comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
simplicius: ꝓpter simpliciores fr̃s. qui ñ
possunt intelligere sublimius. Quomodo
corꝑa nr̃a quando laborant. ñ reficiuntur.
nisi unctione olei: & quomͦ lumen qđ in
lucerna ẽ. nisi oleum miseris extinguitur:
sic et lumen senectutis meȩ. oleo & nuscia
dĩ indiget. ut crescat. Demq & apłi ascende.¬
runt in montẽ oliueti: ut qm̃ lassi erant.¬
& indigebant lucerne ipsoꝵ. oleo dñi: de
oleo eiuis illuminarent᷑. Unde dicit & iustus.
Ego autem sicut oliua fructifera in domo
dĩ. & in alio loco dicitur. Filu tui sicut no¬
uella oliuarũ: incircuitu mense tue. Nul¬
lus alius mons erat. de quo ascenderet dñs
regna celoꝵ: nisi mons oliueti: Nunquid
non erat mons sublimior in galilea tha¬
bor: Quid necesse fuit: ut dñs de monte
oluieti conscenderet in regnũ cȩloꝵ.S ui
de quid scͥptura te doceat. nisi tibi in lam¬
padib tuis oleum miseris: non poteris
ascendere regna celoꝵ. Debes eẽ in monte

Expanded text:
simplicius propter simpliciores fratres, qui non possunt intelligere sublimius quomodo corpora nostra, quando laborant, non reficiuntur, nisi unctione olei: quomodo lumen quod in lucerna est, nisi oleum miseris, exstinguitur: sic et lumen senectutis meae, oleo et misericordia Dei indiget ut crescat. Denique et apostoli ascendunt in montem Oliveti, ut quoniam lassi erant, et indigebant lucernae ipsorum oleo Domini, de oleo Domini illuminentur. Unde dicit et justus: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Domini . Et in alio loco dicitur: Filii tui sicut novellae olivarum in circuitu mensae tuae . Nullus alius mons erat, de quo ascendit Dominus regna coelorum, nisi mons Oliveti? Numquid non erat mons sublimior in Galilaea, Thabor? Quid necesse fuit ut Dominus de monte Oliveti conscenderet in regnum coelorum? Sed vide quid te Scriptura doceat: Nisi tibi et lampadibus tuis oleum miseris, non poteris ascendere in regna coelorum. Debes esse in monte
Abbreviated transcription (Latin):
se est dñs: & ipse nobis contulit morte sua
salutem. Preoccupemus faciem eiꝰ in con¬
fessione. Priusquã nobis auersa facie ira.¬
scatur: confiteanur peccata. Ꝙ in psal¬
mis iubilemus ei: psallentes in cordib
id ẽ potentie eius. & rex magnus suꝑ om̃s
deos. Ipse enĩ omĩa regit. Qm̃ non reppel¬
lit dñs plebem suam: quã ꝓprio cruore re¬
demit. Quia in manu eius sunt om̃s fineᷤ
terre. Pugillo enĩ id est potestate: conclu.¬
dit omnẽ latitudinem terre. & altitudineᷤᷤ
montiũ ipsius sunt: id est predicationes¬
re: & ipse fecit illud. Hec & de scło intelli.¬
genda sunt: & de isto uero mari: ad confu¬
tationem eoꝵ qui dicunt. aquas adeo
non ẽẽ creatas. Nam &e salomon ex ꝑso¬
na sapientię quȩ est xp̃c. ait. Priusquã
ꝓduceret fontes aquarũ: ego eram. & sic¬
ca manus eius formauerunt: siue arua.
siue humana corpora. Uenite adoremus &

Expanded text:
se est Dominus, et ipse morte sua contulit nobis se est Dominus, et ipse morte sua contulit nobis salutem. Praeoccupemus faciem ejus in confessione. Priusquam nobis aversa facie irascatur, confiteamur peccata nostra. Et in psalmis jubilemus ei. Psallentes in cordibusid est potentiae ejus. Et rex magnus super omnes Deos. Ipse enim omnia regit. Quoniam non repellet Dominus plebem suam; quam proprio cruore redemit. Quia in manu ejus sunt omnes fines terrae. Pugillo enim id est, potestate, concludit omnem latitudinem terrae. Et altitudines montium ipsius sunt. Praere, et ipse fecit illud. Haec et de saeculo intelligenda sunt, et de isto vero mari, ad confutationem eorum qui dicunt aquas a Deo non esse creatas. Nam et Salomon ex persona sapientiae, qui est Christus, ait: Priusquam produceret fontes aquarum, ego eram . Et siccam manus ejus formaverunt. Sive arva, sive humana corp
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ: & equales condiciões carnis. Iustꝰ ⁊ pec¬
cator equalit̾ ꝑeunt. Similes exitus: s diu̾sa
premia iustus & pecc̃or ħnt: Alius ducit᷑
ad gehennã: alius ducit᷑ ad regna celoꝵ. & san¬
guinẽ innocentẽ condemnabt̃. Sufficit tibi
o iuste conscientia tua. & si condemnatꝰ fuis:
sit sanguis tuus in nocens: & clamabit ad dñm.
& factus est mͥ dominus in refugium. Locꝰ iste
contra arrianos facit. Qm̃ enĩ contradieunt
saluatori nr̃o. qd̾ factus d̾r: ecce nos dicimus.
factus ẽ m dñs in refugiũ. Hulli dubiũ. qͥn
de patre hoc interpretemur.Si autẽ de
patre dicitur. dñs factus ẽ mͥ in refugium:
hoc sensu intelligendũ. ẽ. Dñs qui semꝑ
erat. mͥ factus ẽ in refugium: sic & salua.¬
tor qui semꝑ erat. mͥ saluator factus est.
onagesi laus cantici ipsi dauid.
tinet ꝓpħe. cohortantis hominẽ ad dm̃
de toto corde transire.
Penite exultemus dño: iubilemꝰ deo
salutari nr̃o. Intelligamus quia ip¬

Expanded text:
iones carnis. Justus et peccator aequaliter pereunt. Similis exitus, sed diversa praemia justus et peccator habent. Alius ducitur ad gehennam: alius ducitur ad regna coelorum. Et sanguinem innocentem condemnabunt. Sufficit tibi, o juste, conscientia tua. Et si condemnatus fueris, sit sanguis tuus innocens, et clamabit ad Dominum. Et factus est mihi Dominus in refugium. Locus iste contra Arianos facit. Quoniam enim contradicunt Domino Salvatori, quod factus dicitur: ecce nos dicimus: Factus est mihi Dominus in refugium. Nulli dubium, quin de Patre hoc interpretemur. Si autem de Patre dicitur: Dominus factus est mihi in refugium, hoc sensu intelligendum est: Dominus qui semper erat, mihi factus est in refugium. Sic et Salvator qui semper erat, mihi Salvator factus est. Laus cantici ipsi David. tinet prophetae, cohortantis homines ad Deum de toto corde transire. Venite, exsultemus Domino: jubilemus Deo salutari nostro. Intelligamus quia ip
Abbreviated transcription (Latin):
siberi refectus fui: & hodie fame morior: Ed
mͥpdest si ante diẽ rex fui: & hodie in carcere
morior: Omne quod p̃teritũ ẽ & fine habet
nics ẽ. Unusquisq nr̃m descło uenit ad uitã¬
qͥt: aliꝰ filios: alius uxorẽ alius parentes. Re¬
cordem̃ infantie nie: recordemur adolescentie.
recordemut quos aliquando
habuerimus diuitias: & unusquisq ꝓui.
rib siuis habuit qđ potuit. Ecce transiui¬
mus adhanc uitam: ubi sunt omnia illa:
Cogitata magis dolorem faciunt: quã uo¬
luptatem. Nicħ est itaq bonum: nisi qđ
ꝑpetuum.ẽ. Tu autẽ altissimus in et̃num
inici tui ꝑibunt: & disꝑgentur om̃s qui o

