comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c occũberet: s uota eius p̾uenit disposicio
diuina: et uiti diabolici dementissima sacis
uesania. Nam cũ impiissimus nero. t̾ra. marii
imꝑis sui frena laxaret. et iumiȩ uoluptatis
successu int̃ cetera ucquitiarũ suatũ cumulañta
etiam furor crudelitatis eius dira rabie in xp̃i
famulos ebullisset: quarto decimo imꝑii sui
anno antequã beatus dionisius romã adiret.
scõs di apłos alterum ꝑcrucis tropheum alterũ
aũt gladio anunadu̾sum felici cruore ꝑfusos et
martirii gła dignos transmisit adsuꝑ os. seq ui¬
uendi faciens finem: obitu nefando ut fuerat.
fidei uecessitas et ad suscipiendum u̾bum dĩ e
gub̃uantem uiuenit. a quo głosus idem diũ a¬
cheniensium arthiep̃c dionisius. mox ut se po¬
tucrunt iiuicem salutatr. digno . ẽ. cumhonore
iusceptus. et proscĩtatis et eruditionis sue reuc¬
rentia seu ancerioris fr̃ncatis conuiitionc. loco

Expanded text:
Christus, occumberet. Sed vota ejus praevenit dispositio Christus, occumberet. Sed vota ejus praevenit dispositio divina, et viri diabolici dementissima satis vesania. Nam cum impiissimus Nero, terra marique imperii sui frena laxasset, et nimiae voluptatis successu, inter caetera nequitiarum suarum cumulenta, etiam furor crudelitatis ejus dira rabie in Christi famulos ebullisset, quarto decimo imperii sui anno, antequam beatus Dionysius Romam adiret, sanctos Dei apostolos, alterum per crucis tropaeum, alterum autem gladio animadversum, felici cruore perfusos et martyrii gloria dignos transmisit ad superos, seque, vivendi faciens finem obitu nefando, ut fuerat fidei necessitas, et ad suscipiendum Dei verbum, gubernantem invenit. A quo idem gloriosus Domini Atheniensium archiepiscopus Dionysius mox, ut se potuerunt invicem salutare, digno est cum honore susceptus, ac pro sanctitatis ac eruditionis suae reverentia seu anterioris fraternitatis conjunctione loco
Abbreviated transcription (Latin):
fidelesq inu̾bo confirmando atq opp̃ssos ua¬
riis laugorib sanando usq troadis secessit euã¬
głii grã: atq incisdem partib aliquanto cẽꝑe
deguit. S et post aliquot aunos cumpelio la¬
cedemoniorum positus. petrum et paulum
apłorum capita rome tencos et pecriun ergas¬
culo. paulum sedõ iniunculis ꝑuulgata fama
affici cõꝑisset. a thenas rediit: subrogato sibi
ep̃o plebem tradidit: et ꝑconcuuias parrochias
uerbi spargens semina. quatinus romã ꝑue¬
niret. cum quib dam officialib quos sibi conutes
sumpserat. nauiter minustrauit: sicq achiue
alumunuis fortunȩ. et doctus arcbitectus eccłiȩ se
romanȩ amplitudini conculit: et gretiam cui
doctrina ac miraculorum memoria manet. ne.¬
quaquã deseruit. Magno enĩ apłorum aiors.
et mt̾is desiderio festinantiȩ itineris romã ac¬
celerans insistebat: ut sunul cũ eis si ita uellet

Expanded text:
fidelesque in verbo confirmando, atque oppressos vafidelesque in verbo confirmando, atque oppressos variis langoribus sanando, usque Troadem secessit Evangelii gratia. Atque in iisdem partibus aliquanto tempore degit. Sed et post aliquot annos cum Pelio Lacedaemoniorum positus, Petrum et Paulum apostolorum capita Romae tentos, et Petrum ergastulo, Paulum secundo vinculis, pervulgata fama affici comperisset, Athenas rediens, subrogato sibi episcopo plebem tradidit, et per contiguas parochias verbi spargens semina, quatenus Romam perveniret, cum quibusdam officialibus, quos sibi comites sumpserat, gnaviter ministravit: sicque Achivae alumnus fortunae, et doctus architectus, Ecclesiae se Romanae amplitudini contulit et Graeciam, cui doctrina ac miraculorum memoria manet, nequaquam deseruit. Magno enim apostolorum amore, et martyrii desiderio, festinantiae itineris Romam accelerans insistebat, ut simul cum eis, si ita vellet
Abbreviated transcription (Latin):
adsubuer tendos errores. et destruendos no¬
dos sillogismoꝵ gentilium atq euacuan¬
dum cultum ĩdolorum. seu cõmendandũ
pacrie cȩlestis beatitudinem. et ȩt̾ne uitȩ in¬
mortalitatem: quoꝵ magnifica excellentia
exiguitatem nr̃i sensus iudetur excedere. Plu.¬
ra ẽtiã scripsit: quȩ ñẽ dubrũ nrãm noticiã latere:
aulo aũt rome. et post pͥmã suam defensionẽ
in occidus partib ut sibi ipse p̃dixerat. xp̃mtes¬
cificante p̃ciosus et facundissimꝰ dionisius. qui
a patria ionicus. xpĩano aũt agnomne ꝓpt̃
maxinã scĩtatem uocabat᷑ macharius. quod
interp̃catur beatus: ne post discessum magis¬
tri lupi rapaces et gregi ñ parcentes dmĩcas oues
inuaderent. qͦd institutor suus plantauit: ã¬
bundanti sollicitudine rigare contendit. Un.¬
de uicinas et longe positas ꝑtransiens cuuca¬
ces p̃dicando et adfidem popłõs conuertendos

Expanded text:
ad subvertendos errores et destruendos noad subvertendos errores et destruendos nodos syllogismorum gentilium, atque evacuandum cultum idolorum, seu commendandam patriae coelestis beatitudinem, et aeternae vitae immortalitatem: quorum magnifica excellentia exiguitatem nostri sensus videtur excedere. Plura etiam scripsit, quae non est dubium nostram laetitiam latere. Paulo autem Romae, et post primam suam defensionem in Occiduis partibus, ut sibi ipse praedixerat, Christum testificante, pretiosus et facundissimus Dionysius, qui a patria Ionicus, Christiano autem agnomine, propter maximam sanctitatem vocabatur Macarius, quod interpretatur beatus, ne post discessum magistri, lupi rapaces et gregi non parcentes, Dominicas oves invaderent, quod institutor suus plantavit, abundanti sollicitudine rigare contendit. Unde vicinas et longe positas pertransiens civitates praedicando, et ad fidem populos convertendo,
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ conu̾santes: cũ omi auimi affectione
et diuina nominatione atq benignitate seu
ceteris bonis. Qua ꝓpt̾ non uos hoc conturbet.
quasi suspicantes non pati. s et corporis passio¬
nes tancum mͦ uidicate. non aũt te credo sen¬
tire. De his uͦ quuniq agunt innos. et det̾mi¬
nant nos non recte: euangłii solem conueniẽs
inuoco. Nis omissis quise ipsos agunt inbonũ
conu̾cere. nob̃ uos opto adiungere: et luminis
participes ee̾. Nosaũt nulla aduersitas pͥuabit
a ioħe: splendidissimo radio. Hunc quidem
inter pellans mnemoriam. et renouationem cuȩ
uere ceologiȩ paulo post et si audater: dicouos
ipsos mͥ coadunati. Idõneus aut̃ omĩno sum p̃¬
p̾nuntiare tͥ et discens ex dõ. et dicens: quia
et ex pathinos carrere dimitteris. et in asiticã
t̾ram teuerteris. ibiq ages benignidĩ imitatio¬
ues: et his qui post te futuri sunt cas trades:¬
ulta p̃cerrea tam uoluminib quã differen¬
tibus addiu̾sos epłis. ut fluuuis eloquii nus¬

