comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unc ẽẽ aiunt hebrei qui sub rege
samariȩ achab. & impiissima hie
zabel. pauit centum ꝓpħas in specubꝰ.
qui ñ curuauerunt genu baal: & de
septem milib erant. quos helias argu¬
itur ignorasse. sepulchrũq eiꝰ usq hodie

Expanded text:
 esse aiunt Hebraei, qui sub rege Samariae Achab et impiissima regina Jezabel, pavit centum prophetas in specubus, qui non curvaverunt genua Baal, et de septem millibus erant quos Elias arguitur ignorasse, sepulcrumque ejus usque hodie
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ quia centũ ꝓpħas aluerat. accepit
gr̃am ꝓphetalem: & de duce exercitus.
fit dux eccłiȩ: Tunc in samaria paruũ¬
gregẽ pauerat: nunc in toto orbe xp̃i
in actib apłoꝵ stepħs martirio coro
scđm regulam & distinctionẽ quã in
naũ sũpsimus. Illud in causa ẽ: quod
uł edom id ẽ esau. ñ de extraneis gen¬
tib compiitat᷑ filius ysaac. & fr̃ iacob.
unde & t̾ra illius ñ datur in possessi¬
onẽ isrł. nec dimittitur bellare contͣ
eũ. & aduersũ fratrẽ armari ꝓhiben¬
tur. uł certe uisio ẽ ñ idumeȩ qđ po¬
terat. si ita scriptũ eẽt facere questio¬
nem: s abdiȩ id ẽ serui dñi quã uidet
gentib ad quas legatũ misit dñs. et
uisio nationũ ẽ. Sin aut̃ querit᷑ qua¬
re ponat᷑ in titulo uisio abdiȩ. or ni¬
chil postea qđ uisũ ẽ. demonstretur
scđm illud ysaiȩ. uidi dñm sabaoth
sedentẽ suꝑ thronũ excelsũ & eleua¬

Expanded text:
igitur, quia centum prophetas aluerat, accepit gratiam prophetalem, et de duce exercitus, fit dux Eccgregem paverat, nunc in toto orbe Christi ronsecundum regulam et distinctionem, quam in Nahum scripsimus, illud in causa est, quod vel Edom, id est, Esau , non de extraneis gentibus computatur, filius Isaac et frater Jacob: unde et terra illius non datur in possessionem Israel, nec dimittitur bellare contra eam, et adversus fratrem armari prohibetur : vel certe visio est, non Idumaeae, quod poterat, si ita scriptum esset, facere quaestionem; sed Abdiae, id est, servi Domini, quam videt gentibus, ad quas legatum misit Dominus. visio Nahum est. Sin autem quaeritur quare ponatur in titulo, Visio Abdiae; et nihil postea quod visum est demonstretur, secundum illud Isaiae: Vidi Dominum sabaoth sedentem super thronum excelsum et ele
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. Et plantabo eos suꝑ humũ suam:
& ñ euellã eos ultra de t̾ra sua quam
dedi eis: dicit dñs ds̃ tiuis. Lxx. Ecce
dies ueniunt dicit dñs. & app̃hendłt
tritura uindemiam. & uariabitur
uua in sementẽ. Et stillabunt montes
dulcedinẽ: & om̃s colles consiti erunt.
Et conuertã captiuitatẽ populi mei

Expanded text:
t plantabo eos super humum suam, et non evellam eos ultra de terra sua quam dedi eis, dicit Dominus Deus tuus. LXX: Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et apprehendet tritura vindemiam, et variabitur uva in semente. Et stillabunt montes dulcedinem, et omnes coles consiti erunt. Et convertam captivitatem populi mei
Abbreviated transcription (Latin):
in cribro. & uentilauit in palea: lapilliq
& calculis suꝑ t̾ram ñ cadentib. morient᷑
in gladio qui ꝓpt̃ sordes & puluerẽ: pecca¬
tores popłi nominant᷑ Et hoc patientur.
minatur. Cũq sibi ꝓsꝑa reꝓmittunt:
mala postea sustinebunt. E regione scĩs
tim̃tibus & ñ peccantibꝰ. & idcirco ne¬
quaꝗͣ morientibꝰ gladio. quia dixert̃
apꝓpinquabt̃ nobis mala. & uenient
suꝑ nos supplicia: quȩ nr̃a peccata me¬
ruerunt.De quo plenius in hieremia
loquit᷑ ds̃ assumã. loquar suꝑ gentem
& regnũ: ut auferam eã. & disperdam:
Si conuersa fuerit gens illa amalis su¬
is: & ego agam penitentiã de his. quȩ co¬
gitauerã facere eis. Non gͦ as̃ mutatur
qui semꝑ ẽ inmutabilis: s nos eũ nr̃a
conu̾satione mutamus. Seuit.irascit᷑.
cõminat᷑: & dicit se illaturũ ẽe suppli¬
cia. Si agamꝰ penitentiã: ipsũ quoq pę
nitebit sue sententiȩ. Rursũ iuxta eun¬

Expanded text:
in cribro et ventilavit pala: lapillisque in cribro et ventilavit pala: lapillisque et calculis super terram non cadentibus, morientur in gladio, qui propter sordes et pulverem peccatores populi nominantur. Et hoc patientur qminatur. Cumque sibi prospera repromittant, mala postea sustinebunt, e regione sanctis timentibus, et non peccantibus, et idcirco nequaquam morientibus gladio, quia dixerunt: Appropinquabunt nobis mala, et venient super nos supplicia, quae peccata nostra meruerunt, de quo plenius in Jeremia loquitur Deus: Assumam, et loquar super gentem et regnum, ut auferam eam et disperdam; si conversa fuerit gens illa a malis suis, et ego agam poenitentiam de his quae cogitaveram facere ei . Non ergo Deus mutatur, qui semper est immutabilis; sed nos eum nostra conversione mutamus. Saevit, irascitur, comminatur, et dicit se illaturum esse supplicia: si agamus poenitentiam, ipsum quoque suae poenitebit sententiae. Rursum juxta eum
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ cadet contritio suꝑ t̾ram. In gladio
morientur om̃s habitatores popłi mei
qui dicunt. ñ apꝓpinquabt̃. neq ueni¬
ent suꝑ nos mala. Deus qui m̃sus ẽ aquã
manu. & cȩlũ palmo: & omnẽ t̾ram clu¬
dit pugillo: ipse ꝓ magnitudine sua:
utraq manu tenens margines t̾re. qͣsi
cribrũ huc illucq concutiet: & paleisac
sordib peccatoꝵ in t̃ram cadentibꝰ purũ
frum̃tum remaneat qđ condat᷑ in horrea
siue ut septuaginta transtulerunt. uen¬
tilabrũ tenebit in manu: & purgabit
aream suam. & triticũ condet in horre¬
is: paleas aut̃ comburet igni in extinqui¬
bili. de quib loquit᷑ ꝑhieremiã. Quid
paleis ad frumentũ dicit dñs: De hoc eo¬
dem sub figura alterius parabole sage¬
na illa demonstrat. quȩ mittit᷑ in mare
huius scłi. & extrahit pisces omniũ gene¬
rum. ꝓiectisq malis piscib: boni tantũ¬
modo reseruant᷑. ita & dñs miserabilẽ
domũ isrł toto orbe dispsit & concussit

