comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
credit. Cuius alt̾ius m̃brũ. ẽ. nisi eiꝰ de quo
scriptũ . ẽ. om̃e sublime uidet: & ipse.ẽ. rex
suꝑ uniuersos filios suꝑbiȩ: Alius mundi
huius potentiam quęrit: ñ qͦ aliis ꝓsit. s qͦ
ipse alteri subdit᷑ ñ sit. Cuius alt̾iꝰ m̃brũ
est. nisi eiꝰ de quo scriptũ .t̃. qui dixit. sede¬
bo in monte testam̃ti. in lat̃ib aquilonis.
ascendam suꝑ altitudinẽ nubiũ. similis ero
altissimo: Solus quippe altissimꝰ ita dñat᷑
suꝑ omĩa: ut alt̃ĩ sube̾e ñ possit: quẽ diabo¬
lus imitari ꝑuerse uoluit: cũ suũ dominiũ
quęrens. ei subee recusauit. Imitat᷑ gͦ diabo¬
lum: quisqͥs idcirco potestatẽ suã appetit.
fastidit. Sunt namq p̃terea płima: quȩ qͦs¬
dam in ipsa pace ȩccłȩ constitutos. infideles
rum negare. Et quis. ẽ. ueritas: nisi ille qͥ
dixit. ego sũ uia. & ueritas. & uita: Neq
enim baptista ioħs de confessione xp̃i. s de
iusticiȩ ueritate requisitus occubuit. Sed

Expanded text:
um est, nisi ejus de quo scriptum est: Omne sublime videt, et ipse est rex super universos filios superbiae ? Alius mundi hujus potentiam quaerit, non quo aliis prosit, sed quo ipse alteri subditus non sit; cujus alterius membrum est, nisi ejus de quo scriptum est: Qui dixit: Sedebo in monte testamascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo ? Solus quippe Altissimus ita dominatur super omnia, ut alteri subesse non possit. Quem diabolus imitari perverse voluit, cum suum dominum quaerens, ei subesse recusavit. Imitatur ergo diabolum quisquis idcirco potestatem suam appetit qfastidit. Sunt namque praeterea plurima quae quosdam in ipsa pace Ecclesiae constitutos infideles ritatem negare. Et quis est Veritas nisi ille qui dixit: Ego sum Via, Veritas et Vita ? Neque enim Joannes Baptista de confessione Christi, sed de jus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ lux p̃dicationis inclaruit: mox a ꝑfido¬
rũ cordib ardor ꝑsecutionis exarsit. Nam
qͦd ꝑęstũ ꝑsecutio exprimit᷑: dñicus sermo
testat᷑ de iactis suꝑ petrosã seminib diceis.
Sole orto estuauerunt om̃s & quia ñ habue¬
rt̃ radicẽ. aruert̃: qͦd paulopost cũ exposuit
ȩstũ. ꝑsecutionẽ uocauit. Sparsa gͥ luce. estꝰ
suꝑ terram diuisus. ẽ: quia clarescente uita
fideliũ. accensa. ẽ. erudelitas ꝑfidor. Diuiso
namq ȩstus erat: qͣndo nc̃ iherusolimis. nc̃
damasco. nc̃ in aliis longe regionib ꝑsecu¬
tio seuiebat. Scriptũ quippe. ẽ. Eacta est
in illa die ꝑsecutio magna in ȩxccła quȩ e¬
rat iherusolimis: & om̃s disꝑsi st̃ ꝑ regioneᷤ

Expanded text:
enim lux praedicationis inclaruit, mox a perfidoenim lux praedicationis inclaruit, mox a perfidorum cordibus ardor persecutionis exarsit. Nam quod per aestum persecutio exprimitur. Dominicus sermo testatur, de jactatis super petrosa terra seminibus, dicens: Sole orto, aestuaverunt omnia; et, quia non habebant radiceaestum, persecutionem vocavit. Sparsa igitur luce aestus super terram divisus est, quia, clarescente vita fidelium, accensa est crudelitas perfidorum. Divisus namque aestus erat, quando nunc Hierosolymis, nunc Damasco, nunc in aliis longe regionibus persecutio saeviebat. Scriptum quippe est: « Facta est in illa die persecutio magna in Ecclesia quae erat in Hierosolymis, et omnes dispersi sunt per regiones
Abbreviated transcription (Latin):
iungit. Per qͣm uiã spargitur lux: Ipse qͥppe
uia. ẽ: qui ait. Ego sũ uia: ueritas & uita.
Per hanc gͦ uiã lux spargit᷑: quia ꝑ eiꝰ p̃sentiã
stata atq coartata. s late fulgens lux p̃di¬
cationis emicuit. Qa uͦ accepta luce conuer¬
sionis. in ardescit intrinsecus uis amoris.
ut uel transacta mala anxie lugeantur.
uel uentura bona flagrantissime reqͥran¬
tur: competent̃ adiungit᷑. Diuidit᷑ ȩstus
suꝑ terrã. Sparsa enim luce. ȩstus super
terrã diuiditur: quia ꝑ aꝑtũ orbẽ p̃dica¬
ta iusticia. ad requirendũ dm̃ cordis anxi¬
etas in uirtutũ exercitatione dilatatur:
ut iste in sermone sapientiȩ. ille in sermone
scientiȩ fulgeat: hic in curationũ gr̃a. ille in
uirtutũ oꝑatione conualescat: & dona sci spc̃¬
dum spũalit̃ singuli accipiunt. necessario
sibim& iuncti om̃s unanimit̾ accendant᷑.
S postqͣm spargi lux dr̃. potest conuenient̃
intelligi. qͦd ꝑ ȩstũ ꝑsecutio designat᷑. Quia

Expanded text:
i, per quam viam spargitur lux? Ipse quippe via est, qui ait: Ego sum via, veritas et vita . Per hanc ergo viam lux spargitur, quia per ejus praesentiam stata atque coarctata, sed late fulgens lux praedicationis emicuit. Quia vero accepta luce conversionis inardescit intrinsecus vis amoris, ut transacta mala anxie lugeantur, vel ventura bona flagrantissime requirantur, competenter adjungitur: Dividitur aestus super terram. Sparsa enim luce aestus super terram dividitur, quia aperte praedicata justitia, ad requirendum Deum cordis anxietas in virtutum exercitatione dilatatur; ut iste in sermone sapientiae, ille in sermone scientiae fulgeat; hic in curationum gratia, ille in virtutum operatione convalescat: et dona sancti Spdum differenter singuli accipiunt, necessario sibimet juncti omnes unanimiter accendantur. Sed postquam spargi lux dicitur, potest convenienter intelligi, quod per aestum persecutio designetur. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cessimus. nescimꝰ qͥntũ dũ currere cȩ¬
perint p̃cedamur. Bene gͦ ad beatũ iob
dr̃. nuqͥd ingressus es thesauros niuis. aut
thesauros grandinis aspexisti. quȩ p̃para¬
ui in tempus hostis. in diem pugnȩ & belli:
acsi aꝑte diceret᷑. Nulli te de oꝑib tuis p̃¬
feras: quia de his qͦs intueris adhuc ꝑ cul¬
pam frigidos. qͣntos oꝑatores iusticiȩ & defen¬
sores rectȩ fidei sim facturus ignoras. Qa¬

