comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ insuis claritatib uiuant. Et ille
denarius: uita et̃na ẽ. Non murmu¬
ret gͦ qui post multũ tempus accepit
contra eũ qui post modicũ tempus
accepit. Illi teddit᷑ illidonat᷑. Utriꝰq tam̃:
mile aliquid: ut excepta illa solutio¬
ne similitudinis huiꝰ qua intelligun¬
tur prima hora uocati abel et ipsius
scłi iusti᷑ T ercia abraham. et ipsius scłi
iusti: sexta moyses et aaron. et ipsuis
scłi iusti. Nona ꝓpħe et ipsuis scłi
iustĩ. Undecima tanquã in fine scłi
eni prima hora uocantur: qui recen¬
tes ab utero matris incipiunt ẽẽ. xp̃i¬
ani. Quasi t̃cia pucri. quasi sexta ui¬
uenes: quasi nona uergentes inseniũ:
quasi undecima om̃ino decrepiti:
unũ tam̃ uitȩ et̃nȩ denariũ om̃s ac¬

Expanded text:
cum in suis quisque claritatibus vivat: et ille cum in suis quisque claritatibus vivat: et ille denarius vita aeterna est. Non murmuret ergo qui post multum tempus accepit, contra eum qui post modicum tempus accepit. Illi redditur, illi donatur; utrisque tamen mile aliquid, et excepta illa solutione similitudinis hujus, qua intelliguntur prima hora vocati Abel et ipsius saeculi justi, tertia Abraham et ipsius saeculi justi, sexta Moyses et Aaron et ipsius saeculi justi, nona Prophetae et ipsius saeculi justi, undecima tanquam in fine saecuenim prima hora vocantur, qui recentes ab utero matris incipiunt esse christiani; quasi tertia, pueri; quasi sexta, juvenes; quasi nona, vergentes in senium; quasi undecima, omnino decrepiti: unum tamen vitae aeternae denarium omnes ac
Abbreviated transcription (Latin):
cua hora uocati: felicitatẽ ipsius re¬
surrectionis cũ illis accepturi ft̃: om̃ss
simul accepturi st̃. S uidete illos pri¬
mos: post quantũ tempus accipiunt
Si gͦ illi primi post multũ tempus.
nos post modicũ tempis: quãuis si¬
inul accipiamus. priores uidemur
tanquã primi nouissimi et nouissi¬
mi pruni: quia denarius ille uita et̃¬
na ẽ: et inuita ȩt̃na om̃s ȩquales eri
Quãuis eni meritoꝵ diuersitate ful¬
gebunt. alius magis. alius muius. qd̾
tam̃ aduitã et̃nã ꝑtinet. equalis eris
om̃ibus. Non eñi alteri erit longior.
alteri breuior quod parit̃ sempitno
ẽ. qͦd ñ habet finẽ. Nec tibi habebit
nec michi. Alio mͦ ibi erit castitas col¬
ingalis: alio mͦ ibi erit integritas uir¬
ginalis. Alio mͦ ibierit fructus boni
oꝑis: alio mͦcorona passionis. Ilud alio
modo illud aliomͦ. Tam̃ qͣntũ ꝑtinet ad inuẽ
inȩt̃nũ: nec ille plus uiuit illo. nec ille
plus illo. Parit eñĩ sine fine iuuunt:

Expanded text:
ocati, felicitatem illius resurrectionis cum illis accepturi sunt. Omnes simul accepturi sunt: sed videte illos primos, post quantum tempus accipiunt. Si ergo illi primi post multum tempus, nos post modicum tempus; quamvis simul accipiamus, priores videmur tanquam primi novissimi, et novissimi primi: quia denarius ille vita aeterna est, et in vita aeterna omnes aequales erunt. Quamvis enim meritorum diversitate fulgebunt, alius magis, alius minus: quod tamen ad vitam aeternam pertinet, aequalis erit omnibus. Non enim alteri erit longius, alteri brevius, quod pariter sempiternum est: quod non habet finem, nec tibi habebit, nec mihi. Alio modo ibi erit castitas conjugalis, alio modo ibi erit integritas virginalis: alio modo ibi erit fructus boni operis, alio modo corona passionis. Illud alio modo: illud alio modo: tamen quantum pertinet ad vivere in aeternum, nec ille plus vivet illo, nec ille plus illo. Pariter enim sine fine vivunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cordes erant in unitate sp̃s. et
uinculo pacis. et tam̃ quia eos isti
inter se diuidere. et ꝓaltero inflari
aduersus alterũ cȩꝑant. dicuntur

Expanded text:
cordes erant in unitate Spiritus et vinculo pacis; et tamen quia eos isti inter se dividere, et pro altero inflari adversus alterum coeperant, dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s. in scã ęccła etiã isto tempore quo
uelud area cũ palea trituratur. sic
oꝑatur. ut nullius uerã confessionẽ
asꝑnetur. nullius simulatione falla¬
tur: atq ita reꝓbos fugiat. ut etiã
ꝑ eoꝵ ministeriũ probos colligat.
Unũ gͦ suffragͣiũ ẽ. ne sit irremissi¬
bilis blasfemia cor impenitens caue¬
atur. nec aliter penitentia ꝓdesse cre¬
datur. nisi ut teneatur ȩccła ubi re¬
potui. difficillimã questionẽ. si tam̃
aliquatenus potiui.: dño miserante
atq uiuante tractaui. Quicquidta¬
men in euis difficultate app̃hendere
non ualui. non imputetur ipsi ueri¬
tati. quȩ salubrit̃ pios etiã cũ occul¬
tatur exercet: sed infirmitati mee.
qui uł intelligenda conspicere. uł
intellecta explicare non potui. De
his aũt quȩ forte potiumus et co¬
gitando uestigare. et ex pedire di¬
cendo. illi sunt agende gr̃ȩ a quo
quesiuuimus. a quõ petiumus. ad quẽ

Expanded text:
spiritus in sancta ecclesia etiam isto tempore, quo spiritus in sancta ecclesia etiam isto tempore, quo uelut area cum palea trituratur, sic operatur, ut nullius ueram confessionem \'aspernetur, nullius simulatione fallatur atque ita reprobos fugiat, ut etiam per eorum ministerium probos colligat. unum ergo suffugium est, ne sit inremissibilis blasphemia: cor impaenitens caueatur nec aliter paenitentia prodesse credatur, nisi ut teneatur eccpotui, difficillimam quaestionem, si tamen aliquatenus potui, Domino miserante atque adjuvante, tractavi. Quidquid tamen in ejus difficultate apprehendere non valui, non imputetur ipsi veritati, quae salubriter pios, etiam cum occultatur, exercet; sed infirmitati meae, qui vel intelligenda conspicere, vel intellecta explicare non potui. De his autem quae forte potuimus et cogitando vestigare, et dicendo expedire, illi sunt agendae gratiae, a quo quaesivimus, a quo petivimus, ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ istius resistatur: non remitcetur.
Nam et si quisquã ita fit contraruis
ueritati. ut deo loquenti non in pro¬
pħis sed inunico filio. cũ ꝓpter nos
eũ ut nobis loqueretur in eo filiũ ho¬
minis eẽ uoluit. reluctetur: remittet᷑
ei. cum penitendo conuersus fuerit
addĩ benignitatẽ: Qui cũ mortem
impii nolit. quantũ ut reuertatur
dimitterent᷑ ei. Qui uͦ huic dono ex¬
titerit inimicus. ut non illud ꝑ pe¬
nitentiã petat. sed ei ꝑ impenitentiã
contradicat: fit irremissibile non qd̃¬
cumq peccatũ: sed contempta uel &e
oppugnata ipsa remissio peccatoꝵ
Atq ita dicitur uerbũ contra sp̃m
sc̃m. cũ ex disꝑsione ad congrega¬
tionẽ nunquam uenitur. quẽ adre¬
mittenda peccata accepit sp̃m sc̃m
ad quã congregationẽ. etiã si ꝑma
strũ reprobũ et fictũ. aliquis acces¬
serit corde non ficto: in ipso scõ spũ
remissionẽ accipit peccatoꝵ. Qui

