comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
creator & dñs. seluerusalem suꝑ liminare crapulie omnib populis incircuitu postirĩ
eẽ testatur. Ut quilimen eius attigerit in aebri&ur & corruat. siue ipsum suꝑliminire
in eũ corruat a quo coningitur. sed & uidas obsessa hierusalem captus agentibus & in illiu
transiens soci&atem cogetur obsiderem etropolim suã : Non solũ aũ fut̃ dnis hierus alem
pon& cunctis populis quasi suꝑ liminare crapulae sed pon& illã & quasi suꝑ lapidem
oneris cunctis populis. quem quileuare uoluerit concisione lacerabit᷑: Congregabuã
enĩ aduersum hierusalem omnia regnat̃rarũ. mo sẽ in urbib palestinae. & usq ho¬
diȩ ꝑomnem iudaeã u&us consu&udo seruat᷑. Vt in uiculis oppidis & castellis rotundi
ponant᷑ lapides grauis simi ponderis ad quos iuuenes & ercere soleant & eos ꝓuari& ite
uirium subleuare. Aliusq ad genua. Alii adumbiculum Aii ad humeros & caput:
Nonnulli subuesticem erectis iunctisq manib magnitudinem uirium demons trantes

Expanded text:
Dominus, se Jerusalem superliminare crapulae omnibus populis in circuitu positurum esse, testatur, ut qui limen ejus attigerit, inebrietur et corruat, sive ipsum superliminare in eum corruat a quo contingitur. Sed et Judas, obsessa Jerusalem, est captus a gentibus, et in illarum transiens societatem, cogetur obsidere metropolim suam. Non solum autem Dominus Jerusalem ponet cunctis populis quasi superliminare crapulae; sed ponet illam quasi lapidem oneris cunctis populis, quem qui levare voluerit, concisione lacerabitur. Congregabuntur enim adversus Jerusalem omnia regna terrarum. Mos est in urbibus Palaestinae, et usque hodie per omnem Judaeam vetus consuetudo servatur, ut in viculis, oppidis, et castellis rotundi ponantur lapides gravissimi ponderis, ad quos juvenes exercere se soleant, et eos pro varietate virium sublevare, alii usque ad genua, alii usque ad umbilicum, alii ad humeros et caput, nonnulli super verticem, rectis junctisque manibus, magnitudinem virium demonstrantes,
Abbreviated transcription (Latin):
& quasta menss dicens Loquere ud torobibel dicem iuda dicens. Ego motioba ⁊aelum
pariter &eterram & sabuertam solum regnorum & conteram fortitudiñeqi regiuge rteusta¬
& subuestam quadigam & ascensorem eius. &deresdent aeqͥuti ox ascensores coꝵ ditrant
gladio fratritsui indie: illo dicit dñt ex ẽt cituum ⁊ a dsurt̾am ce ꝑ orobabel fali sellã łhcel
seras neus dicit d nr. Et ponamite quasi ngnaculum quaate elogi diculd iđe lext enbiltiun. itͥ

Expanded text:
 secundo dicens: “Loquere ad Zorobabel ducem Iuda dicens: Ego movebo celum  secundo dicens: “Loquere ad Zorobabel ducem Iuda dicens: Ego movebo celum pariter et terram / et subvertam solium regnorum / et conteram fortitudinem regni gentiu subvertam quadrigam et ascensorem eius et descendent equi et ascensores eorum vir in gladio fratris sui in die illo dicit Dominus exercituum adsumam te Zorobabel fili Salathihel serve meus dicit Dominus et ponam te quasi signaculum quia te
Abbreviated transcription (Latin):
super ea & tamenuinece & ficus &oliua refutanq t̃ale imperium nec dignantura supet in¬
fruetuose ligna regnare. T un cilla ueniunt ad dignũ sterglitatis sua ȩ regem id est achram¬
num spinosum fruticem & arbusculum señtibor uncinir qu e contex tagi quae tenea tĩ
quequid ad tige rit. & retentum uulner& & uulneratorũm̃ salguiner delect̾etior in sec¬
por & ignem emittat᷑ Erenata ligna consuhat᷑. Referimus autem raminumn ũ diã bolũ
& secundum uirgulti naturam illiur naturam inter pretabimur. porro uinea & ficurs
& olita ibierunt ubi malo granatum fuerit. Quae arbor propteri granorunt nuniam
multitudinem & inter textis membranulis⁊ quandam geometricã conpositionẽ &di¬
uerfus quidem m ansi uncular seditamen omñẽr una cortice conprehensas semꝑ inser̃ptiltis
laper ecclesiae. persona ponitur: & factum est uerbum dñi secondo ad aggtum inuice simͦ a¬

Expanded text:
super ea, et tam vinea, quam ficus et oliva renuunt tale imperium, nec dignantur super insuper ea, et tam vinea, quam ficus et oliva renuunt tale imperium, nec dignantur super infructuosa ligna regnare. Tunc illa veniunt ad lignum sterilitatis suae regem, id est, ad rhamnum spinosum fruticem, et arbusculam sentibus uncinisque contextam, quae teneat quidquid attigerit, et retentum vulneret, et vulneratorum sanguine delectetur: insuper et ignem emittat a se, et regnata ligna consumat. Referimus autem rhamnum ad diabolum, et secundum virgulti naturam, illius naturam interpretabimur. 771 Porro vinea et ficus, et oliva ibi erunt, ubi malogranatum fuerit, quae arbor propter granorum nimiam multitudinem, et intertextis membranulis quamdam geometricam compositionem, et diversas quidem mansiunculas, sed tamen omnes una cortice comprehensas, semper in Scripturis super Ecclesiae persona ponitur. Et factum est verbum Domini secundo ad Aggaeum, in vicesima
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ nisi mala opera finiantur Vnde & inuice sima quas tadie mensis eiusdem fundamentũ templi po¬
nitur. Inquo numero duplex diuedenac &tres oralua elec quattuorque exades sunꝰ
de quo iam plenus supra disputatum ẽ. quicumq ergo secultui dĩ dedicauerit & comempseni
templundĩ aedificare uetac iste nescit mensuram frugum & mercedis suae Vȩl ceste propt̃
hoc quod dicitur si adhuc cognose&ur super terram a rec quisemin auerit inspãt eede spũti
me uerit uitam aeternam : Niequaquam sibi thesauri abit interra sed omniã eiusos perane
amercedes operum incaelestibus colligentur. Uinea quoque id est sermodĩ cuius in uno quoi¬
que pater agricaluest & ficus spr̃ icĩ donadulcirsi ma & malo gra natum ecclesiastier  relogi¬
ut constituant regem super se dicuntque ꝑ ordineo:: Vlineae & ficu & oliuģ utregnent

