comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rimum et maximũ mi¬
raculum quod sc̃s dedit:
ipse erat. Ut enim taccamus
interiorem hominem eius. cu¬
ius pulchritudinem. fortitu¬
dinem. puritatem. satis indi¬
cabant mores ipsius et uita:
ipsum exteriorem ita uno sẽ¬
per mͦ. ipsoiy mmoaeltissimo
et decentissimo gessit ÷ ut nil
prorsus appareret in co. quod
posset offendere intuentes.
Et quidem qui non offendit
in uerbo: ille ꝑfectus est uir.
At uero in sancco uiro. quis
unqͣm etiam si curiosiuᷤ obser¬
uarit: deprehendit ociosum.
non dico uerbum sed nutũ:
Quis manum pedemue mo¬
uentem frustra: Immo quid
non edificans in eius aspectu.
habitu. uultu: Demq uul¬
tus hylaritatem. nec fuscauit
meror: nec leuigauit risus.
Totum in eo disciplinatum:
totum insigne uirtutis. ꝑfec¬
tionis forma. Per omma se¬
rius: sed non austerus. Remis¬
sus interdum: dissolutus nun¬
qͣm. Negligens nichil: et si ꝓ
tempore multa dissimulans.
Quictus sepe: sed minime a¬
liqͣndo ociosus. In his forma
est cui imprimamur: in mi¬

Expanded text:
rimum et maximum miraculum, quod fecit, ipse erat. Ut enim taceam interiorem hominem ejus, cujus pulchritudinem, fortitudinem, puritatem satis indicabant mores ipsius et vita, ipsum exteriorem ita uno semper modo, ipsoque modestissimo et decentissimo gessit, ut nil prorsus appareret in eo, quod posset offendere intuentes. Et quidem qui non offendit in verbo, ille perfectus est vir . At vero in Malachia quis unquam, etiamsi curiosius observarit, deprehendit otiosum, non dico verbum, sed nutum? Quis manum, pedemve moventem frustra? Imo quid non aedificans in ejus incessu, aspectu, habitu, vultu? Denique vultus hilaritatem nec fuscavit moeror, nec levigavit risus. Totum in eo disciplinatum, totum insigne virtutis, perfectionis forma. Per omnia serius, sed non austerus. Remissus interdum, dissolutus nunquam. Negligens nihil, etsi pro tempore multa dissimulans. Quietus saepe, sed minime aliquando otiosest cui imprimamur, in mi
Abbreviated transcription (Latin):
xerat. Uerba quȩ ego loquor
nisi uerba quȩ loquebatur:
Audiebant & credebant illi:
et eorundẽ uerboꝵs. fructus
erat fides illoꝵ Ueruntamen
eugłirantib discipłis. ñ tam
pauci quã illi erant: s gentes
etiam crediderunt. Hec sunt
sine dubitatione maiora.

Expanded text:
at, Verba quae ego loquor nisi verba quae loquebatur? Audiebant et credebant illi, et eorumdem verborum fructus erat fides illorum: verumtamen evangelizantibus discipulis, non tam pauci quam illi erant, sed gentes etiam crediderunt; haec sunt sine dubitatione majora.
Abbreviated transcription (Latin):
quam homines timerent. et
ideo turbarentur: consolat᷑ eos.
etiam dm̃ se eẽ contestans. Cre¬
ditiꝰ inquit in dm̃: et in me cre¬
dite Consequens enĩ ẽ: ut si in
dm̃ creditis. & in me credere
debeatis. Qd ñ eẽt consequens:
dite: cui natura ẽ ñ rapi

Expanded text:
quam homini timerent, & ideo turbarētur, consolatur eos, & Deum se esse contestans, Creditis, inquit, in Deum? & in me credite. Consequens est enim, vt si in Deum creditis, & in me credere debeatis. Quod non esset consequens, dite:
Abbreviated transcription (Latin):
Ion creditis quia
ego in patre. & pater in
ipsa credite. Antea solus phi¬
lippus arguebatur: nunc
autẽ ñ ibi eũ solũ fuisse qui es¬
set arguendus ostendit᷑. Prop¬
ter oꝑa inqͥt ipsa. credite qͥa
ego in patre & pater in me ẽ.
Neq enim si separati essemꝰ:
inseparabiliter oꝑari ulla ra¬

Expanded text:
on creditis quia ego in Patre, et Pater in ipsa credite. Antea solus Philippus arguebatur, nunc autem non ibi eum solum fuisse qui esset arguendus ostenditur. Propter opera, inquit, ipsa credite quia ego in Patre, et Pater in me est: neque enim si separati essemus, inseparabiliter operari ulla ra
Abbreviated transcription (Latin):
baculos in manib.
Quid lex per baculos : nisi
pastoralem custodiam desi¬
gnat: Et notandũ. ꝙ pri
precipimnur renes accinge

Expanded text:
baculos in manibus. Quid lex per baculum, nisi pastoralem custodiam designat? Et notandum quod prius praecipimur renes accinge
Abbreviated transcription (Latin):
deo dei filius aducuit:
ut humanã natinã
dominice reconciliet pictan
Ideo et nos cum hec facimꝰ:
suo fecit uocabulo nũcupari.
Ueati inquit pacifici: qm̃
filu dei uocabuntur. Hoc cuĩ
facis. quod dei unicus fecit:
si et tibi et alus. pacis uolus¬
ris auctor cxistere Idco te uo
iat filium dei : ideo in sacri¬
ficu celebratione. nichil auiᵈ
uisi de fratris reconciliatiõe

Expanded text:
deo Filius advenit, ut humanam naturam divinae reconciliet pietati. Ideo et nos, cum hoc facimus, suo fecit vocabulo nuncupari. Beati, inquit, pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Hoc enim fac quod Dei unicus fecit, si et tibi et aliis pacis volueris auctor existere; ideo namque te vocat Filium Dei. Deus in sacrificii celebratione nihil aliud nisi de fratris reconciliatione
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑne suauitatis. dato pigno¬
re cibi spiritalis accendit. Mi¬
sereor inquit suꝑ turbã: quia
ecce iam triduo sustinent me.
nec habent qđ manducent.
Et si dimisero eos ieiunos in
domũ suam: deficient in uia.
Quare triduo turba dñm su¬
stinuerit: matheus exponit
plenius qui ait. Et ascendens
in montẽ. sedebat ibi: & accesse¬
runt ad eũ turbȩ multe. ha¬
bentes secũ mutos. claudos. ce¬
cos. debiles. & alios multos: et
firmorũ suorũ sustinet: cũ electi
quiq fide sc̃ẽ trinitatis lucidi.
dño ꝓsuis suorumq peccatis.
anime uidelicet langoribus. ꝑ¬
seueranti instantia supplicant.
Item turba triduo dñm susti¬
nec: quando multitudo fideliũ
peccata que ꝑpetrauit. ꝑ pem¬
tentiam declinans. ad dñm sem
oꝑe. in locutione. atq in cogita¬
tione conuertit. Quos dimite¬
re ieiunos in domũ suã dñs ñ
uult ne deficiant in uia: quia
uidelicet conuersi peccatores. in
presentis uite uia deficiunt: si

