comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tores. idoł seruientes. adulti.molles. masculoꝵ
concubitores. fures. auari. raptores. ebͥosi. maledi¬
ci.⁊ qͥcq alii regnũ diñ possidebt̃. S uͥ abundãte
pecc̃õ suꝑ abundauit gr̃a: pꝰea accelerauer̃. H qͥd̃¬
eoꝵ ꝑ labia mea. Sane codices em̃datiores ⁊ elec̃tio¬
ris auctoritatis ñ hñt uoluntates suaᷤ. s uolunta¬
tesmeas. qͦd tm̃ndem ualet. qr ex ꝑsona filii dĩ đr.
Ipse qͥppe loqͥt᷑: quem uerba illa euidenter
ostendunt. quib ⁊apłi usi sunt. Non derelinq̃s
ammam meã in inferno. nec dabis sc̃m tuum ui¬
dere corruptionẽ. E adem s̃ utiq munera gratiȩ
dicere uoluntates suas. Quod uͦ in psalmo quinqͣ¬
gesimo octauo de iudeis intelligitur dicente. ne
occideris eos nequando obliuiscant᷑ legis tuȩ. con¬
uenienter michi indentur intelligi ita ẽẽ p̃nuncia¬
tum eandem gentẽ ⁊̃ debellatam atq subu̾sam in

Expanded text:
tores, idolis seruientes, adulteri, molles, masculorum tores, idolis seruientes, adulteri, molles, masculorum concubitores, fures, auari, raptores, ebriosi, maledici et quicumque alii regnum dei non possidebunt. sed ubi abundante peccato superabundauit graa. sane codices emendatiores et electioris auctoritatis non habent \'uoluntates suas\' sed \'uoluntates meas\\ quod tantundem ualet, quia ex persona filii dei dicitur. ipse quippe loquitur, quem uerba illa euidenter ostendunt, quibus et apostoli usi sunt: Non derelinques animam meam in inferno nec dabis sanctum tuum uidere corruptionem. eadem sunt utique munera gradicere uoluntates suas. Quod uero in psalmo quinquagesimo octauo de Iudaeis intellegitur dicente: Ne occideris eos, ne quando obliuiscantur legis tuae, conuenienter mihi uidetur intellegi ita esse praenuntiatum: eandem gentem etiam debellatam atque subuersam in
Abbreviated transcription (Latin):
tem filii eiꝰ. Ac ꝑhoc meo quod dictum ẽ. multi¬
plicate s̃ infirmitates eoꝵ: intelligunt᷑ multipli¬
cata peccata eoꝵ. Lex enim subintrauit: ut abũ¬
daret delictum S qm̃ ubi abundauit delictũ
suꝑ abundauit gr̃a: idõ postea accelerauerunt:
Non enim uenit ille uocare iustos s peccatores: qr
non ẽ opus sanis medicus s egrotantib. Quoꝵ
scilicet multiplicate s̃ infirmitates. ut eis sanandis
ẽẽt necessaria tantȩ gr̃ȩ medicina: ⁊ cu dimittunt᷑
peccata multa diligeret multum. Hoc cinis uac¬
cȩ. ⁊ asꝑsio sanguinis. ⁊ cruentarum multiplica¬
tio uictimarum significabat. ñ efficiebat. Idõ de¬
inceps dicit. Non cõgregabo conuenticula eoꝵ
de sanguinib. id÷ illoꝵ sacrificiorũ quȩ immo¬
labantur in figura sanguinis xp̃i. Nec memor e¬
ro nominum eoꝵ ꝑlabia mea. Nomina quipe il¬
lorũ erant in multiplicatione infirmitatũ. fornica¬

Expanded text:
tem filii eius. ac per hoc in eo, quod dictum est: Multitem filii eius. ac per hoc in eo, quod dictum est: Multiplicatae sunt infirmitates eorum, intelleguntur multiplicata peccata eorum. lex enim subintrauit, ut abundaret delictum; sed quoniam, ubi abundauit delictum, superabundauit gratia, ideo postea accelerauerunt. non enim uenit ille uocare iustos sed peccatores, quia non est opus sanis medicus sed aegrotantibus, quorum scilicet multiplicatae sunt infirmitates, ut eis sanandis esset necessaria tantae gratiae medicina et, cui dimittuntur peccata multa, diligeret multum. Hoc cinis uaccae et aspersio sanguinis et cruentarum multiplicatio uictimarum significabat, non efficiebat. ideo deinceps dicit: Non congregabo conuenticula eorum de sanguinibus, id est illorum sacrificiorum, quae immolabantur in figura sanguinis Christi, nec memor ero nominum illorum perlabia mea. nomina quippe illorum erant in multiplicatione infirmitatum fornica
Abbreviated transcription (Latin):
merabilia. Prom̃ mirificauit õs uoluntates suas
millis: In quib nisi in sc̃ĩs qui in t̾ra s̃ eiꝰ: Si enim
Miras ergo fecit õs uoluntates suas inillis. Miras
omnino fec̃: quia eos ex desperatione mirabiliter
liberauit. Ex hac admiratione exclamat apls̾.
Oaltitudo diuitiarum sapientiȩ ⁊ scientiȩ dĩ. Supͣ
quippe dixerat. Conclusit enim ds̃ õs ininfideli¬
tate ut omnium misereatur: nam hoc etiam hic
sequitur. m ultiplicate sunt infirmitates eorum:
postea accelerauer̃. Infirmitates posuit ꝓ pecẽis:
mi cẽmus adhuc iuxta tempus ꝓ impus mortuus ẽ
Hos dixit infirmos quos impios. Demde paulopꝰ
candem sententiã repetens. cõmendat inquit cari¬
tatem suam ds̃ in nob̾. qm̃ cum adhuc pecc̃ores
cẽmus. xp̃c ꝓ nob̾ mortuus ẽ. Quos infirmos supͣ.
cos hic peccatores appellauit. Idem in consequenti¬
bus. hoc idem aliis u̾bis u̾sans. Si enim cũ mi¬
mici eẽmus in quit reconciliati sumus dõ ꝑmor¬

Expanded text:
erabilia. proinde: Mirificauit omnes uoluntates suas in illis; in quibus nisi in sanctis, qui in terra sunt eius? si enim miras ergo fecit omnes uoluntates suas in illis, miras omnino fecit, quia eos ex desperatione mirabiliter liberauit. Ex hac admiratione exclamat apostolus: 0 altitudo diuitiarum sapientiae et scientiae dei! supra quippe dixerat: Conclusit enim deus omnes in infidelitate, ut omnium misereatur. nam hoc etiam hic sequitur: Multiplicatae sunt infirmitates eorum; postea accelerauerunt. infirmitates posuit pro peccatis,  cum infirmi essemus adhuc, iuxta tempus pro impiis mortuus est; hos dixit infirmos, quos impios. deinde paulo post eandem sententiam repetens: Commendat, inquit, suam caritatem deus in nobis, quoniam, cum adhuc peccatoresus pro nobis mortuus est; quos infirmos supra, eos hic peccatores appellauit. item in conse. quentibus hoc idem aliis uerbis uersans: Si enim, cum inimici essemus, inquit, reconciliati sumus deo per mor
Abbreviated transcription (Latin):
ut quod tam magnum ẽẽ ñ potest quã ẽ ild. pos¬
sit dñ ẽẽ tã sanũ. Esset aut̃ maior sanitaᷤᷤ in maioribꝰ
m̃bͥs: si ẽẽnt maiorasaniora. Cũ uͦñ ita ẽ. s maiora
atq minora tã sana st̃. dispar ẽ ꝓfecto in m̃broꝵ
molib qnͣtitaᷤᷤ s par ẽ indisparib sanitas. Cũ gͦ sit

