comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nonẽe datam electionẽ. s ordine seͥ¬
pture factã substitutionẽ Ꝙ ¶Sicoᷤ
ciuctatĩ relictos qui ꝓͥos fines habe
placuit. ꝙ testator fines eoꝵ se si¬
gnificaturũ ⁊ c̾taminis formã qũã
celebran suigłis annis uoluit. alia
scͥpt̾ã se declaratur ũ ꝓmisit. ac p̾ea
morte p̃uentꝰ non fecit.
d. Qusolidũ fidĩ ꝯmissũ frustra pe¬
petebat hr salcidiã obiciente sipartẽ
it̾im solui s desidauĩt. neq acceꝑat.
ineam motam passus intelligitur.¬
¶Cum pꝰ mortẽ emptoris uenditi
b p̃tio restituto ussiss de pecuma
legatario cin p̃diũ emptor exea pos¬
sessione legauãt ꝯiectura uolunta¬
tis ꝓmodo extimatiõis partẽ sol¬

Expanded text:
non esse datam electionem, sed ordinem scripturae factam substitutioni respondi.Uicos ciuitati relictos, qui proprios fines habebplacuit, quod testator fines eorum significaturum et certaminis formam, quam celebrari singulis annis uoluit, alia scriptura se declaraturum promisit ac postea morte praeuentus non fecit. solidum fideicommissum frustra petebat herede Falcidiam obiciente, si partem interim solui sibi desiderauerit neque acceperit, in eam moram passus intellegitur.Cum post mortem emptoris uenditiobus pretio restituto iussisset, de pecunia legatario, cui praedium emptor ex ea possessione legauerat, coniectura uoluntatis pro modo aestimationis partem sol
Abbreviated transcription (Latin):
Querit᷑ cum filius defũcti mutuã
specuniam a flauia dionisia acceꝑit
÷ locatis edib ꝓparte sua pensiones
s debitas c̾ditrici delegauĩt anꝯdi¬
tio testam̃ti extitisse uideat᷑. ut
fili is suis fidĩ ꝯmissi noĩe tencatur
R. ẜ ea que ꝓponerent᷑. non extitisse.¬
Matre ⁊ uxore hr̃dib insatutis
ita cauit. ate uxor km̃a peto. ne
nr̃m cͤccidisse. dumci rapinã facit. s¬

Expanded text:
quaeritur, cum filius defuncti mutuam pecuniam a Flauia Dionysia acceperit et locatis aedibus pro parte sua pensiones sibi debitas creditrici delegauerit, an condicio testamenti exstitisse uideatur, ut filiis suis fideicommissi nomine teneatur ea quae proponerentur non exstitisse.Matre et uxore heredibus institutis ita cauit: 'a te, uxor carissima, peto, ne nostrum occidisse, dum ei rapinam facit: s
Abbreviated transcription (Latin):
collatũẽ. hoñatum intelligi dicit᷑¬
prits deiceps certis expͥmo testõ
fidĩ ꝯmissũ. pꝰ mortem uidł eiũs
effectu relinqueret᷑. restitui ¶ Ro¬
go fundum cũ moriens restutuas
exlib̾tis cui uoles. ꝙ adũbũ attinz.
tp̃ius erit electio. Nec hoc ꝓet̾e ꝗsꝗ̃¬

Expanded text:
atum intellegi, petituris deinceps ceteris ex primo testamento fideicommissum post mortem uidelicet eius effectu relinqueretur, restitui'. 'Rogo, fundum cum morieris restituas ex libertis cui uoles.' quod ad uerba attinet, ipsius erit electio nec pete
Abbreviated transcription (Latin):
secutã ꝯstiti̾t. nec simeuiꝰ soluẽ p
dononeẽt. inticiũ actionẽ solidi
ł uirc falcidie dañdã ẽẽ. q m̃otis
cã cepisse non uident᷑. diũsũ ꝓtã¬
dum for⁊ suncuiꝰ ignorans dñm
uita decessisse. pecuniã ertore la¬
psus decliss. Tc̃ enĩ portio iure fa
eandem ꝓparte ira hrdẽ ĩstituit
uthr̃ditatem fidĩ ꝯmisso ꝯpesar.¬

Expanded text:
t nec, si Maevius solvendo non esset, in Titium actionem solidi vel iure Falcidiae dandam esse, quia mortis causa cepisse non videretur. diversum probandum foret, si Maevius ignorans dominum vita decessisse pecuniam errore labsus^ dedisset: tunc enim portio iure Faleandem pro parte ita heredem instituit, ut hereditatem fideicommisso conpensar
Abbreviated transcription (Latin):
qui eo tp̃e uixint: cũ de aliis eligẽ¬
diꝰ potestas non fũit. ¶Lui dotale
p̃diũ cc̃ legem uił uendidit. uxori
lecatũ dedit᷑ ⁊ emptoris fidĩ ꝯmisit
ut ampliꝰ ei p̃tiũ restituat. ẽptorẽ
fidĩ ꝯmisso nontenĩ ꝯstabat si t̃n
acceptolegato mulier uenditioẽ
irritã face̾ uelit eã oblato p̃tiodo¬
li placuit exceptiõe submouer¬
¶Memo debitonsuo rtus stipu¬
landi mandauit: ut ticio ci mo¬
tis cã doñabat .p. debitã solueret.

Expanded text:
qui eo tempore uixerint, cum de aliis eligenqui eo tempore uixerint, cum de aliis eligendi potestas non fuerit.Qui dotale praedium contra legem Iuliam uendidit, uxori legatum dedit et emptoris fidei commissit, ut amplius ei pretium restituat. emptorem fidei‹com›missi non teneri constabat: si tamen accepto legato mulier uenditionem irritam faceret, eam oblato pretio doli placuit exceptione summoueri.Maeuio debitori suo reus stipulandi mandauit, ut Titio, cui mortis causa donabat, pecuniam debitam soluerit.
Abbreviated transcription (Latin):
neatur fidi ꝯmissũ quoꝙ munere
falcidis sungeret᷑. sitñ alim̃ta ptãc
uolut᷑. collatiõis totum honus ĩ
iesiduo donatiois ec. Rdendũ eiͣt.
exdefũcti uoluntate. qui d maice
pecunia pr̃ari nondubie uoluit
integra. ¶ Mat̃ filus siuis uulgo
ꝯceptis dorem suam mortis cã do¬
nando stipular ꝑmisit cũ ali is
hr̃elib instituiss petiss afiliis
iuirodotem restitui. totũ uirosi
hrdib afiliis exstipulatu cũ iuro
agentib. exdote ẽt. ⁊ ꝑ infactũ ac¬
nont reddendam. ¶Surdo⁊ muto
quilegatũ accepit. ut cũmoriet᷑
reftituat. recte mandat᷑. Nam ⁊
ignorantes astringunt̃ fidĩ ꝯmũ¬
so quil emolum̃tũ extestõ quent᷑¬
ħroitatem filius cũ moret᷑ filiiᷤ
suis ł cui exeis uoliuss itstituere
fuat rogatus quo int̾ea in in sulã
deportato eliggendi facultatem ñ
ẽẽ spena ꝑemptam placuit. nec fidĩ¬
ꝯmissi ꝯditionẽ auttemort̃e filii hr̃¬
dis exisłe. Uiriles aũt int̾ eos fieri

