comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut in ablutione maniũ mystice gentiliũ oꝑa prefigura¬
rent᷑. ⁊ ab impietate iudeor qui clamauert̃ crucifige nos
gentiles alienos faceret. quotdãm᷑ contestans ⁊ dicens.
Ego quidẽ uolui innocentẽ lib̾are. s qm̃ seditio orit᷑. ⁊ ꝑ
tentiã ñ damnat oblatũ. s arguit offerentes. iustũ ẽẽ
pñtians qui erucifigendus ẽ. s n qui uidicẽ deũ fallebat:
.⁊ qd̾ fecit pilatus in eoipso quod fec̃ aliquantũ particeps¬
⁊ nocens fuit. qr si beneuellet eũ eriꝑe: posset. s in cõ¬
paratione eoꝵ multo ipse innocentior fuit. Tẽ respon

Expanded text:
ut in ablutione manuum mystice gentilium opera praefigurarentur, et ab impietate Judaeorum qui clamaverunt: Crucifige, nos gentiles alienos faceret, quodammodo contestans et dicens: Ego quidem volui innocentem liberare, sed quoniam seditio oritur, et per tentiam, non damnat oblatum, sed arguit offerentes, justum esse pronuntians, qui crucifigendus est, sed nunquid judicem Deum fallebat? Quod fecit Pilatus in eo ipso, quod aliquantulum particeps fuit, quia si vellet, bene eum eripere posset, sed in compar
Abbreviated transcription (Latin):
tñ secreto dei udicio fact̾ũ ẽ. ut aĩo mathei pro
pħas ẽẽ concordiã. ut deputemꝰ congrue qd ab
sub hoc noĩe p̃cii. apud zachariã de.xxx. argenteis.
⁊ nicħ de emptiõe agri. Strũq gͦ intre ̃tatur
engłista ad hoc ꝗdde ino cõpletũ ẽ ⁊ confert
in unũ .xxx. argenteos quod ẽ in tacharia:⁊ agrã
emptũ qd̃ ẽ inieremia qued subdit. quẽ apꝑ recia¬
uert̃ nc̃. ap̃ neutrũ inuenitur. s exꝑsona eugłiste
accipiendũ ẽ. qł ex dm̃ reuelatiõe eognoruit. ad hã¬

Expanded text:
n secreto Dei consilio factum est, ut animo Matthaei pro rophetas esse concordiam, ut uni deputetur congruere, quod ab argenteis, et nihil de emptione agri. Utrumque ergo in tempore evangelista ad hoc, quod de Domino completum est, confert in unum: triginta argenteos, quod a Zacharia; et agrum emptum, quod est a Jeremia. Quod subdit, quem appretiaverunt, etc., apud neutrum invenitur, sed ex persona evangelistae accipiendum est, quia ex D
Abbreviated transcription (Latin):
die agnꝰ dei pro salute hominui in crucependeret quodie
agnus in lib̾ationẽ popłi occidi iussus ẽ . npsa sua morte
diuidere uideretur int̾lucẽ ⁊ tenebras .i. int̾ fideles
infideles. ut impleretur qd̃ dictũ ẽ. posit̾ ẽ hic in rui¬
ert̃ inpretoriũ cũ pilato. ut ñ contaminarent. s
ut manducarent pascha. E si aliquis dicat. q̃r gͦ
dñs tẽ ñ celebrauit pascha. sciat quod ipse ñ fuit sub
lege.⁊ uoluit ante discipulis suis tradere sacm̃tũ corpo¬
ris sur ⁊ sanguinis sui. ⁊ postea ipsũ corpꝰ immola¬
ri in ara crucis. ⁊ ipsa ẽ uera parasceue ñ uideoꝵ

Expanded text:
die Agnus Dei pro salute hominum in cruce penderet, qua die die Agnus Dei pro salute hominum in cruce penderet, qua die agnus in liberatione populi occidi jussus est, et ipsa sua morte dividere videretur inter lucem et tenebras, id est inter fideles et infideles, ut impleretur quod dictum est: Positus est hic in ruiverunt in praetorium cum Pilato, ut non contaminarentur, sed ut mandunus tunc non celebravit pascha? sciat quod ille non fuit sub lege, et voluit ante discipulis suis tradere sacramentum corporis et sanguinis sui, et postea ipsum corpus immolari in ara crucis, et ipsa est vera p
Abbreviated transcription (Latin):
.i. xͦi. die ꝓredenptionemundi opꝰ expletũ ẽ: ⁊ in sab¬
bato quieuit. ⁊ insepulchto.ita ⁊ nos in hac sexta eta¬
te pro dñopati debemꝰ. ⁊ in irl. quȩ ẽ mortuoꝵ in
secreta pace quiescere. doncc ueniat octaua res¬
urrecti oĩs. In genesi ⁊̃ septima dies ħre uesꝑã ñ legr̃.
qr in illo scło requies aĩarũ nullo merore consumitur.
s gaudio future resurrectiõis augetur. Diẽt ñ deillo
quẽ dies sabbati sequebat᷑ fuisse parascheue pasche
iudeoꝵ. qd̾ ab eod̾ iã incipient atima. s tñ uerũ pas¬
cha quod in passione dñi parasceue gerebatur ñ¬
hr̃i ab hora noctis nona.inqua dñs a uideis occi¬
dendus p̃parabat᷑. Parasceue enĩ ut diximus. d̾r p̃pa¬
ratio. Ab illa gͦ hora nona noclis qua in domo an¬
nȩ ⁊ caiphe fuit. usq ad eiꝰ erucifixionẽ. hora parasce
fuisse neomeniã .i. noue lunȩ pͥncipiũ. ⁊ iuxta hebreos
uĩ feria. luna .xii. semis pascha hebreoꝵ fuisse. ut eo

Expanded text:
 die pro redemptione mundi opus expletum est, et in Sabbato quievit in sepulcro, ita et nos in hac sexta aetate pro Dsecreta pace quiescere, donec octava resurrectionis veniat. In Genesi septima dies vesperam habuisse reto requies animarum nullo moerore consumitur, sed gaudium futurae resurrectionis augetur. Dicunt etiam de illa die, quam dies Sabbati sequebatur fuisse parasceve paschae Judaeorum, quod ab eodem jam inciperent azyma, sed tamen verum pascha, quod in passione Domini gerebaturhaberi ab hora noctis nona, in qua Dominus a Judaeis occidendus praeparabatur. Parasceve enim, ut diximus, dicitur praeparatio. Ab illa ergo hora noctis, qua in domo Annae et Caiphae fuit, usque ad ejus crucifixionem, hora parascefuisse Neomeniam, id est novae lunae principium, et juxta Hebraeos una decima quarta, serius pascha Hebraeorum fuisse, ut eo
Abbreviated transcription (Latin):
II. Mirũ ẽ quomͣ ubeat eos dormire ⁊ quiescere. c̃ subiun¬
gat. E cce appropinquat hora. ⁊ ioo dicat surgite eamꝰ.
qu a repugnantia commoti. qͥ legt̃ conant᷑ exponereqd¬
dictum sit .S. sciendũ ẽ. pꝰ illa u̾ba dnim siluisse. ut fieret
s. ultro ingerentes. ut confidentia passuri uideant. Cim̃¬

