comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hiar illoꝵ uoracitas. ut sepulctum patens ad recipiendum cadaũib ꝑatum est. Uita. guitur roꝵ. est
sepulchrum patens. quia m̃daces blanda adulatione tramint adsehomines. et sibi assimilando deuor¬
rant. quib mortius ipsis surt sepulcra. sequitur linguis sius do. age hoc non mutatur. i iudica illos.
Quinta pars scđm augustinum. et est hic ppħra. qua predicitur que pena sit malis. quod premiũ uistis.
non optat s quod futurum est p̃dicit iudica dico. sic. P ecidant acogitõnib suis .i. frustrentur oppiiĩ¬
insedulcis est et uita: egrisita amarus est ꝑpecc̃a: ut sustiñe ñ possint EEt leceittur. Tertia pars¬

Expanded text:
epulcrum patens in recipiendis cadaveribus paratum est. Vel ita: Guttur eorum est sepulcrum patens, Aug. quia mendaces blanda adulatione ad se trahunt homines, et sibi assimilando devorant, quibus mortuis, ipsi sunt sepulcra. Sequitur: Linguis suis dolose agebant: hoc non mutatur. Judica. Quinta pars secundum Augustinum. Et est haec prophetia. qua praedicitur quae poena sit malis, quod praemium justis. Non optat, sed quod futurum est praedicit. Judica, dico, sic: VERS. 12.-- in se dulcis est, et vita aegris, ita amarus est per peccata, ut sustinere non possint. VERS. 13.-- « Et la
Abbreviated transcription (Latin):
meam. pecc̃is ligatam. ꝙ. in conu̾̃sione multis impeditam hostib. et opp̃ssam. tanquara inherentem ꝓplexitatib
ĩmius scculi. et spinas quasdam dilacerantium desiderioꝵ in ipsa conũsione pattentem. e saluum mefacꝑꝑt .i. fac
no dimitti: quia post mortem eł minferno non accipttur confessio. ethocest. quoiam non est quisit memortu¬

Expanded text:
meam peccatis ligatam, quasi in conversione, multis impeditam hostibus et oppressam, tanquam inhaerentem perplexitatibus meam peccatis ligatam, quasi in conversione, multis impeditam hostibus et oppressam, tanquam inhaerentem perplexitatibus hujus saeculi, et spinas quasdam dilacerantium desideriorum in ipsa conversione patientem. Et salvum me fac, id est fac no dimitti, quia post mortem vel in inferno non accipitur confessio. Et hoc est, quoniam non est in mortequ
Abbreviated transcription (Latin):
Et io etiam quia nundum tam ꝑfecte orat. ut dicatur ei. Adhuc te loquente: dicã assum. et enam ideo ut ex dif¬
ficultate sauationis inde magis caueat sibi. Quod enim facile sanatur: ñmultum cauetur. Ex difficultateautem
sanationis fit diligentior custoclia recepte sanitatis. et eti am ideo ut ostendatur que pena non conuersis. si tatita diffi¬
cuitas est conuisis. Unde alibi. Si iustus uix saluabttur impius uhi parebit: ut ita legi potest. Miserere mei.d.
lum ꝑatum inuenierus illũ. quem ut amitt̾emus: non euis absentia qui ubiq est s nr̃a fitit au̾sio. uilefurdul.¬
Dũtere dñe i. fac me conũtiun quo sentte lahorem. Dut um est eiuim et laboriosum ad serenttatem et tn quillitatẽ
qnune lucis. atcenarum cupiditatum caligine retorqueri. unde postquam dixit conũtere: addit eteripeanimam

Expanded text:
Et ideo etiam, quia nondum hic tam perfecte orat, ut dicatur ei: adhuc te loquente, dicam: Ecce adsum. Et etiam ideo, ut ex difEt ideo etiam, quia nondum hic tam perfecte orat, ut dicatur ei: adhuc te loquente, dicam: Ecce adsum. Et etiam ideo, ut ex difficultate sanationis, inde magis caveat sibi. Quod enim facile sanatur, non multum cavetur. Ex difficultate autem sanationis, fit diligentior custodia receptae sanitatis. Et ideo, ut ostendatur quae poena sit non conversis, si tanta difficultalum paratum inveniemus eum . Quoniam ut eum amitteremus, non ejus absentia qui ubique adest, sed nostra fecit aversio: In hoc mue perfecte converti: in quo sentit laborem. Durum enim est, et laboriosum ad serenitatem et tranquillitatem divinae lucis a terrenarum cupiditatum caligine retorqueri. Unde, postquam dixit: Convertere, addit, et eripe animam
Abbreviated transcription (Latin):
tosołs̃ ia cob ⁊ iunioris ppłi. dorintaũunt cordis cecitate sicut pharao et egiptũ igiuiꝑ
scłatiaua gi sunt pharadenimint pationes dñi obstinata m̃te contempsit naetbat
ut ñmiltiplicarent sibiequos. Salomonquoq: equos de iudeanon habebat seme¬
bat deegipto. aitenderemtrem̃dã. In c̾patiostrepitum h̃ stitpitus ũoinc̾pationis. so¬
incturatum. Duricia enim cordis: obdormitõ ẽ. S quod dormientes modo ñsentuant
tunc quisresistet tibi: nullus s extunc erit iratua modo enimdicunt qͦͥduolunt. ⁊ dis¬

Expanded text:
Jacob, id est junioris populi, dormitaverunt cordis caecitate, sicut Pharao et Aegyptii, et qui per saecularia vagi sunt. Pharao enim increpationes Domini obstinata mente contempsit, ita et hi ut non multiplicarent sibi equos . Salomon quoque de Judaea equos non habebat, sed emebat de Aegypto Attende rem tremendam. Increpatio, strepitum habet, strepitus vero increpationis so cor habent induratum. Duritia enim cordis, obdormitatio est. Sed quod dormientes modo non sentiunt, tunc quis resistet tibi? nullus. Sed ex tunc ira tua. Modo enim dicunt quod volunt, et dis
Abbreviated transcription (Latin):
consulitur si postuoti ꝓmissionem net̾io ȩtigitur. lõ nonait simplicit uouete uł uo¬
agunt. Prius estdampnareet displicẽ quoderamus. quod postea in memoria teñe
debemus .s. qui eramus ⁊ quid accepimus Et heesunt reliquie cogitatõnis. neamtmora
extidatuulnus quod hiũmus. et minus saluationis quod saluatordonauit etħin memo¬
natenentes gr̃as ubatonagamus. quodẽsollempnra celebrare Ordo u̾oltt̾te f̃ pendeta su¬

