comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ et̾̃na supplicia minari debuit. ñ in¬
ferre. Quib citius respondemꝰ i falsa mina-¬
tus ẽ. ut ab in iusticia corriger&: etiã fal¬
sa ẽ. pollicitꝰ ut ad iustitiam ꝓuocar&.¬
& quis hanc eorũ uesaniã coler&: qui
dum ꝓmissionib suis reꝓborum suppli¬
cia finire asser̃. assertione sua etiã ele¬
ctorum p̾mia remunerationesq confun¬
dunt: Quis hanc eorũ uesaniã toler&:
qui conant᷑ astruere uerũ ñ ẽẽ. quod ue¬
ritas de ȩt̃no igne minata ẽ & dũ sata¬
gunt deũ ꝑhibere misericordẽ. non ue¬
rent᷑ predicare fallacẽ : At inquiunt.
Sine fine puniri ñ deb& culpa cum fine.
lustus nimirumẽ. omp̃s deus: & quod dr̃san
ñ et̾no peccato cõmissum ẽ: ȩt̾̃nononde.¬
b& puniri tormento. Quib citiꝰ respon¬
demus: quod recte dicerent. siiustus u¬
dex districtusq ueniens. ñ corda hominũ
s facta pensar&. Iniqui enĩ id̃o cũ fine de¬

Expanded text:
suae aeterna supplicia minari debuit, non insuae aeterna supplicia minari debuit, non inferre. Quibus citius respondemus: Si falsa minatus est ut ab injustitia corrigeret, etiam falsa pollicitEt quis hanc eorum vesaniam toleret qui dum promissionibus suis reproborum supplicia finire asserunt, assertione sua etiam electorum praemia remunerationesque confundunt? Quis hanc eorum vesaniam toleret qui conantur astruere verum non esse quod Veritas de aeterno igne minata est? Et dum satagunt Deum perhibere misericordem, non verentur praedicare fallacem. At inquiunt: Sine fine puniri non debet culpa cum fine. Justus nimirum est omnipotens Deus, et quod non aeterno peccato commissum est, aeterno non debet puniri tormento. Quibus citius respondemus quod recte dicerent si judex justus districtusque veniens non corda hominum sed facta pensaret. Iniqui enim ideo tunc cum fine de
Abbreviated transcription (Latin):
comprehensibiliaq iudicia abissus so¬
leant nomine designari: psalmista te¬
statur dicens. ludicia tua abyssus multa
estimabit abissum quasi senescentẽ: qr
reꝓborũ corda sic fatuat: ut suspitionẽ
eis de uenturo iudicio quod quasi finia¬
tur infundat. Abyssũ nanq senescere
estimat: qui terminari quandoq in
suppliciis suꝑnam animaduersionẽ
putat. Igitur antiquus iste ꝑsuasor in
ut eorum culpas sine t̾mino correptio¬
nis extendat: & eo magis hic peccata
ñfiniant: quo illic ȩstima nt peccatorũ
supplicia finienda. Sunt enĩ nunc etiã
qui iccirco peccatis suis ponere finẽ
negligunt: quia habere q̃nq finem
futura superse iudicia suspicant᷑. Quib
breuiter respondemꝰ. Si quandoq fini¬
enda sunt supplicia reꝓborũ: quandoq¬
gͦ finienda sunt etiam gaudia beatoꝵ.
Persem& ipsam nanq ueritas dicit. Ibt̃
inquiunt. Ideo ȩt̃nam pȩnam peccan¬
tib minatus ẽ: ut eos a peccatorum
ꝑ petratione compescer&: qr creaturȩ

Expanded text:
comprehensibiliaque judicia, abyssi soleant nomine designari, Psalmista testatur dicens: Judicia tua abyssus multa aestimabit abyssum quasi senescentem, quia reproborum corda sic infatuat, ut suspicionem eis de venturo judicio quod quasi finiatur infundat. Abyssum namque senescere aestimat, qui terminari quandoque in suppliciis supernam animadversionem putat. Igitur antiquus iste persuasor in ut eorum culpas sine termino correptionis extendat; et eo magis hic peccata non finiant, quo istic aestimant peccatorum supplicia finienda. 35. Sunt enim nunc etiam qui idcirco peccatis suis ponere finem negligunt, quia habere quandoque finem futura super se judicia suspicantur. Quibus breviter respondemus: Si quandoque finienda sunt supplicia reproborum, quandoque finienda sunt ergo et gaudia beatorum. Per semetipsam namque Veritas dicit: Ibuntinquiunt: Ideo aeternam poenam peccantibus minatus est, ut eos a peccatorum perpetratione compesceret, quia creaturae
Abbreviated transcription (Latin):
nocentib mentib humanitatis igno¬
rantiã reprȩhendit: & scientiã diuini¬
tatiᷤ ꝓmisit. Quasi ignorantiȩ enĩ tene¬
bras repellebat: & ȩt̃nȩ scientiȩ diuinũ
mane nuntiabat dicens. Aꝑientur ocłi
ur̃i: & eritis sicut dii.scientes bonũ &
malum. Ita in illo tunc dãpnato homi¬
ne ueniens. eiꝰ oculi palpebris dilucu¬
li comparantur: quia sapientes illiꝰ.
simplicitatẽ uere fidei. quasi transac¬
te noctis cenebras respuunt: & eiꝰ signa
mendatia quasi exurgentes solis radios
ostendunt. S quia leuiathan iste ñ
solum hab& oculos. qui malignis consi¬
liis ꝑuersa prouideant: s os quoq ad ꝑ¬

Expanded text:
nocentibus mentibus humanitatis ignonocentibus mentibus humanitatis ignorantiam reprehendit, et scientiam divinitatis promisit. Quasi ignorantiae enim tenebras repellebat, et aeternae scientiae divinum mane nuntiabat, dicens: Aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii, scientes bonum et malum . Ita in illo tunc damnato homine veniens, ejus oculi palpebris diluculi comparantur, quia sapientes illius simplicitatem verae fidaei quasi transactae noctis tenebras respuunt, et ejus signa mendacia quasi exsurgentis solis radios ostendunt. Sed quia Leviathan iste non solum habet oculos qui malignis consiliis perversa provideant, sed os quoque ad p
Abbreviated transcription (Latin):
pe qui inherentes capiti utilitati uisi¬
onis inseruiunt: ñ immerito eiꝰ consi¬
liarii designantur. Qui dum ꝑuersis
machinationib quȩ qualit̃ agenda siNͥ
preuident: malignis eiꝰ oꝑariis quasi
ostensum pedib it prȩbent Qui recte
palpebris diluculi comꝑantur Palpe¬
bras nanq diluculi: extremas noctis
horas accipimꝰ. Inquib quasi noxodłos
aꝑit: dum uenturȩ lucis iam initia
ostendit. Prudentes igitur scłi. mnali¬
tiȩ antixp̃i ꝑuersis consiliis inheren¬
tes. quasi palpebrȩ sunt diluculi: ꝙ
fidem quam in xp̃o inueniunt. qͣsier¬
roris noctẽ asserunt: & uenerationẽ
antixp̃i uerũ eẽ. mane pollicentur.
Spondent enĩ se tenebras repellere. &
ueritatis lucẽ signis clarescentib nun¬
tiare: quia nec ꝑsuadere quȩ uolunt
possunt. nͥ exhibere se meliora fatean¬
tur. Uñ hic ipse coluber in paradiso pͥ¬
mis hominib loquens. in eo quod se
meliꝰ aliquid ꝓuidere simulauit. qͣsi
diluculi palpebras aꝑuit: quando inĩ¬