Expanded text:
Domini, nisi mala opera finiantur. Unde et in vicesima quarta die mensis ejusdem, fundamentum templi poDomini, nisi mala opera finiantur. Unde et in vicesima quarta die mensis ejusdem, fundamentum templi ponitur, in quo numero duplex δωδεκὰς et tres ὀγδοάδες, quatuorque ἑξάδες sunt, de quo jam supra plenius disputatum est. Qutemplum Dei aedificari vetat, iste nescit mensuram frugum et mercedis suae. Vel certe propter hoc quod dicitur: si adhuc cognoscetur super terram area, qui seminaverit in spiritu, et de spiritu messuerit vitam aeternam , nequaquam sibi thesaurizabit in terra, sed omnia opera ejus, et mercedes operum in coelestibus colligentur. Vinea quoque, id est, sermo Dei, cujus in unoquoque Pater agricola est; et ficus, Spiritus sancti dona dulcissima; et malogranatum, Ecclesiastica dogut constituant regem super se, dicuntque per ordinem vineae et ficui et olivae, ut regnent
Abbreviated transcription (Latin):
conicere & futurã fecunditatẽ defloribus arborum herbirq segetum suspicari : Et cenulła nussga
dicurã. adiehac quatemplũ fundatumẽ in futurũ & uidebitir tantas futuras eẽ segetes & toto¬
dituine ugi rs fsin. irenta portari. utarea nesciat fruges suas siue ut non sint area singulorũ setp̃ma
titudine iungatur area areȩ & artirum separationes ciatur interrtami s int area singulorũ sed
Vinec quoq & ficus & malo granatũ & lignumoliuȩ quãe priuru rouitio non ad ferebant fructus qua
mihi necdum coeperatir aedificar domũ Tanta uuarum & pomorũ habundantia curuabuntur
ut maoufesta fecunditas manifestã indic& benedictionẽ: nonũ autẽ mensem non inbonã pastẽ aeip
nonimensis templi fundamenta iaciuntur hoc intellegere possumus ꝗd non incipiatur extrui templo

Expanded text:
conjicere, et futuram fecunditatem de floribus arborum herbisque segetum suspicari: ecce nulla signa suconjicere, et futuram fecunditatem de floribus arborum herbisque segetum suspicari: ecce nulla signa suvestra a die hac, qua templum fundatum est, in futurum, et videbitis tantas futuras esse segetes, et tanta de cunctis agris frumenta portari, ut area nesciat fruges suas, sive ut non sint areae singulorum, sed prae multitudine jungatur area areae, et arearum separatio nesciatur in terra. Vinea quoque et ficus, et malogranatum, et lignum olivae quae prius vestro vitio non afferebant fructus, quia mihi necdum coeperatis aedificare templum, tanta uvarum et pomorum abundantia curvabuntur, ut manifesta fecunditas manifestam indicet benedictionem. Nonum autem mensem, non in bonam partem accipi, quoniam in fine noni mensis, templi fundamenta jaciuntur, hoc intelligere possumus, quod non incipiatur exstrui templum
Abbreviated transcription (Latin):
sint prospera quia tem plũ meũ aedificare coepistis. Adie igitur uicesima qui sti nonim̃sis in quoten¬
pli fundamentasiacta . quanta rerũ habundantia futura sit c̃ siderate Nonus ẽ mensis quẽ nos nouonbrẽ
uel decerib dicmus: aisar enĩ apud hebreos meniis ẽ primus quia ppellatͥ mensis nouorũ eõ teu port po
pascha faciunt idest incipiente ueris exordio : qui secundũ lunȩ cursũ saepe quandã pastẽ menss nusui
porsid& in terdũ incipit in a prilier sinisN a prilem intellegimus nonus mensis secundum suppu¬
ra nec futura fecunditas conieetari potest. Numquid ait um semen ingerminẽ est : quod nõ¬
lius ebraice dicitur in folliculo ut tecam frumenti. signific& : Num quid uinea & ficus & mdo¬
granatum & lignum oliuȩ florem suũ deder̃ utex flore intellegatur & fruccus utiquo nono mene
et diximus decemb᷑ futurarũ nullu signas̃ frugum. Ne igitur dicatis. hoc me prudenti ratione

Expanded text:
sint prospera, quia templum meum aedificare coepistis. A die igitur vicesima quarta noni mensis in quo templi fundamenta sunt jacta, 769 quanta rerum abundantia futura sit, considerate. Nonus est mensis quem nos Novembrem, vel Decembrem dicimus. NISAN   enim apud Hebraeos mensis est primus, qui appellatur mensis novorum: eo tempore quo Pascha faciunt, id est, incipiente veris exordio, qui secundum lunae cursum saepe quamdam partem mensis Martii possidet, interdum incipit in Aprili. Ergo si Nisan, Aprilem intelligimus, nonus mensis secundum suppura, nec futura fecunditas conjectari potest. Numquid jam, ait, semen in germine est? Quod melius Hebraice dicitur, in folliculo, ut thecam frumenti significet. Numquid vinea et ficus, et malogranatum et lignum olivae florem suum dederunt? ut ex flore intelligatur et fructus. Utique non; mense enim, ut diximus, Decembri futurarum nulla signa sunt frugum. Ne igitur dicatis, hoc me prudenti ratione
Abbreviated transcription (Latin):
mortalium corpora contrahunt᷑. Nec ẽ ulla & lege soleminitats. Scriptum ẽ enĩ. quod t̃
pannũ apparere debeat omne generis masculini coramdñodõ nr̃o. Prima festiuitas ẽ
arimorum phasae. quod apud nos greco latinoque sermone pascha dicit. Secunda
pente costen p: septem ebdomadas inqua panes propositionis denouis frugibus offe¬
runt᷑. Tertia in mense septimo tubarum propitiationis & taber naculorũ. id est
qu uonniac. cuius & tremadies egressionis appellat᷑ & t̃minus. ergo incaptiuitate
populus constitutus ẽ adhuc rege ꝑsarum. Necdum aedificato templo. Necdũ moenib
murisq urbis &tructis Nonuid& proph&iam tempore la&itiae. sed pileitiã & tam̃

Expanded text:
mortalium corpora contrahuntur, nec est ulla ex lege solemnitas. Scriptum est enim quod ter mortalium corpora contrahuntur, nec est ulla ex lege solemnitas. Scriptum est enim quod ter per annum apparere debeat omne generis masculini coram Domino Deo nostro . Prima festivitas est Azymorum, Phase, quod apud nos Graeco Latinoque sermone Pascha dicitur. Secunda Pentecostes post septem hebdomadas, in qua panes propositionis de novis primum frugibus offeruntur. Tertia, in mense septimo, tubarum propitiationis et tabernaculorum, id est, σκηνοπηγίας, cujus extrema dies egressionis appellatur et terminus. Ergo in captivitate populus constitutus, et adhuc sub rege Persarum, necdum aedificato templo, necdum moenibus murisque urbis exstructis, non videt prophetiam tempore laetitiae, sed post laetitiam. Et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
dam̃ta. uicinis in circuitu nationib: opus ꝓbibentibus. & cambisat rege persarun.
plenius estras scribit hrstoriã: Sedaggeus in mense sexto indieprina eusdem m̃sis
propheare & orsusẽ. Zacharias uero in eodem quidẽ anno. sed non in eodem mense
Nam post duos menses octauo annimense fudit uaticiniũ. Unde rectae iux ta ordinem
duo decim proph&arum. Ille decimus & hic undecimus ponit᷑ magneque cansidentiae
ẽ. immo spei fideique indnm̃. Ut quod tanto tempore p̃termissumẽ uel rege ꝓhi¬
bente uelgentibus ad commotionẽ duorum hominũ facere incipiant: hec iuxta hystoriã
solitomore p̃misimus Nunc secundum VEΟΓΕΝ breuit̃ disserendũ ẽ. oetauus apud
hebreos mensis quiapud illos maresuan. aput aegyptios athir apud nos nouember
dicit᷑ hiemis & ordiũ ẽ in quo aestatis calore consumpto om̃is terra uirore nudatur. &

