comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stiones. Uerũ hi sua sua sententia & opimione uincendi
sunt. Cũ cium noui testam̃ti ũ refutant fidẽ: exemplo
sunt arguendi ut uet̾ crolant: qm̃ cum sibi diuina p̃¬
cepta & facta conueniunt: uniꝰ auctoris testam̃tũ u¬
trumq liquet &ẽ credendum. Discant gͥ ñ suꝑfluum
ñ iniustũ: etiam p̃uaricaturo p̃scriptum ẽẽ mandatũ.
Nlam ꝙ ip̃e dñs iħc elegit iudani: quẽ ꝓditorẽ sciebat.
Quẽ si ꝑ imprudentiã electũ putant diuine derogant
potestati. S hoc estimare ñ possunt: cũ scriptura dicat
quia sciebat ihc qui eum ꝓditurꝰ esset. Conticescant gͥ:
si forte istud obiccerint respondendũ uidetur: qͥ exem¬
plũ ñ accipiunt. rationẽ exigunt. accipiant etiã ipsi
qua ratione dei filiꝰ uł p̃uaricaturo mandaui̾t. uł ele¬
gerit ꝓditurũ. Uenerat dñs iħc om̃s saluos face pecca¬
tores: etiã circa impios ostendere suam debiit uolun¬

Expanded text:
stiones. uerum hi sua sententia et opinione uincendi stiones. uerum hi sua sententia et opinione uincendi sunt. cum enim noui testamenti non refutant fidem, exemplo sunt arguendi, ut uetus credant, quoniam cum sibi diuina praecepta et facta conueniunt, unius auctoris testamentum utrumque liquet esse credendum. discant igitur non superfluum, non iniustum etiam praeuaricaturo praescriptum esse mandatum. nam et ipse dominus Iesus eleQuem si per 161 imprudentiam electum putant, divinae derogant potestati. Sed hoc aestimare non possunt, cum Scriptura dicat: Quia sciebat Jesus quis eum proditurus esset . Conticescant igitur gentilibus, si forte istud objecerint, respondendum videtur, qui exemplum non recipiunt, rationem exigunt; accipiant etiam ipsi qua ratione Dei Filius vel praevaricaturo mandaverit, vel elegerit proditurum. Venerat Dominus Jesus omnes salvos facere peccatores, etiam circa impios ostendere suam debuit volun
Abbreviated transcription (Latin):
dat mopem subsidio destitutũ: aliena extorqueat.
quia p̃ualet potestate. Pulchritudo ipsa & gratior cor¬
ꝑis forma: frequent̾ in utgũ quam deformitas trahit.
Numqͥdgͥ quisquã deformiores quã pulchriores fili¬
os habere desiderat: & mnopes potiꝰ liberos suos cupit
ẽẽ quam diuites: Plura sunt huĩmodi quȩ ñ ad im¬
pudentiã largientis referenda sunt. s ad male utentiꝰ
errorem: & ideo utentẽ accusandũ potiꝰ quam donan¬
tem. lterũ questio. Sciebat p̃uaricaturũ deus acd am
mandata sua an nesciebat: Si nesciebat: ñ ẽ ista diuine
potestatis assertio. Si aitẽ screbat.&. nichilomimꝰ negli¬
geuda sciens mandaiit: ñ est dei aliqͥd suꝑfluũ p̃cipere.
Suꝑfluo autẽ p̃cepit ꝓthoplasto illi ade: quod cũ noue¬
rat mimine seruaturum. Nichilantẽ deus suꝑfluo fa¬
cit. Er̃go nonẽ scriptura ex deo. hoc enm obicunt.
qui uetus ñ recipiunt testam̃tum: & has int̾serunt que¬

Expanded text:
dat inopem subsidio destitutum. aliena extorqueat, dat inopem subsidio destitutum. aliena extorqueat, quia praeualet potestate. pulchritudo ipsa et gratior corporis forma frequenter in uitium quam deformitas trahit. numquid igitur quisquam deformiores quam pulchriores filios habere «lesiderat et inopes potius liberos suos cupit esse quam diuites? plura sunt huiusmodi quae non ad inprudentiam largientis referenda sunt, sed ad male utentis errorem. et ideo utentem accusandum potius quam donantem. Iterum qumandata sua, an nesciebat? Si nesciebat, non est ista divinae potestatis assertio: si autem sciebat, et nihilominus sciens negligenda mandavit, non est Dei aliquid superfluum praecipere. Superfluum autem praecepit protoplasto illi Adae, quod cum noverat minime servaturum: nihil autem Deus superfluum facit; ergo non est Scqui uetus non recipiunt testamentum et has interserunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
tura indicat eum qͥ utrũq nesciat: quã qui ꝑfuncto¬
rie utrũq cognouit. Grauat enĩ scire quod uł ex seqͥ
uł uitare ñ possis: grauat scire sine usu. absq oꝑe cog¬
nitionis. Pfunde obest ad existimationẽ medico scire
qͥd ꝓsit & quid noceat egro: ñ cognitione ea quẽ admo¬
dum oportet utat᷑. Et̃ ideo ñ ẽ cognitio bona: nisi ea¬
ita utaris ut oportet. hẽ accipe. Non frustra lignum
scientie bomi & mali ꝓductum ẽ in medio ꝑadysi:
ꝙ si ñ cuicũq homini ꝓductũ: eẽt suꝑflua int̾di
ctio. S neq frustra factum ẽ. neq alii. uͥ homini factũ
ẽ. qui mandatum accepit. ut ñ solo eo. s eo cũ ceteris
meretur. Nam si multa discutias. quã plura reppe¬
ries. &. plane inmimera. quȩ ei qͥ uti nesciat possint
nocere: nec ipsas diuitias inuenies fructuosas: si haben
diues subsidia largitatis. neget alũta pauꝑibꝰ. exelu¬

Expanded text:
tura indicat eum qui utrumque nesciat quam qui perfunctotura indicat eum qui utrumque nesciat quam qui perfunctorie utrumque cognouit. grauat enim scire quod uel exequi uel uitare non possis, grauat scire sine usu atque opere cognitionis profundae. obest ad existimationem medico scire quid prosit et quid noceat aegro, nisi cognitione ea quemadmodum oportet utatur, et ideo non est cognitio bona, nisi ea utaris ut oportet. item accipe: non frustra lignum scientiae boni et mali productum est in medio paradiso, et si cuicumque homini productum esset, superflua interdiactum est neque alii nisi homini factum est, qui mandatum accepit, ut non solo eo, sed eo cum ceteris uteretur. nam si multa discutias, conplura repperies et plane innumera, quae ei qui uti nesciat possint nocere. nec ipsas diuitias inuenies fructuosas, si habens diues subsidia largitatis neget alimenta pauperibus, exclu
Abbreviated transcription (Latin):
cere ñ potut: uideat᷑ infirmꝰ. Uideaniꝰ gͥ quomododi¬
luendum sit. Ni fallor. quia mortis causa mobedientia
fuit: & ideo homo ipse sibi mortis ẽ causa: ñ habens de¬
um sue mortis auctorẽ. Neq enĩ si medicus p̃scripserti
egrotanti a quib uideat᷑ cauendum: atq ille ab int̾di¬
ctis ñ putauerit abstinendũ. causa ei mortis ẽ medic̾.
s ntiq ipse sibi reus ẽ mortis. Pprie itaq deus quasi
bonꝰ medicus ꝓhibunit. ne adam nocnura gustaret. Ite¬
rũ accipe. Scite bonũ meliꝰ est quã nescire: & ei qui
bonũ sciat. pulchrũ ẽ scire quod malũ est. ut sciat ca¬
uere qd̃ malum ẽ: prudens subeat custodiȩ cautionẽ.
Rursus autẽ ñ satis ẽ hoc solũ scire quod malum est:
ne cũ malum sciens. scientia boni incipias defraudari.
ut ꝓfunde noueris: &. quod noueris exsequaris: actis
scientiȩ tuȩ congruat. Alioqͥu tolerabiliorem scrip¬