Expanded text:
ut. quod tam magnum esse non potest quam est aliud, posut. quod tam magnum esse non potest quam est aliud, possit tamen esse tam sanum. esset autem maior sanitas in maioribus membris, si essent maiora saniora: cum uero non ita est. sed maiora atque minora tam sana sunt, dispar est profecto in membrorum molibus quantitas.
Abbreviated transcription (Latin):
troq Neq enim siequaliter sunt ominno sapien¬
tes. plus sapiunt ambo quam singuli: quemadmo¬
dum si equaliter sint immortales. non plus uiud
ambo quam singuli. Ipsa deniq immortalitas cor¬
poris quȩ in xp̃i carne precessit. nobisq in fine
futura ꝓmittitur. cum magna sit res: non ẽ pro¬
fecto mole magna. S licet corporaliter habeat᷑
incorporea quadam excellentia ẽ. Nã cx̃ ipsum ĩ¬
mortale corpus minus sit in parde quã in toto: im¬
mortalitas eius tam plena ẽ in parte quam ĩ toto.
Et cum sint aliis alia maiora: non tam̃ aliis alia ĩ¬
mortaliora sunt membra. Sicuti nunc qñ omni
exparte sam sumus scđm modum presentis in cor¬
pore saintatis. non quia maior ẽ manus tota quã
digitus. ido manus totius sanitatẽ maiorẽ dicimꝰ
ẽẽ quam cdigiti: s in illis inȩqualib cqualis ẽ ipsa.
quando ita breuiora grandiorib comparantur.

Expanded text:
utroque: neque enim. si aequaliter sunt omnino sapienutroque: neque enim. si aequaliter sunt omnino sapientes, plus sapiunt ambo quam singuli, quem ad modum, si aequaliter sint inmortales, non plus uiuunt ambo quam singuli. Ipsa denique inmortalitas corporis, quae in Christi carne praecessit nobisque in fine futura promittitur, cum magna sit res, non est profecto mole magna sed, licet corporaliter habeatur. incorporea quadam excellentia. nam cum ipsum inmortale corpus minus sit in parte quam in toto, inmortalitas eius tam plena est in parte quam in toto et, cum sint aliis alia maiora, non tamen aliis alia inmortaliora sunt membra, sicuti nunc, quando omni ex parte sani sumus secundum modum praesentis in corpore sanitatis. non, quia maior est manus tota quam digitus. ideo manus totius sanitatem maiorem dicimus esse quam digiti. sed in illis inaequalibus aequalis est ipsa, quando ita breuiora grandioribus comparantur,
Abbreviated transcription (Latin):
sima scͥptura dicit. quod millo uiuimus.⁊ moue¬
mur ⁊sumus. nec tam̃ sicut ille ubiq sumus. sed
aliter homo ille indõ. qm̃ aliter & ds ille in hoĩe:
propo quodam & singulari modo. Una enim
biq ꝑid quod ds̃ ẽ. incelo autem ꝑ id quod homo ᷤ
quanquã ⁊ ineo ipso quod dicitur ds̃ ubiq diffusꝰ.
carnali resistendum ẽ cogitationi. & mens a corꝑis
sensib auocanda. ne quasi spaciosa magnitudine
opinemur dm̃ ꝑcuncta diffundi: sicut humus.
aut humor. aut aer: aut lux ista diffunditur. Oĩs
enim huiꝰscemodi magnitudo minor ẽ in sui parde
quam in toto. s ita potiꝰ sicuti ẽ magna sapientia.
ctiam in homine ciniuscorpus ẽ paruum. & siduo
sint sapientes. quoꝵ sit alter corpore grandior. neut̃
sapientior. ñ ẽ illa in maiore maior. minor in mino¬
re: aut minor muno quã induob: s tanta in hoc
quanta millo: & tanta inunoquoq quanta mu

Expanded text:
sima scriptura dicit, quod in illo uiuimus et mouesima scriptura dicit, quod in illo uiuimus et mouemur et sumus, nec tamen sicut ille ubique sumus, sed aliter homo ille in deo quoniam aliter et deus ille in homine proprio quodam et singulari modo. una enim  id. quod deus est, in caelo autem per id, quod homo. Quamquam et in eo ipso, quod dicitur deus ubique diffusus. carnali resistendum est cogitationi et mens a corporis sensibus auocanda. ne quasi spatiosa magnitudine opinemur deum per cuncta diffundi, sicut humus aut humor aut aer aut lux ista diffunditur — omnis enim huiusce modi magnitudo minor est in sui parte quam in toto —, sed ita potius. sicuti est magna sapientia etiam in homine, cuius corpus est paruum. et, si duo sint sapientes, quorum sit alter corpore grandior neuter sapientior, non est illa in maiore maior, minor in minore aut minor in uno quam in duobus, sed tanta in hoc quanta in illo et tanta in unoquoque quanta in
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta humanam humilitatẽ ꝑcarnem in sepulcͦ
ꝑ animam in inferno illo die futurus ẽẽt: iuxta¬
uero diuinam immutabilitatem nunquam de
ꝑadyso quia ubiq semꝑ ẽ. recessisset. Noli itaq
dubitare ibi nunc eẽ hominem xp̃m iħm unde
uenturus ẽ: me moriterq recole. & fidelit̃ tene
xp̃ianam confessionem. qm̃ resurrexit a mortuis.
ascendit in celum. sedet adexteram patris. nec a¬
liunde quam inde uenturus ẽ iudicare uiuos
mortuos. Et sic uenturus ẽ illa angłica uoce
testante. quemadmodum ẽ uisus ire in celum.
id ÷ in eadem forma carnis atq substantia. cui
ꝓfecto immortalitatem dedit. naturam non
abstulit. Sodm hanc formam non ẽ putandus
ubiq diffusus. C auendum ẽ autem ne ita ditu¬
nitatem adstruamus hominis: ut ueritatẽ corꝑis
auferamus. Non ẽ autem consequens. ut quod in
deo ẽ. ita sit ubiq sicut ds̃: Namꝰ de nobis ueracis¬

