comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut aliũ sp̃m accępistis quẽ non
acceꝑitis. aut aliud euangłm
quod non recepistis: recte patere¬
mini. Si uobis amplius aliquid
pistis: recte eos nobis preponi
forsitan pateremini. Ex istimo eñi
nichil me minus fecisse: mag
et cęteri predicauerunt: minus
aliquid accepisse. Et si imꝑitus¬
sum sermone: sed non scientia.
Non ut isti. qui cum sint scien¬
cia imꝑiti: in sermone tumido
głantur. In om̃ibus aũt mani¬
festus sum uobis. Ostendit integri¬
tatem suã qua seđm dm̃ om̃ia fe¬
cerit: cum nec auariciam. nec gu¬
lam. nec głam ab eis aliquando
quesierit. dut nunquid peccatũ
feci. me ipsum humilians. ut uos
exaltemini.: qm gratis. Si forte hoc
solum peccaui: quia ꝓpt̃ uos etiam
licita et concessa contempsi. Euan¬

Expanded text:
aut alium spiritum accipitis, quem non aut alium spiritum accipitis, quem non accepistis: aut aliud Evangelium, quod non recepistis: recte pateremini. Si vobis amplius aliquid pistis, recte eos nobis praeponi forsitan pateremini. Existimo eninihil me minus fecisse. In vet caeteri praedicant minus aliquid accepisse. Nam et si imperitus sermone, sed non scientia. Nam sicut isti, qui cum sint scientia imperiti, in sermone tumido gloriantur. In omnibus autem manifestus sum vobis. Ostendit integritatem suam, qua per Deum omnia fecerit: cum nec avaritiam, nec gulam, nec gloriam ab eis aliquando quaereret. Aut numquid peccatum feci meipsum humilians, ut vos exaltemini? Si forte hoc solum peccavi, qui propter vos etiam licita et concessa contempsi. Quon
Abbreviated transcription (Latin):
Non ullo stimulo liuoris inflam¬
mor: sed uos tanquam pat̾ emula
tione diuina custodio. ut possim
uos inmaculatos coniungere xp̃o.
Tanto maiori studio conseruatos.
quanto meliori estis sponso iun¬
gendi. Timeo eñi ne sicut serpens
ȩuam seduxit astucia sua: ita cor¬
rumpantur sensusur̃i. Serpens
euam de dõ mñtiendo seduxit:
affirmans solo terrore dm̃ cõmi¬
natũ eẽ mortẽ: non etiã illatu¬
rum: ita et pseudo apłi asserunt.
ut uł sic lex antiqua seruaretur.
ut eam solã sufficere crederemus¬
custoditam. ꝑ quorũ imicatores.
etiã nunc serpens similit quos¬
rem asserens nominari: quã aut
penitus non futurã. aut ęt̃nam
non eẽ affirmant. contra auctori-¬
tatem omĩum scripturarũ. Et ex¬
cidant a simplicitate. Quia dĩ uer¬
bis simpliciter credere debetis. non¬
ẽ in xp̃o. Castus sensus ẽ. qui uni
iuro conuingitur. xp̃o: et solius
illi semꝑ ꝓmissa sufficiunt . xxu¬
Nam si is qui uenit. aliũ. xp̃m
p̃dicat quẽ non p̃dicauimus:

Expanded text:
non stimulo livoris inflammor, sed vos tamquam pater divina aemulatione custodio, ut possim vos immaculatos Christo conjungere: tanto majore studio conversatos, quanto meliori estis sponso jungendi. Timeo autem ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, ita corrumpantur sensus vestri. Serpens Evam, de Deo mentiendo, seduxit: affirmans solam Deum comminatum esse mortem, nec esse jam illaturum. Ita et pseudoapostoli asserebant ut vel sic lex antiqua servaretur: et eam solam sufficere custoditam, perquirunt aemulatores. Jam nunc serpens similiter quosrem asserentes nominari: quam aut penitus non esse, aut aeternam non esse affirmant, contra auctoritatem omnium Scripturarum. Et excidant a simplicitate. Quia Dei verbum simpliciter credere, non est hChristo Jesu. Castus sensus, qui uni viro conjungitur Christo: et solius illi semel promissa sufficiunt. Nam si is qui venit, alium Christum praedicat, quem non praedicavimus:
Abbreviated transcription (Latin):
us dixerat. sustinete modicũ qͥd
insipientiȩ mee. et reddiderat
rationẽ. quod zelo di eos zelaret.
non glẽ desidio eẽt de se aliqua
narraturus: sed ne in euis odiũ
uersi. falsos apłos sequerentur.
Si ergo imꝑicia eius tam sapi¬
ens est. quam sapiens erit ipsa
sapientia. simul notandũ. quod mi¬
rum eẽ non debeat. si ad tempus
falsa doctrina p̃ualeat. cuiꝰ auc¬
toribus in fine iundicta ꝓmittit᷑.¬