Expanded text:
damenta, vicinis in circuitu nationibus opus prohibentibus, et Cambyse rege Persarum, damenta, vicinis in circuitu nationibus opus prohibentibus, et Cambyse rege Persarum, plenius Esdras scribit historiam. Sed Aggaeus in mense sexto in die prima ejusdem mensis prophetare exorsus est. Zacharias vero in eodem quidem anno, sed non in eodem mense: nam post duos menses octavo anni mense fudit vaticinium. Unde recte juxta ordinem duodecim prophetarum, ille decimus, et hic undecimus ponitur. Magnaeque confidentiae est, immo spei fideique in Dominum, ut quod tanto tempore praetermissum est, vel rege prohibente, vel gentibus, ad commonitionem duorum hominum facere incipiant. Haec juxta historiam solito more praemisimus. Nunc secundum ἀναγωγὴν breviter disserendum est. Octavus apud Hebraeos mensis qui apud illos MARESVAN  , apud Aegyptios Athir, apud nos November dicitur, hyemis exordium est: in quo aestatis calore consumpto, omnis terra virore nudatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
filius eiꝰ successit in regnum. Quie plous octo annis duos magos fr̃s habuit suc cessores. eu¬
bus occisis apopulo dareus filius luistaspis & sententia septem familiarum rexꝑsarum
constitutus ẽ cuius regni anno secundo factus ẽ sermodñi ad aggeũ proph&ã. &ad za¬
chariam filium barachiae. filium addo. Super ageum iamdiximus. dezachariae tituilo
pauca dicenda sunt. Quicum sit filius barachiae. querit᷑ quaredicat᷑ filuis addo. nei
ambigit᷑ iuxta parali pomenon librum quin ipsesit addo. Quimissus ẽ ab hieroboam
filiũ nabalit subquo altare diruptum ẽ & manus regis aruit. rursumq ad p̃ces illius
resututa ẽ : Igitur primo anno ciri regis. usq ad secundũ annũ darei fili his tas pis sop¬
pictant᷑ anniꝰ quadraginta. in quib tantũ altare fuerat &x structũ. & iecta templi fun¬

Expanded text:
filius ejus successit in regnum, qui expletis octo annis, duos magos fratres habuit successores: qufilius ejus successit in regnum, qui expletis octo annis, duos magos fratres habuit successores: quibus occisis a populo, Darius, filius Hystaspis, ex sententia septem familiarum rex Persarum constitutus est. Cujus regni anno secundo factus est sermo Domini ad Aggaeum prophetam, et ad Zachariam, filium Barachiae, filium Addo. Super Aggaeo jam diximus, de Zachariae titulo pauca dicenda sunt. Qui cum sit filius Barachiae quaeritur quare dicatur filius Addo. Nec ambigitur juxta Paralipomenon librum, quin ipse sit Addo, qui missus est ad Jeroboam, filium Nabath , sub quo altare dirutum  Al. diruptum est, et manus regis aruit, rursumque ad preces illius restituta est : Igitur a primo anno Cyri regis, usque 779 ad secundum annum Darii, filii Hystaspis, supputantur anni quadraginta, in quibus tantum altare fuerat exstructum, et jacta templi fun
Abbreviated transcription (Latin):
LIBeR PraMus:
umense octauo in anno secundo
daru regis. factum ẽ uerbum dñ ad
zachariam filiumbarachiae.
filium addo proph&am dicens
LXX. In octauo mense anni
secundi post dariam. Factũ ẽ uer¬
biundñi ad zachariã barachiae
filium addo proph&ã dicens. Secun¬
do annodarii filubyas pis. septuage¬
simũ desolationis templi. annũ. quiab
heremia p̃dictus ẽ fuisse conpl&um. ipse zacharias testis ẽ dicens. dñe & ercituum
usque quo non mi sereberis huerłm. & urbium iuda quibus iratus es̃. Ecce iste septu¬
agesimus annus ẽ nullique dubium quincrrus rex persarum. quichaldeorũ destruxt
imperium. Pruno anno regnisui quinquaginta circiter milia hominũ captiuorũ deba¬
bylone remiserit iniudeam quiuasa quoq quae nabo chodosor. abstulerat reddidit. & tem
filium salathiel &iesum filium iosedec sacerdorem inagnũ. Inter fecto igit᷑. apud mas¬
sag&as erro. quitriginta annis regnauit inpersis. atam iri regina massagetarũ. cãbises

Expanded text:
LIBER PRIMUS. In mense octavo, in anno secundo Darii, factum est verbum Domini ad Zachariam, filium Barachiae, filium Addo, prophetam dicens. LXX: In octavo mense anni secundi sub Dario, factum est verbum Domini ad Zachariam Barachiae, filium Addo prophetam, dicens. Secundo anno Darii filii Hystaspis, septuagesimum desolationis templi annum, qui ab Jeremia praedictus est, fuisse completum, ipse Zacharias testis est, dicens, Domine exercituum, usquequo non misereberis Jerusalem et urbium Juda, quibus iratus es? Ecce iste septuagesimus annus est : nullique dubium quin Cyrus, rex Persarum, qui Chaldaeorum destruxit imperium, primo anno regni sui, quinquaginta circiter millia hominum captivorum de Babylone remiserit in Judaeam: qui vasa quoque quae Nabuchodonosor abstulerat, reddidit, et temfilium Salathiel, et Jesum, filium Josedec sacerdotem magnum. Interfecto igitur apud Massagetas Cyro, qui triginta annis regnavit in Persis, a Tomyri regina Massagetarum, Cambyses
Abbreviated transcription (Latin):
suae: hunc emim̃ signauit dc̃ pater : & hȩc ẽ imagodi in uisibilis & forma sobstantie
eius ut̃ quicũ qũ rerime crediderit indm̃ hoc quasi anulo consignetur etona
Obsecro et leccorut inoscas celeri sermone dictantt nec requiras eloquii uenus taten
quam multo tempore nẽobreȩ dinguae studio perdidi: quamquam inealecto semꝑ
in fantem &mutũ. fuisse autum & cui ego dicam dnr̃ dabit euangeli ⁊ antiꝰ uerbũ

Expanded text:
sua. Hunc enim signat Deus Pater, et hic est imago Dei invissua. Hunc enim signat Deus Pater, et hic est imago Dei invisejus: ut quicumque crediderit in Deum, hoc quasi annulo consignetur. Obsecro te, lector, ut ignoscas celeri sermone dictanti, nec requiras eloquii 774 venustatem, quam multo tempore Hebraeae linguae studio perdidi: quamquam me Alecto semper infantem ac mutum fuisse autumet. Cui ego dicam: Dominus dabit verbum evangelizanti,
Abbreviated transcription (Latin):
titudinem contrariu ut ipni quoque quiante regnauerunt & gentes subsua teni¬
erant ditione prosit regnieorum destructio & omni praeliandistudio dissipato sequatir
pax : hoc ẽ enim quodait & subuertam qua drigam siue qua drigas & ascensores eati
quod diximus significare : uid&e quo modo dexp̃odicatur inaRachariae quodue¬
tor & utrumque agmen: tam degentibus quam deiudaeis sub pacifico pastore tene
aturꝰ Vt aũ quao ꝑpes sa sunt destruantur unus quisquȩ ingladio que mego puto ser¬
monemesse doctrince accutissimum & peruersa quae que resecantem consurg&
nduersum fratremsuum amputans om̃ne contrarium : sed horũ uniuer sorum̃ finisest
filium ÷ salathiel seruen meus Seruos autẽ dicitur propter corpus huma num
quia tunc & ipse subicitur ei. qui sibi subiecit omnia & in subiectis omnibus uidebitur
& ipse subieccus : sed eum hor fuerit impletum : pon& eum ds̃ quasi signaculũ in mãni

