comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
psaliistã ꝑtinet officiũ canendi. dicere benedictiones. laudes.
sacrificiũ. tesponsoria & qͥcqͥd ꝑtinet ad cantandi peritiã
Adostiariũ nanq ꝑtinent claues ȩccłȩ ut claudat & aperiat
tẽplũ dĩ & om̃a quȩ s̃ intꝰ extraq custodiat. fideles recipiat.
ex cõmunicatos & in fideles excipiat Adlectorẽ ꝑtinet lecti¬
ones ꝓnunciare. & ea quȩ ꝓphecȩ uaticinauer̃ popłis p̃dicare
Ad exorcistã ꝑtinet exorcis mos memorit̃ retinere. manusq
suꝑ energuminos & catecuminos in exortitando imponere
Ad a colitũ ꝑtinet. p̃paratio luminarioꝵ insacrario. ipse ce¬
reũ portat: ipse suggesta & euharistiã p̃parat calicis Ad
subdiaconũ ꝑtinet calicẽ & patenã ad altare xp̃i deferre:
& leuitis tradere. eisq ministrare: urceolũ qͦq & a quã ma¬
ante altare manib p̃bere Addiaconũ ꝑtinet sassistere sac̃¬
dotib & ministrare in om̃ib queagunt᷑ sacram̃tis xp̃i. inbap¬

Expanded text:
Psalmistam pertinet officium canendi, dicere laudes, responsoria, et quidquid pertinet ad cantandi peritiam. Ad ostiarium namque pertinent claves Ecclesiae, ut claudat et aperiat templum Dei, et omnia quae sunt intus, extraque custodiat, fideles recipiat, excommunicatos et infideles excipiat. Ad lectorem pertinet lectiones pronuntiare, et ea quae prophetae vaticinarint populis praedicare. Ad exorcistam pertinet exorcismos memoriter retinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando imponere. Ad acolythum pertinet praeparatio luminariorum in sacrario. Ipse cereum portat, ipse suggesta pro eucharistia calicis praeparat. Ad subdiaconum pertinet calicem et patenam ad altare Christi defeet levitis tradere, eisque ministrare, urceolum quoque et aquae maante altare manibus aquam praebere. Ad diaconum pertinet assistere sacerdotibus, et ministrare in omnibus quae aguntur in sacramentis Christi, in bap
Abbreviated transcription (Latin):
ticia fr̃m quã sepe p̃tulimꝰ imperatore p̃sente. cũ ꝓhis
sepiꝰ rogaremꝰ quã ipse nob̃cũ positꝰ cognouisti. qͥb ñ solũ
inferiores clerici excurialib: uerũ etiã iã insac̃dotio c̃s¬
tituti. ingens molestia ut redderentur instabat
Delaicis uͦ Q
religio tua consuluit. qͦs canones ordinari ꝓhibeant Cer¬
tũ.ẽ. quidem hoc regulas ȩccłasticas continere. sed ñ ita de¬
finitũ .ẽ. ut deom̃ib sit laicis constitutũ. Neq enĩ clerici
nasci : & ñ fieri poss̃ Sed designata s̃ genera. deqͥb ad cle¬
ẽ: qm̃ & si inueniant᷑ huiꝰ modi uiri. qͥ debeant clerici fieri.
tam̃ qm̃ sepiꝰ ad curiã repetunt᷑. cauendũ abhis. ẽ. ꝓpter
tribulationẽ quȩ sepedehis eccłȩ ꝓuenit Laicꝰsi s¬

Expanded text:
 imperatore praesente, cum pro his saepius rogaremus, quam ipse nobiscum positus cognovisti, quibus non solum inferiores clerici ex curialibus, verum etiam jam in sacerdotio constituti ingens molestia, ut redderentur, instabatDe laicis vero religio tua consuluit, quos canones ordinare prohibeant . Certum est quidem, hoc regulas ecclesiasticas continere: sed non ita definitum est, ut de omnibus sit laicis constitutum. Neque enim clerici nasci, et non fieri possunt: sed designata sunt genera, de quibus ad cleest, quoniam, etsi inveniantur hujusmodi viri, qui debeant clerici fieri, tamen quoniam saepius a curia repetuntur, cavendum ab his est propter tribulationem, quae saepe de his ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
met ipsis hoc laici ñ intelligt̃: ꝑ̃diac̃ edocendi s. ut tͥ soliꝰ
ȩccłȩ sollicitudines derelinqͣnt. qͦ ipsã ut dignũ. ẽ. dispen¬
sare sufficias. & ueritatis uerbo abundantiꝰ & studiosius
deseriure. Si em̃ mundialib puris fueris occupatꝰ. & te ipsũ
decipies. & eos qͥ teaudiunt. Non enĩ pot̾̃is quȩ ad salutem
ꝑtinent pleniꝰ singulis qͥbq. distinguere. & ex eofit ut
& tu tanq qͥ ñ docueris quȩ ad salutẽ. ꝑtinent. puniaris:
& discipub ꝑignorantiã pereant Idcirco tuqͥdem ad hoc
solũ uacato : ut oportune & sine in t̾missione doceas ũbũ
dĩ ꝑ qđ salutẽ c̃seqͥ possint Illi uͦ cũ tanta reuerentia tua

Expanded text:
metipsis hoc laici non intelligunt, per diaconos edocendi sunt, ut tibi solius metipsis hoc laici non intelligunt, per diaconos edocendi sunt, ut tibi solius Ecclesiae sollicitudines derelinquant; quo ipsam, ut dignum est, dispensare sufficias, et veritatis verbo abundantius et studiosius deservire. Si enim mundialibus curis fueris occupatus, et teipsum decipies, et eos qui te audiunt. Non enim poteris quae ad salutem pertinent plenius singulis quibusque distinguere. Et ex eo fiet ut et tu tanquam qui non docueris quae ad salutem hominum pertinent, puniaris, et discipuli per ignorantiam pereant. Idcirco tu quidem ad hoc solum vacato, ut opportune et sine intermissione doceas verbum Dei, per quod salutem consequi po
Abbreviated transcription (Latin):
equidem oportet in rep̃hensibilit̾ uiuere. existere¬
& sũmo studio niti: ut om̃s uitȩ huiꝰ occupationes abicias.
nec fideiussor existas. neaduocatꝰ litiũ fias. neue in ulla
aliqͣ occupatione prorsus inueniaris mundialis nego cis
occasione ꝑplexus. Neq enĩ udicẽ aut cognitore scłariũ
negotioꝵ hodie ordinatte xp̃s. ut ne p̃facatꝰ p̃senaibus¬
hominũ curis. ñ possis uerbo dĩ uacare & sđ̃m uerita¬
tis regulã secernere bonos amalis Ista tantaq opera
quȩ tibi minꝰ c̃gruere superiꝰ exposuemꝰ exhibeat sibi¬
in uicẽ laͥc. & te nemo ocupet ab hisstudus ꝑquȩ salus
om̃ib dat᷑ Sicut enĩ tͥ impietatis crim ẽ. neglectis uerbi
di studũs sollicitudines susciꝑe słares. ĩ ta unicuiq laicoꝵ
percatũ ẽ: fusi in uicẽ sibi etiã inhis quȩ ad cõmuns uite
usũ ꝑtinent᷑ oꝑam fidelit̃ dederint᷑ le uͦ securũ facere ex his
qͥb debes uacare. om̃s cõmunit̃ elaborent. Qd si forte a se

