comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ei debuit pro flagello sufficere. Quẽ enim
diuma disciplina conterit. ei humana fla¬
gella addi suꝑfluum fuit. S fortasse ideo
excedere in tali ꝑsona ꝑmissus es. ut cauti¬
or in uiliorib fias. idui trutines: cũ aliqͥd
ꝑ piesentiam fieri disponis. Fundem tam̃
prefatum uirum quanto furore exasꝑasti.
canta nc̃ dulcedine consolare. quia ualde
iniquum ẽ: ut qui ce plus amauer̃. ipsi te si¬
ne causa atrociorem contra se sentiant.
ilius m̃s domnꝰ uerantius ne poꝰ xxix.¬
quondam opilionis ꝑatͥcii ad beatum
petrũ apłm ueniens: hoc ame sũmoꝑe pe¬
tiit. ut causam eius cuȩ dilectioni cõmen¬
dare debuissem. honores ⁊ enim ñ habet.
& caritatem tuam consolatus peciit. pro
quib .xxx. auri libras transmisit. ut ei debe¬
ant comparari. In qua re uolo ut dilectio
tua se sũmoꝑe impendat. quia talis uir ẽ:
cui honor etiam sine precio debeatur. Et
quia easdem cartas emere paratꝰ ẽ. ut dixi.

Expanded text:
ei debuit pro flagello sufficere. Quem enim ei debuit pro flagello sufficere. Quem enim divina disciplina conterit, ei humana flagella addi superfluum fuit. Sed fortasse ideo excedere in tali persona permissus es, ut cautior in vilioribus fias, et diu trutines, cum aliquem per sententiam ferire disponis. Eumdem tamen praefatum virum quanto furore exasperasti, tanta nunc dulcedine consolare, quia valde injustum est, 598 ut qui te plus amaverunt, ipsi te sine causa atrociorem contra se sentiant.Filius meus Dominus Venantius nepos quondam Opilionis patricii ad beatum Petrum apostolum venit, hoc a me summopere petiturus, ut causam ejus tuae dilectioni commendare debuissem. Honores enim non habet, et chartas exconsulatus petiit, pro quibus triginta auri libras transmisit, ut ei debeant comparari. In qua re volo ut dilectio tua se summopere impendat, quia talis vir est, cui etiam honor sine pretio debeatur. Et quia easdem chartas emere paratus est, ut dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
Csumma militiȩ laus int̾ alia bona me¬
rita hoc ẽ. obȩdientiam scẽ rei publi¬
ce utilitatib exhibere. quodq sͥ utilit̃ in¬
ꝑatum fuerit obtemꝑare. sic̃ ⁊nunc de¬
uotionẽ urãm fecisse didicimꝰ. quȩ epłis
nr̃is magnificũ constantium tribunum
custodie ciuitatis deputauimꝰ preeẽ ꝑa¬
ruit: ⁊ congruam militaris deuotionis o¬
bȩdientiam demonstrauit. Unde scͥptis
uos presentib curauimꝰ ãmonendos. uti
predicto magnifico uiro tribuno sic̃ ⁊ fe¬
hactenus agnoscitur. ꝑ presentistemporis
uigilantiam ac sollicitudinẽ augm̃tetis.
Sisse uos recolo. ut in ꝓferenda senten¬
cia eẽ precipites nullatenus deberetis. et
nc̃ ecce cognoui. quia reuerentissimũ ui¬
rum abb̃em eusebium cõmota furore ur̃a
fr̃ñitas excõmunicauit. qd ego ualde mi¬
ratus sum. ut ñ antiqua eius conu̾satio.
ñ etas longa. ñ egritudo diuturna. ab ira
urm̃ animũ flexerit. Quilibet enĩ in eo
fuerit excessus. ipsa egritudinis afflictio

Expanded text:
Summa militiae laus inter alia bona merita haec est, obedientiam sanctae reipublicae utilitatibus exhibere, quodque sibi utiliter imperatum 592 fuerit, obtemperare; sicut et nunc devotionem vestram fecisse didicimus, quae episnificum virum Constantium tribunum custodiae civitatis deputavimus praeesse, paruit, et congruam militaris devotionis obedientiam demonstravit. Unde scriptis vos praesentibus curavimus admonendos, uti praedicto viro magnifico tribuno, sicut et fegestum agnoscitur, per praesentis temporis vigilantiam ac sollicitudinem augmentetis.isse vos recolo ut in proferenda sententia esse praecipites nullatenus deberetis. Et nunc ecce cognovi quia reverendissimum virum abbatem Eusebium commota furore vestra fraternitas excommunicavit. Quod ego valde miratus sum, ut non antiqua ejus conversatio, non aetas longa, non aegritudo diuturna ab ira vestrum animum flecteret. Quilibet enim in eo fuerit excessus, ipsa aegritudinis afflictio
Abbreviated transcription (Latin):
si bafilicam se ꝓ sua deuotione fundasse.
quam in honore scõꝵ stephani: ipaneracu.
atq eupli desiderat conseerari. Et ideo fr̃
ꝑcepta pͥmitus donatione legitima. id ẽ.
apresenti annius cribittis liberos fiscalib
solidos decem: ⁊ reliqua. de substantia sua
sͥ tantũmodo usum fructus recineat. Quȩ
omĩa diligent̃ inquire. ut si eaꝵ quȩ offe¬
runtur redituum quantitas. uł quȩ ep̃r
prestatione sufficere. ipsa munificentia
gestis municipalib alligata. Qd si hȩc q̃
diximꝰ ꝑ sollicitudinem tuam impleta ñ
fuerint. de propͥa substantia quanti int̃
fuerit utilitati ȩccłȩ uł heredes tuos satis¬
factum ẽẽ non dubites. his gͥ procuratis.
benedictio optata proueniat. nec ante de¬
dicationis munus imꝑtias. quam suꝑius
comprehensus fuerit ordo donationis im¬
plecus. enuntiaturus ex more nicħ illie
conditoris iuri ulterius iam deberi. nisi
ꝓcessionis giã quȩ xp̃ianis omĩb in com¬

Expanded text:
si basilicam se pro sua devotione fundasse, si basilicam se pro sua devotione fundasse, quam in honorem sancti Stephani et Pancratii, atque Eupli desiderat consecrari. Et ideo, frapercepta primitus donatione legitima, id est a praesentis anni tributis liberos fiscalibus solidos decem, et reliqua de substantia sua sibi tantummodo usumfructum retineat. Quae omnia diligenter inquire; et si eorum quae offeruntur redituum quantitas, vel quae tempore praestatione sufficere, reipsa munificentia sit gestis municipalibus alligata. Quod si haec quae diximus per sollicitudinem tuam impleta non fuerint, de propria substantia quanti interfuerit utilitati Ecclesiae te vel haeredes tuos satisfacturum esse non dubites. His igitur procuratis, benedictio optata proveniat. Nec ante dedicationis munus impertias, quam superius comprehensus fuerit ordo donationis impletus, enuntiaturus ex more nihil illic conditoris juri ulterius jam deberi, nisi processionis gratia, quae Christianis omnibus in com
Abbreviated transcription (Latin):
cauer̃ nob hebrei t̾racine degentes. u
locum quem sinagoge hactenus habuer̃.
eum illis nr̃a quoq auctoritate ẽẽc haben¬
dilicentia. S qit̾a ꝑuenit ad nos eo quod
co in eccła resonaret. uideoꝵ celebrationib
pͥuarecur. Itaq frat̾nitas ur̃a cũ supseͥpto¬
inspiciat.&. si ita ẽ: ut aliquid uob̃ in eccła
uisum fuerit obfuisse. alium locum intra
ipsum castellum preuidete. ubi prefati iu¬
dei conueniant. quo possint suas sine imꝑe¬
dim̃to cerimonias celebrare. Talem uͦ frat̃
nulla exinde in futuro querela nascatur.
Predictos uero hebreos grauari uł affligi
contra ordinem rationis probibemꝰ.s sic̃
romanis uiuere legib ꝑmittunt᷑. annuen¬
te iusticia. actusq suos ut norunt nullo
disponente disponant. eis cam̃ xp̃iana
mancipia habere non liceat. Gr̃ felici ep̃o¬
anuarius subdiaconus ecclȩ massanensis.
pecitoria nob insinuatione suggessit quȩ
habentur insubditis. In ciuitate massanen¬

