comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Exent̾a hunc piscem ⁊c̃. dñs
piscem exent̾auit: cũ nequici¬
am diaboli lacius scĩs aꝑuit ⁊
⁊ reseranit. reposuit gͦ cor euis
q calliditatẽ eius in scriptu¬
ris indicanit de quo dr̃ serpẽs
erat callidior cunctis aĩantibꝰ
t̾re ⁊ olibi. ñ ignoramus astu¬
cias enis fel quoq reposuit q
qnͣto malicie furore ⁊ͣ genus
humanum seiiat: ad cautele
studium scribi ⁊ ⁊ seruari uo¬
luit. ietur reposuit qr malig¬
na eius ⁊ silia adu̾sum nos ꝑ
doctores u̾itatis insinuauit.
aiut̃ .n. phisici qr calore ⁊ cccul¬
ta uirtute iecoris ex quoquũt᷑.
⁊ digeruntur. cibi cum uero
queag̾e disponimus sedula
cogitatõne quo ordine sunt
agenda exquitimus qͣ accep¬
tos stomacos cibos ardore ieco¬
ris excoquimus.
suos .i. membra sua a ꝯ¬
tagione pcc̃i ⁊ mortis ab¬
luerit. occurrit pistis ĩ¬
ens. ⁊ domino incruce

Expanded text:
Exentera hunc piscem. » Dominus piscem exenteravit, cum nequitiam diaboli latius sanctis aperuit: ejus reseravit. Reposuit sibi cor ejus, quia calliditatem ejus in Scripturis indicavit, de quo dicitur: « Serpens erat callidior cunctiet alibi: « Num ignoramus astutius ejus . » Fel quoque reposuit, quia quanto malitiae furore contra genus humanum saeviat, ad cautelae studium scribi et conservari voluit. Jecur reposuit, quia maligna ejus consilia adversum nos per doctores veritatis insinuavit: Aiunt enim physici: quia calore et occulta virtute jecoris excoquantur et digerantur cibi. Cum vero quae agere disponimus, sedula cogitatione, quo ordine sint agenda requirimus, quasi acceptos in stomacho cibos, ardore jecoris excoquimus.st membra sua a contagione peccati et mortis ablueret. Occurrit piscis euens, et Domino in cruce
Abbreviated transcription (Latin):
tatare cepit añ
pedes enis T uẽ
dixit ei angłs
exent̾a hunc pis¬
cem ⁊ cor euis ⁊
fel ⁊ iecur reponce
tibi. sunt enim
hec nccͣia ad medi¬
camenta utilit̾.
uod cũ fecisset
assaint carnes
sucfierent eis iniua quo usq ꝑueni

Expanded text:
tare coepit ante pedes ejus. Tunc dixit ei angelus: Exentera hunc piscem, et cor ejus, et fel, et jecur repone tibi: sunt enim haec necessaria ad medicamenta utiliter. Quod cum fecisset, assavit carnes sufficerent eis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
rente domino in carne ꝑata
redempcionem nr̃am erant
ta nutriatur ⁊ firmetur donͨ
tutes euis doctrina temptatõ
passio. resurtectio. ascensio. sp̃c¬

Expanded text:
rente Domino, parata redemptionem nostram erant ta nutriatur et confirmetur, donec virtutes, ejus doctrina, tentatio, passio, resurrectio, ascensio, Sp
Abbreviated transcription (Latin):
brachiam ut caput nequissi¬
mum a corꝑe potencie sue dex¬
tera sꝑaret .i. nequiciam anti¬
qui hostis abhiis quos sibi cor¬
pus sperat fecerat. ⁊ hos cor
chiam enim ht̃ piscis in ꝯsili¬
o capitis ⁊ corꝑis. est aũ xp̃c ca¬

Expanded text:
branchiam, ut caput nequissimum a corpore, potentiae suae dextera separaret, id est nequitiam antiqui hostis ab his, quos sibi corpus fecerat, auferret, et hos corp. Branchiam enim habet piscis in confinio capitis et corporis, est autem C
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nequicia cognita nobis ad
medelam ꝓficiunt. qñ .n. ca
certius exploramus tanto ci¬
cicuis declinamus.

Expanded text:
et nequitia cognita nobis ad medelam proficiunt: quanto enim ea certius exploramus, tanto certius declinamus
Abbreviated transcription (Latin):
tutis spoliat ⁊ eos qui ude¬
bantur in ccc̃a decori spolia
q ad eos. hxc dicit dominuis uos reli¬
quistis me ⁊ ego reliqui uos in manu sesac. cõst̾natiq
principes isrł ⁊ rex dixerunt. iustus est dñs. cumq uidis¬
set dñs ꝙ humiliati ec̃nt: sc̃s est sermo dñi ad semeiã di¬
cens. q humiliati sunt ñ disꝑdã eos. daboq eis pauxillum

Expanded text:
tutis spoliat: et eos qui videbantur in Ecclesia decori, spolia ad eos haec dicit Dominus vos reliquistis me et ego reliqui vos in manu Sesac consternatique principes Israhel et rex dixerunt iustus est Dominus cumque vidisset Dominus quod humiliati essent factus est sermo Domini ad Semeiam dicens quia humilia
Abbreviated transcription (Latin):
congruit ꝙ michol que ad¬
figurandam carualium in¬
stabilitatem aqua omnis
coronantur s cum ꝑsecuto¬
rib quos imitati sunt dap̃¬

Expanded text:
congruit quod Michol, quae adifigurandam carnalium instabilitatem aqua omnis coronantur, sed cum persecutoribus quos imitati sunt, dam
Abbreviated transcription (Latin):
tua qͣm uistus es ⁊ iudisti afflictoem pr̃m nr̃oꝵ ĩ egiptor
clamorẽq coꝵ audisti suꝑ mare rubrũ. ⁊ dedisti signa
⁊ portenta in pharaone ⁊ in unuĩsis seruis suis ⁊ in oĩ po¬
pulo t̾re illuis cognouisti enim qr suꝑbe egerant cc̃ eos
⁊senisti tͥ nomen sicut ⁊ in hac die. ⁊ mare diuisisti ante
eos ⁊ tnͣsierunt ꝑ medium maris insicco. ꝑsecutores ãue
oꝵ ꝓiecisti in ꝓfundũ qͣi lapidem ĩ aquas ualidas ⁊ ĩ colũp

Expanded text:
disti adflictionem patrum nostrorum in Aegypto clamoremque eorum audisti super mare Rubrum et dedisti signa et portenta in Pharao et in universis servis eius et in omni populo terrae illius cognovisti enim quia superbe egerant contra eos et fecisti tibi nomen sicut et in hac die et mare divisisti ante eos et transierunt per medium maris in sicca persecutores autem eorum proiecisti in profundum quasi lapidem in aquas
Abbreviated transcription (Latin):
cornicoꝵ libri cestantur a¬
lexandro filio balo regi syri¬
e flliam suam tradidit uxo¬
rem quam post ea mimici¬
absculit ⁊ tradidit demetͥo¬

Expanded text:
corum libri testantur, Alexandro filio Bale, regi Syrifiliam suam tradidit uxorem, quam postea, iniabstulit et tradidit Demet
Abbreviated transcription (Latin):
ocius. ⁊ ñ crant domus edificate. de
us aũ dedit in corde meo ⁊ congrega¬
ui optimates ⁊ magistratus ⁊ uul¬
gus ut recenserent cos ⁊ inueni li¬
brũ census eoꝵ qͥ ascẽderat pͥus ⁊ in¬
uentũ est scͥptũ ineo. isti filii ꝓuin¬