Expanded text:
pe, qui, inhaerentes capiti, utilitati visionis inserviunt, non immerito ejus consiliarii designantur, qui dum perversis machinationibus quae qualiter agenda sunt, praevident, malignis ejus operariis quasi ostensum pedibus iter praebent. Qui recte palpebris diluculi comparantur. Palpebras namque diluculi, extremas noctis horas accipimus, in quibus quasi nox oculos aperit, dum venturae lucis jam initia ostendit. Prudentes igitur saeculi, malitiae Antichristi perversis consiliis inhaerentes, quasi palpebrae sunt diluculi, quia fidem quam in Christo inveniunt quasi erroris noctem asserunt, et venerationem Antichristi verum esse mane pollicentur. Spondent enim se tenebras repellere et veritatis lucem signis clarescentibus 1110 nuntiare, quia nec persuadere quae volunt possunt, nisi exhibere se meliora fateantur. Unde hic ipse coluber in paradiso primis hominibus loquens , in eo quod se melius aliquid providere simulavit, quasi diluculi palpebras aperuit, quando in in
Abbreviated transcription (Latin):
increpatione separantur.Nam sicut
ẽẽ noxium sol&. si unitas desit bonis:
ita ꝑniciosum ẽ si ñ desit malis. ꝑuer¬
sos quippe unitas corroborat dũcon¬
cordat: & tantomagis incorrigibiles.
quanto unanimes facit. Dehac uni
collecta: synagoga peccantiũ. De
hac naum ꝓpħa ait. Sicut spinȩ se in¬
uicem complectuntur: sic conuiuiũ
eorũ parit̃ po tantiũ. Conuiuium
nanq reꝓborũ. ẽ: temporaliũ dele-
ctatio uoluptatũ. In quo nimirũ con¬
uiuio parit̃ potant: qr delectationis
suȩ ille cebris se concordit̃ debriant.
Igitur qr menbra leuiathã istiꝰ. id ÷ ini¬
quos om̃s quos dei sermo squamarum
cõpactionib comparat. ad defensionẽ
suã parculpa concordat: bene dr̃. Una
alt̾i ad herebunt: & tenentes se nequa¬
quam separabuntur. Tenentes enĩ se
separari nequeunt: quia eo addefen-¬
sionẽ suã uicissim constricti sunt: quo
se sibi ꝑ omĩa similes ẽẽ meminerunt.

Expanded text:
increpatione separantur. Sicut increpatione separantur. Sicut esse noxium solet, si unitas desit bonis; ita perniciosum est, si non desit malis. Perversos nonnunquam unitas corroborat, dum concordat; et tanto magis incorrigibiles quanto unanimes facit. De unitatecollecta Synagoga peccantium . De hac Nahum propheta ait: Sicut spinae se invicem complectuntur, sic convivium eorum pariter potantium . Convivium namque reproborum eoluptatum. In quo nimirum convivio pariter potant qui delectationis suae illecebris 1109 se concorditer debriant. Igitur quia membra Leviathan istius, id est iniquos omnes, quos Dei sermo squamarum compactionibus comparat, ad defensionem suam par culpa concordat, bene dicitur: Una alteri adhaerebunt, et tenentes se nequaquam separabuntur. Tenentes enim se separari nequeunt, quia eo ad defensionem suam vicissim constricti sunt, quo se sibi per omnia similes esse meminerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
incedit ꝑ eas. Iste squame peccantiũ
ne ab ore prȩdicantium aliquo uitȩ
spiraculo penetrentur: & obduratȩ
sunt & coniuncte. Quos enĩ similis re¬
atus sociat. concordi ꝑtinacia etiã de¬
fensio ꝑuersa constipat: ut de facino¬
rib suis alt̾na se inuicẽ defensione tu¬
cantur. Sibi enĩ quisq metuit: dũ ad¬
moneri uel corrigi alterũ cernit. Ꝙ id¬
arco contra corripientium uerba una¬
nimiter assurgit: quia se in alterũ ꝓ¬
cegit. Bene gͦ dr̃. una uni coniungitur:
& ne spiraculũ quidẽ incedit ꝑ eas: q
iniquitatib suis dum uicissim suꝑba
defensione se ꝓtegunt: sc̃ȩ ex hortatio¬
nis spiracula ad se nullatenꝰ intrare ꝑ¬
inittunt. Quorum pestiferam concor
alteri adherebunt: & tenentes se neqͥ¬
quam separabuntur. Qui enĩ diuisi cor¬
rigi poterant: ininiquitatum suarũ
ꝑtinacia uniti ꝑdurant: & tanto mag̃
cotidie ad cognitionẽ iustitiȩ separabi¬
liores fiunt: quanto a se inuicẽ nulla

Expanded text:
ntur.---Istae squamae peccantium, ne ab ore praedicantium aliquo vitae spiraculo penetrentur, et obduratae sunt et conjunctae. Quos enim similis reatus sociat, concordi pertinacia etiam defensio perversa constipat, ut de facinoribus suis alterna se invicem defensione tueantur. Sibi enim quisque metuit, dum admoneri vel corrigi alterum cernit; et idcirco contra corripientium verba unanimiter assurgit, quia se in altero protegit. Bene ergo dicitur: Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem incedit per eas, quia in iniquitatibdefensione se protegunt, sanctae exhortationis spiracula ad se nullatenus intrare permittunt. Malorum pestiferam concordalteri adhaerebunt et tenentes se nequaquam separabuntur Qui enim divisi corrigi poterant, in iniquitatum sua rum pertinacia uniti perdurant . Et tanto magis quotidie a cognitione justitiae separabiliores fiunt, quanto a se invicem nulla
Abbreviated transcription (Latin):
quod sunt. aut nichil aut ꝓpe nichil
se ẽẽ cognoscunt. Respondeat gͦ diui¬
nis sermonib beatus iob: & sa pient̃
ꝓficiens. stultũ se ẽẽ deprȩhendat di¬
cens. Insipienter locutus sũ: & quȩ
ultra modũ excederent scientia meã
Ecce tanto se ampliꝰ redarguit: qͣnto¬

Expanded text:
quod sunt, aut nihil, aut prope nihil quod sunt, aut nihil, aut prope nihil se esse cognoscunt. Respondeat ergo divinis sermonibus beatus Job, et sapienter proficiens, stultum se esse deprehendat, dicens: Insipienter locutus sum, et quae ultra modum excederent scientiam meam. Ecce tanto se amplius redarguit, q
Abbreviated transcription (Latin):
diens: uerba se ñ habere cognouit di
quens de qua tuor animalib dicit.
Cum fierte uox supra firmam̃tũ. quod
erat suꝑ caput eorũ: stabant & sub¬
mittebant alas suas. Quid enĩ ꝑ uolatũ
animaliũ: nisi eugłistarũ atq doctoꝵ
sublimitas de signatur: Uł quid sunt
alȩ animalium: nisi scõrũ contempla¬
tiones eos ad cȩlestia subleuantes: S cũ
fit uax supra firmamentũ quod suꝑ ca¬
put eorum ẽ. stantes submittunt alas
suas: quia cum int̾nã uocẽ suꝑnȩ sapi¬
entiȩ audiunt. quasi uolatus sui alas
deponunt: quia uidelic& ipsam ueri¬
tatis altitudinẽ minus se contemplari
pose cognoscuns. Ad uocem gͦ desuꝑ ue¬
nientem alas depon̾e ẽ: cognita suꝑ¬
na potentia uirtutes ꝓprias humilia¬
re: & consideratione creatoris. nichil
de se aliud quam abiecta sentire. Sc̃i
itaq uiridũ diuinitatis sententias
audiunt. quanto mag̃ contem plando
ꝓficiunt: tanto ampliꝰ despiciendo

