comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuicias recordat᷑. Nisi enĩ eũ egestas pulsasset: ulã
satietatem ñ desideraret Considerent gͦ om̃s pec¬
cata sua: uideant si habent substantiã ipsa pec¬
cata Propt̃ quid irritauit dñm peccator: Si non
uides peccatum tuũ ante qͣm facias: uł si zam
fecisti considera Dulcedo huius scłi ad tempꝰ fau¬
ces indulcat: sed inmagnam amaritudinẽ po¬
stea conuertetur Ecce peccasti: & lucrum fecisti
Quid .c̃. qđ fccisti lucrum: ut lucrũ faceres: offendisti¬
dm Utaugeres pecuniam fides inminuta ẽ: &
aurum crescit E uid ꝑdidisti: & quid adqͥsisti:
Qđ ad quisisti aurũ uocatur: qđ ꝑdidisti. fides uo¬
catur: Compara fidc̃ auro: Si uenalis eẽt. innun¬
dinis fides: haberet precium: Lucra tua cogitas:
dampna tua ñcogitas: Dearca gaudes: decorde
ñ plangis: abundat nescio qͥd inarcha tua: s ui¬
de qͥdunminutum sit incorde tuo Cum aꝑueris

Expanded text:
divitias recordatur . Nisi eum egestas pulsasset, illam divitias recordatur . Nisi eum egestas pulsasset, illam satietatem non desideraret. Considerent ergo omnes peccata sua, videant si habent substantiam ipsa peccata. Propter quid irritavit Deum peccator ? Si non vides peccatum tuum antequam facias, vel jam cum fecisti considera. Dulcedo hujus saeculi ad tempus fauces indulcat; in magnam amaritudinem postea convertetur. Ecce peccasti, et lucrum fecisti: quid est, quod fecisti lucrum? Ut lucrum faceres, Deum offendisti, ut augeres pecuniam, fides deminuta est, et aurum crevit. Quid perdidisti, et quid acquisisti? Quod acquisisti, aurum vocatur, quod perdidisti, fides vocatur: compara fidem auro; si venalis esset in nundinis fides, haberet pretium? Lucra tua cogitas, damna tua non cogitas? De arca gaudes, de corde non plangis? Abundat nescio quid in arca tua; sed vide quid imminutum sit in corde tuo. Cum aperueris
Abbreviated transcription (Latin):
magnis discriminib fuerunt. Omnino sic pressi
suut ut penc uiui consentirent: ut pene uiui ab¬
sorberentur: Iam̃ gͦ euadentes. iam securi. sed ipsiꝰ
ꝑiculi maguitudinem recordantes: putas inqui¬
unt ꝑtransut anima nr̃a aquã sine substantiaᷤ
ue ẽ autem aqua sine substantia: nͥ aqua pecca¬
toꝵ sine substantia: peccata enim ñ habent sub¬
stantiã Inopiam habent: ñ substantiam Egesta¬
tem habent: non substantiã Inista aqua sine sub¬
stantia: ꝑdidit ile minor filius totã substantiã
suam: Iostis enĩ quia minor filuis peregrinatus ẽ &
dixit patri Damͥ portionem substantiȩ: que me con¬
tingit Quid tͥuis. melius apud patrem seruatur. tua
ẽ: Dilapidare illam uis: ꝓficisci uis longius: s da
mͥ Dedit illi ꝓfectus in regionẽ. longinquã. iuiuens
ꝓdige cum meretricib ꝑdidit totã substantiam:
E gens remansit: porcos pauit: inegestate sua patͥs

Expanded text:
magnis discriminibus fuerunt; omnino sic pressi magnis discriminibus fuerunt; omnino sic pressi sunt, ut pene vivi consentirent, ut pene vivi absorberentur: jam ergo evadentes, jam securi, sed ipsius periculi magnitudinem recordantes, Putas, inquiunt, «pertransiit anima nostra aquam sine substantia?» 9. Quae est aqua sine substantia, nisi aqua peccatorum sine substantia? Peccata enim non habent substantiam: inopiam habent, non substantiam; egestatem habent, non substantiam. In ista aqua sine substantia, perdidit ille minor filius totam substantiam suam. Nostis enim quia minor filius peregrinatus est, et dixit patri: «Da mihi portionem substantiae quae me contingit.» Quid tibi vis? Melida mihi.» Dedit illi. Profectus in regionem longinquam vivens prodige cum meretricibus, perdidit totam substantiam: egens remansit, porcos pavit; in egestate sua patris
Abbreviated transcription (Latin):
hñt greca exemplaria. ara. quod dubitantis uer¬
bum ẽ expressum qͥdẽ dubitationis uerbo qd̃
c̃ fortasse: sed ñ omnino hoc ẽ Possuinus illud
uerbo dicere. minus qͥdẽ latine coniuncto: sed
apto. adintelligentias urãs. Qd punici dicunt
iar non lignum. s quando dubitant: hocgn¬
ci. ara. hoc latini possunt ut solent dicere putas
cum ita loquitnt᷑. Putas euasi hoc : Si gͦ dicatur
forsitan euasi. uidetis qͥ añ hoc sonat: Sed quod
diri putas. usitate dicitur. latine ñita dr̃. & po¬
tu illud dicere. cum tracto uob̃ Sepe enim &uer¬
ba ñlatina dico: ut uos intelligatis Inscriptura
autẽ ñ potuit hoc poni. qđ latinum non esset:
et deficient latinitate positũ ẽ. ꝓeo qđ non hoc
sonaret Sic tamen intelligne dici Putas ꝑtͣns¬
iit anima nr̃a aquã sine substantia & quare
dicunt putas: Quia magnitudo periculi uix fac̃
credibile qđ euasit Magnã necem ꝑtulerunt. in

Expanded text:
habent exemplaria, ἄρα: quia dubitantis verbum est, expressum est quidem dubitationis verbo, quod est «fortasse;» sed non omnino hoc est. Possumus illud verbo dicere minus quidem latine conjuncto, sed apto ad intelligentias vestras. Quod Punici dicunt, «iar,» non lignum, sed quando dubitant; hoc Graeci, ἄρα: hoc Latini possunt vel solent dicere, Putas, cum ita loquuntur: Putas, evasi hoc? Si ergo dicatur, Forsitan evasi, videtis quia non hoc sonat: sed quod dixi, Putas, usitate dicitur; latine non ita dicitur. Et potui illud dicere, cum tracte vobis; saepe enim et verba non latina dico, ut vos intelligatis. In Scriptura autem non potuit hoc poni, quod latinum non esset; et deficiente latinitate, positum est pro eo, quod non hoc sonaret. Sic tamen intelligite dici: Putas, «pertransiit anima nostra aquam sine substantia?» Et quare dicunt, Putas? Quia magnitudo periculi vix facit credibile quod evasit. Magnam necem pertulerunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
cantant. Aliq̃ndo cũ tribulatione cantant:
et aliquando exultando cantant. cum inspe can¬
tant: Tribulatio enĩ nr̃a inp̃senti scło: spes enĩ
nr̃a de futuro scło: et nͥ intribulatione p̃sentis
eritas enĩ nec falli potest: nec faucit. Bonumẽ
ut hereamus illi Illa nos liberat: sed si manseri¬
mus in uerbo euis Modo enim credimꝰ: tẽ ui¬
debimꝰ: Cum credimus spes ẽ inisto scło: cum
uidebinus reserit infuturo scło. Uidebimus
autẽ facie ad facic̃ Tunc autem uidebimꝰ facie
ad faciẽ cum habuerimus corda mundata Bea¬
ti enĩ mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ iuidebunt Uñ
autem corda mundantur nͥ ꝑfidem: sicut pe¬
trus ait inactib apłorum mundans fide cor¬
da coꝵ: Mundantur enim corda nr̃a ꝑfidem:
ut possint ẽẽ idonea caꝑe speciem Ambulamꝰ
enim nc̃ ꝑfidem: nondum ꝑspeciem: siẽ apłs

