
Cripe: ad celeritatem respicit auxilii:
ne illa resurrectio mundo saluber¬
rima tardaretur: E ripe autem cõ¬
stat a rapiendo compositum Qua¬
ꝓpter merito implorauit iusticiam
domini: qui se nouerat pro iniqͥs
passurum: O uere miranda. ⁊ diui¬
na cõmutatio accepit necem: reddi-¬
dit salutem: Perculit in iurias: tri¬
buit honores: Dolorem sumpsit:
contulit sospitatem: Et solus ⁊ sum¬
me pius: qui dulcia prestitit. cum

Expanded text:
te, Domine, speravi, non confundar in aeternum; in tua justitia libera me, et eripe me. Perscrutandum est quemadmodum frequenter similia dicta suavi varietate repetantur. Orat Christus Patrem ex natura humanitatis assumptae, ne de sua spe dejectus, humanae insultationis patiatur opprobria: addens, in aeternum, 98 ubi ejus contemplatio fixa et incommutabilis permanebat. In tua justitia, id est qua consuevisti subvenire rogantibus, qui firmissime de tua majestate confidunt. Libera, ad pericula hujus mundi pertinet amovenda; eripe, ad celeritatem respicit auxilii: ne illa resurrectio mundo saluberrima tardaretur. Eripe autem constat a rapiendo compositum. Quapropter merito imploravit justitiam Domini, qui se noverat per iniquos passurum. O vere miranda et divina commutatio! Accepit necem, reddidit salutem; pertulit injurias, tribuit honores; dolorem sumpsit, contulit sospitatem; et solus et summe pius, qui dulcia praestitit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cis ẽ c̃ corrigit. Dulcis dum parcit: dulcis cũ
credentib ȩterna p̃mia comꝓmitait. S
intellige quod eis tantum dulcis ẽ
qui de ipsiuis sapore gustauerint: cȩ¬
terum dulcedo ad eos non potest ꝑ¬
uenire. qui gustum euis minime
contingere meruerunt. sicut ⁊ altꝰ
psalmus dicit G ustate:i uidete. qm̃
suauis est dominus. S equit᷑ Quã
abscondisti timentibus te: Non quia
scĩs ideo abscondita est. ut eam mi¬
nime consequerent᷑: S: quia in fu¬
turo uidicio promittitur manife¬
sta. quȩ hic sentitur abscondita.
Recte autem intelligimus abscon¬
ditam. ut eam desideria humana
plus appetant. quia solet fastidiri
omne quod subiacet. ⁊ uile plerũq
creditur. quod sine aliqͣ difficultate
prestatur: S hoc quod ait abscon¬
disti: omonimon ẽ. Significat etiã
⁊ negata: ut est illud Gratias tibi
spectu filiorum hominũ: Dulcedi¬
nem illam qͣm absconderat tim̃ti¬
bus se. ꝑfecit eam in illis qͥ constan¬

Expanded text:
cis est cum corrigit, dulcis dum parcit, dulcis cum credentibus aeterna praemia compromittit. Sed intellige quod eis tantum dulcis est qui de ejus sapore gustaverint. Caeterum dulcedo ad eos non potest pervenire qui gustum ejus minime contingere meruerunt, sicut et alius psalmus dicit: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus . Sequitur, quam abscondisti timentibus te. Non quia sanctis ideo abscondita est ut eam minime consequerentur, sed quia in futuro judicio promittitur manifesta, quae hic sentitur abscondita. Recte autem intelligimus absconditam, ut eam desideria humana plus appetant: quia solet fastidiri omne quod subjacet; et vile plerumque creditur, quod sine aliqua difficultate praestatur. Sed hoc quod ait, abscondisti, homonymon est; significat etiam et negata; ut est illud: Gratias tibi spectu filiorum hominum. Dulcedinem illam quam absconderat timentibus se, perficit illam in eis qui constan
Abbreviated transcription (Latin):
er uniuersum psalmum. u̾ba
sunt domini saluatoris: Pri¬
mo ingressu precatur patrem. ut
de malis imminentibus liberetur:
ac deinde exauditum se indubitant̃
exultat Secundo redit ad passionẽ
suam: actumq rei ꝑ allusiones ua¬
rias mirabili narratione describit.
Tercio generaliter agit gratias ꝓse
⁊ populo fideli: qm̃ uniu̾sali ȩccłiȩ
misericordiȩ suȩ dona largitus est:
Cõmonens etiam sc̃os. ut in caritate

