comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
duo. &e inumbra manꝰ mee ꝓtegam
de: in qͣ plantati celum &e fcrndati
derram. & ut dicam syon popłs m̃s
es tu. Iuxta .lxx. ad omnem creden¬
gum dr animam. quod creata ad
imaginem ce simmilitudinem cħ. suã
ignorau̾it dignitatem: s timuerit
hominem & filium hominnis qͥ solũ
podest corptis occidere. &e immorta¬
lem se ẽẽ nes cierit: nec dixerit cum
ꝓpħa. Dñs illuminatiomea. & salua¬
torm̃s quem timebo: Dñs ꝓdectoꝵ
uite mee a qͦ trepidabo: Et tt̾m. Dñs

Expanded text:
mbra manus meae protegam te, in qua plantavi coelum, et fundavi terram, et ut dicam Sion: populus meus es tu. Juxta LXX, ad omnem credentium dicitur animam, quia creata ad imaginem et similitudinem Dei, suam ignoraverit dignitatem; sed timuerit hominem et filium hominis, qui solum potest corpus occidere, et immortalem se esse nescierit, nec dixerit cum Propheta: Dominus illuminatio mea et salvator meus, quem timebo? Dominus protector vitae meae, a quo trepidabo ? Et
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ. Et in hebraico dr.celi sic̃ fomtis
liquescent: siue nrta aguilam et
syminachum cõminuent᷑ in nichib.
& in salis modum cont̾ent᷑ & euanes¬
cent. Quorum pͥor dixit. ñnancañ.
traherc manifestum ẽ  quo miror
qͥd dicere uoluerunt lix. celum sict̃¬

Expanded text:
Hebraico dicitur: Coeli sicut fumus liquescent. Sive juxta Aquilam et Symmachum, comminuentur in nihili, et in salis modum conterentur et evanescent, quorum prior dixit, ἡλίσθησαν; trahere manifestum est. Pro quo miror quid dicere voluerint
Abbreviated transcription (Latin):
cens in dm̃i passione crucifige cruei¬
fige talem. non habentus regemn nce¬
sarem: & agat penitentiam. & cap¬
tunitatis sentiat malis cur suum
offendit creatorem. Solent emm¬
mediq amarissimum antidotum
qͦd ex gustu nom̃ accepit. dare sto¬
macho nausiam ut norios humo¬
res euomat. & possit coctos cibos at¬
q digestos in aluum tͣnsmiicere qͦs
fleumatum magnitudo digeri ñ
uce furoris domini & de cõno erus:
quẽ symmachꝰ craterem int̃p̾tat᷑ ẽ.
&e quem ruxta genescos librum io¬
sepħ in saccło fr̃is bemamin iussit
abscondi. iubetur de ebrictate con¬
surgere: eo quod bibit & uacuum¬
effecerit & eportau̾it cum usq ad fe¬
ces. Qͦd tres uno indicaue sermone.¬

Expanded text:
ssione: Crucifige, crucifige talem: non habemus regem nisi Caesarem : et agat poenitentiam, et captivitatis sentiat malis, cur suum offenderit Creatorem. Solent medici amarissimam antidotum, quae ex gustu nomen accepit, dare stomacho nauseanti, ut noxios humores evomat, et possit coctos cibos atque digestos in alvum transmittere, quos flegmatum magnitudo digeri nonlice furoris Domini, et de κόνδυ ejus, quem Symmachus craterem interpretatus est, et quem juxta Geneseos librum, Joseph in sacculo fratris Benjamin jussit abscondi , jubetur de ebrietate consurgere, eo quod biberit, et vacuefecerit, et potaverit eum usque ad feces: quod tres uno indicavere sermone
Abbreviated transcription (Latin):
ta uirtute. Unde & ad int̾iorem ihe¬
remie hominem ds loquit᷑ postquã
decigit os eiͦ: ecce dedi ego sermones
meos in ore tuo. qui poterat cũpsal¬
mista canere. Misit inore meo can¬
dcum nouũ:. hymirum deo nostro.

Expanded text:
ta. Unde ad interiorem Jeremiae hominem loquitur Deus, postquam tetigit os ejus: Ecce ego dedi sermones meos in ore tuo . Qui poterat cum Psalmista canere: Misit in ore meo canticum novum, hymnum Deo nostro .
Abbreviated transcription (Latin):
solabit᷑ te: In. Exurge crgrge e¬
leuare irłm. que bibisti de manu
dñi calicem furoris eiꝰ. C alicem em̃
ruine cõno furoris ebibisti & cuacy¬
asti. & ñ erat qͥ consolaretͣ te ex om̃ĩb
manum tuam: neq ex omirib fili¬
is tuis qͦs exaltasti. Duo hec contͣria
tͥ. qͥs contͥstabit᷑ tecum: Ruina et
cont̾cio. fames ce gladius. Quiscon¬

Expanded text:
Exsurge, exsurge, elevare Jerusalem, quae bibisti de manu Domini calicem furoris ejus. Calicem enim ruinae κόνδυ furoris ebibisti et evacuasti: et non erat qui consolaretur te ex omnibus manum tuam: neque ex omnibus filiis tuis, quos exaltasti. Duo haec contraria tibi: quis contristabitur tecum? ruina et contritio, fames et gladius: quis con
Abbreviated transcription (Latin):
umbia manꝰ fue ꝓtererit eum: ce ic¬
circo ꝓtectꝰ sit ut plantet cclos nouoᷤᷤ
& fundet t̃ram noutam. & dicat ad
sxon boc ẽ ad eccłiam: popłs meus
es tu. Si syon ñ est alia nͥ popłs di¬
Syminachus in coloco uͥ nos diximꝰ.
erto uenet gͣdiens ad aꝑiendum. ce
non interficiet usq ad int̾nitionem:
ita interpretatꝰ est. Cito infernus
aꝑictur. & non moriet᷑ in corrupdio¬
nem. subauditur xp̃e: qui in .ru psal¬

Expanded text:
umbra manus suae protexerit eum. Et idumbra manus suae protexerit eum. Et idcirco protectus sit ut plantet coelos novos, et fundet terram 594 novam, et dicat ad Sion, hoc est, ad Ecclesiam: Populus meus es tu. Ergo Sion nmachus in eo loco, ubi nos diximus, Cito veniet gradiens ad aperiendum, et non interficiet usque ad internecionem, ita interpretatus est: Cito infernus aperietur, et non morietur in corruptionem, subauditur Christus, qui in qu
Abbreviated transcription (Latin):
ex parte concech s igit̾ tota die: ut
cum habes lum̃ fidei. tenebre de
formidinis possident eius qui te pu¬
dorum suꝑbia: Ubi potentia scłari.
qua in te ore rabido seinebant: Q¬
douemiet filiꝰ ms gradiens ce concul¬
cans adũsarios tuos. ut apiat tib
uiam uictorie. siue ut inferos reseret:
qui non interficiat usq ad interm¬
tionem. s uelit seruare conuers os.
Deniq panis illiꝰ quod inerp̾tat᷑
euangłio ꝓbante doct̾rina nunqͣm
deficiet: s semꝑ uolentib ad uescen¬
dum patebit. Dimulq apostrophã
facit ad filium quem cito ꝓmitcit
cẽuenturum. & cuiꝰ panem dicit ẽẽ
ꝑpetuum: quod iꝑse sit iuxta dis¬
pensagonem carnis asfumpte dñs
đs eius. qui conturbari faciat mare.
&e intumescere fluctꝰ eius. ut adũ¬
sum seruos suos ꝑsecutorum inflet᷑
escat. Dicitq quod posuerit uerba
sua in orc etus. quicquid entinlo¬
quitur filtus u̾ba patris sunt. & in