Expanded text:
cantant. Aliquando cum tribulatione cantant, cantant. Aliquando cum tribulatione cantant, et aliquando exsultando cantant, cum in spe cantant. Tribulatio enim nostra in praesenti saeculo, spes vero nostra de futuro saeculo: et nisi in tribulatione praesentis Veritas enim nec falli potest, nec fallere: bonum est ut haereamus illi; illa nos liberat, sed si manserimus in verbo ejus. Modo enim credimus, tunc videbimus: cum credimus, spes est in isto saeculo; cum videbimus, res erit in futuro saeculo. Videbimus autem facie ad faciem : tunc autem videbimus facie ad faciem, cum hahuerimus corda mundata. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Unde autem corda mundantur, nisi per fidem, sicut Petrus ait in Actibus Apostolorum: «Mundans fide corda eorum» Mundantur autem corda nostra per fidem, ut possint esse idonea capere speciem. Ambulamus eni
Abbreviated transcription (Latin):
graduum ẽt̃ canticum ascensio¬
nis nr̃ȩ: eandemq ascensionem.
non corporis pedib fieri. sed cordis
affectib. Hoc sepissime insinua¬
iumus uob̃ Nec eadem sepiꝰ re¬
petenda sunt: ut sit locus dicendi. quȩ nondũ
dicta sunt Etiste gͦ psalmus quẽ nc̃ uob cantatũ
audistis: canticum graduũ suꝑscribit᷑ Ipse ẽ titu¬
lus eiꝰ. Cantant gͦ ascendentes: et aliquando tan¬
quã unus cantat. aliquando tanqͣm multi: qͥa
omnium menbroꝵ caput incęlo ẽs Corpꝰ au¬
tem etiam si laborat interra: ñẽ precisũ acapite
suo Desuꝑ enim caput ꝓspicit: et consulit cor¬
pori Nam si ñconsuleret: ñdiceret illi ꝑsecutori
adhuc saulo. nondũ paulo: Saule saule qͥd me
ꝑsequeris: Ethec optime nostis: & usitata sunt
uobis. Non autem cum fastidio commemorent᷑
eis quib ñ exciderunt: ut ꝑeoꝵ patientiã rede¬
ant incor etiam eoꝵ quib exciderant: Salubͥa
mant enim. et amando cantant: desiderando

Expanded text:
graduum esse canticum ascensionis nostrae, eamdemque ascensionem non corporis pedibus fieri, sed cordis affectibus. Hoc saepissime insinuavimus vobis; nec eadem saepius repetenda sunt, ut sit locus dicendi quae nondum dicta sunt. Et iste ergo psalmus, quem nunc vobis cantatum audistis, «Canticum graduum» superscribitur. Ipse est titulus ejus. Cantant ergo ascendentes: et aliquando tanquam unus cantat, aliquando tanquam multi; quia omnium membrorum caput in coelo est. Corpus autem etiamsi laborat in terra, non est praecisum a capite suo. Desuper enim caput prospicit, et consulit corpori. Nam si non consuleret, non diceret illi persecutori adhuc Saulo, nondum Paulo: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Et haec optime nostis, et usitata sunt vobis. Non autem cum fastidio commemorentur eis quibus non exciderunt, ut per eorum patientiam redeant in cor etiam eorum quibus exciderant; salubriaAmant enim, et amando cantant, desiderando
Abbreviated transcription (Latin):
partes equales sunt int̾ se: et si non scripture
qͣntitate: saltim psalmoꝵ ipso numero ut
tͥcenos haberent: Et si uniuscuiꝰꝙ libri fi¬
nis ẽ fiat. fiat: cur liber quintus idẽq ultimꝰ
ñ eodẽ fine sit terminatus. merito queri po¬
test Nos autem scripturȩ canonice auctori¬
tatem sequentes: ubi legitur scriptum est
enim in libro psalmoꝵ: unũ psalmoꝵ librũ
eẽ nouimꝰ Et uideo quidem quom et hoc
uerũ sit: et illud si illud uerum ẽ huic ue
ro ñ reluctetur fieri enim potest ut aliqua
consuetudine literarũ hebraicarum. unus
uber dicatur qͥ constat explurib: sicut ex
eccłiis plurib una constat ȩccłia: et explurb
celis unum celum Non enim cęloꝵ aliqͥs
precer misit: qͥ dĩx̃. auxilium meũ ad ño.
qͥ fec̃ celum et terram: Et cum scriptura¬

Expanded text:
partes aequales sunt inter se, etsi non scripturae partes aequales sunt inter se, etsi non scripturae quantitate, saltem Psalmorum ipso numero, ut tricenos haberent. Et si uniuscujusque libri finis est. «Fiat, fiat;» cur liber quintus idemque ultimus non eodem fine sit terminatus, merito quaeri potest. Nos autem Scripturae canonicae auctoritatem sequentes, ubi legitur, «Scriptum est enim in libro Psalmorum» ; unum Psalmorum librum esse novimus. Et video quidem quomodo et hoc verum sit, et illud si verum est, huic vero non reluctetur. Fieri enim potest ut aliqua consuetudine litterarum hebraearum unus liber dicatur, qui constat ex pluribus; sicut ex Ecclesiis pluribus una constat Ecclesia, et ex pluribus coelis unum coelum Non enim coelorum aliquod praetermisit qui dixit, «Auxilium meum a Domino, qui fec
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicau̾it trinitas: Unde et hae causa: non
inconuenient̃ intelligitur. istum numerũ eẽ
psalmorum: Nam & in illo numero pisciũ
qͥ capti sunt retib post resurrectionem mis¬
sisꝰ. adcentum quinquaginta additis trib ue
lut ammonitio uidetur facta inquot partes
debeat iste numerus disꝑtiri: ut ter habeat
quinquagenos: Quamquam ille numerus
piscium habeat & aliã rationẽ multo subti¬
liorem & iocundiorem: qđ decẽ & septem in
trigonum missis. id÷ abuno usq ad decem
& septem omnib computatis: adeundem
numerũ ꝑuenit᷑ Indecem autẽ lex inseptẽ
uͦ gra significat᷑: quia legẽ non implet nisi
caritas quȩ diffusa incordib nr̃is. ꝑ sp̃m
d gͦ quidam omniũ psalmoꝵ quinq libros
esse: crediderunt: ulu secuti sunt quoties
infine psalmi dictum fuerit. fiat fiat Seã
huius disꝑtitioniᷤᷤ rationem. cum uellem com¬
p̃hendere. non ualiui: quia nec ipse quinq

