comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dammo do conceptaleticia foras trahit᷑
⁊ quod de gandio nitus latuit ruptis
uelut modestie claustris. quadam leui¬
tare. ⁊ in ꝯtinentia lubrite mentis pro¬
nis blandimento contipitur. ⁊ ꝑ totũ
ad amiiũ ingrediendo in ordinatũ
gandinm claustra ꝯtinentie rupit ea¬
dem. postinodũ uia qͣ lapsum ẽ. C̃ mu
introrsũ extrescere ceꝑit sine modestia
facile erumpit. lubrita enĩ mens senĩ
ꝑn̾sum quod primũ sine modestia cõ

Expanded text:
dammodo concepta laetitia foras trahitur, et quod de gaudio intus latuit, ruptis velut modestiae claustris, quadam levitate et incontinentia lubricae mentis pronis blandimento concipitur etiam per cad animum ingrediendo inordinatum gaudium claustra continentiae rupit: eadem postmodum via qua illapsum est, cum introrsum excrescere coeperit, sine modestia facile erumpit. Lubrica enim mens semen perversum, quod primum sine modestia co
Abbreviated transcription (Latin):
rent indicarent. Ex timplo celitus lux¬
emissa in templo iesplenduit. ⁊ cereiuu
quẽ puerꝑa manu tenebat accendit. si
ante ppłs de amisso lumine mirabatur
nũc maiori adiiracõne simul ⁊ exulta¬

Expanded text:
intenderet, extemplo lux coelitus emissa in templo resplenduit, et eum quem puerpera manu tenebat cereum accendit. Si ante populus de amisso lumine miratus est, nunc majori admiratione simul et exsulta
Abbreviated transcription (Latin):
ter considemus qr id profecto mutri¬
q magis dici ꝯnent qd̾ ad ilłud in
quo ipse plus laborat malũ sanan¬
dñ consilio ꝯmodiori occurrit. uer¬
ri credimus ampluis in suo uicio cõ¬
firmanuus. Exhortemus igitur ad
ꝯstantiam tumdos ad timorẽ super¬
bos. ad frugalitatẽ ꝓdigos ad libera¬
litatem auaros ad humanitatẽ ꝑcos
ad parcitatem gulosos ad consiliũ te¬
merarios ad feruorem zeli tepidos.
Ad silenciũ u̾bosos. Ad u̾bũ exhorta¬
cionis minis tatitos. ad alacritatem
segnes ad mansuetudinẽ impacien¬
tes adiusticiam negligentes. ad indł¬
gentiam crudeles ad uerecindiam ꝓ¬
tates ad ꝯmetẽ p̾cipites. ad prudenciã
nitantos. ad sollicctudinẽ obliuiosos
ad modestiam inueretundos. ⁊ omĩo
quicquid dicere uolumus cui dd̾ sit ex
ip̃a prius nñ sermonis qͣlitate colłiga

Expanded text:
ter consideremus, quia id profecto unicuiter consideremus, quia id profecto unicuique magis dici convenit, quod ad illud, in quo ipse plus laborat, malum sanandum consilio commodiori occurrit. Verri credimus, amplius in suo vitio confirmamus. Exhortemur ergo ad constantiam timidos, ad timorem superbos, ad frugalitatem prodigos, ad liberalitatem avaros, ad humanitatem parcos, ad parcitatem gulosos, ad consilium temerarios, ad fervorem zeli tepidos, ad silentium verbosos, ad verbum exhortationis nimis tacitos, ad alacritatem segnes, ad mansuetudinem impatientes, ad justitiam negligentes, ad indulgentiam crudeles, ad verecundiam procaces, ad quietem praecipites, ad prudentiam incautos, ad sollicitudinem obliviosos, et ad modestiam inverecundos, et omnino quidquid dicere volumus cui dicendum sit, ex ipsa prius nostri sermonis qualitate colliga
Abbreviated transcription (Latin):
quia aliud ꝯnenit locutionib eoꝵ qͥ
sunt p̾lati. aliud lotutionib eoꝵ qui
sũt subditi. Senes loqui debent de
discretione bene consulendi. iuenes
de exemplo bonoꝵ oꝑui. ln qui ex¬
teriora tractant negotia de sollertia
ad quirendi. hii quietã uitam ducũt
de disciplina uiuendi p̾lati. de prom¬
di dictũ ẽ. cũ uiro irreligioso tracta de
suꝑbia ẽ. ⁊ obstmnatos uelle corripere
insipiencia. Q uia ⁊ minriosus est¬
proximo qui meliori nõ exhibet reue¬
rentiam. ⁊ miuriosus sibi ẽ qui non
eniendat s prouocat erga insipien¬
tis uesamam ergo qui tum alio loqrͣ
primũ confideret utrum pp̃ se an pp̃
illũ loquatur. si pp̃ sui utilitatẽ loqui¬
tur uideat ut ille talis sit. de cuins col¬
loquie utilitas ei prenemre possit.
si pp̃ illũ loquitur taueat netalis sit
Qm uł sua exhortatõne nõ indigeat
uł ita in malo obstinatus ut exhorta¬
tione alteruis corrigi le nõ ꝑmittat.
cimus si id quod dr̃ quale fit diligen¬

Expanded text:
quia aliud convenit locutionibus eorum qui sunt praelati, aliud locutionibus eorum qui sunt subditi. Senes loqui debent de discretione bene consulendi. Juvenes de exemplis bonorum operum. Ii qui exteriora tractant negotia, de solertia acquirendi, ii qui quietam vitam ducunt, de disciplina vivendi. Praelati de provndi dictum est: Cum viro irreligioso tracta de superbia est, et obstinatos corripere, insipientia. Quia et injuriosus proximo est, qui meliori non exhibet reverentiam, et injuriosus sibi est, qui non emendat sed provocat erga se insipientis vesaniam. Ergo qui cum alio loquitur primum consideret utrum propter se an propter illum loquatur. Si propter suam utilitatem loquitur, videat ut ille talis sit, de cujus colloquio utilitas sibi provenire possit. Si propter illum loquitur, caveat ne talis sit ille, qui vel sua exhortatione non indigeat, vel ita in malo obstinatus, ut exhortatione alterius corrigi se non permittat. si id quod dicitur quale sit diligen
Abbreviated transcription (Latin):
oxtensione uł agitatione tybiaꝵ sine
alt̾ũa accubitatione laterum. iac̃e sine
disiectione menibroꝵ ⁊ ut tandẽ de hac
ꝑte finẽ loqñdi faciamus. gestus hoĩs
in omn actu d esse graciosus sine mol¬
licie. quietus sine dissolutione grams
siue tarditate. alacer sine inꝯmetu¬
turbulentia mollem gustũ temperet
turbidus ⁊ turbidũ molsis dissolitũ
procax procacem dissolutus. citatus
tardũ. tardus citatũ quia unter uicia ꝯͣ¬
ria medus limes est uirtus .lx. de dis

