comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
interptatur : qui fuit adbella prumptissimus & robustus non saluauit animã suã hic om
turẽ : quan nudus egredietur de incendio Nudũ aũ uocat: quia subi pso decemtrib: captȩ r̃
Hoc hȩbrei autu manti & sic̃ nobis ab eirtraditum ẽ nrĩs fidelit̃ exposuimus : nunc ad nr̃a re¬
qua frumentũ non habent. quod in horrea condatur: foenum eorũ &stipula incendio
concieme. iͥ : Hoc ẽ faenũ de quoproph&adicit: fiant nc̃ faenũ aedifiorum quod priurquã
euellatur seecaruit & omnis caro faenum. Stipulaaũ illaẽ : suꝑcuiur incendio fledilit̃
ꝓph&a complorat dicens. hac u mihiquia factursum sic̃ qui colligit stipulã in messe : &
sicut racemos inuindemia : cum non sit botrus ad manducandũ primitiua. heu mihi anima
quod uolutur illudest : dequo ine saua legimus. Concul cabitur moab subeos sicut conculeatꝰ aretia in

Expanded text:
interpretantur, qui fuit ad bella promptissimus . Et robustus non salvabit animam suam: hunc interpretantur, qui fuit ad bella promptissimus . Et robustus non salvabit animam suam: hunc tus est , quasi nudus egredietur  Al. egreditur de 249 incendio. Nudum autem vocat, quia sub ipso decem tribus captae sunt. Hoc Hebraei autumant, et sicut nobis ab ipsis traditum est, nostris fideliter exposuimus. Nunc autem ad nostra requia frumentum non habent quod in horrea condatur, fenum eorum et stipula incendio concremetur. Hoc est fenum de quo propheta dicit: Fiant sicut fenum aedificiorum, quod priusquam evellatur, exaruit . Et: Omnis caro fenum . Stipula autem illa est, super cujus incendio flebiliter propheta complorat, dicens: Heu mihi! quia factus sum sicut qui colligit stipulam in messe, et sicut racemos in vindemia, cum non sit botrus ad manducandum primitiva. Heu mihi! animaquod volvitur, illud est, de quo in Isaia legimus: Conculcabitur Moabitis, sicut conculcatur area in
Abbreviated transcription (Latin):
fugi& indic illu dic̃ dnt̃. Lxxa. Qua propt̃ ecce ego uoluã subter uos sicut uoluitꝰ plaustrũ
plenũ stipule & peribit fuga acursore & fortir non obtinebit fortitud inẽ suã. & pugnator
non saluabit animã suam & sagittarius non susti nebit & uelox pedib saluari non poterit
beneficia. & educente uos de terra aegypti. & inter ficiente ante faciem urãm amorreum
ut porsider&is terram eius & suscitante defiluiruris proph&as. & deiuuenib urĩs nazarenos¬
& uor in ebriebatis nazarenos meor uino: & prophetir dicebatir: Neꝓ ph&etir. Idcirco nc̃ plaus¬
trum stipulȩ. uel foeni. honore p̃grauatũ stridore & sonitu longe exultat. sic ego ura peccatu
ultra non iustinens & quan stipulã tradens incendio : Clamabo &dicã: peribit fuga a ueloce:
quẽ hȩbrei hierobo am filiũ nabath intellegunt: qui prius in egyptũ fugerat. Hic aũ nonipios pyn¬
cipes: sedd omoseorũ & sobolem accipiamus. & fortis non obtinebit uistutẽ suã Fostẽ bã sa

Expanded text:
Dominus. LXX: Quapropter ecce ego volvam subter vos sicut volvitur plaustrum plenum stipula, et peribit fuga a cursore, et fortis non obtinebit fortitudinem suam, et pugnator non salvabit animam suam, et sagittarius non sustinebit, et velox pedibus salvari non poterit, beneficia, et educente vos de terra Aegypti, et interficiente ante faciem vestram Amorrhaeum, ut possideretis terram ejus, et suscitante de filiis vestris prophetas, et de juvenibus vestris Nazaraeos, vos inebriabatis Nazaraeos meos vino, et prophetis dicebatis: Ne prophetetis. Idcirco sicut plaustrum stipulae vel feni onere praegravatum, stridore et sonitu longe exululat: sic ego peccata vestra ultra non sustinens, et quasi stipulam tradens incendio, clamabo et dicam: Peribit fuga a veloce: quem Hebraei Jeroboam filium Nabath intelligunt, qui prius in Aegyptum fugerat . Hic autem non ipsos principes, sed domos eorum, et sobolem accipiamus. Et fortis non obtinebit virtutem suam: fortem Basan
Abbreviated transcription (Latin):
morientis exercitus uiuentium nares impleat. Cum̃que : & haec secerit utcor¬
riper& delinquentes. &emendir& errantes : Nec sic quidem redierunt ad eũ
dicit dñs÷ quinoniolum illo tempore. sed cotidie mitut mortem inuia aegypuic
Vt qui aegyptiam griuenit semitam : audiat moriens docentem a postolum quos

Expanded text:
morientis exercitus, viventium nares impleat. Cumque et haec fecerit, ut cormorientis exercitus, viventium nares impleat. Cumque et haec fecerit, ut corriperet delinquentes, et emendaret errantes, nec sic quidem redierunt ad eum, dicit Dominus. Qui non solum illo tempore, sed quotidie mittit mortem in via Aegypti, ut qui Aegyptiam triverit semitam, audiat moriens docentem Apostolum: Quo
Abbreviated transcription (Latin):
omnu eruei po lata ẽ extremum poenarum ominium quaenon auolit ut locust̃
Ehuc usque discurrens sem esa dimittit : sed perman& pernturie frugibus & tardo
lipsiu pigris que morsibus uniuersa consumit: Cumq hacc passi snt nec si quidend
adidim redire uoluerunt d Misi inuos mortem inuia egypti. percur sim
gladio uiuenes uestros. usque ciptiuitatem equorum uestrorum. & ascendere scci
putredinem castrorum uestrorum in nares uestras & non redistis ad me dicit dñ¬
xxx Misi muos moytem inina aegypti. &occidi inglidio iuuenes uestror cũ capt¬
uitate aequorumues trorum &eduxi inigne castra uestra iniri uestra & nec sic qui¬
dem reuersi estis ad me dicit dnẽ. Per omnia flagella &torinenti erudtioir
irrahel. Vnde &eo tempore quo ab aegyptũs auxilia postulabant ͥmittitur incos
mors & percutiuntur ingladio iuuenes corum : & equos quorsibi contra dĩ prco¬
ceptum multiplicauerunt captiuitis saeua concludit : ut putredocastrorũ & setor

