comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum eoꝵ : qr helẏas ce enoch qͦs
uiuos reliqͥt errorem ⁊ macłas
eccłieq contungent: que nec
macłam ht̃ nec rugam. Etut
potentiam ⁊ maiestatem: qui
priꝰ uemistim humilitate. Nos
autẽ cantabimꝰ ⁊ psallemus
fumptione matutina: qͦd he¬
braice ꝓceruo matutino dr:
Assumptio matutina resur¬
rect̾io firit. q̃ ualde mane tina
litatem assũpsit. Idem ipse ẽ

Expanded text:
Elias et Enoch, quos vivos reliquit, errorem et maculas et Ecclesiae conjungent, quae nec maculam habet, nec rugam. Et ut potentiam et majestatem, qui prius venisti in humilitate. Nos autem « cantabimus, et psallemus sumptione matutina, quod Hebraice, pro cervo matutino dicitur . Assumptio matutina, resurrectio fuit, quae valde mane una litatem assumpsit. Idem ipse, et
Abbreviated transcription (Latin):
ante scła qs erat. Eleuauerunt
stumina dñe: eleuauerunt flu¬
mina uocemfuam. Pflumina
Ecce fluminib flumina adu̾sanͭ.
Quatuor st̃ flumina paradysi:
innumerabilia sc̃ flumina mon¬
d. Quatuor funt euangłiste :¬
sine nũo sunt philosophi ⁊ here¬
gum̃tis.⁊ inundanti garrulitate

Expanded text:
ante saecula. Deus erat . « Elevaverunt flumina, Domine, elevaverunt flumina vocem suam. » Per flumina » Ecce fluminibus flumina adversantur. Quatuor sunt flumina paradisi , innumerabilia sunt flumina mundi. Quatuor sunt Evangelia, sine numero sunt philosophi et haereet inundanti garrulitate
Abbreviated transcription (Latin):
Uicti sunt immiei. de reg¬
no diabolꝰ expulsꝰ ẽ : dñs autẽ
regnauit. uexillo crucis ante
aciem fublimato. Decorem in¬
dutꝰ est: qm̃ refurgens a mor¬

Expanded text:
Victi sunt inimici, de regno diabolus expulsus est . Dominus autem regnavit, vexillo crucis ante aciem sublimato. Decorem indutus est, quoniam resurgens a mor
Abbreviated transcription (Latin):
dñs fortitudinem: q̃ iam corrũpiñ
potest. Et p̃emxit se u̾ͥtute. qm̃ non
corruptibilem s fortem ⁊ ĩmorta¬
lem carnem. de sepuleͦ fuꝑ cȩlos e¬
uexit. Etenim firmauit orbem t̾re
qͥ ñ cõmouebit᷑. Iam enĩ firmꝰ ẽ orb̾
petͣm fundatꝰ. nullo uentors flami¬
ne. nullo imqͦꝵ turbine. a fideiꝓ
posito cõmouet᷑. Parata sedes dua
excc̃. Apostropha. Ex qͦ inquit orbem
t̾re firmasti: sedes tua extc̃ parata
est. Est autem aĩa iusti: sedes sapĩe.¬

Expanded text:
tudinem, » quae jam corrumpi non potest. « Et praecinxit se » virtute, quoniam non corruptibilem, sed fortem, et immortalem carnem de sepulcro super coelos evexit . « Etenim firmavit orbem terrae, qui non commovebitur. » Jam enim firmus orbis petram fundatus, nullo ventorum flamine, nullo iniquorum turbine a fidei proposito commovetur. « Parata sedes tua extunc. » Apostropha: Ex quo, inquit, orbem terrae firmasti, sedes tua parata est; « est autem anima justi sedes sapie
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ mille anni ãte ocłos tuos:
tanquam dies hesterna que
p̃t̾iit.⁊ tanꝗͣ custodia ĩ nocte
q̃ pronichilo habetͣ. eoꝵ anni
erunt. Cum mane sic̃ herba
tͣnseat. mane floreat ⁊ tͣnseat:
uesꝑe decidat. induret.⁊ areᷤᷤ¬
cat: ñ iim̃tto conu̾titur hõ.
Cumem̃ finits ad infinita
nulla sit ꝯparatio: ñ solum
dies uł hora mille nr̃i anni di¬
cendi non sunt. s cẽ oĩo ñ ẽẽ: cũ
penitꝰ ꝑeant. Cito enim uelut

Expanded text:
m mille anni ante oculos tuos, tanquam dies hesterna, quae praeteriit, et tanquam custodia in nocte, quae pro nihilo habentur, eorum anni erunt; cum mane sicut herba transeat, mane floreat, et pertranseat, vespere decidat induret, et arescat. » Non immerito connectitur homo; cum enim finiti ad infinitum nulla sit comparatio, non solum dies vel hora mille nostri anni dicendi non sunt, sed et omnino non esse, cum poenitus pereant: cito enim, velut
Abbreviated transcription (Latin):
nob: ab hac tue incarnationis
gñatione usq in gñrationem
semptt̃nam. Priꝰquam monteᷤ
fierent aut formaret᷑ t̃ra ⁊ orb̃.
si dicat. Tu qͥ ex uͥgine tp̃raliter
carnem fumens. humano gm̃
fc̃s es refugrum: ande tp̃ra ⁊ ꝑ¬
hoĩem in humilitatem. Tu in¬
quit qui talis es. sustine ⁊con¬
firma hominem:ne in penam
& mortem humiliet᷑: s tuapo¬
tenti dext̃a suꝑ celos exal tedur
Nam dixisti ꝯu̾timini filii hõiũ:
⁊ ego sanabo ꝯtͥciones ur̃as

Expanded text:
es, ab hac tuae incarnationis generatione, usque in generationem sempiternam. « Priusquam montes fisi dicat: Tu qui ex virgine temporaliter carnem sumens, humano generi factus es refugium, ante tempora hominem in humilitatem. » Tu, inquit, qui talis es, sustine et confirma hominem, ne in mortem et poenam humilietur, sed tua potenti dextra super coelos exaltetur. Nam dixisti: « Convertimini filii hominum, et ego sanabo contritiones ves
Abbreviated transcription (Latin):
nfinem in carmtnib intellectꝰ dd̃.
Consilrũ int̃ se iuidei faciebant: ꝓ¬
diciom iudas instabat: xp̃e autẽ
oĩa intelligens ait. Tuuͦ hõuna¬
nimis. dux m̃s ⁊ notꝰ m̃s. qͥ simtil
mec̃ dulces capiebas cibos: meam

Expanded text:
finem, in carminibus, intellectus David. » Consilium inter se Judaei faciebant, proditioni Judas instabat. Christus autem omnia intelligens ait: « Tu vero homo unanimis, dux meus, et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos, » meam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest. Qd̾ exprobrauerunt
filii tui. Hoc enimimmici di
rent. Bñdic̾tꝰ dñs in cternum.
Illi derideant:⁊ maledicant: illi
nob̃ crucifixumimꝓꝓpent: nos
autem gͣculabundi dicamꝰ. Be¬
nedictꝰ dñs in ec̃num. fiat fiat.¬
ratio moys⁊ hoĩs dei. Merito.
enĩ huiꝰ psalmi narratio moysi
d̾r: ut qͥ nos hominis docuit cõ¬
stitutionem. miserias qͦ doceat

Expanded text:
 Deus, quod exprobraverunt Filii tui. Hoc enim inimici Drent. « Benedictus Dominus in aeternum. » Illi derideant et maledicant, illi nobis crucifixum improperent, nos autem gratulabundi dicamus: « Benedictus Dominus in aeternum. Fiat, fiat.ratio Moysi hominis Dei. » Merito enim hujus psalmi narratio Moysi dicitur, ut qui nos hominis docuit constitutionem, miserias quoque doceat
Abbreviated transcription (Latin):
Laudate eum infirmamento
uirtutis eius.
ꝓfirmamento dominum lau¬
dare mem̃to. terra. fide fortis:
qͦd dac tibi conditor orbis.
audate eum in uirtutib eius.
quando moriens fuꝑauit.
Sis igitur certus. quia pug¬
nas tiribus eius.