Expanded text:
neatur, fideicommissum quoque munere Falcidiae fungetur. si tamen alimenta praestari uoluit, collationis totum onus in residuo donationis esse respondendum erit ex defuncti uoluntate, qui de maiore pecunia praestari non dubie uoluit integra.Mater filiis suis uulgo conceptis dotem suam mortis causa donando stipulari permisit: cum aliis heredibus institutis petisset a filiis uiro dotem restitui, totum uiro fiheredibus a filiis ex stipulatu cum uiro agentibus ex dote esse per in factum actionem reddendam.Surdo et muto, qui legatum accipit, ut cum morietur restituat, recte mandatur: nam et ignorantes adstringuntur fideicommisso, quiitatem filius cum moreretur filiis suis uel cui ex his uoluisset restituere fuerat rogatus: quo interea in insulam deportato eligendi facultatem non esse poena peremptam placuit nec fideicommissi condicionem ante mortem filii heredis exsistere: uiriles autem inter eos fieri,
Abbreviated transcription (Latin):
c. auitis fidĩ ꝯmissũ uałe̾ plat̾uit
exparte institusses: ita locutꝰ ẽ
peto ut ꝓparte tua ꝯtentus sis
lutii ticiĩ .c. aureis. Pet̾e poter̃t
cob̃tdes partẽ hr̃ditatis. retinete
siũ p̃cipiente qu̾o conentũm ẽe
uoluit defũctus. sinc dubio faciliꝰ
hoc ẽ ꝓbare. quã pbari potuit il¬
lud. cumsidĩ ꝯmissum ibi petat᷑

Expanded text:
uit ex parte instituisset, ita locutus est: "peto pro parte tua contentus sis, Luci Titi, centum aureis?" petere poterunt coheredes partem hereditatis, retinente sive praecipiente quo contentum esse voluit defunctus. sine dubio facilius est hoc probare, quam probari potuit illud, cum ibi fideicommissum petatur
Abbreviated transcription (Latin):
põt. qr legatũdatũ inpartes dimi¬
di ñpõt. Noneñĩ ea m̃te datũ ẽ
legatariis płib actionib uti. s
ut. laxior eis agendi facultas sit
exuna int̾im que fuat elec̾ta le¬
gatũ pec̾e ¶ Repetendorũ lega¬
modo si iam logatis solutis erm̃
ꝑduellionis illatumẽ.
ate filia ut excͤeptis exhrditate
mea inportionem tuã .c. aureiᷤᷤ
⁊ p̃dio tusclilano: part̃ẽ hrdita¬
arr̃t de parte sua retenturãm.¬
¶S orũ quib motis cã dõatũ ẽ.

Expanded text:
legatum datum in partes dividi non potest: non enim ea mente datum est legatariis pluribus actionibus uti, sed ut laxior eis agendi facultas sit, ex una, interim quae fuerat electa, legatum petere. Repetendorum legamodo si iam legatis solutis crimen perduellionis illatum esta te, filia, ut acceptis ex heredimea in portionem tuam centum aureis et praedio Tusculano partem hereditaautem de parte sua retenturam.Eorum, quibus mortis causa donatum est,
Abbreviated transcription (Latin):
qm quod abeo relinquit̃ extestõ.
non abrp̃ius ꝓͥo s pupilli iĩe dac¬
debet᷑. ¶ Fr̃e hr̃de instituto petũt
ne domus alienaretur. s ut in
samiliarelinqueret᷑. Si nõ paruĩnt
hr̃s uoluntati. s domũ alienau̾it.
ł extestõ hr̃de instituto decessĩt:
om̃s fidĩ .c. petẽt: qui infamilia
fuerũt. Ꝙd gͦ. si nonfuit cuisdẽ
gradus: Ita res tẽꝑari deb: ut ꝓ¬
ximus ꝗsq pͥmoloco iudeatun
inuitatus. nec tñ iõ sequentiũ
debet. s ita ꝓximus ꝗsq admit¬
tendus: si ꝑatus sit ᷤ ͤaũe familie
domũ restitut. Qd sicautio nõ
fuit abco qui pͥmo loco admissuᷤ
ẽ desid̾ata: nulla quidẽ eo noĩe
nascetur ꝯdiͣtio.S si domus ad
petitio familit ꝯpetit. caut̾ig̾ẽ
aũt rõe doli mali exceptioĩs pͥͭ
iuste desid̾ari. qͣiuis nemo alius ul¬
t̃ior exfamilia illa sct si ꝗdam sit̃
p̾tea mancipati. ⁊ ractari põt. an¬

Expanded text:
quoniam quod ab eo relinquitur extero, non ipsius proprio, sed pupilli iure debeatur.Fratre herede instituto petit, ne domus alienaretur, sed ut in familia relinqueretur. si non paruerit heres voluntati, sed domum alienaverit vel extero herede instituto decesserit, omnes fideicommissum petent qui in familia fuerunt. quid ergo si non sint eiusdem gradus? ita res temperari debet, ut proximus quisque primo loco videatur invitatus. nec tamen ideo sequentium debet, sed ita proximus quisque admittendus est, si paratus sit cauere se familiae domum restituturum. quod si cautio non fuerit ab eo, qui primo loco admissus est, desiderata, nulla quidem eo nomine nascetur condictio, sed si domus ad petitio familiae competit. cautionem autem ratione doli mali exceptionis puto iuste desiderari, quamuis nemo alius ulterior ex familia supersit.Si quidam sint postea emancipati, tractari pot
Abbreviated transcription (Latin):
doatioib ꝯtulit. ⁊ modic̃ s residuũ
ẜuauit. ⁊ uniu̾sos libos cũ uxore scͥ¬
psit hr̃des. in eod̾ testõ duas possessio¬
nes quas retinuãt. eid̾ garo seio p̃le¬
gauit ⁊ abeo petiĩt. ut exhrͤditati¬
b p̃dioꝵ que uiuus ei donauerat.
meine filie tot aureos darz. It̾m
alri fr̃i alios tot. qui ꝯuentus ame¬
uia sorore sua.legem falcidiam im¬
plorat. quẽo cũ scissimꝰ imp̃r ut supͣ
scriptũ ẽ. ccͣ uoluntatẽ donantis eaq̃
dẽita sũt reuocan pceꝑit. angauis
seius ꝯpellendꝰ sit. ẜ uoluntatẽ patͥs
exdoãtiõib fidĩ ꝯmissũ pĩare hrcli¬

Expanded text:
ationibus contulit et modicum sibi residuum seruauit et uniuersos liberos cum uxore scripsit heredes: in eodem testamento duas possessiones, quas retinuerat, eidem Gaio Seio praelegauit et ab eo petit, ut ex reditibus praediorum, quae uiuus ei donauerat, Maeuiae filiae tot aureos daret, item alteri fratri alios tot: conuentus a Maeuia sorore sua legem Falcidiam implorat. quaero, cum sanctissimus imperator, ut supra scriptum est, contra uoluntatem donantis ea quae donata sunt reuocari praeceperit, an Gaius Seius compellendus sit secundum uoluntatem patris ex donationibus fid
Abbreviated transcription (Latin):
rãtur prãe. lib̾tatẽ. eidẽ restitui
re obligata: a debitore legata eĩt.
nor ꝓhiberi. pecuniã creditã pet̾ẽ
siuoluntas testatons ꝯpensare
uolentis eiudent̃ ñ ostendetur¬
d̾ Oaius scius ꝓnepos m̃s hr̃s micͥ
cum om̃ib que ibi sũt. que omia
sciꝗs ad poitionẽ hr̃clitatis quã¬
tibi n ꝑtinc̃. Quero cũ sit mhs do¬
mib argentum. nõia debitorũ.
suppelles mancipia : an hec. om̃ia
que illic inueniunt᷑ adalios hr̃des
institutos debeant ꝑtinere. Paulꝰ.¬