Expanded text:
e quidem oportet irreprehensibiliter vivere et summo studio niti, ut omnes vitae huius occupationes abicias, ne fideiussor existas, ne advocatus litium fias, neve in ulla aliqua occupatione prorsus inveniaris mundialis negocii occasione perplexus. Neque enim iudicem aut cognitorem secularium negociorum hodie te ordinare vult hominum curis, non possis verbo Dei vacare, et secundum veritatis regulam secernere bonos a malis. Ista namque opera, quae tibi minus congruere superius exposuimus, exhibeant sibiid est laici, et te nemo occupet ab his studiis per quae salus omnibus datur, sicut enim tibi impietatis crimen est, neglectis verbi Dei studiis, sollicitudinvicem sibi etiam in his quae ad communis usum vitae pertinent, opera fideliter dederint; te vero securum facere ex his, quibus non debes instare, omnes communiter elaborent. Q
Abbreviated transcription (Latin):
reficite: &sitientib potũ date. nudis uestim̃tũ. egros
uisitate. & eos qͥ incarceres ꝓ ut possibile. ẽ. iuuate
Peregrinossatis ꝓmpte indomib ur̃is suscipite Et neom̃a
alieni s.: om̃e malũ facere odiũ docet Auocutio apł¬
ꝓpter rigorẽ iusticiȩ odio habuerint. ex hoc quidem
ñ lederis sed ex huscemodi odiis amor tͥ c̃ciliabit᷑ dĩ
Et idõ satage magis & refuge nelauderis ab iniqͥs: &
ne᷑ pessime agentib diligaris. sed maxime ꝓpt̃ iusticiȩ
dispensationẽ. & eqͥssimã regulã disciplinȩ. axp̃o colccoo¬

Expanded text:
reficite, et sitientibus potum date, nudis vestimentum; aegros reficite, et sitientibus potum date, nudis vestimentum; aegros visitate, et eos qui in carcere sunt, prout possibile est, juvate; peregrinos satis prompte in domibus vestris suscipite. Et ne omnalieni sunt, omne malum facere odium docet. Si qui pter rigorem justitiae odio habuerint, ex hoc quidem non laederis, sed ex hujusmodi odiis amor Dei conciliatur tibi: et ideo satage magis, et refuge, ne lauderis ab iniquis, et ne a pessime agentibus diligaris, sed potius propter justitiae dispensationem, et aequissimam regulam disciplinae a C
Abbreviated transcription (Latin):
Sigͦ castus fuerit qͥs: potest & humanꝰ & misericors.
fieri ꝑ qđ & ipse ȩternã adõ misericordiã c̃ seqͣtur. Sanesic̃
adulterii uenenũ cunctis malis ꝑniciosius. ẽ. ita amor fr̃nꝰ
a caritas totiꝰ boni fastigiũ tenet Et ideo diligite om̃s
nis exhibete uosmet ipsos parentes. uidius uiroꝵ curã im¬
pendite. cũ om̃i castitate quȩ necessaria s̃ p̃bentes Iunio¬
res tam̃ uiduas nuptis copulate. His qͥ ignorant araficia :
exqͥrite honestas aliquas occasiones. qͥb uictũ necessariũ
querant Artificib uͦ opera p̃uidete: debilib miscđam fa¬
cite Scio aũt hȩc om̃a facturos uos: si caritatẽ p̃cet̾is &
ante om̃a inuro cordefigatis Cuiꝰ haritatis & recipiendȩ
& habendȩ maximũ erit fom̃tũ. si freqͣnt̃ int̾uosmet ip¬
.sos cõmunẽ cibũ ur̾m m̃sãq faciatis. & inqͣntũ unꝰqͥsq
cõmumione consistit. U̾biaũt pax & bonitas. ĩbi & salus
dia ȩterna merebimini. Multo enĩ sollicitius esurientes

Expanded text:
go castus fuerit quis, potest et humanus et misericors fieri, per quod et ipse aeternam a Deo misericordiam consequatur, sane sicut adulterii venenum cunctis malis perniciosius est, ita amor fraternus et charitas totius boni fastigium tenet. Et ideo diligite omnesnis exhibete vosmetipsos parentes. Viduis virorum curam impendite, cum omni castitate, quae necessaria sunt praebentes. Juniores tamen viduas nuptiis copulate. His qui ignorant artificia, exquirite honestas aliquas occasiones quibus victum necessarium quaerant; artificibus vero operam providete, debilibus misericordiam facite. Scio autem haec omnia facturos vos, si charitatem prae caeteris et ante omnia in vestro corde figatis. Cujus charitatis, et recipiendae, et habendae, maximum erit fomentum, si frequenter inter vosmetipsos communem cibum vestrum mensamque faciatis, et in quantum unusquisque communione consistit. Ubi autem pax et bonitas, ibi et salus. dia aeterna merebimini. Multo autem sollicitius esurientes
Abbreviated transcription (Latin):
Naconi qͥcunq: ordinant᷑. Ninipsa ordinatione ꝓtestati s̃:
& dixer̃ uellese c̃iugio copulari.qr sic manere non possunt
Nisi pꝰ modũ uxores duxerint. inministerio remaneant: ꝓpt̃ea
qđ eis ep̃s licentiã dederit Iuicunq enĩ sane tacuer̃. & susce¬
per̃ manꝰ impositionẽ ꝓfessi c̃tinentiã. & postea nuptis ob¬
ligatis: aministerio cessare debebt̃

Expanded text:
aconi quicunque ordinantur, si in ipsa ordinatione protestati sunt, et dixerunt se velle conjugio copulari, quoniam sic manere non possunt hii, si postmodum uxorem duxerint, in ministerio maneant, propterea quod episcopus licentiam dederit. Quicunque sane tacuerint et susceperunt manus impositionem, et confessi continentiam, et postea nuptiis obligati sunt, a ministerio sa
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut qͣndo adletanias ł ad conciliũ uenerint. rationẽ ep̃o
suo reddant: qͣlit̃ susceptũ officiũ cȩlebrent. ł baptirent
gradu ȩxcłastico: nisi specialit̃ eccłȩ ciuitatis aut possessionis.
aut martirii. aut monasterii nom̃ cui ordinandus. ẽ ꝓnunci¬
et ᷑ Qui uͦ absolute ordinant᷑: detreuit scã synodus irritã
haberi huiꝰcemodi manꝰ impositionẽ. & nusꝗ posse ministrare

Expanded text:
ita ut quando ad litanias vel ad concilium venerint, rationem episcopo ita ut quando ad litanias vel ad concilium venerint, rationem episcopo suo reddant qualiter susceptum officium celebrant, vel baptizantgradu ecclesiastico, nisi specialiter ecclesiae civitatis aut possessionis, aut martyrii, aut monasterii, cui ordinandus est, pronuntietur. Qui vero absolute ordinantur, decrevit sancta synodus irritam haberi hujusmodi manus impositionem, et nusquam posse ministrare,
Abbreviated transcription (Latin):
Porro ⁊ moysi p̃cipit᷑ ut ligat prbos id ÷ seniores.
sapientiam designat: deqͣ scriptũ. ÷ Canities hominũ pru¬
dentia ẽ. Cunq nongentos & amplius annos ab adã usque
nis conuincit᷑ Non gͦ ꝓpt̃ decrepitã senectutẽ. sed ꝓpter
sapientiã prb̃i nominant᷑ Initiũ eñ sac̃dotii aaron
fuit. licet melchisedech. pͥor obtulerit sacrificiũ dõ: & post
hc̃ abrahã. isa ac & icob Sed hispontanea uoluntate.: ñ sa¬
c̃dotali auctoritate ita fecer̃. Qualit pbr ordinct᷑ cpa
b̃r cũ ordinat᷑ ꝙp̃o cũ benedicente. & manꝰ suꝑ caput ciꝰ tenen
caput illius teneant De cadẽ re¬
eliqͥ uͦ sac̃dotes a ꝓpͥo ordinent᷑ ep̃o ita ut ciues & alu sac̃do¬
tes assensũ p̃beant. & ieiunantes ordinationẽ celebrent Si¬
uando pb̃ri in parrochiis ordinant᷑: libellũ officialẽ asac̃¬
dote suo accipiant. ut ad excłassibi deputatas. instructi acce¬
dant: neꝑ ignorantiã etiã in ipsis diuinis sacram̃tis offendant.

