comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qũa moriatur filiꝰ meus. Hicit ei iħc.
Uade. filiꝰ nius iuit. Indicaus se nõ
ae eẽ uͥ inuitatur. solo uissii sanat. In
boc qͣ qd̾ seruo centutionis ñ dedignat᷑
ortut᷑rere. cũ ad filitĩ reguli dedignare¬
tut ire. nr̃a retunditur suꝑbia: qr in
bominbꝰ ñ natutã qua adimaginc̃ dĩ
facti sunt: sed honotes et diuicias ueue¬
ram̃. Widcte distinctionẽ. Regulus
ifte dñm ad domũ siam descendere cu¬
plebat. Centutio indignũ se eẽ dicebat
hic celsũ est clatiomi. ilłic concessũ est hu¬
militati: tanqũa huic diccretur. Holi
m tediũ facere. p̃senciam meã nus in
domo tua: uerbo possũ filiũ tuũ sanare.

Expanded text:
quam moriatur filius meus. Dicit ei Jesus: Vade, filius tuus vivit. » Indicans se non eesse ubi invitatur, solo jussu sanat. In hoc ergo quod servo centurionis non dedignatur occurrere cum ad filium reguli dedignaretur ire , nostra retunditur superbia, quia in hominibus non naturam qua ad imaginem Dei facti sunt, sed honores et divitias veneramur. Videte distinctionem. Regulus iste Dominum ad domum suam descendere cupiebat, centurio indignum se esse dicebat. Hic cessum est elationi, illic concessum est humilitati, tanquam huic diceretur: Noli mihi taedium facere: potentiam meam vis in domo tua: verbo possum filium tuum
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ. significat ppłm gentilem mul¬
tis udolatte cultibꝰ fiusse mancipatũ. In
porcoꝵ interitu. homines in mũdi et rati¬
ons exꝑtes indicantut. in monte suꝑbie
lutulentis actibꝰ oblectati. Talibꝰ dũantut
demonia: nã nͥ porcoꝵ mote uiuerent. di¬
abolus ineis potestatẽ nͣ acciperet ad ꝑden¬
cdũ. sed ñ nũqũa ad ꝓbandũ. Pastores
fugiunt. qr nec philosophi genciũ nec pͥn¬
cipes sy nagoge ꝑcutitibꝰ possunt offerte
mecdicinã: et licet xp̃ianã sugiant legem.
potñciam tam̃ etꝰ. stupendo miraculo p̃¬
dicant. Sedens ad pedes iħu uestitus ac
sane m̃tis significat sidelem ppłm apͥsti¬
na conuersatione sanatũ. et ratione cõ¬
grua uestitũ. ac stuctio uirtutũ sequen
uridentes mirant et timẽnt: qd xͥapam
legem implere non ualeant. ⁊onͣ sana¬
tus mittit᷑ indomũ suam. et p̃dicat in
de capoli. Sic quisq pꝰ remissionẽ pec¬

Expanded text:
hominem, significat populum gentilem mulhominem, significat populum gentilem multis idololatriae cultibus fuisse mancipatum. In porcorum interitu, homines immundi et rationis expertes indicantur, in monte superbiae lutulentis actibus delectati. Talibus dominantur daemonia: nam, nisi porcorum more viverent, diabolus in eis potestatem non acciperet ad perdendum, sed nonnunquam ad probandum. Pastores fugiunt, quia nec philosophi gentium, nec principes Synagogae pereuntibus possunt offerre medicinam, et licet Christianam fugiant legem, potentiam tamen ejus stupendo miracula praedicant. Sedens ad pedes Jesu vestitus ac sanae mentis, significat fidelem populum a pristina conversatione sanatum, et ratione congrua vestitum, ac videntes mirantur et timent, quod Christianam legem implere non valeant. Homo sanatus mittitur in domum suam: et praedicat in Decapoli. Sic quisque post remissionem pec
Abbreviated transcription (Latin):
illam tranfitet. S. nꝰ ille maioris uifauie
figurã ppłi gentił accͥepit. qui multis tẽ¬
poribꝰ .i. abipso pene mũdi exordio ue¬
xabatur ademonio. et nestimͣto ñ indue¬
batut. qr regum̃tũ uirtutis amiserat quo
pͥmi parentes pꝰculpam uticdati legunt᷑.
Rec stola redeunti filio offertut. Cat᷑hene
et conpedes dure et graues fũt gencium le¬
gesitiles quibꝰ et incoꝵ it publica cohibe¬
bant᷑ peccata. Ruptis catbenis ut lucas scti¬
bit agebatur ademonio indesecta: qr tͥs¬
gressis legibꝰ illis ad ea scdeta cupiditate
raptabant᷑. que iam uulgarẽ cõsuetudinẽ
excederent. Semꝑ nocte ac dic futebat
laboraret. scu ꝓspitas ei artideret. nequa¬
quã. collũ m̃tis asetuitio demonũ excute¬
re nouerat. Poꝑũ feditatẽ quasi in mo¬
si in montibꝰ errabat. et ꝑuerba du rissi¬
me infidelitatis quasi cautibꝰ se concide¬
bat. Ed uͦ demonia multa iitauerant in

Expanded text:
illam transiret. Unus ille majoris insaniae illam transiret. Unus ille majoris insaniae figuram populi gentilis accipit, qui multis temporibus id est, ab ipso pene mundi exordio vexabatur a daemonio, et vestimento non induebatur, quia tegumentum virtutis amiserat, quo primi parentes post culpam nudati leguntur Haec stola redeunti filio offertur. Catenae et compedes durae et graves, sunt gentilium leges, quibus et in eorum republica cohibebantur peccata. Ruptis catenis, ut Lucas scribit, agebatur a daemonio in deserta, quia, trangressis legibus illis, ad ea scelera cupidine raptabantur, quae jam vulgarem consuetudinem excederent. Semper in nocte ac die furebatlaboraret, seu prosperitas ei arrideret, nequaquam collum mentis a servitio daemonum excutere noverat. Per operum foeditatem quasi in mosi in montibus errabat, et per verba durissimae infidelitatis quasi cautibus se concidebat. Quod vero daemonia multa intraverant in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbia faciunt sed de humilitate: qua se pͣ¬
exierant ut cũ eo eẽt: et nõ admisit eum.
sed ait illi. Sade in domũ tuã adtrios.¬
Mistice. gerasa siue gergesi ut quidam
leguut. int̃pͣtat᷑ colonũ eiciens ił aduena
ꝓpinquans. Dñs itaq post passionis sonnũ
resurtectionisq głam ꝑ pͣdicatores uenit
in regionẽ gerasenoꝵ. cũ p̃dicaret et u¬
deis. et gentibꝰ. Utriq enĩ sunt geraseni:
eicientes colonũ .i. diabolũ. qui alios ꝑi
dolatriam. alios ꝑtransgressionẽ legis in¬
colebat: et ita qui erant longe facti sũt
manebant. qr incosciencia sua ñ requi¬
escebant. s in moitius operibꝰ hoc est in
peccatis delectabant᷑. Corpora enĩ ꝑfidoꝵ
quedam sunt sepulchra defunctoꝵ. in qͥ¬
bus anima peccatis mortua recluditur.
Seui nuimis erant. qr contra dininas et hu¬
manas leges infutore concupiscencie ꝑfiste¬
bant: inpugnantes uiam fidĩ nequis ꝑ

