comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
euerentissimꝰ conseruus meus xxii¬
castoruus apłicȩ sedis uĩȩ notarius
mellis ⁊ uulneris quȩ sic tam̃ infixit a¬
culeos. ut locum non subtraheret medi¬
cinȩ. Nam qui suꝑbiam diuinũ sequens
iudicium reprehendit. merito se mitem
ac placidum quodãmͦ profitetur. Cõme¬
morastis gͥ. qd̾ ego nouitatis ambitione
pallii usu supra quã antecessorib meis in¬
dultum fuerat usurpassem. quam rẽ ꝓpͥi
pinionis incerto aures sacratissimas aꝑire.
Primũ licet peccator. noui tam̃ quã graue
sit t̃minos a patrib adfixos transcendere.
ruinam. Nam si maiores nr̃i in regibus
suꝑbiam non tuler̃. quantomag̃ non ẽ.
in sac̾dotib sustinenda: Deinde recolo
me in sinu atq gremio sacrosc̃ę uiȩ ȩccłe
uectum. Et quib excessib ego scĩssime illi
sedi que uniu̾sali eccłe iura sua transmittit
presumpserim obuiare.: propt̃ cuiꝰ conser¬
uandam auctoritatem sic̃ deo manifestũ ẽ.
multoꝵ contra me inimicoꝵ inuidiam

Expanded text:
everendissimus conservus meus Castorius, apostolicae sedis vestrae notarius,mellis et vulneris. Quae sic tamen infixit aculeos, ut locum non subtraheret medicinae. Nam qui superbiam, divinum sequens judicium, reprehendit, merito se mitem ac placidum quodammodo profitetur. Commemorastis igitur quod ego, novitatis ambitione, pallii usum supra quam antecessoribus meis indultum fuerat usurpassem. Quam rem proprii pinionis incerto aures sacratissimas aperire. Primum, quia licet peccator, novi tamen quam grave sit terminos nobis a patribus affixos transcendere, ruinam. Nam si majores nostri in regibus superbiam non tulerunt, quanto magis non est in sacerdotibus sustinenda? Deinde recolo me in sinu atque in gremio sacrosanctae Ecclesiae vectum. Et quibus ausibus ego sanctissimae illi sedi, quae universali Ecclesiae jura sua transmittit, 669 praesumpserim obviare, propter cujus conservandam auctoritatem, sicut Deo manifestum est, multorum contra me inimicorum invidia
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua exterius gaudia reseru̾nt᷑. ad inte¬
riora gaudia consentire faciliꝰ ualeant. Nã
uł passib non aut̃ saltib eleuatur. Sic
isrłitico popło in egipto dñs se quidẽ in¬
notuit. s. tam̃ eis sacrificioꝵ usũ quem
diabolo solebat exhibere in cultu propͥo
teseruauit. ut eis in suo sacrificio anima¬
lia immolare preciperet. quatinꝰ cor mu¬
tantes. aliud de sacrificio amitterent. ali¬
ud retinerent. ut & si ipsa eẽnt animalia
quȩ offerre consueuerant. ueruntamen
deo hȩc ⁊ non idolis immolantes. iam sa¬
in presenti illic positus ꝑpendat. qualiter
omĩa debeat dispensare. Gñ. Petro ep̃o

Expanded text:
aliqua exterius gaudia reservantur ad intealiqua exterius gaudia reservantur ad interiora gaudia consentire facilius valeant. Nam vel passibus non autem saltibus elevatur. Sic Israelitico populo in Aegypto Dominus se quidem innotuit; sed tamen eis sacrificiorum usus quae diabolo solebat exhibere, in cultu proprio reservavit, ut eis in suo sacrificio animalia immolare praeciperet; quatenus cor mutantes, aliud de sacrificio amitterent, aliud retinerent: ut etsi ipsa essent animalia quae offerre consueverant, vero tamen Deo haec et non idolis immolantes, jam sain praesenti illic positus perpendat qualiter omnia debeat dispensare. Deus te inco
Abbreviated transcription (Latin):
discessum congregationis uĩx quȩ tec̃ ẽ.
ualde sumꝰ suspensi redditi. quia nil de pro¬
speritate ur̃i itineris audisse nos contigit.
dicite ei qd̾ diu mecũ de causa angloꝵ cogi¬
tans tractaui. uidelicet quia fana idolors
destrui in eadem gente minime debeant. s
ipsa que in eiꝰ sunt idola destruant᷑: aqua
benedicta fiat: in eisdem phanis asꝑgatur:
altaria construant᷑: reliquiȩ ponantur: qr
si pbana ipsa bene constructa sunt: necesse
sua ñ uidet destrui. de corde errorem de¬
ponat. ⁊ dm̃ uerum cognoscens ac adorans:
ad loca quȩ consueuit familiarius concur¬
rat. Et quia boues solent in sacrificio demo¬
nũ multos occidere. debet etiam hac de re
aliqua sollempnitas immutari. ut die dedi
dem eccłas quȩ ex fanis cõmutate sunt.¬
fieri de ramis arhoꝵ faciant: & religiosis con¬
uiuus sollẽpnitatẽ celebrent. nec diabolo iam
suo animalia occidant: ⁊ donatori omniũ
de sacietate sua grãs referant. ut dum eis

Expanded text:
discessum congregationis nostrae, quae tecum est, valde sumus suspensi redditi, quia nil de prosperitate vestri itineris audisse nos contigit. dicite ei quid diu mecum de causa Anglorum cogitans tractavi, videlicet quia fana idolorum destrui in eadem gente minime debeant, sed ipsa quae in eis sunt idola destruantur. Aqua bealtaria construantur, reliquiae ponantur: quia si fana eadem bene constructa sunt, necesse sua non videt destrui, de corde errorem deponat, et Deum verum cognoscens ac adorans, ad loca quae consuevit, familiarius concurrat. Et quia boves solent in sacrificio daemonum multos occidere, debet eis etiam hac de re aliqua sollemnitas immutari: ut die dedicdem ecclesias quae ex fanis commutatae sunt, de ramis arborum faciant, et religiosis conviviis sollemnitatem celebrent; nec diabolo jam suo animalia occidant, et donatori omnium de satietate sua gratias referant: ut dum eis
Abbreviated transcription (Latin):
ferantur. ⁊ uehement̃ affligimur. si ad
dei dona non meritis acceditur. s p̾mus
ꝓsilitur. Et quia hec simoniaca beresis
pͥma in ȩccła surgens apłoꝵ ẽ. auctorita¬
te dampnata. petimꝰ ut pro mercede ur̃a
congregari synodum faciatis. quatinus
omnium sac̾dotum diffinitionib com¬
pressa: iradicitus amputata:. nullas illie
iures de cet̾o in ꝑiculo animarum inue¬
niat. nec ulterius sub qualibet excusatio¬
ne ꝑmittatur exurgere. ut tanto uos
tet. quanto uos in suis mandatis zelum
habere. & ꝓ animarum salute quȩ huiꝰ
fuerant sceleris gladio ꝑiturȩ: uiderit co

