comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus. prȩponis uitam. Et int̾ omĩa bona
tua. solam uis uitam malam. Nam illa omĩa
quȩ bona requirebas. uestem. domũ. uillã.
et cetera: paratus es dare ꝓuita tua. Sitibi
quisquam dixerit. aut damͥ omnia bona tua.
aut aufero uitam tuam: paratus es omnia
bona tua dare: et illam etiam malã tenere.
Quare non uisut tibi sit bona:. ꝓ qua etiã
mala das ommabona: Ecce ablata ẽ excu¬
satio. Assit assit accusatio: ne ueniat dam¬
ministrantib presbiteris. uos audire non
pigeat. Dominꝰ enum ds̃ nr̃ et ipsa ueritas¬
est. quam auditis. ꝑquemlibet loquat᷑.
Et nemo ẽ maior in nobis: nisi qui minor fue¬
rit. Prȩloquendum gͦ nobis fuit ex more: et
De eo quod scriptum ẽ inpsalmo.lxiII. o

Expanded text:
tuis praeponis vitam, et inter omnia bona tuis praeponis vitam, et inter omnia bona tua solam vis vitam malam. Nam omnia illa quae bona requirebas, vestem, domum, villam, et caetera, paratus es dare pro vita tua. Si tibi quisquam dixerit, Aut da mihi omnia bona tua, aut aufero vitam tuam: paratus es omnia bona tua dare, et illam etiam malam tenere. Quare non vis ut tibi sit bona, pro qua etiam mala das omnia bona? Ecce ablata est excusatio, adsit accusatio, ne inveniat damministrantibus presbyteris vos audire non pigeat. Dominus enim Deus noster est ipsa veritas, quam auditis per quemlibet loquatur; et nemo est major in vobis, nisi qui minor fuerit. Praeloquendum ergo nobis fuit ex more, et De eo quod scriptum est in Psalmo LXIII, 11,
Abbreviated transcription (Latin):
legis de libro scõ indulgentiam tibi pro¬
missam eẽ conuerso. sic tibi ꝓmissum. cra¬
stinum diẽ: differ incrastinum. Nonne
pͥmo posuit. interrore medicinali: Non¬
ne cum de increparet hoc dixit. ne differas
de die indiem: subito enimueniet ira eiꝰ:
S uidelicet homosapiens times. ne plus
habeas biduo bonȩ uitȩ. Sierit crastinꝰ
dies. sit et hodiernus: et biduũ sit. Si enĩ
non erit crastinus dies: hodiernus secu¬
rum te inueniet. Si autem erit crastinꝰ:
additur hodierno. Tu autẽ eupis hab̃e
longam uitam: & non times habere ma¬
lam uitam. Diuuisuiuere: et male uiue¬
re.Longum malum queris: quare ñ po¬
tius longũ bonum: Quid autẽ ñ bonũ
Habere uis: Sola uita erit: quȩ inte
male incurrit. Qualem uestẽ quȩras si
int̾rogem te: bonam respondes.Qualẽ
uillam: Bonam.Qualẽ conugẽ: Bonã.
Quales filios.bonos.Qualem domũ: Bonã.
Solam uitam malam. Et omnib bonis

Expanded text:
legis de libro sancto, sicut indulgentiam tibi prolegis de libro sancto, sicut indulgentiam tibi promissam esse converso, sic tibi promissum crastinum diem, differ et crastinum. Nonne hoc primo posuit in terrore medicinali, nonne cum te increparet hoc dixit, Ne differas de die in diem: subito enim veniet ira ejus? Sed videlicet homo sapiens times ne plus habeas biduo bonae vitae. Si erit crastinus dies, sit et hodiernus; et biduum sit. Si enim non erit crastinus dies, hodiernus securum te inveniet: si autem erit crastinus, addetur hodierno. Tu autem cupis habere longam vitam, et non times habere malam vitam. Diu vis vivere, et male vivere. Longum malum quaeris, quare non potius longum bonum? Quid autem non bonum habere vis? Sola vita erit, quae in te mala incurrit. Qualem vestem quaeras, si interrogem te, Bonam respondes; qualem villam, Bonam; qualem conjugem, Bonam; quales filios, Bonos; qualem domum, Bonam; solam vitam malam. Et omnibus bonis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis. Ubit̾ locus tutus erit. ut abutraq fo¬
uea te eripias. et constituas de inuia re¬
cta. seruians deo. miserans animã tuã.
placens deo: Male desperabas: audisti.
Inquacunq die conuersus fuerit iniquus:
om̃s iniquitates eius obliuiscar. Male sperare
ceperas: audisti. Ne tardes conuerti ad dñm:
neq differas de die indiem. Undiq te circ̃¬
dedit ꝓuidentia dei misericordit̃. Quid
dicis. Pmisit ds̃ michi indulgentiã. Qnͣ¬
do me conuertero: dabit cã. Plene dabit qͣnͣ¬
dote conuerteris.S quare te non conuer¬
tis: Qm̃ quando me conuertero dabit. Pror¬
sus quando te conuerteris. dabit. S ip¬
sum quando. quando ẽ:Quare ñ hodie
est: Quare non cumme audis: Quare ñ
clamas: Quare non laudas:Clamor ms̃
sit adiutor. ꝓte. Clamor tuus sit testiscon¬
tra te.Quare non hodie:Quare ñ modo:
Cras inquis indulgentiã tibi ds̃ ꝓmisit.
Cras tutibi ꝓmittis. Aut si forte quomͦ mͥ

Expanded text:
peris. Ubi tibi tutus locus erit, ut ab utraque foperis. Ubi tibi tutus locus erit, ut ab utraque fovea te eripias, et constituas te in via recta, serviens Deo, miserans animam tuam, placens Deo? Male desperabas, audisti, In quacumque die conversus fuerit iniquus, omnes iniquitates ejus obliviscar. Male sperare coeperas, audisti, Ne tardes converti ad, Dominum, neque differas de die in diem. Undique te circumdedit providentia Dei misericorditer. Quid dicis? Promisit mihi Deus indulgentiam; quando me convertero dabit eam. Plane dabit, quando te converteris; sed quare te non convertis? Quoniam quando me convertero, dabit. Prorsus quando te converteris, dabit; sed ipsum quando quando est? Quare non hodie est, quare non cum tu me audis? quare non cum clamas? quare non cum laudas? Clamor meus sit adjutor pro te: clamor tuus sit testis contra te. Quare non hodie? quare non modo? Cras, inquit; indulgentiam mihi Deus promisit. Cras tu tibi promittis? Aut si forte, si mihi
Abbreviated transcription (Latin):
suo:iam ds̃ ueniam ꝓmisit omnib auer¬
tentib se apeccatis.Inquacunq: Hora con¬
uersi fuerint: omnes iniquitates eoꝵ ob¬
liuiscet᷑. Ergo faciam quicqͥd uolo. Qnͣ¬
do uoluero conuertam me: delebiturq
qđ fecero. Quid dicimus: Quia ñ quan¬
dulgentię diuine contradicimus: uerbis
deniq ꝓpħicis obuiamus: diuinis eloqͥ¬
is repugnamꝰ. Non ẽ hoc fidelis dispensa
Dabis gͦ laxamentũ peccatis: ut faciant
homines quicquid uolunt: missa umia.
pmissa impunitate. cum se conuerterint.
laxant habenas ad peccandũ: ferruntur
magno impetu. nullo reuocante. spe des¬
perati. Ita ne uero uigilaret scriptura ad¬
uersus desperantes: et non uigilaret adu̾¬
sus male sperantes: Audi eius uigilias. ad¬
uersus malam et ꝑuersam spem. Ne tar¬
des conuerti ad dñm: neq differas de die
indiem. Subito enim ueniet ira eiꝰ: et
intempore uindictȩ disꝑdet te. Quid ẽ
gͦ maligne sperator:Si desꝑeris: sisperes