Expanded text:
i Tarracinae degentes, ut locum quem synagogae hactenus habuerunt, eum illis nostra quoque auctoritate esset habendi licentia. Sed quia pervenit ad nos quod co in ecclesia resonaret, Judaeorum celebrationibus privaretur. Itaque fraternitas vestra cum suprascriinspiciat; et si ita est ut aliquid vobis ecclesiae visum fuerit obfuisse, alium locum intra ipsum castellum praevidete, ubi praefati Hebraei conveniant, quo possint suas sine impedimento ceremonias celebrare. Talem vero fratnulla exinde in futuro querela nascatur. Praedictos vero Hebraeos gravari, vel affligi 498 contra ordinem rationis prohibemus; sed sicut Romanis vivere legibus permittuntur, annuente justitia, actus suos, ut norunt, nullo impediente disponant, eis tamen Christiana mancipia habere non liceat. Januarius subdiaconus Ecclesiae Messanensis petitoria nobis insinuatione suggessit, quae habetur in subditis, in civitate Messanen
Abbreviated transcription (Latin):
rum honoris ista distinctio. ut ipse pͥor ha¬
beatur: qui pͥus fuerit ordinatꝰ. Commum
aut̃ confilio ⁊ concordi actione queq erunt
pro xp̃i zelo agenda disponant. unanimit̃
recta sentiant. &e ea quȩ senserint ñ sͥmet¬
discrepando ꝑficiant. Tua uero fr̃nitas
ñ solum eos epõs quos ordinauerit. neq
hos cantũmͦ qui ꝑ eborache epm̃ fuerint
ordinati. s etian om̃s brictannię sacdotes
ex uita et lingua cuȩ scitatis. irecte cre¬
dendi ⁊ beneuiuendi formã ꝑcipiant. acq
officium suum fide ac morib exequentes.
ad cȩlestia cum dñs uoluerit regna ꝑtin

Expanded text:
rum honoris ista distinctio, ut ipse prior harum honoris ista distinctio, ut ipse prior habeatur qui prius fuerit ordinatus: communi autem consilio et concordi actione quaeque sunt pro Christi zelo agenda; disponant unanimiter, recte sentiant, et ea quae senserint, non sibidiscrepando perficiant. Tua vero fraternitas non solum eos episcopos quos ordinaverit, neque hos tantummodo qui per Eburacae episcopum fuerint ordinati, sed etiam omnes Brittaniae sacerdotes ex lingua et vita tuae sanctitatis et recte credendi et bene vivendi formam percipiant, atque officium suum fide ac moribus exsequentes, ad coelestia, cum Dominus voluerit, regna pertin
Abbreviated transcription (Latin):
rantib ineffabilia ęc̾̃ni regni p̃mia re¬
seruari. nob̾ tam̃ eis necesse ẽ. honoꝵ benefi¬
cia cribtiere. ut in spiritał oꝑis. studio ex
remuneratione ualeant multiplicius insu¬
dare. Et quia noua angloꝵ eccła ad omp̃is¬
dĩ grãm eodem dño largiente: ⁊ te laborante
ꝑducta ẽ: usum tͥ pallii ad sola missarũ sol¬
lempnia agenda concedimꝰ. ita ut ꝑ loca
singula duodecim epos ordines. que tuȩ
debeat consecrari. atq honoris pallium ab
ꝑcipiat. Ad eborachiam uero ciuitatẽ ce
uolumꝰ epm mitere. quẽ ipse iudicauerr
ordinandum. ita ut fi eadem ciuitas cum
epõs ordinet: imetro politam honore ꝑfrua¬
tur. quia ei quoq si uita comes fuerit palli¬
um tribuere dño fauente disponimꝰ. quem
cam̃ tue fr̃nitatis uolumꝰ dispositioni subia¬
cere. Post obitum uero tuum ita ep̃is quos
ordinauerit preis fil sit: ut lundonensis
ep̃i nullomͦ ditioni subiaceat. Sit uͦ incer
lundoniȩ & eborachiȩ ciuitatis epõs in poste

Expanded text:
antibus ineffabilia aeterni regni praemia reservari, nobis tamen eis necesse est honorum beneficia tribuere, ut in spiritalis operis studio ex remuneratione valeant multiplicius insudare. Et quia nova Anglorum Ecclesia ad omnii gratiam eodem Domino largiente et te laborante perducta est, usum tibi pallii in ea ad sola missarum solemnia agenda concedimus, ita ut per loca singula duodecim episcopos ordines, qui tuae debeat consecrari, atque honoris pallium ab io, 1164 sede percipiat. Ad Eboracam vero civitatem te volumus episcopum mittere quem ipse judicaveris ordinandum; ita ut si eadem civitas cum uodecim episcopos ordinet, ut metropolitani honore perfruatur, quia ei quoque, si vita comes fuerit, pallium tribuere Domino favente disponimus, quem tamen tuae fraternitatis volumus dispositioni subjacere. Post obitum vero tuum ita episcopis quos ordinaverit praesit, ut Londoniensis episcopi nullo modo ditioni subjaceat. Sit vero inter Londoniae e
Abbreviated transcription (Latin):
studiosissime cogitare. Disposuimꝰ enim ho¬
minẽ nr̃m qui uos possit tueri et regere
cum litteris cõmendaticiis ad excellen¬
tissimũ regem xp̃o auxiliante cransiictere.
s uiam cempꝰ hiemis impediuit. Uiro głoso
arigio ꝑatricio uos preuidimꝰ cõmendandos
cui interim cum sũma benignitate atq obȩ¬
dientia sic̃ beati petri famulos decet obȩdi¬
re studece. atq ea quiȩ pro ȩcclastica utilita¬
te uob̾ piecipiuntur. implecẽ. Uisum autem
nob̾ ẽ. ut consuetudinaria excepta eius uti¬
litati debeatis inferre. Pensiones uero fide¬
liter cum om̃i collectȩ diligentia. apud u¬
nũ quẽcq ur̃m quẽ cõmuni consenfu ele¬
geritis reiaceant. a quo cũ uenerit is quẽ
a latere nr̃o transiniserimꝰ: eas possit acciꝑe.
hon enim sumꝰ dubii. quod ꝑ eum qui uobis
uisus fuerit. possint fidelit̾ conseruari. Ita
ergo in om̃ib in reprehensibiles atq obȩdi¬

