comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prestante beneficia ut aduersarios urõs. inter ficerem. & terram eorũ uob̵ traderemi&
defiluis urĩs ac iuuenib prophe taseligerem & naz are ormcoq cultui consecrarem:
Numquid potestis dicere qus dista non secerim : Et mea merga uos clementiã ꝑ quã uiuitis de¬
negarem qui intantã rabiem prorupistis. ut in ebriaretis nazapros meos uino Quib. lege
p̃ceptumẽ ut omne quod in ȩbriare potest nonbibant : & proph&is mandar&s : Ne in nomi¬

Expanded text:
praestante beneficia, ut adversarios vestros interficerem, et terram eorum vobis traderem, et praestante beneficia, ut adversarios vestros interficerem, et terram eorum vobis traderem, et de filiis vestris ac juvenibus prophetas eligerem et Nazaraeos, meoque cultui consecrarem. Numquid potestis dicere quod ista non fecerim, et meam erga vos clementiam, per quam vivitis, denegarim? Qui in tantam rabiem prorupistis, ut inebriaretis Nazaraeos meos vino, quibus lege praeceptum est, ut omne quod inebriare potest, non bibant : et prophetis mandar
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ prestitit dñs ut fructus huius amorrei seonquem interpretari infructuosam arbore
diximus quia malierant. conter& desuꝑ & ausera. Nequis bonos aestimans comeder&
& perir&. radices quoq illius succidĩt atq cõminuit ut nihil post ea male arboris pulla¬
lara . Ipse dñs fecit nos exire desaeculo & ꝑ annos quad raginta qui numerus semꝑ
afflictionis &ieiunii luctusẽ. & doloris ꝑ tribulationes & angustias ꝑ uenire mnterrã scam
ut pos sideremus primum terrã amorrei : & illius quondã regio fier& nr̃a possersio & post¬
ea suscitar& defilus nris proph&as : Om̃s scõr uiros quiacceper spm̃ proph&alẽ : dequibus
in prima ad corinhios plenius legimus : & de iuuenib nr̃is uel electis ad sumer& nata penos
& scĩ ficatos quidõ suas animas immolantes uinum qđ in ebriaro potest. & statũ mentis
&uertert non adungunt : ut habeant comã samson incuius capite quia caput uiri xp̃r est

Expanded text:
que praestitit Dominus, ut fructus hujus Amorrhaei Seon, quem interpretari infructuosam arborem diximus, quia mali erant, contereret desuper, et auferret, ne quis bonos aestimans, comederet et periret. Radices quoque illius succidit atque comminuit, ut nihil postea malae arboris pullularet. Ipse Dominus fecit nos exire de saeculo, et per annos quadraginta, qui numerus semper afflictionis et jejunii luctus est et doloris, per tribulationes et angustias pervenire in terram sanctam, ut possideremus primum terram Amorrhaei, et illius quondam regio fieret nostra possessio, et postea suscitaret de filiis nostris Prophetas, omnes sanctos viros, qui acceperunt spiritum prophetalem, de quibus in prima Epistola ad Corinthios plenius legimus . Et de juvenibus nostris, vel electis, assumeret Nazaraeos et sanctificatos, qui Deo animas suas immolantes, vinum quod inebriare potest, et statum mentis evertere, non attingunt: ut habeant comam Samson, in cujus capite quia caput viri Christus est
Abbreviated transcription (Latin):
qui hocopus fecit. Crebro euenit ut pat̃ filii sui uxorem. idest socer pollut nurum : quorum
in lege utrumq phib&ur : turpitudinem patristui non reuelabis: & turpitudinẽ nurus tuȩ
nondiscooperies. Hab& itaq & littera utilitatẽ maxima ̃ siseru&ur. & quia omne flagiciũ
hebixi suꝑ uestimentis eorũ. quiad idola ire nolebant. & quae ui extorserant epulantes in
miunt. uel in quib fornicantur iuxta altare funib tenderen : & faceremt pana petasmita
idest uelamina. quo fornicanter intemplo Nullur pornt aspicere : & hȩbrietati ac libidini
seruientes. &iam ipsumuinũ quod bibebant non de proprio labore. sed decalumnis emerent
& hoc faciebant inphano dĩ suiut quos putabant deos: turpitudine ac stupris polluerent.
haec loquuntur & sic ȩdisserunt̃ qui simplicem sequunt᷑ hystoriã. Nos aũ qui& inose ae

Expanded text:
qui hoc opus fecit . Crebro evenit, ut pater filii sui uxorem, socer polluat nurum, quod qui hoc opus fecit . Crebro evenit, ut pater filii sui uxorem, socer polluat nurum, quod in Lege utrumque prohibetur: Turpitudinem patris tui non revelabis, et turpitudinem nurus tuae non discooperies . Habet itaque et littera utilitatem maximam si servetur. Et quia omne flagitium, Hebraei: Super vestimentis eorum, qui ad idola ire nolebant, et quae vi extorserant epulantes in miunt, vel in quibus fornicantur, juxta altare funibus extenderent, et facerent παραπετάσματα, id est velamina, quo fornicantes in Templo nullus aspicere posset: et ebrietati et libidini servientes etiam ipsum vinum quod bibebant, non de proprio labore, sed de calumniis emerent: et hoc faciebant in fano dei sui, ut quos putabant deos, turpitudine ac stupris polluerent. Haec loquuntur, et sic edisserunt, qui simplicem sequuntur historiam. Nos autem, qui in Osee
Abbreviated transcription (Latin):
nibus enumerata uel quattuor : quod ꝓpt̃ pecuniã hominẽ uendiderint & hominẽ iustuĩ
qui ineo admirabilior ẽ quod nec pauꝑtate superaturẽ : ut in iquũ aliquid facer&.
& si quidem pauperem iustum famis necersitate compulsi. prȩtio uendidirsent : e&̃ aliqua
sceleris excusatio. Nunc aũ prebzulirsim & calciamentis quib puluerẽ calcant. & fi nu
libus ambulane: &ne parũ putaretur hoc facinus : filius & pat̃ adunã ingressir̃ puellã
ut nom̃ dĩ sem̃ uiolarent. quic quidergo fit turpiter: addi referunt᷑ in iuriam c̃ quidictõ pt¬
uor nomen meũ blasphematur ingentib. Hoc ẽ quod & apostolus scribit ad corinthios : omnino
in uob auditur fornicitio : & talis fornicitio. qualis nec inter gentes quidem : ita uxorem
patris habeat aliquis. & uos inflati estis & non potius luxistis : ut tolleretͥ demeho uestrum

