comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rem ⁊̃ ultra neccĩtatem pro¬
çandi pro libos s ⁊ ibi ẽ nu¬
ptiaꝵ bonum. Non enĩ qr
in ꝯtinentia malum ẽ ĩo cõ
culbahile ẽ hoc bonum s illud
malum fit ueniale pp̃bonum
lis nuptie ñ cogunt fi̾ s impe¬
trant ignosci.si tñ ño sit ita m¬
mi̾s ut impecliat tp̃ra que or̃o¬
n debentur nec minutetur ĩ
eum usum qui ẽ ꝯtra natu¬
ram. Concubitus. N. necciuᷤ
ip̃e nuptiał ẽ. Ille qui ultra
necc̃ĩtatẽ progredit᷑ ñ rõm
s libidim obsequit᷑. ⁊ hẽ ñ exige̾.
s redde ꝯuigi. ne formceturadꝰ
iugẽ pertim. Si ũo ambo tali
concupiscentie subiugũtur
rem faciunt que nõ ẽ nupti¬
aꝵ cinis delicti nõ sũt nup¬
tie ortatrices s dep̃catͥces. decus
qd̾ ꝯuigale ẽ castitas ꝓcreandi
⁊ reddendi carnał debiti fides
hoc ẽ opus nuptiaꝵ ꝙ ab oĩ¬

Expanded text:
rem etiam ultra necessitatem procreandi liberos, sed et ibi est nuptiarum bonum. Non enim quia incontinentia malum est, ideo cculpabile est hoc bonum; sed illud malum fit veniale, propter bonum prolis, nuptiae non cogunt fieri, sed impetrant ignosci; si tamen non ita sit nimius, ut impediat tempora quae orationi debentur, nec immutetur in eum usum qui est contra naturam. Concubitus enim necessaille nuptialis est. Ille vero qui ultra necessitatem progreditur, non  libidini obsequitur, et hunc non exigere, sed reddere conjugi ne fornicetur, ad conjugem pertinet. Si vero ambo tali concupiscentiae subiguntur, rem faciunt quae non est nuptiarum, cujus delicti non sunt nuptiae exhortatrices, sed deprecatrices. Decus quidem conjugale est castitas procreandi et reddendi carnalis debiti fides. Hoc est opus nuptiarum quo
Abbreviated transcription (Latin):
qd ꝯuiges insi debitũ carnis
ex poscunt ñ ꝓpaginis uolỹ¬
tade s libidinis noluptate.
cadit inculpam s pp̃ nupti¬
as accipit ueniam. Immode¬
rata gͥ trãs gressio scd̾m ueni¬
am cõnceditur. quocirta ⁊ hĩc
ci faciunt pp̃se. Nõ .n. iste ꝯ¬
cubitus. quo serintur xcupis¬
centie agitur ut impleatur
fetus quem postulant ipti¬
e. oĩo gͥ ingn̾e suo nuptie
bone sunt qr fidem thori ser¬
uant ⁊ proł suscipiende cãi
utrumq sexum ꝯmiscent. ⁊
impietatem separatõis hor
cius fidelis ꝓdr̃ẽ ꝑõt infidelii
ut apłs docet. Exhiis ostẽ¬
ditur ꝙ ꝯiuges quicã ꝓlis

Expanded text:
uges debitum carnis exposcunt, non propagationis voluntate, sed libidinis voluptate? cadit in culpam, sed propter nuptias accipit veniam. Immodrata ergo progressio secundum veniam conceditur. Quocirca et hincci faciunt propter se. Non enim iste concubitus, quo servitur concupiscentiae, agitur ut impleatur foetus quem postulant nuptiae. Omnino ergo in genere suo nuptiae bonae sunt, quia fidem thori servant, et prolis suscipiendae causa utrumque sexum commiscent et impietatem separationis horrtius fidelis prodest infideli, ut Apostolus docet. Ex his ostenditur quod conjuges qui caus
Abbreviated transcription (Latin):
tate firmatum ẽ. qd postea in cõ¬
cilio arimmẽsi ꝓpt̃ nouitatemũ¬
bi minus quã potuit intellectã.
quam tñfides antiqua peperat
multis fidelib paucoꝵ fraude
deceptis h̾rtica impietas subħr¬
tico imꝑatore ꝯstantĩo labefcãre
tẽptauit. s post nõ longum tp̃s
lib̾tate fidei catholice p̃ualente
postquãius u̾bi sicut debint in¬
tellecta ẽ. hõ usyon. illud catho¬
lice fidei saintare. longe lateq
defensum ẽ ⁊ diffusum. Quid ẽ¬

Expanded text:
tate firmatum est: quod postea in concilio Ariminensi, propter novitatem verbi minus quam oportuit intellectum, quod tamen fides antiqua pepererat, multis paucorum fraude deceptis, haeretica impietas sub haeretico imperatore Constantio labefactare tentavit. Sed post non longum tempus libertate fidei catholicae praevalente, posteaquam vis verbi, sicut debuit, intellecta est, Homouslicae fidei sanitate longe lateque distensum est et diffusum. Quid en
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ in assignatõe distinctoĩs nõiũ
inter alia que supͣ diligent̃ execu¬
ti sumꝰ quedã diximus transla¬
tiue ac ꝑsisitudinẽ de deodici. ũ
tͣdo qd̃ sentio. ut. s. rõe siłitudĩe
ꝯsid̾ata excãis clicendi dcõꝵ ĩtel¬
ligentiã assumat. s catholicam.

Expanded text:
 in assignatione distinctionis nominum, inter alia quae supra diligenter executi sumus, quaedam diximus translative et per similitudinem de Deo dici; ut trado quod sentio, ut si ratione similitudinis considerata ex causis dicendi dictorum intelligentiam assumat, sed catholicam.
Abbreviated transcription (Latin):
pend̾e. an aliꝗo alid deretãta
scͥpturis scĩs diligẽtius ꝑscru
aug̃m suꝑiora dixisse ñ asserẽ¬
do. s diu̾soꝵ opimoẽs referẽdo.

Expanded text:
pendere. An aliquid de re tanta, Scripturis sanctis diligentius perscrutAugustinum superiora dixisse non asserendo, sed diversorum opiniones referendo. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
creaturam uisibiłr apparere:
dit. missus diceretur congru¬
ent̾ aũt ille missus dr̃ qui in
carne apparuit.misisse aut̾e
ille. qui in carne nõ apparuit
putauerũt quidam filiũ
tre quia missi dicuntur.R2.

Expanded text:
creaturam visibiliter appareret; dit, missus diceretur. Congruenter autem ille missus dicitur, qui in carne apparuit; misisse autem ille, qui in ea non apparuit. 14. Putaverunt quidam Filium tre, quia missi dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
cur p̃r non dicitur missus:
cum ex tempore a quoqua
cognoscitur sicut filius.
qipii auctoritas qui nõ h̃t
de quo sit a quo filius ẽ ⁊ sp̃c¬

Expanded text:
cur Pater non dicitur missus, cum ex tempore a quoquam percipiatur sicut Filius? cipii auctoritas, qui non habet a quo sit, a quo Filius est et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
faciat Reticum uł quid sit ħe¬
ticus audi br̃ quid inde scĩ do¬
ctores tradant. hyłr ait. quid
extiterunt płes qui celestium
u̾boꝵ simplicitadem nõ m̃ta¬
tens ip̃ius ab solutionem su-¬
sciperent alr int̾pretantes
quam clictorir uirtus po¬
stularet de intellagentia em̃
ẽ bẽsis nõ de seriptura ẽ ⁊ sen¬
sus no sermo fit craen. Idem
in .uiii.incelligentie sensus
incrimine est. Ierz. sr osee.
Nucl ex ub̾ in ordinate ꝓla¬

