comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiçabimini in sp̃u sc̃o ex quo ĩ¬
dicat nos rectę posse baptiça¬
ri in sp̃u sc̃o. Ex hus aꝑre
in tellexisti innoie xp̃i u̾num
bap̾a tradi. ũn nichominus ĩ¬
sinuari uidetur um bap̃a dari
trintatis teneat. que trimtas
in quolibet hoꝵ nominũm
telłigitur si aũt aliquis ꝑu̾¬
se credens ⁊ errorem inducere ĩ¬
tendens unum decrib t̾m nũ¬
uõ ait noĩatis trib uacuu
ẽẽ mist̾ĩum si bapticans mi¬
tia alicunus hoꝵ non credens
unam potentiam trium in¬
telligendum ẽ hoc suꝑcum ꝗ
ño m̾tendit nec creclit bapti¬
çare qui nõ tĩncaret fide s etiã
intentrem baptiçandi ñ ht̃¬

Expanded text:
tizabimini in Spiritu sancto, ex quo indicat nos recte posse baptizari in Spiritu sancto. 5. Peintellexisti in nomine Christi verum Baptisma tradi: unde nihilominus insinuari videtur verum Baptisma dari Trinitatis teneat, quae Trinitas in quolibet horum nominum intelligitur. Si autem aliquis perverse credens, et errorem inducere intendens, unum de tribus tantum nunvero ait, nominatis tribus vacuum esse mysterium, si baptizans mitia alicujus horum, non credens unam potentiam trium, intelligendum est hoc super eum qui non intendit nec credit baptizare; qui non tantum caret fide, sed etiam intentionem baptizandi non h
Abbreviated transcription (Latin):
s. s hoc dixit eis post resurrec¬
tione p̾crpiens eis de uocatt̃e
gentium quos an passionem¬
b̾mos ⁊ binos miserat ad pre
baptiçabant simul ⁊ preclica¬
de forma inqua bap

Expanded text:
. Sed hoc dixit eis post resurrectionem, praecipiens eis de vocatione gentium, quos ante passionem binos miserat ad praebaptizabant simul et praedicaDe forma in qua bap
Abbreviated transcription (Latin):
Quibz il li respondent dicentes
oꝑa bona appellar huiusmoĩ.
que sine caritate fiunt. nõ qr
bona sint. quando sic fiunt ꝙ
sin genere sunt bona. s ex af¬
fectu fuint mala.
Aliorum
snña de premissa questione
qua querebatur si omĩs acti¬
o eorum mala ẽ qui fidem ñ¬

Expanded text:
Quibus illi respondent, dicentes bona opera appellari hujusmodi quae sine charitate fiunt, non quia bona sint quando sic fiunt, qsuo genere sunt bona, sed ex affectu sunt mala. 3. Aliorum sententia de praemissa quaestione, qua quaerebatur si omnis actio eorum mala est, qui fidem n
Abbreviated transcription (Latin):
post alt̾ coꝵ a fide discesserit¬
⁊ odio fidei ꝯiugẽ reliq̃rit di¬
missus discedentem ñ comita¬
bit̾ nec tñ illa uiuente alterã
duce̾ pot̾it qr int̾ eos fuerat ra¬
liii.

Expanded text:
post alter eorum a fide discesserit, et odio fidei conjugem reliquerit; dimissus discedentem non comitabitur, nec tamen illa vivente alteram ducere poterit, quia inter eos fuerat ralvi.
Abbreviated transcription (Latin):
Mago si ꝑ fecte illud implet
cuius ymago ẽ ip̃a coequatur
ei non illud ymagini sue uide
tur enim dicere ꝙ filius qui ẽ
ꝓmago patris coequatur patri
non pater filio cum ⁊ filius di¬
catur equalis patri inscriptu¬
tre ut ei sit

Expanded text:
m si perfecte illud implet cujus est imago, ipsa coaequatur ei, non illud imagini suaetur enim dicere quod Filius qui est imago Patris, Patri coaequatur, non Pater Filio, cum et Filius dicatur aequalis Patri in Scriptutre ut
Abbreviated transcription (Latin):
quioꝙͣ ip̃e nisi filius atq ita¬
clicims qui semꝑ ẽ filius na¬
scibilitatis ꝓprietate ac ĩta¬
te filius ẽ eius solius qui gen¬
uit. ⁊ ille tm̃ qui genuit pͣrip¬
sius ẽ quia sicut ille filius or¬

Expanded text:
quidquam ipse nisi Filius. Atque itaquidquam ipse nisi Filius. Atque ita qui semper est Filius, nascibilitatis proprietate ac veritate Filius est solius qui genuit, et ille tantum qui genuit Pater ipsius est, quia sicut ille Filius or
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ distãtia. hoĩes ẽ filu dei sunt fac¬
tura non natuntatis ꝓprieta¬
te deus añt filius originis ꝓpͥ¬
etate filius ẽ ⁊ iũtate natun¬
tatis non factura uł ad optõe
⁊ illi quidem añ sunt quam fi¬
lii dei sint. fiunt .Ni. fili quam
hpłr. solum deum natum ori¬
gins ꝓprietate dei filium ostẽ¬
enim aliqũ filu irascundie
s filu dei ꝑadoptionem effec
ti sumus pociꝰquam nascim̃
⁊ quia omne ꝙ fit añquam
fiat non fuit. nos cum filiiñ
fuissemus efficiamur añeni.
filu non eramus s ꝑ grãm fã¬
tadquisiuit.n. nos deus sibi
et ꝑ hoc dr̃ nos genuisse grnu¬
isse .N. d̾m filitis nun quam
cum ꝓprietatis significaticẽ
cognoscimus diciex ad opti¬
onͦe .N. Hõ ẽ filiꝰ dei. non ex ge¬
neratione neq ei ꝓprietas ẽ
s nuncupatio. ac ꝑ hoc non
uere filius. quia nͣ on ꝓpriena¬
tus clicitur nec semꝑ filius fu¬
it uigenitus au̾t deus nec fu¬
it aliqñ non filius nec fuit
aliquid antequam filius nec

Expanded text:
 distantia. Homines enim filii Dei sunt, factura, non nativitatis proprietate. Deus autem Filius, originis proprietate Filius est, et veritate nativitatis, non factura vel adoptione. Et illi quidem ante sunt, quam filii Dei sint. Fiunt enim filii, nons unum solum Deum natum originis proprietate Dei Filium ostenenim aliquando filii iracundiae, sed filii Dei per adoptionem effeti sumus, potius quam nascimur. Et quia omne quod fit, antequam fiat non fuit, nos cum filiifuissemus, efficimur. Ante enim filii non eramus, sed per gratiam fati. Acquisivit nos Deus sibi, et per hoc dicitur nos genuisse. Genuisse enim Deum filios, nunquam cum proprietatis significatione cognoscimus dici. Ex adoptione enim homo factus filius Dei, non ex generatione; neque ei proprietas est, sed nuncupatio, ac per id non vere filius est, quia nec proprie natus dicitur, nec semper fuit filius. Unigenitus autem Deus nec fuit aliquando non Filius, nec fuit aliquid antequam Filius, nec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scd̾ra hanc differentiam e¬
uane dehus loquuntur doc¬
tores. Quidam uõ dñt ea¬
tem sacram̾t᷑a abbẽticis p̃̾cis¬
is posse celebrari que a cacho¬
licis si ab illis forma eccẽ ser¬
uetur ⁊ ab eis celebrata uã ẽẽ
⁊rata quantum ad se. qnͣtu
hus qui male suscipiunt ido
indignam hẽticoꝵ. tractati¬
onem. ⁊deo g̾g̃. ꝯmumionem
arrii uocat execrationem ⁊ in¬
nocentius honesu ordinati¬
onem. dampnationẽ Nõ
Q ita inse sint. s qr male dã¬
tes uł accipientes ta les faci¬
unt. sicut etiam iciꝵ. sacrifi¬
cia eoꝵ panem luctus uocat
No qnͣtum ad ses qnͣtum ad
effectum