Expanded text:
tiplicaverit trinitas. Unde et hac causa non tiplicaverit trinitas. Unde et hac causa non inconvenienter intelligimus istum numerum esse Psalmorum. Nam et in illo numero piscium qui capti sunt retibus post resurrectionem missis, ad centum quinquaginta additis tribus , ve ut admonitio videtur facta, in quot partes debeat iste numerus dispertiri, ut ter habeat quinquagenos. Quanquam ille numerus piscium habeat et aliam rationem multo subtiliorem et jucundiorem, quod decem et septem in trigonum missis, id est, ab uno usque ad decem et septem omnibus computatis, ad eumdem numerum pervenitur. In decem autem Lex, in septem vero Gratia significatur; quia Legem non implet, nisi charitas diffusa in cordibus nostris per Quod ergo quidam omnium Psalmorum quinque libros esse crediderunt, illud secuti sunt, quoties in fine psalmi dictum fuerit, «Fiat, fiat» . Sed hujus dispertitionis rationem cum vellem comprehendere, non valui: quia nec ipsae quinque
Abbreviated transcription (Latin):
dinis: sp̃s scientie & pietatis: sp̃s timoris dñi¬
Sp̃s timoris dñi. ipse debet intelligi timor dñi
timorem consummata caritas foras mittit:
morem: et nos liberos facit ne seruilia oꝑa facia¬
mus quȩ sabbato ꝓhibentur Caritas autem dĩ
diffusa ẽ incordib nr̃is: ꝑspm̃ scm qui datus ẽ¬
datur: Quinquagenarium uͦ: etiam inqua¬
draginta et decem dñs disptitus ẽ. Die quippe
quadragesimo qͥ ẽ post resurrectionẽ suã. a¬
scendit incelis: ac deinde completis dieb de¬
cem. misit spm̃ scm̃: quadragenario scilicet
numero temporalem in hoc mundo cohabita¬
tionem commendans: qm̃ quaternari inqua¬
draginta numerus p̃ualet Quatuor autem
partes habet annus & mundus Benario uero
addito. uł ut mercede ꝓ impleta lege bonis oꝑi¬
bus reddita: ipsa ȩternitas figuratur: Hunc
quinquagenarium triplũ habet centesimꝰ
et quinquagesimꝰ numerus tanqͣm eũ mul¬

Expanded text:
dinis, Spiritus scientiae et» «pietatis, Spiridinis, Spiritus scientiae et» «pietatis, Spiritus timoris Domini» . Ipse debet intelligi timor Domintimorem consummata charitas foras mittit ; et nos liberos facit, ne servilia opera faciamus, quae sabbato prohibentur. Charitas autem Dei diffusa est in cordibus nostrisdatur. Quinquagenarium vero etiam in quadraginta et decem Dominus dispertitus est. Die quippe quadragesimo post resurrectionem suam ascendit in coelum, ac deinde completis diebus decem misit Spiritum sanctum: quadragenario scilicet numero temporalem in hoc mundo cohabitationem commendans. Quoniam quaternarius in quadraginta numerus praevalet; quatuor autem partes habet mundus et annus: denario vero addito, velut mercede pro impleta lege bonis operibus reddita, ipsa aeternitas figuratur. Hunc quinquagenarium triplum habet centesimus et quinquagesimus numerus, tanquam eum mul
Abbreviated transcription (Latin):
una sabbati: ut deinde sit. scd̃a: tercia: qͣrta:
et deinceps usq adseptimum sabbatum: Ado¬
minico autẽ usq addñicum. octauus ẽ dies
Ubi noui testam̃ti reuelatio declaratur: qđ inue¬
teri tanquam subterrenis ꝓmissionib tegeba¬
tur: Septem porro. & octo: quindecim sunt:
Tot sunt & cantica quȩ appellantur graduũ:
qm̃ totidem fuerant etiam templi gradus
Stinde ctiam quinquagenarius numetus magnũ
sacramentum ꝑse gerit: Constat enim de septi¬
mana septimanarum. addito uno tanqͣm ipso
octauo: ad quinquagenarium numerum termi¬
nandum: Septies quippe septeni. quadraginta
nouem faciunt: quib unus additur ut faci¬
ant quinquaginta qui numerus quinquage¬
narius usq adco magne significationis ẽ: ut
ex dñi resurrectione tot dieb completis: ipso
quinquagenario die uenerit suꝑeos qui in
mendatur: siue apud esaiam. siue inapocalip¬
memoratur: Requiescet suꝑcum fp̃s dĩ: sp̃s¬

Expanded text:
«una sabbati» , ut deinde sit secunda, tertia, quarta, «una sabbati» , ut deinde sit secunda, tertia, quarta, et deinceps usque ad septimum sabbatum. A dominico autem usque ad dominicum octavus est dies: ubi Testamenti Novi revelatio declaratur, quod in Veteri tanquam sub terrenis promissionibus tegebatur. Septem porro et octo quindecim sunt. Tot sunt et cantica quae appellantur graduum, quoniam totidem fuerant etiam templi gradus. Deinde et quinquagenarius numerus magnum sacramentum per se gerit. Constat enim de septimana septimanarum, addito uno tanquam ipso octavo ad quinquagenarium numerum terminandum. Septies quippe septem quadraginta novem faciunt; quibus unus additur, ut fiant quinquaginta. Qui numerus quinquagenarius usque adeo magnae significationis est, ut ex Domini resurrectione tot diebus completis, ipso quinquagenario die venerit super eos qui in mendatur, sive apud Isaiam, sive in Apocalypmemoratur: «Requiescet super eum S
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur continere se¬
cretũ nondũ mͥ fuerit
reuelatus: tam̃ qđ õs¬
S centum
quinquaginta numerantur. etiam nobis
qui tocus ordinis eoꝵ altitudinem adhuc
acie mentis ñpenetrauimus. insinuant ali¬
quid÷ unde non impudenter quantum do¬
minus adiuuat disputare possumus Pri.¬
mum quia denarius numerꝰ ẽ: exquo istȩ
multiplicatur Quodenim ualent. quinde¬
cim inordine singłorum: hoc ualent centũ
quinquaginta in ordine denarioꝵ. qm̃ qͥn¬
decies denos faciunt: hoc ualent mille qͥn¬
genti inordine centenarioꝵꝰ quoniam quin¬
decies centeni sunt: hoc ualent quindecim
milia inordine millenarioꝵ. qm̃ quindecies
mille sunt Quindenarius ergo numerus
concordiã significat duoꝵ. testamentorum:
n illo enim obseruatur sabbatum. qđ signi¬
ficat quietem: inisto dm̃cꝰ dies. qͦd significat
resurrȩctionem: Sabbatum autẽ ẽ dies septi¬
mus Onĩcus uͦ post septimum. qͥd nͥ octauus:
idẽ qui pͥmus habendus ẽ: Ipse enim dr̃. etiã

Expanded text:
idetur continere secretum nondum mihi fuerit revelatus; tamen quia omnes centum quinquaginta numerantur, etiam nobis qui totius ordinis eorum altitudinem adhuc acie mentis non penetravimus, insinuant aliquid, unde non impudenter, quantum Dominus adjuvat, disputare possimus. Primum quindenarius numerus, ex quo iste multiplicatur quod enim valent quindecim in ordine singulorum, hoc valent centum quinquaginta in ordine denariorum, quoniam quindecies deni eos faciunt; hoc valent mille quingenti in ordine centenariorum, quoniam quindecies centeni sunt; hoc valent quindecim millia in ordine millenariorum, quoniam quindecies mille sunt: quindenarius ergo numerus concordiam significat duum Testamentorum. In illo enim observatur sabbatum, quod significat quietem : in isto dominicus dies, qui significat resurrectionem. Sabbatum autem est dies septimus: dominicus vero post septimum, quid nisi octavus, idem qui primus habendus est? Ipse enim dicitur etiam
Abbreviated transcription (Latin):
su: sicut ꝑcẏtharam. uł quid eiusmodi: Nul¬
lum itaq genus hic pretermissum ẽ: Nã uox
ẽ inchoro: flatus intuba: pulsus incytharis:
inscĩs eius: quib hoc dixit nͥ eis ipsis: Et in
quibus deum laudant nͥ inse ipsis: uos e¬
nim scĩ eius inquit. uirtus eius estis: sed quam
fecit in uobis: et potentatus eius. et multitudo
magnitudinis eius quam fecit & ostendit inuo¬
bis Uos estis tuba: psalteruim: cythara: tym¬
panum: chorus: cordȩ. & organum: et cymba¬
la iubilationis benesonantia. quia consonan¬
tia Uos estis hȩc omnia: Nichil hic uile: ni¬
chil hic transitoruim: nichil ludicrum cogite¬
tur: && quia sapere scđm carnem mors est.
omnis sp̃s laudet dominum.