Expanded text:
ram. In gladio morientur omnes peccatores populi mei, qui dicunt: Non appropinquabit, neque venient super nos mala. Deus qui mensus est aquas manu, et coelum palmo, et omnem terram concludit pugillo , ipse pro magnitudine sua, utraque manu tenens margines terrae, quasi cribrum huc illucque concutiet: ut paleis ac sordibus peccatorum in terram cadentibus, purum frumentum remaneat, quod condatur in horrea: sive ut LXX transtulerunt, ventilabrum tenebit in manu, et purgabit aream suam, et triticum condet in horreis, paleas autem comburet igni inexstinguibili; de quibus loquitur per Jeremiam: Quid paleis ad frumentum, dicit Dominus ? De hoc eodem sub figura alterius parabolae, sagena illa demonstrat, quae mittitur in mare hujus saeculi, et extrahit pisces omnium generum, projectisque malis piscibus, boni tantummodo reservantur : ita et Dominus miserabilem domum Israel toto orbe dispersit, et concussit
Abbreviated transcription (Latin):
tator eius: Et ascendet quasi fluuius
uniu̾sus. & eiciet᷑ & defluet: quasi ri-¬
& lugebit om̃is habitator eiꝰ. & ascend&
quasi flumen consũmatio. & descendet
scriptura describit. Primũ ingenesi
uocauit angłs dñi abrahã scđo. de cȩlo
dicens. Per memet ipsũ iuraui dic̃ dñs:
quia fecisti uerbũ hoc. & ñ pepercisti
filio tuo km̃o. benedicens benedicã t.
& multiplicans multiplicabo te quasi
stellas cęli: o sicut arenã quȩ ẽ in litore

Expanded text:
tator eius et ascendet quasi fluvius tator eius et ascendet quasi fluvius universus et eicietur et defluet quasi riet lugebit omnis habitator ejus, et ascendet quasi flumen consummatio ipsius: et deScriptura describit. Primum in Genesi: vocavit Angelus Domini Abraham secundo de coelo, dicens: Per memetipsum juravi, dicit Dominus: quia fecisti verbum hoc, et non pepercisti filio tuo charissimo, benedicens benedicam tibi, et multiplicans multiplicabo te quasi stellas coeli, et sicut arenam quae est in littore
Abbreviated transcription (Latin):
purgam̃ta frum̃ti uendatis pauperib¬
Spuluerẽ & paleas tritico cõmiscentes. Qd
quidẽ & ꝑuersos doctores ac principes qͥ
&questũ ẽẽ pietatẽ. c sedentes in templo
Enũmularii ꝓponunt colũbas ñ in caue¬
is. s in cathedris. quasi magistri sp̃s sc̃i do¬
na uendentes. qui faciunt m̃suram mi¬
norem. atq maiorem: ut pauperib ux
parũ uł nichil. diuitib aut̃ & his de qͥb
sectantur lucra in modũ concionatoꝵ
loquant᷑ sermone longissimo: & ꝓpter
peccuniam conterant capita pauperũ.
atq conculcent: & ñ frumentũ dñi qđ
confirmat cor hominis. s quisquilias
ce uilissimũ puluerẽ. auidis faucibus
ingerant. etiã hec quȩ nulliꝰ st̃ precii
uenditantes: cũ dñs apłis p̃ceperit: gra
tis accepistis: gratis date. Iurauit dñs in
supbia iacob: si oblitus fuero usq ad
finẽ omnia oꝑa eorũ. Nũquid suꝑ isto
ñ cõmouebit᷑ t̾ra. & lugebit om̃is habi¬

Expanded text:
purgamenta frumenti vendatis pauperibupurgamenta frumenti vendatis pauperibus, pulverem et paleas tritico commiscentes. Quod quidem et perversos doctores ac principes, ququaestum esse pietatem, et sedentes in templo nummularii proponunt columbas, non in caveis, sed in cathedris quasi magistri, Spiritus sancti dona vendentes: qui faciunt mensuram minorem atque majorem, ut pauperibus, vel parum, vel nihil: divitibus autem et his, de quibus sectantur lucra, in modum concionatorum loquantur sermone longissimo: et propter pecuniam conterant capita pauperum atque conculcent, et non frumentum Domini, quod confirmat cor hominis, sed quisquilias et vilissimum pulverem avidis faucibus ingerant: etiam haec quae nullius sunt pretii venditantes, cum Dominus apostolis praeceperit: 339 Gratis accepistis, gratis date . Juravit Dominus in superbiam Jacob, si oblitus finem omnia opera eorum numquid super isto non commovebitur terra et lugebit omnis habi
Abbreviated transcription (Latin):
monstratũ: & ꝑ hec uicina inminere ca¬
ptiuitas. causeꝰ offense dĩ breuit᷑ describit᷑.
Otu iuda. & otu isrł: audite quȩ scelera
feceritis. de nocte surgentes ꝓ oratione &
hymnis in dm̃. studiũ habetis opprũdi.
siue conterendi pauꝑes. ut fame. & eges¬
tate confecti. auferant᷑ de t̾ra: qui expecta¬
tis hełas ut negotiemini. & usuras augea¬
tis usuris. & sabbata ut aꝑiatis horrea. de¬
tisq frum̃ta ampliꝰ recepturi. & dĩ sol¬
lenitates turpis lucri gr̃a. in ur̃a cõpen¬
dia uertitis. qui minorẽ in uendendis
mercibꝰ mensurã facitis. o maiora pon¬
dera in accipiendis: staterãq in iquã
ut possideatis peccuniã pauꝑis: &r tam
uiles habeatis homines. ut impleatis
illud qđ supͣ de uobis dixerã. ꝓ eo qd̾
uendidistis argento nistũ. & pauꝑem
ꝓ calciamentis. & in tantã lucri rabiẽ
prosilistis: ut ñ frum̃ta quoꝵ ȩsu homi¬
nu corpora sustentant᷑. s quisquilias. &

Expanded text:
monstratum, et per haec vicina imminere camonstratum, et per haec vicina imminere captivitas, causae offensae Dei breviter describuntur. O tu, Juda, o tu, Israel, audite quae scelera feceritis, de nocte surgentes, pro oratione et hymnis in Deum: studium habetis opprimendi, sive conterendi pauperes, ut fame et egestate confecti auferantur de terra. Qui exspectatis kalendas, ut negotiemini, et usuras augeatis de usuris, et sabbata, ut aperiatis horrea, detisque frumenta amplius recepturi, et Dei solemnitates turpis lucri gratia in vestra compendia vertitis: qui minorem in vendendis mercibus mensuram facitis, et majora pondera in accipiendis, stateramque iniquam, ut possideatis pecunia pauperes, et tam viles habeatis homines, ut impleatis illud, quod supra de vobis dixeram: Pro eo quod vendidistis argento justum, et pauperem pro calciamentis : in tantam lucri rabiem prosilistis, ut non frumenta, quorum esu hominum corpora sustentantur, sed quisquilias et
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑuenerimꝰ ad calcẽ. pleniꝰ disserendũ ẽ.
Hos gͦ cernentes. quia dĩ naturalib ramis
ñ peꝑcit. timeamꝰ eadem ꝑpeti. & aucupiᷤ
laqueos declinemus. dicamꝰq ad dñm
ne taceas neq cõpescaris ds̃ & ne sileas a
me: & assimilabor descendentib in lacum.
In toto orbe t̾rarum: piectũ ẽ silentium
iudeoꝵ. Ubicũq fuerint musitant potiꝰ¬
quã loquunt᷑. Et cũ blasphemia eorum
contra dĩm saluatorẽ ad celũ usq pueni¬
at: om̃is interp̃tatio scripturarũ muta
ẽ & silens: & aures ñ penetrat audientiũ.
Audite hoc qui conteritis paupem. & de¬
ficere facitis egenũ t̾rȩ dicentes. Quando
transibit m̃sis & uenundabimꝰ merces.
mus.lxx. Eudite hec qui conteritis ma¬
ne pauꝑem. & opprimitis egenos de t̾ra.
&e maius pondus & faciamus stateram¬
aliã iniquã. ut possideamꝰ in peccunam
pauꝑes. & egenũ ꝓ calciamentis. & de om̃i
uenditione negotiemur. Ne frustra uide¬
atur uncinus pomoꝵ. & uas aucupis esse

