comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s ibs: nisi qͥs manducauerit carnẽ meã & biberit sangiui¬
nẽ meũ ñ habebit inseuitã. scandalitatist̃. qͥdã qͥ eũ seque¬
bant᷑ & cdiocir̃ apud sem& ipsos. Durus ẽ. hic sermoquis
potest eũ audire.: putabant enĩ hoc dicere iħm qđ eũ pos¬
sent c̃cisũ sic̃ agnũ coquere &e manducare abhorrentes a
uerbis eꝰiꝰ. recesser̃. & amplius eũ secuti ñst. sic euan gelista
loqͥt᷑ & dñs ipse remansit cũ xii. Et illi ad eũ. Dñe ec ce illi
dimiser̃te. Et ille. Nũ quid &uos uultis ire: õstendere
uolens qc ipse illis erat necessarius. ñ illi erant xp̃oneces¬
sarui. nequis t̃reat xp̃m quando dicit᷑ ut sit xpianus.
quasi beatior eritxp̃s situ fueris xp̃ianꝰ. bonũ esttibi ut
dñs ms idõ ds̃ m̃s estu qm̃bonorũ meorũ ñ eges. Si fueris sine
dõ minor eris. si fueris cũ dõ maior ds ñ er̃it. Nõ eate ille
maior. sedtusine illo minor. Cresce ergo in illo. nolite sub¬

Expanded text:
nguinem meum, non habebit in se vitam; scandalizati sunt quidam qui eum sequebantur, et dixerunt apud semetipsos, Durus est hic sermo; quis potest eum audire? Putabant enim hoc dicere Jesum, quod eum possent concisum sicut agnum coquere, et manducare: abhorrentes a verbis ejus, recesserunt, et amplius eum non sunt secuti. Sic Evangelista loquitur: Et Dominus ipse remansit cum duodecim: et illi ad eum, Domine, ecce illi dimiserunt te; et ille, Numquid et vos vultis abire? Ostendere volens quia ipse illis erat necessarius, non illi erant Christo necessarii. Ne quis terreat Christum, quando dicitur ut sit christianus; quasi beatior erit Christus, si tu fueris christianus. Bonum est tibi, ut Deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non eges. Si fueris sine Deo, minor eris; si fueris cum Deo, major Deus non erit. Non ex te ille major, sed tu sine illo minor. Cresce ergo in illo, noli te sub
Abbreviated transcription (Latin):
capita uerborũ adã habent quo modo ergo ibi inue
deada erat. Adlitteras numeros c̃putant̾ greci. Quđ
nos facimus .a. litterã illi lingua sua ponunt affa.
& uocat᷑ alfa unũ. Ubi aũ innumeris scribunt b&a.
qđ ẽ .b. ipsorũ uocat᷑ innumeris duo Sbi scribunt
gamma uocatur innumeris ipsorũ tria. ubiscri¬
bunt delta : uocat᷑ innumeris ipsorũ quat tuor. &
sic ꝑ om̃s litteras numeros habent .m. qđ nos dici¬

Expanded text:
capita uerborum Adam habent. quomodo ergo ibi inuen de Adam erat. ad litteras computant Graeci. quod nos facimus A litteram, illi lingua sua ponunt alpha, et uocatur alpha unum. ubi autem in numeris scribunt beta, quod est B ipsorum, uocatur in numeris duo. ubi scribunt gamma, uocatur in numeris ipsorum tria. ubi scribunt delta, uocatur in numeris ipsorum quattuor, et sic per omnes litteras numeros habent. M quod nos dici
Abbreviated transcription (Latin):
tur dñs. ꝗdicant: ꝗͥ uolunt pacẽ serui eus Ip̃sius popu¬
li. ipsius serui. uoxẽ. illa euidens. quã in lam̃ tationibus
audistis inpsalmo. & mouebamini cũ audiretis qr inde
estis. Qđ cantabat᷑ ab uno : deom̃ib cordib resonabat
elices. qͥse millis uocib tãquã inspeculo cognoscebant.
iu ergo uolunt pacẽ serui eiꝰ.pacẽ populie̾i. pacẽ unius¬
illius quã dic unicã. & quã uult erui aleone. erue de ma¬

Expanded text:
tur Dominus. Qui dicant? Qui volunt pacem servi ejus. Ipsius populi, ipsius servi vox est illa evidens, quam in lamentationibus audistis in Psalmo, et movebamini cum audiretis, quia inde estis. Quod cantabatur ab uno, de omnibus cordibus resonabat. Felices qui se in illis vocibus tanquam in speculo cognoscebant. Qui ergo volunt pacem servi ejus, pacem populi ejus, pacem unius quam dicit unicam, et qua
Abbreviated transcription (Latin):
cũcisio & p̃putiũ. Inistis duob nominib habens om̃s gentes. binȩ
metretȩ st̃. His duob pari&ib dediuerso uenientib ad pacẽ
inseipso faciendũ lapis angularis factus est xp̃e. Ostendamꝰ
et̃ nas metretas in eisdẽ ipsis om̃ib gentib. Tres erant filu noe.
ꝑquos reparatũ ẽ. genus humanum. Undͥe dñs ait. Si mile
farine m̃ suris trib: qͦ adusq ferm̃taret᷑ totũ. Quidẽ ista
mulier. nisi caro dñi Quod ẽ. ferm̃tũ: nisi euangeliũ
uesunt tres m̃ furȩ. nisi om̃s gentes ꝓp̃t tres filios noȩ e fr¬
go sex hydriȩ capientes meerte as hinas uł t̾nas. se& sunt
adates tẽporũ capientes ꝓph&iã ꝑtinentẽ ad om̃s gen¬

Expanded text:
cumcisio et praeputium ; in duobus istis nominibus habes omnes gentes: binae cumcisio et praeputium ; in duobus istis nominibus habes omnes gentes: binae metretae sunt. His duobus parietibus de diverso venientibus ad pacem in seipso faciendam, lapis angularis factus est Christus . Ostendamus et ternas metretas in eisdem ipsis omnibus gentibus. Tres erant filii Noe , per quos reparatum est genus humanum. Unde Dominus ait: Similefarinae mensuris tribus, quoadusque fermentaretur totum . Quae est ista mulier, nisi caro Domini? Quod est fermentum, nisi Evangelium? Quae sunt tres mensurae, nisi omnes gentes, propter tres filios Noe? Ergo sex hydriae capientes binas vel ternas metretas, sex sunt aetates temporum, capientes prophetiam pertinentem ad om
Abbreviated transcription (Latin):
similis quẽ ad orat. Quid ẽ. potens ẽ. ds̃ de lapidib istis susci¬
tare filios abrahȩ  nos ipsos int̃rogemꝰ & iudemꝰ qr factũ
ẽ. Nos enĩ degentib uenimꝰ. Degentib aũ ñueniremus. ni-¬
si ds̃ delapidib suscitassae filios abrahȩ. Facti sumꝰ filua
brahȩ. imitando fidẽ ñ nascendo ꝑ carnẽ. Sic̃ enĩ illi degene¬
rando exhereditati. sic nos imitancdo adoptati. Ergo fr̃s ad om̃s
gentes ꝑtinebat &iã ista seatȩ hẏdriȩ ꝓphacia. Ftidõ deomnib
dictũ e: capientes maeretas binas uł t̃nas. Sed qͦmodo ostendi-¬
mͦ om̃s gentes ꝑtinere adbinas uł t̃nas maretas: Aestiman¬
tis enĩ fuit quodã modo ut ipsas dicer& binas quas diocit t̃¬
nas. ad cõm̃dandũ scilic& sacram̃tũ. Quo modo sunt binȩ me¬
tretȩ circũ cisio & p̃putiũ. Hosduos populos scriptura cõ¬
memorat. & nullũ p̃ter mittit hominũ genus quando dicit cir¬