Expanded text:
studiosissime cogitare. Disposuimus enim hostudiosissime cogitare. Disposuimus enim hominem nostrum, qui vos possit tueri et regere, cum litteris commendatitiis ad excellentissimum regem, Christo auxiliante, transmittere. Sed viam tempus hiemis impedivit. Viro ergo glorioso Arigio patricio vos praevidimus commendandos, cui interim summa cum benignitate atque obedientia, sicut beati Petri famulos decet, obedire studete, atque ea quae pro ecclesiastica utilitate vobis praecipiuntur implete. Visum autem nobis est ut consuetudinaria excepta ejus utilitate debeatis inferre. Pensiones vero fideliter cum omni collectae diligentia apud unumquemque vestrum, quem communi consensu elegeritis, rejaceant; a quo cum venerit is quem a latere nostro transmiserimus, eas possit accipere. Non enim sumus dubii quod per eum qui vobis visus fuerit possint fideliter conservari. Ita ergo in omnibus irreprehensibiles atque obedi
Abbreviated transcription (Latin):
unt rationi seruamꝰ. Nam si qd̾ absit ȩccłasti¬
cam sollicitudinẽ uigoremq negligimus.
ꝑdit desidia disciplinam: ianimab ꝓfecto
fidelium nocebitur. dum talia a suis pasto¬
rib exempla suscipiunt. Illud se qu aut̃¬
qd̾ scribitis quia uoluntas palacii ⁊ amor.
ab eo ppłi ñ discordet. hȩc res aiusticiȩ nos
zelo ñ reuocat. nec intentionẽ nr̃ãm in re
ciliet. Ham sine diuina gr̃a humana dilectio
quid dicam in posterum. dum mͦ quoꝙ apd
uamuis int̾ medias sitis turbas xiii.¬
gentium constituti. tam̃ ratio nos ipsa
supplicari compellit. multum uos ab alus
multitudini clariorem demonstrat. ita de¬
betis cet̾os moꝵ claritate precedere. atq eos
quib preestis ut bene agant. ut agnoscant
cui seruiunt assidue cõmonere. ut a rapi¬
nis gentium atq prauitatib abstineant.
&e familia ȩccłȩ non solo nomine s. imneri¬
tis honoretur. Nosenim de uob cognoscite

Expanded text:
unt rationi servamus. Nam si, quod absit, ecclesiastiunt rationi servamus. Nam si, quod absit, ecclesiasticam sollicitudinem vigoremque negligimus, perdit desidia disciplinam, et animabus profecto fidelium nocebitur, dum talia a suis pastoribus exempla suscipiunt. Illud autem quod scribitis, quia voluntas palatii et amor ab eo populi non discordet, haec res a justitiae nos zelo non revocat, nec intentionem nostram facitnciliet. Nam sine divina gratia humana dilectio quid dicam in posterum, dum modo quoque apud Quamvis inter medias sitis turbas gentium constituti, tamen ratio nos ipsa suspicari compellit multum vos ab aliis multitudini clariorem demonstrat, ita debetis caeteros morum claritate praecedere, atque eos quibus praeestis, ut bene agant, ut agnoscant cui serviunt, assidue commonere, ut a rapinis gentium atque pravitatibus abstineant, et familia Ecclesiae non solum nomine, sed et meritis honoretur. Nos autem de vobis cognoscite
Abbreviated transcription (Latin):
Siue aut̃ unus siue duo electi fuerint. qͥnq
simul uenire ꝑ omĩa cõmoneto. De clericis
uͦ prec̃ qui ẽos uenire deliberant. si quos ali¬
os presentes eẽ necessarios estimas. ad nos
sine mora transmitte. ut ad ordinandã dĩ¬
ȩccłam. nec excusatio nec aliqua possit pro¬
i scłarib officiis ordo suus & tra
ptione confundi. audita negligere. ⁊em̃dan¬
ca non bene remittendo debet pꝰponere:
Et quidem uos benefacitis caritatem diligere.
&r ad concordiam suadere. S qm̃ loci nr̃i
consideratione compellim᷑ ea quȩ ad nrãm
noticiam ꝑuenerint. minime ꝓpt̃ dm̃ in re¬
quisita non relinquere. iccuro ueniente ma¬
ximo. subtilit̃ ab eo quȩ de ipso dicta sunt
ꝑscrucari curauimꝰ. & confidimꝰ de ciratoris
nr̃i custodia. quia cognita ueritate astatu
canonũ ar equitatis rectitudine nec gr̃a cuiꝰꝗͣ
nec culpa deflectimur.s libent̾ quȩ congru¬

Expanded text:
Sive autem unus, sive duo electi fuerint, quinque Sive autem unus, sive duo electi fuerint, quinque s per omnia commoneto. De clericis vero, praeter eos qui venire deliberant, si quos alios praesentes esse necessarios aestimas, ad nos sine mora transmitte, ut 754 ad ordinandam Ecclesiam, nec excusatio, nec aliqua possit procularibus officiis ordo suus et tradptione confundi, audita negligere, et emendanda non bene remittendo postponere? Et quidem vos bene facitis charitatem diligere, et ad concordiam suadere. Sed quoniam loci nostri consideratione compellimur ea quae ad nostram notionem pervenerunt minime propter Deum irrequisita relinquere, idcirco veniente Maximo subtiliter ab eo quae de ipso dicta sunt perscrutari curabimus. Et confidimus de Creatoris nostri custodia quia, cognita veritate, a statu canonum et aequitatis rectitudine, nec gratia cujusquam nec culpa deflectimur, sed libenter quae congru
Abbreviated transcription (Latin):
ta contristauit. maxime qd ciuitas illa
hõe tempore amisit temporalis cure solaciũ.
Quia gͥ plurimȩ utilitates exposcunt. ut et¬
eccłe ipsi sac̃dos sine mora xp̃o auctore de¬
beat ordinari. ideoq exꝑientiȩ tuȩ p̃cipimꝰ.
quatinꝰ clerum & ppłm om̃i instantia stueat
adhortari. ut consecrandũ sͥ ñ differant eli¬
propͥas ñ attendant. Nulla ergo atis. xx.¬
sit in hac electione uenalitas. ne fu scĩ¬
dum p̃mia appetunt: discretionem sinua¬
electionis amittant. ⁊ illũ dignũ ad hoc
arbitrentur officium. qui ñ meritis s dati¬
one placuerit. Specialit̾ enim & ab solute
cognoscant. quia non solum indignꝰ ẽ. sacer¬
dotio. s & aliis profecto culꝑis erit obnoxius.
quisqͥs dĩ donum precn presumpserit uena¬
litate mercari. Non itaq largus p̃miis.s di¬
gnus meritis eligatur. Nam et electum et
eligentes pena respiciet. si sac̃docii sincerita¬
tem iñte sacrilega uiolare temptauerint.