Expanded text:
iuxta humanam humilitatem per carnem in sepulcro, iuxta humanam humilitatem per carnem in sepulcro, per animam in inferno illo die futurus esset, iuxta diuinam uero inmutabilitatem numquam de paradiso, quia ubique semper est, recessisset. Noli itaque dubitare ibi nunc esse hominem Christum Iesum, unde uenturus est, memoriterque recole et fideliter tene Christianam confessionem, quoniam resurrexit a mortuis, ascendit in caelum, sedet ad dexteram patris nec aliunde quam inde uenturus est ad uiuos mortuosque iudicandos et sic uenturus est illa angelica uoce testante, quem ad modum est ire uisus in caelum, id est in eadem forma carnis atque substantia, cui profecto inmortalitatem dedit, naturam non abstulit. secundum hanc formam non est putandus ubique diffusus. cauendum est enim, ne ita diuinitatem adstruamus hominis, ut ueritatem corporis auferamus. non est autem consequens, ut, quod in deo est, ita sit ubique sicut deus. nam et de nobis ueracis
Abbreviated transcription (Latin):
factus. Idem quia in homine duo sunt. anima:
caro. sedm animam tristis fuit usq ad mordem :
scdm carnem passus ẽ mortem. Dec tam̃ cũ filiũ
dĩ xp̃m dicimus hominem seꝑamus. aut cũ eun¬
dem xp̃m filium hominis dicimus. seꝑamꝰ dñi.
Scdm bominẽ nanq in terra erat non incȩlo ubi nc̃
ẽ. quando dicebat nemo ascendit incęlum insiqͥ
de cȩlo descendit. filius hominis qui ẽ in cȩlo: qͣm¬
uis scđm id quod filius dĩ erat cẽt in celo. scdm id
uero quod filiꝰ hoĩs erat adhuc eẽt in derra. ñdũq
hominis crucifirus sit: ait tam̃ apłs: Si crum co¬
gnouissent: nunquam dñm głȩ crucifixissent.
Ac ꝑhoc ⁊ filius hominis seđm dm̃ erat in cȩlo: &
filius dĩ sedm̃ hominẽ crucifigebatur in terra
Sicut g̃ potuit recte dici dñs głe crucifixus. cum¬
ad solam carnem illam passio ꝑtinerte: ita recte
dici potuit. hodic mecum eris in paradyso. cum

Expanded text:
factus. item quia in homine duo sunt, anima et factus. item quia in homine duo sunt, anima et caro, secundum animam tristis fuit usque ad mortem, secundum carnem passus est mortem. Nec tamen, cura filium dei Christum dicimus, hominem separamus aut, cum eundem Christum filium hominSecundum hominem namque in terra erat, non in coelo ubi nunc est, quando dicebat, Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo : quamvis secundum id quod Filivero quod filius hominis erat, adhuc esset in terra, nondumque hominis, crucifixus sit; ait tamen Apostolus: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Ac per hoc et filius hominis secundum Deum erat in coelo, et Filius Dei secundum hominem, crucifigebatur in terra. Sicut ergo potuit recte dici Dominus glorad solam carnem illa passio pertineret, ita recte dici potuit: Hodie mecum eris in paradiso, cum
Abbreviated transcription (Latin):
liber. si non scđm id quod homo erat. s sccłm id qd̃
inꝑadiso. Homo quippe xp̃c illo die scđm car¬
nem in sepulchro. scđm animam in inferno futus
lucet ⁊ ĩ tenebs:. ꝙuis eã tenebre ñ cõp̃hendant. Est
usq ad finem fortiter.⁊ disponat omĩa suauit.
iatangat ubiq propter suam inundiciam
& nichil inquinatum in eam incurrat. Ubicunq
Cum enim Sit xp̃c ds ⁊ homo. ds utiq uñ
dicit ego ⁊ pater unum sumus. homo autẽ unde
dicit pater maior me ẽ. idemq filius dĩ uingenit᷑
a patre. ⁊ filius hominis ex semine cdauid scđm car¬
nem. utrunq in illo obseruandum ẽ cũ loquit᷑.
ułcum de illo scͥptura loquitur. & quid scđm qͥd
dic atur intuendum. Nam sicut unus homo ẽ
homo. Proinde quod ad u̾bum attinet creator
ẽ xp̃c. omnia enim ꝑ ipsum facta sunt. quod uͦ
ad hominẽ creatus ẽ xp̃c. factus ẽ enim ex semine
dauid scđm carnem. & insimilitudine hominũ

Expanded text:
liber, si non secundum id. quod homo erat, sed secundum id.liber, si non secundum id. quod homo erat, sed secundum id.in paradiso. homo quippe Christus illo die secundum carnem in sepulcro, secundum animam in inferno futurus lucet etiam in tenebris, quamvis eam tenebrae non comprehendant . Estusque ad finem fortiter, et disponat omnia suaviter ; et attingat ubique propter suam munditiam, et nihil inqCum enim sit Christus Deus et homo; Deus utique unde dicit, Ego et Pater unum sumus ; homo autem unde dicit, Pater major me est ; idemque Filius Dei unigenitus a Patre, et filius hominis ex semine David secundum carnem: utrumque in illo observandum est cum loquitur, vel cum de illo Scriptura loquitur, et quid secundum quid dicatur intuendum. Nam sicut unus homo est Verbum et homo. Proinde quod ad Verbum attinet, creator est Christus, omnia enim per ipsum facta sunt; quod uero ad hominem. creatus est Christus, factus est enim ex semine Dauid secundum carnem et in similitudine hominum
Abbreviated transcription (Latin):
lia recte intelliguntur inferna. quomͦ anmam
dñi xp̃i pie credamus fuisse minferno. S bene
respondetur ideo descendisse: ut quib oportunt
subueniret. Unde beatus petrus eumdic̃ soluisse
dolores inftrni. in quib impossibile erat teneri
eum. Porro si utraq regio ⁊dolentium ⁊ requies¬
centium. id ÷ & ubi diuesille torquebatur. & ubi
pauper ille letabatur ininferno ẽẽ credenda ẽ. qͥs
audeat dicere dñm ihm xp̃m ad penales inferni
partes uenisse tantummͦ. nec fuisse apud eos qui
in abrahȩ sinum requiescunt: Qbi si fuit. ipse ẽ
intelligendus paradisus quem latronis ammȩ il¬
lo die dignatꝰ ẽ polliceri. Quȩ si ita sunt: gen̾ale
ꝑadisi nom̃ ẽ. ubi felicit̃ uiuitur. Neq enim quia
padẏsus ẽ appellatus ubi adam fuit ante pecc̃m.
ꝓptẽa scͥptura prohibita ẽ etiam ęccłam uocare
padisum cum fructu pomorum. Est autẽ sens
multo expeditior. & ab his omnib ambiguitatib

Expanded text:
lia recte intelliguntur inferna, quomodo animlia recte intelliguntur inferna, quomodo animam Domini Christi pie credamus fuisse in inferno. Sed bene respondetur ideo descendisse, ut quibus oportuit subveniret: unde beatus Petrus eum dicit solvisse dolores inferni, in quibus impossibile erat teneri eum . Porro si utraque regio et dolentium et requiescentium, id est, et ubi dives ille torquebatur, et ubi pauper ille laetabatur, in inferno esse credenda est; quis audeat dicere Dominum Jesum ad poenales inferni partes venisse tantummodo, nec fuisse apud eos quid in Abrahae sinu requiescunt? Ubi si fuit, ipse est intelligendus paradisus quem latronis animae illo die dignatus est polliceri. Quae si ita sunt, generale paradisi nomen est, ubi feliciter vivitur. Neque enim quia paradisus est appellatus ubi Adam fuit ante peccatum, propterea Scriptura prohibita est etiam Ecclesiam vocare paradisum cum frucmulto expeditior et ab his omnibus arabiguitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchro. Nec eius fidĩ ꝓmagno munere offerret᷑
sepultura carnis. nichil gaudii uel doloris in mor¬
te sentientis. cum ille de requie ubi sensus ẽ cogita
ẽẽ ꝑachisus. ubierat eo die futurus scđm humaña
animam xp̃c. Utrum audem sinus ille abrahȩ.
ubi diues impius cum in tormentis eẽt inferm re¬
quiescentem pauperem indit. uł paradysi censen¬
dus uocabulo uł ad inferos ꝑtincre existimandus
sit: non facile dixerim: De illo quippe diuite le¬
gimus dictum ẽẽ Mortuus ẽ autẽ ⁊ diues. & sepul¬
tus ẽ in inferno. & cũ apud inferos incormentisẽet
In pauꝑis autem uł morte uł requie non sunt in¬
feri nominati: s contigit inquit mori in opem
illum. ⁊ auferri ab angłis insinum abrahȩ. Dem̃
andenti diuiti dicit abraham. Inter nos &e uos
chaos magnum firmatum ẽ: tanquam inder
inferos. sedesq beatoꝵ. Non enim facile alicubi
m bono. Unde etiam queri solet. si non nisi pena¬