Expanded text:
si heri praefectus fui, et hodie fame morior? Quisi heri praefectus fui, et hodie fame morior? Quid enim mihi prodest, si anteriori die rex fui, et hodie in carcere morior? Omne quod praeteritum est, et finem habet, nihil est. Unusquisque nostrum de saeculo venit ad quit, alius filios, alius uxorem, alius parentes. Recordemur infantiae nostrae: recordemur adolescentiae: recordemur quod aliquando habuerimus divitias, et unusquisque pro viribus suis habuit quod potuit. Ecce transivimus ad hanc vitam. Ubi sunt illa omnia? Cogitata magis dolorem faciunt, quam voluptatem. Nihil est itaque bonum, nisi quod perpetuum est. Tu autem Altissimus in aeternum, imici t
Abbreviated transcription (Latin):
in oꝑe ponerem. ñ uidebam magnificen¬
ciam dĩ. Dixi sapiens efficiar. id ẽ dixi debe¬
o querere rationes singłarum causarũ &
ipsa longe facta ẽ ame. Longius multo qͣm
ante non inquirens ignorabam. postea qͦ¬
rere cepi. & inuenire ñ potui. Uir insipi¬
ens ñ cognoscet: & stultus ñ intelliget hec.
Quicunq non ẽ xp̃ianus & in oꝑib non
intelligit creatorem: iste insipiens ẽ. Cũ
exorti fuerint peccatores. sicut fenũ. Ui¬
disti imꝑatores: udisti p̃fectos: uidisti
exercitus: uidisti uictorias & triũphos:
heri fuit. & hodie ñ est. ce apparueruit
om̃s qui oꝑantur unquitatem: ut intere¬
ant in scłm scłi. Heri apparuit quasi flos:
hodie flos ipse non comparet. Heri iurebat
herba: hodie siccata ẽ. Ubi est illa pulchri¬
tudo: nichil bonum ẽ: nisi quod eternũ
ẽ. Nichil bonum ẽ nisi quod ꝑpetuum ẽ.
Quod cũq finem habet: nec inter bona
numerandũ est. Quid eiũ michi ꝓdest

Expanded text:
in opere ponerem, non videbam magnificenin opere ponerem, non videbam magnificentiam Dei. Dixi, sapiens efficiar, hoc est, dixi, debeo quaerere rationes singularum causarum, et ipsa longe facta est a me, longius multo quam ante non inquirens, ignorabam: postea quaerere coepi, quam invenire non poteram. Vir insipiens non cognoscit, et stultus non intelligit haec. Quicumque non est Christianus, et in operibus non intelligit Creatorem, iste insipiens est. Cum exorti fuerint peccatores sicut fenum. Vidisti imperatores: vidisti praefectos: vidisti exercitus: vidisti victorias et triumphos. Heri fuit, et hodie non est. Et apparuerint omnes qui operantur iniquitatem, ut intereant in saeculum saeculi. Heri apparuit quasi flos: hodie flos ipse non comparet. Heri virebat herba: hodie siccata est. Ubi est illa pulchritudo? Nihil bonum est, nisi quod aeternum est. Nihil bonum est, nisi quod perpetuum est. Quodcumque finem habet, nec inter bona numerandum est. Quid enim mihi prodest,
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationem tuã incelum ponis: subito
morderis acimice & contremiscis. Qui di
Quã magnificata sunt oꝑa tua dñe. far¬
ua quidẽ corpora: s magna ratio. Singła
habent utilitates suas. Ego sic miror ddo¬
minũ in elephanto: quomodo & informi¬
ca. Sic illum p̃dico in camelo: quomͦ &
inculice. Uide culicem quomodo. quasi
piuctum cuiꝰdam corpusculi ẽ: & tamen
uide in ipso puncto corpusculi omnia
mẽbra eẽ diuisa. Habet sex pedes: haber
duos oculos: habet os. habet & uentrem.
habet & tubam uocis: habet & alas. Si
consideraueris membra: corpus non in¬
uenitur. & tamen magnificatur ds̃.qr
sine corꝑa membra sunt omĩa. Himis
ꝓfundȩ factȩ sunt cogitationes tue. Quod¬
cunq cogitauero: inuenire ñ possum. A¬
byssus. iudicia tua. O ꝓfundum diuitia¬
rum. sapientiȩ & scientie dĩ. Dicam & ego
cum eccłiaste. Dixi sapiens efficiar: & ipsa
longius facta est ame. Longius a me mul¬

Expanded text:
cogitationem tuam in coelum ponis, respice, cogitationem tuam in coelum ponis, respice, morderis a cimice, et contremiscis. Quid Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Parva quidem corpora, sed magna ratio. Singula habent utilitates suas. Ego sic miror Dominum in elephantis, quomodo et in formica: sic illum praedico in camelo, quomodo et in culice. Vide culicem quomodo quasi punctum cujusdam corpusculi est, et tamen vide in ipso puncto corpusculi, omnia esse membra divisa. Habet sex pedes, habet duos oculos, habet os, habet et ventrem, habet et tubam vocis, habet et alas. Si consideraveris membra, corpus non invenis, et tamen magnificatur Deus, quia sine corpore membra sunt omnia. Nimis profundae factae sunt cogitationes tuae. Quodcumque cogitavero, invenire non possum. Abyssus judicia tua. O profundum divitiarum sapientiae et scientiae Dei. Dicam et ego cum Ecclesiaste: Dixi, sapiens efficiar, et ipsa longius facta est a me: longius mul
Abbreviated transcription (Latin):
tant. qm̃ fame ꝑiclitari possunt. si nonla¬
borauerint in ȩstate. unde uiuant in hye¬
me. & nos non cogitamus quia si non fece.¬
na. Hoc totum quare dixi: Qm̃ nunc scͥp¬
tum ẽ: quia delectasti me dñe in factura
tua. Quodeũq aspexero: delectat me. Intel¬
ligo enĩ factorem: & benedico dm̃. & io
ꝑib manuũ tuarum exultabo. Uideo
quasi gerinen uireat: & deindein¬
deo quod quasi flos sit: quomodo flos cadat:¬
&e ipse flos uertatur in pomũ: uideo pau¬
latim ꝑ singłos annos. uł dies. & ꝑsingula
temꝑa. mͥ naturam oꝑari. & in meos eyboᷤ
crescere: uideo quomͦ ds̃ inomĩb michi
laborat. ut nichil mͥdesit: & ꝓpterea exul¬
to in te dñe. Quam magnificata sunt oꝑa
tua dñe. In hoc loco marcion. & manicheus
erumpunt. Quid enĩdicunt: Si omĩa feeit
ds̃. & inutilitate hominũ fecit: quid neces¬
se fuit cimicẽ & pulicem facere: Ego tibi
breuiter respondeo. Ut ostenderetur oho.¬
mo fragilitas tua. hec facta sunt. Qui enĩ