Expanded text:
Laudate eum in firmamento virtutis ejus. » Pro firmamento Dominum laudare memento Terra fide fortis, quam dat tibi Conditor orbis.audate eum in virtutibus ejus. quando moriens superavit. Sis igitur certus, quia pugnas virtutibus ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
cibo corꝑali apłos pascit̾: i floꝵ
pulchricudine eos delectat.
Confirmatio. Et herbam serui¬
tuti hominum. Qͦs ium̃ta dix̃:
hõtum scruitutem appellat. ħ
enĩium̃ta nob ad seruiendum
data: uiaticum ꝑegͥnantib
cibum. plenasq de .u. panib
⁊ duob ꝑiscib clitellas aspor¬
tant. Dignum ẽ gͦ. ut ium̃ta
ꝯducant: qͥ absq tumentis
uiu̾e neq̃unt. Ut educat pa¬
nem de t̾ra. Terra namq de
t̃ra panem edux̃: qm̃ fidi cor¬
roborationem. ipsumq panẽ ui¬
uum qͥ de celodescendit. ab apłis
qͥdem eccłia receꝑit. Et uinũ qd̃
letificat cor hoĩs. scͥpturarum ꝓ¬
fcnda mistĩa. ipsiꝰ saluatoris san¬

Expanded text:
cibo corporali apostolos pascit, et florum pulchritudine eos delectat. Confirmatio: « Et herbam servituti hominum. » Quos jumenta dixit, hominum servitutem appellat. Haec enim jumenta, nobis ad serviendum data, viaticum, peregrinantibus cibum, plenasque de quinque panibus et duobus piscibus clitellas asportant. Dignum est ergo ut jumenta conducat qui absque jumentis vivere nequeunt. « Ut educas panem de terra. » Terra namque de terra panem eduxit, quando fidei corroborationem, ipsumque panem vivum, qui de coelo descendit , ab apostolis quidem Ecclesia recepit. « Et vinum quod laetificat cor hominis, » Scripturarum profunda mysteria, ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
mus gͥ ⁊ nos qͥ egyptum fugien¬
des. ad nr̃e ꝓmiesionis derram
festinamꝰ: ne infirmitate gͣuati.
untinere moriamͣ. Lecata ẽ egip¬
tus in ꝓfectione eoꝵ: qͥa nccibo¬
it dimor eoꝵ suꝑ eos. Hoc auitem
maxime de idoloꝵ sacerdotibus
intelligit᷑: qͥusq adeo populum
inertabant. donec de ciuirtatib
apłi pellerent᷑. Quos ideo metuebãt.
qm̃ si popłs conũteret᷑. omne obla¬
tionis lucrum sese amitt̾e sciebañ.
Expandit nubem in ꝓtect̾ionẽ eoꝵ

Expanded text:
mus ergo et nos, qui Aegyptum fugientes ad nostrae promissionis terram festinamus, ne infirmitate gravati in itinere moriamur. « Laetata est Aegyptus in profectione eorum, quia incubuit timor eorum super eos. » Hoc autem maxime de Judaeorum sacerdotibus intelligitur, qui usque adeo populum incitabant, donec de civitatibus apostoli pellerentur, quos ideo metuebant, quoniam si populus converteretur, omne oblationis lucrum sese amittere sciebant. « Expandit nubem in protectionem eo
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmitias omnis laboris eoꝵ. Hec
aut̃ ido scͥpͥta funt: ut qͥcumq
dei uoluntaq resistit. multis se¬
dolorib ꝑttͣum cognoscat. Et e¬
duxit eos cum argento & auro.
Qͣmuis enim egyptum fugiamꝰ:
auri tam̃ ⁊ argenti obliuisciñ
debemꝰ. Hñt enim &e qͥdam pa¬
gan aurum &e argentam: qm̃
humiles ⁊ ueraces inuemuntur.

Expanded text:
boris eorum. » Hoc autem ideo scripta sunt, ut quicunque Dei voluntati resistit, se multis doloribus periturum cognoscat. « Et eduxit eos cum argento et auro. » Quamvis enim Aegyptum fugiamus, aurum tamen et argentum oblivisci non debemus. Habent enim et quidam pagani aurum et argentum, quia humiles
Abbreviated transcription (Latin):
te malignari. dimilit̾ autem ⁊ illi
a dño custodiunt᷑: qui in terram
uiuentiũ ꝑ multas tͥbulationes
ꝓficiscunt᷑. Etuocauit famem su¬
per t̾ram: ⁊ omne firmamentum
panis contͥoit. Hoc autem fuit
intp̃r iacob. Misit ante eosuirũ:
pͥquã in egyptum ꝑuenirent.
In seruum uenundatꝰ ẽ iosephis¬
maelitis a fr̃̾ib suis. Humilia¬
uerunt incompedib pedes eiꝰ:¬
mortisq timor: donec ueniret
ũbum eiꝰ. qͦ somnia exposuit. E
fuos:⁊ soluit eum de carcere in
qͦ tenebat᷑. Princeps popłorum:
&e dimisit eum. Constituit eum
dñm domꝰ sue: ⁊ pͥncipem oĩs

Expanded text:
autem, et illi a Domino custodiuntur, qui in terram viventium per multas tribulationes proficiscuntur. « Et vocavit famem super terram, et omne firmamentum panis contrivit. » « Hoc autem fuit in tempore Jacob . » « Misit ante eos virum, » priusquam in Aegyptum pervenirent . » -- « In servum venundatus est Joseph, » Ismaelitis a fratribus suis . « Humiliaverunt in compedibus pedes emortisque timor. « Donec veniret verbum ejus, » quo somnia exposuit. « suos. « Et solvit eum, » de carcere in quo tenebatur. « Princeps populorum, et dimisit eum. Constituit eum dominum domus suae, et principem o
Abbreviated transcription (Latin):
⁊bum senfum. Cynomia ce scmi¬
Iphes eos ꝑsequit᷑: qͥ semꝑ a lurtiria
ae curios itate stimulant᷑. Pofuit
pluinas eorum gͣndinem: qm̃po¬
etartm doctͥna. potꝰ mortem qm
salutem inferebat. Ignem cõbu¬
rentem in t̾ra tpsorum. Ut enĩ apłoꝵ
ignis istuminat: ita hereticorum
exurit. Et ꝑcusfit uineaᷤᷤ eorum et
ficulncas eorum: & contrut lig¬
nũ fintum eoꝵ. Dix̃ ceuenit locꝰta.
&e brucꝰ cuiꝰ ñ erat nũs. Et comedit

Expanded text:
bum sensum. Coenomyia, et cinbum sensum. Coenomyia, et ciniphes eos persequitur, qui semper a luxuria et curiositate stimulantur. « Posuit pluvias eorum grandinem, » quoniam poetarum doctrina potius mortem quam salutem inferebat. « Ignem comburentem in terra ipsorum. » Ut enim apostolorum ignis illuminat ita haereticorum exurit. « Et percussit vineas eorum, et ficulneas eorum, et contrivit lignum finium eorum. Dixit, et venit locusta, et bruchus cujus non erat numerus, et comed
Abbreviated transcription (Latin):
gis u̾bans egyptios. Conũtit cor
eoꝵ ut odirent popłm eiꝰ: ⁊ do¬
lum facent in seruos eiꝰ. H aut̃
ideo dict̃a funt: ut tanta ama¬
ritudine delibata. bnficia q̃ se¬
qutnt᷑ sint nobdalciora. Misit dñs
moysenseruum suum: ⁊ aaronquẽ
elegit ipsum. Posuit in eis uerba sig¬
nortim suoꝵ: & ꝓdigia eorum in t̾ra
cham. Moyses ⁊ aaron aplos desig.¬
nant. qͦs ad nr̃e seruitutis solutionẽ
dñs misit: qͥ signis multis atq ꝓdi¬
giis inuniũso mundo claruerunt.
lumine amisso. fue m̃tis cognoscent
cecitatem. Hoc autem eis accidebat:
qͥ ab aplis p̃dicati. se errasse confite¬
bant᷑. Et ñ exacerbauit sermones
suos. s ueritati ad quieuit. Conũtit
aqͣs eorum in sanguinẽ. Qm̃ huiꝰ
a sc̃is reputabat᷑. Et occidit pisces
uoce sine ratione sc̃is resisterent.
Inpenetrabilib regum ipsorum.
Inquib ut mos ẽ oblect̾aminis
gr̃a confabulabant᷑. Dixit et ue¬
finib eoꝵ. Nam qi ueritati crede
noluer̃t: tradidit eos dñs in repro¬