Expanded text:
similis quem adorat; quid est, Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae? Nos ipsos interrogemus, et videmus quia factum est. Nos enim de gentibus venimus; de gentibus autem non veniremus, nisi Deus de lapidibus suscitasset filios Abrahae. Facti sumus filii Abrahae imitando fidem, non nascendo per carnem. Sicut enim illi degenerando exhaeredati; sic nos imitando adoptati. Ergo, fratres, ad omnes gentes pertinebat etiam ista sextae hydriae prophetia; et ideo de omnibus dictum est, Capientes metretas binas vel ternas. 17. Sed quomodo ostendimus omnes gentes pertinere ad binas vel ternas metretas? Aestimantis enim fuit quodammodo, ut ipsas diceret binas, quas dixerat ternas, ad commendandum scilicet sacramentum. Quomodo sunt binae metretae? Circumcisio et praeputium. Hos duos populos Scriptura commemorat, et nullum praetermittit hominum genus, quando dicit, Cir
Abbreviated transcription (Latin):
ber& de homine. ipse enĩ sciebat qđ ess& in hominȩ Plus
nouerat artifea qͥd ess& in opere suo quã ipsũ opꝰ qͥd essa
in sem& ipso. Creator hominis nouerat qͥd essae in homine.
qđ ipse creatꝰ homo ñ nouerat. ñnehioc ꝓbamꝰ depadrdido
tẽ. Am̃ am̃dico tibi. priusquã gallus cantae ente nera¬
bis. Homo ergo nesciebat quid esset inse sedcrraron hoiie¬
nis nouerat quid essae in homine. Credider tam̃ inomune
ei multi. Et ipse iħs n secredebat eis. Quid dicimꝰ fri.for¬
te c̃sequentia indicabunt nob̾. quidsibi uult misterium
uerũ ẽ. nemodubitabat. euangeliũ loqͥturue axeilan

Expanded text:
beret de homine; ipse enim sciebat quid esset in homine. Plus noverat artifex quid esset in opere suo, quam ipsum opus quid esset in semetipso. Creator hominis noverat quid esset in homine, quod ipse creatus homo non noverat. Nonne hoc probamus de Petrotem? Amen, amen dico tibi, priusquam gallus cantet, ter me negabis . Homo ergo nesciebat quid esset in se; sed Creator hominis noverat quid esset in homine. Crediderunt tamen in nomine ejus multi, et ipse Jesus non se credebat eis. Quid dicimus, fratres? Forte consequentia indicabunt nobis quid sibi vult mysterium verum est: nem
Abbreviated transcription (Latin):
r̃ illi quidsolent nã potestates romane nũquã talib suppliciis
usȩ st̃. ñ enĩ ñ poterant occidere aꝑte. sed illi qͥse mortuos coli uoluȩ¬
r̃. Famosiorẽ mortẽ ñ inuener̃. Post tremo quicquid illudẽ. ñ
noui & si passa es. opars donati corporalẽ afflictionẽ ab eccle¬
sia catholica. a sarra passa es agar. rediad dominã tuã. Locꝰ
qͥdẽ necessarius aliquando dĩutius nos tenuit. ut totũ textũ
euangelice lectionis exponere minime ualeremꝰ. fratres suffi
dant᷑ decordib urĩs. Hȩc tenete talia dicite. flammantes
illuc ꝓcedite accendite frigidos. Exeli ẽ. St Rmo .xi.¬

Expanded text:
runt illi quod solent? Nam potestates Romanae nunquam talibus suppliciis runt illi quod solent? Nam potestates Romanae nunquam talibus suppliciis usae sunt. Num enim non poterant occidere aperte? Sed illi qui se mortuos coli voluerunt, famosiorem mortem non invenerunt. Postremo quidquid illud est, non novi. Et si passa es, o pars Donati, corporalem afflictionem ab Ecclesia catholica, a Sara passa es Agar; redi ad dominam tuam. Locus quidem necessarius aliquanto diutius nos tenuit, ut textum totum evangelicae lectionis exponere minime valeremus. Fratres, suffidantur de cordibus vestris. Haec tenete, talia dicite, flammantes illuc procedite, accendite frigidos. TRACTATUS X
Abbreviated transcription (Latin):
inpianis quando audiunt dici xp̃ianos. dicte ñ eẽ. xep̃iaiũ.
idin factere uolunt: &e saltim talia patinolunt iNlã iud& e
qualia feciunt. & qͥualia patiuntur. Occidunt animas
affligunt᷑ incorpore. Sempit̾ nas. mortes faciunt. & tẽpo¬
rales seꝑpeti c̃quirunt᷑. & tam̃ quaspatiunt᷑ ꝓferent nob̵. nescio
qͦs inꝑsecutione suo martyres. Ecce marculus de para. p̃cipita¬
tus ẽ. ecce donat᷑ bagagensis. inputeũ missus ẽ. Quando potes¬
tates romanae talia supplicia decreuer̃. ut p̃cipitarent᷑ homi.¬
nes: Quid aũ respondent nr̃i. quid sit gestũ nescio. Tam̃ quidtra¬
dunt nr̃i q ipsi sep̃cipitauer̃. & potestates in famauer̃. Re corde¬
mur c̃sueiidinẽ potestatũ romanorũ & iudeamꝰ cui credendũ sit.
Dicunt nr̃i. illos sep̃cipitasse si ñ st̃ ipsi discipuli ipsorũ qͥse modode
saxis nullo ꝑsequente p̃cipitant ñ credamꝰ. Quid mirũ si fece¬

Expanded text:
in Christianis? quando audiunt dici Christiano: Dic te non esse Christianum? in Christianis? quando audiunt dici Christiano: Dic te non esse Christianum? Talia facere volunt, et saltem talia pati nolunt. Nam videte, qualia faciunt, et qualia patiuntur; occidunt animas, affliguntur in corpore; sempiternas mortes faciunt, et temporales se perpeti conqueruntur. Et tamen quas patiuntur? Proferunt nobis nescio quos in persecutione suos martyres. Ecce Marculus de petra praecipitatus est: ecce Donatus Bagaiensis in puteum missus est. Quando potestates Romanae talia supplicia decreverunt, ut praecipitarentur homines? Quid autem respondent nostri? Quid sit gestum nescio: tamen quid tradunt nostri? Quia ipsi se praecipitaverunt, et potestates infamaverunt. Recordemur consuetudinem potestatum Romanarum, et videamus cui credendum sit. Dicunt nostri illos se praecipitasse: si non sunt ipsi discipuli ipsorum qui se modo de saxis nullo persequente praecipitant, non credamus: quid mirum, si fece
Abbreviated transcription (Latin):
& cdomos eorũ inꝑditionẽ. Ecce qͦ modo seiut rex alienigena
neblas phȩ maeur ds̃ isrł qx potuit tres pueros deigne libe
ñ tres pueri sedorbis t̃rarũ cũ ipsis regib agehennarũ
teporali ÷ nũquid ñ ipse ẽ. ds̃ machabeorũ. qͥ & triũ pueroꝵ
illos ab igne liberauit: illi in torm̃tis igneis corporede¬
fecerunt. sed in legitimis mandatis animoꝑ manserunt.
lli aꝑte liberatisunt. illi occultȩ coronatisunt. Plus ẽ. libe¬
rari deflamina gehennar: quã defornace potestatis
humane: siergo nabuchodonosor. lauda uit & p̃dicauit
& loriã dedit dõ. Quia liberauit de igne trespueros.
&tantã gloriã dedit. ut de cretũ mitterd pregnũ u¬
u. Quscũq diccerit blas phemiã indĩ sidrãemisac
Abde nago : In interitũ erunt. & domus coiũ inꝑddi
tione. Quo modo istireges ñ moueant᷑ quiñ tres pue¬
gehenna quando uident xp̃m a qͦ liberatist& uosuffiari