Expanded text:
nibus enumerata, vel quatuor, quod propter pecuniam hominem vendiderint, et hominem justum, nibus enumerata, vel quatuor, quod propter pecuniam hominem vendiderint, et hominem justum, qui in eo admirabilior est, quod nec paupertate superatus est, ut iniquum aliquid faceret: et si quidem pauperem justum famis necessitate compulsi pretio vendidissent; esset aliqua sceleris excusatio: nunc autem pro re vilissima, calciamentis, quibus pulverem calcant et fimum, nibus ambulare. Et ne parvum videretur hoc facinus, filius et pater ad unam ingressi sunt puellam, ut nomen Dei sanctum violarent. Quidquid ergo fit turpiter, ad Dei refertur injuriam qui dicitvos nomen meum blasphematur in gentibus . Hoc est quod et Apostolus scribit ad Corinthios: Omnino auditur in vobis fornicatio, et talis fornicatio, qualis nec inter gentes quidem, ita ut uxorem patris habeat aliquis. Et vos inflati estis, et non potius luxistis, ut tolleretur de medio vestrum
Abbreviated transcription (Latin):
Haec dic̃ dñr suꝑ tribus scelerib. isrł. & suꝑ quattuor non conuertam eũ : Proeo quod uende
rit argento iustũ & pauperẽ ꝓcalciamentis. qui conter̃ suꝑ puluerẽ terrae capita paupe¬
rũ &uiã humilium declinant : & filius ac pater eius introier̃ ad puellã : ut uolayent nom̃
scm̃ meũ. & suꝑ uestimentis pigneratis accubuer̃ iuxtaomne altare : & uinũ damnato rum
bant. & filius & pater eius in grediebantur adeandem puellam : ut contaminarent nome
dĩ sui. &uestimenta sua alligantes funib faciebant umbraculu iuxta altare: & uinũ
decalumniis bibebant indomo dĩ sui Id circo ponit nouissimũ isrł. id est decemtrib: qm̃.
prope omia quȩ secunt᷑ ad ipsũ: scripta p̃diximur: Vt sub uno textu sermo ꝓpheo¬
cus libri ordinem continer&. Primum ergo eorum scelus ẽ. siue impietas intrib crimi¬

Expanded text:
. Haec dicit Dominus: Super tribus sceleribus Israel, et super quatuor non convertam eum: pro eo q. Haec dicit Dominus: Super tribus sceleribus Israel, et super quatuor non convertam eum: pro eo qrit pro argento justum, et pauperem pro calciamentis. Qui conterunt super pulverem terrae capita pauperum, et viam humilium declinant: et filius ac pater ejus ierunt ad puellam, ut violarent nomen sanctum meum. Et super vestimentis pignoratis accubuerunt juxta omne altare: et vinum damnatorum bant, et filius et pater ejus ingrediebantur ad eamdem puellam, ut contaminarent nomen Dei sui: et vestimenta sua alligantes funibus, faciebant umbracula juxta altare, et vinum de calumniis bibebant in domo Dei sui. Idcirco ponit novissimum Israel, id est, decem tribus, quoniam prope omnia quae sequuntur, ad ipsum scripta praediximus, ut sub uno textu sermo propheticus libri ordinem contineret. Primum ergo eorum scelus est, sive impietas, in tribus crimi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. sed earũ quae sub nomine hierłm indiuersis urbibus surrexerunt: Quic quid deiu¬
eo arguitur qđ legẽ di contempserit. & eius mandata non fecerit: & unusquirq ad rogais
uitia sua atq peccatio dm̃ ceperit habere. quouictus ẽ dicente p&ro a postło. A quo enim
quis superatur: huius & seruus ẽ. Auarus aurum gulosus uentrem. libidinosus pa n.e. bed¬
phegor colit. Lasciuia mulier quaccum sit inddiciis uiuens mortua ẽ : Ad orat uenerłar
uoluptates: Vnde mitt& dñs ignẽ iniudam & deuorabit aedes pessimas. & fundamenta
uitiosa : qua e hierłm gloriũ ꝑdider̃ : simulq discimus creatorem ominium: Nonsolũ iude
& isrł i sed uniuersamgentiũ habere curam. &iuxtu apostolum eos quisine lege peccauerun
perire sine lege: Et qui inlege commisere delicta. lege dñi iudicare

Expanded text:
tur, sed earum quae sub nomine Jerusalem in diversis urbibus surrexerunt. Quidquid de Jutur, sed earum quae sub nomine Jerusalem in diversis urbibus surrexerunt. Quidquid de Jueo arguitur, quod legem Dei contempserit, et ejus mandata non fecerit, et unusquisque adorans vitia sua atque peccata, Deum coeperit habere a quo victus est, dicente Petro apostolo: A quo enim quis superatur, hujus et servus est . Avarus aurum, gulosus ventrem, libidinosus penem et Beelphegor colit: lasciva mulier, quae cum sit in deliciis vivens, mortua est, adorat venerias voluptates. Unde mittet Dominus ignem in Juda, et devorabit aedes pessimas, et fundamenta vitiosa, quae Jerusalem gloriam perdiderunt; simulque discimus Creatorem omnium, non solum Judae et Israel, sed universarum gentium habere curam, et juxta Apostolum, eos qui sine lege peccaverunt, perire sine lege, et qui in lege commisere delicta, lege Domini judicari
Abbreviated transcription (Latin):
haec dicebantur erat dĩ religio & templũ & cerimoniȩ. qui acceperant legẽ & p̃cepta &
iudicia & testimonia atq mandata suꝑ quorũ differentia in octauo decimopsalmo & in
centesi mo xuiii. plenius dis putatur Increpat᷑ ad nõ. atq conuincitur : & digna supplicia recep¬
turus ẽ : quare ab iecerit legem eius & mandata eius non custodierit: quae quia abiecit atque
contempsit ordinẽ. &uiã : deteperunteum idola sua Non enim poterat ante ab idolis
decipi NIsi legem dñ repulier& & mandita illiur non fecirsa : Hacc sunt idolui post qu
abierunt patres eorum inacgẏpto. Aegxptii bousimula chra fingentes & ad orantes bed¬
phegor & colentes astharoth & bahalim: unde dnr̃ cõminatur & iam iniuda se ignẽ eẽ
missurum quid euor& aedes & fundamenta hierłm : Nonillius inqua pacis uisio cõmoro¬

Expanded text:
haec dicebantur, erat Dei religio et templum et caeremoniae, qui acceperat legem, et praecepta, et haec dicebantur, erat Dei religio et templum et caeremoniae, qui acceperat legem, et praecepta, et judicia, et testimonia, atque mandata super quorum differentia in decimo octavo psalmo, et in centesimo decimo octavo plenius disputatur, increpatur a Domino atque convincitur, et digna supplicia recepturus est, quare abjecerit legem ejus, et mandata illius 240 non custodierit. Quae quia abjecit atque contempsit, ordine et via deceperunt eum idola sua. Non enim poterat ante ab idolis decipi, nisi legem Domini repulisset, et mandata illius non fecisset. Haec sunt idola post quae abierunt patres eorum in Aegypto, Aegyptii bovis simulacra fingentes, et adorantes Beelphegor, et colentes Astaroth et Baalim. Unde Dominus comminatur etiam in Judam se ignem esse missurum, qui devoret aedes, et fundamenta Jerusalem: non illius in qua pacis visio commora
Abbreviated transcription (Latin):
qui prȩdicas hierłm Haec dic̃ dñ: suꝑtrib scelerib: iuda & suꝑ quattuor non conuer¬
tam eũ : eo quod abiecerit legẽ dnĩ. & mandata eius non custoderit. Deceperunt enĩ eos idola
suu. post quȩ abierant patreseorum & mittã ignẽ in iudã : & deuorabit aedes hierłm¬
mandata contempserint: Nonenim habuer̃ scriptã legẽ sed naturalẽ : Vnde dicit eos ui¬
olasse uiscera propria & uiscera misericordiae : & contriuisse in plaustris ferreis preg¬
nantes gala ad & transtulis se captiuitatẽ salomonis. siue ꝑfectam & conclusisse in idu¬
meia Neçesse recordatos foederis patrum suorum Et ꝑsecutos eẽ ingladio fratrem suum
X intantdẽ non dico crudelitatẽ. sed rabiem prorupisse : ut incenderent ossa regis idumeȩ & non
paterentur mortem extremum esse malorum omnium. Iudas aũ inquo illo tempore quo

