comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deficit. Suspenditur auditor: nec eruditur.
sed erigitur. Quid est. hoc quod dicit: ille mͥ.
et ego illi: Nescimus quid loquitur: quia
non sentimus quod sentit. Oscã anima: qͥd
tuus ille tibi. quid illi tu:Que nam queso
hec inter uos tam familianter fauorabiliter¬
q discurrens exhibitio et redibitio: Tibiille:
tuq uicissim illi. Sed quid: Id ipsum ei tu.
quod tibi ille: an aliud: Si nobis: si ad nrãm
loqueris intelligentiam: euidenter quod sen¬
tis edicito. Quousq animas nrãs tollis: An
scd̃m ꝓpħam secretum tuum tibi: Ita est:
affectus locutus est non intellectus: et ideo
non ad intellectum. Adquid ergo: Ad nichil:
nsi quod mirabiliter delectata. et affecta
uehementer ad desideratos affatus. finem illo
faciente. nec tacere om̃ino quiuit: nec tñ quod
sensit exprimere. Neq enim ut expͥmeret. sic
locuta est: sed ne taceret. Ex abundantia cordis
os locutum est: sed non pro abundantia. Habent

Expanded text:
deficit. Suspenditur auditor, neceruditur, deficit. Suspenditur auditor, neceruditur, sed erigitur. 3. Quid est hoc quod dicit, ille mihi, et ego illi? Nescimus quid loquitur, quia non sentimus quod sentit. O sancta anima, quid tuus ille tibi, quid tu illi? Quaenam, quaeso, haec inter vos tam familiariter favorabiliterque discurrens exhibitio, et redhibitio? Tibi ille, tuque vicissim illi. Sed quid? Id ipsum ei tu, quod tibi ille, an aliud? Si nobis, si ad nostram loqueris intelligentiam, evidenter quod sentis edicito, Quousque animas nostras tollis? An secundum prophetam secretum tuum tibi? Ita est: affectus locutus est, non intellectus, et ideo non ad intellectum. Ad quid ergo? Ad 1501 nihil, nisi quod mirabiliter delectata, et affecta vehementer ad desideratos affatus, finem illo faciente nec tacere omnino quivit, nec tamen quod sensit exprimere. Neque enim ut exprimeret sic locuta est, sed ne taceret. Ex abundantia cordis os locutum est, sed non pro abundantia. Habent
Abbreviated transcription (Latin):
clamare: retiertere inquiens dilecte mi. Uñ
adducimur. non aliud sane conicere: nisi
quod finitis uerbis suis. iterum suo more se ab¬
sentauerit: et illa remanserit nichilominus
de eoloquens. qui numquã absens est sibi.
Ita est: inore retinuit. qui non recedebat a
conrde: nec quando recedebat. Quod de ore
erit. de corde uenit: et exabundantia cordis.
os loquitur. Ergo loquitur de dilecto: ut
uere dilecta. et uere diligendia: qm̃ ciligit
multum. Querimus cumquo: nam de quo
nouimus: et non occurrit. nisi forte cum
adolescentulis: quȩ amatre abeẽ non posst̃.
tuni discesserit sponsus. Sed melius ut opinor
sentimus. secum potius et non cum altero
sic locutam: presertim quod trunca et minꝰ
continens inuematur ipsa locutio: in suffici¬
ens plane ad danc̃am intelligentiam audi¬
torr:obquam uel maxime inuicem loquim᷑.
Dilectus meus michi inquit: et ego illi. Non
plus: Pendet oratio: immo non pendet. sed

Expanded text:
clamare: Revertere, inquiens, dilecte mi. Unde clamare: Revertere, inquiens, dilecte mi. Unde adducimur non aliud sane conjicere, nisi quod finitis verbis suis ille iterum suo more se absentaverit, et illa remanserit nihilominus de eo loquens, qui nunquam absens est sibi. Ita est: in ore retinuit, qui non recedebat a corde, nec quando recedebat. Quod de ore exit, de corde venit et ex abundantia cordis os loquitur . Ergo loquitur de dilecto, ut vere dilecta et vere diligenda, quoniam diligit multum. Quaerimus cum quo: nam de quo, novimus. Et non occurrit, nisi forte cum adolescentulis, quae a matre abesse non possunt, ubi discesserit sponsus. Sed melius, ut opinor, sentimus secum potius, et non cum altero sic locutam, praesertim quod trunca et minus continens inveniatur ipsa locutio, insufficiens plane ad dandam intelligentiam auditori, ob quam vel maxime invicem loquimur. Dilectus meus mihi, inquit, et ego illi. Non plus? Pendet oratio; imo non pendet, sed
Abbreviated transcription (Latin):
terret: miro modo tumorem sanat inflan¬
tis scientiȩ. Et enim si unusquispiam ex his
forte qui sibi scioli uidentur. curiosius sese
dederit scrũmo horũ: cum uiderit ingenu
sui succumbere uires. et redigi incaptiui¬
tatem omnẽ intellectum ꝑsenserit: nonne
humiliatus ad illam uocem compelletur
ut dicat. mirabilis facta est scientia tua
ex me. confortata est. et non potero ad eam:
Et minc quidem principium uerborum
eitis. quantȩ suauitatis insigne prefert:
Nam uide. quale principium dederit. Di¬
lectus inquit m̃s michi: et ego illi. Simpler
uox uidetar: qm̃ suauiter sonat: s de hoc
uidebitur postea. Nunc uero a dilectione
incipit: dedilecto prosequitur: nichil se ali
tid scire iudicans. nisi dilectum. Patet de quo
sermo: cum quo. non ita. Non emm ut cũ ipso
eodem fuerit sentire ꝑmittitur: cum ipse iã
non affuerit. Neq iddubium: nempe mox
eum reuocare uidetur: et quasi post tergũ

Expanded text:
terret, miro modo tumorem sanat inflanterret, miro modo tumorem sanat inflantis scientiae. Etenim si unus quispiam ex his forte, qui sibi scioli videntur, curiosius sese dederit scrutinio horum, cum viderit ingenii sui succumbere vires, et redigi in captivitatem omnem intellectum persenserit, nonne humiliatus ad illam vocem compelletur, ut dicat: Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, et non potero ad eam? Et nunc quidem principium verborum ejus quantae suavitatis insigne praefert? Nam vide quale principium dederit. Dilectus, inquit, meus mihi, et ego illi. Simplex vox videtur, quoniam suaviter sonat; sed de hoc videbitur postea. 2. Nunc vero a dilectione incipit, de dilecto prosequitur, nihil aliud se scire indicans nisi dilectum. Patet de quo sermo: cum quo non ita. Non enim ut cum ipso eodem fuerit sentire permittitur, cum ipse jam non adfuerit. Neque id dubium: nempe mox eum revocare videtur, et quasi post tergum
Abbreviated transcription (Latin):
bili. s etiã illicita cohabitatiꝰne. Ergo ista
sufficiant ꝓ deprehendendis harum uulpi¬
um dolis: addandam scientiam et cautelã
dilecte et głose sponse dñi nr̃i iħuxp̃i: qui¬
et ego illi. Hactenus tierba sponsi.
Adsit ipse: ut digne ad głam ipsiꝰ
et nrãm ipsorum salutem. sponse eius pos¬
simus uestigare sermones.Neq enim tales
sunt. qui a nobis considerari. et discuti pro¬
ut dignum fuerit ualeant: nisi ipse fuert
dux uerbi. Sunt enim quam suaues ad gra¬
tiam: tam fecundi ad sensus:tam etiam pro¬
fundi ad misteria. Cuisimilabo eos: Um
interim alicui epularum: que triplici quadã
emineat grã: deliciosa ad saporem: solida
ad nutrimentum: efficax ad medicinam.
Sic inquam. sic singlus quisq sponse sermo.
et exeo quod suauiter sonat. affectum mul¬
cet: et de sensuum cibertate. mentem impin¬
guat et nutrit: et de altitudine misterioꝵ.
dum intellectum quo plus exercet. plus

