comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ et maloꝵ. ne in ꝑiculis iustus aliqua dubietate mollescat.q. dico diuiteamalo. inqͥre pa-¬
medicus secat. ⁊urit. ꝑ qd iuidetur ñ etaudire. S hoc facit: ut sanet. ⁊ partat insemptt̃nũ. ⁊ aut
tatur celitas audiendi. dĩip̃is auditor habitat. S forte dicit maius secure faciomala. quia nõ
suꝑmȩ sunt ocłidm̃i. adiustos ds̃ attendit mȩ ñ uidet. io. subd. Uult̾ autẽ.ꝙ. iustos respi¬
Uñ in euangłio ait. abrahã ad diuitẽ. Chaos firmatum ẽ int̾ nos ⁊uos. ut boniñposant con

Expanded text:
onibus vel periculis justus aliqua dubietate mollescat. Quasi diceret: Diverte a malo, inquire pa etsi, ut medicus, secat et urit, per quod videtur non exaudire, hoc facit ut sanet, et parcat in sempiternum. Et aures tatur celeritas audiendi dum in ipsis auditor habitat. Aug. Sed forte dicit malus: Secure facio mala, quia non super me sunt oculi Domini; ad justos Deus attendit, me non videt. Ideo subdit: VERS. Unde in Evangelio ait Abraham ad divitem: Chaos magnum firmatum est inter nos et vos : ut boni videlicet non
Abbreviated transcription (Latin):
ũte amalo .i. nulli noceas fcõ. ⁊ quia hoc ñ sufficit: addit. ⁊ facbonũ. Parum ẽenĩ ut ñ expolies
uestitũ: insi uestias nudũ. Siñ expoliaũis: declinastiamalo. sñfacies botiũ nisi nudum uestie¬
ris.⁊ ꝑegrinũ indomo tua susceꝑis. Duo ergo bona sunt. diũte amalo. ⁊ fac boriũ. illud uitat
culpam. hoc m̃etur palmã. & nota. qd̃ ẽ quidã declinandi analo modꝰ quo tm̃ pena utatur:.
⁊ ẽ quidã quo ⁊̃ uita acquiritur. Si enĩquis nulla occõne ꝓuocatus ad malũ amalo oꝑedecdlinat.
uitauit utiq penã quã incurriss si illud amisiss. Siu̾o ab inmico usibili uł inuisibili ꝓuoca¬
t᷑ uł lesus malũ ñ reddidit: uł malo ñ consensit: amalo declinauit. ⁊ palmã ꝓm̾uit. ył ita.¬

Expanded text:
t, addit, et fac bonum. Parum enim est ut non exspolies vestitum, sed vesti nudum. Si non exspoliaveris, declinasti a malo; sed non facies bonum, nisi nudum vestieris, et peregrinum in domo tua susceperis. Cassiod. Duo ergo bona sunt, diverte a malo et fac bonum. Illud vitat culpam; hoc meretur palmam. Et nota quod est quidam declinandi a malo modus, quo tantum poena vitatur; et est quidam quo etiam vita aequiritur. Si enim quis nulla occasione provocatus ad malum, a malo opere declinat, vitavit utique poenam quam incurrisset, si illud amisisset. Si vero ab inimico invisibili vel visibili provocatus vel laesus malum non reddit, vel malo non consentit
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc̾uita. qd̃ ita ait quis est homo qui uult uitam et̾nam. ⁊ diugit dies uide bonos. qui nũ quã

Expanded text:
inin
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. Dñs pascebat contempnentẽ se. ⁊ deseret tũtem se: se ergodeseras dm̃: ne fa mẽ patiaris. Alt¬
s diuites scłi .i. suꝑbi eguerunt ⁊esurierunt quia ⁊̃ pane tẽꝑaliegent. ⁊ in ediã patiuntur int̾dũ.
scli s. suꝑbi egnerunt bonis intiorib. Non enim putare debes hoc dici de terrenis quẽ nullius prtciisĩ.
s desp̃ualib. R espice enimmultos diutes iniquos mori induutus suis. nec factos fuisse pauꝑes cũ
uiuent s nit̃ magnas copias diuiciarũ usq adultimũ uite ꝑduci ⁊ expirare in lectis eburneis cutũ¬
fluente multa familia. ⁊ magnificetelebrari põpã fum̾s. ac põpato fune ad tumulũ deduci a suis.¬
nec fcosfiusse pauꝑes cũuuient. Nle ergo tefallat hic scriptura: de sp̃ualib hic accipe qd ait.di
antur. ¶enĩ hñt : uł diui. egu .i. carebunt in futuro summo bono .i. deo. licet esuriant.i.
nutione habebunt bonũꝙ ẽ om̃e bonũ. quia in dõsunt om̃ia bona. quia om̃iũ actor: ⁊ plenͣ

Expanded text:
ominus contemnentem se, et deseret timentem se? ne ergo deseras Deum, ne famem patiaris. Mult int. id est superbi, eguerunt et esurierunt, quia etiam pane temporali egent, et inediam patiuntur interdum. scilicet superbi, eguerunt bonis interioribus: Non enim putare debes hoc dici de terrenis quae nullius pretii sunt, sed de spiritualibus. Aug. Respice enim multos divites iniquos mori in divitiis suis, nec factos fuisse pauperes cum viverent; sed inter magnas copias divitiarum usque ad ultimum vitae perduci, et exspirare in lectis eburneis circumfluente familia, et magnificam celebrari pompam funeris, ac pompato funere ad tumulum deduci a suis. Ne ergo te fallat hic Scriptura: de spiritualibus hic accipe quod ait: dites eguerunt, id est carebunt in futuro summo bono, id est Deo, licet esuriant, idnutione habebunt bonum quod est omne bonum, quia in Deo sunt omnia bona, quia omnium auctor est et plena
Abbreviated transcription (Latin):
munda conscĩa. ñ aurũ ñ aliud. s dñm ip̃m. ⁊ exaudiuit me ꝑ qd̃patet: qd̃ qui ñ auditur ip̃mñ quesiũ.
et ex om̃ib tͥbulationib meis eripuit me. Hoc iõ dicit: quia post mundumcor ⁊ mundam conscĩa:
restant tribulationes. s ex om̃ib dicitiste sc̃s eripuit me .i. eripiet infutõ. cũ mortale hoc induet
pet̾uit .i. dequantis eripi impefuit. qui ñ aliud quam dm̃ quesunit  Iccedite. Scd̃a pars.
ceti. sic̃ iudĩ qui de crucifixo tenebrati sunt. Nos manducando crucifixũ ⁊ bibendo: illuminamͣ
erubescunt uos autem impetrabitis. Uł hic etiã in p̃senti m̃tes ur̃e non confundentur in adu̾sis.
Quicquid enĩ hic fiat iusto: non erubescit quia ⁊ si apud homines uideat᷑ inferior inimico: tñ sẽꝑ
ẽ suꝑior apuddm̃ Suꝑbus uo in aduisis erubescit quia ad dm̃ñ accessit. Uł si accesseritis fide: m̃¬
tes ur̃e ñ confundertur. sic̃ eoꝵ qui cũ audissent xp̃m daturũ carnẽ suã ad manducandum di¬