Expanded text:
anc differentiam varie de his loquuntur doctores. Quidam vero dicunt eadem sacramenta ab haereticis praecisis posse celebrari, quae a catholicis, si ab illis forma Ecclesiae servetur; et ab eis celebrata vera esse et rata, quantum ad se; quantumhis qui male suscipiunt, ideindignam haereticorum tractationem. Ideo Gregor. communionem Arii vocat execrationem; et Innocentius Bonosii ordinationem, damnationem; non quod ita in se sint, sed quia male dantes vel accipientes tales facit. Sicut etiam Hieronym. sacrificia eorum panem luctus vocat; non quantum ad se, sed quantum ad effectum
Abbreviated transcription (Latin):
eta det̾minant dñt enm he̾ti¬
cos accepta sac̃dotali uł ep̾ali
unctione.
ab ecc̾a ⁊̃ recedentes bap̃i qui¬
dem dandaus retinẽ s nõ ha¬
bere faciũtatem tribuendi sa¬
ucros ordĩes ł ꝯsecra. idi dm̃ẽ
corpus post quam p̃cisi ⁊ dã¬
pnandi sunt ab eccl̾ia sicut
tem largiendi sacros ordines
facultatem tñ bapticandi nõ
amisit ꝙ uõ aũs. ait intelli¬
sui a fidei u̾tate ac doctrineu
nitate diisi sunt ꝗl tales sĩt
ius tam̃ ordinandi ⁊ consec̃n¬
di hñt. ⁊ qui ab eis ordinan¬
tur añ manifestam precisio
di nõ sunt. ⁊ ubiq legitur
de ordinantis ab heticis qd̃
seruatis eis ordimhꝰ minis¬
trare ualeant uł it̾m ordina¬
di nõ sint de hĩ accipiendu
diit. Nam postꝙͣ precisi fue¬
rint ⁊ dampnati uidicio ecc̃e
ius ordmnandi ⁊ consecrandi.
eis detractum asserunt ut de
nõ ꝑdiderunt ⁊ qui sic ab bẽ¬
ticis ordmanturcum redeũt
it̾m ordinandi nõ sunt. qui

Expanded text:
ta determinant: dicunt enim haereticos accepta sacerdotali vel episcopali unctione ab Ecclesia recedentes, Baptismi quidem dandi jus retinere, sed non habere facultatem tribuendi sacros Ordines, consecrandi dominicum corpus, postquam praecisi et damnati sunt ab Ecclesia, sicut tem largiendi sacros Ordines; facultatem tamen baptizandi non amisit. Quod vero August. ait, intellisui a fidei veritate ac doctrinae unitate divisi sunt; qui licet tales sint, jus tamen ordinandi et consecrandi habent. Et qui ab eis ordinantur ante manifestam praecisiodi non sunt. Et ubicumque legitur de ordinatis ab haereticis, quod servatis ordinibus ministrare valeant, vel iterum ordinandi non sint, de hujusmodi accipiendum dicunt. Nam postquam praecisi fuerint et damnati judicio Ecclesiae, jus ordinandi et consecrandi eis detractum asserunt, ut denon perdiderunt, et qui sic ab haereticis ordinantur, cum redeunt, iterum ordinandi non sunt. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
nichil michi ꝓdest. nicħ pro¬
deẽ intelligatur ad regniu
aoptinenelum ñ ad excrem¬
um iudicn tollerabilius sub¬
cundem supplicium ⁊ infra.
ħ̾ pp̃ caritatem dcã sunt sine
qua in nob̾ non põt cẽ ꝑña¬

Expanded text:
nihil mihi prodest; nihil prodesse intelligatur ad regnum obtinendum, nisi ad extremi judicii tolerabilius subeundum supplicium. Et infra: Haec propter charitatem dicta sunt, sine qua in nobis non pote
Abbreviated transcription (Latin):
ta pcca iusta oꝑa fecisse qĩ si¬
mul eodemq tp̃r poc̃a fecerit
⁊ iusta oꝑa s diu̾sis tp̃ribus
utraq egisse nisi enim bon̾
foret qñ bona fecit non se¬
minasse drẽtur in t̾ra bona
destructis ergo malis p̃ opa
significat que ꝑ sequens pec¬
catum erant mortua.qr hii
pecrãdo pͥora boã irrita fecert̃. ħ
sicuti pͤcãdo fuit irrita. ita ꝑpeĩ
Non simul peccans ⁊ bene ope¬
rans extitit qr talis hoĩs opus
nõ diligenet d̾s ad remunatoẽ

Expanded text:
ta peccata, justa opera fecisse, quasi sita peccata, justa opera fecisse, quasi simul eodemque tempore peccata fecerit et justa opera; sed diversis temporibus utraque fecisse. Nisi enim bonus foret quando bona fecit, non seminasse diceretur in terra bona. Destructis ergo malis post opera significat, quae per sequens peccatum erant mortua, quia hi peccando priora bona irrita fecerunt. Haec sicut peccando fiunt irrita, ita per ponon simul peccans et bonum operans extitit; quia talis hominis opus non diligeret Deus ad remunerationem.
Abbreviated transcription (Latin):
factio .s. infructuosa dum¬
in pcc̃o alt̾o ꝑstitit ꝑcipiet᷑
tñ fructus eius incipietq ꝓ¬
ficere cum pct̾i alt̾ius penitu¬
tunc enim utrumq dimitti¬
tur pcc̃m ⁊ fat̾factio ꝓcedens
uiuificatur que fuerat mõ¬
tua sicut bap̃s illi qui acce
cum fictio am̃te recedit ꝑ peĩ¬
tentiam ⁊ in huius oppinio¬
nis munim̃tum auctorita¬
tes inducunt. ait enim au̾s¬
dere ⁊ nr̃a fides hoc postulat
ut cum grã xp̃i in hoĩe destru¬
x̾it mala priora remuneret bo¬
na ⁊ cum destrint ꝙ suum nõ
inuenit diligit bonum ꝙ ĩ
peccante plantauit It̾.iex.
quam fatẽ iusta oꝑa non ẽ
tam inuistus d̾s ut pṗ mul¬
ta mala obliuscatur pauco¬
rum bonoꝵ s faciet eumme¬
tere ⁊ mnborrea congregare
que inbona t̾ra seminauit.
S ħ dc̃a intelligimus de il¬
lo qui incaritate quodamtẽ¬
pore malus bona facit ⁊ boñ
ẽ alio uõ tp̃r malus ẽ ⁊ mul¬
ta pec̾a facit. Non ergo in¬
telligendum ẽ eum int̾ mul¬

Expanded text:
factio, sed infructuosa, dumin peccato altero persistit; percipietur tamen fructus ejus, incipietque proficere, cum peccati alterius poenituTunc enim utrumque dimittitur peccatum, et satisfactio praecedens vivificatur, quae fuerat mortua; sicut Baptismus illi qui ficte cum fictio a mente recedit per poenitentiam. Et in hujus opinionis munimentum auctoritates inducunt. Ait enim Aug.dere, et nostra fides hoc postulat, ut, cum gracia Cristi in homine destruxit mala priora, eciam remuneret bona, et cum destruit, quod suum non invenit, diligit bonum, quod in peccante plantavit. qua iusta opera, non est tam iniustus deus, ut propter multa mala obliviscatur paucorum bonorum, sed faciet eum metere et in horrea congregare, que in bona terra seminavit.Sed haec dicta intelligimus de illo qui in charitate quodam tempore bona facit et bonus est, alio vero tempore malus est et multa peccata facit. Non ergo intelligendum est eum inter mul
Abbreviated transcription (Latin):
adeo ⁊ nõdari oblimioni nõ
qr ꝓficiant aditam et̾na¬
optinendam s ad tollerabi¬
lius extremi iudicii supplici¬
um sentiend̃. sicut de fide ⁊ ce¬
t̃is q̃ sine caritate hñtur. Aug̃.
ait. Siquis non habens caiͣta¬
tem. que ꝑtinet adunitatem
sp̃c ⁊ innculum pacis quo ect̾a
cõnectitur in aliquo scisma¬
te constitutus nec xp̃m ne¬
get patitur tribulationes fa
uł bestias uł ip̃am trucem ti¬
more gehenne Nullo moco
ista culpanda sunt ĩmo ⁊ ħ¬
ẽ laudanda pacientia. Non
enim dr̃e pot̾imus melius ei
fuisse ut xp̃m negando me¬
hil eoꝵ pacetur que passus ẽ
confitendo s extimandum
fortasse tolłabilius ei futuꝵ
iudicum quam si xp̃m negã¬
do nicħ eoꝵ patẽtur ut illud