Expanded text:
ex parte concedi; sed jugiter et tota die, ut ex parte concedi; sed jugiter et tota die, ut cum haberes lumen fidei, tenebrae te formidinis possiderent, et ejus qui te putorum superbia? Ubi potentia saecularis, qua in te ore rabido saeviebant? Cito veniet filius meus, gradiens et conculcans adversarios tuos, ut aperiat tibi viam victoriae: sive ut inferos reseret, qui non interficiat usque ad internecionem; sed velit salvare conversos. Denique panis illius, qui interpretatur, Evangelio probante, doctrina, nunquam deficiet, sed semper volentibus ad vescendum patebit. Simulque apostropham facit ad Filium, quem cito promittit esse venturum, et cujus panem dicit esse perpetuum: quod ipse sit juxta dispensationem carnis assumptae Dominus Deus ejus, qui conturbari faciat mare, et intumescere fluctus ejus, ut adversum servos suos persecutorum infletur escat. Dicitque, quod posuerit verba sua in ore ejus. Quidquid enim Filius loquitur, verba Patris sunt, et in
Abbreviated transcription (Latin):
uerbamea in ore tuo. & inumbra
manꝰ mee ꝓtegam de: in qͣ statui cȩ¬
lum & fundaui derram. & dixi syon
popłs m̃s estu. Credentium popłs
brachtũ dñi qͥa ipse est deiuirtus
deiq sapia fuerat dep̃catus. ut con¬
surgeret ce sͥ p̾bet auxilium. & illo
pugnante ꝓ scĩs. gaudium atq le¬
ticiam fugato dolore & gemitu oĩa
possident. Itaq ul brachium dm̃ul
pat totiꝰ consolationis. Mtrorq qͦmͦ
me dicente supͣ nolite timere obpro¬
brtum hominum & blasphenuas
eorum ne metciatis. timtieritis ꝑse¬
cutorum rabiem. &e nescieritis eos
eẽ mortales. qͥ instar fem ates cunt
reyente &e ꝑeunt. & certe eo tempore
qͦ illos metuebas. oblitꝰ es dñi fact̾o¬
ris tui. Si enm mei semꝑ memoria
in tuo furisset corde t̾isata: nunquã
dinusses homines qͥ in emnerem ctis¬
soluendi sunt. Et cuius oblita es
dq: Qui celos meredibil turtute
suspendit. & terram stabili molefu¬
dauit. & tinitusti actũsarios tuos ñ
ad brene quod potuerat tͥ aligua

Expanded text:
n ore tuo, et in umbra manus meae protegam te: in qua statui coelum, et fundavi terram; et dicet Sion, populus meus es tu. Credentium populus brachium Domini, qui ipse est Dei virtus Deique sapientia, fuerat deprecatus, ut consurgeret, et sibi praeberet auxilium, et illo pugnante pro sanctis, gaudium atque laetitiam, fugato dolore et gemitu, possiderent. Itaque vel brachium DominiPater totius consolationis. Mirorque quomodo, me dicente supra: Nolite timere opprobrium hominum et blasphemias eorum ne metuatis, timueritis persecutorum rabiem, et nescieritis eos esse mortales, qui instar foeni arescunt repente, et pereunt. Et certe eo tempore quo illos metuebas, oblitus es Domini factoris tui. Si enim mei semper memoria in tuo fuisset corde versata, numquam timuisses homines, qui in cinerem dissolvendi sunt. Et cujus oblitus es? Dei qui coelos incredibili virtute suspendit, et terram stabili mole fundavit. Et timuisti adversarios tuos, non ad breve, quod poterat tibi aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
ore tuo & inumbra manus mee ꝓ¬
terram. & dicas ad syon popls mis
es tu.Lxx. Egosum egosum ipse qui
consolorte. Dcito que fueris & timu¬
eris ab homine mortali & filio hois.
qui qͣsi fenum arefact̾isunt: &e oblitꝰ
es dei factoris tui qͥ fecit celum & fun¬
daute terram. & timebas semꝑcune¬
tis dieb saciem suronis tbilantis de.
sic̃ cogitauit auferre te. Et nẽ ubi ẽ
furor tbulantis te. Cum enm falua
facta fueris. ñ stabit neq ꝑmanebit.
a ñ occidet incorruptionem. & ñ de¬
ficiec panis eiꝰ: qͥa ego ds tuus qui
conturbo mare & sonare facio fluctꝰ

Expanded text:
ore tuo, et in umbra manus meae pore tuo, et in umbra manus meae pterram, et dicas ad Sion: Populus meus es tu. LXX: Ego sum, ego sum ipse qui consolor te. Scito quae fueris et timueris ab homine mortali, et a filio hominis, qui quasi fenum arefacti sunt, et oblitus es Dei factoris tui: qui fecit coelum, et fundavit terram, et timebas semper cunctis diebus faciem furoris tribulantis te, sicut cogitavit auferre te; et nunc ubi est furor tribulantis te? Cum enim salva facta fueris, non stabit, neque permanebit + et non occidet in corruptionem, et non deficiet panis ejus  quia ego Deus tuus qui conturbo m
Abbreviated transcription (Latin):
sertum. & uiam repperis in mediis flu
qͦd dext̾a dñi fustentat᷑ est. Sic̃ gpͥor
uictoria dño auriliante concessa est.
sic &e ret̾isis post penitentiam & atidi¬
entib nunquid qͥ cadet non resurget
dicit dñs. & conu̾timini ad me filii
conũtentes. et ego sanabo contͥciones
uras: ipse porriget manum &e redu¬
cet eos in syon specłam culmenq uir¬
tutum cum gaudio atq leticia sem¬
piterna: & ponet in capita eorumlay¬
dem atq leticiam. Sapientis enm ocħ
in capite ciꝰ. Et hanc habebt coronam
istoq diademate ꝓtegentur ut semꝑ
gaudia. Ego ego ipse consolabor
fenum ita arescet. & oblitus es dñi
factoris tui qui detendit cȩlos ⁊ fun¬
dauit terram. & formidasti. iugider
nẽ e furor tͥbulantis: Etto ueniet
gradiens ad aꝑiendum: & ñ inter¬
ficiet usq ad int̾nitionem. nec de¬
ficiet panis eiꝰ. Ego sum autẽ dñs
đs tuus qͥ conturbo mare &e intu¬
mescunt fluctus eiꝰ: dñs exereituũ
nomen meum. Posuiuerba meaĩ

Expanded text:
s in mediis flucquod dextera Domini sustentatus est. Sicut igitur prior victoria Domino auxiliante concessa est: sic et reversis post poenitentiam, et audientibus: Numquid qui cadet, non surget? dicit Dominus . Et, Convertimini ad me, filii convertentes; et ego sanabo contritiones vestras , ipse porriget manum, et reducet eos in Sion, speculam culmenque virtutum, cum gaudio atque laetitia sempiterna, et ponet in capite eorum laudem atque laetitiam. Sapientis enim oculi in capite ejus; et hanc habebunt coronam, istoque diademate protegentur, ut sempgaudia. Ego, ego ipse consolabor fenum ita arescet? Et oblitus es Dei factoris tui, qui tetendit coelos, et fundavit terram: et formidasti jugiter est furor tribulantis? Cito veniet gradiens ad aperiendum, et non interficiet usque ad internecionem. nec deficiet panis ejus. Ego autem sum Dominus Deus tuus, qui conturbo mare, et intumescunt fluctus ejus: Dominus exercituum nomen meum. Posui verba mea in
Abbreviated transcription (Latin):
mino sꝑabo. ñ timebo qͥd faciat mͥ ca¬
ro. Unde ce nẽ drr. Timinsti ab hoĩe
mortali &e filio hominis. qͥ sic̃ fenum
arefact sunt: omnis enim earofenũ.
& omnis gła eiꝰ quasi flos fem : &e der¬
rita tudicis potestate oblita es quod
ipse eẽt ꝓtector tuus qͥ celum fecit ce

