comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ttere timent dĩ. sisic ei & in re-¬
probo penitentia placuit . qͥ time¬
bat ꝑdere p̃sens seculum : aut
quomͦ ei grata sit spontanea affli¬
ctio ꝓculpis meis qui placent :
si hec ad tempꝰ placuit. & in eo
qui displicebat Sed sciendũ ẽ.¬
quia nullus hec ꝓ amore omĩpĩs
dĩu ex toto corde agere p̃ualet:
nisi is cuius animum sp̃s sanctꝰ
assumpserit. Nam quando homo
ex sua uirtute sufficiat terrena
despicere: celestia amare: pacem
deo querere: secum rixam subire
in cogitatione semet ipsũ rep̃hen¬
dere: & ingemitib punire :
Nullus hec agere nisi quẽ diuina
grã roborauerit ualet. Vde &
subditur. Manus enim dñierat
mecum confortans me: Ad bona
quippe assurgee ꝑfecte non
possumus: nisi ios sp̃s & p̾ue¬
niendo eleuet: d subsequendo
confort&: Sed querendũ nob̃¬
ẽ. cum superiꝰ de uolumine
quod acceperat scriptam sit
& factum ẽ inos meũ sicut
mel dulce: qua ratione post¬

Expanded text:
ttere timent Dominum, si sic ei et in rettere timent Dominum, si sic ei et in reprobo poenitentia placuit qui timebat perdere praesens saeculum? Aut quomodo ei grata sit spontanea afflictio pro culpis in eis qui placent, si haec ad tempus placuit et in illo qui displicebat? Sed sciendum quia nullus haec pro amore omnipotentis Domini ex toto corde agere praevalet, nisi is cujus animum Spiritus sanctus assumpserit. Nam quando homo ex sua virtute sufficiat terrena despicere, coelestia amare, pacem cum Deo quaerere, secum rixam subire, in cogitatione semetipsum reprehendere, et gemitibus punire? Nullus haec agere nisi quem divina gratia roboraverit valet. Unde et subditur: IBID.-- Manus enim Domini erat mecum, confortans me. 45. Ad bona quippe assurgere perfecte non possumus, nisi nos spiritus et praeveniendo elevet, et subsequendo confortet. Sed quaerendum est, cum superius de volumine quod acceperat scriptum sit: Et factum est in ore meo sicut mel dulce, qua ratione post
Abbreviated transcription (Latin):
miseria dolemus Uel sic̃ tranf¬
latione alia dicit᷑: & qui addit
scientiam: addit laborem: Iuo
enim scire incipimus quȩ sunt
cȩlestia gaudia: eo magis ut
errorum nostroꝵ laqueos possimꝰ
euadere flẽdo laboramus. In
multa ergo sapientia multa est
indignatio: quia siȩt̃na iã sapi-¬
mus : concupiscere temporalia
dedignamꝰ: Si ȩtna iam sapimꝰ:
nos mecipsos despicimus egisse
hoc quod nos potuit ab et̾nitatis
amore separare Rep̃hendit sem&¬
ipsam: conscientia accusat qđ
egit : damnat ꝑ penitentiã qđ
accusat: fit rixa in animo par¬
turiens pacem cum dõ. Sic
achab iniquus rex a propħa
rep̾hensus. cum contra se diui¬
nam sententiam audisset ꝑti-¬
muit & magno merore dep̃s¬
sus est: ita ut ꝓphetę suo dñs
diceret Nonne uidisti achab.¬
humiliatum corã me: Quia gͥ
humiliatus ẽ. mei causa : non
inducam malũ in dieb euis
quomodo ei inelectis suis meror
amaritudinis placeat qui ami-¬

Expanded text:
miseria dolemus. Vel sicut in transmiseria dolemus. Vel sicut in translatione alia dicitur: Et qui addit scientiam addit laborem. Quo enim scire incipimus quae sint coelestia gaudia, eo magis ut errorum nostrorum laqueos possimus evadere, flendo laboramus. In multa ergo sapientia multa est indignatio, quia si aeterna jam sapimus, concupiscere temporalia dedignamur. Si aeterna jam sapimus, nosmetipsos despicimus egisse hoc quod nos potuit ab aeternitatis amore separare. Reprehendit semetipsam conscientia, accusat quod egit, damnat per poenitentiam quod accusat, fit rixa in animo, parturiens pacem cum Deo. 44. Sic Achab , rex iniquus, a propheta reprehensus, cum contra se divinam sententiam audisset, pertimuit, et magno moerore depressus est, ita ut prophetae suo Dominus diceret: Nonne vidisti humiliatum Achab coram me? Quia igitur humiliatus est mei causa, non inducam malum in diebus ejus . quomodo ei in electis suis moeror amaritudinis placeat qui ami
Abbreviated transcription (Latin):
flendo de factis. Suꝑeminhiat
trena iam omnia ꝑ mentis despec¬
tum. calcat Et quam diuillud
quod desiderit ad huc ꝑspeciẽ
non habet: flere dulce habet:
seseq continius lamentis afflige¬
re Et quia nec dum se ẽẽ in pa¬
tria ad quam creatꝰ uidet : in
huiꝰ uite exilio nil ei plus aliud
quam sua amaritudo placet:
Dedignatur & enim subiacere
temporalib & ardent̃ suspirat
ȩt̃nis: Vnde recte quoq per
salomonẽ dicitur eo quod in
multa sapientia multa sit indig.¬
natio: & qui apponit scientiã
apponit dolorem: Celestia & enĩ
cognostentes. terrenis ammum
subdere dedignamur: & dum
plus sapere incipimus. de hisquȩ
male egimus nob̃ipsis irascim᷑
Et sit in multa sapientia multa
indignatio: quia quantõ ꝓfici¬
mus plus in cognitione tanto
nob indignamur amplius de
ꝑuerso opere Atq cũ sapi-¬
entia dolor crescit: quia quanto
magis et̃na cognoscimus. tan-¬
comagis eẽ nos in huius exili

Expanded text:
flendo de factis. Supernis inhiat, flendo de factis. Supernis inhiat, terrena jam omnia per mentis despectum calcat. Et quandiu illud quod desiderat adhuc per speciem non habet, flere dseseque continuis lamentis affligere, et quia necdum se etria ad quam creatus est videt, in hujus vitae exsilio nil ei plus aliud quam sua amaritudo placet. Dedignatur etenim subjacere temporalibus, et ardenter suspirat aeternis. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Eo quod in multa sapientia multa sit indignatio, et qui apponit scientiam apponit dolorem . Coelestia etenim cognoscentes, terrenis animum subdere dedignamur. Et dum plus sapere incipimus de his quae male egimus, nobis ipsis irascimur, et fit in multa sapientia multa indignatio, quia quanto plus proficimus in cognitione, tanto 1280 nobis indignamur amplius de perverso opere. Atque cum scientia dolor crescit, quia quanto magis aeterna cognoscimus, tanto magis esse nos in hujus exsilii
Abbreviated transcription (Latin):
rum in indignatione sp̃s sui fac̃
Vnde sciendum est. quia eiu adihuc
p̾sens uita dulcis est : etiam siuer¬
bum dĩ loqui uideatur : eleuatꝰ
& assumptus p̃dicator non est
Mentem enĩ quam sc̃s p̃s replet.
inamaritudinem temporalium¬
& delectationem et̾norũ cõmo-¬
uet Dulce enim ẽ ẽẽ in reb trens
humanis: sed ei qui ad huc de
cȩlestibus gaudus nulla gustauit:
uia quanto minus ȩt̃na intelli-¬
ꝗit : tanto delectabilius in tem¬
poralib requiescit: St siquis
iam cordis ore gustauerit quȩ sit
illa dulcedo celestium p̃miorum :
quiilli igmnidici angelorum
chori: quȩ in comphensibił uisio
scẽ trinitatis: huic quanto illud
dulce fit quod in tus uidet tan¬
to in amaritudinem uertit᷑ omẽ
quod foris sustinet Rixat᷑ secum
de his que male se egisse recolit: &
semet ipsi dispolicet: cum ei ille pla-¬
cere iam ceperit qui omĩa creauit:
Rep̃hendit se de cogitationib
insequitur de uerbis : & punit