Expanded text:
titudinem contrariam, ut ipsis quoque qui ante regnaverant, et gentes sub sua tenutitudinem contrariam, ut ipsis quoque qui ante regnaverant, et gentes sub sua tenuerant ditione, prosit regni eorum destructio, et omni praeliandi studio dissipato, sequatur pax; hoc est enim quod ait: Et subvertam quadrigam, sive quadrigas, et ascensores earumquod diximus significari: Videte quomodo de Christo dicatur in Zacharia quod vetor, et utrumque agmen tam de gentibus quam de Judaeis, sub pacifico pastore teneatur. Ut autem haec quae perversa sunt destruantur, unusquisque in gladio quem ego puto sermonem esse doctrinae acutissimum, et perversa quaeque resecantem consurget adversus fratrem suum, amputans omne contrarium. Sed horum universorum finis est filium Salathiel, servum meum. Servus autem dicituquia tunc et ipse filius subjicietur ei, qui sibi subjecit omnia, et in subjectis omnibus videbitur et ipse subjectus; sed cum hoc fuerit impletum, ponet eum Deus quasi signaculum in manu
Abbreviated transcription (Latin):
tem: quinequas nc̃ uenturum seluenihitem mentiar aodetenta merae &x quamtodo abrta¬
suam uididiem a pti & lactatus ẽ: & iohannes aͥ gaũ dĩ digito demenstrauit. sic &ille uidens
regnũ filid̃ haber & ise an iuersar sollem nitater In hoc loco apud plerosq diuersa seaten¬
tiues: adui enim suipicantur. deprimo eus aduentu dioi Alii desecundo quando in
Iiposti̧iu rognaturus est. At tanen sidefine mundi uoluerimus accipere illuddici¬
isaquoda fopostolur ad corinthios loquitur destruendum omnem principatum &om¬
nem potestatem &tistutem ut sit dr̃ omnia in omnibus : & quia mysticum est . quodar̃
i&ad s finem rerum pestin& : Id circo iub&ur prophetae ad solum Rorobabel loqu
quem intipo xp̃i propter ad sumptionem corporis exsemine dauid. prȩcersisse monsta¬
uimũs: ÷ ahuit ergo dicuntur quae infine uentura sint : quod transeat figura huias mindi
&tdis̃ si p& sedes regum siue ut habetur in hebreo regnorum & interficiat omnẽ fosti¬

Expanded text:
odo Abraham vidit diem Christi, et laetatus est ; et Joannes Agnum Dei digito demonstravit : sic et ipse videns regnum Filii Dei, haberet in se universas solemnitates. In hoc loco apud plerosque diversa sententia est: Alii enim suspicantur de primo ejus adventu dici: alii de secundo, quando int postea regnaturus est. Attamen si de fine mundi voluerimus accipere, illud dicemus quod apostolus ad Corinthios loquitur: Destruendum omnem principatum et omnem potestatem et 772 virtutem, ut sit Deus omnia in omnibus . Et quia mysticum est quod dicitur, et ad finem rerum pertinet; idcirco jubetur propheta ad solum Zorobabel loqui, quem in typo Christi propter assumptionem corporis ex semine David processisse monstravimus. Huic ergo dicuntur quae in fine ventura sint, quod transeat figura hujus mundi, et dissipet reges regum, sive ut habetur in Hebraeo, regnorum, et interficiat omnem for
Abbreviated transcription (Latin):
Sequit᷑ emm ꝑ cursi uos uento urente &au rugine & grandine : &uento urente ꝑcutitur in puluerẽ yadigar
incis quireues teree᷑ adeũ. Quodsi reuersi fuerint & aedificauerint templũ dñi. adie qua edificar co¬
perint habebuntquȩ sermo ꝓphetiuae subtexit: Ponite cordauestra ex die istr & in futurũ adie
uicesima & quasta noni mensis adie quã fundamente iactus templidm̃ : ponite suꝑ corũmitun¬
quidiam sem̃ inger mine ẽ & ad huc uinec & ficus & malo granatũ & lignũ oliue non florut e
die istu benedicã . lxx. ponite corda urã adie ista & infuturũ aquarta &uicesima noni mensis &aor
inqua fuuda mentũ iacta s̃ dñĩ templi. Ponite incordib uris. sultra cognosc& suꝑ teritĩ areia
siadhue uinea & ficus & mado granatũ & ligna oliuȩ que ñ fer̃ fructũ adie ae benedicã ex posu
uobis que sustinueritis ante quã inciperetis aedificaye templũ meũ : nunc exponã quue uob uentix¬

Expanded text:
estrarum. Quidquid autem aurigine et grandine et vento urente percutitur, in pulverem redigitur in eis qui reverteretur ad eum. Quod si reversi fuerint, et aedificaverint templum Domini, a die qua aedificare coeperint, habebunt quae prophetiae sermo subtexit. Ponite corda vestra ex die ista et in futurum, a die vicesima et quarta noni mensis, a die qua fundamenta jacta sunt templi Domini, ponite super cor vestgermine est, et adhuc ficus et vinea et malogranatum, et lignum olivae non floruit? ex die ista benedicam. LXX: Ponite corda vestra a die ista et in futurum: a quarta et vicesima noni mensis, et a die in qua fundamenta jacta sunt templi Domini, ponite in cordibus vestris: Si ultra cognoscetur super terram area, et si adhuc vinea et ficus et malogranatum, et ligna olivae quae non ferant fructum? a die hac benedicam. Exposui, ait, vobis quae sustinueritis antequam inciperetis aedificare templum meum: nunc exponam quae vobis vent
Abbreviated transcription (Latin):
Eisonsã decantico canticorũ quaedicit: Nioua cum uocerib fratruelis ms̃ seruauitibi
historiae hebreorũ tropologiã nr̃orũ miscui. ut aedificarem super petram. & non
suꝑharenã. acstabile uccrem fundamentũ. quod pͣaulus architexius posiusse
sed pronãm me suscipere uoluntatẽ ut nos ad c&era prouoces & in longo scriptura ran
campocurrere cohorteris. Si quiaũ sunt quibus inter p̃tationẽ & horũ & aliorũ uolin¬
num antepromisi. Ignoscant in credibili inte amorimeo & quic quid tibi scripsi sibiegro¬
tum arbitrent᷑ : Caritas eñĩ benigna ẽ: Caritas uionaemulat. Nonquerit quaesua sunt