Expanded text:
faciat mihi caro . Unde et nunc dicitur: Timuisti ab homine mortali, et a filio hominis, qui sicut foenum arefacti sunt. Omnis enim caro foenum, et omnis gloria ejus quasi flos foeni , et territa judicis potestate, oblita es quod ipse esset protector tuus, qui coelum fecit e
Abbreviated transcription (Latin):
de loquitur popls ad brachium dñi.
&e eiꝰ deprecatur aduentum. & ꝓmiᷤ¬
scm implorat auxilium dicens.
Consurge consurge. incluere fort¬
tudinem brachium dñi. Consur¬
ge siẽ in dieb antiqͥs. & omnẽ titã
ererce fortitudinem: ut qͥ ꝑ multa
scła scõs tuos de ꝑicłis libasti. etiam
nos tua fortitudine ꝓtegas. Tu es e¬
nim qui ꝑcussisti suꝑbum uulnera¬
appellatur. Tu siccasti mare rubrũ.
ut ꝑ aquas uehem̃tissimas & ꝓfun¬
da maris uiam tutis popls repiret.
& egyptios fugeret ꝑsequentes. Quigͥ
ista fecisti. nc̃ quoq redemytos &e liba¬
tos sangone duo rectuc in syon cem¬

Expanded text:
 loquitur ad brachium Domini, et ejus deprecatur adventum, et promissum implorat auxilium dicens: Consurge, consurge: induere fortitudine, brachium Domini. Consurge sicut in diebus antiquis, et omnem tuam exerce fortitudinem, ut qui per multa saecula Sanctos tuos de periculis liberasti, etiam nos tua fortitudine protegas. Tu es enim qui percussisti superbum, vulneraappellatur . Tu siccasti mare Rubrum, ut per aquas vehementissimas, et profunda maris, viam tuus populus reperiret, et Aegyptios fugeret persequentes. Qui igitur ista fecisti: nunc quoque redemptos et liberatos sanguine tuo, reduc in Sion, e
Abbreviated transcription (Latin):
re forticudine brachii toi. Exurge sic̃
inpͥncipio diq fic̃ generatio sempi¬
derna. Nonne cues que ercitistila¬
didudinem. dissoluisti draconem:
Nonne dc es q̃ deserdam fecisti mare.
aqͣs abyssi multas. q̃ postusti ꝓfundr̃
maris uiam. tnsitus his qui fuerant
libati & redempti: Ndño enim Re¬
ducent᷑ ce uement in syon cum leti¬
cia & erultatione eterna. In capite
einm corum laus & leticia app̾hen¬
det eos: fugiet dolor ce meror &e ge¬
mitus. Nomen irłm quod hic a ber
additum ẽ. nec in hebreo habettr.
nec ullus trium inderp̃dum posti¬
it. Unde obelo p̃notandum est: &
sie cum suꝑiore senfui sequens capi¬
tulum coptilandum. Dñs creden¬
tes inse fuerat cohortatꝰ diccns. Noli¬
te timere obpbͥa hominum & blasphe¬
mias eorum ne metuatis. Saludeq
suam ce iusticiam semprt̃nam cis ꝓ¬
miserat in auxiltum: q̃ ñ ẽ alia p̃t̃¬

Expanded text:
re fortitudine brachii tui. Exsurge sicut in principio diei, sicut generatio sempiterna. Nonne tu es quae excidisti latitudinem, dissolvisti draconem? Nonne tu es quae desertum fecisti mare, aquas abyssi multas: quae posuisti profundum maris viam transitus, his qui fuerant liberati et redempti? A Domino enim reducentur, et venient in Sion cum laetitia et exsultatione aeterna. In capite enim eorum laus et laetitia apprehendet eos. Fugiet dolor et moeror et gemitus. Nomen Jerusalem, quod hic a LXX additum est, nec in Hebraeo habetur, nec ullus trium Interpretum posuit, unde obelo praenotandum est, et sic cum superiori sensu sequens capitulum copulandum. Dominus credentes in se fuerat cohortatus, dicens: Nolite timere opprobrium hominum, et blasphemias eorum ne metuatis. Salutemque suam et justitiam sempiternam eis promiserat in auxilium, quae non est alia p
Abbreviated transcription (Latin):
peccatr anma ꝓuocat᷑ ut induat
forticudinem brachii sui. & pͥora as¬
fumat oꝑa: sic̃ fuerat anteqͣm cadẽt.
qñ in die uersabat᷑ & luce. Tu es enim
inqͥt q̃ suꝑasti latam & spaciosamui¬
am. que ducit ad mortem: & dissipa¬
sti draconem colubrum tortuosum
de qͦ ce in psalmis legit᷑. tu confregist
capita draconum in aqͥs. Memento
pͥoris fortitudims tue quod scł huiꝰ

Expanded text:
nduat fortitudinem brachii sui, et priora assumat opera, sicut fuerat antequam caderet: quando in die versabatur et luce. Tu es enim, inquit, quae superasti latam et 592 spatiosam viam quae ducit ad mortem: et dissipasti draconem, colubrum tortuosum: de quo et in Psalmis legitur: Tu contrivisti capita draconum in aquis . Memento prioris fortitudinis tuae, quo
Abbreviated transcription (Latin):
stmitẽ uerme ul tempore. & hec
lane & tinea deuorant᷑: sic omne ꝑ¬
seccitorum ohpbrium eum ꝓsecuto¬
rib ꝑtransibit. Unde & apħ gloria¬
bantur. qͦd digm ẽẽnt habta ꝓ dño
pati contumelias. Glãhantur autẽ
quod salus & iusticia m̃i que eis
iuctoriam & p̃mia repromiserat.i.¬

Expanded text:
 verme, vel tempore; et sicut lanae a tinea devorantur: sic omne persecutorum opprobrium cum persecutoribus pertransibit. Unde et Apostoli gloriabantur, quod digni essent habiti pro Domino pati contumelias . Gloriabantur autem, quia salus et justitia Domini, quae eis victoriam et praemia repromiserat
Abbreviated transcription (Latin):
legis scͥptum in cordib suis. De qua
lege significat᷑ in psalmo. Os iusti
meditabit᷑ sapientiam. & lingua
eius loquetur iudiciu. Ler di ciꝰ
incorde illiꝰ. & non supplantabunt᷑
gressꝰ eiꝰ. Et quia sciebat sp̃c ꝓpħal
re. erhortatur cos ad fortitudinem:
immo ad contemptum eorum qͥ
eos ꝑsecuturi sunt. Quod & dñs
incuanglio loquebat᷑. Nolite time¬
re eos qui occidtint corpꝰ. animam
autem ñ possunt occide: s potiꝰ