Expanded text:
vitae istius resistatur, non remittetur. vitae istius resistatur, non remittetur. Nam etsi quisquam ita sit contrarius veritati, ut Deo loquenti, non in Prophetis, sed in unico Filio, cum propter nos eum, ut nobis in eo loqueretur, Filium hominis esse voluit, reluctetur; remittetur ei, cum poenitendo conversus fuerit ad Dei benignitatem; qui cum mortem impii nollet, quantum ut revertatur dimitterentur ei. Qui vero huic dono exstiterit inimicus, ut non illud per poenitentiam petat, sed ei per impoenitentiam contradicat, fit irremissibile; non quodcumque peccatum, sed contempta vel etiam oppugnata ipsa remissio peccatorum. Atque ita dicitur verbum contra Spiritum sanctum, cum ex dispersione ad congregationem nunquam venitur, quae ad remittenda peccata accepit Spiritum sanctum. Ad quam congregationem etiamsi per strum reprobum et fictum aliquis accesserit corde non ficto, in ipso spiritu sancto remissionem accipit peccatorum. qui
Abbreviated transcription (Latin):
gregat: quomodolibet sub eius
nomine congreget. non habet
sp̃m sc̃m. Hic om̃ino. hic nos com¬
pulit non alibi intelligere fieri
posse remissionẽ om̃is peccati. om¬
nisq blasfemie: nisi in xp̃i congrega¬
tione. que non spargit. Congregatur
quippe in sp̃u scõ. qui non ẽ contrase
ipsum diuisus. sicut ipse inmundus
sp̃s: et ꝓpt̃ea oiñs congregationes uł
potius disꝑsiones que se. xp̃i eccłas¬
appellant. et sunt inter se diuise atq
contrarie. et unitatis congregationi
que uera ẽ eccła eius inimice: non.
quia uidentur eius habere nomen.
consociatur hȩc congregatio: aduer¬
sus seipsum duusus eẽt. Hoc autẽ
quia non ẽ. qui eñi non ẽ cum. xp̃o
contra ipsũ ẽ. et qui cũ illo non con¬
gregat spargit. ideo om̃e peccatũ atq
om̃is blasfemia dimitcetur homini¬
bus. in hac congregatione quã inspu
scõ. et non aduersus seipsum diuiso.
blasfemia. qua fit ut corde inpeniten¬
ti huic tanto dĩ dono usq in finem

Expanded text:
gregat, quomodolibet sub eius nomine congreget, non habet Spiritum sanctum. Hic omnino, hic nos compulit non alibi intelligere fieri posse remissionem omnis peccati omnisque blasphemiae nisi in Christi congregatione, quae non spargit. Congregatur quippe in Spiritu sancto, qui non est contra se ipsum divisus sicut ille inmundus spiritus. Et propterea omnes congregationes vel potius dispersiones, quae se Chriappellant, et sunt inter se divisae atque contrariae, et unitatis congregationi, quae vera est Ecclesia ejus, inimicae; non quia videntur ejus habere nomen, consociatur haec congregatio, adversum se ipsum divisus esset. Hoc autem quia non est qui enim non est cum Christo, contra ipsum est; et qui cum illo non congregat, spargit, ideo peccatum omne atque omnis blasphemia dimittetur hominibus in hac congregatione, quam in Spiritu sancto, et non adversus se ipsum diviso, blasphemia illa, qua fit ut corde impoenitenti huic tanto Dei dono usque in finem
Abbreviated transcription (Latin):
remissionẽ in eternũ: sed reus erit
eterni delicti. Hec uerba dñi cum
dixisset. sua deinde conuinxit di¬
cens. Qm̃ dicebant. sp̃m inmundũ
habet: ut ostenderet hinc fuisse
exortam causam ut hoc diceret: eo
quod dixerant eũ inbeelzebub pͥn¬
cipe demoniorũ demones pellere:
non quia eẽt blasfemia quȩ non re¬
mutitur. cũ hec remutatur. si recta
penitentia consequatur. Sed quod
hinc ut dixi causa extitit ut adño
illa sentencia ꝓferretur. facta menti¬
one sp̃s inmundi quẽ aduersũ seip¬
sum diuisũ dñs ostendit: ꝓpt̾ sp̃m sc̃m̃¬
qui non solum aduersum se diuisus
non ẽ. sed etiã quos colligit efficit in¬
diuisos. peccata quȩ aduersum se di¬
uisa sunt dimittendo. eosq munda
tos in habitando: ut sit quemadmo¬
dum scriptũ ẽ in actibus apłorum.
multitudinis credentiũ erat cor et
anima una. Cui dono remissionis
non resistit: nisi qui duriciã cordis
inpenitentis habuerit. Nam et alio

Expanded text:
remissionem in aeternum, sed reus erit remissionem in aeternum, sed reus erit aeterni delicti. Haec verba Domini cum dixisset, sua deinde conjunxit dicens, Quoniam dicebant, Spiritum immundum habet : ut ostenderet, hinc fuisse exortam causam, ut hoc diceret, eo quod dixerant eum in Beelzebub principe daemoniorum daemones pellere. Non quia esset blasphemia quae non remittitur, cum et haec remittatur, si recta poenitentia consequatur: sed quod hinc, ut dixi, causa exstitit ut a Domino illa sententia proferretur, facta mentione spiritus immundi, quem adversum se ipsum divisum Dominus ostendit, propter Squi non solum aduersum se diuisus non est, sed etiam quos collegit efficit indiuisos, peccata, quae aduersum se diuisa sunt, dimitos inhabitando; ut sit, quemadmodum scriptum est in Actibus Apostolorum, Multitudinis credentium erat cor unum et anima una . Cui dono remissionis non resistit, nisi qui duritiam cordis impoenitentis habuerit. Nam et alio
Abbreviated transcription (Latin):
blasfemauerit non remittetur: illa
scilicet blasfemia cordis inpeniten¬
tis. qua resistitur remissioni peccatoꝵ:
penituit quando amare fleuit: iuc¬
toq spũ qui insemet ipsum diuisus
ẽ. et qui eũ uexandũ poposcerat. con¬
tra quẽ ꝓillo dñs rogauit ne defice
ei remitteretur peccatũ: sed ꝑ eũ p̃di¬
caretur et daretur remissio peccatoꝵ.
quos narratur ut de blasfemia sp̃s
hec sententia diceretur. causa exti¬
tit ex cominemoratione sp̃s iuumun¬
di:qui inse ipsum diuisus ẽ. Dic¬
tum enĩ erat de dño: quod inprin¬
cipe demoniorũ eiceret demones.
mones: ut sp̃s qui non est in se di¬
iusus. eum qui in seipsũ diuisus ẽ
uincat atq eiciat. Ille aũt homo
in eius ꝑditione remaneat: qui in
huiꝰ qui in se diuisus non ẽ pacem.
ꝑinpenitentiã transire detractat.
Hoc eni marcus ita narrat. Amen
dico uobis: quia omĩa dinuttentur
hominib peccata. et blasfemia qͥ¬
bus blasfemauerint. Qui aut blas¬
femauerit in sp̃m sc̃m: non habet

