comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iuiuũ quoq eoꝵ expecens. ut
et inter conunua docerentur.
sicitt manifestum poterit eẽ¬
ei qui eriuglia sollicita mente
ꝑiegerit: quomodo et cyb et¬
potus eius et deambulatio. et
unuersa que gessit in corpore¬
salutem hominum ꝓcurarĩt.
Hoc uidentes pharisei et scribe
aduersus legem cura facere.
dicebant. Ecce homo uorax
et iuni potator: amicus pub¬
licanorum et peccatoꝵ. Nam
ec aute reprehenderant: qua
go uthanc eoꝵ accusationem
cdementi ratione suꝑaret: tres
parabolas ꝓposuit. Equibus
est una. nonaguita nouem
ouium in montib relictaꝵ.
et tinuus ꝑdite:que pastoris est¬
hum eris reuesta. Alta drag¬
me. quam mulier accenso lu¬
mine perquisunt: et inuenta
ea uicinas ad leticiam conto¬
cauit diceris. Congratulamin
michi: quia inueri dragmã
quam ꝑdideram. Tercia uero.
duoꝵ filioꝵ:de qua ut dispu¬
tarem pauca iussisti. Et de
oue quidem ac dragiia licet
ad unum ꝑtineãt intellectũ:

Expanded text:
nuiuium quoque eorum expetens, ut nuiuium quoque eorum expetens, ut et inter conuiuia docerentur, sicuti manifestum esse poterit ei, qui euangelia sollicita mente perlegerit, quomodo et cibus eius et potus et deambulatio et uniuersa, quae gessit, salutem hominum procurarint. Hoc videntes Scribae et Pharisaei, adversus Legem eum facere dicebant: « Ecce het uini potator, amicus publicanorum et peccatorum. nam et ante reprehenderant, quare go, ut hanc eorum accusationem clementiae ratione superaret, tres parabolas posuit, e quibus una est nonaginta nouem ouium in montibus relictarum et unius perditae, quae pastoris umeris est reuecta, alia dragmae, quam mulier accenso lumine perquisiuit et inuenta ea uicinas ad laetitiam conuocauit dicens: congratulamini -mihi, quia inueni dragmam, quam perdideram, tertia uero duorum filiorum, de qua ut disputarem pauca, iussisti. Et de oue quidem ac dragma, licet ad unum pertineant intellectum,
Abbreviated transcription (Latin):
ex merito tribetta: sed exdorã¬
de concesla est. Pax uero qua
recorciltati deo sumus: habẽ¬
donauit nobis delicta nostra.
tis contra nos. affegeris illua
cruti: et principatas et potesta¬
tes fecit ostentui. triumphanis
eas in ligno. Que autem ma¬
filius dei. homenis filites nalet¬
retur decem mensium fastidia
sustineret: partus exspectaret
aduentum: inuolueret᷑ pari¬
ras: lubiceretur parertibus:
ꝑ singulas adoleret etates. et
post contumelias uocum. ala¬
pas et flagella. crucis quoq ꝓ
nobis fieret maledictum. ut roᷤᷤ
a maledicto legis absolueret.
patri factus obediens usq ad
mortem: et opere compleret qd
ante ex ꝑsona mediatoris fuerat
deprecatus dicens : pater uolo.
ut quomodo ego eo tit unum
sumus. ica ec isti in nobis unũ
surt: Ergo quia ad hoc uene¬
rat. utc quod erat impossibile
legis. quia nemo exea iustistifi¬
cabatur ueffabili miscdia turi¬
ceret: publicanos et peccatores
ad penitentiam ꝓuotabat: cõ¬

Expanded text:
ex merito retributa, sed ex donanex merito retributa, sed ex donante concessa est; pax uero, qua reconciliati deo sumus, habendonauit nobis delicta nostra etis contra nos, adfigens illud cruci, et principatus et potestates fecit ostentui triumphans eas in ligno. quae autem pofilius dei hominis filius nasceretur, decem mensum fastidia sustineret, partus expectaret aduentum, inuolueretur pannis, subiceretur parentibus, per singulas adoleret aetates et post contumelias uocum, alapas et flagella crucis quoque pro nobis fieret maledictum, ut nos a maledicto legis absolueret patri factus oboediens usque ad mortem, et id opere conpleret, quod ante ex persona mediatoris fuerat deprecatus dicens: pater, uolo, ut, quomodo ego et tu unum sumus, et isti in nobis unum sint? ergo, quia ad hoc uenerat, ut, quod erat inpossibile legis, quia nemo ex ea iustificabatur, ineffabili misericordia uinceret, publicanos et peccatores ad paenitentiam prouocabat co
Abbreviated transcription (Latin):
uester: Qui audiens dixit Nõ
uecesse habent sari medico:
sed male haberites. Eiuites au¬
tem discite: quid sit. iniscłiã
uolo et non sacrificium. Non
uteni uocare iustos: sed peccato¬
Marcus quo¬
q in eadem
uerba consertit. Igttur ut
diximis: ominus ex lege questio
nascebatur. Lex quippe usticie
tenax dementiam non habebat:
sed quicumq adulter. hoiri¬
cid.a fraudator. et ut breuiter
dicam mortali crimine tene¬
batur. nulla ueria penitertae¬
relaxabatur a crimine. Oculũ
ꝓoculo: dentem ꝓ dente: animã
pro anima iubebatur exsolu̾e
Om̃es itaq declinauerant: simł
uiutiles facti erarit: nor erat
qui faceret bontim: non erat
usq ad unum. Ubi autera ha¬
bundauit peccatum: sr ꝑhabũ¬
dauit gr̃a. Et misit ds filium
suum factum ex muliere: qui
destrusto medio pariete fecit
utraq unuriᷤ et austeriratẽ
legis eurglii gr̃a demꝑauit
Unde et paulus ad eccłcas scͥ¬
a dño th̃ri xp̃o. Gratia que nõ

Expanded text:
\'uester? qui audiens dixit: non \'uester? qui audiens dixit: non necesse habent sani medicum, sed male habentes. euntes autem discite, quid sit: misericordiam uolo et non sacrificium. non ueni I uocare iustos, sed peccatoMarcus quoque in eadem uerba consentit. igitur, ut diximus, omnis ex lege quaestio na- I scebatur. lex quippe iusti tenax clementiam non habebat, sed, quicumque adulter, homicida, fraudator et, ut breuiter dicam, mortali crimine tenebatur, nulla uenia paenitentiae laxabatur a crimine, oculum pro oculo, dentem pro dente, animam pro anima iubebatur exsoluere. omnes itaque declinauerunt, simul inutiles facti sunt; non erat, qui faceret bonum, non erat usque ad unum. ubi autem abundauit peccatum, superabundauit gratia et misit deus filium suum factum ex muliere, qui destructo medio pariete fecit utrumque unum et austeritatem legis euangelii gratia temperauit. unde et Paulus ad ecclesias scr Iesu Christo: gratia, quae non
Abbreviated transcription (Latin):
tur eum qui seint ex parte ct᷑:
nur quid ꝑsone iusti tam ĩ¬
marus iiuidia pecerit coap¬
tari. ut foris stecerit. et demen¬
rissimo patri rigidus obstite¬
rit. solusq liuore crittiatus
letiuie domus in. ceresse
sicut in eeteriꝰ para¬
bolis que non sunt a saluatore
disserce. qͣm ob causam dicte sint
solemus inquirere ⁊ ita et in hac
facere deberaus: quare dñs in
istius modi uerba proruperit:
et ob qͣm interrogationem. res¬
porsiorus similtaido ꝓlata sit.
Scribe et pharisei musitabant
diceraes. Quare hic petcatores
recipte: et uescttur cm eis:
Suꝑtor. quippe sermo ꝓmiserat
ta dampnarent. eorum confabu¬
lationem atq conuictum dñs
uon uitaret. Et hec iucas. Eece¬
rur matheus ita loquitur.
Cum autem discumberet in
domo: ecce multi publicant
bebant cum tħu eo cum disci¬
pclis etris. Quod itdentes pha¬
risei: dicebant discipulis eius.
Quare cura publicanis es pet¬
catorib manducat magister

