comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dite. quauis multo raruis quã inuetere te¬
unto. Ib enĩ ex maiore parte seruientes
more p̃mebantur: Hic autem maxue di-¬
hoꝵ legimus. exanimes ceciderunt: Nec
lguit intueantur. dicentẽ de quodam
nteatore. Quẽ tradid sathane inint̃ĩ¬
ñ carnis. ut anima saluasit. Et s nolunt
he mortẽ intelligere. fortasse eñ incertũ
ĩ. quãlib& iundictam ꝑ satanan factam
ib apło: fateantur quod ñ eum odio. f amo¬
ꝑ fecisse manifestat. illud adiectũ. ut ani¬

Expanded text:
dictae, quamvis multo rarius, quam in Veteri Tedictae, quamvis multo rarius, quam in Veteri Testamento. Ibi enim ex majore parte servientes, timore premebantur, hic autem maxime dilxor ejus exanimes ceciderunt, nec legunt intueantur, dicentem de quodam peccatore: Quem tradidi Satanae in interitum carnis, ut anima salva sit . Et si nolunt hic mortem intelligere fortasse enim incertum est, quamlibet vindictam per Satanam factam ab Apostolo fateantur: quod non eam odio sed amore fecisse, manifestat illud adjectum, ut ani
Abbreviated transcription (Latin):
tem istam quȩ animam dissoluit acorpore
qui illam timerent. ñnulla peccata morte
pumerant. Iuo & uiuentib utilis metis
incuteretur. & illis qui morte pumebant᷑
ñ ipsa mors nocer&: s peccatũ quod augen
posset si uiuerent. Non temere illi uidica¬
barit: quib tale uicticiũ donauerat dt̾
Inde.ẽ. quod helias multos morte affecit:
Et ꝓpria manui &e igne duunitus impe¬
trato: cũ & abii multi. magni idiuiniuiri. eode̾
spũ consulendis reb humanis ñ temere
fecerint. De quo helia cũ exẽplũ decdissent
discipuli dño. cominemorantes quio abco
factũ sit. ut etiam ipsis dar&e potestatẽ
petendi de celo ignẽ. ad consum̃dos eos qui
aduertens eos ñ amore correctioras. sed
odio desidãre uindictam. Itaq postea¬
quã eos docuit quid. eẽt diligere ꝓximũ
tanquã se ipsũ infuso etiam sp̃u scõ. ques
aain dieh completis post ascensionẽ suam de¬
sipit pmiserat misit. ñ defuerunt tales uins¬

Expanded text:
rtem istam, quae animam dissolvit a corpore, rtem istam, quae animam dissolvit a corpore, qui illam timerent, nonnulla peccata morte punierunt, quo et viventibus utilis metus incuteretur, et illis qui morte puniebantur, non ipsa mors noceret, sed peccatum, quod augeri posset si viverent. Non temere illi judicabant, quibus tale judicium donaverat Deus. Inde est quod Elias multos morte affecit, et propria manu , et igne divinitus impetrato , cum et alii multi, et divini magni viri eodem spiritu tranquillandis rebus humanis non temere fecerint. De quo Elia cum exemplum dedissent discipuli Domino, commemorantes quod ab eo factum sit, ut etiam ipsis daret potestatem petendi de coelo ignem, ad consumendos eos qui madvertens eos non amore correptionem, sed odio desiderare vindictam . Itaque posteaquam eos docuit quid esset diligere proximum tanquam seipsum, infuso etiam Spiritu sancto, quem decem diebus completis post ascensionem suam desuper ut promiserat misit , non defuerunt tales vin
Abbreviated transcription (Latin):
r&e: nec peccatis cominuncaret alienis. nec
cuius quã inminditię contrectratione ma¬
cu laretur: nec pollueretur tangendo pollu¬
tum: nec cuiusquam fermento corrumꝑet᷑.
Hȩc em̃ fiunt consessione peccatorũ qua
ꝑfeminam serpens hominẽ primũ. etiam
in paradiss felicitate decepit: ñ cominunio¬
ne sacramentorũ. in qua condiscipulos
uidas. mundos iminundus contaminare
ñ potuit. A malis autem cũ quib dĩ sacra¬
menta cominuncant. etiam nunc in area. ñ¬
dum inhorreo iam tamen bon discedunt &
susꝑantur. Morum dissimilitudine. ñ corporũ
segregatione. Alit̃ uiuendo. ñ ad alia con¬
uenticula e uemendo: nec sic cummalis unum
fuit: nec ab unitate ęccłię discedunt. Ex¬

Expanded text:
ret nec peccatis communicaret alienis nec ret nec peccatis communicaret alienis nec cuiusquam inmunditiae contrectatione macularetur nec pollueretur tangendo pollutum nec cuiusquam fermento corrumperetur. haec enim fiunt consensione peccatorum, qua per feminam serpens hominem primum etiam in paradisi felicitate decepit, non communione sacramentorum, in qua condiscipulos ludas mundos inmundus contaminare non potuit. a malis autem, cum quibus dei sacramenta communicant, etiam nunc in area, nondum in horreo, iam tamen boni discedunt et separantur morum dissimilitudine, non corporum segregatione, aliter uiuendo, non ad alia conuenticula ueniendo. sic nec cum malis unum fiunt nec ab ecclesiae unitate discedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
crm̃pit: Qud sib uult tantus furor se.¬
paritionis istorum ab unitate corporis. xp̃i.
que sicut ꝓphecatũ legitur. impleriꝰq iam
trutur. toto orbe terrartm atq inom̃ib
gntib cilatatur. Hic certe sicut scriptũ
ĩ. filius malus. ipse se iustum dicit: exi
am suum ñ abluit: Hoc. ẽ. ñ excusat. ñ
alluit. ñ defendit: quod furore scismatico
ihereticã pestem. de domo cdĩ exire ñ ti¬
muit: Quia s uere ustus. eẽt sicut apłs
paulus. cũ fr̃ĩb falsis de quib insitis epłis
ngemit. ita in eccłia xp̃i cũ eis quos in¬
ustos uł nouerat it putabat. sine ulla
uos ꝓpt̃ malos deserera. s malos ꝓpt̾ bo¬
uos potius toleraret: Tanquã granũ cum
pala pondere karitatis triturã inferens:
ĩ enqiã leuisimus puluis. etiam ante
uentilationẽ flatib cedens. Eo quippe m
etiam cũ iniquis quos necesse. ẽ. usq ad
litus retia ista contineant. inunitate ca¬
tholica ꝑseuerans. ñ tam̃ cũ fure concurre¬