Expanded text:
suo: Jam Deus veniam promisit omnibus aversuo: Jam Deus veniam promisit omnibus avertentibus se a peccatis, in quacumque hora conversi fuerint, omnes iniquitates eorum obliviscetur: ergo faciam quidquid volo; quando voluero convertam me, delebiturque quod fecero. Quid dicemus? quia non quandulgentiae divinae contradicimus: verbis denique propheticis obviamus, divinis eloquiis repugnamus. Non est hoc fidelis dispensatDabis ergo laxamentum peccatis, ut faciant homines quidquid volunt, promissa venia, promissa impunitate cum se converterint? Laxant habenas ad peccandum: feruntur magno impetu, nullo revocante, spe desperati. Itane vero vigilaret Scriptura adversus desperantes, et non vigilaret adversus male sperantes? Audi ejus vigilias adversus malam et perversam spem: Ne tardes converti ad Dominum, neque differas de die in diem: subito enim veniet ira ejus, et in tempore vindictae disperdet te . Quid est ergo, maligne sperator? Si desperes, peris; si speres,
Abbreviated transcription (Latin):
Ueniat ei inmentem. Ego dixi dne misere¬
re mei sana animã meã qm̃ peccaui tibi. ne
desperando pereat: et qm̃ peceauit et gra¬
uiter peccauit. putet se iam non posse sa¬
nari: et donet se libidinibus. trahendum
omnib cupiditatib. facere quicqͥd libet.
quamius non liceat. Et si non facit: ibi ñ
facit ubi homines cimet. Omĩno animo qͦ¬
dam gladiatoritio. qm̃ uitam desperat. qͥc¬
quid potest facere ad satiandam cupiditatẽ
et libidinem suam fac̃: tanquã deuotus ad
uictimam. Tales desperatione ꝑeunt. Cont᷑
istosꝓhis. id est contra tales cogitationes
eoꝵ uigilans scriptura dixit. Inquacunq
die conuersus fuerit iniquus. et fecerit
iusticiam: omnes iniquitates eiꝰ obliuiscar.
Rursus recreata anima inhis uerbis. libe¬
rata a desperationis malo. inuenit aliam
foueam: ut quȩ desperatione ꝑtre ñpotu¬
it. spe pereat. Et quis est quiꝑeat spe: Ec¬
ce qualem ꝓpono.Qui dixerit in animo

Expanded text:
veniat ei in mentem, Ego, dixi, Domine, misereveniat ei in mentem, Ego, dixi, Domine, miserere mei; sana animam meam, quoniam peccavi tibi. Ne desperando pereat, ut quoniam peccavit, et graviter peccavit, putet se jam non posse sanari; et donet se libidinibus, trahendum omnibus cupiditatibus. Facit quidquid libet, quamvis non liceat. Et si non facit, ibi non facit, ubi homines timet. Omnino animo quodam gladiatorio, quoniam vitam desperat, quidquid potest facere ad satiandam cupiditatem et libidinem suam facit, tanquam devotus ad victimam. Tales desperatione pereunt. Contra istos pro his, id est contra tales cogitationes eorum, vigilans Scriptura dixit: In quacumque die conversus fuerit iniquus, et fecerit justitiam, omnes iniquitates ejus obliviscar . Rursus recreata anima, si his verbis crediderit, a desperationis malo, inveniet aliam foveam, ut quae desperatione perire non potuit, spe pereat. Et quis est qui spe pereat? Ecce qualem propono, qui dixerit in animo
Abbreviated transcription (Latin):
crea inme ds̃. Et ue his quiꝑdiderunt susti¬
nentiam. Neminem gͦ queras accusare: ne
accusatorem inuenias.aquote non possis
defendere. Nam et ipse in imicus nr̃ diabo¬
lus quando accusatur gaudet: et uult omĩ¬
no ut accuses illum. Uult ut ipse ate ferat.
qualem uolueris criminationem: cũ tu ꝑ¬
das confessionem. Contra huiꝰ astutiam cla¬
mat ille. Ego dixidnẽ. Sine causa mͥ insi¬
diatur inimicus: noui astucias cius. Captat
linguam meam: uult ut dicam diabolus
fecit. Ego dixidñe. His gͦ uersutiis seducit
animas. et a medicina confessionis auertit:
aut ꝑsuadenseis ut se excusent. et queran.
quos accusent: aut ꝑsuadens eis quia iã
peccauerunt ut desperent. et omnino se
ad ueniam posse ꝑtinere. non arbitrent᷑:
aut ꝑsuadenseis quia cito ds̃ totũ ignos¬
cat.&. sese homo non corrigat. Uidete qͣnta¬
sint aduersus quȩ uigilare debeat cor pe¬
nitentis: ne se excusando alterum accuset

Expanded text:
crea in me, Deus; et, Vae his qui perdiderunt susticrea in me, Deus; et, Vae his qui perdiderunt sustinentiam . Neminem ergo quaeras accusare, ne accusatorem invenias, a quo te non possis defendere. Nam et ipse inimicus noster diabolus quando accusatur, gaudet: et vult omnino ut accuses illum; vult ipse ut a te ferat qualem volueris criminationem, cum tu perdas confessionem. Contra hujus astutiam exclamat ille, Ego dixi, Domine. Sine causa mihi insidiatur inimicus; novi astutias ejus: captat linguam meam, vult ut dicam, Diabolus fecit. Ego dixi, Domine. His ergo versutiis seducit animas, et a medicina confessionis avertit; aut persuadens eis ut se excusent, et quaerant quos accusent; aut persuadens eis, quia jam peccaverunt, ut nunc desperent, et omnino se ad veniam posse pertinere non arbitrentur; aut persuadens eis, quia cito Deus totum ignoscit, ut sese homo non corrigat. 3. Et sint, adversus quae vigilare debeat cor poenitentis. Ne se excusando alterum accuset,
Abbreviated transcription (Latin):
ignosce. Ergo peccatum aut ate punit᷑ aut
a dõ. S ate sine te: adeo autẽ tecũ. Te gͦ ha¬
beat punitorem: ut tu dm̃ inuenias defen¬
sorem. Dic ego feci. Ego dixi dñe miserere
mei: sana ammam meã quia peccaui tibi.
Ego inquit dixi. Ego. Non quero ad excu¬
sationem peccati. quis de me peccauerit:
aut quis me peccare compulerit. N dico
fortuna fec̃. Ndico fatũ hoc uoluit. Postremo¬
ñ dicodiabolꝰ fcc̃. Nam ⁊ipse diabolꝰ suadendi
habet potestatem: postremo terrendi⁊ graues
etiam si ꝑmissus fuerit molestias inferendi.
Ad ño dep̃canda est uirtus. ne illecebrosa ca¬
piant: aut ne dura confringant. Donet
nob contra illecebras et minas inimici du¬
as uirtutes. continere et sustinere. Contine¬
re libidines. ne ꝓsperacapiant: sustinere
terrores. ne aduersa confringant. Et cũ sci¬
rem inquit. quia nemo eẽ potest continens:
nisi ds̃ det. Hinc gͦ dicebat. Cormundum