Expanded text:
munda conscientia, non aurum, non aliud, sed Dominum ipsum, et exaudivit me, per quod patet quod qui non auditur, ipsum non quaesivit, et ex omnibus tribulationibus meis: hoc ideo dicit, quod post mundum cor, et mundam conscientiam restant tribulationes; sed ex omnibus, dicit iste sanctus, eripuit me, id est futuro eripiet, cum petravit, id est de quantis eripi impetraverit, qui non aliud quam Deum quaesivit. PARS. caeci sicut Judaei, qui de Crucifixo tenebrati sunt: nos manducando Crucifixum et bibendo, illuminamurerubescunt, vos autem impetrabitis. Vel hic etiam in praesenti, mentes vestrae, non confundentur, in adversis. Aug. Quidquid enim hic fiat justo, non erubescit, quia etsi apud homines judicatur inferior inimico, tamen semper est superior apud Deum. Superbus vero in adversis erubescit, quia ad Dominum non accessit. Gl. int. Vel ntes vestrae non confundentur, sicut eorum qui cum audissent Christum daturum carnem suam ad manducandum, di
Abbreviated transcription (Latin):
agit᷑ Intentio ꝓpħe ẽȩccliã contra malos roborare et consolari. que consolatio in
minatio ꝑfinẽ ibi. Nonne scient. Tercio: dicit qd salussit part̾ienti ibi. Qͥs dabit:
uuut dix̃ quẽ ds̃ audit et siñ audit homo. ut ꝙ dicitur auditur. incorde suo.⁊ siñ
ore audet. quiddix̃: nonẽtis̃. Qui enĩ putat deo placere mala ñeũ putat dm̃ eẽ. L
ẽ. Quigͦ negat eũ eẽ iustũ: negat eẽ dm̃. Cumũonegat ẽẽ iustũ: qui ei putat pla¬
cẽmala. uł ñ punire. hicẽcui supradictũ ẽ. Existimasti quod ero tui similis. iledi

Expanded text:
ae est Ecclesiam contra malos roborare et consolari, quae consolatio in minatio per finem, ibi, nonne. Tertio, dicit quod salus sit parturienti, ibi, quis dabit. vivit, dixit, quia Deus audit, etsi non homo, ut quod dicitur, auditur in corde suo, etsi aure non audet. Quid dixit? Non est Deus. Qui enim putat Deo placere mala, non eum putat esse Deum. Vel est. Qui ergo negat eum esse justum, negat esse Deum. Eum vero negat esse justum, qui ei putat placere mala, vel non punire. Hic est cui supra dictum est: Aestimasti quod ero tui similis . Ille
Abbreviated transcription (Latin):
insurrexerunt adusumme ⁊ fartes .i. ꝑsecutores quesierunt animãmeam. ⁊ nompposuerunt
dm̃ ante conspectũ suũ. quia putant dm̃nescire qd agunt. qui nichlnis scłm ospiciunt. qͥ¬
modosit nummussuꝑ nũmũ. quomͦ augeantur greges. ⁊ opes. Uł inꝑsona sua loquit᷑ dd̃.¬
Scdã .p. ubi dicit quidsibi et ⁊ipheis faciat ds̃. ũ soluit laudes .q.d. non pposuerunt᷑ ante ocu¬
los qđ ꝑ hoc patet. quia ecceds̃ adiuuat me. int̾ubinemouidet. ubi est glanrã non inflore
extra. quod tñ ip̃inesciunt int̃ quos lateo. S hoc quodme adiuuat uiderent: sidm̃i ante
oculospon̾ent. Adiuuat ergo melaborantẽ ferre que ingerunt. adiuuatita. ĩquia dñs

Expanded text:
insurrexerunt adversum me et fortes, id est persecutores, quaesierunt animam meam, et non proposuerunt Deum ante conspectum suum, quia putant Deum nescire quod agunt, qui nihil nisi saeculum conspiciunt, quomodo sit nummus super nummum, quomodo augeantur greges et opes. Vel in sua persona loquitur Di dicat: Non proposuerunt Deum ante oculos, quod per hoc pater, quia ecce Deus adjuvat me intus ubi nemo videt, ubi est gloria nostra non in flore extra. Quod tamen ipsi nesciunt inter quos lateo, sed hoc quod me adjuvat viderent, si Deum ante oculos ponerent. Adjuvat ergo me laborantem ferre quae ingerunt. Adjuvet ita et, id es
Abbreviated transcription (Latin):
at .i. uideri faciat. si ẽ aliquis intelligens cognitione aut requitensdm̃ oꝑe ułsic
si est intelligens autsi nonentelligit: si saltem ẽrequitens intelligere dm̃. dico ps¬
petit. s Omues declinau̾unt.q. ꝓspiciendo hoc inuenit simui cum ip̃a decli¬
nationemutiles factisunt sibi ⁊aliis. unde: nonẽ quifaciat ex se .s. ductus rõne bo
nũ. ⁊ quasi ex dolore reperit. ⁊ ñ ẽusq ad unum i. necetiã unus. si uel .i. saltẽ unum
turo qui mͦ scirenolunt qui oꝑantur iniquitatẽ et qui plebemmeam que parturtt et
dolet deuorant .i. uolentes eam consumere. deuorant dicont cibũ panis i. assidue. nõ¬

Expanded text:
t videri faciat, si est aliquis intelligens cognitione, aut requirens Deum opere. Vel sic, si est intelligens, aut si non intelligit, si saltem, est requirens intelligere Deum. Dico  Quasi prospiciendo hoc inveni, et simul cum ipsa declinatione inutiles facti sunt sibi et aliis. Unde non est qui faciat ex se, scilicet ductus ratione bonum, et quasi ex dolore repetit, non est usque ad unum, id est nec unus. Si vel, id est saltem unum turo, qui modo scire nolunt, qui operantur iniquitatem, et qui plebem meam, quae parturit et dolet, devorant, volentes eam consumere. Devorant dico, ut cibum panis, id est assidue. Non
Abbreviated transcription (Latin):
ductusẽ ꝑ nobiles scłi significatos ꝑlibanũ. Uñ ꝓpħa. Astiterut reges tre ⁊ pͥncipes ꝯuenerut.
se nobilitate sua. ⁊ factus est homo. quemadmodum fi. uni .i. sicut filiuideoꝵ ignorantiũ iusticiã¬
ulla sua lesione ꝑ ardorem concitatissimũ ꝑsequentiũ. uł duidñtis furentẽ iram illoꝵ. ut alii:
u̾tant᷑ alii non. atq ita int̾tidit tumultum illoꝵ ut alios in suã caritatẽ traħet. aliosinmalicia
ñ dicet głam: non est uere intemplo. Qr: date głam. Pñs diluinum. Tercia pars uͭ

Expanded text:
er nobiles saeculi, significatos per Libanum. Unde Propheta: Astiterunt reges terrae, et principes, etc. se nobilitate sua. Et factus est homo. Quemadmodum filius unicornium, id est siculla laesione sua, per ardorem concitatissimum persequentium. Vel dividentis furentem iram illorum, ut alii convertantur, alii non. Atque ita intercidit tumultum illorum, ut alios in suam charitatem traheret, alios in malitinon dicet gloriam, non est vere in templo, quare date gloriam. PARS III. VERS. 9.-- «
Abbreviated transcription (Latin):
iudĩ dimiserunt tꝑm. ꝓmutato sacͥficio. ⁊ abierunt retro. Nł. xp̃c abiit ab eoꝵ cordib. Et ad litcerã etiã de daiid¬

Expanded text:
uli dimiserunt Christum, pro mutato sacrificio, et abierunt retro. Vel Christus abiit ab illorum cordibuli dimiserunt Christum, pro mutato sacrificio, et abierunt retro. Vel Christus abiit ab illorum cordib
Abbreviated transcription (Latin):
uliltus affectabat xꝑc .i. affectu compassionis plenus erat. quia compassus est nobis usq admortẽ. ⁊ timpani⁊abat quia
extensus ẽ in cruce sicut corium in ligno.⁊ hoc ad hostium cuitatis .i. adcorda deo clausa. ut ea ꝑcrucem⁊ fidẽ aꝑiret.
strebatur manib sius. ꝙ ñ ad litierã pot̾ accipi. s tunc manib sins ferebatur. cum corpꝰ ⁊ sanguinẽ suũ incena a-
płis porrex̃. In quo: humilitatẽ om̃ib comm̃dauit. Saliue decurrebant in barbã .i. u̾ba infantilia ⁊ infirma dicñ¬
tis hoc est corpus meũ tegebant uirtutẽ eiuis que ꝑbar bam intelligit᷑ Et ꝑhec om̃ia: ꝓcidebat ad hostia porte .i.
humiliabat se adiniciũ fidĩnr̃e. Hostiũ enĩ porte: iniciũ ẽ fidĩ unde incipit eccłia. ⁊ ꝑuenit ad sp̃ẽm. Et ẽ sens
quam mutationẽ incena ostendit: dum incena corpus et sanguinẽ suũ comm̃dauit discipulis. docens hũilitatẽ.

