comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod et ipsum dñm. et angłos
in humanas uidemus mutasse
formas. ut metus uudentibus
tecigit hoc labia tua: et aufert
iniquitates tuias et pecata tua
purgat. Aquila. Ecce tetigi
hoc labia tua: et recedec iuiqui¬
ras tua. et peccatum tuum ꝑ¬
ꝓtrrabitur. Eeteri interptetes.
in aquile uerba consentiunt.
Primum necelle est ut labia
nostra tangantur: demde cũ
tacta fuerint. fugetur iniqui¬
catis nr̃is: audimus uotem do¬
mint dicentis. Quem ntitant
Et respondemus. Ecce ego: mit¬

Expanded text:
quod et ipsum deum et angelos quod et ipsum deum et angelos in humanas uidimus mutasse formas, ut metus uidentibus tetigit hoc labia tua, et auferet iniquitates tuas, et peccata tua purgabit. Aquila: Ecce tetigit hic labia tua, et recedet iniquitas tua, et peccatum tuum propitiabitur. Caeteri Interpretes in Aquilae verba consentiunt. Primum necesse est, ut labia nostra tangantur: Deinde cum tacta fuerint, fugetur iniquicatis nostris audibimus uocem domini dicentis: quem mittam? et respondebimus: ecce ego, mit
Abbreviated transcription (Latin):
calculo sepphora filrara circura¬
cidit÷ et iħc ppłm purgat a iu¬
tiis: et de hoc in apochalypsi do¬
minus pollicetur iurcentibus
ut accipiant calculum. et scriba¬
tur super eum nomen nouũt
qui ppe quem nos carbuncu¬
lura interpretamur. genus est
lapidis fulgidi atq lucerts:
quem etiam in duodecu lapi¬
dibus inuenimus. Siue igtt᷑
calculum siue charbunculum:
lapidem accipimus. In calcu¬
lo diuini sermonis ueritas et ri
gor: in charbunculo lucens doc¬
trina et manifesta monstrat᷑.
Eloquia enim dñt eloquia cas¬
ta: argentum igne probatut.
purgatum septuplum. Et ali¬
bi. Mandatum dñt lucidum:
illuminans oculos. Quod au¬
tem att. in manu habebat car¬
bonem: manun intelligamis
opationem. ut ibi. In manu lui¬
gue. mors et uita. Et in psalmo.
Caderit in manu gladii. aut
certe uere mantis apparutt: ut
ꝑ si militudinem humane for¬
me dura manus cernttur por¬
rigentis. ꝓphã non tuncat. iit᷑

Expanded text:
calculo Sephora filium circumcalculo Sephora filium circumcidit: et Jesus populum purgat a vitiis: et in Apocalypsi Dominus pollicetur vincentibus, ut accipiant calculum et scribatur super eum nomen novum. quippe, quem nos carbunculum interpretamur, genus est lapidis fulgidi atque nitentis, quem etiam in duodecim lapidibus invenimus. Sive igitur calculum, sive carbunculum lapidem accipimus, in calculo divini segor, in carbunculo lucens doctrina et manifestamonstratur; eloquia enim domini eloquia casta, argentum igne probatum terrae, purgatum septuplum et alibi: mandatum domini lucidum, inluminans oculos. quod autem ait: in manu habebat carbonem, manum intellegamus operationem, ut ibi: in manu linguae mors et uita et in psalmo: cadent in manu gladii. aut certe uere manus apparuit, ut per similitudinem humanae formae, dum manus cernitur porrigentis, propheta non timeat; iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
si sinc holocaustorum. Quan¬
tum autem ad mysticos intel¬
lectus. ille ci ignis inticitur quc̃
iheremyas ferre non poterat:
qui cum anime nr̃e archaria
perietrario ita nos dissolutt: tta¬
in nouo a ueteri homine exco¬
quit: ut in illam uocem possi¬
mus crumpere. Uiuo autem
iam non ego: sed gr̃a dei que in
me est. Forcipes quoq scdm int̃¬
preces ceteros licet in sacerdota¬
li scmꝑ suppellectili fuerint. di¬
uersas grãs debemus accipere:
quib multipharie et mutts
modis olim deus patrib nr̃is
loquittus est in ꝓphctis. Quia
it hebrco pro carbone calculus
legitur. ccteris quoq suꝑ hoc cõ¬
son antibris: iudetur michi
sermio diuinus. calculi appellatti¬
one significari. Sicut enim cal¬
culus genus est lapidis dirrisli¬
nui et roturdi. et oran purita¬
te lerussirat. tra sermo det. qui ne¬
q hereticoꝵ neq omnium ini¬
micoꝵ potest coraradictionib
cedere. calculus dictirir. De hoc

Expanded text:
si sive holocaustorum. Quansi sive holocaustorum. Quantum autem ad mysticos intellectus, ille eis ignis mittitur, quem Hieremias ferre non poterat, qui, cum animae nostrae arcana penetrarit, ita nos dissoluit, ita a ueteri homine in nouum excoquit, ut in illam uocem possimus erumpere: uiuo autem iam non ego, sed gratia dei, quae in me est. forcipes quoque secundum interpretes ceteros, licet in sacerdotali semper suppellectile fuerint, diuersas gratias debemus accipere, quibus niultifarie et multis modis olim deus patribus nostris locutus est in prophetis. quia in Hebraeo pro \'carbone\' \'calculus\' legitur ceteris quoque super hoc consonantibus, uidetur mihi sermo diuinus calculi appellatione signari. sicut enim calculus genus est lapidis durissimi et rotundi et omni puritate leuissimi, ita sermo dei, qui neque hereticoersariorum potest contradictionibus cedere, calculus dicitur. De hoc
Abbreviated transcription (Latin):
non tam sexum significari. qͣm
ydioma lingrie sonare. Si quidẽ
ipte deus inuisibilis et incorrrp¬
tibilis. omnib pene linguis pro¬
fertur genere masculino: et cũ
in cum nor cadat sexus. illorũ
quoq puis licet. attamen coargi¬
endrs error. qui in orationibus
et oblatiorbus suis auderit di¬
cere. qui sedes suꝑ cherubyn et
seraphyn. Nam suꝑ che¬
rubyn scriptum est sedere
deum. ut ibi. qui sedes suꝑ
cheruibyn oster dere suꝑ
leraphyn uero sedere dra.
nulla scriptura comineino¬
rat: eo ne ipsa quider seraph¬
yn circa deum stantia excepto
presenti loco. in scripturis scĩs¬
omnib non inuenimus. Lxxͣ.
Et in mami habebat carbonẽ.
quem forcipe acceꝑat de altari:
et tetigit os meum. Aquila
forcipe quent acceꝑat de altari
et tecigit os meum. S ymia¬
chus. Et in manu eius calcu¬
lus ra fcrcipibus quem sump¬
serat de altari: et tenigit os me¬
um. Quantum ad hẏstoriam
ꝑtinet. uidetur deus sedere in
templo ihrlm: et ante eum de