Expanded text:
sponsam de Cantico canticorum, quae dicit: Nova cum veteribus fratruelis meus servavi tibi sponsam de Cantico canticorum, quae dicit: Nova cum veteribus fratruelis meus servavi tibi : historiae Hebraeorum tropologiam nostrorum miscui, ut aedificarem super petram et non super arenam , ac stabile jacerem fundamentum, quod Paulus architectus posuisse sed pronam in te suscipere voluntatem: ut nos ad caetera provoces, et in longo Scripturarum campo currere cohorteris. Si qui autem sunt, quibus interpretationem et horum, et aliorum voluminum ante promisi, ignoscant incredibili in te amori meo, et quidquid tibi scripsi, sibi scriptum arbitrentur: Charitas enim benigna est, charitas non aemulatur, non quaerit quae sua sun
Abbreviated transcription (Latin):
aplanatio ꝑueniris ad calcem susceptũ opus ditfe rere nolui quod or abs que ite dicta¬
uras eram tuo potis simũ comini consecraui: a gaudeo quod obscuris simus liber ⁊ acdia¬
ruc ꝓphetae & inter duodecim longissimus cotempore disserendus ẽ. Quo obfestinati¬
onem eius quireuer surus ẽ uullã moram patitur interp̃tatio: seduelim noli m sal¬
ion lucratius ꝑ noctem horis at que furtuus dictare conpellor quodubi dirigamas
Scripit in hanc prophoram origenes duo uolumina usque ad tertiã pastem libri aprin¬
cpio hippolitus quoque edidit commentarios & didrmus quinq & planationum
lbros merogante dictauit. Quoscum in aliis trib: inoseae mihi. t̃poce pctcen
sedtoti eorũ. ezexecic. alligorica fuit. & his toriae urxpauca tetiger̃. Itaque
mitare cupiens illum patrem familias qui profert dethesauro suo nouã & u&era :tibi

Expanded text:
explanatio perveniret ad calcem, susceptum opus deserere nolui, sed quod et absque te dictaexplanatio perveniret ad calcem, susceptum opus deserere nolui, sed quod et absque te dictaturus eram, tuo potissimum nomini consecravi; et gaudeo quod obscurissimus liber Zachariae prophetae, et inter duodecim longissimus, eo tempore disserendus est, quo ob festinationem ejus qui reversurus est, nullam moram patitur interpretatio: sed velim nolim, saltem lucrativis per noctem horis atque furtivis dictare compellor, quod tibi dirigam. Scripsit in hunc prophetam Origenes duo volumina, usque ad tertiam partem libri a principio. Hippolytus quoque edidit Commentarios, et Didymus quoque Explanationum libros, me rogante, dictavit, quos cum aliis tribus in Osee et mihi προσεφώνησεν: sed tota eorum ἐξήγησις allegorica fuit, et historiae vix pauca tetigerunt. Itaque imitari cupiens illum patremfamilias, qui profert de thesauro suo nova et vetera : et
Abbreviated transcription (Latin):
Nlmo um autumni tempore priter nr̃ filuis tuus si suinius monaclius tuaemilui digntuo¬
qs aaces hataber nacula. ut possir cumndiuid dicere. Quãdilecta taber nacula tuadĩe uur¬
titum concupisett & defocit anima mei
in atria dñi Sieñi passer inuenit sibi
domũ & turtur nidũ ubi ponat
pullos suos : Cur tu qui pontif&x dñi
esdcalcas in fine mundi torcdlaria
ut sicientib populis sangiunis xp̃i
unũ tribuas Non libere ꝓclamabis
acdices. Cormeũ & caro mea & ul¬
tuit indm̃ uiuũ: Beati quihabitant
marum in loco quem ds̃ posuit. adcer tamen ut uincentib coronãe¬
isensiones intuo corde disponere. &ire deuir tute inuirtutem & unitari dñi pauꝑ¬
ditn ut camillo diues fias. & inte recdlin& caput & persingulos dies suscipiat uags¬
laur. alatur: uestia tur & p̃cipu e in sc̃arum scripturarum lectione feruere : Cum
ꝯ tbicuperem ingenioli mei aliquod offerre munusculũ & cuepta induo docim. ꝓplior as

Expanded text:
mo jam autumni tempore frater noster, filius tuus, Sisinnius monachus, tuae mihi dignatioras aeterna tabernacula, ut possis cum David dicere: Quam dilecta tabernacula tua, Domine virtutum: concupiscit et deficit anima mea in atria Domini . Si enim Passer invenit sibi domum, et turtur nidum ubi ponat pullos suos : cur tu qui pontifex Domini es, et calcas in fine mundi torcularia, ut sitientibus populis sanguinis Christi vinum tribuas, non libere proclamabis ac dices: Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deum vivum: beati qui habitant marum, in loco quem Deus posuit ad certamen, ut vincentibus coronscensiones in tuo corde disponere, et ire de virtute in virtutem, et imitari Domini paupertatem, ut cum illo dives fias, et in te reclinet caput, et per singulos dies suscipiatur, visitetur, alatur, vestiatur, et praecipue sanctarum Scripturarum lectione fervere. Cumque tibi 777-778 cuperem ingenioli mei aliquod offerre munusculum, et coepta in duodecim prophetas
Abbreviated transcription (Latin):
&obꝓbriũ illius restitu& ei dnr̃ suur.Ixx. similiter. Cumego ephraim tanta psestiterĩ. ut nudũ
& exulemie& iolem diuitẽ dnm̃q reducerẽ & multorũ filiorũ parentẽt difͣreruit me phra imammo
ad iracundiac̃ ꝓuocauit : &amaritudine sua amarũ fecit eẽ quidulcirsu: unde sanguireius suꝑ eum
uenia : idẽ ipse erit causa mostirsuae. secundũ id qđ duid. loquitur ad eũ quisaulis nuntiabat
saulis sanguine. tuus sanguis effund&ur: quodq sequit᷑ & ob ꝓbriũ eiur restitu& ei dns̃. illi sen¬
sui congruit: que nathan .lo quitur ad dauid. quiblas phemare fecisti inimicos dñ ꝓpt̃ hanc

Expanded text:
obrium illius restituet ei Dominus suus. LXX similiter. Cum ergo Ephraim tanta praestiterim, ut nudum et exsulem et solum, divitem dominumque reducerem, et multorum filiorum parentem, deseruit me Ephraim, immo ad iracundiam provocavit: et amaritudine sua amarum fecit esse qui dulcis sum. Unde sanguis ejus super eum veniet, id est, ipse erit causa mortis suae, secundum id quod David loquitur ad eum, qui Saulis nuntiavit  sed Saulis  Al. pro Saulis sanguine tuus sanguis effundetur. Quodque sequitur: Et opprobrium ejus restituet ei Dominus, illi sensui congruit quem Nathan loquitur ad David: Quia blasphemare fecisti inimicos nomen
Abbreviated transcription (Latin):
hȩreticos quos uł peccatores. uł impios scriptura nc̃ nominat. offendere in eis & infirmari
atq corruere sentiet: iuxta illud quod scriptũ e. Ecce positus est hic in ruinam.
et resurrecTonem multorum in israel::