Expanded text:
sepulcro. nec eius fidei pro magno munere offerretur sepulcro. nec eius fidei pro magno munere offerretur sepultura carnis nihil gaudii uel doloris in morte sentientis, cum ille de requie, ubi sensus est, cogitaresse paradisus, ubi erat eo die futurus secundum humanam animam Christus. utrum autem sinus ille Abrahae, ubi diues ille impius, cum in tormentis esset inferni, requiescentem pauperem uidit, uel paradisi censendus uocabulo uel ad inferos pertinere existimandus sit, non facile dixerim. de illo quippe diuite legimus dictum esse: Mortuus est autem et diues et sepultus est, et: Cum apud inferos in tormentis esset. in pauperis autem morte uel requie non sunt inferi nominati, sed: Contigit, inquit, mori inopem illum et auferri ab angelis in sinum Abrahae. deinde ardenti diuiti dicit Abraham: Inter nos et uos chaos magnum firmatum est tamquam inter inferos sedesque beatorum: non enim facile alicubi in bono. Unde etiam quaeri solet, si nonnisi poena
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽẽ hodie mecũ eris inꝑadiso. non ex his
uerbis in celo existimandus ẽ eẽ paradysus. Neq
enim ipso die in celo futurus erat homo xp̃c iħic
scdm carnem. & de carne quidem qd eo die in se¬
pulchro sit posita: manifestissimũ ȩugłm. Quod
etrina predicat: quandoquidẽ beatus petrus
ad hanc rem testimonium de psalmis adhibet.
ubi de ipso p̃dictum ẽẽ demonstrat. qm̃ non de¬
relinques animã meam in inferno. neq dabis
sc̃m tuum uidere corruptionem. Illud de amma
dictum ẽ. quia non ibi ẽ derelicta. unde tam cito
remeauit: illud de corpore. qđ in sepulchro corrũ¬
pi celeri resurrectione non potuit. S in sepulchro
ꝑadysum nullus intelligit. Et si quisquam ita
ẽẽt absurdus ut hoc sapere conaretur: eo qđ illud
sepulchrum in orto erat. certe hinc abista opini¬
one reuocaretur. quod ille cuidictum ẽ. hodie
mecũ eris in paradyso. nullo die fuit cum xp̃o ĩ illo

Expanded text:
dictum esse: Hodie mecum eris in paradiso. non ex his dictum esse: Hodie mecum eris in paradiso. non ex his uerbis in caelo existimandus est esse paradisus: neque enim ipso die in caelo futurus erat homo Christus Isecundum carnem. et de carne quidem, quod eo die in sepulcro sit posita, manifestissimum est euangeliuctrina praedicat, quando quidem beatus Petrus ad hanc rem testimonium de psalmis adhibet, ubi de ipso praedicatum esse demonstrat: Quoniam non derelinques animam meam in infernum neque dabis sanctum tuum uidere corruptionem. illud de anima dictum est. quia non ibi est derelicta, unde tam cito remeauit; illud de corpore, quod in sepulcro corrumpi celeri resurrectione non potuit. sed in sepulcro paradisum nullus intellegit. et si quisquam ita esset absurdus, ut hoc sapere conaretur eo. quod illud sepulcrum in horto erat, certe hinc ab ista opinione reuocaretur, quod ille. cui dictum est: Hodie mecum eris in paradiso, nullo die fuit cum Christo in illo
Abbreviated transcription (Latin):
aut quia ubiq ds̃ sit. hominẽ quoq illum qui in
deo sit ubiq diffusum. Ex hoc nimirum indelli¬
gi uolens etiam in paradiso eẽ potuisse qui ubiq
sit. Ybi ego quero uel potiꝰ agnosco quẽadmodũ
accipias hominẽ xp̃m. non utiq sicut quidam
heretici u̾bum dĩ ⁊ carnem. hoc ẽ sine anima hu¬
mana ut u̾bum eẽt carm proanima. uł uerbum
dĩ ⁊ anmã ⁊ carnem. s sine mente humana: ut u̾bũ
dĩ eẽt anima ꝓmente humana. Non utiq sic ac¬
cipis hominẽ xp̃m. s sicut suꝑius locutus es ubi
aisti xp̃m om̃ipotentem dm̃ ea te ratione credu¬
litatis acciꝑe. ut dm̃ non erederes. nisi ꝑfectum &̃
hominẽ credidisses. Profecto eum dicis hominẽ
ꝑfectum. totam illic naturam humanam uis in¬
telligi. Non ẽ audem homo ꝑfectus. si uel amma
carni. uł animȩ ipsi mens humana defuerit. Si
gͦ scdm̃ hominẽ quem u̾bum ds̃ suscepit putamꝰ

Expanded text:
aut, quia ubique deus sit. hominem quoque illum, qui in aut, quia ubique deus sit. hominem quoque illum, qui in deo sit, ubique diffusum ex hoc nimirum intellegi uolens etiam in paradiso esse potuisse, qui ubique sit. Ubi ego quaero uel potius agnosco, quem ad modum accipias hominem Christum. non utique sicut quidam haeretici uerbum dei et carnem, hoc est sine anima humana, ut uerbum esset carni pro anima, uel uerbum dei et animam et carnem sed sine mente humana, ut uerbum dei esset animae pro mente humana. non utique sic accipis hominem Christum. sed sicut superius elocutus es, ubi aisti Christum omnipotentem deum ea te ratione credulitatis accipere, ut deum non crederes, nisi perfectum etiam hominem credidisses. profecto. cum dicis hominem perfectum, totam illic naturam humanam uis intellegi; non est autem homo perfectus, si uel anima carni uel animae ipsi mens humana defuerit. Si ergo secundum hominem, quem uerbum deus suscepit, putamus
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis flãmam. qua fit ut etiam eos quos nũquã
uidimus diligamus. dum cos habere qđ diligimꝰ
credimus. ubi me utiq p̃uenisti. fecistiq ut uerear
in me dccipi opinionẽ atq expectationem tuam:
precer hoc tales michi questiones intua epła pro¬
posiusti. quȩ si aquolib& propositȩ forent. otio
quoq meo quod michi deest non paruum nego¬
tium fierent. Cum uͦ abste ꝓponunt᷑ cui ꝓfun¬
da rimanti solutionis carum suꝑficies nequaqͣm
sat ẽ. & ꝓponuntur occupatissimo aliarumq eu¬
rarum molib uallato ⁊ obstricto. tuȩ prudentiȩ
ẽ.⁊ beniuolentiȩ cogitare. quam de placidum hab̾e
debeam. uł quod dni non respondi. ul sietiã nunc
ꝓtuȩ intentionis grãditate non respondero. Que
moriturus latroni credenti dixerit hodie mecum
eris in paradiso. Et hinc fortasse intelligendum¬
ẽẽ dicis ꝑadisum. quasi in aliqua cęli parte cõpositũ.