Expanded text:
omnia eruca populata est, extremum poenarum omnium: quae non avolat ut locusta, et huc illuc discurrens semesa dimittit; sed permanet perituris frugibus, et tardo lapsu pigrisque morsibus universa consumit. Cumque haec passi sunt, nec sic quidem ad Dominum redire voluerunt. Misi in vos mortem in via Aegypti, percussi in gladio juvenes vestros usque ad captiviputredinem castrorum vestrorum in nares vestras, et non redistis ad me, dicit D in vos mortem in via Aegypti, et occidi in gladio juvenes vestros cum captivitate equorum vestrorum. Et eduxi in igne castra vestra in ira mea, et ne sic quidem reversi estis ad me, dicit Dominus. Per omnia flagella et tormenta eruditur Israel: unde et eo tempore quo ab Aegyptiis auxilia postulabant, mittitur in eos mors, et percutiuntur in gladio juvenes eorum, et equos quos sibi contra Dei praeceptum multiplicaverant, captivitas saeva concludit, ut putredo castrorum et foetor
Abbreviated transcription (Latin):
montẽ samariue. quia semꝑ eriguntur in suꝑbiam : & sibi sublimia reꝑmittunt: samariua
quoq custodia dicitur : Non quo custodiant. sermones dnĩ. sed quocustoder p̃ceptorũ eiur
ẽẽ se iactent : quitalũniam faciunt egenis & confringunt pauperes: Egenũ & pauperem
intellege ȩcden asticum irum : quiueritatis symplicitate contentus. hȩr&icorũ suppellee¬
tilem: & eloquentiac fulgorem. argumentorũ quȩ diuitias non yequirit: hac uiccȩ diciã
dominis suis ad ferte & bibemus : dominos earum uel principes ꝑ uersorũ dogmatũ pos
sumus appellare Vt ualentinũ & marcione & eu nomium : aut cos qui multiplicer libros
ab aluis male inuenta corroborant: istis dicunt uaccȩ ba sanitidis ad feste nob̵ & bibemus
nisi enĩ illidederint isti quod deuorent non habebunt: Immo quodbibant. ut in ebrient᷑

Expanded text:
monte Samariae, quia semper eriguntur in superbiam, et sibi sublimia repromittunt. Samaria monte Samariae, quia semper eriguntur in superbiam, et sibi sublimia repromittunt. Samaria quoque custodia dicitur, non quo custodiant sermones Domini: sed quia custodes praeceptorum ejus esse se jactent. Quae calumniam faciunt egenis, et confringunt pauperes. Egenum et pauperem 267 intellige ecclesiasticum virum, qui veritatis simplicitate contentus, haereticorum suppellectilem, et eloquentiae fulgorem, argumentorumque divitias non requirit. Hae vaccae dicunt dominis suis: Afferte, et bibemus. Dominos earum vel principes perversorum dogmatum possumus appellare, Valentinum, et Marcionem, et Arium, et Eunomium: aut eos qui per multiplices libros ab aliis male inventa corroborant. Istis dicunt vaccae Basanitidis: Afferte nobis, et bibemus. Nisi enim illi dederint, isti quod devorent non habent, immo quod bibant ut inebrientur.
Abbreviated transcription (Latin):
portandas : & sicut leber feruentissimus minutos pisces pariter in uolu&: ita & uaccas
basan absq ullo ordinȩ captiuitaitis miseriis opprimendas: Quodq sequitur &ꝑ aperum
ex ibtqs alteri contra alterũ : sic ex planari porest : Aperta uob est captiuitatis uia: &cũ lebe¬
tes urĩ fuerinc exub ex ibits altera contra alteram s̃ secundũ hebraeorum ibioxiã qut
proseo quid nos dicimus mutuoruel uicissimi mulierem. & mulierem. hoc ẽ altere contra
abteram uocant & pro iciemini inquit. in locis armeniȩ : quacuocantur araiona. Deno
erimus babylonẽ magis quã basan interp̃tabimur: hae uaccȩ pingues. siue ignomino¬
sei & aride : namba san & hoc intellegitor : inmonte samariue sunti cui & inoseȩ dicit᷑ Ause
uitulũ tuũ samaria. &rur sum in eodem. quia seducens erat uitulustuur sa maria : &ideo in

Expanded text:
portandas. Et sicut lebes ferventissimus minutos pisces pariter involvit: ita et vaccas portandas. Et sicut lebes ferventissimus minutos pisces pariter involvit: ita et vaccas Basan absque ullo ordine captivitatis miseriis opprimendas. Quodque sequitur: Et per aperturas exibitis altera contra alteram, sic explanari potest: Aperta vobis est captivitatis via, et cum lebetes vestri fuerint exusti, exibitis altera contra alteram, secundum Hebraeorum idioma, qui pro eo quod nos mutuo vel vicissim, mulierem et mulierem, hoc est, alteram contra alteram vocant. Et projiciemini, inquit, in locis Armeniae, quae vocantur Armona  . Denique erimus, Babylonem magis quam Basan interpretabimur. Hae vaccae pingues, sive ignominiosae et aridae, nam Basan et hoc intelligitur, in monte Samariae sunt, cui et in Osee dicitur: Aufer vitulum tuum, Samaria. Et rursum in eodem, Quia seducens erat vitulus tuus, Samaria : et ideo in
Abbreviated transcription (Latin):
quod posuit date nob̵ &bibemus & non dixit date & comedemus : ebrictatem earum
significat inuino atq luxoria. quȩ statum mentis euestunt. Iurauit itaque dnĩ dr̃
in scõ suo. uel in sem&ipso uel infilio. uel in templo. uel in omni qui scr̃ est: &appel¬
latur templumdĩ : quod uentura sit dier. Non longo & post multa sȩcula sediam in¬
minens dies captiuitatis. & angustiae: in quo uacce eleuantur in contii. & yeliquia e :¬
earum in ollir feruentib : proquo in hebraico. &apud aquilã scriptum ẽ ÷ in leb&ib:
pisciculorum. procontis quoq quod hebraice dicitur. SANnΟΙħ aquila int̃preta¬
tus ẽ clipeo sẏminachur &lxx arma solus theodotio dopata ÷̃ quemnos secuti
contor uel hastas interpretatisumus: hoc aũ significat. quod capiant᷑ in proelio. &
potent᷑. atq. auferantur. iure uictoriae : seruans tamen coeptam uaccarum meta fo¬

Expanded text:
quod posuit, date nobis, et bibemus: et non dixit, date et comedemus, ebrietatem earum quod posuit, date nobis, et bibemus: et non dixit, date et comedemus, ebrietatem earum significat in vino atque luxuria, quae statum mentis evertunt. Juravit itaque Dominus Deus in sancto suo, vel in semetipso, vel in Filio, vel in Templo, vel in omni qui sanctus est et appellatur templum Dei, quod adventura sit dies non longe et post multa saecula, sed jam imminens, dies captivitatis et angustiae, in quo vaccae leventur in contis, et reliquiae earum in ollis ferventibus, pro quo et in Hebraico 266 et apud Aquilam scriptum est in lebetibus pisciculorum. Pro contis quoque qui Hebraice dicuntur SANNOTH  , Aquila interpretatus est clypeos: Symmachus et LXX, arma; solus Theodotio δόρατα, quem nos secuti, contos vel hastas interpretati sumus. Hoc autem significat, quod capiantur in praelio, et portentur atque auferantur jure victoriae: servans tamen coeptam vaccarum metapho
Abbreviated transcription (Latin):
istud uaccȩ bas annitides quae esinmnonte simariae : quaeopprimitis pauperes. & conculcatis
tes &eicienum nudie contra inuicem & proiciemini suꝑ montẽ. remani dicit dnĩ dñ Pro
uiccis pinguibur. Lxx posuerunt basanitidis aquila &theodotio ipsum uerbũ hebraicum
saginate : uiccas pingues interp̃tati sumus. Loquituraũ ad principerisrł & optima¬
tes quosq decem tribuũ : quidelicus ac rapinis uacibant : &audiant sermonẽ dĩ. & ñ aroc¬
tores boues sed uaccaspinguer de armento eẽ se nouerint : siue quȩ nutriant᷑ in pascuirba¬
san quac sunt loca herbarum fertilissima: ac perhoc significat eos. non agriculture.
sed immolatione &esui prȩparatos. Vos uaccȩ pingues estis. in montes samariȩ : & humi¬
les quosq confringitis. & diciurdominis. uestris. id est pastoribus. perquos reges intelle¬
gimus: Date nob &bibemus. id est iub&e tantum & nos cuncta uastabimus. Exeo aũ