Expanded text:
sserendum est. Nos ergo cernentes, quia Deus naturalibus ramis non pepercit, timeamus eadem perpeti, et aucupis laqueos declinemus, dicamusque ad Dominum: Ne taceas, neque compescaris, Deus, et ne sileas a me, et assimilabor descendentibus in lacum . In toto orbe terrarum projectum est silentium Judaeorum: ubicumque fuerint, mussitant potiusquam loquuntur, et cum blasphemia eorum contra Dominum Salvatorem ad coelum usque perveniat, omnis interpretatio Scripturarum muta est et silens, et aures non penetrat audientium. Audite hoc qui conteritis pauperem, et deficere facitis egenum terrae, dicentes: quando transibit mensis, et venundabimus merces, mus. LXX: Audite haec qui conteritis mane pauperem, et opprimitis egenos de terra, et majus pondus: et faciamus stateram iniquam, ut possideamus in pecunia pauperes, et egenum pro calciamentis, et de omni venditione negotiemur. Ne frustra videatur uncinus pomorum, et vas aucupis esse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ semet ipsũ. Et in hoc eodem ꝓpheta:
supra legimꝰ. Iurauit dñs in scõ suo. siue
ꝑscõs suos: quia ecce dies ueniunt super
uos. & tollent uos in armis. siue incontis.
& reliqua. Qui gͦ pruis in scõ suo. siue ꝑ
scõs iurauerat. nc̃ uirat contra suꝑbiam
iacob: ut si ñ credunt cõminanti cre¬
dant iuranti. in humanã siniilitudinẽ.
qui uramentũ tunc assumunt. qͣndo
simplicib uerbis eoꝵ ñ credit᷑. Hec mi¬
rũ ẽ si ds̃ uirare dicit᷑. cũ dormientib
dormiat. & uigilantib uigilet: hisq qͥ

Expanded text:
 IV, 2. Et in hoc eodem propheta supra legimus: Juravit Dominus in sancto suo, sive per sanctos suos: quia ecce dies venient super vos, et tollent vos in armis, sive in contis, et reliqua. Qui ergo prius in sancto ssuos juraverat, nunc jurat contra superbiam Jacob: ut si non credunt comminanti, credant juranti in humanam similitudinem: qui juramentum tunc assumunt, quando simplicibus eorum verbis non creditur. Nec mirum est si Deus jurare dicatur, cum dormientibus dormia
Abbreviated transcription (Latin):
ut possideant reliquias idumeȩ. & om¬
nes nationes: eoqđ in uocatũ sit nom̃
meũ suꝑ eos. dicit dñs faciens hec . Lxx.
In die illa suscitabo tabernaculũ ađ.
qđ cecidat: & ȩdificabo ea quȩ corrue¬
rant. & quȩ suffusa st̃ suscitabo: & in¬
staurabo ea sicut dies antiqui. ut que¬
rant me reliqui hominũ. & om̃s gt̃s
suꝑ quas inuocatũ ẽ nom̃ meũ: dic̃
dñs faciens hec. Ubi apłoꝵ p̃cedit au
ctoritas. maxiie petri & iacobi quos
colũnas eccłiȩ uas electionis uocat⁊
ibi om̃is uariȩ explanationis tolien¬
da suspicio ẽ: & qđ a tantis uiris ex¬
ponitur hoc sequendũ. In actib apos¬
toloꝵ q̃stione int̾ apłos suscitata cur
homines ex gentib paulus & barna¬
bas absq circũcisione. & obseruatione
sabbati suscepissent: petrus respondit
ut debuit: cuiꝰ sentenciã ꝓbans iacobꝰ.
hec locutus ẽ. Uiri fr̃s. audire me. dymon
enarrauit. quẽ adinodũ primũ dr̃ uisi

Expanded text:
nt reliquias Idumeae, et omnes nationes, eo quod invocatum sit nomen meum super eos, dicit Dominus faciens haec. LXX: In die illa suscitabo tabernaculum David quod ceciderat, et reaedificabo ea quae corruerant, et quae suffossa sunt suscitabo, et instaurabo ea sicut dies antiquos, ut quaerant me reliqui hominum, et omnes gentes super quas invocatum est nomen meum, dicit Dominus facictoritas, maxime Petri et Jacobi, quos columnas Ecclesiae Vas electionis vocat , ibi omnis variae explanationis tollenda suspicio est, et quod a tantis viris exponitur, hoc sequendum. In Actibus apostolorum quaestione inter apostolos suscitata, cur homines ex gentibus, 355 Paulus et Barnabas absque circumcisione et observantia sabbati suscepissent, Petrus respondit, ut debuit: cujus sententiam probans Jacobus, haec locutus est: Viri fratres, audite me: Simon enarravit, quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
dñi sentire iudiciũ. Syros quoq id ẽ ex¬
celsos atq sublimes: qui dicunt᷑ aram.
transtulit de crrene in firmoq pariete.
siue quȩ imminebat amarissimo mari.
& uicina syrtib erat. & iuxta septuagin¬
ta in fouea tenebat᷑ mutauit in bonam
partẽ: ut excelsos faceret Oculi enĩ dñi
suꝑ omnia st̃ regna peccantia. quȩ osten¬
dit diabolus dño: &r de quib apłs dicit.
ñ regnet peccatũ in mortali corpore ur̃o:
ad obediendum desideriis eiꝰ. Uerũtamen
cũ in uirga uisitet peccatores. & conterat
eos atq ꝑcutiat. qui ꝑmanserint in pec¬
cato: eas animas quȩ appellant᷑ domus
iacob. & supplantant peccatũ. & in certa¬
mine suꝑant. & plantã cruenti fr̃is in¬
uadunt: in ȩc̃num perire ñ patit᷑. Ecce
enĩ ego mandabo. & concutiã in om̃ib
gentib domũ isrł sicut concutitur in
crȩbro: & ñ euadet lapillus suꝑ t̾ram: In
gladio morient᷑ om̃s peccatores populi

Expanded text:
Domini sentire judicium. Syros quoque, id est, exDomini sentire judicium. Syros quoque, id est, excelsos atque sublimes, qui dicuntur ARAM transtulit de Cyrene, infirmo pariete, sive quae imminebat amarissimo mari, et vicina Syrtibus erat, et juxta LXX in fovea tenebatur, mutavit in bonam partem, ut excelsos faceret. Oculi enim Domini super omnia sunt regna 353 peccantia, quae ostendit diabolus Domino , et de quibus Apostolus dicit: Non read obediendum desideriis ejus . Verumtamen cum in virga visitet peccatores, et conterat eos atque percutiat, qui permanserint in peccato: eas animas, quae appellantur domus Jacob, et supplantant peccatum, et in certamine superant, et plantam cruenti fratris invadunt, in aeternum perire non patitur. Ecce enim ego mandabo et concutiam in omnibus gentibus domum Israhel sicut concutitur in cribro et non cadet lapillus super terram in gladio morientur omnes peccatores populi
Abbreviated transcription (Latin):
saluet᷑ aduentu: & impleatur in eo illud¬
qđ scriptũ ẽ: ethiopia p̃ueniet manꝰ eiꝰ
dõ. Cũq enĩ adorauerit: dicet᷑ de illo.
In conspectu eiꝰ ꝓcident ethiopes. Qui
cũ ꝓciderint. & trans flumina ȩchiopi ȩ
inde deculerint uictimas dño. dicere
poterunt. nigra sũ & speciosa: qm̃ deco¬
lorauit me sol. Corpora enĩ umbris ocioq
marcentia: tẽptationes. & estus scłi ferre
nequeunt. Quȩ aut̃ ad luctã & ad certa¬
mina p̃parantur: sole siccata. superant
mundi inurias: & benedictionẽ sc̃ĩ sp̃s
consecunt᷑ dicentis ad iustũ. ꝑ diem sol ñ
uret te: neq luna ꝑ noctẽ. Ethiopes ergo
uertunt᷑ in filios dĩ si egerint penitenti¬
am: & filii dĩ transeunt in ethiopes. si in
ꝓfundũ uenerint peccatoꝵ. ipse enĩ crea¬
tor omniũ ds̃. cappadocas uertit in pales¬
tinos: & eos qui uersabant᷑ in frigore fidei.
& aquiloni uento durissimo subiacebati.
fecit bibentes cadere. & deposita suꝑbia.