Expanded text:
extensione vel agitatione tibiarum, sine extensione vel agitatione tibiarum, sine alterna accubitatione laterum, jacere sine disjectione membrorum. Et ut tandem de hac parte finem loquendi faciamus, gestus hominis in omni actu esse debet gratiosus sine mollitie, quietus sine dissolutione, gravis sine tarditate, alacer sine inquietuturbulentia severus. Mollem gestum temperat turbidus, et turbidum mollis, dissolutum procax, procacem dissolutus, citatus tardum, et tardus citatum, quia inter vitia contraria medius limes virtus est. Haec de
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. quid aliud qmͣ concordiam uin̾lita¬
tis ꝑturbat. Dum q aliud suo motu alte¬
rius motũ impedit certe illi qmͣ natura mo¬
deratur dispõni contradicit. P rima gͥ ẽ
custodia discipline ingestu ut unũ quod¬
q menibꝵ in eo ad quod treatũ ẽ. offici
discipline ingestu. ut unũꝙq membꝵ
id qd̾ facit eo modo atq meusura faciat
quo faciend̾ ẽ .i. nec plus nec minus nec
aliter qmͣ oportet fatiat. qͣtimis in actu suo
sic ⁊ dirigatur. ⁊ moueatur. ut in nulla
uinqmͣ. ꝑte temꝑantie limitẽ aut for¬
mã honestatis excedat. Hoc ẽ ut in pau¬
tis exemplificemus rid̾e sine aꝑtione dẽ¬
tiũ uidere sine defixione oculoꝵ loqui sine
extensione manuũ ⁊ intentatione digi¬
toꝵ sine contentione labioꝵ sine extensi¬
one ⁊ iactacõne capitis sine eleuacõne sr̃¬
cilioꝵ incede̾ sine modulatõe gressuũ sine
ne scapulaꝵ. sedere siue diuariatione cru¬
rnũ. siue altutrũ suꝑiectione pedñ. sine

Expanded text:
dicat, quid aliud quam concordiam universitatis perturbat? Cumque aliud suo motu alterius motum impedit, certe illi quam natura moderatur, dispositioni contradicit. Prima igitur est custodia disciplinae in gestu, ut unumquodque membrum in eo ad quod creatum est officia disciplinae in gestu, ut unumquodque membrum id quod facit, eo modo atque mensura faciat quo faciendum est, id est nec plus nec minus, nec aliter quam oportet, faciat. Quatenus in actu suo sic et dirigatur et moveatur, ut in nulla unquam parte temperantiae limitem aut formam honestatis excedat, hoc est ut id paucis exemplis probemus ridere sine apertione dentium. videre sine defixione oculorum, loqui sine extensione manuum et intentatione digitorum, sine contorsione labiorum, sine jactatione capitis, sine elevatione superciliorum; incedere sine modulatione gressuum, sine pularum; sedere sine divaricatione crurum, sine alterutra superjectione pedum, sine
Abbreviated transcription (Latin):
Neq em̃ in diuinis ⁊ sacratis locis fa¬
bulacõnes inducere. neq m illis locis
ubi de discipłma ẽ agendũ questiones
aut ꝯtenciones u̾boꝵ uentilare neq ĩ
illis ubi de intessigencia diuinaꝵ scpͣ¬
turaꝵ tractandũ est. ext̾ĩora negocia
aduuscere debenius. Nec ea q̃ sut pau

Expanded text:
 in divinis et sacratis locis confabulationes inducere, neque in illis locis ubi de disciplina agendum est, quaestiones aut contentiones verborum ventilare, neque in illis ubi de intelligentia divinarum Scripturarum tractandum est, exteriora negotia admiscere debemus, nec ea quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tis sit gestus modestus ⁊ humilis somis
demissus ⁊ suans significacõ uerax et
dultis. Modestiam d hr̃e gestus loqñtis
⁊ nec mordinate nec impndite. nec tur¬
bulente interloqñdum membra mo¬
detenti conformacõe. sine transformacõe
uultus ꝓlacõrem sui sermonis innimu¬

Expanded text:
tis sit gestus modestus et humilis, sonus demissus et suavis, significatio verax et dulcis. Modestiam debet habere gestus loquentis, ut nec inordinate, nec impudice, nec turbulenter inter loquendum membra modecenti conformatione sive transmutatione vultus, placorem sui sermonis imminu
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ sedandam tustodia discipline oppo¬
natur quod unũ quodq membrũ ad
suũ offiũ restringat quatinũs dui u¬
nũ membrũ oꝑatur. altm aũt õmino
quietũ maneat᷑. aut si forte euis epera
illi uccĩa esse cognoscitur suo motu ad
cooꝑandum illi decenter. ⁊ drdinate mo¬
uoatur ita ut nchil ꝯfuse nich p̃posterũ
ĩmemibris corporis agatur. Et enĩ qua
si q̃dani res publica corpus humanũ
In quo singulis membris sua officia di¬
aributa sunt. Dñ ergo unũ membrũ
altus membri offiũ mordinate sibi ueu¬

Expanded text:
nem sedandam custodia disciplinae opponatur, quae unumquodque membrum ad suum officium restringat, quatenus dum alterum membrum operatur, alterum aut omnino quietum maneat, aut si forte ejus opera illi necessaria esse cognoscitur, suo motu ad cooperandum illi decenter et ordinate moveatur. Ita ut nihil confuse, nihil praeposterum in membris corporissi quaedam respublica corpus humanum, in quo singulis membris sua officia distributa sunt. Dum ergo unum membrum alterius membri officium inordinate sibi
Abbreviated transcription (Latin):
hec potenter temunt ierlm̾ tũ uoli̾t gra¬
hanc ꝯpositionẽ acceptandã esse ⁊ utilem
esse xp̃ianitati: Rex ⁊ frantigene comes
cha ⁊ archiepĩs ep̃is. templariis hospita¬
lariis ac om̃ib ytalie capitaneis. mul
ante oĩa damiatã fore capiendã. ixxx¬

Expanded text:
 graHanc composicionem acceptandam esse et utilem Christianitati rex et Francigene, comes cha, archiepiscopis, Templariis, Hospitalariis et omnibus Italic capitaneis multiante omnia Damiatam fore capiendam.
Abbreviated transcription (Latin):
mulgauit. ⁊ ꝑ ꝯminaciones obserna¬
ri statuit. luxuriosus enĩ fuit ⁊bellico¬
sus. Ideoq de inmũdicia ⁊ uanitate le¬
geni statuit. qmͣ carnalit̾ uiuentes
in ꝑte uoluptatis firmiter obserna¬
uit. Et sic̃ legẽ nrãm u̾itas ⁊ mũdi¬
cia muniũt. Ita errorẽ ipõꝵ timor mũ¬
damis ⁊ humanus ac uoluptas carna

Expanded text:
mulgavit et per comminationes observari statuit. Luxuriosus enim fuit et bellicosus, ideoque de inmunditia et vanitate legem statuit, quam carnaliter viventes in parte voluptatis firmiter observant. Et sicut legem nostram veritas et munditia muniunt, ita errorem ipsorum timor mundanus et humanus ac voluptas carna
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ uidebatur in expugnabilit̾. muni¬
ta destructa ẽ a corardino filio sapha¬
dini foris ⁊ nitus. Muri enĩ cũ turri¬
b redacti sunt in acernos lapidũ
p̾ter templũ dm̃i ⁊ turrim dd̾. De
sepulcro głoso destruendo ꝯsiliũ ha¬
buerũt sarracem. ⁊ ꝑ lr̃as ꝯminati

Expanded text:
 videbatur inexpugnabiliter munita, destructa est a Caradivagio filio Saphadini foris et intus, muri cum turribus redacti sunt in acervos lapidum preter templum Domini et turrim David. De sepulchro gloriose destruendo consilium habuerunt Sarra
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i milites. damiatã ingressi plate¬
as eius inuenerunt stratas cadanib
mortuoꝵ. pestilentia ⁊ fame deficienti¬
um. aurũ ⁊ argentũ multũ nuus
pannos sericos negociatoꝵ in hundau¬
tia. uestes p̾ciosas ⁊ ornatũ tũ uaria¬
suꝑlectili. ¶mitas hec p̾ter natura¬
lem sitũ quo muniebatur. triplici cinc¬
ta erat niuro turrib latĩciis. multis
⁊ magins fortissume firmata clanis
⁊ ante murale tocius egypti. int̾ ra
messe ⁊ campũ thaneos. fitant ꝯni

