comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cognouerat. qđ in conspectu eius
tanta iteratione uocis immolabat:
nͥ qđ uicina eẽ suꝑbia potentibus
solet. & pene semp reb affluentib
elatio sociatur. quia & sepe humo¬
ris abundantia. duriciã dat tumo¬
ris: Mirum uͦ ẽ: cum incordib sub¬
limium. regnat humilitas morũ.
Unde pensandum ẽ: quia potentes
quiq cum humiliter sapiundꝰ cui¬
men extraneȩ & quasi longe posi¬
tȩ uirtutis attingunt. Et recte hac
uirtute dnm̃ quantocius placant:
quia illud ei sacrificium potentes
offerunt: quod. potentes uir inue¬
nire possunt. Subtilissima nanq
ars uiuendi ẽ culmen tenere:glo¬
riam reprimere: Esse quidem in
potentia. szpotentem se esse ne¬
scue: Adlargienda bona. poten¬
tem se agnoscere: adrepetenda no¬
xia. omne qđ podenter ualet.i

Expanded text:
cognoverat, quod in conspectu ejus cognoverat, quod in conspectu ejus tanta iteratione vocis immolabat? nisi quod vicina esse superbia potentibus solet, et pene semper rebus affluentibus elatio sociatur, quia et saepe humoris abundantia duritiam dat tumoris. Mirum vero est, cum in cordibus sublimium regnat humilitas morum. Unde pensandum est quia potentes quique, cum humiliter sapiunt, culmen extraneae quasi longe positae virtutis attingunt, et recte hac virtute Dominum quantocius placant, quia illud ei sacrificium potentes offerunt, quod potentes vix invenire possunt. Subtilissima namque ars vivendi est, culmen tenere, gloriam reprimere: esse quidem in potentia, sed potentem se esse nescire: ad largienda bona potentem se agnoscere, sed ad repetenda noxia omne quod potenter valet i
Abbreviated transcription (Latin):
eminet: tanto prȩmi interiꝰ debet:
ne cogitadionẽ uincat: ne inde¬
lectatione sui animũ rapiat: ne
iã sub se mens eam regere ñpossit:
cui se. libidine dominandi suppo¬
nit.Bene dauid regni potentiam
regere nouerat: qͥ elationẽ eiusdẽ
potentiȩ. semetipsum p̃mendo.
uincebat: dicens. Dñe. non ẽ exalta¬
tum cormeũ. Quiq ineius humi¬
litatis augmento subiuinxit Neq
elati sunt oculimei. Atq addidit:
neq ambulaui inmagnis. Et ad¬
huc semetipsum subtilissima in¬
quisitione discutiens: ait. Neq in
mirabilib suꝑ me Om̃sq etiam
cogitationes suas adfunda cordis
exhauriens: subiunrit. dicens.
Si non humiliter sentiebã: s exal¬
taui animã meã. Ecce humilita¬
tis hostiam. abintimo cordis ob¬
latam. crebro replicat: & iterũ atq
iterum confitendo. offerre ñcessat:
eamq multiplicit̃ loquens. iudicis
sui oculis ostentat. Quid ẽ hoc &
quomͦ istud sacnficium deo place̾

Expanded text:
eminet, tanto premi interius debet, eminet, tanto premi interius debet, ne cogitationem vincat, ne in delectatione sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Bene David regni potentiam regere noverat, qui elationem ejusdem potentiae semetipsum premendo vincebat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum . Quique in ejus humilitatis augmento subjunxit: neque elati sunt oculi mei, atque addidit: Neque ambulavi in magnis. Et adhuc semetipsum subtilissima inquisitione discutiens ait: Neque in mirabilibus super me. Omnesque etiam cogitationes suas a fundo cordis exhauriens, subjungit, dicens: Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam . Ecce humilitatis hostiam ab intimo cordis oblatam crebro replicat, et iterum atque iterum confitendo offerre non cessat, eamque multipliciter loquens Judicis sui oculis ostentat. Quid est hoc? et quomodo istud sacrificium Deo placere
Abbreviated transcription (Latin):
dicio liberiores reddit: qͣnto hic
eoꝵ culpã sine uindict̾a ñ deserti
Seruanda iaq ẽ. & incorde. humi¬
litas: & in oꝑe disciplina. Atq int̾
hec sollerter intuendũ. ne dum im¬
moderatuis custoditur iurtus hu¬
militatis: soluantur uira regimins.
& dum prelatus quisq plus se qͣm
decit. deicit: subditoꝵ uitã strin¬
gere. sub disciplinȩ uincula ñ pos¬
sit. Teneamus gͦ extenus. qđ ꝓ alioꝵ
utilitate suscepimus: teneamꝰ in¬
terius. qđ de nr̃a estimatione senti¬
mus.Sz tamen decent̾ quibdam
erumpentib signis.tales nos apud
nos eẽ. ipsi etam qui nobis com¬
missi sunt. ñignorent: ut et de au¬
ctoritate nr̃a. qđ formident.uide¬
ant: & de humilitate. qđ imitent᷑.
agnoscant. Seruata autem aucto¬
ritate regiminis. ad cor nr̃m sine
cessatione redeamꝰ: & considerem
assiduȩ. qđ sumus ȩqualit̃ cũ cȩ¬
teris nati: ñ qđ temporalit̃ ceteris¬
prelati. Potestas enim. qͣnto exterr

Expanded text:
udicio liberiores reddit, quanto hic udicio liberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda itaque est in corde humilitas, et in opere disciplina. Atque inter haec solerter intuendum, ne dum immoderatius custoditur virtus humilitatis, solvantur jura regiminis; et dum praelatus quisque plus se quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneamus ergo exterius quod pro aliorum utilitate suscipimus, teneamus interius quod de nostra aestimatione sentimus. Sed tamen decenter quibusdam erumpentibus signis tales nos apud nos esse ipsi etiam qui nobis commissi sunt non ignorent, ut et de auctoritate nostra quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Servata autem auctoritate regiminis, ad cor nostrum sine cessatione redeamus, et consideremus assidue quod sumus aequaliter cum caeteris conditi, non qpraelati. Potestas enim quanto exterius
Abbreviated transcription (Latin):
piħm xp̃m. S cum eũ culpã que
corrigi debuisset. inuenit: ilico ma¬
gistrum se ẽẽ recoluit:dicens. Quid
uultis: in uirga ueniã aduos: Sũmͦ
itaq locus bene regitur: cum is
qui preẽ uiciis potius qͣm fr̃ib
dñatur. Cunctos quippe natura
equales genuit. Ut audẽ alii adre¬
gendum aliis committantur. ñ
eos natura s culpa postponit.
uicuis gͦ se debent rectores erigre. q
&causa p̃feruntur. Et cum delinqĩ¬
des corngunt: sollicitȩ attendant.
ut ꝑdisciplinam. Culpas quidẽ n¬
re potestatis feriant: sed phumui¬
iatis custodiã. equales se ipsis fr̃b
qui corrgunt᷑ agnoscant: Quãus
plerumq etiã dignum ẽ. ut eosde
qͦs corrigimus. tacita nobis cogt¬
tione preferam̃. Iloꝵ nanq ꝑnos
uicia. disciplinȩ uigore feruntur
inhis uͦ quȩ ipsi commictimus ne
uerbi quidẽ abaliquo inuectione
laceramur. lanto gͦ apud d̃m ob¬
ligatores sum̃: qͣnto apud homi¬
tem nr̃a subditos tanto. diuinoni¬

