comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nitio rerum appetendarum & fugiendarũ.
Scda refrenatio cupiditatis. ab his quȩ tẽ¬
poralit̃ delectant. Tercia . firmitas animi. ad¬
uersus ea que temporalit̃ molesta sunt. Qxͣ¬
ta. quȩ ꝑ cȩt̾as om̃s diffunditur: dilectio dei
& ꝓximi. Sane &e ibi quinq milia. &. hic .iiͦiͦi.
milia. exceptis pueris & mulierib fuisse me¬
morant᷑. Oͦ dmͥ uidet᷑ ad hoc ꝑtinere: ut
intelligamꝰ & inpopło ueteris testamenti fu¬
isse qͦsdam infirmos ad implendam iustici¬
am. que scđm legem est: in qua iusticia se
apłs paulussine querela conũsatum ẽẽ dic̃:
cultũ idoloꝵ. Qͤ duo genera id ẽ infirmi¬
tatis & erroris.: mulierum & pueroꝵ nomi¬
nibus significata st̃.Infirmꝰ est enim sexus
mulierum ad actiones: & facilis ad lusum
puericia. Qͥd autem lusui puerili tam
simile est. qm idola colere: quando & apłs
ad hoc retulit hoc genus suꝑsticionis cũ
ait. neq idolis seruiamꝰ. quemadinodum

Expanded text:
nitio rerum appetendarum et fugiendarum; nitio rerum appetendarum et fugiendarum; secunda refrenatio cupiditatis, ab his quae temporaliter delectant; tertia firmitas animi adversus ea quae temporaliter molesta sunt; quarta quae per caeteras omnes diffunditur dilectio Dei et proximi: sane et ibi quinque millia, et hic quatuor millia, exceptis pueris et mulieribus, fuisse memorantur. Quod mihi videtur ad hoc pertinere, ut intelligamus, et in populo Veteris Testamenti fuisse quosdam infirmos ad implendam justitiam, quae secundum legem est, in qua justitia se apostolus Paulus sine querela conversatum dicit cultum idolorum. tatis et erroris, mulierum et puerorum nomibus figurata sunt. Infirmus est enim sexus mulierum ad actiones, et facilis ad lusum pueritia. Quid autem lusui puerili tam simile est quam idola colere? quando et Apostolus ad hoc retulit hoc genus superstitionis, cum ait, neque idolis serviamus quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
facta est: adnoui destam̃ti p̾dicationem intelli¬
gitur ꝑtinere. Nonenim ab aliquo euanglista
dictum est quod istipanes ordeacei fuerint:
sic̃ de illis quinq dixit ioħs. Hec gͦ pastio de
septempanib ad grãm ꝑtinet eccłie: quȩ no¬
buntur. sicut in uet̾i lege. ubi duo soli un¬
guebant᷑ rex &e sacerdos s̃ pauci pisces. idẽ
qui pͥmi domino iħu xp̃o crediderunt. & in
eius nomine unctisunt: & missi ad p̃dicatio¬
nem euangłii. & ad sustinendum turbu-¬
ce. id est ꝓ xp̃o legatione fungeret᷑. sic̃ paul
apłs dicit. Neq in ipsa turba quinq milia
hominum fuerunt. sic̃ illic ubi carnales le¬
gem accipientes. id est qͥnq carnis sensibus
dediti significant᷑. s quatuor milia potiꝰ: qͦ
numero signifieant᷑ sp̃itales ꝓpt̃ quatuor
animi uirtutes qͥb in hac uita sp̃italiter ui¬
tutur: prudentiam. temꝑantiam. fortitu¬
dinem. iusticiam. Quarum prima ẽ. cog¬

Expanded text:
facta est, ad Novi Testamenti praedicationem recte intellifacta est, ad Novi Testamenti praedicationem recte intelligitur pertinere. Non enim ab aliquo evangelista dictum est quod isti panes hordeacei fuerint, sicut de illis quinque dixit Joannes. Haec ergo pastio deseptem ad gratiam pertinet Ecclesiae, quae nobuntur, sicut in veteri lege, ubi duo soli ungebantur, rex et sacerdos; sed pauci pisces, id est, qui primi Domino Jesu Christo crediderunt, et in ejus nomine uncti sunt, et missi ad praedicandum Evangelium, et ad sustinendum turbuce, id est, pro Christo legatione fungerentur, sicut Paulus apostolus dicit . Neque in ipsa turba quinque millia hominum fuerunt, sicut illic, ubi carnales legem accipientes, id est, quinque sensibus carnis dediti significantur; sed quatuor millia potius, quo numero significantur spirituales, propter quanimi virtutes, quibus in hac vita spiritaliter vivitur, prudentiam, temperantiam, fortitudinem, justitiam, quarum prima est cog
Abbreviated transcription (Latin):
&e sacerdotalem figͣatas ẽẽ diximus : hactenꝰ
hinc tractatum esse sufficiat. Q uod aut̃
suꝑfenum turba illa discubuit: significat
eos qͥ destamentum uetꝰ acceꝑant. qͦ regnum
eis temporale & irłm temporalis ꝓmitteba¬
tur. in spe carnali colloeatos fuisse. Omĩs
enim caro fenum: & claritas hominis sicut
flos fem. Qͦ d autem reliquus fragmentoꝵ
duodecim cophini bucellarum repleti sunt:
significat de ipsiꝰ legis adaꝑtione & disputa¬
tione quam iudei reliquerunt & deseruer̃.
repletos fuisse discipłos domini: in quibus
duodenariꝰ numerus pͥncipatum tenet. E¬
dumenim erat scͥptura noui testamenti. qͣn¬
do dominus quasi frangendo & aꝑiendo
quod durum erat & clausum in lege. disci.¬
pulos impleuit: cum eis post resurrectionẽ
turis quȩ de ipso erant. Nam &e tunc eum
duo illoꝵ in panis fractione cognouerunt. Et̃
ideoscdã pastio popłi quȩ de septem panibus

Expanded text:
et sacerdotalem figuratas esse diximus, hactenus et sacerdotalem figuratas esse diximus, hactenus hinc tractatum esse sufficiat. 3. Quod autem super fenum turba illa discubuit, significat eos qui Testamentum Vetus acceperant; quia regnum eis temporale et Jerusalem temporalis promittebatur, in spe carnali collocatos fuisse. Omnis enim caro fenum, et claritas hominis ut flos feni . Quod autem de reliquiis fragmentorum duodecim cophini buccellarum repleti sunt, significabat de ipsius Legis adapertione et disputatione, quam Judaei reliquerant et deseruerant, repletos fuisse discipulos Domini, in quibus duodenarius numerus principatum tenet. Nondum enim erat scriptura Novi Testamenti, quando Dominus, quasi frangendo et aperiendo quod durum et clausum erat in Lege, discipulos implevit, cum eis post resurrectionem turis quae de ipso erant. Nam et tunc eum duo illorum in panis fractione cognoverunt . 4. Et ideo secunda pastio populi, quae de septem panibus
Abbreviated transcription (Latin):
liarum sicut dictum est regiam descendens
matħs. sacerdotalem ascendens lucas secutꝰ
non eẽt tamen de styrpe sacerdotali. hoc est
de tͥbuleui. seẽt de tͥbu iuda. hoc est de tͥbu
dauid: ex q̃ tribu nemo intendit altari. Id̾o
& filiꝰ dauid maxime dr scd̃m carnem: qͥa
& lucas ascendens & math̃s descendens. in
dauro sibi obuiam facti sunt. Oportebat
enim ut euacuatutꝰ sacrificia. quȩ scd̃mor¬
dinem aaron inleuitico sacerdotio fiebant.
non eẽt de tͥbuleui:ne ad ipsam tͥbum & adip¬
sum sacerdotium quod temporalit umbra
erat futͣ. ꝑtinere uideret᷑ mundatio peccatoꝵ:
quam dominus oblatione holocausti sui
quod in uet̾i sacerdotio figurabat᷑ impleuit.
& holocausti eiꝰ imaginem ad memoriam pas¬
sionis suȩ in eccłia celebrandam dedit: ut
diligentius adhuc considerari potest: sed
ꝓpt̃ duos pisces. in quib duas ꝑsonas regiã

