comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atis. uice baculi ferendam. ꝓ ep̃ali fe¬
rula imꝑb ambiret. Que illum calli¬
de deludens. dixit ñ audere se eam
cuilibet hominũ dare. s tñ fidam se
legationem eiꝰ cause apud regẽ fore.
tionii ocundissime rex assensus ꝓmisit
se etam plus facturum quã illa pe¬
teret.Cũ aũt cuncta pene europa adtͥ¬
di eẽ debuerunt. ⁊ alios ex emplo
sui ad appetenda celestia ꝓuocare: nẽ
uͦ p̃ cet̾is mortalib tanta ambitione
correpti sunt. ut quidam ex eis ñ con¬
tentus epãtu. quẽ in pͥma germanie
ferre solemꝰ. ꝑ pastorali bacło nobis
ignorantib sibi urndicare uoluisset.
Reus reatum suũ recognoscens indul
cupio.omniũ ꝓfessionum. ⁊ maxime
sũmoꝵ sac̾dotum offensionem incur
ar. Precepit religiosissimꝰ imp̃.R.¬
ut om̃s epĩ ꝑ latissimũ regnum suũ.
aut ante p̃finitũ diem quẽ ipse con¬
stituerat in eccłiastice sedis basilica p̃¬

Expanded text:
atis vice baculi ferendam, pro episcopali featis vice baculi ferendam, pro episcopali ferula improbus ambiret. Quę illum callide deludens, dixit non audere se eam cuilibet homini dare, sed tamen fidam se legationem eius causę apud regem fore. ius peticioni iocundissimerex assensus, promisit se etiam plus facturum quam ille peteret. Cum autem cuncta pene Europa ad trdi esse debuerunt et alios exemplo sui ad appetenda cęlestia provocare. Nunc vero prae cęteris mortalibus tanta ambitione corrupti sunt, ut quidam ex eis non contentus episcopatu, quem in prima Germanię ferre solemus, pro pastorali baculo nobis ignorantibus sibi vendicare voluisset'. Reus reatum suum recognoscens indulgcupio, omnium professionum et maxime summorum sacerdotum offensionem incurrar. Precepit religiosissimus Karsimum regnum suum aut ante praefinitum diem, quem ipse constituerat, in ęcclesiasticę sedis basilica prae
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ mercator ille multis p̃cib ambitꝰ.
uix egre concessit. ⁊ acceptũ argentũ
imꝑatori detulit. ⁊ omnia supͣdicta
uarra uit. Post dies autẽ ñ mul¬
tos. conuocauit rex om̃s ep̃os
⁊ ꝓc̾es eiusdem ꝓiuncie ad colloqͥum
suum.⁊ pꝰ multa necessaria ꝑtractata.
p̃cepit totũ afferri illad argentum.
ñ manib reb inhiare debuistis. Nunc
auaricie suꝑ om̃s mortales intenditis.
Et adiecit. Unꝰ ex uohis. tm̃ argentipu
no mure domestico pigm̃tis contemꝑa¬
to. cuidam dedit uideo. Ille autẽ qui
tanto flagitio deceptus erat. ad pedes ei
corruens ueniam ꝓ cõmisso p̃cabat᷑. Quẽ
ipse digna inuectione coercitũ confu
sum adimisit abire.
bello contͣ hunoseẽt occupatꝰ. ad custo¬
diamgłosissime hildegarde relutus
ẽ. Qui cum familiaritate illiꝰ animar:
cepiss in tantam ꝓg̾ssus ẽ ꝓt̾uiam. ut
uirgam auream in comꝑabilis .R. quã
ad statum suum fieri ussit. dieb fers¬

Expanded text:
igitur mercator ille multis precibus ambitus igitur mercator ille multis precibus ambitus vix egre concessit; et acceptum argentum imperatori pertulit, et omnia supradicta narravit. Post dies autem non multncię ad colloquium suum et post multa necessaria pertractata praecepit afferri totum illud argentum non inanibus rebus inhiare debuistis. Nunc avaricię super omnes mortales intenditis'. Et adiecit: 'Unus ex vobis tantum argenti pro uno mures domestico pigmentis temperato, cuidam dedit Iudeo'. Ille autem, qui tanto flagitio deceptus erat, ad pedes eius corruens veniam pro commisso precabatur. Quem ipse digna invectione coercitum, confusum permisit abire. bello contra Hunos esset occupatus, ad custodiam gloriosissimę Hildigardę relictus est. Qui cum familiaritate illius animari cępisset, in tantam progressus est proterviam, ut virgam auream incomparabilis Karoli, quam ad statum suum fieri iussit, diebus feri
Abbreviated transcription (Latin):
undem ep̃m quolibet mͦ deciꝑet. aut
illuderet. Qui comp̃hendens unum
murem domesticũ diu̾sis aromatib
condiuit:⁊ p̃fato ep̃o uenalem appor¬
tauit. dicens se de udea illud p̃ciosissi¬
mum ⁊ antea ñ uisum animal atculis¬
se. Ille ad tantamrem gaudio repletꝰ.
obtulit ei tres libras de argento. ut ca¬
rissimũ illd̾ munꝰ deberet acciꝑe. Tc̃
qͥ multa haberet.⁊ pauꝑib nichilunꝗͣ
tribueret ꝓmisit ei decem libras. ut
incomparabilẽ illã rem posset acciꝑe.
Tunc astutus ille homo indignatione
sunulata ꝓfatus ẽ. Non uelit ds abra.¬
ham. ut ita ꝑdam laborem meũ:i sub¬
uectionem meam. Tc̃ auarus ille cle¬
ricus tam carum munꝰ inhians ꝓposu¬
it ei .xx. libs. Iudeus gͦ curbidus. mu¬
rem p̃ciosissimo inuoluens serico cep̃
abire. E p̃c quasi deceptus immo uere
decipiendꝰ reuocauit eum ⁊ dedit ple¬
nũ modium de argento ut p̾ciosis¬
simo illo mun̾e potiri potuiss. Tand̾

Expanded text:
undem episcopum quolibet modo deciperet aut undem episcopum quolibet modo deciperet aut illuderet. Qui comprehendens unum murem domesticum diversis aromatibus condivit et praefato episcopo venalem adportavit, dicens se de Iudea illud preciosissimum et antea non visum animal attulisse. Ille ad rem tantam gaudio repletus obtulit ei tres libras de argento, ut carissimum illud munus deberet accipere. Tuqui multa haberet et pauperibus nihil umquam tribueret, promisit ei X libras, ut incomparabilem illam rem posset accipere. Tunc astutus homo ille indignatione simulata profatus est: 'Non velit Deus Abraham, ut ita perdam laborem et subvectionem meam!' Tunc avarus ille clericus tam carum munus inhians proposuit ei XX libras. Iudeus ergo turbidus murem preciosissimo involvens serico cępit abire. Episcopus quasi deceptus sed vere decipiendus, revocavit eum et dedit ei plenum modium de argento, ut preciosissimo illo munere potiri potuisset. Tandem
Abbreviated transcription (Latin):
fugere uel latere potuissent. dixit ep̃o
in talib enutͥto. ⁊ ad huc eaꝵ rerum nes¬
cio.Incide om̃s ꝑ medium ⁊⁊ quos tales
ꝑspex̾is acuminato ligno coniunge.
uncubam missos dirige mͥ. Alios autẽ
tͥ uclero ł familie tue reserua. Quod
cũ ꝑ duos annos factum fuisset. ⁊ rex
talia mun̾a dissimulant̾ accipi iube
sum tanto labore: ⁊ tam longe ab duc¬
ta. rep̃sentare curauit. Tunc eqͥssimꝰ
k curis ⁊ laborib eiꝰ ꝯpassus dedit ad eũdũ
ep̃atum optimã curtem. uñ frum̃tũ
⁊ uinũ ad suas ⁊ suoꝵ necessitates. ipse
⁊ successores eius habere potuissent.
uia retulimꝰ quomꝰ sapientissimꝰ.
k. humiles exaltau̾it. refamꝰ etiã
quasit suꝑbos humiliau̾it. fuit qͥ dam
ep̃c uane głe ⁊ in anium rerũ ualde
K. p̃cepit cuidam iudeo mercatori.
qͥ t̾ram reꝓmissionis sepius adire. et
inde ad marinas ꝓuineias multa p̃cz¬
osa ⁊incognita solitꝰ erat afferre. at e¬