Expanded text:
blasphemaverit, non remittetur : illa scilicet blasphemia cordis impoenitentis, qua resistitur remissioni peccatorumenituit quando amare flevit ; victoque spiritu qui in se ipsum divisus est, et qui eum vexandum poposcerat, contra quem pro illo Dominus rogavit ne deficerei remitteretur peccatum, sed per eum praedicaretur et daretur remissio peccatorumquod narratur, ut de blasphemia Spiritus haec sententia diceretur, causa extitit ex commemoratione spiritus immundi, qui in se ipsum diuisus est. dictum enim erat de domino, quod in principe daemonum eiceret daemones. mones, ut Spiritus, qui non est in se divisus eum qui in se divisus est vincat atque ejiciat. Ille autem homo in ejus perditione remaneat, qui in hujus qui in se divisus non est, pacem per impoenitentiam transire detrectat. Hoc enim Marcus ita narrat: « Amen dico vobis, quoniam omnia dimittentur filiis hominum peccata et blasphemiae quibus blasphemaverint: qui autem blasphemaverit in Spiritum sanctum, non habet
Abbreviated transcription (Latin):
duusus ẽ. ipse diuisus contra sp̃mscm̃:
qui inse ipsũ diuisus non ẽ. Hoc et ip¬
sa euangłica testimonia nos admonẽt:
si ea ꝑscrutem attentius. Nam scđ̾i
lucã quidẽ. non ibi hoc dñs ubi respon¬
dit eis qui dixerunt quod in princi¬
pe demoniorũ eicit demones. non ei
remitti qui blasfemauerit in sp̃m
sc̃mn. Unde apparet non semel adño
hoc dictũs sed ibi quoq non negligen¬
ter pretereundũ: quo loco dictũ sit.
Loquebatur cñi dehis qui eũ confes¬
si eeñt uł negarent coram hominib:
ubi ait. Dico aũt uobis. quicunq cõ¬
fessus fuerit me coram hominibus:
et filius hominis confitebitur illum
coram angłis dĩ. Qui aũt negauerit
me coram hominibꝰ: negabitur corã

Expanded text:
divisus et ipse contra Spiritum sanctum divisus et ipse contra Spiritum sanctum qui in se ipsum divisus non est. Hoc et ipsa evangelica testimonia nos admonent, si ea perscrutemur attentius. Nam secundum Lucam quidem non ibi hoc dicit Dominus, ubi respondet eis qui dixerunt quod in principe daemoniorum ejicit daemones, non ei remitti qui blasphemaverit in Spiritum sanctum. Unde apparet, non semel hoc a Domino dictum: sed ibi quoque non negligenter praetereundum quo loco dictum sit. Loquebatur enim de his qui eum confessi essent, vel negassent coram hominibus, ubi ait, Dico autem vobis, Quicumque confessus fuerit me coram hominibus, et Filius hominis confitebitur in illo coram Angelis Dei: qui autem negaverit me coram hominibus, denegabitur
Abbreviated transcription (Latin):
latim plerumq ꝑcreaturȩ significati¬
ones non ꝑsuã substantiã demonstran¬
tur: sicut sua tempoꝵ spacia sillabis
occupantib separatim uoce ꝓnunci¬
antur: nec tam̃ ase ipsis ullis in t̾uallis
mom̃tisq tempoꝵ separantur. Non
enĩ unquã dici possunt simul. cum
eẽ non possint nisi semꝑ simul. Sed¬
ut iam non semel diximus. ideo re¬
missio peccatoꝵ qua in se diuisi sp̃s
euertitur et expellitur regnũ. ideo
societas unitatis eccłȩ dĩ. extra quam
filio cooꝑantib: quia societas ẽ quo¬
dammꝰ patris et filii ipse sp̃s scs. Nã
pat̾ non communit̃ habetur pat̾. a
filio et spũ sc̃õ. quia non ẽ pat̾ ambo¬
apatre et filio: quia unus sp̃s ẽ ambo¬
rũ. Quisquis gͥ reus fuerit inpeniten¬
tiȩ contra sp̃m scm in quo unitas
et societas communionis congregatur
eccłȩ. nunquã illi remittetur: quia hoc
sibi clausit ubi remittitur. Et merito
dampnabitur cũ spũ qui inse ipsum

Expanded text:
latim plerumque per creaturae significatilatim plerumque per creaturae significationes, non per suam substantiam demonstrantur; sicut sua temporum spatia syllabis occupantibus separatim voce pronuntiantur: nec tamen a se ipsis ullis intervallis momentisque temporum separantur. Non enim unquam dici possunt simul, cum esse non possint nisi semut jam non semel diximus, ideo remissio peccatorum qua in se divisi spiritus evertitur et expellitur regnum, ideo societas unitatis Ecclesiae, extra quam Filio cooperantibus, quia societas est quodammodo Patris et Filii ipse Spiritus sanctus. Nam Pater non communiter habetur Pater a Filio et Spiritu sancto, quia non est Pater amboa Patre et Filio, quia Spiritus est unus amborum. Quisquis igitur reus fuerit impoenitentiae contra Spiritum, in quo unitas et societas communionis congregatur Ecclesiae, nunquam illi remittetur, quia hoc sibi claudit clausit ubi remittitur, et merito damnabitur cum spiritu qui in seipsum
Abbreviated transcription (Latin):
templũ deinceps efficiamur sp̃s scĩ:
Et aquo mundam accipiendo in¬
dulgentiã. ipsũ accipiamus habita¬
torem. ad faciendã. augendã. ꝑficien¬
damq iusticiã. Nam et in primo eiꝰ
aduentu. cũ hi qui eũ acceꝑant lin¬
gius om̃ium gentiũ loquerentur.
et stupentes eos qui aderant allo¬
queretur: petrus apłs. compuncti st̃
corde: et dixerunt ad petrũ & ad
apłos. Quid gͦ faciemus fr̃s: Mon¬
strate nobis. ꝙ dixit petrus ad eos.
Agite penitentiã. et baptir etur unꝰ¬
quisq ur̃m in nomine iħu xp̃i. in re¬
missione peccatoꝵ: et accipietis do
nũ sp̃s scĩ. Utiq in eccła utrumq
et doni huiꝰ acceptio. inqua erat
mittet inquit pat̾ innomine meo
lleq enĩ habitat in quoquã sp̃s sẽs
sine patre et filio. sicut nec filius sine
patre et spu scõ: nec sine illis pater.
Inseparabilis ẽ quippe habitatio: quo
rũ inseparabilis ẽ oꝑatio. Sed singil¬