Expanded text:
haereticos, quos vel praevaricatores vel impios Scriptura nunc nominat, offendere in eis, et infirmari haereticos, quos vel praevaricatores vel impios Scriptura nunc nominat, offendere in eis, et infirmari atque corruere sentiet, juxta illud quod scriptum est: Ecce iste positus est in ruinam et in resurrectionem multorum in Israe
Abbreviated transcription (Latin):
egressus eiꝰ diluculo cõparetur: Quȩ sit pluuia prima & nouissima:. quis sit que ꝓpħa
dicit ẽẽ uenturũ. qđ nobis monstr& iustitiã : Aut in cuiꝰ tipo isrł ducatur: ex egipto. et
portetur in brachiis. ⁊ ducat᷑ infuniculis karitatis : qui sit qui interficit mort̾ẽ. et siccauit
uenas eiꝰ. & fontes are faciat. et diripiat uasa que inthesauros condita tenebantur. ⁊ çȩtera
quȩ longum ẽ texere:Unde quicũq scs̃ et uistꝰ ẽ. rectas uias dni ẽẽ cognoscit. Uias aũt̃
dñi ẽẽ cognoscimꝰ. lectionẽ ueteris & noui testam̃ti: ⁊ sca̾rũ intelligentiã scripturarũ. In
his uiis qui ambulat. nisi conuertat᷑ ad dnm. & ablatũ abeo fuerit uelam̃. qđ erat ante
ocłos moỹsi: rectũ iter. inuenire ñ poterit. Sin aut̃ dixerit cũ dauid. reuela ocłos meos.
⁊ considerabo mirabilia de lege tua: Ambulabit in eis. ⁊ xp̃m inueniet: et iudeos atq

Expanded text:
sit quem propheta dicit esse venturum, qui nobis monstret justitiam, aut in cujus typo Israel educatur ex Aegypto, et portetur in brachiis, et ducatur in funiculis charitatis: qui sit qui 163 interficiat mortem, et siccet venas ejus et fontes arefaciat, et diripiat vasa quae in thesauro condita tenebantur, et caetera quae longum est retexere? Unde quicumque sanctus et justus est, rectas vias Domini esse cognoscet. Vias autem Domini esse cognoscimus lectionem veteris et novi Testamenti, sanctarum intelligentiam Scripturarum. In his viis qui ambulat, nisi convertatur ad Dominum et ablatum ab eo fuerit velamen, quod erat ante oculos 164 Moysi, rectum iter invenire non poterit. Sin autem dixerit cum David: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua , ambulabit in eis, et Christum inveniet: et Judaeos atque
Abbreviated transcription (Latin):
Nonidem ordo est duo decim proph&arũ apud septuaginta inter pr&es:
Aqui in hebraica ueritate r&in&ur. Illi enĩ s&undũ ponunt amos: tertiũ
Imicheam : Quartũ iohel: quintum abdiam: S&tũ ionam: Septimũ naũ.
Octauum ab acue: Nonũ sophoniam. Decimũ aggeũ : Undecimũ s ac hariã
Duo decimũ malachiam: Hebrei aut post oseȩ qui apud utros que primus est
Secundũ legunt iohel: tertium amos. quartũ abdiam: quintũ ionam. S&tũ
Michã: Septimũ naum. Octauum ab acue : Nonũ sophoniam: decimũ ag geũi:
Vndecimũ Sachariam : Duo decimũ qui & ultimus est in alachi : & qui a semel

Expanded text:
Non idem ordo est duodecim prophetarum apud septuaginta interpretes, qui in Hebraica veritate retinetur. Illi enim ponunt secundum Amos, tertium Michaeam, quartum Joel, quintum Abdiam, sextum Jonam, septimum Naum, octavum Abacuc, nonum Sophoniam, decimum Aggaeum, undecimum Zachariam, duodecimum Malachiam: Hebraei autem post Osee, qui apud utrosque primus est, secundum legunt Joel, tertium Amos, quartum Abdiam, quintum Jonam, sextum Michaeam, septimum Naum, octavum Abacuc, nonum Sophoniam, decimum Aggaeum, undecimum Zachariam, duodecimum, qui et ultimus est, Malachiam. Et quia semel
Abbreviated transcription (Latin):
auarus colit mamonam hereticus dogma quod finxit: qui un iuersa haec deseruerit id
est assur & aequũ & operamanuũ suarũ seuertitur ad dñm & placabit patrẽ suum
a quo fuerat abiectus Sanabo contritiones eorum : diugam eos spontunee: quia auer¬

Expanded text:
avarus colit mammona, haereticus dogma quod finxit; qui universa haec deseruerit, id avarus colit mammona, haereticus dogma quod finxit; qui universa haec deseruerit, id est, Assur et equum et 159 opera manuum suarum, revertetur ad Dominum, et placabit patrem suum a quo fuerat abjectus. Sanabo contritiones eorum, diligam eos spontanee, quia aver
Abbreviated transcription (Latin):
nuũ nr̃a x dicemus dii nrĩ : quiatu eius qui inte ẽ popillir misereberis. hocẽ ppłi isrł de
quo dixerat filius primogenitus inr̃ isrł : & filios genui & exaltaui . Ipsi aũ mespreuerurt
& in alio loco. Fili alieni mentiti s̃ mihi. Pupillus aũ uocat᷑ : quia dñm ꝑdidit patrẽ: Qui
dã pupillõ ex posuit eũ. qui a malo patre recesserit dabolo : &idcir codi misericordia sub¬
dñi ꝑdita sanitate: Tollite uobcum uerba uerã fidei confessonẽ &dicite. Aufer iniquitatẽ
rio dequo crebro diximus Neascend& suꝑ aequũ quẽ p̃cepit dn s̃ nequa quã multiplican¬
dum : quẽ habens pharao cumsuo ẽ demersus aequitatu. Omnis enĩ hȩr&icus ascendit ae¬
quos ꝑ superbiam quos inerroresuo ipse generauit: Et nequaquã ultra dicent ope¬
rib manuum suarũ quȩ nipsi astifici eloquio cõfinxer : Dii nostregulosiuentor dr̃ẽ

Expanded text:
nuum nostrarum dicemus: dii nostri, quia tu ejus qui in te est pupilli  Al. populinuum nostrarum dicemus: dii nostri, quia tu ejus qui in te est pupilli  Al. populi Et: Filios genui et exaltavi, ipsi autem me spreverunt . Et in alio loco: Filii alieni mentiti sunt mihi . Pupillus autem vocatur, quia Deum perdidit patrem. Quidam autem pupillum exposuit eum qui a malo patre recesserit diabolo, et idcirco Dei misericordia subDomini perdita sanitate: tollite vobiscum verba, veram fidei confessionem et dicite: Aufer iniquitatem rio, de quo crebro diximus. Nec ascendet super equum quem praecipit Dominus nequaquam multiplicandum , quem habens Pharao, cum suo est demersus equitatu . Omnis enim haereticus ascendit equos per superbiam, quos in errore suo ipse generavit. Et nequaquam ultra dicent operibus manuum suarum, quae ipsi artifici eloquio confinxerunt, dii nostri. Gulosi venter deus est:
Abbreviated transcription (Latin):
cipe inquit bonum : Nisienim tuleris mala nrã : bonũ tibi qđ offeramus habere non pos¬
sumus Iuxta illud qđ alibi ĩcriptumẽ. Declina amalo & facbonũ & reddemus ait
uitulos labiorum nr̃o x. Prouitulis qua hebraice appellant᷑ phraim. fructũ lxx¬
transtuler̃ quidicitur pheri : falsi sermonis similitudine : Vituliaũ labiorum laudes indos:
& gratiarũ actio: sacrificiũ enĩ dõ: sps̃ contribulatus. Igit᷑ illo iam tem̃p. carnalib uictimis
repbatir : placabilis dõ hostia ẽ. Pura confessio quired dituros eẽ sedicunt : labiorũ uitulos
&dĩ laudes ꝑp&im uoce canituros &iã aliud rȩꝓmittun qđ nequaq in as syrus spem habeiN
Nec super aequos aegyptios quia fallax aequus ad salutẽ & ultra non adorent opera manũu sua
uitulos aureos: quos indan b& helq conflauerant : &idcirco in quiunt nequa ꝙ̃ operima¬