Expanded text:
fugere vel latere potuissent, dixit episcopo, fugere vel latere potuissent, dixit episcopo, in talibus enutrito et adhuc earundemrerum nescio: 'Incide omnes per medium, et quos tales perspexeris, acuminato ligno coniunge et in cubam missos dirige mihi; alios autem tibi et clero vel familię tuę reserva'. Quod dum per duos annos factum fuisset et rex talia munera dissimulanter accipi iubersum tanto labore et tam longe adducta repraesentare curavit, Tunc equissimus Karolus curis et laboribus eius compassus dedit ad eundem episcopatum optimam curtem, unde frumentum et vinum ad suas et suorum necessitates ipse et successores eius habere potuissent. 16. Quia retulimus, quomodo sapientissimus Karolus humiles exaltaverit, referamus etiam, qualiter superbos humiliaverit. Fuit quidam eehendens praecepit cuidam Iudeo mercatori, qui terram repromissionis sepius adire et inde ad cismarinas provintias multa preciosa et incognita solitus erat afferre, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
cum repente pisces inuenire neqͥuiss
optimum illi caseum ⁊ ex pinguedine
uit. s assumpto cultello. abhominab¬
liut sibi uidebatur erugine ꝓiecta. al¬
bore casei uescebatur. Ep̃c autẽ qui mo¬
re famuloꝵ ꝓpt̾ astabat. ꝓpius accedens
dixit. Cur ita facis dñe impr̃: Nam
quod ꝓicis illad optimũ ẽ. Eunc ille qͥ
fallere nesciret. ⁊ a nullo se falli posse pu¬
tasset. iuxta suadelam ep̃i. eruginis illius
partem in os ꝓiecit. ⁊ sensim masticans
in modum butiri deglutiuit. ⁊ ep̃i consi¬
lium ꝓbans dixit. Uerumbone hospes
dixisti. ad diditq. Omnib annis duas
carratas talib caseis plenas ad aquas¬
gͣni mͥ dirigere ne p̃t̾mittas. Ad cuiꝰ
impossibilitatem rei const̾natus ep̃c.
quasi in ꝑicło status ⁊ minist̾ii sui consti¬
tutus. ei suggessit. Onẽ caseoᷤ acqͥr̾e̾ possũ
o ne rep̃hensibilis inueniar ap̃ uos. Tũ.
k. quẽ insueta atꝙ in cognita nequa qͣm

Expanded text:
cum repente pisces invenire nequisset, cum repente pisces invenire nequisset, optimum illi caseum et ex pinguedine vit, sed assumpto cultello, abhominabili ut sibi videbatur erugine proiecta, albore casei vescebatur. Episcopus autem, qui more famulorum propter astabat, propius accedens dixit: 'Cur ita facis, domine imperator? Nam quod proicis, illud optimum est'. Tunc ille, qui fallere nesciret et a nullo se falliposse putasset, iuxta suadelam episcopi eruginis illius partem in os proiecit et sensim masticans in modum butyri degluttivit; et episcopi consilium probans dixit: 'Verum, bone hospes, dixisti'. Addiditque: 'Omnibus annis duas carradas talibus caseis plenas ad Aquasgrani mihi dirigere ne praetermittas'. Ad cuius impossibilitatem rei consternatus episcopus quasi in periculo status et ministerii sui constitutus, ei suggessit: 'Domine, caseos acquirere possum, o, ne reprehensibilis inveniar apud vos'. Tum Karolus, quem insueta atque incognita nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
le. Epe u̾ loci illus cupiens ulisatis face.
cunctaque habere potuit in eius obseqͥo
ꝓfligauit. Cum autẽ quodam tp̃re inspe
turbatus. more hyrundinis huc illucq
discurrens:⁊ ñ solum basilicas uel domoᷤ.
s ⁊ curtes. ipsasq plateas u̾ti faciens. et
purgari. ualde lasso ⁊ indignatꝰ. obuiã
illi ꝓcessit. Qd̃ cum piissimꝰ adu̾teret
R. oculos in diu̾sa iaciens:⁊ singła queꝙ¬
ꝑ illustrans. dixit ad antistitem. Semꝑ
hospes optime. bene ad nr̃m introitũ
omnia emundari facis. Ille indignatio
Iustum ẽ dne. ut quocumq uos uen̾i¬
tis omnia expͣgentur usq ad fundũ.
T̃unc sapientissimꝰ regum. de aliis alia
intelligens. dix̃ ad eum. Si euacuare
noui. et replere didici. Et adiecit. Ha¬
beas ficum illum episcopatui tuo ꝓximũ
et om̃s successores tui usꝙ in scłm.
constitutum. Cumq ipso die carnes
quadrupedum. aut uolatilium co¬
medere uoluisset. quia sexta e̾e̾c feria.
pontifex ille iuxta facultatem loci iph̾ꝰ.

Expanded text:
 vero loci illius cupiens illi satisfacere, cuncta quę habere potuit, in eius obsequium profligavit. Cum autem quodam tempore insperturbatus, more hirundinis huc illucque discurrens et non solum basilicas vel domos sed et curtes ipsasque plateas verri faciens et purgari, valde lassus et indignatus obviam illi processit. Quod cum piissimus adverteret Karolus, oculos in diversa iaciens et singula quęque perlustrans dixit ad antistitem: 'Semper, hospes optime, bene ad nostrum introitum omnia facis emundari'. Ille quasi 'Iustum est, domine, ut, quocumque vos veneritis, omnia expurgentur usque ad fundum'. Tunc sapientissimus regum de aliis alia intellegens dixit ad eum: 'Si evacuare novi, et replere didici'. Et adiecit: 'Habeas fiscum illum episcopatui tuo proximum, et omnes successores tui usque in saecuabili constitutum. Cumque ipso die carnes quadrupedum aut volatilium comedere noluisset, quia VI esset feria, pontifex ille iuxta facultatem loci ipsius,
Abbreviated transcription (Latin):
b cutem insigniti. In cibis urgentes
crapulam: in potib irritantes uomi¬
cam. Et hec quidem extrema iam uic¬
torib suis participart̃: de cet̾is. in eoꝵ
mores tnͣseuntes. S hec mala: de omni¬
b gn̾alit̾ anglis dicta. intelligi nolim.
Scio clicos multos tc̃ tp̃ris. simplici uia.
semitam scĩtatis tͥuisse: scio multos la¬
icosomnisgñis et conditionis. deo in ea¬
dem gente placuisse. Facessat ab hac re¬
latione. inuidia: ñ cunctos parit̃ hec
inuoluit calumnia. Uerum. sic̃ in tͣnqͥl¬
litate malos cum bonis fouet plerũq
dei serenitas: ita in captiuitate bonos

