comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et in hoc paulus uere magister gentiũ sua ne¬
gligens aliena curans impleuit quod predica¬
uerat. nemo quod suũ est quęrat sed quod
alteriꝰ. ⁊ non quę sua sunt. singuli cogitau¬
tes sed ea quę aliorũ. Quanta itaq ista man¬
suetudinis uirtus est quanta tranquillitas sp̃s:
spiceret ⁊ illũ sub uitę subsidia non prebere. ñ
ꝓtinꝰ de eiꝰ uita desperasset Quis non incas¬
sum laborasse se diceret. quis non ab eiꝰ exhor¬
tacione obmutesceret que in semet ipso primũ
ferre fructũ boni operis non uideret: Sed
paulus ꝑ mansuetudiñe in uirtutũ uertice
solidatur. ꝑscitit. prędicauit dilexit. Et bo¬
num quod ceperat expleuit. atq portando ⁊
ꝑsistendo discipulorũ corda ad misccłiam ꝑdux̃.
nam eoꝵ ꝓuectũ pꝰmodũ scire se indicans ia ea¬
cdem epła scribit. Deministerio quod fit in sc̃is
ex abundanti est mͥ scribere uobis. Scio enĩ ꝓmp¬

Expanded text:
et in hoc Paulus, vere magister gentium, sua neet in hoc Paulus, vere magister gentium, sua negligens, aliena curans, implevit quod praedicaverat: Nemo quod suum est, quaerat; sed quod alterius : et non quae sua sunt singuli cogitantes, sed ea quae aliorum. Quanta itaque ista mansuetudinis est virtus! quanta tranquillitas spiritspiceret, et illum sibi vitae subsidia non praebere, non protinus de ejus vita desperasset? Quis non incassum laborasse se diceret? quis non ab ejus exhortatione obmutesceret quem in semetipsum primum ferre fructum boni operis non videret? Sed Paulus per mansuetudinem in virtutum vertice solidatus perstitit, praedicavit, dilexit, et bonum quod coeperat, explevit, atque portando et persistendo discipulorum corda ad misericordiam perduxit; nam eorum profectum postmodum scire se indicans, in eadem Epistola scribit: De ministerio quod fit in sanctos, ex abundantia est mihi scribere vobis. Scio enim promp
Abbreviated transcription (Latin):
possumus cuius hoc mansuetuduus fuerit pa¬
nem sp̃s predicare. ⁊ panem carnis non acciꝑe.
corda audiencium de diuiciis ȩternis instrue¬
re et inter eodem discipulos fideles ⁊ abundan¬
tes fame laborare. inter saciatos pati inopiam.
nec tamen quod patiebatur dicere. Quȩ patie¬
batur non dicere. nec tamen dolere. Uidere du¬
ra erga se corda auditorũ tenacium. nec apre¬
dicatione desistere. Nlam sicut apłors acꝰta tes¬
tiis recessisset. ad eos pꝰmodũ scribit. quod a¬
pud eos positus ꝑtulit. Qyare aut̃ hoc eis cũ
inter eos uiueret nũꝗͣ dixit: Ne quod erga
eum factũ ex bona uoluntate non fuerat fieret
ex russione. ⁊ cũ in notesceret eoꝵ risedia rema¬
neret uoluntas ignota Quare aut̃ hoc pꝰmodũ
longe positus scribit: ne om̃imodo discipuli in¬
correcꝰti remanerent et ne quales magistro in te¬
nacia fuerant. aliis quoq fr̃ibꝰ tales essent. Uere

Expanded text:
possumus, cujus hoc mansuetudinis fuerit, papossumus, cujus hoc mansuetudinis fuerit, panem spiritus praedicare, et panem carnis non accipere; corda audientium de divitiis aeternis instruere, et inter eosdem discipulos fideles et abundantes fame laborare; inter satiatos pati inopiam, nec tamen quod patiebatur dicere; quae patiebatur non dicere, nec tamen dolere; ra erga se corda auditorum tenacium, nec a praedicatione desistere. Nam sicut apostolorum Acta tesrinthiis recessisset, ad eosdem postmodum scribit quod apud eos positus pertulit. Quare autem hoc eis cum inter eos viveret nunquam dixit? Ne quod erga eum factum ex bona voluntate non fuerat fieret ex jussione, et cum innotesceret eorum miseria, remaneret voluntas ignota. Quare autem hoc ad hos postmodum longe positus scribit? Ne omnimodo discipuli incorrecti remanerent, et quales in tenacia magistro fuerant, aliis quoque fratribus tales essent. Vere
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰs malecdixisset michi supportassem utiq Ty
uero homo unianimis dux mͦs ⁊ notus meus.
qui simul mecũ dulces capiebas eybos Pense¬
mus ergo si possumus. paulus apłs qui tantũ
paciens inter ꝑsecutores quantum mansuetꝰ
inter discipulos fuerit. Certe chorinti ueni
ens ab idolorũ seruicio chorintios retraxit. qͥs
esset ds̃ uerus innotuit. ȩternę eis uitę gar¬
dia predicauit. Et cũ magnam multitudi¬
nem populi in fid̾e collegisset. tantã illic in¬
opiam ꝑtulit. ut uicꝰtus sui graui necessita¬
te laboraret ⁊ panẽ terrȩ a discipulis non
se quippe ad eosdem chorintios post ꝑ epłam
loquitur dicens. cũ essem apud uos et eger̃ẽ
nulli onerosus fui. Nam quod michi a deerat
suppleuerunt fr̃s qui uenerunt a macedonia.
Quibus ad magnũ quoq improꝑium premisit
dicens. Alias ecclesias spoliaui accipiens stipen
dium ad ministerium ur̃m. Pensemus ergosi

Expanded text:
meus maledixisset mihi, supportassem utique. Tu meus maledixisset mihi, supportassem utique. Tu vero unanimis dux meus, et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos . Pensemus ergo, si possumus, Paulus apostolus, qui tantum patiens inter persecutores, quantum mansuetus inter disens, ab idolorum servitio Corinthios retraxit, quis esset Deus verus innotuit, aeternae eis vitae gaudia praedicavit. Et cum magnam multitudinem populi in fide collegisset, tantam illic inopiam pertulit, ut victus sui gravi necessitate laboraret, et terrae panem a discipulis non e quippe ad eosdem Corinthios post per epistolas loquitur, dicens: Cum essem apud vos, et egerem, nulli onerosus fui: nam quod mihi deerat, suppleverunt fratres, qui venerunt a Macedonia. Quibus ad magnum quoque improperium praemisit, dicens: Alias Edium ad ministerium vestrum . Pensemus ergo, si
Abbreviated transcription (Latin):
iuingit᷑. Et hanc uocẽ nos audiuimꝰ cũ esse¬
mus cũ ipso in monte sc̃õ. Legant itaq e
uangeliũ. ⁊ ꝓtinus agnoscunt. quia cũ uox
ista de cęlo uenit. petrus apłs in monte cum
dño stetit. ipse ergo hanc epłam scripsit qͥ
hanc uoce in monte de dño audiuit. Sed
quia pauca de petro diximus nunc si placet
ad pauli mansuetudin̾e conuertamur. Et pen¬
semus si possumus ille qui tanti ardoris est
in zelo predicationis. ut apłor quoq pri¬
mo non parceret quantę sit mansuetudirus
in studio longanumtatis. Taceamus aũt quod
ter uirgis cęsus est. quia semel lapicdatus ẽ
quod ter naufragium fecit. quia nocꝰte ac
dic in ꝓfundũ maris fuit. quod a udeis
quin quies quadragenas una minꝰ accepit. Minꝰ
erum animũ ad iracundiam cõmouent ea mala
quȩ nobis ab aꝑtis aduersariis in rogantur. hoc
plus solet dolere quod a ꝓpriis patimur. Un
ditorem suũ loquitur dicens. qm̃ si inimicꝰ