Expanded text:
ferantur. Et vehementer affligimur, si ad ferantur. Et vehementer affligimur, si ad Dei dona non meritis acceditur, 1148 sed praemiis prosilitur. Et quia haec simoniaca haeresis, prima in Ecclesia surgens, apostolorum est auctoritate damnata, petimus ut pro mercede vestra congregari synodum faciatis; quatenus omnium sacerdotum definitione compressa et radicitus amputata, nullas illic vires de caetero in periculum animarum inveniat, nec ulterius sub qualibet excusatione permittatur exsurgere, ut tanto vos tet, quanto vos in suis mandatis zelum habere, et pro animarum salute quae hujus fuerant sceleris gladio periturae viderit co
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃ cot curas ⁊ sollicitudines quas ꝓ subie¬
ctarum uob gentium regimine sustinetis.
existere uos in causa dĩ laborantib adiu¬
tores eximiȩ laudis ⁊ magne merredis ẽ.
Et quia tales uos bonis precedentib osten¬
ditis. ut p̃sumere de uob̾ meliora possimꝰ.
proptea ad ea quȩ pro mercede ur̃a sunt:
ad angloꝵ gentẽ ꝑrexerant. remeante̾q
quanta eundem frẽm nrm excellentia
urã in presenti positum caritate recẽp̃tt.
quantisq suffraguis proficiscentẽ ad iiuẽ¬
prit
narrauerunt. S quia illa deo nr̃o opera
grata sunt semꝑ. quȩ abonis quȩ cȩpe¬
rint non recedunt. paterno affectu salu¬
tes pecimꝰ. ut monachos presentiũ por¬
culiarit̃ cõmendatos. ⁊ quicqͥd illi ante
exhibuistis. his quoq ad laudis ur̃ȩ cu¬
mulum uberius impendatis. quatinus
dum uob̃ prouidentib ceptum sine mo¬
in prosꝑis custas. & in adu̾sitatib sit adu¬
tor. Precerea ꝑuenit ad nos quod sacri
illic ordines cum datione pecuniȩ con¬

Expanded text:
nter tot curas et sollicitudines, quas pro subjectarum vobis gentium regimine sustinetis, existere vos in causa Dei laborantibus adjutores, eximiae laudis et magnae mercedis est. Et quia tales vos bonis praecedentibus ostendistis, ut praesumere de vobis meliora possimus, petere quae pro mercede vestra sunt lad Anglorum gentem perrexerant, revertentes, quanta eumdem fratrem nostrum excellentia vestra in praesentia positum charitate refecerit, quantisque suffragiis proficiscentem adjuverit, narraverunt. Sed quia illorum Deo nostro opera grata sunt semper qui a bonis quae coeperint non recedunt paterno affectu salutantes, petimus ut monachos praesentium porculiariter commendatos. Et quidquid illi ante exhibuistis, his quoque ad laudis vestrae cumulum uberius impendatis, quatenus dum vobis providentibus coeptum sine moin prosperis custos, et in adversitatibus sit adjutor. Praeterea pervenit ad nos quod sacri illic ordines cum datione pecuniae con
Abbreviated transcription (Latin):
In nomine dñi dĩ & saluatoris suis .i.
nr̃i iħu xp̃i. ꝑ indictionẽ sextam die ui¬
cesima t̃cia mensis nouenbris. tempori¬
b domni &e beatissimi pape gregorii.
coronatus ẽ. focas ⁊ leoncia augusta in
septimo. in palatio qd̃ dr̃ secundianas.
ioccisus ẽ. mauritius imꝑator cũ om̃ib
filiis suis mascuł. id ẽ. theodosio iam co¬
ronaco. tyberio. petro. paulo.⁊ iustiniano.
simul &e petro frẽ supͣscͥpti mauricii au¬
gusti. s & aliqui procerum qui ei cohere¬
bant. id ẽ. constantius patricius: icurator
de placidias. s & gregorius notarius pͥnci¬
pis. Uenit aut̃ ichona suprascͥptoꝵ focȩ &
leontiȩ augustoꝵ romã septimo halendar
maiarum.:⁊ acclamatum ẽ. illis in lateranis
in basilica iulii ab om̃i clero uł senatu. Ex¬
audi xp̃e focȩ augusto. ⁊ leontiȩ augustȩ
uita. Tunc iusfit ipsam ichonam domnꝰ
beatissimꝰ & apłicus gregorius papa reponi
in oratorio scĩ cesarii mr̃is intra palacium.

Expanded text:
In nomine Dei Salvatoris nostri Jesu Christi, per indictionem sextam, die vicesima tertia mensis Novembris, temporibus domini et beatissimi papae Gregorii, coronatus est Phocas et Leontia Augusta in septimo in palatio quod dicitur Secundianas. Et occisus est Mauricius imperator cum omnibus filiis suis masculis, id est, Theodosio jam coronato, Tiberio, Petro, Paulo et Justiniano, simul et Petro fratre suprascripti Mauricii Augusti, sed et aliqui procerum qui ei cohaerebant, id est, Constantinus patricius, et curator de Placidias, sed et Gregorius notarius principis. Venit autem icona suprascriptorum Phocae et Leontiae Augustae Romae VII Kalendar. Maiar. et acclamatum est eis in Lateranis in basilica Juliana ab omni clero vel senatu; Exaudi, Christe, Phocae Augusto, et Leontiae Augustae vita. Tunc jussit ipsam iconam dominus beatissimus et apostolicus Gregorius papa reponi in oratorio sancti Caesarii martyris intra palatium.
Abbreviated transcription (Latin):
engo diłme frm̃ da oꝑam: ut qd a correcti¬
one quiescendo in aliis ꝑdidisti resareias:
& ab hac quos potueris prauitate cõpes¬
cas: atq ut sẏnodus ad eradendam ipsã
heresim congregari possit insiste: quatinꝰ
cum dilectionis ur̃ȩ mercede melius ab
om̃ib caueatur. qd̾ auctore deo omnium
fuerit constitutione dampnatum. Euenit
lutari familiarem habeat: Qd̃ a uob̾ sub¬
tilit̃ requirendum ẽ. & si ita constiterit:
cure uobis sit nr̃a hoc sic uice corrigere.
ut et qui talem recipit excessus ñ familia¬
ritate fouere. s discat potius ultione com¬
pͥmere. & qui receptus ẽ. idem discat cum
lacrimis deluere. ñ iniquitatẽ immundi¬
ciis cumulare. Monachos uero quod ad re
num transmisimꝰ. frat̾nitas ur̃a habeat
in om̃ib cõmendatos. uta eis ad ꝓficiscendũ
solatiari studeat. atq concurrere. ut uob̾
sibi opitulantib celere deo ꝓtegente quo
directi sunt ualeant ꝑuenire. Gr̃. aetherio¬