Expanded text:
cum eo dicit Dominus haec dicit Dominus super tribus sceleribus Iuda et super quattuor non convercum eo dicit Dominus haec dicit Dominus super tribus sceleribus Iuda et super quattuor non convertam eum eo quod abiecerint legem Domini et mandata eius non custodierint deceperunt enim eos idola sua post quae abierant patres eorum et mittam ignem in Iuda et devorabit aedes Hierusmandata contempserint; non enim habuerunt scriptam legem, sed naturalem. Unde dicit eos violasse viscera propria et viscera misericordiae, et contrivisse in plaustris ferreis praegnantes Galaad, et transtulisse captivitatem Salomonis, sive perfectam, et conclusisse in Idumaea, nec esse recordatos foederis patrum suorum, et persecutos esse in gladio fratrem suum: et in tantam non dico crudelitatem, sed rabiem prorupisse, ut incenderent ossa regis Idumaeae, et non paterentur mortem esse omnium extremum malorum. Judas autem, in quo illo tempore, quo
Abbreviated transcription (Latin):
conterat: Quilegit introisse iudamꝰ dthamar mer& ricem. exeuduos filios procreasse
si turpitudinẽ sequatur litterae & non ascendat ad decorem intellegentiae spiritalis c̃omburet
to quã uerbis simplicibus contin&ur: ossa conburit regis idumeȩ . Et idcir comitat dñr
ignẽ inmoab. quiinterp̃tat᷑ ex patre. eo qđ natus quidem sit exdõ. sed eũ reliquerit : & deuora¬
htciuitatẽ. siue oppida eius. quod int̃pretat᷑ carioth : Vnde & cariathiarim in lingua nra
uertitur uilla siluarum: & non aliter mori& moab nisi inclangore. & insonitu & ululatu
&clangore bucinȩ & excelnis sensib: opprimatur : qui in scĩs libris clangorib. bucinȩ comparan¬
tur. Tunc & iudices & principes & omnes qui prȩ sunt terrenis operibꝰ destruit sermo diuinus:
& p̃cipit eccłȩ doctoribꝰ. in montẽ excelsum ascende qui euangeli Zassion : & ex alta uocẽ tuã

Expanded text:
conterat. Qui legit introiisse Judam ad Thamar meretricem et ex ea duos filios procreasse conterat. Qui legit introiisse Judam ad Thamar meretricem et ex ea duos filios procreasse : si turpitudinem sequatur litterae, et non ascendat ad decorem intelligentiae spiritalis, comburet to, quam verbis simplicibus continetur, ossa comburet regis Idumaeae. Et idcirco mittet Dominus ignem in Moab, qui interpretatur ex patre, eo quod natus quidem sit ex Deo, sed eum reliquerit. Et devorabit civitates, sive oppida ejus, quod interpretatur Carioth. Unde et Cariathiarim in linguam nostram vertitur, villa silvarum. Et non aliter morietur Moab, nisi in clamore, et sonitu, et ululatu, et clangore buccinae, 239 ut excelsis sensibus opprimantur, quae in sanctis libris clangoribus buccinae comparantur. Tunc et judices et principes, et omnes qui praesunt terrenis operibus, destruit sermo divinus, et praecipit Ecclesiae doctoribus: In montem excelsum ascende qui evangelizas Sion, exalta
Abbreviated transcription (Latin):
udicum̃ quce coniliũ urbib pariter ducibꝰ quet subuersir quomodo aũ nonopost& transserre
ciutacẽ ꝑ fectã siue salomonis & amdudere eam inidumea : ut de excelsis atꝗ caclestib. hum¬
les sacut atq terrenos quod gaia &tꝙyrur facirse memiorant᷑ Sicora regir i dimeȩ conbur¬
enondebetous & ineinerẽ fauillanque: dir soluere. Iudaci tranr fer intelegentia spiitalꝰ
ge nc aloguis quibusdã & traditionibur suꝑfluis eneruant. atq comminuunu : &ipul uerem
redigunt & non solũ illi hoc faciunt. sedom̃s hȩr&ici qui uolunt in modum humanȩ similradi¬
nis sedert dm̃ insolio excelso & eleuato. & pedes ponere suꝑ terram: Mescilic& pendeant :
habere na sum quooder&ur odorem bone flagrantiae : Oculos quibus uideat manus ꝑquas
oper&ur : pedes ꝑquos ambul&. aures quibus audiat : os quo loquatur. dentes quibus cibos

Expanded text:
judicumque consilium, urbibus pariter ducibusque subversis. Quomodo autem non oportet transferre judicumque consilium, urbibus pariter ducibusque subversis. Quomodo autem non oportet transferre captivitatem perfectam, sive Salomonis, et concludere eam in Idumaea, ut de excelsis atque coelestibus humiles faciat atque terrenos, quod Gaza et Tyrus fecisse memorantur: sic ossa regis Idumaeae comburere non debemus, et in cinerem favillamque dgenealogiis quibusdam et traditionibus superfluis enervant atque comminuunt, et in pulverem redigunt; et non solum illi hoc faciunt, sed omnes haeretici, qui volunt in modum humanae similitudinis sedere Deum in solio excelso et elevato, et pedes ponere super terram, ne scilicet pendeant: habere nasum, quo odoretur odorem bonae fragrantiae: oculos, quibus videat: manus, per quas operetur: pedes, per quos ambulet: aures, quibus audiat: os, quo loquatur: dentes, quibus cibos
Abbreviated transcription (Latin):
&cum uoce tubȩ & dii ꝑdmiudicẽ exex ÷ &um̃t principes eius intficiam cumeo dic̃ dic on
solũ filiammoñ sed & ro abi delorh. semne ꝓcreaturẽ : qui fratris abraliam filiur fon: &ucos¬
tendit se dẽ ommũ dnm̃ & cunctas animas ad ruũ qui earum conditor ẽ imperiũ ꝑtinereo
Regei quoq idilmee orum in iuriã uindicat ĩ immo scelur quodineũ a moabitis ꝑp& ratum est:
Nt orsa euir usq ad cinerem concremarent : & se uiciã suam acrabiem nuec in moste fin irei
łxadunt hebraei ossa regis i dume ae im sepulti. qui cumioram rege isrł. &iora phat rege iu¬
di aascenderat ad uersũ moab inultionẽ dolorir a moabitis post eu conuulsa atq: succensa
Obhanc ergo inquiunt cauram dñ missurũ eẽ sedic̃ ignẽ in moab: uel metropoum moabita sũ
lulatu uincentir exercitun quorũ hebraice alterũ dr̃ SA oÑ alterum thruhas &in langor
tube siue bucinȩ. hoc enim suphar̃ significat. Cumq perierit moab. uai num erit principum