Expanded text:
ta contristavit, maxime quod civitas illa hoc tempore amisit pastoralis curae solatium. Quia igitur plurimae utilitates exposcunt ut Ecclesiae ipsi sacerdos sine mora, Christo auctore, debeat ordinari, ideoque experientiae tuae praecipimus quatenus clerum et populum omni instantia studeat adhortari, ut consecrandum sibi non differant eliproprias non attendant. Nulla ergo sit in hac electione venalitas, ne dum praemia appetunt, discretionem electionis amittant, et illum dignum ad hoc esse arbitrentur officium, qui non meritis, sed datione placuerit. Specialiter enim et absolute cognoscant quia non solum indignus est sacerdotio, sed et aliis profecto erit culpis obnoxius, quisquis Dei donum pretii praesumpserit venalitate mercari. Non itaque largus praemiis, sed dignus meritis eligatur. Nam et electum et eligentes poena respiciet, si sacerdotii sinceritatem mente sacrilega violare tentaverint.
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾moniolũ sub sua cura habere dignent᷑.
uob amminiculantib impleatur. ut ur̃m
possit ẽẽ qd̾ poscimꝰ. quatinꝰ & uos gr̃as re¬
ferentes pro głe ur̃e incolumitate orare
penset. Clauim uero a sacratissimo beati pe¬
tri corpore in qua de catenis eius benedi¬
ctio continetur tnͣsnta misimꝰ. quȩ col¬
lo ur̃o suspensa contra omĩa adu̾sa uos

Expanded text:
patrimoniolum sub sua cura habere dignentur, vobis adminiculantibus impleatur, ut vestrum possit esse quod poscimus; quatenus et nos gratias referentes, pro gloriae vestrae incolumitate orare penset. Clavim vero a sacratissimo beati Petri corpore, in qua de catenis ejus benedictio continetur, transmisimus, quae collo vestro suspensa contra omnia adversa vos
Abbreviated transcription (Latin):
molestias & onera nulla sustineat. Sic gͦ
studii in uos cura ꝓficiat. ut utilitates
pauꝑum uob̾ annitentib nutͥantur: sen¬
tianꝰ qd̾ de caritate ur̃ã p̃sumimꝰ Auge¬
te fauoris ur̃i presidia. quia nobilium

Expanded text:
molestias et onera nulla sustineat. Sic igitur boni studii in vobis cura proficiat, ut utilitates pauperum vobis annitentibus nutriantur, et sentiamus quod de charitate vestra praesumimus. Augete favoris vestri praesi
Abbreviated transcription (Latin):
heodosius abbas monast̾u scĩ
marcini. petitoria nob̾ insinua¬
cione suggeso qbliabetuar in subdi cis ini
domo quondam marini ex eius uoluntate
decessorem suum andream abbatem mo¬
nasterium in qua monachi habitare debe¬
ant construxisse. & quia id in honore beati
micħelis postulat dedicari. dilectionẽ tuã
presentib apicib duximꝰ adhortandam. qͣ¬
tinꝰ ad predictum locũ cum postulauerit.
ingrauant̃ accedas uenerandȩ sollemprua
dedicationis impendens. &. quotiens necesse
fuerit a prb̃is eccłȩ tuȩ in loco scõ deseriuen¬
tib cȩlebrentur sacrificia ueneranda missaꝵ.
ita ut in eodem monasti̾o neq fr̃nitas tua.
molestiarum inferant. aut siquid illic pro
diũsoꝵ deuotione cõmoditatis accesserit sͥ
estiment uindicari. cũ monachis in eodem
loco deseruientib debeat proficere. quicqͥd
a fidelib offerri contigerit. Gr̃ augustino¬

Expanded text:
heodosius, abbas monasterii sancti Martini, petitoria nobis insinuatione suggessit, quae habetur in subditis, in domo quondam Martini, ex ejus voluntate, decessorem suum Andream abbatem monasterium in quo monachi habitare debeant construxisse. Et quia id in honorem beatiangeli Michaelis postulat dedicari, dilectionem tuam praesentibus apicibus duximus adhortandam, quatenus ad praedictum locum, cum postulaverit, ingravanter accedas, venerandae solemnia dedicationis impendens. Et quoties necesse fuerit, a presbyteris Ecclesiae tuae in loco sancto deservientibus, celebrentur sacrificia veneranda 763 missarum, ita ut in eodem monasterio nec fraternitas tua, molestiarum inferant; aut si quid illic pro diversorum devotione commoditatis accesserit, sibi existiment vindicari, cum monachis in eodem loco deservientibus debeat proficere quidquid a fidelibus offerri contigerit.
Abbreviated transcription (Latin):
rudentes uiros sic̃ estis regib adherere.
multoꝵ solam̃ ẽ. Nam dum prestanti
ubi loctum ad anunȩ utilitatem datum
incelligunt. certum ẽ. quia mercedis cau¬
sas ubi inueniunt ñ pꝰponunt. Quanto
gͥ affectu quantaq deuotione gła se ur̃a
in causis pauꝑum studio pietatis impen¬
derit. dił̃mo filio nr̃o candido prb̃o renun
sponte tribuit estimet: inisi in beneficus
suis creuerit nieb̾ prestitisse se repucet:
pat̾na dilectione salutãtẽ głe ur̃e suplcͥptũ¬

Expanded text:
rudentes viros, sicut estis, regibus adhaerere, multorum solamen est. Nam dum praestantiorem sibi locum ad animae utilitatem datum intelligunt, certum est quia mercedis causas, ubi inveniunt, non postponunt. Quanto igitur affectu, quantaque devotione gloria se vestra in causis pauperum studio pietatis impenderit, dilectissimo filio nostro Candido presbytero renuntsponte tribuit aestimet: et nisi in beneficiis suis creverit, nihil praestitisse se reputet: paterna dilectione salutantes, gloriae vest
Abbreviated transcription (Latin):
lectos uł lectisternia in ierochomio qd̾
pt̃ea transinisimꝰ lenas .xy. rachanas. xxx.
lectos.xu. Precium quoq de em̃dis cul¬
ticis uł naula dedimꝰ. quȩ dilectionem
tuam petimꝰ non indigne suscipere. s. in
loco quo tranfmissa sunt prebere. GR¬

Expanded text:
lectos vel lectisternia in Gerontocomio, qlectos vel lectisternia in Gerontocomio, qpterea misimus laenas XV, rachanas XXX, lectos XV. Pretium quoque de emendis culcitris vel naula dedimus, quae dilectionem tuam petimus non indigne suscipere, sed in loco quo transmissa sunt praebere.
Abbreviated transcription (Latin):
grãs agimꝰ. quia adhuc eẽ cognoscimus.
qui pro peccatis nr̃is ualeant exorare.
Nos enim sub colore ȩccłastiei regiminus
mundi huiꝰ fluctib uoluim᷑. qui frequent̃
nos obruunt. s. cȩlestis grȩ manu proce¬
gente de profundo releuam. Uos gͥ qui in
tanta quietis ur̃ȩ serenitate tranquillam
uitam ducitis: ⁊ securi quasi in littore sta¬
tis. nob̾ nauigantib aut potius naufra¬
gantib orationis ur̃e manũ cendite. &
conantes ad t̾ram uiuentium ꝑgere qͣn¬
tis potestis precib aduuate. ut ñ solum
de ur̃a uita. s. etiam de ereptione nr̃a m̾
dextera ꝑtegat. decq cͥ cõmissum gregem
recte pascere ut ad ȩtͣnȩ uitȩ pascua ua¬
leas cum ipso quẽ pascis grege ꝑuenire.
Scͥptum quippe ẽ. Oues meȩ uenient.
& pascua inueni ent. Quȩ uide¬
licet pascua tc̃ inuenimꝰ. quando huiꝰ
uite hyeme carentes. de ęt̾nȩ uitȩ qͣsi
de noui ueris uiriditate satiamur. filio
nr̃o simplicio renuntiante cognouimꝰ.