Expanded text:
non tam sexum significari, quam idioma sonare linguae; siquidem ipse deus inuisibilis et incorruptibilis omnibus paene linguis profertur genere masculino, et cum in eum non cadat sexus. illorum quoque, pius licet, attamen coarguendus error, qui in orationibus et oblationibus suis audent dicere: \'qui sedes super cherubim et seraphim\'. nam et super cherubim scriptum est sedere deum. ut ibi: qui sedes super cherubim, ostendere, super seraphim uero sedere deum nulla scriptura commemorat, et ne ipsa quidem seraphim circa deum stantia excepto praesenti loco in scripturis omnibus inuenimus. 18.Et in manu habebat carbonem, quem forcipe acceperat de altari, et tetigit os meum. » Aquilforcipe, quem acceperat de altari, et tetigit os meum. » Symmachus: « Et in manu ejus calculus in forcipibus, quem sumpserat de altari, et detulit ad os meum. » Quantum ad historiam pertinet, videtur Deus sedere in Templo Jerusalem, et ante eum de
Abbreviated transcription (Latin):
ephod. Quod quare alibi int̃¬
pretari noluerint. et alibi int̃¬
precatum reliqueruit. non ẽ
mei iudicii: cum hoc ipsum ĩ
pluribus fecerint: ut que alii
aliter atq aliter expresserant:
nouissime tͣnslationis uerita¬
te lassau. ipsa hebrea posuerĩt.
Aquila autera. id quod illi

Expanded text:
ephod. quod quare alibi inteephod. quod quare alibi interpretari uoluerint et alibi ininterpretatum reliquerint, non est mei iudicii, cum hoc ipsum in pluribus fecerint, ut, quae alibi aliter atque aliter expresserant, nouissime translationis uarietate lassati ipsa Hebraica posuerint. Aquila autem id, quod illi
Abbreviated transcription (Latin):
plura. Totus exodi liber. Hac ues¬
tium plenus est spete. Nam et ĩ
fine eiusdem uoluminis scribi¬
tur. Et fecio omnis sapiers in
oꝑib stolas scõꝵ que sunt aa¬
ron s̃acerdotis. sicrit precepit do¬
minus moysi: ec fecerunt suꝑ¬
humerale de auro et iacincto
eo purpura et cocto eo bẏsso ro¬
torta. Sed quia in exodo pre
ti tantum ut fiat. et postea fac¬
tum refertur. non tamen eo dã¬
ron uestitus inducitur. in leui¬
tico quomodo sacerdotalibus
uestimentis inditius fuerit ex¬
plicatur. Et applituto moyses
alaron et filtos eiul. et lauit eos
aqua: et uestiuit eura turca.
et curcit eum zona. ⁊ uestiuit
runicalem. sine subcuncara.
qua subteruesitais est possumꝰ
interpretari. Et imposuit ei
inquit suꝑhumerale. ec curxit
eum scdm facturam suꝑhime¬
ralis: ec cortexit eam in ipso.
raerale tirigi: quomodo samu¬
el ephodbar illo nescio quo a¬
ge butur. Sed ne te longuis
thraam: hanc habet sententi

Expanded text:
plura? totus Exodi liber hac uesplura? totus Exodi liber hac uestium plenus est specie. nam et in fine eiusdem uoluminis scribitur: et fecit omnis sapiens in operibus stolassanctorum, quaesuntAaronsacerdotis, sicut praecepit dominus Moysi. et fecerunt superhumerale de auro et hyacinth.o et purpura et coccino et bysso retorta. sed quia in Exodo hoc  tantum, ut fiat, et postea factum refertur, non tamen eo Aaron uestitur, in Leuitico. quomodo sacerdotalibus uestimentis indutus fuerit, explicatur: etadplicauitMoyses Aaron et filios eius et lauit eos aqua et uestiuit cum tunica et cinxit eum zona et uestiuit unicalem\' siue \'tunicam, qua subter uestitus est,> possumus interpretari — et inposuit ei, inquit, superbumerale et cinxit eum secundum facturamsuperhumeralisetconstrinxiteaminipso. merali cingi, quomodo Samuhel ephod bad illo nescio quo cingebatur. sed, ne te longius traham, hanc habeto sententia
Abbreviated transcription (Latin):
non Habetur. quando dauid fu¬
giens saul. uenit ad achimelech.
et gladium postulauit ditens:
uide si est ad manum tuam lan
mea: responditq sacerdos et di¬
xit eiͥ ecce gladiis golyath ali¬
enigene quem ꝑcussesti inual¬
le erebynti. et hic inuolutus
est uestimento post ephod in sa¬
crario: uttq ephod conditum
seruabatur. Hoc quoq quod ñc̃
posuimus. ubi sculpale et confla
legitur: licet idolum sit: ta¬
men quia ꝑerrorem religio pti
et theraphyn insigne conficitur.
Theraphyn quid sit. si spatiũ
dictandi fuerit: ꝓsequemur. nc̃
interim de ephod ut cepimus
explicandum est. In exodo ubi
moysi precipitut. uc sacerdota¬
lia iubeat fieri uestimenta: post
cecera legrair. Et he stole quas¬
facient: pectorale ec suꝑhume
nos posuirnus suꝑhumerale: in
mentum ueniat. Dinde iun¬
gitur. Et hii accipient aurũ
ec iacirctum et purpuram et
coccum et byslum: ec facient
suꝑhumerale de bysso torca o¬
pus texcile uarium. Et quid

Expanded text:
non habetur quando David funon habetur quando David fugiens a Saul, venit ad Abimelech, et gladium postulavit, dicens: « Vide si est ad manum tuam lancmea: respondensque sacerdos dixit: Ecce gladius Goliath alienigenae, quem percussisti in valle Terebinthi, et hic involutus est vestimento post Ephod in sacrario » : utique Ephod conditum servabatur. Hoc quoque quod nunc posuimus, ubi sculptile atque conflatile legitur: licet idolum sit, tamen quia per errorem religio putaet Theraphim insigne conficitur. 4. Theraphim quid sit, si spatium dictandi fuerit, prosequemur. nunc interim de ephod, ut coepimus, explicandum est. in Exodo, ubi Moysi praecipitur, ut sacerdotalia iubeat fieri uestimenta, post cetera legitur: ethae stolae, quasfacient. pectorale et superhumnos posuimus \'superhumerale\', iuestimentum. deinde iungitur: et hi accipient aurum et hyacinthum et purpuram et coccinum et byssum et facient superhumerale de bysso torta, opus textile uarium. et quid
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicitur sculptile atq conf¬
latile. fecit mycha ephod et
theraphyn: sicut ex sequertib
approbatur. Et responderunt
quuinq uri qui abierant con¬
sidare terram: et dixerunt ad
fratres sios. Ecce nostis quia est
in domibus istis ephod et thera¬
phyn: sculpule atq conflatile
Et post mutta que in medio p̃¬
termisisti: et ascenderunt ir¬
quit quitiq uiri et irruerunt
illuc. et sumpserunt sculptile
et conflatile. ephod et theraphyn.
et sexcenti uiri qui cinncti erãt
uasis bellicis: et hi ingressi sũt
donum mycha: et sumpserũt¬
secura sculpule et conflatile.
ephoa et theraphyn. Coargu¬
it igitur coꝵ oprruonem: qui
ut indissolubilem facerent q̃sti¬
onem. ephod̃ argenteum puta¬
uerunt. Illud breuiter atteri
de: quod numqͣm risi in sacer¬
docro nominetur. Namet sa¬
muel qui illo circtus refert᷑
ierites fuit: et sacerdotis normã¬
ob dignitatis sue insigne porta¬
bat. Et quod in latinis codicib