Expanded text:
ritatis flammam. qua fit, ut etiam eos, quos numquam ritatis flammam. qua fit, ut etiam eos, quos numquam uidimus, diligamus. dum eos habere. quod diligimus, credimus, ubi me utique praeuenisti fe-cistique, ut uerear in me decipi opinionem atque expectationem tuam. praeter hoc ergo tales mihi quaestiones in tua epistula proposuisti. quae, si a quolibet propositae forent, otio quoque meo, quod mihi defit, non paruum negotium fierent; cum uero abs te proponuntur, cui profunda rimanti solutionis earum superficies nequaquam sat est, et proponuntur occupatissimo aliarumque curarum molibus uallato et obstricto, tuae prudentiae est et beniuolentiae cogitare, quam te placidum habere debeam, uel quod diu non respondi uel si etiam nunc non pro tuae intentionis granditate respondero. Quaemoriturus latroni credenti dixerit: Hodie mecum eris in paradiso. et hinc fortasse intellegendum dicis paradisum quasi in aliqua caeli parte compositum
Abbreviated transcription (Latin):
ateor me fr̃ dilectissime dardane
illustrior michi in caritate xp̃i. ꝗͣ
in huiꝰ scli dignitate. litteris tiuis
tardius respondisse quam debui.
Cuius rei causas nollem quereres.
Ine molestius me feras diutius ex
quam ꝑtulisti tardius rescribentẽ: cũ
ego te malim offensioni meȩ facile ignoscere. quã
de mea defensione iudicare. Quecunq ille causȩ
fuerint. crede nullum tui apud me ẽẽ potuisse cõ¬
temptum. Immo enimũ citissime rescripsissem:
si te contempsissem. Nec modo quia tandem aliq̃n
rescripsi. idõ saltem tandem aliq̃n dignum aliqͥd
te lectore molitus sum: & qd̃ merito possim tuo
nomine p̃notare. S rescribere utcunq iã malui
quam pati ⁊ hanc estatem me huiꝰ officii debitore
transire. Nec tua me dignitas terrint. fecitq cu¬
nctantem. cum sit humanitas tua gratior. ꝗͣ illa
suspectior. S unt̾e te magis amo. hinc difficiliꝰ
unde sufficiam tantȩ auiditati religiosi amoris¬
tui inuenio. Huc accessit quod preter mutuȩ ca¬

Expanded text:
ateor me. frater dilectissime Dardane inlustrior mihi in caritate Christi quam in huius saeculi dignitate, litteris tuis tardius respondisse. quam debui. cuius rei causas nollem quaereres, ne molestius me feras diutius excusantem. quam pertulisti tardius rescribentem, cum ego te malim offensioni meae facile ignoscere quam de mea defensione iudicare. quaecumque illae causae fuerint, crede nullum tui apud me esse potuisse contemptum. immo enim uero citissime rescripsissem, si te contempsissem. nec modo quia tandem aliquando rescripsi. ideo saltem tandem aliquando dignum aliquid te lectore molitus sam et quod merito possim tuo nomine praenotare: sed rescribere utcumque iam malui quam pati et hanc aestatem me huius officii debitore transire. nec tua me dignitas tenuit fecitque cunctantem, cum sit humanitas tua gratior quam illa suspectior. sed unde te magis amo, hinc difficilius, unde sufficiam tantae auiditati religiosi tui amoris, inuenio. Hae accessit, quod praeter mutuae ca
Abbreviated transcription (Latin):
quos scdm ꝓpositum uocatos. iustificandos. glo¬
rificandosq suscepit. etiã anteꝗͣ incorpoream
quȩ ubiq tota ẽ ualcant eiꝰ nosse naturã. qͣntũ
nosci ex parde ꝑspeculum ⁊ menginate abboĩe

Expanded text:
quos secundum propositum uocatos iustificandos gloquos secundum propositum uocatos iustificandos glorificandosque suscepit etiam ante, quam incorpoream, quae ubique tota est ualeant eius nosse naturam, quantum nosci ex parte et per speculum et in ae
Abbreviated transcription (Latin):
in spe. Nam quomͦ ẽ nunc ñ habens maculã. aut
rugam. aut aliquid eiꝰmodi. quȩ uł mominib ad
eam ꝑtinentib hominib qui iam ratione m̃tis
utuntur.⁊ uolutatis arbitrio. mortalisq carnis
sarcinã portant. uł certe qd etiã ipsos contentiosos
necesse ẽ fateri. in multis suis m̃bris ueracit̃ dicit.
dimicte nob̃ debita nr̃a: Cum itaq ꝓficientes ĩ
quib mortalib habitat. dum dedie indiem re¬
nouantur. magis magisq iustific&. exaudiat orã¬
tentes. mund& confidentes. ut exhibeat sͥ tẽplum
ĩmaculatũ inec̃num: merito dr̃ ñ habitare in eis.
qui cognoscendes dm̃ ñ sicut dm̃ glorificauert̃.
uł gr̃as egerunt. Colendo enĩ ⁊ seruiendo cirat᷑e
potius quã creatori. ñ uniꝰ ueri dĩ tẽplum se ẽc uo¬
lucrunt. Atq ita dum uolunt eũ hr̃e cũ multis.
faciliꝰ effeccr̃ ut cum ñ hab̾ent. quã ut diis multis
falsis ue miscerent. Q merido dr̃ habitare meis.

Expanded text:
in spe. nam quo modo est nunc non habens maculam aut in spe. nam quo modo est nunc non habens maculam aut rugam aut aliquid eius modi, quae uel in omnibus ad eam pertinentibus hominibus, qui iam ratione mentis utuntur et uoluntatis arbitrio mortalisque carnis sarcinam portant, uel certe, quod etiam ipsos contentiosos necesse est fateri, in multis suis membris ueraciter dicit: Dimitte nobis debita nostra? Cum itaque proficientes, in quibus mortalibus habitat, dum de die in diem renouantur, magis magisque iustificet, exaudiat orantes, mundet confitentes, ut exhibeat sibi templum inmaculatum in aeternum, merito dicitur non habitare in eis, qui cognoscentes deum non sicut deum glorificauerunt uel gratias egerunt. colendo enim et seruiendo creaturae potius quam creatori non unius ueri dei templum se esse uoluerunt atque ita, dum uolunt eum habere cum multis, facilius effecerunt, ut eum non haberent, quam ut diis multis falsisue miscerent. et merito dicitur habitare in eis,
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑oꝵ. ut eis postmodũ dicat. multa habeo uob̃
dicere. s ñ potestis illa portarc modo. Agit gͦ
in quib adhuc mortalib habitat. ip̃sam edifi¬
cationem habitaculi sui. quã ñ mista s in alia
phanc intam ꝑficit quando absorbebit᷑ mors
in uictoriã. diceturq illi. U bi ẽ mors uictoria
tua. ubi ẽ mors aculeus cuus: Quid aut̃e ẽ mor¬
tis aculeus nͥ peccatum: Propt̃ qđ nunc etiã re-¬
nati ex aqua ⁊ sp̃u. om̃ib peccatis siue originisex
adam. in quo om̃s peccauer̃. siue factoꝵ. dictoꝵ.
cogitationũq nr̃arum. millis lauacbri munda¬
tione deletis. tam̃ quia manemꝰ in hac uita buma¬
na quȩ temptatio ẽ suꝑ terrã. merito dicimus di¬
mitte nob̾ debita nr̃a. Et hanc orationẽ uniu̾sa
dicit ȩccł̃a quã mundat saluator lauachro aquȩ
in uerbo. ut cam sͥ exhibeat gloriosam ñ habentem
maculam aut rugam: aut aliqͥd eiꝰmodi. tẽ utiq
cum ꝑficietur in re. ubi nunç ꝓficiendo ãbulat᷑