Expanded text:
tant quoniam fame periclitari possunt, si non laboraverint in aestate unde vivant in hyeme; nos non cogitamus, quia sine opena. Hoc totum quare dixi? Quoniam nunc scriptum est: Quia delectasti me, Domine, in factura tua. Quodcumque aspexero, delectat me. Intelligo enim factorem, et benedico Deum. Et in operibus manuum tuarum exsultabo. Video quasi germen viret. Et deinde video quomodo flos fit: quomodo flos cadat, ipse et flos vertatur in pomum. Video paulatim per singulos dies, in singula tempora mihi naturam operari, et in meos cibos crescere. Video qulaborat, ut mihi nihil desit. Propterea exsulto in te, Domine. Quam magnificata sunt opera tua, Domine! In hoc loco Marcion et Manichaeus erumpunt. Quid enim dicunt? Si omnia Deus fecit, et in utilitatem hominum fecit: quid necesse fuit cimicem facere et pulicem? Ego tibi breviter respondeo: ut ostenderetur, o homo, fragilitas tua. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
lauit inimicos. Ibi confudit diabolum: &
omnẽ eius exercitum. Xp̃c quidem cruci.¬
fixus erat incorpore: s uere crucifigebat
ibi demones. Non fuit crux. s triumphꝰ
fuit: s uexillum fuit. Propterea conscen¬
dit iucrucẽ: ut nos de terra in altum tolle¬
ret. Ego puto crucem saluatoris. istam ẽẽ sca¬
lam quã uidit iacob. Inistam scalã descen¬
debant angłi: & conscendebant. In istã sca¬
lam hoc est crucem. descendunt iudei: et
conscendunt gentiles. Exaltabitur sicut u¬
nicornis. cornu meũ. Alii habebant plura
cornua: ego unum solum cornu habeo. Mͥ
autẽ absit głari. nisi incruce dñi nr̃i iħu xͥ:¬
ꝑ quem michi mundus crucifixus ẽ: & e.
go mundo. & senectus mea. in miscdia u

Expanded text:
lavit inimicos. Ibi confudit diabolum, et lavit inimicos. Ibi confudit diabolum, et omnem ejus exercitum: Christus quidem crucifixus erat in corpore: sed vere crucifigebat ibi daemones. Non fuit crux: sed triumphus fuit, sed vexillum fuit. Propterea conscendit crucem, ut nos de terra in altum tolleret. Et puto crucem Salvatoris istam esse scalam quam vidit Jacob. In ista scala descendebant angeli, et conscendebant . In ista scala, hoc est, cruce, descendunt Judaei, et conscendunt gentiles. Et exaltabitur sicut unicornis cornu meum. Alii habeant plura cornua: ego unum solum cornu habeo. Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Domini: per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mu
Abbreviated transcription (Latin):
sic ꝑibit inincus. Qm̃ ecce inimici tui ꝑi.¬
bunt: & disꝑgentur om̃s qui oꝑantur ini¬
quitatem. Quomͦ gͦ si scĩ sunul sunt. grati¬
osum ẽ: sic. si peccatores simul fuerint. qͣsi
pessima congregatio est. Quanto enĩ plure
fuerint simul: tanto peiores sunt. Deniq eo
tempore quo turris edificabatur contra
dñm: disꝑgebantur in utilitatem suam.
Consensus eoꝵ. malus fuit: disꝑsio uero. ꝓ¬
fuit etiam illis ipsis qui disꝑsi sunt. Exal¬
tabitur sicut unicornis cornu meũ. Sẽꝑ
cormi in regno ponitur. In te ininuicos no¬
stros uentilabimus cornu. Deniq nullũ
animal intemplo immolatur dño: nisi qͦd
cornu habet. Tria immolabantur dño in
templo. Immolabatur taurus: ĩ molaba.¬
tur aries: linmolabatur hircus. Tria ĩmo¬
labantur: & uniuersa cornuta erant. Nisi
enĩ aliquis habuerit cornu. in quo inimi.¬
cos uentilat: non ẽ dignus immolari deo.
Proptea & dñs cornu dicitur. bis qui credt̃
ineum: quia in cornib erucis suȩ. uenti¬

Expanded text:
uoniam ecce inimici tui peribunt, et dispergentur omnes qui operantur iniquitatem. Quomodo si sancti simul sunt, gratiosum est: sic si peccatores simul fuerint, quasi pessima congregatio est . Quanto enim plures simul fuerint, tanto pejores sunt. Denique eo tempore quo turris aedificabatur contra Deum, dispergebantur in utilitatem suam. Consensus eorum malus fuit: dispersio vero profuit etiam illis ipsis qui dispersi sunt. Exaltabitur sicut unicornis cornu meum. Semper cornu in regno ponitur. In te inimicos nostros ventilabimus cornu . Denique nullum animal in templo immolatur Domino nisi quod cornu habet. Tria immolabantur Domino in templo, immolabatur taurus, immolabatur aries, immolabatur hircus. Tria immolabantur, et universa cornuta sunt. Nisi enim aliquis habuerit cornu in quo inimicos ventilet, non est dignus immolari Deo. Propterea et Dominus cornu dicitur, his qui credunt in eum: Et in cornibus crucis suae venti
Abbreviated transcription (Latin):
beret sunstram. Qui te inquit ꝑcusserit
in dexteram maxillã: prebe ei & alteram.
Non dixit sinistrã. Non enuĩ est sinistra que
prebetur: s dextera altera. Eigo simplicit᷑
dico: qm̃i ustus duas dexteras habet. Deni¬
q & ille aoth. qui scribitur in uidicum lib̾.
ꝓpterea duas dexteras habere dicitur. quia
iustus erat: & interfecit illum pinguissim̃
regem. Cadent a latere tuo mille: & decem
milia adextris tuis. Plures sunt qui insidi¬
antur dextere tue: non funt plures qui insi¬
diantur sinistre. ꝓpterea a latere. nuille ca¬
deut: & adextris. decem milia. Dextere nr̃e.¬
ior pugna: maior uictoria. Pauci insidian¬
tur lateri:. plures insidiantur dextere. Qm̃
angłis siuis mandauit de te: ut custodiant te
in omĩb uus tiuis. Istum locum diabolus
suꝑ dño interpretatus ẽ. Eo enĩ tempore qͦ
temptauit dñm. siinquit filius dĩ es: nutte
te deorsum. Scriptum ẽ enĩ de te: qm̃ an

Expanded text:
beret sinistram. Qui te, inquit, percusserit beret sinistram. Qui te, inquit, percusserit in dexteram maxillam, praebe ei et alteram. Non dixit, et sinistram: non enim est sinistra quae praebetur, sed dextera altera. Ergo simpliciter dico: quoniam justus duas dexteras habet. Denique et ille Ajoth, qui scribitur in Judicum libro, propterea duas dexteras habere dicitur: quia justus erat, et interfecit illum pinguissimum regem. Cadent a latere tuo mille: et decem millia a dextris tuis. Plures sunt, qui insidiantur dexterae nostrae; et non sunt plures, qui insidiantur sinistrae. Propterea a latere mille cadent, et a dextris decem millia. Ubi epugna, major victoria. Pauci insidiantur lateri: plures insidiantur dexterae. Quoniam angelis suis mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis, etc. Istum locum diabolus super Domino interpretatus est, eo enim tempore quo tentavit Dominum: Si, inquit, Filius Dei es, mitte te deorsum . Scriptum est enim de te, Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
meridianũ. Cadent a latere tuo mille: et
decem milia adextris tuis. Singła uerba
scripturarũ: singła sacramenta sunt. Ista ru¬
pleua sunt sacramentis. Habemus thesau.¬
rum istum inuasis fictilib: thesaurũ idẽ
sensum diuinũ. habenius in uerb̃ uilissi¬
mis. Cadent a latere tuo mille: & decẽ mi¬
lia a dextris tius. Ex latere cuiꝰ: Ab eius
cui dictum fuerat. scuto circundabit te ue¬
ritas cius: non timebis atimore nocturno.
Quis ẽ iste: de quo supradictum ẽ: qui ha¬
bitat in adiutorio altissimi. in ꝓtectione dĩ
cȩli cõmorabitur. b eo qui habitat in ad
iutorio dñi: cadent a latere mille. & decẽ
milia adextris eius. Dextera scĩdicitur: si¬
nistra non dicitur. s latus. Uide enĩ quid
dicitur: & decem milia a dextris tius. Et
quomͦ dixeras cadent a latere tuo mille:
Quando enĩ dicitur dextera & sinistra ñ
nominatur: ꝓ sinstra latus nominatur.
Non enĩ poterat iustum ẽẽ: ut iustus ha¬