Expanded text:
egyptum. « Convertit cor eorum, ut odirent populum ejus, et dolum faceret in servos ejus. » Haec autem ideo facta sunt, ut tanta amaritudine delibata beneficia, quae sequuntur, sint nobis dulciora. « Misit Dominus Moysen servum suum, et Aaron quem elegit ipsum. Posuit in eis verba signorum suorum, et prodigia eorum in terra Cham. » Moyses, et Aaron apostolos designant, quos ad nostrae servitutis solutionem Dominus misit, qui signis multis atque prodigiis in universo mundo claruerunt. » ut oculorum lumine amisso, suae mentis cognoscerent caecitatem; hoc autem eis occidebat, qui ab apostolis praedicati, se errasse confitebantur. « Et non exacerbavit sermones suos, » sed veritati acquievit. « Convertit aquas eorum in sanguinea sanctis reputatur . « Et occidit pisces voce sine ratione sanctis resistebant. In penetralibus regum ipsorum, in quibus, uti mos est, oblectaminis gratia confabulabantur. « Dixit et vefinibus eorum. » Nam qui veritati crededit eos Dominus in repro
Abbreviated transcription (Latin):
scłm testam̃ti sui: u̾bi scilicet
qͦdmandauit ĩ mille gn̾ationeᷤᷤ
Qͥs huiꝰ uersicł̃ cognoscat sacram̃¬
tum: forsitan ioccomille dixit:
qͦd inmillezima ab abrahamge¬
neratione. q̃ p̃maxime distat.
huiꝰ scłifinis sit constitutꝰ. Quod
disposuit ad abraham: dicens
ei.patrem multaꝵ gendrum de
constituam. Et iuram̃ti sui ad
ysaac. In semine tuo b̃ndicent᷑¬
om̃s gs̃. Et statuit illudiacobĩ
p̃ceptum: uisrł in testam̃tum et̃¬
num.Dicens tͥ dabo terrã cha-¬
naan. Hoc aut̃ est qͦd disposu¬
it ad abraham. funcłm heredi¬

Expanded text:
bi scilicet, quod mandavit in mille generationes. » Quis hujus versiculi cognoscit sacramentum? forsitan idcirco mille dixit, quod in millesima Abraham generatione, quae per maxime distat, hujus saeculi finis misit constitutus. « Quod disposuit ad Abraham, » dicens ei: « Patrem multorum gentium te constituam . » « Et juramentum suum ad Isaac. » -- « In semine tuo benedicent. » -- « Et statuit illud Jacob in praeceptum, et Israel in testamentum aeternum, dicens: Tibi dabo terram Chanaan, » hoc autem est quod disposuisti ad Abraham. « Funiculum haeredi
Abbreviated transcription (Latin):
reges. Omĩa insapĩa fecisti: ñ ar¬
mis scłarib. ñ tyronum mulditu¬
dme.s morce filii dui. y quem oĩa
facta funt. mundum conũtisti.
Impleta ẽ t̾ra possessione tua: que
nuꝑ ab inimicis possidebat᷑. Hoc
mare magnũ ⁊ sꝑaciosum ma¬
nib. tͥ soli deseruit. Manib qͥd̃
ẽ mundꝰ spaciosꝰ .i. gentium di

Expanded text:
ntia fecisti, » non armis saecularibus, non tyrannorum multitudine, sed morte Filii tui, « per quem omnia facta sunt ; » mundum convertisti. « Impleta est terra possessione tua, » quae nuper ab inimicis possidebatur. « Hoc mare magnum, et spatiosum manibus. » Tibi soli deservit. Manibus quidem est mundus spatiosus, id e
Abbreviated transcription (Latin):
illa uideoꝵ nox ñdum ẽ illum¬
nata. Et catulileonum. Bestiȩ
silue. leo. leonumq catuli: beel¬
zebub demoniorum gͥnecps. cõ
ꝑ eos tͣnseunt: qͥ xp̃oresurgente
in nocte ꝑstiterunt. Rugientes
ut rapiant. sic̃ scͥptum ẽ. Inumicꝰ¬

Expanded text:
illa Judaeorum nox nondum est illuminata, « et catuli leonum, » bestiae silvae, leo leonumque catuli, Beelzebub daemoniorum principe cum per eos transeunt, qui, Christo resurgente in nocte perstiterunt. « Rugientes, et rapiant, » sicut scriptum est: « Inimic
Abbreviated transcription (Latin):
modis ab immicis temptati stͥ
in tantum ut ille qͥ fortior uide¬
batur. ⁊ cet̾os confirmare debe¬
bat. t̃ eum negaret. Ortꝰ est sol:
refurrex̃ dñs. Et congregatist̃
undecim discipħ in galilea. Et
in cubilib suis collocabuntur.
Petrꝰ in roma. ioħs in epheso. the¬
ue etiam in celestib habitacłis:
ñ in foueis. qͣs diabolꝰ eis apꝑa¬
cationis oꝑationẽ. ut ꝑ õs fines
t̾re. sonꝰ eoꝵ audiat᷑. Et ad oꝑa¬
tionem fuã tisq ad uesꝑam:i.¬

Expanded text:
modis ab inimicis tentati fuerunt, in tantum ut ille, qui fortior videbatur et caeteros confirmare debebat, ter eum negaret . Ortus est sol, resurrexit Dominus , et congregati sunt undecim discipuli in Galilaea. « Et in cubilibus suis collocabuntur. » Petrus in Roma, Joannes in Epheso, Thoetiam, in coelestibus habitaculis, non in foveis quas eis diabolus appacationis operationem, ut per omnes fines terrae sonus eorum audiatur . « Et ad operationem suam usq
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ sol cognouit occasum suum.
To nãq in dp̃r. qͦ sol iusticie pro
todiꝰ mundi salute in cruce ob¬
dormiuit: de lat̾e ipsiꝰ fabͥca¬
de cuiꝰ lat̾e dormientis una co¬
sta fubtͣcta. formata ẽ eua. Apo¬
stropha. Posuisti tenebras ⁊ fc̃a
ẽ nox. In xp̃i nãq passione tene

Expanded text:
re, sol cognovit occasum. » re, sol cognovit occasum. » Eo namque tempore, quo sol justitiae pro totius mundi salute in cruce obdormivit , de latere ipsius fabricade cujus latere dormientis una costa subtracta, formata est Eva . Apostrophe: « Posuisti tenebras, et facta est nox. » In Christi namque passione t
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ apłoꝵ credidit u̾b. Et panis
cor hominis confirmet. Ideo enĩ
cotidianũ panẽ semꝑ deposcimts:
ut mens nr̃a firmata. nulł suocum¬
bat tempt̾onib. Saturabunt᷑ lig¬
na campi. Campꝰ iste eccl̃ia intelli¬
gitur. Quem apłi colentes.mul¬
ta arbor gña in eo plantaueruns:
q̃ supͣdictopane reficiunt᷑. Hic aũ
deficiunt: qͥ litt̾e sunt amatores.
Et cedrilibani qͣs plantauit.i. illi
qͥ meritis funt altiores. siue reges
⁊ pͥncipes scł̃i. dignitatib p̾diti.
Illic passeres nidificabunt. ꝑpas¬
seres. fidelium pauꝑũ mnultitu¬
do designat᷑. Hi aut̃ nidificant
in cedris: qm̃ in dicitum posses¬
sionib cellulas suas in habitañ.
refugium ceruis. Cerui apli. agi¬
His aut̃: montes nouũ ⁊ uetꝰ testa¬
mentũ.⁊ ipsi celi refugium funt.
Pctͣrefugiũ hermaciis. Hertna¬
cius aĩal qͦddam ẽ. sꝑinarum
densitate circumdatum. His aũ
illa petͣ reftigium ẽ: q̃ att. Non
ueni uocare tuistos. s peccatoreᷤᷤ