Expanded text:
m . Sed cum culpam quae corrigi debuisset invenit, illico magistrum se esse recoluit, dicens, Quid vultis? In virga veniam ad vos . Summus itaque locus bene regqui praeest vitiis potius quam fratribus dominatur. Cunctos quippe natura aequales genuit; ut autem alii ad regendum aliis committantur, non eos natura, sed culpa postponit. Vitiis ergo se debent rectores erigere, quorum et causa praeferuntur; et cum delinquentes corrigunt, sollicite attendant, ut per disciplinam culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscant. Quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur; in his vero quae ipsi committimus ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus quanto apud homitem nostra subditos tanto divino j
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam contͣ peccata recoluit: qđ̃ :
honore sibi uehement̃ impenso co¬
ram bene agentib frib ñ agnouit.
uic communionẽ ȩqualitatis me¬
ruit sanctitas actionis: hic zelus
ultionis. ius apuit potestis. Paulꝰ
beneagentib frĩb p̃latũ se ẽẽ nescie¬
bat: cũ diceret. Nqͥa dñamͣ fidei: s
adiutores sumus gaudii uestri.
Atq ilico adurarit. fide enĩ statis.
Acsi diceret Ideo ñ dñamur fich ur̃ẽ:
quia fide. statis: Equales enĩ uobis
sum̃: ubi uos stare cognoscimꝰ Qͣsi
p̃latum se frĩb ẽẽ nesciebat: cum

Expanded text:
esiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso, coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus aperuit potestatis. Paulus bene agentibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum diceret: Non adjutores sumus gaudii vestri . Atque illico adjunxit: Fide enim statis. Ac si diceret: Ideo non dominamur fidei vestrae, quia fide statis. Aequales enim vobis sumus, ubi vos stare cognoscimus. Quasi praelatum se fratribus esse nesciebat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tionis innititur: eiusq dicta. tã sunt
ualida. quam extrema: quia et usus
quo adu̾sariis suis eminere se pre¬
uident: adpsecutionis conclusio¬
tem iob: dixit. Cuius adiutor es:
Nunqui dimbecilli: & sustentas bra¬
chium ep qui ñẽ. forts: Adiuua¬
reimbecillem. caritatis ẽ adiuua¬
re uͦ potentem uelle. elationis. Quia¬
tes. qͣsi adiuuantes dm. sapientiam
suã ostendere conabant᷑ iustȩ bal¬
dach rep̃henditur. ut dicatur. Cuy
adiutor es: Nunqͥdimbecilli: & su¬
stentas brachium ey qui ñ ẽ. fortis:
Ac si aꝑtȩ dicat. Dum eũ iuuare ni¬
deris. sub cuius magnituchine suc¬
cumbis: om̃e qđ impendis sola
dium. de ostentatione ẽ. ñ de pieta¬
de.S inter hȩc sciendũ ẽ: quia ple¬
rumq etiam dm qui uidelicet im
becillis ñ ẽ. humiliter agentes ad-
Adiutores enim d̃ sumꝰ. Nam cũ ei.
quem ipse ꝑ internam grãm infun¬
dit. nos exhortationis uoce concur¬
nimus: hoc qđ ille ꝑsp̃m agit in¬

Expanded text:
tionis innititur, ejusque dicta tam sunt tionis innititur, ejusque dicta tam sunt valida, quam extrema, quia et sic uquo adversariis suis eminere se praevident, ad prosecutionis conclusiotem Job dixit: Cujus adjutor es? Nunquid imbecillis? et sustentas brachium ejus qui non est fortis? - Adjuvare imbecillem charitatis est, adjuvare vero potentem velle, elationis. Ates, quasi adjuvantes Deum, sapientiam suam ostendere conabantur, juste Baldad reprehenditur, ut dicatur: Cujus adjutor es? nunquid imbecillis? et sustentas brachium ejus, qui non est fortis? Ac si aperte dicat: Dum eum juvare niteris, sub cujus magnitudine succumbis, omne quod impendis solatium, de ostentatione est, non de pietate. Sed inter haec sciendum est, quia plerumque etiam Deum, qui videlicet imbecillis non est humiliter agentes adjuitur: « Adjutores enim Dei sumus . » Nam cum ei quem ipse per internam gratiam infundit nos exhortationis voce concurrimus, hoc quod ille per spiri
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis: Ac si aꝑtȩ cheat. Si et illoꝵ
mentẽ. uicia depͥmunt. qͥ se ꝓcȩlestis
patriȩ desiderio affligunt: qͥb cul¬
pis substrat sunt. qui sine ulla for¬
micdine. se incarnis uoluptate dere
suo. qͣntum baldach ordinẽ condi¬
tionis nr̃ȩ tenuit &naquitatis: qͥ
hominẽ. ñ uermem. s putredinem:
filiũ uͦ hominis. uernẽ uocat. Pri¬
mus nanq humani generis paren:
homoͬ. ñ filius hominis. Exqͦ. qͥsqͥs
ꝓͥdiit. ñ solum homoͬ. s filius qͦ ho¬
minis fuit. Sicut gͦ exhomine filiꝰ
hominis: ita exputredine nascitur
uermis. Unde. rectȩ homo putredo:
filius uͦ hominis. uermis uocatur.
Primus quippe homo.putredonon
uermis: qͥa et si ꝑmortem putruix:¬
ñ tam̃ exputredine ꝑnaquitatem
uenit. Qui autem filius ẽ. homini :
uermis dr: quia iã exmortalum
corporum corruptione ꝓpagat᷑¬
Igitur. quia amicoꝵ uerba finita s̃:
beatus iob altiori acumine ꝓsecu¬

Expanded text:
exsultantis? Ac si aperte dicat: Si et illorum exsultantis? Ac si aperte dicat: Si et illorum mentem vitia deprimunt, qui se pro coelestis patriae desiderio affligunt, quibus culpis substrati sunt qui sine ulla formidine sese in carnis voluptate derelsuo quantum Baldad ordinem conditionis nostrae tenuit et nativitatis, qui hominem non vermem, sed putredinem, filium vero hominis vermem vocat. Primus namque humani generis parens, homo, non filius hominis, ex quo quisquis prodiit, non solum homo, sed filius quoque hominis fuit. Sicut ergo ex homine filius hominis, ita ex putredine nascitur vermis. Unde recte homo putredo, filius vero hominis vermis vocatur. Primus quippe homo putredo, non vermis, quia etsi non tamen ex putredine per nativitatem venit. Qui autem filius est vermis dicitur, quia jam ex mortalium corporum corruptione propIgitur quia amicorum verba finita sunt, beatus Job altiori acumine prosecu
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si aꝑtȩ diceretur. Si ipsi qͦ eẽ sine
contagio ñualent. qui int̾ p̃sentis
uitȩ tenebras iurtutib lucent:
quanto reatu miquitatis obstric¬
t sunt. qui adhuc carnaliter ui¬
uunt: Si apeccato ẽẽ liberi neq̃¬
unt. qui iam incȩlestib desidiis
conu̾santur: quȩ peccatoꝵ pon¬
dera tolerant. qui carnis suȩ uo¬
luptatib dediti. adhuc putredi¬
nis iugum portant: Hinc. petrus
ait. Si iustus iuix saluabit᷑: impiꝰ
et peccator ubi parebunt: Hinc.
spine et uepres ascendent: quantõ
magis suꝑ omnẽ domũ gaudii
ciuitatis exultantis: Humũ qͥppe
populi sui dñs electoꝵ omnium
mentẽ uocat: suꝑ quã spinas &
uepres ascendere ꝑhibet:qͥa nec
ipsam qͦ eẽ absq punctionib ui¬
ciorum uidet. Domus uͦ gaudii
ciuitatis exultantis ẽ. mens p᷑uoꝵ:¬
spicere negligit incarnis uolupia
se deserens. Inaniter hilarescit. Artgͦ
uepres ascendent: qͣntomag̃ suꝑ
omnem domum gaudii erultantis