Expanded text:
rum in indignatione sui spiritus facit? rum in indignatione sui spiritus facit? Unde sciendum est quia cui adhuc praesens vita dulcis est, etiamsi verbum Dei loqui videatur loqui, elevatus et assumptus praedicator non est. Mentem enim quam Spiritus sanctus replet, in amaritudinem temporalium delectatione aeternorum commovet. Dulce enim est esse in rebus humanis, sed ei qui adhuc de coelestibus gaudia nulla gustavit, quia quanto minus aeterna intelligit, tanto delectabilius in temporalibus requiescit. At si quis jam cordis ore gustaverit quae sit illa dulcedo coelestium praemiorum, qui illi hymnidici angelorum chori, quae incomprehensibilis visio sanctae Trinitatis, huic quanto illud dulce fit, quod intus videt, tanto in amaritudinem vertitur omne quod foris sustinet. Rixatur secum de his quae male egisse se recolit, et sibimetipsi displicet, cum ei ille placere jam coeperit qui omnia creavit. Reprehendit se de cogitationibus, insequitur de verbis, et punit
Abbreviated transcription (Latin):
licidiis suis letabit᷑ : quia cũ in
fide & bonis operib nascitur ea
que accepit dona considerat &
in uerbis p̃dicantium exultat
Quia ergo auditorib ad meliora
Inde enim p̃dicatoriagis ac ma-¬
ꝯis eleuatur & assumitur: unde
auditor ad meliorem uitã mii¬
tatus. Sed querendum nob est
cum sp̃s mentem ñ eleuat: ni si
assumpserit. cur priꝰ eleuauit
& postmodũ dicit᷑ assumpsitꝰ
S hoc loco assumpsit dictũ est.
constant᷑ tenuit. Nam sunt non¬
nulli quos eleuat sp̃s sed non
assumit: quorum & intellectus
ad sp̃ualia emicat: & tam̃ uita
in factis carnalib remanens. in-
erat: sed assumptus ñ erat: qui
& ueracit potuit longe post fu-¬
tura ꝓspicere : & tamena trenis
desideriismentem noluit sepa¬
rare: Sed quia ꝓpħa sc̃s scientia
eleuatus est. & uita parit̃ assũptꝰ.
iam qualis in p̃dicationem ꝑgat
audiamus Et abii amarꝰ in
cur amarus abibat: An omne
cor qđ isdem sp̃s assumit: a ma¬

Expanded text:
licidiis suis laetatur, quia cum in licidiis suis laetatur, quia cum in fide et bonis operibus nascitur, ea quae accepit dona considerat, et in verbis praedicantium exsultat. Quia ergo auditoribus ad meliora Inde enim praedicator magis ac magis elevatur et assumitur, unde auditor ad meliorem vitam mutatur. 42. Sed quaerendum nobis est, cum spiritus mentem non elevet nisi assu» et postmodum dicitur « assumit: » sed hoc loco « assumpsit » dictum est, constanter tenuit. Nam sunt nonnulli quos elevat spiritus, sed non assumit, quorum et intellectus ad spiritalia emicat, sed tamen vita in factis carnalibus remanens, non erat, sed assumptus non erat, quia et veraciter potuit longe post futura prospicere, et tamen a terrenis desideriis mentem noluit separare, sed quia propheta sanctus scientia elevatus est, et vita pariter assumptus, jam qualis in praedicatione pergat audiamus. « Et abii amarus in cur amarus abibat? An omne cor quod idem spiritus assumit, ama
Abbreviated transcription (Latin):
eleuauit me: & assumpsit me.
Cur quise:. assumptumiam a spũ
dixerat: iterum eleuatũ & assũptũ
narrat: Sed altiora mens p̃di-¬
cantium ꝓficit: cum ꝑ eos sensus
audientium. ad omiptisdĩ deside¬
rium commoriet᷑ Quia uidelicet
p̃dicatores scĩ idcirco ꝓficiunt: ut
ꝑ eorum ministerium dona gr̃ȩ in
scã eccła multi plicentur: sicut
eius in ebrians multiplicas gene-¬
rationes eius instillicidiis sus le¬
tabitur cum exoriet᷑. Riui quippe
eccłiȩ scĩ p̃dicatores sunt qui
t̃ram nrĩ cordis infundunt:
Sed cum inebriant᷑ ruri: gene¬
rationes eccłiȩ multiplicantur
quia cũ uberiorem gram sp̃s p̃di-
dio & enim aqua de tecto in
t̃ram cadit: que de celo ceciderat
ceddendo & ammonitionib mu-¬
niendo ꝓtegunt Sed quia illoꝵ
cor diuinitus in p̃dicatione in¬
funditur : quasi aqua de celo
uenit in tectum: Quiaueronoᷤ
eorum uerbis irrigamur: quasi
aqua de tecto defluit in terrã:
Scã itaq eccłia dum exorit᷑ instil¬

Expanded text:
elevavit me, et assumpsit me. 41. Cur qui se assumptum jam a spiritu dixerat iterum elevatum et assumptum narrat? Sed ad altiora mens praedicantium proficit cum per eos sensus audientium ad omnipotentis Dei desiderium commovetur. Qui videlicet praedicatores sancti idcirco proficiunt, ut per eorum ministerium dona gratiae in sancta Ecclesia multiplicentur, sicut eius inebria, multiplica generationes eius: in stillicidiis eius laetabitur, cum exorietuEcclesiae sancti praedicatores sunt, qui terram nostri cordis infundunt. Sed cum inebriantur rivi, generationes Ecclesiae multiplicantur, quia cum uberiorem gratiam spiritusdio enim aqua de tecto in terram cadit, quae de coelo ceciderat rcedendo et admonitionibus muniendo protegunt. Sed quia illorum cor divinitus in praedicatione infunditur, quasi aqua de coelo venit in tectum. Quia vero nos eorum verbis irrigamur, quasi aqua de tecto defluit 1279 in terram. Sancta itaque Ecclesia, dum exoritur, in stil
Abbreviated transcription (Latin):
tus ad lamenta commouet᷑ hinc
est enim qđ scripture sacrȩt̾iba
fiunt incorde legentium sapida
Hinc est quod ab amantib ple-¬
rumq insilentio quasi furtue
& tacite leguntur. Vnde quoq
in alienatione capita potentium.
mouebuntur in ea gentes. Ad ape-¬
rient ora sua sicut pauper edens
in occulto Omip̃s enim ds in alie¬
natione capita potentium p̃cidit
quia iudeorum suꝑbiam a semec¬
ipso alienando reppulit In qua
alienatione gentes motȩ sunt. qr
dum uidei a fide cadererit : ad
cognitionem fidĩ corda gentili¬
um cucurrerunt: Quȩ uidelios
gentes in sacre lectionis pabulo
os cordis apperiunt: & inoccul¬
tosic̃ pauꝑ comedent : quia cũ
festinatione & silentio uerba uitȩ
legentes sũmunt. Ded sciendũ ẽ.
quia quanto auditores incaritate
atq intellectu ꝓficiunt : tanto scĩs
sp̃dicatorib maior grã sp̃s datur.
Onde cum priꝰ ꝓpħa dixissec assũ