Expanded text:
liarum, sicut dictum est, regiam descendens liarum, sicut dictum est, regiam descendens Matthaeus, sacerdotalem ascendens Lucas secutusnon esset tamen de tribu sacerdotali, hoc est, de tribu Levi; sed esset de tribu Juda, hoc est, de tribu David, ex qua tribu nemo intendit altari. Ideo et filius David maxime dicitur secundum carnem, quia et Lucas ascendens, et Matthaeus descendens, in David sibi obviam facti sunt. Oportebat enim ut evacuaturus sacrificia, quae secundum ordinem Aaron in levitico sacerdotio fiebant, non esset de tribu Levi, ne ad ipsam tribum, et ad ipsum sacerdotium quod temporaliter umbra erat futuri, pertinere videretur mundatio peccatorum, quam Dominus oblatione holocausti sui, quod in veteri sacerdotio figurabatur, implevit: et holocausti ejus imaginem ad memoriam passionis suae in Ecclesia celebrandam dedit, ut i sacramentum diligentius adhuc considerari potest. Sed propter duos pisces, in quibus duas personas, regiam
Abbreviated transcription (Latin):
tribu. id est &e de regra & de sacerdotali. cog¬
nationem duceret. Nam &e qͣndo recensit
sunt ios eph & maria. scͥbit᷑ eos fuisse de do¬
mo id est de genere dauid:& elis abeth quȩ
nichilominus cognata marit scribit᷑. erat
de tbu sacerdotali. Sicut autem maths qͥ
tanquam descendentem ad suscipienda nr̃a
a dauid descendit. qͥa salomon de illa inqͣ
dauid peccauerat natꝰ est:ita lucas qͥ tanqͣm
ascendentem post ablationem peccatorum
sacerdotem xp̃m insinuat. ꝑ nathan ascen¬
dit ad dauid: quia nathan ꝓpħa missꝰ erat:
cuiꝰ correptione dauid ipsius peccati abolitio¬
nem penitendo impetrauit. Itaq postea qͣm
transit lucas ꝑsonam datud: non dissonat
a matheo in omnib ꝑsonis generationum.
Nam eas nominat ascendens adauidusq
ad abrabam:quas ille descendens ab abra¬
ham usq ad dauid. Adauid enim in du-¬
as familias regiam & sacerdotalem origo il¬
la distributa est. Quarum duarum fami¬

Expanded text:
tribu, id est, de regia et sacerdotali cogtribu, id est, de regia et sacerdotali cognationem duceret. Nam et quando censiti sunt Joseph et Maria, scriptum est eos fuisse de domo, id est de genere David . Et Elisabeth, quae nihilominus cognata Mariae scribitur, erat de tribu sacerdotali . Sicut autem Matthaeus, qui tanquam descendentem ad suscipienda peccaa David descendit; quia Salomon de illa in qua David peccaverat, natus est: ita Lucas, qui tanquam ascendentem post abolitionem peccatorum sacerdotem Christum insinuat, per Nathan ascendit ad David; quia Nathan propheta missus fuerat, cujus correptione David ipsius peccati abolitionem poenitendo impetravit . Itaque posteaquam transiit Lucas personam David, non dissonat a Matthaeo in nominibus generatorum. Nam eos nominat ascendens a David usque ad Abraham, quos ille descendens ab Abraham usque ad David. A David enim in duas familias, regiam et sacerdotalem, origo illa distributa est, quarum duarum fami
Abbreviated transcription (Latin):
ransusq: ad dauid: in quo regni stabilimen¬
tum manifestissimum apparet. atq inde ꝑsa-¬
lomonem natum de illa in qua pater eius
peccauerat. styrpem regiam ꝓsecutꝰ. usq ad¬
dñi generationem ꝑducit. Lucas uͦ alius eun¬
gelista. qm̃ &e ipse generationem dñi quȩ
scđm carnem est. s in sacerdotali ꝑsona ex¬
plicandam suscepit.ad quam ꝑsonam ꝑti¬
net mundatio & ablatio peccatoꝵ: non a pͥnci¬
pio libri sic̃ matħs. s ab illoloco ubi bapti¬
zatus est iħs. libi peccatoꝵ nr̃oꝵ mundatio¬
nem p̾figurauit. incipit. parentum eiꝰ origi¬
nem gͣdatim ꝓseqͥ neq deorsum uersus. sic̃
ille qui eum ad susceptionem peccatorum
tanqͣm descendentem insiuabat:nec eospa¬
rentes. qͦs ille nominat. Alia enim erat origo
sacerdotalis. quȩ ꝑunum ex filiis dauid. si¬
cut assolet de tribu sacerdotali matrimo¬
nium sortientem effecerat: ut maria de utͦq

Expanded text:
rans pervenit ad David, in quo regni stabilimenrans pervenit ad David, in quo regni stabilimentum manifestissimum apparet; atque inde per Salomonem, natum de illa in qua pater ejus peccaverat, stirpem regiam prosecutus usque ad generationem Domini perducit . Lucas vero alius evangelista, quoniam et ipse generationem Domini, quae secundum carnem est, sed in sacerdotali persona explicandam suscepit, ad quam personam pertinet mundatio et abolitio peccatorum, non a principio libri, sicut Matthaeus, sed ab illo loco ubi baptizatus est Jesus, ubi peccatorum nostrorum mundationem praefiguravit, incipit parentum ejus originem gradatim prosequi; neque deorsum versus, sicut ille qui eum ad susceptionem peccatorum tanquam descendentem osrentes, quos ille nominans . Alia enim erat origo sacerdotalis, quae per unum ex filiis David, sicuti essolet, de tribus sacerdotali matrimonium sortientem, effecerat ut Maria de utraque
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃tobaptismatis nob̃ euadentib obruun¬
tur: & quamdiu in spe sumꝰ eius ꝓmissionis
qͣm nondum uidemꝰ. tanquam ꝑ deserta du¬
citir: consolante nos in sc̃is scͥpturis uerbodi:
sicut illos manna de cȩlo. Codem ipso duce in
irłm cȩlestem. tanqͣm in t̾ram ꝓmissionis in¬
te ipso &e custodiente seruari. Ita dñs ñr iħs
nr in ęt̾num. scđm ordinem melchis edech:
qui se ipsum obtulit holocaustum ꝓ pecca¬
tis nr̃is⁊ & eius sacrificii similitudinem cele¬
brandam in suȩ passionis memoriam cõm̃¬
cdauit: ut illud quod melchisedech obtulit
amus. Gͤ qm rex nr peccata nr̃a suscepit. ut
nob̃ pugnandiae uincendi demonstraret
exemplum: eorundem peccatoꝵ susceptionẽ
regiamq ꝑsonam. matħs euangłista signifi¬
cat. generationem eius quȩ est scđm carnem
ab abraham suscipiens. qui pat̃ est popłi fide¬
lis : ce suecessione ꝓlis deorsum uersꝰ enume¬