Expanded text:
gratias agimus, quia adhuc esse cognoscimus qui pro peccatis nostris valeant exorare. Nos enim sub colore ecclesiastici regiminis mundi hujus fluctibus volvimur, qui frequenter nos obruunt. Sed coelestis gratiae manu protegente, de profundo relevamur. Vos ergo qui in tanta quietis vestrae serenitate tranquillam vitam ducitis, et securi quasi in littore statis, nobis navigantibus, aut potius naufragantibus orationis vestrae manum tendite, et conantes ad terram viventium pergere, quantis potestis precibus adjuvate; ut non solum de vestra vita, sed etiam de ereptione nostra mdextera protegat, detque tibi commissum gregem recte pascere, ut ad aeternae vitae pascua 1092 valeas cum ipso quem pascis grege pervenire. Scriptum quippe est: Oves meae venient, et pascua invenient. Quae videlicet pascua tunc invenimus, quando hujus vitae hieme carentes, de aeternae vitae quasi de novi veris viriditate satiamur. Filio nostro Simplicio renuntiante cognovimus
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s cum quib alitus es. atq didicisti sc̃e¬
romanȩ ȩccłȩ preceptionib parere. apłicȩq
sedis precepta multiplicare. aꝑtissimeq
plum. institutio & uita magistra sit lin¬
guȩ. ut exhortatione discant qd̃ metuant.
ꝙ doceantur qd diligant. ut dum talenta
credita cum lucro multiplicantur. in die
retributionis annuente diuina grã audire
mereamini. Fuge serue bone ⁊ fideł. intra
in gaudium dñi tui. Curam pret̾ea de
om̃ib quȩ uob̾ aliisq fr̃ib nr̃is. ⁊ generali¬
ter cunctis pro illicitarum rerum prohibi¬
tione scͥpsimꝰ. habere uos ꝑ omĩa cognos¬
camꝰ. qr om̃i studio onũq annisi neceẽ ẽ.
ut fr̃nitatis ur̃e uigilancia compleatur.
atq illic omĩa que pro animar scͥpsimꝰ
salute fidelit̾ recenseant᷑. quatinꝰ ⁊ uos ꝑ

Expanded text:
omnes cum quibomnes cum quibRomanae Ecclesiae praeceptoribus parere apostolicae sedis praecepta multiplicare apertissimeque plum instructio et vita magistra sit; linguae vestrae exhortatione discant quod metuant, et doceantur quod diligant; ut dum talenta credita cum lucro multiplicantur, in diem retributionis annuente divina gratia audire mereamini: Euge, serve bone et fidelis, intra in gaudium Domini tui Curam praeterea de omnibus quae vobis aliisque fratribus nostris, et generaliter cunctis, pro illicitarum rerum prohibitione scripsimus, habere vos per omnia cognoscamus, quia omni studio omnique adnisu necesse est ut fratatque illic omnia quae pro animarum scripsimus salute fideliter recenseantur; quatenus et vos per
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ adeẽ presentiam si bec obseruabitis sei¬
tote. quia scͥptum ẽ. Ubi fuerint duo uł cres
congregati in nomine meo. ibi sum in medio
eoꝵ. Si ergo dignatur adeẽ duob uł trib
congregatis. quantomagis ñ deerit ubi plu¬
res conueniunt saẽdotes: Et quidem quia
adhibendum bis in anno concilium patrũ
sit regłis institutum non latet.s ne forte
aliqua excusatio sit. semel decernimꝰ congre
iusticiȩ. metu examinationis abstinent.
ab hoc. ꝙ om̃ium notum ẽ posse difplicere
relinquendam posteris teneamꝰ. & omĩa que
ad eruditionem nr̃am saeris apicib scͥpta
sunt custodiamꝰ. atq ad ea quoscqͣ possu¬
mꝰ incitemꝰ. Certum quippe ẽ. qr si coto cor¬
de preceptis salutarib nos occupamꝰ. om¬
nem uicioꝵ labem effugiemꝰ. qr dum his
quib ȩdificamur inutimur. locum sine
dubio deceptionis excludimꝰ. Qua propt̃
oportet ut enixius in cunctis studiosum
uos cuca fr̃s atq subiectos ostendatis. ut

Expanded text:
obis adesse praesentiam, si haec observaveritis, scitote, quia scriptum est: Ubi fuerint duo vel tres congregati in nomine meo, ibi in medio eorum sum. Si ergo dignatur adesse duobus vel tribus congregatis, quanto magis non deerit ubi plures conveniunt sacerdotes? Et quidem quia adhibendum bis in anno concilium Patrum sit regulis institutum, non latet. Sed ne forte aliqua excusatio sit, semel decrevimus congrejustitiae, metu tamen examinationis abstinetur ab hoc quod omnium notum est posse displicere iam nostris relinquendam posteris teneamus, et omnia quae ad eruditionem nostram sacris apicibus scripta sunt custodiamus, atque ad ea quoscunque possumus excitemus. Certum quippe est quia si toto corde praeceptis salutaribus nos occupamus, omnem vitiorum labem effugimus, quia dum his quibus aedificamur innitimur, locum sine dubio deceptionis excludimus. Quapropter oportet ut enixius in cunctis studiosos vos circa fratres atque subjectos ostendatis. ut
Abbreviated transcription (Latin):
q sermonib ur̃is eos sanantes. Si aut̃ ma¬
nifestissime cognoueritis eos eum ariulfo
de sua subditione loquutos fuisse. uł cerde
obsides ei dedisse. sic̃ nos ariulfi epłã quam
uob̾ direximꝰ dubios reddidit. salubri con¬
silio ꝑtractantes. ne in aliquo anima ur̃a
de sacramentis grauetur. quicqͥd utile rei
ad u̾sariis comprehendi. neq in quo utili¬
tas rei publicȩ exigit quod au̾tat dñs ne¬
gligatur. Pret̾ea głosi filii estoce solliciti.
quia quantum comꝑi hostem collectum
ht̃. ⁊ narnias dr̃ residere. ut si hic eursum
deo sͥ irato mittere uoluerit. uos loca iꝑstꝰ¬
quantum dñs uos adiuuauerit depreda¬
te. aut certe sulcas quos mittitis sollicite
requirant ne dolens factum ad uos dis¬

Expanded text:
et sermonibus vestris eos sanantes. Si autem maet sermonibus vestris eos sanantes. Si autem manifestissime cognoveritis eos cum Ariulpho de sua subditione locutos fuisse, vel certe obsides ei dedisse, sicut nos Ariulphi epistola quam vobis direximus dubios reddidit, salubri consilio pertractantes ne in aliquo anima vestra vel nostra de sacramentis gravetur, quidquid utile reipadversariis reprehendi, neque in quo utilitas reipublicae exigit, quod avertat Dominus, negligatur. Praeterea, gloriosi filii, estote solliciti, quia, quantum comperi, nostem collectum habet, et Narina dicitur residere; et si huc cursum Deo squantum vos Dominus adjuverit depraedamini, aut certe sculpas, quos mittitis, solicite requirant, ne dolens factum ad nos dis
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ȩ solatio. aliis monachis spes gerendi
talia submoueatur. Asseruit etiam p̃dietꝰ
abbas prb̃m predictȩ massȩ nouas mona¬
st̾io ipsi uelle ponere consuetudines. quȩ
ex tp̃r conditionis monast̾ii ꝑ triennale
munificentiȩ grã a fidelib uiris obla
agnoscere. ⁊ si hoc ab initio ñ fuit. etiam
labentib temporib aliquid nouit̾ im¬
poni ñ condecet. quã maxime cum exi¬
gue substantiȩ.⁊ monast̾ium pauꝑũ eẽ
didicimꝰ. &. abbatem ipsum hospitalem
om̃ino eẽ multoꝵ attestatione didicimꝰ.¬
gr̃ mauritio ⁊iuitaliano magistris militũ.
num cum quo ⁊tractetis & u̾bo & scͥp¬
to mandauimꝰ. Undecimo aut̃ die m̃sis
ianuarii ariulfus hanc epłam quam uo¬
bis direximꝰ transmisit. ⁊ ideo relegentes
eam uidece si in fide sua fuanenses quã
rei publicȩ ꝓmiser̃ ꝑstiterunt. obsides
dignos de quib possitis confidere ab eis
te. reddentes illis qd̾ loco pignoris fustulistis