Expanded text:
impletur in eo quod scriptum est: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo . Cumque eum adoraverit, dicetur de illo: In conspectu ejus procident Aethiopes . Qui cum prociderint, et trans flumina Aethiopiae inde detulerint victimas Domino, dicere poterunt: Nigra sum et speciosa, quoniam decoloravit me sol . Corpora enim umbris otioque marcentia, tentationes et aestus saeculi ferre non possunt: quae autem ad luctam et ad certamina praeparantur, sole siccata superant mundi injurias, et benedictionem sancti Spiritus consequuntur, dicentis ad justum: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem . Aethiopes ergo vertuntur in filios Dei, si egerint poenitentiam, et filii Dei transeunt in Aethiopes, si in profundum venerint peccatorum. Ipse enim Creator omnium Deus Cappadoces vertit in Palaestinos, et eos qui versabantur in frigore fidei, et Aquiloni vento durissimo subjacebant, fecit bibentes cadere, et deposita superbia,
Abbreviated transcription (Latin):
id iC eliqͥnsq eas et ediereo calore de coquens ttat¬
pendat: dispenset in pluuias. & emittat
suꝑ faciẽ t̾rȩ. ut arentia queq rigant᷑
imbribus. ut ubi habundauit peccatũ:¬
ibi suꝑ habundet gr̃a. Nũquidñ ut filii
ethiopũ uos estis mͥ. filii isrł ait dñs:
Nonqͥdñ isrł ascendere feci de t̾ra egyp¬
ti. & palestinos de capadocia. & syrios de
cirene: Ecce ocłi dñi dĩ suꝑ regnũ pec¬
cans: & conteram illud a facie terre:
Uerũtamen conterens ñ conteram do¬
mũ iacob dicit dñs .Lxx. Nonne ut filii
ethyopũ uos estis mͥ filii isrł dicit dñs:
Ecce ocłi dñi dĩ suꝑ regnũ peccatoꝵ: et
auferã illud a facie t̾rȩ. Uerũtamen ñ
in finẽ auferam domũ iacob: dic̃ dñs.
Pro cyrene: aquila & quinta editio. ipsũ
id ẽ soe ꝑor. theodotio parietẽ. simma¬
chus crrenem: quẽ & nos in hoc loco se¬
cuti sumus. Nam totã loci huiꝰ quã pro¬

Expanded text:
pendat, eliquansque eas, et aethereo calore decoquens,pendat, eliquansque eas, et aethereo calore decoquens, dispenset in pluvias, et emittat super faciem terrae, ut arentia quaeque rigentur imbribus, et ubi abundavit peccatum, superabundet gratia. Numquid non ut filii AethiopAegypti, et Palaestinos de Cappadocia, et Syros de Cyrene? Ecce oculi Domini Dei super regnum peccans, et conteram illud a facie terrae: verumtamen conterens non conteram domum Jacob, dicit Dominus. LXX: Nonne ut filii Aethiopum vos estis 351 mihi, filii Israel, dicit Dominus? Ecce oculi Domini Dei super regnum peccatorum, et auferam illud a facie terrae. Verumtamen non in finem auferam domum Jacob, dicit Dominus. Pro Cyrene, Aquila et quinta editio ipsum vid est, βόθρον, Theodotio parietem, Symmachus Cyrenem: quem et nos in hoc loco secuti sumus. Totam loci hujus quem pro
Abbreviated transcription (Latin):
hystoriȩ habuerint fundam̃ta: tẽ spiri¬
talis intelligentiȩ culmen accipiant:
Ut uere xp̃s de uirgine natus sit: ue¬
re latarum mortuũ suscitarit. ad tac¬
tũ erus emorousa sanata sit. uere in ad¬
uentu dñi ceci uiderint: claudi cucur¬
reruit. contracte manus extense sint:
lepra mundata sit. licet scđm tropolo¬
giam cotidie de anima uirginali nas¬
catur sermo diuimis. cotidie peccato
mortui. & uitioꝵ funib alligati. de
sepulchro scelerũ suoꝵ iubeant᷑ exire.
cotidie sanguinis oꝑa constringantur
cȩci in fidel itate xp̃i lum̃ accipiant.
claudicantes prius fide. currant in uid
dñi. aridȩ manus auaricia. extendant᷑
ad elemosinam. & lepra mariȩ. quȩ
contaminat quicquid attigerit. reci¬
uerterunt ad dñm. Ideo aut̃ uocat ama¬
ras aquas. ut dulces faciat: & educat
uentos de thesauris suis. & graues sal¬
sugine aquas. sua in altũ iussione sus¬

Expanded text:
historiae habuerint fundamenta, tunc spirihistoriae habuerint fundamenta, tunc spiritualis intelligentiae culmen accipiant: ut vere Christus de Virgine natus sit, vere Lazarum mortuum suscitarit, vere ad tactum ejus αἱμοῤῥοῦσα sanata sit, vere in adventu Domini caeci viderint, claudi cucurrerint, contractae manus extensae sint, lepra mundata sit; licet secundum tropologiam quotidie de anima virginali nascatur sermo divinus, quotidie peccato mortui, et vitiorum funibus alligati, de sepulcro scelerum suorum jubeantur exire, quotidie sanguinis opera constringantur, caeci in fidelitate Christi lumen aspiciant, claudicantes prius fide, currant in via Domini, et aridae manus avaritia, extendantur ad eleemosynam, et lepra Mariae, quae contaminat quidquid attigerit, reciverterunt ad Dominum. Ideo autem vocat amaras aquas, ut dulces faciat, et educat ventos de thesauris suis, et graves salsugine aquas sua in altum jussione sus
Abbreviated transcription (Latin):
cat in cęlum ascensionẽ suã: & dicit
in euangłio. pat̾ m̃s usq hodie oꝑat᷑.
& ego operor. & ñ solũ de costa adam
in typum eccłiȩ semel ȩdificauit euã.
s cotidie credentes & membra corpo¬
ris sui ȩdificat. & de t̾ris ad cȩlum le¬
uat. ut in illis ipse conscendat: Ascen
dit in cęlũ dñs cũ enoch. ascendit cũ
helia. ascendit cũ moyse: cuiꝰ sepul¬
ture locus. quia in celũ ascenderat:
milib raptus insublimnia. ita ut ascende
ba ineffabilia misterii trinitatis. quȩ ho¬
minib audire ñ licitũ ẽ. Iste gͦ qui coti¬
die ascendit in scĩs. fasciculũ suũ funda¬
uit suꝑ t̾ram: de quo in euangłio loqͥtur.
ne timeas grex paruule: quia cõplacuit
patri meo habitare in te. Iste fasciculus:
una dñi religione constrictus ẽ. Unde &
ipsa religio. a religando. & in fascem dñi
uinciendo: nomen accepit. Porro iuxta
inanẽ sonũ habeant. & cassa solius tro¬
pologie nomina: s fundent᷑ in t̾ra. & cũ