Expanded text:
legis scriptum in cordibus suis . » De qua legis scriptum in cordibus suis . » De qua lege significatur in psalmo: « Os justi meditabitur sapientiam, a lingua ejus loquetur judicium. Lex Dei ejus in corde illius: et non supplantabuntur gressus ejus . Et quia sciebat spiritus prre, exhortatur eos ad fortitudinem, immo ad contemptum eorum qui eos persecuturi sunt. Quod et Dominus in Evangelio loquebatur: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possun
Abbreviated transcription (Latin):
Lxx. Audite me qͥscitis suidictum po¬
pulus: cinꝰ lex meam corde eorum.
Nolite timere oppbrium hominũ
& contemptu eorum ne uincamim.
Siẽcnum uestim̃tum consumenttꝵ
tmpore: & sic̃ lanȩ comedent᷑ a ti¬
nea. Iusticia autem mea in ecernum:
& salus mea in generationes genera¬
tionum. Quib supra dixerat. lex
ame egredietͣ. & iudicium meum in
lucem gentium: ñc̃ ad eosdem loqͥt᷑
qͥsciunt iudicium eiꝰ. & legem illiꝰ
hñt in cordib suis. ut omnia cum
iudicio faciant. & habeant legem
qͣm ꝑ iheremiã dñs pollicitus est
dicens. Statuam destam̃tum nouũ.
ñ turta testam̃tum qͦd disposuii pa
dans leges meas in mentib eorum.
&e suꝑ cor eorum scͥbam eas: ce ero coꝵ
d̾s. &ipsi erunt popłs m̃s: ut neqͣ¬
quam tuuant iuxta litceram s tu¬
rta sp̃m instaurantes naturalem le
gem in cordib fitis: de qua scribit
legem naturaltt̃ ea que legis sunt
faciunt: isti legem non habentes
ipsi sibi funt lex. qui ostendunt opꝰ

Expanded text:
Audite me qui scitis judicium, populus meus: cujus lexmea in corde eorum. Nolite timere opprobrium hominum, et contemptu eorum ne vincamini. Sicut enim vestimentum consumentur tempore, et sicut lanae comedentur a tinea. Justitia autem mea in aeternum erit, et solus mea in generationes generationum. Qui supra dixerat: Lex a me egredietur, et judicium meum in lucem gentium: nunc ad eosdem loquitur, qui sciunt judicium ejus, et legem illius habent in cordibus suis, ut omnia cum judicio faciant, et habeant legem quam per Jeremiam Dominus pollicetur, dicens : Statuam testamentum novum, non juxta testamentum quod dispodans leges meas in mentibus eorum: et super cor eorum scribam eas; et ero eorum Deus, et ipsi erunt populus meus: ut nequaquam vivant juxta litteram, sed juxta spiritum, instaurantes naturgem in cordibus suis, de qua scribit legem naturaliter, ea quae legis sunt faciunt: isti legem non habentes, sibi ipsi sunt lex, qui ostendunt opus
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ celum sic̃ fumꝰ firmatum ẽ. t̃ra
autem siẽ uestim̃tum inueterasect.
&e habitatores eiꝰ sic̃ hec morientur.
Salutare audem meũ in sempiter¬
num erit: & iusticia mea non deficiet
Hoc ẽ quod dñs loquitur. in euange¬
lio. Celum &e t̾ra ꝑtransibunt. uerba
autem mea ñ p̾teribunt. Et dauid
in psalmocanit. Apͥncipio tu dñe
t̃ram fundasti. & oꝑa mantiũ tuaꝵ
sunt cęli. Ipsi ꝑibunt. tu aut̃ ꝑma¬
nes. ce om̃s siẽ uestim̃tum tietascent.

Expanded text:
coelum sicut fumus firmatum est. Terra autem 588 sicut vestimentum veterascet, et habitatores ejus sicut haec morientur. Salutare autem meum in sempiternum erit, et justitia mea non deficiet. Hoc est quod Dominus loquitur in Evangelio: Coelum et terra transibunt: verba autem mea non praeteribunt . Et David in psalmo canit: A principio tu, Domine, terram fundasti, et opera manuum tuarum sunt coeli. Ipsi peribunt, tu autem permanes, et om
Abbreviated transcription (Latin):
mum ẽ comparat᷑. nͥ forsitan possumꝰ
hoc dicere qͦdomnis celoꝵ firmitas
& robur &e forgtudo. uento manissi.¬
mo &e fcimo qͥ in auras solintur coe¬
quetur iurca eccłiasten. uanitasua¬
nitatum & omnia ganitas: Illud¬
q dicendum. qͦd si celum & derra ꝑi¬
bunt atq uet̾ascent qua conseqͣntia
habitatores eiꝰ sic̃ ista morantur.
atq dispeant. cum animas ẽẽ ꝑpe¬
tuas &e restrrectura corpora nouer¬
mus: Ex qͦ ꝓspieuum ẽ celos & ter¬
ram ñ ꝑtre de in nichil redigi: s in
meltus comiutari. Nadite me qͥ

Expanded text:
sitan possumus hoc dicere, quod omnis coelorum firmitas et robur et fortitudo, vento inanissimo et fumo, qui in auras solvitur, coaequetur juxta Ecclesiasten: Vanitas vanitatum, et omnia vanitas . Illudque dicendum, quod si coelum et terra peribunt atque veterascent, qua consequentia habitatores ejus sicut ista moriantur atque dispereant; cum animas esse perpetuas, et resurrectura corpora noverimus? Ex quo perspicuum est, coelum et terram non perire, et in nihili redigi; sed in melius commuta
Abbreviated transcription (Latin):
cere ꝓ abolitione & morte accipiuñ.
turta illud quod in canonica epła
legimꝰ. Cel quinẽ sunt de terra: eo¬
dem u̾bo reseruata sunt igni. Et
tt̃m. Elem̃ta ardentia soluentur.
Quȩ qͥdem ae phylosophorum mundi
opinio ẽ. omnia q̃ cermmꝰ igni ꝑicura
Unde ce apłs. ꝑtransit aic figcramm¬
di huiꝰ: contemplantib nob ñ ea que

Expanded text:
te accipiunt. Juxta illud quod in catholica Epistola legimus: Coeli qui nunc sunt et terra, eodem verbo reservata sunt igni. Et iterum: Elementa ardentia solventur . Quae quidem et philosophorum mundi opinio est, omnia quae cernimus igni peritura. Unde et Apostolus: Pertransit, ait, figura mundi hujus, contemplantib
Abbreviated transcription (Latin):
biles filios genuit. & apellattis est a¬
braham.i. pat̃ multarum gentium.
sic̃ sara prius sterilis inttrp̃tat᷑ eccłia
q̃ alio nomine appellatͣ syon. quam
dñs consolatꝰ est. & posuit des erta eiꝰ
qͣsi paradyscim. Nures enim filii de
sunt ponam in paradysum dominii
tis lux repentina surrexit. Pparady¬
so in cuiꝰ loco nos delicias uercuntis
inhebraico pomt᷑ eden: de qͦ inpͥnci¬
pio genes eos scͥptum ẽ. Et hoc no¬
tandum quod in syon q̃ comparat᷑
paradyso dei aliud ẽe non debeatnͥ
gatidium &e leticra. confessio &e uor
laudis: ut quod in celis facturi st̃
sc̃ cum angłis dei. hoc etiam in t̃ra
iugi mn dñi latide meditentur. At¬
dicium meum in lucem ꝑ opłorũ.
requiescet. Ppe est iustus m̃s. eg̾ls
est saluator m̃s: & brachia mea po¬
pulos itdicabunt. Me insule expe¬
ctabunt. & brachium meum susti¬