Expanded text:
e frater, da operam ut quod a correptione quiescendo in aliis perdidisti resarcias, et ab hac quos potueris pravitate compescas, atque ut synodus ad eradendam ipsam haeresim congregari possit insiste, quatenus cum dilectionis vestrae mercede melius ab omnibus caveatur quod, auctore Deo, omnium fuerit constitutione damnatum. Pervenitlutari, familiarem habeat. Quod a vobis subtiliter requirendum est. Et si ita constiterit, curae vobis sit nostra hoc sic vice corrigere, ut et qui talem recipit, non familiaritate fovere, sed discat potius ultione comprimere; et qui receptus est, idem discat cum lacrymis peccata diluere, non iniquitatem in immunditiis cumulare. Monachos vero quos ad revnum transmisimus fraternitas vestra habeat in omnibus commendatos; et ita eis ad proficiscendum solatiari studeat, atque concurrere, ut vobis sibi opitulantibus celeriter, Deo protegente, quo directi sunt valeant perexire.
Abbreviated transcription (Latin):
precauet: infidelitatis ꝑditioni subicitur.
etiam si tenere fidem quam negligit. ui¬
deatur. Siẽ ergo contra exteriores hostes
ita quoq contra interiores animarum
adu̾sarios studete eẽ solliciti. ut ꝑ hoc
qd̾ dĩ nr̃i inimicis fidelit̃ repugnatis: &
hic felicit̾ ipsius procectione regnetis. &
ad ȩt̃na pꝰmodum gaudia eius duce gr̃a
ueniatis. Quanta pret̾ea bona reueren¬
tissimo fr̃i & coepõ nr̃o augustino ad
angłoꝵ gentem proficiscenti. excellen¬
tia ur̃a prebuerit: reu̾tentes ab eo qͥdã
monachi retuler̃. Unde uberes referen¬
tes grãs. petimꝰ quoq ut his monachis
qui ad eum directi sunt. suffragia ur̃a
copiosius prebere. atq eos ad proficiscen¬
dum iuuare dignemini. ut quanto be¬
neficia ur̃a eis amplius exhibetis. tanto
maiorem uicissitudinem ab omnipoten¬
ce deo cui seruiunt. expectetis. Gr̃.¬

Expanded text:
praecavet, infidelitatis perditioni subjicitur, praecavet, infidelitatis perditioni subjicitur, etiamsi tenere fidem quam negligit videatur. Sicut ergo contra exteriores hostes, ita quoque contra interiores animarum adversarios studete esse solliciti, ut per hoc quod Dei nostri inimicis fideliter repugnatis, et hic feliciter ipsius protectione regnetis, et ad aeterna postmodum gaudia ejus duce gratia veniatis. Quanta praeterea bona reverendissimo fratri et coepiscopo nostro Augustino ad Anglorum gentem proficiscenti excellentia vestra praebuerit, revertentes ab eo quidam monachi retulerunt. Unde, uberes gratias referentes, petimus ut his quoque monachis qui ad eum directi sunt suffragia vestra copiosius praebere atque eos ad proficiscendum juvare dignemini, ut quanto beneficia vestra eis amplius exhibetis, tanto majorem vicissitudinem ab omnipotente Deo, cui serviunt, exspectetis.
Abbreviated transcription (Latin):
Excellentie ur̃e index cordis epła qnta
in uob̾ fulgeat regia potestate pruden¬
tia. ita luculenti copia sermonis edocuit.
ut dubium ẽẽ non ualeat: quicqͥd lauda¬
bile de uobis fama narrauerit. Et qm̃
adhortationem nr̃am adeo regiis animis
ur̃ĩs ꝑ laudis predicam̃ta placuisse signa¬
stis. ut quicqͥd ad dĩ nr̃i cultum. quicqͥd
ad eccłarum reuerentiam. quicqͥd ad ho¬
norem ꝑtinere cognoscitis sac̃dotum. et
stucdiose statui & uelitis in om̃ib custo¬
diri. iterata uos pro ur̃a mag̃ meicede.
adhortatione pulsamꝰ. ut congregari sy¬
nodum iubeatis. & sicut dudum scͥpsimꝰ.
corporalia in sac̾dotib uicia & sy moni¬
acȩ hereseos prauitatem. omnium ep̃oꝵ
difinitione dampnari. atq de regni ur̃i
amputari finib faciatis. nec plus illic
pecuniam optinere quam pͣcepta dñica
ꝑmittatis. Nam dum omĩs auaritia idoloꝵ
sit seruitus. quisquis hanc ⁊ maxime in
dandis eccłasticis honorib uigilant̃ non

Expanded text:
Excellentiae vestrae index cordis epistola, quanta in vobis fulgeat cum regia potestate prudentia, ita luculenti copia sermonis edocuit, ut dubium esse non valeat quidquid laudabile de vobis fama narraverit. Et quoniam adhortationem nostram adeo regiis animis per laudis praedicamenta placuisse signastis, ut quidquid ad Dei nostri cultum, quidquid ad Ecclesiarum reverentiam, quidquid ad honorem pertinere cognoscitis sacerdotum, et studiose statui, et velitis in omnibus custodiri, iterata vos pro vestra magis mercede adhortatione pulsamus, ut congregari synodum jubeatis, et, sicut dudum scripsimus, corporalia in sacerdotibus vitia et simoniacae haereseos pravitatem omnium episcoporum definitione damnari, atque de regni vestri amputari finibus faciatis, 1146 nec plus illic pecuniam obtinere quam praecepta dominica permittatis. Nam cum omnis avaritia idolorum sit servitus, quisquis hanc et maxime in dandis ecclesiasticis honoribus vigilanter non
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem accingite. Nam si quis in hoc aut
piger eẽ aut negligentem se presumpse¬
rit exbibere. dictis criminib: apd omnipo¬
tentem dm̃ se nouerit participem. cuius
zelo ad ꝑscrutandas subtilit̾ nefandi cau¬
sas facinoris non mouetur. GR̃. firmino¬
seruoꝵ suoꝵ numero ꝑire ñ patitur.
ita miscdiȩ suȩ in spiratione cor eiꝰ illustͣt.
ut deserto erroris obscuro: ad agnitionẽ
lucis ⁊uiam redeat ueritatis. Unde susce

Expanded text:
 propter Deum accingite. Nam si quis in hoc aut  propter Deum accingite. Nam si quis in hoc aut piger esse, aut neglegentem se praesumpserit exhibere, dictis criminibus apud omnipotentem Dominum se noverit esse participem, cujus zelo ad perscrutandas subtiliter nefandi causas facinoris non movetur. Et hic prosuorum numero perire non patitur, ita misericordiae suae inspiratione cor ejus illustrat, ut, deserto erroris obscuro, ad cognitionem lucis et viam redeat veritatis. Unde, susce
Abbreviated transcription (Latin):
q ẽ. reuerentiam & honorem debitum
exhiberi priorib ita reccitudinis & dĩ timo¬
ris ẽ. si qui meis correctionis indigent nulla
dissimulatione pꝰponere. ne totum qd absit
corpꝰ incipiat morb in uadere. si languor ñ
fuerit curatꝰ in capite. Ante multũ siquidẽ
temporis. quedã ad nos de frẽ nr̃o clem̃tio
pͥmate ur̃o ꝑ lata sunt. quȩ cor nr̃m non¬
diu̾sis tribulationib ⁊maxime circ̃seui¬
entib hostib ea nob̾ ñ fuit spacium requi¬
rendi. Et qm̃ ita sunt grauia ut transire
in discussa nullomͦ debeant. fr̃nitatẽ ur̃am
his hortam᷑ affatib ut cum om̃i sollicitudi¬
ne ac uuacitate ueritatis indagare sub
si ita sunt ultione canonica resecent᷑. aut¬
si falsa. frĩs nr̃i innocentia diu subnefande
opinionis dilaceratione ñ iaceat. Unde ne
quis desidie tepor in inquisitione ammo¬
nemꝰ. ut ñ cuiꝰꝗͣ ꝑsonȩ sit gr̃a. ñ fauor non
molliat. uł a tramite ueritatis excutiat. s