Expanded text:
bus cutem insigniti; in cibis urgentes bus cutem insigniti; in cibis urgentes crapulam, in potibus irritantes vomicam. Et haec quidem extrema jam victoribus suis participarunt, de caeteris in eorum mores transeuntes. Sed haec mala de omnibus generaliter Anglis dicta intelligi nolim: scio clericos multos tunc temporis simplici via semitam sanctitatis trivisse; scio multos laicos omnis generis et conditionis Deo in eadem gente placuisse: facessat ab hac relatione invidia, non cunctos pariter haec involvit calumnia; verum sicut in tranquillitate malos cum bonis fovet plerumque Dei serenitas, ita in captivitate bonos
Abbreviated transcription (Latin):
auroꝵ congererent: qͣmuis magis in¬
genitũ sit illi genti. comessationib ꝙͥ.
opib mhiare. Illud erat anat᷑a abhor¬
rens. qd̾ multi ancillas suas ex se gͣui¬
das. uͥ libidini satisfecissent: aut ad
publicũ ꝓstibulum: aut ad ext̾num
obsequiũ uenditabant. Portabatur in
cõmune ab omnib: in hoc studio. nocces
ꝑunde ut dies ꝑpetuantib. Paruis et
abiectis domib. totos abligur eiebant
sũptꝰ: francis ⁊ nor mannis absimiles :
qui amplis et suꝑbis edificiis. modicas
expensas agunt. Seq̃bantur uicia ebri¬
etatis socia: qui uroꝵ animos effemi¬
nant. hinc factũ ẽ : ut magis tem̾tta¬
te et furore p̃cipiti. qͣm scĩa militari
li. seruituti se patͥamq pessunded̾int.
Nicħil enim tem̾itate leuius. s qͥcqͥd
cũ impetu inchoat᷑. cito desinit uel
consumitur. Ad sũmam tunc erant
angli. uestib ad mediũ genu expedso
crines tonsi. barbaᷤᷤ rasi: armillis au¬
reis brachia on̾ati: picturagꝰ stigmati¬

Expanded text:
aurorum congererent, quanquam magis ingenitum sit illi genti commessationibus quam opibus inhiare. Illud erat a natura abhorrens, quod multi ancillas suas ex se gravidas, ubi libidini satisfecissent, aut ad publicum prostibulum aut ad externum obsequium venditabant. Potabatur in commune ab omnibus, in hoc studio noctes perinde ut dies perpetuantibus. Parvis et abjectis domibus totos absumebant sumptus; Francis et Normannis absimiles, qui amplis et superbis aedificiis modicas expensas agunt. Sequebantur vitia ebrietatis socia, quae virorum animos effaeminant. Hinc factum est, ut, magis temeritate et furore praecipiti quam scientia militari li, servituti se patriamque pessundederint. Nihil enim temeritate levius; sed quicquid cum impetu inchoat, cito desinit vel compescitur. Ad summam tunc erant Angli 419 vestibus ad medium genu expediti, crines tonsi, barbas rasi, armillis aureis brachia onerati, picturatis stigmati
Abbreviated transcription (Latin):
regressi. cet̾is. insule copiam. habitatoꝵ¬
q ignauiam nunciart̃: barbarrrap¬
tim copioseq insulam petentes. illas¬
usq in id tempꝰ partes occupauere.
ham ⁊ regem multis annis habuere
ꝓpͥum: qͥ tñ ad regis u est saxonũ
spectaret arbitͥum. Cransartis enĩ tri
guita trib annis: hanc etiã regionẽ
cum cet̾is. obtinuit rex. egbełtꝰ. anno
dñicȩ incarnationis. octingentesimo

Expanded text:
regressi, caeteris insulae copiam habitatorregressi, caeteris insulae copiam habitatorumque ignaviam nunciarunt; barbari, raptim copioseque insulam petentes, illas in id tempus partes occupavere. Nam et regem multis annis habuere proprium, qui tamen ad regis West-Saxonum spectaret arbitrium; transactis enim illis triginta tribus annis, hanc etiam regionem cum caeteris obtinuit rex Egbertus, anno Dominicae incarnationis octingentesimo
Abbreviated transcription (Latin):
edelredo regi: et ad suas ep̃oꝵ sedes.
dona direxit. S heu ꝓhdolor. donis
datis et epłis in manꝰ missoꝵͥ suꝑue¬
nit tͥstis legatio ꝑ missos. qͥ de scotia
ꝑ uos reu̾si sunt: de infidelitate gen¬
tis ⁊ nece regis. Ita karolus retracta
donoꝵ largitate. in tm̃ iratꝰ ẽ contͣ gen¬
homicidam dñoꝵ suoꝵ: peiorẽ eam
paganis estimans: ut nͥ ego int̾cessor
eẽm. ꝓ ea qͥcqͥd eis boni abstrahere
potuisset. ⁊ mali machinari. lam fecis
S set. Post edelredũ. nullꝰ ad regnũ ac¬
cedere ausꝯł dum quisꝙ supioꝵ sibi
casum timeret: et ocio inglorio tutus
uictitare. quã ancipiti discrimine pen¬
dulus regnare mallet. Plerosq enim
regum uorthanimbroꝵ familiari pe¬
ne exicio uitam exisse. Ita cessante re¬
ctore. ꝑ triginta tres annos. ꝓuincia¬
illa. risui ⁊ p̃dȩ finitimis fuit. Siqͥdẽ
ub dam. quos ex u̾bis alcuini. locasc̃õ
populatos fuisse. supͣ ostendimꝰ. Comũ

Expanded text:
Ethelredo regi et ad suas episcoporum sedes Ethelredo regi et ad suas episcoporum sedes dona direxit; sed heu, proh dolor! donis datis, et epistolis in manus missorum, supervenit tristis legatio per missos, qui de Scotia per vos reversi sunt, 106 de infidelitate gentis et nece regis. Ita Karolus, retracta donorum largitate, in tantum iratus est contra genhomicidam dominorum suorum, pejorem eam paganis aestimans, ut, nisi ego intercessor essem pro ea, quidquid eis boni abstrahere potuisset, et mali machinari, jam fecisset. » § 73. Post Ethelredum nullus ad regnum ascendere ausus, dum quisque superiorum sibi casum timeret, et otio inglorio tutus victitare, quam ancipiti discrimine pendulus regnare, mallet: plerosque enim regum Northanhimbrorum familiari pene exitio vitam exisse. Ita cessante rectore per triginta tres annos, provincia risui et praedae finitimis fuit. Siquidem ubi Dani, quos ex verbis Alcwini loca sanctorum populatos fuisse supra ostendimus, domum
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ posita:. hc̃ in ista historiola locũ
habeant. ¶ Egbertꝰ itaꝙ. frĩs inregi¬
locum cessit. Ille unde eim. annis. satis
impigrȩ regno functꝰ: Insidiis alcredi ce¬
sus ẽ. Alcredus: decimo regni qd̃ inua¬
serat anno. cedẽ a ꝓuincialib compul¬
filius mollonis. eoꝵ consensu rex leua¬
tus qͥnto anno. ab eisdem expulsus est.
trucidatꝰ. Qd̃ et celebris apd̾ haugusta¬
nꝰ memorat. Benedictꝰ ds: qui facit nu¬
rabilia solus. Nuꝑ edelredus filius ẽdel¬
uualdi. de carcere ꝓcessit in solium:⁊
de miseria in maiestatem: cuiꝰ regni no¬
uitate decenti sumꝰ. ne ueniremꝰ ad
uos. De nece ita: ad offam regem mer¬
cioꝵ. Sciat uen̾anda dilectio ur̃a:
qd dñs rex karolus amabilit̾ et fide¬
lit̾ sepe mecũ locutꝰ est de uobis. et in
eo habetis si delissimũ amicũ. Ideo et
urẽ dilectiom digna dirigit munera:
et ꝑ ep̃ales sedes regni ur̃i. Similit̾ et

