comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
constantino polita noe piscoponuncupati quibeatam uirginem mariã non dĩ sed hominis
tantum modo adseruit genetricem ut aliam personam carnis aliamfacerẽ dĩtatem. Nec
unum xpm̃ in uerbo dĩ et carne credidit sed separatim adque seuinctim alterum filium dĩ
alterum hominis praedicauit. Euticani dicti ab eutice constantinopolitano abbate quixpm̃
post humanã ad sumptionẽ negauit ad siscere deduabus naturis sed solam in eo diuinam
nullus
enim eorum repperitur auctor a quo exorti sunt hii trium calcidonensium capitulorum
inpugnatores duarum in xpõsubstantarum proprietatem negant et unam in eius
persona naturam praedicant. Teo dosiani et gaianitea ppellatiateo dosioet gaia noqui tem porib:
sus fimna ni erin cipisin alexan dria populiperuersielectione unodie sunt ordinatiepis copi huerrores

Expanded text:
Constantinopolitano episcopo nuncupati, qui beatam virginem Mariam, non Dei, sed hominis Constantinopolitano episcopo nuncupati, qui beatam virginem Mariam, non Dei, sed hominis tantummodo asseruit Genitricem, ut aliam personam carnis, aliam faceret Deitatis; neque unum Christum in verbo Dei, et carne credidit, sed separatim, atque sejunctim alterum Filium Dei, alterum hominis praedicavit. 65. Eutychiani dicti ab Eutyche Constantinopolitano abbate, qui Christum post humanam assumptionem negavit existere de duabus naturis, sed solam in eo divinam nullus enim eorum reperitur auctor, a quo exorti sint. Hi trium Chalcedonensium capitulorum impugnatores, duarum in Christo substantiarum proprietatem negant, et unam in ejus persona naturam praedicant. 67. Theodosiani et Gaianitae appellati, a Theodosio et Gaiano, qui, temporibus Justiniani principis, in Alexandria populi perversi electione uno die sunt ordinati episcopi. Hi, errores
Abbreviated transcription (Latin):
deuiro io sephpeperisse. Paterniani a paterno quodam exorti. Inferiores corporis par¬
tes adiabulo factas opinantur. Arabici nuncupatieo quod in arabia ex ortisunt. Dicentes
animamcum corporemori. atq: in nouissimũs utrumq resurgi. Tertullianis tedicti. a ter¬
tullianopres bitero. africanae prouinciae. ciuitatis carta giniensis. Animam in mortalẽ
essesed corpoream praedicantes. et animas hominum peccatorum post mortem in demo
nes uertiputuntes. Tesseres decatitaedicti quod quartadecima luna paschucũ iudxeis obseruando
contendent. Namtes sera quattuor. decadecem significat. Nictuges a somnonuncupati.
quoduigilias Noctis respuant su praestitionẽ essedicentes. irȩ temeraridiuina quiN octẽ ad
requiem tribuit. pelagiani apelagiomonacho exorti. hii liberũ arbitrium diuinae gratiae
ante ponunt dicentes sufficere uolum tatẽ adinplendaiussadiuina. Nestoriani a nestorio

Expanded text:
de viro Joseph peperisse. Paterniani a Paterno quodam exorti, qui inferiores corporis parde viro Joseph peperisse. Paterniani a Paterno quodam exorti, qui inferiores corporis partes a diabolo factas opinantur. Arabici nuncupati, eo quod in Arabia exorti sunt, dicentes animam cum corpore mori, atque in novissimo utrumque resurgere. Tertullianistae dicti a Tertulliano, presbytero Africanae provinciae et civitatis Carthaginensis, animam immortalem esse, sed corpoream praedines verti putantes. 61. Tessares Caedecatitae dicti, quod, quarta decima luna, Pascha cum Judaeis observandum contendunt; nam τέσσαρες quatuor, δέκα decem significat. 62. Nyctages a somno nuncupati, quod vigilias noctis respuant, superstitionem esse dicentes jura temerari divina, qui noctem ad requiem tribuit. 63. Pelagiani a Pelagio monacho exorti: hi liberum arbitrium divinae gratiae anteponunt, dicentes sufficere voluntatem ad implenda jussa divina. 64. Nestoriani a Nestorio
Abbreviated transcription (Latin):
cillia nouocati qui in spania exerrore gnosticorũ et maniceorũ permixtum dogia conposuit. Luci¬
feriani alucifero sirmae episcopoortiquiepis coposcatholicos qui constanti persecutione perfidi¬
a earrianorũ consentienteserant et postea correcti redire incatholicam deleger̃ damnantes
siue quod crediderunt siue quod secredi dissesimula uer̃ quos a ecclesi a catholica maternorecipit
sinu tam quã petrũ post fletum negationis ancillae matris carita tẽ superue accipientes eos que
reci perenolentes ab aecclesia ecommunione recesserunt. et cumipsolucifero auctore suo quima ne
oriebatur cadere meruerunt. Ioui aniste aiuuia noquodammonachodicti ad serentes nullam
nuptiarume tuirginũ eẽdistantiã. Nullumq: inter abstinentes et simpliciter epulantes essedis
crimen. Elbidiani ab elbidio nominati. quidicunt post natum xp̃m alios mariam filios

Expanded text:
cilliano vocati, qui in Hispania ex errore Gnosticorum et Manichaeorum permixtum dogma conposuit. Lucicilliano vocati, qui in Hispania ex errore Gnosticorum et Manichaeorum permixtum dogma conposuit. Luciferiani a Lucifero Sirmiae episcopo orti, qui episcopos catholicos, qui Constantii persecutione perfidiae Arianorum consentientes erant, et postea correcti redire in catholicam delegerunt, damnantes, sive quod crediderunt, sive quod se credidisse simulaverant; quos Ecclesia catholica materno recepit sinu, tamquam Petrum post fletum negationis. Hanc illi matris caritatem superbe accipientes eosque recipere nolentes ab Ecclesiae communione recesserunt et cum ipso Lucifero auctore suo, qui mane oriebatur, cadere meruerunt. Iovinianistae a Ioviniano quodam monacho dicti, adserentes nullam nuptarum et virginum esse distantiam, nullumque inter absticrimen. Elvidiani ab Elvidio nominati, qui dicunt post natum Christum alios Mariam filios
Abbreviated transcription (Latin):
patriciania quodampatricionuncupati sunt qui substantiam humanaetcarnis adiabolo conditã
dicunt Colitiani a quodã colito nominati qui dicunt dm̃ non faceremala contraillud quod scris
id quod scriptũ ẽfecit dsomniabona. Donatis taea donato quodã a fronuncupati. quidenu¬
midia ueniens totam penea fricam sua persuasione decepit. asserens minorẽpatrefiliũ etmi¬
norem filio spm̃ scm etrebapti zans catholicos. Bonosia ciabonoso quod am episcopoexorti
produntur qui xpm̃ filium dĩ adoptiuum non proprium adserunt. Circiliones dicti eo qđ
a grestesint quos cotopita suocant supra dicta eheresis habentes doctrinã hua moreartirii semet¬
ipsos perimunt ut uiolenter dehacuita discedentes martires nominentur. priscillianis teapris¬