Expanded text:
m credidit verbis. « Et panis cor hominis confirmet. » Ideo enim quotidianum panem semper deposcimus; ut mens nostra firmata, nullis succumbat tentationibus. « Saturabuntur ligna campi. » Campus iste Ecclesia intelligitur, quem apostoli colentes, multa arborum genera in eo plantaverunt quae supradicto pane reficiuntur. In hoc autem deficiunt, qui litterae sunt amatores. « Et cedri Libani, quas plantavit, » id est illi qui meritis altiores sunt, sive reges et principes saeculi dignitatibus praediti. « Illic passeres nidificabunt. » Per passeres, fidelium pauperum multitudo designantur. Hi autem aedificant in cedris, quando in divitum possessionibus cellulas suas inhabitant. Qrefugium cervis, cervi apostoli, agiHis autem montes, Novum et Vetus Testamentum, et ipsi coeli refugium sunt. « Petra refugium herinaceis, » herinaceus, animal quoddam est spinarum densitate circumdatum; his autem illa Petra refugium est, quae ait: « Non veni vocare justos, sed peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
letabit᷑ dñs in oꝑib suis. que
iam sibi seruire incipiunt.Qr
respic̃ terram.⁊ facit eam tre¬
mere. Beatus ille. qui ficres¬
picitur: ut peccata sua cõpun¬
ct̾us tremiscat. Qui tang̃mon⁊
Cantabo dñoinuita mea: psallam
deo meo quamdiu sum. Ioc̃dum¬
in dño. Deficiant peccatores a
terra .i. a terrens cuꝑiditatib:
& sp̃in deseruiant. Et iniqͥ ab in¬

Expanded text:
Laetabitur Dominus in operibus suis. » Quae jam sibi servire incipiunt. « Qui respicit terram, et facit eam tremere. » Beatus ille qui sic respicere, ut peccata sua compunctus, tremiscat. Qui tangit monCantabo Domino in vita mea, psallam Deo meo, quandiu sum jucundum. Deficiant peccatores a terra, » id est a terrenis cupiditatibus, et spiritui deserviant. « Et iniqui, ab in
Abbreviated transcription (Latin):
celi apłsunt: qͥ uͥtutum penniᷤᷤ
cetos uolare docent. Hi autem
suꝑmontes ⁊ ualles habitant:
aꝑient ossuũ:. ut paulꝰ in cho¬
rinto. petrꝰ in roma. Ragans
montes de suꝑiorib tuis. Re

Expanded text:
toli sunt, qui virtutum pennis caeteros volare docent. Hi autem super montes et valles habitant, aperient os suum , ut Paulus in Corintho, Petrus in Roma. « Rigamus montes de superioribus suis
Abbreviated transcription (Latin):
animalia pusilla cũ magnis.
Hoc enĩ scđm litt̾am uerum est.
Ammalia tnpufilla ⁊ magna.
ꝑfecti ⁊ imꝑfecti. sapientes tin¬
sipientes.diuites ⁊pauꝑes in¬
telligi posst̾. Illic naues ꝑtͣnsi¬
bunt. Hic naues petrꝰ ⁊ andreaᷤᷤ.
⁊ filii zebedes naingart̃.Mains
ĩ hoc loco.humana caro intel¬
ligit᷑. Necñ ⁊ dracoiste quẽ for¬
masti ad illudendum ei. Hic
autem draco malignꝰ sp̃c est: qui
illuditur. Euam decepit:s ama
ria uirgine illusꝰ est. Preterea.
qͥc̃q iacobfu̾it: eimultis modiᷤᷤ
illud̃e pot̃it. Omnia a te expec¬
tant: ut des illis escamin tp̃re.
Om̃s enimille pascit. qͥ fuꝑ bonos ⁊ ma¬
los solem fuum oriri fac̃. ⁊ fuꝑtustos
&e imustos pluit. Qd autem hec or¬
dinate discretisq tp̃rib faciat: õĩb
notum ẽ. Dabit etiam escam in
tp̃re: qr fructum suum reddet in
tp̃r suo. Dante te ill colligent. Om
ne eñ datum obtimũ: ⁊ omne
donum ꝑfectũ defursum ẽ. Aꝑi¬

Expanded text:
animalia pusilla cum magnis. » Hoc enim secundum litteram verum est. Animalia tamen pusilla et magna, perfecti et imperfecti, sapientes et insipientes, divites et pauperes intelligi possunt. « Illic naves pertransibunt; » hic enim Petrus, et Andreas, et filii Zebedaei navigarunt. Navis in hoc loco humana caro intelligitur. Necnon, et « draco, iste, quem formasti ad illudendum ei. » Hic autem draco, malignus spiritus est, qui illuditur: Evam decepit , sed a Maria illusus est . Praeterea, quicunque Jacob fuerit ei multis modis illudere poterit. « Omnia a te exspectant, ut des illi escam in tempore. » Omnes enim ille pascit, « qui super bonos et malos solem suum oriri facit, et super justos et injustos pluit . » Quod autem hoc ordine discretisque temporibus faciat omnibus notum est. Dabit etiam escam in tempore, quia fructum suum reddet in tempore suo. « Dante te illis colligent. » -- « Omni enim datum optimum, et omne donum perfectum desursum est
Abbreviated transcription (Latin):
pe di nos õs bestie scm. Ad hanc
gͥ aqͣm curramꝰ : q̃ fine p̃cio cun¬
ctis atcͥbuit᷑. Expectabunt ona¬
gri in sitisua. Non enim solis
saꝑientib uerũ etiã insipientib
hec aqua ministrat᷑. Ulñ apłs.¬

Expanded text:
nos omnes bestiae sumus. Ad hanc ergo aquam curramus, quae sine pretio cunctis tribuitur. « Exspectabunt onagri in siti sua, » non enim solis sapientibus, verum etiam insipientibus haec aqua ministratur. Unde Apos
Abbreviated transcription (Latin):
minabat᷑. Non scdm pecc̃a nr̃a
fec̃ nob̃. Cum enim digni eẽmꝰ
morte: ꝓ nob̃ subiit mortem.
Neq scdm iniqͥtates nr̃as retͥbuet
nob̃: si ad meliora conu̾s fũtmꝰ.¬

Expanded text:
 Non secundum peccata nostra fecit nobis. » Cum enim digni essemus morte, pro nobis subiit mortem. « Neque secundum iniquitates nostras retribuit nobis, » ad meliora conversi fu
Abbreviated transcription (Latin):
piscatores.⁊ baptizatores fuerunt.
fitii autem isrł eiꝰ uoluntates cog¬
noscunt: i. utri sc̃i. qͥ eum mentiᷤ
ocłis ꝯtemplant᷑. Non in ꝑpetiũ
irascet᷑. qm̃ miserator ⁊ misericorᷤᷤ¬

Expanded text:
piscatores et baptizatores fuerunt. Filii autem Israel ejus voluntates cognoscunt, hoc est viri sancti, qui eum mentis oculis contemplantur. « Non in perpetuum irascetur? Quoniam miserator,
Abbreviated transcription (Latin):
iusti sedes ẽ sapĩe. Et regnum
ipsiꝰ. omnib dñabtẽ. Principes
funt: qui cȩt̾as g̃s iudicabunt.
tores qͥ eum annunciatis:. poten¬
des uirtute. qͣ uos confirmauit:
facientes u̾bum illiꝰ. ad audien¬
dam uocem sermonum eiꝰ: qͥ ad
ministͥ eiꝰ qͥ facitiᷤᷤ ioluntatem eł.
hic autẽ omnium iniquorum
bndictio abhominat᷑. Bñdicite

