comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicium. Ego inquit ñ iudico qͤmqͣm.
s testimonium phibeo de me. Differo
iudicium : ñ differo testimoniũ. Gͥliga¬
mus nob̾ fr̃s contͣ linguas hominum.
cont᷑ infirmas suspiciones generis hu¬
mani dm̃ iudicem. dm̃ testem. N enĩ
dedignat᷑ testis eẽ. qui iudex ẽ. aut
ꝓmouet᷑ cum fit uidex. qͣm qͥ testis ẽ.
ipse iudex erit. Qr̃ ipse testis: qr n
querit alium. unde cognoscat qui sis. Q
ipse iudex : qr ipse ht̃ pocestatẽ mortificans
& uiui ficandi. dampnandi. & absoluendi.
in gehennam p̾cipitandi. & incȩlum leuan¬
di. diabolo coniungendi. & cum angłis eo¬
ronandi. Cum gͦ ipse habeat hanc potesta¬
tem. iudex ẽ. Quia uͦ ut te cognoseat. nͥ
querit alium testem : qui tunc udicabit
te.mͦ uidet te. N ẽ unde illum fallas. cũ
ceꝑit iudicare ds̾: hoc tibi dicit. Qnͣdo¬
contempnibas ego uidebam. & qͣndo n̾ere¬
debas sententiam meam ñ frustrabam. dit¬
ferebam ñ auferebam. Noluisti audire qͥs

Expanded text:
dicium. Ego enim, inquit, non judico quemquam, dicium. Ego enim, inquit, non judico quemquam, sed testimonium perhibeo de me: differo judicium, non differo testimonium. 11. Eligamus nobis, fratres, contra linguas hominum, contra infirmas suspiciones generis humani Deum judicem, Deum testem. Non enim dedignatur testis esse qui judex est, aut promovetur cum fit judex; quoniam qui testis est, ipse judex erit. Quare ipse testis? Quia non quaerit alium unde cognoscat qui sis. Quare ipse judex? Quia ipse habet potestatem mortificandi et vivificandi, damnandi et absolvendi, in gehennas praecipitandi et in coelos levandi, diabolo conjungendi et cum Augelis coronandi. Cum ergo ipse habeat hanc potestatem, judex est. Quia vero ut te cognoscat non quaerit alium testem; qui tunc judicabit te, modo videt te: non est unde illum fallas, cum coeperit judicarecontemnebas, ego videbam; et quando non credebas, sententiam meam non frustrabam: differebam, non auferebum. Noluisti audire quod
Abbreviated transcription (Latin):
querit᷑ ꝑ duos testes: ita plane. Sic se
ht humani generis consuetudo. s tam̃
fieri pot̾ ut & duo mentiant᷑. Susanna
casta. duob falsis testib urgebat᷑. Ñ qͥd
qr duo erant. ido falsi testes ñ erant:
de duob dicimus aut de trib: unũsus
constans ex magna h ominũ multitudine
falsus testis inuentus ẽ: qmͦ accipiendũ ẽ.
in ore duorum uł trium testium stabit
omne u̾bum. nisi qr hoc modo ꝑ miste
rium trinitas cõmendata ẽ. inqua ẽ ꝑpe¬
tua stabilitas ueritatis: Uis habere bo¬
nam causam: Habeto duos uł tres testes.
qndo susanna casta femina fidelisq
conuinx duob falsis testib urgebatur.
trinitas illi inconscientia atq inocculto
suffragabat᷑. Illa trmitas de occulto imũ
testem danielem excitauit. & duos con¬
uicit. E᷑ qr in lege ur̃a scͥptum ẽ duors
hominũ testimonium uerum ẽẽ acci
pite nr̃m testimoniũ. ne sentiatis iu¬

Expanded text:
quaeritur per duos testes? Ita plane, sic se quaeritur per duos testes? Ita plane, sic se habet humani generis consuetudo: sed tamen fieri potest ut et duo mentiantur. Susanna casta duobus falsis testibus urgebatur: numquid quia duo erant, ideo falsi testes non erant? De duobus dicimus aut de tribus? univers. Si ergo populus constans ex magna hominum multitudine, falsus testis inventus est; quomodo accipiendum est, In ore duorum vel trium testium stabit omne verbum: nisi quia horium Trinitas commendata est, in qua perpetua stabilitas veritatis est. Si vis habere bonam causam, habeto duos vel tres testes, m. Denique quando Susanna, casta femina fidelisque conjux, duobus falsis testibus arguebatur, Trinitas illi in conscientia atque in occulto suffragabatur, illi Trinitas de occulto unum testem Danielem excitavit, et duos convicit. Ergo quia in lege vestra scriptum est, duorum hominum testimonium verum esse, accipite nostrum testimonium, ne sentiatis ju
Abbreviated transcription (Latin):
Induob istis ũbis. qd dixit unum. liberat᷑
te ab arrio. q dixit sumus. liberat te a
sabellio. Si unim : ñ gͦ diuersum. Si sumꝰ.
gͥ & pat̾ & filius. Sumus enim ñ dicer et
de uno. si unum ñ diceret de diuerso:
G idõ uerum ẽ inquit iudicium meum.
breuit̃ ut audias: qr filius di sum. Sed
sic tibi ꝑsuadeo inquit. qr filius dĩ sum:
ut intelligas qr mecum ẽ pat̾. ñ sic sum
filius ut ipsum deseruerim. ñ ita hic
sum ut cum ipło ñ sim. nͨ ita ibi ille ẽ.
ut mecum ñ sit. ł orman serui accepi. s
lege inquit urã scͥptum ẽ. quia duore
hominum testimonium uerum ẽ. Ego sũ
qui de me testimonium ꝑhibeo.⁊ testimo¬
num ꝑhibet de me qui me misit pat̾:
Exposuit illis legem. si ingrati ñ essent
Magna enim questio ẽ fr̃s mei. ⁊ ualde
mͥ uidet᷑ in misterio res ẽẽ constituta.
ubi ds dixit more duoꝵ uel trium
testium stabit omne u̾bum. Ueritas

Expanded text:
In duobus istis verbis quod dixit, unum, liberat In duobus istis verbis quod dixit, unum, liberat te ab Ario: quod dixit, sumus, liberat te a Sabellio. Si unum, non ergo diversum; si sumus, ergo et Pater et Filius. Sumus enim, non diceret de uno; sed et unum non diceret de diverso. Ergo ideo verum est, inquit, judicium meum, breviter ut audias, quia Filius Dei sum. Sed sic tibi persuadeo, inquit, quia Filius Dei sum, ut intelligas quia mecum est Pater: non sic sum Filius ut ipsum deseruerim; non ita hic sum, ut eum ipso non sim; non ita ibi ille est, ut mecum non sit: formam servi accepi sed Lege, inquit, vestra scriptum est quia duorum hominum testimonium verum est. Ego sum qui de me testimonium perhibeo, et testimonium perhibet de me qui misit me Pater. Exposuit illis et Legem, si ingrati non essent. Magna enim quaestio est, fratres mei, et valde mihi videtur in mysterio res esse constituta, ubi Deus dixit, In ore duorum vel trium testium stabit omne verbum . Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
ternitas. ꝑfecta equalitas. dissimilitudo
nulla. Nam si tantuminodo alterum cre
tamen distantiam scdm̃ naturam eẽ puta¬
ueris: a caribdi quidem euasisti. s inscil¬
leis scopulis naufragasti. In medio nauiga.
utrumq periculosum latus euita. Later
pat᷑ ẽ. filius filius ẽ. Bene ꝑiculum absor¬
bentis gurgitis euasisti. Quid uis ire in
alteram partẽ. ut dicas pat̾ aliud ẽ. filiꝰ
aliud ẽ: Alius ẽ recte dicis. aliud ẽ non
recte. Alius enim filius qr ñ ẽ ipse qui
pat᷑: & alius ẽ pat̾. qr ñ ẽ ipse qͥ filius
Non tam̃ aliud s hoc ipsum ẽ. & pat
& filius. Qͥd hoc. Ipsum ẽ: unus đs ẽ:
Audisti quia ñ sum solus. s ego & qͥ me
misit pat̾: audi quomodo credas patrẽ
& filium. Audi ipsum filium. ego & pat̾
unum sumus. N dixit pat̾ ego sum. aut
ego & pat̾ unus ẽ: s cum dicit ego &
pat᷑ unum sumus: utrumq audi : i unũ ⁊
sumus. & a caribdi & ab scilla liberaberis

Expanded text:
ternitas, perfecta aequalitas, dissimilitudo ternitas, perfecta aequalitas, dissimilitudo nulla. Nam si tantummodo alterum credtamen distantem secundum naturam esse putaveris; a Charybdi quidem evasisti, sed in Scyllaeis scopulis naufragasti. In medio naviga, utrumque periculosum latus evita. Pater, Pater est; Filius, Filius est. Jam bentis gurgitis evasisti; quid vis ire in alteram partem, ut dicas, Aliud est Pater, Filius aliud? Alius est, recte dicis; aliud, non recte. Alius enim est Filius, quia non est ipse qui Pater; et alius Pater, quia non ipse qui Filius: non tamen aliud, sed hoc ipsum est et Pater et Filius. Quid est, hoc ipsum est? Unus Deus est. Audisti, Quia non sum solus, sed ego et qui misit me Pater; audi quomodo credas Patrem et Filium, audi ipsum Filium: Ego et Pater unum sumus . Non dixit, Pater ego sum; aut, Ego et Pater unus est: sed cum dicit, Ego et Pater unum sumus: utrumque audi, et unum, et sumus, et a Charybdi et a Scylla liberaberis.
Abbreviated transcription (Latin):
cium meum. qr solus ñ sum. s ego & qͥ¬
me misit pat̾. Tanqͣm diceret. Uerum ẽ
iudicium meum qr filius di sum. Unde
ꝓbas qr filius i es: qr solus ñ sum. sed
ego & qui misit me pat̾. Erubosce sabol¬
liane. audis filium: audis patrem. Pat̃
pater ẽ. filius filius ẽ. Ñ dixit ego sũ
pat̾. & ego ipse sum filius. s solus ñ sũ
inquit. QR solus ñ es: Quia mecum ẽ
pat̾. Ego sum. & qui me misit pater:
Audis ego. & qui me misit. Ne ꝑdas ꝑso
rare ꝑfidia. ne iterum quasi fugiens
caribdim. inscillam incurras. Uorabat
enim te gurges impietatis sabellianoꝵ.
ut diceres ipsum ẽẽ patrem qͥ ẽ filius:
Modo didicisti solus ñ sum. s ego & qͥ¬
me misit pat̾. Agnoscis qr pat̾ pat̾ ẽ:
& filius filius ẽ. S ene agnoscis. s noli
dicere pat̾ maior ẽ. filius minor est:
Noli dicere pat̾ aurum ẽ. filius argentũ.
Una substantia ẽ. una diuinitas. una coe¬

Expanded text:
cium meum; quia solus non sum, sed ego et qcium meum; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. Tanquam Filius Dei sum. Unde probas quia Filius Dei es? Quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. Erubesce, Sabelliane, audis Filium, audis Patrem. Pater, Pater est; Filius, Filius est. Non dixit, Ego sum Pater, et ego ipse sum Filius; sed, solus non sum, inquit. Quare solus non es? Quia mecum est Pater. Ego sum, et qui misit me Pater: nudis. Ego sum, et qui me misit. Ne perdas personrare perfidia; ne iterum quasi fugiens Charybdim, in Scyllam incurras. Vorabat enim te gurges impietatis Sabellianorum, ut diceres ipsum esse Patrem qui est Filius: modo didicisti, Solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. Agnoscis quia Pater, Pater est; et Filius, Filius est Bene agno eis: sed noli dicere, Pater major est, Filius minor est; noli dicere, Pater aurum est, Filius argentum est. Una substantia est, una divinitas, una coae
Abbreviated transcription (Latin):
incarnato. patrem recessisse ñ credas:
Ille carnem portabat: ille cum filio era
Suncelo pater. interra filius: qͣmͣ pat̾
cum filio erat. nisi qr pat̾ & filius ubiq
erant: Non enim incȩlo sic ẽ ds: ut ñ
sit interra. Audi illum qui uolebat
fugere iudicium dĩ. & ñ inueniebat qͦ:
Quo ab ibo inquit ab sp̃u tuo. & ã facie
tua quo fugiam: Si ascendero in cȩlum
tũ illic es. De terra erat questio. audi q
remanet ubi ñ sit: uox enimdĩ ẽ. apud
ꝓpħam. Celum & terram ego impleo. Ubiq
ergo ẽ: qui nullo clauditur loco. Noli ab
illo auerti. & tecum ẽ. Siuis ad eum
ꝑuenire. noli piger eẽ amare. N enim
pedib s affectib curris. Uno loco maneis
uenis. si credis & diligis. Sͦ ubiq ẽ. Si ubiq
ẽ quomodo cum filio ẽ: itane cum filio nͥ
ẽ. qui si credis & tecum ẽ: unde gͦ uerũ ẽ.
iudicium eiꝰ. nisi qr uerus ẽ filius: Hoc
enim dixit. Q si iudico uerum ẽ iudi¬

Expanded text:
incarnato Patrem recessisse non credas incarnato Patrem recessisse non credas Ille carnem portabat, ille cum Filio erat. Si in coelo Pater, in terra Filius; quomodo Pater cum Filio erat? Quia et Pater et Filius ubique erant: non enim in coelo sic est Deus, ut non sit in terra. Audi illum qui volebat fugere judicium Dei, et non inveniebat qua: Quo abibo, inquit, a spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es. De terra erat quaestio; audi quid remanet ubi non sit? Vox enim Dei est apud prophetam, Coelum et terram ego impleo . Ubique ergo est, qui nullo clauditur loco. Noli ab illo averti, et tecum est. Si vis ad eum pervenire, noli piger esse amare: non enim pedibus, sed affectibus curris. Uno loco mancus venis, si credis et diligis. Ergo ubique est: si ubique est, quomodo cum Filio non est? Itane cum Filio non est, qui, si credis, et tecum est? 9. Unde ergo verum est judicium ejus, nisi quia verus est Filius? Hoc enim dixit, Et si judico, verum est judi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ misit: Q misit te. & tecum ẽ. Ita ne &
missus & ñ recessisti. & adnos uenisti. &
ibi mansisti: Quomodo istud credit᷑: Qͦmͦ
capit᷑: Adhȩc duo respondeo. Quomodo
capitur recte dicis. quomodo credit᷑ ñ
recte dicis. Immo ido bene credit᷑: qr n̾
cito capit᷑. Nam si cito caꝑet᷑. ñ opus erat
ut crederet᷑. qr uideret᷑. Id̾o credis. quia ñ
capis: s credendo fis idoneus & capis. Nã
si ñ credis numqͣn capies. qr minus idoneᷤ
remanebis. Fides gͦ mundet te ut intellet
tua ẽ. Sic uideo sic incelligo. Postremo si
credo. ne arrogantiȩ sit dicere sic intellix
ipsius commnendat᷑. qr pat̾ ñ ẽ incarnatus:
Nam sabellicam dicti sunt quidã herecici
qui uocant᷑ & patri passiani. qͥ dicunt
ipsum patrem fuisse passum. Noli tu
catholicȩ. Si enim fueris patri passianꝰ:
ñ eris sanus. Gͦ intellige missionẽ filii
nominatam incarnationẽ filii. patrẽ
aut̾ incarnatum ẽẽ ñ credas. S a filio

Expanded text:
te misit? Et te misit, et tecum est? Itane et missus non recessisti? itane et ad nos venisti, et ibi mansisti? Quomodo istud creditur? quomodo capitur? Ad haec duo respondeo: Quomodo capitur, recte dicis; quomodo creditur, non recte dicis. Imo ideo bene creditur, quia non cito capitur: nam si cito caperetur, non opus erat ut crederetur; quia videretur. Ideo credis, quia non capis; sed credendo fis idoneus ut capias. Nam si non credis, numquam capies; quia minus idoneus remanebis. Fides ergo mundet te, ut intellectua est. Sic video, sic intelligo: postremo sic credo, ne arrogantiae sit dicere. Sic intelligipsius commendatur, quia Pater non est incarnatus. 8. Nam Sabelliani dicti sunt quidam haeretici, qui vocantur et Patripassiani, qui dicunt ipsum Patrem passum fuisse. Noli tu, catholice: si enim fueris patripassianus, non eris sanus. Ergo intellige missionem Filii nominatam incarnationem Filii: Patrem autem incarnatum esse non credas, sed a Filio
Abbreviated transcription (Latin):
complerent᷑. quȩ ante passionẽ ipsuis cõ¬
pleri oportebat. Nam quomodo subfati
necessitate posittis erat qui alio loco dic̃.
potestatem habeo ponendi animã meã:⁊
pocestatẽ habeo iterum sumendi eã. nemo
collit eam a me. s ego ipse eam pono ame.
&̾ iterum sumo eam : ostendit hanc potes¬
tatem. qͣndo eum iudei querebant. Quẽ
queritis inquit: Q illi iħm. Q ille. ego
sum. Qua uoce audita: redierunt retro.
& ceciderunt. Dicit aliquis. Si hec in illo
potestas erat: qr̾ cum iudei insultarent
pendenti & dicerent. si filius di es des¬
cende de cruce ñ descendit. ut eis suam
potestatẽ descendendo monstraret: Qͥa
patientiam docebat: ido potentiam diffe¬
rebat. Si enim commotꝰ quasi ad eorum
uerba descenderet: uictus conuitiors
dolore putaret᷑. rsus ñ descendit. fixus
ꝑmansit: qͣndo uellet abscessurus. Nã
quid ei magnum fuit de cruos descendere.
qui potuit de sepulchro resurgere: In¬

Expanded text:
complerentur, quae ante passionem ipsius comcomplerentur, quae ante passionem ipsius compleri oportebat. Nam quomodo sub fati necessitate positus erat, qui alio loco dixit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me, sed ego ipse pono eam a me, et iterum sumo eam ? Ostendit hanc potestatem, quando eum Judaei quaerebant. Quem quaeritis, inquit? Et illi: Jesum. Et ille: Ego sum. Qua voce audita, redierunt retro et ceciderunt . 10. Dicit aliquis, Si haec in illo potestas erat, quare, cum Judaei insultarent pendenti et dicerent, Si Filius Dei est, descendat de cruce , non descendit, ut eis suam potestatem descendendo monstraret? Quia patientiam docebat, ideo potentiam differebat. Si enim quasi commotus ad eorum verba descenderet, victus conviciorum dolore putaretur. Prorsus non descendit, fixus permansit, quando vellet abscessurus. Nam quid ei magnum fuit de cruce descendere, qui potuit de sepulcro resurgere? In
Abbreviated transcription (Latin):
ineugłio nouimus. Prius dederunt fel.
accepit. gustauit. & respuit. Postea in
cruce pendens. ut omnia p̃dicta com¬
plerent᷑: ait. Sitio. Acceꝑunt spongiã
aceto plenam. in arundine ligauerunt.
c admouerunt pendentt. Accepit ille
& ait. ꝑ fectum ẽ. Qͥd ẽ ꝑfectum ẽ: imple¬
ta sunt omnia quȩ ante passionẽ meã
fuerant ꝓpħata. oͦ adhuc qͥd hic fatio:
Deniq postea qͣm dixit ꝑfectum ẽ: incli¬
nato capite tradidit spm̃. N unqͥd illi
latrones iuxta confixi. qͣndo uoluerunt
exspirauerunt: tenebant᷑ uinculis car¬
nis. qr ñ erant creatores carnis. Clauis
contixi diu oruciabant᷑: q infirmitat
ñ dominabant᷑. Dominꝰ aut̃ qͣndo uoluit
carnem in utero uirginali acceꝑit: qͣndo
uoluit ad homines ꝓcessit. Qmdui uoluit
int̾ homines uix it᷑: qͣndo uoluit a carne
discessit. Hoc ẽ pocestatis. ñ necessitatis:
hanc gͦ horã expectabat. ñ fatalem s opor¬
tunam & uoluntariam. ut prius omma

Expanded text:
in Evangelio novimus. Prius dederunt fel; in Evangelio novimus. Prius dederunt fel; accepit, gustavit, et despuit: postea in cruce pendens, ut omnia praedicta complerentur, ait, Sitio: acceperunt spongiam aceto plenam, in arundine ligaverunt, et admoverunt pendenti; accepit ille et ait, Perfectum est. Quid est, Perfectum est? Impleta sunt omnia quae ante passionem meao adhuc quid hic facio? Denique posteaquam dixit, Perfectum est, inclinato capite tradidit spiritum . Numquid illi latrones juxta confixi, quando voluerunt, exspiraverunt? Tenebantur vinculis carnis, quia non erant creatores carnis: clavis confixi diu cruciabantur, quia infirmitati non dominabantur. Dominus autem quando voluit, carnem in utero virginali accepit: quando voluit, ad homines processit; quamdiu voluit, inter homines vixit; quando voluit, a carne discessit: hoc est potestatis, non necessitatis. Hanc ergo horam ille exspectabat, non fatalem, sed opportunam et voluntariam: ut prius omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Qd ñ erat. Si gͦ fecit qd ñ erat. ante qͥd erat:
Inpͥncipio erat u̾bum. Q unde cęlum &
terra: Ominia ꝑ ipsum facta sunt. ło gͥ
ponis xp̃m subfato: ubi sunt facta :
Incelo inquit. mordine & conũsionib sy.¬
derum. Quomodo gͦ fatum habet ꝑ qͣm
factum ẽ celum & sẏdera. cum tua uolun¬
tas si recte sapias. transcendat & sy dera:
an qr nosti xp̃i carneni fuisse sub celo. iđo
putas & potestatem xͥ subditam cȩlo:
Audi stulte. Nondum uenerat hora eiꝰ.
ñ qͣ cogeret᷑ mori. s qua dignaret᷑ occidi
Nouerat enim ipse. qͣndo deberet mori.
Intendit omma quȩ p̃dicta sunt de
illo. & expectabat finiri omnia qͦ pdicta
sunt ante passionẽ eiꝰ futura ut cum
impleta eẽnt. tunc ueniret passio dispo¬
sitionis ordine: ñ fatali necessitate. De¬
niq audite ut ꝓbecis. Inter cecera quę
de illo ꝓpħata sunt: scriptum ẽ etiã hoc
Dederunt inescam meam fel. & insiti mea
potauerunt me aceco. Quomͦ facta sunt.

Expanded text:
e quid erat? In principio erat Verbum. Et unde coelum et terra? Omnia per ipsum facta sunt . Tu ergo ponis Christum sub fato? Ubi sunt fata? In coelo, inquis, in ordine et conversionibus siderum. Quomodo ergo fatum habet, per quem factum est coelum et sidera; cum tua voluntas, si recte sapias, transcendat et sidera? An quia nosti Christi carnem fuisse sub coelo, ideo putas et potestatem Christi subditam coelo? 9. Audi, stulte: Nondum venerat hora ejus, non qua cogeretur mori, sed qua dignaretur occidi. Noverat enim ipse quando deberet mori: intendit omnia quae praedicta sunt de illo, et exspectabat finiri omnia quae praedicta sunt ante ejus passionem futura; ut cum impleta essent, tunc veniret et passio, dispositionis ordine, non fatali necessitate. Denique audite, ut probetis: inter caetera quae de illo prophetata sunt, scriptum est etiam, Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto . Quomodo facta sint,
Abbreviated transcription (Latin):
sent: G inquit credite me ẽẽ pͥncipium.
quia ut credatis ñ solum sum. s & loqͦr
uobis. S de hac re iam multum ẽ loqui
uobis. Placeat itaq caritati ur̃ȩ. ut qͦd
restat illo adiuuante seruemus incras¬
Sermo xxxuI. Ab eo qd̃ dictum est:
Multa habeo de uobis loqui ⁊ iudi¬

Expanded text:
sent? Ergo, inquit, credite me esse principium; sent? Ergo, inquit, credite me esse principium; quia, ut credatis, non solum sum, sed et loquor vobis. Sed de hac re jam multum est loqui vobis: placeat itaque Charitati vestrae ut quod restat, illo adjuvante servemus, crasS XXXIX. Ab eo quod scriptum est, Multa habeo de vobis loqui et judi
Abbreviated transcription (Latin):
quid illum crederȩ deberent: respondit
Principiun. ñ tanqͣm diceret pͥncipiũ sũ
s tanqͣm diceret. pͥncipium me credite
Qͦd insermone greco ut dixi euidenter̃
apparet. ubi feminini generis ẽ. pͥncipiũ.
uelut si uellet dicere se ẽẽ ueritatẽ &
dicentib tu quis es responderet uerita¬
tem. cum uideat᷑ ad id qd dictum ẽ tu qͥs
es respondere debuisse ueritas. id est
ueritas sum. S altius respondit. cum
uideret eos ita dixisse tu quis es: ac si
dicerent. Qm̃ abste audiuimus nisi
credideritis qr ego sum. quid ce ẽẽ cre¬
demus: ad hoc respondit. pͥncipium. tãꝙͣ
diceret. pͥncipium me credite. & addidit
qui & loquor uobis: id ẽ qr humilis ꝓpt̾
uos factus. ad ista uerba descendi. fsã
si pͥncipium sicuti ẽ. ita maneret apͥ
patrem. ut ñ acciꝑet formam serui. &
homo loqueret᷑ hominib qͦmͦ ei crede¬
rent. cum infirma corda intelligibile
ũbum sine uoce sensibili audire ñ pos¬

Expanded text:
quid illum credere deberent, respondit, quid illum credere deberent, respondit, Principium: non tanquam diceret, Principium sum; sed tanquam diceret, Principium me credite. Quod in sermone graeco, ut dixi, evidenter apparet, ubi feminini generis est principium. Velut si vellet dicere se esse veritatem, et dicentibus, Tu quis es? responderet, Veritatem; cum videatur ad id quod dictum est, Tu quis es? respondere debuisse, Veritas; id est, Veritas sum. Sed altius respondit, cum videret eos ita dixisse, Tu quis es? ac si dicerent, Quoniam abs te audivimus, Nisi credideritis quia ego sum, quid te esse credemus? ad hoc respondit, Principium: tanquam diceret, Principium me credite. Et addidit, quia et loquor vobis: id est, quia humilis propter vos factus, ad ista verba descendi. Nam si principium sicuti est, ita maneret apud Patrem, ut non acciperet formam servi et homo loqueretur hominibus; quomodo ei crederent, cum infirma corda intelligibile Verbum sine voce sensibili audire non pos
Abbreviated transcription (Latin):
enim cum dixisti nisi credideritis qͥa
ego sum: addidisti quid ẽẽs. Quis ẽs
ut credamus : & ille. Principium. Ecce
qͣ ẽ eẽ. Principium mutari ñ potest.
principium inse manet. & innouat
omina. Erincipium ẽ cui dictum ẽ:
Tx aut̾ idem ipse es: & anni tui ñ de¬
ficient. Principium ait: qͥ & loquor
uobis. Principium me credite. ne
moriamini in peccatis ur̃is. Tanqͣm
enim in eo qd dixerunt tuquis es
nichil aliud dixerunt qͣm quid tẽ ẽẽ
cr edemus : respondit. Principium id
ẽ principium me credite. In greco
namq eloquio discernit᷑. qd ñ pot̾
in latino. Apud grecos enim femiini
generis ẽ. principium: sicut ap̾ nos
guas uariat genera uocabulorum: qr
in ipsis reb ñ inuenis sexum. Non
enim sapientia uerȩ femina ẽ cum
genere masculino. sapientia feminino:
Cum gͦ dicerent iudei tu quis es: ille
qui sciebat ẽẽ ibi quosdã credituros.
& ił̃o dixisse quis es tu. ut scirent

Expanded text:
enim cum dixisti, Nisi credideritis quia enim cum dixisti, Nisi credideritis quia ego sum, addidisti quid esses. Quis es, ut credamus? Et ille, Principium. Ecce quod est esse. Principium mutari non potest: principium in se manet, et innovat omnia; principium est, cui dictum est, Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Principium, ait, quia et loquor vobis. Principium me credite, ne moriamini in peccatis vestris. Tanquam enim in eo quod dixerunt, Tu quis es? nihil aliud dixerint quam, Quid te esse credimus? respondit, Principium; id est, Principium me credite. In graeco namque eloquio discernitur, quod non potest in latino. Apud graecos enim femini generis est principium, sicut apud nosas linguas variat genera vocabulorum, quia in ipsis rebus non invenis sexum. Non enim sapientia vere femina est, cum genere masculino, sapientia feminino. Cum ergo dicerent Judaei, Tu quis es? ille qui sciebat esse ibi quosdam credituros, et ideo dixisse, Tu quis es? ut scirent
Abbreviated transcription (Latin):
tate quȩ manet p̾teritum & futurum
ñ inuenio: s solum p̾sens. & hoc incor¬
ruptibilit̾. qͥ increatura ñ ẽ. Discute
rerum mutationes: inuenies. fuit &
erit. Cogita dm̃.inuenies ẽ: ubi fuit.
& erit. ẽẽ ñ possit. Ut gͦ & tu sis: trans¬
cẽde tempꝰ. S quis transcendet uiribus
suis: Leuet illuc ille qui patri dixit.:
uolo ut ubi ego sum. & ipsi sint mecũ:
Hoc itaq ꝓmittens. ne moramur in pec
hoc nisi credideritis qr ds sum: morie¬
mini inpeccatis ur̃is. Bene. do grãs:
Quia dixit nisi credideritis. nͨ dixit nͥ
ceperitis. Quis enimhoc capiat: aut
uero quia ausus sum dicere & uisi estiˢ
intelligere. aliquid de tanta ineffabili.¬
tate cepistis: si gͦ ñ capis fides te lib̾at.
Id̾o & dñs ñait. nisi ceperitis qr ego sũ.
s q poterant dicit. nͥ credideritis quia
ego sum : moriemini in peccatis ur̃is:
Q̾ illi. semꝑ terrena sapientes. ⁊ semꝑ
scõm carnem & audientes. ⁊ responden-¬
tes. quid ei dixerunt: To quis es: Noͣ

Expanded text:
anet, praeteritum et futurum non invenio, sed solum praesens, et hoc incorruptibiliter, quod in creatura non est. Discute rerum mutationes, invenies Fuit et Erit: cogita Deum, invenies Est, ubi Fuit et Erit esse non possit. Ut ergo et tu sis, transcende tempus. Sed quis transcendet viribus suis? Levet illuc ille qui Patri dixit, Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum. Hoc itaque promittens ne moriamur in pecchoc, Nisi credideritis quia ego Deus sum, moriemini in peccatis vestris. Bene, Deo gratias, quia dixit, Nisi credideritis: non dixit, Nisi ceperitis. Quis enim hoc capiat? Aut vere, quia ausus sum dicere, et visi estis intelligere, aliquid de tanta ineffabilitate cepistis? Si ergo non capis, fides te liberat. Ideo et Dominus non ait, Nisi ceperitis quia ego sum; sed quod poterant dixit, Nisi credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. 11. Et illi semper terrena sapientes et semper secundum carnem audientes et respondentes, quid ei dixerunt? Tu quis es? Non
Abbreviated transcription (Latin):
possumus. & si uerum dicere debemꝰ:
&̾ mentiri tam̃ possumus cũ uolumꝰ:
Lux mentiri nͨ potest. Absit ut in
lucis diuinȩ splendore: tenebre men¬
daciĩ repperiant᷑. Loquebat᷑ ille tanꝗͣ.
lux. loquebat᷑ tanqͣm ueritas: s lux
in tenebris lucebat: & tenebre eam non

Expanded text:
possumus: etsi verum dicere debemus, possumus: etsi verum dicere debemus, et mentiri tamen possumus cum volumus. Lux mentiri non potest: absit ut in lucis divinae splendore tenebrae mendacii reperiantur. Loquebatur ille tanquam lux, loquebatur tanquam veritas; sed lux in tenebris lucebat, et
Abbreviated transcription (Latin):
equalis patri. unum cum patre. Quał
homine mortalitatẽ. ñ trahens iniqͥ¬
tatem. Isti gͦ uidei uidebant hominẽ.
nec intelligebant nec credebant dm̃.
atq inter cetera audistis iam qͣm ad¬
modum ei dixerunt. R de te testimo¬
nium dicis. testimonium tuum ñ ẽ
uerum. Audistis etiam quid ille res-¬
ponderit cum hesterno die lectum eẽt.
uerba eiꝰ ħ lecta sunt. Uos scđm car-¬
nem iudicatis. Ido michi inquit di¬
citis. tu de tẽ testimonium dicis. tes¬
timomum tuum ñ ẽ uerum: qr scdm
carnem iudicatis. qr dm̃ ñ intelligitis.
& hominẽ uidetis. & hominẽ ꝑseqͦͤndo
dm̃ latentem offenditis. &ͦ scdm carnẽ
iudicatis. Iđo uob̾ arrogans indeor. quia
ego de me testimonium ꝑhibeo. Omis
enmi homo qͣndo de se ꝑhibere uult
suꝑb uidet᷑. Ido scriptum ẽ. Non te
laudet õs tuum.s laudet te õs ꝓximi
tui. S hoc homini dictum ẽ. infirmo:
Infirmi enim sumus. & ap̾ infirmos
loquimur. Uerum dicere & mentiri

Expanded text:
equalis Patri, unum cum Patre. Qualihomine mortalitatem, non trahens iniquitatem. 3. Isti ergo Judaei videbant hominem, nec intelligebant nec credebant Deum: atque inter caetera audistis jam quemadmodum ei dixerint, Tu de te testimonium dicis; testimonium tuum non est verum . Audistis etiam quid ille responderit, cum hesterno die lectum esset,verba ejus haec lecta sunt, Vos secundum carnem judicatis. Ideo, inquit, mihi dicitis, Tu de te testimonium dicis; testimonium tuum non est verum, quia secundum carnem judicatis; quia Deum non intelligitis, et hominem videtis, et hominem persequendo, Deum latentem offenditis. Ergo secundum carnem judicatis. Ideo vobis arrogans videor, quia ego de me testimonium perhibeo. Omnis enim homo, quando de se vult superbus videtur. Ideo scriptum est, Non te laudet os tuum, sed laudet te os proximi tui . Sed hoc homini dictum est. Infirmi enim sumus, et apud infirmos loquimur. Verum dicere et mentiri
Abbreviated transcription (Latin):
unum erat. Ecce illi tot milia erant
anima una erat. S ubi : indo qͣncomagis
ipse đs̃ : Nunqͥd erro in uerbo qͣndo dio
duos homines duas animas. aut tres ho¬
mines tres animas. aut multos homine
multas animas : recte utiq dico. dece¬
dant ad dm̃. una anima ẽ omnium. si
accedentes ad dm̃ multȩ animȩ ꝑ cari¬
tatem una anima ẽ. & multa corda unĩ
cor: quid agit ipse fons caritatis in patri
&e filio: Nonne ibi magis trinitas unus
ẽ ds: inde enim nobis caritas uenit de

Expanded text:
 tot millia erant, et una anima erat. Sed ubi? In Deo. Quanto magis ipse Deus? Numquid erro in verbo, quando dico duos homines duas animas, aut tres homines tres animas, aut multos homines multas animas? Recte utique dico. Accedant ad Deum, una anima est omnium. Si accedentes ad Deum, multae animae per charitatem una anima est, et multa corda unum cor; quid agit ipse fons charitatis in Patre et Filio? Nonne ibi magis Trinitas unus est Deus? Inde enim nobis charitas venit, de
Abbreviated transcription (Latin):
locuta sunt surdi fuerunt. ido surdi
quia male uerbosi. Item quidam illa
sola attendentes que de dñi sublimitate
dicꝰta sunt: etiam ipsi miscłiam eiꝰ qr
nͨ crediderunt: & ab hominib inducta
atq falsata ẽẽ putauerunt. contenden¬
tes dm̃ tantummodo fuisse dnm xp̃m.
errore. Catholica aut̃ fides ex utroq
uerum tenens qd tenet. & p̃dicans q̃d
credit: & dnm iħm xp̃m intellexit.
& hominẽ credidit. Ytrumq enim
scriptum ẽ. & utrumq uerum ẽ.Si dm̃
tantum dixeris xp̃m. medicinã negas qͣ
sanatus ẽs. Si hominẽ tantum dixeris:
x potentiam negas qua creatus es. Utrũq
g tene anima fidelis & cor catholicum

Expanded text:
locuta sunt, surdi fuerunt: ideo surdi, locuta sunt, surdi fuerunt: ideo surdi, ut male verbosi. Item quidam illa sola attendentes quae de Domini sublimitate dicta sunt, etiam ipsi misericordiam ejnon crediderunt, et ab hominibus inducta, atque falsa esse putaverunt; contendentes Deum tantummodo fuisse Dominum noerrore. Catholica autem fides ex utroque verum tenens quod tenet, et praedicans quod credit, et Deum Christum intellexit, et hominem credidit: utrumque enim scriptum est, et utrumque verum est. Si Deum tantum dixeris Christum, medicinam negas qua sanatus es: si hominem tantum dixeris Christum, potentiam negas qua creatus es. Utrumque igitur tene, anima fidelis et cor catholicum,
Abbreviated transcription (Latin):
bibebat. s qd in secreco bibebat. in mani¬
festo eructuauit. ut ꝑueniat ad omnes
gentes. ñ solum incarnatio filiĩ dĩ. &
passio & resurrecꝰtio: s ⁊̃ qui erat ante
incarnationẽ unicus patri. u̾bum ꝑa¬
tris. coȩternus generanti. equalis ei
a quo missus ẽ. s in ipsa missione mi¬
qualis factus ẽ ꝓꝑter nos: non quał orat
ut faceret nos. Quicqͥd aut̃ sublime
& supͣ creaturas omnes excelsum atq
diuinum. & patri ȩqualȩ atq coet̾num
de ilło audieritis in eugłio poni uł le¬
formam serui. qr si istam regulam te¬
nueritis qui caꝑe potestis. ñ aut̃ om̃s
caꝑe potestis. s omnes credere debetis:
I
Si gͦ hanc regulam tenueritis. aduersus
calumpnias tenebrarum hereticarum.
tanqͣm in lumine ambulantes securi
pugnabitis. Non enim de fuerunt qui
sola eugłica testimonia legendo sectarẽt᷑
quȩ de humilitate xͥ posita sunt: qui
aduersus ea testimonia qͦ diuinitatẽ eiꝰ

Expanded text:
bibebat: sed quod in secreto bibit, in manibibebat: sed quod in secreto bibit, in manifesto eructavit, ut perveniat ad omnes gentes non solum incarnatio Filii Dei, et passio, et resurrectio; sed etiam quid erat ante incarnationem Unicus Patri, Verbum Patris, coaeternus generanti, aequalis ei a quo missus est; sed in ipsa missione miqualis factus est propter nos, non qualis erat ut faceret nos: quidquid autem sublime et supra omnes creaturas excelsum atque divinum, et Patri aequale atque coaeternum de illo audieritis in Evangelio poni, vel leformam servi. Quia si istam regulam tenueritis qui capere potestis; non autem omnes capere potestis, sed omnes credere debetis: si ergo hanc regulam tenueritis, adversus calumnias tenebrarum haereticarum, tanquam in lumine ambulantes, securi pugnabitis. Non enim defuerunt qui sola evangelica testimonia legendo sectarentur, quae de humilitate Christi posita sunt, qui adversus ea testimonia quae divinitatem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m intelligentiam sp̃italem aquile
comparatꝰ. altius multoq sublimius
aliis trib erexit p̃dicationẽ suã: &
in eiꝰ erectionẽ ⁊ corda nr̃a erigi uo¬
luit. Nam ceteri tres ex angłistȩ tanqͣ
cum homine dño interra ambulabant.
de diuinitate eiꝰ pauca dixerunt. Iustũ
aut̃ quasi piguerit in terra ambulare.
sicut ipso exordio sui sermonis intonu¬
it: erexit se nͨ solum suꝑ terrã:⁊ suꝑ
omnẽ habitum aeris & cęli s suꝑ om̃s
etiam ex ercitꝰ angłorum omnẽq con¬
stitutionẽ inuisibilium pocestatum:
& ꝑuenit ad eum ꝑ qͦm facta sunt
omnia dicendo. In pͥncipio erat u̾bũ.
Hoc erat inpͥncipio ap̃ dm̃. Omma ꝑ
ipsum facta sunt. & sine ipso factumẽ
nichil. Huic tante sublimitati pͥncipii
⁊̃ & cetera congrua p̾dicauit. ⁊ de dm̃
diuinitate qͦm nullus alius ẽ. locutꝰ
Hoc eructuabat: ꝗbiberat. Ñ enim
sine causa de illo in isto eugłio narrat᷑.
discumbebat. De illo gͦ pectore insecreto

Expanded text:
secundum intelligentiam spiritualem aquilae comparatus, altius multoque sublimius aliis tribus erexit praedicationem suam; et in ejus erectione etiam corda nostra erigi voluit. Nam caeteri tres evangelistae, tanquam cum homine Domino in terra ambulabant, de divinitate ejus pauca dixerunt: istum autem quasi piguerit in terra ambulare, sicut ipso exordio sui sermonis intonuit, erexit se, non solum super terram et super omnem ambitum aeris et coeli sed super omnem etiam exercitum Angelorum, omnemque constitutionem invisibilium potestatum, et pervenit ad eum per quem facta sunt omnia, dicendo, In principio erat Verbum, hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Huic tantae sublimitati principii etiam caetera congrua praedicavit, et de Domini divinitate, quomodo nullus alius, est locutus. Hoc ructabat quod biberat. Non enim sine causa de illo in isto ipso Evangelio npectus Domini discumbebat . De illo ergo pectore in secreto
Abbreviated transcription (Latin):
eligebatur. s qr mors ipsa ꝑtendebat᷑.
ne dolor citius finiretur. Mori uoluro
ꝓ nobis. Parum dicimus. Crucifigi dig¬
natus ẽ usq ad mortẽ crucis obedieis
factus. elegit extremum & pessimum
genus mortis. qui omnẽ fuerat abla¬
turus mortẽ. De morte pessima occidit
omnẽ mortẽ. Dessima enim erat non
intelligentib iudeis. nam a dño electa
erat. Ipsã enim crucẽ suã signum ha¬
biturus erat. ipsam cruce̾ de diabolo
suꝑato tanqͣm tropheum infrontib li¬
delium positurus. ita ut diceret apłs

Expanded text:
eligebatur, sed quia mors ipsa protendebatur, eligebatur, sed quia mors ipsa protendebatur, ne dolor citius finiretur. Mori voluit pro nobis: parum dicimus, crucifigi dignatus est, usque ad mortem crucis obediens factus. Elegit extremum et pessimum genus mortis, qui omnem fuerat ablaturus mortem: de morte pessima occidit omnem mortem. Pessima enim erat non intelligentibus Judaeis; nam a Domino electa erat. Ipsam enim crucem suam signum habiturus erat, ipsam crucem de diabolo superato tanquam tropaeum in frontibus fidelium positurus, ut diceret Apos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt iudicium. nulla eẽt miscđia: sed
pͥmum miscđia. postea iudicium. Qͤ ẽ
primo miscđia : creator hominis: hõ ẽẽ
dignatus ẽ. F actus ẽ qd fecerat. ne ꝑiret
qͦm fecerat. Quid huic miscdĩȩ addi
pot̾: & tamen addidit. Parum fuit ei
hominẽ fieri. s ⁊̃ ab hominib reꝓban
Parum erat reꝓbari. & ex honorariꝰ: pa¬
rum erat exhonorari & occidi. S ⁊ ħ
parum erat. morte crucis. Nam ⁊ cum
eiꝰ obedientiam usq ad mortẽ factam
cõmendaret apłs: parum illi fuit dic̃e.
factus obediens usq ad mortem. Non
enim qͣlencumq mortem. s addidit.
mortẽ aut̃ crucis. Illa morte peiꝰ nichil
fuit. inter omnia genera mortiũ. Deniq
ubi dolores acerrimi exagitant. cruciatꝰ
uocat᷑ acruce nominatꝰ. Tendentes enĩ
inligno crucifixi. clauis adlignũ pedib
manibꝰq confixi. ꝓducta morte necabant᷑
Non enim crucifigi hoc erat occidi. seo
dui inuebat᷑ incruce. ñ qr longior uita

Expanded text:
esset judicium, nulla esset misericordia: sed primo misericordia, postea judicium. Quae est primo misericordia? Creator hominis, homo esse dignatus est: factus est quod fecerat, ne periret quem fecerat. Quid huic misericordiae addi potest? Et tamen addidit. Parum fuit ei hominem fieri; sed etiam ab hominibus reprobari: parum erat reprobari; et exhonorari: parum erat exhonorari; et occidi: sed et hoc parum est; morte crucis. Nam et cum ejus obedientiam usque ad mortem factam commendaret Apostolus, parum illi fuit dicere, Factus obediens usque ad mortem: non enim qualemcumque mortem, sed addidit, mortem autem crucis . Illa morte pejus nihil fuit inter omnia genera mortium. Denique ubi dolores acerrimi exagitant, cruciatus vocatur, a cruce nominatus. Pendentes enim in ligno crucifixi, clavis ad lignum pedibus manibusque confixi, producta morte necabantur. Non enim crucifigi hoc erat occidi: sed diu vivebatur in cruce; non quia longior vita
Abbreviated transcription (Latin):
ãs erat u̾bum. Unde tibi ros in sꝑsus ẽ:
ad fontem uenies. Unde radius ꝑ obliqͣ
&̾ ꝑ anfractuosa tͥ ad cor tenebrosum missꝰ
ẽ: nudam ipsam lucem uidebis. cui ui¬
dendȩ ferendeq mundaris. Dilectissimi
q & hesteruo commemoraui ioħs dicit.¬

Expanded text:
Deus erat Verbum . Unde tibi ros inspersus est, Deus erat Verbum . Unde tibi ros inspersus est, ad fontem venies: unde radius per obliqua et per anfractuosa tibi ad cor tenebrosum missus est, nudam ipsam lucem videbis, cui videndae ferendaeque mundaris. Dilectissimi, quod et hesterno commemoravi, Joannes i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ apłs paulus illuminauerit occulta
tenebrarum. & manifestauerit cogitati-¬
ones cordis. ut laus sit unicuiq a dõ:
codex apłi. ñ requiremus testimonium
iohannis. ñ ipso indigebimus euangłio:
Gomnes scripturȩ tollent᷑ de medio. ꝗͦ
nob̾ in huius scłi nocte tanqͣm lucernȩ
accendibant᷑. ne in tenebris remanereniꝰ:
Istis omnib sublatis. ne quasi nob̾ luce¬
ant indigentib: & ipsis hominib dĩ ꝑ
quos ħ ministrata sunt nob̾cun lum
illud uerumq clarumq uidentib:
remotis gͦ his adiumentis. qͥd uidebimꝰ:
unde pascet᷑ mens nr̃a: unde obtutus
ille letabit᷑ : Unde erit illud gaudiũ.
q̃ nec ocłs uidit nec auris audiuit nec
incor hominis ascendit: Qͥd uidebimꝰ:
Obsecro uos amate mecum. currite cre¬
dendo mecum. patriam suꝑnam desi¬
deremus. suꝑne patrie suspiremus. pe¬
regrinos nos hic ẽẽ sentiamus. Qͥd tunc
uidebimus. dicat nunc eugłm. In pͥnci¬
pio erat u̾bum & u̾bum erat ap̾ dm̃ ⁊

Expanded text:
s Paulus, illuminaverit occulta tenebrarum, et manifestaverit cogitationes cordis, ut laus sit unicuique a Deo codex Apostoli, non requiremus testimonium Joannis, non ipso indigebimus Evangelio. Ergo omnes Scripturae tollentur de medio, quae nobis in hujus saeculi nocte tanquam lucernae accendebantur, ne in tenebris remaneremus: istis omnibus sublatis, ne quasi nobis luceant indigentibus, et ipsis hominibus Dei, per quos haec ministrata sunt, nobiscum lumen illud verum clarumque videntibus, remotis ergo his adjumentis quid videbimus? unde pascetur mens nostra? unde obtutus ille laetabitur? unde erit illud gaudium quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ? quid videbimus? Obsecro vos, amate mecum, currite credendo mecum: patriam supernam desideremus, supernae patriae suspiremus, peregrinos nos esse hic sentiamus. Quid tunc videbimus? Dicat nunc Evangelium: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et
Abbreviated transcription (Latin):
capaciore querat comprehendere qͦd
oculus nͨ uidit. nec auris audiuit. nec
in cor hominis ascendit. Desiderari
potest. concupisci pot̾. suspirari ĩ illud
ait. ego sum lumen mundi. qui me seqͥt᷑
ñ ambulabit intenebris. s habebit lu¬
men uite: quib uerbis aliud ẽ. quod
iussit. aliud q ꝑmisit: faciamus qͦd
iussit. ne inpudenti fronte desideremꝰ
q̃ ꝓmisit: ne dicatꝰ nobis in iudicio
suo. Fecisti enini q̃ iussi. ut expectes quod
ꝓmisi : Qͥd gͦ iussisti domine ds̾ ñr dicit
tibi. Ut sequereris me. Confilium uite
petisti. Cuius uite. nͥ de qua dictum ẽ
ap̾ te ẽ fons uite: audiuit quidam. Uade

Expanded text:
capaciore quaerat comprehendere quod capaciore quaerat comprehendere quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Desiderari potest, concupisci potest, suspirari in illud ait, Ego sum lux mundi; qui me sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae: quibus verbis aliud est quod jussit, aliud quod promisit: faciamus quod jussit, ne impudenti fronte desideremus, quod promisit; ne dicat nobis in judicio suo, Fecisti enim quod jussi, ut expetas quod promisi? Quid ergo jussisti, Domine Deus noster? Dicit tibi, Ut sequereris me. Consilium vitae petiisti. Cujus vitae, nisi de qua dictum est, Apud te fons vitae? Audivit quid
Abbreviated transcription (Latin):
Efidem enim ambulamus: ñ ꝑ spetiem. Qũ
ꝑ speciem : Cum habuerimus lumen uite.
cum ad illam uisionem uenerimus: qͣn
noꝵ ista transierit. De illo quippe die qͥ
exorturus ẽ: dictum ẽ. Mane astabo tibi.
& contemplabor. Qͥd ẽ mane: transacta
nocte scłi huius. transactis temporib
temptationum suꝑacto illo leone qui nocte
u quid putamus fr̃s huic tempori con¬
gruere. nisi q rursus in psalmo dicit᷑.
lauabo ꝑ singulas noctes lectum meum:¬
in lacrimis meis stratum meum rigabo:
ꝑsingulas noctes inquit flebo: desiderio
lucis ardebo. Uidet dominꝰ desiderium
Querens enim aurum: manifestus
eris hominib. Desideras frumentum:
interrogas quis habeat. & cupiens pue¬
nire adidq desideras. indicas te.Sesi¬
deras dm̃. quis uidet nisi ds: Aquo
enim petis dm̃. sicut panem .sic̾ aqͣm.
sicut aurum & argentum: sicut fru¬
mentum: A quo petis dm̃. nͥ ado: Ipse
petitur a se ipso : qui ꝑmittit seipsum
Extendat anima cupiditate̾ suã: ⁊ sinu

Expanded text:
fidem enim ambulamus, non per speciem . Quando per speciem? Cum habuerimus lumen vitae, cum ad illam visionem venerimus, quando nox ista transierit. De illo quippe die qui exorturus est, dictum est, Mane astabo tibi, et contemplabor . Quid est, mane? Transacta nocte saeculi hujus, transactis tertoribus tentationum, superato illo leone qui nocte vero quid putamus, fratres huic tempori congruere, nisi quod rursus in Psalmo dicitur, Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo ? Per singulas noctes, inquit, flebo: desiderio lucis ardebo. Videt Dominus desiderium quaerens enim aurum manifestus eris hominibus. Desideras frumentum? interrogas qui habeat; cui et cupiens pervenire ad id quod desideras, indicas. Desideras Deum? quis videt, nisi Deus? A quo enim petis Deum, sicut panem, sicut aquam, sicut aurum, sicut argentum, sicut frumentum? A quo petis Deum, nisi a Deo? Ipse petitur a seipso, qui promittit seipsum. Extendat anima cupiditatem suam; et sinu
Abbreviated transcription (Latin):
mecum in suꝑna. s corpꝰ q̃ corrumpit᷑
aggrauat animã: & deprimit terrena
inhabitatio sensum multa cogitantẽ:
Depositurus sum & ego codicem istum.
discessuri estis & uos quisq ad sua. Ben
uob̾ fuit in luce communi. bene gauisi
sumus. bene exultauimus: s cum ab
iuicem recedimus. ab illo ñ recedamꝰ.¬
ab eo quod dictum ẽ. Uos scđm carnemꝰ
iudicatis. ego ñ iudico quemqͣm: usq

Expanded text:
rrumpitur, aggravat animam; et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Depositurus sum et ego codicem istum, discessuri estis et vos quisque ad sua. Bene nobis fuit in luce communi, bene gavisi sumus, bene exsultavimus: sed cum ab invicem recedimus, ab illo non recedamAb eo quod scriptum est, Vos secundum carnem judicatis
Abbreviated transcription (Latin):
fines terrȩ. & ad orabunt in conspectu eiꝰ
uniuersȩ patriȩ gentium. qm domini ẽ.
regnum & ipse dominabit᷑ gentium
Erubescat unus inimicus. qr codicem
ministrat mͥ alius inimicus. S ecce de
codicib ꝓlatis ab uno inimico. alterum
uci. Q̾ ipse qui mͥ codicem ꝓtulit
ñ relinquat᷑. ab illo ꝓferat᷑ unde ⁊ ipse
uincat᷑. Lego alium ꝓpħam. & inuenio
dñm loquentẽ ad iudeos. N ẽ mͥ uoluntas
in uob̾ dicit dñs. nec accipiam sacrificia
occasum sacrificium mundum offertur
nomini meo. Non uenis iudeȩ ad sacrifi¬
cium mundum. conuinco te inmundũ.
Ecce & lucernȩ ꝑhibent testimonium diei
ꝓpt̾ infirmitatẽ nr̃am. qr diei claritatẽ
tolerare & uidere ñ possumus. Nam &̾
nos ipsi xp̃iani. incomparatione quidẽ
infidelium lux iam sumus. Unde dicit
apłs. Fuistis enim aliqͣndo tenebre. nunc
aut̾ lux indño. sic̃ filii lucis ambulate. q

Expanded text:
et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium; quia Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium » . Erubescat unus inimicus, quia codicem mihi ministrat alius inimicus. Sed ecce de codicibus prolatis ab uno inimico alterum vici: et ipse qui mihi codicem protulit, non relinquatur; ab illo proferatur, unde et ipse vincatur. Lego alium prophetam, et invenio Dominum loquentem ad Judaeos: Non est mihi voluntas in vobis, divit Dominus, nec accipiam sacrificiumoccasum, sacrificium mundum offertur nomini meo . Non venis, Judaee, ad sacrificium mundum; convinco te immundum. 8. Ecce et lucernae perhibent testimonium diei propter infirmitatem nostram, quia diei claritatem tolerare et videre non possumus. Nam et nos ipsi Christiani in comparatione quidem infidelium lux jam sumus; unde dicit Apostolus. Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino, sicut filii lucis ambulate :
Abbreviated transcription (Latin):
intellexerunt afando dictum ẽ. id ẽ
loquendo. u̾bum dĩ qͦmͦ habet fatum.
qͣndo impso u̾bo omma sunt qͦ condita
sunt : Non enim aliqͥd ds̃ constituit:
Tante nesciuit. In uerbo ipsius erat ꝗ
factum ẽ. Mundus factus ẽ. & factas ẽ:
& ibi erat. Quomͦ & factus ẽ. & ibi erat:
Quia domus qͣm edificat instructor pͥ
inarte erat. & ibi melius erat. sine ue¬
tustate. sine ruina. Tam̃ ut ostendat
artem: fabricat domum. Acessit qͦdã¬
modo domus ex domo: & si domus
ruat. ars manet. Ita apͭ dĩ u̾bum erat
omnia quȩ condita sunt: quia omnia
in sapientia fecit ds̃. & cuncta nota fe¬
cit. Non enim qr fecit didicit: s qr
nouerat fecit. Nobis qr facta sunt:
nota sunt. Illi nisi nota eẽnt: facta
ñ eẽnt. Precessit gͦ u̾bum. Q qͥd ante
u̾bum dĩ : nichił omnino. Namsi eẽt
aliquid ante.ñ dictum ẽẽt inpͥncipio
erat ũbum. s in principio factum ẽ u̾bum:

Expanded text:
intellexerunt, a fando dictum est, id est intellexerunt, a fando dictum est, id est a loquendo; Verbum Dei quomodo habet fatum, quando in ipso Verbo omnia sunt quae condita sunt? Non enim aliquid Deus constituit quod ante nescivit; in Verbo ipsius erat quod factum est. Mundus factus est; et factus est, et ibi erat. Quomodo et factus est, et ibi erat? Quia domus quam aedificat structor, prius in arte erat; et ibi melius erat, sine vetustate, sine ruina: tamen ut ostendat artem, fabricat domum; et processit quodammodo domus ex domo; et si domus ruat, ars manet. Ita apud Dei Verbum erant omnia quae condita sunt; quia omnia in sapientia fecit Deus , et cuncta nota fecit: non enim quia fecit didicit, sed quia noverat fecit. Nobis quia facta sunt, nota sunt; illi nisi nota essent, facta non essent. Praecessit ergo Verbum. Et quid ante Verbum Dei? Nihil omnino. Nam si esset aliquid ante, non dictum esset, In principio erat Verbum; sed, In principio factum est Verbum.