Expanded text:
vultus affectabat Christus, id est affectu compassionis plenus erat, quia compassus est nobis usque ad mortem, et tympanizabat, quia extensus in cruce sicut corium in ligno. Et hoc ad ostia civitatis, id est ad corda Deo clausa, ut ea per crucem aperiret, ferebatur manibus suis, quod non ad litteram potest accipi; sed tunc manibus ostolis porrexit, in quo humilitatem hominibus commendavit. Salivae decurrebant in barbam, id est verba infantilia, et infirma dicentis: Hoc est corpus meum , tegebant virtutem ejus, quae per barbam intelligitur. Et per haec omnia procidebat ad ostia portae, id est humiliabat se ad initium fidei nostrae; ostium enim portae initium est fidei, unde incipit Ecclesia, et pervenit ad speciem. Et equam mutationem in Coena ostendit, dum in Coena corpus suum et sanguinem discipulis docens humilitatem co
Abbreviated transcription (Latin):
Titulus iste attentos facit ⁊ pusantes desiderat. et est tractus dehistoria libri regum.¬
uͥ scriptum ẽ. qđ cum fuget dauid saul ꝑsecutorẽ suũ: contulit se ad achis regẽ gech .i. cuidã genti
uicine regno indõꝵ. Ibi latitabat: ut ꝑsecutorẽ saul euitaret. Suggestũ autẽ ẽregi qđ illum apud se
hr̃et quimagnã receꝑat głam in ppło iudõꝵ. ⁊ dictum ẽ illi. Iste dauid ẽ. cui chorum fecerunt mulie-¬
res isrłite dicentes. Saul ꝑcussit mille. ⁊ dauid .x. milia. Quib auditis: dauid sensit inuidiã. ⁊ timuit
regẽ. Cum enim pp̃ hanc głam inuidere cepit illi saul: ualde metuendum erat dauid. ne et illerex adquẽ con¬

Expanded text:
Titulus iste attentos facit, et pulsantes desiderat. Et est tractus de historia libri Regum,bi scriptum est quod cum fugeret David Saulem persecutorem suum, contulit se ad Achis regem Gech, id est cujusdam gentis vicinae regno Judaeorum, ibique latitabat ut persecutorem Saul evitaret. Suggestum est autem illi regni quod illum apud se haberet, qui magnam receperat gloriam in populo Judaeorum. Et dictum est illi: Iste est David cui chorum fecerunt mulieres Israelitae, dicentes: Saul percussit mille, et David decem millia . Quibus auditis David sensit invidiam, et timuit regem. Cum enim propter hanc gloriam invidere coeperit illi Saul, valde metuendum erat David ne et ille rex ad quem con
Abbreviated transcription (Latin):
listim licet gͥ latino nomine se indicent alienos ⁊ obhiimicos. tñ ebrait dicuntut phi¬
listim .i cadentes potione ꝑquossignificantur illiqui sunt ebruluxuria scł̃ari. ⁊ hii om̃s dis pou̾e¬
runt cestam̃tumcum habitantib tirum .i cumpossidentib tertena t̾caq̃ angustiantur. Tiruꝰ
enimlinguahebea dicitursor ⁊int̾pretatur tribulatiouł anguistia. qͦd conuenit inimicisppli

Expanded text:
listhiim; licet ergo Latino nomine se indicent alienos, et ob hoc inimicos, tamen Hebraice dicuntur Philisthiim; licet ergo Latino nomine se indicent alienos, et ob hoc inimicos, tamen Hebraice dicuntur Philisthiim, id est cadentes potione, per quos significantur illi qui sunt ebrii luxuria saeculari. Et hi omnes disposuerunt testamentum cum habitantibus Tyrum, id est cum possidentibus terrena, circa quae angustiantur. Tyrus enim lingua Hebraea dicitur sor, et interpretatur tribulatio vel angustia, quod convenit inimicis populi
Abbreviated transcription (Latin):
uñ moabite dicuntur: queni loth ebrus de maiore filia suagenuit. Un̾moab int̾pretatur ex
patre. quodinmalo actipitur: botius quid̃t fuit pat̃ quo filia illicite usaẽ. s sicut et lexbõa
est. si quis ea legitime utatur ñ inceste. ꝑ moabg̾ significantur gauteserleges. que recedentes
adõ patre sunt expatre diabolo. sequitur. etagareni. qui dicuntur abagar. ⁊int̾pretantur
ꝓselti .i. aduene. itł alieni. ꝑ quossignificantur falsi fr̃es qui nomine teciussunt mneccłia. qui
nonsunt ciues. salieno animo subuitrant explorare lib̾tatem ecdie. ⁊ iucuta occ̃onenocẽ¬
amonite. genuit lot ebrĩ defilia suaminore. uintpr̃tatur spłc tutbidus. uł połt meroris. ꝑ quẽ
significantur furiosi. sequitur. ⁊ amalech. Ama lech fuitfilius diphat. p̃rimogenitu sau.
A quo dicurtur amalachite. contra quospugna u̾unt filinsrł. cosq moise leuantemanꝰ.

Expanded text:
Unde Moabitae dicuntur, quem Loth ebrius de majore filia sua genuit . Unde Moab interpretatur ex patre, quod in malo accipitur. Bonus quidem fuit pater, quo filia illicite usa est; sed sicut lex bona est si quis ea legitime utatur, non inceste. Per Moab ergo significantur gentes exleges, quae recedentes a Deo Patre, sunt ex patre diabolo . Et Agareni, qui dicuntur ab Agar , et interpretantur proselyti, id est advenae, vel alieni, per quos significantur falsi fratres, qui nomine tenus sunt in Ecclesia ; qui non sunt cives, sed alieno animo subintrant explorare libertatem Ecclesiae, et inventa occasione nocenAmmonitae, genuit Lot ebrius de filia sua minore; et interpretatur populus turbidus, vel populus moeroris, per quem significantur furiosi. Et Amalec . Amalec fuit filius Eliphat primogeniti Esau, a quo dicuntur Amalecitae, contra quos pugnaverunt filii Israel, eosque Moyse levante manus
Abbreviated transcription (Latin):
lis gñatio cuidediti: ꝑierum: non regñati. uñ sequitur. ft̾isunt ut stertus terre: quia dedi¬

Expanded text:
alis generatio, cui dediti perierunt, non regenerati. Facti sunt ut stercus terrae, quia dealis generatio, cui dediti perierunt, non regenerati. Facti sunt ut stercus terrae, quia de
Abbreviated transcription (Latin):
requiescebat seturus. ło dicit facillissicut madiansisare. ⁊ sifut iabin intorrente cison.
Oispierunt in endor. Adlitteram hii om̃s intorrente cison⁊ in fonte endorꝑierunt. frgo
sicut om̃s illi uictisunt infigura appło dĩ: sicistosprecatur inu̾itate suꝑari. sequitur. ftis
ut stcus terre. dumcadauera eoꝵ pitrescerent. hec om̃ib comiunit̃ fac. s sp̾alit̃. one¬
principes eoꝵ sicut oreb ⁊ teb ⁊ rebee ⁊ salmana. hocoptat militib antitꝑi. qui nonsunt conũ¬
tendi ł uixta utt̃pretationesnõium ħ dicipossunt. Mladian: int̾pretatur dedinans iuidici¬
um. sisara exclusio gladii. labin: sapiens. Dequo apłc ubi sapiensubi scriba: cisoniiuicti
uidicium seuidicandosñpictantes ⁊giuexludunt futur um gaudium.⁊ qui sunt infla¬
ti sapĩacarnis queimmica ẽlõ. quos obstinate nt̃os duricia: nꝑuiciem trahit sequit.