Expanded text:
diens, verba se non habere cognovit, didiens, verba se non habere cognovit, diquens de quatuor animalibus, dicit: Cum fieret vox supra firmamentum, quod erat supra caput eorum, stabant et submittebant alas suas . Quid enim per volatum animalium, nisi evangelistarum atque doctorum sublimitas designatur? Vel quid sunt alae animalium, nisi sanctorum contemplationes eos ad coelestia sublevantes? Sed cum fit vox supra firmamentum, quod super caput eorum est, stantes submittunt alas suas, quia cum internam vocem supernae sapientiae audiunt, quasi volatus sui alas deponunt, quia videlicet ipsam veritatis altitudinem minus se contemplari posse cognoscunt. Ad vocem ergo desuper venientem alas deponere est cognita superna potentia, virtutes proprias humiliare et consideratione creatoris nil de se aliud quam abjecta sentire. Sancti itaque viri dum divinitatis sententias audiunt, quanto magis contemplando 1145 proficiunt, tanto amplius despiciendo
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui sapient̃ quidem hominib locutꝰ
fuerat: diuinas tam̃ sententias audiers.
sapientius se cognoscit ñ ẽẽ sapientẽ.
hinc: quod abraham int̾ uerba dñica
nichil se nisi puluerẽ uidit: dicens. Lo¬
quar ad dñm meum: cũ sim puluis &
cinis. Hinc ẽ. quod moyses omi ȩgip¬
tiorũ sapientia instructus. ex quo lo qͦn¬
tem dũm audiuit: impeditions & tar¬
dioris linguȩ se. ẽẽ. deprȩhendit dic̃s.
Obsecro añe: ñ sum eloquens. Ab heri¬
enĩ & nudius t̃ciꝰ. ex quo locutꝰ es ad
seruum tuũ: impeditioris & tardioris
linguȩ egosum. Hinc. ẽ. quod ysaias
postquam sedentẽ dñm suꝑ solium
excelsum atq eleuatũ uidit: pꝰqͣm se¬
raphin duab alis faciem. duab uela¬
re pedes. & duab uolare conspexit:
tis ego habito. Moxq ipsam pollutionẽ
unde cognouerit: subdens ait. Et re¬
gem dnm exercituũ uidi oculis meis.
hinc etiã ieremias diuina uerba au¬

Expanded text:
Et qui sapienter quidem locutus hominibus Et qui sapienter quidem locutus hominibus fuerat, divinas tamen sententias audiens, sapientius se cognoscit non esse sapientem. Hinc est quod Abraham inter verba dominica nil se nisi pulverem vidit, dicens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Hinc est quod Moyses omni Aegyptiorum sapientia instructus, ex quo loquentem Dominum audivit, impeditioris et tardioris linguae se esse deprehendit, dicens: Obsecrous, ex quo locutus es ad servum tuum, impeditioris et tardioris linguae sum . Hinc est quod Isaias, postquam sedentem Dominum super solium excelsum atque elevatum vidit, postquam seraphim duabus alis faciem, duabus velare pedes, et duabus volare conspexit, abia habentis ego habito . Moxque ipsam pollutionem unde cognoverat subdens, ait: Et regem Dominum exercituum vidi oculis meis . Hinc etiam Jeremias divina verba au
Abbreviated transcription (Latin):
cultetur: ꝓtectoris tam̃ nr̃i sc̃ã nobis in¬
spiratione detegit᷑. Absq scientia cęlat
consilium: ꝙ lic& temptatos lateat: la¬
tere tamen ꝓtectorẽ ñ potest tẽptatoꝵ. Tanta
igit᷑ audita fortitudine & calliditate di¬
aboli. audita etiam creatoris nr̃i poten¬
tia quȩ & illum ualent̃ repͥmit. & nos
miscdit̃ ꝓtegit: quesumus beatȩ iob. ut
quȩ de tem& ipso sentis. nob̾ minime oc¬
cultes. Seq̃r. Ideo insipient̾ locutus sũ:¬
& quȩ ultra modũ excederent scientiã
meam. Om̃is humana sapientia quanto¬
lib& acumine polleat. diuinȩ sapientiȩ
comparata. insipientia ẽ. Omĩa enĩ hu¬
mana quȩ iusta que pulchra sunt. dei
iustitiȩ. & pulchritudini comparata.
nec iusta nec pulchra sunt: omĩno nec
sunt. Beatus itaq iob eaquȩ dixerat sa¬
pienter dixisse se creder&. si uerba suꝑi¬
oris sapientiȩ ñ audir&: in cuiꝰ cõpara¬
tione. stultum ẽ. nr̃m om̃e quod sapit.

Expanded text:
cultetur, protectoris tamen nostri sancta nobis incultetur, protectoris tamen nostri sancta nobis inspiratione detegitur. Absque scientia celat consilium, quia licet tentatos lateat, latere tamen protectorem non potest tentatorum. Igitur audita fortitudine et calliditate diaboli, audita etiam creatoris nostri potentia, quae et illum valenter reprimit, et nos misericorditer tegit, quaesumus, beate Job, ut quae de temetipso sentis nobis minime occultes. Seqet quae ultra modum excederent scientiam meam. - Omnis humana sapientia, quantolibet acumine polleat, divinae sapientiae comparata, insipientia est. Bemana, quae justa, quae pulchra sunt, Dei justitiae et pulchritudini comparata, nec justa nec pulchra sunt, nec omnino sunt. Beatus itaque Job ea quae dixerat sapienter se dixisse crederet, si verba superioris sapientiae non audiret. 1144 In cujus comparatione stultum est nostrum omne quod sapit.
Abbreviated transcription (Latin):
uia iste ultimꝰ huiꝰ
oꝑis liber.ẽ. & locis
difficiliorib ꝑtra¬
ctatis mninus obscu¬
ra sunt quȩ suꝑsunt: lib& hunc indulgen¬
tius remissiusq transcurrere. Uelut em̃¬
soenim magno mari. iam litus cernimꝰ: &
intentionis nr̃ȩ uela deponentes. non eo¬
dem quo priꝰ impetu ducim᷑: s tam̃ ad huc
exim pulsione pristini flatus imus. Qua¬
si anxietatis nr̃ȩ uentus cecidit: s tam
eiꝰ uis iam se ipsa tranquillior. usq adsta¬
tionem nos litoris impellit. Igitur pꝰquã
fideli famulo dñs leuiathan hostis eiꝰ qͣm
sit & fortis & callidus ostendit: dũ uires
illius subtilit̾ fraudesq patefecit: beatꝰ
iob ad utraq respondit. dicens. Scio q¬
tra immanes quippe uires eiꝰ intulit. scio
q omnia potes: contra occultaᷤ uͦ machi¬
nationes illius subiunxit. & nulla te la¬
lium absq scientia: Absq scientia enĩ le-¬
iuathan cęlat consiliũ: quia quãuis contͣ
infirmitatem nr̃am multis fraudib oc¬