Expanded text:
rincipes ejus interficiam, dicit Dominus. Non solum filii Ammon, sed et Moab de Lot semine procreatus est, qui fratris Abraham filius fuit. Et ut ostendat se Deus omnium Dominum, et cunctas animas ad suum, qui earum conditor est, imperium pertinere, regis quoque Idumaeorum injuriam vindicat, immo scelus quod in eum a Moabitis perpetratum est, ut ossa ejus usque ad cinerem concremarent, et saevitiam suam et rabiem nec in morte finirent. Tradunt Hebraei, ossa regis Idumaeae jam sepulti, qui cum Joram rege Israel et Josaphat rege Juda ascenderat adversum Moab, in ultionem doloris a Moabitis postea convulsa atque succensa . Ob hanc ergo, inquiunt, causam Deus missurum esse se dicit ignem in Moab, vel metropolim Moabitarum, lulatu vincentis exercitus: quorum Hebraice alterum dicitur SAON  , alterum THERUA  : et in clangore tubae sive buccinae, hoc enim SOPHAR   significat. Cumque perierit Moab; vanum erit principum
Abbreviated transcription (Latin):
locutusẽ dñs suꝑuos domur irrł & contra omnẽ tribũ quã eduxi deterra aegypti dicens.
Verũ tam̃ uos cognoui deuniuersis tribus terrae . Idcirco ulciscar suꝑ uos om̃s malitias urãs. ad
filior in ł: prophetalis sermo dirigitur : & qui sunt isti fili isrł: sequens uersus ostendu: suꝑ
omnẽ inquit cognationem quã eduxi d&erra aegypti : qđ non solũ indecem tribubus sed inom¬
nibus duo decim addentes iudam & beniamin debemus accipere. Om̃s enim de terra aegypti
eduxit: & uit. tantũ modo siue ut symmachur inter p̃taturẽ. solos uos cognoui : exomnib cognationi¬

Expanded text:
ominus super vos, domus Israel, et contra omnem tribum quam eduxi de terra Aegypti, dicens: Verumtamen vos cognovi de universis tribubus terrae: idcirco ulciscar super vos omnes malitias vestras. Ad filios Israel prophetalis sermo dirigitur, et qui sint isti filii Israel, sequens versus ostendit: Super omni, inquit, cognatione, quam eduxi de terra Aegypti: quod non solum in decem tribubus, sed in omnibus duodecim, addentes Judam et Benjamin, debemus accipere. Omnes enim de terra Aegypti eduxit, et ait: Tantummodo, sive, ut Symmachus interpretatus est: Solos vos cognovi ex omnib
Abbreviated transcription (Latin):
cabimus Istrimpedit r &cecider : Nor aũ surreximuri & ereetiuius Robustur &iã cor¬
deuinter foster nudus figia: quuilbcar deplet̃ expom potest. ut autido possit cuadern quui ee
ex poliaui se u&crem hominem. & pellicias tunicas peccatorũ & nulla fuit sarcina p̃gra¬
uatus : Aut econtrario quia nudus ẽ & xp̃ĩ ꝑdidit uestimentũ. De quo in a postolo dicitu Induite
uos xp̃m ihm̃ a & inalio loco si quidem induti non nudi inueniamur⁊ & nihil proderii fostitudo
suas sedindie proelii. atq cestiminis fugi& ꝑsequentes : & absq armatura apstłi resistere
nonialen hostibus terga prebebit. Audite uerbum quod locutusẽ dñr suꝑuos filii istahel¬

Expanded text:
 surreximus, et erecti sumus . Robustus etiam corde inter fortes nudus fugiet. Qui locus dupliciter exponi potest: Ut aut ideo possit evadere, quia exspoliavit se veterem hominem, et pelliceas tunicas peccatorum, et nulla fuit sarcina praegravatus, aut econtrario, quia nudus est et Christi perdidit vestimentum, de quo in Apostolo dicitur: Induite vos Christum Jesum . Et in alio loco: Siquidem induti non nudi inveniamur ; nihil ei proderit fortitudo sua; sed in die praelii atque certaminis fugiet persequentes, et absque armatura Apostoli resistere non valens, hostibus terga praebebit. Audite verbum, quod locutus est Dominus supe
Abbreviated transcription (Latin):
alio loco surrebit s bene. Quiuos impediuit Non ad quies cero ueritat : Vnde &idese t nos
calcen. Eaccepis s& brauum uictoriae securus agebat. Cestam̃ bonũ certaui cursũconuĩ¬
mauifsdem seruaui. De eaero repositaẽ mihi iustitiae coronã : qua redda mibidĩs inile
die ausstos iuden Noniolũ autẽ mih: sed & omnib quidiligunt aduentum cius Sig ole
coneito fugerimus peccatũ Nos ad p̃hendenꝰ ualebit: sin aũ ligauerie malitia pedẽ nõ¬

Expanded text:
oco: Currebatis bene, quis vos impedivit non acquiescere veritati ? Unde et de se timens calcem, et accepisset bravium victoriae, securus aiebat: Certamen bonum certavi, cursum consummavi, fidem servavi, de caetero reposita est mihi justitiae la justus judex: non solum autem mihi, sed et omnibus qui diligunt adventum ejus . Si gradu concito fugerimus, peccatum nos apprehendere non valebit; sin autem ligaverit malitia pedes no
Abbreviated transcription (Latin):
& ueritas: quaenos ꝓuocat ut ambulemus ꝑ eam. &dicit. Uenite ad me om̃s qui laboratir
& onerati estis : & ego reficiam uos. Om̃s aũ her&icorũ principer intumescunt suꝑbia :
dequibus &apostolus loquitur. Ne inflatur incidat iniudiciũ diaboli : quidicit incȩlum
ascendam suꝑ sidera caeli ponã nidũ meũ ero similis altissimo. Vnde suꝑbis hȩreticis re

Expanded text:
et veritas , quae nos provocat, ut ambulemus per eam, et dicit: Venite ad me, omnes, qui laboratis et veritas , quae nos provocat, ut ambulemus per eam, et dicit: Venite ad me, omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Omnes autem haereticorum principes intumescunt superbia, de quibus et Apostolus loquitur: Ne inflatus incidat in judicium diaboli , qui dicit: In coelum ascendam, super sidera coeli ponam nidum meum; ero similis Altissimo . Unde et superbis haeretic
Abbreviated transcription (Latin):
cari &iam Nunc post uidam & hierłm quae int̃pr&it᷑ ecclesia : Intellegamus adhȩre¬
ticor sermonem ꝓpheticũ dirigi : quiuendunt uirum scm̃ iustumq: sed pauperẽ ꝓpecunia.
Vir pauꝑ & iustur ille ẽ ȩcclesiasticus qui non hab& scientiã scripturarũ . sed simplicitate con-¬
tentus. facit mandita quae iussa s: de quo scriptumẽ Pauꝑ non sustin& cõminationẽ. & ad
galatas. tantum ut pauperẽs memores essemus: Haec omnia her&ici ꝓdiuitus faciunt. &
ꝓcalciamentis: quibus calcant puluerem terrae. Quia enim non possunt nudis pedibus sti¬
re suꝑ terrã scam inqua stetit moyses & hiesus filiur naue : Vnde & a postoli nudis pedib.
iubentur incedere. Nequid mortis habeant. & pelliumq. referunt᷑ ad carnes : id eo ꝑ cutiunt
incapite pauperes: & saluator discipulis p̃cepit. ut si foste qm̃ ad huc uersabant᷑ interra mor¬
tals quid in eorum operibus ad hȩnrra Excuterent puluerẽ depedib. suis. Percutiunt aũ