Expanded text:
et domus eoruet domus eorune blasphemetur Deus Israel, quia potuit tres pueros de igne liberatur, a quo non tres pueri, sed orbis terrarum cum ipsis regibus a gehennarum temporali. Numquid non ipse est Deus Machabaeorum, qui et trium puerorum? Illos ab igne liberavit: illi in tormentis igneis corpore defecerunt, sed in legitimis mandatis animo permanserunt. Illi aperte liberati sunt, illi occulte coronati sunt . Plus est liberari de flamma gehennarum, quam de fornace potestatis humanae. Si ergo Nabuchodonosor rex laudavit et praedicavit et gloriam dedit Deo. quia liberavit de igne tres pueros, et tantam gloriam dedit, ut decretum mitteret per regnum suum, Quicumque dixerint blasphemiam in Deum Sidrac, Misac, et Abdenago, in inteodo ergo isti reges non moveantur, qui non tres puegehenna, quando vident Christum a quo liberati sunt, exsufflari
Abbreviated transcription (Latin):
dos dispͥatores ȩccłe. Non ergo mouerent᷑ & quo modo
redderentrationẽ de imperĩo suodõ intendat cari¬
tas ur̃a quidͥdicã qr ꝑtin& hoc adreges sȩculi xp̃ia¬
nos. ut temporib: suis paccatã uel int matrẽ suã eccłam
unde sp̃irita liter nati sunt. Legimꝰ danihelis uisiones
& gesta ꝓph&ica.Tres pueri inigne laudauerunt dm̃
miratus ẽ. nabucho donosor rex laudantes dm̃ pueros
&̃circa eos ignẽ in nocentẽ. Et cũ ad miratꝰ ess& qͥd ait.
nabucho donosor rex ñuł uideus ułcir cũ cisus ille quistatu.¬
am suã erexerat. & adeã adorandã om̃s coegerat tam̃ lau¬
dib: triũ pueroꝵ cõmotꝰ. Adubi iudit maiẽstatẽ dĩ p̃sen¬
tis inigne quidait  & ego ꝓponã decretũ om̃ib cribie
lineguis in omi t̾ra. Qualẽ decretũ : quicũq diccerit blas¬
phẽmiã indm̃. sidrae misac & abde nago ininteratũ ena

Expanded text:
dos dissipatores Ecclesiae. Non ergo moverentur? Et quomodo dos dissipatores Ecclesiae. Non ergo moverentur? Et quomodo redderent rationem de imperio suo Deo? Intendat Charitas vestra quid dicam, quia pertinet hoc ad reges saeculi christianos, ut temporibus suis pacatam velint matrem suam Ecclesiam, unde spiritualiter nati sunt. Legimus Danielis visiones et gesta prophetica. Tres pueri in igne laudaverunt Dominum: miratus est Nabuchodonosor rex laudantes Deum pueros, et circa eos ignem innocentem; et cum admiratus esset, quid ait Nabuchodonosor rex, non vel Judaeus vel circumcisus, ille qui statuam suam erexerat, et ad eam adorandam omnes coegerat; tamen laudibus trium puerorum commotus, ubi vidit majestatem Dei praesentis in igne, quid ait? « Et ego proponam decretum omnibus tribubus et linguis in omni terra. » Quale decretum? « Quicumque dixerint blasphemiam in Deum Sidrac, Misac, et Abdenago, in interitum erunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Abrahã uero qͥ ñ in ancilla libidine abutendi tenebat᷑.
sed officio generandi. qm̃ sarra eidederat. unde ꝓ.¬
lem susciperae ait ei. fcce ancilla tua ut erea sic̃ uis
& ad flixit eã grauiter sarra. & fugit a facie eius.
cutio: quid uobis iuid&ur fr̃s ñne intelligitis quid
significatũ sit sic ergo quando uult deus c̃citare
põtestates aduersus hereticos aduersus scis maticos.
aduersus dispensatores eccłȩ. aduersus & sufflatores
xp̃i. aduersus blasphe matores baptismi. ñ mirent᷑
qrds̃ c̃citat ut a sarra uerberetur agar. Cognoscat
se agar ponat ceruicẽ. q cũ humili ata discederde
adomina sua: occurrit ei angłs &diait. Quidẽ a gar
ancilla sarre cũ questa ess& dedomina qͥd audi ũit
abangelo: Reuerterȩ ad dominã tuã. Ad hoc ergo ad
filit iacobcũ fratrib hereditatt̃ tenebat. Mirant᷑ aũ
qe cõmouent᷑ potestates christiane aduersus detestan¬

Expanded text:
Abraham vero qui non in ancilla libidine abutendi tenebatur, Abraham vero qui non in ancilla libidine abutendi tenebatur, sed officio generandi, quoniam Sara ei dederat unde prolem susciperet, ait ei: Ecce ancilla tua, utere ea sicut vis. Et afflixit eam graviter Sara, et fugit a facie ejus. cutio. Quid vobis videtur, fratres? Nonne intelligitis quid significatum sit? Sic ergo quando vult Deus concitare potestates adversus haereticos, adversus schismaticos, adversus dissipatores Ecclesiae, adversus exsufflatores Christi, adversus blasphematores Baptismi, non mirentur; quia Deus concitat, ut a Sara verberetur Agar. Cognoscat se Agar, ponat cervicem: quia cum humiliata discederet a domina sua, occurrit ei angelus, et dixit, Quid est, Agar ancilla Sarae? cum conquesta esset de domina, quid audivit ab Angelo? Rfilii Jacob, cum fratribus haereditatem tenebit. 14. Mirantur autem quia commoventur potestates christianae adversus detestan
Abbreviated transcription (Latin):
rant ad flictionẽ corporis. sitam̃ aliquando passist̃ aut
qͦ modo passist̃ ipsisciant. & conueniant c̃scientiassuas.
tam̃ ad flictionẽ corporis passist̃. Persecutio quã faci¬
unt grauior ẽ. caue quando uult ludere isma hel cũ
isaac̃. quando tibi blandit᷑. quando offert alterũ bap¬
tis mũ responde ia baptis mũ habeo. Sienĩ uerus e.
iste baptismꝰ qͥtibi uult dare alterũ in ludere teuult
Tauȩ animã ꝑsecutoris. Hãsia principib catholicis
aliquid passa ẽ. pars donati. aliquando seđm corpus
passa ẽ. non scdm in lusionẽ sp̃s. Audite & iudete in ipsis
ueterib: factis omĩa futurarũ rerũ signa & indicia.
nuenitur sarra ad flixisse agar ancilłam. sarra libera
ẽ i postea quã suꝑbire cȩpit ancilla. quȩsta ẽ. abrahȩ sar
ra &dixit. Fice ancillã. ereacit aduer sus me ceriucẽ
suã & quasi ad abrahã fierae : de abrahã questa ẽ. mulier