Expanded text:
num ipsius omnibus dominabitur. » Principes sunt, qui caeteras gentes judicabunt. tores, qui eum annuntiatis. « Potentes virtute, » quia nos confirmant, « Facientes verbum illius ad audiendam vocem sermonum, » qui ad Ministri ejus qui facitis voluntatem ejus. » Hic autem iniquorum benedictio refutatur. « Benedicite
Abbreviated transcription (Latin):
stiam. Termintm posiusti:quem
ñ tͣnsg̾dient᷑. Q enm furat᷑. t̾mi¬
ntm illum tͣnsg̾dit᷑. de qͦ dictũ
est. Non furtum feceris.Unde ⁊
tͣnsgͥssores dñr. Est autem ⁊ alius
t̃minꝰ. quem nullomͦꝰ trans gredi
licet: tinitatis uidl̃ tͥnitatisq
nis seqͣnͣt᷑ uoluptates: s solas sib¬
nuptiales uestes parabt̃. Qui
enittis fontes in conuallib. Bap

Expanded text:
m posuisti quem non transgredientur. » Qui enim furatur terminum illum transgreditur, quo dictum est: « Non lurtum feceris . » Unde et transgressores dicuntur. Est autem, alius terminus quem nullo modo transgredi licet, unitatis videlicet trinitatisque nis sequantur voluptates, sed solas nuptiales vestes sibi parabant. « Qui emittis fontes in
Abbreviated transcription (Latin):
ȩõnoq decore ⁊ claritati illuceᷤᷤ¬
cit. Amnctꝰ lumine sic̃ uestim̃to.
Cum enĩ sic̃ sol in regno cħ sq̃ re¬
fulgeant: qͥs ipsiꝰ saluatoris cla¬
ritatem u̾b̃ aꝑiat: Extendens
celum siẽ pellem. facile namq
⁊ sine aliqͣ difficultate: altam
celi rotunditatẽ ipse extendit.
atq ꝑegit. Eiꝰ enim dr̃e: fac̾e ẽ.
Qͥ tegis aqͥs suꝑiora ciꝰ. Unde
scͥptum ẽ. Et diuisit aqͣs q̃ erant suꝑ
firmam̃tum: ab his q̃ erant sub fir¬
capiendum in tm̃ extensi funt: ut
Qͥcqͥd eñĩ noue ⁊ uet̾is legiᷤᷤ habemꝰ:¬

Expanded text:
 decore et claritate illucescit. « Amictus lumine, sicut vestimento. » Cum enim sicut sol in regno Dei sancti refulgeant , quis ipsius Salvatoris claritatem verbis aperiat? « Extendens coelum sicut pellem. » Facile namque, et sine omni difficultate, altam coeli rotunditatem ipse extendit, atque peregit. Ejus enim dicere, facere est. « Qui tegis aquis superiora ejus. » Unde scriptum est: « Et divisit aquas quae erant super firmamentum ab his quae erant sub fircapiendum in tantum extenti sunt ut Quidquid enim novae et veteris legis habem
Abbreviated transcription (Latin):
gabͥelem misit: de sp̃u qͥdem ange¬
lum fec̃. Et ministͦs tuos ignemũ
possunt: qͥ ideo ignis uocant᷑. qm̃
clesia circũdata: in nullum latꝰ
cade pot̃. Hec emm lorica. nulł
adũsariorũ delis. ꝑforari ualet.
Suꝑ montes stabunt aq̃. Qͥdper
exagitata tͣbine. in scõs infurge¬
bat. Illi atitẽ utriꝰq abyssi scuto
muntq: clara tuba ꝑsonantes.
om̃s eqͦris minas mitigabant.
oc ẽ qͦd seq̃r̃. Ab increpatione
tua fugient. Dicebant em̃. Peni¬
tentiam agite. Itemq. Nͥ peni
tentiam egertas: moriemini.
rursum. Iam securis ad radicẽ
arboris posita ẽ. Ab hac audem
increpatione fugiebant aque:
qm̃ uana deoꝵ religione omis¬
sa. sese dño gõ subiciebant. A
uoce tonitrui dui formidabuñ.
humanis pect̾orib inferens. &
timorem. tpsum diabolum gla¬
dio sp̃e int̾ficiebat. Ascendunt
montes decrescentib aqͥs. Ere¬
dentib nãq turb̃: crescebant
eccłie. Et descendt campi. Qm̃¬

Expanded text:
Gabrielem misit, de spiritu quidem angelum fecit. « Et ministros tuos ignem urpossunt. Qui ideo ignis vocantur, quoniam aclesia circumdata, in nullum latus cadere potest; haec enim lorica nullis adversariorum telis perforari valet . « Super montes stabunt aquae. » Quid per turbine exagitata in sanctos insurgebat; illi autem utriusque abyssi scuto muniti, clara tuba personantes, omnes aequoris minas mitigabant. Hoc est quod sequitur: « Ab increpatione tua fugient. » Dicebant enim: « Poenitentiam agite . » Itemque: « Nitentiam egeritis, moriemini . » Et rursum: « Jam securis ad radicem arboris posita est . » Ab hac autem increpatione fugiebant aquae, quando vana deorum religione omissa sese Domino gentes subjiciebant. « A voce tonitrui tui formidabunt. ulgorem humanis pectoribus inferens et timorem, ipsum diabolum gladio spiritus interficiebat. « Ascendunt montes. » Decrescentibus aquis. Credentibus namque turbis, crescebant Ecclesiae. « Et descendunt campi,
Abbreviated transcription (Latin):
lati angłis associent᷑. Quantũ
distat ortꝰ ab occidente. longe fe¬
cit a nob̃ iniqͥtates nr̃as. Ut enim
mortuus auiuo. sic̾ itꝰ differt ab
tniqͦ. Qmͦ miseret᷑ pat̃ filiorum:
misertꝰ est dñs timentib se. Ueꝵ

Expanded text:
lati, angelis associentur. « Quantum distat ortus ab occidente, longe fecit a nobis iniquitates nostras, » ut enim mortuus a vivo, sic justus differt ab iniquo. « Quomodo miseretur pater filiorum misertus est Dominus timentibus
Abbreviated transcription (Latin):
mĩe fortitudinẽ: ut demum tͥbuat
coronam. Qͥ replet in bonis desidiũ
tuum. ꝓͣtus cogitationib euacua¬
tum. Renouabit᷑ ut aqͥle iuuentꝰ
tua. Aqͥla nãq ad senectutem de¬
ueniens. a solis calorib plumis
omissis. in fontem aliquem dilap¬
sa: in iuuentutẽ reparat᷑. Sic aũ ⁊ sc̃a
eccłia. soliᷤᷤ iusticiȩ accessa ealoribus.⁊
infontẽ baptis matis submer¬
Sa: uet̾em hoĩem exuta. nouiin¬
duit iuuentutẽ. Renouabit᷑ aut̃
ce in itidicio: pͥmiqua resumpta
imagine.faciens mĩas dñs ⁊ rudi

Expanded text:
iae fortitudinem, ut demum tribuat et coronam. « Qui replet in bonis desiderium tuum, » pravis cogitationibus evacuatum. « Renovabitur, ut aquilae, juventus tua. » Aquila namque ad senectutem deveniens, a solis caloribus plumis amissis, in frontem aliquem dilapsa, in juventutem reparatur. Sic autem et sancta Ecclesia, solis justitiae accensa caloribus, in fonte baptismatis submersa, veterem hominem exuta, novi induit juventutem. Renovabitur autem, et in judicio, primitiva resumpta imagine. « Faciens misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
ct̾u frum̃ti. uini. ⁊ olei fui multi¬
plicati funt. ⁊ diuites fac̾ti. Qe
qͥa caduca sunt: ipsi qͦ cũ eis
cadunt. Inpace in idipsum.
dormiam ce reqͥescam. Egoinqͥt
currens.⁊ festmans.ñ ad caduca
ul mutabilia. ĩmo ĩ idipsum¬
li autem ut diximꝰ ñ sꝑaueruN.

