comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hi sunt pedes iacob quib egͥssus
c̃. de mesopotamia syriç. idẽ. de
altitudine suꝑbiȩ: his manib luc¬
tabat᷑. hac facie intendebat in fa¬
ciem dñi. His pedib renuit ire
iacob cũ esau. idẽ. cum carnali
affectii. hȩ sunt manus. quibus
gam directionis ꝑ correcionem: et
bacłm sustentationis ꝑ consolatio¬
nem. Hanc faciem au̾tit a facie e¬
saii. faciem iacob ab esaii auertit: cũ
iustus quilibet carnalib desideriis
ñ consentit. De his etiam pedibus
ꝓpħa dicit. Mei autẽ pene moti
sunt pedes. pene effusi st̃ gͥssus mei:
s tu dñe tenuisti manũ dexteram
meã. et in uoluntate tua deduxi¬
sti me et cum gła suscepisti me. Q
aut̃ maior gła potest ẽẽ homini.¬
qͣm ipsum hominẽ cũ u̾bo unirie
Quȩ maior gła seruo qͣm qd̾ uestiat᷑
seruus et filius ex eodem panno :
Ecce uidemꝰ filiũ sedentẽ ad dext̾am
patris cooꝑtum pallio nr̃ȩ carnis.
Ecce suꝑ angłicam cͤaturam: uidemꝰ

Expanded text:
Jacob, quibus egressus est de Mesopotamia Syriae , id est, de altitudine superbiae. His manibus luctabatur, hac facie intendebat in faciem Domini . His pedibus renuit ire Jacob cum Esau , id est, cum carnali affectu. Hae sunt manus, quibus gam directionis per correctionem et baculum sustentationis per consolationem. Hanc faciem avertit a facie Esau. Faciem Jacob ab Esau avertit, cum justus quilibet carnalibus desideriis non consentit. De his etiam pedibus Propheta dicit: Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei. Sed tu, Domine, tenuisti manum dexteram meam, et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria suscepisti me . Quae autem major gquam ipsum hominem cum verbo uniri? Quae major gloria servo, quam ut vestiatur servus et filius ex eodem panno? Ecce videmus Filium sedentem ad dexteram Patris coopertum pallio nostrae carnis. Ecce super angelicam naturam videmus
Abbreviated transcription (Latin):
plantant: humilitatis societatem
semꝑ amant. Quere gͦ lectũ iacob.
tulũ suũ posuit: ibi dormit samu¬
hel. ibi dormit ioseph. Iosephdor¬
mit in domo. samuhel intemplo.
iacob in itinere. Uidet ioseph an¬
głm sibi insomnis apparentem:.
audit samuhel dñm sibi collo¬
quentẽ: iacob uͦ ñ tm̃ uidet an¬
głos ascendentes & descendentes.
s etiã uidet &. audit dnm respici¬

Expanded text:
plantant, humilitatis societatem plantant, humilitatis societatem semper amant. Quaere ergo lectum Jacob: tum suum posuit. Ibi dormit Samuel, ibi dormit Joseph. Joseph dormit in domo , Samuel in templo , Jacob in itinere . Videt Joseph angelum sibi in somnis apparentem; audit Samuel Dominum sibi colloquentem; Jacob vero non tantum videt angelos ascendentes et descendentes, sed etiam videt et audit Dom
Abbreviated transcription (Latin):
plexat᷑ et stringit. osculat᷑ et plo¬
rat. Ambulatio sp̾italis iacob &
carnalis esau. ẽ animi uoluntaᷤ:
amplexꝰ uoluptas: strictio. cupi¬
ditas. oscłm. adulatio. fletus. car¬
nalis affectio. Ambulat itaq pe¬
dib. amplectit᷑ brachiis: manib
stringit: labiis osculat᷑: ocłis plo¬
rat. Ouo pedes quib esau am¬
bulat .i. carnalis affectꝰ cũ ani¬
mo sp̾itali. st̃ leuitas et uanitaᷤᷤ
quib stͥngit. st̃ rapacitas et tena¬
citas cupiditatis. duolabia sunt
captatio beniuolentiȩ. et osten¬
sio carnalis amiciciȩ. quȩ ꝑtinẽt
ad adulationẽ:. duo ocłi st̃ socie¬
tas et consanguinitas quȩ res¬
piciunt carnis affectionẽ. Hȩc
st̃ quȩ blandiunt᷑ nob̃ ambulã¬
tib in uia dñi. Igitur kĩne si
occurrerit tibi esau. roga ut dis¬
cedat. fuge ꝑu̾sum frẽm. ut habeaᷤ
pac̃ẽ: uade cũ iacob. cũ eoenĩ par¬
uuli ambulant. Qui enĩ uicia sup¬

Expanded text:
plexatur et stringit osculatur et ploplexatur et stringit osculatur et plorat? . Ambulatio spiritualis Jacob et carnale, Esau est animi voluntas, amplexus voluptas, strictio cupiditas, osculum, adulatio, fletus carnalis affectio. Ambulat itaque pedibus, amplectitur brachiis, manibus stringit, labiis osculatur, oculis plorat. Duo pedes quibus Esau ambulat, id est, carnalis affectus cum animo spirituali sunt levitas et vanitas quibus stringit, sunt rapacitas et tenacitas cupiditatis. Duo labia, sunt captatio benevolentiae et ostensio carnalis amicitiae, quae pertinent ad adulationem. Duo oculi, sunt societas et consanguinitas quae respiciunt carnis affectionem. Haec sunt, quae blandiuntur nobis ambulantibus in via Domini. Igitur, charissime, si occurrerit tibi Esau, roga ut discedat, fuge perversum fratrem ut habeas pacem, vade cum Jacob: cum eo enim parvuli ambulant. Qui enim vitia sup
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipit dauid. Diu̾te inqͥt a malo.
et fac bonũ. ꝑesau uͦ designat᷑ car¬
nalis affectus. Ab esau gͥ discedit.
qui carnalib desid̾iisñ consentit.
Cũ iacob uͦ gradit᷑: qui cont᷑ͣ uicia
luctando ambulans in uia imma¬
culata. in lege dñi meditat᷑ die ac
nocte. Laban siqͥdem seruiunt: qͥ
deo obediunt. Hec tria enuim fecit
iacob. ut ait beatꝰ ambrosius: obe¬
diuit matͥ. cessit fri. seruiuit autm¬
yculo.
Qmdulce ẽ. morari in domo laban
ctiam laboranti. nichil ẽ. amanti
difficile: nicħ gͣue desid̾anti ueni¬
re in amplexus rachelis. Uident᷑
etiã pauci dies laboris. p̃ amoris
magnitudine. Recipit gͥ iacob et¬
gregib ouiũ: dũ bonis oꝑib ha¬
bundant. et multitudine sĩpli¬
cium cogitationũ. S huic reuer¬
tenti ad patͥam. quẽ pͥus fugͥat
fr̾ occurrit. Mira res. etiã ꝑfectis
qñq blandit᷑ affectio carnis. Ec¬
ce qͦmͦ iacob ambulat cũ esau: am¬

Expanded text:
praecepit David: Diverte, inquit, a malo, praecepit David: Diverte, inquit, a malo, et fac bonum . Per Esau sero designatur carnalis affectus. Ab Esau igitur discedit, qui carnalibus desideriis non consentit. Cum Jacob vero graditur, qui contra vitia luctando, ambulans in via immaculata, in lege Domini meditatur die ac nocte. Laban siquidem serviunt, qui Deo obediunt. « Haec enim tria fecit Jacob, ut ait beatus Ambrosius, obedivit matri, cessit fratri, servivit avunculo. » Quam dulce est commorari in domo Laban etiam laboranti? Nihil est amanti difficile, nihil est grave desiranti venire in amplexus Rachelis: videntur enim pauci dies laboris prae amoris magnitudine. Recepit ergo gregibus ovium, dum bonis operibus abundat, et multitudine simplicium cogitationum. Sed huic revertenti, ad patriam, quem prius fugerat frater occurrit. Mira res, etiam perfectis quandoque blanditur affectus carnis. Ecce quomodo Jacob ambulat cum Esau, am
Abbreviated transcription (Latin):
ne qͦmͦ ꝑ pulu̾em designat᷑ leuita:
ꝑgͥmiũ mulieris uoluptas. ꝑ ꝓ
fundũ carc̾is ignorantis cecitas.
ꝑ grabatũ paralitici conturbatio
eris: solue uinela colli tui. tolle
grabatũ tuũ et ambula. Si aut̃
queras quo ꝑgere debeas. utere
consilio rebeccȩ. discede ab esau.
uade cũ iacob. diu̾te ad domũ la¬
ban. ut ibidem liȩ et rachelis uta¬
ris coniugio: ut liberis et ouiũ
gregib ditatus. reu̾taris ad patͥã.
Si uͦ tibi reu̾tenti oceurrerit esa¬
u. si amplexabit᷑ ce stͥngens collũ
tuũ. et osculans fleu̾it. caue ne de¬
cipiarisꝰ. si dix̾it tibi gradiamur
simul ne consentias. ipse enĩ cũ
impetu gradit᷑: paruulos aut̃ tuõ
et ouiũ greges suauit̃ oportet in¬
cedere. Rebecca. multa patientia
interp̃tatur. Consiliũ siquidem
rebeccȩ ẽ. exhortatio patientiȩ: ut
abhis in quib animȩ ꝑicłm time̾.
cedens declines. Duo enĩ rebecca p̃¬
cepit iacob: uidelicet ut recederet
ab esau et seruiret laban. Hoc idẽ

Expanded text:
esignatur levitas, per gremium mulieris voluptas, per profundum carceris ignorantiae caecitas, per grabatum paralytici conturbatio eris, solve vincula colli tui, tolle grabatum tuum et ambula. Si autem quaeras quo pergere debeas, utere consilio Rebeccae, discedo ab Esau, vade cum Jacob, diverte ad domum Laban, ut ibidem Liae et Rachelis utaris conjugio, ut liberis et ovium gregibus ditatus revertaris ad patriam . Si vero revertenti tibi occurrerit Esau, si amplexabitur stringens collum tuum, et osculatus fleverit, cave, ne decipiaris . Si dixerit tibi: Gradiamur simul, ne consentias ; ipse enim cum impetu graditur, parvulos autem tuos et ovium greges suaviter oportet incedere. Rebecca, multa patientia interpretatur. Consilium siquidem Rebeccae est exhortatio patientiae ut ab his, in quibus animae periculum times, cedens declines. Duo enim Rebecca praecepit Jacob, videlicet ut recederet ab Esau, et serviret Laban. Hoc idem
Abbreviated transcription (Latin):
ta: iam sunt in ipsa coniunctio¬
ne aliqnͣtulum solidata. Dum
autẽ cem̃tum int̾ lapides ponit᷑.
magis ac magis induratur: & sic
qͣndoq fit ut lapides uelocius
frangi possint qm ipsũ cem̃tũ
conteri. Hoc idem in eccłia solet
instabiles et dissoluti: in congre¬
gatione etiam int̃ ꝑfectos fratreᷤ.
stabiles inueniantur et firmi.
Potest etiam cem̃tum moraliter
intelligi concordia morum. Hi
autẽ qui opus faciunt. lapides
in cem̃tum ponunt: et sic̃ parie̾
lapidũ sine cem̃to ñ potest in al¬
tum erigi. sic et paries uirtutũ
amꝰ onera portare nr̃a. ꝓpria ui¬
delicet seu aliena: qualit̃ inseioᷤ
doc̾e. contẽptores corriꝑe. de qͥb
apls dicit. corripite inquietos.
consolamini pusillanimes. susci¬
pite infirmos. patientes estote ad
om̃s. Precepitq rex ut tollerent

Expanded text:
fuerant, jam sunt in ipsa conjunctiofuerant, jam sunt in ipsa conjunctione aliquantulum solidata. Dum autem caementum inter lapides ponitur, magis ac magis induratur, et sic quandoque fit, ut lapides velocius frangi possint, quam ipsum caementum conteri. Hoc idem in Ecclesia quoterant instabiles, et dissoluti, in congregatione etiam inter perfectos fratres stabiles inveniantur et firmi. Potest etiam caementum moraliter intelligi concordia morum. Hi autem, qui opus faciunt, lapides in caementum ponunt. Et sicut lapis sine caemento non potest in altum erigi, sic et paries virtutum amus onera portare propria seu aliena, qualiter inscios docere, contemptores corrigere. De quibus Apostolus dicit: Corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes . Praecepi
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt etiam salomnoni septua¬
ginta milia eorũ qui portareN
onera: et occoginta milia latomo¬
rum in monte absq p̃positis qͥ
p̃erant singłis opib num̾o tͥum
milium trecentoꝵ p̾cipientium
popłõ. et his qui faciebant opus.
Habuisti suꝑius cesores lignoꝵ.
habes et nunc cesores lapidũ. lato¬
mi et enĩ cesores lapidũ solent
appellari. Sunt et alii qui on̾a
portant. qͥa alios sustentant: por¬
tat enĩ humilitas ligna. pacĩa
etudo calcem. continentia aqͣm.
Portant enĩ de monte suꝑbiȩ ad
edificiũ sp̾itale. humiles. elatos. pa¬
tientes. duros. stabiles leuitati de¬
ditos. mansueti. igne iracundię
dissolutos. continentes. in lapsu
positos. Audis ꝓceritatem lignoꝵ.
duriciã lapidũ. leuitatem sabuli.
ardorem calcis: effluentiam aquȩ.
Cum autẽ aqua cũ calce & sabulo
miscetur. iam aliud qͣm pͥu̾ eent
efficitur: fit enĩ cem̃tum unde
lapides in edificio colligentur. Qͤ
enĩ pͥus fuerant leuia et dissolu

Expanded text:
Fuerunt etiam Salomoni septuaginta millia eorum, qui portarent onera, octo millia latomorum in monte, absque praepositis qui praeerant singulis operibus numero trium millium trecentorum praecipientium populo, et iis qui faciebant opus . Habuisti superius caesores lignorum, habes et nunc caesores lapidum. Latomi etenim caesores lapidum solent appellari. Sunt et alii qui onera portant, quia alios sustentant. Portat enim humilitas ligna, patientia etudo calcem, continentia aquam. Portant enim de monte superbiae ad aedificium spirituale humiles elatos, patientes duros, stabiles levitati deditos, mansueti igne iracundiae dissolutos, continentes in lapsu positos. Audis proceritatem lignorum, duritiam lapidum, levitatem sabuli, ardorem calcis, effluentiam aquae. Cum autem aqua cum calce et sabulo miscetur, jam aliud quam prius esset efficitur, fit enim caementum, unde lapides in aedificio colligantur. Quae enim prius levia et dissoluta
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. plac̾et forsitan cibi kĩne
ut de ipso templo mat̾iali expo¬
nendo aliqͥd dicemus. ut hȩc qͦ
facta sunt in templo mat̾iali as¬
signare possemꝰ in mystico uel¬
otandum ẽ gͥ a quo. quib
auxiliis ubi et qnͣdo. qnͣtum et
quale factũ fuerit. hoc templũ:
breuit̃ disseramꝰ. fundatũ ẽ enim
a salomone. hyramn rege tyri au¬
xiliante in monte moria. in area
isrł de t̾ra egypti.spaciosũ ualde.¬
pario marmore. cedrinis tabulis. et
auro purissimo decoratum. Potest
itaq hoc templũ referri ad ipsum
xp̃m mediatorem di et hominum:
qui ait soluite templũ hoc. et iN
trib dieb excitabo illud. dicebat
enĩ de templo corpis sui. ꝑtinet
etiam ad ipsam eccłiam. uł mora¬
lit̃ ad qͣmlibet fidelem animam:
unde dicit apls. Nescitis qͥa tẽplũ

Expanded text:
sumus , placeret forsitan tibi, charissime, ut de ipso templo materiali exponendo aliquid diceremus, ut haec, quae facta sunt in templo materiali, assignare possemus in mystico velNotandum est igitur a quo, quibus auxiliis, ubi, et quando, quantum, et quale factum fuerit hoc templum, ut breviter edisseramus. Fundatum est enim a Salomone, Hiram rege Tyri auxiliante, in monte Moria, in area Israel de terra Aegypti, speciosum valde, marmoreum, cedrinis tabulis, et auro purissimo decoratum . Potest itaque hoc templum referri ad ipsum Christum mediatorem Dei et hominum, qui ait: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud, dicebat enim de templo corporis sui . Pertinet etiam ad ipsam Ecclesiam, vel moraliter ad quamlibet fidelem animam. Unde dicit apostolus: Nescitis quia templum
Abbreviated transcription (Latin):
si autem requirat᷑ animꝰ. respon¬
det qd̾ ñ sit pax. Anuera enĩ sit
pax animi assiduȩ cohabitationiᷤ
demonstrabit spaciũ. ut sit pax
in oꝑe. ñ in ore. Lingua qñq pa¬
cemp̾dicat. s sepius turbat. Cum
autẽ habitus. cor. et lingua con¬
cordant: pacẽ seruant. Ubi uͦ lin¬
gua dissoluta discurrit: pacem
soluit. Ad hoc ꝑtinere moraliter
uidetur. qd̃ cũ trib dan possessio¬
nem sibi quer̾et. ut in ea habita¬
ret. usq ad illũ enĩdiem int̃ ce¬
teras trib sortem ñ acceꝑat: uene¬
runt de filiis dan ad domũ mi¬
che. et inuenert ibiephot et scul¬
ptile atq confiatile. Dai int̃p̃ta¬
tur iudiciũ. iustus enĩ in iicio

Expanded text:
si autem requiratur animus, responsi autem requiratur animus, respondet quod non sit pax. An vera enim sit pax animi, assiduae cohabitationis spatium demonstrat, ut sit pax in opere non in ore. Lingua quandoque pacem praedicat, sed saepius turbat. Cum autem habitus, cor et lingua concordant, pacem servant. Ubi vero lingua dissoluta discurrit, pacem solvit. Ad hoc pertinere moraliter videtur, quod cum tribus Dan possessionem sibi quaereret, ut in ea habitaret usque ad illum enim diem inter caeteras tribus sortem non acceperat venerunt de filiis Dan ad domum Michae, et inverunt ibi ephod, et sculptile, atque conflatile . Dan interpretatur judicium. Justus en
Abbreviated transcription (Latin):
habem᷑. Dum uͦ p̾lati pacẽ subiectis
imꝑant. et eos disciplinȩ legib ñ
coartant: solũmͦ pacem docent.s
ñtenent. Non enĩ sufficit ut ait
beatus gregorius ut pacẽ tm̃ doce¬
as u̾bis: nisi adhibeas etiã manũ
correptionis. Uides ne quom cũ ñ
sit in nob̾. estiment pacẽ scłares:
simulent ꝑu̾si claustrales⁊ imꝑent
et ñ teneant tepidi doctores : Sic
gͥ estunat᷑ a nescientib⁊ simulat᷑¬
a ñ habentib: imꝑat᷑ a ñ tenen¬
tib. Uere siquidem pacis tres speci¬
es ẽe ꝑhibent᷑. Est enĩ pax ꝓbata.
pax confirmata. pax certa. Pax
enĩ d̃i hominib a deo qñq datur
data ꝓbatur ⁊ ꝓbata confirmatur:
confirmata certificat᷑. Pbatur tẽ¬
ptatione: confirmat᷑ tͥbulatione:
certificat᷑ cohabitatione. Cohabita¬
tione siquidem pax uera cogno¬
scitur: qͣm lingua uł habit᷑ extͥuiᷤ
simulatione loquunt᷑. Dicunt e¬
mñ qñq lingua & habitus pax pa:

Expanded text:
habemus. Dum vero praelati pacem subditis habemus. Dum vero praelati pacem subditis imperant, et eos disciplinae legibus non coarctant, solummodo pacem docent, sed non tenent. « Non enim sufficit, ut ait beatus Gregorius, ut pacem tantum doceas verbis, nisi adhibeas etiam manum correctioni. » Videsne quomodo cum non sit in nobis, opinentur pacem saeculares, simulent perversi claustrales, imperent et non teneant tepidi doctores? Sic igitur existimatur a nescientibus, simulatura non habentibus, imperatur a non tenentibus. Verae siquidem pacis tres esse species perhibentur. Est enim pax probata, pax confirmata, pax certa. Pax enim Dei hominibus quandoque datur, data probatur, probata confirmatur, confirmata certificatur. Probatur tentatione, confirmatur tribulatione, certificatur cohabitatione. Cohabitatione siquidem pax vera cognoscitur, quam lingua et habitus exterius simulatorie loquuntur. Dicunt enim quandoque lingua et habitus, pax pax;
Abbreviated transcription (Latin):
parte stabilit᷑ : Int̃ hec gͥ ñ habet
animꝰ quo diu̾tat. Non enĩ ad odi¬
um fr̾is : ñ ad amorẽ carnis: ñ ad
suꝑbiam mundi: ñ ad maliciã
diaboli. Ecce quomͦ salomon habet
pacem. ex om̃i parte in circuitu:
Incircuitu pacem habet. qui non
turbat᷑ memoria p̾t̾itoꝵ delictorĩ:
nec inqueͤtat᷑ desid̾io futuroꝵ: non
frangit᷑ adu̾sis: nec eleuat᷑ ꝓsꝑeris.
Hȩc ẽ. uera pax. Est enĩ uera pax:
& falsa pax. De falsa pa ce d̾r. pax
pax: et non erat pax. De uera aut̃
pax tibi o dauid. et pax adiutorib
tuis: Falsȩ uͦ pacis: tres species suñ.
Est enĩ pax estimata: pax simu¬
lata: pax imꝑata. Dum enĩm int̃
scłares pacem querimꝰ: dũ discor¬
des ad concordiã reuocam᷑: estimãt
scłares. qd̾ pacem int nos habeam᷑.
dum in uestim̃tis ouium foris
exiinus⁊ et intus quasi lupi rapa¬
ces gregem simpliciũ fr̃m lac̾ando
disꝑgimus: pacem simulamꝰ. s ñ

Expanded text:
parte stabilitur? Inter haec igitur non habet parte stabilitur? Inter haec igitur non habet animus quo se divertat, non enim ad odium fratris, non ad amorem carnis, non ad superbiam mundi, non ad malitiam diaboli. Ecce quomodo Salomon habet pacem ex omni parte per circuitum . In circuitu pacem habet, qui non turbatur memoria praeteritorum delictorum, nec inquietatur desiderio futurorum, non frangitur adversis, nec elevatur prosperis. Haec est vera pax. Est enim vera pax, et falsa pax. De falsa pace dicitur: Pax, pax, et non erat pax . De pace vera pax tibi et pax adjutoribus tuis . Falsae vero pacis tres species sunt. Est enim pax opinata, pax simulata, pax imperata. Dum enim inter saeculares pacem quaerimus, dum discordes ad concordiam revocamus, opinantur saeculares, quod pacem inter nos habeamus, dum in vestimentis ovium foris incedimus, et intus quasi lupi rapaces gregem simplicium fratrum lacerando dispergimus , pacem simulamus, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
dormit anima: dormit et requiescit.
Custodi gͥ kĩne. ne dormitorii tectũ
discooꝑiatur turbine temptationũ:
compone lectũ conscĩȩ: ne mens in¬
composita cesset a quiete. Subst̾ne
fenũ carnis ⁊ ut animalitas subiace¬
at rationi mntis: compesce turbam
uicioꝵ ÷ ne impediant quiescentis
somnũ. Ordo siquidẽ dormitorii tał
ẽẽ debet᷑: ut claustraliũ nullus ali¬
qͥd ꝓpͥum circa lectũ repositũ seruet:
ut nicħ in ea ꝓpriȩ uoluntatis in¬
ueniat᷑. Oportet etiã ne sub feno
carnis absconditũ lateat: qd̾ ocłos p̃lati
omia uidentis offendat. Ut autẽ in pa
ce in idipsum dormias et requiescas:
ab intuitu m̃ntis. Quatuor gͥ sunt
attendenda. quȩ solent inquietare
uus. uxor. et uicinus. Hostis ẽ. dia¬
bolus ⁊ seruus mundus. uxor caro:
uicinꝰ quilibet ꝓximus. Cũ gͦ dia¬
bolus eicitur. mundus subicitur.
caro affligit᷑. ꝓximus diligit᷑: quid
aluid agitur. nisi qd̃ p̾ax ex omni

Expanded text:
dormit anima, dormit et quiescit. dormit anima, dormit et quiescit. Custodi igitur, charissime, ne dormitorii tectum discooperiatur turbine tentationum; compone lectum conscientiae, ne mens incomposita cessat a quiete. Substerne fenum carnis, ut animalitas subjaceat rationi mentis; compesce turbam vitiorum, ne impediant quiescentis somnum. Ordo siquidem dormitorii talis esse debet, ut claustralium nullus aliquid proprium circa lectum repositum servet. ut nihil in ea propriae voluntatis inveniatur. Oportet etiam ne sub feno carnis absconditum lateat, quod oculos abbatis omnia videntis offendat. Ut autem in pace et in idipsum dormias et requiescas ,ab intuitu mentis. Quatuor igitur sunt attendenda, quae solent inquietare vus, uxor et vicinus. Hostis est diabolus, servus mundus, uxor caro, vicinus quilibet proximus. Cum ergo diabolus ejicitur, mundus subjicitur, caro affligitur, proximus diligitur, quid aliud agitur, nisi quod pax ex omni
Abbreviated transcription (Latin):
bi ȩgyptii sũmoꝑe uitandi. qͥa
sepissime gen̾ant infirmitatẽ:
et qñq mortẽ. Si queras qͥ sĩt
ut uitari possint: hist̃ cibi no¬
.xii.allia uidelicet.cepe. et por¬
ri. hec. filii isrł in deserto cum
ollis carniũ suspirabant. Que
tam̃ comesta. gͣuit̃ inflant:
uentositatẽ gen̾ant ⁊ cerebrũ
turbant: oculos gͣuant: lacͥ¬
mas ꝓͥuocant. E gy ptiȩ carnes
sunt mundanȩ delectationes: in qͥ¬
b infirmitates animȩ latent ⁊ quȩ
pꝰtea ꝑ effectus et oꝑationes ext̾ius
apparent. Inflat enĩ elatio: uentosi¬
tatem gen̾at u̾bor inundatio: tur¬
bat cerebrũ iracundia: ocłos cordis
gͣuat inertia. Hȩc gͥ prouocant pe¬
nitentiȩ lacͥmas: si ante m̃tis ocłos
in manu discretionis ponas. Ut gͥ
sumas. De dormitorio aNi me
otest m̃tis tnͣquillitas. animȩ
dormitoriũ ꝑ similitudinem
nuncupari. inqua ponit᷑ lectus
conscĩȩ÷ substernit᷑ fenũ carnis:
carpit᷑ pacis somnꝰ. In his siqͥdem

Expanded text:
bi Aegypti, summopere vitandi, quia saepissime generant infirmitatem, et quandoque mortem. Si quaeras qui sunt, ut vitari possint, hi sunt cibi noxii, allia videlicet, caepe, et porri, haec filii Israel in deserto cum ollis carnium suspirabant, quae tamen comesta graviter inflant et ventositatem generant, cerebrum turbant, oculos gravant, lacrymas provocant. Aegyptiae carnes sunt mundanae delectationes, in quibus infirmitates animae latent, quae postea per effectus et operationes exterius apparent. Inflat enim elatio, ventositatem generat verborum inundatio, turbat cerebrum iracundia, cordis oculos gravat inertia. Haec igitur provocant poenitentiae lacrymas, si ante mentis oculos in manu discretionis ponas. Ut tu sumas. CAP. IX. De dormitorio animae. Potest mentis tranquillitas animae dormitorium per similitudinem nuncupari, in qua ponitur lectus conscientiae, substernitur fenum carnis, carpitur pacis somnus. In his siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
am affectũ cordis inclinat. Petrꝰ
uͦ dormit in carcere: id ẽ. in obli¬
uione sui et ignorantiȩ cecitate.
Int̃ duos autẽ milites dormit. in¬
delicet iũt uicia carnis & uicia
m̃tis. quȩ adu̾sus animã mili¬
tant: quia contͣ uirtutes semꝑ
uicia pugnant. Paraliticꝰ siqͥdẽ
iacet in grabato dissolutus om̃i
m̃broꝵ compage: idc̃. dissipatuᷤᷤ
in om̃i actu suo. et cogitatione.

Expanded text:
am affectum cordis inclinat. Petrus am affectum cordis inclinat. Petrus vero dormit in carcere, id est, in oblivione sui et ignorantiae caecitate. Inter duos autem milites dormit, videlicet inter vitia carnis, et vitia mentis, quae adversus animam militant, quia contra virtutes semper vitia pugnant. Paralyticus jacet in grabato dissolutus omni membrorum compage, id est, dissipatus in omni actu suo et cogitatione.
Abbreviated transcription (Latin):
dormitorio tnquillitatis ordina¬
uit lectulũ m̃tis. ut somno frue¬
ret᷑ pacis: quȩ ñ eq̾ditur sub ob¬
scuritate noctis. Idẽ. ñ recedit tẽ¬
pore tẽptationis. Que ñ discurrit
ꝑ plateas leuitatis. nec intrat lu¬
panar libidinosȩ uoluptatis. eͦ
capta ñ trahitur ad obscuritatẽ
carceris. idẽ. ad obliouionẽ m̃ts.
nec lacet in grabato dissolutiõis
in uoluptate uidelicet dissolutȩ
carnis. homo siqͥdem int̾ior in¬
dutus uestib eg̾ditur: qͣndo ꝑ
plateas ciuitatũ scłarium medi¬
tando delectat᷑. Ad hoc forsitan
ꝑtinet qd scͥptura sacͣ quosdam
dormire dicit inpulue. qͦsdam
inpuluere.samson in gremio
mulieris: petrus inꝓfundo cares
paraliticꝰ in grabato iacuisse re¬
ferunt᷑. Ait enĩ beat᷑ iob. Eece ñc
in puluere dormio. Dormit in
puluere: qͥ gaudet leuitate. De
ens mulieris. amiserit effectum
uirtutis. Nich enĩ m̃tem citius
eneruat: qm cũ aliqͥs ad luxuri¬

Expanded text:
dormitorio tranquillitatis ordinadormitorio tranquillitatis ordinavit lectulum mentis, ut somno frueretur pacis, quae non egreditur sub obscuritate noctis, id est, non recedit tempore tentationis, quae non discurrit per plateas civitatis, nec intrat lupanar luxuriosae voluptatis, quae capta non trahitur ad obscuritatem carceris, id est, ad oblivionem mentis, nec jacet in grabbato dissolutionis, in voluptate videlicet dissolutae carnis. Homo siquidem interior indutus vestibus egreditur, quando per plateas civitatem saecularium meditando delectatur. Ad hoc forsitan pertinet, quod Scriptura sacra quosdam dormire dicit in pulvere, quosdam pulvere , Samson in gremio mulieris , Petrus in profundo carceris . Paralyticus in grabbato jacuisse refertur . Ait enim beatus Job: Ecce nunc in pulvere dormiam . Dormit in pulvere, qui gaudet levitate. De ens mulieris amiserit affectum virtutis. Nihil enim mentem citius enervat, quam cum aliquis ad luxuri
Abbreviated transcription (Latin):
turbant. Incipientem et enĩ dor¬
mire rumor exagitat. curiositas
excitat: et sic de uno latere ĩ aliud
at curiositatib mundi: quietus
dormit. De hisgͥ ierechiel ꝓpheta
dicit. Et tu dormies suꝑ latus cu¬
um sinistrũ. Cum hȩc ꝓph̾a dicit.
ꝑsonã cuiuslibet nouit̃ conl̾isi
moralit̃ inducit. Suꝑ latus enĩ
sinistrũ dormit: quiquelibet sͥ
adu̾santia sub se equanimiter
p̃mit. S cũ iniquitates domus
isrł suꝑ se portat .i. meritis suis
ascribens peccata quȩ fecerat. eti¬
temptu nascit᷑. p̃mit᷑. dũ annos
iniquitatis sub certo dierũ nu¬
mero portat. licet diu pecc̃o ser¬
uierit: tam̃ pꝰt laborem penitẽ¬
tiȩ ueniam sꝑat. Audi gͥ qd̃ se¬
quit᷑. Ec cũ compleu̾is hȩc: dor¬
mies suꝑ latus tuũ dextrũ. Cum
enĩ uicia succumbunt. dũ uirtu¬
in dextrũ latus se uertit: et cui
uicia pͥus resistebant. amantiqͥ¬
etem. uirtutes obsequia prestant.
felix anima.cui uicia seruiunt:¬
cui uirtutes obediunt. Que in

Expanded text:
e mentis turbant. Incipientem etenim dormire rumor exagitat, curiositas excitat, et sic de uno latere in alterum at curiositatibus mundi, quietus dormit. De his igitur Ezechiel propheta dicit: Et tu dormies super latus suum sinistrum . Cum hoc propheta dicit, personam cujuslibet noviter conversi moraliter inducit. Super latus enim sinistrum dormit, qui quaelibet sibi adversantia sub se aequanimiter premit. Sed cum iniquitates domus Israel super se portat, et meritis suis ascribens peccata quae fecerat,vitiorum nascitur premit, dum annos iniquitatis sub certo numero dierum portat, licet diu peccato servierit, tamen post laborem poenitentiae veniam sperat. Audi igitur quod sequitur; et cum compleveris haec, dormies super latus tuum dextrum. Cum enim vitia succumbunt, dum virtuin dextrum se vertit, et cui vitia prius resistebant, amanti quietem virtutes obsequia praestant. Felix anima, cui vitia serviunt, virtutes obediunt, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
eos de tenebͥs & umbra mortis. et
uincłã eoꝵ dirupit. satiauit ani¬
mã inanẽ. et animã esurientẽ sa¬
tiauit bonis. misit u̾bũ suũ et sa¬
nauit eos. Misit u̾bũ ut sanaret
infirmũ. id ẽ. iussionẽ de qua dr̃.
Dic tm̃ u̾bo. et sanabit᷑ puer meus.
Laudanda ẽ gͥ potentia: anñtianda
st̃ bñficia lib̾ationis. ut captetur
beniuolentia lib̾antis. Ipse enĩ edux̃
nos. reduxit. deduxit. & induxit: de
carc̾e ad patͥam. ꝑ uiã rectã in ciuita¬
tẽ habitationis. Eductos de carcere
redemit p̾cio sui sanguinis ut irẽt
inuiã rectã. p̃cessit exemplo boni
oꝑis: comitat᷑ ẽ euntes factꝰ particepͤ
tͥbulationũ: manentes in domo
ꝓpͥa. sanauit medicamine uͥtutũ.
Clamabo gͥ ad dm̃ altissimũ. deũ

Expanded text:
s de tenebris, et umbra mortis, et vincula eorum disrupit. Satiavit animam inanem, et animam esurientem satiavit bonis . Misit Verbum suum, et sanavit eos, misit Verbum, ut sanaret infirmum, id est jussionem de qua dicitur: Dic verbo, et sanabitur puer meus . Laudanda est igitur potentia, annuntianda sunt beneficia liberationis, ut captetur benevolentia liberantis. Ipse enim eduxit nos, reduxit, deduxit et induxit de carcere ad patriam, per viam rectam, in civitatem habitationis. Eductos de carcere redemit pretio sui sanguinis, ut irent in viam rectam, praecessit exemplo boni operis, comitatus est euntes, factus particeps tribulationum, manentes in domo propria sanavit medicamine virtutum. Clamabo igitur ad Deum alti
Abbreviated transcription (Latin):
di qd ẽ robur animȩ. et alimonia
sp̾italis. In fame gͥ et siti glat᷑ desi¬
derii torm̃tum: in fastidio nouimꝰ
ẽẽ. defectũ. In se gͦ ꝑse deficiunt. qͥa
ipsi ꝑ se sibi ñ sufficiunt. Ne gͥ õĩno
in se ipsis remanentes deficiant: in
dm ꝓficiant. De talib enĩ ꝓpħa dic̃
Clamauer̃t ad dñm cũ tͥbularent᷑.
& de necessitatib eoꝵ eripuit eos.

Expanded text:
Dei, quod est robor animae et alimonia Dei, quod est robor animae et alimonia spiritualis. In fame igitur et siti generatur desiderii tormentum, in fastidio novimus esse defectum. In se ergo per se deficiunt, quia ipsi per se sibi non sufficiunt. Ne igitur omnino in seipsis remanentes deficiant, in Deum proficiant. De talibus enim propheta dicit: Clamaverant ad Dominum cum tribularentur, et de necessitatibus eorum eripuit eos .
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ipsa ẽ imago futurȩ dãnati.¬
onis. Umbrã corpꝰ sequit᷑: et ima¬
ginẽ uitȩ uiciose mors ȩterna
comitatur. Mendici uͦ uocari
possunt: qui ꝑ alienas domos diᷤᷤ¬
currentes hostiatim uictui ne¬
cessaria quer̃t. Sic et nos m̃dici
possumꝰ. desidio et affectu aĩmi
m̃dicantes concupiscimꝰ. In hac
aut̃ m̃dicitate ferro ligam᷑: qͥa
duris et oppͥmentib culpis aggͣ¬
uam. ferrea enĩ et indissolubili¬
a uincła. st̃ gͣuia et inseꝑabilia
peccata. Ad infirmitatẽ uͦ ꝑtinẽt
quatuor de quib ꝓph̃a dicit. Esuri¬
entes et sitientes anima eoꝵ in ip¬
sis defecit. Et alibi. omnẽ escam
abhominata ẽ anima eoꝵ. Audiᷤᷤ
qͥa esuriunt et sitiunt: abhomi¬
nant᷑ et fastidiunt. Esuriunt
et sitiunt infirmitati contraria:
abhominant᷑ et fastidiunt sani¬
tati conuenientia. E suriunt enĩ
curiositatẽ. sitiunt uoluptatem.
Abhominant᷑ et fastidiunt u̾bũ

Expanded text:
tis, ipsa est imago futurae damnatitis, ipsa est imago futurae damnationis. Umbra corpus sequitur, et imaginem vitae vitiosae mors aeterna comitatur. Mendici vero vocari possunt, qui per alienas domos discurrentes, ostiatim victui necessaria quaerunt. Sic et nos mendici possumus, desiderio et affectu animi mendicantes concupiscimus. In hac autem mendicitate ferro ligamur, quia duris et opprimentibus culpis aggravamur. Ferrea etenim et indissolubilia vincula, sunt gravia et inseparabilia peccata. Ad infirmitatem vero pertinent quatuor, de quibus propheta dicit. Esurientes et sitientes, anima eorum in ipsis defecit . Et iterum: Omnem escam abominata est anima eorum . Audis quod esuriunt, et sitiunt abominantur et fastidiunt. Esuriunt et sitiunt, infirmitati contraria; abominantur, et fastidiunt sanitati convenientia. Esuriunt enim curiositatem, sitiunt voluptatem; abominantur, et fastidiunt verbum
Abbreviated transcription (Latin):
aũqͥbꝰ oppͥmim᷑ : uidelicet carcer.
captiuitas et infirmitas. Grauat᷑
infirmꝰ debilitate et dolore. incar¬
ceratꝰ cathenis et compedib: capti¬
uus seruitute et labore. Hȩc iterũ
insinuanda st̃ pio uidici: qͥa ipse
de cȩlo in t̾ram aspexit. ut audiret
gemitꝰ cõpeditoꝵ. ut solu̾et filios
intemptoꝵ. Quatuor st̃ autẽ in
capquitate. quatuor in carc̾e.et iͦii.
in infirmitate notanda. In capti¬
uitate siquidẽ st̃ loeꝰ et tempꝰ: pond̾
laboris. et crudelitas exactoris. Locꝰ
dũ in egypto sumꝰ. tempꝰ. qͣmdiu
male uiximus: pondꝰ laboris. qnti¬
tas oꝑis. crudelitas exactoris. ꝑti¬
natia pharaonis. Sic gͥ sub pha¬
raone id ẽ. sub diabolo in confici¬
endis lat̾ib dũ sub pecc̃o sumus:
tenem᷑ in mundo. De his uͦ quȩ
ad cart̾em ꝑtinent: dicit ꝓpħa.
Sedentes in tenebris et umbra
mortis. uinctos in m̃dicitate et
ferro.Sedent in tenebris. qͥ mo¬
rant᷑ in ignorantia ꝓpͥȩ fragili-¬

Expanded text:
bus opprimimur, videlicet carcer, captivitas, et infirmitas. Gravatur infirmus debilitate et dolore, incarceratus catenis et compedibus, captivus servitute et labore. Haec iterum insinuanda sunt pio judici quia ipse de coelo in terram aspexit, ut audiret gemitus compeditorum, ut solveret filios interemptorum . Quatuor autem sunt in captivitate, quatuor in carcere, et quatuor in infirmitate notanda. In captivitate siquidem sunt locus et tempus, pondus laboris et crudelitas exactoris. Locus, dum in Aegypto sumus, tempus quandiu male viximus, pondus laboris, quantitas operis, crudelitas exactionis, pertinacia Pharaonis. Sic igitur sub Pharaone id est, sub diabolo in conficiendis lateribus dum sub peccato sumus, tenemur in mundo. De iis vero, quae ad carcerem pertinent, dicit propheta: Sedentes in tenebris et umbra mortis, vinctos in mendicitate et ferro . Sedent in tenebris, qui morantur in ignorantia propriae fragili
Abbreviated transcription (Latin):
loris. in scdõ exercitiũ laboris: iN
t̃cio indiciũ amoris. Hoc ẽ marie
suspiriũ. iste ẽ labor marchȩ: ille
ioħis amor. Hic plorat maria. ibi
marcha conquerit᷑. illic iohannes
quiescit. In his trib possunt tres¬
denotari animi affectus: uidelicet
confitentiũ ꝓpͥam miseriã. affectꝰ
agentiũ penitentiã. affectꝰ qͤren¬
tium grãm. Affectus cognosces ꝑ ef¬
fectus. Maria lauat pedes dñi lacͥ¬
mis sius: capillis tergit. labiis os¬
culat᷑. Uides ne in affectu confessi¬
onis effectũ compunctionis: Uideᷤᷤ¬
ne qum crinesspargit ad tergen¬
dũ: qͦs pͥus ordinare consueu̾at

Expanded text:
loris, in secundo exercitium laboris, in loris, in secundo exercitium laboris, in tertio indicium amoris. Hoc est Mariae suspirium, iste est labor Marthae, ille Joannis amor; hic plorat Maria, ibi Martha conqueriritur, illic Joannes quiescit. In his tribus possunt denotari tres animi affectus, videlicetntium propriam miseriam, affectus agentium poenitentiam, affectus quaerentium gratiam. Affectus cognosces per effectus. Maria lavat pedes Domini lacrymis suis, capillis tergit, labiis osculatur . Videsne in affectu confessionis effectum cumpunctionis? Videsne quomodo crines spargit ad tergendum, quos prius ordinare consueverat
Abbreviated transcription (Latin):
captata beniuolentia ꝑ recordati¬
onẽ benificioꝵ: postulanda ẽ ue¬
nia de ꝑpetratione peccõꝵ. Uesti¬
giis gͥ pedũ pii iudicis obuolutus
clamabo et dicã. oꝑi manuum
tuarũ porriges dext̾am: dext̾a enĩ
dñi exaltabit me. ñ moriar s uiuã.
et narrabo oꝑa dñi. Osculabor gͥ
pedes dñi ne moriar ꝑ culpã: eri¬
gam me ad oscłm manuũ ut boniͤ
oꝑib uiuã: innixus pedũ sũmita¬
tib et manib reptans excendam
me ut oscłm oris sumã. Oscł̾m oris
ẽ. reconciliatio gen̾is humani fac¬
ta ꝑ incarnationẽ mediatoris. Ad
pedes gͥ cognoscit᷑ miseria: ad ma¬
nũ dat᷑ uenia: ad os gr̃a. In uno
itaq inuenit᷑ pius. in alio largus.
in t̃cio gratus. Habes ñc ubi seruiᷤ
se deiciat ꝓculpa. ubi pauꝑ recipi¬
at munꝰ a diuite: ubi amicꝰ ab ami¬
co honoretur. Circa pedes puluis:
accede ad manũ ipsa te excutiet.
ipsa te sustantabit. ipsa te trahet
ad oscłm oris. In pͥmo suspiriũ do¬