Expanded text:
us dixerat, Sustinete modicum quid insipientiae meae, et reddiderat rationem: Quia zelo Dei eos zelaret, non gloriae desiderio esset de se aliqua narraturus: ne scilicet in ejus odium versi falsos apostolos sequeSi ergo insipientia ejus tam sapiens est, quam sapiens erit ipsa sapientia? Simul notandum, quia mirum esse non debet si ad tempus falsa doctrina praevaleat, cujus auctoribus in fine vindicta promittit
Abbreviated transcription (Latin):
erũ audemus inserere aut com¬
parare nos quibusdã. quise ipsos
din contempnere. ut coequemur
quã dĩ gratia cõmendari: Nec
de nobis possumꝰ maiora iactare:
quã possumꝰ. Sed ipsi in nobis
nosmet ipsos metientes. et com¬
parantes nosmet ipsos nobis. Non
sed scđm m̃surã regulȩ quã men¬
uos. Non maiorib. sicut illi. qui
cum nichil sint. apłis se non mo
do equant: sed etiã anteponunt.

Expanded text:
enim audemus inserere aut comenim audemus inserere aut comparare nos quibusdam, qui semetipsos Deum contemnere, ut coaequemur quam Dei gratia commendari, nec de nobis possumus majora jactare, quam sumus. Sed et ipsi in nobis nosmetipsos metientes, et comparantes nosmetipsos nobis. Nos sed secundum mensuram regulae, qua mens. Non majoribus, ut illi qui, cum nihil sint, non modo se aequant, sed etiam anteponunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nifesta ẽ rei ꝓbatio. et facillima in¬
tellectu: siue ab hypochritis uos
cauete. qui in p̃sentia gloriantur.
gitet iterũ apud se: quia sicut ip-
se xp̃i ẽ. ita et nos. Nemo tam
stultus ẽ. Iqͣui se solum xp̃i eẽ glo¬
riatur. Nam et si ampluis aliqͥd
gloriatus fuero de potestate nr̃a.
gis potestatẽ a xp̃o accepisse di¬
xero. quã cȩteros. ut apłs non
erubescam: quia et uerũ dicã.
et non głȩ sed edificationis causa
urãm: non erubescam. Illi et
usurpatam et indestructionem
exercere cupiunt potestatem.
Ut aũt non existimer tanquã
epłe inquiunt graues st̃ et for¬
tes. p̃sentia aut corporis infirma.
et sermo contemptibilis. Hoc
ideo dico: ne quis me putet illd̃
cõminari quod implere non pos
Hoc cogitet qui euismodi est:
quia quales sumus uerbo ꝑ epłas
absentes. tales et presentes in facto.
Qui hoc putat. sciat fe omĩa me
litatem infirmus. et peccantibus
ꝑ seueritatem fortis existo. Non