Expanded text:
tio exigitur. Ideo non ait simpliciter vovete, et noagunt. Prius est damnare et displicere quod eramus; quod postea in memoriam tenere debemus, scilicet quid eramus, et quid accepimus. Et haec sunt reliquiae cogitationis, ne a memoria excidat vulnus quod habuimus, et munus sanationis quod Salvator donavit. Et haec in memoria tenentes, gratias liberatori agamus, quod est solemnia celebrare. Ordo vero litterae non pendet a su
Abbreviated transcription (Latin):
distata quiete bonoꝵ quia iste fallae est. Nident enim ꝑsomipni se hr̃e thesauros. sdum eui¬
gilant: nichilimeniunt uñdicit. et uichimiencrunt om̃sinti dintiarũ. Ecte diffõ aitaroꝵ .i.
adhuc inmanib quetant cum senichiltenussecognoscant. Sompniumgͦ p̃sentis utte illos di¬
uites fecit. Cuigilatio autem posthancuitam pauꝑes prodit. alludunt enim hecũba: actionib
sompniantium quieuigilantes querunt in manib quedormientes in debantur teñs etamisisse
olent. quodm̃ uequaquam sepossedisseagnoscunt. Talessunt isti. Ueñ unt in hancuitam.⁊ ꝑ
cupiditates temꝑ ales quasi ob dormierunt hic. et excipiunt il los diuitie etuane pompe uolatice:
iñsierunt om̃ia ⁊ ita nchilinueñunt inmanib suis. quia nichilposuerunt inmanib xp̃i. qͥ

Expanded text:
distat a quiete bonorum, quia iste fallax est. Vident enim per somnum se habere thesauros; sed dum evigilant, nihil inveniunt. Unde dicit: Et nihiadhuc in manibus quaerant cum se nihil tenuisse cognoscant. Somnium ergo praesentis vitae illos divites facit. Evigilatio autem post hanc vitam pauperes prodit. Alludunt enim haec verba actionibus somniantium, qui evigilantes quaerunt in manibus quae dormientes videbantur tenere et amisisse dolent: quod tamen nequaquam se possedisse cognoscunt. Tales sunt isti qui venerunt in hanc vitam, et per cupiditates temporales quasi obdormierunt. Hic excipiunt illos divitiae et vanae pompae volaticae, et transierunt omnia. Et ita nihil invenerunt in manibus suis, quia nihil posuerunt in manibus Christi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
non introibit sap̃ia. uñdictur. queent metriali ⁊ ñ itueniẽt
priꝰ gͦ corrigenda ẽita: iñ quertucla cogratio. prima gͦ sunt
moralia. scła. mustica. iuillisẽuta inistiscognitio. Si ne utͣq
uo: non ẽꝑfectio. lõq in lege sac̃dos assumebat dchostia pectꝰ¬
culumedtuationis. ⁊ armum seꝑationis. In peore sapĩa. inar¬
mooꝑa signantur. lñ etiam inexittmis horis iacinctinetu.¬
ince suramu sadotis. dꝙendbant tintinnabula. ⁊ malapy¬
nica nt sit sonus p̃dicationis cum execitione bontactionis. Id̾
ordo: inprimo ps̃õ. quict inisto. Priꝰ enirdicitur beatus qͥ
non recesfit auia iusticie. beĩ subdit. in lege meditatur. seqrͣ
niretur. Alit̃ ũualutt ũqui uolunt cẽdocti ñ iusti. Uñ: gla
illis apud hommesnonapud dm̃i. enquirunt. ⁊ ħi itoto cord̃¬
testis dõ seriuire et mammone. quinon toto corde querunt
suꝑ cathelrammoisi selentes. quidicunt et non facuint. ⁊
inuentuti ꝙ querint. Nonenimquia scrutantur etq̃rurł

Expanded text:
dicitur: « Quaerent me mali, et non invenient. » Prius ergo corrigenda est vita; inde quaerenda cognitio. Prima ergo sunt moralia, secunda mystica. In illis est vita, in his cognitio. Sine utraque vero non est perfectio. Ideoque in lege sacerdos assumebat de hostia pectusculum elevationis, et armum separationis; in pectore sapientia, in armo opere . Inde etiam in extremis oris hyacinthinae tunicae summi sacerdotis dependebant tintinnabula, et mala punica , ut sit sonus praedicationis cum exsecutione bonae actionis. Idem ordo est in primo psalmo, qui et in isto. Prius enim dicitur beatus qui non recessit a via justitiae; deinde subdit, in lege meditatur in totoniretur. Aliter non valuit, ut qui volunt esse docti, non justi. Unde gloria illis apud homines, non apud Deum exquirunt. Hilar. Ctestis Deo servire et mammonae , qui non toto corde quae runt super cathedram Moysi sedentes, qui dicunt et non faciunt , einventuri quod quaerunt. Non enim quia scrutantur et quaerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
monent ne peccenus. Mandata sunt sine umbra. que p̃sentem hñt oꝑationem. ut diliges dm̃extoto corde.
nota quia testimonia accipit. in phibendo.⁊ mandata iniubendo. Utinamdirig. uita beati çxp̃ssa optat¬
eam. et optat contra suꝑbiam lib̃i arbitrii. cuinon satisẽdoceri. nisiprius dirigatur. Ergosi optat homo qd̃
p̃ccpit dẽ. ut detip̃equod p̃cepit rogandus: q. d. te mandante legem accepi. s nisi aduiues: sit michi mors.

Expanded text:
monent ne peccemus. Mandata sunt sine umbra, quae praesentem habent operationem: ut diliges Deum ex toto cordmonent ne peccemus. Mandata sunt sine umbra, quae praesentem habent operationem: ut diliges Deum ex toto corde . Alcuin. Et nota quia testimonia accipit in prohibendo, et mandata in jubendo. VERS. 5.-- « Utieam, et optat contra superbiam liberi arbitrii, cui non est satis doceri, nisi prius dirigatur. Ergo si optat homo quod praecepit Deus, ut det ipse quod praecepit, rogandus est, quasi dicat: Te mandante legem accepi, sed nisi adjuves, fit mihi mors.
Abbreviated transcription (Latin):
agit. fomes enim quiẽm nobis qui ẽ languor nature commouet illicua desid̾ia. ⁊ ita sine pecc̃oñsumus. umõ¬
iołis. Si diximus quia pecc̃anon hm̃is. nosip̃osseducimus. s nonoꝑatur:. quidesid̃iis cartus non obedit. qui
iunge. illi non ambulant inuiis. stu mandastiut ambularent .i. ut mandatacusto dirent. ⁊ ĩo ambul¬
stinimis mandatatua custodiri. uł mandasti mandata tua nimiscustodiri. Nimis aliqñ significat plusꝙͣ
oportet:. quod non hic. s ꝑualdeaccipitur. ⁊õ Tu mandastinimis .i ualde . s. ꝑppħasctapłos. et ꝑeosdem sepe.
mandasti man. custodiri. uł mandasti mandatatua custodirinimis. ut necunum iota prete̾atur. uł cꝰ.
modi figuratiuis. Testimonumũo ÷ rescuideis. queammonet alicuiꝰ. uñia cobait lapisisteerit testime¬
nium. Et dñs curato lepso ait. offer muntis tuum intestimonium. sicut preceptadĩ dicunttur testimonia q̃

Expanded text:
agit. Fomes enim qui est languor naturae, commovet illicita desideria; et ita sine peccato non sumus. Uicit: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus , sed non operatur qui desideriis carnis non obedit; qui junge: illi non ambulant in viis, sed tu mandasti ut ambularent, id est ut mandata custodirent, et ideo ambusti nimis mandata tua custodiri, vel, tu mandasti mandata tua nimis custodiri. Nimis aliquando significat plus quam oportet, quod non hic, sed pro valde accipitur. Et est: Tu mandasti nimis, id est valde per prophetas, et per eosdem saepe, mandata tua custodiri. Vel, mandata tua custodiri mandasti, ut nec unum iota praetereatur. Vel, smodi figurativis. Testimonium vero est evidens res quae commonet alicujus. Unde Jacob ait: Lapis iste erit testimonium , et Dominus curato leproso ait: Offer munus tuum in testimonium , sic praecepta Dei dicuntur testimonia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ri. adoꝑationem suamut continuet ꝑses̃ando. usq ad uesꝑam .i. uisq adfinem scłi quia iamli¬
cet insecurtate pacis bnoꝑari s iuesꝑa .i infinemundierit contenebratio⁊ grauis impetus.
Quam magnificata sunt husoiñib inspectis: omnis homocdens inagno exultat gaudio. am¬
sapientia feeife .i. in xp̃oftcisti ⁊ quia multa sit: implcta ẽ terra possessione tua. uł cãtura tua.