Expanded text:
itur sibi uult tantus furor separationis istorum ab unitate corporis Christi, quae, sicut prophetatum legitur implerique iam cernitur, toto orbe terrarum atque in omnibus gentibus dilatatur? hic certe, sicut scriptum est, filius malus ipse se iustum dicit, exitum autem suum non abluit, hoc est non excusat, non diluit, non defendit, quod furore schismatico in haereticam pestem de domo dei exire non timuit, quia, si uere iustus esset, sicut apostolus Paulus cum fratribus falsis, de quibus in suis episebat, ita in ecclesia Christi cum eis, quos iniustos uel nouerat uel putabat, sine ulla nos propter malos desereret, sed malos propter bonos potius toleraret, tamquam granum cum palea pondere caritatis trituram ferens, non tamquam leuissimus puluis etiam ante uentilationem flatibus cedens. eo quippe modo etiam cum iniquis, quos necesse est usque ad litus retia ista contineant, in unitate catholica perseuerans non tamen cum fure concurre
Abbreviated transcription (Latin):
ru sd: mĩa meaꝰ Sidicã sal mea. ĩ telligo qr dat salutẽ. Si
dia resugiũ meũ: intelligo qr confugis ad eũ.
Si dicas fertiatoo mea. intelligo quia tͥ
dat fortitudinẽ. miscdĩa mea quto. ẽ:¬
i om̃inonichil eram antequam essem. ni-¬
hil te ꝓmerui ut. eẽm. Fecisti ut. eẽm. &
ĩm fecisti ut bonus. eẽm: Dedisti michi
it sim. & potuit mͥ alius dare ut bomis
imꝰS tumͥ dedisti ut sim. & alius mͥde
lt ut bonus sim. Melior ille qui dedit
nut bonus sim. quã ille qui dedit̾ mut
e. a quo accepi ut. eẽm. ab illo accepi ut

Expanded text:
rdia mea? Si dicas, Salus mea, intelligo quia dat salutem; si dicas, Refugium meum, intelligo quia confugis ad eum; si dicas, Fortitudo mea, intelligo quia dat tibi fortitudinem: Misericordia mea, quid estsi omnino nihil eram antequam essem, nihil te promerui ut essem. Fecisti ut essem, et non tu fecisti ut bonus essem? Dedisti mihi ut sim, et potuit mihi alius dare ut bonus sim? Si tu mihi dedisti ut sim, et alius mihi dedit ut bonus sim; melior est ille qui mihi dedit ut bonus sim, quam ille qui mihi dedit ut or; a quo accepi ut essem, ab illo accepi ut
Abbreviated transcription (Latin):
si autem habes quod & accepisti. quio gl̃a¬
ris quass ñacceꝑis. ab illa ꝑdicionis massa
quȩ facta ẽ. ꝑ primũ aoam. debemus in.¬
telligere neminẽ posse discerii: nisi qui
hoc bonum hab& quicquid hab&e. quod gã
saluatoris accepit. H oc autem apl̃i cũ testi¬
monium tam magnum. ẽ. ut beatus cipi la¬
nus ad ciruium scribens. ipsum subiecerit
illi titulo. in quo ait. innullo. eẽ. glorsan¬
dũ. quando nrm nichil sit. P ropterea¬

Expanded text:
quid gloriaris quasi non acceperis ? ab illa perditionis massa quae facta est per primum Adam, debemus intelligere neminem posse discerni, nisi qui hoc donum habet, quisquis habet, quod gratia Salvatoris accepit. Hoc amem apostolicum testimonium tam magnum est, ut beatus Cyprianus ad Quirinum scribens, ipsum subjecerit illi titulo, in quo ait, In nullo esse gloriandum, quando nostrum nihil sit .
Abbreviated transcription (Latin):
quib bene uiuendo displiceamus. & intes
homines sunt sc̃ iuri quib placeat uita nr̃o.¬
Et sunt nequissimi homines qui rideant bo¬
namuitam nr̃am. &̾ hȩc arma sunt illa dextͣ:
illa sinstra. Utraq tam̃. arma sunit. Utrisq
arinis ⁊ dextris & siustris. utor. Et laudantibꝰ.
& uituꝑantib: & honorẽ deferentib. & ig¬
nominiã irrogantib. His utrisq armis
confligo cum diabolo: utrisq eũ ferio.
ꝓ sperit᷑ siñ corrũpor. aduersis si ñ franger.

Expanded text:
displiceamus: et inter homines sunt sancti viri, quibus placeat vita nostra; sunt nequissimi homines, qui irrideant bonam vitam nostram. Et haec arma sunt, illa dextra, illa sinistra; utraque tamen arma sunt: utrisque armis, et dextris et sinistris utor, et laudantibus et vituperantibus, et honorem deferentibus et ignominiam irrogantibus: in his utrisque armis confligo cum diabolo, utrisque eum ferio: prosperis, si non corrumpor; adversis, si non frangor.
Abbreviated transcription (Latin):
tius accipimus patres moysen & aaron.
aliosq seniores qui commemorant᷑. in ea-¬
dẽ scriptura etiam sp̃m accepisse. uitoe acce¬
ꝑat moyses: ut eũ aduuarent ad euntõe
ppł̃m regenoum ac fereitoum. Cur eñ ñ
appellarentur. ñ sicut ds pat̾ unus . ẽ. qui

Expanded text:
tius accipimus patres, Moysen, et Aaron, aliosque seniores qui commemorantur in eadem Scriptura etiam spiritum accepisse, unde acceperat et Moyses, ut eum adjuvarent ad eumdem populum regendum ac ferendum ? Cur enim non appellarentur patres? Non sicut Deus Pater un
Abbreviated transcription (Latin):
ne ne. Cogitate quod dictũ.ẽ. p̃ueni&e me.
S aliquid tuum primum at tulist. & ex
tio aliquo bono. primo di miscdiam me¬
nis ñ te p̃uenit. Quando autem uel in¬
tiliges quia p̃uentus es. nis intelligas
quod ait apłi. quid eñi habes quod ñ acce-¬

Expanded text:
et me. Cogitate quod dictum est, praeveniet me. Si aliquid tuum primum attulisti, et ex tuo aliquo bono primo Dei misericordiam meruisti, non te praevenit. Quando autem vel intelligis quia praeventus es, nisi intelligas quod ait Apostolus: Quid enim habes, quod non acce
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a certior intus. ẽ. ub nemo scit quȩ st̃
hominis nis sp̃s hominis qui in ipso. ẽ.
Si cũ uenerit dñs. & illuminauerit ab sc̃¬
dita tenebrarũ et manifestauerit cogitati¬
ones cordis. tunc nichil latebit ꝓorimũ
in ꝓximo. Nec erit insuis quisq aꝑta.
abscondat alienis. ub nullus erit alienus.
quis lingua ꝓferat. quis saltẽ infirma m̃te
contingat. ꝓfecto lux ipsa ipse. ẽ. d̃s qm̃¬
ds̃ lux. ẽ. et tenebre in eo ñ sunt ulle. s
lux m̃tium purgatorũ. ñ istoꝵ corporis
oculorũ. Erit qͦ tunc mens idonea quȩ
illam lucẽ uideat. quod nunc ñdũ. ẽ. Hoc
aũ oculus corporis. neq nunc pot̃. neq¬
conspicuus ut uideatur spũ a nob̃ singłis.
in singłis nob̾. Uideatur ab altero in alte¬
ro.Uideatur inse ipso. Uideat᷑ incelo No¬
uo & terra noua. atq in om̃i quȩ tunc fu-¬
erit creatura. Utoeatur & ꝑ corpera in
om̃i corpore quocũq fuerint sp̃italis cor¬
poris oculi acie ꝑueniente directi. Pate¬