Expanded text:
requiescebat securus. Ideo dicit. Fac illis sicut Madian et Sisarae, et sicut Jabin in torrente Cisson.requiescebat securus. Ideo dicit. Fac illis sicut Madian et Sisarae, et sicut Jabin in torrente Cisson.siod., Alcuin. Hi omnes in torrente Cisson et in fonte Endor perierunt. Ergo sicut omnes illi victi sunt in figura a populo Dei, sic istos precatur in veritate superari, facti sunt ut stercus terrae, dum cadavera eorum putrescerent. Haec omnibus communitnon sunt convertendi. Vel juxta interpretationes nominum haec dici possunt. Madian interpretatur declinans judicium; Sisara exclusio gaudii; Jabin sapiens. De quo Apostolus: Ubi sapiens, ubi scriba? Cisson ubi victi judicium, se judicandos non putantes, et qui excludunt futurum gaudium, et qui sunt inflati sapientia carnis, quae inimica est Deo, quos obstinatae mentis duritia in perniciem trahit. Disperi
Abbreviated transcription (Latin):
dormiss: iabeltulit clauuun tabnauli. ꝑcussuq eum malleo defixit incerebrum sisare.
usq aterram et itamortuuus est. Et ecce barach sequeussi sararti ueniebat Egt essa q iabel
in occursum euis dixit ei Ueniet ostendamtibiur umquemqueris. Quicum intrassetad eã¬
uidit sisaramiacentem mortuum. ⁊ clairumintemꝑa eiusinfixum. humiliauit gͥ ds indi
eillo iabinregemchanaan: coramfiliis isrł. quictescebant totidie. tfortimanuopprimebant
iabintegemcanaan. donec delerent eum Gedeon quoq nocte deuiait madianitas.cũ. ccc.
uiris. sumq illifugẽnt: occur rerunt iuri effraum. ⁊ appreb̃derunt oreb: ⁊t eb. priucipes
madianitarum. quosint̃fecerunt eoꝵq capita adgedeon portaũunt. lp̃e quoq gedeon in¬
ffecit ⁊ ebee et salmana. principesmadian turbato illoꝵ et̾citu. qui postlongam fugam

Expanded text:
dormisset, Jahel tulit clavum tabernaculi, percussumque eum cum malleo, defixit in cerebrum Sisarae dormisset, Jahel tulit clavum tabernaculi, percussumque eum cum malleo, defixit in cerebrum Sisarae usque ad terram, et ita mortuin occursum ejus, dixit ei: Veni et ostendam tibi virum quem quaeris. Qui cum introisset, vidit Sisaram jacentem mortuum . Humiliavie illo Jabin regem Chanaan, coram filiis Israel, qui crescebant quotidie et forti manu opprimebant Jabin regem Chanaan donec delerent eum. Gedeon quoque nocte devicit Madianitas cum trecentis viris. Cumque illi fugerent, occurrerunt viri Ephraim, et apprehenderunt Oreb et Zeb principes Madianitarum, quos interfecerunt, eorumque capita ad Gedeon deportaverunt. Ipse quoque Gedeon interfecit postea Zebee et Salmana, principes Madian, turbato illorum exercitu, qui post longam fugam
Abbreviated transcription (Latin):
inimiti ppłodĩ: et enimi. quia assuruenit cum illis. Assuradlittam nabuchodonosorrex
est qui fuit rexassirioꝵ ⁊ inter pretatur deprimensuł elatus. ꝑquem significatur diabolus qũ
cipediabolo: fcĩsunt maduitorium filiĩs loth .i adiurant ituisibiles hostesquiꝑistosoppug¬
clinationis. quia as̾̃itate declinando in satellicium diabolidistesserunt unin apocalipsi dicit᷑
quia drachocetidit et traxit setum tt̾iam ꝑrtemstellarum. Dequib aplc. slonẽ uobis collucta
q. d. illuta cc̃tuos faciunt. ⁊tu dñe facillis predicit. ñ maledicit sicut fecistimadian ⁊ sisare. et
sicutiabin. intorrente cison. hosom̃s adlitteram ppłcdĩ .s. isrł debellauit et uicit. Madian: fu¬
ĩt filius abrahe. ⁊ cethure unde et madianite fũunt qui filiosis ł multotiens afflix̾unt. qui
t̃ruit ex̃atum iabin quem cong̾gau̾at sisara ad torrentem cison. fugitq sisaia adremptorra ia¬

Expanded text:
nim, id est quia Assur venit cum illis. Assur, ad litteram, Nabuchodonosor rex Assyriorum, et interpretatur deprimens vel elatus, per quem significatur diabolus, qui ante in se principe diabolo, facti sunt in adjutorium filiis Lot, id est adjuvant invisibiles hostes, qui per istos oppugdeclinationis, quia a veritate declinando, in satellitium diaboli discesserunt. Unde in Apocalypsi dicitur: Quia draco cecidit, et traxit secum tertiam partem stellarum . De quibus Apostolus: Non est inum. Quasi dicat: Illi ita contra tuos faciunt. Vel, tu Domine, fac illis, praedicit, non maledicit, sicut fecisti Madian et Sisarae, et sicut Jabin in torrente Cisson. Hos omnes, ad litteram populus Dei, scilit filius Abrahae et Cethurae . Unde Madianitae fuerunt, qui filios Israel multoties afflixerunt, qui terruit exercitum Jabin, quem congregaverat Sisara ad torrentem Cisson, fugitque Sisara ad tentoria Ja
Abbreviated transcription (Latin):
prusostendistihuis qui tẽ apprehĩidert querentes: reccorsum aduocemtuam cecidunt. Q̾mͦ
gͦ tenetur atq pateretur. nisi seipse colubet. atq compesc̾et ⁊ quotdãm mitigaret: m̃ec¬
ris et .i. quia quioderunt te iamdiuñnouit. extulerunt caput .i. tuncleuabunt caput.
noncapita. s illud caput ꝙ extolletur supra omne quod colitur aut nominatur ds̃ .i. an
unt uł ut quidam codices bñt astute co gitauunt consilium addetipiendum. Suꝑ ppłm.t
irridenter hec ddicet. Nonenmnocere possunt ppłodĩ ꝓquo est ds. unde apłc si s ꝓnobis quiᷤᷤ¬