Expanded text:
su, sicut per citharam, vel quid ejusmodi. Nulsu, sicut per citharam, vel quid ejusmodi. Nullum itaque genus hic praetermissum est: nam vox est in choro, flatus in tuba, pulsus in cithara; in sanctis ejus,» quibus hoc dixit, nisi eis ipsis? Et in quibus ut Deum laudent, nisi in seipsis? Vos enim sancti ejus, inquit, virtus ejus estis, sed quam fecit in vobis; et potentatus ejus, et multitudo magnitudinis ejus, quam fecit et ostendit in vobis. Vos estis tuba, psalterium, cithara, tympanum, chorus, chordae, et organum, et cymbala jubilationis bene sonantia, quia consonantia. Vos estis haec omnia nihil hic vile, nihil hic transitorium, nihil ludicrum cogitetur. Et quia sapere secundum carnem mors est, «Omnis spiritus laudet Dominum.
Abbreviated transcription (Latin):
sentientes. non dissentientes: sicut fit sua¬
uissimus cantus. ex diuersis quidemẜ non
inter se aduersis sonis: Stella enim abstel¬
la differt ingła: sic et resurrectio mortuoꝵ¬
audate eum incymbalis benesonantibus.
laudate cum incymbalis iubilationis: Cym¬
bala inuicem tanguntur. ut sonent: ideo aqͥ¬
busdam labiis nr̃is comparata sunt: S meo
intelligi puto incymbalis quorlamm᷑ lauda¬
re dm: dum quisq honoratur apximo non
a se ipso: et inuicem honorantes dant laudẽ
deo: Hequis autem cymbala intelligeret quȩ
sine anima sonant: ideo puto additum
cẏmbalis iubilationis: Iubilatio namq idest
ineffabilis laus. non nͥ abanima ꝓficiscitur
Nec pretereundum existimo qđ musici docent.¬
& res ipsa manifesta ẽ.tria eẽ genera sonoꝵ
uoce. flatu. pulsu. Uoce: ut est ꝑfauces & arte¬
rias sine organo aliquo cantantis hominis
Flatu: sicut ꝑtibiam. uel quid eiusmodi ꝓui¬

Expanded text:
sentientes, non dissentientes; sicut fit suasentientes, non dissentientes; sicut fit suavissimus concentus ex diversis quidem, sed non inter se adversis sonis. «Stella enim a stella differt in claritate; sic et resurrectio mortoaudate eum in cymbalis bene sonantibus, laudate eum in cymbalis jubilationis.» Cymbala invicem tangunt ut sonent; ideo a quibusdam labiis nostris comparata sunt. Sed melius intelligi puto in cymbalis quodammodo laudare Deum, dum quisque honoratur a proximo suo, non a seipso; et invicem honorantes dant laudem Deo. Ne quis autem cymbala intelligeret, quae sine anima sonant, ideo puto additum, «in cymbalis jubilationis.» Jubilatio namque, id est ineffabilis laus, nonnisi ab anima proficiscitur. Nec praetereundum existimo quod musici dicunt, et res ipsa manifesta est, tria esse genera sonorum; voce, flatu, pulsu: voce, ut est per fauces et arterias, sine organo aliquo cantantis hominis; flatu, sicut per tibiam, vel quid ejusmodi; pul
Abbreviated transcription (Latin):
flantur follib:. Qđ genus: significatum hic
et̃ non arbitror Hancum organum uoca¬
bulum grecum sit. ut dixi generale omnib
musicis instrumentis: hoc eui folles adhi¬
bent᷑ alio greci nomine appellant: Ut autẽ
organum dicat᷑: magis latina. et ea uulga¬
ris ẽ consuetudo Qđ gͦ ait incordis & orga¬
no: uidet᷑ m aliqͦd organum qđ cordas ha¬
beat significare uoluisse: Non enim sola¬
psaltena & cythara cordas habent: S quia
inpsalterio etcẏthara ꝓpt̾ sonum abinfe¬
riorib et suꝑiorib inuentum ẽ aliqͥd qđ
scđm hanc distinctionem posset intelligi:
aliud nos in ipsis cordis querere ammonuit
qͥa et ipse caro sunt. s iam acorruptione li¬
berate quib ideo fortasse. addit organum:
ñ ut singłȩ sonent: s ut diu̾ sitate concor¬
dissima consonent. sicut ordinant᷑ in orga¬
no: habebunt enĩ etiam tc̃ scĩ differenti¬
as suas consonantes ñ dissonantes: id÷ cor¬

Expanded text:
flantur follibus. Quod genus significatum hic flantur follibus. Quod genus significatum hic esse non arbitror. Nam cum organum vocabulum Graecum sit, ut dixi, generale omnibus musicis instrumentis, hoc cui folles adhibentur, alio Graeci nomine appellant. Ut autem organum dicatur, magis Latina et ea vulgaris est consuetudo. Quod ergo ait, in chordis et organo, videtur mihi aliquod organum quod chordas habeat significare voluisse. Non enim psalteria sola et citharae chordas habent, sed quia in psalterio et cithara propter sonum ab inferioribus et superioribus inventum est aliquid quod secundum hanc distinctionem possit intelligi, aliud nos in ipsis chordis quaerere admonuit: quia ipsae caro sunt, sed jam corruptione liberata. Quibus ideo fortasse adnon ut singulae sonent, sed ut diversitate concordissima consonent, sicut ordinantur in organo. Habebunt enim etiam tunc sancti Dei differentias suas consonantes, non dissonantes, id est, con
Abbreviated transcription (Latin):
mam claritatem Laudate eum in psalte¬
rio & cythara Psalterium ẽ de suꝑioribus
laudans dm̃: eythara deinferiorib laudãs
dm: tanquam decȩlestib et terrestrib : tan¬
quam eum qͥ fecit cęlum & terram: lã qͥp¬
pe inalio psalmo exposuimus: psalteriũ
desuꝑ habere sonorum ulud lignum. cui
neruoꝵ eiꝰ series ut meliorem sonũ reddat in¬
cumbit Qđ lignum: cythara inferiꝰ habet
Laudate eũ intympano & choro Tẏmpanum
laudat dm̃. cum iã ĩcame im mutata nulla
ẽ terrenȩ corruptionis infirmitas. Pecorio
quippe fit tympanum: ex siccato atq firma¬
to. Corꝰ laudat dm̃: quando eum laudat
pa cata societas Laudate eum incordis:
organo: Cordas habet et psalterium. et cỹ¬
thara: quȩ suꝑuis commemorata sunt. Or¬
ganum autẽ generale nom̃ ẽ om̃iũ uasorũ
musicorum: quamuis iam obtinuerit cor¬
suetudo. ut organa ꝓpriȩ dicantur ea quȩ in¬