Expanded text:
jungit: Et hanc vocem nos audivimus, cum essejungit: Et hanc vocem nos audivimus, cum essemus cum ipso in monte sancto . Legant itaque vangelium, et protinus agnoscent quia cum vox ista de coelo venit, Petrus apostolus in monte cum Domino stetit. Ipse ergo hanc Epistolam scripsit qui hanc vocem in monte de Domino audivit. 12. Sed quia pauca de Petro diximus, nunc si placet, ad Pauli mansuetudinem convertamur, et pensemus si possumus ille qui tanti ardoris est in zelo praedicationis, ut apostolorum quoque primo non parceret, quantae fuerit mansuetudinis in studio longanimitatis. Taceamus autem quod ter virgis caesus est, quia semel lapidatus est, quia ter naufragium fecit, quia nocte ac die in profundo maris fuit, quia a Judaeis quinquies quadragenas una minus accepit . Minus enim animum ad iracundiam commovent ea mala, quae nobis ab apertis adversariis irrogantur: hoc plus solet dolere, quod a propriis patimur. Undditorem suum loquitur, dicens: Quoniam si inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
quia pauim̃tũ sumus. longe inferius iacemus.
Sunt uero non nulli qui non petrum apłors
principe. sed quendã aliũ eo nomine qui a
paulo est reprehensus. accipiunt. Qui si pau¬
li apłi studiosius uerba legissent ista non dice¬
petro loqueretur ostenderet. In ipso suę nar¬
racionis inicio premisit dicens creditũ est mͥ
euangelium prepucii sic̃ petro circũcisionis. Qui
eñi oꝑatus est petro in apostolatũ circũcisio¬
nis. oꝑatus est et mͥ iuter gentes. Patet gͦ
de quo petro paulus loquitur. quẽ ⁊ apłm
nominat.⁊ prefuisse euangelio circũcisionis
narrat. & fucrunt quidã qui scdam petͥ
epłam in qua epłe pauli laudate sunt. eius
dicerent ñ fuisse. Sed si eiusdẽ epłe u̾ba pen¬
sere uoluissent. longe alit̾ sentire potuerant.
In ea quippe scriptũ ÷ uoce delapsa ad eum
hiuuscemodi a magnifica gła hic ÷ filius
meus dilectus. in quo mͥ ꝯplacui. Atq sub¬

Expanded text:
quia pavimentum sumus, longe inferius jacemus. 10. quia pavimentum sumus, longe inferius jacemus. 10. Sunt vero nonnulli qui non Petrum apostolorum principem, sed quemdam alium eo nomine qui a Paulo sit reprehensus accipiunt. Qui si Pauli studiosius verba legissent, ista non dicePetro loqueretur ostenderet, in ipso suae narrationis initio praemisit, dicens: Creditum est mihi Evangelium praeputii, sicut Petro circumcenim operatus est Petro in apostolatum circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes. Patet ergo de quo Petro Paulus loquitur, quem et apostolum nominat, et praefuisse Evangelio circumcisionis narrat. Et fuerunt quidam, qui secundam Petri Epistolam, in qua Epistolae Pauli laudatae sunt, ejus dicerent non fuisse. Sed si ejusdem Epistolae verba pensare voluissent, longe aliter sentire poterant. In ea quippe scriptum est: Voce delapsa ad eum hujuscemodi a magnifica gloria: Hic est filius meus dilectus, in quo mihi complacui. Atque sub
Abbreviated transcription (Latin):
quecũq in terra solueret essent soluta ⁊ incę¬
lo. non qđ in mare pedib ambulauit. non qđ
paraliticos in iħu noĩe iubendo erexerat. ñ qđ
egros corporis sin umbra sanauerat. ñ qđ menci¬
entes uerbo occiderat. ñ qđ mortuos oratione
suscitabat. Ne gͥ increpationis uerba dedigna¬
ret᷑ audire: om̃a dona quȩ acceꝑat. quasi a
memoria reppulit. ut unũ fortit᷑ humilitatiᷤ
donũ teneret. Quis rogo nr̃m si uł extremũ
aliqd signũ fecisset. a minore frẽ incripatus.
increpacionis uerba pacient̃ audiret:: Nichil
eñi signi fecimꝰ. et si quis nos fortasse de acꝰti¬
one nr̃a reprehenderit. statĩ intumescimꝰ. mag¬
nos quoscdam nos taciti cogitamus. uirtutes
nobis ad animũ reducimꝰ etiam quas non
habemus. At contra petrus cũ uirtutibus
humilis in reprehensione ꝑmansit. sed por¬
ta surrexit in altitudine. hanc aũt tanta
mansuctudinẽ nos unitare non possumus sed

Expanded text:
quaecunque in terra solveret, essent soluta et in coequaecunque in terra solveret, essent soluta et in coelo , non quod in mare pedibus ambulavit , non quod paralyticos in Jesu nomine jubendo erexerat , non quod aegros corporis sui umbra sanaverat , non quod mentientes verbo occiderat , non quod mortuos oratione suscitabat . Ne igitur increpationis verba dedignaretur audire, omnia dona quae acceperat quasi a memoria repulit, ut unum fortiter humilitatis donum teneret. Quis rogo nostrum, si vel extremum aliquod signum fecisset a minori fratre increpatus, increpationis verba patienter audiret? Nihil enim signi fecimus, et si quis nos fortasse de actione nostra reprehenderit, statim intumescimus, magnos quosdam nos tacite cogitamus, virtutes nobis ad animum reducimus, etiam quas non habemus. At contra Petrus cum virtutibus humilis in reprehensione permansit, sed porta surrexit in altitudinem. Hanc autem tantam mansuetudinem nos imitari non possumus; sed
Abbreviated transcription (Latin):
scripserat admirandum. Certe enĩ nͥ legissẽt
petrus pauli epłas ñ laudasset. Si aũt legit
quia illic ipse reprehensibilis diccretur inuenit
Amicus ergo ueritatis laudauit etiam quod
reprehensus est. atq ei et hoc ipsum placuit
quia in his non placuerat quę aliter quã de¬
buerat sensit. Seq etiam minori fratri ad
consensum dedit. atq in eadem re facꝰtus
ẽ sequens minoris sui ut etiam in hoc preiret.
quatinus qui primus erat in apostolatus cul¬
mine esset primꝰ et in humilitate. Pensate ro¬
go fr̃s carissimi in quo mentis uertice stetit
qui illas epłas laudauit. in quibꝰ se scriptũ
yituperabilẽ inuenit. Que illa tanta esse man¬
suetudo potuit. quȩ quies animi que solidi
nore suo reprehenditur. ⁊ reprehendi non de¬
dignatur. Non ad memoriam reuocat quod
primꝰ in apostolatu uocatus est non quod cla¬
ues regni celestis accepit. non quod peccata