Expanded text:
prius ostendisti, his qui te apprehendere quaerentes, retrorsum ad vocem tuam ceciderunt . Quomodo ergo teneretur atque pateretur, nisi seipse cohiberet atque compesceret, et quodammodo mitigaret? VEris, et, id est quia, qui oderunt te jam diu, non noviter extulerunt caput, id est tunc levabunt caput, non capita. Sed illud caput quod extollitur supra omne quod colitur aut nominatur Deus , id evel ut quidam codices habent, astute cogitaverunt consilium, ad decipiendum, super populum tuum, irridenter haec dicit. Non enim nocere possunt populo Dei pro quo est Deus. Unde Apostolus: Si
Abbreviated transcription (Latin):
me figurantur ũitatis inimici ꝑ hec enim nomina: ⁊ꝑiminnicos dedarat. qui temꝑib anti¬
ũunt et disposucrunt: etce tabnacula .i. cong̾gationesidumeoꝵ. ydumcidicti sunt ab edon
qui ẽ et esau. ⁊ seyr dictus. Ydumei autem inter pietatitur treNi. uł sanguinci. quia trena
amant. ⁊ sanguinem situint. sequitir. et histnabliste. quidicuntur abhismabele. ⁊ntẽpieta-¬

Expanded text:
me figurantur veritatis inimici. Per haec enim nomina Christi inimicos declarat, qui temporibus Antime figurantur veritatis inimici. Per haec enim nomina Christi inimicos declarat, qui temporibus Antiverunt et disposuerunt, ecce tabernacula, id est congregationes Idumaeorum; Idumaei dicti sunt ab Edom , qui est et Esau et Seyr dictus , Idumaei autem interpretantur terreni, vel sanguinei, quia terrena amant, et sanguinem sitiunt; et
Abbreviated transcription (Latin):
tesiuros Dixerunt. E cceconsilium quo meditati sunt mnania. Iste ẽ illesonus quinsmo est
s manit̃ strepit. Dixerunt etiam uenite querentes inħsibi socios. ⁊ dispdamus eosdegente.
Singłrit̃dicit quia om̃sxꝑiani sunt unagenf. cum gxnno fonte baptisminatisiuit. uł degen.
singłarit̃ dicit ꝑgentem om̃s bonossignificaus. quosom̃s antixꝑc uocat unam gentemꝓpter
lamus eos demundo. Ecce ꝑsecutio antrxꝑi. que nomũ ⁊ꝑianum qͣimalum intendit funclitꝰ
ponit qui sint malignantes. uł quostudio malignauunt ⁊primum̃ quostudiodicens.
qm̃ cogitau̾unt unanimnit᷑ .i. cũstudio simul .i. orñs. ⁊ quasi possent tefortiores ẽẽ. disposue¬
cerunt quod etiaunt̾ uiuosuałet. itaet maluntet sequasi pactum fecerunt. quodunaiimu¬
t̃ bonos ꝑsequerentut. Cece exposut quostudio malignau̾int. dem̃ ostendit qui fint malig¬

Expanded text:
siod. Ecce consilium quo meditati sunt inania. Iste est ille sonus, qui non est sermo, sed inaniter strepit, dixerunt etiam: Venite, quaerentes in hoc sibi socios, et disperdamus eos de gente. Singulariter dicit, quia omnes Christiani sunt una gens, cum ex uno fonte baptismi nati sunt. Vel de gente singulariter dicit, per gentes omnes bonos significans, quos omnes Antichristus vocat unam gentem, propter lamus eos de mundo. Ecce persecutio Antichristi, quae nomen Christianum quasi malum intendit funditus ponit qui sunt malignantes, vel quo studio malignaverunt; et primo quo studio, dicens, quoniam cogitaverunt unanimiter, id est cum studio, simul, id est omnes, et quasi possent te fortiores esse, disposuecerunt quod etiam inter vivos valeret, ita et mali inter se quasi pactum fecerunt, quod unanimiter bonos persequerentur. Ecce exposuit quo studio malignaverunt. Deinde ostendit qui sint malig
Abbreviated transcription (Latin):
tempis misi̾as que nobis ꝑcaritatẽ sunt delectabiles. et siꝑinfirmitatẽ cr̃is g̃ue
ꝓplo iam tuo postquam iucisti. Et si eiĩmutatur: ñ moxest et̃ĩus. sllutatoeĩ
s nundum ferit. quia uditiũ nostret s nondũdãpnat c̃ nobis fit significatio
ꝓp̃sentia quia sihic tamasꝑe punit nos ds̃. quid infutõ faciet: Bñ aũiudiciũ dr¬
lta et iudicium quanto magis differt᷑: tanto grauiꝰ uentur̃: Uł signisicatio acc¬

Expanded text:
temporis miserias, quae nobis per charitatem sunt delectabiles, et si per infirmitatem carnis graves, populo jam tuo, postquam vicistis; et si enim non mutatur, non mox est aeternus. Mutato namque sed nondum ferit; quia judicium nos terret, sed nondum damnat. Cujus nobis fit significatio per praesentia, quia si hic tam asita et judicium quanto magis differtur, tanto gravius venturum est.
Abbreviated transcription (Latin):
sublimis intͥpetat᷑. s quepuiꝰ erat sublimis altitudine uana: incensa hũiliat᷑ u
meliꝰexaltet᷑. et sitiã sobal sobal: uana uetustas. que incendit᷑ ut in nouet᷑. et ẽ
sensus. Succendit prius suiblimes i hũilient᷑ et uanos ac uet̾es ut fiant noui. et
conĩttit ioab .i. inimicũ. qui ẽdiabolus uł homo. si diabolus infugam. si hõ ad
enĩ t̾reñ et occidit᷑ ut uiuat celestis. Et cum ꝑcussit edon: ꝑ cussit .xii. milia in

Expanded text:
sublimis interpretatur, sed quae prius erat sublimis altitudine vana, incensa humiliatur, ut melius exaltetur. Et Syriam Sobal. Sobal, vana vetustas, quae intenditur ut movetur. Et est sensus: Succendit eos prius sublimes, ut humilientur; et vanos et veteres, ut fiant novi. Et convertit Joab, id est inimicum, qui est diabolus, vel homo; si diabolus, in fugam; si homo, ad enim terrenus, occiditur ut vivat coelestis. Et cum percussit Edom, percussit duodecim millia in
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cuuittas t̾nomia. que cumprius dicta ẽ iebus. postea salem. inde itrlm. iebus. cõ¬
pace iusticia edificiũ bonor oꝑmconftruit. dciñ aduisiouẽ pacis ineffabił rapionĩ
a eicio. et santtates ꝑficio. et die t̾tia consumor ħ sunt pascha. perichetostes. et ce¬
nophegia. hũ sunt tres dies passionis dñice .i penitentia. iusticiagła. sequit᷑.
ratus es. et sic misertus es nob. Nlon enĩ miscreris: nisi irascatis. lra est uetus.