Expanded text:
intelligamus ad haereticos sermonem dirigi propheticum, qui vendunt virum sanctum justumque, sed pauperem, pro pecunia. Vir pauper et justus, ille est ecclesiasticus, qui non habet scientiam Scripturarum, sed simplicitate contentus, facit mandata, quae jussa sunt, de quo scriptum est: Pauper non sustinet comminationem . Et ad Galatas: Tantum ut pauperum memores essemus . Haec omnes haeretici pro divitiis faciunt, et pro calciamentis, quibus calcant pulverem terrae: quia enim non possunt nudis pedibus stare super terram sanctam in qua stetit Moyses, et Jesus filius Nave : unde apostoli nudis pedibus jubentur incedere , ne quid mortis habeant et pellium, quae referuntur ad carnes, ideo percutiunt in capite pauperes. Et Salvator discipulis praecepit, ut si forte, quoniam adhuc versabantur in terra, mortale quid in eorum operibus adhaesisset, excuterent pulverem de pedibus suis . Percutiunt autem
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ cugor ÷ & illos prophetis mandare dicentes: ne proph&etis. qui liuore superati pro¬
hibent. Eruditos uiros doctrinȩ proferrae sermonem : & dicente dñõ. Vade & dic populo
huic il s contrario iubent. nelo quarir in nomine dnĩ: maxime sulle quid oceat nontu¬
piluero & gloriac. atq iactantiae. sed utilitate gentiũ audientiumq ꝓuideat
lece ego stridebo subteruor sicut strid& plaustrũ honustum foeno & peribit fuge a
ueloce & fortis non obtinebit uistutẽ suam : & tenens arcum non stabit. & uelox pedib suis ñ

Expanded text:
animae vigor, et illos prophetis mandare, dicentes: Ne prophetetis, qui, livore superati, proanimae vigor, et illos prophetis mandare, dicentes: Ne prophetetis, qui, livore superati, prohibent eruditos viros doctrinae proferre sermonem. Et dicente Domino: Vade et dic populo huic , illi econtrario jubent, ne loquaris in nomine Domini, maxime si ille qui doceat, non turpi lucro et gloriae atque jactantiae, sed utilitati legentium audientiumque provideat. Ecce ego stridebo subter vos, sicut stridet 248 plaustrum onustum feno, et peribit fuga a veloce, et fortis non obtinebit virtutem s
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos b&hel. & hieremiȩ arege mandatũ est ne uerbis dñi loquer&᷑ ad populũ : in¬
tantũ ut &iam sermones eius ignib concremar&. De hoc loco hȩresim suam tatianus en-¬
cratitarum princeps struere nititur : Uinũ ad serens nonbibendũ. cũ & lege p̃ceptũ sit
Nena t arenibibant uinũ : & nunc accusentur a propheta. qui ppinent natareis uinum :
quisi litterã secuntur in omnibꝰ. & iudaicas fabulas ȩcclesiis inger̃ xpi : Ergo & comã nutn¬
re debent. &uuã passam ac uiridem non cõmedere & suꝑ patrẽ & matrẽ mortuis ñ ingre¬
di: & si forte hoc fecerint. & fuerint humana uel fragilitate. uel necessitate superati : Radan
capita. & irriti sint om̃s dier consecrationis. & laboris eorũ. Quod si hȩc non faciunt. neq
possunt more iudaicorum cauponum miscere aquã uino umbras ueritati euangeliigra¬
tiae legis necessitatẽ : Ebrietatẽ illã intellegant. quacoris seculi in ebriatur. &obruitur

Expanded text:
andatum est, ne verbis Domini loqueretur ad populum, intantum ut etiam sermones ejus ignibus concremaret. De hoc loco haeresim suam Tatianus, Encratitarum princeps, struere nititur, vinum asserens non bibendum, cum et lege praeceptum sit, ne Nazaraei bibant vinum, et nunc accusentur a propheta, qui propinent Nazaraeis vinum. Qui si litteram sequuntur in omnibus, et Judaicas fabulas Ecclesiis ingerunt Christi, ergo et comam nutrire debent, et uvam passam ac viridem non comedere, et super matre et patre mortuis non ingredi; et si forte haec fecerint et fuerint humana vel fragilitate, vel necessitate superati, radant capita, et irriti sint omnes dies consecrationis et laboris eorum. Quod si haec non faciunt, neque possunt more Judaicorum cauponum miscere aquam vino, umbras veritati, Evangelii gratiae Legis necessitatem, ebrietatem illam intelligant, qua curis saecularibus inebriatur et obruitur
Abbreviated transcription (Latin):
sermo diuinusi quare subsa ulrege iudeae naas ammanites princepseorum uastauerit iabes
gala ad÷ & dis secuerit pregnanter eius utdilatar& terminos suos : & omnemgala adithin suo
imperio subiugar&. Vnde cõminatur succensurum seignẽ in muros rabba. que fuit metropo¬
lis ammanitarum ut deuorentur aedes illius. indamore & iululatu uincentis exercitus in die
comimnotionis & turbinis quando captiui eius nabuchodo nosor uincente ducentur : &idolũ
ammanitarũ quod uoca t᷑ melchom idest rex eorũ feret᷑ in assyrios : & principes eius id
ẽ sacerdotes pariter abducent᷑: sacerdotes in hebreo non hab&: sed principes ad diderunt itaq
efiliorum an mon hoc inter est : quod llo contruer in plaustris strreir gala adi siue in serris

Expanded text:
sermo divinus: quare sub Saule rege Judaeae Naas Ammonites, princeps eorum, vastaverit Jabes sermo divinus: quare sub Saule rege Judaeae Naas Ammonites, princeps eorum, vastaverit Jabes Galaad, et desecuerit praegnantes ejus, ut dilataret terminos suos, et omnem Galaaditin suo imperio subjugaret . Unde comminatur succensurum se ignem in muros Rabba, quae fuit metropolis Ammonitarum, ut devorentur aedes illius in clamore et in ululatu vincentis exercitus: in die commotionis et turbinis, quando captivi ejus, Nabuchodonosor vincente, ducentur: et idolum Ammonitarum, quod vocatur Melchom, id est, rex eorum, feretur in Assyrios: et principes ejus, id est, sacerdotes ejus pariter abducentur. Sacerdotes in Hebraeo non habetur, sed principes. Addiderunt itaqueet filiorum Ammon hoc interest, quod illi contriverunt in plaustris ferreis Galaad, sive in serris
Abbreviated transcription (Latin):
natio & impioas dicitar. Porro arm inoth quas noredes interp̃tati sumas aquila & symia¬
Haec dic̃ dñs suꝑ tribus stelerib filiorum ammon. & suꝑ quãttuor non conuertam eũ ĩ eo quod
dirrttuerit pregnantes galaad. addilatandum terminum suum : & succendt̃ ignẽ inmuros
rabbie. & deuor abit edes eius inululatu in die belli : & inturbine in diẽ cõ motionis. &ibit mel¬
chom incaptiuitatem. ipse & principereius simul dicitdñẽ xx. Haee dic̃ dñr suꝑtrib:¬
nanter gala aditarum . utdilatar& terminor suos : & succendã ignem suꝑ muror rabba: &
deuorabit fundamenta eius . cumclamore in die belli. & cõmouebit᷑ indie consũmationis suae
&ibunt reges eius incaptiuitatẽ. sacerdotes eorum & principes eorũ simul. dicit dñs, Filios
ammon quide lothstirpe generati s̃ & habitant in arabia. ubi nunc ẽ philadelphia corripn