Expanded text:
et non dari oblivioni, non quia proficiant ad vitam aeternam, sed ad tolerabilius extremi judicii supplicium sentiendum; sicut de fide et caeteris quae sine charitate habentur Aug. Si quis non habens caritatem, que pertinet ad unitatem spiritus et vinculum pacis, quo ecclesia connectitur, in aliquo sciscmate constitutus, ne Cristum neget, patitur tribulavel bestias, vel ipsam crucem, timore gehennae, nullo modo ista culpanda sunt, imo et haec laudanda est patientia. Non enim dicere poterimus melius ei fuisse ut Christum negando nihil horum pateretur, quae passus est confitendo; sed aestimandum fortasse tolerabilius ei esse futurum judicium, quam si Christum negando nihil horum pateretur, ut illud
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ẽẽ. Idecq sicut negatur pat᷑
eẽ sapiens sap̃ia quam genuit.
qr si ea dr̃etur sapiẽs ñ ip̃a sapi
entia a beo. s ip̃e ab ea intellige̾t
eẽ. ita uidet᷑ non deb̾e ꝯcedi ꝙ pat̃
uł filius diligat ea dilectõeque¬
tm̃ sp̃s.s. ẽ. qr si ea diligit pater

Expanded text:
quod esse. Ideoque sicut negatur Pater esse sapiens sapientia quam genuit; qui si ea diceretur sapiens, non ipsa ab eo, sed ipse ab ea intelligeretur esse; ita videtur non debere concedi quod Pater vel Filius diligat dilectione qutus est, quia si ea diligit Pater
Abbreviated transcription (Latin):
sullo ligno nõ utẽtur. qr pre¬
ceptũ erat ei ut comed̾et de oĩ
ligno padisi. nisi delignoscĩe
bom. ⁊ mali. Si c̃ ergo peccauit
comedendo qd̃ erat ꝓhibitũ:
ita etiã pecraret si nõ comedet
qd̃ erat iussum
.Sinõ foret p̃¬
ceptũ ut de ligno comed̃et.⁊

Expanded text:
si illo ligno non uteretur, quia praeceptum erat ei ut comederet de omni ligno paradisi, nisi de ligno scientiae boni et mali. Sicut ergo peccavit comedendo quod erat prohibitum, ita etiam peccaret si non commederet quod erat jussum. 3. Si non foret praeceptum ut de i
Abbreviated transcription (Latin):
quod semꝑ fuit ẽ ⁊ erit ut in¬
celligatur. quia nec ceꝑit nec
desiit nec desinit nec desinet
it cum desemꝑiterna reꝓprie
desut. erit quia nunquam de
quasi qd̾ ñ erat. cum ergo nr̃a
locutio ꝑ tempora uarietur de
eo uere dicuntur uerba cuuuss¬
libet temporis qui nullo tp̃r
tur audiet.s. ab eo a quo pro¬
cecdit audire illius ẽ scire ide
ud quam eẽntia audier ergo
dixit de eo quod audint ⁊ au¬
sciet. ecce hic dicit aus. u̾ba
ꝙ ieꝵ. dicit ita intelligendr̃
de deo quod fuit uel erit non
ẽ intelligendum quod pretĩ¬
erit uel fu̾turus sit. set ꝙ exis¬
tat simpłr sine aliqͦ tp̃rali mo¬
tu licet enim u̾ba sustantiua
diuersorum tempoꝵ de deodi¬
fectum. uel pret̾itum ꝑfectu¬
uel pret̾itum plus quam per¬
fectum set eẽntiam e siue exis¬
tentiam diumitatis simpłr
insinuant deus ergo solus ꝓ¬
prie dr̃ ẽentia uel eẽ. unde hy¬
ẽ accidens deo s subsistensi
ueritas ⁊ manens c̃ã ⁊ nat᷑alis
generis ꝓprietas.

Expanded text:
quod semper fuit, est et erit, ut intelligatur, quia nec coepit, nec desiit, nec desinit, nec desinet it: Cum de sempiterna re proprie desiit; erit, quia nunquam deequasi quod non erat. Cum ergo nostra locutio per tempora varietur, de eo vere dicuntur verba cujuslibet temporis, qui nullo tempore tur . Audiet scilicet ab eo a quo procedit. Audire illius est idem ud quam essentia. Audiet ergo dixit de eo quod audivit: et ausciet. Ecce hic dicit Aug. verba dicit ita intelligendum de Deo quod fuit vel erit, non est intelligendum quod praeteriit vel futurus sit, sed tat simpliciter sine aliquo temporali motu. Licet enim verba substantiva diversorum temporum de Deo difectum, praeteritum perfectum, praeteritum plusquamperfectum; sed etiam existentiam Divinitatis simpliciter insinuat. Deus ergo solus proprie dicitur essentia, vel esse. Unde est accidens Deo, sed subsistens Veritas et manens causa, et naturalis generis proprietas.
Abbreviated transcription (Latin):
postea quã ante. Siuo queri¬
nõ appareat: põt diciaut deea i¬
corpus solis formatũ. aut in ea
ꝑte celi ẽẽ in qua sol ẽ. nõ ꝙ ip̃a
sit sol: s sic ei unita ut discerm
nõ ualeat
Quõ accipiendum
sit illio. dixit d̃s.anascniono

Expanded text:
postea, quam ante. Si autem quaeripostea, quam ante. Si autem quaerinon appareat, potest dici aut de ea corpus soli formatum, aut in ea parte coeli non esse in qua sol est; non quod ipsa sit sol, sed sic ei unita ut discerni non valeat. 7. Quomodo accipiendum sit illud: Dixit Deus, an sono
Abbreviated transcription (Latin):
turalis ordo distinctoĩs dieru.
ut distinguãturatq ꝯputent᷑
dies amane usq ad mane. pe̾a
u̾o ininistĩo factum ẽ ut dies
ad iungatur dies p̾̃cedẽti nocti¬
in cõputatione cum iuxta na¬
turalem ordinẽ precedens dies
seq̃nti nocti ad uingi debeat. Et¬
dies nõ abaurora s aplena luce
ꝑam occidẽte luce excipiẽs. ma¬
ne seq̃ntis diei expletus ẽ. Uñ
beda occidẽte luce paulatim ⁊ pꝰt
spacium duͣnne lõgitudinis ĩ¬
fi̾ores ꝑtes subeunte fr̃m ẽ ues¬
ꝑe. sic̃ nunc usitato cursu solis
fi̾ solet. fem̃ aũt mane eadẽ suꝑ
t̾ram redeunte. ⁊alium diẽ in¬
choante. ⁊ dies expletus ẽ unꝰ.
sol factus ẽ si lux sufficiebat.
Olet aũt queri quare fc̃s ẽ sol si
lux illa faciendo diei sufficieba.
ad qd̃ dici põt. qm̃ lux illa forte
suꝑiores ꝑtes illustrabat. dadil¬
luminatoẽs infioꝵ solem fieri
oportebat. uel potius id̾o qr frõ
sole diei fulgoractus ẽ. Ampli¬
ori eñ multo luce rachiauit die.

