comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te oriens. ordinate occidens. ordinate ꝑ agen
omĩa tempora: unde ꝓcessit : Ipsa aut̃ eccła.
quomͦ accepit increm̃ta: successus ꝓfectionẽ:
Quomͦ destinatur ad finẽ quendã immorta¬
litatis : Quibꝰ p̾coniis p̃dicatur: quibꝰ my¬
steriis comm̃datur: quibꝰ sacram̃tis occulta¬
tur: qua p̃dicatione reuelatur. Ubi fecit
gnificata sunt oꝑa tua dñe. Quero ubi fecerit:
locum ñ inuenio. sed uideo quid sequat᷑. Omĩa
in sapientia fecisti. Ergo. omĩa in xp̃o fecisti.
Ille contemptꝰ : ille expalmatꝰ : ille consputus.
ille spinis coronatꝰ. ille crucifixus: omĩa in
illo fecisti. Audio. audio. qͥd de illo tuo mili¬
te nunties hominibꝰ: qͥd de illo p̾cone sco p̃¬
dices gentibꝰ: xpm̃ dĩ uirtutẽ. & dĩ sapienti¬
am. Irrideant uidei crucifixũ xp̃m. quia
scandalum ẽ eis: irrideant pagani crucifixũ xp̃m
qͥa stulticia ẽ eis. Nos aut̃ p̃dicamꝰ inqͥt xp̃m¬

Expanded text:
te oriens, ordinate occidens, ordinate peragens te oriens, ordinate occidens, ordinate peragens omnia tempora, unde processit? Ipsa autem Ecclesia quomodo accepit incrementa, successus, perfectionem? Quomodo destinatur ad finem quemdam immortalitatis? Quibus praeconiis praedicatur? quibus mysteriis commendatur? quibus sacramentis occultatur? qua praedicatione revelatur? Ubi fecit gnificata sunt opera tua, Domine!» Quaero ubi fecerit, locum non invenio; sed video quid sequatur: «Omnia in sapientia fecisti.» Ergo omnia in Christo fecisti. Ille contemptus, ille expalmatus, ille consputus, ille spinis coronatus, ille crucifixus, omnia in illo fecisti. Audio, audio quid de illo tuo milite nunties hominibus; quid de illo praecone sancto praedices gentibus, Christum Dei Virtutem, et Dei Sapientiam. Irrideant Judaei crucifixum Christum, quia scandalum est eis; irrideant Pagani crucifixum Christum. quia stultitia est eis: «Nos autem,» inquit, «p
Abbreviated transcription (Latin):
in istã ꝑegrinantẽ ierłm. Quare ñ faciunt :
Duia iam ortus ẽ sol: & splend& in toto orbe
sol. & congregati sunt: & in cubilibꝰ suis cu¬
babunt. Quid tu homo dĩ : Quid tu oȩccła
dei: Quid tu ocorpus xp̃i: cuiꝰ caput in cę¬
lo ẽ: Quid tu facis ohomo unitas eiꝰ : Exi&
inquit homo ad opus suum. Dꝑetur gͦ homo
iste oꝑa bona: in securitate pacis eccłe. Dꝑe
tur enim unusquisq in finem. Aliqͣndo enĩ
erit quędam contenebricatio: & fi& qͥdam
impetus. sed in uesꝑam. id ẽ in finem mundi.
Modo aut̃ in pace & tranquillitate oꝑatur
eccła: quia exi& homo ad opus suum. & ad
operationem suam usq ad uesꝑam. Quam¬
magnificata sunt oꝑa tua dñe. Merito mag¬
ua: merito excelsa. U bi facta sunt oꝑa ista
tam magna: Quȩ illa statio dĩ: ubi sedit.
U bi ꝓcesserunt pͥmo. ista tam pulchra. Si
ad litteram accipias: omnis ordinata creatura
ordinate currens. ordinate pulchra. ordina¬

Expanded text:
in istam peregrinantem Jerusalem. Quare non faciunt? in istam peregrinantem Jerusalem. Quare non faciunt? Quia jam «ortus est sol,» et splendet in toto orbe sol, et congregati sunt, et in cubilibus suis cubabunt.» Quid tu, o homo Dei? quid tu, o Ecclesia Dei? quid tu, o corpus Christi, cujus caput in coelo est? quid tu facis, o homo, unitas ejus? «Exiet,» inquit, «homo ad opus suum.» Operetur ergo iste homo opera bona in securitate pacis Ecclesiae, operetur usque in finem. Aliquando enim erit quaedam contenebratio, et fiet quidam impetus, sed in vespera, id est in fine mundi: modo-autem in pace et tranquillitate operatur Ecclesia; quia «exiet homo ad opus suum, et ad operationem suam usqmagnificata sunt opera tua, Domine!» Merito magna, merito excelsa. Ubi facta sunt opera ista tam magna? quae illa statio Dei ubi stetit, unde processerunt primo ista tam pulchra? Si ad litteram accipias, omnis ordinata creatura, ordinate currens, ordinate pulchra, ordina
Abbreviated transcription (Latin):
ponendi animam meam: & potestatẽ habeo
tt̃m sumendi eam. Agnouit oocasum suum:
ꝙ posuit eam. Ortus ẽ sol: & recepit eam.
Ortus ẽ sol. quia occidit sol: sed ñ extinctus
intelligant: ne rapiantur a rugiente leo¬
ne. Nam ecce quibꝰ ortus ẽ: non eos audeñ
inuadere catuli leonum. Sequitur cnĩ. Ortꝰ
ẽ sol & congregati sunt: & in cubilibꝰ suis
cubabunt. Magis magisq. ubi orit᷑ sol
iste ut intelligatur ab orbe t̾rarum. & cla¬
rificctur xp̃e in toto mundo. congregant᷑
catuli leonum: illa demonia recedunt a ꝑse¬
cutione eccłȩ. quę instigabant ꝑsequi domũ
dĩ. oꝑando in filiis diffidentię. Nam dictũ
in filiis in fidelitati. Modo iam quia nemo eoꝵ
ꝑ sequi aud& eccłam: ortus ẽ sol. & congre¬
gati sunt. Et ubi sunt: Et in cubilibꝰ suis
cubabunt. Cubilia eoꝵ: corda infidelium.
Quam multi gert̃ leones. cubantes in cordibus
suis : ñ uide erumpunt: ñ faciunt impetum

Expanded text:
ponendi animam meam, et potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam; agnovit occasum suum,» et posuit eam; «ortus est sol,» et recepit eam. «Ortus est sol,» quia occidit sol, sed non exstinctus intelligant, ne rapiantur a rugiente leone. Nam ecce quibus ortus est, non eos audent invadere catuli leonum. Sequitur enim: «Ortus est sol, et congregati sunt, et in cubilibus suis cubabunt.» Magis magisque ubi oritur sol iste, ut intelligatur ab orbe terrarum, et clarificetur Christus in toto mundo, congregantur catuli leonum; illa daemonia recedunt a persecutione Ecclesiae, quae instigabant persequi domum Dei, operando in filiis diffidentiae. Nam dictum in filiis infidelitatis» . Modo jam quia nemo eorum persequi audet Ecclesiam, «ortus est sol, et congregati sunt.» Et ubi sunt? «Et in cubilibus suis cubabunt.» Cubilia eorum, corda infidelium. Quam multi gerunt leones cubantes in cordibus suis? Non inde erumpunt, non faciunt impetum
Abbreviated transcription (Latin):
ldll luibere in captte. nomen di aboli.
I Qlesieris quare: respondeat. Ego in
eda: legi istam litt᷑am. Ridet᷑ iste.
Nosi talis ẽ: cui digneris reddere ratio
dicere. Similitudines enim sunt. Et in qͦ¬
cũq loco st̃: circumstantia sui exponuntur.
Illic ꝑtransibunt om̃s bestię siluȩ. Ubi: In
noctem quam posuit dñs: quia sol agnouit
occasum suum. Catuli leonum rugientes ut
rapiant: & querant a dõ escam sibi. Merito
dñs uenturus ad occasum suum. ipse sol iusti¬
ciȩ agnoscens occasum suum. ait discipulis.
tanqͣm tenebris futuris. circutturo leone ut
quęrer& quem deuorar&: & qͦd ille leo neminẽ
deuorar& nisi peter&. hac nocte inquit postu¬
lauit sathanas uexare uos sicut triticum.
& ego rogaui ꝓ te petre. ne deficiat fides tua.
Nonne petrus cum ter negauit: iam inter
dentes leonis erat .: Catuli leonum rugien¬
tes ut rapiant : & ut querant a dõ ęscam sibr.
Ortus ẽ sol iusticię. qui dix̃ potestatẽ haben