Expanded text:
scripserat, admirandum. Certe enim, nisi legisset scripserat, admirandum. Certe enim, nisi legisset Petrus Pauli Epistolas, non laudasset. Si autem legit, quia illic ipse reprehensibilis diceretur invenit. Amicus ergo veritatis laudavit etiam quod reprehensus est: atque ei et hoc ipsum placuit, quia in his non placuerat quae aliter quam debuerat sensit, seque etiam minori fratrum ad consensum dedit, atque in eadem re factus est sequens minoris sui ut etiam in hoc praeiret, quatenus qui primus erat in apostolatus culmine, esset primus et in humilitate. Pensemus ergo in quo montis vertice stetit qui illas Epistolas laudavit, in quibus se scriptum vituperabilem invenit. Quae illa tanta esse mansuetudo potuit, quae quies animi, quae solidnore suo et reprehenditur, et reprehendi non dedignatur. Non ad memoriam revocat quod primus in apostolatum vocatus sit, non quod claves regni coelestis acceperit, non quod peccata
Abbreviated transcription (Latin):
cũ petrus apłs seruari adhuc in circũcisi¬
one legis consuetudiñe uellet. ei in faciem
restitit. eum q hac in re fuisse reprehensi¬
bilem dicit. Et hoc enis studiũ discipulis
loquens ñ solũ culpam sed quod est marys
ypocrisiti. id ÷ simulacionẽ nominat dicens.
Cym uenisset petrus antiochiam. in faciem
ci restiti. quia reprehensibilis erat. Et pay
lopꝰ. Et simulationi eiꝰ consenserunt ceteri
iudei. Isdem uero apłoꝵ primus cũ multa
discipulos admoneret atq a quibusdã detra¬
hi de pauli scriptis agnosceret dicit. Sicut
carissimus fr̃̾ nr̃ paulus. scd̾m datã sibi sapien
ciam scripsit uobis loquens in eis de his in qͥbꝰ
sunt quȩdam difficilia intellectu quȩ indoc¬
ti et instabiles deprauant sic̃ ⁊ cęteras scriptu¬
ras ad suam ipsorum ꝑdicionẽ. Ecce paulus in
epłis suis scribit petrum reprehensibilem. ecce
petrus in epłis suis asserit paulũ in his que

Expanded text:
cum Petrus apostolus servari adhuc in circumcisicum Petrus apostolus servari adhuc in circumcisione legis consuetudinem vellet, ei in faciem restitit, eumque hac in re fuisse reprehensibilem dicit . Et hoc ejus studium, discipulis loquens, non solum culpam, sed, quod est majus, hypocrisim, id est simulationem, nominat, dicens: Cum venisset Petrus Antiochiam, in faciem ei rpost: « Et simulationi ejus consenserant caeteri Judaei . » Idem vero apostolorum primus, cum multa discipulos admoneret, atque a quibusdam detrahi de Pauli scriptis agnosceret, dicit: « Sicut charissimus frater noster Paulus secundum datam sapientiam sibi scripsit vobis loquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu quae indocti et instabiles depravant, sicut et caeteras scripturas ad suam ipsorum perditionem . » Ecce Paulus in Epistolis suis scribit Petrum reprehensibilem: ecce Petrus in epistolis suis asserit Paulum in his quae
Abbreviated transcription (Latin):
inferius. quanto unaquęq porta surgit in
altitudine. qͥa quanto sanctior est uita
docꝰtoris. tanto fit humilior sensus audien¬
tis. et semel ipsum despicit. dum predicato¬
rissuia uit̾a in magna surgere altitudine
ꝑpendit. Imitari et enim bona eiꝰ alia for¬
san potest. alia non potest. In quibꝰ preua¬
let ꝓficit. in quibꝰ minime preualet ad hu¬
militat̃e. crescit. Et hoc ipsum ergo ei in
ꝓuecꝰtu est. quod ei imitabile ad ꝓuecꝰtũ
non est. Ecce enĩ predicatorũ nr̃oꝵ ea quę
legius facta ⁊ dicta pensamus. in quan¬
ta altitudine surrexerint portę cognos¬
cimus. Ut enim taceamus de ostensione
signorũ loquamur de uirtutibꝰ cordiũ.
Certe paulas qui se legi mortuum ꝑ lege
dicit. quia ut inxꝑo crederet. ei hoc ⁊ lex
ipsa predicauit. magno fidei ardore succen¬
sus. precepta legis tenere carnalit̃ noluit.
circumcisionẽ in gentibꝰ fieri uitauit. Et

Expanded text:
inferius quanto unaquaeque porta surgit in inferius quanto unaquaeque porta surgit in altitudinem. Quia quanto sanctior est vita doctoris, tanto fit humilior sensus audientis. Et semetipsum despicit, dum praedicatoris sui vitam in magnam surgere altitudinem perpendit. Imitari etenim bona ejus alia forsitan potest, alia non potest. In quibus praevalet, proficit; in quibus minime praevalet, ad humilitatem crescit. Et hoc ipsum ergo ei in provectu est, quod ei imitabile ad provectum non est. 9. Ecce enim si praedicatorum nostrorum ea quae legimus dicta et facta pensamus, in quantam altitudinem surrexerint portae cognoscimus. Ut enim taceamus de ostensione signorum, loquamur de virtutibus cordium. Certe Paulus, qui se legi mortuum per legem dicit, quia ut in Christum crederet, ei hoc et lex ipsa praedicavit , magno fidei ardore succensus, praecepta legis tenere carnaliter noluit, circumcisionem in gentibus fieri vetuit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
longitudinẽ ad locũ referimꝰ in quo portȩ
fuerant constructȩ. scđm longitudinẽ porta¬
rũ paium̃tũ erat inferiuis. quia quantũ tene¬
re locus portarũ poterat. tantum tendeba¬
tur et pauimentum quod erat inferus. Lon¬
gitudo ergo paiumenti ã portis non erat
disimilis. sed tamen equalitas pauimenti non
erat cũ portis. Quid est ergo quod pauim̃¬
tum cũ portis longũ similiter erat sed equa¬
le non erat. nisi quod longe distat uita po¬
pulorũ a uita docentium.: qui ⁊ si ad regna
celestia tendentes eandem longanimitatem
spei habent. eadem tam̃ iuuendi studia ñ haben.
Tendatur ergo pauimentũ similit̾ in longũ
quia ipsam fidem ipsam spem in se retinent au
auditores predicatores suos longe suis mertiᷤᷤ
excellere cognoscant. Sin uero longitudi¬
nẽ portarum ipsam sicut superius diximus
earum altitudinem intellegere debemus.
dum sicut paulopꝰ scriptũ ÷ ad portas gradi¬
bus ascendebatur. Tanto pauimentũ i acet