Expanded text:
faciat haereticum, vel quid sit haereticus, audi breviter quid inde sancti doctores tradant. Hilar. ait: Extiterunt plures qui coelestium verborum simplicitatem, non veritatis ipsius absolutionem susceperunt, aliter interpretantes quam dictorum virtus postularet. De intelligentia enim haeresis non de Scriptura est; et sensus, non sermo, fit crimen. Idem in lib. 8: Intelligentiae sensus in crimine est. Hieron. dicit quod ex verbis inordinate prola
Abbreviated transcription (Latin):
Uare ergo ppetua solidi uite.
tate ⁊ ba ĩmortalitate uestiti ñ
sũt ut nulla infirmitate. ułeta¬
te indet̃ius mutarẽtur. hanc eĩ
uirtutẽ nat̾alit̃ illud lignum
hũisse dr̃. s forte hoc nõ ꝯferre¬
bat nͥ sepe de illo sume̾tur. poty¬
it gͦ fiꝰ. ut de illo sumẽt semel.
⁊ nõ sepius. ¶ Q paliquã mo¬
rã inpadiso fuisse intelligit᷑.
lia añ eum ducta. ꝗb noĩa mi¬
posint

Expanded text:
uare ergo perpetua soliditate, et beata immortalitate vestiti non sunt, ut nulla infirmitate vel aetate in deterius mutarentur? Hanc enim virtutem naturaliter illud lignum habuisse dicitur. Sed forte hoc non conferebat, nisi saepe de illo sumeretur. Potuit ergo fieri ut de illo sumeret semel, et non saepius, qui per aliquam moram in paradiso fuisse intelligitur, lia ante cum ducta, quibus nomina imposuit
Abbreviated transcription (Latin):
aliqd ułaliqua cẽntia quide
diuina p̾dicatur. nõ simplicit̃
⁊ absolute. s ita ut scĩe que ip̃oe
ẽ omnia subiecta monstrẽtur.
⁊ uolũtati que ip̃a eadem ẽ ali¬
ꝗd ul aliqua subiecta dicãtur.
ut talis fiat sensus. deus scit
cẽntia est om̃ia subiecta sũt. si¬
milrdeus uult hec us illa .i. d̃s¬

Expanded text:
entia quidem divina praedicatur non simpliciter et absolute, sed ita ut scientiae quae ipse est, omnia subjecta monstrentur, et voluntati quae ipse eadem est, aliquid vel aliqua subjecta esse dicantur; ut talis fiat sensus: Deus scit essentia est, omnia subjecta sunt. Similiter: Deus vult haec,
Abbreviated transcription (Latin):
xtali itaq sensu illud dictumeẽ
noĩmus. ut dm̃ illa alt̾natim
uł particłatim scire neget. n ꝑ
diu̾sa tp̃rm mom̃ta sic illa cogͦ¬
uit. sicut ꝑuaria mom̃ta illoꝵ
q̃dam deficiunt. quedã incipi¬
unt. n illis alusq irrõabilib
ita ꝓuidet quẽadmodum rõna¬
bilib. Numꝗd eñi ut ait apłs.
cura ẽ deo de bob. ⁊ sicut nõ ẽcu¬
ra do de bob: ita nec dealus irrõ
ergo ⁊ curam uniu̾saliter de cũe¬
tis que cõdidit ht̃. ut habeat ĩ¬
unum qd̃q qd̾ sibi debetur ⁊ cõ¬
uenit. s sp̃alem ꝓuidentiam at

Expanded text:
tali itaque sensu illud dictum esse noverimus, ut Deum illa alternatim vel particulatim scire neget, nec per diversa temporum momenta sic illa cognovit, sicut per varia momenta illorum quaedam deficiunt, quaedam incipiunt. Neque illis aliisque irrationabilibus ita providet, quemadmodum rationabilibus; numquid enicura est Deo de bobus? et sicut non est cura Deo de bobus, ita nec de aliis irraergo et curam universaliter de cunctis quae condidit habet, ut habeat unumquodque quod sibi debetur et convenit. Sed specialem provident
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ sp̃alem morẽ ecce̾ desollẽpni
penitentia de̾m intelligitur q̃
apud quosdam semel celebra¬
ta nõ iteratur. Item illud aliꝰ:
nec uere celebrata.⁊ fructum
prioris aufert ⁊ usum ꝯsequẽ¬
tis amittit de sollempni in tel¬
ligitur. Sollempnis uõ peri
nntentia ut amb in eadem ait
est qui fit extra eccłiam in ma¬
infesto inicinẽ ⁊ cilitio que ꝓ
gramorib horrendis q aci
manifestis delictis imponit᷑
⁊ illa nõ ẽ iteranda ꝓreueren-¬
tia sacram̃ti ⁊ ne uilescat ⁊ c̃õ¬
temptibilis fiat hoĩb unde
ut locus illius humilime peĩ¬
deat deo dice̾ qͣr huic hoĩ qui
post pñiam primam rursus
se laqueis imiquitatis obstrĩ¬
git ad huc iterum parcis. Ori
ait.si uos aliqua culpa mor¬
talis muenerit que crumine
ñ mortali uł in blasphemia
fidei. s in sermonis uł inmo¬
rum uitio consistat ħ culpa
cus. Coĩa que frequent̾ur ĩ¬
dicit uenialia pcc̃a ⁊ fortei
mortalia quedam alus mi¬
nus grauia que sicut sepe cõ¬

Expanded text:
 specialem morem Ecclesiae de solemni poenitentia dictum intelligitur, quae apud quosdam semel celebrata non iteratur. Item illud aliud nec vere celebrata, et fructum prioris aufert, et usum sequentis amittit, de solemni intelligitur. Solemnis ergo nitentia, ut Ambros. in eodem ait, est quae fit extra ecclesiam in manifesto, in cinere et cilicio; quae pro gravioribus horrendisque ac manifestis Et illa non est iteranda pro reverentia sacramenti, ut non vilescat et contemptibilis fiat hominibus. Uut locus illius humillimae poenideat Deo dicere: Quare huic homini qui post poenitentiam primam rursus se laqueis iniquitatis obstringit, adhuc iterum parcis? Origait: Si nos aliqua culpa mortalis invenerit, quae non in crimine mortali, vel in blasphemia fidei, sed in sermonis vel in morum vitio consistat; haec cucus. Communia quae frequenter indicit venialia peccata, et forte mortalia quaedam aliis minus gravia, quae sicut saepe com
Abbreviated transcription (Latin):
alia huiusmocu illud uõ si pe¬
intentia finitur nicħ de uenia
relin quitur duplicit accipip̃t
si erum iuxta quoꝵdam intel¬
ligenciam peccata dimissa re¬
deunt facile ẽ intelligẽ icħ
de uenia relinqui qr pecata di¬
missa iterum replicantur. Sic̃
enim ille qui ex seruitute inli¬
b̾tatem manumittitur. In tm̃
sic ⁊ penitenti pcc̃a uere dimit¬
tũitur. ⁊ tñ pp̃ offensam que
replicatur iteꝵ redeunt. Sii
uere nõ redire dicantur. sane
dici põt ⁊ sic nicħ̾ de uenia re¬
liqui. Non ꝙ dimissa pec̃a
iterum imputentur s q pp̃ ĩ

Expanded text:
alia hujusmodi. Illud vero, si poenitentia finitur, nihil de venia relinquitur, dupliciter accipi potest. Si enim juxta quorumdam intelligentiam peccata dimissa redeunt, facile est intelligere nihil de venia relinqui, quia peccata dimissa iterum replicantur. Sicut enim ille qui ex servitute in libertatem manumittitur, interimsic et poenitentia peccata vere dimittuntur, et tamen propter offensam quae replicatur, iterum redeunt. Si vero non redire dicantur, sane potest dici etiam sic nihil de venia relinqui; non quod dimissa peccata iterum imputentur, sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
si dixisset tm̃ te fruar.⁊ nõ addidi¬
ss in dño. uidetur finem lilecti¬
ois ac spem constituisse meo.s
deo frueris.deo potius quam ho¬
Mue frueris.

