comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et sp̃alis intelligentiȩ ñ recipit᷑ sensũ.
Et ita cor impenitens effectum. thesau¬
rizat sibi irã indie irȩ et reuelatioĩs
iusti iuidicii dei: dũ bonũ opus non
agitur ꝑduriciam: intellectus uero
bonus ꝑcrassitudinem cordis exclu¬

Expanded text:
et spiritalis intelligentiae non recipitur sensus, et ita cor impoenitens effectum thesaurizat sibi ipsi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, dum bonum opus non agitur per duritiam, intellectus vero bonus per crassitudinem cordis exclu
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ iudicas. Tercio inuenimus ab
apło positum. tradidit illos łs. et
pͥme quidem traditionis causas de¬
dit. qr cum cognouissent dm̃ ñ sieut dñ
magnificauerunt aut grãs egerunt.
usq et serpentium. Propt̾ea inquit
los ds inpassiones ignominiȩ. Quȩ
tam̃ scda traditio grauioribꝰ flagiciis
uidet᷑ obnoxia. Et enĩ feminȩ in quit

Expanded text:
quod tertio invenimus ab Apostolo positum, tradidit illos Deus, et primae quidem traditionis causas dedit, quia cum cognoverunt Deum, non sicut Deum magnificaverunt, aut gratias egerunt, usque et serpentium. Propterea, inquitlos Deus, in passiones ignominiae, quae tamen secunda traditio gravioribus flagitiis videtur obnoxia; etenim feminae, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
uł quibꝰ imputandum ñ ẽ peccatũ. ꝑ
martyrii głam: scđin ueritatẽ uidea¬
t᷑ ds seruare iudiciũ. Ueritas quippe
iudicii hoc postulat. ut malus mala.
et bonꝰ recipiat bonam. Et quã us do¬
na et largio dei nequaquã curiosita¬
tẽ discucientis admittant: tam̃ etiã
in hoc quanta sit uidicicii eiꝰ ueritas
ostendamꝰ. Cominunis ꝓfessio ẽ bonũ
ñ debere puniri. nec malũ consequi
bona. Si quis gͦ sit u̾bi grã qui egerit
aliquando mala. certũ ẽ quia malus
erat tunc cũ agebat mala. Is uͦ si p̃te¬
ritoꝵ penitens m̃item suã corrigat ad
bona. et bene agat. bene loquat᷑ bene
cogitaͬt. bene uelit: qui hȩc agit. ñ
tͥ uidet᷑ bonus. et merito recipe bona:
Similit̾ et si ex bono quis comiitatur
ad malum. ñ iam bonus qđ fuit et
ñ ẽ. s malus iudicabit᷑ qđ ẽ. Actꝰ enĩ
siue boni siue mali p̃tereunt. s sed̾m
sui qualitatẽ agentis mentẽ imagi¬
nant᷑ et formant: eamq uł bonam

Expanded text:
ndum non est peccatum per martyrii gloriam, secundum veritatem videatur Deus servare judicium. Veritas quippe judicii hoc postulat, ut malus mala; et bonus recipiat bona, et quamvis dona et largitio Dei nequaquam curiositatem discutientis admittant, tamen etiam in hoc, quanta sit judicii ejus veritas, ostendamus. Communis professio est bonum non debere puniri, nec malum consequi bona. Si quis ergo sit, verbi gratia, qui egerit aliquando mala, certum est quia malus erat tunc, cum agebat mala; is vero si praeteritorum poenitens mentem suam corrigat ad bona, et bene agat, bene loquatur, bene cogitet, bene velit, qui haec agit non tibi videtur bonus et merito recipere bona? Similiter et si ex bono quis convertatur ad malum, non jam bonus quod fuit, et non est, sed malus judicabitur, quod est; actus enim sive boni, sive mali praetereunt, sed secundum sui qualitatem agentis mentem imaginantur et formant, eamque vel bonam
Abbreviated transcription (Latin):
S: illud ẽ qđ in loco hoc uidet᷑ ostendi.
quia solius dei sit scđm ueritatẽ ui¬
dicium. Sunt enĩ quedam quȩ cõmit¬
tunt᷑. oꝑe quidem malo. animo aũt
ñ malo. ut siquis uerbi causa homi¬
cidiũ ñ uoluntate cõmiserit. Et alia
fiunt oꝑe quidem bono. s animo¬
ñ bono. ut si quis misełiam ñ pro
mandato di. s ut laudet᷑ ab homi¬
nibꝰ faciat. Alia uero sunt in quibꝰ
siue inbono siue in malo animus
cũ oꝑe concordat. et quia corcda ho¬
minũ nosse. solius cdei ẽ. et mentis
secreta dignoscere. iecireo ipse sol
ẽ qui scđm ueritatem potest habere iudi¬

Expanded text:
 Illud est quod in hoc loco videtur ostendi quia solius Dei sit secundum veritatem judicium. Sunt enim quaedam quae committuntur opere quidem malo, animo autem non malo: ut si quis, verbi causa, homicidium non voluntate commiserit; et alia fiunt opere quidem bono, sed animo non bono: ut si quis misericordiam non pro mandato Dei, sed ut laudetur ab hominibus faciat; alia vero sunt in quibus sive in bono, sive in malo, animus cum opere concordat; et quia corda hominum nosse solius Dei est, et mentis secreta agnoscere, idcirco ipse solus est qui secundum veritatem potest habere judi
Abbreviated transcription (Latin):
bunt. Cuiꝰ rei imaginẽ si adhuc iudet᷑
obscura: tali quadã specie manifes¬
tiorem et planiorẽ reddemꝰ. Ponaniꝰ
eẽ aliqd̃ domiciliũ. in quo cũ corpo¬
re et spũ uelut cũ duobꝰ consiliariis
habitet anima. ꝓforibꝰ uero huius
domicilii astare pietatẽ. om̃sq cũ
ea uirtutes. ex alia uero parte im¬
pietatẽ. omsq luxuriarũ ac libidi¬
nũ formas. et expectare animȩ nu-¬
tum. quem ex duobus ꝓforibus obser¬
uantibus introduci adse desideret.
quẽ repelli. Nonne si spm̃ obtemꝑaus
et meliori usa consiliario. pietatis et
pudicitiȩ ad se uocauerit choꝵi: ille
alius spretus repudiatusq discedet:
Siuͦ carnis usa consiluis. impietatis ad
se et libidinis introduxerit tͣbam: oĩs
illa scĩtatis et pietatis coiona cui ma¬
loꝵ anima conciliũ p̃tulit. iusta eũ in¬
dignatione recedet relinquens eã
desideriis cordis sui ut ignominia
et contumeliis afficiat corpus suũ in