Expanded text:
 est. ubi nemo scit, quae sunt hominis, nisi spiritus hominis. qui in ipso est? sed cum uenerit dominus et inluminauerit abscondita tenebrarum et manifestauerit cogitationes cordis, tunc nihil latebit proximum in proximo nec erit, quod suis quisque aperiat, abscondat alienis, ubi nullus erit alienus. quis lingua proferat, quis saltem infirma mente contingat? profecto lux ilia ipse deus s lux est et tenebrae in eo non sunt ullae, sed lux mentium purgatarum, non istorum corporis oculorum. erit ergo tunc mens idonea, quae illam lucem uideat, quod nunc nondum est. Hoc autem oculus corporis neque nunc potest neqconspicuus, ut uideatur spiritu a singulis nobis in singulis nobis, uideatur ab altero in altero, uideatur in se ipso, uideatur in caelo nouo et terra noua atque in omni quae tunc fuerit creatura, uideatur et per corpora in omni corpore, quocumque fuerint spiritalis corporis oculi acie perueniente directi. pate
Abbreviated transcription (Latin):
es̃ suꝑbiam apls. ñ ait ñ habes. s ait.
quo eñ habes quod ñ accepist Hon ar¬
habere teagnosce: & exte nichil habere:
Ut nec suꝑbus sis. nec ingratus. Quia spec
me. Int̾ eos me uuiere uoluisti. int̾ eos p̃di-¬
care ueritatem. qui amant uanitatẽ. Nor
possum nis irrideri ab eis. quia spectaculum
fact sumus huic mundo & angl̃s & homi¬
nib. Angłis laudantib. hominib uitu¬

Expanded text:
erbiam Apostolus, non ait, Non habes; sed ait, «Quid enim habes quod non accepisti» ? Non arhabere te agnosce, et ex te nihil habere, ut nec superbus sis, nme. Inter eos me vivere voluisti, inter eos praedicare veritatem, qui amant vanitatem; et non possum nisi irrideri ab eis: quia spectaculum facti sumus huic mundo, et Angelis, et hominibus ; Angelis laudantibus, hominibu
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ rex ñ.ẽ. cuius templũ. ẽ. que m̃bra
qui repleuit filiũ: qui m̃bra filii suã possi¬
doe domũ: Deinde cũ de patre ꝓcedat
quomͦ cũ patre ñ sed&. Cũ ipsa sessio ñ
sit utiq cogitanda carnalit᷑ꝰ Postremo¬
tis. quod scĩs hominib scã scriptura conce¬
dit: uos uderitis. Ait enĩ apłs. Cum. ẽẽmꝰ
&e simul sedere fecit. in celestib in xp̃o iħu.¬
xp̃o. ita simul sessuri p̃destinat funt. ut
iam factũ dicat apłs. quod certus. ẽ. ad futu¬
rũ: Et ipsi sp̃ui sc̃o subtrahit᷑ a uobis. quis¬
quis. ẽ. ille consessus. Tanquã sedere cũ pa¬
tre & filio sit indignus. qui eade sede
clamat apud apłm quȩ dicit. nescitis qr
tẽplũ ddĩ estis: Statinq subiecit. & sp̃s dĩ
habitat in uobis. Ds enĩ habitat in tẽplo
suo. Non enĩ tanquã minist᷑ habitat sp̾s
dĩ intemplo lĩ. cũ alio loco euidentuis di¬
cat. Nescitis qr corpora itr̃a tẽplũ in uob̃

Expanded text:
 rex non est cujus templum est, quae membra qui replevit Filium, qui etiam membra Filii suam possidet domum? Deinde cum de Patre procedat, quomodo cum Patre non sedet? Cum ipsa sessio non sit utique cogitanda carnalittis quod sanctis hominibus sancta Scriptura concedit, vos videritis. Ait enim Apostolus: Cum esset simul sedere fecit in coelestibus in ChriChristo, ita simul sessuri praedestinati sunt, ut jam factum dicat Apostolus, quod certum est adfuturum: et ipsi Spiritui sancto subtrahitur a vobis quisquis est ille consessus, tanquam sedere cum Patre vel Filio sit indignus, qui eadem sede clamat apud Apostolum qui dicit, Nescitis quia templum Dei estis? Statimque subjicit, Et Spiritus Dei habitat in vobis . Deus enim habitat in templo suo. Non enim tanquam minister habitat Spiritus Dei in templo Dei, cum alio loco evidentius dicat: Nescitis quia co
Abbreviated transcription (Latin):
audi apłm .Itaq nolite ante tẽpus uidica¬
re quicquã. Quid ÷ ante tẽpꝰ. ante diẽ.
Audi quia ante diẽ dixit. Donec ueniat
dñs qui & illumin& absconoita tenebrar:
& manifestit cogitationes cordis. & tẽ¬

Expanded text:
Audi Apostolum: «Itaque nolite ante tempus quidquam judicare.» Quid est, «ante tempus?» Ante diem. Audi quia ante diem dixit: «Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis;
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possumus qr homines sumus ⁊ iuidicia tam̃
id÷ definitas firmasq sententias tnere
debemꝰ. N ec ante tempꝰ quicquã uidicare
donec ueniat dñs. & illumin& abscondita
tenebratũ et manifest& cogitationes cordis.
& tunc laus erit unicuiq: a deo. Quando
ꝗͦ ñ erratur inreb ut recta sit imꝓbatio
uitiorũ. uirtutũq approbatio: ꝓfecto si er¬
ratur in hominib uenialis. ẽ. humana tẽp¬

Expanded text:
n possumus, quia homines sumus; judicia tamen, id est, definitas firmasque sententias continere debemus, nec ante tempus quidquam judicare, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestet cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo . Quando ergo non erratur in rebus, ut recta sit improbatio vitiorum virtutumque probatio; profecto si erratur in hominibus, venialis est humana ten
Abbreviated transcription (Latin):
aie.ẜ neq me ipsũ uidico. Nichil eñi mich
onscus sũ. s ñ in hoc iustificatus sum. Qui
ũ udicat me. dñs. ẽ. Non ioeo bona est
conscientia mea. quia uos illam laudatis.
lud& qui iud&e. Ille etiam corrigat si qͥd
ibuid& quod eitis oculos offendit. Quria
inos ñ dicimis ꝑfecte nos sanos. s tutroimꝰ
pattus nr̃m: & dicimus dõ ꝓpicuis esto.
ne pecem. Tam̃ puto. corã illo enĩ loqͦr
niehil aluto a uob̃ qrimꝰ nisi salutẽ ur̃am

Expanded text:
ico. Nihil enim mihi conscius sum; sed non in hoc justificatus sum. Qui autem judicat me, Dominus est . Non ideo bona est conscientia mea, quia vos illam laudatis. Quid enim laudatis, laudet, qui videt: ille etiam corrigat, si quid ibi videt quod ejus oculos offendit. Quia et nos non dicimus perfecte nos sanos: sed tundimus pectus nostrum, et dicimus Deo, Propitius esto, ne peccem. Tamen puto, coram illo enim loquor, nihil aliud a vobis quaerens nisi salutem
Abbreviated transcription (Latin):
It quia ñ possumus hominũ indagare
anscientiam. de ipsis reb habeamꝰ uerã
ditamq sententiã. Hoc. ẽ. ut si ille homo
ił ille. utrũ sit impudicus pridicufue
nescmus. oderimus tam̃ impudiciciã &
puliaiciã diligamus. Et si illũ uel illum
inustũ. eẽ. iustũue nescimus. amemus
an iusticiam & iniusticiã detestem᷑. Nor
quas nob̃ ips errartoo confinginus: s quas
sieat̃ hanc appetenda. illãꝙ uitaroã in
q̃ untate conspicimus. Ut cũ de ipsis
reb quod appetendũ. ẽ. appetimus : quod de¬
uitandũ. ẽ. deuitamꝰ : ignoscat᷑ nob̃ quod de
s actis hominũ aliquando. immo assioue ñ
uera sentimus. Hoc enĩ ad humanã tẽptati¬
onẽ ꝑtinere arbitror. sine qua ista duciñ
pot̃ uita:. Ita ut apłs dicerae. Tẽptatio uos
ñ app̃hendat nisi inimana. Quto eñi tam
humanũ. qũa ñ posse inspicere cor huma¬
nũ. Et ideo ñ eius latebras ꝑscrutari. s