Expanded text:
tus ad lamenta commovetur. Hinc tus ad lamenta commovetur. Hinc est enim quod Scripturae sacrae verba fiunt in corde legentium sapida, hinc est quod ab amantibus plerumque in silentio quasi furtive et tacite leguntur. Unde per prin alienatione capita potentium, movebuntur in ea gentes, adaperient ora sua sicut pauper edens in occulto . Omnipotens enim Deus in alienatione capita potentium praecidit, quia Judaeorum superbiam a semetipso alienando repulit. In qua alienatione gentes motae sunt, quia dum Judaei a fide caderent, ad cognitionem fidei corda gentilium cucurrerunt. Quae videlicet gentes in sacrae lectionis pabulo os cordis aperiunt, et in occulto sicut pauper comedunt, quia cum festinatione et silentio verba vitae legentes sumunt. 40. Sed sciendum est quia quanto auditores in charitate atque intellectu proficiunt, tanto sanctis praedicatoribus major gratia spiritus datur. Unde cum
Abbreviated transcription (Latin):
fit ex luctu penitentiũ: alia
ex feruore amantium: Post
p̃dicationis ergo uerbum pͥma
commotio ẽ. cum plangimꝰ mala
que fecimus Post uocem uero
alarum & rotarũ secunda cõ¬
motio est : dum magnis scetib
querimꝰ celestia bona quȩ au¬
diuimus. Ecce enim qui ntra
scãm eccłam de multis patrib
uirtutum ȩxempla cognoscimꝰ :
quasi alarum sonitum qͦtidie
audimus : quia ubiq sacra
eloquia ꝑsonant. qͣsi rotarũ
uocibus excitamur : Et quia ꝑ
eadem sacra eloquia ad amorẽ
nr̃i conditoris accendimur.i
magni feruoris ignib ardentes.
eẽ. nos longe ad huc ab omnip̾is
dĩ facie plangimus: Post pͥmam
nis magne fit. quia qui cognoscen¬
dõ dm̃ cepimus peccata plangere:
iam diligendo quem cognotumꝰ
non cessamus eum cum fletibus
desiderare. Post rotarum itaque
uocem uox magne commotionis
sequitur : quia cum testam̃ta dĩ
in aure cordis sonare ceperint :
audientium sp̃s ex amore cõpunc¬

Expanded text:
fit ex luctu poenitentium, alia fit ex luctu poenitentium, alia ex fervore amantium. Post praedicationis ergo verbum prima commotio est, cum plangimus mala quae fecimus. Post vocem vero alarum et rotarum, secunda commotio est, dum magnis fletibus quaerimus coelestia bona, quae audivimus. Ecce enim, quia intra sanctam Ecclesiam de multis patribus virtutum exempla cognoscimus, qui alarum sonitum quotidie audimus, quia ubique sacra eloquia personant, quasi rotarum vocibus excitamur. Et quia per eadem sacra eloquia ad amorem nostri conditoris accendimur, magni fervoris ignibus ardentes, esse nos longe adhuc ab omnipotentis Dei facie plangimus. Post primam commotionis fit, quia qui cognoscendo Deum coepimus peccata plangere, jam diligendo quem cognovimus non cessamus eum cum fletibus desiderare. Post rotarum itaque vocem vox magnae commotionis sequitur, quia cum Testamenta Dei in aure cordis sonare coeperint, audientium spiritus ex amore compunc
Abbreviated transcription (Latin):
lex & ꝓphetȩ resonant: Post alarũ
ergo uocẽ uox rotarũ sequitus:
quia post scor̃um miracła uerba
sacri eloquii intͣ scãm eccłiam lib̃e¬
& licent̃ audiunt᷑ Quȩ rotae
animalia sequunt᷑ : qtua sicut
superiꝰ dictum est. postquamin
honorem uenit uita scorum. uene¬
randa quoq apparuer̃ hominib
eloquia testam̃toruim Uel certẽ
rote animalia sequtnt᷑ quia iN
qnus quid in sacre scripture
ulumine intelligere debeamꝰ:
Illorum quippe nob accio apꝑit :¬
hoc quod insuis p̃dicationib
pagina testam̃torum dicit Sed
querendum nob est. curpꝰqꝗͣ
superius diccum ẽ audiui pꝰ
me uocem commotionis ma¬
gne : post uocem quoq alarũ
atq rotarum subdit᷑. & uocẽ
cominotionis magnȩ : Iuod
sidiligent᷑ aspicit᷑: inueniri
potest quia ñ ociose repetitur:
Duȩ quippe sunt commotiones:
quib corda nra commouient᷑:
Una quippe commotio extimo¬
re est : altera ex caritate Cna

Expanded text:
lex et prophetae resonant. Post alarum lex et prophetae resonant. Post alarum ergo vocem vox rotarum sequitur, quia post sanctorum miracula verba sacri eloquii intra sanctam Eccet libenter audiuntur; quae rotae animalia sequuntur, quia, sicut superius dictum est, postquam in honore venit vita sanctorum, veneranda quoque apparuerunt hominibus eloquia testamentorum, vel certe rotae animalia sequuntur, quia in mus quid in sacrae Scripturae volumine intelligere debeamus. Illorum quippe nobis actio aperit hoc quod in suis praedicationibus pagina testamentorum dicit. Sed quaerendum nobis est cur, postquam superius dictum est: « Audivi post me vocem commotionis magnae, » post vocem quoque alarum atque rotarum subditur, « et vocem commotionis magnae. » Quod si diligenter aspicitur, inveniri potest quia non otiose repetitur. Duae quippe sunt commotiones quibus corda nostra commoventur. Una quippe commotio ex timore est, altera ex charitate. Una
Abbreviated transcription (Latin):
habetis : in ꝓximis uero hoc qđ
uob ampliꝰ acceper̃ : quatenꝰ dũ
suꝑuosmet ipsos eos ꝓbono quod
ip̃si habent & uos ñ habetis aspici¬
tis: ad hoc quoq obtinendum
etiam uos ex humilitate cresca¬
tis: Dienim & uos millis accepta
bona ꝑpenditis & illi in uob con¬
siderant dona que habetis : uicissĩ
uos alis tangitis: ut excitati sẽp̃er
ad celestia uoletis Sequit᷑. Et uocẽ
cem rotarum sequentiũ anima-¬
lia : & uocẽ cõmotionis magne :
In rotis sacri eloquii testam̃tasig¬
nari superiꝰ diximꝰ: Uox gͥ ẽ rota¬
rum ẽ. sermo testam̃torũ: Post
uocem itaq alarum animalium
auditur etiam uox rotarum: qr
p̃dicantium sermone suscepto.
dum uirtutes scõrum ad altiora
agenda euolant. seq uicissim ad
ꝓuectum pulsant: sc̃ȩ eccłiȩ statꝰ
erigit᷑ : ut ꝑ uniuersũ mundum
sacrorum testam̃torum pagine le¬
gant᷑ Ubiq & enim iam scm̃ euan-¬
gelium: ubiła płorum dicta ubiq