Expanded text:
bili, sed etiam illicita cohabitatione. Ergo ista bili, sed etiam illicita cohabitatione. Ergo ista sufficiant pro deprehendendis harum vulpium dolis, ad dandam scientiam et cautelam dilectae et gloriosae sponsae Domini nostri Jet ego illi . Hactenus verba sponsi. Adsit ipse, ut digne ad gloriam ipsius et nostram ipsorum salutem, sponsae ejus possimus investigare sermones. Neque enim tales sunt, qui a nobis considerari et discuti, prout dignum fuerit, valeant, nisi ipse fuerit dux verbi. Sunt enim quam suaves ad gratiam, tam fecundi ad sensus, tam etiam profundi ad mysteria. Cui similabo eos? Uni interim alicui epularum, quae triplici quadam emineat gratia; deliciosa ad saporem, solida ad nutrimentum, efficax ad medicinam. Sic, inquam, sic singulus quisque sponsae sermo, et ex eo quod suaviter sonat, affectum mulcet; et de sensuum ubertate mentem impinguat et nutrit; et de altitudine mysteriorum, dum intellectum quo plus exercet, plus
Abbreviated transcription (Latin):
illos: ut uitentur. Quam obrem ut depreh¬
endantur:cogendi funt uł abicere feminas.
uel erire de eccłia: ut pote scandalizantes
eccłiam. inconuictu et contubernio femina¬
rum.Dolendum tialde. quod non solum la¬
ici principes. s et quidam ut dr̃ declero. nec¬
nonet de ordine episcoporũ. qui mag̃ ꝑsequi
eos debuerant: ꝓpter questum sustineant:
accipientes abeis munera. Et quomodo in¬
quiunt damꝑnabimus. nec contuctos. nec
confessos: Friuola satis non ratio.s occasio.
Hoc solo etiam si aliud non eẽt. facile depre¬
hendis:si ut dixi uiros et feminas. qui se con¬
tinentes dicunt. ab inuicem se pares: et fe¬
minas quidem cum aliis sui et sexus et uoti
degere cogas:uiros equȩ cum eiusdem pro¬
positi uiris. Per hoc enim consultum erit
utrorumq uoto simul et famȩ: cum continen¬
tie sue et cestes habuerint. et custodes.Quod
si non sustinent: iustissime eliminabuntur
de ȩccłia quam scandalizant. non solum nota¬

Expanded text:
illos ut vitentur. Quamobrem ut deprehillos ut vitentur. Quamobrem ut deprehendantur, cogendi sunt vel abjicere feminas, vel exire de Ecclesia, utpote scandalizantes Ecclesiam in convictu et contubernio feminarum. Dolendum valde, quod non solum laici principes, sed et quidam, ut dicitur, de clero, necnon de ordine episcoporum qui magis eos persequi debuerant, propter quaestum sustineant, accipientes ab eis munera. Et quomodo, inquiunt, damnabimus nec convictos, nec confessos? Frivola satis, non ratio, sed occasio. Hoc solo, etiamsi aliud non esset, facile deprehendis, si, ut dixi, viros et feminas, qui se continentes dicunt, ab invicem separes: et feminas quidem cum aliis sui et sexus et voti degere cogas; viros aeque cum ejusdem propositi viris. Per hoc enim consultum erit utrorumque voto simul et famae, cum continentiae suae et testes habuerint et custodes. Quod si non sustinent, justissime eliminabuntur de Ecclesia, quam scandalizant, non solum nota
Abbreviated transcription (Latin):
ne plus est sibimet hominem iniccre manus:
quam ia libenter ab alio sustinere: Hoc aut̃ẽ
inmultis potuisse diabolum frequenter exꝑti
sumus: qui seipsos aut submerserrunt. aut
suspenderunt: Deniq itdas suspendit serpsũ:
diabolo sine dubio immitente. Ego tamen
maits existimo et magis ad miror.quod po¬
tuit immisisse incor eius ut traderet dnm:
quam ut semetipsum suspenderet. Nichil
gͦ simile hñt constantia mr̃m. et ꝑtinacia
horum: quia mortis contemptum in illis.
pietas: inistis. cordis duricia oꝑatur. Et
ideo propħa. mrĩs forsitan uoce dicebat: co¬
agulatum est sicut lac cor eorum. ego uero
legem tuam meditatus sum: pro eotidelicet
quod et si pena eadem uideretur:longe di¬
uersa eẽt intentio : illo utiq durante eor.
contra dnm: isto. in lege dñi meditante. Que
cum ita sint: non est opus ut diri frustra
multa ad uersus homines stultissimos atq
obstinatissimos dicere: sufficit in notuisse

Expanded text:
ne plus est sibimet hominem injicere manus ne plus est sibimet hominem injicere manus quam id libenter ab alio sustinere? Hoc autem in multis potuisse diabolum frequenter experti sumus, qui se ipsos aut submerserunt, aut suspenderunt. Denique Judas suspendit se ipsum , diabolo sine dubio immittente. Ego tamen majus existimo, magisque admiror, quod potuit immisisse in cor ejus ut traderet Dominum , quam ut semetipsum suspenderet. Nihil ergo simile habent constantia martyrum, et pertinacia horum; quia mortis contemptum in illis pietas, in istis cordis duritia operatur. Et ideo Propheta martyris forsitan voce dicebat: Coagulatum est sicut lac cor eorum, ego vero legem tuam meditatus sum : pro eo videlicet quod etsi poena eadem videretur, longe diversa esset intentio; illo utique durante cor contra Dominum, isto in lege Domini meditante. 14. Quae cum ita sint, non est opus, ut dixi, frustra multa adversus homines stultissimos atque obstinatissimos dicere: sufficit innotuisse
Abbreviated transcription (Latin):
intienti sunt. Qumq iam negare non possent:
ꝗtuppe deprehensi. aqua eos non recipiente:
arrepto ut dicitur frenodentib. tam misere
quam libere impietatem non confessi. sed pro¬
fessi sunt palam. pietatem astruentes: et pro
ea mortem subire parati: nec minus parati in¬
ferre quiastabant. Itaq irruens in eos ppłs:
nouos hereticis suȩ ipsorum ꝑfidiȩ martires
dedit. Approbamus zeltim: s factum non sua¬
deuntis: quia fides suadenda est. non imponen¬
da. Quamquam melius ꝓculdubio. gladio co¬
hercentur. illius uidelicet qui non sine causa
gaudium portat: quam in suum errorem
multos trahieere ꝑmittantur. Dei enĩ mini¬
ster ille est. uindex iniram. ei qui male agit.
Mirantur aliqui quod non modo pacienter.
s et leti ut uidebatur duicerentur ad mortẽ :
sed qui minus aduertunt. quanta sit potestas
diaboli. non modo incorpora hominum: sed
etiã incorda que semel ꝑmissus possedit. Non¬