Expanded text:
bunt: cujus rei imaginem, si adhuc videtur bunt: cujus rei imaginem, si adhuc videtur obscura, tali quadam specie manifestiorem planioremque reddemus. Ponamus esse aliquod domicilium, in quo cum corpore et spiritu, velut cum duobus consiliariis habitet anima; pro foribus vero hujus domicilii astare pietatem, omnesque cum ea virtutes: ex alia vero parte impietatem, omnesque luxuriarum ac libidinum formas, et exspectare animae nutum, quem ex duobus pro foribus observantibus chorum introduci ad se desideret, quem repelli? Nonne si spiritui obtemperans, et meliori usa consiliario, pietatis et pudicitiae ad se evocaverit chorum, ille alius spretus repudiatusque discedet? Si vero carnis usa consiliis impietatis ad se et libidinis introduxerit turmam, omnis illa sanctitatis et pietatis corona, cui malorum anima consilium praetulit, justa cum indignatione recedet, relinquens eam desideriis cordis sui, ut ignominia et contumeliis afficiat corpus suum in
Abbreviated transcription (Latin):
sui arbitrii. ut in quod uoluerit ipsa¬
decliuet. sicut scriptum ẽ. Ecce posu
ante faciem tuam uitã et mortẽ. ignẽ
simus inimicus. qui ẽ diabolus. Habet
gͦ in arbitrio suo anima. si uelit: elige¬
re uitã xp̃m. aut inmortẽ diabolum
declinare. Qđ si agnoscens anima
dm̃. xp̃m uitã suam amplexa ñ fue¬
rit. nec sicut dm̃ magnificauerit aut
grãs egerit. s euanuerit in cogitatio¬
nibꝰ sius. et mutauerit głam in cor¬
ruptibilis dei in similitudinẽ imagi¬
nis corruptibilis hominis. et uolu¬
erũ. et quadrupedũ. et serpentiũ. et
in his om̃ibꝰ declinauerit ad carnem.
atq eos qui carnis desideriis fauent.
derelinquet᷑ sine dubio et deseretur
ab eis qui eam fauore suo ut sp̃ui
uingeret᷑ animabant. et concedent
eã uł tradent desideriis cordis sui.
quibꝰ carni sociat᷑ et adheret. Neq
enĩ obsistentẽ eam ac reluetantem.
ad ea quȩ refugit ac respuit reuoca¬

Expanded text:
s arbitrii, ut in quod voluerit ipsas arbitrii, ut in quod voluerit ipsadeclinet, sicut scriptum est: Ecce posui ante faciem tuam vitam, et mortesimus inimicus, qui est diabolus. Habet ergo in arbitrio suo anima, si velit eligere vitam Christum, aut in mortem diabolum declinare; quod si agnoscens anima Deum, Christum vitam suam amplexata non fuerit, nec sicut Deum magnificaverit aut gratias egerit, sed evanuerit in cogitationibus suis, et mutaverit gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et volucrum, et quadrupedum, et serpentium, et in his omnibus declinaverit ad carnem atque eos qui carnis desideriis favent, derelinquetur sine dubio et deseretur ab his qui eam favore suo ut spiritui jungeretur animabant, et concedent eam, vel tradent desideriis cordis sui, quibus carni sociatur et adhaeret; neque enim obsistentem eam ac reluctantem ad ea quae refugit ac respuit revoca
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u sociata. apłs dicit. Uos aut̃ ñ
estis in carne. s in sp̃u. Sunt p̃terea
sicut in multis seripturȩ locis inue¬
Nã carni concupiscenti adu̾sus sp̃m
fauet diabolus et angłi eiꝰ. et om̃s
spiritales nequitiȩ in cęlestibus. cun¬
ctiq adu̾sum quos hominibus luta¬
m̃ ẽ. principatus et potestates. et
mundi huius rectores tenebrarum.
E contrario uero sp̃ui adusus carnẽ de¬
certanti. animãq humanã quȩ me¬
dia ẽ ad se reuocare conanti fauent
angłi boni. om̃s illi de quibꝰ dñs ait.
quia angłi eoꝵ uident faciem patͥs
hebreos dicit nonne om̃s sunt mini
et ipse dñs: quippe qui etiã animã
suã ponit ꝓ ouibꝰ suis. S ex utraq
parte fauous disciplina seruatur.
N on enĩ uires patit᷑. neq necessitate
in alteram partẽ anima declinatur.
alioquin: nec culpa ei nec uirtus pos¬
set asscribi. nec boni electio p̃mium.
nec declinatio mali suppliciũ mere¬
ret᷑: s seruat᷑ ei in omĩbus libertas¬

Expanded text:
ui sociata, Apostolus dicit: Vos autem non estis in carne, sed in spiritu . Sunt praeterea, sicut in multis Scripturae locis invenam carnis concupiscentiae adversus spiritum favet diabolus, et angeli ejus et omnes spiritales nequitiae in coelestibus , cunctique adversum quos hominibus luctamen est, principatus et potestates, et mundi hujus rectores tenebrarum; e contrario vero spiritui adversus carnem decertanti animamque humanam, quae media est, ad se revocare conanti favent angeli hominum omnes illi, de quibus Dominus ait: quia angeli eorum vident faciem Patris Hebraeos dicit: Nonne omnes ministri et ipse Dominus, qui etiam animam suam ponit pro ovibus suis . Sed ex utraque parte favoris disciplina servatur, non enim vi res agitur, neque necessitate in alteram partem anima declinatur, alioquin nec culpa ei, nec virtus posset ascribi, nec boni electio praemium, nec declinatio mali supplicium mereretur, sed servatur ei in omnibus liberta
Abbreviated transcription (Latin):
nunc est: quomͦ apłs grȩcis ⁊ barbartͤ.
sapientibus ⁊ insipientibus debitor est.
Quid enim ab ipsiᷤ acceperat: unde ei
debitor fieret : Arbitror diu̾sis quidem
gentibus inde eum effectum ẽe debito¬
rem: qd̃ omnuum gentium linguis
dicit. Omnium ur̃m magis linguis
loquar:. Quia gͦ linguarum noticiam
non ꝓse quis. s ꝓhis quibus p̃dicandũ
est accipit: debitor omnibus illis efficitt᷑.
quorum accipit a deo linguȩ noticiã:
Sapientibus autẽ efficitur debitor. ꝑ
hoc quod accipit sapientiam. in myste¬
rio absconditam: quam ꝑfectis ⁊ sapi¬
entibus loqueret᷑. Quomͦ aut̃e ⁊ insipi¬
entibus: In quo patientiȩ gr̾am ⁊ lon¬
ganimitatiᷤ accipit: Summȩ ⁊ enim
patientiȩ ẽ. ferre insipientium motuᷤ.

Expanded text:
nunc est quomodo Apostolus Graecis et barbaris, sapientibus et insipientibus debitor est; quid enim ab ipsis acceperat, unde eis debitor fieret? Arbitror diversis quidem gentibus inde eum effectum esse debitorem, quod omnium gentium linguis dicit, Omnium vestrum magis linguis loquor , quia ergo linguarum notitiam non pro se quis, sed pro his quibus praedicandum est accipit, quorum causa accepit a Deo linguae notitiam. Sapientibus autem efficitur debitor, per hoc quod accepit sapientiam in mysterio absconditam, quam perfectis et sapientibus loqueretur. Quo modo autem et insipientibus? In quo patientiae gratiam et longanimitatis accepit; summae etenim patientiae ferre insipientium motus.
Abbreviated transcription (Latin):
ac diuinitas. Uirtus ergo dei quȩ sem¬
piterna ẽ. et diuinitas quȩ niehilomi¬
nus sempit̾na ẽ: ex comecturis agnosci¬
t᷑ creat᷑ȩ. Uirtus ẽ qua regit omĩa: di¬
uinitas qua replet uniu̾sa. Ex hoc
gͦ in exeusabiles fiunt: qr cũ manifes¬
tante deo cognouerint dm̃. ñ ut dig¬
nũ ẽ coluerunt aut grãs egerunt: s
ꝑ cogitationum suarũ uanitatẽ dum
formas et imagines requirunt in dõ.
insemet ipsis dei imaginẽ ꝑdiderunt:
et qui iactare se in luce iuidebant᷑ sapi
entiȩ in ꝑfundas stulticiȩ tenebras de¬
uoluti sunt. Quid enĩ tam tetrum. tã
obscurũ. tamq tenebrosum. quã głam
dei ad corporalem et corruptibilẽ hu¬
manȩ formȩ effigiem u̾tere. ut moris
ẽ his qui simulachra uenerant᷑: ddiui¬
nȩ maiestatis eminentiam uolucribꝰ.
quadrupedibꝰ. et serpentibꝰ exequare:

Expanded text:
ab hominibus; virtus ergo Dei, quae sempiterna est, et divinitas, quae nihilominus sempiterna est, ex conjecturis agnoscitur creaturae; virtus est qua regit omnia divinitas, qua replet universa. Ex hoc ergo inexcusabiles fiunt. Aliter ae cognoverunt Deum, non ut dignum est coluerunt, aut gratias egerunt, sed per cogitationum suarum vanitatem, dum formas et imagines requirunt in Deo, in semetipsis imaginem Dei perdiderunt; et qui jactare se in luce sapientiae videbantur, in profundas stultitiae tenebras devoluti sunt; quid enim tam tetrum, tam obscurum, tamque tenebrosum, quam gloriam Dei ad corporalem et corruptibilem humanae formae effigiem vertere? ut moris est his qui simulacra venerantur, divinae majestatis eminentiam volucribus, et quadrupedibus, et serpentibus exaequare.
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ distinctiones istȩ causarũ ñ mͥ
udent᷑ satis congruere ad ea quȩ
singulis quibꝰq subiecta sunt crimi¬
na. Quomͦ enĩ tͣpioribꝰ flagiciis tra¬
ditur is qui ereat᷑ȩ seruit magis quã
ille qui glam in corruptibilis dĩ in

Expanded text:
Verum distinctiones istae causarum, non mihi videntur congruere satis ad ea quae singulis quibusque subjecta sunt crimina. Quomodo enim turpioribus traditur flagitiis is qui creatorem deseruit, magis quam ille qui gloriam incorruptib
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ lex loquitur. his qui in lege sunt
loqͥt᷑. ñ pͥncipibꝰ scli nec regibꝰ mundi.
s ȩccłarũ rectoribꝰ et pͥncipibꝰ loquit᷑.
his uidelicet qui iudicant eos qui int̾
iudicium dei: si ea cõmittant ipsi de
quibꝰ alios uidicant. et condepnant.
Et ideo oportet unumquenq de sua prius
conscientia iudicare: et tune eiꝰ quẽ ui¬
dicat gesta discutere. Qđ̃ si fieret. omĩs
penitus ad eundi honoris ȩccłastici
abscideret᷑ ambitio: si se iudicandos
potius quã iudicaturos hi qui p̃ eẽ
uolunt popłis. cogitarent. Nemo gͦ
existimet qđ effugere possit iudiciũ
dei: sicut et ꝓpħa dicit. Quo ibo asp̃u
tuo: et afaciȩ tua quo fugiam: Et qr
hȩc ad eos maxime dicunt᷑. qui p̃sunt
qđ dedomo dei in cipiet uidicium.
Et itẽ alibi dñs dicit. In his qui appro¬
ximant mͥ scĩficabor. sicut innadab.
et ab iud gestũ ẽ: qui alienũ ignẽ id ẽ
ũ sacrũ diuinis altaribꝰ obtulerunt.
Incipit gͦ uidicium a filiis priꝰ. flagel¬

Expanded text:
e lex loquitur, his qui in lege sunt, loquitur, nec principibus saeculi, nec regibus, sed ecclesiarum rectoribus et principibus loquitur, his videlicet qui judicant eos, qui intujudicium Dei, si ea committant ipsi, de quibus alios judicant et condemnant: et ideo oportet unumquemque de sua prius conscientia judicare, et tunc ejus, quem judicat, gesta discutere. Quod si fieret, omnis penitus adeundi honoris ecclesiastici abscinderetur ambitio, si se judicandos potius, quam judicaturos hi qui praeesse volunt populis, cogitarent. Nemo ergo existimet quod effugere possit judicium Dei, sicut Propheta ait: Quo ibo a spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Et quia haec ad eos maxime dicuntur, qui praesuquia de domo Dei incipiet judicium ; et item alibi Dominus dicit: In his qui approximant mihi, sanctificabor , sicut in Nadab et Abiu gestum est, cum alienum ignem, id est, non sacrum divinis altaribus obtulerunt: incipit ergo judicium a filiis prius; flagel
Abbreviated transcription (Latin):
qui seruierunt creaturȩ potiꝰ quã cre¬
atori. et quos tradidit ds in passiones
ignominiȩ. S et si qui iumimundicia
contumeliis afficiant corpoia sua. ex
illis sunt qui mutauert̃ głam in corrup¬
is qui iã fidelis ẽ templũ dei quã ꝓ¬
phanus adhuc tẽplum contaminat
idoloꝵ. Non ẽ sane p̃tereuudus ne
colunt arguere. s et antropomorfitas
intelligendus ẽ confutare. qui in ȩccła
positi imaginem corpoream hominis.
di eẽ imaginem dicunt. ignorantes il
p̃tat᷑. cũ dicit. Deponentes ueterem
hominem eũ actibꝰ suis. et induentes
nouum qui scłm dm̃ creatus ẽ. Au¬
dis quia nouũ hominẽ dicit seđmn
dm̃ creatum : Hunc aut̃ eundem
ptibilem uero hunc euiꝰ hic imaginẽ
respuit. exteriorẽ hominẽ nominat.
cũ dicit. Ham et siis qui foris ẽ ho¬
mo nr̃ corrũpat᷑. s qui intus ẽ reno

Expanded text:
qui serviunt creaturae potius quam Crequi serviunt creaturae potius quam Creatori, et quos tradidit Deus in passiones ignominiae. Sed et si qui in immunditia contumeliis afficiant corpora sua, ex illis sunt qui commutaverunt gloriam incorrupis qui jam fidelis est, templum Dei, quam profanus adhuc templum contaminat idolorum. Non est sane praetereundus, ne colunt, arguere, sed et Anthropomorphitas intelligendus est confutare, qui in Ecclesia positi imaginem corpoream hominis, Dei esse imaginem dicunt, ignorantes illpretatur cum dicit: Deponentes veterem hominem cum actibus suis, et induentes novum, qui secundum Deum creatus est ; audis, quia novum hominem dicit secundum Deum creatum? hunc autem eumdem ptibilem vero hunc, cujus hic imaginem respuit, exteriorem hominem nominat, cum dicit, Nam et si is, qui foris est, homo noster corrumpatur, sed qui intus est re
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ deseruiuiunt potiꝰ quã crea¬
tori. s et eoꝵ qui ñ ꝓbauerunt dm̃
habere inuoticiã. in quoꝵ pͥmo titu¬
lo ꝓmiscue pagani. in alio sapien¬
tes eorũ et philosophy designant᷑. ꝓu¬
to qł in hoc tercio indicent᷑ heretici.
blasphemias in excelsum loquentes.
Igitur si singłi quiq hoꝵ quos supra
diximus incultu diuinitatis errare
talibus maloꝵ titulis designantur:
nos qui uidemur in eccła eẽ. et fidẽ
rectã tenere. consideremꝰ nosmet ip¬
sos. et omĩ circũspectione pensemus
ne forte solo abhis uericultus nomine
separati. rebꝰ atq actibꝰ sociemͣ. Cer¬
tum ẽ enĩ. quia u̾bi causa qui replet̾
ẽ iniquitate. malicia. nequitia. aua¬
ricia. ñ ꝓbauit dm̃ habere innoticiã.
et ẽ denumero eoꝵ quos tradidit ds
in reꝓbũ sensum. Et iterũ quoꝵ femi¬
nȩ uł mascłi relicto naturali usu ac¬
cendunt᷑ in eũ usum qui contra natu¬
rã ẽ.certũ ẽ quod ex illoꝵ nuimero st̃.