Expanded text:
cere non potuit, uideatur infirmus. uideamus igitur quomodo dicere non potuit, uideatur infirmus. uideamus igitur quomodo diluendum sit. nisi fallor, quia mortis causa inoboedientia fuit, et ideo homo ipse sibi mortis est causa, non habens deum suae mortis auctorem. neque enim si medicus praescripserit aegrotanti quibus uideatur cauendum atque ille ab interdictis non putauerit abstinendum, causa ei mortis est medicus, sed utique ipse sibi reus mortis est propriae. itaque deus quasi bonus medicus prohibuit ne Adam nocitura gustaret. iterum accipe: scire bonum melius est quam nescire et ei qui bonum sciat pulchrum est scire quod malum est, ut sciat cauere quod malum est et prudens subeat custodiae cautionem. rursus autem non satis est hoc solum scire quod malum est, ne cum malum scieris, scientia boni incipias defraudari. ut profunde noueris et quod noueris exequaris actusque scientiae tuae congruat. alioquin tolerabiliorem scrip
Abbreviated transcription (Latin):
uini facere mandati. Sciens gͥ prudensq peccauit: sci¬
ens uirũ in suum traxit errorẽ. Alioquin. muemietur
falsus eẽ de ligno scientie boni & mali sermo: si etiã post¬
ca quã de ea arbore manducauit scientiã mali habere
ñ potuit. Quod si uerus ẽ strmo: cupiditatis utiq cau¬
sam habere ñ potuit. Licet pleriq sic excusandũ pu¬
tent. quod diligens uitum. ab eo timuerit sepatari:
& hanc causam cupiditatis p̃tendant: quod ec̃ uolue¬
rit cũ marito. Iterũ alia questio subripit: uude mors
acciderit ade: utrũ a natura ligni eimodi. anuͦ a deo.
Sinature hoc ligni ascribimꝰ. uidet᷑ ligni huiꝰ fructus
uiuificanti insufflatiomi dei p̃stare. Si qͥdem uiuifica¬
uerat insufflatio: fructꝰ huiꝰ ligni traxit ad mortem.
Aut si dm̃ oꝑatorẽ mortis ce memoramꝰ: dicant quod
gemina opimone accusemꝰ quod aut ita pumitis
ut noluerit ignoscere. cũ posset ignoscere: aut si ignos¬

Expanded text:
uini facere mandati. sciens igitur prudensque peccauit, sciuini facere mandati. sciens igitur prudensque peccauit, sciens uirum in suum traxit errorem, alioquin inuenietur falsus esse de ligno scientiae boni et mali sermo, si etiam, posteaquam de ea arbore manducauit, scientiam mali habere non potuit. quodsi uerus est sermo, cupiditatis utique causam habere non potuit, licet plerique sic excusandum putent, quod diligens uirum ab eo timuerit separari et hanc causam cupiditatis praetendant, quod esse uoluerit cum marito. Iterum alia quaestio subripit, unde mors accident Adae, utrum a natura ligni eiusmodi an uero a deo. si naturae hoc ligni adscribimus, uidetur ligni huius fructus uiuificanti insufflationi dei praestare, siquidem quem uiuificauerat insufflatio fructus huius ligni traxit ad mortem. aut si deum operatorem mortis esse memoramus, dicunt quod gemina opinione accusemus, quod aut ita inmitis, ut noluerit ignoscere, cum posset ignoscere, aut si ignos
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditas cẽ consueuit Nec staũ necesse ut habens sci¬
entiã mali. faciat quod inꝑꝓbũ nouit: nͥ aut iracun¬
dia aut cupiditate uincat᷑. Unde quod diximꝰ incenti¬
uum peccandi. uł ira uł cupiditas ẽ. uł plerumq for¬
mido: licet ex formidine oriat᷑ cupiditas: dũ u nusqͥsq
uult uitare qd metiit: & ideorecte iracundiam & cupi¬
ditatẽ aliqͦꝵ duoꝵ posuimꝰ incentiua itioꝵ. Conside¬
remꝰ gͥ. utrũ eua hic ad uitiũ stimulis incitata sit. S
neq irascebat᷑ mertio: noq cupiditate uicta ẽ. In scđo
dũtaxat erat: ut edendũ niro daret qd̃ iam ipsa gusta¬
uerat. Primo fuerat cupiditas auctor erroris: ut ipsa ede¬
ret. sequens utiq fuit causa peccati. Qd̃ enim iã gusta¬
uerat desiderare ũ poterat: & gustando mali fuerat sci¬
entiã consecuta. Malum gͥ qd̾ adi̾terat. in uirũ deri¬
uare ñ debint: noq coniugẽ ꝓprium p̾uaricatorẽ di¬

Expanded text:
cupiditas esse consueuit. nec statim necesse, ut habens scicupiditas esse consueuit. nec statim necesse, ut habens scientiam mali faciat quod inprobum nouit, nisi aut iracundia aut cupiditate uincatur. unde quod diximus incentiuum peccandi uel ira uel cupiditas est uel plerumque formido, licet ex formidine oriatur cupiditas, dum unusquisque uult uitare quod metuit. et ideo recte iracundiam et cupiditatem duo reliquorum posuimus incentiua uitiorum. consideremus igitur utrum Eua his ad uitium stimulis incitata sit. sed neque irascebatur marito neque cupiditate uicta est; in secundo dumtaxat errat, ut edendum uiro daret quod iam ipsa gustauerat. primo fuerat cupiditas auctor erroris, ut ipsa ederet, sequentisque fuit causa peccati. quod enim iam gustauerat desiderare non poterat et gustando mali fuerat scientiam consecuta. malum igitur quod aduerterat in uirum deriuare non debuit neque coniugem proprium praeuaricatorem di
Abbreviated transcription (Latin):
ubi manducauert ambo. aꝑti sunt oculi eoꝵ.&. cog¬
nouer̃t qd̾ nudi e̾ent: hoc ẽ apti sunt oculi cordis
& cognouerunt tur pe c̃e nudos degere: sine dubio
ubi gustaiit mulier de ligno scientiȩ peccauit: ꝙ se
endo autẽ uirũ. &. dando ei qd̃ ipsa gustauerat. non
uitauit. s iterauit peccatũ. Nonutiq si uere rationẽ
spectes cũ quem diligebat nahere ad consortiũ pene:
s magis ab eo quod cognouerat ipsa eẽ peccatũ. uł
inscientẽ reuocare. debuerat. Quãius uideat᷑ hȩc mu¬
lier. sciens qd̃ post culpã in ꝑadyso c̾e non posset: me¬
tuisse ne sola de ꝑadyso eicereiuir. Deniq abscondert̃
se ambo: pꝰ culpam. Excludendam gͥ se ẽc cognoscens.
consortio uiri quẽ diligebat noluit defraudari. Iterũ
accipe. Non cognitio mali malũ ẽ: s cũ actus implet
maliciam. N on enĩ statim qͥ nouit malum. qd̃ malũ
ẽ ficit: s qͥ quod malum eẽ nouit oꝑatur. lucentinũ
autẽ ad oꝑrindum qd̾ malum ẽ aut iracundia aut