Expanded text:
is Al. Basanitides, quae estis in monte Samariae, quae opprimitis pauperes, et conculcatis tes, et ejiciemini nudae contra invicem, et projiciemini super montem Remmam, dicit Dominus. Pro vaccis pinguibus, Septuaginta posuerunt Basanitidis: Aquila et Theodotio ipsum verbum Hebraicum saginatae, vaccas pingues interpretati sumus. Loquitur autem ad principes Israel et optimates quosque decem tribuum, qui deliciis ac rapinis vacabant, ut audiant sermonem Dei, et non aratores boves, sed vaccas pingues de armento se esse noverint, sive quae nutriantur in pascuis Basan, quae sunt loca herbarum fertilissima: ac per hoc significat eos, non agriculturae, sed immolationi et esui praeparatos. Vos vaccae pingues estis in monte Samariae, et humiles quosque confringitis, et dicitis dominis vestris, id est, pastoribus, per quos reges intelligimus, Date nobis, et bibemus, id est, jubete tantum, et nos cuncta vastabimus. Ex eo autem
Abbreviated transcription (Latin):
in honore tuo. Quando uisitare coeperit dns̃ p̃uaricationes inrł. Quipriur dm̃ mente
cernebit : Vi sitabit & suꝑ altaria b&hel Nonunũ altare quod hab& ȩcclesia
sed altaria her& icorum plurima: cocenim habent altaria. quot scismata : Amputabit &
cornua altaris quod ꝑ suꝑbiam unum habere sȩ uactunt Eadentq corũ cornua bado
arrogantia interram : & ꝑcuti& domũ hiemalem eos her&icos quilaborant contino es
tu &icionus xerophagũs &chameuniis ex quibus tatianusẽ. & manicheuis Rdonũ
a estiuam ut nicolaitas &eu nomia nos : & u&erꝑ hercscoꝵ Nouos sectuto rre : quiponã
uentris ingluuem omnem recipiunt uoluptatem : & peribunt domus ebornee : qubr¬
tifici dente. & rehori hitoris splendoro conpositae sunt & dissi pabuntor aede sinilce
quae in toto orbe disꝑse sunt. Vna enimueritate surgenei multa menda ciades male

Expanded text:
in honore tuo. Quando visitare coeperit Dominus praevaricationes Israel, qui prius Deum mente in honore tuo. Quando visitare coeperit Dominus praevaricationes Israel, qui prius Deum mente cernebat, visitabit et super altaria Bethel: non unum altare, quod habet Ecclesia, sed altaria haereticorum plurima. Tot enim habent altaria, quot schismata. Amputabit et cornua altaris, quod per superbiam unum se habere jactant. Cadentque eorum cornua, id est, arrogantia in terram; et percutiet domum hyemalem, eos haereticos qui laborant continentia et jejuniis, xerophagiis, chameuniis, e quibus Tatianus est et Manichaeus. Et domum aestivam, ut Nicolaitas et Eunomianos, et veteris haereseos novos sectatores, qui propter ventris ingluviem, omnem recipiunt voluptatem. Et peribunt domus eburneae, quae artifici dente et rhetorici nitoris splendore compositae sunt. Et dissipabuntur aedes multae, quae in toto orbe dispersae sunt. Una enim veritate surgente, multa mendacia destruent
Abbreviated transcription (Latin):
domo aestiua : quod simpliciter iuxta litterã. accipere possumus : tantarum eos fuisse
opum : ut duplices haberent domos hie males & aestiuas : quarũ aliae uersȩ essent ad
aquilonẽ aliae ad aiustrum : ut prouari &ite temporũ frigoris & caloris : cȩlique tem¬
periem prouiderent. Possumus domũ hiemalẽ appellaro regnũ isrł. inqua friguserat
religionis. &cultur dĩ uariique: uentorũ turbines & seua tempestas : & domũ aestiuã
iudam & hierłm inqua erit templũ & offerebantur holo causta : mane &uespere : &
uigebat calor religionis: & peribunt ait domus eburnee : quod &iuxta hystoriã sta re
potest. Legimus en imachab regem isrł. tantis fluxisse deliciis: ut domũ sibi ebur¬
neã feceriti peburneis: domus dentis. id est elephantinas in ebreo inuenimus de quib
& inxlini psalmo scriptum ẽ Ad omib eburneis : ex quib delectauer̃te filiȩ regũ

Expanded text:
domo aestiva, quod simpliciter juxta litteram accipere possumus: tantarum eos fuisse domo aestiva, quod simpliciter juxta litteram accipere possumus: tantarum eos fuisse opum, ut duplices haberent domos, hyemales et aestivas, quarum aliae versae essent ad Aquilonem, aliae ad Austrum, ut pro varietate temporum, frigoris et caloris, coelique temperiem, providerent. Possumus domum hyemalem appellare regnum Israel, in qua frigus erat religionis et cultus Dei, variique ventorum turbines, et saeva tempestas; et domum aestivam, Judam et Jerusalem, in qua erat templum, et offerebantur holocausta mane et vesperi, et vigebat calor 262 religionis. Et peribunt, ait, domus eburneae: quod et juxta historiam stare potest. Legimus enim Achab regem Israel tantis fluxisse deliciis, ut domum sibi eburneam fecerit . Pro eburneis, domos dentis, id est elephantinas in Hebraeo invenimus. De quib quarto psalmo scriptum est: A domibus eburneis: ex quibus delectaverunt te filiae regum
Abbreviated transcription (Latin):
taris : &cadent interram: & ꝑcutiam domũ hiemalem. cumdomo aestiua : & peribunt domus
eburneac & diss pabuntur a edes nulici dicit dñs. Lxx. Sacerdores audire contestamim do
altaria b&hel : & suffodientur cornua altaris. & cadent suꝑ terram. Confundã & ꝑcutiã do¬
mum pennatam. suꝑ domum acstiuam : & peribunt domus eburneae. & adicientur domus
Lax ipsum uerbum posuis se hebraicum : quod quidã non intellegentes proares leger̃
iepeie id est sacerdotes precipit autem sermo prophaicus ut primũ audiant. de inde
contestentur indomo iacob: idest indecim tribubꝰ: quae dns̃ direxit: Cum coepero inqͥd
uisitare p̃uaricutoites uel impietates domus inr ł. &ei reddere quae mer& & captiui¬
tatis tempus aduenerit: tunc destruentur altaria b&helubi erant aurei uituli. &
amputabuntur cornua altaris: quod hierobo am quoq: manũ extendente direptum ẽ:
&ruent interram. asyrio uastante confractã : & ꝑcutiam inquit domũ hiemalem cũ