Expanded text:
. Mirum est, quomodo jubeat eos dormire et quiescere, cum subjungat: Ecce appropinquat hora, etc. Et ideo dicat: Surgite, eamus. Qua repugnantia commoti, qui legunt, conanturdictum sit. Sed sciendum post illa verba Dominum siluisse, ut fieret sed ultro nos ingerentes, ut confidentiam passuri videant. Time
Abbreviated transcription (Latin):
pinguiũ. ⁊ nota. loca ⁊ tp̃ra plena eẽ figuris. Cũ it
inmonte orat. nos sursũ in oratione cor ħre docet. eu
inualle. ⁊ hoc inualle pinguiũ. docet in oratione hu¬
militatẽ. & internę dilectionis pinguedinẽ seruanda
guedinis erauit. quia ꝑuallẽ humilitatis ⁊ pinguedi¬
nẽ caritatis. mortẽ subiit pro nob. E dix̃ discipulis . ss.¬
Sedete hic donec orem. fidẽ discipłoꝵ ⁊ constantiam
dere. dũ ꝑgrederet᷑ orarc. Seqr. & assuꝑto petro .. d. f.⁊̃ .c.c.¬

Expanded text:
pinguium, et nota loca et tempora plena esse figuris. Cum enim dicit in monte orat, nos sursum in oratione cor habere docet. Cum in valle, et in hac valle pinguium, docet in oratione humilitatem, et aeternae dilectionis pinguedinem esse sudaguedinis oravit, quia per vallem humilitatis, et pinguedinem charitatis mortem subiit pro nobis. Et dixit discipulis: Sedete, etc. Fidem discipulorum et constantiam dere, dum progrederetur orare. Sequitur: Et assumpto Petro et duobus
Abbreviated transcription (Latin):
Ereunte autẽ ⁊ .i. hic mareus ad implet. qd iste breuita¬
tis causa omisit. Exit inqͥt foras ante atriũ. ⁊ gallꝰ
cantauit. quo reu̾so matriũ. fit negatio. In hac sed̃a
ths ⁊ ab alio. ut ait lucas dicens ⁊ pꝰ pusillũ als ait
itu exilł es. In hoc pusillo exiit.⁊ reu̾sus stans ad foẽ

Expanded text:
iste brevitatis causa emisit. Exiit, inquit, foras ante atrium, et gallus cantavit , quo reverso in atrium fit negatio. In hac secunda  Matthaeus; et ab alio, ut ait Lucas dicens. Et post pusillum alius ait: Et tu ex illis es? In hoc pusillo exiit, et reversus stans ad focum,
Abbreviated transcription (Latin):
se disemin cõmittere. Ita ⁊̃ ad olescens qͥ scd̾m mareii relic¬
ta sindone nudus fugit. illoꝵ opꝰ ianimũ designat. qͥ ut se¬
curiores sint. omnia quȩ in mundo habent abieiunt.⁊
deo potius famulari nudi. quam hendo reb mundi mate¬
riam temptandi ⁊ abeo reuocandi dare didieeit̃. uixta exeplu
iosophi. qui relicto adultere pallio. maluit deo serure nud̃.
quã inditus meretricis etipiditatib Atilli tenentes ihm.¬
ioħm. Marc̃ aut ⁊ lucas. nom̃ ñ diet̃ pontificis. De hoc
autẽ caiphas testatur iosephꝰ. qd pontificatũ uniꝰ anni¬
s absq merito dignitatis. a pͥncipe romano precio habebat
dã suã nequitiã. ł uomens ore. qr impudens fuit ad ꝑferen
posset. si xp̃c ꝓximus eẽt . S: in hoc maxime admirandu s̃
quod dum ñ reliquit ĩ cũtimeret. Quod enĩ timet nat̾e
ẽ. quod sequit᷑ deuotionis. qd negat correptionis. qd pe¬
nitet fidei. Significabat uͦ eccliã. secut᷑a qd hoc ẽ imitat᷑a¬

Expanded text:
adolescens, qui secundum Marcum, relicta sindone, nudus profugit, illorum opus et animam designat qui, ut securiores sint, omnia quae in mundo habent, abjiciunt; et Deo potius nudi famulari, quam habendo res mundi, materiam tentandi, et ab eo revocandi, dare didicerunt, juxta exemplum Joseph, qui relicto, adulterae pallio, maluit Deo servire nudus, quam indutus meretricis cupiditatibus. At illi tenentes Joannem. Marcus autem et Lucas nomen non dicunt pontificis. De hoc autem Caipha testatur Josephus, quod pontificatum sibi absque merito dignitatis a principe Romano emisset. dam suam nequitiam, vel vomens ore, quia impudens fuit ad profereposset, si Christo proximus esset, sed in hoc maxime est admirandus, quod Dominum non reliquit, etiam cum timeret. Quod enim timet, naturae est; quod sequitur, devotionis; quod negat, abreptionis; quod poenitet, fidei. Augusti
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Nota qr ñ mors s tempsꝰ mortis in metu ẽ. donec
apłos suos libaret apassione. qr ꝑuirtutẽ eiꝰ resurrec¬
tionis.firmanda erat fides credentiũ. Sustinete hic. .hy.
.I.ii. Non prohibet a sõnno. eus tp̃s ñ erat unmminente
tanto discͥmine. s potiꝰ a sõnno infidelitatis ⁊ torpore
mortis. sec̃ manere ꝑuigiles admonet. & progressus
⁊ iugilarent secũ. pusillũ ꝓgressus rinit infaciem. ut
humilitatẽ mentis ostenderet habitu corporis. ⁊ pare
humiliationẽ eos doceret. quib ead passio immin̾et.

Expanded text:
rtem. Nota quia non mors, sed tempus mortis in metu est, donec apostolos sua liberet passione. Per virtutem enim resurrectionis, postea firmanda erat fides credentium. Sustinete hic, etc. HILARIUS. Non prohibet eos a somno, cum tempus non erat imminente tanto discrimine, sed potius a somno infidelitatis et torpore mentis secum manere pervigiles admonet. Et progressuset vigilarent secum, pusillum progressus ruit in faciem, ut humilitatem mentis ostenderet habitu corporis, et parem humiliationem eos doceret, quibus eadem passio immineret.
Abbreviated transcription (Latin):
.hy. ille pecclia. & ingressus intꝰ .s.c.in. hoc quod faciebat
ł amore iusticie qi erat discipłs. ł humana curiositate
cupiens aliquio scire iudicaret de eo pontifer. an eũ ne¬
ci ad disceret. an flagellatũ dimitteret. ⁊ in hoc notat
diusitatẽ. int̾ eũ i alios disciplos. Illi eni fugert. Iste
uͦ licet procul. tñ sequit᷑ xp̃or. P rincipes aut .s. nc̃.¬

Expanded text:
Ecclesia. Et ingressus, etc. Hoc quidem faciebat vel amore justitiae, quia erat discipulus, vel humana curiositate cupiens scire, quid de eo judicaret pontifex, utrum neci addiceret, an flagellatum dimitteret. Et in hoc nota diversitatem inter eum et alios discipulos. Illi enim fugerunt: iste vero, licet procul, tamen sequitur Jesum. Principes autem
Abbreviated transcription (Latin):
coegert̃ apłm petrũ inter fideles negare dñm ł hoĩem
nocte negat. galli cantu penitet. pꝰ resurrectionẽ sub
luce quẽ t̃ negauerat teramare se ꝑffessus ẽ. q qd̾ in te¬
nebris obliuionis errauit. sꝑate iã lucis rememoratioẽ
correxit. ⁊ ciusdẽ uerelucis p̃sentia. plane totũ se erexit
eccłie pͥncipe remediũ consideret᷑ penitentie. ⁊ nemo
auderet desua uirtute confidere: cũ mutabilitatis ꝑi¬
culũ nec beatus posset euad̾e. Mystice gallus aliqͥs
doctoꝵ ẽ. qͥ sõnolentos increpans. ait. Euigilate iusti.
⁊ nolite peccare. Qd̃ petrus aute galli cantũ negat.
eos significat. qui xp̃m aute resurrectionẽ dm̃ ẽẽ ñ
putauert. morte eiꝰ turbati. Qd bis ante scdm galli