Expanded text:
praecessimus, nescimus quantum cum currere coepraecessimus, nescimus quantum cum currere coeperint praecedamur. Bene ergo ad beatum Job dicitur: Nunquid ingressus es thesauros nivis, aut thesauros grandinis aspexisti, quvi in tempus hostis in diem pugnae et belli? » Ac si aperte diceretur: Nulli te de operibus tuis praeferas, quia de his quos intueris adhuc per culpam frigidos, quantos operatores justitiae et defensores rectae fidei sim facturus ignoras.
Abbreviated transcription (Latin):
erat. SaULUs. ꝑ frigidam insensibilitatẽ.
s nix & grando contra aduersarior pec¬
tora factus. ẽ. uel candore iusticiȩ. uel di-¬
stricti eloquii correptione. O qualẽ hunc
thesaurũ in niue & grandine habuit.: qͣn¬
do illũ int̾ prauoꝵ uitã positũ. iam tunc
electũ suũ dñs latent̃ uidit. Oad qͦnta
aduersarior pectora ferienda hanc in
manu sua grandinẽ sumpsit: ꝑ qͣm tot
sibi resistentia corda ꝓstrauit. Nemo itaq
de suis oꝑib extollatur: nemo desꝑ& eos
cos qͦs adhuc frigidos uid&: qͥa thesauroᷤᷤ¬
dĩ in niue & grandine ñ uid&. Qs enĩ
creder& qͦd ꝑ apostolatꝰ gr̃am lapidatũ
stephanũ ille p̃ceder&: qui in morte eius
omniũ lapidantiũ uestim̃ta seruar&:
Si gͦ ad ista dona uel iudicia occulta recur¬
rimus: nullos om̃ino desperantes nec illiᷤ
nos in corde nr̃o p̃ferimꝰ. quib ꝓ tẽpore
p̃lati sumus: quia & si iam uidemꝰ qͣntũ

Expanded text:
erat Saulus per frigidam insensibilitatem; erat Saulus per frigidam insensibilitatem; sed nix et grando contra adversariorum 935 pectora factus est, vel candore justitiae, vel districti eloquii correptione. O qualem hunc thesaurum in nive et grandine habuit, quando illum inter pravorum vitam positum jam tunc electum suum Dominus latenter vidit! O ad quanta adversariorum pectora ferienda hanc in manu sua grandinem sumpsit, per quam tot sibi reside suis operibus extollatur, nemo desperet eos quos adhuc frigidos videt, quia quDei in nive et grandine non videt. Quis enim crederet quod per apostolatus gratiam lapidatum Stephanum ille praecederet qui in morte ejus omnium lapidantium vestimenta servavit ? Si ergo ad ista dona vel judicia occulta recurrimus, nullos omnino desperantes, nec illis nos in corde nostro praeferimus, quibus pro tempore praelati sumus, quia etsi jam videmus quantum
Abbreviated transcription (Latin):
spacia miracłoꝵ claritate ꝑcurrt̃: qͥ etiã
grando. & carbones ignis uocati st̃: quia &
ꝑ correptionẽ feriunt. & ꝑ flãmã caritatis
accendunt. Ipsa quoq libera scõꝵ p̃dica¬
tio. natura grandinis conuenient̾ exprimi-¬
tur: grando enĩ ueniens ꝑcutit. liquida
rigat: scĩ aut̃ uiri corda audientiũ & ter¬
rentes feruint. & blandientes infundt̃.
N am quẽadmodũ feriunt ꝓpħa testat᷑ di¬
cens. uirtutẽ t̾ribiliũ tuoꝵ dicent. & mag¬
nitudinẽ tuã narrabunt: & quẽ ad modũ
blandient̃ rigent. secut᷑ adiunxit. memo¬
riã abundantiȩ suauitatis tuȩ eructabt̃.
& iusticia tua exultabunt. In niue gͦ uel
grandine habent᷑ thesauri: quia pleriq
iniquitatis torpore frigidi. ad suꝑnã gr̃ã
assumpti. in scã ȩccla iusticiȩ luce fulges¬
cunt: & prauã aduersarioꝵ scientiã doc¬
trinȩ suȩ ictib tundunt. Unde apte sub

Expanded text:
spatia miraculorum claritate percurrunt; qui etiam spatia miraculorum claritate percurrunt; qui etiam grando et carbones ignis vocati sunt, quia et per correptionem feriunt, et per flammam charitatis accendunt. Ipsa quoque libera sanctorum increpatio natura grandinis convenienter exprimitur. Grando enim veniens percutit, liquata rigat. Sancti autem viri corda audientium et terrentes feriunt, et blandientes infundunt. Nam quemadmodum feriant Propheta testatur, dicens: Virtutem terribilium tuorum dicent, et magnitudinem tuam narrabunt . Et quemadmodum blandientes rigent secutus adjunxit: Memoriam abundantiae suavitatis tuae eructabunt, et justitia tua exsultabunt . In nive ergo vel grandine habentur thesauri, quia plerique iniquitatis torpore frigidi, ad supernam gratiam assumpti, in sancta Ecclesia justitiae luce fulgescunt, et pravam adversariorum scientiam doctrinae suae ictibus tundunt. Unde et apte s
Abbreviated transcription (Latin):
hostis. in diem pugnȩ & belli: In nͥue uel
suos de talib elegit. & qͣm multos electos
adhuc int̾ prauoꝵ uitã repositos habeat
nouit: apte in niue uel grandine thesau-¬
ros habere se ꝑhib& : thesauri qͥppe apoty
steseos. id ẽ. a positione nominant᷑. Et ple-¬
rosq in uita frigida diu latent̃ respicit:
qͦs ad mediũ cũ iub& ꝓducit: & iusticiae
nitore candidos. ꝑ suꝑnam gr̃ã ostendit.
Scriptũ quippe .ẽ. Lauabis me: & suꝑ ni¬
uem dealbabor. Quos ad diem belli. pug¬
nȩq p̃paratos di intra suȩ p̃scientiȩ si¬
nũ cegit: s cũ repente eos eduxerit. resi¬
stentia aduersarioꝵ pectora. illoꝵ uerbiᷤᷤ
ac redargutionib quasi qͥbdã grandinib
ꝑcutiunt᷑: unde alias dictum.ẽ p̃fulgore
in conspectu eiꝰ nubes transiert̃: grando &
carbones ignis. Pre fulgore enĩ nubes tran¬
seunt: qͥa p̃dicatores scĩ uniuersa mundi

Expanded text:
hostis, in diem pugnae et belli? In nive vel hostis, in diem pugnae et belli? In nive vel suos de talibus elegit, et quam multos electos adhuc inter pravorum vitam repositos habeat novit, apte in nive, vel grandine thesauros habere se perhibet. Thesaurus quippe ἀπὸ τῆς θέσεως, id est a positione nominatur. Et plerosque in vita frigida diu latentes respicit, quos ad medium cum jubet producit, et justitiae nitore candidos per supernam gratiam ostendit. Scriptum quippe est: Lavabis me, et super nivem dealbabor . Quos ad diem belli pugnaeque praeparatos diu intra suae praescientiae sinum tegit; sed cum repente eos eduxerit, resistentia adversariorum pectora illorum verbis ac redargutionibus quasi quibusdam grandinibus percutit. Unde alias scriptum est: Prae fulgore in conspectu ejus nubes tracarbones ignis. » Prae fulgore vero nubes transeunt, quia praedicatores sancti universa mundi
Abbreviated transcription (Latin):
uitam dñs tolerat: qͥa eos ad iustoꝵ suorũ
ꝓbationẽ seruat: unde apte subiunxit. quȩ
p̃paraui in tempꝰ hostis. in diem pugnȩ & bel¬
li: ut cum aduersarius nr̃ diabolus tẽptare
nos nitit᷑. eoꝵ morib quasi suis contra nos
armis utat᷑ Per ipsos quippe nos seuiens
cruciat: s nesciens purgat. Peccatis nãq
nr̃is ipsi flagellũ fiunt: de quoꝵ tali uita
dũ ꝑcutimur. ab ȩt̃na morte liberamur.
unde agit᷑. ut electoꝵ uicȩ ꝓficiat etiã ꝑdita
uita reꝓboꝵ. & utilitati nr̃ȩ dũ illoꝵ ꝑditio
militat. mira dispensatione fiat qͥtinꝰ ele-¬
ctis dĩ ñ ꝑeat etiam om̃e qͦd ꝑit. Intelligi
quoq hoc & alit̃ potest: ut quia uerbis p̃ce¬
dentib uidet᷑ adnexũ. a suꝑioris uersus ex¬
positione ñ discrep&. Nam quia indicaue¬
rat uel bonas ad malũ. uel malos ad bonũ
posse conuerti: ilico secut᷑ adiunxit. Nũqͥd
ingressus es thesauros niis. aut thesau¬
ros grandinis aspexisti: quȩ p̃paraui in tẽpꝰ

Expanded text:
ustorum suorum probationem servat. Unde et recte subjunxit: Quae praeparavi in tempus hostis, in diem pugnae et belli. Ut cum adversarius noster diabolus tentare nos nititur, eorum moribus quasi suis contra nos armis utatur. Per ipsos quippe nos saeviens cruciat, sed nesciens purgat. Peccatis namque nostris ipsi flagella fiunt, de quorum tali vita dum percutimur, ab aeterna morte liberamur. Unde agitur ut electorum vitae proficiat etiam perdita vita reproborum, et utilitati nostrae dum illorum perditio militat, mira dispensatione fiat quatenus electis Dei non pereat etiam omne quod perit. Vet. XIhoc quoque aliter potest, ut quia verbis praecedentibus videtur annexum, a superioris versus expositione non discrepet. Nam quia indicaverat vel bonos ad malum, vel malos ad bonum posse converti, illico secutus adjunxit: Nunquid ingressus es thesauros nivis, aut thesauros grandinis aspexisti, quae praeparavi in tempus
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatorib ipse iniquor auctor iã appareat
qui necdũ uenit. Hinc iołs ait. Nc̃ anti-¬
xp̃i multi facti sunt: quia iniqui om̃s iã
ta caput suũ maleuiuendo p̃uenerunt.
Hinc paulus ait. Ut reuelet᷑ in suo tempore:
nã misteriũ iam oꝑat᷑ iniquitatis. Acsi
dicer&. Tunc antixp̃c manifestus uidebit᷑:
occultꝰ oꝑat᷑. Ut enim de aꝑtiorib crimi¬
nib taceã: ecce alius fr̃i in corde suo taci-¬
tus inuid&. & si occasionẽ reꝑiat eũ sup¬
plantare contendit. Cuiꝰ alteriꝰ m̃brũ. ẽ.
nisi eiꝰ de quo scriptũ. ẽ inuidia diaboli¬
Li
mors introiuit in orbem t̾rarũ: Aliꝰ mag

Expanded text:
operatoribus ipse iniquorum auctor jam appareat, operatoribus ipse iniquorum auctor jam appareat, 924 qui necdum venit. Hinc Joannes ait: Nunc Antichristi multi facti sunt , quia iniqui omnes jam ta caput suum male vivendo praevenerunt. Hinc Paulus ait: Ut reveletur in suo tempore; nam mysterium jam operatur iniquitatis . Ac si diceret: Tunc Antichristus manifestuoccultus operatur. Ut enim de apertioribus criminibus taceam, ecce alius fratri in corde suo tacitus invidet, et si occasionem reperiat, eum supplantare contendit. Cujus alterius membrum est nisi ejus de quo scriptum est: Invidia diaboli mors introivit in or
Abbreviated transcription (Latin):
nesciunt. & tam̃ praua sibi actione copu-¬
lant᷑. Neq enim ꝑgamus balaam libros
aut uerba cognouerat: & tam̃ eiꝰ nequitiã
sequens. uocẽ suꝑnȩ increpationis audiebat.
Habes illic tenentes doctrinã balaam: qui
docebat balach mittere scandalũ corã filis
isrł. edere & fornicari. Tyathirȩ quoq ȩcclã
ab iezabel noticia & tempora & loca diui¬
debant: s quia ea ꝑ uitȩ reatꝰ astrinxerat.
re. angło attestante. qui ait. habeo aduersũ
te aliqua: quia ꝑmittis mulierẽ iez abel. quȩ
se dicit ꝓpħas docere. & seducere seruos me¬
os. fornicari. & manducare de idolotitis.
Ecce quia repperiri potuert̃ qui iezabel ui¬
tam reꝓba actione secuti sunt. iez abel il¬
lic inuenta memorat᷑: quia uidelic& prauũ
corpꝰ coniuncti mores unũ faciunt: etiã si
hoc loca uel tempora scindunt. Unde fit.
ut in ꝑuersis suis imitatorib. & iniquus
quisq maneat qui iam p̃teriit: & in suis

Expanded text:
nesciunt, et tamen prava sibi actione copunesciunt, et tamen prava sibi actione copulantur. Neque enim Pergamus Balaam libros aut verba cognoverat, et tamen ejus nequitiam sequens voces supernae increpationis audiebat. Habes illic tenentes doctrinam Balaam, qui docebat Balach mittere scandalum coram filiis Israel, edere et fornicari. Thyatirae quoque Ecclesiam ab Jezabel notitia et tempora et loca dividebant: sed quia eam per vitae reatus astrinxerat, re, angelo attestante qui ait: Habeo adversum te, quia permittis mulierem Jezabel, quae se dicit propheten, docere et seducere servos meos, fornicari et manducare de idolothytis . Ecce quia reperiri potuerunt, qui Jezabel vitam reproba actione secuti sunt, Jezabel illic inventa memoratur, quia videlicet pravum corpus conjuncti mores unum faciunt, etiam si hoc loca vel tempora scindunt. Unde fit ut in perversis suis imitatoribus et iniquus quisque maneat qui jam praeteriit, et in suis
Abbreviated transcription (Latin):
fidei quã specietenꝰ tenuerant ꝑdunt. Sed
int̃ hȩc necesse. ẽ. ut unusquisq nr̃m ad cor¬
dis sui secretũ redeat. & actionis suȩ dãpna
ꝑtimescat: ne exigentib meritis ꝑ distric¬
tam iusticiã iudicioꝵ dĩ in taliũ hominũ
numerũ currat. Nemo autẽ sibi incaute
blandiat᷑: & iccirco se a tali occasu extrancũ
credat: quia ad illius tempestatis ꝓcellam
ꝑuenire ñ existimat. O quanti illiꝰ tẽptati¬
onis tempora ñ uidert̃: & tam̃ in eiꝰ tẽptati¬
onis ꝓcella uersant᷑. Cayn tempꝰ antixp̃iñ¬
uidit: & tam̃ m̃brũ antixp̃i ꝑ meritũ fuit.
Iudas seuiciam ꝑsecutionis illiꝰ ignorauit.
& tam̃ uiri crudelitatis eius auaricia sua¬
dente succubuit. Symon diuisus longe
ab antixp̃i temporib extitit: & tam̃ eiꝰ se
suꝑbiȩ miracłoꝵ potentiã ꝑuerse appeten¬
do conunxit. Sic iniquũ corpꝰ suo capiti. sic
m̃bris m̃bra iungunt᷑: cũ in cognitione se

Expanded text:
fidei quam specie tenus tenuerant perdunt. Sed fidei quam specie tenus tenuerant perdunt. Sed inter haec necesse est ut unusquisque nostrum ad cordis sui secretum redeat, et actionis suae damna pertimescat, ne, exigentibus meritis, per districtam justitiam judiciorum Dei in talium hominum numerum incurrat. Rec. VI. blandiatur, et idcirco se a tali casu extraneum credat, quia ad illius tempestatis procellam pervenire se non existimat. O quanti illius tentationis tempora non viderunt, et tamen in ejus tentationis procella versantur. Cain tempus Anti meritum fuit. Judas saevitiam persecutionis illius ignoravit, et tamen viribus crudelitatis ejus avaritia suadente succubuit. Simon divisus longe ab Antichristi temporibus exstitit, et tamen ejus se superbiae miraculorum potentiam perverse appetendo conjunxit. Sic iniquum corpus suo capiti, sic membris membra junguntur, cum et cognitione se
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uxta p̃dicationẽ fidei uiuere negligt̃.
& tam̃ candẽ fidẽ specietenꝰ uenerant᷑: hono¬
rẽ uite p̃sentis ex nomine religionis qͤrun:
hocq eis ex fide lucet. qͦd eos fides corã ho¬
minib refou&. Sunt uͦ ñnulli qui et̃na
quȩ audiunt ueracit̃ credunt: & tam̃ eidẽ
qͣm tenent fidei male uiuendo contradic̃t.
Habent hii quoq int̾ tenebras lucẽ suam: qui
dũ ꝑuersa agunt. & tam̃ de dõ recta sentiunt:
ne tenebrescant fundit᷑. ex quadã parte ful¬
gore luminis illustrant᷑. Qui dũ t̾rena quã
celestia. plus quȩ uident qͣm quȩ audiunt di¬
ligunt: pulsante ꝑsecutionis articulo quod
rectũ credere uidebant᷑ amittunt. Quo illo
maxue & tempore multipliciꝰ agit᷑ qͣndo
cutione ultima liberis suis uirib eiꝰ forti¬
tudo grassat᷑. Ibi tunc cor uniꝰcuiꝰq osten¬
ditur: ubi quicqͥd in occultis latebat aꝑi¬
etur. Et qui nẽ ore sunt pii. & corde sunt
impii. publicata malicia corruunt: & lucẽ

Expanded text:
uxta praedicationem fidei vivere negligunt, et tamen eamdem fidem specie tenus venerantur, honorem vitae praesentis ex nomine religionis quaerunt, hocque eis ex fide lucet, quod eos fides coram hominibus refovet. Sunt vero nonnulli, qui aeterna quae audiunt veraciter credunt, et tamen eidem quam teneHabent hi quoque in tenebris lucem suam, quia dum perversa agunt, et tamen de Deo recta sentiunt, ne tenebrescant funditus, ex quadam parte fulgore luminis illustrantur. Qui dum plus terrena quam coelestia, plus quae vident quam quae audiunt, diligunt, pulsante persecutionis articulo, quod rectum credere videbantur amittunt. Quod illo maxime tempore multiplicius agitur, quando, iam persecutione ultima, liberis suis viribus ejus fortitudo grassatur. Ibi tunc cor uniuscujusque ostenditur, ubi quidquid in occultis latebat aperitur; et qui nunc ore sunt pii, et corde sunt impii, publicata malitia corruunt, et lucem
Abbreviated transcription (Latin):
post mortẽ resurrectionẽq eiꝰ creuit eccl̃a.¬
atq in cuncꝰtis. ẽ. gentib dilatata: apte sub¬
iungit᷑. Numquid considerasti latitudinẽ
terrȩ: Dum enim angustias mortis petiit.
fidem suam in gentib dilatauit: atq in in¬
numera corda credentiũ scãm ȩccl̃am ex
torii tui: & pelles tabernacłoꝵ tuoꝵ exten¬
de. ne parcas. longos fac funicłos tuos. &
clauos tuos consolida: ad dext̃am enim &
ad leuã penetrabis: & sem̃ tuũ gentes he-¬
reditabit. Quȩ latitudo trȩ ꝓfecto ñ fie¬
r&: nisi ipse prius & uitã qͣm nouimꝰ mo¬
riendo despicer&. & uitã qͣm ñ nouimꝰ re-¬
surgendo monstrar&. In morte qͥppe sua
sequeret᷑ ostendit. Unde & hẽ in ȩuugło

Expanded text:
post mortem resurrectionemque ejus crevit Ecclpost mortem resurrectionemque ejus crevit Ecclatque in cunctis est gentibus dilatata apte, subjungitur: « Nunquid considerasti latitudinem terrae? » Dum enim angustias mortis petiit, fidem suam in gentibus dilatavit, atque in innumera corda credentium sanctam Ecclesiam torii tui et pelles tabernaculorum tuorum extende ne parcas; longos fac funiculos tuos, et claum gentes haereditabit . Quae latitudo terrae profecto non fieret, nisi ipse prius et vitam quam novimus moriendo despiceret, et vitam quam non novimus resurgendo monstraret. In morte quippe sua sequeretur ostendit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
mortis: & ostia tenebrosa uidisti: Porte enĩ
mortis sunt potestates aduersȩ: qͥs descen¬
dens dñs aꝑuit: qͥa earũ fortitudinẽ mori¬
endo suꝑauit. Quȩ appellatione qͦq alia.
tenebrosa ostia uocant᷑: quia dũ ꝑ occultati¬
onis suȩ insidias ñ uident᷑: deceptis m̃tib
uiam mortis aꝑiunt. Quȩ tenebrosa ostia
dñs uids: qͥa immundoꝵ sp̃ĩũ fraudulentã
maliciã & respicit & p̃mit. Quos nisi ipse
nobis nescientib uidendo ꝓhiber&: & nil
de insidiis mens nr̃a cognoscer&. & eisdem
insidiis capta deperir&. Quȩ tenebrosa
ostia nos etiam cernimꝰ qͣndo suꝑnȩ lucis
radiis illustramur. Unde & ꝑ ꝓpħ̃am dr̃.
os. Hostes igit᷑ nr̃os ipse uidet: qui suo eos
munere nobis uisibiles facit. Uel certe te¬
nebrosa ostia tc̃ dñs uidit: cũ claustra in¬
ferni penetrans crudeles sp̃c ꝑculit: & mor¬
tis p̃positos moriendo dampnauit. Quod
rũ iam fecerat in p̃destinatione. Qa uero

Expanded text:
mortis, et ostia tenebrosa vidisti? Porta enim mortis, et ostia tenebrosa vidisti? Porta enim mortis sunt potestates adversae, quas descendens Dominus aperuit, quia earum fortitudinem moriendo superavit. Quae appell quia dum pro occultationis suae insidiis non videntur, deceptis mentibus viam mortis aperiunt. Quae tenebrosa ostia Dominus vidit, quia immundorum spirituum fraudulentam malitiam et respicit et premit, quos nisi ipse nobis nescientibus videndo prohiberet, et nil de insidiis mens nostra cognosceret, et iisdem insidiis capta deperiret. Quae tenebrosa ostia nos etiam cernimus, quando supernae lucis radiis illustramur. Unde et per Prophetamos . Hostes igitur nostros ipse videt, qui suo eos munere nobis visibiles facit. Vel certe tenebrosa ostia tunc Dominus vidit, cum claustra inferni penetrans, crudeles spiritus perculit, et mortis praepositos moriendo damnavit. Quod rum jam fecerat in praedestinatione. Quia vero
Abbreviated transcription (Latin):
pensandũ. qͦd in nouissima abyssi deambu¬
lasse se ꝑhib&. Deambulare quippe. ñ con-¬
stricti. s liberati. ẽ: quẽ enĩ uincula astrin¬
gunt. eiꝰ nichilominꝰ gressus impediunt.
fernũ deambulauit: liber qͥppe ad ligatos
abyssi dm̃ deambulare. ẽ. in loca dãpnatio¬
nis nil suȩ retentionis inuenire: attestan¬
te petro qui ait. solutis dolorib inferni iu¬
xta qͦd impossibile erat teneri illũ ab eo.
Uel certe quia deambulando nos cũ de loco
ad locum ducimur. hic illicq p̃sentes inue¬
nimur: ambulasse in inferno dñs dr̃ ut ele¬
ctis animab in locis singłis ꝑ diuinitatis
potentiam p̃sens fuisse monstret᷑: unde &
spc̃ sapientiȩ mobilis describit᷑: ut ꝑ hoc qͦd
nusqͣm deest. ubiq nobis occurrere designe¬
tur. Quam descensionẽ suã dñs qͣnto imita¬
bilem respicit: tanto eam redempto homi¬
ni crebriꝰ infundit: cã nãq adhuc repli¬

Expanded text:
pensandum quod in novissimis abyssi deambupensandum quod in novissimis abyssi deambulasse se perhibet. Deambulare quippe non constricti, sed liberi est. Quem enim vincula astringunt, ejus nihilominus gressus impediunt. ferno deambulavit: liber quippe ad ligatos abyssi Dominum deambulare, est in locis damnationis nil suae retentionis invenire, attestante Petro, qui ait: Solutis doloribus inferni, juxta quod impossibile erat teneri illum ab eo . Vel certe, quia deambulando nos cum de loco in locum ducimur, hic illicque praesentes invenimur, ambulasse in inferno Dominus dicitur, ut electis animabus in locis singulis, per divinitatis potentiam praesens fuisse monstretur. Unde et spiritus sapientiae mobilis describitur, ut per hoc quod nusquam deest, ubique nobis occurrere designetur. Quam descensionem suam Dominus quanto mirabiliorem respicit, tanto eam redempto homini crebrius infundit. Eam namque adhuc repli
Abbreviated transcription (Latin):
cat ut ego: qui ñ solũ mare. id ẽ. scłm. ꝑ as¬
sumptã humanã carnẽ atq animã petii.
s etiam ꝑ eam sponte in morte positã. usq
ad ultuna inferni. qͣsi ad maris ꝓfunda
descendi: Si enim mare. more diuini eloqͥi
scłm deb& intelligi: nil ꝓhib& ꝓfunda ma¬
ris. inferni claustra sentiri. Qd ꝓfundũ
maris dñs petiit: cũ inferni nouissima ele-¬
ꝓfundũ maris ante redẽptoris aduentũ
ñ uia. s carcer fuit: quia in se etiã bonoꝵ
Quod tam̃ ꝓfundũ dñs uiã posuit: qͥa illuc
ueniens electos suos a claustris inferi ad cȩ
ut transirent liberati. Qd uͦ ꝓfundũ ma¬
ris dixerat. hoc aliis uerbis replicans abys¬
si nouissimũ uocat: qͥa sicut aqͣrũ abyssus
nulla nr̃a uisione cõp̃hendit᷑. ita occulta
inferni nullo a nobis cognitionis sensu pe-¬
netrant᷑. Qd enĩ hinc subtrabant᷑ cernimꝰ:
s quȩ illos iuxta meritũ retributio suppli¬
cior maneat ñ uidemꝰ. Uigilanti uͦ. ẽ. cura

Expanded text:
 ut ego, qui non solum mare, id est saeculum, per assumptam humanam carnem atque animam petii, sed etiam per eam sponte in mortem positam, usque ad ultimum inferi, quasi ad maris profunda descendi. S. enim mare more divini eloquii saeculum debet intelligi, nil prohibet profunda maris inferni claustra sentiri. Quod profundum mare Dominus petiit, cum inferni novissima, eleprofundum maris ante Redemptoris adventum non via, sed carcer fuit, quia in se etiam animasQuod tamen profundum Dominus viam posuit, quia illuc veniens electos suos a claustris inferi hodiernut transirent liberati. Quod vero profundum maris dixerat, hoc aliis verbis replicans, abyssi novissimum vocat: quia sicut aquarum abyssus nulla nostra visione comprehenditur, ita occulta inferi nullo a nobis cogitationis sensu penetrantur. Qui enim hinc subtrahantur cernimus, sed quae illos juxta meritum retributio suppliciorum maneat, non videmus. Vigilanti vero est cura
Abbreviated transcription (Latin):
ei quẽ suꝑbientes negauerant. qͣndoq cog¬
nito. suȩ hostias confessionis apportant.
pinqͣt. aliqͣtinus uita fideliũ minoris e̾e
uirtutis appareat: qͣmuis in conflictu illiꝰ
ꝑditi hominis grauiꝰ etiã corda fortiũ for-¬
mido constringat: helya tam̃ p̃dicante ro-¬
borati. ñ solũ fideles quiq in sẽȩ ȩccl̃ȩ solidi¬
tate ꝑsistunt: s sicut suꝑiꝰ diximꝰ ad cog¬
nitionẽ fidei. multi quoq ex infidelib con¬
uertunt᷑: ita ut israheliticȩ gentis reliqͥe
quȩ repulsȩ priꝰ funditꝰ fuerant. ad sinũ
matris eccłȩ pia om̃imodo deuotione con¬
currant. Vnde & bene nc̃ subdit᷑. Dñs au

Expanded text:
ei quem superbientes necaverant quandoque cogei quem superbientes necaverant quandoque cognito suae hostias confessionis apportant.pinquat, aliquatenus vita fidelium minoris esse virtutis appareat, quamvis in conflictu illius perditi hominis gravis etiam corda fortium formido constringat: Elia tamen praedicante roborati, non solum fideles quique in sanctae Ecclesiae soliditate persistunt, sed, sicut superius diximus, ad cognitionem fidei multi quoque ex infidelibus convertuntur; ita ut Israeliticae gentis reliquiae, quae repulsae prius funditus fuerant, ad sinum matris Ecclesiae pia omnimodo devotione concurran
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłȩ de susceptione ifrahelitici popłi con¬
uiuiũ contẽplari. Ad qͦd nimirũ conui¬
uiũ magnꝰ ille ueniens helyas conuiuan-¬
tiũ inuitator adhibetur: & tẽ ꝓpinqui
tc̃ noti. ad eũ cũ munerib ueniunt: qͦm
in flagello paulo ante positũ contẽpsert̃.
Apꝓpinqͣnte enĩ die iudicii. uel p̃cursoris
uocib. uel quibdã erũpentib signis. ipsa
eis iam aliqͦ mͦ aduenientis dñi uirtꝰ int̃¬
lues: cuiꝰ irã dũ p̃uenire festinant. conuer¬
sionis suȩ tẽpꝰ accelerant. Conueͬsi aut̃ cum
munerib ueniunt: qͥa eũ quẽ paulo ante
in passione derisert̃. tc̃ uirtutũ oꝑa. qͣsi mu¬
nera offerendo uenerant᷑: illuc ꝓculdubio
hac sua oblatione cõplentes. qͦd & cernimꝰ
magna ex parte iã factũ: & adhuc credimꝰ
ꝑfecte faciendũ. Adorabunt eũ filiȩ ty¬
ri in munerib. Tunc nãq illũ plemiꝰ filiȩ
tyri in munerib adorant: cũ ifrahelitarũ
m̃tes huiꝰ nc̃ mundi desideriis subditae.

Expanded text:
populi convivium contemplari. Ad quod nimirum convivium magnus ille veniens Elias convivantium invitator adhibetur; et tunc propinqui, tunc noti ad eum cum muneribus veniunt, quem in flagello paulo ante positum contempserunt. Appropinquante enim die judicii, vel praecursoris vocibus, vel quibusdam erumpentibus si advenientis Domini virtus interlucet. Cujus iram dum praevenire festinant, conversionis suae tempus accelerant. Conversi autem cum muneribus veniunt, quia eum quem paulo ante in passione deriserunt, tunc virtutum opera quasi munera offerendo, venerantur, illud procul dubio hac sua oblatione complentes quod et cernimus magna ex parte jam factum, et adhuc credimus perfecte faciendum: Adorabunt eum filiae Tyri in muneribus . Tunc namque illum plenius filiae Tyri in muneribus adoramentes, hujus nunc mundi desideriis subditae,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs qͥs hȩc legerit. apud districtum iudicc̃
solatium michi suae orationis impendat.¬
& omne quod in me sordidum dep̃hendit
fletib diluat. Orationis autem atq ex¬
positionis uirtute collata. lector m̃s in
recompensatione me superat: si cum per
me uerba accipit. ꝓ me lacrimas reddit.

Expanded text:
quisquis hoc legerit, apud districtum Judicem quisquis hoc legerit, apud districtum Judicem solatium mihi suae orationis impendat, omne quod in me sordidum deprehendit fletibus diluat. Orationis autem atque expositionis virtute collata, lector meus in recompensatione me superat, si, cum per me verba accipit, pro me lacrymas reddit.
Abbreviated transcription (Latin):
mitat᷑. Si aut̃ de his diuinitꝰ districte dis¬
cutimur: qͥs int̾ ista remanet salutis locꝰ
qͣndo & mala nr̃a pura mala st̃ & bona qͣ
nos habere credimꝰ. pura bona ẽe neqͣqͣm
possunt: S hoc mͥ oꝑep̃ciũ credo: qͦd frat̃¬
nis aurib om̃e qͦd in me latent̃ rep̃hendo.
incunctant̃ aꝑio. Na enĩ exponendo non
celaui quod sensi: confitendo non abscon¬
do qͦd patior. Per expositionẽ patefeci do¬
na: ꝑ confessionẽ detego uulnera. Et qͥa
in hoc tam magno humano genere. nec
parui desunt. qui dictis meis debeant in¬
strui. nec magni desunt qui eognitȩ meȩ
infirmitati ualeant misereri: ꝑ hȩc utraq
aliis fr̃ib qͣntũ possũ curã confero. ab ali¬
is spero. Illis dixi exponendo qͦd faciant.
istis aꝑio confitendo qͦd parcant. Illis uer¬
bor medicam̃ta ñ subtraho. istis laceratio¬
nẽ uulnerũ non abscondo Igit᷑ quęso ut

Expanded text:
mitatur. Si autem de his divinitus districte dismitatur. Si autem de his divinitus districte discutimur, quis inter ista remanet salutis locus, quando et mala nostra pura mala sunt, et bona quae nos habere credimus pura bona esse nequaquam possunt? Sed hoc mihi operae pretium credo, quod fraternis auribus omne quod in me latenter ipse reprehendo, incunctanter aperio. Quia enim exponendo, non celavi quod sensi, confitendo non abscondo quod patior. Per expositionem patefeci dona, per confessionem detego vulnera. Et quia in hoc tam magno humano genere, nec parvuli desunt qui dictis meis debeant instrui, nec magni desunt qui cognitae meae valeant infirmitati misereri, per haec utraque aliis fratribus quantum possum curam confero, ab aliis spero. Illis dixi exponendo quod faciant, istis aperio confitendo quod parcant. Illis verborum medicamenta non subtraho, istis lacerationem vulnerum non abscondo. Igitur quaeso ut
Abbreviated transcription (Latin):
secus rediens. postpositis uerbor foliis. post¬
positis sententiarũ ramis. dũ ipsã subtilit̃
radicẽ meȩ intentionis inspicio. dõ quidẽ
ex ea me sũmoꝑe placere uoluisse cognosco:
s eidẽ intentioni quadõ placere studeo fur¬
tim se nescio quomͦ intentio humanȩ lau¬
dis int̾serit. Quod cũ iam postmodũ tar¬
deq discerno: inuenio me alit̃ agere. qͦd
scio me alit̃ inchoasse. Sic enĩ sepe inten¬
tionẽ nr̃am dũ ante dĩ ocłos recte incipi¬
tur. occulte subiuncta. etiã uelut in iti
mit᷑. s in ipso esu dũ furtĩ gula subripit.
edendi delectatio ꝑmiscet᷑. Vnde plerũq
contingit: ut refectionẽ corporis qͣm sa¬
lutis causa cȩpimꝰ. causa uoluptatis exple¬
amꝰ. Fatendũ. ẽ. gͥ qͦd rectã quidẽ intenti¬
onẽ nr̃am quȩ soli dõ placere appetit. non
umqͣm intentio minꝰ recta. quȩ de donis
dĩ placere hominib quęrit. insidiando co¬

Expanded text:
secus rediens, postpositis verborum foliis, postsecus rediens, postpositis verborum foliis, postpositis sententiarum ramis, dum ipsam subtiliter radicem meae intentionis inspicio, Deo quidem ex ea me summopere placere voluisse cognosco; sed eidem intentioni qua Deo placere studeo, furtim se nescio quomodo intentio humanae laudis interserit. Quod cum jam postmodum tardeque discerno, invenio me aliter agere quod scio me aliter inchoasse. Sic enim saepe intentionem nostram, dum ante Dei oculos recte incipitur, occulte subjuncta, et eam velut in itinmitur, sed in ipso esu, dum furtim gula subripit, edendi delectatio permiscetur; unde plerumque contingit ut refectionem corporis, quam salutis causa coepimus, causa voluptatis expleamus. Fatendum est igitur quod rectam quidem intentionem nostram, quae soli Deo placere appetit, nonnunquam intentio minus recta, quae de donis Dei placere hominibus quaerit, insidiando co
Abbreviated transcription (Latin):
maneat. qͣnto hc̃ qͣsi in qͦdã medio constitu¬
tũ. & erga futura spes. & erga p̃terita. fi¬
des ligat. xpleto itaq hoc oꝑe. ad
me mͥ uideo eẽ redeundũ: multũ qͥppe meis
nr̃a etiã cũ recte loqui conat᷑. extͣ sems. ipsã
uargit᷑. Integritatẽ nãq animi dũ cogi¬
tantur uerba qualit̃ ꝓferant᷑: quia trahuns
extrinsecus. minuunt. Igit᷑ a publico locu¬
tionis. redeundũ. ẽ. ad curiam cordis: ut qͣ¬
si in quodã concilio consultationis ad meip¬
sũ discernendũ conuocẽ cogitationes m̃tis:
quatinꝰ ibi uideam. ne aut incaute mala.
aut bona ñ bene dixerĩ. Tunc enĩ bene dicit᷑
bonũ: cũ is qͥ dicit soli ei a quo accepit. ꝑ id
appetit placere qͦd dicit. Et quidẽ mala me
aliqua &si dixisse ñ inuenio: tam̃ qͥa omni¬
no ñ dixerĩ ñ defendo. Bona uͦ si qua diui¬
nit᷑ accipiens dixi: meo uidelics uicio minꝰ
me bene dixisse ꝓfiteor. Nam ad me intrin¬

Expanded text:
ermaneat, quanto hunc quasi in quodam medio constituermaneat, quanto hunc quasi in quodam medio constitutum, et erga futura spes, et erga praeterita fides ligat. me mihi video esse redeundum. Multum quippe mens nostra etiam cum recte loqui conatur, extra semetipsam spargitur. Integritatem namque animi, dum cogitantur verba qualiter proferantur, quia trahunt extrinsecus, minuunt. Igitur a publico locutionis redeundum est ad curiam cordis, ut quasi in quodam concilio consultationis ad me ipsum discernendum convocem cogitationes mentis, 174 quatenus ibi videam ne aut incaute mala aut bona non bene dixerim. Tunc enim bene dicitur bonum, cum is qui dicit, soli ei a quo accepit, per id appetit placere quod dicit. Et quidem mala me aliqua, etsi dixisse non invenio, tamen quia omnino non dixerim, non defendo. Bona vero si qua divinitus accipiens dixi, meo videlicet vitio minus me bene dixisse profiteor. Nam ad me intrin
Abbreviated transcription (Latin):
tationes subtilit̃ inuestigat. Panẽq ociosa
ñ comedit: quia hoc qͦd de saero eloquio in-¬
telligendo ꝑceꝑit. ante etñi iudicis ocłos ex¬
hibendo oꝑib ostendit. Mori aut̃ dr̃. quia
cũ illam ȩt̃nitatis contemplatio absorbue-¬
rit. ab hac mutabilitatis suȩ uicissitudine
funditꝰ extinguit: ut in ea iã hoc qͦd acum̃
intimȩ uisionis impediat. ullo mͦ nichil ui¬
uat. Tanto enĩ tẽ uerius int̾na conspicit:
qͣnto cunctis ext̃ĩorib plenius occumbit
anc itaq mortẽ. hanc dierũ plenitudinem.
& in beato iob. uno idest m̃bro ȩccłȩ credamꝰ
factã: &. in tota simul eccła sꝑemꝰ e̾e facien¬
dam: quatinꝰ ita teneat᷑ rei gestȩ ueritas.
ut ñ euacuet᷑ rei gerende ꝓphetia. Bona
enĩ quȩ de scõr uita cognoscimꝰ. si ueritate
carent nulla sunt: si mysteriũ ñ habent.
nus tanto fixior animꝰ in suo intellectu ꝑ¬

Expanded text:
tationes subtiliter investigat. Panem otiosa tationes subtiliter investigat. Panem otiosa non comedit, quia hoc quod de sacro eloquio intelligendo perceperit, ante aeterni judicis oculos exhibendo operibus ostendit. Mori autem dicitur, quia cum illam aeternitatis contemplatio absorbuerit, ab hac mutabilitatis suae vicissitudine funditus exstinguit, ut in ea jam hoc quod acumen intimae visionis impediat ullo modo nihil vivat. Tanto enim verius tunc interna conspicit, quanto cunctis exterioribus plenius occumbit. Hanc itaque mortem, hanc dierum plenitudinem, et in beato Job, uno scilicet membro Ecclesiae, credamus factam, et in tota simul Ecclesia speremus esse faciendam, quatenus ita teneatur rei gestae Veritas, ut non evacuetur rei gerendae prophetia. Bona enim, quae de sanctorum vita cognoscimus, si veritate carent, nulla sunt; si mysteria non habent, mnus tanto fixior animus in suo intellectu p
Abbreviated transcription (Latin):
dere ad incorruptionẽ spũalis patriȩ mu¬
tat᷑ Plena udelics dierũ morit᷑. cui laben¬
tes anni ñ transeunt: s stantiũ actuũ re¬
tributione solidant᷑. Plena dierũ morit᷑.
quȩ ꝑ hec transeuntia tẽpora. id qͦd ñ tran¬
sit oꝑat᷑. Uncde apłis dr̃. Oꝑamini ñ cibũ¬
qui perit: s qui ꝑmans in uita ȩterna
Dies itaq suos scã ȩccła etiam cũ p̃sentẽ uitã
deserit. ñ amittit: qͥa in electis suis tanto eo¬
rũ lucẽ multipliciꝰ inuenit. qͣnto nc̃ in eis
ab omi tẽptatione se cautius sollicitiusq cu¬
stodit. Dies suos ȩccła ñ amittit: qͥa sese in
hac uita cotidie uigilant̃ pensare ñ neglig̃.
& ad om̃e qͦd recte facere uals. mnertia nul¬
la torpescit. Hinc.ẽ enĩ qͦd de illa ꝑ salomo¬
nẽ dr̃. Considerat semitas domꝰ suȩ: panem
ociosa ñ comedit. Semitas qͥppe domꝰ suae
considerat: qͥa cunctas suȩ conscientiȩ cogi¬

Expanded text:
dere, ad incorruptionem spiritalis patriae mudere, ad incorruptionem spiritalis patriae mutatur. Plena videlicet dierum moritur cui labentes anni non transeunt, sed stantium actuum retributione solidantur. Plena dierum moritur quae per haec transeuntia tempora id quod non transit operatur. Unde et in vitam aeternam . Dies itaque suos sancta Ecclesia, etiam cum praesentem vitam deserit, non amittit, quia in electis suis tanto eorum lucem multiplicius invenit, quanto nunc in eis ab omni tentatione se cautius sollicitiusque custodit. Dies suos Ecclesia non amittit, quia sese in hac vita vigilanter quotidie pensare non negligit, et ad omnia quae recte facere valeat inertia nulla torpescit. Hinc est enim quod de illa per Salomonem dicitur: Considerat semitas domus suae, et panem otiosa non comedit . Semitas quippe domus suae considerat, quia cunctas suae conscientiae cogi
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ etiã filios suos .s. filios filioꝵ suoꝵ usq
ad qͥrtã generationẽ conspicit: qͥa hac ȩtate
quȩ annuis quattuor tẽporib uoluit᷑ usq
add finẽ mundi ꝑ ora p̃dicantiũ nascentes
sibi eotidie soboles contẽplat᷑. Nec abhorre
a uero qͦd ꝑ generationes dicimꝰ tẽpora de¬
signari. Quid enĩ una quȩq successio. nisi
quȩdã ꝓpago .ẽ. generis: Et pincerna
regis egypti cũ uidisss somniũ qͦd tres ꝓpa¬
gines ducer&: ioseph p̃ditꝰ in solutione sõ¬
nior tres ꝓpagines. tres dies renuntiat de¬
signare. Si gͦ tres ꝓpagines spaciũ triũ die¬
rũ exprimit᷑: cur ñ etiã ꝑ qͣttuor generati¬
ones annua qͥttuor tẽpora figurent᷑: Sc̃a
itaq excła uidet filios suos: cũ primam fi
deliũ sobolẽ conspicit. Clidet filios filior.
cũ ab eisdẽ fidelib ad fidẽ gigni & alios¬
morit᷑: quia subsequente luce ex mercede¬
cotidianoꝵ oꝑm deposito corruptionis pon¬

Expanded text:
etiam filios suos et filios filiorum suorum usque ad quartam generationem conspicit, quia in hac aetate quae 1167 annuis quatuor temporibus volvitur, usque ad finem mundi per ora praedicantium nascentes sibi quotidie soboles contemplatur. Nec abhorret a vero quod per generationes dicimus tempora designari. Quid enim unaquaeque successio, nisi quaedam propago est generis? Et pincerna regis Aegypti cum vidisset somnium quod tres propagines duceret , Joseph praeditus in solutione somniorum, tres propagines, tres dies renuntiat designare. Si ergo per tres propagines spatium trium dierum exprimitur, cur non etiam per quatuor generationes annua quatuor tempora figurentur? Sancta itaque Ecclesia videt filios suos, cum pdelium sobolem conspicit: videt filios filiorum, cum ab eisdem fidelibus alios gignit fimoritur, quia quotidianorum operum, deposito corruptionis pon
Abbreviated transcription (Latin):
test qui obȩdire contẽpnit. Qa uͦ ipsa obe¬
dientia ñ seruili metu. s caritatis affectu
seruanda. ẽ. ñ terrore pęnȩ. s amore iusticiȩ.
cuncti qui ad conuiuiũ ueniunt. aureã in au¬
rẽ optulisse ꝑhibent᷑: ut uidelic& in ea quȩ
exibet᷑ obȩdientia. caritas fulgeat: quȩ uir¬
tutes om̃s quasi auri more çȩc̃a metalla tran¬
la ee uera obȩdientia in multiplicib here¬
ticor diuisionib potest: ad cognitionẽ fi¬
dei uenientes offerant ouẽ. s unã: offerant
inaurẽ. s unã: idest. tales ueniant qui in
unitate sc̃ẽ ȩcclȩ innocui obȩdientesq ꝑsi¬
stant. Unũ quippe diuidi ꝑ numeros ñ
potest: quia & hoc ipsũ unũ qͦd dicimꝰ nu¬
merus ñ .ẽ. Offerant gͥ ouẽ. s unã: offerañ¬

Expanded text:
test, qui obedire contemnit. Quia vero ipsa obetest, qui obedire contemnit. Quia vero ipsa obedientia non servili metu sed charitatis affectu servanda est, non terrore poenae, sed amore justitiae, cuncti qui ad convivium veniunt, auream inaurem obtulisse perhibentur, ut videlicet in ea quae exhibetur obedientia, charitas fulgeat, quae virtutes omnes quasi auri more caetera metalla tranla esse vera obedientia in multiplicibus haereticorum divisionibus potest, ad cognitionem fidei venientes offerant ovem, sed unam; offerant inaurem, sed unam; id est, tales veniant, qui in unitate sanctae Ecclesiae innocui obedientesque persistant. Unum quippe dividi per numeros non potest, quia et hoc ipsum unum quod dicimus numerus non est. Offerant
Abbreviated transcription (Latin):
nil hab&: quia p̃cib renitit᷑. ne israheliti¬
ce plebi p̃ferat᷑. Paulus ad aduersa etiam
ex suo uoto ducit᷑: qͥa maloꝵ imminentiũ
cognitionẽ ꝑcipit. s deuotione sp̃c etiã ad
acriora feruescit. Ille p̃sentis potestatis głã
dõ uoluit iubente declinare: iste dõ aspera
& dura disponente. se studuit ad grauiora
p̃parare. Preeunte gͦ utrorꝙ ducum infra¬
cta uirtute institumur: ut si obȩdientię
palmã app̃hendere ueracit̃ nitimur. ꝓsꝑiᷤ
huiꝰ scł̃i ex sola ussione. aduersis aut̃ etiã
hoc loco cũ inaure ouis. cũ oue inauris offer¬
tur: qͥa nimirũ innocuis m̃tib ornam̃tum
semꝑ obȩdientiȩ iungit᷑. dño attestante qui
ait. Ques meȩ uocẽ meã audiunt: & ego cog¬
nosco eas. & secuntur me. Beato gͥ iob ne¬
mo inaurẽ sine oue: nemo ouẽ sine inaure
obtulit: quia ꝓfecto redemptori suo ñ obȩ¬
dit. qui in nocens ñ ẽ: & innocens e̾e̾ ñ po¬

Expanded text:
nihil habet, quia precibus renititur, ne Israelitinihil habet, quia precibus renititur, ne Israeliticae plebi praeferatur. Paulus ad adversa etiam ex suo voto ducitur, quia malorum imminentium cognitionem percipit, sed devotione spiritus etiam ad acriora fervescit. Ille praesentis potestatis gloriam Deo voluit jubente declinare; iste, Deo aspera et dura disponente, se studuit ad graviora praeparare. Praeeunte ergo utrorumque ducum infracta virtute instituimur, ut si obedientiae palmam apprehendere veraciter nitimur, prosperis hujus saeculi ex sola jussione, adversis autem etiam hoc loco cum inaure ovis, cum ove inauris offertur, quia nimirum innocuis mentibus ornamentum semper obedientiae jungitur; Domino attestante, qui ait: Oves meae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas, et sequuntur me . Beato igitur Job nemo inaurem sine ove, nemo ovem sine inaure obtulit, quia profecto Redemptori suo non obedit, qui innocens non est; et innocens esse non po
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. Et se postposito: aliũ deposcit dicens.
mitte quẽ missurus es. Eece cũ auctore
linguȩ loquit᷑: & ne tanti regiminis pote¬
statẽ suscipiat. elinguẽ se e̾ẽ causat᷑. Paulꝰ
re debuiss& ãmonitꝰ: sicut ipse galathis di¬
cit. Deinde post annos qͣttuordecĩ iterũ as-¬
cendi iherusolimã assũpto barnaba & tyto:
ascendi aut̃ scđm reuelationẽ. Isq in itine¬
re cũ ꝓpħam agabũ reperiss&. qͣnta se ad¬
uersitas in iherusolimis maneret audunt:
scriptũ qͥppe. ẽ. qͦd isdẽ agabus zonã pauli
suis pedib inserens dixit uirũ cuiꝰ xona
hȩc. ẽ. sic alligabunt in ihrłm: a paulo aut̃
ꝓtinus respondet᷑. ego ñ solũ alligari. s &
mori in ihrłm paratꝰ sũ ꝓ nomine iħu: ne-¬
Preceptione gͥ reuelationis iherusolimã ꝑ¬
gens. aduersa cognoscit: & tam̃ hȩc libent̃
appetit. Audit quȩ timeat: s ad hȩc arden-¬
tior anhelat. Moyses itaq ad ꝓsꝑa de suo

Expanded text:
sum ; et se postposito alium deposcit, dicens: sum ; et se postposito alium deposcit, dicens: Mitte quem missurus es . Ecce cum auctoritate linguae loquitur et ne tanti regiminis potestatem suscipiat, elinguem se esse causatur. Paulus ascendere admonitus, sicut ipse Galatis dicit: Deinde post annos quatuordecim iterum ascendi Jerosolymam, assumpto Barnaba et Tito; ascendi autre cum prophetam Agabum reperisset, quanta se adversitas in Jerosolymis maneret audivit . Scriptum quippe est quod idem Agabus zonam Pauli suis pedibus inserens, dixit: Virum cujus haec zona est sic alligabunt in Jerusalem . A Paulo autem protinus respondetur: Ego non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum pro nomine Jesu, nePraeceptione igitur revelationis Jerosolymam pergens, adversa cognoscit, et tamen haec libenter appetit; audit quae timeat, sed ad haec ardentius anhelat. Moyses itaque ad prospera de suo
Abbreviated transcription (Latin):
inuitꝰ nolensq descendit. Ad detrimentũ
qͥppe obȩdientia ducit᷑: eũ m̃tẽ ad suscipi¬
enda ꝓbra huiꝰ scł̃i neqͦqͣm ex parte aliqua.
etiã sua uota comitant᷑ Deba gͦ obȩdientia¬
& in aduersis ex suo aliqͥd habere: & rursũ
in ꝓsꝑis ex suo aliquid om̃imodo ñ habe¬
re: qͣtinꝰ & in aduersis tanto sit głosior. qͣn¬
to diuino ordini etiã ex desiderio iungit᷑.
melius ostendimꝰ: si cȩlestis patriȩ duorũ
heroũ facta memoremꝰ. Moyses nãq cũ
in deserto oues pascer&. a dño ꝑ angłm in
igne loquente uocatꝰ ẽ: ut eripiendȩ omni
israhelitarũ multitudini p̃esset. S quia
apud se m̃te humilis extitit: oblatã ꝓtinꝰ
tantam regiminis głam expauit: moxq ad
infirmitatis patrociniũ recurrit dicens.
Obsecro dñe ñ sũ eloquens: ab heri enĩ & nu¬
dius t̃cius. & ex quo cȩpisti loqui ad seruũ
tuũ. tardioris & impeditioris linguȩ factꝰ

Expanded text:
invitus nolensque descendit. Ad detrimentum invitus nolensque descendit. Ad detrimentum quippe obedientia ducitur, cum mentem ad suscipienda probra hujus saeculi, nequaquam ex parte aliqua etiam sua vota comitantur. Debet ergo et obedientia in adversis ex suo aliquid habere, et rursum in prosperis ex suo aliquid omnino non habere, quatenus et in adversis tanto sit gloriosior quanto divino ordini etiam ex desiderio arctius amelius ostendimus, si coelestis patriae duorum hominum facta memoremus. Moyses namque cum in deserto oves pasceret, a Domino per angelum in igne loquente vocatus Israelitarum multitudini praeesset. Sed quia apud se mente humilis exstitit, oblatam protinus tanti regiminis gloriam expavit, moxque ad infirmitatis patrocinium recurrit, dicens: Obsecro, Domine, non sum eloquens; ab heri enim et nudius tertius, ex quo coepisti loqui ad servum tuum, tardioris et impeditioris linguae factus