Expanded text:
ucauerunt ambo, aperti sunt oculi eorum et cognouerunt quod nudi essent, hoc est aperti sunt oculi cordis et cognouerunt turpe esse nudos se degere, sine dubio ubi gustauit mulier de ligno scientiae boni et mali, pendo autem uirum et dando ei quod ipsa gustauerat non uitauit, sed iterauit peccatum. nam utique si uere rationem spectes, eum quem diligebat non trahere ad consortium poenae, sed magis ab eo quod cognouerat ipsa esse peccatum uel inscientem reuocare debuerat, quamuis uideatur haec mulier sciens quod post culpam in paradiso esse non posset metuisse ne sola de paradiso eiceretur. denique absconderunt se ambo post culpam. excludendam igitur se esse cognoscens consortio uiri quem diligebat noluit defraudari. iterum accipe: non cognitio mali malum est, sed cum actus inplet malitiam. non enim statim qui nouit malum quod malum est facit, sed qui quod malum esse nouit operatur. incentiuum autem ad operandum quod malum est aut iracundia aut
Abbreviated transcription (Latin):
deo. neq magnũ ꝑiculum sit. quia ñ quod nntrat in
os comqͥnat hominẽ. s quod exit de ore: uidet᷑ indig
num tanto auctore p̃ceptum: nisi hunc cibũ ad illũ
ctis. Hic ẽ enim cibus in qͦ uita diffinit᷑ ȩt̾na: quo qͥsꝙ
fuerit defraudatꝰ. morte moriet᷑: quandoquidẽ panis
uuus atq celestis ipse dñs est. qui uitam dat huic mun¬
do. Unde & ipse ait. Nisi manducaueritis carnẽ meani.

Expanded text:
 quia non quod intrat in os coinquinat hominem, sed quod exit de ore, uideatur sine dubio tanto auctore ..... praeceptum, nisi hunc cibum ad illum etis. hic est enim cibus, in quo uita definitur aeterna, quo quisque fuerit defraudatus morte morietur, quandoquidem panis uiuus atque caelestis ipse dominus est, qui uitam dat huic mundo.
Abbreviated transcription (Latin):
dũ introire maliciã: s etiam in tantã confusionẽ ueni¬
re pamnisit: Uerum hec acusano tune locui haberet.
siita anime iuim. & intime secreta m̃tis inficeret. ut
nullo pacto posset aboleri: & immedicabiliũ uulnerũ
m̃ti atq anmmie nr̃e uirus infideret. Esset enim aptior
huiꝰ querele locus: quod cum omnia posset deus: hoĩe
tam̃ ꝑire passus sit. Uerum cũ ocus nr̃i miscricors re¬
spuendi etroris remedia reseruauerit. abolendiq omnis
contagu ñ aboleuerit facultatẽ: quomi irrationabile uł

Expanded text:
dum malitiam, sed etiam in tantam confusionem uenire permisit? uerum haec accusatio tunc locum haberet. si ita animae uim et intimae secreta mentis inficeret, ut . nullo pacto posset aboleri et inmedicabilium uulnerum menti atque animae nostrae uirus insideret; esset enim aptior huius querellae locus, quod cum omnia possit deus, hominem tamen perire sit passus. uerum cum deus nostri misericors respuendi erroris remedia reseruauerit abolendique omnia contagii non aboleuerit facultatem, quomodo inrationabil
Abbreviated transcription (Latin):
Est etiam qͥ in hac uita posiꝰ moriat᷑ ad uitam: sic̃
ille qui ait. uiuo autẽ iam ñ ego: uiuit autẽ in me
xp̃c. Peccato enim mortuus ẽ: deo uiuit. hoc ẽ. mors
in eo mortua ẽ. s uita uiuit quȩ ẽ dñs iħc. Er̃go bo¬
na uita eoꝵ qui deo uitiunt: mala uita eoꝵ qui pec¬
cato uiuunt. Est etiam media uita. ut animantiũ
cȩteroꝵ: sic̃ habes scriptũ. Pducat t̾ra animam ui¬
uentẽ: scđm genus suum. Est uita criam mortuoꝵ:

Expanded text:
ac uita positus moriatur ad uitam, sicut ille qui ait: uiuo autem iam non ego, uiuit autem in me Christus; peccato enim mortuus est, deo uiuit, hoc est mors in eo mortua est, sed uita uiuit, qui est dominus Iesus. ergo bona uita eorum qui deo uiuunt, mala uita eorum qui peccato uiuunt. est etiam media uita ut animantium ceterorum, sicut habes scriptum: producat terra animam uiuentem secundum genus. est uita etiam
Abbreviated transcription (Latin):
bonus deus potuit inhibere qͦqͦ mͦ incipientẽ mali¬
ciam. an ñ potuit. Si enĩ ñ potuit. infirmꝰ si potuit
ꝙ ñ fecit. ñ bonus. Ergo si sibi ista ñ congruunt. nec
suȩ sibi hereticoꝵ conueniunt opiniones. Requiramꝰ:
ne forte rationis fuerit qua causa deus. sine geniti. siue
ũ geniti illius oꝑatoris siuerit maliciã introire in hunc

Expanded text:
ibere quoquo modo incipientem malitiam an non potuerit. si enim non potuit, infirmus; si potuit et non fecit, non bonus. ergo si sibi ista non congruunt nec suae sibi haereticorum conueniunt opiniones, requiramus ne forte rationis fuerit qua causa deus siue geniti siue non geniti illius operatoris siuerit malitiam introire in hunc
Abbreviated transcription (Latin):
mali: tam̃ quia tantoꝵ auctor dixerat. de ligno scien¬
tiȩ boni & mali ñ e̾ẽ gustandun: fidem p̃ceptori ser¬
iubentis spectare debuerat. ꝙ si ñ intelligebat uim
qualitatẽq iussoꝵ: sciebat tim̃ p̃ceptori defcrendam
cẽ reuerentiam. habebat in natura hanc opimonẽ:
ꝙ. si ñ habebat iuditiũ bomi ꝙ mali Demq ꝙ mulier
serpemi dicit. Er omni ligno ꝑadysi m mducabimiꝰ
de fructu autem ligni qd̾ ẽ in modio ꝑatisi dixit de¬
us ũ manducabitis ex eo. Ita gͦ sciebat obediendũ
ẽẽ mandato ut diceret. ex omini fructu manducabi¬
so imꝑatũ a deo dicit ñ eẽ gustandum: ne morte mo¬
rerent᷑. Ergo quȩ sciuit deferendũ ẽẽ mandato: scunit
utiq malum ẽẽ p̃uaricari: & ideo iuste p̾uaricata
dampnat᷑. Accipe aliud. Si assumptio de ligno scien¬