Expanded text:
cipe, inquit, bonum: Nisi enim tuleris mala nostra, bonum tibi quod offeramus, habere non poscipe, inquit, bonum: Nisi enim tuleris mala nostra, bonum tibi quod offeramus, habere non possumus, juxta illud quod alibi scriptum est: Declina a malo, et fac bonum, et reddemus, ait, vitulos labiorum nostrorum . Pro vitulis qui Hebraice appellantur 158 transtulerunt qui dicitur PHERI  , falsi sermonis similitudine. Vituli autem labiorum, laudes in Deo sunt et gratiarum actio: Sacrificium enim Deo spiritus contribulatus . Igitur illo jam tempore carnalibus victimis reprobatis, placabilis Deo hostia est pura confessio. Qui reddituros se esse dicunt labiorum vitulos, et Dei laudes perpeti voce canturos, etiam illud repromittunt quod nequaquam in Assyriis spem habeant, nec super equos Aegyptios, quia fallax equus ad salutem , et ultra non adorent opera manuum suarum, vitulos aureos, quos in Dan Bethelque conflaverunt, et idcirco, inquiunt: Nequaquam operi ma
Abbreviated transcription (Latin):
quia in firmatuses ininiquitatibus tuis: sumite uobiscum sermones & reuestimini
ad dñm: diciteci. Vt nontolladis iniquitatem sed adsumatis bonum : & red demus frue¬
tum labiorum nr̃orum As sur non saluabit nos super aequum non ascendemus¬
nec dicemus ultra Nequaquã ultradicemus diinrĩ operib manuũ nr̃a rxi qui inte ẽi
miserebitur pͥpłi. Pereunte samaria. &uiris eius & paruulis & pregnantib. occisis
eliris. atquȩ discersis : tods isrł ad penitentiã prouocatur. ut qui infirmatus
est siue corrũit in iniquitatibus suis: reuertatur ad medicũ. & reciprat sanitatẽ
uel staye incipant qui corruerant. Doc&urq quo modo debeat agere penitentiam.
Tollite inquit uobiscũ uerba id est p̃ces & delictorum c̃fessionẽ : & conuestimini ad
dĩm. tam uerb quã operib &dicite ei. Omnẽ aufer iniquitatẽ nihillanguoris in nob
&nunȩ pristinȩ derelinquas : Nerursũmali seminis pullulent rediuiua plantaria & ac¬

Expanded text:
quia infirmatus es in iniquitatibus tuis: sumite vobiscum sermones, et revertimini ad Dominum, dicite ei ut non tollatis iniquitatem, sed assumatis bona, et reddemus fructum labiorum nostrorum. Assur non salvabit nos, super equum non ascendemus, nequaquam ultra dicemus: Dii nostrii, operibus manuum nostrarum: qui in te est miserebitur pupilli. Pereunte Samaria. et viris ejus, et parvulis et praegnantibus occisis, elisis atque discissis, totus Israel ad poenitentiam provocatur: ut qui infirmatus est, sive corruit in iniquitatibus suis, revertatur ad medicum et recipiat sanitatem, vel stare incipiat qui corruerat: doceturque quomodo debeat agere poenitentiam. Tollite, inquit, vobiscum verba, id est, preces, et delictorum confessionem, et convertimini ad Dominum tam verbis quam operibus; et dicite ei: Omnem aufer iniquitatem, nihil languoris in nobis et ruinae pristinae derelinquas, ne rursum mali seminis pullulent redi viva plantaria: et ac
Abbreviated transcription (Latin):
Notandũ qđ sepe diximꝰ salutẽ israhelis. et reuersionis ad diñ & de captiuitate redeptionẽ ñ
carnalit̾ accipi. ut uidei putant: sed spiritalit̾. ut uerissime cõꝓbatur. Quis sapiens. ⁊ intelligo
ista. intelligens et sciet hec : Quia rectȩ iuȩ dñi. ⁊ iusti ambulabud in eis: p̾uaricatores uero. cor.¬
ligens & cognoscet ea: obscuritatẽ uoluminis. ⁊ difficultatẽ explanationis ostendit. Si aũt ipse
qͥ scripsit. uł difficilȩ. uł impossibile confitet᷑. qͥd nos facere possumꝰ lippientib ocłis. ⁊ peccatoꝵ¬

Expanded text:
 salutem Israelis et reversionis ad Dominum, et de captivitate redemptionem, non carnaliter accipere, ut Judaei putant, sed spiritualiter, ut verissime comprobatur. Quis sapiens et intelliget ista? intelligens et sciet haec? quia rectae viae Domini, et justi ambulabunt in eis, praevaricatores vero corligens et cognoscet ea? obscuritatem voluminis et difficultatem explanationis ostendit. Si autem ipse qui scripsit, vel difficile
Abbreviated transcription (Latin):
t nequaquam mors in cum. sed ipse morti super ueniauneque ebur dicrtur¬
e uon ullam suue potestatis uiam repperit. & hoc est quodin pro uerbus dicuturn¬

Expanded text:
et nequaquam mors in eum, sed ipse morti superveniet, neque enim mors iet nequaquam mors in eum, sed ipse morti superveniet, neque enim mors in eo ullam su
Abbreviated transcription (Latin):
qui utique in solitudine & in me ri diae situs est & incantieo legimus. uibi pascis
ubi cbas si nmeridiae hunc itaque uentũ urentem quincc& uenas moreas
a fontes eiur are faciat uadducedns dedeserto ascendentem. Dedenesto uelerhumo¬
nisgeneris in quo & diabolus quȩrens requiem in uenire non potuiti siue de ellu
intellogimus see m ariae uterum uirginalem. quod absque semine humanouldu
molice pullulauerit: sed uirgo simplea. at que purituma: Dunione fondeau ele¬
rit cum florem. quidicit incantico canticorum. Ego flos campi. d biuuens
conualium: Et pulchrae tam incsaia. quam in presenti loco flos ascendeus
diuentura scendens dicitur : Quia dehumilitatȩ carnis. ad excelia consercoidit
& non secunduxit ad patrem. dicens in cuangelio. Cum ex altatur fuero
omnia traham adme. Ipse quasi radix ascendit de terra in habitabiliur