Expanded text:
gentium posita, hunc in ista historia locum gentium posita, hunc in ista historia locum habeant. § 72. Egbertus itaque, fratris in religilocum fecit; is, undecim annis satis impigre regno functus, insidiis Alcredi occubuit. Alcredus decimo regni, quod invaserat, anno cedere a provincialibus compulfilius Mollonis, eorum consensu rex levatus, quinto anno ab eisdem expulsus est. trucidatus; quod et celebris apud Haugustaita memorat: « Benedictus Deus qui facit mirabilia solus! Nuper Ethelredus filius Adelwoldi de carcere processit in solium, et de miseria in majestatem; cujus regni novitate detenti sumus ne veniremus ad vos. » De nece ita ad Offam regem Merciorum: « Sciat veneranda dilectio vestra, quod dominus rex Karolus amabiliter et fideliter saepe locutus est mecum de vobis, et in eo habetis fidelissimum amicum: ideo et vestrae dilectioni digna dirigit munera, et per episcopales sedes regni vestri. Similiter et
Abbreviated transcription (Latin):
ibi miserie ⁊ calamitatis cepit miciũ.
Qͥd significat pluuia sanguinis. quã qͣ¬
dragesimali tempore. in eboraca ciuita¬
mꝰ. sereno aere. de sũmitate minacit̾
cadere tecti: Nonne potest putari. a
borealib partib uenire sanguinẽ suꝑ
intestinas dissensiones: ⁊ fallaces iura¬
tiones. Item ad alardum. cantuarien¬
sem archiep̃m. Hoc dico ꝓpt̾ flagellũ.
habitata ẽ nr̃is: legit᷑ in librogildi bri¬
tonũ sapientissum: qd̾ ĩdem britones
ꝓpt̾ auariciam ⁊ rapinam pͥncipũ. ꝓꝓt̾¬
diam p̃dicationis ep̃oꝵ ꝓpt̾ luxuriam¬
et malos mores ppłi patriam ꝑdidert̃
Caueamꝰ. hec eadem uicia nr̃is tempori¬
b molescere: quatinꝰ benedictio diui¬
na. nobis pat̾am conseruet in ꝓsꝑitate
bona: quã nob̾ in sua misericordissi
qͣntam pestem obhuio litt̾arũ. et lu¬
brici mores ꝑditoꝵ hominũ. angliȩ in¬
uexerint. Que u̾ba. ad cautelam le¬

Expanded text:
ibi miseriae et calamitatis coepit initium. ibi miseriae et calamitatis coepit initium. Quid significat pluvia sanguinis, quam quadragesimali tempore in Eboraca civitamus, sereno aere, de summitate tecti minaciter cadere? Nonne potest putari a borealibus partibus venire sanguinem super e periit propter intestinas dissensiones et fallaces jurationes. » Item ad Adalardum Cantuariensem archiepiscopum: « Hoc dico propter flagellum habitata est nostris. Legittonum sapientissimi, quod iidem Britones propter avaritiam et rapinam principum, etdiam praedicationis episcopet malos mores populi, patriam perdidere. Caveamus haec eadem vitia nostris temporibus inolescere, quatenus benedictio divina nobis patriam conservet in prosperitate bona quam nobis Deus sua misericordissimquantam pestem, oblivio litterarum et lubrici mores perditorum hominum Angliae invexerint: quae verba, ad cautelam le
Abbreviated transcription (Latin):
egberti regnũ northanimbroꝵ ꝓpt̾¬
uiorenses. in quib beda ⁊ uxerat et
obierat: ex obliqͦ fecisse arguens: qd̵
ne faciant. rogat. Assuescant ait pueri.
lissimũ nr̃i temꝑis magistrũ bedam
pb̃rm: Quale habuit in iuuentute di¬
scendi studium: Qualem nc̃ h̾ãt int̾
hoĩes laudẽ: ⁊ multo maiorem apud
d̾m remun̾ationis głam. Item ad ebo¬
racenses. Ñ ꝓ auri auaricia. testis est
cognitor cordis mei. franciam ueni. nͦ
remans in ea: s eccłiasticȩ causa neces¬
ꝑegͥnatione remanere: nesciens qͥd
fecissem int̾ eos. int̾ qͦs nullꝰ securꝰ̾ ẽẽ:
ł insalubri consilio ꝓficere potest. Ec¬
ce sc̃issima a paganis uastata altaria
ꝑiuriis fedata: monast̾ia adult̾is ui¬
olata: t̾ra. sangͥne dñoꝵ ⁊ pͥncipũ fe¬
data. Item ad egelredum regem. qui
sc̃i gutberti. sac̾dotum d̾i sanguine as¬
ꝑsalomnib spoliata ornam̃tis. locus.
cunctis inbritama uen̾abilior. paganĩ

Expanded text:
Egberti regnum NorthanhimbroEgberti regnum NorthanhimbroWiorenses, apud quos Beda vixerat et obierat, ex obliquo fecisse arguens, quod ne faciant roglissimum nostri temporis magistrum Bedam presbyterum, quale habuit in juventute discendi studium, qualem nunc habet inter homines laudem, et multo majorem apud Deum remunerationis gloriam. » Item ad Eboracenses: « Non pro auri avaritia, testis est mei Cognitor cordis, Franciam veni, nec remansi in ea; sed ecclesiasticae causa necesperegrinatione remanere, nesciens quid fecissem inter eos, inter quos nullus securus esse, vel in salubri consilio proficere potest. Ecce loca sancta a paganis vastata, altaria perjuriis foedata, monasteria adulteriis violata, terra sanguine dominorum et principum foedata. » Item ad Egelredum 103 regem, qui sancti Cuthberti sacerdotum Dei sanguine aspersa, omnibus spoliata ornamentis locus cunctis in Britannia venerabilior paganis g
Abbreviated transcription (Latin):
admisisset: postea tñ. animositate qͣ de¬
cebat. contͣ imꝑatores constantinopoli¬
tanos defendens: Iudorico filio here¬
nus ludonicꝰ. Exeadem ꝓgenie reg¬
nauere imꝑatores in alamannia et
ytalia: usq ad annũ dñi non gentesi¬
mũ duodecimũ. Tc̃ enĩ quidam con¬
radus rex tentonicoꝵ. illud imꝑiũ ar¬
ripuit. Huiꝰ nepos fuit oto ille maximꝰ.
nicħ ꝓbitatis debens omnib ante un
ꝑatorib. Ita iurtute et grã mirabilis:
he̾ditatem imꝑii. posteris reliqͥt suis.
Nam modernꝰ henricꝰ: ex eiꝰ sanguine
diar.⁊ alcuinꝰ. licet in francia.a.k. ma¬
gno. monasterio beati martim p̃latꝰ
eẽt: ñ immemor cõpatͥotaꝵ. imꝑatorem
in amicicia eoꝵ continere: illos crebris
epłis ad bonum incitare. Dictoꝵ eiꝰ hic
pleraq intexam: quib palam fiat . ꝙͣ.
cito pꝰ obitũ bede. in eiꝰ etiã eccłia studi¬
um libroꝵ emarcuerit᷑ et pꝰ mortem

Expanded text:
admisisset, postea tamen, animositate qua deadmisisset, postea tamen, animositate qua decebat contra imperatores Constantinopolitanos defendens, Ludowico filio haerernus Ludowicus. Ex eadem progenie regnarunt in Alemannia et Italia usque ad annum Domini nongentesimum duodecimum. Tunc enim quidem Conradus, rex Teutonicorum, illud imperium arripuit. Hujus nepos fuit Oto maximus, nihil probitatis debens omnibus ante se imperatoribus, ita virtute et gratia mirabilis haereditatem imperii posteris reliquit suis; nam modernus Henricus ex ejus sanguine rtar: Alcwinus, licet in Francia a Karolo magno monasterio beati Martini praelatus esset, non immemor compatriotarum, imperatorem in amicitia eorum continere, illos crebris epistolis ad bonum incitare. Dictorum ejus hic pleraque intexam, quibus palam fiat quam cito post obitum Bedae in ejus etiam ecclesia studium librorum emarcuerit, et post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
feanciam reu̾sus: pꝰ aliqͦt annos obiit:
suꝑstitib lib̾is. karolo et carlomanno.
Carlomainꝰ. pꝰ bienniũ. finem uite ha¬
buit. Carolus. nom̃ magni ab effectu
sortitꝰ Auplo qͣm pat̾ habuerat. regnũ
ampliauit. tͥguita et eo amplius annis.
simplici regis nomine fastigatꝰ. ⁊ abim¬
ꝑatoria appellatione. qͣmus sepe ab a¬
driano papa inuitaret᷑. temꝑans. Ue¬
rũ. eodem apłico defuncto. cũ consangͥ¬
nei eiꝰ. leonem sc̃issimum. quisuccessãt.
plagis in eccłia beati petri affecissent:
adeo ut et linguam mutilarent. et
lumina terebrarent: romam. ad re¬
formandũ statum eccłie. ire matura¬
uit. Ibi. in imꝓbos ultionem executꝰ.
tota hyeme resedit: apłicũ. ꝑ dei mira¬
cłm plane loquentem ⁊ uidentẽ. ꝓpͥo
tͥbunali restituens. Int̾ has moras qͥri¬
tes. collato cũ p̃sule consilio: die natał
dm̃. augustũ inopinate acclamant.
Qd̾ cognom̃. licet muitꝰ ut insuetũ