Expanded text:
Porro Moysi praecipitur, ut eligat presbyteros id est seniores.sapientiam designat, de qua scriptum est Canicies hominum prudentia est. Quumque nongentos et amplius annos ab Adam usque nis convincitur. Non ergo propter decrepitam senectutem, sed propter sapientiam, presbyteri nominantur. Initium enim sacerdotii Aaron fuit: licet Melchisedech prior obtulerit sacrificium Deo, et post hunc Abraham, Isaac et Jacob. Sed hi spontanea voluntate, non sacerdotali auctoritate, ista fecerunt. CAr quum ordinatur, episcopo eum benedicente et manum super caput ejus tenentcaput illius teneant. Sicut eliqui sacerdotes a proprio ordinentur episcopo, ita ut cives et alii sacerdotes assensum praebeant, et jejunantes ordinationem celebrent. Siuando presbyteres in parochias ordinantur, libellum officiale a sacerdote suo accipiant, ut ad ecclesias sibi deputatas instructi succedant, ne per ignorantiam etiam ipsis divinis sacramentis offendant,
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰ enĩ pontifer
airon crismatt cõpositionis ꝑunctꝰ. pͥnceps popłi fuit &
tanꝗ rex pͥmitias & tributũ ꝑ capita accep̃ apopło. & iudi¬
candi plebẽ sorte accepta demundis inmundisq iudica¬
bat. Sed & si aliꝰ ex ipso unguento ꝑunct eẽt. uirtude
inde ꝑcepta. etiã ipse rex i ꝓpheca aut pontifex fiebat
Qđ si tẽporał gr̃a ab hominib cõposita tantũ potuit iri¬
telligite iã quantũ sit illud unguentũ qđ adõ deuirgulto
uite pͥaͣtũ .ẽ. cũ hoc qđ ab hominib factũ ẽ. tã eximias int̃
homines c̃ferat dignitates Quid enĩ in p̃senti scło ꝓ¬
pheta głosius. pontifice clariꝰ. rege sublimiꝰ:¬
exactiones diocess suȩ ł dãpna inflig̾t. Ideoq excepto qđ ue
terũ constiationes aparroethiis iubent habere ep̃os: alia
Hiuͦ derici. tã locales quã diocesani. qͥse ab ep̃o grauari
cognouerint: querelas suas ad metropolitanũ deferre¬

Expanded text:
 pontifex, Aaron, chrismate compositionis perunctus, princeps populi fuit, et tanquam rex primitias et tributum per capita accepit a populo, et judicandi populos sorte suscepta de mundis immundisque judicabat. Sed si alius ex ipso unguento perunctus est, virtute inde concepta, etiam ipse rex, aut propheta aut pontifex fiebat. Quod si temporalis gratia ab hominibus composita tantum potuit, intelligite jam quantum sit illud unguentum quod a Domino de virgulto vitae prolatum est, cum hoc quod ab hominibus factum est tam eximias inter homines conferat dignitates. Quid enim in praesenti saeculo propheta gloriosius, pontifice clarius, rege sublimiexactionesque dioecesis suae, vel damna infligant, ideoque censemus eterum institutiones a paroechiis jubent habere episcopos, aHi vero clerici tam locales quam dioecesani, qui se ab episcopo gravari cognoverint, querelas suas ad metropolitanum defer
Abbreviated transcription (Latin):
ordinationẽ peccauerit. & post ordinationẽ percatũ con¬
infessus fuerie qđ ante errauerit. ñ offerat: sed tantũ ꝓ
religione nom̃ pbri portetꝰ Siaũt ñ ipse c̃fessus sed abalio
publice conuictꝰ. nec hoc ipsũ habeat. ut nom̃ prbri
portet. Similit̃ & dediaconib obseruandũ. ẽ. ut si ipse Ec necidareis
euc̃ neoitlariensi¬
dese qđ ante ordinationẽ deliquerit. oblata ñ consecret.
manens in reliqͥs officuis propt̃ studiũ bonũ : nã peccata
reliqͣ pleriq dixer̃: ꝑ manꝰ impositionẽ posse dimitti
qđ dese ñ fuerif ẽ fessus. & argui manifeste neqͥuerit: lr¬
potestatis suȩ iudicio relinquat᷑. De discretione poe¬

Expanded text:
ordinationem peccaverit, et post ordinationem confessus fuerit quod ante peccaverit, non offerat, sed tantum pro religione nomen presbyteri portet. Si autem non ipse confessus, sed ab alio publice fuerit convictus, nec hoc ipsum habeat ut nomen presbyteri portet. Similiter et de diaconis observandum est, ut, si ipsi confes Neocaesarienside se quod ante ordinationem deliquerit, oblata non consecret, manens in reliquis officiis propter studium bonum. Nam peccata reliqua plerique dixerunt per manus impositionem posse dimitti. Quod si de se non fuerit confessus, et argui manifeste nequiverpotestatis suae judicio relinquatur. XVIII. - De co
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ gͦ apatrib nr̃is ꝓpensiore cura nouimꝰ eẽ  fiat
seruatũ. auob̃ qͦq uolumꝰ custodiri. ut ñ passim dieb om̃ib
sac̃dotalis ł leuitica ordinatio cȩlebret᷑. Sed post diem
sabbati: eiꝰq noctis quȩ in pͥma sabbati lucescit exordia
deligant᷑: Inqͥb his qͥ c̃secrandi s̃ ieiunis & ieiunantib
sacrabenedictio c̃ferat᷑. qđ eiꝰ dẽ obseruantiȩ erit. simane
ipso dñico die continuato sabbati ieuinio celebretur.
a qͦ tẽpore p̃cedentis noctis inicia ñ reredt̃. qr ad diem
resurrectionis sicut etiã in pascha dñi declarat᷑ ꝑtinere¬

Expanded text:
ergo a patribus nostris propensiore cura novimus esse servatum, a vobis quoque volumus custodiri, ut non passim diebus omnibus sacerdotalis vel levitica ordinatio celebretur; sed post diem sabbati, ejus noctis quae in prima sabbati lucescit, exordia deligantur, in quibus his qui consecrandi sunt jejunis, et a jejunantibus sacra benedictio conferatur. Quod ejusdem obipso Dominico die continuato Sabbati jejunio celebretur, a quo tempore praecedentis noctis initia non recedunt: quod ad diem Resurrectionis sicut etiam in Pascha D
Abbreviated transcription (Latin):
nũ c̃secratio. Similit̾ constitutio altaris. ab benedictio ł
baptiratoꝵ frontẽ signare Sed nec publice quidem in missa
quenquã penitentũ rec̾ciliare. nec formatas cuilibet epłas
antistite infantẽ tinguere aut signare nec penitentẽ sine
p̃ceptione sui ep̃i reconciliare. nec eo p̃sente nisi illo iuben¬
te sacram̃tũ corporis & sanguinis xp̃i c̃ficere. nec eo corã
posito popłm docere ł benedicere aut salutare nec plebẽ
tam̃ apicẽ ñ habent. Quȩ om̃a solis debere pontificibus