Expanded text:
perbia faciunt, sed de humilitate, qua se prperbia faciunt, sed de humilitate, qua se prexierant, ut cum eo esset, et non admisit eum, sed ait illi: Vade in domum tuam ad tuotur. BEDA. Mystice Gerasa sive Gergesi, ut quidam legunt, interpretatur colonum ejiciens, vel advena propinquans. Dominus itaque post passionis somnum rin regionem Gerasenorum, cum praedicaret Judaeis et gentibus. Utrique enim sunt Geraseni, ejicientes colonum, id est, diabolum, qui alios per idololatriam, alios per transgressionem legis incolebat, et ita qui erant longe, facti suntmanebant; quia in conscientia sua non requiescebant, sed in mortuis operibus hoc est, in peccatis delectabantur. Corpora enim perfidorum, quaedam sunt sepulcra defunctorum, in quibus anima peccatis mortua recluditur. Saevi nimis erant quia contra divinas et humanas leges in furore concupiscentiae persistebant, impugnantes viam fidei, ne quis per
Abbreviated transcription (Latin):
illis. Ite. at illi exeuntes ab ierunt inporcos
ẜ magno inpetu grex p̾cipitatꝰ est in mare
a l duo milia. et suffocati sunt in mare.
misit fieri qd petebant. ut porcoꝵ ꝑdicio
hominibꝰ eẽt salutis occasio. Notantũ qd sp̃c
inmũdi et inporcos ñ possent introire
absq consensu saluatoris. ut nouerimꝰ eos
multo minꝰ posse sua potestate nocere ho
tem fuisse porcos narrat. lucas aut̃ in mon¬
te. Grex enĩ tãn magnꝰ fuit. ut aliquid eiꝰ
eẽt inmonte. aliqͥd cura montẽ. Demones
aũ tempꝰ debita sibi. torinta formidantes.
petitit inporcos nutti: et mittunt᷑. Sic
peccator unꝰ quisq ipse sibi actor ẽ pene
Unde inesaia. Iutrate flãmã qu̾a accendis¬
tis uobis Qui autem pascebant eos fuge¬
runt. et nuncianerunt in ciuntatẽ et inͦ
agros omĩa. Et ecce tota ciuitas ex ut ob¬
iuam iħu. et uisoco inuenetunt hominẽ
sedentẽ aquo demonia exierant uestitũ
Qd rogͤant ut fies eoꝵ transeat. nͣ de su¬

Expanded text:
llis: Ite. At illi exeuntes, abierunt in porcos, et magno impetu grex praecipitatus est in mare ad duo millia, et suffocati sunt in mari. Permisit fieri quod petebant, ut porcorum perditio hominibus esset salutis occasio. Notandum quod spiritus immundi et in porcos non possent introire absque concessu Salvatoris, ut noverimus eos multo minus posse sua potestate nocere hom circa montem fuisse porcos narrat, Lucas autem in monte. Grex enim tam magnus fuit, ut aliquid ejus esset in monte, aliquid circa montem. Daemones ante tempus debita sibi tormenta formidantes, petunt in porcos mitti, et mittuntur. Sic peccator unusquisque ipse sibi actor est poenae. Unde in Isaia: Intrate in flammam quam accendistis vobis . Qui autem pascebant eos, fugerunt, et nuntiaverunt in civitatem et in agros omnia. Et ecce tota civitas exiit obviam Jesu: et viso eo, invenerunt hominem sedentem a quo daemonia exierant, vestitud rogant ut fines eorum transeat, non de su
Abbreviated transcription (Latin):
trt blasphemias: Quis potest dinte¬
re peccata nͥ solus deus: Serũ dicunt
scribe: qr ipse solus potest cduntitere qui
ꝑeos quoq dimitcit quibꝰ potestatẽ cti¬
mittendi tribuit. Putabant dñm blas¬
phemare attogando sibi qd dĩ est. sed eoꝵ
cogitationes reuelando. et signo uisibili qd

Expanded text:
itur blasphemias? Quis potest dimitteitur blasphemias? Quis potest dimittere peccata, nisi solus Deus? Verum dicunt Scribae, quia ipse solus potest dimittere, qui per eos quoque dimittit, quibus potestatem dimittendi tribuit. Putabant Dominum blasphemare arrogando sibi quod Dei est; sed eorum cogitationes revelando, et signo visibili; per quod
Abbreviated transcription (Latin):
iob et tobias et martires: aut add custodi¬
am uircittũ ne fuꝑbiant ut paulus ait.
Ne maguitudo reuelationũ excollat me.
datus esꝰt mͥ stunulus carnuis mẽe augłs
sathane qui me colaphiret. Aut ad cor¬
rigenda peccata. sicut maria sotor aã¬
ron inheremo obuersa temeritatis ꝑcussa
est lepra. et paraliticꝰ iste. aut ad głam
dĩ saluantis siue ꝑse ipsũ siue ꝑfamu¬
los suos. sicut cecus uatus qui nec pecca¬
uit nec parentes eiꝰ. sed ut manifestaren¬
tur oꝑa dĩ uullo: et lazarus cuiꝰ infirmtias
ñ fuit ad mortẽ. sed ut glorificaret᷑ filiꝰ dĩ
ꝑ eũ. aut inchoationẽ dãp̾nationis ecerue
qd̾ reꝓborũ est ꝓpͥũ. sicut antiochus et hero¬
des. qui afflictionũ miseria ostenderunt.
qdͣ passuri eẽnt ꝑpetuo ingehenna. Quubꝰ
congruit illud ꝓpħe. Duplici cõtricione
cont̾ere eos. Et ceperunt cogitare scribe
et pharisei. dicentes. Quis est hic qu loqͥ

Expanded text:
Job et Thobias et martyres; aut ad custodiJob et Thobias et martyres; aut ad custodiam virtutum, ne superbiant, ut Paulus ait: Ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, qui me colaphizet ; aut ad corrigenda peccata, sicut Maria soror Aaron, in eremo ob verba temeritatis percussa est lepra , et paralyticus iste; aut ad gloriam Dei salvantis sive per ipsum, sive per famulos suos, sicut caecus natus, qui nec peccavit, nec parentes ejus, sed ut manifestarentur opera Dei in illo , et Lazarus, cujus infirmitas non fuit ad mortem, sed ut glorificaretur Filius Dei per eum , aut ad inchoationem damnationis aeternae: quod reproborum est proprium, sicut Antiochus et Herodes, qui afflictionum miseria ostenderunt, quid passuri essent perpetuo in gehenna. Quibus congruit illud prophetae: « Duplici contritione contere nos . » « Et coeperunt cogitare Scribae et Phar
Abbreviated transcription (Latin):
gulas sũmiserunt eum cũ lecto in me¬
diũ añ iħ̃m. Quoꝵ fidem ut uicdit. di¬
xit. Confide fili: remittunt᷑ tibi pec̃ca
tua. Paraliticũ quẽ sanauit ñ ꝓsua fi¬
de cũ sensu careret. sed ꝑfide offerenci¬
um : uocauit filiũ idõ quia dimissa ft̃
ei peccata sua. Intuendũ quantũ ualae
ficdes ꝓp̾a.si tantũ ualuit aliena &ui
ꝗͦ peccato grauatur. adhibeat eccłam q̃
ꝓͦ eo p̃cetur. hic datur intelligi. pleras q
corꝑoꝵ debilitates euenire ꝓpt̃ peccata.
Et idõ forsitã pͥꝰ dimiitunt᷑ peccata. ut
causis debilitatis ablatis sanitas restitu¬
atur. hinc ẽ qd̾ hic paraliticus tuluca uo¬
catur homo quasi peccator. et alii para¬
litico ad piscinã dicit᷑ Ecce sanꝰ factus¬
est. es. iam noli peccare: ne detenꝰ tibi
aliquid cõtingat. Enq autẽ sunt aif¬
ferencie causarũ. ꝓ quibꝰ inhac uita
molestuis corporalibꝰ affligimur: Ait
enĩ admerita augenda ꝑ pacienciam.
iusti infirmitate corporis grauantur. in