Expanded text:
vestrae solatio aliis monachis spes gerendi vestrae solatio aliis monachis spes gerendi talia submoveatur. Asserit autem praedictus abbas presbyterum praedictae massae novas monasterio ipsi velle imponere consuetudines, quae ex tempore conditi monasterii per triennale munificentiae gratia a fidelibus viris oblatagnoscere; et si hoc ab initio non fuit, etiam labentibus temporibus aliud noviter imponi non concedat, maxime cum exiguae substantiae et monasterium pauperum esse didicimus, et abbatem ipsum hospitalem omnino esse multorum attestatione didicim Maurilio et Vitaliano magistris militum. num cum quo ut tractaretis et verbo et scripto mandavimus. Undecimo autem die mensis Januarii Ariulphus hanc epistolam quam vobis direximus transmisit. Et ideo relegentes eam, videte si in fide sua Suanenses quam reipublicae promisere perstiterunt. Obsidesque dignos de quibus possitis confidere ab eis te, reddentes eis quod loco pignoris sustulistis,
Abbreviated transcription (Latin):
Ecientes magnitudinem caritati xxiiii.u¬
Dur̃e toto dñm corde diligere. ob hoc
ea quȩ in marsis de iure quondam patri¬
cii piȩ recordationis uiri contra precepta
dñica contraq canonũ regulam cõmissa
corrigi debeant. & alii deinceps temptare
non presumant. Insinuatum gͥ nob̾ est.
in massa quȩ nuncupatur marato de ab¬
bate monast̾ii scĩ gregorii qd̾ in eadẽ sitũ
ẽ. duos monachos refugisse.: iunũ quidẽ
ex eis iam coniugem accepisse. aliũ autẽ
laicum effectum scłarit̃ uiuere. cũ nec
ex familia masse homines ipsi s ẽẽ libi
asserantur. & uł si scdm conditionem de¬
buissent agere contra dm̃ erat. ut post
adeptum diumni officii cultum. ad scłarẽ
uitam atq habitum remearent. Unde bor¬
tor ut habita iudicis ęt̾ni consideratione
monachos ipsos retrudi sine dilatione
saiciatis. ne in eoꝵ exemplo cum ur̃o qd̾
absit peccato cet̾oꝵ monastioꝵ districtio
dissipetur. s magis ut in magnitudinis

Expanded text:
cientes magnitudinem charitatis vestrae toto Dominum corde diligere, ob hoc ea quae in massis 590 de jure quondam patriciae recordationis Julii contra praecepta dominica contraque canonum regulam commissa corrigi debeant, et alii deinceps tentare non praesumant. Insinuatum igitur nobis est, in massa quae nuncupatur Marato, abbate monasterii sancti Georgii quod in eadem situm est, duos monachos refugisse; et unum quidem ex eis jam conjugem accepisse, alium autem laicum effectum saeculariter vivere; cum nec ex familia massae homines ipsi esse liberi asserantur, et vel si secundum conditionem debuissent agere, contra Deum erat ut post adeptum divini officii cultum, ad saecularem vitam atque habitum remearent. Unde hortor ut, habita judicis aeterni consideratione, monachos ipsos retrudi sine dilatione faciatis, ne eorum exemplo, cum vestro, quod absit, peccato, caeterorum monasteriorum districtio dissipetur, sed magis ut magnitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
tes laborate. quatinꝰ opinio urã ex labo¬
ris ur̃i qualitate ampliꝰ in re publica dõ
auxiliante proficiat. Illud tam̃ p̃ omnib
ãmonemus. ut familiam malom. & adobin.
uigildi. atq grussingi. qui cum glorioso
mauritio magistro militum ẽẽ noscuntur.
sine aliqua mora uł excusatione relaxes.
quatinus uenientes illic homines predicti
uiri cum eis sine aliquo imꝑedim̃to debeat¬
łe uĩe suscipientes epłas deo grãs egimꝰ
quia de salute ur̃a cognouimꝰ. ⁊ de solli¬
citudine ur̃a multum gauisi sumꝰ. & mox
ea quȩ scͥpsistis parata fuerunt. s aldio
inmanus eius inciderent. Et tam̃ hic in qͣn¬
tum ds̃ adiuuerit. contra etm filius m̃
sueuistis cum auxilio dĩ a dorso eius qd̵
potestis ꝑficite. Sꝑamꝰ enim in ompĩs dei
uirtute ꝙ in ipsius beati petri pͥncipis a
dere desiderat. quia ipsum sͥ contrarium

Expanded text:
tes, laborate, quatenus opinio vestra ex labotes, laborate, quatenus opinio vestra ex laboris vestri qualitate amplius in republica, Deo auxiliante, proficiat. Illud tamen prae omnibus admonemus, 571 ut familiam Maloin, et Adobin, Vigildi, atque Grussingi, qui cum glorioso Maurilio magistro militum esse noscuntur, sine aliqua mora vel excusatione relaxes, quatenus venientes illuc homines praedicti viri cum eis sine aliquo impedimento debeavestrae suscipientes epistolas Deo gratias egimus, quia de salute vestra cognovimus et de sollicitudine vestra multum gavisi sumus, et mox ea quae scripsistis parata fuerunt. Sed Aldio in manus ejus inciderent. Tamen et hic, in quantum Deus adjuverit, contra eum filius noster suevistis, cum auxilio Dei a dorso ejus quod potestis perficite. Speramus enim in omnipotentis Dei virtute, et in ipsius beati Petri apostolorumdere desiderat, quia ipsum sibi contrarium
Abbreviated transcription (Latin):
officio pietatis impellim᷑ mona xxii.¬
stis prouida consideratione ferre con¬
sultum. ne bi qui inseruitio dĩ deputati
feliciani prb̃i positum regione pͥma ante
gradus scẽ sabinȩ exeusatione pꝰ posita mo¬
nastio euprepie in quo ancilaꝵ dĩ congre¬
gatio eẽ dinoscitur. uure ꝓpͥetatis possiden¬
dum tradere sine ambiguitate festinet.
quatinus nr̃ȩ iutȩ beneficio largitatis. in
dĩ seruitio ipso quoq suffragante securis
mentib ꝑ seuerent. Gr̃ ueloci magistro mi¬
hec eos hic causa retinuit. Nc̃ uͦ utile ẽ ui¬
ilim. ut aliquanti illic milites cransinittant᷑.
quos gła tua ãmonere ⁊ bortari ut parati
sint ad laborem studeat. & occasione in¬
uenta cum glosis filus nr̃is martio ⁊ uita¬
liano loquere. ⁊ quec̃q uob̃ deo adiutore
pro utilitate rei publicȩ statuerint. facite.
Et sibuc uł ad rauennatis partes nec dicen¬
dum ariulfum cognoueritis excurrere.
uos adorso eius ita sicut decet uiros for¬