Expanded text:
biles filios genuit. Et appellatus est Abiles filios genuit. Et appellatus est Abraham, id est, pater multarum gentium. Sicut Sara prius sterilis, interpretatur Ecclesia, quae alio nomine appellatur Sion, quam Dominus consolatus est, et posuit deserta ejus quasi paradisum. Plures enim filii dessunt, ponam in paradisum Domini, tis lux repentina surrexit. Pro paradiso, in cujus loco nos delicias vertimus, in Hebraico ponitur EDEN , de quo in principio Geneseos scriptum est. Et hoc notandum, quparadiso Dei, aliud esse non debeat, nisi gaudium et laetitia, confessio et vox laudis, ut quod in coelis facturi sunt sancti cum Angelis Dei, hoc etiam in terra jugi in Domini laude meditentur. Atdicium meum in lucem populorum requiescet. Prope est justus meus, egressus est salvator meus; et brachia mea populos judicabunt: Me insulae exspectabunt, et brachium meum susti
Abbreviated transcription (Latin):
bitem. q̃ mediocritatem excludũt
illorum demporum. nec suꝑ trena
irłm impleta noscunt᷑: sic &e hiclo¬
quidur dñs ad eos qͥ ꝑsequuntur
quod tustum ẽ iuxta illud qͦd alib
& querunt dñm. ut expͥorib con¬
tiant p̃sentia: et cum multo diffi¬
cilioraiam factasint. hec q̃ ꝓmit¬
tunt̃ fut᷑a ñ dubitent. Porro iuxta
lxx. ꝑsecutorib itsticie deidi ut as¬
piciant in robustissimam petram
quam ecciderunt. & in fotieam laci
quem foderunt.i. in dñm saluato¬
rem. de qͦ apłs loquit᷑. petra autem
erat xp̃e. Et alibi scͥptum ẽ. Statu¬
it supra petram pedes meos. Et tt̃m
In petra exaltauit me. Huiꝰ latus enĩ¬
lancea ꝑfoderunt. de quo exint san¬
gumis & aqͣ. Et huiꝰ foderunt inanꝰ
& pedes. dicente ipso dño saluatore.
foderunt manꝰ ineas &e pedes meos:
dinumerauerunt omnia ossa mea
Possumꝰ excisam petram sepulchrũ
dicere saluatoris. in quo conditus
ẽ. & res urgens a mortuis innumera¬

Expanded text:
bitem, quae mediocritatem excludunt bitem, quae mediocritatem excludunt illorum temporum, nec super terrena Jerusalem impleta noscuntur: sic et hic loquitur Dominus ad eos, qui persequuntur quod justum est, juxta illud quod alibi Et quaerunt Dominum, ut ex prioribus conjiciat praesentia: cum multo difficiliora jam facta sint, haec quae promittuntur, futura non dubitent. Porro juxta LXX persecutoribus justitiae dicitur, ut aspiciant in robustissimam petram, quam exciderunt, et foveam laci quam foderunt, id est, Dominum Salvatorem, de quo Apostolus loquitur: Petra autem erat Christus . Et alibi scriptum est: Statuit supra petram pedes meos . Et iterum: In petra exaltavit me. Hujus enim latus lancea perfoderunt, de quo exivit sanguis et aqua, et hujus foderunt manus et pedes, dicente ipso Domino Salvatore: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea . Possumus excisam petram, sepulcrum dicere Salvatoris, in quo conditus est, et resurgens a mortuis, innumera
Abbreviated transcription (Latin):
tram.i. abraham patrem ur̃m de
quo excisi estis. & ad catinam laci
lem habet urorem multiplicatie¬
rim filios eiꝰ quasi stellas celi: ita
ut nũm eccedet multitudo. Si gͦ
de unohomine tanta popłorum
nata funt milia. quid mich gͣnde
est ut instaurem rumas syon ce de¬
serta eiꝰ mutem inparadysumuo¬
luptatis &e in ortut domini quẽ
plantauit qs in eden contra orien¬
dem.& inueniat᷑ in ea ꝓ diuers is
arborib gatidium atq lecieta. con¬
fessio ce uor laudis: Hoc todei ad
⁊ orobabel tempora referunt. quod
post babyloniam uastitatem instay¬
rata sit syon: edificatumq demplũ
& antiqua religio reddita. S qͦ¬
mͦ supra dr ad syon. afferent filioᷤᷤ
tuos inulnis. & filias tuas suꝑ hu¬
mexos portabunt. & erunt reges
nutͥcii din ce regine nuitrices due. &
ecce isti delonge uement &e illi ab
aquilone &e mari. ce isti de terra ay¬
strali. qͣndo cdicet syon. angustus
mͥ est locꝰ. fac michi spacium ut ha¬

Expanded text:
tram, id est, Abraham patrem vestrum, de tram, id est, Abraham patrem vestrum, de quo excisi estis, et ad cavernam laci, lem haberet uxorem, multiplicaverim filios ejus quasi stellas coeli, ita ut numerum vinceret multitudo. Si ergo de uno homine tanta populorum nata sunt millia; quid mihi grande est, ut instaurem ruinas Sion, et deserta ejus mutem in paradisum voluptatis, et in hortum Domini quem plantavit Deus in Eden contra Orientem: et inveniatur in ea pro diversis arboribus gaudium atque laetitia, confessio et vox laudis? Hoc Judaei ad Zorobabel tempora referunt, quia post Babyloniae vastitatem instaurata sit Sion, aedificatumque Templum, et antiqua religio reddita. Sed quomodo supra dicitur ad Sion: Afferent filios tuos in ulnis, et filias tuas super humeros portabunt. Et erunt reges nutricii tui, et reginae nuEcce isti de longe venient, et illi ab Aquilone et mari, et isti de terra australi; quando dicet Sion: Angustus mihi est locus: fac mihi spatium ut ha
Abbreviated transcription (Latin):
uocaui eum &e benediriei. & mul¬
tiplicauicum. Consolabitur gͦ
dñs syon: &e consolabitur om̃srui¬
nas etus. Et ponet desertum eius
quasi delicias: &e solitudinem eiꝰ
quasi ortum dñi. Gaudium &e le¬
dicia inueniet᷑ in ea. gr̃arum act̾io
& uor laudis. Lxx. Atidite me quui
ꝑsequimini quod iustum est: &e q̃ri¬
tis dr̃m. Attendite in robtistam pe¬
tram quam ercidistis: & in fotieam
laci quem fodistis. Respicite in a¬
braham patrem ur̃m. & in saramq̃
peꝑit uos: qͥatmus erat & uocaui
eum & benediri ei. & dilexi illum
&e multiplicaui eum. Et de nume
consolabor syon. &e consolatus sũ.
omnia deserta eiꝰ. quasi paradysũ.
ce ea q̃ ad occidentem sunt qͣsi para¬
dysum dñi. Exultationem & lȩtici¬
aminuement in ea: confessionem
& uocem laudis. Dormientib in
dolore ac merore ꝑpetuo. qui fuic¬
cenderunt sibi ignem &e flammaᷤᷤ¬
robustissimas ẽẽ fecertint: tios qͥ ꝑse¬
quimini tusticiam & queritis dñm.¬
credentium chorum. respicite pe¬

Expanded text:
avi eum, et benedixi ei, et multiplivavi eum. Consolabitur ergo Dominus Sion, et consolabitur omnes ruinas ejus, et ponet desertum ejus quasi delicias, et solitudinem ejus quasi hortum Domini. Gaudium et laetitia invenietur in ea, gratiarum actio et vox laudis. LXX: Audite qui persequimini quod justum, et quaeritis Dominum. Attendite in robustam petram quam excidistis, et in foveam laci quam fodistis. Respicite in Abraham patrem vestrum, et in Saram quae peperit vos, quia unus erat et vocavi eum, et benedixi ei, et dilexi illum, et multiplicavi eum: et te nunc consolabor, Sion. Et consolatus sum omnia deserta ejus quasi paradisum, et ea quae ad occidentem sunt, quasi paradisum Domini: exsultationem et laetitiam invenient in ea, confessionem et vocem laudis. Dormientibus in moerore ac dolore perpetuo, qui succenderunt sibi ignem, et flammarobustissimas esse fecerunt, vos qui persequimini justitiam, et quaeritis Domcredentium chorum, respicite pe
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ in ꝑsecutionib intnidi istiꝰ firma
in dm̃ solidate sunt fide. uel eccłia¬
rum ex gentib multitudo dicatur.
crebro exposicimus: &e sic̃ brachiũ
dm̃ saluator ẽ: sic brachia eiꝰ q̃ po¬
pulos iudioent om̃sscõs possimrus
intelligere. in qͥb ds mundam tu¬
dicabit. Leuate in cęlum ocłos uroᷤͤ.
& uidete sub terra deorsum: quia
celi sic̃ fumꝰ liquescent. &e terta sic̃