Expanded text:
ut quia non possumus hominum indagare conscientiam, de ipsis rebus habeamus veram certamque sententiam. Hoc est, ut si ille vel ille homo utrum sit impudicus pudicusve nescimus, oderimus tamen impudicitiam, et pudicitiam diligamus: et si illum vel illum injustum esse justumve nescimus, amemus tamen justitiam, et injustitiam detestemur; non quas nobis ipsi errando confingimus, sed quas fideliter, hanc appetendam, illamque vitandam in Dei veritate conspicimus: ut cum de ipsis rebus quod appetendum est appetimus, quod devitandum est devitamus, ignoscatur nobis quod de occultis hominum aliquando, imo assidue non vera sentimus. Hoc enim ad humanam tentationem pertinere arbitror, sine qua duci ista non potest vita, ita ut Apostolus diceret, Tentatio vos non apprehendat nisi humana . Quid enim tam humanum quam non posse inspicere cor humanum; et ideo non ejus latebras perscrutari, sed
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s. ẽ. ñ corpꝰ meum. Dicit etiã testimo¬
niũ. Om̃is caro fȩnũ. & om̃is claritas eiꝰ
flos fȩru. Infelix int̃p̃tatio punienda cogi¬
tatio. tenũ ddicta. ẽ. caro. qr morit᷑. Sed
quod ad tẽpus moritur. ñ resurgat cũ cri¬
mine. Uis nosse. aꝑtã etiam urde senten¬
tiam: Nescitis inquit idẽ inde apłs. qr
corpora ur̃a templũ. ẽ. sp̃s scĩ. quẽ habe

Expanded text:
 meum: adjecit etiam testimonium, Omnis caro fenum, et omnis claritas carnis ut flos feni . Infelix interpretatio! punienda cogitatio! Fenum dicta est caro, quia moritur: sed quod ad tempus moritur, non resurgat cum crimine. Vis nosse apertam etiam inde sententiam? Nescitis, inquit idem apostolus, quia corpora
Abbreviated transcription (Latin):
pascha: ecce transitus. Unde & quo: De
hoc scilic&e mundo ao patrẽ. Spes mẽbris
in capite. ẽ. data. quo. eẽnt illo transe¬
unte sine dubio sequutura. Iuto gͦ infide¬
les. & ab hoc capite atq ab euis corpore alie¬
ni:nonne & ipsi transeunt. quia ñ ꝑma¬
nentꝰ transeunt plane planȩ & ipsi. S ali¬
ud. ẽ. transire de mundo: aliud transire
cum mundo: alutd ad patrẽ: aliut ad hostẽ.
Nam ⁊ egẏptii transierunt: ñ enim ꝑsequen¬
do manserunt. Nontam̃ transierunt ꝑ mare
ad regnum: s in mari ad int̾itum. Sciens
gͦ iħic quia uenit eius hora ut transirae ex
hoc mundo ad patrem. cum dilexiss& suos
qui erant inmundo. infinem dilexit eos:
Utiq ut ips de hoc mundo uib erant ad
suum caput quod hĩc transiss&. cuis dilec¬

Expanded text:
pascha, ecce transitus. Unde, et quo? De pascha, ecce transitus. Unde, et quo? De hoc scilicet mundo ad Patrem. Spes membris in capite est data, quod essent illo transeunte sine dubio secutura. Quid ergo infideles, et ab hoc capite atque ab ejus corpore alieni? nonne et ipsi transeunt, quia non permanent? Transeunt plane et ipsi. Sed aliud est transire de mundo, aliud transire cum mundo, aliud ad Patrem, aliud ad hostem. Nam et Aegyptii transierunt, non enim persequendo manserunt; non tamen transierunt per mare ad regnum, sed inmari ad interitum . Sciens ergo Jesus quia venit ejus hora, ut transiret ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suoqui erant in mundo, usque in finem dilexit eos. « Utique ut et ipsi de hoc mundo, ubi erant, ad suum caput, quod hinc transiisset, 592 ejus dilec
Abbreviated transcription (Latin):
existimant grecum nom̃. ẽ. s hebreum. O¬
portunissime tamen occurrit in hoc nomine
quȩdam congruentia utrarãq linguarum.
ne sic apellatum. In sua uͦ lingua hoc. ẽ. in¬
primum pascha cȩlebrauit ppłs dei. quanto
ex egypto fugientes. rubrum mare transier̃.¬
pleta. ẽ: cumsicut ouis ad unmolanoum duci¬
tur xp̃c. Cuius sanguine linitis postib
nr̃is. id ÷ cuius signo crucis signatis fronti
Et agimus saluberrimũ transitum cum a dia¬
bolo transimus ad xp̃m: Et abisto instabili
scło: ad eis fundatissimũ regnum. Ideo quip¬
pe ad dm̃ ꝑmanentem transimus. ne cum
mundo transeunte transeamus. De hac nob̃
collata gr̃a dm laitoans apls. dicit. Qui
eruit nos de potestate tenebrarum: & tran¬
stulit in regnum filii claritatis suȩ. Hoc¬
itaq nom̃ io÷ pascha quod latine ut dixi
transitus nuncupatur. uelut int̃p̾tans nob̃
beatus ȩuanglista. ante diem inquit festũ
pasche. sciens iħc qura uenit eius hora ut
transeat ex hoc mundo at patrem. Ecce

Expanded text:
existimant Graecum nomen est, sed Hebraeum: opportunissime tamen occurrit in hoc nomine quaedam congruentia utrarumque linguarum. ne sic appellatum. In sua vero lingua, hoc est primum pascha celebravit populus Dei, quando ex Aegypto fugientes, Rubrum mare transierristo, qui sicut ovis ad immolandum ductus est; cujus sanguine illinitis postibus nostris, id est, cujus signo crucis signatis frontibet agimus saluberrimum transitum, cum a diabolo transimus ad Christum, et ab isto instabili saeculo ad ejus fundatissimum regnum. Ideo quippe ad Deum permanentem transimus, ne cum mundo transeunte transeamus. De hac nobis collata gratia Deum laudans Apostolus dicieruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii claritatis suae . Hitaque nomen, id est, pascha, quod Latine, ut dixi, transitus nuncupatur, velut interpretans nobis beatus evangelista: Ante diem, inquit, festum paschae sciens Jesus quia venit ejus hora, ut transeat ex hoc mundo ad Patrem. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
Hunhoc illi xep̃c p̃nuntiabat. quod in se
dundues. Qũ enĩpotesti. diudicate conscientiã
neam: quando ex aminare. quo animo fa-¬
as quiequid facioꝰ. Iuantũ possunt homi¬
des ar alio iudicare. plus nomo de se Pi ex sermoni¬

