comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orandum accendit. ħ ⁊ in xp̃i resurrectione
impleta st̃: & cotidie implent᷑ in eccłia. Et
aspicient adme. quem confixert.⁊ plangen
eum planctuqͣsi suꝑ unigenitum: & dolebt̃
suꝑ eum. ut doleri solet inmorte pͥmogeniti.
Intͦduẽ ꝓpħa ipsum dei filitm manifestissime
de se loquentem. Aspicient ad me: quẽ con¬
fixerunt. Hoc autẽ ⁊ ad tp̃s dñiee passionis
& ad diem nouissimum udicii potest referri. Do¬
mino enĩm eruce posito. nulli dubiũ qͦd pii qͥ
infidelesq eum aspiciebant: ⁊ maximo suꝑ eũ
aspicient eũ in maiestatissue gła uenientem.
quẽ cõfixer̃t in eruee clauis: & plangent ac
doleb̃t maximoplanctu & dolore siẽ in mor¬
de unigeniti. etiꝰ acbofum ingens a parentibꝰ

Expanded text:
orandum accendit. Haec et in Christi resurrectione impleta sunt, et quotidie implentur in Ecclesia. « Et aspicient ad me, quem confixerunt, et plangent eum planctu quasi super unigenitum, et dolebunt super eum, ut doleri solet in morte primogeniti. » Introducit propheta ipsum Dei Filium manifestissime de se loquentem: « Aspicient ad me quem confixerunt. » Hoc autem et ad tempus Dominicae passionis, et ad diem novissimi judicii potest referri. Domino enim in cruce posito, nulli dubium quin pii quoque et fideles eum aspiciebant, et maximo super eum aspicient ad eum in majestatis suae gloria venientem, quem confixerunt in cruce clavis, et plangent ac dolebunt maximo planctu et dolore, sicuti in morte unigeniti, cujus acerbo funeri ingens a parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
hebrei ad tpr̃a machabeoꝵ duct̃ referunt.
qͥ uicerunt macedones. & templum ab ech¬
nicis sordidatum. pꝰ tͥum & semis annorum
tur qͣsiuino. ⁊replebunt᷑ ut fiale: ita expo¬
nunt. Hi qͥcum iuda machabeo erant. sic cũ
desꝑatione pugnabant. ueluti ebi obliti suȩ
salutis: nec deuita ullam curam habentes.
unt Iecireo machabei tanta faciebant :⁊ mor¬
tem libentissime suscipiebant. ut fuꝑatis hosti¬
bus mundaret᷑ templum. legis p̃cepta tt̃m ser¬
uarent᷑. ⁊ eruditio scͥpturarum gͥminaret
uirgines. id ẽ poplos credentium inunum
dm̃. & habent rursus eruditos uiros. qͥfrum̃¬
tum diuine legis comedẽ deb̃ent: & iccireo
pet̾ent a dño pluuiam serotinã. ut qͥa iam
defecerant ꝓpħe. & mundꝰ tendebat ad finẽ.
illis nities ce pluuias imbͥs:. id ẽ impleret ma

Expanded text:
Hebraei ad tempora Machabaeorum ducum referunt, qui vicerunt Macedones, et templum ab ethnicis sordidatum, post trium et semis annorum tur quasi a vino, et replebuntur ut phialae, » ita exponunt: Hi qui cum Juda Machabaeo erant, sic cum desperatione pugnabant, veluti ebrii obliti suae salutis, nec de vita ullam curam habentes, unt: Idcirco Machabaei tanta faciebant, et mortem libentissime suscipiebant, ut superatis hostibus mundaretur templum, legis praecepta iterum servarentur, et eruditio Scripturarum germinaret virgines, id est populos credentium in unum Deum, et haberent rursus eruditos viros, qui frumentum divinae legis comedere deberent, et idcirco peterent a Domino pluviam serotinam, ut quia jam defecerunt prophetae, et mundus tendebat ad finem, illis nives et pluvias imbris, id est, impleret
Abbreviated transcription (Latin):
in sepulturam ꝑegͥnoꝵ. hoc ẽ gentium qͥ alie¬
ne erant a dõ ꝓfecit: p̃cidi inqͥt dñs uirgam
scdam. id ẽ plebemillam mͥ dilect̃am reppu¬
li. ut dissoluerem g̃manitatem int̾ iudam &
isrł: id ẽ ex illo popło separarem credentes
ulis qͥ clamauert crucifige. & ñ habemꝰ regẽ
nͥ cesarem: qͥq insua infidelitate ꝑmanere

Expanded text:
um, hoc est, gentium quae alienae erant a Deo, perfecit, praecidi inquit Dominus virgam secundam, id est plebem illam mihi dilectam repuli, ut dissolverem germanitatem inter Judam et Israel, id est ex illo populo separarem credentes illis qui clamaverunt, « crucifige, » et « non habemus regem nisi Caesarem, » quique in sua infidelitate permanere
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ defec̃ sc̃s. Tercia autem pars hoc ẽ cre¬
dentium tam ex iudeis qͣm ex gentib. ppłs
relictꝰ est uite & saluti. Et ducam t̾ciam
partem ꝑignem. & uram eossic̃ urit᷑ argen¬
tum: ce ꝓbaboeossic̃ ꝓbat᷑ aurum. Ipsa in¬
quit tcia parsque relinquet᷑ in t̾ra. ducet᷑
ꝑ ignem tͥbulationis: & temptabit᷑ atq affi¬
getur. Non ut consumant᷑ ut palee. sut ꝓ
bentur ut aurum ⁊ argentum: ut possint
dicere cum psalmista. Pbastinos ds. igne
est & fluidum. arescat ⁊ solidet᷑: ut nullis
possit adu̾sitatib suꝑari. Ipse uocabit nom̃
meum: ⁊ ego eratdiam eum. sum inquit
diderit: tẽ ipse credentium popłs uocabit. ħ¬
saluator: qͥa scd̃m nom̃ qͦd uocat᷑ ib̃s. saluator
sit oĩum scłorum. Ipse cẽ d̾s ostendens placitã
sͥ corum fidem & deuotionem: dicet. uos ppłs
m̃s quẽ noui ex nomine. Poplsq responde¬

Expanded text:
m defecit sanctus. » Tertia autem pars est haec credentium tam ex Judaeis quam ex gentibus populis relictus vitae et saluti. « Et ducam tertiam partem per ignem, et uram eos sicut uritur argentum; et probabo eos sicut probatur aurum. » Ipsa inquit tertia pars, quae relinquetur in terra, ducetur per ignem tribulationis, et tentabitur, atque affligetur; non utargentum, et possint dicere cum Psalmista: « Probasti est et fluidum arescat et solidetur, ut nullis possit adversitatibus superari. « Ipse vocabit nomen meum, et ego exaudiam eum. Dicam: diderit, tunc credentium populus vocabit Salvator, quod sanctum nomen, quod vocatur Jesus, salvator sit omnium saeculorum. Ipse etiam Deus ostendens placitam sibi eorum fidem et devotionem, dicet: Tu es populus meus, quem novi ex nomine, populusque responde
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ obliti pat̾ni uł mat̾ni affectꝰ. ut dei im¬
pleant uoluntatem. ꝓferent contra filium
mortis sententiam: nec erpectabit᷑ puiblieum
iudicium. s ipsorum ꝓpinquoꝵ iudicio dam
confundent᷑ ꝓpħe: unꝰquisq ex tusione sua. Ic̃.¬
Cum inqͥt conuictꝰ fuit ille talis ꝓpħa. qͦd fal¬
sum locutꝰ est in noĩe dñi: reꝰ contrario eritu.
confundet᷑ ex falsa sua uisione. Nec oꝑiẽtur
pallio saccineo. hic enim erat habitꝰ ꝓpħarum.
Uestiebant᷑ cilicio. cum popłopenitentiam an¬
nunciabant: sic̃ legimꝰ fecisse ysaiam ꝓpħam. gͦ
pseudo ꝓpħa. hc̃ habitum ñ audebit assumere
Non sum ꝓpha. homo agͥcola egosum: qm adã
exemplum meum ab adolescentia mea. Homo
inquit sum agͥcola. t̾ram scindo uomere. ce
illi subiaceo sententie qͥemissa ẽ in adam
ꝓpħam s agͥcolam: int̾rogabit eum aliqͥs. c
dicet. Qͥd sunt plage istȩ in mediomanuũ
tuarum: Cur inquit confixus esclauis: Nam