Expanded text:
mam claritatem. Laudate eum in psaltemam claritatem. Laudate eum in psalterio et cithara: psalterium est de superioribus laudans Deum: cithara de inferioribus laudans Deum, tanquam de coelestibus et terrestribus, tanquam eum qui fecit coelum et terram. Jam quippe in alio psalmo exposuimus psalterium desuper habere sonorum illud lignum, cui nervorum series, ut meliorem sonum reddat, incumbit, quod lignum cithara inferius habet. Laudate eum in tympano et choro: tympanum laudat Dominum, cum jam in carne mutata nulla est terrenae corruptionis infirmitas: de corio quippe fit tympanum exsiccato atque firmato. Chorus laudat Dominum, quando eum laudat pacata societas. Laudate eum in chordis et organo: chordas habet et psalterium, et cithara, quae superius commemorata sunt. Organum autem generale nomen est vasorum omnium musicorum. Quamvis jam obtinuerit consuetudo, ut organa proprie dicantur ea quae in
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixus ẽ exinfirmitate: sed uiuit exuͥtu¬
te dĩ. E alio loco Adagnoscendũ inquit
autẽ ait infirmamento uirtutis eius. firmam̃¬
tum ẽ enim uirtutis. quia iã ñmorietur:
et mors ei ultra ñdñabitur Cur non et po¬
tentatus dĩ dicant᷑ qͦs ineis fectt: immo ip¬
si sunt potentatꝰ eĩ qͦmͦ dictum est ut nos
simus iusticia dĩ impso: Quid autem poten¬
tius quam regnare inȩternum: sub pedib
positis omnib inimicis: Cur ñ ipsi sunt
etiam multitudo magnitudinis eius.Ñ
qua ipse magnus ẽ. s qua magnos eos fecit
tam multos. hoc ẽ milia milium: sicut alit̃
intelligitur iusticia. quaue ipse ẽ iustus.
alĩ quam in nob̃ facit ut nos simus iu¬
sticia eius. Idem ipsi scĩ sunt in omnib mu¬
sicis & organis. deinceps significati ad lau
te dñm inscĩs eius: hoc exequit᷑ uariȩ signi¬
ficans eosdem ipsos scõs eius Laudate eũ
insono tube: Propter laudis excellentissi¬

Expanded text:
crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtucrucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei» : et alio loco, «Ad cognoscendum,» inquit, autem ait, «In firmamento virtutis ejus.» Firmamentum est enim virtutis, quia jam non morietur, et mors ei ultra non dominabitur . Cur non et potentatus Dei dicantur, quos in eis fecit? Imo ipsi sint potentatus ejus; quomodo dictum est, «Nos» sumus «justitia Dei in ipso.» Quid enim potentius, quam regnare in aeternum, sub pedibus positis omnibus inimicis? Cur non ipsi sint etiam multitudo magnitudinis ejus? Non qua ipse magnus est, sed qua magnos eos fecit, tam multos, hoc est, millia millium. Sicut aliter intelligitur justitia qua est ipse justus; anter quam in nobis facit, ut nos simus justitia ejus. 5. Iidem ipsi sancti sunt in omnibus musicis organis deinceps significati, ad late Dominum in sanctis ejus. Hoc exsequitur varie, significans eosdem ipsos sanctos ejus: Laudate eum in sono tubae, propter laudis excellentissi
Abbreviated transcription (Latin):
scłm magnam miscdiam tuam: et scd̾m mł¬
titudinẽ miserationũ tuarũ. dele iniquita¬
tem meam: hec offert saerificium dõ. sp̃m
contribulatum. cor contritum et humilia¬
inelectis suis: miscłiam et uidicium canta¬
bo tͥ domine: psallam et intelligã iniuia
inmaculata. quando uenies adme ꝑmise¬
ricordiam quippe adiuuamur ad facien¬
dam iusticiam: ut securi adiudicium ue.¬
niamus: ubi disꝑduntur de ciuitate dñi
om̃s qͥoꝑantur iniquitatem Quo uersu
quos głificauit. Laudate eũ infirmam̃to
iurtutis. eiꝰ: laudate eum inuirtutib eius:
uełut alii interpretati sunt. inpotentatib
euis: laudate eum scđm multitudinẽ ma¬
gnitudinis eiꝰ. Omnia ista ipsi sunt scĩ eiꝰ.
quomͦ dicit apłs: ut nos simꝰ usticia dei
inipso: Si gͦ iusticia dĩ qͣm fecit ineis: cur
non et uirtus di quã fecit ineis. ut resur¬
gerent amortuis: Nam et inxp̃i resurrectio¬
ne uirtus maximȩ commendatur: qͥa inpas¬
sione infirmitas fuit dicente apło Et si

Expanded text:
m magnam misericordiam tuam; et secundum multitudinem miserationum tuarum dele iniquitatem meam.» Haec offert sacrificium Deo spiritum contribulatum, cor contritum et humiliain electis suis: «Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine; psallam, et intelligam in via immaculata, quando venies ad me.» Per misericordiam quippe adjuvamur ad faciendam justitiam, ut securi ad judicium veniamus; ubi disperduntur «de civitate Domini omnes qui operantur iniquitatem» . Quo versu quos glorificavit. «Laudate eum in firmamento virtutis ejus. Laudate eum in virtutibus ejus;» vel, ut alii interpultitudinem magnitudinis ejus.» Omnia ista ipsi sunt sancti ejus; quomodo dicit Apostolus: «Ut nos simus justitia Dei in ipso» . Si ergo justitia Dei quam fecit in eis, cur non et virtus Dei quam fecit in eis, ut resurgerent a mortuis? Nam et in Christi resurrectione virtus maxime commendatur; quia in passione infirmitas fuit, dicente Apostolo, «Etsi
Abbreviated transcription (Latin):
non enu ait qđ fecerim. s ut faciam siue ut
facerem uoluntatẽ tuã: Ad illud hec senten¬
tia referenda ẽ. qđ in pͥmis partib euisdem
libri scriptum ẽ: erunt duo incarne una
Qd sacramentũ magnum dicit apłs: in xp̃o
potest intelligi significat᷑. ubi dictum ẽ. inca¬
pite libri seriptum ẽ de me. ut faciã uolun¬
tatem tuã Sequit᷑ enim Ds̃ m̃s uolui: et le¬
gem tuã inmedio cordis mei: De ipso quippe
accipitur ꝓpħatus incapite libri huius. psal¬
mus ipse primꝰ: beatus uir qui ñ abiit in
consilio impioꝵ et inuia peccatoꝵ ñ stetit.
et incathedra pestilentie non sedit. Sed inle

Expanded text:
non enim ait, quod fecerim; sed, «ut faciam,» sive, «ut non enim ait, quod fecerim; sed, «ut faciam,» sive, «ut facerem voluntatem tuam»; ad illud haec sententia referenda est, quod in primis partibus ejusdem libri scriptum est, «Erunt duo in carne una» . Quod sacramentum magnum dicit Apostolus, in potest intelligi significatus, ubi dictum est, «In capite libri scriptum est de me, ut faciam voluntatem tuam:» sequitur enim, «Deus meus, volui, et legem tuam in medio cordis mei.» De ipso quippe accipitur prophetatus in capite libri hujus psalmus ipse primus, «Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra pestilen
Abbreviated transcription (Latin):
ait suꝑ celum Et una terra ex multis terris
Nam et orbem terre. & orbem terrarũ: cotidiana
consuetudine dicimus Et qui ait scriptũ est
in libro psalmorum quamqͣm mos loquendi
sic se habeat. ut unũ ẽẽ librũ insinuare uolu¬
issc uideat᷑. tam̃ responderi potest. in libro
psalmorum eẽ dictum inaliquo libro eorum
quinq: qđ inusu locutionis usq ad eo uel
non est. uel raro ẽ: ut etiam duodecim ꝓpħaꝵ
uiium librum eẽ ideo ꝑsuadeat᷑. quia simi¬
liter legitur. sic scriptum ẽ. in libro ꝓpħarũ.
Sunt etiã qͥ uniuersas omnino scripturas cano¬
nicas unũ librum uocent. qđ ualde mirabili
et diuina unitate concordent: et hinc eẽ dictũ.
incapite libriscriptum ẽ de me. ut faciã uo¬
luntatẽ tuã: ut sic intelligatur pat̾ ꝑfilium
fecisse mundũ. cuius conditio principiũ scͥp¬
turarum ẽ in libro geneseos Ut mag̃ qͥa ꝓpħia
uidetur eẽ ñ facta narrans s futura p̾nuntiãs.