Expanded text:
Nam hoc illi Christus praenuntiabat, quod in seNam hoc illi Christus praenuntiabat, quod in seignotis. Quomodo enim potestis dijudicare conscientiam aut quomodo examinare potestis quo animo faciam quidquid facio? Quantum possunt homines de alio judicare, plus homo utique de se
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝓ se rationẽ reddre. Nec alieno testi¬
monio quisquã adiuuatur apud dm̃ cu
secreta cordis apparent. Q uix sib quisq
sufficit. ut ei testimoniũ ꝑhibeat conscieu.¬
tia sua. Quis eñi gloriabitur mundũ se
habe cor. Inde. ẽ. quod apłs dicit. Michi
manodie s neq me ipsũ udico. Quia ꝓpt̃
cũ de se quisq aut ñ om̃ino aut uix pos.¬
sit ueram ferre sententiam : Quomͦ pot̾
de alio uidicare cum sciat nemo quidagat
in homine nisi sps hominisa Michi aitẽ
mano die ait apłs. S neq ego me ipsum
udico. Melius enĩ mȩ ego noui quã illi.
b di. & ips abẏssus. Ut noueritis qui
abyssus. & ipse apłs ait. A inimũ.ẽ.
ut a uob̃ uidicer aut ab humano die.
Quanta aũ abrssus sit. auclite amplius.
ꝓfunditatẽ credite. eẽ. in homine. quȩ
lateat ipsũ hominẽ inquo. ẽ. Quanta ꝓ.¬
funditas latebat infirmitatis in petro.
quando quio in se intus agereur nescie.
ot. quȩ tam̃ abyssus nudaerat oculꝰ a.

Expanded text:
enim pro se rationem reddet, nec alieno testimonio quisquam adjuvatur apud Deum, cui secreta cordis apparent; et vix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. Quis enim gloriabitur mundum se habere cor ? Inde est quod Apostolus ait: mano die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se quisque aut non omnino aut uix possit ueram ferre sententiam, quomodo potest de alio indicare, cum sciat nemo, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis? ite mano die, ait Apostolus; sed neque ego meipsum judico : melius enim me ego novi quam illi,  ipsi non abyssus? Ut noveris, quia abyssus et ipsi, Apostolus ait: Minimum est ut a vobis dijudicer, aut ab humano die. Quanta autem abyssus sit, audite amplius: ofunditatem creditis esse in homine, quae lateat ipsum hominem in quo est? Quanta profunditas infirmitatis latebat in Petro, quando quid in se ageretur intus nesciebaerat! Quae tamen abyssus nuda erat oculis Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Obsecro autẽ uos fr̃e ꝑ miseratio¬
nẽ dĩ. ut exhibeatis corpora ur̃a hostiam
uiuã. scam. deo placentẽ. Corpora itaq fideliũ
nisi in quo ñ habitat. Qm̃ in quo habitat
utiq habtett templũ eius.ẽ. Deniq cũ di¬
xisset apłs. nescitis quia corpꝰ ur̃m. tẽplũ
in uob sp̃s scĩ. ẽ. quẽ habetis adeo. & ñestis
ur̃i. empti eñi estis p̾cio magno. continuo
secutus adiunxit. Elorificate gͦ dm̃ in
hominib m̃titus s deo. Ubiq adest¬

Expanded text:
autem vos, fratres, per miserationes Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam vivam, sanctam, Deo placentem . Corpora itaque fidelium nisi in quo non inhabitat? Quoniam in quo habitat, utique templum ejus est. Denique cum dixisset Apostolus, Nescitis quia corpus vestrum templum in vobis Svestri? empti enim estis pretio magno; continuo secutus adjunxit, Glorificate ergo Deum in hominibus mentitus, sed Deo .
Abbreviated transcription (Latin):
n& caput. ex quo totũ corpus conexũ &
compactũ. ꝑ omnẽ textũ sub ministratio¬
nis. scdm oꝑationẽ in m̃surã unius cuiusq
partis. increm̃tũ corporis facit. in edificati¬
onẽ sui. inkaritate. In hoc tẽplo sc̃o suo
dñs. ẽ. quod constat ex multis mẽbris. sua
quib qi officia gerentib. iunam ȩdificati¬
nẽ caritate cari constructis. Quod iuo¬
lat qiuisquis causa principatus sui: a catho¬
lica societate disiungitur.Duo sunt p̃cep.

Expanded text:
us connexum et compactum per omnem tactum subministrationis, secundum operationem in mensuram uniuscujusque partis incrementum corporis facit, in aedificationem sui in charitate . In hoc templo sancto suo Dominus est; quod constat multis membris suis, sua quaeque officia gerentibus, in unam aedificationem charitate constructis; quod violat, quisquis causa principatus sui a catholica societate disjungitur. Dominus in
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ. ẽ. ambulare scđm hominẽ. hoc. ẽ. ẽẽ.
carnalem.Quod a carne. id÷ aparte
hominis intelligit᷑ homo. eosdẽ ipsos
quippe dixit suꝑius animales. quos posta
carnales. Ita loquens. Animales autem¬

Expanded text:
go est ambulare secundum hominem, hoc est esse carnalem; quod a carne, id est a parte hominis, intelligitur homo. Eosdem ipsos quippe dixit superius animales, quos postea carnales, ita loquens: Quis e
Abbreviated transcription (Latin):
potest. Hos tales etiam s antequã ꝑue
niant᷑ sp̃italẽ mentis ętatẽ. ubi ñ lacte
alantur. s solido cibo. dies uite huius
extreinus inuenerit: ꝑfici& in eis habi¬
tator illoꝵ. quicquid  intelligentiȩ minꝰ
habuerunt: Qm̃ ab unitate corporis
xxp̃i qui nob̃ uia factus. ẽ. & a tẽpli dei
societate ñ recesserunt. Unde ut ñ rece¬
cdant. regulã fidei. pusillis magnisq cõ¬
munẽ. in ȩccłia ꝑseuerant̃ tenent: Et
in quo ꝑuenerunt in eo ambulant: Ꝙ do¬
nec eiᷤᷤ ds̃ reuelet si quid alit̃ sapiunt. co¬
gitationes suas carnales ñ dogmattizant :
Quia ñ obdurant contentiosis defensi¬
onib inmando: s quodãmͦ ambulanoo.
id est ꝓficienoo desudant. Intelligentiȩ
ꝑficuitatẽ impetrantes. ꝑ fides pietatem.

Expanded text:
potest. potest. niant ad spiritalem mentis aetatem, ubi non lacte alantur sed solido cibo, dies uitae huius extremus inuenerit, perficiet in eis habitator illorum, quicquid hic intellegentiae minus habuerunt. quoniam ab unitate corporis Christi, qui nobis uia factus est, et a templi dei societate non recesserunt. unde ut non recedant, regulam fidei pusillis magnisque communem in ecclesia perseueranter tenent et, in quod peruenerunt, in eo ambulant et, donec eis deus reuelet, si quid aliter sapiunt, cogitationes suas carnales non dogmatizant, quia non obdurant contentiosis defensionibus: inmanendo. sed quodam modo ambulando, id est proficiendo desudant intellegentiae perspicuitatem impet
Abbreviated transcription (Latin):
Vb. ẽ. mors uictoria tua r̾ubi. ẽ. mors acu¬
leus tuus Tũ itaq ꝓficientes. in quib in quibꝰ
mortalib habitat. Dũ de die in diẽ renos¬
cant᷑. magis magisq iustificet. exaudiat
orantes. mundet consitentes. ut exhibeat
sib tẽplũ immaculatũ in et̃nũ: merito dr̃
ñ habitare in eis qui cognoscentes dm̃. ñ
sicut dm̃ glificauerunt. aut grãs egeruit.
Colendo enĩ & seruiendo creaturȩ potius
quã creatori: ñ unius ueri tẽplũ se. eẽ:
uoluerunt. Atq ita tũ uolunt eũ habere
cũ multis: facilius effecerunt. ut eũ ñ habe¬
rent: quã ut diis multis. falsisue miscereN.
Q̾ merito ar̃ habitare in eis. quos scd̾m
ꝓpositũ uocatos. iustificanoos. głificandoq
suscipit. etiam antequã incorporeã quȩ ubiq
tota.ẽ. ualeant eius nosse naturã : quantũ
nosei ex parte. & ꝑ speculũ & in enigmate
ab homine inhac uita cũ plitrimũ ꝓfecerit