Expanded text:
ratur praestare libertatem, eidem restitui re obligata a debitore legata esset, non prohiberi pecuniam creditam petere, si uoluntas testatoris compensare uolentis euaius Seius pronepos meus heres mihi cum omnibus quae ibi sunt: quae omnia scias ad portionem hereditatis, quatinere.' quaero, cum sit in his domibus argentum nomina debitorum supellex mancipia, an haec omnia, quae illic inueniuntur, ad alios heredes institutos debeant pertinere.Paul
Abbreviated transcription (Latin):
nupt̃e dots noĩt dari uoluit. filiodo¬
tem stipula̾nte cumfilius ẽminorẽ
dotem decliss. suꝑfluũ ẽe filie reddẽ.¬
dũ ꝯstabat. diuortio quoq secuto fidĩ.¬
c. filiam recte petituram ut actio sti
ad sed̾as imptias cautionẽ extendi ñ
poti̾t. ¶Afilia pat̾ petierat ut cuit
uellet ex libis sui  p̃dia  moret᷑ restor¬
eret. uni ex lib̾is p̃dia fidĩ ꝯmissi iua
donauit. nonẽe electionẽ ꝑꝑ ĩcertũ
diem fidĩ .c. certe dorationis uide¬
bat̃. Nam in ẽum destimtio dirigi
e remota m̃atͥs electiõe ¶ Fidĩhĩdũ
i fieoꝵ Smtitone fundũ tusculanũ
alienẽt. ⁊ ne de famiba nõis mei exe
fidĩ ꝯmissam lib̾tatẽ reddidesant.
¶ fidĩ tut ꝯmito uxor. ut dies. re¬
stituas filie mee c̃ morieris quicꝗd

Expanded text:
nupturae dotis nomine dari uoluit filio dotem stipulante. cum filius minorem dotem dedisset, superfluum esse filiae reddendum constabat. diuortio quoque secuto fideicommissum filiam recte petituram, ut actio stipad secundas nuptias cautionem extendi non oportere.A filia pater petierat, ut cui uellet ex liberis suis praedia cum moreretur restitueret: uni ex liberis praedia fideicommissi uiua donauit. non esse electionem propter incertum diem fideicommissi certae donationis uidebatur: nam in eum destinatio dirigi est remota matris electione. 'Fidei heredum meorum committo, ne fundum Tusculanum alienent et ne de familia nominis mei exeafideicommissam libertatem reddiderunt. 'Fidei tuae committo, uxor, ut restituas filiae meae, cum morieris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑ hr̃de̾ uirum portionẽ p̾ensaticẽ
S si fundum hr̃s uni ex familia reli¬
ter õ restituat. questmẽ. an hoc
ita dcͣmũ peti posse. si p̃t̾ea tm̃ ei¬
at S siꝗd̾ ille prior testator ita
fidĩ ꝯmissum reliquiss. rogofũdr̃
eui uoles. aut quib uoles ex fami¬
lia relinque̾s: rem in expedito fote.
Quodsitalia u̾ba suissent: peto ne
fundus de familia exeat.hitłĩs: hr̃¬

Expanded text:
 heredes uirilium portionum pensatione.Sed et si fundum heres uni ex familia relitero restituat, quaesitum est, an hoc ita demum peti posse, si fundi preat. sed si quidem ille prior testator ita fideicommissum reliquisset: "rogo fundum cui voles aut quibus voles ex familia relinquas", rem in expedito fore: quod si talia verba fuissent: "peto non fundus de familia exeat", h
Abbreviated transcription (Latin):
petant. qd̾ non omib d̾atũ ẽ. ⁊ ita¬
⁊ demũ pet̾e possit unus. si solus
monente eo suꝑfuĩt. ¶ Sirẽ tuã
quã estimabam meam ate hr̃de
instituto ticio legem: ño ẽ neratũ¬
qua canetur non cogendũ pr̃are
leggatum hr̃dem. Nam sucur sũẽ
hr̃dib. ne cogerent᷑ redimere qd̃
testator̾ suum cͣxistimans reliq̃nt.¬
¶ Sunt eñĩ mag̃ inlegandis suiꝰ rel
hr̃dib faciliores uoluntates qd̾
in hac sp̃e non euentt cũ dñiũ rasit
aphĩdem ¶ Siomissa fidĩ ꝯmisi
u̾ba sit.⁊ ceta que legunt. cu his
que se̾bi debuerũt ꝯgruant. recte
datũ ⁊ minꝰ scͥptum exemplo insti¬
tutionis. legatorũq intelligetur
Quã sententiã optimus quoꝙ ĩꝑa
ctor nr̃ seũ secutus ẽ. Itẽ mareus
imꝑator rescͥpsit. ũba quib testatõ
ita cancãt nondubitare se ꝙ cũq
cum fidĩ ꝯmissiu̾ba cessare anim

Expanded text:
petant quod non omnibus datum est, et ita demum petere possit unus, si solus moriente eo superfuit.Si rem tuam, quam existimabam meam, te herede instituto Titio legem, non est Neratqua cauetur non cogendum praestare legatum heredem: nam succursum est heredibus, ne cogerentur redimere, quod testator suum existimans reliquit: sunt enim magis in legandis suis rebus heredibus faciliores uoluntates: quod in hac specie non euenit, cum dominium rei sit apud heredem.Si omissa fideicommissi uerba sint et cetera quae leguntur cum his, quae scribi debuerunt, congruant, recte datum et minus scriptum exemplo institutionis legatorumque intellegetur: quam sententiam optimus qusecutus est.Item Marcus imperator rescripsit uerba, quibus testator ita cauerat 'non dubitare se, quodcumque cum fideicommissi uerba cessare anima
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃s futũs eẽt. ita loquet᷑. peto ꝓ
hĩditate que tibi reliqui. quead
frc̃m meũ uire legitimo reddnet
noĩe familie relinquit᷑. sinõ uo¬
luntãna facta sit alienatio sed

Expanded text:
res futurus esset, ita loquatur: 'peto pro hereditate, quam tibi reliqui, quae ad fratrem meum iure legitimo rediret, nomine familiae relinquitur, si non uoluntaria facta sit alienatio, sed
Abbreviated transcription (Latin):
malit. nũꝗd ea ⁊̃ mancipia que
pꝰea exhis mancipiis nata sũt. u¬
xori debeant̃ quero ꝓculus locte
suosał. Siuxor mallet mancipia
quã dotͥem accire. ip̃a mancipia q̃
cxtimata indotem dedit non etã
partus mancipionĩ ei debebuntur.¬
bonoꝵ possessione curatorida¬
tã dem̃tis. legata acuratore qui
furiosũ defendit peti poter̃ s qui
petẽt caue debebũt. sihr̃ditas e¬
Liuł. ¶Prtuo boue quilegatꝰ ẽ
nec corũi neq caro debet᷑. ¶Si
ticio frum̃tatia tesera legata sit
⁊ is decesẜit: quidam putant ex¬
tingui legatum. s hoc nõ ẽ u̾m
Namcui tesera ł milgia legat̃
existimatio uidet legata. ¶ Lab̃o
refert agrũ cuiꝰ ꝯmertiũ ñbabes
lecari tibi posse trebatiũ. Rdise.
Quod m̃ito pͥscus fulcinus flyẽt
aiebat. s ꝓculus ait. Si quis hr̃dẽ
suum eũ fundũ cuiꝰ ꝯmͣtiũ is hr̃s
non h̃t. dare. uisfit ciqui eius ꝯm̃¬

Expanded text:
malit, numquid etiam ea mancipia, quae postea ex his mancipiis nata sunt, uxori debeantur, quaero.Proculus Lucustae suo salutem.Si uxor mallet mancipia quam dotem accipere, ipsa mancipia, quae aestimata in dotem dedit, non etiam partus mancipiorum ei debebuntur.Bonorum possessione dementis curatori data legata a curatore, qui furiosum defendit, peti poterunt: sed qui petent, cauere debebunt, si hereditas epiam. Mortuo boue qui legatus est neque corium neque caro debetur. Si Titio frumentaria tessera legata sit et is decesserit, quidam putant exstingui legatum: sed hoc non est uerum, nam cui tessera uel militia legatur, aestimatio uidetur legata. Labeo refert agrum, cuius commercium non habes, legari tibi posse Trebatium respondisse, quod merito Priscus Fulcinius falsum esse aiebat. Sed Proculus ait, si quis heredem suum eum fundum, cuius commercium is heres non habeat, dare
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ idcgisse br̃dem ut cadc̃ põtio
bis eidẽ debeat᷑. S iufimile ẽ de
altã parte cũ cogitasse. Sãne ꝯsti.¬
ꝙꝑ emolum̃tũ legati fuitum ẽ.¬
¶duoꝵ testamts pars fundi q̃
me̾uii ẽ. ticio legata ẽ. Nõ elegãt᷑
ꝓbrtũ c̃. abuno hr̃de soluta parte
fundi. que meui fuit. exalio testõ
libationem obtingere. neq pꝰ tã
partem alienatã. reuocare actioẽ¬