Expanded text:
quo portae fuerant constructae, secundum longitudinem portarum pavimentum erat inferius, quia quantum tenere locus portarum poterat, tantum tendebatur et pavimentum quod erat inferius. Longitudo ergo pavimenti a portis non erat dissimilis, sed tamen aequalitas pavimenti non erat cum portis. Quid est ergo quod pavimentum cum portis longum similiter erat, sed aequale non erat, nisi quod longe distat vita populorum a vita docentium? Quia etsi ad regna coelestia tendentes eamdem longanimitatem spei habent, eadem tamen vivendi studia non habent. Tendatur ergo pavimentum similiter in longum, quia ipsam fidem, ipsam spem in se retinent audauditores praedicatores suos longe a suis meritis excellere cognoscant. Sin vero longitudinem portarum ipsam, sicut superius diximus, earum altitudinem intelligere debemus, dum, sicut paulo post scriptum est, ad portas gradibus ascendebatur, tanto pavimentum jacet
Abbreviated transcription (Latin):
pimꝰ gracias agamus. Neq enĩ diuinã miscdiam
intelligit qui suȩ miserię. memor non est. Unde
sericordiȩ mire fiunt. cũ nobis ad memoriam mi¬
seriȩ nr̃ȩ reuocantur. quia recolentes quid fuimꝰ.
intellegiꝰ cui debemus quod sumus. Cantemꝰ
itaq cum gaudio creatori nr̃o. quia deseruitio
creaturȩ colla mentis excussimus. Gaudeamus
in nobis impletũ esse quod ꝑ ysaram dictũ est.
Et freuũ crroris quod erat in maxillis popylors
canticũ ęrit uobis sicut uox scĩficate sollempni¬
tatis. Frenũ quippe erroris maxillas populorũ
constrinxerat. quando idolorũ errore obligata.
gentilitas dõ uero confessionis laudem dare nes¬
ciebat. Sed hoc ipsũ erroris frenũ iam nobis
in canticũ uersum est. cũ gaudendo psali mus
atq cantamꝰ. Om̃s di gentiũ demonia dñs
aut̃ cęlos fecit. Et rursum. simulacra gentiũ
argentũ et aurũ. oꝑa manuũ hominũ. Os ha¬

Expanded text:
pimus gratias agamus. Neque enim divinam misericordiam pimus gratias agamus. Neque enim divinam misericordiam intelligit qui suae miseriae memor non est. Unde sericordiae mirae fiunt, cum nobis ad memoriam miseriae nostrae revocantur, quia, recolentes quid fuimus, intelligimus cui debemus quod sumus. Cantemus itaque cum gaudio Creatori nostro, quia de servitio creaturae colla mentis excussimus. Gaudeamus in nobis impletum esse quod 1374 per Isaiam dictum est: Et frenum erroris quod erat in maxillis populorum, canticum erit vobis, sicut vox sanctificatae solemnitatis . Frenum quippe erroris maxillas populorum constrinxerat, quando idolorum errore obligata gentilitas Deo vero confessionis laudem dare nesciebat. Sed hoc ipsum erroris frenum jam nobis in canticum versum est, cum gaudendo psallimus atque cantamus: Omnes dii gentium daemonia, Dominus autem coelos fecit . Et rursum: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum: os ha
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qui sol iusticiȩ uocatur. de quo ꝑ prophe¬
tã dicitur. Uobis aũt qͥ tunctis nomen dñi
orietur sol uisticię. Per aquilonẽ uero gen¬
tilitas figuratur. quȩ dui in ꝑfidię suę fri¬
gore corpuit. et in cuius corde ille regnauit.
qui ad testante ꝓpheta apud semet ipsum
dixit. ł onam sedem meam ad aquilonem.
Iuia ttaq dñs incarnatus om̃ipotens dñs
ñ solũ adorient̾ẽ mensus ẽ sed etiam ad aqui¬
lonẽ. S ed quia sub aquilonis nomine de gen¬
tilitate sermo se intulit. considerare libet quan¬
tũ suꝑ nos effusa sunt uiscera creatoris nr̃i. Om̃s
enĩ nos ex gentilitate uenimus. antiqui paren¬
tes nr̃i lignis et lapidibꝰ seruierunt. ⁊ derelin¬
quentes dm̃ a quo facꝰti sunt. deos uenerati sunt
quos fecerunt. N os aũt ꝑ omnipotentis dei
gr̃am ad luc̃ẽ de tenebris. deducti sumus. Reco¬
lamus ergo de quibꝰ uenimꝰ ut de luce quã acce¬

Expanded text:
est, qui sol justitiae vocatur; de quo per propheest, qui sol justitiae vocatur; de quo per prophetam dicitur: Vobis autem qui timetis Dominum, orietur Sol justitiae . Per Aquilonem vero gentilitas figuratur, quae diu in perfidiae suae frigore torpuit, et in cujus corde ille regnavit, qui, attestante propheta, apud semetipsum dixit: Ponam sedem meam ad Aquilonem . Quia itaque incarnatus omnipotens Deus non solum ad Orientem mensus est, sed etiam ad Aquilonem. 21. Sed quia sub Aquilonis nomine de gentilitate sermo se intulit, considerare libet quantum super nos effusa sunt viscera Creatoris nostri. Omnes enim nos ex gentilitate venimus. Antiqui parentes nostri lignis et lapidibus servierunt, et, derelinquentes Deum a quo facti sunt, deos venerati sunt quos fecerunt. Nos autem per omnipotentis Dei gratiam ad lucem de tenebris educti sumus. Recolamus ergo de quibus tenebis venimus, ut de luce quam acce
Abbreviated transcription (Latin):
demꝰ cognoscimus operantis animũ quẽ non ui¬
demꝰ. siue latitudine quę est in facie portȩ
inferioris. siue frontẽ atrii interioris extrin¬
secus metimur. Cũ enĩ alios conspicunꝰ largi¬
ri elemosinã afflicꝰto concurrere. oppresso sub¬
uenire. nichil eos in hoc mundo gloriȩ quere¬
re. nullis huiꝰ mundi compendiis inhiare.
atq uidemꝰ alios carñc domare. lacrimis in¬
sistere. uerbis celestibꝰ occupari. nichil tran¬
sitorii honoris appetere. quid aliud debemꝰ
nisi eos ꝑfecꝰtos credere. sc̃os estimare: Iuia
ergo ꝑ hoc quod aspicimꝰ ẽẽ eos ꝑfecꝰtos ui
demus. eorũ uitã ꝑcentũ cubitos extrinsecꝰ
metunur. Et qͥa multi in uidea pleriq uero
in gentilitate positi. ad hanc ꝑfecꝰtionis sũ
mam uenerunt. recꝰte subiungitur. Ad ori¬
entẽ ⁊ ad aquilonẽ. Iudaicus et eñi popłs
oriens iuire dictus. de cuius carne ille natus

Expanded text:
demus cognoscimus operantis animum quem non videmus cognoscimus operantis animum quem non videmus, sive latitudinem quae in facie portae est inferioris, sive frontem atrii interioris extrinsecus metimur. Cum enim alios conspicimus largiri eleemosynam, afflictis concurrere, oppressis subvenire, nihil eos in hoc mundo gloriae quaerere, nullis hujus mundi compendiis inhiare, atque alios videmus carnem domare, lacrymis insistere, verbis coelestibus occupari, nihil transitorii honoris appetere, quid aliud debemus nisi eos perfectos esse credere, sanctos aestimare? Quia ergo per hoc quod aspicimus eos perfectos esse videmus, eorum vitam per centum cubitos extrinsecus metimur. 20. Et quia multi in Judaea, plerique vero in gentilitmam venerunt, recte subjungitur: Ad orientem et ad aquilonem. Judaicus etenim populus oriens jure dictus est, de cujus carne ille natus
Abbreviated transcription (Latin):
muenit. Priꝰ enĩ appetitũ euellere ad mente debu¬
it. et pꝰea quȩ iure possidet largiri. Unde scrip¬
tum est. Declina a malo ⁊ fac bonũ. Quide¬
nim potest ẽẽ boni quod facit qui nec dum
a malo declinauit: Et sunt quidam qui sic̃
dictum est ab alimentis abstinent. carnẽ cru¬
ciant. sed tamen si pulsati fuerint cognoseyn¬
tur quia ad mundi głam inhelant. Isti fron¬
tem atrii interioris ostendunt. sed ꝑ centũ
cubitos non mensurantur. hi ergo in nu¬
mero ꝑfectionis sunt de quibꝰ ꝑ paulum
dicitur. qui carne suam crucfixerunt cũ uici¬
is et cũ cupicentiis. Et notandũ quia nori
dicitur quod intrinsecus sed̾ extrinsecus ista m̃¬
surantur. quia uidelicet redemptor ñr cum
ꝑ nos facta hominũ uel adprobat uel iudi¬
eat. non intrinsecus sed extrinsecus metitur.
Unde et ꝑ euangeliũ dicit. Ex frucꝰ tibꝰ
eors cognoscetis eos. Iui eñi ꝑ hoc quod ui¬