Expanded text:
Ubi est, mors, uictoria tua? ubi est. mors, acuUbi est, mors, uictoria tua? ubi est. mors, aculeus tuus? qmortalibus habitat, dum de die in diem renouantur, magis magisque iustificet, exaudiat orantes, mundet confitentes, ut exhibeat sibi templum inmaculatum in aeternum, merito dicitur non habitare in eis, qui cognoscentes deum non sicut deum glorificauerunt uel gratias egerunt. colendo enim et seruiendo creaturae potius quam creatori non unius ueri dei templum se esse uoluerunt atque ita, dum uolunt eum habere cum multis, facilius effecerunt, ut eum non haberent, quam ut diis multis falsisue miscerent. et merito dicitur habitare in eis, quos secundum propositum uocatos iustificandos glorificandosque suscepit etiam ante, quam incorpoream, quae ubique tota est ualeant eius nosse naturam, quantum nosci ex parte et per speculum et in aenigmate ab homine in hac uita, cum plurimum profecerit,
Abbreviated transcription (Latin):
plũ cũ estis. & sp̃s dĩ habitat in uob̃: De
qualib paulo ante dixcerat. Animalis
autẽ homo. ñ ꝑcipit quȩ sunt sp̃s dĩ. Qͦs
etiam paruulos uocat. ñ carnis ȩtate s
mentis. Non itaq ꝑcipiebant cognitio¬
nẽ sp̃s scĩ. qui habitabat in eis. Et habi
sp̃ales erant: quia ñdũ poterant habitato¬
r̃ siũ sp̃m cognitione ꝑciꝑe. Habitare
autem. idõ & in talib dr̃. quia in eis oc¬
aulte agit. ut sint tẽplũ eius Idq in ꝓfici¬
anib & ꝓficiendo ꝑserierantib ꝑficit.
Cialio loco dicat. saluos nos fecit ꝑ laua¬
oum regenerationis. Cũ gͦ hic dicat
sauos nos fecit. tanqͣm salus ipsa iã data
sũ. quẽ admodũ accipiendũ sit: illic expo.¬
nit ubi ait. Spe eñi salui fact sumus. Alt¬
gͥ in quib mortalib adhuc habitat. ipsã
edificationẽ habitacł sui. quã ñ inista. s
n alia post hanc uitã ꝑficit. Quarto o
obsorbebitur mors inuictoria. diceturq illi

Expanded text:
in uobis? de qualibus paulo ante dixerat: Animalis autem homo non percipit, quae sunt spiritus dei, quos etiam paruulos uocat non carnis aetate sed mentis. non itaque percipiebant cognitione spiritum sanctum, qui habitabat in eis, et habitspiritales erant, quia nondum poterant habitatorem suum spiritum cognitione percipere. Habitare autem ideo et in talibus dicitur, quia in eis occulte agit, ut sint templum eius, idque in proficientibus et proficiendo perseuerantibus perficit..icit, cam alio loco dicat: Saluos nos fecit per lauacrum regenerationis. cum ergo hic dicat: Saluos nos fecit, tamquam salus ipsa iam data sit. quem ad modum accipiendum sit, illic exponit, ubi ait: Spe enim salui facti sumus.  adhuc mortalibus habitat, ipsam aedificationem habitaculi sui, quam non in ista sed in alia post hanc uitam perficit, quando obsorbebitur mors in uictoriam diceturque illi:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuob̾sp̃s scĩ quẽ habetis adeo. Contẽpne¬
bas corporale peccatũ: contẽpnis quod
plo dĩ. Si eligeres in eccłia facere adult̃iũ
intra istos parietes. quid te.ẽet sceleratiꝰ ⁊
mͦ auttẽ tu ipse es tẽplũ dĩ. Teplũ intras.
tẽplũ exis. Teplũ indomo tua maues. tẽpli
surgis. Uide quid agas. Uide ne offentis
tẽpli habitatorẽ. ne deserat te. & itrunã
uertaris. Nescitis inquit qr corpora ur̃a.
& hoc de fornicatione loquebat᷑ apłs. ne
contẽpnerent tẽporalia peccata. tẽplũ est¬

Expanded text:
itus sancti, quem habetis a Deo? Contemnebas corporale peccatum, contemnis quod plo Dei. Si eligeres in ecclesia facere adulterium intra istos parietes, quid te esset sceleratius? Modo autem tu ipse es templum Dei. Templum intras, templum exis, templum in domo tua manes, templum surgis. Vide quid agas, vide ne offendas templi habitatorem, ne deserat te, et in ruinam vertaris. Nescitis, inquit, quia corpora vestra et hoc de fornicatione loquebatur Apostolus, ne contemnerent corporalia peccata templum
Abbreviated transcription (Latin):
pauiih scificat sacram̃to xp̃i. regenerati
p̃i scõqui certe ꝑ ȩtatem ñdũ possunt cog̃.¬
noscere am̃. Unde quẽ potuerunt illinos.¬
se nec habere. istz potuerunt hab̃e. anteꝗͣ
nosse. Beatissimi sunt aittẽ: quib hoc est
dm̃ habere quod nosse. Ipsa quippe noticia.

Expanded text:
ti, regenerati Spiritu sancto, qui certe per aetatem nondum possunt cognoscere Deum: unde quem potuerunt illi nosse nec habere, isti potuerunt habere antequam nosse. Beatissimi autem sunt, quibus hoc est Deum habere quod nosse: ipsa quippe notitia
Abbreviated transcription (Latin):
aũ xp̃i ds̃. Si eodẽ mͦ numerent᷑. inuenit᷑
similit̃ unũ. & duo. & tres. & quatuor.
ł orro unũ & duo & tres & quatuor simul
ducti funt decẽ. Qua ꝓpt̾ disciplina. quȩ
insinuat conditorẽ dm̃. & conoitã creat᷑am
recte significat denarius numerus. E̾ cũ cor¬
pus ꝑfectũ atq in ext̃minabile. subdit᷑ ani¬
mȩ ꝑfecte atq in ext̃minabil. iursusq ip̃sa
subditur anima ap̃o. & ille deo. Non tanꝗͣ
dissimilis. aut alterius naturȩ. s tanquã pa¬
tri filuis: hoc totũ codẽ numero denario rec¬
te significatur. quod pꝰ resurrectionẽ cor¬
poris sꝑatur futurũ in eternũ. & fortasse
ꝓptẽa qui conducuntur ad uinȩam. denariũ
accipiunt mercedis nomine. Nũ dictũ. ẽ. qm̃¬