Expanded text:
templum deinceps efficiamur Spiritus sancti; templum deinceps efficiamur Spiritus sancti; et a quo mundamur accipiendo indulgentiam, ipsum accipiamus habitatorem ad faciendam, augendam, perficienatorum. Nam et in primevo eius adventu, cum hi, qui eum acceperant, linguis omnium gentium loquerentur, et stupentes eos, qui aderant, alloqueretur apostolus Petrus, compuncti sunt corde et dixerunt ad Petrum et ad apostolos: 'Quid ergo faciemus, fratres, monstrate nobis'. Et dixit Petrus ad eos: 'Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Iesu Christi in remissionem peccatorum, et accipnum Spiritus sancti . Utique in Ecclesia utrumque et doni hujus acceptio, in qua eratmittet, inquit, Pater in nomine meo . Neque enim habitat in quoquam Spiritus sanctus sine Patre et Filio: sicut nec Filius sine Patre et Spiritu sancto, nec sine illis Pater. Inseparabilis quippe est habitatio, quorum est inseparabilis operatio: sed singil
Abbreviated transcription (Latin):
sed accsdit eis. quȩ nisi intus non po¬
test dari. unitas sp̃s inuinculo pacis.
Tales quippe erant antequã catholi¬
ci ẽẽnt: de qualib dicit apls. Haben¬
tes formã pietatis: uirtutẽ aũt eius
abnegantes. Potest enĩ ẽẽ uisibilis
forma palmitis etiã preter uitẽ: sed
inuisibilem uitã radicis habere nõ
potest. nisi inuite. Proinde corpora¬
lia sacram̃ta quȩ portant et celebrãt
etiã segregati ab unitate corporis xp̃i.
formã possunt exhibere pietatis Uir¬
tus uero pietatis inuisibilis et sp̃ita¬
lis. ita in eis non potest ẽẽ. quẽ ad mo¬
dum sensus non sequitur hominis
menbrũ quando amputat᷑ de corpo¬
re. Quȩ cũ ita sint: remissio peccatoꝵ
qm̃ non datur nisi in sp̃u scõ: in illa
tantũmͦ eccła dari potest. quȩ habet
sp̃m sc̃m. Hoc enĩ fit remissione pec¬
catorũ: ne princeps peccati sp̃s qui
inseipsũ diuisus ẽ. regnet innobis:
ut eruti apotestate sp̃s inmundi.

Expanded text:
sed accedit eis, quae nisi intus non posed accedit eis, quae nisi intus non potest dari, unitas Spiritus in vinculo pacis. Tales quippe erant, antequam catholici essent, de qualibus dicit Apostolus: Habentes formam pietatis, virtutem autem ejus abnegantes . Potest enim esse visibilis forma palmitis etiam praeter vitem; sed invisibilis vita radicis haberi non potest, nisi in vite. Proinde corporalia Sacramenta, quae portant et celebrant etiam segregati ab unitate corporis Christi, formam possunt exhibere pietatis; virtus vero pietatis invisibilis et spiritualis ita in eis non potest esse, quemadmodum sensus non sequitmembrum quando amputatur a corpore. Quae cum ita sint, remissio peccatorum, quoniam non datur nisi in Spiritu sancto, in illa tantummodo Ecclesia dari potest, quae habetSpiritum sanctum. Hoc enim fit remissione peccatorum, ne princeps peccati, spiritus qui in se ipsum divisus est, regnet in nobis, ut eruti a potestate spiritus immundi,
Abbreviated transcription (Latin):
quiᷤᷤ facile scientia ꝑcipiat. quid sit
anima : Et quis non habet animam:
Postremo ut certissime nouerimus.
quod paruuili in xp̃o non ꝑcipien¬
tes quȩ sunt sp̃s dĩ. habent tamen
sp̃m dt̃. Paulopost paulũ apłm intuea¬
mur: quẽadmodũ eos ipsos increpans
ait. Nescitis quia templũ dĩ estis: et
qui dicti sunt sp̃m non habentes.
et ad istam societatẽ sp̃s ꝑtinere: qͥ
ouib xp̃i corporali tantũ cõmix¬
tione ficto corde miscetur. Sp̃s eñi
ꝓpt̃. quicumq inscismaticis uł here¬
ticis congregationib uł potuis segre¬
gati onibus baptizantur. quamuis
non sint renati sp̃u. tanquã hismae¬
li similes qui scđm carnẽ natus est
abrahȩ. non scd̃m ysaac qui scdm¬
cath olicã ueniunt eccłam. et societa¬
te sp̃s aggregantur quẽ foris ꝓcul
dubio non habebant: non eiᷤᷤ repetit᷑
lauachrũ carnis. Non enĩ defuit
etiã foris positis. ista forma pietatis:

Expanded text:
quis facile scientia percipiat quid sit quis facile scientia percipiat quid sit anima? et quis non habet animam? Postremo ut certissime noverimus quod parvuli in Christo non percipientes quae sunt Spiritus Dei, habent tamen Spiritum Dei; paulo post Paulum apostolum intueamur, quemadmodum eos ipsos increpans ait: Nescitis quia templum Dei estis, et qui dicti sunt Spiritum non habentes. et ad istam societatem Spiritus pertinere, qui ovibus Christi corporali tantum commixtione ficto corde miscetur. Sanctus enpropter quicumque in schismaticis vel haereticis congregationibus, vel potius segregationibus baptizantur, quamvis non sint renati Spiritu, tanquam Ismaeli similes, qui secundum carnem natus est Abrahae, non sicut Isaac, qui sCatholicam veniunt, et societati Spiritus aggregantur, quem foris procul dubio non habebant, non eis repetitur lavacrum carnis. Non enim defuit etiam foris positis ista forma pietatis:
Abbreviated transcription (Latin):
homines. et carnales. et animales:
non ualentes ꝑciꝑe que sunt sp̃s dei.
& tam̃ quia non sunt ab ȩccła segre¬
gati. paruuili appellantur in xp̃o. qͦs
utiq uł angłos uł deos eẽ cupiebat.
quos arguebat quia homines erant:
id ẽ in his contentionibꝰ que nõndĩ
sunt. sed quȩ hominũ. sapiebant. De
illis uero qui sunt ab eccła separati.
non dictum ẽ. ea quȩ sunt sp̃s dei
non ꝑcipientes. ne ad scientiȩ ꝑcep¬
tionem referrentur: sed dictum est
sp̃m non habentes. Non ẽ aũt conse¬
quens: ut qui habet. etiã sciendo ꝑ¬
cipiat quod habet. habent gͦ istũ¬
sp̃m in eccła constituti paruili in
xp̃o. adhuc animales atq carna¬
les. quid habeant ꝑciꝑe non ualen¬
tes. id ẽ intelligere et nosse. Nam
quomͦ eẽnt paruuli in xp̃o: nisi re¬
nati ex sp̃u scõ: Nec mirũ uideri
debet. quod quisq aliquid habet:
et quod habet ignorat. Ut eñi tace¬
am de om̃ipotentis diuinitate. atq
in commutabilis trinitatis unitate:

Expanded text:
homines et carnales et animales, non valentes percipere quae sunt Spiritus Dei: et tamen quia non sunt ab Ecclesia segregati, parvuli appellantur in Christo; quos utique vel angelos vel deos esse cupiebat, quos arguebat quia homines erant, id est, in his contentionibus non quae Dei sunt, sed quae hominum sapiebant. De illis vero qui sunt ab Ecclesia segregati, non dictum est, Ea quae sunt Spiritus non percipientes; ne ad scientiae perceptionem referretur: sed dictum est, Spiritum non habentes. Non est autem consequens ut qui habet, etiam sciendo percipiat quod habet. 31. HomiSpiritum in Ecclesia constituti parvuli in Christo, adhuc animales atque carnales, quid habeant percipere non valentes, id est, intelligere et nosse. Nam quomodo essent parvuli in Christo, nisi renati ex Spiritu sancto? Nec mirum videri debet, quod quisque aliquid habet, et quod habet ignorat. Ut enim taceam de omnipotentis divinitate atque incommutabilis Trinitatis unitate;
Abbreviated transcription (Latin):
cat uerbũ contra sp̃m scm. qui um¬
tadi eccle corde inpenitenti resistti.
ubi in sp̃u sc̃õ fit remissio peccatorũ.
Hunc eñi sp̃m non habent ut iam
dictum ẽ: qui etiã. xp̃i sacram̃ta por¬
tantes atq tractantes: ab eius con¬
gregatione seuincti sunt. Nam ubi
dixit de diuisione sathanȩ aduer¬
sus sathanan. et quod ipse in sp̃u
scõ eiceret demones. utiq in sp̃u qui
non ẽ aduersus seipsũ sicut ille di¬
uisus. ibi continuo ne ꝑ illos qui sub
nomine. xp̃i extra eius ouile con¬
uenticula sua congregant. quisquã
putaret etiam regnum xp̃i aduer¬
sum se eẽ diuisum: qui non ẽ mecũ
inquit contra me ẽ. et qui non con¬
gregat mecũ. spargit: ut illos osten¬
deret ad se non ꝑtinere. qui extra
congregando.nollent congregare
sed spargere. Deinde subumxit.
Ideo dico uobis: om̃e peccatũ et
blasfemia remittetur hominibus:
sp̃s aũt blasfemia non remuitetur.
Quid ẽ hoc: Idõ sola sp̃s blasfe¬

Expanded text:
cat verbum contra Spiritum sanctum, qui unitati aecclesiae corde impoenitenti resistit, ubi in Spiritu sancto sit remissio peccatorum. Hunc enim spiritum non habent, ut iam dictum est, qui etiam Christi sacramenta portantes atque tractantes ab eius congregatione seiuncti sunt. Nam ubi dixit de divisione satanae adversus satanan, et quod ipse in Spiritu sancto eiceret demones, utique in spiritu, qui non est adversus se ipsum sicut ille divisus, ibi continuo, ne per illos, qui sub nomine Christi extra eius ovile conventicula sua congregant, quisquam putaret etiam regnum Christi adversum se esse divisum: 'Qui non est mecum, inquit, 'contra me est, et qui non congregat mecum, spargit', ut illos ostenderet ad se non pertinere, qui extra congregando nollent congregare, sed spargere. Deinde subiunxit: 'Ideo dico vobis: Omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus, spiritus autem blasphemiae non remittetur', qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibet testimoniũ qui habitat in io¬
ħe. Phibeat testimoniũ petrus: ꝑhi¬
beat paulus ꝑhibeant cȩteri apłi:
ꝑhibeat stepħs: ipse sibi ꝑhibet testi¬
moniũ. qui habitat in om̃ibus. Ipse
eñi: sine illis ds̃ ẽ. Illi sine illo. quid¬
dona hominibꝰ. Quid ẽ. captiuauit cap¬
tiuitatẽ : Uicit mortẽ. Quid ẽ. capti¬
diabolus: et ipse diabolus de morte
xp̃i ẽ captuuiuis. Ascendit in altũ. Qͥd
altius celo nouimus: Cuidenter. et
ante oculos discipłoꝵ suoꝵ: ascendit
incelũ. Hoc scimꝰ hoc credimꝰ. hoc fa¬
temur. Dedit dona hominib. Quȩ
dona: Sp̃m sc̃m. Qui tale dat donũ.
qualis ipse ẽ: Magna ẽ aũt miscdia
dĩ. Donũ dat ȩquale sibi: quia do¬

Expanded text:
hibet testimonium, qui habitat in Joanne. Perhibeat testimonium Petrus, perhibeat Paulus, perhibeant caeteri Apostoli, perhibeat Stephanus; ipse sibi perhibet testimonium, qui habitat in omnibus. Ipse enim sine illis Deus est; illi sine illo quidd est, captivavit captivitatem? Vicit mortem. Quid est, captdiabolus, et ipse diabolus de morte Christi est captivatus. Ascendit in altum. Quid altius coelo novimus? Evidenter et ante oculos discipulorum suorum ascendit in coelum . Hoc scimus, hoc credimus, hoc fatemur. Dedit dona hominibus. Quae dona? Spiritum sanctum. Qui tale dat donum, qualis ipse est? Magna est enim misericordia Dei: donum dat aequale sibi; quia do
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ p̃stitit sp̃s sc̃s : Apłm audi. Ca¬
ritas inquit dĩ. diffusa ẽ incordib nr̃is.
Unde tibi omendice. caritas dĩ diffu¬
sa ẽ incorde tuo: Quid. aut inquoͤ
caritas dĩ: diffusa ẽ Incorde huma¬
no. Habemus inqͥt thesaurũ istũ: in
uasis fictilib. Quare inuasis fictilibꝰ:
Ut eminentia uirtutis sit dĩ. Deniq

Expanded text:
i: Charitas Dei, inquit, diffusa est in cordibus nostris. Unde tibi, o mendice, charitas Dei diffusa est in corde tuo? Quid, aut in quo charitas Dei diffusa est in corde humano? Habemus, inquit, thesaurum istum in vasis fictilibus. Quare in vasis fictilibus? Ut eminentia virtutis sit Dei .
Abbreviated transcription (Latin):
cito. Si dixerimꝰ ab hominib lapida
cimus. Quȩ potuit alia uox ẽẽ tene¬
brarũ : Rectũ ẽ quidẽ hominiut
quando nescit. dicat nescio. Quando
aũt scit. et dicit nescio: testis ẽ contra
se. Utiq nouerant excellentiã ioħis:
et quia de celo erat baptismũ euis. s
nolebant ad quiescere. cui testimoniũ
ꝑhibuit ioħs. At ubi dixert̃. nescimꝰ.
respondit eis iħc. Nec ego dicã uob̾:
in qua potestate ista facio. & confusi
st̃: et impletũ ẽ. paraui lucernã. xp̃o
meo: inimicos eius induã confusione.
moniũ ꝑhibent ueritati: S si dili¬
gentius cogitemuis: quando illi martyres
ꝑhibent testimoniũ. ipse sibi ꝑbibet te¬
stimoniũ. Ipse eñi habitat in martyrib:
ut ꝑbibeant testimoniũ ueritati. Au¬
diui unũ ex martyrib: ipsũ apłm
paulũ. Nunqͥd exꝑuñtũ uultis acci¬
ꝑe. eius qui in me loquitur xp̃c: Dũ¬