Expanded text:
uia iste ultimus hujus operis liber est, et, locis difficilioribus pertractatis, minus obscra sunt quae supersunt, libet hunc indulgentius remissiusque transcurrere. Velut emenso enim magno mari, jam littus cernimus, et intentionis nostrae vela deponentes, non eodem quo prius impetu ducimur, sed tamen adhuc ex impulsione pristini flatus imus. Quasi anxietatis nostrae ventus cecidit, sed tamen ejus vis jam seipsa tranquillior usque ad stationem nos littoris impellit. Igitur postquam fideli famulo Dominus Leviathan hostis ejus quam sit et fortis et callidus ostendit, dum vires illius subtiliter fraudesque patefecit, beatus Job ad utraque respondit, dicens: Ctra immanes quippe vires ejus intulit: Scio quia omnia potes; contra occultas vero machinationes illius subjunxit: Et nulla te lalium absque scientia? Absque scientia enim Leviathan celat consilium; quia quamvis contra infirmitatem nostram multis fraudibus oc
Abbreviated transcription (Latin):
agentib subicit: quasi sub uestigiis
uenientis antixp̃i solis se radiꝰ sternit.
Et uelut cȩli lucem sibi uehemoth hu¬
miliat: dũ ꝑ pestiferũ assensũ sapien¬
tium mentes calcat. Totiens etiam le¬
uiathan istius pedib se radii solis sub¬
dunt: quotiens hi qui doctrine uiden-¬
tur lumine resplendere. immoderato
acumine praua in saero eloquio sen¬
tiunt. ꝑuersisq sensib eiꝰ se errori sub¬
sternunt: quia dũ contra fidelia ueri¬
tatis prȩdicamenta se erigunt: leuia¬
than huius uestigiis falsa sentiendo fa¬
mulantur. Toties radii solis subipso st̃:
quoties docti quiq & intelligentiȩ lu
ce pollentes. uel despectis cȩteris in ela¬
tione se erigunt: uel summa quȩ sa¬
piunt pꝰ ponentes sordidis carnis desi¬
deriis inquinantur: uel obliti cȩlestiũ
t̾rena ambiunt: uel ñ reminiscentes
quia t̾ra sunt. de cognitione cȩlestium
inaniter głantur. Unde & recte sub

Expanded text:
agentibus subjicit, quasi sub vestigiis agentibus subjicit, quasi sub vestigiis venientis Antichristi solis se radiis sternit. Et velut coeli lucem sibi Behemoth humiliat, dum per pestiferum assensum sapientium mentes calcat. Toties vero Leviathan istius pedibus se radii solis subdunt, quoties hi qui doctrinae videntur lumine resplendere, immoderato acumine prava in sacro eloquio sentiunt, perversisque sensibus ejus se erroribus substernunt, quia dum contra fidelia veritatis praedicamenta se erigunt, Leviathan istius vestigiis falsa sentiendo famulantur. Toties radii solis sub ipso sunt, quoties docti quippe, et intelligentiae luce 1128 pollentes, vel despectis caeteris in elatione se erigunt; vel summa quae sapiunt postponentes, sordidis carnis desideriis inquinantur; vel obliti coelestium, terrena ambiunt; vel non reminiscentes quia terra sunt, de cognitione coelestium inaniter gloriantur. Unde et recte ib
Abbreviated transcription (Latin):
nis t̾riti. uel cruciatib fracti. leuiathan
istiꝰ se ditioni subiciunt: recte nunc dr̃.
Sub ipso er̃ radii solis. Ac si aꝑte ͤͤ ͭ ̃. hui
qui intra scãm ȩccłam ꝑ acumina sa¬
pientiȩ quasi radios uidebantur lucis
asꝑgere. & ꝑ auctoritatẽ rectitudinis
desuꝑ resplendere: potestati leuiathan
istius iniqua se oꝑatione substernunt:
ut non iam recta prȩdicando de suꝑ
luceant: sed ei ꝑuerse obsequendo famu¬
lentur. Solis ergo radii sub ipso sunt:
cum non nulli etiam docti uiri sapien¬
tiȩ suȩ acumina ñ libere agendo sub¬
leuant: s ad uestigia leuiathan istius
& ꝑuersitate oꝑis. & blandimento adu¬
lationis inclinant: ut intelligentia
quȩ illis sic̃ soi desuꝑ fuit. ex cęlesti mu¬
nere. antiqui hostis pedib substernat᷑
ex t̾rena cupiditate. Unde & nunc cũ
quisq sapientiũ atq doctorũ ꝓ cõmo¬
do uel gła uitȩ temporał. ꝑ adulatio¬
nis lapsum t̾renis se potestatib praue

Expanded text:
territi, vel cruciatibus fracti, Leviathan istius seditioni subjiciuntur, recte dicitur: Sub ipso erunt radii solis. Ac si aperte diceretur: Hi qui intra sanctam Ecclesiam per acumina sapientiae quasi radios videbantur lucis aspergere, et per auctoritatem rectitudinis desuper resplendere, potestati Leviathan istius iniqua se operatione substernunt, ut non jam recta praedicando desuper luceant, sed ei perverse obsequendo famulentur. Solis ergo radii sub ipso sunt, cum nonnulli etiam docti viri sapientiae suae acumina non libere agendo sublevant, sed ad vestigia Leviathan istius et perversitate operis, et blandimento adulationis inclinant, ut intelligentia, quae illis sicut sol desuper fuit ex coelesti munere, antiqui hostis pedibus substernatur ex terrena cupiditate. Unde et nunc cum quisque sapientium atque doctorum pro commodo vel gloria vitae temporalis per adulationis lapsum terrenis se potestatibus prave
Abbreviated transcription (Latin):
autem autẽ ad dexteram uł adsinistrã
meam. ñ est meum dare uobis: s quib
paratum. ẽ. a patre meo.Iue dicit eri¬
tis sicut dii.scientes bonũ & malum:
iste dicit ñẽ. ur̃m nosse tempora uł mo¬
menta quȩ pater posuit in sua potesta¬
te. Ille ut uoluntas diuina despici. &
ut possit ꝓpria suaderi dicit: cur p̃cepit
uobis ds̃. ut ñ comederetis ex omi ligno pa¬
radisi: & paulopꝰ. scit enĩds. quod inquo

Expanded text:
autem ad dexteram vel ad sinistram autem ad dexteram vel ad sinistram meam, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo . Ille dicit: Eritis sicut dii, scientes bonum et malum ; iste dicit: Non est vestrum nosse tempora vel momenta quae Pater posuit in sua potestate . Ille ut voluntas divina despici, et ut possit propria suaderi, dicit: Cur praecepit vobis Deus ut non comederetis ex omni ligno paradisi ? Et paulo post: Scit enim Deus, 1142 quo
Abbreviated transcription (Latin):
bo in medio tui Ille dicit sedebo in
monte testamenti. in laterib aquilo¬
nis: iste dicit. Ego autem sum uermis
& non homo: obꝓbriũ hominũ & ab¬
iectio plebis. Ille dicit. ascendam suꝑ
altitudinem nubium: similis ero al¬
tissimo: iste cum in forma dei ẽẽt. ñ
rapinã arbitratus ẽ. ẽẽ. se ȩqualem
dõ: s sem& ipsũ exinaniuit forma m
serui accipiens. Et ꝑ menbra sua loqͥ¬
tur dicens. dñe quis similis tibiꝰ Iue
ꝑ menbra sua loquitur dicens. nescio
ipsum dicit. si dixero quia ñ noui eũ :
ero similis uobis mendax: s noui eũ.
& sermonem eiꝰ seruo. Iue dicit. mea st̃
flumina. & ego feciea: iste dicit. ñ pos
sum ego a me ipso facere quicquam.
& rursum. Pat̾ meus in me manens:
ipse facit oꝑa. Ille regna omĩa osten¬
dens dicit. tibi dabo potestatem hanc
uniuersam. & głam illorũ. quia mͥtra¬
dita sunt. & cui uolo do illa: iste dic̃.
Calicem quidem meũ bibetis: sedere