Expanded text:
ctu frumenti, vini et olei multictu frumenti, vini et olei multiplicati et divites facti sunt, quae quia caduca sunt, ipsi quoque cum eis cadent. « In pace in idipsum dormiam et requiescam. » Ego, inquit, currens et festinans, non ad caduca, vel mutabilia, imo in idipsumli autem, ut diximus, non speraverun
Abbreviated transcription (Latin):
sacͥficate inquit sacͥfictum iu¬
sticie. ñ hyrcorum ñ taurors:
s sacͥficium laudis ce tͥbulatio¬
nis. hostiam uiuã ⁊ immacu¬
latam. Exinde sꝑate in dño.
meritum reciꝑe: bona scilt
et̃na. S multistulti. incredu¬
li. sine spe. dict̃ qͥs ostendit
nob ea bona: Q̾s indecert᷑
nunctus uenit: Hoc stulti.
Scĩ autẽ ce catholicruiri. qͥd
dicunt: Sequit᷑. S ignatũ
ẽ suꝑ nos lum̃ uultꝰ tui dñe.
Acsidicant. Hact̾enꝰ cȩcitas ⁊
diabolice tenebre nob̃ ĩp̃sse.
ocłos nr̃os caligauerant.nẽ
autem lum̃. claritas indellect᷑.
ca inqͥt ꝯgregatio. qͥa me illu¬
minasti. de tenebͥs excͣxisti:
magnã qͥdem cordi meo dedi¬
stileciciam. A fructu frum̃ti
umi ⁊ olei fui: multiplicatst̃.
Ac si dicat. Ego qͥdemiã illu¬
minata. ⁊ inet̃norum bonor
spem induct̾a: oĩa temporalia
paruipendo. Illi audem qui
ut diximꝰ spem non habent.
neq bonaet̾na ẽẽ creddunt. sola
temporalia amplectentes: a fru¬

Expanded text:
ficium justitiae. » Non hircorum nec taurorum, sed sacrificium laudis et jubilationis, hostiam vivam et immaculatam. Exinde « sperate in Domino, » meritum recipere, bona scilicet aeterna. « Sed multi » stulti, increduli sine spedicunt: « Quis ostendit nobis bona? » quis inde certus nuntius venit. Hoc stulti. Sancti autem et catholici viri quidem dicunt: « Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine. » Ac si dicant: Hactenus caecitas et diabolicae tenebrae nobis impressae oculos nostros caligaverant, nunc autem lumen, claritas, inca, inquit, congregatio, quia me illuminasti, de tenebris extraxisti, magnam quidem cordi meo dedisti laetitiam. « A fructu frumenti, vini, et olei sui multiplicati sunt. » Ac si dicat: Ego quidem illuminata, et in aeternorum bonorum spem inducta, omnia temporalia parvipendo; illi autem, qui, ut diximus, spem non habent, neque bona aeterna esse credunt, sola temporalia amplectentes, a fru
Abbreviated transcription (Latin):
serto: ita exaltari oportec filiũ
filiꝰ hoĩs: exurgat. ⁊ crucem as¬
cendat dñs ds m̃s. in p̃ceptosuo.
fuit. In hoc autem p̃cepto. exur¬
rerit. creuit: ⁊ exaltata sunt.
regnum.imꝑiũ.⁊podentia tua.
goga enm. congregatio int̾p̃¬
tatur. In altum regrede: cȩlos
ascende. Qͥa cũ a t̾ris exaltatꝰ¬
fũis: omĩa post de trahes. Re¬
gredere gͥ in altum.⁊trahe
nos post de: curremꝰ modore

Expanded text:
remo, ita exaltari oportet Filium Filius hominis, exsurgat, et crucem ascendat Dominus Deus meus in praecepto suo; fuit, in hoc autem praecepto resurrexit, crevit et exaltata sunt regnum, imperium et potentia tua. goga enim congregatio interpretatur, in altum regredere, coelos ascende, quia cum a terris fueris exaltatus, omnia post te trahes . Regredere igitur in altum, « et trahe nos post te, et curremus in odorem
Abbreviated transcription (Latin):
pecẽm. ab inicis meis inanis.
Ut ĩbelł. ut maniᷤᷤ ut uirib ua¬
cuus: ut abimmicis deinctus
Iã retia tetendit. iã p̃dam uena¬
dor inuenit. hanc ꝑseqͣtur. hãc
uitã meã. Conculcet int̾renas

Expanded text:
 ab inimicis meis inanis, » ut imbellis et inanis, ut viribus vacuus, ut ab inimicis devictus Jam retia tetendit, jam praedam venator invenit; hanc persequatur, hanc vitam meam, » concu
Abbreviated transcription (Latin):
lauabo int̃ innocentes manus
meas. Cum innocentib inqͥt
habitabo: qr odiui malignan¬
a cunc̃tis uitioꝵ sordib oꝑa mea
sig̃cant. E t qm̃ circum dabo
altare tuum dñe. Altare di eccła
est: siue nouum ce uetꝰ testam̃¬
tum. Qa m his fit cõmemoratio
natiuitatis. passionis. resur¬
rectionis. corporis ⁊ sanguiniᷤ
dñi. Hoc autem altare circum¬
dant scĩ. S qͣre eircumdant:
laudis dei uocẽ audi¬
ant. Hoc est. qͦd sequit᷑
Ut audiamuo cem lau¬
distue. Quiẽq laudes dei aci¬
dire desidant: ad hoc altare
conecirrant. hec duo testam̃ta
cireumdent. Hic enĩ apłos
dm̃ fui pecumiam absconde
ñ uult: iste peram ñ portat. uͥ
thes aurum reponat: sed que
gratis accepit. gͣcis imꝑtire des:¬

Expanded text:
lavabo inter innocentes manus meas. » Cum innocentibus, inquit, habito, quia malignana cunctis vitiorum sordibus opera mea significant. Et quoniam « circumdabo altare tuum, Domine. » Altare Dei Ecclesia est, sive Novum et Vetus Testamentum, quia in his fit commemoratio nativitatis, passionis, resurrectionis, corporis et sanguinis Domini. Hoc autem altare circumdant sancti; sed cur circumdant? ut laudis Dei vocem audiant, hoc est quod sequitur. « Ut audiam vocem laudis tuae, » Quicunque laudes Deidire desiderant, ad hoc altare concurrant, haec duo Testamenta circumdent: hic enim apostoDomini sui pecuniam abscondere non vult; iste peram non portat ubi thesaurum recondat, sed quae gratis accepit, gratis cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa eoꝵ inusta ⁊ iniqua sunt.
Dextera eoꝵ repleta ẽ munerib:
quib decipiant innocentes.
Ego aut̃ in innocentia mea in¬
gressꝯ sum: qr innocent̃ uitam
egi. Redime me ab omnibus
imimicis meis: Et miserere
mei. Pes enĩm̃s stetit in direc̃¬
to: qr a rect̾o tramite ñ elau¬

Expanded text:
opera injusta et iniqua sunt. « Dextera eorum repleta est muneribus, » quibus decipiant innocentes. « Ego autem in innocentia mea ingressus sum, » quia innocenter vitam egi. « Redime me, » ab omnibus inimicis, « et miserere mei. Pes meus stetit in directo, » quia a recto tramite non clau
Abbreviated transcription (Latin):
& cognosce anuerum sit. qͦd
me mnocent̃ uitam egisse dici:
⁊ tempta. ut ꝓbes qualis &e qͣn¬
ꝓmisi.⁊ me ñ infirmaturum
ẽẽ spospondi. Qd pꝰqm feceris.
Ure renes meos ⁊ cor meũ. Postqͣ
inquit me ꝓbaũis: si quam
in me uitioꝵs macłam inue¬
neris. hanc exure. hanc sc̃isp̃s
igne destrue.Si uͦ nicħ reꝑe¬
ris: ad maiorẽ me dilectionẽ

Expanded text:
, cognosce an verum sit quod me innocenter vitam egisse dixi. Et tenta, ut probes qualis et quanpromisi, et me non infirmaturum esse spopondi. Quod, postquam feceris, « ure renes meos et cor meum. » Postquam, inquit, me probaveris, si quam in me vitiorum maculam inveneris, hanc exure, hanc sancti Spiritus igne destrue; sin vero nihil repereris, ad majorem me dilectionem
Abbreviated transcription (Latin):
sustentam̃tũ suꝑbie: diabo¬
lus ẽ. Et manꝰ pecc̃oris non
mouieat me .i. fuggestio ⁊ dia¬
bolica demptatio ñ separet
Sant. Nam ꝓpt̃ stꝑbiam
de celoꝵ sedib eiect st̃. E xpulsift̾
a te: nec potuer̃t stare. Explicit