Expanded text:
mali, tamen quia tantorum auctor dixerat de ligno scienmali, tamen quia tantorum auctor dixerat de ligno scientiae boni et mali non esse gustandum, fidem praeceptori seriubentis spectare debuerat. etsi non intellegebat uim qualitatemque iussorum, sciebat tamen praeceptori deferendam esse reuerentiam. habebat in natura hanc opinionem, etsi non habebat iudicium boni et mali. denique et mulier serpenti dicit: ex omni ligno paradisi manducabimus, de fructu autem ligni quod est in medio paradiso dixit deus: non manducabitis ex eo. ita ergo sciebat oboediendum esse mandato ut diceret: ex omni fructu manducabiio paradiso imperatum a deo dicit non esse gustandum, ne morte morerentur. ergo quae sciuit deferendum esse mandato sciuit utique malum esse praeuaricari et ideo iuste praeuaricata damnatur. Accipe aliud: si adsumptio de ligno scien
Abbreviated transcription (Latin):
ne quasi imꝑsectus intare ñ posset. Non obediendo
autẽ mandato: incurrimꝰ inculpam. E igo culpam
fatemur. Rursus autẽ si altam &. ꝓfundã scientiam
dicimꝰ boni & mali. quȩ quidem ꝓfunda scientia ꝑfe.¬
ctum facit: ñ statim autẽ paruulus qͥad altam & ꝓ¬
fundam scientiã ꝑuenire ñ potuit. recte sic̃ ñ paruus
condẽnatur. herũ questiones serunt. Qͥ nescit inqͥuut
bonũ & malũ: ne &. ipsum qͥdem nouit malũ e̾e̾ non
seruare mandatũ: nec ipsũ bonum nouit qd̾ ẽ obedire
inandato. W ideo quia ñ noueratꝰ. uenia inqͥunt
dignus fuit qͥ ñ obedunt non condẽnatione. Que qͥdẽ
questio: de his absolutionẽ habet que ante memoraui¬
mꝰ. Considerare eñ potuit homo ex his que deus ante
ci contulerat. quod insufflationẽ dei accepit: quod e¬
rat in ꝑadẏso uoluptatis locatꝰ: sũmam auctori obe¬
dientiã deferendam. W ideo si nim nesciebat bomiq

Expanded text:
ne quasi iuperfectus uitare non posset. non oboediendo ne quasi iuperfectus uitare non posset. non oboediendo autem mandato incurrimus in culpam; ergo culpam fatemur. rursus autem si altam et profundam scientiam dicimus boni et mali, quae quidem profunda scientia perfectum facit, ....... non statim autem paruulus, qui ad altam et profundam scientiam peruenire non potuit, recte sicut non paruulus condemnatur. - Iterum quaestiones serunt. qui nescit, inquit, bonum et malum, ne et ipsum quidem nouit malum esse non seruare mandatum nec ipsum bonum nouit quod est oboedire mandato. et ideo quia non nouerat, uenia, inquit, dignus fuit qui non oboediuit, non condemnatione. quae quidem quaestio de his absolutionem habet quae ante memorauimus. considerare enim potuit homo ex iis quae deus ante ei contulerat, quod insufflationem dei accepit, quod erat in paradiso uoluptatis locatus, summam auctori oboedientiam deferendam. et ideo si uim nesciebat boni et
Abbreviated transcription (Latin):
utiq falsum ẽ quod nichil distet a paruulo. Eĩgo ñ
Si peccatũ ascribitur. sequit᷑ pena peccatum: quia dig¬
nus inuenit᷑ pena: qui peccatum uitare ñ potuit. Po¬
test etiam fieri: uit etiam qͥ scieutiã ñ habet boni ꝙ mali
paruulus ñ sit. Qm̃ priusquã scuut puer bonũ & ma¬
lum: ñ credidit malttiȩ.  iterũ habes. Quia prĩquã
sciat puer uocare patrẽ aut matrẽ: accipiet uirtutem
damasci: ꝙ spolia samariȩ ꝑfectus gͦ qui operatur
bonum: etiam si boni & mali scientiam ñ adeptꝰ sit:
ut multi pͥusquam sciant legẽ ipsi sibi sex sunt. qd̾ a
octitiã nesciebat. Deniq ipse ait. Poccatũ ñ cognoui: nisi
ꝑ legẽ. Nam concupiscentiã nesciebã: nͥ lex diceret. non
concupisces. Ad quã partẽ etiam puer potest ẽẽ ꝑfectus
iure naturȩ: priusquã sciat concupiscentiã crinĩ esse.
uł concupiscentie crimen adinittat. Ergo scłm ꝑfucto¬
niã scientiã noluit deus hominẽ sc̾ite quod nialimi ẽ:

Expanded text:
utem falsum. est quod nihil distet a paruulo, ergo non si peccatum adscribitur, sequitur poena peccatum, quia dignus inuenitur poena qui peccatum uitare non potuit. potest etiam fieri ut etiam qui scientiam non habet boni et mali paruulus non sit, quoniam priusquam sciuit puer bonum et malum, non credidit malitiae. et iterum habes: quia priusquam sciat puer uocare patrem et matrem, accipiet uirtutem Damasci et spolia Samariae. perfectus ergo qui operatur bonum, etiamsi boni et mali scientiam non adeptus sit, ut multi priusquam sciant legem ipsi sibi lex sunt. <quid?centiam nesciebat? denique ipse ait: peccatum non cognoui nisi per legem; nam concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret: non concupisces. ad quam partem etiam puer potest esse perfectus iure naturae, priusquam sciat concupiscentiam crimen esse uel concupiscentiae crimen admittat. ergo secundum perfunctoriam scientiam uoluit deus hominem scire quod malum est,
Abbreviated transcription (Latin):
postea grã ꝑ penitentiã delictoꝵ in homuuis rediret
affectum: & fragilitatis sue consciꝰ. quod tam facile a
diuinoꝵ mandatoꝵs serie deuiando trepidanerit. tĩ¬
quã clauum animȩ fluctuantis mandata glestia ti¬
recepit amissum. ñ sibi aliqͥd usurpans gr̃e qd̃ reuer¬
tatur: Nunc quȩ sit illa ratio consideremꝰ: quid sit
istud quod cũ mandatum daret homini de illa ad¬
mirabili beataq uita p̃scribens. ne contra faciens mor

Expanded text:
stea gratia per paenitentiam delictorum in hominis rediret affectum et fragilitatis suae conscius, quod tam facile a diuinorum mandatorum serie deuiando trepidauerit, tamquam clauum animae fluctuantis mandata caelestia tirecepit amissum et sibi aliquid usurpans gratiae quod reuertit? nunc quae sit illa ratio consideremus, quid sit istud quod cum mandatum daret homini de illa admirabili beataque uita praescriben
Abbreviated transcription (Latin):
diq munus. cũ beate uite grã ueluti conrunctũ. & qͣ¬
dam participatione ꝑmixtum. demonstrare uideat᷑.
hoc ẽ enim uita uiuere: uirtute uiuere: beate uite a¬
ctus habere mnistiꝰ corꝑis uita. Contra autẽ morte mo¬
ri quid ẽ aliud nͥ cum morte corꝑis deformttatẽ signi¬
ficare morientis: cuiꝰ & caro cõmuni uiuendi mune̾

Expanded text:
cum beatae uitae gratia ueluti coniunctum et quadam participatione permixtum demonstrare uideatur. hoc est enim uita uiuere, uirtute uiuere, beatae uitae actus habere in istius corporis uita; contra autem morte mori quid est aliud nisi cum morte corporis deformitatem significare morientis, cuius et caro
Abbreviated transcription (Latin):
nrã celebrant᷑. qͣndo xp̃o eccłia co¬
pulatur: sic̃ ait iohes. Qui habet
sponsam: sponsus ẽ. Ppt̾ has gͦ
nuptias. saltare nos conuenit. Si¬
qͥdem dauid rex parit᷑ & ꝓpħa.
dũ multa cecinerit: ante archã
testam̃ti etiã saltasse dr̃. Olatꝰ enĩ
ingaudit̃. in saltationẽ ꝓrupit.
Preuidebat nãq in sp̃u. mariã
de germine suo xp̃i thalamo so
gaudia suos posteros conuga¬
bat: ⁊ad ꝓpͥa uota solito dulcius
inuitans. docuit nos qͥd inipsis
nuptiis facere deberemꝰ: cum ille
ante nuptias tanta exultatione
saltauerit. Ante arcam gͦ saltauit
mariã dixerimꝰ: Siqͥdem archam
trinsec̃ portabat testam̃ti tabulas.
maria aut̃ ipsius testam̃ti gesta¬
bat heredẽ. Illa intra semet legẽ:
hȩc euangłiũ retinebat. Illa dei