Expanded text:
sacramento Baptismatis nobis evadentibus obruunsacramento Baptismatis nobis evadentibus obruuntur: et quamdiu in spe sumus ejus promissionis, quam nondum videmus, tanquam per deserta ducimur, consolante nos in sanctis Scripturis verbo Dei, sicut illos manna de coelo; et eodem ipso duce in Jerusalem coelestem, tanquam in terram promissionis inte ipso et custodiente servari. Ita Dominus nostenoster in aeternum secundum ordinem Melchisedech , qui se ipsum obtulit holocaustum pro peccatis nostris, et ejus sacrificii similitudinem celebrandam in suae passionis memoriam commendavit; ut illud quod Melchisedech obtulit am rex noster peccata nostra suscepit, ut nobis pugnandi et vincendi demonstraret exemplum, eorumdem peccatorum susceptionem regiamque personam Matthaeus evangelista significans, generationem ejus quae est secundum carnem ab Abraham suscipiens, qui pater est populi fidelis, et successionem prolis deorsum versus enume
Abbreviated transcription (Latin):
uitur. Itaq illi popło congruent̃ lex talis
data ẽ. Duo autem pisces. qui saporem sua¬
uem panidabant. duas illas ꝑsonas uident᷑
significare. quib popłs ille regebat᷑. ut ꝑ eas
consilioꝵ modamen acciꝑet. regiam scilicet
& sacerdotalem: ad qͥs etiam sacroscã illa un¬
ctio ꝑtinebat. Quarum officium erat ꝓcelł
fluctib q popłarib nunquam frangi atq eor¬
rumpi. & uiolentas turbarum contradic¬
tiones tanquam adũsantes undas sepe dirũ¬
pere: int̾̃dum eis custodita sua integritate ce¬
dere: & ꝓrsꝰ more piscium tanquam in ꝓcel¬
losomari. sic in turbulenta popli admini
& iuncendi demonstratiit exemplum. in
carne mortali peccata nr̃a suscipiens: temp¬
tationib immici neq illecebrosis neq derri¬
bilib cedens: postremo exuens se carnem pͥn
& laborib huiꝰ ꝑegrinationis nr̃ȩ tanquam
ab egypto lib̃amur: & ꝑsequentia nos peccata

Expanded text:
uitur. Itaque illi populo congruenter lex talis uitur. Itaque illi populo congruenter lex talis data est. 2. Duo autem pisces, qui saporem suavem pani dabant, duas illas personas videntur significare, quibus populus ille regebatur, ut per eas conciliorum moderamen acciperet; regiam scilicet et sacerdotalem, ad quas etiam sacrosancta pertinebat: quarum officium erat procellis ac fluctibus popularibus nunquam frangi atque corrumpi, et violentas turbarum contradictiones tanquam adversantes undas saepe disrumpere, interdum eis custodita sua integritate cedere; prorsus more piscium tanquam in procelloso mari, sic in turbulenta populi adminiet vincendi demonstravit exemplum; in carne mortali peccata nostra suscipiens, tentationibus inimici neque illecebrosis neque terribilibus cedens: postremo exuens se carne, prinet laboribus hujus peregrinationis nostrae tanquam ab Aegypto liberamur, et persequentia nos peccata
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd ipsis rogantib filii sanant᷑: intelligen
fidemł cȩcos. qui non intelligt̃ etiam si obtem¬
perent iubentib surdos. qui non obtemꝑant
etiam si intelligant:claudos. qui p̃cepta non
bas dñm in monte pauisse. Quinq panes
ordeacei.e quib dñs in monte turbas pauit.
significant uet̾em legem: siue qͥa nondum
milia hominum fuerunt:siue quia ꝑ moy¬
sen lex ipsa cdata ẽ. Moyses enimqͥnq libs
sepsit. Et quod ordeaceipanes erant. bene sig¬
nificat uł ipsam legem que ita dicta erat.
bus obtegeret᷑ sacramentis: ordeienim me¬
dulla tenacissa palea tegit᷑ uel ipsum popu¬
lum nondum expoliatum carnali desidĩo.
quod tanquam palea cordi eiꝰ inherebat. id
est nondum corde circumcifum. ita ut nec
l̾tura tot tribulationum cum ꝑdeserta qua¬
draginta annos ducerent᷑. intellectu reuelato
carnalia integumenta deponerent:sic̃ neq
ordeum areȩ tritura illo paleari tegiine ex¬

Expanded text:
Quod ipsis rogantibus filii sanantur, intelligenQuod ipsis rogantibus filii sanantur, intelligenfidem: caecos; qui non intelligunt, etiamsi obtemperant jubentibus: surdos; qui non obtemperant etiamsi intelligunt: claudos; qui praecepta non us. 1. Quinque panes hordeacei, quibus in monte Dominus turbas pavit, significant veterem legem: sive quia nondum millia hominum fuerunt : sive quia per Moysen lex ipsa data est; Moyses enim quinque libros scripsit. Et quod hordeacei erant panes, bene significant, vel ipsam legem, quae ita data erat, bus sacramentis obtegeretur; hordei enim medulla tenacissima palea tegitur: vel ipsum populum nondum exspoliatum carnali desiderio, quod tanquam palea cordi ejus inhaerebat; id est, nondum corde circumcisum, ita ut nec trituratione tribulationum, cum per deserta quadraginta annis duceretur, intellectu revelato carnalia integumenta deponeret, sicut nec hordeum areae tritura illo paleari tegmine ex
Abbreviated transcription (Latin):
cutionem purgandam ẽẽ eccłiam. Quod
& paulus significat dicens. Saluus erit. sic
tamen quasi ꝑignem. Quod sequit᷑. ut ad¬
orantes omnes qui in naui erant dicerent.
uere filius dei es:significat claritatem eius
tunc manifestam futuram. ꝑspeciem iam
uidentibꝰ. qui ꝑfidem nune ambulantꝰ.xuii.
unus quocdeimq ex me est. tͥ ꝓderit: id est
munus quod offers causa mei. adte iam ꝑti¬
nebit. Oͥ b uerbis significant filii iam ñ sibi
opus ẽẽ parentum ꝓse oblatione: quod ad
eam ȩtatem ꝑuenissent: ut possent iam ipet
offerre ꝓse. In hac gͦ etate constitutos. ut pos¬
sent parentib suis hoc dicere: cum hoc dix¬
issent. negabant pharisei reos ẽẽ:si parentib
quam sentientes offendebant᷑ de p̃tmissis
rerum signis uł etiam traditionib suisl& p̃¬
cepta uite non curabant: quȩ a cupiditate
ueniens ad domoseoꝵ saluat: significat gs̃
ad quas ñ uenit saluas fore ꝑũbum suum.