Expanded text:
iunt potius quam Creatori, sed et eorum qui non probaverunt Deum habere in notitiam: in quorum primo titulo promiscue pagani, in alio sapientes eorum et philosophi designantur: puto quod in hoc tertio indicentur haeretici blasphemias in Excelsum loquentes. Igitur si singuli quique horum, quos supra diximus in cultu divinitatis errare, talibus malorum titulis designantur, nos qui videmur in Ecclesia esse, et fidem rectam tenere, consideremus nosmetipsos, et omni circumspectione pensemus, ne forte solo ab his veri cultus nomine separati, rebus eis atque actibus sociemur. Certum est enim quia qui, verbi causa, repletus est iniquitate, malitia, nequitia, avaritia, non probavit Deum habere in notitiam, et est de numero eorum quos tradidit Deus in reprobum sensum: et iterum, quorum feminae vel masculi, relicto naturali usu, accenduntur in eum usum, qui contra naturam est, certum est quia ex illorum numero sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis: et quali iudicio erga diunita¬
tis usi sunt uenerationẽ dũ dei in cor¬
ruptibilis głam ad fȩdas et indig¬
nas deducunt. hominũ uł animaliũ
formas. tali etiã erga semet ipsos
utant᷑ uice. ut rationales homines
uiuant more irrationalium belua¬

Expanded text:
 Quali judicio erga divinitatis usi sunt venerationem, dum Dei incorruptibilis gloriam, ad foedas et indignas deducunt hominum et animalium formas, tali etiam erga semetipsos utantur vice, ut rationabiles homines vivant more irrationabilium bellua
Abbreviated transcription (Latin):
contemplari Ignotum autem dei
intelligendum ẽ. ratio substantiȩ eiꝰ.
uł naturȩ: Cuius quȩ sit ꝓprietas. pu¬
to qͦd non solum nos homines. s et
omnem lateat creaturam: aut si ali¬
quando tantus erit naturę rationa¬
bili ꝓfectus. ut in hanc quoq possit
ꝑuenire noticiam: dei ẽ. nosse Tale
enim aliquid mͥ sperandum uidet᷑
ꝓhis quȩ a saluatore dicunt: quod
filium nemo nouit nͥ pat. neq patr̃e
quis nouit nͥ filius. ⁊ cui uoluerit
filius reuelare: Non enim addidis¬
set. cui uoluerit filius reuelare: nisi¬
sciret aliquos ẽe quibus reuelari uellet.
In uisibilia enim eius a creatura
mundi ꝑ ea quȩ facta sunt intellec¬
ta conspiciunt᷑: et sempiterna eiꝰ
uirtus ac diuinitas. ut sint in ex¬

Expanded text:
cit. Ignotum autem Dei intelligendum est ratio substantiae ejus vel naturae, cujus quae sit proprietas, puto quod non solum nos homines, sed et omnem lateat creaturam, aut si aliquando tantus erit naturae rationabili profectus, ut in hanc quoque possit pervenire notitiam, Dei est nosse: tale enim aliquid mihi sperandum videtur ex his quae a Salvatore dicuntur, quia Filium nemo novit nisi Pater: neque Patrem quis novit nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare , non enim addidisset, sed cui voluerit Filius revelare, nissciret aliquos esse quibus revelare velit.Inuisibilia enim eius a constitutione mundi per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque eius uirtus ac diuinitas. ac pe
Abbreviated transcription (Latin):
et eos qui philosophi nominant᷑: qͥ¬
bus p̃cipue creaturas mundi seu oĩa
quȩ in eo facta sunt discutere disci¬
plina ẽ: et ꝑ hȩc quȩ uident᷑. ea quȩ
non uident᷑ ratione colligere. Sci¬

Expanded text:
et eos qui philosophi nominantur, quibus praecipue creaturas mundi et omnia quae in eo facta sunt discutere disciplina est, et per haec quae videntur ea quae non videntur ratione colligere.
Abbreviated transcription (Latin):
festauit: De ira dei plenius nobis in ali¬
is locis dictum ẽ. Paucis tam̃. ętiam
in p̾senti dicit᷑. Igit᷑ ira dei nunc reue¬
lari d̾r. non inparte aliqͣ. s in omnem
impietatem & iniquitatem: nec tam̃
in om̃s homines. s in illo ᷤ solo  qui ueri¬
tatem ininiquitate detinent Detinẽt
quidem: s in in usticiam eam detinẽt.
Quibꝰ ȩtiam dicit manifestum ẽẽ id qͦd
notum est dei: ostendens ẽe aliquid
dei quod notum sit. ⁊aliquid eius qͦd
ignotum sit Dicit gͦ reuelari iram
le tenentibus ira dei de cȩlo dicitur
reuelari: uidet᷑ quod rationem ⁊ scien¬
tiam iram dei manifestam dicat ẽe
his quibꝰ ueritas nota ẽ: licet eam in in¬
iquitate detineant: Quod quidem
ut ex consequentibus declarat᷑. de sapi¬
entibus huius mundi ⁊ cruditis uel
philosophis dici intelligitur: qui cum¬

Expanded text:
ant. De ira Dei plenius a nobis in aliis locis dictum est, paucis tamen etiam in praesenti dicetur. Igitur ira Dei nunc revelari dicitur non in parte aliqua, sed in omnem impietatem et iniquitatem, nec tantum in omnes homines, sed in illos solos qui veritatem Dei in iniquitate detinent. Detinent quidem, sed in injustitia detinent; quibus etiam dicit manifestum esse id quod notum est Dei, ostendens esse aliquid Dei quod notum sit, et aliquid ejus quod ignotum sit; dicit ergo revelari iram le tenentibus, ira Dei de coelo dicitur revelari, videtur quod rationem et scientiam ut iram Dei manifestatam dicat esse his quibus veritas nota est, licet eam in iniquitate detineant; quod quidem, ut ex consequentibus declaratur, de sapientibus hujus mundi, et eruditis vel philosophis dici intelligitur. Quia q
Abbreviated transcription (Latin):
quidem qui scđm carnem factus ẽe d̃r
ex semine dauid. filius dei sit. ex resurrecͤ¬
tione mortuorum. difficile non ẽ aduer¬
tere ei qui legerit illud quod scriptum
ẽ: aecebat enim eum ꝑ quẽ omnia. ⁊ in
quo om̃ia multos filios in gloriam addu
centem auctorem salutis eoꝵ ꝑ passiones
nouimus xp̃m scd̃m carnem: s nunc
iam ñ nouimus Ideo omne qđ est in
xp̃o iam filius dei ẽ. Quomͦ autem hoc¬
⁊ adeum qui filius dei inuirtute desti¬
natus ẽ referatur. coartat intelligentiã
nr̃am: nisi qđ ꝑ indissolubilem unitatẽ
u̾bi ⁊ carnis omnia quȩ carnissunt.
ascribunt᷑ ⁊ u̾bo: quomͦ ⁊ quȩ u̾bi suñ:
p̃dicantur incarne. Iħm uͦ i xp̃m. et
dominum. inuenimus sȩpe ad utramq
naturam referri: ut est illud. Unus dñs¬