Expanded text:
rant? Afflictionem corporis: si tamen aliquando passi sunt, aut rant? Afflictionem corporis: si tamen aliquando passi sunt, aut quomodo passi sunt, ipsi sciant, et conveniant conscientias suas; tamen afflictionem corporis passi sunt: persecutio quam faciunt gravior est. Cave quando vult ludere Ismael cum Isaac, quando tibi blanditur, quando offert alterum baptismum: responde, Habeo jam Baptismum. Si enim verus est iste baptismus, qui tibi vult dare alterum, illudere te vult. Cave animae persecutorem. Nam si a principibus catholicis aliquid passa est pars Donati aliquando, secundum corpus passa est, non secundum illusionem spiritus. Audite et videte in ipsis veteribus factis, omnia futurarum rerum signa et indicia. Invenitur Sara afflixisse Agar ancillam: Sara libera est: posteaquam superbire coepit ancilla, questa est Abrahae Sara, et dixit, Ejice ancillam; erexit adversum me cervicem suam. Et quasi ab Abraham fieret, de Abraham questa est mulier.
Abbreviated transcription (Latin):
ten dit dequa ꝑsecutionẽ dicer&. sedquid dic̃ scripturaa
eice ancillã & filiũ eiꝰ. ñ enĩ hereserit filius ancille. cũ
filio meo isaac. Quȩrimꝰ ubi hocdicat scriptura ut uidea¬
mͥ urũ aliqua ꝑsecutio precesserit ismahelis inisaac. & in¬
uenimꝰ hocdictũ eẽ. a sarra quando uidit ꝑueros luden-¬
tes simul. Quã lusionẽ dic̃ scriptura uidisse sarrã hanc
ꝑsecutionẽ dic̃ apłs. Plus ergo uos ꝑsecunt᷑ quiuos in luden¬
do seducunt. Ueniueni bap̃titare. hic hic habes uerũ
baptis mũ. Noli ludere unus ẽ. uerus. Ille lusus ẽ. seduc¬
toris. & ĩsta ꝑsecutio grauis tibi erit. Melius tibi erat ut
ismahelẽ fu lucreris ad regnũ. sed ñ uult ismahel ꝗc ludere
uult: tene tuhereditatẽ patris & audi. Fice ancillã & fili-¬
ũ eiꝰ ñ enĩ heres erit filius ancille cũ filio meo isaac. Isti
&iã audent dicere. qr ꝑsetuti onẽ solent patiaccatho¬
licis regib aut acatholicis principib quã ꝑ secutionẽ tole¬

Expanded text:
ceret: Sed quid dicit Scriptura? Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac . Quaerimus ubi hoc dicat Scriptura, ut videamus utrum aliqua persecutio praecesserit Ismaelis in Isaac: et invenimus hoc dictum esse a Sara, quando vidit pueros ludentes simul. Quam lusionem dicit Scriptura vidisse Saram, hanc persecutionem dicit Apostolus. Plus ergo vos persequuntur qui vos illudendo seducunt: Veni, veni; baptizare hic, hic habes verum baptismum. Noli ludere, unus est verus; ille lusus est: seduceris, et ista persecutio gravis tibi erit. Melius tibi erat ut Ismaelem tu lucrareris ad regnum; sed non vult Ismael, quia ludere vult. Tene tu haereditatem patris, et audi: Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac. 13. Isti etiam audent dicere quia persecutionem solent pati a catholicis regibus, aut a catholicis principibus. Quam persecutionem tole
Abbreviated transcription (Latin):
cessitate: nãcũ eũ c̃p̃hendere iudȩi uoluissent dixit
illis. Quid queritis: & illidixer̃. Iħmna zarenũ.
Et ille. Egosum. hac uoce audita redier raero. & ce
cider̃. In eo qđ eos respondens deiecit ostendit po¬
testatẽ ut in eo qđ ab eis c̃p̃hensus ẽ. ostenderae uoluntatẽ.
Ergo qđ passus ẽ. misericordiȩ fuit. traditus est enĩꝓpt̃
delictanra. & resurrexit ꝓpt̃ iustificationẽ nr̃am
Audi uerba ipsius. Potestatẽ habeo ponendi animã
meã. & potestatẽ habeo iterũ sum̃dieã. Ne motol¬
lit eã ame sed egopono eã ame ipso. ut iterũ sumã eã.

Expanded text:
cessitate. Nam cum eum comprehendere Judaei voluissent, dixit cessitate. Nam cum eum comprehendere Judaei voluissent, dixit illis: Quem quaeritis? At illi dixerunt: Jesum Nazarenum. Et ille: Ego sum. Hac voce audita, redierunt retro, potestatem; ut in eo quod ab eis comprehensus est, ostenderet voluntatem. Ergo quod passus est, misericordiae fuit. Traditus est enim propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Audi verba ipsius: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me, sed
Abbreviated transcription (Latin):
multi credider̃ in nomine eiꝰ. Et quĩd seqͥtur. Ipse aũ iħs
ñ credebat semet ipsũ eis Quid sibi ergo uult hoc illicre¬
debant innomine eius. & ipse iħs ñcre debat semet ipsũ
Et pp̃t̃ ea iħs ñ cͤredebat eis. sedñ dicer& euangelista.
multi credider in nomine eꝰi. nisi uerũ illis tẽstimoniũ
dĩ ẽ. ubiq uolens passus ẽ. Et si noll& nũ quã pateretur
qui si nollae nec nasceret᷑. siaũ hoc solũ uellet ut nasceretꝰ
tantũ ut ñ moreret᷑. & quicquid uell& facer&. Quia
omnipotentis patris filius omnipotens ÷. Et ipsi rebus
ꝓbemꝰ qc cũ uoluissent eũ tenere disces sit ab eis. Lo qͥt᷑
euangeliũ &cũ uoluissent eũ deuertice montis p̃cipi¬
tare discessit abeis inlesus. & quando uener adeum
c̃p̃hendendũ iã uenditũ auida traditore. cũ ille pu¬
tar& in potestate se habere tradere magistrũ suum¬
& dnm̃ suũ. &ibi ostendit dñs uoluntate sepati ñ ne¬

Expanded text:
mine ejus: et quid sequitur? Ipse autem Jesus non credebat semetipsum eis. Quid sibi ergo hoc vult, Illi credebant in nomine ejus; et, Ipse Jesus non credebat semetipsum et propterea Jesus non se credebat eis; Sed non diceret Evangelista, Multi crediderunt in nomine ejus, nisi verum illis testimonium Dei est, utique volens passus est; et si nollet, nunquam pateretur; qui si nollet, nec nasceretur: si autem hoc solum vellet, ut nasceretur tantum, et non moreretur, et quidquid vellet, faceret; quia omnipotentis Patris Filius omnipotens est. Ex ipsis rebus probemus. Quia cum voluissent eum tenere, discessit ab eis; loquitur Evangelium: Et cum voluissent eum de vertice montis praecipitare, discessit ab eis illaesus . Et quando venerunt ad eum comprehendendum, jam venditum a Juda traditore, cum ille putaret in potestate se habere, tradere magistrum et Dominum suum; et ibi ostendit Dominus voluntate se pati, non ne
Abbreviated transcription (Latin):
gelio qc nisi quis renat᷑ fuerit exaqua & spũ. ñuidebit regnũ
dĩ. Tẽ pus ẽ. enĩ ut uos eohortemur qͥadhuc estis caticũmini
qͥsic credidistis in xp̃m ut adhuc ur̃a peccata portetis. Nullus
aũ regnũ celorũ uidebit. oneratꝰ peccatis. ꝗc nisi dimissa fuȩ¬
rint ñ regnabit cũ xp̃o. Dimitti aũ ñ possunt. nisi ei qͥrenat᷑
fuerit exaqua & sp̃u scõ. Sed oma uerba quẽ ad modũ seha-¬
beant aduertamus. ut hinc inueniant quipigrisumt quan-¬
ta sollicitudine sibi festinandũ sit adonus deponendum.
Quia siferrent aliquã sarcinã grauẽ. aut lapides aut lig¬
na. aut alicuiꝰ &iã lucri. si frum̃tũ portarent. siuinũ sipe¬
cuniã.currerent deponerent. ut deponerent onera por¬
tant sarcinã peccatorũ & pigris curre. curendũ ÷ ut de¬
ponat᷑. hȩc sarcina p̃mit & mergit. Ecce audistis. qr cũ¬