Expanded text:
er universum psalmum verba sunt Domini Salvatoris. Primo ingressu precatur Patrem ut de malis imminentibus liberetur, ac deinde exauditum se indubitanter exsultat. Ssuam actumque rei per allusiones varias mirabili narratione describit. Tertio generaliter gratias agit pro se et populo fideli, quoniam universali Ecclesiae misericordiae suae dona largitus est, commonens etiam sanctos ut in charitate
Abbreviated transcription (Latin):
udiamus quẽ admodũ adhuc
in angustiis huius mundi
posita. ꝑ totum psalmũ
ad uberatorem suum clamet ȩccle¬
sia: ⁊ desinamus tribulationes
nr̃as impatient̃ ferre. cum ipsam
matrem constet pro nobis grauis¬
simas angustias sustinerẽ: Portemꝰ
adu̾sa domino uiuante uiriliter.
speremus de eius pietate constant̃.:
quia si nos in sponsȩ partibus ꝑma¬
nemus. deo largiente cum ipsa si¬
mul ad ȩt̾nia gaudia ꝑuenimus.
Numerus ętiam iste bis duodenꝰ
mysteria nobis suꝑna declarat. qã
uiginti quatuor. seniores in defes¬
sis uocibus laudes domino suaui
modulatione concȩlebrant. c̃õmo¬
nens ut ad similitudinẽ eorũ nos
psalmum istum frequentata deuo¬
tione cantemus Explicit psalmus
um psalmus significet in es¬
actibus nr̃is cõnuenientiam sp̃i¬
talium rerum. Dauid aut̾e manu
fortis atq desiderabiliᷤ : totus hic
textus ad ꝑfectum aptandus est xp̃i¬
anum. qui dño largiente diu̾soꝵ
laude meritorum in ecclesia eius

Expanded text:
udiamus quemadmodum adhuc in angustiis hujus mundi posita, per totum psalmum ad liberatorem suum clamet Ecclesia; et desinamus tribulationes nostras impatienter ferre, cum ipsam matrem constet pro nobis 86 gravissimas angustias sustinere. Portemus adversa, Domino juvante, viriliter; speremus de ejus pietate constanter, quia si nos in Sponsae partibus permanemus, Deo largiente, cum ipsa simul ad aeterna gaudia perveniemus. Numerus iste bis duodenus mysteria nobis superna declarat, quod viginti quatuor seniores indefessis vocibus, laudes Domino suavi modulatione concelebrent, commonens ut ad similitudinem eorum, et nos psalmum istum frequentata devotione cantemus. EXPOSITIO IN PSALMUM um psalmus significet in actibus nostris convenientiam spiritualium rerum, David autem manu fortis atque desiderabilis, totus hic textus ad perfectum aptandus est Christianum, qui Domino largiente diversorum laude meritorum in Ecclesia ejus
Abbreviated transcription (Latin):
salutaria: de quibꝰ in apocalipsi
eatus iohanues dicit: Et ostendit
iͥ flumen aquȩ uiue. splendidum
tanquam cristallum: exiens de thro¬
no dei. ⁊ agni. In medio plateȩ eius
iex utraq parte fluminis arborem
uitȩ. quȩ facit fructum duodecies
singulis mensibus reddens fructũ
suum: ⁊ folia arboris illius sunt
ad sanitatem gentium deputata.
rabuntur Aptissime contra illud
adȩ ponitur: euius facta nobis
adũsa pepererunt. Nam sicut dñs
xp̃c dulcedinem salittis mundo
p̾stitit: ita ille humano generi.
amaritudinem mortis inflixit:
Tribus gͦ modis hȩc p̾dicationis
forma constructa ẽ. dicendo qͥd
uitauerit. referendo quid egerit:
tercio ad quem finem fructus ip¬
se ꝑuenerit S hoc breuĩt atq
medioerĩt positum ẽ. ꝓpter humi¬
litatem humanitatis assumptȩ:

Expanded text:
salutaria, de quibus in Apocalypsi salutaria, de quibus in Apocalypsi beatus Joannes dicit: Et ostendit mihi flumen aquae vivae splendidum, tanquam crystallum, exiens de throno Dei et Agni; in medio plateae ejus, et ex utraque parte fluminis, arborem vitae, quae facit fructum duodecies, singulis mensibus reddens fructum suum; et folia arboris illius sunt ad sanitatem gentium deputata . rabuntur. Aptissime contra illud Adae ponitur, cujus facta nobis adversa pepererunt. Nam sicut Dominus Christus dulcedinem salutis mundo praestitit, ita ille humano generi amaritudinem mortis inflixit. Tribus ergo modis haec praedicationis forma constructa est, dicendo quid vitaverit, referendo quid egerit, tertio ad quem finem fructus ipse pervenerit. Sed hoc breviter atque mediocriter positum est propter humilitatem humanitatis assumptae.
Abbreviated transcription (Latin):
sacramenta suscepit: O fructus ille
mirabilis. qui humanũ genus
dulcissima credulitate satiauit.
Unde non gustare peccare ẽ: et
potuis genus ẽ. p̃uaricationis. a
cibis talibus abstinere Fructus
enim dictt᷑: a fruendo Et notan¬
dum quia dabit dixit: quod ad
rationabilem sensum. ⁊ ad offe¬
rentȩs ꝑtinet uoluntatem Nam
licet ⁊ alia ligna erumpentes infe¬
rant fructus: hoc recte dare dicit᷑
quia ȩt̾na p̾mia donare mon¬
stratur Et folium eius: non deci¬
det: id est. sermo ipsuis nullo ca¬
su a ueritate discedet: s tamqͣm
in arbore palmȩ folia manentia
sunt: ita ⁊ ista infixa ueritati cer¬
tis ꝓmissionibus ꝑseuerant. sicut
in ȩuangelio dicitur: Cęlum et
terra transibunt: u̾ba autem mea
non preteribunt: Et intuere dñi
u̾ba foliis arboris comparata: qr
sicut illa fructus tegunt. sic pro¬
missiones suas ⁊ ista custodiunt.
Hȩ sunt aquȩ sp̃itales: hȩc folia