Expanded text:
Si dixisset tantum te fruar, et non addidisset in Domino, videretur finem dilectionis ac spem constituisse in eo; Deo frueris, Deo potius quam homine frueris.
Abbreviated transcription (Latin):
diligend̾ ẽ meo constituitur
beata uita. cinus etiã spes hoctẽ¬
pore consolatur. In hoĩe autẽ
spes ponenda nõ ẽ. quia male¬
dictus ẽ quiħ facit. gͦ si lquide
adũtas nec se ip̃ quis quam frui

Expanded text:
diligendum est, in eo constituitur beata vita, cujus etiam spes hoc tempore nos consolatur. In homine autem spes ponenda non est, quia maledictus est qui hoc facit . Ergo si liquide advertas, nec seipso q
Abbreviated transcription (Latin):
aũt sp̃s sc̃s non dicatur ułsit
natus ⁊ ideo ñõ sit filius. au̾s
ostendit inxu.li. detriata dicẽs
si sp̃s sc̃s filius diceretur ambo¬
rum utiq filius dr̃etur ꝙ ab¬
surdissimum ẽ filius quippe
nullus ẽ cluoꝵ nsi pr̃is ⁊ ma¬
tris absit aũt ut int̾ deum pa¬
trem ⁊ deum filium tale aliꝗd
suspicemur absurdissime ergo
filius diceretur amboꝵ .i. p̾ris
eum ambo genuissent ꝙ ab¬
hõret ab omnium sanorum
sensib. Non gͥ ab utroq ẽ ge¬
nitus s proceclit ab utͦq aboꝵ
sp̃s. hus u̾bis ostenditur cur

Expanded text:
sit natus, et ideo non sit Filius, Aug. ostendit in lib. 15 de Trin., dicens: Si Spiritus sanctus Filius diceretur, amborum utique Filius diceretur: quod absurdissimum est. Filius quippe nullus est duorum, nisi patris et matris. Absit autem ut inter Deum Patrem et Deum Filium tale aliquid suspicemur. Absurdissime ergo Filius diceretur amborum, id est.eum ambo genuissent, quod abhorret omnium sanorum sensus. Non ergo ab utroque est genitus, sed procedit ab utroque amborum Sp
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt adeoẽ. s non inde sequi
tur qd̾ adeo sit ut mala fiant.
eñi hoc drẽtur. auctor maloꝵd̃s
ẽẽ intellige̾tur. qd̃ ex siłi mani¬
feste fł̾m ostẽditur. deus ꝓhib

Expanded text:
mala fiunt, a Deo tur quod a Deo sit ut mala fiant. diceretur, auctor malorum Deus esse intelligeretur; quod ex simili manifeste falsum ostenditur: Deus prohibet
Abbreviated transcription (Latin):
oportet. s primum audiamus
quid de lar noĩe .s. ypostasis.
ieiz.dicit. ait enim sub ħ noĩe
tos adinꝯueniens declucent
cum non erat hoc nomenita
aput catholicos uillgatum.
nec ita enus sig̾ratio de t̾mina¬
ta ut modo ⁊ ĩdeo ieꝵ. dicit ħ
noĩe non utedũ fore sine di
tur ita scribens de fide catholi¬
ca addamasum apͣm abarria¬
noꝵ presule ypostascon no¬
uellam nomen a me hoĩe ro¬
mano exigitur. Int̾rogamus
quid tres ypostases arbitren¬
tur intelligitres ꝑsonas sub¬
dere non sufficit eis sensus
ip̃m nom̃ efflagitant quia
nescio quid uenem insillab̾
lacet clamamus si quis tres
ypostases .i.tres subsistentes
ꝑsonas ñ confitentur anatła
sit. si quis aũt ypostasim usy¬
am intelligens non trib ꝑ¬
sonis unam ypostasim indi
etatis tres naturas conatur
dissentiunt aut si rectum i
putatis tres ypostases cumĩ¬
t̾pretationib sius debe nos ⁊¬
nos dr̃e ñ negamꝰ. s michi cre¬
dite uenenum latet subme¬
lle tranffigurat enĩm sean

Expanded text:
oportet. Sed primum audiamus quid de hoc nomine hypostasis Hieron. dicit: ait enim sub hoc nomitos ad inconveniens deducerent, cum non erat hoc nomen ita apud Catholicos vulgatum, nec ita ejus significatio determinata ut modo. Et ideo Hieron. dicit hoc nomine non utendum fore sine distur, ita scribens de fide catholica ad Damasum papam: Ab Arianorum praesule, hypostasion novellum nomen a me homine Romano exigitur; interrogamus quid tres hypostases arbitrentur intelligi? tres personas subdere. Non sufficit eis sensus; ipsum nomen efflagitant, quia nescio quid veneni in syllabis latet. Clamamus: Si quis tres hypostases, id est, tres subsistentes personas non confitetur, anathema sit. Si quis autem hypostasim usiam intelligens, non tribus personis unam hypostasim indicetatis tres naturas conatur disseputatis tres hupostases cum interpretationibus suis debere nos dicere, non negamus. Sed mihi credite, uenenum sub melatet. Transfigurat enim se an
Abbreviated transcription (Latin):
antequam inxp̃m cred̾et nec
tñ sine fide aliqua donabat¬
⁊ orabat. Nam quomodom
uocabat in quem rr̃õ credebat s
si posset sine fide xp̃i ẽẽ saluus
non ad eum mitteretur archi¬
tectus ecc̃e petrus attende qdi
ait sine fide xp̃i non posse ẽẽ sa¬
lutem ⁊ tñ cornelium exaudi
credebat inminist̾ie
.de equa¬
lita te fidei spei caritatis ⁊ ope

Expanded text:
antequam in Christum crederet; nec tamen sine aliqua fide donabat et orabat. Nam quomodo invocabat, in quem non credebat? Sed si posset sine fide Christi esse salus, non ad eum mitteretur architectus Ecclesiae Petrus. Attende quid ait, sine fide Christi non posse esse salutem; et tamen Cornelium exauditcredebat in mysterio. 5. De aequalitate fidei, spei, charitatis et ope
Abbreviated transcription (Latin):
capaces qui articulos simboli
di tinguere ⁊ assignare non
ualent omnna t̾n c̾cdunt que
insimbolo continentur. credũt¬
credunt enim que ignoranti
habentes fidem uelatam ĩmini¬
st̾i̾o ita ⁊ tunc minus capaces
ex reuelatione sibi fc̃a maiori¬
b credendo inħebant quib fidẽ
suam quasi ꝯmittebant. un
⁊ mmores sũt asme pascenteᷤ
iuxta boues quia humilita te
maiorib ad herendo inmni¬
st̾io credebantarque ⁊ illi in
mistĩo docebant. quał fu̾it for¬
te mulier sareptana. Que añad¬
uentum cred̾e de mediatore suffici¬
De mechatoris antiquis nõ fu¬
erit salus sicut quoq nero n¬
moderius utrum oportuerit
illos cred̾e ommna illa demeli¬
atore que nunc credimus q¬
busda uidetur quod suffece¬
tionem aduentum adudici¬
um ꝙ ex premissis u̾bis aut.¬
hĩta fide trinitatis id de mini¬
st̾io incarnationis fidei suffe¬
cisse ut cred̾e̾tur filius dei nas¬
citurus dehoĩe ⁊ iudicaturus
qui de iołe bap̃a documentuz