Expanded text:
supernae suavitatis dato pignosupernae suavitatis dato pignore cibi spiritalis accendit. Misereor, inquit, super turbam: quia ecce jam triduo sustinent me, nec habent quod manducent. Et si dimisero eos jejunos in domum suam, deficient in via. Quare triduo turba Dominum sustinuerit, Matthaeus exponit plenius, qui ait: Et ascendens in montem sedebat ibi. Et accesserunt ad eum turbae multae habentes secum mutos, caecos, claudos, debiles, et alios multos, et firmorum suorum sustinet, cum electi quique fide sanctae Trinitatis lucidi Domino pro suis suorumque peccatis, animae videlicet languoribus, perseveranti instantia supplicant. Item turba triduo Dominum sustinet, quando multitudo fidelium, peccata quae perpetravit per poenitentiam declinans, ad Dominum se in opere, in locutione, atque in cogitatione convertit. Quos dimittere jejunos in domum suam Dominus non vult, ne deficiant in via, quia videlicet conversi peccatores in praesenti vitae via deficiunt, si
Abbreviated transcription (Latin):
sermone quẽ locutus est
discipłis suis post cenam pro¬
ximus passioni. tanquam itũ¬
rus et relicturus eos presentia
corporali: cũ omĩb autẽ suis
usq in consummationẽ seculi
futurus. p̃sentia spiritali: Ex¬
hortatꝰ ẽ eos ad ꝑferendas per¬
secutiones impiorũ. quos mun¬
di nomine nuncupauit.Ex
quo tam̃ mundo. etiam ipsos
discipłos elegisse se dixit: ut
scirent se gr̃a dĩ esse quod sunt:
suis autem uiciis fuisse qͦd fue¬
rant. Deinde ꝑsecutores & suos
et ipsorũ iudeos euidenter. ex¬
pressit: ut omnino appareret.
etiam ipsos mundi damnabilis
appellatione conclusos. qui ꝑ¬
sequitur scõs.
ũq dñs de iudeis dice̾t qd
ignorarent eũ a quo mis¬
sus est. ettamen odissent & fili¬
um & patrem. hoc est & eũ qui
missus. et eũ a quo missus ẽ. de
quib omnib in aliis sermoni¬
bus iam disseruimus: ad hoc
ꝑuenit ubiait. ut impleatur
sermo qui in lege eorũ scͥptus
est. quia odio habuerunt me
gratis. Deinde tanqͣm conse¬

Expanded text:
sermone quem locutus est discipulis suis post coenam, proximus passioni, tanquam iturus et relicturus eos praesentia corporali, cum omnibus autem suis usque in consummationem saeculi futurus praesentia spirituali, exhortatus est eos ad perferendas persecutiones impiorum, quos mundi nomine nuncupavit: ex quo tamen mundo etiam ipsos discipulos se elegisse dixit, ut scirent se Dei gratia esse quod sunt, suis autem vitiis fuisse quod fuerunt. Deinde persecutores et suos et ipsorum Judaeos evidenter expressit, ut omnino appareret etiam ipsos mundi damnabilis appellatione conclusos, qui persequitur sanctos. Cumque de illis diceret quod ignorarent eum a quo missus est, et tamen odissent et Filium et Patrem, hoc est, et eum qui missus est, et eum a quo missus est, de quibus omnibus in aliis sermonibus jam disseruimus; ad hoc pervenit ubi ait, Ut adimpleatur sermo qui in Lege eorum scriptus est, Quia odio habuerunt me gratis. Deinde tanquam conse
Abbreviated transcription (Latin):
runt & me & patrẽ meũ. sed
ut impleat᷑ sermo qui in lege
eorũ scriptus ẽ. quia odio ha¬
buerunt me gratis: An qͥa pa¬
raclitus quando uenit. sp̃s ueri¬
tatis. eos qui uiderunt & ode¬
runt testimonio manifestiore
conuicit: Immo uͦ etiã aliqͦs
ex illis qui uiderant & adhuc
oderant: ad fidem quȩ ꝑ dile¬
ctionem oꝑatur. sui manifesta¬
tione conueruit. Hoc ut ita in¬
telligamꝰ: ita factũ ẽẽ recolimus.

Expanded text:
runt et me et Patrem meum: sed ut impleatur sermo qui in Lege eorum scriptus est, Quia odio habuerunt me gratis? » An quia Paracletus quando venit, Spiritus veritatis, eos qui viderunt et oderunt, testimonio manifestiore convicit? Imo vero etiam aliquos ex illis qui viderunt, et adhuc oderant, ad fidem quae per dilectionem operatur , sui manifestatione convertit. Hoc ut ita intelligamus, ita factum esse recolimus.
Abbreviated transcription (Latin):
lore defleret: syxtus p̃scientia
scĩ sp̃c̃ edocente. futura dinos¬
cens. ait illi. Depone omnẽ fili
de mea morte tristiciam: nec
enĩ diu mea de contristabit ab¬
sentia: post triduũ me seque¬
ris. Quo responso mens deuo¬
ta ꝑcepto. indubitanter susci¬
piens optimo ab atcestante xp̃
preda eccłe gaudiũ ñ haberet.
Inuenit uir prudentissimꝰ:
unde acrius suũ posset tor-¬
quere tortorem. O mnẽ gͥ eccle
censũ. cunctaq sacri uasa mi¬
mĩsterii. ne ea sacrilegus ma¬
cularet aspec̾tus. conuocatis
inopũ turbis. pia erogatione
distribuit÷ ut futurus mar¬
tyr in retributione celesti. pa¬
riter & mercede sui sangimi
et tante liberalitatis p̃mio dita¬
retur: ñ dubitans & insemet¬
ipso se fidem xp̃o suo. et eccłi¬
asticas opes in pauꝑib serua¬

Expanded text:
erore defleret, Xistus praescientia erore defleret, Xistus praescientia sancti Spiritus edocente, futura dignoscens, ait illi: Depone omnem, fili, de mea morte tristitiam; nec enim diu mea te contristabit absentia: post triduum me sequeris. Quo responso mens devota percepto, indubitatam suscipiens optimo ab antistite, et Cpraeda Ecclesiae gaudium non haberet. Invenit vir prudentissimus, unde acrius suum posset torquere tortorem. Omnem igitur Ecclesiae censum, cunctaque sacri vasa ministerii, ne ea sacrilegus macularet aspectus, convocatis inopum turbis, pia erogatione distribuit, ut futurus martyr in retributione coelesti pariter, et mercede sui sanguinis, et tantae liberalitatis praemio ditaretur, non dubitans et in semetipso 241 se fidem Christo suo, et ecclesiasticas opes in pauperibus serv
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s Rmĩ ñ incerta relatione di¬
dicimus. cũ uenerabilis syxtus.
aplice selis acerofunge¬
retur. et scĩssimo laurentu ar¬
chuliaconi ministerio roman.
floreret eccła: inuidia ardente
diabolo aduersus nomen et
fidem xp̃i flamma dirissime
ꝑsecutionis incanduit: atq
ut ꝑnitiosius dnĩcum gregẽ.
feralis bestie rabies insatiata
laniaret: nocendi artifex mi¬
custodiam pastoris abripere.
Et ideo syxtum ante omnes
summũ dñi sacerdotẽ. furor
gentilis aggreditur: ut ecclesi¬
astica menbra tam ualido
truncato capite. uelut mu¬
nimine presidii celestis amo¬
to.cruentus ꝑsecutor inua¬
deret. S magnus ille syxtus.
affuerat pastor in terris: add¬
erat patronus in celo. Demq
scm̃ laurentiũ. quasi iã pon¬
tificis sui solatio destitutum.
ad subeunda supplicia ma¬
nus pagana ꝑquirit: quem
mirabilis syxtus aduersus
omĩa seuientis mundi mala.
uatiemio ꝓphici sermonis ar
sionem paternã ut piis¬
simus filius inconsolabili do¬