Expanded text:
odem modo numerentur, inveniuntur similiter unum, duo, tria et quatuor. Porro unum et duo et tria et quatuor simul ducta fiunt decem. Quapropter disciplinam, quae insinuat conditorem Deum et conditam creaturam, recte significat denarius numerus. Et cum corpus perfectum atque inexterminabile subditur animae perfectae atque inexterminabili, rursusque ipsa subditur Christo, et ille Deo, non tanquam dissimilis aut alterius naturae, sed tanquam Patri Filius, hoc totum eodem numero denario recte significatur, quod post resurrectionem corporis speratur futurum in aeternum. Et fortasse propterea qui conducuntur ad vineam, denarium accipiunt mercedis nomine . Sicut autem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ &e hoc uerũ sit: s pat̾ nr̃ qui es incelis.
Ut templũ etus potuis in oratione comine¬
moremus. quod nos ipsi. eẽ. debemus
tn quantũ sumus. in tantũ ad eius societatẽ
huc inista ꝑegrinatione dr̃ in tẽplũ eusꝰ
quantomagis. e. tẽpsu eius in cęlis. ili. ẽ.¬

Expanded text:
cum et hoc uerum sit, sed: Pater noster. qui es in caelis. cum et hoc uerum sit, sed: Pater noster. qui es in caelis. ut templum eius potius in oratione commemoremus, quod et nos ipsi esse debemus et, in quantum sumus. in tantum ad eius societatem huc in ista peregrinatione dicitur templum eius, quanto magis est templum eius in caelis, ubi e
Abbreviated transcription (Latin):
Anima incorpore constituta. ñ solũ muillas
angustias uerũ etiam quantã latitudinem
inuenit. ñ corporaliũ locoꝵ s sp̃italiũ gau¬
nr̃a anima impleuerit. quanto stultuis dr̃.
ullis angustus impediri alicub trintatem.
ut pat̃ ⁊ filus &e sp̃s sc̃s. ubiq simul. eẽ. ñ
possint ⁊ Uerũ illud ÷ multo mirabilius qd̾
cũ ds̃ ubiq sit totus. ñ tam̃ in om̃ib habi¬
tat. Non eñi om̃ib dici pot̾ quod ait apłt.
Uł quot iam dixi. uł etiã illud. Nescitis
quia tẽplũ dĩ estis. & sp̃s dĩ habitat inuob̾:
ro audeat opinari. nisi quisquis itisqpurabili¬
tatẽ trinitatis ignorat. quod in aliquo pos.¬
sit habitare pat̾ aut filius. in quo ñ babi¬
ẽ. pat̃ & filius  Unde fatendũ. e̾. ubiq
ẽẽ. dm̃. ꝑ diuinitatis p̃sentiam. s ñ ubiq
ꝑ habitationis grãm: ꝓpt̃ hanc eñi habta¬
tionẽ ub ꝓculdubio gr̃ã dilectionis eius
agnoscit᷑. ñ dicimus pat̃ nr̃ qui es ubiq

Expanded text:
anima in corpore constituta non solum nullas angustias uerum etiam quandam latitudinem inuenit non corporalium locorum sed spiritalium gau; quod totum nostra anima impleuerit. quanto stultius dicitur ullis angustiis impediri alicubi trinitatem, ut pater et filius et spiritus sanctus ubique simul esse non possint! Verum illud est multo mirabilius, quod, cum deus ubique sit totus, non tamen in omnibus habitat. non enim omnibus dici potest, quod ait apostolus, uel quod iam dixi uel etiam illud: Nescitis, quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? ius. quis porro audeat opinari. nisi quisquis inseparabilitatem penitus trinitatis ignorat, quod in aliquo habitare possit pater aut filius, in quo non habiet pater et filius? unde fatendum est ubique esse deum per diuinitatis praesentiam sed non ubique per habitationis gratiam. propter hanc enim habitationem, ubi procul dubio gratia dilectionis eius agnoscitur, non dicimus: Pater noster, qui es ubique\',
Abbreviated transcription (Latin):
de antequã facer& d̃s celum & terrã. ubi
habitabat: S dicce aliquis. E antequã
facare ds scõs. ub habitabat: In se habi
sint sc̃ domus cd̃. ut ipsa subtracta cadat
q̃s. Alit̃ eñi nos habitamus in domo. alit̃
us inscĩs. Tu habitas in domo. quȩ si sub¬
tracta fuerit cadis. Ds autẽ sic habitat in
scĩs. ut si ip̃se ds cliscesserit cadant. Qui¬
cũq gͦ sic portat dm̃ ut sit tẽplũ dĩ. noti
putet sic ase portari dm̃. ut terreat dm̃
si sesubducat. Ue illi si se subtraxerit ds.
quib ds̾ habitat. ipse illos continet. Sus
plũ cũ estis. & sp̃s dĩ habitat inuobis: qd̃
potiust dicere ideo dictũ. ẽẽ: quia in nemi¬
plũ dĩ nisi habitaculũ dĩs U idisti aũ etiã
il. consequenter. eẽ. d̃m nirm. cuuis sumus
teplui: Et nolusti aliud testimonium cõme¬
norare quod ꝓtuli. nescitis quia corpus

Expanded text:
uam faceret Deus coelum et terram, ubi habitabat? Sed dicit aliquis: Et antequam faceret Deus sanctos, ubi habitabat? In se habitsunt sancti domus Dei, ut ipsa subtracta cadat Deus. Aliter enim nos habitamus in domo, aliter Deus in sanctis: tu habitas in domo; si subtracta fuerit, cadis; Deus autem sic habitat in sanctis, ut si ipse discesserit, cadant. Quicumque ergo sic portat Deum, ut sit templum Dei; non putet sic a se portari Deum, ut terreat Deum, si se subducat. Vae illi si se subtraxerit Deus; quibus Deus habitat, ipse illos continet. Jam plum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis ? Quod proposuisti dicere ideo dictum esse, quia in nemiplum Dei, nisi habitaculum Dei? Vidisti autem etiam tu consequenter esse Deum nostrum cujus sumus templum: et noluisti aliud testimonium commemorare quod protuli, Nescitis quia corpus
Abbreviated transcription (Latin):
carnalẽ ut dixi quẽ in eis habebat affeo-¬
tum. quo talib bonis sine dolore care¬
re ñ possae: edificar& suꝑ funtam̃tũ illud.
ligna. fęnũ. ftipulam. maxune si & uxo¬
rem sic hab̃ce ut eciam ꝓpt̾ ipsam cogi
ñ sine dolore amittunt᷑. ꝓpt̾ea qui ea
sic hñt. cum habeant infundam̃to fidem.
quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑatur. neq huic ista
ulla ratione uł cupiditate p̃ponant:
in eoꝵ amissione passi detrim̃tum. ꝑ ig¬
nẽ quentam doloris ꝑueniant ad salu¬
tem. A quo dolore atq detrim̃to. tanto
.ẽ. quisq securior: quanto ea ut minus
amauerit. uł tanquã ñ habens habuerit.
Qui uͦ ꝓpt̾ illa uł tenenda uł adipiscen¬
da. homicidium. ad ulteriũ. fornicatio¬
nem. idolatrlam. & similia quȩq cõmise¬