Expanded text:
i milites Damiatam ingressi, plateas eius invenerunt stratas cadaveribus mortuorum pestilentia et fame deficientium, aurum et argentum multum nimis, pannos sericos negociatorum in habundantia, vestes preciosas et ornatum saeculirum. Civitas hec preter naturalem situm loci, quo munitur, triplici cincta est muro, turribus latericiis multis et magnis fortissime firmata, clavis et antemurale totius Egypti, inter terram Iesse et campum Thaneos sita, i
Abbreviated transcription (Latin):
tempore. uñ soldamis caristiam tunẽs
⁊ famẽ in amorẽ retuende damiateta
optulit. ut crucẽ scãm q̃ olim capta fu¬
it in uictoria salhadini cũ ciuitate scã
⁊ om̃ĩb captinis qui ꝑ regnũ babylo¬
nie ⁊ damasci uiui reꝑiũ solent. sip¬

Expanded text:
tempore. Unde soldanus caristiam timens et famem, eciam amore retinende Damiate tastianis obtulit, ut crucem sanctam, que olim capta fuit in victeria Saladini, cum civitate sancta et omnibus captivis, qui per regnum Babilonis et Damasci
Abbreviated transcription (Latin):
chormo libro logis eoꝵ hñt scͥptum
iħ̾m xp̃m dominũ nr̃m credunt de ma
testantur. cecos illuminasse. leprosos
nũ dasse. mortuos suscitasse firmiter
tempore trengaꝵ sapientes ip̃oꝵ ieroso¬
limã ascendebant. codices. enũgelior
sibi postulabant exhiberi ⁊ osculabã
lr̃ati int̾ eos sepins repetunt ⁊ retrac¬
tant. Lex antẽ ilsoꝵ qmͣ dẏabolo dictã¬
te ministerio sergii monachi ⁊ aposta
chometus iste illrãtus fuit. sic̃ ip̃e protes¬
tatur. inalchorano suo. ⁊ q̃ p̃ uoĩatus

Expanded text:
gis eorum scriptum um dominum nostrum credunt de Maram prophetam protestantur, cecos illuminasse, leprosos mundasse, mortuos resuscitasse firmiter tempore treugarum sapientes eorum Ierosolimam ascendebant, Codices ewangeliorum sibi postulabant exhiberi et osculabanliterati eorum sepius repetunt et retractant. Legem autem eorum, diabolo dictante, ministerio Sergii monachi et apostatchometus iste illitteratus fuit, sicut ipse profitetur in Alchorano suo, et que prenominatus
Abbreviated transcription (Latin):
bas. in quib crescit insi suꝑuis circa
ꝑtes babylonis artificiose conserue¬
tur maimos. Et sicut audiumus
coctanũ unũ .xi. bizantios uendeba¬
tur mea ex angustia famis. Diu̾sa
morboꝵ genera uexabant eos. ⁊ inter

Expanded text:
bas, in quibus crescit, nisi superius circa partes Babilonis artificiose conservetur in annos. Et sicut audivimus, cottanum unum undecim Bizantiis vendebatur in ea. Ex angustia famis diversa morborum genera vexabant eos. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
lestis icrlm. &x lapidib p̾ciosis porta
ex margaritis plateas ex auro legͥit
Qus sam sensus hec mxta literam
accꝑe uelit. unde statim ad spiritase
intelligenciam recurrit. ⁊ quid ibi mys¬
ticũ ꝯtineatur exquirit. Multa tũ ⁊ que¬

Expanded text:
lem muros ex lapidibus pretiosis, portas ex margaritis, plateas ex auro legerit, quis sani sensus homo haec juxta litteram accipere velit? Unde statim ad spiritualem intelligentiam recurrit, et quid ibi mysticum contineatur, inquirit. Videsne qu
Abbreviated transcription (Latin):
ginatio. alia est ꝑ rõnem dis¬
usita. alia intelligentiẽ ꝑmixta. Ĩlla¬
igitur utimur quando ẜni uisibiliũ
ioꝵ cognitam spẽm uisibile aluid ali¬
quid disponimus. nec tũ ex eo bisibile
aliquid cogitamus. Ista uo utimur
illa ẽ ymagiatio. nõ sine rõne mista
intelligentia nõ absq ymaginatiõe.
Isti dno sũt filii bale quoꝵ p̾rimoge¬

Expanded text:
ginatio alia est per rationem disposita, alia intelligentiae permista. Illa utimur, quando secundum visibilium rerum cognitam speciem visibile aliud aliquid mente disponimus, nec tamen ex eo invisibile aliquid cogitamus. Ista vero tunc illa est imaginatio non sine ratione, in ista intelligentia non absque imaginatione. Isti sunt duo filii Bal
Abbreviated transcription (Latin):
fucturoꝵ maloꝵ. ad neptalim. specula¬
cõ futuroꝵ bonoꝵ. Dan inichil nouit
nisi corporalia. s ea tñi rimatur que
longe sunt a sensu corpor eo remota nep¬
tałim ꝑ reꝵ uisibiliũ formã surgit ad
reꝵ uiłibiliũ intełłigentiã. Inferna¬
dubitamus quia ubi uel qualia suit
uidere nõ possumꝰ. s tñ hec quociens
uolumus ꝑ misteriũ dan. p̃oculis cor¬
dis hẽmus. Nemo fideliũ cum inferm̃
flanuã gehenne tenebras exteriores
dit. s ista ueratiter ⁊ corporaliter alicu¬

Expanded text:
ad Nephtalim autem speculatio futurorum bonorum. Dan nihil novit nisi corporalia, sed ea tamen rimatur quae longe sunt a sensu corporeo remota. Nephtalim per rerum visibilium formam surgit ad rerum invisibilium intelligentiam. Infernaemota non dubitamus, quia ubi vel qualia sint videre non possumus, sed tamen haec quoties volumus, per ministerium Dan prae oculis cordis habemus. Nemo fidelium cum infernum, flammam gehennae, tenebras exteriores dit, sed ista veraciter et corporaliter alicu
Abbreviated transcription (Latin):
alia Sequitur de formã qnͣ semp
duo ꝑitula comitantur. ⁊ illa cadem
oudius in libro fastoꝵ. fastus mest
pulcris. sequitur q suꝑbia formã. Et
pudicitie. Net dampno dona nature
s curiositatem ⁊ uanitatẽ quas indi¬
induas. ⁊ qiͣ naturales secũ ducunt
comites.Lequitur de ꝓu̾o quẽ ⁊

Expanded text:
alia. Sequitur de forma, quam semper duo pericula comitantur: et illa eadem, Ovidius in libro Fastorum: Fastus inest pulchris, sequiturque superbia formam Et pudicitiae. Nec damno dona naturae, sed curiositatem et vanitatem: quas individuas, et quasi naturales secum ducunt comites. Sequitur de puero, quem
Abbreviated transcription (Latin):
uatur ĩ cantando. ut nec repentino t̾re
motu añ cantare desistẽt qmͣ incloi¬
ta defiuiret. Refert ⁊̃ eũ multocient
supinũ solere iacere ⁊ pectore suo la¬
niã pluibeã suꝑ pon̾e. Causa ui¬
delic uocis ꝯseruande. ⁊ abstiñea po¬