Expanded text:
meridianum. Cadent a latere tuo mille, et meridianum. Cadent a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis. Singula verba Scripturarum, singula sacramenta sunt. Ista veplena sunt sacramentis. Habemus enim thesaurum istum in vasis fictilibus . Thesaurum, sensum divinum, habemus in verbis vilissimis. Cadent a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis. Ex latere cujus? Ab ejus cui dictum fuerat: Scuto circumdabit te veritas ejus: non timebis a timore nocturno. Quis est iste? De quo supra dictum est; Qui habitat in adjutorio Altissimi, in protectione Dei coeli commorabitur. Ab eo jutorio Domini, cadent a latere ejus mille, et decem millia a dextris ejus. Dextera sancti dicitur: sinistra non dicitur, sed latus. Videte enim quid dicitur: Et decem millia a dextris tuis. Et quomodo dixeras: Cadent a latere tuo mille? Quando enim dextera dicitur, et sinistra non nominatur: pro sinistra, latus nominatur. Non enim poterat justum esse, ut justus ha
Abbreviated transcription (Latin):
ridie: & ioseph fr̃s suos ad prandiũ inuita¬
uerat in meridic. Sc̃i enĩ erant & abrahã
& ioseph: & ꝓpterea conuniiũ eoꝵ in clara
luce erat & sole ꝑfecto: ꝓpterea pascunt in
meridie. Q ego si pleuam habuero scientiã
scripturarũ: licet hora tercia sit: tam̃ pas¬
co uos in meridie. Deniq & sponsa in can¬
tico canticoꝵ dicit. Ubi pascis : ubi cubas:
i meridie. Uidetis. qm̃ sponsus ñ pascitur.
non recumbit in hora tercia: s in meridie.
Ubi pascis: ubi cubas: ubi te uiuenio: u¬
bi delicus frueris: ubi te possum inuenire
osponse m̃s: uis me inuenire: In meridie¬
inuenies: idẽ in scientia ꝑfecta: in bonis o¬
ꝑib: in claro lumine. Qm̃ gͦ habenus nos
meridiẽ: ꝓptea etiam diabolus transfor-¬
uiatur in angłm lucis. & se simulat habe
re lucem: habere se meridiem. Quando he¬
retici quasi mysteria aliqua ꝓmittunt. qͣn¬
do regna celoꝵ. quando continentiã quan¬
do ieuiniũ. qͣndo scĩtatem. quando renun

Expanded text:
os ad prandium invitaverat in meridie . Sancti enim erant, et Abraham et Joseph, et propterea convivium eorum in clara luce erat, et sole perfecto. Propterea pascunt in meridie. Et ego, si plenam habuero scientiam Scripturarum, licet hora tertia sit, tamen pasco vos in meridie. Denique et sponsa in Cantico canticorum dicit: Ubi pascis, inquit, ubi cubas? In meridie ? Videtis quoniam sponsus non pascit, non recumbit in hora tertia, sed in meridie. Ubi pascis, ubi cubas, ubi te invenio, ubi deliciis frueris, ubi te possum invenire, o sponse meus? Vis me invenire? In meridie, in scientia perfecta: in bonis operibus: in claro lumine. Quoniam ergo habemus nos meridiem: propterea etiam diabolus transformatur in angelum lucis , et ipse simulat habere se lucem, habere se meridiem. Quando haeretici quasi mysteria aliqua promittunt, quando regna coelorum, quando continentiam, quando jejunia, quando sanctitatem, quando renunt
Abbreviated transcription (Latin):
mane miscłiam tuam. Si confiteris dũo:
annuncias mane. miscđias dñi. & psal.¬
lere nomimi tuo altissime. Istum uersi¬
culum refer ad hunc qui sequitur: & ue¬
ritatem tuam ꝑ noctem. Quando enĩ con¬
fitemur dño. sꝑamus miscđiam: quando
uͦ psallimus. oꝑamur uirtutes. Ad annun.¬
ciandum mane miscđiam tuã. Ubi sunt
qui scđm litteram scripturas intelligunt:

Expanded text:
mane misericordiam tuam. Si confiteris Domino, mane misericordiam tuam. Si confiteris Domino, annuntians mane misericordias Domini. Et psallere nomini tuo, Altissime. Istum versiculum refert ad hunc qui sequitur, et veritatem tuam per noctem. Quando enim confitemur Domino, speramus misericordiam. Quando vero psallimus, operamur virtutes. Ad annuntiandum mane misericordiam tuam. Ubi sunt qui secundum litteram Scripturas intell
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽẽ in lege. debere nos etiam cessare ĩ
die sabbati aboꝑib mundi: & ea facere q̃
ad dm̃ ꝑtinent. Psalmus igitur cantici
ẽ in die sabbati. quando ñ oꝑam inmun¬
do: s oꝑamur deo. Uideamus quid nob̃
cantandum sit in sabbato: quando cessa.
onum ẽ confiteri dño: ce psallere¬
nomini tuo altissime. Non dixit.
bonũ est psallere. & postea confiteri. S: ui¬
de ordinem. Bonum est confiteri: bonũ
est psallere. Primũ age penitentiã. & la¬
crimis dele peccata: & postea canta dño.
Bonum ẽ confiteri dño. Non hominib: sed
deo. Illi confitere peccata: qui sanare po.¬
test. & psallere nomini tuo altissime. Ad
annunciandũ mane miscđiam tuam. et
ueritatem tuam ꝑnoctẽ. Diligenter intel¬
ligite qđ dicitur: ad annunciandũ mane
miscđiam tuam & ueritatem tuã ꝑ noctẽ.
Singłi uersiculi: ad singłos referunt᷑. Bo¬
num ẽ confiteri dño: ad annunciandũ