Expanded text:
erusalem prius dicta est Jebus, postea Salem, inde Jerusalem. Jebus conpace justitia aedificium bonorum operum construit; deinde ad visionem pacis ineffabilis rapiemua ejicio, et sanitates perficio, et die tertio consummor . Haec sunt Pascha, Pentecostes, et Scenopegia. Et hi sunt tres dies Dominicae iratus es, et es misertus nobis. Non enim misereris, nisi irasceris. Ira est vetusta
Abbreviated transcription (Latin):
ic octonuro ptemitttur lat̃a sade que in t̾pretatur tonsolatio. Qucnim suptatciestis leirrore
lactiniuas effundebat. hic consolatut se ꝑiusticiam dĩ ⁊ bñe postlacrimas puentes ygraues fets dole¬
ris consolatio segurtur. que criplex:. Nam et qui indolore sunt comsolati ontindigentt. que fuenisdlelo¬

Expanded text:
ic octonario praeponitur littera sade quae interpretatur consolatio. Qui enim supra tristis de errore, ic octonario praeponitur littera sade quae interpretatur consolatio. Qui enim supra tristis de errore, lacrymas effundebat, hic consolatur se per justitiam Dei. Et bene post lacrymas profluentes, et graves fletus doloris consolatio sequitur, quae triplex est; nam et qui in dolore sunt, consolatione indigent, quae fit pe
Abbreviated transcription (Latin):
oculimei. quib ⁊ mors ante intrauit quẽ ꝑfenestras intrat. deduxerunt exitus aquarũ .i. effusio
quia non custo dierunt oculimei legẽtuã. quib: custoditis mandatis. eẽt leticia. Q qutẽ ⁊ di o¬
culos referridebeat noncustodieriint: patet ex eo quodinaliis libris legituriqr non custodi
aliquo. descendit piscinã. uł montes. sine. in. uł ꝑ. & bñe ꝯculi descendunt huminate peneũ¬
di. qui ꝑsuꝑ biam priuserant erecti. dũsuã uolebant conftituere uisticiam. Uñ mn puaricand̃
fusi funt abilla elatione.⁊ descendunt fendo ut iusticiam dĩ meantirr It̃ scama piadritano¬
que in nonnullis codicib repꝑitur. Exitus aquarũ transierunt oculime. exagt atiie hocdr̃
fendo impetratur gratia delensinquitatem⁊ aguuansuoluur crtims erttib¬
laudat ⁊ elo quia ignita uenatur petens intellectũ unuiuat. ⁊ se consoiatu. uñamarte hei¬

Expanded text:
oculi mei quibus et mors ante intraverat, quae per fenestras intrat , deduxerunt exitus aquarum, Ambr., Cassiod., Aug. id est effusionoculi mei quibus et mors ante intraverat, quae per fenestras intrat , deduxerunt exitus aquarum, Ambr., Cassiod., Aug. id est effusionquia non custodierunt, ipsi oculi, legem tuam, quibus oculis custoditis mandatis esset laetitia. Quod autem ad oculos referri debeat, non custodierunt. Patet ex eo quod in aliis libris legitur: Quia non custoaliquo descendit piscinam vel montes, sine in, vel per, et bene oculi descendunt humilitate poenitendi, qui per superbiam prius erant erecti, dum suam volebant justitiam constituere. Unde praevaricando confusi sunt, et ab illa elatione descendunt flendo, ut justitiam Dei mereantur. Vel secundum aliaitur, exitus aquarum transierunt oculi mei, id flendo impetratur gratia, delens iniquitatem, et adjuvans voluntatem. laudat, et eloquia ignita veneratur; petens intellectum unde vivat, et se consoletur. Unde congrue hu
Abbreviated transcription (Latin):
a non est Temptatio autẽque gͣuior calũpnia÷. que non solũ falsa componit. ũm ⁊̃ que piegestaft̃
decolorat:. ut in iosephĩpudica dña fecit. ⁊ insusanna duo p̃sbiti. dtra has calũpnias suendum.
Redime mȩ dico. quiasi hoc michi data patientia eg̃is: int̃ ip̃as calũpniaserit michiliberũ. ut e¬
todiã mandata tua. Qui enĩoppͥmit calumpniis: non facile seruat mandata. ⁊ E aciemtuami¬
lumina .i. tuam presentiam mantfesta opitulando suꝑseruuĩtuũ. ut seruus sicut terra solechors¬
ñ poterant intendere filu isrł. pp̃ glonã facieieiꝰ. que cormuta eis uidebatur. a uosi gnifitabatu
ꝙ iudĩueram legis claritatem sub uelamine figurarum uiderenequeunt que ẽ iintellectusmi¬
e passionis crurante uelata discooꝑitur. quia misteria in lege opta.⁊ sp̃naluntelligentia ⁊seiolet
audit licet inmemoria teneat ꝙ audit: nequaquam didicisse putandus siñfa. ⁊t ficcolens autẽ

Expanded text:
atio autem gravior, quae est calumnia, est quae non solum falsa componit, verum etiam quae pie gesta sunt, decolorat, ut in Joseph impudica domina fecit , et in Susanna duo presbyteri . Aug., Ambr. Contra has calumnias silendum est. Redime, dico, quia si hoc mihi data patientia egeris, inter ipsas calumnias erit mihi liberum, ut custodiam mandata tua, Qui enim opprimitur calumniis, non facile servat mandata. EtAmbr. id est tuam praesentiam manifesta opitulando, super servum tuum, ut servus sicut terra sole corusnt intendere filii Israel, propter gloriam faciei ejus , quae cornuta eis videbatur . Quo significabatur quod Judaei veram legis claritatem sub velamine figurarum videre nequeunt, quae est in intellectu spiritu passioaudit, licet memoria teneat quod audit, nequaquam didicisse putandus est, si no
Abbreviated transcription (Latin):
minatione ignis. quia tunc magna tribulatio. tanquam ignis lucebit iustis ⁊ ardebit imꝰ¬
tis. Uł aliter scđm allegoricum sensum ⁊ deduxit eos ⁊c̃ hecfuturum indicabant. Diesenim

Expanded text:
minatione ignis, quia tunc magna tribulatio tanquam ignis lucebit justis et ardebit injminatione ignis, quia tunc magna tribulatio tanquam ignis lucebit justis et ardebit injustis. Vel ita secundum allegoricum sensum: Et deduxit eos, etc. Hoc futurum indicabant. Dies enim
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ tunc ds̃ coram patrib illis mira fecit. sic xp̃c int̾ra positus coram patrib noui .t. hũile
mandatum docutt dictns. Disciteame quia mitissum et humilis corde. Inmundo ergͥhu¬
mile mancdatum accipimus axp̃o. ut infuturo exaltemur. E ccesubueti historia gr̃a noua.¬
sequitur. Int̾rupit mare.q. non eẽt liquidum et ꝑduxit eos ad terram. ⁊ statuitaquas qiͣ
clansas in utre Nustice qui tuncstare fecitaquas. ⁊ traiecit eos: choibet fluida c̾cupiscentiarũ
cum renuntiatur scł̃o. ut peccis om̃ib quasi inimicis deletis: ppłc fidelis traiciatur ꝑ bap̃m.¬
Et post deduxit eos priusquam ponat in patria. in nube diei et cotanocte mn illumina¬
tione ignis Sic et fideles post bap̃m ducit sꝑualitiñe antequam ponat inpatria sacram̃to
euis manifestato in ħ scło quasi indie ꝑnubem .i. carnem. Inuidiciou̾o quasi in nocte mill¬

Expanded text:
ergo tunc Deus coram patribus illis mira fecit, sic Christus in terra positus coram patribus Novi Testamentiergo tunc Deus coram patribus illis mira fecit, sic Christus in terra positus coram patribus Novi Testamenti, humile mandatum docuit dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . In mundo ergo humile mandatum accipimus a Christo, ut in futuro exaltemur. VERS. 16.-- « Interrusiod., Aug. quasi non esset liquidum, et perduxit eos ad terram, et statuit aquas, quasi clausas in utre. Mystice qui tunc stare fecit aquas, et trajecit eos, cohibet fluida concupiscentiarum, cum renuntiatur saeculo, ut peccatis omnibus deletis populus fidelis trajiciatur a Alcuin. priusquam poneret in patriam in nube diei, et tota nocte in illuminatione ignis. Sic et fideles post baptismum ducit spirituali itinere antequam ponat in patria, sacramento ejus manifestato, in hoc saeculo, quasi in die per nubem, id est carnem. In judicio vero quasi in nocte, in illu
Abbreviated transcription (Latin):
hocẽ coram patrib eoꝵ fecit mitabilia interta egipti. Q uisunt patres huius praue gn̾atiõis:
patres eoꝵ gn̾atio praua. ⁊ crasꝑans. Alii sunt isti patres aliulli. S qui sunt isti patres coram qͦ¬
b hec ft̃a sunt: si abraham. isaac. uacob. accipis istospatres non corameis fecit mirabilia inegi¬
pto. quia iam defuncti erant. nisi forte dicas sp̃u eos eẽ presentes. quos dñsin euangłio dicit
uiuere. uł accomodatius moises et aaron. ⁊ alii seniores qui desꝑu moisi acceꝑunt. patresis¬
quod ea que ibi facta sunt. bonauł mala. mnistice fũint et in nobis. sbona: gr̃adĩ. malae
similes illis. Egiptus ergo que int̾pretatur tenebre uł tribulatio mundusest. Tanisũo
int̾pretatur humile mandatum. Campus uerothancos: est planicies humilismandati. Sic̃