Expanded text:
nostra celebrantur, quando Christo Ecclesia conostra celebrantur, quando Christo Ecclesia copulatur, sicut ait Joannes: Qui habet sponsam, sponsus est . Propter has ergo nuptias saltare nos convenit. Siquidem David rex pariter et propheta, dum multa cecinerit, ante arcam testamenti etiam saltasse dicatur . Elatus enim gaudio in saltationem prorupit. Praevidebat enim in spiritu Mariam de germine suo Christi thalamo socgaudia suos posteros conjugabat, et ad propria vota solito dulcius invitans, docuit nos quid in ipsis nuptiis facere deberemus, cum ille ante nuptias tanta exsultatione saltaverit ante arcam. Ergo saltavitMariam dixerimus? Siquidem arca intrinsecus portabat testamenti tabulas, Maria autem ipsius testamenti gestabat haeredem. Illa intra semet legem, haec Evangelium retinebat. Illa Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Infidelitatis enĩ genꝰ ẽ: indiuinis
reb nec gaudere ꝓsꝑis. nec flere con¬
trariis.Saltationẽ gͦ a nob̃ requirit
dñs: ñ utiq sinuosi uolubilitatẽ
corporis: s extollentis se fidei scita¬
tem. Sic̃ enĩ qui corporalit̃ saltat.
nc̃ aere suspendit᷑. nẽ ad altiora
iactat᷑. nunc alt̾nis saltib loca di¬
uersa collustrat: ita et qͥ sp̃alit saltat
int̾ueniente fide. mͦ maeris subli¬
mitatẽ etigit᷑ m̃ ad syderũ altiora
sustolit᷑: mͦ diu̾sis cogitationum
saltib. paradysũ celũq collustrat.
Et sic̃ qui corporalit saltat. uolubi¬
litate mẽbroꝵ se exercens. gyrum
sibi saltationis adquirit: ita⁊ qui
sp̃italit̾ saltat. fidei alacritate se ꝑ
mouens. gyrũ sͥ totiꝰ orbis assumit.
Solent aut homines sic̃ mos est.
in uotis suis hoc ẽ nuptiis p̃cipue
saltare uł canere. Unde & nos habe
mus uotiias nuptias: in quib
saltare tił canere debeamꝰ. Notaeñ

Expanded text:
infidelitatis enim genus est in divinis infidelitatis enim genus est in divinis rebus nec gaudere prosperis, nec flere contrariis. Saltationem ergo a nobis requirit Dominus, non utique sinuosi volubilitatem corporis, sed extollentis se fidei sanctitatem. Sicut enim qui corporaliter saltat, nunc aere suspenditur, nunc ad altiora jactatur, nunc alternis saltibus loca diversa collustrat: ita et qui spiritaliter saltat, interveniente fide, modo in aeris sublimitate erigitur, modo ad siderum altiora sustollitur, modo diversis cogitationum saltibus paradisum, coelumque collustrat. Et sicut qui corporaliter saltat, volubilitate membrorum se exercens, gyrum sibi saltationis acquirit: ita et qui spiritaliter saltat, fidei alacritate semper se movens, gyrum sibi totius orbis assumit. 6. Solent autem homines, sicut mos est, in suis votis, hoc est, nuptiis, praecipue saltare mus votivas nuptias, in quibus saltare vel canere debeamus. Vota enim
Abbreviated transcription (Latin):
Tale eñĩ ẽ his p̃dicare qd̾ ꝑfectũ ẽ:
qualt si m̃dicũ pannis obrutũ.
oloserica uelis induere: & esurien¬
tem rusticũ placento delectari: neccs¬
se ẽ ut ab utroq ista recuset᷑ oblatio
Illi cñi displicent oloserica. quia ma¬
gis necessaria frigori uestim̃ta desi¬
derat: huic placentũ amarũ. dum
escam magis saturitatis exquirit.
lstis gͦ ꝑsonis auferenda potĩ sunt
que suaft̃. sic̃ ait euangłm: etiam
io qd̾ ht̃ auferet᷑ ab eo: hocẽ. cogen¬
dus ẽ fornicator pannos sue cor
ruptionis abicere: compellendus
auarꝰ ẽ. panẽ sue cupiditatis expo¬
ca lectio plerisq de urĩs congruat
quȩ ait: cantauimꝰ uob̾. et ñ salta¬
stis: lam̃tauimꝰ. et ñ plorastis. An¬
nuntiamꝰ gͦ uob̃ regni cȩlestis gaui¬
diũ: & minime corda urã motu qͦdã
alacritatis exultant. Predicamus
triste iudiciũ: ⁊ sensus urĩ ad pe¬
nitentiã in lacrimas ñ prũpunt:

Expanded text:
Tale enim est iis praedicare quod perfectum est, Tale enim est iis praedicare quod perfectum est, quale si mendicum pannis obrutum holoserica velis induere, et esurientem rusticum placento delectare: necesse est ut ab utroque ista recusetur oblatio. Illi enim displicet holoserica, qui necessaria magis frigori vestimenta desiderat; huic placentum amarum, dum escam magis saturitatis exquirit. Istis ergo personis auferenda potius sunt quae sua sunt, sicut ait Evangelium: Etiam id quod habet auferetur ab eo : hoc est, cogendus fornicatoonis abjicere, compellendus avarus est panem suae cupiditatis expoca lectio plerisque de vobis congruat, quae ait: Cantavimus vobis, et non saltastis: lamentavimus, et non plorastis . Annuntiamus ergo vobis regni coelestis gaudium, et minime corda vestra motu quodam alacritatis exsultant: praedicamus triste judicium, et sensus vestri ad poenitentiam in lacrymas non prorumpunt;
Abbreviated transcription (Latin):
pria sollicitudine anime suȩ di¬
uitias sp̃ales ad quireret: ut puta
qui continentie forti ꝓposito. cepit
castimonie custodire uircute. Me¬
retur audire que castitatis remu¬
ueratio sit futura: ut ad uirtutis
obseruantiã addens remunerati¬
onis głam: faciliꝰ possit pugnam
quã cepit atterere. Alĩ ad misciłiã
ꝓmptꝰ debet audire: quia ipsi mi¬
serebit᷑ ds̃. Et qui hanc t̾renam
substantiã cęlestibꝰ duidiis repen¬
sauit : necesse ẽ ut auscultans ui¬
cissitudinẽ celestiũ p̃miorũ. ꝑm¬
ꝑtior aclibentior. opꝰ dnĩ ꝑsequat᷑.
et ad miscdie qd̃ habet bonũ lar¬
geli ca p̃dicatione ditet᷑. Cȩterum
si formcatori p̃dices & dicas quod
uirgo debeat ꝑmanere: & auaro qd
omĩa sua distrahere debeat atq do¬
nare: stulticia ẽ illi. Hanc atĩt p̃di¬
cationẽ ridiculam putat: sic̃ ait
apłs. Animalis aũt hõ ñ ꝑcipit
quȩ sunt sp̃s: stulticia enĩ ẽ illi