Expanded text:
turalis ordo distinctionis dierum, ut distinguatur atque computetur dies a mane usque ad mane. Postea vero in mysterio factum est ut dies adjungatur dies praecedein computatione, cum juxta naturalem ordinem praecedens dies sequenti nocti adjungi debeatdies non ab aurora, sed a plena luce tim occidente luce, excipiens mane sequentis diei, expletus est. Unde Beda: Occidente luce, et paulatim post spatium diurnae longitudinis inferiores partes subeunte, factum est vespere, sicut nunc usitato cursu solis fieri solet. Factum est autem mane eadem super terram redeunte, et alium diem inchoante, et dies expletus est unussol factus est, si lux illa sufficiebat. Solet autem quaeri quare factus est sol, si lux illa ad faciendum diem sufficiebat. Ad quod dici potest quoniam lux illa forte superiores partes illustrabat, et ad illuminationem inferiorum solem fieri oportebat. Vel potius ideo, quia facto sole diei fulgor auctus est. Ampliori enim multo luce radiavit dies
Abbreviated transcription (Latin):
obsequiũ pr̃are teo. qr bonum
finẽ dñt eos sͥ posuisse .s. dei ob¬
sequiũ. ⁊ tñ uolũtatẽ eoꝵ̾ actio¬
nẽ ꝑu̾sam fore asserũt.Ide boms
aũt nulla fit exceptio in p̃mis¬
sis u̾bis augi. quin oĩs uolun¬
tas boã exfine sit boã. ⁊ exfine⁊
S nõ omnis mala uoluntas
exfine mala ẽ. nec omnis ma¬
la actio exfine ⁊ ex uoluntate
mala ẽ. ⁊ omnis que ht̃ malã
causam mala ẽ. s non omnis
que bonam causanh̃t bona ẽ.
Ideoq cum ex affcũ dicitur no¬
men impomi opi. in bonis ope¬
rib generalit̾ uera ẽ hec regła:
s in malis excipiũtur illa que
pse mala sĩt. Omia igitur
hominis oꝑa. scdm intentioẽ
⁊ causam iudicantur bonaul
mala. exceptis hus que ꝑ se
ricatõe fieri nequeunt. Qui¬
dam dicunt predicta non pꝰ

Expanded text:
are Deo, quia bonum finem dicunt eos sibi posuisse, scilicet Dei obsequium; et tamen voluntatem eorum et actionem perversam fore asserunt. De bonis autem nulla fit exceptio in praemissis verbis August. quin omnis voluntas bona ex fine sit bona; et ex fine Sed non omnis mala voluntas ex fine mala est, nec omnis mala actio ex fine et voluntate mala est; et omnis quae habet malam causam mala est, sed non omnis quae bonam causam habet bona est. Ideoque cum ex affectu dicitur nomen imponi operi, in bonis operibus generaliter vera est haec regula; sed in malis excipiuntur illa quae per se mala sunt. Omnia ergo hominis opera secundum intentionem et causam judicantur bona vel mala, exceptis his quae per se ricatione fieri nequeunt. 4. Quidam dicunt praedicta non p
Abbreviated transcription (Latin):
recta fide. ⁊ ꝯcubitus ꝯuigalis
qñfit cã gen̾andi. si ea fide fi¬
at ut gignãtur regen̾andi. ħ
rursus mala st. si malas hant
pauꝑ. aut lascine cã cũ uxore
ꝯcumbr̃. aut filii gn̾antur nõ
ut d̃o. s ut diabolo nutriãtur.

Expanded text:
recta fide: et concubitus conjugalis quando fit causa generandi, si ea fide fiat, ut gignantur regenerandi. Haec rursus mala sunt, si malas habeant ur; aut lasciviae causa cum uxore concumbitur; aut filii generantur, non ut Deo, sed ut diabolo nutriantur.
Abbreviated transcription (Latin):
cẽtes ledãtur. s potiꝰ saluẽtur.
Duo eĩ boã hic sũt ut in ops ala¬
tur. ⁊ innocẽs ñ pumat᷑. aut ꝗs
dicat adult̾iũ eẽ faciẽdũ ut ꝑil
lã cũ q̃ sit hõ de morte libetur.
Testam̃ta eĩ u̾a cur nõ suppri¬
mamꝰ: ⁊ fła supponamꝰ. ne here¬
ditates hãnt qui nicħ̾ bõĩ agt̃.
s hii potiꝰ qui indigẽtes adiu¬
uãt. Cur ñ fiãt illa mala ꝓpt̾¬
ħ̾boã. s ꝓpt̃ ħ boã nec illa st̃ m̾ala.
Curñ abĩmũdis mẽtricib que
ditãt stupratores rapiat dui¬
tias uirbonus nonut indigẽ¬
tib eas largiat᷑. cũ nullũ ma¬
lũ malũ sit si ꝓbonofiatꝰ ꝗs
hoc dicat nͥqui res humanas
moresq conat̾ ⁊ leges subu̾tẽ.
ꝙ eĩ facimus ñ dicatur recte pos¬

Expanded text:
centes laedantur, sed potius salventur? Duo enim bona hic sunt: ut inops alatur, et innocens non puniatur. Aut quis dicat adulterium esse faciendum, ut per illam cum qua fit, homo de morte liberetur? Testamenta etiam vera cur non supprimimus, et falsa supponimus, ne haereditates habeant qui nihil boni agunt, sed hi potius quilindigentes adjuvant? Cur non fiant illa mala pala? Cur non ab immundis meretricibus quas ditant stupratores, rapiat divitias vir bonus, ut indigentibus eas largiatur, cum nullum malum malum sit si pro bono fiat? Quis hoc dicat, nisi qui res humanas moresque conatur et leges subvertere? Quod enim facinus non dicatur recte fie
Abbreviated transcription (Latin):
to punit eũ ꝗdicit se subtͣcisse
suꝑflua diuiti: ut p̃beret pau¬
ꝑi. ⁊ falsariũ qui alienũ coru¬
pit testm̃. ut is eẽt heres qui fa¬
ce̾t elemosinas largas. ñ ille qui
nullas. ⁊ eũ qui se fecisse adulti¬
um ostẽdit. ut ꝑillã cũ qua fecit:
hoĩem de morte lib̾et / S clicet a¬
liquis ergo equãdus ẽ fur quili¬
bet furi qui uolũtate mĩe furat᷑.¬

Expanded text:
btraxisse superflua diviti, ut praeberet pauperi; et falsarium qui alienum corrpit testamentum, ut is esset haeres qui faceret eleemosynas largas, non ille qui nullas; et eum qui se fecisse adulterium ostendit, ut per illam cum qua fecit, hominem de morte liberaret. Sed dicet aliquis: Ergo aequandus est fur cuilibet furi qui voluntate miser
Abbreviated transcription (Latin):
tas. Uñ apitur intͥnitate sũma
uł sap̃ia uł bonitas. nõ eẽt sum¬
mũ bonum. s qr ibi ẽ ꝑfecta po¬
tẽtia. infunta sap̃ia. incompre¬
hensibis bonitas recte dr̃. ⁊ credi¬
tur sũmum bonũ. Cumq unũ
⁊ tdẽ penitus sit in d̾o potentia.
sapia. bonitas. insacra tñ script̾a
frequent̃ solent hec noĩa distinc¬
te ad ꝑsoãs referri. ut pr̃i potẽtia.
filio sap̃ia. sp̃ui scõ bonitas attri¬
buatur. qd quare fiat nõ ẽ ociosỹ

Expanded text:
tas. Unde aperitur in Trinitate summa vel sapientia, vel bonitas, non esset summum bonum. Sed quia ibi est perfecta potentia, infinita sapientia, incomprehensibilis bonitas, recte dicitur et creditur summum bonum. Cumque unum et idem penitus sit in Deo potentia, ientia, bonitas, in sacra tamen Scriptura frequenter solent haec nomina distincte ad personas referri, ut Patri potentia, Filio sapientia, Spiritui sancto bonitas attribuatur, quod quare fiat, non est otiosum
Abbreviated transcription (Latin):
trib eadem in ꝯmutabilitas
eadem maiestas eadem pote¬
stas. inhus u̾bis aꝑte in sin¬
uatur ꝑsonaꝵ trium distin¬
ctio. quare pr̃i atribuatur
unitas ⁊ filio equalitas.
ed płimos mouet ꝙ patri at¬
tribuit unitatem filio eq̃li¬
ttribuitur unitas ⁊ filio eq̃¬
litas forte eadem rõne attri¬
buitur pr̃i unitas scd̾m ãs
alio non sit ⁊ quia filium ñ¬
genuit unum secum deum
eo deus unitas ergo in pr̃e eẽ
dicitur quia nec ẽ aliud alid
a quo sit non enim abalio ẽ
nec ab eoaliquid uel aliquis
ẽ abet̾no ꝙ unum cum eo nõ
sit filius enim ⁊ sp̃s sc̃s unũ
sunt cum patre unde u̾i̾tasi¬