Expanded text:
cutionem purgandam esse Ecclesiam. Quod cutionem purgandam esse Ecclesiam. Quod et Paulus significat dicens: Salvus erit; sic tamen quasi per ignem . Quod sequitur, ut adorantes omnes qui in navi erant, dicerent, Vere Filius Dei es, significat claritatem ejus tunc manifestam futuram, per speciem jam videntibus, qui per fidem nunc ambulant. XVI.unus quodcumque est ex me, tibi proderit; id est, munus quod offers causa mei, ad te jam pertinebit: quibus verbis significant filii jam non sibi opus esse parentum pro se oblationes, quod ad eam aetatem pervenissent, ut possent jam ipsi offerre pro se. In hac ergo aetate constitutos, ut possent parentibus suis hoc dicere, cum hoc dixissent, negabant Pharisaei reos esse, si parentibusquam sentientes offendebantur de praetermissis rerum signis, vel etiam traditionibus suis; et praecepta vitae non curabant, quae a cupiditate veniens ad domos eorum, salvat; significat Gentes, ad quas non venit, salvas fore per verbum suum.
Abbreviated transcription (Latin):
cit & excitat. In farmȩ autem satis tͥbus. uel
ta illa in homine. ex toto corde ⁊ ex tõta aia
⁊ ex tota m̃te. uł tͥa illa fructifera. centenũ.
rum in agro absconditum dix̃. duo destam̃¬
ta legis in eccłia: que qͥs cum ex parte intel¬
lectus attigerit. sentit illic magna latere:
& ladit & uendit omnia sua & emit illum:
id est contemptu temporalium comparat
sibi ocium. ut sit diues cognitione dei.
uod dixerunt iudei unde huic sapientia
hec & uirtutes. Sapientia in his quȩ loque¬
batur. uirtutes in his que oꝑabat᷑. Ideo & apl̃s
cum dixit xp̃m deiuirtutem & dei sapientiã:
uirtutem ad signa retulit ꝓpt̃ iudeos: sapi¬
entiam autem ad doctrinam ꝓpt̃ grecos id
est. putas inueniet fidem in t̾ra: quia qͥdam
qui cesserint diabolo. de xp̃i aduentu dubi¬
tabunt. Quod autem petrꝰ implorat ã
dño auxiltum ne mergat᷑: significat quib¬
dam tͥbulationib etiam post ultimam ꝑse¬

Expanded text:
cit et excitat. In farinae autem satis tribus, vel cit et excitat. In farinae autem satis tribus, vel tria illa in homine, Ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota mente ; vel tria illa fructifera, Centenum, rum in agro absconditum, dixit duo Testamenta legis in Ecclesia, quae quis cum ex parte intellectus attigerit, sentit illic magna latere: et vadit et vendit omnia sua, et emit agrum illum, id est, contemptu temporalium comparat sibi otium, ut sit dives cognitione Dei.uod dixerunt Judaei, Unde huic sapientia haec et virtutes? sapientia in his quae loquebatur, virtutes in his quae operabatur. Ideoque et Apostolus cum dixit Christum Dei Virtutem, et Dei Sapientiam ; virtutem ad signa retulit propter Judaeos, sapientiam autem ad doctrinam propter Graecos, id est, Putas, inveniet fidem in terra ; quia quidam qui cesserint diabolo, de Christi adventu dubitabunt. Quod autem Petrus implorat a Domino auxilium, ne mergatur, significat quibusdam tribulationibus etiam post ultimam perse
Abbreviated transcription (Latin):
societatem uitȩ uł contemptum mortis: sexa¬
gesimum uirginum ꝓpt̾ otrum interius.
quia non pugnant cont̾ consuetudinem car¬
nis. solet enim ocium concedi sexagenariis pꝰ
militiam uł post actiones publieas : tricesi¬
mum coniugatoꝵ: qͥa hec est etas p̃liantium.
Ipsi enim habent acriorem conflictum: ne a¬
in segete: Trzania dicunt᷑. Quod pͥmo sepa¬
rantur zizania. dicit᷑: quia tͥbulatione p̃ce¬
dente separabunt᷑ impii a piis: quod ꝑ bo¬
nos angłos intelligit᷑ fieri. Oͥ a officia um¬
dictȩ possunt implere boni bono animo.
implere non possunt.xii Grantm sy
napis ob feruorem fidei. uel quod dicatur
uenena expellere: maiꝰ fit omnib oleribꝰ id est
dogiatib. Dogmata autẽ st̃ placita sectarũ:
id est quod placuit singłis sectis. xiii Fer¬
mentum quod accepit mulier. &e abscondit
infarinȩ satis tͥb. Mulierem sapientiam
dicit. fermentum dilectionem: qͦd feruere fa¬

Expanded text:
satietatem vitae vel contemptum mortis: sexasatietatem vitae vel contemptum mortis: sexagesimum virginum, propter otium interius, quia non pugnant contra consuetudinem carnis; solet enim otium concedi sexagenariis post militiam, vel post actiones publicas: trigesimum conjugatorum, quia haec est aetas praeliantium; ipsi enim habent acriorem conflictum, ne in segete, rentur zizania dicitur, quia tribulatione praecedente separabuntur impii a piis: quod per bonos angelos intelligitur fieri, quia officia vindictae possunt implere boni bono animo, implere no, 31. Granum sinapis ob fervorem fidei, vel quod dicatur venena expellere, majus fit omnibus oleribus, id est dogmatibus. Dogmata autem sunt placita sectarum, id est, quod placuit singulis sectis. XII. mentum quod accepit mulier, et abscondit in farinae satis tribus: mulierem, sapientiam dicit: fermentum, dilectionem; quod fervefa
Abbreviated transcription (Latin):
credidurosut non possint ferre labores conti¬
nentiȩ: & ad scłm redit᷑i sint. Oed dictum ẽ
assumit sicum alios septem: intelligie᷑. quia
cum quis cecidit de iusticia. etiam simulatio¬
nem habebit. Cupiditas enim expulsa carnis
ꝑpenitentiam a consuetis oꝑib. cum non inue¬
nerit in qͥb delectationib requiescat: auidius
redit. de rursꝰ occupat mentem hominis. Si
cum pulsa c̃ẽt. negligentia subsecuta ẽ: ut
non intͦduceret᷑ tanquam babitator mundate
domui. sermo dei ꝑ sanam doctͥnam. Et qm̃
non solum habebit illa septem uitia que.N.
uirtutib sp̃italib sunt contraria. s etiam ꝑ
hẏpocrism sc ipsas uirtutes hab̃e simulabit: ꝓpt̾ea
assumptis secum aliis septem nequioribus.
hoc est ipsa septenaria simulatione redit illa
concupiscentialut sint nouissima hominis
peiora quam erant pͥma.x. Quod dicit
aliud centesimum aliud sexagesimum. ali¬
ud tͥcesimum: centesimum martyr um ꝓpt̃

Expanded text:
credituros, ut ferre non possint labores conticredituros, ut ferre non possint labores continentiae, et ad saeculum redituri sint. Quod dictum est, Assumit secum alios septem, intelligitur quia cum quis ceciderit de justitia, etiam simulationem habebit. Cupiditas enim carnis expulsa per poenitentiam a consuetis operibus, cum non invenerit in quibus delectationibus correquiescat, avidius redit, et rursus occupat mentem hocum pulsa esset, neglegentia subsecuta est, ut non introduceretur tamquam habitator mundatae domui sermo dei per sanam doctrinam. et quoniam non solum habebit illa septem uitia, quae septem uirtutibus spiritalibus sunt contraria, sed etiam per hypocrisin se ipsas uirtutes habere simulabit, propterea assumtis secum aliis septem nequioribus — hoc est ipsa septenaria simulatione — redit illa concupiscentia, ut sint nouissima. hominis peiora, quam erant prima. CCXX. DAliud centesimum, aliud sexagesimum, aliud trigesimum: centesimum martyrum, propter
Abbreviated transcription (Latin):
Sextȩ feriȩ diei partem qua sepultꝰ est. cum p̃¬
terita nocti ꝓ nocte & die accipies: hoc est ꝓ
toto die. salbati noctem & diem: & noctem
dominicam cum eodem die illucescente.
Ae ꝑhoc accipiendo partem ꝓ toto: habes tͥ¬
duum & trrs noctes. Quod enim dicunt᷑
decem meises p̃gnantis. nouem st̃ pleni: s
mitium decmi pro toto accipit᷑. Et quod se
dñs ostendt in monte. post sex dies factum
dicit unuseuangelista: alt̃ uͦ post octo dies
dicit. parten postĩorem pͥmi diei in qͦ fut᷑um
totiꝰ atq integͥs diebꝰ annumerais: ut ĩtelliga eũ
qui dix̃ pot sex dies. solos medios cõmemoras¬
se: qui uͭ toiatq integri completi sunt. N
genesi enin a lumine incipit dies &e finit ad
tenebras: a significan dum lapsum
hominis. Nunc autem a tenebͥs ad lucem
sicut dictum ẽ. de teneb̾s lumen clarescere:
qͥa a peccats homo libatꝰ ꝑuenit ad lumen
de homini. & cȩt̾a. Significat quosdam ita

Expanded text:
Sextae feriae diei partem qua sepultus est cum prSextae feriae diei partem qua sepultus est cum praeterita nocte, pro nocte et die accipias, hoc est pro toto die; sabbati noctem et diem; et noctem dominicam cum eodem die illucescente: ac per hoc accipiendo partem pro toto, habes triduum et tres noctes. Quod enim dicuntur decem menses praegnantis, novem sunt pleni; sed initium decimi pro toto accipitur. Et quod se Dominus ostendit in monte, post sex dies factum dicit unus evangelista ; alter vero post octo dies dicit , partem posteriorem primi diei in quo futurum totis atque integris diebus annumerans: ut intelligas eum qui dixit, post sex dies, solos medios commemorasse, qui vere toti atque integri completi sunt. In Genesi enim a lumine incipit dies, et finit ad tenebras , ad significandum lapsum hominis: nunc autem a tenebris ad lucem, sicut dictum est, De tenebris lucem clarescere : quia a peccatis homo liberatus, pervenit ad lucem ab homine: significat quosdam ita
Abbreviated transcription (Latin):
bant. In linofumigante notandum: quia
deserto lumme facit putorem. De cȩco &¬
unc oblatꝰ est ei demonium muto.U.¬
habens cȩcꝰ & mutus nid est qui non credit sub¬
ditus ẽ diabolo: & qui non intelligit. & non
confitet᷑ ipsam fidem de qua dictum ẽ. ore
confessio fit insalutem: uel qui non dat lau
dabolistare non potest: quod aduersus se
diuisum ẽẽ fatemini. Regnum dĩ nunc diẽ
quo damnant᷑ impii: & a fidelib de peccatis
suis penitentiam nc̃ agentib secernunt᷑. for¬
tem illum appellat. quia ipse tenebat: nec
ꝯꝑ gr̃am cd̃i. Ulasa eius dicit om̃s infideles. sis:
irius alligauerit fortem. Alligauerit dixit.
ptestatem illi ademerit. impediendi uolun¬
tatm fidelium: a sequendo xp̃m. & obtinendo
tum enim qͥs filiꝰ ẽ diaboli: in quantum eum
peccando imitat᷑. uiii. Sicut fuit ionas in¬
uentie eeti tb dieb & trib noctib: sic erit filiꝰ
hominis in corde t̾re tͥb dieb & tͥbus noctib.

Expanded text:
 In lino fumigante notandum quia et desertum lumine facit putorem. IV. unc oblatus est ei daemonium habens, caecus et multus: id est, qui non credit, et subditus est diabolo; qui non intelligit, et non confitetur ipsam fidem, de qua dictum est, Ore autem confessio fit in salutem ; vel qui non dat laudaboli stare non potest, quod adversum se divisum esse fatemini. Regnum Dei nunc dicit, quo damnantur impii, et a fidelibus de peccatis suis poenitentiam nunc agentibus secernuntur. Fortem illum appellat, quia ipse tenebat, ne per gratiam Dei. Vasa ejus dicit omnes infideles. Nisi prius alligaverit fortem: alligaverit dixit, potestatem illi ademerit impediendi voluntatem fidelium a sequendo Christo, et obtinendo tum enim quisque filius ejus est, in quantum eum peccando imitatur. VII. Ib. XII, 40. diebus et tribus noctibus; sic erit Filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus.
Abbreviated transcription (Latin):
theritat communicat: sic̃ apłs dicit. Cõmu¬
nicet qͥ catherizat᷑ uerbo. ei qͥse catherriat
in omnib bonis. Et alio loco cum dixiss et.
necessitatib scoꝵ cominunicantes: statim sub¬
iecit. Hospitalitatem sectantes. Et isti enim
catherirati erant u̾bo. cum eis exponeret scͥp¬
turas. Et quia hospitalitatem sectati sunt: eũ
quem in ipsa expositione scͥpturarum non
cognouerant. in panis fractione cognoscunt.

Expanded text:
techizat communicat; sicut Apostolus dicit, Commutechizat communicat; sicut Apostolus dicit, Communicet qui catechizatur verbo, ei qui se catechizat, in omnibus bonis : et alio loco cum dixisset, Necessitatibus sanctorum communicantes; statim subjecit, Hospitalitatem sectantes . Et isti enim catechizati erant verbo, cum eis exponeret Scripturas, et quia hospitalitatem sectati sunt, eum quem in ipsa expositione Scripturarum non cognoverant, in panis fractione cognoscunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽnt. Non enim dubium ẽ. illam inquisitio¬
nem ñ fuisse ueram. Quitis enim hominũ
sciret. siñ diuinitate. uł tempore. poma ib.¬
lam arborem non hab̾e.fictio gͥ quȩ ad aliꝙͣ
ueritatem refert̃: fig̃a est. Quȩ non refert̃:
mendacium est. Qd gͦ significat quod se
ire longiꝰ finxit cum comitaret᷑ discipulis.
exponens eis scãs scͥpturas. utrum ipse eet
ignorantib: Quid putamꝰ. nisi quia hos¬
pitalitatis officio ad suam cognitionem
ꝑpuenire posse homines intimauit. ut cum
longiꝰ ipse ab hominibꝰ abscesserit suꝑ omnes
celos. tam̃ ita cum eis sit qui hec exibent
Serius eiꝰ. uit eum dicere cȩꝑint. dñe qͣndo te
uidimꝰ hospitem. & adduximꝰ. tanquã eũ
scilicet qui longe abscesserat. respondeat il¬
le. cum uni ex minimis meis fecistis. mͥ feci¬
stis : Tenet gͦ xp̃m ne longiꝰ ab illo eat: quisqͥs
cathezizat᷑ uerbo. in omnib bonis ei qui se ca¬