Expanded text:
 in persecutionibus mundi istius firma in Deum solidatae sunt fide, vel Ecclesiarum ex gentibus multitudo dicatur, crebro exposuimus. Et sicut brachium Domini, Salvatorem: sic brachia ejus quae populos judicent, omnes sanctos possumus intelligere, in quibus Deus mundum judicabit. Levate in coelos oculos vestros, et videte sub terram deorsum: quia coeli sicut fumus liguescent, et terra
Abbreviated transcription (Latin):
in brachio meo gs sꝑabunt. Me infu¬
le cepectabunt. & in brachio meo.
sꝑabunt. Semel in hebraico łr at
poris &e sensu anme audire debe.
Puocat᷑ꝙ gentcũ multitudo que ẽ
popłs dei: ut diligent aucdiat que
dicunt᷑. De qͦ tacharias. Conftigi¬
ei in popłos. Siue uit qͥdam uolt
popłs appellat᷑ reliqinie ex isrł cre¬
runt ex multitudine nationum:
symmachꝰ gentem.lxx. reges transtu¬
lerunt. Nos enim sumꝰ tͥbus & gens
&e genꝰ dñi regale. sacerdotale: qual
tangere xp̃os meos. Quid est quod
iubetur audire: Quia lex inquit
ame egͥdietur. & iudicium incum
in lucem popłorum stue gentium
Hic lec euangłii ostendituꝵ sp̃itali
q̃ exiet de syon non moysi que olim
insyna data ẽ. iudiciumq eius in
lucem gentium ꝓcedet. ꝑ quod sta¬
tnt acq decreuit om̃s gentes esse
saluandas. Ac ne forsitan putare¬
mus longopost tempore qͦd ꝓmi¬
sit eẽ uenturum: infert. Ppe ẽ tustꝰ
m̃s. siue iustieia. Ep̃c enim a patre

Expanded text:
in brachio meo gentes sperabunt. Me insulae exspectabunt, et in brachio meo sperabunt. Semel in Hebraico dicituporis, et sensu animae audire debere. Provocaturque gentium multitudo, quae est populus Dei, ut diligenter audiat quae dicuntur, de quo Zacharias: Confugiei in populum . Sive ut quidam volunt, populus appellatur reliqrunt ex multitudine nationum, Symmachus, gentem: LXX, reges, transtulerunt. Nos enim sumus, et tribus, et gens, et genus Domini regale et sacerdotale, qualitangere Christos meos . Quid est quod jubetur audire? Quia lex, inquit, a me egredietur, et judicium meum in lucem populorum, sive gentium. Hic lex Evangelii 587 ostenditur spiritualis, quae exiet de Sion; non Moysi, quae olim in Sina data est; judiciumque meum in lucem gentium procedet, per quod statuit atque decrevit omnes gentes esse salvandas. Ac ne forsitan putaremus longo post tempore quod promisit esse venturum, infert, prope est justus meus, sive justitia. Christus enim a Patre
Abbreviated transcription (Latin):
flagella concident. genasq suas non
auerteret ab alapis. quod illum a
ministro pͥncipis sacerdotum scisti¬
nuisse ñ dubium ẽ: ita uit certatim
e iudeorum popłi illudent. Qui ꝑ¬
cussus atq consputꝰ non ertibuit :
s qͣsi agnus ductꝰ aduictimam ẽ. ce
quasi ouis coram tondente ñ aꝑuit
ossuum. Qtiod autẽ filiꝰ turta suscep¬
di corporis sacramtum a patre audie¬
rit quid loquat᷑: in euangłio plemꝰ
discimꝰ. in quo ipse aic. Et qͥmisit
me pat̾ mandatum mͥ dedit qͥd dicã.
aut qͥd loquar. Et tc̃m. Sicut audio
sic itdico. Iurta ẽ qͥ iustificat me. qͥs

Expanded text:
flagella conciderent, genasque suas non flagella conciderent, genasque suas non averteret ab alapis. Quod illum a ministro principis Sacerdotum sustinuisse non dubium est: ita ut certatim et Judaeorum populi illuderent. Qui percussus atque consputus, non erubuit, sed quasi agnus ductus ad victimam est; et quasi ovis coram tondente non aperuit os suum. Quod autem Filius juxta suscepti corporis sacramentum a Patre audierit quid loquatur, in Evangelio plenius discimus, in quo ipse ait: Et qui misit me Pater, mandatum mihi dedit, quid dicam et quid loquar. Et iterum: Sicut audio, sic judico . Juxta est qui justificat me: quis
Abbreviated transcription (Latin):
& audientium considare ꝑsonas.
Unde ce apłs paulus his qͥ ꝓpħarũ
fidem ñ recipiebant. auctorum suo¬
rum loquitur testimomis: sic̃ qͥda
de ur̃is poctarum dixerunt. cutus
menidis aratum sig̃cans. rursumq
de comico. cortumpunt mores bo¬
nos confabulationes male. & epue¬
nidis uersum exametram. cretenses
semꝑ m̃daces. male bestie. uentͥs pigͥ.
Qui si metroꝵ ordinem atq m̃suram
in translatione ñseruant: sciendũ ẽ
ing̃co cos pedib currere. Hoc audem
faciebat quia acceꝑat lingriam diᷤ¬
cipline. ut seiret qn oporteret loqͥ
ligamus nequaqͣm aures corporis
accipi debe s m̃tis. De quib & in
euglio dñs loquebat᷑. Qui habet
aures audiendi audiat. Que disci¬
plina & ertidigo aꝑuit atires eiꝰ : ut
sciendiam patͥs ad nos usq tͣnsmitte¬
ret. Quiñ contradirit ei. s fact̾us ẽ¬
obediens usq ad mortem & mortẽcry¬
cis: ita ut poneret corpꝰ siue dorsum
suum ad plagas. & pectus dei capax

Expanded text:
et audientium considerare personas. et audientium considerare personas. Unde et Apostolus Paulus, his qui Prophetarum fidem non recipiebant, auctorum suorum loquitur testimoniis: sicut quidam de vestris poetis dixerunt: Hujus : Aratum significans. Rursumque de Comico: Corrumpunt mores bonos confabulationes malae ; et Epimenidis versum hexametrum: Cretenses semper mendaces, malae bestiae, ventres pigri . Qui si metrorum ordinem atque mensuram in translatione non servant, sciendum est in Graeco eos pedibus currere. Hoc autem faciebat, quia acceperat linguam disciplinae, ut sciret quando oporteret loqui ligamus nequaquam aures corporis accipi debere, sed mentis: de quibus et in Evangelio Dominus loquebatur: Qui habet aures audiendi, audiat . Quae disciplinscientiam Patris ad nos usque transmitteret; qui non contradixit ei, sed factus esobediens usque ad mortem, et mortem crucis . Ita ut poneret corpus sive dorsum suum ad plagas; et pectus Dei capax
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipite aurib legem di nr̃i populꝰ
gomorre. in tantum dura ppessum
ut ñ solum u̾borum contumelis. s
ce plagarum dolorib fc̃it expoftitis.
at tñ se conscientia iubentis dei neq¬
quam ẽẽ ꝑterritum: s iuxta id quod
iezechieli dr. ecce dedi faciem tuiam
ualentiorem facieb corum. & frontẽ
ttiam duriorem frontib eoꝵ. ist ada¬
mantem & silicem dedi faciem tuam
untũisos corum impetꝰ contudisse. Hoc
illi dixerint qui omni ratione conan¬
sam intelligentiam piaua interp̃ta¬
tione retorquere: quasi si cr hec de
ysaia scͥpta sint possint alia supeꝵ
ip̃o auferre testimonia que ita ꝑsyi¬
cua sunt. ut clarum sui eunctorum
ocłis lumen infundant. Adꝑsonã
dispensationem assumpti corporiᷤ
eruditꝰ sit. & linguam acciꝑet dis¬
cipline: ut sciret qn debet loqui.
qñ reticere. Deuiq in passione ta.
cto oibe nc̃ loquit᷑. Magneq scĩe ẽ
darem tempore consertus cibaria