Expanded text:
it, super coelum, et una terra ex multis terris. Nam et orbem terrae, et orbem terrarum, quotidiana consuetudine dicimus. Et qui ait, «Scriptum est in libro Psalmorum,» quanquam mos loquendi sic se habeat, ut unum esse librum insinuare voluisse videatur; tamen responderi potest, «in libro Psalmorum» esse dictum, In aliquo libro eorum quinque: quod in usu locutionis usque adeo vel non est, vel raro est, ut etiam duodecim Prophetarum unum librum esse ideo persuadeatur, quia similiter legitur, «Sicut scriptum est in libro Prophetarum» . Sunt etiam qui universas omnino Scripturas canonicas unum librum vocent, quod valde mirabili et divina unitate concordent: et hinc esse dictum, «In capite libri scriptum est de me, ut faciam voluntatem tuam;» ut sic intelligatur per Filium Pater fecisse mundum, cujus conditio principium Scripturarum est in libro Geneseos. Vel magis quia prophetia videtur esse, non facta narrans, sed futura praenuntians
Abbreviated transcription (Latin):
inȩccłia magna: congruentius ad illud re¬
fertur: erunt. duo incarne una: Siue gͦ illud
siue hoc intelligatur. qđ dictum ẽ incapite
ubri: liber iste psalmorum ꝑquinquagenos
siꝑipsos quinquagenarios articulos interro¬
getur: magnum aliquid et ualde dignum
consideratione respondet: Non enim frustra
mͥ uidetur quinquagesimus eẽ de penitentia:
centesimus de miscdia et udicio: centesimꝰ
quinquagesimus. de di laude inscĩs eius: Sic
enim adęternam beatamq tendimus uitã:
pͥmitus nr̃a peccata dampnando. deinde be¬
ne uiuendo: ut post uitã condẽpnatã malã.
situm enĩ occultissimȩ iusticie bonitatisq
qͦs uocauit. ipsos & iustificauit: qͦs autẽ
iustificauit. illos & glorificauit. Predestina¬
tio nr̃a non in nobis facta ẽ. s in occulto ap̃
ipsum. ineius prescientia: Tria uͦ reliqua ĩ
nob̾ fuint: uocatio: ustificatio: glorificatio
Nocamur p̃dicatione penitentie: sic enim
cepit dñs eugłirare: agite penitentiã appro¬

Expanded text:
llud refertur, «Et erunt duo in carne una.» 3. Sive ergo illud, sive hoc intelligatur quod dictum est, «In capite libri;» liber iste Psalmorum per quinquagenos, si per ipsos quinquagenarios articulos interrogetur, magnum aliquid et valde dignum consideratione respondet. Non enim frustra mihi videtur quinquagesimus esse de poenitentia, centesimus de misericordia et judicio, centesimus quinquagesimus de laude Dei in sanctis ejus. Sic enim ad aeternam beatamque tendimus vitam, primitus peccata nostra damnando, deinde bene vivendo, ut post condemnatam vitam situm enim occultissimae juuos vocavit, ipsos et justificavit; quos autem justificavit, ipsos et glorificavit» . Praedestinatio nostra non in nobis facta est, sed in occulto apud ipsum, in ejus praescientia. Tria vero reliqua in nobis fiunt, vocatio, justificatio, glorificatio. Vocamur praedicatione poenitentiae: sic enim coepit Dominus evangelizare, «Agite poenitentiam; appro
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qđ dicitui Ds̃ in nomine tuo saluum me
fac: & inuirtute tua uidica me. Hontimet
iudicari: qͥ impetrau̾it ante saluari uoca¬
ti renunciamꝰ diabolo ꝑpenitentiam: ne
subiugo eiꝰ remaneamus lustificati sana¬
mur ꝑmiscdiam: ne uidicium timeamus.
Glorificati transimus inuitã ȩcernam: uͥ dm̃
sine fide laudemus: Adhoc ꝑtinere arbitror
ꝑficio hodie et cras: et tercia die consũmor:
Qđ etiã ĩ tͥduo sue passionis. & dormitionis:⁊
euigilationis ostendit Crucifieꝰ ẽ enim ⁊ se¬
pultus ẽ. & resurrexit Inciuce de pͥncipibꝰ
et potestatib triumphauit: insepulchro re

Expanded text:
mine tuo salvum me fac, et in virtute tua judica me» . Non timet judicari, qui impetraverit ante salvari. Vocati, renuntiamus diabolo per poenitentiam, ne sub jugo ejus remaneamus: justificati, sanamur per misericordiam ne judicium timeamus: glorificati, transimus in vitam aeternam, ubi Deum sine fine laudamus. Ad hoc pertinere arbitrorhodie et cras, et tertia die consummor . » Quod etiam in triduo suae passionis et evigilationis ostendit. Crucifixus est enim, et sepultus et resurrexit. In cruce de principibus et potestatibus triumphavit, in sepul
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ miscdiȩ apłs testis ẽ qui dicit: bonũ au¬
tem facientes ñ deficiamus: tempore enim
ꝓprio metemus Et iterum. hoc autem in¬
quit: qͥ paice seminat parce et metet Quid
autem fr̃s potentius. qͣm ut regnum cęloꝵ
ñsolum ⁊ acheus emat diidio rerũ suarum.
sed et uidua duob minutis: et tantundem
uterq ibi possideant: Quid potentius qͣm
ut idem regnum & thesauris diuitiꝰ & calil

Expanded text:
e Apostolus testis est, qui dicit, Bonum autem facientes non deficiamus; tempore enim proprio metemus : et iterum, Hoc autem, inquit, qui parce seminat, parce et metet . Quid autem, fratres, potentius, quam ut regnum coelorum, non solum Zachaeus emat dimidio rerum suarum , sed et vidua duobus minutis , et tantumdem ibi uterque possideat? quid potentius, quam ut idem regnum et thesauris diviti, et calice
Abbreviated transcription (Latin):
cem benedictionis domini. Est quidã pulmo
pectoras nr̃i. quasi follis quidã: anhelantis sp̃m re¬
ciprocum. Qui sp̃s concepti aeris inuoce & sono
exprimitur cum uerba digerimus: nec potest
aliquid uocis sonare abore nr̃o. nisi qͦd pulmo
expressus emiserit. S non hinc agitur: hoc to¬
tum adaures hominum: Habet aures deus:
habet sonum cor: Interiora sua alloquitur ho¬
mo ut benedicant dominum: & dicit eis. Om¬
nia interiora mea. nomen scm̃ eius benedicite
Queris quę sunt interiora tua: ipsa anima tua:
Quod ergo ait benedic anima mea dominum:
hoc ait omnia interiora mea nomen sanctũ
eus: subauditur enim benedicite Clama
uoce. si est homo qui audiat: sile uoce qͣndo
non est qui audiat. Interiora tua. nunquã
de est qui audiat. Itaq sonabat iam dudũ
benedictio de ore nĩo: & hec ipsa uerba can