Expanded text:
Franciam reversus, post aliquot annos obiit, Franciam reversus, post aliquot annos obiit, superstitibus Karolo et Karlomanno. Karlomannus, post biennium, finem 100 habuit. Karolus, nomen Magni ab effectu sortitus, duplo quam pater habuerat regnum ampliavit; triginta et eo amplius annis simplici nomine regis fastigatus, et ab imperatoria appellatione, quamvis saepe ab Adriano papa invitaretur, temperans. Verum, eodem apostolico defuncto, cum consanguinei ejus Leonem sanctissimum, qui successerat, plagis in ecclesia beati Petri affecissent, adeo ut linguam mutilarent, et lumina terebrarent, Romam ad reformandum statum Ecclesiae ire maturavit. Ibi in improbos ultionem executus tota hieme resedit; apostolicum, per Dei miraculum plane loquentem et videntem, proprio tribunali restituens Inter has moras Quirites, collato cum praesule consilio, die Natalis Domini Augustum inopinate acclamant. Quod cognomen, licet invitus ut insuetum
Abbreviated transcription (Latin):
Filius pipim fuit karolꝰ tudites. quẽ illi
martellũ uocant: qd̾ tirannos ꝑ totã
franciam em̾gentes contudit: Sara¬
ce nos. gallias infestantes. eg̾gie depu¬
lerit. hic pat̾ne seꝗͣx sententiȩ: reges
tenuit in clientela: comitis contemptꝰ
nomine. Reliqͥt filios duos: pipinũ
et karlomannũ. Carlomannꝰ. in c̾tũ
qua de causa. scłm relinquens: tonsora¬
tus ẽ. in monte cassino. Pipinꝰ a stepħo
papa. successore ⁊ acharie: apũd sc̃m
dionisiũ. in regem frangoꝵ. et patrici¬
um romanoꝵ coronatꝰ est. Namimpe¬
ratorib constantinopolitanis. ĩa dudũ
a solita uirtute degn̾antib. nec ullam
italie et eccłie romane opemferentib.
que multis annis tirannidem lango¬
bardoꝵ suspirau̾ant: idem papa in¬
iurias illoꝵ. potestati francoꝵ applora¬
uit. Quappt̾. pipinꝰ alpib tͣnscensis. de¬
sidium regem longobardoꝵ ita coarca¬
uit: ut ablata romane eccłie restitu¬
eret: ine repet̾et.sacram̃to firmaret.

Expanded text:
filius Pipini fuit Karolus Tudites , quem illi Martellum vocant quod tyrannos per totam Franciam emergentes contuderit, Saracenos Gallias infestantes egregie depulerit. Hic, paternae sequax sententiae, reges tenuit in clientela, comitis contentus nomine: reliquit filios duos, Pipinum et Karlomannum. Karlomannus , incertum qua de causa 99 saeculum relinquens, tonsoratus est in monte Cassino. Pipinus a Stephano papa, successore Zachariae, apud Sanctum Dionysium in regem Francorum et patricium Romanorum coronatus est; nam imperatoribus Constantinopolitanis jamdudum a solita virtute degenerantibus, nec ullam Italiae et Ecclesiae Romanae opem ferentibus, quae multis annis tyrannidem Longobardorum suspiraverant, idem Papa injurias illorum potestati Francorum apploravit. Quapropter Pipinus, Alpibus transcensis, Desiderium regem Longobardorum ita coarctavit ut ablata Romanae Ecclesiae restitueret, et, ne repeteret, sacramento firmaret.
Abbreviated transcription (Latin):
ultra .uiii. annos. regno satis faciens. li¬
cefelde conditus ẽ: relicto ethelbaldo
herede. ꝓ nepote pendȩex aluuiio fr̃e:
hic alta pace et multo tempore.l. qͣ dragin¬
ta uno annis. rerum ꝑfunctus: ⁊ nouissi¬
mȩ a subiectis occists: fortune rotam
uoluit. Auctor necis eiꝰ bernredꝰ. nichil
memorandũ dedit: nisi qd̃ mox ab of¬
fa necatus. dignũ finem infidiarũ tulit.
huit echelbaldo. bonifacuis archiep̃e
magontiacensis. natione anglus. qͥ pꝰ ea
martirio coronatꝰ est: misit epłam. cui
huic partem subdam: ut uideat᷑. qͣm
libere arguat. uicia iam in gente angloꝵ
inoleuisse. que alcuinꝰ timebat uent᷑a eẽ.
Simul et erit docum̃tum ingens. In os¬
tensis mortil quoꝵdam regũ: ꝙͣ. dis¬
tricte reos ds puniat. qͦs dui librata
ira expectat.

Expanded text:
non octo annos regno satisfaciens, Linon octo annos regno satisfaciens, Lichefeldae conditus est, relicto Ethelbaldo haerede, 112 pronepote Pendae ex Alwio fratre. Hic alta pace et multo tempore, id est, quadraginta uno annis, rerum perfunctus, et novissime a subjectis occisus, fortunae rotam volvit: auctor necis ejus Bernredus nihil memorandum dedit, nisi quod, mox ab Offa necatus, dignum finem insidiarum tulit. Huic Ethelbaldo Bonifacius archiepiscopus Mogontiacensis, natione Anglus, qui postea martyrio coronatus est, misit epistolam, cujus hic partem subdam, ut videatur quam libere arguat vitia jam in gente Anglorum inolevisse, quae Alcwinus timebat ventura esse. Simul et erit documentum ingens, in ostensis mortibus quorundam regum, quam districte Deus reos puniat, quos diu librata ira expectat.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo in monachũ. mox in albatem alte¬
ratꝰ est. Hic est qui contemporaneusie
regis west saxonũ. pͥuilegiũ qd̾ sc̃s al¬
delmꝰ a roma ut p̃diximꝰ attulit: sua ꝙͦ
auctoritate roborauit. Regis northa¬
nimbroꝵ egfridi ostgidam sororem.
hũit uxorem: ex qua filiũ ceolredum
¶suscepit. Statuit sibi successorem. ken¬
redum filium fr̃is wlferii: qui pietate
in dm. ꝓbitate in patͥam. ꝑ insignis. ma¬
gna moꝵ sinceritate uitam cucurrit:
qͥntoq regni anno romam ire ꝑgens:⁊
reliquũ temporis illic religiosȩ comple¬
uit. maximȩ misa̾ndo exitu militiscõ¬
punctus. Qui ut beda refert. cũ confi¬
teri sceła sua sanꝰ suꝑbisset.: in mortisianta
constitutꝰ. a ꝑtȩ uidit demones auctores
ad supplicia. quib ammũ indulserat
blandientib ad scelera. Post illũ. reg¬
nauit celredus. patrui sui ethebredi filiꝰ.
sic̃ uirtute contra inam mirabilis: ita
unmnatura morte misa̾bilis. Siqͥdem ñ