Expanded text:
tur eum, qui sunt ex parte ipsius, tur eum, qui sunt ex parte ipsius, numquam personae iusti tam inmanis inuidia poterit coaptari, ut foris steterit et clementissimo patri rigidus obstiterit solusque liuore cruciatus laetitiae domus interesse sicut in ceteris parabolis, quae non sunt a saluatore dissertae, quam ob causam dictae sint, solemus inquirere, ita et in hac facere debemus, quare dominus in istiusmodi uerba proruperit et ob quam interrogationem responsionis similitudo prolata sit. scribae et pharisaei mussitabant dicentes: quare hic peccatores recipit et uescitur cum eis? superior quippe sermo praemiserat:ecepta damnarent, eorum confabulationem atque conuiuium dominus non uitaret. et haec Lucas; ceterum Mattheus ita loquitur: cum autem discumberent in domo, ecce multi peccatores bebant cum Iesu et discipulis eius. J quod uidentes pharisaei dicebant discipulis eius: quare cum publicanis et peccatoribus manducat magister
Abbreviated transcription (Latin):
maior: qui ue rainior: quomͦ
iuinior. acceptam ꝑecuniam
cum meretricib dissipat: fa¬
me facta a princtpe regroras
preponitur porcis : siliquas
comedit: ad pat̾era reditͥ ac¬
cipte anulura: stolam: et ini¬
molacur ei uitulus saginatꝰ:
qui sit maior frater: et quotͦa
de agro ueniens. susceptioni
fracris inuideat: et cecera que
in cungłio plemus explicarit̃
Addis insuꝑ. Scio railtos di¬
uerla in hac lectione dixilse:
et fratrem maiorera uideum
minorem existuriasse gentilẽ.
Sed quero qu omodo iudarco po¬
pulo possit apraril occe dot ar¬
ruis scruuit tibi. et num qͣm
mandatura tiuuum preterini.
et numqͣm dedisti michi hedũ.
ut cum anucis meis epularer.
et illud. tu semꝑ mecum es fi¬
li. et onnua mea rua sunt. St
autem ais de iusto et pectatore
uoluerimus else parabolam:
iusto non poterit conuerure.
ut de salute alterius et mari¬
me fratris contristetur: Si enĩ
iraudia diaboli mors intͦuit
in orbem tertarum. et imitan¬

Expanded text:
maior quiue minor? quomodo maior quiue minor? quomodo iunior acceptam substantiam cum meretricibus dissipat, fame facta a principe regionis praeponitur porcis, siliquas comedit, ad patrem redit, accipit anulum, stolam et immolatur ei uitulus saginatus? qui sit maior frater et quomodo de agro ueniens susceptioni fratris inuideat? et cetera, quae in euangelio plenius explicantur\'. addis insuper: \'scio multos diuersa in hac lectione dixisse b et fratrem maiorem Iudaeum, minorem aestimasse gentilem. sed quaero, quomodo Iudaico populo possit aptari: ecce tot annis seruio tibi et numquam mandatum tuum praeteriui, et numquam dedisti mihi haedum, ut cura amicis meis epularer, et illud: fili, tu mecum es semper et omnia mea tua sunt. si autem\', ais, \'de iusto et peccatore uoluerimus esse parabolam, iusto non poterit conuenire, ut de salute alterius, et fratris maxime, contristetur. si enim inuidia diaboli mors introiuit in orbem terrarum et imitan
Abbreviated transcription (Latin):
est dignum: ut relinquentes
sis. Scrarit quare aiacont con¬
setatti sint: legant acta apło¬
rum: reco dentur conditio
tis est nomen. Unde se
ad thymotheum et ad ritum
de ordinatione ep̃t et dyaconi
dicitur: de prbrs omnino re¬
acct᷑: qui a in ep̃o et prb̃. conti¬
necur. Qui ꝓuehit̃ de mino¬
re: ad inauis ꝓuchitur. Aut
igetur ex prbo ordinetur di aco¬
nus. ut prb̾i minor diacono
comꝓbetur. in quem crescis ex
taruo: aut si ex diaicono orcdina¬
tur prb̃r. nouerit se luchris
minorem. sacerdotio esse ma¬
iorem. Et ut lciamits traditi¬
ones aplicas sumptas de uete¬
ri destamento: quod aaron et
filii eius atq leuite in templo
fuerut: Hoc sibi ep̃t. et prbri.
et diaconi. in eccł̃ia uindicent
tudi¬
nis tue
interro¬
gatio.
dis puta¬
tio fuit:
et sic quesisse. querendo
iuara est dedisse quesitis.
Sapienter quippe interrogan¬
n: sapientia rep̾utabitur. Ais
quis est iste iri euanglio pater
qui duob filus substanitiã
duudit: qui duo filis: qui

Expanded text:
est dignum, ut relinquentes sis . Sciant quare Diaconi constituti sint. Legant Acta Apostolorum, recordentur conditiondignitatis est nomen. Unde et ad Titum, et ad Timotheum de ordinatione Episcopi et Diaconi dicitur : de Presbyteris omnino reticetur, quia in episcopo et presbyter continetur. qui prouehitur, de minori ad maius prouehitur. aut igitur ex presbytero ordinetur diaconus, ut presbyter minor diacono conprobetur, in quem crescit ex paruo, aut si ex diacono ordinatur presbyter, nouerit se lucris minorem, sacerdotio esse maiorem. et ut sciamus traditiones apostolicas sumptas de ueteri testamento: quod Aaron et filii eius atque leuitae in templo fuerunt, hoc sibi episcopi et presbyteri et diaconi in ecclesia uindicenttudinis tuae interrogatio disputatio fuit et sic quaesisse quaerenda uiam est dedisse quaesitis. sapienter quippe interroganti sapientia reputabitur. ais: \'quis est iste in euangelio pater, qui duobus filiis substantiam diuidit? qui duo filii? qui
Abbreviated transcription (Latin):
fundum diuitiaꝵ sapiertie
et screntie det: qͣm inscrutabilia
iudicia erus. et inuestigabiles
Miler ego homo: quis me lihe¬
rabit de corpore mortis huus.
Ex quib omnib ec occmur.
dei soluis ꝑfectam else iusticiã:
qui solem suura oriri facit su¬
pcr iustos et inuistos: dat plu¬
uiam serotinara et matittiriã.
merertib partter et non me¬
rentib: qui de uicis et plate¬
nuptias. et deinitus quosdam
iam quasi setriros expellet fo¬
ras: et orum que ad exemplum
penttentis filii redire ipsa non
poterat uel nolebat. querit et
inuenit. Et inuentam suis
humeris reportat. Multum er¬
rando laborauerat. Ut auttem
doccarnus in sanctos quoq cã¬
dere posse inuidiam. et soli
deo puram clementiam dere¬
linqrii. filioꝵ zebedei considere¬
mus exemplum: pro quibus
cum mater mota pietatis affet¬
tri. nimis grandia postulasset:
reliqui decem indignat sunt:¬