Expanded text:
cem benedictionis Domini. Est quidem pulmo cem benedictionis Domini. Est quidem pulmo pectoris nostri quasi follis quidam anhelans spiritum reciprocum, qui spiritus concepti aeris in vocem et sonum exprimitur, cum verba digerimus; nec potest aliquid vocis sonare ab ore nostro, nisi quod pulmo expressus emiserit: sed non hinc agitur; hoc totum ad aures hominum. Habet aures Deus, habet et sonum cor. Interiora sua alloquitur homo, ut benedicant Dominum, et dicit eis: Omnia interiora mea nomen sanctum ejus benedicite. Quaeris quae sunt interiora tua? Ipsa anima tua. Quod ergo ait, «Benedic, anima mea, Dominum;» hoc ait, «omnia interiora mea, nomen sanctum ejus:» subauditur enim, Benedicite. Clama voce, si est homo qui audiat: sile voce, quando non est qui audiat; interiora tua nunquam deest qui audiat. Itaque sonabat jamdudum benedictio de ore nostro, et haec ipsa verba can
Abbreviated transcription (Latin):
anima mea dũm. Et om̃s
nos & qui ubiq sunt fr̃s. in
xp̃o unus homo. cuius cap̃
incelo est exhortetur ipse
dicat ei. Benedic anima
mea dominũ. Obaudit:
obtemperat: facit hoc: ꝑ¬
suadetur ei: & non exdo¬
nis nr̃is: sed ex illius quẽ
benedicit anima nr̃a Suscepit enim psalmꝰ
iste ostendere nobis: quare benedicat amma
nr̃a dnm̃. Quasi ei respondisset anima sua.
Quare michi dicis. benedic dominum: Audi¬
amus ergo: audiat ipsa anima nr̃a: conside¬
ret omnia quibus excitetur. ne pigra sit inbe¬
dictione domini: & uideat an tustum sit qđ
ei dicitur. benedic anima mea dominum:
uideat si debeat aliud benedicere. preter dñm:
B enedic inquit anima mea dominum: Repetit
hoc: & expressius dicit quid direrit. benedic
anima mea dominum. Et omnia interio¬
ra mea nomen scm eius Puto quia noN
adinteriora corporis loquitur: puto eum
non hoc dicere.: ut pulmo noster & iecur &
si qua sunt intestina carnis. erumpant inuo¬

Expanded text:
anima mea, Dominum.» Et omnes nos, et qui ubique sunt fratres in Christo, unus homo, cujus caput in coelo est, exhortetur ipse dicat ei: «Benedic, anima mea, Dominum.» Obaudit, obtemperat, facit hoc, persuadetur ei, non ex donis nostris, sed ex illius quem benedicit anima nostra. Suscepit enim psalmus iste ostendere nobis quare benedicat anima nostra Dominum, quasi ei respondisset anima sua: Quare mihi dicis, Benedic Dominum? Audiamus ergo, audiat ipsa anima nostra, consideret omnia quibus excitetur, ne pigra sit in benedictione Domini; et videat an justum sit quod ei dicitur, «Benedic, anima mea, Dominum:» videat si debet aliud benedicere praeter Dominum. «Benedic,» inquit, «anima mea, Dominum.» 2. Repetit hoc, et expressius dicit quod dixerat, «Benedic, anima mea, Dominum: et omnia interiora mea, nomen sanctum ejus.» Puto quia non ad interiora corporis loquitur; puto eum non hoc dicere, ut pulmo noster et jecur, et si qua sunt intestina carnis, erumpant in vo
Abbreviated transcription (Latin):
uid. & uisinem: cȩtera ita diuersa sunt. ut ille
habeat humilitatẽ dauid. iste fortitudinem
ille fugam: iste uictorias. et tam̃ existoꝵ duoꝵ
posteriorib partib. quoꝵ tam diu̾si tituli sunt
psalmus iste componitur: ubi significatur ad
historiȩ sedaltitudine ꝓpħiȩ copulatis utriusq
finib in hoc uno. cuiꝰ est citulus. cãticũ psalmi
ipsi dauid. neutro. illi titulo similis. preterꝵ
partib. & multis modis. sicut ad hebreos epła loc¬
rentur eloquia ꝓpħarum: Quot quot enim ꝓ¬

Expanded text:
in finem;» caetera ita diversa sunt, ut ille habeat humilitatem David, iste fortitudinem; ille fugam, iste victorias. Et tamen ex istorum duorum posterioribus partibus, quorum tam diversi tituli sunt, psalmus iste componitur. Ubi significatur ad icie historiae, sed altitudine prophetiae, copulatis utriusque finibus in hoc uno, cujus est titulus, «Canticum psalmi, ipsi David;» neutro illi titulo similis, praeter partibus et multis modis, sicut ad Hebraeos Epistola lorentur eloquia Prophetarum: «Quotquot enim
Abbreviated transcription (Latin):
sterilis. Si uis habitare. premitte fetus qͦs
sequaris. Premutendo non efferendo. filii
tui te deducant adterram ꝓmissionis: ter¬
ram uiuentium. ñ morientium. Cum hie
uuis in hac peregrinatione. illi antecedant:
suscipiant te. ꝓpter refectionem carnalem.
filius ante cessit iacob adegyptum. et ait pa¬
tri suo et frib suis Ego preueni p̃parare uo¬
bis escas. Precedant te gͦ filii tui: p̃cedant
te oꝑa tua Quales filios premiseris: tales

Expanded text:
sterilis, si vis habitare; praemitte fetus quos sterilis, si vis habitare; praemitte fetus quos sequaris, praemittendo, non efferendo. Filii tui te deducant ad terram promissionis, terram viventium, non morientium: cum hic vivis in hac peregrinatione, illi antecedant, suscipiant te. Propter refectionem carnalem, filius antecessit Jacob in Aegyptum, et ait patri suo et fratribus suis: «Ego praeveni praeparare vobis escas» . Praecedant ergo filii tui, praecedant te opera tua: quales filios praemiseris, tales
Abbreviated transcription (Latin):
annos filii isrł triti sunt inheremoꝰ nullus
eorum intrauit interram repmissionis. sed
filii eorum intrauerunt. Sane qͥa ita recor¬
damur nisi fallor duo: cȩteri non intrauert̃
detot milib nisi duo. Laboratũ ẽ cũ eis tan¬
tum: sed dñs nonlaborat. Certe laboraue¬
runt serui ipsius Quanta ꝑtulit: quauta
audut moyses. ꝓhominib non intraturis
interram ꝓmissionis: intrauerunt noui ho¬
mines: filii eorum Od significat intrau̾unt
intrauerunt duo: uniis etunitas. tanqͣm
caput etcorpus: xp̃c et ȩccłia cum om̃i
ula nouitate idẽ filioꝵ. frgo filii seruoꝵ
tuoꝵ inhabitabunt: filii seruoꝵ: oꝑa ser¬
uorũ sunt. Nemo ibi habitabit: nisi ꝑoꝑa
sua. Quid igitur ẽ filii habitabitnt: Nemo
głetur se habitaturum. si dicit se seruũ dĩ.
et opera non habet. Non enim habitabunt:
nisi filii. Quid ergo ẽ filii seruorũ tuoꝵ in ha¬
bitabunt: Serui ꝑ oꝑa sua in habitabunt:
serui ꝑfilios suos in habitabunt: Noli gͦ esse