Expanded text:
primo in monachum, mox in abbatem, alteprimo in monachum, mox in abbatem, alteratus est. Hic est qui, contemporaneus Inae regis West-Saxonum, privilegium quod sanctus Aldelmus a Soma, ut praediximus, attulit, sua quoque auctoritate roboravit. Regis ejusdem Northahimbrorum Egfridi Ostgidam sororem habuit uxorem, ex qua filium Ceolredum suscepit. § 78. Statuit sibi successorem Kenredum , filium fratris Wulferii, qui pietate in Deum, probitate in patriam, perinsignis, magna morum sinceritate vitam cucurrit, quintoque regni anno Romam ire pergens, reliquum temporis illic religiose complevit, maxime miserando exitu militis compunctus; qui, ut Beda refert, cum confiteri scelera sua sanus superbisset, in mortis janua constitutus, aperte vidit daemones auctores ad supplicia, quibus animum indulserat blandientibus ad scelera. § 79. Post illum regnavit Chelredus, patrui sui Etelredi filius, sicut virtute contra Inam mirabilis, ita immatura morte miserabilis; siquidem,
Abbreviated transcription (Latin):
buit in matͥmonio filiam excomb̾tire
gis cantuarioꝵ. ermenhildam: et ex ea
genuit kenredum: i wareburgam uir¬
ginem scissimam. q̃ cestre iacet. fr̾ eiꝰ
meneualdus. emenburgam filiã em̃ue¬
d frĩs eiꝰdem excomberti uxorem hũit:
suscepitꝙ ex eafilias. milburgam q̃ wene¬
loch. ⁊ mildricham. q̃ cantie. in monast̾io
scĩ augustini reqͥeseunt: ⁊ mildrichã: et
filiũ menefinnũ. kinebungã pende filiã
qd̾ frĩs sui. wlferus et ethelredꝰ constru¬
Ixerant. Wifero pꝰ.xixͨ. annos de func
to. regnauit fr̃ eius ethelredꝰ: animi
religione. qͣm pugnandi exercitatione
celebrior. Deniq una. et ipsa illustri
expeditione. in cantiam. uirtutem os¬
tendisse contemptꝰ. ⁊ reliqua uita ocio
thanimbroꝵ. metas regui tͣnsilientem.
siori consilio. beato theodoro archiep̃o
satagente: congestis pecunie talentis ap̃
egfridum redemit. Post hec regni anno
tricesimo in bardenia regularit̾ tonsꝯ:

Expanded text:
buit in matrimonio filiam Ercomberti, 110 buit in matrimonio filiam Ercomberti, 110 regis Cantuariorum, Ermenhidam; et ex ea genuit Kenredum et Waraburgam, virginem sanctissimam, quae Cestrae jacet. Frater ejus, Merewaldus, Ermenburgam, filiam Ermenderi fratris ejusdem Ercomberti, uxorem habuit: suscepitque ex ea filias, Milburgam, quae Weneloc, et Mildritham, quae Cantiae in monasterio Sancti Augustini, requiescunt, et Mildrithum; et filium Merefinnum. Kineburgam, Pendae filiam, quod fratres sui Wulferus et Aethelredus construxerantto, regnavit frater ejus Ethelredus, animi religione, quam pugnandi exercitatione, celebrior: denique, una et ipsa illustri expeditione in Cantiam contentus ostendisse virtutem, reliqua vita otio m, metas regni transilientem, siori consilio, beato Theodoro archiepiscopo 111 satagente, congestis pecuniae talentis apud Egfridum redemit. Post haec, regni anno tricesimo in Bardenia regulariter tonsus,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ sibi et uictoriȩ in patrem. ⁊ affinita¬
animositas ꝓuincialiũ. ñ ultra tͥenn¬
um. potuit ferre regnantem. Expul¬
sis enim eiꝰ ducib Wlferoꝙ pende fi¬
lio. in om̃ regni acclamato: lib̾tatẽ suã¬
recepit. Ulferus ne spem ciuiũ falłet.
sedulo satagere. magnis. et ammi et
corporis uirib utilem se pͥncipem os¬
tentare. Deuiq xp̃ianitatẽ. uix in reg
enixissime uiuit. Primis fere annis.
a rege west saxonũ grauit̾ afflctꝰ:
seq̃ntib consilii uiuacitate in iuriã
ꝓpulsans: etiam ipsum wectȩ insule
dnĩo mutilauit. Eandemꝙ ritus ad huc¬
sacrilegos efflantem. ad rectũ tramitem
inflectens: ñ multo pꝰ. regi australiũ sax¬
onum etheluualdo. quẽ in baptismo su¬
sceꝑat. grã fides dedit. Uerũ enĩuͦ hec
et quecũꝙ eius bona inficit ⁊ depͥmit
gͣius symoniȩ nota. Qd̾ pͥmꝰ regnũ an¬
gloꝵ sacrum episcopatũ lundoniȩ. eui¬
dam winȩ ambicioso uenditarit. Ha¬

Expanded text:
in patrem, et affinitaanimositas provincialium non ultra triennium potuit ferre regnantem; expulsis enim ejus ducibus, Wulferoque Pendae filio in omen regni acclamato, libertatem recepit. § 76. Wulferus, ne spem civium falleret, sedulo satagere, magnis et animi et corporis viribus, utilem se principem ostentare: denique Christianitatem vix in regnenixissime juvit. Primis fere annis a rege West-Saxonum graviter afflictus, sequentibus consilii vivacitate injuriam propulsans, etiam ipsum Wehtae insulae dominio mutilavit; eamdemque, ritus sacrilegos adhuc anhelantem, ad rectum tramitem inflectens, non multo post regi Australium Saxonum Ethelwalkio, quem in baptismo susceperat, gratia fidei dedit. Verum enimvero haec, et quaecunque ejus bona, inficit et deprimit gravis simoniae nota, quod primus regum Anglorum sacrum episcopatum Londoniae cuidam Winae ambitioso venditarit. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
siones paradisi. Hic ẽ alcumꝰ qui ut di
seu t̾re amenitate. seu regis humani¬
tate captꝰ. resedit. magniq apud eũ
habitꝰ imꝑialem animũ. qnͣtũ ab auil¬
cis curis uacabat. Dialetica ⁊ rethori¬
ca. ⁊ ĩ astronomia ꝓbe ꝯposuit. Erat
enim omniũ angloꝵ qͦs qͥdem legerĩ
pꝰ beatum aldelinũ ⁊ bedam. doctis¬
simꝰ. multisq libris ingenii ꝑicłi fec̃:
roli magni m̃tio se ultro inferret:
uolo de uinea regũ francoꝵ de qͣ mul¬
ta fabulatur antiqͥtas. uitatẽ subte¬
arere. Ner multũ a ꝓposito elongabor:
qͥa ꝓgeniẽ eoꝵ nescire damnũ duco
scientie. cũ ⁊ confines nobis sint: et
ad eos maximȩ xp̃ianũ speccet imꝑi¬
um. Et forte qͥbdam ñ imocundũ
uidebitur. si hoc ꝑcurrant cõpendi¬
um: quib magna uolumina euolu̾e.
non erit ocium:¬