Expanded text:
capaces sunt, qui articulos Symboli distinguere et assignare non valent, omnia tamen credunt quae in Symbolo continentur. Credunt enim quae ignorant, habentes fidem velatam in mysterio; ita et nunc minus capaces ex revelatione fidei facta majoribus credendo inhaerebant, quibus fidem suam quasi committebant, undet minores sunt asinae pascentes juxta boves; quia humilitate majoribus adhaerendo, in mysterio credebant quae et illi in mysterio docebant; qualis forte fuit vidua Sareptana. 3. Quae ante adventum Christi de Mediatore crde Mediatoris antiquis non fuerit salus, sicut nec modernis, utrum oportuerit illos credere omnia illa de Mediatore quae nunc credimus. Quibusdam videtur quod suffecetionem, adventum ad judicium, quod ex praemissis verbis Auhabita fide Trinitatis, id de mysterio Incarnationis fidei suffecisse, ut Dei Filius crederetur nasciturus de homine, et judicaturus, qui de Joanne Baptista documentum
Abbreviated transcription (Latin):
siue qui nunc ineccłia sũt in
mechiatorem dei ⁊ hominum
crediderunt ⁊ c̾dunt. Hus ali¬
isq płibus testimonus ꝑspi¬
cue docetur nulli nunquam
salutem ẽẽ factam nisi ꝑfide
mecliatoris oportet ergoacce
cium. Quid ergo dicetur de
istis simplicib quib non er¬
at reuelatum minist̾ium in¬
carnationis qui pie creclide¬
runt ꝙ eis traditum fuit dici
põt. nullũ fuisse urstũ uł saluũ
cui non ẽẽt fr̃a reuelatio ueldi¬
stincta ue uelata in apto uel

Expanded text:
c in Ecclesia sunt, in Mediatorem Dei et hominum crediderunt et credunt. His aliisque pluribus testimoniis perspicue docetur nulli unquam salutem esse factam, nisi per fidem Mediatoris. Oportet ergo accedcium. Quid ergo dicetur de illis simplicibus quibus non erat revelatum mysterium Incarnationis, qui pie credebant quod eis traditum fuit? Dici potest nullum fuisse justum vel salvum cui non esset facta revelatio vel distincta, vel velata, ve
Abbreviated transcription (Latin):
des mecdiatoris que nos salu¬
at saluos iustos faciebat anti¬
quos pusillos cum magnis
qr sicut tredimus xp̃m incar¬
ne uenisse ita illi uenturum
⁊ sicut mortuum nos ita illi
morituꝵ. ⁊ sic̃ nos resurrexisse. ĩ
illi resurrecturũm. et nos ⁊ illi
ad iuditiũ inuorũ ⁊ mortuoꝵ
lem ⁊ qui p̾ibant ⁊ qui seque

Expanded text:
des Mediatoris quae nos salvat, salvos justos faciebat antiquos, pusillos cum magnis, quia sicut credimus Christum in carne venisse, ita illi venturum; et sicut nos mortuum, ita illi moriturum; et sicut nos resurrexisse, ita illi resurrecturum; et nos et illi ad judicium vivorum et mortuorum Et qui praeibant, et qui seque
Abbreviated transcription (Latin):
ante incarnationem siue pꝰ
nec uixerunt nec inuant m¬
si ex fide incarnationis rỹi ꝓfe¬
cto qd̾ scriptum ẽ nõ ẽẽ aliud
nom̃ sub celo in quo oporteat
saluari nos ex illo tp̃r naleti
ad saluandum genus huma¬
num ex quo madam inciatu¬

Expanded text:
ante incarnationem, sive post, nec vixerint, nec vivant, nisi ex fide incarnationis Christi, profectoque scriptum est non esse aliud nomen sub coelo in quo oportet salvari nos, ex illo tempore valet ad salvandum genus humanum, ex quo in Adam vitiatu
Abbreviated transcription (Latin):
ra ẽẽt nõ nouerat ⁊ ita ꝑfidẽ
ꝑuenit ad oꝑa ⁊ ꝑ oꝑa amp¬
lius sollidatus ẽ in fide ꝑ fide
enim utait. gg̾. uenitur ad
oꝑa cornelius etiam fide per
uenit ad oꝑa. deum enim in¬
uum credebat s filium eiusi
nesciebat incarnatum ꝑfide
ꝑlacuerunt deo eius oꝑasme

Expanded text:
ra esset, non noverat, et ita per fidem ra esset, non noverat, et ita per fidem venit ad opera et per opera amplius solidatus est in fide. Per fidem enim, ut ait Gregor., venitur ad opera, Cornelius etiam per fidem venit ad opera. Deum enim unum credebat, sed Filium ejus nesciebat incarnatum. Per fidem pla
Abbreviated transcription (Latin):
uenturus es an alium expecta
surus ad infernum an alium
ad hec sacramenta missurus es
quidam tñ dicunt eũ ñ dubi-¬
tasse de ignorantia s depieta¬
te id ͤ dubitasse se ostendisse ñ
qr ignorauerit s pietatis affe¬
asse. de fide cornelii.
Plet etiam quen de cornelio
utrum fidem in carnationis ha¬
bu̾it cum dictum ẽ ei ꝑangelũ¬
accepte st̃ heleõsine tue ⁊ exaudi¬
te sunt orones tue. Si enim
fidem incarnationis nõ hẽbat.
tunc ergo sine fide incarnatio¬
nis erat ei iusticia quia de illo
scriptum ẽ ꝙ iustus erat ⁊ ti¬
mens deum. Siuõ fidem mi¬
carnatõis hẽbat ad quid ergo
missus ẽ ad eũ petrũ. Sane di¬
ei põt eum sicut fidem tumtatiᷤᷤ
ita ⁊ incarnatõis hũisse dei re¬
uelatione set incarnatum iaz
ẽẽ dei filium ignorasse ⁊ ideo
missus ẽ ad eum petrus ut ĩã
natum filium dei anuntiaret
⁊ sacramentum regeneratõis
ei conferret. He̾bat igitur fidez
in carnatõis s an fcauł futu¬

Expanded text:
enturus es, an alium expectameipsum descensurus ad infernum, an alium ad haec sacramenta missurus es? Quidam tamen dicunt eum non dubitasse de ignorantia, sed de pietate, id est, dubitare se ostendisse; non quia ignoraverit, sed pietatis affeasse. 4. De fide Cornelii. Solet etiam quaeri de Cornelio, utrum fidem Incarnationis habuerit, cum dictum est ei per angeluAcceptae sunt eleemosynae tuae, et exauditae sunt orationes tuae. Si enim fidem Incarnationis non habebat, tunc ergo sine fide Incarnationis erat ei justitia, quia de illo scriptum est, quod justus erat et timens Deum. Si vero fidem Incarnationis habebat, ad quid ergo missus est ad eum Petrus? Sane dici potest, eum sicut fidem unitatis, ita et Incarnationis habuisse de revelatione, sed incarnatum jam esse Dei Filium ignorasse; et ideo missus est ad eum Petrus, ut jam natum Dei Filium ei annuntiaret, et sacramentum regenerationis eIncarnationis, sed an facta vel futu
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis atq tͥnitatis sũme ⁊ ĩ ef¬
fabilis multa iã diximus ncħ
tñ eius in effabilitate dignum
tͣdidisse ꝓfitemur. s potuis ex
nobis mirificatã eius sciãm. nͦ
potuisse suffice̾ nos ad illam. d̃¬