Expanded text:
 non erant domus aedificatae. Dedit Deus autem in corde meo, et congregavi optimates, et magistratus, et vulgus, ut recenserem eos, et inveni librum census eorum, qui ascenderant primum, et inventum est scriptum in eo: Isti filii provin
Abbreviated transcription (Latin):
tis ad fidem nonis ppłis uł
dignos ⁊ humiles susci¬
piant suꝑbos ño. ⁊ in dig¬
nos ab ing̾ssu suꝑne cun¬
tatis arcerent dicendo. ñ
ñ est rectũ in cultus ob¬
Aliis enim ꝯsũmato cur¬
su de hac luce subtractis. a¬
lii mox subituitur. nec¬
uinquam desint qui pacẽ
ecc̃e excubando desmant
ppͣtimores nocturnos sed̃
illud ꝓ pr̃ib tui nati sũt¬

Expanded text:
tis ad fidem novis populis vdignos et humiles suscipiant; superbos vero et indignos ab ingressu supernae civitatis arceant, dicendo: Non n est rectum Aliis enim consummato cursu de hac luce subtractis, alii mox substituununquam desinit qui pacem Ecclesiae excubando ambiant timores nocturnos, secundum illud: Pro patribus tuis nati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nim uite moralis ⁊ exemplis
habundat monicie s quantũ¬
poma filiis tantũ hystoriam
allegoria precellit. ¶Maxi¬
ma enum ecc̃e ꝯtinet sacram̃ta. ip̃e enim tobias ppłm is

Expanded text:
emplis abundat, et monitis. Sed quanfoliis, tantum historiae allegoria praecellit. Maxiiae continet sacramenta. Ipse enim Tobias populum Is
Abbreviated transcription (Latin):
breuior sit priori eiuscem
oꝑis libro in historica nar¬
racionem ãtiquiora tñ qͥ¬
dam mͦ replicat tempora
excepto ꝙ ille alexandrn
magni macedonis in prm¬
ci pio sui breuem facit ⁊ me¬
moracionem. nam ⁊ seleu¬
ci regis cognomento nicha¬
noris in uideos ⁊memorat
iste beneficia quem hystori¬
ea antiquitatum iosephi
⁊ cronicon eusebi testean¬
tur uideos republica sua
rib macedonib ⁊ grecis
deputasse sumiliter ⁊ anti¬
ochus magnus cestanti¬
b supͣ memoratis aucto¬
ritatib eos crebris epłis i
laudat ⁊ multiplicibus mu¬
nerib donat habet qͦ idẽ
liber diu̾sam priore nar¬
racionem. s tñ historie ñ
destruit u̾itatem qui licet
multa prioris ibi ꝯtineat

Expanded text:
brevior sit priori ejusdem operis libro in historica narratione, antiquiora tamen quadantenus replicat tempora, excepto quod ille Alexandri Magni Macedonis in principio sui brevem facit commemorationem. Nam et Seleuci regis, cognomento Nicanoris, in Judaeos commemorat iste beneficia, quem Historia Antiquitatum Josephi et chronica Eusebii testantur Judaeos in republica sua ribus Macedonibus et Graecis deputasse; similiter et Antiochus Magnus, testantibus supra memoratis auctoritatibus, eos crebris epistolis laudat, et multiplicibus muneribus donat. Habet quodammodo idem liber diversam a priori narrationem, sed tamen historiae non destruit veritatem: quia licet multa pr
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ. mirari ñ desine exactõnis ur̃e ĩstanciã.
exigitis enim ut librũ chaldeo sermone ꝯscrip¬
tum ad latinũ scilũ stͣbam. librũ utiq cobie: ꝙ̃ hebrei
de chathalago duinarũ scripturarũ secantes. hiisque agi¬
ographa memorãt manciparũt. feci satis desiderio ur̃o. nõ
tñ meo studio. arguũt nos enim hebreoꝵ studia ⁊ impu-¬
tant uobis ccͣ suum canonem latinis aurib ista tnͣsferre.
bu melius ẽẽ iuidicans phariseoꝵ dis

Expanded text:
salutem. Mirari non desino exactionis vestrae instantiam: exigitis enim, ut librum Chaldaeo sermone conscriptum, ad Latinum stylum traham, librum utique Tobiae, quem Hebraei de catalogo divinarum Scripturarum secantes, his, quae apocrypha memorant, manciparunt. Feci satis desiderio vestro, non tamen meo studio. Arguunt enim nos Hebraeorum studia, et imputant nobis, contra suum canonem Latinis auribus ista transferre. Sed melius esse judicans pharisaeorum dis
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝑstricte leuiter hic ꝑ quedam u̾borum
compendia explicentur. orõnum itaq ue¬
straꝵ ad uitus auxilio misi librum bem¬
uoł. placiturum tñ inuidis displiciturũ
ẽẽ ñ ambigo. optima eium queq ut ait
pli nius malunt ꝯtempnere uideri. płiq¬

Expanded text:
vel perstrictae leviter, hic per quaedam verborum vel perstrictae leviter, hic per quaedam verborum compendia explicentur. Orationum itaque vestrarum adjutus auxilio, misi librum benevolis placiturum: tamen invidis displiciturum esse non ambigo. Optima enim quaeque, ut ait Plinius, malunt contemnere et i
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrabar. int̾rogare me solitum qͣnto
magis de his suꝑ quib anceps eram. deni¬
q cum ame nuꝑlict̃is flagitassetis ut
put hebrcos admiracionib hẽbatur assũp¬
si. ⁊ contuli cum eo a u̾tice ut aiunt usq
ad extremum unguem ⁊ sic cõfirmatus
ausus sum fac̾e ꝙ iubelatis. libere enim
uob̾ loquor ita ⁊ ing̾cis ⁊ in latinis codicib
hic nominum liber uiciosus est. ut ñ tam
fũant transtullerũt s scriptoꝵ culpe ad¬
tis emedio sillabis in unum uocabulum
cogunt. uł eregione unũ nomen p̃p̃ lati¬
one ⁊ figura eoꝵ quedam natrantur hi¬
storie de quib in regnoꝵ libro dr̃. ñne ecce
ħ scripta sunt in libro ũboꝵ dierum regũ
iuda qͥue utiq in nr̃is codicib ñ hñtur ħ
ceronis dialogo faciunt. ut eum intres ꝑ¬
tes seccent cum unus a suo auctore sit edit᷑.
deinde ⁊̃ illud attendendum ꝙ frequenter
cio scripturatum in hoc libro ꝯtinetur. ⁊¬
hystorie uł que p̃t̾misse sunt in suis locis

Expanded text:
arbitrabar, interrogare me solitum: quanto magis de his super quibus anceps eram? Denique cum a me nuper litteris flagitassetis, utpud Hebraeos admirationi habebatur, assumpsi: et contuli cum eo a vertice, ut aiunt, usque ad extremum unguem: et sic confirmatus, ausus sum facere quod jubebatis. Libere enim vobis loquor, ita et in Graecis et Latinis codicibus hic nominum liber vitiosus est, ut non tam fuerant, transtulerunt, sed scriptorum culpae actis e medio syllabis, in unum vocabulum cogunt, vel e regione unum nomen, propter latione et figura eorum, quaedam narrantur historiae: de quibus in Regnorum libro dicitur, Nonne ecce haec scripta sunt in libro Verborum Dierum regum Juda? Quae ceronis dialogo, faciunt, ut eum in tres partes secent, cum unus a suo auctore sit editus. Deinde etiam illud attendendum, quod frequenter tio Scripturarum in hoc libro  Al. raetermissae sunt in suis locis,
Abbreviated transcription (Latin):
luerit aliquid rephende int̾roget hebre¬
os suam ⁊ scĩam recolat indeat ordinẽ
textumq sermonis ⁊ tunc nr̃o labori
sipotũit cetrabat. ubicumq gͦ ast̾icos
.i. stellas radiare in hoc uolumine uide¬
ritis ibi sciatis dehebreo ad̾itum ꝙ in
latinis codicib ñ habetur. ubi uo otelꝰ

Expanded text:
aliquid reprehendere, interroget Hebraeos, suam conscientiam recolat, videat ordinem textumque sermonis, et tunc nostro labori, si potuerit, detrahat. Ubicumque ergo asteriscos, id est, stellas + radiare in hoc volumine videritis, ibi sciatis de Hebraeo additum quod in Latinis codicibus non habetur. Ubi vero obelus,
Abbreviated transcription (Latin):
digne ꝯcedendũ est mͥ. sicut enim
uinũ semper bibere
aut semꝑ aquamꝯͣ¬
lectabile uti. ita le¬
gentibus si semper
ex actus sit sermo
non erit ingratus.
hic gͦ erit ꝯsũmatꝰ.¬

Expanded text:
digne concedendum est mihi sicut enim vinum semper bibere aut semper aquam cdelectabile ita legentibus si semper exactus sit sermo non erit gratus hic ergo erit consummat
Abbreviated transcription (Latin):
ias. matha¬
nias. beselehel ⁊ bennui. ⁊ manasse. et de filiis erem. eli¬
eser. iesue. melchias semeias symeon beniamin ma¬
loch. samarias. ⁊ de filiis asom. mathanai mathatet. a
zateth. elipheleth. ermai. manasse. samai. de filiis bani
maddi. amram. ⁊ hurel bancas. ⁊ badaias. cchilau. nãma
marimuth. ⁊ eliasip. mathanias. mathanai. ⁊ iasi. ⁊ bani.
seph. de filiis nebui. iaiel. mathatias. ⁊abed. ⁊abina. ied

Expanded text:
ias, Mathanias, Beseleel, et Bennui, et Manasse. Et de filiis Erem, Eliezer, Jesue, Melchias, Semeias, Simeon, Benjamin, Maloch, Samarias. De filiis Asom. Mathanai, Matthetha, Zabed, Eliphelet, Jermai, Manasse, Semei. De filiis Bani, Maadi, Amram, et Uel, Baneas, et Badaias, Cheliau, Vania, Marimuth, et Eliasib, Mathanias, Mathanai, et Jasi, et Bani, seph. De filiis Nebo, Jeiel, Mathathia, Zabed, Zabina Jed
Abbreviated transcription (Latin):
quoq inhis faciam finem sermo¬
nis. ⁊ siquidem bene ut hystorie ꝯpe¬
tit ⁊ hoc ip̃e uelim sim autẽ minus

Expanded text:
quoque in his finem faciam sermonis. Etsi quidem bene, et ut historiae competit hoc, et ipse velim. Si autem mi
Abbreviated transcription (Latin):
ibrum hester uariis translacio nibus constat ẽẽ inci¬
atum quem ego de archiuis hebreoꝵ eleuans: ũbum
cũbo exp̃siuis transtuli. quem librum edicio uulga¬
sicut solitum est scolarib disciplinis sumpto themate ex¬
uł ille qui inuiriam fecit uos aũ o paula ⁊ eustechium q̃
⁊ biblio thecas hebreoꝵ studuistis intrare intp̃tum c̾tami¬
na comꝓbastis. tenentes hester hebraicum librum ꝑsingła
u̾ba nr̃am translacionem aspicite. ut possitis agnoscere
me nich ⁊̃ augmentasse addendo: s fideli testimonio sim¬
pliciter sicut in hebreo habetur historiam hebraicami
latine lingue tradidisse nec affectamꝰ laudes hominum
nec iutuꝑaciones ex pauescimus. deo enim plac̃e curantes¬
⁊ minas hoĩm penitus ñ tunemꝰ qm̃ dissipat deus ossa eo¬
rum qui hõib place desiderant. ⁊ scd̃m apłm. qui eiꝰ moĩ

Expanded text:
ibrum Esther variis translatoribus constat esse vitiatum, quem ego de archivis Hebraeorum relevans, verbum e verbo pressius transtuli. Quem librum editio Vulgaid., 3, 4-5: sicut solitum est scolaribus disciplinis sumpto themate exvel ille qui injuriam fecit. Vos autem, o Paula et Eustochium, quoniam et bibliothecas Heb. studuistis intrare, et interpretum certamina comprobastis, tenentes Esther Hebraicum librum, per singula verba nostram translationem aspicite, ut possitis agnoscere, me nihil etiam augmentasse addendo, sed fideli testimonio simpliciter sicut in Hebraeo habetur, historiam Hebraicam Latinae Linguae tradidisse. Nec affectamus laudes hominum, nec vituperationes expavescimus. Deo enim placere curantes, minas hominum penitus non timemus: quia Deus dissipat ossa eorum qui hominibus placere desidera
Abbreviated transcription (Latin):
que inꝯtencione ueniit mynus ydonea
uideatur. caldeo tñ sermone ꝯscriptus int̾ hystorias cõ¬
putatur. s qr hui nc librum synedus nicena in nuo sc̃ãꝵ
scripturarum legitur computasse. ad quieui postulaci-¬
oni uestre immo exactioni. ⁊ sepositis occupacionib quib
uehementer arctabar. huic unam lucubracuunculam
dedi: magis sensum ex sensu: quam ex u̾lo u̾bum trans¬
ferens. multoꝵ codicum uarietatem uiciosissimam am¬
putaui sola ea que intelligencia intega in u̾bis caldeis
inuenire potui. latinis exp̃ssi. accipite iudich uduam
castitatis exemplum ⁊ trumphalei laude ꝑpetuis eam p̾co-¬
niis declarate. hanc enim ñ solum feminis set ⁊ uiris umi-¬
talem tribuit ut inuictum ab hominib unceret in suꝑ-¬

Expanded text:
nem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissimam amputavi: sola ea, quae intelligentia integra in verbis Chaldaeis invenire potui, Latinis expressi. Accipite Judith viduam, castitatis exemplum, et triumphali laude, perpetuis eam praeconiis declarate. Hanc enim non solum feminis, sed et viris imitalem tribuit ut invictum omnibus hominibus vinceret, insu
Abbreviated transcription (Latin):
brorum collacione u̾itas sacre hystorie pateat ⁊ sensus narracionis eius lector lu¬
cidior fiat. tu u̾o siquid in memorato oꝑe tibi gratũ atq utile inueneris largito¬
ri oĩm bonoꝵ inde gr̃as referas. siquid aũ rep̾hensibile in eo ẽẽ ꝓspex̾is nr̃e infir¬
mitati ⁊ imꝑicic deputes ⁊ aput clementẽ uidicem ueniam impetrare nobis pe
sacras orõnes festines. sic q optimo largitori dignum honorem ⁊ tragili opifici ꝯ¬
portunũ ⁊ feres solaciũ frat̾nitatẽ tuam diuina maiestas ꝓsꝑis sueccesiib pollen¬

Expanded text:
brorum collatione veritas sacrae historiae pateat, et sensus narrationis ejus lectori lubrorum collatione veritas sacrae historiae pateat, et sensus narrationis ejus lectori lucidior fiat. Tu vero, si quid in memorato opere tibi gratum atque utile inveneris, largitor omnium bonorum mihi gratias referat; si quid autem reprehensibile in eo esse prospexeris, nostrae infirmitati et imperitiae deputes et apud clementem judicem veniam impetrari nobis per sacras orationes festines, sicque optimo largitori dignum honorem et fragili opifici opportunum conferes solatium. Fraternitatem tuam divina majestas prosperis successibus pollen
Abbreviated transcription (Latin):
philippi rex macedo qui primus regnauit in grecia. e¬
gressus de t̾ra cechim darium ꝑsarum regem medoꝵ
itac alexandrum philippi ⁊ ołimpiadis filium dari¬
umn regem ꝑ saꝵ atq medoꝵ. occidisse oĩb manifestũ
estisp. ⁊ daniel in uisione sua qͣ hyrcum capraꝵ ariecẽ
nentilantẽ cornib cõtriuisse describit eidenter ex¬
p̃ssit s q̃ritur quo modo dicatur alexand̾ pͥmus reg¬
nasie ingrecia. cum multi ibidẽ indui̾sis lecis añ reg¬
nasse repiantur. multo .n. an margiis achenentib.
lacedemoniis. corinthiis. ⁊ liddis reges p̃fuerunt. uec
non in macedonia ñ primus rex alexander eẽ uicnit᷑.
s uicesimus qͣrtus. primus enim rex macedonuĩ cartã¬
pcar slunis. ⁊ lacedemomoꝵ calcamenes. corintioꝵ q
alexander ⁊ athenieusiũ thesphicus. s ideo primi regs¬
principum eius: s ⁊ aliarum gencium similiter in ip̃o libro m̾ito fit exmultorumli¬

Expanded text:
Macedo, qui primus regnavit in Graecia, egressus de terra Cethim, Darium Persarum regem et Medorum. Itaque Alexandrum, Philippi et Olympiadis filium, Darium regem Persarum atque Medorum occidisse omnibus manifestum est. Quod et Daniel in visione sua, qua hircum caprarum arietem ventilantem cornibus contrivisse describit, evidenter expressit. Sed quaeritur quomodo dicatur Alexander primus regnasse in Graecia, cum multi ibidem in diversis locis ante regnasse reperiantur; multo enim ante Argivis, Atheniensibus, Lacedaemoniis, Corinthiis et Lydis reges praefuerunt. Nec vero in Macedonia primus rex Alexander esse invenitur, sed vicesimus quartus: primus rex enim Macedonum CarauProcas Sylvius, et Lacedaemoniorum Calcamenes, Corinthiorumque Alexander, et Atheniensium Thespites; sed ideo primus regprincipum ejus, sed et aliarum gentium similiter in ipso libro mentio fit, ex multorum li
Abbreviated transcription (Latin):
Mensis casleu ip̃e ẽ
quem nos december
qui ad erigendas riu¬
nas sancte ciuitatis ĩ
tendebat. primum .n.¬

Expanded text:
em Casleu ipse est quem nos Decembremqui ad erigendas ruinas sanctae civitatis animum intendebat. Primum n
Abbreviated transcription (Latin):
quam ꝑcussit alexander et
reliqua. ⁊ namq sermo cõ-¬
iinccionis est ⁊ scimus qr ñ cõungitur sermosub¬
sequens nisi sermoni p̃̾cedenti. qui gͥ nicħ dixerat cur
dicit: ⁊ fc̃m est cum ñ sit sermo cui hoc ꝙ incipit subiũ¬
gatur. qua in re intuend̾ est. qr sicut nos corꝑalia. sic
ꝓpħ ⁊ scriptores diuinoꝵ libroꝵ sensu spũalia aspi-¬
ciunt eisq ⁊ illa sunt p̃sencia que nr̃e ignorancie ab¬
sentia uidentur. uñ fit ut inm̃te ꝓpħarum ita ꝯiunt

Expanded text:
stquam percussit Alexander, etc. Et namque sermo conjunctionis est, et scimus quod non conjungitur sermo subsequens nisi sermoni praecedenti; qui ergo nihil dixerat, cur dicit: Et factum est, cum non sit sermo cui hoc quod incipit subjungatur? Qua in re intuendum est quia sicut nos corporalia, sic prophetae et scriptores divinorum librorum sensu spiritualia aspiciunt, eisque et illa sunt praesentia quae nostrae ignorantiae absentia videntur; unde fit ut in mente prophetarum ita con
Abbreviated transcription (Latin):
quam scribe ⁊ pharisei ꝑtr̃a¬
diciones suas fedauerant.
ligi docebant. ip̃e spũali sẽ¬
su plenam ostendit. ⁊ no.
edurit ppłm de captiuidate
babilonia ⁊ in ierłm t̾ramq
ꝓmissionis liberatũ i dux̃qꝑ¬

Expanded text:
quam Scribae et Pharisaei per traditiones foedaverant, ligi docebant. Ipse spirituali sensu plenam ostendit, et NovEduxit populum de captivitate Babylonica, et in Jerusalem terram promissionis liberatum indux
Abbreviated transcription (Latin):
caret in altari eneo. ꝙ fece¬
rat. moyses. nͥ forte ip̃am¬
regnauerit. int̃pretatur ã¬
tabernaculum federis dñi. ꝙ fecit fa-¬
inuiiis dei in solitudine. archam aũ dei adduxerat do
de cariathiarim in locum quem p̃parauerat ei ⁊ ubi fixe¬
rat illi tabernaculum hoc est in ierłm. altare neemo qͦ
eneum ꝙ fabricatus fuerat besleeleel filius uri. filii ur.
ibi erat coram talernaculo dñi. ꝙ ⁊ requisunt salomõ
⁊ omnis ecc̃a ascenditq salonion ad altare eneum co¬
ram cabernaculo fedeis dñi. ⁊ obtulit in eo mille hostias.
ecce aũ in ip̃a nocte apparuit ei deus dicens. postula ꝙ ius

Expanded text:
caret in altari aeneo, quod fecerat Moyses: nisi forte ipsamegnavit. Interpretacaret in altari aeneo, quod fecetabernaculum foederis Dei, quod fecit famulus Dei in solitudine. Arcam autem Dei adduxerat David de Cariath Jarim, in locum quem paraverat ei, et ubi fixerat illi tabernaculum, hoc est, in Jerusalem. Altare quoque aeneum, quod fabricatus fuerat Beseleel filius Uri filii Ur, ibi erat coram tabernaculo Domini: quod et requisivit Salomon, et omnis ecclesia ascenditque Salomon ad altare aeneum coram tabernaculo foederis Domini et obtulit in eo mille hostias ecce autem in ipsa nocte apparuit ei Deus dicens postula quod
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ⁊c̃. demetrius hi
sub quo se orasse ꝓuideis me
e ⁊syrie regnauit qui ⁊ ip̃e
cognominatus est sotherͥ
est. hoc est centesuus sexa-¬
gesimus nonus decurrit. nã
antiochus epiphanes qui pꝰ
centesimum triscesimũ sep¬
timum annum regni greco¬
rum cepit regnare. regnaunt
ãnis .xi. antiochus eupater ã¬
nis duob ⁊ demetruis sotheb
annis .xii. qui sunt anni a
principio regni seleuci ĩ cha¬
noris regis syrie. a quo reg¬
ni grecoꝵ ꝯputantur tempo¬
ra usq ad finem demetrii cẽ¬
tesimo sexagesimo scd̃o. qui¬
b si adiciantur. ãni .uii. de
regno alexandri qui igno¬
bilis ⁊ uiciosus. indignusq
regia dignitate apompeio
trogo describitur s tñ reg¬
alexandrũ asye regnauit
post quem demetrs qui et
seleuco tradidit ⁊ ꝯurncta ẽ
asya regno syrie anno sele
em annoꝵ a primo anuo te

Expanded text:
tc. Demetrius hic sub quo se orasse Jerosolymitet Syriae regnavit, qui et ipse cognominatus Sother, putatus est, hoc est, centesimus sexagesimus nonus, decurrit. Nam Antiochus Epiphanes, qui post centesimum tricesimum septimum regni Graecorum coepit regnare, regnavit annis undecim. Antiochus Eupator annis duobus, et Demetrius Sother annis duodecim, qui sunt anni a principio regni Seleuci Nicanoris, regis Syriae, a quo regni Graecorum computantur tempora, usque ad finem Demetrii centesimo sexagesimo secundo, quibus adjiciantur anni septem de regno Alexandri, qui ignobilis et vitiosus, indignusque regia dignitate a Pompeio Trogo describitur, sed cum regAlexandrum Asiae regnavit post quem Demetrius, qui etSeleuco tradidit, et conjuncta est Asia regno Syriae anno Seleuem annorum a primo anno re
Abbreviated transcription (Latin):
breuior sit priori eiusdem
oꝑis libro in historica nar¬
racionem ãtiquiora tñ qͦ¬
dam m replicat tempora
excepto ꝙ ille alexandru
magni macedonis in priu¬
cipio sui breuem facit ꝯme¬
moracionem. nam ⁊seleu¬
ci regis cognomento nicha¬
noris in uideos ꝯmemorãt
iste beneficia quem hystori¬
ea antiquitatum iosephi
⁊cronicon eusebii testean¬
tur uideos re publica sua
dignos efficere ⁊ equin¬
eius honorem cum hĩtato¬
Erib macedonib ⁊ grecis
deputasse similiter ⁊ anti¬
ochiis magnus testanti¬
b supͣ memoratis aucto¬
ritatib eos crebris epłisi
laudat ⁊ multiplicibus mu¬
nerib donat habet qͦ idẽ
liber diu̾sam priore nar¬

Expanded text:
brevior sit priori ejusdem operis libro in historica narratione, antiquiora tamen quadantenus replicat tempora, excepto quod ille Alexandri Magni Macedonis in principio sui brevem facit commemorationem. Nam et Seleuci regis, cognomento Nicanoris, in Judaeos commemorat iste beneficia, quem Historia Antiquitatum Josephi et chronica Eusebii testantur Judaeos in republica sua digne efficere efeis honorem cum habitatoribus Macedonibus et Graecis deputasse; similiter et Antiochus Magnus, testantibus supra memoratis auctoritatibus, eos crebris epistolis laudat, et multiplicibus muneribus donat. Habet quodammodo idem liber diversam a priori nar
Abbreviated transcription (Latin):
Quod aũ ⁊ c̃. Nartat liber hester
suerus iissit om̃s uideos ĩ regno
suo int̾fici. ⁊ ad hanc necem ⁊ ficiẽ¬
dam decreta fu̾it dies .xxx. mensis
duodecimi qui uocatur adar boã¬
dem sñia ⁊uersa est ĩ p̃cussores eo¬
rum. ita ut memoratus rex mediante mardocheo uideo
post uet̾ es ⁊scriptiones nouis epłis nussis mandaret ut
uidei ip̃o die. quo sibi ab hostib suis eccisio. ꝑabatur illi
hostes ac ꝑsecutores suos int̾tic̃ent. ꝙ ⁊ fecerũt int̾cia de¬
cima ⁊ qͣrta detima m̃sis die de quo ĩ eadem hystoria scrip¬

Expanded text:
us, etc. Narrat liber Esther suerus jussit omnes Judaeos in regno suo interfici, et ad hanc necem conficiendam decreta fuerunt dies triginta mensis duodecimi, qui vocatur Adar, bonadem sententia conversa est in percussores eorum, ita ut memoratus rex, mediante Mardochaeo Judaeo, post veteres scriptiones novis epistolis missis, mandaret ut Judaei ipso die quo sibi ab hostibus suis occisio praeparabatur, hostes ac persecutores suos interficerent. Quod et fecerunt in decima
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ sollempnẽ ut in eo deinceps omni temꝑe uacarent
epulis gaudio atq ꝯuiuiis uñ modo scriptum est ꝙ in¬
t̃ fecto nichanore ⁊ manifeste auxilio dei ostenso om̃s iu¬
dei cõi ⁊ silio decreuerunt t̾ciam decimam diem mensis
adar qui noce syriacha pridie mardoches dies dr̃ oĩ temꝑe

Expanded text:
e solemnem, ut in eo deinceps omni tempore vacarent epulis, gaudio atque conviviis. Unde modo scriptum est quod interfecto Nicanore, et manifeste auxilio Dei ostenso, omnes Judaei communi consilio decreverunt decimam tertiam diem mensis Adar, qui voce Syriaca pridie Mardoc
Abbreviated transcription (Latin):
illos significant qui omnib perfecti iurtu¬
tib cantant dei laudes. qui non ꝑ omnes
niius ꝑfectos laudatores significant et
est sensus. ty. p̃s iste dirigit nos ĩ finem .i. ⁊̃
ti. Inten. monz ĩ aduersis non murnurare
s ad deuni respicere. Modus triꝑtitus est p̃s
primo pecit doceri mas domini dei quia ad
deum ereccus est. secundo orat propeccatis cli-¬
nuttenclis ꝓpͥiorib ⁊ hiis que cõtidie fumit ibi
Reminis cere ⁊ cecera. Tercio agit de eteruis os-¬
tendens quomodo hãnt᷑ ibi. Quis est homo.
ecr̃a itaq ut secure ualeat pecere que secũ¬
tur premittit de suo desiderio ⁊ dilectõe quam
habet ergadeum: sicadip̃m lociuens .o.¬

Expanded text:
illos significant qui omnibus perfecti virtutibus cantant Dei laudes. Qui non per omnes, minus perfectos laudatores significant. Et est sensus tituli: Psalmus iste dirigit nos in finem, id estti. Intentio monet in adversis non murmurare, sed ad Deum respicere. Modus tripartitus est 50 psalmus, primo petit doceri vias Dei, quia ad Dominum erectus est. Secundo orat pro peccatis dimittendis, pro prioribus, et his quae quotidie fiunt, ibi, reminiscere, etc. Tertio agit de aeternis, ostendens quomodo habeantur, ibi quis est homo. Ecclesia itaque ut secure valeat petere quae sequuntur, praemittit de suo desiderio et dilectione quam habet erga Deum, sic ad ipsum loquens: O
Abbreviated transcription (Latin):
Domine egoleua
sp̃uali desiderio de
terra asimili gra¬
ni quod intetraor¬
tum surgit ĩ altũ¬
Siuero inimo ia-¬
ceat conculcatur.
atq computrescit
Quid: animai
siderũs conculcata¬
p̃mebatur ĩterra

Expanded text:
Domine, ego levavi spirituali desiderio de terra, a similitudini quod in terra ortum surgit in altuvero in imo jaceat, conculcatur, e computrescit, quid? animam sideriis conculcatamebatur in terra
Abbreviated transcription (Latin):
quod plus est. Eoce
oracionis iurtus. No¬
ta ⁊̃ quod deprecatio
hicest de adhibendiᷤ¬
bonis. postulatio de
remouendis malis
uñ subdit. secud̃
ł eloquuum dicit legem dei ⁊ ẽ. exipe meala
ꝑna uideat hic ꝑidem eloquium ut acon¬
cupiscentie labe purgitur petit. utrumq
enim facit eloquium dei⁊ bene hec duo petit
damichi incellectum ⁊ eripe me. Accipiendo
ꝯuippe in cellectum eripiut qui ꝑ se ip̃m nõ
intelligendo decipitur. da intellectum ar

Expanded text:
quod plus est. Ecce orationis virtus. Noam quod deprecatio hic est de adhibendibonis, postulatio de removendis malis. Unde subdit: secunduVel eloquium dicit legem Dei. Et est, eripe me, a perna videat, hic per idem eloquium ut a concupiscentiae labe purgetur petit. Utrumque enim facit eloquium Dei, et bene haec duo petit: Da mihi intellectum et eripe me; Aug. accipiendo quippe intellectum eripitur, qui per se ipsum non intelligendo, decipitur. Da intellectum,
Abbreviated transcription (Latin):
suo Ira non est.ĩdeo.
s ꝑsimile hoccdicitur
qiͣ potentia uindicã¬
di excitata est ⁊ abbo¬
cplinam quod ĩ un¬
it. nominans hereditatem quod .i. deum a¬
uti abers extremum est omnium malorun
p̃sentum. unde .c. de au̾sione ⁊ ruina secim¬

Expanded text:
 Ira non est in Deo, sed per simile hoc dicitur, quasi potentia vindicandi excitata est. Et aboplinam, quod innuit nominans haereditatem. Cassiod. Qverti ab eis, extremum est omnium malorum praesentium. Unde, scilicet de aversione et ruina de
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qua sermunt
miucit qued diffici
le graue enim est ser¬
uire offenso qui nul¬
io placatur obsequio.

Expanded text:
sunt, qua serviunt inimicis, quod difficile est. Grave enim est servire infenso, qui nullo placatur obsequio.
Abbreviated transcription (Latin):
uñ ⁊̃ ⁊ salomon fuius dauid. qui fr̃s ẽtance
sapientie canteq prudencie ut ꝓmissioae
desemine dauid.ĩ illo putaretur impleta
cecidit ne putaretur cẽ danid ĩ quo implere¬
tur promusio sicut etiam ⁊ cum dcm̃ fuit
rebecee maior seruet minori. Iacob adora¬
bit maiorco esan. ur hec pron
ĩ aliis expecte¬
dauid inquo spe

Expanded text:
Salomon filius David qui factus est tantae sapientiae, tantaeque prudentiae, ut promissio Dei de semine David in illo putaretur impletum, cecidit , ne putaretur esse semen David, in quo impleretur promissio. Sic etiam et cum dictum fuit Rebeccae: Major serviet minori . Jacob adorabit majorem Esau , ut haec promissio in aliis exspectDavid in quo spe
Abbreviated transcription (Latin):
dlua est tu enm qui promittelus qui cont
nebo Iusuitandum tuum. ubiĩ ueniom
ꝑmissim tuum: ar ula ꝓmisit deus i sta
fecut po fecit ut promista firmeret enis
emuierat cui promitebãtur omnis Q um
ip̃o daid s insemine euis implenda quiẽ
pleta destruxit ea deus ĩ danid ut q̃ nece erat

Expanded text:
dum est. Tu enim qui promittebas, qui confnebo jusjurandum tuum? ubi inveniam promissum tuum? Quare illa promisit: Deus, et ista fecit? haec fecit, ut promissa firmaret. David enim erat cui promittebantur omnia, sed non in ipso David, sed in semine ejus implenda, qui epleta, destruxit ea in David Deus, ut quae erat
Abbreviated transcription (Latin):
corpus xp̃i decomnx¬
tione mualorum. Non¬
sumus ab illis quodi¬
ta ait. Nonne .o. dñc¬
oil. qui odcrunt. te.
Cureriguntut. ame
ceporalem amal ante cempus messis soꝑitõ¬
ncm utante cempns uentilatõnis ꝑdam to
omnia gencia piscium au ad finem scli
tamꝙ̾ adlicus sepuanda ꝑucinant iecia pac¬
is imitatisq ditumpam ĩ nonne suꝑ miui.¬
costuos quos uidebam p̃teure logem duam
tum non fc̃is cominiuco. N elo domus tue
super cos tabesco s. tabien. Pcifecto.s.o
erfecto od
tes corum odi non na¬

Expanded text:
corpus Christi de comtione malorum? Nonsumus ab illis? quod ita ait: Nonne, o Dillos qui oderunt te? Cur exigunt a me corporalem a malis ante tempus messis separationem, ut ante tempus ventilationis perdam to ad finem saeculi, tanquam ad littus separanda perveniant, retia pacis unitatisque dirumpam? Et nonne super inimicos tuos quos videbam praeterire legem tuam rum, non factis communico. Et zelo domus tuae super eos tabesco, sed tamen VERS. 21.-- « Perfecto odio tes eorum odi, non na
Abbreviated transcription (Latin):
non malus quia onmes descructunt cim ⁊u
li qui inbescrant recessetunt. ⁊ quia cum m¬
ori indebant aliud aliquid putancrunt et
uncti sunt alatrone qui cum tunc confessus ẽ
qñ ip̃i defecctunt. scquitur. Memor fut. ħ di¬
cunt imbra ñ capud ĩsita ꝑsõi. Quomodo e¬

Expanded text:
n aliis, quia omnes deseruerunt cum; et illi qui inhaeserant, recesserunt. Et quia cum mori videbant, aliud aliquid putaverunt, et victi sunt a latrone, qui tunc confessus est, quando ipsi defecerunt. Memor fui, hoc dicunt membra, non caput i
Abbreviated transcription (Latin):
culiquantum ad se quiacut morreretur nõ
hũit. or iuxta opinionem crucifigentiũ
colloratus est sicut mortui soculi qui ei
in morte detinere ꝑutauerunt. soquitur. ex
eisdemꝑsona ⁊ anciatus. est teliui passꝰ

Expanded text:
culi, quantum ad se, quia cur moreretur non habuit, sed juxta opinionem crucifigentium, collocatus est sicut mortui saeculi, quia eum in morte detinere putaverunt. Ex ejusde
Abbreviated transcription (Latin):
it unde ⁊ cadem u̾ba que ĩ exodo indeorum ceci¬
m .t. In exodo enim legitur dominus cdixis¬
ce moysi non pot̾is iudere facieni ieams
ponam te ĩforamine petie⁊ ꝓtegam te dextera
mea. doñ cranscam collamꝙ manirm moam
⁊ cinntransiero post̾ĩora mea uidebis moyses
est. uidaicus populus manus domini suꝑ cum
ut non iudeat faciem tumseinits eccitas ẽ ii
ꝑ passionem transicrat delxcmodo adpacrem
post transitum tollit dominus manirn suas
⁊ uidit moyses potiora quia postresurrectõ¬
neni ablata est cecitas corum aui crrcunifre¬
erant dominum. sicut ergo frcerant suꝑgẽ¬
tilem populum posita mani dei itomprehẽ
nec transiit ad patirm. tunccium. p̃dicante pe¬
tro in ultideillis comicisi sunt. Conclusit ergo
deus omnia ĩ infidelitate ut omniumise¬