Expanded text:
uidetur id egisse heredem, ut eadem portio bis eidem debeatur, sed uerisimile est de altera parte eum cogitasse. sane constiquod emolumentum legati futurum est?Duorum testamentis pars fundi, quae Maeuii est, ‹T›itio legata est: non ineleganter probatum est ab uno herede soluta parte fundi, quae Maeuii fuit, ex alio testamento liberationem optingere, neque postea parte alienata reuocari actio
Abbreviated transcription (Latin):
patrem hĩditariam duntaxat
contineat. cũ inutilit̃ a semetip̃o
quẽq coꝵ quã habebat partem
quero sunteggrũ p̃diũ relictũ ẽẽ
uidecat᷑ anp̃ciũ portiõs fr̃s ⁊ co¬
hĩdis soluendũ sit. ut hoc ipsoł

Expanded text:
partem hereditariam dumtaxat contineat, cum inutiliter a semet ipso quemque eorum quam habebat partem quaero, si integrum praedium relictum esse videatur, an pretium portionis fratri et coheredi solvendum
Abbreviated transcription (Latin):
onem ł diem certũ repudiare nõ
possumꝰ. Nam nec ꝑtmñ ad nos ã¬
tequã dies ueniat. ł ꝯditio existat¬
¶Sipãt̃ filie sue testõ auteoᷤ
tot hĩdes dare usẜit uͥ ea nupsi¬
s. si filia nupta sit cũ testm̃ sit
s absente patre ⁊ ignorante nicͥ¬
ominus legatũ debetur. Sienim
hoc pat̃ non ignorabat audet᷑ de

Expanded text:
onem uel diem certum repudiare non possumus: nam nec pertinet ad nos, antequam dies ueniet uel condicio exsistat.Si pater filiae suae testamento aureos tot heredem dare iusserit, ubi ea nupsisset, si filia nupta sit, cum testamentum fit, sed absente patre et ignorante, nihilo minus legatum debetur: si enim hoc pater non ignorab
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑẜũn coꝙ int̃fuit diuisioni a
diariquid põt. s nec ꝑdoli excepti¬
onem sumouet᷑. nͥeuident̃. apparu¬
erit omittendi fidĩ ꝯmissi ca hoc cũ
fecisse ¶Gaiuisscius cũdomũ suã
hãct.⁊ in p̃tono uxoris sue uanstu¬
liss quasdã res dedomosua in eod̾
p̃torio trastulit ibiq pꝰ multos
dres decedens. testõ uxorẽ suã hr̃dẽ
⁊ alios quã plures rdiquit. quõ testõ

Expanded text:
uod interfuit diuisioni, adiari quidem potest: sed nec per doli exceptionem summouetur, nisi euidenter apparuerit omittendi fideicommissi causa hoc eum fecisse.Gaius Seius cum domum suam haberet et in praetorio uxoris suae transtulisset, quasdam res de domo sua in eodem praetorio transtulit ibique post multos dies decedens testamento uxorem suam heredem et alios complures r
Abbreviated transcription (Latin):
tiones aut̃ hr̃ditarie initrũq hr̃¬
dem creditorib daridebeant. Mod̾.
excipiat. iuississe testatorẽ ñ ꝓponi¬
¶Titia cũnub̾et gaioseio dedit in
dotem p̃dra.⁊ quasdã alias res. pea
decedens codicilł ita cauit gaioseio.¬

Expanded text:
tiones autem hereditariae in utrumque heretiones autem hereditariae in utrumque heredem creditoribus dari debeant.Modestexcipiat, iussisse testatorem non proponi.Titia cum nuberet Gaio Seio, dedit in dotem praedia et quasdam alias res, postea decedens codicillis ita cauit
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃s dilatatum sit. utrũ ne hr̃diᷤ
dełe anlegatarii ułuti sunt̃ps
pub̃tatis ei qui inpubes sit. fidĩ¬
ꝯmissũ relictum sit. Tẽ eñi ⁊ fruc¬
tus pr̃andos ⁊ añcedemis tp̃is.⁊ ħ¬

Expanded text:
pus dilatum sit, utrumne heredis, debere, an legatarii, veluti si in tempus pubertatis ei qui impubes sit fideicommissum relictum sit, tunc enim fructus praestandos et antecedentis temporis.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sinc ut̃riusq manifesta ealũpniaui.¬
deat̃ ei potius soluendũ cui pͥmum
legatum ẽ. ¶ Si cui cͥtã partẽ hr̃dita¬
tis legauo. diuus adrianus rescͥpsit
ut nec p̃tia manumissorũ netr fun
cris inpensa deducent᷑.

Expanded text:
 manifesta calumnia uideatur, ei potius soluendum, cui primum legatum est.Si cui certam partem hereditatis legauero, diuus Hadrianus rescripsit, ut neque pretia manumissorum neque funeris impensa deduceretur
Abbreviated transcription (Latin):
copensarum quedam sunt necessaĩ¬
pendendi. cetm sinpala fuit necẽctas alio
uire habentimr In necossari is¬
sarus inpensis hoc sciendũ ẽ eas demum
inpensas dotẽ minuere. que uidot̾e facte
sĩ. Ceͥt̃m si indotẽ facte nõsũt. non
habebunt inse reputationẽ. Int neces¬
sarias inpensas c̃ẽ lab̃o ait. moles in ma¬
orreum necessaĩo factũ sit innecessa¬
rũs inpensis habendũ ait ꝓiide fal

Expanded text:
pensarum quaedam sunt necessariapendendi: ceterum si nulla fuit necessitas, alio iure habentur. In necessariis impensis hoc sciendum est eas demum inpensas dotem minuere, quae in dotem factae sunt: ceterum si in dotem factae non sint, non habent in se reputationem. Inter necessarias inpensas esse Labeo ait moles in maorreum necessario factum sit, in necessariis impensis habendum ait. Proinde Ful
Abbreviated transcription (Latin):
ona aũt hic utplerũq soleo
dicẽ. ita accipienda sũt uniũsitatis cui¬
q successioẽ qua succedit in ħro itate¬
moritui suscipiturq eius rei cooxdimi
⁊ incooiodum. nã siue solũedo sunt
hoã siue nõ sunt siuedãpnum babent
siũ lucrũ siue incorpoi̾b funt siue in
Groitas aũt boꝵ ue posseffio ut labeo ⁊¬
scribit. ñ utiꝙ reꝵ. possessio accipienda
ẽ ẽnĩ uiris magͣ qua corpoꝵ. possefsio
deniꝙ ⁊ sinicħ corporale sit in broita¬
te attñ recte eiuis boꝵ possessioeo agͥ¬
tam labeo ait. ¶Boꝵ. igitur possessi¬
oñe itarecte diffinemis usꝑsem̃¬
di retinẽdi que patrimonii siue reiq
cuursq cũ moritur fuit. ¶Inuito arĩ
nemini boꝵ possessio adquiritur.
amunicipib ⁊ socictatib ⁊ decuriis
⁊ corpoĩb boꝵ possessio agnoso pot
ꝓm̃ siue actoꝵ. nõe amittat siue qs ali
recte ꝯpetet bor̃. possessiqͥs ⁊ sinemo
petat ł agnouit bõꝵ possessioẽo noĩe

