comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ dm̃s qr ante caũm quorun¬
dã non erant illi ordines. qr nõ¬
dum hẽbant dona in quoꝵ ꝑti¬
cipatõibꝰ ꝯueniunt. s quibus¬
dã cadentib aliis appoĩta sunt
eis. qr qui cecid̾unt collata fu¬
issẽt eadem dona si ꝑstitissent.
ideo qr scͥptura dicit de singłis
ordimb aliquos cecidisse. nõ
nuitate. ⁊ informe ꝑspicacita¬
te differẽteᷤᷤ gradus habebant.
sicut illi qui ꝑstitu̾nt. Alii eĩ¬
ut p̃diximus supiores. alii m¬
fi̾ores ꝯditi sũt. supiores quii
natura magis subtiles ⁊ sap̃ia
amplius ꝑspicaces. inferiores
ꝗ natã minus subtile ⁊ intelligẽ¬
tia minus ꝑspicaces facti sũt.¬
biles aifferẽtias ininsibilium
solus ille pondare potuit qui
oĩa innu̾o ⁊ m̃sura. ⁊ pond̃e dis¬
posuit.i. inse ip̃o qui ẽ m̃sura
oĩrei modum p̃figens. ⁊ nũs oĩ
rei spẽm prebens. ⁊ pondus oẽz
rem ad stabilitatẽ trahens.i.

Expanded text:
dicimus quia ante casum quorumdam non erant isti ordines, quia nondum habebant dona in quorum participationibus conveniunt. Sed quibusdam cadentibus, aliis apposita sunt; eisque qui ceciderunt collata fuissent eadem dona, si perstitissent. Ideoque Scriptura dicit de singulis ordinibus aliquos cecidisse, non nuitate et in forme perspicacitate differentes gradus habuerunt sicut illi, qui perstiterunt. Deut praediximus, superiores, alii inferiores conditi sunt. Superiores, qui natura magis subtiles, et sapientia magis perspicaces; inferiores, qui natura minus subtiles, et intelligentia minus perspicaces facti suntbiles differentias invisibilium solus ille ponderare potuit, qui omnia in numero et mensura et pondere disposuit, id est, in seipso qui est mensura orei speciem praebens; et pondus, omnem rem ad stabilitatem trahens, »
Abbreviated transcription (Latin):
ambꝵ cum prima ⁊ nõcum
scd̾a uxore. Gi igitur cum
dicitur sacram̃tum nõ ẽẽ ite¬
randum nec in uiria ei faciẽ¬
da rõnem dcĩ referas ad scifi¬
cationem rei qua sa cramen¬
tum expletur. de ommi sacra¬
mento gnałr id uerum ẽ. si
uero ad susceptionem sacra¬
m̃ti de quibdam uerum ẽ
ꝙ nõ it̾antur crebra suscep¬
tione de alus uõ quibdam
non quia frequenter sumũ¬
tur ut hoc unctionis sa cracͣ¬
m̃tum ꝙ inomni pene eccłie
sepe repetit᷑.

Expanded text:
ap., cum prima, et non secunda uxore. Si ergo cum dicitur sacramentum non esse iterandum, nec injuria ei esse facienda, rationem dicti referas ad sanctificationem rei qua sacramentum expletur, de omni sacramento generaliter id verum est; si vero ad susceptionem sacramenti, de quibusdam verum est quod non iterantur crebra susceptione, de aliis vero quibusdam non; quia frequenter sumuntur, ut hoc unctionis sacramentum, quod in omni pene Ecclesia saepe repetitur.
Abbreviated transcription (Latin):
põt ita ⁊ unctio iterari posse
uidetur. utraq enim illi cu¬
memorat iacob ⁊ utrũq al¬
t̾i cooꝑatur ad conferenda
alleinationem corporis ⁊ aĩe.
Cur ergo negetur unctio¬
nem suꝑ infirmum posse i¬
terari ad impetrandam sepiꝰ
dam aũt deoĩ sacram̃to inte¬
lligi uolunt ꝙ non sit iterã
tes. quedam sacram̃ta sepĩ
posse suscipi quedam uõ nõ
nec tñ que sepius sumuntur
idem oleum nõ iteratur sa¬
cramentum cum inuiria s
dicit quis sic ⁊ bap̃s ñ itera¬
tur ⁊ si aliquis frequenter
baptiçetur dum eadẽ aq̃ ñ
iterum̃bñdicatur. s aliud
ẽ inquiunt illi de beneclicti¬
one aque qua fit bap̃s. aliꝰ
debenelictione panis ⁊ olei
põt enim bap̃s celebrari m
tia fit ⁊ decore non uirtute
sacram̃ti s corpus ⁊ xũi nõ
põt conficinisi depane con¬
secrato nec unctio illa fieri
põt nisi de oleo ab ep̃o scifica¬
to. Ideo illa scĩficatio adur¬
tutem sacram̃ti ꝑtinere uide¬
tur. In coniugio quo semel

Expanded text:
 ita et unctio iterari posse videtur: utraque enim illic commemorat Jacobus, et utrumque alteri cooperatur ad conferendam allievationem corporis et animae. Cur ergo negatur unctionem super infirmum posse iterari ad impetrandam saepiudam autem de omni sacramento intelligi volunt quod non sit iterandtes quaedam sacramenta saepius posse suscipi, quaedam vero non. Nec tamen quae saepius sumuntur, idem oleum, non iteratur sacramentum cum injuria. Sed, dicet quis: Sic et Baptismus non iteratur, etsi aliquis frequenter baptizetur, dum eadem aqua non iterum benedicatur. Sed aliud est, inquiunt illi, de benedictione aquae qua fit Baptismus, aliud de benedictione panis et olei, potest etiam Baptismus celebrari in tantum fit et decore, non virtute sacramenti. Sed corpus Christi non potest confici, nisi de pane consecrato; nec unctio illa fieri potest, nisi de oleo ab episcopo consecrato. Ideoque illa sanctificatio ad virtutem sacramenti pertinere videtur. In conjugio quoque seme
Abbreviated transcription (Latin):
aug̃. dicit.
Sacram̃tum nõ iterandũ
⁊ sacram̃to non facienda
ẽẽ inuiriam. s hoc dicit ubi
agit de sacram̃to bap̃i ⁊ or

Expanded text:
um, dicit sacramentum non iterandum, et sacramento non faciendam esse injuriam; sed hoc dicit, ubi agit de sacramento Baptismi, et
Abbreviated transcription (Latin):
tum unctionis in m̃tum¬
firmoꝵ ab apłis institutu
legitur. ait enim iacob. In
eum ungentes eum oleo in
noĩe domini ⁊ alleuabit eũ
domimus ⁊ si inpeccatis sit
dimittentur ei in quo osten¬
ditur duplici ex cã sacramẽ¬
tum hoc institutum .s. ad pe¬
ccatoꝵ remissionem ⁊ ad cõ¬
poralis infirmitatis alleiua¬
tionẽ. unde constat eum qui
hanc unttionem fidełr deuo¬
teq ꝑceꝑit ⁊ incorpore ⁊ in
anima alleinari.si tñ expel¬
it ut mnutroq alleuietur. ꝙ
si forte corporis ualitudinẽ
illi hr̃e nõ expeclit. Illam q̃
ẽ anime suauitatem in hoc sa¬
cram̃to acquirit ⁊ sic̃ in ali¬
is sacram̃tis ita ⁊ misto ali¬
ud ẽ sacram̃tum aliud ẽ res
sacram̃ti sacram̃tum ẽ ip̃a
unttio ext̾ĩor. res sacramen¬
ti unctio int̾ior que pecõꝵ
remissione ⁊ iurtutum am¬
pliatione ꝑficitur ⁊ si ex cõ¬
tentu uł negligentia sacra¬
m̃tum. hoc pret̾mittitur ꝑi¬
culosum ⁊ dampnabile est
Uerunt aliquisi hoc sacra¬