Expanded text:
essent . Non enim dubium est illam inquisitioessent . Non enim dubium est illam inquisitionem non fuisse veram: quivis enim hominum sciret, si non divinitate, vel tempore, poma illam arborem non habere. Fictio igitur quae ad aliquam veritatem refertur, figura est: quae non refertur, mendacium est. Quid ergo significat quod se ire longius Dominus finxit, cum comitaretur discipulis, exponens eis sanctas Scripturas, utrum ipse esset ignorantibus? quid, putamus, nisi quia hospitalitatis officio ad suam cognitionem pervenire posse homines intimavit? ut cum longius ipse ab hominibus abscesserit super omnes coelos, tamen ita cum eis sit qui haec exhibent servis ejus, ut cum dicere coeperint, Domine, quando te vidimus hospitem, et adduximus? tanquam eum scilicet qui longe abscesserat: respondeat ille, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Tenet ergo Christum ne longius ab illo eat, quisquis catechizatus verbo, in omnibus bonis ei qui se ca
Abbreviated transcription (Latin):
io qͦd nichil significat: tẽ est mendacium.
Cum autem fictio nr̃a refert᷑ ad aliquam
significationem.non est mendacium: sed
aliqua figͣa uieritatis. Alioquin omnia que
a sapientib ce scĩs uiris uel etiam ab ipso
domino figate dicta sunt. mendacia depu¬
tabunt᷑: quia scđm usitatum intellectum¬
iam non dubsistit ueritas talib dictis. N
enim homo qui habuit duos filios quoꝵ
minor accepta parte patͥmonii sui ꝓfectus
ẽ in regionem longinquam. & cȩt̾a quȩ in
illa narratione contexunt᷑. ita dicunt᷑: tan¬
quam uere fuerit qͥsquam homo. qͥ hoc
in filiis suis dduob aut passꝰ sit aut fecerit.
ficta sunt gͦ ista adrem quandam signifi¬
candam.tam longe alteq maiorem & tã
in comparabilit̃ differentẽ: ut ꝑ illum fictũ
hominem ds̃ uerꝰ intelligat᷑. Dicut aut̃ dicta.
ita etiam facta fingunt᷑sie mendacio: ad
aliquam rem significandam. Unde ẽ etiã
illus eiꝰdem dñi: quod in fici arbore fruictum
quesiuit eo tempore quo illa poma ñdum

Expanded text:
quod nihil significat, tunc est mendacium. cum autem fictio nostra refertur ad aliquam significationem, non est mendacium, sed aliqua figura ueritatis. alioquin omnia, quae a sapientibus et sanctis uiris uel etiam ab ipso domino figurate dicta sunt, mendacia deputabuntur, quia secundum usitatum intellectum non subsistit ueritas talibus dictis. non enim homo, qui habuit duos filios, quorum minor accepta parte patrimonii sui profectus est in regionem longinquam, et cetera, quae in illa narratione contexuntur, ita dicuntur, tamquam uere fuerit quisquam homo, qui hoc in filiis suis duobus aut passus sit aut fecerit. ficta sunt ergo ista ad rem quandam significandam tam longe alteque maiorem et tam incomparabiliter differentem, ut per illum fictum hominem deus uerus intellegatur. sicut autem dicta, ita etiam facta finguntur sine mendacio ad aliquam rem significandam. unde est etiam illud eiusdem domini, quod in fici arbore fructum quaesiuit eo temp
Abbreviated transcription (Latin):
diabolum. respondet se diligere. s potꝰ
odisse. Dm̃ autem se diligere om̃s fere
ꝓclamant. Gͦ aut unum odiet & alterumdi.¬
liget. ut fieri debet. Odiet scilicet diabolũ.
diliget dm̃. Q du adiunxit. aut adhere
bit alti. & alterum contemnet: adherebit
poralia sectat᷑. contemnet aut̃ dm̃. non
nere cupiditatib suis. qͥ de bonitate eiꝰ ad
impunitatem sibi blandiunt᷑. Quib ꝑ
Salomonem dr. fili ne aditias peccatum su¬
ꝑ peccatum:& dicas.miseratio di magna ẽ.¬
Degnum celoꝵ uim patitcir. & qͥ xxxui.
uim faciunt. diripiunt illud. Non solum
ut quisq ista contemnat. s etiam linguas
deridentium se talia contemnentem. hic
enim ui facta. inuadit quodam mͦ quasi

Expanded text:
diabolum, respondet se diligere, sed potius diabolum, respondet se diligere, sed potius odisse: Deum autem se diligere omnes fere proclamant. Ergo aut unum odiet, et alterum diliget, ut fieri debet: odiet scilicet diabolum, diliget Deum. Quod vero adjunxit, Aut alteri adhaerebit, et alterum contemnet: adhaerebit poralia sectatur; contemnet autem Deum. Non nere cupiditatibus suis, qui de bonitate ejus ad impunitatem sibi blandiuntur. Quibus per Salomonem dicitur: Fili, ne adjicias peccatum super peccatum, et dicas, Miseratio Dei magna eegnum coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud . Non solum ut quisque ista contemnat, sed etiam linguas deridentium se talia contemnentem: hac enim vi facta invadit quodammodo quasi
Abbreviated transcription (Latin):
non de fructib s de ipsis bonis suis fecit
zacheus: aut certe duplicet decimam:
ut duas decimas dando. suꝑet impendia
iudoꝵ. Mammona uͦ iniquitatis ob hoc
a dño appellata est ista pecunia. quã pos¬
sidemus ad dempus: quia mamimona
diuitiȩ int̾p̃tant᷑. Nec sunt iste diuitiȩ nͥ
iniquis: qui in eis constituunt spem. atq
copiam beatitudinis suȩ. Aiustis uero
cum hȩc possident᷑. est quidem ista pecu¬
nia: s non sunt illis diuitiȩ nͥ celestes
& sp̃itales: quib indigentiam suam. sp̃i¬
taliter supplentes: exclusa egestate mise-¬
riȩ. beatitudinis copia ditantur xxxiiii.
alienas appellat t̾renas facultates: quia
nemo eas secum moriens aufert. Hoc ẽ
etur accipiet omnia: neq simul descen-¬
det cum eo gloria eius.xxxu. Quod
aut uni adherebit & alt̾um condemnet::
non sine considatione distinguenda st̃:
non enim passim aut quasi temere dic¬
ta sunt. Nemo int̾rogat᷑. utrum diligat

Expanded text:
non de fructibus, sed de ipsis bonis suis fecit non de fructibus, sed de ipsis bonis suis fecit Zaccheus — aut certe duplicat decimas, ut duas decJudaeorum. Mammona vero iniquitatis ob hoc a Domino appellata est ista pecunia, quam possidemus ad tempus, quia Mammona divitiae interpretantur, nec sunt istae divitiae nisi iniquis, qui in eis constituunt spem atque copiam beatitudinis suae: a justis vero cum haec possidentur, est quidem ista pecunia, sed non sunt illis divitiae nisi coelestes et spirituales, quibus indigentiam suam spiritualiter supplentes exclusa egestate miseriae, beatitudinis copia ditantur. XXXV. Ialienas appellat terrenas facultates; quia nemo eas secum moriens aufert. Hoc estetur, accipiet omnia, neque simul descendet cum eo gloria ejus . XXXVI. Iaut uni adhaerebit, et alterum contemnet, non sine consideratione distinguenda sunt. Non enim passim aut quasi temere dicta sunt. Nemo enim interrogatus utrum diligat
Abbreviated transcription (Latin):
nacula ȩt̾na. qui necessitatib sius t̾rena
bona communicauerint: de quib etiã
dicit. quod siquis alicui eoꝵ calicem aqͥ
frigidȩ dedit. tantum in nomine discipu¬
li. ñ ꝑdet mercedem suam. Sed etiam
ccontrario dicunt᷑ iste similitudines: ut intel¬
ligamus. si laudari potuit ille a dño eui frau¬
dem faciebat. qͣnto amplius placent dño deo.
qui scđm eiꝰ p̃ceptum illa oꝑa faciunt: Sic̃
etiam de iudice iniquitatis. qui int̃pellabat᷑
a uidua comparationem duxit ad iudicẽ
dm̃: cui nulla ex parte iudex iniquus con¬
ferendus est. Q uod aut̃ de centum cadiᷤ¬
olei quinquaginta scͥbi fecit a debitore.
& de centum choris tͥcici. octoginta. ad ni¬
chil aliud ualere arbitror: nisiut ea quȩ
similit̃ in sacerdotes atq in leuitas iud es
quisq oꝑat᷑ in xp̃i eccłia. abundet iusticia
eius suꝑ scͥbarum & pharis eoꝵ ut cum
illi decimas darent. iste dimidia̾s det. sic̃