Expanded text:
Ac si aperte diceretur: Si ipsi quoque esse sine contagio non valent, qui inter praesentis vitae tenebras virtutibus lucent, quanto reatu iniquitatis obstricti sunt qui adhuc carnaliter vivunt? Si a peccato esse liberi nequeunt qui jam in coelestibus desideriis conversantur, qui peccatorum pondera tolerant qui, carnis suae voluptatibus dediti, adhuc putredinis jugum portant? Hinc Petrus ait: Si justus vix sulvabitur, impius et peccator ubi parebunt ? Hinc spinae et vepres ascendent, quanto magis super omnem domum gaudii civitatis exsultantis ? Humum quippe populi sui Dominus electorum omnium mentem vocat, super quam spinas ac vepres ascendere perhibet, quia nec ipsam quoque esse absque punctionibus vitiorum videt. Domus vero gaudii civitatis exsultantis est mens pravospicere negligit, in carnis voluptate se deserens, inaniter hilarescit. Ait ergo: vepres ascendent, quanto magis super omnem domum gaudii civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ritate roboratur. Et quia stellarum
nomine. electi designantur: rursũ
paulus insinuat. dicens. Stella enĩ.
astella differt. inclaritate. Luna gͦ¬
dȩ inconspectu eius: quia nec scã
eccłia. uirtute ꝓpria tot miraculis
emicat. nͥ hanc p̃uenientis gr̃ẽ do¬
na ꝑfundant: nec singłorum bene
uiuentium m̃tes. apeccatorum ma¬
culis mundȩ sunt. si remota pieta¬
de iudicentur: qͥa apud district iu¬
dicis oculos. sua unumquemq
corruptibilitas inquinat: nͥ hũc
cotidie gr̃a parcentis tergat flec¬
torum quippe animus ꝓdire ad
libertatem iusticiȩ nititur:s ad¬
huc compede infirmitatis tenet᷑
rat: sed qͦusq cor corruptione car¬
nis astringitur: eius uinculis. et¬
am cum non uult. ligatur. hinc
itaq colligat qͣnto peccatorum
pondere pressi sint qui contra
hȩc decertare negligunt: si plenȩ
culpam nec illi suꝑant. qͥ cont᷑
hanc uiriliter pugnant. Unde.
et postquam dictum ẽ. ecce enĩ
luna non splendet. et stellȩ ñ sunt

Expanded text:
ritate roboratur. Et quia stellarum nomine electi signantur, rursum Paulus insinuat, dicens: Stella enim a stella differt in claritate Vet. Idae in conspectu ejus, quia nec sancta Ecclesia virtute propria tot miraculis emicat, nisi hanc praevenientis gratiae dona perfundant, nec singulorum bene viventium mentes a peccatorum maculis mundae sunt, si remota pietate judicentur, quia apud districti judicis oculos, sua unumquemque corruptibilitas inquinat, nisi hanc quotidie gratia parcentis tergat. Electorum quippe animus prodire ad libertatem justitiae nititur, sed adhuc compede infirmitatis tenetur; rat, sed quousque corruptione carnis astringitur, ejus vinculis, etiam cum non vult, ligatur. Hinc itaque colligat quanto peccatorum pondere pressi sint qui contra haec decertare negligunt, si plene culpam nec illi superant, qui contra hanc viriliter pugnant. Unde et postquam dictum est: Ecce etiam luna non splendet, et stellae non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
si secreta quȩdã intelligenda ꝑci¬
piunt: eoꝵ dulcechnem expiri ñ
poesunt. Et si nouerunt quomͦ st̃:
sedtamen iuxta ea quȩ chcunt. ui¬
uere nescunt. Vnde bene quidã
sapiens dicit. Nichi autem ds̃ det
hȩc dicere exsententa. Sententia
quippe: asensu uocata ẽ. Et recda
cere appetit: qui. nequaqͣm tan¬
tumm sciendo diceressentendo.
desiderat exꝑiri qđ chcit. S mens
arrogangum. dictor suor sen¬
sum ñpenetrat: quia ab interno
gustu. rec̾to iudcio. ineos fauores
eliditur. qͦs foris amat. Uera autẽ
scientia afficit ñ extollit: nec suꝑ¬
bientes. quos impleuerit s lamen¬
tantes facit. Qua quisq cum reple¬
tus fuerit. primo loco.se scire ap¬
petit: et iam sui consciuis. tanto
ꝑillam robustius sapit: quanto
se infirmũ. in illa uer recognoscit¬
atq ampliorẽ uiã huiꝰ scientiȩ. ip¬
sa ei humilitas apit. Dumq mbe

Expanded text:
ecreta quaedam intelligendo percipiunt, eorum dulcedinem experiri non possunt; et si noverunt quomodo sunt, sed tamen juxta ea quae dicunt vivere nesciant. Unde bene quidam sapiens dixit: Mihi autem det Deus haec dicere ex sententia . Sententia quippe a sensu vocata est. Et recta cere appetit, qui nequaquam tantummodo sciendo dicere, sed sentiendo desiderat experiri quod dicit. Sed mens arrogantium dictorum suorum sensum non penetrat, quia ab interno gustu, recto judicio in eos favores reliditur, quos foris amat. Vera autem scientia afficit, non extollit; nec superbientes quos repleverit, sed lamentantes facit. Qua quisque cum repletus fuerit, primo loco se scire appetit; et jam sui conscius, tanto per illam robustius sapit quanto se infirmum in illa verius recognoscitatque ampliorem viam hujus scientiae ipsa ei humilitas aperit; dumque imbe
Abbreviated transcription (Latin):
tores erroꝵ. diudicando respuit:
eosq int̃ ueros patres numerare con¬
tempnit. Qui et si quosdã uisi suns
agentilitatis errore reuocasse: quo¬
rumdã mores ad agenda honesta
docusse: ꝓeo tam̃. qdđ de dño rec ñ
ta senserunt: eos cũ canib gregiꝰ sui
ñ ponit: qͥa cum rectis p̃dicatorib¬
ñ asscribit. Liquet enĩ qđ̃ arrius. fo¬
tinus. macedoniꝰ nestoriꝰ. euthices.
dioschorus. seberus. multiq his si¬
miles: docendo atq suadendo. co¬
nati sunt patres uideri.Sz errores
eoꝵ. sc̃a uniuersalis eccłia. districta
ueritate diuchcans eos intercusto¬
des sui gregis ñ numerat: qͦs eius¬
dem gregis unitatem dissipantes.
dampnat. Dequib. uoce pauli e¬
phesiis d̃r. Scio qͥa post chscessum
meũ ingredient᷑ aduos lupi gͣues:
ñ parcentes gregi. E qͥa nonnunq̃