Expanded text:
rationem suam, ut continuet perseverando usque ad vesperam, id est usque ad finem saeculi, quia jam lirationem suam, ut continuet perseverando usque ad vesperam, id est usque ad finem saeculi, quia jam licet in securitate pacis bona operari; sed in vespera, id est in fine mundi, erit contenebratio et gravis impetus.a, etc. Aug. His omnibus inspectis, omnis homo credens magno exsultat gaudio, adsapientia id est in Christo fecisti. Et quia multa sunt impleta est terra possessione tua,
Abbreviated transcription (Latin):
OQuos autem gñalit̃ bestias clix̃at: deindeincatulos diudit et inleones dicens. Catulileo¬
num ꝑtransibunt rugientes .i frem̃tes Sunt enim principes demonioꝵ. sunt et catuli.i. cor
cemptibilia demonia que intenebris querunt seducereanimas. lp̃e maior: leo. qui semꝑcͥcuit
quereus quem deuoret. pascuntur autemerrorib hominum. sibus enimserpentis: terra. be
ut rapiant.ꝙ. ꝑtransibunt adhocutiq ut rapiatit ⁊ querant adõ escam sibi. quia net tempta¬
re possunt isido ꝑmittente. Ortus est sol. postquamdixit quid fecit occasus i̾solis: subd̃¬
ptraminam quamposuit. ⁊ conggati sunt catulil eonum. quia recedunt aꝑsetuti one eccłie. into¬
to orbe cdarificatoxp̃o. quib enm ortus est sol. nonaudent eos inuadcre leones. qui hñt signum
teu scͥptum infrontib sins. ut illi quim erech ele hoc signo sunt lib̾ati. Et nota quia sicut inocca su

Expanded text:
Quos autem generaliter dixerat bestias, demum in catulos dividit et in leones, dicens: VEnum petransibunt rugientes, id est frementes. Aug. Sunt enim principes daemoniorum, sunt etiam catuli, id est contemptibilia daemonia, quae in tenebris quaerunt seducere animas. Ipse major est leo, qui semper circuit quaerens quem devoret , pascuntur autem erroribus hominum. Cibus enim serpentis est terra ut rapiant. Aug. Quasi dicat: Pertransibunt ad hoc utique, ut rapiant et quaerant a Deo escam sibi, quia nec tentare possunt, nisi Deo permittente. VERS. 23.-- « Ortustus recepit animam quam posuit, et congregati sunt catuli leonum, quia recedunt a persecutione Ecclesiae in toto orbe clarificato Christo. Quibus enim ortus est sol, non audent eos invadere leones, qui habent signum thau scriptum in frontibus suis, ut illi qui in Ezechiele hoc signo sunt liberati . Alcuin. Et nota quia sicut in occasu
Abbreviated transcription (Latin):
inmandatistuis. uł. ta. tua. ⁊ addit. om̃ib uit om̃ia. hoc iõdicit. nepettando contra unum: reussit õiũ
Unius namq mandatireus: punitur ẽt̃naliter. uñia cob Siquis totam legem seruauit. offendat aut̃
cum oꝑuisti te folu̾s fici. quia confundebaris. Abscondistite a conspectudĩ. quia crubescebas. nuncaũ
uenis in conspectu dĩꝑ grãm lib̃atus. uł ita .q. iõpeto iustificationes custodut. quia tunccum custodiero.
sus ẽ s scoroꝑis. Confunditur: qui inspicit mandata si nonfacit. Indeia cobusait. Siquis anditor: u̾bi ⁊
non fc̃or: hic comꝑabitur iuro considerarit uultum natiuitatissue inspetulo. Consid̃auit enim se etabĩt

Expanded text:
mandata, tuis vel tua, et addit omnibus vel omnia, hoc ideo dicit ne peccando contra unum sit omnium reus. Unius namque peccati reus punitur aeternaliter. Unde Jacobus: Si quis totam legem servaverit, offendat autem cum operuisti te foliis fici , quia confundebaris abscondisti te a conspectu Dei, quia erubescebas. Nunc autem venis in conspectu Dei per gratiam liberatus. Vel ita, ideo peto justificationes custodire, quia tunc cum custodiero, sed factor operis. Confunditur enim qui inspicit mandata, sed non facit. Unde Jacobus ait: Si quis auditor est verbi et non factor, hic comparatur viro conspicienti vultum nativitatis suae in speculo . Co
Abbreviated transcription (Latin):
sine macula ambulansmlege⁊
sic scrutansut niheatur. Aliter
enim ñdignus ꝑ quirtre nisisit
probabilisitte. ⁊ notaquodpriusdixit beatum maculati ̃
ura post. beatiqui scrutatitur. Quam pulchtrordo. plenus
doctrine etgĩe. Antetium t̃uita quam doctrina. lõq dexp̃o
cemeligendum: prius dicit deuita. Oportet ep̃m ir teprelien¬
sibilcm eẽ sobrium pudicum. queꝑtinent adhoram uitã
agre quam p̃sumat docere Iñ ctiani legalis sac̾dos priusindue¬

Expanded text:
sine macula ambulans in lege, et sic scrutans ut provehatur. Aliter est dignus perquirere, nisi sit probabilis vitae. Et nota quod prius dixit: Beati immaculati in via, post: Beati qui scrutantur. Quam pulcher ordo, plenus doctrinae et gratiae! Ante est vita quam doctrina. Ideoque de Chcem eligendum prius dicit de vita: Oportet episcopum irreprehensibilem esse, sobrium, pudicum, quae pertinent ad bonam vitam . agere quam praesumat docere; inde etiam legalis sacerdos prius indue
Abbreviated transcription (Latin):
Auferte nequitias ab anias ur̃is. discite bñfacere indicate pupilo. ⁊ uenite. disputemꝰdic̃cͥñs

Expanded text:
Auferte nequitias ab animis vestris, discite benefacere, judicate pupillo, et venite, et disputemusAuferte nequitias ab animis vestris, discite benefacere, judicate pupillo, et venite, et disputemus
Abbreviated transcription (Latin):
bonttatesua. ⁊ sibiuires opulentie suẽtribuehat. quam dñs respicit. et facit cam tremere. Melior: tͤ
suꝑbierant iastantesse et tactifiumgant .i. peecem dõ reldunt. qui ante serogarinolebant. ⁊
suꝑiorem nonrogabanit. s modo rogant. ⁊ sacrificium cordis fumigat ad dm̃. incipit et flere. qr
do enim spes ẽuita nt̃a post: uita et̾ia erit. uita uite mortalis spes est unte immortal. Q uicquid
gͦ cantat inuita caritat. sequitur. psallam dõ meo quam diusum: i. sine fine. ħ iõdicit: ne putet᷑¬
alius ẽẽ actus illuis uite quam psallete. quia non potest uenire in fastidium qui laudatur. non
quo me eundicoscienti. ut se mihi indicet nescienti: sit ei Iocundum ⁊ reuera÷ quia suauis
est nobis confessiotua. Alia litt̃aht. suauis est᷑ disputatioinea. idemsensus. Dispitatio etũ hoĩs
addm̃: ẽconfessio pecc̃oꝵ. que siauis est dõ. ꝯftiẽg deo quod es. facbonaoꝑa ⁊̃ disputas. Uñ isaras.