Expanded text:
ona autem hic, ut plerumque solemus dicere, ita accipienda sunt uniuersitatis cuiusque successionem, qua succeditur in ius demortui suscipiturque eius rei commodum et incommodum: nam siue soluendo sunt bona siue non sunt, siue damnum habent siue lucrum, siue in corporibus sunt siue in Hereditatis autem bonorumue possessio, ut Labeo ‹sc›ribit, non uti rerum possessio accipiendacorporis possessio. denique etsi nihil corporale est in hereditate, attamen recte eius bonorum possessionem adgnitam Labeo ait. Bonorum igitur possessionem ita recte definiemus ius persequendi retinendique patrimonii siue rei, quae cuiusque cum moritur fuit. Inuito autem nemini bonorum possessio adquiritur. A municipibus et societatibus et decuriis et corporibus bonorum possessio adgnosci pot siue actor eorum nomine admittat siue quis alius, recte competet bonorum possessio: sed et si nemo petat uel adgnouerit bonorum possessionem nomine
Abbreviated transcription (Latin):
.Siquis ẜuũ hr̃dis . ł alienũ lega¬
uĩt. ⁊ is fugiss cautiones int̃ponẽde
funt dereducendo eo. s siꝗdẽ uiuote¬
statore fugẽt. expensis legatarii re¬
ductur.si pꝰmortem sũptib hr̃dis.s Si
ita legatur semꝓno .x. aut sinolũt
hõem stichum legata iunt s uno conteniꝰ¬

Expanded text:
.Si quis seruum heredis uel alienum legauerit et is fugisset, cautiones interponendae sunt de reducendo eo: sed si quidem uiuo testatore fugerit, expensis legatarii reducitur, si post mortem sumptibus heredis.Si ita legetur: 'Sempronio decem aut, si noluerit, hominem Stichum lego',
Abbreviated transcription (Latin):
quidem repudrare alt̾m ũo amplecti pꝰse
Rrdecut.S si unũ exlecgaus onus ht̃. ⁊¬
hoc repellat᷑ nonidem dicendũ ẽ. pone
cum cui .x.⁊ stichus legatus ẽ rogatũ
ẜ uũ manum itt̾e. si falcidia locum bt̃
ex .x. utriꝰq legati quarta deducitur
Igit᷑ repudiato suo non cuitabit honꝰ
deductions. s ⁊ lecgatanus expecunia
res sꝑni quedã uendicari qr ñ pła s unũ
legatũ ẽ. Idemq dicimus de peculio
legato ł ueste ł argento⁊ similibus.

Expanded text:
quidem repudiare, alterum uero amplecti posse respondetur.Sed si unum ex legatis onus habet et hoc repellatur, non idem dicendum est: pone eum, cui decem et Stichus legatus est, rogatum seruum manumittere: si Falcidia locum habet, ex decem utriusque legati quarta deducetur. igitur repudiato seruo non euitabitur onus deductionis, sed legatarius ex pecunia sperni, quaedam uindicari, quia non plura, sed unum legatum est. idemque dicemus peculio legato
Abbreviated transcription (Latin):
culo non p̾sunt p̾tetiri. uescendi
eũ oportet ut edificia saciantur ne
aginur incultisit. Siqua .p. suppe
pena deb̾ent. Ut restituatuł nepi¬
gnora distrauntur. Ex aliis quo ꝙ iii

Expanded text:
culo non possunt praeteriri. uescendi eum oportet, ut aedificia sarciantur, ne agri inculti sint, si qua pecunia sub poena debetur ut restituatur, ne pignora distrahantur. ex aliis quo
Abbreviated transcription (Latin):
di consequens eĩt dicẽ irremalitar
testandũ quo tatellegi ꝯportet si ñ
m̃tũ fides ruptasit. ESinules incer
ansui ĩaris sit tesfam̃tũ ferĩt in ea
ditione ẽ testam̃tũ ei ut ualeat. N

Expanded text:
di, consequens erit dicere iure militari ‹e›i testandum. quod ita intellegi oportet, si non sacramenti fides rupta sit.Si miles incertus, an sui iuris sit, testamentum fecerit, in ea condicione est testamentum eius, ut ualeat: n
Abbreviated transcription (Latin):
tutela ueniat. tunc damas fuus lib̾i¬
hr̃s esto. A filius pupillus ⁊ ub̃tinus
eat querebat᷑ sidamas libi ^ frebaus.
negat quia filii appellatioe lib̃tiniᷤ
quoq contͣmetur. lab̃o cͣcͣ quia eo leto
ũerũ filio accipio portet. trebatii sentn¬
tia ꝓbo. Si tñ testatorẽ de ħ filio locu¬
tum eͣe apparẽt.

Expanded text:
tum Dama seruus liber esto': is filius pupillus libertinus erat: quaerebatur, si Dama liber esset.Trebatius negat, quia filii appellatione libertinus quoque contineretur: Labeo contra, quia eo loco uerum filium accipi oportet.Trebatii sententiam probo, si tamen testatorem de hoc filio locutum esse apparet.
Abbreviated transcription (Latin):
menti factionẽ pͥrtnus quidõ
diuus iuł celar concesit s ea cõ¬
cessio tp̃alis eãt postta uero ꝓpͥ¬
mui diuus titus dedit p̾hos domiti¬
anus. ꝓ ea diuus nerua plenisimã
indulgentiã inmilitor contulit
in de testunta cõmilitonib relicia ꝓ.¬
feriq que p̾sint incontrauersia oeclu¬
ta si addiligñtiã legũ reuocentur. ⁊ ob¬
seruantia secutus anim meuintegr
sulendũ eristimam. Ut quomo
testiti fuissent ratã eẽ c̃ori uolun¬
tas faciãt gͥ testam̃ta quomõ uola
faciant quomõ pou̾t. sufficiattis
ad bonoꝵ suoꝵ diuisionẽ facien¬
dã nudauolu mas tistatoris. or ileᷤ
aut̃ apellat᷑ uł amilicia .i. durutia
quã ꝓ nob̃ sustinent aut amulttuuli¬
ne aut a malo. quod artẽ milites so¬
leni. aut anũo mille bomunu. dic¬
tũ. agreco u̾bo tractũ. nam greci¬

Expanded text:
tionem primus quidem diuus Iulius Caesar concessit: sed ea concessio temporalis erat. postea uero primus diuus Titus ded‹i›t: post hoc Domitianus: postea diuus Nerua plenissimam indulgentiam in milites contulit: inde testamenta a commilitonibus relicta proferri, quae possint in controuersiam deduci, si ad diligentiam legum reuocentur et obseruantiam: secutus animi mei integconsulendum existimaui, ut quoquomodo testati fuissent, rata esset eorum uoluntas. faciant igitur testamenta quo modo uolent, faciant quo modo poterint sufficiatque ad bonorum suorum diuisionem faciendam nuda uoluntas testatoris'.Miles autem appellatur uel a militia, id est duritia, quam pro nobis sustinent, aut a multitudine, aut a malo, quod arcere milites solent, aut a numero mille hominum, ductum a Graeco uerbo, tractum a
Abbreviated transcription (Latin):
simũ ẽ ut neq emancipatus solus ueĩat.
⁊ excludat nepotes i potestate manẽ¬
tes neq nepotes uiẽ potestatis obiciat᷑
patri suo s⁊̃ in adopcioeo datus filius et
ħrs institutus ad ħ edictũꝑtm. ut
stitutus ⁊ ħ eĩt differentia int in adop¬
ũoeõ. datum em̃acipatũ. ꝙ in adopcio¬

Expanded text:
ut neque emancipatus solus ueniat et excludat nepotes in potestate manentes, neque nepotes iure potestatis obiciantur patri suo.Et in adoptionem datus filius et heres institutus ad hoc edictum pertinet, ut stitutus. et haec erit differentia inter in adoptionem datum et emancipatum, quod in adoptio
Abbreviated transcription (Latin):
Dauł .ł. Curator uẽtris alm̃ta mulieri
statuere deb nec adrẽ ꝑtim andotem
hãt. uñ sustentare se possit. qr uident
onẽ habe̾ debet utiq euis quod fubpea
aut pignoĩb p̃ciosis debentur.
mat̾ aliũ dese ale̾ nõ possit neforte ei
quinatus bõꝵ. posẜ futurus ẽ denegni¬
se alimenta uideamur.