Expanded text:
s, cum omni animae affectione, et divina nominatione, atque benignitate, seu caeteris bonis. Quapropter non vos hoc conturbet, quasi suspicantes non pati, sed et corporis passiones tantummodo judicare, non autem eas te credo sentire. De his vero qui inique agunt in vos, et determinant vos non recte, Evangelii solem conveniens invoco. His omissis, qui se ipsos agunt in bonum convertere, nobis vos opto adjungere, et luminis participes esse. Nos autem nulla adversitas privabit a Joannis splendidissimo radio. Nunc quidem interpello memoriam, et renovationem tuae verae Theologiae, paulo post, etsi audacter, dico vos ipsos mihi coadunari. Idoneus autem omnino sum praenuntiare tibi, et discens ex Deo, et dicens: quia et Pathmo carcere dimitteris, et in Asiaticam terram reverteris, ibique ages benigni Dei imitationes, et his qui post te futuri sunt eos tradeserea tam voluminibus, quam differentibus ad diversos epistolis, ut fluvius eloquii mys
Abbreviated transcription (Latin):
suscepi. ut inligandi soluendiq auctoritate
t semꝑ presto si t diuina potestas nr̃is oratio¬
nib comitatus. et scõrum apłoꝵ. inccrressionib
roboratus. uitui apłatus sorte apłica uĩa auc¬
toritatt omnem suscipiens galliam. opus fac
euangłiste. m̾iltrium ciuim imple: ut ꝓpĩ¬

Expanded text:
suscepi, ut in ligandi solvendique auctoritate tibi semper praesto sit divina potestas, nostris orationibus comitatus, et sanctorum apostolorum intercessionibus roboratus, in tui apostolatus sorte, apostolica nostra auctoritate, omnem suscipiens Galliam, opus fac evangelistae, ministerium tuum imple, ut
Abbreviated transcription (Latin):
adfirmatiuȩ cheologiȩ: et que sunt apofatisse. idẽ
ed et gaioscripsit epłam ꝑsententias differentẽ qͦmͦ
quad am ignorantia cognoscat᷑ ds̃. et quo mͦ uisus
sit ab his qui eũ uidisse leguntur. et qd̃ benignifico.
et dĩfico munere aliquo mͦ incelligat᷑. et qd̃ ñsolum
diuinitatis: s et humanitatis xp̃i mistium et dictu
archanũ maneat. et incellec tu ignotũ. et quo mͦ¬
ihc quie. suꝑ omĩa hominib ẽ. substancialicer consti¬
turtꝰ: et quod scđ̃m homines de hominũ substantia
substancialit᷑ .ẽ. substantiatꝰ. sic̃ ostendit uirgo suꝑ¬
excellent̃ pariens. et aqua instabilis mat̾ialẽ et cer¬
restrem grauitatẽ sustinens.⁊ qd ñdiuise scđm dmñ¬

Expanded text:
affirmativae theaffirmativae theed et Gaio scripsit epistolam, per sententias disserentem, quomodo quadam ignorantia cognoscatur Deus, et quomodo visus sit ab his, qui eum vidisse leguntur: et quod benignifico et deifico munere aliquo modo intelligatur, et quod non solum divinitatis, sed et humanitatis Christi ministerium, et dictu arcanum maneat, et intellectu ignotum; et quom qui est super omnia, hominibus est substantialiter constitutus, et quod secundum homines, de hominum substantia, substantialiter est substantiatus, sicut ostendit virgo superexcellenter pariens, et aqua instabilis, materialem et terrestrem gravitatem sustinens: et quod non divise secun
Abbreviated transcription (Latin):
theo cõposuit: capitulatum de mistica cheologia
ꝑcatafasin idẽ affirmationẽ. et ꝑ apofasin idẽ
negationẽ. atq ꝑ ipotetycos. ide cõditionales sil¬
iogismos. omiã sensibilia et intelligibilia. et
quȩ int̾ra sunt et quȩ incȩlo sensũ transcendẽs.
ac ꝓut mortali possibile.ẽ. atq licitũ usq ad ip¬
sius diuinitatis sacrarium penetrans. Quappt̃
ala cęli uocat᷑. quia illuc spu̾ali incelligencia
et reuerentissime reuelationis grã euolans. nou
so lum illa mulcimoda. et magnifica mistĩa. aciui¬
nisteria scõꝵ spũum: uerũ et sempitnȩ dĩcatis sa¬
porem palato cordis degustans didicit. undehe
ꝯumane noticie liccis cructuauit. Incuius libto
capitulo pͥino. dicit incumnatũ sibi abcato battolo¬
debuerit incelligert. Quod et argute cepit. et bit̃
niscao aut̃ capitulo cr adidit quo m̃ opencat o¬
adunari. et hẏmnos ieponere. omĩum causas
et suꝑ omĩa. N cercio uͦ. que sunt k ata fatise. idẽ

Expanded text:
heologia per cataphasin, id est affirmationem, et per apophasin, id est negationem, atque per hypotheticos, id est, conditionales syllogismos, omnia sensibilia et intelligibilia, et quae in terra sunt, et quae in coelo, sensu transcendens, ac prout mortali possibile est atque licitum, usque ad ipsius divinitatis sacrarium penetrans. Quaproptala coeli, vocatur; quia illuc spiritali intelligentia et reverentissimae revelationis gratia evolans, non solum illa multimoda et magnifica et mysteria ac ministeria sanctorum spirituum, verum et sempiternae Deitatis saporem palato cordis degustans, didicit, unde haec humanae notitiae litteris eructavit. In cujus libri capitulo primo dicit intimatum sibi a beato Bartholodebuerit intelligere: quod et argute coepit, et brevIn secundo autem capitulo tradidit quomodo oporteat coadunari, et hymnos reponere omnium causae et super omnia. In tertio vero, quae sunt kataphaticae, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
ita ꝑstropbatos sillogismos. de malo disputans
constringit eos. ut inneͣtram partem deflectere.
neq post tergum rtgredi. s et nec alio se ipsos
possint dirigere. nͥ quo ipse eos cogit ĩp ingere:
De. ẽ: et de paradiginis. inquo sensum dinũ pbi¬
losophi acute redarguit.
e uita. et in hoc amiticiam refellit magi simo.¬
nis: et contensiosos eiꝰ sermones adiuno choro
repellit. De sapientia. de mente. de u̾bo: deue¬
ritate defide. Deuirtute. de iusticia. desalute.
de redemptione. et de incqualitate. Ubi ehmã
magum ancipiti gladio ꝑcucit dicentem. si
om̃ps . ẽ. ds. quo modo dicitur aliquid ñ pos¬
se: et paulum calumpniantẽ sillogistico spi¬
culo cerebrat: et cor cerebrumq eiꝰ idẽ incellec¬
cum et sensuͣ ꝑfodit. atq cõininuit.
De magno et minore.:⁊ de ipsũ et de altero. Ilitate
De pace. et quid uult ipsum. qd ipsum dr̃ et quȩ ÷