Expanded text:
quidem is qui secundum carnem factus dicitur ex semine David Filius Dei sit Jesus ex resurrectione mortuorum , difficile non est advertere ei qui legerit illud quod scriptum est: Decebat enim eum per quem omnia, et in quo omnia, multos fxerat, auctorem salutis eorum per passionem novimus Christum secundum carnem, sed nunc jam non novimus; ideo omne quod est in Christo, jam Filius Dei est. Quomodo autem ad eum qui Filius Dei est in virtute destinatus referatur, coarctat intelligentiam vestram, nisi quod per indissolubilem unitatem Verbi et carnis omnia quae carnis sunt ascribuntur et Verbo, quam et quae Verbi sunt praedicantur in carne. Jesum vero etDominum invenimus saepe ad utramque naturam referri, ut est illud: Unus D
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscere. ab eius cultu declinantes.
ad inagines hominũ adorandas
ianimalium diu̾terunt: Ut enum
breuit ⁊ om̃i inunum collecta diffini¬
tione dicamus adorare alium quem.¬

Expanded text:
agnoscere, ab ejus cultu declinantes, ad imagines hominum adorandas et animalium se diverterunt. Ut enim breviter et omnia in unum collecta definitione dicamus, adorare alium pra
Abbreviated transcription (Latin):
culum factisumus huic mundo ⁊ ange¬
lis ⁊ hominibus Potest tam̃ ⁊ ita intel¬
ligi: quod fides ista qͣm romani habent.
ipsa eademq sit. ⁊ non alia quã in uniu̾¬
so mundo annunciat᷑ ⁊ credit᷑: quȩ non
solum in terra s etiam in cȩlis p̾dicatur:
quia iħic pacificauit ꝑ sanguinem suũ
non solum quȩ int̾ra funt. s ⁊ quȩ in
cȩlis: ⁊ in nomine euis genu flectunt nõ
solum terrestria. s ⁊ cęlestia ⁊ inferna.
⁊ hoc ẽ inuntuerso mundo fidem p̾dica¬
ri: per quam omnis mundus fit subdi¬

Expanded text:
culum sumus facti huic mundo, et angeculum sumus facti huic mundo, et angelis et hominibus. Potest tamen et ita intelligi, quod fides ista quam Romani habent ipsa eademque sit et non alia, quae in universo mundo annuntiatur, et creditur, quae non solum in terra, sed et in coelis praedicatu pacificavit per sanguinem suum non solum quae in terra sunt, sed et quae in coelis , et in nomine ejus genu flectunt non solum terrestria, sed et coelestia et inferna , et hoc est in universo mundo fidem praedicari, per quam omnis mundus fit subdi
Abbreviated transcription (Latin):
cere is cui uenter deus ẽ. aut cui auaricia
ds est: aut cui gloria scłi ⁊ pompa mun¬
di. aut potentia recum caducarum as
est Quicquid enim unus quisq supra
inquit fides u̾r̃a annunciatur in unu̾¬
so mundo In uniu̾so mundo si simpli¬
citer accipiamus. hoc uult designare.
quod in multis locis mundi. hoc ẽ t̾rȩ
huius. eocum qui romȩ sunt fides et
religio p̃dicetur Si uͦ ut in non nullis
etiam in hoc loco mundus designatur.
qui ex cęlo constat ⁊ t̾ra atq omnibus
quȩ in his sunt: potest ȩtiam illud intel¬
ligi. quod urtutes de quibꝰ dicitur: qͦd
gaudium habeant suꝑ uno peccatore
pęnitentiam agente. multo magis de
conu̾sione quoq ⁊ fide romanorum lȩ¬
tentur: nunciantibus sibi angelis illiᷤ
qui ascendunt ⁊ descendunt ad filium
hominis: Et ipsi enim mirant᷑ de conu̾¬
sione gentium: ⁊ quod in omnem t̾rã
lȩtantur. sicut apłs dicit: quod expecta¬

Expanded text:
cere is, cui Deus venter est, aut cui avaritia cere is, cui Deus venter est, aut cui avaritia Deus est, aut cui gloria saeculi, et pompa mundi, aut potentia rerum caducarum Deus est: quidquid enim unusquisque supra inquit, fides vestra annuntiatur in universo mundo. In universo mundo si simpliciter accipiamus, hoc videtur designare quod in multis locis mundi, hoc est, terrae hujus, eorum, qui Romae sunt, fides et religio praedicetur; si vero ut in nonnullis, etiam in hoc loco, mundus designatur, qui ex coelo constat et terra, atque omnibus quae in his sunt, potest etiam intelligi illud, quod virtutes, de quibus dicitur, quia gaudium habeant super uno peccatore poenitentiam agente , multo magis de versione quoque et fide Romanorum laetentur, nuntiantibus sibi angelis illis, qui ascendunt et descendunt ad filium hominis; et ipsi enim mirantur de conversione gentium, et quia in omnem terram laetantur, sicut Apostolus dicit, quia specta
Abbreviated transcription (Latin):
scribens apłs dicit. pro omnibus se gr̾aᷤᷤ
agere. sicut ⁊ nunc ad romanos. ad alioᷤ
uͦ scribens. gr̃as quidem agit. s non
aliquas graues aut ꝓbra in eos mox̃ ex¬
aggerat: Ubi aut̾e notat aliquos uel ar¬
guit: non addit ad gratiarum actioñẽ
qđ pro omnibus gratias agat. sicut et
ad corinthios. uł ad colosenses Ad galathaᷤ
uͦ omnino nec ponit actionem gratiarũ:
quia eos mirat᷑ tam cito tͣnsferri ab eo qͥ
uocauit eos in aliud ȩuangeltum P rima
qͦ uox incipit a gratiarum actione Agere
autem deo gratias: hoc est sacrificium
laudis offerre. Et ideo addit per ihesum
xp̃m: uelut ꝑ pontificem magnum. Opor¬
tet enim scire eum qui uult offerre sacri¬
ficium deo: quod ꝑ manus pontificis de¬
bet offerre. S ⁊ hoc quod dixit deo meo:
non ẽ otiose accipiendum. Non enun
uox ista potest ẽe. nisi sc̃orum. quorum¬
as dicit᷑: sicut deus abraham. uł ysaãc.
uł iacob. Non potest añm dm̃ suum di¬

Expanded text:
apostolos dicit pro omnibus se gratias agere sicut et nunc ad Romanos. Ad alios vero scribens gratias quidem agit, sed nonaliquas graves, aut probra in eos non exaggerat; ubi autem notat aliquos vel arguit, non addit gratiarum actionem, quod pro omnibus gratias agat, sicut et ad Corinthios, vel ad Colossenses; ad Galatas vero omnino nec ponit actionem gratiarum, quod eos miratur tam cito transferri ab eo, qui vocavit eos, in aliud Evangelium. Prima ergo vox incipit a gratiarum actione; agere autem gratias, hoc est, sacrificium laudis offerre, et ideo addit per Jesum Christum velut per pontificem magnum, oportet enim scire eum qui vult offerre sacrificium Deo, quod per manus pontificis debet offerre, sed et hoc quod dixit, Deo meo, non est otiose accipiendum; non enim vox ista potest esse, nisi sanctorum, quorum dicitur, sicut Deus Abraham, vel Isaac, vel Jacob; non potest Dominum Deum suum di
Abbreviated transcription (Latin):
mum ⁊ grȩco Grȩci. primo duabus
appellationibus omne hominũ censu¬
erant genus: id÷ uł grȩcum dicentes
ẽe unumquemq uł barbarum: Et
distinctio eorum talis fuerat: ut om̃is
qui grȩcus non ẽet. barbarus haberet᷑.
S multo ueriore distinctione utitur
paulus. uidȩos pͥmo dicens. ⁊ post mo¬
dum grȩcos: postremo barbaros: Cũ
enim grȩci qd̾ ipsi legibus utebant᷑.
om̃s reliquos tanquam sine legibus
uiuentes. barbaros appellauerint:
merito uidȩi ȩtiam ipsis grȩcis ab a-¬
postolo p̃ferunt᷑: quia ⁊ ante ipsos le¬
gibus uiuere cȩperunt: ⁊ leges eorum
a deo ⁊ ñ ab hominibꝰ ꝓmulgatȩ sunt:
usticia enim dei reuelat᷑ ex fide in fi¬

Expanded text:
um est, quod Graeci primum duabus appellationibus omne hominum censuerunt genus, id est, vel Graecum dicentes esse unumquemque vel Barbarum, et distinctio eorum talis fuerat, ut omnis qui Graecus non esset, Barbarus haberetur; sed multo veriore distinctione utitur Paulus, Judaeos primo dicens et postmodum Graecos, postremo Barbaros: cum enim Graeci, quia ipsi legibus utebantur, omnes reliquos tanquam sine legibus viventes Barbaros appellarunt, merito Judaei etiam ipsi Graecis ab Apostolo praeferuntur, quia et ante ipsos legibus vivere coeperunt, et leges eorum a Deo et non ab hominibus promulgatae sunt. Justitia enim Dei in eo revelatur, ex fide in fi
Abbreviated transcription (Latin):
carnem. media ꝓculdubio ponit᷑ ani¬
ma. quȩ uel desideriis sp̃c ad quiescat.
uł ad carnis concupiscentias ineline¬
t᷑. Et siquidem se iunxerit carni. u¬
nũ eũ ea corpus in libidine et coneu¬
piscenciis eius efficit᷑. si uero se socia¬
uerit sp̃ui. unus cũ ea spe erit. Iccir¬
co deniq de his quon se animȩ ex
integro cũ carne uinxerat. dicit

Expanded text:
carnem , media procul dubio ponitur anima, quae vel desideriis spiritus acquiescat, vel carnis concupiscentiis inclinetur. Et si quidem se junxerit carni, unum cum ea corpus in libidine et concupiscentiis ejus efficitur; si vero se sociaverit spiritui, unus cum ea spiritus erit. Idcirco denique de his, quorum se animae ex integro cum carne jun
Abbreviated transcription (Latin):
debemus. opus c̾ẽ apłicum desiderare fr̃s:
s non aliam obcausam nͥ ut uł confera¬
mus eis aliqͥd doni spiritalis si possumꝰ:
uł si non possumus. ut ipsi accipiamus
abhi. Sine hoc enim non ẽ probabile
desiderium cireueundi fr̃s: Quod aut̃e¬
dicit. ut aliqd̃ tradam uobis donum
spiritale: uidet᷑ inticare. ẽe aliquid. qͦd
donum qͥdem sit. non tamen spiritale.
Nam donum fidei sine dubio spitale¬
est: ⁊ donum sapientiȩ ⁊ scientiȩ. ⁊ uir¬
ginitatis similit. Ubi autem dicit de
sic. alius autem sic: donum quidem
dicit ẽe ȩtiam nuptias. qm̃ sicut scrip¬
tum ẽ. adeo aptat᷑ mulier uiro: s non
istud donum ẽ sp̾itale: Possunt ⁊ alia
multa dona dei dici. ut diuitiȩ ⁊ forti¬
tudo corporis. ut formȩ decor. ut regnũ
trestre: a deo ȩtiam hȩc donant᷑. sicut
ni daniel dicit: quod ipse facit reges
i cõmutat: s non sunt hȩc dona spiri-¬
talia: Beati sunt gͦ illi quibꝰ sp̾italem
grãm tradere uult apłs ad confirma¬

Expanded text:
debemus opus esse apostolicum desiderare fratres, sed non aliam ob causam, nisi ut conferamus eis aliquid doni spiritalis, si possumus, vel si non possumus, ipsi ut accipiamus ab his; sine hoc enim non est probabile desiderium circumeundi fratres. Quod autem ait, ut aliquod tradam vobis donum spiritale, videtur indicare esse aliquid, quod donum quidem sit, non tamen spiritale. Nam donum fidei sine dubio spiritaleet donum sapientiae, et scientiae, et virginitatis similiter; ubi autem dicit de lius sic, alius autem sic . Donum quidem dicit esse etiam nuptias, quoniam, sicut scriptum a Deo, aptatur mulier viro, sed non istud donum spiritale. Possunt et alia multa dona Dei dici, ut divitiae et fortitudo corporis, ut formae decor, ut regnum terrestre; a Deo enim etiam haec donantur, sicut et Daniel dicit , quia ipse facit reges et commutat: sed non sunt haec dona spiritalia. Beati sunt ergo illi, quibus spiritalem gratiam tradere vult Apostolus ad confirma
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ testatur: quod ⁊ alibi dicit. Siuo¬
lens hoc ago: mercedem habeo. Prom¬
ptus enim quidem ẽ. prudentibus
loqͥ. De insipientibus uͦ. sentiendum
est illuo quod dicit: Si aut̃e inuitus:
dispensatio m̃ credita ẽ: Et. uȩ enim
michi est: si non ȩuangeliz auero:
Non enim erubesco cuangelium: Uir-¬
tus enim dei ẽ: insalutem om̃i creden-¬
ti. Multa qͥdem probra adu̾sum ęuã¬
gelium initio p̃dicationis exorta sunt:
s paulus patientiam didicerat a ꝓpħi
dicentibus. nolite iunci obpbriis eoꝵ.
neq cedatis sp̃tionibus eorum: ⁊ sci¬
ebat quod ęuangelium p̾dicaret. ñ

Expanded text:
esse testatur, qui et alibi dicit, Si volens hoc ago, mercedem habeo ; promptus enim quis est et prudentibus loqui; de insipientibus vero sentiendum est illud, quod dicit: Si autem invitus, dispensatio mihi credita est, et vae enim mihi est, si non evangelizavero . Non enim erubesco Evangelium, virtus enim Dei est in salutem omni credenti. Multa enim probra adversus Evangelium in initio praedicationis exorta sunt, sed Paulus patientiam didicerat a prophetis dicentibus: Nolite vinci opprobriis eorum, neque cedatis spretionibus eorum , et sciebat quod E
Abbreviated transcription (Latin):
sit ȩuangelium: ꝓnuntiat. Uirtus
enim inquit dei ẽ. in salutem om̃i
credenti: uidȩo pͥmũ ⁊ grȩco: Quod
dixit. uirtus dei ẽ insalutem: uidet᷑
ostendere quasi sit aliqua uirtus dĩ
quȩ non sit ad salutem. s ad ꝑditi-¬
onem. Scit quippe ⁊ in ꝓpheta scrip¬
tum ẽe. ⁊ eruca uirtus mea magna.
⁊ it̾m inpsalmiᷤ dici. in uirtute tua
disꝑde illo ᷤ. ⁊ ideo hic dicit. uirtus
dei in salutem: Uidendum ẽ gͦ ne
forte ꝓpter istas uirtutum dei diffe¬
rentias. dextera ⁊ sinistra in deo ap¬
pellet᷑. ut uirtus in salitem. dext̾a
eius. ⁊ uirtus in qua disperdit. sini¬