Expanded text:
cito, Si dixerimus, Ab hominibus, lapidabcito, Si dixerimus, Ab hominibus, lapidabcimus. Quae potuit alia vox esse tenebrarum? Rectum est quidem homini, ut quando nescit, dicat, Nescio. Quando autem scit, et dicit, Nescio; testis est contra se. Utique noverant excellentiam Joannis, et quia de coelo erat baptismum ejus: sed nolebant acquiescere cui testimonium perhibuit Joannes. At ubi dixerunt, Nescimus: respondit eis Jesus, Nec ego dicam vobis in qua potestate ista facio . Et confusi sunt, et impletum est, Paravi lucernam Christo meo; inimicos ejus induam confusione. monium perhibent veritati? Sed si diligentius cogitemus, quando illi martyres perhibent testimonium, ipse sibi perhibet testimonium. Ipse enim habitat in martyribus, ut perhibeant testimonium veritati. Audi unum ex martyribus, ipsum apostolum Paulum: Numquid experimentum vultis accipere ejus qui in me loquitur Christu
Abbreviated transcription (Latin):
ego sum ueritas et uita: Cui gͦ cre¬
dendũ ẽ. si ueritati ñ ẽ credendũ:
eꝓ fecto ñ uult credere nisi falsitati:
qui ñ eligit credere ueritati. Dictum ẽ
gͦ hoc scdm ipsos ut sic intelligas et
ex his uerb̾ hunc sensum concipias. Si
ego testimoniũ ꝑhibeo de me. testumo¬
nium meũ ñ ẽ uerũ: id ẽ. sicut uos pu¬
tatis. Ille eñi nouerat uerũ ẽẽ de se
testimoniũ suũ: s ꝓpt̃ infirmos. ꝓpt̃
incredulos. ꝓpt̃ ñ intelligentes. sol lu¬
cernas querebat. fulgorẽ quippe solis:
Uos uenistis ad ioħem. Ille erat lucer¬
na ardens et lucens: et uos uoluistis
exultare ad horam in lumine eius.
xp̃o meo: Utqͥd lucernã soli: Inimi¬
cos eius induã confusione: suꝑ ipsũ au¬
tẽ efflorebit scĩficatio mea. Deniq sic
st̃ confusi quodã loco ꝑ ipsũ iohem:
quando dixer̃t dño iudei. In qua po¬
Dicite michi et uos. Baptismũ ioħis
de celo ẽ. an ex hominibꝰ: Audiert̃:
et tacuer̃t. Cogitauert̃ eñi apud se

Expanded text:
et veritas, et vita ? Cui ergo credendum est, si veritati non est credendum? Profecto enim non vult credere nisi falsitati, qui non eligit credere veritati. Dictum est ergo hoc secundum ipsos, ut sic intelligas, et ex his verbis hunc sensum concipias: Si ego testimonium perhibeo de me, testimonium meum non est verum, id est, sicut putatis. Ille enim noverat verum esse de se testimonium suum: sed propter infirmos, propter incredulos, propter non intelligentes, sol lucernas quaerebat. Fulgorem quippe solis Vos venistis ad Joannem. Ille erat lucerna ardens et lucens, et vos voluistis exsultare ad horam in lumine ejus. Christo meo. Utquid lucernam soli? Inimicos ejus induam confusione: super ipsum autem florebit sanctificatio mea . Denique hinc sunt confusi quodam loco per ipsum Joannem, quando dixerunt Domino Judaei: In qua poe mihi et vos, Baptismum Joannis de coelo est, an ex hominibus? Audierunt, et tacuerunt. Cogitaverunt enim apud se
Abbreviated transcription (Latin):
apłs audistis. Smĩs inqͥt lex. inuno
sermone implet᷑. In eo qͦd ẽ. diligeᷤ ꝓ¬
ximũ tuũ sicut te ipsũ. Ista dilectio
de sp̃n sc̃o ẽ: diliges ꝓximũ tuũ sicut
te ipsũ. Pruis uide suam nosti dilige
ligere te: timeo ne decipias ꝓximũ
tuũ sicut te. Si enĩ amas iniquita¬
tem: non te diligis. Esalmus testis ẽ.
Qui aũt diligit iniquitatẽ: odit
animã suã. Si aũt odisti animã tuã:
quid tibi ꝓdẽ. quia diligis carnẽ tu¬
am : Si odisti animã tuã. et diligis
carnẽ tuã: resurget caro tua s ut
torqueat anima tua. Ergo anima pri¬
us diligenda ẽ. quȩ dõ subdenda ẽ.
ut ordinẽ suũ seruitus ista custodiat.
anima dõ: animȩ caro: seruiat Caro uis.¬
tua anime tue : dõ seruiat anima
tua. Debes regi: ut possis regere. Nam
lucta ista tam ꝑiculosa ẽ: ut si dimi¬
lucta: Si aũt mordetis et comeditis
inuicẽ: uidete aũt ne ab inuicem
consumamini. Dico aũt. Sp̃u ambu¬
late. Apłi uerba dico: quȩ mͦ recita¬

Expanded text:
, audistis: Omnis, inquit, Lex in uno sermone impletur, in eo quod est, Diliges proximum tuum sicut te ipsum. Ista dilectio de Spiritu sancto est. Diliges proximum tuum sicut te ipsum. Prius vide si jam nosti diligerondum nosti diligere te; timeo ne decipias proximum tuum sicut te. Si enim amas iniquitatem, non diligis te. Psalmus testis est: Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam . Si autem odisti animam tuam, quid tibi prodest quia diligis carnem tuam? Si odisti animam tuam, et diligis carnem tuam, resurget caro tua; sed ut torqueatur anima tua. Ergo prius anima diligenda est, quae Deo subdenda est, ut ordinem suum servitus ista custodiat, anima Deo, animae caro. Vis serviat caro tua animae tuae? Deo serviat anima tua. Debes regi, ut possis regere. Nam lucta ista tam periculosa est, ut si dimilucta? Si autem mordetis et comeditis invicem, videte ne ab invicem consumamini. Dico autem, Spiritu ambulate. Apostoli verba dico, quae modo recita
Abbreviated transcription (Latin):
ter dñe cęli et terre. qui abscondis¬
ti hȩc asapientib et prudentibus:
et reuelasti ea pariuilis. Huc usq
interim uerba dñi. si digne. si dili¬
genter. si quod primũ est pie con¬
sideremus: inuenimus primitus nõ
semꝑ cũ ^scripturis legimus confes¬
sionem. debere nos intelligere uocẽ
peccatoris. Maxime aũt hoc dicen¬
dum fuit. et hinc admonenda cari¬
tas ur̃a: quia mox ut hoc uerbum
sonuit lectoris. secutus ẽ etiã sonus
tunsionis pectoris ur̃i. Confiteor ti¬
bi pat̃. In hoc ipso quod sonuit con¬
fiteor: pectora tutudistis. lundere
aũt pectus quid ẽ. nisi anguere qͦd¬
latet in pectore: et euidenti pulsu oc¬
cultum castigare peccatũ: Quare hoc
fecistis: nisi quia audistis confiteor tibi
pat᷑: Consiteor audistis: qui confitet᷑
non adtendistis. Nunc gͦ adtendite.
Si confiteor. xp̃s dixit aquo longe ẽ
om̃e peccatũ: non solus ẽ peccatoris:
sed etiã aliquando laudatoris. Confite¬
mur gͦ siue laudantes dnm. siue accu¬