Expanded text:
inventi sunt. Cumque jam negare non possent, inventi sunt. Cumque jam negare non possent, quippe deprehensi, aqua eos non recipiente; arrepto, ut dicitur, freno dentibus, tam misere quam libere impietatem non confessi, sed professi sunt, palam pietatem astruentes, et pro ea mortem subire parati. Nec minus parati inferre qui astabant. Itaque irruens in eos populus, novos haereticis suae ipsorum perfidiae martyres dedit. Approbamus zelum, sed factum non suademus; quia fides suadenda est, non imponenda. Quanquam melius procul dubio gladio coercentur, illius videlicet qui non sine causa gladium portat, quam in suum errorem multos trajicere permittantur. Dei enim minister ille est, vindex in iram ei qui male agit . 13. Mirantur aliqui, quod non modo patienter, sed et laeti, ut videbatur, ducerentur ad mortem; sed qui minus advertunt, quanta sit potestas diaboli, non modo in corpora hominum, sed etiam in corda, quae semel permissus possederit. Non
Abbreviated transcription (Latin):
uis seribe. quamuis pharisei.quãuis uideli¬
cet marimi peccatores: propter cathedram
tam̃ moysi adeos quoq nichilominus ꝑtine¬
re quod item dixit: qui uos audit. me audit:
qui uos sꝑnit. me sꝑnit. Multa quidem et
alia huic popło stalto et insipienti aspiri¬
tib erroris in ypocrisi loquentib mendat᷑¬
um. mala ꝑsuasa sunt: s non est respondere
ad omnia. Qtuis enim omĩa nouit: Deinde
labor infinitus ẽẽt: et minime necessarius.
Nam quantum adistos. nec rationib conuin¬
cuntur. quia non intelligunt: nec auctoritatib
corriguntur. quia non recipiunt: nec flectunt᷑
suasionib quia subuersi sunt. Probatum est:
mori magis eligunt. quam conuerti. Horum
finis interitus: horum nouissima incendium
fideles iniectis manib. aliquos ex eis ad medi¬
um traxerunt. Quesiti fidem. cum de quib
stispecti uidebantur omĩa prorsus suo more
negarent:eraminati iudicio aquȩ. mendaces

Expanded text:
vis Scribae, quamvis Pharisaei, quamvis videlivis Scribae, quamvis Pharisaei, quamvis videlicet maximi peccatores; propter cathedram tamen Moysi, ad eos quoque nihilominus pertinere quod item dixit: Qui vos audit, me audit; et qui vos spernit, me spernit . 12. Multa quidem et alia huic populo stulto et insipienti a spiritibus erroris, in hypocrisi loquentibus mendacium, mala persuasa sunt: sed non est respondere ad omnia. Quis enim omnia novit? Deinde labor infinitus esset, minime necessarius. Nam quantum ad istos, nec rationibus convincuntur, quia non intelligunt; nec autoritatibus corriguntur, quia non recipiunt; nec flectuntur suasionibus, quia subversi sunt. Probatum est: mori magis eligunt, quam converti. Horum finis interitus, horum novissima incendium fideles injectis manibus aliquos ex eis ad medium traxerunt. Quaesiti fidem, cum de quibus suspecti videbantur, omnia prorsus suo more negarent; examinati judicio aquae, mendaces
Abbreviated transcription (Latin):
nib eccłie detrahunt: si instituta non recipi¬
unt: si saeramenta contempnunt: si manda¬
tis non obediunt. Peccatores inquiunt st̃
dandis nec accipiendis idonei sacramentis.
Ntimquã duo ista contenient: epm esse. et
peccatorem. Falsum est. Ep̃c erat cayphas.
et tamen quiantꝰ peccator: qui in dñm mor¬
tis dictabat sencentiam. Si negas ep̃m:. ar¬
guet te testimonium ioħ̃is: qui eum in testi¬
monium sui pontificatus etiam ꝓphetasse
refert.Apostolus erat iudas: et licet auaris
tu de illius apłatu dubitas: quem dñs elegit:
Nonne ego inquit uos duodecim elegi:et unꝰ
ex uobis diabolus est: Audis electum apłm.
et eundem extitisse diabolum: et negas posse
ẽẽ ep̃m qui peccator est: Suꝑ cathedram
morsi sederunt scribe et pharisei: et qui non
obedierunt eis tanquam epĩs. inobedientie
rei fuerunt. etiã in ipsũ dñm. precipientem
et dicentem: quȩ dicunt facite. Patet. quam¬

Expanded text:
nibus Ecclesiae detrahunt, si instituta non recipinibus Ecclesiae detrahunt, si instituta non recipiunt, si Sacramenta contemnunt, si mandatis non obediunt. « Peccatores, » inquiunt, dandis, nec accipiendis idonei sacramentis. Nunquam duo ista convenient, episcopum esse et peccatorem? » Falsum est. Episcopus erat Caiphas: et tamen quantus peccator, qui in Dominum mortis dictabat sententiam? Si negas episcopum, arguet te testimonium Joannis, qui eum in testimonium sui pontificatus etiam prophetasse refert . Apostolus erat Judas: et licet avarus tu de illius apostolatu dubitas, quem Dominus elegit? Nonne ego, inquit, vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est? Audis eumdem electum apostolum, et exstitisse diabolum; et negas posse esse episcopum, qui peccator est? Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei, et qui non obedierunt eis tanquam episcopis, inobedientiae rei fuerunt, etiam in ipsum Dominum praecipientem, et dicentem: Quae dicunt facite . Patet ergo, quam
Abbreviated transcription (Latin):
er saluabitur ꝑ generationem filiorũ. si per¬
manserit in fide cum lenitate: et infantib
ꝑlauacri regenerationẽ succurretur. et ad¬
ulti qui contin̾e non poterunt. coniugii
tͥcesimo fructu se rediment: uiuentiũ qtio¬
q preces et hostias. mortui qui optis habe¬
bunt et digni erunt. mediantib ꝑcipient
angłis: et eortim qui iam ꝑuenerunt. ueni¬
entib adhuc nequaquam solatia de erunt
rum dominaret᷑ et mortuoruorũ. Propter
hoc quoq: et infans natus est. et ꝑ singulos
etatum gradus ꝓfecit in uirum: ut nulli
de eẽt etati. Non credunt ignem purga¬
torium restare post mortem: sed statinani¬
mam solutam acorpore. uel ad requiem tͣn¬
sire. uel ad dampnationem. Querant ergo
abeo qui dixit quoddam peccatum esse. quod
neq in hoc scło.neq in futuro remitteretur.
cur hoc dixerit: si nullum infuturo manet¬
remissio. purgatio ue peccati. Iam uero qui
eccłiam non agnoscunt. non est mirum si ordi¬