Expanded text:
m et honorem debitum exhibere prioribus, ita rectitudinis et Dei timoris est, si qua in eos correctionis indigent, nulla dissimulatione postponere; ne totum, quod absit, corpus incipiat morbus invadere, si langor non fuerit curatus in capite. Ante multum siquidem temporis quaedam ad nos de fratre nostro Clementio, primate vestro, perlata sunt, quae cor ndiversis tribulationibus, et maxime circumsaevientibus hostibus, ea nobis non fuit spatium requirendi. Et quoniam ita sunt gravia, ut transire indiscussa nullo modo debeant, fraternitatem vestram his hortamur affatibus, ut cum omni sollicitudine ac vivacitate, veritatis indagare subsdita sunt, ultione canonica resecentur, aut falsa, et fratrisnostri innocentia diu sub nefandae opinionis dilaceratione non jaceat. Unde ne quis desidiae tepor in requisitione sit, ammonemus ut non cujusdam personae sit gratia, non favor, non molliat, vel a tramite veritatis excutiat; sed
Abbreviated transcription (Latin):
imminente censura: concilii diffinitione
tollatur. & abscisa radicitus amputetur.
ne si plus illic aurum qu̾a ds̃ diligitur.
qui modo tranquillus in suis preceptis des¬
picitur. iratus in uindicta pꝰmodũ senti¬
atur. & hȩc quidẽ quia pro uob̾ loquim᷑.
iccuro imminere sepius ñ cessamꝰ. ut pro¬
desse excellentissimis ac dulcissimis filiis
nr̃is uł importunitate possimꝰ. Nam ur̃o
regno ꝑ omĩa proficit. si qd̾ contra dm̃ in
illis partib geritur: emendatione ur̃ȩ ex¬
cellentiȩ corrigatur. Quanta pret̾ea bona
proficiscenti ad angloꝵ gentem reueren
lentia ur̃a impenderit: referentib quib dã
monachis qui ab eo reu̾si sunt cognouimꝰ
De qua re maximas grãs exsoluentes peti¬
mus. ut & monachis p̃sentiũ portitorib quos
adcundem frẽm nr̃m direximus. ur̃a ub̃ius be¬
neficia ministretis: qͣtinus dũ uob̃ patcinanti¬
br nullas illic difficultateᷤ inuen̾int. s ceptũ it̃

Expanded text:
imminente censura, concilii definitione imminente censura, concilii definitione tollatur, et abscissa radicitus amputetur, ne si plus illic aurum quam Deus diligitur, qui modo tranquillus in suis praeceptis despicitur iratus in vindicta postmodum sentiatur. Et haec quidem quia pro vobis loquimur, idcirco imminere saepius non cessamus, ut prodesse excellentissimis ac dulcissimis filiis nostris vel importunitate possimus. Nam regno vestro per omnia proficit, si quod contra Deum in illis partibus geritur emendatione vestrae excellentiae corrigatur. Quanta praeterea bona proficiscenti ad Anglorum gentem reverelentia vestra impenderit, referentibus quibusdam monachis qui ab eo reversi sunt cognovimus. De qua re maximas gratias exsolventes, petimus ut et monachis praesentium portitoribus, quos ad eumdem fratrem nostrum direximus, vestra uberius beneficia ministretis, quatenus dum vobis patrocinantibus nullas illic difficultates invenerint, sed coeptum iter
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾renis et enim reb semꝑ causa dampnan¬
di ẽ. origo peccati. Uos itaq sieminere ad¬
usantib gentib uultis. si eis auctore deo
uictrices existere desideratis: eiusdẽ om¬
nipotentis dñi cum timore precepta sus¬
cipite. ut ipse pro uob̾ contra adu̾sarios
ur̃s pugnare dignetur. qui ꝑ sacrum e¬
loqͥum pollicitꝰ ẽ dicens. Dñs pugnabit ꝓuob̃.
ui paterne adhortationis u̾ba libenti
animo suscipit: i sinu cordis amplecti¬
tur: emendatorem se uitioꝵ fore ꝓculdu¬
bio profitetur. Ex qua re satis nos excel¬
lentiȩ urę cercos reddit absoluta ꝓmissio.
Nam eiꝰ quem idoneum eẽ ad saluandũ
cognoscimꝰ. u̾ba pro pignore tenemus.
Itaq excellentia ur̃a dĩ nr̃i mandatis in¬
herens studium ad congregandam sino¬
dum pro sua mercede adbibere dignetur.
ut om̃e a sacerdotib corporale uicium. &
symoniaca heresis quȩ pͥma in eccłis ini¬
qua ambitione surrexit. potestatis ur̃ȩ

Expanded text:
In terrenis etenim rebus semper causa damnIn terrenis etenim rebus semper causa damni est origo peccati. Vos itaque si eminere adversantibus gentibus vultis, si eis, auctore Deo, victrices existere festinatis, ejusdem omnipotentis Dei cum tremore praecepta suscipite, ut ipse pro vobis contra adversarios vestros pugnare dignetur, qui per sacrum eloquium pollicitus est, dicens: Dominus pugnabit pro vobis, Qui paternae adhortationis verba libenti animo suscipit, et sinu cordis amplectitur, emendatorem se vitiorum fore procul dubio profitetur. Ex qua re satis nos excellentiae vestrae certos reddit absoluta promissio. Nam ejus quem idoneum ad solvendum esse cognoscimus verba pro pignore retinemus. Itaque excellentia vestra, Dei nostri mandatis inhaerens, studium ad congregandam synodum pro sua mercede adhibere dignetur, ut omne a sacerdotibus corporale vitium, et simoniaca haeresis, quae prima in Ecclesiis iniqua ambitione surrexit, potestatis vestrae 1147
Abbreviated transcription (Latin):
ita quoq eas fidĩ sinceritate p̾cellitis:
magnam de uob in emendandis illicitis s¬
dixiam capiamꝰ. Nam qualit̾ adhortati¬
onem nr̃am excellentia ur̃a amplexa sit.
quantaq eam deuotione gestiat adimple
stis ẽ. S. qr ipse bonarum mentium esse
consueuit adiutor. qui etiam ear largitdr
ẽ confidimꝰ qd̾ tanto ꝓpitius causas ur̃as sua
pietate disponat. quanto ipse de sua uos
uidet eẽ causa sollicitos. facite qd̾ dei est.
&e ds̃ faciet quod urm̃ ẽ. Itaq sẏnodum ẽ¬
gregari precipite. ⁊ peccatum sẏmoniace
hereseos de regno ur̃o int̾ alia sic̃ ante scͥpsi¬
mꝰ diffinitione concilii studia suis ꝓhibece.
sacrificium deo deuicto int̾iore hoste offer¬
te. ut exteriores adu̾sarios ipso adiuuante
uincatis:⁊ quale uos contra inimicos ipsius
studium gesseritis: calem illum in ur̃o iuua¬
mine sentiatis. Michi aut̃ credite. qr sicut
expenditur. quicquid cum peccato congre