Expanded text:
percipite auribus Legem Dei nostri, populus percipite auribus Legem Dei nostri, populus Gomorrhae , intantum dura perpessum, ut non solum verborum contumeliis, sed et plagarum doloribus fuerit expositus. Attamen se conscientia jubentis Dei nequaquam esse perterritum; sed juxta id quod Ezechieli dicitur: Ecce dedi faciem tuam 580 valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eorum, ut adamantem et silicem dedi faciem tuam , universos eorum impetus contudisse. Hoc illi dixerint, qui omni ratione conanversam intelligentiam prava interpretatione torquere: quasi si et haec de Isaia scripta sint, possint alia super Christo auferre testimonia, quae ita perspicua sunt, ut clarum sui cunctorum oculis lumen infundant. Ad persondispensationem assumpti corporis eruditus sit, et linguam acceperit disciplinae, ut sciret quando deberet loqui, quando reticere. Denique qui in passione tacucto orbe nunc loquitur. Magnaeque scientiae est, dare in tempore conservis cibaria,
Abbreviated transcription (Latin):
tib. Dñs d̾s auxiliator m̃s: ideo ñ
sum confus. Ideo posu faciem meã
ut petram dirissimam: & scioqͥañ
confundar. Lxx. Dñs dat mͥ linguã
discipline. ut sciam q̃n opordeat me
loqͥ uerbum. Posuit me mane. ad¬
dictit mͥ aurem ad audiendom: et
disciplina domini apuit aures meaᷤ.
Ego autem ñ renuo. neq contͣctico.
Dorsum incũ posui ad flagella: et
genas meas ad alapas.faciem autem
meam ñ auqa confusione sputor:
& dñs auriliator m̃s fact̾us est. ꝓp¬
terea non fum confusꝰ. s postii faciẽ¬
meam sic̃ fortissimam petram: et
scianiqm ũ confundar. Itdei hoc
cpłm asupiorib separantes. uoluñ
ad ysaie referre ꝑsonam. qͦd se dicat
a dño accepisse sermonem. qͦmͦ lap¬
sum errandemq popłm sustentet et
reuocet ad salutem. & in morem par¬
uulorum qͥ matutinis horis erudi¬
untur. a spu scõ audiat qͥd loquat᷑.
seq ñ contradirisse etus imꝑto. s dño
te u̾bum dñi pͥncipes sodomorum.

Expanded text:
s auxiliator meus, ideo non sum confusus: ideo posui faciem meam ut petram durissimam, et scio quia non confundar. LXX: Dominus dat mihi linguam disciplinae, ut sciam quando oporteat me loqui verbum. Posuit me mane, addidit mihi aurem ad audiendum; et disciplina Domini aperit aures meas. Ego autem non renuo, neque contradico. Dorsum meum dedi ad flagella, et genas meas ad alapas. Faciem autem meam non averti a confusione sputorum. Et Dominus auxiliator meus est, propterea non sum confusus: sed pos et sciam quoniam non confundar. Judaei hoc capitulum a superioribus separantes, volunt ad Isaiae referre personam, quod se dicat a Domino accepisse sermonem, quomodo lassum errantemque populum sustentet, et revocet ad salutem; et in morem parvulorum, qui matutinis horis erudiuntur, a Spiritu sancto audiat quid loquatur: seque non contradixisse ejus imperio, sed Domino te verbum Domini, principes Sodomorum:
Abbreviated transcription (Latin):
li. Vnde addm cdicitur. Aux p̃cep¬
ta tua. Et alib. Mandatum dñi
ltcidum. illaminans ocd̃os. Preci¬
piturq impiis ut confidant ĩ dño:
& peccatis ruentes. illiꝰ innitantur
a sustentent᷑ auxilio. Ecce om̃s uo ᷤᷤ
accendentes ignem accineti flãmis.
ambulate in lumine ignis ur̃i.
& in flamiis quas succendistis.
De manumea factum est hoc uo¬
bis: in dolorib dormietis. Lrx. Ce¬
ce om̃s uos ignem accenditis. & con¬
fortatis flammam. Ambulate in
lumine ignisuri. &e in flamina qͣ
succendistis. ꝓpt̃ me fact̾a sunt hec
uob̃: in merore doriietis. Nichil
ꝓdest erhortatio. nec post scelera.
spes salutis est. Om̃s declinauerunt
simul inutiles factisunt. Om̃s sib
ignem succendunt. flammamq
corroborant. Habent enim in sefe¬
num. ligna. stipulam.spinas. & tri¬
bulos. ac lolium: q̃ et̃no tiadant᷑
incendio. Unde &e in ꝓuerbus scͥp¬
tum ẽ. In multis lignis uiget igniᷤᷤ
Sin autem paruus ignis grandem

Expanded text:
li. Unde et ad Deum dicitur: Lux praecepli. Unde et ad Deum dicitur: Lux praecepta tua. Et alibi: Mandatum Domini lucidum illuminans oculos . Praecipiturque impiis ut confidant in Domino, et peccatis ruentes, illius innitantur et sustententur auxilio. Ecce omnes vos accendentes ignem, accincti flammis, ambulate in lumine ignis vestri, et in flammis quas succendistis: de manu mea factum est hoc vobis, in doloribus dormietis. LXX: Ecce omnes vos ignem accenditis, et confortatis flammam; ambulate in lumine ignis vestri, et in flamma quam succendistis; propter me facta sunt haec vobis. In moerore dormietis. Nihil prodest exhortatio; nec post scelera spes salutis est. Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt ; omnes sibi ignem succendunt, flammamque corroborant. Habent enim in se fenum, ligna, stipulam, spinas, ac tribulos, ac lolium, quae aeterno tradantur incendio. Unde et in Proverbiis scriptum est: In multis lignis viget ignis . Sin autem parvulus ignis grandem
Abbreviated transcription (Latin):
thesauros inuestigatieris eam: tẽ m¬
celliges timorem domim. ce scientiã
deircꝑies. Iste ẽ timor qui ammras
scõrum integras ac ꝑudicas purasq
uina eloqͥa cohortantur. Timete do¬
met dñm. atidiat uocem sertiiuel
pueri eiꝰ. qui ambulauit in tenebs.
& non erat eilum̃. qͥ non habutt spe¬
ciem nec głam. s in similtocidine car¬
nis peccatricis suscepit formam ser¬
ii. ut peccatum in carne suꝑaret.
& innitatur suꝑ dĩnsuum. ut qͥcqͥd
humane fragilitatis ẽ. diuma ma¬
iestate corroboret atq sustentet. Hoc
obedire uocifilii erus. & in tenebs
gradiuintur erroris: & icc̃co ñ hñt
lucem. Neq enmfieri poterat utin
ꝑuersam animam introtret sapĩa.
Qui nescierunt neq intellererunt.
ce ideo in deneb̾s ambtilant. None¬
nim fecerunt oꝑa dm̃i atq manda¬
ta erus: nec seminatierunt sͥ usti¬
ciam. nec uindemiauerunt uicem.
ut accendent sibi lumen scientie.
Qui crum desidat sapientiam. ser¬
uat mandata: & dñs tribuit cam il¬