Expanded text:
ale Curator ventris alimenta mulieri statuere debet. nec ad rem pertinet, an dotem habeat, unde sustentare se possit, quia videnonem habere debet, utique eius, quod sub poena aut pignoribus pretiosis debetur.mater aliunde se alere non possit, ne forte ei, qui natus bonorum possessor futurus est, denegasse alimenta uideamur.
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ adlegatarus. ⁊ fidĩ cõmissariis ñcõ¬
uenitur. S senatus ꝯ sulto sillamano
⁊ claudiano ⁊ quoꝵ testane aꝑiant᷑.

Expanded text:
tatem, a legatariis et fideicommissariis non conuenitur. DE SENATUS CONSULTO SILANIANO ET CLAUDIANO: QUORUM TESTAMENT
Abbreviated transcription (Latin):
minis tã ad omesticis quã abextͥnei.
prãe. ẜui cogant᷑ ĩo senat̾ consulta in¬
troducta sũt. depublica questione q̃¬
stione a familia negator habñda.
dñi appellanone continet᷑. quiht̃¬

Expanded text:
minis tam ab domesticis quam ab extraneis praestare servi cogantur, ideo senatus consulta introducta sunt de publica quaestione a familia necatorum habenda. Domini appellatione continetur qui
Abbreviated transcription (Latin):
diuus uł celar concesit s ea cõ¬
cessio tpãlis eãt postta uero ⁊pͥ¬
mus diurs titus decdit. p̾bos domin¬
anus. ꝓ ea duus nerua plenissimã
indulgentiã inmilites contulit.
paus insericopit cap̃: tale cap̃. exmanoa¬
tis cũ in nocentia meã ꝓlatum sit. sub

Expanded text:
cessit: sed ea concessio temporalis erat. postea uero primus diuus Titus ded‹i›t: post hoc Domitianus: postea diuus Nerua plenissimam indulgentiam in milites contulit: datis inseri coepit caput tale.Caput ex mandatis: 'Cum in notitiam meam prolatum sit
Abbreviated transcription (Latin):
detis ꝑsoã ⁊ in eiꝰ cuiddũt ꝯstitit.
Fabriles aũt aliene eiꝰ genis funt
ut aquocũq cincũꝙ solui pofsunt.
Sane eiũ si martificio siͥ ubente pa¬
itastipłatur oꝑas mͥ daẽ spõdes itaq
patrono daĩ stipulandũ ẽ.Libtus
oꝑaꝵ. noĩe ita iurando patre no auͥ
lutio. ticio. soluẽ lutio ticio non pof
ut apatro no liberetur.¬

Expanded text:
dentis persona et in eius cui eduntur constitit: fabriles autem aliaeue eius generis sunt, ut a quocumque cuicumque solui possint. sane enim, si in artificio sint, iubente paita stipulatur: 'operas mihi dare spondes?' itaque patrono dari stipulandum est. Libertus operarum nomine ita iurando 'patrono aut Lucio Titio' soluere Lucio Titio non potest, ut a patrono liberetur
Abbreviated transcription (Latin):
lupnia cã inp̾sessionẽ mulierẽ. qr
hec si ñ fuiss ad eund̃o hr̃clitatẽ
in stitutus hrdi suo locupletior̃e
hrditatẽ suã relinquer. S ⁊ ħ
imputat᷑ mulieri quideminuta
sunt młta hrclitate. dũ hic ꝯtẽpla¬
tione ueniris ñ atng hrditatẽ.
uentri manẽte muliere inp̾sessi¬
one decesseĩt. hr̃s eiꝰ ead̾ accione p̃¬
uũ hrditatis amuliere exg̃. s an
cederecdant legata citͣaq honãn
execlitatis iudñdũ. Et mͥ uidetur
ne subueniendũ ẽrit. adũ suseũ
qui ꝓp̃t hrditatẽ hac accione egit
oportere ut int̃uentu suo tueat᷑
teruenĩt ⁊ participes doli fuit pa¬
ter suo noĩe tenebitur. d̾ ꝯcubi

Expanded text:
lumniae causa in possessione muliere‹m›, quia hoc si non fuisset, adeundo hereditatem institutus heredi suo locupletiorem hereditatem suam relinqueret. sed et hoc imputatur mulieri, quod deminuta sunt multa in hereditate, dum hic contemplatione uentris non attigit hereditatem.utus manente muliere in possessione decesserit, heres eius eadem actione pretium hereditatis a muliere exiget.Sed an decedant legata ceteraque onera hereditatis, uidendum. et mihi uidetur ne subueniendum erit aduersus eum, qui propter hereditatem hac actione egit, oportere, ut interuentu suo tueatur interuenerit et particeps doli fuerit pater, suo nomine tenebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
destinatã. unũ ⁊ ex hr̃dib. ẜ uolũtatẽ
defũca. p̃cipiente. cauẽ. ñcẽ cogendũ ex
ꝑsc̃a . defitientiũ partis. coh̃dib resti¬
nec uti dabit. diu̾sa cã ẽ eius. cui lega¬
torum diuuisio mandat᷑. Nameas res

Expanded text:
luntatem defuncti praecipientem cauere non esse cogendum ex persona deficientium partes coheredibus restinec utilis dabitur. diuersa causa est eius, cui legatorum diuisio mandatur: nam ea res
Abbreviated transcription (Latin):
debi.nisi sp̃alit testator dedit hr̃di
electionem quas uirbonus fu̾it ar¬
bitratus ut ꝓfacultatib defũcti.
⁊ deportiõe patͥmonii debeantur.
S ⁊ si fui̾t adiectum uiriboni ar¬
bittatu hoc sequani ut ꝓportiõe
patͥmoni ĩ debeant᷑ sine uexatiõe
⁊ in ꝯmodo hr̃dis fiat. Qd silta p̃ẽ¬
sionib quas putauĩnt legataruus.¬

Expanded text:
em heredi ded‹i›t, quas uir bonus fuerit arbitratus, ut pro facultatibus defuncti et depositione patrimonii debeantur. Sed et si fuerit adiectum 'uiri boni arbitratu', hoc sequemur, ut pro positione patrimonii sine uexatione et incommodo heredis fiat. Quid si ita 'pensionib
Abbreviated transcription (Latin):
elig̾e ꝑ qũe alim̃ta prẽnt᷑ aut ex
uoluntate defũcti aut ex arbito
suo ut rescͥpta sbiecta ostendunt:
ex emplũ libelli detimͥ alibtis filii
mnisi uob̾sciens adexemplũ istamrẽ
lib̾tis uibent necia. que q minim ł¬
eris ⁊̃ sũt ad nicͥlũ ꝑducunt᷑. cũ płes
hĩdes ceꝑut ꝑ successionẽ ceꝑunt¬
exist̾e. qua de c̃i puto uos recte fac¬
tures. si c̃ uocauis fauille hr̃dib ꝓcu¬
tatorib ue eoꝵ ꝯstrtuerttis cui ⁊cͣci
dari debeat pecuma excutꝰ usu ali¬
ñita prarent᷑. debebit aut̃ is qaccipi
caue eĩs qui dabunt redditurum se.
ut ꝗsq exlibtis decesẜit alione
qũo ĩnciuitate eẽt desierit. tantũ
ex sorte qͣntũ efficit ꝓportiõe ꝯpu¬
tatio diuus pius cuida lubio tales¬
foro rescͥpsit ꝯsules uocatis hisaqb
uob alim̃ta deb̾i exẽa fidĩ ꝯiussi ꝯ¬