Expanded text:
it, unde et eadem verba, quae in Exodo Judaeorum caeci super me manum tuam. In Exodo enim legitur Dominus dixisse Moysi: Non poteris videre faciem meam, sed ponam te in foramine petrae, et protegam te dextera mea, donec transeam, tollamque manum meam; et cum transiero, posteriora mea videbis . Moses est Judaicus populus; manus Domini super eum, ut non videat faciem transeuntis, caecitas est i passionem pertransiit de hoc mundo ad Patrem; post transitum tollit Dominus manum suam, et vidit Moses posteriora sua, quia post resurrectionem ablata est caecitas eorum qui crucifixerant Dominum. Sicut ergo super gentilem populum posita manu Dei, incomprehenec transiit ad Patrem. Tunc enim praedicante Petro multi de illis conversi sunt. Conclusit ergo Deus omnia in infidelitate, ut omnium mise
Abbreviated transcription (Latin):
as. inte. tu. il. es .i. si me
suꝑbiendo exculero: ĩ¬
ucmote rep̃heissorem.
si deiusticia mea suꝑ¬
est. ut uindices quo ergo ituris sum ut faci¬
em tuam fugiam .i. teuacum non sentiam

Expanded text:
si me superbiendo extulero, ite repressorem; si justitia mea sues ut vindices. Quo ergo iturus sum, ut faciem tuam fugiam? id est te iratum non sentiam?
Abbreviated transcription (Latin):
chi scĩa tua. Michi
enim non facile ẽ
contemplari tequẽ
superb reliqui ut
prius cratcum es¬
sem ap̃ te qñ clixi damichi portionem sub̾e¬

Expanded text:
cientia tua. Mihi enim non facile est contemplari te, quem superbus reliqui, ut prius erat, cum essem apud te, quando dixi: Da mihi portionem sub
Abbreviated transcription (Latin):
rificium ꝙ ꝓnobis
tuo delentur omnia pecrata nocencium qͣ
captiui demanu captinantis reclimintur
In boc ergo michi spes est. nam si uider solñ
cẽ uellos ⁊ nuscricors cẽ nolles omnesumqui¬
tates obscruaies ⁊ quts ance ce staret ĩuidi¬
res sirb lege uec̾i reos faciente. stisti . te. dñc.¬

Expanded text:
rificium quod pro nobis s et oblatus, quo delentur omnia peccata nocentium: quo captivi de manu captivantis inimici redimuntur. In hoc ergo mihi spes est. Nam si judex solum esse velles, et misericors esse nolles, omnes iniquitates observares. Et quis ante te staret in judires sub lege veteri, reos faciente, sustinui te, D
Abbreviated transcription (Latin):
sernauisdo. quis. susti. te inlicem: nullus
Non tantum ego. non clixit ego non sustine¬
bo s quis sustinebit. quia ꝓpe omnis huma.¬
na uita poccatis sius curumilatratur omnisq
ꝯscĩa sius cogitationib accusatur. ⁊ ñ est cast

Expanded text:
s, Domine, quis sustinebit? te judicem? nullus. Non tantum ego, non dixit, ego non sustinebo, sed quis sustinebit? quia prope omnis humana vita peccatis suis circumlatratur, omnisque conscientia suis cogitationibus accusatur, et non est castu
Abbreviated transcription (Latin):
autem gandentes ⁊ illud gloriamu. in cribula
Dextera do
.q. ĩ de gaucliumẽ
quia dextera domin¬
pacris fecit ututẽ
quam: Ecce. dex. do.¬

Expanded text:
autem gaudentes , et illud Gloriamur in tribulatDextera Do Inde gaudium est, quia dextera DominPatris, fecit virtutem; quam? ecce: Dex
Abbreviated transcription (Latin):
malorum. ⁊ ex.
nistificeturad hnc ⁊ quia pp̃simiacionen
non cegnoscitur ab homine ubi sit. u̾a iusti¬
cis supdit quod deo tantum conuenit tu die
det nisi ip̃e qui prospicit corda .i. deus. Ip̃e .ii.
tenes .s. quid quemq deloctet quia finis cure
⁊ cegitationis est delectatio ad quam cura ⁊
cogiratione nuitur quisꝙ ꝑuenire que delec¬
tatio ꝑrenes accipicur quiã ĩ remb est gene

Expanded text:
malorum. Et ex justificetur adhuc. Et quia propter simulationem non cognoscitur ab homine ubi sit vera justitia, subdit, quod Deo tantum convenit. Tu, didet nisi ipse qui prospicit corda, id est Deus. Ipse enim Renes. » Quid quemque delectet; quia finis curae et cogitationis est delcogitatione nititur quisque; pervenire. Quae delectatio per renes accipitur, quia in renibus est gene
Abbreviated transcription (Latin):
hanc scuptinam plus ceccris ĩ c̃casticis fr̃e¬
quentari misterus ꝙ ideo fit quia ĩ hoc libͦ
consumimatio est touus theologice pagi¬
ne. hic enim describuntur prcina bonorum
supplicia malorum rudimenta ĩcipientiũ
um auferat quid penitentia restituat quid
penitens peccati consciuis clicat .s. domine

Expanded text:
hanc Scripturam plus caeteris in ecclesiasticis frequentari officiis, quod ideo fit, quia in hoc libro consummatio est totius theologicae paginae; hic enim describuntur praemia bonorum, supplicia malorum, rudimenta incipientium, um auferat, quid poenitentia restituat, quid poenitens peccati conscius dicat, scilice
Abbreviated transcription (Latin):
soluis sp̃c sc̃ĩ instnctu: sinc omini exteri¬
n amminiculo suam eclicdit ꝓpħiam. uĩ
conuenient̃ d̾r liber iste solioci morum.
lum grece psalcerium. agreco psallĩq
est tangere lacine organum dicitur qu
est decacord̃. ⁊ asuꝑiori reddit sonuni pe-
manuũ tactum ab illo aucen ĩ strim¬
to adlicteram ideo nominatur liber iss̃
quia aduocem illius instrumenti dami
cancabat ꝑsalmos autearchani ĩ tab̾ns¬
lodomini ⁊ quem admodum singule
cdulationes illius ĩ strumenti uocabani
le ł clansule. Iuxta quoq sp̃nalem ĩtellio¬
tiam bene ab illo instrumenco nomen si¬
tur quiꝰ sicut illud ĩstrumentũ est deraco
naliler iste docet obieruantiam decem in¬
datoꝵ ⁊ sicut illud ĩstrunentum recldit sĩ¬
um asuꝑiori ꝑmanuum tactum sicliber

Expanded text:
us sancti instinctu sine omni exteriori adminiculo, suam edidit prophetiam. Unde convenienter dicitur liber iste Soliloquiorum. ablum, Graece psalterium, a Graeco ψάλλειν quod est tangere, Latine organum dicitur, quod est decachordum et a superiori reddit sonum per manuum tactum. Ab illo autem instrumento ad litteram ideo nominatur liber iste, quia ad vocem illius instrumenti David decantabat psalmos ante arcam in tabernaculo Domini. Et quemadmodum singulae modulationes illius instrtelligentiam bene ab illo instrumento nomen sortitur, quia sicut illud instrumentum est decachordum, ita liber iste docet observantiam decem mandatorum. Et sicut illud instrumentum reddit sonum a superiori per manuum tactum, sic liber
Abbreviated transcription (Latin):
ntuim uita actiuorum spoculatio contẽ¬
ianuorum. hic etiam docctur quid peccat¬
miauferat quid penitentia restituat quid
ie ĩfurore tuo arguas me. ⁊ c̃ ⁊ alibi. Miserẽ
uas ⁊ impii ad te connertentur. ꝑ quod os¬
enclitur nulli qͣntumcumq delinquenti