Expanded text:
mater obliti paterni et materni affectus, ut Dei impleant voluntatem, proferent contra filium mortis sententiam, nec exspectabitur publicum judicium, sed ipsorum propinquorum judicio damnconfundentur prophetae, unusquisque ex visione sua cCum inquit convictus fuerit ille talis propheta quod falsum locutus est in nomine Domini, rerum contrario exitu, confundetur ex falsa sua visione, nec operietur pallio saccino. Hic enim erat habitus prophetarum: vestiebantur cilicio, cum populo poenitentiam annuntiabant, sicut legimus fecisse Isaiam prophetam. Ergo pseudopropheta hunc habitum non audebit assumere, Non sum propheta, homo agricola ego sum: quoniam Adam exemplum meum ab adolescentia mea. Et dicetur ei. » Homo inquit sum agricola, terram scindens vomere, et illi subjaceo sententiae, quae emissa est in Adam  sed agricolam, interrogabit eum aliquis, et dicet: « Quid sunt plagae istae in medio manuum tuarum? » Cur inquit confixus es clavis? Nam
Abbreviated transcription (Latin):
nificentia & decꝰ illoꝵ. templum uideł in quo
marime głabant᷑ incenfum & destruetũ sit.
uox rugitꝰ leonum: qmuastata est suꝑbia ior¬
danis. ce rł. Qͦs suꝑiꝰ arbores uel pastores dix¬
erat. nc̃ uocat leones: & sic̃ suꝑiꝰ altitudinem
templi cõꝑauit cels itudini montis libani. qͦ
nicħ excelsiꝰ. nicħq condensiꝰ est in t̾ra repinis¬
sionis: sic nc̃ rugitum leonum. & suꝑbiam ior¬
danis iungit. qͥa in illa regione omnium flu¬
minum marimꝰ ẽ iordanis. iuxta quẽ morãt᷑
leones. siue ut ardorem sitis aqͣ fluminis rele¬
uent. siue qr uicinum ẽ desertum. ⁊uasta soli¬

Expanded text:
gnificentia et decus illorum, templum videlicet in quo gnificentia et decus illorum, templum videlicet in quo maxime gloriabantur, incensum et destructum sit. « Vox rugitus leonum, quoniam vastata est superbia Jordanis. » Quos superius arbores vel pastores dixerat, nunc vocat leones, et sicut superius altitudinem templi comparavit celsitudini montis Libani, quo nihil excelsius, nihilque condensius est in terra repromissionis, sic nunc rugitum leonum et superbiam Jordanis jungit, quia in illa regione omnium fluminum maximus est Jordanis, juxta quem morantur leones, sive ut ardorem sitis aqua fluminis relevent, sive quia vicinum est desertum et vasta soli
Abbreviated transcription (Latin):
Comedat inqͥt ignis cȩdros tuas. ut cunctaut
incendio. uł hostili imꝑiouastent᷑: & tã duces
qm popłs consumant᷑. Ulula abies. qͥa cecidit
cedrꝰ. Mutuate inqͥt lamĩtationẽ. Sacdotum &
yͥncipum ac popłiur̃i plangite int̾itum. Et
qͣsi quereres qͥd sigẽant cȩdri. qͥd ue abietes⁊
quercꝰ. respondet. ostendens de hoĩb se dice̾.
qm̃ magnificiuastati sunt. Basan. confusio
tum munitum siue nemorosũ. ipsum tẽplum
dic̃. qͦd in erpugnabili firmitate construetum
fuerat a diuisis regib: & ad ultimum abhero¬
de. Eͦddic̃ metaphorice succidendum: id ẽ
romanis pugnantib deuastandũ. Uox ulu¬
latus pastors: qm̃ uastata ẽ magnificentia eo¬
rum. Qͦs fuꝑiꝰ cȩdros uł abietes. siue quercus
dixat: nc̃ qͣsi erponens qͥd dic̾it. ꝑ aliam meta¬
phoram uocat pastores. id ẽ sac̃dotes ce pͥnerpeᷤ
eoꝵ. quoꝵ iam dic̃ audiri ululatum: qͥa ma¬

Expanded text:
« Comedat inquit ignis cedros tuas, » ut cuncta vel « Comedat inquit ignis cedros tuas, » ut cuncta vel incendio vel hostili imperio vastentur, et tam duces quam populi consumantur. « Ulula, abies, quia cecidi Mutua inquit lamentatione sacerdotes et principes ac populus, vestrum plangite interitum, et quasi quaereres quid significent cedri, quidve abietes et quercus, respondet, ostendens de hominibus se dicere, quoniam magnifici vastati sunt. Basan confusio dtum munitum sive nemorosum, ipsum templum dicit, quod inexpugnabili firmitate constructum fuerat a diversis regibus, et ad ultimum ab Herode. Quod dicit metaphorice succidendum, id est Romanis pugnantibus devastandum. « Vox ulutatus pastorum, quia vastata est magnificentia eorum. » Quos supra cedros vel abietes sive quercus dixerat, nunc quasi exponens quid dixerit, per aliam metaphoram vocat pastores, id est sacerdotes et principes eorum. Jam dicit audiri ululatum, quoniam ma
Abbreviated transcription (Latin):
fundo. Tc̃ humiliabit᷑ suꝑbia assur. id ẽ diabo¬
li. & imꝑium egypti .i. tenebraꝵ & aeriarum
potestatum recedet ascĩs. cum nouissima mors
destruet᷑: & ille qͥ habebat mortis imꝑium. tͣ¬
detur in gehenne carcerẽ. Scĩ uͦ confortabum᷑
in dño: & dicent. fortitudo mea & laus mea cd̃.¬
&e c̃. Et ambulabt̃ innoĩe eiꝰ. idẽ in nõie xp̃i. a¬
qͦ xͥani uocant᷑: & sub dignitate huiꝰ tituliam¬
bulabunt de uirtute in uirtutem. donec uide
loco. templum uocat libanum: qͦd de lignis
libani structum erat. Predic̃ gͦ ꝓpħa. qͦd tem¬
plum qͦd nouit fuerat edificatũ a zorobabel¬
& iħti: tt̃m destruendum ẽẽt a uespasiano &
tito pͥncipib romanors. Aꝑi inquit ubane
portas tuas: ut suscipias ing̾dientes hostes.
Et qͥa dĩcat libanum. seruat metaphoram.
subdens: & deuoret ignis cȩdros tuas: ꝑ cȩdros
& abietes. ⁊ quereꝰ basan. & saltum nemorosũ.
pͥncipesce sac̃dotes. & popłm sig̃cans iudeorum.