Expanded text:
ignosce. Ergo peccatum aut a te punitur, aut ignosce. Ergo peccatum aut a te punitur, aut a Deo: sed a te sine te, a Deo tecum. Te ergo habeat punitorem, ut tu Deum habeas defensorem. Dic: Ego feci. Ego dixi, Domine, miserere mei; sana animam meam, quoniam peccavi tibi. Ego, inquit, dixi. Ego non quaero ad excusationem peccati, quis de me peccaverit, aut quis me peccare compulerit. Non dico, Fortuna fecit. Non dico, Fatum hoc voluit. Postremo non dico, Diabolus fecit. Nam et ipse diabolus suadendi habet potestatem, postremo terrendi; graves etiam, si permissus fuerit, molestias inferendi: a Domino deprecanda virtus est, ne illecebrosa capiant, aut ne dura confringant. Donet nobis contra illecebras et minas inimici, duas virtutes, continere et sustinere: continere libidines, ne prospera capiant; sustinere terrores, ne adversa confringant. Et cum scirem, inquit, quia nemo potest esse continens, nisi Deus det . Hinc ergo dicebat, Cor mundum
Abbreviated transcription (Latin):
suam apeccatis eiꝰ non auertendo ab ipso.
Cui enim dicit᷑ auerte faciem tuam apecea¬
tis meis: ei alibi dicit᷑. et omnes iniquitates
aduertit: euertit. Ideo et iudices in conui¬
ctos reos sententiam ꝓferentes: animad¬
uertere dicuntur. Hoc ne faciat ds̃. id est ne
animaduertat: dicimus ei. Auerde faciem
tuam a peccatis meis. Ne agnoscat: igno
nobilem dicimus ignobilem: sie noscentẽ.
ut ille ignoscat: tu agnosce. Im punitũ
tet: non ẽ iustum. Ergo quia impunitum.
ñ debet ẽẽ peccatũ. puniatur ate: ne puni¬
aris ꝓ illo. Peccatum tuum. iudicẽ te habe¬
at. non patronum. Intribunal m̃tis tuȩ
ascend̾ contͣte: et reũ te constitue ante te.
Holite ponere post te: ne ds̃ te ponat ante
te. Ideo dicit in eodem psalmo. unde facilli¬
mam impetret ueniam. Qm̃ iniquitatem
meam ego agnosco: et peccatũ meũ ante
me ẽ semꝑ. Tanquam dicens. Qm̃ ante me
est: non sit ante te. Et quia ego agnosco: tu

Expanded text:
suam a peccatis ejus, non avertendo ab ipso. suam a peccatis ejus, non avertendo ab ipso. Cui enim dicitur, Averte faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates advertit, evertit. Ideo et judices in convictos reos sententiam proferentes animadvertere dicuntur. Hoc ne faciat Deus, id est, ne animadvertat, dicimus, Averte faciem tuam a peccatis meis. Ne agnoscat, ignosnobilem dicimus ignobilem: sic noscentem nut ille ignoscat, tu agnosce. Impunitum ntet, non est justum. Ergo quia impunitum non debet esse peccatum, puniatur a te, ne puniaris pro illo. Peccatum tuum judicem te habeat, non patronum. In tribunal mentis tuae ascende contra te, et reum constitue te ante te. Noli ponere te post te, ne Deus ponat te ante se. Ideo dicit in eodem psalmo, unde facillimam impetret veniam: Quoniam iniquitatem meam ego agnosco, et peccatum meum ante me est semper . Tanquam dicens, Quoniam ante me est, ne sit ante te; et quia ego agnosco, tu
Abbreviated transcription (Latin):
opp̃sserit. aut incauto subrepserit. aut
errantem ceperit. aut merrore scđo dece¬
ꝑit: non pigeat animã confiteri: nec que¬
rat excusationem. s sui accusationem.
Damet inde orauit quidam inpsalmo:
& ait. Pone domine custodiam ori meo.
continentie circalabia mea. Et non de¬
clines cor meum in uerba maligna: ad
excusandas excusationes inpeccatis.
Peccatũ quippe suadet᷑ tibi: ante omĩa
recuset᷑. S ꝑsuasum est. Non excusetur:
sed pocius accusetur. Nam et iste qui di¬
cebat cormundum crea inme ds̃ sic cȩpit.
Miserere mei ds̃:scđm magnam miscð̾ iã
tuam. Magnam miscđiam: magnꝰ pec¬
cator implorat. Magnam medicinã: magnũ
uulnus desiderat. Ibi dicitur. auerte faciem
tuam apeccatis meis: et omnes iniquitates
meas dele. Cor mundũ creain me ds̃. Auercit
gͦ ds̃ faciem suam apeccatis confitentis. et
se ipsum accusantis: deiq auxiliũ et mise¬
ricordiam dep̃cantis. Auertit enĩ ds̃ faciẽ

Expanded text:
oppresserit, aut incauto subrepserit, aut oppresserit, aut incauto subrepserit, aut errantem ceperit, aut in errores eundo deceperit, non pigeat animam confiteri, nec quaerat excusationem, sed sui accusationem. Nam et inde oravit quodam in psalmo, et ait: Pone, Domine, custodiam ori meo, ontinentiae circum labia mea: et non declines cor meum in verba maligna, ad excusandas excusationes in peccatis . Peccatum quisque suadet tibi? ante omnia recusetur. Sed persuasum est? non excusetur, sed potius accusetur. Nam et iste qui dicebat, Cor mundum crea in me, Deus, sic incoepit, Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam. Magnam misericordiam magnus peccator implorat: magnam medicinam magnum vulnus desiderat. Ibi dicitur, Averte faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele. Cor mundam crea in me, Deus . Avertit ergo Deus faciem suam a peccatis confitentis, et se ipsum accusantis, Deique auxilium et misericordiam deprecantis. Avertit enim faciem
Abbreviated transcription (Latin):
state sauciam᷑: ita ad peccandũ anima sibi
ipsa sufficit. ad sanandũ autẽ qͦd auisti¬
peccando leserit. dei medicinalẽ. Quẽ¬
dextram implorat. Unde dicit iñ̃
alio psalmo. Ego dixi domine miserere
mei:sana animam quia peccauitͥ. Ad hoc
ait. ego dixi. ut constitueret ande oculos
uoluntatẽ. arbitriumq peccandi ex ani¬
ma oriri.sibiq sufficere. ut ꝑdat se: dei
facere quod se uulnerauerat. Uenit enĩ
filius hominis. querere et saluũ facere.
quod ꝑierat. Huic precem fundentes. di¬
cimus. Cor mundum crea in me ds̃: & spi¬
ritum rectum innoua in uiscerib meis.
Dicat anima quȩ peccauit:ne plus ꝑeat
desperando: quȩ se ꝑdidit delinquendo.
Ante omnia quippe danda ẽ oꝑa ne pec¬
cemus: ne quandam familiaritatẽ. et ami¬
ciciam cum peccato tanquam cũ serpente
faciamus. Morsu quippe uenenato ꝑiit
peccantẽ: nec tale aliquid ẽ. cũ quo faci¬
enda ẽ amicicia. S si forte aut infirmũ

Expanded text:
state sauciamur: ita ad peccandum anima sibi state sauciamur: ita ad peccandum anima sibi ipsa sufficit; ad sanandum quod peccatum laeserit, Dei medicinalem dexteram implorat. Unde dicit in alio psalmo: Ego dixi, Domine, miserere mei; sana animam meam, quia peccavi tibi. Ad hoc ait, Ego dixi, ut constitueret ante oculos voluntatem arbitriumque peccandi ex anima oriri, sibique sufficere ut perdat se; Dei facere quod se vulneraverat. Venit enim Filius hominis quaerere, et salvum facere quod perierat . Hinc precem fundentes dicimus: Cor mundum crea in me, Deus, et spiritum rectum innova in visceribus meis. Dicat anima quae peccavit, ne plus pereat desperando, quam se perdidit delinquendo.Ante omnia quippe danda est opera, ne peccemus, ne quamdam familiaritatem et amicitiam cum peccato, tanquam cum serpente faciamus. Morsu quippe venenato perimit peccantem, nec tale aliquid est, cum quo facienda sit amicitia: sed si forte aut infirmum
Abbreviated transcription (Latin):
dic tibi. quando me conuertero ignoscet
michi: si crastinus diescertus ẽ tibi. Non¬
ne adhoc te ammonet scriptura.dicens:
ne tardes conuerti ad dũm.neq: differas
de die indiem. Subito enim uenit ira eiꝰ:
et intempore uindicte disꝑdet te. Ecce
adutrunq uigilauit ꝓnobis ꝓuidentia dei.
Ne desperando augeamus peccata: ꝓpositꝰ
ẽ penitentiȩ portus. Rursus ne speran¬
do augeamus: datus ẽ dies mortis incer
oce consona. corde concordi.
proipso corde nr̃o. dñm de¬
p̃cantes diximus. Cor mun
ca quȩ dñs dederit. i eius gr̃am mini¬
strabimus uob̃. Psalmus ẽ penitentis.
amissam spem recuꝑare cupientis: lap¬
su suo iacentis. & dm̃ magnis dep̃catio¬
nibus urgentis:tanquam qui fuerit ido¬
neus adse uulnerandum. et non sit ad
sanandum. Sicut enimipsam carnẽ no¬
stram ꝑcutere. et uulnerare cũ uolumus
possumus. ut autẽ sanetur medicũ quȩrimꝰ:
nec ita nr̃a potestate sanamur. ut nr̃a pote¬

Expanded text:
dic tibi, Quando me convertero, ignoscet dic tibi, Quando me convertero, ignoscet mihi; si crastinus dies certus est tibi. Nonne ad hoc te admonet Scriptura, dicens: Ne tardes converti ad Dominum, neque differas de die in diem; subito enim veniet ira ejus, et in tempore vindictae disperdet te ? Ecce ad utrumque vigilavit pro nobis providentia Dei. Ne desperando augeamus peccata, propositus est poenitentiae portus: rursus ne sperando augeamus, datus est dies mortis inceroce consona, corde concordi, pro ipso corde nostro Dominum deprecantes diximus: Cor mundca quae Dominus dederit, in ejus gratiam manifestabimus vobis. Psalmus est poenitentis, amissam spem recuperare cupientis, lapsu suo jacentis, et Deum magnis deprecationibus urgentis, tanquam qui fuerit idoneus ad se vulnerandum, et non sit ad sanandum. Sicut enim ipsam carnem nostram percutere et vulnerare cum volumus, possumus; ut autem sanetur, medicum quaerimus; nec ita nostra potestate salvamur, ut nostra pote
Abbreviated transcription (Latin):
senex mortuus ẽ: Nunquid attendit ideo
illũ peccatorem et sceleratum scm̃ mortuũ: ut
ostenderet in illo ds̃ pacientiam. expectans
pęnitentiam: Unde apłs dicit. Ignoras qr
pacientia dei. ad penitentiam te adducit:
Ille autẽ scđm duriciam cordis sui. & cor impe¬
nitens. thesaurizauit sibi iram in die ire
et reuelationis iusti iudicii dei: qui reddet
unicuiq scd m oꝑa sua. Opus ẽ gͦ ut hic ti¬
mor mentes obsideat:opus est ut ille qui
peccare nonuult. p̃sentem sibi cogitet. ñ
inpublico solum. s etiam indomo: ñ indo¬
mo solum. s incubiculo: in nocte. in lecto
suo. in corde suo. Ergo situleris portũ pe¬
uicti. nitentie. desperatio ẽ. augebunt᷑ pec¬
istosꝓ cata. Ecce nichil dicunt illi. qui¬
om. putant ideo augeri peccata. quia
rando augeantur: sic ꝓuidere debuit ne
sperando augeantur. Quomͦ enĩ re ue¬
ra auget peccata. qui desperauerit: sic po¬
test augere peccata et qui ueniã sꝑauerit.

Expanded text:
senex mortuus est? Numquid attendis ideo senex mortuus est? Numquid attendis ideo illum peccatorem et sceleratum senem mortuum, ut ostenderet in illo Deus patientiam, exspectans poenitentiam? Unde Apostolus dicit: Ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Ille autem secundum duritiam cordis sui et cor impoenitens, thesaurizavit sibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Opus est ergo ut hic timor mentes possideat, opus est ut ille qui peccare non vult, praesentem Deum sibi cogitet, non in publico solum, sed etiam in domo; non in domo solum, sed et in cubiculo, in nocte, in lecto suo, in corde suo. Ergo si tuleris portum poenitentiae, desperatione augebunt peccata. Ecce nihil dicunt illi, qui putant ideo augeri peccata, quia rando augeantur, sic providere debuit ne sperando augeantur. Quomodo enim revera auget peccata qui desperaverit, sic potest augere peccata et qui veniam speraverit:
Abbreviated transcription (Latin):
raret ignosci: Diceret enimsibi. Ecce pecca¬
ui: ecce scelus admisiiam mͥuemiȩ nullus
locus. penitentia infructuosa ẽ: damnandꝰ
sum. Quare non iamuiuo ut uolo: Quia
ibi non inuenio caritatẽ: Hic saltem pascã
cupiditatem. Quare enim me abstineam:
Ibi michi locus omnis clausus ẽ. Hic qͥcqͥd
non fecero ꝑdo:quia uita quȩ post hanc¬
mortem futura ẽ non dabitur mͥ. Quare gͦ
non seruio libidinibus meis. ut eas impleã
et saturem: et faciam quicqͥd non licet. sed
libet. Di ceret᷑ ei fortassis. S miser capie¬
ris. accu saberis. torqueberis. punieris.
Sciunt ista homines mali abhominib di¬
ci: et inter homines se uiuere.Atcendunt
multos male et scelerate uiuentes. impu¬
nita habere peccata. Occultare possunt:
redimere quȩ occultare non possunt: redi¬
mere usq insenectutem uitam lasciuam.
blasphemam. sacrilegam. ꝑditam. Enu¬
merant sibi. Quid: ille qui tanta fecit. ñ