Expanded text:
 haberi in capite nominis diaboli, et cum quaesieris, quare? respondeat: Ego in nomine Dei legi istam litteram. Ridetur iste; nam nec talis est cui digneris reddere rationdicere. Similitudines enim sunt, et in quocumque loco sunt, circumstantia sui exponuntur. «Illic pertransibunt omnes bestiae silvae.» Ubi? In nocte quam posuit Dominus, quia «sol agnovit occasum suum. Catuli leonum rugientes, ut rapiant, quaerentes a Deo escam sibi.» Merito Dominus venturus ad occasum suum, ipse sol justitiae agnoscens occasum suum, ait discipulis, tanquam tenebris futuris, circuituro leone, ut quaereret quem devoraret, quod ille leo neminem devoraret, nisi peteret: «Hac nocte,» inquit, «postulavit satanas vexare vos sicut triticum; et ego rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua» . Nonne Petrus cum ter negavit , jam inter dentes leonis erat? «Catuli leonum rugientes, ut rapiant, et ut quaerant a Deo escam sibi.Ortus est sol.» Qui dixit, «Potestatem habeo
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ iustos & iniustos. Ergo de illo sole iusticie
nescio quid significat p̾salmus iste: scđm my¬
sterium. Nam uidemus ista fieri in creatu¬
ra : etiam scđm speciem rerum uisibilium. Sol
agnouit occasum suum. Quid ẽ sol agnouit
occasum suum: Apc̃ agnouit passionẽ iuã.
Oecasus xpi: pausio xp̃i. Sed numquid sic
occidit: ut non oriatur : Numquid qͥ dor¬
mit. non adici& ut resurgat: Nonne ipse
agnouit: hoc ẽ placuit ei : Quid enim ñ no¬
uit ds̃: quid non nouit xp̃e : Et tam̃ dic¬
turus ẽ in fine quibꝰdam: non noui uos.
Quomꝰ gͦ ibi non noui uos. non ẽ quasi ig
noti mͥ estis. sed non mͥ placetis: sic & hic
agnouit occasum suum. placuit illi occas
suus. Si enim ei displicer&: quomꝰ pate¬
retur: Homini enuim. quia ñ ẽ ille sol.
etiam si displiceat passio sua : patttire
qͦd non uult. Ille aut̃ non pateretur

Expanded text:
super justos et injustos» . Ergo de illo sole justitiae super justos et injustos» . Ergo de illo sole justitiae nescio quid significat psalmus iste secundum mysterium; nam videmus ista fieri in creatura etiam secundum speciem rerum visibilium: «Sol agnovit occasum suum.» Quid est, «Sol agnovit occasum suum?» Christus agnovit passionem suam: occasus Christi, passio Christi. Sed numquid sic sol occidit, ut non oriatur? «Numquid qui dormit, non adjiciet ut resurgat» ? nonne ipse agnovit, hoc est, placuit ei? Quid enim non novit Deus? quid non novit Christus? Et tamen dicturus est in fine quibusdam: «Non novi vos» . Quomodo ergo ibi, «Non novi vos,» non est quasi, Mihi ignoti estis, sed, non mihi placetis; sic et hic, «agnovit occasum suum,» placuit illi occasus suus. Si enim ei displiceret, quomodo pateretur? Homini enim, quia non est ille sol, etiamsi displiceat passio sua, patitur et quod non vult. Ille autem non pateretur
Abbreviated transcription (Latin):
erat apud dm̃. Eece ꝓprietas xpĩ: ꝑ quã fa¬
ctus es.I. is audire & ꝓprietatẽ: ꝑ quan re¬
fectus es : Et u̾bum caro factum ẽ: & habi¬
tauit in nobis. Cetera: similitudines sunt.
Intellige: esto scripture capax: ut aliud ui¬
deas obici oculis tuis. aliud uinui cordi tuo.
Sol gͦ ille. iam securi dicimus. sol ille iusti¬
cie: non sine causa impiis non oritur. & si
uolunt. Ipsa enim sapientia dicit. Querent
me mali: & non inuenient. Querent: & ñ
inuenient. Et quare : Oderunt enim sapi¬
entiam. Ipsa sapientia loquitur & dicit. Que¬
rent me mali & non inuenient: oderunt enĩ
sapientiam. Si gͦ oderunt: quare querunt:
Ouerunt. non ut fruant᷑. sed ut inflent᷑.
Duerunt sermonibꝰ: oderunt moribꝰ. Sẽs
enim sp̃s discipline. fugi& fictum: & aufe¬
r& se a cogitationibꝰ que sunt sine irtellectu.
Non gͦ ille sol oritur impiis: non orit᷑ malis.
At uͦ de isto sole quid dictum ẽ: Qui facit
solem suum oriri suꝑ bonos & malos: & pluit

Expanded text:
erat apud Deum.» Ecce proprietas Christi, per quam factus es. Vis audire et proprietatem per quam refectus es? «Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Caetera similitudines sunt. Intellige, esto Scripturae capax, ut aliud videas objici oculis tuis, aliud innui cordi tuo. 21. Sol ergo ille, jam securi dicimus, sol ille justitiae, non sine causa impiis non oritur, etsi volunt: ipsa enim Sapientia dicit, «Quaerent me mali, et non invenient. Quaerent, et non invenient.» Et quare? Oderunt enim sapientiam. Ipsa Sapientia loquitur, et dicit: «Quaerent me mali, et non invenient; oderunt enim sapientiam» . Si ergo oderunt, quare quaerunt? Quaerunt, non ut fruantur, sed ut inflentur; quaerunt sermonibus, oderunt moribus. «Sdisciplinae fugiet fictum, et auferet se a cogitationibus quae sunt sine intellectu» . Non ergo sol ille oritur impiis, non oritur malis. At vero de isto sole quid dictum est? «Qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit
Abbreviated transcription (Latin):
pratiam. & quicquid ñ nouit sapientiam.
& tam̃ in creatura dĩ ẽ. in sapientia factũ
ĩ: e ꝑ sapientiã factum ẽ. Qui cognosẽt
spentiam. lucem habent sapientiã: qͥ ñ
ouoscunt. habent tanqͣm artificem sapi¬
atiam. cum sint ipsi detenti in insipientia.
li qui eam lum̃ habent. etiã artificẽ haberi.
in quieumq artificẽ habent. etiã lucẽ ha¬
bũt. lt quidem in hominibꝰ multi st̃. qui
iͥ participes fiunt. & sapientes uocant᷑. mul
ueiꝰ eꝑtes. stulti nominantur. Propt̾ea
nuoso nomine stulti nominant᷑: qͥa si stu¬
Et lipientiȩ. si petant. si querant. si pul¬
t pesunt ꝑuenire ad eiꝰ participationẽ.
on fan naturȩ: sed negligentiȩ denegat᷑.
It dam aliȩ creature. quȩ non posst̃
li participes sapientiȩ. siẽ om̃s bestiȩ: oĩa

Expanded text:
ntiam, et tamen in creatura Dei est, in sapientia factum est, et per sapientiam factum est. Qui cognoscunt sapientiam, lucem habent sapientiam; qui non cognoscunt, habent tamen artificem sapientiam, cum sint ipsi detenti insipientia: et qui eam lucem habent; etiam artificem habent; non quicumque artificem habent, etiam lucem habent. Et quidem in hominibus multi sunt qui ejus participes fiunt, et sapientes vocantur; multi ejus expertes, stulti nominantur. Propter hoc vitioso nomine stulti appellantur, quia si studeant sapientiae, si petant, si quaerant, si pulsent, possunt pervenire ad ejus participationem: non enim naturae, sed negligentiae denegatur. Sunt autem aliae creaturae, quae non possunt fieri participes sapientiae; sicut omnes best
Abbreviated transcription (Latin):
entia fecisti. Repleta ẽ t̾ra. creatura tua.
Repleta e teria. creatura xp̃i. Et quos
Quomꝰ uidebimꝰ: Quid enim non apes
filium ereitum ẽ: Quiequid ambilta
repit in terris. quiequid natat in aqusꝙ
quid uolat in aere: quicquid in celo eitu¬
agitur: quanto magis terra: Totus mnd
creatura dei ẽ. Sed nescio qͥd hic sigasie
de quadam creatura noua: de qua e̾iar¬

Expanded text:
a fecisti.» 26. «Repleta est terra creatura tua.» Repleta est terra creatura Christi. Et quomodo? Quomodo videmus: quid enim non a Patre per Filium creatum est? Quidquid ambulat et repit in terris, quidquid natat in aquis, quidquid volat in aere, quidquid in coelo circumagitur, quanto magis terra, totus mundus creatura Dei est. Sed nescio quid hic significat de quadam creatura nova, de qua di
Abbreviated transcription (Latin):
hic erit semꝑ ista mortalitas. Augeri & mi¬
nui potest: ali quando ꝑtransibit. In tẽpore
facta ẽ. Sol agnouit occasum suum. Et hic
qui sol. nisi sol ille iusticię: quẽ sibi ñ ortum
impii plangent in die iudicii. qui dicturi st̃
in illo die. gͦ errauimꝰ a uia ueritatis. & iusti¬
cie lum̃ non luxit nobis. & sol ñ ẽ ortus nob̃:
Ei sol iste oritur: qui intelligit xp̃m̃. Rece¬
dit aut̃ ab intellectu eiꝰ xp̃ẽ: qui sic iratꝰ fu¬
erit frĩ suo. ut teneat odium. Itaq irascimi¬
ni: & nolite peccare. Caritas. & si irascitur
aliqͣndo ut corrigat. ñ tenet᷑ rea: quia ñ in¬
ueterauit ira. ut uerteret᷑ in odium. Si aut̃
ira conusa fuerit in odium: occidit sol suꝑ
ira cundiam ur̃am. Non gͥ occidat sol: suꝑ
iracundiam ur̃am. Nec putetis fr̃s idõ nõn¬
nullis solem eẽ adorandũ: quia sol in scͥpt̾is
aliqͣndo xp̃m signficat. Talis ẽ enĩ dem̃tia

Expanded text:
hic erit semper ista mortalitas: augeri et mihic erit semper ista mortalitas: augeri et minui aliquando transibit; in tempora facta est. «Sol agnovit occasum suum.» Et hic quis sol, nisi sol ille justitiae, quem sibi non ortum impii plangent in die judicii? Qui dicturi sunt in illo die, «Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis» . Ei sol iste oritur, qui intelligit Christum. Recedit autem ab intellectu ejus Christus, qui sic iratus fuerit fratri suo, ut teneat odium. Itaque «irascimini, et nolite peccare» . Charitas etsi irascitur aliquando, ut corrigat, non tenetur rea; quia non inveteravit ira, ut verteretur in odium. Si autem ira conversa fuerit in odium, occidit sol super iracundiam vestram. «Non» igitur «occidat sol super iracundiam vestram» . 20. Nec putetis, fratres, ideo nonnulis solem esse adorandum, quia sol in Scripturis aliquando Christum significat. Talis est enim dementia
Abbreviated transcription (Latin):
unssmi dati sunt ceruis: ut & his uideas
qlle senuatur. ł etra refugium ericus
Sluribꝰ: quia factus ẽ dñs refugiũ pau¬
pei. lonas petram illam in terra: refugi
Didiuis & leporibꝰ. Ponas illam ui mari.
iuant in ꝓfiundum. Nonne iam dudũ
doatꝰ dicebat᷑. illic uolatilia cȩli in ha¬
ibiq gͦ. petra refugium nr̃m
lsdllti fluctibꝰ non frangitur: siue in
tailetur. ad illam cerui: ad illã fu
cuit dicere. dimite nob debita nr̃a. sic̃ &
pora. Intelligimꝰ spitalit᷑ eccłam crescentem
de minimo: & ista mortalitate uitȩ qͦd ammͦ
senescentẽ sed ut ꝓpinqu& ad solem. Non
istam lunam dico. uisibilem oculis: sed quę
hoc nomine significatur. Quando obscura erat
eccła. quando nondum apparebat. nondum
scura luna rectos corde. Nodo qͣm cęcus ẽ qͥ
luna plena errat: Fȩcit lunam in tempora.
Hic enim temporalit̾ transit ȩccła. Non enim

Expanded text:
s altissimi cervis,» ut et his videas s altissimi cervis,» ut et his videas quid sequatur: «Petra refugium ericiis et leporibus.» Quia factus est Dominus refugium pauperi . Ponas petram illam in terra, refugium est ericiis et leporibus: ponas illam in mari, ruerent in profundum. Nonne jamdudum de montibus dicebatur: «Illic volatilia coeli inhabique ergo petra refugium nostrtundatur fluctibus, non frangatur, sive in terra solidetur; ad illam cervi, ad illam fulica, cuit dicere, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et pora.» Intelligimus spiritualiter Ecclesiam crescentem de minimo, et ista mortalitate vitae quodammodo senescentem; sed ut propinquet ad solem. Non istam lunam dico visibilem oculis, sed quae hoc nomine significatur. Ista quando obscura erat Ecclesia, quando nondum apparebat, nondum scura luna rectos cord.» . Modo quam caecus est qui plena luna errat? «Fecit lunam in tempora.» Hic enim temporaliter transit Ecclesia; non enim
Abbreviated transcription (Latin):
dro remanenti sine nidis passerum. Pas¬
sres enim non naufragabunt. non ꝑibunt:
qa fulicȩ domus dux ẽ eorũ. Quid gͦ se
qutis: Montes altissimi ceruis. Cer
magni: spi̾tales: transcendentes incur
ꝗennia spinosa ueprium. atq siluarũ.
Iu pficis inquit pedes meos sicut cerui:
osip excelsa statuis me. Teneant montes
atis: alta p̃cepta dĩ: sublimia cogitent.
tincant ea quȩ multum eminent in scͥp¬
turs: istificentur in suminis. Cerui enĩ
sunt: illis montes altissimi. Qͥa de humili¬
lus lestis: Quid de lepore: Quid de eri¬
cio: Lepus miniitum animal & infirmũ:
ricius etiã spinosum minor eorũ. Illud
iunal timidum: illud animal spinis coo¬
ium. Spinȩ enim quid significant: nͥ pec¬
atores: Oui peccat cotidie. etiã si non
magia peccata: minutissimis spinis cooꝑtꝰ
mut crcelsa illa & ꝑfecta p̾cepta. Illi enimi
nuntisꝰ altissimi: ceruis. Qͥd gͦ Isti. lepus.¬
ericus ꝑeunt: Non. Sic enim montes¬

Expanded text:
dro remanenti sine nidis passerum. Pasdro remanenti sine nidis passerum. Passeres enim non naufragabunt, non peribunt; quia «fulicae domus dux est eorum.» 18. «vequitur? «Montes altissimi cervis.» Cervi, magni, spirituales, transcendentes in cursu omnia spinosa veprium atque silvarum. «Qui perficit,» inquit, «pedes meos sicut cervi, et super excelsa statuet me» . Teneant montes altos, alta praecepta Dei; sublimia cogitent, teneant ea quae multum eminent in Scripturis, justificentur in summis: cervis enim sunt illi montes altissimi. Quid de humilibus bestiis? quid de lepore? quid de ericio? Lepus minutum animal et infirmum, ericius etiam spinosum: illud animal timidum, illud animal spinis coopertum. Spinae quid significant, nisi peccatores? Qui peccat quotidie, etiamsi non magna peccata, minutissimis spinis cooperttenere excelsa illa et perfecta praecepta. Illi enim «montes altissimi cervis.» Quid ergo? isti pereunt? Non. Sic enim «monte
Abbreviated transcription (Latin):
lice domꝰ: Fulica sicut oñs nouimꝰ. matis
auis ẽ: uł in stagnis ẽ. uł in mari ẽ. haba
quandam domum: ñ facile in litore ters
aut nũqͣm. sed in his quȩ in media aqua sun
Pierũq uͦ & in petris: quas. aqua circũdat li¬
telligimꝰ gͦ. petrã eẽ idoneam fulice domĩ.
usqͣm fortiꝰ & firmiꝰ habitat: qͣͥm in peta
In quali petra: In mari constitita. Et si
tunditur fluctibꝰ: frangunt᷑ tam̃ fluctus
non frangit᷑ petra. Hoc hab& magnũ pere
in mari constituta. Quanti fluctꝰ contudis
unꝰquisq imitans xp̃m. ita sit in isto slisĩ
in isto mari. ubi ñ potest nͥ ꝓcellas tempił¬
tesq sentire. ut nulli uento cędat. mullł
ctui: sed omĩa excipiat. & integer ml̃
Ergo fulicȩ domꝰ: & fortis ẽ & humib¬
hab& domum fulica in excelsis. Nidi l
domo firmiꝰ: & nichil humilius. In alss
quidem nidificant passeres. ꝓpt̾ p̃sentẽd
cessitatẽ: sed petram illam habent ducll
nolabunt quidem inde passores. sed ue¬

Expanded text:
licae domus? Fulica, sicut omnes novimus, marina avis est; vel in stagnis est, vel in mari est. Habet quamdam domum non facile in littore terrae, aut nunquam; sed in iis quae in media aqua sunt: plerumque ergo in petris quas aqua circumdat. Intelligimus ergo petram esse idoneam fulicae domum, nusquam fortius et firmius habitat, quam in petra. In quali petra? In mari constituta. Etsi tunditur fluctibus, frangit tamen fluctus, non frangitur: hoc habet magnum petra in mari constituta. Quanti fluctus contuderunusquisque imitans Christum, ita sit in isto saeculo, id est in isto mari, ubi non potest nisi procellas tempestatesque sentire, ut nulli vento cedat, nulli fluctui, sed omnia excipiat, et integer maneat. Ergo fulicae domus et fortis ehabet domum fulica in excelsis; nihil illa domo firmius, et nihil humilius. In cedris quidem nidificant passeres, propter praesentem necessitatem: sed petram illam habent ducem,volabunt quidem inde passeres; sed vae ce
Abbreviated transcription (Latin):
non habent altitudinẽ dignitatis scłaris.
nidificant in cȩdris libani. Et̾ enim & cedri
qm̃ cum timore audiunt. beatus qui intel¬
iigit suꝑ egenum & pauꝑem: attendunt.
res suas. uillas suas. & om̃s suꝑfluas copi¬
as quibꝰ uidentur excelsi: & p̾bent illas
seruiꝰ dĩ. Dant agros: dant hortos: edifi¬
cant ȩccłas: monasteria: colligunt passe¬
tes: ut in cędris liban nidificent. Passe¬
res Eͦ sotiant cędri libani. quas plantauit

Expanded text:
non habent altitudinem dignitatis saecularis: non habent altitudinem dignitatis saecularis: nidificant in cedris Libani. Etenim et cedri Lli, quoniam cum timore audiunt, «Beatus qui intelligit super egenum et pauperem;» attendunt res suas, villas suas, et omnes superfluas copias, quibus videntur excelsi, et praebent illas servis Dei; dant agros, dant hortos, aedificant ecclesias, monasteria, colligunt passeres, ut in cedris Libani nidificent passeres. Ergo satiantur «cedri» «Libani quas plantavit
Abbreviated transcription (Latin):
archam. Conu̾tit se tame i. factus ẽ pus¬
ser. quesiuit sp̾italia. Bene. optime. Non
illi ins iltemus: non illi dicamꝰ. nichi de¬
misisti. Non suꝑbiat: cuui mułt dimisit.
etrus ut sequeretur dnm̃. nouimꝰ qͦd pis¬
cator erat. quid potuit dimittere : uł fr̃
Etiam ipsi piscatores. Et tam̃ quid dixer̃
Ecce nos dimisimꝰ omnia: & secuti sumus te.
Non ei dix̃ dñs oblitus es pauꝑtatẽ tuã. qͥd
dimisisti ut totum mundum acciꝑes: Mul¬
tum dimisit fr̃s mei. Multum dimisit:
qui non solum dimisit quicquid habebat.
sed etiam quicquid habere cupiebat. Qͥ enĩ
pauꝑ non turgescit in spem scłi huiꝰ: Qs ñ
coridie cupit augere qͦd hab&: Ista cupidi¬
tas p̃cisa ẽ: ibat in immensũ: accepit mo¬
dum: & nichil dimissum ẽ : Arsus totum
mundum dimisit petrus: & totum mundũ
petrus accepit. Quasi nichil habentes: &
oña possidentes. Faciunt hoc multi. Ista
faciunt qui parũ habent & ueniunt. & fi¬
unt passeres utiles. Minuti uident᷑ quia

Expanded text:
ctus est passer, quaesivit spiritualia. Bene, optime; non illi insultemus, non dicamus: Nihil dimisisti. Non superbiat qui multa dimisit. Petrus ut sequeretur Dominum, novimus quod piscator erat, quid potuit dimittere? Vel frates et Jacobus, etiam ipsi piscatores ; et tamen quid dixerunt? «Ecce nos dimisimus omnia, et secuti sumus te» . Non ei dixit Dominus: Oblitus es paupertatem tuam; quid dimisisti ut totum mundum acciperes? Multum dimisit, fratres mei, multum dimisit, qui non solum dimisit quidquid habebat, sed etiam quidquid habere cupiebat. Quis enim pauper non turgescit in spem saeculi hujus? quis non quotidie cupit augere quod habet? Ista cupiditas praecisa est: ibat in immensum, accepit modum, et nihil dimissum est? Prorsus totum mundum dimisit Petrus, et totum mundum Petrus accepit. Quasi nihil habentes, et omnia possidentes . Faciunt hoc multi: ista faciunt qui parum habent, et veniunt, et fiunt passeres utiles. Minuti videntur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum son&: qͥd cũ sit in pͥncipos
apud dm̃. ubi non hab& syllabr
non hab& tempora: nec mirandi
sit. quia ꝓpt̃ infirmitatẽ nram dld¬
dit ad particulas sonoꝵ nr̃oꝵ. d d
quȩ hic elausa tenentur. ut pus oll
qin comindant᷑: cum clausa eẽ monstran¬
ap cum aꝑiuntur: cum eruuntur: cum
Nnos puenire potuisse: & distulisse in
uediem. U oluit dñs & tempus redditi¬
N nobis exhibere: & me debitorem debi
ainsfacere. & exactores securiores effice
Det gͦ ipse bonum qͦd reddamus: qui
in tadidit quicquid mali feceramꝰ. E.x
dioq rcoltis: & exclamauerunt cũ ꝓsal¬
mo uisata aordis nr̃i : & dixerunt. Quam
mignifiata sunt oꝑa tua dñe: om̃ia in

Expanded text:
Verbum sonet, quod cum sit in principio Deus apud Deum, ibi non habet syllabas, quia non habet tempora; nec mirandum nobis sit, quia propter infirmitatem nostram descendit ad particulas sonorum nostrorumquae hic clausa tenentur, ut pulsantibus  commendantur, cum clausa esse monstrantur, cum aperiuntur, cum eruuntur, cum nos pervenire potuisse, et distulisse in hunc diem. Voluit Dominus et tempus redditionis nobis exhibere, et me debitorem debito satisfacere, et exactores securiores efficere: det ergo ipse bonum quod reddamus, qui non reddidit quidquid mali feceramus. 2. dioque recolitis, exclamaverunt cum Psalmo viscera cordis nostri, et dixerunt: «Quam magnificata sunt opera t
Abbreviated transcription (Latin):
& indientes nouum. Repleta ẽ t̾ra aetͥ
tua. In uno loco terrę crucifixusit a
in uno exiguo loco cecidit granuaiio
in terra. & mortificatũ ẽ: sed migãstu¬
ctum attulit. Singularis eras dñẽ heb
nec transires.. Agnosco in alio psalmorea
tuam qua dixisti: singularis sum ego de¬
nec transeam. Singularis gͦ eras donee
transires: singularis eras cum agner¬
sti occasum tuum: sed ab occasu iorua
transisti. Ortus es: splenduisti. Carfrã
es cũ in cęlo ascendisti: & repleta ẽ tar
creatura tua. P salmum fr̾s nondum f¬
niuimus: sed aliquid inde in nomine q̃
etiã ad dominicam diem differamir¬

Expanded text:
et induentes novum . «Repleta est terra creatura tua.» In uno loco terrae crucifixus erat, in uno exiguo loco cecidit granum illud in terram, et mortificatum est; sed magnum fructum attulit. Singularis eras, Domine Jesu, donec transires; agnosco in alio psalmo vocem tuam, qua dixisti: «Singularis ego sum, donec transeam» . Singularis ergo eras, donec transires; singularis eras, cum agnovisti occassum tuum: sed ab occasu in ortum transisti. Ortus es, splenduisti, clarificatus es, cum in coelum ascendisti, et «repleta est terra creatura tua.» Psalmum, fratres, nondum finivimus; sed aliquid inde in nomine Christi etiam ad diem Dominicum differam
Abbreviated transcription (Latin):
auisum: qͣm agnꝰ & leo : Sed qualis agnus:
uuner& lupun: uincer& leonem. Ipse
pta: ipse pastor: ipse ianua. Pastor intrat
punuam. & dicit. ego sum pastor bonus: &
det ego sum ianua. Ipsum leonis nom̃. do¬
minum significat. quia uicit leo de tribu
iili: & diabolum. quia conculcauit leonẽ
iatimem. Discite sic intelligere cũ figu¬
ut ita dicuntur: ne forte ubi legeritis qͦd
apn significat petra. ubiq petram xp̃m̃
pudis. Significat alia atq alia. sic̃ lt̃tta:
sublito ponatur uide. ubi intelligis eiꝰ uim.
Ludieris .d. litt̾am pͥmum in nomine dĩ.
sputauris eam semꝑ ibi ponendam: dele
drin nomine diaboli. Ab eadem enĩ¬

Expanded text:
diversum quam agnus et leo? Sed qualis agnus? diversum quam agnus et leo? Sed qualis agnus? Qui vinceret lupum, vinceret leonem. Ipse petra, ipse pastor, ipse janua. Pastor intrat per januam: et dicit, «Ego sum pastor bonus;» et dicit, «Ego sum janua» . Ipsum leonis nomen Dominum significat; quia, «Vicit leo de tribu Juda» , et diabolum; quia, «Conculcavit leonem et draconem» . Discite sic intelligere, cum figurate ista dicuntur; ne forte ubi legeritis quod Christum significat petra , ubique petram Christum putetis. Significat alia atque alia, sicut littera quo loco ponatur vide, ibi intelligis ejus vim. Si audieris litteram primam in nomine Dei, et putaveris eam semper ibi ponendam, delebis eam in nomine diaboli. Ab eadem en
Abbreviated transcription (Latin):
debat: nͥ accepiss& potestatem: Uu
dantur potestates: Aut ad damsues
impios: aut ad ꝓbandos pios. Lust has
tum dnis agit. Et in neminem sibs
diaboliis potestatẽ uel in aliquide. &
ille concedat. ubi c̃ potestas sumina d
limis. Sic diabolo. sic homini. null ꝰs
testas in hominem: nisi desuꝑ decus oo¬
nem iudicem. & inflauit se homs uds
nilens ante se xp̃m: & ait. Noscis quia po¬
ntetern huibeo occidendi. &e dimittendite.
eille qui uenerat & eum docere a qͦ iudi¬
N aquelibos demenia: non nisi accepta
isate nocent. Sed ꝓficientibꝰ ñ nocent.
Iusita sunt. tanqͣm ignis feno: bonis ita
ut tinqͥm ignis auro. Manducatꝰ ẽ uidas
it fenim: ꝓbatus ẽ iob ut aurum. Posui¬
fi tncbras & facta ẽ nox: illic ꝑtransibt̃
qñs betie s̃luȩ. Iam bestię siluȩ. alio modo.
Alo mun &ş alio modo semꝑ ista intelligun¬
tur: quom̃ dñs ipse agnus. ipse leo. U̾uid tã

Expanded text:
sidebat, nisi accepisset potestatem? Quare autem sidebat, nisi accepisset potestatem? Quare autem datur potestas? Aut ad damnandos impios, aut ad probandos pios. Juste hoc totum Dominus agit; et in neminem habet diabolus potestatem, vel in aliquid ejus, nisi ille concedat, cui est potestas summa et sublimis. Sic diabolo, sic homini nulla est potestas in hominem, nisi desuper detur. Stnem judicem, et inflavit se homo judex videns ante se Christum, et ait: «Nescis quia potestatem habeo occidendi et dimittendi te?» At ille qui venerat et eum docere, a quo judiet quaelibet daemonia nonnisi accepta potestate nocent: sed proficientibus non nocent. Malis ita sunt tanquam ignis feno; bonis ita sunt tanquam ignis auro. Manducatus est Judas ut fenum; probatus est Job ut aurum. «Posuisti tenebras, et facta est nox: illic pertransibunt omnes bestiae silvae.» Jam bestiae silvae alio modo: alio enim et alio modo semper ista intelliguntur; quomodo Dominus ipse agnus, ipse leo. Quid tam
Abbreviated transcription (Latin):
dit sol. cum passus ẽ añs: factȩ sunt gde
tenebrȩ in apłis. Defecit spes eorum: qu̾
pͥmo magnus. & redemptor omnium uie¬
batur. Suare : Posiusti tenebras & facton
nox: ibi ꝑtransibunt om̃s bestiȩ siluȩ li
tuli leonum rugientes ut rapiant: pami¬
tes a dõ escam sĩbi. Ouid intelligin qita¬
liter catulos leonum: nisi sp̃italia npat
demonia: pascuntur erroribꝰ homuiumn. ũ
enim pͥncipes demonioꝵ: & sunt demonu
quedani contemptibilia. I sta demonia sils¬
cere animas querunt: sed ubi sol non ortꝰs
Tenebre enim sunt. Et cum tenebrȩ sunt:
querunt catuli leonum quos deuorent. lpse
leo maior pͥnceps omium talium leonum: q
de illo dictum ẽ: Nescitis quia adusarit¬
diabolus tanqͣm leo rugiens circuit querdẽ
quia nec temptari quis potest a diaboles
ꝑmittente dõ. lob sẽs ante diabolum sal
& tam̃ longe ab illo erat. Aspectu ante ilie
potestate remotꝰ ab illo. Quando audera ĩ¬
tare uł carnem. uł facultates eiꝰ quas põ¬

Expanded text:
dit sol, cum passus est Dominus? Factae sunt quaedam tenebrae in Apostolis, defecit spes eorum, quibus primo magnus et redemptor omnium videbatur. Quare? «Posuisti tenebras, et facta est nox: ibi pertransituli leonum rugientes, ut rapiant, quaerentes a Deo escam sibi». Quid intelligam spiritualiter catulos leonum, nisi spiritualia neqdaemonia pascuntur erroribus hominum? Sunt enim principes daemoniorum, et sunt daemonia quaedam contemptibilia. Ista daemonia seducere animas quaerunt, sed ubi sol non ortus est; tenebrae enim sunt. Et cum tenebrae sunt, quaerunt catuli leonum quos devorent. Ipse leo major, princeps omnium talium leonum, quid de illo dictum est? «Nescitis quia adversaridiabolus, tanquam leo rugiens circuit, quaerens quia nec tentari quis potest a diabolo, nisi permittente Deo. Job sanctus ante diabolum erat, et tamen longe ab illo erat: aspectu ante illum, potestate remotus ab illo. Quando auderet tentare vel carnem, vel facultates ejus quas pos
Abbreviated transcription (Latin):
satiantur: illȩ tamen quas ipse plantauit.
In his cędris: passeres nidificabunt. Qui st̃
passeres : Aues quidem & uolatilia cęli: st̃
passeres. Sed minitta uolatilia: solent dici
passeres. Sunt gͦ quidam spĩtales. nidifican¬
tes in cędris libani: id ẽ sunt quidam serui
dĩ audientes in engłio. dimitte omĩa tua uł
uende omĩa tua & da pauꝑibus. & habebis
thesaurum in celis: & ueni sequete me. Et
non tantum hocudierunt magni: sed au¬
dierunt & parui. Et uoluer̃ hoc facere &
parui & cẽ spitales .no. uigi uxoribꝰ: non
macerari eura filiorum: nor habere ꝓprias
sedes quibꝰ aeligarent᷑: seu it in uttã quan¬
dam comminẽ. Ded quid dimiseriaat isti
passeres: Oruiti enum scłi muꝰ: passeres ui

Expanded text:
satiantur, illae tamen quas plantavit ipse. satiantur, illae tamen quas plantavit ipse. In his cedris passeres nidificant. Qui sunt passeres? Aves quidem et volatilia coeli sunt passeres, sed minuta volatilia solent dici passeres. Sunt ergo quidam spirituales nidificantes in cedris Libani: id est, sunt quidam servi Dei audientes in Evangelio, «Dimitte omnia tua,» vel, «vende omnia tua, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere me» . Et non tantum hoc audierunt magni, sed audierunt et parvi, et voluerunt hoc facere et parvi, et esse spirituales; non jungi uxoribus, non macerari cura filiorum, non habere proprias sedes quibus deligarentur, sed ire in vitam quamdam communem. Sed quid dimiserunt isti passeres? Minuti enim
Abbreviated transcription (Latin):
Et ipsi saturabunt᷑. Peruenit panis & uinũ.
& oleum xp̃i ad senatores: ad nobiles. ad re¬
ges: satiata sunt ligna campi. Priꝰ humiles
satiati sunt: deinde etiam cędri libani: sed
quas plantauit ipse. Cȩdri: religiosi fide¬
les. Tales enim plantauit. Nam & impii st̃
cȩdri libani: quia contendit dñs cȩdris
libani. Libanus enim mons ẽ: ibi istȩ arbo¬
res. etiam scđm litt̾am annosissime sunt: &
excellentissimȩ. Libanus aut̃ int̾p̃tat᷑. sic̃
legimꝰ in eis qui ista scripserunt: candidatio.
Libanus dr̃ candidatio. Uidetur aut̃ can¬
didatio eẽ scłi huius: mͦ nitentis. & ful¬
gentis. in pompis sius. Sunt ibi cedri libani:
quas plantauit dñs. Ipse satiabunt᷑: quas
plantauit dñs. Nam arbor inquit quã non
plantauit pat̾ m̃s: era dicabitur. Et cędri
passeres nidificabunt : In cędris libani. lã
audiimꝰ quȩ sint cędri libani. nobiles scłi:
excelsi genere: opibꝰ. honoribꝰ. Ꝙ ipsȩ cȩdri

Expanded text:
et ipsi satiabuntur. Pervenit panis, et vinum, et oleum Christi ad senatores, ad nobiles, ad reges; satiata sunt ligna campi. Prius humiles satiati sunt, deinde etiam cedri Libani, sed «quas plantavit» ipse: piae cedri, religiosi fideles; tales enim plantavit. Nam et impii sunt cedri Libani, quia, «Conteret Dominus cedros Libani» . Libanus enim mons est; ibi istae arbores etiam secundum litteram annosissimae sunt et excellentissimae. Libanus autem interpretatur, sicut legimus in eis qui ista scripserunt, Candidatio. Libanus dicitur candidatio: videtur autem candidatio esse saeculi hujus, modo nitentis et fulgentis in pompis suis. Sunt ibi cedri Libani quas plantavit Dominus; ipsae satiabuntur quas plantavit Dominus. Nam «arbor,» inquit, «quam non plantavit Pater meus, eradicabitur» . «Et cedrpasseres nidificabunt? In cedris Libani. Jam audivimus quae sint cedri Libani, nobiles saeculi, excelsi genere, opibus, honoribus: et ipsae cedri
Abbreviated transcription (Latin):
frusta dictũ ẽ de abraham. de. sacrificio
ill sacrificio satis mystico. accepit tria ani¬
nulia: arietem trimũ: uaccã trimam: capr̃a
trinim: & turturẽ & columbam. Diuisus
ĩ ires: & adũsus se inuicem partes constitute.
Iiuisa capra: nichilominꝰ adu̾sus se partes
cmstitate. Hiuisa uacca: sic etiã de ipsiꝰ car
uficrũ c̃. Et subiecit scͥptura. Aues aut̃:
ĩ duiusit. Deinde dr̃ trimus aries: trima uac¬
& trima capra: de auiũ ętate tacet᷑. Un

Expanded text:
frustra dictum est de Abraham: «Aves illo sacrificio satis mystico accepit tria animalia; arietem trimum, vaccam trimam, capram trimam, et turturem, et columbam. Divisus est aries, et adversus invicem partes constitutae; divisa capra, nihilominus adversus se partes constitutae; divisa vacca, sic etiam de ipsius carne factum est: et subjecit Scriptura, «Aves autem non divisit.» Deinde dicitur trimus aries, trima vacca, trima capra: de avium aetate tacetur. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ilum. Quȩ ds mundauit: tu immunda ne
dixeris hoc aut̃ factũ ẽ ter: & ablatꝰ est
ile discus qͥ demonstrabat᷑. Ter de cęlo sum¬
missus discus. qͥ quatuor lineis continebat᷑.
obis terrarum erat in quatuor partibus.
has quatuor partes sepe scͥptura comme¬
norat: orientem. & occidentem. aquilonẽ.
e neridiem. I dõ qͥa totꝰ orbis t̃rarũ ꝑ eugłm
ucalut᷑: quatuor eugłia conscͥpta st̃. Ter

Expanded text:
illum: «Quae Deus mundavit, tu immunda ne illum: «Quae Deus mundavit, tu immunda ne dixeris.» Hoc autem factum est ter, et ablatus est ille discus qui demonstrabatur ter de coelo submissus . Discus qui quatuor lineis continebatur, orbis terrarum erat in quatuor partibus. Has quatuor partes saepe Scriptura commemorat, orientem et occidentem, aquilonem et meridiem. Ideo quia totus orbis per Evangelium vocabatur, quatuor Evangelia conscripta sunt. Ter
Abbreviated transcription (Latin):
tempus: iã enĩ debemꝰ & alt̾m euidentissi
adiungere testimoniũ: cũ gͦ uenit tempis
sis. immo ñ dubitans. sed omĩno dardi
ẽẽ non putans: quadã die esuriens es
tibꝰ notũ ẽ. Illo gͥ orante. facta ẽ illiss
alienatio. quã greci extasim dieunt . el
au̾sa ẽ mens eius a consuetudine er plł
ad uisũ quendã contẽplandũ: alie nell
a p sentibꝰ. Tunc uidit uas qͥoram uels
uatum: quatuor lineis submitti de celo.
s eraint omĩa animalia: om̃is generis be¬
n d&e sonuit ei uox. Petre: macta & man¬
Aua. Ille aut̃ qͥ in lege fuerat eruditꝰ. &
in consuetudine uidaica creuerat. p̃ceptũq
imoysen dĩ famulũ retinebat. totãq ui¬
tn suam fidelit̾ custodierat: respondit.
bit a me dñe: numqͣm commune aliqͥd
itrauit in os meum. Commune aut̃ & im¬
nundũ dici a uideis. & a lege bene nouert̃:
qͥ eciasticas litteras didicerunt. Et uox ad

Expanded text:
tempus jam enim debemus et alterum evidentissimum tempus jam enim debemus et alterum evidentissimum adjungere testimonium: cum ergo venit tempus, cumcisis; imo non dubitans, sed omnino dandum esse non putans, quodam die esuriens cum ntibus notum est. Illo igitur orante facta est illi mentis alienatio, quam Graeci ecstasin dicunt: id est, aversa est mens ejus a consuetudine corporali ad visum quemdam contemplandum, alienata a praesentibus. Tunc vidit vas quoddam veluti linteum quatuor lineis submitti de coelo, ubi erant omnia animalia, omnis generis bestiae; et sonuit ei vox: «Petre, macta, et manduca.» Ille autem qui in Lege fuerat eruditus, et in consuetudine Judaica creverat, praeceptumque per Moysen Dei famulum retinebat, totamque vitam suam fideliter custodierat, respondit: «Absit a me, Domine; nunquam commune aliquid intravit in os meum.» Commune autem immundum dici a Judaeis et a Lege, bene noverunt qui ecclesiasticas litteras didicerunt. Et vox ad
Abbreviated transcription (Latin):
ereatura: beitias siluȩ bibere de sontilba
de riuis init̾ montes currentibꝰ. Sed un
qm̃ dõ placuit talium rerum figursa
scondere. sapientiã suã: ñ auferre ftudia
sed claudere negligentibꝰ. aꝑire pulsare
placuit. etiã ipsi dño dõ nr̃o ad hoc hoto
uos ꝑ nos. ut in his om̃ibꝰ quȩ uelut dͥ o¬
porali & uisibili creatura dicunt᷑ qits
aliquid spitalit̾ absconditũ. qͦ iuatigu¬
deamus. Bestias siluȩ: gentes uttlignꝰ.
Et multis hoc locis scͥptura testatur: sd
tam̃ eiudentissima duo occurrunt docun¬
ta. qͦs in arca noe qua nemo nr̃m dubita
ȩccłam eẽ p̃figuratam. ñ includerent᷑ onꝰ
genera animalium. nͥ in illa unitate copug¬
nis om̃s gentes significarent᷑: nͥ forte putan
si omĩa talia pęnitus diluuio delerent᷑. defi
frustra. ñ temere. ñ aliqua indigentia đl
uł inopia potestatis: uissa sunt animalia
illa in arca incliidi. Nam pꝰea qͣm uenit

Expanded text:
creatura, bestias silvae bibere de fontibus et de rivis inter montes currentibus: sed jam quoniam Deo placuit talium rerum figuris abscondere sapientiam suam, non auferre studiosis, sed claudere negligentibus, aperire pulsantibus; placuit etiam ipsi Domino Deo nostro ad hoc hortari vos per nos, ut in his omnibus, quae velut de corporali et de visibili creatura dicuntur, quaeramus aliquid spiritualiter absconditum, quo invento gaudeamus. Bestias silvae, Gentes intelligimus; et multis hoc locis Scriptura testatur. Sed tamen evidentissima duo maxime occurrunt documenta, quod in arca Noe, qua nemo nostrum dubitat Ecclesiam esse praefiguratam, non includerentur omnia genera animalium , nisi in illa unitate compaginis omnes gentes significarentur: nisi forte putamus, si omnia talia penitus diluvio delerentur, defufrustra, non temere, non aliqua indigentia Dei vel inopia potestatis jussa sunt animalia illa in arca includi. Nam posteaquam venit
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla de aquis discordia montium: sed pax
consensionis. & societas caritatis. Siqͥs aut̃
uelit aliuo p̃dicare: iam de suo p̃dicar&.
non de medio. Et audi qͥd de illo dicat᷑ ab
ipso qͥ enusit fontes in conuallibꝰ. Qui loqͥt᷑
m̃dacium: de suo loquit᷑. Itaq ne acciꝑetur
aliqͥd mons. ñ de medio. sed de suo mananᵒ:
qͣm qͦs accepistis: anathema sit. Et uide
quẽ admodum noluerit dͥe monte p̃sumi
ie forte mons discedat ab aquis ꝑ mediuin
cirrintibꝰ & iliqͥd ꝓprĩ uelt influere

Expanded text:
nulla de aquis discordia montium, sed pax nulla de aquis discordia montium, sed pax consensionis, et societas charitatis: si quis autem vellet aliud praedicare, jam de suo praedicaret, non de medio. Et audi quid de illo dicatur ab ipso qui emisit fontes in convallibus: «Qui loquitur mendacium, de suo loquitur» . Itaque ne acciperetur aliquis mons non de medio, sed de suo manans, rquam quod accepistis, anathema sit.» Et vide quemadmodum noluerit de monte praesumi: ne forte mons discedat ab aquis per medium currentibus, et aliquid proprium velit influere.
Abbreviated transcription (Latin):
suast paet̃: habent int̾ se fidem: habets̃
cõmunis illis fideserat: nec quisq aquas
quasi ꝓ pͥas. & suas habebat. Si enim ñ st̃
in medio : quasi pͥuatę sunt: non publice
fluunt: & ego habeo meam. & ille hab&
suam. Non ẽ in medio: qͦd & ego & ipse ha¬
beat. Sed talis. non ẽ pacifica p̃dicatio.
At uͦ ut int̾ medium montium. fluant
aque. Audi uocem montis. Os inqͥt pacis
d& uob id ipsum saꝑe in inuicem. Et it̃m.
Et id ipsum sapiatis oñs: & non sint in uob̾
scismata. Quod sentio: sentis. In medio flu¬
it aqua: non habeo quasi pͥuatam meã. nec
cũ pͥuatam tuam. Ueritas non mea sit ꝓpria:
nec tua. Ut & mea sit & tua: int̾ medium
montium ꝑtransibunt aquę. Audi ipsum
montẽ ut dixi : quia int̾ mediũ montium
ꝑtransibt̃ aque. Siue aut̃ ego siuie illi: sic
p̃dicamꝰ. & sic credidistis. Securꝰ dix̃: siue
ego. siue illi. sic p̃dicamꝰ. & sic credidistis.
nt̃ medium enĩ montiũ: fluebant aquę.