Expanded text:
rissimi, non incerta relatione didicimus, cum venerabilis Xistus apostolicae sedis sacerdotio fungeretur, et 2ut sanctissimo Laurentii archidiaconi ministerio Romana floreret Ecclesia, invidia ardente diaboli, adversus nomen et fidem Christi flamma durissimae persecutionis incanduit; atque ut perniciosius dominicum gregem feralis bestiae rabies insatiata laniaret, nocendi artifex inicustodiam pastoris eripere. Et ideo Xistum ante omnes summum Domini sacerdotem furor gentilis aggreditur, ut ecclesiastica membra, tam valido truncata capite, velut munimine praesidii coelestis amoto, cruentus persecutor invaderet. Sed magnus ille Xistus, adfuerat pastor in terris, aderat patronus e coelo. Denique S. Laurentium, quasi jam pontificis sui solatio destitutum, ad subeunda supplicia manus pagana perquirit: quem mirabilis Xistus adversus omnia saevientis mundi mala vaticinio prophetici sermonis armsionem paternam, ut piissimus filius inconsolabili mo
Abbreviated transcription (Latin):
est noli tristis eẽ. uelut apud
scłin derelictꝰ: nam nec de fides
uitaq dua. tali morte priua¬
bit. Nulla de de meo transitu
quo ego gaudeo. ꝑturbet an¬
xietas: quia mox habiturus
es de dua passione leticiam.
Uere beati laurentu gła singu¬
laris: qui tantũ de deo suo cõ¬
secutus ẽ grẽ. ut ei martyr de
martẏrio ꝓpħaret: quẽ pro
suoꝵ p̃rogatiua meritoꝵ. ante
uictoria letificauit. quã pu¬
gna terreret. Ergo ut compe¬
rit ore sacerdotis & martyns.
se quoq omnimodis assumel¬
dum: congregatis inopũ turb̃.
ȩccłiasticum censũ religiosa li¬
beralitate diuisit. Quã ꝓfun¬
dũ spiritalis uiri. et quã cele¬
ste consiliũ: ut & egenis consu¬
leret. et multitudine consum̃¬
te que dederat. iuenire non
posset qđd raꝑet ꝑsecutor: illã
nimirũ secutus sententiã. dis

Expanded text:
est, noli tristis esse, velut apud est, noli tristis esse, velut apud saeculum derelictus; nam nec te fides, vitaque tua tali morte privabit; nulla te de meo transitu, quo ego gaudeo, perturbet anxietas; quia mox et tu habiturus es de tua passione laetitiam. Vere beati Laurentii gloria singularis, qui tantum de Deo suo consecutus est gratiae, ut ei martyr de martyrio prophetaret, quem pro suorum praerogativa meritorum ante victoria laetificavit, quam pugna terreret. Ergo, ut comperit, ore sacerdotis et martyris, se quoque omnimodis assumendum, congregatis inopum turbis ecclesiasticum censum religiosa liberalitate divisit. Quam profundum spiritalis viri, et quam coeleste consilium, et ut egenis consuleret, et multitudine consumente quae dederat, inveniri non posset, quod raperet persecutor; illam nimirum secutus senten
Abbreviated transcription (Latin):
est fr̃s ac deo pla¬
citum. ut nata¬
lem beati lau¬
rendi precipua deuotione
ueneremur: cuius radiantib
flammis. uictrix in hunc qͦq
diem toto orbe xp̃i choruscat
eccła. Qui cũ in sede gloriosis¬
sum patriarche diaconatus
fungeretur officio: purstate
innocentis uitȩ̨. fortissimeq
mortis triumpho. apłico se
consortio cõpulauit. Nec im¬
merito eũ apłoꝵ supparem p̃¬
dicamꝰ: cui et castitas animi.
leuiticũ ministeriũ dedit: &
plenicudo fidei. martẏrii con¬
tulit dignitatẽ. Quẽ uener.¬
bilis sẏxtus romane urbis
antistes. cũ impiecatẽ seuien¬
dis mundi ꝑ torm̃ta suꝑaret.
et regnis cẽt celestib iam uici¬
nus: uideretq eũ paterna de
morte tristissimũ: ua alum
spũ prescientie compellasse
narratur. Noli inquit fili me¬
stus eẽ: post triduũ me sequẽ¬
ris. Unde apparet kmĩ. beatũ
laurentiũ ñ de sacerdotis sui
uictoria habuisse tristiciam:
s doluisse. quia ñ etiam ip̃se
mundum cum suo pariter sa

Expanded text:
es, ac Deo placitum, ut natalem beati Laurentii praecipua devotione veneremur, cujus radiantibus flammis victrix in hunc quoque diem toto orbe Christi coruscat Ecclesia; qui cum in sede gloriosissimi patriarchae diaconatus fungeretur officio, puritate innocentis vitae, fortissimaeque mortis triumpho apostolico se consortio copulavit. Nec immerito eum apostolorum supparem praedicamus; cui et castitas animi leviticum ministerium dedit, et plenitudo fidei martyrii contulit dignitatem. Quem venerabilis Xistus Romanae urbis antistes, cum impietatem saevientis mundi per tormenta superaret, et regnis esset coelestibus jam vicinus, videretque eum paterna de morte tristissimum, ita illum spiritu praescientiae compellasse narratur: Noli, inquit, fili moestus esse, post triduum me sequeris. Unde apparet, carissimi, beatum Laurentium non de sacerdotis summi victoria habuisse tristitiam, sed doluisse, quia non ipse mundum cum suo pariter sac
Abbreviated transcription (Latin):
olore furor Muit:¬
gentilis accensus. ꝑ consi¬
ignitam: suꝑ quã cremandũ
laurentiũ ꝑ menbra discinde¬
ia: ut indignationis sue flã¬
mas. impus ignib uindicaret.
Ardet ꝓfecto totis uisceribus
fortissimus martyr et uritur:
s regnũ celi ꝓmissaq di. fideli
mente ꝑtractans. refrigerio
conscientie uictricis exultat.
Nec penali flexus incendio ẽ:
cuius in pectore. insuperabiliˢ
scĩ sp̃c flamma feruebat. Aut
nunquid cedere poterat mo¬
mentanee corporis ustioni:
cuiꝰ fides. eternum gehenne
extinguebat ardorẽ: Supe¬
ratis itaq flammarũ mini¬
stris. omne mundane insa¬
nie refrixit incendiũ: & ad hoc
usq diabolica ꝓfecit intentio.
ut et uir fidelis. ad dm̃ suũ
głosus ascenderet: & crudeli¬
tas ꝑsequentiũ. cũ suis ignib
confusa torpesceret.iii.¬