Expanded text:
 coelum ascensionem suam, et dicit in Evangelio: Pater meus usque modo operatur, et ego operor . Et non solum de costa Adam in typum Ecclesiae semel aedificavit Evam , sed quotidie credentes et membra corporis sui aedificat, et de terris ad coelum levat, ut in illis ipse conscendat. Ascendit Dominus in coelum cum Enoch , ascendit cum Elia , ascendit cum Moyse, cujus sepulturae locus, quia in coelum ascenderat, milibus raptus in sublimia, ita ut ascenderrba ineffabilia, mysterii  Al. ste ergo qui quotidie ascendit in sanctis, fasciculum suum fundavit super terram, 350 de quo in Evangelio loquitur: Ne timeas, grex parvule, quia complacuit Patri meo habitare in te . Iste fasciculus una Domini religione constrictus est. Unde et ipsa religio a religando, et in fascem Domini vinciendo nomen accepit. Porro juxta inanem sonum habeant, et cassa solius tropologiae nomina; sed fundentur in terra. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
imus interp̃tati sumꝰ: si tam̃ in quibꝰdã
nos intelligentia ñ deficit. Ceterũ omnẽ
loci istius ti aricocna dauid explicat
dicens. dũe ꝓbasti me & cognouisti me.
statimq infert. quo ibo a sp̃u tuo. & quo
a facie tua fugiam: Si ascendero in cę¬
lũ tu illic es: si descendero ad infernũ

Expanded text:
ti sumus: si tamen in quibusdam nos intelligentia non defecit. Caeterum omnem loci istius περιοχὴν David explicat, dicens: Domine, probasti me, et cognovisti me . Statimque infert: Quo ibo a spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu illic es: si descendero in infern
Abbreviated transcription (Latin):
declinauerit ad iniquitatẽ: nec peccatori
penas quas cõminatus ẽ. si conu̾sus fuerit
ad salutem. Dicitur ad eum qui actu¬
rus est penitentiã: He dederis somnũ
oculis tuis. neq dormitationẽ palpebriᷤ
tuis: ut libereris quasi ał dãmacula dã¬
mu la de cassib: & sicut auis ex laque¬
is. Qu isi dm̃i primũ mandata contẽpse¬
rit. & postea in angustiis constitutꝰ eui¬
gilare ceperit: suscitat dñm dormien¬
tẽ sibi: & dicit. Exurge: quare dormis
o dñe: E contrario qui thesaurizauerit
sibi iram in die irȩ: dm̃ iratũ sentiet.
Q& si egerit penitentiã: ira uertet᷑ in

Expanded text:
declinaverit ad iniquitatem, nec peccatori declinaverit ad iniquitatem, nec peccatori poenas, quas comminatus est, si conversus fuerit ad salutem. Dicitur ad eum qui acturus est poenitentiam: Ne dederis somnum oculis tuis, neque dormitationem palpebris tuis, ut libereris quasi damula de cassibus, et sicut avis ex laqueis . Qui si Domini primum mandata contempserit, et postea in angustiis constitutus evigilare coeperit, suscitat Dominum dormientem sibi, et dicit: Exsurge, quare obdormis, Domine ? Econtrario, qui thesaurizaverit sibi iram in die irae, Deum iratum sentiet . Quod si egerit poenitentiam, ira vertetur in
Abbreviated transcription (Latin):
citur suꝑ eos fetus: uł generatio locusta¬
rũ ueniens matutina: quando transe¬
untib noctis tenebris. incipiunt sua
peccata cognoscere. Et quia ñ egeruit
pȩnitentiã. adducit᷑ brucus. qui appel¬
lat᷑. gog. rex. Gõg aut̃ in linguã nr̃am
& arrogans fortitudo. Cũq t̾rę nr̃e fe¬
num. stipulãq consũpserit: quicũq scĩ¬
in popło fuerint. ueniam p̃cabunt᷑: et
dicent. Dñe ds̃ ꝓpicius esto. Quis enim
alius suscitare poterit iacob: Quis medi¬
coꝵ sanare. Aẽ MOROUSaM nisi tu solus.
ad cuiꝰ tactũ fimbriȩ. statim sanitas redit:
Paruulus ẽ enĩ iacob. siue modici nume¬
ri: quia nulla in eis uł pauca uirtutum
loquit᷑ ꝑ ꝓpħam: ego ds̃. & ñ mutor. & cui
nos dicimꝰ. tu aut̃ idem ipse es: & anni tui
ñ deficient: s quo nobis ad meliora conu̾¬
sis. & ipsum pęniteat sententię suę. ut
nec iusto reddat p̃mia que ꝓmisit: sed

Expanded text:
citur super eos fetus, vel generatio locustacitur super eos fetus, vel generatio locustarum veniens matutina, quando transeuntibus noctis tenebris incipiunt sua peccata cognoscere, et quia non egerunt poenitentiam 325 adducitur bruchus, qui appellatur Gog rex: Gog autem in linguam nostram et arrogans fortitudo. Cumque terrae nostrae fenum stipulamque consumpserit, quicumque sanctim populo fuerint, veniam precabuntur, et dicent: Domine Deus, propitius esto. Quis enim alius suscitare poterit Jacob ? quis medicorum sanare αἱμοῤῥοῦσαν, nisi tu solus, ad cujus tactum fimbriae, statim sanitas redit ? Parvulus est enim Jacob, sive modici numeri, quia nulla in eis vel pauca virtutum loquitur per prophetam: Ego Deus, et non mutor . Et cui nos dicimus: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient ; sed quod, nobis ad meliora conversis, et ipsum poeniteat sententiae suae, ut nec justo reddat praemia quae promisit, si
Abbreviated transcription (Latin):
locusta. deinde brucũ. Pro utroq dñm
dep̃catus ẽ. & in uno tantũ exaudit᷑: ut
brucus usq ad int̾nicionẽ cuncta ñ uas¬
tet: locusta aut̃ uolitans quedã deuoret.
quedã integra derelinquat. Uident᷑ mͥ
septuaginta interp̃tes uerbũ hebraicum
TC si. qđ int̾pretat᷑ consor siue tonsura
intellexisse goizai: litterã uaũ arbitran¬
tes. & bruci innumerabil ẽ multitudinẽ.¬
h̃ ũs genti seuissime cõparasse: quȩ ter¬
ram uideã uastatura scribit᷑. Quid autẽ
uoluerit aquila dicere: ecce serotinꝰ post
garȩ regẽ. cũ gaza u̾bo hebraico ãzã apel¬
letur. ñ satis intelligo. nisi forte ipsũ ser¬
monẽ gori posuit. & paulatĩ in gag̾am
errore corruptus ẽ. Dicamꝰ o spiritaliter
Qui post oꝑa iusticiȩ. de quib in ꝓpheca
dicit᷑. seminate uobis in iusticia: & in no¬
uate uobis noualia: & ne seminetis suꝑ
spinas. grauia peccata cõmiserint: indu¬