Expanded text:
. § 47. Patriciani a quodam Patricio nuncupati sunt, qui substantiam humanae carnis a diabolo conditam . § 47. Patriciani a quodam Patricio nuncupati sunt, qui substantiam humanae carnis a diabolo conditam dicunt. § 48. Coluthiani a quodam Colutho nominati, qui dicunt, Deum non facere mala contra illud, quod scriid quod scriptum est Genes. 1, 31: 'Fecit Deus omnia bona.' Donatistae a Donato quodam Afro nuncupati, qui de Numidia veniens totam pene Africam sua persuasione decepit, adserens minorem Patre Filium, et minorem Filio Spiritum sanctum, et rebaptizans catholicos. Bonosiaci a Bonoso quodam episcopo exorti produntur, qui Christum filium Dei adoptivum, non proprium adserunt. Circumcelliones dicti eo, quod agrestes sint, quos Cotopitas vocant, supradictae haeresis habentes doctrinam. Hi amore martyrii semetipsos perimunt, ut violenter de hac vita discedentes martyres nominentur. Priscillianistae a Pris
Abbreviated transcription (Latin):
Vndeet patripassianiuocantur. quia patrẽpassumdicunt. Sabelliani ab eodẽnoe topullulas se
dicuntur . cuius discipulũ perhibent fuisses abelliũ excuius nominemaxime in notuer̃ undeetsa¬
belliani uocati sunt hiiunã personã patris et filii et sp̃sscĩastruunt . Arriani abarrio alexan¬
drino presbitero orti sunt qui quoat ternum patrifiliũ nonagnoscens diuersas intrinitate
donio constantino politano episcopodicti sunt negantes dm̃ esses pm̃ scm̃. Apollin ariste ab a pol
lina reuocati sunt dicentes x pm corpus tantum modosineanima suscepisse . Antedicomarite
a ppellati sunt pro eo quod maria e uirginitati contradicunt. ad serente s eam post xpmnati
uiro suo fuis se conmixtam. Me tangis nominati ideo tale nomen acceperunt quia angios gre¬
ca eua sdicitur ad serunt enim sic es sein patrefilium tamquam uas minus in trauasmaius

Expanded text:
Unde et Patripassiani vocantur, quia Patrem passum dicunt. Sabelliani ab eodem Noeto pullulasse Unde et Patripassiani vocantur, quia Patrem passum dicunt. Sabelliani ab eodem Noeto pullulasse dicuntur, cuius discipulum perhibent fuisse Sabellium, ex cuius nomine maxime innotuerunt; unde et Sabelliani vocati sunt. Hi unam personam Patris et Filii et Spiritus sancti astruunt. Ariani ab Ario Alexandrino presbytero orti sunt, qui coaeternum Patri Filium non agnoscens, diversas in Trinitate donio Constantinopolitano episcopo dicti sunt, negantes Deum esse Spiritum sanctum. Apollinare vocati sunt, dicentes Christum corpus tantummodo sine anima suscepisse. § 45. Antidicomaritae appellati sunt pro eo, quod Mariae virginitati contradicunt, asserentes eam post Christum natum viro suo fuisse commixtam. § 46. Metangismonitae ideo tale nomen acceperunt, quia ἄγγος graece vas dicitur. Asserunt enim sic esse in Patre Filium, tanquam vas minus intra vas majus
Abbreviated transcription (Latin):
atos. Mon tani here ticidicti quod tempore persecutionis in montib: latuer̃ qua occasionesea cat¬
fectum solum uirũ iustumputant effectum . unde conpetenter ebionei propaupertate intelle¬
gentia e conpellati sunt hi semiiudacisunt. Et ita teneł euuangeliũ ut legem carnaliterseruent
aduersus quos ad galatas a postolus scribens inuenitur. Fotiniania fotino gallo greciae sirmi¬
aeepiscoponuncupati. qui ebionitarum heresem suscitans ad seruit xp̃m amaria perio seph
nuptialicoitu fuis seconceptum. Aeriani ab aerio quodam nuncupati sunt huofferre sacri¬
fitiũ prode functis spernunt. Aetiani abaetio sunt uocatiidemq eun omiani ab eunomio
cipio dicunt peccasse. et prodiuersitatepeccatorũ a caelis usquead terras diuersa corporaqua si
uincula meruisse eaque causa factũ fuissemundũ. Noetiania quodã noetouocati qui dicebat

Expanded text:
zatos. 35. Montani haeretici dicti, quod tempore persecutionis in montibus latuerunt, qua occasione se a catzatos. 35. Montani haeretici dicti, quod tempore persecutionis in montibus latuerunt, qua occasione se a catfectum solum, virum justum putant effectum. Unde competenter Ebionitae pro paupertate intelligentiae compellati sunt. Hi semijudaei sunt, et ita tenent Evangelium, ut Legem carnaliter servent, adversus quos Apostolus ad Galatas scribens invehitur. 37. Photiniani a Photino Gallograeciae Sirmiae episcopo nunnuptiali coitu fuisse conceptum. Aeriani ab Aerio quodam nuncupati sunt. Hi offerre sacrificium pro defunctis spernunt. Aetiani ab Aetio sunt vocati. Idemque Eunomiani, ab Eunomio cipio dicunt peccasse, et pro diversitate peccatorum de caelis usque ad terras diversa corpora quasi vincula meruisse, eaque causa factum fuisse mundum. Noetiani a quodam Noeto vocati, qui dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
natã troducens dõ nonnato eam comparauit matrẽq: aelementorũ etd eam adseruit . quos a pos¬
tolus in probat aelementis seruientes. Manicera quodã persa extiter̃ quiuocatus ẽ manes hicduas
natura set substantias introduxit id ẽbonam et malã et animas exdõquasi exaliquo fontemanare
adseruit testamentum uetus respuunt nodum exparterecipiunt. Antropomorfita edicti proeo
quõ đ simplicita terusticadm̃ haberehumana mem bra qua ein diuinis libris scripta sunt arbitrantꝰ
an tro poenim grecaelatinae homo interpraetatur ignorantes uocem dñi quia it sp̃s ẽds̃ in cor¬
exortimonachos tantum recipiunt coniugiares puunt regna caelorũ paruulos habere non cre¬
dunt Nouatiania nouato roma eurbis presbi tero exorti qui aduersus cornelium cathedram
sacerdotalẽ conatus inuadere here seminstituit. Nolens a postatas suscipere erebaptitans bapti¬