Expanded text:
uia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Hucusque interim verba Domini, si digne, si diligenter, si quod primum est, pie consideremus; invenimus primitus, non semper cum in Scripturis legimus confessionem, debere nos intelligere vocem peccatoris. Maxime autem hoc dicendum fuit, et hinc admonenda Charitas vestra: quia mox ut hoc verbum sonuit in ore Lectoris, secutus est etiam sonus tunsionis pectoris vestri, audito bi, Pater. In hoc ipso quod sonuit, Confiteor, pectora tutudistis. Tundere autem pectus quid est, nisi arguere qlatet in pectore, et evidenti pulsu occultum castigare peccatum? Quare hoc fecistis, nisi quia audistis, Confiteor tibi, Pater? Confiteor, audistis: qui confitetur, non attendistis. Nunc ergo advertite. Si, Confiteor, Christus dixit, a quo longe est omne peccatum; non solius est peccatoris, sed etiam aliquando laudatoris. Confitemur ergo, sive laudantes Deum, sive accu
Abbreviated transcription (Latin):
cͥficiũ laudis głificauit meꝰ ibiuia ẽ uͥ osten¬
dam illi salutare meũ. Ubi uia: In sa¬
crificio laudis. Noli pedem extra hanc
uiam mittere: inuia esto: auia noli re¬
et ꝓdño te laudare: non eris saliuis
ab illis inimicis: quia de ipsis inimi¬
cis dictum ẽ. Iuxta semitam. scanda¬
la posuerunt michi. Quicquid ergo¬
te putaueris boni habere abste: de¬
uiasti de uia dñi. Quid iam miraris.
si te seducit inimiciis. quando tu tiui
ipsius seductor es: Audi apłm. Qui
enĩ putat se eẽ aliquid. cum nichil
sit: se ipsum seducit. Dnm̃ gͦ attende
confitentẽ. Confiteor tibi pat̃. dñe cęli
et terre. Confiteor tibi. laudabote.
Laudo te. non accuso me. Quantũ
aũt ꝑtinet ad ipsius hominis suscep¬
tionem: tota gra. singularis gr̃a: ꝑfec¬
ta gr̃a. Quid meruit homo ille qui
xp̃s ẽ. Si tollas gr̃ãm. et tantã grãm
qua unũ oportebat eẽ. xp̃m. et ipsũ

Expanded text:
crificium laudis glorificabit me; et ibi via est, ubi ostencrificium laudis glorificabit me; et ibi via est, ubi ostendam illi salutare meum . Ubi via? In sacrificio laudis. Noli pedem extra hanc viam mittere. In via esto: a via noli reet pro Domino te laudare, non eris salvus ab illis inimicis: quia de ipsis dictum est, Juxta semitam scandala posuerunt mihi . Quidquid ergo putaveris boni te habere abs te, deviasti a laude Dei. Quid jam miraris, si te seducit inimicus, quando tui ipsius seductor es? Audi Apostolum: Qui enim putat se aliquid esse, cum nihil sit, se ipsum seducit . 7. Graconfitentem: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae. Confiteor tibi, laudo te. Laudo te, non accuso me. Quantum autem pertinet ad ipsius hominis susceptionem, tota gratia, singularis gratia, perfecta gratia. Quid meruit homo ille qui Christus est, si tollas gratiam, et tantam gratiam, qua unum oportebat esse Christum, et ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
les sunt: non incommutabiles sunt.
Mutantur: et lux efficiuntur. Credũt:
et credendo illuminantur. Quod cũ in
eis factũ fuerit: audient. Fiustis enim
aliquando tenebrȩ: nunc aũt lux in
dño. Nam quando tenebre: non indño.
Iterũ quando lux. non inte. sed indño.
Quid eñĩ habes quod non accepisti:
Quia gͦ sunt inuisibiles inimici: inuisi¬
biliter expugnandi. Quippe. hostem
uisibilem uincis feriendo: inuisibilem
iuncis credendo. Uisibilis ẽ hostis ho¬
mo: uisibile ẽ et ferire. Inuisibilis ẽ
modo se tutum dicit quidam: hoc enĩ
ceꝑam dicere: et necesse habui de istis
inmicis aliquanta cum mora tracta¬
re. Iam gͦ cognitis ininicis. uideamus
tutelam. Laudans inuocabo dnm̃: et
ab inimicis meis saluus ero. Habes qͥd
agas. Laudans inuoca. sed dnm lau¬
dans inuoca. Si enĩ te laudaueris: ab
inimicis tuis saluus non eris. Laudats
inuoca dnm: et ab inimicis tuis sal¬
ius eris Quia qu.id ait ipse dñs: sa¬

Expanded text:
les sunt, non incommutabiles sunt: les sunt, non incommutabiles sunt: mutantur, et lux efficiuntur; credunt, et credendo illuminantur. Quod cum in eis factum fuerit, audient, Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Nam quando tenebrae, non in Domino: iterum quando lux, non in te, sed in Domino. Quid enim habes quod non accepisti ? Quia ergo sunt invisibiles inimici, invisibiliter sunt expugnandi. Quippe hostem visibilem vincis feriendo: invisibilem vincis credendo. Visibilis est hostis homo; visibile est et ferire: invisibilis estmodo se tutum dicit quidam? Hoc enim coeperam dicere, et necesse habui de istis inimicis aliquanta cum mora tractare. Jam ergo cognitis inimicis, videamus tutelam. Laudans invocabo Dominum, et ab inimicis meis salvus ero . Habes quid agas. Laudans invoca: sed Dominum laudans invoca. Si enim te laudaveris, ab inimicis tuis salvus non eris. Laudans invoca Dominum, et ab inimicis tuis salvus eris. Quia quid ait ipse Dominus? Sa
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ ego feci: Audi apłm. neq
detis locum diabolo. Tu mala uolun¬
tate locum dedisti: intrauit: possedit:
utitur. Locum si non dares: non possi¬
nobis colluctatio aduersus carnem et
sanguinem: sed aduersus principes
et potestates. Possst quisq putare ad¬
uersus reges terre: aduersus potestates
secłi. Quare: Non ipsi caro et sanguis:
Semel dictum ẽ. non aduersus carnẽ
et sanguinem: Aduertere ab om̃i ho¬
mine. Qui gͦ restant iimici: Aduer¬
sus principes & potestates sp̃alis neqͥ¬
tiȩ: rectores mundi. Quasi plus dedit
diabolo. et angłis eius: plus dedit: Rec¬
tores mundi appellauit: sed ne ma¬
ie intelligas: exponit quid sit mun¬
dus. cuiꝰ sunt illi rectores. Rectores
mundi.tenebrarũ harum. Quid est.
mundi. tenebrarũ harum. Quibus
ẽ rector: dilectorib siuis et infidelibus.
plenus ẽ mundus. Haͦs appellat apłs
tenebras. harum rectores diabolum et
angłos eus. He tenebre non natura¬

Expanded text:
Quid ergo ego feci? Audi Apostolum: Neque Quid ergo ego feci? Audi Apostolum: Neque detis locum diabolo . Tu mala voluntate locum dedisti: intravit, possedit, utitur. Si locum non dares, non possinobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates. Possit quisque putare adversus reges terrae, adversus potestates saeculi. Quare? ipsi non caro et sanguis? Semel dictum est, non adversus carnem et sanguinem. Avertere ab omni homine. Qui ergo restant inimici? Adversus principes et potestates spiritualis nequitiae, rectores mundi. Quasi plus dedit diabolo et angelis ejus. Plus dedit, rectores mundi appellavit. Sed ne male intelligas, exponit quid sit mundus, cujus sunt illi rectores. Rectores mundi, tenebrarum harum Quid est, mundi tenebrarum harum? Quibus est rector, dilectoribus suis et infidelibus, plenus est mundus. Has Apostolus appellat tenebras. Harum rectores, diabolus et angeli ejus. Hae tenebrae non natura
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quod ait dñs continuo addis¬
cipulos: soluite illũ & sinite abire: Siue¬
gͦ nos accusemus. siue dm̃ laudemusbis
dñm laudamus. si pie nos accusemus:
diim laudamus. Quando din lauda¬
mus: tanquam eum qui sine peccato
est p̃dicamus. Quando aũt nos ipsos
accusamus: ei ꝑ quem resurreximus
głam damus. Hoc si feceris: nullam oc¬
casionem inuenit inimicus. quĩ te cir¬
cumueniat ante iudicem. Cum enun
tu ipse fueris accusator. et dñs libera¬
tor: quid erit ille nisi calumpnator:
Merito ille hinc sibi tutelam ꝓuidit
aduersus inimicos non conspicuos:
carnem et sanguinem miserandam¬
sit potius quam cauendam. Sed aduer¬
sus illos mimicos contra quos apłs nos
bortatur armemur: Non est nobis¬
inquiens colluctatio aduersus carnẽ
et sanguinẽ: id ẽ aduersus homines.
quos iudetis seiuire inuos. llasa sunt:
alius utiar. Organa sunt. alius tan¬
git. Inmisit inquit diabolus incor
uidȩ ut traderet dnm. Ait aliquis.

Expanded text:
nisi quod ait Dominus continuo ad disnisi quod ait Dominus continuo ad discipulos, Solvite illum, et sinite abire go nos accusemus, sive Deum laudemus, bis Deum laudamus. Si pie nos accusamus, Deum utique laudamus. Quando Deum laudamus, tanquam eum qui sine peccato est praedicamus: quando autem nos ipsos accusamus, ei per quem resurreximus, gloriam damus. Hoc si feceris, nullam occasionem invenit inimicus, qua te circumveniat ante judicem. Cum enim tu ipse fueris accusator, et Dominus liberator; quid erit ille, nisi calumniator? Merito ille hinc sibi tutelam providit adversus inimicos, non conspicuos, carnem et sanguinem, miserandam potius, quam cavendam; sed adversus illos inimicos contra quos Apostolus nos hortatur ut armemur: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem: id est, adversus homines quos videtis saevire in vos. Vasa sunt, alius utitur: organa sunt, alius tangit. Immisit se, inquit, diabolus in cor Judae, ut traderet Dominum . Ait aliquis:
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus: etiã sepultus. Quisquis gͥ ma
ita uit in illo iam factũ sit quod inquodã
psalmo miserabilit̃ dicitur. dixit stul¬
tus incorde suo non ẽ. ds. Eit talis de
quali dictum ẽ. Amortuo uelut qui
nonsit: perit confessio quis eũ susci¬
tabit. nisi qui remoto lapide clama¬
uit dicens. lazare ueni foras: Quid ẽ
aũt foras ꝓdire: nisi quod occultum
erat foras ꝓdere: Qui confitetur: fo¬
ras ꝓdit. Foras ꝓdire non possẽt: nisi
uuieret. Uiuere non posset. nisi re¬
suscitatus ẽẽt. Ergo inconfessione.
sui accusatio: dĩ laudatio ẽ. Dicit¬
confessor uoce dominica resuscitatꝰ
prodit: Quid ꝓdest eccła confiten¬
ti. cui dñs ait. quȩ solueritis in t̾ra.
soluta erunt et in cęlo: Ipsum la¬
zarum adtende. Cum iunculis pro¬
dit. lam uiuebat confitendo: sed ñ¬
dum liber ambulabat. uinculis ir¬
retitus. Quid gͦ facit ęccła. cui dic¬
tum ẽ. quȩ solueritis soluta erunt:

Expanded text:
mortuus; etiam sepultus. Quisquis igiturmortuus; etiam sepultus. Quisquis igiturita ut in illo jam factum sit, quod in quodam psalmo miserabiliter dicitur, Dixit stultus in corde suo, Non est Deus ; fit talis, de quali dictum est, A mortuo, velut qui non sit, perit confessio. Quis eum suscitabit, nisi qui remoto lapide clamavit, dicens: Lazare, prodi foras? Quid est autem foras prodire, nisi quod occultum erat foras prodere? Qui confitetur, foras prodit. Foras prodire non posset, nisi viveret: vivere non posset, nisi resuscitatus esset. Ergo in confessione sui accusatio, Dei laudatio est. CAPconfessor voce dominica resuscitatus prodit? Quid prodest Ecclesia confitenti, cui Dominus ait: Quae solveritis in terra, soluta erunt et in coelo ? Ipsum Lazarum attende: cum vinculis prodit. Jam vivebat confitendo; sed nondum liber ambulabat, vinculis irretitus. Quid ergo facit Ecclesia, cui dictum est, Quae solveritis, soluta erunt;
Abbreviated transcription (Latin):
cogitemus. rep̃hensio tua laus ipsius
ẽ. Quare eñi iam confiteris in accusati¬
one peccati tui: In accusatione ipsus¬
tur Quare confiteris. nisi quia ex mor¬
tuo uiuus factus es: Scriptura quip¬
pe ait. Amortuo quasi qui nonsit. pe
rit confessio. Si perit amortuo confes¬
sio: qui confitetur uiuit. Et si pecca¬
tum confitetur: utiq amorte reuixit.
Si peccati confessor reuixit amorte:
quis eũ suscitauit: Nullus mortiuis. ẽ
sui ipsius suscitator. Ille se potuit sus¬
citare: qui mortua carne non mortiuis
ẽ. & eñi hoc suscitauit quod mortuum
fuerat. Ille suscitauit qui uiuebat inse.
Incarne aũt suscitanda mortiuis erat.
Non eñi pater solus filiũ suscitauit.
de quo dictũ ẽ ab apło. ꝓpt̾ quod ds̃¬
illum exaltauit. sed etiã dñis se ipsum
id ẽ corpus suũ. Unde dicit soluite
templũ hoc: et triduo suscitabo illud.
Mortuus ẽ aũt peccator. maxime ille
quẽ moles consuctudinis premit. qua¬
si sepultus ẽ lazarus. Parũ enĩ erat qͥa

Expanded text:
cogitemus, reprehensio tua, laus ipsius est. Quare enim jam confiteris in accusatione peccati tui? in accusatione tui ipsius quare confiteris, nisi quia ex mortuo vivus factus es? Scriptura quippe ait: A mortuo, quasi qui non sit, perit confessio Eccli. XVII, 26. Si perit a mortuo confessio, qui confitetur vivit: et si peccatum confitetur, utique a morte revixit. Si peccati confessor revixit a morte, quis eum suscitavit? Nullus mortuus est sui ipsius suscitator. Ille se potuit suscitare, qui mortua carne non mortuus est. Etenim hoc suscitavit quod mortuum fuerat. Ille se suscitavit, qui vivebat in se, in carne autem sua suscitanda mortuus erat. Non enim Pater solus Filium suscitavit, de quo dictum est ab Apostolo, um exaltavit : sed etiam Dominus se ipsum, id est, corpus suum; unde dicit, Solvite templum hoc, et in triduo suscitabo illud . Mortuus est autem peccator, maxime ille quem moles consuetudinis premit, quasi sepultus est Lazarus. Parum enim erat, quia