Expanded text:
aeternitas, eadem incommutabilitas, eadem majestas, eadem potestas. In his verbis aperte insinuatur personarum trium distinctio. 8. Quare Patri attribuatur unitas, et Filio aequalitas. Sed plurimos movet quod Patri attribuit unitatem, Filio aequalittribuitur unitas, et Filio aequalitas? Forte eadem ratione attribuitur Patri unitas secundum Aug. alio non sit, et quia Filium genuit unum secum Deum,eo Deus. Unitas ergo in Patre esse dicitur, quia nec est aliquid aliud a quo sit. Non enim ab alio est, nec ab eo aliquis vel aliquid est ab aeterno, quod unum cum eo non sit: Filius enim et Spiritus sanctus unum sunt cum Patre. Unde Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
portet ꝙ eaꝵ dem trium per¬
sonaꝵ distinctionem aũs
ostent̾e uolẽs sine ex pressi c̾e
illaꝵ trium ꝓprietatum sup¬
ius commemorataꝵ inli .i.
de doctrina xp̃iana sic ait. In
patre ẽ unitas in filio equa li¬
tas in sp̃u sc̃o unitatis q̃z eq̃¬
litatis concordia.⁊ tria heci

Expanded text:
portet, quod earumdem trium personarum distinctionem Aug. ostendere volens sine expressione illarum trium proprietatum superius commemoratarum, in lib. de Doct. Christ. sic ait: In Patre est unitas, in Filio aequalitas, in Spiritu sancto unitatis aequalitatisque concordia. Et haec
Abbreviated transcription (Latin):
ditis probat᷑ testimoniis. ⁊ astr¬
concipetur ueritatem carnis ac¬
cepit exuirgine. ⁊ cum nascẽtur
integrtatem uirgantatis serua¬
uit. in mr̃e. ⁊ paulo post sic deus

Expanded text:
ditis comprobatur testimoniis et astrconciperetur, veritatem carnis accepit ex Virgine; et cum nasceretur, integritatem virginitatis servavit
Abbreviated transcription (Latin):
aĩe qualitates informat ⁊ scĩfi¬
cat ut eis aĩa informet᷑ ⁊ scĩfice¬
De mun̾ib uirtutũ ⁊ de grã q̃ ñ

Expanded text:
animae qualitates informat et sanctificat, ut eis anima informetur et sanctificeDe muneribus virtutum, et de gratia
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾dos ne pecrata confi tis¬
tentium abis ꝓdat alioan
cata alicin retitet non pro¬
pinquis alicri ñ ex̃n eis nec
ꝙ ab sit proaliquo scanda¬
lo. Nam si hoc fecerit de¬
ponatur ⁊ omnb dieb
uiteisue ignomimosus ꝑ¬
egrinando ꝑagat ꝙ uero
dictum ẽ ut penitens elier¬
gat sac̃dotem scientem li¬
gare ⁊ soluere. indetur cẽn¬
um ei ꝙ in canonib repi¬
tempn̾e ꝙ canones ꝓhibẽt
aliud tecum intare ꝙ urba¬
nus facere mouet.Ne sice¬
ambo infoueam cadant. ait
enim urbanus .ii. placuiti

Expanded text:
sacerdos ne peccata confitentium aliis prodat; alioquin cata alicui recitet, non propinquis, non extraneis; nec, quod absit, pro aliquo scandalo. Nam si hoc fecerit, deponatur, et omnibus diebus vitae suae ignominiosus peregrinando pergat. Quod vero dictum est, ut poenitens eligat sacerdotem scientem ligare et solvere, videtur contrarium ei quod in canonibus reperitemnere, quod canones prohibent; aliud caecum vitare, quod Urbanus facere monet, ne si caeambo in foveam cadant. Ait enim
Abbreviated transcription (Latin):
num penuria coartatur uñ
au̾s. quid agrecis uł alatinis
necc̾itate de in effabili trinita
ilib ut fari aliqͦ mõpossemuᷤ.:
dictum ẽ a grecis una eẽntia

Expanded text:
num penuria coarctatur. Unde Aug. quid a Graecis vel Latinis necessitate de ineffabili Trinitatilibus, ut fari aliquo modo possemus, dictum est a Graecis, una essentia,
Abbreviated transcription (Latin):
cẽntia quam suba solet intelli¬
gi. ⁊ ut intelligatur saltem ĩ
fides uã pronuntiatreum ⁊ pa¬
trem non dicit ẽẽ filium ⁊ spi
cit eẽ filiuni nec. cumergo qͣr¬
quid tria. uł quid tres. con fe¬
rimus nos ad mueniendum

Expanded text:
essentia quam substantia solet intelligi . Et dum intelligatur saltem in fides vera pronuntiat, cum et Patrem non dicit esse Filium, et Spcit esse nec Filium. Cum ergo quaquid tria, vel quid tres, conferimus nos ad inveniendum
Abbreviated transcription (Latin):
rum impbitas instĩctu diaboli¬
be fraudulẽtie excitata nõdum
quiescit. s in tanta reꝵ qõne ad¬
dit. Si pat̾nitas. ⁊ filiatio ĩdeo
siue indiuina eẽntia sint. eadẽ
igitur res sibi pat̃ ẽ ⁊ filius. Nã¬

Expanded text:
rum improbitas instinctu diabolicae fraudulentiae excitata, nondum quiescit, sed in tanta rerum quaestione addit: Si paternitas et filiatio in Deo sive in divina essentia sunt, eadem ergo res est sibi Pater et Filius. Na
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽq res in se ht̃ paternitatẽ ⁊
filiatoẽm ip̃a ⁊ generat. ⁊ geneã¬
tur. qd̾ dicentes insabelliana
h̾rsim ꝑtrahũtur. extendentes
pr̃em infilium. cum ip̃m sibi ĩ¬
filium unũ p̃ponant. ⁊ patrẽ.Si
ergo negauint muna dei eẽntia
pat̾nitatem ec̃ ⁊ filiatoẽm. quõ
gum̃toꝵ aculeis utunt᷑ in sue
o̾pinioĩs afẜtionẽ ut ueritatis
formam dissẽrent:¬

Expanded text:
eademque res habet in se paternitatem et filiationem, ipsa generat et generatur: quod dicentes, in Sabellianam haeresim pertrahuntur, extendentes Patrem in Filium, cum ipsum sibi Filium proponant et Patrem. Si vero negaverint in una Dei essentia paternitatem esse et filiationem, quomodo gumentorum aculeis utuntur in suae opinionis assertionem, ut veritatis formam dissecent
Abbreviated transcription (Latin):
Pducãt aque reptileaĩe inuẽ¬
quinte diei ẽ formatio pisciu
⁊auium ꝗb duo elem̃ta ornã¬
tur. ⁊ deeadẽ matĩa .i. deaquis
pisces ⁊ aues c̃auit. uolatilia le¬
uans maera. ⁊ natatilia remit¬
tẽs gurgiti
De oꝑe sexte diei.
qñ creata sũt aĩalia ⁊ reptilia t̃