Expanded text:
natam introducens, Deo non nato eam comparavit, matremque elementorum et deam adseruit; quos Aposnatam introducens, Deo non nato eam comparavit, matremque elementorum et deam adseruit; quos Apostolus inprobat, elementis servientes. Manichei a quodam Persa extiterunt, qui vocatus est Manes. Hic duas naturas et substantias introduxit, id est bonam et malam, et animas ex Deo quasi ex aliquo fonte manare adseruit. Testamentum Vetus respuunt: Novum ex parte recipiunt. Anthropomorphitae dicti pro eo, quod simplicitate rustica Deum habere humana membra, quae in divinis libris scripta sunt, arbitrantur; ἄνθρωπος enim Graece, Latine homo interprexorti: monachos tantum recipiunt, conjugia respuunt, regna coelorum parvulos habere non credunt. 34. Novatiani a Novatiano Romae urbis presbytero exorti, qui adversus Cornelium cathedram sacerdotalem conatus invadere, haeresim instituit, nolens apostatas suscipere, et rebaptizans bapti
Abbreviated transcription (Latin):
quodamuocati quie tencrati tedicti quia carnes abominantur. Aloguiuocantur tam quã
sine uerbo. logos enim grecae uerbum dicitur dm̃ enim uerbũ non credunt Respuentes
io hannis euangelium eta pocalipsin. Cata frigiis nomen prouincia frigradedit quia ibi extite r̃
auctores eorũ montanus priscaet maximilla fuerunt huaduentũ sp̃s sci nonina postolis sed in se
traditum ad serunt. Cata ro epropter munditiaita sen omina uerunt gloriantes enim desuis
meritis negant penitentibus ueniã peccatorũ uiduas sinupserint tamquam ad ultera sdã nant
Mundiores sece teris praedicant qui nomensuum si cognostereuellent mundanos sepotius
quam mundos uocarent. pauliani a paulo samosateno exorti sunt. quidixit non semper fuis
sex pm̃ sed amaria sumsis seinitiũ. Ermo geniani a bermogene quod a uocati quima teriam non

Expanded text:
quodam vocati, qui et Encratitae dicti, quia carnes abominantur. Alogii vocantur tamquam quodam vocati, qui et Encratitae dicti, quia carnes abominantur. Alogii vocantur tamquam sine Verbo. Λόγος enim Graece verbum dicitur. Deum enim Verbum non credunt, respuentes Iohannis evangelium et Apocalypsin. Cataphrygiis nomen provincia Phrygia dedit, quia ibi extiterunt. Auctores eorum Montanus, Prisca et Maximilla fuerunt. Hi adventum Spiritus Sancti non in Apostolis, sed in se traditum adserunt. Catharoe propter munditiam ita se nominaverunt. Gloriantes enim de suis meritis, negant paenitentibus veniam peccatorum: viduas, si nupserint, tamquam adulteras damnant: mundiores se ceteris praedicant. Qui nomen suum si cognoscere vellent, mundanos se potius quam mundos vocarent. Pauliani a Paulo Samosateno exorti sunt, qui dixit non semper fuisse Christum, sed a Maria sumpsisse initium. Hermogeniani ab Hermogene quodam vocati, qui materiam non
Abbreviated transcription (Latin):
proeo quod melcis edechsa cerdotẽ dĩ non hominem fuisse sed uirtutẽdĩ esse arbitrantur. Angelici
uocati quia an geloscolunt. A postolici hoc sibi nomen id eo praesum serunt. quod nihil possidentes
proprium nequaquã recipiant eos quialiquid in hocmundo utuntur. Cerdoniani a cerdone quo¬
dam nominati qui duo contraria principia ad seruit . marcionisteamarcione i sto icofilosofoap¬
pellati quicerdonis dogma secutus alterum bonum alterum iustum dm̃ ad seruit. tamquam duo
principia creatoris etbonitatis. Ar to terite ab oblatione uocati. panem enim etca seum offer̃
Dicentes primis hominib: oblationem a fructibus terraeeta fructib: ouium fuis secelebratam
A quarii appellatieo quod a quam solamoffer̃ incalicae sa cramenti. Seueriania seuero ex¬
orti uinum non bibunt uetustestamentum etresurrectionẽ non recipiunt. Tatianiatatia no

Expanded text:
pro eo, quod Melchisedech sacerdotem Dei non hominem fuisse, sed virtutem Dei esse arbitrantur. Angelici pro eo, quod Melchisedech sacerdotem Dei non hominem fuisse, sed virtutem Dei esse arbitrantur. Angelici vocati, quia angelos colunt. Apostolici hoc sibi nomen ideo praesumpserunt, quod nihil possidentes proprium, nequaquam recipiunt eos qui ali quid in hoc mundo utuntur. Cerdoniani a Cerdone quodam nominati; qui duo contraria principia adserunt. Marcionistae a Marcione Stoico philosopho appellati, qui Cerdonis dogma secutus, alterum bonum, alterum iustum Deum adseruit, tamquam duo principia creatoris et bonitatis. Artotyritae ab oblatione vocati. Panem enim et caseum offerunt, dicentes primis hominibus oblationem a fructibus terrae et a fructibus ovium fuisse celebratam. Aquarii appellati, eo quod aquam solam offerunt in calice sacramenti. Severiani a Severo exorti vinum non bibunt: Vetus Testamentum et resurrectionem non recipiunt. Tatiani a Tatiano
Abbreviated transcription (Latin):
platonico sectatoreuocati qui eonas id ẽsclã quaedã in originẽ dĩcreatoris induxit . xp̃m̃ quoque
deuirginenihilcorporis ad sumsisse sed peream quasi perfistulã transisse adseruit. Apellitae
quorũ auctor apelles qui creatorem angelũ nescioquem gloriosum superioris difaciens dm̃ legis
is rł illũ igneũ adfirmans. Dixit xpm̃ Nondm̃ in ueritate sed hominẽin fantasia apparusse
Arcontiacia principibus appellantur quia un iuersitatem quam ds condidit opera eẽ archan¬
gelorum defendunt. Ad amianiuocati quoda deimitentur nuditatẽ undeetNudioran
et nudiintersemares femineq conueniunt. Caiani pro indesic appellati. qnm̃ cain adoranꝰ
Setiani nomenacceper afilio a da quiuocatus ẽ seth. dicentes eundẽ eẽ xpm̃. Melchisedecianiuocati.