Expanded text:
tum Unctionis infirmorum ab apostolis institutum legitur. Ait enim Jacobus, caeum, ungentes eum oleo in nomine Domini, et alleviabit eum Dominus; et si in peccatis fuerit, dimittentur ei. In quo ostenditur duplici ex causa sacramentum hoc institutum, scilicet, ad peccatorum remissionem, et ad corporalis infirmitatis alleviationem. Unde constat eum qui hanc Unctionem fideliter devoteque percipit, et in corpore et in anima alleviari, si tamen expetit ut in utroque allevietur. Quod si forte corporis valetudinem illi habere non expedit, illam quae est animae sanitatem in hoc sacramento acquirit. Et sicut in aliis sacramentis, ita et in isto, aliud est sacramentum, aliud res sacramenti. Sacramentum est ipsa Unctio exterior; res sacramenti, unctio interior, quae peccatorum remissione et virtutum ampliatione perficitur. Et si ex contemptu vel negligentia sacramentum hoc praetermittitur, periculosum est et damnabilerunt aliqui si hoc sacra
Abbreviated transcription (Latin):
Iũo de illo querit᷑ iunxit.
qui satiffactionem mumne¬
tam impleuerit que ignorã¬
cia uł negligentia sac̃dotis pe¬
ccato condigna nõ fuit utrũ
ctam pcc̃i omnino lib̾atus ẽ
Siũo non sufficit dolor in¬
ta addet deus penam ꝙ autez
in terdum sufficiat dolor int̾i¬
or ad undictam pec̾i c̃tum do¬
cum̃tum hẽmus mn illo latro¬
ne qui sola m̃tis contrictione
⁊ confessione statim ut conu̾¬
sus fuit ꝑadisum ingredi me¬
ruit.

Expanded text:
de illo quaeritur, qui satisfactionem injunctam impleverit, quae ignorantia vel negligentia sacerdotis, peccato condigna non fuit, utrum ctam peccati, omnino liberatus est; si vero non sufficit dolor inta, addet Deus poenam. Quod autem interdum sufficit dolor interior ad vindictam peccati, certum documentum habemus in illo latrone, qui sola mentis contritione et confessione, statim ut conversus fuit, paradisum ingredi meruit.
Abbreviated transcription (Latin):
omoriam constat nõ om̃s
sacerdotes illas duas hr̃e qr
de alt̾a .i. potẽtia ligãdi ⁊ soluẽ¬
di. q̃ritur utrũ os sacerdotes
eam hãnt
Quidam enim hanc potesta
tem illis solis eẽ concessami
qui doctrinam simul⁊ ⁊ uitã
apłoꝵ seruant. Illas enimi
claues promisit dñs petro ⁊
muratorib eius t̾m ut aunt
qui ⁊̃ auccoritatib utunt᷑ ĩ
munim̃tum sue oppinionis¬

Expanded text:
am constet non omnes sacerdotes illas duas claves hde altera, id est, potentia ligandi et solvendi, quaeritur utrum omnes sacerdotes eam habeant. Quidam enim hanc potestatem putant illis solis esse concessam, qui doctrinam simul ac vitam apostolorum servant. Illas enim claves promisit Dominus Petro, et imitatoribus ejus tantum, ut aiunt; qui etiam auctoritatibus utuntur in munim
Abbreviated transcription (Latin):
ubi de lamina aurea legitur.
Erat aũt lamina aurea seꝑ ĩfrõ¬
te sac̾dotis. hec in quit signi¬
ficat fiduciam bone uite ꝙͣ
qui uere ꝑfecteq nõ signifi¬
catione s iu̾itate sac̾dos ht̃
solus põt peccata auferre. It̾¬

Expanded text:
ubi de lamina aurea legitur: Erat autem lamina aurea semper in fronte sacerdotis: Haec, inquit, significat fiduciam bonae vitae, quam qui vere perfecteque, non significatione, sed veritate sacerdos habet, solus potest auferre
Abbreviated transcription (Latin):
inidentur sic det̾miamus di¬
centes nos ⁊ bic ⁊ in futuro
frin s ibi ꝓprie ⁊ ꝑfecte ⁊ ple¬
ne ubi per spẽm uidebimus qͦ
fruemur hic aũt dum inspe ã¬
bulamus frumur quidem set

Expanded text:
identur, sic determinamus, dicentes, nos et hic, et in futuro frui; sed ibi proprie, et perfecte, et plene, ubi per speciem videbimus quo fruemur; hic autem, dum in spe ambulamus, fruimur quidem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ in hac uita ñ tm̃ ħeat gaudiu̾
spei. set etiam rei. quia iam
delectatur meo i eo ꝙ dilig̃.
⁊ ita iam remaliquatenus ten¬
et constat gͦ qr deo debenius frun.
efficiemũ beati.cet̾is u̾õ utend̃.
frequent̃ t̾n dicitur frui cumi
delectatione uti. Cum enim ad¬
ẽ qd̃ diligit᷑. ⁊̃ delectatõem secũ
gerit. si tn ꝑ eam transieris ⁊
tułis. ut̾ĩs ea ⁊ abusiue nõ ꝓprie
manseris finem mea ponẽs le¬
ticie tue. tunc uẽ ⁊ ꝓprie frui
dicendus es ꝙ ñ ẽ faciendumꝙ
nisi anua trinitate᷑.i. in sũmo
⁊ mmatabili bono

Expanded text:
am in hac vita, non tantum habet gaudium spei, sed etiam rei, quia jam delectatur in eo quod diligit, et ita jam rem aliquatenus tenet. Constat igitur quod debemus Deo frui et efficimur beati; caeteris vero utendum . Frequenter tamen dicitur frui, cum delectatione uti. Cum enim adest quod diligitur, etiam delectationem secum gerit: si tamen per eam transieris, et tuleris; uteris ea, et abusive, non proprie, manseris, finem in ea ponens laetitiae tuae, tunc vere et proprie frui dicendus es: quod non faciendum est nisi in illa Trinitate, id est summo et incommutabili bono
Abbreviated transcription (Latin):
mat. Ita ⁊ in quodã sec̾to cõiu¬
gio ꝙ inuno hoĩe geritur ⁊ digͦ¬
scitur cum rõi scĩe que in reb
tp̃ralib agẽdis rõcinãdȯ ina¬
citate u̾saturaĩalis sensus in¬
gerit qͣndam illecebrã: tẽ uelut
ẜ pẽs alloqtur feminã. Huicã
illecebre ꝯsẽtire de ligno netito
ẽ ede. s iste ꝯsensus si sola cogi¬
taroĩs delectatoẽ ꝯtẽtus ẽ. supi¬
ori u̾o au̾cte ita retinẽtur m̃bra.
ut nec exhibeãt arma imꝗtatiꝰ
Sic hñdum estimoaelut lig
uetitũ mułr sola comełit. qñ¬
mułr dedisse uiro suo simul e
efficacit̃ m̃te ceterni: nͥ ⁊ illa
põtas ẽ m̃bra inopus mouẽ¬
di. uł aboꝑe cohibẽdi: malei
accõi ceilat.