Expanded text:
itiarum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et ininvestigabiles Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus » ? Ex quibus omnibus edocemur, Dei solius perfectam esse justitiam, qui solem suum oriri facit super justos et injustos: dat pluviam serotinam et matutinam, merentibus pariter et non merentibus; qui de vicis, angulnuptias, et deintus quosdam jam quasi securos expellit foas et ouem, quae ad exemplum filii paenitentis redire ipsa non poterat uel nolebat, quaerit et inuenit et inuentam suis umeris reportat. multum enim errando laborauerat. Ut autem doceamur in sanctos quoque cadere posse inuidiam et soli deo puram clementiam derelinqui, filiorum Zebedei consideremus exemplum, pro quibus cum mater mota pietatis affectu nimis grandia postulasset, reliqui decem dis
Abbreviated transcription (Latin):
ph ym: hotidie ingcinis¬
centium atq dicẽ tium.
Omiserego quoniam
comapũc tus stim. ora prir¬
gã tut: et cum a peccatis
fueruit liberati: preparant
uelocem diuini sermonis ad¬
uentuum: ꝓpter cos qui degni so¬
cictate illius iudicantur. Inge¬
nere quoq diuersitas est. Lre.¬
aquila. et theodotion. Scraphyn¬
phym neutro geriere transtur¬
lerunt: symmachus in mas¬
culio. Nec pritandum sexã
esse in uirtutib det: cum etiã
spiritus sanctus scãm ppricta¬
tem lingue hebree. fcminino
genere ꝓferatur ruha. groce¬
culino. spiritũ. Ex quo in¬
telligendum est. qͣrdo de

Expanded text:
phim, cotidie ingemesphim, cotidie ingemescentium atque dicentium: o miser ego, quoniam conpunctus sum, ora purgantur et, cum a peccatis fuerint liberati, praeparantuelocem diuini sermonis aduentum super eos, qui digni societate illius iudicantur. in genere quoque diuersitas est. SeAquila et Theodotion seraphim neutro genere transtulerunt, Symmachus masculino. nec putandum sexum esse in uirtutibus dei, cum etiam ipse spiritus sanctus secundum proprietates linguae Hebraeae feminino genere culino, Spiritus. Ex quo intelligendum est, quando de
Abbreviated transcription (Latin):
uenit in nomine dñi: tuxta hxe¬
brcum sensum legere possum.
obsecro dñe saluum me fac. ob
ut sibaudiamus popłm tuĩ
imael. siue generaliter mundũ.
Seruq matheus qui cungłm
hebreo sermone conscripiit.
ita posuit. os anna bar tama.
id est osanna in excelsis: quod
Caluatore nascente. lalus risq¬
in celum. usq id est etiam ad
excelsa ꝑuencrit: pace facta. ñ
solum in terra sed co in
cedo: ut iam dici aliquando
ceslaret. in ebriatus est giadi
merts ui celo. Hoc interim ui¬
xta mediocritatem scnsus
mei: breuiter strictuq dic¬
taui. Ceterum sciat beatitu¬
do dua. in istiusmodi dispit¬
tationibus molestiam in le¬
gendo non debere surripere:
quia facile et nos potiumus
aliquid emeciri. quod ex una
uoce solueret questionem: si¬
cutt et ceteros fersse monstrau¬
mus. Sed magis condecet ob
uerttateri laborare paulispet.
et pegrino atirem accomodare
eptua¬
ginta. Et missũ
est ad me unura
de seraphym.
Aquila et theo

Expanded text:
uenit in nomine domini, iuxta Heuenit in nomine domini, iuxta Hebraeum sensum legere possumus: obsecro, domine, saluum fac, obut subaudiamus \'populum tuum Israhel\' siue generaliter \'mundum\'. denique Matheus, qui euangelium Hebraeo sermone conscripsit, ita posuit: \'osianna barrama\', id est \'osanna in excelsis\', quod saluatore nascente salus in caelum usque, id est etiam ad excelsa, peruenerit pace facta non solum in terra, sed et in caelo, ut iam dici aliquando cessaret: inebriatus est gladius meus in caelo. Haec interim iuxta mediocritatem sensus mei breuiter strictimque dictaui. ceterum sciat beatitudo tua in istiusmodi disputationibus molestiam in legendo non debere subrepere, quia facile et nos potuimus aliquid ementiri, quod exuna uoce solueret quaestionem, sicuti et ceteros fecisse monstrauimus. sed magis condecet ob ueritatem laborare paulisper et peregrino aurem adcommodareeptuaginta: et missum est ad me unum de seraphim; Aquila et Theod
Abbreviated transcription (Latin):
tus est tractare tacere. qͣm ia po¬
riere. quod legenti faceret ques¬
tonem. Ad sumraam sicitti nos
in lingua latina habemus irit̃¬
iectiones quasdam. ut in insul¬
tando dicamus uah. et in ad¬
miratido pape. et in dolendo
heu. et quando sileritium uo¬
lumius imꝑare. strictis denti¬
b sp̃ta coartamus. et agirꝰ¬
.s. t: et hebrei ira. uiter reli¬
quas ꝓptretates lingue sue
habent interiectionem. ut
quando uolunt dñm ãcpre¬
cari. ponant uerbum peten
tur: antia inntcriectio deprocã¬
ttł cit. Si ex his duob uclis
corapositum uerbum facere
littera allisa: situt facere so¬
leraus inuersib uirgilii.
qͣtido me ne intẽpto desistere
ui tam. scandimus menin¬
cepto. Alepl quippe littera
prima nerbi sequentis: extre¬
mam prioris uerbi ioth ĩnue¬
niens exclusit. Qua ꝓꝓter
ut ad questionis originem reuer¬
camur: ubi nos legimus in lati¬
no. oilñe salutm me fac. o dñe
bene complace. bencdictus qui

Expanded text:
atus est tacere, quam id poatus est tacere, quam id ponere, quod legenti faceret quaestionem. Ad summam, sicuti nos in lingua Latina habemus et. interiectiones quasdam, ut in exultando dicamus ua\' et in admirando \'papae\' et in dolendo \'heu\' et, quando silentium nolumus imperare, strictis dentibus spiritum coartamus et cogi\'st\', ita et Hebraei inter reliquas proprietates linguae suae habent interiectionem, ut, quando uolunt dominum deprecari ponant uerbum petenttur, anna interiectio deprecantis est. si ex his duobus uelis conpositum uerlittera elisa; sicut facere solemus in versibus Virgilii, quando pro mene incoepto 68 desistere victam, scandimus, men incoepto. ALEPH namque littera prima verbi sequentis, extremam prioris verbi AIN veniens excludit. Quapropter ut ad quaestionis originem revertamur, ubi nos legimus in Latino: « O Domine salvum me fac; o Domine bene complace: benedictus qui
Abbreviated transcription (Latin):
fac. odñc benepsꝑare. benedictꝰ
qui uenit in nomine dr̃. benc¬
mini. deus dñs et illuxit nobis
Unde et erngłistarum script᷑a
commemorat. phariseos et scri¬
bas hac indignatione commo
gere completam: et clamaittes
paruulos osarina filio dauid
arxisse ei audis quid isti loquũ¬
tur: et iħm respondisse. numꝙͣ
legistis quia ex ore infantium
et lactentium ꝑfecisti laudemi:
certesinium septimum detimũ.
psalmum octaui plalnu asser¬
tone sirmantera. Et de eo qui¬
dem quod facile exprimi pete¬
rat. benedictus qui ue. i nit ĩ
listarum scriptura consentir:
de uerbo uero osanria quia
ui grecum nou poterant trãs¬
ferre sermonem. sicuti et in al¬
leluya et ii amen. et in plcris¬
q factum uidemus: iplum he¬
breum posuerunt dicentes
osanna. lucas igitur. qui in¬
ter omnes eitugelistas greci¬
sermonis erudissiraus fuit. qͥp¬
pe ut meditus et in greco qui¬
cuͣtigłm scripserit: quia se ui¬
dit ꝓprietatem sermonis tͣri¬
ferre non posse: melius arbit᷑¬