Expanded text:
sacramenta suscepit. O fructus ille sacramenta suscepit. O fructus ille mirabilis, qui humanum genus dulcissima credulitate satiavit! Unde non gustare peccare est; et potius genus est praevaricationis a cibis talibus abstinere. Fructus enim dicitur a fruendo. Et notandum quia dabit dixit, quod ad rationabilem sensum, et ad offerentis pertinet voluntatem. Nam licet et alia ligna erumpentes inferant fructus, hoc recte dare dicitur, quia aeterna praemia donare monstratur. Vers. 5. Et folium ejus non decidet. Id est sermo ipsius nullo casu a veritate discedit, sed tanquam in arbore palmae folia manentia sunt, ita et ista infixa veritati certis promissionibus perseverant, sicut in Evangelio legitur: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt . Et intuere Domini verba foliis arboris comparata, quia sicut illa fructus tegunt, sic promissiones suas et ista custodiunt. Hae sunt aquae spirituales, haec folia
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd dicit plantatum est. id ẽ. insti¬
tutum ẽ lignum crucis ad eo.
qđ semꝑ in fide uireret ac cresceret.
Hoc scema parabolȩ dicit᷑: id est
genere dissimilium comparatio:
Sic enim in subsequentibꝰ. ⁊ mon¬
ti. et leoni. ⁊ uermi. comparatus
aquarum In comparatiõis gr̃a
ꝑ seuerat: Nã sicut terrestris aqua
decurrens. uita est lignorum uiren¬
tium: sic aqua sp̃italis signum
crucis inundat: quȩ salus ẽẽ fi¬
delium cognoscit᷑ animarum:
Hȩc gͦ aqua ẽ: de qua in ȩuan¬
gelio dicitur: Si scires quis est.
qui a te aqͣm petit: pȩtisses ab eo.
ut daret tͥ aquã uiuã Et cȩtera.
Oꝑe pretium ẽ. quoq ꝑpendere:
quare dixerit secus decurrsus aqͣ
rum: seilicet. ut nec nimia mun¬
datio lignum lederet: nec tterum
irrigatio ꝓcul constituta siccaret.
Quod fructum suum dabit in tem¬
pore suo F ructum dabit: eccłias
constituet. tempr competent. hoc
est. quando beatȩ incarnationis

Expanded text:
quod dicit, plantatum est, id est instiquod dicit, plantatum est, id est institutum est lignum crucis a Deo, quod semper in fide vireret ac cresceret. Hoc schema parabola dicitur, id est genere dissimilium comparatio. Sic enim in subsequentibus et monti, et leoni, et vermi comparatus aquarum. In comparationis gratia perseverat. Nam sicut terrestris aqua decurrens vita est lignorum virentium, sic aqua spicrucis inundat, quae salus esse fidelium cognoscitur animarum. Haec ergo aqua est, de qua in Evangelio dicitur: « Si scires quis est, qui a te aquam petit, petisses ab eo, ut daret tibi aquam vivam, etc. . » Operae pretium est quoque perpendere quare diarum; scilicet ut nec nimia inundatio lignum laederet, nec iterum irrigatio procul constituta siccaret. Vers. 4. Quod fructum suum dabit in tempore suo. Fructum dabit, id est Ecclesias constituet tempore competenti, hoc est, quando beatae incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
eius ꝓspera magnifica similitudi¬
ne referant᷑. Bene ut arbitror li¬
gno fructifero comparatus est
hominum salute suscepit: quȩ
merito lignum uitȩ dicit᷑. qͣndo
fitenti dictum ẽ. Amen dico tibi
bodie mecũ eris in paradyso. De¬
niq ⁊ hodie. omnis in ea credens.
eternȩ uitȩ dona consequitur:
Siue ut hystoria refert. lignum
reuera fuit in paradyso ꝑhenniᷤ
uitȩ: si detestabilis mobedientia ñ
fuisset Unde enim mors habu¬
isset introitum. si adam inonstrasset
deuotionis affectum: Hinc scissimi
patres. suauisstma mella sudauer̃t.
dicentes Dedit mandatum: ut in-¬
ueniret arbitrium: Fixit legem:
ut faceret cautiorem:. S ille impro¬
uide secutus ẽ hostem: ⁊ infęlicĩt
uitȩ reliquit auctorem: Tine la¬
ment abili soete deceptus. uitam
ꝑpȩtuam quam possessurus erat
amisit: ⁊ inmortem qͣm non habe¬
bat incurrit: S ut ad conceptȩ si¬
militudinis instituta redeamus:

Expanded text:
ejus prospera magnifica similitudiejus prospera magnifica similitudine referantur. Bene, ut arbitror, ligno fructifero comparatus est hominum salute suscepit. Quae merito lignum vitae dicitur, quandfitenti dictum est: Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso . Denique et hodie omnis in ea credens, aeternae vitae dona consequitur. Sive, ut historia refert, lignum revera fuit in paradiso perennis vitae, si detestabilis inobedientia non fuisset. Unde enim mors habuisset introitum, si Adam monstrasset devotionis affectum? Hinc sanctissimi Patres suavissima mella sudaverunt, dicentes: Dedit mandatum, ut inveniret arbitrium; fixit legem, ut faceret cautiorem. Sed ille improvide secutus est hostem, et infeliciter vitae reliquit auctorem. Tunc lamentabili sorte deceptus, vitam perpetuam, quam possessurus erat amisit, et in mortem, quam non habebat, incurrit. Sed ut ad conceptae similitudinis instituta redeamus,
Abbreviated transcription (Latin):
cet: dum reficiendi tempꝰ corpo¬
ribus detur. et capiendisom ni
necessitas afferat᷑ S ille ꝓbatur
legem continue meditatus : qui
omĩa scđm sc̃itatem gerens. cȩ¬
lesti se in om nibꝰ puritate tracta¬
uit. hoc reuera ipsi capiti dño
xp̃o certum ẽ conuenire: quam¬
uis ad exemplũ sanctitatis eius.⁊
membris quoq iudeatur ẽẽ ꝑre¬
cȩptum: sic̃ dicit apostolus:
Omia quȩcumq facitis in u̾bo
aut infacto. om̃ia in głam dei fa-¬
cite Est ⁊ alibi p̾dicata ista conti¬
psalmo legit᷑. Testimonia tua do¬
ce me dñe. et mandata tua semper
incorde meo exqͥram: D ies pagani
dixerunt a numinibus suis. id
est a diis. a quibus eos etiam no¬
minasse noscunt᷑ Nox autem di-¬
cta est: eo quod noceat aspectibus
quam lignum. quod plantatum
est secus decursus aquarũ: Hĩc
iam predicitur gloriosa nimis
singularisq fęlicitas: ut sicut acͤ¬
tio miranda descripta ẽ ita et

Expanded text:
cet, dum reficiendi tempus corpocet, dum reficiendi tempus corporibus detur, et capiendi somni necessitas afferatur. Sed ille probatur legem continue meditari, qui omnia secundum sanctitatem gerens, coelesti se in omnibus puritate tractavit. Hoc revera ipsi capiti Domino Christo certum est convenire, quamvis ad exemplum sanctitatis ejus, et membris quoque videatur esse praeceptum, sicut dicit Apostolus: Omnia quaecunque facitis in verbo aut facto, omnia in gloria Dei facite . Est et alibi praedicata ista contipsalmo legitur: Testimonia tua doce me, Domine, et mandata tua in corde meo semper exquiram. Dies pagani dixerunt a numinibus suis, id est a diis, a quibus eos etiam nominasse noscuntur. Nox autem dicta est, eo quod noceat aspectibus quam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum. Hinc jam praedicitur gloriosa nimis, singularisque felicitas; ut sicut actio miranda descripta est, ita et
Abbreviated transcription (Latin):
les merito sub lege sunt: qui delic¬
tis onerantibus inclinantur:
Lex enim dr. ex eo. qͦd animos
nr̃os liget. suisq teneat obnoxioᷤᷤ
constitutis Uerum ille legem
ñ meditabatur litteris. s sancti¬
psalmo dicturus ẽ yt faciam
uoluntatẽ tuã ds̃ m̾s uolui: et
legem tuã in medio cordis mei:
Sic de uno psalmo utrumq ꝓbatũ
est: qm̃ ⁊ iprincipio libri de ipso
debet intelligi: et mandata dñi
semꝑ eum constat fuisse meditatũ:
cum dicit loquar ab initio: non
uuit ꝑsonam suam alicubi fortas¬
se preteriri: Nos tam̃ diu̾soruim
patrum anctoritate securi: ⁊ ȩccłȩ
simos quosq homines uel pecca¬
tores diximus loqui. quos suis
iocis euident̃ ostendemꝰ. ut uarie¬
tas ipsa rerum. oblectare possit
auditum: Die. ac nocte. Hȩe
complexio: ꝯtinuum tempus
ostendit. Quod si ad littera m
intendas: omnino ñ conuenit.
ut die ac nocte iuigiter legem do¬
mini aliquis aut legat aut p̃di¬