Expanded text:
habetis, in proximis vero hoc quod habetis, in proximis vero hoc quod vobis amplius acceperunt, quatenus dum super vosmetipsos eos pro bono quod ipsi habent et vos non habetis aspicitis, ad hoc quoque obtinendum etiam vos ex humilitate crescatis. Si enim et vos in illis accepta bona perpenditis, et illi in vobis considerant dona quae habetis, vicissim vos alis tangitis, ut excitati semper ad coelestia voletis. Sequitur: VERS. 13.-- Et vocem rotarum sequentium animalia, et vocem commotionis magnae. 37. In rotis sacri eloquii Testamenta signari superius diximus . Vox igitur rotarum est sermo Testamentorum. Post vocem itaque alarum animalium auditur etiam vox rotarum, quia praedicantium sermone suscepto, dum virtutes sanctorum ad altiora agenda evolant, seque vicissim ad provectum pulsant, sanctae Ecclesiae status erigitur, ut per universum mundum sacrorum Testamentorum paginae legantur. Ubique etenim jam sanctum Evangelium ubique apostolorum dicta, ubique
Abbreviated transcription (Latin):
acceper̃. quã ipsi. ut eos sibi ĩ cogita¬
tione
p̃ferant seq illis in humilitate
subst̃nant : ita rȩꝓborum mens
numquam considerat qͥd alter
boni amplius quã ipsa. sed quid
boni ipsa ampliꝰ quã alt̃ habeat:
Neq enim pensant quȩ bona
sp̃s alt̾ acceperit: & ipsisdesint
sed quȩ bona ipsi & quȩ mala
assint alteri : Et cum omp̃s ds̃
ad hoc uirtutes singłis diuidat
ut alterum altĩ in cogitatione
humiliet : ad hoc reꝓbi ꝑtͣhuit
bonum qđ acceper̃ ut ex eo in ela-¬
tione ꝑdant᷑ : dum sẽꝑ conside¬
rant bona que ipsi habent &¬
alii non habent : & numquam
ꝑpenderẽ student quantabona
alii habeant & ipsi ñ habeant.
Quod ergo diuina pictas in aug-¬
m̃to dĩsponit humilitatis. hoc
mentes rȩꝓbȩ inaugm̃tum uer-¬
tunt elationis. & ex diuersita¬
te munerum a bono deficiunł.
unde crescere inhumilitatis bono
debuerant. Propt̃ hoc gͦ necesse
debeatis aspicere quod minus

Expanded text:
acceperunt quam ipsi, ut eos sibi in cogitaacceperunt quam ipsi, ut eos sibi in cogitatione praeferant, seque illis in humilitate substernant, ita reproborum mens nunquam considerat quid alter boni amplius quam ipsa, sed quid boni ipsa amplius quam alter habeat. Neque enim pensant quae bona spiritus alter acceperit et ipsis desint, sed quae bona ipsi, et quae mala adsint alteri. Et rum omnipotens Deus ad hoc virtutes 1277 singulis dividat, ut alterum alteri in cogitatione humiliet, ad hoc reprobi pertrahunt bonum quod acceperunt, ut ex eo in elatione perdantur, dum semper considerant bona quae ipsi habent et alii non habent, et nunquam perpendere student quanta bona alii habeant et ipsi non habeant. Quod ergo divina pietas in augmentum disponit humilitatis, hoc mentes reprobae in augmentum vertunt elationis; et ex diversitate munerum a bono deficiunt, unde crescere humilitatis bono debuerunt. 36. Propter hoc ergo necesse debeatis aspicere quod minus
Abbreviated transcription (Latin):
apłis loqͥns in eis de his inquib
sunt quaedam difficilia intellecu
quȩ & indocti & instabiles depra¬
uant. Miratur itaq: in apłis om̃ib
paulus innocentiã: mirat᷑ apłorũ
primꝰ in paulo sapientiã. Alis gͦ
se tangunt qui inde se uicissĩ ad
ꝓueccũ excitant: unde uolant.
hominum: qđ fac̃ in regionibus
terrarum. Poterat nãq itnicuilib&
regioni fructus om̃s tͥbuere: sed si
una quelib& regio alteriꝰ regionis
fructib non indiger& : communi-¬
onẽ cũ altera ñ habuss& : Vnde fit
ut huic uͥni altĩ uero olei habun¬
dantiam tribuat : hanc multitu¬
dine peccudũ. illam uero ub̃tate
habundare faciat frugũ. Ot cum
illa defert qđ ista ñ hab&. & ista
reddit quod illa ñ deculit: ꝑ com¬
muntonẽ gr̃ȩ sibi simul ettã diui-¬
sȩ t̾rȩ coniunctȩ sint Dic̃ gͦ regi¬
impendunt : ut in una om̃s cari¬
tate iungantur S int̾hec scien¬
dũ ẽ quia sic̃ electi quiq hoc sẽꝑ
in aliis attendunt quod adõ meliꝰ

Expanded text:
 loquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu, quae indocti et instabiles depravant . Miratur itaque in apostolis omnibus Paulus innocentiam, miratur apostolorum primus in Paulo sapientiam. Alis ergo se tangunt qui inde se vicissim ad provectum excitant, unde volant. hominum, quod facit in regionibus terrarum. Poterat namque unicuilibet regioni fructus omnes tribuere; sed si una quaelibet regio alterius regionis fructibus non indigeret, communionem cum altera non habuisset. Unde fit ut huic vini, alii vero olei abundantiam tribuat; hanc multitudine pecudum, illam vero ubertate abundare faciat frugum, ut cum illa defert quod ista non habet, et ista reddit quod illa non detulit, per communionem gratiae sibi simul etiam divisae terrae conjunctae sint. Sicut ergo regiimpendunt ut in una omnes charitate jungantur. 35. Sed inter haec sciendum est quia sicut electi quique hoc semper in aliis attendunt quod a Deo melius
Abbreviated transcription (Latin):
siderauit quippe apłorũ in nocen-¬
tiam: & ꝓter p̃cedentẽ inaliciã
uilis in eiꝰ ocłis factaẽ. omĩs quã
exhibebat in eccłia sollicitudo
sua: & quam multos ex accepto
intellectu p̃cederit ñ attendit
quia illorum innocentiã pensas
ꝑsecutorem aliqͣndo fuisse doluit
Sed uideamꝰ siquis ex apłolis eũ
qui parilo datus ẽ. intellectum
mirat᷑. Ipse nob apłorũ primꝰ
requirendus est: qui discipłos am¬
monens ait. Sicut & carissimꝰ fr̃¬