Expanded text:
Platonico sectatore vocati, qui αἰῶνας, id est saecula quaedam, in originem Dei creatoris induxit, Christum quoque Platonico sectatore vocati, qui αἰῶνας, id est saecula quaedam, in originem Dei creatoris induxit, Christum quoque de Virgine nihil corporis assumsisse, sed per eam quasi per fistulam transisse asseruit. § 11. Appellitae, quorum auctor Appelles fuit, qui creatorem angelum nIsrahel illum igneum adfirmans, dixit Christum non Deum in veritate, sed hominem in phantasia apparuisse. Archontiaci a principibus appellantur, qui universitatem, quam Deus condidit, opera esse archangelorum defendunt. Adamiani vocati, quod Adae imitentur nuditatem; unde et nudi orant, et nudi inter se mares feminaeque conveniunt. Caiani proinde sic appellati, quoniam Cain adorant. Sethiani nomen acceperunt a filio Adam, qui vocatus est Seth, dicentes eundem esse Christum. Melchisedechiani vocati
Abbreviated transcription (Latin):
hannis in apocalipsin in probat dicens sed hochabes quod o distiactanicolaitarũ nostici propter
ex cellentiam scientiae. scita appella re uoluerunt . animamnaturã di essedicunt bonum etmalum
dm̃ suis dogmatibus fingunt. Carpo cratiania carpocrate quodã uocantur quidixit xpm̃ hominẽ
fuis setantum et deutroque sexu progenitũ. Cirintiani a cirinto quodam nuncupati. hi intercetera
circumcisionemobseruant mille annos postresurrectionẽ in uoluptate carnis futuros praedicañt
unde et grecae ciliaste latinae miliasti sunt appellati. Nazareidicti quia dumi xp̃m
quia uico natareus est appellatus. filium dĩ confiteantur. omnia tameri ueteris
legis custodiuNT Ofite a colubro nominati sunt . coluberenim grecae. ofidicitur. coluntenum
serpentẽ dicentes ipsum in para diso induxis se uirtutis cognitionẽ. Valentiniani a ualentino quodã

Expanded text:
hannes in Apocalypsi inprobat dicens 2, 6: 'Sed hoc habes, quod odisti facta Nicolaitarum.' Gnostici propter hannes in Apocalypsi inprobat dicens 2, 6: 'Sed hoc habes, quod odisti facta Nicolaitarum.' Gnostici propter excellentiam scientiae se ita appellare voluerunt. Animam naturam Dei esse dicunt, bonum et malum Deum suis dogmatibus fingunt. Carpocratiani a Carpocrate quodam vocantur, qui dixit Christum hominem fuisse tantum, et de utroque sexu progenitum. Cerinthiani a Cerintho quodam nuncupati. Hi inter cetera circumcisionem observant; mille annos post resurrectionem in voluptate carnis futuros praedicant. Unde et Graece Chiliastae, Latine Miliasti sunt appellati. Nazaraei dicti, qui dum Christum, qui a vico Nazaraeus est appellatus, filium Dei confiteantur, omnia tamen veteris Legis custodiunt. Ophitae a colubro nominaserpentem, dicentes, ipsum in paradisum induxisse virtutis cognitionem. § 10. Valentiniani a Valentino quodam
Abbreviated transcription (Latin):
cvIII. Quicdametia hereticiquideecdesia recesserunt ex nomine suorũ auctorũ nuncupantur quidamuero ex
causis quaselegentes instituerunt. Si monianidicti a simone magica e disciplinae perito. Cui petrus in actib
a postolorũ maledixit proeo quod ab apostolis sp̃s scĩ gratiã pecunia emere uoluisset. hudicunt creaturã
non adõseda uirtute quadã superna creatam. Men andriani a menan dromago discipulo si monis nuncu¬
patiquimundum non a dõ sed ab angelis factũ adseruit. Basilidia niaba silide appellati quunterre¬
liqua sblasphemias passumihm̃ ab negauit. Nicola itedictianicola odia conoaecclesi a ehiero solimorũ
quicum ste fano etteteris constitutus ẽ a petro qui propterpulchritudinẽ relinquensuxorem. ut quiuel¬
leteamuteretur uersa est in stu prumtalis consuetudo ut inuicem coniugia commutarentur. quosio¬

Expanded text:
. Quidam etiam haeretici, qui de Ecclesia recesserunt, ex nomine suorum auctorum nuncupantur; quidam vero ex . Quidam etiam haeretici, qui de Ecclesia recesserunt, ex nomine suorum auctorum nuncupantur; quidam vero ex causis quas elegentes instituerunt. Simoniani dicti a Simone magicae disciplinae perito, cui Petrus in Actibus apostolorum maledixit, pro eo quod ab Apostolis Spiritus sancti gratiam pecunia emere voluisset. Hi dicunt creaturam non a Deo, sed a virtute quadam superna creatam. Menandriani a Menandro mago, discipulo Simonis nuncupati; qui mundum non a Deo, sed ab angelis factum asserunt. Basilidiani a Basilide appellati, qui inter reliquas blasphemias passum Iesum abnegavit. Nicolaitae dicti a Nicolao, diacono ecclesiae Hierosolymorum, qui cum Stephano et ceteris constitutus est a Petro; qui propter pulchritudinem relinquens uxorem, ut qui vellet eam uteretur, versa est in stuprum talis consuetudo, ut invicem coniugia commutarentur. Quos Io
Abbreviated transcription (Latin):
iuin que tantum lbros legis recipiunt prophetarũ uacitinia respuunt. Efneidicunt ipsumes se xpm̃ qui
docuit illosomnem absunentiã Marbone dicunt ipsumesse xpm̃qui docuit illos in omnire sabba¬
tirare. Genis aedicti eo quod degenere a braheesse seglorientur. Namcum in babilonia uenis set po¬
pulusdĩ pleriq relinquentes uxores suas babilonicis mulieribus adheserunt : quidam autemis ra¬
heliticis tantum coniugiis contemti uel exis genitidum reuersi essent debabilonia diui serunt seab
multos enĩ exhis sequitur confessio quos antea perfidia possidebat Ebreitransitores dicuntꝰ¬
scripturas. Noncredente somnib: prophetis dicentes aliis et alis spiritibus illos prophetas semeris enĩ.
gritae Samarita e dictiquod legem solam custodiant Nam prophetas non recipiunt Ime robaptis taeeo
quod cotidie uestimenta suaet corporalabent. DEHERESIBUS XTĨ ANORUM