Expanded text:
bonitate sua, et sibi vires opulentiae suae tribuebat, quam Deus respicit, et facit eam tremere. Melior est superbi erant, jactantes se, et tacti fumigant, id est precem Deo reddunt, qui ante se rogari volebant, et superiorem non rogabant; Aug. sed modo rogant, et sacrificium cordis fumigat ad Deum. Incipit etiam flere, quia do enim spes est vita nostra; post vita aeterna erit vita vitae mortalis. Spes enim est vitae immortalis. Quidquid ergo cantatalius esse actus illius vitae, quam psallere, quia non potest venire in fastidium, qui laudatur non Quo me ei indico scienti, ut se mihi indicet nescienti, sit ei jucundum, et revera est, quia suavis est Deo confessio tua. Alia littera habet: Suavis est ei disputatio mea, idem sensus. Disputatio enim hominis ad Deum est confessio peccatorum quae suavis est Deo. Confitere ergo Deo, quod es; fac bona opera, et disputas. Unde Isaias:
Abbreviated transcription (Latin):
lucifer dicitur:. aubi leuiathan. quicitis in eẽntia celsior. factusẽ mmalicia maior. s nec ip̃mdra¬
conem tumebunt naues. inmo illudentei. ⁊ ẽ sensus. pret̃ alia aĩalia: in ħmari ẽ draco isteq̃
ludatur ciabangłis dĩ. Dicitureniminiob. illudisathane ab angłis dĩ. quisunt p̃positsuꝑae
.bum suum. cibusdrachonis: t̾ra÷ quia dictumẽti. t̾ramcomedes. om̃ib dieb uite tue. quiaqͥ
terrenaamant: cibusdiabolisunt. sibus autem iusti: ẽũbumdĩ. uñ. soninsolo paneuuut hͦ
s inomniũbo quod ꝓcedit exoredĩ. Sigbñuir̾is: cibumxꝑilabebis. Siũo axꝑorecesseris: cibus
drachoniseris. Dante.q. d. expectant ut desillis. ⁊ dante ttillisul cumdełis illis alia lutera .i. de
monib colligent. Antenonpossunt collig̃. nec temptare. Deindeaddit et decibo nr̃o .q. d. dance te¬

Expanded text:
dicitur Lucifer, alibi Leviathan, qui caeteris in essentia excelsior factus est, in malitia major; sed nec ipsum draconem timebunt naves, imo illudent ei. Et est sensus: Praeter alia animalia, in hoc mari est draco iste, ludatur ei ab angelis Dei. Dicitur enim in Job: Illudi Satanae ab angelis Dei, qui sunt praepositi super bum suuterrena amant, cibus diaboli sunt. Cibus autem justi verbum Dei, unde, Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de oreasi dicat: Exspectant ut des et dante te illis. Vel, cum dederis illis, alia littera, id est daemonibus colligent, ante non possunt colligere, nec tentare. Deinde addit, et de cibo nostro, quasi dicat
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃a. et lacrimis iueis .i. amaritudine penttentie stratum meum sensualitatem . s. rigabo .i. fertilem
nmuseer quiescit in qua homo resotuitur. Stratũ est cumulus peccoꝵ qua reftricto ꝑimbrem lacrima¬
uobiptatẽ copis et delettõnem setuli. quam lauat qui se abea conatur extra here et hoc faciam psinqłas
mulum pett op aissoluam. ut postͤ iclłisiuir tutumgͥminet. Et nõta quod ait rigabo cum supraduxit laua¬
do. a mplitis er mest rgare quani lauare quia potest aliquid insuꝑficic lauari. Rigatio uo acdiĩoia ꝑrint ꝑ¬
batis ẽt a furrore uladira oculusmeus furor sine ira accipitur hnc ueldauel ipsuis hominis. Item ira di dũ¬
petittusort rara dñ tosiẽ i summa tctate:. Si quiđ deulhabitat lucemuina cces sibilem het autem tenebre hiciã
meip uuntt mpetante cuiui abutiore di luce secluditur. sinundum penitus dum in hacinta est. et iõdicit arba¬

Expanded text:
cuin. Et lacrymis meis, id est amaritudine poenitentiae, stratum meum, id est sensualitatem, rigabo, id est fertilem cuin. Et lacrymis meis, id est amaritudine poenitentiae, stratum meum, id est sensualitatem, rigabo, id est fertilem animus quiescit: in qua homo resolvitur. Stratus est, cumulus peccatorum, ut vestivoluptatem corporis et delectationem saeculi, quam lavat ille qui se ab ea conatur extrahere. Et hoc faciam, per sinmulum peccatorum dissolvam, ut post messis virtutum germinet. Et nota, quod ait, rigabo, cum supradixit, lavabo. Amplius enim est rigare quam lavare, quia potest aliquid in superficie lavari, rigatio vero ad intbatus est a furore. Vel ab ira oculus. Furor sive ira accipitur hic, vel Dei, vel ipsius hominis. Item ira Dei duse extra Deum, nisi esse in summa caecitate? Siquidem Deus habitat lucem inaccessibilem: hae autem tenebrae hic jam incipiunt in peccante, cum ab interiore Dei luce secluditur; sed nondum penitus, dum in hac vita est. Et ideo dicit turba
Abbreviated transcription (Latin):
ues ile cuuangelitus qui latarum uidit irequie et side ꝓfundo. cuiuslatari comꝑatione tactus
est confitimalasua. usq adeo ut et fr̃s roget abhiis p̃moneri. s post iudicium in ꝑfundiorib tenebris
erunt irpii ubi nullam deilucem iudebum. qualiquid confiteantur. Ił i ortemdiat pecc̃m. quod cõ¬
tempta diuina lege commitatur. ut acullim mortis mortem appellemus. e quod mortemgũet. Aculẽ
eium mortispect̃m est. inquo munemor estdĩ qui p̃cepta eiuscontempnit. Infer num ũodicit cecitatẽ aĩ ꝙͣ
incurritquis cumdesꝑat. Cecitasenim desꝑauonis pectantẽ .i. morientem extipit et inuoluit. ut detur
ciendo. ingenuitimeo cordis Semitiste dum uidet quid egit. et que pena futura. et quasi parum ꝑfũt:
cdlamtortũtum Ibienim inundo corde quiescunt: ubimala corda cruciantur. Stranu dixit sensualita¬
tem. et est sensus. lauabo lectum ieum.i. mundabo conscĩam meam eundo ꝑsingulas noctes .i. ꝑsingłã¬