Expanded text:
nitatis atque Trinitatis summae et ineffabilis multa jam diximus. Nihil tamen ejus ineffabilitate dignum tradidisse profitemur, sed potius ex nobis mirificatam ejus scientiam, nec potuisse nos ad illam. D
Abbreviated transcription (Latin):
nuit sp̃m.  tem sicut dicis¬
dicis deus deum genuit itai
dic deus eiusdem nature uel
sub̾e deum genuit hoc si cre¬
dideris ⁊ dixis nncħ de hac re
ul t̾ius accusab̾is hus .N. uer¬
bis aꝑit quomo preclicta de¬
tia genuit filium eiusdem eẽn¬
tie ac nature ⁊ qui ẽ eadem s

Expanded text:
nuit. Item sicut dicis: Deus Deum genuit, ita dic: Deus ejusdem naturae vel substantiae Deum genuit. Hoc si credideris et dixeris, nihil de hac re ulterius accusaberis. His enim verbis aperit quomodo praedicta detia genuit Filium ejusdem substantiae ac naturae, et qui est eade
Abbreviated transcription (Latin):
stenditurquoq ex matĩa.
illis uerbis filium ⁊ sp̃m sc̾m
trem testatur auctorem cum
ex manente natus ẽ nõ ẽ na¬
tus ex nicħ̾o ⁊ cum an tp̾s na¬
tus ẽ omnem sensum preue¬
int nascẽdo. Hic aperte dicitur

Expanded text:
stenditur quoque ex illis verbis Filium et Spiritum trem testatur auctorem; cum ex manente natus est, non est natus ex nihilo; et cum ante tempus natus est, omnem sensum praevenit nascendo. Hic aperte dici
Abbreviated transcription (Latin):
mus qͣiͣ aluid ubi sit quod a¬
eẽntia ẽ aliud quod ꝑsona hi¬
is uerbis ostendit nõ ẽe dicẽ¬
dum ꝑsonam eẽ er eẽntia ni¬
si ex sensu predicto qui sensus
confirmatur ⁊̃ ex eo qd in xu.
li. de tri. idem ait sicut nr̃a scĩa
scĩe dei sic ⁊ nr̃m u̾bum quod
nascitur de nr̃a scĩa dissimile
ẽ illi u̾bo dei ꝙ natum ẽ de prĩ
eẽntia tale ẽ aũt ac si drem de

Expanded text:
bi sit quod essentia est, aliud quod persona. His verbis ostenditur non esse dicendum personam esse ex essentia, nisi ex sensu praedicto. Qui sensus confirmatur etiam ex eo quod in lib. 15 de Trin. idem ait: Sicut nostra ntiae Dei, sic et nostrum verbum quod nascitur de nostra scientia, dissimile est illi Verbo Dei quod natum est de Patris essentia. Tale est autem ac si dicerem, De
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to bap̃i de hoc scło transeunt
mendos. quia ⁊ si ꝓprie actio¬
nis pcc̾̃a nõ babuerunt origi¬
nale tñ pcc̃m ꝯtraxerunt carn
li qui sine bap̃o moriuntur
infidelium ascribuntur mĩo
ita qui baptiçantur fideles
dnr qui a ficelium consortio
nõ seꝑantur.cum orat eccłia
ꝓfidelib defumctis fideles gͥ
sunt nõ pp̃ uirtutem s fidei
sa cram̃tum. un. aũg. ꝑuulũ
⁊ si nõ dum fides illa que ⁊̃
in credentium uoluntate cõ¬

Expanded text:
i de hoc seculo transeunt, niendos, quia etsi propriae actionis peccata non habuerunt, originale peccatum tamen traxerunt carnali qui sine baptismo moriuntur, infidelium ascribuntur numero, ita qui baptizantur, fideles dicuntur, qui a fidelium consortio non separantur, cum orat Ecclesia pro fidelibus defunctis. Fideles ergo sunt non propter virtutem, sed fidei sacramentum. Unde Aug.: Parvulorum etsi nondum fides illa quae etiam in credentium voluntate co
Abbreviated transcription (Latin):
lem scĩ ficationem quibꝰdam af¬
fuisse ⁊ ꝓfuisse sine uisibilib
sacratñtis usibilem uõ scĩficati¬
onem que fit sacram̃to uisibili
sine inusibili posse ad cẽ. ñ pꝰse

Expanded text:
lem sanctificationem quibusdam affuisse et profuisse sine visibilibus sacramentis, visibilem vero sanctificationem, quae fit sacramento visibili, sine invisibili posse adesse, se
Abbreviated transcription (Latin):
bilis nõ affint. s quib inuisi¬
bilis affinit. profuit nec t̾mua¬
let fides aliena puulo qñtuz
ꝓpria adulto ꝑuulis enim nõ
sufficit fides ecc̃e sine sa cram̃¬
to.qui si absq bap̃o fuerinti
defuncti ⁊ cum deferunturad
bap̃m dampnabuntur. sicut
multis scõꝵ auctoritatib ꝯꝓ¬
batur ad qd̃ hoc unum suffici¬

Expanded text:
bilis non affuit; sed quibus invisibilis affuit, profuit; nec tantum valet fides aliena parvulo, quantum propria adulto. Parvulis enim non sufficit fides Ecclesiae sine sacramento, quia, si absque baptismo fuerint defuncti, etiam cum deferuntur ad baptismum, damnabuntur, sicut multis sanctorum auctoritatibus comprobatur. Ad quod hoc unum suffici
Abbreviated transcription (Latin):
nsi sanguinem fundat ꝓdño
subdita in ducentes testimoĩa
dixit nisi qui renatus quis fu.
qui mecc̾a sanguanem fundũt
aliquis uitam et̃niam accipe nõ
m̃ta bap̃i complentur. Item ba
capłis supra positis suppleuit
⁊ id̾o sic intelligenda sunt ut il¬
li soli nõ hñtes tempus baptiçã¬
di excipiantur si .ii. aliquis Hñs
frcem ⁊ caritatem uolũit bapti¬
çari ⁊ non ualet necc̃n ate p̾uẽ¬

Expanded text:
nisi sanguinem fundat pro Domino, subdita introducentes testimonia.dixit: Nisi quis renatus fuerit, qui in Ecclesia sanguinem fundunt, aliquis vitam aeternam accipere non amenta Baptismi complentur. Item, decapitulis supra positis supplevit. Et ideo haec sic intelligenda sunt, ut illi soli habentes tempus baptizandi excipiantur; si enim aliquis habens fidem et charitatem voluerit baptizari, et non valet necessitate prae
Abbreviated transcription (Latin):
cute. Arbor eñi illa non erar
mala. s scĩe boni ⁊ mali. iõdcã.
ẽ. qr post ꝓhibitoẽm erat mil¬
la tr̃asgressio futura. qua hõr
exꝑiendo disce̾t quid eẽt inter
obedĩe bonum. ⁊ mobediẽ ma
lum. Nõ ergo defructu qui na¬
scẽtur inde. poĩtum ẽ illud no¬
m̃: s de retr̃asgressionẽ secuta.
cognouit em̃ hõ priusquã tange¬
ret hoc lignum: bonũ.⁊ malum.
s bonũ ꝑ prudẽtiam ⁊ exꝑiẽtiã:
Malum u̾o ꝑ prudentiam tm̃.
Qd̾ etiam ꝑ exꝑientiã nouit u¬
sur patoligno uetito. qr ꝑ ex
pientiã mali didicit qͥdem sit
int bonum obedĩe: ⁊ malũ in¬
obelĩe.¬