Expanded text:
ita per strophatos syllogismos de malo disputans, ita per strophatos syllogismos de malo disputans, constringit eos, ut in neutram partem deflectere, neque post tergum regredi, sed et nec alio seipsos possint dirigere, nisi quo ipse eos cogit impingere. De est, et de paradigmis. In quo sensum Clymis philosophi acute redarguit. De vita, et in hoc amentiam refellit Magi Simonis, et contentiosos ejus sermones a divino choro repellit. De sapientia, de mente, de verbo, de veritate, de fide. De virtute, de justitia, de salute, de redemptione, et de inaequalitate: ubi Elymam Magum ancipiti gladio percutit dicentem: Si omnipotens est Deus, quomodo dicitur quid non posse? Et Paulum calumniantem syllogistico spiculo terebrat, et cor cerebrumque ejus, id est, intellectum et sensum perfodit atque comminuit. De magno et minore, et de idipsum, et de altero, et de pace, et quid vult ipsum, quod ipsum dicitur, et quae est
Abbreviated transcription (Latin):
e co adunata et discreta theologia: et quȩ ẽ. diui¬
na coadunatio. et diuina discretio.
Oue est orationis uirtꝰ et de beato icrotheo: et
Ide reuerentia et con scriptio ne cheologica. In
quo ostendit se apud scam̃ ciuitatem penes
sepulchrum ih̃u uitȩ pͥncipis aiacobo fr̃e
dnũĩ et petro apłoꝵ pͥncipe. nec nõ et acheolo¬
go iohe una cum p̾fato ierocheo. et scõ timo¬
theo. aliisq quã plurimis sc̃s ft̾ib audisse dis¬
putationẽ. et fidi sacram̃tum: quo mͦ abom.¬
nib cenebatur cheologis dediuinitate et huma¬
nitate dñi saluatoris: s et ex consequentib sub¬
et cupidicate et extasi: et de delo: et quia ma-¬
lum nec est de existente: neq in existentib est.
In quo capitulo beati ignatii cupiditatẽ etiam in-
bono accipi debere: asserens: cũ uenerationis
laude cõmemorat scribentis inquodam locosit.
contra philop᷑hos ñ pauca interserit. Inquibus

Expanded text:
De coadunata et discreta theologia et quae est diviDe coadunata et discreta theologia et quae est divina coadunatio, et divina discretio, quae est orationis virtus, et de beato Hierotheo, et de reverentia et conscriptione theologica: in quo ostendit se apud sanctam civitatem penes sepulchrum Jesu, vitae principis, a Jacobo fratre Domini, et Petro apostolorum principe; nec non et a Theologo Joanne una cum praefato Hierotheo, et sancto Timotheo aliisque quam plurimis sanctis fratribus audisse disputationem, et fidei sacramentum, quomodo ab omnibus tenebatur theologis, de divinitate et humanitate Domini Salvatoris: sed et ex consequentibus, supet cupiditate; et ecstasi, et de zelo, et quia malum nec est, nec de existente, neque in existentibus est. In quo capitulo beati Ignatii cupiditatem, etiam in bono accipi debere asserens, cum venerationis laude commemorat, scribentis in quodam loco sic: contra philosophos non pauca interserit. In quibus
Abbreviated transcription (Latin):
pronob̃. et ouũ nos scĩficatione replet in ipso ꝑ¬
fectos atq ex dõ natos circumstare. et multi lau.¬
da illa ymnologia quã ꝓpheta. seraphinse au¬
disse clamare describit. eundem dnm nrm iħm
ceteris angłoꝵ choris. et sensualit̾ alleluia concinẽ¬
tib liquido manifestat: cuiꝰ libri ẽ. pͥma ista capitu:¬
latio: Quȩ ẽ eccliastici pͥncipatus traditio: et quȩ
est. eus speculatio. De his quȩ inbaptismatis
illuminatione ꝑficiuntur.
in ipso consecrantur. Hesacer dotib ꝑfectionib.
De ꝑfectis ordinib idẽ monacorum: et scł̃o renũ¬
tiantium: etiam post baptismum.
De his que indormientibus ꝑficiuntur:¬
Tercium quoq ipsi concripsit chomum dediumis
nominib. quẽ et appellat de simboli cacheolo gia
examussin et or chodoxe: ut sufficit meod ispu¬
Primo capitulo que est uerbi Etai¬
speculatio: et quȩ. ẽ dediinis nominib taaditio

Expanded text:
pro nobis, et omni nos sanctificatione replet in ipso ppro nobis, et omni nos sanctificatione replet in ipso perfectos, atque ex Deo natos circumstare, et multilauda illa hymnologia, quam propheta seraphim se audisse clamare describit, eumdem Dominum nostcaeteris angelorum choris, et sensualiter Alleluia concinentibus, liquido manifestat: cujus libri est prima ista capitulatio, quae est ecclesiastici principatus traditio, et quae est ejus speculatio. De his, quae in baptismatis illuminatione perficiuntur. in ipso consecrantur. De sacerdotalibus perfectionibus. De perfectis ordinibus, id est, monachorum et saeculo renuntiantium etiam post baptismum. De his quae in dormientibus perficiunturTertium quoque ipsi conscripsit tomum de divinis nominibus, quem et appellat de symbolica theologia, examussim et orthodoxe, ut sufficit, in eo dispuprimo capitulo, quae est verbi speculatio, et quae est de divinis nominibus traditio.
Abbreviated transcription (Latin):
colorum. quȩ sunt illa flumina. qui sunt cur
alcetum scripsit libtum de ęcclĩascico sacio pͥn¬
cipatu distic̃te ꝑcapitula. quȩ infra secuntut
elegantissime. misticũ sacram̃tum pͥus ponens.
et sic singulas singulis capiculis misticoꝵ sacra.¬
m̃corum theorias subiungens. inquib ostendit
cuncta quȩ in ȩccłiasticis et sacratissimis mistioꝵ
consetrationib fiunt angłico ministĩo scdm cõ¬
uenientiam uniꝰ cuiꝰq ordinis. una cũ ministris
Scĩ alcaris. et p̃cipue ierarchia hoc e. sacerdos
qui unus deangłis scdm fas efficitur celitus o¬
perari: maxime inmiusti̾o scĩ sactificii dñice
passiotus scĩssi ini tͥncipatus miliciȩ cȩlestis cũ
consortib suis  propͥo orutne et laudis officio
bolis scĩssimȩ eucaristiȩ: iuqua uidelicet chris¬
matis untiationc ordinẽ serapbui benignum
iħm qui in omĩb scĩssimus scĩficat se ipsum