Expanded text:
Tunc humiliabitur superbia Assur, id est diaboli, et imperium Aegypti, id est tenebrarum et aeriarum potestatum, recedet, cum novissima mors destruetur, et ille qui habebat mortis imperium, claudetur in gehennae carcerem. Sancti vero confortabuntur in Domino, et dicent: « Fortitudo mea et laus mea. » Et ambulabunt in nomine ejus, id est in nomine Chriantur, et sub dignitate hujus tituli ambulabunt de virtute in virtutem, donec videaloco templum vocat Libanum, quod de lignis Libani constructum erat. Praedixit ergo propheorobabel et Jesu, destruendum esset a Vespasiano et Tito principibus Romanorum. « Aperi inquit, Libane, portas tuas, » ut suscipias ingredientes hostes. Et quod dixerat Libanum, servat metaphoram, subdens, et devoret ignis cedros tuas. Per cedros et abietes et quercus Basan et saltum nemorosum, principes et sacerdotes et populum significat Judaeorum.
Abbreviated transcription (Latin):
arium: hoc ẽ feci illud p̃cium a ꝓditore de¬
portari indomum dñi: & reddi sac̃dotibus
confitente ipso. peccaui. tͣdens sanguinẽ tu¬
stum. At illi noluert illiromittere in corbanã
hoc est ingazophilatium: semert̾ ex eoagrũ
figuli insepulturam ꝑegͥnoꝵs. Nosenim signa¬
figulicatoris ⁊ fact̾oris oĩum in p̃cio sangͥnis
xp̃i requiescimꝰ. Et p̃cidi uirgam meã scdam
que appellabat᷑ fumncłs: ut diss oluerem gͥ

Expanded text:
arium » hoc est, feci illud pretium a proditore deportare in domum Domini, et reddi sacerdotibus, confitente ipso, « peccavi tradens sanguinem justum. » At illi noluerunt illud mittere in corbonam, hoc est in gazophylacium, sed emerunt ex eo agrum figuli in sepulturam peregrinorum. Nos enim signafiguli creatoris et factoris omnium, in pretio sanguinis Christi requiescimus. « Et praecidi virgam meam secundam, q
Abbreviated transcription (Latin):
ille gladiꝰ accipi: de qͦ alibi dr̃. In ebriatus ẽ
incelogladiꝰ m̃s. Hic gladiꝰ. u̾bum scilicet di
penetͣns omnia. omnem fortitudinem anti¬
xp̃i marcescere faciet: & ocłm eiꝰ. idẽ aciem m̃
tis qͣ se acutissime putabat uide sacramenta
mini suꝑisrł. Dixit dñs extendens celum. &
fundans terram: & fingens sp̃mhoĩs in eo. Ex¬
psalmistam. sic̃ pellem. Sic̃ enim pellis corpꝰ
animalisundiq circundat. sic celum suo am¬
bitu omĩa continet. fũndauit t̾ram q̃ media
& ima ẽ omniũ elem̃toꝵ: qͥa immobilem eã
& insua mole stantem constituit. finxit sp̃m̃
hoĩs in eo. id ẽ aĩam in corpore hõis posuit: ce
ex duab substantiis id ẽ at̃a &e corpore unũ

Expanded text:
iatus est in coelo gladius meus. » Hic gladius, verbum scilicet Dei, penetrans omnia, fortitudinem Antichristi marcescere faciet, et oculum ejus, id est aciem ejus mentis, qua se acutissime putabat videre sacramenta mini super Israel. Dixit Dominus extendens coelum, et fundans terram, et fingens spiritum hominis in eo. EPsalmistam sicut pellem. Sicut enim pellis corpus animalis undique circumdat, sic coelum suo ambitu continet. Fundavit terram, quae media et ima est omnium elementorum, quia immobilem eam et in sua mole stantem constituit. Finxit spiritum hominis in eo, id est animam in corpore hominis posuit, et ex duabus substantiis animae et corpo
Abbreviated transcription (Latin):
mariã sororem eoꝵ debem acciꝑe. Quorũ
maria pͥmom̃se qͥ apud illos uocat᷑ nisan.
apd̾ romanos apͥł. mortua est in deserto sy¬
na. In eodem m̃se. atq: in eodem loco moy¬
ses& aaron condemnati st̃. ne intrarent in
t̾ram ꝓmissionis: qͥa ñ scificauert̾ dñm ad
aqͣs contͣdictionis. Sic qͥdem succisi ft̾ tres
pastores unom̃se:maria p̃senti morte. mo¬
yses ⁊ aaron sententia futurȩ mortis. E con¬
sueram gregi meo.Siqͥdem anima eoꝵ uari¬
auit in me dubitando. qͥa ñglificauer̃t̃ me
coramfiliis isrł ad aqͣs contͣdict̾ionis. Si uͦ
ad popłm ħ referre uolum: erit sens. Iecir¬
coindignat᷑ sum. qͥa aĩa eoꝵ. id est populi
uariauit in me fluctuando int̾ me ⁊ idola:
obremindignatꝰ dixi. Ñ pascam uos. Et ad
moysen dix̃. Dimitte me. ut deleam eos. Iratꝰ
qͥdem erat: s adhuc expect̾abat. Nam eum
dic̃ dimitte me. ꝓuocat illũ ad se rogandũ.
& ostendit se posse teneri. Qͦd morit᷑ moriãt᷑.

Expanded text:
 sororem eorum debemus accipere, quorum Maria primo mense, qui apud illos vocatur Nisan, apud Romanos Aprilis, mortua est in deserto Sin. In eodem mense, atque in eodem loco, Moyses et Aaron condemnati sunt, ne intrarent in terram repromissionis, quia non sanctificaverunt Dominum ad Aquas contradictionis. Sicque succisi sunt tres pastores uno mense, Maria praesenti morte, Moyses et Aaron sententia futurae mortis. « Et consueram gregi meo. Siquidem anima illorum variavit in me dubitando, quia non glorificaverunt me coram filiis Israel ad aquas contradictionis. Si vero ad populum hoc referre voluerimus, erit sensus: Idcirco indignatus sum, quia anima eorum, id est populi, variavit in me, fluctuando inter me et idola, obrem indignatus dixi: « Non pascam vos; » et ad Moysen dixit: « Dimitte me ut deleam eos. » Iratus quidem erat, sed adhuc exspectabat, nam cum dicit, « dimitte me, » provocat illum ad se rogandum, et ostendit se posse teneri. « Quod moritur, moriatur:
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc loquit᷑ dicens. qͥd fact̾urꝰ sit. Disꝑdã
irłm: id ẽ nulla erunt p̃lia omni mundo.
in aduentu xp̃i pacificato. Allegorice effraĩ
qui intptat᷑ ub̃tas. hereticos designat: qui
głabat᷑ incurrib. hoc ẽ insuꝑbia scientie
sue. De quib psalmista. Hiicurrib &e hi
in eqͥs. ⁊c̾. Et alibi. filii effrem intendentes.⁊
mittentes arcum. Disꝑdet qͦ equum de ie¬
rus alem. id ẽ omnẽ carnis suꝑbiam ⁊ uolup¬
tatem: q̃ designat᷑ ꝑ equum Unde psalmi¬
cessabt: pace in toto mundo florente. Uel di¬
sipabitur arcꝰ belli. ut iam ñ emittant᷑ igni¬
ta iacła: qͦ carnalia possint corda uulnare.
Loquet᷑ pacem ingentib. de qͥb dictum ẽ.
Ipse erit expectatio gentium. his gentibus
loquet᷑ pacem: fcãm int̾ dm̃ &e homines per
sanguinem suũ. Et potestas eiꝰ a maritisq
ad mare. ⁊ rł. ꝑ totum enim mundum po¬