Expanded text:
rnacula aeterna, qui necessitatibus suis terrena rnacula aeterna, qui necessitatibus suis terrena bona communicauerint; de quibus etiam dicit: quod si quis alicui eorum calicem aquae frigidae dederit tantum in nomine discipuli, non perdet mercedem suam. sed etiam e contrario ducuntur istae similitudines, ut intellegamus, si laudari potuit ille a domino, cui fraudem faciebat, quanto amplius placeant domino deo qui secundum eius praeceptum illa opera faciunt; sicut etiam de iudice iniquitatis, qui interpellabatur a uidua, comparationem duxit ad iudicem deum, cui nulla ex parte iudex iniquus conferendus est. quod autolei quinquaginta scribi fecit a debitore, et de centum choris tritici octoginta, ad nihil aliud nalere arbitror, nisi ut ea quae similiter in sacerdotes atque in leuitas Iudaeus quisque operatur in Christi ecclesia abundet iustitia eius super scribarum et Pharisaeorum, ut cum illi decimas darent, isti dimidias dent — sicut
Abbreviated transcription (Latin):
in nr̃a pecunia: potest familiȩ nr̃e uł alim̃¬
tum eẽ uel ornamentum. uel aliquid huiꝰ¬
modi. Et certe cum ipsum patrem recte il¬
le posset suum dicere: non uideo que recte
ipsius sua uocare non possit. diuersis dũ¬
taxat modis. Cum enim beatitatem illã
obtinuerimus:. nr̃a erunt ad uiuendum
suꝑiora. nr̃a erunt ad conuiuendum eqͣ¬
lia. nr̃a erunt ad dñandum inferiora.
Congaudeat gͥ securissimꝰ maior frater:
quia fr̃ uinior mortuus erat &e reuixit. ꝑi.¬
co quem dñs eiciebat de uillicatu. & lauida¬
uit eum quod in fut᷑um sibi ꝓspexerit: ñ
omnia debemꝰ ad imitandum sumere. N
enim aut dño nr̃o facienda est in aliquo
fraus. ut de ipsa fraude elemosinas facra¬
mus: aut eos a qͥb recipi uolumꝰ in tab̃na¬
cula et̾na. tanquam debitores di & dñi no¬
stri fas ẽ intelligi. cum iusti ce scĩ significen¬
tur hoc loco. qui eos introducant in tab̃¬

Expanded text:
in nostra pecunia, potest familiae nostrae vel alimein nostra pecunia, potest familiae nostrae vel alimentum esse vel ornamentum, vel aliquid hujusmodi. Et certe cum ipsum patrem recte ille posset suum dicere, non video quae ipsius recte sua vocare non possit, diversis duntaxat modis. Cum enim beatitatem illam obtinuerimus, nostra erunt ad videndum superiora, nostra erunt ad convivendum aequalia, nostra erunt ad dominandum inferiora. Congaudeat ergo securissimus major frater, quia junior frater mortuus erat, et revixit; perco quem Dominus ejiciebat de villicatu, et laudavit eum quod in futurum sibi prospexerit, non omnia debemus ad imitandum sumere. Non enim aut Domino nostro fascienda est in afraus, ut de ipsa fraude elemosynas faciamus, aut eos a quibus recipi uolumus in tabernacula aeterna tamquam debitores dei et domini nostri fas est intellegi, cum iusti et sancti significentur hoc loco, qui eos introducant in tabe
Abbreviated transcription (Latin):
& omnia singłoꝵs. Ut enim cupiditas nicħ
sine angustia: ita nichil cum angustia ca¬
ritas tenet. S quomodo omnia:. num &
angłos ait aliqͥs. & uirtutes sublimes. ac
potestates atq uniu̾sa cȩlestia dei ministĩa.
ds in possessionem tali filio subiecisse
putandus est: Si possessionem sic accipi¬
as ut eius poss essor ipse sit dñs: ñ utiq
omnia. Non enim domini erunt. s con¬
sortes potiꝰ angłoꝵ: de quib dictum est: er̃t
equales angłis dei. Sin uͦ possessio sic intel¬
ligit᷑. qͦmͦ recte dicimꝰ possidere animas ue¬
ritatem: non inuenio cur non uere ac ꝓpͥe
Mon enim illud ita loquimur. ut dñas
ueritatis animas dicamꝰ: quam ab eis diei¬
mus possideri. Aut si nomine possessio.¬
nis ad hunc sensum impedimur: id quoq
auferat᷑. Non enim ait pat̃. omnia in posses¬
sionem tͥ dabo.siue omnia mea possides ł
possidebis: s omnia mea tua sunt: nec tñ
ita sunt eiꝰ. ut ipsius di. Quod enim est

Expanded text:
et omnia singulorum. Ut enim cupiditas nihil et omnia singulorum. Ut enim cupiditas nihil sine angustia, ita nihil cum angustia charitas tenet. Sed quomodo omnia? Num et Angelos, ait aliquis, et Virtutes sublimes ac Potestates, atque universa coelestia Dei ministeria Deus in possessionem tali filio subjecisse putandus est? Si possessionem sic accipias, ut ejus possessor ipse sit dominus; non utique omnia. Non enim domini erunt, sed consortes potius Angelorum, de quibus dictum est, Erunt aequales Angelis Dei . Sin vero possessio sic intelligitur, quomodo recte dicimus possidere animas veritatem; non invenio cur non vere ac proprsunt omnia. Non enim illud ita loquimur, ut dominas veritatis dicamus animas, quam ab eis dicimus possideri. Aut si nomine possessionis ad hunc sensum impedimur, id quoque auferatur. Non enim ait pater, Omnia in possessionem tibi dabo, sive, Omnia mea possides vel possidebis; sed, Omnia mea tua sunt. Nec tamen ita sunt ejus, ut ipsius Dei. Quod enim est
Abbreviated transcription (Latin):
ñ meruit. Ut quod ait. nunquam dedistim
hedum. ut cum amicis meis epularer. tale
sit. ac si diceret: eum qui michi hed uide¬
batur. nunquam mͥ dedisti ad epulandum:
eo ipsomͥ illum ipsum non concedens. quo
michi hedus uidebat᷑. Quod autem dicit
cum amicis meis. aut ex ꝑsona pͥncipum
cum plebe intelligit᷑: aut ex ꝑsona popli
iheros olimitani. cum cętis popłis iuda.
Meretrices autemcum qͥb dissipas se sub¬
stantiam suam filius iunior accusatꝰ est.
ma fornicari. Quid deinde sibi uult. qͦd
cum pat̾ diceret tu mecum es semꝑ. quod
iam tractatum est. addidit. & omnia mea
tua sunt: Qua in re pͥmo cauendum ẽ.
ne intelligas ita dictum omnia mea tua
sunt. quasi non sint &e fris: aut tanquã
in t̾rena hereditate patiaris angustias. ñ
possint eẽ omnia maioris. Si habet ibi et¬
am iunior partem suam. Sic enim a ꝑfec¬
tis & ꝑpurgatis ac iam immortalib filiis
habent᷑ omnia: ut sint & omnium singła.