Expanded text:
Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non videbit regnum Dei. Tempus est enim ut vos exhortemur, qui adhuc estis catechumeni: qui sic credidistis in Christum, ut adhuc vestra peccata portetis. Nullus autem regnum coelorum videbit oneratus peccatis; quia nisi cui dimissa fuerint, non regnabit cum Christo: dimitti autem non possunt, nisi ei qui renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto. Sed omnia verba quemadmodum se habeant advertamus, ut hic inveniant qui pigri sunt, quanta sollicitudine sibi festinandum sit ad onus deponendum. Quia si ferrent aliquam sarcinam gravem, aut lapidis, aut ligni, aut alicujus etiam lucri, si frumentum portarent, si vinum, si pecuniam, currerent ut deponerent onera: portant sarcinam peccatorum, et pigri sunt currere. Currendum est ut deponatur haec sarcina; premit, et mergit. 2. Ecce audistis qu
Abbreviated transcription (Latin):
ũ nr̃i penes ipsũ sit ñ de prosperitate aliquasuiꝰ scłi
inflem᷑. sed nouerimꝰ felicitatẽ ntͣm ñ esse. nisi cũ ista tran¬
sierint. Modo gaudiũ nr̃m fr̃s mei inspesit. Nemogau¬
deat quasi inrẽpresenti. ne inhereat inuia. Iotũ gau-¬
diũ despe futura sit. totũ desideriũ iutȩ ȩt̃nȩ. sit omia
suspiria xp̃o anelant. ille unus pulcherrimꝰ qc& fedus d¬
lexit. ut pul chros facer& desideretur. adillũ unũ cur¬
ratur illi ingemiscatur & clicant seꝑ magnificet᷑ dñi
Abeo qđ scriptum est. cũ autẽ ess& hierosolinus in pascha indie festo multi

Expanded text:
nostrum penes ipsum sit. Non de prosperitate aliqua hujus saeculi inflemur, sed noverimus felicitatem nostram non esse nisi cum ista transierint. Modo gaudium nostrum, fratres mei, in spe sit: nemo gaudeat quasi in re praesenti, ne haereat in via. Totum gaudium de spe futura sit, totum desiderium vitae aeternae sit. Omnia suspiria Christo anhelent: ille unus pulcherrimus, qui et foedos dilexit ut pulchros faceret, desideretur; ad illum unum curratur, illi ingemiscatur; et dicunt semper, Magnificetur Dominus, Ab eo quod script
Abbreviated transcription (Latin):
suos diit. Hi sunt fr̃s mei. Et qͥcũq fecerit uoluntatẽ
patris mei. ille mͥmat̃ &e frat̃. & forror ẽ. Ergo & maria
qr fecit uoluntatẽ patris. hoc in ea magnificauit dñs.
qr fecit uoluntatẽ pa tris. ñ qc caro genuit carnẽ. Inten¬
dat caritas ur̃a. Propt̃ eacũ dñs int̃er turbas ad mirabi¬
lis uider&ur faciens signa & ꝑdigia & ostendens quid
laterae incarne : ad miratȩ quȩdã animȩ diacer̃. Felix
uent̃ quite portauit. Et ille. Immo felices qui audiunt
uerbũ dĩ. &custodiunt. Hoc est dicere. Et mat̾ mea quã
apellastis felicẽ. inde felix. ge uerbũ dĩcustodit. Nonge
in illa uerbũ caro factũ ẽ. & habitauit in nob̾: sed qecus.
m̃s ñ gaudeant ple̾ tẽporali : aexcultant sispũ iungun¬
t᷑ dõ: Hȩc dioximus ꝓpt̃ id qđ ai euangelita. qecũma¬

Expanded text:
suos, dixit, Hi sunt fratres mei: et, Quicumque fecerit voluntatem suos, dixit, Hi sunt fratres mei: et, Quicumque fecerit voluntatem Patris mei, ille mihi mater, et frater, et soror est . Ergo et Maria, quia fecit voluntatem Patris. Hoc in ea magnificavit Dominus, quia fecit voluntatem Patris, non quia caro genuit carnem. Intendat Charitas vestra. Propterea cum Dominus in turba admirabilis videretur, faciens signa et prodigia, et ostendens quid lateret in carne, admiratae quaedam animae dixerunt: Felix venter qui te portavit. Et ille: Imo felices qui audiunt verbum Dei, et custodiunt . Hoc est dicere, Et mater mea quam appellastis felicem, inde felix quia verbum Dei custodit: non quia in illa Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; sed quia custoHomines non gaudeant prole temporali, exsultent si spiritu junguntur Deo. Haec diximus propter id q
Abbreviated transcription (Latin):
gritatis. &hoc ex lingua ipsius scripturȩ. Nã & eua statĩ
facta delatere uirisui : ñdũ c̃tata aiuiro suo : nostis quia
mulier appellata ẽ: & formauit eã inmulierẽ. Unde er¬
go fr̃s cognatimariȩ fr̃s qdñi  deqͦlib& gradu cognati
Unde ꝓbamꝰ: exipsa scriptura. Frat̃ abrahȩ dictus est loth:
filiuꝰ erat fratris ipsius. Lege & inuenies qr abrahã patruus
erat loth & clictisunt fr̃s. Unde nisi ꝗc cognatio itẽ iacob
laban syrũ habebat auunculũ. Frat̃ enĩ erat laban matris
iacob ide. rebeccȩ. uxoris isaac. Lege scripturã. & inueni¬
es qc fr̃s dicuntur. auunculus & sororis filius. Qua regula
sidiscipulĩ nessent. &sine causa fr̃s: simagistrũ ñ agnos¬
cerent fratrẽ. Nã qdã loco. cũ ei nuntiati essent mat̃
& fr̃s eiꝰ. foris stantes : ille aũ cũ discipulis loquebat᷑. ait.
uȩ mͥ. mat̃ aut qui fr̃s & extendens manũ suꝑ discipulos

Expanded text:
gritatis: et hoc ex lingua ipsius Scripturae. Nam et Eva statim gritatis: et hoc ex lingua ipsius Scripturae. Nam et Eva statim facta de latere viri sui, nondum contacta a viro suo, nostis quia mulier appellata est: Et formavit eam in mulierem . Unde ergo fratres? Cognati Mariae fratres Domini, de quolibet gradu cognati. Unde probamus? Ex ipsa Scriptura. Frater Abrahae dictus est Lot ; filius erat fratris ipsius. Lege, et invenies quia Abraham patruus erat Lot , et dicti sunt fratres. Unde, nisi quia cognati? Item Jacob Laban Syrum habebat avunculum: frater enim erat Laban matris Jacob, id est Rebeccae uxoris Isaac . Lege Scripturam, et invenies quia fratres dicuntur avunculus et sororis filius . Qua regula si discipuli non essent: et sine causa fratres, si magistrum non agnoscerent fratrem. Nam quodam loco cum ei nuntiati essent mater et fratres ejus foris stantes, ille autem cum discipulis suis loquebatur, ait: Quae mihi mater, vel qui fratres? Et extendens manum super discipulos
Abbreviated transcription (Latin):
sus. ut nos facer&e : humilis ut nos reficer&. Ambulans
int̃homines : patiens humana. abscondens diuina. Des¬
cendit ut dic̃ euangelista in capharnaũ ipse & mat̃ ei &¬
fratẽs eiꝰ & discipuli eꝰi: &ibi manser̃ ñ multis dieb. Ecce
hab& matre hab& fr̃s. habet & discipulos. Inde fr̃s: un¬
de matrẽ. Ers enĩ scriptura nr̃a ñ eossolos appellare õ¬
sueiit. qͥ nascunt᷑ ex eodẽ iuro & femina aut excoͬdẽ utero
aut exeodẽ patre. quãuis diuersis matrib aut certe
ex eodẽ gradu. uelut c̃patrueles aut c̃sobrinos. Nõsolũ
hos fr̃s nouit dicere scriptura nr̃a. Quo modo loqͥt᷑ sic
intellegenda ẽ. hab& linguã suã. Quicũq hanc lingua
nescu: turbatur &dic̃ Unde fr̃s dño non enĩ mania¬
iterũ peperit. Absit. Inde coepit dignitas iurginũ . Illa
femina mat̾ eẽ. potuit : mulier eẽ. non potuit. Dio ta
ẽ. aũ mulier scq̾m femineũ sexũ. ñ scđm corruptinẽ inte¬