Expanded text:
adhuc loquitur dicens quid facturus sit. « Disperdam » id est nulla erunt praelia omni mundo, in adventu Christi pacificato. Allegorice Ephraim, qui interpretatur ubertas, haereticos designat, qui gloriabantur in curribus, hoc est, in superbia scientiae suae. De quibus Psalmista: « Hi in curribus et hi in equis, » etc. Et alibi: « Filii Ephraim intendentes et mittentes arcum. » Disperdet quoque equum de Hierusalem, id est omnem carnis superbiam et voluptatem, quae designatur per equum. Unde Psalmicessabunt, pace in toto mundo florente. Vel dissipabitur arcus belli, ut jam non emittantur ignita jacula, quae carnalium possint corda vulnerare. Loquetur pacem gentibus, de quibus dictum est: « Ipse erit exspectatio gentium. » His gentibus loquetur pacem factam inter Deum et homines per sanguinem suum. « Et potestas ejus a mari usque ad mare. » Per totum enim mundum po
Abbreviated transcription (Latin):
q̃d uidł uoluntas ẽẽt dñi. ut oĩb gentibus
abiectis. & suis ꝑmissi errorib. eligatur natio
isrł. Si bonum ẽ in ocłis ur̃is. id ẽ si uob̃ placet.
Liberum enĩ ht arbitrium: eligendi qͦd uo¬
luerit. Phac assumptione qͥ abieci õs gentes.
& uos in peculiarem mͥ elegi popłm: reddite
mͥ mercedem meam. id ẽ p̃cepta mea seruate.
Sin aut̃ ñ uultis meocenseri noĩe. neq facere
q̃ p̃cepi. facite manifeste qͦd uultis. At illi tẽ
qͥdem cum eis ista dicent᷑. respondert moysi.
eos de seruitute egypti. & mͥ eosin peculiarẽ
asfumens popłm: appender̃t mercedem me¬

Expanded text:
delicet voluntas esset Domini, ut omnibus gentibus abjectis, et suis promissis erroribus, eligeretur natio Israel. « Si bonum est in oculis vestris, » id est, si vobis placet, liberum enim habet arbitrium eligendi quod voluerit, pro hac assumptione qua abjectae omnes gentes, et vos in peculiarem mihi elegi populum, reddite mihi mercedem meam, id est mea praecepta servate. Sin autem non vultis meo censeri nomine, neque facere quae praecepi, facite manifeste quae vultis. At illi tunc quidem cum eis ista dicerentur, responderunt Moysi: eos de servitute Aegyptiaca, et mihi eos in peculiarem assumens populum. « Et appenderunt mercedem me
Abbreviated transcription (Latin):
sarios. quiintelligunt᷑ ꝑ filios grecie. & subi¬
tient lapidib funde cõminationib scͥpt᷑ar
illos sͥ subicientes: & rotatufunde id ẽ testimo¬
nuis & exemplis diuinoꝵ eloquiors. Et me¬
briabunt᷑ bibentes qͣsi uino. plenissima sc̃p¬
turarum scientia: ad qm̃ ebrietatem inui¬
qͣsi ubatios acͥficii. & sic̃ cornu altaris: id ẽ .iiii.
anguli qͦs semel in anno pontifex ing̃ss̾ in sc̃a

Expanded text:
ur per filios Graeciae, « et subjicient lapidibus fundae, » comminationibus Scripturarum illos sibi subjicientes, et rotatu fundae, id est testimoniis et exemplis divinorum eloquiorum, et inebriabuntur quasi vino plenissima Scripturarum scientia, ad quam ebrietatem inviquasi libatio sacrificii, et sicut cornua altaris, id est quatuor anguli, quos semel in anno pontifex ingressus in San
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ sagittariꝰ. Arcꝰ qͥdem sic̃ hic. Extendamin¬
quit mͥiudam qͣsi arcum. Sagitta uͦ. sic̃ ip¬
se piheremiam de do patre loqͥt᷑. Posuit me
sic̃ sagittam electam: in pharet᷑ sua abscon¬
dit me Sagtitarius uͦsic̃ in psalmo ei ꝑ dd̾ dr.
sagita impletꝰ est effraim. id ẽ hereticorum
cetꝰ armat᷑ contͣ dñm. & paratꝰ ad bellum:
ut ipse qͦ sagittis dñi uulneret᷑ ad saludem. &
dicat cum eccłia. Uuln̾ata caritate ego sum.
Et suscitabo filios tuos syon. suꝑ filios tuos
grecia: & ponam te qͣsi gladium fortium.
S ꝑ effraim intelligunt᷑ heretici. Implebit

Expanded text:
id est sagittarius. Arcus quidem sicut hic, « extendi inquit mihi Judam quasi arcum; » sagitta vero, sicut ipse per Jeremiam de Deo Patre loquitur: « Posuit me sicut sagittam electam, in pharetra sua abscondit me: » sagittarius vero, sicut in Psalmo ei per David sagitta impletus est Ephraim, id est haereticorum coetus armatus contra Dominum, et paratus ad bellum, ut ipse quoque sagittis Domini vulneretur ad salutem, et dicat cum Ecclesia: « Vulnerata charitate ego sum. » « Et suscitabo filios tuos, Sion, super filios tuos, Graecia, et ponam te quasi gladium fortium. » Si per Ephraim inte
Abbreviated transcription (Latin):
hebrei ad machabeos refert̃. qͦd suꝑatis hosti¬
bus domꝰ iuda id est.iͭ. tͥb & domꝰ ioseph. id
ẽ.xͨ. tͥbꝰ saluabunt᷑: ce sic gaudebunt quasi
subieroboam ab inuicem separate fuerant:&
tunc ert̃ sic̃ fuerunt anteqͣm eos dñs ꝓiecisset.
filii qͦ eoꝵ uidentes tͥumphos parentum. lȩta¬
bunt᷑ in dño. Sibilabo eis ⁊ congregabo eos:
qͥa redemi illos. Sacratiore sensu sibilat dñs. id¬
ẽ signum fac̃ his qͥ peccĩs fuerant disꝑsi. ut ad
ipsum redeant: & loquit᷑ in eugłio. Uenite ad
me õs qͥ laboratis & oñati estis: ce ego reficiam¬
uos. Conggant᷑ aut̃. qͥa dñs redemit eos p̃cioso
sanguine suo. Multiplicant᷑ qͦ sic̃ antea fue¬
rant multiplicati. id ẽ scđm qͦd ad abraham
dictum ẽ. Insemine tuo bndicent᷑ om̃s gs̃. Et

Expanded text:
Hebraeis ad Machabaeos referuntur, quod superatis hostibus domus Juda, id est duae tribus, et domus Joseph, id est decem tribus salvabuntur, et sic gaudebunt quasi sub Hieroboam ab invicem separatae fuerant, et tunc erunt sicut fuerunt antequam eos Dominus projecisset. Filii quoque eorum videntes triumphos parentum, laetabuntur in Domino. « Sibilabo eis, et congregabo illos, quia redemi eos, est signum faciet his qui peccatis fuerant dispersi, ut ad ipsum redeant. Et loquitur in Evangelio: « Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis. » Congregantur autem, quia Dominus redemit eos pretioso sanguine suo. Multiplicantur, quia sicut antea fuerant multiplicati, id est secundum quod ad Abraham dictum est: « In semine tuo benedicentur omnes gent
Abbreviated transcription (Latin):
g̾minans uͥgines. scdm sacratiorem sensum
dñs &e saluator ẽ. qͥ de se dic̃. Nisi gnum fru¬
menti cadens in t̾ramortuũ fu̾it: ipsum so¬
lum manet. De h frum̃to mola passionis
confract̾o. & igne mortis decocto: fẽs ẽ nob̃
panis qͥ de cȩlodes cendit. ⁊dat uitam inun¬
do. Ipse qͦ qͥ ẽ panis. ẽ & uinum qͦd lȩtificat¬

Expanded text:
sensum, Dominus et Salvator est, qui de se dicit: « Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet. » De hoc frumento mola passionis confracto et igne mortis decocto, factus est nobis panis qui de coelo descendit, et dat vitam mundo. Ipse quoque qui est panis, est et vinum q
Abbreviated transcription (Latin):
gam. & bosphoꝵ. & pꝰea in parte indie reuocat᷑¬
ꝓpontidis: uͥ angustis simũ fretum calcedonẽ
& birantiũ diuidit. Et nẽ ꝑeutiet dñs in ma¬
ri fluctꝰ. uadens ante popłm suum: & cõfun¬
dent᷑ ꝓftinda fluminum. ut qͦndam fc̃m ẽ.
cum mare rubrum diuisum ẽ: & iordanis
siccatꝰ. Tc̃ humiliabit᷑ fuꝑbia assyrioꝵ. & scep¬
trum egypti tollet᷑ ab eis. ubato dei popło. Et
confortabo eos indño. & in noĩe eiꝰ ambulabt