Expanded text:
coegerunt apostolum Petrum inter infideles negare Dominum, vel hominem nocte negat; galli cantu poenitet: post resurrectionem sub luce, quem ter negaverat, ter se amare professus est: Quia quod in tenebris oblivionis erravit, speratae jam lucis rememoratione correxit, et ejusdem verae lucis praesentia, plane totum se erexit,Ecclesiae principe remedium consideretur poenitentiae, et nemo auderet de sua virtute confidere, cum mutabilitatis periculum, nec beatus Petrus potuisset evadere. Mystice gallus aliquis doctor est, qui somnolentos increpans ait: Evigilate, justi, et nolite peccare. Quod Petrus ante primum galli cantum negat, eos significat, qui Christum ante resurrectionem Deum esse non putaverunt, morte ejus turbati: quod bis ante secundum gal
Abbreviated transcription (Latin):
suũ uuln̾ari ñ patitur. Illi iusto mortẽ infert̃. iste ꝑsecu¬
toris uulnera sanat. Mystice etiam docens. eos qui insue
mortis confusiõe uulnꝰ aĩe contraxerant. salutẽ posse me¬
reri. si dignũ penitentie fructũ facerent. Seruus pͥncipis
mystice ẽ populus uideoꝵ. indebite mancipatus pͥncipib
lente. s diuino iudicio ablatã pandente. quȩ in his qui
credere malucit̃ pietate dñi restituitu ł auris amputa¬

Expanded text:
suum vulnerari non patitur. Illi justo mortem inferunt, iste persecutorum vulnera sanat. Mystice etiam docens eos, qui in suae mortis consensione vulnus animae contraxerant, salutem posse mereri, si dignum poenitentiae fructum facerent. Servus principis mystice populus est Judaeorum, indebite mancipatus principibus lente, sed divino judicio pandente ablatam, quae in his qui credere maluerunt, pietate Domini restituitur. Vel auris amputa
Abbreviated transcription (Latin):
ait .i. Nicħ resꝑ ondes. ⁊ẽ. Ita p̃ceps ⁊ impatiens n
inueniebat ca lũniȩ loc̃. Motu gͦ eorporis indicat
in saniã m̃tis. ⁊ ꝓuocat ad respondendũ. ut qͥlibet oe¬
bat. sciens ut ds̃. quicqͥd respondisset retorquendũ in
calũmã. Tandẽ m̃adiuratꝰ si eẽt filius deupsi pͥncipi res

Expanded text:
i: Nihil respondes? etc. Ira praeceps et impatiens, non inveniebat locum calumniae. Motu ergo corporis indicat insaniam mentis, et provocat ad respondendum, ut qualibet ocbat, sciens, ut Deus, quaecunque respondisset, torquendum in calumniam: tandem tamen adjuratus, si esset Filius Dei, ipsi princi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uelanert faciem eiꝰ. ñ ut ille scelera eoꝵ ñ uideat .s.
ut a seipsis grã cognitionis es abscondał. sic̃ fuit uelam̃ sr̃
faciẽ moysi. quodusq hodie manet. nob̾ aũt credentib
ablatũ ẽ ut ait apłs. Hos enĩ reuelata facie. ⁊c̃. Petrus
uͦ sedebat foris. Nonappropinquabat iĩtu. ne minists

Expanded text:
cum, velaverunt faciem ejus, non ut ille scelera eorum non videat, sed ut a seipsis gratiam cognitionis ejus abscondant, sicut fuit velamen super faciem Moysi, quod usque hodie manet. Nobis autem credentibus ablatum est. Nos enim revelata facie , etc. Petrus vero sedebat foris,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculis cautelã oremꝰ. ⁊ ut omne orationẽ ad patre ⁊ adfiliũ.
oremꝰ ⁊ ad sp̃m scm̃ dirigamꝰ. Ite siẽ terna ẽ temptatio cupi¬
ditatis. ita ⁊ timoris. E st eni concupiscentia carnis. concu¬
piscentia ocłor. Ambicio scłaris. Est q̃ timor mortis. timor
ui litatis. timor doloris. Contra que omnia. nos docet orõe

Expanded text:
remus, et ut omnem orationem ad Patrem et Filium et Spiritum sanctum dirigamus. Item sicut trina est tentatio cupiditatis, ita et timoris. Est enim concupiscentia carnis, concupiscentia oculorum, ambitio saeculi: est et timor mortis, timor vilitatis, timor doloris. Contra quae omnia docet oratione
Abbreviated transcription (Latin):
cũ discipulis sitis. ñ memorat quid illic egerit. donec tra
ditorẽ inuestigare. quasi latitantẽ. quẽ cotidie uidebãt
intemplo docentẽ. Dic̃ gͦ. Quẽctiq oscalatꝰ fuero. i ħt
adhuc de uerecundia discipli. eũ ñ eu palã tradidit
ꝑsecutorib. s. ꝑsignũ oscłi. & nota qr signa q̃ uiderat
ab eo facta. ñ diuinitꝰ s magiee facta putabat. ⁊ quẽ
in monte transformatũ audietat. timebat netali modo
ñc demanib eor libaretur. ⁊ ideo signũ dedit eis.¬
& accedens ad iħm dix̃. Aue rabbi. O quã impuders
ei quẽ tradebat uingere. Suscepit enĩ osculũ dñs. ñqͦ
simulare doccat nos. s ne proditionẽ fugere uideatur.
sed̃m dauid. Cũ his qͥ odert̾ pacẽ .e.p. & dixit iħcilli.

Expanded text:
cum discipulis, non commemorat quid illic egerit, donec tradroditorem investigare, quasi latentem, quem quotidie videbant in templo docenteadhuc de verecundia discipuli, qui non eum palam tradidit persecutoribus, sed per signum osculi. Et nota, quia signa quae viderat ab eo facta, non divinitus, sed magice facta putabat, et quem in monte transformatum audierat, timebat ne tali modo nunc de manibus eorum liberaretur, et ideo signum dedit. Et confestim accedens ad Jesum, ait: Ave, Rabbi, etc. O quam impudens ei, quem tradebat jungere! Suscepit autem osculum Dominus, non quo simulare nos doceat, sed ne proditionem fugere videretur, secundum David. C
Abbreviated transcription (Latin):
passasu. Nota quod gntilib sepe adño somna reue¬
lant᷑. & in pilato ⁊ uxore eius iustũ dñm consitentib.
gentilis popłi testimoniũ fit Hocem̃ uxorgentilis popłi¬
uiri inuisionib intellig̃. quodiudei uigilantes credere
noluert̃. & nota. quod ñe denũ diabolus intelligens ꝑ
rp̃m se spolia sua amissurũ. sic̃ pͥmũ ꝑmulierẽ mortẽ in¬
ne ꝑ eiꝰ mortẽ mortis amittat imꝑiũ. P rincipes aut̃ sac̃¬
dotum. E gressa ẽ miqͥtas desemorib: ⁊ iudicib popłi. Da¬
ta enĩ opinione. ꝓ ihu latronẽ. ꝓ saluatore interfectorem.¬
ꝓfilio dei petunt filiũ diaboli. ut iste lib̾enir. ille filius di
⁊ loco. ⁊ lib̾tate. qr datorẽ lib̾tatis maluert ꝑdere. ꝗͣ gentẽ
n statĩ ad quieuit. s iuxta suggestionẽ uxoris quȩ man¬
dauerat ei nicħ tibi ⁊ iusto illi. ipse qͦ respondens ait.
Quid enĩ mali feeit: Quo dicto. post absoluit xp̃m. At illi qͣnͣ¬
tomagis uidebant quod pilatus uellet eũ liberare.