Expanded text:
olore furor gentilis accensus cratiignitam, super quam cremandum Laurentium per membra discinderet, ut indignationis suae flammas impiis ignibus vindicaret. 239 Ardet profecto totis visceribus fortissimus martyr, et uritur; sed regnum coeli promissaque Dei fideli mente pertractans refrigerio conscientiae victricis exsultat, nec poenali flexus incendio est, cujus in pectore insuperabilis S. Spiritus flamma fervebat. At nunquid cedere poterat momentaneae corporis adustioni, cujus fides aeternum gehennae 240 exstinguebat ardorem? Superatis itaque flammarum ministris, omne mundanae insaniae refrixit incendium; et ad hoc usque diabolica profecit intentio, ut et vir fidelis ad Deum suum gloriosus ascenderet, et crudelitas persequentium cum suis ignibus confusa torpesceret.
Abbreviated transcription (Latin):
impioꝵ. uir simplicitate in¬
nocens. uirtute fortissimꝰ: ni¬
chil sane aliua deferens iudi¬
canti. quã uictricẽ mentis con¬
standiã. et illese conscientie pu¬
ritate deuotã deo offerens ani¬
mam. et castissimũ tradens
illud euangłicũ seruans: no¬
lide timere eos qui occidunt
corpus. animã autẽ ñ possuss
occidere. Excogicatur itaq in
laurentiũ ferale tormentũ: ut
qui metu mortis ñ mouebat᷑:
acerbitate supplicii frangeret᷑
S quẽ suarũ confortabat mul¬
duido uirtutũ: ñ poterat ui¬
cere magnitudo penarũ. Pa¬
sadur gͦ eraticula. igne suecen¬
sa: quȩ triumphalis marty¬
nis et animũ fatigaret.&. corpꝰ
exureret. S ignara ueri ꝑse
obcecata tenebris. ñ uidebat
qđ adustio illa menbroꝵ. fide¬
lis animi eẽt eterna purgatio:
et corpus qd̃ corrumpentib
flammis p̃sens uita desereret.
ad incorruptionẽ uiuendi.
damnata morte transiret. Ue¬
re incomparabile salutaris
torm̃ta beatitudo queritur.

Expanded text:
impiorum vir simplicitate innocens, virtute fortissimus; nihil sane aliud deferens judicanti quam vivae mentis constantiam, et illaesae conscientiae puritatem, devotam Deo offerens animam, et castissimum tradens illud evangelicum servans: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Excogitatur itaque in Laurentium ferale tormentum, ut, qui metu mortis non movebatur, acerbitate supplicii frangeretur; sed quem suarum confortabat multitudo virtutum non poterat vincere magnitudo poenarum. Paratur ergo craticula igne succensa, quae triumphalis martyris et animum fatigaret, et corpus exureret. Sed ignara veri turba obcaecata tenebris, non videbat quod adustio illa membrorum fidelis animi esset aeterna purgatio; et corpus quod corrumpentibus flammis praesens vita desereret ad incorruptionem vivendi damnata morte transiret. Vere incomparabile salutaris tormenta beatitudo quaeritur,
Abbreviated transcription (Latin):
ui potest. Qui autem
relinquere omnia ñ potest:
cum aelhuc rex longe est
legationem mittat: lacrima¬
rum. elemosinarum. hostia¬
rum munera offerat. Uult
enim placari precibus: qui
scit quia portari non possit
iratus. Quod alhuc moram
facit uenire: legationem pa¬
cis sustinet. Menisset iam nã¬
ꝙ si uellet: et cunetos suos
aduersarios trucidasset. Sed
et qͣm terribilis ueniat indi¬
cat÷ etcam ad ueniendũ tar¬
dat. quia non uult inuenire
quos pumat: sed reatum no¬
bis contemptus nr̃ denun¬
ciat dicens. Sic gͦ omnis ex
uobis qui non renunciat om¬
mbus que possidet: non po¬
test meus esse discipłs. Etta¬
men sꝑande salutis remediũ
confert: quia qui ꝑ iram non
potest ferri: ꝑ postulate paess
uult legationem placari. La
culas peccatoꝵ: elemosinis ter¬
gite: sacris hostus expiate.
Nolite possidere ꝑ desideriũ:
que adhuc ꝑ usum minune
reliquistis. Spem in solo re¬
demptore figite: ad eternam
patriam m̃te transite. Si emĩ
nichil in hoc mundo aman¬

Expanded text:
ui potest; qui autem relinquere omnia non potest, cum adhuc rex longe est, legationem mittat lacrimarum, elemosinarum, hostiarum munera offerat: uult enim placari precibus, qui scit, quia portari non possit iratus. Quod adhuc moram facit uenire, lega- tionem pacis sustinet: uenisset iam namque, si uellet, et cunctos suos aduersarios trucidasset! Sed et quam terribilis ueniat indicat, et tamen ad ueniendum tardat, quia non uult inuenire, quos puniat. Reatum nobis contemptus nostri denuntiat dicens: “Sic ergo omnis ex uobis, qui non renuntiat omnibus, quae possidet, non potest esse meus discipulus”. Et tamen sperandae salutis remedium confert quia, qui per iram non potest ferri, pro postulatae pacis uult legatio- nem placari. Lauculas pec- catorum et helemosina tergite sacris hostiis, expiate. Nolite possi- dere per desiderium, quae adhuc per usum minime reliquistis, spem uestram in solo redemptore nostro figite et ad eternam patriam mente transite. Si enim nil in hoc mundo aman
Abbreviated transcription (Latin):
qd coquitur: abundat tam̃
amoris ignis. quo etiã dura
consumantur. Libet int̾ hec
considerationẽ tante pietatis
intueri. peccatricis mulieris
oꝑa s penitentis. qua estima¬
tione ueritas apud se seruat:
quȩ eius aduersario sub tan¬
ta distributione enumerat.
Ad pharisei prandiũ dñs
discumbebat: s apud peni¬
tentem mulierem mentis e¬
pulis delectabatur. I.

Expanded text:
quod coquitur, abundat tamen quod coquitur, abundat tamen amoris ignis quo etiam dura consumantur. 7. Libet inter haec considerationem tantae pietatis intueri. Peccatricis mulieris opera, sed poenitentis, qua aestimatione Veritas apud se servat, quae ejus adversario sub tanta distributione enumerat. Ad Pharisaei prandium Dominus discumbebat, sed apud poenitentem mulierem mentis epulis delectabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
pirat. Unde et sponse uoce.
de eodem redemptore suo in
canticis canticoꝵ dicitur. Oscu¬
letur me osculo oris sui. Oscu¬
lum recte conditoris sui desi¬
derat: que se ei obsequi ꝑ amo¬
rem parat. Oleo caput meũ
ñ unixisti. Si pedes dñi myste¬
rium incarnationis eiꝰ accipi¬
mus: congrue ꝑ caput illius.
ipsa diuinitas designatur.
Ynde et ꝑ paulũ dicitur. Ca¬
ñ se quasi in homine crede¬
re iudaicus popłs fatebatur.
hariseo dicitur.
oleo caput meũ ñ unxi¬
str quia ipsã quoq diuinita
tis potentiã. in qua se iudãi¬
cus popłs credere spopondit.
digna laude p̃dicare negle¬
Nt. Hec autẽ unguento un¬
xit pedes meos: quia dũ in¬
carnationis eiꝰ mysteriũ gen¬
illas credidit: sũma laude
etiam eiꝰ ima p̃dicauit. S iã
redemptor nr̃ enumerata bõ¬
na concludit: cũ ꝑ sententiã
subdit. Propter qđd̃ dico tibi:
remittuntur ei peccata multa.
qm̃ dilȩxit multũ. fcsi aꝑte
dicat. Et si durũ est ualde

Expanded text:
pirat. Unde et sponsae voce de eodem Redemptore suo in Canticis canticorum dicitur: Osculetur me osculo oris sui . Osculum recte conditoris sui desiderat, quae se ei obsequi per amorem parat. Oleo caput meum non unxisti. Si pedes Domini mysterium incarnationis ejus accipimus, congrue per caput illius ipsa divinitas designatur. Unde et per Paulum dicitur: Cain se quasi in homine, credere Judaicus populus fatebatur. Sed Pharisaeo dicitur, Oleo caput meum non unxisti, quia ipsam quoque divinitatis ejus potentiam, in qua se Judaicus populus credere spopondit, digna laude praedicare neglexit. Haec autem unguento unxit pedes meos, quia dum incarnationis ejus mysterium gentilitas credidit, summa laude etiam ejus ima praedicavit. Sed jam Redemptor noster enumerata bona concludit, cum per sententiam subdit: Propter quod dico tibi: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Ac si aperte dicat: Et si durum est valde
Abbreviated transcription (Latin):
aduerteret xpĩani nominis
pͥnceps futurus. xp̃m quem
ꝑsequebatur. cecandi illumi¬
nandiq: habere uircutem.

Expanded text:
adverteret 224 Christiani nominis princeps futurus Christum, quem persequebatur, caecandi illuminandique habere virtutem.
Abbreviated transcription (Latin):
ex autem salo¬
mon amauit
mulieres alieni¬
genas multas: fi¬
liam quoq: pha¬
raonis. & moabi¬
tidas & amanitidas. ydumeas
& sydonias. & echeas: de gentib
suꝑ quib dexit dñs filiis israel.
ñ ingrediẽmini ad eas. neq de
illis ingredientur ad ur̃ãs. Cer¬
tissime enĩ auertent corda ur̃a:
ut sequamini deos earum. His
itaq copulatus est salomon. ar¬
dentissimo amore:fueruntꝙ
ei uxores quasi reginȩ septin¬
gente. & concubine trecente:
& euerterunt mulieres cor eiꝰ.ll.¬
umq iam esset senex. de¬
prauatũ est ꝑ mulieres cor
etus. ut sequeretur deos alienos:
nec erat cor eiꝰ ꝑfectum cũ dño
deo suo. sicut cor dauid patris
eius: sed colebat salomon asthar
coram dño: & ñ adimpleuit
ut sequeretur dñm. sicut datiid
pater eius. Tunc edificauit sa-¬

Expanded text:
ex autem Salomon amavit mulieres alienigenas multas: filiam quoque Pharaonis, et Moabitidas, et Ammonitidas, Idumaeas, et Sidonias, et Hethaeas: de gentibus, super quibus dnon ingrediemini ad eas neque de illis ingredientur ad vestras certissimo enim avertent corda vestra ut sequamini deos earum his itaque copulatus est Salomon ardentissimo amore fueruntque ei uxores quasi reginae septingentae et concubinae trecentae et averterunt mulieres cor eius cumque iam esset senex depravatum est per mulieres cor eius ut sequeretur deos alienos nec erat cor eius perfectum cum Domino Deo suo sicut cor David patris eius sed colebat Scoram Domino, et non adimplevit ut sequeretur Dominum, sicut David pater ejus. Tunc aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
ites suꝑ sex graddus hinc
de. Non est factum tale.
rsa supellex domꝰ saltus
de auro purissimo. Non
gentũ. nec aliciius precii
atur in diebus salomonẽ.¬

Expanded text:
tes super sex gradus hinc atque inde: non est factum tale orsa supellex domus saltus Libani de auro purissimo. Non erat argentum, nec alicujus pretii putabatur in diebus Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
inta esset abundantia ar¬
lrorũ prebuit multituid¬
nem. quasi sicomoros quȩ nascun¬
tur in campestribus. Et educe¬
bantur equi salomoni de egyp¬
to et de choa: negotiatores enim
regis emebant de choa. & statuto
precio ꝑducebant. Egrediebat᷑
autem quadriga ex egypto sex
tum quinquaginta: atq in hc̃
modum cuncti reges etheorũ &
syrie. equos ueniindabant.

Expanded text:
tanta esset abundantia arcedrorum praebuit multitudinem, quasi sycomoros quae nascuntur in campestribus. Et adducebantur equi Salomoni de Aegypto et de Coa. Negotiatores enim regis emebant de Coa, et statuto pretio perducebant. Egrediebatur autem quadriga ex Aegypto sexctum quinquaginta. Atque in hunc modum cuncti reges Hetthaeorum et Syriae equos venumdahant.
Abbreviated transcription (Latin):
ribus transiens: nulli ani¬
mum uoluptadi dedit.
S dum in hac terra ad¬
huc esset: quo temporali¬
ter libere udi potuisset.
despexit iã quasi aridũ mundũ
eum flore. Qui liberiori gene¬
re ex ꝓuincia nursie exortꝰ: ro

Expanded text:
ribus transiens, nulli animum voluptati dedit: sed dum in hac terra adhuc esset, quo temporaliter libere uti potuisset, despexit jam quasi aridum mundum cum flore. Qui liberiori genere ex provincia Nursiae exortus, Ro
Abbreviated transcription (Latin):
pasche sali¬
tarem diem: in quo resurgens
dominus. resurrectionẽ presti:¬
dit uniuersis: & de imis adal-¬
diora conscendens. nos quoq:¬

Expanded text:
Paschae salutarem diem, in quo resurgens Dominus resurrectionem praestitit universis; et de imis ad altiora conscendens, nos quoq
Abbreviated transcription (Latin):
inquit mandatum meum.
Ibi tanquam non fuerit ante
tale mandatum: hic tanꝙͣ
non sit aliud euis mancdatũ
Sed ibi dictum est nouũ ne ĩ
uetustate nr̃a ꝑseueremus. h
dictũ ẽ meum ne contẽnendũ
putemus. Quod autem hic
ita dixit. hoc est mandatũ
meum uelut non sit aluid:
quidnam solum eius deista
dilee tione mandatum est

Expanded text:
inquit, mandatum meum: ibi, tanquam non fuerit ante tale mandatum; hic, tanquam non sit aliud ejus mandatum. Sed ibi dictum est novum, ne in vetustate nostra perseveremus: hic dictum est meum, ne contemnendum putemus. 3. Quod autem hic ita dixit, Hoc est mandatum meum, velut non sit aliud, quidnam solum ejus de ista dilectione mandatum est
Abbreviated transcription (Latin):
Osculum michi ñ dedistr: hec
autẽ ex quo intrauit. ñ cessa¬
uit osculari pẽdes meos. Oscu¬
lum quippe: dilectionis est
signum. Et infidelis ille po¬
pulus. deo osculũ ñ dedit: qͥd
ex caritate eum amare nolut:
cui ex timorẽ seruiuit. Uocala
aũ gentilitas. redemptoris sl¬
uestigia osculari ñ cess
de eodem redemptor
derat: quȩ se ei obseq
rem parat. Oleo capu
ñ unxisti. Si pedes d

Expanded text:
Osculum mihi non dedisti; haec autem ex quo intravit, non cessavit osculari pedes meos. Osculum quippe dilectionis est signum. Et infidelis ille populus Deo osculum non dedit, quia ex charitate eum amare noluit, cui ex timore servivit. Vocata autem gentilitas Redemptoris svestigia osculari non cessde eodem Redemptoredesiderat, quae se ei obsequi per amorem parat. Oleo caput meum non unxisti. Si pedes D
Abbreviated transcription (Latin):
ut potui disputasse meminissẽ
debetis. Ibi crum sic ait. Man¬
datum nouum douobis. ut di¬
ligatis inuicem sicut dilexiuos:
ut et uos diligatis inuicem.
Huius itaq mandati repetitio
commendatio est:nisi quod
ibi mandatum inquit nouũ
do uobis: hic autem hoc est

Expanded text:
ut potui, disputasse meminisse debetis . Ibi enim sic ait, Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem . Hujus itaque mandati repetitio, commendatio est: nisi quod ibi, Mandatum, inquit, novum do vobis; hic autem, Hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
tem dilecꝰtis¬
simi. in pre¬
cipuis festis
esse uenerandam.omnia catho¬
licorũ corda cognoscunt: nec
dubiũ est quanta huic diei re¬
uerentia debeatur: quem sp̃s

Expanded text:
tem, dilectissimi, in praecipuis festis esse venerandam, omnium catholicorum corda cognoscunt: nec dubium est quanta huic diei reverentia debeatur, quem Sp
Abbreviated transcription (Latin):
& noluit declmare. Percussit gͦ
cũ abner auersa hasta in ingui¬
ne & transfodit: & mortuus ẽ
in eodem loco.Omnesq qui
transiebant ꝑ locũ. in quo ceci¬
derat asahel. & mortuus
erat: subsistebant. Persequenti¬
bus autem ioab & abisai fugi¬
entem abner: sol occubuit.
udierunt phili¬
stiim. qͦd unxis¬
sent dauid re
& ascenderuss
umuersi ut
quererent dauid. Quod cum
audisset dauid: descendit in
presidiũ. Philistiim autẽ ue¬
mentes. diffusi sunt in ualle

Expanded text:
 noluit declinare: percussit ergo eum Abner aversa hasta in inguine, et transfodit, et mortuus est in eodem loco: omnes igitur qui transibant per locum, in quo ceciderat Asael, et mortuus fuerat, subsistebant. Persequentibus autem Joab, et Abisai fugientem Abner, sol occubuit: udierunt ergo Philisthim quod unxissent David in et ascenderunt universi ut quaererent David: quod cum audisset David, descendit in praesidium. Philisthim autem venientes diffusi sunt in valle
Abbreviated transcription (Latin):
thura & immolabant diis suis.
ratus est domius. Ill.¬
salomoni. qͦd auersa ẽẽt mens
erus a dño deo isrł.qui appa¬¬
ruerat ei seđo. & preceperat de
uerbo hoc ne sequeretur deos

Expanded text:
nt diis suis igitur iratus est Dominus Salomoni quod aversa esset mens eius a Domino Deo Israhel qui apparuerat ei secundo et praeceperat de verbo hoc ne sequeretur deos
Abbreviated transcription (Latin):
quondam. popło¬
ab egyptiis liberato. quinqua¬
gesimo die post immolationẽ
agni lex data est in monte sy¬
na. tta post passionẽ xp̃i qua
uerus dei agnus occisus ẽ. quin¬
quagesimo a resurrectione ipfsꝰ
die. in apłos plebemq credenti¬
um sp̃s sc̃s illapsus est: ut fa¬
cile diligens xp̃ianus agnoscat.
initia ueteris testamenti euan¬
gelicis ministrasse pͥncipiis:
et ab eodem spũ conditũ fedus
secundũ. a quo primũ fuerat
factus est repente de celo sonus.
tanqͣm aduementis sp̃s uehe¬
mentis: & repleuit totam domũ
ubi erant sedentes. Et apparue

Expanded text:
quondam poab Aegyptiis liberato, quinquagesimo die post immolationem agni lex data est in monte Sina ; ita post passionem Christi, qua verus Dei Agnus occisus est, quinquagesimo a resurrectione ipsius die in apostolos plebemque credentium Spiritus sanctus illapsus est : ut facile diligens Christianus agnoscat initia veteris Testamenti evangelicis ministrasse principiis, et ab eodem Spiritu conditum foedus secundum, a quo primum fuerat factus est repente de coelo sonus tamquam advenientis spiritus vehementis, et replevit totam domum, ubi erant
Abbreviated transcription (Latin):
or commines. Ab hoc gͥe
tuiba euangłicȩ p̃dicationi
ionuit: ab hoc die ymbre
rismatũ. flumina benedic̃
fulgura choruscabant. con
santiũ splendore linguarĩ
coneipetur ignitũ⁊ cui ad
andum intellectũ. consum¬
dumq peccatũ. & efficaci.
minandi. & uis messet ure

Expanded text:
ore communes. Ab hoc igitur die tuba evangelicae praedicationis intonuit; ab hoc die imbres charismatum, flumina benedictionum, fulgura coruscabant, cum micantium splendore linguarum,conciperetur ignitum, cui ad creandum intellectum, consumendumque peccatum, et efficacia illuminandi, et vis inesset ure
Abbreviated transcription (Latin):
spũ scõ: & cȩperunt loqui alis
linguis. prout sp̃s sc̃s dabat
eloqui illis.
quam uelox est serene
str et quam cito discitur
aitus. Non est adhibita
mad ad usum. nec tempue
sudus sei spirante ubi uo

Expanded text:
t coeperunt loqui aliis linguis, prout Spiritus sanctus dabat eloqui illis . O quam velox est sermo agister est, quam cito discitur quod docetur! Non est adhibita tudo ad usum, non tempus ad studium, sed spirante ubi vo
Abbreviated transcription (Latin):
tem dilectis.¬
simi. in pre¬
cipuis festis
esse uenerandam.omnia catho¬
licorũ corda cognoseunt: nec
dubiũ est quanta huic diei re¬
uerentia debeatur⁊ quem sp̃s
sc̃s excellentissimo sui muneris
miraculo consecrauit. Lam
decimus iste est. qui ab eiusdẽ
resurrectione quinquagesimꝰ.
nobis in eo a quo cepit illuxit:
magna mysteria & ueterum sa¬
cramentorũ continens & nouo¬
rum: quib manifestissime de¬
claratur. & grãm prenuntiatã¬

Expanded text:
tem, dilectissimi, in praecipuis festis esse venerandam, omnium catholicorum corda cognoscunt: nec dubium est quanta huic diei reverentia debeatur, quem Spiritus sanctus excellentissimo 297 sui muneris miraculo consecravit. Nam decimus iste est qui ab ejusdem resurrectione quinquagesimus nobis in eo a quo coepit illuxit, magna mysteria in se et veterum sacramentorum continens et novorum: quibus manifestissime declaratur, et gratiam pr
Abbreviated transcription (Latin):
me. & uerba mea oꝑe ñ im¬
pleuit. Contristatusq est sa¬
muhel: & clamauit ad dñm
tota nocte. Cumq de nocte
surrexisset samuhel. ut iret
ad saul mane: nuntiatum est
samuheli. eo qd̃ uenisset saul
in carmelũ. & erexisset ibi form¬¬
cem triumphalem: & reuersus
transisset. descendissetq in gal¬
gala. Uenit gͦ samuhel ad saul:
& dixit ei saul. Benedictus tu
qno impleui uerbũ di¬

Expanded text:
e non implevit contristatusque est Samuhel et clamavit ad Dominum tota nocte cumque de nocte surrexisset Samuhel ut iret ad Saul mane nuntiatum est Samuheli eo quod venisset Saul in Carmelum et erexisset sibi fornicem triumphalem et reversus transisset descendissetque in Galgala venit ergo Samuhel ad Saul et dixit ei Saul benedictus tu Domino implevi verbum D
Abbreviated transcription (Latin):
raphaim. Et consiluit dauid
dnm.dicens.Si ascendam ad
philistiim. et si dabis eos in ma¬
nu mea:Et dixit dñs ad dauid.
Ascende: quia tradens tradam
philistiim in manu tua. Uentt
ergo dauid in baalpharasim:
& ꝑcussit eos ibi. Et dixit. Di¬
uisit dñs inmicos meos cõram
me: sicut diuiduntur aque.
Propterea uocatũ est nom̃ loci
illius. baalpharasim.Et reli¬
querunt ibi sculptilia sua: quȩ
tulit dauid &e uiri eius. Al.¬

Expanded text:
Raphaim. Et consuluit David Dominum, dicens: Si ascendam ad Philisthiim, et si dabis eos in manu mea? Et dixit Dominus ad David: Ascende, quia tradens dabo Philisthiim in manu tua. Venit ergo David in Baal Pharasim, et percussit eos ibi. Et dixit: Divisit Dominus inimicos meos coram me, sicut dividuntur aquae. Propterea vocatum est nomen loci illius Baal Pharasim. Et reliquerunt ibi sculptilia sua, quae tulit David et viri ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
pondit. Non ascendas in obui¬
am illorũ: sed gira post tergũ
corum: & uenies ad eos ex ad-¬
uerso pirorũ. Et cum audieris
sonitũ gradientis in cacumine
pirorum: tunc mibis prelium:
quia tunc egredietur dñsante
faciem tuam. ut percutiat ca¬
stra philistum. Fecit itaq da¬
uid fictit preceperat ei e¬

Expanded text:
David: Non ascendas obviam Philistiim, sed gira post tergum eorum, et venies ad eos ex adverso pirorum; et cum audieris sonitum gradientis in cacumine pirorum, tunc inibis prelium, quia tunc egredietur Dominus ante faciem tuam, ut percutiat castra Philistiim. Fecit itaque David sicut preceperat ei
Abbreviated transcription (Latin):
ferire ñ audet: ita c xpĩanita¬
tis infantia. ledentib ñ irasci¬
tur⁊ spoliantib ñ resistit: ce¬
dentib ñ repignat: aeniq si¬
cut iussit dñs. etiam orat pro
inmicis: auferenti tunicã. re.¬
linquit & palliũ: uerberanti
maxillam. prebet & alteram:
nisi quod in hoc melior ẽ xp̃i
infantia. qͣm naturȩ. Illa enĩ
peccare nescit: ista contemni.
Illa ꝑ infirmitatẽ innoxia ẽ:
ista est innocens ꝑ uirtutem:
atq ideo laudi magis ascriben¬
dum est. ñ tam male facere ñ¬

Expanded text:
ferire non audet; ita et Christianitaferire non audet; ita et Christianitatis infantia laedentibus non irascitur; spoliantibus non resistit, caedentibus non repugnat. Denique, sicut jussit Dominus, etiam orat pro inimicis, auferentibus tunicam relinquit et pallium, verberantibus maxillam praebet et alteram; nisi quod in hoc melior est Christi infantia quam naturae; illa enim peccare nescit, ista contemnit; illa per infirmitatem innoxia est; ista est innocens per virtutem. Atque ideo laudi magis ascribendum est, non tam malefacere n
Abbreviated transcription (Latin):
rabile donũ
concessit no¬
bis ds̃. hunc
pasche saliu¬
tarem diem: in quo resurgens
dominus. resurrectionẽ presti:¬
tit uniuersis: & de imis adal-¬
tiora conscendens. nos quoq
ad suꝑiora de inferiorib in
suo corpore subleuauit. Sumꝰ
gente gͥ xp̃o: omnia necessario
cum eo sua uiscera surrȩxerunt.
Dum enĩ ille ab inferis transit
ad superos: nos de morte tran¬
sire fecit ad uitã. Pascha enim
hebraice transitus dicitur. uel
ꝓfectus: scilicet quia ꝑ hoc my¬
sterium. de peiorib ad meliora
transitur. Bonus transitus est.
transire de peccatis ad iusticiã:¬
de uiciis ad untutes: ad infan¬
tiam de senectute. Infantiam
autẽ qixerim: ñ etatis. s simpli¬
Mettatis. Habent enim & meri¬
ta etates suas. .Ii.¬
n occidiuis prius constituti era¬
mus. senio peccatorũ: resurgen¬
te xp̃o. renouati sumꝰ in inno.¬
centia paruulori.. Habet et
xp̃iana simplicitas. infantiã
suam. Sicut enim infans nes¬
cit nasci: fraudare ñ nouit: re¬

Expanded text:
rabile donum concessit nobis Deus, hunc Paschae salutarem diem, in quo resurgens Dominus resurrectionem praestitit universis; et de imis ad altiora conscendens, nos quoque ad superiora de inferioribus in suo corpore sublevavit. Sumusgente igitur Christo omnia necessario cum eo sua viscera surrexerunt. Dum enim ille ab inferis transit ad superos, nos de morte transire fecit ad vitam. Pascha 183 enim Hebraice transitus dicitur, vel profectus, scilicet quia per hoc mysterium de pejoribus ad meliora transitur. Bonus transitus est transire de peccatis ad justitde vitiis ad virtutes, ad infantiam de senectute; infantiam autem dixerim, non aetatis, sed simplicitatis; habent enim et merita aetates suas, in occiduis enim prius constituti eramus senio peccatorum; resurgente Christo renovati sumus innocentia parvulorum. Habet et Christiana simplicitas infantiam suam; sicut enim infans nescit irasci, fraudare non novit, re
Abbreviated transcription (Latin):
de archa derc Indicate nob̾. quo
ditis archam di isrł: nolite di-¬
mitcere eã uacuam:sed quod
tunc curabimini: & scietis qua¬
re ñ recedat manus eiꝰ a uobis.
Qui dixerunt. Qͥd est qđ pro
delicto reddere debeamus ei:
Responderuntq illi. Iuxta nu¬
merũ ꝓuintiarũ philistmorũ.
quinq: anos aureos facietis. et
quinq mures aureos: quia pla¬
ga una fint omnib uobis & sa¬
trapis urĩs. Facietisq similitudi¬
nem anorũ ur̃oꝵ. & similitudi¬
nem muriũ qui demoliti sunt
terram: & dabitis dõ isrł̃ głam:
si forte releuet manũ suam a
uobis. et a diis ur̃is. & a derra ur̃a.
Quare aggrauatis corda ur̃ã:
sicut aggrauauit egyptus et
pharao cor suũ: Nonne postꝗͣ
percussus est. tunc dimisit eos
& facite plaustrũ nouũ unũ:¬
et duas uaccas fetas. quibus ñ est
impositũ iugũ iungite in plau¬
stro: & redudite uitulos earum

Expanded text:
de arca Domini? indicate nobis quomtitis arcam Dei Israel, nolite dimittere eam vacuam, sed quod tunc curabimini, et scietis quare non recedat manus ejus a vobis. Qui dixerunt: Quid est quod pro delicto reddere debeamus ei? Responderuntque illi: Juxta numerum provinciarum Philisthim, quinque anos aureos facietis, et quinque mures aureos: quia plaga una fuit omnibus vobis, et satrapis vestris. Facietisque similitudinem anorum vestrorum, et similitudinem murium, qui demoliti sunt terram. Et dabitis Deo Israel gloriam, si forte relevet manum suam a vobis, et a diis vestris, et a terra vestra. Quare gravatis corda vestra, sicut aggravavit Aegyptus, et Pharao cor suum? Nonne postquam percussus est, tunc dimisit eos et facite plaustrum novum et unum, duas vaccas fetas, quibus non est impositum jugum, jungite in plaustro, et recludite vitulos earum
Abbreviated transcription (Latin):
qu a diligimus muiceme Nõ¬
ne est et aliud maius ut diliᷤ¬
gamus deume Aut uero cle
sola nobis dilectione manda¬
uit: ut alia non inquiramus:
Tria certe commendat apl's.
dicens. Manent autẽ fides.

Expanded text:
qua diligimus invicem? Nonne est et aliud majus, ut diligamus Deum? Aut vero de sola Deus nobis dilectione mandavit, ut alia non requiramus? Tria certe commendat Apostolus dicens: Manent autem fides
Abbreviated transcription (Latin):
uicinis mulierib p̾stari sibi
capisteriũ petuit. Quod suꝑ
mensã incatite derelictũ. casu
accidentẽ fractum est: sic ut
in duab partib inueniretur
diuisum. Q uod mox ut rẽ¬
diens nutrix illiꝰ inuenit: ue
fractum uidebat. Ii.¬
enedictus religiosus et
pius puer. cũ nutricem
suam flere conspiceret: eius
dolori compassus. al
suam blande consol
fractum tulerat. Qu

Expanded text:
vicinis mulieribus praestari sibi capisterium petiit, quod super mensam incaute de relictum, casu accidente fractum est, sic ut in duabus partibus inveniretur divisum. Quod mox rediens nutrix illius, ut ita invfractum vi debat. Benedictus autem religiosus et pius puer cum nutricem suam flere conspiceret, ejus dolori compassus, ablsuam blande consoladit, quod fractum tulerat Quae
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis. gr̃a benediẽtus et
nomine: ab ipso puericiȩ¬
sue tempore. cor gerens se¬
nile. Etatem quippe mo¬
ribus transiens: nulli ani¬
mum uoluptati dedit.
S dum in hac terra ad¬
huc esset: quo temporali¬
ter libere uti potuisset.
despexit iã quasi aridũ mundũ
cum flore. Qui liberiori gene¬
re ex ꝓuincia nursie exortꝰ: ro¬
me liberalib litterar̃ studiis tra¬
ditꝰ fuerat. S cũ in eis mul-¬
tos ire ꝑabruta uitiorũ cerne¬
ret: eum quem quasi in in¬
gressum mundi posuerat re¬
traxit pedem: ne si quid de
scientia eiꝰ attingeret: ipse qͦq
postmodũ in immane preci¬
pitium totus iret. Despectis
itaq litterarum studiis: relic¬
ta domo. rebusq patris: soli
deo placere desiderans. sc̃e con¬
uersationis habitũ quesiuit
Recessit gͥ scienter nescius: et

Expanded text:
rabilis, gratia Benedictus et nomine, ab ipso suae pueritiae tempore cor gerens senile. Aetatem quippe moribus transiens, nulli animum voluptati dedit: sed dum in hac terra adhuc esset, quo temporaliter libere uti potuisset, despexit jam quasi aridum mundum cum flore. Qui liberiori genere ex provincia Nursiae exortus, Romae liberalibus litterarum studiis traditus fuerat. Sed cum in eis multos ire per abrupta vitiorum cerneret, eum quem quasi in ingressu mundi posuerat, retraxit pedem: ne si quid de scientia ejus attingeret, ipse quoque postmodum in immane praecipitium totus iret. Despectis itaque litterarum studiis, relicta domo rebusque patris, soli Deo placere desiderans, sanctae conversationis habitum quaesivit. R
Abbreviated transcription (Latin):
cum iam relictis litterarũ stu¬
diis petere deserta decreuisset.
nutrix quȩ hunc artius ama.¬
bat. sola secuta est. Cumq
ad locũ uenissent qui effide
dicitur: multisq honestioribꝰ
uiris caritate se illic detinen¬
tibus. in beati petri eccl̃a dẽ¬

Expanded text:
relictis litterarum studiis petere deserta decrevisset, nutrix quae hunc arctius amabat, sola secuta est. Cumque ad locum venisset qui Enfide dicitur, multisque honestioribus viris charitate se illic detinentibus, in beati Petri a
Abbreviated transcription (Latin):
secuti sunt philisteos usq dũ
uenirent in uallem. & usq ad
portas accharon. Cecideruntq
uulnerati de philistiim in uia
sarim. & usq ad geh: usq ac¬
charon. Et reuertentes filii isrł
postquam ꝑsecuti fuerant phi¬
listeos: muaserunt castra eorũ.
Assumens autẽ dauid caput
philistei. atculit illud hierłm:
arma uͦ eiꝰ posuit in taberna

Expanded text:
secuti sunt Philisthaeos usque dum secuti sunt Philisthaeos usque dum venirent in vallem, et usque ad portas Accron, cecideruntque vulnerati de Philisthim in via Sarim usque ad Geth, et usque Accaron. Et revertentes filii Israel postquam persecuti fuerant Philisthaeos, invaserunt castra eorum. Assumens autem David caput Philisthaei, attulit illud in Jerusalem: arma vero ejus posuit in taberna
Abbreviated transcription (Latin):
me. & uerba mea oꝑe ñ in¬
pleuit. Contristatusq est sa¬
muhel: & clamauit ad dñm
tota nocte. Cumq de nocte
surrexisset samuhel. ut iret
ad saul mane: nuntiatum est
samuheli. eo qd uenisset saul
in carmelũ. & erexisset ibi form:¬
bellum: & tradet uos in manus
nr̃as. Cum gͦ surrexisset phi¬
listeus. & ueniret et apppin-¬
quaret contra dauid: festina¬
int dauid. et cucurrit ad pu
misit manũ suam in peram.
tulitq unũ lapidem & funda
iecit: & ꝑcussit philisteum in
fronte: et infixus est lapis in
fronte eius: & cecidit in faciẽ
suam suꝑ terram. xiii.¬
reualuit dauid aduersũ
philisteum in funda et
lapide: ꝑcussumq philisteũ
interfecit. Cumq gladium ñ
haberet in manu dauid: cucur¬
rit & stecit suꝑ philisteum : et
tulit gladium eius. & eduxit
de uagina sua. & interfecit eũ:
preciditq caput eiꝰ. Uidentes
autem philistiim qͦd mortuus
esset fortissimus eorũ: fugeruis.
Et consurgentes uiri israel et
iuida. uociferati sunt: & ꝑ¬

Expanded text:
e non implevit contristatusque est Samuhel et clamavit ad Dominum tota nocte cumque de nocte surrexisset Samuhel ut iret ad Saul mane nuntiatum est Samuheli eo quod venisset Saul in Carmelum et erexisset sibi forbellum, et tradet vos in manus nostras. Cum ergo surrexisset Philisthaeus, et veniret, et appropinquaret contra David, festinavit David, et cucurrit  Al. misit manum suam in peram tulitque unum lapidem et funda iecit et percussit Philistheum in fronte et infixus est lapis in fronte eius et cecidit in faciem suam super terram praevaluitque David adversus Philistheum in funda et in lapide percussumque Philistheum interfecit cumque gladium non haberet in manu Darit, et stetit super Philisthaeum, et tulit gladium ejus, eduxit de vagina sua: et interfecit eum, praeciditque caput ejus. Videntes autem Philisthiim, quod mortuus esset fortissimus eorum, fugierunt. Et consurgentes viri Israel, et Juda vociferati sunt, et p