Expanded text:
gam et in Bosphorum, et postea ex parte inde vocatPropontidis, ubi angustissimum fretum Chalcedonem et Byzantium dividit, et percutiet Dominus in mari fluctus, vadens ante populum suum, et confundentur profunda fluviorum, ut quondam factum est, cum mare Rubrum divisum est, et Jordanis siccatus est. Tunc humiliabitur superbia Assyriorum, et sceptrum Aegypti tolletur ab eis, liberato Dei populo, et confortabuntur in Domino, et in nomine ejus amb
Abbreviated transcription (Latin):
nec expect̾abit ut ab edificantib saluent᷑. s ipsi
eleuabunt᷑ & festinabt̃ imponi in fundam̃to
xp̃i. & contineri angłari lapide. De his lapi¬
dib loqͥt᷑ petrꝰ. Ad quem accedentes lapidẽ
uiuum: & ipsi tanqͣm lapides uiui fuꝑedi¬
ficamini. Qͥd enmbonũ eiꝰ ẽ. & quid pul¬

Expanded text:
nec exspectabunt ut ab aedificantibus subleventur, sed ipsi elevabuntur, et festinabunt imponi in fundamento Christi, et contineri angulari lapide. De his lapidibus loquitur Petrus: « Ad quem accedentes lapidem vivum, et ipsi tanquam lapides vivi superaedificamini.
Abbreviated transcription (Latin):
annuncient: sic̃ ipse p̃cepit. Euntes in mun¬
dum uniusum: p̃dicate eugłm oĩ creature.
Et ddelonge inqͥt recordabunt᷑ mei. Qͥbꝰ uerb̃
gentes innuunt᷑. qͦ longe erant ꝑ infidelitatẽ
ado: de qͥb psalmista. Reminis cent᷑ &e conũ¬
erant peccĩs: uruent eumfiliis suis. illis tudeł

Expanded text:
es in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae. » « Et de longe recordabuntur mei. » Quibus verbis gentes innuuntur, quae longe erant prae infidelitate a Deo; de quibus Psalmista: « Reminiscentur et conveerant peccatis. « Et vivent cum filiis suis, » illis videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
In luce sagitcarum tuars ib̾t in splendore
fulgurantis haste tue. Ꝙ splendor & fulg̃
appellat᷑. & tuba siue clangor: ut qͦs splendor
illustrau̾it. clangor tube excitet ad audien¬
dum: & talis possit dice cum ꝓpħa. Dñs d̃s¬

Expanded text:
e sagittarum tuarum ibunt, in splendore fulgurantis hastae. » Qui splendor et fulgura appellantur, et tuba sive clangor, ut quos splendor illustraverit, clangor tubae excitet ad audiendum, et talis possit dicere cum propheta:
Abbreviated transcription (Latin):
assur conggabo eos. id e de suꝑbosensti praui
doginatis hereticoꝵ. Q ad tram galaad. ce liba¬
tͣnsmigͣcionis: libanꝰ dealbatio. Redueunt᷑ gͦ
ad t̾ram galaad. hoc ẽ qui de carnalib trans¬
eunt ad sp̃ialia. & de t̾renis ad celestia. Addo¬
cuntur ad t̾ram libani. qͥ deposita nigredine
peccõꝵ: dealbant᷑ baptismate. Postea qͦ eduẽti
de corpore dealbabunt᷑: accipientes candidã¬

Expanded text:
iis congregabo eos » de superbo sensu pravi dogmatis haereticorum. « Et ad terram Galaad et Libatransmigrationis, Libanus dealbatio. Reducuntur ergo ad terram Galaad, qui de carnalibus transeunt ad spiritualia, et de terrenis ad coelestia. Adducuntur ad terram Libani, qui deposita nigredine peccatorum, dealbantur baptismate, postea educti de corpore, dealbabuntur, accipientes
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ popłm. & tͣdidit eos gentib: pꝰea iuisita¬
uerit gregem suum domum iuda. fuscitan
pariuꝰ. angulum int̾pretant᷑ regiam potesta¬
tem. qͦd duos parietes contineat: paxilũ
uͦsacdotium. Ex ipso exactor. id ẽ õs alie dig¬
nitates minores: ut sit sensꝰ. Nulla erit dig¬
nitas q̃ ñ illiꝰ. id ẽ iude machabei disponat᷑
arbitͥo. A confundent᷑ ascensores equorũ.
& confortabo domum uida. & domũioseph

Expanded text:
id est populum, et tradiderit eos gentibus, postea visitaid est populum, et tradiderit eos gentibus, postea visitaverit gregem suum domum Juda, suscitandpaxillus, angulum interpretantur regiam potestatem, quod duos parietes contineat; paxillum vero, sacerdotium. Ex ipso exactor, id est omnes aliae minores dignitates, ut sit sensus. Nulla erit dignitas, quae non illius, id est Judae Machabaei disponatur arbitrio. « Et confundentur ascensores equorum et confortabo domum Juda, et domum Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
git. ut ꝓpeccĩs pastorum popłs affligat᷑: et
tdat᷑ adũsariis. Nam dd̃ peccante. multa mi¬
ua iudaici popli. pestilentia deleta st̃. Itaq
pastorib uisitat fuꝑ hyrcos. id ẽ suꝑ popłm:
qͥa & ipsi magists inculpa sequunt᷑. Et tam̃
postea cum inpeccãtes ultionem fecerit. uisi¬
tabit in bono gregemsuum domum iuda.
id ẽ eos qͥ uoce &e morib confitent᷑: & ponet
eos qͣsi equum głȩ suȩ: qͥa p̃sidebit eis. & re¬
get illos. & in illis mirabilis apparebit. De
fectus aliqͥs. qui uelut lapis angularis con¬
tinebit &e confortabit constitutos in certa¬
ipso egͥdiet᷑ omnis exactor. qͥ qͣsi cogat nolen¬
tes. id ẽ exigat ut xp̃o subdant᷑. ꝑt̾riti formi¬
dine iudicii. cũ audiunt qͣnta infidelib
supplicia sint ĩparata: ce erunt fortes & cõ¬
ꝓpħa. Si consistant adu̾sum me castra: ñ ti¬
ponunt. quod illa ꝑsecutio quȩ iniudeis
contigit sub antiocho. ꝑculpam contig̾it
magistrorum. ⁊ io sus citau̾it suꝑ hyreos

Expanded text:
git ut pro peccatis pastorum populus affligatur et tradatur adversariis. Nam David peccante, multa millia Judaici populi pestilentia deleta sunt. Itaqupastoribus visitat super hircos, id est super populum, quia ipsi magistros in culpa sequuntur, et tamen postea cum peccatis ultionem fecerit, visitabit in bono gregem suum, domum Juda, id est eos qui Deum voce et moribus confitentur. Et ponet eos quasi equum gloriae, quia praesidebit eis, et reget illos, et in illis mirabilis apparebit. De rfectus aliquis qui velut lapis angularis continebit et confortabit constitutos in certaipso egredietur omnis exactor simul, » qui quasi cogat nolentes, et exigat ut Christo subdantur perterriti formidine judicii, cum audiunt quanta infidelibus sint supplicia praeparata. « Et erunt quasi fortes, coPsalmista: Si consistant adversum me castra, ponunt, quod illa persecutio quae Judaeis contigit sub Antiocho, per culpam contigerit magistrorum, et ideo visitaverit super hircos,
Abbreviated transcription (Latin):
mittebat: doluit nimis agens penitentiam
pͥoꝵ scelerũ. Accaron qͦ sterił. & absq di noti¬
cia. ñ habens sp̃ales filios eradicata ẽ ab errore.
in azoto. id ẽ dñs separator. qui separat fru¬
menta a paleis.malospisces abonis:qͥq inui¬
dicio separabit oues ab hedis. Sedebit autem
in azoto. ubi ignis sp̃sdi gñat filios adoptio¬
patruelis meiuinee suȩ. Ibi qͦ ignis mamille
hoc ẽ desidium ce ardor suggendi lac doctrine