Expanded text:
hoc est: Coram patribus eorum fecit mirabilia in terra Aegypti. Qui sunt patres hujus pravae generationis hoc est: Coram patribus eorum fecit mirabilia in terra Aegypti. Qui sunt patres hujus pravae generationis patres eorum, generatio prava et exasperans. Alii sunt isti patres, alii illi. Sed qui sunt isti patres coram quibus haec facta sunt? Si Abraham, Isaac, Jacob, accipis istos patres, non coram eis fecit mirabilia in Aegypto, quia jam defuncti erant, nisi forte spiritu dicas eos esse praesentes. quos Dominus in Evangelio vivere dicit . Vel accommodatius Moses et Aaron, et alii seniores, qui de spiritu Mosi acceperunt . Patres isquod ea quae ibi facta sunt bona vel mala mystice fiunt et in nobis. Sed bona, gratia Dei; msimiles illis. Aegyptus ergo quae interpretatur tenebrae vel tribulatio, mundus est. Tanis vero, interpretatur humile mandatum. Campus vero Taneos est planities humilis mandati. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
emus. comĩsi sunt .i. defecerunt in diebelli s. temptationis. Uñ osee ꝓpħa. Effrainifactus est.q.¬
columba insipiens. quia ꝓmissionem obedientie non auditio s temptatio pbat. Ita conũsis̃¬
quia Hon custodierunt testam̃tiundĩ. non quod nonpossent. s quia nolũunt. unde su¬
bdit. et in lege eius nolũunt ambulare: et siqñq ambulent. tñnolunt. quia non excorde
faciunt. Agunt enim que mallent non precipi sibi excordeautem nullo modofit. quod fit
formidine pene non dilectione iusticie. paressunt manus ñ corde. quiñfurantur timore pe¬
ne et amore iusticie. sequitur. Et obliti sunt bñfactoꝵ eius. ⁊ mirabiliumenis que ostendite¬
is.I Toram patrib. iii .p. lamincipit nartare queabeductione deegipto fecit eis ds̃ nec tñ d
ubi fc̃oꝵ: facta fu̾unt illa interra egiptique sunt quodinterrupit mare et deduxit cos.⁊c̃.⁊

Expanded text:
emus . Conversi sunt et defecerunt in die belli, id est, tentationis; unde Osee propheta ait: Eemus . Conversi sunt et defecerunt in die belli, id est, tentationis; unde Osee propheta ait: Ecolumba insipiens, non habens cor , quia promissionem obedientiae non auditio, sed tentatio probat. Benefiunt testamentum Dei, Aug. non quod non possent, sed quia noluerunt. Unde subdit: Et in lege ejus noluerunt ambulare, et si quandoque ambulent, tamen nolunt, quia non ex corde faciunt. Agunt enim quae mallent non praecipi sibi, ex corde autem nullo modo fit, quod fit ex formidine poenae, non dilectione justitiae. Pares sunt manu, sed non corde, qui non furantur, timore poenae, et amore justitiae. VERS. 14.-- « Et obliti sunt benefactorum ejus: et mirabilium. Tertia pars, ubi jam incipit narrare quae ab eductione de Aegypto fecit eis Deus, non tamen ubi factorum? facta fuerunt illa in terra Aegypti. Quae sunt? quod interrupit mare, et eduxit eos, etc. Et
Abbreviated transcription (Latin):
lam gentem amaricantem intelligi noluit. apͣrte totum significans. quodiõ ẽ quia abliᷤ
potissimumaliquidboni expectandum fuit. Sunt enim de illo filio iosephirati. cui racob¬
bñdicens dexteram imposuit. quamius ad sinstrã constituto.⁊ manasse maiori filio iose
phppͥosuit qñ cancellatismanib utͥq bñdixit. dexceram supeffraum. ⁊ sinistram suꝑ ma¬
nassem statutum ad dexteram ponendo. Cum autem ħtribus hic culpatur. necapparuisse
in ea ostenditur qͦd illa bñdictio ꝓmittebat. patet iacobtunc figurasse quod nouissimi
ẽent primi. ⁊ primi nouissimi. ꝑ aduentum saluatoris. Dequo iołs ait. qui post me uenit:
ante me factusest. Sic et abel maiori fr̃i prelatus fuit ysaachisma eli. ia cob esau congemĩo
iudeoꝵ prelatus est ppłc xꝑianus. Totam gentem itaq prauam a prte eẽ significans: ait. filii ⁊

Expanded text:
lam gentem amaricantem intelligi voluit: a parte totum significans. Quod ideo est, quia ab his lam gentem amaricantem intelligi voluit: a parte totum significans. Quod ideo est, quia ab his potissimum aliquid boni exspectandum fuit. Sunt enim de illo filio Joseph nati, cui Jacobenedicens dexteram imposuit, quamvis ad sinistram constituto, et Manasse majori filio Joseph praeposuit, quando cancellatis manibus utrique benedixit, dexteram super Ephraim, et sinistram super Manassem statutum, ad dexteram ponendo . Cum autem haec tribus hic culpatur, nec apparuisse in ea ostenditur quod illa benedictio promittebat. Patet Jacob tunc figurasse, quod novissimi essent primi, et primi novissimi , per adventum Salvatoris. De quo Joannes ait: Qui post me venit ante me factus est . Sic et Abel majori fratri praelatus fuit , Isaac Ismaeli , Jacob Esau congemino Judaeorum, praelatus est populus Christianus. Totam itaque
Abbreviated transcription (Latin):
s. qñds̃ dealiqua adũsitate rosclamantes audiebat. quasi p̾ludentes armis. conu̾si sũt
indiebelli .i. defecerunt indie temptationis. Nichil enim estaliud tendereartum et
mitt̾e. ⁊ conu̾tundie belli: nsi attendere et ꝓmittere in die audie audctionis. etdle¬
serere in die temptationis. Et hoc ẽquasi preludere armis. ⁊ adhoram ctaminis nolle
pugnare. quod uero ait intendentes et inittentesartum. cum potius uideatur de¬
bere dixisse intendentes arcum ⁊ mittentes sagittas. Nonenimarcusiitatur hab
arcualiquid mtitur. figuratedictum accipiamus mittentes artum. quia ali¬
quid mretunt artiu. Ut obstur us est ordo ũboꝵ ut iste sit ordo. intendentes arẽ:
mittentessubaudissagitas. non nuillitũ gci codices hũt intendentes et mutentes arcub. ui
sine dubitatione subaudiamus sagittas. ꝑ filiosũoeffrem qui dictus est et efframi. totã il¬

