comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Credens & mortuus unut. sicut ñ credenᷤ
etiam unens mortuus ẽ. Unde mors in
corpore: Quia ñ ẽ ibi anima. Un¬
de mors in anima: Quia ñ est ibi fideᷤ
Fides eium quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑatur. est
quasi amma anime. Fides aũt sine oꝑib
mortua ẽ. Eist gͦ ds ꝑ fidem & dilectionẽ
uita ammȩ : sicut anima corporis. Qui
credit inqͥt in me. etiã si mortuus fuerit
in carne. uiuet inanima: donec resurgat
& caro ñ postea moritura. Et om̃is qui
uiuit in carne & credit in me. etiã si mo¬
Utiq dñe. Eigo credidi quia tu es xp̃c fi-
lius dei. qui in hunc mundũ uenisti.
Sciens fidem: querit confessionẽ. Iua in¬
quit om̃ia hȩc credo. quia credidi qđ
tues filius dĩ. missus ad salutẽ mundi.
Et cum hȩc dixisset: abiit & uocauit ma¬
riam sororẽ suam silentio dicens. Ala¬
gister adest. & uocatte. Silentium
dicit suppressam uocẽ. In uerbis marthe
breuit̃ ostenditur. qđ dñs mariã uocauit.
Ila ut audiuit. surrexit cito. & uenit ad

Expanded text:
Credens et mortuus vivit, sicut non credens, etiam vivens mortuus est. Unde mors in corpore? Quia non est ibi anima. Unde mors in anima? Quia non est ibi fides. Fides enim quae per dilectionem operatur, est quasi anima animae. Fides autem sine operibus mortua est . Est ergo Deus per fidem et dilectionem vita animae, sicut anima corporis. Qui credit in me, inquit, etiamsi mortuus fuerit in carne, vivit in anima, donec resurgat et caro, non postea moritura. Et omnis qui vivit in carne, et credit in me, etiamsi moUtique, Domine; ego credidi quia tu es Christus Filius Dei, qui in hunc mundum venisti. Sciens fidem, quaerit confessionem. Illa, inquit, omnia haec credo, quia credidi quod tu es Filius Dei, missus ad salutem mundi. Et cum haec dixisset, abiit et vocavit Mariam sororem suam silentio, dicens: Magister adest, et vocat te. Silentium dicit suppressam vocem. In verbis Marthae breviter ostenditur, quod Dominus Mariam vocavit Illa ut audivit, surrexit cito et venit ad
Abbreviated transcription (Latin):
consolabantur eã. cũ uidissent marram
quia cito surrexit & exiit: secuti st̃ eã di¬
centes. quia uadit ad monum̃tũ ut plo¬
ret ibi. Hoc idõ euangłista narrare cura¬
uit. ut uideamꝰ q̃ occasio fecerit qđ plu¬
res testes haberet resurrectio quatridu¬
ami. Maria gͦ cum uenisset ubi erat iñc.
uidens eum cecidit ad pedes eiꝰ ⁊ dix̃ ei.
Dnẽ si fuisses hic: ñ eẽt mortuus fir̾ m̃s.

Expanded text:
 vidissent Mariam quia cito surrexit et exiit, secuti sunt eam, dicentes: Quia vadit ad monumentum ut ploret ibi. Hoc ideo evangelista narrare curavit, ut videamus quae occasio fecerit quod plures testes haberet resurrectio quatriduani. Maria ergo, cum venisset ubi erat Jesus, videns eum, cecidit ad pedes ejus, et dixit ei: Domine, si fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
plorantes quicũ ea uenerant: fremuit
spũ. & turbauit se ipsum. ⁊ dixit. Ubi po¬
siustis eũ: Oyi absens corpore scuut
mortuũ. scit ubi sepultus est. s sic dicens
significat se quasi nescire ꝑditũ hoĩem.
ch mortuũ in peccatis. Unde dicturꝰ ẽ
in iudicio. Non noui uos: discedite a me.
hoc ẽ ñ uideo uos in luce mea. hinc etiã
ad adam dxit. Ubi es: Turbauit semet¬
ipsum: quem alius turbare ñ potuit. Se¬
cundũ uoluntatẽ ꝓpriam: turbat᷑ infir-¬
mitas carnis. Significat aũt turbatio
ap̃i. qͣntũ turbari debeas mole peccati gͣ¬
St autẽ turbatio q̃dã Mazister.
tristis cũgemitu cordis cõmotio.
quam solent sequi lacͥmȩ. sicut econtra
hilarescit uultus ante risũ. Sp̃u uͦ fre¬
mere ẽ. impetus ire contra uicia ꝓrum¬
pens. Huiusmodi passiones suscepit xp̃c.¬

Expanded text:
 fremuit spiritu, et turbavit seipsum, et dixit: Ubi posuistis eum? Qui absens corpore scivit mortuum, scit ubi sepultus est, sed sic dicens, significat se quasi nescire perditum hominem, id est, mortuum in peccatis. Unde dicturus est in judicio: Non novi vos, discedite a me . Hoc est, non video vos in luce mea. Hinc etiam ad Adam dixit: Ubi es ? Turbavit semetipsum, quem alius turbare non potuit. Secundum voluntatem propriam turbatur infirmitas carnis. Significat autem turbatio Christi, quantum turbari debeat mole peccati grEst autem turbatio, quaedam tristis cum gemitu cordis commotio, quam solent sequi lacrymae, sicut econtra hilarescit vultus ante risum. Spiritu vero fremere, est impetus irae contra vitia prorumpens. Hujusmodi passiones suscepit C
Abbreviated transcription (Latin):
t apłoꝵ augeat fidẽ dat signũ decelo
helẏa inde descendente. & moyse ab inferis
resurgente. Quod & achar ꝑ ysaiam p̃cipi¬
tur ut petat sͥ signũ de excelso. aut de

Expanded text:
tolorum augeat fidem, dat signum de coelo, Elia inde descendente quo conscenderat, et Moyse ab inferis resurgente. Quod et Achaz per Isaiam praecipitur, ut petat sibi signum de excelso aut de
Abbreviated transcription (Latin):
apłos in carne audierunt. s & om̃s ad
quoseoꝵ u̾bum uenit. & uenturũ est. qui
credidunt & credituri fc̃. Potest uideriiũc
ñ hicorasse ꝓ quibusdam sits. nͥ diligent̃
scrutem᷑ u̾ba eius. Pro illis enim ñ uide¬
tur orasse qui tunc cũ illo ñ erant quando
ista dicebat. nec ꝑ u̾ba apłoꝵ postea credi¬
derunt sicut patilus apł̃s qui neq ab hõib¬

Expanded text:
et omnes ad quos eorum verbum venit, et venturum est, qui crediderunt et credituri sunt. Potest videri Jesus non hic orasse pro quibusdam suis, nisi diligenter scrutemur verba ejus. Pro illis enim non videtur orasse, qui tunc cum illo non erant quando ista dicebat, nec per verba apostolorum crediderunt postea, sicut Paulus apos
Abbreviated transcription (Latin):
Ppter immobilitatẽ p̃destinationis. signi¬
ficat fitura u̾bis prȩc̃iti tẽporis Ego meis
& tu in me: ut sint c̃summati in unũ. Ore¬
uter ostendit se mediatorẽ eẽ interdm̃ &
homines. ac ꝑeum patrẽ manere in nob̾
Qđ addidit consummati: ostendit ꝑfectã
ꝓ credẽ. s hic ubi loquit᷑ de consũ mati¬
one. intelligenda ẽ cognitio qualis erit ꝑspe¬
ciem. ñ qualis nunc ẽ ꝑ fidẽ. Quandiu em̃
credimus qđ ñ uidemus: ñdum sumꝰ con¬
summati. sicut erimꝰ cũ uidebimꝰ E tdile¬
xisti eos. sicut & me dilexisti Qui diligit
unigenitum. diligit & membra eius que
adoptauit. Non idõ pares sumꝰ unigenito
filio quia dictum ẽ sicut & me. namsicut
ñ semꝑ significat ȩqualitatẽ. s aliquando
ponitur ꝓ quia. ut hic: & ibi. Sicut me mi¬
sisti in mundũ: & ego misi eos in mundũ.
Membra uiigeniti ꝑducit pat̾ gr̃ã dilecti¬
omsadangłoꝵ equalitatẽ carnẽ uͦ unige¬
niti sui suꝑ excellentiam cuilibet angłi.

Expanded text:
nificat futura verbis praeteriti temporis. Ego in eis, et tu in me, ut sint consummati in unum. Breviter ostendit se mediatorem esse inter Deum et homines, ac per eum Patrem manere in nobis. Quod addidit: consummati, ostendit perfectao credere; sed hic, ubi loquitur de consummatione, intellegenda est cognitio qualis erit per speciem, non qualis nunc est per fidem. Quandiu enim credimus quod non videmus, nondum sumus consummati, sicut erimus cum videbimus. Et dilexi eos, sicut et me dilexisti. Qui diligit unigenitum, diligit et membra ejus quae adoptavit. Non ideo pares sumus unigenito Filio, quia dictum est: sicut et me; nam, sicut non semper significat aequalitatem, sed aliquando ponitur pro quia, ut hic et ibi: Sicut me misisti in Membra Unigeniti perduxit Pater gratia dilectionis ad angelorum aequalitatem, carnem vero Unigeniti sui super excellentiam cujuslibet angeli,
Abbreviated transcription (Latin):
Et mundus credat quia tu me mifisti S̾.
u̾bum rogo t̃cio ponamꝰ. manifestior erit
sententia hoc mͦ. Rogo ut om̃s unum sint.
rogo ut & ipsi unum sint in nob. rogout
mundꝰ credat quiatu me misistiEt ego
claritatẽ quam dedistimͥ dedi eis. ut sint
unum sicut & nos unũ sumꝰ ¶laritatẽ

Expanded text:
Ut mundus credat quia tu me misisti. Si Ut mundus credat quia tu me misisti. Si verbum rogo tertio ponamus, manifestior erit sententia hoc modo: Rogo ut omnes unum sint, rogo ut et ipsi in nobis unum sint, rogo ut mundus credat quia tu me misisti. Et ego claritatem quam dedisti mihi, dedi illis, ut sint unum, sicut nos unum
Abbreviated transcription (Latin):
iusti. de quib constat quia nunquã salua¬
ri possent: nͥ in mediatorẽ uenturũ credi¬
dissent. Fideliores gͦ reꝑiuntur qui iam de¬
functi illum resurrecturũ ñ dubitabant.
quã illi qui uisa eius morte spem quam ha¬
buerunt de enis resurrectione ꝑdiderunt.
Unde & quidam chxerunt. Nos aut sꝑaba¬
mus: quia redempturꝰ eẽt isrł. Igiturom̃s
ad orationem xp̃i credendũ est ꝑtinuisse.
qui fidem illam habuer̃ quam apłi post re¬
surrectionẽ xp̃i predicauer̃ Sequit᷑. Yt
om̃s unum sint. sicut tu pat̃ in me. & ego
inte. Subintelligitur unũ sumꝰ. Pater &
filius unum sunt substantialit̃. nos aũt
in eis ẽẽ possumꝰ s ñ substantialit᷑. In eis
sumus ut creaturȩ in creatore. ieisunũ
ẽẽ possumꝰ. nunc fide & caritate. & in futu¬
ro ampliori dilectione. Unde & subditur.
Yt& ipsi in nobis unũ sint Credendo siñ
unum dĩ templũ. sicut ostendit subdendo.

Expanded text:
justi, de quibus constat quia nunquam salvajusti, de quibus constat quia nunquam salvari possent, nisi in mediatorem venturum credidissent. Fideliores ergo reperiuntur, qui jam defuncti, illum resurrecturum non dubitant, quam illi qui visa ejus morte, spem quam habuerant de ejus resurrectione, perdiderunt. Unde et quidam dixerunt: Nos autem sperabamus quia redempturus esset Israel . Igitur omnes ad orationem Christi credendum est pertinuisse, qui fidem illam habuerunt, quam apostoli post resurrectionem Christi praedicaverunt. Sequitur: Ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te. Subintelligitur: unum sumus. Pater et Filius unum sunt substantialiter; nos autem in eis esse possumus, sed non substantialiter. In eis sumus, ut creaturae in Creatore; in eis unum esse possumus nunc fide et charitate, et in futuro ampliori dilectione. Unde subditur: Ut et ipsi in nobis unum sint. Credendo sint unum Dei templum, sicut ostendit subdendo:
Abbreviated transcription (Latin):
tur orasse ꝓantiquis iustis. neq ꝓ illis qui
iam crediderant. siue ꝑ se. siue quolibet mͦ.
ut nathanael & ioseph abarimathia. qͥcor¬
pusdñi petiit a pilato. & mat᷑ eius. & aliȩ
femine. & illi quicũ ramis clamauer̃. be¬
nedictus qui uenit innomine dm̃. & qͥn¬
genti fr̃s quib simul post resurrectionẽ
apparuit. Latro etiam credidit in cruce.
quando doctores defecerunt. Sic igitur
intelligamus ꝑ u̾bum eoꝵ ut ipsum uerbũ
fidei qd p̃dicauer̃. hic significatũ ẽẽ creda¬
mus. Qđ dictum ẽ u̾bum eoꝵ. qm̃ ab ipsis
precipue fuit p̾dicatum. & pͥmitus incul¬
catum. Neq ꝓpt̾ea ñ ẽ uerbum dĩ quia di¬
ctum ẽ eorũ cum paulus dicat thessaloni-¬
censes excepisse a se ñ ut u̾bum hominum.
s sicut ẽ uere uerbũ dĩ. Dĩ est. quia ds̃ id do¬
nauit. eorsi est. quia ds̃ hoc predicandũ illis
pͥmitus comm̃dauit. Uerbum eoꝵ habuit
latro in fide. u̾bum eoꝵ habuert̃ antiqui

Expanded text:
llis qui jam crediderant, sive per se, sive quolibet modo, ut Nathanael, et Joseph ab Arimathia, qui corpus Domini petiit a Pilato, et mater ejus et aliae feminae, et illi qui cum ramis clamaverunt: Benedictus qui venit in nomine Domini ! et quingenti fratres, quibus simul post resurrectionem apparuit . Latro etiam credidit in cruce , quando doctores defecerunt. Sic igitur intelligamus per verbum eorum, ut ipsum verbum fidei quod praedicaverunt, hic significatum esse credamuspraecipue fuit praedicatum, et primitus inculcatum. Neque propterea non est verbum Dei, quia dictum est eorum, cum Paulus dicat Thessalonicences excepisse a se non ut verbum hominum, sed sicut est vere verbum Dei . Dei est, quia Deus id donavit; eorum est, quia Deus hoc praedicandum illis primitus commendavit. Verbum eorum habuit latro in fide; verbum eorum habuerunt antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
Sermotuus. id ego tͥ consubstantialis:. ue
ritasẽ. S icut tu me misisti in mundum:
& egomisieos in mundũ. H oc ẽ quia misi¬
stime. misi eos Et ꝓ eis ego scifico me ip¬
sum: ut sint & ip̃si scificati in ueritatẽ. ro
eis sc̃ĩfico me ipsum: id eos in me ipso scifico
Hoc ait quia membra ft̃eius. Unde sequit᷑.
ut sint & ipsi scĩficati in ueritate. id inme.
scdm diuinitatẽ quaetiam homo qͦ indutus
sum sc̃ifieatus ẽ ab inicio creatioĩs sue. hoc
idõ dicit. quia una ꝑsona facta ẽ u̾bum &
homo. Tuncgͦ sc̃ificauit se in se. hoc ẽ se ho¬
minem in se t̾ibo. Non ꝓhis aut̃ rogo tan¬
tum. s & ꝓ eis qui credituri st̃ ꝑ u̾bũ eoꝵĩ me.¬

Expanded text:
consubstantialis tibi, veritas est. Sicut me misisti in mundum, et ego misi eos in mundum. Hoc est: quia misisti me, misi eos. Et pro eis ego sanctifico meipsum, ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Pro eis sanctifico meipsum, id est, eos in meipso sanctifico. Hoc ait, quia membra sunt ejus. Unde sequitur: ut sint et ipsi sanctificati in veritate, id est in me secundum divinitatem, qua etiam homo quo indutus sum, sanctificatus est ab initio creationis suae. Hoc ideo dicit, quia una persona facta est Verbum et homo. Tunc ergo sanctificavit se in se, hoc est: se hominem in se Verbo. Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eo
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam. De mundo ñ sunt: sicut &
ego ñsum demundo. Sc̃ifica eos in uerita¬
te. sermo tuus ueritas ẽ. Queri potest
qͣm demundo ñ erant. si sc̃ificati in ueri¬
tateñdumerant. aut siamerant scĩfica¬
ticur poscat ut sc̃ificent᷑. Sc̃ificati erant.
s poscit ut sanctiores fiant. & in scĩtate ꝓfi¬

Expanded text:
sententiam. De mundo non sunt, sicut et sententiam. De mundo non sunt, sicut et ego non sum de mundo. Sanctifica eos in veritate: sermo tuus veritas est. Quaeri potest quomodo de mundo non erant, si sanctificati in veritate nondum erant; aut si jam erant sanctificati, cur poscat ut sanctificentur. Sanctificati erant, sed poscit ut sanctiores fiant, et in sanctitate profi
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ad nos descendat. Cum itaq loquitur.
intelligamus distinguere ꝑsonas. ñ separa¬
renaturam. Hunc aũt ad te uenio. & hec
loquor in mundo. ut habeãt gaudiũ meũ
impletum in semeripsis. Hoc ẽ ut siN t
unum sicut & nos. qđ a me conferetur eis
Ecce mmundo loqui sedicit. qͥ pauloante
dxerat. iam ñ sum in mundo. Ergo quia
ñdum abierat. hic adhuc erat. & quia mox
abiturus fuerat: hic quodãm᷑ iam ñ erat.
Ego decti eis sermonẽ tuum: & mundꝰ odio¬
eos habuit. U erbis adhuc pret̾iti tẽporis
futura p̃nunciat. Deinde fubicit. cur eos
oc̾it muntꝰ. Quia ñ sunt de mundo. sicut Supͣ¬
& ego ñ sum de mundo. Hoc eis regenera¬
tione colatum ẽ. namgeneratione de mun¬
do erant. Unde alibi. Ego uos de mundo ele¬
gi. Non rogo ut tollas eos de mundo: s ut
serues eosa malo. Hinc habes quia scĩ non
debent rogare ut transeant de mundo. si
adhuc ñ est eis conueniens. sicut nec istis ad¬
huc conuemens erat. P redictam repetit

Expanded text:
nisi ad nos descendat. Cum ita loquitur, intelligamus distinguere personas, non separare naturam. Nunc autem ad te venio, et haec loquor in mundo, ut habeant gaudium meum impletum in semetipsis. Hoc est: ut sint unum sicut et nos, quod a me conferetur eis. Ecce in mundo loqui se dicit, qui paulo ante dixerat: jam non sum in mundo. Ergo qui nondum abierat, hic adhuc erat: et quia mox abiturus fuerat, hic quodammodo jam non erat. Ego dedi eis sermonem tuum, et mundus eos odio habuit. Verbis adhuc praeteriti temporis futura praenuntiat. Deinde subjicit, cur eos oderit mundus. Quia non sunt de mundo, sicut et ego non sum de mundo. Hoc eis regeneratione collatum est; nam generatione de mundo erant. Unde alibi: Ego vos de mundo elegi . Non rogo ut tollas eos de mundo, sed ut serves eos a malo. Hinc habes, quia sancti non debent rogare ut transeant de mundo, si adhuc non est eis conveniens, sicut nec istis adhuc conveniens erat; praedictam repetit
Abbreviated transcription (Latin):
t homo rogat patrẽ ꝓdiscipłis. ¶& nos.¬
ut ds̃ dicit seunum eẽ cũ patre. Non
ait ut nobiscũ sint unũ. aut simꝰ unum
ipsi & nos. Ipsim natura sua sint unum.
sicut nos in nr̃a unum sumꝰ. C um eẽm
cum eis: ego seruabam eos in noĩe tuo.Quos Si¬
dedisti mͥ custodiui. & nemo ex his ꝑut nͥfi
lus ꝑditionis. ut scriptura impleat᷑. uda
ꝑimitationẽ filius draboliqui ẽ ipsa ꝑditio:
scripturas de se ꝓphantes impleuit. slonde S¬
bemus intelligere qđ pat̃ & filius alt̾natim
seruent. quasi alt̾ post alt̾um. Simul enĩ ser¬

Expanded text:
t homo, rogat Patrem pro discipulis; ut Deus, dicit se unum esse cum Patre. Non ait: ut nobiscum sint unum; aut: simus unum ipsi et nos. Ipsi in natura sua sint unum, sicut nos in nostra unum sumus. Cum essem cum eis, ego servabam eos in nomine tuo, quos dedisti mihi; custodivi, et nlius perditionis, ut Scriptura impleatur. Judas, per imitationem filius diaboli, qui est ipsa perditio, Scripturas de se prophetantes implevit. Non debemus intelligere, quod Pater et Filius alternatim servent, quasi alter post alterum. Simul enim ser
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ te cognoui. Mundus iniustus ñ cog
nouit te. mundꝰ uͦ reconciliatꝰ cognouit te.
t hi cognouer quiatu misistime. & no¬
tum feci es nom̃ tuum & notũ faciam. ut di¬
lectio qua dilexisti me in ipsis sit. & ego in
ipsis. N omen tus̃ notũ feci ꝑfidẽ. notũ
faciam ꝑspeciem. Notum fecicum fine ꝑe¬
grinantib. notũ faciã ꝑ speciẽ regnantib

Expanded text:
autem te cognovi. Mundus injusautem te cognovi. Mundus injusnovit te; mundus vero reconciliatus cognovit te, t hi cognoverunt quia tu misisti, et notum feci eis nomen tuum, et notum faciam, ut dilecto qua dilexisti me, in ipsis sit, et ego in ipsis. Nomen tuum notum feci per fidem, notum faciam per spem. Notum feci cum fine peregrinantibus, notum faciam sine fine regnantibus.
Abbreviated transcription (Latin):
cum xp̃o. sicut hic intelligitur uoluisse. cũ
ait. Uolo ut ubi sum ego: & illi sint mecum.
Nam de specie ilia om̃ino dicebat. in qua ui¬
debimus eum sicuti ẽ. Unde subditur ut
uideant: ñ ut credant. Fidei merces est ista
ñ fides: uidere claritatẽ dĩ. Sequit᷑. Quia
dilexistime ante constitutionẽ mundi. n
illo etiam dilexit nos ante mundi c̃stititio¬
nem predestinatione. quia membra eiꝰ sumꝰ.
& diligimur in illo qui totus diligit᷑. Si scd̾m
hoc quo filius pat̾ ẽ coȩt̾nus. hoc dictũ acci¬
piamꝰ. uolo ut ubi sum ego & illi sint mecũ:
inpatre cũ xp̃o erimꝰ. S ille sicut ille: nos
sicut nos. Uolo inquit. & ñ potest ñ fieri
qđ uult om̃ps. Om̃ĩum quidẽ potestas ei
est. s illi soli sui sunt qͦs elegit ut dicit. Ego
elegi uos de mundo. Iuos pat̃ sͥ dedit. id
traxit ad eum. A.c̃ liiii. M.cxii.L. cxix.
Pater iuste mundus te ñ cognouit: ego

Expanded text:
cum Christo, sicut hic intelligitur voluisse, cum cum Christo, sicut hic intelligitur voluisse, cum ait: Volo ut ubi sum ego, et illi sint mecum: nam de specie illa omnino dicebat, in qua videbimus eum sicuti est . Unde subditur: ut videant, non ut credant. Fidei merces est ista, non fides: videre claritatem Dei sequitur. Quia dilexisti me ante constitutionem mundi. In illo etiam dilexit nos ante mundi constitutionem praedestinatione, quia membra ejus sumus: et diligimur in illo, qui totus diligitur, si secundum hoc quod Filius Patri est coaeternus, hoc dictum accipiamus: Volo ut ubi sum ego, et illi sint mecum. In Patre cum Christo erimus. Sed ille sicut ille, nos sicut nos. Volo, inquit, et non potest non fieri quod vult Omnipotens. Omnium quidem potestas ei est, sed illi soli sui sunt quos elegit, ut dicit: Ego elegi vos de mundo . Illos Pater sibi dedit, id est traxit ad eum. A. 154III M. 112 L. 119 Pater juste, mundus te non cognovit, ego
Abbreviated transcription (Latin):
s dĩ miscłia comm̃datur. P at̃ qͦs dedisti
mͥ uolo ut ubi egosum & illi sint mecum
ut uideant claritatẽ meã quã dedisti mͥ.
rantũ attinet ad creaturã in qua factꝰ¬
ẽ homo: hoc dicit. Adhuc tam̃ ñ ibi
erat: s cito erat ascensurꝰ. Uel sum dixit
ꝓpt unitatem ꝑsonȩ. in qua & ds̃ homo ẽ
& hõds̃. Quantumuͦ aitinet ad formã dĩ.
ubiq ẽ. Unde latro audiuit: hodie mecũ
eris in paradyso. Scd̃m id qđ homo erat
amma eius ipsodic futura erat in inferno:
caro m sepulchro. Scđd̾m aũt qđ ds̃ erat: etrã
in paracdyso erat. Propt̃ea cum dixisset & il¬
li sint addidit mecum: nam & miseri posit̃
c̃ẽ ubi ille ẽ qui ubiq est: s beati soli sunt
cum illo. quia beati eẽ ñ possunt nͥex illo.
Sumamus qualecunq exemplũ. Sic̃ cecuᷤ
etiam si ibi sit ubi lux ẽ. ñ tam̃ cũ luce: ita
impius uł pius s ñdum idoneus. etiã si
nusquam possit ẽẽ ubi ñ sit xp̃c. tam̃ ñ est

Expanded text:
dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum, ut videant claritatem meam quam dedisti mihi. Quantum attinet ad creaturam, in qua factus homo hoc dicit. Adhuc tamen non ibi erat, sed cito erat ascensurus. Vel sum, dixit propter unitatem personae in qua et Deus homo est, et homo Deus. Quantum vero attinet ad formam Dei, ubique est. Unde latro audivit: Hodie mecum eris in paradiso . Secundum id quod homo erat, anima ejus ipso die futura erat in inferno, caro in sepulcro. Secundum autem quod Deus erat, etiam in paradiso erat. Propterea cum dixisset, et illi sint, addidit, mecum: nam et miseri possunt esse ubi ille est qui ubique est; sed beati soli sunt cum illo, quia beati esse non possunt nisi ex illo. Sumamus qualecunque exemplum. Sicut caecus, etiamsi ibi sit ubi lux est, non est tamen cum luce; ita impius vel pius, sed nondum idoneus, etiamsi nusquam possit esse ubi non sit Christus, tamen non est
Abbreviated transcription (Latin):
ctis possessionib sentiendum ẽ. quia
om̃e terrenũ uł erugine consumit᷑. ut au¬
rum. argentũ. uł uermib ⁊ putredine sol¬
uitur ut uestes. uł quod ab his immune
ẽ a furib tollitur. ut lapides preciosi. In
his gͦ om̃e genus auaricie reprehendit᷑.
Celum dicit ñ istud aerium. s firmam̃tũ
sp̃uale. qͦd nunquã transiet. U bi enĩ est
thesaurus tuus. ibi est & cortuũ. leron
oc etiam de passionib ẽ dictũ. Gulo¬
sus cor ht̃ in uentre. lascuius in lu¬
dicris. amator in libidine: auarus in
pecuna. AUGIISTINII¬
rgo si interra ẽ cor. id si eo corde
quisq oꝑatur. ut terremĩ cõmodũ
adipiscatur. quomͦ erit mundũ qͦd in
terra uolutatur: Sordescit aliquid cũ
inferiori miscet᷑ naturȩ. quia etiam de
puro argento aurũ sordidat᷑ si misceat᷑.
Ita ⁊ animus nr̃ terrenoꝵ cupiditate
sordescit. quãuis ipsa t̃ra in suo genere
ut qͦ p̃cesserit dilectionis thesaurꝰ. illuc
⁊ cogitationis sequat᷑ affectus. Data gͥ

Expanded text:
ctis possessionibus sentiendum est, quia omne terrenum vel aerugine consumitur, ut aurum, argentum, vel vermibus et putredine solvitur, ut vestes; vel quod ab his immune est, a furibus tollitur, ut lapides pretiosi. In his ergo omne genus avaritiae reprehenditur. Coelum dicit, non istud aerium, sed firmamentum spirituale quod nunquam transiet. Ubi enim est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum. HIERON. Hoc etiam de passionibus est dictum. Gulosus cor habet in ventre, lascivus in ludicris, amator in libidine, avarus in pecunia. AUGUST. Ergo si in terra est cor, id est, si eo corde quisque operatur, ut terrenum commodum adipiscatur, quomodo erit mundum quod in terra volutatur? Sordescit aliquid, dum inferiori miscetur naturae; quia etiam de puro argento sordidatur aurum, si misceatur. Ita et animus noster terrenorum cupiditate sordescit, quamvis ipsa terra in suo genere ut quo praecesserit dilectionis thesaurus, illuc et cogitationis sequatur affectus. Data igitur
Abbreviated transcription (Latin):
obtundit. id moysi ⁊ ysaiȩ increpatiõe.
ut & nos hereticos uerbis scͥpturȩ uin¬
camꝰ. Simulatores iudei strepitu qͥdẽ
labioꝵ dicunt. magist᷑ scimꝰ qͥa uerax es.
exteriorẽq mundiciã comm̃dant. s qͥa
imimunda m̃te ueritati contradicunt:
nequaquã mercedẽ cũ ueris cultorib ha¬
bmuri sunt. Et conuocatis ad se turbis
dixit eis. Audite & intelligite. Non quod
intrat in os coinqͥnat hominẽ.s qͦd ꝓcedit
exore hoc coinqͥnat hominẽ. Aus̾ in tra¬
si tota de ore corporis accipiat᷑: ab¬
surda ẽ. Neq enĩ quẽ ñ comqͥnat cibus.
comquinat uomitꝰ. Cibus quippe in os in¬
trat. uomitꝰ ex ore ꝓcedit. s ꝓculdubio pͥ¬
orau̾ba ꝑtinent ad os carnis ubi dicit.
ñ qd̾ intrat inos coinquinat hominẽ. po¬
steriora aũt ad os cordis ubi ait. s quod
procedit ex ore comquinat. Leronimus.¬
i hocuerũ ẽ quare ydolotitis uescimur:
Apłs ait. Non potestis calicẽ dñi bib̾e.¬

Expanded text:
ndit, id est, Moysi et Isaiae increpatione, ut et nos haereticos verbis Scripturae vincamus. Simulatores Judaei strepitu quidem labiorum dicunt: Magister, scimus quia verax es , exterioremque munditiam commendant; sed quia immunda mente veritati contradicunt, nequaquam mercedem cum veris laudatoribus habituri sunt. Et convocatis ad se turbis, dixit eis: Audite et intelligite. Non quod intrat in os coinquinat hominem; sed quod procedit ex ore, hoc coinquinat hominem. AUGUST. hasi tota de ore corporis accipiatur absurda est. Neque enim quem non coinquinat cibus, coinquinat vomitus. Cibus quippe in os intrat, vomitus ex ore procedit; sed procul dubio priora verba pertinent ad os carnis, ubi dicit: Non quod intrat in os, coinquinat hominem HIERON. Posteriora autem ad os cordis, ubi ait: Sed quod procedit ex ore, coinquinat. Sic hoc verum est, quare idolothytis non vescimur? Apostolus ait: Non potestis calicem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Dec aũt confessio. & hec uisio biꝑtita ẽ.
Credituri nanq uidĩ postꝗͣ. plenitu¬
dogentiũ intrauerit. uidebt̃ a iudicio
mantea in humana xp̃i facie diuinam.
quia prius ex fide & dilectione cfitebun¬
tur om̃ipotentis filiũ in carne uenisse
bñdictum. id ab om̃i peccato ĩ munem.
ad gsificandũ nom̃ patris. Increduli uͦ
solã humanitatẽ uidebẽ in scdo aduen¬
tu. & tam̃ tc̃ certissime dicent. conscien¬
tiis hoc attestantib quia filiꝰ oĩpotentis

Expanded text:
ec visio bipartita est. Credituri namque Judaei, postquam plenitudo gentium intraverit, videbunt a judicio in antea in humana Christi facie divinam, quia prius ex fide et dilectione confitebuntur Omnipotentis Filium in carne venisse benedictum, id est, ab omni peccato immunem ad glorificandum nomen Patris. Increduli vero solam humanitatem videbunt in secundo adventu, et tamen tunc certissime dicent, conscientiis hoc testantibus, quia Filius Omnipotentis
Abbreviated transcription (Latin):
centes pueri sint ab hac gen̾atiõe ꝑẽpti.
S quia abel pastor ouiũ. ⁊acharias uͦ
sac̾dos fuit: utͥusq gradꝰ marcyres. ⁊ lai¬
ci scilicet. & altaris officio mancipati.
sub coꝵ uoluit intimare uocabulo. C

Expanded text:
centes pueri sint ab hac generatione perempti. centes pueri sint ab hac generatione perempti. Sed quia Abel pastor ovium, Zacharias vero sacerdos fuit, utriusque gradus martyres, et laici scilicet et altaris officio mancipati, sub eorum voluit intimare vocabulo. C
Abbreviated transcription (Latin):
e abel ñ dubitatur. quin leroñ¬
is sit quẽ occidit cam fr̃suus. La¬
patrẽ ioħis. alii ⁊ achariam qͥ occisus ẽ
a ioas rege iudȩ int̃ templũ & altare.
sicut regum narrat hystoria. & quem
scͥptura refert fuisse filium ioiadȩ sac̾¬
dotis. Nonfuit inqͥt recordatus ioas pa¬
tris eius ioiadȩ: quȩ sͥ fecisset bona. Cũ
gͦ locus consentiat occisionis in isto. &
ñ in suꝑiorib. querimꝰ quarȩ barachiȩ
dicatur filius. Barachias in lingua
tur hebrȩo nomine iusticia sac̾dotis ioradȩ.
Et in euangłio qͦ utunt᷑ nararei. ꝓ filio
barachiȩ filiũ ioiadȩ scͥptum reꝑimus.
Quia isti gessert̃ contra apłos similia ca¬
in & ioas: idõ de una generatione ẽẽ refe¬
runtur. Nam ut dictum ẽ. sicut boni st̃
una generatio: sic & mali altera. Beba.
rare aũt usq ad sanguinẽ ⁊ achariȩ di¬
ctũ sit querendũ ẽ. cũ & multi post eũ
usq ad natiuitatẽ xp̃i. & ipso nato in no¬

Expanded text:
e Abel non dubitatur, quin is sit quem occidit Cain frater suus . Zapatrem Joannis, alii Zachariam qui occisus est a Joas rege Judae inter templum et altare, sicut Regum narrat historia, et quem Scriptura refert fuisse filium Joiadae sacerdotis: Non fuit, inquit, recordatus Joas patris ejus Joiadae, quae sibi fecisset bona . Cum ergo locus conveniat occisionis in isto, et non in superioribus, quaerimus quare Barachiae dicatur filius. Barachias in lingua tur Hebraeo nomine justitia sacerdotis Joiadae. Et in Evangelio quo utuntur Nazarei, pro filio Barachiae, filium Joiadae scriptum reperimus. Quia isti gesserunt contra apostolos similia Cain et Joas, ideo de una generatione esse referuntur. Nam, ut dictum est, sicut boni sunt una generatio, sic et mali altera. BEDA. Quare autem, usque ad sanguinem Zachariae dictum sit, quaerendum est: cum et multi post eum usque ad nativitatem Christi, et ipso nato inno
Abbreviated transcription (Latin):
siluestres & sangumarii uulturis aut
accipitris. ñ solum ad ueritatẽ uenire
relinquetur uob̃ domus ur̃a deserta.
um ego fuero crucifixus. scindet᷑ ue¬
lum templi & secreta mysterii sc̃ĩta¬
tis eius publicabunt᷑. & recedet ab eosp̃s
dĩ. Et sicut corpus anima recedente pͥus
frigescit. deinde putrescit & soluitͣ. sit
seditionib replebitur. deinde ruet. Sicut
cnim ante mortẽ hoĩs insanabilis p̃cedit
nfirmitas: sic ante ruinã loci alicuiꝰ. in¬
am̃ dabilia precedunt p̾eccata. Et sic̃ ptil¬
lifrcquent̃ a matre uocati. cum ñ eã secuti
fuerint. aut accipit diripit eos. aut longe
eiagantes ꝑcunt: Sic dño freq̃nt̾ udeos
uocante. qm̃ ñ secuti st̃ eum. qͣsi accipiter
texromanꝰ partẽ eoꝵ comedit fame &

Expanded text:
silvestres et sanguinarii vulturis aut silvestres et sanguinarii vulturis aut accipitris, non solum ad veritatem venire relinquetur vobis domus vestra deserta. Cum ego fuero crucifixus, scindetur velum templi, et secreta mysterii sanctitatis ejus publicabuntur, et recedet ab eo Spiritus Dei. Et sicut corpus anima recedente prius frigescit, deinde putrescit et solvitur, siseditionibus replebitur, deinde ruet. Sicut enim ante mortem hominis insanabilis praecedit infirmitas, sic ante ruinam loci alicujus inemendabilia praecedunt peccata. Et sicut pulli frequenter a matre vocati, cum non eam secuti fuerint, aut accipiter diripit eos, aut longe vagantes pereunt, sic Domino frequenter Judaeos vocante, quoniam non secuti sunt eum, quasi accipiter rex Roman
Abbreviated transcription (Latin):
Gallinam assimilat eccłẽ. Sicut enĩ prili
gallinarũ pastũ siuim seq̃ntes ꝑ diuersa
uagantur. et mat̾nis uocib congregan¬
tur. sic & ppłs dĩ carnalẽ uoluptatẽ &
mundalẽ concupiscentiã sequens uagat᷑.¬
& abeccłã matre ꝑ sacerdotes mͦ increpa¬
tionib mͦ blandim̃tis congregat᷑ & lacta¬
tur. Et quẽ admodũ gallina ñ solũ suos
pullos calefacit. s etiam cuiꝰcũq uolatił
exclusos a sediligit quasi suos: ita ȩccła¬
gentiles siue iudȩi fuerint illi suppositi.
om̃s fidei suȩ calore uiuificat. & mbap¬
tismo generat. & in sermone nutricat.
& mat̾na diligit caritate. Hȩc q̃ deui¬
deis dicuntur. etiam hereticis coaptant᷑
loquunt᷑ ad nos. Quos om̃s heretici
dum negligunt. & male int̾pretantur.
quasi occidunt & lapidant eos. Qui he¬
retici quotiens mouetur certam̃ int̾fi¬
deles & eos. & dñs uult illos congregare
sub ueritate pennarũ suarũ. id duoꝵ

Expanded text:
Gallinam assimilat Ecclesiae. Sicut enim pulli Gallinam assimilat Ecclesiae. Sicut enim pulli gallinarum pastum suum sequentes per diversa vagantur, et maternis vocibus congregantur; sic et populus Dei carnalem voluptatem et mundalem concupiscentiam sequens et per sacerdotes modo increpationibus, modo blandimentis congregatur et lactatur. Et quemadmodum gallina non solum suos pullos calefacit, sed etiam cujuscunque volatilis exclusos a se, diligit quasi suos Cgentiles, sive Judaei fuerint illi suppositi, omnes fidei suae calore vivificat, et in baptismo generat, et in sermone nutricat, et materna diligit charitate. Haec quae de Judaeis hic dicuntur, etiam haereticis coaptantur. loquuntur ad nos. Quos omnes haeretici dum negligunt et male interpretantur, quasi occidunt et lapidant eos. Qui haeretici quoties movetur certamen inter fideles et eos, et Dominus vult congregare illos sub veritate pennarum suarum, id est, d
Abbreviated transcription (Latin):
tores ñ saxa & ȩdificia ciuitatis: plan¬
gendo affectu patͥs Quotiens uolui
congregare filios tuos quẽ admodum
gallina congregat pullos suos subalas:
& noluisti. In eo qd̾ dicit qͦtiens uolui
congregare filios tuos: om̃s retro ꝓpħas
Ia semissos testatur. Mazist̃.¬
ale ẽ qđ dicit. Ego uolui tu nolu¬
isti: & qͦt qͦt congregaui mea uoluntate
semꝑ efficaci: te nolente feci. quia sẽꝑ
ingrata fuisti. Uel ita: iuxta regulam
q̃ nom̃ cause ꝓ effectu ponit. Uolui. id
apꝓbaui. monui. & multifarie multiꝰq
modis consului tͥ p̃uaricatrici redire
isi ad te ysaiam. & serrasti eũ. misi
ieremiam. & lapidasti. misi ez echiel.
& tractum ꝑ lapides excerebrasti. Qͦmͦ
sanabis. q̃ nullum medicũ ad te ueni¬
re ꝑmitis: Seipsum dñs aui cõparat.
electos suos tanquã pullos sub se colli¬
git. fouet. & ab insiduis diaboli & maloꝵ
hominũ ꝓtegit. Unde ꝓpħa ait. Sub
timbra alarũ tuarũ ꝓtege me. Amplius

Expanded text:
tores, non saxa et aedificia civitatis, plangendo affectu patris. Quoties volui congregare filios tuos, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas, et noluisti? In eo quod dicit, quoties volui congregare filios tuos, omnes retro prophetas a se missos testatur. Tale est quod dicit: Ego volui, tu noluisti; et quotquot congregavi mea voluntate semper efficaci, te nolente feci, quia semper ingrata fuisti. Vel ita, juxta regulam quae nomen causae pro effectu ponit: Volui, id est, approbavi, monui et multifarie multisque modis consului tibi praevaricatrici redire isi ad te Isaiam, et serrasti eum; misi Jeremiam, et lapidasti. CHRYS. Misi Ezechiel, et tractum per lapides excerebrasti. Quomodo sanaberis, quae nullum medicum ad te venire permittis? Se ipsum Dominus avi comparat, electos suos tanquam pullos sub se colligit, fovet, et ab insidiis diaboli et malorum hominum protegit. Unde Propheta ait: Sub umbra alarum tuarum protege me . Amplius:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa regit homines:⁊ uicia calcat. Ho¬
mo iactans sem̃ filius hominis ẽ. semen
u̾bum. t̾ra corda humana. Dormitio
uͦ hominis: mors ẽ saluatoris. Elxurgit
sem̃ nocte ⁊ die post somnũ xp̃i. quia
numerꝰ credentiũ int̾ adu̾sa ⁊ ꝓspera
magis magisq multiplicat᷑. S em̃ ger¬
minat bona intentione. ⁊ crescit in oꝑe
dũ ille nescit. id÷ nescire nos facit. qͥs
quẽ fructũ afferat in finẽ. dũ dic̃. Qui
ꝑseueraui̾t usq in finẽ. ipse saluabi¬
tur. Ultro fra fructificat. dũ uolunta¬
tem nr̃am ds̃ expectat dicets. Si ius
ꝑuemre ad uitã: serua mandata. Hec
terra pͥmum ꝓducit herbam. id :timo¬
rem. Iniciũ sapientiȩ timordm̃. Demde
spicam. id÷ lacrimosã pęnitentiã. dem-¬
de plenũ frum̃tũ. scilicet caritatẽ. Ple¬
nitudo enim legis ẽ caritas. Tẽpore
messis resecat eam ꝑ falcẽ. quia tempo¬
ralẽ uitam incidit ꝑ emissã mortis sen¬
om̃ia. qm̃ adest messis id consũmatio

Expanded text:
ipsa regit homines et vitia calcat. Homo jactans semen, Filius hominis est; semen, verbum; terra, corda humana; dormitio vero hominis, mors est Salvatoris. Exsurgit semen nocte et die post somnum Christi, quia numerus credentium intra adversa et prospera magis magisque multiplicatur. Semen germinat bona intentione, et crescit in opere, dum ille nescit, id est nescire nos facit, quis quem fructum afferat in finem, dum dicit: Qui perseveraverit usque in finem, ipse salvabitur . Ultro terra fructificat, dum voluntatem nostram Deus exspectat, dicens: Si vis pervenire ad vitam, serva mandata . Haec terra primum producit herbam, id est, timorem: initium enim sapientiae timor Domini . Deinde spicam, id est, lacrymosam poenitentiam, deinde plenum frumentum, scilicet charitatem. Plenitudo enim legis charitas est . Tempore messis resecat eam per falcem, quia temporalem vitam incidit per emissam mortis senomnia, quoniam adest messis, id est consummatio
Abbreviated transcription (Latin):
scendum uł quia ꝓ nichilo habendum ẽ¬
quicquid aliud petistis. in cõparatione tan¬
te reiquam petere ddebiustis. Qm aũt possit̃
petere plensĩ gaudium subdit. quia de ani¬
malib qõ sunt facient spũales. ut ab iectis
imaginationib corporũ pura mentis acie
sincerȩ luci cohereant. A.cL.i.¬

Expanded text:
scendum, scendum, quidquid aliud petistis, in comparatione tantae rei quam petere debuistis. Quomodo autem possint petere plenum gaudium, subdit; quia de animalibus, quot sunt, faciet spirituales, ut abjectis imaginationibus corporum, pura mentis acie sincerae luci cohaereant. A.
Abbreviated transcription (Latin):
autem uidebo uos. scđm ꝓmittit ad¬
uentum. in quo uniu̾sam uidebit ȩccl̃am
ad remunerandũ ex integro. Et quia in
plenitudine illius gaudii ñ rogabimus:
m̃ petendum est ut illuc ꝑueniamus.
nomine meo: dabit uobis Quicqͥd petitur
contra salutem: ñ petitur in nomme salua¬
toris. Cum dicit in nomine meo: ñ uult
intelligi de sono s de soni significatione.
Unde qui male sentit de xp̃o. ñ petit in eius
nomine etram si eus ꝓferat nom̃. Qͥu̾ recte
sentiendo de illo petit salutem ȩt̾nam. uel
aliquid ꝑtinens ad ulam: accipit quando
debetacciꝑe. Necidõ quȩdã negantur. quia
ut congruotempore dentur differuntur.
Asq mͦ. ñ petistis quicquã in nomine meo.
Petite & accipietis. ut gaudiũ ur̃m sit plenũ.
D icquid aluid petittir quã uitabeata uł
qđ addeam ꝑtinet: nichil ẽ in tantȩ rei
comparatione. Ouob modis potest intelli¬
gi usq m̃ ñ petistis quicquã in noĩe meo.
uł quia ñ nouistis nom̃ meũ. sicut ẽ cogno¬

Expanded text:
et videbo vos » secundum promittit adventum, in quo universam videbit Ecclesiam ad remunerandum ex integro. Et quia in plenitudine illius gaudii non rogabimus modo, petendum est ut illuc perveniamus. nomine meo, dabit vobis. Quidquid petitur contra salutem, non petitur in nomine Salvatoris. Cum dicit: in nomine meo, non vult intelligi de sono, sed de soni significatione. Unde qui male sentit de Christo, non petit in ejus nomine, etiamsi ejus proferat nomen. Qui vero recte sentiendo de illo petit salutem sempiternam, vel aliquid pertinens ad illam, accipit quando debet accipere. Nec ideo quaedam negantur, quia ut congruo tempore dentur, differuntur. Usque modo non petistis quidquam in nomine meo. Petite, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. » Quidquid aliud petitur quam vita beata, vel quod ad eam pertinet, nihil est in tantae rei comparatione. Duobus modis potest intelligi, « usque modo non petistis quidquam in nomine meo, » vel quia non novistis nomen meum sicut est cogno
Abbreviated transcription (Latin):
stantra. ñ qđ ea tanquã ꝓuerbia deputet.
s quia sic cogitat quomꝰ illi qui ꝓuerbia
audiunt & ñ intelligunt. Spũalis autẽ hõ
in nomine eius petit. quia ipsum eiusdem
substantiȩ cũ patre ẽẽ intelligit. Spũales
homines uanitatẽ & figm̃ta tanquã im

Expanded text:
stantia; non quod ea tanquam proverbia deputet, sed quia sic cogitat quomodo illi qui proverbia audiunt et non intelligunt. Spiritalis autem homo in nomine ejus petit, quia ipsum ejusdem substantiae cum Patre esse intelligit. Spiritales homines vanitatem et figmenta tanquam i
Abbreviated transcription (Latin):
& absoluendi. & in gehennas p̃cipitandi.
& in celos leuandi. diabolo coniungendi.
& cum angłis coronandi. Qđ ait in lege
uĩa: sic dictum ẽ tanquã diceret. in le¬
ge quȩ uob̃ data ẽ a dõ. sicut dicimꝰ. pa¬
nem nr̃m cotidianũ. & tam̃ dicimꝰ. da
nobis hodie. N icebant gͦ ei. Ubi ẽ pat̾¬

Expanded text:
et absolvendi, in gehennas praecipitandi et absolvendi, in gehennas praecipitandi et in coelos levandi, diabolo conjungendi et cum angelis coronandi. Quod ait, in lege vestra, sic dictum est, tanquam diceret, in lege quae vobis data est a Deo; sicut dictum est: Panem nostrum quotidianum; et tamen dicimus: da nobis hodie .
Abbreviated transcription (Latin):
qui misit me pat̃. Hunc & si differo iu¬
dicium: ñ differo testimoniũ. Probat
ab auct̾oritate legis qđ uerum sit testi¬
moniũ suum & patris: ubi ẽ stabilis ue¬
ritas. Exposutt eis legem: si ingrati ñ
ẽẽnt. Magna questio ẽ. & ualde uidet᷑ mͥ¬
res in mysterio constituta. ubids̃ dicit
inore duoꝵ uł trium testiũ stat omne
u̾bum. humani generis consuetudo sic
se habet. s duob falsis testib urgebat᷑
susanna. & uniu̾sus popłs m̃titus est
contra xp̃m. Ergo ꝑ myst̾ium tͥnitas
comm̃data ẽ. Tis habere bonã causam:
habeto duos uł tres testes. patrẽ & fili¬
um ⁊ sp̃m sc̃m. Quȩ trinitas suffraga¬
batur susannȩ in conscientia. excitans
unũ testem damelẽ & duos conuincens.
Eligamus & nos nob̾ dm testẽ. Non enĩ
dedignatur testis ẽẽ: qui iudex ẽ. Testis
ẽ. quia ñ querit alium unde cognoscat
quis sis. iudex. quia potestatem habet
mortificandi & uiuificandi. damnandi

Expanded text:
qui misit me, Pater. Nunc etsi differo juqui misit me, Pater. Nunc etsi differo judicium, non differo testimonium. Probat ab auctoritate legis, quod verum sit testimonium suum et Patris, ubi est stabilis veritas. Exposuit eis legem, si ingrati non essent. Magna quaestio est, et valde mihi videtur in mysterio res constituta, ubi Deus dicit: In ore duorum vel trium testium stat omne verbum . Humani generis consuetudo sic se habet, sed duobus falsis testibus urgebatur Susanna , et universus populus mentitus est contra Christum. Ergo per mysterium Trinitas commendata est. Vis habere bonam causam? Habeto duos vel tres testes: Patrem et Filium et Spiritum sanctum. Quae Trinitas suffragabatur Susannae in conscientia, excitans unum testem Danielem, et duos convincens. Eligamus et nos nobis Deum testem. Non enim dedignatur testis esse, qui judex est. Testis est, quia non quaerit alium unde cognoscat quis sis; judex, quia habet potestatem vivificandi et mortificandi, damnandi
Abbreviated transcription (Latin):
Sensus ẽ. Ideo uerum ẽ iudicrum meũ.
quia uerus cdĩ filius sum. Erubesce
sabelliane: audis filium. audis patrẽ.
Distingue ꝑsonas intelligentia ñ ꝑfidia.
ne quasi fugiens caribdim. in scillã in¬
curras. Caribdis teuorat. si dicis ipsũ
et̃ patrem qui ẽ filius. in scilleis scopuliᷤ
naufragaris. si filiũ minorẽ patre scd̃m
diuinitatẽ dicis. Noli gͦ dicere pat̾ au¬
rum ẽ. filius argentũ. nã una substan¬
tia ẽ. una diuinitas. una coȩt̾nitas. ꝑfe.¬
cta ȩqualitas. Audi filiũ. ego & pater
unum sumꝰ. Etrunq audi ⁊unũ ⁊ sum̃.
& a caribdi & a scilla liberabis. In eo qd̃
dixit unum. liberat te ab arrio. in eo qd̃
dixit sumus: liberat te a sabellio. Cũ dicis
alius ẽ pater. alius ẽ filius: recte dicis. si
aũt dicas aliud: erras Et in lege ur̃a
scriptum ẽ: quia duoꝵ hoĩum testimoni¬
um uerũ ẽ. Ego sũ qui testimoniũ ꝑhibeo
de me ipso: & testimoniũ ꝑhibet de me

Expanded text:
Sensus est: Ideo verum est judicium meum, Sensus est: Ideo verum est judicium meum, quia verus Dei Filius sum. Erubesce, Sabelliane; audis Filium, audis Patrem. Distingue personas intelligentia, non perfidia, ne quasi fugiens Charybdim, in Scyllam incurras. Charybdis te vorat, si dicis ipsum esse Patrem qui est Filius, in Scyllaeis scopulis naufragaris, si Filium minorem Patre secundum divinitatem dicis. Noli ergo dicere, Pater aurum est, Filius argentum: nam una substantia est, una divinitas, una coaeternitas, perfecta aequalitas. Audi Filium: Ego et Pater unum sumus . Utrumque audi, et unum, et sumus, et a Charybdi et a Scylla liberaberis. In eo quod dixit: unum, liberat te ab Ario; in eo quod dixit: sumus, liberat te a Sabellio. Cum dicis, alius est Pater, alius Filius, recte dicis: si autem dicas aliud, erras: Et in lege vestra scriptum est, quia duorum hominum testimonium verum est. Ego sum qui testimonium perhibeo de meipso, et testimonium perhibet de me
Abbreviated transcription (Latin):
airit eis. Et si ego testimoniũ ꝑhibeo de me¬
ipso. uerumẽ testimoniũ meum: quia scio
unde ueni. & qͦuado. Uos aũt nescitis un¬
de uemio. aut quouado. ꝑ atrem uat in¬
telligi. a qͦ testimoniũ suũ confirmat᷑. Qd̃
quia illi nesciunt scd̾m carnẽ iudicant.
cideo arrogans eis uidetur. Om̃is homo
quando de se ꝑhibere uult testimonium
laudabile: arrogans & suꝑbꝰ uidet᷑. Ideo
scriptumẽ. Non laudet te os tuũ: s os
ꝓrimi tui. S hoc homini dictum est qui
mentiri potest. luxx aut̃ mentiri ñ potest.
os scđ̾m carnẽ iudicatis: ego ñ iudico
ubaudis scđm carnẽut uo̾. squenquã.¬
Tel m ñ iudico. Unde alibi. ego ñ ue¬
nut udicẽ mundũ s ut saluẽ. ñ iudi¬
cium denegando. s differendo. P rius
enim erat miscđia p̃roganda. & post exer¬
cendum iudiciũ. ut ait psalmista. Mi¬
dico ego iudiciũ meũ uerũ ẽ. quia solus
ñ sum.s ego & qui me misit pater.

Expanded text:
dixit eis: Etsi ego testimonium perhibeo de medixit eis: Etsi ego testimonium perhibeo de meipso, verum est testimonium meautem nescitis unde venio, aut quo vado. Patrem dat intelligi, a quo testimonium suum confirmatur. Quod quia illi nesciunt, secundum carnem judicant, et ideo arrogans eis videtur. Omnis homo quando vult de se perhibere testimonium laudabile, arrogans et superbus videtur. Ideo scriptum est: Non laudet te os tuum, sed os proximi tui . Sed hoc homini dictum est, qui mentiri potest. Lux autem mentiri non potest. Vos secundum carnem judicatis, ego non judicoubaudis: secundum carnem ut vos. Vel modo non judico. Unde alibi: Ego non veni ut judicem mundum, sed ut salvem , non judicium denegando, sed differendo. Prius enim erat misericordia praeroganda, et post exercendum judicium, ut ait Psalmista: Midico ego, judicium meum verum est, quia solus non sum, sed ego et qui misit me, Pater.
Abbreviated transcription (Latin):
ultra ñ interrogant.s aꝑte comp̃hensũ
potestati tradunt romanȩ. Unde patet
uenena inuidiȩ suꝑari posse. s difficile
TE RI M gͦ locutus ẽ eis dicens. Ego sũ
lux mundi. Qui sequit᷑ me ñ ambulat
in tenebris: s habebit lucẽ uitȩ. August.
ux mundi a patre egrediens. nube
carnis tegit᷑. & sic contemꝑata toleranda
hominib efficit᷑. ut ꝑ hominẽ ueniat᷑ ad
diuinitatẽ. Illagͦluce illuminante illu¬
minam᷑ mͦ collirio fidei. qui de adam ceci
nati sumꝰ. & sequim᷑ tam u̾bis quã exẽplis
obediendo. ut exclusis ignorantiȩ uł pec¬
catoꝵ tenebris. in futuro manifesta ui¬
sione deitatis illuminem᷑. Dixert̃ gͦ ei
pharisȩi. Tu de te ipso testimoniũ ꝑhibes.
testimoniũ tuũ ñ ẽ uerũ. Iili infirmos
oculos habebant qͥ hoc dicebant. quia
luem ferre ñ poterant. Putant ñ credendũ
eiquasi solus de se testetur. obliti p̃missaꝵ
audenter de eo ostendit. Nespondit mñe &

Expanded text:
ultra non interrogant, sed aperte comprehensum ultra non interrogant, sed aperte comprehensum potestati tradunt Romanae. Unde patet venena invidiae superari posse, sed difficile  dicens: Ego sum lux mundi. Qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae. AUGUST. Lux mundi a Patre progrediens, nube carnis tegitur, et sic contemperata, toleranda hominibus efficitur, ut per hominem veniatur ad divinitatem. Illa ergo luce illuminante, illuminamur modo collyrio fidei, qui de Adam caeci nati sumus; et sequimur tam verbis quam exemplis obediendo, ut exclusis ignorantiae vel peccatorum tenebris, in futurum manifesta visione Deitatis illuminemur. Dixerunt ergo ei Pharisaei: Tu de teipso testimonium perhibes. Testimonium tuum non est verum. Illi infirmos oculos habebant qui hoc dicebant, quia lucem ferre non poterant. Putant non credendum ei, quasi solus de se testetur, obliti praemissaevidenter de eo ostendit. Respondit Jesus et
Abbreviated transcription (Latin):
psalmoꝵ uocat eũ dñm dicens. dixit dñs
dño meo sede a dextris meis. donec ponã
immicos tuos scabellũ pedũ tuoꝵ: Ambr.
Qđ aũt a patre subiciunt᷑ inimici. siue
uolentes siue nolentes: ñ infirmitatem
filii s unitatẽ naturȩ qua i altero alt̃
opatur significat. Nlam & filius subiat
multa confingunt. asserentes centefmũ
nonũ psalmũ scͥptum in ꝑsona elyezer
filii uernaculi abrahȩ reuertentis de cede
quiq rogũ. ⁊ introducunt eũ ita eẽ locu¬
tum. Dix̃ dñs ds̃ dño meo abrahã. post
cedẽ quinq regũ. sede ad dexterã meam.
&: sequentia psalmi ñ ad hoc concordant.
Recte itaq udȩis opponit᷑. ñ quia xp̃m
quem confitent᷑ eẽ uenturũ dauid filium
dicunt. s quia simplicit̃ hoĩem ⁊ ñ di fili¬
um credunt. M CcxxUI. R. cxxxiii.
cat cum dñm. qͦmͦ filius cius ẽ: Et ne¬
mo poterat respondere ei u̾bum: neq au¬
sus fuit quisquã ex illa die eũ ampliꝰ int̾¬
rogare Quia in sermonib confutant᷑

Expanded text:
ens: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum? » Quod autem a Patre subjiciuntur inimici, sive volentes sive nolentes, non infirmitatem Filii, soperatur, significat. Nam et Filius inimicos ola multa confingunt, asserentes centesimum nonum psalmum scriptum in persona Eliezer filii vernaculi Abrahae, revertentis de caede quinque regum, et introducunt ita eum esse locutum: Dixit Dominus Deus Domino meo, Abraham post caedem quinque regum, sede ad dexteram meam. Sed sequentia psalmi non ad hoc concordant. Recte itaque Judaeis opponitur, non quia Christum quem confitentur esse venturum, David filium dicunt; sed quia simpliciter hominem, et non Dei Filium credunt. M. 226II R. 133 L. us est? Et nemo poterat ei respondere verbum, neque ausus fuit quisquam ex illa die eum amplius interrogare. » Quia in sermonibus confutantur,