Expanded text:
qui utique in solitudine et in meridie situs est. Et in Cantico legimus: Ubi pascis, qui utique in solitudine et in meridie situs est. Et in Cantico legimus: Ubi pascis, ubi cubas in meridie ? Hunc itaque ventum urentem, qui siccet venas mortis, et fontes ejus arefaciat, adducet Dominus de deserto ascendentem: de deserto autem humani generis, in quo et diabolus quaerens requiem, invenire non potuit. Sive desertum intelligimus sanctae Mariae uterum virginalem, quod absque semine humano nuice pullulaverit: sed virga simplex atque purissima et unione fecunda ediderit eum florem qui dicit in Cantico canticorum: Ego flos campi et lilium convallium . Et pulchre tam in 155 Isaia, quam in praesenti loco, flos ascendens et ventus ascendens dicitur: quia de humilitate carnis ad excelsa conscendit, et nos secum duxit ad Patrem, dicens in Evangelio: Cum exaltatus fuero, omnia traham ad me . Ipse quasi radix ascendet de terra inhabitabili,
Abbreviated transcription (Latin):
Legi in cuiusdam commentarir uentum urentẽ quem adduc& dnc̃ dede sesto illum
eẽ qui ꝑ cusserit domumiob in quactuor angulis. & fecerit eam suꝑfilios ruore
conuiuanter : & unum es se dehisuentis quor in euan gelio legimur flape & uenire¬
cumturbine. pluuius atq fluminibus : ut subuertant domum quae suꝑ pgeum aedificatae
siue suꝑ arenas : quod mihi Nequaquã uid&ur. Neq eniminiob scriptum est. quod
uentum dedesesto dns ad duxerit: sed nomendñi tacitum ẽ utuentus de solituduoe
quicontra scm̃ uirum sua uenerat uoluntite contraria porst accipi fortitudo Quen
quido morum fundamenta subuertunt unque adbonam paytem non poterune refer¬
nncdo nip errestinit uentem urentem qu ẽ adduc& dñt dedereyto ascendentẽ illũ intel¬
legamus De quo & in abacuc legimus. ds̃ ab austro ueni& : & res̃ demonte phastura

Expanded text:
Legi in cujusdam Commentariis, ventum urentem quem adducet Dominus de deserto, illum Legi in cujusdam Commentariis, ventum urentem quem adducet Dominus de deserto, illum esse qui percusserit domum Job in quatuor angulis, et fecerit eam super filios ruere convivantes , et unum esse de his ventis, quos in Evangelio legimus flare et venirecum turbine, pluviis atque fluminibus, ut subvertant domum, quae super petram aedificata est, sive super arenas . Quod nequaquam mihi videtur: neque enim in Job scriptum est, quod ventum de deserto Dominus adduxerit; sed nomen Domini tacitum est, ut ventus de solitudine, qui contra sanctum virum sua venerat voluntate, contraria possit accipi fortitudo, et venti qui domorum fundamenta subvertunt, utique ad bonam partem non poterunt referri. Superest ut ventum urentem quem adducet Dominus de deserto ascendentem, illum intelligamus, de quo et in Abacuc legimus: Deus ab Austro veniet, et sanctus de monte Pharan :
Abbreviated transcription (Latin):
dus In eo loco inquo lxx transtuler̃ ubiẽ causatua & nor diximur ero morstua : sym¬
machus interp̃taturẽ Ero plagatu a: quinta editio & aquila ubi runt sermones
tui. quod hȩbraice scribitur debarach. legenter dabar. hoc est uerbu m prodeber quod
inter pretatur mori. iuxta illud quod inesaia legimus: mortẽ minit dñc ina cob &
nit in isrł. id est dabar: proaculeo quoq quem normorsum transtubmus. symimnachus
occur sum id est. atantma. theodotio & quinta editio plagũ. & conclusionem.
interpretati sunt: Ad duc& urentem uentum dnc̃ dedesesto ascendentẽ & ncca¬
bit uenaseius : & deso labit fontereiur. &ipse deripi& thesaurũ omnis uasis deside¬
rabilis. lxx Ad duc& uirentem uentum dnĩ dedesesto suꝑeos : & siccabit uenas eius
De solabit fonter illius: iste :are faci& terram eiur : & omnia uasa desiderabiba

Expanded text:
dus. In eo loco, in quo LXX transtulerunt, ubi est causa tua? et nos diximus, ero mors tua: Symdus. In eo loco, in quo LXX transtulerunt, ubi est causa tua? et nos diximus, ero mors tua: Symmachus interpretatus est, ero plaga tua: Quinta editio et Aquila: ubi sunt sermones tui? quod Hebraice scribitur DABARACH  : legentes DABAR, hoc est, verbum, pro DEBER, quod interpretatur mors: juxta illud quod in Isaia legimus: Mortem misit Dominus in Jacob, et  Jacob, et venit in Israel, id est, dabar. Pro aculeo quoque, quem nos morsum transtulimus: Symmachus ἀπάντημα, id est, occursum: Theodotion et quinta editio, plagam, et conclusionem interpretati sunt. 154 Adducet urentem ventum Dominus de deserto ascendentem, et siccabit venas ejus, et desolabit fontem ejus, et ipse diripiet thesaurum omnis vasis desiderabilis. LXX: Adducet urentem ventum Dominus de deserto super eos, et siccabit venas ejus, desolabit fontes illius; iste arefaciet terram ejus, et omnia vasa desiderabilia.
Abbreviated transcription (Latin):
quod nos interpretati sumu Ero morstua omorr. ero morsur tuur inferne : Lxx
transtuler̃. Vbi est causa tua mors ubi est stimulus tuus inferne : Proquo a posto¬
lus posuit ab sostaẽ mors in contentionẽ . Vbi ẽ mors contentiotuc ubiẽ morratũ¬
leuscuus : & ex ponens uistutem teshmonii intulit Aculeus aũ mostis peccatum est
uistus uero peccatilex. Dõ autem gratiasi quidedit nob̵ uictoriã ꝑ dim̃ nm̃ihm̃ xpm̃¬
Ituq quod ille in resurrectionẽ interpretutus ẽ dnĩ : nos aliter int̃pretari nec pos¬
sumus. nec audemus: potest mors & infernus & dabolus accipii quix pĩ moste iugulatus ẽ
Dequo & inesaia loquitur. Deuorauit mors in ualescens : & post ea sequit᷑. Abstulit dnĩ
omnẽ lacrimã ab omni facie. Duos aũ fratrer interse moste diusos iuxta hystoriã
illius temporis quidam iss ł & iudam intellegunt : ut quod tunc figurabatur in parte nẽ
sentiatur in toto : & cum omnihumano genere usrł. & uidas liberandur sit & redimen¬

Expanded text:
interpretati sumus: Ero mors tua, o mors: ero morsus tuus, inferne, LXX, transtulerunt: Ubi est causa tua, o mors? ubi est stimulus tuus, inferne? Pro quo Apostolus posuit: Absorpta est mors in contentione; ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Et exponens virtutem testimonii intulit: Aculeus autem mortis peccatum est, virtus vero peccati lex; Deo autem gratias, qui dedit nobis victoriam per DominItaque quod ille in resurrectionem interpretatus est Domini, nos aliter interpretari nec possumus, nec audemus. Potest mors, et infernus et diabolus accipi, qui Christi morte jugulatus est, de quo et Isaias loquitur: Devoravit mors invalescens . Et postea sequitur: Abstulit Dominus omnem lacrymam ab omni facie. Duos autem fratres inter se morte divisos, juxta historiam illius temporis, quidam Israel et Judam intelligunt: ut quod tunc figurabatur in parte, nunc sentiatur in toto, et cum omni humano genere Israel et Judas liberandus sit et redimen