Expanded text:
ves ille evangelicus, qui Lazarum vidit in requie, etsi de profundo, cujus Lazari comparatione coactus est confiteri mala sua, usque adeo ut etiam fratres roget ab his praemoneri. Sed post judicium in profundioribus tenebris erunt impii, ubi nullam Dei lucem videbunt, cui aliquid confiteantur. Vel mortem dicit peccatum quod contempta divina lege committitur, ut aculeum mortis mortem appellamus, eo quod mortem generet. Aculeus enim mortis peccatum est, in quo immemor est Dei, qui praecepta ejus contemnit. Infernum autem dicit caecitatem animi quam incurrit quis cum desperat. Caecitas enim desperationis, peccantem, id est morientem excipit et involvit, ut detur ciendo; In gemitu meo, id est cordis. Gemit iste, dum videt quid egit, et quae poena sit futura. Et quasi parum profuersdam tormentum. Ibi enim mundi corde quiescunt. Ibi male cordati cruciantur. Stratum dicit sensualitatem. Et est sensus: Lavabo lectum meum,
Abbreviated transcription (Latin):
uelatio fuit fidelib quib xp̃c notafecit om̃ia quea patreaudiunt. Et sicut ꝑ architofel significatur iudas: ita ꝑab¬
salon significantur iuidei. Ut enundauid afiliomiquopatitur: ita xp̃c apopulo quem enuttrierat suftmuit. si¬
id est in xp̃m attribuitur dauid. id fideli. cui facta est misterii reuelatio. quem psalmum ille fidelis cantaũ

Expanded text:
udaeis, sed revelatio fuit fidelibus, quibus Christus nota fecit omnia quae a Patre audivit ; et sicut per Achitophel significat Judas, ita per Abudaeis, sed revelatio fuit fidelibus, quibus Christus nota fecit omnia quae a Patre audivit ; et sicut per Achitophel significat Judas, ita per Absalon significantur Judaei. Ut enim a filio iniquo patitur, ita Christus a populo quem nutrierat sustinuit, sii
Abbreviated transcription (Latin):
est mutatum prudentia chusi. qui consuluit dauid et secreto mandauit ut detampestrib fuget. Unde archito
fel dolore cominotus se suspendit. Huic historie alludit titulus. dequa tñ non agit ps̃. s de historia: ꝓpħ̃a uela m̃
sumpsit nustĩoꝵ que uyxta nominum int̾pretationes declarantur. Enusi enim int̾pretatur silentiũm gemini
dexter. architofes. fr̾isriuna. quo siguficatur uide scelus .i. scelerosus iuidas qui dnm̃ tradidit udeis. et ita fuit riu
apłc dicit eurupr imnogenitum inmittisfrĩb. Et sicut dauid dimicauit contra architofel et absalon ꝑconsilium
iude conũtit in nũam. et quod ille ad ꝑniciem unius hominis fecit: iste ad salutem om̃ium inflexit. Cantat ergo hũc
psalniũ dño fidelis. auifacta sunt uerba. aest manifestatio huius silencii id est secreti. quod dlerter et fauens deus ei o¬

Expanded text:
uod mutatum erat prudentia Chusi, qui consuluit David, et secreto mandavit ut de campestribus fugeret in solituduod mutatum erat prudentia Chusi, qui consuluit David, et secreto mandavit ut de campestribus fugeret in solitudinem, unde Achitophel dolore commotus laqueo se suspendit. Huic historiae alludit titulus, de qua tamen non agit psalmus, sed de historia propheta velamen sumpsit mysteriorum, quae juxta nominum interpretationes declarantur. Chusi enim interpretatur silentium, Gemini, dexter, Achitophel, fratris ruina, quo significatur Judae scelus, id est scelerosus Judas, qui Dominum tradidit Judaeis, et ita fuit ruin dicit cum primogenitum in multis fratribus . Et sicut David dimicavit contra Achitophel et Absalon per consilium icordiam, et quod ille ad perniciem fecit unius hominis, iste ad salutem omnium inflexit. Cantat ergo hunc psalmum Domino fidelis, cui facta sunt verba Chusi, id est manifestatio hujus silentii, id est secreti, quod dexter Deus et favens ope
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. quia ꝑ huimõi grinitum atq penitentiale lañtum post hanc utam afidelib opiinetur. quod in hac
uita diuac uehem̃ter desidau̾unt. etamalis sentitur. quod hic non timuerunt si contempserunt.
ominedeus meus. Titulus. in finẽ p̃s dc̃. quẽ cantauit dño pubis chiisi filiigemin
historiam unde occasionem ꝓpħia sumpsit. in scdõ libroregum facile est eꝯgnoscere. ubi legiur quod
dauid fugiens ab salonfilium suumde tiitate nudis plautis exunt. Cuius consilio: chiisi amicus eiꝰ
cessit in partemabsalonadexploranda consilia et renuncianda que adĩsus patrem ille moliebatuR
auctore achitofel qui defecerat ab amicicia dauid. et filium aduersus patrem consilusquib pot̾at
instruebat. Ciuint alia hoc consilium dedit. ut absalonimpetum ꝑmitt̃t fierimpatreni suum. eum q occidi. ꝙ¬

Expanded text:
tatur, quia per hujusmodi gemitum atque poenitentiale lamentum post hanc vitam a fidelibus obtinetur quod in hac tatur, quia per hujusmodi gemitum atque poenitentiale lamentum post hanc vitam a fidelibus obtinetur quod in hac vita diu ac vehementer desideraverunt et a malis sentitur, quod hic non timuerunt, sed contempserunt.ominus Deus meus. Titulus, In finem psalmus David quem cantavit Domino pro verbis Chusi filii Gemini. Historiam unde occasionem propheta sumpsit, in secundo libro Regum facile est cognoscere, ubi legitur, quod David, fugiens Absalon filium suum de civitate nudis plantis exivit, cujus consilio Chusi amicus ejus cessit in partem Absalon, ad exploranda consilia et renuntianda quae adversus patrem ille moliebatur, auctore Achitophel, qui defecerat ab amicitia David, et filium adversus patrem consiliis quibus poterat instruebatur cui inter omnia hoc consilium dedit, ut Absalon impetum permitteret fieri in patrem suum, eumque occidi; q
Abbreviated transcription (Latin):
runt. et siuis irrisionib infirmos dexꝑi nomine erubescrrt faciunt. s in iudicio hocerit. ubierubesccutes dicẽt.
debonis. sicut scriptum est. Hn sunt quosaliqñ hũimus in derisum et insuulitudinem imꝓꝑii. nosinsensa¬
ti uitã illoꝵ estima banius insaniani. et finem illoꝵ sine honore. ecce quomodo computati sunt inrt̾ filiosdĩ. et
int scos sorsuloꝵ est. Quid nobis ꝑfuit suꝑbia. aut quid amitiarum iactansia coritultt nobis: trinsierurtt om̃ia¬
a illa tanquam umbra. sequitur. et conũtant᷑ et erubescant. quasi illis conũsiosit ad confuñonem qui noluer̃t
dixint. pax et securitas est. tuncrẽpentinus suꝑueniet interitus. qui cum uenĩt: sentietur non ẽe longaomĩs
utta. quia sicut desid̾antib tarde: ita desꝑantib cito uenire uidebitur. psalmuis hic merequiis mortuoꝵ can¬