Expanded text:
ducant aquae reptile animae vivenquintae dici est formatio piscium et avium, quibus duo elementa ornantur; et de eadem materia, id est, de aquis pisces et aves creavit, volatilia levans in aera, natatilia remittens gurgiti. 2. De opere sextae diei, quando creata sunt animalia et reptilia t
Abbreviated transcription (Latin):
modis flagella contingunt
uł ut iustis ꝑ pacientiam me¬
rita augeantur ut iob.uł ad
custodiam uirtutum ne suꝑ¬
bia temptet ut paulo uł ad
corrigenda peccata ut marie
lepra uł ad głam dei ut deceto
nato uł ad micium pene ut
ħocli. quatinus hic uideatur
quid ĩñferno sequatur scd̃m
illud duplici contritõe cont̾e
eos lñe. Illa ergo auctoritas na¬
um nõ cogit nos sentire oĩa i
que temporalit̾ pumuntur
nõ ult̾ius a deo punienda. de¬

Expanded text:
modis flagella contingunt, vel ut justis per patientiam merita augeantur, ut Job; vel ad custodiam virtutum, ne superbia tentet, ut Paulo; vel ad corrigenda peccata, ut Mariae lepra; vel ad gloriam Dei, ut de caeco nato; vel ad judicium poenae, ut Herodi, quatenus hic videatur quid in inferno sequatur, secundum illud: Duplici contritione contere eos, Domine. Illa ergo auctoritas Nahum non cogit nos sentire omnia quae temporaliter puniuntur non ulterius a Deo punienda:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ solum filium scd̃m carnem.
s nõ soli filio d scd̃m deitatem.
trintas enim nos sibi reconci¬
liauit ꝑ hoc ꝙ solum u̾bum ca¬
mnem ip̃atruntas fecit. Trini¬
tas igitur carmis assumptionẽ
pater filio.⁊ filius patri. carni
assumptionem oꝑatus eẽt:ia
non eadem eet opatio utriusq¬
s diuersa. s sicut inseꝑabilis ⁊¬
non tn eandem triitatem na¬
tam de uirgine. crucifixam ⁊ se¬
pultam catholici tractatores do¬
cuerunt. s t̾m modo filiumnec
eandem trinitatem in sp̃e colum
uocem fuisse ad filium fc̃am. qm̃

Expanded text:
per solum Filium secundum carnem, sed non soli Filio secundum deitatem. Trinitas enim nos sibi reconciliavit, per hoc quod solum Verbum carnem ipsa Trinitas fecit. Trinitas ergo carnis assumptionem Pater Filio, et Filius Patri carnis assumptionem operatus esset, jam non eadem esset operatio utriusqsed divisa. Sed sicut inseparabilis non tamen eamdem Trinitatem natam de Virgine, crucifixam et sepultam catholici tractatores docuerunt, sed tantummodo Filium; nec eamdem Trinitatem in specie coluvocem fuisse ad Filium factam. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
namnisi ꝓced̾et ⁊̃ de ip̃o nõ di¬
a se quoq pr ocet̾e sigͥficans aꝑ¬
te ostenteret flando qd̾ spira¬
dodabat oculte qr ergo si nas¬

Expanded text:
Nam nisi procederet et de ipso, non dia se quoque procedere significans, aperte ostenderet flando, quod spirando dabat occulte. Quia ergo, si nas
Abbreviated transcription (Latin):
ne auctore fit hõ det̾ior. tanta eĩ
ẽ ista culpa que insapientẽ hoĩ¬
nem cad̾e nequid. Est aũt deus
om̃i hoĩe sapiente p̃stantior. i¬
Multo minus gͥ deo auctore fit¬

Expanded text:
ne auctore fit homo deterior; tanta enim est ista culpa quae in sapientem hominem cadere nequit: est autem Deus omni homine sapiente praestantior; multo minus
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtatis quo ẽ homo det̃ior.
ꝙ uitium si lõge abẽ adei uolũ¬
tate. ut rõ docet a quosit querẽ¬
dum ẽ. Eoce aꝑre hicdicit aũg.
deo auctore uł uolente hoiẽm
nõ fieri det̃iorem. s uitio uolũ¬
tatis sue. Non ẽ ergo deo auctoe̾

Expanded text:
voluntatis humanae quo est homo deterior: quod vitium si longe abest a Deo voluntate, ut ratio docet, a quo sit quaerendum est? Ecce aperte dicit Aug. Deo auctore vel volente hominem non fieri deteriorem, sed vitio voluntatis suae. Non est ergo Deo auctore
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ cã est. ergo aut in hoĩe ẽ aut
in eo qd̾ nec d̾s nec hõ. aut inm
ch̾o. Ex hus aꝑte ostẽditur qd̃
non ẽ bonum ut sit hõ det̃ior.
ut hõ fiat det̾ior non ẽ igitur
bonum ut ab eo fiat malũ. Nõ
igitur uult d̾s ut ab eo fiat ma¬

Expanded text:
ergo in homine est, aut in eo quod neque Deus neque homo, aut in nihilo. Et ex his aperte ostenditur quod non est bonum ut sit homo deteriorut homo fiat deterior, non est ergo bonum ut ab eo fiat malum; non ergo vult Deus ut ab eo fiat ma
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum. ẽ ordinauit inme
caritatem post omnium pa¬
trem deum. carmis quoq pat̾
diligatur ⁊ mat̾ ⁊ filius ⁊ fi¬
lia frat̾ ⁊ soror. ambꝵ quoq
diligendi exprimens ordinẽ
suꝑ illud canticoꝵ ordinaũ
in me caritatẽ. caplmait. Mĩtor
caritas ĩ ordinata ẽ ꝙ inpri¬
tum.primo deus diligendꝰ
ẽ scd̾o parentes inde filu post
domestici qui si boni sunt
mał filus preponendi sunt
Em hoc in euuangelio ad cuiꝰ¬
q dilectionem ꝓprium po

Expanded text:
Cant. 2: Ordinavit in me charitatem; post omnium patrem Deum, carnis quoque pater diligatur, et mater, et filius, et filia, frater, soror. Ambrosius quoque diligendi exprimens ordinem super illud Canticorum: Ordinavit in me charitatem, ait: Multorum charitas inordinata est; quod in pritum, Primo Deus diligendus est, secundo parentes, inde, filii, post domestici; qui si boni sunt, malis filiis praeponendi sunt. Secundum hoc in Evangelio ad cujusque dilectionem, proprium po
Abbreviated transcription (Latin):
missis a ꝑte insinuatur. q̃ in
affc̃u caritatis distinctiosit
bñda ut differenti affectu nõ
pari hoĩes diligamus ⁊ ante
omĩa deum scdo nos ip̃os t̾cio
parentes inde filios ⁊ frẽs post
domesti cos demum mimicos
diligamus s in quiunt illi q̃
de ordine dilectionis supͣ di¬
cuntur ẽẽ referenda ad oꝑu
exhibitionẽ que differenter
ꝓximus exhibenda sunt pri¬
mo parentib inde filus post
domesticis demum municis
deum uõtam affectu quam
ob sequii exhibitione añ oĩa
orumetia nos deb̾e dili-

Expanded text:
missis aperte insinuatur quae in affectu charitatis distinctio sit habenda: ut differenti affectu, non pari, homines diligamus, et ante omnia Deum: secundo nosipsos, tertio parentes, inde filios et fratres, post domesticos, demum inimicos diligamus. Sed inquiunt illi, quae de ordine dilectionis supra dicuntur, esse referenda ad operum exhibitionem, quae differenter proximis exhibenda sunt. Primo parentibus, inde filiis, post domesticis, demum inimicis. Deum vero tam affectu quam obsequii exhibitione ante omnium nos debere dili
Abbreviated transcription (Latin):
speciałr illud precipetur de pa¬
rentib nisi maiori dilecticẽ
forent diligendi. s illi referẽ¬
dum dicunt ad ad ext̾iorem
exhibiticẽm in qua p̃ponen¬
di sunt parentes unde ⁊ ho¬
nora dixit nõ dilige obiiat