Expanded text:
t; ita et in quodam secreto conjugio, quod in uno homine geritur et dignoscitur, cum rationi scientiae, quae in rebus temporalibus agendis ratiocinandi vivacitate versatur, animalis sensus ingerit quamdam illecebram, tunc velut serpens alloquitur feminam. Huic autem illecebrae consentire, de ligno vetito est edere. Sed iste consensus si sola cogitationis delectatione contentus est, superiori vero auctoritate ita retinentur membra, ut non exhibeantur arma iniquitatis sic habendum existimo, velut lignum vetitum mulier sola comemulier dedisse viro suo simul edefficaciter mente decerni, nisi et illa potestas est membra in opus movendi, vel ab opere cohibendi, malae actioni cedat.
Abbreviated transcription (Latin):
rit. aug̃. in expositc̃e symboli sũ
se anath̾a sit qui ⁊̃ inpłib scrip¬
cure locis huĩ moĩ utit̾ locutõibꝰ
tusͤ ille homo factus ẽ rp̃c ⁊ pro
beatus elegisti ⁊ assumpsisti ex
quibꝯ consequi uidetur qd ali¬
quis homo assuptus sit au̾bo
⁊ ita ꝑsona aꝑsona sit assũpta
s quia nefas ẽ hoc dr̃e aut sen¬
re premisse locutiones eisqz si¬
niles scd̃m hanc intelligenti¬
am sane accppi debent. ut homo
xp̃s siue homo ille siue quidaz
homodicatur assumptus aũ¬
bosiue unitus u̾bo nõ quia ho¬
minis ꝑsona sit assumpta uel
unita u̾bo. s qr aĩa illa ⁊ caro il

Expanded text:
rit, Aug., in Expositione Symboli, sub se, anathema sit; qui etiam in pluribus Scripturae locis hujusmodi utitur locutionibus: tus: Ille homo factus est Christus. Beatus quem elegisti et assumpsisti, etc. Ex quibus consequi videtur quod aliquis homo assumptus sit a Verbo, et ita persona a persona sit assumpta. Sed quia hoc nefas est dicere aut sentire, praemissae locutiones eisque similes secundum hanc intelligentiam sane accipi debent, ut homo Christus, sive homo ille, sive quidam homo dicatur assumptus a Verbo, sive unitus Verbo; non quia hominis persona sit assumpta vel unita Verbo, sed quia illa
Abbreviated transcription (Latin):
lucend̾ ꝑdiem. nec splendori
lune illuminabit te. s erit ti¬
bi dñs in lucem sempit̾nam
s hus u̾bis nõ negat solem ⁊
lunam tc̃ luce̾ s significat hi
is qui erant in eterna ubeatity¬
dine nullum lucis usum pre¬
locum celi ⁊ t̾re solis ato lune
nob̾ cessab̃ offm̃. ⁊ erit ⁊ ip̃e do
tunc he̾bunt ortum ⁊ occasũ
sic̃ nunc uñ ysodorus illud ysa¬
ie qͣi exponens ait. ysidorus
sol laboris sin m̃cedem susre¬
piet un̾ ꝓpħa lucebit septem
sol nec luna s mordine quo
c̃ati sunt stabunt. ne impii
intorm̃tis sub t̾ra poĩti fruan
Ecce aꝑte dicit solem et lu
usus lucis solis ⁊ lume tunc fa¬
st lo ⁊ inferno. R.

Expanded text:
 diem, nec splendor lunae illuminabit te; sed erit tibi Dominus in lucem sempiternam. Sed his verbis non negat solem et lunam tunc lucere, sed significat his qui tunc erunt in aeterna beatitudine, nullum lucis usum praelocum, coeli et terrae, solis atque lunae nobis cessabit officium, et erit ipse Domnon habebunt ortum et occasum sicut nunc. Unde Isidor., illud Isaiae quasi exponens, ait, 1, sol laboris sui mercedem suscipiet. Unde Propheta: Lucebit septempsol nec luna, sed in ordine quo creati sunt stabunt, ne impii in tormentis sub terra positi fruantEcce aperte dicit solem et lunuaeritur quis usus lucis solis et lunae tunc, faLO ET IN INFERNO. 1.
Abbreviated transcription (Latin):
Emente aũt adiudiciumdo¬
mino infortitudine ⁊ potesta¬
te magna sol ⁊ luia dnr ob¬
scurari. nõ sialuminis priua¬
tione.s fr̃ueniẽte maioris lu¬
minis claritate uirtutes quo

Expanded text:
ente autem ad judicium Domino in fortitudine et potestate magna, sol et luna dicuntur obscurari, non sui luminis privatione, sed superveniente majoris luminis claritate. Virtutes quo
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ent lire lune sicut solis
pruma conditione .un. dieꝵ
an peccatum primi hoĩs tm̃lu¬
cebit post indicium minora¬
iaborisqr septempłr lucebit¬

Expanded text:
quoniam lux lune sicut lux solis prima condicione septem dierum ante peccatum primi hominis, tantum lucebit post iudicium. Minoralaboris, quia septemplicit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ melius dr̃ triitas ħ ẽ unus
deus sic̾ ergo tres res clicuntur
⁊heesunt una res ita tres subsi¬
stentie dñr ⁊ hee sunt una su¬
stantia Ecce ostensum ẽ que
sit intelligentia huius noĩs
ꝑsona cum dicimus tres ꝑsõiᷤ
ex quo sensu dicatur alia est
dicatur alia ẽ ꝑsona prĩs alia

Expanded text:
 melius dicitur Trinitas haec unus Deus. Sicut ergo tres res dicuntur, et hae sunt una res, ita tres subsistentiae dicuntur, et hae sunt una essentia. Ecce ostensum est quae sit intelligentia hujus nominis persona, cum dicimus tres personas. 9. Ex quo sensu dicatur: Alia estdicatur: Alia est persona Patris, alia
Abbreviated transcription (Latin):
tres uł quid tria. de eẽntia qͣr
quia non muenitur quidil¬
u cres sint. nisi eẽntia ꝑ hoc
uolentes nos inducere uti
noĩe ꝑsone eẽntiam in telli¬
gamus cum rendemus tres
ꝑͥsonas ita dm̃s. In dubita¬
biłr ũm ẽ. quia non inuerui¬
tur unum aliquid ꝙ illi tres
sint nisi eentia. unum eniz
de eẽntia queritur nec ibi e¬
quidad eentiam refertur s
cum fides catholica tres eẽ ꝓ
⁊ que tres res. ⁊ quo noĩe il¬
le tres res sig̾carentur. ⁊ ĩo
loquendi neccĩtate muen¬
hoc nomen ꝑsona dictum ẽ¬

Expanded text:
tres vel tria, de essentia quaeritur, quia non invenitur quid illi tres sint nisi essentia; per hoc volentes nos inducere ut nomine personae essentiam intelligamus, cum respondemus tres personas; ita dicimus. Indubilabiliter verum est, quia non invenitur unum aliquid quod illi tres sint, nisi essentia. Unum enim de essentia quaeritur, nec ibi quid ad essentiam refertur. Sed cum fides catholica tres esse pet quae tres res, et quo nomine illae tres res significarentur. Et ideo loquendi necessitate invenhoc nomen persona ad
Abbreviated transcription (Latin):
ioueat ꝙ cliximus tres res
non enim hoc dicentes duisa¬
rum reꝵ nũm ponimus intri¬
nitate.s ita tres res dicimus ut
casdem ẽẽ unam quãdam sum¬
mam rem confiteamur. un aũs
bo fruendum ẽ nos beatos faciũt
res igitur quib fruendum ẽ st̃

Expanded text:
quod dicimus tres res. Non enim hoc dicentes diversarum rerum numerum ponimus in Trinitate, sed ita tres res dicimus, ut easdem esse unam quamdam summam rem confiteamur. Unde Augibus fruendum est, nos beatos faciunt, res ergo quibus fruendum est sunt
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑa mat̾ialiter simul creauit.
t̃tio ꝑ oꝑa sex dieꝵ uarias distĩ¬
xit c̾aturas. qͣrto exprimordi¬
alib semib nõ in cognite oriũ¬
tur nature. s note sepus refor¬
distinctoĩs oꝑatio fuit formati
subdẽs. Dix̃ deus. fiat lux. ⁊ feã
ẽ lux. ⁊ duisit lucẽ atenebris.
appellauitq lucẽ diem ⁊ tnebͣs
noctẽ. ⁊ fcm̃ ẽ uespe ⁊ mane dies
unus. Cõgrue mundi ornatꝰ a
luce incepit. uñ cetera que c̾a¬
da erãt ind̾entur.
Qualis fint
ux illa corporalis an sp̃ualis.