Expanded text:
er salvabitur per generationem filiorum, si perer salvabitur per generationem filiorum, si permanserit in fide cum lenitate ; et infantibus per lavacri regenerationem succurretur; et adulti qui continere non poterunt, conjugii tricesimo fructu se rediment; viventium quoque preces et hostias mortui, qui opus habebunt, et digni erunt, mediantibus percipient angelis; et eorum qui jam pervenerunt, viventibus adhuc nequaquam solatia deerunt pxit, ut vivorum dominaretur et mortuorum . Propter hoc quoque et infans natus est, et per singulos aetatum gradus profecit in virum, ut nulli deesset aetati. 11. Non credunt ignem purgatorium restare post mortem; sed statim animam solutam a corpore, vel ad requiem transire, vel ad damnationem. Quaerant ergo ab eo, qui dixit quoddam peccatum esse, quod neque in hoc saeculo, neque in futuro remitteretur , cur hoc dixerit, si nulla manet in futuro remissio purgatiove peccati. Jam vero qui Ecclesiam non agnoscunt, non est mirum si ordi
Abbreviated transcription (Latin):
minor fide chananee mulieris: quã con¬
stat et filie sufficere potuisse. et sibi: Ideo
atidit. Omulier magna est fides tua: fiat
tibi sicut petisti. Numquid minor fide
illorum. qui paralitictim ꝑtegulas demit¬
tentes: anime illi simul et corporis obtinti¬
ere salutem: Denq habes. Quorũ fidẽ
ut uidit: ait paralitico. Confide fili: re¬
mittuntur tibi peccata. Et paulopost.
Golle grabbatũ tuum: et ambula. Qui
hec eredit: facile huic ꝑsua debitur. me¬
rito ȩccłiam presuimere non solum par¬
uulis baptizatis in sua fide salutem: sed
etiam interfectis ꝓxp̃o infantib coronã
martirii. Quȩ cum ita sint: nullum pre¬
iudicium sustinebunt regenerati de eo qđ
dictum est sine fide impossibile est placere
deo: cum sine fide non sint. qui intestimo¬
nium fidei baptismi gram ꝑceperunt. S
neq de eo quod item dictum est: qui uero ñ
crediderit comdempnabitur. Quid enim
credere est. nisi fidem habere : Itaq et muli¬

Expanded text:
minor fide Chananaeae mulieris, quam conminor fide Chananaeae mulieris, quam constat et filiae sufficere potuisse, et sibi? Ideo audivit: O mulier, magna est fides tua! fiat tibi sicut petisti . Nunquid minor fide illorum, qui paralyticum per tegulas demittentes, animae illi simul et corporis obtinuere salutem? Denique habes: Quorum fidem ut vidit, ait paralytico: Confide, fili, remittuntur 1498 tibi peccata; et paulo post: Tolle grabatum tuum, et ambula . Qui haec credit, facile huic persuadebitur merito Ecclesiam praesumere, non solum parvulis baptizatis in sua fide salutem, sed etiam interfectis pro Christo infantibus coronam martyrii. Quae cum ita sint, nullum praejudicium sustinebunt regenerati de eo quod dictum est: Sine fide impossibile est placere Deo , cum sine fide non sint, qui in testimonium fidei baptismi gratiam perceperunt. Sed neque de eo quod item dictum est: Qui vero non crediderit, condemnabitur . Quid enim credere est, nisi fidem habere? Itaque et muli
Abbreviated transcription (Latin):
Ab sit: non relinquet dñs plebem suam. q̃
est sicut harena maris: nec contentus erit
paucitate hereticorum. qui om̃s redemit.
Quantus uero numerus istorum. ad ma¬
gnitudinem precii : Se magis precio frau¬
dant: qui ipstim euacuare conantur.
Quid enim si infans proseloqui non pot̾:
pro quo uox sanguinis fr̃is sui. et calis
fr̃is clamat addm̃ de terra: Astat et cla¬
mat nichilominus mater eccłia. Quid
tamen infans: Nonne et ipse uidetur
ferari ad dm̃. et suis uagitib clamitare:
domine uim patior. responde pro me :
clamat ignorantia paruuli: clamat ad¬
dicti infirmitas. Ita gͦ clamant hec om¬
nia: sanguis: fides matris: destitutio mi¬
seri: et miseria destituti. Et clamatur ad
patrem. Porro pater se ipsum negare non
potest. Pater est. Nemo michi dicat quia
non habet fidem. cui mater imꝑtit sciã:
inuoluens illi in sacramento. quousq ido
cooꝑire: Magna est eccliȩ fides. Ntmqͥd

Expanded text:
Absit! Non relinquet Dominus plebem suam, quae Absit! Non relinquet Dominus plebem suam, quae est sicut arena maris, nec contentus erit paucitate haereticorum, qui omnes redemit. Quantus vero numerus istorum ad magnitudinem pretii? Se magis pretio fraudant, qui ipsum evacuare conantur. Quid enim si infans pro se loqui non potest, pro quo vox sanguinis fratris sui, et talis fratris, clamat ad Deum de terra? Astat et clamat nihilominus mater Ecclesia. Quid tamen infans? Nonne et ipse videtur ferari ad Deum, suisque vagitibus clamitare: Domine, vim patior, responde pro me? Fclamat ignorantia parvuli, clamat addicti infirmitas. Ita ergo clamant haec omnia, sanguis fratris, fides matris, destitutio miseri, et miseria destituti: et clamatur ad Patrem. Porro Pater se ipsum negare non potest: pater enim est. 10. Nemo mihi dicat quia non habet fidem, cui mater impertit suam, involvens illi in Sacramento, quousque idoncooperire? Magna est Ecclesiae fides. Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
Non potest cituitas abscondi suꝑ montem
posita. Itane lapidem de monte abscisum
sine manib. montem factum et implentem
mundum. tir̃ĩs creditis inclusum antris :
Et ne hic qͥdem inmorandum:ipsa opinio
refugit publicari. suo contempta sustirrio.
Habet. et semꝑ habebit integram xp̃c here¬
ditatem suam: et possessionem suam termi¬
nos terre. Se potius subtrahunt huic ma¬
gne hereditati: qui xp̃o illam conantur de¬
trahere. Uidete detractores: uidete canes.
Irrident nos. quod baptizamus infantes:
quod oramus pro mortuis: quod scõrum
suffragia postulamus. In om̃i genere ho¬
minum atq in utroq sexu festinant pro¬
seribere xp̃m in adultis et parutilis. in ui¬
uis et mortuis: hinc quidẽ infantibus
ex impossibilitate naturȩ. inde tiero adul¬
tis ex difficultate continentie prescriben¬
tes: porro mortuos. uiuentium fraudantes
atixiliis. uiuentes nichilominus scõrum
qui decesserunt suffragus spoliantes.