Expanded text:
num consecratio, sicut constitutio altaris ac benedictio vel baptizatorum frontes signare, nec publice quidem in missa quemquam in poenitentem reconciliare, nec formatas epistolas mitteantistite infantem tingere aut signare, nec poenitentem sine praeceptione episcopi sui reconciliare, nec eo praesente, nisi illo jubente, sacramentum corporis et sanguinis Christi conficere, nec eo coram posito populum docere, vel benedicere aut salutare, nec plebem tamen apicem non habent. Quae omnia solis debere summis pontificibus
Abbreviated transcription (Latin):
t qͥcqͥd iustis aduersitatũ ł maloꝵ irrogat᷑. ñ ÷ pena cri¬
minis: s uirtutis exam̃. & sic̃ aurũ qͣnto plus excoqͥt᷑ tanto
meliꝰ efficit᷑. sic iustꝰ qͣnͣto plus tribulat᷑: si ipsã tribulationẽ
patient᷑ portauerit. tanto purior & dõ clarior redditur
Unde ipsa ꝑse ueritas dic̃ Beati qͥ ꝑsecutionẽ patiunt᷑ propti¬

Expanded text:
quid justis adversitatum vel malorum irrogatur, non est poena criminis, sed virtutis examen. Et sicut aurum, quanto plus excoquitur, tanto melius efficitur: sic justus, quanto plus tribulatur si ipsam tribulationem patienter portaverit multo purior et charior Deo redditur. Unde ipsa per se Veritas dicit : Beati qui persecutionem patiuntur propt
Abbreviated transcription (Latin):
parentib fusset natꝰ ł ꝓcreatꝰ. eã ꝑgat parte qua¬
maluerit. ł quã ei auctoritas canonica ꝑmittit. & Nõ
alii ingenui uitã ducat ingenuã Nulli aũt heredũ meoꝵ
ac ꝓheredũ. net cuicunq ꝑsonȩ aliȩ qͥcqͣm debeat serui¬
tutis ł lib̵tatis obseqͥũ. nisi soli dõ cui om̃a subiecsta s̃.¬
cuiꝰ amore ipsũ deuotꝰ ad eiꝰ seruitiũ obtuli Peculiare
aũt suũ qđ ei dñs dederit. ł deinceps dõ auxiliante
laborare pochͣerit. c̃cessũ inꝑpetuũ habeat: ut inde
faciat qͥcqͥd illi placuerit. scđm ȩccłasticas sanctiones
Siqͥs uͦ qđ futurũ. eẽ ñ credo. si ego ipse aut aliqͥs dehe¬
redib meis. ł quȩlibet opposita ꝑsona. c̃tra hanc inge¬
nuitatis ħartã uenire tẽptauerit. aut eã qͦ libet modo
infringere uoluerit. in pͥmis irã dĩ incurrat: & alimi¬
nib scẽ dĩ eccłe extraneus efficiat᷑: & insuꝑ cui litẽ in¬
tulit: lx solidos ꝑsoluat. ⁊ qđ repetit euindicare Ñ

Expanded text:
t procreatus. Eam pergat partemaluerit, vel quam ei auctoritas canonica permittit, et sicut alii ingenui vitam ducat ingenuam. Nulli autem haeredum meorum, ac prohaeredum, nec cuiquam personae alii quidquam debeat servitutis, vel libertatis obsequium, nisi soli Deo, cui omnia subjecta sus amore ipsum devotus ad ejus servitium obtuli. Peculiare vero suum quod ei Dominus dederit, et deinceps Deo auxiliante laborare potuerit, concessum in perpetuum habeat, ut inde faciat quidquid illi placuerit secundum ecclesiasticas sanctionesuod futurum esse non credo, si ego ipse aut aliquis de haeredibus meis vel quaelibet opposita persona contra hanc ingenuitatis chartam venire tentaverit, aut eam quolibet modo infringere voluerit, primitus iram Dei incurrat, et a liminibus sanctae Dei Ecclesiae extraneus efficiatur, et insuper cui litem intulerit sexaginta solidos persolvat, et quod repetit evindicare non
Abbreviated transcription (Latin):
Similit̃ sihuiꝰ modi ꝑsonis quȩdã scripturȩ qͦqͦ mͦ ꝑ metũ
ad nullũ eis p̃iudiciũ aut nocum̃ tũ ꝓuenire censemꝰ. neq
ullã eis infamiã ł calũniã aut suis sequestrationẽ bonis
nere ꝑmittimꝰ Confessio uͦ intalib ñ compulsa sedspon¬
tanea fieri debet ipso ad testante qͥ ait E x corde enĩ ȩte¬
unt. homicidia. adulteria. fornicationes. blasphemiȩ.
&̾ cet̾a quȩ s̃ adhȩt ꝑtinentia. Nec tantũ adtendenda s̃
quȩ fiunt: qͣntũ qͦ animo fiunt. Iuoꝵ exempla si om̃a
scribere ceperimꝰ. ante dies quã exempla deficient. Unde
& illud .ẽ. qđ dñs ad munera abel resꝑex̃. & ñ ad cam. qr
magis ad tendit ad offerentis¬
offerunt᷑. Inde & dñs ꝑ prophetã inqͥt Dñs scit cogitati¬

Expanded text:
iliter, si hujusmodi personis quaedam scripturae quoquo modo per metum, ad nullum eis praejudicium aut nocumentum provenire censemus: neque ullam eis infamiam, aut calumniam, aut a suis sequestrationem bonis, nere permittimus. Confessio vero in talibus non compulsa, sed spontanea fieri debet, ipso attestante, qui ait: « Ex corde enim procedunt homicidia, adulteria, fornicationes, blasphemiae » et caetera quae sunt ad haec pertinentia. Nec tantum attendenda sunt quae fiunt quantum quo animo fiant, quorum exempla, si omnia scribere coeperimus, ante dies quam exempla deficient. Unde et illud est quod Dominus ad munera Abel respexit et non ad Cain, quia magis intendit ad offerenofferuntur. Inde et Dominus per Prophetam inq
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ qͦq canonũ regulis edocti. c̃sulta uidelicet om̃ium
nobiliũ nr̃oꝵ nosinet ipsos corrigentes. posterisq nr̃is
exemplã dantes. uolumꝰ ut nullꝰ sa c̃dos in hostẽ ꝑgat.
onẽ. p̃dicationẽ. popłiq ret̾ciliationẽ. & cũ illis electi
missas celebrare. deinfirmis curã habere. sacratiq olei
cũ sacris p̃cib unctionẽ impendere. & hoc maxime.
p̃uidere. nesine uiatico qͥs descło recedat ẜy prue. sołepo¬

Expanded text:
sanctorum quoque canonum regulis edocti, consultu videlicet omnium nobilium nostrorum, nosmetipsos corrigentes, posterisque nostris exemplum dantes, volumus ut nullus sacerdos in hostem pergat onem populique reconciliationem et cum illis electi missas celebrare, de infirmis curam habere, sacratique olei cum sacris precibus unctionem impendere et hoc maxime previdere, ne sine viatico quis de seculo recedat. Ecce ap
Abbreviated transcription (Latin):
faciat deillo uerbũ ep̃s ad plebẽ indicans eiꝰ fidẽ acuitã:¬
atq ingeniũ Posthȩc expectante plebe. tradit ei codi¬
cem. dequo lecsturꝰ. ẽ. dicens adeũ Accipe & esto uerbi dĩ
urelator: habiturus si fidelit̃ & utilit̃ impleueris officiũ
partẽ cũ eis qͥ uerbũ dĩ ministrauerint
uxorem acceꝑit. in lectoratu ꝑ maneat: auesi si a¬
forte neressitas st. sub diaconꝰ fiat. Nihil aũt Similit̃