Expanded text:
diabolus est. « Et manus peccatorum non moveat me, » id est suggestio et diabolica tentatio non separet me sant; nam propter superbiam de coelorum sedibus ejecti sunt. « Expulsi sunt a te, nec potuerunt stare. » EXPOSITIO
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩum .i. tota eccłiẽ ꝯtinuatio
cis cornua intelligimꝰ: qr signo
crucis muniti. immicũ a nob̾
repellimꝰ. Siue due ale duost̾ te¬
stam̃ta: qͥb eruditi hereticos suꝑ¬
amꝰ. Possumꝰ cẽ ꝑ duas alas. d̃i ce¬

Expanded text:
id est tota Ecclesiae continuatio cis cornua intelligimus, quia signo crucis muniti inimicum a nobis repellimus. Sive, duae alae duo sunt Testamenta, quibus eruditi haereticos superamus. Possum
Abbreviated transcription (Latin):
petu miscđie tue. sũmiq ⁊ in¬
effabilis boni felicitate. Qd fa
qui bibit ex ea ñ sitiet ultra.
Et in lumine tuo uidebimꝰ lu¬
men. Lum̃ de lumine xp̃c ẽ: qͥ¬

Expanded text:
petu misericordiae tuae, summique et ineffabilis boni felicitate. Quod fqui biberit ex ea, non sitiet ultra . » -- « Et in lumine tuo videbimus lumen. » Lumen de lumine Christus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ multi. qm̃ ut iam dictum ẽ. õs
celeri cursu deficiunt: in ipsis for
contigit. Si autem in potentatib
eorum ẽ labor ⁊ dolor. In tantum
blandiciis uiuere ñ possimus. S
qͥcqͥdstiꝑabundat. labor ẽ ⁊ dolor.
tussis ⁊ anxietas: p̾sertim cumipsa
senectꝰ infirmitas sit. Qm̃ suꝑue
impatiens fortisq fuisti: uelis no¬
lisue.iam te senectꝰ. mansuetũ ⁊
humilem fac̃. Non iam suꝑciliũ
erigis: s curuus t̾ram inspicere
cogeris. Et corripiem. Qui inqͥt
in adoles centia suꝑbꝰ fuit: saltẽ
insenectute corripiat᷑. Q̾sͥ nouit
potestatem ire tue: Q enim po¬
testatem ire dei cognouit:Ipsam
iram incurre ꝑtimescat. lyti
more tuo iram tuam dinumera¬
re. qͥs curauit: Sc̃i. enim ddm̃ qm̃¬
tes. ipsiꝰ iram dinumerant. Intel¬
ligunt enĩ: qm̃ qͥ plura uitia se
tudine damnandi funt. Ideoq
tam fac: sic̃ subaudrt᷑ tͣnsgssioĩs
sophia decepti. s spu scõ repleti
fuert̃. Hos aut̃ notificauit dñs.¬

Expanded text:
n multi, quoniam, ut jam dictum est, omnes celeri cursu deficiunt; « in ipsis » focontingit. « Si autem in potentatibus eorum labor et dolor. » In tantum,blanditiis vivere non possimus, sed quidquid superabundat labor est et dolor, tussis et anxietas, praesertim cum ipsa senectus infirmitas sit. « Quoniam impatiens fortisque fuisti, velis nolisve, jam te senectus mansuetum et humilem facit, non jam supercilium erigis, sed curvus terram inspicere cogeris. « Et corripiemur. » Qui, inquit, in adolescentia superbus fuit, saltem in senectute corripiatur. « Quis novit potestatem irae tuae. » Qui enim potestatem irae Dei cognovit, ipsam iram incurrere pertimescit. « Et prae timore iram tuam dinumerare » quis curavit? Sancti enim, Deum timentes, ipsius iram dinumerant; intelligunt enim quanto plura vitia seqmultitudine damnandi sunt, ideoque tam fac, » sicut, subauditur, transgressionis sophia decepti, sed Spiritu sancto repluti fuerunt. Hos autem notificavit D
Abbreviated transcription (Latin):
aduesꝑam .i. ad senectutem
tͣnsit. Uesꝑe autem decidit:
qm occas uite senectꝰ dr. Tunc
dixit. in aridam conu̾sum a¬
rescere fateat᷑. S qr defecimꝰ
inira tua.⁊ in furore tuo tͣbat:¬

Expanded text:
d est, ad senectutem transit. Vespere autem decidit, quia occasus vitae senectus dicitur: tunc dixit, in aridam conversum arescere fateatur . Sed « quia defecimus in ira tua, et in furore tuo cont
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃mĩa tua repleti sumꝰ. U enim
abundauit delictum: suꝑabun¬
dauit ⁊ gr̃a. Res pice inseruos
ritate fugata. inpͥstinam figͣã
& imaginem reformem᷑. Et oꝑa

Expanded text:
ia misericordia tua repleti sumus; ubi enim abundavit delictum, superabundat et gratia . « Respice in servos ritate fugata, in pristinam figuram et imaginem reformemur, ne si
Abbreviated transcription (Latin):
defectum filiis intulist. Hoc autẽ
est qͦd dic̃. Qͥa defecimꝰ in iratua: ⁊
infurore tuo tͣbatisumꝰ. Deficimꝰ
carne: turbam infirmitate. Posuisti
iniqͥtates nr̃as in conspectu tuo. Ex¬
positio. Scl̃m nr̃m in illuminatio¬
ne uultꝰ tui. Uidet enĩ dñs scłm

Expanded text:
liis intulisti. Hoc autem est quod dicit: Quia defecimus in ira tua, et in furore tuo conturbati sumus: deficimus carne, turbamur infirmitate. Posuisti iniquitates nostras in conspectu tuo. Expositio: Saeculum nostrum in illuminatione vultus tui. Vidit enim Dom
Abbreviated transcription (Latin):
cert̃. ⁊ ĩ ira tua defecimꝰ: anni
nr̃i sic̃ aranea meditabuntur.
inutilia nec nob̃ipsis ꝓfutura.
& ut ita dicam araneȩ delam
tȩxuisse uidem᷑. Hoc autẽ tu
adam totꝰ humani gñis ra¬

Expanded text:
cerunt, et in ira tua defecimus, anni nostri sicut aranea meditabuntur. inutilia, nec nobis ipsis profutura, et, ut ita dicam, araneae telam texisse videmur. Hoc autem, tu Adam, totius humani generis ra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecuta est. Inimici mei aĩam
meam circundeder̃t. iudeiui¬
delicet inpassione:Adipem
am amplexati funt: quibus
uerꝰ medicꝰ eoscurare uolebat.
Uł adipem suum concluseruñ
claudentes. om̃s illiꝰ terrȩ lac¬
te ce melle fluentis cdicutias
roicientes me et nune etreum¬
dedert̃ me. Qndam inguit
Sedñ siẽ olim. Olim enm ꝓi¬
cientes. me incolum̃ abire
ꝑmiserunt. Nẽ autem ꝓicien¬
des. etiam circumdederunt.
Ocl̃os suosstatuert̃ declinare
in t̾ram. Nonutiq ea q̃ furfũ¬
ft̃ aspexer̃t̃. s ad sola terrena
ocłos flectentes.qr ⁊ loc̃ ⁊ gentẽ

Expanded text:
secuta est. « Inimici mei animam meam circumdederunt. » Judaei videlicet in passione. « Adipam amplexati sunt, quibus verus medicus eos curare volebat. Vel adipem suum concluserunt, claudentes omnes illius terrae, lacte et melle fluentis, divitias « Projicientes me nunc circumdederunt me, » quondam, inquit,Sed non sicut olim; olim enim projicientes me, incolumem abire permiserunt, nunc autem projicientes, etiam circumdederunt, « oculos suos steterunt declinare in terram, » non utique ea quae sursum aspexerunt, sed ad sola terrena oculos flectentes, quia et locum et gentem
Abbreviated transcription (Latin):
inquit iudicet inmicꝰ. ñ falsa ho¬
minũ opinio: q̃ bonũ malum:
iudica qͥ iustꝰ es atq misericors.
⁊ discerne causam meã. Quã si
te ñ sc̃a. abhoĩe unqͦ ⁊ doloso.
Qͥa tu es ds fortitudo mea. Tume
inqͥt abmimiciᷤᷤ lib̃a: qͥ mea
uirtꝰ es ⁊ fortitudo. S qͣre me rep¬