Expanded text:
bo in medio tui . » Ille dicit: « Sedebo in bo in medio tui . » Ille dicit: « Sedebo in monte testamenti, in lateribus aquilonis . » Iste dicit: « Ego autem sum vermis et non homo, opprobrium hominum et abjectio plebis . » Ille dicit: « Ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo : » Iste, « Cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo; sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens ; et per membra sua loquitur dicens: Domine, quis similis tibi ? Ille per membra sua loquitur, dicens: Nescio tipsum dicit: Si dixero quia non novi eum, ero similis vobis mendax; sed novi eum, et sermonem ejus servo . Ille dicit: Mea sunt flumina, sum ego a meipso facere quidquam . » Et rursum: « Pater meus in me manens ipse facit opera . » Ille regna omnia ostendens dicit: « Tibi dabo potestatem hanc universam, et gloriam illorum, quia mihi tradita sunt, et cui volo do illa . » Iste dicit: « Calicem quidem meum bibetis; sedere
Abbreviated transcription (Latin):
ut suꝑbum non eẽ. hominem docer&
humilis ds̃. Quanta gͦ humilitatis uir¬
tus ẽ: ꝓpt̾ quã solam ueracit᷑ edocen¬
dam is qui sine estimatione magnꝰ ẽ.
usq ad passionem factus ẽ. paruus. Qa
enĩ originem ꝑditioni nr̃ȩ se prȩbuit
suꝑbia diaboli: ĩstrum̃tum redempti¬
onis nr̃e inuenta ẽ. humilitas dei. Ho¬
stis quippe nr̃ int̾ omĩa conditꝰ. uideri
supra omnia uoluit elatus: redemp¬
tor autem nr̃ magnꝰ.manens suꝑ omĩa.
fieri inter omĩa dignatꝰ ẽ. paruus. S
melius & elationis causam de tegimꝰ.
& fundamenta humilitatis aꝑimꝰ:
si breui commemoratione ꝑstringi¬
mus quid mortis auctor. quid uitȩ con¬
ditor dicat. Iile nanq ait. incęlũ conscen¬
dam: iste autẽ ꝑ ꝓpħam dicit. Reple¬
ta ẽ. malis anima mea: & uita mea
inferno appropinquauit. Ille dicit
suꝑ astra cęli exaltabo solium meum:
iste humano generi a paradisi sedib
ex pulso dicit. Ecce uenio: & habita¬

Expanded text:
ut superbum non esse hominem doceret ut superbum non esse hominem doceret humilis Deus; quanta ergo humilitatis virtus est, propter quam solam veraciter edocendam is, qui sine aestimatione magnus est, usque ad passionem factus est parvus? Quia enim originem perditionis nostrae se praebuit superbia diaboli, instrumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis quippe noster inter omnia conditus, videri supra omnia voluit elatus. Redemptor autem noster magnus manens supra omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Sed melius et elationis causam detegimus, et fundamenta humilitatis aperimus, si brevi commemoratione perstringimus quid mortis auctor, quid vitae conditor dicat. Ille namque ait: « In coelum conscendam : » iste autem per Prophetam dicit: « Repleta est malis anima mea, et vita mea inferno appropinquavit . » Ille dicit: « Supra astra coeli exaltabo solium meum . » Iste humano generi a paradisi sedibus expulso dicit: « Ecce venio et habita
Abbreviated transcription (Latin):
reddituri. Audiant illi cũ de accepta po¬
testate głantur. hoc quod abrahȩ uoce
ardenti diuiti dr̃. mem̃to fili. quia rece¬
pisti bona inuita tua: audiant isti cum
contra rectores suos inquerela ꝓsiliunt.
hoc quod murmuranti ppło moysi & aa¬
ron uocib respondetur. Nec contra nos
ẽ murmur ur̃m: s contra dñm. Nos
enim quid sumus: Audiant illi turba¬
buntur inconspectu eiꝰ. patres orphanoꝵ
& iudices uiduarum: audiant isti quod
contra contumatiam subditoꝵ dr̃. Qui re¬
sistit potestati: dei ordinationi resistit.
Audiant simulom̃s. Deus suꝑbis resistit:
humilib autem dat grãm. Audiant om̃s
Immundus ẽ. apud dm̃: omis qui exaltat
cor suum. Audiant om̃s Quid suꝑbit t̾ra
& cinis: contra huiꝰ languoris pestem.
audiamus cuncti: quod magistra ueritas
filius formam infirmtatis nr̃s suscepit.
ad hoc inuisibilis non solum uisibilis
s etiam despectus apparuit: ad hoc con¬
tumeliarum ludibria. & irrisionum
ꝓbra passionum tormenta tolerauit:

Expanded text:
vestris . Audiant illi, cum de accepta potestate gloriantur, hoc quod Abrahae voce ardenti diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua . Audiant isti, cum contra rectores suos in querelas prosiliunt, hoc quod murmuranti populo Moysi et Aaron vocibus respondetur: Nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Dominum. Nos enim quid sumus ? Audiant illi: Turbabuntur in conspectu ejus patris orphanorum et judiciis viduarum . Audiant isti qui contra contumaciam subditorum dicitur: Qui resistit potestati, Dei ordinationi resistit . Audiant simul omnes: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Audiant omnes: Immundus est apud Deum omnis qui exaltat cor suum . Audiant omnes: Quid superbis, terra et cinis ? Contra hujus laudiamus cuncti, quod magistra Veritas Filius formam infirmitatis nostrae suscepit; ad hoc invisibilis non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit; ad hoc contumeliarum ludibria, irrisionum opprobria, passionum tormenta toleravit,
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ ꝓeo quod głam patriȩ cȩlestis an¬
nuntiant. angłorum sol& nomine de¬
signare: possumus hoc loco angłos. etiã¬
scõs prȩdicatores acciꝑe. Hinc ÷ enĩ qͦd
ioħs in apocalipsi septẽ ȩccłiis scribens
angłis ȩccłarũ loquitur: id ẽ. p̃dicatorib
amare fiebunt. hinc rursum malachi¬
as ꝓpħa loquitur dicens. Labia sacer¬
dotis custodiunt scientiam & legem re¬

Expanded text:
e, pro eo quod gloriam patriae coelestis ane, pro eo quod gloriam patriae coelestis annuntiant, angelorum solet nomine designare, possumus hoc loco angelos sanctos praedicatores accipere. Hinc est enim quod Joannes in Apocalypsi, septem Ecclesiis scribens, angelis Ecclesiarum loquitur, id est praedicatoribus amare flebunt . Hinc rursum Malachias propheta loquitur, dicens: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem re
Abbreviated transcription (Latin):
robustiꝰ standum timor ipse solidar&.¬
cum reꝑbis legionib exeunte. soli in¬
cȩlestib sedib qui beati inet̃num uiue¬
rent remanserunt. Huius itaq lapsus:
eos & t̾ruit & purgauit. Terruit. ne condi¬
torem suum suꝑbedespicerent: purga¬
uit uͦ. quia exeuntib reꝓbis actũ ẽ. ut
electi soli remanerent. & quia cunctoꝵ
opifex ds scit ad bonoꝵ custodiam bene¬
uti. etiam mala actione reꝓborũ: lapsũ
Et unde punita ẽ. culpa suꝑbientiũ: in¬
de humilib angłis. & inuenta & solida¬
ta sunt augmenta meritorũ. Istis nanq
cadentib: illis immunere datũ. ẽ. ut
cadere omĩno non possint.Sc̃ĩ enĩ an-¬
geli dum in istis naturȩ suȩ dãpna con¬
spiciunt: in se ipsis iam cautiꝰ robustiꝰq
cuncta mirabiliter ordinante. ut illi
electorũ sp̃uum patriȩ. etiã ruinȩ suȩ
dampna ꝓficiant: dum inde firmiꝰ con¬
structa est. unde fuerat ex parte destruc¬