Expanded text:
invenit. Prius enim appetitum evellere a mente debuinvenit. Prius enim appetitum evellere a mente debuit, et postea quae in re possidet, largiri. Unde scriptum est: « Declina a malo, et fac bonum. » Quid enim potest esse Loni quod facit, qui necdum a malo declinavit? Et sunt qudictum est, ab alimentis abstinent, carnem cruciant, sed tamen si pulsati fuerint, cognoscuntur quia ad mundi gloriam anhelent. Isti frontem atrii interioris ostendunt, sed per centum cubitos non mensurantur. 19. Hi ergo in numero perfectionis sunt, de quibus per Paulum dicitur: Qui carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis . Et notandum quia non dicitur quod intrinsecus, sed extrinsecus ista mensurantur, quia videlicet Redemptor noster cum per nos facta hominum vel approbat, vel judicat, non intrinsecus, sed extrinsecus metitur. Unde et per Evangelium dicit: Ex fructibus eorum cognoscetis eos . Qui enim per hoc quod vi
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt terreña głam quęrunt. Et quida
uidentur ꝑ abstinentiam cruciari gemiti¬
bus insistere. sed eor mensura ad centur
cubitos minime ducitur. quia in his quȩ
agunt ab humano iudicio fauores requir.
Iuis ergo est qui ꝑ centũ cubitos mensura¬
tur. nͥ is cuiꝰ operatio bona recta intentio¬
ne utitur: ut in eo quod agit. non ad ter¬
rena lucra appetenda aut ad laudes tran¬
sitorias reflectatur. Ecce enim misericordiã
ꝓximis exhibere possessa largiri cũ celeritate
indigenti tribuere latitudo in facie portȩ
inferioris. Sed si tua dans aliena non appe¬
tas si terrenã głam de ipso bono opere uon
requiras. recꝰte in centenario id ÷ in ꝑfecꝰtio
ne mensuraris. Nam qui uidetur dare mise¬
ricorditer ꝓpria. ⁊ rapere forsan aliena uio¬
lenter. iste adhuc quȩ sit uia perfectionis
ignorat. Nec cognouit unde ad ꝑfectio¬
ñem tenditur. quia nec ipsum eius inicium

Expanded text:
ciunt terrenam gloriam quaerunt. Et quidam ciunt terrenam gloriam quaerunt. Et quidam videntur per abstinentiam cruciari, gemitibus insistere; sed eorum mensura ad centum cubitos minime ducitur, quia in his quae agunt ab humano judicio favores requirunt. Quis ergo est qui per centum cubitos mensuratur, nisi is cujus bona operatio recta intentione utitur, ut in eo quod agit non ad terrena lucra appetenda aut ad laudes transitorias reflectatur? 18. Ecce enim misericordiam proximis exhibere, possessa largiri, cum celeritate indigenti tribuere, latitudo in facie portae inferioris est. Sed si tua dans aliena non appetas, si terrenam gloriam de ipso bono opere non requiras, recte in centenario numerone mensuraris. Nam qui videtur dare misericorditer propria, et rapit forsitan violenter aliena, iste adhuc quae sit via perfectionis ignorat nec cognovit unde an perfectionem tenditur, quia nec ipsum ejus initium
Abbreviated transcription (Latin):
na ꝓmittitur. Q uia quisquis pro nominedĩ
temporalia atq terrena contẽpnit. et hic ꝑ¬
fecꝰtionẽ mentis recipit ut iam ea non appe¬
tat quȩ contẽpnit. ⁊ insequenti scło ad ȩter¬
nȩ uitę głam ꝑuenit. Centies itaq recipit
quod ded̾it. qui ꝑfecꝰtionis sp̃m accipiens ter¬
renis non indiget etiam si hec non habet.
Ille enĩ pauꝑ ẽ qui eget eo quod non habet.
Nam qui et ñ habens habere non appetit. di¬
ues ẽ. Paupertas quippe in mopia mentis est
non inquantitate possessionis. Nam cui cũ
pauꝑtate bene conuenit. non est pauꝑ. Men¬
sus ergo est uir latitudin̾e a facie portę in
tum cubitos. Quia redemptor nr̃ quottidie
ꝑ magistros atq docꝰtores in mensura ꝑfec¬
tionis metitur uita fideliũ. uel exibitione
boni operis ꝑfidem. uel in sc̃is desideriis ꝑ
contẽplationẽ. Multi et enĩ uidentur in
fide positi magna operari. sed in centũ cu¬
bitis non maensurantur. quia ꝑ ipsa quȩ fa¬

Expanded text:
a quisquis pro Dei nomine temporalia atque terrena contemnit, et hic perfectionem mentis recipit, ut jam ea non appetat quae contemnit, et in sequenti saeculo ad aeternae vitae gloriam pervenit. Centies itaque recipit quod dedit, qui perfectionis spiritum accipiens, terrenis non indiget, etiamsi haec non habet. Ille enim pauper est, qui eget eo quod non habet. Nam qui et non habens habere non appetit, dives est. Paupertas quippe in inopia mentis est, non in quantitate possessionis. Nam cui cum paupertate bene convenit, non est pauper. Mensus est ergo vir latitudinem a facie portae infinsecus, centum cubitos, quia Redemptor noster quotidie per magistros atque doctores in mensura perfectionis metitur vitam fidelium, vel in specie boni operis per fidem, vel in sanctis desideriis per contemplationem. 17. Multi etenim videntur in fide positi magna operari, sed in centum cubitis non mensurantur, quia per ipsa quae fa
Abbreviated transcription (Latin):
catores accipimus qui in mentis frigore delapsi
sub peccati sui umbra torpuerunt. Sed quia
omnipotentis dei miscdia etiam tales ad peni¬
tentiam reuocat. compunctione et lacrimis lauat.
uirtutibꝰ ditat. usq ad ꝑfectionis głam subleuat
non solũ ad orient̾e centũ cubiti. sed etiam ad aqui¬
loñẽ ducuntur. dum cum ustis etiam peccato¬
res ꝑ dona et pęnitentiã ad ꝑfectionẽ uenunĩ.