Expanded text:
coloratorum? quae sunt illa flumina? qui sunt currcoloratorum? quae sunt illa flumina? qui sunt curralterum scripsit librum de ecclesiastico sacro principatu, distinctum per capitula, quae infra sequuntur, elegantissime mysticum sacramentum prius ponens, et sic singulas singulis capitulis mysticorum sacramentorum theorias subjungens. In quibus ostendit cuncta quae in ecclesiasticis et sacratissimis mysteriorum consecrationibus fiunt, angelico ministerio secundum convenientiam uniuscujusque ordinis, una cum ministris sancti altaris, et praecipue hierarcha, id est sacerdote, qui unus de angelis secundum fas efficitur coelitus operari: maxime in ministerio sacri sacrificii Dominicae passionis, sanctissimi principatus militiae coelestis, cum consortibus suis in proprio ordine et laudis officio bolis sanctissimae eucharistiae: in qua videlicet chrismatis initiatione, ordinem seraphim, benignum Jesum, qui in omnibus sanctissimus sanctificat seipsum
Abbreviated transcription (Latin):
Que sunt formales angłicarum uitutum. imagi¬
nes et ordiues. Quid quod igneũ . ẽ. et quid est
quod humana specie augli apparent.
uisunt illi oculi quȩ ille nares. quȩ sunt ille
autes. quȩ illa ora. qui sunt illi cactus. quȩ ille
palpebit: que sunt illa suꝑcilicia. Quis auditus.
quisunt illidentes. qui sunt humeri: quȩ sunt
illa brachia et manus. Quod illud cor. quȩ sunt
illa pectora. quȩ sunt illa dorsa. qui sunt illi pecdes
quȩ sunt ille alȩ: quȩ ẽ illa nuditas. quis ẽ ille ues.¬
etitus:. quȩ e. illa splendidissima uestis.
uis .ẽ. ille sacerdotalis amictus. quȩ sunt done:
quȩ sunt ille uirge. quȩ sunt ille lancee: quȩ
sunt ille secures. OUIs .ẽ. ille geometricalis fu¬
iis. qui sunt illi uenti. quȩ ille nubes. quodẽ
illud es. qͣd e. illud eleacttum: qui sunt colores dif¬
ferentium lapidum. Quis uisus leotutius qͥs
uisus aquilinus. quis uisus uitulimsquyi
sunt illi equi. quȩ sunt differentis equoꝵ

Expanded text:
quae sunt formales angelicarum virtutum imagines et ordines quid, quod igneum est. Et quid est, quod humana specie angeli apparent? qui sunt illi oculi? quae illae nares? quae sunt illae aures? quae illa ora, qui sunt illi tactus? quae sunt illae palpebrae? quae sunt illa supercilia? quis ille auditus? qui sunt illi dentes? qui sunt illi humeri? quae sunt illa brachia et manus? quod illud os? quae sunt illa pectora? quae sunt illa dorsa? qui sunt illi pedes? quae sunt illae alae? quae est illa nuditas? quis est ille vestitus? quae est illa ss? quae sunt zonae? quae sunt illae virgae? quae sunt illae lanceae? quae sunt illae secures? quis est ille geometricalis funis? qui sunt illi venti? quae illae nubes? quod est illud aes? quod est illud electrum? qui sunt colores differentium lapidum? quis visus leoninus? quis visus aquilinus? quis visus vitulinus? qui sunt illi equi? quae sunt differentiae equorum
Abbreviated transcription (Latin):
Quia onũs diuinus splendor scdm betugnicatẽ uatie
in prouidentib ꝓceclens: manet simplex. Et ũ hoc
uia decenter diuina et celestia ꝑsimilitudinum sim¬

Expanded text:
quia omnis divinus splendor secundum benignitatem varie quia omnis divinus splendor secundum benignitatem varie in providentibus procedens, manet simplex: et non hoc  Secundo, quia decenter divina et coelestia, per insimilitudinum sym
Abbreviated transcription (Latin):
credensq felicit᷑. et ab negatis errorib paganoꝵ.
sacri e baptismatis unda resꝑsus. Ac sic demum
tis archanis ȩcclĩastice scĩtatis affatini ut comes inse¬
parabilis quocũq gressum mouẽtat abeato paulo
apło ꝑcriennium insticutus. chessalonicam ma-¬
gistrum obsequendo reuartens. ab codem beato pau¬
lo a pło atheniensium ẽ ordinatus antistes. ac dem¬
de ipso iubente xp̃i euangłium p̃dicauit: eandẽq
ciuitatem. & maximã patric partem. ad fidem
ueritatis conuertit. Scripsit et ꝑidem tempus ad
thimotheum ephesioꝵ ep̃m suum aucẽ condiscipu¬
lum. diuino usus stilo. fulguranti sermone se
eiusdem panis uerbo quo uuiunt angłi repletum
ostendens. decȩlesti pͥncipatu idẽ. deordinibus angłoꝵ
insigni eloquentia. et teuerenda ꝓfundissimaq in¬
celligentia. sicut reuera is qui incelo os suum posir¬
erat cũ deģlestib loquebatur. uͥ corde et conuersatio¬

Expanded text:
Credensque fideliter, et abnegatis erroribus paganorum, Credensque fideliter, et abnegatis erroribus paganorum, sacri est baptismatis unda respersus: ac sic demum tis arcanis ecclesiasticae sanctitatis affatim, ut comes ejus inseparabilis, quocunque gressum moverat, a beato Paulo per triennium institutus. Thessalonica, magistro obsequendo, revertens, ab eodem beato Paulo apostolo Atheniensium est ordinatus antistes, ac deinde, ipso jubente, Christi Evangelium praedicavit, eamdemque civitatem et maximam partem patriae ad fidemertit. CAPUT IX. Scripsit et per idem tempus ad Timotheum Ephesiorum episcopum, suum autem condiscipulum, divino usus stylo, fulguranti sermone, se ejusdem panis verbo quo vivunt angeli repletum ostendens, de coelesti principatu, id est de ordinibus angelorum insigni eloquentia, et reverenda profundissimaque intelligentia, sicut revera is qui in coelo os suum posuerat, cum de coelestibus loquebatur, ubi corde et conversatio
Abbreviated transcription (Latin):
dentem. his ẽ uͥbis affatus. Uade inqui ens adalo¬
nisium et dic ei quia paulus seruus xp̃i ih̃u ance
me misit. ut memor sponsionis cue adeum uenl¬
re non diferas. quo baptisiũ salucis accipiens:
abominib possis absolui nexib delictoꝵ. Haucĩ
quilum̃ tecepit. obedient᷑ uerba iubentis imꝑleaull
et ad dionisium ꝓpetans: paulici uͥba ꝑorcdinẽ nitĩ¬
cecum respexit ñ ante habitis luminib contuentẽ:
aic adeum. Es ne cuille quẽ cuncti cecum natum.
cognouerunt affines: Cui ille respondit. Ego nẽpe
sum cui ceco nato hac tenus sol ñluxit: s ipse paulꝰ
cuius tͥ defero mandata salubria. ib̃u xp̃i magistri
sui inuocata uirtute. suauitatis. mͥlum̃ indulsit. Qui
ꝓtinus surgens cũ omni domo. et damari uxo.¬
ir sua. quã ut sumeret uiore cerrene nobilitatis
ꝓpter amorem suscipiende care sobolis eum sui coe-¬
geir. parentes. adinandata properat sci pauli:

Expanded text:
dentem his est verbis affatus: vade, inquiens ad Diodentem his est verbis affatus: vade, inquiens ad Dionysium, et dic ei quia Paulus servus Jesu Christi ad te me misit, ut memor sponsionis tuae, ad eum venire non differas, quo baptismum salutis accipiens, ab omnibus possis absolvi nexibus delictorum. Is autem, qui lumen recepit, obedienter verba jubentis implevit, et ad Dionysium properans, Pauli ei verba per ordinem nunticaecum respexit non ante habitis luminibus contuentem, ait ad eum: esne tu ille, quem caecum natum cuncti cognoverunt affines? Cui ille respondit: Ego nempe sum, cui caeco nato hactenus sol non luxit: sed ipse Paulus, cujus tibi defero mandata salubria, Jesu Christi magistri sui invocata virtute, sanitatis mihi lumen indulsit, qui protinus surgens, cum omni domo et Damari uxore sua quam ut sumeret more terrenae nobilitatis, propter amorem suscipiendae charae sobolis, eum sui coegere parentes, ad mandata properat sancti Pauli.
Abbreviated transcription (Latin):
iudea ds. et magnum inistł. et scm̃ nom̃ eius.
Qua ꝓpt̃ quem magnũ usq nunc habuistis. modo
cognoscite: quia ipse est d̃. solus. et p̃ter eum n̾cst
alcer. Quinos demorte sanguinis sui p̾cio tedux̃
adiutam: qui celum et c̾ram homincs scilicet et au¬
glos inuintate regni sui conunxit. Qui morcificat
ec et alia plutuna paulo p̃dicante. & templa sin-¬
gula ꝑlustrante. conmendando xp̃in ib̃m dĩfiliũ.
et dm̃ uerum cẽ. quẽ amica curiositatt a chenienses
ꝓpt̃̾ ipsam nouitatẽ officiosusime acceptabant: dio¬
nisius ueram doccrinam audiens. et dogina sa¬
lucis incelligens. et nichil et̃ idola quib seruiebat
sume sentiens: diuino lumine corde cactus. eidem
paulo cessit. et abeo expetuit. quatinus pro illo ipsi
cdĩ quẽ p̃dicabat miscdĩam dep̃cart᷑: ut illius cultor
cepit eum obsetrationis uocib compellere. Sc̃i aũt
tuit ipse ce pocentia sua illuminet. Quẽ mox ul¬

Expanded text:
Judaea Deus, et magnum in Israel, et sanctum nomen ejus . Judaea Deus, et magnum in Israel, et sanctum nomen ejus . Quapropter quem incognitum usque nunc habuistis, modo cognoscite, quia ipse est Deus solus, et praeter eum non est alter , qui nos de morte, sanguinis sui pretio reduxit ad vitam, qui coelum et terram, homines scilicet et angelos, in unitate regni sui ec et alia plura Paulo praedicante et templa singula perlustrante, commendando Christum Jesum Dei Filium et Deum verum esse, quae amica curiositate Athenienses, propter ipsam novitatem officiosissime acceptabant, Dionysius veram doctrinam et dogma salutis audiens, et nihil esse idola, quibus serviebat, sime sentiens, divino lumine corde tactus, eidem Paulo cessit, et ab illo expetiit, quatenus pro illo ipsius Dei, quem praedicabat, misericordiam deprecaretur, ut illius cultor coepit eum obsecrationis vocibus compellare. Sanctus autem tuit ei , ipse te potentia sua illuminet. Quem mox vi
Abbreviated transcription (Latin):
Um ũ paulus singula alcaria. et si mulacbra
falsoꝵ doꝵ ꝑlustrasset: incer ceteras aras tepꝑit
altare unũ. cui erat citulus suꝑ scriptꝰ dõ igno¬
co. Et conu̾sus ad eum paulus: interrogauit
illum dicens. Quis ẽ. ille ds ignotꝰ. Ad quem
dionisius. Ad huc inquit nonẽ ipse dĩ demõ¬
sttatꝰ inter deos. s ẽ incognitus nob̃. et scło fu¬
Sub iungens itaq paulus. ait. Quid uob̃ iuidet̃
Uerus d̃s & uerus homo. et ipse renouaturus ẽ mun-¬
dum. s adhuc incognitus ẽ. homuinib qm̃ apud
dm̃ incęlo conuersatio eius ẽ. Ecait paulus. Illum¬
dĩ p̾̃dico uob̃: quẽ incognitum appellatis. Nacus
enum exmaria uirgine passus subpontio pilato.
ꝓsaluce humana mortuus. resurirxit. celosq ascen¬
dens sedet indexteram dĩ patris. uerus ds et uctus
homo ꝑquem factasunt omnia: & uencurus infinẽ
scłi uidex omnium quȩ geruntur. Qui nocusẽ. iam

Expanded text:
Dum vero Paulus singula altaria et simulacra Dum vero Paulus singula altaria et simulacra falsorum deorum perlustrasset, inter caeteras aras reperit altare unum, cui erat titulus superscriptus, Deo ignoto. Et conversus ad eum Paulus, interrogavit illum dicens: Quis est ille Deus incognitus? Ad quem Dionysius: adhuc, inquit, non est ipse Deus demonstratus inter deos, sed est incognitus nobis, et saeculo fuSubjungens itaque Paulus ait: Quid vobis videtur? Verus deus et uerus homo, et ipse renouaturus est mundum; sed adhuc incognitus est hominibus quoniam apud deum in celo est conuersatio eius». EDeum praedico vobis, quem incognitum appellatis. Natus enim ex Maria virgine, passus sub Pontio Pilato pro salute humana mortuus, resurrexit, coelosque ascendens, sedet in dextera Dei Patris, verus Deus et verus homo, per quem facta sunt omnia, et venturus est in fine saeculi judex omnium quae geruntur. Qui natus est in
Abbreviated transcription (Latin):
ex nox quã ur̃ĩs oculis nouã descendisse miram᷑.
cocuis mundi ueramlucem aduenturã signauit.
atq dm̃ humano generi effulsurũ serena dig
xerat. felicit̾ rediit: aitiq cocuis urbis athenȩ.
cuilium publice et pͥuatim ut nobilior. no¬
bilissimis moderamina disponebat. acq int̾
pͥmos pͥmmuis sophistica. et sillogistica uniu̾saliũ
doctrinarum acumina et strophas. infulatus
coga philosophica. ciuib ac undiq confluen¬
uacem qui olun paganis adhuc uiscerib canti
misti̾ quod uentũ erat quasi uenturũ ualuit
reserare: ut pote loci pͥmatẽ cũ arro pagon ad¬
isset crectis adu̾bũ omniũ autib incerrogare
specialit̾ cepit paulus quid coleret. et quib
nuniuub intam spacioso et uenerabili loco
inseriuret. Cui tespondit dionisius. Deos qͦs
coluerunt patres nr̃i quoꝵ uirtute et soller¬
cia mat̾ terra concitiet᷑ hos colimꝰ et adoramꝰ. Aras
quas uides: martis & hertulis: merturii. &
pͥapi nomine. et bonore sacratesunt:

Expanded text:
ec nox, quam nostris oculis novam descendisse miramur, totius mundi veram lucem adventuram signavit, atque Deum humano generi effulsurum, serena dignxerat, feliciter rediit, arcique totius urbis Athenae pcivilium publice et privatim ut nobilior nobilissimis moderamina disponebat, atque inter primos primus sophistica et syllogistica universalium doctrinarum acumina, et strophas, infulatus toga philosophica civibus ac undiquevatem, qui olim paganus adhuc visceribus tanti mysterii quod ventum erat, quasi venturum valuit reserare, ut pote loci primatem, cum Areopagum adisset, erectis ad verbum omnium auribus, interrogare specialiter coepit Paulus, quid coleret, et quibus numinibus in tam spatioso et venerabili loco inserviret. Cui respondit Dionysius: Deos quos coluerunt patres nostri, quorum virtute et solertia mater terra continetur, hos colimus et adoramus: aras, quas vides, Martis et Herculis, Mercurii et Priapi nomine et honore sacratae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
utañ directis digitis. Adũ u ad locũ scm̃ accessit
inationẽ fudit. ꝓtinꝰ ablato onĩ dolore soliclati
dltilegalensi aut regione hoc anno grauis ca¬
dll o extitit. morb apud uilła ũ marciacensẽ¬
consecratũ. Deniq adueniente supͣdicta clade ac¬
cedebant ad oratoriũ uota facientes ꝓequis. ut si¬
licet. sieuaderent ipsi decimas. loco confettent.
Cũq his hȩc causa cõmodũ exhiberet: addiclett̃
ut de claue ferrea quȩ ostiũ oratorii recludebat
caracteres caballis ĩponetent. Quo facto ita uirtꝰ
&e qui ñ incurrerant nicħ ultra profertent.
uꝑiori quoq anno cũ graussime pͣpłs turonoꝵ
alue ualitudinatia uastabat᷑ erat enĩ talis lat
guor ut app̾hensus homo afebte ualida totͣs
auesicis acminutis pustulis scateret. ftant aũt
uesicȩ albe cũ duticia nulłã habentes molliciẽ.
iͥ tantũ dolorẽ sumiũ inferentes. Iã sidata ma¬
turitate crepantes cepissent defluete: tunc ad¬

Expanded text:
n directis digitis. At vero ubi ad locum sanctum accessit et orationem fudit, protenus, ablato omni dolore, solidatis. 33. In Burdegalensi autem regione hoc anno gravis caballorum extitit morbus. Apud villam autem Marciacinsconsecratum. Denique adveniente supradicta clade, accedebant ad oratorium, vota facientes pro equitibus, ut scilicet, si evaderent, ipsi decimas loco conferrent. Cumque his haec causa commodum exhiberet, addiderunt, ut de clave ferrea, quae ostium oratorii recludebat, caracteres caballis inponerent. Quo facto, ita virturentur et qui non incurrerant nihil ultra perferrent. 34. Superiore quoque anno cum gravissime populus Turonorum a lue valitudinaria vastabatur. Eraguor, ut apprehensus homo a febre valida, totus vesicis ac minutis pustulis scateret. Erant autem vesicae albae cum duritia, nullam habentes mollitiem, nisi tantum dolorem nimium inferentes. Jam si data maturitate crepitantes coepissent defluere, tunc ad
Abbreviated transcription (Latin):
sermo rustitior. &łourusã quandã grauit᷑ ꝙra¬
gricus corporis dolor. affecetat. ita ut ietortis ab
cruta pedib nullatenꝰ se ctigere posset. Erat nũ
et ocłoꝵ bice multata. Que longo tẽpore grauis
agers tanꝗͣ mortua putabat᷑ suꝑ stes. Necerat es
spes alimoniȩ. nͥ aliqͥs ci manũ muiscdis porrds¬
set. Cotidie aũt̃ iespectũ intuens deuotoꝵ uictuas
necessaria deposcebat. factũ ẽ aũt ut qͦda tẽpore et¬
tra solitũ grauiꝰ ageret: nec poterat que qua ull
rebat. Qu̧ iã ualde gxanimis. togauit ut et adhu¬
des sc̃ĩ martini defetiet & loco cũmani: ndelil
fuiset illata. dolore cogente uocitrans. oeni l¬
ci auxisus it sibi miseteret᷑ orabat. Tandle ronls
la respiicais que paupes dimittere uiq̃ onll¬
euit inanes. insestiuiate sua laxata te sil aoctuls¬

Expanded text:
sermo rusticior. Maurusam quamdam graviter chirasermo rusticior. Maurusam quamdam graviter chiragrici humoris dolor affecerat, ita ut retortis ad crura pedibus, nullatenus se erigere posset. Erat enim et oculorum luce mulctata; quae longo tempore graviter agens, tanquam mortua putabatur superstes, nec erat ei spes alimonii, nisi qui manum misericordiae porrexisset. Cotidie autem respectum intuens devotorum, vietus necessaria deposcebat. Factum est autem, ut quodam tempore extra solitum gravius ageret, nec poterat quemquam iudrrebat. Quae iam valde exanimis rogavit, ut eam ad pedes sancti Martini deferrent. Quo loco cum manibus fidelibus fuisset inlata, dolore cogente vociferans beati viri auxilium, ut sibi misereretur, orabat. Tandem pietas illa respiciens, quae pauperes dimittere numquam consuevit inanes, in festivitate sua laxata su
Abbreviated transcription (Latin):
tus: ut ei succurrat. Missus aũt puer. qđ de¬
derã deportauit. Quo accenso ante lectũ egioti.
fauilła scirpi quẽ iã ignis consũpserat cultro
cradunt: delutũq aqua egroto porrigunt ad
bibendu. At ille ut hausit. ꝓtinꝰ sanitatẽ recepit
incolumisq redditꝰ ẽ. nob̃. Postea qualit̃ sibi
iuirtꝰ beati antistitis subuenit. exposuit. Nãre¬
ferte erat solitꝰ. At uͥ pͥmũ ocłis eiꝰ iubar lumi¬
nis ꝓgressũ acereo tenebras pepulit noctis:
ꝓtinus incontẽplatione fłamȩ. febris recessit
acorpore. acstomacꝰ qͥdiu languerat media ci¬
bũ consolationis efflagitat. Et qͥ tantũ aquã pu
rã ad restinguendu febris arclorẽ haurire consue¬
uerat. nc̃ uinũ desiderat. facit hȩc uirtꝰ antisti¬
tis quȩ sepe miseris opẽ ꝓflua ꝓmiseratione
tribuit: & infirmis medicam̃ta largit᷑¬
ercor ne nimiũ ꝓg̾di p̾sumets obscuret paginã

Expanded text:
tis, ut ei succurrat'. Missus autem puer quod detis, ut ei succurrat'. Missus autem puer quod dederam deportavit. Quo accenso ante lectum aegroti, favillam scirpi, quem iam ignis consumpserat, cultro eradunt, delutumque aqua aegroto porregunt ad bibendum. At ille, ut hausit, protinus sanitatem recepit, incolomisque redditus, nobis postea, qualiter sibi virtus beati antestitis subvenit, exposuit. Nam referre erat solitus, at ubi primum oculis eius iubar luminis progressum a cereo tenebras pepulit noctis, protinus in contemplatione flammae febris recessit a corpore, ac stomachus, qui diu languebat inaedia, cibum consolatiram ad restinguendum febris ardorem haurire consueverat, nunc vinum desiderat. Facit haec virtus Antistitis, quae saepe miseris opem proflua miseratione tribuit, et infirmis medicamenta largitereor ne nimium progredi praesumens, obsoleat paginam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa hoc ame ñ ẽ cõpositũ: s ipsa uerba que au¬
duuu nob̾ exposiu. Unde dilectissimi nullus de
ministerio etiã sirustice uideat᷑ dici disputare
p̾sumat: quia apud di maiestatẽ magis sĩplici¬
tas pura quã philosophoꝵ ualet argutia :
ratũ arbitratus sũ ce illud non omittere. qđ mͥ
in libro anteriore excesserit. Nã cũ retulcrim
decereolis illis qͦs de sepulchio beati antistitis
sustuli aqͥb et tẽpestates sedatas et alias infir¬
nuitates. ꝓhibitas dixi cũ mecũ detinerem:
ualde ad extremũ agere cȩpit. Nuntiꝰ hȩc ame
delatꝰ retulit. efflagitans ut siqͥd medicam̃ti
repꝑire possẽ morituro trans mitterẽ ne obiret
At ego inuirtute beati antistitis confisus unum
excereolis transmitto ꝑpuerũ dicens. Accendite
illũ corã eo et incõtẽplatione luminis orationẽ
fundat ad dñm. et depcet᷑ omĩpotentiã antisti¬