Expanded text:
e, per quem alimenta praestentur, aut ex uoluntate defuncti aut arbitrio suo, ut rescripta subiecta ostendunt: 'exemplum libelli dati mihi a libertis Silii misi uobis, sciens ad exemplum istam rem libertis iubent necessaria, quae quia eris sunt, ad nihilum perducuntur, cum plures heredes coeperunt per successiones existere. qua de causa puto uos recte facturos, si conuocatis Fauillae heredibus procuratoribusue eorum constitueritis, cui a ceteris dari debeat pecunia, ex cuius usuris alimenta praestentur. debebit autem is qui accipiet cauere eis qui dabunt redditurum se, ut quisque ex libertis decesserit alioue quo modo in ciuitate esse desierit, tantum ex sorte, quantum efficiet pro portione computatio'. Diuus Pius Rubrio cuidam Telesphoro rescripsit: 'Consules uocatis his, a quibus uobis alimenta deberi ex causa fideicommissi
Abbreviated transcription (Latin):
õp. Quintis .m. ait. siquis intestõ
italee scͥpsit. filie filũq mel ibi
funto ubi mat̃ sua eos eẽ uolet eiq
hr̃s m̃s uuannos singłos inque
pueros puellasꝙ singłas dãpna
ei ap̃ꝗͣ pueri atq puelle sũt ncͥ¬

Expanded text:
o ita scripsit: 'filii filiaeque meae ibi sunto, ubi eos mater sua esse uolet, eisque heres meus in annos singulos inque pueros puellasque singulas damnas ei, apud quem pueri atque puellae sunt, n
Abbreviated transcription (Latin):
tarii ꝯͣtͣłilit s si ita sit legatum.
hr̃s m̃s ticio .x. trima diedato. titr̃
pensionib anũo pꝰ tͥenniũ debent᷑
annua bima trima die sensusse
ꝓponatur. ¶Sicui c̾ta qͣntitasle¬
getur.⁊ quo prẽtur insingłos an¬
nos c̾tum aliꝗd uduti usuras iu¬
.sẜit. testator pr̃ari leggatũ ualz¬

Expanded text:
it. Sed si ita sit legatum 'heres meus Titio decem trima die dato', utrum pensionibus an uero post triennium debeatur? et annua bima trima die sensisse proponatur. Si cui certa quantitas legetur et, quoad praestetur, in singulos annos certum aliquid uelut usuras iusserit testator praestari, legatum ual
Abbreviated transcription (Latin):
relictussit ⁊ sipietas relicta ẽ sit aliꝗ
tm̃ suꝑfluũ. inueniat᷑ inreditib q̃m
rio̾ suꝑstites ꝑtiñ ł andie cedeñte
fidĩ ꝯmissi morienti̾s lib̃tqͣs sues por¬
tiones adhr̃des eoꝵ antestatores de
redditib qͣm incibari ĩs erit. hoc ad ⁊s.¬

Expanded text:
relictus est? et si proprietas relicta sit, aliquid tamen superfluum inueniatur in reditibus, quam rios superstites pertinet? et an die cedente fideicommissi morientium libertorum portiones ad heredes eorum an testatoris dereditibus quam in cibariis erit, hoc ad
Abbreviated transcription (Latin):
d. In annos singłos hrs dãpnatus
sinere me frui fundo si ininttio ãni
quo cołe deb̾em morã feci̾t. lic pꝰca
patiatur qr cultura sim exclusus mñ
totius anni noĩe mͥ tenebit᷑ ꝗͣ adm¬
odũ sidiurnas oꝑas stichi dare dãpn¬
atus ñamane s a sextadiei ora det᷑.
tottꝰ diei nõie tenetur.

Expanded text:
. In annos singulos heres damnatus sinere me frui fundo si initio anni, quo colere deberem, moram fecerit, licet postea patiatur, quia cultura sim exclusus, tamen totius anni nomine mihi tenebitur: quemadmodum si diurnas operas Stichi dare damnatus non a mane sed a sexta diei hora det, totius diei nomine tenetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantes quos exhis caros habuimꝰ.
It alioloco ꝓphimũ policromũ hypo¬
tium ꝯm̃do. ut et uobcum sint. ⁊ ciba¬
na pr̃etis peto. Quero anom̃ib ciba¬
ria debeant dari. Anhis ques ꝯmẽdaũ
bõiuari arbitrio statuendũ ẽet.
pꝰ ñ põt. cet̾aque addiscrplinã ꝑtiñꝰ
legato non continent᷑.¬

Expanded text:
his caros habuerim'. item alio loco: 'Prothymum Polychronium Hypatium commendo: ut et uobiscum sint et cibaria praestetis, peto'. quaero, an omnibus cibaria debent dari an his quos commendauuiri boni arbitrio statuendum esse. pus non potest: cetera quae ad disciplinam pertinent legato non continent
Abbreviated transcription (Latin):
referunt᷑ nec obligationẽ pariãt
hec aũt talia sũt site hr̃dem solum
instituam : scribam uti monum̃¬
tum tͥ c̾ta pecunia sacias nullam
enĩ obligationẽ ea scͥptã recipit.
s ad auctoritatẽ meã ꝯẜuandem
pot̾is siuelis facere alit atꝙ sico¬

Expanded text:
referuntur nec obligationem pariunt. haec autem talia sunt. si te heredem solum instituam et scribam, uti monumentum mihi certa pecunia facias: nullam enim obligationem ea scriptura recipit, sed ad auctoritatem meam conseruandam poteris, si uelis, facere. aliter at
Abbreviated transcription (Latin):
in ad optione dat᷑ nͣputamꝰ locũ hab̾e
senat᷑ consultũ. Quãnis in adopͤt rit
locũ ht̃ s nec mnalimꝑno occiso loc̾
ẽ.senatus consulto. ¶Demaͥs ẜuis
filio filiaue occisis questio ñ habst̃
Si ꝑat abhostib captus sit questio¬
nẽ deẜius habñdã ⁊ supliciũ filio hoc

Expanded text:
doptionem datus, non putamus locum habere senatus consultum, quamuis in adoptato locum habet. Sed nec in alumno occiso locus est senatus consulto. De matris seruis filio filiaue occisis quaestio non habebitur. Si pater ab hostibus captus sit, quaestionem de seruis habendam et supplicium filio
Abbreviated transcription (Latin):
ti inputa uigulatũ . stratigulatũ. p̃ci¬
pitatũ. ł saco. uł fuste ut lapioe ꝑ¬
cussũ. ut alio aliquo telonecam̃. Qs
siquis putaueneno uł ĩ alio alieno.
quod clãnceae sołat. int̾empt᷑ e ad
hoc senat consultũ uindicta mortis

Expanded text:
strangulatum praecipitatum uel saxo uel fuste uel lapide percussum uel quo alio telo necatum. Quod si quis puta ueneno uel etiam quo alio quod clam necare soleat interemptus sit, ad hoc senatus consultum uindicta mortis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculo capitu sui custodiãdos¬
minis tã adõmesticis quã abextͣnei.
prãe ẜui cogant᷑ ĩo senat̾ consulta in¬
troducta su̾t. depublica questione q̃¬
stione a familia negãtor habñda.
dñi appellationc cominet᷑. quiht¬

Expanded text:
iculo capitis sui custodiam dominis tam ab domesticis quam ab extraneis praestare serui cogantur, ideo senatus consulta introducta sunt de publica quaestione a f‹a›milia necatorum habenda. Domini appellatione continetur qui
Abbreviated transcription (Latin):
aboł .ł. Que legatoꝵ. ẜuadorim
cã imiboĩs eit in cã uescendi demimi¬
et si filianeptisł ꝓneptis uoc̃ eet nͨ
nupta sit nec suũ quieꝗͣ habeat.
fecĩt ħrs quonimꝰ res in cã brditaĩ¬
a maneant nõ potĩt inpossefsiceo
caꝵ legatarius nutti ułuti si locum
religiosũ fecit aut quid publice cõ¬

Expanded text:
atorum. Quae legatorum seruandorum causa in bonis est, in causa uescendi deminuet, si filia neptis proneptis uxorue esset nec nupta sit nec suum qui‹c›quam habefecerit heres, quo minus res in causa hereditaria maneant, non p‹o›terit in possessionem earum legatarius mitti, ueluti ‹si› locum religiosum fecerit aut quid publice co
Abbreviated transcription (Latin):
inpossessioeõ posse. Ip̃os uo̾ mim¬
cipes si his ñ caueatur nõ uidetur
assecuturos q extͣ oromaĩo rem edi¬
o opꝰ eĩt iudelicet ut dec̾to p̃toĩs ac¬
tor eoꝵ impossessioe mittatur.