Expanded text:
non meruit: ut quod ait, Nunquam dedisti mihi non meruit: ut quod ait, Nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer; tale sit ac si diceret, eum qui mihi haedus videbatur, nunquam dedisti mihi ad epulandum, eo ipso mihi illum ipsum non concedens, quo mihi haedus videbatur. Quod autem dicit, eum amicis meis, aut ex persona principum cum plebe intelligitur, aut ex persona populi Jerosolymitani cum caeteris populis Juda. Meretrices autem cum quibus dissipasse substantiam suam filius junior accusatus est,ma fornicari. Quid deinde sibi vult quod cum pater diceret, Tu mecum es semper, quod jam tractatum est, addidit, Et omnia mea tua sunt? Qua in re primo cavendum est ne intelligas ita dictum, omnia mea tua sunt, quasi non sint et fratris, ut tanquam in terrena haereditate, patiaris angustias, quomodo possint omnia esse majoris, si habet ibi etiam junior partem suam. Sic enim a perfectis et perpurgatis, ac jam immortalibus filiis habentur omnia, ut sint et omnium singula,
Abbreviated transcription (Latin):
quem nunquam accepit ad epulandum:
Peccator ꝓfecto hedi nomine significari so¬
let. S absit ut antixp̃m intelligam. Non
enim exitum inuenio huiꝰ sententie. Mul¬
tum enim absurdum est. eum cui dicit᷑.
tu mecum es semꝑ. hoc ã patre optasse
ut antrep̃o credẽt: neq omnino in eis iu¬
deoꝵ qui antixp̃o credit᷑i sunt. istum fili¬
um fas est intelligi. Quomodo autem
epularet᷑ ex illo hedo si ipse ẽẽt antixp̃s. qͥ
non ei credẽt: Aut si hoc est epulari et he¬
letars. quomodo dicit filius quem recepit
pat̾. hoc sibinon fuisse concessum. eum õs
filii dei de illius adũsarii damnatione le¬
taturisint: Ni mirum gͦ quod in re obscu¬
rissima sine p̾tudicio diligentioris inqͥsi¬
tionis dixerim:. ipsum dñm sibi negatũ
ad epulandum conquerit᷑: dum eum pecca¬
torem putat. Cum enim hedus est illi genti.
id est cum eum sabbati uiolatorem & ꝓfana¬
torem legis existimat. iocundari epulis eius

Expanded text:
quem nunquam accepit ad epulandum? quem nunquam accepit ad epulandum? Peccator profecto haedi nomine significari solet. Sed absit ut Antichristum intelligam. Non enim exitum invenio hujusce sententiae. Multum enim absurdum est, eum cui dicitur, Tu mecum es semper, hoc a patre optasse, ut Antichristo crederet. Neque omnino in eis Judaeorum, qui Antichristo credituri sunt, istum filium fas est intelligi. Quomodo autem epularetur ex illo haedo, si ipse esset Antichristus, qui ei non crederet? Aut si hoc est epulari ex haeaetari, quomodo dicit filius quem recepit pater hoc sibi non fuisse concessum, cum omnes filii Dei de illius adversarii damnatione laetaturi sint? Nimirum ergo quod in re obscurissima sine praejudicio diligentioris inquisitionis dixerim ipsum Dominum sibi negatum ad epulandum conqueritur, dum eum peccatorem putat. Cum enim haedus est illi genti, id est, cum eum sabbati violatorem et profanatorem Legis existimat, jucundari epulis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
habent: qͦmͦ accipiat᷑ ille popłs nunquã
mandatum dei p̃tisse: & quem dicat hedũ
quem nunquam accepit. ut cum amicis
Suis epularet᷑. S de mandato ñ p̃t̃gres so
facile illud occurrit. neq de omni manda¬
to dictum eẽ. s de uno maxime neces sario
creatorem colere iussus est: neq iste filius
in omnib israelitis. s in his intelligit᷑ ha¬
bere ꝑsonam.qui nunquam ab uno deo
ad simulachra conũsi sunt. Quanquã
enim tanquam in agro positꝰ iste filius
t̾rena des ideraret: ab uno tamen deo ista de¬
siderabat bona: quamuis communia cum
pecoribus. Unde in psalmo ex ꝑsona syna¬
goge quod int̾p̃tat᷑ as aph. conuenient̃ acci¬
pitur dictum. qͣsi pecꝰ factus sum ad te. &
ego semꝑ decum: quod etiam patͥs ipsius
testimonio comꝓbatur cum dicit: tu mec̃
es semꝑ. Non enim quas mentientem re¬
darguit: S secum ꝑseuerantiam eiꝰ appro¬
bans. ad ꝑfruitionem potioris atq iocun¬
dioris exultationis inuitat. Qͥs est gͦ hed̾

Expanded text:
et accipiatur ille populus nunquam mandatum Dei praeteriisse; et quem dicat haedum quem nunquam accepit, ut cum amicis suis epularetur. Sed de mandato non praetergresso facile illud occurrit, neque de omni mandato dictum esse, sed de uno maxime necessario, orem omnium colere jussus est : neque iste filius in omnibus Israelitis, sed in his intelligitur habere personam, qui nunquam ab uno Deo ad simulacra conversi sunt. Quanquam enim tanquam in agro positus iste filius terrena desideraret, ab uno tamen Deo ista desiderabat bona, quamvis communia cum pecoribus. Unde in Psalmo ex persona Synagogae, quod interpretatur Asaph, convenienter accipitur dictum, Quasi pecus factus sum ad te, et ego semper tecum . Quod etiam patris ipsius testimonio comprobatur, cum dicit, Tu mecum es semper. Non enim quasi mentientem redarguit, sed secum perseverantiam ejus approbans, ad perfructionem potioris atque jucundioris exsultationis invitat. Quis est ergo haedus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑagunt atq ꝑficiunt ordinem huius scłi:
qui temporalium rerum pulchritudine
contexit᷑. In illa aut̃ tuta qm̃ uerbum dei
quo fruem᷑ nulla decessione ac successioẽ
sillabarum completͣ. s omnia quȩ habet.
semꝑ manendo simul habet:ita participes
eius qͥbꝰ ipsum solum erit uita. neq morien¬
dosib decedent neq nascendo sticcedent.
Quoo dixit dñs discipłis orate ne intre li¬
tis in temptationem. & ipse auulsus est ab eiᷤ
quantum iactꝰ est iapidis: tanquam hoc cos
admonuerit. ut in eum dirigerent lapidẽ:
id est usq ad ipsum ꝑducerent intentionẽ
legis. que ocͥpta erat in lapide Usq ad illum
enim pocest ꝑuenire ille lapis: qm̃ finis le.¬
gis est xp̃s ad iusticiam omni credenti. lii.

Expanded text:
peragunt atque perficiunt ordinem hujus saeculi, peragunt atque perficiunt ordinem hujus saeculi, qui temporalium rerum pulchritudine contexitur. In illa autem vita quoniam Verbum Dei quo fruemur, nulla decessione et successione syllabarum completur, sed omnia quae habet semper manendo simul habet; ita participes ejus, quibus ipsum solum erit vita, neque moriendo sibi decedent, neque nascendo succedent.nus discipulis, Orate ne intretis in tentationem: et ipse avulsus est ab eis quantum jactus est lapidis: tanquam hoc eos admonuerit, ut in eum dirigerent lapidem, id est, usque ad eum perducerent intentionem Legis, quae scripta erat in lapide . Usque ad illum enim potest pervenire ille lapis: quoniam finis Legis est Christus, ad justitiam omni credenti . LI.