Expanded text:
atur in cantando, ut nec repentino motu terrae ante cantare desisteret, quam inchoata finiret. Refert etiam eum multoties supinum jacere solere, et pectori suo laminam plumbeam superponere; causa videlic
Abbreviated transcription (Latin):
coluber tortuosus. sꝑgebat laqueos tẽp¬
tacõuũ ac uariis occursib caltan eo
enis inlidiabatur. Cun enĩ aliqnͣdo
curiosius aspiciendo defixos in qnͣdam
oculos aliqmͣ du tenuiss. ꝯtuno ad
se reu̾sus. ⁊ de semet ipõ erubescens. apd̃
semetipm̃. in semetipm̃ ultro sem̃ssi¬
mꝰ exarsit. Stagno quippe gelidaꝵ
aquaꝵ quod in proximo erat collote¬
mis insiliens tam diu ĩibi ꝑmansit
donec pene exanguis effectus ꝑ uirtu¬
tem grẽ cooꝑantis ⁊̃ a talore farnalis

Expanded text:
coluber tortuosus, spargebat laqueos tentationum, ac variis occursibus calcaneo ejus insidiabatur. Cum enim aliquando curiosius aspiciendo, defixos in quamdam oculos aliquandiu tenuisset; continuo ad se reversus, et de semetipso erubescens apud semetipsum, in se ipsum ultor severissimus exarsit. Stagno quippe gelidarum aquarum, quod in proximo erat, collo tenus insiliens, tandiu inibi permansit, donec pene exsanguis effectus, per virtutem gratiae cooperantis etiam a calore carnalis
Abbreviated transcription (Latin):
gestis eius. Hic cũ adhuc puerulus
gram capitis dolore uexaretur decidit
in lectulũ. ad ducta autẽ ad eũ mulier¬
tula qiͣ dolorem mitigatura carmini¬
b. Qmͣ cũ ille approp̾iqnͣtẽ senti¬
ret. cũ carminalib instrimĩetis qui¬
b homĩb de uulgo illude ꝯsueuerat
tũ indignatione magna a se repulit¬

Expanded text:
is obitu. 4. Cum adhuc puerulus gravi capitis dolore vexaretur, decidit in lectum. Adducta autem ad eum est muliercula, quasi dolorem mitigatura carminibus. Quam 1064 cum ille appropinquantem sentiret cum carminalibus instrumentis, quibus hominibus de vulgo illudere consueverat, cum indignatione magna excl
Abbreviated transcription (Latin):
ubi tale ⁊ tantũ bonuĩ ẽ. Cor
himianũ cor indigens. cor exꝑtum
erumpnas. ĩio obrnitũ erumpun̾
qnͣtũ ganderes. si hiis om̃ib hũnda¬
res interroga ntima tua. si caꝑe
possunt gandiũ suũ de tanta beãti¬
tudine sua. s c̾te si quis alius quẽ
omnĩo sicut de ip̃m diligeres eandẽ
bĩtudinẽ hr̃et. dupplicaretur gau¬
diũ tnũ quia nõ nͥmus granderes
pro eo qm pro teip̃õ. si antẽ duo uł
si singulos sicut temet ip̃m amare
ergo in illa ꝑfectissima caritate ĩ¬
ñ milłus mimis diliget alnum ꝙͣ
se ip̃m. nõ alit̾ gandebit quisq ꝓ
singulis aliis quã pro se ipp̃. si ergo¬
cor hom̃is de tanto suo bono nix tapiet
gaudnim suũ: quõ capax eut tot ⁊
tantoꝵ gandioꝵ. Et utiq quia qnͣ¬
tum quisq diligit aliquẽ tantũ de
bono enis gandet. sicut in illa ꝑfecta
felicitate uiisquisq plus amabit
sine comꝑatio ne domnũiquã se ⁊ õs
alios setũ. ita ⁊̃ plus gandebit absq

Expanded text:
ubi tale ac tantum bonum est? Cor humanum, cor indigens, cor expertum aerumnas, imo obrutum aerumnis, quantum gauderes, si iis omnibus abundares! Interroga omnia intima tua, si capere possunt gaudium suum de tanta beatitudine sua. Sed certe, si quis alius, quem omnino sicut teipsum diligeres, eamdem beatitudinem haberet, duplicaretur gaudium tuum; quia non minus gauderes pro eo quam pro te ipso. Si vero duo, vel si singulos sicut temetipsum amares. Ergo in illa perfecta charitate innullus minus diliget alium quam seipsum, non aliter gaudebit quisque pro singulis aliis, quam pro seipso. Si ergcor hominis de tanto suo bono vix capiet gaudium suum, quomodo capax erit tot et tantorum gaudiorum? Et utique, quoniam quantum quisque diligibono eius gaudet: sicut in illa perfecta felicitate unusquisque plus amabit sine comparatione deum quam se et omnes alios secum, ita plus gaudebit absque
Abbreviated transcription (Latin):
b eternoꝵ bonoꝵ dulcedo tollitur. eis
carnales date sunt delectationes.⁊ mũ¬
di gloria expoĩta in desid̾ioꝵ suoꝵ malor
dissiꝑationem. Inuenimꝰ adhuc ⁊ ali
as dispntationes inidiciis hom̃i gra¬

Expanded text:
aeternorum bonorum dulcedo tollitur, eis carnales datae sunt delectationes, et mundi gaudia exposita in desideriorum suorum malorum dissipationem. Invenimus et alias adhuc disputationes in judiciis hominum gra
Abbreviated transcription (Latin):
mus ꝑro xp̃o qui omĩa pultre lucencia
canore nuilcentia. suaue olentia. dulce
sapĩa. tactu placentia. tuicta demq
obletamenta corporea arbititi sumꝰ
ricia q̃ ẽ ydoloꝵ seruitus. ⁊ nõ requi
arte spargitur es ut multiplicetur
expenditur ut augeatur. ⁊ effusio co¬
piam parit. ip̃o qmippe uisu sumptu¬
osaꝵ. s nurandaꝵ uanitatũ accendũ¬
tur honũes magis ad offerend̃ quã
adorandũ. sic opes oꝑib hauruuit᷑
sic peccuua peccumã trahit. quia
uestio quo pacto. ubi amplius diuici¬
aꝵ ceruitur. ibi offertur libentius
auro textis reliquiis signant᷑ otuli ⁊
loculi aꝑiunt᷑. Ostenditur ꝓulcher¬
rima forma scĩ uł sc̃e alicuius. Et co
creditur sanctior quo coloratior. Cur¬
runt hoiẽs ad osculandũ mictantur
ad donandũ. ⁊ magis mirantur pul¬
cra qm uenerantur scã uł satra. po¬
nũtur deuide in eccĩa gẽmate uł co¬

Expanded text:
mus; qui omnia pulchre lucentia, canore mulcentia, suave olentia, dulce sapientia, tactu placentia, cuncta denique oblectamenta corporea arbitrati sumuritia, quae est idolorum servitus, et non requirarte spargitur aes, ut multiplicetur. Expenditur ut augeatur, et effusio copiam parit. Ipso quippe visu sumptuosarum, sed mirandarum vanitatum, accenduntur homines magis ad offerendum quam ad orandum. Sic opes opibus hauriuntur, sic pecunia pecuniam trahit: quia nescio quo pacto, ubi amplius divitiarum cernitur, ibi offertur libentius. Auro tectis reliquiis saginantur oculi, et loculi aperiuntur. Ostenditur pulcherrima forma sancti vel sanctae alicujus, et eo creditur sanctior, quo coloratior. Currunt homines ad osculandum, invitantur ad donandum; et magis mirantur pulchra, quam venerantur sacra. Ponuntur dehinc in ecclesia gemmatae, non co
Abbreviated transcription (Latin):
inparietib. ⁊ in pauꝑib eget. suos la¬
pides incluit auro. ⁊ suos filios nudo de¬
serit. De sumptib egenoꝵ seruitur
oculis diuitũ. Inueniũt curiosi quo de¬
lectentur. ⁊ nõ niueniũt miseri quo

Expanded text:
in parietibus, et in pauperibus eget. Suos lapides induit auro, et suos filios nudos deserit. De sumptibus egenorum servitur oculis divitum. Inveniunt curiosi quo delectentur, et non inveniunt miseri quo
Abbreviated transcription (Latin):
er territorio. Qii cũ pro tanta sibi
togitaret adħ tandem animũ appu
tũ se se deponeret. In opmate ad purũ
sũ ex imiis sp̃es immo uera effigies
dos usus p̾missis lenotiniis molie

Expanded text:
e episcopo cum ille pro tanta sibi cogitaret, ad hoc tandem animum appulsese deponeret, inopinate ad purum sine exuviis species, imo vera effigies dos usus lenociniis molie
Abbreviated transcription (Latin):
reret qũo ita idem semꝑ esse posset
ixndit. Cũ essem noiiciꝰ : qiͣ quidã
sp̃c sensibiliter uisus est mͥ me intra¬
ie. Ex tunc usq nũc sp̃c ille ius ilła
Ea que oculis ingeriuit᷑ ant̃ anribꝰ
obstrepunt. facit aliquociens nõ sẽ
te caritas ab sorbuerit ad trena foris
cesideria. uelut nisensibilem reddit
nouus ess i ordine aliqñ ui¬
giliis int̾erat. aliis q psassentib ip̃e
stans inchoro dorimebat. sensit q qiͣ
tactũ alicuiꝰ qui pulsans eũ suauit᷑
excitabat. Putauit pͥqrem esse. ⁊ e¬
uigilans aꝑtis oculis neminẽ indit
¶unq loe ei sepe ꝯtigiss ⁊ sepuis ex¬
citatus excitatorẽ nõ uid̾et. intellexit

Expanded text:
reret, quomodo idem semper esse posset, reret, quomodo idem semper esse posset, respondit: « Cum essem novitius quidam spiritus sensibiliter visus est in me intrare. Ex tunc usque nunc spiritus ille, vis illa, Ea quae oculis ingrediuntur, aut auribus obstrepunt, facit aliquoties non sentie aeternae vitae charitas absorbuerit, ad terrena foris desideria velut insensibilem reddit. itius esset in ordine, aliquando vigiliis intererat, aliisque psallentibus ipse stans in choro dormiebat; sensitque quasi tactum alicujus, qui pulsans eum suaviter excitabat. Putavit priorem esse, et evigilans, apertis oculis, neminem vidit. Cumque ei saepe contigisset, et saepius exci
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑtinaciter interfuit. uilis uoluit uide¬
ri nõ uiił p̾dicari. Grãs singulares nͨ
hũit nͨ hr̃e quesiuit. ut politũ eloquiũ
uenustatem ꝑsone industriã in nego¬
ciis secularib fanorabilẽ largitatem
Bona intinia possidebat mexteriorib
se obscurũ ẽẽ gandebat. Nec sic obscu¬
rus ⁊ uilis erat ut putabat. s apud
recte indicantes. multũ uen̾abilis. et
admirabilis erat. Nocte qͣdam ante¬
qmͣ ueniret igniacũ u̾idit in uisu noc¬
tis quod ausam ingrederetur pulcher¬
rimã in qua sedes erat põĩta. ⁊ supͣ se¬
dem sedẽs quedam dña uultus ad mo¬
dũ ieu̾endi. Ingredienti aulã. occur¬
rebant canes ingri. ⁊ horribiles. qͥ
impetu fcõ meũ lacerare eũ uolebat
s dña ilła magna ⁊ uen̾abilis canes
aucte sua magnifice fugauit. ⁊ petrũ
ad se uocantẽ blandis manib ⁊ dulci
demulcẽs alloquio securũ p̾esse nssit
rat semꝑ in eodem statu. aquo
cũ quidã abbas familiaris eius que¬

Expanded text:
inaciter interfuit. Vilis volebat videri, non humilis praedicari. Gratias saeculares nec habuit, nec habere quaesivit; ut politum eloquium, venustatem personae, industriam in negotiis saecularibus, favorabilem largitatem. Bona intima possidebat. In exterioribus se obscurum esse gaudebat. Nec sic obscurus et vilis erat, ut putabat; sed apud recte judicantes multum venerabilis et amabilis erat. Nocte quadam antequam veniret Igniacum vidit in visu noctis, quod aulam ingrederetur pulcherrimam, in qua sedes erat posita, et super sedem sedens quaedam domina, vultus admodum reverendi. Ingredienti aulam occurrebant canes nigri et horribiles, qui impetu facto in eum, lacerare eum volebant. Sed domina illa magna et venerabilis canes auctoritate sua magnifice fugavit, et Petrum ad se vocatum blandis manibus, et dulci demulcens alloquio, securum esse jussit. Erat semper in eodem statu: a quo cum quidam abbas familiaris ejus quae
Abbreviated transcription (Latin):
temptatione sensiss. Qui an.
Non inficior me taliplerum cogi¬
tatione pulsatũ: s multiplex e¬
ꝑimentũ fidei omnẽ meã talem ĩ¬
firintatẽ firmauit q̃luit ille quod
ess expimentũ illud. & ultũ inquit
de deo sensi. ⁊ aliqũ tale aliquid quod
cũ sentire desii. graniꝰ tuli. qmͣ si iudi¬
banũ ardenten ꝑroicerer .xxx. qua¬

Expanded text:
tentationem sensisset. Qui ait: « tentationem sensisset. Qui ait: « Non inficior, me plerumque tali cogitatione pulsatum; sed multiplex experimentum fidei omnem meam talem infirmitatem firmavit. » Quaesivit ille, quod esset experimentum. « Multa, inquit, de Deo sensi, et aliquando tale aliquid, quod cum sentire desii, gravius tuli, quam si in clibanum ardentem projiceret. » Fa
Abbreviated transcription (Latin):
oculos citus aꝑuit. ⁊ intentus uidit
ab illo discedens ꝑ mediũ choꝵ ibat mo¬
rose ⁊ manfeste incedens. postqm̃ ita
dinapparu̾at. disparuit. Media noc¬
te dñica frẽs psallebant. ⁊ ip̃e cũ illis
tũc dolor capitis eũ inuasit. tam ue¬
hemẽs. ut choꝵ egredi cogituret. Et
cũ se pp̃ lic mou̾et᷑. audiu̾it uotẽ dicẽ
tem sibł laudans inuocabo dñm. ⁊ ab
inimicis .iii. sal. ero. hac uoce ꝯfortãs¬
tus remansit. ⁊ post modicũ iterum¬
Et iterũ insonuit uox p̾ͥmissa. tota¬
q ilła uocte ⁊ seqũte diñca. usq ad
finẽ ꝯuentualis misse nõ cessauit ꝯ¬
flictus ille doloris. ⁊ ꝯfortacio uotis
Cũq in ordin̾e suo accessiss ad cor¬
nu altaris. ut ꝯmunionẽ acciperet
In ip̃a inclinatione uisũ ẽ ei. qͥuod
lapis magni pond̾is de capite suo co¬
rueret. et protinus se erigens. ⁊ sanc¬
dolore sanatus ẽ. Ouidam religi¬
osus ei familiaris temptatus est
eo in ꝯfessione sua. si aliqũ talem

Expanded text:
oculos cito aperuit, et intentus vidit ab illo discedens, per medium chorum ibat, morose et manifeste incedens. Qui postquam ita diu apparuerat, disparuit. Media nocte Dominica fratres psallebant, et ipse cum illis. Tunc dolor capitis eum invasit, tam vehemens, ut chorum egredi cogitaret: et cum se propter hoc moveret, audivit vocem diceocabo Dominum, et ab inimicis meis salvus ero . Hac voce confortatus remansit: et post modicum iet iterum insonuit vox praemissa. Tota illa nocte et sequente Dominica usque ad finem conventualis missae non cessavit conflictus ille doloris, et confortatio vocis. Cumque in ordine suo accessisset ad cornu altaris, ut communionem acciperet, in ipsa inclinatione visum est ei, quod lapis magni ponderis de capite suo corrueret, et protinus se erigens, et sancdolore sanatus est. Quidam religiosus ejus familiaris aeo in confessionem ne sua, si unquam talem
Abbreviated transcription (Latin):
lorebat᷑ hoc tp̃r petrus mouoculꝰ
abbas clareuallensis qui subli¬
untatẽ gen̾s sui lemꝑ qnͣta potuit dis¬
snulacione celauit. Igniaci nouicius
ne sũpsit. de ip̃o ꝯĩ multũ ⁊ sepe sibi sub¬
duicẽs. C ticulłã tm̃ hẽbat ⁊ timicami.
In hyeme p̃ter solitũ unã cuculłã. ⁊ unã

Expanded text:
rus monoculus abbas Claraevallensis, qui sublimitatem generis sui semper, quantum potuit, dissimulatione celavit, Igniaci novitius ne sumpsit, de ipso communi multum et saepe sibi subducens. Cucullam tantum habebat et tunicam. In hieme praeter solitum unam cucullam, vel unam
Abbreviated transcription (Latin):
bomui magro laboranti appariit scõꝵ ui¬
sio quos precedebat quedam regalis dña
cuiꝰ dorsum transemitis ⁊ faciem uidebat
Illud scm̃ aginen quidam semor subse
cola ager iste quẽ colis: qui ait. Seati pe¬
tri ⁊ domni abbĩs clingniacensis ⁊ semor
ad hec. Meusẽ inquit ager. ⁊ abbas ⁊ fa¬
mulus. Tu aũt festina nũciare nõ ab¬
bati ut disponat doniui sue quĩ mitri¬
uit. Quõ post modicũ tempꝰ huuis
uide finẽ iortictur. Dic antẽ ei. petrũ
apłm. ħ tibi nũtiasse. Qui u̾o me p̾ce
lantes. Adem hugo marticulo mortis
positus retolens amũsariũ ganfndi ar¬
thiep̃i ⁊ m̃donis abbĩs. oblimiosos ad¬
monuit. Tam tenatis erat memorie
⁊ tante caritatis quod ibi fr̃ne salutis
remnuscitur ꝓprie. In ipã noct̾e qua
mortiuus ẽ. bñdictiones lectionũ lecto¬
nb imposint. Extremũ enis u̾bum
ent ad eutũstantes. Sñdicite. Corpꝰ
prins aqua deide uino ablutũ est.
Ad ultimũ ũo balsamo qd̾ suꝑerat in

Expanded text:
 agro laboranti apparuit sanctorum visio, quos praecedebat quaedam regalis domina, cujus dorsum transeuntis, et non faciem videbat. Illud sanctum agmen quidam senior subseqcola, ager iste, quem colis? » Qui ait: « B. Petri et domni abbatis Cluniacensis. » Et senior ad hoc. « Meus est, inquit, ager, abbas, et famulus. Tu autem festina nuntiare meo abbati, ut disponat domni suae, quam nutrivit, quod post modicum tempus hujus vitae finem sortietur. Dic autem ei Petrum alantes. » 11. Idem Hugo in articulo mortis positus, recolens anniversarium Gaufridi archiepiscopi et Mendonis abbatis, obliviosos admonuit; tam tenacis erat memoriae et tantae charitatis, quia ibi fraternae salutis reminiscitur propriae. In ipsa nocte qua mortuus est, benedictiones lectionum lectoribus imposuit. Extremum ejus verbum fuit ad circumstantes: « Benedicite. » Corpus prius aqua, deinde vino ablutum est. Ad ultimum modico balsamo, quod supererat in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtitpes sceleris. Quoꝵ seqñti die in¬
uenta suit corpora seminsta ⁊ pntri
semiuiui inuenti sñt. cetiq omnẽs
circum quaq dispersi.cru. deingies

Expanded text:
ipes sceleris. Quorum sequenti die inventa sunt corpora semiusta, et putrsemivivi inventi sunt: caeteri omnes circumquaque dispersi. Illos
Abbreviated transcription (Latin):
est tempestas maxiñia. ceditq lapis
grandinis in quo erat trux ⁊ ymago
salnatoris ex pressa. Ddesuꝑ quoq lrĩs
aiuris scriptũ. Iht nazarenus rexni¬
gabrielis. ⁊ de aqua maqmͣ liq̃fcũs c̃

Expanded text:
est tempestas maxima, ceciditque lapis grandinis, in quo erat Crux & imago Saluatoris expressa, desuper quoque litteris aureis scriptum, Iesus Nazarenus Rex IGabr
Abbreviated transcription (Latin):
pitał officio fimgitur cũ deliqñtiũ
frm̃ culpis benigne compatitur.
ht̃ hec donns ministros snoĩ qui hos¬
pitib sermant. pulsanti enĩ peg̾
recipit receptũ affabilitas detinet.
E simentẽ collacõ pascit fesso hũili¬
patrũ pietas q̃ quasi prno affectu
mentẽ uidet ꝯpatiendo occurnt in¬
dulgendo amꝑlectitur. familiarẽ
sibi faciendo. Octidit nitulũ car¬
nis mortifitacõem p̾dicaudo chorũ
ordinat. symphoniã tangit moꝵ
ꝯcordiam ⁊ unitatẽ edocendo. Inui
instruit. Moꝵ ꝯcordiaitatit amitũ
proximo. hm̃ilitas deo. s dum hec fi¬
mit timeo. ne fr̃ ille quiforis erat sr̃¬
nemat ⁊ dicat. Pater tot annis ser¬
mũ esse compassionis. qui nescit bñ¬
ficiũ ꝯsolacõnis qui tm̃ nouit incre¬
pare nõ obsetrare. sic tñ temperanda
est mĩa regentis ne npinta rema¬
neat culpa delinqñtis. s qñ spictales
pres quosdam delinqñtes reciput
quos frẽs despitiũt. Domũ ꝯpassio¬

Expanded text:
pitalitatis officio fungitur, cum delinquentium fratrum culpis benigne compatitur. » Habet haec domus ministros suos, qui hospitibus serviant. Pulsanti etenim perrecipit, receptum affabilitas detinet, esurientem collatio pascit, fesso humilipatrum pietas, quae quasi paterno affectu nientem videt compatiendo; occurrit indulgendo, amplectitur familiarem se illi faciendo; occidit vitulum, carnis mortificationem praedicando; chorum ordinat, symphoniam tangit, morum concordiam et uninstruit, morum concordia facit amicum proximo, humilitas Deo. Sed dum haec fiunt, timeo ne frater ille, qui foris erat, superveniat et dicat: Pater, ecce tot annis sermum compassionis, qui nescit beneficium consolationis, qui tantum novit increpare non obsecrare. Sic tamen temperanda est misericordia regentis, ne impunita remaneat culpa delinquentis. Sic quandoque spiritales patres quosdam delinquentes recipiunt, quos fratres despiciunt, qui domum compassio
Abbreviated transcription (Latin):
fabulas andires. Nunc albas mĩc m¬
gras munc medio colore coloratas de¬
lectantur hr̃e cappas. Nunc uilis pla¬
cet hĩtus. mĩc mediotris.. mĩc suꝑ¬
fluns. nuĩc dant illis olera pastiuu.
a qua potũ. nũc u̾o exquisitis ferculis
m̃c diñsis potulis utinitur. mĩt la¬
borant nũc labor displicet. Amant
subesse. ut possent prodesse. hec est ĩ

Expanded text:
fabulas audire volunt. Nunc albas, nunc nfabulas audire volunt. Nunc albas, nunc nigras, nunc medio colore coloratas delectantur habere cappas, nunc vilis placet habitus, nunc mediocris, nunc superfluus. Nunc dant illis olera pastum, aqua potum, nunc vero exquisitis ferculis, nunc diversis poculis utuntur. Nunc laborant, nunc labor displicet. Amant subesse. ut possint praeesse, honores fug
Abbreviated transcription (Latin):
quatnor ordines columpnaꝵ disponũ¬
tur. Excontemptn etenĩ sui . xiicim
toł. ordo p̾cedit .s. humiliacõ cordis. ⁊
afflictio carnis. sermo humilis. ab¬
iectio uestis. cib tenuis pondꝰ. labo¬
ris amor subiectionis. ꝯtemptus lo¬
noris landẽ fngere. alterius ꝯsilmũ
sno p̃ ferre subditis obedire. de sede
cogitat mamis oꝑantur. hic salo¬
mon intemplo celaturas. ꝓminente
fecisse legitur. prominet celature
dum mentis cogitaciones. exterms
apparent. in exemplo ⁊ oꝑatione
s quomodo poliuntur. qñ tribulat¬
oms adñsitate feriuntur. Quod po¬
litur equale dr̃ effititur. nõ elatum¬
neam sernat religionis. Sñt enĩ qͥ¬
dam qu nũt ałfsictione carns ma¬
terant᷑. nũc ad carnis uoluptatem
reuertuntur. sepe uigilant. aliis dor¬
mientib. s sepius dormiũt aliis ui¬
gilantib. N nnc hmnilia m̃t w̾¬
tur. nũc de fratrib inĩc de parentib
gloriantur. Nuc inchꝰ msi ordins
statuta ꝑstiepunt. nuĩc uichil ili

Expanded text:
quatuor ordines columnarum disponuntur. Ex contemptu etenim sui duodecim ordo procedit, scilicet humiliatio cordis, et afflictio carnis, sermo humilis, abjectio vestis, cibus tenuis, pondus laboris, amor subjectionis, contemptus honoris, laudem fugere, alterius consilium suo praeferre, subditis obedire, de se dicogitat, manus operatur. Sic Salomon in templo caelaturas prominentes fecisse legitur . Prominent caelaturae, dum mentis cogitationes exterius apparent in exemplo et operatione. Sed quomodo poliuntur? Quando tribulationis adversitate feriuntur. Quod politur, aequale efficitur. Aequant enim quidam, qui nunc afflictione carnis macerantur, nunc ad carnis voluptatem revertuntur, saepe vigilant aliis dormientibus, sed saepius dormiunt aliis vigilantibus. Nunc humilia, nunc sutur, nunc de fratribus, nunc de parentibus gloriantur, nunc nihil nisi ordinis statuta perstrepunt, nunc nihil nisi
Abbreviated transcription (Latin):
trum ꝯtemplacio dr. In cuiꝰ
sinu dũ se recipit animꝰ sola celes¬
tia meditatur. seꝑatur a terrens
nis refugit᷑ affectus uagos sensnũ
tio. pacem tenet in choro uirtictũ.

Expanded text:
trum contemplatio dicitur, in cujus sinum dum se recipit animus, sola coelestia meditatur, separatur a terrenis, nis refugit affectus, vagos sensuum tio pacem tenet, in choro virtutum,
Abbreviated transcription (Latin):
mor nec nimiũ t̾i̾rat timor. s sic a¬
morẽ tumor comitetur. ut nec timor
odĩ pareat nec amor negłiam. pa¬

Expanded text:
mor, nec nimium terreat timor; sed sic amorem timor comitetur, ut nec timor odium pariat, nec amor negligentiam pa
Abbreviated transcription (Latin):
dea ⁊ aurea. fortitudo in oꝑe. claritas
in sermone. fulgor in mente. Qui
in hiis trib patientiã sernat quasi
basis aurea uirtutũ structurã firmi¬
buritur. lapidea gesti frangitur. ꝑit¬
ta u̾o nichil portat᷑. s ab alio sustenta¬

Expanded text:
em tenet: fortitudo in opere, claritas in sermone, fulgor in mente. Qui in his tribus patientiam servat, quasi basis auream virtutum structuram firmiburitur, lapidea gelu frangitur. Picta vero nihil portat, sed ab alio sustenta
Abbreviated transcription (Latin):
diligendus. uatua nãq uera carctas
facit. uerus amor se ip̃o ꝯtentus est
ht̃ p̾miũ. s id quod amat᷑. Nam
quioquid pp̃ aliudamare uidearis.
id plane amas quo amoris fuus ꝑ¬

Expanded text:
diligendus sit. Vacua namque vera charitas facit. Verus amor seipso contentus est. Habet praemium, sed id quod amatur. Nam quidquid propter aliud amare videaris, id plane amas, quo amoris finis p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtendit adoptimũ. festinat ad id
ius. quo app̾henso. nicħ ampluis ue
hoc circuitu. ꝑuenias ad optatum
hoc m̃ in cirtuitu impii ambulant
naturalit̾ appetentes unde fimant
actore delectati. prius uniuersa ꝑtur¬
rere.⁊ de singulis cupiũt exꝑiri ꝙ̃
uoti ꝯpotes effici possent. ut omĩa .s.
sue lege qͣ in reb ceteris nõ hĩta p̾
habitis efurire. ⁊ ñ pro hĩtis hĩta
fastidire solebat. Mox omib que
bio curreret. qͥ solus deess ominũ
d̾s. porro ibi quiesceret. qr sicut titra
iam inquietudo sollicitat. Diceret
pro certo. Michi adherete deo bonũ

Expanded text:
tendit ad optinum, festinat ad id vis, quo apprehenso nil jam amplius velhoc circuitu pervenias ad optatum. 19. Hoc ergo in circuitu impii ambulant, naturaliter appetentes unde finiant auctore delectati, prius universa percurrere, et de singulis cupiunt experiri, voti compotes effici possent, ut omnia scils lege, qua in rebus caeteris non habita prae habitis esurire, et pro non habitis habita fastidire solebat; mox omnibus qubio curreret, qui solus deesset omnium Deus. Porro ibi quiesceret: quia sicut citra jam inquietudo sollicitat. Diceret pro certo: Mihi autem adhaerere Deo bonum
Abbreviated transcription (Latin):
reficiendo ⁊ dixit multa. ⁊ gessit mira. ⁊
ꝑtulit dura. nec tm̃ dura. S ⁊̃ indigna.
⁊ redditus me prome debeo. ⁊bis debeo
Quid dño retribuã pro se. Nam ⁊̃ si
me milies rependere possem. quid ego¬
modo a nob̾ d̾s amari meruit. Qui ut
pautis qd̃ dc̃m est repelam. p̾or ip̃e di¬

Expanded text:
rofecto et dixit multa, et gessit mira, et pertulit dura; nec tantum dura, sed et indigna. et redditus, me pro me debeo, et bis debeo. Quid Deo retribuam pro se? Nam etiam si me millies rependere possem, quid modo a nobis Deus amari meruerit; qui ut paucis quod dictum est repetam prior ipse di
Abbreviated transcription (Latin):
cionem g̾mmat. Deuocio ẽ feruor
bone uosuntatis quẽ mens cohibere
nõ ualens. certis manifestat indiciis
hec dimditur in tria. in zelũ ⁊ com¬
passionẽ. ⁊ bemuolentiã. ⁊ elns est
dumpro amore insticie defensorẽ
ultro se offert animus calumpinã
u̾itatis pati nõ sustinẽs. compassi¬
o ẽ qñ miseriis alioꝵ condolemus

Expanded text:
ionem germinant. Devotio est fervor bonae voluntatis, quem mens cohibere non valens certis manifestat indiciis. Haec dividitur in tria, in zelum et compassionem, et benevolentiam. Zelus est, dum pro amore justitiae defensorem ultro se offert animus calumniam veritatis pati non sustinens. Compassio est, quando miseriis aliorum condolemus
Abbreviated transcription (Latin):
uiret. est enĩ spes quasi memoria q̃dã
inuisibiliũ gaudioꝵ. q̃ in corde hom̃ĩs
recondita. talefatit illud intrisetus
⁊ nõ sunt arescere frigore infidelitatis
in hyeme p̾sentis uite. Getimo loco¬

Expanded text:
ite. Est enim spes quasi memoria quaedam invisibilium gaudiorum, quae in corde hominis recondita calefacit illud intrinsecus, et non sinit arescere frigore infidelitatis in hieme praesentis vitae. Et
Abbreviated transcription (Latin):
generat ꝯtemptũ mũdi. In scd̾o si¬
mulacrũ rõmis laudẽ dei. In tercio
instrumentũ dispensa cõius timorẽ
⁊ amorem dei. In quarto cupiditas.
incentinũ libidinis. Hũc igitur exi¬
tũ teneannis: ne egrediamur tem̾e
⁊Iemo de conscĩa sua confidat. Dina
nitus uirgo. initus casta. intus colum¬
ba fuit. S quia colimiba fuit seduc¬
ta nõ hñs cor. egressa foras. colorem¬
primitur: patet qr nõ ideo exit. ut
corrumpatur. S tũ qr temere exiit
pudicitie sue dampna ⁊ inurta sus¬
tinuit. Quod antẽ sub ingitur
conglictinant eam sibi. hoc est ca
daner inuenit. ⁊ ampluis ad archã
git. Et ideo in suppremo archa ad
unũ colligitur. ut iam unũ cogite¬
mus. unum expectemus. unũ de
In scd̾a õpus. In tertia uirtus. In
suppremo prenuũ uirtutis dñs¬

Expanded text:
 mundi, in secundo simulacrum rationis, laudem Dei, in tertio instrumentum dispensationis timorem et amorem Dei, in quarto fomes cupiditatis incentivum libidinis. Hunc igitur exitum caveamus, ne egrediamur temere. Nemo de conscientia sua confidat. Dina intus virgo, intus casta, intus columba fuit, sed quia columba seducta fuit non habens cor, egressa foras coloremprimitur patet quod non ideo exit ut corrumpatur, sed tamen quia temere exiit, pudicitiae suae damna etiam invita sustinuit. Quod autem subjungitur, conglutinavit eam sibi; hoc est corvus cadaver invenit, et amplius ad arcam git, et ideo in supremo arca ad unum colligitur; ut jam unum cogitemus, unum exspectemus, unum desin secunda opus, in tertia virtus, in supremo praemium virtutis D
Abbreviated transcription (Latin):
mus oliue uireittis bonũ mentis af¬
fectũ demonstrat. quia sepe scĩ uiri
qnͣto magis foris oꝑa diuina aspici¬
mit tanto magis intus ĩ amore cõ¬
ditoris uiridescunt. In pͥmo ergo¬

Expanded text:
mus olivae virentis bonum mentis affectum demonstrat, quia saepe sancti viri quanto magis foris opera divina aspiciunt, tanto magis intus in amore Conditoris inardescunt. Dum e
Abbreviated transcription (Latin):
admodũ uirgula fium qnͣto magis sur¬
sũ tollitur. tanto ampluis extenuatur
Ita celestib appropinquͣs. ⁊ omnẽ ter¬
rene ꝯcupiscentiã nebulã euaporans
totus spictalis efficitur. tandẽq se hu¬
manis si bdutit aspectibr dñ ad terre¬
na ista ⁊ uisibilia ꝯtupiscenda amplĩ

Expanded text:
admodum virgula fumi, quanto magis suradmodum virgula fumi, quanto magis sursum tollitur, tanto amplius extenuatur, ita coelestibus appropinquans, et omnem terrenae concupiscentiae nebulam evaporans totus spiritalis efficitur, tandemque se humanis subducit aspectibus, dum ad terrena ista, et visibilia concupiscenda amplius
Abbreviated transcription (Latin):
demde sexto gradn tra nobis ꝓmissa
ꝑ cempunctionẽ demonstratur. ꝑtimo¬
rem relinquintus censũ t̾renũ. ꝑ gr̃a
⁊ dolorem mutamus alfectũ ꝑ fidem ⁊
deuotionẽ ꝯfirmamus amimũ ꝑ com¬
ꝓmctionẽ nueminus desiderium.
mũdo mortius quiddam iam de futuriᷤ
gandiis quasi de longe adorare contedi¬
tur. Afflatus enĩ i solito gaudio ani¬
nus hylarescit. ⁊ miratur quale ad
gnstandum esse possit quod tam mire
cendio comꝑatur. Ita desideriũ funile
est fumo qui de incendio nascitur. post¬
go peccati a mente fũit consimpta. et
ille internus fulgor incorde micare coꝑ¬
it. ꝯfestim animus in quadã ꝯtem¬
płonis spetulam sublenatur. Ibi ꝙ
quodã modo se ip̃o altior effectus quã¬
dam ut ita dixim iutidani regionẽ
⁊ t̾ram nouã eminus prosꝑitit. mi
ratur subter sem imo quo prostrat
iatuit. miratur suꝑ se in sũmo quoe¬
lenatus tendit. Gandet se iam tãtñc
nat a scendit. crescit ꝑ desideriũ. ⁊ quem¬

Expanded text:
deinde in sexto gradu terra nobis promissa per compunctionem demonstratur. Per timorem relinquimus censum terrenum, per gratiam et dolorem mutamus affectum, per fidem et devotionem confirmamus animum, per compunctionem invenimus desiderium. mundo mortuis quiddam jam de futuris gaudiis quasi de longe odorare conceditur. Afflatus enim, Spiritu sancto insolito gaudio animus hilarescit, et miratur quale ad gustandum esse possit, quod tam mire cendio comparatur, ita desiderium simile est fumo, qui de incendio nascitur, go peccati a mente fuerit consumpta, et ille internus fulgor in corde micare coeperit, confestim animus in quamdam contemplationis speculam sublevatur, ibique quodammodo seipso altior effectus, quamdam, ut ita dixerim, lucidam regionem, et terram novam eminus prospicit, ratur subter se in imo, quo prostratus jacuit, miratur super se in summo, quo elevatus tendit. Gaudet se tantum jam enat, ascendit, crescit per desiderium, et quem
Abbreviated transcription (Latin):
ui hoc modo ꝑ cogitacõem exe¬
mit. similes sunt corno qui re¬
uersus nõ est. Qma dimi foris quod
male delectat inueniũt ad archam
constĩe amplius redne nolũt. Reliqͣ
u̾otria contemplationũ genera ĩ exi¬
tu columbe figurata sñt. q̃ uatua ex

Expanded text:
ui hoc modo per cogitationem exeunt, similes sunt corvo, qui reversus non est, quia dum foris quod male delectat inveniunt, ad arcam conscientiae amplius redire nolunt. Reliqua vero tria contemplationis genera in exitu columbae figurata sunt, quae