Expanded text:
les merito sub lege sunt, qui delicles merito sub lege sunt, qui delictis onerantibus inclinantur. Lex enim dicitur ex eo quod animos nostros liget, suisque teneat obnoxios constitutis. Verum ille legem non meditabatur litteris, sed sanctipsalmo dicturus est: Ut faciam voluntatem tuam, Deus meus, volui, et legem tuam in medio cordis mei . Sic de uno psalmo utrumque probatum est, quoniam et principium libri de ipso debet intelligi, et mandata Domini semper eum constat fuisse meditatum. ab initio : sed cum dicit, Loquar ab initio, non vult personam suam alicubi fortasse praeteriri; nos tamen diversorum Patrum auctoritatem secuti, et Ecclesiae simos quosque homines, vel peccatores diximus loqui, quos suis locis evidenter ostendimus, ut varietas ipsa rerum oblectare possit auditum. Die ac nocte. Haec complexio continuum tempus ostendit; quod si ad litteram intendas, omnino non convenit, ut die ac nocte jugiter legem Domini aliquis aut legat aut praedi
Abbreviated transcription (Latin):
deatur ẽẽ preteritus: Cuiꝰ defi¬
uitionem partesq dicemus :
ut rudibus earum rerum. nicħ
remanere possit ambiguum Ca¬
tegoricus itaq sillogismus est.
quẽ dialectiei summa laude
concȩlebrant. ratio. in qua positis
quibusdam. alla quędam ex neces¬
sitate ueniunt. ꝑ ea quȩ posita st̃
Iste ex duabus ꝓpositionibus .⁊ con¬
clusione for mat᷑: sicut hie constat
effectum. Cuius prima ꝓpositio
est: beatus uir. cuius uoluntas in
lege dñi est: Secunda ꝓpositio:
nullus. cuius uoluntas in lege dñi
est. ab iit in consilio impiorum:
Puenit expectata conelusio Nullꝰ
igitur beatus uir. abiit in consi¬
lio impiorũ: Hoc quidem indi¬
uersis locis diligens tibi ꝑscru¬
tator inuenies: qd̃ nos rarius po¬
nendum ẽẽ ꝑspeximus: quoniã
nobis ex diuersis artibus atq dis¬
ciplinis eum expositione ꝓposita
multa dicenda sunt. Et in lege
quia in lege fuit. qui peccata con¬
tempsit: Reliqui autem morta¬

Expanded text:
deatur esse praeteritus. Cujus defideatur esse praeteritus. Cujus definitionem partesque dicemus, ut rudibus earum rerum nihil remanere possit ambiguum. Categoricus itaque syllogismus est, quem dialectici summa laude concelebrant: oratio, in qua positis quibusdam, alia quaedam ex necessitate veniunt per ea quae posita sunt. Iste ex duabus propositionibus et conclusione formatur, sicut hic constat effectum. Cujus prima propositio est: Beatus vir cujus voluntas in lege Domini est. Secunda propositio: Nullus cujus voluntas in lege Domini est, abiit in consilio impiorum. Provenit exspectata conclusio: Nullus igitur beatus vir abiit in consilio impiorum. Hoc quidem in diversis locis diligens tibi perscrutator invenies, quod nos rarius ponendum esse perspeximus, quoniam nobis ex diversis artibus atque disciplinis cum expositione proposita multa dicenda sunt. Et in lege quia in lege fuit qui peccata contempsit. Reliqui autem morta
Abbreviated transcription (Latin):
quicqͣm S in lege dñi fuit uolun¬
tas eiꝰ. N on magna gła fuerat decli¬
nasse uttiosa: nisi diceret ⁊ om̃ino
laudanda. sicut ⁊ alibi docet.
Bectina a malo: ifac bonum. Lex
gͣ dñi est in declinandis peccatis
sc̃a precȩptio. quam in monte syna
moysen accepisse manifestum ẽ:
In qͣ tota mentis ĩtentione ille uere
fuit: qui peccata non habuit Noᷤᷤ
enim isi ad momentũ legis pre¬
cȩpta cogitamus. delicti tam̃ tp̃r
uoluntas nr̃a in lege non ꝑman&:
Uoluntas enim decenter est po¬
sita: ut constantiam continuȩ
meditationis ostenderet. Quȩ
dum ꝑseuerant̃ assumit᷑: labo¬
ris tedia nesciunt᷑. S ne ipsam
uoluntatẽ putares otiosam: seqͥt᷑
oꝑatiõĩs effectus: quia sc̃o ꝓposi¬
to non sufficiebat. tantum bona
uelle. nisi etiã desiderium suum
continuo pioq labore satiaret.
Hic potest syllogismus categoricꝰ
inueniri. quem pret̃ mutere nõ
debemus ne qui intellectus est
primus. eum in compȩtenter ui¬

Expanded text:
Sed in lege Domini fuit voluntas ejus. Non magna gloria fuerat declinasse vitiosa, nisi et diceret omnino laudanda, sicut et alibi docet, Declina a malo, et fac bonum . Lex ergo Domini est in declinandis peccatis sancta praeceptio, quam in monte Sina Moysen accepisse manifestum est: in qua tota mentis intentione ille vere fuit, qui peccata non habuit; nos enim etsi ad momentum legis praecepta cogitamus, delicti tamen tempore voluntas nostra in lege non permanet. Voluntas enim decenter est posita, ut constantiam continuae meditationis ostenderet, quae dum perseveranter assumitur, laboris taedia nesciuntur. Sed ne ipsam voluntatem putares otiosam, sequitur operationis effectus, quia sancto proposito non sufficiebat tantum bona velle, nisi etiam desiderium suum continuo pioque labore satiaret. Hic potest syllogismus categoricus inveniri, quem praetermittere non debemus, ne qui intellectus est primus, incompetenter vi
Abbreviated transcription (Latin):
gloriam sc̃ȩ trinitatis generalĩt
deuota mente concȩlebrãt. Sic
textus totius psalterii duodecim
partibus diuisus: in apłorum nu¬
mero mirabili laude concludit᷑.
quatinus et iste illud agat: quod
xp̃i discipulos fȩcisse cognouimus:
Est etiam eiusdem rei aliud euidẽ¬
tius sacramentum: quod centum
quinquaginta diebus diluuio fuꝑ¬
ducto. criminibus suis terra diluta
est Sic ⁊ hii psalmi tali numero
ꝓductoͥ: genus hurmanum peccatiᷤᷤ
sius pollutum. conuenient reddu¬
nt absolutum Nunc minutati
ad exponenda psalterii u̾ba ueni