Expanded text:
catores accipimus, qui mentis frigore dilapsi catores accipimus, qui mentis frigore dilapsi sub peccati sui umbra torpuerunt. Sed quia omnipotentis Dei misericordia etiam tales ad poenitentiam revocat, compunctione et lacrymis lavat, virtutibus ditat, et usque ad perfectionis gloriam sublevat, non solum ad Orientem centum cubiti, sed etiam ad Aquilonem ducuntur, dum cum justis etiam peccatores per dona et poenitentiam ad perfectionem veniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tat. qr plumas ꝑdidit. que popłm ami¬
sit. Alarũ quoq penne ceciderunt cũ qͥb¬
potentes extuicti sunt. ꝑ quos aliena ra¬
piebat. Hec aut̃ que de romane urbis con¬
tritione didicimꝰ. iam pene in cuncti mundi¬
facta ciuitatibus scimus. Alia et eñ loca clade
desolata sunt. alia gladio consumpta. alia fame
cruciata. alia terrȩ hiatibus absorta. Despiciamꝰ
ergo ex toto animo hoc presens scłm uel extinc¬
tum. finiamus mundi desideria saltem cũ mundi
fine. initemur bonorũ facta quȩ possumus. Apud
orientem eñi et aquilonẽ multi sunt. qui ꝓꝑfecti¬
one uitȩ centũ cubitis mensurantur. Ex iudea
et enĩ et gentilitate sicut dictũ est ad sancti¬
tatis culmen excreuerunt. quaius intellegi per
orientem et aquilonem etiam iusti et peccatores
possint. Oriens quippe non inmerito iusti nomi¬
nantur. qui sicut fidei in luce nati sunt in mno¬
centia ꝑstiterunt. Per aquilonẽ uero recꝰte pec¬

Expanded text:
tat, quia plumas perdidit dum populum amitat, quia plumas perdidit dum populum amisit. Alarum quippe pennae ceciderunt cum quibpotentes ejus exstincti sunt, per quos aliena rapiebat . 24. Haec autem quae de Romanae urbis contritione dicimus, in cunctis facta mundi civitatibus scimus. Alia etenim loca clade desolata sunt, alia gladio consumpta, alia fame cruciata, alia terrae hiatibus absorpta. Despiciamus ergo ex toto animo hoc praesens saeculum vel exstinctum; finiamus mundi desideria saltem cum mundi fine: imitemur bonorum facta quae possumus. Apud Orientem enim et Aquilonem multi sunt qui pro perfectione vitae centum cubitis mensurantur. Ex Judaea etenim et gentilitate, sicut dictum est, ad sanctitatis culmen excreverunt. Quamvis intelligi per Orientem et Aquilonem etiam justi et peccatores possint. Oriens quippe non immerito justi nominantur, qui, sicut in luce fidei nati sunt, in innocentia perstiterunt. Per Aquilonem vero recte pec
Abbreviated transcription (Latin):
pompa.: ubi superbia : Ubi frequens et in mode¬
ratum gaudiũ: Impletũ est in ea quod contra
destructam niuuiuem ꝑ prophetã dicitur. ubi
est habitaculũ leonũ ⁊ pascua catolorũ leonum.
An eiꝰ duces ac principes leones non erant qui
ꝑ diuersas mundi ꝓuincias discurrentes predã
seuiendo et interficiendo rapiebant : hic leonũ
catuli inueniebant pascua. quia pueri. adolescen¬
tes. iuuenes. seculares. et seculariũ filii huc un¬
diq concurrebant. cũ ꝓficere in hoc mundo uolu¬
issent. Sed ecce iam desolata. ecce contrita. ecce
gemitibꝰ oppressa est. Iam nemo ad eã currit. ut
in hoc mundo ꝓficiat. Iam nullus potens ⁊
uiolentꝰ remansit. qui oppͥmendo p̃dã diripi¬
at. Dicamꝰ gͦ Ubi ÷ habitacłm leonũ. ⁊ pas¬
in solo capite fieri solet. caluitiũ uͦ aquile
in toto fit corꝑe. quia cum ualde senuerit
dunt. Caluitiũ gͦ suũ sicut aquila dila¬

Expanded text:
pompa? Ubi superbia? Ubi frequens et immodepompa? Ubi superbia? Ubi frequens et immoderatum gaudium? 23. Impletum est in ea quod contra destructam Niniven per prophetam dicitur: Ubi est habitaculum leonum, et pascua catulorum leonum ? An ejus duces ac principes leones non erant, qui, per diversas mundi provincias discurrentes, praedam saeviendo et interficiendo rapiebant? Hic leonum catuli inveniebant pascua, quia pueri, adolescentes, juvenes saeculares, et saecularium filii huc undique concurrebant, cum proficere in hoc mundo voluissent. Sed jam ecce desolata, ecce contrita, ecce gemitibus oppressa est. Jam nemo ad eam currit, ut in hoc mundo proficiat; jam nullus potens et violentus remansit, qui opprimendo praedam diripiat. Dicamus ergo: Ubi est habitaculum leonum, et pasin solo capite fieri solet, calvitium vero aquilae in toto fit corpore, quia cum valde senuerit,dunt. Calvitium ergo suum sicut aquila dila
Abbreviated transcription (Latin):
coquetur uniuersa compositio eiꝰ et ossa tabescent.
Ubi enũ senatus ubi iam populus: contabuerunt ossa
consumpte sunt carnes. omnis in ea seculariũ
dignitatũ ordo extinctus est. Excocta ẽ uni¬
uersa compositio eiꝰ et tamen ipsos nos paucos
qui remansimus. adhuc quottidie gladui. ad¬
huc quottidie innumerȩ tribulationes premuĩ.
Dicatur ergo. pone quoq eam suꝑ primas ua¬
cuam. Iuia enim senatus deest populus interit.
et tam̃ in paucis qui sunt dolores et gemitus
quottidie multiplicantur. iam uacua ardet ro¬
ma. Q uid aũt ista de hõibꝰ dicimus. cũ ruiis
crebrescentibꝰ ipsa quoq euis destrui ȩdificia ui¬
demus: Unde apte de ciuitate iam uacua sub¬
ditur. Incalescat et liquefiat es eius. Iam cnim
et ipsa olla consumitur. in qua prius carnes et
ossa consumebantur. quia postquã defecerunt.
hõies. etiam parietes cadunt. Ubi aũt sunt qͥ
in eius. aliquando gloria letabantur: Ubi eoꝵ

Expanded text:
concoquetur universa compositio, et ossa tabescent.concoquetur universa compositio, et ossa tabescent.Ubi enim senatus? Ubi jam populus? Contabuerunt ossa, consumptae sunt carnes, omnis in ea saecularium dignitatum fastus exstinctus est. Excocta est universa compositio ejus. Et tamen ipsos nos paucos qui remansimus adhuc quotidie gladii, adhuc quotidie innumerae tribulationes premunt. Dicatur ergo: Pone quoque eam super prunas vacuam. Quia enim senatus deest, populus interiit, et tamen in paucis qui sunt dolores et gemitus quotidie multiplicantur, jam vacua ardet Roma. Quid autem ista de hominibus dicimus, cum, ruinis crebrescentibus, ipsa quoque destrui aedificia videmus? Unde apte de civitate jam vacua subditur: Incalescat, et liquefiat aes ejus. Jam enim et ipsa olla consumitur, in qua prius et carnes et ossa consumebantur, quia postquam defecerunt homines, etiam parietes cadunt. Ubi autem sunt qui in ejus aliquando gloria laetabantur? Ubi eorum
Abbreviated transcription (Latin):
fiat ȩs eius. Tunc eñi nobis ella posita est cum
hec est ciuitas constituta. Tunc in ea aqua missa
est et frusta eiꝰ congesta sunt quando ad eamun¬
diq populi defluebant. qui uelut aqua calens
acꝰtionibꝰ mundi feruescerent. et quasi frusta car¬
nium in ipso suo feruore liquarentur. De quabe¬
nedicitur. et ferbuit coctio eiꝰ et discocꝰta sunt os¬
sa illiꝰ in medio eiꝰ. quia priꝰ quidem in ea uehemen¬
ter incaluit actio glorię sȩcularis. sed pꝰmodũ ipsa
gloria cũ suis se quacibus defecit. Per ossa et enim
potentes sȩculi. ꝑ carnes uero populi designantur.
quia sicut carnes portantur ossibrs. ita ꝑ poten¬
tes sȩculi infirmitas populor regitur. Sed ecce
iam de illa om̃s huiꝰ sȩculi potentes ablati sunt.
ossa ergo excocta sunt. E cce populi defecerunt. car¬
nes eiꝰ liquęfacꝰte sunt. Dicatur ergo igitur conge¬
re ossa quȩ igni succendam consumentur carnes et