Expanded text:
quippe apostolorum innocentiam, et propter praecedentem malitiam vilis in ejus oculis facta est omnis quam exhibebat in Ecclesia sollicitudo sua; et quam multos ex accepto intellectu praecederet non attendit, quia, illorum innocentiam pensans, persecutorem aliquando fuisse se doluit. Sed videamus si quis ex apostolis eum qui Paulo datus est intellectum miratur. Ipse nobis apostolorum primus requirendus est, qui discipulos admonens ait: Sicut et charissimus fr
Abbreviated transcription (Latin):
fili hominis speculatorem declite
domui isrł. & audies deore meo
uerbum: & adnunciabis eis ex
me Si dicente me ad impium
morte morieris . non annuncia¬
ueris ei neq loquutus fueris
ut auertatur a uia stia impia
& uiuat. ipse impius iniquita¬
te sue morietur : sanguinẽ
aut̃ eiꝰ de manu tua requirã¬
ipse quidem in iniquitate sua
morietur: tu autem animã tuã
liberasti. Sed & si conuerstis
iustus auistitia sua fecerit mi¬
quitatem. ponam offendiculũ
coram ed: ipse moret᷑ quia ñ
ad nunciastiei in peccato suo
morietur : & non erunt in me

Expanded text:
lem: Speculatorem dedi te domui Israhel: et audies de ore meo uerbum, et annunciabis eis ex me. Si, dicente me ad impium: Morte morieris, non annunciaueris ei neque locutus fueris, ut auertatur a uia sua impia et uiuat, ipse impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem eius de manu tua requiraIpse quidem in iniquitate sua morietur, tu autem animam tuam liberasti. Sed et si conversus justus a justitia sua fecerit iniquitatem: ponam offendiculum coram eo, ipse morietur, quia non annuntiasti ei: In peccato suo morietur, et non erunt in me
Abbreviated transcription (Latin):
ct̃num regnum dñ & saluatoris
nr̃i ihuxpĩ. Qui rursus bonis
pastoribus pollicetur dicens Cum
apparuerit princeps pastorum
ꝑcipietis inmarcescibilem gloriȩ
coronam: Habet horribilem aspec¬
tum : cum dicit. Adueniet autem
dies dnĩ ut fur in qua celi magno
impetu transibunt: elementa uero
calore soluentur. Cum hec igitur
omnia dissoluenda sint quales
oportet nos eẽ. in sanctis conuersa¬
tionibus & pietatibus: expectan¬
tes & ꝓperantes in aduentum diei
domini ꝑ quam celi ardentes sol¬
uentur . elementa uero ignis ardo¬
re tabescent : Habet staturam: cũ
ꝑ paulum nos a t̾renis desideriis
erigit dicens: Mortificate mẽbra
urã quȩ sunt suꝑ tram. forncati¬
onem: immundiciam: libidinem.
concupiscentiam malam: & auari

Expanded text:
aeternum regnum Domini et Salvatorisaeternum regnum Domini et Salvatorisristi . Qui rursus bonis pastoribus pollicetur, dicens: Cum apparuerit princeps pastorum, percipietis immarcescibilem gloriae coronam . Habet horribilem aspectum cum dicit: Advedies Domini sicut fur: in qua coeli magno impetu transibunt. Elementa vero a calore resolventur. Cum igitur omnia dissolvenda sint, quales oportet vos esse in sanctis conversationibus, & pietatibus, expectantes et properantes in adventum diei Dei per quam coeli ardentes solventur, elementa vero ignis ardore tabescent? Habet staturam cum per Paulum nos a terrenis desideriis erigit, dicens: Mortificate membra vestra quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, concupiscent
Abbreviated transcription (Latin):
Habet horribilem aspectum : cũ
de reprobis loquitur dicens:
Ibunt impii in suppliciũ ȩt̃num.
Habet staturam: cum ueritas dis¬
cipulos ammonet dicens. Uendi¬
te que possidetis : & date elemo¬
simm. facite uobis saccuilos non
altitudinem: cum dicit. Uenieis
ab oriente & occidente. & recum¬
bent cum abraham. ysaac & iacob
in regno celorum. Habet horribi¬
lem aspectum: cum subdit filii
autem regni eicientur intenebraᷤ
exteriores. Ibi erit fletus & stridor
dentium: Quib rursus uoce
ueritatis dicitur. Uos in peccatis
urĩs moriemini. Habet staturã
cum primi pastoris uocib dicit.
Ministrate in fide urã uirtutem
In uirtute autem scientiam: In
scientia autem abstinentiam In
abstinentia autem : pacientiam:
In pacientia autem: pietatem In
pietate autem : amorẽ frat̾nitatis
In amore aũt frat̾nitatis: caritatem.
habet altitudinem : cum paulo
post dicit Sic enim habunter mi¬
nistrabitur uobis introitus : in

Expanded text:
Habet horribilem aspectum cum Habet horribilem aspectum cum de reprobis loquitur, dicens: Ibunt hi in supplicium aeternum . Habet staturam cum Veritas discipulos admonet, dicens: Vendite quae possidetis, et date eleemosynam. Facitealtitudinem cum dicit: Venient ab Oriente et Occidente, et recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum . Habet horribilem aspectum cum subdit: Filii autem regni ejicientur in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium . Quibus 1222 rursum voce Veritatis dicitur: Vos in peccatis vestris moriemini . Habet staturam cum primi pastoris vocibus dicit: Ministrate in fide vestra virtutem, in virtute autem scientiam, in scientia autem abstinentiam, in abstinentia autem patientiam, in patientia autem pietatem, in pietate autem amorem fraternitatis, in amore autem fraternitatis charitatem . Habet altitudinem cum paulo post dicit: Sic enim abundanter ministrabitur vobis introitus in
Abbreviated transcription (Latin):
denunciatur. Iuxta est dies dñi
magnus. uxta & uelox nimis Uox
diei domini amara tribrlabitur
ibi fortis. Dies irȩdies illa. dies tri-¬
bulationis & angustiȩ. dies cala-¬
mitatis & miseriȩ : dies tenebra¬
rum & caliginis : dies nebulȩ &e
turbinis : dies tubȩ &clangoris.
Sed quia exterioris rotȩ dicta po¬
stumus: restat nune ut interioris
quoq staturam altitudinem. &
horribilem aspectum proferre
debeamus: Habec quippe rota in¬
terior staturam suam: cumꝑ scm̃
euuangelium ad t̾rena desideria
incuruarinos ꝓhibet redẽptoris
nrĩ uocib dicens Attendite ut
non grauentur corda ura in cra¬
pula & ebriecate : aut incuris huiꝰ
uite Habet altituoinem : cum de
eodem redemptore ꝓmitcit dicens.
Quot quot autem crediderunt in
eum dedit eis potestatem filios dĩ
Iuid enim hac potestate altius
quid hac enim altitudine subli¬
mius dici potest in quaereatus
quisq efficitur filius creatoris :