Expanded text:
domum hyemalem cum domo aestiva, et peribunt domus eburneae: et dissipabuntur aedes multae, dicit Dominus. LXX: Sacerdotes, audite: contestamini altaria Bethel: et suffodientur cornua altaris, et cadent super terram. 261 Confundam et percutiam domum pinnatam super domum aestivam, et peribunt puto Septuaginta ipsum verbum posuisse Hebraicum, quod quidam non intelligentes pro ARES legerunt ἱερεῖς, id est, sacerdotes. Praecipit autem sermo propheticus ut primum audiant, deinde contestentur in domo Jacob, id est, in decem tribubus quae Dominus dixerit. Cum coepero, inquit, visitare praevaricationes, vel impietates domus Israel, et ei reddere quae meretur, et captivitatis tempus advenerit: tunc destruentur altaria Bethel, ubi erant aurei vituli, et amputabuntur cornua altaris, quod, Jeroboam quoque manum extendente, diruptum est ; et ruent in terram, Assyrio vastante, confracta. Et percutiam, inquit, domum hyemalem cum
Abbreviated transcription (Latin):
setormenta autuse ntĩdut conteminentes iustur pumirent᷑. Ita & nc̃ dĩs reuelac ꝑ amor seraẽ
suũ ac ꝓphaim qusd facturur sit decan tribubus ut si fuerint admeliora conuerse & idolia
seruerint: de in minenti periculo liberentur. & nota quod lemens & benignur dr̃ semꝑ futura
pronuntiat ÷ ade cogatur inferre supplicia: & quodher&uci calimniatur in creatoso qus
se uera ae truculento erudeli. &tanta udice. eo quodnullũ sit malũ in ciuitate quodus
nonficiate hroe nor reserinus ad magnitadinẽ nisericordiae: quo d non inserat poentos dila
est senses uxtahiystoriã: si adleonis ocem omnia contremficunt. & cuncta animantũ a¬
pnlic tbraussn Mnos ubente dõ. utdoquanur & adnuntiemus populo uentura su rpderai ue
ꝓplidabipis nonlo quenur s cioquendã in sur sriptũ cõmentariis itliquia tileo sẽ rog
er cipiurnturinmortem sic seĩ in bonã pastem dimpcipientẽ audiant ia saluent Anitts

Expanded text:
entes justius punirentur. Ita et nunc Dominus revelat per Amos servum suum et prophetam, quid facturus sit decem tribubus, ut si fuerint ad meliora conversae, et idola deseruerint, de imminenti periculo liberentur. Et nota quod clemens et benignus Deus semper futura praenuntiat, ne cogatur inferre supplicia. Et quod haeretici calumniantur 256 in Creatore, quasi severo et truculento, crudeli, et tantum judice, eo quod nullum sit malum in civitate, quod ille non faciat: hoc nos referimus ad magnitudinem misericordiae, quod non inferat poenas, nisi est sensus juxta historiam: si ad leonis vocem omnia contremiscunt, et cuncta animantium natura terretur, nos, jubente Deo ut loquamur et annuntiemus populo ventura supplicia, non prophetabimus? non loquemur? Scio quemdam in suis scriptum Commentariis reliqet capiuntur in mortem, sic sancti in bonam partem Deum praecipientem audiant et salventur.
Abbreviated transcription (Latin):
auis suis pessimis & penituit eũ super lua malitia quã locutur ẽ ut facer& eis. mali merq
alitia utque ibi subuersionis neuitarum ẽ : quã ꝑ prophetã dẽ fuerat cõminatur se non
uistuti contraria. quae ad peccatũ ꝑtin&: proquo cõminatur tormenta peccatoribꝰ seqͥt᷑
on faci& dnĩ dr̃ uerbum niii reuelauerit sec retumsuũ . siue correptionẽ suã : seruis suis ꝓ¬
ph&ir : Non quo omnia ds̃ reuel& prophetis quae incȩlo faciat. uel ante iam feceritis ed
quae facturur interris sit. Reuelauit noe seruo suo: quod e& inducturus diluuiũ. Reue¬
lauit abrahã & loth seruir suis : quod arsure essent sodoma  gomarra. ad alma & se¬
bom Reuel auitioseph int̃pretationẽ somni septẽ annorũ famis in egẏpto : &ionȩ¬

Expanded text:
a viis suis pessimis, et poenituit eum super maa viis suis pessimis, et poenituit eum super matia utique ibi subversio Ninivitarum est, quam per prophetam Deus fuerat comminatus, et non virtuti contraria, quae ad peccatum pertinet, pro quo comminabatur tormenta peccantibus. Sequitur: Non faciet Dominus Deus verbum, nisi revelaverit secretum suum, sive correptionem suam servis suis prophetis: non quo omnia Deus revelet prophetis, quae in coelo faciat, vel ante jam fecerit; sed quae facturus in terris sit. Revelavit Noe servo suo quod esset inducturus diluvium . Revelavit Abraham et Lot servis suis quod arsurus esset Sodomam et Gomorrham, Adamam et Seboim . Revelavit Joseph interpretationem somnii septem annoru
Abbreviated transcription (Latin):
do uob̃: pacem in eã yelinquo uob. ut inciuitate dm̃ constnditi. tube sonitu terreantur:
Quicquid enim inscripturis scis dicitur. Tuba cõminans ẽ: & grandiuoce aures credentũ
penetrans: si iusti sumus : pertu bamnxp̃ĩ. ad beatitudinẽ prouocamur: si peccatores: u¬
dimur quaesimur tormenta parsuri: Malũ autẽ quod dñs facit inciuitate Non contranũ
t̃ uirtuti : sed ad flictio atq cruciatus de quo legimur sufficit diei malitia sua Id est tribu¬
latio & angustia : & in proph&a legimus . Ego dr̃ qui focilucem. & tenebras : qui facio pacẽ
& condo mala: sicut enim tenebrȩ contrariac sunt luci. & diei : sic & paci bellũ contrariũ estr
quod nonꝑo se malum ẽ sed malũ uid&ur his eẽ qui sustinent : & ut sciamus inscripturis scĩs
malitiam inter dum nonẽ trariã uirti accipi. sed adflictionẽ poenasq & angustiam
Mnum adhuc deionã sumamus exemplum. Et uiditdr̃ opera eorũ. quia conuersi esseNt

Expanded text:
do vobis, pacem meam relinquo vobis , ut in civitate Domini constituti, tubae sonitu terreantur. Quidquid enim in Scripturis sanctis dicitur, tuba comminans est, et grandi voce aures credentium penetrans. Si justi sumus, per tubam Christi ad beatitudinem provocamur: si peccatores, audimus quae simus tormenta passuri. Malum autem quod Dominus facit in civitate, non contrarium est virtuti, sed afflictio et cruciatus, de quo legimus: Sufficit diei malitia sua , id est, tribulatio et angustia. Et in Propheta legimus: Ego Deus qui feci lucem et tenebras, qui facio pacem, et condo mala . Sicut enim tenebrae contrariae sunt luci et diei: sic et paci bellum contrarium est, quod non per se malum est, sed malum videtur his esse, qui sustinent. Et ut sciamus in Scripturis sanctis malitiam interdum non contrariam virtuti accipi; sed afflictionem poenasque et angustiam, unum adhuc de Jona sumamus exemplum: Et vidit Deus opera eorum, qui conversi essent
Abbreviated transcription (Latin):
qui cam: habuerint alas columbe: & peraerem uolitare debuerinti: Pondere peccatorũ. adter¬
fena depresñ sunt &uitio suo adhȩrent uisco. Dequo ina postolo legimus. quiad hȩrent mere:¬
trici: unum cumea corpus efficitur. Quarta poena discordantiumẽ ut capiant᷑ laqueui. qui eñ
ereptaẽ delaqueo uenantiũ . laqueus contritus ẽ & nor liberati sumus. Iste ẽ contritus lãqueus
dequo a postolis loquitur ad credentes. Ds̃ conter& satanan subpedibus uris udociter. Rursu¬
que indauid legimus iuxta semitã scandalũ posuer̃ mihi: Nonenĩ possunt diefhe. sympli¬
pergamus ad anti christum. Quinta poena ẽ eorum quir liquero pacẽ : quae ex superat
omnem sensum : & quam dñs pergens ad patrẽ: A postolis dereliquid dicens. Pacẽ meã¬

Expanded text:
qui cum habuerint alas columbae, et per aerem volitare debuerint, pondere peccatorum ad terqui cum habuerint alas columbae, et per aerem volitare debuerint, pondere peccatorum ad terrena depressi sunt, et vitio suo adhaeserunt visco. De quo in Apostolo legimus: Qui adhaeret meretrici, unum cum ea corpus efficitur . Quarta poena est discordantium, ut capiantur laqueo, qui non erepta est de laqueo venantium: laqueus contritus est, et nos liberati sumus . Iste est contritus laqueus, de quo Apostolus loquitur ad credentes: Deus conteret satanam sub pedibus vestris velociter . Rursumque in David legimus: Juxta semitam scandalum posuerunt mihi . Non enim possunt decipere simpliire, pergamus ad Antichristum. Quinta poena est eorum qui reliquere pacem, quae exsuperat omnem sensum , et quam Dominus pergens ad Patrem, Apostolis dereliquit, dicens: Pacem
Abbreviated transcription (Latin):
sepaobirtunistatimeor leo rugiens inuad& de qo & petrur a postłr ait  Aduer sariur or̃
diabelis anquã leo rugiens circuit querenrquẽ deuor& : qui leo rugiens nonuersat mnagis
consitis non muneir n oni noliuetis. Non int̃ ligna pomifera quae laudant dm̃ : sedubi silues
& inculta hamus & bestiae cõmorant᷑ & non solu leonis patebunt morsib sedadp̃henda &
eos catulus leonis. & ducit ad cubile sũ : fugiens lucem: & ꝑgenr adtenebras: Ominis enĩ qui
peccat. amat tenebrar: & odit lucem : De quib & in pralmo legimus posuistitenebras & c
quȩrant adõ escamisibi Quer& enineitulur leonis noneã predẽ quam pornida queieet
porestatis sedut de ȩcdeniaxpi rapiat. de quo n abacuch scribitur : escȩ eius eleete
hereme uisco auer liberas capit: quae propria uoluntite ad terrena descendunt. De quibus
in pro uerbus scriptumẽ . Non inuste tenduntor retia auibus. Iusta enim ruina ẽ peccatorũ i

Expanded text:
o et Petrus Apostolus ait: 254 Adversarius vester diabolus tamquam leo rugiens circuit quaerens quem devoret . Qui leo rugiens, non versatur in agris consitis, non in vineis, non in olivetis, nec inter ligna pomifera, quae laudant Deum; sed ubi silvae sunt et inculta humus, et bestiae commorantur. Et non solum leonis patebunt morsibus, sed apprehendet eos catulus leonis, et ducet ad cubile suum, fugiens lucem, et pergens ad tenebras. Omnis enim qui peccat, amat tenebras et odit lucem , de quibus in psalmo legimus: Posuisti Al. Posuitquaerant a Deo escam sibi . Quaerit enim catulus leonis non eam praedam, quam possidetpotestatis; sed ut de Ecclesia Christi rapiat, de quo in Abacuc scribitur: Escae ejus electae haerent visco, aves liberas capiat, quae propria voluntate ad terrena descendunt. De quibus in Proverbiis scriptum est: Non injuste tenduntur retia avibus . Justa enim ruina est peccatorum,
Abbreviated transcription (Latin):
potest. transiens uidebo uisionem hanc magnam Aufer&ur cȩdrur & locus suꝑbie non
poterit inuenire : fortitudo quoq eius quasi quercus. arboris durirsimȩ atq fostis simae
Ex cuius uocabulo philo uirdi sertirsimus hebraeorũ esau appellatũ putat apinoni
id est quer quinum & roborum lic& esau possit & NΟΙΗΜΑ id est factura intellegi. ut ad
malu opera referatur. de hoc forti atq robusto loquitur in euangelio Cum fostis arma¬

Expanded text:
potest: Transiens videbo visionem hanc magnam , aufertur cedrus, et locus superbiae non potest: Transiens videbo visionem hanc magnam , aufertur cedrus, et locus superbiae non poterit inveniri. Fortitudo quoque ejus, quasi quercus arboris durissimae atque fortissimae. Ex cujus vocabulo Philo, vir disertissimus Hebraeorum, Esau appellatum putat δρύινον, id est, quercinum et roboreum: licet et Esau possit ποίημα, id est, factura intelligi, ut ad mala opera referatur. De hoc forti atque robusto Dominus loquitur in Evangelio: Cum fortis arma
Abbreviated transcription (Latin):
id est loquens uel famosus : & frequenti sermone cȩlebratur: Hic aũ amorreus. & rexamor¬
reorũ appellatur seon. arbor infructuosa & sterilis. non quo fructus non faciat. sed malos
ad ferat fructur. De quib dicit᷑. Omnis arbor quae non facitur bonos excid&ur : & in ignẽ
lupirapaces : exfructibus eorum cognos c&iseos : malis uidelic& fructibꝰ: siue igitur fruc̃¬
tum non faciat. siue faciat. sed nonbonum : infructuosa arbor appellatur. Iste seon de quo
scriptumẽ iam securis ad radices arborum posita ẽ quia infructuosa arbor fuit: dnõ ꝑcutien¬
te suc cis a ẽ. Cuius abatudo. caedrorum altitudini comparatur. Dequib legimus : Uidi
impium ex altatũ & eleuatum sicut cedros libam. & transiui &ecce nonerat : & quȩ siui eum
& nonẽ inuentur locuseius & pulchrȩ transisse dicit᷑ quia & qui transit deseculo & dicere

Expanded text:
id est, loquens, sive famosus, et frequenti sermone celebratus. Hic autem Amorrhaeus et rex Amorid est, loquens, sive famosus, et frequenti sermone celebratus. Hic autem Amorrhaeus et rex Amorrhaeorum appellatur Seon, arbor infructuosa et sterilis, non quod fructus non faciat; sed malos afferat fructus, de quibus dicitur: Omnis arbor quae non facit fructus bonos, excidetur et in ignemlupi rapaces, ex fructibus eorum cognoscetis eos : ex malis videlicet fructibus. Sive igitur fructum non faciat; sive faciat, sed non bonum: infructuosa arbor appellatur. Iste Seon, 246 de quo scriptum est: Jam securis ad radices arborum posita est , quia infructuosa arbor fuit, Domino percutiente, succisus est, cujus altitudo cedrorum altitudini comparatur, de quibus legimus: Vidi impium exaltatum et elevatum sicut cedros Libani: et transivi, et ecce non erat; et quaesivi eum, et non est inventus locus ejus . Et pulchre transisse se dicit, quia ei qui transit de saeculo, et dicere
Abbreviated transcription (Latin):
potent a Nonordo describitur. docere nos potht & tituli psalmorũ : dequib duo tantũ pona¬
mur exempla testu psalmi & quinquagesimi primi : ubiq prius facta s̃ narrant᷑ extrema
& quae extremalegimus. referuntur in principio. Ante enim dedo ec idumeo scriptũ
legimus in regum uolumine. quititulurẽ quinquage simi primi psalmi. quã ab essalon contra
patrem surger&. quod intertii psalmi titulo prȩnotatur. Itaq & amorreus nouissimus ex¬
terminatus ẽ. siue deletus : quod nunc primus refestur. Et quod ascendere eos fecit det̃ra ȩ¬
gypti & eduxit in hȩremum ꝑ quadraginta annos. in principio factũ legimus: quȩ hic dicun¬
tur ordine commutato. Prius ergo quã educer& nos dr̃ de terra aegẏpti. defornace fer¬
rec. Ex terminauit ante faciem nram. amorreũ quidr̃ amarus. siue AΑΛΗΤΟC

Expanded text:
potentia, non ordo describitur, docere nos poterunt, et tituli psalmorum, de quibus duo tantum ponapotentia, non ordo describitur, docere nos poterunt, et tituli psalmorum, de quibus duo tantum ponamus exempla, tertii psalmi, et quinquagesimi primi, ubi quae prius facta sunt, narrantur extrema, et quae extrema legimus, referuntur in principio. Ante enim de Doec Idumaeo scriptum legimus in Regum volumine , qui titulus est quinquagesimi primi psalmi, quam Absalon contra patrem surgeret , quod in tertii psalmi titulo praenotatur. Itaque et Amorrhaeus novissimus exterminatus est, sive deletus, quod nunc primum refertur, et quod ascendere eos fecit de terra Aegypti, et reduxit in eremum per quadraginta annos, in principio factum legimus , quae hic ultima dicuntur ordine commutato. Prius ergo quam educeret nos Deus de terra Aegypti, de fornace ferrea, exterminavit ante faciem nostram Amorrhaeum, qui dicitur amarus, sive λαλητὸς,
Abbreviated transcription (Latin):
scõ committeretis adulterium & ebriti iniustitiam copulantes uinũ biber&is alienum:
& hoc faceretis indomodĩ urĩ: Ego dũ econtrario promalis uris. quae mihi red didistis
uobis tribuibona : ut exterminarem egredientibus uob deegẏpto. ante faciem ur̃am seon
regem amorreorum : quitam excelsuserat & fostis qua sicȩdros & quercus : & contriui fruo
tum eius desuꝑ & radicer deorsum. Ego uos eduxi deegypto : & ꝑ quad raginta annos
longo adterram scam feci pernire circuitu : ut possideretir terrã amorrei. dequo supra dix¬
imus : quã diusit moyses filiis ruben. &gad & dimidiȩ tribui manasse : & post tanta bene¬
ordo seruandus ẽ : sed frequenter euenit utquȩ prima sacta s̃. extrema dicantꝰ : & que nouissima
referantur ad prima: quod septua gesimus septimus psalmus. & centesimus quastus. ubi signorx

Expanded text:
sancto committeretis adulterium, et ebrietati injustitiam copulantes, vinum biberetis alienum, sancto committeretis adulterium, et ebrietati injustitiam copulantes, vinum biberetis alienum, et hoc faceretis in domo Dei vestri. Ego autem econtrario pro malis vestris, quae mihi reddidistis, vobis tribui bona, ut exterminarem, egredientibus vobis de Aegypto, ante faciem vestram, Seon regem Amorrhaeorum, qui tam excelsus erat et fortis quasi cedrus et quercus, et contrivi ejus fructum desuper, et radices deorsum. 245 Ego vos eduxi de Aegypto , et per quadraginta annos longo ad terram sanctam feci pervenire circumitu, ut possideretis terram Amorrhaei, de qua supra diximus: quam divisit Moyses filiis Ruben et Gad, et dimidiae tribui Manasse ; et post tanta beneordo servandus est; sed frequenter evenit ut quae prima facta sunt, extrema dicantur, et quae novissima, referantur ad prima. Quod septuagesimus septimus psalmus, et centesimus quartus, ubi signorum
Abbreviated transcription (Latin):
Ego aũ ex terminaui amorreum a facie eorum. cuius altitudo cȩdrorum altitudo eius &
fortis ipse quasi quercus & contriui fructum eius desuꝑ. & radices eius subter: Ego sum
sider&us terrã amorrei. & suscitaui defilusurĩs in proph&as : & de iuuenib uestris naz are¬
nos. Lex. Ego aũ abstuli amorreũ a faciȩ eorũ cuius. erat sicut altitudo cedri sublimi
tas & fortis quasiquercus &are feci fructum desuꝑ : & radices illius deorsũ. & ego eduxi
uos d&erra aegypti & circũ duxi uos indesesto quad raginta annis ut possider&is terrã
Vos quidem uende distis argento iustum : & pauperẽ ꝓcalciamentis ꝑcutientes eius caput :
&i filius adunam introirent puellam & uiolarent siue polluerent nom̃ scm̃ meũ &uestim̃¬
ta uesta iupanaribus & fornicatione polluta. peccatorum uinculis nexuistis: Ita ut in loco

Expanded text:
Ego autem exterminavi Amorrhaeum a facie eorum, cujus altitudo cedrorum altitudo ejus, et Ego autem exterminavi Amorrhaeum a facie eorum, cujus altitudo cedrorum altitudo ejus, et fortis ipse quasi quercus: et contrivi fructum ejus desuper, et radices ejus subter. Ego sum ram Amorrhaei: et suscitavi de filiis vestris in prophetas, et de juvenibus vestris Nazaraeos. LXX: Ego autem abstuli Amorrhaeum a facie eorum: cujus erat sicut altitudo cedri sublimitas ejus, et fortis quasi quercus: et arefeci fructum ejus desuper, et radices ejus deorsum. Ego eduxi vos de terra Aegypti, et circumduxi vos in deserto Vos quidem vendidistis argento justum et pauperem pro calciamentis, percutientes ejus caput, s, intantum ut pater et filius ad unam introirent puellam, et violarent sive polluerent nomen sanctum meum, et vta vestra lupanaribus et fornicatione polluta, peccatorum vinculis nexuistis: ita ut in loco
Abbreviated transcription (Latin):
funib ligauer̃ opponunt oculis uidentiũ : ne eorũ cernantur flagim Vt qui altare
respicit stu prum non suspic&ur. hoc faciunt om̃s hȩr&ici subxp̃iano Nomine fornicantes:
&erroribus suis atq mendacus obtendentes testimonia scripturarũ. Vnde & apostol
uestimentis suis strauer̃ pullũ asinȩ ulit mollius seder& dnr̃ : & exlege ac proph&is stra¬
tam calcar& uiam. E contrario hȩr&ici non substernunt uestigns saluatoris uestim̃¬
ta sua. sed ligant ea iuxta altare: & p̃tendunt peccatis suis utbibant uinũ de calumnia.
siue damnatorum quiexeo quod egrossis̃ deȩclesa damnatis. Hoc uinumẽ sodomorũ furons
draconum & aspidũ : quod quibiberit sanari non potest. bibunt aũ uinũ non in domodĩ. ubi¬
a templum ẽ & hierbmnised indomodi sui : quẽ astifici sermone finxerunt :

Expanded text:
funibus ligaverunt, opponunt oculis videntium, ne eorum cernantur flagitia: ut qui altare funibus ligaverunt, opponunt oculis videntium, ne eorum cernantur flagitia: ut qui altare respicit, stuprum non suspicetur. Hoc faciunt omnes haeretici sub Christiano nomine fornicantes, et erroribus suis atque mendaciis 244 obtendentes testimonia Scripturarum. Unde et apostoli vestimentis suis straverunt pullum asinae, ut mollius sederet Dominus , et ex Lege ac Prophetis stratam calcaret viam. Econtrario haeretici non substernunt vestigiis Salvatoris vestimenta sua; sed ligant ea juxta altare, et praetendunt peccatis suis, ut bibant vinum de calumnia, sive damnatorum, qui ex eo quod egressi sint de Ecclesia, damnati sunt. Hoc vinum est Sodomorum, furoris draconum et aspidum, quod qui biberit, sanari non poterit. Bibunt autem vinum non in domo Dei, ubi templum est et Jerusalem; sed in domo Dei sui, quem sibi artifici sermone finxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sierunt. &omnes in moyse bapti z ati sunt : innube &inmari & in alio loco: Interroga pa¬
trertuon & adnuntiabunt tibi : semores tuor &dicenttib & rursum propatrib tuis natis̃
tibi filii Vnde & ecclesia gentium loquitur. filii matris meac pugnauer aduer sum nea
dosigitur filui sumus : & pater populur iudieorũ. peccamur & scelur committimus q̃uando
ad obseruationẽ sabbati ircũ cisionir iniuriam icerimoniar legis ab õlitȩ: cum parente no
ingredimur : quib dicita postolus. Etceego paulur dico uob. quia si circũ cidamini xp̃s uot
nihil prodest. &iterum quumn lege iustificantur: agratia excider̃. quiita in greditꝰ ȩcelenã
ut legẽ seru& in euangelio Iste cumpatre ingreditur ad puellã & cõmitut stuprũ : &uo¬
lat nom̃dĩ. Vnde quidicunt non nocere iudacis post aduentũ xp̃i. si ita credant in dr̃m
ut legis quoq p̃cepta custodiunt : patrẽ & filiumꝰ una fornicatione contaminant : sed&

Expanded text:
erunt, et omnes in Moyse baptizati sunt in nube et in mari . Et in alio loco: Interroga patres tuos, et annuntiabunt tibi: seniores tuos, et dicent tibi . Et rursum: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii . Unde et Ecclesia gentium loquitur: Filii matris meae pugnaverunt contra me . Nos ergo filii sumus, et pater populus Judaeorum. Peccamus et scelus committimus, quando ad observationem sabbati circumcisionis injuriam, caeremonias legis abolitae cum parente nostro ingredimur, quibus dicit Apostolus: Ecce ego Paulus dico vobis: quia si circumcidamini, Christus vobis nihil prodest . Et iterum: Qui in lege justificantur, a gratia exciderunt. Qui ita ingreditur Ecclesiam, ut Legem servet in Evangelio, iste cum patre ingreditur ad puellam, et committit stuprum, et violat nomen Domini. Unde qui dicunt non nocere Judaeis post adventum Christi, si ita credant in Dominum, ut Legis quoque praecepta custodiant, patrem et filium una fornicatione contaminant. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
habent. & non fiunt nisi illu precesserint : sic nullũ inciuitate aecidere malu : quod dnõ pr¬
cipiente non factum sit: Sunt qui primũ exemplum aestimant. continere doctrinã : quon
cẽ. &copulauit uineulo caritatir: ut cum fuerint simulduo postulent a patre: & imp&ren
quic quid rogauerint. Hae sunt duȩ uirgȩ quȩ sibi in eaechel copulantur : & duo populior¬
cũ cionis & gentiũ dequib ad heliã loquitur dñr̃. Reliqui mihi septẽ milia uirorũ : quinon¬

Expanded text:
habent, et non fiunt nisi illa praecesserint: sic nullum in civitate accidere malum, quod Domino prhabent, et non fiunt nisi illa praecesserint: sic nullum in civitate accidere malum, quod Domino praecipiente non factum sit. Sunt qui primum exemplum aestimant continere doctrinam, quia non pacem, et copulavit vinculo charitatis, ut cum fuerint simul duo, postulent a Patre, et impetrent quidquid rogaverint. Hae sunt duae virgae quae sibi in Ezechiele copulantur , et duo populi circumcisionis et gentium, de quibus ad Elia
Abbreviated transcription (Latin):
quis nontimebit ÷ dnr̃ dr̃ locuturẽ & quis nonpph & abit : Legi in cuiurdã cõmentaruis re
difficilem ꝑiuadere cupientis Octo scelerib siuc impi&atib atq peccatis primũ damara
secundo gazȩ & exeris urbib palestine testio tp̃ri. quasto idumçe: id est edom: quinto fil¬
orũ animon. sexto moab: septimo iudȩ. hoc ẽ duab. tribub: octauo quod exormũ est is ui
id est decen tribub: totidem cõminationes nunc redditas : & primã primȩ: idesi damuci
secundã secundȩ. id est gazao & reliquas reliquis respondere : quodutrumuerẽ nt nouera
ipse qui scrip sit. Alius aũ putuat sex exempla proposita duorũ parit̃ inuia ambulantum:
& leonis rugientir in saltu. & catulur leonir dantis uocem suam Cum aliquid ad p̃henden
& auir capte ab aueupe. & la quei qui interra defigitur ad capiendã prȩdam &tube inu
uitate clangentis. hĩs quȩ exemplis redditã similitudinẽ : ut quomodo superiora causam

Expanded text:
inus Deus locutus est, et quis non prophetabit? 253 Legi in cujusdam Commentariis, rem difficilem persuadere cupientis, octo sceleribus sive impietatibus atque peccatis: primum Damasci: secundo Gazae, et caeteris urbibus Palaestinae: tertio Tyri: quarto Idumaeae, id est Edom: quinto filiorum Ammon: sexto Moab: septimo Judae, hoc est, duabus tribubus: octavo, quod ultimum est, Israeli, id est, decem tribubus, totidem comminationes nunc redditas, et primam primae, id est, Damasci, secundam secundae, id est Gazae, et reliquas reliquis respondere. Quod utrum verum sit, noverit ipse qui scripsit. Alius autem putat sex exempla proposita, duorum pariter in via ambulantium, et leonis rugientis in saltu, et catuli leonis dantis vocem suam, cum aliquid apprehenderit, et avis captae ab aucupe, et laquei qui in terra defigitur ad capiendam praedam, et tubae in civitate clangentis, hisque exemplis redditam similitudinem, ut quomodo superiora causam
Abbreviated transcription (Latin):
hebraice appellatur. arsoth &a theodotione trans latȩ sunt rotae ferrẽ. quaenos plaus¬
quod rotis subter ferreis. atq dentitis uoluitur: ut excursis frumentis. stipulã in areis
conterat: & in cibos iumentorũ propt̃ feni sterilitatẽ paleas cõminuat. Rursũ ubi
daleth elementorũ falsi similitudine: Ineo quoq loco ubinos diximus dedomo uolupta¬
tis quod hebraice dr̃ mebb&h edeñ. & om̃s similit̃ transtuler̃ : Lxx. int̃pretatis̃ ex ui

Expanded text:
Hebraice appellantur ARSOTH  , et a Theodotione translatae sunt rotae ferreae, quae nos plausquod rotis subter ferreis atque dentatis volvitur, ut, excussis frumentis, stipulam in areis conterat, et in cibos jumentorum propter feni sterilitatem paleas comminuat. Rursum ubi DALETH elementorum falsi similitudine. In eo quoque loco ubi nos diximus, de domo voluptatis, quod Hebraice dicitur MEBBETH EDEN  , et omnes similiter transtulerunt, Septuaginta i
Abbreviated transcription (Latin):
LXX. Si ambulabunt duo simul omnino nisi cognouerintse : si ruetauit leo desaltusuo prass
non habens si dabit catulus leonis uocẽ suam de cubilisuomis aliquid rapuerits sicad& aus
suꝑ terrã abiq aucupe e si depon&ur laqueur suꝑ terrã nisi aliquid adp̃ henderit ÷ si clang
tuba in ciuitate. & populus nontimebit ssi erit malitia murbe quã dĩs non fecerit : quia nons¬

Expanded text:
LXX: Si ambulabunt duo simul omnino, nisi cognoverint se? Si ructabit leo de saltu suo, praedam LXX: Si ambulabunt duo simul omnino, nisi cognoverint se? Si ructabit leo de saltu suo, praedam non habens? Si dabit catulus leonis vocem suam de cubili suo omnino, nisi aliquid rapuerit? Si cadet avis super terram sine aucupe? Si deponatur laqueus super terram, nisi aliquid apprehenderit? Si clanget tuba in civitate, et populus non timebit? Si erit malitia in urbe quam Dominus non fecit Al.
Abbreviated transcription (Latin):
iquitates uras̃ : quẽ diligit dr̃ corripit : & castigat omnẽ filiũ quẽ recipit: & pulchre dixit elli
si tabo & non ꝑcutiã : quia plugadĩ uisitatio ẽ. atq curatio: &om̃r inquit iniquitates. siue
peccatu ur̃a uisitubo : Nequid in ꝑcussum remaneat: ne quitd non recipiat sanitatem
Numquid ambulabunt duo parit̃. nisi conuenerit eis : Numquid rugi& leo insaltu. nisi ha¬
buerit praedĩ. Numquid dabit catulur leonir uocẽ decubili suo Nisi aliquid ad p̃hendent:
Nũ quid cad& auis in laqueũ terrae absq aucupe Nũ quid aufer& laqueur de terra ante¬
quã quid coeperit: sic lang& tuba inciuitate & populus non ex pauesc&. si erit malũ incurtate
quod dnc̃ non fecit᷑ quia non faci& dñr̃ uerbum i nisi reuelauerit sec retum suũ. ad seruorsuor¬
proph&as: Leo rugia: quis non timebit. Dns̃ ds̃ locutus ẽ. quis non proph& abit:¬

Expanded text:
iquitaiquitaga Dei visitatio est, atque curatio. Et omnes, inquit, iniquitates sive peccata vestra visitabo, ne quid impercussum remaneat, ne quid non recipiat sanitatem. Numquid ambulabunt duo pariter, nisi convenerit eis? Numquid rugiet leo in saltu, nisi habuerit praedam? Numquid dabit catulus leonis vocem de cubili suo, nisi aliquid apprehenderit? Numquid cadet avis in laqueum terrae, absque aucupe? Numquid auferetur laqueus de terra, antequam quid ceperit? Si clanget tuba in civitate, et populus non expavescet? Si erit malum in civitate, quod Dominus non fecit prophetas. Leo rugiet, quis non timebit? Dominus Deus locutus est, et quis non prophetabit
Abbreviated transcription (Latin):
minimus ẽ dignusẽ misericordia & in hie xechiel legimus : ascis meis incipite : & iudiciũ dĩ de
domo eius dicit᷑ habere principũ. Hoc interim iuxtahystoriã dictumnt: c&erũ quia auditus
inscripturis scir̃. Nonsolũ iste accipitur quẽ aurib carnis excipimus : sed &iã ille dequo dñs
ait  quihab& aures audiendi audiat : Vinde & omnis populus: uidebat uocemdũ proprie ad eos
sermo fit dñi. qui seniuuident dm̃ : quosedux̃ de terra aegypti. & depotestate pharaonir. ut ne¬
quaquã luto & paleis deseruirent. ex struentes aegyptias ciuitates : & quor ex omnib: tribubus
quiignorat ignorabit᷑. Nonergo om̃s cognoscit dnr̃ : sed eos quieius cognitione s̃ dignĩ. Loquens
in euangelio. Recedite amȩ operarii iniquitatis: Nescio uos : In eo enĩ qđ operarii iniquitatis sunt:
ignorantur adnõ. Id circo inquiđ quia soluruos cognoui & meos habui illisi tabo suꝑuos om̃s in¬

Expanded text:
 judicium Dei de domo ejus dicitur habere principium . Hoc interim juxta historiam dictum sit. Caeterum quia auditus in Scripturis sanctis, non solum iste accipitur quem auribus carnis excipimus, sed etiam ille, de quo Dominus ait: Qui habet aures audiendi audiat . Unde et omnis populus videbat 252 vocem Dei , proprie ad eos sermo fit Domini, qui sensu vident Deum, quos eduxit de terra Aegypti, et de potestate Pharaonis ut nequaquam lutQui ignorat, ignorabitur . Non ergo omnes cognoscit Deus, sed eos, qui ejus cognitione sunt digni, loquens in Evangelio: Recedite a me, operarii iniquitatis, nescio vos . In eo enim quod operarii iniquitatis sunt, ignorantur a Deo: idcirco inquit: Quia solos vos cognovi, et meos habui, visitabo super vos omnes in