Expanded text:
on me judicet inimicus: non falsa hominum opinio, quae bonum malum, judica, qui justus es atque misericors. Et discerne caussam meam, quam si te non sancta, ab homine iniquo et doloso, quia tu es Deus et fortitudo mea. » Tu me, inquit, ab inimicis libera, qui mea virtus es et fortitudo. « Sed quare me re
Abbreviated transcription (Latin):
sconditꝰ est apudnos: Tiphei qͥ
florentes int̃p̃tant᷑. iudei suñs:¬
rum copiis florebant. Hiaũ¬
cum audissent in domum
ciauerunt. Ipse autẽ hoc intel¬
ligens ait. Ds in nomine tuo

Expanded text:
latitat apud nos? » Ziphaei, qui florentes interpretantur, Judaei sunrum copiis florebant, cum audissent Christum nuntiaverunt. Ipse autem hoc intelligens ait: « Deus, in nomine tuo
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdsequit᷑. Emitte lucem tuã:
u̾itatem tuã. Atfer tenebras. da
lucem. aufer errorẽ.da clarita¬
dem: ut ⁊ illuminati sequamͣ lu
ab iniqͥtate: a lata ⁊ sꝑaciosauta.

Expanded text:
 Emitte lucem tuam, et veritatem tuam. » Aufer tenebras et da lucem; aufer errorem, da veritatem, ut et illuminati sequamur luab iniquitate; nam lata et spatiosa
Abbreviated transcription (Latin):
udica me ds. ⁊ disc̾ne causã meã¬
inquit iudicet inmicꝰ. ñ falsa ho¬
minũ opinio: q̃ bonũ malum:
iudica qͥ iustꝰ es atq misericors.
⁊ discerne causam meã. Quã si
iustam cõꝑeris: ertpe me de gen¬
te ñ sc̃a. abhoĩe unqͦ ⁊ doloso.
Qͥa tu es ds fortitudo mea. Tume
inqͥt abmimiciᷤᷤ lib̃a: qͥ mea
uirtꝰ es ⁊ fortitudo. S qͣre me rep¬

Expanded text:
udica me, Deus, et discerne causam meainquit, judicet inimicus, non falsa hominum opinio, quae bonum malum, judica, qui justus es atque misericors. Et discerne causam meam; quam si justam comperieris, « eripe me de gente non sancta, ab homine iniquo et doloso, quia tu es Deus et fortitudo mea. » Tu me, inquit, ab inimicis libera, qui mea virtus es et fortitudo. « Sed quare me re
Abbreviated transcription (Latin):
di uiam eiꝰ.i. serua mandata. Et
exaltabit te ad cȩlestia. Ut here¬
ditatem capias t̾̃rȩ. Illiꝰ scilicet

Expanded text:
 id est serva mandata. « Et exaltabit te, » ad coelestia. « Ut haereditatem capias terrae, » illius scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
nextasi. Hic autem psalmi .xxx.¬
psalmꝰ de passione dñi loqͥtur:
rideo in extasi ticulatur. qͦd m̃tiᷤᷤ
excessum sig̃c̃at. Uñ ⁊ seq̃r. Ego
dixi in excessum̃tis meȩ. Incip̃os

Expanded text:
exstasi. » Hic autem psalmus de passione loquitur, ideo in exstasi titulatur, quod mentis excessum significat. Unde et sequitur: « Ego dixi in excessu mentis meae. » s
Abbreviated transcription (Latin):
in cruce positꝰ dixit. Pat̾̃ in manꝰ
crucifixꝰ es xp̃c: iam sp̃m patri
cõm̃dasti. mundumq redemi¬
sti:. unde uerax ds ẽẽ cõꝓbaris.
qr complesti ea quȩ ꝓmisisti.
Odisti obseruantes uanitates fuꝑ¬

Expanded text:
in cruce positus dixit: « Pater, in manus in cruce positus dixit: « Pater, in manus crucifixus es, jam spiritum Patri commendasti, mundumque redemisti. Unde verax Deus esse comprobaris, quia complesti ea quae promisisti. « Odisti observantes vanitates su
Abbreviated transcription (Latin):
quit ab impioꝵ iniquitate: qi
tu iustꝰ es. ⁊ ego atusticia ñ disces¬
si. Inclina ad me aurem tuam:
.i. exatidi oradionem meam. Ac¬
curre. Estomͥ ind̾mn ꝓtectorem.
&e indomum refugii: ut saluum
in nulla alia ꝓtect̾ione ꝯfido.
Qm̃ fortitudo mea ⁊ refugrũ meỹ
es tu. Tu solꝰ es mea fortitudo. da
sotus es meum refugium. Tu sol
nom̃ tuum deduces me. In noĩe
tuo mundum redemi. in noĩe
ꝓpt̃ nom̃ tuum qͦd inuocabo:
me reu̾tentem ad te deduces. Uł
deduces me ꝑ apłos. ut tuum
nomen inuntuers a t̾ra nunciet᷑:
⁊ entitͥes me. dulcedine uidelicet
sũmboni. ñ fellis amaritudi¬
cibo sp̃uali: corꝑe &e sangume
meo. E duces me de laqueo
hoc quẽ absconderunt m̃ M ul¬
tifuerunt laqͦi. multe fuert̃ de¬
ceptiones. quas xp̃o iudei absꝯ¬
derunt: sed semper diuinitate
munitus. a nullo decipi poduit.
Qm̃ tues prodector meus. In
manꝰ tuas cõm̃do sp̃m meum.
Hoc autem completum fuit: qñ

Expanded text:
niquitate, quia tu justus es, et ego a justitia non discedo. « Inclina ad me aurem tuam, » id est exaudi orationem meam, « Accurre. « Esto mihi in Deum protectorem, et in domum refugii, ut salvum in nulla alia protectione confido. « Quoniam fortitudo mea et refugium meum es tu. » Tu solus mea fortitudo, tu solus es meum refugium, tu solunomen tuum deduces me. » In nomine tuo in mundum, in nomine propter nomen tuum quod invocabo, me revertentem ad te deduces. Vel, deduces me per apostolos, ut tuum nomen in universa terra annuntietur. Et enutries me, dulcedine videlicet summi boni, non fellis amaritudicibo spirituali, corpore ac sanguine meo. « Educes me de laqueo hoc quem absconderunt mihi. » Multi fuerunt laquei, multae fuerunt deceptiones, quas Christo Judaei absconderunt; sed semper divinitate munitus a nullo decipi potuit. « Quoniam tu es protector meus. » « In manus tuas commendo spiritum meum. » Hoc autem completum fuit, quando
Abbreviated transcription (Latin):
relict̾o eo om̃s fugert̃. O bliui¬
oni datꝰ sumtanꝗͣ mortutis a
corcde. Sic inqͥt a corde iudoꝵ
oblitꝰ sum. ac si mortuus eẽm:
utilitaq idoneum. Uasa ꝑdita
erant lat̾nes: qr ⁊ a deo ce ab
hominib odio habebant᷑ fac̾tꝰ ẽ¬

Expanded text:
licto eo, omnes fugerunt . « Oblivioni datus sum tanquam mortuus a corde. » Sic, inquit, a corde Judaeorum oblitus sum, ac si mortuus essem,utilitati idoneum: vasa perdita erant latrones, quia et a Deo et ab hominibus odio habebantur. Factus e
Abbreviated transcription (Latin):
fundar qm̃ inuocaui te. E ru¬
dñm suum crucifixerunt:
uel gentiles qui idola coluert
Erubes cant emminiudicio. qͥa
ad nuptias intrare uolentes ñ
ꝑmittent᷑: s ianua clausa. de

Expanded text:
ocavi te. EruDominum suum crucifixerunt; vel gentiles, qui idola coluerunt; erubescent enim in judicio, quia ad nuptias intrare volentes non permittentur, sed janua clausa de