Expanded text:
gulas submiserunt illum cum lecto in medium ante Jesum. Quorum fidem ut vidit, dixit: Confide, fili, remittuntur tibi peccata tua. Paralyticum, quem sanavit non pro sua fide, cum sensu careret, sed pro fide offerentium vocavit filium ideo, quia dimissa sunt ei peccata sua. Intuendum quantum valet fides propria, si tantum valuit aliena. Qui ergo peccato gravatur, adhibeat Ecclesiam quae pro eo precetur. Hic datur intelligi, plerasque corporum debilitates evenire propter peccata. Et ideo forsitan prius dimittuntur peccata, ut causis debilitatis ablatis, sanitas restituatur. Hinc est quod hic paralyticus in Luca vocatur homo, quasi peccator, et alii paralytico ad piscinam dicitur: Ecce sanus factus es: jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat . Quinque autem sunt differentiae causarum, pro quibus in hac vita molestiis corporalibus affligimur. Aut enim ad merita augenda per patientiam, justi infirmitate corporis gravantur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut cõfessione uirtus curantis gratior emi¬
caret. E ciam nr̃i temporis sacerdotes qui
ꝑ exorcismi gr̃am demones eicere norunt.
solent dicereꝰ ꝑacientes ñ alit̾ ualere curari
nͥ quantũ saꝑe possiuit om̃e qd̃ ab inmũ¬
runt. cõfitendo exponant. Et rogabant
illũ ne expelleret eos extra regionẽ: et ne ĩ¬
ꝑaret illis ut in abissum irent. N ouetant
demones se aliqñ mittendos in abyfsũ. re¬
colentes dicta ꝓphetarũ. Erat autẽ non
longe abillis grex porcoꝵ multoꝵ pascens
Demones autcm togabant eũ dicentes. Siei

Expanded text:
t, virtus curantis gratior emicaret. Sed et nostri temporis sacerdotes, qui per exorcismi gratiam daemones ejicere norunt, solent dicere patientes non aliter valere curari nisi quantum sapere possunt omne quod ab immunrunt, confitendo exponant. Et rogabant eum ne expelleret eos extra regionem, et ne imperaret illis ut in abyssum irent. Noverant daemones se aliquando mittendos in abyssum, recolentes dicta prophetarum. Erat autem non longe ab illis grex porcorum multorum pascens. Daemones
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ q̃ ad cibos ꝑtinet. dicit ñ oporte¬
re inꝑtiri hõibꝰ ad huc uet̾i consuetudi¬
ni deditis : qr et illinc uidet᷑ quasi sci̾fio
fieri. & ipsi uetustati ut hicas ait ñ con¬
uenit. Nam misceri ñ debent actus ue¬
teris et nou hominis. Non enĩ placet spon¬
so discolor uestis. Sñ apłs. Exuite uete¬
tẽ hõiem cũ actibꝰ sius. et indute nouũ̃
cũ actibꝰ suis. Et nemo mittit nouũ
uinũ. inutres ueteres. Alioquin m̃̃pet
uinũ nouũ uttes. & ipsũ effundet᷑. ⁊ utres
ꝑibunt. Sed uinĩi noiũi inutres nouos
mittendũ ẽ. utͣq cõseruant᷑. hic discipulos
net̾ibꝰ conꝑat utribꝰ. et dicit eos cito pꝰse
disrũpi si spualibꝰ p̃ceptis inplerentur:
qr rudes m̃tes noue uite nusteria pati ũ
pꝰsunt. ⁊ita doctrina effundit᷑ .i. nichil ꝓ¬

Expanded text:
partem quae ad cibos pertinet, dicit non oportere impartiri hominibus adhuc veteri consuetudini deditis: quia et illic videtur quasi scissio fieri, et ipsi vetustati, ut Lucas ait, non convenit. Nam misceri non debent actus veteris et novi hominis. Non enim placet sponso discolor vestis. Unde Apostolus: Exuite veterem hominem eum actibus suis, et induite novum cum actibus suis . Et nemo mittit vinum novum in utres veteres. Alioquin rumpet vinum novum utres, et ipsum effundetur, et utres vinum novum in utres novos mittendum est, et utraque conservantur. Hic discipulos veteribus comparat utribus, et dicit eos cito posse disrumpi, si spiritualibus praeceptis implerentur; quia rudes mentes novae vitae mysteria pati non possunt: et ita doctrina effunditur, id
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o turba obsistit: qr seꝑe anima post
corpotis desidiam suꝑna gr̃a renoua¬
ri cupiens. pͥsca cõsuetudine peccatos
retarcdat᷑. sepe uit̃ orationes et suaue
colloquiã cũ dño. turba cogitationũ a¬
ciem m̃tis ne xp̃c uideatur intcludit.
Tũc gͦ tectũ domꝰ in qua docet xp̃c est
ascendendũ .i. sacre scripture sublituitas
appetenda: lexqr dñi dic nocteq meditã¬
da. Patefacto tecto eget aute iħm sũmit¬
titur. qr reseratis scripture uusterus ad
contecta cdescribitur. qr sub uili litt̾arum
uelamine si sit qui reseret. ciuina sp̃u¬
alis gr̃ẽ uirtus iuenit᷑. Qod autẽ cũ lec¬
to deponitur. significat ab homine ad huc
in ista carne conftituto debere. xp̃m cog¬
nosci. De lecto surgere est. amm̃a se acarͤ¬
nalibꝰ defiderus abstrahere. Dicit gͦ. Sur.¬
ge de totpore negligencie. et corpus in
cutꝰ desidus iaciusti. iuexercicia bonoꝵs
opũ accolle: et sic domũ habitationis

Expanded text:
Christo, turba obsistit; quia saepe anima post Christo, turba obsistit; quia saepe anima post corporis desidiam superna gratia renovari cupiens, prisca consuetudine peccatorum retardatur; saepe inter orationes et suave colloquium cum Domino, turba cogitationum aciem mentis, ne Christus videatur, intercludit. Tunc ergo tectum domus in qua docet Christus est ascendendum, id est sacrae Scripturae sublimitas appetenda, lexque Domini die noctuque meditanda. Patefacto tecto, aeger ante Jesum submittitur, quia reseratis Scripturae mysteriis ad contecta describitur, quia sub vili litterarum velamine, si sit qui reseret divina, spiritualis gratiae virtus invenitur. Quod autem cum lecto deponitur, significat ab homine adhuc in ista carne constituto Christum debere cognosci. De lecto surgere est animam se a carnalibus desideriis abstrahere. Dicit ergo: Surge de torpore negligentiae, et corpus in cujus desideriis jacuisti in exercitia bonorum operum a
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ et repleti sũt uinore dicentes qr
uidimꝰ mirabilia hodie et glorificarier̃
dñi. qu declit potestatẽ talem hominibꝰ
Magna dĩ urtus ostendit᷑. uͥ sine mora sa¬
lus inuissu eiꝰ conpletir. Uñ merito qui
acderant: relictis blasphenius stupentes
ad laudem conũtunt᷑ tante maiestatis:
nec timerent si crederent sane. ũt dilige¬
rent ꝑfecte. Curatio paralitici indicat᷑
anuue saluationẽ fuspirantis ad xp̃m: pꝰ
illecebre: carnis in herciam. Que ꝑtimo in¬
diget ministris qui eam xp̃o afferant .i.
doctoribꝰ qui spem intͣcessionis suggerant.
Marcho narrante quatuor portitores fue
tus firmatur. siue qu̾atuor uittutibꝰ sidu¬
cia m̃tis acdꝓmerendũ sospitatẽ: erigitur.
De quibꝰ incterne sapiencie lande dic̾itur.
Sobrietatẽ et sapienciam docet. et iusti¬
ciam.⁊ uirtutẽ: bas ñ nulli prudenciã.
fortitudinẽ: tempanciam. iusticiã. appel¬
lant. Pefiderantibꝰ paraliticũ offerre