Expanded text:
siones paradisi. Idem Alcuinus disiones paradisi. Idem Alcuinus diseu terrae amoenitate seu regis humanitate captus, resedit; magnique apud eum habitus imperialem animum, quantum ab aulicis curis vacabat, dialectica, et rhetorica, et etiam astronomia probe composuit. Erat enim omnium Anglorum, quos quidem legerim, post beatum Aldelmum et Bedam, doctissimus, multisque libris ingenii periculum feroli magni mentio ultro se inferret, volo de linea regum Francorum, de qua multa fabula ut antiquitas, veritatem subtexere; nec multum a proposito elongabor, quia progeniem eorum nescire damnum duco scientiae, cum et confines nobis sint, et ad eos maxime Christianum spectet imperium. Et forte quibusdam non injucundum videbitur si hoc percurrant compendium, quibus magni volumina evolvere non erit otium
Abbreviated transcription (Latin):
uum si negligas debita: palliũ. multa
aplici throni appellatione reparauit.
tuit. Cuiꝰ rei testem idoneũ aduoco
alcuinũ. qu a regib angliȩ ꝓ pace
missꝰ ad carolũ magnũ imꝑatorẽ ap̃d
t̾cio loco egbert successorẽ. dix̃. Laus
⁊ gła deo. qui dies meos in ꝓsꝑitate
bona conseruauit: ut in exaltatio¬
ne filii mei km̃i gauderem: qͥ labo¬
raret uice mea in eccłia uͥ ego nitͥ¬
tus et eruditꝰ fueram: ⁊ p̾ẽẽ thesau¬
ris sapĩe. in quib me magist̾ meus
Dlectꝰ egb̾tꝰ archiep̃c heredem reliqͥt.
Item karolo augusto. Date mͥ eruditi¬
onis exqͥsitiores scolasticȩ libellos: qͣles
in patͥa habui. ꝑ bonam ⁊ deuotissimã
magistri mei egberti archiep̃i industͥã.
Et si placet sapientie ur̃e : remittã ali¬
quos ex pueris nr̃is qui excipiant m̃
flores britannie: et ñ sit tm̃mͦ in ebo¬
raco ortꝰ ꝯclusꝰ: s etiã in turonica. emiᷤ¬

Expanded text:
vum si debita negligas, pallium multa vum si debita negligas, pallium multa throni apostolici appellatione reparavit. jus rei testem idoneum advoco Alcwinum, qui a regibus Angliae pro pace missus ad Karolum magnum imperatorem, tertio loco Egberti successorem, ait, « Laus et gloria Deo, qui dies meos in prosperitate bona conservavit, ut in exaltatione filii mei carissimi gauderem, qui laboraret vice mea in ecclesia ubi ego nutritus 94 et educatus fueram, et praeesset thesauris sapientiae in quibus me magister meus dilectus Egbertus archiepiscopus haeredem reliquit. » Item Karolo Augusto: « Date mihi exquisitiores eruditionis scholasticae libellos, quales in patria habui per bonam et devotissimam magistri mei Egberti archiepiscopi industriam. Et, si placet, sapientiae vestrae, remittam aliquos ex pueris nflores Britanniae, ut non sit tantummodo in Eboraca hortus conclusus; sed et in Turonica emis
Abbreviated transcription (Latin):
existimans. t̾renis negocuis im¬
moripꝰ octo annos regni regem ex¬
uens: in lindis farnensis eccłia. mo¬
nachũ accepit. Quo loc qͣnta religi¬
onis grã ꝯu̾satus sit: testatur celebris
iuxta beatũ cuthbtũ sepult᷑a: i mul¬
ta suꝑnȩ demissa miracula.¶ ꝓ uide¬
dat ante. ne uacillaret res publica sub¬
stituto in regnũ egberto. patrĩ sui filio.
Qd ille acceptũ bonoꝵ terens orbitas.
xxͣx. annis eg̾gio mod̾amine cohercuit.
habuit frẽm eqͥuocũ. eboraci archie¬
piscopũ.qͥ. et sua prudentia. et ger¬
mani potentia. sedem illã in genumũ
statũ reformauit. Namq qd̾ cuiꝰ gesta
angloꝵ legendi in ꝓmptu ẽ: paulinꝰ
eiꝰdem urbis pͥmꝰ antistes in hostilita¬
tis loco pulsus. apud ꝙ rofecestram
diem obiens. ibidem illud insigne pal¬
lii. qd ab honorio papa acceꝑat. reliqͥt.
Plures pꝰ eum tantȩ urbis p̾sules. simpli¬
ci ep̃atꝰ nomine contenti. nichil altus
anhelau̾ant. At uͦ egbertꝰ intͦniratꝰ co¬

Expanded text:
 terrenis negotiis immorari, post octo annos regni regem exuens, in Lindisfarnensi ecclesia monachatum accepit: quo loci quanta meritorum gratia conversatus sit, testatur celebris juxta beatum Cuthbertum sepultura, et multa superne demissa miracula. § 65. Providerat ante, ne vacillaret respublica, substituto in regnum Egberto patrui filio; quod ille acceptum, bonorum terens orbitas, viginti annis egregio moderamine coercuit. Habuit fratrem aequivocnm, Eboraci archiepiscopum, qui 93 et sua prudentia, et germani potentia sedem illam in genuinum statum reformavit. Namque, quod cuivis gesta Anglorum legenti in promptu est, Paulinus, ejusdem urbis primus antistes, vi hostilitatis loco pulsus, et apud Rovecestram diem obiens, ibidem illud insigne pallii, quod ab Honorio papa susceperat, reliquit. Plures post eum tantae urbis praesules, simplici episcopatus nomine contenti, nihil altius anhelaverant; at vero Egbertus intronisa
Abbreviated transcription (Latin):
meroueus: a quo pꝰ eũ õs reges mero¬
iungi uocati sunt. Eodem modo. ⁊ fi¬
lii regum angloꝵ. a patͥb panomica
sũpserunt: ut filiꝰ aggari. edgaring
filiꝰ edmundi. edmunding uocatur:
elingi dicunt᷑. Nat᷑alis gͦ lingua fran¬
coꝵ cõmunicat cũ anglis: qd de ger¬
mania gentes ambȩ g̾minau̾ant.
felicit̾ et potent̾ regnauer̃t mero¬
iungi: usꝙ ad annũ incarnationiᷤ
dnĩ sexcentesimũ octogesimũ septi¬
mũ. ẽc̃ enim pipinꝰ filiꝰ ansegisi. come ᷤᷤ
palatii. apd̃ transrhenanos francos
factꝰ ẽ. Is. captatis occasionib qͥb am¬
bitũ palliaret: dñm suũ tbeoder:¬
cum regem. meroiungoꝵ fecem sub
ugum misit. Et ut facti leniret in¬
famiam: sp̃etenꝰ illi. regis nomine dona¬
tocuncta intꝰ et foris regebat ꝓlibito.
Huiꝰ pipim genealogia:. supͣ infraq con¬
texit᷑ ita. Ansbertꝰ senator ex filia lo¬
t᷑arii. patris dagoberti blithilde. genuit

Expanded text:
Meroveus, a quo omnes post eum reges MeroMeroveus, a quo omnes post eum reges Merovingi vocati sunt. Eodem 97 modo et filii regum Anglorum a patribus patronymica sumpserunt: ut filius Edgari, Eadgaring; filius Edmundi, Edmunding, vocentur; elingi dicuntur. Naturalis ergo lingua Francorum communicat cum Anglis, quod de Germania gentes ambae germinaverint. Feliciter et potenter regnaverunt Merovingi usque ad annum Incarnationis Domini sexcentesimum octogesimum septimum. Tunc enim Pipinus, filius Ansegisi, comes palatii apud Transrhenanos factus est. Is, captatis occasionibus quibus ambitum palliaret, dominum suum Theodoricum regem, Merovingorum faecem, sub jugum misit; et, ut facti leniret infamiam, specietenus illi regis nomine donato, cuncta intus et foris regebat pro libito. Hujus Pipini genealogia supra 98 infraque contexitur ita: Ansbertus senator, ex filia Lotharii patris Dagoberti Blithilde, genuit
Abbreviated transcription (Latin):
ranci a fi̾tate moꝵ greco uoca¬
bulo dicti: qd̾ iussu pͥmi ualenti¬
nani imꝑatoris. alanos in meotidas
paludes refugientes eiet̾int. Parua
gens pͥus. et exilis: incredibile qͣntũ
breui adoleuit. decenm uectigaliũ
indulgentia. Hoc enim pacto ante
bellum: salutis diserim̃ inierant.
Ita accedente lib̾tate. in imm̃sũ acci. pͥ¬
mo maximã partẽ germanie: ꝓceden¬
te tp̃re. totas gallias occupantes: signa
sua comitari coegere. Uñ lotar ingi
et alamanni. et cet̾ tͣnsrhenani ppłi.
qͥ imꝑatori theutonicoꝵ subiecti ft̃.
magis ꝓpͥe se francos appellari iubent:
et eos qͦs nos francos putamꝰ. galuuala ᷤᷤ
antiquo uocabulo. quasi gallos nun¬
cupant. Quib ⁊ ego assensum cõmo¬
do: sciens qd̾ karolus magnꝰ. quẽ re¬
gem francoꝵ fuisse. nemo qui inficie
tur ea gentilicia linguausꝰ sit. quã
franci tnsrhenam terunt. Legenti
uitam karoli. in ꝓmptu occurrit: qd
sermo meus a uero ñ exulat. Anno
faramundũ. Nepos faramundi. fuit