Expanded text:
faciat de illo verbum episcopus ad plebem, indicans ejus fidem atque ingenium. Post haec, spectante plebe, tradat ei Codicem de quo lecturus est, dicens ad eum: Accipe et esto verbi Dei relator, habiturus, si fideliter et utiliter impleveris officium, partem cum his qui verbum Dei ministraveruntuxorem acceperit, in lectoris statu permaneat, aut si forte necessitas sit, diaconus fiat, nihil autem
Abbreviated transcription (Latin):
ib̃ti eccłȩ qͥ apatrimonio eiꝰ discedentes. qͥb libet ꝑso¬
nis ad herescunt. si ammoniti redire contẽpserint:
manu missio eoꝵ irrita sit. qr ꝓ inoboedientiȩ c̃ceptu.
ingrati actione tenent᷑
nunq discedant: nec posteritas qͥdem eoꝵ sic̃ pͥores
canones detreuer̃ Hȩc neforte lib̾tas eoꝵ infut᷑ a ple
ñ pateat. ipsaq posteritas saturabili ingenuitate
bnitens sese ab ecłe patrocinio subtrahat. Necesso ẽ ut
ã idem lib̃ti quã ab eisꝑgeniti ꝓfessionẽ ep̃o suo faciant:
⁊quã ex familia ȩccłe sẽliberos effectos ẽt̃ fateant᷑ eiusq
patrocinũ ñ relinqͣnt. sed iuxta uirtutẽ suã obseqͥũ ei ł
oboedientiã p̃beant De eccłasticis mancipus
Seq mancipia eocłastica qͥsqͣm nisi adlib̾tatẽ cõmutet:
uidelicet ut mancipia quȩ ꝓ ȩccłastico homine dabuntur
ꝑpetua lib̾tate fruat᷑. Qđ enĩ semel dño c̃secratũ. ẽ. adhu¬

Expanded text:
iberti Ecclesiae, qui a patrocinio ejus discedentes, quibuslibet persoiberti Ecclesiae, qui a patrocinio ejus discedentes, quibuslibet personis adhaeserunt, si admoniti redire contempserint, manumissio eorum irrita sit, quia per obedientiae contemptum ingrati actione tenenturnunquam discedant, nec posteritas quidem eorum, sicut priores canones decreverunt; ac ne forte libertas eorum in futura prole non pateat ipsaque posteritas naturali ingenuitate obnitens sese ab Ecclesiae patrocinio subtrahat, necesse est ut tam idem liberti quam ab eis progeniti professionem episcopo suo faciant, per quam se ex familia Ecclesiae liberos effectos esse fateantur, ejusque patrocinium non relinquant, sed juxta virtutem suam obsequium ei vel obedientiam Neque mancipia ecclesiastica quisquam, nisi ad libertatem commutet, videlicet ut mancipia quae pro ecclesiastico homine dabuntur, perpetua libertate fruatur. Quod eni
Abbreviated transcription (Latin):
ant: & liberos ȩcłex familus ȩccłȩ ad c̃dẽpnationẽ sũa
Tales gͥ libertos successor ep̃s absq aliqͣ oppositione ad
ius eccłȩ reuocabit qe eos ñ ȩqͥtas s imꝓbitas absoluit
nio manu mitti desiderat: duo meriti eiꝰdem & peculii
cõmutantis Tc̃ enĩ lib̾am manu missionẽ sine patroci¬
nio eccłȩ condere potuit. quia eũ quẽ lib̾tati tradere
disponit. iã iuri ꝓpͥo adqͥsi ait huiꝰ modiaũt libto.
aduersus eccłam cuiꝰ iuris extitit accusandi & testi
ficandi deneget᷑ licantia Qđsi p̃sũpserit: placet ut stan¬
te cõmutatione inseruitutẽ ꝓpͥȩ eccłȩ reuocet᷑ qũa.
ib̃ti qͥ aqͥb cunq manumissi s̃ atq ecctȩ patrocinio
cõmendati existunt. sicut regulȩ antiquoꝵ patrũ
constituer̃ sac̃dotali defensione acuiꝰ libet insolentia
ꝓtegant᷑. siue instatu lib̾tatis eoꝵ seu inpeculio qđ ha¬

Expanded text:
ant, et liberos ex familia ecclesiae ad condemnationem suam ant, et liberos ex familia ecclesiae ad condemnationem suam Tales jus Ecclesiae revocabit, quia eos non aequitas sed improbitas absolvit.nio manumitti desiderat, duo meriti ejusdem et peculii commutantis; tunc enim liberam manumissionem sine patrocinio Ecclesiae concedere poterit, qui eum quem libertati tradere disponit jam juri proprio acquisivit. Hujusmodi autem liberto adversus Ecclesiam cujus juris exstitit accusandficandi denegetur licentia. Quod si praesumserit, placet, ut stante commutatione in servitutem propriae ecclesiae revocetur, cui Liberti qui a quibuscunque manumissi sunt atque Ecclesiae patrocinio commendati existunt, sicut regulae antiquorum Patrum constituerunt, sacerdotali defensione a cujuslibet insolentia protegantur sive in statu libertatis eorum seu in peculio quod ha
Abbreviated transcription (Latin):
tano eiꝰ hȩc insinuare ꝓcurent Si aũt metropolitanus
talia gerat. regis hȩc auditib intimare ñ differant
Ipsis tam̃ heredib in eis dẽ reb ñ liceat qͣsi iuris ꝓpͥi potes¬
tatẽ p̃ferre : ñ rapinã ñ fraudẽ ingerere. ñ uiolentiã
qu̾ãcunq p̃sumere. sed hoc solũ insalutarẽ sollicitudi¬
nẽ adhibere qđ aut innullã noxã operatio nocens ad¬
tingat. aut ł in multã ł in aliquã partẽ salutaris mer¬
ces assumat. Siqͥs uͦ deinceps hȩc momta temerare
uoluerit: & male rapta cũ confusione restituet. & ex cõmu¬
familias deserentes. qͥ etiã si reuocati fuerint teneri non & concilo
possunt. simili ratione ab ep̃o si uoluerit: aut siita illi me can¬
& si qͥ nulla exreb suis pauperib xp̃i distribuunt. ȩt̃ni
iudicis uoce infuturũ c̃ dẽ pnabunt᷑. qnͣtomagis hi qͥ au¬
eccłe xp̃i compensauerint. hanc diuinã sententiã metu c¬

Expanded text:
tano ejus haec insinuare procurent. Si autem metropolitanus tano ejus haec insinuare procurent. Si autem metropolitanus talia gerat, regis haec auditibus intimare non differant. Ipsis tamen haeredibus in eisdem rebus non liceat quasi juris proprii potestatem praeferre, non rapinam et fraudem ingerere, non violentiam quamcunque praesumere, sed hoc solum in salutarem sollicitudinem adhibere, quod aut in nullam noxam operatio nocens attingat aut vel in mulctam vel in aliquam partem salutaris merces assumat. Si quis vero deinceps haec monita temerare voluerit, et male rapta cum confusione restituet et excommufamilias deserentes, qui, etiamsi revocati fuerint, non possunt teneri, simili ratione ab episcopo, si voluerit, aut si ita illi me si qui nulla ex rebus suis pauperibus Christi distribuunt aeterni Judicis voce in futurum condemnabuntur, quanto magis hi qui audivinam sententiam metu
Abbreviated transcription (Latin):
Iñis itaq rei ecctȩ qͣntitas sicut remediũ
tribuit c̃ferenti. ita dãpnũ rite p̃parat fraudatori
Et ideo nullus sac̃dotũ ł ministroꝵ exreb eccłȩ quȩ ins
qͥb cunq locis a fidelib largiunt᷑ aliqͥd auferat. ł iuri
suo aut cathedrȩ ꝓpͥe imitati conectat. Deuocio enĩ uniꝰ¬
cuiꝰq sicit gratant᷑ uotũ c̃tulit dõ ĩtadefiniunt qđ
plenitudo uotoꝵ c̃seruaret᷑ in loco in qͦ uelut si collata
tenent᷑ manet gr̃a offerentis. ita sifrustrant imminet
ꝑnicies de fraudantis. Uerũ ut reihuiꝰ potior soliditas
habeat᷑ cũ dignis filiis ł nepotib honestiorib ꝓpinquis
eiꝰ qͥ construx̃ ł ditauit eccłam. licitũ sit hanc bonȩ inten¬
tionis habert sollertiã ut si sac̃dotẽ seu ministrũ aliqđ
excollatis reb p̃uiderint defraudare. aut cõmonitionis
honesta conuentione cõpescant. aut tali ep̃o ł iudici corri¬
genda denuncient. I sitalia ep̃s agere tẽptet. metropoli¬

