comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spes urã. ubi ẽ caritas ur̃a. ibi habdi
unaginem suam: uł ibi intelligitis eu
tis quia ista transeunt. quia sic dixit
at & nescit cui congregabit ea. Nonti¬
bemini. quia quallacumq sunt isti. e¬
sitoria sunt. Si homines estis in horrx
siti intelligitis. Nlam si homines abtos
positi ñ intelligitis: comparamin uits
insensatis. & similes efficimini ilie¬
UANTS M nobis ualert
sermo dĩ ad correptionet
eiꝰ pęnasq metuenles
unꝰquisq in se metiat᷑. & consa¬
entiam suam ante oculos eiꝰ sine dolop¬
blanditur: & si consolat᷑ nos ꝓmatendobe¬
na sua. & confirmando spem nr̃am: mae
iuuentibꝰ tam̃ & contempnentibꝰ u̾bũ siub̃
omino non parcit. Int̾rogee se unquesi
dum tempꝰ ẽ. & udeat ubi sit: eu
seuer& in bono. aut mutet᷑ a mibꝰ dial
enim dicit in hoc psalmo. ñ qͥtis ball̃.
locutꝰ ẽ. Loquendo aut̃ quio egit: e

Expanded text:
vestra, ubi charitas vestra, ibi habet Deus imaginem suam: vel ibi intelligitis et videtis quia ista transeunt, quia sic dixit : thesaurizat, et nescit cui congregabit ea . Non turbemini, quia qualiacumque sunt ista, transitoria sunt, si homines ostis in honore positi, et intelligitis. Nam si homines in honore positi non intelligitis, comparamini jumentis insensatis, et similes efficimini ilobis valeat sermo Dei ad correctionem ejus poenasque metuendas, unusquisque in se metiatur ; et conscientiam suam ante oculos ejus sine dolo poblanditur: et si consolatur nos promittendo bona sua, et confirmando spem nostram; male viventibus tamen, et contemnentibus verbum suum omnino non parcit. Interroget se unusquisque cum tempus est, et videat ubi sit, et aut perseveret in bono, aut mutetur a malo. Sicut enim dicit in hoc psalmo, non quicumque homo, locutus est. Loquendo autem quid egit?
Abbreviated transcription (Latin):
sunt aut ubi sunt: Dicit alius psalmꝰ. Ds
stetit in sy nagoga dõꝵ: in medio aut̃ dõs
discernit. Adhuc nescimꝰ ne forte dii aliqui
in cęlo congregati sint. & in eoꝵ congregati¬
one: hoc ẽ enim in synagoga stetit ds̃. dis¬
cernens illos. Uidete in eodem psalmo quibꝰ
dicat. Ego dixi diĩ estis: & filii excelsi õs.
Uos autem ut homines moriemini: & sic̃
unꝰ ex pͥncipibꝰ cadetis. Manifestũ ẽ gꝰ qͥa
homines dix̃ dõs. ex grã stia dĩficatos: non
de substantia sua natos. Ille enim iustificat.
qui ꝑ se ipsum non ex alio iustꝰ ẽ: & ipse
dĩficat. qui ꝑ se ipsum ñ alteriꝰ participa¬
tione ds̃ ẽ. Qui aut̃ iustificat ipse dĩficat:
quia iustificando filios dĩ facit. Dedit enĩ
eis potestatem filios dĩ fieri. Si filii dĩ
saeti sumꝰ: & dii facti sumꝰ. Sed hoc gr̃e ẽ
adoptantis: non naturȩ generantis. U̾nicꝰ
enum dĩ filiꝰ ds̃: & cum patre unꝰ ds̃. dñs

Expanded text:
sunt, aut ubi sunt? Dicit alius psalmus: Deus stetit in synagoga deorum; in medio autem deos discernit. Adhuc nescimus ne forte dii aliqui in coelo congregati sint, et in eorum congregatione, hoc est enim in synagoga, stetit Deus discernere illos. Videte in eodem psalmo quibus dicat: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes: vos autem ut homines moriemini, et sicut unus ex principibus cadetis . Manifestum est ergo, quia homines dixit deos, ex gratia sua deificatos, non de substantia sua natos. Ille enim justificat, qui per semetipsum non ex alio justus est; et ille deificat, qui per seipsum non alterius participatione Deus est. Qui autem justificat, ipse deificat, quia justificando, filios Dei facit. Dedit enim eis potestatem filios Dei fieri . Si filii Dei facti sumus, et dii facti sumus: sed hoc gratiae est adoptantis, non naturae generantis. Unicus enim Dei Filius Deus et cum Patre unus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
tendat caritas ur̃a. a dõ quid dictum ẽ ser¬
penti. Ipsa tuum obseruabit caput: & tu
at te. Ille obseruat cilcaneum tuum: tu ob¬
serua caput illiꝰ. Qͦd ẽ caput ipsius: In¬
icium malȩ suggestionis : quando incipit
mala suggerere. tunc repelle. antequam
surgat delectatio. & sequatur consensio:
& tunc uitabis capit eiꝰ. & non app̃hen¬
d& ille calcaneum tuum. Quare aut̃ hoc¬
euȩ dixit: Quia ꝑ carnem labitur homo.
Cua nob̾ intior. caro nra ẽ. Qui diligit
inquit uxorem suam : se ipsum diligit. Qͥd
ẽ se ipsum : Sequit᷑. & dicit. Nemo enĩ umnꝗͣ
carnem suam odio habuit. Quia gͦ qͦmͦ il¬
lum hominẽ adam ꝑ ȩuam supplantauit:
sic diabolus ꝑ carnem nos uult supplanta¬
re. Preceptum ẽ enim ȩuȩ ut obseru& ca¬
put diaboli: quia diabolus calcaneum eiꝰ
obseruat. Si gͦ iniquitas calcanei circũda¬
bit nos. ut quid timemꝰ in die mala:
cum conu̾si ad xpm habeamꝰ in potestate

Expanded text:
tendat Charitas Vestra. A Deo quid dictum est sertendat Charitas Vestra. A Deo quid dictum est serpenti? Ipsa tuum observabit caput, et tu at te. Ille observat calcaneum tuum, tu observa caput illius. Quod est caput illius? Initium malae suggestionis. Quando incipit mala suggerere, tunc repelle antequam surgat delectatio, et sequatur consensio; et tunc vitabis caput ejus, et non apprehendet ille calcaneum tuum. Quare autem Evae hoc dixit? Quia per carnem labitur homo. Eva nobis interior caro nostra est. Qui diligit, inquit, uxorem suam, seipsum diligit. Quid est, seipsum? Sequitur, et dicit: Nemo enim unquam carnem suam odio habuit . Quia ergo quomodo illum hominem Adam per Evam supplantavit , sic diabolus per carnem vult nos supplantare; praeceptum est Evae ut observet caput diaboli, quia diabolus calcaneum ipsius observat. Si ergo iniquitas calcanei circumdabit nos, utquid timemus in die mala, cum conversi ad Christum habeamus in potestate
Abbreviated transcription (Latin):
dampnationẽ quã audient impũ. tten
ignem ȩt̃num : ẽ qͦ uadat. Nongͦ tine
Ut quid enim timeat. Iniquitas cilara
ipsius : illum circumdatura ẽ. Si gͦ nt
iniquitatẽ calcanei sui. & ambul& it
uia dĩ: ñ ꝑueni& ad diem malam. Da
mala. dies nouissima: non illi erit n¬
la. Et enim dies nouissima mala ertii¬
dam: bona erit quibꝰdam. Nlumqͥd il¬
la erit illis quibꝰ dicetur: uenite benꝰ¬
dicti patris mei. ꝑcipite regnũ: Es
mala erit illis quibꝰ dicet᷑: ite in igiel
et̃num. Qͦd si iniquitas calcanei suid
cumdabit eu: ut quid gͦ tima nall
mala: Modo cũ uiuunt ꝓuideat. sdl
tollant iniquitatem a calcaneo suo: M¬
bulent illam uiam. ambulent ꝑuia dẽ
qua ipse dixit. ego sum uia. uernasdl
ta: & ñ timeant in die mala. qͥa dat ill
securitatẽ qui factꝰ ẽ uia. Ut qͥd tunebe
in die mala: Iniquitas calcanei melsi¬
cumdabit me. Ergo unt& iniquitaten
calcanei sui. In calcaneo quisq labit᷑. In.¬

Expanded text:
damnationem quam audient impii, Ite in ignem aeternum, est qua evadat. Non ergo timeat? Utquid enim timeat? Iniquitas calcanei ipsius illum circumdatura est? Si ergo vitet iniquitatem calcanei sui, et ambulet per vias Dei, non perveniet ad diem malam: dies mala, dies novissima, non erit illi mala. Etenim dies novissima mala erit quibusdam, bona erit quibusdam. Numquid mala erit illis quibus dicetur: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum? Sed mala erit illis quibus dicetur: Ite in ignem aeternum . Quod si iniquitas calcanei sui circumdabit eum, utquid ergo timet in die mala? Modo cum vivunt provideant sibi, tollant iniquitatem a calcaneo suo: ambulent illam viam, ambulent per viam de qua ipse dixit, Ego sum via, et veritas, et vita : et non timeant in die mala, quia dat illis securitatem, qui factus est via. Utquid timebo in die mala? Iniquitas calcanei mei circumdabit me. Ergo vitent iniquitatem calcanei sui. In calcaneo quisque labitur. In
Abbreviated transcription (Latin):
siis ali p̾sumunt in uirtite sua. alis in
dliuitũ : lita ẽ psumptio generis huma¬
ni: ñ ẜsum̃tis in do. Durit de uircunte.
dixit de diuitiis: dicit de amicis. Frat̃ non
redimit. redun& homo. Expectas ut ho¬
mo te redimat ab ira uentura. Si te frͣ
ñ redim&: homo te redempturꝰ ẽ Qͥsẽ
fr̃. Qui si non redemerit. nullus homo
redempturꝰ ẽ: qͥ pꝰ resurrectionẽ dix̃. Uade
dic fr̃ibꝰ meis. Frat᷑ nr̃ uoluit ẽẽ. Et cũ
timeat in die mala. Non enim circũdabit¬
eum iniquitas calcanei eiꝰ: quia non p̾su¬
mit de uirtute sua. nec in habundantia
diuitiarum suarum głatur: nec de amicis
sius potentibꝰ se tactat᷑. In illo gͦ p̾sumat.
qui ꝓptͣ illum mortuus ẽ. ut ille nͣ in
ętͣnum moreretur : qͥ ꝓpt̾ illum humiliatꝰ
ẽ. ut ille exaltaret᷑ : qui quesiuit impiũ. ut
a fideli quereret᷑. Ergo si ipse ñ redim&:
homo non redempturꝰ ẽ. Aliquis homo
redin&: Si filiꝰ hominis ñ redimit. si xp̃c

Expanded text:
suis: alii praesumunt in virtute sua, alii in divitiis. Ista est praesumptio generis humani, non praesumentis in Deo. Dixit de virtute, dixit de divitiis, dicit de amicis: Frater non redimit, redimet homo? Exspectas ut homo te redimat ab ira ventura? Si te frater non redimit, homo te redempturus est? Quis est frater, qui si non redemerit, nullus homo redempturus est? Qui post resurrectionem dixit: Vade, dic fratribus meis . Frater noster voluit esse: et cum timeat in die mala. Non enim eum circumdabit iniquitas calcanei ejus; quia non praesumit de virtute sua, nec in abundantia divitiarum suarum gloriatur, nec de amicis suis potentibus se jactat. In illo ergo praesumat qui propter illum mortuus est, ut ille non in sempiternum moreretur; qui propter illum humiliatus est, ut ille exaltaretur; qui quaesivit impium, ut a fideli quaereretur. Ergo si ipse non redimit, homo redempturus est? Aliquis homo redimet, si Filius hominis non redimit? Si Christus
Abbreviated transcription (Latin):
der̃ enĩ apłi qͥ secuti st̃. uider̃ uidei qui
crucifixer᷑ : sic cũ uenerit iudicaturꝰ. &
boni illũ uidebt̃ & mali. Boni ut
peipiant mercedem quia secuti sunt: mali
ut ꝑcipiant penam quia crucifyxer̃. Soli gͦ
adi dampnabunt᷑ qui crucifixer̃.Audeo di¬
temporis: securi sumus. Si non animum
int̾rogat ds̃: securi estis. Quid ẽ qͥd dixi:
Intelligat caritas urã: ne hoc dicant in
uidicio dĩ quia ñ intellexer̃. Iudei quia
ũbo resistis: carnem non erucifigeres
si uideres: Contempsit uideus in ligno
pendentem: contempnis tu in cęlo sedentẽ.
Ergo uidebint ambo genera. uider̃ dum
hic eẽt ambo genera: uidebunt & cũ uene¬
rit. Filius enim hominis ueni&. ut uidi¬
e& : quia filiꝰ hominis uenit ut iudicaret᷑
dõ quia pat̾ ñ ẽ incarnatꝰ. pat̃ ñ ẽ passꝰ.
& ꝑ filium hominis uidicat. sicut ipse di¬
eit in eugłio. Pat̃ ñ uidicat quẽquam.

Expanded text:
derunt enim Apostoli qui secuti sunt, viderunt Judaei qui derunt enim Apostoli qui secuti sunt, viderunt Judaei qui crucifixerunt; sic cum venerit judicaturus, et boni illum videbunt et mali: boni, ut percipiant mercedem, quia secuti sunt; mali, ut percipiant poenam, quia crucifixerunt. Soli ergo illi damnabuntur, qui crucifixerunt? Audeo dijus temporis, securi sumus. Si non animum interrogat Deus, securi estis. Quid est quod dixi? Intelligat Charitas Vestra, ne hoc dicant in judicio Dei, quia non intellexerunt. Judaei quia rbo resistis, carnem non crucifigeres si videres? Contempsit Judaeus in ligno pendentem, contemnis tu in coelo sedentem. Ergo viderunt eum ambo genera, dum hic esset: ambo genera videbunt, et cum venerit. Filius enim hominis veniet ut judicet; quia Filius hominis venit ut judicaretur. Ideo quia Pater non est incarnatus, Pater non est passus, et per Filium hominis judicat, sicut ipse dixit in Evangelio, Pater non judicat quemquam,
Abbreviated transcription (Latin):
ubi iam non suit parabolȩ: ubi iã ñ sint
enigiata & similitudines. Quicquid mͦ
intelligimꝰ : ꝑ enigmata conspicimꝰ. Enig¬
ma ẽ obscura parabola: quȩ difficile intel¬
ligitur. Quantum uis excolat homo cor suũ.
& ad int̾ĩora intelligenda refugiat: qͣm dui
ꝑ corruptibilitatẽ carnis huiꝰ uidemꝰ. ex par¬
te uidemꝰ. Assumpta aut̃ incorruptione in
resurrectione mortuoꝵ. cũ apparuerit filiꝰ
hominis uidicaturꝰ uiuos & mortuos. tunc
uidebit᷑ filiꝰ hominis qͥ pͥmo uidicatꝰ ẽ ui¬
dicans. discernens malos a bonis : ponens ma¬
los a sinistris. bonos a dextris. Uidebt̃ illũ
boni & mali: sed malis dic&. ite in ignem
etͣnum : bonis aut̃ dic&. uenite benedicti
patris mei ꝑcipite regnum. Abibunt ma¬
li in ambustione̾ ęt̾nam: ibunt iusti in
uitã ęt̾nam. Et ibi erit illa uisio facie ad
faciem: qua illi ñ st̃ digni. Attendite qͥd
dicam. Filium eni hominis sic̃ hic cũ eẽt
adhuc uidicandꝰ. & mali uider̃ & boni: ui¬

Expanded text:
ubi jam non sint parabolae, ubi jam non sint aenigmata et similitudines. Quidquid modo intelligimus, per aenigmata conspicimus. Aenigma est obscura parabola quae difficile intelligitur. Quantumvis excolat homo cor suum, et ad interiora intelligenda refugiat, quamdiu per corruptibilitatem carnis hujus videmus, ex parte videmus. Assumpta autem incorruptione in resurrectione mortuorum, cum apparuerit Filius hominis judicaturus vivos et mortuos, tunc videbitur Filius hominis, qui primo judicatus est, judicans, discernens malos a bonis, ponens malos a sinistris, bonos a dextris. Videbunt illum et boni et mali, sed malis dicet. Ite in ignem aeternum: bonis autem dicet, Venite benedicti Patris mei, percipite regnum. Abibunt mali in ambustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam ; et ibi erit illa visio facie ad faciem, qua illi non sunt digni. Attendite quid dicam. Filium enim hominis sicut hic cum esset adhuc judicandus, et mali viderunt, et boni; vi
Abbreviated transcription (Latin):
te uob̾ sacculos ñ ueterascentes. thesaurũ
ñ deficientem in cȩlo: qͦ fur ñ accedit. & ti¬
nea ñ corrumpit. Noluit ds̃ ut ꝑdas diui¬
tias tuas: sea ut locum illis mutes. Consi¬
lium tͥ dedit. Intelligat caritas ur̃a. Mo¬
do si amicꝰ tuus intrar& domum tuam &
inuenir& te in loco humido frumta posius¬
se. qui forte scir& naturam corruptionis
fruñtoꝵ quam tu nescires: dar& tͥ huiꝰ¬
modi consilium dicens. Frat᷑ ꝑdis qͥd eũ
magno labore collegisti: in loco humido
posuisti. paucis diebꝰ ista putrescunt. E
quid facio fr̃. Leua in suꝑiora. Audi¬
res amicum suggerentem. ut frum̃ta leua¬
res de inferioribꝰ ad suꝑiora: & ñ audis
xp̃m monentem ut thesaurum tuum le¬
ues de tra ad cȩlum: ubi non hoc tͥ reddat᷑
Qͦo seruas. sed seruas t̾ram. accipias celũ:
seruas mortalia. accipias sempit̾na: fene
raris xp̃m. accipiat in tͣra parua. ut red¬
dat tͥ ur cęlo multa: Uerumtam̃ illi qͦs
circumdabit iniquitas calcanei sui. qͥa

Expanded text:
obis sacculos non veterascentes, thesaurum non deficientem in coelis, quo fur non accedit, neque tinea corrumpit . Noluit Deus ut perdas divitias tuas, sed ut locum illis mutes consilium tibi dedit. Intelligat Charitas Vestra: modo si amicus tuus intraret in domum tuam, et inveniret te in loco humido frumenta posuisse, qui forte sciret naturam corruptionis frumentorum quam tu nescires, daret tibi hujusmodi consilium, dicens: Frater, perdis quod cum magno labore collegisti; in loco humido posuisti, paucis diebus ista putrescunt. Et quid facio, frater? Leva in superiora. Audires amicum suggerentem ut frumenta levares de inferioribus ad superiora; et non audis Christum monentem ut thesaurum tuum leves de terra ad coelum, ubi non hoc tibi reddatur quod servas, sed serves terram, accipias coelum, serves mortalia, accipias sempiterna! Feneres Christum; accipiat in terra parva, ut reddat tibi in coelo multa. Verum autem illi quos circumdabit iniquitas calcanei sui, quia
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo iam ista distinximꝰ scitati ur̃ȩ. & inue¬
niꝰ qͥa adã ħo erat. filiꝰ hominis non erat:¬
gͦ ꝑtinent ad adam t̾rigenȩ: quicũq ꝑti¬
nent ad xp̃m. filii hominum. Om̃s tam̾
audiant: ego nulli subtraho sermon̾e̾ me¬
um. Cerrigena ẽ. audiat ꝓpt̾ uidiciũ: filiꝰ
hominis ẽ. audiat ꝓpt̾ regnũ. Simul in
unum diues & pauꝑ. I terũ ipsa st̃ repeti

Expanded text:
quando jam ista distinximus sanctitati vestrae. Et invequando jam ista distinximus sanctitati vestrae. Et invenimus quia Adam homo erat, filius hominis non eratenim pertinent ad Adam, terrigenae: quicumque pertinent ad Christum, filii hominum. Omnes tamen audiant, ego nulli subtraho sermonem meum. Terrigena est, audiat propter judicium; filius hominis est, audiat propter regnum. Simul in unum
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ in domo dĩ: magisqͣm regnare in tab̾na¬
culis peccatoꝵ. Itaq si ẽ aliqua distinctio
int omnes gentes. & habitatores orbis. sic̃
ẽ distinctio int̾ audite & auribꝰ ꝑcipite.
hoc qͥdem uidetur repetisse. sed aliud est.
Quid sane uoluit significare: Quia ista elo¬
quia audituri erant non solum peccatores &
impii: sed & iusti. Permixte mͦ audiunt õe:
sed cum uentum fuerit ad reddendã rationẽ.
separabunt᷑ qͥ sine causa audier̃. ab illis qͥ
auribꝰ ꝑceꝑunt. Audiant gͦ & peccatores:
audite hȩc om̃s gentes. Audiant & iusti qͥ
non sine causa audier̃. & regunt potiꝰ t̾rã.
genȩ & filii hominum. Qt ait t̾rigenȩ
ad peccatores retulit : qͦd ait filii homi¬
num. ad fideles & iustos. Uidetis gͦ quia
seruat᷑ ista distinctio. Qui sunt gͦ t̾rigene:
Filii terrȩ. Qui sunt filii t̾rȩ: Qui here¬
ditates t̾renas requirt. Qui st̃ filiĩ homi¬
num: Qui ꝑtinent ad filium hominis. Ali¬

Expanded text:
esse in domo Dei, magis quam regnare in tabernaesse in domo Dei, magis quam regnare in tabernaculis peccatorum. Itaque si est aliqua distinctio inter omnes gentes, et habitatores orbis, sicut est distinctio inter audite, et auribus percipite, hoc quidem videtur repetisse; sed tamen aliud est, quod sane voluit significare; quia ista eloquiimpii, sed et justi. Permixte modo audiunt omnes, sed cum ventum fuerit ad reddendam rationem, separabuntur qui sine caussa audierunt, ab illis qui auribus perceperunt. Audiant ergo peccatoAudite haec, omnes gentes. Audiant et justi, qui non sine causa audierunt, et regunt potius terram, genae et filii hominum. Quod ait, terrigenae, ad peccatores retulit; quod ait, filii hominum, ad fideles et justos. Videtis ergo, quia servatur ista distinctio. Qui sunt ergo terrigenae? Filii terrae. Qui sunt filii terrae? Qui haereditates terrenas requirunt: Qui sunt filii hominum? Qui pertinent ad filium hominis. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid distat int̾ id qͦd dix̃ om̃s gentes: &
qͦd dixit om̃s qui habitatis orbem. Dignifi¬
cantiꝰ enĩ fortasse uoluit nos intelligere
qͦd dix̃ in habitatis: ut gentes intelligamus
om̃s iniqͦs. habitatores aut̃ orbis. om̃s ustos.
Dlle enĩ habitat. qui non tenet᷑. Nam qͥ te¬
netur habitat᷑ ñ habitat: qͦmͦ ille possid&
quȩcũq hab& qͥ dñs ẽ rerum suarum.
Dominꝰ aut̃ ẽ. qui non ẽ irrecitus cupi¬
ditate. Qui aut̃ cupiditate tenet᷑: possessꝰ
ẽ: non possessor. Habemꝰ erum qͦadam u̾bũ
habitatione signatum in scriptura dĩ ubi
ait : elegi abici in domo dñi magis qͣm ha¬
bitare in tab̾naculis peccatoꝵ. Qd enim
Si abiciaris in domo dñi: non ibi habitas:
Noluit significare habitationẽ. nͥ in eis
qͥ regunt & tenent. & dominant᷑. & guber¬
nant : qͥ aut̃ contempnunt᷑. ñ qͣsi habitant.
sed subiecti st̃. Ita aut̃ dixit. Subditꝰ uolo

Expanded text:
aliquid distat inter id quod dixit, omnes gentes, et aliquid distat inter id quod dixit, omnes gentes, et quod dixit, omnes qui habitatis orbem. Significantius enim fortasse voluit nos intelligere quod dixit, inhabitatis, ut gentes intelligamus omnes iniquos, habitatores autem orbis omnes, justos. Ille enim habitat qui non tenetur: nam qui tenetur, habitatur, non habitat. Quomodo ille possidet quaecumque habet, qui dominus est rerum suarum; dominus autem est, qui non est irretitus cupiditate: qui autem cupiditate tenetur, possessus est, non possessor. Habemus enim quoddam verbum habitatione signatum in Scriptura Dei, ubi ait, Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum . Quid enim, si abjiceris in domo Domini, non ibi habitas? Noluit significare habitationem, nisi in eis qui regunt, et tenent, et dominantur, et gubernant: qui autem contemnuntur, non quasi habitant, sed subjecti sunt. Ita autem dixit: Subditus volo
Abbreviated transcription (Latin):
corporalem non erigatis animum. tͣrente
uos longitudine psalmi huiꝰ. si potuerit
finietur hodie : si non. restabit nob̃ aliqͥd
in crastinum diem. Tam̃ uos intenti semꝑ esto¬
te. Tantum enim audietis si dñs uoluerit :
quantũ uos ñ grau&. sed releu&. Audite
hȩc om̃s gentes. Inde estis & uos. Auribꝰ ꝑci¬
pite omnes qui habitatis orbem. Hoc it̾m
uidetur repetisse : quasi parum fuerit qͦd
dirit audite. Q dico in quit audite. Au¬
ribꝰ ꝑcipite : hoc ẽ nolite transeuntes audire.
Qͥd ẽ auribꝰ ꝑcipite: Qͦs dñs dicebat. qui
hab& aures audiendi audiat. Cum om̃s qͥ
in conspectu eiꝰ erant. utiq habebant aures:
quas ille aures querebat nͥ cordis. cũ dicer&.
qui hab& aures audiendi audiat: Has &
iste psalmꝰ aures pulsat. Auribꝰ ꝑcipite om̃s
qͥ habitatis orbem. Forte & hic ẽ aliqua distun¬
ctio. Non qͥdem nos eoartare debemꝰ: sed nichil
mali ẽ etiam istam explicare sententiã. Forte

Expanded text:
corporalem non erigatis animum, terrente corporalem non erigatis animum, terrente vos longitudine psalmi hujus. Si potuerit, finietur hodie: si non, restabit nobis aliquid in crastinum diem; tamen vos semper intenti estote. Tantum enim audietis, si Dominus voluerit, quantum vos non gravet, sed relevet. Audite haec, omnes gentes: unde estis et vos. Auribus percipite, omnes qui habitatis orbem. Hoc iterum videtur repetisse, quasi parum fuerit quod dixit, Audite. Quod dico, inquit, audite, auribus percipite, hoc est, nolite transeunter audire. Quid est, auribus percipite? Quod Dominus dicebat, Qui habet aures audiendi, audiat : cum omnes qui in conspectu ejus erant, utique haberent aures; quas ille aures quaerebat nisi cordis, cum diceret, Qui habet aures audiendi, audiat? Has et iste psalmus aures pulsat. Auribus percipite, omnes qui habitatis orbem. Forte et hic est aliqua distinctio. Non quidem nos coarctare debemus, sed nihil mali est etiam istam explicare sententiam. Forte
Abbreviated transcription (Latin):
sitatibꝰ: in erumpna cȩterisq difficultati¬
Dꝰ mortalitatis humanę. Cont᷑ istã uocẽ.
& contͣ has blasphemias murmurantium :
incintat semiꝑ sermo diuinꝰ eurans a mor¬
do serpentis. Uenenati enum cordis e ista
sanies. eructans in dm̃ putorem blasphe¬
nis & qͦd peiꝰ ẽ manꝰ curantis repellens.
orsum serpentis ñ repellens. Hoc ẽ re¬
pellit a se cor hominis ũbi dĩ seueritatem:
& admitit ad se male suadentis blandici
los. sed totum orbem t̾rarum: Audite eni
soli qui hic estis. Nam uax nr̃a qͣn¬
ta ẽ ut sic clamemꝰ: ut audiant
omnes gentes: Clamauit enim
guis quas misit: & uidemꝰ hunc psalmum qͥ
ante ñ recitabat᷑ nͥ in una gente in sỹnago¬
ga uideorum. recitari ꝑ totum orbem trarũ.
ꝑ om̃s ȩccłas : impletumq ẽẽ qͦd hic dictũ ẽ.
Audite hȩc omnes gentes. Ad hoc solũ uolo
intentos facere animos ur̃os: ne ꝓpt̾ laborẽ

Expanded text:
sitatibus, in aerumna, caeterisque difficultatisitatibus, in aerumna, caeterisque difficultatibus mortalitatis humanae. Contra istam vocem et contra has blasphemias murmurantium, incantat semper sermo divinus, curans a morsu serpentis. Venenati enim cordis est ista sanies, eructans in Deum putorem blasphemiae, et quod pejus est manus curantis repellens, morsum serpentis non repellens. Hoc dixi, repellit a se cor hominis verbi Dei severitatem, et admittit ad se male suadentis serpentislos, sed totum orbem terrarum. Audite enimsoli qui hic estis. Nam vox nostra quanta est, ut sic clamemus, ut audiant omnes gentes? Clamavit enim guis quas misit; et videmus hunc psalmum qui ante non recitabatur nisi in una gente, in synagoga Judaeorum, recitari per totum orbem terrarum, per omnes Ecclesias, impletumque esse quod hic dictum est, Audite haec omnes gentes. Ad hoc solum volo intentos facere animos vestros, ne propter laborem
Abbreviated transcription (Latin):
diuina eloquia salubria stͣ.
bene intelligentibꝰ: ꝑ iculosa
uͦ his qui ea uolunt ad sui
cordis ꝑu̾sitatem detorquere. potiꝰ qͣm suũ
cor. ad eorum rectitudinem corrigere. Hec
ẽ enim in hominibꝰ magna & usitata ꝑu̾si¬
tas : qͥa cum debeant uiuere ipsi scđm uolun¬
tatem dĩ. dm̃ uolt̃ uiuere scđm uoluntatẽ
suam: & cum ipsi nolt̾ corrigi. illum uolt᷑
deprauari : rectum ñ arbitrantes qͦd ille uult.
sed qͦd ipsi uolunt. Solemꝰ aut̃ audire homi¬
nes murmurantes adu̾sus dm̃. qͦd malis ur
hac uita bene sit. & laborent boni. quasi
ille ꝑu̾sus sit. & nesciat qͥd agat: aut om̃i¬
no au̾tat oculos a rebꝰ humanis. uł securi¬
tatem suam ꝑturbari nolit. ut hȩc ñ atten¬
dat: quia cũ labore ds̃ ista aut uid& aut
corrigit. Murmurant gͦ homines qͥ ꝓpt̾ea
uolunt dm̃ colere. ut hic illis bene sit. qͣn¬
do uiderint eos qui dm̃ ñ colunt pollere
atq florere felicitate t̾rena. se aut̃ dm̃
colentes laborare in angustiis: in neces¬

Expanded text:
divina eloquia salubria sunt bene intelligentibus; periculosa vero his qui ea volunt ad sui cordis perversitatem detorquere, potius quam suum cor ad eorum rectitudinem corrigere. Haec est enim in hominibus magna et usitata perversitas; quia cum debeant vivere ipsi secundum voluntatem Dei, Deum volunt vivere secundum voluntatem suam: et cum ipsi nolunt corrigi, illum volunt depravari; rectum non arbitrantes quod ille vult, sed quod ipsi volunt. Solemus autem audire homines murmurantes adversus Deum, quod malis in hac vita bene sit et laborent boni: quasi ille perversus sit, et nesciat quid agat, aut omnino averterit oculos a rebus humanis; vel securitatem suam perturbari nolit, ut haec non attendat, quia cum labore ista Deus aut videat aut corrigat. Murmurant ergo homines, qui propterea volunt Deum colere ut hic illis bene sit, quando viderint eos qui Deum non colunt pollere atque florere felicitate terrena; se autem colentes Deum laborare in angustiis, in neces
Abbreviated transcription (Latin):
fine̾. Labor eiꝰ sine fine erit: utta ipsiꝰ
habebit finẽ. Quare hoc dixit: uiu&
in fine̾: U itã qͥppe ñ ponunt isti: nisi
delicias cotidianas. Adeo sunt multi
pes se paupes nr̃i. parum firmi. &no
intuienttes quid illis ꝓmutat ds̃ ꝓ itiu
borib. cum uiderint diuites in epils
cotidianis. in splendore & nitore aleis
argenti. qui dicurit: soli sunt isti. si
re uiuunt. Dicit᷑. iam non dicat᷑. Et
nemꝰ : & si dici hab&. uł a pauciorisꝰ r¬
tur: qͣm diceret si non moneremꝰ t
nec nos pͣsumimꝰ ita ista dicere. ut ñ q¬
tur: sed uł a paucioribꝰ dicant᷑. Nam de
usq in finem scłi. Parum ẽ quia ait
eum uiuere: adiungit etiam & dicr m

Expanded text:
. Labor ejus sine fine erit, vita ipsius habebit finem. Quare hoc dixit, vivet in finem? Vitam quippe non ponunt isti, nisi delicias quotidianas. Adeo multi inopes et pauperes nostri, parum firmi, et non intuentes quid illis promittat Deus pro istis laboribus, cum viderint divites in epulis quotidianis, in splendore et nitore auri et argenti, quid dicunt? Soli sunt isti, isti vere vivunt. Dicitur; jam non dicatur, et monemus; etsi dici habet, vel a paucioribus dicatur, quam diceretur si non moneremus. Nam nec nos praesumimus ita nos ista dicere ut non dicatur, sed vel a paucioribus dicatur; nam dicetur usque in finem saeculi. Parum est quia dicit eum vivere; a
Abbreviated transcription (Latin):
Quibꝰ ait dñs. Facite uob̾ amicos de mã¬
mona iniquitatis: ut & ipsi recipiant uos
in tab̾nacula ȩt̾na. Illi dant p̾ciũ redẽp¬
tionis animȩ suȩ : qͥ ñ cessant elemosinas
rascere: sed aliqͥd ex eo fieri. ut eẽt p̃ciũ
redemptionis aniȩ eoꝵ. Ait eñi. Precipe¬

Expanded text:
ibus ait Dominus: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut et ipsi recipiant vos in tabernacula aeterna . Illi dant pretium redemptionis animae suae, qui non cessant eleemosynas rascere, sed aliquid ex eo fieri, ut esset pretium redemptionis animae eorum. Ait eni
Abbreviated transcription (Latin):
meo. & qͥ diligit me mandata mea custo¬
dit. & ego diligam eũ. & ostendam me¬
ipsum illi: iam impii ñ uidebt̃. Ista de¬
monstratio qͦdammͦ familiaris ẽ: sius illã
seruat: ñ illã ostendit impiis. Qualis ẽ
ipsa uisio Qualis xp̃c ȩqualis patri. Qua
pegrini sumus . hiuie uisioni in sinera¬
dem᷑. Hanc uistonẽ mͦ in enigniatine

Expanded text:
 diligit me, mandata mea custodit, et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi , jam impii non videbunt. Ista demonstratio quodammodo familiaris est, suis illam servat, non illam ostendit impiis. Qualis est ista visio? Qualis Christus? Aequalis Patri. Qualperegrini sumus; huic visioni in fine reddemur, hanc visionem modo in aenigmate
Abbreviated transcription (Latin):
ait pauꝑ ad filios hominum. Duutes
intelligite suꝑbos. pauꝑes humiles. h¬
beat multas facultates pecuniarũ: sin
eis non extollitur pauꝑ ẽ. Non habert
aliquid & cupiat & infletur: int̾ dii¬
tes repbos eum depitat ds̃. Et diutes
& pauꝑes in corde infrogat ds̃: non i¬
cipiunt mandatum apłi dicentis timo¬
theo: p̃cipe diuitibꝰ huiꝰ scłi non supbe
saꝑe: Quomͦ eos qui diuites erant fat
pauꝑes: T̃ ulit illis quare querunt᷑ diums
Nemo enim uult ẽẽ diues nͥ ut infle¬

Expanded text:
auper, ad filios hominum. Divites intellige superbos: pauperes humiles. Habeat 242 multas facultates pecuniarum, si in eis non extollitur, pauper est. Non habeat aliquid, cupiat et infletur, Inter divites reprobos deputat eum Deus. Et divites et pauperes in corde interrogat Dominus. Non pcipiunt mandatum Apostoli dicentis Timotheo: Praecipe divitibus hujus saeculi non superbe sapere? Quomodo eos qui divites erant fecit pauperes? Tulit illis quare quaeruntur divitiae. Nemo enim vult esse dives, nisi ut infle
Abbreviated transcription (Latin):
git nos qͥi rexẽ ne cadamꝰ. Regendo difti
nos: ñ frangit nos. Nam qͦs ñ regu. fia¬
gi. Reges ios in qͥt in uirga ferrei: & tãs
uas figuli conteres eos. Sed sunt qͦs ñ regit.
ipsis ñ parcit: sed tamqͣm uas figuli conte¬
rit eos. Ab illo gͦ optemus regi & liberari:
quia hic ẽ ds̃ nr᷑ in ętͣnum & in scłm scłi:

Expanded text:
git nos, quia rex est, ne cadamus. Regendo autem nos non frangit nos; nam quos non regit, frangit. Reges eos, inquit, in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . Sed sunt quos non regit: ipsis non parcit, tanquam vas figuli conterens eos. Ab illo ergo optemus regi et liberari: quia hic es
Abbreviated transcription (Latin):
ni cogito mͥ et̾nam domun. ubi semꝑ ero:
uando cogitat sibi marmoratam memo¬
riam aut sculptam facere. qͣsi de domo
edna eogiat: qͥsi ibi manebat ille diues.
.i maner&: ñ arder& apud inferos.