Expanded text:
tum esse in lege, debere nos cessare etiam in tum esse in lege, debere nos cessare etiam in die sabbati ab operibus mundi, et ea facere quae ad Deum pertinent. Psalmus igitur cantici est in die sabbati: quando non operamur mundo, et operamur Deo. Videamus quid nobis sit cantandum in sabbato, quando a mundi onum est confiteri Domino, et psallernomini tuo, Altissime. Non dixit: bonum est psallere, et postea confiteri: sed vide ordinem: Bonum est confiteri, et bonum est psallere. Primum age poenitentiam, et lacrymis dele peccata, et postea canta Domino: Bonum est confiteri Domino; non hominibus, sed Deo; illi confitere peccata, qui sanare potest. Et psallere nomini tuo, Altissime. Ad annuntiandum mane misericordiam tuam, et veritatem tuam per noctem. Diligenter intelligite quod dicitur: Ad annuntiandum mane misericordiam tuam, et veritatem tuam per noctem. Singuli versiculi ad singulos referuntur. Bonum est confiteri Domino: ad annuntiandum
Abbreviated transcription (Latin):
dies sabbati agi: nisi sex dies transieriñ
Sex dieb laboramus: in die septimo re
quiescimus. Ergo dño cantare non possu¬
mus: nisi indie sabbati. Quandii opera
istius mundi facimꝰ. hoc est sex dieb: dño
cantare non possumus. Deniq dicitur ĩ
leuitico. Non facietis in dic sabbati omne
opus seruile. Quicunq gͦ in sabbato est.¬
& in requie dñ. opus seruile facerẽ debet:
hoc est qđ ad mundũ istum ꝑtiuet: s il¬
lud debet opus facere. qđ ad sabbatum ꝑ¬
tinet. Uultis scire. qm̃ in sabbato oꝑantͥ
sacerdotes in templo dñi: non licet in sab¬
bato cuiquã ligna cedere. Deniq unus
qui inuentus ẽ in heremo: lapidatus est¬
& occisus. Deniq ñ licet ignem accendere:
non licet etiam aliquid oꝑis facere.
inmundo alicui facere ñ licet in sab.¬
bato: sacerdotib solis licet. Nam ce lig.¬
na cedunt. & ignem supponunt. & alia fa¬
ciunt ministeria. & hostias inmolant.
hoc totum quare dixi: ut ostendam scͥp.¬

Expanded text:
diem sabbati agere, nisi qui sex dies transierit. Sex diebus laboramus, in septima die requiescimus. Ergo Domino cantare non possumus, nisi in die sabbati. Quamdiu opera istius mundi facimus, hoc est, sex diebus, Domino cantare non possumus. Denique dicitur in Levitico: Non facietis in die sabbati omne opus servile . Quicumque ergo in sabbato est, et in requie Domini, opus servile facere non debet, hoc est, quod ad mundum istum pertinet: sed illud debet opus facere, quod ad sabbatum pertinet. Vultis scire quoniam in sabbato operantur sacerdotes in templo Domini? Non licet in sabbato cuicumque ligna caedere . Denique unus qui inventus est in eremo, lapidatus est, et occisus. Denique non licet ignem succendere: non licet etiam aliquid operis facere omnia haec quae in mundo alicui facere non licet in sabbato, sacerdotibus solis licet. Nam et ligna caedunt, et ignem supponunt, et alia faciunt ministeria, et hostias immolant. Hoc totum quare dixi? Ut ostenderem scrip
Abbreviated transcription (Latin):
ex hibete in eccłia eius. sicut ipse eam sibi¬
exhibuit scãm non habentem maculã
aut rugam: qui nob̾ prestare dignetur.
ut modũ sacerdotalis ordinis cum sc̃ĩta.
te ꝑfecta tenentes: que studemꝰagere de bonoipse

Expanded text:
exhibete in Ecclesia ejus, sicut ipse eam exhibuit sanctam, non habentem maculam aut rugam . Qui nobis praestare dignetur, ut modum sacerdotalis ordinis cum sanctitate perfecta tenentes, quae studemus agere de bono, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
instaurata: quia non egit pęuitentiã. Si
quis uero post peccatum agit penitentiã:
istius domus post captiuitatem rxedifi.¬
cauit. Oremus gͦ & nos dñm. primũ qui¬
dem ut subũtatur domus nr̃a ne ueniat
chaldeus. & assyrius. & templum xp̃i in
nob̾ subuertat. Si autem subũ sum fuerit:
quasi in naufragio. sedo solacio ꝑtabulã
possi mus saluari. Quando domus edifi¬
cabatur post captiuitatem. Cotidie domꝰ
ista xp̃i: in penitentib instruitur. Demiq
non dixit quando domus edificata ẽ. ne

Expanded text:
instaurata: quia non egit poenitentiam. Si instaurata: quia non egit poenitentiam. Si quis vero post peccatum agit poenitentiam; istius domus post captivitatem reaedificatur. Oremus ergo et nos Dominum, primum quidem, ut non subvertatur domus nostra, ne veniat Chaldaeus et Assyrius, et templum Christi in nobis subvertat. Si autem subversum fuerit quasi naufragio, secundo solatio per tabulam possumus salvari. Quando domus aedificabatur post captivitatem. Quotidie domus ista Christi in poenitentibus instruitur. Denique no
Abbreviated transcription (Latin):
post babyloniam captiuitatẽ. sub esdra &
rorobabel. & iħu filio iosedech. rursũ edi¬
in sp̃u ante quingentos annos sciebat. rur¬
sum edificandũ ẽẽ templum. Hoc illi diẽt.
Si hoc ita ẽ oiudee: rogo. rogo ut interpre¬
teris quid sibi uult qđ sequitur. canta.¬
te dño canticum nouũ: & deinde annun¬
ciate inter gentes głam eius. Qͦd est istus
canticum nouũ : que sunt iste gentes :
penitus stare non potest. Ergo mystice in¬
terpretandum ẽ: quando domus edifica¬
batur post captiuitatẽ. Utinam & mea do
mus edificetur. post captiuitatẽ. Multi
de nobis capti sunt: multi ducti sunt inba¬
byloniam: multi iugum nabuchodonosor
siuis portauere ceruicib: missi sunt mul¬
ti incamino ignis & arserunt: multi tem¬
plum disꝑserunt: & in illis domus dĩ sub¬
uersa ẽ. Infelix iudas. quando apłs erat:
domus dĩ erat. Uenit diabolus & accepit
buccellam: & statim sathanas intrauit
in illum. Domus eius subuersa ẽ. & nonẽ

Expanded text:
Ezra et Zorobabel et Jesu filio Josedec rursum aediitu ante quingentos annos sciebat rursum aedificandum esse templum. Hoc illi dicunt. Si hoc ita est, o Judaee, ut interpretaris, quid sibi vult quod sequitur: Cantate Domino canticum novum: et deinde: Annuntiate inter gentes gloriam ejus? Quod est istud canticum novupenitus stare non potest. Ergo mystice interpretandum est: quando domus aedificabatur post captivitatem. Multi de nomus aedificabatur post captivitatem. Multi de nobis capti sunt: multi ducti sunt in Babyloniam: multi jugum Nabuchodonosor suis portavere cervicibus: multi missi sunt in caminum ignis, et arserunt: multi templum perdiderunt, et in illis domus Dei subversa est. Infelix Judas quando apostolus erat, domus Dei erat. Venit diabolus, et accepit buccellam, et statim intravit Satanas in illum , et domus ejus subversa est, et non est
Abbreviated transcription (Latin):
popłs dicitur: Dñs inquit regnauit ex¬
ultet terra: letentur insule multe. Non
hoc est totus mundus. Dicat mͥ aliquis.
Da mͥ exemplum de scͥpturis: ubi uide¬
a una sola insula dicta sit. O m̃e quod
loquimur: debemus affirmare de scrip¬
turis scĩs. In ore enĩ duoꝵ et trium te¬
stium: stabit om̃e uerbum. Non habet
tantam auctoritatem sermo dicentis:
quantum dñi preceptum. Legimus in ꝓ.¬
pheta ierechiel. Ꝙ tu inquit fili homi¬
nis. loquere ad habitatores insulȩ huiꝰ.