Expanded text:
annos filii Israel attriti sunt in eremo: nullus eorum intravit in terram promissionis, sed filii eorum; intrarunt sane, quia ita recordamur, nisi fallor, duo, caeteri non . Intrarunt de tot millibus duo. Laboratum est cum eis tantum: sed Deus non laborat; certe laboraverunt servi ipsius. Quanta pertulit, quanta audivit Moyses pro hominibus non intraturis in terram promissionis? Intrarunt filii eorum, quid significat? Intrarunt n intrarunt duo, unus et unitas, tanquam caput et corpus, Christus et Ecclesia, cum omni illa novitate, id est filiorum. Ergo, «Filii servorum tuorum inhabitabunt. Filii servorum,» opera servorum sunt; nemo ibi habitabit, nisi per opera sua. Quid igitur est, et filii habitabunt? Nemo glorietur se habitaturum, si dicit se servum Dei, et opera non habet; non enim habitabunt nisi filii. Quid est ergo, «Filii servorum tuorum inhabitabunt?» Servi per opera sua inhabitabunt, servi per filios suos inhabitabunt. Noli ergo esse
Abbreviated transcription (Latin):
iartyrum facta dum confi¬
tentur & predicant ueritatem: sed quia ñ frustra
dictũ ẽ aduiua me: ego autem in quit ñ reliqui
eustodiam testimonia oris tuiꝰ quȩ gretꝰ
habet martyria Sd tacendum ñ fuit ꝓpt̃ dul¬
cissimum martẏrum nomen: qͥ pculdubio qͣn
tanta ꝑsequentiũ crudelitas seuiebat ut eccl̃ia
paulominꝰ consũmat᷑ interra nullomꝰ dĩ mar¬
tẏria custodirent: nͥ fieret eis qđ hic oratum ẽ¬

Expanded text:
artyrum facta, dum confitentur et praedicant veritatem. Sed quia non frustra dictum est, «Adjuva me; Ego autem,» inquit, «non dereliqui custodiam testimonia oris tui:» quae graecus habet, «Martyria.» Quod tacendum non fuit, propter dulcissimum martyrum nomen, qui procul dubio quando tanta persequentium crudelitas saeviebat, ut Ecclesia paulo minus consummaretur in terra, nullo modo Dei martyria custodirent, nisi fieret eis quod hic oratum e
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam egestatem: in illa & nos ipsos ĩueniamꝰ ⁊
tecum rogemus Audi et agnosce si potes:¬
Quia defecerunt sicut fumus dies mei Odies: si
dies. Ubi enim dies audit̃: lux intelligitur
S defecerunt sicut fumus dies mei Dies mei:
tempora mea. Unde sicut fumus: nͥ ꝓpter
elationem suꝑbiȩ: Tales dies dignus fuit
acciꝑe suꝑbus adam: unde xp̃c carnẽ accep̃.
Ergo in adam xp̃s: et adam inxp̃o: Lib̾auit
ꝓfecto & adieb fumi: qui dignatus ẽ habere
uocẽ dierum fumi Quia defecerunt sic̃ fumꝰ
dies mei Hidete fumum suꝑbiȩ similẽ: Ascẽ¬
dentem: tumescentem: uanescentem Meri¬
do gͦ deficientẽ non utiq ꝑmanentem. Quia
defecerunt sicut fumus dies mei: & ossa mea
sicut infrixorio confrixa sunt. Et ipsa ossa me¬
a. & ipsa fortitudo mea: Non sine tribulatio¬
ne: non sine ustione Ossa corporis xp̃i. for¬
titudo corporis xp̃i: ubi maior quã inscĩs

Expanded text:
ipsam egestatem; in illa et nos ipsos inveniamus, et ipsam egestatem; in illa et nos ipsos inveniamus, et tecum rogemus. Audi, et agnosce, si potesQuia defecerunt sicut fumus dies mei.» O dies! si dies: ubi enim dies auditur, lux intelligitur. «Sed defecerunt sicut fumus dies mei. Dies mei,» tempora mea: unde «sicut fumus,» nisi propter elationem superbiae? Tales dies dignus fuit accipere superbus Adam, unde carnem Christus accepit. Ergo in Adam Christus, et Adam in Christo. Liberavit profecto et a diebus fumi, qui dignatus est habere vocem dierum fumi. «Quia defecerunt sicut fumus dies mei.» Videte fumum superbiae similem, ascendentem, tumescentem, vanescentem: merito ergo deficientem, non utique permanentem. «Quia defecerunt sicut fumus dies mei; et ossa mea sicut in frixorio confrixa sunt.» Et ipsa ossa mea, et ipsa fortitudo mea, non sine tribulatione, non sine ustione. Ossa corporis Christi, fortitudo corporis Christi, ubi major quam in sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
bulor: inclina aurẽ tuã ad me. Ii quacumq
die inuocauero te:cito exaudi me: Hoc idemẽ
Iam nc̃ inuoco: sed inquacumq die inuocaue¬
ro te. cito exaudi me Orauit petrus. orauit
paulus. orauerunt & cȩteri apłi: orauerunt
fideles temporib illis. orauerunt fideles con¬
sequentibꝰ temporibꝰ: orauerunt fideles mar¬
tyrum temporib. orant fideles nris tempo¬
ribꝰ: orabunt fideles posteroꝵ temporib. Inqͣ¬
eumq die inuocauero te: cito exaudi me:
Cito exaudi: Lam enim hoc rogo. qđ dare uis:
Nonterrena qͣsi terrenus: sed exprima captiui¬
tate iam redemptus. regnũ celorum desidero :¬
cito exaudi me. Non enim nͥ tali desidio dixisti:
adhuc deloquente dicã. ecce adsum. Inqua¬
cumq die inuocauero te:cito exaudi me
Inde inuocas: De qua tribulatione: De qua
egestate: Opauꝑ ante ianuã diuitis di: quo
desiderio mendicas: qua inopia requiris: qͣ
egestate pulsas. ut aperiat᷑ tibi: Dic. audiamꝰ

Expanded text:
bulor, inclina aurem tuam ad me. In quacumque bulor, inclina aurem tuam ad me. In quacumque die invocavero te, cito exaudi me.» Hoc idem est. Jam nunc invoco; sed, «In quacumque die invocavero te, cito exaudi me.» Oravit Petrus, oravit Paulus, oraverunt caeteri Apostoli; oraverunt fideles temporibus illis, oraverunt fideles consequentibus temporibus, oraverunt fideles martyrum temporibus, orant fideles nostris temporibus, orabunt fideles posterorum temporibus: «In quacumque die invocavero te, cito exaudi me. Cito exaudi:» jam enim hoc rogo quod dare vis. Non terrena quasi terrenus, sed ex prima captivitate jam redemptus, regnum coelorum desidero; «Cito exaudi me:» non enim nisi tali desiderio dixisti, «Adhuc te loquente dicam, Ecce adsum» . «In quacumque die invocavero te, cito exaudi me.» Unde invocas? de qua tribulatione? de qua egestate? O pauper ante januam divitis Dei, quo desiderio mendicas? qua inopia requiris? qua egestate pulsas, ut aperiatur tibi? Dic, audiamus