Expanded text:
natio et impetus dicitur. Porro ARMANOTH  , quas nos aedes interpretati sumus, Aquila et Symmanatio et impetus dicitur. Porro ARMANOTH  , quas nos aedes interpretati sumus, Aquila et Symmaibus filiorum Ammon et super quattuor non convertam eum eo quod dissecuerit praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum et succendam ignem in muro Rabbae et devorabit aedes eius in ululatu in die belli et in turbine in die commotionis et ibit Melchom in captivitatem ipse et principes eius simul dicit Dominus haec dicit Dominus super trnantes Galaaditarum, ut dilataret terminos suos: et succendam ignem super muros Rabba, et devorabit fundamenta cum clamore in die belli, et commovebitur in die consummationis suae: et ibunt reges in captivitatem, ÷ sacerdotes eorum ⁑ et principes eorum simul, dicit Dominus. Filios Ammon qui de Lot stirpe generati sunt, et habitant in Arabia, ubi nunc est Philadelphia, corripit
Abbreviated transcription (Latin):
moss hastola sua: gradiens inmulaitudine fostitudimimuae: quie quid deesui &iacob daraus.
castoanus adiudieos. & populũ xp̃ĩ anum: illienim terrem & sangunaru ꝑsecatti sur fic̃eus
siuiacob: quicos sub plantauit. & abstulit primogenitatorumĩ & ꝑ secuti s̃ inglado ita ut sub¬
ptatur patientia & simuleos generauit inxp̃õ : antiquũ quȩ furorem &iracundiam tenen¬
ts usq hodie in sinagogis suis. subNomine naTarenorum blasphemant populuĩ x pĩanum
&dũ modonos inter ficiantiuolunt igne conburi: sed dñs mitt& ignem intheman indeserta
siccique iudeaȩ : quae nequaquã inrigantur imbm iotibus proph&arũ: & deuorabit om̃i
munationer eorum. siue fundamenta murorumeius: ut omniseniu litterẽ concidente. super¬
re horroyem. &e pindignatione imp&cit̃ducs ambiguitate uerborum quia rẽ hẽm̃. & uula ã
&misericordim. aphpho & furorem eiur & horrorem significit: he ouath uero &indig¬

Expanded text:
ns in multitudine fortitudinis suae ? Quidquid de Esau et Jacob diximus, referamus ad Judaeos et populum Christianum. Illi enim terreni et sanguinarii persecuti sunt fratrem Jacob, qui eos supplantavit, et abstulit primogenita eorum, et persecuti sunt in gladio, ita ut subpretatur patientia, et simul eos generavit in Christo: antiquumque furorem et iracundiam tenentes, usque hodie in synagogis suis sub nomine Nazarenorum blasphemant populum christianum: et dummodo nos interficiant, volunt igne comburi. Sed Dominus mittet ignem in Theman, in deserta siccaque Judaeae quae nequaquam irrigantur imbribus prophetarum, et devorabit omnes munitiones eorum, sive fundamenta murorum ejus, ut omni sensu litterae concidente, superre, horrorem: et pro indignatione, impetum, ducti ambiguitate verborum: quia REHEM  , et vulvam et misericordiam: APHPHO  , et furorem ejus, et horrorem suum significat: EBRATH   vero et indig
Abbreviated transcription (Latin):
deris fratrũ suorũ : quod delittera ascendere debeamus ad spm̃ deterrenis ad caelestias¬
p̃ceptumq nob̵ sit describere scam scripturã in corde nr̃o triplicit᷑ mitt& aũ dnc̃ ignem
mom̃s munitioner tyri : qui non solũ muros. sed & fundam̃tu illius deuorabit decaptiuitate
salomonis proquo in hȩ braeo hab&ur consummata atq perfecta supra diximus
Haccdic̃ dũ : suꝑ trib sceleribur edom & suꝑ quattuor Non conuertã cũ : eo qđ ꝑsecutur sic

Expanded text:
deris fratrum suorum, quod de littera debeamus ascendere ad 234 spideris fratrum suorum, quod de littera debeamus ascendere ad 234 spinobis describere sacram Scripturam in corde nostro tripliciter. Mittet autem Deus ignem in omnes munitiones Tyri, qui non solum muros, sed et fundamenta illius devorabit. De captivitate Salomonis, pro quo in Hebraico habetur, consummata atque perfecta, supra diximus. Haec dicit Dominus: Super tribus sceleribus Edom et super quatuor non convertam eum: eo quod persecutus s
Abbreviated transcription (Latin):
quod hieze chiel ꝓph&a in uisione tyri. nabuchodonosor regem chaldeorũ fecisse cõme¬
moratẽ ubi aitꝰ. Circũ dabitte munitionib: & compostubit aggerem ingyro. Etrur¬
sum nabuchodonosor regẽ babylonis seruire fecit exercitum suũ. seruitute magna ad¬
uersum tẏrum Omne caput decaluatũ & omnis humerus depilatus : & merces nonẽ redoi¬
tu einieq exercituieius suꝑ tyrũ ꝓseruitute qua seruiuit mihi aduersus eã : eo quod ag¬
gerẽ ad capiendam tyrum quae priur fuit in sula illius cũpostar& exercitus : quod & alex¬
andrũ macedonem fecisse narrat hystoria. ut ex insula paeneinsulã facer& : quã greci
uocant XΕΡΟΝΗCΟΝ tyrus interp̃tatur tribulatio siue coangustans omnisq doctrina
ꝑuersa capere nititur ueritatẽ : & condudere et̃ interrenis sensibꝰ: & non recordatur foc¬

Expanded text:
quod Ezechiel propheta in visione Tyri, Nabuchodonosor regem Chaldaeorum fecisse commequod Ezechiel propheta in visione Tyri, Nabuchodonosor regem Chaldaeorum fecisse commemorat, ubi ait: Circumdabit te munitionibus, et comportabit aggerem in gyro . Et rursum: Nabuchodonosor rex Babylonis servire fecit exercitum suum servitute magna adversum Tyrum. Omne caput decalvatum, et omnis humerus depilatus, et merces non est reddita ei, neque exercitui ejus super Tyrum pro servitute, qua servivit mihi adversum eam : eo quod aggerem ad capiendam Tyrum, quae fuit prius insula, illius comportarit exercitus. Quod et Alexandrum Macedonem fecisse narrat historia, ut ex insula peninsulam faceret, quam Graeci vocant χεῤῥόνησον  Al. χερσόνησον. Tyrus interpretatur tribulatio, sive coangustans: omnisque doctrina perversa capere nititur veritatem, et concludere eam in terrenis sensibus, et non recordabatur foe
Abbreviated transcription (Latin):
Haec dic̃ dnr̃ suꝑtrib impictatib tyri & suꝑ quattuor non auersabor eum : proco qđ con¬
cduser̃ captiuitatẽ salomonis inidumea. & nons̃ recordati testamentũ fratrũ & emit¬
tã ignẽ suꝑ muros ty̧ri : & deuorauit fundamenta eius. Easdem tres. & quattuor im¬
pietates. siue scelera. quȩ imputauerat damasco. gaze & Moto & ascalon. & accaron
& reliquis urbib philistim. &iamtyro ingerit: & exꝓbrat quare concluserit capti
cos uocat. & necessitudine copulatos ẽo quod irã princeps tyri cumdauid. atq salomo¬
ne habuerit amittias. intantũ ut & ille in aedificationem templi atq palatii. ligna
cedrina. ratib ioppen usq ꝑducer& : & hi frumentũ & oleũ tẏriis largirent᷑ Et ui¬
ginti urbes in basam eis donarent : quas ille quia graminis plenȩ erant. suscipere noluit:
Ignẽ igitur in muros eius mirsurum eẽ sedicit: &deuoraturum aedes uel fundam̃ta illius e