Expanded text:
exsultet terra: laetentur insulae multae. Non hoc est, totus mundus. Dicat mihi aliquis: Da mihi exemplum de Scripturis, ubi Judaea sola insula dicta sit. Omne quod loquimur, debemus affirmare de Scripturis sanctis: In ore enim duorum et trium testium stabit omne verbum . Non habet tantam auctoritatem sermo dicentis, quantum Domini praeceptum. Legimus in propheta Ezechiel: Et tu, inquit, fili hominis, loquere ad habitatores insulae hujus ,
Abbreviated transcription (Latin):
me dñe in factura tua.& in oꝑib manuũ
tuarũ exultabo. Xp̃ianus quodeimq ui¬
derit: semꝑ edificatur. Monachum nichil
destruet: nisi peccatum. Quodcũq aspere¬
ris: ȩdificium tuũ ẽ. Uides celum. uides so¬
lem: uides stellas: uides lunã: hoc te edifi.¬
cat. Debes enĩ cogitare & dicere. & dicere. Si
sol & luna & cȩlum & stelle deo seruiunt:
quare ego non seruiam: uides terrã. uides
animalia & omĩa quȩ interris sunt: & hoc
confer ad animũ tuum: & edificat te: & dic
animo tuo. Omĩa in suo temꝑe currunt.
Siquidẽ uer. & estas. autunnus. & hyems.¬

Expanded text:
mine, in factura tua, et in operibus manuum tuarum exsultabo. Christianus quodcumque viderit, semper aedificatur. Monachum nihil destruet, nisi peccatum. Quodcumque aspexeris, aedificium tuum est. Vides coelum, vides solem, vides stellas, vides lunam, hoc aedificat te. Debes enim cogitare et dicere: Si sol, et luna, et coelum, et stellae Deo serviunt: quare ego non serviam? Vides terram, vides animalia, et omnia quae in terris sunt, et hoc confer cum animo tuo, et aedificat te, et dic animo tuo: Omnia in suo tempore currunt. Siquidem ver e
Abbreviated transcription (Latin):
in requiem meã. Euidentissime hȩc pandit
apłs ad hebreos: nec aliam interponere p̃.¬
sumimꝰ expositionem: qui ita ait. Quidã
enĩ exacerbauerunt: s non om̃s qui ꝓfecti
sunt ex egypto ꝑ moysen. Quib autẽ offen¬
sus fuit. quadraginta annis: nempe illis
qui peccauerunt: quoꝵ & cadauera ꝓstra¬
ta sunt in deserto. Quib autẽ iurauit. ñ
intrare in requiem: nisi illis qui incredu.¬
li fuerunt: & uidemus: quia ñ potuer̃t
in troire. ꝓpter incredulitatẽ. Timeamuᷤ

Expanded text:
ieritis, etc. Evidentissime haec pandit Apostolus ad Hebraeos: nec aliam interponere praesumimus expositionem. Qui ita ait: Quidam enim exacerbaverunt; sed non omnes, qui profecti sunt ex Aegypto per Moysen . Quibus autem offensus fuit quadraginta annis? nempe illis qui peccaverunt: quorum et corpora prostrata sunt in deserto. Quibus autem juravit non introire in requiem, nisi illis qui increduli fuerunt? Et vidimus quia non potuerunt introire propter incredulitatem. Timeamus
Abbreviated transcription (Latin):
dispositionẽ dñi: omĩa seruiunt. Celũ ser¬
uit: terra seruit: & ego infelix homo non
seruio. Ueniamꝰ ad minuta aninialia. Di¬
mitto nunc de elephantis: dimitto de leo¬
nib : dimitto de diu̾sis animalib: uenio
adininuta animalia. Respice apem: respi¬
ce formicã. Uide corpus: & inquire sapien¬
tiam. Maior ẽẽ sapientia. quã corporiꝰmag¬
nitudo cognoscitur. Apes & formicȩ cogitañ
hẏemem ec̃ uenturam: & monachus & xp̃i.

Expanded text:
dispositionem Domini omnia serviunt. Coelum servit, et terra servit, et infelix ego homo non servio. Veniamus ad minuta animalia: dimitto nunc de elephantis, dimitto de leonibus, dimitto de diversis animalibus, venio ad minuta animalia. Respice apem, respice formicam: vide corpus, et inquire sapientiam . Major sapientia, quam corporis magnitudo. Apes et formicae cogitant hyeme
Abbreviated transcription (Latin):
inquit manus eius crucifixas: & si serpens
momorderit sanaberis. Licet ambules in
desertũ istius scłi. si te ꝑcusserit scorpio.
si regulus. si aspis. si cȩtera uenenata ani¬
inalia: securus esto de sanitate. serpens
in heremo suspensus ẽ. Scuto circundabit
te ueritas eius. Scutum nr̃m rotundũ est.
hoc est ex om̃i parte sepit nos. Non solum
scritum ẽ: s & murus ẽ. Dñc. ut scuto bo¬
ne uoluntatis tuę coronasti nos. Quid di

Expanded text:
inquit, manus ejus crucifixas, et si te serpens inquit, manus ejus crucifixas, et si te serpens momorderit, sanaberis . Licet ambules in deserto istius saeculi: si te percusserit scorpio, si regulus, si aspis, si caetera venenata animalia, securus esto de sanitate: Serpens in eremo suspensus est. Scuto circumdabit te veritas ejus. Scutum nostrum rotundum est, hoc est, ex omni parte nos sepit. Non solum scutum est, sed et murus. Domine, ut scuto bonae voluntatis tuae cor
Abbreviated transcription (Latin):
tium. Anima nr̃a sicut passer erepta ẽ de la¬
queo uenantiũ: laquens contritus ẽ. & nos
liberati sumꝰ. Quis est iste laqueus. qui con¬
tritus est: Dñs inquit conteret sathanam
sub pedib nr̃is uelociter. Q apłs dicit. ut
liberemini alaqueo diaboli. Uides gͦ qm̃ ip
se uenator ẽ : qui animas nr̃as uenari cu¬
pit ad ꝑditionem. Multos habet diabolus
laqueos: & diuersos habet laqueos. Auari¬
diu in sc̃itate sumus. anima nr̃a tranquil¬
la est. quando uͦ de peccatis cogitare cȩperi¬
mus. anima nr̃a turbatur: & quasi quib¬
dam fluctib concutitur. Scapulis suis ob¬
umbrabit tͥ. S: hec scđm illud deuterono
ꝓtegere pullos suos. Licet g possimus hoc¬
dicere. quod ds̃ quasi pater nos ꝓtegat:¬
& quasi gallina ꝓtegat pullos suos. ne rapi¬
antur accipitre: tamen & aliud possumus
dicere. Inscapulis suis obumbrabit tͥ. Ecal¬
tabitur incruce: extendet manus: & ꝓte¬
get nos. & sub pennis eius sꝑabis. Aspicies