Expanded text:
luit nimis, agens poenitentiam priorum scelerum. Accaron quoque sterilis, et absque Dei notitia, non habens spirituales filios, eradicata est ab errore, in Azoto, id est, Dominus Salvator, qui separat frumentum a paleis, malos pisces a bonis, quique in judicio separabit oves ab haedis. Sedebit autem in Azoto, ubi ignis spiritus Dei generat filios adoptiopatruelis mei, vineae meae. Ibi quoque ignis mamillae, hoc est, desiderium et ardor sug
Abbreviated transcription (Latin):
a nob̃ appellat᷑ oct̾ob̃. Qe m̃se: occisꝰ ẽ godolias
ab hismael. tit supͣmemoratum ẽ: ⁊ reliquiȩ
qͦm̃se iezechiel ꝓpħa. & cunctꝰ popłs captiuoꝵ
qͥ erant in babylone audiert.u̾.m̃se templũ
ẽẽ subũsum. Iecirco in hoc m̃se annissingłis
ieiunant. Sensꝰ gͦ talis ẽ. Dies ieiuniorum qͦs
actenꝰ habuistis his tp̃rib in luctꝰ. sciatis conui¬
tendos uobẽẽ ĩgaudiũ dño uobis prosꝑa conce¬
habitent inciuitatib multis. & uadant habi¬
tatores. unꝰ ad alt̾m dicentes: eam ⁊ dep̃cemur
alt̾am. & se mutuo eohortabunt᷑ & dicent.
plum dñi. eo qͦd uie syon in luct̾a & solitudi¬
bremus sollemnitates quȩ lege p̃ciptunt᷑ man
no fieri. & dicente tina ciuitate. respondebit
& dep̃cantes faciem eiꝰ. S ce altiore sensu facieᷤ

Expanded text:
a nobis appellatur October, quo mense occisus est Godolias a nobis appellatur October, quo mense occisus est Godolias ab Ismael, ut supra memoratum est, et reliquiae quo mense Ezechiel propheta et cunctus populus captivorum qui erant in Babylone, audierunt quinto mense templum esse subversum. Idcirco in hoc mense annis singulis jejunabant. Sensus ergo talis est: Dies jejuniorum quos hactenus habuistis, his temporibus in luctu, sciatis convertendos esse vobis in gaudium, me vobis prospera concet populi, et habitent in civitatibus multis, et vadant habitatores unus ad alterum dicentes: Eamus et deprecemur alteram, et se mutuo cohortabuntur, quia perplum Domini, eo quod viae Sion in luctu et solitudibremus solemnitates, quae in lege praecipiuntur in anno fieri, et dicente una civitate, respondebit et deprecentur faciem ejus. Sed altiore sensu facies
Abbreviated transcription (Latin):
iunare deb̾ent. an post templi edificonem
finire ieiunium. & depon̾e luctum: ꝓpha mul¬
tis inmedio positis quȩ seqͥ ce sꝑare deberent
id ẽ a cõmuni m̃sis. Quartꝰ m̃sis apud he¬
moyses de monte. cũ uidet popłm ludentem
ante uitulum atireum qmfecerant. ꝓiecit ta¬
bulas testam̃ti. qͣs a d̃o acceꝑat. & confregit ad
gimꝰ. muri ciuitatis irłm rupti ft̃ a chaldeis.
Pt hoc ieiunauertꝰ tudei semꝑ m̃se iiii.U̾.
m̃sis illoꝵs. apud nos uocat᷑ atigustꝰ. In hoc m̃¬
se multa passi sunt iude adu̾sa. Nam cũ eẽnt
in desertohoc m̃se. orta ẽ seditio ꝓpt̾ explorato¬
res. qͥ reu̾si murmurare fecert̾ popłm. Propt̾
hoc nratꝰ dñs ꝓhibuit. ne statim ingrederent᷑
supͣ egssi fuerant de egypto. p̃t̾ caleph ⁊ iosue.
In hoc ipsom̃se anabuchodonosor pͥmo.⁊ pꝰ
multa scła a romanis templũ dirutum & in¬
censum ẽ. Ept̾ qͣs causas. gͣuissimum sͥ singłis
annis indixere ieiunium .uii. m̃sis hebreoꝵ

Expanded text:
unare deberent, an post templi aedificationem finire jejunium et deponere luctum, propheta multis in medio positis, quae sequi et prosperare deberent, id est a communi mensis. Quartus mensis apud HeMoyses de monte, cum videret populum ludentem ante vitulum aureum quem fecerant, projecit tabulas testamenti, quas a Deo acceperat, et confregit ad gimus muri civitatis Hierusalem rupti sunt a Chaldaeis. Propter hoc jejunaverunt Judaei sesis illorum apud nos vocatur Augustus. In hoc mense multa passi sunt Judaei adversa. Nam cum essent in deserto, hoc mense orta est seditio propter exploratores, qui reversi murmurare fecerunt populum. Propter hoc iratus Dominus, prohibuit ne statim ingrederentursupra, egressi sunt de Aegypto, praeter Caleph et Josue. In hoc ipso mense a Nabuchodonosor primo, et post multa saecula a Romanis templum dirutum et incensum est, propter quas causas gravissimum sibi singulis annis indixere jejunium. Septimus mensis Hebraeorum
Abbreviated transcription (Latin):
& eiꝰ regnum in macedones tͣnstulit. Hig̃ reqͥes¬
uindictam excuert̾ popłi d̾i. ⁊ uoluntatem eiꝰ
in illoꝵ int̾itu cõpleuert. Grandis enimconso¬
latio eoꝵ qͥ oppͥmunt᷑. si hostes suos cito cogno¬
uerint ꝑituros. Qͥdam sp̃italit̾ ꝑ .iiͦii. q̃drigaᷤᷤ¬
iiii. intelligunt eugłia. Peqͦs. electos dei in
diu̾sitate bonoꝵ. diũsas grãs possidentes: qͦꝵ
alii sunt rufi martyrio. alii nigͥ squalore pe¬
nitentie fuscati. siue illi qͥ obscura xͥ mist̾ia pe¬
netrant. Scͥptum ẽ enim. Posuit tenebras la¬
tibulum sciũ. dui aibi uirginitatis candore
fulgentes: siue in baptismo mundat. Non¬
nulli uarii. fortes. duisarum curationum:
uirtutũ grãm habentes. hoc autẽ qͦd đr. hi qͥ
hoc ẽ infrigore infidelitatis. & sub potestate
diaboli qͥ dixit. ponam sedem meam suꝑ aqͥ¬
lonem: crediderunt. & in eis sp̃s dñi reqͥeuit.
Et fc̃m ẽ ubum dñi ad me dicens. Sume tͥ a
tͣnsmigͣtione ab oldai.⁊ a tobia. & abidaia. & ue