Expanded text:
erare: benedictus qui venit in nomine Domini. Benemini: Deus Dominus et illuxit nobis » . Unde et Evangelistarum scriptura commemorat, Pharisaeos et Scribas hac indignatione commotgere completam, et clamantes paruulos: osianna filio Dauid, di- I xisse ei: audis, quid isti loquuntur? et Iesum respondisse:  numquam legistis, quia ex ore infantium et lactantium perfecisti laudem? centesimum septimum decimum psalmum octaui psalmi adsertione firmantem. et de eo quidem, quod facile exprimi poterat: benedictus, qui uenit in listarum scriptura consentit; de uerbo uero \'osianna3, quia in Graecum non poterant transferre sermonem, sicuti et in \'alleluia\' et in \'amen\' et in plerisque factum uidemus, ipsum Hebraeum posuerunt dicentes \'osianna\'. Lucas igitur, qui inter omnes euangelistas Grsermonis eruditissimus fuit, quippe ut medicus et qui in Graecis euangelium scripserit, quia se uidit proprietatem sermonis transferre non posse, melius arbitr
Abbreviated transcription (Latin):
nedictus qui uenit in nomine¬
regnum patris nostri dauid.
osarna in excelsis. Iohannes
quoq pari uoce consentit. Et
clamabant osanna: benedictꝰ
qui uenit in nomine dñi. rex
israel. Solus lucas uerbum
osanria non posuit. in reliqua
inter pretationis parte consen¬
tiens ÷ benedictus qui uenit
rex in nomine drũi: pax in ce¬
lo ec gła in excelus. Igitur itt
diximus. ipsa hebrea uerbapo¬
nenda sunt. et omniũ int̃pre¬
tum oppinio digerenda: quo
facilius quid suꝑ hoc sentien¬
dum sit. ex recͣctione cunctoꝵ
inuentat. In cencesimo septirao
decimo plalmo ubi nos legimꝰ.
o dnse saluum me fac o dñe be¬
ne ꝓsꝑare. benedictus qui ue¬
nit in nomine dr̃a: in hebreo
legiturarna. adonay. ouian¬
na. adonai. anna. aplianna.
bariich. ahbabasen adona y.
Quod aqula syminachus et
theodotion. et quinta editio.
ne quid in latinum mittare
uideamur. tra exprimunt. O¬

Expanded text:
nedictum, quod uenit in nomineregnum patris nostri Dauid, osanna in excelsis. Iohannes quoque pari uoce consentit: et clamabant: osanna, benedictus, qui uenit in nomine domini, rex Israhel. solus Lucas uerbum \'osanna non posuit in reliqua interpretationis parte consentiens: benedictus, qui uenit rex in nomine domini, pax in caelo et gloria in excelsis. igitur, ut diximus, ipsa Hebraea uerba ponenda sunt et omnium interpretum opinio digerenda, quo facilius, quid super hoc sentiendum sit, ex retractatione cunctorum inueniat. In centesimo septimo decimo psalmo, ubi nos legimus: o domine, saluum me fac, o dttmine, beneprospera; benedictus, qui uenit in nomine domini, in Hebraeo legitur: anna adonai, osianna, anna adonai, aslianna; baruch abba basem adonai. quod Aquila, Symmachus, Theodotion et quinta editio, ne quid.in Latino mutare uideamur, ita exprimunt:
Abbreviated transcription (Latin):
eth: esse coniundionem. siue
interiectionem. que apud gre¬
cuius interpretationem latmꝰ
sermo non exprimit. Sea qm̃
he minatne et istuismodi dis¬
pritationis archanum ꝓptet
barbariem lingue pariter
ac litterarum. legenti molesti¬
am tribuunt: ad explanã¬
di compendium uenio. ut di
mo. qui manifeste de xp̃o pro¬
pħat. et in synagogis iudeoꝵ
creberrime legebatur. iuide et
popłis notior erat. hos uersus
ẽẽ. assumptos: quod ille qui
repromittebatur. de genere
rael: dicente datua. lapidem
quera reprobaucrunt edificã¬
tes hic factrs est in caput angu¬
li. a dr̃o factum est istud. et est

Expanded text:
heth, esse coniunctionem siue heth, esse coniunctionem siue interiectionem, quae apud Graecuius interpretationem Latinus sermo non exprimit. Sed quoniam hae minutiae et istiusmodi disputationis arcanum propter barbariam linguae pariter ac litterarum legenti molestiam tribuunt, ad explanandi conpendium uenio, ut dicmo, qui manifeste de Christo prophetat et in synagogis Iudaeorum celeberrime legebatur, unde et populis notior erat, hos uersus esse adsumptos, quod ille, qui repromittebatur de genere rahel dicente Dauid: lapidem, quem reprobauerunt aedificantes, hic factus est in caput anguli. a domino factus est
Abbreviated transcription (Latin):
gruit: ut ubi cecert posuerũt
oae. illi scripserunt .o. Et quia
osanria. quod nos corrupte¬
ꝑter ignorantiam dicimus
osanna saluifica siue salũt
fac exprimatur. omnium uit̃¬
pretatione signatum est: nũ
illud in cura est. quid sine ad¬
iectiore saluandt. solus anna
sermo significet. Sciendũq
quia in hoc loco terdicatur
anna. et primum quiddem
ac scdm eisdera litteris scribit᷑
aleph. num. he: tercium uero
eth. num. he. Syminachus gͥ
qui in centesimo .xuͦii. psalmo.
cum omnium interpretatiõe
consenserat. ut nobis manites¬
norem tribueret intellectum.
m centesimo. xiii. psalmo. ubi
decttrr. odñe libera animam
meam.ita interpretatus est.
obsecro dñe libera animama
obsecro. transtulit. aquila et
ceteris edionib cae interp̃¬
tantibus. In hebreo uero seri¬
bitur atina: uerum tca ut in
principto aleph habeat non
ech. Ex quo animadueruimiis.
si ex aleph scribatur. anna: sig¬
nificari obsecro. si acttem ex