Expanded text:
denuntiatur: Juxta est dies Domini denuntiatur: Juxta est dies Domini magnus, juxta et velox nimis. Vox diei Domini amora, tribulabitur ibi fortis. Dies irae dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies calaatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris . 19. Sed quia exterioris rotae dicta posuimus, restat nunc ut interioris quoque staturam, altitudinem, et horribilem aspectum proferre debeamus. Habet quippe rota interior staturam suam cum per sanctum Evangelium ad terrena desideria incurvare nos prohibet, Redemptoris nostri vocibus dicens: Attendite ut non graventur corda vestra in crapula et ebrietate, aut in curis hujus vitae . Habet altitudinem cum de eodem Redemptore promittit, dicens: Quotquot autem crediderunt in eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Quid enim hac potestate altius, quid hac altitudine sublimius dici potest, in qua creatus quisque efficitur filius creatoris?
Abbreviated transcription (Latin):
&e nomen urm. Illi enim ueracit̃
coram dño stant: qui uitam suã
in prauitate non dissipant. ha¬
bet altitudinem: cum statun sub¬
dit. Et erit mensis ex mense : &
sabbatum ex sabbato: & ueniet
ꝑfectio dierum : Et quid ẽ. sabba¬
tum nisi requies in qua fieri opꝰ
sertule non liceat: Mensis ergo ex
mense est : quia qui hic perfecte
uiuunt illie ad ꝑfectionem gloriȩ
ꝑducuntur. Sabbatum uero ex
sabbato est: quia qui hic cessant
a ꝑuerso opere illic quiescunt in
cȩlesti retributione Habet etiam
horribilem aspectam: cum ꝓtinꝰ
adiungitꝰ Egredientur. & uide¬
bunt cadauera uirorum qͥ p̃uari¬
cati sunt in me Uermis eorum ñ
morietur.: & ignis eorum ñ extin¬
guetur. Quid enim horribiliꝰ dici
quid cogitari potest: quam dam¬
nationis uulnera suscipere. & do¬
lores uulnerum numquã finire :
De hoc horribili aspectu rotarũ
bene ꝑ sophoniam dicit᷑ : cũ stiꝑ¬
uere duris mentib dies iudicii

Expanded text:
et nomen vestrum . Illi enim veraciter et nomen vestrum . Illi enim veraciter coram Domino stant, qui vitam suam in pravitate non dissipant. Habet altitudinem cum statim subdit: Et erit mensis ex mense, et Sabbatum ex Sabbato, et venietperfectio dierum? Et quid est Sabbatum nisi requies in qua fieri opus servile non liceat? Mensis ergo ex mense est, quia qui hic perfecte vivunt, illuc ad perfectionem gloriae perducuntur. Sabbatum vero ex Sabbato est, quia qui hic cessant a perverso opere, illic quiescunt in coelesti retributione. Habet etiam horribilem aspectum cum protinus adjungit: Et egredientur et videbunt cadavera virorum, qui praevaricati sunt in me. Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Quid enim horribilius dici, quid cogitari potest, quam damnationis vulnera suscipere, et dolores vulnerum nunquam finire! De hoc horribili aspectu rotarum bene per Sophoniam dicitur, cum supervenire duris mentibus dies judicii
Abbreviated transcription (Latin):
esurienti panem tuum: & ege¬
nos uagosq induc in domum
tuam. Cum uideris nudũ ope¬
rieum: & domesticos seminis tui
ne despexeris Habet altitudinẽ
cum ꝑ eundem ꝓphetam dicit
Non erit tibi amplius sol ad ba¬
cendum ꝑ diem : nec splendor
lune illuminabit te: sederit tͥ
dñs inlucem semprt̃nam & deus
tuus in gloriam tuam. Habet
horribilem aspectum cũ infer¬
num describens dicit. Dies ultio¬
nis domini: annus retributionds
iudicii syon Et conuertentur
torrentes eius inpicem: & humus
etus in sulphur Eterit terra etꝰ¬
in picem ardentem nocte & die
non extinguetur in sempit̾num.
Quam beatus quoq iob describit
dicens. Terram tenebrosam & oꝑ¬
tam mortis caligine t̾ram mise-¬
riȩ & tenebrarum. ubi umbra
mortiss & nullus ordo : & sempit̾nꝰ
horror in habitans. Habet statu¬
ram : cum ꝑ isaiam dominꝰ ꝓpitiꝰ
pollicet᷑ dicens. Sicut celi noui &
tr̃a noua quȩ egostare facio corã
me dicit dñs: sic stabit semen urm̃

Expanded text:
nem tuum, et egenos vagosque induc in domum tuam; cum videris nudum, operi eum, et domesticos seminis tui ne despexeris . Habet altitudinem cum per eumdem prophetam dicit: Non erit tibi sol amptius ad lucendum per diem, nec splendor lunae illuminabit te; sed erit tibi Dominus in lucem sempiternam, et Deus tuus in gloriam tuam . Habet horribilem aspectum 1221 cum, infernum describens, dicit: Dies ultionis Domini, annus retributionis judicii Sion; et convertentur torrentes ejus in picem, et humus ejus in sulphur; et erit terra in picem ardentem, nocte et die non exstinguetur in sempiternum . Quam beatus quoque Job describit, dicens: Terram tenebrosam et opertam mortis caligine, terram miseriae et tenebrarum, ubi umbra mortis, et nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitans . Habet staturam cum per eam Dominus propitius pollicetur, dicens: Sicut coeli novi et terra nova, quae ego stare facio coram me, dicit Dominus; sic stabit semen vestrum
Abbreviated transcription (Latin):
ta temptationes carnis in quib
actenus iaciusti: ac reuertere
ad conscientiam tuam ut uideas
quid fecisti : ꝓpheta igitur post
campum indomo recludi p̃cipit᷑
ut p̃dicator semꝑ post gram doc¬
trine quam ꝓximis ministrat
ad conscientiam redeat seq ipsũ
subtili examinatione discutiat
ne de his que foris p̃dicat aliqͥd
ipse aptid se intrinsecus transito¬
riȩ laudis querat. Onde & per
salomonem dicit᷑ Bibe aquam
de cisterna tua: & fluenta putei
tui diriuentur fontes tui foras.

Expanded text:
ta tentationes carnis, in quibus ta tentationes carnis, in quibus hactenus jacuisti, ac revertere ad conscientiam tuam, ut videas quae fecisti? Propheta itaque post campum in domo includi praecipitur, ut praedicator semper, post gratiam doctrinae quam proximis ministrat, ad conscientiam redeat, seque ipsum subtili examinatione discutiat, ne de his quae foris praedicat aliquid ipse apud se intrinsecus transitoriae laudis quaerat. 12. Unde et per Salomonem dicitur: Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui
Abbreviated transcription (Latin):
enda mentis nr̃e secreta reuoca-¬
mur. ut apudsemet ipsum in
dõ animus quiescat : & noniam
ꝑ exteriorãs concupiscentias in
appetitu laudis & gloriȩ cogita-¬
tionis mobilitate discurrat De
hac domo cordis cuidam sanato
ꝑ semet ipsam ueritas dicit Tolle
grabatum tuum: & uade in domũ
tuam: ꝑ grabratum quippe in
quo carnis est requies: ipsa caro
signatur ꝑ domum uero consci¬
entia figuratur. Nos cum mente
mortat inuiciis iacemus: in car-¬
nis delectatione quiescimꝰ: infir-¬
mi portamur in lecto: Cum uero
sanati suerimus mente ut iam
pulsantib carnis uitus resistamus
neceẽ ÷ ut temptationum contu¬
melias de nr̃a carne tolerenus:
Egro itaq ad salutem reducto
p̃cipitur. tolle grabatum tuum
id est porta lectum in quo portat᷑
es: quia necesse ẽ: ut sanatus qͥsq
portae contumeliam carnis. in
qua priꝰ iacebat egrotus: Quid ẽ.
ergo dicere tolle grabatum tuũ
& uade in domum tuã. nisi por-¬