Expanded text:
Officio pietatis impellimur monasteriis provida consideratione ferre consultum, ne hi qui in servitio Dei deputati Feliciani presbyteri positum in regione prima, ante gradus sanctae Sabinae, excusatione postposita, monasterio Euprepiae, in quo ancillarum Dei congregatio esse dignoscitur, jure proprietario possidendum tradere sine ambiguitate festinet, quatenus nostrae beneficio largitatis in Dei servitio, ipso quoque suffragante, securis mentibus perseverent. averat, haec eos hic causa retinuit. Nunc vero utile est visum ut aliquanti illuc milites transmittantur, quos gloria tua admonere et hortari, ut parati sint ad laborem, studeat. Et occasione inventa, cum gloriosis filiis nostris Maurilio et Vitaliano loquere, et quaecunque vobis Deo adjutore pro utilitate reipublicae statuerint, facite. Et si huc vel ad Ravennates partes, nec dicendum Ariulphum cognoveritis excurrere, vos a dorso ejus ita sicut viros decet for
Abbreviated transcription (Latin):
ria ornam̃ta componunt. Quȩ tam̃ omĩa:
ad decorem cȩlestis sponse ꝓficiunt. Ualde aut̃
gaudeo: quod dulcissima beatitudo ur̃a. etiam
causis scłarib occupata. ad intellectum sacri
eloquii iugilant̃ ingenium reducit. Sic qͥppe
necesse ẽ: ut si illa om̃imꝰ caueri ñ possunt:
ista ñ om̃im̾ postponantur. S ꝑ omĩpotentẽ
dñm rogo: m̃ in tantis tribulationũ fluctibꝰ
laboranti. tende orationis manum: ut ex ur̃a
int̾cessione ad sũma releuer. qui culparum
mearum pondere ad ꝓfundum p̾mor. Impe¬
ratorem uero ꝑsonarum ⁊ si ñ fuisse conisũ
doleo: uos tam̃ ei xpͣianam fidem p̾dicasse
om̃imͦ exulto: qr ⁊ siille ad lucem uenire non
meruit: ur̃a tam̃ scitas p̃dicationis suȩ p̃miũ
habebit. Nam ⁊ ethiops in balneum niger
intrat. ⁊niger egreditur: s tam̃ balneator nũ¬
mos accipit. De mauricio aut̃ bene dicitis.
ut in actione eius ab umbra statuam cognos¬

Expanded text:
ria ornamenta componunt, quae tamen omnia ria ornamenta componunt, quae tamen omnia ad decorem coelestis sponsae proficiunt. Valde autem gaudeo quod dulcissima beatitudo vestra etiam causis saecularibus occupata, ad intellectum sacri eloquii vigilanter ingenium reducit. Sic quippe necesse est ut si illa omnimodo caveri non possint, ista non omnimodo postponantur. Sed per omnipotentem Dominum rogo, mihi in tantis tribulationum fluctibus laboranti tende orationis manum, ut ex vestra intercessione ad summa relever, qui culparum mearum pondere ad profundum premor. Imperatorem vero Persarum etsi non fuisse conversum doleo, vos tamen ei Christianam fidem praedicasse omnimodo exsulto, quia etsi ille ad lucem venire non meruit, vestra tamen sanctitas praedicationis suae praemium habebit. Nam et Aethiops in balneum niger intrat, et niger egreditur, sed tamen balneator nummos accipit. De Mauricio autem bene dicitis, ut in actione ejus ab umbra statuam cognos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitatem discipline: ne ipse humani generis
redemptor minus ametur. si ꝓ eo anima plus
quam debet atteritur. Unde ⁊ eisclem filus ia¬
cob dic̃. Turbastis me. ⁊ odiosum fecistis cha¬
naneis. Quando enim ⁊ boc quod iam delis¬
quentes plangunt. adhuc magistri crudeli¬
ter insequuntur: infirme menti ipse redem¬
ptoris sui amor cepescit: quia ibi se affligi
considerat. ubi sͥ ⁊ ipsa non paicit. hȩc igit᷑
dixerim: ut intellectum quẽ ꝓtuli. non eẽ
imꝑbabilem ex locis circũinstantib demon¬
strarem. Ea uero quȩ ex eodem loco aur̃a scĩ¬
tate in mea consolatione dicta sunt. libent̃
accipio: quia in intellectu sacrȩ scͥpture res¬
pui non debet. quicquid sanȩ fidĩ non resistit.
Sic̃ enim ex uno auro alii murenas. alii a¬
nulos. alii dextralia ad ornam̃tũ faciunt:
ita ex una sacre scͥpturȩ scientia. exposito
res quiq ꝑ innumeros intellectꝰ quasi ua¬

Expanded text:
peritatem disciplinae, ne ipse humani generis peritatem disciplinae, ne ipse humani generis Redemptor minus ametur, si pro eo anima plus quam debet atteritur. Unde et eisdem filiis Jacob dicit: Turbastis me, et odiosum feristis Chananaeis. Quando enim 680 hoc quod jam delinquentes plangunt, adhuc magistri crudeliter insequuntur, infirmae menti ipse Redemptoris sui amor tepescit, quia ibi se affligi considerat, ubi sibi et ipsa non parcit. Haec igitur dixerim, ut intellectum, quem protuli, non esse improbabilem ex locis circumstantibus demonstrarem. Ea vero quae ex eodem loco a vestra sanctitate in meam consolationem dicta sunt, libenter accipio, quia in intellectu sacrae Scripturae, respui non debet quidquid sanae fidei non resistit. Sicut enim ex uno auro alii murenulas, alii annulos, alii dextralia ad ornamentum faciunt, ita ex una sacrae Scripturae intelligentia exposres q uique per innu meros intellectus quasi ua
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ⁊ redemptor nr ait. Nunc pͥnceps huiꝰ
mundi eicietur foras. Quam ȩciam uxo¬
rem petit: quia malignus uidelicet sp̃e fe¬
stinat. ut licent̃ posideat animã. quã pͥus
occulta seduetione corruperit. Unde iacob
filii uehement̃ irati contra omñe sichem
domũ eiusq patriam. gladios sumunt: qr
a cunctis zelum habentib. ipsi quoq inseqͣn¬
di sunt. qui maligni sp̃e adiutores fiunt. Qui¬
b prius circũcisionẽ p̃cipiunt: quos in dolore
positos postmodum occidunt: quia pler̃q
magistri seueriores si zelum fuum moderari
nesciunt. quamuis ꝑ predicationẽ uicia cor¬
ruptionis resecent: cum iam adelinquenti¬
b plangitur qd̾ fuerat ꝑpetratum. ad huc
cam̃ ipsi ꝑ asꝑitatem disciplinȩ seuiunt ⁊ du¬
riores existunt. Qui enim iam ipreputia absci¬
derant. mori minime debebant: qr qui culpam
plangunt luxuriȩ. ⁊ uoluptatẽ carnis in dolo¬
rem utunt: a magistris sentire non debent as¬