Expanded text:
s, scilicet quando Deus de aliqua adversitate eos clamantes audiebat, quasi praeludentes armis, conversi sunt in die belli, id est defecerunt in die tentationis. Nihil enim est aliud tendere arcum, et mittere et converti in die belli, nisi attendere et promittere in die auditionis, et deserere in die tentationis. Et hoc est quasi praeludere armis, et ad horam certaminis nolle pugnare. Quod vero ait, intendentes et mittentes arcum, cum potius videatur debere dixisse, intendentes arcum et mittentes sagittas. Non enim arcus mittitur, sed ab arcu aliquid mittitur. figurate dictum accipiamus, mittentes arcum, quia aliquid mittunt arcu. Vel obscurus est ordo verborum, ut iste sit ordo: Intendentes arcum et mittentes, subaudis sagittas. Nonnulli tamen Graeci codices habent, intendentes et mittentes arcubus, ut sine dubitatione subaudiamus sagittas. Per filios vero Ephrem, qui dictus est et Ephraim totam il
Abbreviated transcription (Latin):
quod ienti b ercecatis obsoleu̾at. uł foisantestimonium dicit illud quod a didit ia cob.
quanddo tum angłolutatus tacto femore claudicante quo asigntfiut qual osi aatian sid̃
coustale pmi inasalute discedere Et ta hunisreitetimomum firtquod iacobacticat ep¬
cepaoola hanae sn sestimonmmsuscitatur dumlexscribituir quapriusiqgu oranta sop¬
ciuuerat. Sextuncet ip̃m signum in memoria fuit. etrafigurata ertune crpis dpicẽ

Expanded text:
quod mentibus obcaecatis obsoleverat. Vel forsan testimonium dicit illud quod accidit Jacob, quando cum angelo luctatus tacto femore claudicavit . Quod significat Judaeos; partim fide constare, partim a salute discedere. Et ita hujus rei testimonium fuit, quod Jacob accidit. Ecce parabola. Hoc autem testimonium suscitatur, dum lex scribitur, quia prius ignorantia sopitum erat, sed ex tunc, et ipsum signum in memoria fuit, et res figurata ex tunc coepit.
Abbreviated transcription (Latin):
si non possem audire. et ñ hñsin ore suored argutiones. ita conitra illos tacebat: quasi nõ
ẽẽt unde illos arguerẽt. Quid ante fecãt. s implendum erat᷑. Sic̃ ouis corã tondente se¬
ui. tuexaudies dñe dds̃ ms̃. Si bona conscientia: nichil est timendũ nec in aliquo hesitã¬
dum. Quia dixi. Itm caput hic loquitur de infirmis pedib .i. m̃bris. sic̃ante de scip¬
so loquebatur. quia cumsit incelo: non deserit que intr̃a ht̃ .q. d. io non audicsif. quia dixi
nequando suꝑgaudeant michi .i. meis minuci mei. ut eis preualeant ad hoc enim labo¬
rant et .i. quia dum eommonentur pedes mei .i. infirma membra mea cõmouent᷑ aliqñ in

Expanded text:
asi non possem audire, et non habens in ore suo redargutiones. Ita contra illos tacebat, quasi non esset, unde illos argueret, quod ante fecerat: sed implendum erat illud: Sicut ovis coram tondente se Deus meus. Si bona conscientia est, nihil est timendum, nec in aliquo haesitandum. Quia dixi, Item hic caput loquitur de infirmis pedibus, id est membris, sicut ante de seipso loquebatur, quia cum sit in coelo, non deserit quae in terra habet. Quasi dicat: Ideo audimeis, inimici mei, ut eis praevaleant; ad hoc enim laborant. Et, id est quia, dum pedes mei, id est infirma membra mea, commoventur, aliquando in
Abbreviated transcription (Latin):
sionib. ⁊ corpus induatur sanitate. Illusiones autẽaĩe infinite sunt que aliq̃n iuxorare sirã
imagines corꝑũ obcurrunt. ⁊ transis dehac inillã uenitobliuio. recordaris hoc ꝓ illo. ⁊ ħ¬
Grãdĩ .p. Ut ita ut ꝑlumbos accipiamus carnalitatẽ .i sensualitatẽ queadiabolo fatigatur
i corpus affligt. q.d. non solum mea infirmitate perco ẜ et adiabolo i ꝑdiabolũ qui corousaf¬
ta est illusionib diabolicis. ⁊ ꝑh irt̾m ñ est sanitas incaruemea quã diabolus afflgit sicut et
supra ꝑsaggittas nonerat in ea sanitas. N fflictussũ. Duob premissis duo reddẽt. Nonest sa¬
nitas incar ne mea: quia afflictus sũ corꝑe. anima impletur illusionib: et .i. quia humis. atus
sum aĩo ut nchil sit in mȩ liberum apena uñ sequit᷑ nimis. quia undiq est calamttas utita

Expanded text:
sionibus et corpus induatur sanitate. Illusiones animae infinitae sunt, quae aliquando vix orare sinunt, imagines corporum occurrunt, et transis de hac in illam: venit oblivio, recordaris hoc pro illo, et hGl. int. ut per lumbos accipiamus carnalitatem, id est sensualitatem, quae a diabolo fatigatur, et corpus affligitur.  Et per hoc interim: Non est sanitas in carne mea, quam diabolus affligit, sicut et supra, per sagittas, non erat in ea sanitas. VERS. nitas in carne, quia afflictus sum corpore, anima impletur illusionibus et, id est quia humiliatus sum animo, ut nihil in me sit liberum a poena; nimis
Abbreviated transcription (Latin):
et corrupte sunt dum ad actum ducitur. et hoc totũ:
afacie insipientie met pͥstutticiã meã quia non sumusus uirib in baptismoreceptis ꝙ d m ñ
non ẽistesanus. qui cicattes ħtque putruerunt aliis. et fetent sibi. ut abeis au̾si odoremꝰ
sabbatum etnũ. ⁊ gemamus currentescum sponsa post odorẽ unguentoꝵ a facie insi m. ñmu¬
tatur. ¶ iser. Sir̃it qualit iniquitates suꝑgͥsse sunt hicdicit quom aggrauate sunt: q. d

Expanded text:
et corruptae sunt, dum ad actum perducitur. Et hoc totum meae, id est per stultitiam meam, quia non sum usus viribus in baptismo receptis: quod mihi, non non est iste sanus, quia cicatrices habet, quae putruerunt aliis, et fetent sibi, ut ab eis aversi odoremus Sabbatum aeternum, et gemamus currentes cum sponsa post odorem unguentorum; a facie insipienuin. Dixit qualiter iniquitates supergressae, hic dicit quomodo aggravatae. Quasi dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
messis seꝑationem̃. ut ante tempus uentilationis ꝑdam tolerantiam sustinendi paleam. ut
antequam om̃ia gña piscium ad finem scl̃itanquam adlittus seꝑanda ꝑueniant: rethia
paucis unitatis disrumpam. ⁊ nonne suꝑ inimicos tuos quos uidebam p̃terire legẽ tuã tabes¬
cebam: utiq. ⁊ elo domus tuẽ iudiinĩensatos ⁊ tabdescebam.q. sacram̃itis maloꝵ non factis ꝯ¬

Expanded text:
messis separationem, ut ante tempus ventilationis perdam tolerantiam sustinendi paleam? ut messis separationem, ut ante tempus ventilationis perdam tolerantiam sustinendi paleam? ut antequam omnia genera piscium ad finem saeculi, tanquam ad littus separanda perveniant, retia pacis unitatisque dirumpam? Et nonne super inimicos tuos quos videbam praeterire legem tuam tabescebam? utique zelo domus tuae vidi insensatos. Et tabescebam. Quasi dicat: