comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&e t̾ra noua. Que quidẽ ñ alia conden¬
da sunt: s hec ip̃a renouant᷑. Celum
quam nunc habet specie. ꝑ ignẽ ter¬
git᷑ & t̃n insua semꝑ nat᷑a seruatur.
Uñ ꝑpsalmistã dr. Mutabis ea ce
mutabunt᷑. Qmͣ quidẽ ultimã cõmu¬
tationẽ suam. ip̃is nob̾ ñc uicissitudi¬
nib nuntiant: quib nr̃is usib inde¬
sinent̾ alt̾nant. Nam t̾ra asua spe¬
cie hiemali ariditate deficit: uerna¬
li humore uiridescit. Celum cotidie
caligine noctis obducit᷑. & diurna cla¬
ritate renouat᷑. Hinc gͦ hinc fidelis
quisq colligat. & interire hec & tñ
ꝑ inouationẽ refici. que constat nẽ
assidue uelut ex defectu reparari.¬
conspicit qͣnta q̃nꝙ animadu̾sione de¬
Spicarum qͥppe sũmitates. ariste sunt
Ariste aut̃ ꝯuincte inspica ꝓdeunt. s
crescendo paulisꝑ a se hirsute ⁊ rigide
disuingunt᷑. Sic nimirũ sic ad huius
mundi głam pͣui diuites surgũt. Na¬
ture enĩ sͥ cõmunione ꝯiuncti sunt: s

Expanded text:
 XXI, 4. Quae quidem non alia condenda sunt, sed haec ipsa renovantur. Coelum quam nunc habet, specie per ignem tergitur, et tamen in sua semper natura servatur. Unde per Psalmistam dicitur: Mutabis ea, et mutabuntur . Quam quidem ultimam commutationem suam ipsis nobis nunc vicissitudinibus nuntiant, quibus nostris usibus indesinenter alternant. Nam terra a sua specie hiemali ariditate deficit, vernali humore viridescit. Coelum quotidie caligine noctis obducitur, et diurna claritate renovatur. Hinc ergo hinc fidelis quisque colligat et interire haec, et tamen per innovationem refici, quae constat nunc assidue velut ex defectu reparariconspicit, quanta quandoque animadversione de--Spicarum quippe summitates, aristae sunt. Aristae autem conjunctae in spica prodeunt, sed crescendo paulisper, a se hirsutae et rigidae disjunguntur. 540 Sic nimirum sic ad hujus mundi gloriam pravi divites surgunt. Nat
Abbreviated transcription (Latin):
Incognitione humane rationis suꝑno .uiii.¬
rum sp̃uum numerus ñ ẽ: qr quanta il
la sit frequentia inuisibilis exercitus
nescit. De quo per danielem dr. Milia
nulium ministrabãt er & decies nilies cẽte¬
na milia assistebant ei. Suꝑnoꝵ ciuiũ
numerus infinitus & definitꝰ expͥmit᷑:
ut qui dõ ẽ numerabilis. ẽẽ nobis innu¬
merabilis demonstret᷑. Qmuis aliud
ẽ assistere: aliud ministrare. Assistũt
da officia nuntioꝵ uentunt: s tñ ip̃i
quoq contemplatione ab intimis u¬
triq non recedunt. Et quia plures
sunt qui ministrant. qmͣ hi qui prin¬
cipaliter assistunt: assistentium nu¬
merus quasi definitus: muustrantiũ
uͦ indefinicus ostendit᷑. Angłicos uͦ
sp̃s recte dĩ milites dicimus: quia
decertare. eos contͣ potestates aerias
ñ ignoramus. Que cam̃ cercamina. ñ
labore s imꝑio ꝑagunt: quia quicqͥd
agendo contra immundos sp̃s appe¬
tunt. ex ad iuitorio cuncta regentis
possunt. De bac nanqz mil
scriptum ẽ. Subi¬

Expanded text:
In cognitione humanae rationis supernorum spirituum numerus non est, quia quanta sit illa frequentia invisibilis exercitus nescit, de qua recte dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Supernorum civium numerus infinitus et definitus exprimitur, ut qui Deo est numerabilis esse nobis innumerabilis demonstretur. Aliud est assistere, aliud ministrare. Assistunt da officia nuntiorum veniunt: sed tamen ipsi per contemplationem ab intimis non recedunt. Et quia plures sunt qui ministrant quam hi qui principaliter assistunt, assistentium numvero infinitus ostenditur. Angelicos vero spiritus recte Dei milites dicimus: quia decertare eos contra potestates aerias non ignoramus. Quae tamen certamina non labore, sed imperio peragunt: quia quidquid agendo contra immundos sptunt, ex adjutorio cuncta regentis possunt. De hac namque 543scriptum est: Subi
Abbreviated transcription (Latin):
quererent: s eiꝰdem głe iter ignora¬
rent dicens. Potestis bibe calicem q̃
ego bibiturꝰ sũ: Consessionis qͥppe
illius celsitudinẽ adextͥs sinistris¬
q quesierant. s quanta ad hanc es¬
set itiñis angustia ñ uidebant. uñ
⁊ eoꝵ mox ocłis imitandus calix
passionis obicit᷑. ut uidelioce si ad
sublimitatis gaudia tend̾ent pͥꝰ
uiam humilitatis inuenirent. Ca¬

Expanded text:
quaererent, sed ejusdem gloriae iter ignoraquaererent, sed ejusdem gloriae iter ignorarent, dicens: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Confessionis quippe illius celsitudinem a dextris sinistrisque quaesierant, sed quanta ad hanc esset itineris angustia non videbant. Unde et eorum mox oculis passionis objicitur; ut videlicet si ad sublimitatis gaudia tenderent, prius viam humilitatis invenirent.
Abbreviated transcription (Latin):
pientis in capite eiꝰ: qr uidelioce
sapiens qͥsq illũ tota intentiõe
ꝯsid̾at. cuiꝰ se m̃brum ẽẽ ꝑ fidẽ pensat.
Has nanq humane ꝯũsationis uias
iudere ꝯcupierat: qͥ dicebat. Inman¬
datis tuis exercebor: & osiderabo ui¬
AS tuas. Acsi aꝑte spondeat dicens.
Que iea sunt iam uidere refugio. ꝙr
ꝑ imitationis tue uiã ꝑgere. ꝯũsatio¬
nis gͥssib marcesco. Qͥ enĩ p̃senti iã
mundo ꝯtradicit: amoris excitati¬
one ꝯtinua redemptoris sui uias
cordis ocłis obicit. ut mens ꝓsꝑa
fugiat. ad adu̾sa p̃paret᷑. Nlis quod
demulcet appetat: nichil qͦd det̾rere
eredit᷑ ꝑtunescat. Merorem gaudi¬
um deputet. p̃sentis uite gaudia.
dãpua meroris penset Abiectionis
decrim̃ta ñ timeat. s ꝑ hec manen¬
cis głe locum querat. Has ⁊ enim
uias sequentiũ monstrabat ocłis
ũitas cũ dicebat. Qͥmͥ ministt. me
sequat᷑. Adbas uias tum̃tia disci¬
płoꝵ corda reuocabat. cũ locũ iã głe

Expanded text:
n capite ejus , quia videlicet sapiens quisque illum tota intentione considerat, cujus se membrum esse per fidem pensat. Has namque humanae conversationis vias videre contempserat, qui dicebat: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas . Ac sic aperte spondeat, dicens: Quae mea sunt, jam videre refugio, quia per imitationis tuae viam pergere conversationis gressibus inardesco. Qui enim praesenti jam mundo one continua Redemptoris sui vias cordis oculis objicit, ut mens prospera fugiat, ad adversa praeparetur, nil, quod demulcet appetat, nil, quod deterrere creditur pertimescat, moerorem gaudium deputet, praesentis vitae gaudia damna moeroris penset, abjectionis detrimenta non timeat, sed per haec manentis gloriae locum quaerat. Has enim vias sequentium monstrabat oculis Veritas, cum dicebat: Qui mihi ministrat, me sequatur . Ad has vias tumentia discipulorum corda revocabat, cum locum jam gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
increpat: ad p̃dicandum iħm exem¬
plum auctoritatis ceteris p̃stat: ne
innomine. eius loqui debeat. uerberi¬
b ꝓhibet᷑. nec tñ compescit᷑. Contemp¬
nit flagella cedentium. qui paulo
ante requirentiũ uerba tinuerat:
&e qui ancille uires requisitus expa¬
uit: iures pͥncipum cesus p̃mit. Sc̃i
enun iam sp̃s iurtute solidatus. hux¬
ius mundi altitudines lib̾catis cal¬
ce depͥmebat: ut mimo ẽẽ cern̾et qͥcqͥd
contͣ creatoris grãm altũ cumuerat.
Hec sunt ornam̃ta celoꝵ: hec sunt do¬
na sp̃s. q̃ diu̾sis manifestari uirtutib
solent: quas culte dispensationis
mun̾e diuisas. paulus enum̾at di¬
cens. Alii qͥdẽ ꝑ sp̃m dat᷑ sermo sapĩe.¬
alii aut̃ sermo scientie. scdm eundẽ
sp̃m. Alteri fides: in eodem sp̃ũ. Alii

Expanded text:
increpat, ad praedicandum Jesum exemincrepat, ad praedicandum Jesum exemplum auctoritatis caeteris praestat. Ne in nomine ejus loqui debeat verberibus prohibetur, nec tamen compescitur. Contemnit flagella caedentium qui paulo ante requirentium verba timuerat, et qui vires ancillae requisitus expavit vires principum caesus premit. Sancti enim jam Spiritus virtute solidatus, hujus mundi altitudines libertatis calce deprimebat, ut in imo esse cerneret quidquid contra Creatoris gratiam altum tumeret. Haec sunt ornamenta coelorum, haec sunt dona Spiritus, quae diversis manifestari virtutibus solent, quas occultae dispensationis munere divisas Paulus enumerat, dicens: Alii quidem per spiritum datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem spiritum, alteri fides in eode
Abbreviated transcription (Latin):
tis. quem ds suscitauit a mortius:
in hoc iste astat coram uob̃ saluus.
Cunq erga hec ꝑsequentiũ furor ex¬
cresceret: eosq sacerdotes ac pͥncipes
iħm p̃dicare ꝓhiberent: contͣ irã pͥn¬
cipum qua auctoritate petrꝰ exere¬
u̾it. indicat᷑: cum illic ꝓtinꝰ subdit᷑.
Petrus uͦ & apłi dixerunt. Obedire
oportet dõ. magis qm homuub. S
cum auctoritatẽ p̃dicantium. resis¬
bentium p̃cepta ñ premerent: ad fla¬
gella ꝑuenit᷑. Nam subdit᷑. Tunc pͥn¬
cipes sacerdotum cesis denuntiaue¬
runt. ue loquerent᷑ in nomine iħu:
patent̾ ostendit᷑. cum ꝓtinus subin¬
fertur. Et illi quidẽ ibant gaudences
a conspectu concilii:. qm̃ digni habiti
sunt ꝓnomine iħu ꝯtumeliam pati.
Mox etiam pꝰ flagelloꝵ gaudia qͥd
agͥent indicat᷑. Om̃i aut̃ die intẽplo
ce cirra domos ñ cessabant. docentes
le paulo ante. timidus: tam linguis
loquit᷑. choruscat miracłis: infidelita¬
tem sacerdotũ ac pͥncipum lib̾a uoce

Expanded text:
tis, quem Deus suscitavit a mortuis, in hoc iste astat coram vobis salvus . Cumque erga haec persequentium furor excresceret, eosque sacerdotes ac principes Jesum praedicare prohiberent, contra iram principum qua auctoritate Petrus excreverit indicatur, cum illic protinus 554 subditur: Petrus vero et apostoli dixerunt: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Sed cum auctoritatem praedicantium, resistentium praecepta non premerent, ad flagella pervenitur. Nam subditur: Tunc principes sacerdotum caesis denuntiaverunt ne loquerentur in nominpatenter ostenditur cum protinus subinfertur. « Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati. » Mox etiam post flagellorum gaudia quid agerent, indicatur: « Omni autem die in templo et circa domos non cessabant docele paulo ante timidus, jam in linguis loquitur, coruscat miraculis, infidelitatem sacerdotum et principum libera voce
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum dõ de ppsis inudicio dispu¬
tent: qui ad uerba d̃ĩ p̃sens scłm ꝑ
fecte derelinquunt. Laqui gͦ ad ora
loquit᷑. ut cum om̃i potente postio¬
dum disputet: qr ille cum dõ pꝰmo¬
cdum uidex uenit. qͥ hie ei mͦ inp̃ce
familiaris excit̾it. S sc̃a eccłia cuiꝰ
sepe iam beatum iob sp̃em ceuere
diximus: ñ solum tunc de iniquis
iudicat. cũ ultini iuidicii dies ad¬
uenerit: s nunc õẽ de cunctis pra¬
ue agentib. uł stulte sentientib
uilicare ñ cessat. Unde ⁊ subdit.¬

Expanded text:
ut cum Deo de populis in judicio disputent, qui ad verba Dei praesens saeculum perfecte derelinquunt. Et illi cum loquitur, ut cum Omnipotente postmodum disputet. Quia ille cum Deo postmodum judex venit, qui hic ei modo in prece familiaris exstiterit. Sed sancta Ecclesia, cujus saepe jam beatum Job speciem tenere praediximus , non solum tunc de iniquis judicat, cum ultimi judicii dies advenerit, sed nunc etiam de cunctis prave agentibus, vel stulte sentientibus judicare non cessat. Unde et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
cum &e si uninocent̾ uiuit᷑ nescit tñ
fari innocentiam qmͣ habet. Ac de¬
uide puericia sequitur: in qua iam
ualet dicere quod uuclt. Cui succe¬
dit a dolescentia: que uidelicet pͥma
ẽ etas inoꝑatione. Quam iuuent᷑.
sequitur. scilicet apca fortitudint
ac postinclum senectus. etiam ꝑtem¬
pus iam congrua maturitati. ¶ͥ a
gͥ primam ecatem aptam bonis
actib adolescentiam diximus. oe
iusti uiri eum inmagna m̃tis ma¬
curitate ꝑficiunt. ñ nunqͣm adme¬
moriam actionũ suarum initium
redueunt. seq tm̃ de suis pͥmordiis
rep̃hendunt. qͣntum &e grauitate
m̃cis altius ꝑfecerunt: qr eo indis¬
cretos se fuisse inueniunt. qͦ disere¬
cionis aidem post modum plenius
ꝯsequunt᷑: recte nunc ꝑ seĩ uiri uo¬
cem adolescentie peecata formidan¬
tuir. Qd̃ si ad ipsam licteram est ce

Expanded text:
cum etsi innocenter vivit, nescit tamen cum etsi innocenter vivit, nescit tamen fari innocentiam quam habet. Ac deinde pueritia sequitur, in qua jam valet dicere quod vult; cui succedit adolescentia, quae videlicet prima est aetas in operatione; quam juventus sequitur, scilicet apta fortitudini; ac postmodum senectus, etiam per tempus jam congrua maturitati. Quia igitur primam aetatem aptam bonis actibus adolescentiam diximus, et justi viri, cum in magna mentis maturitate proficiunt, nonnunquam ad memoriam actionum suarum initium reducunt, seque tantum de suis primordiis reprehendunt, quantum ex gravitate mentis altius profecerunt, quia eo indiscretos se fuisse inveniunt, quo discretionis arcem postmodum plenius consequuntur, recte nunc per sancti viri vocem adolescentiae peccata formidantur. Quod si ad ipsam litte
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. Terra es. &e int̾ram ibis. Et
sepe apparentes angłi hominib p̃¬
cepta dederunt. Moyses legis la¬
cor ꝑ districtionem peccata cohercu
ie: ipse unigenitus summi patris
ad nos redimendos uenit: morien¬
do mortem absorbuit: uitam ꝑpe¬
tuam denunciauit nobis qm osten¬
dit inse. S cũ illa que inparadyso
data ẽ de morte carnis nr̃e senten¬
tia: ab ipso uutio gen̾is humani
usq ad finem scłi ñ mutat᷑. Quis ẽ
enum homo qui uiuit & ñ uidebit
mortem: Quod bene rursum psal¬
mista intuens ait. Tu terribilis
homini iratus semel de mortali¬
tate carnis nr̃e sententiam fixit:
que et nunc & usq ad ultimum
mutari nullo mͦ ualebit. Dicat.
gͦ. Scͥbis contͣ me a maritudines.
Ecce uir ustus. qr iniuuentute
sua se peccasse ñ inuenit: adoles¬
centie facta ꝑtimescit. S screndũ
ẽ quia sicut incorpore.: ita sunt q̃
inerem̃ta etatis inmente. Prima
quippe hominis etas infantia ẽ.

Expanded text:
tum est: Terra es, et in terram ibis . Et tum est: Terra es, et in terram ibis . Et saepe apparentes angeli hominibus praecepta dederunt. Moyses legislator per districtionem peccata coercuit. 388 Ipse Unigenitus summi Patris ad nos redimendos venit, moriendo mortem absorbuit; vitam perpetuam denuntiavit nobis, quam ostendit in se. Sed tamen illa quae in paradiso data est de morte carnis nostrae sententia ab ipso initio generis humani usque ad finem saeculi non mutatur. Quis est enim homo qui vivit, et non videbit mortem ? Quod bene rursum Psalmista intuens ait: Tu terribilis homini iratus semel de mortalitate carnis nostrae sententiam fixit, quae nunc et usque ad ultimum mutari nullo modo valebit. Dicat ergo: Scribis contra me amaritudines. --Ecce vir justus, quia in juventute sua se peccasse non invenit, adolescentiae facta pertimescit. Sed sciendum est quia sicut in corpore, ita sunt etiam incrementa aetatis in mente. Prima quippe hominis aetas infantia est,
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi uentus quippe nos iniquitas
abstulit: qr nullo fixos uircutis
pondere. inuanam elationẽ leuauit.
Bene aut̃ pꝰ folium: etiam stipula
appellat᷑ homo. Qͥ enim arbor fuit
inconditione. foluun a semec ipso
factus ẽ intemptatione: s pꝰ stipu¬
la apparuit indeiectione. Qͥa enĩ
batur. stipula ẽẽ memorat᷑. Si qͥa
uiriditatem intimi amoris ꝑdidit:
iam stipula sicea ẽ. Consideret ita¬
q uir sc̃s & homo quante uilitatis
sit. & ds̃ quante districtionis: et
dicat. Contra folium qͦd uentora¬
pitur ostendis potentiam tuam:
&e stipulam siccam ꝑsequeris: Ac
si aꝑte deploret dicens. Cur canta
rectitudine impetis eum: quem
sic infirmum ẽẽ intemptatione
cognoscis: Sequit᷑. Scribis xxi.
contͤ me a maritudenes. Quia e¬
nu om̃e quod loquimur transit.
quod uͦ scͥbunus manet: d̃s ñ loqui
s scribere a maritudines d̃r᷑ cum
diu suꝑ nos eius flagella ꝑdurant.
Semel quippe peccanti homini die¬

Expanded text:
Quasi ventus quippe nos iniquitas Quasi ventus quippe nos iniquitas abstulit, quia fixos nullo virtutis pondere in vanam laetitiam levavit. Bene autem post folium, etiam stipula appellatur homo. Qui enim arbor fuit in conditione, folium a semetipso factus est in tentatione; sed post apparuit stipula in dejectione. Quia enim batur, stipula esse memoratur. Sed quia viriditatem intimi amoris perdidit, jam stipula sicca est. « Consideret itaque vir sanctus, et homo quantae vilitatis sit, et Deus quantae districtionis, et dicat: Contra folium quod vento rapitur, ostendis potentiam tuam, et stipulam siccam persequeris. Ac si aperte deploret dicens: Cur tanta rectitudine impetis eum, quem sic infirmum esse in tentatione cognoscis? Sequitur: VERS. 26. contra me amaritudines - Quia omne quod loquimur transit; quod vero scribimus, manet. Deus non loqui, sed scribere amaritudines dicitur, cum diu super nos ejus flagella perdurant. Semel quippe peccanti homini dic
Abbreviated transcription (Latin):
tus sc̃s uir. clamat. Cur faciem tuã
abscondis. & arbitraris me inimi¬
cum tuum: Quia si ut amicũ aspic̃es:
cue me uisionis lumine ñ pͥuares. Qͥ
mobilitatẽ quoq cordis humani sub
sequens adiungit. Contra folium
quod uento rapit᷑ ostendis potentiã
tuam: & stipulam siccã ꝑsequeris.
Qͥd ẽ enim homo nisi folium: Quia
uidelicet in paradiso ab arbore ceci¬
dit. Quid ẽ nisi folium: qui cemp¬
cationis uento rapit᷑. & desiderioꝵ
flatib leuatur: Mens qͥppe huma¬
na quot temptationib quatit᷑. qͣsi
cot flatib mouet᷑. Hanc & enĩ ple¬
runq ira ꝑturbat. Cum recedit ira.
suecedit inepta leticra. Luxuriesti¬
mulis urget᷑: estu auaricie longe
lateq ad ambienda que t̾rena sunt
aliqnͣdo uͦ mnordinatus timor in
infimis deponit. Quia gͦ tot temp¬
tationum flatib leuat᷑ & ducitur:
recte folio homo comparat᷑. Unde
qͣsi folium uniu̾si: & iniquitates
nr̃e quasi uentus abstulerunt nos.

Expanded text:
tus sanctus vir clamat: Cur faciem tuam tus sanctus vir clamat: Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris me inimicum tuum? quia si ut amicum aspiceres, tuae me visionis lumine non privares. Qui mobilitatem quoque cordis sequens adjungit: Contra folium, quod vento rapitur, ostendis potentiam tuam, et stipulam siccam persequeris? Quid est enim homo nisi folium, qui uod in paradiso ab arbore cecidit? Quid est nisi folium, qui tentationis vento rapitur et desideriorum flatibus elevatur? Mens quippe humana quot tentationes patitur, quasi tot flatibus movetur. Hanc enim plerumque ira perturbat. Cum succedit inepta laetitia. Luxuriae stimulis arguitur, aestu avaritiae longe lateque ad ambienda quae terrena sunt, aliquando vero inordinatus timor in infimis deponit. Quia ergo tot tentationum flatibus levatur et ducitur, recte folio homo comparatur. UndeCecidimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos .
Abbreviated transcription (Latin):
metipsos ignoremꝰ. Ppecramꝰ ma¬
la: nec tam̃ hec celerius dep̃ben¬
dimus uł ꝑpetrata. Exelusa qͥppe
anima a luce u̾itatis: nicħ in se
nͥ cenebras inuenit. Et plerunq in
peccati foueam pedem poreigit. &
nescit. Qd̃ nimirũ de sola exilii sui
cecitate patit᷑ qr ab illuminati¬
one dñi repulsa: & semet ip̃am
uidere ꝑdidit: que auctoris sui
faciem ñ amauit. Unde subdit᷑.
Cur faciem cuam abscondis & ar¬
bitraris me inunicum tuum: Huma¬
num genus ꝯtemplationem lucis in
placens quo ase recessit lum̃ condito¬
ris ꝑdidit: eiusq faciem ad ligna pa¬
radisi fugit: qr post culpam uidere
inetuebat. quem amare ꝯsueuerat. S
ecce post culpam uenit inpenam: ex
pena autẽ ad amorem redit. qr quis
faciem quam tunuit inculpa. excita¬
tus requirit expenaͥ ut iam caliginẽ
cecitatis sue fugiat: atq hoc ipsũ qͦd
auctorem suũ ñ uidet grauit ꝑhorres¬
cat. Quo uidelicet desiderio compunc¬

Expanded text:
metipsos ignoremus. Perpetramus mametipsos ignoremus. Perpetramus mala, nec tamen haec celerius deprehendimus, vel perpetrata. Exclusa quippe anima a luce veritatis nihil in se nisi tenebras invenit, et plerumque in peccati foveam pedem porrigit, et nescit. Quod nimirum de sola exsilii sui caecitate patitur; quia ab illuminatione Domini repulsa semetipsam videre perdidit, quae auctoris sui faciem non amavit. « Sequitur: Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris me inimicum tuum? Humanum genus contemplationem lucis intplacens, quo a se recessit lumen Conditoris perdidit, ejusque faciem ad ligna paradisi fugit, quia post culpam videre metuebat, quem amare consueverat. Sed ecce post culpam venit in poenam, ex poena autem ad amorem redit, quia quitque illam faciem quam timuit in culpa, excitatus requirit ex poena, ut jam caliginem caecitatis suae fugiat, atque hoc ipsum quod auctorem suum non videt graviter perhorrescat. Quo videlicet desiderio compunc
Abbreviated transcription (Latin):
quod scelus etiam pondus peccati
cransitꝰ delictum uͦ pondus pec̾u¬
ũ cransit: qr &e cum offerri sacͥfici¬
um ꝑlegem iuibet᷑. nimirum p̃cipit᷑
sicut ꝓpeccato. ita etiam ꝓdelictõ. ⁊
ñ iunqm scelus in oꝑe ẽ: delictũ uͦ
plerunq in sola cogitatione. Unde
⁊ ꝑ psalmistam ddr. Delicta quis
incelligit. Quia uidelicet peccata
oꝑis canto citius cognoscunt᷑. qnͣto
ext̾ius uident᷑. Peccata uͦ cogitatiõis.
eo ad intelligendum difficilia st̃.
quo inuisibilit̾ ꝑpetͣntur. Quis qͥs¬
gͥ et̾nitatis desiderio anxus appa¬
rere uenturo iudici desiderat mun¬
dus: tanto se subtiliꝰ nunc examinat
qnͣto uimirum cogitat. ut tunc t̾ro¬
ri illius leber adsistat. & ostendi sͥ
exorat uͥ displicet. ut hoc in se ꝑpe
uitentiam puniat: seq hic diuidi¬
caus inuidicabilis fiat. S int̾ hec¬
intueri necesse ẽ. quanta ꝑegrina¬
tionis ur̃e pena nos ꝑculitꝰ qui
in eam cecitatem uenimus: ut nos

Expanded text:
quod scelus etiam pondus peccati quod scelus etiam pondus peccati transit, delictum vero peccanon transit; quia et cum offerri sacrificium per legem jubetur, nimirum praecipitur sicut pro peccato, ita etiam et pro delicto. Et nonnunquam scelus in opere est, delictum vero plerumque in sola cogitatione. Unde per Psalmistam dicitur: Delicta quis intelligit ? Quia videlicet peccata operis tanto citius cognoscuntur, quanto exterius videntur. Peccata vero cogitationis eo ad intelligendum difficilia sunt, quo invisibiliter perpetrantur. Quisquis, aeternitatis desiderio anxius, apparere venturo Judici desiderat mundus, tanto se subtilius nunc examinat, quanto nimirum cogitat ut tunc terrori illius liber assistat, et ostendi sibi exorat ubi displicet, ut hoc in se per poenitentiam puniat, seque hic dijudicans injudicabilis fiat. Intueri necesse est quanta peregrinationis nostrae poena nos perculit, qui in eam caecitatem venimus, ut nos
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi. uocare enĩdĩ ẽ: nos amando¬
& intelligendo respicere. Responde¬
re aut̃ nr̃m ẽ: amori illius bonis o¬
ꝑib parere. Ubi apte addit᷑. Aut
certe loquar: & tu responde mͥ. Lo¬
quinur nanq: cum eius faciem ꝑ
desiderium postulamus. Respondet
uͦ ds̃ loquentib: cum nob̾ se aman¬
tib apparet. S qr qͥsqͥs et̾ nitatis
desiderio anhelat. semecip̃m subti¬
liter rep̃hendens facta sua discu¬
tit: ⁊ ne quid millo sit. in quo auc¬
toris faciem offendat querit: rec¬
te subiungit. Quantas habeo ini¬
quitates & peccata. scelera mea &
delicta ostende michi. Iste in hac ui¬
epiustoꝵ labor est. ut semetip̃os
mueniant: ce inuenientes flendo
atos corrigendo ad meliora ꝑducan
Et qmͣus int̾ iniquitatẽ & pecca¬
tum nichil distare ꝑhibeat ioħs¬
ipso tam̃ usu loquendi. plus ini¬
quitas qmͣ peecatum sonat ax õĩs
se homo libere pecc̃orem fatetur:
iniquum uͦ dicere ñ nunqͣm erubes¬
cit. Int̾ scelera uͦ & delicta hoc distat᷑

Expanded text:
it. Vocare enim Dei est nos amando et eligendo respicere. Respondere autem nostrum est amori illius bonis operibus parere. Ubi apte additur: Aut certe loquar, et tu responde mihi. Loquimur namque cum ejus faciem per desiderium postulamus. Respondet vero Deus loquentibus cum nobis se amantibus apparet. Sed quia quisquis aeternitatis desiderio anhelat, semetipsum subtiliter reprehendens, facta sua discutit, et ne quid in illo sit in quo auctoris sui faciem offendat quaerit, recte subjungit: Quantas habeo iniquitates et peccata, scelera mea et delicta ostende mihi. Iste in hac vita justorum labor est ut semetipsos inveniant, et invenientes flendo atque corrigendo ad meliora perducant. Et quamvis inter iniquitatem atque peccatum nihil distare perhibeat Joipso tamen loquendi usu plus iniquitas, quam peccatum sonat. Et omnis se homo libere peccatorem fatetur; iniquum vero dicere nonnunquam erubescit. Inter scelera vero et delicta hoc distat,
Abbreviated transcription (Latin):
signasti quasi in sacculo delicta
mea: nunc ait. si fuero udieatus
scio qr iustus inueniar. Neq e¬
nu simul ꝯuenire queunt pec̃ca
⁊ iusticia. S sc̃s uir cͥ iniquitatẽ
tribuens. & omĩpotenti dõ purga¬
tionem suam: &e pecc̃orem se cognos¬
cit ex se. & iustum se factum ñ ig¬
norat ex munere.: qui in recto oꝑe po
situs. ex habundantia gr̃e meruit
flagella sustinere: iamq se inuidi¬
cio iustum inueniri gaudet: qui añ
iudicium ꝑcussum uidet. Unde et
cum longe post dicat. signasti qͣsi
in sacculo delicta mea: statim subdi¬
dit s curasti iniquitatẽ meam. Qͥ
g iustum inueniri se in iudicio me¬
morat: nequaqm se iuste flagella¬
cum negat: qmius in flagello eiꝰ
dominꝰ ñ peẽca studuit cergere.s

Expanded text:
Signasti quasi in sacculo delicta Signasti quasi in sacculo delicta mea; nunc ait: Si fuero judicatus, scio quia justus inveniar. Neque enim simul convenire queunt peccatum et justitia. Sed sanctus vir sibi iniquitatem tribuens, et omnipotenti Domino purgationem suam, et pecccit ex se, et justum se factum non ignorat ex munere, quia in recto quoque opere positus, ex abundantia gratiae meruit flagella sustinere, jamque in judicium justum venire gaudet, qui ante judicium percussum se videt. Unde et cum longe post dicat: Signasti quasi in sacculo delicta mea, statim subdidit: Sed curasti iniquitatem meam. Qui ergo justum inveniri se in judicio memorat, nequaquam se juste flagellatum negat, quamvis in flagello ejus Dominus non peccata studuit tergere, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ueuiet in conspectu eius omĩs hy¬
pocrita: qr districtionẽ dĩ ante o¬
cłos ñ pouit. dum placere. huma¬
nis ocłis ꝯcupiscit: qr si mencem
suam discutiens semet ipsũ in ꝯ¬
spectu. dĩ pon̾et. ꝓfecto i am by po¬
monem meum: &e enigmata ꝑcipite
minat: figuratas se habere locutio¬
nes demonstrat. Uide quoq apce
Quod ab eiusdem etiam beati iob ꝑ¬
sona ñ discrepat: quando hoc ip̃e fo¬
ris de semetipso loquit᷑: qd̾ de illo
ueritas hosti eius interuis dix̾at.
Uidisti seruum meum iob qd̾ non
sit ei similis suꝑ c̾ram: Et quidem
idem uir ualde ẽ inferius qd̃ de se
memorat: qmͣ qͦd de illo dñs dixit.
Aliud ẽ enim uistum ẽẽ: aluid ẽ ei
similem ñ ẽẽ. Humilit̾ gͥ de semet¬
ipso sensit: qui dum iustus sine cõ
det᷑ haleri questionis: qd̾ qͥ suꝑiuis
dixit uias meas in conspectu eius
arguam: & inferiꝰ dicit. consume
me uis peccatis adolescentie mee
⁊ peccata sua subtilit̾ agnoscens
adhuc longe inferius adiungit:

Expanded text:
veniet in conspectu ejus omnis hypocrita , quia districtionem Dei ante oculos non ponit, dum placere humanis oculis concupiscit. Qui si mentem suam discutiens semetipsum in conspectu Dei puniret, profecto hypomonem meum, et enigmata percipitminat, figuratas se habere locutiones demonstrat. Unde apte quoque - Quod ab ejusdem beati Job persona non discrepat, quando hoc ipris de se ipso loquitur, quod de illo Veritas hosti ejus interius dixerat: Vidisti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram . Et quidem idem vir valde inferius est quod de se memorat quam quod de illo Dominus dixit. Aliud est enim justum esse, aliud est ei similem non esse. Humiliter igitur de semetipso sensit, qui dum justus sine compdetur habere quaestionis, quod qui superius dixit: Vias meas in conspectu ejus arguam ; et inferius dicit: Consumere me vis peccatis adolescentiae meae; et peccata sua subtiliter agnoscens, adhuc longe inferius adjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑtimescant. Dehis ⁊ enu scͥptum
ẽ. Uernus eorum ñ moriet᷑. & ignis eoꝵ
ñ extinguet᷑. Hic flamma q̃ succendit il¬
luminat: illic suꝑius ut u̾bis psalmis¬
te edociumus. igius qui cruuat obscu¬
rat. Hic metus anuctit᷑. cum colerari ĩa
ceꝑit quod timebat᷑. illic &e dolor dilani¬
at. & pauor angrstat. Horrendo gͥ modo
erit cunc reꝓbis dolor cũ formidine:
flamina eum obscuritate. Sic lic uideli¬
cet adampnatis sentiri pondꝰ summe
equitatis debet̾. ut qr auoluntate condi¬
toris. nequaqm sunt ueriti discrepars
cum iuuerent. meorum qũq int̾itu iꝑ¬
sa asuis qualtatib etiam tormenta
discordent. quatinus quo se impugnant
cruciatus augeant: & cum uarie ꝑdeurt
multiplicit sentiantur. Que tñ supplicra
inse dimersos & ultra iures cruciant. &
meis uite subsidium extinguentes ser¬
uant: ut sic uitam cerminus ꝑiuuat.
quatinus semꝑ sine cermino eruciatꝰ

Expanded text:
ne pertimescant. De his etenim scriptum ne pertimescant. De his etenim scriptum est: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Hic flamma quae succendit illuminat; illic, ut superius verbis Psalmistae docuimus, ignis qui cruciat obscurat. Hic metus amittitur, cum tolerari jam coeperit quod timebatur; illic et dolor dilaniat, et pavor angustat. Horrendo igitur modo erit tunc reprobis dolor cum formidine, flamma cum obscuritate. 334 Sic sic videlicet a damnatis sentiri pondus summae aequitatis debet, ut qui a voluntate conditoris nequaquam sunt veriti discrepare dum viverent, in eorum quandoque interitu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta discordent, quatenus quo se impugnant, cruciatus augeant, et cum varie prodeunt multipliciter sentiantur. Quae tamen supplicia in se demersos et ultra vires cruciant, et in eis vitae subsidium exstinguentes servant, ut sic vitam terminus puniat; quatenus semper sine termino cruciatus
Abbreviated transcription (Latin):
subungit. qr ip̃a qͦ supplicia q̃ orclinata¬
bio in corde morientiũ ñ sunt. Ut eiũ
paulo suꝑius dixi mus.dũ dampnat᷑
quisq foris flamina succendit᷑. int̾ cecita
cruciet᷑. Repulsis gͦ insupplicio ordo ñ erit
q ieorummorte atrotius ipsa ꝯfusio m̃¬
tis seuit. Quam tam̃ mira potentia uidi¬
cantis equitas ordinat: ut pena animum
quasi mordinata confundat. Uł cerce ab¬
ẽẽ ordo supplicus dr̃. qr quiblibae reb in
penam surgentib ꝓpͥa qualitas ñ seruat᷑.
Unde & ꝑtinus subinfert᷑. Et sempit̾¬
nus horror inhabitans. In huius uite tor¬
m̃tis timor dolorem babet: dolor cunorẽ
ñ habet: qr nequaqͣm mentẽ metꝰ eruei¬
at cum pati iam ceꝑit qd̾ metuebat. In¬
fernum uͦ ce umbra mortis obscurat.: de
sempit̾nus horror inhabitat: qr eiꝰ ignib
craditi. & insuppliciis dolorem senciunt.
ce indoloris angustia pulsantis se semꝑ
pauore feriunt᷑. ut & quod timent tole¬
rent: & rursus qd̾ colerant. sine cessatio¬