Expanded text:
quinque tantum libros legis recipiunt, prophetarum vaticinia respuunt. Efnei dicunt, ipsum esse Christum, qui quinque tantum libros legis recipiunt, prophetarum vaticinia respuunt. Efnei dicunt, ipsum esse Christum, qui docuit illos omnem abstinentiam. Marbonei dicunt, ipsum esse Christum, qui docuit illos in omni re sabbatizare. Genistae dicti, eo quod de genere Abrahae se esse glorientur. Nam cum in Babylonia venisset populus Dei, plerique relinquentes uxores suas, Babylonicis mulieribus adhaeserunt. Quidam autem Israeliticis tantum conjugiis contenti, vel ex eis geniti, dum reversi essent de Babylonia, diviserunt se ab Multos enim ex his sequitur confessio, quos antea perfidia possidebat. Hebraei transitores dicuntscripturas, non credentes omnibus prophetis, dicentes aliis et aliis sipiritibus illos prophetasse; μέρος enim Graece, Latine pars dicitur. 9. Samaritae dicti, quod legem solam custodiunt, nam prophetas non recipiunt. 10. Hemerobaptistae, eo quod quotidie vestimenta
Abbreviated transcription (Latin):
quadam. Nescientes qua euetera colant aut qua eueterum ignaria dsciscant. Lueretius autem supraestitio¬
nem dicit superstantiũ rerũ id ẽcelestium et diuinorũ quae sũpernosstant sed maledicit. Creticoru mautẽ
logna aut facilepos sint a groscicausas eorũ uel nomina demonstra reo portuit. DIERESIB IUDEORṼ¬
Iuda ei confessore sint̃ p̃tantꝰ quo nomine admonentur ut depeioribus ad meliora transeante tprist
ioserrores relinquant. Farisaeiet sadducaei interse contrari sunt. Nam farisa ei exa ebreho inlatinũ
interpraetantur diuisi eo quod traditionum et obseruationũ qua sillideuteresis uocant iustitiã praefer̃
indectdiuisi uocantur apopulo quasi periusatiã. Sad ducei interpraetantur iufti. uindicantenim
sibi quod non sunt corporis resurrectione negant e tanimam interiritum corpore praedicant. hu

Expanded text:
quadam, nescientes quae vetera colant aut quae veterum ignari adsciscant. Lucretius autem superstitioquadam, nescientes quae vetera colant aut quae veterum ignari adsciscant. Lucretius autem superstitionem dicit superstantium rerum, id est caelestium et divinorum quae super nos stant; sed male dicit. Haereticorum autem dogmata ut facile possint agnosci, causas eorum vel nomina demonstrare oportuit. § 4 De haeresibus IudaeorIudaei confessores interpretantuinos errores relinquant. Pharisaei et Sadducaei inter se contrarii sunt. Nam Pharisaei ex Hebraeo in Latinum divisi interpretantur, eo quod traditionum et observationum, quas illi deuterosis vocant, justitiam praeferunt: unde divisi vocantur a populo, quasi per justitiam. Sadducaei interpretantur justi. Vendicant enim sibi quod non sunt; corporum resurrectionem negant, et animam interire cum corpore praedicant. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
bemus auctores qui nec ipsi quic quam ex suo arbitrio quod inducerent elegerunt sed acceptamꝰ xp̃o
disciplinam fideliter nationibus ad signauerunt. Ita quee namsi angelus decaelis aliter euangeli¬
auerit anathema uocabitur. Secta a sequendo et tenendo nominata. Nam sectas dicimus habitus ani¬
morum ac instituta circa disciplinã uel propositum quem tenendo sequuntur longealia in religionis
cultuo pinantes quam ceteri. Scisma abscis sura animorũ uocata . Eodemenim cultu eodemritucre di
ut ceteri solo congregationis delectatur discidio. fit autẽ scis macum dicunt homines nosiustisumus nos
scificamus inmundos ettetera similia. Supraestitio dicta eoquod sit superflua aut super instituta
obseruatio alii dicunta senibus quia multis annis supraestites peraetatem delirant etter ant supraestitione

Expanded text:
bemus auctobemus auctodisciplinam fideliter nationibus adsignaverunt. Itaque etiamsi angelus de caelis aliter evangelizaverit, anathema vocabitur. Secta a sequendo et tenendo nominata. Nam sectas dicimus habitus animorum, ac instituta circa disciplinam vel propositum, quem tenendo sequuntur, longe alia in religionis cultu opinantes quam ceteri. Schisma ab scissura animorum vocata. Eodem enim cultu, eodem ritu credit ut ceteri; solo congregationis delectatur discidio. Fit autem schisma cum dicunt homines, 'nos iusti sumus,' 'nos sanctificamus inmundos,' et cetera similia. Superstitio dicta eo quod sit superflua aut superinstituta observatio. Alii dicunt a senibus, quia multis annis superstites per aetatem delirant et errant superstitione
Abbreviated transcription (Latin):
maiore stautem haec omnibus quia quidiligit et credit et sperat. quia utem non diligit quamuis multabona
faciat frustralaborat. Omnis autem dilectio carnalis non dilectio sed magis amordicisolet. Dilec tionis
autẽ nomen tantum in melioribus rebus accipisolet. I. XPLIUT IIBER SIXTUS.
Ereses grece. abelectioneuocatur quod sclicet unusquisque id sibieligat quod melius illi eẽ
uidetur ut filos osiperipate ticia cademicietepicurei et sto iciuel sicut aliiqui peruer sumdo gmacogitantes
arbitriosuo deaecclasi a recesserunt. In deergo heresis dicta grecauoce ex interpraetationeelectionis
quaquis que arbitriosuo adinstituenda siuead suscipienda quae libet ipsesibieligit. Nobis ueroni hil¬
ex nostro arbitrio in ducerelicet sed nec eligere quodaliquis dearbitriosuo induxerit. A postolos diha¬

Expanded text:
Maior est auteMaior est autefaciat, frustra laborat. Omnis autem dilectio carnalis, non dilectio, sed magis amor dici solet. Dilectionis autem nomen tantum in melioribus rebus accipi solet. 349 CAPUT III. eresis Graece ab electione vocatur, quod, scilicet, unusquisque id sibi eligat quod melius sibi esse videtur, ut philosophi Peripatetici, Academici, Epicurei, et Stoici, vel sicut alii, qui, perversum dogma cogitantes, arbitrio suo de Ecclesia recesserunt. 2. Inde ergo haeresis dicta Graeca voce, ex interpretatione electionis, qua quisque arbitrio suo ad instituenda, sive ad suscipienda quaelibet ipse sibi eligit. Nobis vero nihil nostro ex arbitrio inducere licet, sed nec eligere quod aliquis de arbitrio suo induxerit. 3. Apostolos Dei ha
Abbreviated transcription (Latin):
eligendo ut it alatinũ uideatur religio sicut eligio. tria sunt autem qua e in religionis cultu. ad
colendum dm̃ in hominibus perquiruntur id ẽ fidesspescarita sinfide quideredendum.
inspequid sperandum in caritate quid sit amandum. fides e quaueraciter credimus id quod ne qua quã
uidereualemus. Nam credereiam non possumus quodui demus propriac autẽ nomenfidei  eductum si
omni nofiat quod dictum est aut promis sum etindefides uocata abeo quod fit illud quodinter utrosq placi¬
tum est quasi interdm̃ et hominem hincet foedus. Spesuo cata quod sit pes progrediendiqua siest pesunde
econtrario disperatio deestenim ibi pes nulla que pro grediendi facultas ẽquia dumquis que peccatum
amat futuramgloriam nonsperat . Raritas grecaelatinaedilectio interpraetatur quod duos in seinliget