Expanded text:
quod dicitur sculptile atque confquod dicitur sculptile atque conflatile, fecit l\'licha ephod et teraphim, sicut ex consequentibus adprobatur: et responderunt quinque uiri, qui abierant considerare terram, et dixerunt ad fratres suos: ecce nostis, quia est in domibus istis ephod et teraphim et sculptile et conflatile. et post multa, quae in medio praetermisisti: et ascenderunt, inquit, quinque uiri et inruerunt illuc et sumpserunt sculptile atque conflatile et ephod et teraphim. et sexcenti uiri, qui cincti erant uasis bellicis, ingressi sunt domum Micha et sumpserunt sculptile atque conflatile et ephod et teraphim. coarguitur igitur eorum opinio, qui, ut indissolubilem facerent quaestionem, ephod argenteum putauede, quod nunquam nisi in sacerdotio nominetur. Nam et Samuel qui illo cinctus refertur, Levites fuit, et Sacerdotes Nobe hoc dignitatis suae insigne portabant. Et quod in Latinis codicibus
Abbreviated transcription (Latin):
u quo mycha de monte efraym
scribitur mille tentum argeriti
sydos matri. quos illa uouerat
reldidisse: eamq sculptile in¬
de fecisse conflatile: et adais. hec
post modicum uocari ephod et
theraphyn: cum utiq si rona
sit. aut uestimenti genus. screlp¬
tile atq conflatile uestimentũ¬
esse non possit. agnosco erro¬
rem penc omnium launorura.
putantium ephod et theraphyn
que postea nommnartur. de hoc
argento quod in ycha matri de¬
derat fuisse conflata: cum in scͥp¬
tura sic referatur. Et accepit
mater cius haui dubium qͥni
myche. argeritum: et dedit illo
conflatori. et fecit illud sculp¬
tile: atq conflatile fuit in do¬
mo myche: et uir mycha domꝰ
eius der. et fecte mycha ephoa et
theraphyn. et impleuit rrianũ
unus de filiis suts: et factus
est ei in saterdotem. Si autern
pritas ea que suꝑts appellata
sunt sculpale atq conflatile.
ephod et theraphyn deinceps
nominari: disces esse non eadẽ.
Siquidem post matris ydolura.

Expanded text:
in quo Micha de monte Ephraim in quo Micha de monte Ephraim scribitur mille centum argenti siclos matri, quos illa uouerat, reddidisse eamque sculptile inde fecisse atque conflatile. et addis haec post modicum uocari ephod et teraphim, cum utique, si zona sit aut uestimenti genus, sculptile atque conflatile esse non possit. agnosco errorem paene omnium Latinorum putantium ephod et teraphim, quae postea nominantur, de hoc argento, quod Micha matri dederat, fuisse conflatum, cum scriptura sic referat: et accepit mater eius — haud dubium, quin Michae — argentum et dedit illud conflatori et fecit illud sculptile et conflatile; et fuit in domo Michae et uirMicha et domus eius domus dei; et fecit ephod et teraphim et inpleuit manum unius de filiis suis et factus est ei in sacerdotem. si autem putas ea, quae superius appellata sunt sculptile atque conflatile, ephod et teraphim deinceps nominari, disce esse non eadem, siquidem post matris idolum.
Abbreviated transcription (Latin):
ec syrus: et mortificauit ipse
sacerdotes dñi: et occidit in illo
die treccntos quinq uiros. si
ue in hebreo legitur octoginita qͥn¬
q ÷ omnes portantes ephod. et nõ¬
bath. Cuutatem sacerdotum oc¬
cidit in ore gladii auirousq ad
mulierem: ab infante usq ad
nutrientem: et utulum et asi¬
nam et ouem in ore gladii: et
saluatus est unus filuis achy¬
melech. filii achitob. et nomen
ei abiathar: et fugit post daiid
Non me teneo: qum problema¬
tis ordine responsionem preue¬
re dixerim: in sequentib desces.
Illud quoq quod sequitur. adai¬
disti. Et factum est cum sugẽt¬
abtathar filius achymelech ad¬
dauid: et ipse cum datnd in se¬
ceila descendit. habens ephod
in manusua. Et renuntiatũ
est saul: quia uenit dauid in
secella. ubi cum regis aduentus
et ciuitaus timeretur obsidio:
dixit dauidad abiathar. Defer
ephod dñt. Hec sunt que de reg¬
noꝵ libro excerta ꝓponens. ad
uolumen iudicum tnͣscendisti:

Expanded text:
ec Syrus mortificauit ipse ec Syrus mortificauit ipse sacerdotes domini et occidit in illa die trecentos quinque uiros — siue, ut in Hebraeo legitur, octoginta quinque —. omnes portantes ephod. et Nonbat, ciuitatem sacerdotum, occidit in ore gladii a uiro usque ad mulierem. ab infante usque ad nutrientem et uitulum et asinum et ouem in ore gladii. et saluatus est unus filius Achimelech, filii Achitob, et nomen ei Abiathar et ! fugiit post Dauid. Non me teneo, quin- problematis ordinem responsione praeueita dixerim, in sequentibus disces. illud quoque, quod, sequitur, addidisti: et factum est, cum fugiretAbiathar, filiusAchimelechadDauid etipse cumDauid inCei- i la descendit habens ephod in manusua. etrenuntia- i tum est Saul. quia uenit Dauid in Ceila. ubi cum regis aduentus et ciuitatis timeretur obsidio, dixit Dauid ad Abiathar: \' defer ephod domini. haec sunt, quae de Regnorum libro excerpta proponens ad uolumen Iudicum transcendisti,
Abbreviated transcription (Latin):
spectum dñi cinctus ephod bar:
et disploidam habebat pusillã.
qͣm fecerat ei matersiia: et affe¬
rebat ei matet sua de diebus ĩ
dies: cum ascenderet cum uiro
suo sacrifteare sacrificiũ dier̃.
Itaq queris quia sit ephod bar.
quo fitturus ꝓpha pretingit᷑:
utrum ne zona. anut quidam
pitant thuribulum uel ge¬
nus aliquod uesumerta sit:
et si uestis est. quomͦ ea cingi¬
a: et post ipsum ephod. qua¬
re adiungitur ei bar. In scquẽ¬
tib quoq legisse te scribis.
uenit homo dei ad heli: et cucit
ci. Hec dicit dñs. Manifeste os¬
tendi me ad domã patril tui.¬
cura elsent in terra egypti ser¬
uientes in domo pharaonis. et
clegi dorum patris tui ex om̃i¬
bus tribub isrł mͥ insacerdo¬
nium: ut ascenderent ad alta¬
re meum. et incenderent incẽ¬
sum et portarent ephod. Torũ
de illo loco exempla sumpststi:
in quo doec ydumeus uissure¬
gis interferit sacerdotes. Et con¬
ucrlus est inquit scripura do¬