Expanded text:
in possessionem posse: ipsos uero municipes, si his non caueatur, non ‹i›dem adsecuturos: sed extraordinario remedio opus erit, uidelicet ut decreto praetoris actor eorum in possessionem mittatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtine̾t simpotestate ꝑmansifs ita ut ex
ea parte dimidia reliꝗͣ libi eius ĩsquioũ¬
taxat bõa sua ꝯferãt. ¶hoc edictu equi¬
simũ ẽ ut neq emancipatus solus ueĩat.¬
⁊ excludat nepotes impotestate manẽ¬
tes neq nepotes iuẽ potestatis obiciãt
patri suo s⁊̃ in adopcioeõ datus filius et
ħrs institutus ad ħ edictũꝑtim. ut
ei iũgatur nepos quia maui sui potesta¬
te naturalis ẽ. Iugitur aũt nepos patri
stitutus ⁊ ħ eĩt differentia int̃ in adop¬
cioẽo datum emãcipatũ. ꝙ in adopcio¬

Expanded text:
in potestate permansisset, ita ut ex ea parte dimidiam, reliquam liberi eius hisque dumtaxat bona sua conferat.Hoc edictum aequissimum est, ut neque emancipatus solus ueniat et excludat nepotes in potestate manentes, neque nepotes iure potestatis obiciantur patri suo.Et in adoptionem datus filius et heres institutus ad hoc edictum pertinet, ut ei iungatur nepos, qui in aui sui naturalis potestate est. iungitur autem nepos patri stitutus. et haec erit differentia inter in adoptionem datum et emancipatum, quod in adoptio
Abbreviated transcription (Latin):
bis conputande quibus sedit. is quibuꝰ q̃
ꝑipsum pretorem factum nõ ẽ quominus
daret bonorum possessioẽo ¶In bonoꝵ.
si sedit quideo p̃tor ꝓtribunali s postula¬
mpxima fuit ciuitate accede̾ deb adutili¬
milium passuum factu. nec enim expec¬
taẽ debens ut p̃ses ꝓuintie ueniat adeum
qui boꝵ possessioe petitus ẽ. ¶Siuenter
inpossefficẽ missus sit. uõꝵ possessioĩs tp̃s
nõ cedtͣ seqͣñtib nequaquã ambigen dũ ẽ¬

Expanded text:
bis computandae, quibus sedit is quibusque bis computandae, quibus sedit is quibusque per ipsum prae torem factum non est, quo minus daret bonorum possessionem. In bonorumsi s‹ed›it quidem praetor pro tribunali, sed postulaciae in proxima fuit ciuitate, accedere debet ad utilimilium passuum facta: nec enim exspectare debemus, ut praeses prouinciae ueniat ad eum, qui bonorum possessionem petiturus est. Si uenter in possessionem missus sit, bonorum possessionis tempus non cedere seq
Abbreviated transcription (Latin):
liberis bonoꝵ poss ⁊ĩsio dabitur nõ taniu
his qui inpotestate parentis. usq mmorti
rõr fuerunt s emancipatis.¬
ip̃ .ł.Itile tp̃s ẽ bõꝵ possessiorõ adont¬
tendarułm itu aũt nͣtile᷑ tp̃s ẽ ut sĩngłi di¬
es in eo utiles sint. scilicet ut ꝑ singłosdi¬
es ⁊ scierit. ⁊ potuĩt admitẽ ceterũ quacũq
possessioẽo⁊ admitte̾. hic incipiat nescie̾̃¬
ł nõ posse admittẽ scił scicum intio. cog̾¬
uifs eum intestatum decesfisse. postea qiͣ
cercio reanumtio allãto dubitare ceꝑit it̃
quid testatus tecesẜit ł num quid uurat
quia hic rumor postea perrepfat. Iõ. ⁊ in
contrartum accipi pot̾ ut qui ignorauit
minitio postea scire incipiat. ¶Dies bonoꝵ
possessiois utiles eẽ palam ẽ s ño sesfio¬
num numetabintur simodo ea sit bor̃ ẜ
possessio que deplano petipotuit quod siea
que cauie cognitioẽo ꝓtribimali defidãt
ł que decretum expossit seffioẽs erunt no¬

Expanded text:
Liberis bonorum possessio datur tam his, qui in potestate usque in mortis tempus fuerunt, quam emancipatis Vtile tempus est bonorum possessionum admittendarum: ita autem utile tempus est, ut singuli dies in eo utiles sint, scilicet ut per singulos dies et scierit et potuerit admittere: ceterum quacumque possessionem admittere, hic incipiat nescire uel non posse admittere: scilicet si, cum initio cognouisset eum intestatum decessisse, postea quasi certiore nuntio allato dubitare coeperit, numquid testatus decesserit uel numquid uiuat, quia hic rumor postea perrepserat. idem et in contrarium accipi potest, ut qui ignorauit initio, pos‹t›ea scire incipiat. Dies bonorum possessionis utiles esse palam est: sed non sessionum numerabuntur, si modo ea sit bonorum possessio, quae de plano peti potuit. quod si ea, quae causae cognitionem pro tribunali desiderat uel quae decretum exposcit, sessiones erunt no
Abbreviated transcription (Latin):
quodibi fatiꝰ noual quãuis reddieĩt¬
Gi cui aqua ⁊ ign᷑int dictũ sit. eius nec
illud testam̃tũ ual quodañ fecte. ne
id quod p̾tasetit bona quoc quetiu
habiũt cũdã ꝑnaretur publitabunt
aut si nouideantur. lucrosa c̃itori¬
busconceclantis. Ini lisulã deportati

Expanded text:
quod ibi fecit non ualet, quamuis redierit.Si cui aqua et igni interdictum sit, eius nec illud testamentum ualet quod ante fecit nec id quod postea fecerit: bona quoque, quae tunc habuit cum damnaretur, publicabuntur aut, si non uideantur lucrosa, creditoribus concedentur.In insulam deportati
Abbreviated transcription (Latin):
nepotib sui. Sieos iussiss eẽ br̃aes.
⁊ ex u̾dass filin eic quod sufficẽt.
alim̃tor noĩe. abeis certũ legass a¬
dita cã necessitatiq iudicii suiꝰ. ant
si non habiũt inpotestate ne potes
qm̃ emancipato rã filionati suissẽt
sub conditione eos hĩdos instruere
ut emanciꝑarentut. apatit ꝓdigo. S¬

Expanded text:
nepotibus suis, si eos iussisset heredes esse et exheredasset filium eique quod sufficeret alimentorum nomine ab eis certum legasset addita causa necessitateque iudicii sui: aut si non habuit in potestate nepotes, quoniam emancipato iam filio nati fuissent, sub condicione eos heredes instituere, ut emanciparentur a pat
Abbreviated transcription (Latin):
titisnte iusta secitentiat᷑
Nuo testam̃tufacit. integritas m̃¬
tis non corporis sanitas exigẽdaẽ.
Iaut Siqueramus anualeat
testañctu inptimis aminaduetẽ
debenius. anisquifeat testamẽ¬

Expanded text:
trae iusta sententia de quo testamentum facit, integritas mentis, non corporis sanitas exigenda onum.Si quaeramus, an ualeat testamentum, in primis animaduertere debemus, an is qui fecerit testame