Expanded text:
r tribus impietatibus Tyri et super quatuor non aversabor eam, pro eo quod concluserunt captivitatem Salomonis in Idumaea, et non sunt recordati testamenti fratrum. Et emittam ignem super muros Tyri, et devorabit fundamenta ejus. Easdem tres et quatuor impietatis sive scelera quae imputaverat Damasco, Gazae, et Azoto, et Ascaloni, et Accaroni, et reliquis urbibus Philistiim, etiam Tyro ingerit, et exprobrat quare concluserit captivcos vocat et necessitudine copulatos, eo quod Hiram princeps Tyri cum David et Salomone habuerit amicitias, intantum ut et ille in aedificationem Templi atque palatii, ligna cedrina ratibus Joppen usque perduceret: et hi frumentum et oleum Tyriis largirentur, et viginti urbes in Basan ei  Al. eis dono darent: quas ille quia graminis plenae erant, suscipere noluit . Ignem igitur in muros ejus se missurum esse dicit, et devoraturum aedes vel fundamenta ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
uuuem deceptã multitudine abȩcles adĩ. & ruder amimas quȩ iperapuĩ concpest ser¬
monearo brumpent &diuidint: Nontamensi ficiuont crudelitace quahȩretcidecer¬
uo quor que trucidant : sed in eadem regula fidei ꝑ manentes dilatare cupiunt ternior
suos a nom̃ gloriae in posteros mittere . Itaq dñr cõminatur se muros rabbae. id est multi¬
tudinis indie ululatur. &belli. cõmotionis & turbinir in ceniurum : & regemeorũ alc corti
scismatis ire captiuũ & principerȩe .u denue iugo colla submittene Nincorũ auccoren¬
laet diẽ dñs suꝑ trib sceleribus imõab & suꝑ quattuor non c̃ uestã eũ : eo quod incenden

Expanded text:
 concepere sermonem, abrumpunt et dividunt: tamen hoc non faciunt crudelitate, qua haeretici deceptos quosque trucidant, sed in eadem regula fidei permanentes, dilatare cupiunt terminos suos, et nomen gloriae in posteros mittere. Itaque Dominus comminatur se muros Rabbae, id est, multitudinis, in die ululatus et belli, commotionis et turbinis incensurum, et regem eorum, auctorem schismatis ire captivum, et principes Ecclesiae jugo colla submittere. Haec dicit Dominus: Super tribus scele
Abbreviated transcription (Latin):
Da eis uuluã sterilem & ubera ayentia: &ut omnia semel uno sermone conp̃hender& ꝑ
diturum eẽ sedicit Om̃s reliquus philistim: uel getħi ciuitatẽ inqua torcular diabo¬
liest. uel om̃s reliquos philistim : qui appellant cadentes populo. Cũ enĩ in hebriati sue¬
rint corruent : & in suo uomitu uolutabuntur. Haec dic̃ dñs suꝑtrib scelerib tẏri
& suꝑ quattuor non conuestic̃ eum eo qđ concluserit captiuitatẽ ꝑ fectã in idumea. & ñ¬

Expanded text:
Da eis vulvam sterilem, et ubera arentia. Et ut omnia semel uno sermone comprehenderet, Da eis vulvam sterilem, et ubera arentia. Et ut omnia semel uno sermone comprehenderet, perditurum se esse dicit omnes reliquias Philistiim, vel Geth civitatem, in qua torcular diaboli est, vel omnes reliquos Philistiim, qui interpretantur cadentes poculo. Cum enim inebriati fuerint, corruent, et in suo vomitu volutabuntur. Haec dicit Dominus: Super tribus sceleribus Tyri, et super quatuor non convertam eum, eo quod concluserint captivitate
Abbreviated transcription (Latin):
mat̃ nr̃a. Ignemigitur se in muros gaze. & omna eiur dicit argumenta missurũ: quibus
sua mendatia circumdare nititur & tueri. Cumq ignẽ inmuros miserit. deuorabunt᷑
tum: deazoto quoque quae &ipsa alienigeu narumẽ austr& habitatorẽ : cuius quia
lnterim sequitur: ubera non lacte sedigne suNt plena : &quȩ mentit᷑ ignẽ haber sepatrui :
uel cuius uniueraa generatio ignib deputanda ẽ & toll& sceptrũ. siue tribũ deascilone
ubiignis homicida ẽ : sicut eni ignis dñi saluos faciteos quorũ corda penetrarꝵ : sic ignis
iste quidecaelo cecidit quasi fulgur qui succendit diaboli sagittas. quo scumq afflauent
interfici& : Transfert quoq manũ suam suꝑ accaron : ubisterilitasẽ & eradicatio: qui¬
cumq enĩ spiritalẽ non receperit intellegentiuã : audi& ꝑ oseȩ Daeis dñe quid dabis eis

Expanded text:
mater nostra. Ignem igitur se in muros Gazae, et omnia ejus dicit argumenta missurum, quibus mater nostra. Ignem igitur se in muros Gazae, et omnia ejus dicit argumenta missurum, quibus sua mendacia circumdare nititur et tueri. Cumque ignem in muros miserit, devorabuntur ica arte constructum. De Azoto quoque, quae et ipsa alienigenarum est, auferet habitatorem: cujus, quia litteram sequitur, ubera non lacte, sed igne sunt plena: et quae mentitur ignem habere se patrui, ejus universa generatio ignibus deputanda est. . Et tollet sceptrum, sive tribum de Ascalone, ubi ignis homicida est. Sicut enim ignis Domini salvos faciet eos, quorum corda penetraverit: sic ignis iste qui de coelo decidit, quasi fulgur, qui succendit diaboli sagittas, quoscumque afflaverit, interficiet. Transferet quoque manum suam super Accaron, ubi sterilitas et eradicatio est. Quicumque enim spiritualem non receperit intelligentiam, audiet per Osee: Da eis, Domine. Quid dabis eis?
Abbreviated transcription (Latin):
atq terrenum : Motus id est esdod igne muberis siue patruulic& quidã dor prodoo
malelegentes ignẽ generationis putent: ascalon int̃pretat᷑ ignis homicida. siue appen¬
tur eradicatio. Igitur gaia. quȩnbi fostitudinẽ suae scientiae &imperiũ re pina eti
accusatur ineo quod captiuos defamilia salomonis concluserit inidumea: Hos eigo ar¬
bitror iudieorum magistros. & om̃s quioccidentẽ secunt᷑ litterã. noluntque recipere
spm̃ uiuificantem : sed quȩcumq interp̃tant᷑ & sapiunt. uolunt eẽ terrena : Nec audi¬
unt cumdis parabolas dñm disserentem & dicentẽ eis. Qui hab& aures audiendi audia
Presertim cum a postolus manifestam hystoriam induobus intellegat testamentis : Vlnũ
suꝑ monte sina quȩ est agar & seruit cumfiliis suis: Altero suꝑ hierłm. liberaquae est