Expanded text:
corpora materialiter simul creavit; tertio, per opera sex dierum varias distinxit creaturas; quarto, ex primordialibus seminibus non incognitae oriutur naturae, sed notae saepius refordistinctionis operatio fuit formatiosubdens: Dixit Deus: FIAT LUX, et facta est lux: et divisit lucem a tenebris, appellavitque lucem diem, et tenebras noctem. Et factum est vespere et mane dies unus. Congrue mundi ornatus a luce coepit, unde caetera quae creanda erant viderentur. 2. Qualis fuerit lux illa, corporalis an spiritualis.
Abbreviated transcription (Latin):
didit qr sponte ad passione
accessit ⁊ pat eum tradidit
qui uoluntate patris mimoiꝰ
tecius trinitatis passus ẽ. In¬
das tradidit prodendo ⁊ uidei
tris bonum qr uona patris fi
lu uoluntas malum fint opꝰ
intentio diu̾sa fuerant ibi fc̃a
doctores aliquãdo umunt ĩ fr̃o
illo patrem filium uidam inde¬
um aliquando disiungunt re
respicientes enim ad passionẽ
unum opus illoꝵ dicunt atte¬
dentes intentiones ⁊ actus fcã

Expanded text:
sionem accessit; et Pater eum tradidit, quia voluntate Patris, imo totius Trinitatis passus est; Judas tradidit prodendo, et Judatris bonum, quia bona Patris et Filii voluntas; malum fuit opus intentio. Diversa fuerunt ibi facta doctores aliquando uniunt in facto illo Patrem, Filium, Judam, Judaeum, aliquando disjungunt. Respicientes enim ad passionem, unum opus illorum dicunt; attendentes intentiones et actus, facta
Abbreviated transcription (Latin):
cium nr̃e reconciliationis qui
se in ara crueis non diabolo s
deo trimtati obtulit pro oĩb
quãtũ ad p̃cii sufficientiã. s ꝓ
electis tm̃ quãtũ ad efficatiã. qr
p̃destinatis tm̃ salutẽ effic̃. de qͦ¬

Expanded text:
trae reconciliationis; qui se in ara crucis non diabolo, sed Trinitati obtulit pro omnibus, quantum ad pretii sufficientiam; sed pro electis tantum quantum ad efficaciam, quia praedestinatis t
Abbreviated transcription (Latin):
s exiguas⁊ qualem cumq ee
que summe trimtatis ita g̾ir
similitudin ẽ ut ex maxima ꝑte
sit dissimilis. Eciẽdum n̾o qd̃
hec trinitas mentis ut ait as.¬

Expanded text:
 exiguam, et qualemcumque esse; quae summae Trinitatis ita gerit similitudinem, ut ex maxima parte sit dissimilis. Sciendum vero est quod haec trinitas mentis, ut ait A
Abbreviated transcription (Latin):
cillam scierat ⁊ collaudauerat
post eam ut legittimam hãt
It ex eodem si femina ingenua
acceꝑit seruum sciens qd̾ ẜuus
hĩs ĩceł.una lexerit uiro ⁊ femĩe.
cũ d̾r sciẽs illũ seruñ dat ĩtelligi.
ꝙ si nescierit illũ seruũ ẽẽ. ñ cogit᷑
lum patitur: ñ cogit᷑ adħere ei cuiꝰ
fraude decepta ẽ. Si aũt scierit
inmr̾imonio accepit nõ hãt
licentiã dimitt᷑e eam si consẽ¬
su amboꝵ. ꝯiuncti sunt nsi i
ob formcatõem de illis agit ꝗ¬
U alt̾utrius ꝯlictio nota ẽ qñ

Expanded text:
cillam eam scierat et collaudaverat post, eam ut legitimam habeat. Item ex eodem: Si femina ingenua acceperit servum, sciens quod servus lis, una lex erit viro et feminae. Cum dicitur sciens illum servum, datur intelligi quod si nescierit illum servum esse, non cogitur lum patitur, non cogitur adhaerere ei cujus fraude decepta est. Si autem scierit in matrimonio acceperit, non habet licentiam dimittendi eam, si consensu amborum conjuncti sunt, nisi ob fornicationem. De illis agit quibus alterutrius conditio nota est quando
Abbreviated transcription (Latin):
premissam expositionemdi¬
stinguntur hic tres ille ꝓpri¬
eta tes suꝑius assignate s ip̃e
ypostases distincte ab inuicẽ
monstrantur. ꝙ¬
ternitatis tñ nomine eadem
uidenir designat᷑ ꝓprietas qua
no tat hoc nomen ingenitus
sz uideamus quid sitꝙ ait. ex¬
si ꝑfecte implet ⁊ cetera. R̾

Expanded text:
praemissam expositionem distinguuntur hic tres illae proprietates superius assignatae, sed ipsae hypostases distinctae ab invicem monstranturtamen nomine eadem videtur designata proprietas, quam notat hoc nomen ingenitus. Sed videamus quid sit si perfecte implet, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cliligent ex quo sen¬
su accipiendum sit quod su¬
pra dixit illa tria .s. anemori¬
am ⁊ intelligentiam ⁊ uolũ¬
tatem ẽẽ unum unam m̃te

Expanded text:
 diligenter ex quo sensu accipiendum sit quod supra dixit, illa tria, scilicet memoriam, intelligentiam, voluntatem esse unum, unam mentem,
Abbreviated transcription (Latin):
totam intelligentiam tota¬
dumutor coto eo ꝙ intelli¬
go ⁊ memini. Cumitaq ĩ¬
iicem a singłis.⁊ omina ⁊
tota tapiantur equalia sũt
tota singła totis singłis ⁊
tota singula simulomnib
mens aũt hic ꝓaĩo ip̃o accip¬
itur ubi est illan ymagotri¬
nitatis ꝓprie nõ mens dr̃ũ¬

Expanded text:
totam intelligentiam totadum utor toto eo quod intelligo et memini; cum itaque invicem a singulis et omnia et tota capiantur, aequalia sunt tota singula totis singulis, et tota singula simul omnibuMens autem hic pro animo ipso accipitur, ubi est illa imago Trinitatis. Proprie vero mens d
Abbreviated transcription (Latin):
Ic queritur utrum
millo triduo mortis
tuus erat ⁊ homo mortuus ñ
ẽ homo ad dunt etiam qued
si tunc erat homo uł mortalis
ul in mortalis s mortał non
quia mortuus nec in mortał¬

Expanded text:
ic quaeritur, utrum in illo triduo mortis tuus erat, et homo mortuus non est homo. Addunt etiam quod Si tunc erat homo, vel mortalis vel immortalis, sed mortalis non, quia mortuus; immorta
Abbreviated transcription (Latin):
uidendũ ẽ pret̾ illam
in effabilẽ ⁊ et̾nam pre¬
ssionem qua procelit apre ⁊ a
filio ⁊ non a se ip̃o que eiusdem¬
sit temporalis ꝓcessio que dici¬
tur missio siue donatio adꝙ
dicimus quia sicut filius du¬
ob moclis clicitur mitti ano
quo insibiłr apparuit. altõ qͦ
inuisibilit̾ castis meritib ꝑci¬
piturata ⁊ sp̃s s. apatre ⁊ afilio

Expanded text:
videndum est, praeter illam ineffabilem et aeternam processionem qua procedit a Patre et Filio, et non a seipso; quae fit ejus temporalis processio, quae dicitur missio sive datio. Ad quod dicimus, quia sicut Filius duobus modis dicitur mitti, uno quo visibiliter apparuit, altero quo invisibiliter a castis mentibus percipitur
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ enim uisibił creature de¬
monstratione. sicut in diei
pentecbstes alusq uicibus.
⁊ datur cotidie munsibiliter
illabendo mentib fidelium.