Expanded text:
spectum domini cinctus ephod bad spectum domini cinctus ephod bad et diploidam habebat pusillam, quam fecerat ei mater sua et afferebat ei de diebus in dies, cum ascenderet cum uiro suo ad sacrificare sacrificium dierum. itaque quaeris, quid sit ephod bad, quo futurus propheta praecingitur, utrumne zona an, ut quidam putant, turabulum uel genus aliquod uestimenti sit. et si uestis, quomodo ea cingitur? et post ipsum ephod quare adiungitur ei bad? in sequentibus quoque legisse te scribis, ubi uenit homo dei ad Heli et dicit ej: haec dicit dominus: manifeste ostendi me ad domum patris tui,essent in terra Aegypti seruientes in domo Pharaonis, et elegi domum patris tui ex omnibus tribubus Israhel mihi in sacerdotium, ut ascenderent ad altare meum et incenderent incensum et portarent ephod. totum de illo loco\' exemplar sumpsisti. in quo Doec Idumaeus iussu regis interfecit sacerdotes: et conuersus, inquit scriptura, Do
Abbreviated transcription (Latin):
sale condiatur. Uerura totus
in tractatib occuparis. Nichil
michi scribis. nisi quod me dor¬
queat: et scripturas legere cora¬
pellat. Demiq de re famosissi¬
ma questione ꝓposeta. postulas¬
a. ut quid sentirem statim re¬
scriberem: quasi uero pharile¬
oꝵ teneam cathedrara: ut quo¬
tienscumq de uerbis hebreis
uirgium est. ego arbiter ut li¬
ui soquesier exposcat. Non sunt
suaues cule. que non explace¬
ant et reloleant: quas non cõ¬
dit apitiis: in quib nichil de
magistrorum riuus temporis
iure suflumat. Sod quia uator.
et internuntius sermoris nr̃i.
redire festinat. remi grandem
celerius dicto quam debeo: licet
necessaria sint uerba qͣm sensus
quia si eloquentiam querimꝰ.
demostenes legerons aut nilliꝰ
si sacramenta diuina: nostri co¬
dices qui de hebreo in latinũ
non bene resonant ꝑuidendi.
In fronte eplẽ tue posueras. qͥd
sibi uelit quod in regnorum
libro primo scriptum est. et sa¬
muel puer scriuebat ante cõ¬

Expanded text:
sale condiatur. uerum tute sale condiatur. uerum tute in tractatibus occuparis, nihil mihi scribis, nisi quod me torqueat et scripturas legere conpellat. denique heri famosissima quaestione proposita postulasti, ut, quid sentirem, statim rescriberem; quasi uero pharisaeorum teneam cathedram, ut, quotienscumque de uerbis Hebraicis iurgium est, ego arbiter et litis sequester exposcar. non sunt suaues epulae, quae non et placentam redoleant, quas non condit Apicius, in quibus nihil de magistrorum huius temporis iure suffumat. sed quia uector et internuntius sermonis nostri redire festinat, rem grandem celerius dicto, quam debeo, licet non tam necessaria sint uerba quam sensus, quia, si eloquentiam quaerimus, Demosthenes legendus aut Tullius est, si sacramenta diuina, nostri codices, qui de Hebraeo in Latinum non bene resonant, peruidendi. In fronte epistulae tuae posueras, quid sibi uelit, quod in Regnorum libro primo scriptum est: et Samuhel puer seruiebat ante con
Abbreviated transcription (Latin):
a dr̃o. et ille sepulchrum aua¬
rine reliquit. et ille consuete
cosurit. non sunt. Unde ꝓpha
purgatus a tutiis. ausus est di¬
cerc ecte ego sum: licet in latinis
codicibus ꝓpter interpretum ua¬
rietater. sum. non sit appositũ.
Quidam obserriandum putãt
si sermo dicatur. quod est gre
am uolurit. ut quicumq mit¬
tantur. et ꝓph̾e suic partter et
apłt̾: ad quos uero mittentis ser¬
mo non ponitur. tartum ꝓph̾a
sit. Quod ego suꝑfluum pnto.
Et quta semel ad tractatum hit¬
its uocabuli uenimus: scien¬
dum sylam collegam pauli
tcum eo non nullas eptelas scri¬
bit: ec uitiose siluanus legit᷑
prosyla: cum siluantm ir
apłoꝵ actib non legimus.
officiũ
est de re
familiari. aut de
chotidiania conuersatione ali¬
quuid scribere. et quod ammodo
absentes utter se ꝑtelentes ficri.
dum nittuo aut uelinit aut
gestum sit nuncient. licet int̃¬
dum confabulationis ⁊ue. ta¬
le conuiuium doctrine quoq

Expanded text:
a Domino, et ille sepulcrum avaa Domino, et ille sepulcrum avaritiae reliquit, quit, et iste suae eo sunt, non sunt. Unde Propheta purgatus a vitiis ausus est dicere: Ecce ego sum: licet in Latinis codicibus propter Interpretum varietatem, sum, non sit appositum. Quidam observandum putant, si\' sermo dicatur, quod est Graeam nolunt, ut, quicnmque mittantur, et prophetae sint pariter et apostoli, ad quos uero mittentis sermo non ponitur, tantum prophetae sint; quod ego superfluum puto. et quia semel ad tractatum istius uocabuli uenimus, sciendum \'Silam\', collegam Pauli,ici, qui cum eo nonnullas epistulas scribit; et uitiose \'Siluanus\' legitur pro \'Sila\', cum Siluanum in apostolorum Actis nOlI legimus. officium est de re familiari aut de cotidiana conuersatione aliquid scribere et quodammodo absentes inter se praesentes fieri, dum mutuo, quid aut uelint aut gestum sit, nuntiant, licet interdum confabulationis tale conuiuium doctrinae quoque
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ħyeraps tͣnsiit: pluuia ab¬
utt sibi. Quando crara arura
in cogitatione trarquillita¬
tis consistit: quando supra
petram fundata est. et fides eiꝰ
atta radier fixa est. uruersi
temptationum fluctus sibi ꝑ¬
transeunt: et ei non ꝑtͣnserint
qui temptatir. Nocandum
autem. quom ad id quod do¬
minus dixerat. quera mittã
et quis ibit nobis. ꝓpħa ex par¬
te responderit. erce ego mitte
me: et de sequertu tacuerit.
intelligens nullum hominẽ
dignum esse qui deo perge¬
ret: ec omme iter sirm. enis
faceret esse qui muteret. Quã
humilitatem dñs aduercens
quod se sedĩs putaret indig
et theodorion. Ecce adsum:
mitte me. Syminachus. Ec¬
ce matte me. Deus qui uocat
ea que non surt. quasi sinit.
et qui dixit ego sura qui sũ.
et alibi. qui est miste me. quos¬
cumꝙ uocauerit. staum facit
subsistere: daretq sattis exemplis
in iuuente matheo etingelista.
et lazaro quatriduano iam mor¬
io: qui statim ut uocati sunt