Expanded text:
sus ut nos faceret, humilis ut nos reficeret, ambulans sus ut nos faceret, humilis ut nos reficeret, ambulans inter homines, patiens humana, abscondens divina. 2. Descendit, ut dicit Evangelista, in Capharnaum, ipse et mater fratres ejus, et discipuli ejus, et ibi manserunt non multis diebus. Ecce habet matrem, habet fratres, habet et discipulos: inde fratres, unde matrem. Fratres enim Scriptura nostra, non eos solos appellare consuevit, qui nascuntur ex eodem viro et femina, aut ex eodem utero, aut ex eodem patre, quamvis diversis matribus; aut certe ex eodem gradu, velut compatrueles aut consobrinos: non solum hos fratres novit dicere Scriptura nostra. Quomodo loquitur, sic intelligenda est. Habet linguam suam: quicumque hanc linguam nescit, turbatur, et dicit, Unde fria peperit? Absit. Inde coepit dignitas virginum. Illa femina mater esse potuit, mulier esse non potuit. Dicta est autem mulier secundum femineum sexum, non secundum corruptionem inte
Abbreviated transcription (Latin):
tunc magis cauendus ẽ. Sed inter has om̃s insidias. & tius
tep̃tationes quid faciamꝰ nisi qđ ibi audiuimꝰ: ego aũ cũ
mͥ molesti essent in duebã me cilicio. Et humiliabã in ie ui¬
nio animã meã. est qͥ exaudiat : nedubitetis orare. Qui
aũ exaudit. intꝰ man&. Non in monte aliquẽ oculos di-¬
rigatis : ñ faciẽ instellas. aut solẽ & lunã leu&is. Nõ
tunc exaudiri uos arbitremini quando suꝑ mare oratis.
immo docestamini tales orationes. Munda tantũ cubi¬
culũ cordis: ubi fueris ubicũq oraueris. intus ẽ. qcea.¬
audiat. intus in secͥeo : quẽ sinũ uocat cũ ait. Et oratio
mea insinũ meũ c̃uertur. Quite exaudit ñ ẽ. p̃terte.
Non longe uades. nec te eatollas: ut quasi attingas illũ
manib: Magis site extuleris cades. Sitehumiliaueris
ipse adppiñquabit. Hic dñs ds̃ nr̃. uerbũ di. Uerbũ ca¬
rofactũ ẽ. filius patris. filius dĩ. filius hominis. Eacel¬

Expanded text:
tunc magis cavendus est. Sed inter has omnes insidias et ejus tunc magis cavendus est. Sed inter has omnes insidias et ejus tentationes, quid faciemus, nisi quod ibi audivimus, Ego autem, cum mihi molesti essent, induebam me cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam. Est qui exaudiat, ne dubitetis orare: qui autem exaudit, intus manet. Non in montem aliquem oculos dirigatis, non faciem in stellas aut solem aut lunam levetis. Non tunc exaudiri vos arbitremini, quando super mare oratis: imo detestamini tales orationes. Munda tantum cubiculum cordis: ubi fueris, ubicumque oraveris, intus est qui exaudiat, intus in secreto, quem sinum vocat cum ait, Et oratio mea in sinu meo convertetur . Qui te exaudit, non est praeter te. Non longe vadas, nec te extollas, ut quasi attingas illum manibus. Magis si te extuleris, cades: si te humiliaveris, ipse appropinquabit. Hic Dominus Deus noster Verbum Dei, Verbum caro factum, Filius Patris, Filius Dei, Filius hominis: excel
Abbreviated transcription (Latin):
Npsalmo audistis gemitũ ꝑpauris cuꝰ m̃bra ꝑ totã t̃rã tribula-¬
tiones patiunt᷑ usq. in finẽ scłi. Satis agite fr̃s mei eẽ. in
his m̃bris & deis m̃bris. Nã tribulatio tota transitura ẽ. ue
gauedentib:. Ueritas dic̃. Beatilugentes qm̃ ipsic̃ solabun¬
tur. Ds homo factus ẽ. quid futurus ẽ . homo ꝓpt̃ quẽ ds̃ fac¬
tꝰ ẽ. homo : hȩc spes c̃solat᷑ nos inomi tribulatione & tẽptatio¬
ne huiꝰ uitȩ. Non enĩ cessat inimicus ꝑsequi. Et si ñ aꝑte sȩ¬
uit. in insidiis agit. Quid ait enĩ. & suꝑirã dolose a gebant.
Inde dictusẽ. lẽo & draco. Sedquid dicitur xp̃o & concul¬
cabis leonẽ &draconẽ. Leo pp̃t aꝑtã irã. draco ꝓpt̃ occul-¬
tas insiqias. Oracoeiecit adam deparadiso : idẽ ipse leo ꝑse
cutꝰ ẽ. ecclesiã dicente p&ro. qr aduersarius ut diaboł
tãquã leo rugiens circuit quȩrens quẽ deuor&. Honti¬
biseuia suã ꝑdidisse diabolus uideatur. Quando blandit᷑

Expanded text:
Psalmo audistis gemitum pauperis, cujus membra per totam terram tribulationes patiuntur usque in finem saeculi. Satis agite, fratres mei, esse in his membris et de his membris: nam tribulatio tota transitura est. Vae gaudentibus ! Veritas dicit: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur . Deus homo factus est: quid futurus est homo, propter quem Deus factus est homo? Haec spes consoletur nos in omni tribulatione et tentatione hujus vitae. Non enim cessat inimicus persequi; et si non aperte saevit, insidiis agit. Quid enim agit? Et super iram dolose agebant . Inde dictus est leo et draco. Sed quid dicitur Christo? Et conculcabis leonem et draconem . Leo propter apertam iram, draco propter occultas insidias.ro, Quia adversarius vester diabolus sicut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Non tibi saevitiam suam perdidisse diabolus videatur: quando blanditur,
Abbreviated transcription (Latin):
numerus in litteris xlui. Et qcdñs nt̃ iħs xp̃s deadã
corpꝰ accepit. ñdeadã peccatũ traxit. tẽplũ corpore¬
ũ inde sũpsit ñ iniqͥtate quedetẽplopellenda ẽ. Ipsa aũ
carnẽ quã traxit deadã. maria enĩ deadã & dnĩ caro de
maria uidei crucifixer̃. & ille resuscitaturus erat
ipsã carnẽ triduo. quẽ illi incruce erant occisuri.¬
lli soluer tẽplũ xlsex annis ȩdificatũ. & ille triduo re¬