Expanded text:
a revelantur, quod in Pilato et uxore ejus justum Dominum confitentibus, gentilis populi testimonium sit. Hoc enim uxor gentilis viri in visionibus intelligit, quod Judaei vigilantes credere noluerunt. Et nota quia nunc demum diabolus intelligens per Christum se spolia sua amissurum, sicut primum per mulierem mortem inne per mortem ejus, mortis amittat imperium. Principes sacerdotum, etc. Egressa est iniquitas de senibus et judicibus populi. Data enim oppro Filio Dei petunt filium diaboli, ut iste liberetur, ille, scilicetet loco et libertate: quia datorem libertatis maluerunt perdere, quam gentem n statim acquievit, sed juxta suggestionem uxoris, quae mandaverat, nihil tibi, et justo illi, ipse quoque respondens ait: Quid enim mali fecit? Quo dicto, Pilatus absolvit Jesum. At illi, quanto magis videbant quia Pilatus vellet eum liberare,
Abbreviated transcription (Latin):
pondere noluit. indignosq suo sermone uidi¬
cauit.⁊ qñ respondit. diũso mͦ ꝗͣd̾ respondisset pi¬
lato respondit. Sac̃doti enĩ querenti an ipse eẽt
xp̃c. dixerat. tu dixisti. quasi de p̃t̾itis respon¬
dens. hoc ideo qi lex omnis uenturũ xp̃mp̃dicaue¬
rat. & ipse sacerdos ex lege dixisset: huic pilato legis
ẽ qͥ flagellat xp̃m. s causã refert in populũ iude¬
or. Iħe aũ ad hoc respondere noluit. ne crimen
diluens dunitt̾et᷑. ⁊ita crucis utilitas differretur.
Scd̃m lucã duo obiciunt. quod prohiheret dari cesa

Expanded text:
pondere noluerit, indignosque suo sermone judicaverit. Et quando respondit, diverso modo quam respondisset Pilato, respondit. Sacerdoti enim quaerenti an ipse Christus esset, dixerat: Tu dixisti , quasi de praeteritis respondens. Hoc ideo, quia lex omnis venturum Christum praedicaverat, et ipse sacerdos Christum ex lege dixisset. Huic vero Pilato legis est qui condemnat Jesum, sed causam refert in populum Judaeorum. Huic enim nihil respondere voluit, ne crimen diluens dimitteretur, et ita crucis utilitas differretur. Secundum Lucam duo objecerant, quod prohiberet dari tribu
Abbreviated transcription (Latin):
manufactũ. Sos inquit soluite ñ ego. qr illicitu
ẽ. ut nob̾ ipsis mortẽ inferamꝰ. Itẽ ons dixat. & ego
suscitabo. quod de animali teplo dr̃. Illi utunt.
dicentes illũ dixisse. aliud n factũ manu edifieabo.
ut propͥe de tẽplo iudaico dictũ uideat᷑. Aludit.¬

Expanded text:
manufactum. Vos, inquit, solvite, non ego, quia illicitum est, ut nobis ipsis mortem inferamus. Item Dominus dixerat, et ego resuscitabo, quod de animali templo dixerat. illi venerunt, dicentes illum dixisse, aliud manufactum aedificabo, ut proprie de templo Judaico videretur dictum. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
seruũ hic ostendit penã quã recipiec piger seruus infu¬
turo q. d Inutilẽ seruũ ⁊ infructuosũ. qui sponte &e
negͥligentia sua corruit in interiores tenebras. eicite
in exteriores. Ext̾iores tenebre posst̃ intelligi corpora¬
les pene. Corpus qͥppe ẽ ext̃iꝰ aĩe. Interiores gͥ tenebre ma¬
la sunt anime. qͥb acaritatis lumine aũsa. in peecatis
oblectat᷑. Ext̾iores uͦ tenebre sunt mala corporis. qͥb
et̾nalit̃ torquebit᷑ in fine. hy. Itẽ aliter. Distributio¬
peccumȩ in ȩqualis ẽ. s. ñ ad diuidentẽ referenda ẽ diũ¬
sitas. Ait enĩ unũquẽq eni scd̾m uirtutẽ accepisse¬

Expanded text:
 etc. Ostendit poenam, quam recipiet piger servus in futuro. Quasi dicat: Inutilem servum et infructuosum, qui sponte et negligentia sua corruit in interiores tenebras, ejicite in exteriores. Exteriores tenebrae possunt intelligi corporales poenae. Corpus quippe exterius animae. Interiores ergo tenebrae mala sunt animae, quibus a charitatis lumine aversa, in peccatis oblectatur. Exteriores vero tenebrae sunt mala corporis, quibus aeternaliter torquebimur in igne. Item pecuniae distributio inaequalis est, sed non ad dividentem referenda est diversitas. Ait enim unumquemque secundum virtutem suam accepisse
Abbreviated transcription (Latin):
itaq. qr nescitis .d.n .h. Nescitis ñ solũ diem iudicii. quo
uenturus ẽ sponsus. s etiã dormitationis ur̃ȩ horã nes¬
citis. & nota quia breui conclusiõe manifestauit ad qͥd
pmissa parabola tendit. S sic̃ enĩ hõ qͥ ꝑegre. Ui
testimoniũ bonȩ conscientie nob p̃paremꝰ.: ine eũ fatius

Expanded text:
tis non solum diem judicii, quo venturus est sponsus, sed etiam dormitationis vestrae horam nescitis. Et nota, quia brevi conclusione manifestavit, ad quod praemissa parabola tendat. Sicut enim homo peregre, etc. Ut testimonium bonae conscientiae nobis praeparemus, et ne cum fatu
Abbreviated transcription (Latin):
tutis retrahentib manũ. tem̃itate nmpudentia illa¬
qua ptoditirus ertat manu cu magitio misit in parapsioe. iti
audatia bonã conscicntiã mentiret᷑. maths dix in parapside:
o arẽ in catino. Parapsis ẽ uas escarũ quadrangulatũ. apa¬
rib apsidis .i. anguł .i. equis laterib dictu. Catinũ ul¬

Expanded text:
et retrahentibus manum, temeritate et impudentia qua proditurus erat, illam manum cum Magistro misit in paropside, ut audacia bonam conscientiam mentiretur. Matthaeus dicit in paropsiae. Marcus in catino. Paropsis est vas escarum quadrangulatum a paribus assibus, id est aequis lateribus dictum. Catinu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. ⁊ẽ. quasi uellet intelligi. Officiũ ẽ sepulture ⁊ pie¬
tatis. qd̾ uos ꝑditionẽ putatis. nec mirũ si mͥ dat fidei
odorẽ. proqua mox fusurus sum meũ sanguinẽ. ꝑmit¬
latis gͣ eã representare meã sepulturã. ut effundat suꝑ
me oleũ: ꝓ qua effundã sanguinẽ meũ. Seq̃r. Am̃dico
sioe. magistrisui precio recõpensare. nec certe postulat sũmã

Expanded text:
tum, etc. Quasi velit intelligi: Officium est sepulturae et pietatis, quod vos perditionem putatis. Nec mirum si mihi dat fidei odorem, pro qua mox fusurus sum meum sanguinem. Permittamus ergo repraesentare eam meam sepulturam, ut effundat super me oleum, pro qua effunsione Magistri sui pretio recompensare. Nec certe postulat summam,
Abbreviated transcription (Latin):
congregati sunt. p.si  ꝗ debuerant se preparare ad pas¬
cha. contra uerũ agnũ potiꝰ se armant. ⁊ hoc faciunt
ex dolo. ⁊ consilio. timentes ne plebs eũ eis auferret.
En die. Non indie festo. neforte tu multꝰ fieret in ꝑoplo.
& sic euaderet manꝰ eor. Cũ autẽ eet ihe in bethania.

Expanded text:
cet qui debuerant se praeparare ad Pascha, contra Agnum verum se potius armant: et hoc faciunt ex dolo, et consilio timentes, ne plebs eum eis auferret. Unde dicunt: Non in die festo, ne forte tumultus fieret in populo, etc. Et sic evaderet manus eo
Abbreviated transcription (Latin):
tici peiosi. Pistis grece. latine dr fides. ⁊ pisticũ fidele.
derc debemꝰ. unde hoc erat unguentũ p̃ciosu. Mystiee re
ẽ inbethania. hoc ẽ indomo obedientię. ⁊ indomo symo¬
nis .i. obedientis. Dymon enĩ. obediens tterp̾tatur. Quia d

Expanded text:
tici pretiosi . Pistis Graece, Latine dicitur fides, et pisticum fidele. tici pretiosi . Pistis Graece, Latine dicitur fides, et pisticum fidele. dere debemus, unde erat hoc unguentum pretiosum. Mystice Christus est in Bethania, hoc est, in domo obedientiae, et in domo Simonis, id est obedientis. Simon enim obediens interpretatur, quia D
Abbreviated transcription (Latin):
antiquũ tñ adhie retanebar nom̃. Mulier ista marta¬
erat mania erat magdalene soror latari. quẽ suscita¬
uit iħc amortuis ut ioħs aꝑte comemorat. Ipsa ẽ au
ñ alia. que quonda ut lucas seͥbit peccatrix. ad nẽue
mens. pedes dñi lacriinis penitentię rigauit. nun¬
guento pie confessionis limuit. & qr multũ dile¬
xit multoꝵ ueniã pecc̃oꝵ a pio iudiee ꝓ merure. Nẽ
bent. oleo scõ ꝑfudit. Est autẽ alabastrũ gen mar¬
moris candidi. uariis colorib int̾tincti. qd ad uasa
unguentaria diligert solent. eo quod optime seruare
ea incorrupta dicat᷑. Hardꝰ uͦ ẽ arbor aromatica. de
folus cus ⁊ spicis erat confectũ hoc unguentũ qd̃
attulit maria. quod preciosiꝰ erat cęt̾is. Snde matħs
uocat illud unguentũ p̃eiosu. dicens ita. ħns¬
factu ⁊ p̃ciosu. dicens iti. hns alabastrũ unguenti. nardi¬
spieati. p̃ciosi. Ioħs uͦ ait. aecepit librã ungnenti nardi pis¬

Expanded text:
antiquum adhuc tamen retinebat nomen. Mulier ista Maantiquum adhuc tamen retinebat nomen. Mulier ista Maria erat Magdalene, soror Lazari, quem suscitavit Jesus a mortuis, ut Joannes aperte commemorat. Ipsa est autem, non alia, quae quondam, ut Lucas scribit, peccatrix ad Jesum veniens, pedes Domini lacrymis poenitentiae rigavit, et unguento piae confessionis linivit, et quia multum dilexit, multorum veniam peccatorum a pio judice promeruit. Nunc bent oleo sancto perfudit. Est autem alabastrum genus marmoris candidi, variis coloribus intertincti, quod ad vasa uea incorrupta dicatur. Nardus vero arbor est aromatica, de cujus foliis et spicis erat confectum hoc unguentum quod attulit Maria, quod pretiosius erat caeteris. Unde Matthaeus vocat illud unguentum pretiosum, dicens ita: Haalabastrum unguenti spicati pretiosi. Joannes vero ait: Accepit libram unguenti nardi pis
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus causã ꝓditiois p̾mittit. cũ dic̃. Cum eet ib̾e in
bethaniã. Iudas eni loculos habebat. ⁊ qm̃ furerat.
ñ erat uenundatũ uo sͥ preciũ traderet᷑. & sibi inde ali¬
quid corroderet Inatꝰ itaq uoluit oãnũ ꝑditionis
unguenti recõpensare. in ꝓditionis p̃cio magistri.
Cũ gͦ dieturus ẽẽt. te abiit uidas ad pͥncipes sacerdotũ.
ut causa ostendat redit adrelationẽ efusionis un¬
guenti. quȩ facta ẽ in domo symonis leꝑsi: & nota
ꝑ interruptꝰ ẽ tractatus. Hec enĩ effusio facta ẽ ante
sex dies pasche ut refert iohs. in die quo reciꝑet᷑ eũ
ramis palmarũ. S: hic interserta ẽ ꝙ fuit causa ꝓditi¬
onis. qͥsi ita diceret. Cuita congregati eẽnt pͥncipes sa¬
c̃dotum ⁊ consiluil faceret. te abuit unꝰ de duodecim¬
ad pͥncipes sacerdotũ ⁊ ẽ. ⁊ hoc ñsine causa. s ideo q
cũ eẽt ihe in bethania in domo symonis lepsi.tẽ Sy¬
mon iste. lepsus fuerat. s curatꝰ fuerat adno.

Expanded text:
prius causam proditionis praemittit cum dicit: Cum esset Jesus in Bethania. Judas enim loculos habebat, et quoniam fur erat, non erat venundatum, ut sibi pretium traderetur, et sibi inde aliquid corraderet. Pilatus itaque voluit damnum perditionis unguenti recompensare in pretio proditionis Magistri. Cum ergo dicturus esset: Tunc abiit Judas ad principes sacerdotum, etc., ut causam ostendat, redit ad relationem effusionis unguenti, quae facta est in domo Simonis leprosi. Et nota quia interruptus est tractatus. Haec enim effusio facta est ante sex dies Paschae, ut refert Joannes in die quo reciperetur cum ramis palmarum. Sed hic interserta est, quia fuit causa proditionis, quasi ita diceret: Cum ita congregati essent principes sacerdotum, et consilicerdotum, etc. Et hoc non sine causa, sed ideo quia cum esset in Bethania, in domo Simonis leprosi, etc. Simon iste leprosus fuerat, sed curatus a Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
sibat domos udeor exterminator angłs. eũ uideret san¬
guinẽ agni in postib: ł quia ipse diis pbens auxiliũ. tran¬
sibat suꝑ populũ suũ. Mystic̾e autẽ pascha d
ille uocatur. quo de hoc mundo. xꝑt ad patrẽ transut. Sñ¬
ait iobs. Ante diẽ festũ pasche. sciens iħc qr uenit hora
eĩ. ut transeat ex hoc mundo ad patrẽ. Septẽ dies qͥ post
diem paschȩ seq̃biant᷑ uocabant̃ atima. qr inbisaimis
panib uidei utebantur. agentes in eis maxima sollẽm¬
tatẽ. S. eugugłiste indifferenter ⁊ diẽ azimor propascha.¬
⁊ ꝓdieb atimor pascha ponere solent. Dic̃ enĩ mareus.
Erat autẽ pascha. ⁊ azima post biduũ. Biẽ lucas. Erat¬
dies festus azimor. qͥ dr pascha. Itẽ iołs cũ loqueret᷑
in pretoriũ. ut ñ contaminarent᷑. s. manducarent pas¬
cha. Qd̃ ideo faciunt. qr ⁊ paschedies in atimis pamb
celebrari ẽ p̃ceptus. ⁊ nos quasi pascha ꝑpetuti cele¬
brantes. semꝑ ex hoc mundo transire precipim̃. Uno

Expanded text:
sibat domos Judaeorum exterminator angelus, cum videret sanguinem agni in postibus; vel quia ipse Dominus praebens auxilium transibat super populum suum. Mystice autem pascha dies ille vocatur, quia de hoc mundo Christus ad Patrem transiit. Usibat domos Judaeorum exterminator angelus, cum videret saniem festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus, ut transiret de hoc mundo ad Patrem . Septem dies qui post diem Paschae sequebantur vocabantur azyma, quia in his azymis panibus Judaei utebantur, agentes in eis maximam solemnitatem. Sed evangelistae indifferenter et diem azymorum pro Pascha ponere solent. Dicit enim Marcus: Erat autem Pascha et azyma post biduum. Dicit Lucas: Dies festus azymorin praetorium, ut non contaminarentur, sed manducarent pascha . Quia videlicet et paschae dies in azymis panibus est celebrari praeceptus, et nos quasi pascha perpetuum facientes, semper ex hoc mundo transire praecipimur. Una
Abbreviated transcription (Latin):
ta st̃ comiissa gentił ẽ popułꝰ. cui data st̃ duo. seł¬
fides cordis ⁊ confessio oris. quȩ duo tm̃ multiplicauit
Ille qui unũ talentũ accepit. illos de iudaico popło
designat. qui inlege ꝑsistentes carnali. carnalr sa¬
alus scł gentilib utendũ dispensantes. ⁊ illũ car¬
nalẽ intellectũ legis sͥ ad salutẽ sufficere putantes.
Lector subtilis cet̾a inquirat. scdm hanc sententiã.
Cũ autẽ uenerit filius hoĩs. Post parabolas de fine
mundr: iam exequitur dñs modũ futuri iudicii
⁊ nota q erueifigendꝰ p̃misit głam triumphantis. ut
hac tanta ꝓmissione scandalũ crucis posset remouere

Expanded text:
ta sunt commissa, gentilis est populus, cui data sunt duo, fides cordis, et confessio oris, quae duo iterum multiplicavit. Ille vero, qui unum talentum accepit, illos de Judaico populo designat, qui in lege persistentes carnali, carnaliter salicet gentibus utendum, dispensantes, et illum carnalem legis intellectum sibi ad salutem sufficere putantes. Lector caetera subtilius inquirat, secundum hanc sententiam. Cum autem venerit Filius hominis, etc. Post parabolas, de fine mundi jam exsequitur Dominus modum futuri judicii. Et nota, quia crucifigendus praemisit gloriam triumphantis, ut de hac tanta promissione, scandalum crucis posset removere.
Abbreviated transcription (Latin):
Ei autẽ quiñ habet. seł caritatẽ quod uidetur habere ex
nat᷑ali bono sic̃ nat᷑ale ingeniũ. ⁊ lit̾ał scientia auferetur
abeo. qr aut tradet obliuioni. aut si retinet. nat᷑ale bonũ
qͣsi abeo ablatũ ẽ. dũ infruetuosũ manet. Salit̾. Om̃i ha¬
ñ ħt. ⁊̃ si natuialit̾ scientiã habeat. dũ cã ñ amat. ab ea
deficit. Qui em̃ desides sunt. quis naturalr sint acuti.
tñ ꝑdunt naturale bonũ. ⁊ p̾miũ quod erat eis ꝓmis¬
sũ. S qui solliciti sunt ⁊ alios instruunt. qđ̾ minꝰ hnt

Expanded text:
Ei autem qui non habet, scilicet charitatem, quod videtur habere ex naturali bono, sicut est naturale ingenium et littera, scientia aufertur ab eo, quia aut tradit oblivioni, aut, si retinet, naturale bonum, quasi ab eo ablatum est, dum infructuosum manet. Vel aliter: Omni ha etiamsi naturalem scientiam habeat, dum eam non amat, ab ea deficit. Qui enim desides sunt, quamvis naturaliter sint acuti, tamen perdunt naturale bonum et praemium quod eis erat promissum. Sed quia solliciti sunt, et alios instruunt
Abbreviated transcription (Latin):
bis ereusationis redit ad diñ dicens. ¶ Dñe scio qi nõ du
dua ẽ eniuia quȩ ducit aduitã. ⁊ quanto gradus altior.
tanto casus grauor & notandũ ad huc quod inutilis
seruus dura uoeat duim. eui tam̃ seriuire dissimulat
ad lucrũ. ⁊ timuisse se diẽ in luerũ talentũ expendere. eũ
hoc solu timere debuerat. ne hoe sine luero ad dnm repor
taret. St̃ enĩ pleriq quoꝵ seruus iste imaginẽ tenet qui
meliorẽ uiã aggredi metuunt. ⁊iacere in sui torporis ignaina
arripere trepidant. ⁊ tñ remanere in sius iniquitatib
tu metis uͥ ñ seminasti. q. d. Gentiles sunt in qͥb tu ñ semi¬
nasti legẽ septã. immo sine legefuert. ⁊ tñ metis eos .i. falce
iudici p̃cidis .⁊ damnas eos qui male oꝑant᷑. quamuis se¬

Expanded text:
rbis excusationis redit ad dominum, dicens: Domine, srbis excusationis redit ad dominum, dicens: Domine, sdua enim est via, quae ducit ad vitam, quia quanto gradus altior est, tanto casus gravior. Et notandum adhuc, quod inutilis servus durum vocat dominum, cui tamen servire dissimulat ad lucrum et timuisse se dicit in lucrum talentum expendere, qui hoc solum timere debuerat, ne hoc sine lucre in Ecclesia, quorum servus iste imaginem tenet, qui meliorem vitam aggredi metuunt, et tamen jacere in sui temporis torpori sanctitatis viam arripere trepidant, et tamen remanere in suis iniquitatibus tu metis ubi non seminasti. Gentiles sunt, in quibus tu non seminasti legem scriptam, imo sine lege fuerunt, et tamen metis eos, id est falce judicii praecidis eos, et damnas, quia male operantur, quamvis se
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad aduentũ scd̃m. uenit dñs seruor illor. & posurt
ratione cũ eis .i. cepit discitt̾e actus singłoꝵ. conscientia
accusante. ł excusante unũquẽꝙ. & accedens. quasi
ad reddendam rationẽ se p̃parans. qui .⁊. talenta acceꝑat.
obtulit alia .. talenta. illos scł quos bone oꝑandoꝑatiois
sus exemplo. ⁊ u̾bo bene oꝑari docucrat. Et enĩ aberrore
conũtit. tot dño obtulit. testimoniũ sͥ dante conscientia.
eiꝰ Euge serue bone. ic̃. Gaudens descri sui profectu.
in guidiũ intrare iubet. uͭ suꝑ multa constituit᷑. qr suꝑ
ꝑauea fidelis fuerat comꝓbatꝰ. Pauea enĩ sunt omina
bona presentis uitȩ. quãlibet itlta uideant᷑. q̃ ñ st̃ sine
molestia:. Multa uͦ bona ȩterna. qr sine om̃is molestia
qr illabona adeptus. siciitus letatur de munere. ut ñ
sit iã quod exterius doleat decorruptione. Accessit aui
blanditur. Seruus autẽ qui detalento oꝑari noluit:
infelicissimũ a sua conscientia bus testimoniũ. eũ ũ¬

Expanded text:
um adventum Christi. Venit dominus servorum illorum, et posuit rationem cum eis. Id est coepit discutere actus singulorum, conscientia accusante vel excusante unumquemque. Et accedens, quasi ad reddendam rationem se praeparans, qui quinque talenta acceperat, obtulit alia quinque talenta, illos scilicet, quos bonae operationis suae exemplo et verbo bene operari docuerat. Quot enim ab errore convertit, tot Domino obtulit, testimonium sibi dante conscientia, ia super, etc. Gaudens de servi sui profectu, in gaudium intrare jubet, ubi super multa constituitur, quia super pauca fidelis fuerat comprobatus. Pauca enim sunt omnia bona praesentis vitae, quamvis multa videantur, quae non sunt sine mola adeptus, sic intro laetatur de munere, ut non sit jam, quod exterius doleat de corruptione. Accessit aute paterfamilias blanditur. Servus autem qui de talento operari noluit, infelicissimum a sua conscientia habens testimonium, cum ve
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eũ mane transirent uidert̃ fieũ aridã. factã. &e recordat᷑ ẽ
petrus. ⁊ dixit ei. Rabbi. ecce ficꝰ cui maledixisti aruit. Dem̃
multis alus relatis. ostendit dism in monte oliueti sedisse.
fuisse. In qua locutione matħs att. e factũ ẽ cũ consũmas¬
set ilic sermones istos. dix̃ discipulis sius. Sertis quia post bi¬
duũ pascha fiets In de intelligi pot̾. hoc in dic martis dixisse.
ut pꝰ biduũ .i. indic iouis pascha celebraret᷑. Paschauoeat᷑
dies inquo immolabatur agis. ⁊dr pascha ñ apassione ut
pleriq arbitrant᷑. s. a transitu. Pascha enĩ grece transit᷑ int̃¬
pretatui: Quod hebrahice phase appellatiur tratisitꝰ autẽ¬

Expanded text:
irent, viderunt ficum aridam factam. Et recordatus est Petrus et dixit ei: Rabbi, Ecce ficus, cui maledixisti, aruit . Deinde multis aliis relatis, ostendit Dominum in monte Oliveti sedisse, is ibi fuisse, in qua locutione Matthaeus ait: Et factum est, cum consummasset Jesus sermones hos, dixit discipulis suis: Scitis quia post biduum Pascha fiet, etc. Unde intelligi potest haec in die Martis dixisse, ut post biduum, id est in die Jovis Pascha celebrandum esset. Pascha vocatur dies, in quo immolabatur agnus, et dicitur Pascha non a passione, ut plerique arbitrantur, sed a transitu. Pascha enim graece transitus interpretatur, quod Hebraice phase appellatur. Transitus aute
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ. cȩlũ it̾ra.t. quom̃: quia innouabunt᷑ deposita pͥore
forma. ꝑmanente autẽ sub̾a ut in eceliaste legr. t̾ra in et̃¬
nũ stat. s uba mea ñ pteribunt. pociꝰ sic̃ dicunt᷑ sine
ulla mutatione complebunt᷑. q commutatione suã
cȩlũ ⁊ terra ipsa nob nuntiant. alt̾nis uicissitudinib
suis. Nam cȩlũ modo caligine obducit᷑. mͦ claritate re¬
nouatur. Terra simodo a sua specie. hyemali ariditate
deficit. mͦ si. unali humore uirescit. De die aũt illa. Ne
forte auditis signis quererent illi inde certũ terminum:
art. de die nouissima post quot annos ł dies sit uent᷑a.
nolite ẽe solliert. ꝙ nemo scit .i. nullꝰ uõ scit. neq an¬

Expanded text:
 etc. Quomodo? Quia innovabuntur deposita priori forma, permanente autem substantia, ut in Ecclesiaste legitur: Terra in aeternum stat ; sed verba mea non praeteribunt, potius sicut dicuntur, sine ulla mutatione complebuntur, quam commutationem suam coelum et terra ipsis nobis nuntiant alternis vicissitudinibus suis. Nam coelum modo caligine obducitur, modo claritate renovatur. Terra vero modo a sua specie hiemali ariditate deficit, modo vero vernali honore virescit. De die autem illa. Ne forte auditis signis quaererent illum certum terminum, ait de die novissima post quot annos vel dies ventura sit. Nolite esse solliciti, quia nemo scit, id est nullus homo scit, neque an
Abbreviated transcription (Latin):
rus. qui uenerat in humilitate serui iudicandus.
& om̃s angłi eiꝰ cũ eo. qui angeli testes sunt huma¬
noꝵ actuũ. sub quor custodia bene ł male geritur.
in qua tunc apparebit om̃ipotentia eiꝰ. Nocandum qd¬
eĩ fili liõis. Walet cm̃ adu̾sus hereticos qui ip̃m in assũpta femaser¬

Expanded text:
litate servi judicandus. Et omnes angeli ejus cum eo, quia angeli sunt testes humanorum actuum, sub quorum custodia bene vel male egerunt. scilicet, in qua tunc apparebit omnipotentia ejus. Nota, quod dixit Filius hominis. Valet enim adversus haereticos, qui Christum in assu
Abbreviated transcription (Latin):
suit in humilitate. scd̃s inpotentia. pͥmus inu¬
litate. Seds ingloua. ẜ & mittet angłos suos
cũ tubar⁊ uoee magna. qͥ om̃s mortuos ad resurrectione
inuitabunt. Uox illa tube comparatur. qr sic̃ tuba t̾ret
inimicos ⁊ animat suos. sic uox illa trebit impios ⁊ leti¬
ficabit pios. ⁊ ꝑ illa uoci congregabt̃ electos ełꝰ a .iiiͦi.¬

Expanded text:
in potentia. Primus in utilitate, secundus in gloria. Et mittet angelos suos cum tuba et voce magna. Quae omnes mortuos ad resurrectionem invitabit. Vox illa, tubae comparatur, quia sicut tuba terret inimicos, et animat suos; sic vox illa terrebit impios, et laetificabit pios. Et per illam vocem congregabit electos ejus a
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m in nob manere oportit. uino dinei ealicis aqͥ miscet᷑
Attestante enĩ ioħe. aquę popli st̃. ⁊ neq aquã solã. neq
illius passioẽ saluari ac patri offerri cõfingat posse.
nos in eo. Qd̃ autẽ dic̃ hicẽ sanguuis noui testamenti.
ad distinctionẽ ueteris testamenti dr. quod dedicatũ
precipua sunt. Ert̃ enĩ dies meȩ resurrectionis. cũ ipse

Expanded text:
i calicis aqua miscetur. Attestante enim Joanne, aquae populi sunt. Et neque aquam solam, neque illius passione salvari ac Patri offerri posse nos in eo. Quod autem dicit: Hic est sanguis novi testamenti. Ad distinctionem veteris testamenti dicitur, quod dedicatum a agni paschalis praecipua sunt. Erit enim dies meae resurrectionis, cum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ut .s. ꝓcarne agni ac sãguine. sui corporis ⁊ sanguini
itaq ipse pane. que ipse discipulis suis porrigio. ut os¬
tendat sui corporis fractionẽ i absq sua sponte ad ꝓcu¬
rationẽ futura. sic ipse dix. potestatẽ habeo ponendi
geret benedixit. qi natura humanã quã passurus
assumpsit. ipse una cũ patre ispu sc̃o grã diuine
necẽẽ erat prius pascha tipicũ celebrare. ⁊ sic uetis
⁊ noui pasche sacramenta substitui. Nos ui ꝓ retie¬
rentia tanti sac̾m̃ti pͥus reficim̃ dominicis sãem̃tis.
quã corporalib escis. Seq̃i Accipite .i. intelligite.

Expanded text:
t pro carne agni ac sanguine, sui corporis sanguinisque itaque ipse panem, quem discipulis suis porrigit, ut ostendat sui corporis fractionem, non absque sua sponte ac procuratione futura, sicut ipse dixit: Potestatem habeo ponendi geret, benedixit: quia naturam humanam, quam passurus assumpsit, ipse una cum Patre et Spiritu sancto gratia divinae necesse erat prius Pascha typicum consummari, et sic veri et novi Paschae sacramenta substitui. Nos vero pro reverentia tanti sacramenti prius reficimur Dominicis sacramentis, quam corporalibus escis. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
missum intellectũ tribuit. altã imp̃senti. alterã infu¬
turo. In p̃senti enĩ eccłia sepe fit quod mͦ dr. Tollite
abeo talentũ. ⁊ date ei qͥ habet .x. talenta. Illi enĩ qͥ sic
scientiam scͥpturarũ. ⁊ ea neglecta negocus secularib
intentus ẽ. aufertur scientia scͥpturarũ. ⁊ datur obliui¬
omi. Ille uͦ qui habet in presenti eccłia. u.t.i. ñ scien

Expanded text:
um intellectum tribuit: alteram in praesenti, alteram in futuro. In praesenti enim Ecclesia saepe fit, quod modo dicitur: Tollite ab eo talentum, et date ei, qui habet decem talenta, etc. Illi enim, qui habet scientiam Scripturarum, et ea neglecta, negotiis saecularibus intentus est, aufertur scientia Scripturarum, et datur oblivioni. Ille vero, qui habet in praesenti Ecclesia quinque talen
Abbreviated transcription (Latin):
ratũ. qd̾ hc̃ sꝑauit eitũ ⁊ifestinũ. s tñ quod ad iussio¬
nẽ dñi quandocũq uent̾i. con serius cibũ intẽpore
erogauerit. Unde optimũ ẽẽ ꝓbat᷑. ꝗͥ quã magnoꝑe
si liceat cupiamꝰ scire quando ueniet dñs. ȩquanimit¬
pati nos nescire quȩ ñ licet serre. s siue prope siue ꝓ¬
telliguntur. uemet dico. eũ ñ sꝑat. i diuidst eu a consortio
fideliu.⁊ ponet partẽ eius eũ yꝑocritis. cũ hisscł quierant
matione scłi. int̾ multa quȩ locutus ẽ hoc quoq eremplu
apposuit dece uirginũ. quarui .u. dicunt᷑ ad mitti .u. ex
discretionẽ.s querendũ ẽ. si uirginitatis nom̃ nonora¬
bile ẽ. cur receptis exclusisq communc ẽ. qr scł ille ⁊
iste studẽt continentie. licet differant intentione. Uir¬
gines enĩ st̃. om̃s qui a luxii seli se continent. Quinq¬

Expanded text:
t festinum, sed tamen quod ad jussionem Domini quandoque venturi, cum servis cibum in tempore erogaverit. Unde optimum esse probatur, quanquam magnopere, si liceat, cupiamus scire, quando veniet Dominus, aequanimiter nos nescire, quae non licet scire, sed sive prope, sive ptelliguntur. Veniet dico, cum non speratur, et dividet eum a consortio fidelium, et ponet partem illius cum hypocritis, cum his scilicet, qui erant matione saeculi, inter multa quae locutus est, hoc quoque exemplum apposuit decem virginum, quarum quidiscretionem. Sed quaerendum est, si virginitatis nomen honorabile est, cur receptis exclusisque commune est, quia simul illae et istae student continentia, licet differant intentione. Virgines enim sunt omnes qui a luxu saeculi se continent. Quinq
Abbreviated transcription (Latin):
scłaria. qͥb: se nudauerat Pregnantes uͦ sũt illi qͥ labo¬
rant in diuitus adqͥrendis. quoꝵ aĩę graues sirnt
peccatis. Nutrientes uͦ st̃ illi. qͥ diuitias adepti. fouẽt
eas i augmentant. In hyeme fugit. qui euiꝰ fide ł cari¬
tate frigescente a deo elongat᷑. In sabbo fugit. qui ocio¬
sus in diuino oꝑe torpescit. Grit enĩ. hȩc temporib¬
antixp̃i conuieniunt ꝓprie. qn ñ solu torm̃ta crebrior
i acerbiora quam pͥmũ ingerenda sunt fidelib s quod
gͣuius ẽ. signoꝵ qͦ oꝑatio eos qui torm̃ta ingerent co¬
mitabit᷑. teste apło qui ait. Cuiꝰ ẽ aduentus sed̾m¬
oꝑatione sathanȩ. in omi seductiõe. signis & ꝓdigiis men¬
dacib. Cuiꝰ enĩ fides ñ concutiatur. cũ ꝑsecutor uerita¬
tis. sit etiã oꝑator uirtutis: Unde ꝓuida pietate sub¬
iungit. & nͥ breuiati fuissent dies illi. ñ fuisset salua
omnis caro. Dies dic̃ ad breuiatos. n scd̃m quosdam qui

Expanded text:
se nudaverat. Praegnantes vero sunt illi qui laborant pro divitiis acquirendis, quorum animae graves sunt peccatis. Nutrientes vero sunt illi, qui divitias adepti fovent eas et augmentant. In hieme fugit, cujus fide vel charitate refrigescente, a Deo est elongatus. In Sabbato fugit, qui otiosus in divino opere torpescit. Erit enim tunc tribie convenient, quando non solum tormenta crebriora et acerbiora, quam prius ingerenda sunt fidelibus sed quod gravius est signorum quoque operatio eos, qui tormenta ingerunt comitabitur, teste Apostolo qui ait: Cujus adventus e in omni seductione signis et prodigiis mendacibus? Cujus enim fides non concutietur, cum persecutor veritatis sit etiam operator virtutis? Unde provida pietate subjungit: Et nisi breviati fuissent dies illi, non fieret salva omnis caro. Dies dicit abbreviatos, non secundum quosdam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
s u p̃cet̾is hat et̾na premia. tũ ꝓsuauita. tũ proregis
uacant. s etiã subditos inutrus stimulant. Tipice tñ
pot̾ intelligi. ꝑ conseruos suos ꝑcutere. conscientias
infirmoꝵ ñ adhuc fide spe ⁊ caritate solidatoꝵ prauo
exemplo uiciare. ꝑ bibere uͦ eũ ebriosis. in ebriari faci¬
norib. ullecebris mundi. quȩ faciunt de mentari hoĩẽ.
Nota in eitie mali serui ascptũ. qd̾ tardũ dñi sui puta

Expanded text:
ae caeteris habeat aeterna praemia, cum pro sua vita, tum pro gregis vacant, sed etiam subditos injuriis stimulant. Typice tamen potest intelligi, pueros percutere conscientias infirmorum, non adhuc spe, fide, et charitate solidatorum, pravo exemplo vitiare. Bibere vero cum ebriosis, inebriari facinoribus, et illecebris mundi, quae faciunt hominem dementari. Nota inter vitia mali servi ascriptum, quod tard
Abbreviated transcription (Latin):
aduentus erit repentins. gͦ uigilate .i. solliciti estote. hecẽ
enĩ eausa eur dũs aduentũ suũ nesciri uoluit. scł ut seꝑ
uigilaretis. Uigilate dico. quia neseitis q̃ hora dns.ii.u.
iugilare. Nesciente patrefamilias fur domũ ꝑfodit. q
dii asui custodia sp̃e dormit. improuisa mors ueniens
inuenit. ad suppliciũ mortis tralit. furi gͦ refisteret si nu¬
gilaret. qr ad aduentũ eius iudicis occulte uenientis᷑ p̃¬
cauens. penitendo occurreret. Ex qͣ pmissa similitudine.
osdifficultatẽ. non impossibilitatẽ ꝑfitiende uirtutis in¬
sintiat. Quomͦ psalmista. Quis sapiens ⁊ eustodiet hec.
ñ neminẽ s rarũ insimiat. Quis putas ẽ dico fidelis¬
seruus inbene erogando peccumã dm̃ sui. ⁊ prudets.
discernendo capaeitatẽ singłoꝵ. quẽ ꝯstituit dñs .s. f.s.¬

Expanded text:
adventus erit repentinus, ergo vigilate, id est solliciti estote. Haec enim causa est cur Dominus adventum suum nesciri voluerit, ut scilicet vigilaretis. Vigilate dico, quia nescitis qua hora Dominus vsimile, quia debent vigilare. Nesciente patrefamilias fur domum perfodit, quia, dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniensem, ad supplicium trahit. Furi ergo resisteret si vigilaret, quia adventum judicis occulte venientis, praecavens poenitendo occurreret, ex qua praemissa similitudine difficultatem, non impossibilitatem perficiendae virtutis insinuat, quomodo Psalmista: Quis sapiens et custodiet haec , non neminem, sed rarum significat. Quis putas, est, dico, fidelis, bene erogando pecuniam domini sui, et prudens discernendo capacitatem singulorum, quem constituit Dominus