Expanded text:
robustirobusticum recoelestibus sedibus qui beate in aeternum viverent remanserunt. Hujus itaque lapsus eos terruit et purgavit: terruit, ne conditorem suum superbe despicerent; purgavit vero, quia, excuntibus reprobis, actum est ut electi soli remanerent. Et quia cunctorum opifex Deus scit ad bonouti etiam mala actione reproborum, lapsutum manentium, et unde punita est culpa superbientium, inde humilibus angelis inventa et solidata sunt augmenta meritorum: quoniam istis cadentibus, illis in munere datum est ut cadere omnino non possent. Sancti enim angeli, dum in istis naturae suae damna conspiciunt, in seipsis jam cautius robustiusque cuncta mirabiliter ordinante, ut illi electorum spirituum patriae etiam ruinae suae damna proficiant, dum inde 1122 firmius constructa sit unde fuerat ex parte destru
Abbreviated transcription (Latin):
ita ñ nunquã tempꝰ prȩteritũ futurũq
ꝑmiscoe: ut aliquando futuro ꝓp̃cerito:
aliquando uͦ utatur preterito ꝓfuturo.
futuro nanq ꝓ pretertco utitur: cum io¬
hanni mulier paritura masculũ qui re¬
gat gentes inuirga ferrea demonstratur.
Qđ quia incarne dño ueniente iam tc̃ fa¬
ctũ fuerat: resgesta nuntiabat. Rursũ
preterito utitur ꝓfuturo: sicut ꝑ psalmi¬
stã dñs loquit᷑ dicens. Foder̃ manus meas
& pedes meos: dinumerauerunt omĩa os¬
sa mea. Quib uidelicoe species dnĩcȩ passio¬
nis. quasi iam transacta describitur: sed
tam̃ adhuc longe pꝰ futura nunciatur. hoc
gͣ loco quo dr̃. cũ sublatus fuerit timebt̃
angłi: nil obstat intelligi. quia subfut᷑i
temporis mͦ p̃terita describuntur. Nec
recte intelligentiȩ sensum relinquimus:
si credamus leuiathan isto ab arce bea¬
titudinis cadente. in ruina eiꝰ etiã electos
angłos expauisse: ut cũ istum ex illoꝵ
numero suꝑbiȩ lapsus eicer&: illos ad

Expanded text:
ita nonnunquam tempus praeteritum futurumque permiscet, ut aliquando futuro pro praeterito, aliquando vero utatur praeterito pro futuro. Futuro namque pro praeterito utitur, cum Joanni mulier paritura masculum qui regat gentes in virga ferrea demonstratur. Quod quia incarnato Domino veniente jam tunc factum fuerat, res gesta nuntiabatur. Rursum praeterito utitur pro futuro, sicut per Psalmistam Dominus loquitur, dicens: Foderunt manus meas et pedes meos; dinumeraverunt omnia ossa mea . Quibus videlicet verbis species dominicae passionis quasi jam transacta describitur, sed tamen adhuc longe post futura nuntiatur. Cergo loco quo dicitur: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, nil obstat intelligi quia sub futuri temporis modo praeterita describuntur. Nec rectae intelligentiae sensum relinquimus, si credamus Leviathan isto ab arce beatitudinis cadente, in ruina ejus etiam electos angelos expavisse, ut cum istum ex illorum numero superbiae lapsus ejiceret, illos ad
Abbreviated transcription (Latin):
illo ininsidiis uigilante. s dolorib ca¬
bescente. saluantur. In incude autẽ alia
in uas aliud ñtransfertur. Recte gͦ leui¬
athan iste incudi comꝑatus. ẽ: quia nos
illo ꝑsequente componim᷑: ipse autẽ &¬
semꝑ ꝑcutitur: & inuas utile nunquã
mitatur. Et̃nȩ illũ ꝑcussioni relinquimꝰ:
& nos suꝑni artificis manu in eiꝰ temp¬
tatione ꝑcussi. ꝑ illũ quasi uascula for¬
mata transimꝰ. In ipso enĩ tundim᷑: s ut
ad usum domus suꝑnȩ ueniamꝰ. Ipse uͦ
quasi incus stringitur: quia & si nc̃ tẽp¬
tando mundũ circuit: in inferno tam̃
positus iam sub ictu sententiȩ ñ uagat᷑.¬

Expanded text:
illo in insidiis vigilante, sed doloribus taillo in insidiis vigilante, sed doloribus tabescente, salvantur. In incude autem alia in vas aliud non transfertur. Recte ergo Leviathan iste incudi comparatus est: quia nos illo pesemper percutitur, et in vas utile nunquam mutatur. Aeternae illum percussioni relinquimus, et nos, superni artificis manu in ejus tentatione percussi, per illum quasi vascula formata transimus. In ipso enim tundimur, sed ut ad usum domus supernae veniamus. Ipse vero quasi incus stringitur, quia etsi nunc tentando mundum circuit, in inferno tamen positus, jam sub ictu sententiae non vagat
Abbreviated transcription (Latin):
tur fulmina. ad locũ aliũ ñ ferentur:
quia iustis gaudentib solos tunc reꝓbos
feriunt. Nam pꝰtriturã uitȩ prȩsentis. in
qua nunc triticũ sub paleis gemit. ita
illo extremi iudicii uentilabro int̾ triticũ
paleasq discernitur: ut nec intritici hor¬
reum paleȩ transeant: nec inpalearũ
ignẽ horrei grana dilabant᷑. Illa gͦ ful¬
quia uidelic& igni suo ñ grana s paleas
incendunt. S quia leuiathan istũ pęna
ñ corrigit: insinuat dum subiungit. Cor¬
tiqui hostis ut lapis indurabitur: qr nul¬
la unquam conuersionis penitentia mol¬
lietur. Et qr solis ictib et̾nȩ ultionis ap¬
quippe malleator solis aptã ꝑcussionib
figit. Ad hoc nanq incus statuitur: ut
crebris ictib feriatur. Leuiathan ergo
ut malleatoris incus stringetur: quia
iferni uinculis coartabitur. ut ȩt̃ni sup¬
plicii continua ꝑcussione tundatur. Q
modo quoq ꝑcutitur: dum iusti quiq