Expanded text:
eligendo, ut ita Latinum videatur religio sicut eligio. Tria sunt autem quae in religionis cultu ad eligendo, ut ita Latinum videatur religio sicut eligio. Tria sunt autem quae in religionis cultu ad colendum Deum in hominibus perquiruntur, id est fides, spes, caritas. In fide, quid credendum; in spe, quid sperandum; in caritate, quid sit amandum. Fides est qua veraciter credimus id quod nequaquam videre valemus. Nam credere iam non possumus quod videmus. Proprie autem nomen fidei inde est dictum, si omnino fiat quod dictum est aut promissum. Et inde fides vocata, ab eo quod fit illud quod inter utrosque placitum est, quasi inter Deum et hominem; hinc et foedus. Spes vocata quod sit pes progrediendi, quasi 'est pes.' Unde et e contrario desperatio. Deest enim ibi pes, nullaque progrediendi facultas est; quia dum quisque peccatum amat, futuram gloriam non sperat. Caritas Graece, Latine dilectio interpretatur, quod duos in se liget.
Abbreviated transcription (Latin):
nam hierus alem pacisuisio interpraetatur ibienimabsorta omnia duersitatepacem que ẽxp̃s praesenti
tenuit ipsorum enim propriae sina gogadicisolet quamuis et aecclesia dicta sit. nostram uero apostoli
num quã sinago gã dixerunt sed sempera eclesi am siue discernendi causa siue quodinter congregati¬
onem undesinagoga et conuocationẽ undeaecclesia nomenaccepit . distetaliquid quod scilicet congre¬
gariet pecora solent quorũ et greges propriaedicimus conuocariautem magis es tutendum ratione¬
XUI sicut sunt homines. DERELΙCΙΟΝΕ ΕT FΙDE Dogma aputando filo sofinomina uer̃
id ẽ hoc puto es sebonum hoc puto esseuerum. Religio appellata quod pereamunidõ religamus
animas nostras adcultum diuinum uinculos seruiendi quoduerbum compositũ. ea relegendo id ẽ

Expanded text:
Nam Hierusalem pacis visio interpretatur. Ibi enim absorpta omni adversitate pacem, quae est Christus, Nam Hierusalem pacis visio interpretatur. Ibi enim absorpta omni adversitate pacem, quae est Christus, tenuit. Ipsorum enim proprie synagoga dici solet, quamvis et ecclesia dicta sit. Nostram vero Apostoli numquam synagogam dixerunt, sed semper ecclesiam, sive discernendi causa, sive quod inter congregationem, unde synagoga, et convocationem, unde ecclesia nomen accepit, distet aliquid; quod scilicet congregari et pecora solent, quorum et greges proprie dicimus; convocari autem magis est utentum ratione, sicut sunt homines. § 2 De religione et fide. Dogma a putando philosophi nominaverunt, id est, 'hoc puto esse bonum,' 'hoc puto esse verum.' Religio appellata, quod per eam uni Deo religamus animas nostras ad cultum divinum vinculo serviendi. Quod verbum conpositum est a relegendo, id est
Abbreviated transcription (Latin):
onum partibus quo artatur sed pertotum terrarũ orbem dilatata diffunditur quodetiam a postolus
ad probat adromanos dicens gratia sago dõ meo proomnibus uobis quia fides uestra adnuntiatur
in uniuer somundo. hincetuni uersitas ab uno cognominata. ẽ propterquodin unita tẽ colligitur.
septem scribuntur nisiut unacatholica septi formiplena spũ designetur sicutet ded nõ nouimus dixisse
non ambigitur dicentea postolo aecclesi a dĩuiuique ẽ columna et firmamentum ueritatis incoauitautẽ
aecdesia alo co ubiuenit decaelo sp̃s sc̃s et impleuit unoloco sedentes. Properegrinationeautem praesenti
aecclesia sion dicitur eo quod in huius peregrinationis longitudine posita promissionẽ rerum celestium
specula retur eti dcircosionid. ẽs peculationomenacepit. Profutura uero patriae pacehierusalẽ uocat᷑

Expanded text:
onum partibus coartatur, sed per totum terrarum orbem dilatata diffunditur. Quod etiam Apostolus onum partibus coartatur, sed per totum terrarum orbem dilatata diffunditur. Quod etiam Apostolus adprobat ad Romanos dicens 1, 8: 'Gratias ago Deo meo pro omnibus vobis, quia fides vestra adnuntiatur in universo mundo.' Hinc et universitas ab uno cognominata est, propter quod in unitatem colligitur. septem scribuntur, nisi ut una catholica septiformi plena Spiritu designetur? Sicut et de Domino novimus dixisse non aEcclesia a loco ubi venit de coelo Spiritus sanctus: et implevit uno loco sedentes CXX. Pro peregrinatioEcclesia Sion dicitur, eo quod ab huius peregrinationis longitudine posita promissionem rerum caelestium speculetur; et idcirco Sion, id est speculatio, nomen accepit. Pro futura vero patriae pace Hierusalem vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
natareus si t appellatus non seautem glorietur xp̃ianum quinomen habet et facta non habet ubi autẽ
nomen secutum fuerit opuscertissimeillae ẽxp̃ianus quia sefactis ostende txp̃ianum ambulans
si cut etilleambulauit a quo et nomentraxit. Ratholicus uniuersalis siue generalis interpraetatur
grecaelatina eno uellus etrudis fidelis uel nuperrenatus interpraetari potest. Catecuminus dictus
proeo quod adhuc doctrinam fidei audit necdum tamenbaptis mũ percepit . nam caticuminus grece
auditor interpraetatur. Competensuocatus quia post instructionem fidei conpetet gratiã xp̃i indeet
a petendo competente s uocati laicus popularis laosenim grecaepopulus dicitur. proselitus id ẽaduena
et circumcsus quimiscebatur populo dĩ grecum .ẽ. DEECLESTA ET SINAGOCA¬

Expanded text:
Nazaraeus sit appellatus. Non se autem glorietur Christianum, qui nomen habet et facta non habet. Ubi autem Nazaraeus sit appellatus. Non se autem glorietur Christianum, qui nomen habet et facta non habet. Ubi autem nomen secutum fuerit opus, certissime ille est Christianus, quia se factis ostendit Christianum, ambulans sicut et ille ambulavit a quo et nomen traxit. Catholicus universalis sive generalis interpretatur. Graece, Latine novellus et rudis fidelis, vel nuper renatus interpretari potest. Catechumenus dictus pro eo, quod adhuc doctrinam fidei audit, necdum tamen baptismum recepit. Nam κατεχούμενος Graece auditor interpretatur. Conpetens vocatus, quia post instructionem fidei conpetit gratiam Christi; inde et a petendo conpetentes vocati. Laicus popularis. Λαός enim Graece populus dicitur. Proselytus, id est advena et circumcisus qui miscebatur populo Dei, Graecum est. Liber 8: DE EC
Abbreviated transcription (Latin):
cenubita eaposto los imitantur Eremitaehi sunt qui etana coritae ab hominũ conspicture noa
beremum et desertas solitudines appetentes nam hertmũ dicitur qua si rrinotum. Atba Aute
si rum nomen significat in latinũ pater quod paulus romanis scribens ex posuit dicens inquod a
mamus abbapater in uno nomineduobus usus linguis dict enimabba siro nomine patremetrursus latinae
nominacitidem patrem XIIII DECETERΙS ΓΙDΕLIBVS. Xp̃ianus quantũ interpraetatio os¬
cen dit deunctionededucitur siued e nomine auctoris et creatoris axp̃o enimxpĩani sunt cognominati sicut
auida iudaeidema gistriquippenemi necognomen secta toribus datum exp̃iani autẽ olim a uidacis
quasi op probriona cartiuo cabantur proeo quod dñs nosterad que saluator auico quodam galileae