Expanded text:
rbor enim illa non erat mala, sed scientiae boni et mali ideo dicta est, quia post prohibitionem erat in illa transgressio futura; qua homo experiendo disceret quid esset inter obedientiae bonum, et inobedientiae malum. Non ergo de fructu qui nasceretur inde positum est illud nomen, sed de re transgressionem secuta. Cognovit enim homo, priusquam tangeret hoc lignum, bonum et malum; sed bonum per prudentiam et experientiam, malum vero per prudentiam tantum. Quod etiam per experientiam novit usurpato ligno vetito, quia per experientiam mali didicit quid sit inter bonum obedientiae et malum inobedie
Abbreviated transcription (Latin):
sumitur xp̃c nec plus subutra¬
q. nec minus sub alt̾a t̾m su¬
mitur. E adem enim rõ ẽ ut a¬
it hylar̃ in corpore xp̃i que in
manna pcessit de quo dr̃ qui
plus collegerat. ñ habiit am¬
plius. nec qui minus pauerat
hũit minus. ⁊ licet sub utra
sp̃e sumatur totus xp̃c t̃n non
sit conu̾sio panis nisi in car¬
nem nec uini nisi in sangui¬
nem. PEc debent dici duo
sacram̃ta s unum qr subutra¬
q sp̃e idem sumitur. Neq i
it᷑ar sacram̃tum qr hñdicto
nõ repetitur super spẽm ean¬
dem.¶eq alie sube insacri

Expanded text:
sumitur Christus; nec plus sub utraque, nec minus sub altera tantum sumitur. Eadem enim ratio est in corpore Christi, quae in manna praecessit. De quo diplus collegerat, non habuit amplius; nec qui minus paraverat habuit minus. Et licet sub utraque specie sumatur totus Christus, tamen non fit conversio panis nisi in carnem, nec vini nisi in sanguinem. Nec debent dici duo sacramenta, sed unum, quia sub utraque specie idem sumitur. Neque debet iterari sacramentum, quia benedictio non repetitur super speciem eamdem. Neque aliae substanti
Abbreviated transcription (Latin):
tia dñi uenia concecli nob̾
uõ nori põt ignosci. qui ñc
calicem domini cum uino.
mixtum scd̃m qd̾ dñs obtu¬
lit offeramus. ex hoc uidetur
qd̾ si quis simpłr uł ignorã¬
ter unum offerat sine a qͣ
sacram̃tum conficiat. aqua
uõ nullatenus sine umo p̃t
offerti sacrificium nec panis
nisi de frum̃to nec granum
frum̃ti nisi redactum fu̾iti
inpanem. quia xp̃c ⁊ panez
se dicit. ⁊ grano frum̃ti se cõ¬
parat. ¶Hod ergo supra
dictum ẽ noni posse uinum
solum offerri det̾minari opõ¬
tet recipit .N. exceptionemi
terfiat uł nõ põt .i. non d ꝗ¬
declit discipłis corpus uõ
uõ sumitur a nob̾ in morta¬
le.⁊ impassibile. nec h̃t t̾ni
maiorem efficientiam. Eu¬
charistiarquo int̾icta no d
dari ppło ꝓ supplem̃to ꝯmu¬
nionis qr nõ legitur xp̃c ali¬
cui discipłoꝵ p̾buisse panẽ
intinctum insi iude. Tunc

Expanded text:
tia Domini uenia concedi: nobis tia Domini uenia concedi: nobis uero non poterit ignosci, qui nunccalicem dominicum uino mixtum, secundum quodlit, offeramus. Et hoc videtur, quod si quis simpliciter vel ignoranter vinum offerat sine aqua, sacramentum conficiat. Aqua vero nullatenus sine vino potest offerri in sacrificio, nec panis nisi de frumento; nec granum frumenti, nisi redactum fuerit in panem; quia Christus et panem se dicit, et grano frumenti se comparat. Quod ergo supra dictum est, non posse vinum solum offerri, determinari oportet: recipit enim exceptionem. ter fiat; vel non potest, dedit discipulis. Corpus vero vero sumitur a nobis immortale et impassibile; nec tamen majorem habet efficientiam. Eucharistia quoque intincta non debet dari populo pro supplemento communionis, quia non legitur Christus alicui discipulorum praebuisse panem intinctum nisi Judae Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑxp̃i passionem redemptus
ẽ. calix ergo dñicus iuxta ca¬
nonum precepta.aqua.⁊
uino mixtus debet offem̃ri. qr
uidems in a qua ppłm inte¬
lligi. ⁊numoostendi sangui¬
ce uinoa qua miscetur xp̃o
ppłs adunat᷑ et credentium
plebs ei in quem credit ⁊ co¬
pulatur. que copulatio aq̃
⁊ uinisic miscetur in calice
sit qd̃ geritur si aqua pre¬
t̾mitatur. audi qui sequit᷑.
in eccem canone. Non põt
inquit calix dñi eẽ. a qua i¬
sola. aut uinum solum mn¬
si utrumq misceatur. Itez
a qua sola aut uinum solũ
sola nisi utrumq fu̾it ad¬
unatum ⁊ panis unius cõ¬
page solidatum.EIquis
tñ ñ intendẽs in troclucere he¬
sim obliuione uł ignoran¬
tia a quam p̃t̾misit nõ uide¬
tur ẽẽ irritum sacram̃tum s
ille grauit̾ ẽ corripiendus.
Nam ⁊ grecoꝵ eccłia non
añcessorib nr̃is ł ignorã¬
ter uł simpłr nõ hoc serua¬
uit qd̃ nos dñs facere ⁊ ex¬
emplo ⁊ magistio docuit p̃t
simplicitati eius in dulgen¬

Expanded text:
Christi passionem redemptus est. Calix ergo dominicus, juxta canonum praeceptum, aqua in vino mixtus debet offerri, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino ostendi sanguice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credit copulatur, quae copulatio aquae et vini sic miscetur in calice sit quod geritur, si aqua praetermittatur, audi quod sequitur in eodem canone: Non potest, inquit, calix Domini esse aqua sola, aut vinum solum, nisi utrumque misceatur. Item aqua sola aut uinum solum sola, nisi utrumquunatum, et panis unius compage solidatum. Si quis tamen non intendens introducere haeresim, oblivione vel ignorantia aquam praetermiserit, non videtur esse irritum sacramentum; sed ille graviter est corripiendus. Nam et Graecorum Ecclesia non antecessoribus nostris vel ignoranter vel simpliciter non hoc servauit quod nos Dominus facere exemplo et magisterio suo docuit, potest simplicitati eius de indulgen
Abbreviated transcription (Latin):
tus sit xp̃c. ut ostendẽtur totã
humanam naturam assum¬
psisse ut totam reclimeret. pa¬
nis .ri. ad carnem refertur uin¬
um ad aĩam. quia uinum oꝑa¬
tur sangumnem in quo sedes i¬
amime. aphisicis ẽẽ dicitur. ĩo
ergo in cluab spch celebratur
ut amime ⁊ carras ñisceptio
b̾significetur. Ualet .N. ut¬

Expanded text:
stus? Ut ostenderetur totam humanam naturam assumpsisse, ut totam redimeret. Panis enim ad carnem refertur, vinum ad animam, quia vinum operatur sanguinem, in quo sedes a physicis esse dicitur. Ideo ergo in duabus speciebus celebratur, ut animae et carnis susceptio bis significetur. Valet en
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ita nec humilitatis cã fatĩ
se reum illus ꝙ seño ꝯmisi¬
sisse noscit qr in cauta ẽ tał
hũilitas ⁊ pcc̾orem ꝯstituit
añ quam intireris mentien
catorem ut ⁊̃ ẽẽ cognoscasi
ueritas aũt ip̃a ẽ ut ꝙ ẽ di¬
cas non quomodo ẽ uĩtas
ubi regnat falsitas.
depenis
sac̾dotis qui publicat pec