Expanded text:
Non potest civitas abscondi supra montem Non potest civitas abscondi supra montem composita . Itane lapidem de monte abscissum sine manibus, montem factum, et implentem mundum , vestris creditis inclusum antris? Et ne hic quidem immorandum. Ipsa opinio refugit publicari suo contenta susurrio. Habet, et semper habebit integram Christus haereditatem suam, et possessionem suam terminos terrae. Se potius subtrahunt huic magnae haereditati, qui Christo illam conantur detrahere. 9. Videte detractores, videte canes. Irrident nos, quod baptizamus infantes; quod oramus pro mortuis; quod sanctorum suffragia postulamus. In omni genere hominum atque in utroque sexu festinant proscribere Christum, in adultis et parvulis, in vivis et mortuis; hinc quidem infantibus ex impossibilitate naturae, inde vero adultis ex difficultate continentiae praescribentes. Porro mortuos viventium fraudantes auxiliis, viventes nihilominus sanctorum, qui decesserunt, suffragiis spoliantes.
Abbreviated transcription (Latin):
ta est eortm et mens et conscientia. Ue qui
respuitis cibos. quos deus creauit: iudican¬
tes inmundos et indignos quos traiciatis
incorpora ur̃ã: cum propterea uos corpus
xp̃i quod est eccłia. tanquam pollutos et
inmundos expuerit. Non ignoro quod se
et solos corpus xp̃i eẽ glorientur: sed sibi
hoc ꝑsuadeant: qui illud quoq ꝑsuascim
hñt. potestatem se habere cotidie in men¬
sa sua corpus xp̃iet sanguinem consecran¬
di:ad nutriendum se in xp̃icorpꝰ et men¬
bra. Nempe aiunt se successores apłorum:
et apłicos nominant: nullum tñ apostolatꝰ
sui signum ualentes ostendere.Quousq
lucerna sub modio: Uos estis lux mundi di¬
ctum est apłis: et ideo apłi suꝑ candelabrũ:
tit toto luceant mundo. Pudeat successores
apłorum. lticem non ẽẽ mundi sed modii: mũ¬
di autem tenebras. Dicamus eis. uos estis de¬
nebre mundi: et transeamus ad alia. Se di¬
cunt eccłiam: sed contradicunt ei qui dicit.

Expanded text:
ta est eorum mens et conscientia . Vae qui ta est eorum mens et conscientia . Vae qui respuitis cibos, quos Deus creavit, judicantes immundos et indignos, quos trajiciatis in corpora vestra: cum propterea vos corpus Christi, quod est Ecclesia, tanquam pollutos et immundos exspuerit. 8. Non ignoro, quod se et solos corpus Christi esse glorientur: sed sibi hoc persuadeant qui illud quoque persuasum habent, potestatem se habere quotidie in mensa sua corpus Christi et sanguinem consecrandi ad nutriendum se in corpus Christi et membra. Nempe jactant se esse successores apostolorum, et apostolicos nominant, nullum tamen apostolatus sui signum valentes ostendere. Quousque lucerna sub modio? Vos estis lux mundi, dictum est apostolis: et ideo apostoli super candelabrum, ut toto luceant mundo. Pudeat successores apostolorum lucem non esse mundi, sed modii, mundi autem tenebras. Dicamus eis: Vos estis tenebrae mundi: et transeamus ad alia. Se dicunt Ecclesiam. Sed contradicunt ei qui dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
ex coitu: s ne adcoitum ꝓuocent. Cet̾m quid
sibi uult quod ita generaliter omne quod excoi¬
tu generatur uitatur: Suspitionem generat
michi obseruatio ista ciborum:. tam signanter
expressa. Ueruntamen side regła medicorum
hoc ꝓfers nobis: non reprehendimus curam
disciplina abstinentium. idẽ sp̃ualitim me¬
dicorum seola: etiam uirtutẽ approbamus.
qua carnem domas: frenas libidinem. At si
de insania manichei prescribis beneficientie
dei: ut quod ille ereauit et donauit ad ꝑcipi¬
endum etm grãrum actione. tunon modo in¬
gratus sed et censor temerartus in mundum
decernas et tanquam amalo abstineas: non
plane abstinentiam collatidabo. s execra¬
bor blas phemiam: te mag̾ immundum
dixerim. qui in mundum quid puitas. Omĩa
munda mundis ait ille rerum optimus esti¬
mator: et nichil immundu. i.nisi ei qui in¬
mundum quid putat. Inmundis audem
ed infidelib nichil est mundum: sed pollu¬

Expanded text:
ex coitu, sed ne ad coitum provocent. 7. Caeterum quid ex coitu, sed ne ad coitum provocent. 7. Caeterum quid sibi vult, quod ita generaliter omne quod ex coitu generatur, vitatur? Suspicionem generat mihi observatio ista ciborum tam signanter expressa. Verumtamen si de regula medicorum hoc profers nobis, non reprehendimus curam disciplina abstinentium, id est spiritualium medicorum schola; etiam virtutem approbamus, qua carnem domas, frenas libidinem. At si de insania Manichaei praescribis beneficentiae Dei, ut quod ille creavit et donavit ad percipiendum cum gratiarum actione, tu non modo ingratus, sed et censor temerarius immundum decernas, et tanquam a malo abstineas; non plane abstinentiam collaudabo, sed exsecrabor blasphemiam: te magis immundum dixerim, qui immundum quid putas. Omnia munda mundis, ait ille rerum optimus aestimator: et nihil 1497 immundum, nisi ei qui immundum quid putat: Immundis autem, et infidelibus nihil est mundum, sed pollu
Abbreviated transcription (Latin):
hereticos se probantes. non sane quia abstinent.
sed quia heretice abstinent. Nam et ego int̃¬
dum abstineo: sed abstinentia mea satisfactio
est ꝑ peccatis: non suꝑstitio ꝓ impietate. Nã
redarguimus paulum. quod castigat corpus
suum. et in seruitatem redigit : Abstinebo a
uino. quiam uino luxtiria est: aut si infirmus
sum. modico utar. iuxta consilium apłi. Absti¬
nebo a carnib. ne dum nimis nutriunt carnẽ:
simtil et carnis nutriant uitia. Panem ipstim
cum mensura studebo sumere: ne onerato uen¬
tre stare adorandum tedeat: et ne improperet
etiã michi ꝓpħa. quod panẽ meũ comederim
in saturitate. Sed ne simplici quidẽ aqua in¬
gurgitare meassuescam: ne distentio sane tien¬
tris. usq ad titillationem ꝑtingat libidins.
hereticus aliter. Nempe horret lac. et quiequid
ex eoconficitur: postremo omne quod excoitui
procreatur. Recte et xp̃iane. si non iccirco quia