Expanded text:
atque terrenum: Azotus, id est, Esdod, ignem uberis, sive patrui: licet quidam dor, pro dod atque terrenum: Azotus, id est, Esdod, ignem uberis, sive patrui: licet quidam dor, pro dod male legentes, ignem generationis putent: Ascalon interpretatur ignis homicida, sive appentur eradicatio. 232 Igitur Gaza quae sibi fortitudinem scientiae suae et imperium repromittit, accusatur in eo quod captivos de familia Salomonis concluserit in Idumaea. Hos ego arbitror Judaeorum magistros, et omnes qui occidentem sequuntur litteram, noluntque recipere spiritum vivificantem; sed quaecumque interpretantur et sapiunt, volunt esse terrena, nec audiunt cum discipulis parabolas Dominum disserentem, et dicentem eis: Qui habet aures audiendi, audiat : praesertim cum Apostolus manifestam historiam in duobus intelligat Testamentis . Unum super montem Sina, quae est Agar, et servit cum filiis suis: alterum super Jerusalem libera, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
sa deuor& & absorbeat: & quia quinq palestinorũ legimus ciuitates quaę ꝓpt̃ ar¬
chȩ iniuriam ꝑcursȩ sint plagis: post gazan transit adaotũ quae appellat᷑ Eedodi
Et rursum ad ascalonem uoce terribili cõminatur. habitatores : Moti ꝑditurum :¬
& tenentẽ sceptrum deascalone. regiã uidelic& potestatẽ. siue tribũ ascalonis: ut nul¬
lus ibi remaneat. neultimȩ quidem aetatis homines qui trementer astus baculore¬
gente sustent&. Rur sumq trans fest manũ suam ut ꝑcutiat accaroni & quat tuor
enumeratis urbibus. reliquas philistim ciuitates uno sermone conp̃hendit. & pen¬
bunt reliqui philistum. quos aut geth ciuitatẽ. aut om̃s uicos qui supradictis urbib sub¬
iacent debemur accipere: so trophologiã sic nob̵ exponendũ uid&ur: gaza. quache¬
braice dr̃ aza sonat foriitudinem uel imperiũ : salo monpacificũ idumeur sanguinanũ

Expanded text:
rsa devorrsa devorcae injuriam percussae sunt plagis, post Gazam transit ad Azotum , quae appellatur ESDOD  , et rursus ad Ascalonem, et voce terribili comminatur habitatores se Azoti perditurum, et tenentem sceptrum de Ascalone, regiam videlicet potestatem, sive tribum Ascalonis, ut nullus ibi remaneat, ne ultimae quidem aetatis homines, qui trementes artus baculo regente sustentent. Rursumque transfert manum suam, ut percutiat Accaron. Et quatuor enumeratis urbibus, reliquas Philistiim civitates uno sermone comprehendit. Et peribunt reliqui Philistiim: quos aut Geth civitatem, aut omnes vicos qui supradictis urbibus subjacent, debemus accipere. Secundum tropologiam sic nobis exponendum videtur: Gaza quae Hebraice dicitur AZA  , sonat fortitudinem vel imperium: Salomon, pacificum: Idumaeus, sanguinarium,
Abbreviated transcription (Latin):
peccantes Vt aliquando conuersi reciperent sanitatẽ. Uerum quia & testio & quasto eadẽ
faciunta Cogor mutare sententiã : & plagis corrigere delinquentes. Videamus aũ quiphi
externarũ gentiũ sed propriae philistim quinunc palestinȩ uocantur accipiendis̃.
Quid fecit gaZu ait adiracundiam atq uindictã dnm̃ ꝓuocar& : transtulit captiuitatẽ
ꝑ fectã populi iudaeorum & conclusit eã in idumea. ut idumeis uender&. quoscoepe¬
rat exiudaeis. Procaptiuitate ꝑfecia. xX. Captiuitatẽ salomonis interp̃tati suNt¬
uerbũ hebraicũ SΑLΑΜΑΝ quod significat ꝑfectam atq compl&ã. Nom̃ salo monis
estimantes: deniq aquila aneph TICMENIN transtulit & ΛMΑΠΕΑΝ ΡΩΜΕΝΗΝ
symmachus & theodotio. TTIMINÑ quod non salomonem sed ꝑfectã significat at¬
q compl&am ut nullur remanserit captiuorũ. qui nonsit traditus idumȩis:
Vnde ignẽ se ingaze mueros. & ȩdes siue fundamenta dic̃ esse missurũ : qui uniue¬

Expanded text:
peccantes, ut aliquando conversi reciperent sanitatem. Verum quia tertio et quarto eadem faciunt, cogor mutare sententiam, et plagis corrigere delinquentes. Videamus autem quid externarum gentium, sed proprie Philistiim, qui nunc Palaestini vocantur, accipiendi sunt. Quid fecit Gaza, ut ad iracundiam atque vindictam Dominum provocaret? Transtulit captivitatem perfectam populi Judaeorum, et conclusit eam in Idumaea, ut Idumaeis venderet, quos ceperat ex Judaeis. Pro captivitate perfecta, Septuaginta verbum Hebraicum SALMA  , quod significat perfectam atque completam, nomen Salomonis aestimantes. Denique Aquila ἀπηρτισμένην transtulit, et ἀναπεπληρωμένην· Symmachus et Theodotio τελείαν, quod non Salomonem, sed perfectam significat atque completam: ut nullus remanserit captivorum, qui non sit traditus Idumaeis. Unde ignem se in Gazae muros et aedes, sive fundamenta dicit esse missurum, qui unive
Abbreviated transcription (Latin):
ques secẽ nescir& : & contemner& uuluam rebeccȩ. quȩ uno pastu geminos edidisr& in¬
fantes: quodq sequitur. & tenuit ultra furorem suũ. & in dignationẽ suã seruauit usq in finẽ.
cõminatur :̃ &dicit: mutã ignẽ inthemam quaei dumȩorũ regio ẽ : & uergit ad australẽ
pastẽ. quod int̃ pretat᷑ theman : quae ꝓuincia noniolũ theman sed& darom & nageb
dicitur : eo qđ edrum &austrũ ast i cumq respiciat: qđ quȩ dicit deuoraunit aedesbos pe¬

Expanded text:
que se esse nesciret, et contemneret vulvam Rebeccae, quae uno partu geminos edidisset inque se esse nesciret, et contemneret vulvam Rebeccae, quae uno partu geminos edidisset infantes. Quodque sequitur: Et tenuit ultra furorem suum, et indignationem suam servavit usque in finem,comminatur, et dixit: Mittam ignem in Theman, quae Idumaeorum regio est, et vergit ad Australem partem, quod interpretatur Theman: quae provincia non solum Theman, sed et Daron et Nageb dicitur, eo quod Eurum et Austrum Africumque respiciat. Quodque dicit: Devorabit aedes Bosrae