Expanded text:
ita quoque eas fidei sinceritate praecellitis, ita quoque eas fidei sinceritate praecellitis, magnam de vobis in emendandis illicitis fiduciam capimus. Nam qualiter adhortationem nostram excellentia vestra amplexa sit, quantaque eamdem devotione gestiat adimplerstis est. Sed quia ipse bonarum mentium esse consuevit adjutor, qui etiam earum largitor est, confidimus quod tanto propitius causas vestras sua pietate disponat, quanto ipse de sua vos videt esse causa sollicitas. Facite quod Dei est, et Deus faciet quod vestrum est. Itaque synodum congregari praecipite, et peccatum simoniacae haeresis de regno vestro inter alia, sicut antea scripsimus, definitione concilii studiosius prohibete. Sacrificium Deo, devicto interiori hoste, offerte, ut exteriores adversarios, ipso adjuvante, vincatis; et quale vos contra inimicos ipsius studium gesseritis, talem illum in vestro juvamine sentiatis. Mihi autem credite, quia, sicexpenditur quidquid cum peccato congreg
Abbreviated transcription (Latin):
partem hac in re prestitoꝵ ur̃oꝵ solatia
ussidicant. cuiꝰ pꝰ dm̃ auxiliis. u̾bum illie
predicationis in notuit. Nam qui alteriꝰ
bonum adiuuat. suum facit. S ut mer¬
cedis ur̃e magis magisq sit fructꝰ uberior
petimꝰ ut monachis p̃sentium portitoribꝰ
mũ frẽm nrm pro eo q̃ illos qui secũ st̃
sufficere sͥ dic̃ uon posse. transmittimus.
patiocinii ur̃i suffragia benignius mini¬
stretis. atq ita eis in omĩb adeẽ dignemini.
quatinus dum bonis excellentie ur̃e ini¬
tiis meliora successerint: mullas illic
moras uł difficultates inuenerint. tan¬
to erga uos ac dulcissimos nob̾ nepotes
pro eius amore uos in huiꝰmodi causis
munere sint collata. quantaq uos
suꝑnȩ grẽ pietas impleuerit. int̾ cetera
da gentilium ꝓuidi gub̃natis arce con¬
silu: i regiam qd̾ magis adhuc laudis est:
ordinatis sapientia potestatem. Et qm̃
sic̃ multis in utroq gentib eminetis.

Expanded text:
partem hac in re praestitorum vestrorum solatia partem hac in re praestitorum vestrorum solatia vindicant, cujus post Deum auxiliis verbum illic praedicationis innotuit. Nam qui alterius bonum adjuvat, suum facit. Sed ut mercedis vestrae magis magisque sit fructus uberior, petimus ut monachis praesentium portitoribus, trum, pro eo quod illos qui secum sunt sufficere sibi dicit non posse, transmisimus, patrocinii vestri suffragia benignius ministretis, atque ita eis in omnibus adesse dignemini, quatenus dum bonis excellentiae vestrae initiis meliora successerint, et nullas illic moras vel difficultates invenerint, tanto erga vos ac dulcissimos nobis nepotespro ejus vos amore in hujusmodi causis munere sint collata, quantaque vos supernae gratiae pietas impleverit, inter caetera da gentilium providi gubernatis arte consilii, et regiam, quod majoris adhuc laudis est, ornatis sapientia potestatem. Et quoniam sicut multis in utroque gentibus eminetis,
Abbreviated transcription (Latin):
rãs omnipotenti deo referimꝰ. qui int̃
cet̾a pietatis suȩ dona quȩ excellentiȩ
urȩ largitus ẽ: ita uos amore xp̃ianȩ re¬
ligionis impleuit. ut quicqͥd ad animae
lucrum. quicquid ad ꝓpagationẽ fidĩ
ꝑtinere cognoscitis: deuota mente et
pio oꝑari studio ñ cessetis. Quanto aut̃
fauore. quantaq oꝑitulatione excellen¬
tia ur̃a reuerentissimũ frẽm ⁊ coep̾m¬
nrm augustinũ proficiscentẽ ad angloꝵ
gentem adiuuerit. uec ante silentio fa¬
ma conticuit: & postea quidam ab eo
ad nos monachi redeuntes subtilit̾ retu¬
lerunt. Et quidem ħ de xp̃ianitate ur̃a
mirentur alii. quib adhuc beneficia ur̃a
minus sunt cognita. Nlam nob̾ quib ex¬
ꝑimentis iam nota sunt ñ mirandum ẽ
s gaudendum. quia ꝑ hoc qd̃ aluis impen¬
ditis uos uiuatis. Qualia gͥ quantaq
in conu̾sione supra scͥpte gentis redẽptor
nr̃ fuerit miracula oꝑatus. excellentiȩ
ur̃ȩ iam notum. Ex qua re magnam uos
oportet habere leticiam. qr maiorem sͥ

Expanded text:
 qui, inter caetera pietatis suae dona quae excellentiae vestrae largitus est, ita vos amore Christianae religionis implevit, ut quidquid ad animarum lucrum, quidquid ad propagationem fidei pertinere cognoscitis, devota mente et pio operari studio non cessetis. Quanto autem favore quantaque opitulatione excellentia vestra reverendissimum fratrem et coepm Augustinum proficiscentem ad Anglorum gentem adjuverit, nec ante silentio fama conticuit, et postea quidam ab eo ad nos monachi redeuntes subtiliter retulerunt. Et quidem haec de Christianitate vestra mirentur alii, quibus adhuc beneficia vestra minus sunt cognita; nam nobis, quibus experimentis jam nota sunt, non mirandum est, sed gaudendum, quia per hoc quod aliis impenditis, vos juvatis. Qualia igitur, quantaque in conversione suprascriptae gentis Redemptor noster fuerit miracula operatus, excellentiae vestrae jam notum est. Ex qua re magnam vos oportet habere laetitiam, quia majorem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
cipue in causa animarũ laborantib
omĩ debeat annisu concurrere. ñ tam̃
ab re ẽ. si sollicitudinẽ ur̃am epłarum
nr̃arum sermo pulsauerit. quia sic̃ ignis
aura flante fit grandior. ita bonȩ m̃tis
studia cõmendatione ꝓficiunt. Quia
gͥ redemptoris nr̃i grã cooꝑante tanta
de angloꝵ gente ad xp̃ianȩ fidĩ gr̃am
multitudo conu̾titur. ut reuerentissimꝰ
qui secum sunt adhoc opus exequendũ
ꝑ diu̾sa loca asserat non posse sufficere:
aliquantos ad eum monachos cũ dile¬
ctissimis ⁊ cõmunib filiis laurentio prb̃o.
imellito abbe p̃uidimꝰ transmittendos.
Et ideo frat̾nitas ur̃a eis caritatem quam
decet exhibeat. atq ita illis ubic̃q neceẽ
fuerit auxiliari festinet: quatinus dũ
uob̃ opitulantib nullas illic remorandi
causas habuerint. & ipsi ur̃a se resͤaͣtos
consolatione congaudeant. ⁊ uos solati¬
oꝵ exhibitione in causa ꝓ qua directi st̃