Expanded text:
siasticae quantitas, sicut remedium veniae tribuit conferenti, ita damnum rite praeparat fraudatori. Et ideo nullus sacerdotum vel ministrorum ex rebus ecclesiae, quae in quibuscunque locis a fidelibus largiuntur, aliquid auferat, vel juri suo aut cathedrae propriae utilitati convertat. Devotio enim uniuscujusque, sicut gratanter votum contulit Domino, ita definivit quod plenitudo votorum conservaretur in loco; in quo, velut si collata tenentur, manet gratia offerentis; ita, si frustrantur, imminet pernicies defraudantis. Verum ut rei hujus potior soliditas habeatur, condignis filiis vel nepotibus honestioribusque propinquis ejus qui construxit vel ditavit ecclesiam licitum sit hanc bonae intentionis habere solertiam, ut, si sacerdotem vel ministrum aliquid ex collatis rebus providerint defraudare, aut commonitionis honesta conventione compescant, aut talia episcopo vel judici corrigenda denuntient. Quod si talia episcopus agere tentet, metropoli
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ incelis .ẽ. Tc̃ aũt oleũ inuasis cũ lampadib sumimus:
qͣndo debonis actib nitorem głȩ ñ alaudantib proximi
bemꝰ Et si om̃s uituperent. liber.ẽ. tam̃ quẽ c̃scientia
ñ accusat. qr & si om̃s laudent: liber. ẽẽ. ñ potest. si hunc
conscientia accusat. Unde deiohanne ueritas dic̃ Iuid
existis indesertã uidere arundinẽ uento agitatã: Iuid
uidelicet ꝑnegationẽ dr̃ ñ ꝑ c̃firmationẽ cũ subdittir¬

Expanded text:
um in vasis cum lampadibus sumimus, quando 1127 de bonis actibus nitorem gloriae non ab adulantibus proximis bemus. Etsi omnes vituperent, liber est tamen quem conscientia non accusat. quia et si omnes laudent, liber esse non potest, si hunc conscientia accusat. Unde de Joanne Veritas dicit: Quid existis in desertum videre? arundinem vento agitatam . Quod videlicet pe
Abbreviated transcription (Latin):
lesti quadã regula insinuata & tradita. nouerimꝰ in illa die
cȩlebranda nob̾ eẽ misteria sac̃dotaliũ benedictionũ inqua
Capxi.
dieb exerceri ñ debent: id ÷̃ qͣrti m̃sis. ieiunio septuni & de¬
cimi. sed etiã quad ragesimalis initii : ac mediana qͣd ragesimȩ
die sabbati ieiunio. cirta uesperã nouerint cȩlebrandas.
Irdinationes etiã prb̃oꝵ ileuitarũ: tẽpore c̃gruo & mul¬
tis corã adstantib sollẽpnit̃ agite. & ꝓbabiles acdoctosui¬
plurimũ gaudeatis Qđ ordinationes sieriũ debem les ni¬

Expanded text:
lesti quadam regula insinuatum et traditum noverimus, in illa die celebranda nobis esse mysteria sacerdotalium, in qua CAP. XI.-diebus, exercere non debent, id est, quarti mensis jejunio, septimi, et decimi, sed et etiam quadragesimalis initii, ac mediana Quadragesimae die, sabbati jejunio circa vesperam noverint celebrandas. Ordinationes presbyterorum Levitarumque tempore congruo, multis coram adstantibus, solenniter agite, et probabiles ac doctos viplurimum gaudeatis.
Abbreviated transcription (Latin):
sał Litteras dilectionis ur̃ȩ quas ad beati petri apti se
ur̃is affuctionib ñ modice c̃tristati sumꝰ. Significastis eñ
tã uos aqͥb dã non rectã fidem tenentib sed errorib impl¬
eatis qͣm & ab aliis eos imitantib uos ꝑseqͥ & infamari. atq
ur̃as eccłas suis sac̃dotib & fideliũ oblationib expoliari.
ur̃osq ministros nimis uexari : & ideo multos a uob & a rec¬
ta fide discedere qđ eis ñ potestis defensionẽ impendere. nec
ꝑsecuti Unde & c̃ solatricẽ ipsã habetis ueritatẽ quȩ ait
Si patrẽ familias beel zebud uocauer̃: quantomagis domes¬
ticos eius: Ipsa iterũ c̃solans nos loqͥt᷑ dicens Si de hoc mun¬
do fuissetis. mundus qđ suũ erat diligeret. Sed qr ñ estis
dehoc mundo sed ego elegiuos demundo. ꝓpterea odituos

Expanded text:
 Litteras dilectionis vestrae , quas ad beati Petri apostolivestris afflictionibus nonmodice contristati sumus. Significastis enim vos tam a quibusdam, non rectam fidem tenentibus, sed erroribus implicitis, quam et ab aliis eos imitantibus, persequi et infamari, atque vestras ecclesias suis dotibus et fidelium oblationibus spoliari, vestrosque ministros nimis vexari; et ideo multos a vobis et a recta fide discedere, quoniam eis non potestis defensionem impendere, nec aput nostrum, sint persecuti. Unde et consolatricem ipsam habetis Veritatem, quae ait: Si patremfamilias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus? Ipsa iterum cdo fuissetis, mundus quod suum erat diligeret, sed quia non estis de hoc mundo, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uxta sincerissimũ & purissimũ sensũ catholicoꝵ pa¬
trum fide & obseruatione mandatoꝵ dĩ. seu& ẜ̃dicati¬
onis doctrina prb̃os plebiũ assidue instruat & iformet:
nedomꝰ dĩ uiui quȩ. ẽ. ȩccła sine lucerna uerbi diuini re¬
maneat. Sed & idem talis existat: qu̾e amor pecuniȩ ñ
uexet. aut repbi mores. & c̃uersatio tertibili oom¬
tẽptibilẽ reddat hinc.ẽ. qđ cũ moyses querelã inc̃spet¬
tu dĩponeret ñ se posse postare tantũ onusqđ ei fuerat
impositũ: audiuit adño Congrega mͥ lix uiros deseni
orib isrł. qͦs tu nosti. qͥsenes popłi sint & magistri. &
auferã despũ tuo tradãq: eis: ut sustentent tecũ onus
popłi & ñtu solus graueris Quid in mor se nisisolũ sac̃dotiũ
Quid in lxx iuris nisi prbos acce̾pimꝰ : qđ aũt dñs aufert de
sp̃u mor̃si tradiditq eis. patent̃ ostendit. qđ hi ab ep̃o inc̃spec
tudĩ uocati s̃ : ut secũ onꝰ popłi sustentent. eadẽ quȩ ẽp̃s debe