Expanded text:
Adam corpus accepit, non de Adam peccatum traxit, templum corporeum inde sumsit, non iniquitatem, quae de templo pellenda est. ipsam autem carnem, quam traxit de Adam — Maria enim de Adam et domini caro de Maria — Iudaei crucifixerunt; et ille resuscitaturus erat ipsam carnem triduo, quam illi in cruce erant occisuri. illi soluerunt templum XLVI annis aedificatum, et ille triduo re
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ unũ sumꝰ. Quid ergo sibi uult numerus quadr̃age¬
narius senarius. Intẽrim ipse adã qͥptotũ orbẽ t̃rarũ
ẽ.Audistis iã hesternodie in quattuor litteris grecis.
corũ. Si enĩ ista uerbaquat¬
tuor scribas sub iniũcẽ. idẽ. nomina quattuor. par
idẽ nomina quat tuor. par¬
tiũ mundi. orientis. occidentis. aqui lonis & meri¬
diani. qđ ẽ. totꝰ orb. unde dicit dñs. aquat tuor uentis
collecturũ seelectos suos cũ uenerit adiudiciũ. sienĩ
facias ista quat tuor nomina greca. anathole qđ ẽ ori¬

Expanded text:
Pater unum sumus . 12. Quid ergo sibi vult numerus quadragePater unum sumus . 12. Quid ergo sibi vult numerus quadragenarius senarius? Iest, audistis iam hesterno die in quattuor litteris graecis corum. si enim ista uerba quattuor scribas subinuicem, id est nomina quattuor parid est nomina quattuor partium mundi, orientis, occidentis, aquilonis et meridiani, quod est totus orbis — unde dicit dominus a quattuor uentis collecturum se electos suos, cum uenerit ad iudicium — si ergo facias ista quattuor nomina graeca avaroXr;,quod est ori
Abbreviated transcription (Latin):
manũ. Nã ita diximꝰ si meministis quasi frac̃tus ẽ: &
sparsus colligit᷑. & quasi c̃flat᷑ in unũ sociate atq c̃cordia spĩ¬
tali. & gemit unus pͣpͥer : modo ipse adã sedinapõ in nouat᷑.¬
ne sua ÷&ut req inte grar&e sibiadã imaginẽdĩ ueddam
atauit a mortuis. Dequodicita depatre facitus in quid
obȩdiens patri usq admortẽ mortẽ aũ crucis. Propt̃ qđ &¬
nom̃. resuscitat᷑ & exaltat᷑ ẽ. dñs. Resus citauit enĩ. Quis
pat̃ cui dixit in psalmis. Excita ame & reddã illis. Ergo
pat̾ eũ resuscitauit : ñ se ipse: quidaũ facit pat̾̃. si ne
uerbo quid facit pat̃ sine unico suo nã audi qe & ipse
ds̃ erat. soluit tẽplũ hoc & intrib dieb excitabo illud.
ũquid dixit. soluite tẽplũ qđ triduo pat̾ resuscit& e
seͥquomodo cũpat suscitat. & filius suscitat: sic cũ fi¬
lius suscitat. & pat̃ suscitat. Quia filius dicit. Ego &

Expanded text:
manum. Nam ita diximus, si meministis, quasi fractus est, et manum. Nam ita diximus, si meministis, quasi fractus est, et sparsus colligitur, et quasi conflatur in unam societatem atque concordiam spiritualem, et gemit unus pauper modo ipse Adam: sed in Christne sua, et ut redintegraret sibi Adam imaginem Dei. De Adam citavit a mortuis. De quo dicit? De Patre: « Factus, » inquit, « obediens usque ad mortem, mortem autem crucis: propter quonomen » . Resuscitatus et exaltatus est Dominus. Resuscitavit eum, quis? Pater, cui dixit in Psalmis, Excita me, et reddam illis. . Ergo Pater eum resuscitavit. Non se ipse? Quid autem facit Pater sine Verbo? quid facit Pater sine Unico suo? Nam audi quia et ipse Deus erat: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud. Numquid dixit, Solvite templum, quod triduo Pater resuscitet? Sed quomodo cum Pater suscitat, et Filius suscitat; sic cum Filius suscitat, et Pater suscitat: quia Filius dixit, Ego et
Abbreviated transcription (Latin):
pebant: ille uero loquebat᷑ spĩritalit̃. Quis aũ possit in¬
telligere. deqͦ tẽplo dicebat: sed ñ multũ quȩrimꝰ ꝑeuange¬
listam nob aperuit. diaeit deqͦ tẽplo dicer&e. Soliuite tẽplum
hoc &intrib dieb excitabo illud. xl & sexannis ȩdificatũ
ẽ. tẽplũ & intriduo suscitabis illude dicebat aũ ait euan¬
gelista doemplo corporissui. & manifestu ẽ occisũdnm̃
posttriduũ resurrexisse . hoc ꝓmodo om̃ib:  roa ptũ ẽ. qe
nouimꝰ inquẽ credimꝰ. Ipsius tẽpli solutionẽ & re ȩdificatio¬
nẽ anniuersaria sollemnitatẽ celebratisumꝰ : adquã uos ex¬
ortamur ut p̃par&eis uossi quiestis caticumini ut accipia.
at sacram̃tũ xl & seocannis edificatũ tẽplũ. Sunt qͥdẽ
multa quȩ hinc dici possint. sedqđ breuit dicipotest & faci¬
le intelligi. hoc interim gͥicimꝰ fr̃s diximꝰ iã nisi fallor hes¬
t̃no die adã unũ hominẽ fuisse. &ipsũ eẽ. totũ genus hu¬

Expanded text:
iebant: ille loquebatur spiritaliter. quia autem posset intellegere, de quo templo dicebat? sed non multum quaerimus; per euangelistam nobis aperuit. dixit de quo templo diceret: soluite templum hoc, et tribus diebus excitabo illud. XLVI annis aedificatum est templum, et triduo suscitabis illud? dicebat autem, ait euangelista, de templo corporis sui. et manifestum est occisum dominum post triduum resunovimus in quem credimus. Ipsius templi solutionem et reaedificationem, anniversaria solemnitate celebraturi sumus: ad quam vos exhortamur, ut praeparetis vos, si qui estis catechumeni, ut accipiatiadraginta sex annis aedificatum templum. Sunt quidem multa quae hinc dici possint: sed quod breviter dici potest, et facile intelligi, hoc interim dicemus. Fratres, diximus jam, nisi fallor, hesterno die: Adam unum hominem fuisse, et ipsum esse totum genus hu
Abbreviated transcription (Latin):
popularios: quisq qđ uendit. laudat. Quoe ꝓposita
fecer alterũ ꝑpositu hab& chartaginȩ primianꝰ.
sufficimꝰ. Cir cuit ergo aliquis emere colũbã. Unus¬
quisq ad ꝓpositũ suũ saudat qđ uendit. Auertatur illi¬
us cor abomni uendente : ueniat ubi gratis accipitur.
Nec sic erubes cunt fr̃s. qr ꝑ ipsas dissensiones suas ama¬
ras & malitiosas. cũ sibi tribuunt qđ ñ st̃ cũ extollunt᷑
putant se aliquid eẽ. cũ nihil sint. Tot partes dese fece¬
ruit. Sedquid in eis impla&ũ ẽ. qđ nolunt corrigi: nisi
qđ audistis in psalmo. Discissist̃ : nec conpunctĩ sunt. Quid
ergo: boues uendunt. Boues intelligantur qͥ nob̵ scriptu¬
Unde dicit apłs. bouitrituranti. os ñ infrenabis Hłumquid
debubus ꝑtince ad dm̃. anꝓpt̃ nos dicit : ꝓpt nos enĩ dicit
q debet̾ inspe qͥarat arare. & triturans inspe participan¬
di.Ergo illiboues. reliquer̃ nob̵ memoriã scripturarũ. Non