Expanded text:
futurorum, ut eis postmodum dicat, Multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo . Agit ergo in quibus mortalibus adhuc habitat, ipsam aedificationem habitaculi sui, quam non in ista, sed in alia post hanc vitam perficit, quando absorbebitur mon uictoriam diceturque illi: Ubi est, mors, uictoria tua? ubi est. mors, aculeus tuus? quid est autem mortis aculeus nisi peccatum? Propter quod nunc etiam renati ex aqua et spiritu omnibusque peccatis siue originis ex Adam, in quo omnes peccauerunt, siue factorum, dictorum cogitationumque nostra. rum in illius lauacri mundatione deletis tamen, quia mansimus in hac uita humana, quae temptatio est super terram, merito dicimus: Dimitte nobis debita nostra. et hanc orationem uniuersa dicit ecclesia. quam mundat saluator lauacro aquae in uerbo, ut eam sibi exhibeat gloriosam, non habentem maculam aut rugam aut aliquid eius modi tunc utique, cum perficietur in re, ubi nunc proficiendo ambulatur
Abbreviated transcription (Latin):
& a flumine usq ad t̾minos orbis t̾re. Sed cer¬
te qͣuͦi confidis non te ꝑditurum qđ in affrica
uidetis iemisse: qͥ xp̃m dicis coto orbe ꝑdito acd
solamd affricã remansisse: Qͥ dmulta:. Si uoluntate tua map¬
palienses ĩn tuam communionem tͣnsiert: ãbos
nos audiant. ita ut rescbantur que dicimꝰ. &
a nob̃ subscͥpta in eis punice int̃p̃tentur: & re¬
moto timore dñationis. eligant qđ uoluerint:
Ex his enim que dicimus apparebit. utrum co¬
acti in falsitate remaneant: an uolentes tene¬
ant ueritatim. Sienim hec ñ intelligunt: quate¬
meritate tͣrluxisti ñ intelligentes: Si autẽ intelli¬
gunt: aubos ut dixi audiant: & qđ uoluint. faci¬
ant. Si que ꝙ̃ plebes a uob̃ ad nos tͣnsiert̾. quas
putatis a dñis coactas: hoc & ibi fiat. Ambo ᷤᷤ noᷤᷤ
audiant: & eligant qđ placui̾t. Si autem ñ ui hoc

Expanded text:
et a flumine usque ad terminos orbis terrae. sed ceret a flumine usque ad terminos orbis terrae. sed certe quo modo confidis non te perditurum, quod in Africa uideris emisse, qui Christum dicis toto orbe perdito ad solam Africam remansisse? Quid multa? si uoluntate sua Mappalienses in tuam communionem transierunt, ambos nos audiant, ita ut scribantur, quae dicimus, et a nobis subscripta eis Punice interpretentur, et remoto timore dominationis eligant, quod uoluerint. ex his enim, quae dicimus, apparebit, utrum coacti in falsitate remaneant, an uolentes teneant ueritatem. si enim haec non intellegunt, qua temeritate traduxisti non intellegentes? si autem intellegunt, ambos, ut dixi, audiant et, quod uoluerint, faciant. si quae etiam plebes ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant et eligant, quod placuerit. si autem non uis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
res: tu in fundo. ille in regno. Si causas cõpares:
ille ut diuisio resarciat᷑: tu ut unitas diuidat᷑:
Sed nos te de homine ñ t̾remꝰ. Nam possemꝰ ag̾ẽ:
ut decẽ libras auri scđm imꝑatoria ussa ꝑsoluẽs:
fn forte ꝓptẽa ñ habes unde reddas qđ dare iussi
sunt rebaptiratores: dum multum erogas. ut emaᷤ
dicat. Crispine: carũ fuit p̾cium tuum. ad emen¬
dum timorem mappaliensium: & uilis mors inea.
ad emendum amorem omnium gentium: ꝑluᷤ
ualuit rebaptizandis colonis tuis qł numeratũ
est de saculo tuo: quã baptizandis ppłis meiᷤ qd̃
manauit de latere meo: Scio te plura audire
posse si xp̃o aurem p̾beas: & ex ipsa tua posses¬
sione admoneri. quam impia contͣ xp̃m loq̃mi¬
ni. Si em̃ humano iure p̾sumis firme te possidẽ
qđ emisti argento tuo: quanto firmiꝰ diuino tu
qͥdem inconcusse possidebit totum qđ emit.¬
de qͦ dictum ẽ. dñabitur a mari usq ad mare.

Expanded text:
res, tu in fundo, ille in regno; si causas compares, res, tu in fundo, ille in regno; si causas compares, ille ut diuisio resarciatur, tu ut unitas diuidatur. sed nos te de homine non terremus. nam possemus agere, ut decem libras auri secundum imperatoria iussa persolueres. an forte propterea non habes, unde reddas, quod dare iussi sunt rebaptizatores, dum multum erogas, ut emas, dicat: \'Crispine, carum fuit pretium tuum ad emendum timorem Mappaliensium et uilis mors mea ad emendum amorem omnium gentium? plus ualuit rebaptizandis colonis tuis, quod numeratum est de saeculo tuo, quam baptizandis populis meis, quod manauit de latere meo? scio te plura audire posse, si Christo aurem praebeas, et ex ipsa tua possessione admoneri, quam impia contra Christum loquamini. si enim humano iure praesumis firme te possidere, quod emisti argento tuo, quanto firmius diuino iuquidem inconcusse possidebit totum, de quo dictum est: Dominabitur a mari usque ad mare
Abbreviated transcription (Latin):
ti longe ꝑegͥni. ñ quam accusati. ñquam iudica¬
ti. ñ habent: Qui de p̾cisa parte affrice rursus
p̃cisi sunt habent: & unde ip̃m eugłm in affricã
uenit non habent: Quid plibus onero: adis¬
ta responde. Attende sacͥlegium scismatis ur̃o
concilio maximianistis exaggeratum: acten¬
de ꝑsecutiones ꝑ iudiciarias potestates quaᷤᷤ cis
irrogatis: atcende baptismum eorum. quem cum
eis qͦs damnastis recepistis: & responde si potes. u¬
trum habeatis aliqͥd. unde in iciatis nebulas ĩꝑi-¬
tis. cur ab orbe t̾rarum longe maiore scełe scima¬
tis separemini. quam qđ in maximianistis uos
damnasse głammi. Pax xp̃i uindica&e ĩ corde tuo:
Sed qͥa in rebaptitandis map¬
paliensib sic̃ homo timerenolu¬
isti: cur ñ ualeat iussio regalis
in ꝓuintia. si tm̃ualuit iussio ꝓ¬
uincialis in uilla: Si ꝑsonaᷤ cõ¬
pares: tu possessor. ille imꝑator. Si loca compa¬