Expanded text:
est, ita nec, humilitatis causa, fateri se reum illius quod se non commisisse noscit; quia incauta est talis humilitas, et peccatorem constituit.antequam mentireris, mentiendcatorem, ut etiam esse cognoscas. Veritas autem ipsa est, ut quod es dicas. Nam quomodo est veritas ubi regnat falsitas? 7. De poenis sacerdotis qui peccat
Abbreviated transcription (Latin):
dr̾ set tm̃ relatiue clicitur ad
eum cinus ẽ uerbum sicut fi¬
lius ad pr̃em eo quippe filius
non ẽ p̃r ip̃e u̾bum sicut nec fi¬
lius nec ymago quid absurdi¬
us aũt quam ymagiem ad

Expanded text:
d tantum relative dicitur ad eum cujus est Verbum, sicut Filius ad Patrem. Eo quippe est Filius Non est Pater ipse Verbum, sicut nec Filius, nec imago. Quid autem absurdius quam imaginem ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprietates de notant ⁊ easdẽ
quas ⁊ noĩa preclicta. un et
relatiue dicuntur .s. genitor
genitus.u̾bum.ymago unde
tur genicus filius. Ideo .n. filiꝰ
Qr genitꝰ. ⁊ qr filiꝰ utiq genitꝰ.
sicut aũt filius ad premsic
genitus ad genitorem refer¬
tur. ⁊ sicut pr̃ ad filiumata.
genitor ad genitum. Idem ĩ
solus filius accipitur nonsi¬
mul pr ⁊ filius. tanquami
ambosĩt unum u̾bum. sic
enim u̾bum licitur. qũo y
mago nõ aũt p̾r ⁊ filius si¬
mul ambo ꝑmago s filius
solus ẽ ymago pris quemad¬
moclum ⁊ filius. Idem inuii.¬

Expanded text:
ietates denotant, et easdem quas et nomina praedicta: unde et relative dicuntur, scilicet, genitor, genitus, verbum, imago. Unde tur geni utique genitus. Sicut autem Filius ad Patrem, sic genitus ad genitorem refertur; et sicut Pater ad Filium, ita genitor ad genitum. Idem, insolus Filius accipitur, non simul Pater et Filius, tanquam ambo sint unum Verbum. Sic enim Verbum dicitur, quomodo imago, non autem Pater et Filius simul ambo imago, sed Filius solus est imago Patris, quemadmodum et Filius. Idem, in li
Abbreviated transcription (Latin):
eos eo qd̃ imitãtur pocã patru.
nõ qr prẽs pecrauerũt. nõ itaq
corrig̃ d̃s in ꝓpha qd̃ añ dixerat
in lege. s quõ sit intelligendũ
apit. uñ. ⁊ illos qui pͣue inrelli¬
gebãt arguit qui dicebit. pr̃es
comedunt. ⁊c̃.

Expanded text:
eos eo quod imitantur peccata patrum, non quia patres peccaverunt. Non itaque corrigit Deus in propheta quod ante dixerat in lege, sed quomodo intelligendum sit aperit. Unde et illos qui prave intelligebant arguit, qui dicebant: Patres comederunt, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
St aũt spes uirtus qua spu¬
alia ⁊ et̾na bona sperantura.
cum fiducia expectantur. est
enim spes ẽta expectatio beatitu¬
sꝑare nõ spes s presumptiodi¬
ci põt. de guib spes sit.

Expanded text:
st autem spes virtus qua spiritualia et aeterna bona sperantur, id est, cum fiducia expectantur. Est enim spes certa expectatio futurae beatitusperare, non spes, sed praesumptio dici potest. 2. De quibus sit
Abbreviated transcription (Latin):
m̃mm̃io consideranda que sub
compendio ꝑ stringenus.
quid sit comugium. R.¬
liri mulieris q comuctio
maritał int̾ legitrimas ꝑso¬
nas in diuiduam uite consu¬
etudinem ꝑtinet retinens ad
indunduam ꝯsuetudinem

Expanded text:
e sub compendio perstringemus. 2. Quia sit Conjugium. Sviri mulierisque conjunctio maritalis, inter legitimas personas individuam vitae consuetudinem retinens. Ad individuam consuetudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ deo prĩ filius dicit aũt apo¬
stolus xp̃m ẽẽ dei uirtutem
⁊ dei sapĩam aut igitur non
fuit qñ non fuit filius aut
aliqñ deus nõ hũit uirturẽ
⁊ sapĩam qd̃ dementis ẽ di¬
cere.constat enim quia sẽꝑ
habuit filium.
responsio ã

Expanded text:
Filius, dicit autem Apostolus Christum esse Dei virtutem et Dei sapientiam. Aut ergo non fuit quando non fuit Filius, aut aliquando Deus non habuit virtutem et sapientiam, quod dementis est dicere; constat enim quia semper habuit Filium. 6. Responsio A
Abbreviated transcription (Latin):
lerimꝰ pret mã. qr ubi fides nõ
erat. bonũ opus ñ erat. bonũ eĩ
opus intẽtio fac̃. intentõẽ fides
dirig̃. ñ ualde attendas ꝗd hõ fa¬
ciat. s ꝗd cũ facit attendat. quo
lac̾tos optime gub̾natoĩs dira¬

Expanded text:
ubi fides non erat, bonum opus non erat. Bonum enim opus intentio facit, intentionem fides dirigit. Non valde attendas quid homo faciat, sed quid cum facit attendat, quo lacertos optimae gubernationis dir
Abbreviated transcription (Latin):
st aũt in effabilis quidamꝯ
non ẽ sine ꝑfruitione sine ca¬
ritate sine gauoio illa gͦ diłe¬
tio. dełctatõ. felicitas. ł b̾atitudo.
si tñ aliqua humana uocec.
toris geniti q nasuauitaᷤ in¬
geniti largitate atq ub̾tate
ꝑfundens omnes creaturas ꝓ

Expanded text:
tur ineffabilis quidam non est sine perfruitione, sine charitate, sine gaudio. Illa ergo dilectio, delectatio, felicitas vel beatitudo, si tamen aliqua humana voce itoris, genitique suavitas, ingenti largitate atque ubertate perfundens omnes creaturas pro
Abbreviated transcription (Latin):
etonu̾so. ñ om̃s qui dñr alicuius
filii conseqñs ẽ. ut de illo ⁊̃ nati⁊
dicãt᷑ eẽ. ut illi qui ad optanĩañr
etiã filii gehẽne nõ ex illa nati.s
in illa p̾ꝑati. cum itaq de aliquo
nascatur aliꝗd ⁊ nõita ut sit filiꝰ.
nec rursus oĩs qui dr̃ filius de illo
tus profecto modus iste quo nat᷑
tã ꝑsone unitatem ut id eẽt filiꝰ
dei qui filĩ hoĩs. ⁊ filius hoĩs qui
filĩ dei ⁊ sic ĩnat̾e humane susce¬
ptr̃e fieret quodã mõ ip̃a gr̃a illĩ

Expanded text:
e converso non omnes qui dicuntur alicujus filii, consequens est ut de illo etiam nati esse dicantur, ut illi qui adoptantur. Dicuntur etiam filii gehennae, non ex illa nati, sed in illam praeparati. Cum itaque de aliquo nascatur aliquid, et non ita ut sit filius; nec rursus omnis qui dicitur filius, de illo ius, profecto modus iste quo natus tam personae unitatem ut idem esset Filius Dei, qui filius hominis, et filius hominis qui Filius Dei: et sic in naturae humanae susceptione, fieret quodammodo ipsa gra
Abbreviated transcription (Latin):
uẽadmodum mułris corpus
de uiri corpe tͣductum fiet. ita
putaunt aliqui ip̃ius aĩam d̾
pret̃ primam de traduce ẽẽ sic̃
corꝑa.