Expanded text:
tur fulmina, ad locum alium non feruntur, tur fulmina, ad locum alium non feruntur, quia justis gaudentibus, solos tunc reprobos feriunt. Nam post trituram vitae praesentis, in qua nunc triticum sub paleis gemit, ita illo extremi judicii ventilabro inter triticum paleasque discernitur, ut nec in tritici horreum paleae transeant, nec in palearum ignem horrei grana delabantur. Illa ergo fulquia videlicet igne suo non grana, sed paleas incendunt. Sed quia Leviathan istum poena non corrigit, insinuat dum subjungit: Ctiqui hostis ut lapis indurabitur, quia nulla unquam conversionis poenitentia mollietur. Qui quia solis ictibus aeternae ultionis ap. 1121 Incudem quippe malleator solis aptam percussionibus figit. Ad hoc namque incus statuitur, ut crebris ictibus feriatur. Leviathan ergo ut malleatoris incus stringitur, quia inferni vinculis coarctabitur, ut aeterni supplicii continua percussione tundatur. Qui modo quoque percutitur, dum justi quique,
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ. Igitur quia leuiathan iste tunc
contra electos dei in suis uirib effreua¬
tur: ad augnientum suȩ maliciȩ uni¬
tatẽ quoq in reꝓbis habere ꝑmittit᷑.
ut tanto contra nos robustiꝰ uires suas
exerat: quanto ñ solũ nos ictu fortitu¬
dinis s mole etiam adunationis impug¬
nat. Sed quis contra ista sufficiat: quȩ
mens ad tantȩ elationis & compagis pon¬
dera ñ ab ipsa cogitationũ radice contre¬
miscat: Unde quia trepidare nos ꝑ in¬
firmitatem conspicit: ꝓtinꝰ diuina cle¬
mentia quid ꝑsem& ipsã faciat adiun¬
latione fulminũ: nisi tremende ille extre¬
mi iudicii sententiȩ designantur. Quȩ
id circo fulmina uocantur: quia nimirũ
eos quos feriunt in ꝑpetuum incenduñ.
Fulm̃ nanq suꝑ eum paulus uenire conspere¬
rat: cum dicebat. Quem dñs iħs int̾ficia
sp̃u oris sui: & destru& illustratione ad¬
uentus sui. Hec audem quȩ in eũ mittun¬

Expanded text:
eorum . Quia ergo Leviathan iste tunc eorum . Quia ergo Leviathan iste tunc contra electos Dei in suis viribus effrenatur, ad augmentum suae malitiae unitatem quoque in reprobis habere permittitur, ut tanto contra nos robustius vires suas exerat, quanto non solum nos ictu fortitudinis, sed etiam mole adunationis impugnat. Sed quis contra ista sufficiat? Quae mens ad tantae elationis et compagis pondera non ab ipsa cogitationum radice contremiscat? Unde quia trepidare nos per infirmitatem conspicit, protinus divina clementia quid per semetipsam faciat? adjunlatione fulminum nisi tremendae illae extremi judicii sententiae designantur? Quae idcirco fulmina vocantur, quia nimirum eos quos feriunt in perpetuum incendunt. Fulmina namque super eum Paulus venire conspexerat, cum dicebat: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui . Haec autem quae in eum mittun
Abbreviated transcription (Latin):
fariseorũ que comprȩhensus dicebat.
De spe & resurrectione mortuorũ ego
iudicor. Qua nimirũ uoce ꝑcussa: pti¬
nus contra se uicissĩ audientiũ turba dissi¬
liit. Cũq induas partes tumultuan¬
tium multitudo diuideretur : paulo
uia ereptionis aꝑitur: quia quemtur¬
ba ꝑ sequentiũ unita constrinxerat. di¬
uisa laxabat. Cripiuntur & enĩ iusti:
dum diuiduntur in iusti. & electorũ
uota ad ꝑfectũ ꝑueniunt: dum repro¬
borũ agmina ꝑdiscordiã confundunt᷑.
Qđ bene etiã maris rubri scissione sig¬
natur. Dum enĩ induas partes unda
diuiditur. ab electo ppło ad t̾rã repmis¬
sionis tenditur: qͥa dũ maloꝵ unitaᷤᷤ scindit᷑.
bonȩ mentes ad hoc quod appetunt ꝑ¬
ducuntur. Si malorũ unitas noxia non
fuiss&: nequaquam diuina ꝓuidentia.
suꝑbientium linguas intant᷑a diuersi¬
tate dissipass. Simalorũ unitas noxia¬
cer&. Prȩcipita dñe: & diuide linguas

Expanded text:
Phariseorumque deprehensus dicebat: Phariseorumque deprehensus dicebat: De spe et resurrectione mortuorum ego judicor. Qua nimirum voce percussa, protinus contra se vicissim audientium turba dissiluit. Cumque in duas partes tumultuantium multitudo dividitur, Paulo via ereptionis aperitur: quia quem turba persequentium unita constrinxerat, divisa relaxabat. Eripiuntur enim justi, dum dividuntur injusti: et electorum vota ad perfectum perveniunt, dum reproborum agmina per discordiam contunduntur. Quod bene etiam maris Rubri scissione signatur . Dum enim in duas partes unda dividitur, ab electo populo ad terram repromissionis tenditur: quia dum malorum unitas scinditur, bonae mentes ad hoc, quod appetunt, perducuntur. Si malorum unitas noxia non fuisset, nequaquam divina providentia superbientium linguas in tanta diversitate dissipasset. Hanc ergo unitaceret: Praecipita, Domine, et divide linguas
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ inspiritali dñico corpore menbra
de menbro dicimus eos qui in eiꝰ eccłia
ab aliis regunt᷑: ita in illa lemathan
istiꝰ repba congregatione menbra st̃
carnium. qui iniquo oꝑe quibdã se
nequiorib coniunguntur. S quia
malignus hostis sibi inꝑuerso oꝑe a pͥ¬
mis usq ad extrema concordat: diui¬
nus sermo in eo menbra carniũ sibi mo
coherentia memorat. Sic nãq puer¬
sa unanimit᷑ sentiunt: ut nulla con¬
tra se uicissim disputatione diuidan¬
tur. Nulla tunc eos diuersitatis alt̃¬
catio scindit: & id circo contra bonos
uehementer p̃ualent: qi in malo se
concorditer tenent. Sicut enĩ iam su¬
ꝑius diximus. ut ꝑniciosum ẽ. si unitas
de sit bonis: ita ꝑniciosiꝰ si ñ desit mał.
Reꝓborũ quippe unitas. bonorũ uitã
tanto durius prȩpedit: quanto se ei
ꝑ collectionẽ durior opponit. Hanc
unitatem reꝓborũ ꝑniciosam sibi pau¬
lus conspexerat. cũ in medio saduceoꝵ

Expanded text:
ergo in spiritali dominico corpore membra ergo in spiritali dominico corpore membra de membro dicimus eos qui in ejus Ecclesia ab aliis reguntur, ita in illa Leviathan istius reproba congregatione membra sunt carnium qui iniquo opere quibusdam se nequioribus junguntur. Sed quia hostis malignus sibi in perverso opere a primis usque ad extrema concordat, divinus sermo in eo membra carnium sibimet cohaerentia memorat. Sic namque perversa unanimiter sentiunt, ut nulla contra se vicissim disputatione dividantur. Nulla eos diversitatis altercatio tunc scindit, et idcirco contra bonos vehementer praevalent, quia in malo se concorditer tenent. Vet. III. Sm. --Sicut perniciosum est, si unitas desit bonis: ita perniciosius si non desit malis. Reproborum quippe unitas bonorum vitam tanto durius impetit, quanto se ei per collectionem durior opponit. Hanc unitatem reproborum perniciosam sibi Paulus conspexerat, cum in medio Sadducaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
manitate se exhib&e: quanto se despici
etiam clarescentib miraculis dol&. To
ctosq reꝓbos innece fidelium unanimi
crudelitate comungit: ut seuitiã suã
tanto robustiꝰ exerat: quanto & in eis qͣ
ꝑuerse agere appetit. nulla sibi sui cor-¬
poris menbra discordant. Unde & re¬
tia sibi. Carnes enĩ leuiathan huiꝰ sunt
om̃s reꝓbi: qui ad intellectũ spĩtalis
patriȩ ꝑdesiderium ñ assurgunt. Men¬
bra uͦ sunt carniũ hi qui eisdẽ ꝑuerse
agentib & se se ad iniquitatẽ p̃ceden
tib coniunguntur: sicut econtra ꝑ
paulum dnĩco corpori dr̃. Uos estis cor-¬
pus &ͥ: & menbra de mẽbro. Aliud
quide.ẽ mẽbrũ corporis: aliud men¬
brũ membri. M embrũ quippe corpo¬
ris pars ad totum: membrũ uͦ mẽbri
ẽ. particula ad partẽ. M enbrũ nãq
menbri ẽ. digitus ad manũ: manus
ad brachiũ: menbrũ uͦ ẽ. corporis totũ
hoc simul. ad corpus uniuersũ. Sicut