Expanded text:
nim visibilis creaturae demonstratione, sicut in die Pentecostes, aliisque vicibus: et datur quotidie invisibiliter, illabendo mentibus fidelium. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
te diuinaꝵ humanaꝵq rerũ
instruere intelligitur qñ iusti¬
cia distributor ⁊ uidexmĩtoꝵ
insinuatur ita ⁊ prudentia cu
dr̃ doctor ⁊ demonstrator bonaꝵ

Expanded text:
te divinarum humanarumque rerum instruere intelligitur; quando justitia, distributor vel judex meritorum insinuatur. Ita et prudentia cum dicitur, doctor et demonstrator bonarum
Abbreviated transcription (Latin):
significate exprimitur s uarie¬
tas sensuum ⁊ effectuum c̃atu¬
ris m onstratur. Cum.N. dr̃ d̾s̃
t̃. Ita ⁊ cum dr̃ misericors eẽntia
sit miseroꝵ lib̾atoꝵ intelligu
datur. si mułr tum dr̃ bonus es¬
sentia diuma p̾clicatur ⁊ tũ dr̃ de¬

Expanded text:
significate exprimitur, sed varietas sensuum et effectuum in creaturis monstratur. Cum enim dicitur Deus tur. Ita et cum dicitur misericors, essentia sit miserorum liberator intelligi datur. Similiter cum dicitur bonus, essentia divina praedicatur. Et cum d
Abbreviated transcription (Latin):
ticia s qr q̃dam sunt quib ostẽ¬
ditur uider ⁊ equus distributõ
q̃dam quibꝰ ostendit᷑ mistratõ
misericors .N. dicit᷑ innatura mi¬
serator merhibitõe ⁊ in quib¬
ꝗbꝰdã effectus iustitie ñ ꝙ aliud
ad eẽntiam referas s qr ex quib¬
dam ineffectib in telligitur ui¬
dex ex quib misera toruł ut qui¬
bdam placet uistus ⁊ misericor

Expanded text:
quia quaedam sunt quibus ostenditur judex et aequus distributor, quaedam quibus ostenditur miserator. Misericors enim dicitur in natura, miserator in exhibitione. Et in quibudam effectus justitiae; non quod aliud ad essentiam referas; sed quia ex quibusdam effectibus intelligitur judex, ex quibusdam miserator, vel, ut quibusdam placet, just
Abbreviated transcription (Latin):
lis .i. dampnatio ħ .N. uocatur
ones suas m̃et̾no supplicio fi
ait. ad finiedã irã suã. ł pꝰ irã suã.
s ĩ ira sua. que si sola cẽt aliena¬
ri a regno dei carere magna
multitudine dulcelins dei
tam grandis tñ ẽ pena ut ei p̾¬
sunt nulla torm̃ta que no¬
uimus comparan si illa sit
et̾na ista aũt sit qmlibet ms¬
tis seculis longa manebit gͦ
rit hic penas reꝓboꝵ ñ eẽ fi¬
mendas ꝙ nõ inꝓbat si dica¬
tur eoꝵ supplicio aliꝙ leua¬
mẽ ad hibiͭ uñ ñ ĩ ꝯgrie dici p̃t̃.

Expanded text:
psa damnatio. Haec enim vocatur ones suas, non aeterno supplicio finait ad finiendam iram suam, vel post iram suam, sed in ira sua. Quae si sola esset, alienari a regno Dei, et carere magna multitudine dulcedinis Dei, tam grandis tamen est poena, ut ei possint nulla tormenta quae novimus comparari; si illa sit aeterna, ista autem sit quamlibet multis seculis longa. Manebit ergo rit hic poenas reproborum non esse finiendas, quod non improbat, si dicatur eorum supplicio aliquod levamen adhiberi. Unde non incongrue dici potest
Abbreviated transcription (Latin):
ne alleinatõe miã dei sentiet.
miseretur deus quib ñ mise¬
rebitur tunc. uocat .N. nũc pec¬
catores ⁊ iustificat ꝙ tunc nõ
faciet ⁊ te reddes singulis ẜm

Expanded text:
ne misericordiam Dei sentiet. miseretur Deus, quibus non miserebitur tunc. Vocat enim Deus nunc peccatores et justificat, quod tunc non faciet; et tunc reddens sing
Abbreviated transcription (Latin):
proboꝵ supplicia finẽ hĩtura
contendũt ita illoꝵ repellit
opimonẽ asserens reprobos
neget. frustra inquit. Non¬
nulli et̾nam dampnandoꝵ
penam ⁊ cruciatus sine int̃¬
missione ppetuos humano
miserantur affectu atq itai
futurum ẽẽ ñ credunt ñ qui¬
dem scripturis au̾sando diui¬
nis s prosuo motu dura que¬
q molliendo ⁊ in leuioremfle¬
ctendo snĩam. que putant in
eis t̾ribilius ẽẽ dc̃a quã ueruis
ria lib̾antur aut si hocad õsi
extimant ꝑtinẽ ñ ideo necc̃e
ẽ ut dapnattem opprimẽtur
hĩtura finem felicitas illoꝵ
de quib eꝯtrario dc̃m ẽ. Iusti
aũt muitam et̾nam s penas
dampnatoꝵ cẽtio tp̃rib eẽ¬

Expanded text:
proborum supplicia finem habitura contendunt, ita illorum repellit opinionem, asserens reprobos s non neget. Frustra, inquit, nonnulli aeternam damnandorum poenam et cruciatus sine intermissione perpetuos humano miserantur affectu, atque ita futurum esse non credunt; non quidem Scripturis adversando divinis, sed pro suo motu dura quaeque molliendo, et leviorem flectendo sententiam; quae putant in eis terribilius esse dicta quam verius. ria liberantur. Aut si hoc ad omnes existimant pertinere, non ideo necesse est ut damnationem opinentur habitura finem felicitas eorum de quibus e contrario dictum est: Justi autem in vitam aeternam. Sed poenas damnatorum certis temporib
Abbreviated transcription (Latin):
meuuangelio fidem integres
tine̾te de processione sp̃s loques
solum patrem ꝯmemorat dice̾.¬
principalib conciliis que apd̃
eos celebrata sunt supra. Ita
simbola eoꝵ subiunctis anatħa¬
tib sc̾ita sunt ut nulli detrim¬
tatis fide aliud docere uł aliter
preclicare quam ibi continet᷑
dere apre ⁊ nõ afilio quicum
inquiunt a filio eum procedere
addunt anatħ̾a in currunt.n
unde ⁊ nos arguunt anatħatiᷤ
reos addunt enim ⁊̃ ad asserti¬
onem sue opinionis ⁊ intesti¬
monium nr̃e dampnationis
desimbolo fidei.¬

Expanded text:
in euangelio, fidem integre continente, de processione spiritus loquens, solum patrem commemorat diceprincipalibus conciliis, quae apud eos celebrata sunt, ita symbola eorum subjunctis anathematibus sancita sunt, ut nulli de Trinitatis fide aliud docere vel aliter praedicare quam ibi continetur, dere a Patre, et non a Filio, quicumque, inquiunt a Filio eum procedere addunt, anathema incurrunt; unde et nos arguunt anathematis reos. Addunt etiam ad assertionem suae opinionis et in testimonium nostrae damnationis, de Symbolo fidei
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scandalum in eonon ẽ ma¬
nifestum ẽ ꝙ iusticie ꝑfectio¬
ne infr̃is dilectione posu̾it.
Nam in quoscandalum nõ
ẽ utiq ꝑfectus ẽ ⁊ t̾n uidetur
dilectionẽ di tacuisse ꝙ nun¬
quam facẽt nisiqrn ea fr̃na.¬