Expanded text:
enda mentis nostrae secreta revocaenda mentis nostrae secreta revocamur, ut apud seipsum in Deo animus quiescat, et non jam per exteriores concupiscentias in appetitum laudis et gloriae cogitationis mobilitate discurrat. 11. De hac domo cordis cuidam sanato per semetipsam Veritas dicit: Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam . Per grabatum quippe in quo carnis est requies, ipsa caro signatur, per domum vero conscientia figuratur. Et quia cum mente mortui in vitiis jacemus, in carnis delectatione quiescimus, infirmi portamur in lecto; cum vero sanati fuerimus mente, ut jam pulsantibus carnis vitiis resistamus, necesse est ut et tentationum contumelias de nostra carne toleremus. Aegro itaque ad salutem reducto praecipitur: Tolle grabatum tuum, id est porta lectum in quo portatus es, quia necesse est ut sanatus quisque portet contumeliam carnis, in qua prius jacebat aegrotus. Quid est ergo dicere: Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam, nisi, por
Abbreviated transcription (Latin):
se positos corrigit atq ab iniqͥtate
compescit. Loquendo ad campũ
exit ibiq gloriam dni uidet:
Quia tanto largius doctrine grãm
ꝑcipit: quanto se in labore p̃di-¬
cationis ex amore ꝓximorũ tendit 
foras ergo excundo in altum uisi.¬
one ducitur: quia unde in alie.¬
nis cordib ignorantiȩ cecitatem
ministerio suȩ locutionis illumi¬
nat : inde eum suꝑna grã in alti¬
orem intelligentiam exaltat Sed
quia semꝑ p̃dicator debet ad m̃t¬
tem recurrere humilitatem atq
mundiciam intrinsecus custo¬
dire. Post camium necesse est.
ut ad domum redeat quatenꝰ in
his quȩ dicit qualis etiam iꝑpse
sit intra conscientiam agnoscat.
Si enim aut hoc quod loquit᷑
minime custodit. aut de his quȩ
loquitur temporalem gloriam
requirit: loquendo quidem ad
campum exit: sed non cogitando
semet ipsum ad domum redire
contempnit: Accepto enim spũ
in mediodomus includimur:
quando ꝑ eius gram̃ ad discriti¬

Expanded text:
se positos corrigit, atque ab iniquitate se positos corrigit, atque ab iniquitate compescit, loquendo ad campum exit? Ibique gloriam Domini videt, quia tanto largius doctrinae gratiam percipit, quanto se in labore praedicationis ex amore proximorum tendit. Foras ergo exeundo in altam visionem ducitur, quia unde in alienis cordibus ignorantiae caecitatem 1296 ministerio suae locutionis illuminat, inde eum superna gratia in altiorem intelligentiam exaltat. Sed quia semper praedicator debet ad mentem recurrere, humilitatem atque munditiam intrinsecus custodire, post campum necesse est ut ad domum redeat, quatenus in his quae dicit qualis etiam ipse sit intra conscientiam agnoscat. Si enim aut hoc quod loquitur minime custodit, aut de his quae loquitur temporalem gloriam requirit, loquendo quidem ad campum exit, sed non cogitando semetipsum ad domum redire contemnit. Accepto etenim spiritu, in medio domus includimur, quando per ejus gratiam ad discuti
Abbreviated transcription (Latin):
eorum intellectum discurrerae.
quasi gressus liberos suȩ p̃dica-¬
tionis habuisset: Reꝓbis ergo
tunc p̃dicatorum scientia tacere
compellitur : unde & hic subditur
Et linguam tuam adherescere
faciam palato tuo & erismutus
nec quasi uir obuirgans qr domꝰ
exasperans ẽ. Sed quia enoch &
helia p̃dicante multi ex his qui
tunc ex iudeis in infidelitate re¬
remanserint ad cognitionem ue-¬
ritatis redeant sicut de eodem
helia dicit᷑. helias ueniet & ipse
restituet omnia Qui utriq ꝑ
duo candelabra nominantur:
recte hic quoq subiungit᷑. Cum¬
extremo os ꝓphetie apperitur:
cum in p̃dicatione enoch & heliȩ
a uideis ad fidem redeuntib
ꝓphetia sacri eloquii de xp̃o sius¬
se cognoscitur. Sed quia hec tr¬
pice diximus: nunc uerba eadẽ
caritati ur̃ȩ moralit̃ disseramꝰ
Iuid ẽ enim quod exire ꝓpheta¬
ad campum iubet᷑. nisi qđ unus¬
quisq qui p̃dicat ꝓpt̃ eos quosextͣ

Expanded text:
eorum intellectum decurreret, eorum intellectum decurreret, quasi gressus liberos suae praedicationis habuisset. Reprobis ergo tunc praedicatorum scientia tacere compellitur. Unde adhuc subditur: « Et linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est. Sed quia, Enoch et Elia praedicante, multi ex his qui tunc ex Judaeis in infidelitate remanserint ad cognitionem veritatis redeunt, sicut de eodem Elia dicitur: Elias veniet, et ipse restituet omnia , qui utrique per duo candelabra nominantur , recte hic quoque subjungituextremo os prophetae aperitur, cum in praedicatione Enoch et Eliae a Judaeis ad fidem redeuntibus prophetiae sacri eloquii de Christo fuisse cognoscuntur. Sed quia haec typice diximus, nunc verba eadem charitati vestrae moraliter disseramus. Quid est enim quod exire jubetad campum jubetur, nisi quod unusquisque qui praedicat propter eos quos extra
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑ trpice expositionis ordinem
exequimur : ꝓpħa in domosua uin-¬
cula suscipit e ligatur: quia in
extremis cum uidea crediderit.
grauissimas antichristi ꝑsecutiones
sentit: ita ut p̃dicationes eiꝰ mi¬
nistri miquitatis non recipiant :
sed resistendo hos uinctilis doloꝵ
p̃mant Et in medio eorum non
egrediet᷑ : quia ad corda prauorũ
p̾dicatio non ꝑuenit dũ lingura
bonorum ligata tribulationib
tacet Erunt & enim tunc mul-
ti ex iudeis infidelib. qui eos¬
dem ipsos qui ex iudeis credide¬
rint ꝑsequentur. Vnde notandũ
est quod hic quoq dicit᷑. Iuia
in domo sua uincula ꝓpħa susti-¬
neat: ut uidelicet designet᷑. qm̃
ex ipsosto genere uidea cum fideł
suerit tribulationes ꝑsecutiones
portet. Dum enim unigenitus
summi patris incarnat̾ ac mor¬
tuus resurręxisse atq ad cȩlos
ascendisse non creditar sicut ꝑ
sacrȩ scripture paginas p̃dicat᷑
nimirum apud eos ꝓphetia liga-¬
ta erat: Quȩ si ita ut dicta ẽ. in