Expanded text:
coenobitae Apostolos imitantur. Eremitae hi sunt, qui et anachoritae, ab hominum conspectu remoti, coenobitae Apostolos imitantur. Eremitae hi sunt, qui et anachoritae, ab hominum conspectu remoti, eremum et desertas solitudines appetentes. Nam eremum dicitur quasi remotum. Abba autem Syrum nomen, significat in Latino pater, quod Paulus Romanis scribens exposuit dicens8, 15: 'In quo clamamus: Abba pater': in uno nomine duabus usus linguis. Dicit enim abba Syro nomine patrem, et rursus Latine nominat itidem patrem. § 14 De ceteris fidelibus. Christianus, quantum interpretatio ostendit, de unctione deducitur, sive de nomine auctoris et creatoris. A Christo enim Christiani sunt cognominati, sicut a Iuda Iudaei. De magistri quippe nomine cognomen sectatoribus datum est. Christiani autem olim a Iudaeis quasi opprobrio Nazaraei vocabantur, pro eo quod Dominus noster atque Salvator a vico quodam Galileae
Abbreviated transcription (Latin):
qui inueteri testamento electi sunt ad custodiaitempliut non in grederetureum inmundus in omnire:
Dicti aute mostiarii quod prae sint ostiis templii psienim tenentes clauẽ omnia intus extraq custodiuntatq
in terbonos et malos habentes iudicium fideles reupiunt respuunt infideles IxiIi decnorcis
MMonacus greca et himolo giauotatus eo quod sit singularis mona senim gretae singularta sdicitur
ergosisolitarius interpraetatur uocabulum monachi quidfacitinturba quisolus .s. Plura sunt aute
genera mona chorum. cenobita e quos nos in communeuiuentes possumus appella re cenabnu menim pluri¬
morũ .ẽ. A nacerita e sunt qui post cenubialẽ uita m deserta petunt et solihabitant perde sertaet abeo
quod proculab hominibus recesserunt tali nomine nuncupantur sedana coritatheliametioha nr̃ẽ

Expanded text:
qui in Veteri Testamento electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur eum inmundus in omni re. qui in Veteri Testamento electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur eum inmundus in omni re. Dicti autem ostiarii, quod praesint ostiis templi. Ipsi enim tenentes clavem omnia intus extraque custodiunt, atque inter bonos et malos habentes iudicium fideles recipiunt, respuunt infideles. § 13 De monachis. Monachus Graeca etymologia vocatus, eo quod sit singularis. Μονάς enim Graece singularitas dicitur. Ergo si solitarius interpretatur vocabulum monachi, quid facit in turba qui solus est? Plura sunt autem genera monachorum. Coenobitae, quos nos ino commune viventes possumus appellare. Coenobium enim plurimorum est. Anachoritae sunt qui post coenobialem vitam deserta petunt et soli habitant per deserta; et ab eo, quod procul ab hominibus recesserunt, tali nomine nuncupantur; sed anachoritae Heliam et Iohannem,
Abbreviated transcription (Latin):
centor praecentor scilicet qui uocem praemitut incantu. succentor autem qui subsequenter canendorespon¬
det concentor autem dicitur quia consonat qui autẽ non consonat nec concinitnec concentorerit. A coliti
grecaelatina eceroferarii dicuntura deportandisca ereis quando legendum ẽ euangelium aut sacrifitium ofse¬
rendum tuncenim accenduntur luminaria abcis et deportantur non a deffugandastenebra sdumsoleo dem
tem porerutilet sed ad signũletitia e demonstrandũ ut subtipoluminis corporalis illa luxostendatur dequa
in euuangelio legitur erat luxuera qua e in luminat omnem homin ẽ uenientẽ in huncmundum Exorcistae
ex grecoinlatinũ adiurantes siue increpantes uocantur in uocantenim supercatetum inos uel supereos qui
habents pm̃in mundũ nomen d ñiibũ adiurantes pereum ut egrediaturabeis Ostiarii i dem etianitores

Expanded text:
centor. Praecentor scilicet, qui vocem praemittit in cantu. Succentor autem, qui subsequenter canendo responcentor. Praecentor scilicet, qui vocem praemittit in cantu. Succentor autem, qui subsequenter canendo respondet. Concentor autem dicitur, quia consonat; qui autem consonat nec concinit, nec concentor erit. Acolythi Graece, Latine ceroferarii dicuntur, a deportandis cereis, quando legendum est Evangelium, aut sacrificium offerendum. Tunc enim accenduntur luminaria ab eis et deportantur, non ad effugandas tenebras, dum sol eodem tempore rutilet, sed ad signum laetitiae demonstrandum, ut sub typo luminis corporalis illa lux ostendatur de qua in Evangelio legiturIoh. 1, 9: 'Erat lux vera, quae inluminat omnem hominem venientem in hunc mundum.' Exorcistae ex Graeco in Latino adiurantes sive increpantes vocantur. Invocant enim super cathecumenos, vel super eos qui habent spiritum inmundum, nomen Domini Iesu, adiurantes per eum ut egrediatur ab eis. Ostiarii idem et ianitores,
Abbreviated transcription (Latin):
diacones grecae quos nos subdia cones dicimus quiid eosi cappellantur quia subiacent praeceptis
et officiis leuitarum oblationes enim intemplodĩa fidelibus ipsi suscipiunt edeuitis suꝑponendas
altaribus deferunt hiapud aebreos nataneiuocantur. Lectores alegendo psalmista ea psalmis
canendis uocati illienim praedicant populis quid sequantur isti canent ut excitent ad conpunctionẽ
animos audientiũ licet et quidam lectores itamiseranter pronuntiantut quosdã adluctum lamentationẽq
conpellantidemetiã et pronuntiatores uocantur quod porro adnuntiant tanta enimet tamclaraeriteorĩ
uox ut quamuis longepositorum aures adimpleant . Cantor autẽ uocatus qui a uoceodulatur incantu
huius duo genera dicuntur in arte musica sicut eadocti homines latinae dicere potuerunt precentor et suc¬