Expanded text:
non cogito mihi aeternam domum ubi semper ero. non cogito mihi aeternam domum ubi semper ero. Quando cogitat sibi memoriam marmoratam aut exsculptam facere, quasi de domo aeterna cogitat; quasi ibi maneat ille dives. Si ibi maneret, non arderet apud inferos.
Abbreviated transcription (Latin):
uitiarum ipsiꝰ. Sed forte nͣ habuit qui illi
suocederent. & aliera posseder̃ diutias ipsiꝰ:
inuenimꝰ in ipso eugłioqͥa habuit. Ait enĩ. Habeo
quinq fr̃s. Fr̃s ipsius subuenire illi ardenti
in flamina non potuerunt. Quid tͥ dicer&¬
diues: Qͥd fr̃s: Unum fre̾m amicum mͥ ñ
feci: qͥ iacebat ante ianuam. Illi fr̃s mͥ sub¬
uenire non possunt. qͥ possident diuitias me¬
as: alieni a me facti sunt. Uidetis qͥa om̃s
qͥ male uiuunt: alienis relinquunt diuitias
uocantur sui. Audite quid illis p̾stant. At¬
tendite qͦmͦ irrideant᷑. Simul imprudens
& insipiens ꝑibunt: & relinquent alienis
diuitias suas. Quare dixit alieris: Quia.
nichil eis ꝓdeẽ possunt. Et tam̃ in qͦ sibi
uidentur ꝓdeẽ: E sepulchra eorum domͦ
eorum in ętͣnum. Iam quia ista structa st̃
sepulchra: domꝰ sunt sepulchra. Nam ple¬
rumq audis diuitem dicentem. Habeo
marmoratam domum. quã relicturꝰ sũ: &

Expanded text:
vitiarum ipsius. Sed forte non habuit qui illi vitiarum ipsius. Sed forte non habuit qui illi succederent, et alieni possederunt divitias ipsius? Invenimus in ipso Evangelio quia habuit: ait enim, Habeo quinque fratres . Fratres ipsius subvenire illi ardenti in flamma non potuerunt. Quid tibi dicer amicum non feci, qui jacebat ante januam: illi mihi fratres subvenire non possunt qui possident divitias meas; alieni a me facti sunt. Videtis quia omnes qui male vivunt, alienis relinquunt divitias vocantur sui? Audite quid illis praestant, attendite quomodo irrideantur: Simul imprudens et insipiens peribunt; et relinquent alienis divitias suas. Quail eis prodesse possunt. Et tamen in quo sibi videntur prodesse: Et sepulcra eorum domus eorum in aeternum. Jam quia ista structa sunt sepulcra, domus sunt sepulcra. Nam plerumque audis divitem dicentem: Habeo marmoratam domum quam relicturus sum, et
Abbreviated transcription (Latin):
bat ab ierłm u iherico. & incidit no
in uia. reliquerunt. Transier̃ ꝓpinquli
iudeus enim erat: idõ de ierłm descen¬
debuit in iherico. Transiit sacerdos. &
terut: transiit leuites. & pͣteriit etiam
ipse. Transiit quidam samaritanꝰ. Sani¬
ritanus. nescio quis extraneus erat. Ipse
ad illum accessit. insperit miseriam el.
m̃ dauit stabulario. Quia in mysteriodi¬
cta sunt. & ad discittiendum nune ꝓlis
Respondit ille. Credo qui eum illoffest
ꝓxximꝰ factꝰ ẽ : quicumq tͥ in tribulauers
subuenire ñ possunt. alieni a te faeti
sunt. Iam attendamꝰ illos diuites qul
male uixerunt: qui suꝑbe eger̃ mortl
st̃. & reliquer̃. ñ dico extraneis. filiis
siuis reliquer̃ diuitias suas: & filii ipsoꝵ
uiam parentũ suoꝵ secunt᷑. Sicut ili
suꝑbi. & isti: sicut illi rapaces. & isti: ut illi
auari. & isti : alieni ab illis sunt. Nam ut no¬
ueritis quia alieni sunt: subuenirent illi di¬
uiti qui ardebat in flamma. successores di¬

Expanded text:
bat ab Jerusalem in Jericho, et incidit in in via reliquerunt: transierunt propinqui; Judaeus enim erat, de Jerusalem descendebat Jericho: transiit sacerdos, et praeteriit; transiit Levites, et praeteriit etiam ipse; transivit quidam Samaritanus, Samaritanus nescio quis, extraneus erat; ipse ad illum accessit, inspexit miseriam ejusmendavit stabulario. Quae in mysterio dicta sunt, et ad discutiendum nunc proliRespondit ille: Credo, qui cum illo fecit ximus factus est; quicumque tibi in tribulatione subvenire non possunt, alieni a te facti sunt. Jam attendamus illos divites qui male vixerunt, qui superbe egerunt, mortui sunt, et reliquerunt, non dico extraneis, filiis suis reliquerunt divitias, et filii ipsorum viam parentum suorum sequuntur: sicut illi superbi, ita et isti; sicut illi rapaces, ita et isti; ut illi avari, et isti: alieni ab illis sunt. Nam ut noveritis quia alieni sunt, subvenirent illi diviti qui ardebat in flamma successores di
Abbreviated transcription (Latin):
Hec uia eorum scandalum ipsis. &p̾ern
ore suo benedicent. Sicut dicit dñs aͥpee
mundati u̾bo dĩ. & exorcismis in nomx
&: postea redeuntes ad peiora mala. qa
antea cominiserant: fient illis inquit
teriora. deteriora pͥoribꝰ. Hoc petris is¬

Expanded text:
Haec via ipsorum scandalum ipsis, et postea in ore suo benedicent. Sicut dixit Dominus Jesmundati verbo Dei et exorcismis in nomine et postea redeuntes ad pejora mala quam antea commiserant, Fient illis, inquit, posteriora deteriora prioribus : hoc Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
parent grana in area. Nam quisqͥs arean
uid&: potest putare qͦd palea sola sit l
hominem inexꝑtum. & pitat inanit fũ
qͦd boues mutuntur: qͦd ibi homines sil
estu desudant ut conterant paleam. Sil
ibi ẽ & massa. uentilatione purgandi.
Tunc ꝓced& copia frumͣti: quȩ latelit il
copia palcarum. E mͦ uis inuenire. L

Expanded text:
parent grana in area. Nam quisquis aream parent grana in area. Nam quisquis aream videt, potest putare quod palea sola sit. Da hominem inexpertum, et putat inaniter fieri quod boves mittuntur, quod ibi homines sub aestu desudant ut conterant paleam; sed ibi est et massa ventilatione purganda. Tunc procedet copia frumenti, quae latebat in copia palearu
Abbreviated transcription (Latin):
muserebitur & dabit indulgentiam. He
plane etiam serpens ille ꝓmisit pͥmo hon¬
na. Nam minatꝰ erat ds̃ mortem si guti¬
r&: ille aut̃ absit inquit. non morteno¬
riemini. Crediderunt serpenti: inuenenꝰ
uerum eẽ qͦd minatꝰ ẽ dñs: falsum qͥd
miserat diabolus. Ita & nunc fr̃s ponte
uob ȩccłam ante oculos ad instar similt¬
dinemq parach̃si: non cessat serpens sis¬
gerere qͦad tunc suggessit. sed casus pͥm
hominis ad exꝑim̃tum cauendi nobatis
ualere : non ad imitationẽ peccandi. lãolle
cecidit: ut nos surgamꝰ. Respondcamꝰ talib̃
suggestionibꝰ: qͦd respondit iob. Nam ey
sum ꝑ feminam tamqͣm ꝑ ęuiam temptait
& uicit in stercore uictus in paradyso. Eeg
non audiamꝰ tales uoces: ne putemꝰ pat¬
cos eẽ istos. Multi sunt: sed it̾ pluris
latent. Non possumꝰ enim negare. plaris
eẽ malos: & tam plures ẽẽ malos ut unt̾
eos ꝓrsus boni non appareant: qͦni ñ as¬