Expanded text:
haereticos se probantes, non sane quia abstinent, haereticos se probantes, non sane quia abstinent, sed quia haeretice abstinent. Nam et ego interdum abstineo; sed abstinentia mea satisfactio est pro peccatis, non superstitio pro impietate. Num redarguimus Paulum, quod castigat corpus suum, et in servitutem redigit? Abstinebo a vino, quia in vino luxuria est ; aut si infirmus sum, modico utar, juxta consilium Pauli . Abstinebo a carnibus, ne dum nimis nutriunt carnem, simul et carnis nutriant vitia. Panem ipsum cum mensura studebo sumere, ne onerato ventre stare ad orandum taedeat, et ne improperet etiam mihi propheta, quia panem meum comederim in saturitate . Sed ne simplici quidem aqua ingurgitare me assuescam, ne distensio sane ventris usque ad titillationem pertingat libidinis. Haereticus aliter. Nempe horret lac, et quidquid ex eo conficitur: postremo omne quod ex coitu concreatur. Recte et Christiane, si non idcirco quia
Abbreviated transcription (Latin):
confundit. aut corrigit: et heresim tuã pror¬
sus conterit et cõmintut. Mulier: quanto tem
dormierit uir eius. soluta est: eui uult nu
duȩ ut cuiutat nubat: et tue contra p̃cipis.
nulla preter uirginem nubat. et hoc nisi uir¬
gini:ut non cui tuit nubat uł ipsa. Quid
manum dei adbreuias:Quid largam be¬
nedictionem nuptiarum restringis: Quid
propͥum tiendicas uirgini: quod indultũ
est sexui: Non concederet hoc patilus: nisi
liceret. At parum dico. concedit. Vult quoq.
Iolo inquit adolescentiores nubere: nec du¬
bium quin uiduas dicat. Quid manifestius:
Ergo quod concedit. quia licet: etiam uult.
quia expedit. Quod licet et expedit. hereti¬
cus prohibet : Nichil ex hac ꝓhibitione ꝑ¬
sua debit: nisi quod hereticus est. Suꝑest: ut
et de residuo apostolice ꝓpħie. istos aliquan¬
tulum exagitemus: Abstinent namq hi ut
predixit ille a cibis: quos deus creauit ad ꝑ¬
cipiendum cum gr̃artim actione. Hinc qͦq

Expanded text:
confundit, aut corrigit, et haeresim tuam prorconfundit, aut corrigit, et haeresim tuam prorsus conterit et comminuit. Mulier quanto tempodormierit vir ejus, soluta est a lege viri; duae, ut cui vult nubat: et tu econtra praecipis: Nulla praeter virginem nubat, et hoc nonnisi virgini, ut non cui vult, nubat vel ipsa. Quid manum Dei abbrevias? quid largam benedictionem nuptiarum restringis? quid proprium vindicas virgini, quod indultum est sexui? Non concederet hoc Paulus, nisi liceret. At parum dico, concedit: vult quoque. Volo, inquit, adolescentiores nubere : nec dubium quin viduas dicat. Quid manifestius? Ergo quod concedit, quia licet; etiam vult, quia expedit. Quod licet et expedit, haereticus prohibet? Nihil ex hac prohibitione persuadebit, nisi quod haereticus est. 6. Superest ut et de residuo apostolicae prophetiae istos aliquantulum exagitemus. Abstinent namque hi, ut praedixit ille, a cibis, quos creavit Deus ad percipiendum cum gratiarum actione : hinc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
tem: sed sexuũ aptitudinem. Bene ꝑinde ipsã
instituens sp̃c sẽs. sexum expressit. et uirginita¬
tem tacuit: nec dedit occasionem uenandi uer¬
bum insidiosis uulpeculis. Quod utiq libenter
fecissent: quamins id quoq frustra. Q tud enim
si dixisset. uirgines creauit illos: Num ꝓpterea
continuo obtinuisses. solos uirgines licere con¬
iungi: Et tñ quomodo exultasses ex sola t̾ibi
occasione:quomodo exsufflasses sedas et der¬
cias nuptias:quomodo insultasses catholice.
scorta lenonesq a inuicem tanto libentius
coniungenti: quanto ꝑm̃ eos de turpi ad ho¬
nestum transire non dubitat. Fortassis et
reprehenderes dm̃ ꝓphȩ precipientem form¬
cariam ducere. Nunc autem et occasio deest:
et libet gratis heretictim esse. Nam testimoni¬
um quod tistirpasti ad astruendum errorẽ
tuum.plus ad destruendum ualere in uen¬
tum est: pro te facere nichil: contra te pluri¬
mum. Nunc autem audi quod te ex totoaut

Expanded text:
tem, sed sexuum aptitudinem. Bene proinde ipsam tem, sed sexuum aptitudinem. Bene proinde ipsam instituens Spiritus sanctus, sexum expressit, 1496 et virginitatem tacuit, nec dedit occasionem venandi verbum insidiosis vulpeculis. Quod utique libenter fecissent; quamvis id quoque frustra. Quid enim si dixisset: Virgines creavit illos? Num propterea continuo obtinuisses, solos virgines licere conjungi? Et tamen quomodo exsultasses ex sola verbi occasione? quomodo exsufflasses secundas et tertias nuptias? quomodo insultasses catholicae, scorta lenonesque ad invicem tanto libentius conjungenti, quanto proinde eos de turpi ad honestum transire non dubitat? Fortassis et reprehenderes Deum prophetae praecipientem fornicariam ducere : nunc autem et occasio deest, et libet gratis haereticum esse. Nam testimonium quod usurpasti ad astruendum errorem tuum, plus ad destruendum valere inventum est; pro te facere nihil, contra te plurimum. 5. Nunc autem audi, quod te ex toto aut
Abbreviated transcription (Latin):
angłio inuenisse sustirrant: quod suȩ inep¬
tiȩ frustra existimant suffragari. Illud ere¬
do quod dñs cum preisisset testimoniũ
de genesi. et creaut hominem ds̃ ad imaginẽ
et sumilitudinem stiam. masculũ et feminã
creauit iuos: postea intulit: ergo quod ds̃
comuxit. homo non separet. hos inquiunt
conunxit ds̃. quia uirgines ambo erant:
et iam non licuit separari: non erit autem
er deo copulatio secus presumpta. Quis tibi
dixit ꝓpterea adeo comunctos: quia uirgines
erant : Nam seriptura hoc non loquitur. An
non uirgines erant inquit: Erant. s non est
idipsum coptilatos uirgines: et copulatos. qͥa
curgines. Qtam quam ne hoc quidẽ nominatĩ
dictum reperies quod uirgines essent: ꝗtiãuis
essent. Sexuũ sane expressa diuersitas est. non
uirginitas: cum dictum est masculum et femi¬
nam ereauit illos. Merito quidẽ. Honenm
maritalis coptila corporum requirit integrita¬