Expanded text:
um catholicorum Patrum fide et observatione mandatorum Dei seu et praedicationis doctrina presbyteros plebium assidue instruat et informet, ne domus Dei vivi, quae est Ecclesia, sine lucerna verbi divini remaneat. Sed et isdem talis existat quem amor pecuniae non vexet, aut reprobi mores et conversatio reprehensibilis contemptibilem reddat. Hinc est quod cum Moyses querelam in conspectu Dei deponeret se non posse portare tantum onus quod ei fuerat imposint ac magistri, et auferam de spiritu tuo, tradamque eis ut sustentent tecum onus populi, et non tu solus graveris. Quid in Mose, nisi summum sacerdotium? Quid in LXX viris, nisi presbyteros accipimus? Quod autem Dominus aufert de spiritu Mosi, traditque eis, patenter ostendit, quod hi qui ab episctu vocati sunt, ut secum onus populi sustentent, eadem quae episcopus s
Abbreviated transcription (Latin):
riolegis. dedoctrina fidei. deuirtute c̃tinentiȩ. dediscipli¬
gere ꝑcũrrere canones exempla scõꝵ imitari. ieiunus.
iugiliis. orationib incũbere cũ fr̾ib pacẽ habere. curã¬
pauperũ gerere. esurientes pascere. nudos uestire. susciꝑe
peregrinos. captiuos redimere. uiduas ac pupillos tueri

Expanded text:
rio legis, de doctrina fidei, de virtute continentiae, de discipligere, percurrere canones, exempla sanctorum imitari, vigiliis, jejuniis, orationibus incumbere, cum fratribus habere papauperum gerere, esurientes pascere, vestire nudos, suscipere peregrinos, captivos redimere, viduas ac pupillos tueri,
Abbreviated transcription (Latin):
t oportet eũ qͥ docet & instruit animasrudes. eẽ talem.
ut in ꝓgenio discentiũ semet ipsũ possit aptare: & uerbi
ordinẽ ꝓaudientiũ capacitate dirigere. Debet gͦ ipse
pauidus. sicut ipsi ꝓþabitis foreclem̃tẽ hc̃ post meꝰ Mul¬
tũ ẽ aũt. siego nc̃ desingulis quȩ unꝰ qͥsq habere debeat ꝓ¬
seqr. Uerũ tam̃ illud .ẽ qđ p̃ceteris ab om̃ib uob cupio
incõmune seruari : ut c̃cordiã teneatis. ꝑquã solũ potestis
portũ qͥetis intrare. & ciuitatẽ regissũmi quȩ pax nomina¬

Expanded text:
t oportet eum qui docet et instruit animas rudes esse talem ut pro ingenio discentium, semetipsum possit aptare, et verbi ordinem pro audientis capacitate dirigere. Debet ergo ipspavidus, sicut ipsi probabitis fore Clementem hunc post me. Multum est autem si ego nunc de singulis, quae unusquisque habere debeat, persequar, verumtamen illud est, quod prae caeteris ab omnibus vobis cupio in commune servari, ut concordiam teneatis: per quod solum potestis portum quietis intrare, et civitatem summi Regis, quae pax nomina
Abbreviated transcription (Latin):
dereb matris ipsius mueniri possit. Siqͥdem nihil. ẽ qđ¬
ante dicto eopolo rationabilit̾ possit obsistere ei scđmsuã
faciat postionẽ restitui ꝑ inde & dereb pat̾nis qͣs ante
episcopatũ noscit᷑ habuisse. si eas in iure eccłȩ suȩ qͦlibetmͦ
ñ transtalit. ei qͣntũ postioni eiꝰ localit̃ scit cõpetere. ut sa¬
tisfieri possit immineat. Nã om̃ino ⁊ c̃tra rationẽ ⁊ c̃tra
nr̃m ꝓbat᷑. eẽ ꝓpositũ sicui ea quȩ iuste cõpetunt restitui
ac satis fieri denegamꝰ Ita gͦ hȩc fr̃nitas tua implerefesti¬
net : ut supͣscripto portittri. ad nos denuo ex hacre nul¬
la remeandi necessitas imponat᷑ Nã qđ beatȩ recordatio¬
dȩ remanerent. hoc ideo credimꝰ p̃cepisse: neꝑ eas adhuc
amplius deperiret. Nunc uͦ ȩquũ esse pensamꝰ: ut filiũ
gipatris culpa ñ ingrauet Sed fr̃nitatis tue dispensatio¬

Expanded text:
de rebus matris ipsius inveniri pode rebus matris ipsius inveniri posistere, ei secundum suam faciat portionem restitui. Proinde et de rebus paternis quas ante episcopatum dignoscitur habuisse, si eas in jus Ecclesiae suae quolibet modo non transtulit, ei, quantum portioni ejus legaliter scit competere, ut satisfieri possit immineat. Nam omnino et contra rationem et contra nostrum probatur esse propositum, si cui ea quae juste competunt, restitui ac satisfieri denegemus. Ita ergo haec fraternitas tua implere festinet, ut suprascripto portitori ad nos denuo ex hac re nulla remeandi necessitas imponatur. Nam quod beatae recordatioEcclesiae remanerent, hoc ideo eum credimus praecepisse, ne per eas adhuc amplius deperiret; nunc vero aequum esse pensamus ut filium patris culpa non ingravet, sed fraternitatis tuae dispensatio
Abbreviated transcription (Latin):
molestiã aliquã p̃dictȩ ancillȩ dĩ ñ facere. nec eisine
cognitione dehis quȩ possidet qͥcqͣm auferre Sedsib
eccłȩ ur̃ȩ auctores ꝓbari posse confidunt. ur̃is nob es
epłis indicate. ut qͣlit̃ hoc ipsũ constare debeat dispo¬
hoc supͣscriptꝰ decessor ur̃ ñ inepiscopatu. sed dũ eẽt
adhuc diaconꝰ ad qͥsiuit. Vnde necesse . ẽ. ut sic̃ diximꝰ
facta ꝓbatione debeat constare qđ uerũ . ẽ. Desilio¬
opolus p̃sentiũ portitor eusaniũ liꝑsi ȩp̃nhereditatẽ
genitorem. matrisq suȩ resapud eũ plurimas indis o¬
cat remansisse Quẽ qm̃ intestatũ inqͥt eẽ defunctũ.
ideoq & ressibi mat̾nas petit debere restitui. & ante col¬
dicti ep̃i patris sui se ꝓmittt substantiã ad ipisci
Quadere fr̃nitati tuȩ huiꝰ p̃cepti serie deputamꝰ. quatinꝰ
diligent̃ curet aa discere & siqͥd apud p̃dictã eccłam

Expanded text:
molestiam aliquam praedictae ancillae Dei non facere, nec ei sine molestiam aliquam praedictae ancillae Dei non facere, nec ei sine cognitione de his quae possidet quidquam auferre. Sed si hoc e vestrae actores probari posse confidunt, vestris nobis epistolis indicate, ut qualiter hoc ipsum constare debeat dispohoc suprascriptus decessor vester non in episcopatu, sed dum adhuc esset diaconus, acquisivit. Unde necesse est ut, sicut diximus, facta probatione debeat constare quod verum est. Eplus praesentium portitor Eusanium Agrigentinae genitorem, matrisque suae res apud eum plurimas indicat mansisse. Quem quoniam intestatum asserit esse defunctum, ideo et res maternas sibi petit debere restitui, et ante dicti episcopi patris sui se permitti substantiam adipisci. Qua de re fraternitati tuae hujus praecepti serie deputamus, quatenus diligenter curet addiscere; et si quid apud praedictam Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
rb̃ri & diaconi p̃ter ep̃m rerũ
nihil agere ꝑtẽptent.: nã dĩ popłs ipsi commussus ẽ:
& ꝓ animab eoꝵ hic redditurus. ẽ rationẽ Sint aũt
manifeste res propͥi ep̃i. si tam̃ habeat ꝓpͥas. & manifes¬
tȩ dñicȩ ut potestatẽ habeat depropͥꝗs moriens ep̃s sicut¬
uoluerit. & qͥb uoluerit derelinquere nec sub occasione
ȩccłasticarũ rerũ quȩ ep̃i esse ꝓbant᷑ int̾cidant: fortas¬
sis enĩ aut uxorẽ habet aut filios aut filias aut ꝓpin¬
qͦs aut seruos Et iustũ ẽ. hoc apud dm̃ & homines ut
nec ȩccła decrim̃tũ patiat᷑ ignorantione rerũ ponti
res in ep̃atu ad qͥsitas nulla ẽ alien andilicentia. ita
de eis qͦs ante habuerint qc qͥd iudicare uoluerint ñ
uetant᷑ Itaq fr̃nitatẽ tuã tẽpore aqͦ ad nos fuit
questã. eẽ recolimꝰ. qđ quȩdã immobilia quȩ constantiꝰ
decessor ur̃ luminosȩ ancillȩ dĩ filiȩ ur̃is testam̃ti