Expanded text:
gruit, ut, ubi ceteri posuerant w δή, illa scripserit w. et quia \'osianna\', quod nos corrupte\'propter ignorantiam dicimus \'osanna\', \'saluifica\' siue \'saluum fac\' exprimatur, omnium interpretatione signatum est; nunc illud in cura est, quid sine adiectione saluandi solus \'anna sermo significet. sciendumque. quia in hoc loco ter dicatur \'anna\'; et primum quidem ac secundum eisdem litteris scribitur, aleph, nun, he, tertium uero heth, nun, he. Symmachus igitur, qui in centesimo septimo decimo psalmo cum omnium interpretatione consenserat, ut nobis manifestiorem tribueret intellectum, in centesimo quinto decimo psalmo; ubi dicitur: o domine, libera animam meam, ita interpretatus est: obsecro, domine, libera animam \'obsecro transtulerunt, Aquila et ceteris editionibus w δή interpretantibus, in Hebraeo scribis \'anna\', uerum ita, ut in principio aleph habeat, non heth. ex quo animaduertimus, si ex aleph scribatur anna, significari \'obsecro\', si autem ex
Abbreviated transcription (Latin):
finxerunt: equib
noster hylarius in commer¬
tariis mathei ita posuit. Osani¬
na hebreo sermone: signisica¬
cur redemptio domus daiuid.
Orimum redempto lingua
Hebrea ephod interprecatur:
derude domus bech. Sauid
uero in hoc loco non esse nom̃
insercum: omnib patet. Alii
oprnati sunt osanna. glam dici.
Porro gła chabod appellatur.
Nonnulli grãm: cum gr̃a tho¬
da. siue anna nuncupecur. Res
unde ab euͣtigelistis sumptũ
est. recurramus. Nam quomo¬
do illud neq in grecis neq in
latinis codicibus possumus in¬
uenire. ut compleretur illud
quod dictum est ꝑ ꝓph̾as. qm̃ na¬
rareus uocabitur ÷ et illud. ex
egypto uocaui filium meura:
tta ec nunc ex hebreis coditib
ueritas exprimenda est. unde
in hanc uocem uulgui. et ma¬
xime consona iater se paruu¬
loꝵ turba ꝓruꝑit: dicente ma¬
theo. Trbe autem que prece¬
debanit et que sequebantur:
clamabant dicertes. Otanna fi¬
lio dauid: benedictus qui uenit

Expanded text:
finxerunt, e quibus noster Hilarius in Commentariis Matthaei ita posuit: Osanna Hebraico sermone significatur, redemptio domus David. Primum redemptio lingua Hebraea PHEDUTH interpretatur: deinde domus BETH. David vero in hoc loco non esse nomen insertum, omnibus patet. Alii opinati sunt, Osanna, gloriam dici. Porro gloria CHABOD appellatur: nonnulli gratiam, cum gratia, THODA sive ANNA nuncupetur. 2. Aunde ab Evangelistis sumptum est, recurramus. Nam quomodo illud neque in Graecis, neque in Latinis codicibus 65 possumus invenire, Ut compleretur id quod dictum est per Prophetas: Quonraeus uocabitur, et illud: ex Aegypto uocaui filium meum, ita et nunc ex Hebraeis codicibus ueritas exprimenda est, unde in hanc uocem uulgus et maxime consona inter se paruulorum turba proruperit dicente Matheo: turbae autem, quae praecedebant et quae sequebantur, clamabant dicentes: osanna filio Dauid ; benedic
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c in dũo salcetem.
Commentaria cum
legerem. greto latmoq sermone
in euingłioꝵ interprecatione. a
nostris. id est ab orthodoxis iurtꝰ
olim ac nuꝑ scripta de eo quod
legitur. osanna filio dauid. nõ
solum diuerla. sed etiam contͣ¬
ria sibimet ꝑferuntur. Dilecti¬
orus tue est. ut ardenti illo tue¬
strenuitatis ingenio. abscisis opi¬
nionib ambiguitatibusq sup¬
plosis: quid se habeat apuid he¬
breos uiuus sensus scribas: ut
de hoc sictit et de mulus. tibi cti¬

Expanded text:
pus in Domino salutem. Commentaria cum legerem Graeco Latinoque sermone in Evangeliorum interpretatione a nostris, id est, orthodoxis viris olim, ac nuper scripta de eo quod legitur, Osanna filio David ; non solum diversa, sed etiam contraria sibimet proferunt. Dilectionis tuae est, ut ardenti illo strenuitatis ingenio, abscisis opinionibus, ambiguitatibusque supplosis, quid se habeat apud Hebraeos, vivo sensu scribas; ut et de hoc, sicut et de multis, tibi cur
Abbreviated transcription (Latin):
Ceptum uirginitatis propositum.
ad finem usq conserua: quia non
inchoasse taitum. sed ꝑfecisse uirtꝰ
est: sicut in euͣngłio dñsait. Qui
autem ꝑseuerauerit usq in firiem:
hic saluus erit. Caue ergo ne cur
uel concupiscendi occasionem tribu¬
as: quia sponsus uuis zelans est. Cri¬
minosior est xpisti adultera: ꝙͣ mari¬
ti. Esto ergo forma omnib uiuendi:
esto exemplum. Procede et in actu: qͦs
te in omnib echibe. Nichil corrup¬
tionis obitiatur captu tuo. cuius
corpus integrum est: ut sit inuiola¬
bilis conuersatio. Et qm̃ in exordio
epłẽ prefati sumus te dei sacrifiti¬
um factam. quod utiq sanctifica¬
tionem suam etiam aliis imꝑtit.
et quisq ex eo digne sumpserit. sci¬
ficationis et ipse fit particeps: ita gͦ
et ꝑ te quasi ꝑ diuinam hostiam sc̃i¬
ficentur ec cetere: cum quibus itam
omnibus erhibeas. ud quisquis uitã
tuam aut auditu aut uisu conti¬
gerit. scificationis ium sentiat: et

Expanded text:
Coeptum uirginitatis propositum Coeptum uirginitatis propositum ad finem usque conserua, quia non inchoasse tantum, sed perfecisse uirtutis est, sicut in euangelio Dominus ait: qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit. caue ergo ne cui uel concupiscendi occasionem tribuas, quia sponsus tuus Deus zelans est: criminosior est enim Christi adultera quam mariti. Esto ergo omnibus uiuendi forma, esto exemplum, praecede et in actu quos te in omnibus exhibe: nihil corruptionis obiciatur capiti tuo. cuius corpus integrum est, sit et inuiolabilis conuepistolae praefati sumus, te Dei sacrificium factam, quod utique sanctitatem suam etiam aliis impertit, ut quisquis ex eo digne sumpserit, sanctificationis et ipse sit particeps; ita ergo et per te quasi per divinam hostiam sanctificentur et caeterae, cum quibus te ita in omnibus exhibeas, ut quisquis vitam tuam aut auditu aut visu contigerit, sanctificationis vim sentiat, et
Abbreviated transcription (Latin):
E ꝓph̃am testatur dicens. Suꝑ quẽ
alium requiescam: nisi suꝑ humi¬
torem deum crede: et caut ne quid
quod diuinis ocłis indignum sit.
aut oꝑeris aut cogites. Cum orati¬
onem celebrare desideras: talem te
exhibe quasi que sis cum deo loquu¬
tura. Cum psalmum dicis. cuius ũ¬
ba loquatis agnosce: et in compuno¬
tone magis animi. qͣm inttinnule
uocis dulcedine delectare. Lacrimaᷤ
enim psallentis. d̾s magis ꝙͣ uoces
gr̃arum comꝑbat: sicut ꝓpħa dicit.
Seruite domino in timore: et exulta¬
re ei cum treraore. Ubi timor et tre¬
mor est. ibi non uocis elatio est: sed
animus flebilis. et lacͥmosa dilectio.
Omnibus actibus tuis diligentiã
exhibe: quia scriptum est. Maledic¬
tus homo: qui facit oꝑa dñi neggle¬
genter. Crescat in te cum annis gr̃a:
crescat cum erate usticia. et fides
co ꝑfectior uidcatur esse quo senior:
Amne tempts in quo te non melio¬
rem senseris: Hoc te estima ꝑdidisse.