Expanded text:
et scandalum in eo non est. Manifestum est quod justitiae perfectionem in fratris dilectione posuerit. Nam in quo scandalum non est, utique perfectus est. Et tamen videtur dilectionem Dei tacuisse; quod nunquam faceret, nisi quia in
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ista contexio satis aꝑte de¬
dilectio ẽ qua diligimus in¬
uicem non solumẽ ex deos ⁊̃
deum ẽẽ tanta auctoritate .s.¬
ioħis predicari. Cum ergo
de dilectione diligimus frẽm
de deo diligius frẽm nec fĩ
põt ut eandem dilectionem
non precipue tliligamus q̃
frẽm diligimus qm̃ deus di
frẽm suum nec ẽ in dilectone
⁊ qui non ẽ in dilectionenõ
ẽ in deo quia deus dilectio est
Eece aꝑtissime dicit fr̾nam
dilectionem deum ẽẽ. q¬

Expanded text:
. Ista contexio satis aperte dedilectio est qua diligimus invicem non solum ex Deo, sed etiam Deum esse tanta auctoritate praedicari. cum ergo de dilectione diligimus fratrem, de deo diligimus fratrem nec fieri potest, ut eandem dilectionem non praecipue diligamus, qua fratrem diligimus. unde fratrem, non est in dilectione; et qui non est in dilectione, non est in Deo, quia Deus dilectio est. Ecce aperte dicit fraternam dilectionem Deum esse.
Abbreviated transcription (Latin):
prĩs ⁊ filii quo se mincem a¬
mant ⁊ nos hiis autem ad
diligimus deum ⁊ proxim̃
que caritas cumita ẽ mnob̾
ut nos faciat dilig̾e deum:
inretanta aliquidde nr̃o in¬
fluere uideamur sacris aucto¬
ritatib ꝙ dc̃m ẽ corroboremꝰ
ximum diligit consequens ẽ
ut ip̃se precipue dilectione
diligat deus aũt dilectio ẽ con¬
sequens gͦẽut precipuedeum
diligat. Item meodem deus di
quid ergo imus ⁊ currimus
in subluma celoꝵ ⁊ ima t̾ra¬
rum querentes eum qui est
apud nos sinos uelimus eẽ
apud eum nemo dicat ñ no¬
ui quid diligam diligat fra¬
trem ⁊ diligat eandem clile¬
ctionem. magis enm nouit
dilectionem quam diligit
Quam frẽm quem diligit.
cce iam põt notiorem deum
ciorem amplectẽ dilectionẽ
deuñi ⁊ dilectione amplec¬
t̾e deum ip̃a ẽ dilectioque
omnes bonos angelos ⁊ om̃s
dei seruos consotiat umculo
ores sumus quanto atumo¬
re superbie. tanto sumus ⁊¬
mus clilectione plemores
⁊ quo nisi deo plenius ⁊ est

Expanded text:
Patris et Filii, quo se invicem amant, et nos. His autem adddiligimus Deum et proximum, quae charitas cum ita est in nobis, ut nos faciat diligere Deum in re tanta aliquid de nostro influere videamur, sacris auctoritatibus quod dictum est corroboremus. ximum diligit, consequens est ut ipsam praecipue dilectionem diligat. Deus autem dilectio est: consequens ergo est, ut praecipue Deum diligat. Item in eodem: Deus digelista . Utquid ergo imus et currimus in sublimia coelorum et ima terrarum, quaerentes eum, qui est apud nos, si nos velimus esse apud eum? Nemo dicat non novi quid diligam. Diligat fratrem, et diliget eamdem dilectionem. Magis enim novit dilectionem qua diligit, quam fratrem quem diligit. Ecce jam potest notiorem Deum tiorem. Amplectere dilectionem Deum, et dilectione amplectere Deum. Ipsa est dilectio quae omnes bonos Angelos, et omnes dei seruos consociat uinculoores sumus a tumore superbiae, tanto sumus dilectione pleniores. et quo nisi deo plenus est
Abbreviated transcription (Latin):
Rlud quoq nõ ẽ preter¬
asserunt caritatem semł
hĩtam ab aliquo nõ posse
exced̾e nullumq dampnã¬
dum hanc alqñ hr̃e qui bãc
traditionẽ subditis muniũt
caritas que deseri põt nũqm

Expanded text:
lud quoque non praeterasserunt charitatem semel habitam ab aliquo non posse excidere, nullumque damnandum hanc aliquando habere; qui hanc traditionem subditis muniunt Charitas quae deseri potest, nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
homo mortalis ut moriendo
diabolum uinceret. Nisi eniz
homo eẽt qui diabolum uni¬
ceret non iuste s uiolent̾ hõ¬
I ei colli inderetur qui se illi sp̃o¬
te subiecit s si eum homo ui¬
cit iure manifesto hoĩemꝑdi¬
ut deus i eo sit qui eum ape¬
ecatis ininunem faciat. si em̃
ꝑ se homo eẽt uel angelus ĩ
homine facile peccaret cum
utramq naturam ꝑ se cõstat
cecidisse. Id̃o dei filiꝰ hoĩem passi¬
bilem sumpsit in quo ⁊ mor¬
tẽ gustauit. quo celum appe
ruit nob̾ ⁊ a seruitute diaboli.

Expanded text:
homo mortalis, ut moriendo diabolum vinceret. Nisi enim homo esset qui diabolum vinceret, non juste sed violenter homo ei auferri videretur, qui se illi sponte subjecit. Sed si eum homo vicit, jure manifesto ut Deus in eo sit; qui eum a peccatis immunem faciat. Si enim per se homo esset, ve angelus in homine, facile peccaret, cum utramque naturam per se constet cecidisse. Ideo Dei Filius hominem passibilem sumpsit, in quo et mortem gustavit, quo coelum nobis aperuit et a servitute diaboli,
Abbreviated transcription (Latin):
mano quem de uirginẽ traxit:¬
ret uolebat nõ mori ⁊ calicem
transire orabat un. beda.orat
potest. transeat ame calix iste.
Ecce iam hẽs uoluntatem hy

Expanded text:
mano quem de Virgine traxit, volebat non mori, et calicem transire orabat. Unde Beda: Orat Pater transeat a me calix iste. Ecce ha
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit ⁊ petiit ꝙ ñ ĩpetͣuit. nec
ideo petiit. ut impetraret quia
stiebat deum non ẽẽ fcurum il¬
lud nec illud fieri uolebat affec¬
tu rõnis uł uoluntate diuimi¬
tatis. Ad quid ergo pecut ut
m̃bris formam preberet nim¬
nente turbatione clamandii
ad deum ⁊ subiciendi uolunta¬
tem suam diuine uoluntatiut
si pulsante molestia tristantur
pro eius amotione orent. s si i¬
nequeunt uitare dicant ꝙ ip̃e
tur ad salutem corporalem bo¬
num quidem speciit.s ut non
moreret᷑. s melius erat. ut mo