Expanded text:
tores errorum dijudicando respuit, tores errorum dijudicando respuit, eosque inter veros patres numerare contemnit. Qui etsi quosdam visi sunt a gentilitatis errore revocasse, quorumdam mores ad honesta agenda docuisse, pro eo tamen quod de Deo recta non senserunt, eos cum canibus gregis sui non ponit, quia cum rectis praedicatoribnon ascribit. Liquet enim quod Arius, Photinus, Macedonius, Nestorius, Eutyches, Dioscorus, Severus, multique his similes, docendo atque suadendo conati sunt patres videri; sed errores eorum sancta universalis Ecclesia districta severitate dijudicans, eos inter custodes gregis sui non numerat, quos ejusdem gregis unitatem dissipantes damnat. De quibus voce Pauli Ephesiis dicitur: Scio quia post discessum meum ingredientur ad vos lupi graves, non parcentes gregi . Et quia nonnunq
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. doctrinȩ eiꝰ uerba despiqun.
De quib adhuc subditur. Quoꝵ¬
ñ indignabar patres ponere cum
doctores sci qͥ eorundem fideliũ
custodes exstiterunt: Quidũ pro
dño suo. churnis noctumisq uigi¬
liis intenti clamauerunt: magnos
ut ita dixerimi. latrat᷑ p̃dicationis
dederunt. De quib: eidem eccłiȩ ꝑ
psalmistã d̃r. Lingua canũ tuoꝵ:
exinmicis. Nonnulli qͥppe abydo¬
loꝵ cultib reuocati: facti sunt p̃¬
cheatores d̃i. Lingua gͦ canũ eccliȩ.
exmimicis ꝓdiit: qͥa conuersos
gentiles dñs. etiã p̃dicatores fec̃ Uñ
iudeoꝵ tarditas. qui ꝓdõ loqͥ no¬
luerunt: increpante ꝓpha. repre¬
hendit᷑ qui ait. Canes muti: ñ ua¬
dicim̃. eos uidelicet. qͦs heresiarchas
uocamꝰ: de quoꝵ ꝑuersa p̃dicatione.
idest locutionis semine. sequentes
sunt ppłi. merrore generati. Sc̃a gͦec¬
cłia. cũ canib gregis sui. hereticoꝵ pa¬
tres ponere dedignatur: qͥa inuen¬

Expanded text:
sunt, doctrinam ejus despiciunt. sunt, doctrinam ejus despiciunt. De quibus adhuc subditur: Quorum non dignabar patres ponere cum doctores sancti, qui eorumdem fidelium custodes exstiterunt? Qui dum pro Domino suo diurnis nocturnisque vigiliis intenti clamaverunt, magnos, ut ita dixerim, latratus praedicationis dederunt. De quibus eidem Ecclesiae per Psalmistam dicitur: « Lingua canum tuorum erunt. Nonnulli quippe ab idolorum cultibus revocati, facti sunt praedicatores Dei. Lingua ergo canum Ecclesiae ex inimicis prodit: quia conversos Gentiles Dominus etiam praedicatores facit. Unde Judaeorum tarditas, qui pro Domino loqui noluerunt, increpante propheta reprehenditur, qui ait: Canes muti non vadicimus, eos videlicet quos haeresiarchas vocamus; de quorum perversa praedicatione, id est locutionis semine, sequentes sunt populi in errore generati. Sancta ergo Ecclesia cum canibus gregis sui haereticorum patres ponere dedignatur, quia inven
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdeo. In regimine gͦpopuli. utrũq
moyses miscuit: ut nec disciplina
deeẽt miscdĩȩ: nec miscdĩa discipli
tem dr. Cumq sederẽ qͣsi rex cir¬
cumstante exercitu: erã tam̃ meren¬
tiũ consolator. Sedere quippe eir¬
cumstante exercitu. uigor ẽ ac di¬
sciplina regiminis: merentũ uero
corda consolari. ministeriũ pietadis
S quia int̾hȩc necesse ẽ ut expositio¬
nis sermo adspuitalẽ intelligentiã
recurrat: sc̃a eccłia. ab aduersariis
suis. extremis temporib pressa re¬
miniscit᷑ transact iura regimins :
reminiscitur & qͣnta afflictis exhi¬
buerit beneficia piecatis: cuy ui¬
delicet disciplina et miscłia tc̃
aleuib irridet᷑. Vnde et subdit᷑.¬
UIII.Nẽ autem derident me: iuniores
tempore. Om̃s heretici ȩtati uni¬
uersalis ȩccłiȩ comꝑati. iuniores
tp̃r. congruȩ uocantur: qͥa ipsi
abea. ñ autem ipsa egressa ẽ abillis.
amirrident: cũ hii qui abea eg̾ssi

Expanded text:
pro Deo. In regimine ergo populi utrumque pro Deo. In regimine ergo populi utrumque Moyses miscuit, ut nec disciplina deesset misericordiae, nec misericordia disciplitem dicitur: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. Sedere quippe circumstante exercitu, vigor est ac disciplina regiminis; moerentium vero corda consolari, ministerium pietatis. Sed quia inter haec necesse est ut expositionis sermo ad spiritalem intelligentiam recurrat, sancta Ecclesia, ab adversariis suis extremis temporibus pressa, reminiscitur transacti jura regiminis; reminiscitur et quanta afflictis exhibuerit beneficia pietatis. Cujus videlicet disciplina et misericordia tunc a levibus irridetur. Unde et subditunc autem derident me juniores tempore. - Omnes haeretici universali Ecclesiae comparati, juniores tempore congrue vocantur, quia ipsi ab ea, non autem ipsa egressa est ab illis. am irrident, cum hi qui ab ea egressi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uitã omĩum. etiã cũ sua morte pe¬
tiit paucoꝵ uitã gladio extinxit.
Intus arsit ignib amoris: foris ac¬
census ẽ. ⁊elo seuentatis. Lanta fuit
pietas. ut se ꝓillis coram dño mor¬
ti offerre non dubitaret: tanta seue¬
ritas: ut eos qͦs diuinit᷑ feriri timu¬
erat. ipse iudicii gladio feriret.Sic
amauit eos qͥb p̾fuit: ut ꝓeis. nec
sibi parceret: ettamen delinquen¬
tes sic ꝑsecutus ẽ. qͦs amauit᷑ ut
eos. etiã dño parcente ꝓsterneret.
Utrobiq legatus fortis: utrobiq¬
tus mediator ammirabilis: causã
ppłi apud dm precib: causam di.
apud ppłm. gladiis allegauit Int̾
amans diuine nȩ supplicando ob¬
stitit: foris sȩuiens. culpã feriendo
consumpsit. Succurrit cicrꝰ om̃ib.
ostensa morde paucoꝵ Et iccireo
omp̃s ds fidelẽ famulum suũ ci¬
cius exauchiuit. agentẽ ꝓppłõ: qͥa
uidit. qͥd suꝑ ppłm ac̾turus eẽt ipse.