Expanded text:
locustam, deinde bruchum. Pro utroque Dominum locustam, deinde bruchum. Pro utroque Dominum deprecatus est, et in uno tantum exauditur, ut bruchus usque ad internecionem cuncta non vastet. Locusta autem volitans quaedam devoret, quaedam integra derelinquat. Videntur mihi LXX interpretes, verbum Hebraicum GOZI  , quod interpretatur tonsor, sive tonsura, intellexisse GOG, ZAI litteram VAU arbitrantes, et bruchi innumerabilem multitudinem Gog genti saevissimae comparasse, quae terram Judaeam vastatura describitur. Quid autem voluerit Aquila dicere: Ecce serotinus post Gazae regem, cum Gaza verbo Hebraico AZA   appelletur, non satis intelligo, nisi forte ipsum sermonem GOZI   posuit, et paulatim Gazam errore corruptus est. Dicamus et spiritualiter: qui post opera justitiae de quibus in propheta dicitur: Seminate vobis in justitia, et innovate vobis novalia: et ne seminetis super spinas gravia peccata commiserint, indu
Abbreviated transcription (Latin):
bat post imbrẽ serotinum. & appellaba
herbe urentis in t̾ra: Hunc consorem.
siue tonsura. isayas accutã nouaculam
uocat: quȩ pilos om̃s. & capillos isrłitici
corporis raserit Cũq ait dubitarẽ quȩ
eẽt ista nouacula: statim intulit regem
assirioꝵ: Nouacula gͥ & tonsor regis: exer¬
citus caldeoꝵ ẽ. qui in modũ bruci unru̾¬
sa populatꝰ ẽ: & ñ solũ fruges: s & ligna.
fenũ. stipulãq consũpsit. Factũ ẽ autẽ
nolo me ad hoc electũ de pastoꝵ nume¬
ro: ut ruinã decem tribuũ nuntiem:
Quis enim suscitare poterit iacob nisi
tu solus: quo allidente. nullus ẽ qui sus¬
citet: Paruulus ẽ iacob. & crebra hostiũ.
incursione deletus. Cũq ille p̃caretur.
& interioris hominis lacrimas funde¬
ret: misertus ẽ dñs suꝑ hoc: & respon¬
dit. Don ꝑdam omne genus isrł: reli¬
quie saluȩ erunt. Aut certe sic accipien¬
dũ. Duo parit᷑ futura conspexit: primũ

Expanded text:
bat post imbrem serotinum, et appellabatbat post imbrem serotinum, et appellabatherbae virentis in terra. Hunc tonsorem, sive tonsuram, Isaias acutam novaculam vocat , quae pilos omnes et capillos Israelitici corporis raserit. Cumque, ait, dubitarem, quae esset ista novacula, statim intulit, regem Assyriorum. Novacula igitur et tonsor 324 regis, exercitus Chaldaeorum est, qui in modum bruchi unpopulatus est, et non solum fruges, sed ligna, fenum, stipulamque consumpsit. Factum est autem nolo me ad hoc electum de pastorum numero, ut ruinam decem tribuum nuntiem. Quis enim poterit suscitare Jacob, nisi tu solus? quo allidente, nullus est qui suscitet. Parvulus est Jacob, et crebra hostium incursione deletus. Cumque ille precaretur, et interioris hominis lacrymas funderet, misertus est Dominus super hoc, et respondit: Non perdam omne genus Israel, reliquiae salvae erunt. Aut certe sic accipiendum: duo pariter futura conspexit. Primum
Abbreviated transcription (Latin):
sermo p̃dicit: s & uicina. & quȩ statĩ ua¬
ticiniũ consequant᷑. Solemus enĩ homi¬
nes multo plus de nobis quã de posteris co¬
gitare. dicente ezechia. fiat pax in dieb
meis. Et ut qui uiderint rebus expleta quę
aute nunciata st̃ conuertant᷑ ad cultũ dĩ:
in cuiꝰ ꝓpłiis diuinationis ẽ ueritas Osten¬
dit gͥ dñs sennacherib regẽ assirioꝵ cum
infinita exercitus multitudine instar
locuste uniuersa tondentis ẽẽ uenturũ.
in principio imbris serotini: quando ex¬
trema dĩ om̃ipotentis miscđia indigebat
isrł. Huius aut̃ locuste. fictor & creator.
ẽ dñs. Quȩ locusta: uenit in principio
imbris serotini. quando cuncta uirent:
parturit omnis ager: & diuersarũ arboꝵ
flores in sui generis poma rumpuntur:
Et ut uno sermone indicẽ qđ uolo: cunc¬
tarũ habundantiã rerũ. flores arborum:
atq herbȩ segetũ pollicent̃. Has autem
locustas quȩ primo uere uolitant. bru¬
cus innumerabilis sequebat᷑: qui uenie¬

Expanded text:
sermo praedicit, sed et vicina, et quae statim vaticinium consequantur. Solemus enim homines multo plus de nobis, quam de posteris cogitare, dicente Ezechia: Fiat pax in diebus meis . Ut qui viderint rebus expleta quae ante nuntiata sunt, convertantur ad cultum Dei, in cujus prophetis divinationis est veritas. Ostendit igitur Dominus Sennacherib regem Assyriorum cum infinita exercitus multitudine, instar locustae universa tondenti, esse venturum in principio imbris serotini, quando extrema Dei omnipotentis misericordia indigebat Israel: hujus autem locustae fictor et creator est Dominus. Quae locusta venit in principio imbris serotini, quando cuncta virent et parturit omnis ager, et diversarum arborum flores in sui generis poma rumpuntur. Et ut uno sermone indicem quod volo, cunctarum abundantiam rerum, flores arborum, atque herbae segetum pollicentur. Has autem locustas, quae primo vere volitabant, bruchus innumerabilis sequebatur, qui venie
Abbreviated transcription (Latin):
mariȩ & dicit. uiuit ds̃ tuus dan. & u¬
uit uia bersabee: iste cadet & resurgere
ñ poterit. Dan trib in ultimis t̃minis¬
iudeoꝵ possessionẽ inuenire ñ potuit.
sic̃ in libro iudicũ scriptũ ẽ. int̃pretat᷑q
iudiciũ. Dersabee aut̃ ꝓ uarietate accen¬
tuum uertit᷑ in linguã nr̃am puteus
iuram̃ti. aut puteus satietatis: ac septimi.
Itaq & heretici in extremis scãrũ scrip
turarũ finib sitient. dĩ iudiciũ contẽp¬
nentes. & desidantes uiam bersabee quȩ
fuit in tribu iuda: multaq eccłie inmu¬
tare sacram̃ta cupientes. saturatos & re¬
pletos eẽ se dicunt: quib apłs ex probrat
paulus. Iam saturati estis. iã diuites facti
estis: & iurant in nomine dñi. qui semel
cadentes quia deos idoloꝵ dm̃ arbitrant᷑
suũ: amplius ñ resurgent. Qui aut̃ uo¬
luerint agere penitentiã. &e ñ dixerint
uiuit ds̃ tuus dan. & uiuit uia bersabeȩ.