Expanded text:
quia Redemptor noster ait: Nunc princeps hujus quia Redemptor noster ait: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras. Qui etiam uxorem petit, quia malignus videlicet spiritus festinat, ut licenter possideat animam quam prius occulta seductione corruperit. Unde Jacob filii vehementer irati, contra omnem Sichem domum ejusque patriam gladios sumunt ; quia a cunctis zelum habentibus ipsi quoque insequendi sunt, qui maligni spiritus adjutores fiunt. Quibus prius circumcisionem praecipiunt, quos in dolore positos postmodum occidunt. Quia plerumque magistri severiores, si zelum suum moderari nesciunt, quamvis per praedicationem vitia corruptionis resecent, cum jam a delinquentibus plangitur quod fuerat perpetratum, adhuc tamen ipsi per asperitatem disciplinae saeviunt, et duriores existunt. Qui enim jam et praeputia absciderant, mori minime debebant, quia qui culpam plangunt luxuriae, et voluptatem carnis in dolorem vertunt, a magistris sentire non debent as
Abbreviated transcription (Latin):
cripta dulcissime ⁊ suauissime beatitu¬
dinis ur̃ȩ suscipiens. ualde gauisus ilim:
quia multa mͥ de saera scͥptura loquebant᷑.
Et quia dilectas in eis epulas repperi: eas auide
comedi. In quib quedam quoq de causis exteri¬
orib ⁊ necessariis sunt ꝑmixta: ⁊ quasi m̃ti
conuiuium p̃parantes: egistis ut oblatȩ epule
ex diu̾sitate melius placerent. Et si quidẽ exte¬
riores cause uelut inferiores ⁊ abiecti eibi mi¬
nus sapiunt: ita tam̃ auobis prudent̃ diete
sunt. ut libent̾ sumantur. qr icibi contem¬
ptibiles. plerumq dulces ex conduñto bene
coquentis fiunt. Seruata aut̃ ueritate hi¬
itdrie: hoc quod dudum dedina signifi¬
catione dixeram. respui nullom᷑ debuit.
congruit : ex ipsis tam̃ locis suis curẽstanti¬
b hoc quod ex ea dietum ẽ. teneri incun
ctant̃ potest. Nam ⁊ corruptor eius. pͥncepᷤᷤ¬
t̾̃rȩ dr̃: ꝑ quem aꝑte diabo lus designatur.

Expanded text:
cissimae et suavissimae beatitucissimae et suavissimae beatitudinis vestrae suscipiens, valde gavisus sum, quia multa mihi de sacra Scriptura loquebantur. Et quia dilectas in eis epulas reperi, eas avide comedi. In quibus quaedam quoque de causis exterioribus et necessariis sunt permista. Et quasi menti convivium 679 praeparantes egistis, ut oblatae epulae ex diversitate melius placerent. Et si quidem exteriores causae velut inferiores et abjecti cibi minus sapiunt, ita tamen a vobis prudenter dictae sunt, ut libenter sumantur, quia et cibi contemptibiles plerumque dulces ex condimento bene coquentis fiunt. Servata autem veritate historiae, hoc quod dudum de divina significatione dixeram, respui nullo modo debuicongruit, ex ipsis tamen locis suis circumstantibus hoc quod ex ea dictum est incunctanter teneri potest. Nam et corruptor ejus princeptur, per quem aperte diabolus designatur:
Abbreviated transcription (Latin):
głis. cũ t̾ronis idñationib. eũ pͥncipatib
i potestatib. tremendus iudex apparebit.
Si omĩa peccata dimiserit. ⁊ solam hanc legẽ
contra se dixerit pro lacam: que rogo erit
excusatio: Unde ꝑ eundem cremendũ iuidi¬
cem deprecor. ne ille tante lacͥme. tante ora¬
tiones. tanta ieiunia. canteq elemosine do¬
mini mei. ex qualibet occasione a pd̾ omni¬
potentis dĩ ocłos fuscentur: s aut intp̃tan¬
do piecas ur̃a. aut immutando uigorẽ eiꝰdẽ
legis inflectat: quia tẽ magis dñoꝵ exeicitꝰ
contra hostes crescit: quando dĩ exercitꝰ ad
orationem creuerit. Ego quidẽ iussioni sub
iectus. eandem legem ꝑ diu̾sas t̾rar partes
feci transmitto: ꝙ qr lex ipsa ommipotenti
dõ minime concordet scio. Ecce ꝑsuggestionis me
paginam. serenissimis dñis nuntiaui. Utͦbiq
gͦ quȩ debui exsolui: qui ⁊imꝑatori obȩdien¬
tiam prebui: ꝙ quod sensi pro deo. minime

Expanded text:
gelis, cum thronis et dominationibus, cum principatibus gelis, cum thronis et dominationibus, cum principatibus et potestatibus tremendus judex apparebit. Si omnia peccata dimiserit, et solum hanc legem contra se dixerit esse prolatam, quae, rogo, erit excusatio? Unde per eumdem tremendum judicem deprecor, ne illae tantae lacrymae, tantae orationes, tanta jejunia, tantaeque eleemosynae domini mei, ex qualibet occasione apud omnipotentis Dei oculos fuscentur; sed aut interpretando pietas vestra, aut immutando vigorem ejusdem legis inflectat, quia tunc magis dominorum exercitus contra hostes crescit, quando Dei exercitus ad orationem creverit. Ego quidem jussioni siectus eandem legem per diversas terrarum partes feci transmitti, et quia lex ipsa omnipotenti Deo minime concordet, ecce per suggestionis meę paginam serenissimis dominis nunciavi. Utrobique ergo quę debui exsolvi, qui et imperatori obędientiam prebui, et pro Deo quod sensi minime
Abbreviated transcription (Latin):
de cesare imꝑatorem: Noͣn solum hoc: s etiã
patrẽ imꝑatorũ feci. S ac̾dotes meos tue manui
cõmisi. ⁊ tu a meo seruitio milites tuos subtrahis:
Responde rogo piissime dñe seruo tuo quid
uenienti ⁊ hȩc dicenti responsurus es. in udicio
dño tuo: S fortasse creditur: quia nullus eoꝵ
puro animo conu̾tatur. Ego indignꝰ famu¬
lus ur̃ scio qͣnti his dieb meis in monasterio
milites conu̾si. miracła fecer̃: signa uurtutes
oꝑati sunt. S ꝑ banc legem. iam ne quisꝗͣ
talium conu̾ti ualeat. ꝓhibetur. Roquirat
rogo dñs m̃s quis pͥor imꝑatoꝵ talem legem
dederit: ⁊ subtilius estimet si debuit dari.
Et considerandum ualde ẽ: quia eo iam tem¬
pore ꝓhibentur quiq relinquere scłm. qͦ
appropinquauit finis ipse sełoꝵ. Ecce enim
mora non erit: ⁊ ardente cęlo ardente t̾ra.
coruscantib elementis. cũ angłis ⁊ archan¬

Expanded text:
de Caesare imperatorem; nec solum hoc, sed etiam de Caesare imperatorem; nec solum hoc, sed etiam patrem imperatorum feci. Sacerdotes meos tuae manui commisi, et tu a meo servitio milites tuos subtrahis? Responde, rogo, piissime domine, servo tuo, quid venienti et haec dicenti responsurus es in judicio Domino tuo? Sed fortasse creditur quia nullus eorum puro animo convertatur. Ego indignus famulus vester scio quanti his diebus meis in monasterio milites conversi miracula fecerunt, signa et virtutes operati sunt. Sed per hanc legem jam ne quisquam talium converti debeat prohibetur. Requirat, rogo, dominus meus, quis prior imperator 677 talem legem dederit, et subtilius aestimet si debuit dari. Et quidem considerandum valde est quia eo jam tempore prohibentur quique relinquere saeculum, quo appropinquavit finis ipse saeculorum. Ecce enim mora non erit, et ardente coelo, ardente terra, coruscantibus elementis, cum angelis et archan