Expanded text:
qui vitam omnium etiam cum sua morte pequi vitam omnium etiam cum sua morte petiit, paucorum vitam gladio exstinxit. Intus arsit ignibus amoris: foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit pietas, ut se pro illis coram Domino morti offerre non dubitaret; tanta severitas, ut eos, quos divinitus feriri timuerat, ipse judicii gladio feriret. Sic amavit eos, quibus praefuit, ut pro eis nec sibi parceret, et tamen delinquentes sic persecutus est, quos amavit, ut eos etiam Domino parcente prosterneret. Utrobique legatus fortis, utrobique mediator admirabilis, causam populi apud Deum precibus, causam Dei apud populum gladiis allegavit. Intus amans divinae irae supplicando obstitit: foris saeviens culpam feriendo consumpsit. Succurit citius omnibus, ostensa morte paucorum. Et idcirco omnipotens Deus fidelem famulum suum citius exaudivit, agentem pro populo: Quia vidit quid super populum acturus esset ipse
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ intali peccato lapsus ẽ iam m̃s ñ
ẽ: atq subiunget: dimitte. ut ira¬
scatur furor m̃s contra eos. et dele¬
am eos. faciamq de ingentẽ mag-
nã ille semel & iterũ ꝓppło cui p̃¬
erat obicere se adimpetum dura¬
scentis opponens. ait. Aut dimit¬
te eis hanc noxã: aut si ñ facis. dele
me delibro tuo. quẽ scripsisti. Pen¬
semus gͦ qͥb uscerib eundem po¬
pulum amauit: ꝓcuiꝰ uita. deli¬
bro uice deleri se petiit. d tamen¬
iste. qui tanto er ppłi amore constͥn¬
gitur: contͣ eius culpas. pensemus
qͣnto zelo rectitudinis accendat᷑.
Mox enim peticione prima. culpȩ
uemã ne delerent᷑ obtinuit: ade¬
undem ppłm ueniens. ait. Ponat
uir gladium suꝑfemur suũ: ite
& redite de porta usq adportam
ꝑmechũ castroꝵ: & occidat unts¬
quisq frem & amicũ et ꝓrimum
suũ. Cecideruntq indie illo: quasi
uiginti tria milia hominũ . Ecce.

Expanded text:
Qui in tali peccato lapsus est, jam meus non Qui in tali peccato lapsus est, jam meus non est, atque subjungeret: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et deleam eos, facinam : Ille semel et iterum pro populo cui praeerat obicem se ad impetum Dei irascentis opponens, ait: Aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facis, dele me de libro tuo, quem scripsisti. Pensemus ergo quibus visceribus eumdem populum amavit, pro cujus vita de libro vitae deleri se petiit. Sed tameniste, qui tanto ejus amore populi constringitur, contra ejus culpas pensemus, quanto zelo rectitudinis accendatur. Mox enim ut petitione prima, culpae veniam ne delerentur obtinuit, ad eumdem populum veniens ait: Ponat vir gladium super femur suum. Iteusque ad portam per medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem et amicum et proximum suum; cecideruntque in die illo quasi viginti tria millia hominum. Ecce,
Abbreviated transcription (Latin):
ramentũ: ut neq multa aspitate
exulcerent᷑ subditi: nimia benigni¬
tate soluant᷑. Hoc nimirũ illa tab̾¬
naculi archa significat: inqua cũ
tabulis. uirga simul. & manna ẽ:
qͥa cum scͥpturȩ sacrȩ scientia. in bo¬
ni rectoris pectore. si ẽ uirga distric¬
tonis. sit & manna dulcedinis:
Hinc eciã dauid ait Uirga tua et ba¬
culus tuus: ipsa me consolata sunt.
uuga enim ꝑcutimur: & baculo su
stentamur. Si gͦ ẽ districtio uirgȩ
quȩ feriat: sit et consolatio baculi.
quȩ sustentet. Sit itaq amorͭ sed
ñemolliens: sit uigorꝰ. s ñ exaspe¬
rans. Sit zelus: s ñ immoderate se¬
uiens: sit pietas̾. s ñ plus qͣm expe¬
diat. parcens. Intueri libet inmoysi
pectore. miscdiam cũ seueritate so¬
ciatã. Uideamꝰ amantẽ piȩ: & dis¬
trctȩ seuientem. Certe. cum ifrłiticꝰ
ppłs. ante di ocłos. pene inueniabi¬
lem contraxisset offensã: ita ut ey
rector audiret descende: peccauit
ppłs tuus: ac siei diuina uox dicet:

Expanded text:
ramentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Quod rnaculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul et manna est; quia cum Scripturae sacrae scientia in boni rectoris pectore, si est virga 24 districtionis, sit et manna dulcedinis. Hinc David ait: Virga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt . Virga enim percutimur, baculo sustentamur. Si ergo est districtio virgae quae feriat, sit et consolatio baculi quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens. Intueri libet in Moysi pectore misericordiam cum severitate sociatam. Videamus amantem pie, et districte saevientem. Certe cum Israeliticus populus ante Dei oculos pene inveniabilem contraxisset offensam, ita ut ejus rector audiret: Descende, peccavit populus tuus ; ac si ei divina mox diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
Et dum lippientib ocłis. claritati
solis intenditur: plerumq: eis
cecitas exluce generat᷑ Scã itaq
eccłia. oppressa ꝑsecutionis. tem¬
pors memor autẽ preteritȩ discre¬
tionis suȩ. dicit. lux uultus mei:
ñcadebat interram. S qͥa ereius
capite. hec uerba intelligere cȩpi¬
mus: inipso adhuc qđ sequitur.
ere̾quamur. Nam sũbditur. si uo¬
luissem ire adeos: sedebã primꝰ.
Quia ineorde reꝓboꝵ. pͥori loco
actiones carnis sunt: & post̾iori.
art̾iones animȩ: ineorum ꝓcul

Expanded text:
et dum lippientibus oculis claritati et dum lippientibus oculis claritati solis intenditur, plerumque eis caecitas ex luce generatur. Sancta itaque Ecclesia oppressa persecutionis tempore, memor autem praeteritae discretionis suae, dicat: Lux vullus mei non cadebat in terram. Sed quia ex ejus capite haec verba intelligere coepimus, in ipso adhuc quod sequitur exsequamur. Nam subditur: CAPUluissem ire ad eos, sedebam primus. - Quia in corde reproborum priori loco actiones carnis sunt, et posteriori actiones animae, in eorum procul
Abbreviated transcription (Latin):
gruunt: etiã subiunc̾ta testantur.
cũ dr. Et lux uult᷑ mer: ñ cadebat
int̾ram. Quid nanq terra. nͥ pec¬
cator uocatur: cui. prima senten¬
da dictum ẽ. terra es & interram
ibis: Lur gͦ uultus dñ. interram
nequaquã cadit: quia uisionis esꝰ
claritas peccatorib ñ apparet Scͥp¬
tum nanq ẽ. Tollatur impius: ne
uideat glam dei. Quasi enim lux
uultꝰ interram caderet: si mnextre¬
mo iudicio ueniens. claritatẽ ma¬
iestatis suȩ peccatorib apiret. Qd̃
si hec uerba. exsc̃e eccłiȩ uoce su¬
scipimus: m̃incongruȩ intellige
poterimus. lucẽ uultus ey inter¬
ram ñcadere: qͥa occupatis inter¬
renis actonib uitat summa con¬
templationis suȩ mysteria p̃di¬
care. Dici enĩ infirmis fortia phi
bet: nedum incapabilia auchuñ:
p̃dicationis uerbis. quib subleua¬
ri debuerant. opprimantur. lux
quippe ipsa corꝑaa. quȩ oculoᷤ
sanos urradiat: infirmos obscurat.