Expanded text:
gloriam sanctae Trinitatis generaliter gloriam sanctae Trinitatis generaliter devota mente concelebrant. Sic textus totius Psalterii duodecim partibus divisus in apostolorum numero mirabili laude concluditur, quatenus et iste illud agat quod Christi discipulos fecisse cognovimus. Est etiam ejusdem rei aliud evidentius sacramentum, quod centum quinquaginta diebus diluvio superducto criminibus suis terra diluta est: sic et hi psalmi tali numero producti, genus humanum peccatis suis pollutum convenienter reddunt absolutum. Nunc minutatim ad exponenda Psalterii verba veni
Abbreviated transcription (Latin):
iniqua presumptione diripiat. et
gloria ipsius inpuluerem deducta
dispereat. In octaua: parabolis et
tropicis allusionibus congregatis. sub¬
sequens dragia decurrit. et per al¬
legoricas similitudines. omnia refe¬
runtur ad dñm xp̃m. quȩ scemata
nos locis aptissimis euidentissime c̃o
monemus. ut lectori studioso ambi¬
guitas cuncta tollatur: Nona: pꝰ
multiplicia prȩconia. quę modo a
deitate. modo ab humanitate ipsiꝰ
alleluia. quod significat laudate
dñm. Decima. secunt᷑ gradales:
qui animum nr̃m ad dñm salua¬
torem pura et humili satis factione
ꝑducunt: U ndecima. uariatis uer¬
bis iterum laudes dñi ny mnica
exultatione concelebrant: Modo pa-¬
tris. modo filii. modo sp̃c scĩ. prę¬
dicans maiestatem: ut nulli sit du¬
bium. scãm trinitatem singularit
ommipotentemꝙ̃ uult. facere in cȩ¬
lo ⁊ in terra. Duodecima: seꝑtem
psalmi relinquuntur insine. qui
exultationibus hymnicis. totã

Expanded text:
iniqua praesumptione diripiat, et iniqua praesumptione diripiat, et gloria ipsius in pulverem deducta dispereat. In octava, parabolis et tropicis allusionibus congregatis, subsequens drama decurritur, et per allegoricas similitudines omnia referuntur ad Dominum Christum. Quae schemata nos locis aptissimis reddentes evidentissime commonebimus, ut lectori studioso ambiguitas cuncta tollatur. Nona, post multiplicia praeconia, quae modo a deitate, modo ab humanitate ipsiusAlleluia, quod significat Laudate Dominum. Decima, sequuntur gradales, qui animum nostrum ad Dominum Salvatorem pura et humili satisfactione perducunt. Undecima, variatis verbis, iterum laudes Domini hymnidica exsultatione concelebrat: modo Patris, modo Filii, modo Spiritus sancti praedicans majestatem; ut nulli sit dubium sanctam Trinitatem singulariter omnipotentem, quae vult facere in coelo et in terra. Duodecima, septem psalmi relinquuntur in fine, qui exsultationibus hymnidicis totam
Abbreviated transcription (Latin):
edocere. ⁊ nos oedines ipsos sine aliqͣ
offensione curramus. In prima itaq
parte: dñi carnalis uita describit᷑.
In secund̾a. natura deitatis ip̃sius
subtiliter indicat᷑. Tercia: multipli¬
catos dicit ppłos. qui eum nitebant᷑
ex tinguere: Quarta: ꝓpheta in eisdẽ
monitis ꝑseuerat: ut desinant u¬
dei mala cogitare uł facere. quomã
senouerint duunis uirtutibus de¬
struendos In quinta dñs xp̃c cla¬
mat ad patrem. ut eius audiatur
oratio. ⁊ in resurrectione ipsius mũ¬
do ꝓfictura concedat. Sexta: per
totum psalmum u̾ba sunt pęniten¬
tis. cuin iunguntur eiusdem mo¬
di alii sex. qui tamen incõclusionẽ
quinquagesimi psalmi descripti st̃¬
In septima parte: xp̃c hum iliterꝰ
quidem pętit. ut ei subueniatur
a patre: s habet fiduciam recte
conuersationis. qͦd magis ad euis
ꝑtinet deitatem: S more humani¬
tatis assumptȩ sibi postulat subue¬
niri: ne diabolus animam eius