Expanded text:
ranci a feritate morum Graeco vocabulo dicti, quod, jussu primi Valentiniani imperatoris, Alanos in Moeotidas paludes refugientes ejecerint. Parva gens prius et exilis, incredibile quantum brevi adoleverit decenni vectigalium indulgentia; hoc enim pacto ante bellum salutis discrimen inierant. Ita accedente libertate in immensum aucti, primo maximam partem Germaniae, 96 procedente tempore totas Gallias, occupantes, signa sua comitari coegere: unde Lotharingi et Alamanni, et caeteri Transrhenani populi qui imperatori Teutonicorum subjecti sunt, magis proprie se Francos appellari jubent; et eos quos nos Francos putamus, Galwales antiquo vocabulo quasi Gallos nuncupant. Quibus et ego assensum commodo, sciens quod Karolus magnus, quem regem Francorum fuisse nemo qui in inficias eat, ea gentilitia lingua usus sit quam Franci Transrhenani terunt. Legenti vitam Karoli in promptu occurrit quod sermo meus a vero non exulat. Anno Faramundum. Nepos Faramundi fuit
Abbreviated transcription (Latin):
lisiscĩssimos celo fructus effudit. Suc¬
cessit illi in parte regni. &eda filius:
osuuii dono. australib merciis p̃latꝰ.
Strenuus epheb. et eiꝰdem osiuin. etã
patre uiuente. gener. Nam filiã eius.
ea conditione acceꝑat: ut xp̃ianitatẽ
amplectens. ydolis abrenunciarer. Cuiꝰ
fidei participem. ꝓuinciam suã. arri¬
dente regni serenitate. socero suffra¬
gante. facere ꝓcurasset: nͥ tam leta pͥn¬
cipia. mors ꝑ insidias uxoris festiuata.¬

Expanded text:
lis, sanctissimos coelo fructus effudit. § 75. Suclis, sanctissimos coelo fructus effudit. § 75. Successit illi in parte regni Weda filius , Oswii dono Australibus Merciis praelatus: strenuus ephoebus, et ejusdem Osvii, etiam patre vivente, gener, nam filiam ejus ea conditione acceperat, ut Christianitatem amplectens idolis 109 abrenunciaret: cujus fidei participem provinciam suam, arridente regni serenitate, socero suffragante, facere procurasset, nisi tam laeta principia mors, per insidias uxoris, ut
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ito.ꝑfidiȩ culpam luerit: qua in dm.
fidem illius abnegando. et in ipsum
pendam. sororem illius repudiando pec¬
cau̾at. Iam uͦ on̾osum dictũ ẽ. qd̾ om¬
nib occasionib cedium inhians. et
uelut coruus adnidorem cadau̾is ad¬
uolans. ultro ceduallȩ in auxiliũ dcc᷑¬
rerit: et ad recuꝑandũ regnũ mag¬
no emolum̃to fuerit. Ita .ꝑ .xxͣx. annoᷤ.
in cognatos grassatꝰ. nichil adu̾sus exte¬
ras gentes memorandũ cõmisit. S in¬
uenit tandem. effrenis tem̾itas. idone¬
um m̾itis suis finem. Siqͥdem ab osu¬
ino. qͥ frĩ osualdo successerat. magis
ꝑ dei uirtutem. qͣm ꝑ manũ militarẽ.
cũ auxiliis fusꝰ infernaliũ ammaꝵ
numerũ auxit. Habuit ex regina
lunesuttha filios qͥnꝙ. Wedam. wlfe¬
rum. ethelredũ. merewaldũ. mercel¬
mũ. filias duas: kineburgam. ⁊ kine
witham: ambas sc̃a continentia p̃cel¬
lentes. Ita parens ꝑpetuo in dm rebel¬

Expanded text:
merito perfidiae culpam luerit, qua in Deum, merito perfidiae culpam luerit, qua in Deum, fidem illius abnegando, 108 et in ipsum Pendam, sororem ejus repudiando, peccaverat. Jam vero one rosum dictu est quod omnibus occasionibus caedium inhians, et velut corvus ad nidorem cadaveris advolans, ultro Chedwallae in auxilium accurerrit, et ad recuperandum regnum magno emolumento fuerit. Ita per triginta annos in cognatos grassatus, nihil adversus exteras gentes memorandum commisit. Sed invenit tandem effraenis cupiditas idoneum meritis finem ; siquidem ab Oswio, qui Oswaldo fratri successerat, magis per Dei virtutem quam per manum militarem cum auxiliis fusus, infernalium animarum numerum auxiKoneswita filios quinque, Wedam, Welphenum, Ethelredum, Menwaldum, Mercelinum; filias duas Kineburgam, et Kivewitham, ambas sancta continentia praecellentes. Ita parens, perpetuo in Deum rebel
Abbreviated transcription (Latin):
cordati. de regno mercioꝵ pauca subi¬
ciem̃: qͥa et placet nobis dicendi par¬
simonia: ⁊ñ arridet multa dicendoꝵ¬
no centesimo tͥcesimo nono: penda
quidam. filius pibbȩ. awodemo deci¬
mꝰ. stirpe inclitꝰ. bellis industeiꝰ. idẽ ꝙ
fanaticꝰ ⁊impius. apud mertios regis
nom̃ p̃sumpsit: cũ iam qͥnquagena¬
rius. frequentib contra finitimos
excursionib nutrisset audaciam.
Itaq arrepto regno. eger qͥete an¬
mꝰ:⁊ qui nescirec qͣntum scelꝰ eẽt.
sociali uncere bello: urbes ꝓximas
quatere. compatriotaꝵ fines regũ inqͥ¬
etare: ꝓrsus magno tumultu et t̾rore a¬
gere. Quid enĩ ñ auderet: qͥ lumina bri¬
tannȩ. eduuinũ ⁊ oswxaldũ reges norcha¬
nimbroꝵ. sigeb̾tum. egricum. annam.
reges orientaliũ angloꝵ. in qͥb gn̾is cla¬
ritas. ⁊ uitȩ sc̃itas conquadrabat. tem̾i¬
tate nefaria extinxit: Cenwalkium
qͦ west saxonũ regem bellobis t̾q la¬
cessitum. in exiliũ cõpulit: qͣnuis ille.

Expanded text:
cordati, de regno Merciorum pauca subjiciemus; quia et placet nobis dicendi parcimonia, et non arridet multa dicendono centesimo tricesimo nono, Penda quidam, filius Pibbae, a Wodenio decimus, stirpe inclytus, bellis industrius, idemque fanaticus et impius, apud Mercios regis nomen praesumpsit, cum jam quinquagenarius frequentibus contra finitimos excursionibus nutrisset audaciam. Itaque arrepto regno aeger quiete animus, et qui nesciret quantum scelus esset sociali vincere bello, urbes proximas quatere, compatriotarum fines regum inequitare, prorsus magno tumultu et terrore agere. Quid enim non auderet, qui lumina Britanniae Edwinum et Oswaldum, reges Northanhimbrorum, Sigebertum, Egricum, Annam, reges Orientalium Anglorum, in quibus generis claritas et vitae sanctitas conquadrabant, temeritate nefaria extinxit? Chenwalchium quoque West-Saxonum regem, bello bis terque lacessitum, in exilium compulit; quamvis ille