Expanded text:
quia hoc a me non est conpositum; sed ipsa verba quae auquia hoc a me non est conpositum; sed ipsa verba quae audivi vobis exposui. Unde, dilectissimi, nullus de hoc mysterio, etiamsi rustice videatur dici, disputare praesumat, quia apud Dei maiestatem magis simplicitas pure quam philosophorum valet argutia. 2. Gratum arbitratus sum et illud non omittere, quod mihi in libro anteriore excessit. Nam cum retulerim de cereolis illis, quos de sepulchro beati antestitis sustuli, a quibus et tempestates sedatas et alias infirmitates prohibitas dixi, mecum detenerem,  omnium, valde ad extremis agere coepit. Nuntius haec ad me dilatus retulit, efflagitans, ut, ei quid medicamenti repperire possim, morituro transmitterem, ne obiret. At ego in virtute antestitis beati confisus, unum ex cereolis transmitto per puerum, dicens: 'Accendite illum coram eo, et in contemplatione luminis orationem fundat ad Dominum et deprecetur omnipotentiam antesti
Abbreviated transcription (Latin):
a missa sunt omĩa euadendi p̾stigia. Tc̃ misso
diacono acdante cdictũ beati p̾sulis tumulũ: de sa¬
cto scõ pulucit exhibuit. Dilutũq mͥ porrigunt
adbibendũ. Quo hausto: mox omi dolore sedato
sanitatẽ tecepi detumulo. In quo tã p̾sens fuit¬
beneficiũ. ut cũ datũ fuerit hora ĩtia: incolumis
p̃cederẽ ad coniuuiũ ipsa die ad sextã: Uisũẽ. et
hoc insetere lectioni. qualit̾ me ds arguerit: ne
ante me ꝑmitterem stultos. et faciles debeatis sol¬
lẽpnub obtrectare. Inctastino aũt pꝰ quã cõualiu
die dm̃co admissã ueniens nolens me fatigare.
uni ptesbiteroꝵ głosa sollẽpnia celebrare p̾cepi.
S cũ presbit̾ ille nescio qͥd tustice festiua u̾ba de¬
ꝓmeret: multi crum de nrĩs increpate. eũ cȩpert̃
dicentes. Meltus fuisset tacere: quã sic inculte
loqͥ. Nocte aũt insecuta uidi uirũ dicentẽ mͥ: de
mistetiis dĩ nequaquã dispitandũ. Testor dm̃

Expanded text:
amissa sunt omnia evadendi perfugia. Tunc misso amissa sunt omnia evadendi perfugia. Tunc misso diacono ad antedictum beati Praesulis tumulum, de sacrosancto pulvere exhibuit, dilutumque mihi porrigunt ad bibendum. Quo hausto, mox omni dolore sedato, sanitatem recepi de tumulo. In quo tam pbeneficium, ut, cum id actum fuerit hora tertia, incolomis procederem ad convivium ipsa die ad sextam. Visum est et hoc inserere lectioni, qualiter me Deus arguerit, ne ante me permitterem stultos et faciles de beatis solemnibus obtrectare. In crastino autem, postquam convalui, die dominico ad missam veniens, nolens me fatigare, uni presbiterorum gloriosa solemnia caelebrare praecepi. Sed cum presbiter ille nescio quid rustice festiva verba depromeret, multi eum de nostris inridere coeperunt, dicentes: 'Melius fuisset tacere quam sic inculte loqui'. Nocte autem insecuta vidi virum dicentem mihi: 'De mysteriis Dei nequaquam disputandum'. Testor Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sim conscientia tetertimꝰ et pec
indignꝰ accepi. Mense aũt scd̃o orlinationis
incȩ cũ issem inulła incurri dissinteriã cũ
febit ualida. Et talit̾ agi gpi: ut ĩminente
morte uiuere omĩno desꝑarẽ. E mittebant. aũt
assiduȩ digestionũ officia: quȩ non acciꝑe pote¬
deficeret uirtꝰ stomachi. febris tantũ erat urtus
corpori. Nã nullatenꝰ accelebat confortatio sũptuosa.
E rat atit et dolor grauis totũ al uum penetraus. cu
descendens ad ilia: non minꝰ consumens tortura sua
quã febris exgerat. Cũq sic agerct᷑ metũ. ut non iemã¬
sisset spes uitȩ s cuncta deportarent᷑ in funere. nec ua¬
leret penitꝰ medici antidotũ quẽ mors mancipauerat
ad ꝑdenłũ: ego ipse deme desꝑatꝰ. uocaui atnĩtariũ
archiatrium. & dico ei. Om̃e ingeniũ artifici tiu
acam ostenła. Puluerẽ de sacratissimo dõ ni mar¬
tini sepulchio exhibe: et exin de inibi
facito potionẽ. Qđ si hoc non ualuerit.

Expanded text:
cum sim conscientia teterrimus et pecindignus accepi. Mense antem secundo ordinationis meae, cum essem in villa, incurri disinteria cum febre valida et taliter agi coepi, ut inminente morte vivere omnimodis disperarem. Emittebant autassidue digestionum officia, quae accipere non potedeficeret virtus stomachi, febris tantum erat victus corpori. Nam nullatenus accedebat confortatio sumptuosa: erat autem et dolor gravis totam alvum penetrans, et descendens ad ilia, non me minus consumens tortura sua quam febris exegerat. Cumque sic ageretur mecum, ut non remansisset spes vitae, 1039 sed cuncta deputarentur in funere, nec valeret penitus medici antidotum, quem mors mancipaverat ad perdendum, ego ipse de me desperans, vocavi Armentarium archiatrum, et dico ei: Omne ingenium artificii tui acam ostendam. Pulverem de sacratissimo domni Martini sepulcro exhibe, et exinde mihi facito potionem. Quod si hoc non valuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
um dolore laboraret: contractis pedib et ꝓpe ad
ipsos reductos renes. pessime debilitatꝰ ẽ. Inqua
infirmitate. ꝑduoꝵ annoꝵ curricula labora¬
uit. De inde asiuis cõmonitꝰ. basilicã scĩ expetiit.
Ibiq ꝓseitẽ dies icͥun ans etorans dep̃to dolore di¬
sectisq ꝓedib sanꝰ abscessit:
oc temꝑe et mulier quecła dũ discedentibus
patib sola tantũ remansisset ad teła. apparu¬
it ci sedenti umbra teretrima. Quȩ arripieis