Expanded text:
Deum. Et repleti sunt timore, dicentes quia Deum. Et repleti sunt timore, dicentes quia vidimus mirabilia hodie. Et glorificaverunt Deum qui dedit potestatem talem hominibus. » Magna Dei virtus ostenditur, ubi sine mora salus in jussu ejus completur. Unde merito qui aderant relictis blasphemiis stupentes ad laudem convertuntur tantae majestatis, nec timerent si crederent sane et diligerent perfecte. Curatio paralytici indicat animae salvationem suspirantis ad Christum post illecebrae carnis inertiam. Qui primo indiget ministris, qui eam Christo afferant, id est doctoribus, qui spem intercessionis suggerant. Marco narrante quatuor portitores fuertus firmatur, sive quatuor virtutibus fiducia mentis ad promerendam sospitatem erigitur. De quibus in aeternae saSobrietatem et sapientiam docet, et justitiam et virtutem . Has nonnulli prudentiam, fortitudinem, temperantiam, justitiam, appellant. Desiderantibus paralyticum offerre
Abbreviated transcription (Latin):
ralitico. Tibi dico furge. Dolle lectũ tuũ
et uade indomũ tuã. Syctũ sint paraliti¬
co peccata dimissa. solus nouerat qui ci¬
mtcebat. Surgere autem et ambulare.
manifestũ erat om̃ibꝰ qui uidebant. Fit
gͥ uisibile signũ. ut ꝓbetut inuisibile. lec¬
tũ tolle: ut qd fuit testimoniũ infirmita¬
tis. sit ꝓbatio sanitatis. Et aut̃ sciatis. et
cetera. uisq illuc ait paralitico. nerba sũt
eugłiste: quasi dicat lectoribꝰ eugłii. Illi
mmurabant de hoc qd dixerat dimittun¬
tut tibi peccata tua. sed ego dico uobis eũ
dixisse paralitico. surge:uit psanationẽ
eius sciatis qr filiꝰ hominis et tc̃ habuit
et habet potestatẽ: dimittendi peccata.
Uł uerba xp̃i possunt ẽẽ ita. Sos cogita¬
tis qd ñ possim dinttere peccata. sedut
scratis qr siliꝰ hominis .i. ego ħ potest:
ait hoc est dicit ipse filiꝰ hominis para¬
sitico surge. Et confestim surgens co¬
rã illis etͦ tulit lectũ in quo iacebat. et
abit indomũ suã maguificans dm̃. et

Expanded text:
ralytico: Tibi dico: Surge, tolle lectum tuum, et vade in domum tuam. » Utrum sint paralytico peccata dimissa solus noverat qui dimittebat. Surgere autem et ambulare manifestum erat omnibus qui videbant. Fit igitur visibile signum ut probetur invisibile. Lectum tolle ut quod fuit testimonium infirmitatis sit probatio sanitatis. « Ut autem sciatis, » etc. usque illuc: « ait paralytico; » verba sunt evangelistae, quasi dicat lectoribus Evangelii: Illi murmurabant de hoc quod dixerat: « Dimittuntur tibi peccata; » sed ego dico vobis eum dixisse paralytico: « Surge, » ut per sanationem ejus sciatis quia Filius hominis, et tunc habuit, et habet potestatem dimittendi peccata. Vel verba Christi possunt esse ita: Vos cogitatis quod non possim dimittere sciatis quia Filius hominis id est, ego hoc potest, ait hoc est, dicit ipse Filius hominis paralytico: Surge. Et confestim surgens coram illis, tulit lectum in quo jacebat, et abiit in domum suam, magnifican
Abbreviated transcription (Latin):
re. et sepelirẽ patrẽ meũ. Ille magistrũ.
hic uocat dñm: ñ discipulatũ resyuens.
sed ꝓpe̾tate patrẽ sepelire desiderans:
dignus in quo xp̃c reclinet caput .i. in
quo diuinitas maneat. Sel reclinatio
capitis humilitatẽ xp̃i significat. que
in hoc non illo simulatore ac suꝑbo lo¬
eũ. haberet.
ħc autẽ ait illi. S equere me. ⁊ di¬
mtte mortuos sepelire: mortuos suos.
Tu aut̃ uade: annuncia regnũ dĩ.
Hocet dñs minora bona pͣtermitten¬
da eẽ: ꝓ utilitate maicos. Mairis enĩ
bonũ est p̃dicare. quã patrẽ sepelire:
cui patr̃e sciebat mortuũ: illũ patrem
de quo dicit᷑. ob liuiscere domũ patris
tIII. Mistice ñ reuocatus ab officio patris
discipulus fuit fedelis sefernt᷑ acõmu¬
nione ꝑfidoꝵ quoꝵ guitut est sepul¬
chtũ patens: quał eciam etat hereticꝰ
uulpibꝰ cõparatus et anibꝰ. Est ꝓpͥa iusto¬
rũ sepultura. de qua dicitur. ħ ec em̃

Expanded text:
re, et sepelire patrem meum. BEDA. Ille magistrum, re, et sepelire patrem meum. BEDA. Ille magistrum, hic Dominum vocat, non discipulatum respuens, sed pro pietate patrem sepelire cupiens, dignus in quo Christus reclinet caput, id est, in quo divinitas maneat. Vel reclinatio capitis, humilitatem Christi significat, quae in hoc, non illo simulatore ac superbo locum habebat. Jesus autem ait illi: Sequere me, et dimitte mortuos sepelire mortuos suos. Tu autem vade et annuntia regnum Dei. Docet nos Dominus minora bona praetermittenda esse pro utilitate majorum. Majus enim bonum est, praedicare, quam patrem sepelire. cui patrem sciebat mortuum, illum patrem de quo dicitur: Obliviscere domum patris tui Mystice, non revocatus ab officio patris discipulus fuit, sed fidelis secernitur a communione perfidorum, quorum guttur est sepulcrum patens : qualis etiam erat haereticus, vulpibus comparatus et avibus. Est propria justorum sepultura, de qua dicitur: Haec enim
Abbreviated transcription (Latin):
litterã nonerat: ñ erat sp̃ualis anditor
dñi. Sed putabat᷑ ẽẽ eũ unũ de magis¬
tris literatotibꝰ. et idõ ñ habuit locũ ubi
dñs capud̃ suũ recdinaret: Uersittus ui¬
delicet erat ñ simplex et humilis. quem
diuinitas familiari mansione in babita¬
ret. fuit aut̃ obhoc repudiatus. qđ uisa
magnitudine signoꝵ uoluit sequi sal¬
uatorẽ. ut lucra ex miraculis quereret. fic̃
symon magꝰ. Iuste gͦ adño cõdẽptat᷑. qua¬
si dicente᷑ Quid me ꝓpt̃ diuicias cripis
sequi. cũ tan pariꝑsim utt nec hospici¬
olũ habecimꝰ. Uel miraculis motus ꝓpt̃
in anẽ iactanciã sequi uoluit. quã signi¬
ficant aues: et finxit obsequiũ discipuli
tentũ. rapinas fraudis exercens. et int
ipsa hominũ hospicia infoueis habi¬
tans. Ita hereticus domũ fidĩ ñ habens.
alios in suã fraudem trahit. et afide se¬
Iducit.
it autem ad alterũ. Sequere me.
Ille autem dixit. Dñe ꝑ mitte me pͥmũi¬