Expanded text:
diacones Graece, quos nos subdiaconos dicimus, qui ideo sic appellantur, quia subiacent praeceptis diacones Graece, quos nos subdiaconos dicimus, qui ideo sic appellantur, quia subiacent praeceptis et officiis levitarum. Oblationes enim in templo Dei a fidelibus ipsi suscipiunt, et levitis superponendas altaribus deferunt. Hi apud Hebraeos Nathanei vocantur. Lectores a legendo, psalmistae a psalmis canendis vocati. Illi enim praedicant populis quid sequantur, isti canunt ut excitent ad conpunctionem animos audientium; licet et quidam lectores ita miseranter pronuntiant, ut quosdam ad luctum lamentationemque conpellant. Idem etiam et pronuntiatores vocantur, quod porro adnuntiant. Tanta enim et tam clara erit eorum vox, ut quamvis longe positorum aures adinpleant. Cantor autem vocatus quia voce modulatur in cantu. Huius duo genera dicuntur in arte musica, sicut ea docti homines Latine dicere potuerunt, praecentor et suc
Abbreviated transcription (Latin):
nes dicti sunt quasi filamines uerũ festis dieb. filodeposito pilleũ imponebant prosacer dotueminenta
Presbiter grece. latinesenior interp̃tatur. non modo proaetate uel de crepitã senectutẽ sed propterho
norem et dignitatem quam acceperunt. presbiteres nominantur ideo autem et presbiteres scedo¬
tesuocantur quia sacrumdant. sicut episcopi. undeet apud ueteres idem episcopiet presbiteres fuer¬
bent qui a nec crisinate frontem signant nec paraclitum spm̃dant quod solis deberi epis copis lectio ac¬
tuum a postolorũ demonstrat. Leuitae ex nomine auctoris uocati deleui enim leuita e exorti sunt
a quibus intemplo dĩ misticisa cramentimins teria explebantur hugrecaedia cones latinaeminis
tridicuntur quia sicut in sacerdote consecratio ita india conominis terudis pensatio habetur. Ippo¬

Expanded text:
nes dicti sunt, quasi filamines. Verum festis diebus, filo deposito, pileum imponebant pro sacerdotii eminentnes dicti sunt, quasi filamines. Verum festis diebus, filo deposito, pileum imponebant pro sacerdotii eminentia. § 12. Presbyter graece, latine senior interpretatur; non modo pro aetate vel decrepita sennorem et dignitatem, quam acceperunt, presbyteri nominantur. Ideo autem et presbyteri sacerdotes vocantur, quia sacrum dant, sicut episcopi, qui bent, quia nec chrismate frontem signant, nec Paracletum Spiritum dant, quod solis deberi episcopis lectio Actuum apostolorum demonstrat. 22. Levitae ex nomine auctoris vocati; de Levi enim Levitae exorti sunt, a qtri dicuntur, quia sicut in sacerdote consecratio, ita in diacono ministerii dispensatio habetur. Hypo
Abbreviated transcription (Latin):
regiserant Nammaiorum haecerat consuetudo utrex essecetiam sacerdos. uel pontifex
Vn deet romani in peratores pontifices dicebantur. Vates a .ui. mentis appellatos. Cuius
signifitio multiplex ẽ Nam modo sacerdotem modo prophetam significat modo poetam
Antistes sacerdos dictus ab eo quod anteistat. primus ẽenim in ordine aecclesi aeet su
prasenullum habet. Sacerdos autem nomen habet compositum ex greco et latino.
quasi sacrũ dans sicut enm rexaregendo ita sacerdos as anctficando uocatus ẽ conserat eni et sc̃ficat
sacerdoresã utẽ gentlũ flamines dicebantur hin capite habebant pilleũ in quo erat breusuir ga desu¬
perhabens lane aliquid quod cumperaestum ferre non possent filotantum ca ptenisuir gade
perunt namnudis penitus eoscapitibus incedere nefas erat: unde a filo quo utebanur fa ms¬

Expanded text:
reges erant. Nam maiorum haec erat consuetudo, ut rex esset etiam sacerdos vel pontifex. reges erant. Nam maiorum haec erat consuetudo, ut rex esset etiam sacerdos vel pontifex. Unde et Romani imperatores pontifices dicebantur. Vates a vi mentis appellatos, cuius significatio multiplex est. Nam modo sacerdotem, modo prophetam significat, modo poetam. Antistes sacerdos dictus ab eo quod ante stat. Primus est enim in ordine Ecclesiae, et pra se nullum habet. § 11. Sacerdos autem nomen habet compositum ex graeco et latino, quasi sacrum dans; sicut enim rex a regendo, ita sacerdos a sacrificando vocatus est: consecrat enim et sacrificat. Sacerdotes autem gentilium flamines dicebantur. Hi in capite habebant pileum, in quo erat brevis virga, desuper habens lanae aliquid, quod, quum propter aestum ferre non possent, filo tantum capita religare coeperunt; nam nudis penitus eos capitibus incedere nefas erat. Unde a filo, quo utebantur, flami
Abbreviated transcription (Latin):
superius designatiordines uno eodemq: uocabulo epis copi nominantur sed in depriua conomine
quidam utuntur propter distinctionẽ potestatum quam singulariter acceperunt. Patriarcha
patrum princeps. Arco enim princeps. Arcieps princeps episcorum Metropolitanus mensũ¬
raciuitatum. Episcopatus autem uocabulum indeductum quod illequi super efficitur super¬
intendat curam scilicet subditorum gerens. scopinenim latinae intenderediatur. Epis cop
autem grecae latinae speculatores interpraetantur. Nam speculator est praepositus inaec¬
desia dictus eo quod speculetur at que praespiciat populorum in frasepositorum mores etuitam
ponti fex prinieps sacerdotum ẽ qua siuia sequentium. Ipseetsummus sacerdos ipse pontifex
in aximus nuncupatur. ipseenim efficit sacerdotes atqueleuitas. Ips comnes ordines a ecclesi¬
astcosdisponit. ipse quodunus quis que facere debeat ostendit. antea autem pontifices et

Expanded text:
superius designati ordines uno eodemque vocabulo episcopi nominantur, sed inde privato nomine superius designati ordines uno eodemque vocabulo episcopi nominantur, sed inde privato nomine quidam utuntur, prpater principum. Archon enim princeps. Archiepiscopus princeps episcoporum, sicut metropolitanus a mensura civitatum. Episcopatus autem vocabulum inde dictum, quod ille qui superefficitur, superintendat, curam scilicet subditorum gerens. Scopin enim Latine intendere dicitur. Episcopi autem Graece, Latine speculatores interpretantur. Nam speculator est praepositus in Ecclesia dictus: eo quod speculetur atque praespiciat populorum infra se positorum mores et vitam. Pontifex princeps sacerdotum est, quasi via sequentium: ipse et summus sacerdos, ipse pontifex maximus nuncupatur: ipse enim efficit sacerdotes atque Levitas: ipse omnes ordines ecclesiasticos disponit: ipse, quid unusquisque facere debeat, ostendit. Antea autem pon