Expanded text:
pria sollicitudine animae suae dipria sollicitudine animae suae divitias spirituales acquireret: ut putas quis continentiae forti proposito coepit castimoniae custodire virtutem, meretur audire quae castitatis remuneratio sit futura, ut ad virtutis observantiam addens remunerationis gloriam, facilius possit pugnam quam coepit atterere. Alius ad misericordiam promptus debet audire quia ipsi miserebitur Deus; et qui hanc terrenam substantiam coelestibus divitiis repensavit, necesse est ut auscultans vicissitudines coelestium praemiorum promptior ac libentior opus Domini prosequatur, et ad misericordiae quod habet bonum largelica praedicatione ditetur. Caeterum si fornicatori praedices 663 et dicas quod virgo debet permanere; et avaro, quod omnia sua distrahere debeat atque donare, stultitia illi est. Hanc autem praedicationem ridiculam putat, sic ait Apostolus: Animalis autem homo non percipit quae sunt spiritus : stultitia enim est illi.
Abbreviated transcription (Latin):
nuit etiã festinare debere catacu¬
minũ ad grãm fidei: offeramus
familiolę nr̃e. ut fidem qͥsq ẽ infi¬
delis. accipiat: ne forte ratio salu¬
tis coꝵ querat᷑ a nob̃: quia uita eoꝵ.
nr̃o pendet arbitrio. Nemo de dĩ
reb cogitat: nemo. dedie iudicii
turi. Michi credite. ita iuiumus
in hoc scło. ut corpore moriamur:
ita morimͣ. ut rationi reddendȩ
uiuamꝰ. Mormͣ interim homo:
s actuũ causa ñ morit᷑. Uiuente
aut causa. necesse ẽ ut cause sue
ꝑsona ñ desit: sic̃ ait ꝓpħa. Ecce
here uobis. dnicȩ p̃dicationis elo¬
quia: ñ qd̃ iratꝰ hoc facerem: s ut
euangłicã sententiã custodirem.
Habentigͦ dari iussit: et ñ haben¬
ti ñ solum ñ dari. s etiã qd habet
auferri. Que sententia. suꝑflua¬
uob̾ forsitan uideat᷑: ego aũt di¬
co recte ac sapient dñm p̃cepisse.
Habenti gͦ iubet᷑ dari. Meret᷑ pla¬
ne accipe: qui ita laborauit. ut ꝓ¬

Expanded text:
nuit etiam festinare debere catechunuit etiam festinare debere catechumenum ad gratiam fidei, offeramus familiolae nostrae ut fidem quisquis est fidelis, accipiat; ne forte ratio salutis eorum quaeratur a nobis, quia vita eorum ex nostro pendet arbitrio. Nemo de Dei rebus cogitat, nemo de die judicii turi. Mihi credite, ita vivimus in hoc saeculo, ut corpore moriamur: ita morimur, ut rationi reddendae vivamus. Moritur interim homo, sed actuum causa non moritur: vivente autem causa, necesse est ut causae suae persona non desit, sicut ait propheta: Ecce here vobis dominicae praedicationis eloquia, non quod iratus hoc facerem, sed ut evangelicam sententiam custodirem. Habenti ergo dari jussit, et non habenti non solum non dari, sed etiam id quod habet auferri. Quae sententia superflua forsitan vobis videtur; ego autem dico recte ac sapienter Dominum praecepisse. Habenti ergo jubetur dari. Meretur plane accipere, qui ita laboravit, ut pro
Abbreviated transcription (Latin):
bulentũ redlat: atq ita fit. ut & po¬
culi sinceritas uiciet᷑: et causas de¬
licti. fastidiosus potator inueniat.
Sic gͦ & caritati urẽ ingerere dñici
poculi p̃dicationẽ forte suꝑfluũẽ:
cũ id anima ur̃a clausis uscerib
ñ tam sitient̾ hauriat. quã dissimu¬
lant̾ effundat. fundit eñ mandatũ
dñi: qui illud. aure sua ꝑcipit: corde
ñ continet. Insuꝑficie enĩ quadã
corporis illud gestans. ac minime
ad int̾iora tͣnsmitcens: qđ audit
dũ obliuiscit᷑. seriẽ p̃dicationis ef¬
fundit: & ita domũ uacuus repe¬
dat. qͥ de eccłia onustus exierat. Bi
cite enĩ mͥ. Qͥs de urĩs. cũ adhospi¬
tium redierit. dicit: hodie audi¬
uimꝰ ep̃m de elemosinis disputan¬
tem: rem utilẽ p̃dicauit. debemꝰ
pauꝑibꝰ misereri. ꝓsequutꝰ etiã ẽ
de idoloꝵ execranda cultura: re¬
quiramꝰ ne ignorantibꝰ nobis in
possessione nr̃a sit idolũ . Ammo¬

Expanded text:
bulentum reddat; atque ita sicut et pobulentum reddat; atque ita sicut et poculi sinceritas vitietur, et causas delicti fastidiosus potator inveniat? Sic ergo et charitati vestraex ingerere Dominici poculi praedicationem forte superfluum est; cum id anima vestra clausis visceribus non tam sitienter hauriat, quam dissimulanter effundat. Fundit enim mandatum Domini, qui illud aure sua percipit, corde non continet; in superficie enim quadam corporis illud gestans, ac minime ad interiora transmittens quod audivit, dum obliviscitur, seriem praedicationis effundit, et ita domum vacuus repedat, qui de Ecclesia onustus exierat. 2. Dicite enim mihi, quis de vobis cum ad hospitium redierit, dicet: Hodie audivimus episcopum de eleemosynis disputantem, rem utilem praedicavit, debemus pauperibus misereri? Prosecutus etiam est de idolorum exsecranda cultura, requiramus ne ignorantibus nobis in possessione nostra sit idolum. Admo
Abbreviated transcription (Latin):
tempori. ñ iam uulpiũ more. pul¬
los.s lupoꝵ mͦ. rape porcos. qͥ dum
suo labore possit uiuere ⁊ ferarũ
rabie p̃dam captat alienã. Hereti¬
cos etiã om̃s arbitror uulpib cõpa¬
randos: qͥcum indomo dñihabi¬
tare ñ possint: conuenticła sibi
quȩdã. uelut foueas p̃parant te¬
nebrosas. inqͥb ꝑtinacit̃ latentes.
insidiant᷑ eccł̃ie: ut siquamno¬
cens anima forte ꝓcesserit: uelut
pullũ galline matris absorbeant.
Insidiant᷑ in quã uulpes. eccłie̾ hoc
ẽ heretici. euangłice illi gallinȩ:
de qua ait dñs. Quotiens uolui
congregare filios tuos. sic̃ gallina
colligit pullos suos subalas suas:
ꝯme ipsum fr̃s subtrahere
uob̾ dñice p̃dicationis
eloquia: ac ñ largiri sepiꝰ
sermonã cȩlestiũ sacram̃ta. Siqͥdẽ
nichil ꝓsit offerre pabula recusan¬
ti. & potũ potũ porrigere minime
sitienti: cũ id qd̃ offeras ñ tãlibent̃
hauriat. quã fastidiendo uelut tur¬