Expanded text:
ti, longe peregrini, numquam accusati, numquam iudicati, longe peregrini, numquam accusati, numquam iudicati non habent! qui de praecisa parte Africae rursus praecisi sunt, habent et, unde ipsum euangelium in Africam uenit, non habent! quid pluribus onero? ad ista responde. adtende sacrilegium schismatis uestro concilio Maximianistis exaggeratum, adtende persecutiones per iudiciarias potestates, quas eis inrogastis, adtende baptismum eorum, quem cum eis, quos damnastis, recepistis, et responde, si potes, utrum habeatis aliquid,. unde iniciatis nebulas imperitis, cur ab orbe terrarum longe maiore scelere schismatis separemini, quam quod in Maximianistis uos damnasse gloriamini. pax Christi uincat in corde tuo. sed quia in rebaptizandis Mappaliensibus sicut homo timeri uoluisti, cur non ualeat iussio regalis in prouincia, si tantum ualuit iussio prouincialis in uilla? si personas compares, tu possessor, ille imperator; si loca compa
Abbreviated transcription (Latin):
ciliaese. Qb gͥ sufficimꝰ lacͥmis plange̾ recipi bap¬
tismum maximianistarum: & exufflari baptiᷤ¬
mum orb̾ t̾rarũ: Siue auditos. siue inauditos. si¬
ue iuste. siue inite: damnatis felicianum. dãnas¬
tis p̾cextatum. Dic mͥ quẽ corinthioꝵ. ep̃m audi¬
uit. aut damnauit aliqͥs ur̃m: Quem galacha¬
rum: quẽ ephesioꝵ: quẽ colosensiũ: philipensium:
thess alonicensium: ceterarum q omnium ciui¬
tatum: de qͥb dictũ est. adorabunt in conspectu
cius uniu̾se familie gentium: Ergo istoꝵ. baptiᷤ¬
mus acceptat᷑. ⁊ illoꝵ exufflat᷑. qͥ nec istorum ẽ.
nec illoꝵ: sed illiꝰ de qͦ dictum ẽ hic ẽ qͥ baptirat:
Sed ñ hinc ago. fd illa que p̃sto sunt adũte: ea
que ocłos ꝙ̃ cecos feriunt intuere. Damnati habe¬
nt baptisinum: & inauditi ñ habent: Nomina¬
tim in scełe scismatis exp̾ssi. ⁊ eiecti habent: igno¬

Expanded text:
ciliasse. Quibus igitur sufficimus lacrimis plangere recipi bapciliasse. Quibus igitur sufficimus lacrimis plangere recipi baptismum Maximianistarum et exsufflari baptismum orbis terrarum? siue auditos siue inauditos siue iuste siue iniuste damnastis Felicianum, damnastis Traetextatum, dic mihi: quem Corinthiorum episcopum audiuit aut damnauit aliquis uestrum? quem Galatarum, quem Ephesiorum, quem Colossensium. Philippensium, Thessalonicensium ceterarumque omnium ciuitatium, de quibus dictum est: Adorabunt in conspectu eius uniuersae patriae gentium? ergo istorum baptismus acceptatur et illorum exsufflatur, qui nec istorum est nec illorum sed illius, de quo dictum est: Hic est, qui baptizat. sed non hinc ago; ad illa, quae praesto sunt, aduerte; ea, quae oculos etiam caecos feriunt. intuere: damnati habent baptismum et inauditi non habent! nominatim in scelere schismatis expressi et eiecti habent et igno
Abbreviated transcription (Latin):
ad suas ciuitates ꝑtinentib. ⁊ in ipsis tã mag¬
nis ciuitatib foris in scelere scismatis baptiza¬
tos: qͦrum nulli baptisma repetitum ẽ. Atq u¬
tinam ꝓbare possetᷤ eos qͦs foris in scelere scisma¬
tis felicianus & p̾textatꝰ tãquã inanit̾ baptira¬
uerant. ab eis receptis intus. qͣsi utilit̾ denuo
baptizatos. Si enim rursus baptirandi e¬
rant isti: rursꝰ ordinandi erant illi. Amise¬
rant enĩ ep̃atum recedentes a uob̃: si extͣ com¬
munionem ur̃am baptizare ñ potãnt. Nam
si discedentes ep̃atũ ñ amiserant: baptirare uti¬
q potãnt. Si autem amiserant: gͦ ut eis qd a¬
miserant reddet᷑. redeuntes ordinari debebans.
Sed noli time. Sic̃ c̾tum ẽ cum eodem illos ep̃atu
cum qͦ exierant remeasse: ita c̃tum ẽ om̃s qͦs in
maximiam scismade baptizart. sine ulla bap¬
tismi repeticione. secum ur̃e communioni recon¬

Expanded text:
ad suas civitates pertinentibus, et in ipsis tam magad suas civitates pertinentibus, et in ipsis tam magnis civitatibus foris in scelere schismatis baptizatos, quorum nulli Baptisma repetitum est. Atque utinam probare possetis, eos quos foris in scelere schismatis Felicianus et Praetextatus tanquam inaniter baptizaverant, ab eis receptis intus quasi utiliter denuo baptizatos. si enim rursus baptizandi erant isti, rursus ordinandi erant illi; amiserant enim episcopatum recedentes a uobis, si extra communionem uestram baptizare non poterant; nam si discedentes episcopatum non amiserant, baptizare utique poterant, si autem amiserant, ergo, ut eis, quod amiserant, redderetur, redeuntes ordinari debebant. sed noli timere; sicut certum est cum eodem illo episcopatu, cum quo exierant, remeasse, ita certum est omnes, quos in Maximiani schismate baptizarunt, sine ulla baptismi repetitione se cum uestra communione recon
Abbreviated transcription (Latin):
ł qͥd uos ꝓ immanitate tanti saclegii mereami
lud dico. Si hoc cͥmen ẽ: cur eosdem maximiani
cde basilicis quas tenebant in qͥb eos inuenit ip̃a
conscissio. ⁊ cont᷑uersiarum strepitu. ⁊ iussionum
potentatu. ⁊ auxiliorũ impetu ꝑtͣbastis: In qua
conflctatione que passi sint ꝑ loca singła rerũ
recentia uestigia contestant᷑. Que iussa sint. car¬
the indicant: que facta sint t̾re clamant. In qͥb
cẽ optati illiꝰ tͥbuni ur̃i scã memoria p̃dicat᷑. Itẽ
dicere soletis. qđ nos xp̃i baptismum ñ habca¬
mus: & p̾t̾ ur̃am communonem nusquam sit:
Possem hinc ubertꝰ aliquanto disserẽ. Sed contra
uos iam nichil opꝰ ẽ: qͥ cum feliciano & p̾textato
enim baptizauert̃ quando maximiano commu¬
nicabant. cum &̃ ipõs nominatim. id est felicianũ
⁊ p̃textatum. de basilicis eoꝵ sic̃ gesta testant᷑ diu¬
sed c̃ẽ ꝑ sollemnitates paschales. in tot eccłiis