Expanded text:
raret ignosci? Diceret enim sibi: Ecce peccararet ignosci? Diceret enim sibi: Ecce peccavi, ecce scelus admisi, jam mihi veniae nullus est locus; poenitentia infructuosa est, damnandus sum: quare jam non vivo ut volo? Quia ibi non invenio charitatem, hic saltem pascam cupiditatem. Quare enim me abstineam? Ibi mihi locus omnis clausus est, hic quidquid non fecero, perdo; quia vita quae post hanc futura est, non mihi dabitur. Quare ergo non servio libidinibus meis, ut eas impleam et saturem, et faciam quidquid non licet, sed libet? Diceretur ei fortassis: Sed miser capieris, accusaberis, torqueberis, punieris. Sciunt ista homines mali ab hominibus dici, et inter homines servari; attendunt multos male et scelerate viventes impunita habere peccata: occultare possunt, redimere quae occultare non possunt; redimere usque in senectutem vitam lascivam, blasphemam, sacrilegam, perditam. Enumerant sibi: Quid? ille qui tanta fecit, non
Abbreviated transcription (Latin):
inȩccłia. Et contra nonnullas hereses.te¬
nuit ȩccłia catholica istam ueritatẽ de a¬
genda penitentia. Fuerunt enĩ. quidicereñ
quibdam peccatis non eẽ dandam peniten¬
tiam. et exclusisunt de ȩccłia. et hereti ci fa
uiscera mat̾ uera. Ergo solent inde etiam
pagani quasi insultare nobis. nescientes
quid loquant᷑: quando ad uerbũ dei qͦd
linguas infantium fecit disertas nondum
ꝑuenerunt. Uos inquiunt facitis ut ñ pec¬
cent homines: qui illis ꝓmittitis ueniam
si egerint penitentiam. Dissolutio ẽ ista. ñ
ammonitio. In hanc sententiam exaggerant
uerba. Quanta quisq potest. lingua uel
sonanti. uł titubanti non tacent. Non tam̃ et
quando eis loquim᷑. et si uincunt᷑ consentiunt.
stituit in ȩccłia sua. Dicunt nos dare
peccatis licentiam: quia portum pęnitentie
pollicemur. Si clauderet᷑ aditus penitentiȩ:
nonne ille peccator tantomagis augeret
peccata peccatis. quantomagis sibi despe¬

Expanded text:
in Ecclesia: et contra nonnullas haereses tein Ecclesia: et contra nonnullas haereses tenuit Ecclesia catholica istam veritatem de poenitentia agenda. Fuerunt enim qui dicerent, quibusdam peccatis non esse dandam poenitentiam; et exclusi sunt de Ecclesia, et haeretici factviscera pia mater Ecclesia. Ergo solent inde etiam Pagani quasi insultare nobis, nescientes quid loquantur; quia ad verbum Dei, quod linguas infantium facit disertas, nondum pervenerunt. Vos, inquiunt, facitis ut peccent homines, cum illis promittitis veniam, si egerint poenitentiam. Dissolutio est ista, non admonitio. In hanc sententiam exaggerant verba, quanta quisque potest; lingua vel sonanti, vel titubanti, non tacent: tamen et quando eis loquimur, etsi vincantur, non consentiunt. stituit in Ecclesia sua. Dicunt nos dare peccatis licentiam, quia portum poenitentiae pollicemur. Si clauderetur aditus poenitentiae, nonne ille peccator tanto magis adderet peccata peccatis, quanto magis sibi despe
Abbreviated transcription (Latin):
amorte. Nam non confiterent᷑. nisi ꝓ¬
cederent. Ipsum confiteri: ab occulto et a tene¬
mortuum. latentẽ putentẽ: iam cetera im
sibi ꝓponat. Ad hoc genus. nemose p̃pa¬
ret. Tamen si forte contigerit: nemo desperet
Iudam traditorem non tam scelus qͦd cõmi¬
sit: quam indulgentiȩ desperatio. fecit pe¬
nitus interire.Nonerat dignus miscdðia:
idõ ei non fulsit lumen incorde. ut ad eius
indulgentiam concurreret quẽ tradiderat.
sicut illi qui eum crucifixerant: s despe¬
rando occidit. et laqueo suspendit se. Sus¬
focauit se. Quod fecit incorpore suo: Hoc fa¬
ctum ẽ in anima ipsius. Sp̃s enim dicit᷑.
etiam iste uentus huiꝰ aȩris. Quomͦ gͦ qui
sibi collumligant. inde se occidunt.quia
non ad eosintrat sp̃s aeris huiꝰ. sic illi qui de¬
sperant de indulgentia dei. ipsa desperatio¬
ne intus se suffocant. ut eos spc̃ sc̃s uisitare
insultare. de pęnitentia quȩ instituta ẽ

Expanded text:
a morte: nam non confiterentur, nisi pa morte: nam non confiterentur, nisi procederent. Ipsum confiteri, ab occulto et a tenemortuum latentem, putentem; jam caetera impsibi proponat, ad hoc genus nemo se praeparet: tamen si forte contigerit, nemo desperet. Judam traditorem non tam scelus quod commisit, quam indulgentiae desperatio fecit penitus interire. Non erat dignus misericordia, ideo ei non fulsit lumen in corde, ut ad ejus indulgentiam concurreret quem tradiderat, sicut illi qui eum crucifixerant; sed desperando se occidit, et laqueo suspendit se, suffocavit se. Quod fecit in corpore suo, hoc factum est in anima ipsius. Spiritus enim dicitur etiam iste ventus aeris hujus. Quomodo ergo qui sibi collum ligant, inde se occidunt, quia non ad eos intrat spiritus aeris hujus: sic illi qui desperant de indulgentia Dei, ipsa desperatione intus se suffocant, ut eos Spiritus sanctus visitare insultare de poenitentia quae instituta est
Abbreviated transcription (Latin):
non tenes odium. unde fugias creatorem.
aliquid breuiter dicam: ut adiuuante do¬
mino. ꝓposita & ꝓmissa ꝑsoluam. Est
pęnitentia grauior atq luctuosior. inqua
ꝓprie uocantur in eccłia pęnitentes. re¬
moti etiam a sacramento altaris partici¬
pandi: ne accipiendo indigne. iudiciũ
sibi manducent et bibant. Illa gͦ peniten¬
tia luctuosa ẽ. Graue uulnꝰ est.Adulteriũ
forte commissũ ẽ. Forte homicidiũ: forte
aliquod malũ sacrilegium.Grauus res.
graue uulnus. letale. mortiferũ: s omp̃c
medicus. Iam post suggestionem facti.
et delectationem. et consensionẽ. et ꝑpe¬
trationem:quasi quatriduanus mortu¬
us putet. S nec ipsum dñs deseruit:
clamauit.lazare ꝓdiforas.Cessit uoci
miscđiȩ. moles sepulturȩ. Cessit mors ui¬
tȩ.cessit infernus suꝑno. Cleuatus ẽ la¬
zarus. ꝓcessit detumulo: et ligatus erat
sicut sunt homines inconfessione pecca¬
ti. agentes pęnitentiam. Iam ꝓcessert̃

Expanded text:
non teneas odium, unde fugias creditorem. non teneas odium, unde fugias creditorem. aliquid breviter dicam, ut adjuvante Domino proposita et promissa persolvam. Est poenitentia gravior atque luctuosior, in qua proprie vocantur in Ecclesia poenitentes, remoti etiam a Sacramento altaris participandi, ne accipiendo indigne, judicium sibi manducent et bibant. Illa ergo poenitentia luctuosa est. Grave vulnus est: adulterium forte commissum est, forte homicidium, forte aliquod sacrilegium; gravis res, grave vulnus, lethale, mortiferum: sed omnipotens medicus. Jam post suggestionem facti et delectationem et consensionem et perpetrationem, quasi quatriduanus mortuus putet: sed nec ipsum Dominus deseruit, sed clamavit, Lazare, prodi foras. Cessit voci misericordiae moles sepulturae: cessit mors vitae, cessit infernus superno. Elevatus est Lazarus, processit de tumulo: et ligatus erat, sicut sunt homines in confessione peccati agentes poenitentiam. Jam processerunt
Abbreviated transcription (Latin):
dimittere: deuiabis abhoc uersu. et p̃ter¬
mittes: et dices quod sequit᷑. ne nos pacia¬
ris induci intemptationẽ. Ibi te capit cre¬
ator tuus: euiꝰ quasi faciem deuitabas.
Quomodo quisq inuico cum occurrerit
ei. cui aliquid debet. si ad manũ ẽ diu̾¬
ticulum. dimittit quo ibat: et it ꝑ ali
am partem. ne uideat faciem creditoris. Hoc
tu inisto uersu te fecisse arbitratꝰ es. Deui¬
dicere. deuitans faciem creditoris. Quẽ
Dicturꝰ es. Quo iboaspũtuo. et quoa facie tua fu
giam: Si ascendero incȩlũ tu illic es:si descende¬
ro minfernũ ad es. Quantũ potest a xp̃o de¬
bitor fugere: quam ut eat in infernum:
Ad est iste creditor. et ibi. Quid facturus es.
nisi quod sequit᷑ : Si assumpsero pennas
meas indirectum. et uolauero in extremis
maris: id est spe mea finem scłi medita¬
bor: inp̃ceptis tuis uiuam: duab alis
caritatis attollar. Imple gͦ duas caritatis¬
alas: dilige proximum sicut te ipsũ: et

Expanded text:
dimittere, deviabis ab hoc versu, et praeterdimittere, deviabis ab hoc versu, et praetermittes, et dices quod sequitur, Ne nos patiaris induci in tentationem: ibi te capiet creditor tuus, cujus quasi faciem devitabas. Quomodo quisque in vico cum occurrerit ei cui aliquid debet, si ad manum est diverticulum, dimittit quo ibat; et it per am partem, ne faciem videat creditoris. Hoc tu in isto versu te fecisse arbitratus es: devidicere, devitans faciem creditoris. Quem spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu illic es; si descendero in infernum, ades. Quantum potest a Christo debitor fugere, quam ut eat in infernum? Adest iste creditor et ibi. Quid facturus es, nisi quod sequitur? Si assumpsero pennas meas in directum, et volavero in extrema maris : id est, spe mea finem saeculi meditabor, in praeceptis tuis vivam, duabus alis charitatis attollar. Imple ergo duas alas charitatis. Dilige proximum sicut te ipsum; et
Abbreviated transcription (Latin):
inte: quid minus habebis incorde tuo.
Inde dimittis: s nichil amittis. Immo uͦ
de uena interiore manabat. Tenes odiũ
contra fr̃em: obturasti fontẽ. Non solum
gͦ nichil ꝑdiscum ignoscis: s abundantiꝰ
irroraris. Caritas non angustatur. Ponis
ibi lapidem offensionis es: tu tibi facis an¬
gustias. Uindicabote. uleiscar me: ego illi
ostendam. egofaciam.Estuas.laboras.Cui
orare.Nam ecce quid acturus es: Oraturꝰ
es. Quid dicam. quando: Hodie oraturꝰ es.
Annon es oraturus: Ira et odio impletus.
uindictam minitaris: non dimittis ex cor¬
de. Ecce oras.ecce uenit orandi hora. In¬
cipis uerba illa. uł audire. uel dicere. Dictis
et auditis superiorib: uenturus es adhũc
uersum. Aut si non uenturus. quo iturus :
Ne ignoscas inimico. deuiabis a xp̃o: Pla
ne inoratione deuiabis. ut nolis dicere
spondeatur sic dimitto. quomͦ dimitts.
Ergo quia hoc non potes dicere et nonuis

Expanded text:
in te, quid minus habebis in corde tuo? in te, quid minus habebis in corde tuo? Inde enim dimittis, sed nihil amittis. Imo verode vena interiore manabat: tenes odium contra fratrem, obturasti fontem. Non solum ergo nihil perdis, cum ignoscis; sed abundantius irrigaris. Charitas non angustatur. Ponis ibi lapidem offensionis, et tu tibi facis angustias. Vindicabo me, ulciscar me, ego illi ostendam, ego faciam: aestuas, laboras, cuivere, securum orare. Nam ecce quid acturus es? Oraturus es. Quid dicam quando? Hodie oraturus es. An non es oraturus? Ira et odio impletus, vindictam minaris: non dimittis ex corde. Ecce oras, ecce venit orandi hora, incipis verba illa vel audire vel dicere. Dictis et auditis superioribus, venturus es ad hunc versum. Aut si non venturus, quo iturus? Ne ignoscas inimico, deviabis a Christo? Plane si in oratione deviabis, ut nolis dicere,spondeatur, Sic dimitto quomodo et tu dimittis: ergo quia hoc non potes dicere, et non vis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃parat maria: Nichil horum indiget: ad
dexteram patris sedet. S quando uni ex
minimis meis fecistis: michi fecistis. Hec ẽ
extensio manuũ: subqua defecit amalech.
Et erogas quidem pauꝑi. Quando aliqͥd
das esurienti. forte quod dederis minꝰ habe¬
bis: s in domo. non incelo.S hic quoq
int̾ra quo iubente p̃stitisti: ipse supplet.
quod dedisti. De hac re cum loqueret᷑ apls
ait. Quiministrat semen seminanti: et panẽ
in escam subministrabit. Oꝑariꝰ enĩ dei es:
quando das egenti. Seminas hieme: qͦd
metas estatem. Quid gͦ metuis infidelis:
ne in hac magna domo tantus pat̃ familias
non pascat oꝑarium suum: Erit et ibi:
sed quod sufficit tibi. Dabit ds̃ necessita¬
ti totum. non cupiditati. Oꝑare gͦ intre¬
pidus: extende manus:deficiat amalech.
S hinc ut dixi aliquid indomo tua cũ
dederis.uł minus uides. quod ibi uidebas.
Non ibi uides cum dederis: donec iterũ det

Expanded text:
praeparat Martha ? Nihil horum indiget, ad praeparat Martha ? Nihil horum indiget, ad dexteram Patris sedet. Sed quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Haec est extensio manuum, sub qua defecit Amalech. Et erogas quidem pauperi, quando aliquid das esurienti: forte id quod dederis minus habebis, sed in domo, non in coelo. Sed hic quoque in terra, quo jubente praestitisti, ipse supplet quod dedisti. De hac re cum loqueretur Apostolus, ait: Qui administrat semen seminanti, et panem in escam subministrabit . Operarius enim Dei es, quando das egenti: seminas hieme, quod metas aestate. Quid ergo metuis, infidelis, ne in hac magna domo tantus paterfamilias non pascat operarium suum? Erit et ibi, sed quod sufficiat tibi. Dabit Deus necessitati totum, non cupiditati. Operare ergo intrepidus, extende manus, deficiat Amalech. Sed hinc, ut dixi, aliquid in domo tua cum dederis, vel minus vides quod ibi videbas: non ibi vides cum dederis, donec iterum det
Abbreviated transcription (Latin):
ostendi. Est alia ꝓpe cotidiana. Et ubi illã
melius ostendam: quam inoratione cotidi¬
ana. Dñs orare nos docuit: quid ad patrẽ
dicamus ostendit: et in his uerbis posuit.
dimitte nobis debita nr̃a sicut et nos dimit¬
timus debitorib nrĩs. Quȩ debita fr̃s: Qnͣ¬
doquidem debita hic intelligi non possunt
nisi peccata: quȩ debita dimisit in baptis¬
mo. iterum ut dimittat oramus: Certe
Sinichil de sequentib hostib residuũ fa¬
ctum ẽ. Quid oramus ut dimittat᷑. nisi ꝓpt̃
manus deficientes contra amalech: Dimitte
firmauit pactum. Hic p̃ces dictat: ibi pre¬
canti respondet. Nouit quo iure res agat᷑ in
cȩlo: quomͦ impetrari possint desiderata. Di¬
mitti uis: dimitte ait. Quid enim habes qͦd
dõ p̃stes: a quo uis ut p̃stetur tibi: Nunqͥd
iam xp̃c ipse saluator in t̾ra ambulat: Nun¬
quid suscipit illum modo indomũ. gaudets
zacheus: Nunquid et hospicium et epulas

Expanded text:
ostendi. Est alia quippe quotidiana. Et ubi illam ostendi. Est alia quippe quotidiana. Et ubi illam melius ostendam, quam in oratione quotidiana, ubi Dominus orare nos docuit, quid ad Patrem dicamus ostendit, et in his verbis posuit: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quae debita, fratres? Quandoquidem debita hic intelligi non possunt nisi peccata; quae debita dimisit in Baptismo, iterum ut dimittat oramus? Certe ur. Si nihil de sequentibus hostibus residuum factum est, quid oramus ut dimittatur, nisi propter manus deficientes contra Amalech? Dimitte firmavit pactum. Hic preces dictat, ibi precanti respondet: novit quo jure res agatur in coelo, quomodo impetrari possint desiderata. Dimitti vis? dimitte, ait. Quid enim habes quod Deo praestes, a quo vis ut praestetur tibi? Numquid jam Christus salvator in terra ambulat? Numquid suscipit illum modo in domum gaudens Zacchaeus ? Numquid ei hospitium et epulas
Abbreviated transcription (Latin):
lech: uincatur: non impediat transitũ po¬
puli dei. Si dimittis manus abonoopere.
a cruce xp̃i: p̃ualebit amalech. Tam̃ noli omi
modo aut continuo te fortem futurũ putare.
aut penitus desperando deficere. Alt̾̃natio
enim illa defectus et fortitudinis. in manꝰ
serui dei moysi: forte alternatio tua fuit.
Aliquando enĩ intemptationib subdeficis:
s omnino subcumbis. Deponebat ille pau¬
lulum manꝰ: ñ omĩno ruebat. Sidicebã
iuuabat me. Noligͦ timere. Ad est initine¬
re auxiliator: qui megypto non defuit l¬
berator.Nolitimere: aggredere uiam: p̃¬
sume securus. Aliquando ille deponebat
manus: aliquando erigebat.Tamen deui¬
ctus ẽ amalech. Rebellare potuit: supe¬
rare non potuit. Itaq ammonem. iam de alte¬
ra loqui pȩnitentia Triplicem quippe eius
considerationem in sc̃a scriptura eẽ ꝓposui.
Illa pͥma competentium ẽ: et ad baptismũ
uenire sitientium. Hanc de scripturis scĩs

Expanded text:
lech, vincatur, et non impediat transitum polech, vincatur, et non impediat transitum populi Dei. Si dimittis manus a bono opere, a cruce Christi; praevalebit Amalech. Tamen noli omni modo aut continuo te fortem futurum putare, aut penitus desperando deficere. Alternatio enim illa defectus et fortitudinis in manibus servi Dei Moysi, forte alternatio tua fuit. Aliquando enim in tentationibus deficis, sed non succumbis. Deponebat ille paulum manus, non omnino ruebat. Si dicebam, Domine, adjuvabat me . Noli ergo timere: adest in itinere auxiliator, qui in Aegypto non defuit liberator. Noli timere, aggredere viam, praesume securus. Aliquando ille deponebat manus, aliquando erigebat; tamen victus est Amalech . Rebellare potuit, superare non potuit. CAPUT II. ra loqui poenitentia. Triplicem quippe ejus considerationem in sancta Scriptura esse proposui. Illa prima competentium est et ad Baptismum venire sitientium: hanc de Scripturis sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
inuia. eum quite eruit de uetusta captiui¬
tate: Nouos tuos inimicos non compescit.
qui te a uetustis hostib liberauit: Tantũ
intrepidus transi: intrepidus ambula: obe¬
diens esto. Noli amaricare moysi illi: cuiꝰ ty¬
pum ille portabat in hac obedientia. Fateor
ñ dest̃ hostes. Sicut enĩ ñ deerant qͥ seq̃rent᷑
fugientes: ita non deerant qui impedirent
Interim inte non sit. qͦd contristet moysen.
Doli eẽ aqua amara: quampost mare rubrũ
non potuit ille popłs bibere. Erat enĩ et ibi
temptatio. Et tamen et ista quando eueniunt.
nem fuderit: et mitescunt tanquã nobis
lignum in aquam mittentib. Plane hostẽ
amalech. Et tuȩ manus extense sint: defici¬
at amalech temptator: et husꝰ itmeris im¬
peditor. Esto uigil et sobrius mnorationi
extensio illa manuũ: xp̃i crux fuit. In illa
extenditur apls cumdicit. Mundus mͥ cru¬
cifixus est: et ego mundo. Ergo deficiat ama¬

Expanded text:
in via, eum qui te eruit de vetusta captiviin via, eum qui te eruit de vetusta captivitate? Novos tuos inimicos non compescit, qui te a vetustis hostibus liberavit? Tantum intrepidus transi, intrepidus ambula, obediens esto: noli amaricare Moysi illi, cujus typum ille portabat in hac obedientia. Fateor, non desunt hostes. Sicut enim non deerant qui sequerentur fugientes, ita non deerant qui impedirent ae fuerunt. Interim in te non sit quod contristet Moysen: noli esse aqua amara, quam post mare Rubrum non potuit ille populus bibere. Erat enim et ibi tentatio. Et tamen ista quando eveniunt,  pro eis sanguinem fuderit: et mitescunt, tanquam nobis lignum in aquam mittentibus. Plane hostem Amalech. Et tuae manus extentae sint, deficiat Amalech tentator et hujus itineris impeditor: esto vigil et sobrius in orationiextensio illa manuum, Christi crux fuit. In illa extenditur Apostolus, cum dicit: Mundus mihi crucifixus est, et ego mundo . Ergo deficiat Ama
Abbreviated transcription (Latin):
tua duro onere seruitutis : s megypto. in
amore huiꝰ scłi. inꝑegrinatione longinqͣ.
Cogebant te sectari oꝑa t̃rena: tanquam
lateres facere. Oꝑa lutea oꝑabaris:p̃mente
peccato. Uenisecurus ad baptismũ. Usq
ad aquam hostis sequi poterit: ibi moriet᷑.
Time aliquid de uita p̃terita: crede aliqͥd
remansurũ tuoꝵ peccatoꝵ. si aliquid re¬
mansit egyptioꝵ. Audi uocem pignoꝵ.
Ego inquit depreteritis peccatis ñ timeo:
tatẽ dimitti non dubito: s timeo futura pec¬
cata. Placet gͦ. inȩgypto remanere. Interĩ
hostem p̃sentem euade. Qui iam te p̃ssit:
etiam subiugauit. De futuris quid tibi ho¬
stes meditaris: Quod iam fecisti: et si nolue¬
ris. erit. Quod facturum te putas: si uo¬
lueris non erit.S ꝑiculosa ẽ uia. Neq enĩ
cũ rubrum mare transiero: iam ero in t̾ra
ꝓmissionis. Ductus ẽ ille popłs ꝑlonga
deserta. Interim ab egypto liberare. Quid
gͦ putas de futurum tibi auxiliatorem