Expanded text:
litteram noverat, non erat spiritualis auditor Domini, sed putabat eum esse unum de magistris litteratioribus et ideo non habuit locum ubi Dominus caput suum reclinaret. Versutus videlicet erat, non simplex et humilis, quem divinitas familiari mansione inhabitaret. Fuit autem ob hoc repudiatus, quod visa magnitudine signorum, voluit sequi Salvatorem, ut lucra ex miraculis quaereret, sicut Simon magus. Juste ergo a Domino condemnatur quasi dicente: Quid me propter divitias vis sequi, cum tam pauper sim, ut nec hospitiolum habeam? BEDA. Vel miraculis motus: propter inanem jactantiam sequi voluit, quam significant aves, et finxit obsequium discipuli tentum, rapinas fraudis exercens, et inter ipsa hominum hospitia in foveis habitans, ita haereticus domum fidei non habens, alios in suam fraudem trahit, et a fide seducit. Ait autem ad alterum: Sequere me. Ille autem dixit: Domine, permitte me primum i
Abbreviated transcription (Latin):
icus iunior ppłs ꝑ ꝑfidiam defutictus
effertur. que mat̾ ecclesia nil in mundo
quasi ꝓptiũ possideus mults ppłoꝵ tut¬
bis cirtunsepta pio affectu plotat. et ad
uitam reuocare labotat: qd̾ ⁊ ĩterĩ in
paucis uidoꝵ conuersis et tandem. inple¬
nitudine inpetiat. Locus quo defertur
lcorpus est humanũ. portitores sunt
mali mores qui admortẽ trabunt. sed
ih̃c loculũ tangit cum fragilem natu¬
ram in cruce etͦigit. Uil tan̾gitut locus
perũt homo ꝑlignũ paradisi. Portitores
cia est irritam̃tũ peccandi ui homtne.
Stant portitores. qr non ualent ficut
pͥus admortem trahere. Loqui iħu est mo¬
nita salutis infundere. unͣ langiuidus ad
uitã erigitut bonis actibꝰ. et sic redditur
matri eccłe: Tinient omnes: qr uiuꝰ exem¬
plo multi corrigunt
lerunt ei multos dȩmonia R.xu.¬
habentes. et eiciebat sp̃us uer.Lxxuui.¬
bo. et om̃s male habentes curauit. ut ad

Expanded text:
icus junior populus perfidia defunctus icus junior populus perfidia defunctus effertur, quoniam mater Ecclesia nil in mundo quasi proprium possidens, multis populorum turbis circum septa pio affectu plorat, et ad vitam revocare laborat; quod et interim in paucis Judaeorum conversis, et tandem in plenitudine impetrat. Locus quo defertur corpus est humanum, portitores sunt mali mores, qui ad mortem trahunt. Sed Jesus loculum tangit cum fragilem naturam in cruce erigit. Vel tangitur loculus periit homo per lignum paradisi. Portitores tia est irritamentum peccandi in homine. Stant portitores, quia non valent sicut prius ad mortem trahere. Loqui nita salutis infundere: unde languidus ad vitam erigitur bonis actibus, et sic redditur matri Ecclesiae. Timent omnes, quia unius exemplo multi corriguntulerunt ei multos daemonia habentes, et ejiciebat spiritus verbo, et omnes mal
Abbreviated transcription (Latin):
tes et in austos laudatores.
Etatt. Adolescens tibi dico surge: et
resedit qui erat mortuus. et ceꝑitꝰ loqui:
et dedit illũ matri sue. Residet qui erat
mortuus. cuͣ int̾na cõpu̾ctione reuuis¬
cit peccator. Incipit loqui. cũ ostendit se
redire ad ueram uitam. Reddit᷑ matti.
cũ ꝑsacerdotale iudiciũ cõmuniomi so¬
ccepit autem om̃s tumor. et magni¬
ficabant dm̃ dicentes. ꝙr ꝓpħa magnus
surrexit in nobis. et quia deus iusitauit
pleb̾em suam. Om̃s magnificabant idẽ
laudabant dm̃. qr quanto grauior est
casus. tanto pietas erigentis graciot. et spes
salutis penitecitibꝰ est cerciorͦ Sisitauit
dominꝰ plebem. et dũ uerbũ suũ semel in¬
xiit hic sermo
inuni uersam uideam de eo. et õm¬
nẽ circa regionem. Id est in om̃em regio¬
nẽ circa uideam. Allegorioc fuit appropĩ¬
quare iħm porte ciuitatis. qd̾ uerbũ ca¬
ro factũ gentilem ppłm ꝑportas fidĩ ad
celestem iherusalẽ itiduxit. Ecce iuda¬

Expanded text:
tes et injustos laudatores. tes et injustos laudatores. Et ait: Adolescens, tibi dico, surge et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui. Et dedit illum matri suae. » Residet qui erat mortuus cum interna compunctione reviviscit peccator. Incipit loqui, cum ostendit se redire ad veram vitam. Redditur matri, cum per sacerdotale judicium communioni soAccepit autem omnes timor et magnificabant Deum, dicentes: Quia propheta magnus surrexit in nobis, et quia Deus visitavit plebem suam. » Omnes magnificabant, id est laudabant Deum, quia quanto gravior est casus, tanto pietas erigentis gratior et spes salutis poenitentibus est certior. Visitavit Deus plebem, et dum Verbum suum semel in« Et exiit hic sermo universam Judaeam de eo, et omnem circa regionem, id est in omnem regionem circa Judaeam. » Allegorice fuit appropinquare Jesum portae civitatis, quod Verbum caro factum gentilem populum per portas fidei ad coelestem Hierusalem induxit. Ecce Juda
Abbreviated transcription (Latin):
qui aurẽ ociosis uł turꝑibꝰ audiendis. qui
lingnã cõmodat litigiis. Ceterosq qui ñ
seruat sensus: mortis sibi reserat aditus.
Om̃is qui neminit eccłam sponsi siq morte
redẽptã. aguoscit eam eẽ iuduam. huiꝰ
miraculi multi fuerunt testes. ut inulti
fierent dĩ laudatores.
sic filiũ suscitare testat᷑: ut in uno nob̃
exemplũ imitande pietatis ostenderet.
in altero fidem mirande potestatis astru¬
eret.
Et accessit et tetigit loculũ. hii aut̃
qui portabant stecetunt. Locuis inquo
mortiuis efferebatur. male secura des¬
ꝑati peccatoris cõsciencia est. Qui uͦ se¬
peli endũ portant. uel in mũda deside¬
ria sunt que hominẽ rapiunt inin¬
teritũ. uł uenenata lenocinia blandi¬
enciũ. que ꝑec cantes quasi aggete terre
obruint. Dño loculũ tangente fuueris
baussi steterunt. quia cõsciencia attrac¬
ta formidine suꝑni iudicii reuertitur
ad se ipsam. coercens carnales uolupta¬