Expanded text:
tempori, non jam vulpium more pultempori, non jam vulpium more pullos, sed luporum more rapere porcos: qui dum suo labore possit se juvare, ferarum rabie praedam captat alienam. 8. Haereticos etiam omnes arbitror vulpibus comparandos, qui cum in domo Domini habitare non possint, conventicula sibi quaedam velut foveas praeparant tenebrosas, in quibus pertinaciter latentes, insidiantur Ecclesiae; ut si qua innocens anima forte processerit, velut pullum gallinae matris absorbeant. Insidiantur, inquam, vulpes Ecclesiae, hoc est, haeretici evangelicae illi gallinae, de qua ait Dominus: Quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina colligit pullos suos sub alas suas?me ipsum, fratres, subtrahere vobis Dominicae praedicationis eloquia, ac non elargiri saepius sermonum coelestium sacramenta. Siquidem nihil prosit offerre pabula recusanti, et potum porrigere minime sitienti: cur id quod offeras, non tam libenter hauriat, quam fastidiose velut tur
Abbreviated transcription (Latin):
caput reclinet. Uidete cui rei sub¬
tilit̾ cõparet᷑. Est enĩ hoc genus
amimalis fallax. & insidus semꝑ
intentũ: rapinã. fraudes exercens:
qd nichil tutũ. nchilociosũ. nicħ
patiat᷑ eẽ securũ: qd int̾ ipsa quoq
hominũ domicilia. p̃dam requirat.
Quã cõparationẽ ñ solũ ꝓpt̾ illum
scͥptam puto: s ꝓpt̾ plerosq: etiam
xp̃ianos. qui ore quidẽ dñm confi¬
tent᷑: morib aũt uulpiũ fallacia
uult peccata celare: hic sp̃alit uul¬
pis ẽ. Sic̃ enĩ uulpis ꝓpt̾ fraudes suaᷤᷤ
latibulis demorat᷑: ita peccatortacens
ꝓpt̾ conscientiã suã peccatoꝵ foucis
delitescit. Et sic̃ illa ñaudet int̾ me¬
dias hominũ turbas morũ suorũ
ostendẽ fallatiã: ita et hic erubescit
inmedia eccłia conu̾sationis suȩ ne¬
qͥtiam conficeri. Uulpẽ plane dire¬
rim omnẽ xp̃ianũ quisuo insidia¬
tur uicino: qͥ cotidie nitit᷑ fines ali¬
enos diriꝑez fructus inuade: aĩa¬
lia deuorare : e qđ ẽ familiare huic

Expanded text:
caput reclinet . Videte cui rei subtiliter comparetur: est enim hoc genus animalis fallax, et insidiis semper intentum, rapina fraudes exercens, quod nihil tutum, nihil otiosum, nihil patitur esse securum, quod inter ipsa quoque hominum domicilia praedam requirat. 7. Quam comparationem non solum propter illum scriptam puto, sed propter plerosque etiam christianos, qui ore quidem Deum confitentur, moribus autem vulpium fallacia vult peccata celare, hic spiritaliter vulpes est. Sicut enim vulpes propter fraudes suas in latibulis demoratur; ita et peccator tacens propter conscientiam suam peccatorum foveis delitescit: et sicut illa non audet inter medias hominum turbas morum suorum ostendere fallaciam; ita et hic erubescit in media Ecclesia conversationis suae nequitiam confiteri. 446 Vulpem plane dixerim omnem christianum, qui suo insidiatur vicino, qui quotidie nititur fines alienos arrodere, fructus invadere, animalia devorare, et quod est familiare huic
Abbreviated transcription (Latin):
surus ad inferos: ascensurꝰ ad cȩ¬
lum. Nũqͥd in omĩb illũ potest¬
humana fragilitas comitari:
Stulta magis ẽ ista p̃sumptio. po¬
tius quã religiosa confessio. Siqͥ
maret se sequi ꝑ omĩa saluatorem.
Quo ego uado: ñ potes me mͦ seqͥ. Et̃
cum ꝑtinacit᷑ in sisteret. ac se ab co
nec morte dicẽt separandũ tanqͣm
iactantie condempnatꝰ. audit qd̾
cẽt dñm t̾cio negaturꝰ. Ita qͥ ꝓmit¬
tebat aconfessione xp̃ise nec morte
diuelli ab eiꝰ societate: in t̾rogatione
ancille separat᷑. Et nͥ ueluti modũ
qͦndã statuens. t̾cio eũ dixisset noga
turũ: forsitan sepiꝰ int̾rogatꝰ. freqͣn

Expanded text:
surus ad inferos, ascensurus ad coesurus ad inferos, ascensurus ad coelum; numquid in omnibus illum potest fragilitas humana comitari? Stulta est ista praesumptio potius, quam religiosa confessio. Siquimaret se sequi per omnia Salvatorem: Quo ego vado non potes me modo sequi . Et cum pertinaciter insisteret, ac se ab eo nec morte diceret separandum; tamquam jactantiae condemnatus audit, quod esset Dominum tertio negaturus. Ita qui promittebat a confessione Christi nec morte divelli, ab ejus societate, interrogatione ancillulae separatur: et nisi velut modum quemdam statuens, tertio eum dixisset Dominum negaturum, forsitan saepius in
Abbreviated transcription (Latin):
plus xp̃m diligere quã parentẽ
Legerat cnĩ fortasse ꝓpħicãlecti¬
onem que dic̃: obliuisce popłm
tuũ. et domũ patris tui. Ppt̾ea¬
oblitꝰ ẽ patrẽ: dũ memor ẽ. salua¬
torem. Audierat enĩ etiã euangłi¬
um dñi: qͥ plus dilexerit patrem
aut matrẽ quã me. ñ ẽ me dignꝰ:
Ita cũ tobias iustificet᷑. cur sepul¬
turȩ causa prandiũ dereliquerit:
hic ꝓbat᷑. cum causa xp̃i patͥs reli¬
querit sepulturã. Ille enĩ ñ ueret᷑
ne int̾uentente oꝑe. t̾rem pͣndii
epulas p̃t̾mitteret: hic metuit ne
int̾uemente mora. refectionem
panis cȩlestis amittat. Unde cum
xp̃i contẽplatione scpulturã õib
debcamꝰ: hic amore xp̃i. patͥs dese¬
ruit septilturã. Discutiamꝰ itaq
pͥmo illiꝰ interpellationẽ: respon¬
sionẽq dñi saluatoris. Ait enĩ ille
Sequar te quocũq ieris. Prompta
quidem. s suꝑba ꝓfessio. Iturus
enĩ ad passionẽ erat dñs: descen¬

Expanded text:
plus Christum diligere, quam parentem. plus Christum diligere, quam parentem. Legerat enim fortasse propheticam lectionem, quae dicit: Obliviscere populum tuuoblitus est patrem, dum memor est Salvatoris. Audierat etiam Evangelium Domini: Qui plus dilexerit patrem aut matrem, non est me dignus . 4. Ita cum Tobias justificetur, cur sepulturae causa prandium dereliquerit ; hic probatur, cum causa Christi patris reliquerit sepulturam. Ille enim non veretur, ne interveniente opere, terreni prandii epulas praetermitteret: hic metuit ne, interveniente mora, refectionem panis coelestis amittat. Unde cum Christi contemplatione sepulturam omnibus debeamus, hic amore Christi patris deseruit sepulturam. 5. Discutiamus itaque primo illius interpellationem, responsionemque Domini Salvatoris. Ait enim ille: Sequar te quocumque ieris . Prompta quidem, sed superba professio. Iturus enim ad passionem erat Dominus, descen
Abbreviated transcription (Latin):
discimꝰ: qđ ad dnm ñ tam ore qũa
corde clamandũ ẽ Igit᷑ saluator
nr̃ qͥ cogitationes hominũ sensus
q ꝑuidet. audiens qͥdem uocisob¬
seqͥum. m̃tis aut̃ u̾sutiã recognos¬
cens: taliillum animali cõparat.
qd̾ aliud uoce indicet. aliud moribꝰ
oꝑet᷑. Uulpis em̃i latratucanis re¬
sonat: dolo rapinã fraudis exer¬
cet. Lacentẽ gͦ nec opinantẽ asfu¬
mit. Tacebat qͥdem lingua: s spũ
loquebat᷑. Intelligimꝰ enĩ quã de¬
uotus fuerit: qͥ sic̃ ipse asseruit
patrẽ reliqͥt mortuũ. ut uitȩ do¬
minũ reꝑiret. Ait enĩ. ꝑmitte mͥ
priꝰ ire:& sepelire patrẽ meũ. Mor¬
tuũ gͦ illũ reliquerat: quẽ. ut re¬
uertens sepcliret exorat. Ñeum
dolor retinuerat: ñ mors redarda¬
uerat: q̃ a festinabat aduitã. Nec¬
dum morientis clauserat ocłos:
necdũ rigentia mẽbra condidat:
Statim ut comꝑit aduenisse do¬
minũ: oblitꝰ pat̾ne pietatis affe¬
ctum: maiorẽ pietatẽ credidit