Expanded text:
rfecit, et ejus regnum in Macedones transtulit. Hi ergo requiesvindictam exercuerunt populi Dei, et voluntatem ejus in illorum interitu compleverunt. Grandis enim est consolatio eorum qui opprimuntur, si hostes suos cito cognoverint perituros. Quidam spiritualiter per quatuor quadriga intelligunt Evangelia: per equos, electos Dei, in diversitate colorum diversas gratias possidentes. Quorum alii sunt rufi martyrio, alii nigri, squalore poenitentiae fuscati, sive illi qui obscura Christi mysteria penetrant. Scriptum est enim: « Posuit tenebras latibulum suum. » Alii albi, virginitatis candore fulgentes, sive in baptismo mundati. Nonnulli varii fortes diversarum curationum et virtutum gratiam habentes. Hoc autem quod dicitur, hoc est, in frigore infidelitatis, et sub potestate diaboli, qui dixit, « Ponam sedem meam ad aquilonem, » crediderunt, et in eis spiritus Domini requievit. « Et factum est verbum Domini ad me dicens: Sume a transmigratione ab
Abbreviated transcription (Latin):
dict̾ cum sponsa. Introdux̃ me rex in cellã
uinariam: ordinauit in me caritatem. Hoc
uinum gminat uͥgines: qͥa qͦs amor xp̃i in¬
ebriat. oĩa mnunoi oblectim̃ta sꝑnunt: q̃si
ebrii & insensibi: les mundofrunt. solum

Expanded text:
uxit me rex in cellam vinariam, et ordinavit in me charitatem. » Hoc vinum germinat virgines, quia quos amor Christi inebriat, omnia mundi oblectamenta spernunt, et quasi ebrii et insensibiles mundo fiunt, solum
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ id ẽ ũba blasphemie. siue esum eoꝵ que ido¬
lis st̃ immolata. ut his ablatis relinquatur
ipsa deo nr̃o: & sp̃ta multoꝵ cultura. unum
tm̃ dm̃ incipiat adorare.Sitq dix intuda. ut pͥ¬
or popłs qͥ hic ꝑudam signat᷑ u̾tat᷑ in caudã:
& nouissimꝰ qui erat cauda. tͣns eat in captit. Q
accaron qͦndam stilis & eradicata id ẽ gentili
uocata ẽ iebꝰ. Sic coniunctis duob nominib.
iebꝰ & salem. dicta ẽ irłm. accaronerit quasi
iebuseꝰ. qͥa gs̃ accipient grãm. quam aligñdo
ierosolimite habuert credentes in dm̃. Et cirẽ¬
dabodomum meam. id ẽ eccłiam. ex his qui
salutis: qͦr p̃sidio uallat᷑ eccłia. dicente psalmi¬
ẽ diabolꝰ. De qͦ ysaias. Qͦmͦ qͥ euit eract̾or. ces¬
sauit tͥbutum: quia nc̃ uidi ocłis meis. id ẽ
uideri feci ꝑ ꝓpħas meos. Ipsi enimsunt ocłi¬

Expanded text:
 est, blasphemiae, sive esus eorum quae idolis sunt immolata, ut his ablatis relinquatur ipsa Deo nostro, et spreta multorum cura, unum tantum Deum incipiat adorare, sitque dux in Juda, ut prior populus, qui hic per Judam signatur, vertatur in caudam, et novissimus qui erat cauda, transeat in caput. « Et Accaron » quondam sterilis et eradicata, id est, gentilitvocata est Jebus, sicque conjunctis duobus nominibus Jebus et Salem, dicta est Hierusalem. Accaron erit quasi Jebusaeus, quia gentes accipient gratiam, quam aliquando Hierosolymitae habuerunt credentes in Deum. « Et circumdabo domum meam, » id est Ecclesiam. « Ex his qui salutis, quorum praesidio vallatur Ecclesia, dicente Psalmiest diabolus, de quo Isaias: « Quomodo quievit exactor, cessavit tributum? » « Quia nunc vidi in oculis meis, » id est, videre feci prophetas meos. Ipsi enim sunt oc
Abbreviated transcription (Latin):
tur dñs eredentes in xp̃m. ut petant seroti
niues & pluuiam imbͥs. qͥa qͦ mag̃ affligetur
ȩccłia. eo maiori spe &e constantia roborabit᷑.
& t̃c singłis in agͦ pectoris uirens herba uirtu¬
tum succresceret. ut possint dicere cũ ꝓpħa.¬

Expanded text:
tur Dominus credentes in Christum ut petant serotinnives et pluviam imbris, quia quo magis affligetur Ecclesia, eo majori spe et constantia roboratur, et tunc singulis in agro pectoris virens herba virtutum succrescat, ut possint dicere cum Psa
Abbreviated transcription (Latin):
it det̾gere. Qͥa dñi ẽ ocłs hoĩs. ⁊ omnium tͥbu¬
um isrł. Iccirco inqͥt domꝰ dñi id ẽ eccłia de u¬
troq popło. id ẽ ⁊ de t̾ra adrach. & de damas¬
co construit᷑: qͥa ocls dñi ẽ quicunq uel de¬
& sꝑando in illum. Ocls enim: aspect̾us est
contemplationis. Emath qͦ in t̾minis eiꝰ eruÑ.
&e tyrꝰ e sydon. assumpsert̃ qͥppe sib sapĩam¬
tiocho epiphane reedificata. epiphania ẽ nun¬
cupata. Int̃ptatur enim emath: indignatio.

Expanded text:
ium tribuum Israel. » Idcirco inquit domus Domini, id est Ecclesia de utroque populo et de terra Hadrach et de Damasco construitur, quoniam Domini est quicunque et sperando in illum. Oculus enim aspectus est contemplationis. « Emath quoque in terminis ejus, et Tyrus et Sidon, assumpserunt quippe sibi sapietiocho Epiphane reaedificata, Epiphania est nuncupata. Interpretatur enim Emath indignatio.
Abbreviated transcription (Latin):
qm ds uob̃cum ẽ. Quãuis iudei ħ ad ultima
antixͥ tp̃ra referant: nos dicimꝰ in aduentu do¬
mini ista fuisse impleta. qñ de maria uͥgine
natꝰ ẽ. Decem enĩ isti hoĩes. eccł̃ie st̃ ꝑ orbem dif¬
fuse. Nam denariꝰ ꝑfectꝰ ẽ nũs. finis pͥme tessere
inchoat: denarium expͥmit. Hos .xͨ. uiros reqͥ¬
ñ delebo urbem ꝓpt̾.xͤ. Has eccłias que hic de¬
nario figͣant᷑. ioħs in apocalipsi septenario nu¬
mero ostendit dicens. uidisse se filium hoĩs.
in medio candelabroꝵ aureoꝵ. id ẽ eccłiarum:
qͣs mistice sub nõib eiuitatum des cͥbit. In ysaia

Expanded text:
m Deus vobiscum est. » Quamvis Judaei hoc ad ultima Antichristi tempora referant, nos dicimus in adventu Domini ista fuisse, quando ex Maria virgine natus est. Decem enim isti homines Ecclesiae sunt per orbem diffusae. Nam denarius perfectus est numerus, finis tesserae inchoat, denarium exprimit. Hos decem viros requnon delebo urbem propter decem. Has Ecclesias quae hic denario figurantur, Joannes in Apocalypsi septenario numero ostendit, dicens vidisse Filium hominis in medio candelabrorum, id est Ecclesiarum, quas mystice sub nominibus civitatum describit. In Isaia
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit. Qui enimrufꝰ extitit in passione: can¬
didus fuit in resurrectione. Hinc eccłia in can¬
ticis canticoꝵ dic̃. Dilectꝰ m̃s eandidꝰ ⁊ rubicun¬
dus. Myrteta que erant in ꝓfundo. int que sta¬
re describit᷑: anglice sunt potestates que ei ãm
carne posito assistebant. eiq ministrabant.ł¬
acciꝑe: qͥ totum orbemp̃dicando ꝑagrauert̾.
Quoꝵ alii rusi.quia martyrio coronati:alii
uarii. qͥa doetͥna ce oꝑe. ac diu̾sa signorũ uari¬
etate distincti: alii albi. qͥa uirginitatis can¬
dore. & integͥtate fidei. ac mundi cordis pu¬
ritate p̃clari. Himissi sunt a dño: ut totum
mundum euangłica p̃dicatione complerert.