Expanded text:
si per typicae expositionis ordinem sequimur, Propheta in domo sua vincula suscipit et ligatur, quia in extremis, cum Judaea crediderit, gravissimas Antichristi tempore persecutiones sentiret, ita ut praedicationes ministri iniquitatis non recipiant, sed resistendo hunc vinculis doloris premant. Et in medio eorum non egredietur, quia ad corda pravorum praedicatio non pervenit, dum lingua bonorum ligata tribulationibus tacet. Erunti ex Judaeis infidelibus, qui eosdem ipsos, qui ex Judaeis crediderint, persequentur. Unde notandum est quod hic quoque dicitur quia in domo sua propheta vincula sustineat, ut videlicet designetur, quoniam ex ipso suo genere Judaea, eum fidelis fuerit, tribulationes persecutionis portet. Dum enim Unigenitus summi Patris incarnatus, ac mortuus, resurrexisse atque ad coelos ascendisse non creditur, sicut per sacrae Scripturae paginas praedicatur, nimirum apud eos prophetia ligata erit: quae si ita ut dicta est in
Abbreviated transcription (Latin):
cum eẽ nos puluerem cineremq
cognoscimus cum infirmitatem
conditionis ꝓpriȩ pensantes sta¬
tum rigiditatis & suꝑbiȩ ñ habemꝰ
omp̃s deus ꝑsuum nos spm̃ leuat:
& sitꝑ pedes nrõs statuit: ut qui
humilit̃ apud nos ex infirmitatis
nr̃e cogitatione iaciumus & iace¬
mus: in bono post opere quasi
suꝑ pedes. ex rectitudine stemus
Quod cur in campo ꝓpħa agitur
nisi ut specialit̾ designetur. quia
etiam electis gentium sp̃s sc̃s dandꝰ
eẽt. qui eos quos assumeret. & priͦ
a suꝑbiȩ suȩ statu deicer&. & post¬
modum suꝑ pedes suos. id est suꝑ
bona opera solidar&. Sicuit ꝑ pau-¬
lum dicit᷑ Remissas manꝰ & disso-¬
luta genua erigite : & gressus rec-¬
tos facite pedib uris Dequitur

Expanded text:
cum esse nos cinerem pulveremque cum esse nos cinerem pulveremque cognoscimus, cum infirmitatem propriae conditionis pensantes, statum rigiditatis et superbiae non habemus, otens Deus per suum nos spiritum levat, et super pedes nostros statuit, ut qui humiliter apud nos ex infirmitatis nostrae cogitatione jacuimus et jacemus, in bono post opere quasi super pedes ex rectitudine stemus. Quod cur in campo de propheta agitur, nisi ut specialiter designetur quia etiam electis gentium Spiritus sanctus dandus esset, qui eos quos assumeret, et prius a superbiae suae statu dejiceret, et postmodum super pedes suos, id est super bona opera solidaret? Sicut per Paulum dicitur: Remissas manus et dissoluta genua erigite, et gressus rectos facite
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quod prius dñs in medio isra¬
helitarum locutus ad ꝓphetam
suum fuerat. & tam̃ post modũ
dicit. egredere incampum. & ibi
loquar tecum: nisi quod ꝓpheciȩ
& hanc post modum dignatus est
in latitudine gentium demons¬
trare: Neque enim in merito per
campum gentilitas designatur.
quȩ longe lateq id est inuniuerso
mundo distenditur: Vbi & subdit᷑
Et surgens egressussum incampũ
& ecce gła dnĩ stabat quasi gloria
quam uidiuixta flumen chobar
ifrħelitarum uiderat: quia ipsa
eius maiestas gentib apparuit:
quȩ prius se electis. in uidaico popłõ
reuelante sp̃ũ declarauit Sequit᷑:
Et cecidi in faciem meam Uisadmĩ
quia quamuis homo ad intelligen¬
da sublimia. leuatur ex contẽplati-¬
one cam̃ maiestatis dĩ infirmitatẽ
suȩ conditionis intelligit Et qͥsi
statum non habet : qui se ante dĩ
oculos. ẽẽ cinerem & puluerem
uidet: Sequitur: & ingressus est
in me sp̃s: & statuit me suꝑ pedes
meos. Cum nos humilit̃ dõ st̃nimꝰ

Expanded text:
hoc, quod prius Dominus in medio Israelitarum locutus ad prophetam suum fuerat, et tamen postmodum dicit: « Egredere in campum, et ibi loquar tecum, » nisi quod prophetiae t? Hanc postmodum dignatus est in latitudinem gentium demonstrare. Neque enim immerito per campum gentilitas designatur, quae longe lateque, id est, in universo mundo distenditur, ibi et subditur: « Exsurgens egressus sum in campum, et ecce gloria Domini stabat, quasi gloria quam vidi juxta flumen Chobar.Israelitarum viderat, quia ipsa ejus majestas gentibus apparuit, quae prius se electis in Judaico populo, revelante spiritu, declaravit. Sequitur: « Et cecidi in faciem meam. » Visa quia quamvis homo ad intelligenda spiritalia elevatur, ex contemplatione tamen majestatis Dei infirmitatem suae conditionis intelligit, et quasi statum non habet, qui se ante Dei oculos esse cinerem et pulverem videt. Sequitur: « Et ingressus est in me spiritus, et statuit me super pedes meos. » Cum nos humiliter Dec sternimus,
Abbreviated transcription (Latin):
serint plebs conuersa uideorum
duris ꝑsecutionib angustatur:
Onde scriptum ẽ. Atrium autem
quod ẽ extra templum eice foras:
& ne metieris eum : qm̃ datum ẽ.
gentib & ciuitatem scãm calcabt
mensib quadraginta duob Et

Expanded text:
serint, plebs conversa Judaeorum serint, plebs conversa Judaeorum duris persecutionibus angustatur. ntes in eo atrium autem quod est foris templum eice foras et ne metieris eum quoniam datum est gentibus et civitatem sanctam calcabunt mensibus quadraginta duobus et
Abbreviated transcription (Latin):
Ingredere & indudere in medo
domus tuȩ Quid est qđ uimedio
isrłititi populi ꝓpħa ad campũ
educitur atq ad domum postea
de camporeuocat᷑: nisi quod p̃di¬
cationis gr̃ã a tudaico populo
ablata in latitudinem gentilita¬
tis sparsa est : Sed tamen in fine
mundi dum udei ad fidẽ rede-¬
unt: quasi ad domum ꝓpheta re-¬
ducitur : ut in suo populo rursus
p̃dicatio in habitet: quȩ modo
uelut in campo. ita in diuersis gen¬
tib fulget Scriptum quippe ẽ.
Donec plenitudo gentiũ intraret¬
& sic omnis isrł saluus fieret. Iura
rit numerus filiorum isrł quasi
arena maris: reliquiȩ salue sie-¬
rent Exeat ergo ꝓpħa de medio
populi ad campum : e campore¬
deat ad domum: ut & p̃dicatio
quȩ uidee facta est egrediat᷑ in gen-¬
tes : & replecis fide gentib recipi-¬
at iudea sp̃uialis doctrine dona
quȩ amisit Includi aut̃ ꝓpheta
in medio domus sue p̃cipitur :
quia antichristi tempore ab eis
gentib quȩ infidelitate reman-¬

Expanded text:
re et includere in medio domus tuae. » Quid est, quod in medio Israelitici populi propheta ad campum educitur, atque ad domum postea de campo revocatur? nisi quod praedicationis gratia Judaico populo ablata in latitudinem gentilitatis sparsa est? Sed tamen in fine mundi dum Judaei ad fidem redeunt, quasi ad domum propheta reducetur, ut in suo populo rursus praedicatio inhabitet, quae modo velut in campo ita in diversis gentibus fulget: Scriptum quippe est: « Donec plenitudo gentium introiret, tunc omnis Israel salvus fieret . rit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae fient . » Exeat ergo propheta de medio populi ad campum, de campo redeat ad domum, ut et praedicatio, quae Judaeae facta est, egrediatur in gentes, et repletis fide gentibus, recipiat Judaea spiritalis doctrinae dona, quae amisit. Includi autem propheta in medio domus suae praecipitur, quia Antichristi tempore ab eis gentibus, quae in infidelitate reman