Expanded text:
voluit et petiit, quod non impetravit. Nec voluit et petiit, quod non impetravit. Nec ideo petiit ut impetraret, quia sciebat Deum non esse facturum illud; nec illud fieri volebat affectu rationis vel voluntate divinitatis. Ad quid ergo petiit? Ut membris formam praeberet imminente turbatione clamandi ad Dominum, et subjiciendi voluntatem suam divinae voluntati; ut si pulsante molestia tristentur, pro ejusdem amotione orent. Sed si nequeunt vitare, dicant quod ipse tur ad salutem corporalem. Bonum quidem petiit, scilicet, ut non moreretur; sed melius erat ut more
Abbreviated transcription (Latin):
s qr rectum uult ẽẽ hoĩem ⁊
ad deum dirigit subdit non
ac si dic̾e̾t. uide te hõ ĩ me: quia
potes aliquid ꝓprium uelle ut
deus a luid uelit. concecitur hoc
humane fragilitati. Id̃ suꝑ¬
luntates inse sd̃m duas naty¬
ras ait eium pat̾ si fĩ põt tran¬
seat ame calix iste. Ecce hẽs
hominis uoluntatem q̃mad
diuinam continuo dirigens
ait ũmpt̾n nõ sicut ego uolo
iii. de tri. scriptum ẽ pat̾ si pos¬
sibile ẽ tranffer a me calicem
hunc u̾ba xp̃i sunt s quomo¬
do ⁊ in qua forma dicantura
umpsit affectum. Non ergo
quasi deus s qiͣ homo loquit̃
suscepit quidem uoluntatem
nr̃am mea ẽ uoluntas quam
suamdixit cum ait Ron sic̾
sine dubio quam pat̾ h̃t eand̃
te ẽẽ hominis passionem aũt
xp̃i inuoluntate diumna ut pa¬
teretur pronob̾hus testimõiis
euidenter docetur inxp̃o duas
fuisse uolũtates ꝙ quia negau¬
it macharius archiep̃s in metͦ
ẽ ⁊ ex affectu humano sensuali¬
tatis quidem nõ rõmis illud e¬

Expanded text:
e hominem, et ad Deum dirigi, subdit: Non Ac si diceret: Vide te in me, quia potes aliquid proprium velle, ut Deus aliud velit. Conceditur hoc humanae fragilitati. Idluntates in se secundum duas natu ait: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Ecce habes hominis voluntatem, quam ad divinam continuo dirigens, ait: Verumtamen non sicut ego volo, de Fide: Scriptum est: Pater si fieri potest, transfer a me calicem hunc. Verba Christi sunt, sed quomodo et in qua forma dicantur aumpsit affectum. Non ergo quasi Deus, sed quasi homo loquitur. Suscepit quidem voluntatem meam. Mea est voluntas, quam suam dixit cum ait: Non sicusine dubio quam Pater habet, eate esse hominis, passionem autem Christi in voluntate divina, ut pateretur pro nobis. His testimoniis evidenter docetur in Christo duas esse voluntates, quod quia negavit Macharius archiepiscopus in est. Et ex affectu humano sensualitatis quidem, non rationis, illud
Abbreviated transcription (Latin):
.s. temporałr sumpsi de uirgi¬
ne. s uoluntatem eius qui mi¬
xp̃o fuisse uoluntates scd̃m q̃s
diu̾sa uoluit ieiz. quoq suꝑ
prõptus ẽ catoaũt aũt infir¬
ma.dans in telligi hic duas
uoluntates exprimi. aitita. ħ
cõtra euticianos qui dicunt in
xp̃o unam tm uoluntatem. hic
ãt ostendit humanam que
pp̃ infirmitatem cams recus¬
at passionem ⁊ diumã queꝓ
umpta ẽ ꝑficere dispensatiõe¬
dicens quantum distat deus
uoluntate hominis un hoĩem

Expanded text:
 temporaliter sumpsi ex Virgine, sed voluntatem ejus qui miChristo fuisse voluntates, secundum quas diversa voluit. Hieron. quoque super promptus est, caro autem infirma; dans intelligi hic duas voluntates exprimi, ita ait: Hoc contra Eutychianos, qui dicunt in Christo unam tantum voluntatem. Hic autem ostendit humanam, quae propter infirmitatem carnis recusat passionem; et divinam, quae prompta est perficere dispensationedicens: Quantum distat Deus voluntate hominis. Unde hominem
Abbreviated transcription (Latin):
ula .s. p̃rnitas filiatio proce¬
ssio uł gignere gigni proce¬
dere ip̃as tm relationes. no
tamꝰ. et diumnam ypostasim
sigcamus ut sit intelligentia
talis deus uel diuina eẽntia ẽ¬
sis que h̃t filium. simiłr deus
sis procedens abutroq siue il¬
le qui procedit cum uõ noĩa
relationum ponimus mpre¬
dicatis nationes ip̃as tm si¬
telligi in subictis ypostases
t̾in non eẽntiam que illis ꝓ¬
prietatib det̾minantur. que
ꝓprietates det̾mmnent yposta¬

Expanded text:
aternitas, filiatio, processio, vel gignere, gigni, procedere, ipsas tantum relationes, non tamus, et divinam hypostasim significamus; ut sit intelligentia talis: Deus vel divina essentia esis quae habet Filium. Similiter, Deus sis procedens ab utroque, sive ille qui procedit. Cum vero nomina relationum ponimus in praedicatis, notiones ipsas tantum sitelligi in subjectis hypostases tantum, non essentiam, quae illis proprietatibus determinantur. 4. Quod proprietates determinant hyposta
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s uero c̾atus quodam mõi
localis ẽ ⁊ quodam mõ non ẽ lo¬
calis. localis quidẽ dr̃ qr diffi¬
nitoẽ loci t̃minatur qm̃ cuma¬
licubi p̃sens sit totus alibi nõ
iuematur nõ aũt ita localis
ẽ ut dim̃sionem capiens distan¬
tiam in loco faciat. diuma igit᷑
sola eẽntia oĩo in localis ⁊ incur¬
cumscͥptibilis ẽ que nec locis mo¬

Expanded text:
s vero creatus quodammodo est localis, et quodammodo non est localis. Localis quidem dicitur, quia definitione loci terminatur, quoniam, cum alicubi praesens sit totus, alibi non invenitur. Non autem ita localis t, ut dimensionem capiens distantiam in loco faciat. Divina ergo sola essentia omnino illocalis et incircumscriptibilis est, quae nec locis mo
Abbreviated transcription (Latin):
nouit̃ ꝯtingere uł eẽ. Ut in p¬
so nicħ nouit̃ ꝯtingat. s nouũ
aliqd sicut meius et̾na uolun¬
tate fu̾at. fiat sine aliqua mo¬
tione uł sui mutatõe. Nos ueo
opando mutari dicim̃ qr moue¬
mur. Nõ enim sine motu alid
facimus. ds ergo faceͣ ułaliqd

Expanded text:
tingere vel esse; ut in ipso nihil novi contingat, sed novum aliquid, sicut in ejus aeterna voluntate fuerat, fiat sine aliqua motione vel sui mutatione. Nos vero operando mutari dicimur, quia movemur; non enim sine motu aliquid facimus. Deus ergo aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
cũtur de c̾aturis quippe cumi
dm̃s eum aliꝗd facẽ non aliꝙ̃
inopando motũ illi intelligi¬
mus meẽ. uł aliquam inopan
laborando passionẽ. sicut nobis
lũtatis nouum aliquẽ signifi¬

Expanded text:
ippe cum dicimus eum aliquid facere non aliquem in operando motum illi intelligimus inesse uel aiiquam in laborando passionem sicut nobis luntatis nouum aliquem signifi
Abbreviated transcription (Latin):
to. Si quis in auro uł alia
adorandũ. ñ ydolum s simi¬
litudinẽ facit / qui uo faciti¬
spẽm ꝙͣ nõ uidet oculus s ãi¬
mus sibi fixit. ut si quis hu¬
manis m̃bris capud canis
hĩtu hominis duas facies. ñ
similitudinem s ydolum fa¬
cit. qr facit ꝙ ñ h̃t aliquid si¬