Expanded text:
yems transiit, pluvia abyems transiit, pluvia abiit sibi . Quando enim anima in cogitatione tranquillitatem sentit, quando supra petram fundata est, et fides ejus alta radice fixa est, universi tentationem fluctus sibi pertranseunt: et ei non pertranseunt, qui tentatur. Notandum autem quomodo ad id quod Dominus dixerat, quem mittam, et quis ibit nobis, Propheta ex parte responderit: Ecce ego, mitte me, et de sequenti tacuerit, intelligens nullum hominem dignum esse, qui Deo pergeret, et omne iter suum ejus faceret esse, qui mitteret. Quam humilitatem Dominus advertens quod se secundis putaret indignet Theodotion: Ecce adsum, mitte me. Symmachus: Ecce, mitte me. Deus qui vocat ea quae non sunt, quasi sint, et qui dixit: Ego sum qui sum; et alibi: Qui est, misit me , quoscumque vocaverit, statim facit subsistere: quod satis claret exemplis in vivente 63 Matthaeo Evangelista, et in Lazaro quatriduano jam mortuo: qui statim ut sunt vocati
Abbreviated transcription (Latin):
et quis ibit ad populum istũ:
aquila. theodotion. et symma¬
chul. Et audiui uocem domi¬
ni dicertis. Quem mittam:
aut quil ibit nobis: De com¬
paratione. ysaye ec moysi. qͦ¬
modo alius mynisteriura re¬
cusauit. alius ultro se offerẽs
dura perpessiĩ sit. in alto loco
dispuitauimus: ne uderemut
aliquid preterisse. eoꝵ quas iu¬
dei uocant deuterosis. et in qui¬
b uniuersam scientiam ponũt.
NIunc brcuiter illud attinguꝰ
quare in hebreo sit posttum:
et quil ibit nobis: Sicut enim
in genesi dicitur. faciamus ho¬
minera ad ymaginem et sum¬
litudinem nostram: ita dictũ
hic puto quis ibit nobis. Nob̃
autem quib aliis intelligen¬
dum est. nisi patri et filio et sp̃i¬
rtauui sc̃o: quibuis uradit. qui¬
tumq eorum obsequtiur uolũ¬
tati: Et in eo quidem qui uniꝰ
loquentis ꝑsona ꝓponitur. diui¬
nitatis est untcas: in eo uero qd̾
dictair nobis. ꝑsonarum diu̾¬
itas inducitur. Legimus in
cantico canticoꝵ. uocent sponsi
diteritil ad sponsam. Surge.

Expanded text:
m istum? Aquila, Theodotion et Symmachus: et audiui uocem domini dicentis: quem mittam et quis ibit nobis? de conparatione Esaiae et Moysi, quomodo alius ministerium recusarit, alius ultro se offerens dura perpessus sit, in alio loco disputauimus. sed ne uideremur aliquid praeterisse eorum, quas Iudaei uocant δευτερώσεις et in quibus uniuersam scientiam ponunt, nunc breuiter illud adtingimus, quare in Hebraeo sit positum: et quis ibit nobis? sicut enim in Genesi dicitur: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, ita et hic puto dictum: quis ibit nobis? «nobis\' autem quibus aliis aestimandum est, nisi patri et filio et spiritui sancto, quibus uadit, quicumque eorum obsequitur uoluntati? et in eo quidem, quod unius loquentis persona proponitur, diuinitatis est unitas; in eo uero, quod dicitur \'nobis\', personarum diuersitas indicatur. legimus in Canticis Canticorum uocem sponsi dicentis ad sponsam: surge,
Abbreviated transcription (Latin):
pater rogat filum: ut lecicit
domus parciceps fiat. Rogat
geli predicatores. E quibus
parilus ait. precamur ꝓ xp̃o:
roconcilianum deo. Et alibi.
uobis primum oportebat p̃¬
ce conueramur ad gentes. Ip
plex ad concordiam deprecat᷑.
est qͣm ignoscere penitentib:
filium susciꝑe redeuntem:
Ecce tor annis scriuo tibi. ec
numqͣm mandatum tuum
pretertui. quasi hoc ipsum nõ
sit prterire mandatum. salitei
alterius inuidere: ante deum
se iactare iusticie: cum coram
eo nemo set mundus. Quis cnĩ
glortabttur castum se habere
cor. nec si uniuis quidem fure¬
rit dici. Dauia conftatur. in
in delictis peꝑte me mater mea.
eo in alio loco. si iniquitatem
atcendis dñe.quis sustinebit.
et hic dicit se numqͣm preter¬
issc mandatum. cotiens ob y¬
dolatriam captiuttttb tra¬
ditus: Eece tot anniis sc̃tuio

Expanded text:
pater! rogat filium, ut laetitiae pater! rogat filium, ut laetitiae domus particeps fiat; rogat gelii praedicatores. e quibus Paulus ait: precamur pro Christo, reconciliamini deo, et alibi: uobis primum oportebat ace conuertimur ad gentes. Ipsplex ad concordiam deprecatur, quam ignoscere paenitentibus, filium seruare redeuntem? ecce tot annis seruio tibi et numquam mandatum tuum praeteriui. quasi hoc ipsum non sit praeterire mandatum, saluti alterius inuidere, ante deum se iactare iustitiae, cum nemo coram eo mundus sit. quis enim laetabitur castum se habere cor, nec si unius quidem fuerit diei? Dauid confitetur et in delictis concepit me mater mea » . Et in alio loco: « Si iniquitatem attendis, Domine, quis sustinebit » ? Et hic dicit nunquam se praeterisse mandatum, toties ob idololatriam captivitatibus traditus. « Ecce tot ann
Abbreviated transcription (Latin):
ic sensii conuenit. Si quidẽ
melech. chorus in unum con¬
cinens dicitur. Male autem
quidama de latints sympho¬
niam putant esse genus or¬
gan: cum concors in dei lau¬
dib concentus. ex hoc uoca¬
hulo significetur. Sunpho¬
nia quippe: consonantia exp̃¬
mitur in latinum. Et uocauit
unum ex pueris: et interroga¬
uit quid nam esset. Hec et nũt
interrogat israel. quare deus
in gentium assumptione lete¬
tur. et emulatione crutiatus.
paternam non potest scire uo¬
luntatem. Qui ait illi. frater
diuis uenit: et occidit pater tu¬
us tutulum saginatum. qm̃
incolumem illum recepit. Cau¬
sa leuete quod pari in dei lau¬
des toto orbe uoce concuiur.
in gaudium creatura consen¬
tus autera noluit intrare. Iras¬
cttur se absente frẽm esse sus¬
ceptum: irascitur eum uiu̾e.
quem putabat exanctum. Et
nunc foris stat israel: et euan
stant querertres cum. Egressus
autem pater cius: cepit rogart
eura. Qͣra berignus et clemẽ