Expanded text:
uel quid uos pro immanitate tanti sacrilegii mereaminuel quid uos pro immanitate tanti sacrilegii mereaminlud dico: si hoc crimen est, cur eosdem Maximianisde basilicis, quas tenebant, in quibus eos inuenit ipsa conscissio, et controuersiarum strepitu et iussionum potentatu et auxiliorum impetu proturbastis? in qua conflictatione quae passi sint per loca singula, recentia rerum uestigia contestantur; quae iussa sint, chartae indicant; quae facta sint, terrae clamant, in quibus etiam Optati illius tribuni uestri sancta memoria praedicatur.\' Item dicere soletis, quod nos Christi baptismum non habeamus et praeter uestram communionem nusquam sit. possem hinc uberius aliquanto disserere. sed contra uos iam nihil opus est, qui cum Feliciano et Praetextato enim baptizaverunt quando Maximiano communicabant, cum etiam ipsos nominatim, id est Felicianum et Praetextatum de basilicis eorum, sicut gesta testantur, diused etiam per solemnitates Paschales in tot ecclesiis
Abbreviated transcription (Latin):
textatꝰ si innocentes erant: quare sic damnatist̾:
Si scelerati: quare sic recepti sunt: Si ꝓbaueriᷤᷤ in¬
nocentes: cur ñ credamꝰ a multo paucioribus
maiorib urĩs falso cͥmine tͣclitionis innocentes
potiusse damnari:si a trecentis decẽ succes sou¬
bus eorum. uͥ &̃ ꝓ magno scͥptum ẽ. plenarii con¬
cilu ore ueridico in falso cͥmine scismatis in¬
nocentes damnari potuerunt: Siautem ꝓba¬
ueris recte fuisse damnatos: q̃ restat defensio
cur in eodem ep̃atu recepti sint. nͥ ut aggerais
ꝓ unitatis iuincło tołanda: Qł utinam ñ oris.
s cordis uirib ageres. Profecto ꝑspiceres quã
nullis calumnus ꝑ orbem t̾rarũ eẽt uolanda
pax xp̃i: si licet in affrica &̃ in sacͥlego scisma¬
te damnatos in eodem ip̃o epãtu recipi ꝓpa¬
ce donati. Item soletis nob̃ obicẽ. qđ uos ꝑ po¬
testates t̾renas ꝑsequamur. Qua in re ñ disputo.

Expanded text:
textatus si innocentes erant, quare sic damnati sunt? textatus si innocentes erant, quare sic damnati sunt? si scelerati, quare sic recepti sunt? si probaueris innocentes, cur non credamus a multo paucioribus maioribus uestris falso crimine traditionis innocentes potuisse damnari, si a trecentis decem successoribus eorum, ubi etiam pro magno scriptum est \'plenarii concilii ore ueridico\', in falso crimine schismatis innocentes damnari potuerunt? si autem probaueris recte fuisse damnatos, quae restat defensio, cur in eodem episcopatu recepti sint, nisi ut exaggerans unitatis uinculo toleranda? quod utinam non oris sed cordis uiribus ageres! profecto perspiceres, quam nullis calumniis per orbem terrarum esset uiolanda pax Christi, si licet in Africa etiam in sacrilego schismate damnatos in eodem ipso episcopatu recipi pro pace Donati. Item soletis nobis obicere, quod uos per potestates terrenas persequamur. qua in re non disputo,
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝓbata. sed potiꝰ in urĩs ꝓbata c̾mina. corim
qͥ formidine ꝑsecutionis ĩpulsi nicos libros con¬
cremandos ignib tͣdidert̃: Tos eos qͣs ꝓ scelere
scismatis. plenarii concilii ur̃i ueridico siẽ ibi
scͥptum ẽ ore damnastis. in eodẽ ipso ep̃ature¬
cepistis. in qͦ damnastis. ⁊ felicianũ dico musti¬
tanum. & p̃cextatum assuritanũ. Neq enĩ siẽ
ignorantib dicitis ex eo numero fuer̾t isti. qͥbꝰ
ur̃m concilium diẽ p̾rogauerat. ⁊ p̾fixerat: in¬
tra quem nͥ ad uram̃ cominunionem remeauis¬
sent. eadem sententia tenẽnt᷑: s de illo nume¬
ro isti fuer̃t. qͦs eo dic sine dilatione damnastis.
qͦ illis dilationem dediftis. Probabo. si negaue¬
ris. Concilium ur̃m loqͥt᷑. Proconsularia gesta
habcmꝰ in manib: qͥb id ñ semel allegast: Ali¬
am gͦ defensionem para si potes: ne dum negaᷤ
qđ conuincam moras faciamus. Felicianꝰ gͥ ipre¬

Expanded text:
robata sed potius in uestris probata crimina eorum, robata sed potius in uestris probata crimina eorum, qui formidine persecutionis inpulsi dominicos libros concremandos ignibus tradiderunt, uos eos, quos pro scelere schismatis plenarii concilii\' uestri \'ueridico\', sicut ibi scriptum est, \'ore damnastis, in eodem ipso episcopatu recepistis, in quo damnastis? Felicianum dico Mustitanum et Praetextatum Assuritanum. neque enim, sicut ignorantibus dicitis, ex eo numero fuerunt isti, quibus uestrum concilium diem prorogauerat et praefixerat, intra quem nisi ad uestram communionem remeauissent, eadem sententia tenerentur; sed de illo numero isti fuerunt, quos eo die sine dilatione damnastis, quo illis dilationem dedistis. probabo, si negaueris; concilium uestrum loquitur; proconsularia gesta habemus in manibus, quibus id non semel allegastis. aliam ergo defensionem para, si potes, ne, dum negas, quod conuincam. moras faciamus. Felicianus igitur et Prae
Abbreviated transcription (Latin):
um quas incolimꝰ tanta uicinitas: Ego enĩ statu¬
i nichil de hac re agẽ nob̃cum nͥ ꝑ littãs. ł nc¬
cui nr̃m de memoria qđ dicit̃ elabatur. ł ne frau¬
dent᷑ taliũ studiosi. qͥ forte int̾tẽ ñ possunt: Soleci
de p̾t̾itis reb gestis uultis falsa iactare: forte non
mentiendi studio. s etrore. ꝑtoinde si placet. de p̃¬
sentib illa metiam̃. Proculdubio te ñ fugit pͥoriᷤ
ppłi tẽꝑibus. ⁊ idolate saclegium fuisse cõmissũ:
⁊ a rege contemptore librũ ꝓpħicum incensũ. Q
utͦq cͥmine scismatis malũ ñ puniret᷑ atͦcius: ni¬
si gͣuius penderet᷑. Profecto enim recordaris.
quemadmodum scismatis auctores. uiuos dehis¬
cens t̾ra sorbuerit: ⁊ eos qͥ consenserant celo irrueis
ignis absũpserit. Sic nec fabricatũ it adoratum
idolum. ne sacer liber exustus meruit uindica¬
ri. Cur gͥ qͥ soletis nob̾ obicert ñ solum in nrĩs¬

Expanded text:
um, quas incolimus, tanta vicinitas? Ego enim statuum, quas incolimus, tanta vicinitas? Ego enim statui nihil de hac re agere vobiscum, nisi cui nostrum de memoria, quod dicitur elabatur, vel ne fraudentur talium studiosi, qui forte interesse non possunt. Soletis de praeteritis rebus gestis, quae vultis, falsa jactare, forte non mentiendi studio, sed errore. Proinde, si placet, de praesentibus illa metiamur. procul dubio te non fugit prioris populi temporibus et idolatriae sacrilegium fuisse commissum et a rege contemptore librum propheticum incensum; quo utroque crimine schismatis malum non puniretur atrocius, nisi grauius penderetur. profecto enim recordaris, quem ad modum schismatis auctores uiuos dehiscens terra sorbuerit et eos, qui consenserant, caelo inruens ignis absumpserit. sic nec fabricatum et adoratum idolum nec sacer liber exustus meruit uindicari. Cur ergo, qui soletis nobis obicere non solum in nos