Expanded text:
vangelio invenisse susurrant, quod suae inepvangelio invenisse susurrant, quod suae ineptiae frustra existimant suffragari. Illud credo, quod Dominus cum praemisisset testimonium de Genosi: Et creavit hominem Deus ad imaginem et similitudinem suam, masculum et feminam creavit illos; postea intulit: Ergo quod Deus conjunxit, homo non separet . Hos, inquiunt, conjunxit Deus, quia virgines ambo erant, et jam non licuit separari: non erit autem ex Deo copulatio secus praesumpta. Quis tibi dixit propterea a Deo conjunctos, quia virgines erant? Nam Scriptura hoc non loquitur. An non virgines erant, inquit? Erant; sed non est id ipsum, copulatos virgines, et copulatos quia virgines. Quanquam ne hoc quidem nominatim dictum reperies, quod virgines essent, quamvis essent. Sexuum sane expressa diversitas est, non virginitas, cum dictum est: Masculum et feminam creavit illos. Merito quidem. Non enim maritalis copula corporum requirit integrita
Abbreviated transcription (Latin):
pecula: Puto in fouea deprehensam: in qua
sibi duo quasi foramina fecerit: anum quo
intret:alt̾m quio exeat. Nam fueuit ita.
uide gͣ. quomodo utrobiq illi interclusus
sit eritus. Si solos in cȩlestib collocat conti¬
nentes: ꝑit ex marima parte salus.Si om¬
nem spurtitiam pariter cum continentib
collocat: ꝑit honestum. S iustius ꝑte ipsa᷑
neq hac exitura. neq illac: reclusa ꝑpetuo
et capta infouea quam fecit. Quidã tam̃
dissentientes ab aliis: inter solos uirgines
matrimonium contrahi posse fatentur. Ue¬
rum quid inhac distinctione rationis affer¬
re possint non uideo: insi quod ꝓlibitu qͥsq
suo. saeramenta ecełiȩ tanquam matris uis¬
cera. dente uꝑeo certatim inter se dilacera¬
re contendunt. Nam quod dicuntur pre¬
tendere de primis comugib quia uirgines
erant: quid istua queso matrimonii p̃ uidi¬
cat libertati. quominus et inter non uirgi¬
nes contrahi liceat: Sed nescio quid se meti¬

Expanded text:
pecula? Puto in fovea deprehensam, in qua pecula? Puto in fovea deprehensam, in qua sibi duo quasi foramina fecerit, unum quo intret, alterum quo exeat. Nam consuevit ita. Vide ergo quomodo utrobique illi interclusus sit exitus. Si solos in coelestibus collocat continentes, perit ex maxima parte salus; si omnem spurcitiam pariter cum continentibus collocat, perit honestum. Sed justius perit ipsa, neque hac exitura, neque illac, reclusa perpetuo, et capta in fovea quam fecit. 4. Quidam tamen dissentientes ab aliis, inter solos virgines matrimonium contrahi posse fatentur. Verum quid in hac distinctione rationis afferre possint, non video: nisi quod pro libitu quisque suo sacramenta Ecclesiae, tanquam matris viscera, dente vipereo certatim inter se dilacerare contendunt. Nam quod dicuntur praetendere de primis conjugibus, quia virgines erant; quid istud, quaeso, matrimonii praejudicat libertati, quominus et inter non virgines contrahi liceat? Sed nescio quid se in E
Abbreviated transcription (Latin):
uari unit̾sa monstra hec hominũ: aut nume¬
rum saluaudorum. ad continentium redigi
paueitatem. Quam parcus in uno: qũa largꝰ
inaltero. Neutrum horum competit saluato¬
ri.Quid: Ooronabitur turpitudo: Nichil
minus decet honestatis auctorem: Dampnabi¬
tur imuersitas preter pauculos continentes:
Non est hoc ẽẽ saluatorem. Rara interris
continentia:. neq ꝓtantillo questu ad terras
plenitudo illa semetipsam exinanuit. Et
quomodo de ilia omnes accepimus: si solis in¬
dulsit continentib participium sui : Nonẽ
quod ad hoc respondeant. S neq ad illud cre¬
do. Si honestati in cęlis est locus: non sit autẽ
honesto et turpi consortium. sicut non est so¬
cietas luci ad tenebras: ꝑfecto neminem im¬
mundorum locus in loco salutis manet. Si
quis aliter sapit: arguet illum apostolica
uox: absq omni ambiguo asserens. qm̃ qui
talia agunt. regnum dei non possidebunt.
Otia iam exiet de cauerna. hec insidiosa uul¬

Expanded text:
vari universa monstra haec hominum, aut numevari universa monstra haec hominum, aut numerum salvandorum ad continentium redigi paucitatem. Quam parcus in uno! quam largus in altero! Neutrum horum competit Salvatori. Quid? coronabitur turpitudo? Nihil minus decet honestatis auctorem. Damnabitur universitas praeter pauculos continentes? Non est hoc esse Salvatorem. Rara in terris continentia, neque pro tantillo quaestu ad terras plenitudo illa semetipsam exinanivit. Et quomodo de illa omnes accepimus, si solis indulsit continentibus participium sui? Non est quod ad hoc respondeant. Sed neque ad illud credo. Si honestati in coelis est locus, non sit autem honesto et turpi consortium, sicut non est societas luci ad tenebras: profecto neminem immundorum locus in loco salutis manet. Si quis aliter sapit, arguet illum apostolica vox, absque omni ambiguo asserens: Quoniam, qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt . Qua jam exiet de caverna haec insidiosa vul
Abbreviated transcription (Latin):
iulortim heresis:neq ꝑhominem illam accepe¬
magis et absq dubio. uti sp̃s scs̃ predixit. ꝑ im¬
missionem et fraudem demonioꝵ. in xpocri¬
si loquentium mendacium: phibentium nube¬
re. In ypocrisi plane hoc et uulpina dolositate
locuntur: fingentes se amore id dicere casti¬
tatis: quod magis catisatur pitudinis fouen¬
de et multiplicande ad intienerunt. Res tñ
tam inaꝑto est:ut mirer quomodo unquam
homini xp̃iano ꝑsuaderi potuerit. nisi quod
hi addeo bestiales sunt. ut nõadc̾tant. qualit̃
om̃i inmundicie laxat habenas. qui nuptias
dampnat: aut certe ita pleni nequitia. et
diabolica. malignitate absorti: ut aduertentes
dissimulent: et letentur inꝑdicione homi¬
num. Golle de eccłia honorabile contibium.
et thorum inmactilatum: nonne reples eam
concubinariis. incestuosis. seminfluis. mollib.
masculorũ concubitorib. et om̃i deniq genere
immundortim : Olige gͦ utrumlibet: aut sal¬

Expanded text:
illorum haeresis, neque per hominem illam accepeillorum haeresis, neque per hominem illam accepemagis et absque dubio, uti Spiritus sanctus praedixit, per immisionem 1495 et fraudem daemoniorum, in hypocrisi loquentium mendacium, prohibentium nubere! 3. In hypocrisi plane hoc et vulpina dolositate loquuntur, fingentes se amore id dicere castitatis, quod magis causa turpitudinis fovendae et multiplicandae adinvenerunt. Res tamen tam in aperto est, ut mirer quomodo unquam homini Christiano persuaderi potuerit, nisi quod hi adeo aut bestiales sunt, ut non advertant, qualiter omni immunditiae laxat habenas, qui nuptias damnat; aut certe ita pleni nequitia, et diabolica malignitate absorpti, ut advertentes dissimulent, et laetentur in perditione hominum. Tolle de Ecclesia honorabile connubium et torum immaculatum ; nonne reples cam concubinariis, incestuosis, seminifluis, mollibus, masculorum concubitoribus, et omni denique genere immundorum? Elige ergo utrumlibet, aut sal
Abbreviated transcription (Latin):
discedent quidam a fide:. attendentes sꝑitib
erroris. et doctrinis demomorũ. in ypocrisi
loquentium mendatium: et caut̃iatam haben¬
tium suam conscientiam: ꝓhibentiũ nubere:
abstinere acibis. quos ds̃ creauit ad ꝑcipien¬
dum eum gĩartim actione. Istos prorsus. istos
dicebat. Hi nubere prohibent: hi acidis ab¬
stinent. quos ddeus creauit: de quib postea ui¬
debimus. Nunc autem tudete. si non ꝓprie
demonum et non hominum ludificatio hec:
scułm quod predixerat sp̃c. Quere ab illis. suȩ
secte auctorem: neminem hominum dabunt.
Qtiȩ heresis non ex hominib habuit propri¬
tim heresiarcham: Manichei manem habu¬
ere principem et p̃ceptorem: sabelliani sabel¬
lium: arriami arrium: etinominiani eunomi¬
tumn: nestoriani nestoritm. Ita om̃s cetere huiꝰ¬
modi pestes. singule singłos magistros. homi¬
nes habuisse noscuntur: a quib originem si¬
iui duxere. et nomen. Quo nomine istos titu¬
lotie censebis: Nulo: qm̃ non est ab homine