Expanded text:
ic sensui conuenit, siquidem ic sensui conuenit, siquidem \'meleth\' chorus in unum concinens dicitur. male autem quidam de Latinis symphoniam putant esse genus organi, cum concors in dei laudem concentus ex hoc uocabulo significetur; \'symphonia\' quippe \'consonantia\' exprimitur in Latinum. Et uocauit unum de pueris et interrogauit, quidnam essent haec. et nunc interrogat Israhel, quare deus in gentium adsumptione laetetur, et aemulatione cruciatus paternam scire non potest uoluntatem. Qui ait illi, quoniam frater tuus uenit et occidit pater tuus uitulum saginatum, quoniam incolumem illum recepit. causa laetitiae, quod pari in dei laudes toto orbe uoce conciniturin gaudium creatura consentus autem noluit intrare. irascitur se absente fratrem esse susceptum, irascitur eum uiuere, quem putabat extinctum. et nunc foris stat Israhel, et nuncstant quaerentes eum. Egressus autem pater illius coepit rogare eum. quam benignus et clemens
Abbreviated transcription (Latin):
uideos autem cum liuor in
fratris falute conueriat. hoc
repugnat: quod numqͣm se
dicat eius preterisse mandatũ
De quib quid nobis uideat᷑:
suis in locis conabimur expla¬
nare. Erat autem filius eius
senior in agro: in terrenis oꝑi¬
bus labore desudans: lõge a
gr̃a spiritus sancti: et a consilto
patris excorres. Hic est qui ait.
agrum enu. et necesse habeo
exire et tudere illum. rogo re
Habe me excusatum: hic qui
iuga boum com parat quinq
et legis onere depressus. terre¬
noꝵ sensuum uoluptate ꝑfru¬
tuir: hic qui uxore du tta ire
ad nuptias non potest: et effestꝰ
caro. neqͣqͣm unum esse potest¬
cum spiritu. In huius ꝑsona
etiam illius parabole oꝑaris
congriuit: in qua prima.
tercia. sexta nona hora. id est
uocationib uariis mitunt᷑
ad umeam: et indignantur
sibi undetime hore oꝑartos
cocquari. Et cum ueniret et
appropinquaret domu: au
diuit symphoruam et chorũ.
Illud quod in quodam psal¬
mo suꝑscribitur ꝓmelech: hu¬

Expanded text:
Iudaeos autem cum liuor in Iudaeos autem cum liuor in fratris salute conueniat, hoc repugnat, quod numquam se dicat eius praeterisse mandatum; de quibus quid nobis uideatur, suis locis conabimur explanare. erat autem filius illius senior in agro, in terrenis operibus labore desudans, longe a gratia spiritus sancti, a consilio patris extorris. hic est, qui ait: agrum emi et necesse habeo exire et uidere illum; rogo te, habe me excusatum; hic, qui iuga bouum conparat quinque et legis onere depressus terrenorum sensuum uoluptate perfruitur; hic, qui uxore ducta ire ad nuptias non potest et effectus caro nequaquam unum esse cum spiritu; in huius personam etiam illius parabolae operarii congruunt, in qua prima, tertia, sexta, nona hora, id est uocationibus uariis, mittuntur ad uineam et indignantur sibi undecimae horae operarios coaequari. Et cum ueniret, adpropinquauit domui et audiuit symphoniam et.chorum. illud, quod in quodam psalmo superscribitur \'pro meleth\', hu
Abbreviated transcription (Latin):
gi. Quod autem ait. epule¬
mur qm̃ filius meus hie mor¬
tiuis fuerat et reuixit. ꝑierat
et inuentus est: ad cundem
suꝑioris parabole ꝑtinec ser¬
sum. in qua dicttur. Sic dico
uobis: quia gaudium erit
coram angłis dei suꝑuno pec¬
catore penitentiam agente. Et
ceꝑunt epulari. Hoc conutꝰ¬
uium chotidie celebratur:
chotidie pater filium recipit.
tur. Erat autem filius eius
seror inagro. Huousq de
tum est: quera scd̃m presen¬
tem parabolam in publicanis
et poccatorib. qui a dr̃o ad
penitentiam ꝓuocabantur.
debemus acciꝑe: scdm autem
in ystitos intellestus. de fut᷑a
quoq uocatione gentiurt ꝓ¬
phetari. Nunc ad seniorem
filium sermo progreditur:
quem multi simpliciter ad
omnium scõꝵ ꝑsonam: mul¬
ti ꝓprie ad uideos referunt.
Et de sanctis quidem non dif¬
ficilis interpretatio est. in eo
quod dicitur:. numqͣm man¬
datum tuum preteriui: lic
illud ideatur obsistere. qd̃
reuersioni fr̃is inuideat. In

Expanded text:
gi. quod autem ait: epulegi. quod autem ait: epulemur, quoniam hic filius meus mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est, ad eundem superioris parabolae pertinet sensum, in qua dicitur: sic, dico uobis, gaudium erit coram angelis dei super unum peccatorem paenitentiam agentem. Et coeperunt epulari. hoc conuiuium cotidie celebratur, cotidie pater filium recipit: tur. Erat autem filius illius senior in agro. hucusque de tum est, quem secundum praesentem parabolam in publicanis et peccatoribus, qui a domino ad paenitentiam prouocabantur, debemus accipere, secundum mysticos autem intellectus de futura quoque uocatione gentium prophetari. nunc ad seniorem filium sermo transgreditur, quem multi simpliciter ad omnium sanctorum personam, multi proprie ad Iudaeos referunt. et de sanctis quidem non difficilis interpretatio est in eo, quod dicitur: numquam mandatum tuum praeteriui, licet illud uideatur obsistere, quod reuersioni fratris inuideat. in
Abbreviated transcription (Latin):
ui de iacicto. Ex caltramen¬
tum in pedib eius: nec uibi co¬
luber insidians plantam in¬
gredientis inuaderet: et super
scorpiones et serpentes securꝰ
ambularet. ut preparetur ad
eingelium pacis:iam non in¬
grediens scđ̃m carnem. sed se¬
crundum sp̃m. et dictura ei pro¬
pħecum conuentret. Quam
spetiosi pedes euͣtigeli ⁊ artiũ
pacem: euͣngeli tantium bora.
Et afferce uttulum sagina¬
tum. et occidite: et mandu
cemus et epulemur: qm̃ hic
filius meus morrius fuerat
et reuixit: ꝑierat et inuentꝰ
est. Uitulus saginatus
qui ad penitentie immolat᷑
salitrem ipse saluator. est: cuiꝰ
chotidie carne pascimur. crti¬
ore potamur. fidelis mecum
lector intelligis: qua pingue¬
dine saturat. in ructum lau¬
dum eus erumpimus dicen¬
tes. Cructauit cor meum uer¬
bum bonum dico ego oꝑa mea
regi: licet quidam suꝑstitiose
magis qͣm uere. non consicie¬
rantes textum psalirit ex patͥs
ꝑsona hoc arbitrentur intelli¬

Expanded text:
ui te hyacinthum. et calciamenui te hyacinthum. et calciamenta in pedibus eius, necubi coluber insidians plantam gradientis inuaderet, ut super scorpiones et serpentes securius ambularet, ut praepararetur ad euangelium pacis iam non ingrediens secundum carnem, sed secundum spiritum, et dictum ei propheticum conueniret: quam speciosi pedes euangelizantium pacem, euangelizantium bona! Et adferte uitulum saginatum et occemus et epulemur, quoniam hic filius meus mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est. uitulus saginatus, qui ad paenitentium immolatur salutem, ipse saluator est, cuius cotidie carne pascimur, cruore potamur. fidelis mecum lector intellegis, qua pinguedine saturati in ructum laudum eius erumpimus dicentes: eructauit cor meum uerbum bonum, dico ego opera mea regi, licet quidam superstitiose magis quam uere non considerantes textum psalmi ex patris persona hoc arbitrentur intelle
Abbreviated transcription (Latin):
tes: signati estis sp̃u reꝑmis¬
sionis scõ. Et ad principem
dictair tyri: qui simlitudi¬
nem corditoris amiserat. Tu
signaculur similitadis
et corona decoris: in deliciis
paradysi dei natus es. ysaras
quoq de hoc signaculo loqui¬
tur. Turc manifesti erunt. qͥ
signantur. Hoc signaculum
in manu datur quando oꝑa
iustictie scriptitra significat:
ut ibi. factura est uerbum do¬
mini in manu aggei ꝓpħe
ornamento: ec imposui tibi ar¬
millas circa manus tuas. Ritr¬
sum et ad illura uirum qui
indittus erat podere: alius
locus signaculi demonstrat᷑.
ꝑtransi ꝑ mediam irłm: et da
rura gernertium. et dolerti¬
iun in omnib ituquitatib.
que fiunt in medio eoꝵ. Qua¬
re: Ut postea possint dicere:
signatum est suꝑ nos lumen
iuittus tui dñe. Et calciam̃¬
tura in pedib eus. S ponsi
quippe ꝑdiderat dignitatem
nudis pedibus pascha celebra¬
re non poterat. Hec calctamen¬
ta de quib dñs ait. Et calcia¬