Expanded text:
manitate se exhibebit, quanto se despici manitate se exhibebit, quanto se despici etiam clarescentibus miraculis dolebit. ctosque reprobos in necem fidelium unanimi crudelitate conjungit, ut saevitiam suam tanto robustius exerat, quanto et in eis quae perverse agere appetit, nulla sibi sui corporis membra discordant. Unde et retia sibi. - Carnes enim leviathan hujus sunt omnes reprobi, qui ad intellectum spiritualis patriae per desiderium non assurgunt. Membra vero sunt hi qui eisdem perverse agentibus, tibus junguntur, sicut e contra per Paulum dominico corpori dicitur: Vos estis corpus Christi, et membra de membro . Aliud quippe est membrum corporis, aliud membrum membri. Membrum quippe corporis pars ad totum, membrum vero membri est particula ad partem. Membrum namque membri est digitus ad manum, manus ad brachium; membrum vero est corporis totum hoc simul ad corpus universum. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nis uisibilib ñ tenent᷑. dum igit᷑ humi¬
litas fidelium multitudine & manifesta¬
tione signorũ quasi destituit᷑: terribi¬
li occultȩ dispositionis examine. inde
bonis miscđia largit᷑. unde malis iusta
ira cumulatur. Quia gͦ leuiathan iste
priꝰquã manifestꝰ & conspicuus ueniat.
ex magna parte in sca ȩccła signa uir¬
tutum cessant: recte nc̃ dr̃. Faciẽ eiꝰ prȩ¬
cedit egestas. Ante enĩ a fidelib mira¬
culorum diuitię subtrahuntur: & tc̃
contra eos antiquus ille ꝑ aꝑta ꝑdigia¬
tollitur: eo a fidelib sine signis robu¬
stiꝰ laudabiliꝰq uincatur. Quamuis etiã
fidelib in eiꝰ certamine signa ñ deerunt:
s tanta erunt illiꝰ. ut nr̃orũ aut pauca
aut nulla uideant᷑. Quorũ nimirum
uirtus om̃ib signis fit potior: cũ om̃e
quod ab illo fieri tribiliter conspicit. ꝑ
int̾nȩ constantiȩ calcẽ p̃mit. S malig¬
nus hostis tanto contra eos acriore im¬

Expanded text:
nis visibilibus non tenentur. Dum igitur huminis visibilibus non tenentur. Dum igitur humilitas fidelium multitudine et manifestatione signorum quasi destituitur, terribili occultae dispositionis examine inde bonis misericordia largior, unde malis justa ira cumulatur. Quia ergo Leviathan iste priusquam manifestus et conspicuus veniat ex magna parte in sancta Ecclesia signa virtutum cessant, recte nunc dicitur: Faciem ejus praecedet egestas. Ante enim a fidelibus miraculorum divitiae subtrahuntur, et tunc contra eos antiquus ille tollitur, eo a fidelibus sine signis robustius laudabiliusque vincatur. Quamvis etiam fidelibus in ejus certamine signa non deerunt, sed tanta erunt illius ut nostrorum pauca aut nulla videantur. Quorum nimirum virtus omnibus signis fit potior, cum omne quod ab illo fieri terribiliter conspicitur, per internae constantiae calcem premit. Sed malignus hostis tanto contra eos acriore im
Abbreviated transcription (Latin):
signatur. Quamuis de eo quod eiꝰ faciem
egestatẽ prȩire cognoscimꝰ. suppetit
aliud quod tam̃ tristiꝰ exponamꝰ. Terri¬
bili quippe ordine dispositionis occultȩ
prius quã leuiathan iste in illo damp¬
nato homine quẽ assumet appareat: a
scã ȩccła uirtutũ signa subtrahuntur.
Nam ꝓpħia abscondit᷑: curationũ gr̃a
aufertur: plixioris abstinentię uirtus
imminuitur: doctrinȩ uerba conticesct᷑.
miraculorũ ꝓdigia tolluntur. Quȩ qui¬
dem nequa quã suꝑna dispensatio fun¬
ditus subtrahit: s ñ hȩc sicut priorib
tẽporib aꝑte ac multiplicit ostendit.
Qđ tam̃ mira dispensatione agitur: ut
una exre diuina simul pietas & iusticia
compleat᷑. Dum enĩ subtractis signorũ
uirtutib sc̃a ęccła uelut abiectior appa¬
r&: & bonorũ p̃mium crescit. qui illam
ꝓspe cęlestium & non ꝓpt̃ p̃sentia sig¬
na uenerantur. & malorũ mens contra
illam citius ostenditur: qui sequi quȩ

Expanded text:
nt.---Quamvis de eo quod ejus faciem egestatem praeire cognoscimus, suppetit aliud quod tamen tristius exponamus. Terribili quippe ordine dispositionis occultae, priusquam Leviathan iste in illo damnsancta Ecclesia virtutum signa subtrahentur. Nam prophetia absconditur, curationum gratia aufertur, prolixioris abstinentiae virtus imminuitur, doctrinae verba conticescunt, miraculorum prodigia tolluntur. Quae quidem nequaquam superna dispensatio funditus subtrahit, sed non haec sicut prioribus temporibus aperte ac multipliciter ostenduntur. Quod tamen mira dispensatione agitur, ut una ex re divina simul pietas, et justitia compleatur. Dum enim subtractis signorum virtutibus sancta Ecclesia velut abjectior apparet; et bonorum praemium crescit, qui illam pro spe coelestium, et non propter praesentia signa venerantur; et malorum mens contra illam citius ostenditur, qui sequi invis
Abbreviated transcription (Latin):
asionis illius ampliꝰ incendit: quan¬
to se ei ad consentiendum molliorẽ
quisq prȩbuerit. S quia nulla ratioẽ
conceditur. ut mens inhac corrrupti¬
bili carne posita nequaquã suasionis
eiꝰ ardore tangatur: restat ut malig¬
ni flatib adusta. ad orationis opem
se sine cessatione conuertat. Flãmã
quippe suggestionum illius: extinguit
citius unda lacrimarũ. Exelc̃ lix̃ rra

Expanded text:
asionis illius amplius incendit, quanasionis illius amplius incendit, quanto se ei ad consentiendum molliorem quisque praebuerit. Sed quia nulla ratione conceditur ut mens in hac corruptibili carne posita nequaquam suasionis illius ardore tangatur, restat ut malignis flatibus adusta, ad oratse sine cessatione convertat. Flammam quippe suggestionum illius exstinguit citius unda lacrymarum. « Quia