Expanded text:
um dolore laborat, contractis pedibus et prope ad ipsos renes redactis, pessime debilitatur: in qua infirmitate per duorum annorum curricula laboravit. Deinde a suis commonitus basilicam Sancti expetiit, ibique per septem dies jejunans et orans, dempto dolore, directisque pedibus, sanus abscessium dolore laborat, contractis pedibus et prope ad oc tempore et mulier quaedam, dum discedentibus paribus, sola tantum remansit ad telam, apparuit ei sedenti umbra teterrima, quae arripiens
Abbreviated transcription (Latin):
dine. fide plenꝰ desidetiũ habuit ueniendi adba¬
silicã confessoris beati. Inqua ꝑttidiuĩ ieunaus
itorans. die quatta accipiendi cibi desideriũ capit.
umũq bibens confortatus ẽ dehic̃ grãs ageis satiꝰ¬
uliet quetsã &e ipsa ut aiunt¬
exandegaua ueniens quȩ omĩb qͥdẽ m̃btis atida
irat s p̾cipue dexterã cũ digitis atidiorẽ cet̾is
artub defciebat: ad sepulchtũ scĩ ꝓstrat᷑. Ex inde
sgiessa: ꝑ paucũ tempꝰ inaitio cõmorataẽ. Succur¬

Expanded text:
dine, fide plenus desiderium habuit veniendi ad badine, fide plenus desiderium habuit veniendi ad basilicam beati confessoris. In qua per triduum ieiunans et orans, die quarta accipiendi cibi desiderium capit, vinumque ore libans, confortatus est. Dehinc gratias agens, saulier quaedam, et ipsa, ut aiuntAndegavo veniens, quae omnibus quidem membris arida erat, sed praecipue dexteram cum digitis aridiorem caeteris artubus deferebat, ad sepulcrum Sancti prosternitur. Exinde 1097 egressa, per paucum tempus in atrio commorata est. Succur
Abbreviated transcription (Latin):
egtotus. Trib fere annis hanc sustinuit cȩcitatem :¬
edem beati sacerdotis expetut. Ibiq dep̃cans consue¬
tam misccłiam: illuminatꝰ rediit ad propͥa.
scpẽ cõponetet: manꝰ ciꝰ ad lignũ ipsũ herere cepert̃.
Atille uelocit᷑ extracta dext̾a. dũ factũ ãmirat᷑ atto¬
nitꝰ matiꝰ ipsa cũ dolore magno contiahit᷑ defixest̃
qͦq ungulȩ in palmã. Contractisq totis digitis
dextȩ: ab diu̾sor t regredit᷑ cũ metore. Post quatuor
u̾annos adbasilicã scĩ aduenit. mationeq facta
sanatꝰ ẽ p̾dicans pͦpłis ne factũ eiꝰ qͥs imitaret᷑: ne
tanti diei sollẽpnia auarus agticola. macularet.
ne resurrectionis sacrȩ recdeptionis ncȩ celeste miste¬
tiũ humanitas infitma t̾rena exercens oꝑa dissol¬
diu̾sis morb̃ stomacho. cibũ potũq ex hortebat.
sũq ꝑmultos dies in hoc langore ctuciatet᷑. ipsũ
qͦq qđ acciꝑe uidebat᷑ cũ graui reiceret amaritu¬

Expanded text:
egrotus. Tribus fere 1096 annis hanc sustinuit caecitatem, aedem beati sacerdotis expetiit; ibique deprecatus consuetam misericordiam, illuminatus rediit ad propria.sepem componeret, manus ejus ad lignum ipsum haerere coeperunt. At ille velociter extracta dextera, dum factum admiratur attonitus, manus ipsa cum dolore magno contrahitur, defixae sunt quoque ungulae in palmam: contractisque totis digitis dexterae, ad diversorium regreditur cum moerore. Post quatuor vero annos ad basilicam Sancti advenit, orationeque facta sanatus est, praedicans populis ne factum ejus quis imitaretur, ne tanti diei solemnia avarus agricola macularet, ne resurrectionis sacrae ac redemptionis nostrae coeleste mysterium humanitas infirma, trsis morbis stomacho, cibum potumque exhorruit. Cumque per multos dies in hoc labore cruciaretur, ipsum quoque, quod accipere videbatur, cum gravi reiciebat amaritu
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd optaui. ꝓmerui. Deniq dicserat epiphanioꝵ et in¬
gressus in ꝓmptuatio. nich potui haurur qͦd inuen
Egressusq oraui dicens. Scĩssime martine transmute mͥ ui
hac sacra sollẽpnitate aliqͥd uini. ne epulantib alis cgs
ieunꝰ remaneã. Dũ aũt hec tacitꝰ orarẽ uocẽ in altera
ripa audio me uocantẽ. ut nauĩ homini qͥit̃ agebiat
adlucerẽ. Uerũ uͥ acceptis contis tonsoꝵ etiã ĩpetufu¬
minis sulcare cepi. et inmedio ut puto anne ꝑueui
subito excuseꝰ magnꝰ exgiugite piscis innaui cecidt
Quẽ confestĩ oppssiũ transpositis hominib domiro

Expanded text:
at epiphaniorum, et ingressus in prumptuario, nihil potui quod haurirem inveni. egressusque oravi, dicens: „Beatissime Martine, transmitte mihi in hac sancta solemnitate aliquid vini, ne, epulantibus aliis, ego ieiunus remaneam". Dum autem tacitus orarem, vocem in ulteriore ripa audio me vocantem, ut navem homini, qui iter agebat, adducerem. Verum ubi, acceptis contis, tunsorum etiam inpetum fluctus secare coepi et in medio utpute amne perveni, subito excussus magnus ex gurgite piscis in navim cecidit; quem confestim obpressum, transpositis hominibus, domi
Abbreviated transcription (Latin):
inõmodo. manib pedibq contrahit᷑. Quinq
llannoꝵ curricula. in hac debilitate sustinuit.
Sexd deniq anno. ad scĩ basilicã se efferti deposͤ¬
at In qua orationi decumbens: ꝑdita debilitate
sospitatem meruit adipisci.
taliqͦtes ita cła recleunt. ut sidicifasc̃ anemine
lleant᷑. Cũq rumor. surtex̃ beatiantistitis ap¬
puariusse iurtutẽ: uocatis adnos custodib ȩclis
Dis Etacta cognoscimꝰ. Nomina tam̃ nonsemꝑ
bhis discimꝰ. Illos uͭ pletũq nominati scribimꝰ.
Nos uidẽ potuerimꝰ aut ipsi discutimꝰ. Uenit
taret᷑ uermib scatere. S celebiata sollẽpnitate di¬
rectis abarũ manuũ digitis incolumitati dona

Expanded text:
incommodo, manibus pedibusque contrahitur. Quinque incommodo, manibus pedibusque contrahitur. Quinque vero annorum curricula in hac debilitate sustenuit. Sexto denique anno ad sancti basilicam se efferri deposcit; in qua orationi decumbens, perdita debilitate, sospitatem meruit adipisci. et aliquotiens ita clam redeunt, ut, si dici fas est, a nemine videantur. Cumque rumor surrexerit, beati antestitis apparuisse virtutem, vocatis ad nos custodibus aedis, quae sunt acta cognoscimus; nomina tamen non semper ab his discimus. Illos vero plerumque nominatim scribimus, quos videre potuerimus, aut ipsi discutimus. Venittaretur vermibus scatere. Sed, celebrata solemnitate, directis ambarum manuum d