Expanded text:
tes, signati estis spiritu repromistes, signati estis spiritu repromissionis sancto » . Et ad principem dicitur Tyri, qui similitudinem Conditoris amiserat: « Tu signaculum similitudinis, et corona dparadisi dei natus es. Esaias quoque de hoc signaculo loquitur: tunc manifesti erunt, qui signantur. hoc signaculum in manu datur, quando opera iustitiae scriptura significat, ut ibi: factum est uerbum domini in manu Aggei prophornamento et inposui tibi armillas circa manus tuas. rursum ad eum uirum, qui indutus est podere, alius locus signaculi demonstratur: pęrtransi mediam Hierusalem et da rum gementium et dolentium in omnibus iniquitatibus, quae fiunt in medio eorum. quare? ut postea possint dicere: signatum est super nos lumen uultus tui, domine. Et calciamenta in pedibus eius. sponsi quippe perdiderat dignitatem. nudis pedibus pascha celebrare non poterat. haec sunt calciamenta, de quibus dominus ait: et calcea
Abbreviated transcription (Latin):
illa pari similitudine respon¬
dente: tugra sim sed formosa
silius. Pater peccaui in celum
et coram te: iam non sum dig¬
nus uocari tilius tuus. Dicit
nmcupari: et tamen ex natu¬
re uoce. ex illa subbstantia ꝙͣ
illi ꝑater fuerat aliqͣndo lar¬
gitus. in nomen trepidus
ueriratis erumpit. Pater in¬
quiens peccaui in celum. frui¬
tra igitur quidam argumen¬
tantur nomen patris in sc̃ĩs
tantum modo conuenire: cũ
eciam deum patrem uocet qͥ
se filii nomine confiterur i¬
dignum: nisi forte ideo patrẽ
audet uotare. quia mente cõ¬
uersus est. Dixit autem pa
ter ad pueros suos. Celerus
ꝑferte stolam priorem. et ini¬
duite eum: stolara quam a¬
dam peccando ꝑdiderat. stolã
que in alia parabola uestis
dicitur nuptialis. id est ues¬
tem spiritus sancti: quam qͥ
non habuerto non potest re¬
gis interesse coniuino. Et da¬
te anulum in mariu euis sig¬
naculum siri litudinis xp̃i:
scd̃m illud. In quem crederi¬

Expanded text:
illa pari similitudine responilla pari similitudine respondente: « Nigra sum, sed formosa, i in caelum et coram te; iam non sum dignus uocari filius tuus. dicit nuncupari et tamen ex naturae uoce, ex illa substantia, quam illi pater fuerat aliquando largitus, in nomen trepidus ueritatis erumpit: pater, inquiens, peccaui in caelum. frustra igitur quidam argumentantur I nomen patris in sanctos tantummodo conuenire, cum etiam hic deum patrem uocet, qui se filii nomine confitetur indignum; nisi forte ideo patrem audet uocare, quia plena mente conuersus est. Dixit autter ad pueros suos: Celerius proferte stolam priorem, et induite eum; » stolam, quam Adam peccando perdiderat, stolam, quae in alia parabola indumentum dicitur nuptiale , id est, vestem Spiritus Sancti, quam qui non habuerit, non potest regis interesse convivio. 24. « Et date annulum in manu illius; » signaculum similitudinis Christi, secundum illud: « In quem creden
Abbreviated transcription (Latin):
bum suum quod carnent
sumpsit ex uirgine. reditũ
filis iuntoris anticipat. Et p̃¬
ctirrens: incribuit suꝑ collũ
ipsius. Ante uenit ad terras:
quam ille domum confessi
sius: il est corpus sumpsit
humanit et sitrcti super
pectus cius iohannes recu¬
bint. qui secretoꝵ ipsius
etfectus est particeps: ita iit
gum situm leue. id est mã¬
attoꝵ suoꝵ facilia precepta
et gr̃a magis qͣm ex incrito.
suꝑ iuniorem filtum collo¬
cariit. Et osculatus est eum:
iuxca illud quod in cantica
canticoꝵ ecclia de sponsi pre¬
osculetur me osculo oris siu.
nolo michi dicens ꝑ ꝓpħas.¬
ꝑ moy sen loqͣtur. ipse menr
corpus assumat. ipse me os¬
culetur in carre: ut et illud qͦq
quod in ysata scriptum est. hu¬
ic senteritie coaptemus. Si q̃¬
ris quere: et ad me habita in
altum. Et ibi quippe flens et¬
clesia clamare iubecur ex seyr.
quta seyr pilosus et hispidus
inter pretatur: ut antiquum
gentilium significetꝰ errorẽ:

Expanded text:
bum suum, quod carnem bum suum, quod carnem sumpsit ex uirgine, reditum filii iunioris anticipat. Et procurrens incubuit super collum ipsius. ante uenit ad terras, quam ille domum confessiosius, id est corpus sumpsit humanum, et, sicuti super pectus Iohannes recubuit, qui secretorum eius effectus est particeps, ita et iugum suum leue, id est mandatorum suorum facilia praecepta, ex gratia magis quam ex merito super iuniorem filium conlocauit. Et osculatus est eum iuxta illud, quod in Cantico Canticorum ecclesia de sponsi preosculetur me ab osculis oris sui, nolo mihi,\' dicens, per Moyscorpus adsumat, ipse me osculetur in carne\', ut et illud quoque, quod in Esaia scriptum est, huic sententiae coaptemus: si quaeris, quaere et ad me habita in saltu. et ibi quippe flens ecclesia clamare iubetur ex Seir, quia Seir pilosus> et \'hispidus\' interpretatur, uGentilium significet horrorem,
Abbreviated transcription (Latin):
lum et cotam te: iam non sũ
dignus uocari filius tius.
Peccatierat in celtim: qui ihx¬
rusalem celestem reliquerat
madrem. Peccauerat co¬
ram patre qui conditore de¬
serco. fucrat ligna uenera¬
tus. Non crat dignus uocari
filtus dei: qui serirus else
maluerat ydoloꝵ. Omrus
enim qui peccatum facit:
ex diabolo patre natus est.
fac me sicuit unum de mer¬
cennarus turs. fac me inqͥt
sicut uncmi ex iudcis: qui te
ob preseritium tantum rerũ
ꝓmissa uenerant᷑. Recipe
filium penitentem: qui mer¬
cennariis tuis peccantib se¬
pissime peꝑcisti. Et uenit
usq ad patrem. uenimus
ad patrem: qͣndo a porcorũ
pastione: Scđm illud. Sta¬
tim ut conuersus ingemue¬
ris: saltius cris. Cumq ad¬
hric longe esset. uidit eum
pater cuis: et nitsalia motuis
est. Anteqͣm dignis oꝑib et
ucra pentientia ad patrẽm
rediret antiquum: ds̃ aptid
quem cuncta futura iam fc̃a
sunit. et qui omnium est p̃¬
sciis fitturoꝵ. ad eius pre¬
currit aduentum: et ꝯuer¬