Expanded text:
qui aurem otiosis vel turpibus audiendis, qui qui aurem otiosis vel turpibus audiendis, qui linguam commodat litigiis, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi reserat aditus. Omnis qui meminit Ecclesiam sponsi sui morte redemptam, agnoscit eam esse viduam; hujus miraculi multi fuerunt testes ut multi fierent Dei laudatores. sic filium suscitare testatur, ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet, in altero fidem mirandae potestatis astrueret. Et accessit et tetigit loculum; hi autem qui portabant, steterunt. Loculus in quo mortuus efferebatur male secura desperati peccatoris conscientia est. Qui vero sepeliendum portant, vel immunda desideria sunt, quae hominem rapiunt in interitum, vel venenata lenocinia blandientium, quae peccantes quasi aggere terrae obruunt. Domino loculum tangente, funeris bajuli steterunt quia conscientia attacta formidine superni judicii, revertitur ad seipsam, coercens carnales volupta
Abbreviated transcription (Latin):
ret porte ciutatis. ecce defunctus effe¬
rebatur. filiꝰ unicꝰ matris sue. et hec uidu¬
a erat. et turba cruitatis multa cũ illa.
Iaim ciitas est galilee. Defuncius qu co¬
tam multis extra portam effeitur. signat
criminalit peccantẽ. et multoꝵ noticie
ꝑ uerba et oꝑa quasi ꝑ ostia sue ciuitatis
pecatũ ꝓpalantẽ. Qui bene unicus matͥs
sue ꝑhibetur. quia licet mat̾ eccłia mul¬
tos habeat filios bonos et malos. ꝓuna tnͣ
ꝑsona mali accipiunt᷑ quantũ ad malici¬
am ꝑtiuet. quͣe ad modũ eciam boni una
ꝑsona accipiunt᷑ scdm bonitaten. Et
electus qui libet qnͣ inbuttur adfidem fi¬
liꝰ est. qnͣ alios inbuit mater. Unͣ apłs.
Filioli mei quos iterũ parturio. Cũ gͥ boni
unanimit̃ studeant uocare malos: et bo¬
ni mãt. et mali siliꝰ unicus ñ cupantut.
Forta ciuitatis qua de functus effettuit. ali¬
quis est de sensibꝰ quo aliquis inpeccatũ
cortuit: ut qui uidet ad concupiscendũ

Expanded text:
ferebatur, filius unicus matris suae; et haec vidua erat; et turba civitatis multa cum illa. BEDA. Naim civitas est Galilaeae. Defunctus, qui coram multis extra portam effertur, significat criminaliter peccantem, et multorum notitiae per verba et opera quasi per ostia suae civitatis peccatum propalantem. Qui bene unicus matris suae perhibetur, quia licet mater Ecclesia multos habeat filios bonos et malos, pro una tamen persona mali accipiuntur, quantum ad malitiam pertinet; quemadmodum etiam boni una persona accipiuntur secundum bonitatem. Et electus quilibet quando imbuitur ad fidem, filius est; quando alios imbuit, mater est. Unde Paulus: Filioli mei, quos iterum parturio . Cum igitur boni unanimiter studeant revocare malos, et boni mater et mali filius unicus nuncupantur. Porta civitatis qua defunctus effertur aliquis est de sensibus, quo aliquis in peccatum corruit, ut qui videt ad concupiscendum;
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt in pͥncipe demonioꝵ eicere demo¬
nes. qũe demonia negant aliquid secũ cõmu¬
ne habere : qr pax aut̃ societas nulla est cũ
qũe demon confitetur filiũ dĩ. Non tam̃
uolũtatis ista confessio est quã p̃mtũ sequit᷑
cõfitendi. sed necessitatis extorsio cogens in¬
uitos. Presencia. saluatoris torm̃tum est
demonũ. magnũ ꝙ torm̃tũ eis alefione
hominis est cessate. et tunto grauiꝰ dimittũt
quanto. duiciꝰ possident. Ridicrile putant
quidam clemonia. nosse filiũ dĩ. et diabo¬
lũ ignorare. eo qd̵ minotis malicie fint sa¬
tellites ꝗͣ ille cuiꝰ satellites sunt. sed tã demo¬
nes quã diabolus magis suspicant᷑ filiũ dĩ
ẽẽ qũa noscant. P ic. qd̾ tibi nom̃ est. at
ille dixit. legio. qr intrauer̃ demonia mul

Expanded text:
dicunt, in principe daemoniorum ejicere daemones, quem daemonia negant aliquid commune secum habere, quia pax aut societas nulla est illi, quem daemon confitetur Filium Dei. Non tamen voluntatis ista confessio est, quam praemium sequitur confitendi, sed necessitatis extorsio cogens invitos. Praesentia Salvatoris, tormentum est daemonum, magnumque tormentum est eis, a laesione hominis cessare: et tanto gravius dimittunt, quanto diutius possident. Ridicule putant quidam daemonia nosse Filium Dei et diabolum ignorare, eo quod minoris malitiae sint satellites, quam ille cujus satellites sunt; sed tam daemones quam diabolus magis suspicantur Filium Dei esse, quam noscant. Dic, quod tibi nomen est? At ille dixit: Legio, quia intraverunt daemon
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Quare cũ publicanis et peccatoribꝰ man¬
ducat et bibit magister nester: Pharisei
et scribe de icuinio głantes duplicit᷑ errant.
q et se iustos putant cũ sint suꝑbi. et
cõtuuias dii. itos cũ tam peniteiant.
pͥmo legis et gr̃e distancia declaratur.
qr legem sequentes sam̃e pacuint᷑ et̾tã
recipientes uero uerbũ uite aluñto ee¬
lesti recreant᷑. et ñ possunt esutire. De. iñ
retributio futura p̃figuratur. qñ epulan¬
ui: quibꝰ dicitur. Meretrices et publicani
p̃cedũt uos in regnũ dĩ. Pharisei. de dig¬
nant᷑ peccatores. qr uera iusticia cõpassi

Expanded text:
e cum publicanis et peccatoribus manducat et bibit magister vester? BEDA. Pharisaei et Scribae de jejunio gloriantes, dupliciter errant; quia et se justos putant, cum sint superbi, et convivas Domini reos, cum jam poeniteant. Ubi primo legis et gratiae distantia declaratur; quia legem sequentes, famem patiuntur aeternam: recipientes vero verbum vitae, alimento coelesti recreantur, et non possunt esurire. Deinde retributio futura praefiguratur, quando epulanni: quibus dicitur: Meretrices et publicani praecedent vos in regnum Dei . Pharisaei dedignantur peccatores; quia vera justitia compassi
Abbreviated transcription (Latin):
milites. et dico huic ited uade et uadit. et
alio tieni. et uenit. et seruo meo fac hoc: et
facit. ꝓpt̾ uite gentił cõscienciam metue¬
bat. grauar dñm.Sidit dñs fidem. humi¬
litatem. prudenciam centurionis: fidem
qd̃ exgentibꝰ credidit: humilitatem qd se
iudicauit indignũ cuiꝰ tectũ dñs intra¬
ret. prudenciã qđ duinitatẽ corpore tec¬
tam agnouit. Qua prudencia eciam dixit.
omo sũ et mutto homines. sciens dñm an¬
gelos mutere posse. Unde sequitur.
udiens autẽ rĩc. mitatus est. et seqũe¬
tibꝰ se dixit. AM am̃ dico uobis: nõ inue¬
ni tantã fidem in israhel. Ea iħc mira¬
tus est. nobis nurandũ ẽẽ significat. quia
tales motus cũ de dõ diciuit᷑ ñ ꝑtutbati an¬
mi signa sunt. secl docentis magistri. De
pͣsentibꝰ dicit nͣ inueni tantã fidem in is¬
rahel. ñ de patriarchis et ꝓphetis: nisi for¬
te in centurione fides genciũ p̃ponatur is¬
ra heli. Presentibꝰ idõ p̃fertur fides centuri¬