Expanded text:
ima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium. Laqueus contritus est, et nos liberati sumus . Quis est iste laqueus qui contritus est? Dominus, inquit, conterat Satanam sub pedibus nostris velociter; et Apostolus dicit: Ut liberemini a laqueo diaboli . Vides ergo quoniam iste venator est, qui animas nostras venari cupit ad perditionem? Multos habet diabolus laqueos, et diversos habet laqueos. Avaridiu in sanctitate sumus, anima nostra tranquilla est. Quando vero de peccatis cogitare coeperit anima nostra, turbatur, et quasi quibusdam fluctibus concutitur. Scapulis suis obumbrabit tibi. Sed haec secundum illud Deuteronomprotegere pullos suos. Licet ergo possimus dicere hoc, quod Deus quasi pater nos protegit, et quasi gallina protegit pullos suos, ne rapiantur ab accipitre . Tamen et aliud possumus dicere: Scapulis suis obumbrabit tibi. Exaltabitur in cruce, extendet manus, et proteget nos. Et sub pennis ejus sperabis. Aspiciens,
Abbreviated transcription (Latin):
tuor euangłus: ut non dissentiat lex uetꝰ.
ab euangłica dignitate. hoc interim diximꝰ
de titulo: nunc ueniamus ad psalmũ.xc.¬
s̃ ultionum dñs: ds̃ ultionum .iiii.¬
libere egit. Quia tanto temꝑe latu¬
it. & non apparebat in popło: postea libere
egit. Qui aute ignorabatur: postea triũ¬
phauit ineruce. Ds̃ ultionum dñs. Si ds̃
ultionũ dñs est. mͥ iundictam ego retribu¬
am dicit dñs: quid te cupis uindicare õ
homo: habes ultorem dñm. Dicit hoc et
apłs. Si esurierit iumicus tuus: ciba illũ.
Si sitit: potum da illi. Hoc enĩ faciẽs: car¬
bones ignis congeres suꝑ caput eius. Non
uidetur miscdĩe eẽ. s crudelitatis. Si enĩ
illi benefacio. ut illi malefaciat ds̃: ñ ue.¬
nit hoc de pietate: s de crudelitate menti.
Quid enĩ dicit apłs: Si esurierit inumicꝰ tuꝰ
ciba illum: si sitit potum da illi. Huc us¬

Expanded text:
tuor Evangeliis, ut non dissentiat lex vetus tuor Evangeliis, ut non dissentiat lex vetus ab evangelica dignitate. Hoc interim diximus de titulo, nunc veniamus ad psalmum. Deus ultionum Dominus, Deus ultionum libere egit. Qui tanto tempore latuit, et non apparebat in populo: postea libere egit. Quia antea ignorabatur, postea triumphavit in cruce. Deus ultionum Dominus. Si Deus ultionum Dominus est, mihi vindictam et ego retribuam, dicit Dominus, quid te cupis vindicare, homo? Habes ultorem Deum. Dicit hoc et Apostolus: Si esurierit inimicus tuus, ciba illum. Si sitit, da illi potum. Haec enim faciens, carbones ignis congregabis super caput ejus . Hoc non videtur pietatis esse, sed crudelitatis. Si enim bene illi facio, ut illi malefaciat Deus; non venit hoc de pietate, sed de crudelitate mentis. Quod enim dicit Apostolus: Si esurierit inimicus tuus, ciba illum: si sitit
Abbreviated transcription (Latin):
dos ac splendidos custodire. ne polluatur
baptismi gr̃a. ꝑ quod in te renati sumꝰ ad
uitam: quia tibi ẽ cum eterno patre et
titulo disputamus: ut ex titulo in¬
telligatur psalmus. Psalmus dauid: qͣr.¬
ta sabbati. Quarta sabbati in medio sab¬
bati ẽ: quasi in corde sabbati. hoc ẽ in me¬
dio ebdomadis. Dies enĩ quarta ẽ: que ha¬
bet ex utroq latere equales dies. ht enĩ exuno
latere diẽ pͥmũ. scd̾m. terciũ: ex alio lat̾e ħt qͥn¬
tũ sertũ septimũ. Uidetis gͥ: qm̃ dies quarta
hoc ẽ quarta sabbati. exutroq latere
duplici trinitate firmatur. Simulq con¬
siderandũ: quia quartus numerus. iur¬
tute decimꝰ ẽ. Quo mͦ: Si enĩ computes
ce ordinem facias: unũ duo. tres. quatuor:
decimus numerus efficitur. Uidetis igit᷑:
qm quartus numerꝰ efficit decimum. Et
considerate ex hoc quia quatuor euangłia
in decalogo computant᷑: ut quodcũq dice¬
batur in decalogo. hoc compleatur in qua¬

Expanded text:
dos ac splendidos custodire ; nec polluere dos ac splendidos custodire ; nec polluere baptismi gratiam, per quod in te renati sumus ad vitam: quia tibi est cum aeterno Patre et e titulo disputamus, ut ex titulo intelligatur et psalmus. Psalmus David quarta sabbati. Quarta sabbati, in medio sabbati est: quasi in corde sabbati, hoc est, in medio hebdomadis. Dies enim quarta est, et quarta dies habet ex utroque latere aequales dies. Habet enim ex uno latere diem primum, secundum, tertium: et ex alio latere tum, sextum, septimum. Videtis igitur quoniam dies quarta, hoc est, quarta sabbati, ex utroque latere duplici trinitate firmatur. Simulque considerandum: quia quartus numerus, virtute decimus est. Quomodo? si enim computes, et ordinem facias: unum, duo, tres, quatuor, decimus numerus efficitur. Vidistis igitur quoniam quartus numerus efficit decimum, et considerate ex hoc: quia quatuor Evangelia in decalogo computantur, ut quodcumque dicebatur in decalogo hoc compleatur in qua
Abbreviated transcription (Latin):
decorem induit. Cum resurgens a
mortuis scõꝵ sibi chorum adiunxit: de¬
quia diabolum oppressit. & precuixit
se uirtute. qm̃ multitudine angłica cireũ¬
datus. remeauit ad patrẽ. & em̃ firmauit
orbem terre qui ñ cõmouebitur: In stabilis
enĩ & mobilis ẽẽt adhuc: nisi sua fuisset re¬
surrectione firmatus. Parata sedes tua:
in animab scĩs. Tu enĩ preelegisti eas ante
constitutionẽ mundi: ut eẽnt genus elec.¬
tum. Ex tunc a scło tu es: id ẽ & aresurrec.¬
uauerunt flumina dñe eleuauert̃ flu¬
ariditas gentium irrigatur. Auocibus a¬
quarũ multarum: detrahentiũ popłorũ.
Mirabiles elationes maris: in scłi huius
fluctib. Mirabilis inaltis dñs: głosus re¬
sidens ad dexteram patris. Testionia
tua dñe. credibilia facta sunt nimis. ꝑ a
postolos tuos. Domũ tuam dñe decet sanc¬
titudo in longitudinẽ dierũ: id est eccłiã
tuam quã exhibiusti tͥ non habentẽ ma¬
culã aut rugam: in qua nos digneris mun.¬