Expanded text:
tionem beneficiorum, postulanda est venia de perpetratione peccatorum. Vestigiis igitur pedum pii judicis obvolutus, clamabo et dicam: Operi manuum tuarum porrige dexteram . Dextera enim Domini exaltabit me; non moriar, sed vivam, et narrabo opera Domini . Osculabor igitur pedes Domini, ne moriar per culpam, erigam me ad osculum manuum, ut bonis operibus vivam, innixus pedum summitatibus et manibus reptans, extendam me, ut osculum ori sumam. Osculum oris est reconciliatio gene is humani facta per incarnationem mediatoris. Ad pedes igitur cognoscitur miseria, ad manum datur venia, ad os gratia. In uno itaque invenitur pius, in alio largus, in tertio gratus. Habes, nunc, ubi servus se dejiciat pro culpa, ubi pauper recipiat munus a divite, ubi amicus ab amico honoretur. Circa pedes pulvis, accede ad manum, ipsa te excutiet, ipsa te sustentabit, ipsa te trahet ad osculum oris. In primo suspirium do
Abbreviated transcription (Latin):
Tobias gͥ ñ caret sale mat̾iali. quo
ctrinȩ quo nouit̃ conu̾sus doce¬
atur. Affert et honoratus piscẽ
de monte: exemplum uidelicet
sobrietatis et abstinentiȩ. Affert et
moyses diu̾sas fercłoꝵ species: mel
scilicet de petͣ ⁊ oleũq de saxodu¬
rissimo: butyrũ de arm̃to. et lac
de ouib. cũ adipe agnoꝵ et arie¬
tũ filioꝵ basan. et hẏrcos cũ me

Expanded text:
Tobias igitur non caret sale materiali quo Tobias igitur non caret sale materiali quo ctrinae, quo noviter conversus doceatur. Affert et Honoratus piscem de monte, exemplum scilicet sobrietatis et abstinentiae. Affert et Moyses diversas ferculorum species, mel scilicet de petra, oleumque de saxo durissimo, butyrum de armento, et lac de ovibus cum adipe agnorum, et arietum fil
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ aqua se mauro calcabilem p̾¬
buit: uirtus obedientiȩ. et magi¬
stri m̾itum. fuit. Qd uirtutem
miracłi magistro ascͥpsit: humi¬
litatis officiũ docuit. Afferunt
et alii alios pisces. Afferunt enĩ pis¬
ces de mari. iacobꝰ et andreas: de
fiumine thobias: de monte hono¬
ratus. Iacobꝰ. supplantator: andreaᷤᷤ
uirilis int̃pretat᷑. Qui enĩ uicia
supplantant: qui uirilit̾ agunt:
exemplo bonȩ oꝑationis. pisces de
mari. sd ẽ. scłares. ad litus conu̾sioĩs
trahunt. Tobias uͦ qui descendit ad
flum̃. xp̃s ẽ. descendens ad mundũ:
iustus ad lacͥmas. Tobias ut laua¬
ret pedes ÷ xp̃c ut ablueret pecc̃a:
iustus ut carnales mundaret affec¬
tus. Inuenit tobias piscemr: xp̃e
diabolũ: iustus qd̃libet diaboli m̃¬
brũ. Piscem tobias extrahit:: dia¬
tit. Exenterat tobias piscẽ int̾iora
isti carent sale: quo pisces suos
asꝑgant. Habet enĩ tobias mat̾i¬
alem ÷ xp̃c misticũ: ustꝰ moralẽ.

Expanded text:
enim aqua Mauro se calcabilem prenim aqua Mauro se calcabilem praebuit, virtus obedientiae, et magistri meritum fuit. Quod virtutem miraculi magistro ascripsit humilitatis officium docuit. Afferunt et alii alios pisces. Afferunt enim pisces de mari Jacobus et Andreas, de flumine Tobias, de monte Honoratus. Jacobus supplantator, Andreas virilis interpretatur. Qui enim vitia supplantant, id est, qui viriliter agunt, exemplo bonae operationis pisces de mari, id est, saeculares ad littus conversionis trahunt. Tobias vero, qui descendit ad flumen, Christus est descendens ad mundum, justus ad lacrymas. Tobias, ut lavaret pedes, Christus ut ablueret peccata, justus ut carnales mundaret affectus. Invenit Tobias piscem, Christus diabolum, justus quodlibet diaboli membrum. Piscem Tobias extrahit, diatit. Exenterat Tobias piscem interiora carent isti sale, quo pisces suos aspergant, habet enim Tobias materialem, Christus mysticum, justus moralem.
Abbreviated transcription (Latin):
s. careat columba felle. ser pers uene¬
no. nubes siccitate: ut sit simpli¬
citas iusti sine amaritudine⁊ pru¬
dentia sine malignitate: doctͥna
sine uanitate. Post carniũ fercła.
tres pisciũ diu̾sitates apponuntur:
scilicet pisces de mari. de flumine.
de stagno. Pisces de mari. seculareᷤ:
de flumine doctores ÷ de stagno.
claustrales. Tales tam̃ apponant᷑
id ẽ. asꝑtatem rectȩ conlisationis.
et alas contẽplationis. Piscis de ma¬
ri cornelius: de flumine paulus:
de stagno maurus. Apponit gͥ pe¬
trus ad m̃sam corneliũ: ananias
paulũ: Benedictus maurũ. Cũ
enĩ legunt᷑ oꝑa cornelii. conu̾sio
pauli. uita mauri: quid aliud a¬
gitur qm qd̃ ex eoꝵ exemplis ani¬
mus saginat᷑. ħ uiꝰ modi pisces st̃
comedendi : idẽ uita et morib
imitandi. Imitandꝰ ẽ enĩ corneliꝰ
fide et oꝑe scłarib: paulꝰ uita et
doctna doctorib: maurꝰ humili¬
tate et obedientia claustralib Qd̃

Expanded text:
sed careat columba felle, serpens venesed careat columba felle, serpens veneno, nubes siccitate, ut sit simplicitas justi sine amaritudine, prudentia sine malignitate, doctrina sine vanitate. Post carnium fercula tres piscium diversitates opponuntur, scilicet pisces de mari, de flumine, de stagno. Pisces de mari saeculares, pisces de flumine doctores, de stagno claustrales. Tales tamen apponantur, id est, asperitatem rectae conversationis et alas contemplationis. Piscis de mari Cornelius, de flumine Paulus, de stagno Maurus. Apponit igitur Petrus ad mensam Cornelium , Ananias Paulum, Benedictus Maurum. Cum enim leguntur opera Cornelii, conversio Pauli, vita Mauri, quid agitur quam quod ex eorum exemplis animus saginatur? Hujusmodi ergo pisces sunt comedendi, id est, vita et moribus imitandi. Imitandus est enim Cornelius fide et opere saecularibus, Paulus vita et doctrina doctoribus, Maurus humilitate et obedientia claustralibus. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
assignat. Tres pueri uͦ ꝑ legumina
delicatis dant exemplũ seruandȩ
sobrietatis. Sequunt᷑ auẽ tria ge¬
n̾alia fercula: caro scilicet agni¬
na. arietina et uaccina. Abel ag¬
nũ÷ abraham arietem: iosue uac¬
cam apponit. Agnus obmutesceis
coram tondente. xp̃c ẽ humilis
in passione: nos patientes in tri¬
bulatione. Aries adherens inter
uepres cornib. xp̃e in cruce ma¬
nib: nos obedientiȩ oꝑib. Aries
p̃cedens gregem. xp̃e uita plebẽ:
p̃lati exemplo congregationem.
Uacea occisa ext castra. xp̃m extra
ierłm: nos extͣ mundi uanitatem
mortificari designat. In agno sun¬
plicitas cordis⁊ in aricte fortitudo
oꝑis: in uacea lac p̾dicationis. Non
sit aut̃ in nob̃ simplicitas sine forti¬
tudine: nec fortitudo sine lacte
doctͥnȩ: s simꝰ sicut illi qui ut nu¬
bes uolant ⁊ prudentes sic̃ serpen¬
tes. et simplices siẽ columbȩ: ne sit
nubes sine pluuia ⁊ serpens siñ pͥ¬
dentia: columba sine simplicitate:

Expanded text:
a, tres pueri vero per legumina delicatis dant exemplum servandae sobrietatis. Sequuntur autem tria generalia fercula, scilicet caro agnina, arietina et vaccina. Abel agnum, Abraham arietem, Josue vaccam apponit. Agnus obtumescens coram tondente, est Christus humilis in passione, nos patientes in tribulatione. Aries adhaerens inter vepres cornibus, Christus in cruce manibus, nos obedientiae operibus. Aries praecedens gregem, Christus vita plebem, praelati exemplo congregationem. Vacca occisa extra castra, Christum extra Hierusalem, nos extra mundi vanitatem mortificari designat. In agno simplicitas cordis, in ariete fortitudo operis, in vacca lac praedicationis. Non sit autem in nobis simplicitas sine discretione, nec discretio sine lacte doctrinae, sed simus sicut illi, qui ut nubes volant, prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae , ne sit nubes sine pluvia, serpens sine prudentia, columba sine simplicitate:
Abbreviated transcription (Latin):
de inimicis meis fortissimif.& ab
his qͥ oder̃t me. St̃ aut̃ fortes ini¬
mici. st̃ fortiores. st̃ fortissimi. fortes
inimicist̃ uitia carnis. fortiores
uitia m̃tis: fortissimi uͦ st̃ diaboli.
Hi aut̃ qui me odert̃ st̃ falsi fr̾es::
seu quilibet ꝓximi qͥ mͥ dechunt.
S dicet forsitan aliqͥs. ñ te eripuit
dñs ab his. Eripuit equidẽ me dñs
uoluntate. licet aliqnͣdo subiaceam
ex p̃cedenti usu peccandi & assidui¬
tate. licet aliqñdo detinear animi
uanitate: licet aliqnͣdo succũbam
ꝑcarnis infirmitatẽ. licet aliqnͣdo
decipiar ꝑ diaboli calliditatem. S
iterũ dicet. ñ te eripuit ab his qͥ te
oder̃t: qm̃ confortati st̃ suꝑ te. Eripu¬
it equidem ꝑ patientiã: uincendo
maliciã. Cũ enĩ ꝑ patientiã ꝑu̾sos
porto: licet gͣuit̃ afflctus tam̃ exsu¬
ꝑans uinco. Scͥptũ ẽ enĩ de ea. Its
pacĩa ur̃a possidebitis animaᷤᷤ ur̃as.

Expanded text:
inimicis meis fortissimis, et ab iis qui oderunt me . Sunt autem fortes inimici, sunt fortiores, sunt fortissimi. Fortes inimici sunt vitia carnis, fortiores vitia mentis, fortissimi sunt diaboli. Hi autem, qui me oderunt, sunt falsi fratres, seu quilibet proximi, qui mihi detrahunt. Sed forsitan dicet aliquis: Non te eripuit Dominus ab his. Eripuit quidem Dominus voluntate, licet aliquando subjaceam ex praecedenti usu peccandi et assiduitate, licet aliquando detinear animi vanitate, licet aliquando succumbam per carnis infirmitatem, licet aliquando decipiar per diaboli calliditatem. Sed iterum dicet: Non te eripuit ab his qui te oderunt, quoniam confortati sunt super te. Eripuit quidem per patientiam, vincendo malitiam. Cum enim per patientiam perversos porto, licet graviter afflictus, tamen exsuperans vinco. Scriptum est enim de ea: In patientia vestra possidebitis animas
Abbreviated transcription (Latin):
aufert nobis rectitudinẽ iiȩ. Nõ
enĩ gͣuit̃ incedit. s ludendo discͤ¬
rit. Cũ gͥ aliqui de scło ad domũ
religionis ueniunt. et hȩc inueni¬
unt. domũ michȩ se repperisse cͤ¬
dunt. Michas int̃p̃tatur qͥs ẽ hic
dũ autẽ inueniunt ephot. id ẽ.
habitum coni̾isionis. et conflatile.
id ẽ. uba deteactionis: exeunt q̃nq
et recedunt .&. ammirantes huius¬
modi conu̾sionẽ. quisẽ hic dicunt.
Multi siquidem istoꝵ societate pe¬

Expanded text:
aufert a nobis rectitudinem viae. Non aufert a nobis rectitudinem viae. Non enim graviter incedit, sed ludendo discurrit. Cum igitur aliqui de saeculo ad domum religionis veniunt, et haec inveniunt, domum Michae se reperisse credunt. Michas enim interpretatur, quis est hic? dum autem inveniunt ephod, id est, habitum religionis, et conflatile, id est, verba detractionis, exeunt quandoque, et recedunt, et admirantes hujusmodi conversionem, quis est hic, dicunt. Multi quidem isto
Abbreviated transcription (Latin):
qñq id ẽ. habitum religionis:
et cum eo sculptile ꝑu̾si oꝑis. et
conflatile confabulationis. Nos¬
tis ft̾s. qd̾ cũ fieri debeat cõflatile.
metalli species circũpositis follib
ponit᷑ in igne. fit tumultꝰ folliũ
attracto et emisso aere cõmouent᷑
cineres. erescit flamma. uolant
scintillȩ. Sic in quibdam ȩccłiis
euenire solet: dũ si mul in aliquo
loco conueniunt ociosi fr̾s. Ponũt
gͦ in medio metallũ: idẽ. mat̾iam
rumorũ. Nerem follesemittunt
et attrahunt: cũ rumores audiũt
fr̾s et dicunt. Audit᷑ ibi cumultuᷤ
folliũ. id ẽ. dissensio impatientiũ:
cõmouent᷑ cineres. qͥa cito durban¬
tur leuiores: crescit flãma. dũ suc¬
cendit᷑ ira: uolant scintillȩ. idẽ. u̾ba
discordie. S cũ aaron fecisset uitu¬
ium conflatilem: a filiis isrł pe¬
tiit inaures. In aures st̃ rumores:
quia sic̃ inauris imponit᷑ auri.
sic rumor auditui. Ex his gͥ ꝓcedit
uitulus petulantiȩ: qui si p̃cedat

Expanded text:
d, id est, habitum religionis, et cum eo sculptile perversi operis, et conflatile confabulationis. Nostis, fratres, quod cum fieri debeat conflatile, metalli species circumpositis follibus ponitur in igne, fit tumultus follium attracto et emisso aere, commoventur cineres, crescit flamma, volant scintillae. Sic in quibusdam ecclesiis evenire solet, dum simul in aliquem locum conveniunt otiosi fratres. Ponunt igitur in medio metallum, id est, materiam rumorum. Aerem folles attrahunt et emittunt, cum rumores audiunt fratres et dicunt. Auditur ibi tumulus follium, id est, dissensio impatientium, commoventur cineres, quia cito turbantur leviores, crescit flamma dum succenditur ira, volant scintillae, id est, verba discordiae. Sic Aaron, ut faciat vitulum conflatilem, a filiis Israel petiit inaures . Inaures sunt rumores; quia, sicut inauris imponitur auri, sic rumor auditui. Ex his igitur procedit vitulus petulantiae, qui si praecedat,
Abbreviated transcription (Latin):
nitentes uidelicet mortificando
carnem suã. & imitatores passio¬
mͦ: sanguis ẽ xp̃i. nulla peccatoꝵ
fece turbatꝰ. Qui gͥ usq ad effusio¬
nem sanguinis ꝑu̾sis resistunt:
quẽ ꝓ nobis saluator bibit. ꝓ cali¬
ce calicem bibentes reddunt. Unđ̃¬

Expanded text:
nitentes videlicet mortificando nitentes videlicet mortificando carnem suam, et imitatores passiomus, sanguis est Christi, nulla peccatorum faece turbatus. Qui igitur usque ad effusionem sanguinis perversis resistunt, quem pro nobis Salvator bibit, pro calice calicem hibentes reddunt. Un