Expanded text:
propolarios, quisque quod vendit laudat: quot proposita propolarios, quisque quod vendit laudat: quot proposita fecerunt? Alterum propositum habet Carthagine Primianus, sufficimus. Circuit ergo aliquis emere columbam, unusquisque ad propositum suum laudat quod vendit. Avertatur illius cor ab omni vendente, veniat ubi gratis accipitur. Nec sic erubescunt, fratres, quia per ipsas dissensiones suas amaras et malitiosas, cum sibi tribuunt quod non sunt, cum extolluntur putantes se aliquid esse cum nihil sint , tot partes de se fecerunt. Sed quid in eis impletum est quod nolunt corrigi, nisi quod audistis in Psalmo, Discissi sunt, nec compuncti sunt? 7. Qui ergo boves vendunt? Boves intelliguntur qui nobis Scriptuumquid de bobus pertinet ad Deum? An propter nos dicit? Propter nos enim dicit; quia debet in spe qui arat arare, et triturans in spe participandi » . Ergo illi boves reliquerunt nobis memoriam Scripturarum. Non
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ sanguine xp̃i ut ꝑueniant ad pacẽ xp̃i. Quid enĩ
prodẽ. adqͥrere in hoc scło qđ libet tẽporale. & transito¬
riũ siuesit pecunia. siue sit uolunptas uentris. & gut¬
turis. siue sit honor in laude humana : ñne omĩa fu¬
mͦ &uentꝰ: nonne omĩa transeunt currunta & uęh¬
is qui heserint transeuntib q simul transeunt. Nõ¬
ne om̃a fluuius preceps currens inmare. &uȩ ꝗͥ cȩcide¬
rit : qc inmare trah&eur . Ergotenere debemꝰ om̃s affectus.
atalib c̃cupiscentus fr̃s mei. Quitalia quęr̃ uendunt.
quales dñs detẽplo flagello eiecit: talis enĩ ipse erat
& qđ uendere temere uolebat. De illis erat qͥcolũbas
noris sui: accipiunt p̃tiũ cathedras tẽporalesi ut uide¬
ant᷑ ipsiuendere colũbas. Caueant a flagello de resticu.¬
lis. Colũba ñ ẽ. uenalis. Gratisdatur̃ qr gratia uo¬
catur. Idõ fr̃s mei. quo modo uid&eis eos qui uendunt

Expanded text:
tur sanguine Christi, ut perveniant ad pacem Christi. Quid enim tur sanguine Christi, ut perveniant ad pacem Christi. Quid enim prodest acquirere in hoc saeculo quodlibet temporale et transitorium, sive sit pecunia, sive sit voluptas ventris et gutturis, sive sit honor in laude humana? Nonne omnia fumus et ventus? nonne omnia transeunt, currunt? Et vae his qui haeserint transeuntibus, quia simul transeunt. Nonne omnia fluvius praeceps currens in mare? Et vae qui ceciderit, quia in mare trahetur. Ergo tenere debemus omnes affectus a talibus concupiscentiis. Fratres mei, qui talia quaerunt, vendunt. quales Dominus de templo flagello ejecit. Talis enim ipse erat, et quod venderet emere volebat: de illis erat qui columbat? Pretio honoris sui. Accipiunt pretium cathedras temporales, ut videantur ipsi vendere columbas. Caveant a flagello de resticulis. Columba non est venalis: gratis datur, quia gratia vocatur. Ideo, fratres mei, quomodo videtis eos qui vendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cit restẽ longã: quipeccato addit peccatum. Quomo.¬
do addunt᷑ peccata. peccatis cũ peccata quȩ factast. co¬
operiunt᷑ aliis peccatis. Furtũ fecit: ne inueniat᷑ qe fec̃
quȩrit mathematicũ. Sufficer& furtũ fecisse. Quare
uis ad uingere peccatũ peccato fcceduo peccata. Cũ ad
mathe mãticũ ꝓhiberis accedere. blasphemas ep̃m. Ecce
tria peccata. Cũ audis migte illũ foris de ecclȩsia dicis
ducome ad partẽ donati. Ecce addis quartũ. Crescit res¬
tis. time restẽ. Bonũ ẽ. tibi ut hinc inde cũ flagellaris
catorũ suorũ unus quisq constringitur. Illud dñs dicit
illud alia scriptura dicit. sedutrũq dñs dic̃. Depecca¬
tis suis ligantur homines. & mictunt᷑ intenebras ex¬
teriores Quist tam̃ qͥ uendunt houes. ut infigura
quȩramus mysteriũ facti : qui st̃ qͥ boues uendunt &
lunt. & uendere uolunt. Bonũ ẽ. enĩ eis. ut rediman¬

Expanded text:
cit restem longam? Qui peccato addit peccatum. Quomocit restem longam? Qui peccato addit peccatum. Quomodo adduntur peccata peccatis? Cum peccata quae facta sunt, cooperiuntur aliis peccatis. Furtum fecit, ne inveniatur quia fecit, quaerit mathematicum. Sufficeret furtum fecisse; quare vis adjungere peccatum peccato? ecce duo peccata. Cum ad mathematicum prohiberis accedere, blasphemas episcopum: ecce tria peccata. Cum audis, Mitte illum foras de Ecclesia; dicis, Duco me ad partem Donati: ecce addis quartum. Crescit restis: time restem. Bonum est tibi ut hic inde cum flagellaris, catorum suorum unusquisque constringitur . Illud Dominus dicit, illud alia Scriptura dicit; sed utrumque Dominus dicit. De peccatis suis ligantur homines, et mittuntur in tenebras exteriores. 6. Qui sunt tamen qui vendunt boves? ut in figura quaeramus mysterium facti. Qui sunt qui oves vendunt etlunt, et vendere volunt. Bonum est enim eis ut rediman
Abbreviated transcription (Latin):
dentib suis aduersũ nos. & c̃solatur nos psalmꝰ. quẽ audistis
strider suꝑme dentib suis. Nouimꝰ & nos audire undecur.¬
remur. Etsi in geminantur fla gella xp̃o ꝗs fla gellatur
sermo ipsius: congregatas. inquit in me fla gella & nes¬
cier̃. Flagellatus ẽ. flagellis iudȩorũ: flagellat᷑ blasphe¬
miis falsorũ xp̃ianorũ. Multiplicant flagella dño suo.
& nesciunt. facimꝰ nos quantũ ipse aduiuat. Ego aũ cũ mͥ
molesti essent. in duebam me cilicio. & humiliabãm inie uinio
animã meã. Dicimꝰ tam̃ fr̃s. Non enĩ &ipsepeꝑcit illis qui
flagellanđ ab eis erat. prior illos flagellauit. Signũ nob̾¬
qđ dã ostendit qđ fecit flagellũ deresticulis. & inde indis¬
ciplinatos negotiationẽ dedĩ tẽplofacientes fla gellauit.
Et enĩ unus quisq inpeccatis suis. restẽ sibi teocit. ꝓph&ã di¬
cit. uȩhis. quitrahunt peccata sic̃ restẽ longam. Quisfa-¬

Expanded text:
dentibus suis adversus nos: et consolatur nos psalmus quem audistis, dentibus suis adversus nos: et consolatur nos psalmus quem audistis, Striderunt super me dentibus suis. Novimus et nos audire unde curemur, etsi ingeminantur flagella Christo, quia flagellatur sermo ipsius: Congregata sunt, inquit, in me flagella, et nescierunt. Flagellatus est flagellis Judaeorum, flagellatur blasphemiis falsorum christianorum: multiplicant flagella Domino suo, et nesciunt. Faciamus nos, quantum ipse adjuvat, Ego autem, cum mihi molesti essent, induebam me cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam . 5. Dicimus tamen, fratres non enim et ipse pepercit illis: qui flagellandus erat ab eis, prior illos flagellavit, signum quoddam nobis ostendit, quod fecit flagellum de resticulis, et inde indisciplinatos, negotiationem de Dei templo facientes, flagellavit. Etenim unusquisque in peccatis suis restem sibi texit. Propheta dicit, Vae his qui trahunt peccata sicut restem longam! . Quis fa