Expanded text:
fiat aes ejus . Tunc enim nobis olla posita est, cum fiat aes ejus . Tunc enim nobis olla posita est, cum haec est civitas constituta. Tunc enim in ea aqua missa est, et frusta ejus congesta sunt, quando ad eam undique populi confluebant, qui, velut aqua calens, actionibus mundi fervescerent, et quasi frusta carnium in ipso suo fervore liquarentur. De qua bene dicitur: Efferbuit coctio ejus, et decocta sunt ossa illius in medio ejus: quia prius quidem in ea ter incaluit actio gloriae saecularis, sed postmodum ipsa gloria cum suis sequacibus defecit. Per ossa etenim potentes saeculi, per carnes vero populi designantur, quia sicut carnes portantur ossibus, ita per potentes saeculi infirmitas regitur populorum. Sed ecce jam de illa omnes hujus saeculi potentes ablati sunt; ossa ergo 1375 excocta sunt. Ecce populi defecerunt, carnes ejus liquefactae sunt. Dicatur itaque: Congere ossa, quae in igne succendam: consumentur carnes, et
Abbreviated transcription (Latin):
gella correc̾tȩ sunt actiones culpȩ. Alios in
captiuitat̾e duci. alios detruncari. alios inter¬
fici uidemus. Quid ergo est quod in hac uita
libeat fr̃s mei. si et talem mundũ adhuc dili¬
gimus. non iam gaudia sed uulnera amamus.
Ipsa aũt quȩ aliquando mundi domina esse
uidebatur qualis remanserit roma. conspicitis
ĩm̃sis dolorib multipliciter attrita. desolatione
ciuiũ. impressione hostiũ. frequentia riuuarum.
tta ut in ea completũ ẽẽ uideamus. quod contra
urbem samariam ꝑ hunc eundem ꝓphetã longe
suꝑiꝰ dicitur. Pone ollam pone inquam. et mit¬
te in ea aqũa. et congere frasta eius in ea. Et
paulopꝰ. Efferbuit coctio eiꝰ ⁊ discocꝰta sunt ossa
illiꝰ in medio eiꝰ. Atq iterũ. Congere ossa quę
igni succendã. consumentur carnes. et coquet᷑
uniuersa compositio. ⁊ ossa tabescent. Pone quoq
eam suꝑ prunas uacuam. ut incalescat et lique¬

Expanded text:
gella correctae sunt actionis culpae. Alios in gella correctae sunt actionis culpae. Alios in captivitatem duci, alios detruncari, alios interfici videmus. Quid est ergo quod in hac vita libeat, fratres mei? Si et talem adhuc mundum diligimus, non jam gaudia, sed vulnera amamus. Ipsa autem quae aliquando mundi domina esse videbatur qualis remanserit Roma conspicimus. Immensis doloribus multipliciter attrita, desolatione civium, impressione hostium, frequentia ruinarum; ita ut in ea completum esse videamus quod contra urbem Samariam per hunc eumdem prophetam longe superius dicitur: Pone ollam, pone, inquam, et mitte in ea aquam, et congere frusta ejus in ea . Et paulo post: Efferbuit coctio ejus, et discocta sunt ossa illius in medio ejus . Atque iterum: Congere ossa, quae  consumentur carnes, et coquetur universa compositio, et ossa tabescent. Pone quoque eam super prunas vacuam, ut incalescat et lique
Abbreviated transcription (Latin):
habent et non odorabunt. Manus habent et
non palpabunt. pedes habert et non ambulabun
Qui itaq hȩc omnipotenti dño psallendo dici¬
mus ipsum erroris nr̃i frenũ quod a laude dei
ora nr̃a ligauerat. uero dño canticũ fecimus. Be¬
ne aũt dieitur. sicut uox scĩficatę sollempnitatis.
Q uia dũ confessionis laudem deo reddinus. in
sc̃ĩficata sollẽpnitate gaudemus. Respondeamꝰ
ergo moribus tantę miscdiȩ redemptoris nr̃i.
et qui lucem cognouimus p̾rauorũ oꝑm tene¬
bras declinemꝰ. A uid est iam rogo quod in hoc
mundo libeat: Ubiq luicꝰtus aspicimꝰ. undiq
gemitus audimꝰ. destrucꝰte urbes. euersa sunt
castra. depopulati agri. in solitudiñe terra re¬
dacꝰta est. Nullus in agris in cola. pene nullus
in urbibus habitator remansit.⁊ tamen ipsȩ par¬
uȩ generis humani reliquiȩ ad huc quottidie
et sine cessacione feriuntur. Et finem non ha¬
bent flagella celestis iusticiȩ. quia nec int̾ fla¬

Expanded text:
odorabunt; manus habent, et non palpabunt; pedes habent, et non ambulabunt . Qui itaque haec omnipotenti Domino psallendo dicimus, ipsum erroris nostri frenum, quod a laude Dei ora nostra ligaverat, vero Domino canticum fecimus. Bene autem dicitur: Sicut nox sanctificatae solemnitatis , quia dum confessionis laudem Deo reddimus, in sanctificata solemnitate gaudemus. Respondeamus ergo moribus tantae misericordiae Redemptoris nostri, et qui lucem cognovimus, pravorum operum tenebras declinemus. 22. Quid est jam, rogo, quod in hoc mundo libeat? Ubique luctus aspicimus, undique gemitus audimus. Destructae urbes, eversa sunt castra, depopulati agri, in solitudinem terra redacta est. Nullus in agris incola, pene nullus in urbibus habitator remansit; et tamen ipsae parvae generis humani reliquiae adhuc quotidie et sine cessatione feriuntur. Et finem non habent flagella coelestis justitiae, quia nec inter fla
Abbreviated transcription (Latin):
cio constructa gazofilacia quia abundat diui¬
cus scienciȩ lingua doctorũ. has ueras esse diui¬
cias ipsa ꝑ se ueritas denunciat. cũ de transito¬
riis diuitiis dicit. falacia diuiciarũ suffõcat
uerbũ. Sapiencia eñ atq sciencia docꝰtrinę spi¬
ritalis uere sunt diuiciȩ. Quarũ comparacione
que transire possunt. falsę nominantur. De his
diuiciis ꝑ salomonẽ dicitur. thesaurus desidera¬
bilis requiescit in ore sapientis. Excepto aut̃
eo quod ad eterña patriã diineis̨ spiritales