Expanded text:
gruunt, etiam subjuncta testantur, gruunt, etiam subjuncta testantur, cum dicitur: Et lux vultus mei non cadebat in terram. Quid namque terra, nisi peccator vocatur, cui prima sententia dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Lux ergo vultus Domini in terram nequaquam cadit, quia visionis ejus claritas peccatoribus non apparet. Scriptum namque est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . Quasi enim luxin terram caderet, si in extremo judicio veniens claritatem majestatis suae peccatoribus aperiret. Quod si haec verba ex sanctae Ecclesiae voce suscipimus, non incongrue intelligere poterimus lucem vultus ejus in terram non cadere, quia, occupatis in terrenis actibus, vitat summa contemplationis suae mysteria praedicare. Dici enim infirmis fortia pbet, ne dum incapabilia audiunt, praedicationis verbis quibus sublevari debuerant opprimantur. Lux quippe ipsa corporea, quae oculos sanos irradiat, infirmos obscurat;
Abbreviated transcription (Latin):
certitudinem sibi inse ꝓmitdere ñ
p̃sumunt: s positi int̃ gaudiũ spes
et temptationis metũ confidunt.
&timent: confortant᷑ & titubant:
certiorantur. & suspecti sunt. Bene
gͦ ꝓuocem electi menbri. subfig̃a
nr̃i capitis dr: si quando ridebam
adeos non credebant: qͥa redemptor¬
nr̃o. quasi arridenti ñ credimꝰ: dum
mulgs iam donis testantib. &
liter paulo.&arridetur iã ꝑsuꝑnã
grãm: & ipse adhuc qͣsi ñcrechit. ꝓ
apiens. exterius claudens. poten¬
dam suȩ maiestatis ostenderat: iã
deeo ananiȩ direrat: uas electioniᷤ
raptus fuerat: iam inparadyso du¬
ctus. archana uerba. quȩ dicere ñ
posset audierat: et tam̃ adhuc ti¬
midus dicit. Castigo corpꝰ meũ.
& inseruitutẽ redigo: ne forte aliis
p̃dicans. ipse reꝓb efficiar. Fcce.
arndenti sib huinȩ gr̃ẽ & iã cre
cht ꝑspem: & nec dum tam̃ credit
psecuritatem. Nã quia bene hec
uerba redemptoris nr̃i uocib con¬

Expanded text:
certitudinem sibi in se promittere non certitudinem sibi in se promittere non praesumunt; sed positi inter gaudium spei, et tentationis metum, confidunt, et timent; confortantur, et titubant; certiorantur, et suspecti sunt. Bene ergo per vocem electi membri sub figura nostri capitis dicitur: Si quando ridebam ad eos, non credebant, quia Redemptortro quasi arridenti non credimus, dum multis jam ejus donis testantibus, eliter Paulo et arridetur jam per supernam gratiam, et ipse adhuc quasi non credit per aperiens, exterius claudens, potentiam suae majestatis ostenderat ; jam de eo Ananiae dixerat, Vas raptus fuerat: jam in paradisum ductus, arcana verba quae dicere non posset, audierat; et tamen adhuc timidus dicit: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Ecce arridenti s spem, et necdum tamen credit per securitatem. Nam quia bene haec verba Redemptoris nostri vocibus con
Abbreviated transcription (Latin):
ensis suꝑ femur suum: ꝓpter ti¬
mores nocturnos. Nocturni qͥp¬
pe timores sunt: insidiȩ tempta¬
tionis occult e. fnsis autem suꝑ
femur ẽ: custodia uigilans. car¬
nis illecebrã prȩmens. Ne gͦ noc¬
tumus timor. idest occulta ce
repentina temptatio subrepat: sẽꝑ
spe certi sunt: ut tamen semꝑ sint
detemptatone suspecti. Quippe.
quib dr: seruite dño intimore. et ex¬
ultate ei cum tremore: ut et despe
exultatio: et de suspicione. nascatur
tremor. Quoꝵ uoce iterũ psalmista
chc̃ Letetur cor meũ: uttimeat no¬
men cuũ. Qui notandũ. qđ ñ att̾ le¬
tetur. ut securũ sit: s lecetur. ut time¬
at.Meminerunt nanq: quamuis
eoꝵ actio ꝓspetur: qͥa adhuc IN
hac uita sunt. Dequa: ꝑeundẽ iob
di. Temptatio ẽ uita humana. suꝑ
t̾rã. Meminerunt rursũ: qd scrip¬
tum ẽ. Corpꝰ qđ corrumpit᷑ aggra¬
uat animã: & deprimit terrena
inhabitatio sensũ multa cogitan¬
tem. Meminerunt. & metuunt: &

Expanded text:
ensis super femur suum, propter tiensis super femur suum, propter timores nocturnos . Nocturni quippe timores sunt insidiae tentationis occultae. Ensis autem super femur est custodia vigilans, carnis illecebras premens. Ne ergo nocturnus timor, id est occulta et repentina tentatio subrepat, sempespe certi sunt, ut tamen semper sint de tentatione suspecti; quippe quibus dicitur: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore , ut et de spe exsultatio, et de suspicione nascatur tremor. Quorum voce iterum Psalmista dicit: Laetetur cor meum, ut timeat nomen tuum . Qua in re notandum quod non ait: Laetetur ut securum sit, sed, Laetetur ut timeat. Meminerunt namque, quamvis eorum actio prosperetur, quia adhuc in hac vita sunt; de qua per eumdem Job dicitur: Tentatio est vita humana super terram . Meminerunt rursum quod scriptum est: Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Meminerunt et metuunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
quandu inhac uita sunt: securi¬
tatis sibi confidentiã ñ ꝑmittuñ.
Horis enim omnib. contia temp¬
tamenta suspech: occult hostis
insidas mȩtuunt: qui etiã temp¬
tatione cessante. uł sola grauit᷑
suspitione turbant᷑. Nã sepe mul¬
tis graue piculum meauta securi¬
tas fuit: ut callidi hostis insidias.
ñtemptati. s iã ꝓstrati cognoscerẽt.
Uigilandum quippe sempẽ: ut
continuȩ sollicita. nunqͣm relare¬
tur intentione suꝑna et laborio¬
sa deserens incogitationib fluxis.
qͣsi in quibdam mollib stram̃tis
iacens: uenienti corruptori diabo¬
lomens se resoluta ꝓstituat. Sẽp
uͦ ẽ adcertamen aduersarii ergen¬
dus animꝰ: semꝑ contra occultas
insidias caudela ꝓuidenda. Hinc
stodiam meã stabo. Hinc rursum
scriptum ẽ Statue tͥ speculã: po¬
ne tͥ amaritudines: qͥ eugłiras sy¬
on. Hinc psalomonem dr. Beat᷑
uir: qui semꝑ ẽ. pauidus. Qui au¬
temmentis ẽ durȩ: corruet ĩma¬
lum. hinc iterum dc̃ Unituiꝰq

Expanded text:
quandiu in hac vita sunt, securitatis sibi confidentiam non promittunt. Horis enim omnibus contra tentamenta suspecti, occulti hostis insidias metuunt, qui etiam tentatione cessante, vel sola graviter suspicione turbantur. Nam saepe multis grave periculum incauta securitas fuit, ut callidi hostis insidias non tentati, sed jam prostrati cognoscerent. Vigilandum quippe semper est, ut mens continue sollicita nunquam relaxetur intentione superna, ne laboriosa deserens, in cogitationibus fluxis, quasi in quibusdam mollibus stramentis jacens, venienti corruptori diabolo mens se resoluta prostituat. Semper vero est ad certamen adversarii erigendus animus; semper contra occultas insidias cautela providenda. Hinc stodiam meam stabo . Hinc rursum scriptum est: Statue tibi speculam; pone tibi amaritudines, qui evangelizas Sion . Hinc per Salomonem dicitur: Beatus vir qui semper est pavidus; qui autem mentis est durae, corruet in malum . Hinc iterum dicit: Uniuscujusque
Abbreviated transcription (Latin):
num dedit. De quo ymbre serotno:
alias scriptũ ẽ Dabo uob̾ pliuuiã
temporiuã. & serotinã. Tempori¬
uam quippe pluuiã dedit: quia
electis suis. priore tempore. legis
intellectũ contulit. Serotinã qͦ
pluiã trbuit: qͥa p̃dicari diebus
ulgmis. incarnationis suȩ myste¬
rium fecit. Qd. qͥa scã eccłia cotidie
annuntiare ñ desinit: ora cordis
audientum. uelut exymbre sero¬
tino infundit. Sequit᷑. Si qͣndo¬

Expanded text:
num dedit. De hoc imbre serotino num dedit. De hoc imbre serotino alias scriptum est: Dabo vobis pluviam temporivam et serotinam . Temporivam quippe pluviam dedit, quia electis suis priori tempore legis intellectum contulit. Serotinam quoque pluviam tribuit, quia praedicari diebus ultimis incarnationis suae mysterium fecit. Quod quia sancta Ecclesia quotidie annuntiare non desinit, ora cordis audientium velut ex imbre serotino infundit. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
pluuiã: & os suum apiebant qͣsi
adymbrem serotinum. Uerba qͥp¬
pe sc̃ẽ p̃dicationis. sic̃ pluuiam su¬
stinemus: cũ uera humihitate ari¬
ditatem nr̃i cordis agnoscimus:
ut potu scẽ predicationis uriget᷑
Unde rectȩ dõ. ꝓpsalmistã dr. Anima
mea:sic̃ terra sine aqua tͥ.His doc¬
trinȩ fluentis. infundi ꝓph̃a nos
admonet: dicens. Sitientes uenite
adaqͣs. Qui dum mextrema par¬
te iã scłi. uerba scẽ p̃dicationis ac¬
cipimus: qͣsi adymbrem serotinũ
os cordis aꝑimus. Nã si os incor¬
de non eẽt:psalmista ñ diceret. La¬
bia dolosa. incorde & corde locitti
sunt mala. Os gͥ cordis. quia u̾biᷤ
intendimus ultimȩ p̃dicationis:
hoc uelut serotinis aꝑimus flu¬
entis. Quȩ nimirum p̃dicatio ex
eius adnos sacrificio ꝓdiit qui ꝑ
psalmistã dic̃. Eleuatio manuũ
mearũ: sacrificum uesptinum.
Quia enim redemptor nr̃. iuxta mũ¬
di finẽ. uim ꝑsequentiũ ꝑtulit. se¬
metipsũ ꝓnobis sacrificũ uesꝑti¬

Expanded text:
uviam, et os suum aperiebant quasi ad imbrem serotinum. - Verba quippe sanctae praedicationis sicut pluviam sustinemus, cum vera humilitate ariditatem nostri cordis agnoscimus, ut potu sanctae praedicationis irrigemur. Unde recte per Psalmistam dicitur: Anima mea sicut terra sine aqua tibi . His doctrinae fluentis infundi propheta nos admonet dicens: Sitientes, venite ad aquas . Qui dum extrema parte jam saeculi verba sanctae praedicationis accipimus, quasi ad imbrem serotinum os cordis aperimus. Nam si os in corde non esset, Psalmista non diceret: Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala . Os igitur cordis quia verbis intendimus ultimae praedicationis, hoc velut serotinis aperimus fluentis. Quae nimirum praedicatio ex ejus ad nos sacrificio prodiit, qui per Psalmistam dicit: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Quia enim Redemptor noster juxta mundi finem vim persequentium pertulit, semetipsum pro nobis sacrificium vesperti
Abbreviated transcription (Latin):
ra ur̃a portate: & sic adimplebitis
legem xp̃i. Hinc ꝑsemetipsam ue¬
ritas dic̃ In patientia ur̃ã: posside
mero cadente subiungitur: de bra¬
chium meũ cũ suis ossib conte¬
tio cũ quiblibet uideat᷑ eẽ uirtuti¬
bus soluitur: nͥ ꝑcaritatis uincu¬
lum. patientia conseruetur. Sua e¬
nim bona ꝑdet oꝑari: qͥ aliena
mala renuit ꝑpeti. Feruore qͥppe
nacund sp̃s: lesus quisq. adilec¬
tione resilit. Et cũ se exterius gra¬
uari ñtolerat: intus seꝑamissũ
lumen caritatis obscurat. Nec ui¬
det iã quo tendat pedẽ boni oꝑiᷤͤ
qui ocłm ꝑdidit dilectionis. S scĩ
un humerus aiunctura sua non
cadit: quia uidelicet eiꝰ dilectio.
asocialis uitȩ concordia. ꝑimpa¬
tientiã non recedit Fiusq brachi¬
um minimȩ frangitur: qͥa omĩs
eius oꝑatio. incomunctionẽ hu¬
meri.id÷ incaritatis conexione
custoditur. S qua consideratio¬
ne bona hȩc tanta egerit. atq ã