Expanded text:
per Prophetam testatur, dicens: Super quem per Prophetam testatur, dicens: Super quem alium requiescam, nisi super humitorem Deum crede, et caue ne quid, quod diuinis oculis indignum sit, aut opereris ant cogites. cum orationem celebrare desideras, talem te exhibe, quasi sis cum Domino locutura. cum psalmum dicis, cuius uerba dicis agnosce, et in conpunctione magis animi quam in tinnulae uocis dulcedine delectare. lacrimas enim psallentis Deus magis quam uocis gratiam comprobat, sicut Propheta dicit: seruite Domino in timore et exultate ei cum tremore. ubi timor et tremor est, ibi non uocis elatio est, sed animi flebilis et lacrimosa deiectio. omnibus actibus tuis diligentiam adhibe, quia scriptum est: maledictus homo qui facit opera Domini neglegenter. Crescat in tecum annis gratia, crescat cum aetate iustitia, et fides eo perfectior uideatur esse quo senior omne tempus in quo te non meliorem senseris, hoc te aestima perdidisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Sc̃a magis esse qͣm uideri stude
quia nichil ꝓdest estimari quod nõ
sit: et duplicis peccati reatus est nõ
habere quod creditur: et quod non
habeas simulare. In ieuinus magis
qͣm in epulis delectare: illius iuidue
meror. que non discedebat de tem¬
plo: ieuinus et orationibus seruẽs¬
deo die ao nocte. Et si uidua quidem
iudea talis erat: qualem nunc uirgi
gis lectionis conuuuum dilige: spi¬
rtuualibus te satiari dapibus concu¬
pisce: illos potius require cybos: qͥ¬
bus anima magis qͣm corpus reficia¬
tur. Carnis ⁊ ium speues: quasi calo¬
ris fomenta. et lybidinis inctamenta
fuge. Et tunc si forte uͥno exigno i¬
teris: cum stomachi dolore nimio. cor¬
poris compellit infirmitas. Iracun¬
diam iunce: animositatem cohibe
Quicquid illud est quod post factã
pentteritiam ruborem ingerit proxi
esse conuenit mentem. et ab omni
conturbatione furoris alienam. que
dei habtrauilum esse desiderat: qui

Expanded text:
ris. sancta magis esse quam uideri stade, ris. sancta magis esse quam uideri stade, quia nihil prodest aestimari quod non HM, et duplicis peccati reatus est non habere quod creditur et quod non habere<M simulare. In ieiuniis magis quam in epulis delectare, illius uiduae memor, quae non discedebat de templo ieiuniis et obsecrationibus Deo seruiensdie ac nocte. et si uJudaea talis erat, qualem nunc virgingis lectionis convivium dilige, spiritualibus te satiari dapibus concupisce. Illos potius require cibos, quibus anima magis quam corpus reficiatur. Carnis et vini species, quasi caloris fomenta, et libidinis incitamenta fuge. Et tunc si forte vino uteris exiguo, cum stomachi dolore nimio corporis compellit infirmitas, iracundiam vince, animositatem cohibe. Quidquid illud est, quod post factam poenitentiam ruborem ingerit proximesse convenit mentem, et ab omni perturbatione furoris alienam, quae Dei habitaculum esse desiderat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
qui edificet semꝑ magis ꝙͣ aliquande
precipit dicens. Omnis setmo malus
de ore ur̃o non procedat: sed si quis
bonus est ad elificationem fidei: ut dec
grãm audientibus. Pretiosa deo lin¬
gua est. que non nisi in diuinis re¬
bus nouit uerba consiruere: et scm̃
os unde celestia semꝑ eloquia ꝑferũ¬
nir. Abseritium obtrestatores. quasi
malignos. scripture auctoritate de
conspectum iusti. malignus ad ni¬
mum non ꝑbanda ꝑtulerat. Don
licet tibi alteruis iutuꝑationem pa¬
tienter audire: qui nec ab aliis op¬
tas recipi tuam. Iniustum quippe
est. quicquid contra xp̃i euange¬
lium uente: si alteri quod tibi ab
ferti. Linguam semꝑ tuam de bo¬
nis loqui assuesce: et auditum tiũi¬
magis ad bonorum laudem. qͣm ad
maloꝵ uituꝑationem comoda. uide
ut orania quecumq benefacis. ꝓpter
dr̃m facias: sciens euis rei tantum te
a dño recepturam esse mercedem: qͣr
eius timoris et amoris causa perfece¬

Expanded text:
qui aedificet semper magis quam aliquando qui aedificet semper magis quam aliquando raecepit Apostolus dicens: omnis sermo malus ex ore uestro non procedat, sed si quis bonus ad aedificationem fidei, ut det gratiam audientibus. presa lingua est. quae nonnisi d<- divinaerebus nouit uerba construere, et sanctum os, unde caelectia semper eloquia proferuntur. absentium obtrectatoresquasi maligua scripturae auctoritate detconspectum iusti malignus ad nimum non probanda protulerit. Non licet tibi alterius vituperationem patienter audire, quia nec ab aliis optas recipi tuam. Injustum quiest quicquid contra Christi euangelium uenit, si alteri quod tibi ab ferri. semper linguam tuam de bonis loqui adsuesce, et auditum tuum ad bonorum magis laudem quam ad malorum uituperationem accommoda. uide ut omnia quaecumque bene facis propter Deum facias, sciens eius rei tantum te a Domimorecepturamesse mercedis, quantum eius timoris et dilectionis causa perfece
Abbreviated transcription (Latin):
tas ornat: nisi apud illos qui non
putant humanis celestia preponẽ¬
da. aut siputant: qͣm uanũ est ut
sese illis inminoribus preferant.
quos sibi in maioribus pares senti¬
unt: et quasi infra se positos ⁊nt̃¬
presentis uite glãm suge: ut omne
quod in fitturo ꝑmittit᷑ consequa¬
tis. Contentionum uerba et ani¬
mositatis causas euita: discordiarũ
quoq et litium occasiones subt̾¬
suge.Nam si uixta apłi doctrinã.
seruum domini litigare non opor¬
tet: quantomagis ancillam: Cuius
quo uerecundior est sexus: animus
debet esse modestior. Linguam a ma¬
liloquio cohibe. et ori tuo frenos
legis impone: ut si forte turc loqͣ¬
ris. quando racere peccatum fit: ca¬
ue ne quid quod in reprehensionem
ueniat dicas. Lapis cmissus: est ser¬
mo prolatus. Quapropt̾. dui ante¬
qͣm ꝑferatur. cogitandus est. Beate
quippe sunt: que numqͣm quod re¬
uocare ueluit emitiunt. Pudice m̃¬
tis. sermo etiam debet esse pudicus:

Expanded text:
tas ornat, nisi apud illos, qui non tas ornat, nisi apud illos, qui non putant humanis caelestia praeponenda. aut si putant, quam uanum est ut se illis in minoribus praeferant, qeos sibi in maioribus paressciunt, et quasi infra, se positos in terpraesentis uitae gloriam fuge, ut eam quae in futuro promittitur consequaris. Contentionum uerba et animositatis causas deuita, discordiarum quoque et litium occasiones subterfuge. nam si iuxta Apostoli doctrinam seruum Domini litigare non oportet, quanto magis Dei ancillam, cuius quo uerecundior est sexus, animus debet esse modestior. linguam a maliloquio cohibe et ori tuo frenum legis inpone, ut tunc, siforte, loquaris, quando tacere peccatum sit. caue ne quid quod in reprehensionem ueniat dicas. lapis emissus est sermo prolatus: quapropter diu antequam proferatur cogitandus est. beata quippe labia sunt, quae numquam quod reuocare uelint emittunt. pudicae mentis sermo etiam debet esse pudicus,
Abbreviated transcription (Latin):
terre: et confundimini a głificatio¬
ne ur̃a: et obꝓbrium in conspeftu
dei. Nolo enim illas respicias: que
scli non domini sunt uirgines: que
ꝓpositi sui et confessionis ĩmemores.
gaudent in delitiis : in opib delectan¬
tur: et corporee nobilitatis origine
głant᷑. Que si ꝑfecto dei filias se esse
crederent: numꝙͣ preter diuinos na¬
deum habere sentirent. Quid tibi as
culta. blandiris ⁊ complaces: Duo
homines in exordio fecit deus: ex qui¬
bus totius humani generis silua des
cendit. Mundanam nobilitatem nõ
nat᷑e equitas prestat. sed cupiditas
esse potest. quos natiuitas scda ge
nerauit: ꝑ quam tam diues qͣm pati¬
ꝑ. tam liber qͣ seruus. tam nobilis ꝙͣ
ignobilis. dei efficitur filius: et ter¬
rena nobilitas splendore celestis głe
adumbratur. et nusqͣm omnino iã
comparet: dumq retro in sclaribrs
honoribus impares fuerant: celesti
ratis locus: nec degeũ. quisqͣm est.
quem diuine natiuitatis sublimi¬

Expanded text:
terrae . Et alibi: Confundimini a gloriatioterrae . Et alibi: Confundimini a gloriatione vestra, ab opprobrio in conspectu Dei. Nolo enim illas respicias, quae saeculi non Christi sunt virgines; quae propositi sui et professionis immemores gaudent in deliciis, in opibus delectantur, et corporeae nobilitatis origine delectantur. Quae si profecto Dei filias se esse crederent, nunquam post divinos nase habere sentirent. Quid tibi, o stulta, blandiris et complaces? Duos homines in exordio fecit Deus, ex quibus totius humani cendit. Mundanam nobilitatem non naturae aequitas praestat, sed cupiditatiesse possit, nerauit, per quam tam diues quam pauper, tam liber quam seruus, tam nobilis quam ignobilis Dei efficitur filius, et terrena nobilitas splendore caelestis gloriae obumbratur et nusquam omnino iam comparet, dum qui retro in saecularibus honoribus inpares fuerant, caelestitatis locus, nec degener quisquam est, quem diuinae natiuitatis sublimi
Abbreviated transcription (Latin):
se. que aut fratres aut sorores. non
dico oderunt: sed etiam pximos. to¬
to corde conscientie coram dei testimo
no non diligunt: cum xp̃tanis xp̃i
similiudine ininicos amare neces¬
se est. Di scoꝵ cupis habere consor¬
tium: a malicie ⁊ nequicie cogita¬
tu ꝑectus emunda. Nemo. te cir¬
cur ueniat: nemo fallaci sermone
seducat. Non nisi scõs et uistos. et
simplices. et innocentes. et puros: ce¬
lestis aula suscipiet. Nullum apd
deum locum habet malitia. Ab om¬
ni nequicia et dolo mundum ne¬
cesse est esse: qui cupit regnare cum
xp̃o. Nichil tam contratium. nachil
tam execrabile deo: qͣm aliquem odis
se uelle. uel ledere. Nichil tam pro¬
babile: qͣm omnes amare. Quod ꝓ¬
pħa ꝓspiciens: testatur dicens Qui
diligitis dñra: odite malum. uide
ne aliqͣm humanam głam diligas:
ne et tua uiter illos portio compu¬
tecur. quib dictum est. Quomodo
uos potestis credere: głam ab inuicẽ
auge eis mala. auge mala gloriosis

Expanded text:
sse, quae aut fratres aut sorores non sse, quae aut fratres aut sorores non dico oderunt, sed quae proximos toto cnio, non diligunt: cum Christiana Christi similitudine, inimicos etiam amare necesse habeat. Si sanctorum cupis habere consortium, a malitiae et nequitiae cogitatu pectus emunda. Nemo te circumveniat, nemo fallaci sermone seducat: nonnisi sanctos et justos, et simplices, et innocentes, et puros coelestis aula suscipiet. Nullum apud Deum habet locum malitia. Ab omni nequitia et dolo mundum necesse est esse, qui cupit regnare cum Christo. Nihil tam contrarium, nihil tam exsecrabile Deo: quam ase, aliquem velle laedere; nihil tam probabile, quam omnes amare. Quod Propheta sciens testatur dicens: Qui diligitis Dominum, odite malum . Vide ne in aliquo humanam gloriam diligas; ne et tua inter illos portio computetur, quibus dictum est: Quomodo vos potestis credere, gloriam ab invicem am dicitur: Auge eis mala, auge mala gloriosis
Abbreviated transcription (Latin):
et ne qͣm honestis parentibus suis. per
notam: alteram sibi quodammodo int̃
irituere.⁊ glam nobilitatis aduerte:
ac non hominis tantum esse sed det fi¬
liam: ec diuine natuitatis nobiltta¬
te decorata: ita te exhrbe. ut celestis na¬
tiuitas pareat: et ut ingenuitas diui¬
na cdarescat. Sit inte noue grauitas
honestatis. admirabilis et stupenda
ueretundia ÷ mira potentia: iurgina¬
cat. Que hec noua uit̾ homines gra¬
uitatis potentia est. Que puidoris ue¬
recundia: Que honestatis modestia
na institutio: nec disciplina mortalis
Celeste michi aliquid: in terreno cor¬
pore refulget. Puto. quod habitet ĩ
quibusdam hominibus deus. Et cũ
de filiam xp̃i cognouerit. maiore stu¬
pore tenebitur: ec cogitat qualis ille
sit dñs: cuius talis ancilla est. Siuis
ergo habere partem cum xp̃o. xp̃i tͥ
malicia eo nequitia ita fuit extrane¬
ul: ut ne inimicis quidem uicem red
ut eas anuimas xp̃ianas existimes e¬