Expanded text:
sit Evangelium, pronuntiat: Virtus enim, inquit, Dei in salutem omni credenti, Judaeo primum et Graeco. Quod dixit virtus Dei est in salutem, videtur ostendere quasi sit aliqua virtus Dei, quae non sit ad salutem, sed ad perditionem; scit quippe et in propheta scriptum esse, Et eruca virtus mea magna , et iterum in psalmis dici, In virtute tua disperde illos , et ideo hic dicit virtus Dei in salutem. Videndum est, ne forte, per istas virtutum Dei differentias, dextra et sinistra in Deo appelletur, ut virtus in salutem dextera ejus, et virtus in qua disperdit, sini
Abbreviated transcription (Latin):
potestatem: Uł certe quia sp̾italia ne¬
quitiȩ. adu̾sum quȩ nobis certamen
est in cȩlestibus ẽẽ dicunt᷑: consequen¬
ter in eos qui abhis suꝑantur. ira dĩ
de cȩlo dicitur iaculari: Uel si dicamꝰ

Expanded text:
pore meo? Et quia spiritualia nequitiae, adversum quae nobis certamen est, in coelestibus esse dicuntur, consequenter in eos qui ab his separantur ira Dei de coelo dicitur jaculari. In omnem
Abbreviated transcription (Latin):
diceret ppło istł: s non fuit ex uoluntate
diuina illa ꝓsperitas. Et multi in rebꝰ
seculi ꝓsperis utuntur successibus. ⁊ exul¬
tant in prosperitatibus suiᷤ: s non ẽ taliᷤ
prosperitas ex uoluntate dei: nisi cum
tale ẽ opus itineris hõi. quale hic desig¬
nat apłs: Desidero enim inqͥt uidere

Expanded text:
diceret populo Israel , sed non fuit illa ex voluntate diceret populo Israel , sed non fuit illa ex voluntate divina prosperitas; et multi in rebus saeculi prosperis utuntur successibus et exsultant in prosperitatibus suis, sed non est talis prosperitas ex voluntate Dei, nisi cum tale est opus itineris nostri, quale hic designat Apostolus. Desidero enim videre
Abbreviated transcription (Latin):
re: Quomͦ sine int̾missione memori¬
am ur̃i facio semꝑ in orationibus meis:
obsecrans si quomͦ tandem aliqͣndo
ꝓsperum iter habeam in uoluntate dĩ
ueniendi ad uos Quod sine it̃missi¬
one ꝓhis quibus scribit orare sedicit:
mandati sui memor. complet oꝑe. quod
sermone p̾cipit. Quia aut̾e dicit obsecra¬
re se si quomͦ tandem aliqndo ꝓsꝑum
iter habeat ut in uoluntate dei ueniat
ad romanos: considerandum qͦd apłs
dei ad opus sc̃m id÷ opus ȩuangelii ꝓficis¬
cens. expectat donec obsecrationibus impe¬
tret. non solum ꝓsperum sibi ĩt fierrised¬
i in uoluntate dei ꝓsperum fieri: Unde
et multomagis nobis quibꝰ non ẽ. uel
operis tanti uł meriti conscientia. eum
aliquid ag̾e disponimus: a deo itineris
ꝓsꝑitas postulanda est Euto tamen qͦd
çtiam hoc uoluit intelligi apłs: quod
non semꝑ prosꝑitas itineris. dei uolun¬
tate ꝑficitur Oeniq ⁊ baldam iter ha¬
buit ꝓsperum cundi ad balac. ut male¬

Expanded text:
ejus, quod sine intermissione memoriam vestri facio semper in orationibus meis, obsecrans si quomodo tandem aliquando prosperum iter habeam in voluntate Dei veniendi ad one pro his quibus scribit orare se dicit, mandati sui memor, complet opere quod sermone praecepit; quod autem dicit obsecrare se, si quomodo tandem aliquando prosperum iter habeat, ut in voluntate Dei veniat ad Romanos, considerandum quod Apostolus Dei, ad opus sancti Evangelii proficiscens, exspectat donec obsecrationibus impetret non solum prosperum sibi iter fieri, sed in voluntate Dei prosperum fieri; unde et multo magis nobis, quibus non est vel operis tanta, vel meriti conscientia, cum aliquid agere disponimus, a Deo itineris prosperitas postulanda est. Puto tamen quod etiam hoc voluit intelligi Apostolus, quia non semper prosperitas itineris Dei voluntate perficitur. Denique et Balaam iter habuit prosperum eundi ad Balac, ut male
Abbreviated transcription (Latin):
s p̃diximus de elocutionibus minus
finitis: nsi forte uideatur in eo redãi
cum dicit: nolo aut̃e uos ignorare fr̃s.
estis enim michi ẽ deus cui seruio in
testis est scis suis. quod ⁊ ipsi testes sunt
dei: scd̃m quod dicit ꝓpħa. eritis mͥ testes:
et ego testis u̾r dicit dñs. S ⁊ saluator
ad discipulos dicit. Eritis mͥ testes in ie¬
rusalem.:⁊ insamaria. ⁊ in omribus
finibus t̾rȩ. scđm illud quod scriptum
ẽ: qui confessus fuerit in me. ⁊ ego confi¬
tebor in eo coram patre meo. Uideamꝰ¬
autem quid est qd̃ dicit: cui seruio in
sp̃u meo. Seriure in sp̃u. simile mͥ uidet᷑
ẽe. immo ⁊ amplius aliqͥd qͣm adorare

Expanded text:
praediximus de locutionibus minus finitis, nisi forte videatur in eo reddi, cum dicit: Nolo autem ignorare vos, fratres. Testis enim mihi est Deus cui servio in testis est sanctis suis, qui et ipsi testes sunt Dei, secundum quod dicit propheta: Eritis mihi testes, et ego testis, dicit Dominus . Sed et Salvator ad discipulos dicit: Eritis mihi testes in Hierusalem, et in Samaria, et in omnibus finibus terrae , secundum illud quod scriptum est: Qui confessus fuerit in me, et ego confitebor in eo coram Patre meo. Sed tamautem quod dicit, cui servio in spiritu meo. Servire in spiritu, simile mihi videtur esse, imo et amplius aliquod quam adorare
Abbreviated transcription (Latin):
a patre: quippe qͥ ad ȩuangelirandum
pauꝑibus missum se dicit. Omnia gͦ
quȩ sua sunt:dat ętiam discipulis suis.
Gratia dicit᷑ diffusa in labiis euis Dat
i apłis suis gr̃am. cum qua laborantes
dicant: habundantius uͦ quam omnes
illi laboraui. non autem ego: s gratia
dei mecum Et quia de ipso dictum ẽ.

Expanded text:
a Patre, quippe qui ad evangelizandum pauperibus missum se dicit, omnia ergo quae sua sunt dat etiam discipulis suis, gratia dicitur diffusa in labiis ejus , dat et apostolis suis gratiam cum qua laborantes dicant: Abundantius vero quam omnes illi laboravi, non autem ego sed gratia Dei mecum , et quia d
Abbreviated transcription (Latin):
suadet Uerum hos om nes fructus afferc
paulus. quia tanqͣm palmes bonus ꝑma¬
net inuite uera. quȩ ẽ xp̃e: quem freqͤn¬
tius pat̾ purgat agricola: & ideo fructũ
plurimum affert Purgat autem eum
in laboribus. in tribulationibus: in ꝑse¬
cutionibus. Sunt enim alii palmites
qui in uite quidem ꝑmanent. fructũ
uͦ non ferunt s sunt aridi: ex quibus¬