Expanded text:
cipue in causa animarum laborantibus, cipue in causa animarum laborantibus, omni debeat adnisu concurrere, non tamen ab re est, si sollicitudinem vestram epistolarum nostrarum sermo pulsaverit, 1145 quia sicut ignis aura flante fit grandior, ita bonae mentis studia commendatione proficiunt. Quia igitur, Redemptoris nostri gratia cooperante, tanta de Anglorum gente ad Christianae fidei gratiam multitudo convertitur, ut reverendissimus qui secum sunt ad hoc opus exsequendum per diversa loca asserat non posse sufficere, aliquantos ad eum monachos cum dilectissimis et communibus filiis Laurentio presbytero, et Mellito abbate praevidimus transmittendos. Et ideo fraternitas vestra eis charitatem quam decet exhibeat, atque ita illis ubicunque necesse fuerit auxiliari festinet, quatenus dum vobis opitulantibus nullas illic remorandi causas habuerint, et ipsi vestra se relevatos consolatione congaudeant, et vos solatiorum exhibitione in causa pro qua directi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dam sinodam imminece: uta enixius ex¬
hibece. ut nominis dignitatẽ officii am¬
ministratione compleatis. De eo uero qd̃
suetudine ẽẽ deposcitis. requiri in serinio
quas uos dicitis hab̾e transinittite. ut
ex eis quid concedendum ẽ: colligamus.
Gesta uero uł scͥpta beati hirenei iam diu
ẽ. quod sollicite quesiuimꝰ. s hactenꝰ ex
eis inueniri aliqͥd ñ ualuit. Precẽa fr̃ni.¬
tas ur̃a monachos quos ad reuerentissi
ximus habere studeat cõmendatos in
exhibeat. atq ita illis studio sac̃dotali
obnixe oc̃currat: ⁊ suo eos solatio ad a¬
gendum it̃ adiuuare festinet. ut dum
nulla eis illic res morandi causas intu¬
lerit: ihi celerius ꝑgere. ⁊ uos mercedem
de prestitis inuenire possitis. Gr̃ mennę¬
tolone. sereno massiliȩ. luꝑo cͥaualona. ai¬
gulfo mectis. simplicio parisius. melantio
cet fr̃mtatem urãm suscepti officii
curã cõmoneat. ut religiosis uiris ⁊ pre¬

Expanded text:
dam synodum imminete; et ita vos enixius exdam synodum imminete; et ita vos enixius exhibete, ut nominis dignitatem officii administratione compleatis. De eo vero quodsuetudine deposcitis, requiri in scrinio quas vos dicitis habere transmittite, ut ex eis quid concedendum est colligamus. Gesta vero vel scripta beati Irenaei jam diu est quod sollicite quaesivimus, sed hactenus ex eis inveniri aliquid non valuit. Praeterea fraternitas vestra monachos quos ad reverendissimximus habere studeat in omnibus commexhibeat; atque illis ita studio sacerdotali obnixe concurrat, et suo eos solatio ad agendum iter adjuvare festinet, ut dum nulla eis illic res morandi causas intulerit, et hi celerius pergere, et vos mercedem de praestitis invenire possitis. Datum dieTelonae, Sereno Massiliae, Lupo Cabilloni, Aigulfo Mettis, Simplicio Parisiis, Melantio fraternitatem vestram suscepti officii cura commoneat, ut religiosis viris, et pr
Abbreviated transcription (Latin):
grauitate loquutio. ita s cordis nr̃i
iunxit affectum. ut mutuum semꝑ libe¬
at miscere sermonẽ. quatinꝰ ⁊si corporali
nos absentia hoc int̾currente ualeat com¬
mercio usndicare. Quantus aut̃ in uobis
ȩccłastici ordinis amor eniteat: quanta
sit dilectio disciplinȩ: quantũ obseruantie
ostenditis. Quia gͥ odalioꝵ emendationẽ
promptũ animũ geritis: ⁊uetustatis ma
insurgere. ⁊auariciam de domo dĩ sino¬
dali debeatis diffinitione ꝓice̾. Nichil¬
enim in dandis ȩccłasticis ordinib seua
fames inueniat auri: nicbil blandimenta
subripiant: nicħ grã referat honoris: uitȩ¬
sit p̃mium ꝓfectꝰ. incrementũ modestia¬
moꝵ: ut optinente huiꝰmodi obseruantia.
nindignus qui p̃mus querit ascendere
iudicetur. ⁊ digne cui bonũ testimoniũ
actio ꝑhibet: honoretur. Hȩc uob̃ diłme
inuigilet:ut zelum quem litteris osten¬
ditis. cordis ur̃i testem eẽ oꝑe demonstre¬
tis. Itaq assidue instant̾q ad congregan¬

Expanded text:
gravitate locutio ita sibi cordis nostri fixit affectum, ut mutuum semper libeat miscere sermonem, quatenus et si corporali nos absentia hoc intercurrente valeat commercio vindicare. Quantus namque in vobis ecclesiastici ordinis amor eniteat, quanta sit dilectio disciplinae, quantum observantiae ostenditis. Quia igitur ad aliorum emendationem promptum cor geritis, et vetustatis malinsurgere, et avaritiam de domo Dei synodali debeatis definitione projicere. Nihil in dandis ecclesiasticis ordinibus auri saeva fames inveniat, nil blandimenta subripiant, nil gratia conferat: honoris praemodestia, ut obtinente hujusmodi observantia, et indignus qui praemiis quaerit ascendere judicetur, et digne cui bonum testimonium actio perhibet honoretur. Haec vobis, dileinvigilet, ut et zelum quem litteris ostenditis cordis vestri testem esse opere demonstretis. Itaque assidue instanterque ad congregan
Abbreviated transcription (Latin):
incȩlo erat. filius hominis qui loquebat᷑
in t̾ra. hinc iohannes ait. Scimꝰ qr filius
dei uenit: ⁊dedit nob̃ sensum. Qui nob̾
quem sensum dederit. ilico subiungit.
Ut cognoscamus uerum dm̃. Quem hoc lo¬
co uerum dm̃ insinuat. nisi patrẽ omni¬
potentem: S quid etiam de omnipotenti
filio sentiat adiungit. Et simꝰ in uero filio
eius iłru xp̃o. Ecce ait uerum dm̃ patre.

Expanded text:
in coelo, erat Filius hominis qui loquebatur in coelo, erat Filius hominis qui loquebatur in terra. Hinc Joannes ait: Scimus 1169 quia Filius Dei venit, et dedit nobis sensum. Qui nobis quem sensum dederit, illico subjunxit: Ut cognoscamus Deum verum. Quem hoc loco verum Deum insinuat, nisi Patrem omnipotentem? Sed quid etiam de omnipotente Filio sentiat adjunxit: Et simus in vero ejus Filio Jesu Christo. Ecce ait verum Deum Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
tanũ credunt. quoꝵ similes multi st̃ alii.
cum ad scãm ȩccłam ueniunt. baptirant᷑.
quia baptismũ ñ fuit. qd̾ in errore positi
in sc̃ẽ trinitatis nominx minime ꝑceper̃.
nec post̃ hoc ipsum baptisia dici itera¬
tum. q sic̃ dictum ẽ: in trinitatis nomine
ñ erat datum. Nestoriani uero. qi in scȩ̃
trinitatis nomine baptizantur. s eos ꝑfi¬
die uidaice similes incarnationẽ unigeniti ñ
c̃dentes sue heseos error obscurat: ad scãm
ecclia catholicam uenientes de uere
fidei sirmitate et confessione docendi st̃.
existentẽ indiuinitate añ scła. ⁊ ip̃m factũ bõiẽ
in fine scłor. quia u̾bũ caro factum ẽ. ec¬
babitauit in nob̾. Uerbũ uero carnẽ fa¬
s̃ suscipiendo quod ñ erat. In incarnati¬
onis enim suȩ misterio. unigenitꝰ patris
nr̃a auxit. sua ñ minuit. Una itaq ꝑso¬
na ẽ u̾bũ ⁊caro. sicut ipse ait. Nemo ascen¬
dit in celum. nisi qui descendit de cȩlo.
fulius hominis qui ẽ. in cȩlo. Qui filius dĩ