Expanded text:
 si quis in auro et argenadorandum, non idolum sed similitudinem facit. Qui vero facitspeciem quam non vidit oculus, sed animus sibi finxit; ut si quis humanis membris caput canis, habitu hominis duas facies, non similitudinem, sed idolum facit, quia facit quod non habet aliquid si
Abbreviated transcription (Latin):
Ed iam listribu¬
tio de calogi que ĩ
duob mandatis
completunconsideranda ẽ.H̃t
enim de caloguᷤᷤ decem p̃cepta q̃
sunt decacordũ psalt̾ium q̃ sic
sunt distributa. ut tria que st̃
inprima tabula ꝑtineant ad
deum .s. ad cognitionem ⁊ dilc¬
tabula. ad dilectionem ꝓximi.
la ẽ.non hẽbis deos alienos ñ
facies scruptile. neq omnẽ si¬
militudinẽ. ⁊ c̃. ħ orig̃dicit duo¬
ẽẽ mandata. s aus. unum. hoc
deos alienos: ꝑfectius explicat
cum ꝓhibet coli fignientu¬
dicit distare. ut pdolum sit ꝙ
nichil simile sui h̃tisimilitu¬
do uõ qd̾ habet sp̃em alicinus
reiit ũbi gr̃a

Expanded text:
ed jam distributio Decalogi, quae in duobus mandatis completur, consideranda est. Habet enim Decalogus decem praecepta, quae sunt decachordum psalterium; quae sic sunt distributa, ut tria quae sunt in prima tabula, pertineant ad Deum, scilicet, ad cognitionem et dilectabula, ad dilectionem proximila est: Non habebis Deos alienos; non facies tibi sculptile, neque omnem similitudinem, etc. Haec Origesse mandata; sed Augustinus unum hoc deos alienos, perfectius explicat, cum dicit distare, ut idolum sit quod nihil habet simile sui; similitudo vero, quod habet speciem alicujus rei; ut, verbi gra
Abbreviated transcription (Latin):
hoc deo ⁊ unde aũs. insermo¬
ꝑsalutem meam salutem suã
deo obligat cum dicit ꝑfilios
meos oppignorat eos deo ut
hoc eoꝵ euemat incaput eo¬
rum qd exit de ore ip̃ius si ue
ita ꝑ deum nirans ip̃m ad hi¬
bet testem. In om̃i ergo uirati¬
one aut deus testis ad hibetur
aut c̾atura deo obligatur ⁊ op¬
pignoratur ut hoc sit uirare.
s. deum testem adhib̾e uł deoa¬
liquid oppignorare haoc ergo
urare ꝑ qͣmlibet c̾aturam .s. c̃¬

Expanded text:
hoc Deo. Unde August., in sermosalutem meam, salutem suam Deo obligat. Cum dicit per filios meos, oppignerat eos Deo, ut hoc eveniat in caput eorum quod exit de ore ipsius. Si veita per Deum jurans, ipsum adhibet testem. In omni ergo juratione aut Deus testis adhibetur, aut creatura Deo obligatur et oppigneratur: ut hoc sit jurare, scilicet, Deum testem adhibere, vel Deo aliquid oppignerare. Hoc est ergo jurare per quamlibet creaturam, sc
Abbreviated transcription (Latin):
hoc si dicat ꝑdeum niras sidi¬
cas testis ẽ michi deus non ui¬
ras. quid ẽ enim ꝑ deum nisi te-
ius .s. uenitatis ⁊ nõ fłitatis. It
ecce dieo caritati ur̃e ⁊ qui per
lapidem uirat fłm ꝑurus est
qr non lapidẽ qui ñ audit set
eius creatorem ad hibeteceste
hoc ẽ ergo iurare ꝑ aliꝙͣ creatu

Expanded text:
hoc: si dicas, per Deum, juras; si dicas, testis est mihi Deus, non juras. Quid est enim per Deum, nisi testicet veritatis, et non falsitatis. Item, ecce dico charitati vestrae: et qui per lapidem jurat falsum, perjurus est, quia non lapidem qui non audit, sed ejus Creatorem adhibet testem. Hoc est ergo jurare per quamlibet creatu
Abbreviated transcription (Latin):
blicolam ait te prius considera¬
re uolo utrum si quis piam ꝑ de¬
os fłos iuirau̾it ⁊ fidem nõ ẜua¬
uerit utrum tibi uidetur bis.
peccasse bis utiq peccau̾it qd̾¬
⁊ uirauerit ꝑ quos nõ debuit¬
⁊ contra pollicitam fidem fecit.
qd̾ non debuit ideoq qui uitit᷑
fide illius quem constat uiras
nõ admalum s ad bonum no
pectato illius se sociat quo ꝑde
monia uirauit s bono pacto eiꝰ
q d̃ fidem seruauit ⁊ sine dubi¬
tatione minus malum ẽ ꝑ deos
rum fallicit qͣnto enm ꝑ qd̃
iuratur magis sc̃m ẽ tanto
magis penale pariurium.
qd̾ niram̃tum quo in caute
uiratur nõ ẽ obẜuandum

Expanded text:
io, ait: Te prius considerare volo utrum si quispiam per deos falsos juraverit, et fidem non servaverit, non tibi videtur bis peccasse. Bis utique peccavit, quia juravit per quos non debuit, et contra pollicitam fecit fidem quod non debuit. Ideoque qui utitur fide illius quem constat jurassnon ad malum, sed ad bonum, non peccato illius se sociat qui per daemonia juravit, sed bono pacto ejus, quo fidem servavit. Et sine dubitatione minus malum est per deos rum fallaciter. Quanto enim per quod juratur magis sanctum est, tanto magis est poenale perjurium. 8. Quod juramentum quo incaute juratur, non est observandum,
Abbreviated transcription (Latin):
principales sensus si ue gemi¬
nam sapĩam neq ideo unntas
⁊ sin głaritas ꝑsone.diuiditur
s uixta duas naturas duas h̃t
sapãas unam non creatam set
genitam que ip̃e ẽ alt̾am ñõ ge¬
intam s creatam ⁊ ꝑgrãm ei col¬
latam. Nam ysaias de eo pro¬
sapientie ⁊ intellectus. ⁊ c̃. Sp̃u
ergo sap̃ie ⁊ intellectus .a. sap̾ia

Expanded text:
principales sensus, sive geminam sapientiam. Neque ideo unitas et singularitas personae dividitur; sed juxta duas naturas, duas habet sapientias, unam non creatam, sed genitam, quae ipse est; alteram non genitam, sed creatam, et per gratiam ei collatam. Nam Isaias de eo prosapientiae et intellectus. Spiritu ergo sapientiae et intellectus, id
Abbreviated transcription (Latin):
fłm est. põt equidẽ non fieri ali¬
ꝗd. ⁊ illud tñ prescitum ẽ fiera.
nõ ideo tñ põt falli dei prescĩa. qr
si illud nõ fieret nec adeo p̃scitũ
eẽt fien. sz adhuc urgent qõnez
dicẽtes. aut alit̾ potest fieri ꝙͣ
deus p̃scunt. aut nõ aliter. sino
alit: ergo nectͣio cuncta euem¬
prescĩa falliul uł mutari. U
põt aliter fi̾. qr põt aliter fi quã
fiat. Ita aũt fit ut prescitum ẽ.
cutoẽm inliltiplicem face̾ intelli¬

Expanded text:
fieri aliquid, et illud tamen praescitum est fieri, non ideo tamen potest falli Dei praescientia; quia si illud non fieret, nec a Deo praescitum esset fieri. Sed adhuc urgent quaestionem dicentes: Aut aliter potest fieri quam Deus praescivit, aut non aliter: si non aliter; ergo necessario cuncta evenpraescientia falli vel mutari. Sed potest aliter fieri, quia potest aliter fieri quam fiat, ita autem fit ut praescitum est; cutionem multiplicem facere intelli