Expanded text:
ad Dominum non tam ore quam corde clamandum est. Igitur Salvator noster, qui cogitationes hominum sensusque pervidet, audiens quidem vocis obsequium, 381 mentis autem versutiam recognoscens, tali illum animali comparat, quod aliud voce indicet, aliud moribus operetur. Vulpis enim latratu canis resonat, dolo rapinam fraudis exercet. Tacentem ergo, nec opinantem assumit. Tacebat quidem lingua, sed spiritu loquebatur. Intelligimus enim quam devotus fuerit qui, sicut ipse asseruit, patrem reliquit mortuum, ut vitae Dominum reperiret. Ait enim: permitte mihi prius ire, et sepelire patrem meum . Mortuum ergo illum reliquerat, quem ut revertens sepeliret, exorat. Non eum dolor retinuerat, non mors retardaverat; quia festinabat ad vitam. Necdum morientis clauserat oculos, necdum rigentia membra condiderat; statim ut comperit advenisse Dominum, oblitus paternae pietatis, affectum majorem pietate credidit
Abbreviated transcription (Latin):
lectũ est. ura dilectio. sensꝰ
ur̃os idipsũ capitulum
potuit ꝑmouere. cur dñs sic̃ scͥpta
refert cũ ab altero int̾pellatꝰ fuerit.
ut eũ qͦcũq isset causa religiosi ser¬
uitii sequeret᷑: alt̾i magis dixerit
sequere me & illo spreto atq despe¬
cto. aliũ potius nec opinantem¬
lacentẽq delegerit. Et cum utiq
acceptius uoluntariũ obsequiũ
ẽẽ soleat quã coactũ. et seruitiũ
plus noceat ñ qd̃ imꝑio exigit᷑. s
qd̾ sponte defert᷑: cur gͦ iste respu¬
itur. cur uelut indignus etiam
recusat᷑. Ait enĩ ad eum dñs. Uul¬
pes foueas hñt & uolucres cęli ni¬
dos: filiꝰ aũt hominis ñ habet

Expanded text:
lectum est, vestra dilectio, sensus vestros id ipsum capitulum potuit permovere, cur Dominus sicut Scriptura refert, cum ab altero interpellatus fuerit, ut eum quocumque iisset, causa religiosi servitii sequeretur: alteri magis dixerit: Sequere me ; et illo spreto atque despecto, alium potius tacentem nec opinantemque delegerit? Et cum utique acceptius voluntarium obsequium esse soleat, quam coactum; et servitium plus placeat non quod imperio exigitur, sed quod sponte defertur: cur ergo iste respuitur, cur velut indignus etiam recusatur? Ait enim ad eum 445 Dominus: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos: Filius autem hominis n
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃m credidimus: non iterum
uelut trangressores ad idola recur¬
ramus. Scriptũ est enim. Nemo
potest duobus dominis seruire.
Dum enim uni placere gestit: alte¬
descrentibꝰ alus dñm ñ reliquit: s
dicamus qđ ille ao saluatorem dix̃.

Expanded text:
istum credidimus, non iterum velut transgressores ad idola recurramus; scriptum est enim: Nemo potest duobus dominis servire : dum enim uni placere gestit, altedeserentibus aliis Dominum non reliquit; sed dicamus quod ille ad Salvatorem dix
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ resurrectionẽ mirabilia gessit
apud suꝑos: martyres reuelent.
qͣnta mipsa morte refrigeria oꝑa¬
tus sit in defunctis.lxxix. In na

Expanded text:
 resurrectionem mirabilia gessit ad superos. Martyres revelent quanta in ipsa morte refrigeria operatus sit in defunctis. Vota
Abbreviated transcription (Latin):
mine suo eccłam xꝑi thalamo sotianda:¬
cunctis. ꝑ hec gaudia suos posteros coniu-¬
gabat. et ad ppria uota om̃s gentes solito¬
dultius inuitabat: nos quoq docuit. qd
ipsis facere deberemus facere innuptiis:
cum ille ante nuptias
exultatione letatꝰ sit:.

Expanded text:
mine suo Christi thalamo sociandammine suo Christi thalamo sociandamcunctis per haec gaudia suos posteros conjugabat, et ad propria vota dulcius invitans, nos quoque docuit quid ipsis facere deberemus in nuptiis, cum ipse ante nuptias tota exsultatione laetatus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
tia. omis resuctustate deꝑitꝰ solum ui¬
num ꝓficit uetustate: ita et in om̃i ge¬
nere hominum. cunctis antiquitate
ꝑeuntibꝰ. solus axꝑianus ꝓficit uetusta¬
te Et sicut uinum indies singulos
asꝑitatem suã decoquens. saporis dul¬
cedinem. suauitatem odoris adquirit.
ita & aꝑianus successsu temꝑis delic¬
toꝵ. suoꝵ asꝑitatẽ decoquens. sapien
tiam sibi diuinitatis bene olentia tͥni¬
tatis assumit. Ergo in hac sca die baptila¬
tus ẽ dns. Uidete qͣm bene ordinauerit. ut
&innatali suo natus sit & ineyiphania sit¬
renatuf:ut nec longe ase salutis humane
uota distarent: & eternas saluatori iugit᷑
gr̃as ageremus. Tunc enim uota nr̃a cele¬
ait ioħes. Qui habet sponsam. sponsusẽ.
ꝓpter has gͦ nuptias. saltare nos conuenit.
Siquidemꝰ et dauid rer parit᷑ & ꝓpħa. cũ
multa cecinerit: ante archam saltasse dr.
Clatus enim gaudio: insaltationẽ ꝓrupit.
ꝓuidebat enim insꝑu. ꝑmariam de ger¬

Expanded text:
tia omnis res vetustate deperit, solum vitia omnis res vetustate deperit, solum vinum proficit vetustate; ita ex omni genere hominum cunctis antiquitate pereuntibus, solus christianus proficit vetustate. Et sicut vinum in dies singulos asperitatem suam decoquens, saporis dulcedinem, suavitatem odoris, acquirit; ita et christianus successu temporis delictorum suorum asperitatem dentiam Trinitatis assumit. 4. Ergo in hac sancta die baptizatus est Dominus. Videte quam bene ordinaverit, ut et in natali suo natus sit, et in Epiphania renatus; ut nec longe a se salutis humanae vota distarent, et aeternas Salvatori jugiter gratias ageremus. 5. Tunc et vota nostra celeait Joannes: Qui habet sponsam, sponsus est . Propter has ergo nuptias saltare nos convenit. Siquidem David rex pariter et propheta, dum multa cecinerit, ante arcam testamenti etiam saltasse dicatur . Elatus enim gaudio in saltationem prorupit. Praevidebat enim in spiritu Mariam de ger