Expanded text:
specialiter illud praeciperetur de parentibus, nisi majori dilectione forent diligendi? Sed hoc illi referendum dicunt ad exteriorem exhibitionem, in qua praeponendi sunt parentes. Unde, honora, dixit, non dilige. Obviat
Abbreviated transcription (Latin):
pscẽ. ẜmstituta patrum que
diuersa sũt. alie nãq fuerũt
legittime añ legem. ale sub
lege alie intempore gracie.
stem in primitiua eccłia que¬
damerant legittime que mõ
nõ sunt. haꝵ. uõ q̃ modo legit¬
time sunt uł ilbegittie que¬
dam sunt pla̾ne legittime qͥ¬
dam oĩo illegittime q̃damme¬
die plane legittime sunt quib
nõ obuiat uotum continentie

Expanded text:
 statuta Patrum, quae diversa sunt. Aliae namque fuerunt legitimae ante legem, aliae sub lege, aliae in tempore gratiae. Item in primitiva Ecclesia quaedam erant legitimae, quae modo non sunt. Earum vero quae modo legitimae sunt vel illegitimae, quaedam sunt plene legitimae, quaedam omnino illegitimae, quaedam mediae. Plene legitimae sunt, quibus non obviat votum co
Abbreviated transcription (Latin):
ture frigiditas ⁊ si ꝙ ẽ aliud.
dii uõ .s. nec plene legitimi
nec õm̃o illegittimi ꝑfrigidi¬
: tatem uł conditionem. Si .N.
tales uinguntur ignorant̾ ꝯ
manẽ possunt quibdam acci¬
dentib casib ⁊ eisdem defifici¬
entib diuidi. de frigidis seꝑã¬

Expanded text:
turae frigiditas, et si quid est aliud. diae vero sunt, nec plene legitimae, nec omnino illegitimae, per frigiditatem, per conditionem. Si enim tales junguntur ignoranter, commanere possunt quibusdam accedentibus causis, et iisdem deficientibus dividi. 2. De frigidis se
Abbreviated transcription (Latin):
illa alium ducere possit de ꝗbꝰ
scriptum ẽ. uir ⁊ mułr si se ꝯ¬
uiro ꝙ coire nõ possit cumea
si põt probari ꝙ dicit ꝑ ustũ
uõ ille accipiat aliam sepa

Expanded text:
ucere possit, de quibus scriptum est: Vir et mulier, si se cviro quod coire non possit cum ea, si potest probari quod dicit per justum vero ille acceperit aliam, sepa
Abbreviated transcription (Latin):
Uerumptũ hoc int̾ ẽ quia que¬
dam eoꝵ. que accidunt uel ac¬
cedunt ut habitum faciant ñ
mutantur. s ip̃a mutant inse
integra. ⁊ in concussa manen¬
tia si c̃ sapĩa accedenis homini
nõ ip̃a mutatur s hoĩem. mu¬
tat. qi de stulto sapientem fa¬
cit. scd̃a. Quedam uõ si accecłt
uel accedent ut mutent ⁊ mutẽ¬
tur ut cib qui amittens spẽmi
suam in corpus ũtitur.⁊ nosi
cibo refecti abexilitate arq lãgo
remrobur. atq ualentiã ĩmu¬
tamur. tercia. Tercium genus
ẽ cum ea que accidunt uł acce¬
dent nec mutant ea quib acci¬
dunt. nec ab eis ip̃a mutantur
sicut anulus põitus indigito
ꝙ genus rarissime reꝑitur.
a sua na tura s aliam spe̾m ⁊ fõ¬
mam accipiunt ut ⁊ uestis q̃d̃
iecta atq depoĩta nõ h̃t eamfor¬
mam ꝙ̃ sumit induta. In du¬
ta enim m̾bris accipit forma
quam nõ hẽbat exuta ꝙ genus
congruit huic comꝑationi. sex¬

Expanded text:
Verumtamen hoc interest, quia quaedam eorum quae accidunt vel accedunt, ut habitum faciant non mutantur, sed ipsa mutant in se integra et inconcussa manentia; sicut sapientia accedens homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic accedunt vel accidunt, ut mutent et mutentur, ut cibus qui amittens speciem suam in corpus vertitur, et nos cibo refecti, ab exilitate atque languore in robur atque valentiam mutamur. Tertium genus est, cum ea quae accidunt vel accedunt, nec mutant ea quibus accidunt, nec ab eis ipsa mutantur, sicut annulus positus in digito; quod genus rarissime reperitura sua natura, sed aliam speciem et formam accipiunt; ut et vestis, quae dejecta atque deposita non habet eam formam quam sumit induta. Induta enim membris accipit formam quam non habebat exuta; quod genus congruit huic comparationi. De
Abbreviated transcription (Latin):
suscepisse credimus. ⁊ inp̃o ui¬
sibiłr inuisibilem hoĩb apparu¬
isse inp̃o int̾ hoĩes conu̾satu
fuisse in ipo ab hoĩb humana
ꝑtulisse imp̃o homines docus
.s. filius dei cum informa dei i¬
rẽt formam ẜui accepit. unũ
tñ eiudemq nõ dei defectione
s hoĩs assũptione profitemur
turam in forma serui exꝯceptr̃e
prolatisq testimonus intel¬
ligentiã ꝓpoĩtaꝵ locutonum
exequitur scd̾m singłas snĩas¬

Expanded text:
suscepisse credimus, et in ipso visibiliter invisibilem hominibus apparuisse, in ipso inter homines conversatum fuisse, in ipso ab hominibus humana pertulisse, in ipso homines docuisquod Filius Dei, cum in forma Dei esset, formam servi accepit, unum tamen eumdem, non Dei defectione, sed hominis assumptione, profitemur vinam, et in forma servi ex conceptione PROLATISQUE TESTIMONIIS, INTELLIGENTIAS PROPOSITARUM LOCUTIONUM EXEQUITUR SECUNDUM SINGULAS SENTENT
Abbreviated transcription (Latin):
stinendo. ⁊ bona opando diffici¬
de fide. ad petrum. dei filius cum
sit deus et̾nus ⁊ uerus ꝓnob̾ fc̃s ẽ
hõ. uerus ⁊ plenus. in eo uerus i
quia ueram h̃t d̾s ille humaña
naturam in eo uõ plenus qr ⁊
carnem hũanam suscepit ⁊ ani¬
ne susceptio utraq igitur ẽ in

Expanded text:
stinendo et bona operando; difficistinendo et bona operando; difficiDe fide ad Petrum: « Dei Filius cum sit Deus aeternus et verus, pro nobis factus est homo verus et plenus. In eo verus, quia veram habet ille humanam naturam: in eo vere plenus, quia carnem humanam suscepit et aniae humanae susceptio. Utraque igitur est in
Abbreviated transcription (Latin):
uentus ẽ ut homo.i. habendo
hoĩem inuentus ẽ ut homoñ
sibi sz fis quib in hoĩe appar¬
uit ꝙ aũt clieit ut homo ueri¬
tatem exprimit. Nomine gͦ
habitus significauit apłs q̃
lit̾ dixerit insimilitudĩe hoĩ¬
num factus quia nõ tranffig¬
uratione in hoĩẽ s habitu fc̃s
ẽ cum inductus ẽ hoĩem qͣisi¬
bi uniens quodam modo atqs
formans in mortalicati et̾nita¬
tiq sociaret. ñ gͦ oportet in telli¬
gi mutatum eẽ ubum suscepti¬
one hoĩs sicut nec m̃bra ueste
induta mutãt᷑. ꝙͣuis illa suscep¬
tio ineffabiłr susceptũ suscipiẽ¬
areandetur aub̃. deum dici ft̃m
hõĩem scd̃m hĩtum qui etiami
ip̃ius incarnatõis modum uo¬
sum u̾bum dei dicocarnen⁊ fac
t̃ apparẽt indutum. Ita sane fa¬
u̾bunrtei ⁊ hoĩs caro. s etiã rati¬
onał hoĩs aĩa. atq hoc totũ. ⁊ d̾s
dicatur p̃p̃ deum. ⁊ homo pp̃ hoĩ¬
nem. ꝙ si difficile in telligitur
mens de fide purgetur apecc̃is ab¬