Expanded text:
 Vade et vadit; et alii: Veni et venit; et servo meo: Fac hoc et facit. » Propter vitae gentilis conscientiam metuebat gravari Dominum. Vidit Dominus fidem, humilitatem, prudentiam centurionis: fidem, quod ex gentibus credidit; humilitatem, quod se judicavit indignum cujus tectum Dominus intraret; prudentiam quod divinitatem corpore tectam agnovit. Qua prudentia etiam dixit: Homo sum et mitto homines, sciens Dominum angelos mittere posse. Unde sequitur: « Audiens autem Jesus miratus est, et sequentibus se dixit: Amen, amen, dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel. » Quod Jesus miratus est, nobis mirandum significat, quia tales motus, cum de Deo dicuntur, non perturbati animi signa sunt, sed docentis magistri. De praesentibus dicit: Non inveni tantam fidem in Israel, non de patriarchis et prophetis, nisi forte in centurione fides gentium praeponatur Israeli. Praesentibus ideo praefertur fides centuri
Abbreviated transcription (Latin):
tritici uiterra moritur. Solis occubitus
qd̾ lucas ait. ponit. mortem significat
illiꝰ qui dixit. quã dm inmũdo suma lux
sum mũdi. Plutes egroti sanant᷑ pꝰ mor-¬
tẽ xp̃i qũa antea. qͦuia calcato regno
mortis ꝑ totũ orbem dona fidei transini¬
sit ꝑ nunistros suos. Uñ ꝑfalmista canit.
t̃ facite ei qui ascendit suꝑ occasũ. Suꝑ
occasũ dñs ascendit. quia un inpassione
occubuit. inde maiorẽ suam głam re¬
surgendo manifestauit. ad litteram se¬
cundũ p̃sentẽ locum infirmitates lecuo¬
res accepit.i. sanando abstulit. et egrota¬
tiones diuturnas portauit. quasi abspor¬
tando remonit. Mistice. Infirmitates ur̃as
incruce accepit et egrotationes portauit.
qr passionẽ ꝓminoribꝰ et maioribꝰ pecca¬
tis nr̃is sustinuit. Uidens autẽ iħe tut

Expanded text:
granum tritici in terra moritur. Solis occubitus, quod Lucas ponit, mortem significat illius qui dixit: Quandiu in mundo sum, lux sunt mundi . Plures aegroti sanantur post mortem Christi quam antea; quia calcato regno mortis, per totum orbem dona fidei transmisit per ministros suos. Unde Psalmista canit: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, inde majorem suam gloriam resurgendo manifestabit. RABAN. Ad litteram secundum praesentem locum infirmitates leviores accepit, id est, sanando abstulit; et aegrotationes diuturnas portavit, quasi asportando removit. Mystice infirmitates nostras in cruce accepit, et aegrotationes portavit, quia passionem pro minoribus et majoribus peccatis nostris sustinuit. Videns aute
Abbreviated transcription (Latin):
centẽ et febricitantẽ. et tetigit manũ cuis
et diifit eam febris. et surrexit et minis
debiles sint. uerũ sanitas adño collata for¬
titudinẽ dedit ministrandi soctu petri.
uator rogatuis. mͦ ultraͦ curat ẽgrotos: ostẽ¬
deus. se contra peccatoꝵ passiones et p̃¬
cibꝰ annuare. fideliũ. et ea que mumime
uise intelligunt dimittere. S. ñ psalmista
art. Delicta quis intelligit. Aboccultis me¬
is mũda me dñe: Afebribꝰ curata femi
sa. Socrus est sinagoga. que quodam¬
mͦ mat᷑ est eccłie petro cõmisse. hec fe¬
bricitat: quia inuidie estibꝰ laborat ꝑse¬
quens eccłam. Cuiꝰ manũ dñs tangit.
qnͣ carualia eius oꝑa insp̃nalem usum

Expanded text:
centem et febricitantem; et tetigit manum ejus, et dimisit eam febris, et surrexit, et minisdebiles sint; verum sanitas a Domino collata, fortitudinem dedit ministrandi socrui Petri. s, ostendens se contra peccatorum passiones et precibus annuere fidelium, et ea quae minime in se intelligunt, dimittere. Unde Psalmista ait: Delicta quis intelligit? Ab occultis munda me, Domine . A febribus curata feminsa; socrus est synagoga, quae quodammodo mater est Ecclesiae Petro commissae: haec febricitat, quia invidiae aestibus laborat persequens Ecclesiam. Cujus manum Dominus tangit, quando carnalia ejus opera in spiritualem
Abbreviated transcription (Latin):
cessit adeũ oenturio rogans eũ et dicens. Do¬
mine puer meus iacet in domo paraliticus.
et male torquetur. Non est contrariũ qdlu¬
cas anlicit. misit ad eum seniores uicłoꝵ rogãs
stica locutio. scd̃m quã scripiũ est in psalmo.
accedite ad eũ. et illuminamini Itaq fide¬
uenit ceuturio. Dici tam̃ potest qd̃ eciam
corpore uenerit. et senioribus uideis tan¬
quam familiaribꝰ xp̃i qd̃ lucas explicat uer¬
bũ suũ cõmiserit. ut cotidie fieri solet
acitta .s. passione. hec ita expͥmit. ut et
anune sue angustias indicet. et xp̃m
sereri seruis. Ut lucas ait. moriturus erat
seruus siñẽ dñi sui fide et xp̃i pietate red¬
derent uite: siciit ezechias rex. cui dñs i
t̃ quinos addidit annos
Tit illi iħc. Ego ueniam ⁊ curabo eum
Nad sanandũ reguli filiũ ire noluit. ne
diuicias honorasse suderetur: ad seruũ̃ ire
cosensit. ne seruilẽ cõditionẽ sp̃uisse pu¬
taretur: sed mitrnere uerbo eũ fanauit. ne

Expanded text:
cessit ad eum centurio, rogans eum et dicens: Domine, puer meus jacet in domo paralyticus, et male torquetur. » Non est contrarium quod Lucas dicit: « Misit ad eum seniores Judaeos, rogans stica locutio, secundum quam scriptum est in psalmo: Accedite ad eum, et illuminamini . Itaque fidevenit centurio. Dici tamen potest, quod etiam corpore venerit; et senioribus Judaeis tanquam familiaribus Christi, quod Lucas explicat, verbum suum commiserit, ut quotidie fieri solet acuta scilicet passione. Haec ita exprimit, ut et animae suae angustias indicet, et Chrissereri servis. Ut Lucas ait, moriturus erat servus, si non Domini sui fide et Christi pietate redderetur vitae, sicut Iezechias rex, cui Dominus ter quinos addidit annos . Ait illi Jesus: Ego veniam, et curabo eum. Ad sanandum reguli filium ire noluit, ne divitias honorasse videretur, ad servum ire consensit, ne servilem conditionem sprevisse putaretur: sed in itinere verbo eum sanavit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
descenderet et sanaret fiłui eiꝰ. Incipiebat
enĩ mori. Dixit ꝙͦ iħ̾c adeũ. Hisi signa
et ꝓdigia iuderitis. ñ creditis. Credebat
regulusꝰ illũ eẽ saluatorẽ aquo salutẽ
querebat. sed infide dubitauit. iu hoc
qd p̃senciam eiꝰ petunt. Agnoscens itaq
aliquid futurũ. Illa gͥ que tc̃ nebant. ea
que nc̃ aguntur pocteadebant. Om̃e ꝑci¬
giũ est signũ. sed ñ conuertitur: qr signũ¬
M
est tãn dep̾terito et p̃senti gũa defut̾tu¬
ro. ꝓdigiũ autem est tantũ de futuro.