Expanded text:
et ne quam honestis parentibus suis per et ne quam honestis parentibus suis per notam, alteram sibi quodam modo inteintuere, gloriam nobilitatis aduerte. agnosce te non hominis tantum, sed et Dei filiam et diuinae natiuitatis nobilitate decoratam. ita te exhibe. ut in te caelestis natiuitas appareat et ingenuitas diuina clarescat. sit in te noua grauitas, honestas admirabilis , stupenda uerecundia, mira patientia, uirginacat: \'quae haec nouae inter homines grauitatis patientia est? quae pudoris uerecundia, quae honestatis modestia,na instCoeleste mihi aliquid in terreno corpore refulget. Puto quod habitet in quibusdam hominibus Deus. Et cum te filiam Christi esse cognoverit, majori stupore tenebitur, et cogitet qualis ille sit Dominus cujus talis ancilla est. XV. Si vis ergo habere partem cum Christo, Chrismalitia et nequitia ita fuit extraneus, ut nec inimicis quidem vicem reddut eas animas Christianas existimes e
Abbreviated transcription (Latin):
ecats tunica uestiatur. ꝓbisso et se
innocentie simplicitansq candorem
habeat. Roseum uerecundie colorẽ:
et splendorem ruboris splendorisq pꝰ¬
sideat. Celestis abluatur nitro doctri¬
ne: et lauamentis sp̃ualibus curum¬
decur. Nulla mea malicie. nulla doli
matulei reluiquatur. Et neqͣndo ma
le oleat odore peccati: unguento sapi
di deus querit ornamentum: et ani¬
mam taltter compositam concupis
cit. Memento de siliam: secundum
illud. Audi filia et uide. Sed eo tu
ipsa quoq quotienscumq deum pa¬
trem nominas: te dei filiam esse testa¬
ris. Ergo si filia der es: uide ne quid e¬
oꝵ facias que deo patri in congrua sint.
sed age omnia quasi filia dei. Cognos
ce quomodo huius scł̃i nobilium fi¬
lie gerant: quibus assuescant mori¬
bus: quib se disciplinis instreuant.
Tanta in quibusdam est ueretundra:
tanta grauitas. tarta modestia. ut¬
ceterorum hominum ricum. intui¬
tu humane ingenuitatis excedant᷑:

Expanded text:
etatis tunica vestiatur. Pro bysso et seretatis tunica vestiatur. Pro bysso et serinnocentiae simplicitatisque candorem habeat. Roseum verecundiae colorem, et pudorem ruboris, pudorisque possideat, coelestis abluatur nitro doctrinae, et lavamentis spiritualibus emundetur. Nulla in ea malitiae, nulla delicti macula relinquatur: et ne quando malo redoleat odore peccati, unguento suavidi Deus quaerit ornamentum, et animam taliter compositam concupiscit. XII. Memento te esse filiam, secundum quod ait: Audi, filia, et vide. Sed et tu ipsa quotiescumque Deum patrem nominas, te Dei filiam esse testaris. Ergo si filia Dei es, vide ne quid eorum facias, quae Deo patri incongrua sint, sed age omnia quasi filia Dei. Coce quomodo huius saeculi nobilium filiae se gerant, quibus adsuescant moribus quibusue se disciplinis instituant. tanta in quibusdam uerecundia est, tanta grauitas , tanta modestia, utceterorum hominum ritum intuitu humanae ingenuitatis excedant,
Abbreviated transcription (Latin):
se. non torns crimbus aut auro. aut
margaritis. aut ueste preciosa: sed
quod decet mulieres. ꝓmittentes cas¬
atatem ꝑ bonam conuersationem.
Sed forsttan dicas. Cur hec apłi u̾
ginibus non uisserunt: Quia non
necestarium uidicabant: ne uirgit
bus talis commonitio. potius iniu¬
ria ꝙͣ emendatio uideretur. Sed nec
eas umqͣm tante temeritatis fore
credidislent: ut nec nuptis quedẽ
concessa. carnalia ornamenta et ter¬
rena p̾sumerent. Reuera ornare
se et componere uirgo debeo. Nam¬
qr quomodo sponso suo placere pote¬
ritꝰ nisi composita et ornata ꝓces¬
serit: Ornetur plane: seq interiori¬
b ornamentis sp̃ualiter non corpo¬
raliter componatur: quia dñs non
corporis sed anime decorem in illa
desiderat. Ergo et tu querumq ani
mam tuam a deo diligi et habitari
concupiscis: omni eam diligentia
comptam sp̃ualibus induments
Resplendeat auro iusticie: geramis
refulgeat castitatis. et preciosissima

Expanded text:
se, non in tortis crinibus, aut auro, aut se, non in tortis crinibus, aut auro, aut margaritis, aut veste pretiosa; sed quod decet mulieres, promittentes castitatem per bonam conversationem . XIII. Sed forsitan dicis: Cur haec apostoli virginibus non jusserunt? Quia non necessarium judicabant; ne talis virginibus commonitio potius injuria quam emendatio videretur. Sed nec eas umquam tantae temeritatis fore credidissent, ut nec nuptis quidem concessa carnalia ornamenta et terrena praesumerent. Revera ornare se et componere virgo debet. Nam quomodo sponso suo placere poterit, nisi composita et ornata processerit? Ornetur plane, sed interioribus ornamentis, et spiritualiter, non corporaliter, componatur; quia Dominus non corporis, sed animae decorem in illa desimam tuam diligi et habitari a Christo concupiscis: omni eam diligentia compone, et spiritualibus indumentisResplendeat auro justitiae, et gemmis refulgeat sanctitatis, ac pretiosissima
Abbreviated transcription (Latin):
res interroga: et streriue ac sollerter
inquire. in quibus precipue deloc¬
tetur: qualium in te compositionẽ
uestium diligat: cuius moeli concu¬
piscat ornatum. Dicat tͥ eius fa¬
miliarissimus pecrus: qui nec nup¬
tis quidem corporalem sed spũa¬
lem ꝑmittit orniatum: sicut in e¬
plã sua scripsit. Mulieres simili¬
ter sint subiecte uiris sus ͥ itosi qͥ
non credunt uerbo. ꝑ mulierum cõ¬
uersationem sine uerbo luctificentur:
considerantes in timore castam conũt¬
sationem ur̃am: quarum sit non ex¬
trinsecus capillatura. aut circumda¬
sio auri. aut indumenti uestimento¬
rumq cultus: sed absconsus cordis
homo. in incoruptibilitate quieti et
modesti spiritus: qui est in conspec¬
tu dñi bocuplex. Dicat et alius beatꝰ
apłs parilus: qui ad tẏmotheum scͥ¬
bens epłãm. eandem fideliter femina¬
rum disciplinam testatur. Mulie
res similiter in habtut ornato. cum
uerecundia et sobrietate: ornantes

Expanded text:
res interroga, et strenue ac sollerter res interroga, et strenue ac sollerter inquire in quibus praecipue delectetur, qualem compositionem in te uestium diligat, cuiusmodi concupiscat ornatum. dicat tibi eius familiarissimus Petis quidem corporalem, sed spiritalem permittit ornatum, sicut in Ela sua scripsit: \'Mulieres similiter subiectae sint suis uiris, ut si qui non credunt uerbo, per mulierum conuersationem sine uerbo lucrifiant, considerantes in timore Dei castam conuersationem uestram: quarum sit non extrinsecus capillatura aut circumdatio auri aut indumentis uestimentorum cultus, sed qui absconsus cordis est homo in incorruptibilitate quieti et modesti spiritus\' quod est in conspectu Dei locuples. Dicat et alius Apostolus beatus Paulus, qui ad Timotheum scribens eadem de fidelium feminarum discres similiter in habitu ornato, cum verecundia et sobrietate ornantes