Expanded text:
apparuit. Qui enim rufus exstitit in passione, canapparuit. Qui enim rufus exstitit in passione, candidus fuit in resurrectione. Hinc Ecclesia in Canticis canticorum dicit, « Dilectus meus candidus et rubicundus. » Myrteta quae erant in profundo, inter quae vir stare describitur, angelicae potestates, quae ei etiam in carne posito assistebant eique ministrabant.accipere, qui totum orbem praedicando peragraverunt. Quorum alii rufi, quia martyrio coronati: alii varii, quoniam doctrina et opere ac diversa signorum varietate distincti: alii albi, quia virginitatis candore et integritate fidei, ac mundi cordis puritate praeclari. Hi missi sunt a Domino, ut totum mundum evangelica praedicatione complerent.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑambularent t̾ram: ⁊ sue eam subigerent pote¬
ad alium ueniunt nͥ ad uirum qͥ stabat inter
myrteta siue ad angłm. Et dixert. Pambula¬
uimus t̾ram: ⁊ ecce oĩs t̾ra habitatur. &e quiescit.
nec ulla p̃munt᷑ angustia. Ex q̃ responsione il
le angłs qui int̾pellabat ꝓ israel. occasione de¬
cepta dep̃candi dñm ꝓpopło. dix̃. O dñe. cũ
omnis t̾ra secura habitet᷑. cur ñ misereris irłm
& urbium iuda. maxime cum scđm tua pro¬
missa. tempꝰ captiuitatis expletum sit: Respõ
ne: consolatoria de p̃sentium necessitate. hoc
iuxta litteram. Allegorice. uir qͥ ascendit suꝑ
equumrufum: dñs ⁊ saluator ẽ. Equus rufus
mortalitatim nr̃e carnis designat: qm ꝓ nobis
assumpsit. Cui ꝑ ysaiam dr. Quare rubrum ẽ
uestim̃tum tuũ: Notandum uͦ. qͦd hic in equo
rufo sedere descͥbit̾. In apocalipsi autem iohis
in ueste candida suꝑ equum candidum sedens

Expanded text:
perambulent terram, » et suae eam subjiciant poteperambulent terram, » et suae eam subjiciant potead alium veniunt nisi ad virum qui stabat inter myrteta, sive ad angelum. « Et dixerunt: Perambulavimus terram, et ecce omnis terra habitatur et quiescit. nec aliqua premuntur angustia. Ex qua respole angelus qui interpellabat pro Israel, occasione accepta deprecandi Dominum pro populo, dixit: O Domine, cum omnis terra secura habitetur, cur non misereris Hierusalem et urbium Juda, maxime cum secundum tua promissa tempus captivitatis expletum sit? « Et reone; « verba consolatoria, » de praesentium necessitate. Hoc juxta litteram. Allegorice, vir qui ascendit super equum rufum, Dominus et Salvator est. Equus rufus mortalitatem nostrae carnis designat, quam pro nobis assumpsit, cui per Isaiam dicitur: « Quare rubrum est indumentum tuum? » Notandum vero quod qui hic in equo rufo sedere describitur, in Apocalypsi Joannis in veste candida super equum candidum sedens
Abbreviated transcription (Latin):
id est michaelem sequebant᷑: designant regna
siue angłos. qͥ regnis ipsis p̃sident. Tam̃ ordine
ꝑmutato. alibi qͥdem designant medos ⁊ ꝑsas.
qͥbenigni fuert̾ erga iudeos: & subipsis dimis¬
sa captiuitas ⁊ templum instauratum ẽ. ł qui
cant romanoꝵ.crudele ⁊ sanguinarium: qͦd
Et equum quidem rufum suꝑ quemuir sede¬
bat. atq eqͦs rufos qͥ eum sequebant᷑. dict assy¬
rios & chaldeos. sanguinarios &e crudeles: qͦꝵ
assyrii .xͦ. tbꝰ subsalmanasar duxere captiuas.
albos. medos putant ⁊ ꝑsas: quoꝵs alii clem̃tes
fuert̃. ut cyrꝰ & dariꝰ atq assuerꝰ: Auii crudeles ut
cambises & ceti. Et dixi. Ꝙ sunt isti dñe mi:¬
Eqͦs uidens diuisi coloris int̾rogat qͥd sint. Scie¬
bat enim in equoꝵ specie aliud designari. Tc̃
angłs qͥ in eoloquebat᷑. ꝓmisit se dicturum. S
illo reticente: uir qͥ stabat int̾ myrteta. qͦd ille
int̾rogauerat exposuit. Istist̃ qͥb p̃cepit dñs ut

Expanded text:
id est Michaelem sequebantur, designant regna, sive angelos qui regnis ipsis praesident, tamen ordine permutato. Et albi quidem designant Medos et Persas, qui benigni fuerunt erga Judaeos, et sub ipsis dimissa captivitas, et templum instauratum est. Equi cant Romanorum, crudele et sanguinarium, quodet equum quidem rufum, super quem vir sedebat, atque equos rufos qui eum sequebantur, dicunt Assyrios et Chaldaeos, sanguinarios et crudeles, quorum Assyrii decem tribus sub Salmanasar duxere captivas, albos, Medos putant et Persas, quorum alii clementes fuerunt, ut Cyrus et Darius atque Assuerus, alii crudeles, ut Cambyses. « Et dixi, Quid sunt isti, Domiens diversi coloris, interrogat quid sint. Sciebat enim in equorum specie aliud designari. Tunc angelus qui in eo loquebatur, promisit se dicturum. Sed illo reticente, vir qui stabat inter myrteta, quod ille interrogaverat, exposuit: « Isti sunt quos misit Dominus ut
Abbreviated transcription (Latin):
portis ur̃is.⁊nł. Qͥa inqͥt bona uob̃ ꝓmisi: ut
mea ꝑmaneat ꝓmissio. facite que p̃cipio. Lo¬
Pximum omnẽ hominem accipimꝰ: quia ex
uno parente om̃s gñati sumꝰ. Si enim solis car
alienis licet m̃tiriꝰ. U̾itatem ⁊ iudicium iudica¬
te in portisur̃is. ut in iudicio tuosit u̾itas et
iusticia: deinde sequat᷑ miscdia. Iudicium e¬
nimpacis est: ut is qͥ udex ẽ. ꝓpositum habeat
pacificare discordiam. Qa uͦsequit᷑ in portis
ur̃is. consuetudinis illoꝵs fuit ut in portis
ciuitatis iudices secdent: icaus assingłorum
dõ autem inporta hoc faciebant. ne cog̾ent᷑
sustinerent: s tam urbani quam rustici in
intͦitu eiuitatis responsa iudicum audirent:
plicimͦ hic malum accipi potest. ꝓ afflict̾iõe

Expanded text:
tris. » Quia inquit bona vobis promisi, ut mea permaneat promissio, facite quae praecipio, loProximum, omnem hominem accipiamus, quia ex uno parente omnes generati sumus. Si enim solis carnregrinis et alienis licet mentiri? Veritatem et judicium judicate in portis vestris, ut in judicio primo sit veritas et justitia, deinde sequatur misericordia. Judicium enim pacis est, ut is qui judex est, propositum habeat pacificare discordiam. Quod vero sequitur, « In portis, » consuetudinis illorum fuit, ut in portis civitatis judices sederent, et causas singulorum » Ideo autem in porta hoc faciebant, ne cogerentur sustinerent, et tam urbani quam rustici in introitu civitatis responsa judicum audirent, plici modo hic malum accipi potest, pro afflictione