Expanded text:
tua duro onere servitutis, sed in Aegypto, in tua duro onere servitutis, sed in Aegypto, in amore hujus saeculi, in peregrinatione longinqua; cogebant te sectari opera terrena, tanquam lateres facere, opera lutea operabaris. Premunt te peccata, veni securus ad Baptismum: usque ad aquam hostis sequi poterit, ibi morietur. Time aliquid de vita praeterita, crede aliquid remansurum tuorum peccatorum, si aliquis remansit Aegyptiorum. Audio vocem pigrorum: Ego, inquit, de praeteritis peccatis non timeo, m charitatem dimitti non dubito; sed timeo futura peccata. Placet ergo in Aegypto remanere? Interim hostem praesentem evade, qui jam te pressit, et jam subjugavit. De futuris quid tibi hostes meditaris? Quod jam fecisti, etsi nolueris erit: quod facturum te putas, si volueris non erit. Sed periculosa est via: neque enim cum Rubrum mare transiero, jam ero in terra promissionis: ductus est ille populus per longa deserta. Interim ab Aegypto liberare. Quid ergo, putas defuturum tibi auxiliatorem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtimorem. Quod gͦ dñs totiens int̃rogabat:
dubitationem illam in monte occidebat.
¶uid gͦ kmi: Si patent hec: non ad frau¬
dem. sed ad iocunditatẽ clausa erant. Neq¬
enimtam duleiter caꝑent᷑: si prompta uideren¬
tur. Respiciat gͦ negociũ suũ: competiturꝰ
baptismũ ab illo quẽ alloquiceꝑat. Mare
rubrũ erat baptismus. Popłs transiens bap¬
tizabat᷑. Transitus ipse: bapti̾mus erat.
S innube. Adhuc enim nubilabat᷑: quod
p̃nunciabat᷑. Adhuc occultabat᷑. qͦd ꝓmit¬
cebatur. Iammͦ p̃cessit nubes: manifeste
ueritatis serenitas facta ẽ: quia p̃cessit et
uelum. ꝑ quod loquebat᷑ moyses. Hoc ue¬
lum et intemplo pendebat. ne secreta tẽ¬
pli uiderent᷑: s in cruce dñi uelũ conscissũ
ẽ. ut paterent. Ueni gͦ adbaptismũ: ingre¬
dere intrepidus uiam ꝑmare rubrũ:noli
eẽ de peccato p̃terito tanquam de egyptio
sequente sollicitus. Premebant te peccata

Expanded text:
per timorem . Quod ergo Dominus toties interrogabat, per timorem . Quod ergo Dominus toties interrogabat, dubitationem illam in monte occidebat.imi, si patent haec? Non ad fraudem, sed ad jucunditatem clausa erant. Neqenim tam dulciter caperentur, si prompta vilescerent. Respiciat ergo negotium suum competiturus Baptismum, quem alloqui coeperam. Mare Rubrum Baptismus erat, populus transiens baptizabatur: transitus ipse Baptismus erat, sed in nube. Adhuc enim nubilabatur quod praenuntiabatur: adhuc occultabatur quod promittebatur. Jam modo recessit nubes, manifestae veritatis serenitas facta est: quia recessit et velum, per quod loquebatur Moyses. Hoc velum et in templo pendebat, ne secreta templi viderentur: sed in cruce Domini velum conscissum est, ut paterent. Veni ergo ad Baptismum: ingredere intrepidus viam per mare Rubrum; noli esse de peccato praeterito tanquam de Aegyptio sequente sollicitus. Premebant te peccata
Abbreviated transcription (Latin):
nichil magnum p̃tendebat. Merito ipsa
humilitate: factus ẽ lapis offensionis. Re¬
surrectione autem clarificatus: magnus ap¬
paruit. Iammons ẽ. Iam gͦ illa dubitatio
quȩ nata erat ad petram: inmonte moriat᷑.
Agnoscant discipuli salutem suam: reuocent
spem suam. Attende quẽadmodum moriat᷑
sionis.Nolumus ibi dubitationẽ. Moriat᷑.
ostendat nobis eam xp̃c. Mori trepidauit
petrus: et negauit ter. Petra enim erat xp̃c
Resurrexit. mons factus ẽ. firmauit et pe¬
trum: s morit᷑ dubitatio. Quomͦ morit᷑:
Pere amas me: Cordis inspector. cordis
cognitor interrogat: et uult audire qͦd a¬
metur. Et parum ẽ semel. Interrogat hoc
audit ꝓpe cum tedio ipsius petri. Mirat᷑
enim int̾rogari se ap̃scio: s etiam totiens
introgari: cum semel sufficeret respondere
iam scienti. S tanquam tibi diceret: ex¬
pecta: numerus legitimus impleat᷑. Tercio
confiteat᷑ ꝑ amorem: qui ter negauerat

Expanded text:
nihil magnum praetendebat. Merito ipsa nihil magnum praetendebat. Merito ipsa humilitate factus est lapis offensionis: resurrectione autem clarificatus magnus apparuit, jam mons est. Jam ergo illa dubitatio, quae nata erat ad petram, in monte moriatur. Agnoscant discipuli salutem suam, revocent spem suam. Attende quemadmodum moriatursionis: nolumus ibi dubitationem; moriatur. Ostendat nobis eam Christus mori. Trepidavit Petrus: et negavit ter. Petra enim erat Christus. Resurrexit, mons factus est: firmavit et Petrum. Sed moritur dubitatio. Quomodo moritur? Petre, amas me? Cordis inspector, cordis cognitor interrogat; et vult audire quod ametur, et parum est semel. Interrogat hoc, audit prope cum taedio ipsius Petri: miratur enim interrogari se a praescio, sed etiam toties interrogari cum semel sufficeret respondere etiam nescienti. Sed tanquam tibi diceret Dominus, Exspecto, numerus legitimus impleatur: tertio confiteatur per amorem , quia ter negaverat
Abbreviated transcription (Latin):
non se auferens credentibus s differens du¬
bitantes. se tanquam tercium collocutorẽ
sermoni cõmiscuit: et quesiuit ab eis unde
loquerent᷑. M irantur illi quia solus igno¬
rat: quod in eo factum fuerat qui querebat.
Tu solus inquiunt peregrinaris in ierlm:
Et commemorant quȩ gesta sunt de iħu: et
continuo iam desꝑationis suȩ medullas aꝑi¬
unt: et uulnus medico licet nescientes osten¬
dunt. Nos autẽ inquiunt sꝑabamꝰ.: qͦd in il¬
lo redemptio eẽt isrł. Eece facta ẽ dubitatio.
quia lignũ accessit ad petram: impleta ẽ fi
montẽ et morere.ꝑmortem corporalẽ mos¬
si. figurata ẽ mors ipsius dubitationis: sed
inmonte.Omira mysteria. Hoc certe expo¬
situm. et intellectum. quanto dulcius quã
manna. Ad petram nata ẽ dubitatio: in mon¬
te mortua ẽ. Quando fuit humilis xp̃c in
passione: quasi pecia iacebat ante oculos.
Merito millo dubitabat᷑. Humilitas illa:

Expanded text:
non se auferens credentibus, sed differens dunon se auferens credentibus, sed differens dubitantes, se tanquam tertium collocutorem sermoni commiscuit, et quaesivit ab eis unde loquerentur. Mirantur illi, quia solus ignorat quod in eo factum fuerat qui quaerebat. Tu solus, inquiunt, peregrinaris in Jerusalem? Et commemorant quae gesta sint de Jesu. Et continuo jam desperationis suae medullas aperiunt, et vulnus medico licet nescientes ostendunt: Nos autem, inquiunt, sperabamus quod in illo redemptio esset Israel . Ecce facta est dubitatio, quia lignum accessit ad petram: impleta est figmontem, et morere. Per mortem corporalem Moysi figurata est mors ipsius dubitationis; sed in monte. O mira mysteria! Hoc certe expositum et intellectum, quanto dulcius quam manna? Ad petram nata est dubitatio, in monte mortua est. Quando fuit humilis Christus in passione, quasi petra jacebat ante oculos: merito in illo dubitabatur, humilitas illa