Expanded text:
mariae, et dicit: Vivit deus tuus, Dan, vimariae, et dicit: Vivit deus tuus, Dan, vivit via Bersabee; iste cadet et resurgere ultra non poterit. Dan tribus in ultimis invenire non potuit, sicut in libro Judicum , scriptum est, interpretaturque judicium. Bersabee autem pro varietate accentuum vertitur in linguam nostram, puteus juramenti, aut, puteus satietatis, ac septimi. Itaque et haeretici in extremis Scripturarum sanctarum finibus sitient, Dei judicium contemnentes, et desiderantes viam Bersabee, quae fuit in tribu Juda: multaque Ecclesiae imitari sacramenta cupientes, saturatos et repletos esse se dicunt. Quibus apostolus exprobrat Paulus: Jam saturati estis, jam divites facti estis , et jurant in nomine Domini, qui semel cadentes, quia deos idolorum, deum arbitrantur suum, amplius non resurgent. Qui autem voluerint agere poenitentiam, 345 et non dixerit: Vivit deus tuus, Dan, et vivit via Bersabee,
Abbreviated transcription (Latin):
si thalamũ ingresse st̃. Deficient autem
uirgines: quia uerbũ dñi ñ inuenient.
Exquo intelligimꝰ quando doctrina ñ
fuerit in ecclesiis perire pudiciciã cas
tutẽ ꝑuenerat abrahã: libere decantabat.
Iuuenis fui. & enĩ senui: & ñ uidi iustum
derelictũ. nec semen eiꝰ querens panẽ. Qnͣ¬
ti martires in ꝑsecutionib perier̃ fame.
& indiguer̃ frumͣto. alimentisq istius
corporis. Ergo de eo dicit pane qui de ce¬
lo descendit: quẽ qui comederit. nec esu¬
rire poterit. nec sitire. Deficientib aut̃
uirginibꝰ & adolescentes deficient: qͥ priꝰ
uicerant mundũ. Et idcirco deficient:
quia uirant in idola samariȩ quã in he¬
reticoꝵ persona semꝑ accipimus: dicente
unt enĩ heretici eccłam dĩ. & confidur
in falsitate dogmatũ suoꝵ. erigentes se
contra scientiã dĩ.  scisso popło eiꝰ dicen¬
tes. ñ ẽ nob̃ pars in dauid: neq hereditas
in filio iesse. Siquis gͥ iurat in dilecto sa¬

Expanded text:
 thalamum ingressae sunt. Deficient autem virgines, quia verbum Domini non invenient. Ex quo intelligimus, quando doctrina non fuerit in Ecclesiis, perire pudicitiam, castutem pervenerat, libere decantabat: Juvenis fui, et senui, et non vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem Quanti martyres in persecutionibus perierunt fame, et indiguerunt frumento alimentisque istis corporum. Ergo de eo dicit pane, qui de coelo descendit, quem qui comederit, nec esurire poterit, nec sitire. Deficientibus autem virginibus, et adolescentes deficient, qui prius vicerant mundum; et idcirco deficient, quia jurant in idolo Samariae, quam in haereticorum persona semper accipimus, dicente unt enim haeretici Ecclesiam Dei, et confidunt in falsitate dogmatum suorum, erigentes se contra scientiam Dei, scisso populo ejus, dicentes: Non est pars nobis in David, neque haereditas in filio Jesse Si quis ergo jurat in delicto Sa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓptuatoriũ. siue cardines templi: dein
cõmonent᷑ uestibula. t̾cio capita om̃iũ
diuiunt᷑. quarto qui reliqui st̃ int̃fici¬
untur gladio. Hisi enĩ suꝑbiam heretico¬
rũ suo dñs calcauerit pede: & ꝑuersã
sceleratãq doctrinã spiritali mucrone
ꝑcusserit. & magistros eoꝵ qui accipi¬
untur in capitib int̾se diuiserit. atq
in bonã partẽ occiderit: ñ posst̃ disci¬
puli uiuificari. scđm illud qđ scriptũ
ẽ. Ego occidã &r uiuificabo: ego ꝑciutiã
&e sanabo. Occiduntur & percutiunt᷑
magistri: ut uiuificent᷑ discipłi. Capi¬
ta druidunt᷑: ut cetera m̃bra sanent᷑.
Si descendint usq ad infernũ: inde
manus mea educet eos. Et si ascende¬
rint usq in cęlũ: inde detraham eos.
Et si absconditi fuerint in uertice car¬
meli: inde scrutans auferã eos. Et si ce¬
lauerint se ab oculis meis in ꝓfundo
maris mandabo serpenti. & morde.¬
bit eos Et si abierint in captiuitatem

Expanded text:
propitiatorium, sive cardines templi, deinde propitiatorium, sive cardines templi, deinde commoventur vestibula, tertio capita omnium dividuntur, quarto qui reliqui sunt, interficiuntur gladio. Nisi enim superbiam haereticorum suo Dominus calcaverit pede, et perversam sceleratamque doctrinam spirituali mucrone percusserit, et magistros eorum, qui accipiuntur in capitibus, inter se diviserit, atque in bonam partem occiderit, non possunt discipuli vivificari, secundum illud quod scriptum est: Ego occidam, et vivificabo: ego percutiam, et sanabo . Occiduntur et percutiuntur magistri, ut vivificentur discipuli: capita dividuntur, ut caetera membra sanentur. Si descenderint usque ad infernum, inde manus mea adducet eos, et si ascenderint usque ad celum, inde detraham eos, et si absconditi fuerint in uertice Carmeli, inde scrutans auferam eos, et si celauerint se ab oculis meis in profundo maris, ibi mandabo serpenti et mordebit eos; et si abierint in captiuit
Abbreviated transcription (Latin):
ginta legimus ut dissiceret in capitib
omniũ. pulchrȩ eoꝵ capita diuidunt᷑.
qui ab eo qui caput ẽ omniũ sua sponte
diuisi st̃: atq dixerunt. ñ habemꝰ regẽ
nisi cesarem: qui clamauer̃ impia uoce.¬
crucifige. crucifige talem: & sanguis eiꝰ
suꝑ nos &e suꝑ filios nr̃os. Quȩ omnia oe
ad hereticos referre possumꝰ: quorum
altare ꝑcutitur & omns initiationes. et
sacramenta sacrilega cõmouent᷑: qui
auariciã habuerunt in capitib suis:
clamante peos ꝑdice. & congregante qͦs
ñ peperit. & faciente diuitias absq ui¬
dicio Inde & nouissima eiꝰ siue reliqͥas
dñs int̾ficiet. ut ceptũ capitulũ cõplea¬
tur. & nouissimũ eiꝰ erit inipiens. Cũ
aut̃ dñs ꝑcusserit cardines. & induxerit
suꝑ eos gladiũ: nullus erit qui possit eua¬
dere. & in pendentẽ dñi gladiũ declina¬
re. Simulq & hoc erit notandũ quod
stante suꝑ altare dño. primũ ꝑcutitur

Expanded text:
LXX legimus: ut disjiceret in capita LXX legimus: ut disjiceret in capita omnium, pulchre eorum capita dividuntur, qui ab eo, qui est caput omnium, sua sponte divisi sunt atque dixerunt: Non habemus regem nisi Caesarem , qui voceCrucifige, crucifige talem. Et: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros. Quae omnia et ad haereticos referre possumus, quorum altare percutitur, et omnes initiationes et sacramenta sacrilega commoventur, qui avaritiam habuerunt in capitibus suis, clamante per eos perdice, et congregante quos non peperit, et faciente divitias absque judicio . Unde et novissima ejus sive reliquias Dominus interficiet, ut coeptum capitulum compleatur, et novissimum ejus erit 346 insipiens. Cum autem Dominus percusserit cardines, et induxerit super eos gladium, nullus erit qui possit evadere, et impendentem Domini gladium declinare. Simulque et hoc erit notandum, quod, stante super altare Domino, primum percutitur
Abbreviated transcription (Latin):
super altare: & dix̃. ꝑcute suꝑ ꝓpiciato¬
rium. & cõmouebunt᷑ uestibula. & dissice
capita omniũ. & reliquos eorũ gladio in¬
t̃ficiam. Non fugiet ex eis qui fugerit: &
ñ saluabitur ex illis qui fugerit resaluatꝰ.
Qui cũ hiet echiel & ioħe baptista aꝑtos
uiderit cęlos. & uelamen qđ positũ erat
ante faciem moysi. ab oculis eiꝰ fuerit
ablatũ. ut cõpleatur in eo qđ scriptũ ẽ.
mandatũ dĩ lucidũ illuminans oculõ:
iste uidebit stantẽ dñm suꝑ altare. p̃ci¬
pientẽ romphee. siue ut multi putant
angło qui reddendis peccatoꝵ suppliciis
mancipatus ẽ ut percutiat cardines
templi. siue ꝓpiciatoriũ: & cõmoueant᷑
supliminaria eiꝰ: siue uestibula. Cumq
ait templũ propt̾ maliciã hominũ dissi¬
patũ fuerit & destructũ. & ira mea a
sc̃uario meo ceꝑit: tẽ unusquisq cognõ¬
cat se ñ posse euadere. auaricia omnia
possidente: & nouissima sua ẽẽ mortẽ.
nullaq p̃sidia ad euadendam sentenciã