Expanded text:
tanum credunt, quorum similes multi sunt alii, cum ad sanctam Ecclesiam veniunt baptizantur, quia baptisma non fuit, quod in errore positi, in sanctae Trinitatis nomine minime perceperunt, nec potest ipsum baptismum dici iteratum, quod, sicut dictum est, in Trinitatis nomine non erat datum. Nestoriani vero quia in sanctae Trinitatis nomine baptizantur, sed eos Judaicae perfidiae similes, Incarnationem unigeniti non credentes, suae haereseos error obscurat, ad sanctam Ecclesiam catholicam venientes de verae fidei firmitate et confessione docendi sunt,existentem in divinitate ante saecula, et ipsum factum hominem in fine saeculorum, quia Verbum caro factum e. Verbum vero carnem dised suscipiendo quod non erat. Incarnationis enim suae mysterio unigenitus Patris nostra auxit, sua non minuit. Una itaque persona est Verbum et caro, sicut ipse ait: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo. Qui Filius Dei
Abbreviated transcription (Latin):
mansistis.S hȩc uobis minꝰ quam pote¬
rant bona ꝓficiunt: si hoc ⁊ in aliis solli¬
cite non uitastis. Sicut aut̃ istud in te tͥ
malũ displicuit. ita hoc unfrẽ zelari de¬
bueras. Nam dum diuina precepta mo
neant ꝓximos nros sic̃ nos ipsos diligere
debere. ñ paruȩ culpȩ ẽ. despicere:⁊ qd̾

Expanded text:
mansistis. Sed haec vobis minus quam potemansistis. Sed haec vobis minus quam poterant bona proficiunt, si hoc et in aliis sollicite 1141 non vetastis. Sicut autem in te istud tibi malum displicuit, ita hoc et in fratre zelari debueras. Nam dum divina praecepta nos moneant proximos sicut nos ipsos debere diligere, non parvae culpae est despic
Abbreviated transcription (Latin):
Cum diuinȩ lectionis cestimonio ido¬
loꝵ seruitus auaricia nuncupetur.
qlio studio de domo dĩ sit pellenda cog¬
noscitur. & a quib dam sac̃dotib quod
gementes dicimꝰ non cauetur. Tenet enĩ
captiuum cor seua cupiditas. ilicitum
suadet eẽ malum q imꝑat. atq id agit.
ut uno eodemq gladio. ⁊dantẽ ⁊ accipi¬
entem int̾imat. Quis gͥ post boc locus
contra auaritiam tutus eẽ pͣualeat. si
dĩ illi aprauis sacerdotib aꝑitur ȩccła:
Quando ouium septa inuiolata custodiat.
qui intrare lupum inuitat: Pronefas.
Iuicito manus munere polluit. & alios ⁊
benedictone credit erigere. cum ipse
iam sit propͥa iniquitate substratꝰ.: i sua
nichilominꝰ ambitione captiuus. Huiꝰ
ergo mali rapacitas qr arcem ur̃ȩ m̃tis
numquam intrauerit. ⁊ in noxias hab̾e
uos manus de ordinationib ꝑhibetis:
omnipotenti deo grãs agite. & tanto uos
ei debitores eẽ cognoscite. quanto illes ab
huiꝰ morbi contagione eo custodiente

Expanded text:
vinae lectionis testimonio idolorum servitus avaritia nuncupetur, quo studio de templo Dei sit pellenda cognoscitur, et a quibusdam sacerdotibus, quod gementes dicimus, non cavetur. Tenet enim captivum cor saeva cupiditas, et licitum suadet esse malum quod imperat, atque id agit, ut uno eodemque gladio et dantem et accipientem interimat. Quis igitur post hoc locus contra avaritiam tutus esse praevaleat, si Dei illi a pravis sacerdotibus aperiatur Ecclesia? Quando ovium septa inviolata custodiat, qui intrare lupum invitat? Proh nefas! manus illicito munere polluit, et alios se benedictione credit erigere, cum ipse jam sit propria iniquitate substratus, et sua nihilominus ambitione captivus. Hujus ergo mali rapacitas, quia arcem vestrae mentis nunquam intraverit, et innoxias habere vos manus de ordinationibus perhibetis, omnipotenti Deo gratias agite, et tanto ei vos debitores esse cognoscite, quanto illaesi ab hujus morbi contagio eo custodiente
Abbreviated transcription (Latin):
gentis suȩ reges laudib ac meritis tran¬
seat:⁊ quanto in subiectis etiam aliena
peccata det̾serit. tanto etiam de poccatis
propriis ante omnipotentis di terribile
exam̃ securior fiat. R euerentissimꝰ aut̃
pletus: bonis auctore deo oꝑib predit᷑. queq
uos ammonet: libent̃ audite: deuote ꝙagi¬
te: studiose in memoria reseruate: quia si
uos eum qui ꝑro omnipotente deo loquit᷑
tem celerius exaudiec. Si enim qd absit
u̾ba eius postponitis. quando eum omp̃c
ds̃ poterit audire pro uob̾. quem uos ne¬
gligitis audire pro deo: Tota gͥ mente
cum eo uos inferuore fidĩ stringite: atq
annisum illius uirtute quam uob̃ diui¬
nitas cribuit adiuuate: ut regni sui uos
iꝑse faciat ẽẽ participes: cuiꝰ uos fidem
in regno ur̃o recipi: ⁊facitis custodiri.
Precerea scire urãm głam uolumꝰ. qr sicut
in scͥptura scã ex u̾bis omp̃is dni cognos¬

Expanded text:
gentis suae reges laudibus ac meritis trangentis suae reges laudibus ac meritis transeat; et quanto in subjectis suis aliena peccata deterserit, tanto etiam de peccatis propriis ante omnipotentis Dei terribile examen securior fiat. Reverendissimus autempletus, bonis auctore Deo operibus praeditus, quaeque vos admonet libenter audite, devote peragite, studiose in memoria reservate, quia si vos eum in eo quod pro omnipotente Deo loquiturtem celerius exaudit. Si enim, quod absit, verba ejus postponitis, quando eum omnipotens Deus poterit audire pro vobis, quem vos negligitis audire pro Deo? Tota igitur mente cum eo vos in fervore fidei stringite, atque annisum illius virtute quam vobis divinitus tribuit adjuvate, ut regni sui vos ipse faciat esse participes, cujus vos fidem in regno vestro recipi et facitis custodiri. Praeterea scire vestram gloriam volumus quia, sicut in Scriptura sacra ex verbis Domini omn
Abbreviated transcription (Latin):
regimina ꝑducit. ut ꝑ eos quib om̃ib
presati fuerint dona suȩ piecatis impendat.
Qd in angloꝵ gente cognouimꝰ factum.
głose fili eam quam accepisti diuinitꝰ
grãm sollicita mente custodi: xp̃ianam
fidem in ppłis cͥ subditis extendẽ festina :
zelum rectitudinis tuȩ in eoꝵ conu̾sioẽ
multiplica: idoloꝵ cultus insequere: faci¬
noꝵ edificia eu̾te: subditoꝵ mores in ma¬
gna uitȩ mundicia exhortando. t̾rendo:
blandiendo: corrigendo: iboni oꝑis exẽ¬
pla monstrando ȩdifica. ut illum retri¬
butore inuenias in cęlo. cuiꝰ nom̃ atq co¬
gnitionem dilataueris in t̾ra. Ipse enim
reddet. cuiꝰ uos honorem queritis & ser¬
uatis ingentib Sic enim constantinus
cum subiectis ppłis cota ad eum mente
conu̾tit. Unde factum ẽ : ut antiquoꝵ pͥn
cipum nom̃ suis uir ille laudib uince̾t.
&r tanto in opinione precessores suos. qͣn¬
to ⁊in bono oꝑe suꝑaret. Et nunc itaq
iectis festinet infundere. ut iantiquos