Expanded text:
. Cum resurgens a mortuis, sanctorum sibi chorum adjunxitQuia diabolum oppressit. Et praecinxit se virtute. Quando multitudine angelica circumdatus, remeavit ad Patrem. Etenim firmavit orbem terrae, qui non commovebitur. Instabilis enim, et mobilis esset adhuc nisi sua fuisset resurrectione firmatus. Parata sedes tua. In animabus sanctis.. Tu enim praeelegisti eas ante constitutionem mundi, ut essent genus electum. Et tunc a saeculo tu es. Et ante resurrevaverunt flumina, Domine: elevaverunt fluariditates gentium irrigaverunt. A vocibus aquarum multarum. Detrahentium populorum. Mirabiles elationes maris. In saeculi hujus fluctibus. Mirabilis in altis Dominus. Gloriosus residens ad dexteram Patris. Testimonia tua, Domine, credibilia facta sunt nimis. Per apostolos tuos. Domum tuam decet sanctitudo, Domine, in longitudine dierum. Ecclesiam tuam quam exhibuisti tibi non habentem maculam aut rugam in qua nos digneris mun
Abbreviated transcription (Latin):
redurit popłm de captiuitate babylonia. &
induxit interrã reꝓmissionis. Quigͦ habi¬
tat inesdra: habitat in iħu. Interim seđm
tropologiam qui sibi ȩdificauit domum
sine manib uxta apłm. illam domum
quã edificauerat dñs etiam obstetricib
in egẏpto:. In ꝓtectione dĩ cęli cõmorabit᷑.
Dicet dño. susceptor m̃s es: & refugiũ meũ.
ds̃ meus. Multi enĩ ꝑsequunt᷑ me hostes:
proptẽa tu es refugium meũ. ds̃ meus. Spe.¬
rabo in dño: qm̃ ipse liberauit me de laqueo
uenantiũ. Hon dixit spero.s sperabo. Qm¬
diu enĩ peccamus: non sꝑamus. Si peccare
desierimus: sꝑamus. Qm̃ ipse liberauit me
de laqueo uenantium. Multi sunt uena¬
tores inisto mundo: qui animas nr̃as ue.¬
nari conantur. Deniq & nemroth ille gy¬
gas magnus. in conspectu dĩ uenator fu̾it:
& esau uenator fuit. qm̃ peccator erat: & pe.¬
nitus ñ inuenimꝰ inscripturis scĩs aliquẽ

Expanded text:
m de captivitate Babyloniae, et induxit in terram repromissionis. Qui ergo habitat in Ezras, habitat in Jesu. Interim secundum tropologiam: Qui aedificavit domum sine manibus juxta Apostolum, illam domum quam aedificaverat Dominus etiam obstetricibus in Aegypto . In protectione Dei coeli commorabitur. Dicet Domino: Susceptor meus es tu, et refugium meum, Deus meus. Multi enim me persequuntur hostes: propterea tu es refugium meum, Deus meus. Sperabo in Domino: quoniam ipse liberabit me de laqueo venantium. Non dixit, spero: sed, sperabo. Qdiu enim peccamus, non speramus. Si peccare desierimus, speramus. Quoniam ipse liberabit me de laqueo venantium. Multi sunt venatores in isto mundo, qui animam nostram venari conantur. Denique et Nemrod ille gigas, magnus in conspectu Dei venator fuit , et Esau venator erat : quoniam peccator erat: et penitus non invenimus in Scripturis sanctis,
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. A sagitta uolante in die: a nego¬
cio ꝑambulante intenebris. Sagitta qui¬
demi uolat quasi indie: s negocium ꝑam
bulans in tenebris. Ab incursu & demoni¬
omeridiano. Melius dicitur ingreco. ate
dicitur: hoc est quando ñ sꝑainus. & aliqͥd
noui euenerit: aut sumptuosa dicitur.
quando multi cadunt simul. Uidete er¬
go quid dicat. Licet plures inducti fuerĩt.
tamen tu qui sẽs es non inducaris. Do ex¬
emplũ. ut simpliciores possint intellige¬
re quod dicitur. Si ieris in ciuitatẽ mona¬
che solus & ceꝑis deambulare. & audieris
clamorem incirco. & aliquis tibi dixerit.
ueni et expecta circus ẽ: & ceꝑis ei dicere ñ
licet non possum ire: & ille ostenderit tͥ¬
infunta hominũ milia. & dixerit tibi dri¬
centa milia hominũ ibi sunt: gͦ om̃s illi
ꝑditi sunt. & tu solus eris saluus: tu debeᷤᷤ
intelligere. quia sũptuosa diaboli ẽ. hoc ẽ
scire debes. quia plures cadunt. & demonio

Expanded text:
dicitur: A sagitta volante in die, a negodicitur: A sagitta volante in die, a negotio perambulante in tenebris. Sagitta quidem volat quasi in die, sed negotium est perambulans in tenebris. Ab incursu et daemonio meridiano. Melius est dicere Graetus, hoc est, quando non speramus, et aliquid novi evenerit. Aut σύμπτωμα dicitur, quando simul multi cadunt. Videte ergo quid dicat: Licet plures indocti fuerunt, tamen tu qui sanctus es, non inducaris. Do exemplum, ut simpliciores possint intelligere quid dicitur: Si ieris in civitatem monachus solus, et coeperis deambulare, et audieris clamorem in circo, et aliquis tibi dixerit, veni et specta: circus est; et coeperis ei tu dicere, non licet: non possum ire. Si ille tibi ostenderit infinita hominum millia, et dixerit tibi: ducenta hominum millia ibi sunt: i sunt; et tu solus salvus eris? Tu debes intelligere, quia symptoma diaboli est, hoc est, scire debes quia plures cadunt. Et daemonio
Abbreviated transcription (Latin):
& iud̃or dogina. & hoc qͣsi uerbũ asꝑũ non
ẽ uerũ s. m̃datiũ. P ropt̾ea enĩ turbidũ ẽ: qr
m̃datiũ ẽ. ꝓpterea turbidũ est: quia
conturbat animas nr̃as ꝑ mendaciũ suũ.
Dñs gͦ qui ueritas ẽ. & dicit ego sum uia &¬
b sagitis diaboli. ꝑcutiamur. ꝓpterea
xp̃c qui ẽ ueritas supponit scutum suum:
ut scuto ueritatis suꝑet mendaciũ. Non
tinebis atimore nocturno. Diabolus enĩ
cutiat in occultis in nocentẽ. Uides gͦ qͦd
qui simplex & innocens ẽ: semꝑ in occultiᷤᷤ
ꝑcutitur. Non timebis a timore noctur¬
no. Qđ dicit. hoc ẽ. Licet in errore fueris
qui nox ẽ: tamen ñ timebis. quia habes
scutum ueritatis. Asagitta. uolante in
die. Sagitta uolans diaboli: indetur mͥ
sermo ẽẽ hereticoꝵ & philosophoꝵ. Et isti
enĩ lucẽ scientie ꝓmittunt. & dicunt se
habere diem: & ñ possunt deciꝑe nisi lu¬
cem ꝓmiserint. Uerum lux ista quã pro¬
mittunt. de ardentib sagittis ẽ: & ꝓpt̃ea

Expanded text:
 hoc quasi verbum asperum, non est verum, sed mendax est. Propterea enim turbidum est, quia mendax est. Propterea turbidum est, quia conturbat animas nostras, per mendacium suum. Dominus ergo qui veritas est, et dicit: Ego sum vbus sagittis diaboli percutiamur. Propterea Christus qui est veritas, supponit scutum suum, ut scuto veritatis superet mendacium. Non timebis a timore nocturno. Diabolus enim cutiat, inquit, in occultis innocentem . Vides ergo quod qui simplex est, innocens est, et semper in occultis percutitur. Non timebis a timore nocturno. Quod dicit, hoc est: licet in errore fueris, quae nox est, tamen non timebis, quia habes scutum veritatis. A sagitta volante in die. Sagitta volans diaboli, videtur mihi sermo esse haereticorum, et philosophorum. Et isti enim lucem scientiae promittunt, et dicunt se habere diem; et non possunt decipere, nisi lucem promiserint. Verum lux ista quam promittunt, de ardentibus sagittis est. Et propterea