Expanded text:
anaret filium ejus. Incipiebat enim mori. Dixit ergo Jesus ad eum: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis. Credebat regulus illum esse Salvatorem, a quo salutem quaerebat; sed in fide dubitavit in hoc, quod praesentiam ejus petivit. Agnoscens itaque aliquid futurum. Illa igitur quae tunc fiebant, ea quae nunc aguntur, portendebant. Omne prodigium est signum, sed non convertitur; quia signum est tam de praeterito et praesenti quam de futuro; prodigium autem tantum est de futuro.
Abbreviated transcription (Latin):
q:. Iħc ait. nemini dixeris. at ille officio fũc¬
tus eugłiste mox egressus cepit p̾dicare. et
se uteriꝰ et exteriꝰ q sanatũ docere: ita qd
ipsius saluatio multos ad dm̃ cogit. Ad exẽ¬
plũ doctrine faciũ est qđ̵ nec uissus tacere
potest acceptũ beneficiũ: ut electi in. mag¬
nis qus facuint latere quidẽ inuolũtateᷤ
habeant qd ẽ humilitaus. et iuuiti ꝓdãt᷑ ut
dñs ciuitates: iumiultuosas carnaliũ men¬
tes sugit. et secretos amundanis curis usi
nichil potest separare acaritate xp̃i. Mlxiuii.

Expanded text:
 ait: Nemini dixeris: at ille officio functus evangelistae, mox egressus, coepit praedicare, et se interius exteriusque sanatum docere, ita quod ipsius salvatio multos ad Dominum cogit. Ad exemplum doctrinae factum est, quod nec jussus tacere potest acceptum beneficium, ut electi in magnis quae faciunt, latere quidem in voluntate habeant, quod est humilitatis; et inviti prodantur ut Dominus civitates, tumultuosas carnalium mentes fugit, et secretos a mundanis curis visinihil potest separare a charitate Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
post refurrectionẽ etiã audierunt qui¬
dã ex ipsis. Ostulti et tardi corde adc̃¬
fremitꝰ obdormit᷑ dñs. quando irt̃ medios
uirtutũ nisus crebrescente uł in mũdoꝵ
sp̃uũ uł hominũ prauoꝵ uł cogitationũ
inpetu. fidei splendor obtenebrescit. spci
celsitudo c̃tabescit. amoris fsama reftiges¬
cit: Sed tũc necesse est ut ad dm̃ recurra¬
niꝰ. quatinꝰ ad tranquillitatẽ nos reducat.
et portũ salutis uidulgent.

Expanded text:
post resurrectionem etiam audierunt quapost resurrectionem etiam audierunt quaedam ex ipsis: « O stulti et tardi corde ad crfremitus obdormit Dominus, quando inter medios virtutum nisus, crebrescente vel immundorum spirituum, vel hominum pravorum, vel cogitationum impetu, fidei splendor obtenebrescit, spei celsitudo contabescit, amoris flamma refrigescit. Sed tunc necesse est ut ad Deum recurramus, quatenus ad tranquillitatem nos reducat, et portum salutis indulgeat.
Abbreviated transcription (Latin):
ce passionis aduenit. Sñ marcus hoc
sero gestũ fuisse ꝑhibet. ut ueri soł oc¬
cubitũ ũ solũ dnu dormitio. sed eciam
ipsa hora significaret. Sd ascendente pup¬
pĩ ctucis ut sonnũ mortis carꝑet: fuic.¬
tiis blasphemanciũ demoniacis excita¬
ti ꝓcellis affurgunt. Quibꝰ ñ eiꝰ pacien¬
cia turbatur. secd discipuloꝵ in becilli¬
tas ꝑiditatur. Puppis mortius pellibus
uiuos contegit. et fluctus atcet. et lig¬
no solidatur᷑: que innuunt cruce et mor¬
tt dĩ eccłam saluari. ꝑ ceruical in¬
tellige corpꝰ: cui diuinitas sicut cap̃ indi¬
nata recunbit. Suscitant dñm discipuli
ne ꝑeant. qr maximis uotis resurrectio¬
nẽ querebant. Uentũ dñs resurgens in
crepauit. qr diaboli suꝑbiam strauit. dũ
euis inꝑiũ destruxit. T̾empestatẽ aque
cessare fecit. qr rabiem. clam anciũ si filiꝰ
dĩ est descendat de cruce. labefecit. Rec¬
te arguunt᷑ qui p̃sente xp̃o tunebant. ũn

Expanded text:
nicae passionis advenit. Unde Marcus hoc nicae passionis advenit. Unde Marcus hoc sero gestum fuisse perhibet, ut veri solis occubitum, non solum Domini dormitio, sed etiam ipsa hora significaret. Quo ascendente puppim crucis ut somnum mortis caperet, fluctus blasphemantium daemoniacis excitati procellis assurgunt. Quibus non ejus patientia turbatur, sed discipulorum imbecillitas periclitatur. Puppis mortuis pellibus vivos contegit et fluctus arcet, et ligno solidatur, quae innuunt cruce et morte Domini Ecclesiam salvari. Per cervical intellige corpus cui divinitas, sicut caput inclinata, recumbit. Suscitant Dominum discipuli ne pereant, quia maximis votis resurrectionem quae rebant. Ventum resurgens Dominus increpavit, quia diaboli superbiam stravit, dum ejus imperium destruxit. Tempestatem aquae cessare fecit, quia rabiem clamantium: Si Filius Dei est, descendat de cruce , labefecit Recte arguuntur qui praesente Christo timebant, unde
Abbreviated transcription (Latin):
onis sue liberat suscitantes. Itaq sue ꝑ¬
sone utramq natitram dignatus est os¬
tendere: dormiens ut homo. mare coher
sunt dicentes adiniucẽ. Quis aut qualis
est hic: ꝙr et uentis inꝑat et mari. et o¬
bediunt e. Recte appellant᷑ homines et
quicũq ñdũ potenciam saluatoris noue
rant: siue naute accipiant᷑. siue alii qui
iunani erant. siue eciam ipsi discipuli
llegorice mare accipitur estus huiꝰ scłi
nauicula passionis arbor. cuiꝰ beneficio
fideles aduiti mũdi fluctus transcen¬
dunt. et adlitus pate celestis ꝑueniũt.
e hoc qd̃ discipul cũ dño nauiculã as¬
cendunt. alibi significationẽ aꝑit dicẽs.
iquis uult post me uenire ab neget
seniet ipsũ: et tollat crucem suam et¬
sequat᷑ me cotidie. discipulis nauigan¬
tibꝰ xp̃c dormit: qr fidetibꝰ inspe quietis
ꝑpetue scłm calcantibꝰ. et pꝰ terga certa¬
tim mudi fastus lactantibꝰ. tempus dñi¬

Expanded text:
onis suae liberat suscitantes. Itaque suae ponis suae liberat suscitantes. Itaque suae personae utramque naturam dignatus est ostendere, dormiens ut homo; mare coerceunt, dicentes ad invicem: Quis aut qualis est hic, quia et ventis imperat et mari, et obediunt ei? Recte appellantur homines, quicunque potentiam Salvatoris nondum noverant, sive nautae accipiantur, sive alii qui in navi erant, sive etiam ipsi discipuli. Allegorice, mare accipitur aestus hujus saeculi. Navicula, passionis arbor, cujus beneficio fideles adjuti, mundi fluctus transcendunt, et ad littus patriae coelestis perveniunt, de hoc quod discipuli cum Domino in naviculam ascendunt, alibi significationem aperit, dicens: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam sequatur me. Discipulis navigantibus Christus dormit, quia fidelibus in spe quietis perpetuae saeculum calcantibus, et post terga certatim mundi fastus jactantibus tempus Domi