Expanded text:
uia ipsa quoque supplicia quae ordinatabio in corde morientium non sunt. Ut enim paulo superius diximus, dum damnatus quisque foris flamma succenditur, intus caecitatcrucietur. Repulsis ergo ordo in supplicio non erit, quia in eorum morte atrocius ipsa confusio mentis saevit. Quam tamen mira potentia judicantis aequitas ordinat, ut poena animum quasi inordinata confundat. Vel certe abesse ordo suppliciis dicitur, quia quibuslibet rebus in poenam surgentibus propria qualitas non servatur. Unde et protinus subinfertur: CAPUTrnus horror inhabitans in hujus vitae tormentis, timor dolorem non habet, et dolor timorem non habet. Quia nequaquam mentem metus cruciat, cum pati jam coeperit quod metuebat. Infernum vero et umbra mortis obscurat, et sempiternus horror inhabitat, quia ejus ignibus traditi, et in suppliciis dolorem sentiunt, et doloris angustia pulsati semper pavore feriuntur: ut et quod timent tolerent, et rursus quod tolerant sine cessatio
Abbreviated transcription (Latin):
ne ignis: quanta migne obseuritas:
qͣntusq in obscuritate ꝑauor sit: nt¬
latenus ambigimꝰ. S: quid ꝓdest is¬
ta prenosse: si ũ contingat euadere:
Tota gͦ intentione curandũ ẽ: ut cũ
uacationis cempꝰ accipimꝰ bñ iuiuen¬

Expanded text:
ne ignis, quanta in igne obscuritas ne ignis, quanta in igne obscuritas quantusque in obscuritate pavor sit, nullatenus ambigimus. Sed quid prodest ista pręnosse, si non contingat evadere? Tota ergo intentione curandum est, ut, cum vacationis tempus accipim
Abbreviated transcription (Latin):
reatus ligat. Qd bene ac breuĩt insi¬
uuat ꝓpħa qui ait. Ibi assur & om̃is
muscitudo etꝰ. & in curuitu eiꝰ sepul¬
chra illus. Quis namq assur suꝑbi
regis nomine᷑ nisi ille ꝑ elationem ca¬
dens antiquus bostis expͥmit᷑: Qui peo
quod multos adculpam ꝑtrabit: cum
cuncta sua multitudine ad inferni
elaustra descendit. Sepulchra aũt mor¬
tuos cegunt. Et quis alius mortem
acrius ꝑtulit. qmͣ is qui conditorem
suum despiciens. uitam reliquit: Quẽ
uidelicet mortuum cum humana cor¬
da suscipiunt: eius ꝓculdubio sepul¬
chra fuint. Sincireuitu illius sepul¬
chra eius sunt: quia inquorum se m̃¬
tib nunc ꝑ desideria sepelit: hos sibi
post moclum ꝑ corm̃ta coniungit. Et
qm̃ uunc insemetipsis reꝑbi malig¬
nos sp̃e illicita ꝑpetrando suscipi¬
unt: tunc sepulchia eũ morcius ar¬
debunt. Fece que maneat damꝑna
cos pena cognouimꝰ: ce instruente nos
sacro eloquio. qnͣtus indampnatio¬

Expanded text:
reatus ligat; quod bene ac breviter insireatus ligat; quod bene ac breviter insinuat propheta qui ait: Ibi Assur, et omnis multitudo ejus et in circuitu ejus sepulcra illius . Quis namque Assur, superbi regis nomine, nisi ille per elationem cadens antiquus hostis exprimitur, qui, pro eo quod multos ad culpam pertrahit, cum cuncta sua multitclaustra descendit. Sepulchra autem mortuos tegunt. Et quis alius mortem acrius pertulit quam is, qui conditorem suum despiciens vitam reliquit? Quem videlicet mortuum cum humana corda suscipiunt, eius procul dubio sepulchra fiunt. Sed in circuitu illius sepulchra eius sunt, quia in quorum se mentibus nunc per desideria sepelit, hos sibi postmodum per tormenta coniungit. Et quoniam nunc / in semetipsis reprobi malignos spiritus inlicita perpetrando suscipiunt, tunc sepulchra cum mortuis ardebunt. Sicutis poena, cognovimus et instruente nos sacro eloquio, quantus in damnatio
Abbreviated transcription (Latin):
tur. q nura dispensatione conditoris
ignis qualitas indiu̾sa uirtute tẽꝑa¬
dit. scĩsq uiris &e ad inferendum cor¬
m̃tum flamina friguit. & ad solutionis
iuiust̾ĩum exarsit. Sicut gͦ electis ig¬
nis ardere nouit ad solatium. & cñ ad
gehenne flamina repbis &e neqͣqͣm lu¬
cet. Ad consolacionis gr̃am. & tñ lucet
ad penam: ut dampnatoꝵ ocsis ignis
supplicu & nulla elaritate candeat. ⁊
ad doloris cumulum dilecti qualit̾
crucient᷑ ostendat. Quid aut̃ nurum
si gehenne ignem eredimꝰ habere
supplicium simul obscuritatis ⁊ lu
darum flamma lucet obscura: Tẽ
edax flamina cõburit. quos nunc
carnalis delectatio polluit: cunc infi¬
rat. quos nunc inanis elatio eral¬
tat: atq qui quoliboe ex uitio hic uo¬
luntatem callidi ꝑsuasoris expleue¬
runt: tunc cũ duce suo reꝓbi adtorm̃¬
ta ꝑueniunt. Et qmͣius angłoꝵ atq
hominũ longe sit natura dissimilis:
una tñ pena implicat. qͦs unꝰ me̾mine

Expanded text:
tur quia mira dispensatione conditoris tur quia mira dispensatione conditoris ignis qualitas, in diversa virtute temperadit, sanctisque viris et ad inferendum tormentum 335 flamma friguit, et ad solutionis ministerium exarsit. Sicut ergo electis ignis ardere novit ad solatium, et tamen gehennae flamma reprobis et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et tamen lucet ad poenam; ut damnatorum oculis ignis supplicii et nulla claritate candeatad doloris cumulum, dilecti qualiter cruciantur ostendat. Quid autem mirum, si gehennae ignem credimus habere supplicium simul obscuritatis et ludarum flamma lucet obscura? Tunc edax flamma comburit quos nunc carnalis delectatio polluit; tunc infirat quos nunc inanis elatio exaltat; atque qui quolibet ex vitio hic voluntatem callidi persuasoris expleverunt, tunc cum duce suo reprobi ad tormenta perveniunt. Et, quamvis angelorum atque hominum longe sit natura dissimilis, una tamen poena implicat quos unus in crimine
Abbreviated transcription (Latin):
culdubio qr eos ad augm̃tum suppli¬
ciz paulo post potuit etiam p̃sentes
rephos asꝑiciat cremari: qui ad do¬
loris sui cumulum. eum quem despe¬
xerat. insinu abrabe la rarum ui¬
dit : Sigͦ ei ut pena cresc̃et iuir elec¬
tus apparuit: cur ñ credendum sit
quod uidere insupplicio eos etiamqͦs
contra dm dilexerat possit. Qua ex
re colligit᷑ quod eos quos mnordina¬
te nunc reꝑbi diligunt. nuro uidi¬
cii ordine secum tunc intorm̃tis
uidebunt: ut penam ꝓpͥe punitioĩs
exaggeret. illa auctori p̃posita car¬
nalis cognatio. pari ante ocłos ul
tione dampnata. Ignis itaq qui
mobscuritate cruciat: credenclum
ẽ qr lum̃ ad torm̃tum seruat. Qoͦ
si approbare cestioniis insua ex
cis pueri. ꝑ chaldei regis imperi¬
um. suecensis camini ignib liga¬
tis manib pedibq ꝑiecti sunt: qͦs
tam̃ eum idem rex incamini inicen¬
dio muratus exploraret᷑. illesis uestib
deambulantes uiclit. Ubi aꝑte colligi¬

Expanded text:
rocul dubio quia eos ad augumentum supplirocul dubio quia eos ad augumentum supplicii paulo post potuit etiam praesentereprobos aspiciat cremari, qui, ad doloris sui cumulum, eum quem despexerat, in sinu Abrahae Lazarum vidit? Si ei, cui ut poena cresceret, et vir electus apparuit, cur non credendum sit quod videre in supplicio eos etiam quos contra Deum dilexerat possit? qua ex re colligitur quod eos quos inordinate nunc reprobi diligunt, miro judicii ordine secum tunc in tormentis videbunt, ut poenam propriae punitionis exaggeret illa Auctori praeposita carnalitione damnata. Ignis itaque qui in obscuritate cruciat credendum est quia lumen ad tormentum servat. Quod si approbare testimoniis in sua extis pueri, per Chaldaei regis imperium succensis camini ignibus, ligatis manibus pedibusque projecti sunt: quos tamen cum isdem rex in camini incenmiseratus exploraret, illaesis vestibus deambulantes vidit. Ubi aperte colligi
Abbreviated transcription (Latin):
ris mors siue morte. funs sine fine:
defectus sine defectu: qr & mors uiuit.
& funus semꝑ incipit᷑ & deficere defectus
rem fugat. flamna comburit. ẜ neqͣ¬
qmͣ cenebras discutit: qnͣtum ꝑ notici¬
am p̃sentis uite colligit᷑. supplicia ordi¬
uem ñ habent. que ñ suam ꝑ omnia
qualitatem tenent: qmͣius illic igrs
& ad consolationem ñ lucet: & tñ ut ma¬
gis corqueat. ad aliquid tucet. Nam se¬
quaces quosq suos secum intormento
reꝑbi flamina illustrante uisuri sunt.
quorum amore deliquerunt: quatinꝰ
quia eorum uitam carnalit contͣ pre¬
cepta conditoris amauerunt: ĩꝑsorum
ceste colliguus. in quo ueritate nun¬
tiante diues ille quẽ contigit. ad et̃ni
incencliz tormenta descendere: qͥn¬
q fr̃m describit᷑ meminisse. Qui abra¬
ham peciit ut ad eorum eruditionem
eum mitteret: ne illuc eos quandoq
uemientes par pena cruciaret. Qui
gͥ ad doloris sui cumulum ꝑꝑinquo¬
rum absentium meminit: constat ꝑ¬

Expanded text:
e morte, finis sine fine, defectus sine defectu, quia et mors vivit, et finis semper incipit, et deficere defectus rem fugat; flamma comburit, sed nequaquam tenebras discutit; quantum per notitiam praesentis vitae colligitur, supplicia ordinem non habent, quae non suam per omnia qualitaet ad consolationem non lucet, et tamen magis torqueat, ad aliquid lucet. Nam sequaces quosque suos secum in tormento reprobi flamma illustrante visuri sunt, quorum amore deliquerunt, quatenus qui eorum vitam carnaliter contra praecepta Conditoris amaverant, ipsorum teste colligimus, in quo, Veritate nuntiante, dives ille, quem contigit ad aeterni incendii tormenta descendere, quinque fratrum describitur meminisse ; qui Abrabam petiit ut ad eorum eruditionem eum mitteret, ne illuc eos quandoque venientes par poena cruciaret. Qui igitur ad doloris sui cumulum propinquorum absentium meminit, constat p
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ aliquo p̃tio reduñdus sit. qr
elemosina suꝑbi diuitis eũ redi¬
mere ñ ualet: qmꝑpetrata simul
rapina pauꝑis ante dĩ ocłos as¬
cend̾e ñ ꝑmittit. Quod fortasse in
buunt. ñ hanc ꝑ eterne uite desid̾io
s ꝓ excendenda uita tempor ali lar¬
giuntur. mortem se posse defendere
dationib credunt. S: ñ credit fru¬
stra errore deceptus. quod aliquo
p̃tio redim̃dus sit: qr obtinere
ex impenso mun̾e ñ ualet ut finẽ
debitum euadatͥ cuius etiã nequi¬
ţia int̾cidit uitam. Uñ ⁊ subdit᷑.¬

Expanded text:
 quod pretio redimendus sit, quia eleemosyna superbi divitis eum redimere non valet, quam perpetrata simul rapina pauperis ante Dei oculos ascendere non permittit. Quod fortasse intbuunt, non hanc pro aeternae vitae desiderio, sed pro extendenda vita temporali largiuntur. Mortem se posse differre dationibus credunt. Sed non credat frustra errore deceptus, quod aliquo pretio sit redimendus, quia obtinere ex impenso munere non valet, ut finem debitum evadat, cujus etiam nequitia intercidit vitam. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
uincit᷑. ꝑ quam anima semꝑ adi¬
ma reuocat᷑. Quia gͥ homo uelut
flos nascit᷑ & conterit᷑: qui a siuit
umbra fugit atq in statu suo
nunqm ꝑmanet: quid in hac con¬
sideratione subiungit audiam᷑.
huiuscemodi aꝑire ocłos tuos᷑ ce
adducere eum tecũ inuidicium:
Considerauit quippe suꝑius. & om̃i¬
potentis dĩ potentiam. & infirmi¬
tatem suam. Deduxit ante ocłos se
& cłm: pensauit quis eũ quo ad iu¬
dicium ueniat. Uidit hinc hominẽ.
inde conditorem: id ẽ puluerem et
dm̃:. &e recte ait. Et dignum ducis
suꝑ huius cemodi aꝑire ocłos tuos:¬

Expanded text:
vincitur, per quam anima semper ad ivincitur, per quam anima semper ad ima revocatur. Quia igitur homo velut flos nascitur et conteritur, quia sicut umbra fugit, atque in statu suo nunquam permanet, quid in hac consideratione subjungat audiamus. hujuscemodi aperire oculos tuos, et adducere tecum in judicium? - Consideravit quippe superius et omnipotentis Dei potentiam, et infirmitatem suam deduxit ante oculos. Se et Dominum pensavit, quis cum quo ad judicium veniat. Vidit hinc hominem, inde Conditorem, id est pulverem et Deum. Et recte ait: Et dignum ducis super hujuscemodi aperire oculos tuos
Abbreviated transcription (Latin):
primus homo ante eulpam habere nõ
potuit: quia tempora eo stante tran¬
sibant. S postqm deliquit: in quodã
se quasi lubrico temporalitatis po¬
suit. Et quia cibum comedit uetitũ
status sui ꝓtinus inuenit defectũ.
Quam tñ mutabilitatẽ ñ solum in¬
exteruis. s in interius quoq homo pa¬
titur: dum ad meliora exurg̾e oꝑa
conat᷑. Mens &e enĩ mutabilitatis
sue pondere ad aliud semꝑ impelli¬
tur qm est: oe nisi instatu suo arca
custodia discipline teneat᷑. semꝑ in
deceriora dilabit᷑. Que enim semꝑ
stantem deseruit: statũ quem hr̃e
pocuit anusit. Unde nunc cum ad
melioranititur: qͣsi contra ictũ flu¬
minis conat᷑. Cum uͦ ab intentione
su labor ẽ. in descensu ocium: iuntra¬
turos ꝑ angustam portam d̃ns ad¬
monet dicens. Contendite intra¬
re ꝑ angustam portam. Dicturus
quippe anguste porte introitũ: p̃¬
nusit ꝯtendite: qr nisi nĩtis con¬
tentio ferueat. unda mundi non

Expanded text:
primus homo ante culpam habere non primus homo ante culpam habere non potuit, quia tempora eo stante transibant. Sed postquam deliquit, in quodam se quasi lubrico temporalitatis posuit; et quia cibum comedit vetitum, status sui protinus invenit defectum. Quam tamen mutabilitatem non solum exterius, sed interius quoque homo patitur, dum ad meliora opera exsurgere conatur. Mens etenim mutabilitatis suae pondere ad aliud semper impellitur quam est, et nisi in statu suo arcta custodiae disciplina teneatur, semper in deteriora dilabitur. Quae enim semper stantem deseruit, statum quem habere potuit amisit. Unde nunc cum ad meliora nititur, quasi contra ictum fluminis conatur. Cum vero ab intentione su labor est, in descensu otium, intraturos per angustam portam Dominus admonet, dicens: Contendite intrare per angustam portam . Dicturus quippe angustae portae introitum, praemisit, contendite, quia nisi mentis contentio ferveat, unda mundi non
Abbreviated transcription (Latin):
mom̃ta homo cotidie compellitur
q se iustabilitate figat: eur curs
uite hominis umbre potius qmͣ soli
comparat᷑ nisi qr amisso amore
ꝯditoris calorem cordis ꝑdidit:
& insolo iuiquitatis sue frigore
remansit: Quia iuxta u̾itatis uo¬
cem. habundauit iniquitas & re¬
frigescit caritas multorum. Qui
gͥ in amore cłi. calorem cordis ñ ħt̾.
nec tam̃ uitam qmͣ diligit. tenet:
scilicet uelut umbra fugit. Unde
cutus est umbram. Bene aut̃ d̃r
& nunqm in eodem statu ꝑmanet:
qr dum infantia ad puericiã. pu¬
eritia ad adolescentiam adolesc̃m¬
tia ad iuuentutẽ. uiuentus ad
senectutem. senectus transit ad
mortem:. incursu uite p̃sentis
ipsis sius augm̃tis ad detrim̃¬
ta impellit᷑. & inde semꝑ deficit.
unde se ꝓficere inspacium uite
credit. Fixum & enim statum
hic habere ñ possumꝰ: ubi tran¬
situri uenimus. Atq hoc iplum
nr̃m iuiuere: cotidie auita tran¬
sire ẽ. Quem uidelicet lapsum

Expanded text:
momenta homo quotidie compellitur momenta homo quotidie compellitur am se in stabilitate figat; cur cursus vitae hominis umbrae potius quam soli comparatur, nisi quia, amisso amore conditoris, calorem cordis perdidit, et in solo iniquitatis suae frigore remansit? Quia juxta Veritatis vocem: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Qui igitur in amonec tamen vitam quam diligit, tenet, scilicet velut umbra fugit. Unde cutus est umbram. Bene autem dicitur: Et nunquam in eodem statu permanet, quia dum infantia ad pueritiam, pueritia ad adolescentiam, adolescentia ad juventutem, juventus ad senectutem, senectus transit ad moipsis suis augmentis ad detrimenta impellitur, et inde semper deficit, unde se proficere in spatium vitae credit. Fixum etenim statum hic habere non possumus, ubi transituri venimus atque hoc ipsum nostrum vivere, quotidie a vita transire est. Que
Abbreviated transcription (Latin):
so tam̃ cursu mortalis uite impelli¬
iungit. Qui quasi flos egredit᷑ &
conterit᷑. & fugit uelut umbra: & ñ¬
qm ineodem statu ꝑmanet. Quasi
flos enim egredit᷑. qr nitet. incarne.
s conterit᷑. qr redigitur inputredi¬
nem. Qͥd enim sunt nati homines
inmundo. nisi quidam flores incam¬
po: Tendamus ocłos corclis in hac
latitudine mundi p̃sentis. & ecce qͣ¬
si coc florib quot hominib plen̾
ẽ.uita itaq incarne: flos infeno
ẽ. Unde bene ꝑ psalmistam dr. Ho¬
mo sicut fenum dies eius. & sicut
flos agri ita florebit y saias qͣͦ ait.
Om̃is caro fenum: &e om̃is gła eus
sicut flos agri. Homo & enĩ more
floris ꝓcedit. ex occulto. ⁊ subito ap¬
paret inpublico: qui statu expub¬
lico ꝑmortem retrabit᷑ ad occultũr
Carnis nos uiriditas ostendit: s
ariditas pulu̾is ab aspectib retra¬
hit. Quasi flos appariumus qͥñ
eramus: qͣsi flos areseius qui
temporalit̾ apparebamus. Et qr ꝑ

Expanded text:
so tamen cursu mortalis vitae impelliso tamen cursu mortalis vitae impelli2. Qui quasi flos egreditur, et conteritur, et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet. - Quasi flos enim egreditur, quia nitet in carne, sed conteritur, quia redigitur in putredinem. Quid enim sunt nati hominin mundo nisi quidam flores in campo? Tendamus oculos cordis in hac latitudine mundi praesentis, et ecce quasi tot floribus, quot hominibus plenus est. Vita itaque in carne, flos in feno est. Unde bene per Psalmistam dicitur: Homo sicut fenum dies ejus: et sicut flos agri ita florebit . Isaias quoque ait: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus sicut flos agri . Homo etenim more floris procedit ex occulto, et subito apparet in publico: qui statim ex publico per mortem retrahitur ad occultum. Carnis nos viriditas ostendit, sed ariditas pulveris ab aspectibus retrahit. Quasi flos apparuimus qui non eramus, quasi flos arescimus qui temporaliter apparebamus. Et quia per
Abbreviated transcription (Latin):
ria atq concessa. miseria ẽ: ut con¬
cra frigus uestim̃ta. cont᷑ famẽ
alim̃ta. contra estum frigora re¬
quirant᷑. Quod multa cautela eus¬
toditur salus corporis: qd̾ etiam
custodita amittiturꝰ. amissa cum
mus amicos. suspecti ne offendi
ualeant. formidamus inimicos.
atq securi de eis ñ sumꝰ utiq qͦs
formidamus: quod plerunq ini¬
micis sic fidenter qͣsi amicis loqͥ¬
mur. ⁊ ñ nunqͣm pura uerba ꝓxi¬
morum & multum nos fortasse di¬
ligentium. qͣsi uerba suscipimus
inimicoꝵ &e qui falli nunqͣm uel
fallere uolumus. ex cautela nr̃a
grauius erramus. Qͥd itaq hoc
iusi humane uit e miseria ẽ. Qd̃
amissa celesti patͥa repulsus homo
delectatur exilio. grauat᷑ curis: ⁊ tñ
cogitare dissimulat qmͣ graue sit qr
multa cogitant᷑: qd̾ priuatus ẽ int̾¬
no lumine. & tñ inhac uita du uult
qmͣ de pena nr̃a nata miseria ẽ: S
qr qmiuis diu hic stare desideret: ip¬

Expanded text:
ria atque concessa miseria est, ut conria atque concessa miseria est, ut contra frigus vestimenta, contra famem alimenta, contra aestum frigora requirantur. Quod multa cautela custoditur salus corporis; quod etiam custodita amittitur, amissa cum mus amicos, suspecti ne offendi valeant; formidamus inimicos, atque securi de eis non sumus utique quos formidamus; quod plerumque inimicis sic confidenter quasi amicis loquimur, et nonnunquam pura verba proximorum, et multum nos fortasse diligentium, quasi verba suscipimus inimicorum, et qui falli nunquam vel fallere volumus, ex cautela nostra gravius erramus; quid itaque hoc nisi humanae vitae miseria est? Quod, amissa coelesti patria, repulsus homo delectatur exsilio, gravatur curis, et tamen cogitare dissimulat quam grave sit quia multa cogitantur; quod privatus est interno lumine, et tamen in hac vita diu vult quam de poena nostra nata miseria est? Sed quamvis diu hic stare desideret, ip