Expanded text:
unt, et suis irrisionibus infirmos de Christi nomine erubescere faciunt. Sed in judicio hoc erit, ubi erubescentes dicent unt, et suis irrisionibus infirmos de Christi nomine erubescere faciunt. Sed in judicio hoc erit, ubi erubescentes dicent de bonis sicut scriptum est: Hi sunt quos aliquando habuimus in derisum et in similitudinem improperii. Nos insensati vitainter sanctos sors illorum est? Quid nobis profuit superbia, aut quid divitiarum jactantia contulit nobis? Transierunt omnia illa tanquam umbra . Et convertantur et erubescant, quasi dicat, illis conversio sit ad confusionem qui nolueruntudicio, et dixerint: Pax et securitas est, tunc repentinus superveniet interitus , qui cum venerit, sentietur non esse longa omnis vita; quia sicut desiderantibus tarde, ita desperantibus cito venire videbitur. Psalmus hic in exsequiis mortuorum can
Abbreviated transcription (Latin):
honis. husuerbis dat exemplum fidelit̃ orantes exaudiri. Et nota quod terꝰ ponitur dñs quia sc̃am tͥnitatem affius
se p̃cib ostendit. Incepit a lacͥmis exauditus exultat. sicut fit et mn alus penitentialib psalmis.  E rubescant.
Quarta pars. ubiiam quasi liber a pecc̃is. in conclusione exultans. ꝓmimicis ut conuertantur: orat. ut sicut ip̃e.
si hañt ueniam. quasi dicat. et quia dñs me penitentem erauduit: ergo iam meo exemplo om̃sinimici mei erubes.
differatur. s erubescant ualde uelocit̃. Hoc ad ȩffectum optantis refertur. uel ad potentianixꝑi quitam celeritp̃a
cito gentes adfidem conũtit. Uel ita conũtantur a malis uelocit̃. et post conũsioneni erubescant uald̃e ex recorda-¬
tione pect̃oꝵ quod est custodia uirtutis. Uel ppłnia est. hic non opiaio. ubip̃dicit quid futurumn sit de irimics qͥ
et contur babuntur. uehem̃ter infuturo. Hocutiq non est hic. ubi potius iniqui irrident eos quiomĩa relique¬

Expanded text:
endis bonis. Cassiod. His verbis dat exemplum fideliter orantes exaudiri. Et nota quod ter hic ponitur Dominus, quia sanctam Trinitatem precibus adfuisse ostendit. Incipit a lacrymis, exauditus exsultat, sicut fit et in aliis poenitentialibus psalmis. VERS.Quarta pars ubi jam liber a peccatis in conclusione exsultans pro inimicis ut convertantur orat, ut sicut ipse, habeant veniam, quasi dicat et quia Dominus me poenitentem exaudivit, ergo jam meo exemplo. Omnes inimici mei convedifferatur, sed erubescant valde velociter. Aug. Hoc ad effectum optantis refertur, vel ad potentiam Christi, qui tam celeri tempore cito gentes ad fidem convertit. Vel ita, convertantur velociter a malis. Et post conversionem, erubescant valde, ex recordatione peccatorum, quod est custodia virtutum. Vel prophetia est hic non optatio, ubi praedicit quid futurum sit inimicis qui et conturbabuntur vehementer in futuro. Hoc utique non est hic, ubi potius iniqui irrident eos qui omnia relinqu
Abbreviated transcription (Latin):
minenoticie tue quod tempus et conturbationis et miserie mee recolens. ⁊ meopositus audiouo¬
cem capitis mei ꝑmemoritur et dicentis inpassione. Adte dñe cla. deglã. ⁊ ad dm̃meũ de. de un
culpamea effusus est. dum descendo quasi ꝑ quoslã gradus maloꝵ in corruptionẽ: q. nulla.
tatem ostendit. ꝑ quã ñsinit pater eum descendere in corruptionem. Uł ita .q. uere nulla utilitaᷤ
erit si corpus corrumpatur. quia si pulius remaneo. nunquid confitebitur tibi aliquis aut
fessio aut pecc̃i aut laudis. Nunquã gͦ sine easimus. qñ maleẽ nobis intribulationib ꝯfiteam

Expanded text:
mine tuae notitiae. Quod tempus conturbationis et miseriae meae, recolens, et in eo positus audio vocem cculpa mea effusus est, dum descendo, quasi per quosdam gradus malorum, in corruptionem? Quasi dtatem ostendit, per quam non sinat eum Pater descendere in corruptionem. Vel ita, quasi dicat: Vere nulla utilitas erit, si corpus corrumpitur, quia si pulvis remaneo, nunquid confitebitur tibi aliquis, autfessio, aut peccati, aut laudis. Nunquam ergo sine ea simus. Quando male est nobis in tribulationibus, confiteam
Abbreviated transcription (Latin):
t xp̃c. ꝓ qua resutrõne designanda: dñs manesurret̃. idẽ ꝓmitens nobis ꝑsuã matutinã re¬
surrẽctionẽ. que ẽ efficiens causa resurrõnis ⁊ aĩe in presenti ⁊ corꝑis infuturo. xp̃c enĩ cuiꝰ a¬
gͦ cͥluo illo ostendit caput tuum in se. hoc tͥduo scłi oftendetur utte. Si enĩ scłm cogites: unus
dies ante legem ẽ. scd̾s sub lege. ttiꝰ subgtã. ⁊ hoc ẽ. fletus incipiens ad uespni. demorabit᷑. hoc ñ
mittatur. usq ad matutinum .i. quousq homini oriatur lux fidei ꝑ xp̃i matictinã resurtõnem¬

Expanded text:
 Pro qua resurrectione designanda, Dominus mane surrexit, idem promittens nobis per suam resurrectionem, quae est efficiens causa resurrectionis, et animae in praesenti, et corporis in futuro. Christus eergo triduo illo ostendit caput tuum in se, hoc triduo saeculi ostendetur in te. Si enim saeculum cogites, unus dies est ante legem, secundus sub lege, tertius sub gratia. Et hoc est fletus incipiens, ad vesperum demorabitur. Hoc non mutatur, usque ad matutinum, id est, quousque oriatur lux fidei per Christi matutinam resurre
Abbreviated transcription (Latin):
rabitur diu. et in multis morabttur dui. quia ñmox ẽ tota restitutio tlito dño. ⁊ in multisqr¬
bisleticia ꝑhemnis. quia tunc absterget ds̃ om̃em lacͥmã ab oculis scõꝵ. Alit̃ scłm moralẽ ĩ¬