Expanded text:
miserebitur, et dabit indulgentiam. Hoc miserebitur, et dabit indulgentiam. Hoc plane etiam serpens ille promisit primo homini: nam minatus erat Deus mortem, si gustaret . ille autem, Absit, inquit, non morte moriemini. Crediderunt serpenti, invenerunt verum esse quod minatus est Deus, falsum quod promiserat diabolus. Ita et nunc, fratres, ponite vobis Ecclesiam ante oculos ad instar similitudinemque paradisi: non cessat serpens suggerere quod tunc suggessit. Sed casus primi hominis ad experimentum cavendi debet nobis valere, non ad imitationem peccandi. Ideo ille cecidit, ut nos surgamus. Respondeamus talibus suggestionibus quod respondit Job. Nam et ipsum per feminam tamquam per Evam tentavit, et vicit in stercore , victus in paradiso. Ergo non audiamus tales voces, nec putemus paucos esse istos: multi sunt, sed inter plures latent. Non possumus enim negare plures esse malos, et tam plures, ut inter eos prorsus boni non appareant, quomodo non ap
Abbreviated transcription (Latin):
iuȩ dulci de cęlo uenienti. Ingratȩ sint spi¬
nȩ. crescant de ymbribꝰ : ad igne̾ crescunt
non suscipientis miscđiam tuã: nos susce¬
pimꝰ miscđiam tuam. In sua enĩ ꝓpria uenit.
& sui eum non receꝑunt. In medio autͣ eoꝵ
qͦt qͦt receꝑunt : dedit eis potestatẽ filios
dĩ fieri. Iam hic occurrit unicuiq cogi¬
tanti. Quid: Iste populus qͥ in medio po¬
puli dĩ suscepit miscđiam dĩ: quantũ
numerum hab&: Quam pauci st̃: uix
inuenitꝰ aliqͥs. Illisne contentꝰ d̾s erit:
& ꝑd& tantã multitudine̾: Dict̃ hoc qͥ
sibi ꝓmutunt hoc qͦd a dõ ꝓmittente ñ
audier̃. E uere si male uiuamꝰ. si huiꝰ¬
mundi deliciis ꝑfruam᷑. si nr̃is ubidini¬
stͣ illi qͥ uident᷑ seruare p̾cepta dĩ÷ Uxx
iuenitur. unus uel duo. uł paucissimi.¬
psos solos liberaturus ẽ: & ceteros dampus¬
tiuust Abstr inquiunt. Cum uenerta
maebit tantam multitudinem ad siusti

Expanded text:
viae dulci de coelo venienti. Ingratae sint spiviae dulci de coelo venienti. Ingratae sint spinae, crescant de imbribus; ad ignem crescunt, non suscipientis misericordiam tuam nos suscepimus misericordiam tuam. In sua enim propria venit, et sui eum non receperunt. In medio tamen eorum quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . 9. Jam hic occurrit unicuique cogitanti, Et quid? Iste populus qui in medio populi Dei suscipit misericordiam Dei, quantum numerum habet? Quam pauci sunt! vix invenitur aliquis: illisne contentus Deus erit, et perdet tantam multitudinem? Dicunt hoc qui sibi promittunt quod a Deo promittente non audiers libidinisunt illi qui videntur servare praecepta Dei? Vix invenitur unus vel duo vel paucissimi: ipsos solos Deus liberaturus est, et caeteros damnaturus? Absit, inquiunt: cum venerit et videbit tantam multitudinem ad sinistram,
Abbreviated transcription (Latin):
obedientis ẽ. donec area ista uentiletꝰ: donec
mali a bonis separent᷑. Quid ei obest in
medio populi habitare: Sit de illis qͥ appel¬
lant᷑ firmamĩtum. suscipiens miscłiam dĩ:
sit lilium in medio spinarũ. Nam & ipse
spine qm̃ ad populum dĩ ꝑtinent. uis au¬
dire: Ita posita ẽ ipsa similitudo. Sicut
lilium inquit in medio spinarum: ita ꝓ¬
xima mea in medio filiarum. Numqͥd dix̃
in medio alienarum: Non. sed in medio fi¬
liarum. St̃ gͦ filiȩ malȩ: & int̾ illas ẽ lili¬
um in medio spinarum. Itaq illi qui sacram̃¬
ta habent. & mores bonos non habent: ꝙ
Qĩ dicunt᷑. & non dĩ : & eiꝰ dicunt᷑. & alieni
Ciꝰ ꝓpt̾ ipsiꝰ sacram̃tum : alieni ꝓpt̾ uitium¬
ꝓpͥum. Ita & filiȩ alienȩ: filiȩ ꝓpt̾ formani
pietatis. alienȩ ꝓpt̾ amissionem uirtutis.
Sit ibi lilium. suscipiat nuscłiam dĩ. tene¬
at radicem boni floris: ñ sit ingratum plu¬

Expanded text:
obedientis est, donec area ista ventiletur, donec obedientis est, donec area ista ventiletur, donec boni a malis separentur? quid ei obest in medio populi habitare? Sit de illis qui appellantur firmamentum, suscipiens misericordiam Dei; sit lilium in medio spinarum. Nam et ipsae spinae quoniam ad populum Dei pertinent, vis audire? Ita posita est ipsa similitudo: Sicut lilium, inquit, in medio spinarum, ita proxima mea in medio filiarum . Numquid dixit, in medio alienarum? Non; sed, in medio filiarum. Sunt ergo filiae malae, et inter illas est lilium in medio spinarum. Itaque illi qui sacramenta habent, et mores bonos non habent, et Dei dicuntur et non Dei; et ejus dicuntur et alieni: ejus, propter ipsius sacramentum; alieni, um. Ita et filiae alienae: filiae, propter formam pietatis; alienae, propter amissionem virtutis. Sit ibi lilium, suscipiat misericordiam Dei, teneat radicem boni floris, non sit ingratum plu
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd nostis : non erit rudiꝰ sed dulciꝰ. Nunc
quippe populi dĩ censent᷑ om̃s qͥ portant
sacram̃ta eꝰ: sed ñ om̃s ꝑtinent ad miscdiã
eł. Om̃s quippe sacranĩtum baptismi. xp̃i ac¬
cipientes xpĩani uocantur: sed ñ om̃s digne
illo saeram̃to uiuunt. Sunt eñi quidam de
quibꝰ dicit apłs. habentes formã pietatis.
uirtutem aut̃ eiꝰ abnegantes: tamꝰ ꝓpt̃ ipsã
speciem pietatis in populo dĩ nominant᷑. qͥm
ad aream qͣmdiu trituratur ñ solũ grana.
s etiã palea ꝑtin&. Nũqͥd & ad horreũ ꝑti¬
nebit: In hoc aut̃ medio popłi mali est
popusꝰ bonꝰ qͥ suscepit miscdia dĩ. auat
digne miscdia di: qͥa audit & ten& &e facit
qͥo ait apłs. P recipientes auitt rogars ne¬
in uacuum gr̃am dĩ recipiatis. Qui gͦ
non in uacuum grãm dĩ recipit: ipse tã
saeram̃tum qͣm etiam miscđiam dĩ suscipit.
Et quid illi obest quia in medio populi in¬