Expanded text:
se pacem, habent inter se fidem, habent itium. Quia communis illis fides erat, nec quisque aquas quasi proprias et suas habebat. Si enim non sunt in medio, quasi privatae sunt, non publice fluunt; et ego habeo meam, et ille habet suam, non est in medio quod et ego et ipse habeat; sed talis non est pacifica praedicatio. At vero ut inter medium montium fluant aquae, audi vocem montis: «Deus,» inquit, «pacis det vobis idipsum sapere in invicem» . Et iterum: «Ut idipsum sapiatis omnes, et non sint in vobis schismata» . Quod sentio, sentis; in medio fluit aqua: non habeo quasi privatum meum, nec tu privatum tuum. Veritas nec mea sit propria, nec tua, ut et tua sit et mea: «Inter medium montium pertransibunt aquae.» Audi ipsum montem, ut dixi, quia «inter medium montium pertransibunt aquae. Sive autem ego, sive illi, sic praedicamus, et sic credidistis» . Securus dixit, «Sive ego, sive illi, sic praedicamus, et sic credidistis:» inter medium enim montium fluebant aquae;
Abbreviated transcription (Latin):
. Frmauit terrã suꝑ firmitatẽ eiꝰ: id ẽ
Autabit ecła: si nutauerit fundam̃tum.
issun facta sunt. & sine ipso factum ẽ ni¬
cul: Qui om̃ia contin& maiestate: & nos
bentate. Non nutante xp̃o: ñ inclinabi¬
tr in scłm scłi. U bi sunt qui dicunt ꝑisse
ͥ mundo ȩccłam: quando nec inclinari
potist: Sed unde cȩpit dñs asserere istã
tlam: reuelare. inciꝑe. ostendere. dif¬
fundere: Unde cepit hoc: Quid erat
pͥmo: quia firmauit terram suꝑ firmita¬
tm eiꝰ: Non inclinabitur in scłm scłi.
Abyssus sicut uestim̃tum. amictus ipsiꝰ.

Expanded text:
irmitatem ejus,» id est, Nutabit Ecclesia si nutaverit fundamentum: ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil» ; qui omnia continet majestate, et nos bonitate? Non nutante Christo, «non inclinabitur in saeculum saeculi.» Ubi sunt qui dicunt perisse de mundo Ecclesiam, quando nec inclinari potest? 6. Sed unde coepit Dominus asserere istam Ecclesiam, revelare, incipere, ostendere, diffundere? unde coepit hoc? quid erat primo? «Quia fundavit terram super firmamentum ejus, non inclinabitur in saeculum saeculi. Abyssus sicut vesti
Abbreviated transcription (Latin):
oribꝰ rigabatur. Paulus apłs ait giaas
nos dicimꝰ. sonantes de petra. Rigae ais
ipsã petrã de suꝑioribꝰ suis. Nam cũ adhid¬
ista petra eẽt in infidelitate asꝑa: uolent
eam rigare de suꝑioribꝰ sus ut confu
er& in conualle. clamauit. Saule salle
qͥd me ꝑsequeris: Non ei legit ꝓpħane
non ei legit alt̾m apłm. Omĩa eni ita ul¬
tempner& mons magnꝰ. Rigauit illals
de suꝑioribꝰ suis. Et statim rigatus du
nare uolens: dr̃ẽ ait. quid me iubes fd¬
re : Accipe illum montẽ. uł petrã. uid
possis dare uocẽ tuã: accipe illũ. & udel
gari de suꝑioribꝰ. & effluere in infcru
Audi hoc & in uno loco. Siuȩ inqiͤ¬

Expanded text:
erioribus rigabatur. Paulus apostolus diciterioribus rigabatur. Paulus apostolus dicitnos dicimus, sonantes de petra. Riget Dominus ipsam petram de superioribus suis. Nam cum ista petra adhuc esset in infidelitate aspera, volens eam rigare de superioribus suis ut flueret aqua in convalle, clamavit: «Saule, Saule quid me persequeris?» Non ei legit prophetam, non ei legit alterum apostolum; omnia enim ista contemneret mons magnus: rigavit illum de superioribus suis; et statim rigatus et manare jam volens: «Domine,» ait, «quid me jubes facere» ? Accipe illum montem vel petram, unde possis dare vocem tuam; accipe illum, et vide rigari de superioribus, et effluere in inferioribus. Audi hoc et in uno loco: «Sive,» inq
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm qͦd accepistis: anathema sit. Qͥd mͥ diciᷤᷤ
de platone. & de cicerone: & de uirgilio:
Habes ante te petras montium. De medio
petrarũ mͥ da uocẽ tuam. De medio petra¬
rũ dabunt uocẽ suam. Audiant᷑ quia
petrȩ audiuntur: audiant᷑. qͥa & in illis
multis petris. petra auditur. Petra enim
tali uoce alitum. Illȩ sonant: & petrȩ re¬
sonant. Sonant illi disputant sp̃itales:
resonant petre testimonia. respondent sͥ¬
turę. Eccc inde uolatilia. de medio peari
dant uocem suam: habitant em̃ in mons¬
Ipsi montes.: & ille petrȩ. inde habent uõ
Ut enĩ rigemur scripturis: confuginꝰa
montes de superioribus suis. Modosi ad
nos uenerit gentilis. homo incircumciis
crediturus xp̃o. dam ei baptismũ: nec raus¬
camꝰ ad illa oꝑa legis. Et si nos int̾roget
De medio petrarũ dam uocem nr̃am. Ili
aut̃ petra. ipse petrus mons magnꝰ. qb
orabat. & illum uisum uidebat. l sip¬

Expanded text:
rquam quod accepistis, anathema sit» . Quid mihi dicis rquam quod accepistis, anathema sit» . Quid mihi dicis de Platone, et de Cicerone, et de Virgilio? Habes ante te petras montium, de medio petrarum mihi da vocem tuam. «De medio petrarum dabunt vocem suam.» Audiantur qui a petra audiunt: audiantur, quia et in illis multis petris petra auditur: «Petra enim  suavius tali voce alitum. Illae sonant, et petrae resonant: sonant illae, disputant spirituales; resonant petrae, testimonia respondent Scripturae. Ecce inde volatilia de medio petrarum dant vocem suam; habitant enim in monIpsi montes et illae petrae unde habent vocem? Ut enim rigemur Scripturis, confugimus montes de superioribus suis.» Modo si ad nos venerit homo gentilis incircumcisus, crediturus Christo, damus ei Baptismum, nec revocamus ad illa opera Legis. Et si nos interroget dio petrarum damus vocem nostram. Illa autem petra, ipse Petrus mons magnus, quando orabat et illum visum videbat, de sup