Expanded text:
rabiturrabiturbis laetitia perennis, quia tunc absterget Dominus omnem lacrymam ab oculis sanctorum . Ali
Abbreviated transcription (Latin):
uos nos ferit. Non enimdignieram Quoẽ enĩ pector dignus nisi supplicio: S ip̃e ĩpios ꝑfidẽ iusti¬
mn indignatione eiꝰ: iõ ad uesꝑm demorabitur fletꝰ. ⁊ quia uita ẽ inuoluntateeiꝰ: iõ ad matutind̃
b̾uis. inimo longa. quia fletus .i. om̃imoda hominis mis̾ĩa tam culpe quã peneincipiens ad uesꝑm ad̃
tã tẽꝑis quã pecẽoris demorabitur usq ad matutinũ. Uesꝑa enũ ẽ qñ sol in occassi declinat. quo tꝑ̃a
⁊ abscondit se. Iam ille pecc̃or tegebat se int̃ ligna ꝑadisi nolebat udẽ faciẽ dei adquã gaudere ꝯ¬
facti sumꝰ om̃s. et quotquot ꝓc̃au̾unt filios et pc̃aturi sunt. ex adam enĩsunt exquo et ip̃i cãtisunt. Ues¬
ꝑa itaq cepit post mĩdiem uͥ lux sapĩe apectante homine retessit. qñ et morte ilampnatꝰ ẽ. ⁊ ectunc
tus .i. uniu̾sa miseria hominis incipiens aduesꝑm ade. quo peccauit. ⁊ luxintior abeo recessit. demo¬

Expanded text:
vos nos fecit; non enim digni eramus. Quo est enim peccator dignus, nisi supplicio? sed ipse impios per fidem justieo ad vesperum demorabitur fletus. Et quia vita est in voluntate ejus, ideo ad matutinum brevis, imo longa. Quia, fletus id est omnimoda hominis miseria, tam culpae quam poenae, incipiens, ad vesperum, Adae tam temporis quam pectoris, demorabitur, usque ad matutinum. Vespera enim est quando sol in occasum declinat, quo tempoet abscondit se . Jam ille peccator tegebat se inter ligna paradisi, nolebat videre faciem Dei, ad quam gaudere cfacti sumus omnes, et quotquot procreaverunt filios, et procreaturi sunt, ex quo et ipsi creati sunt. Vespere itaque coepit post meridiem, ubi lux sapientiae a peccante homine recessit, quando et morte damnatus est. Et ex tunc t universa miseria hominis, incipiens ad vesperum Adae, quo peccavit, et lux interior ab eo recessit. Demo
Abbreviated transcription (Latin):
uonne pꝰca mulicres redeuntes amonum̃to adoraũunt eũ et pedeseĩtenũunt:s hic agitꝰ
tuus qr̃tactustuꝰ. Io ħdico quia nundũ ascendi ad ꝑ mi. utiq incorde tuo. quianũdũ pꝰ qũi
uidistime moric̾lis mepat̾ equalẽ attende quib gradib ascenddit scpit em̃abinfituntate
Nterde adinsitantłas gentes quia infirme sunt om̃s ut om̃s cong̾gent᷑ adiuptras. dico in
puni conũte et ita facit qui nulla pͥccca relinquit impunita. quiaut homopenitenspu
nit. uł ds̃ undex punit. uł ita. Est quedã iniquitas. quã quifacit: eĩ ñmiseret᷑ ds̃ adsalu

Expanded text:
Nonne postea mulieres redeuntes a monumento adoraverunt eum, et pedes ejus tenuerunt? Sed hic agit tuus. Hoc ideo dico, quod nondum ascendi ad Patrem meum, utique in corde tuo, quia nondum, postquam vidisti me mori, credis me Patri aequalem. Attende quibus gradibus ascendit. Coepit enim ab infirmitate, , Gl. int., Cassiod. quia infirmae sunt omnes, ut omnes congregentur ad nuptias. Dico, intpuni, converte. Et ita facit, quia nulla peccata relinquit impunita, quia vel homo poenitens, vel Deus judex punit. Vel ita, est qu
Abbreviated transcription (Latin):
cula ẽ hꝑccit: qd necessario petamus ostendit. Acq eiũ cessant inimiant̃i diablectali
Suggestionib. tẽptationib. quib co laqueis itretut cum ad huc int̾tauiun. Et no¬
ta qͦ. iiii. sunt gn̾a adũsarioꝵ que hic distinguntur .s. inimici quino cendiuotũ hñt
nec tñ hatdenter appetunt. insurgentes quiiam cõmotietaĩo ꝑati sitra. Oꝑartes qͥ
iamdurata m̃te scelus oꝑe complent. Uiti sanguinum qui non solum contumelias

Expanded text:
cula est, hoc petit. Quod necessario exspectamus ostendit. Neque enim cessant inimici nostri, diabolusuggestionibus, tentationibus quibuscunque laqueis irretire, cum adhuc in terra vivimus. Et nota quod quatuor sunt genera adversariorum, quae hic distinguuntur, scilicet inimici qui nocendi votum habent, nec tamen hoc ardenter appetunt; insurgentes qui jam commoti et animo parati sunt; operantes, qui jam dura mente scelus opere complent; viri sanguin
Abbreviated transcription (Latin):
delectat loquendo foris exire timidus est. ⁊ ͣ foris est ꝗ amat mittetur. ints ext̃i. De int̾iorib gͦ¬

Expanded text:
tui . Quem vero delectat loquendo foras exire tumidus est: et quia foris est quod amat, mittetur in tenebras exterioretui . Quem vero delectat loquendo foras exire tumidus est: et quia foris est quod amat, mittetur in tenebras exteriore
Abbreviated transcription (Latin):
hiuꝰ uite non subsistent. quia inhiis miseriis impatientes cadent .i. deficient quasbonipatient̃
dicat. non dirigetur interra .i. in hacutta. uir linguosus namq amat m̃dacia. non cauet quid
loquatur. iõq non potest fieriut dirigatur. Qui ergonult dirigi: mag̃oportet audire quãloqui.
sicut iacobus ait. Sit om̃is homo uelox adaudiendum. tar. au. ad .lo.⁊ .t. a .i. Nam siquisũa
dicat. s pret̃ necitatem: uir linguosus:. ꝑfectius igitur eẽt: om̃s audire sponsum ut iohs. qui ñ¬
tm̃ gaudebat quia docebat: quam quia audiebat ait. Amicus sponsi ffat & audit. ⁊ gaudiogau¬
det ꝓpt̃ uocem sponsi. s pp̃ imꝑtios necẽeest lo qui aliqñ ut doceantur. Qui ergo uult semꝑ docere:
semꝑ uuit imꝑitos hr̃e quos doceat. Gaudium ergosit taciturnitatis ⁊ sponsum audiendi inuo¬
luntate. Uox doctrine sit innecitate.: ⁊ ita non erit uir linguosits quĩ dirigetur. Intus audiend̾

Expanded text:
uli non subsistent, quia in his miseriis impatientes cadunt, id est deficiunt, quas boni patienter dicat: non dirigetur in terra hac, id est in hac vita. Vir linguosus namque amat mendacia, non cavens quid loquatur. Ideoque non potest fieri ut dirigatur. Quisquis ergo vult dirigi, magis oportet audire quam loqui, sicut Jacobus ait: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum . Nam si quis vera dicat, sed praeter necessitatemtantum gaudebat quod docebat, quantum quia audiebat, ait: Amicus sponsi stat, et audit, et gaudio gaudet propter vocem sponsi . Sed propter imperitos necesse est loqui aliquando ut doceantur. Qui ergo semper vult docere, semper vult imperitos habere quos doceat. Aug. Gaudium ergo sit taciturnitatis, et sponsum audiendi in voluntate vox doctrinae sit in necessitate, et ita non erit vir linguosus, qui nunquam dirigitur. Intus audiendum
Abbreviated transcription (Latin):
sson enimoĩna uͥq dici aut possunt aut debent. Ideo q ibi non dixit qualis caritas. sibi
decininauit u addidit. de corde puro. ⁊ conscĩabona. ⁊ fide non ficta. purum aut̃cor est in
int̃ malos. hec autem caritas xꝑo nos compaginat. ꝑ caritatem namq quasi uius homo est
suscipit. Ipsa enim ꝓom̃ib uerbo fungitur. dicens ppede. calcas me. ⁊ ꝓmanu: uulnastime.
Ita ⁊ xp̃c qui est caput: ꝓ membris loquitur cum quib unumẽ. carttas enimunum nos facit
cum xꝑo. Siue ergo caput loquatur sine membra :i. siue ꝗ dicitur capiti conueniat siue mẽ-¬
bris. xꝑc loquitur. s muoce eius quisq agnoscat siã. tanquã herens inxꝑicorꝑe. Aliqũenĩ¬