Expanded text:
diaconi praeter episcopum nihil agere pertentent. Nam Domini populus ipsi commissus est, et pro animabus eorum hic redditurus est rationem, sin autem manifeste res propriae episcopi si tamen habet proprias et manifeste Dominicae ut potestatem habeat de propvoluerit, et quibus voluerit, derelinquere, nec sub occasione ecclesiasticarum rerum, quae episcopi esse probantur intercidant; fortassis enim aut uxorem habet, aut filios, aut propinquos, aut servos. Et justum est hoc apud Deum et homines, ut nec ecclesia detrimentum patiatur ignoratione rerum pontepiscopatu acquisitas nulla est alienandi licentia, ita de his, quas ante habuerint, quicquid judicare voluerint non vetantur. Itaque fraternitatem tuam tempore, quo ad nos fuit, questam esse recolimus quaedam mobilia, quae Constantius decessor vester, Luminosae ancillae Dei filiae fratris sui testamenti
Abbreviated transcription (Latin):
rusticas parrochias ł possessiones. manere in c̃cussas illis
cp̃is qͥ eas retinere noscunt᷑. & maxime si ꝑtricenniũ eas absq¬
u  ui obtinentes sub dispensatione rexer̃. Qd si tricenniũ fac
ser apud scãm sy nodũ ꝓiuincie certari. Qđ siqͥs a metropo¬
litano ledit᷑ apud pͥmatẽ dioceseos aut apud c̃stantino

Expanded text:
rusticas parochias, vel in possessionibus manere debere inconcussas illis episcopis qui eas retinere noscuntur, et maxime si per tricennium eas absque vi obtinentes sub dispensatione rexerunt. Quod si intra triceserunt, ad sanctam synodum provinciae certare. Quod si quis a metropolitano laeditur, apud prima
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse noscunt᷑: despectib aliqͣtenꝰ crucient᷑
cũ ñ esset ep̃s prb̃i uendider᷑. placuit rescisso c̃tracꝰ¬
tu. ad iura ȩccłastica reuocari. In iudicio aũt erit ẽpi
si p̃ciũ debeat recipi. nec ne. qr plerũq rerũ abstractarũ¬
ndi reditꝰ ampliorẽ sũmã ꝓp̃ciodato reddiderit habeat¬

Expanded text:
fuisse noscuntur despectibus aliquatenus crucientur. fuisse noscuntur despectibus aliquatenus crucientur. pus, presbyteri vendiderunt, placuit rescisso contractu ad jura ecclesiastica revocari. In judicio autem erit episcopi, si pretium debeat recipi necne: quia plerumque rerum districtarum reditus ampliorem summam pro pretio dato reddiderit. CA
Abbreviated transcription (Latin):
strum̃tis domꝰ. eẽ. noscunt᷑ id ẽ. mobile & immobile rei
ȩccłasticȩ conet᷑ inuadere Nihil furto nihil dolo sub¬
rimens auferens. atq abscondens Sedis cui domꝰ cõmissa
sub iunctissibi cũ c̃silio clericis. uno ł duob fidelissimis.
om̃a usq ad tẽpus pontificis substituendȩ debeat c̃ser¬
uare. ł his qͥ indomo inueniunt᷑ clericis c̃ suetã alimoniã
administrare: Substitutꝰ aũt antistes suscepta ꝓ ut
debeat qͦs cognouerit disciplinȩ & Karitati deressoris sui cͥ¬
fidelit᷑ paruisse Iđ si qͥsqͣm pꝰ hec cuiꝰ libet ordinis ut suꝑiꝰ¬
aliqͦ sub repsisse. reussacrilegii ꝓlixiori anathemate
c̃demnet᷑ Uix qͦq peregrina communio animȩ¬
concedat᷑ quia durũ ẽ. ut hi qͦs constat inseruitio dñi
cũ pͥmȩ sedis antistite desudasse. illoꝵ qͥ suarũ. rerũ
incubatores ł utilitatib seruientes. atq uacantes

Expanded text:
strumenti domus esse noscitur, id est mobili vel immobili rei strumenti domus esse noscitur, id est mobili vel immobili rei ecclesiasticae conetur invadere, nihil furto, nihil vi, nihil dolo supprimens, auferens atque abscondens, sed is cui domus commissa est, subjunctis sibi cum consilio cleri uno vel duobus fidelissimis, omnia usque ad tempus pontificis substituendi debeat conservare, vel his qui in domo inveniuntur clericis consuetam alimoniam administrare. Substitutus antistes suscepta ea, prout debeat quos cognoverit disciplinae et charitati decessoris sui fideliter paruisse. Quod si quisquam post haec cualiquo suppressisse, reus sacrilegii prolixiori anathemate condemnetur, ut vix peregrina ei communio concedatur. Quia durum est ut hi quos constat in servitio Domini cum primae sedis antistite desudasse, illorum qui suarum rerum incubatores vel utilitatibus servientes atque vacantes
Abbreviated transcription (Latin):
tulisse c̃ uictꝰ. scđ̾m furti tenorem restituat uniuersa
on licere dericis post obitũ sui ep̃i res ad eũ ꝑtinentes
diripere. sicut antiqͥs qͦq ẽ canonib c̃stitutũ. Qđsihoc
facere tẽptauerint. graduũ suoꝵ periculo sub iacebt̃¬
icet dere huiꝰcemodi quã constituere De eadere
salubri ordinatione decreuimꝰ pͥsca auctoritas cano¬
nẽ qͣs obiens derelinqͥt qͥsqͥs irruat. domũq subuertat
Sed sac̃dos qͥ exeqͥarũ tẽpore adẽ om̃a quȩ ad utilitatẽ  ̃ ee¬
seruationẽ ꝑtinent. debeat diligenti circũ spectione mu¬
affectu. totaq disciplinȩ seueritate pꝰ habita in humanit̃
quȩ indomo pontificali repperiunt᷑ inuadant. & abradaq :
id nc̃ om̃s huiꝰ placiti ł c̃stituti int̾ nos censura placuit
custodiri : ut de functo antistice. ł etiã adhuc in p̃missa
agente. nullus clericoꝵ cuiꝰlibet ordinis officii. gradusue.
qͥeqͣm dedomo auferre p̃sumat: uł deutilitate queq in¬

Expanded text:
tulisse convictus secundum furti tenorem restituat universa. on licere clericis post obitum sui episcopi, res ad eum pertinentes diripere, sicut antiquis quoque est canonibus constitutum. Quod si hoc facere tentaverint, graduum suorum periculo subjacebicet de re hujuscemodi, quam constituere salubri ordinatione decernimus, prisca auctoritas canonem, quas obiens dereliquit, quisquis irruat, domumque subvertat, sed sacerdos qui exsequiarum tempore adest, omnia quae ad utilitatem et conservationem pertinent, debet diligenti circumspectione muaffectu totaque disciplinae severitate posthabita immaniter quae in domo pontificali reperiuntur invadant et abradant, id nunc omnes hujus placiti vel constituti inter nos censura placuit custodire: ut defuncto antistite vel etiam adhuc in supremis agente, nullus clericorum cujuslibet ordinis, officii gradusve sit, quidquam de domo auferre praesumat, vel de utilitate quae in