Expanded text:
cio constructa gazophylacia, quia abundat divicio constructa gazophylacia, quia abundat divitiis scientiae lingua doctorum. Has veras esse divitias ipsa per se Veritas denuntiat, cum de transitoriis divitiis dicit: Fallacia divitiarum suffocat verbum . Sapientia etenim atque scientia doctrinae spiritalis verae sunt diquae transire possunt, falsae nominantur. De his divitiis per Salomonem dicitur: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Excepto autem eo, quod ad aeternam patriam divitiae spiritales
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta pauli uocẽ. alii datur ꝑ sp̃m sermo sa¬
pientiȩ. alii sermo scientiȩ in eodem spũ. Sunt
eñi quidam qui ꝑ donũ graciȩ ⁊ ipsa intelle¬
gunt que exponi a doctorib non audier̃.
hi uidelicet sermon̾ẽ sapienciȩ ꝑceperunt. Et
sunt quidam qui ꝑ semet ipsos uitellegere au¬
dita nequeunt. sed ea que in expositoribꝰ lege¬
rint retiuent. atq scienter ꝓferunt quę lecꝰta
didicerint. Unde itaq isti. nisi sermone scien¬
ciȩ pleni sunt: Quãuis hoc intellegi. ⁊ aliter
possit. Quia sapientia ad uitã. scientia uero ꝑ¬
tinet ad docꝰtrina. qui igitur bene uiuit et pru¬
denter predicat. gaz ofilaciũ spiritalis ȩdificii
recꝰte nominatur. quia ab ore ciꝰ celestes dixi¬
ciȩ dispensantur. His diuicus abundare dis¬
cipulos isdem magister genciũ uiderat cum
dicebat. Diuites facti estis in illo in omni uerbo
et in om̃i scientia. Sunt itaq in sc̃ȩ ecclesiȩ edifi¬

Expanded text:
juxta Pauli vocem: Alii datur per spiritum sermo sajuxta Pauli vocem: Alii datur per spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae in eodem spiritu . Sunt enim quidam qui per donum gratiae et ipsa intelligunt quae exponi a doctoribus non audierunt; hi videlicet 1364 sermonem sapientiae perceperunt. Et sunt quidam qui per semetipsos idita nequeunt, sed ea quae in expositoribus legerunt, retinent atque scienter proferunt, quae lecta didicerunt. Unde itaque isti nisi sermone scientiae pleni sunt? Quamvis hoc intelligi et aliter possit, quia sapientia ad vitam, scientia vero pertinet ad doctrinam. Qui igitur bene vivit et prudenter praedicat, gazophylacium spiritalis aedificii recte nominatur, quia ab ejus ore divitiae dispensantur. His divitiis abundare discipulos idem magister gentium viderat, cum dicebat: Divites facti estis in illo, in omni verbo et omni scientia . Sunt itaque in sanctae Ecclesiae aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
OSTAUAM. de contẽpla¬
tionis gr̃a obliquas fenes
externis dicit ⁊ gatofilacia
uidisse cõmemorat. In quibꝰ
gazofilaciis quid aliud quã
na doceant. cur ꝓpheta eductũ se exteriꝰ dicit
et gazofilacia foris uidisse : Sed sciendũ est qͥa
alia est contẽplacio quȩ tantũ uidet quantũ
dicere ñ ualet. Alia uero sciencia atq docꝰtri¬
na quȩ tantũ uidet quantũ exprimere ꝑ lin¬
gũa possit. In contẽplatione eruim ueri lumi¬
nis quȩ uoce exprimi non potest. quasi totũ
hoc foris ẽ quod exprimi uoce potest. A it
itaq. Et eduxit me ad atriũ exteriꝰ. ⁊ ecce
gazofilacia ⁊ pauimentũ stratũ lapide in a¬
trium ꝑ circuitũ. Iuia sermone greco fy laxe
seruare dicitur. ⁊ gaza lingua persica diuicię
uocantur. gazofilaciũ locus appellari solet qͦ
diuiciȩ seruantur. Quid itaq ꝑ gazofilacia
designatur. nͥ ut prechiximus corda docꝰtoꝵ
sapientiȩ atq scientię diuitiis plena: quia

Expanded text:
ostquam de contemplationis gratia obliquas fenestexterius dicit, et gazophylacia vidisse commemorat. In quibus gazophylaciis quid aliud quam na doceant, cur propheta eductum se exterius dicit, et gazophylacia foris vidisse? Sed sciendum est quia alia est contemplatio quae tantum videt quantum dicere non valet, alia vero scientia atque doctrina, quae tantuguam possit. In comparatione quippe illius luminis quod voce exprimi non potest quasi totum hoc foris est quod exprimi voce potest. Ait itaque: « Et eduxit me ad atrium exterius, et ecce gazophylacia, et pavimentum stratum lapide in atrium per circuitum. 2. Quia sermone Graeco φυλάττειν servare dicitur, et gazae lingua Persica divitiae vocantur, gazophylacium locus appellari solet quo divitiae servantur. Quid itaque per gazophylacia designatur, nisi, ut praediximus, corda doctorum sapientiae atque scientiae divitiis plena? Quia,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ miscđiam patet. Ea gͦ habere dicitur por¬
ta ad aqͥlonẽ quę habet porta ad orientẽ quia
et conuersi peccatores sic ditantur uirtutibus
sicut illi st̃. diuites qͥ cadere in peccato uitaue¬
runt. Unde & psalmistę uoce ꝑ dñm dicitur.
cinerẽ sicut pañe manducaba. quia sic peniten¬
tes recipit ut iustos. Scriptũ quippe est de pec¬
catoribus. Olim in cilicio ⁊ cinere penitentiam
egissent. Cinis ergo sicut panis comeditur. qͣn¬
do ad auctoris sui gram peccator ꝑ pęnitentiã
sicut in nocens reuocatur. Porta igitur ad a¬
quilonẽ habet fenestras. habet uestibulũ. habet
scalpturas. qͥa cũ peccator ad uitã pꝰ culpas
reducitur. sȩpe lum̃ contẽplationis accipit.
atq de ipsa memoria iniquitatis suę gr̃am
magnę humilitatis. bonȩ quoq oꝑationis ef¬
ficatiam ut omne quod fieri precipitur in uita
eus quasi scalptũ ẽẽ uideatur. Septe̾ uero

Expanded text:
per misericordiam patet. Ea ergo habere dicitur porper misericordiam patet. Ea ergo habere dicitur porta ad aquilonem, quae habet porta ad orientem: quia et conversi peccatores sic ditantur virtutibus, sicut illi sunt divites, qui cadere in peccato vitaverunt. Unde et Psalmistae voce per Dominum dicitur: « Cinerem sicut panem manducabam , » quia sic poenitentes recepit ut justos. Scriptum quippe est de peccatoribus: « Olim in cilicio et cinere poenitentiam egissent. » Cinis ergo sicut panis comeditur: quando ad auctoris sui gratiam peccator per poenitentiam sicut innocens revocatur. Porta igitur ad aquilonem habet fenestras, habet vestibulum, habet sculpturas: quia cum peccator ad vitam post culpas reducitur, saepe lumen contemplationis accepit, atque de ipsa memoria iniquitatis suae gratiam magnae humilitatis, bonae quoque operationis efficaciam sumit: ut omne quod fieri praecipitur, in vita ejus quasi sculptum esse videatur. « Septem vero