Expanded text:
lum et coram te; iam non sum dignus uocari filius tuus. peccauerat in caelum, qui Hierusalem caelestem reliquerat matrem; peccauerat coram patre, qui conditore deserto fuerat ligna ueneratus; non erat dignus uocari filius dei, qui seruus esse maluerat idolorum. omnis enim, qui peccatum facit, de diabolo patre natus est. Fac me sicut unum ex mercennariis tuis. fac me, inquit, \'sicut unum ex Iudaeis, qui te ob praesentium tantum rerum promissa uenerantur. recipe filium paenitentem, qui mercennariis tuis peccantibus saepissime pepercisti\'. Et uenit usque ad patrem suum. uenimus ad patrem, quando a porcorum pastione, secundum illud: statim ut conuersus ingemueris, saluus eris. Cumque adhuc longe esset, uidit eum pater eius et misericordia motus est. antequam dignis operibus et uera paenitentia ad patrem rediret antiquum, deus, apud quem cuncta futura iam facta sunt et qui omnium est praescius futurorum, ad eius praecurrit aduentum et per uer
Abbreviated transcription (Latin):
est. Ego de me testunoniũ
dico: et pater qui me misit.
In alia parabola pastor: in
alza paterfamilias nuncu¬
patur. In alia uineam locat.
in alia iruitat ad nuptias.
et diuersis simlitudirabus
rent significat caradeni. ut
iudeorur suꝑbiam reprobet:
et in commune oraniura pec¬
catoꝵ siue gertalium siueis¬
raelitarura peniteritiarr ꝓbec.
Quocl auterr ait duos filios.

Expanded text:
est. Ego de me testimonium est. Ego de me testimonium dico, et Pater qui me misit » . In alia parabola Pastor, in alia paterfamilias nuncupatur, in alia vineam locat, in alia invitat ad nuptias, et diversis similitudinibus rem significat eamdem, ut Judaeorum superbiam reprobet: et in communi omnium peccatorum, sive Gentilium, sive Israelitarum poenitentiam probet. Quod autem ait, du
Abbreviated transcription (Latin):
iuum i cum id maxime pre¬
cauerit ne legem soluere ut¬
derctur. et primura uenerit
ad oues ꝑditas dorus israel
chananee quoq deprecanti.
pro filie salute responderit:
non oportet sumere pancra
filioꝵ et racttere eum canib:
et alibi discpulis preceꝑit.
in uam gentium ne abie¬
ritis. et in ciuitates sama¬
ritanoriun ne intraueri¬
tis. Ex quib omnib edoce¬
mur: in publicanis non tã¬
ex gentilium qͣm generalit̃
omnium peccatoꝵ id est
qui erant ex gentib et de
iudeis accipi posse ꝑsonas.
debat quod xpranos nollet
recipi penitentes: frustra argii¬
meritatus est priblicanos iude¬
os non fuisse: ut in ꝑsona coꝵ
gentilium tantum ppls posset
intelligi. Itaq ne longum fa¬
ciam. ipsa cuan gelii uerba
proponat: ut in modum cõ¬
meritatoris. quid michi in¬
deatur ad singula quoq sb̃¬
tiectara. Horao quidam Ha¬
buit duos filios. Hominem
deum dici multis testimoniis
approbatur: ut ibi. Duoꝵ
homiuum testimomiũ ucrũ

Expanded text:
vium, cum id maxime vium, cum id maxime caveret, ne Legem solvere videretur: et primum venerit ad oves perditas domus Israel; Chananaeae quoque deprecanti pro salute filiae, responderit: « Non oportet tollere panem filiorum, et dare eum canibus. Et alibi discipulis praeceperit: In viam gentium ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne intraveritis . Ex quibus omnibus edocemur, in Publicanis, non tam Gentilium, quam generaliter omnium peccatorum, id est, qui erant et de Gentibus, et de Judaeis, accipi posse personas. debat, quo Christianos nollet recipire poenitentes, frustra argumentatus est, Publicanos Judaeos non fuisse, ut in persona eorum Gentilium tantum populus possit intelligi. Itaque ne longum faciam, ipsa Evangelii verba proponam; et in modum commentarii, quid mihi videatur, ad singula quaeque subnectam. 4. Homo quidam habebat duos filios . Hominem Deum dici, multis testimoniis approbatur, ut ibi: « Duorum hominum testimonium verum
Abbreviated transcription (Latin):
non est istius temꝑis disputa¬
tio. Hoc tantum dixisse sulfi¬
ciat: ob id has parabolas esse
propositas. ut quomodo ibi tri¬
uentione pecoris et dragme
lecicia est angłoꝵ et cireura
manentium uicmnoꝵ: sic in
publicarioꝵ peccatoꝵq peni¬
tentia. omnium debere esse le¬
ticiam. quib non sit necessa¬
ria penitertia. Unde uehemen¬
ter admiror. tertullianum in
eo libro quem de pudicitia ad¬
uerlus perttentiara scripsit.
et sertentiam ueterem noua
oppinione dissoluit. hoc uolu¬
isse sentire. quod publicani
et peccatores qui cum dño ues¬
cebant᷑ echuici fueruto. dicente
scriptura. uon erit uectigal pẽ¬
rit publicanus. et ille qui cũ
phariceo in templo orans ocdos
ad celum non audebat erige¬
re. non ex istael fuerit publi¬
canus: aut non lucas comme
moret. et omuis ppłs audienl.
et publicani iustificauerũt
deum. baptizat baptismo
le possit uideru echitum tẽ¬
plum ingressum. aut drĩm
cum echuicis habuisse conui¬

Expanded text:
non est istius temporis disputanon est istius temporis disputatio; hoc tantum dixisse sufficiat ob id has parabolas esse propositas, ut, quomodo ibi in inuentione pecons et dragmae laetitia est angelorum et circum manentium uicinarum, sic in publicanorum peccatorumque paenitentia omnium debere esse laetitiam, quibus non sit necessaria paenitentia. unde uehementer admiror Tertullianum in eo libro, quem de pudicitia aduersum paenitentiam scripsit et sententiam ueterem noua opinione dissoluit, hoc uoluisse sentire, quod publicani et peccatores, qui cum domino uescebantur, ethnici fuerint dicente scriptura: non erit uectigal penone fuerit publicanus et ille, qui cum pharisaeo in templo orans oculos ad caelum non audebat erigere, non ex Israhel fuerit publicanus ac non Lucas mmoret: « Et omnis populus audiens, et Publicani justificaverunt Deum, baptizati baptismo le possit videri Ethnicum Templum 72 ingressum, aut Dominum cum Ethnicis habuisse convi