Expanded text:
ra vestra portate, et sic adimplebitis ra vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Hinc per semetipsam Vermero cadente, subjungitur: Et brachium meum cum ossibus suis contetio, cum quibuslibet videatur esse virtutibus, solvitur, nisi per charitatis vinculum patientia conservetur. Sua enim bona perdit operari qui aliena mala renuit perpeti. Fervore quippe iracundi spiritus laesus quisque a dilectione resilit, et cum se exterius gravari non tolerat, intus se per amissum lumen charitatis obscurat; nec videt jam quo tendat pedem boni operis, qui oculum perdidit dilectionis. Sed sancti viri humerus a junctura sua non cadit, quia videlicet ejus dilectio a socialis vitae concordia per impatientiam non recedit. Ejusque brachium minime frangitur, quia omnis ejus operatio in conjunctione humeri, id est in charitatis connexione custoditur, Sed qua consideratione bona haec tanta egerit, atque a
Abbreviated transcription (Latin):
manum meã. cũ uiderẽ me inpor¬
ta suꝑiorem: mirã uirtutem pati¬
entiȩ seruasse se asserit: qui grauari
se aꝑsonis minimis. nec contͣ hoc
qđ sibi iustȩ compẽtere poterat.
declinauit. Qđ tam̃ si minimȩ fe¬
cerit: adiungit. humerus m̃s ã
iunctura sua cadat: quia nimirum
qui patientiã seruare contempnit
socialem uitã cicius ꝑimpatientiã
deserit. Aiunctura & enim hiime¬
rus cadit: cum aduersitatis aliqͥd
ferre animus ñualens. frateram
concordiã relinquit. Et qͣsi menbrũ
separatur acorꝑe:cũ is qui oꝑari
bona poterat. abonoꝵ omnium
absciditur uniu̾sitate. Neq enim
unqͣm seruari concordia: nͥ ꝑsolam
patientiã ualet. Crebro nanq in
humana actione nascit᷑: unde m̃¬
tes hominũ uicissim a sua unitate
ac dilectione separentur:. ft nͥ ad
adiisa toleranda se animus p̃paret:
ꝓculdubio humerus corꝑi ñ inħet.
hinc et enĩ paulus ait. Inuicẽ one¬

Expanded text:
manum meam, etiam cum viderem me in pormanum meam, etiam cum viderem me in porta superiorem, miram virtutem patientiae servasse se asserit, qui gravari se a personis minimis, nec contra hoc quod sibi juste competere poterat, declinavit. Quod tamen si minime fecerit, adjungit: Humerus meus a junctura sua cadat. Quia nimirum qui patientiam servare contemnit socialem vitam citius per impatientiam deserit. A junctura etenim humerus cadit, cum adversitatis aliquid ferre animus non valens, fraternam concordiam relinquit; et quasi membrum separatur a corpore, cum is qui operari bona poterat a bonorum omnium abscinditur universitate. Neque enim unquam servari concordia nisi per solam patientiam valet. Crebro namque in humana actione nascitur, unde mentes hominum vicissim a sua unitate ac dilectione separentur; et nisi ad adversa toleranda se animus praeparet, procul dubio humerus corpori non inhaeret. Hinc etenim Paulus ait: Invicem one
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ suȩ celsitudinem narrans: &
multa sunt & mira quȩ dixit. Sed
quia plerumq humana mens re¬
nuit bona credere. quȩ nescit oꝑa¬
ri: maledicti sibi sententiã ꝓtinus
subicit: si qua horum quȩ dixerai
ñs ãiunctira sua cadat. et biachũ
meum cũ suis ossib conteratuꝵ.
Quia oꝑatio corporea ꝑhumerũ.
ac brachium agitur: bona quȩ
ore ꝓtulit. si oꝑe ñimpleuit: cadere
sibi humerũ. etconteri brachium
exoptat. Ac si aꝑtȩ dicat. Si ea quȩ
nolui adutilitatem. Si uͦ hec male-¬
dicti sententia. ad spiritalẽ ẽ intelli¬
gentiã referenda: liquet ꝓfecto. qđ
brachium corpori ꝑhumerũ iungi¬
tur. Et sicut ꝑbrachium. bona oꝑa¬
tio: ita ꝑhumerum. socialis uitȩ con¬
iunctio designatur. Vnde ꝓpħa qͦ
intuens scõs uniuersalis eccł̃iȩ po¬
pulos deo concorditer seruituros:
ait. Et seruient ei humero uno.In
eo gͦ qđ dicit. si leuaui suꝑ pupillũ

Expanded text:
vitae suae celsitudinem narrans, et vitae suae celsitudinem narrans, et multa sunt et mira quae dixit. Sed quia plerumque humana mens renuit bona credere, quae nescit operari, maledicti sibi sententiam protinus subjicit, si qua horum quae dixerat s a junctura sua cadat, et brachium meum cum suis ossibus conteratur. - Quia operatio corporea per humerum ac brachium agitur, bona quae ore protulit, si opere non implevit, cadere sibi humerum et conteri brachium exoptat. Ac si aperte dicat: Si ea quae nolui ad utilitatem. Si vero haec maledicti sententia ad spiritalem est intelligentiam referenda, liquet profecto quod brachium corpori per humerum jungitur, et sicut per brachium bona operatio, ita per humerum socialis vitae conjunctio designatur. Unde propheta quoque intuens sanctos universalis Ecclesiae populos Deo concorditer servituros, ait: « Et servient in humero uno . » In eo ergo quod dicit: « Si levavi super pupillum
Abbreviated transcription (Latin):
uidet:qui se melioris partis eẽ in
iudicio . equitatis merito conspic̃
B eatus gͥ iob. quia nec tune contra
pupillum. manũ exercuit. cum se
etiã ꝑiusticiȩ mentũ potiorem ui¬
dit: nobis timoris regulam insimu¬
ans. dicit. Si leuaui suꝑ pupillũ.
manum meam: cum uiderem me
inporta suꝑiorem. Ac si patent̃ dicat
Neq tc̃ utilitatis meȩ negocia. uirtu¬
te contra pupillum exequi uolui:
qͣndo me iniucheio. etiã exiusticia
negocia subeunt: dũ grauare uel
nimimmis timent: ipsi contra iu¬
sticiã grauari nequaqͣm refuguiñ.
Sciunt quippe qͥa omnis humana
iusticia. iniusticia eẽ rep̃henditur:
si diuinit᷑ districtȩ iudicet᷑. Nñ hoc
qd sibi competit cauent uehemen¬
ter exigere: ne eoꝵ actus supnã
rectitudinem contingat subtilit̃
examinare. S ut inueniri iustz in
diuino examine ualeant: plerũq
apud humana iudieia grauan se
⁊ iniustȩ patiuntur. Beat᷑ aut̃ iob.

Expanded text:
videt, qui se melioris partis esse in videt, qui se melioris partis esse in judicio aequitatis merito conspicit. Beatus igitur Job, quia nec tunc contra pupillum manum exeruit, cum se etiam per justitiae meritum potiorem vidit, nobis timoris regulam insinuans, dicit: Si levavi super pupillum 694 manum meam, etiam cum viderem me in porta superiorem. Ac si patenter dicat: Neque tunc utilitatis meae negotia virtute contra pupillum exsequi volui, quando me in judicio etiam ex justitia negotia subeunt, dum gravare vel in minimis timent, ipsi contra justitiam gravari nequaquam refugiunt. Sciunt quippe quia omnis humana justitia injustitia esse reprehenditur, si divinitus districte judicetur. Unde hoc quod sibi competit cavent vehementer exigere, ne eorum actus supernam rectitudinem contingat subtiliter examinare. Sed ut inveniri justi in divino examine valeant, plerumque apud humana judicia gravari se et injuste patiuntur. Beatus autem Job