Expanded text:
Non enim omnia ubique dici, aut possunt, aut debent. Ideoque ibi non dixit, qualis charitas sed ibi Non enim omnia ubique dici, aut possunt, aut debent. Ideoque ibi non dixit, qualis charitas sed ibi determinavit ubi addidit, de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta. Purum autem cor in chinter malos. Haec autem charitas nos Christo compaginat. Per charitatem namque, quasi unus homo est suscipit. Ipsa enim pro omnibus verbo fungitur, dicens pro pede: Calcas me; et pro manu: Vulnerasti me. Ita et Christus, qui est caput pro membris loquitur, cum quibus est unum. Charitas enim unum facit nos cum Christo. Sive ergo caput loquatur sive membra, sive quod dicitur capiti conveniat, sive membris Christus loquitur; sed in voce ejus quisque agnoscat suam, tanquam haerens in Chr
Abbreviated transcription (Latin):
psalmus iste obscurus. Sunt enim in scripturis sc̃is ꝓfunda mistĩa. que adhoc abscõ¬
duntur:. neuilescant. ad hoc queruntur ut ex̾ceant. ã q̃ hoc aꝑuinitur ut pascant s crip¬
tuta enun sacta si nusquã aꝑta cẽt: non te pasceret. sinisquã octulta: non teȩt̃ceret. Hictñ non ali¬
a dicuntur quam manus psalis dicta sunt si cadem. licet diu̾so moddo.: quia oportet sepius cõmenio¬
tari ꝗmundus cogit obliuisci. Idõ uõ diuina multiplicũ dicta sunt: ut uarietas locutionis fasti¬
dium tolłet u̾itatis. Nlud autẽ dequo hic et in alus psalmis tractatum÷ caritas uero amor est
finnt dicens. finis p̃cepti est caritas. detorde puro. ⁊ conscientia bona. et fide nonficta. Ali uo
quasi nescientib soquensait. finis legis est caritas. ⁊ nondicit ibi. que caritas. quia alibi ddix̃.

Expanded text:
Psalmus iste subobscurus est. Sunt enim in Scripturis sanctis profunda mysteria, quae ad hoc absconPsalmus iste subobscurus est. Sunt enim in Scripturis sanctis profunda mysteria, quae ad hoc absconduntur, ne vilescant; ad hoc quaeruntur, ut exerceant; ad hoc aperiuntur, ut pascant. Scriptura enim sacra si nusquam aperta esset, non te pasceret; si nusquam occulta, non te exerceret. Hic tamen non alia dicuntur quam in aliis psalmis dicta sunt, sed eadem, licet diverso modo. rari quod cogit mundus oblivisci. Ideo etiam divina multipliciter dicta sunt, ut varietas locutionis, fastidium tolleret veritatis. Illud autem de quo hic et in aliis psalmis tractatur, est charitas; charitasfinit dicens: Finis praecepti est charitas, de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . Alibi vero quasi scientibus loquens dicit: Finis legis est charitas : et non dicit ibi quae charitas, quia alibi dixit.
Abbreviated transcription (Latin):
amalo. ꝗ⁊̃ iboni fugiunt. s malum capit bonos non adinteritum. quia modo ⁊ anima corona¬
tur. ⁊ in pͥosterum caro reꝑabitur. malos uero capit adint̃itum. quia in miseriis non subsistent. ꝗ ñ
fit mopi. qui et si capitur malis: non tr̃m int̃itu. flagellat enimds̃ om̃em filium quem recipit. ħ
mala netosunt malis. s ideficturo. Cognoui ego qđ illi non p̃uident. s. quia ds̃ tandem fa¬
bomi liberati sunt. ⁊ de imicis undicati: non sibidant. s deo. unde et habitabunt cũ eo .q. d. ⁊licet
boni modo sint afflicti: u̾mt̃n iusti ꝯfitebuntur: hic int̾ grauia. ꝗ quid̃ laudabiliꝰest ⁊ maxime
dirigit. ⁊io: ibi eis requies: ubi cor hñt. Uñ addit. ⁊ habitabunt hii quib male erat inuultu su¬
⁊ tunc decer so sudore finttisq laborib: ꝑ dñm lecicia implebuntur. ⁊ iõ: nicħ timetur ab eis in
ñe clamaui adte. Tctulus ꝓsalmus dauid¬

Expanded text:
am et boni fugiunt; sed malum capit omnes bonos, non ad interitum, quia modo et anima coronatur, et in posterum caro reparabitur. Malos vero capit ad interitum, quia in miseriis non subsistent; quod non fit inopi, qui etsi capitur malis, non tamen in interitum. Flagellat enim Deus omnem filium quem recipit . Haec mala modo sunt malis, seboni liberati sunt, et de inimicis vindicati, non sibi dant, sed Deo. Unde et habitabunt cum eo; Cassiod. quasi dicat: Et licet boni modo sint afflicti, verumtamen justi confitebuntur, hic inter gravia, quod laudabilius est; et maxime dirigit. Et ideo ibi in eis requies, ubi cor habent. Unde addit: Et habitabunt. Hi quibus male erat in vultu sut, videbunt, et tunc deterso sudore finitisque laboribus, perenni laetitia implebuntur. Et ideo nihil timetur ab eis inne, clamavi. Titulus. Psalmus David
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗa iusto correptus sꝑnet falsos laudatores ibi. Corripiet⁊c̃. In ꝑsona ergo hominis pecas cirtũ¬
uoci met qñ: cum clama uero adte. intentione cordis: Nundum finitus est clamor. quia nundũ
⁊ iõ odñe orõ mea igne caritatis incensa Dirigatur in conspectu tuo sicut incensum.i. bo¬
nusodor. in cuiis figura sicut it uetilege incensum dicebatur offerri in odorẽ suauitatis deo.
.i. placeat tibuit sacrificium ꝗ inuet̾ilege uesꝑe offerebatur. ꝗ erat acceptabilius. quia figura

Expanded text:
usto correptus, spernet falsos laudatores, ibi, corripiet, etc. In persona ergo hominis peccatis circumvoci meae; quando? Cum clamavero ad te intentione cordis. Nondum enim finitus est clamor, quia nondum iod. igne charitatis incensa dirigatur in conspectu tuo sicut incensum, id est sit tibi incensum, id est bonus odor, in cujus figura in veteri lege incensum dicebatur offerri in odorem suavitatis Deo .est placeat tibi, ut sacrificium quod in veteri lege offerebatur, quod erat acceptabilius , quia figura