Expanded text:
carnalem, ut dixi, quem in eis habebat affeccarnalem, ut dixi, quem in eis habebat affectum, quo talibus bonis sine dolore carere non posset, aedificaret super fundamentum illud ligna, fenum, stipulam, maxime si et uxorem sic haberet, ut etiam propter ipsam cogitnon sine dolore amittuntur, propterea qui ea sic habent, ut habeant in fundamento fidem, quae per dilectionem operatur, neque huic ista ulla ratione uel cupiditate praeponunt, in eorum amissione passi detrimentum per ignem quendam doloris perueniunt ad salutem. a quo dolore atque detrimento tanto est quisque securior, quanto ea uel minus amauerit uel tamquam non habens habuerit. qui uero propter illa uel tenenda uel adipiscenda homicidium, adulterium, fornicationem, idololatriam et similia quaeque commise
Abbreviated transcription (Latin):
infide ccp̃i. tener& ꝓculdubio fidẽ. quȩ ꝑ
dilecꝰtionẽ oꝑatur. Neqi enĩ diligerae ꝓ¬
ximũ tanquã se ipsum nisi recepta dilec-¬
tione dĩ. sine qua ñ diligerce se ipsum.
Porro si faceraeꝰ etiam quod dñs adoidit di¬
cens. si uis ꝑfectus. eẽ. uade uende om̃ia
quȩ habes. & da pauꝑib & habebis thes-¬
aurum in cęlo. & ueni sequere me: ȩdifi-¬
caret suꝑ illito funtam̃tũ. aurũ. argen¬
tum. lapides p̃ciosos. Non enĩ cogitarae
nis quȩ dei sunt : quomͦ placerae deo.
Et hȩ cogitationes sunt quantũ exi¬
stimo: aurũ. argentũ. lapides p̃cios.
Perro si circa diuicias suas. quodã carna¬
li teneretur affectu. qũauis eoc eis mul¬
tas elemosinas faceret. nec ad eas au-¬
gentas fraudis aliguto rapinȩq moliret᷑.
aut earum minuendarũ. uł amittendarũ
metu. in aliquod facinus flagitiũue la-¬
beretur. Alioquin iam se isto mͦ. ab illius
fuitoam̃t stabilitate subtraher&e. s ꝓpt̃

Expanded text:
fide Christi, teneret procul dubio fidem quae per dilectionem operatur. Neque enim diligeret proximum tanquam se ipsum, nisi recepta dilectione Dei, sine qua non diligeret se ipsum. Porro si faceret etiam quod Dominus addidit, dicens, Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauurum in caelo; et ueni, sequere me, aedificaret super illud fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos; non enim cogitaret, nisi quae sunt dei, quomodo placeret deo. et hae cogitationes sunt, quantum existimo, aurum, argentum, lapides pretiosi. porro si circa diuitias suas quodam carnali teneretur affectu, quamuis ex eis multas elemosynas faceret nec ad eas augendas fraudis aliquid rapinaeque moliretur aut earum minuendarum uel amittendarum metu in aliquod facinus flagitiumue laberetur — alioquin iam se isto modo ab illius fundamenti stabilitate subtraheret —, sed propter
Abbreviated transcription (Latin):
Dispensator plane salutis ȩt̃nȩ : cũ cȩteris Ex tractatu¬
innumnerabilib conseruis meis fũ. Quod
si uolens facio mercedẽ habeo. Si autẽ
inuitus tantũ dispensatio mͥ credita est.
Neq eñi. ẽẽ. salutis illius dispensatorem
ꝑ uerbũ & sacram̃tũ: iam hoc. est etiã. eẽ.
participẽ. Nã s ꝑ bonos ñ dispensaretur.
ñ recte apłs dicer&. imitatores mes estote.

Expanded text:
dispensator plane salutis aeternae cum ceteris innumerabilibus conseruis meis sum. quod si uolens facio, mercedem habeo. si autem inuitus, tantum dispensatio mihi credita est; neque enim esse salutis illius dispensatorem per uerbum et sacramentum iam hoc est etiam esse participem. nam si per bonos non dispensaretur. non recte apostolus diceret: Imitatores mei estot
Abbreviated transcription (Latin):
nitur ad ȩternã salutẽ. S querit᷑ int̃ dis¬
pensatores ut fidelis quis inueniatur. &
int̃ ipsos fideles in quoꝵ me numero ille
qui ñ fallitur comput&e. alius. ẽ. sic. alius
titus. ẽ. m̃surã fides. Michi autẽ ꝓmi

Expanded text:
itur ad aeternam salutem: sed quaeritur inter dispensatores ut fidelis quis inveniatur ; et inter ipsos fideles, in quorum me numero ille qui non fallitur computet, alius est sic, alius titus est mensuram fidei
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut dicit apłs. Habitare xp̃m ꝑ fidẽ in
coroib ur̃is. Sunt aittẽ iam celi in quibiã¬
ꝑ speciẽ habitat ds̃. uicientes eum facie ad
faciẽ. Om̃s sci angłi. om̃s sc̃ę uirtittes.
potestates. sedes. dominationes. hierlm
illa cȩlestis unde ꝑegrinando in gemis ctinꝰ
& quã defiderartoo oramus: Ib habitat
ds. Illuc leuauit iste fidẽ. illuc ascenoit
affectu desiddãnoo. Et ipiũ desid̃iũ facit

Expanded text:
Habitare Christum per fidem in cordibus vestris» . Sunt autem jam coeli in quibus per speciem jam habitat Deus, videntes eum facie ad faciem; omnes sancti Angeli, omnes sanctae Virtutes, Potestates, Sedes, Dominationes, Jerusalem illa coelestis unde peregrinando ingemiscimus, et quam desiderando oramus: ibi habitat Deus. Illuc levavit iste fidem, illuc ascendit affectu
Abbreviated transcription (Latin):
quisq urũm. eg̃o sum pauls. ego autem
apollo. ego uͥ cephe nonne carnales estis. &
scłm hominẽ ambulatis.: Rogamꝰ fãs au¬
dite. et ꝓficite. excutite uos de loco carrali
ꝑ gite uiturturẽ a columba. Aues eññ di¬
uisit. S quicũq talis ꝑmanserit. & scãm
quendã modũ uitȩ aptũ carnalib. de gre¬
mio ȩccłȩ ñ recesserit. & ñ fuerit seductus
ab hereticis. ut ex contraria parte diuidat᷑.
ueniae caminus ⁊ ad. dexterã ponitur. Si¬
ne camino ñ poterit. S qui caminũ pati
ñ uult. ꝑgat inturturẽ & colũbam. Qui
potest caꝑe capiat. Si autẽ ñ sic erit. &
edificauerit suꝑ fundam̃tũ. ligna. fenũ.
stipulã. Id÷ amores scłares fundam̃to fides.
suꝑ edificauerit. tam̃ si infundam̃to sit
xp̃c. ut primũ locũ ipse habeat in corde.¬
& in illo e nichil om̃ino ante ponatur.
portant᷑ & tales. tolerant᷑ & tales. ueniaẽ
caminus. incend& ligna. fęnũ. stipulam.

Expanded text:
que vestrum, Ego sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae; nonne carnalis estis, et secundum hominem ambulatis?» Rogo vos, fratres, audite, et proficite; excutite vos de loco carnali, pergite in turturem et columbam: «Aves» enim «non divisit.» Sed quicumque talis permanserit, et secundum quemdam modum vitae aptum carnalibus, et de gremio Ecclesiae non recesserit, et non fuerit seductus ab haereticis, ut ex contraria parte dividatur; veniet caminus, et ad dextram poni sine camino non poterit. Sed si caminum pati non vult, pergat in turturem et columbam. Qui potest capere, capiat. Si autem non sic erit, et «aedificaverit super fundamentum ligna, fenum, stipulam,» id est, amores saeculares fundamento fidei suae superaedificaverit; tamen si in fundamento sit Christus, ut primum locum ipse habeat in corde, et ei nihil omnino anteponatur; portantur et tales, tolerantur et tales: veniet caminus, incendet ligna, fenum, stipulam: