comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum concupisceret: pressꝰ ꝑdiscipli¬
nȩ magisteriũ ocłs. uidere recusa¬
ret. Sic̃ enĩ sepe temptatio pocłos
trahitur:sic nonnunqͣm concepta
intrinsecus. compellit sibi extrinsecꝰ
ocłos deseruire. Nã plerumq res que¬
libet innocent mente respicitur: s
ipso conspectu. animꝰ concupiscentiȩ
gladio confoditur. Non enĩ ut exem¬
pli causa iã diximꝰ. dauid urie con¬
iugem ideo studiosȩ respexit. quia
concupierat:s potiꝰ ideo concupi¬
uit. quia ineautȩ respefrt fit uero
rectȩ retributionis extmmne: ut qͥ
exteriori negligenter utitur: interi¬
ori oculo ñ imustȩ cȩcetur. Sepeau¬
dem iam intrinsecus concupiscen¬
da dominatur: &illecebratꝰ animꝰ.
adusus suos sens: corporeos famu¬
lari. more tyrannidis exigit: siuisq
uoluptatib oculos sercure cõpel¬
lit: atq ut ita dicam. fenestras lumi¬
nis. adtenebras aꝑit cȩcitatis. Unde.
scĩ uiri cum sinistra pulsari delecta¬

Expanded text:
tum concupisceret, pressus disciplitum concupisceret, pressus disciplinae magisterio oculus videre recusaret. Sicut enim saepe tentatio per oculos trahitur, sic nonnunquam concepta intrinsecus compellit sibi extrinsecus oculos deservire. Nam plerumque res quaelibet innocenti mente respicitur, sed ipso conspectu animus concupiscentiae gladio confoditur. Non enim, ut exempli causa jam diximus, 685 David Uriae conjugem ideo studiose respexit, quia concupierat, sed potivit, quia incaute respexit. Fit vero rectae retributionis examine, ut qui exteriori negligenter utitur, interiori oculo non injuste caecetur. Saepe autem intrinsecus concupiscentia dominatur, et illecebratus animus ad usus suos sensus corporeos famulari more tyrannidis exigit, suisque voluptatibus oculos servire compellit, atque, ut ita dicam, fenestras luminis ad tenebras aperit caecitatis. Unde sancti viri cum sinistra pulsari delecta
Abbreviated transcription (Latin):
discrepem. ñ cognosco. Rectus uerȩ
ordo seruatur: si prius inuanitate:.
& postmodum pes indolo festinaᷤ¬
se dr. Uanitas quippe adleuitatẽ
dolus uͦ. admaliciam ꝑtinet. Etple¬
rumq nonnulli adquedã post
maliciosa ꝑuemiunt: quia prius
leuia ñ declinant. Sequit᷑. Si de
nr̃a cogitatio. iter rectitudinis. ꝑ
consensum relinquit erroris. Qsi
uͦ tot gressus extra uiã ponimꝰ:
quot puersis desideriis acȩlestis
uitȩ delectatione separamur. Ut enĩ
prefati sumꝰ: adhuc carnis corrup¬
tibilis pondere grauati. nequaqͣm
ualemus sic uiuere: ut nulla nos
possit culpȩ delectatio pulsare.
S aliud ẽ nolentẽ tangi: aliud con¬
sentientem animã ꝑimi. Sc̃i autẽ
iuri. tanto iugilantiore se circum¬
spectione custodiunt: qͣnto se pul¬
sari sinistris motib uł transitoriȩ
iterum ꝑinterioris uigoris custo¬
diã adexteriors menbroꝵ disci¬
plinã redit: ut si qͥd fortasse eor illic¬

Expanded text:
discrepem, non cognosco. Rectus vero discrepem, non cognosco. Rectus vero ordo servatur, si prius in vanitate, et postmodum pes in dolo festinasse dicatur. Vanitadolus vero ad malitiam pertinet. Et plerumque nonnulli ad quaedam post malitiosa perveniunt, quia prius levia non declinant. Sequitur: VERS.nostra cogitatio iter rectitudinis per consensum relinquit erroris. Quasi vero tot gressus extra viam ponimus, quot perversis desideriis a coelestis vitae delectatione separamur. Ut enim praefati sumus, adhuc carnis corruptibilis pondere gravati, nequaquam valemus sic vivere, ut nulla nos possit culpae delectatio pulsare. Sed aliud est nolentem tangi, aliud consentientem animum perimi. Sancti autem viri tanto vigilantiori se circumspectione custodiunt, quanto se pulsari sinistris motibus vel transitoriae iterum per interioris vigoris custodiam ad exteriorum membrorum disciplinam redit, ut si quid fortasse cor illici
Abbreviated transcription (Latin):
pararet resurgendo. Cũ gͦ nulla
inse beatus iob iure redarguenda
reppit: ad excedentẽ omnia re-¬
demptoris uitã. mendis ocłos den¬
dit: ut milla cognoscat ip̃se quid
minus habeat. cũ dic̃. Si ambula
u muanitate. & festinauit indo¬
lo pes ms: appendat me instate¬
ra iusta: & sciat d̃s simplicitatem
meã. Ac. si aꝑtȩ dicat. Si qua un¬
quam leuit̃. siqua ꝑmciosȩ ꝓpe¬
traui: di ethominũ mediator ap¬
pareat: ut inerꝰ uita cognoscã. an
ego ueraciter simplex fui. Qui enĩ
ut diximꝰ. suoꝵ tempoꝵ uiros ex¬
cesserat᷑ mediatorẽ di ⁊ hominum
querebat: ut millo pensatus agno¬
sceret̾ si uitã simplicẽ uere tenuis¬
set. Dicat gͦ. Appendat me instate¬
ra iusta: &sciat ds simplicitatem
meam: qđ ẽ scire me faciat. Ac si
patenter fateatur: dicens. Quan¬
tum adhumanȩ uitȩ modum:
nulla inme rep̃hendenda iã uideo.
S nͥ mediator dĩ ⁊hominum cum
subtilioris uite p̃ceptis appareat.
qͣntum adhuc auera simplicitate

Expanded text:
pararet. Cum ergo nulla in se beatus Job jure redarguenda reperit, ad excedentem omnia Redemptoris vitam mentis oculos tendit, ut in illa cognoscat ipse quid minus habeat, cum dicit: Si ambulavi in vanitate, et festinavit in dolo pes meus, appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Ac si aperte dicat: Si qua unquam leviter, si qua perniciose perpetravi, Dei et hominum Mediator appareat, ut in ejus vita cognoscam an ego veraciter simplex fuerim. Qui enim, ut diximus, suorum temporum viros excesserat, Mediatorem Dei et hominum quaerebat, ut in illo pensatus agnosceret si vitam simplicem vere tenuisset. Dicat ergo: Appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Quod est scire me faciat. Ac si patenter fateatur, dicens: Quantum ad humanae vitae modum, nulla in me reprehendenda jam video; sed nisi Mediator Dei et hominum cum subtilioris vitae praeceptis appareat, quantum adhuc a vera simplicitate
Abbreviated transcription (Latin):
tib ꝓdẽe nequeunt. etiã despici
tacentes uolunt: ne de sapientiȩ¬
suȩ ostentatione glorientur. Cũq
aliquid prudenter dicunt:non
quęrunt suã głam. s auditoꝵ
uitã. Cũ uͦ conspiciunt. qͥa audi¬
torum uitã loquendo lucrari ñ
possunt: tacendo abscondunt
scientiã suã. Adimitandũ qͥppe .xiii.¬
uitã dm̃i: qͣsi ad qđdã nobis pro¬
positum signũ currimꝰ. Ipse enĩ
qͥa herodem uicht ñ ꝓfectũ quȩ¬
rere. s signa uel scientiã uelle mi¬
rari: requisitus ab eo tacuit. Et
quia constanter tacuit: abeo ir

Expanded text:
tibus prodesse nequeunt, etiam despici tibus prodesse nequeunt, etiam despici tacentes suae ostentatione glorientur. Cumque aliquid prudenter dicunt, non quaerunt suam gloriam, sed auditorum vitam. Cum vero conspiciunt quia auditorum vitam loquendo lucrari non possunt, tacendo abscondunt scientiam suam. Ad imitandum quippe vitam Domini, quasi ad quoddam nobis propositum signum currimus; ipse enim quia Herodem vidit non provectum quaerere, sed signa vel scientiam velle mirari, requisitus ab eo tacuit. Et quia constanter tacuit, ab eo ir
Abbreviated transcription (Latin):
secutus. adiunxit. Si expaui ad
multituchnem nimiã: & despec
doꝓpinquorum derruit me: &
ñ magis tacui: nec egressus sum
ostium. Ac si aꝑcius dicat. Iurba¬
tis contra me extrinsecus aliis:
bilis mansi.Quid nanq: hoc loco
ostium: nͥ os debemꝰ accipe: Phoe
quippe qͣsi egredimur: dũ uerbis
quib possumꝰ secreta nr̃i cordis
apimus. Etqͣles intus manemꝰ in
conscientia. tales foras egredimur
plinguã. Sunt uero nonnulli. qͥ
omnino des piei mȩtuunt. ac ne
uiles fortasse iuchcentur:sapien¬
tes uideri appetunt. hi cogunt᷑
ostium egredi. qͥa pulsat contu¬
meliis. qͣm magni qͣs apud se la¬
teant: loquentes denuntiant.Dũq
ꝑimpatientiã uicti. quȩdã de seq̃
nesciebant᷑ apiunt: tanqͣm poris
ostium egrehuntur. Unde beat᷑
iob. dicturus qd oris ostiũ ñ fuis¬
set egressus. p̃misit tacui: qͥa uide¬
licet impatientia turbat᷑. ãdomo
conscientiȩ exiss et:si tacere nescis
temptatione. semetipsos ostende
omnino refugiunt: & cũ audien¬

Expanded text:
. Si expavi ad multitudinem nimiam, et despectio propinquorum terruit me, et non magis tacui, et non egressus sum ostium. - Ac si aperte dicat: Turbatis contra me extrinsecus aliis, bilis mansi. Quid, namque hoc loco ostium, nisi os debemus accipere? per os quippe egredimur, dum verbis quibus possumus secreta nostri cordis aperimus; et quales intus manemus in conscientia, tales foras egredi per linguam. Sunt vero nonnulli qui omnino despici metuunt, ac ne viles fortasse judicentur, sapientes videri appetunt; hi coguntur ostium egredi, quia pulsati contumeliis, quam magni apud se lateant loquentes denuntiant. Dumque per impatientiam victi quaedam de se quae nesciebantur produnt, tanquam per oris ostium egrediuntur. Unde beatus Job dicturus quod oris ostium non fuisset egressus, bene praemisit: Tacui, quia videlicet impatientia turbatus a domo conscientiae exisset, si tacere nescisstentatione semetipsos ostendere omnino refugiunt, et cum audien
Abbreviated transcription (Latin):
num inde uerã sententiã ꝓtuli:
unde ego ipse suꝑ hominẽ fu
Incantum uͦ & ipse mendax. inqͣn¬
tum homo: intantum autẽ om¬
nino ñmendax: inqͣntum ꝑ exces¬
sum mentis. suꝑ hominẽ. Sic itaq
sic ꝑfecti om̃s. quãuis adhuc ali¬
qͥd turbulentum de infirmitate
carnis tolerent: iam tam̃ intrinse¬
cus tranquillissimo secreto ꝑfruun¬
tur ꝑcontemplationẽ mentis: ut
quicqͥd accicdt exterius. innullo

Expanded text:
num inde veram sententiam protuli, num inde veram sententiam protuli, unde ego ipse super hominem fui. In tantum vero et ipse mendax, in quantum homo. In tantum autem omnino non mendax, in quantum per excessum mentis super hominem. Sic itaque, sic perfecti omnes, quamvis adhuc aliquid turbulentum de infirmitate carnis tolerent; jam tamen intrinsecus tranquillissimo secreto perfruuntur per contemplationem mentis, ut quidquid acciderit exterius, in nullo
Abbreviated transcription (Latin):
tus. in ꝑturbabilis maneo: s mea
uirtus ẽ in qua inferius turbor
Ipse gͦ suꝑ se imꝑturbabilis: ipse
sub se ꝑturbabilis: qͥa suꝑ se ascen¬
derat. inqͣntum rapiebatur ad sũ¬
ma: & subsemetipso erat: inqͣntõ
adhuc reliquias trahebat minfi¬
ma. Ipse suꝑ se inpturbabilis: qͥa
itdei iam contemplatione trans¬
ierat: ipse subse ꝑturbabilis: quia
subsemetipso adhuc infirmꝰ homo
remanebat. Huic sententiȩ. dauid
ꝓph̾a concinens: ait. Ego dixi in
excessu mentis meȩ: omĩs homo
mendax Cui responderi potest.
Si omnis: & tu. falsaq iam erit sen¬
tentia: qͣm. mendax ipse ꝓtulisti.
Si uͦ ipse non mendax uera iam sen¬
tentia ñ erit: qͥadũ tu uerares. ñ
omĩs homo cognoscit᷑ mendax
S notandum. qđ p̃muttitur: ego
dixi inexcessu mentis meȩ. Pex
cessum gͦ mentis. etiã semetip¬
sum transiit:cũ de hominis qua¬
litate chffiniuit. Ac si padent̃ di¬
cat. De falsitate omnium homi¬

Expanded text:
tus imperturbabilis maneo, et mea tus imperturbabilis maneo, et mea virtus est in qua inferius turbor. Ipse ergo super se imperturbabilis est, ipse sub se perturbabilis, quia super se ascenderat, in quantum rapiebatur ad summa; et sub semetipso erat, in quantum adhuc reliquias trahebat in infima. Ipse super se imperturbabilis est, quia in Dei jam contemplationem transierat; ipse sub se perturbabilis, quia sub semetipso adhuc infirmus homo remanebat. Huic sententiae David propheta concinens, ait: Ego dixi in excessu mentis meae: Omnis homo mendax . Cui responderSi omnis, et tu, falsaque jam erit sententia quam mendax ipse protulisti. Si vero ipse non es mendax, vera jam sententia non erit, quia dum tu verax es, non omnis homo cognoscitur mendax. Sed notandum quod praemittitur: Ego dixi in excessu mentis meae. Per excessum ergo mentis etiam semetipsum transiit, cum de hominis qualitate definivit. Ac si patenter dicat: De falsitate omnium homi
Abbreviated transcription (Latin):
abacuc dic̃. Suꝑcustodiã meã
stabo. Stat quippe suꝑ custodiã
suã. qͥ ꝑsollerciam disciplinȩ. ter¬
renis desideriis ñ succumbit. sed
suꝑeminet: ut dũ semꝑstantẽ
appetit ȩternitatem: infra sit ei
omne qđ transit Iam̃. qͥa uir sc̃s¬
qͣntalibet uirtute ꝓfecit eum in
hac uita positum. adhuc extrin¬
secus carnis infirmitas prȩmit:
unde scriptum ẽ: quamqͣm ini¬
magine di ambulet homo. tam̃
uanȩ conturbabitur: plerumq
agitur. ut & turbetur externus:
et inꝑturbabilis duret interius.
Et qđ uanȩ conturbari podest. de
infirmitate carnis sit: qͣmuis qd̃
inimagine di ambulat. de untu¬
te mentis: quatinus & roboretur
int᷑ diuino adiutorio: & tam̃ ad¬
huc foris sarcina p̃mat᷑ huma¬
na. Unde bene abacuc iterũ unã
sententiam ꝓtulit: adutraq ser¬
uientem. Ait enim. Et introiuit
tremor mossa mea: & subtus me
turbata ẽ duitus mea. Ac si dicẽt
Non mea uutus ẽ. in qua supr rap¬

Expanded text:
Habacuc dicit: Super custodiam meam Habacuc dicit: Super custodiam meam stabo . Stat quippe super custodiam suam, qui per solertiam disciplinae terrenis desideriis non succumbit, sed supereminet, ut dum semper stantem appetit aeternitatem, infra sit ei omne quod transit. 36. Quia cntalibet virtute profecerit, eum in hac vita positum adhuc extrinsecus carnis infirmiut scriptum est: Quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbabitur , plerumque agitur, ut et turbetur exterius, et imperturbabilis perduret interius; et quod vane conturbari potest, de infirmitate carnis sit, quamvis quod in imagine Dei ambulat, de virtute mentis, quatenus et roboretur intus divino adjutorio, et tamen adhuc foris sarcina prematur humana. Unde bene Habacuc iterum unam sententiam protulit ad utraque servientem. Ait enim: Et introivit tremor in ossa mea, et subtus me turbata est virtus mea . Ac si diceret: Non mea virtus est in qua superius rap
Abbreviated transcription (Latin):
hiat: securum tranquillumq eẽ
nuilatenꝰ potest: qͥa aut ñ habita
concupiscit. ut habeat: aut adep¬
ta mȩtuit ne amutat. Et dum in
fluctib uoluit᷑: ac ꝑmodos uarioᷤ
rerũ alternantiũ mutabilitate uer¬
satur. Sin uͦ semel inappetione
suꝑnȩ patriȩ. forti stabilitate ani¬
mus figitur: minus rerum tẽpora¬
lium ꝑturbatione uexatur. Acunc¬
tis quippe externis motib ean¬
dem intentionẽ suã. qͣsi quendã
secretissimũ recessũ petit: ibiq
in commutabiłs inhȩrens. & mu¬
tabilia cuncta transcendens ipsa
iã tranquillitate quietis suȩ. in
mundo. extra mundũ ẽ. Excedit
ꝓfecto ima omĩa. intentione sũ¬
moꝵ: & cunctis reb qͣs ñ appedit.
lib̾tate quadam suꝑẽe se sengt.
Nec tempestatem rerũ demporalũ
intꝰ sustinet: qͣm intuetur foras:
quia terrena omnia. quȩ concu¬
pita opprimere mentẽ poterans:
despecta subteriacent. Vnde bñ
ut dum quisq speculat᷑ summa.
suꝑemineat infima: Hinc etenĩ:

Expanded text:
hiat, securum tranquillumque nullatenus esse potest, quia aut non habet, et concupiscit, ut habeat; aut adepta metuit ne amittat, et dum in fluctibus volvitur, ac per modos varios rerum alternantium mutabilitate versatur. At si semel in appetitione supernae patriae forti stabilitate animus figitur, minus rerum temporalium perturbatione vexatur. A cunctis quippe externis motibus eamdem intentionem suam quasi quemdam secretissimum secessum petit, ibique incommutabili inhaerens, et mutabilia cuncta transcendens, ipsa jam tranquillitate quietis suae in mundo extra mundum est. Excedit profecto ima omnia intentione summorum, 715 et cunctis rebus quas non appetit libertate quadam se superesse sentit, nec tempestatem rerum temporalium intus sustinet, quam intuetur foris. quia terrena omnia, quae concupita opprimere mentem poterant, despecta subterjacent. Unde beneut dum quisque speculatur summa, superemineat infimis. Hinc etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Heliui itaq. qͥa ꝓdm̃i defensionib
loquens. de beato iob aliud quam
dñs sentit: qͣsi dum ꝓueritate uer¬
ba multiplicat᷑ aueritate discordas
Ex nr̃a asseitione cognoscat: quia
nequaqͣm diuinȩ examinationi
sufficiat. Et quia arrogantes uir.
non solum student inepta dicere
sed etiam multa ꝑuersius loqur:
bene. de illo frequenter infercur.

Expanded text:
Eliu itaque, quia pro Domini defensionibus Eliu itaque, quia pro Domini defensionibus loquens, de beato Job aliud quam Dominus sentit, quasi dum pro veritate verba multiplicat, a veritate discordat. Ex nostra assertione cognoscat quia nequaquam divinae examinationi sufficiat. Et quia arrogantes viri non solum student inepta dicere, sed etiam multa; versus qui sequitur, bene de illo frequenter infertur.
Abbreviated transcription (Latin):
unt: etiã ꝑuerba maledic̾tionis ex¬
cedunt. Quia enim nequaqͣm ꝓri¬
mos sicut se diligunt: ꝓrimis op¬
tare non desinunt. qđ ipsi sibimet
euenire ꝑtimescunt. Vnde. heliu oc¬
cultum odium inmanifestationẽ
maledictionis exsudans: ait. Pater
mi. ꝓbetur iob usq adfinem: ne
desinas abhomine iniquitatis. Ho¬
minem iniquitatis uocat: quẽ ds
iustum prȩ omnib. suꝑna atcesta¬
tione denuntiat. Et quia multa
adhuc sub hac indiscretione sub¬
iuncta sunt: breuit̃ ea estimo tͣns¬
currenda. Dicta enim quȩ graui¬
tade carent: intenta expositione ñ
indigent. Sequitur. Qui addit
sat eum. & ꝓpeccatis flagella me¬
ruisse: & post flagella. peccasse. Lon¬
ge uero aliter dñs iudicatꝰ qui. &
frustra flagellatum insinuat: ꝙ bo¬
na dupplicia post flagella retribu¬
it. Pȩna enim debetur culpe:non¬
penȩ prȩmium. Beatus gͦ iob sine
culpa locutus ostenditur: quẽ pr
locutionem. prȩmia subsecͣuntue.

Expanded text:
unt, etiam per verba maledictionis exunt, etiam per verba maledictionis excedunt. Quia enim nequaquam proximos sicut se diligunt, proximis optare non desinunt quod ipsi sibimet evenire pertimescunt. Unde Eliu occultum odium in manifestatione maledictionis exsudans, ait: Pater mi, probetur Job usque ad finem, ne desinas ab homine iniquitatis. Hominem iniquitatis vocat, quem Deus justum prae omnibus superna attestatione denuntiat. Et quia multa adhuc sub hac indiscretione subjuncta sunt, breviter ea aestimo transcurrenda. Dicta enim quae gravitate carent, intenta expositione non indigent. Sequitur: CAPUT VII sat eum et pro peccatis flagella meruisse, et post flagella peccasse. Longe vero aliter Dominus judicat, qui et frustra flagellatum insinuat, et bona duplicia post flagella retribuit . Poena enim debetur culpae, non praemium. Beatus ergo Job sine culpa locutus ostenditur, quem post locutionem praemia subsequuntur .
Abbreviated transcription (Latin):
ueris impio. & ille ñ fuerit conu̾sꝰ
abimpietate sua. & auia sua impiã
ipse quidẽ inimpietate sua morie¬
tur: tu autẽ animã cuã liberasti.
Hanc saitaginem inter se & audito¬
res suos. murũ paulus posuerat:
cum heebat. Mundus sum asan¬
gume omnium ur̃m. Non enim
subt̃fugi: quo minus annunciarẽ
omne eonsilium di. uobis. Nunc
gͦ doctores necesse ẽ ut appetant.
zeli ardorib frigr: ne cogant᷑ post.
de torpore negligentiȩ. igne ge¬
henne cruciari. S aliud ẽ quod
miustis & subditis: aliud ẽ quod
iustis & non subditis debemus: ad
illoꝵ nos correptionem atq custo¬
diam reddendarum rationum
debet timor accendere: addistorum uͦ
uenerationem. ipsa considerata ȩqͥtas
melinare. S arrogantes uiri. quia
huius formã districtionis ignorant:
hoc iustis &non subdits erhibent:
qđ abonis p̃dicatorib fieri & in u¬
stis & subditis uident. Qui. cum ad
feruorem inuectionis in iustȩ ꝓsili¬

Expanded text:
veris impio, et ille non fuerit conversus veris impio, et ille non fuerit conversus ab impietate sua, et a via sua impia, ipse quidem in impietate sua morietur, tu autem animam tuam liberasti . Hanc sartaginem inter se et discipulos murum Paulus posuerat, cum dicebat: Mundus sum a sanguine omnium vestrum; non enim subterfugi quominus annuntiarem omne consilium Dei vobis . Nuncergo doctores necesse est, ut appetant zeli ardoribus frigi, ne cogantur post de torpore negligentiae igne ehennae cruciari. Sed aliud est quod injustis et subditis, aliud quod justis et non subditis debemus. Ad illodiam reddendarum rationum debet timor accendere; ad istorum vero venerationem ipsa considerata aequitas inclinare. Sed arrogantes viri, quia hujus formam discretionis ignorant, hoc justis et non subditis exhibent, quod a bonis praedicatoribus fieri et injustis et subditis vident. Qui cum ad fervorem invectionis injuste prosili
Abbreviated transcription (Latin):
inter ciuitatem. ꝑ sartaginem nanq.
frixura: ꝑferrum uͦ. fortitudo ostendi¬
tur. Quid autem ita magistri
atq doctoris mentẽ. qͣm delus dñi
frigit. & excruciat: Unde & paulus
huius sartaginis incendebat᷑ fuxu¬
ra:cum diceret. Quis infirmatur. &
ego non infirmor: Et quis scanda¬
litatur: & ego nonuror: Et quia qͥs¬
quis zelo di contra peccantes accen¬
ditur. forti mnppetuũ custodia mu¬
nitur. ne ex neglecta p̃hicationis
& regiminis cura dampnetur: rec¬
tȩ dr.Pones eam murum ferreum:
int̃te. & interciuitatem. Sartago
eium ferrea. mu rus ferreus mnt
cũ nunc fortem zelum doctores ex¬
hibent: eundem zelum. postmo¬
dum int̾ se & auditores suos. fortẽ
munitionem tenent: ne tunc. ad
uindict̾am destituti sint: si nunc
fuerint incorreptione dissoluti. Hãc
sartaginem ꝓpha idem. ut int̃se
& auditores suos murũ sumeret.
audiebat: cum ei diuina uox prȩ¬
mitteret. dicens. Si tu annuncia¬

Expanded text:
inter civitatem . Per sartaginem namque inter civitatem . Per sartaginem namque frixura, per ferrum vero fortitudo ostenditur. Quid autem ita magistri atque doctoris mentem quam zelus Domini frigit et excruciat? Unde et Paulus hujus sartaginis incendebatur frixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? et quis scandalizatur, et ego non uror Et quia quisquis zelo Dei contra peccantes accenditur, forti in perpetuum custodia munitur, ne ex neglecta praedicationis et regiminis cura damnetur, recte dicitur: Pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem . Sartago enim ferrea murus ferreus inter, quia cum nunc fortem zelum doctores exhibent, eumdem zelum postmodum inter se et auditores suos fortem munitionem tenent, ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione dissoluti. Hanc sartaginem propheta idem, ut inter se et auditores suos murum sumeret, audiebat, cum ei divina vox praemitteret, dicens: Si tu annuntia
Abbreviated transcription (Latin):
S quia ñ solum insinuant quomͦ
mentẽ insidiantia uicia expugnent.
sed etiã quomͦ custodite uirtutes
roborent: recte subuingitur. Et ȩdi¬
ficabis munitiones. Munitiones
quippe sc̃s predicator ȩdificat: qͣn.
q̃ uirtutes qͥb uiciis obuient. insi¬
nuare ñ cessat. Et quia untutibus
crescentib. plerumq bella dempta¬
donis augentur: rectȩ adhuc addi¬
tur. Et comportabis aggerem: & da¬
bis contra eam castia: & pones ane¬
tes ingyro. Aggerem nanq cõpor¬
tat: quando predicator quisq mo¬
lem crescentis temptationis indicat.
Et contra ierłm. castra erigit: quando re¬
dȩ intentioni audiendum. hostis cal¬
lidi cucumspectas & quasi incomp̃¬
hensibiles insidias p̃dicit. Atq ingy¬
ro arietes ponit: qndo temptatio¬
num aculeos. inhac uita nos undiq
circumdantes. & urdutũ murum ꝑfo¬
rantes. innotescit. ubi. bene additur.
Et tu sume ⁊ sartagnem ferreã: & po¬
nes eam murum ferreum. inter te. &

Expanded text:
Sed quia non solum insinuant quomodo Sed quia non solum insinuant quomodo mentem insidiantia vitia expugnent, sed etiam quomodo custoditae virtutes roborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanctus praedicator aedificat, quando quae virtutes quibus vitiis obvient, insinuare non cessat. Et quia virtutibus crescentibus plerumque bella tentationis augentur, recte adhuc additur: Et comportabis aggerem; et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis indicat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumventiones quasi incomprehensibiles insidias praedicit. Atque in gyro arietes ponit, quando tentationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit. Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et
Abbreviated transcription (Latin):
ro. Et tu sume tibi sartaginem fer¬
ream: & pones eam murum ferre¬
um. inter de & inter ciuitatem. Cu¬
ius emni erechiel. nisi magistroꝵ
spẽm denet: cui dicitur. sume t̾
laterem. & pones eum coram de.
& describes meo ciuitatẽ ierłm:
Doctores quippe sancti. sibi laterem
sumunt: qndo terrenum cor au¬
ditorum. ut doceant app̃henduñ.
Quem laterem. coram se ponunt:
quia tota illud sollicitucdinis in
tatem ierłm iubentur describer.:
quia predicando terrenis cordib.
curant summopȩ quanta sit suꝑ¬
nȩ pacis uisio. demonstiare. Cuibe¬
ne etiam dr. Et ordinabis aduersus
tiones. Scĩ enim p̃dicatores. obsidi¬
onem cura laterem. in quo iͥrłm ciui¬
tas descripta ẽ. ordinant: qͣndo ter¬
ienȩ menti. sed iam suꝑnã padriã re¬
quirenti. qͣnta eam inhuius uitȩ¬
dempore uicioꝵ inpugnet adusitas.
demonstrant. Cum enim unũ qdđq̃
peccatũ. quomͦ menti insidietur. o¬
stenditur: qͣsi obsidio circa ciuitatẽ
ierłm. uoce predicatoris ordinatur.

Expanded text:
ume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem . Cujus enim Ezechiel nisi magistrorum speciem tenet? cui dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Doctores quippe sancti sibi laterem sumunt, quando terrenum cor auditorum ut doceant apprehendunt. Quem laterem coram se ponunt, quia tota illud sollicitudinis intetatem Jerusalem 816 jubentur describere, quia praedicando terrenis cordibus curant summopere quanta sit supernae pacis visio demonstrare. Cui bene etiam dti enim praedicatores obsidionem circa laterem in quo Jerusalem descripta est ordinant, cum terrenae menti sed jam supernam patriam requirenti, qtempore vitiorum impugnet adversitas demonstrant. Cum enim unumquodque peccatum quomodo menti insidietur ostenditur, quasi obsidio circa Jerusalem civitatem voce praedicatoris ordinatur.
Abbreviated transcription (Latin):
quas contradictionis. Abscondi¬
tum quippe tempestatis ẽ cum
incorde contrito. cogitationum.
temptationum fluctus intume¬
scunt: cum eontra amoris seĩ
studia. curarũ scłarium se dumul¬
tus illidunt. In abscondito ergo.
tempestatis auditur: qͥa clamor
non desunt.qui bona querentib.
suadere ꝑuersa moliantur:aquȩ
contradictionis sunt. populi re¬
sistentes. Et quia tunc ꝓbatur de¬
siderium. cum aliqua ei aduersi¬
tate resistitur: rectȩ dicit᷑. Pbaui
de:adaquas contradictionis. His
itaq urtutum nisib. robusti ex
aduersitate ꝓficiunt s infirmi.
sepe indesidiis suis. siqͣ er fueris
exaduerso obiecta. languescunt:

Expanded text:
quas contradictionis . Abscondiquas contradictionis . Absconditum quippe tempestatis est, cum in corde contrito cogitationum tentantium fluctus intumescunt, cum contra amoris sancti studia curarum saecularium se tumultus illidunt. In abscondito ergo tempestatis auditur, quia clamor non desunt qui bona quaerentibus suadere perversa moliantur, aquae contradictionis sunt populi resistentes. Et quia tunc probatur desiderium cum aliqua ei adversitate resistitur, recte dicitur: Probavi te ad aquas contradictionis. His itaque virtutum nisibus robusti ex adversitate proficiunt, sed infirmi saepe in desideriis suis, si qua eis fuerint, ex adverso objecta, languescunt
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi extingui cernitur: inde robo¬
ratur. In eo nanq ostendimus.
qͣnta addm cupiditate flagra¬
mus: si non solum adeum ptͣn¬
quilla & mollia:sed etiã ꝑaspa
ꝑ ꝓpham ait. Qui ꝑfecit pedes
meos:tanquam cerui. Ceruus
enim.cum montiũ iuga conscu
unt sentib illigata. dato saltu¬
transgreditur: & absq ullo cur¬
sus sui obstaculo. insupioribus
eleuatur. Ita etiam elec̾toꝵ m̃tes
queq sibi in hoc mundo obsi¬
stere atq obiuare conspiciut.
contemplationis saltu transcen¬
dunt: & more ceruorum. despec¬
tis terrenarũ rerum sentib. in
supna se euchunt. Hinc rursũ
dicit. Est indeo meo: transgrediar
murum. Murus quippe ẽ. om̃e
qđ itineri nr̃o obicitur: ne adeũ
qui diligitur. transeat᷑ S murũ
transgredimur: cum p̃amore suꝑ¬
nȩ patriȩ. queq inhoc mundo fu¬
erint obiecta. calcamus. Hinc ꝑe
undem ꝓph̾am : certanti animȩ
dñs dicit. Exaudiui te inabscon¬
dito tempestatis: ꝓbaui te ada¬

Expanded text:
quasi exstingui cernitur, inde roboquasi exstingui cernitur, inde roboratur. In eo namque ostendimus quanta ad Deum cupiditate flagramus, si non solum ad eum per tranquilla et mollia, sed etiam per aspera propheta ait: Qui perfecit pedes meos quasi cervi . Cervus enim cum montium juga conscenunt sentibtransgreditur, et absque ullo cursus sui obstaculo, in superioribus elevatur. Ita etiam electorum mentes, quaeque sibi in hoc mundo obsistere, atque obviare conspiciunt, contemplationis saltu transcendunt: et more cervorum, despectis terrenarum superna se evehunt. Hinc rursum dicit: Et in Deo meo transgrediar murum . 822 Murus quippe est omne quod itineri nostro objicitur, ne ad eum qui diligitur, transeatur. Sed murum transgredimur, cum prae amore supernae patriae, quaeque in hoc mundo fuerint objecta calcamus. Hinc per eumdem Prophetam certanti animae Dominus dicit: Exaudivi te in abscondito tempestatis, probavi te ad a
Abbreviated transcription (Latin):
inhoc mundo abundat malo¬
rũ uita. quȩ cruciat: rectȩ nc̃ d̃r:
ropter multitudinẽ calumnia¬
torum clamabunt. Quia uͦ ea
que uerbis suadere non ualent.
extorquere nonnunquam. etiã
effrenatis uirib student: apte
quis enim male uiuere suo nos
exemplo compellit: adhuc in
nobis uoce calumniatoris utit᷑
Quisquis uͦ peccatum suadens. tͥ
tere nos appecit: iam contra nos.
brachio tyrannidis seuit. Aliud
ẽ enim. uicia suadere uiuendo:
aliud iubere. terrendo. Dum gͦ
erempla malȩ actionis aspici¬
mus: qͣsi adhuc strepitum ca¬
lumniatoris audimus. Dum uͦ
ui peccare eogimur: iam tyran¬
num incorde sustinemꝰ. S ro
bustorum mentes indeo immo
ditoris excrescunt. Eternitatis q̃ͥp¬
pe premia prȩstolantes. uires ex
aduersitatib sumunt: qͥa crescñ¬
te pugna. gloriosiorem sibi ñ am¬
bigunt manere uictoriam. Sic taq
electorum desidia. dum p̃munt᷑
aduersitate ꝓficiunt᷑ sic̃ ignisfla¬
tu premitur. ut crescat: & unde

Expanded text:
in hoc mundo abundat maloin hoc mundo abundat malorum vita quae cruciet, recte dicitur: Propter multitudinem calumniatquae verbis suadere non valent extorquere nonnunquam etiam effrenatis viribus student, apte Vet. X. Quisquis enim male vivere suo nos exemplo compellit, adhuc in nobis voce calumniatoris utitur; quisquis vero peccatum suadens etiam terrere nos appetit, jam contra nos brachio tyrannidis saevit. Aliud est enim vitia suadere vivendo, aliud jubere terrendo. Dum ergo exempla malae actionis aspicimus, quasi adhuc strepitum calumniatoris audimus; dum vero vi peccare cogimur, jam tyrannum in corde sustinemus. bustorum enim mentes in Deo immobditoris excrescunt. Aeternitatis quoque praemia praestolantes, vires ex adversitatibus sumunt, quia, crescente pugna, gloriosiorem sibi non ambigunt manere victoriam. Sic itaque electorum desideria dum premuntur, adversitate proficiunt, sicut ignis flatu premitur ut crescat, et unde
Abbreviated transcription (Latin):
Calumniatores rectȩ dicere possum̃
omnes iniquos:ñsolum qͥ exterio¬
interna nr̃a dissipare contenduñ.
Illi namq ea quȩ nobis extra suñ.
inuadere ambiunt: isti nos p̃dari
interius quęrunt. Illi. amore rerũ:
isti ñ cessant odio sȩuire untutũ.
Illi inuident qđ habemus: isti qd
uiuimus. Ili student rape bo¬
na exteriora. qͥa placent: isti sata¬
gunt interiora bona dissipare qͥa
displicent. Quanto gͥmoꝵ. uita.
arerum distat substantia: danto
grauior calumniator ẽ. qͥ male
uiuendo. uim nr̃is infert morib:
quam qui uiolenter opprimen¬
do.damna ingerit reb. Nichil
istȩ de nr̃a sustentatione subtrax̃
sed exempla nobis ꝑditionis ap¬
posur. Eo gͦ grauiorẽ calumniã
intulit: quo quietum eor intemp¬
tatione commouit. Qui & si neqͣ¬
quam nobis actionis suȩ oꝑa per¬
suasit: pugnã tamen temptatio¬
nis ingessit. Orauem gͥ de uita
eius calumniam sustinemꝰ: qͥa
nimirum intus patimur. quod
cum labore uincamus.Et qͥa

Expanded text:
Calamniatores recte dicere possumus omnes iniquos, non solum qui exteriointerna nostra dissipare contendunt. Illi namque ea quae nobis extra sunt invadere ambiunt, isti vero nos praedari interius quaerunt. Illi amore rerum, isti non cessant odio saevire virtutum. Illi invident quod habemus, isti quod vivimus. Illi student rapere bona exteriora, quia placent; isti satagunt interiora bona dissipare, quia displicent. Quanto igitur morum vita a rerum distat substantia, tanto gravior calumniator est qui male videndo vim nostris infert moribus, quam qui violenter opprimendo damna ingerit rebus. Nihil iste de nostra sustentatione subtraxit, sed exempla nobis perditionis apposuit. Eo ergo graviorem calumniam intulit, quo quietum cor in tentatione commovit. Qui etsi nequaquam nobis actionis suae opera persuasit, pugnam tamen tentationis ingessit. Gravem igitur de vita ejus calumniam sustinemus, quia nimirum iutus patimur quod cum labore vincamus. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
qđ abiniustis iusti sinuntur affligi:
ut scilicet dũ futura audiunt bona q̃
cupiant. patiant᷑ etiã mala p̃sentia
quȩ ꝑhorrescant: atq adfaciliorẽ exi¬
tum. dum amor ꝓuocat. cruciatꝰ im¬
pellat. Unde helui eosdem labores elee¬
torum. sub oppressionib reꝓborum

Expanded text:
quod ab injustis justi sinuntur affligi, quod ab injustis justi sinuntur affligi, ut scilicet dum futura audiunt bona quae cupiant, patiantur etiam mala praesentia quae perhorrescant, atque ad faciliorem exitum dum amor provocat, cruciatus impellat. Unde Eliu eosdem labores eletorum sub oppressionibus reproborum
Abbreviated transcription (Latin):
gis abhuiuis mundi desideris ex pe¬
diunt. dum asfligunt: quia dũ mul¬
ta eis hic uiolenta ingerunt: festinare
illos adsupna compellunt. Qđ bene.
isrłitico populo. moyse uocante. & pha¬
rao rege seuiente: signatum ẽ Tẽ nãq
moyses aduocandum missus ẽ. cum
iam pharao duris oꝑib adopprimen¬
dum fuerat excitatus: ut isrłitarum
mentes egypto deformiter inhȩrentes.
alius dum uocaret. qͣsi traheret: alius
quasi impelleret dum sȩuiret:& plebs
inseruitio turpiter frixa ł ꝓuocata¬
bonis. uł malis impulsa.moueretur.
Hoc cotidie agitur: dum predicatis cȩ¬
lestib premiis. sȩuire mnelectis. reꝓbi
ꝑmittuntur: ut si adreꝓmissionis
terram uocati exire negligimus: p̃s¬
suns saltim seuientib impellamur:
Atq hȩc egyptus. uidelicet uita p̃sens.
quȩ nos oppressit blandiens. adiuuet
premens: & quȩ dum fouit. seruitutis
iugo conterii: libertatis uiam. dum
cruciat. ostendat. hȩc itaq causa ẽ

Expanded text:
gis ab hujus mundi desideriis expegis ab hujus mundi desideriis expediunt, dum affligunt; quia dum multa eis hic violenta ingerunt, festinare illos ad supIsraelitico populo Moyse vocante, et Pharaone rege saeviente signatum est. Tunc namque Moyses ad vocandum missus est, cum jam Pharao duris operibus ad opprimendum fuerat excitatus, ut Israelitarum mentes Aegypto deformiter inhaerentes, alius dum vocaret, quasi traheret, alius quasi impelleret dum saeviret, et plebs in serbonis, vel malis impulsa moveretur. Hoc quotidie agitur, dum praedicatis coelestibus praemiis, saevire in electos reprobi permittuntur, ut si ad repromissionis terram vocati exire negligimus, pressuris saltem saevientibus impellamur, atque haec Aegyptus, videlicet vita praesens, quae nos oppressit blandiens, adjuvet premens; et quae dum fovit, servitutis jugo contrivit, libertatis viam dum cruciat ostendat. Haec utique causa est
Abbreviated transcription (Latin):
ei nocebit. quẽ puertendo inquinas. ft
rursum eum adiuuat nr̃a iusticia: q̃uc̃
aprauis actionib mutat. Nocere enm
uł iuuare nesciunt ea: quem uel abo¬
no corrumꝑe. uel amalo ꝑmutare ñ
poesunt. Suꝑnȩ gͥ potestates. eo ledi
uel iuuan nequeunt: quo ẽẽ incõmu¬
tabiles acceꝑunt. S considerare hec
nequeunt: qui terrenis desideriis imn¬
plicantur. Sparsis enim foris mnentib.
adsemetipsos redire difficile ẽ: qͥa pra¬
ua itinera semel captos. tanto delecta¬
biliter tenent: qͣnto ineis omne qd
librient. licet. Nullus quippe discipli¬
ne murus obuiat. qui constringat᷑
nulla retributionis ꝓspicitur pena
quȩ terrcat:s clausis ocłis cordis. eo
anima precipitatur ininfimis. qͦ ob¬
scuratur asummis: & tanto securiꝰ
mala temporalia ꝑpetrat: qͣnto du¬
nus bona ȩterna desꝑat. S ista rep
borum nequicia. triturȩ more. electoꝵ
uitã. qͣsi grana apaleis separans: pre¬
mit. & purgat. Mali enim bonos. ma¬

Expanded text:
ei nocet, quem pervertendo inquinat. Et rursus eum adjuvat nostra justitia quem a pravis actionibus immutat. Nocere enim vel juvare nesciunt ea quae vel a bono corrumpere vel a malo permutare non possunt. Supernae igitur potestates eo laedi vel juvari nequeunt, quo esse jam incommutabiles acceperunt. Sed considerare haec nequeunt, qui terrenis desideriis implicantur. Sparsis enim foris mentibus ad semetipsas redire difficile est, quia prava itinera semel captas tanto delectabiliter tenent, quanto in eis omne quod libuerit licet. Nullus quippe disciplinae murus obviat qui constringat, nulla retributionis prospicitur poena quae terreat, sed clausis oculis cordis eo anima praecipitatur in infimis, quo obscuratur a summis; et tanto securius mala temporalia perpetrat, quanto durius bona aeterna desperat. Vet. et borum nequitia triturae more electorum vitam, quasi grana a paleis separans premit et purgat. Mali enim bonos ma
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ: siam adeius uisionem ten¬
dimus: si eum inhis quȩ fecit mira¬
mur. Fius gͦ uestigia. creaturam di¬
cimus: quia ꝑhȩc quȩ abipso sunt.
sequendo imus adipsum. Unde. pau¬
lus ait. Inuisibilia ens. pea quȩ fac¬
ta sunt intellecta. conspiciuntur:
sempiterna qͦ untus eius & diuini
tas. Unde. inlibro sapiendiȩ scriptũ
ẽ ꝑmagnitudinẽ enĩ creature &spe¬
ciem: potest intelligibiliter creator
uideri. Menti enĩ nr̃ȩ. peccato suo
exterius sparse: necdũ ds sicut est.
interius innotescit. S dum fac̾turȩ
suȩ decus foras ꝓponit: qͣsi qͥbdam
nobis nutib innuit. & quȩ intus
sequamur ostendit: ac miro mͦ ip¬
sis formis exteniorib. nos adinterio¬
ra ꝑdiicit. Innuit immensa admi
sapientia scriptũ ẽ. Inuiis ostendit se
currit illis. Uiȩ quippe adcreatorem
sunt:oꝑa considerata creature. Qui.
dum facta cernimꝰ: potentiã factoris
muamur. Inistis uiis.asapientia om¬

Expanded text:
possumus; sed jam ad ejus visionem tenpossumus; sed jam ad ejus visionem tendimus, si eum in his quae fecit miramur. Ejus ergo vestigia creaturam dicimus, quia per haec quae ab ipso sunt sequendo imus ad ipsum. Unde Paulus ait: Invisibilia ejus per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, sempiternatas . Unde et in libro Sapientiae scriptum est: Per magnitudinem enim creaturae et speciem, potest intelligibiliter Creator videri . Menti enim nostrae peccato suo exterius sparsae necdum Deus sicut est interius innotescit, sed dum facturae suae decus foras proponit, quasi quibusdam nobis nutibus innuit, et quae intus sequamur ostendit, at miro modo istis formis exterioribus nos ad interiora perducit. Innuit immensa admirSapientia scriptum est: In viis ostendit se us.---Viae quippe ad Creatorem sunt opera considerata creaturae. Quae dum facta cernimus, potentiam factoris miramur. In istis viis a sapientia om
Abbreviated transcription (Latin):
to iob scienti maiora. nequaqͣm di¬
ci ista debuerint:uera tamensunt.
quȩ dicuntur: qđ uidelicet dõ. nec
peccata nr̃a noceant: nec bene ge¬
sta.concurrant. Unde.subsecutus:
Sed int̾hec illud ẽ. sollerter in tuen¬
dum: qđ ait. Suspice cȩlum. & intue¬
re: contemplare ethera. qđ altior te
sit Hȩc enim dicens: nimirũ colligr
ut considerare debeat. qͣnto minusdõ.
actione sua. aut ꝓsit aut noceat q̃ui
altitudini celi atq ȩtheris. ꝓdesse ut
nocere ñ possit qͣmuis incelo uele¬
there. possumus suꝑnas potestates
acciꝑe. diuimis semꝑ obtutib inhe¬
rentes: ut cum angłicos sp̃s longi
adhuc anobis distare conspicimu:
ipsi creatori atq dominatori spin¬
tuum. qͣnto distamus inferius agio¬
scamus. Corporeã tam̃ celi ȩtherisq
materiã.hoc loco sentire nil obstat.
mus:ꝑipsa eadem. adinteriora reuo¬
camur. Yestigia quippe creatoris
m̃i sunt: mira oꝑa uisibilis creatui¬
re Ipsum nanq adhuc uidere non

Expanded text:
to Job scienti majora nequaquam dici ista debuerint, vera tamen sunt quae dicuntur, quod videlicet Deo nec peccata nostra noceant, nec bene gesta concurrant. Unde subsecutus, Sed inter haec illud est solerter intuendum, quod ait: Suspice coelum, et intuere, et contemplare aethera quod altior te sit. Haec enim dicens, nimirum colligit ut considerare debeat quanto minus Deo actione sua aut prosit aut noceat, qui altitudini coeli atque aetheris prodesse vel nocere non possit. Quamvis in coelo vel aethere possimus supernas potestates accipere, divinis semper obtutibus inhaerentes, ut cum angelicos spiritus longe adhuc a nobis distare conspicimus, ipsi creatori atque dominatori spirituum quam longe distamus inferius agnoscamus, corpoream tamen coeli aetherisque materiam hoc loco sentire nil obstat. mus, per ipsa 819 eadem ad interiora revocamur. Vestigia quippe creatoris nostri sunt mira opera visibilis creaturae. Ipsum namque adhuc videre non
Abbreviated transcription (Latin):
ceret. Exipsis creatitris intellige. qͣs
altiores de ẽẽ corporaliter uides: qͣn¬
tum adiuinȩ potentiȩ sublimita¬
te disiungens: atq exhac tua con¬
sideratione collige. quia dñm̃ nec
bene uiuendo adiuues: nec rursus
malis actionib graues. Siuͦ. sicut¬
supius diximus. in cȩlo uel ethere su¬
ꝑnas potestates accipimus: uerbis
istis helui considerare admonet ut
quia ipsi angelici sp̃s creatoris nr̃i
potentiã plenȩ contemplari ñ
possunt: de quib tamen certũ
ẽ qͥa nobis eo ipso aldiores sunt. qͦ
lapsi ininfimis non sunt: indelicet
colligamus. qͣnto dõ inferiores existi¬
mus: qui etiam creatuns sublimib.
s longe illis inferiorib subiacemus.
Ac si diceret. Uide qͣntum ãdiuina
celsitudine separaris: acuius poten¬
dia. ediã illȩ potestates humilitate
contremiscunt. quȩ teimmensa sub¬
limitade danscendunt: & qͣnto ipse
summo inferior es. qui inferiorem de
et̃ etiam infenorib deprehendis:

Expanded text:
 quas altiores te esse corporaliter vides, quantum a divinae potentiae sublimitate disjungeris; atque ex hac tua consideratione collige quia Deum nec bene vivendo adjuves, nec rursus malis actionibus graves. 19. superius diximus, in coelo vel aethere supernas potestates accipimus, verbis istis 820 Eliu considerare nos admonet, ut quia ipsi angelici spiritus creatoris nostri potentiam plene contemplari non possunt, de quibus tamen certum est quia nobis eo ipso altiores sunt quo lapsi in infimis non sunt, videlicet colligamus quanto Deo inferiores existimus, qui etiam creaturis sublimibus sed longe illo inferioribus subjacemus. Ac si diceret: Vide quantum a divina celsitudine separaris, a cujus potentia etiam potestates illae humilitate contremiscunt quae te immensa sublimitate transcendunt, et quanto ipse summo inferior es, qui inferiorem te esse etiam inferioribus deprehendis.
Abbreviated transcription (Latin):
ptum ẽ qͥ factus ẽ. nobis adeo sa¬
pientia. & iusticia. & scĩficatio. Quã
scilicet equitatem. qͥa ds̃ iniquis
fugentib incarnatam ostenden¬
do contra posuit: eos ꝓtinus ab in¬
iquitate reuocauit: & humanum
genus eo & iniudicio antiquum
aduersarium uicit: quo. ȩquita¬
tem cdi aduersantem suis itineri¬

Expanded text:
m est: Qui factus est nobis a Deo sam est: Qui factus est nobis a Deo sapientia, et justitia, et sanctificatio . Quam scilicet aequitatem, quia Deus iniquis fugentibus incarnatam ostendendo contra posuit, eos protinus ab iniquitate revocavit, et humanum genus in eo judicio antiquum adversarium vicit, quo aequitatem Dei adversantem suis itineri
Abbreviated transcription (Latin):
eum frustra. Quid gͦ hȩc loquendo
peccauit: qui uerbis istis diuinȩ de
se.&occulte sententiȩ etiã nesciendo
consensit: Aut quid obest. si arecti¬
tudine ueritatis. humano iudicio
uerba nr̃a suꝑficietenus discrepant:
qͣndo incordis cardine. ei conpagina¬
ta concordant. Humanȩ aures uerba
nr̃a talia chiudcant: qͣlia foris sonãt
Diuina uͦ iuhicia talia ea audiunt: qͣ¬
lia exintimis ꝓferuntur. Apud ho¬
mines.cor exuerbis: apud dđm uero.
uerba pensantur excorde. Beatus
gͦ iob dum hoc ait extenus. qđ inte¬
riꝰ dñs dix̃: ome qđ locutus ẽ tan¬
to iustȩ exterius intulit: qͣnto piȩ
abinterna sententia non recessit.
Quamuis ꝓpħico sp̃u repletus. ineo qd̃
ait. ꝓponat equitatem contra me. &
ꝑueniet aduictoriã iudcium meũ:
intuen redemptoris nr̃i p̃sentiã po
tuit. Ipse enĩ qui ẽ iurtus patris &
sapientia: etiã eius ȩquitas non in-¬
conuenienter accipitur. Unde scri

Expanded text:
eum frustra . Quid ergo haec loquendo eum frustra . Quid ergo haec loquendo peccavit, qui verbis istis divinae de se et occultae sententiae etiam nesciendo consensit? Aut quid obest si a rectitudine veritatis humano judicio verba nostra superficie tenus discrepant, quando in cordis 818 cardine ei compaginata concordant? Humanae aures verba nostra talia judicant qualia foris sonant ; divina vero judicia talia ea audiunt qualia ex intimis proferuntur. Apud homines cor ex verbis, apud Deum vero verba pensantur ex corde. Beatus ergo Job dum hoc ait exterius quod interius Dominus dixit, omne quod locutus est tanto juste exterius intulit, quanto pie ab interna sententia non recessit. Quamvis prophetico spiritu repletus, in eo quod ait: Proponat aequitatem contra me, et perveniet ad victoriam judicium meum , intueri Redemptoris nostri ptuit. Ipse enim qui est virtus Patris et sapientia, etiam ejus aequitas non inconvenienter accipitur. Quam sci
Abbreviated transcription (Latin):
Omnis qui multa loquitur: in locu¬
tione sua semꝑ inciꝑe studet: qͣ¬
tinus inchoatione ipsa. suspensos
auditores suos faciat: ut eo atten¬
tius taceant: quo quasi nouũ au¬
dire aliqͥd expect̾ant. Helui uͦ alia fim¬
ens. alia incessanter exordit᷑: ut
inmensa loquacitas. ꝑsubiuncta
sempinicia continuetur. Sequit᷑¬
Nunquid ȩqua tͥ uidetur tua cogitatio.
ut diceres: iustior deo sũ: Quia beat̃
iob iustiorem se dõ ñ dixerit: omĩs
qui textum hystoriȩ legit. agnoscit:
s ait Proponat ȩquitatem contra
me: & ꝑueniet aduictoriã. iudiciũ
meũ. Uitam suam uidelicet pensan ͤ:
& causas ꝑcussionis ignorans: ut
sȩpe iam dictum ẽ. ꝓ diluendis pec¬
catis se c̾didit. ⁊ ñ ꝓaugendis meri¬
tis flagellan: & iccuco.iudiciũ suũ
aduictoriam ꝑuenire confisus ẽ: qͥa
culpã suam inse ꝓqua debuisset ꝑ¬
cuti ñ inuenit. Qđ quidem de illo:
& dñs addiabolum dixit. Commo¬
iusti me aduersus eum: ut affligerẽ

Expanded text:
Omnis qui multa loquitur, in locutione sua semper incipere studet, quatenus inchoatione ipsa suspensos auditores faciat, ut eo attentius taceant, quo quasi novum audire aliquid exspectant. Eliu vero alia finiens, alia incessanter exorditur, ut immensa loquacitas per subjuncta semper initia continuetur. SequitNunquid tibi aequa videtur tua cogitatio, ut diceres: Justior Deo sum? - Quia beatus Job justiorem se Deo non dixerit, omnis qui textum historiae legit agnoscit. Sed ait: « Proponat aequitatem contra me, et perveniat ad victoriam judicium meum . » Vitam suam videlicet pensans, et causas percussionis ignorans, ut saepe jam dictum est, pro diluendis peccatis se credidit, et non pro augendis meritis flagellari, et idcirco judicium suum ad victoriam pervenire confisus est, quia culpam in se, pro qua debuisset percuti, non invenit. Quod quidem de illo et Dominus ad diabolum dixit: Commovisti me adversus eum, ut affligerem
Abbreviated transcription (Latin):
conuersa reuocatur. ubi enĩ lapsi su¬
mus: ibi incumbimus. ut surgamus:
Et qͣsi ibi surgendo manum conside¬
rationis figimus: ubi. pede amoris
lubrici corruentes. negligendo iaceba¬
mus. Quia enim abinuisibilib per
uisibilia cecidimus: dignum ẽ ut
adinuisibilia. ipsis rursum uisibilib
innitamur: ut quo casu anima uienit
adinfima:eo gradu reuertat᷑ adsum¬
ma: atq eisdem quib corruit passi¬
b surgat: dum sicut dictum ẽ. illa
nos addñm bene considerata. reuo¬
cant: quȩ nos abeo male dilecta diui¬
serunt. Heliũ itaq. ut uim conside¬
rationis admonert:atq eor¬
poreis reb ostendde. rit qͣnto sit
homine excelsior ds. bene intulit.
Suispiec cęlum. & intuere: contempla¬
re ethera. qđ altior te sit. Ipsis enĩ
reb citatis atq corporeis agnosci¬
mus. qͣntum acreatoris nr̃i subli¬
mitate distamus: quia ꝑomne
qł ecinimus. ẽẽ humiles admo¬
nemur: ut qͣsi quedã sit lectio m̃¬
tis nr̃e . spẽs considerata creaturȩ.

Expanded text:
conversa revocatur. Ubi enim lapsi sumus, ibi incumbimus ut surgamus; et quasi ibi surgendo manum considerationis figimus, ubi pede amoris lubrici corruentes negligendo jacebamus. Quia enim ab invisibilibus per visibilia cecidimus, dignum est ut ad invisibilia ipsis rursum visibilibus innitamur, ut quo casu anima venit ad infima, eo gradu revertatur ad summa; atque eisdem quibus corruit passibus surgat, dum, sicut dictum est, illa nos ad Deum bene considerata revocant, quae nos ab eo male electa diviserunt. Eliu itaque, ut vim considerationis admoveret, atque ex corporeis rebus ostenderet quanto sit homine excelsior Deus, bene intulit: Suscipe coelum, et intuere, et contemplare aethera quod altior te sit. Ipsis enim rebus creatis atque corporeis agnoscimus quantum a creatoris nostri sublimitate distamus, quia per omne quod cernimus esse humiles admonemur, ut quasi quaedam sit lectio menti nostrae species considerata creaturae.