Expanded text:
edocere, et nos ordines ipsos sine aliqua edocere, et nos ordines ipsos sine aliqua offensione curramus. In prima itaque parte Domini carnalis vita describitur. In secunda, natura deitatis ipsius subtiliter indicatur. Tertia, multiplicatos dicit populos, qui eum nitebantur exstinguere. Quarta, propheta in iisdem monitis perseverat, ut desinant Judaei mala cogitare, vel facere: quoniam se noverint divinis virtutibus destruendos. In quinta Dominus Christus clamat ad Patrem, ut ejus audiatur oratio, et in resurrectione ipsius mundo profutura concedat. Sexta, per totum psalmum verba sunt poenitentis, cui junguntur ejusdem modi alii sex, qui tamen in conclusione quinquagesimi psalmi descripti sIn septima parte Christus humiliter quidem petit ut ei subveniatur a Patre, sed habet fiduciam rectae conversationis; quod magis ad ejus pertinet deitatem. Sed more humanitatis assumptae sibi postulat subveniri, ne diab
Abbreviated transcription (Latin):
urgineum: Tibi enim dicitur:
Osculet᷑ me osculo oris sui. quia
melicea sunt ubera tua uino. fr̃a¬
glantia unguentis optimis. ⁊ cęt̾a.
quȩ liber ille diuinus. mystica prę¬
dicatione complectit᷑. Qua ꝓpter fac̾¬
tis auditoribus ꝑ quandam isago¬
gen. quȩ est sequentis oꝑis introdu¬
ctio. index cȩlestium mysteriorum.
⁊ sacrȩ p̃nuntia dictionis. ut opinor
sufficienter attoniti. s desiderio su¬
ꝑno diuina largitate flammatis:
nunc ad soluenda quȩ ꝓmissa sunt.
xp̃o uiuante ueniamus. Presta
dñe. cuius est omne qđ expedit: ut
intelligenter. ut libenter: ut ꝓficue.
mereamur audiri: Tus enim ad¬
iutoriis omni modis indigemus:
ut ualeamus concesso sermone.
aliquatenus u̾ba tua maiestatis ex¬
celestis psalterii mella degusfẽ
⁊ campos illos gloriosissimȩ passiõĩs.
dño prestantẽ contingam: quȩdam
michi uidentur diuisis capitibus.
de textu ipsius carminis intimare.
ut et legentes distinctius debeamus

Expanded text:
virgineum; tibi enim dicitur: virgineum; tibi enim dicitur: Osculetur me osculo oris sui, quia meliora sunt ubera tua vino, fragrantia unguentis optimis ; et caetera quae liber ille divinus mystica praedicatione complectitur. Quapropter factis auditoribus per quamdam isagogen, quae est sequentis operis introductio, index coelestium mysteriorum, et sacrae praenuntia dictionis, ut opinor, sufficienter attonitis et desiderio superno divina largitate flammatis, nunc ad solvenda quae promissa sunt, Christo juvante, veniamus. Praesta, Domine, cujus est omne quod expedit, ut intelligenter, ut libenter, ut proficue mereamur audiri. Tuis enim adjutoriis omnimodis indigemus, ut valeamus concesso sermone aliquatenus verba tuae majestatis exm coelestis Psalterii mella degustem, et campos illos gloriosissimae passionis, Domino praestante, contingam, quaedam mihi videntur, divisis capitulis, de textu ipsius carminis intimare, ut et legentes distinctius debeamus
Abbreviated transcription (Latin):
mentium lampabilis cętus. insolu¬
bilis constructio. de uiuis lapidibꝰ
fabricata. beatorum omnium et̃¬
na felicitas Sole lucidior: niue
candidior. Sine macula. sine ru¬
ga: de qua scriptum ẽ. in cantico
canticorum. Quȩ est ista quȩ pro¬
greditur quasi aurora consurgets:
pulchra ut luna. electa ut sol. ter
ribilis ut acies ordinata: Et paulopꝰ:
Oculi tui columbarum: absq eo
quod intrinsecus latet. Cutꝰ dentes.
sicut greges tonsarum quȩ ascende¬
runt de lauachroom nes gemellis fe¬
tibus ⁊ sterilis non est inter eas: Sic̃
uitta coccinea labia tua: mater et
uirgo.fȩta ⁊ integra. genitrix ⁊ in cor¬
rupta. cuius os uirtutum omniũ
fraglat odoribus: De qua sponsus
dicit: O dor oris tui sicut malorum:
Et post paululum: O dor. unguen¬
torum tuorum: suꝑ omnia aroma¬
ta Fauum distillant labia tria
sponsa: mel. ⁊ lac sub lingua tua.
Que mereris deniq osculari xp̃m
⁊ decus illud ꝑhenniter custodire

