comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s usq ad sp̃c participationẽ mandu¬
cemus & bibamꝰ ut in dñi corꝑe tanꝗͣ.
m̃bra maneamꝰ. ut eus sp̃u uegetem᷑:
& ñ scandalirem᷑ ctiam simulti mͦ
nob̾cum manducant & bibunt tẽ¬
poralit̾ sacram̃ta. qui habebunt in
fine ȩt̃na corm̃ta. Modo enĩ corpꝰ xp̃i
mixtũ ẽ tanquã area: s nouit dñs
ctores aliqua de p̾dictis incident̃ ad
altans sactam̃ta referunt: s in con¬
tinua expositione nullus. In centesi¬
mo autẽ quinquagesimo sexdo capi¬
tulo huiꝰ oꝑis: ꝓpͥe habet᷑ de sacrificio
altaris. Lxxxiii. Lexxxu. mccxxxui.¬

Expanded text:
sed usque ad spiritus participationem manducemus et bibamus, ut in Domini corpore tanquam membra maneamus, ut ejus spiritu vegetemur, et non scandalizemur, etiam si multi modo nobiscum manducant et bibunt temporaliter Sacramenta, qui habebunt in fine aeterna tormenta. Modo enim corpus Christi mixtum est tanquam in area: sed novit Dominus ctores aliqua de praedictis incidenter ad altaris sacramenta referunt, sed in continua expositione nullus. In centesimo autem quinquagesimo sexto capitulo hujus operis proprie habetur de sacrificio altaris. CAPUT LXXXIII. L.
Abbreviated transcription (Latin):
duricia: quã lapidi comparauit. Piscis ẽ
fides inuisibilium. Sicut enim piscis sub
tegumento aquarum nascitꝰ. uiuit. et alitͦ
ita fides que indm̃ ẽ inuisibilit̃ incorde gi
consecrat᷑ ĩuisibili auxilio diuine ꝓtectio¬
mundi fluctib circum latrata non fran¬
git᷑: recte pisci comꝑat᷑. Cui contrarium
posuit serpentem ꝓpt̾ uenena infidelita¬
tis. quȩ etiam pͥmo homini male suaden¬
do p̃seminauit. Spes ouo comꝑat᷑: nõ¬
dum enimꝑuenit adrem: sicut ouum
nondum ẽ pullus. s fouendo sꝑat᷑. Cui
contrarium posuit scorpionem. cuius acu¬
leusuenenatꝰ retͦ timendus ẽ. sicut spei cõ¬
trarium ẽ retͦ respicere: cum spesinant̾io
tituta ẽ: dequa ita concdudit. Siuultis uob̾¬
si dari petita et inuenire quesita et aꝑiri uob̃.
gͦ facite aliis que uobisfieri uultis ab illis. hȩc
ẽ enim lex .i. impletio legis naturalis: legis¬
mossaycȩ et ꝓpheticȩ p̃dicationis. Senten¬

Expanded text:
duritia, quam lapidi comparavit. Piscis est duritia, quam lapidi comparavit. Piscis est fides invisibilium. Sicut enim piscis sub tegumento aquarum nascitur, vivit et alitur; ita fides, quae in Deum est, invisibiliter in corde giconsecratur, invisibili auxilio divinae protectiomundi fluctibus circumlatrata non frangitur, recte pisci comparatur. Cui contrarium posuit serpentem, propter venena infidelitatis, quae etiam primo homini male suadendo praeseminavit . Spes ovo comparatur; nondum enim pervenit ad rem, sicut ovum nondum est pullus, sed fovendo speratur. Cui contrarium posuit scorpionem, cujus aculeus venenatus retro timendus est, sicut spei contrarium est retro aspicere, cum spes in anterstituta est: de qua ita concludit: Si vultis vobis dari petita, et invenire quaesita, et aperiri vobis: ergo facite aliis quae vobis fieri vultis ab illis: Haec est enim lex, id est impletio legis naturalis, Mosaicae et propheticae praedicationis. Senten
Abbreviated transcription (Latin):
mus quod spe recte niuendo querimtis:
aꝑiat᷑ id. ad quod caritate pulsamꝰ. Cin
aut̃ non dat᷑: apparet quia non bene pe¬
tit. o Aut quis est exuobis homo. quem
sipetierit filius suuspanem: numquid
lapidem porriget ei: Aut si piscem pecit:
numquid serpentem porrigit ei: Aut si
ouum petient. numquid porriget ei scor¬
pionem: Petendi confidentiam pͣbet:
et quid petendum sit explanat amino¬
rib consurgens adiaiora: sicut suꝑiuᷤ
deuolatilib ccli et liliis. Sigͦ uoscum
sitismali nostis bona data dare filuis ur̃i.
quanto magis pat̾ ur̃ qui incelis ẽ dabit
amatores: quorum dona secundum sen¬
sum corum dicenda sunt bona. uł bona
sunt natuialit᷑ ommia que ds̃ fecit. Sigͦ
spm̃ scm̃ distributorem eẽ ominum bo¬
norum spualium. Mistice panis intelligit᷑
caritas. ꝓpt̾ appetitum tam necessarium:
ut sine illa cetera nichil sint. sicut sinepa¬
ne inobs est mensa.Cui contraria ẽ cordis

Expanded text:
mus quod spe recte vivendo quaerimus, mus quod spe recte vivendo quaerimus, aperiatur id ad quod charitate pulsamus. Cui autem non datur, apparet quod non bene petur. aut quis ex uobis homo, quem si petierit filius suus panem, numquid lapidem porriget ei? aut si piscem petierit, numquid serpentem porriget ei? siovum petierit, nunquid porriget ei scorpionem. Petendi confidentiam praebet, et quid petendum sit explanat, a minoribus consurgens ad majora, sicut superius de volatilibus coeli et liliis. Si ergo vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater vester qui in coelis est, dabitamatores: quorum dona secundum sensum eorum dicenda sunt bona, vel bona sunt naturaliter omnia quae Deus fecit. Si ergo Spiritum sanctum distributorem esse omnium bonorum spiritualium. Mystice panis intelligitur charitas propter appetitum tam necessarium, ut sine illa caetera nihil sint, sicut sine pane inops est mensa. Cui contraria est cordis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ imꝓbitatem tamen eius. hoc ẽ ꝓpt̃ in¬
stantiam petitionis eius adiuuabit eum:
& dabit illi necessaria. Qult deus fidelit᷑ pe¬
ci adse quod disposuit petentib erogare.
OPetite et dabit᷑ uobis: quente et inue¬
Quod scm̃ uctas nos dare canibus: cum
adhuc nichil sciamus: Ideo hortatur pe¬
te spũalia: qui carnalia supͣ uetuerat pos¬
tulari. Petitio ꝑtinet adiupetndam sam¬
tatem firmitatemq ammi. ut ea quȩ p̃ci¬
piunt᷑ implere possimus. Inquisitio adin¬
ueniendam ueritatem:pulsatio adpos¬
sessionẽ. Adhectͥa manifestanda: pona¬
mus aliquem infirmis pedib ambulare
non posse. Priusgͦ sanandus ẽ: et adhoc
ꝑtinet pete: S quid ꝓdest iam posse am¬
bulare: siuiam nescit: Nonꝑueniet quo
habitare clausum inuenerit: ĩrisi ꝑderit
ei ambulasse ac ꝑuenisse: nisi sibi aꝑiat᷑
amiciꝑseuerentia opus ẽ ut accipiamꝰ
quod infide orando petinus inuenia¬

Expanded text:
Propter improbitatem tamen ejus, hoc est, propter inPropter improbitatem tamen ejus, hoc est, propter instantiam petitionis ejus adjuvabit eum, et dabit illi necessaria. Vult Deus fideliter peti a se, quod disposuit petentibus erogare.Petite et dabitur vobis, quaerite, et inveQuid sanctum vetas nos dare canibus, cum adhuc nihil sciamus? Ideo hortatur petere spiritalia qui carnalia supra vetuerat postulari. Petitio pertinet ad impetrandam sanitatem firmitatemque animi, ut ea quae praecipiuntur implere possimus. Inquisitio ad inveniendam veritatem, pulsatio ad possessionem. Ad haec tria manifestanda ponamus anon posse. Prius ergo sanandus est, et ad hoc pertinet petere. Sed quid prodest jam posse ambulare, si viam nescit? Non perveniet quo habitare, clausum invenerit, non proderit ei ambulasse ac pervenisse, nisi sibi aperiatur. amici, perseverantia opus est, ut accipiamus quod in fide orando petimus, invenia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cum flagitare innocte tͥbulationis tres
panes .i. intelligrimam tͥnitatis quem p̃¬
sentis uite consolent᷑ labores. Ostium ami¬
ci intelligentia ẽ diumi sermonis. quȩ
clausa ẽ omni non intelligenti. donec
aꝑiat᷑ ei. Unde apls orat aꝑii sibr:adlo¬
quendum misterium xp̃i. Noli michi
molestus. ẽẽ. Quasi deus dicat. Si uis
reciꝑe quod petis noli michi amplius mo¬
lestiam in ferre. noli ut hactenus fecisti me
sccularibus pꝰ ponere: reuertere adme et
ego reuertar adte: pete ut debes: et ego plꝰ
tͥ dabo quam sꝑes: Non possum surge. Hoc
c̃ non possum te adiuuare ꝑiusticiam. nͥ
petas ꝑfidem rectam: Surg̃e dĩ. adiutoriũ
eius ẽ. Quamuis dominus nondet petenti
adiuuans cum ilico. idõ quod amicus eiuᷤ
sit secdm boc quod creat᷑a eiꝰẽ: non tamen
ꝓpt̾ea intelligendus ẽ negare miscdĩam:
s differre ad gratiorem receptionem: et ad
inculcandam pecicionem. Unde et sequit᷑:

Expanded text:
est eum flagitare in nocte tribulationis tres est eum flagitare in nocte tribulationis tres panes, id est, intelligentiam trinitatis, qua praesentis vitae consolentur labores. Ostium amici, intelligentia est divini sermonis: quae clausa est omni non intelligenti, donec aperiatur ei. Unde Apostolus orat aperiri sibi ad loquendum mysterium Christi : Noli mihi molestus esse. Quasi Deus dicat: Si vis recipere quod petis, noli mihi amplius molestiam inferre; noli ut hactenus fecisti, me saecularibus postponere: Revertere ad me, et ego revertar ad te ; pete ut debes, et ego plus tibi dabo quam speres. Non possum surgere, hoc est, non possum te adjuvare per justitiam, nisi petas per fidem rectam. Surgere Dei, adjutorium ejus est. Quamvis Dominus non det potenti adjuvans eum illico, ideo quod amicus ejus sit, secundum hoc quod creatura ejus est; non tamen propterea intelligendus est negare misericordiam, sed differre ad gratiorem receptionem, et ad inculcandam petitionem. Unde et sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ul petrum non sineris interrogare:quia
iam requiescet ista familia cum domino¬
suo. Media nox ẽ: ualida ignorantia. Nõ
ideo deserendus ẽ amcus esuriens quite
urget᷑ s pulsare debes adipsum dominum:
cum qͦ sapiens familia requiescit Quin
si diffcit dare. uult camen dare. s uult ut
amplius desidcres dilatum: neuilescat
cito datum. Cum autem ꝑueneris ad
intelligentiam tͥuitatis. habes tres panes
unde pascas amicum ꝑegͥnum. Nil me
cus qui uenit deuia. nr̃ ẽ animus: qui toci¬
cns a nobis recedit: quotiens ad appeten¬
da terrena fons uagat᷑. Redit uͦ celestiq
alimonia refici desiderat: cum in se reuer¬
sus suꝑna acspũalia ceꝑit meditari. De
quo petens pulchre adiungit non se ha¬
bere quod ponat ante illum: qm̃ intan¬
tum secutus ẽ secularia: ut necsͥ pabu¬
lum habeat diuim uerbi nec alteri ase
petenti. Et quia nec ase nec ab alio ualet
hab̾e doctͥnam nisi ꝑgram̃ dĩ adeo neceẽ

Expanded text:
vel Petrum non sineris interrogare, quia vel Petrum non sineris interrogare, quia jam requiescsuo. Media nox est valida ignorantia. Non ideo deserendus est amicus esuriens qui te urget, sed pulsare debes ad ipsum Dominum, cum quo sapiens familia requiescit. Qui si differt dare, tamen vult dare, sed vult ut amplius desideres dilatum, ne vilescat cito datum. Cum autem perveneris ad intelligentiam Trinitatis habes tres panes unde pascas amicum peregrinum. Nil melcus qui venit de via, noster est animus; qui toties a nobis recedit, quoties ad appetenda terrena foris vagatur. Redit vero, coelestique alimonia refici desiderat, cum in se reversus superna, ac spiritualia coeperit meditari. De quo petens, pulchre adjungit, non se habere quod ponat ante illum, quoniam intantum secutus est saecularia, ut nec sibi pabulum habeat divini verbi, nec alteri a se petenti. Et quia nec a se, nec ab alio valet habere doctrinam nisi per gratiam Dei, a Deo necesse
Abbreviated transcription (Latin):
dico uobis et si non dabit illi. surgens eo
quod amicus eius sit: ꝓpt̾ imꝓbitatem
tamen eiussurget. et dabit ciquotquot
habet necessarios. Quidam ibi faciunt
interrogationem non possum surgere
et dare tͥ: s etiam totum caplm sub uno
u̾su. sic legi potest. Quis hoc ẽ si quisurm̃
habet amicum et cetera. Et̃ si ille deintuᷤ
dicat noli mͥ molestus ẽẽ et cct̃a: et si ille
frequentiamq tradidit orandi. usq ad si¬
militudinem imꝑbitatis. Usus ẽ exemplo
acontrario: sicut deillo iudice qui nec
dm̃ timebat nec homines reuerebat: et
tamen cedio uictus uindicauit uiduam
Uenit amicus deuia .i. deuita huius secli
mala: non mueniens ueritatem qua bea¬
tus fiat. Uenit ad te xp̃ianum et dicit.
redde michirationem. et fiam xp̃ianus.
Interrogat te quod forsitan nescis et non
ẽ tibi unde reficias esurientem:. s cum uis
docere cogeris discere. ubi disces: nisi indo¬
minicis libris: S fortassis in libris obscure
positum est quod te interrogat᷑. ectu paulũ

Expanded text:
surgens, eo quod amicus sit, propter improbitatem tamen ejus surget, et dabit illi quotquot habet necessarios . » Quidam ibi faciunt interrogationem: « Non possum surgere et dare tibi, » sed etiam totum capitulum sub uno versu sic legi potest: Quis homo est « si quis vestrum habebit amicum, etc., et si ille deintus dicat: Noli mihi molestus esse, etc., et si ille frequentiamque tradidit orandi usque ad similitudinem improbitatis? Usus est exemplo a contrario, sicut de illo judice qui nec Deum timebat, nec homines reverebatur, et tamen taedio victus vindicavit viduam . Venit amicus de via, de vita hujus saeculi mala, non inveniens veritatem qua beatus fiat. Venit ad te Christianum, et dicit: Redde mihi rationem, et fiam Christianus. Interrogat te quod forsitan nescis, et non est tibi unde reficias esurientem, sed cum vis docere cogeris discere. Ubi disces, nisi in dominicis libris? Sed fortassis in libris obscure positum est quod te interrogat, et tu Paulum
Abbreviated transcription (Latin):
naum Muiti gͣ audientes ex discipil
t᷑ discipuili: quid gͦ inimici: Ecce uentilat᷑
titticum: s secretum dĩ intentos debet facẽ
ñ aduersos. Uerba quidẽ dñi ita st̃ ꝓfiui¬
da ut om̃s ꝑuersos turbent: om̃s rectos
auditoies exerceant. Sic apud se discipi¬
li dixerunt de duricia sermonis dñi:
nt ab eo ñ audirent᷑. Unde sequit᷑. Sci¬
ens autẽ iħc apud semet ipsum. qͥa mur

Expanded text:
naum. Multnaum. Multtur discipuli; quid ergo inimici? Ecce ventilatur triticum, sed secretum Dei intentos debet facere, non aversos. Verba quidem Domini ita sunt profunda, ut omnes perversos perturbent, omnes rectos auditores exerceant. Sic apud se discipuli dixerunt de duritia sermonis Domini, ut ab eo non audirentur. Unde sequitur: Sciens autem Jesus apu
Abbreviated transcription (Latin):
babitant̾ẽ grãm. ꝓfecto fides in corde tuo:
est xp̃c in corde tuo: Sicut misit me
uiuens pat̾: & ego uiuo ꝓpt̃ patrem
& qui manducat me: & ipse uiuet ꝓpt̾
fecit. Ut gͦ ad illum canqu̾a maiorem
referam uitã meã. exinanitio mea fet̾.
in qua me misit. Ut autẽ quisq ui¬
uat ꝓpt̾ me: participatio facit. qͣman¬
mus ip̃m uitã ȩternã Uel munit filiꝰ ꝓpter
patr̃e: qͥa ipse ẽ ex patre. Sicut enĩ pat̾ ñ
ẽ indigens iuta: sic fuius ñ indiget al¬
terius uitȩ Uterq enĩ una uita: quia
unus ds. Hic ẽ panis: qui decelo descen¬
dit. Non sic̃ manducauerunt pats uñ
manna: & mortui sunt. Qui mandu¬
cat hunc panẽ: uiuet ineternũ. Hic .i.
in hoc loco: uł hic scilicet filiꝰ hominis.
de quo supͣ. ẽ panis de celo. Non sic mo¬
rient᷑ in anima. qui me celestẽ pan̾e
manducant: sic̃ patres ur̃i mandusa¬
uerunt manna & mortui sunt. Hoc
dixit in synagoga docens in caphar¬

Expanded text:
inhabitantem gratiam; profecto fides in corde tuo, inhabitantem gratiam; profecto fides in corde tuo, est Christus in corde tuo. Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo propter Patrem. Et qui manducat me, et ipse vivet propter est, ad illum tanquam majorem referam vitam meam, exinanitio mea fecit, in qua me misit; ut autem quisque vivat propter me, participatio facit qua manmus ipsum vitam aeternam. Vel vivit Filius propter Patrem, quia ipse est ex Patre. Sicut enim Pater non est indigens vita, sic Filius non indiget alterius vitae. Utrique enim sunt una vita, quia unus Deus. Hic est panis, qui de coelo descendit. Non sicut manducaverunt patres vestri manna, et mortui sunt. Qui manducat hunc panem vivet in aeternum. Hic, id est, in hoc loco; vel hic, scilicet Filius hominis, de quo supra est panis de coelo. Non sic morientur in anima, qui me coelestem panem manducant, sicut patres vestri manducaverunt manna, et mortui sunt. Haec dixit in Synagoga, docens in Caphar
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i corꝑis oblata. sanguis uͦ ꝓ anima
saluos faceret: sicut p̃figuratum ẽ a mo¬
candũ sanguinẽ. Inde igit᷑ nob̃ cib et
potus sp̃ualis. inde uox iubilationis.
& sonus epulantis: qͥa sine int̾missi¬
one quađa m̃tis masticatione rumi¬
namus carnẽ xp̃i & sanguin̾ẽ pretiũ
eẽ nĩe iedemptionis. et uiam uitȩ immor¬
talis: in qua nec sitis nec esuries erit.
Animal autẽ qđ ñ tuminat: inmun¬
dum ẽ. Augustinus libro tertio de doc¬
trina xp̃iana. In loquutionib figura¬
tis seruabit᷑ hec regula: ut tãndui uer¬
sctͣ diligenti consideratione qđ legitur:
donec ad regnũ caritatis interp̃tatio ꝑdu¬
cat᷑. Nisi mauducaueritis inquit carnẽ
filu hominis & sanguin̾e biberitis: non
habebitis uitam in uob̃. facinus uł fla¬
gitium uidet᷑ iubere. figura ẽ. p̃cipiens
m̃aducat carñe meã ⁊ bibit meũ sanguinẽ
ĩme manet ꝑ ꝯformationẽ uite: ⁊ ego ĩ illo ꝑt

Expanded text:
nostri corporis oblata, sanguis vero pro anima nostri corporis oblata, sanguis vero pro anima salvos faceret, sicut praefiguratum fuit a Mocandum sanguinem. Inde igitur nobis cibus et potus spiritualis, inde vox jubilationis et sonus epulantis; quia sine intermissione quadam mentis masticatione ruminamus carnem Christi et sanguinem pretium esse nostrae redemptionis, et viam vitae immmortalis, in qua nec sitis nec esuries erit. Animal autem quod non ruminat, immundum est. Augustinus libro tertio De doctrina Christiana: In locutionibus figuratis servabitur haec regula, ut tandiu versetur diligenti consideratione quod legitur, donec ad regnum charitatis interpretatio perdut. nisi manducaueritis, inquit, carnem filii hominis et sanguinem biberitis, non habebitis uitam in uobis, facinus uel flagitium uidetur i et bibit meum sanguinem, in me manet per confornationem vitae, et ego in illo per
Abbreviated transcription (Latin):
quasi anima animarum omniũ fi¬
deliũ. Manducamꝰ gͦ carnẽ xp̃i & san¬
guinẽ cius bibimus. si maxime et sin¬
gularit̾. gaudemus de participatione
communio. & peccatoꝵ. remissio. Posst̃
qͦ ad ꝑsonam xp̃i singularit̃ hec ita refer¬
ri.Panis quẽ ego dabo caro mea t̃: pro
mundi uita. Tale ẽ qđ dicit. Refectio qmͣ
ꝓpono. ut ad sacietat̾e scilicet diuine contẽ¬
plationis ꝑducat: ẽ incarnatio mea facta
ut mundus uiuat. Nisi manducaue¬
ritis carnẽ filii homunuis & biberitis eius
sanguinẽ: ñ habebitis uitã in uobis. Hoc
ẽ nisi reficiamini in fide incarnationis:
intellige animã: cum sangius sedes aĩc
cat. Qui ment̾ẽ suam letificat & pascit.
qͥa carne̾ et animã sumpsi ut totũ ho¬
minẽ saluum facetem: in uia salutis ẽ
Caro mea ẽ uere cib: &. sanguis m̃s uere
ẽ potus. Idẽ ꝑ carnẽ meã et sanguinẽ.
dabo ucrã sacictat̾e: sufficient̾ẽ uidelicet
atq eternã. Caro enĩ saluators ꝓ salute

Expanded text:
quasi anima omnium animarum fidelium. Manducamus ergo carnem Christi et sanguinem ejus bibimus, si maxime et singulariter gaudemus de participatione communio et peccatorum remissio. Possunt quoque ad personam Christi singulariter haec ita referri: Panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita. Tale est quod dicit: Refectio quam propono, ut ad satietatem scilicet divinae contemplationis perducat, est incarnatio mea, facta ut mundus vivat. Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis, hoc est, nisi reficiamini in fide incarnationis, intellige animam, cum sanguis sedes animacat: Qui mentem suam laetificat et pascit, quia carnem et animam sumpsi ut totum hominem salvum facerem, in via salutis est. Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus. bo veram satietatem, sufficientem videlicet atque aeternam. Caro enim Salvatoris, pro salute
Abbreviated transcription (Latin):
fidoꝵ. quoꝵ guit᷑ ẽ sepulchrum patens:
qualis etiam erat hereticus uulpib com¬
paratus. & auib. Est ꝓpͥa iustori sepultu¬
ra: de qua dicit᷑. Hec eñi mittens noc tin¬
guentũ in corpꝰ mcũ: ad sepeliendũ me
fccit. E ileo qui bona in se fide sepelit
xp̃m: ut cum eo resurgat. diaboli ꝑfidi¬
mortui sepeliunt: cum peccatores quiq
sui similes adulando demulcent ÷ et
congesta mole pessime adulationis eos
Et ait alt̃. Sequar tẽ dñe: s pͥmũ ꝑmit¬
te mͥ tenuntiare his qui domi sunt. Ait
ad uũ ihc. Nemo mitens manũ suã
ad aratrum. & aspiciens retͦ: aptus ẽ reg¬
no cdĩ. Si discipuius dñm sequiturus.
arguit᷑ de renuntiatione domi: qͥd fict
illis qui nulla utuitate domũ reuisere
ñ timent. quã teliquerant: Manum
culibet in aratrũ mittere ẽ: quasi qͦda
compunctionis instrumento uigno
& ferro dominicȩ passionis duriciã
sui cordis accerere: atq ad ꝓferendos

Expanded text:
erfidorum, quorum guttur est sepulcrum patens : erfidorum, quorum guttur est sepulcrum patens : qualis etiam erat haereticus, vulpibus comparatus et avibus. Est propria justorum sepultura, de qua dicitur: Haec enim mittens hoc unguentum in corpus meum, ad sepeliendum me fecit Et ideo qui bona in se fide sepelit Christum, ut cum eo resurgat, diaboli perfidi Mortuos vero mortui sepeliunt, cum peccatores quique sui similes adulando demulcent, et congesta mole pessimae adulationis eos Et ait alter: Sequar te, Domine; sed primum permitte mihi renuntiare his qui domi sunt. Ait aad aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei. BEDA. Si discipulus Dominum secuturus arguitur de renuntiatione domus, quid fiet illis, qui nulla utilitate domum revisere non timent, quam reliquerant? Manum cuilibet in aratrum mittere, est quasi quodam compunctionis instrumento, ligno et ferro Dominicae passionis duritiam sui cordis atterere, atque ad proferendos
Abbreviated transcription (Latin):
gistrũ. hic magi uocat. ñ discipulatũ
respuens: s: ꝓ pietate patr̃e sepelire de¬
siderans: dignus in quo xp̃e reclinet ca¬
put.i. in quo diuinitas maneat. Uel
reclinatio capitis. humilitatẽ. xp̃i
significat: quȩ in hoc. ñ illo simula¬
tore ac suꝑbo locum habebat. Ih̃c
aut̃ẽ ait illi. Sequere me. & dimitte
mortuos sepelire mortuos suos: cu autem
uade annuntia regnum dĩ. Docet dñs
minora bona p̃termittenda ẽe: ꝓ utuita¬
te maioꝵ. Maiis enĩ bonum ẽ p̃dicare:
quam patr̃e sepclire. Nam qui patr̃e sepe¬
lit. carnẽ in t̾ra abscondit: qui nͦ predicat.
mortuos ad uitam resuscitat. Mortuus
solliciti sumus de mortuis: nos quoq mo
tum. & eligit innocentem: s. eum cui
patr̃e sciebat mortiũi. illum patr̃e os quo
dicit᷑: obliuiscere domũ patusꝰ cui. Mysti¬
ce. ñ reuocatus ab officio patͥs discipuius
fuit: s fidelis secernit᷑ a communione ꝑ¬

Expanded text:
gistrum, hic Dominum vocat, non discipulatum gistrum, hic Dominum vocat, non discipulatum respuens, sed pro pietate patrem sepelire cupiens, dignus in quo Christus reclinet caput, id est, in quo divinitas maneat. Vel reclinatio capitis, humilitatem Christi significat, quae in hoc, non illo simulatore ac superbo locum habebat. Jesus autem ait illi: Sequere me, et dimitte mortuos sepelire mortuos suos. Tu autem vade et annuntia regnum Dei. Docet nos Dominus minora bona praetermittenda esse pro utilitate majorum. Majus enim bonum est, praedicare, quam patrem sepelire. Nam qui patrem sepelit, carnem in terra abscondit; qui vero praedicat, mortuos ad vitam resuscitat. HIERON.solliciti sumus de mortuis, nos quoque montum et elegit innocentem; sed eum, cui patrem sciebat mortuum, illum patrem de quo dicitur: Obliviscere domum patris tui Mystice, non revocatus ab officio patris discipulus fuit, sed fidelis secernitur a communione p
Abbreviated transcription (Latin):
litteram nouerat: ñ erat sp̃uał auditor
dñi. S putabat eum unũ ẽẽ de magisto
litteratorib: & ideo ñ habuit locum uͥ
dñs caput suum reclinaret. Hersutus
uidelicet erat ñ simplex et numilis: qͣm
diuinitas familiari mansione inha¬
bitaret. Fuit autẽ ob hoc repudiatus.
qđ̃ uisa magnitudine signoꝵ uoluit
sequi saluatorem. ut lucra ex miraculiᷤ
quereret: sic̃ symon magus. Iuste gͦ a
dño condemnat᷑: qͣsi dicente. Quid me
ꝓpt̃ diuicias cupis sequi: cũ tam pauꝑ
sim. ut nec hospiciolum nabeam: Uł
miraculis motus ꝓpt̾ inanẽ iactantiã
sequi uoluit. quã significant aues: &
finxit obsequiũ discipuli se facturum:
rapinas fraudis excicens: & int̃ ipsa
hominũ hospicia in foucis habitanˢ.
Ita hercticus domũ fidi ñ habens. ali¬
os in suam fraucłe trabit: & a fide se¬
ducit. Ait aut̃e ad alterum. Sequere
me. Iue autẽ dixit. D ñe: ꝑmitte me
pͥmũ ue: ꝙ sepelire patr̃e incũ. Iue ma¬

Expanded text:
teram noverat, non erat spiritualis auditor Domini, sed putabat eum esse unum de magistris litteratioribus et ideo non habuit locum ubi Dominus caput suum reclinaret. Versutus videlicet erat, non simplex et humilis, quem divinitas familiari mansione inhabitaret. Fuit autem ob hoc repudiatus, quod visa magnitudine signorum, voluit sequi Salvatorem, ut lucra ex miraculis quaereret, sicut Simon magus. Juste ergo a Domino condemnatur quasi dicente: Quid me propter divitias vis sequi, cum tam pauper sim, ut nec hospitiolum habeam? BEDA. Vel miraculis motus: propter inanem jactantiam sequi voluit, quam significant aves, et finxit obsequium discipuli se facturum, rapinas fraudis exercens, et inter ipsa hominum hospitia in foveis habitans, ita haereticus domum fidei non habens, alios in suam fraudem trahit, et a fide seducit. Ait autem ad alterum: Sequere me. Ille autem dixit: Domine, permitte me primum ire, et sepelire patre
Abbreviated transcription (Latin):
ris tormentũ ẽ demonũ: magnũq dormen¬
tum ẽ eis a lesione hominis cessare: & tanto
grauiꝰ dimittunt. qͣnͣto diutiꝰ possident.
Rroicule putant quidam demonia nosse
filiũ di & diabolum ignorare. eo qđ maio¬
ris malicie sint satellites quã ille cuiꝰ sa¬
tellues sunt: s: tam demones quã diabo¬
lus magis suspicant᷑ filium dĩ ẽẽ qmͣ nos¬
cant. Dic qđ tibi nom̃ ẽ: At ille dixit.
Legio: quia intrauerunt demonia multa
in cũ. Non uelut inscius nom̃ inquirit:
s ut confessione. uirtꝰ curantis gratior emi¬
caret. Etiam nr̃i temꝑis sacerdotes. qui
ꝑ exorcismi grãm demones eicere norunt.
solent dicere pacientes ñ alit̃ ualere cura¬
ri: nisi quantũ saꝑe possunt om̃e quod ab
inmundis sp̃ib uigilantes dormientesue
ꝑtulerunt. confitendo exponant. Et ro¬
gabant illũ ne expelleret eos extra region̾e:
& ne imꝑaret illis ut in abyssum irent.

Expanded text:
ris, tormentum est daemonum, magnumque tormenris, tormentum est daemonum, magnumque tormentum est eis, a laesione hominis cessare: et tanto gravius dimittunt, quanto diutius possident. Ridicule putant quidam daemonia nosse Filium Dei et diabolum ignorare, eo quod minoris malitiae sint satellites, quam ille cujus satellites sunt; sed tam daemones quam diabolus magis suspicantur Filium Dei esse, quam noscant. Dic, quod tibi nomen est? At ille dixit: Legio, quia intraverunt daemonia multa in eum. Non velut inscius nomen inquirit, s tolerabat, virtus curantis gratior emicaret. Sed et nostri temporis sacerdotes, qui per exorcismi gratiam daemones ejicere norunt, solent dicere patientes non alitri, nisi quantum sapere possunt, omne quod ab immundis spiritibus vigilantes dormientesve pertulerunt, confitendo exponant. Et rogabant eum ne expelleret eos extra regionem, et ne imperaret illis ut in abyssum irent.
Abbreviated transcription (Latin):
Terasa ẽ urbs arabie transioidanem.
iuncta monti galaad. in tͥbu manase:
ñ longe a stagno tiberiadis. in quo por¬
ci p̾cipitati sunt. M ath̃s duos. marchꝰ
& lucas unum occurrisse memorant:
quia unus eoꝵ. celebrioris ꝑsone & ma¬
ious insaniȩ fuit: & ideo eius curatio
famosior Unus enĩ habebat demonia.
s in monumentis. Et neq cathenis ĩa
set cathenas: & compedes commuiu¬
isset. Et nemo poterat eum domare:
e semꝑ nocte ac die in montib crat
clamans & concidens se lapidib. ui¬
dens autẽ iħ̾m alonge: occurrit et
adorauit eum. Ꝙ clamans uoce ma¬
gna dixit. Quid nob̾ et tibi iħu fili
clĩ altissimi: Uenisti ante tempꝰ cor¬
quere nos: Dicebat enĩ uli ibe. Exi
cipe demonioꝵ eicere demones. qu̾e
demonia negant aliquid secũ com¬
mune habere: qͥa par aut societas
Non tam̃ uoluntatis ista confessio ẽ quam
p̃mium sequit᷑ confitendi : s necessitatis
extorsio cogens inuitos. Presentia saluato¬

Expanded text:
erasa est urbs Arabiae trans Jordanem, juncta monti Galaad in tribu Manasse, non longe a stagno Tiberiadis, in quod porci praecipitati sunt. Matthaeus duos, Marcus et Lucas unum occurrisse memorant; quia unus eorum celebrioris personae et majoris insaniae fuit, et ideo ejus curatio famosior. Unus enim habebat daemonia jam  in monumentis. Et neque catenis jam set catenas, et compedes commiisset, et nemo poterat eum domare, et semper nocte ac die in montibus erat clamans, et concidens se lapidibus. Videns autem Jesum a longe, occurrit et adoravit eum, et clamans voce magna dixit: Quid nobis et tibi, Jesu, Fili Dei altissimi? venisti ante tempus torquere nos? Dicebat enim illi Jesus: Ecipe daemoniorum ejicere daemones, quem daemonia negant aliquid commune secum habere, quia pax aut societas Non tamen voluntatis ista confessio est, quam praemium sequitur confitendi, sed necessitatis extorsio cogens invitos. Praesentia Salvato
Abbreviated transcription (Latin):
det frat frẽm ut supͣ dictum ẽ: ñ eni ad
hoc ueni ut carnales affectus confirme:
s. ut spũali gladio uerbi di dissociem.
Ostendit itaq: quid pꝰ predicationẽ seqͣt᷑.
Ad fidem xp̃i totus orbis contra se diuisus
ẽ: quia una queq domus. & infideles
quid & in genesi legit᷑ de uolenti¬
b edificare turrem: qr ds lingͣs
eoꝵ diuiscrit. Unde dauid. Dissipa g̃ts:
quȩ bella uolunt. Hinc ysaias. Ecce
dominus ascendet suꝑ nubẽ leuem et
ingredict᷑ egiptum. & mouebunt᷑ simu¬
lachra egipti a facie eiꝰ÷ & concuriere¬

Expanded text:
det frater fratrem, ut supra dictum est. Non enim ad hoc veni, ut carnales affectus confirmem, sed ut spirituali gladio verbi Dei dissociem. Ostendit itaque quid post praedicationem sequatur. Ad fidem Christi, totus orbis contra se divisus est: unaquaeque domus et infideles quid et in Genesi adversus rebellebus aedificare turrim, quia Deus linguas eorum diviserit . Unde David: Dissipa gentes quae bella volunt . Hinc Isaias: Ecce Dominus ascendet super nubem, et ingredietur Aegyptum, et movebuntur simulacra Aegypti a facie ejus
Abbreviated transcription (Latin):
t factũ ẽ dummente consternate accuiiii.¬
eeñt de isto: ecce duo uiri steterunt sccꝰ
illas in ueste fulgenti. Angłi nonsolum u̾bo
s etiam fulgcnti habitu głam anniuitiãt
tͥumphantis. Mulicres angłos uident.
que cum aromatib uencrunt. quia ille
meutes suꝑnos cuies aspiciunt quȩ cum
Mente consternate erant. quia et magnũ
lapidem reuolitum stupebant: & corpus
ñ inuentum dolebant. Sciendum qđ sic̃
angłi legunt᷑ astitisse scpulchio saluatoriᷤᷤ.
ita credendi sunt adsistere mysteriis corꝑiᷤ
dm̃i. temꝑc conseciationis. Unde apłs mo¬
net mulieres in ȩodia uclari ꝓpt̃ angłos:¬

Expanded text:
factum est, dum mente consternatae essent de isto, ecce duo viri steterunt secus illas in veste fulgenti. Angeli non solum verbo, sed etiam fulgenti habitu gloriam annuntiant triumphantis. Mulieres angelos vident, quae cum aromatibus venerunt, quia illae mente supernos cives aspiciunt, quae cum Mente consternatae erant, quia et magnum lapidem revolutum stupebant, et corpus non inventum dolebant. Sciendum quod sicut angeli leguntur exstitisse sepulcro Salvatoris, ita credendi sunt assistere mysteriis corporis Domini tempore consecrationis. Unde Apostolus monet mulieres in Ecclesia velari propter angelos
Abbreviated transcription (Latin):
credula resurrectionis extitis. & cidñs
singłatit̃ se manifestauit. Grauiora si¬
quidẽ uuluera. maiori indigent medici¬
na: ut ubi habundauit delictum. suꝑ¬
habũdet gr̃a. Cum autem maria ad pe¬
trum & ioħem curreret. utrum aliȩ mu¬
lieres ad alios discipulos cucurrerint. et
statim reuersȩ fucrint. aut alicubi mariã
cito reucrsuram expectaui̾tit. incertum ẽ.
Hoc autem certo cercius ẽ. quia petro et
ioħe discedentib a monumento. dũi ma¬
ria ibi flens remaneret. uidit angłos duoᷤ
ut ioh̃es commemorat. & conuersa retror

Expanded text:
credula resurrectionis exstitit, et ei Dominus credula resurrectionis exstitit, et ei Dominus singulariter se manifestavit. Graviora siquidem vulnera majori indigent medicina, ut ubi abundavit delictum, superabundet gratia. Cum Maria ad Petrum et Joannem curreret, utrum aliae mulieres ad alios discipulos currerint, et statim reversae fuerint, an alicubi cito Mariam reversuram exspectaverint, incertum est. Hoc autem certo certius est, quia Petro et Joanne discedentibus a monumento, dum Maria ibi flens remaneret, vidit duos angelos ut Joannes commemorat: et conversa retror
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ compulit imnullos fingere duas in¬
cuangłio commemorati marias inagda¬
lenas. E st autem similis et illa questio¬
nis solutio. Quo ego uado scitis: & uiam
scitis. illis dixisse dominus intelligitur
qui sciebant. non nescientib inter quos
crat philippus cui dictum ẽ. Tanto tp̃r
uob̾cum sum et non cognoustis me¬
philippe: Item postquam discipuł ap¬
paruit in multis argumentis. uͥ exꝓbra-¬
uit incredulitatem illoꝵ et duriciam
cordis: simili modo distinguendum ẽ.
Nullatenus enim uidet᷑ increpatio re¬
ferri ad petrum. qui ipso die resurrecti¬
onis dominũ uidit. & nusqmͣ legitur
quin pꝰca firmit̃ crederet resuscitatum.
s illi potius increpant᷑ qui tarde cre¬
diderunt ut thomas.  notandum
quia sicut thomas p̃ceteris dubitauit:
ita p̃ceteris monet᷑ palpare & uidere.
Petrus singularit̃ negauit: et singula¬
rit̃ ei dominus apparuit. Ita maria
uͥ nec ꝑ angłos credidit. ueheinent̃ in¬

Expanded text:
quae compulit nonnullos fingere, duas quae compulit nonnullos fingere, duas commemorari Marias Magdalenas. Est autem similis et illa quaestionis solutio: Quo ego vado scitis, et viam scitis. Illis dixisse Dominus intelligitur qui sciebant, et non nescientibus, inter quos erat Philippus cui dictum est: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Item postquam discipulis apparuit in multis argumentis, ubi exprobravit incredulitatem illorum et duritiam cordis, simili modo distinguendum est. Nullatenus enim videtur increpatio referri ad Petrum, qui ipso die resurrectionis Dominum vidit, et nusquam legitur quin postea firmiter crederet resuscitatum, sed illi potius increpantur, qui tarde crediderunt ut Thomas. Et notandum quia sicut Thomas prae caeteris dubitavit, ita prae caeteris monetur palpare et videre. Petrus singulariter negavit, et singulariter ei Dominus apparuit. Ita Maria ubi nec per angelos credidit, vehementer in
Abbreviated transcription (Latin):
cant in galileam. Uenit gͦ maria magda¬
lcnȩ scdm ioħem annuntians discipulis
quia udi dominum. & aliȩ quȩ cum ea
erant. quas lucas commemorat. Hucusq
augustinus. Cui gͦ uisum fuerit qđ histo¬
riam congruȩ ordinauerit. p̃occupandi
et recolendi regłas in lectione huius oꝑis
aptissimȩ assignabit. Ueriuntam̃ cum
augustinus plurima retractauerit. & nus¬
quam indictis sins ut ipsemet sepe testa¬
tur. potiorib sentencus p̃iudicauerit. ñ
irrationabilit̃ dici pot̾ sericm historie in
hoc oꝑe diligentius c̃ẽ relatam. Nidetur
itaq ipso diluculo cum pͥmum mulicies
ad monumentũ uencrunt. factum eẽ qd̃
matħs et marchus de uisione & alloquu¬
tione angłi unius referunt: et qđ lucas
de du o b narrat. Ubi autem mulieres
recordate uerboꝵ dñi recedunt ab angłis.
currentes nuntiare discipulis. si dicamuᷤᷤ
qđ cum aliquȩ earum credebant resur¬
rexisse s maria non. facile soluit᷑ questio

Expanded text:
eant in Galilaeam. Venit ergo Maria Magdaeant in Galilaeam. Venit ergo Maria Magdalene secundum Joannem annuntians discipulis, quia vidit Dominum, et aliae quae cum ea erant, quas Lucas commemorat. » Hucusque Augustinus. Cui ergo visum fuerit quod historiam congrue ordinaverit, praeoccupandi et recolendi regulas in lectione hujus operis aptissime assignabit. Verumtamen cum Augustinus plurima retractaverit, et nusquam in dictis suis, ut ipsemet saepe testatur, potioribus sententiis praejudicaverit, non irrationabiliter dici potest seriem historiae in hoc opere diligentius ees ad monumentum venerint, factum esse quod Matthaeus et Marcus de visione et allocutione unius angeli referunt, et quod Lucas de duobus narrat. Ubi autem mulieres recordatae verborum Domini, recedunt ab angelis, currentes nuntiare discipulis. Si dicamus quod cum aliqua earum credebant resurrexisse, sed Maria non, facile solvitur quaestio,
Abbreviated transcription (Latin):
narrant matħs et marchiis. Qui angl̃s
dum loqueret᷑ cis: maria flens indina¬
uit se in monumentum & uidit duoᷤ
anglos scd̃m iohem in albis sedentes.
Dostquam autem diterunt illi mulier
quid ploras. dicit eis illa. quia tulerũt
dñm meũ: et nescio ubi posuerunt
eum. Hic inteligendi sunt suriccisse
angli. ut etiam stantes uiderent᷑ sicut ait
lucas. E ost hec uidit iħ̾m stantem: et¬
cetera usq illuc. Uade autem ad frẽs meoᷤᷤ¬
& cetera. Tunc egressa ẽ a monumento.
hoc ẽ ab illo loco ubi erat horti spatium.
ante lapidem esfossum: & cum illa aliȩ
quas scdm machcũ inuaserat trcmor. Tũc¬
te. Sic colliginus et angłoꝵ alloquutionẽ
bis numero eas habuisse. et uis ipsiꝰ dm̃i.
semel scił qñ maria hortolanum putauit.
& mnc iterum cum eis occurrit in uia.
ut eas ipsa repetitione firmarit: atq a ti¬
more recrearet. Tunc ait illis scđ̃m inathm.
nolite tuncre. Ite nuntiate fr̃ib meis: ut

Expanded text:
narrant Matthaeus et Marcus. Qui angelus, narrant Matthaeus et Marcus. Qui angelus, dum loqueretur eis, Maria flens inclinavit se in monumentum, et vidit duos angelos secundum Joannem in albis sedentes. Postquam autem dixerunt ei: Mulier, quid ploras? dicit eis illa, quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Hic intelligendi sunt surrexisse angeli, ut etiam stantes viderentur, sicut ait Lucas: Post haec vidit Jesum stantem, etc. usque illuc: Vade autem ad fratres meos, etc. Tunc egressa est a monhoc est ab illo loco, ubi erat horti spatium ante lapidem effossum, et cum illa aliae, quas secundum Marcum inuaserat tremor et pate. Sic colligimus et angelorum locutionem bis numero eas habuisse, et bis ipsius Domini. Semel scilicet quando Maria hortulanum putavit, et nunc iterum, cum eis occurrit in via, ut eas ipsa repetitione firmaret, atque, a timore recrearet. Tunc ait illis secundum Matthaeum: Nolite timere. Ite, nuntiate fratribus meis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gaudet: hec plorat. Illi xp̃c occuruit: ħ
mortuum querit. Nugustinus de con¬
coroia ȩnangłistarum. Omua circa tem¬
pus resurrectionis facta: sođm omnes
ȩuangłistas. quemadmodũ geri potue¬
rint ordinemus. Omnes conseutuuit:
diluculo uentum ẽẽ ad monumentum.
Iam factum erat qđ matħs cominemo¬
rat de terrȩ motu et lapide reuoluto.
conterritisq custodib. Henit autem
maria magdalenȩ ceteris ftrucutior.
Unde iohes de ca commemorat. tacitis
cis quȩ cum ea fucrunt. Uideusq la¬
pidem sublatum antequam diligentiꝰ
inspiceret: putauit ablatum corpꝰ iħu
Cucurrit gͦ: et nuntiauit petro ⁊ iohi.
At illi uencrunt et sicuti maria dixe¬
rat credideriunt sublatum ec̃ dñm. ũn
et redicrunt. Maria autem stabat ad
moniuncutũ foris plorans .i. ante sepul¬
chri locum. s tamen intra spatium quod
iam ingresse fucrant. Hortus quippe. il¬
lic erat. Tunc uiderunt angłm sedentẽ
adextus suꝑ lapidem: de quo angelo

Expanded text:
gaudet, haec plorat. Illi Christus occurrit, haec gaudet, haec plorat. Illi Christus occurrit, haec mortuum querit. Augustinus De concordia evangelistarum: Omnia circa tempus resurrectionis facta secundum omnes Evangelistas, quemadmodum potuerint geri, ordinemus. Omnes consentiunt diluculo ventum fuisse ad monumentum, jam factum erat quod Matthaeus commemorat de terraemotu, et lapide revoluto, conterritisque custodibus. Venit autem Maria Magdalene caeteris ferventior. Unde Joannes de ea commemorat, tacitis eis quae cum ea fuerunt. Vidensque lapidem sublatum antequam diligentius inspiceret, putavit ablatum corpus Jesu. Cucurrit ergo et nuntiavit Petro et Joanni. At illi venerunt, et sicuti Maria dixerat, crediderunt sublatum esse Dominum. Unde et redierunt. Maria autem stabat ad monumentum foris plorans, id est ante sepulcri locum; sed tamen intra spatium quod jam ingressae fuerant, hortus quippe illic erat. Tunc viderunt angelum sedentem a dextris super lapidem, de quo angelo
Abbreviated transcription (Latin):
Sero autem & uoram signat in occasu
dici et cuiusq rei tarditatem. ut si dicas
surrexit. Unde et mulicres ad monu¬
icutum accedendi habent facultatem.
iam custodib quiescentib. & ideo ma¬
gis territis. qđ usu uenit somno excitis.
Id etiam principes sacerdotum nocte
confirmant ẽẽ factum. sepulchri dicen¬
des custodib. Dicite quia discipuli ciꝰ
nocte uenerunt: & furati sunt cum.
Idem post pauca. Ut scias nocte factũ.
mulieres aliȩ sciunt. aliȩ nesciunt re¬
surrexisse dñm. Sciunt quȩ noctib
obscruant. nescuint quȩ ircesserunt.
Una maria magdalenȩ scłm ioħem nes¬
cit: altera maria mnagdalena scđm ma-¬
theum scit. Nam eadem &. ante scire:
et postca nescire non potuit. Deniq alte¬
ram ẽẽ cognosce. Illa admittit᷑ pedes te¬
nere domini: ista ꝓhibetur. Illa angłm
uidere meruit: hec pͥmo cum uenit ne¬
minem uidit. Illa discipulis dnm̃ resur¬
rexisse nuntiauit: ista raptum ẽẽ. Illa

Expanded text:
Sero autem et horam significat in occasu Sero autem et horam significat in occasu diei, et cujusque rei tarditatem, ut si dicas:surrexit. « Unde et mulieres ad sepulcrum accedendi habent facultatem, jam custodibus quiescentibus, et ideo magis territis, quod usu venit somno excitis. Id etiam principes sacerdotum nocte confirmant esse factum, sepulcri dicentes custodibus: Dicite quia discipuli ejus nocte venerunt, et furati sunt eum. Idem post pauca: Ut scias nocte factum, mulieres aliae sciunt, aliae nesciunt resurrexisse Dominum. Sciunt, quae noctibus observant; nesciunt, quae recesserunt. Una Maria Magdalene secundum Joannem nescit, altera Maria Magdalene secundum Matthaeum scit. Nam eadem et ante scire, et postea nescire non potuit. Denique alteram esse cognoscet. Illa admittitur pedes Domini tenere, ista prohibetur. Illa angelum videre meruit, haec primo cum venit, neminem vidit. Illa discipulis Dominum resurrexisse nuntiavit, ista raptum esse. Illa
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc iheronimus in matħm. Qt̃ di¬
uersa temꝑa mulierũ in euangelus des¬
cribunt᷑. non mendacu signum ẽ ut
impii obiciunt. s sedulȩ usitationis
officii. dum crebro abeunt ac recurr̃t.¬
& non patiunt᷑ a sepulchro domini
diu abcẽ uel longius. ¶ dem ad ebi¬
diam in libro .xii. questionum. Uesꝑe
autem sabb̃i. ait matħs et cetera. mar¬
chus uͦ et ualde mane una sabbatoꝵ.
ueniunt ad monumentũ: orto iam
sole. Huius questionis. dupplex ẽ solu¬
tio. Aut enim non recipinus marci
testimonium omnib grecie libris pe¬
ne hoc capitulum in finem non haben¬
tib. aut uterq uerum dixit. Matħs qñ
doininus resurrexit .i. uesꝑe sabbati.
marchus qñ cum uidit maria mag¬
dalene .i. mane. ut qui uesꝑe uixta ma¬
theum resurretãt mane apparẽt ma¬
riȩ.Ambrosius in expositione luce.
partib nouissimis. Non uesꝑascente die
s noctis uesꝑe dominus resurrexit. De¬
niq grecus sermo. ꝓ uesꝑe habet scro.

Expanded text:
Hinc Hieronymus in MatHinc Hieronymus in Mata mulierum in Evangeliis describuntur, non mendacii signum est, ut impii objiciunt; sed sedulae visitationis officii, dum crebro abeunt et recurrunt, et non patiuntur a sepulcro Domini diu abesse vel longius. » Idem ad Ebidiam in libro duodecimo quaestionum: Vespere autem Sabbati, ait Matthaecus vero: Et valde mane una Sabbatorum veniunt ad monumentum, orto jam sole. « Hujus questionis duplex est solutio: aut enim non recipimus Marci testimonium, omnibus Graeciae libris pene hoc capitulum in fine non habentibus, aut uterque verum dixit. Matthaeus, quando Dominus surrexit, id est vespere Sabbati; Marcus, quando eum vidit Maria Magdalene, id est, mane, ut qui vespere juxta Matthaeum resurrexerat, mane appareret Mariae. » Ambrosius in expositione Lucae partibus novissimis: « Non vesperascente die, sed noctis vespere Dominus resurrexit. Denique Graecus sermo pro vespere habet sero.
Abbreviated transcription (Latin):
surrectio: ꝑ multa argumenta cis dubitan¬
tib monstrata ẽ. Quȩ dum nos leginus¬
de illoꝵ. dubitatione solitam᷑. Ubi uͦ lncas
dicit. petrus autem surgens cucurrit ad
monumentũ conuenicut̃ pot̃ intelligi.
qđ postqmͣ ipse et ioh̃es redicrunt de mo¬
numento. & crediderunt dominum ẽẽ
sublatum. iterum audito a mulicrib
qđ uerȩ surrexerit dominus. licet alus
apłis idetur sicut deliramentum qd̃
mulieres refcrebant. solus cucurrit illuc
et tunc ei apparut dñs. qñ abiit sccum
mirans qd̃ factum fuerat. Si uͦ lucas et
commemorant. intelligendum ẽ petrũ
pͥmo ꝓcumbentem uidisse qđ ioħes tacet.
post autem ingressum ante ioh̃em ut
diligentius interiora dignosceret. Quod
si ita ẽ quare narrat lucas tacito ioh̃e pe-¬
trum cucurrisse. nisi quia forsan illi pri¬
mitus maria nuntiauerat:otan¬
dum
qͥa p̃sertim ab hora resurrecti-¬
onis usq ad hune locum.
de scrie historiȩ plurumũ dubitatũ ẽ

Expanded text:
surrectio per multa argumenta eis dubitansurrectio per multa argumenta eis dubitantibus monstrata est. Quae dum nos legimusde illorum dubitatione solidamur. Ubi vero Lucas ait: Petrus autem surgens, cucurrit ad monumequod, postquam ipse et Joannes redierunt de monumento et crediderunt Dominum esse sublatum, iterum audito a mulieribus quod vere surrexit Dominus, licet aliis apostolis videretur sicut deliramentum, quod mulieres referebant, solus cucurrit illuc, et tunc ei apparuit Dominus, quando abiit secum mirans quod factum fuerat. Si vero Lucas et commemorant, intelligendum est Petrum primo procumbentem vidisse quod Joannes tacet. Post autem ingressum ante Joannem, ut diligentius interiora dignosceret. Quod si ita est, quare narrat Lucas tacito Joanne Petrum cucurrisse, nisi quia forsan illi primitus Maria nuntiaverat? Notandum quia praesertim ab hora resurrectionis usque ad hunc locum, de serie historiae plurimum dubitatum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Q in ueteri et in nouo testamento ẽ hoc
obscruandum. qd̾ qñ apparuerit aliqua
angustior uisio. pͥmum timor appellat᷑.
ut mente placata audiat᷑ qđ dicitur.
cedet. uiam in cordib eoꝵ. p̃parando. ibi
me uidebunt in menbris corporis mei
qd ẽ eccłia. Quia constantiam p̃dicandi
non habet infcrior sexus. unde mulierib
ante etiam seruos nocauit. ut ꝑ resurrecti¬
onem eandem humanitatem resumpsis¬
se. et illos idem sꝑare doceat: Lccexxxuiii.
cim lugentib et flentib & ceccris omnib
qui cum eo fuerant. Et illi audientes qͥa
uiueret. & uisus eẽt ab eis: ñ credideĩt cis:
sicut delita mentum uerba ista. et
pͥor in culpa fuit: ita mine resurrectionem
pͥor uidit. Q ne ꝑpetuum obꝓbrium
apud uiros sustineret. sicut tunc culpam
tranffudit. ita nunc et grãm nuntiauit.
Qđ̃ autem discipuli resurrectionẽ tarde
crediderunt. non tam illoꝵ. infirmitas
fuit. quam firmitas nr̃a. Ipsa namq re-¬

Expanded text:
Et in Veteri et in Novo Testamento est hoc Et in Veteri et in Novo Testamento est hoc observandum, quod quando apparuerit aliqua augustior visio, primum timor pellatur, ut mente placida placata audiatur quod dicitur. aecedit viam in cordibus eorum praeparando, ibi me videbunt in membris corporis mei, quod est ecclesia. Quia constantiam praedicandi non habet inferior sexus, unde mulieribus ante etiam servos vocavit, ut et per resurrectionem eamdem humanitatem resumpsisse, et illos idem sperare doceat. L. 338 M. 354cim lugentibus et flentibus, et caeteris omnibus qui cum eo fuerant. Et illi audientes quia viveret, et visus esset ab eis, non crediderunt eis. sicut deliramentum verba ista, et prior in culpa fuit, ita nunc resurrectionem prior vidit. Et ne perpetuum opprobrium apud viros sustineret, sicut tunc culpam transfudit, ita et nunc gratiam nuntiavit. uod autem discipuli resurrectionem tarde crediderunt, non tam illorum infirmitas fuit, quam firmitas nostra. Ipsa namque re
Abbreviated transcription (Latin):
culpa ibi abscidit᷑: unde ꝓcessit. In pa¬
radiso mulicr uiro ꝓpinauit mortẽ:
a sepulchro muliet uiris annuntiat
uitam. Magnam miscdiam conditoris
nr̃i fr̃es aspicere debemus. Alius contra
ꝓximum suum in malicia crudelitatis
exarsit. aspiciat latronem qui in ipso
mortis articulo ad uitȩ p̃mia penitendo
ꝑuenit. Aluis auariciȩ estib anelans alie¬
na diripuit. aspiciat ⁊ acheum qui siquid
alici abstulit: quadruplum reddidit.
Alius libidinis igne suecensus carnis mũ¬
diciam ꝑdidit. aspiciat mariam quȩ in
se amorem carnis. igne diuni amoris ex¬
muliertulis ꝑ angłm ad hortatis occurrit.
ut nunitiature expectantib discipulis re¬
rebant᷑ dominũ habere obiniam. & pͥmȩ
andire aucte. ut maledictũ cuȩ inmuli¬
erib solucret᷑. Iste accedunt & tenent pe¬
des eius. ceterum illa que querebat ui¬
uentem cum mortuis. et nesciebat adhuc
cum resurrexisse. merito audit. noli me
tangere. E unc ait illis iħc. Nolite tim̾e̾.

Expanded text:
culpa ibi absciditur, unde processit. In paradiso mulier viro propinavit mortem, a sepulcro mulier viris annuntiat vitam. Magnam misericordiam Conditoris nostri, fratres, aspicere debemus. Alius contra proximum suum in malitia crudelitatis exarsit? aspiciat latronem , qui in ipso mortis articulo ad vitae praemia poenitendo pervenit. Alius avaritiae aestibus anhelans, aliena diripuit? aspiciat Zachaeum , qui si quid alicui abstulit, quadruplum reddidit. Alius libidinis igne succensus, carnis munditiam perdidit? aspiciat Mariam , quae in se amorem carnis, igne divini amoris exmulierculis per angelum adhortatis occurrit, ut nuntiaturae exspectantibus discipulis rerebantur Dominum habere obviam, et primae audire, avete, ut maledictum Evae in mulieribus solveretur. Istae accedunt et tenent pedes ejus. Caeterum illa quae quaerebat viventem cum mortuis, et nesciebat adhuc eum resurrexisse, merito audit: Noli me tangere. Tunc ait illis Jesus: Nolite timere.