Expanded text:
do hominem inventus est ut homo, non sibi, sed eis quibus in homine apparuit. Quod autem dicit ut homo, veritatem exprimit. Nomine ergo habitus satis significavit Apostolus qualiter dixerit in similitudinem hominum factus, quia non transfiguratione in hominem, sed habitu factus t, cum indutus est hominem, quem sibi uniens quodammodo atque conformans immortalitati aeternitatique sociaret. Non ergo oportet intelligi mutatum esse Verbum susceptione hominis, sicut nec membra veste induta mutantur: quamvis illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienere videtur August. Deum dici factum hominem secundum habitum. Qui etiam ipsius Incarnationis modum vosum Verbum Dei dico carnem factter appareret, indutum. Ita sane faVerbum Dei et hominis caro, sed etiam rationalis hominis anima. Atque hdicatur propter Deum et homo propter hominem. Quod si difficile intelligitur, mens fide purgetur a peccatis ab
Abbreviated transcription (Latin):
t. sicut nõ augetur num̃us ꝑ¬
sonaꝵ cum caro accelit anime
ut sit unus homo. sic ñõ auge¬
tur numꝰus ꝑsonaꝵ cũ homo
accedit u̾bont sit unus homo¬
głantatem ñ ut suspicemur ĩ
carne mutatam diuinitatẽ. Id̃¬
ostoli habitus muentus ẽ ut
homo manifeste ostendit deuz
mi sicut discipline ꝑceptoemi
usu firmatam. uł hĩtum corꝑis
sicut dĩns alium ualidiorema
ccõmodantur extrinsecus ut cũ
aũt nom̃ dictum ẽ. ab illo u̾bo

Expanded text:
t enim non augetur numerus personarum, cum caro accedit animae, ut sit unus homo, sic non augetur numerus personarum, cum homo accedit uerbo, ut sit unus Chrigularitatem. non ut suspicemur in carnem mutatam diuinitatem. Ita Habitu inventus est ut homo, manifeste ostendit Deum mi, sicut disciplinae perceptionem usu firmatam; vel habitum corporis, sicut dicimus alium alio validiorem; ccommodantur extrautem nomen dictum est ab illo verbo
Abbreviated transcription (Latin):
tem rainaldũ desponsau̾it Ø
qm̃ legum ⁊ canoñ auctori¬
tas talia sponsalia ñ aꝓpbat
ne ignorantib leges ⁊ cano¬
nes nimis durum indetur ita
sniam temꝑamus ut si prĩcepꝰ
cum assensu filie idꝙ ĩcceptũ
ẽ ꝑficere uolu̾it xedamus sin
aut legatus nr̃ utras q ꝑtes
audiati ⁊ si nicħ fuit ex ꝑtera¬
maldi ꝙ amplius impediat
ab ip̃o iordano sacram̃tum
quo ꝯstent ħ que clicta sũt
accipiat ⁊ nos canoñ ac le¬
gum scripta sequentes dein¬
ceps ñꝓbibemus quin alii
uiro si uolu̾it p̃dc̃a ens filia
tm in dño nuibat. Ex hus
apparet ꝯuigiũ fi̾ int̾ consẽ¬
tientes spontaneos nõ int̾ re¬
qui inucti ⁊ coacti comune¬
ti sunt si postea ab aliquo tẽ¬
querimoma cohĩtau̾nt facł¬
ta te discedendi.uł reclaman¬
di hĩta consentire uidentur
⁊ ꝯsensus ille ꝯsequens sup¬
plet ꝙ precedens coactio tule¬
rat in libro pãdectarum.

Expanded text:
tem, Raynaldo desponsaverit; quoniam legum et canonum auctoritas talia sponsalia non approbat, ne ignorantibus leges et canones nimis durum videatur, ita sententiam temperamus, ut si princeps cum assensu filiae id quod coeptum est perficere voluerit, concedamus. Sin autem, legatus noster utrasque partes audiat; et si nihil fuerit ex parte Raynaldi quod amplius impediat, ab ipso Jordane sacramentum, quo constent haec quae dicta sunt, accipiat. Et nos canonum et legum scripta sequentes, deinceps non prohibemus quin alii viro, si voluerit, praedicta ejus filia tantum in Domino nubat. Ex his apparet conjugium fieri inter consentientes et spontaneos, non inter requi inviti et coacte conjuncti sunt, si postea ab aliquo temquerimonia cohabitaverint facultate discedendi vel reclamandi habita, consentire videntur; et consensus ille consequens supplet quod praecedens coactio tulerat. 2. In libro Pandectarum.
Abbreviated transcription (Latin):
acoactõe. Coactus.N.
consensus qui nõ ꝯsensus ap¬
pellari d ꝯuigiuim ñ facit sic̃
de neptis tue ꝯiugio quamte
cuidam militi daturũ neccĩta¬
tis instante articulo sub fidei
pollicitatõe firmasti ħ equita¬
te dictante dec̾nimus ut si il¬
la uirum illum ꝯĩo ut dr̃ re¬
auccoritate ꝑfistit ut uiro
illi se prorsus ceneget nup¬
turam nequaquã eam iuitã
acrenuẽtẽ eiustem un cogaᷤᷤ
ꝯiugio copulari. de¬

Expanded text:
coactione. Coactus enim consensus, qui nec consensus appellari debet, Conjugium non facit, sicut De neptis tuae conjugio, quam te cuidam militi daturum necessitatis instante articulo sub fidei pollicitatione confirmasti, hoc aequitate dictante decrevimus: Ut si illa virum illum omnino ut dicitur revoluntate persistit ut viro illi se prorsus deneget nupturam, nequaquam eam invitam ac renitentem ejusdem viri cogas conjugio copulari. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
Ic queri põt utrum ꝓprietates
quas hyłr supra assignauãt
tates quas au̾c. suꝑius castiu¬
xit dicens ꝓprurai ẽẽ pris qd̃
utrum. ⁊ iste sint ille que di¬
cuntur p̃rnitas filiatio ꝓcessi¬
o. Uꝰi detur ꝙ non sint heedẽ
ꝓprietates qͣs poĩt hylaiꝰt ille q̃s

Expanded text:
Hic quaeri potest utrum proprietates quas Hilarius supra assignavit, tates quas Aug. superius distinxit, dicens proprium esse Patris quod gutrum et istae sint illae quae dicuntur paternitas, filiatio, processio. Videtur quod non sint eaedem propriet
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est aliud sapere quam esse.
eẽ Eadem ibi sapĩa que een¬
tia. Ideoq ꝙ de sapĩa. hoc de es¬
sentia dicimus sicut ergo nõ
genint sapĩam qua sap̾iens
eͦst. ita nec eentiam qua ẽ. ut
enim sapia sapiens ẽ ⁊ poten¬
eia potens ẽita ⁊ cẽntia ip̃e ẽ
eademq ẽ sapĩa ⁊ potentia q̃

Expanded text:
non est aliud sapere quam esse, eadem est ibi sapientia quae essentia; ideoque quod de sapientia, hoc de essentia dicimus. Sicut ergo non genuit sapientiam qua sapiens est; ita nec essentiam qua est. Ut enim sapientia sapiens est, et potentia potens; ita et essentia ipse est. Eademque s
Abbreviated transcription (Latin):
subam. It cum deus pr sit di¬
uina cẽntia. si eius eẽt genito
eẽt utiq genitor eius rei q̃d̃
tem si pr̃ ẽ genitor eentie duu¬
ne cum ip̃e eẽntia diuina ⁊ sit¬
⁊ deus sit eo gͦ quod gnãt ⁊ ẽ
⁊ deus ẽ. Ita gͦ nõ illud quod
sit simili rõne probat aũs.ĩ

Expanded text:
 cum Deus Pater sit divina essentia, si esset ejus genitor, esset utique genitor ejus rei, quae Item, si Pater est genitor essentiae divinae, cum ipse essentia divina sit, et Deus sit, eo quod generat, et est et Deus est. Ita ergo non illud quod sit. Simili ratione probat Aug., in