Expanded text:
endentes spiritibus erroris, et doctrinis daemoniorum, in hypocrisi loquentium mendacium, et cauteriatam habentium suam conscientiam, prohibentium nubere, abstinere a cibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione . Istos prorsus, istos dicebat. Hi nubere prohibent, hi a cibis abstinent quos Deus creavit, de quibus postea videbimus. Nunc autem videte, si non proprie daemonum et non hominum ludificatio haec, secundum quod praedixerat Spiritus. Quaere ab illis suae sectae auctorem; neminem dabunt. Quae haeresis non ex hominibus habuit proprium haeresiarcham? Manichaei Manem habuere principem et praeceptorem, Sabelliani Sabellium, Ariani Arium, Eunomiani Eunomium, Nestoriani Nestorium. Ita omnes caeterae hujusmodi pestes, singulae singulos magistros, homines habuisse noscuntur, a quibus originem simul duxere et nomen. Quo nomine istos titulove censebis? Nullo; quoniam non est ab homine
Abbreviated transcription (Latin):
hoc enm inter eos nemo qui careat. In terro¬
go unum quempiam horum. heus tubone
tur. quȩ nam hec mulier: et unde huc tibi:
Uror ne tua: Non inquit: nam uoto istud ñ
conuenit meo. Filia ergo: Non. Quid: Non
soror: non neptis:. non aliquo saltim ꝓpinqui¬
tatis uel affinitatis gradu attinens tibi :¬

Expanded text:
hoc enim inter eos nemo qui careat. Interrohoc enim inter eos nemo qui careat. Interrogo unum qnempiam horum. Heus tu, bone vir! quaenam haec mulier, et unde haec tibi? Uxorne tua? Non, inquit, nam voto meo istud non convenit. Filia ergo? Non. Quid igitur? Non soror, non neptis, non aliquo saltem propinquitatis vel affinitatis gradu attinens tibi
Abbreviated transcription (Latin):
nium sue sidei frequentare ȩccłiam : honora¬
re prb̃ros: offerre munus suum: confessio¬
onem facere: sacram̃tis cõmunicare. Quid
fidelius: Iam quod ad uitam moresq spectat
ieiumis: panem non comedit ociosus: oꝑatur
manib unde uitam sustentat. Ubi iam uul¬
pes: Genebamus eam: quomodo elapsae ma¬
nib : Quomodo tam repente disparuit: Inste¬
mus: uestigemus: a fructib eius cognoscemus
eam. Et certe uinearum demolitio. testatur
uulpem. Mulieres relictis uiris: et item uiri
dimissis uxorib. adistos se conferunt. Clerici
et sacerdotes ꝓopłis ecclĩisq relictis: intonsi
et barbati apud eos inter textores et textͥces
plerumq inuenti sunt. An non grauis de mo¬
licio ista: Annon oꝑa ualpium hec: Iserum
non apud om̃s forte ista tam manifesta de¬
prehenduntur: et si sint: non est unde ꝓbent᷑
Quonã modo capimus illos: Reuertamur
ad consortium et contubernium feminarũ:

Expanded text:
nium suae fidei frequentare ecclesiam, honoranium suae fidei frequentare ecclesiam, honorare presbyteros, offerre munus suum, confessionem facere, sacramentis communicare. Quid fidelius? Jam quod ad vitam moresque spectat,jejuniis, panem non comedit otiosus, operatur manibus unde vitam sustentat. Ubi jam vulpes? Tenebamus eam: quomodo elapsa est e manibus? Quomodo tam repente disparuit? Instemus, investigemus: a fructibus ejus cognoscemus eam. Et certe vinearum demolitio testatur vulpem. Mulieres, relictis viris, et item viri, dimissis uxoribus, ad istos se conferunt. Clerici et sacerdotes, populis ecclesiisque relictis, intonsi et barbati apud eos inter textores et textrices 1493 plerumque inventi sunt. An non gravis demolitio ista? an non opera vulpium haec? 6. Verum non apud omnes forte ista tam manifesta deprehenduntur: et si sint, non est unde probentur. Quonam modo capimus illos? Revertamur ad consortium et contubernium feminarum
Abbreviated transcription (Latin):
dui frustra insequimur. Docete et sugge¬
rite qualiter fraus deprehendatur: hoc eñi
est cepisse uulpem: quia longe plus nocet
falsus catholicus: ꝗtiam si tierus appareret
heretieus. Non est autem hominis scire qͥd
sit in homine.: nisi quis forte ad hoc ipsum
fuerit uł illuminatus spũ dei. tiel angelica
informatus industria. Quod signum da¬
uitio: ut palam fiat pessima heresis hec. do¬
cta mentiri non lingua tantum. s uita :
Et quidem recens uastatio uinee. uulpem
indicat affuisse: sed nescio qua arte fingendi.
ita sua confundit uestigia callidissimũ ani¬
mal: ut qua uł intret uł ereat. hatid facile
quȩat ab homine deprehendi. Cumq pateat
opus:. non apparet auctor: ita ꝑea quȩ infa¬
cie sunt. cuncta dissimulat: Deniq si fidem
interroges: nohil xp̃ianius. Si conuersatio¬
nem. nichil irreprehensibilius. Et quȩ loqui¬
tur: factis ꝓbat. Iideas hominẽ intestimo¬

Expanded text:
diu frustra insequimur. Docete et suggediu frustra insequimur. Docete et suggerite, qualiter fraus deprehendatur. Hoc enim est cepisse vulpem; quia longe plus nocet falsus catholicus, quam si verus appareret haereticus. Non est autem hominis scire quid sit in homine, nisi quis forte ad hoc ipsum fuerit vel illuminatus Spiritu Dei, vel angelica informatus industria. Quod signum dabitis, ut palam fiat pessima haeresis haec, docta mentiri non lingua tantum, sed vita? 5. Et quidem recens vastatio vineae vulpem indicat adfuisse: sed nescio qua arte fingendi ita sua confundit vestigia callidissimum animal, ut qua vel intret, vel exeat, haud facile queat ab homine deprehendi. Cumque pateat opus, non apparet auctor; ita per ea quae in facie sunt, cuncta dissimulat. Denique si fidem interroges, nihil christianius; si conversationem, nihil irreprehensibilius: et quae loquitur, factis probat. Videas hominem in testimo