Expanded text:
igaveris eam: tunc intelliges timorem Domini, et scientiam Dei reperies . Iste est timor qui animas sanctorum integras ac pudicas purasquevina eloquia cohortantur: Timete Domet Dominum, audiat vocem servi vel pueri ejus, qui ambulavit in tenebris, et non erat ei lumen; qui non habuit speciem nec gloriam, sed in similitudine carnis peccatricis suscepit formam servi, ut peccatum in carne superaret. et innitatur super Deum suum: ut quidquid humanae fragilitatis est, divina majestate corroboret atque sustentet. Hoc obedire voci Filii ejus, et in tenebris gradiuntur erroris, et idcirco non habent lucem. Neque enim fieri poterat, ut in perversam animam introiret sapientia. Qui nescierunt nec intellexerunt; et ideo in tenebris ambulant. Non enim fecerunt opera Domini atque mandata, nec seminaverunt sibi justitiam, neque vindemiaverunt vitem, ut accenderent sibi lumen scientiae. Qui enim desiderat sapientiam, servet mandata, et Dominus tribuet eam il
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑabunt: ul hoc sigeat qdomnes
utirtute illiꝰ itidicentur. uel quodin
xp̃m qui est brachium & forticudo
dei. omnes crechatre sint nationes.
Dietcur ce inalio loco: tuum brachi¬
um cum podentia. C onfortet᷑ manꝰ
tua. & exaltedur dextera dua. Et tc̃m
Cantate dño canticum nouũ. salua

Expanded text:
abunt, vel hoc significat, quod omnes virtute illius judicentur, vel quod in Christum, qui est brachium et fortitudo Dei, omnes crediturae sint nationes. Dicitur et in alio loco: Tuum brachium cum potentia. Confortetur manus tua, et exaltetur dextera tua . Et iterum: Cantate Domino canticum n
Abbreviated transcription (Latin):
cendium roborauerunt. ꝓuocant᷑
ad salutem. & dr ad cos. Ambulate
in lumine ignis ur̃i. & inflaminis
qͣs succendistis: ut inpenis atq suꝑ¬
plicus discant deipodentiam. &e re¬
deant ad salutem. Sigcat auitem tu¬
daici popłi. uastitatem quod roma¬
ins tͣdit sint: & captiuttatis tugum
huc usq sustineant. De manti eñ
rp̃i hec facta sunt omnia. & in me¬
rore ac dolorib dorent. quia nec
beneficiis nec torm̃itis di filium reci¬
pere uoluerunt. Unde loquitur ad
cos. Ite in ignem etritim ꝗtiem ĩpa¬
rauit ds diabolo & angłis eiꝰ. Hoc est
quod ce apłs aic. Puenit enim suꝑ coᷤ
ira in finem. Hoc capło discimus ꝓ
qualitate ꝑeccati. ignem sib untim¬
quẽq sriccende. Et qͦmͦ in eodem
manentes loco. & si dicpotest lectu¬
lo alii samsunt. alii febrtum succen¬
duntur ardorib ex dit̾sitate humo¬
plicia: sic ce ignis qͥ a peccatoribus
fuiccendit᷑. mat̾tam in peceatis habet
& ininiquitate. De qua sc̃ptum ẽ.

Expanded text:
roboraverunt, provocantur ad salutem, et dicitur ad eos: Ambulate in lumine ignis vestri: et in flammis quas succendistis, ut in poenis atque suppliciis discant Dei potentiam, et redeant ad salutem. Significat autem Judaici populi vastitatem, qua Romanis traditi sunt, et captivitatis jugum hucusque sustinent. 584 De manu enim Christi haec facta sunt omnia, et in moerore ac doloribus dormient; quia nec beneficiis, nec tormentis, Dei filium recipere voluerunt. Unde loquitur ad eos: Ite in ignem aeternum, quem praeparavit Deus diabolo et angelis ejus . Hoc est quod et Apostolus ait: Pervenit enim super vos ira in finem . Hoc capitulo discimus, pro qualitate peccati, ignem sibi unumquemque succendere. Et quomodo in eodem manentes loco, et si dici potest lectulo, alii sani sunt, alii febrium succenduntur ardoribus, ex diversitate humoientes: sic ignis qui a peccatoribus succenditur, materiam in peccatis habet, et in iniquitate, de qua scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
ad pęnitentiã ꝓtiocoꝑsecutores
meos. Nolo enim mortem populz
peccatoris. s t̃m ut reuertatur et
uiuat: & dicoquis est inter uos qͥ
dimeat dñm ce audiat uocem sertii
uł pueri .i. filii eius: Quorum ali¬
ud assumpte carnis ẽ. aliud nat᷑e.
Necuͦ parum putemꝰ ẽẽ tuere do¬
minum: tuxta illud qͦd in ꝓu̾bii ᷤ

Expanded text:
ad poenitentiam provoco persecutores ad poenitentiam provoco persecutores meos. Nolo enim mortem populi peccatoris, sed tantum ut revertatur et vivat . Et dico: quis est inter vos qui timeat Dominum, et audiat vocem servi vel pueri, id est, Filii ejus? quorum aliud assumptae carnis est, aliud naturae. Nec vero parum putemus esse timere Dominum, juxta illud quod in Proverbiis
Abbreviated transcription (Latin):
ta est sodoma ex te. Qͥa gͥ nullus po¬
test iustificari p̃sente dño: omnes
quas uestim̃tum inueterascent.
Qͥd autem inuetascit ꝑditiomi ꝓx¬
unum est. Et quasi tinea ait come¬
det eos: consciendia uidelicet pecca¬
torum. & zelus gentiũ saluatarũ:
de quo ce in fine hurcis uoluminis
dr. Mermis eorum non moriectur.
Et inmichea contͣ ꝑuersos pͥncipes
Auferam bona eorum qͣsi tmea exco¬
medens. & ambulans suꝑ regulam
in die specłationis. Et in ꝓtierbiis.
Tmea ossium cor intelligens. Ptinea
in p̃senti loco symmachus rubigi¬
nem. aquila uermem interp̃tatist̃.
Quis ex uob̃ tiens dñm. audiẽs
uocem seruisui: Quis ambula¬
uit in tenebris. &e non ẽ lum̃ er:
Sꝑet in nomine dñi. ce mnitat᷑
suꝑ dm̃ suum .Lxx. Quis est in
uob qui timeat dnm: Exaudiet
uocempueri etus. Qͥs ambulauit
in tenebris. & ñ ẽ eis ltrx: Confidi¬
tisin nomine domiini. &e initun
suꝑ deo. Uos me flagellastis. uos
meam faciem conspuistis: ego tam̃

Expanded text:
ta est Sodoma ex te . Quia igitur nullus potest justificari praesente Domino, omnes quasi vestimentum veterascent . Quod autem inveterascit, perditioni proximum est. Et quasi tinea, ait, comedet eos. Conscientia videlicet peccatorum; et zelus gentium salvatarum. De quo in fine hujus voluminis dicitur: Vermis eorum non morietur. Et in Michaea contra perversos principes: Auferam bona eorum quasi tinea excomedens, et ambulans super regulam in die speculationis . Et in Proverbiis: Tinea ossium cor intelligens . Pro tinea, in praesenti loco Symmachus, rubiginem: Aquila vermem, interpretati sunt. Quis ex vobis timens Dominum, audiens vocem servi ejus? Qui ambulavit in tenebris, et non est lsperet in nomine Domini, et innitatur super Deum suum. LXX: Quis est in vobis qui timeat Dominum, exaudiat vocem pueri ejus: qui ambulant in tenebris non est eis lux. Confiditis in nomine Domini, et innitimini super Deo. Vos me flagellastis, vos meam faciem conspuistis: ego tamen