Expanded text:
super altare, et dixit: Percute super propitiatorium, et commovebuntur vestibula: et disjice in capita omnium, et reliquos eorum gladio interficiam. Non fugiet ex eis, qui fugerit: et non salvabitur ex illis, qui fuerit resalvatus. Qui cum Ezechiele et Joanne Baptista apertos viderit coelos , et velamen, quod positum erat ante faciem Moysi , ab oculis ejus fuerit ablatum, ut impleatur in eo quod scriptum est: Mandatum Dei lucidum illuminans oculos ; iste videbit stantem Dominum super altare, et praecipientem prophetae, sive, ut multi putant, angelo, qui reddendis peccatorum suppliciis mancipatus est, ut percutiat cardines templi, sive propitiatorium, et commoveantur superliminaria ejus, sive vestibula. Cumque, ait, templum propter malitiam hominum dissipatum fuerit et destructum, et ira mea a sanctuario meo coeperit, unusquisque cognoscat se non posse evadere, avaritia omnia possidente, et novissima sua esse mortem, nullaque praesidia ad evadendam sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
& luctib occupatur. Quȩ loquit᷑ ut os¬
tendat magnitudinem diuinȩ poten¬
tiȩ. ne forsitan uelit quidẽ facere quod
minatur: s uires impleant uoluntatẽ.
Sin aut̃. t̾ra tabescit. siue concutit᷑. et
creatorẽ suũ insensibilis quoq natura
animal. cuiꝰ animȩ thesaurus in uasis
fictilib atq corporeis cludit᷑: Et quomͦ
egypti fluuiꝰ decurrit in mare atq sor¬
betur: sic & t̾ra isrł de qua supͣ dixerat.
qui tangit t̾ram & tabescit. ibit in cap¬
micos ab eo qđ habet id qđ habet᷑ diui¬
no significante sermone. Et hec quidẽ

Expanded text:
 occupatur. Quae loquitur, ut ostendat magnitudinem divinae potentiae, ne forsitan velit quidem facere quod minatur; sed vires non impleant voluntatem. Sin autem terra tabescit, sive concutitur, 348 et Creatorem suum insensibilis quoque naturaanimal, cujus animae thesaurus in vasis fictilibus atque corporeis clauditur? Et quomodo Aegypti fluvius decurrit in mare atque sorbetur: ita et terra Israel, de qua supra dixerat: Qui tangit terram, et tabescit, ibit in capικῶς, ab eo quod habet, id quod habetur, divino significan
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ uentꝰ durissimꝰ. & ab ignorantib
dexter uocatur: & ꝑuenire ad orientem
quẽ reperire ñ poter̃. quia ñ recto ꝑgurt
itinere. s deuiis circũeunt callib. uiãq
regiã non tenentes. curuis ducentur
anfractibus. In illo tẽpore deficient ani¬
mȩ uirginales. quas incorruptas apłs
nominat: or cupit et̃nam pudiciciam
possidere. scribens ad chorinthios. despon¬
ai enĩ uos uni uiro uirginẽ castã exhi¬
bere xp̃o. Timeo aut̃ ne sicut serpens
euã seduxit astutia sua. ita uͣt corrũpan
tur sensus ur̃i & excidant a sĩplicitate:
quȩ ẽ in xp̃o. Et si eẽnt om̃s uirgines
pulchre uł bonȩ. nũquã dixisset defici¬
ent uirgines bonȩ: s ad distinctionem
malarũ uirginũ bonas posuit. quȩ st̃
scẽ. corpore &r sensu. Male uirgines qͥnꝙ
st̃ stulte: quȩ lampadib suis oleũ non
pararunt. Bonȩ & speciose uirgines ille

Expanded text:
qui est ventus durissimus, et ab ignorantibus qui est ventus durissimus, et ab ignorantibus dexter vocatur et pervenire ad Orientem, quem reperire non poterunt: quia non recto pergunt itinere, sed deviis circumeunt callibus: viamque regiam non tenentes, curvis ducuntur anfractibus. In illo tempore deficient animae virginales, quas incorruptas Apostolus nominat: et cupit aeternam pudicitiam possidere, scribens ad Corinthios: Despondi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo. Timeo autem ne sicut serpens Evam seduxit ast excidant a simplicitate, quae est in Christo . Et si essent omnes virgines pulchrae vel bonae, numquam dixisset, deficient virgines bonae: sed ad distinctionem malarum virginum bonas posuit, quae sunt sanctae corpore et spiritu. Malae virgines quinque sunt stultae, quae lampadibus suis oleum non para
Abbreviated transcription (Latin):
&r electos magistros popłi: qui cũ defe¬
cerint: maledictiones deuteronomii in
popło iudaico dicent esse cõpletas. Hi
electi atq doctores iurauerunt in ido¬
la samariȩ. in uitulis scilicet aureis: &
dixerunt. uiuit ds̃ tuus dan in t̾minis
t̾rȩ iudaicȩ. ubi nc̃ paneas ẽ. & eo tẽpore
uitulus aureus colebatur: & uiuit uia
bersabee. quia longo illuc. & raro itine¬
re cõmeabant ꝓpt̾ greges iudȩ: iustos pa¬
riter & in rustos Et quia hoc fecerunt.
id circo corruent &r ñ resurgent ampliꝰ.
ia ẽ ñ recipient eũ statũ que priꝰ habu¬
erant. Mittit aut̃ dñs famẽ in t̾ram. su¬
ꝑ eos qui t̾rena sapiunt: & fam̃ ñ panis.
fecit in eccłiis. & a mari usq ad mare. idẽ
a saisis & amarissimis fluctibꝰ usq ad ma¬
re ꝑueniunt: ñ occurrentes fluminib
ñ dulcissimis. & uariis fontib. s rursus
ad amara currentes. & ab aquilone usq
ad orientẽ. cupientes aquilonẽ deserere

Expanded text:
et electos, magistros populi. Qui cum defeet electos, magistros populi. Qui cum defecerint, maledictiones Deuteronomii in populo Judaico docent esse completas . Hi electi atque doctores juraverunt in idolo Samariae, in vitulis scilicet aureis, et dixerunt: Vivit deus tuus, Dan, in terminis 343 terrae Judaicae, ubi nunc Paneas est, et eo tempore vitulus aureus colebatur: et vivit via Bersabee, quia longo illuc et raro itinere commeabant, propter reges Judae justos pariter et injustos. Et quia hoc fecerunt, idcirco corruent, et non resurgent amplius, id est, non recipient eum statum, quem prius habuerant: Mittit autem Dominus famem in terram super eos, qui terrena sapiunt: et famem non panis, fecit in Ecclesiis: et a mari usque ad mare, id est, a salsis et amarissimis fluctibus usque ad mare perveniunt: non occurrentes fluminibus, non dulcissimis et variis fontibus, sed rursus ad amara currentes: et ab Aquilone usque ad Orientem, cupientes Aquilonem deserere