Expanded text:
ntium, vita activorum, speculatio contemplativorum. Hic etiam docetur quid peccatum auferat, quid poenitentia restituat, quidin furore tuo arguas me, etc. ; et alibi: Misereretuas, et impii ad te convertentur . Per quod ostenditur nulli quantumcunque delinquenti
Abbreviated transcription (Latin):
est cangar latine organum dieitur quod
est decacord. ⁊ asupiori redoit sonuni per
mannũ taccum ab illo autem ĩ struẽ¬
to adlicieram ideo nominatur liber iste
quia aduocem illius inarama dauid de
lo domini ⁊ quem admodum singuie mo¬
cuilationes ulius ĩ strumenti uocabantur
psalim: ita ⁊ singule istius libri particu
tiam beneabillo instrumenco nomeu sorti¬
tur quia sicut islud ĩstrumentũ est deca cord̃¬
dator. ⁊ sicut illud ĩstcmentum rccldit son¬
um asuꝑiori ꝑmanuum tactum siclaeris¬
onsistit autem liber iste ĩ centum
inficantie rationem. ħ enim nũs
cclebarimi s anotatur misterus. Constat
enim eroctogenario ⁊ septuagenario. ⁊ octog

Expanded text:
est tangere, Latine organum dicitur, quod est decachordum et a superiori reddit sonum per manuum tactum. Ab illo autem instrumento ad litteram ideo nominatur liber iste, quia ad vocem illius instrumenti David delo Domini. Et quemadmodum singulae modulationes illius instrumenti vocabantur psalmi, ita et singulae istius libri particultiam bene ab illo instrumento nomen sortitur, quia sicut illud instrumentum est decachorddatorum. Et sicut illud instrumentum reddit sonum a superiori per manuum tactum, sic liber isursum sunt. Consistit autem liber iste in centum nificantiae rationem. Hic enim numerus celeberrimis annotatur mysteriis. Constat enim ex octogenario et sept
Abbreviated transcription (Latin):
anum scptime decadis cimi mbileus dici¬
tur. unde salomon da parces septem nec nõ
⁊ gcͨto. ⁊ micheas. ⁊ suscitabimus suꝑ eos sep¬
tem pastores. ⁊ ecto primates. Sene igitiur
hic liber ĩ hor numcio ꝑcalmoꝵ est editus cu¬
ius partes utrius q testatuenti significant
quinquagenas quib tres status xͥ¬
qne religionis significantur. quo

Expanded text:
bileus dicitur. Unde Salomon: Da partes septem nec non et octo ; et Michaeas: Suscitabimus super eos septem pastores, et octo primates . Bene igitur hic liber in hoc numero psalmorum est editus, cujus partes utriusque Testamenti significant quinquagenas, quibus tres status Christianae religionis significantur, quo
Abbreviated transcription (Latin):
tentnia acmia deifore diffidendum assũp¬
ta penitencti humilitate. Cum enim ceriui¬
mus dauid homicidam ⁊ adulterum per
pernitentiam fc̃m dectorem acq ꝓobamr uł¬
ii penitentiam agenti locus diffidatie rebẽ
camur. Unde ⁊ epłis eius ptusciuam alior
sicut ꝓpba dauid ecc̃a ĩ officiis utitre. deo
dixerunt depassione ⁊ resurrectione .x ⁊ eẽ
phetarum excellentissimus ira eurdeut¬
issime aꝑuit ut magis uideatur euan¬
gelitare qnam ꝓphare. Huis uero con¬
sideratis intuer restat quis titulas q̃ si
ens materia qͥ itencio quis modus trac¬
tandi. Est itaq citulus talis.
dicebant plures et libros pp̃qumꝙ

Expanded text:
ericordia Dei fore diffidendum, assumpta poenitendi humilitate. Cum enim cernimus David homicidam et adulterum per poenitentiam factum doctorem atque prophetam, nulli poenitentiam agendi locus diffidentiae relicamur. Unde et Epistolis ejus plusquam aliorum, sicut prophetia David Ecclesia in officiis utitur. Ideodixerunt de passione et resurrectione Christi, llentissimus ita evidentissime aperuit, ut magis videatur evangelizare quam prophetare. His consideratis intueri restat quis titulus, quae sit ejus materia, quae intentio; quis modus tractandi. Est itaque titulus talis: dicebant plures libros
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si ꝑt᷑bata iideantur
auibusdam stultis et
quos deus suꝑiora reg¬
cret si hec ĩ feriora desꝑ¬
iccrit ⁊ a casib regerẽt᷑.

Expanded text:
etsi perturbata videantur, quibusdam stultis et quod Deus superiora regeret, sed haec inferiora despiceret; et a casibus regerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
illa absconclita: ece
minib nr̃is s ut fides
tua gentib aufeat᷑ ⁊
hoc quod pp̃ce morti¬
ficamut est de illis ab

Expanded text:
illa abscondita? ecce minibus nostris, sed ut fides tua gentibus augeatur, et hoc quod pro te mortificamur, et de illis abs
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpla bor cum ĩ cor¬
ruꝑtõe protegar. añ
udeatur in illa una est gemitus miseroꝵ¬
⁊ oratio indigentium ⁊ ideo ego interali¬
certus peciiunam. ⁊ adhuc pecam. ⁊ tu o¬
ma adcc. forti intentione proilia ima. ⁊
mise . in. ut cum m̾ito meo misericordia
tua sit qua inilla una sim ⁊ exaudi . i.
deilla una preces inculcat cum art. exau.¬

Expanded text:
plabor, cum in corruptione protegar, ante autem 55 quam gaudeatur in illa una, est gemitus miserot oratio indigentium. Et ideo ego inter alicertus petii unam, et adhuc petam. Au ad te forti intentione pro illa una; et miserere mei, ut cum merito meo misericordia tua sit, qua in illa una sim, et exaudi me. Cassiod. De illa una preces inculcat, cum ait, exau
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de uio qui boni uticur dicimus bõaht̃ latera.
ite ergolacera domus xͥdicintur quiei adbe¬
rent scquicur i filii tui. Idem sunt fui xͥ quia¬
cifici sunt. oicum enim pacem sigr̃at quia cati¬
tatẽ hñt sñ qua nulla est pax ⁊ hii filii sunt.In

Expanded text:
 consiliis utitur, dicimus, bona latera habet. Ita ergo latera domus Christi dicuntur qui ei adhaerent. Et, filii tui. Idem sunt filicifici sunt. Oleum enim pacem significat, quia charitatem, sine qua nulla est pax: et hi filii sunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
sfuictus bonorum operum ed it domu ᷤ¬
b mens ut in laccrib domuis solidantur. ⁊ c̃. u
bundat fructib bonorum operum que procedũt
exbõs cogitatẽ informata ⁊ minita doctͥna du¬
orum cestimoniorume de sapia nxore natisũt
filii tui. non clicit filie femiunino genere s fiba
ꝓinfiruitate .i. unitatores tui ⁊ hiisunt.ĩ. cu¬

Expanded text:
uctus bonorum operum dedit. Dom in quibus mens ut in lateribus domus solidatur. Et est, bunex bona cogitatione informata et munita doctrina duorum Testamentorum. Et de sapientia uxore nati sunt filii tui. Non dicit filiae, feminino genere, sed filii, pro firmitate, id est imitatores tui. Et hi sunt in c