Expanded text:
s, etc. Verum hos omnes fructus affert Paulus, qui tanquam palmes bonus permanet in vite vera, quae est Christus, quem frequentius Pater purgat agricola, et ideo fructum plurimum affert, purgat eum in laboribus, in tribulationibus, in persecutionibus. Sunt enim alii palmites, qui in vite quidem permanent, fructum vero non ferunt, sed sunt aridi, qui di
Abbreviated transcription (Latin):
i sine affectu: deseruire uͦ eus ẽ. quẽ
constringit affectus Deseruit gͦ apłs
deo non incorpore neq in anima: sed¬
in meliore sui parte. inspiritu: Hȩc eni
tria ẽẽ in homine designat. ad thessalo¬
nicenses scribens cũ dicit. Ut integrum
date sp̃e ⁊ animȩ iustorum dñm Apłs¬

Expanded text:
est sine affectu, deservire vero ejus est, quem constringit affectus. Deservit ergo Apostolus Deo non corpore, nec anima, sed meliore sui parte, id est, spiritu. Haec enim tria esse in homine designat ad Thessalonicenses scribens, cum dicit: Ut integrum date, spiritus et animae justorum, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ animã int̃ sp̃m ⁊ carnem: ⁊ aut iunge̾
se carni ⁊ effici unum cũ carne. aut soci¬
are se spiriturlẽe unum cũ sp̃u: ex quo
si quidem cum carne sit. carnales hoĩes
fiant: si uͦ cum sp̃u. spiritales : ⁊ iccireo
extrinsecus eam ñ nominat. ẜ carnem
tantum uł sp̃m. Scit enim alt̾i horum
necessario animam coherere. sicut et
inhis ad quos dicit. uos aut̾̃e in carne
non estis. s inspĩritui. ⁊ qͥ se uingit mere¬
trici unum corpus ẽ: meretricem hic
carnem uł corpus uocans: qͥ autem se
ñc sciens de anima iħu. quia sociata
domino ⁊ coherens ei unus cũ ipso fac¬
tus sit sp̃c sc̃ificationis. non eam nomi¬
nauit extrinsecus: ne solueret iħm.
quod enim ds̃ conunxit homo non
separat. Sc̃ificationis uͦ sp̃c dicit᷑. sc̾m

Expanded text:
esse animam inter spiritum et carnem, ut aut jungere esse animam inter spiritum et carnem, ut aut jungere se carni et effici unum cum carne, seu spiritui, et esse unum cum spiritu, ex quo siquidem cum carne sit, carnales homines fiant; si vero cum spiritu, spiritales, et idcirco extrinsecus eam non nominat, sed carnem tamen vel spiritum, scit enim alteri horum necessario animam cohaerere, sicut et in his ad quos dicit: Vos autem in carne non estis, sed in spiritu ; et: Qui se jungit meretrici, unum corpus est , meretricem hic carnem vel corpus vocans: Qui autem se  Ita ergo etiam nunc sciens de anima Jesu, quia sociata Domino et cohaerens ei unus cum ipso factus sit spiritus sanctificationis, non eam nominavit extrinsecus, ne solveret Jesum; quod enim Deus conjunxit homo non separet ; sanctificationis vero spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
non suꝑfluo addidit in uirtute: indicãs
ꝑ hoc quod substantia filius sit scđm¬
sp̃m scĩficationi. Xp̃c enim dei uirtus
i dei sapientia dicit᷑: quȩ ⁊ uapor uirtu¬
tis dei. ⁊ manatio gloriȩ omnipotentis
purissima. ⁊ splendor lucis ȩternȩ. et
imago bonitatis dei appellat᷑ S requi¬
cum carne ⁊ sp̃u scĩficationis uł diuinȩ
uirtutis substantia nominat᷑: de qua
alibi ipse saluator dicit. qr tristis ẽ aĩa
mea usq ad mort̾e. ⁊ nunc anima inea
turbata ẽ: quam ⁊ a semet ipso ponit.
inmo quȩ usq ad uifernum descendit:
de qua ⁊ dictt᷑: non derelinques animã
meã in infernum Certum ẽ enim: qđ
hȩc ñ de semine dauid generata sit:
Dicit enim. quia qͦd factum ẽ ex semine
dauid: scđm carnem ẽ Quod gͦ neq
in eo quod scđm carnem ẽ uidet᷑ annu-¬
quod consuetudine sua apłs utatur
ȩtiam in hoc loco: sciens mediam semper

Expanded text:
non superfluo addidit in virtute, indicans non superfluo addidit in virtute, indicans per hoc quod substantia Filius sit ssanctificationis, Christus enim Dei virtus, et Dei sapientia dicitur, quae et vapor virtutis Dei, et manatio gloriae omnipotentis purissima, et splendor lucis aeternae et imago bonitatis Dei appellatur . Sed requicum carne et spiritus sanctificationis vel divinae virtutis substantia nominatur, de qua alibi ipse Salvator dicit, quia tristis est anima mea usque ad mortem, et nunc anima mea turbata est , quam a semetipso ponit, imo quae usque ad infernum descendit, de qua dicitur: Non derelinques animam meam in inferno. Certum est enim quia haec non de semine David generata sit; dicit enim quia quod factum est ex semine David secundum carnem est, quia ergo neque in eo quod secundum carnem est, videtur annuquod consuetudine sua Apostolus utatur, etiam in hoc loco, sciens mediam semper
Abbreviated transcription (Latin):
in latinis exemplaribus p̃destinatus sole-¬
at inueniri: tam̃ scđm qđ inter p̾tatioĩs
ueritas habet. destinatus scriptum est.
non p̾destinatus: Destinatur enim ille
qui ẽ. p̃destinatur uͦ ille qui nondum ẽ:
sicut de quibusdam dicit apł̃s: Quos
autem p̾sciuit: illos p̾destinauit. Prȩsciri
gͦ i prȩdestinari possunt illi qui nondũ
sunt: ille autem qui ẽ: i semꝑ est. non
p̃destinatur. s destinatur: Hȩc dicta sint
nobis ꝓpter eos qui in unigenitum filiũ
destinati ⁊ p̾destinati. putant eum int
eos qui cum ante non fuerint p̾destina¬
ti sunt ut eẽnt. numerandum: qui nun¬
quã p̾destinatus ẽ ut ẽẽt filius: s semper
fuit sicut ipãt Qui gͦ semꝑ ẽ: destinat᷑
ut diximus. non p̃destinat᷑. qui autẽ p̾de¬
stinatur: nondum erat tunc cũ p̾destina¬
retur: s. cepit ex tempore: Necessaria igit᷑
distinctione apłs utitur: eum qui ex semi-¬
ne dauid scđm carnem est. factum di
tum: Et enuim cũ dixiss& filium derꝰ

Expanded text:
in Latinis exemplaribus praedestinatus soleat inveniri, tamen secundum quod interpretationis veritas habet, destinatus scriptum est, non praedestinatus; destinatur enim ille qui est, praedestinatur vero ille qui nondum est, sicut de his quibus dicit Apostolus, quos autem praescivit, illos et praedestinavit : praesciri et praedestinari possunt illi qui nondum sunt; ille autem qui est et semper est, non praedestinatur, sed destinatur. Haec a nobis dicta sint propter eos, qui in unigenitum Filium destinati et praedestinati, putant eum inter eos qui, cum ante non fuerint, praedestinati sunt, ut essent, numerandum, qui nunquam praedestinatus est, ut filius esset, sed semper fuit sicut Pater; qui ergo semper est, destinatur, ut diximus, non praedestinatur: qui autem praedestinatur nondum erat tunc, cum praedestinaretur, sed coepit ex tempore. Necessaria igitur distinctione Apostolus utitur, eum, qui ex semine David secundum carnem est, factum dictum: etenim cum dixisset Filium Dei,