Expanded text:
regimina perducit, ut per eos omnibus, quibus praelati fuerint, dona suae pietatis impendat. Quod in Anglorum gente cognovimus factum, . Et ideo, gloriose fili, eam quam accepisti divinitus gratiam sollicita mente custodi. Christianam fidem in populis tibi subditis extendere festina, zelum rectitudinis tuae in eorum conversione multiplica, idolorum cultus insequere, fanorum aedificia everte, subditorum mores in magna vitae munditia exhortando, terrendo, blandiendo, corrigendo, et boni operis exempla monstrando aedifica, ut illum retributorem invenias in coelo, cujus nomen atque cognitionem dilataveris in terra. Ipse enim reddet, cujus vos honorem quaeritis et servatis in gentibus. Sic enim Constantinus,cum subjectis populis tota ad eum mente convertit. Unde factum est ut antiquorum nomen principum suis vir ille laudibus vinceret, et tanto in opinione praedecessores suos quanto et in bono opere superaret. Et nunc itaque ibimet subjectis festinet infundere, ut et antiquos
Abbreviated transcription (Latin):
unquam poterit fine t̾minari. Appropin¬
quante aut̃ eodem mundi t̾mino. multa
imminent quȩ antea non fuerunt. uide¬
licet immutationes aeris: tͣroresq de cȩ
states: bella: fames: pestilentiȩ: T̾rȩ motꝰ
ꝑ loca: quȩ tam̃ omĩa non nr̃is diebus
uentura sunt. s post mõs dies omĩa sub¬
sequentur. Uositaq si qua ex his euenire
urm̃ ꝑturbetis. quia iccuro hȩc signa
de fine scłi p̃mittunt᷑: ut de animabus
nr̃is debeamꝰ ẽẽ solliciti: de mortis ho¬
ra suspecti:ut uenturo iudici in bonis
actib inueniamur preꝑarati. Hȩc nunc
głosȩ fili pauca loquutus sum: ut cum
xp̃iana fides in regno ur̃o excreuerit.
crescat: itanto plus loqui libeat: quanto
se in m̃ce nra gaudia de gentis ur̃e ꝑfe¬
cta conu̾sione multiplicant. Parua aut̃
xenia transinisi. quȩ uob̃ parua ñ erunt:
cum a uobis ex beati pecri apłi fuerint
benedictione suscepta. Omp̃c itaq ds̃
in uob̾ grãm suam quam cȩpit ꝑficiat.

Expanded text:
unquam poterit fine terminari. Adpropinquante autem eodem mundi termino, multa imminent quae antea non fuerunt: videlicet immutationes aeris, terroresque de castates, bella, fames, pestilentiae, terrae motus per loca; quae tamen non omnia nostris diebus ventura sunt, sed post nostros dies omnia subsequentur. Vos itaque, si qua ex his evenire rum animum perturbetis; quia idcirco haec signa de fine saeculi praemittuntur, ut de animabus nostris debeamus esse soliciti, de mortis hora suspecti, et venturo judici in bonis actibus inveniamur esse praeparati. Haec nunc, gloriose Fili, paucis locutus sum, ut cum Christiana fides in regno vestro excreverit, crescat, et tanto plus loqui libeat, quanto se in mente nostra gaudia de gentis vestrae perfecta conversione multiplicant. « Parva autem exenia transmisi, quae vobis parva non erunt, cum a vobis ex beati Petri apostoli fuerint benedictione suscepta. Omnipotens itaque Deus in vobis gratiam suam quam coepit, perficiat,
Abbreviated transcription (Latin):
potest ⁊ negligit. participem se proculdu¬
bio delicti constituit. Prouidece ergo aĩȩ
ur̃ẽ: prouidete nepotib quos cupitis reg¬
nare. felicit̾ prouidete ꝑrouiciis: & pͥuꝗ
creator nr̃ manũ suam ad feriendum ex¬
cutiat: de correctione huiꝰ sceleris stucho¬
sissime cogitate: ne tanto pꝰmodũ acrius
feriat: quanto mͦ diutius & clement᷑ ex¬
pectat. Scitote aut̃. quia deo nr̃o magnũ
sacrificium placationis offertis. si tanti
labem facinoris de ur̃is citiꝰ finib ampu

Expanded text:
potest et negligit, participem se procul dupotest et negligit, participem se procul dubio delicti constituit. Providete ergo animae vestrae, providete nepotibus, quos cupitis regnare feliciter, providete provinciis; et priusquam Creator noster manum suam ad feriendum excutiat, de correctione hujus sceleris studiosissime cogitate, ne tanto postmodum acrius feriat, quanto modo diutius et clementer exspectat. Scitote autem quod Deo nostro magnum sacrificium placationis offertis, si tanti labem facinoris de vestris citius finibus ampu
Abbreviated transcription (Latin):
emendatur. Multoꝵ gͥ ad nos relatioẽ
ꝑuenit. qd dicẽ sine cordis afflictione
nimia ñ ualemꝰ. ita quosdam sac̾dotes
in illis partib impudice ac nequit᷑ con¬
u̾sari. ut ⁊ aucure nobis opprobrium. &
lam̃tabile sit referre. Ne ergo pꝰꝗͣ huiꝰ
nequitiȩ hucusq se cetendit opinio¬
aliena prauitatis aut nr̃ãm animã aut
regnum ur̃m peccati sui iaculo feriat:
ardent̃ ad hȩc debemꝰ ulciscenda consur¬
gere. ne paucoꝵ facinꝰ multoꝵ possit eẽ
ꝑditio. Nam causa sunt ruinȩ populi.
sac̾dotes mali. Quis enim ꝓ ppłi se pecca¬
tis int̾cessor obiciat. si sac̾dos qui exorare
debuerat grauiora cõmittat: S qm̃ eo ᷤᷤ
ad requisitionem. nec zelus excitat ad iun
nam si precipitis cum ur̃ę auctoritatis as
sensu transmictimꝰ. quȩ una cum aliis sa¬
cerdotib hȩc ⁊subtiliter querere. & scđm
dm̃ debeat emendare. Nec enim sunt dis¬
simulanda quȩ dicimꝰ. quia qui em̃dare

Expanded text:
emendatur. Multorum igitur ad nos relatione emendatur. Multorum igitur ad nos relatione pervenit, quod dicere sine afflictione cordis nimia non valemus, ita quosdam sacerdotes in illis partibus impudice ac nequiter conversari, ut et audire nobis opprobrium et lamentabile sit referre. Ne ergo postquam hujus nequitiae hucusque se tetendit opinioaliena pravitas aut nostram animam aut vestrum regnum peccati sui jaculo feriat, ardenter ad haec debemus ulciscenda consurgere, ne paucorum facinus 1171 multorum possit esse perditio. Nam causa sunt ruinae populi sacerdotes mali. Quis enim pro populi se peccatis intercessor objiciat, si sacerdos qui exorare debuerat graviora committat? Sed quoniam ead requisitionem, nec zelus excitat ad vindersonam, si praecipitis, cum vestrae auctoritatis as sensu transmittamus, quae una cum aliis sacerdotibus haec et subtiliter quaerere et secundum Deum debeat emendare. Nec enim sunt dissimulanda quae dicimus, quia qui emendare