Expanded text:
quod nostis, non erit rudius, sed dulcius. Nunc quod nostis, non erit rudius, sed dulcius. Nunc quippe populus Dei censentur omnes qui portant sacramenta ejus, sed non omnes pertinent ad misericordiam ejus. Omnes quippe sacramentum Baptismi Christi accipientes, Christiani vocantur; sed non omnes digne illo sacramento vivunt. Sunt enim quidam de quibus dicit Apostolus: Habentes formam pietatis, virtutem autem ejus abnegantes . Tamen propter ipsam speciem pietatis in populo Dei nominantur: quomodo ad aream, quamdiu trituratur, non solum grana, sed etiam palea pertinet. Numquid et ad horreum pertinebit? In hoc medio autem populi mali est populus bonus, qui suscepit misericordiam Dei. Vivit digne misericordia Dei, qui audit et tenet et facit quod ait Aposin vacuum gratiam Dei suscipiatis . Qui ergo non in vacuum gratiam Dei suscipit, ipse tam sacramentum quam etiam misericordiam Dei suscipit. Et quid illi obest, quia in medio populi in
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ. nec audit nec uid&: in illa qͥ ẽ.
nec surdus ẽ. nec cęcus ẽ. Sicut audiuimꝰ.
tta & uidimꝰ. Et ubi audis. ubi uides:
In ciuitate dnĩ uirtutum : in ciuitate dĩ
nr̃r. Ds fundauit eam in etͣ̾num. Non
insultent heretiei ꝑ partes conscissi: ñ se
extollant qui dicunt. ecce hic ẽ. xp̃c. ecce
illie. Qui dicit ecce hic ẽ. ecce illic: ad
partes inducit. Unitatem ꝓmisit ds̃. reges
in unum collecti st̃. nͣ ꝑ scismata dissĩ¬
pati. Sed forte ista ciuitas quȩ mundũ
tenuit aliquando eũtetur: Absit. Ds
fundauit eam in ęt̾num. Si gͦ ẽam as
fundauit in ętͣnum : quid ties ne cadat
runt : & ubi susceꝑunt: Nonne ipse
populus tuus: suscepit miscđiam tuam:
Si populus tuus suscepit miscđiam tuã:
qͦmͦ suscepimꝰ miscłiam tuam. & in medio
populi tui: quasi alii sint qui susceꝑunt.
alii in quorum medio susceꝑunt. Magnum
sacram̃tum sed tam̃ notum: cum & hine.
hoc ẽ ex his u̾sibus exceptũ fuerit & erutũ

Expanded text:
est, nec audit, nec videt; in illa qui est, nec surdus nec caecus est. Sicut audivimus, ita et vidimus. Et ubi audis? ubi vides? In civitate Domini virtutum, in civitate Dei nostri. Deus fundavit eam in aeternum. Non insultent haeretici per partes conscissi: non se extollant qui dicunt, Ecce hic est Christus, ecce illic . Qui dicit, Ecce hic est, ecce illic, ad partes inducit. Unitatem promisit Deus: reges in unum collecti sunt, non per schismata dissipati sunt. Sed forte ista civitas quae mundum tenuit, aliquando evertetur. Absit: Deus fundavit eam in aeternum. Si ergo eam Deus fundavit in aeternum, quid times ne cadat runt, et ubi susceperunt? Nonne ipse populus tuus suscepit misericordiam tuam? Si populus tuus suscepit misericordiam tuam, quomodo suscepimus misericordiam tuam, et in medio populi tui? quasi alii sint qui susceperunt, alii in quorum medio susceperunt. Magnum sacramentum, sed tamen notum: cum et hinc, hoc est, ex his versibus exsculptum fuerit et erutum
Abbreviated transcription (Latin):
uana gła uentilati. ñ tales de qͥsꝰ dictũ
ẽ. si tractidero corpꝰ meum ut ardeam. cari¬
tatem aut̃ ñ habeam. nichil mͥ ꝓdest: sed
tales qͦs uere xp̃i & ueritatis caritas ꝑduce¬
r& ad passionem. Quid eis fecerunt temp
ne insectantium. Quam multos enĩ tenebant
filii ne paterent᷑: qͣm multoꝵ genibꝰ ꝓuolue¬
bant᷑ uxores. ne uiduȩ relinquerent᷑: qͣm
multos parentes ꝓhibebant mori : sic̾ no¬
uimꝰ & legimꝰ in passione beate ꝑpetuę.
Facta st̃ ista. sed lacrimę quantȩlib&.
& quantolib& impetu fluerent: qͦmͦ ardo¬
rem caritatis extinguerent: Hec ẽ iurtꝰ
syon: cui & alibi dr̃. Fiat pax in uir¬
tute tua: & habundantia in turribꝰ tu¬
is. Annuntiate in turribꝰ eiꝰ : ponite corda
urã in urtute eiꝰ. Et distribuite donꝰ. eiꝰ.
Qͥd hic intelligimꝰ ponite corda ur̃a in uir

Expanded text:
es de quibus dictum st, Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest , sed tales quos vere Christi et veritatis charitas perduceret ad passionem; quid eis fecerunt tentationes insectantium. Quam multos enim tenebant filii ne paterentur! quam multorum genibus provolvebantur uxores, ne viduae relinquerentur! quam multos parentes filii prohibebant mori, sicut novimus et legimus in passione beatae Perpetuae! Facta sunt is a. Sed lacrymae quantaelibet et quantolibet impetu fluerent; quando ardorem charitatis exstinguerent? Haec est virtus Sion, cui et alibi dicitur: Fiat pax in virtute tua, et abundantia in turribus tuis . Annuntiate in turribus ejus, Ponite corda vestra in virtute ejus, et distribuite domos ejus. 14. Quid hic intelligimus, Ponite co
Abbreviated transcription (Latin):
pulꝰ bene uiuens. circumdate syon. Sed
qͦmͦ: Complectimini eam. Nolite scanꝰ¬
dalis circuindare. sed caritate circum¬
date: ut qͥ bene uiuunt in medio ur̃m eos
bra sunt in corpore complectimini. Cir¬
cumdate sẏon & complectimini eã: nar¬
rate in turribꝰ eiꝰ. In altitudine muniti¬
pietatis. uirtutem eiꝰ negetis: sed in uirtu¬
te eiꝰ ponite corda ur̃a. Quȩ ẽ uirtꝰ cuita¬
tis huiꝰ: Qui uult intelligere uirtutem
ciuitatis huiꝰ : intelligat uim caritatis.
Ipsa ẽ uirtꝰ quam nemo uincit. Huiꝰ ignem
nulli fluctꝰ scłi. nulla flumina temptatio¬
nis extingunt. De hac dictum ẽ: ualida ẽ
sic̃ mors dilectio. Quomͦ enim mors qͣn¬
do uenit resisti ei ñ potest quibꝰ lib& artibꝰ.
quibꝰ lib& medicamĩtis occurras. uolentiam
mortis uitare ñ potes. qͥ mortalis natꝰ es: sic¬
cont̾ uiolentiã caritatis mundꝰ nichil potest
te. Quomͦ eñ mors ad auferendũ uio¬
lentissima ẽ: sic caritas ad saluandũ

Expanded text:
pulus bene vivens, Circumdate Sion. Sed quomodo? Complectimini eam. Nolite scandalis circumdare, sed charitate circumdate; ut qui bene vivunt in medio vestrum, eos bra sunt, incorporemini. Circumdate Sion, et complectimini eam. Narrate in turribus ejus. In altitudine munitipietatis, virtutem ejus abnegetis ; sed in virtute ejus ponite corda vestra. Quae est virtus cintelligere virtutem hujus civitatis, intelligat vim charitatis. Ipsa est virtus quam nemo vincit. Hujus ignem nulli fluctus saeculi, nulla flumina tentationis exstinguunt. De hac dictum est, Valida est sicut mors dilectio . Quomodo enim mors quando venit, resisti ei non potest, quibuslibet artibus, quibuslibet medicamentis occurras; violentiam mortis vitare non potest, q violentiam charitatis nihil potest itudo. Quomodo enim mors ad auferendum violentissima est, sic charitas ad salvandum
Abbreviated transcription (Latin):
sed in fines terrȩ. Iusticia plena ẽ dextera
tua. Id ẽ multi sunt & illi qui stabunt ad
dextam. Non solum illi multi erunt qͥ sta¬
bunt ad sinistram: sed & ibi erit plen.tudo
massȩ ad dext̾am constitutȩ. Iusticia plena

Expanded text:
sed in fines terrae. Justitia plena est dextera sed in fines terrae. Justitia plena est dextera tua: id est, multi sunt et illi qui stabunt ad dexteram. Non solum illi multi erunt qui stabunt ad sinistram, sed et ibi erit plenitudo massae ad dexteram constitutae: Justitia plena