Expanded text:
mentium lampabilis coetus, insolumentium lampabilis coetus, insolubilis constructio de vivis lapidibus fabricata, beatorum omnium aeterna fencitas, sole lucidior, nive candidior, sine macula, sine ruga. De qua scriptum est in cantico Canticorum: Quae est ista, quae progreditur quasi aurora consurgens, pulchrrum acies ordinata ? Et paulo ante: Oculi tui columbarum absque eo quod intrinsecus latet: cujus dentes sicut greges tonsarum quae ascenderunt de lavacro, omnes gemellis fetibus, et sterilis non est inter eas. Sicut vitta coccinea labia tua , mater et virgo, feta et integra, genitrix et incorrupta, cujus os virtutum omnium fragrat odoribus: de qua sponsus dicit: Odor oris tui sicut malorum . Et post paululum: Odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Favus distillans labia tua, sponsa, mel et lac sub lingua tua . Quae mereris denique osculari Christum, et decus illud perenniter custodire
Abbreviated transcription (Latin):
prestante dño in offense cuncta cõ¬
plecteris: Patrem quippe doces
ingenitum. filium genitum. spm̃
sc̃m de patre ⁊ filio ꝑcedentem:
unum dm̃ scãm prędicans trinita¬
nitatis assumptę. salua unuis cuiꝰq
ꝓprietate nature unam confiteris
esse ꝑsonam: ueteri testamento de
nouo fidem faciens nouum a uet̾e
exortum ẽe cognoscens. Et ut bre¬
uiter cuncta complectar: nescis
loqui. nisi quod expedit credi:
Nam quamuis diuersis hic affi¬
ciaris angustiis. ⁊ dolosi hostis con-¬
trarietate quatiaris: tamen de
totius mundi circulo congregata.
resplendens in modum pulcherrimȩ
pyramidis. ad ȩterna regna perdu-¬
ceris. Quȩ huic scemati non inme¬
rito compararis: quoniam de uniu̾¬
sis gentibus extollens uerticem p̃¬
tiosum. ustorum animas quasi
lumen eximium ad suꝑna regna
transinittis Meta frumentis ple¬
na cȩlestibus. de diuersis gentibꝰ
scorum beata collectio: setenarum

Expanded text:
praestante Domino, inoffense cuncta compraestante Domino, inoffense cuncta complecteris; Patrem quippe doces ingenitum, Filium genitum, Spiritum sanctum de Patre et Filio procedentem. Unum Deum, sanctam praedicans Trinitanitatis assumptae, salva uniuscujusque proprietate naturae, unam confiteris esse personam, Veteri Testamento, de novo fidem faciens, Novum a Veteri exortum esse cognoscens. Et, ut breviter cuncta complectar, nescis loqui, nisi quae expedit credi. Nam quamvis diversis hic afficiaris angustiis et dolosi hostis contrarietate quatiaris, tamen de totius mundi circulo congregata resplendens, in modum pulcherrimae pyramidis ad aeterna regna perduceris. Quae huic schemati non immerito compararis quoniam de universis gentibus extollens verticem pretiosum, justorum animas quasi lumen eximium ad superna regna transmittis. Meta frumentis plena coelestibus, de diversis gentibus sanctorum beata collectio, serenarum
Abbreviated transcription (Latin):
genus instauras: cuius piȩ confessi¬
oni nichil addi nichil minu pot.
Per omnes quippe psalmos. ꝑ oĩa¬
cantica. prȩconia sc̃e trinitatis inter¬
seris: ut cuius sunt sacrata uerba
quȩ loquimur. ei laus semꝑ et dul¬
cissima gloria redderetur: que salũ
scculi huius. ⁊ hereticorum seuissi¬
mas procellas an archȩ illius noȩ
similitudine q̃ tuã euidenter por¬
tauit imaginem. sola in offenso
fidei cursu. si ne ꝑiculo diluuii c̃õ¬
stanter enauigas: nec ullis errori¬
bus acquiescis: quamuis adhue
inter prauitates nuiuis seculi grauis¬
sima necessitate uerseris Quicqͥd
enim repperitur preter uitale gre¬
mium tuum. mortiferum constat
ẽẽ naufragium Nam cũ sabellius
detestabilis erret in patre. demens
arrius delinquat in filio. manes
sacrilegus neget sp̃m scm: alii sce¬
lerati uęteri testamento deroger:
non nulli noui gratiam non seqͣn¬
tur: tu tantum deuotione fideli

Expanded text:
genus instauras: cujus piae confessigenus instauras: cujus piae confessioni nihil addi, nihil minui potest. Per omnes quippe psalmos, cantica, praeconia sanctae Trinitatis interseris, ut, cujus sunt sacrata verba quae loquimur, ei laus semper et dulcissima gloria redderetur. Quae solum saeculi hujus, et haereticorum saevissimas procellas in arcae illius Noe similitudine, quae tuam evidenter portavit imaginem; sola inoffenso fidei cursu, sine periculo diluvii constanter enavigas, nec ullis erroribus acquiescis, quamvis adhuc inter pravitates hujus saeculi gravissima necessitate verseris. Quidquid enim reperitur praeter vitale gremium tuum mortiferum constat esse naufragium. Nam cum Sabellius detestabilis erret in Patre, demens Arius delinquat in Filio, Manes sacrilegus neget Spiritum sanctum, alii scelerati Veteri Testamento derogent; nonnulli Novi gratiam non sequantur, tu tantum devotione fideli,