Expanded text:
uemadmodum mulieris corpus de viri corpore traductum fuit, ita putaverunt aliqui ipsius animam de praeter primam, de traduce esse, sicut corpora.
Abbreviated transcription (Latin):
no magnus ẽ. quia ip̃e ẽ sua
magnitudo ita ⁊ debonitate
⁊ et̾nitate ⁊ ommipotentia
dei clicendum ẽ. ⁊ de omnibꝰ
omnino que de deo possunt
slatiue ac ꝑsimilitudinem:
s ꝓprie.si tn de ullo ꝓprie ali¬
quid ore hominis clicipot.
ecce aꝑte docuit. id nomĩa
unitatem diumne maiestatiꝰ
significantia ⁊ ad sedicunt᷑
de deo .i. sine relatione. ⁊ de oĩ¬

Expanded text:
 sua magnitudo. Ita et de bonitate, et aeternitate, et omnipotentia Dei dicendum est, et de omnibus omnino quae de Deo possunt slative ac per similitudinem, sed proprie, si tamen de illo proprie aliquid ore hominis dici potest. Ecce aperte docuit quod nomina unitatem divinae majestatis significantia, et ad se dicuntur de Deo, id est, sine relatione, et de omn
Abbreviated transcription (Latin):
gnus ea magnitudine q̃ nõ
est ꝙ ip̃eut qͣi particeps eius
sit. alioqum maior eẽt illa ma¬
gnitudo quam deus. deo aũt
non ẽ aliquid maius. Ea gͥ
magnitudine magnus est:
qua ip̃e ẽideoq necͦ tres ma¬
gnitudiẽs dm̃s. s unã magͥty¬
dinẽ. nͨ tres magͦs. s unũ mag᷑.
qr ñ participatõẽ magͥtirdiniᷤ

Expanded text:
gnus ea magnitudine, quae non est quod ipse, ut quasi particeps ejus sit; alioquin major esset illa magnitudo quam Deus. Deo autem non est aliquid majus; ea ergo magnitudine magnus est, qua ipse est. Ideoque nec tres magnitudines dicimus, sed unam magnitudinem; nec tres magnos, sed unum magnum, quia non participatione magnitudin
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ enim ꝓprie singula ĩtri¬
nitate ꝑsona dicitur uti
ait aug. meccem. Nullo c¬
modo a se ip̃am. s adaliam
mincem uel ad creaturam
sub̾ałr dicimanifestum ẽ.¬

Expanded text:
singula in Trinitate persona dicitur, ut ait August. in eodem, nullo modo ad seipsum, sed ad aliam invicem, vel ad creaturam substantialiter dici, manifestum e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpetates ypostaseos ⁊ nõ nature.
⁊ enĩ ypostasim det̾minant ⁊ ñ
filiatio sint indiuina eẽntia c̃
eam nõ det̃minent. nõ ideo põt
dici ꝙ diuina ẽẽntia ⁊ gene̾t ⁊
genẽtur. ł qd̾ eadem res sit sibi
pat̃ ⁊ filius. ita eni ꝓprietas det̃¬
minat ꝑsoãm. ut hac ꝓprietate
ypostasi sit genans. ⁊ illa aliap
postasis alia sit genita. ⁊ita nõ

Expanded text:
tive proprietates, ypostaseos et non nature; etenim ypostasim determinant» et non divina essentia, cum eam non determinent, non ideo potest dici quod divina essentia et generet et generetur; vel quod eadem res sit sibi Pater et Filius. Ita enim proprietas determinat personam, ut hac proprietate hypostasis sit generans, et illa alia hypostasis sit genita; et ita n
Abbreviated transcription (Latin):
dix om̃ium maloꝵ est cupi¬
ditas. ergo suꝑbie. Quomodo
ergo superbia radix ẽ ⁊ initiũ
omnis peccati. Quo sensu u
genera peccatoꝵ singulorũ
non singła generum. ut̃q
locutione includi intelligã¬
tur. Nullum quippe genus
pecrati ẽ quod interdum ex
suꝑbia non ꝓueniat. nullũ
etiam qd̃ excupiditate aliꝙͣ¬
do non descendat. Sunt eĩ
non nulli hominum: qui ex
cupiditate fiunt suꝑbi. ⁊ a¬
liqui exsuꝑbia fiunt cupi¬
di. Est enim ut aũg. ait.hõ
qui non eẽt amator pecuẽ.
nisi ꝑhoc se putaret excellẽ¬
tiorem eẽ. Ideoq ut excellat:
a oboritur cupiditas. Est ⁊
aliquis qui non amaret ex¬
celłe: nisi putaret ꝑ hoc ma¬
iores duntias habere. Ideo
ergo excellere laborat. qa di¬
uitias habere amat. huic in¬
nascitur suꝑbia.i. amor excel¬
lentie excupiditate/ patet er¬
go. qd̃ exsuꝑbia aliquãdo cu¬
piditas. excupiditate aliꝙͣ¬
do suꝑbia oritur. ⁊ ic̃oq deu¬
traq recte dicitur. ꝙ ẽ radix

Expanded text:
dix omnium malorum est cupiditas, ergo superbiae. Quomodo ergo superbia radix est et initium omnis peccati? 10. Quo sensu utgenera peccatorum singulorum, non singula generum utraque locutione includi intelligantur; nullum quippe genus peccati est, quod interdum ex superbia non proveniat; nullum etiam, quod ex cupiditate aliquando non descendat. Sunt enim nonnulli hominum qui ex cupiditate fiunt superbi: et aliqui ex superbia fiunt cupidi. Est enim, ut ait Aug., homo qui non esset amator pecuniae, nisi per hoc putaret se excellentiorem esse; ideoque ut excellat, a oboritur cupiditas. Et est aliquis qui non amaret excellere nisi putaret per hoc divitias majores habere. Ideo ergo excellere laborat, quia divitias habere amat. Huic innascitur superbia, id est, amor excellentiae, ex cupiditate. Patet ergo quod ex superbia aliquando cupiditas, ex cupiditate aliquando superbia oritur, et ideo de utraque recte dicitur quod sit radix
Abbreviated transcription (Latin):
srẽs uisibilis panis. uł uim sac̃¬
sanguis res ⁊ non sacram̃tum
mistica eius caro porro illa sp̃es
uisibilis sacram̃tũ gemine rei
quia utramq remsignificat
⁊ utriusq rei similitudine
gerit expressam.Nam sicut
panis precet̾is cibis corpusi
reficit ⁊ sustentat. ⁊ uinumi
hoĩem letificat atq inebriat
sic caro xp̃i interiorem homi¬
nem plus cet̾is gratiis sp̃ua¬
łr reficit ⁊ saginat. unde calix
mistica ꝙ ẽ unitas fidelium
qr sicut ex multis grans cõ¬
ficitur unus panis ⁊ expłib
acinis uinum in unum con¬
fluit sic ex multis fidelium ꝑ¬
sonis uintas eccłiastica cõstat¬
unus panis ⁊ unum corpus¬
nns ex multis grams ⁊ unu
corpus exmultis menbris ꝯ¬
ponitur sic eccłia exmultis

Expanded text:
isibilis panis et vini; sacrsanguis; res et non sacramentum, mystica ejus caro. Porro illa species visibilis, sacramentum est geminae rei; quia utramque rem significat, et utriusque rei similitudinem gerit expressam. Nam sicut panis prae caeteris cibis corpus reficit et sustentat, et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem plus caeteris gratiis spiritualiter reficit et saginat. Unde, ps. 2mystica, quae est unitas fidelium: quia sicut et multis granis conficitur unus panis, et ex pluribus acinis vinum in unum confluit, sic ex multis fidelium personis unitas ecclesiastica constatunus panis et unum corpusnis ex multis granis, et unum corpus ex multis membris componitur, sic Ecclesia Chris