Expanded text:
nifesta est rei nifesta est rei tellectu. Sive ab hypocritis vos cavete, qui in praesenti gloriantur. gitet iterum apud se: quia sicut et ipse Christi est, ita et nos. Nemo tam stultus est, quam qui se solum Christi esse gloriatur. Nam etsi amplius aliquid gloriatus fuero de potestate nostragis potestatem a Christo accepisse dixero, quam caeteros, ut Apostolus, non erubescam: quia verum dico, et non gloriae, sed aedificationis causa vestram: non erubescam. Nam illi et usurpatam et in destructionem exercere cupiunt potestatem. Ut autem non existimer tamquam e, inquiunt, graves sunt et fortes; praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis. Hoc ideo dico, ne quis me putet illud comminari, quod implere non possHoc cogitet qui ejusmodi est, quia quales sumus verbo per epistolas absentes, tales et praesentes in facto. Qui hoc putat, sciat me omnia poslitatem, infirmus, et peccantibus, per severitatem fortis invenior. Non
Abbreviated transcription (Latin):
consilia destruentes. Mununt et
circundant doctrinam suã falsi do¬
ctores astuciȩ argumentis. quam
ꝑuersa disputatione subuertentẽ
paulus uerd cȩcauit. Item. Hoc ẽ¬
cogitationes suas aduersarias. quȩ¬
ei aduersus xp̃m suggeruntur.
tam suꝑbum. quã diuinis contra¬
ire doctrinis : Incaptiuuitatem
redigentes omẽm intellectum. in
ob sequiũ xp̃i. Illos destruemus:
qui sub nomine obsequii xp̃i:
omẽm intellectũ sibi cupiunt
captiuare. Et in ꝓmptu haben¬
tes ulcisci om̃em inobedientiam.
cum impleta fuerit ur̃a obedien¬
cia. Et parati ad ulciscendum om¬
nẽ in obedientiã. cum impleta fu¬
erit obedientia ur̃a: hoc dicit apłs.¬
ad modũ paratum se ẽẽ ulcisci
omẽm in obedientiã. cum ea que
p̃cipiuntur impleuerint. Item.
Cum iam ꝑ nos ur̃a obedientia fue¬
rit ꝑ impleta: illi si non audiantur.
potestatem se uindicandi accepis
em sunt. uidete. Hoc ẽ ab illis qui
infatie głantur cauete. Item: ma¬

Expanded text:
consilia destruentes. Muniunt enim et consilia destruentes. Muniunt enim et circumdant doctrinam suam falsi doctores astutiae argumentis, quas perversis disputationibus subvertentem, Paulus vero caecavit. Item cognitiones adversarias, quae adversus Christum suggerunt, detam superbum, quam divinis contraire doctrinis? Et in captivitatem redigentes omnem intellectum, in obsequium Christi. Illos destruimus qui, sub nomine obsequii Christi, omnem intellectum sententiae cupiunt captivare. Et in promptu habentes ulcisci omnem inobedientiam, cum impleta fuerit vestra obedientia. Parati ad ulciscendum omnem inobedientiam, cum impleta fuerit obedientia. Hoc dicit Apostolus, modo paratum se esse ulcisci omnem inobedientiam, cum ea quae praecipiuntur, impleverint. Item cum jam vestra per nos obedientia fuerit impleta, illi non audiuntur, potestatem se vindicandi accepissem sunt, videte. Hoc est ab illis qui in facie gloriantur, cavete. Tam ma
Abbreviated transcription (Latin):
tem ego paulus. obsecro uos ꝑ
mansuetudinem
uos mã¬
suetudine rogo: qua xp̃s cum se¬
posset de iniuriosis ulcisci noluit.
ut uł sero corrigerent᷑. Qui in fa-¬
minus intelligentibus potest eẽ
contemptui. Ab sentes uero. si ne¬
cesse fuerit con fidenter suã in¬
dicant pocestatem: qui p̃sentes
sic sunt quasi nichil possint ha¬
bere uirtutum. si tam̃ nichil deli
Mrepꝑerint in subiectis. Ro¬
go aũt. ne presens audeam. Ita
agite. ne michi necesse sit mani¬
festare iurcutẽ. ꝑeam confiden¬
tiam qua existimor audere in
quosdam. Non omĩs estimatio
falsa ẽ: sicut ẽ. Puto eñ. ambu
lantes: non scđm carnẽ militamꝰ.
Nam arma miliciȩ nr̃e. non car-¬
nalia. sed potencia dõ. Incorpore
uidemur incedere: sed ut dĩ mi¬
nistri sp̃italiter militamus. Arma
quippe militiȩ nr̃e non sunt fac-¬
ta de ferro. nec manu hominis
fabricata sunt: sed potentia dĩ.
quia plus uerbo ualemus. quã
alii homines carnalib armis.
Addestructionem munitionũ.¬

Expanded text:
tem ego Paulus obsecro vos per mansuetudinem vos mansuetudine rogo qua posset de injuriosis ulcisci, noluit, ut vel sero corrigerentur. Manminus intelligentibus potest esse contemptui. Absentes vero si necesse fuerit, confidenter suam indicant potestatem. Qui praesentes sic sunt, quasi nihil possint habere virtutum: si tamen nihil delicti repererint in subjectis. Rogo autem vos, ne praesens audeam. Ita agite, ne mihi necesse sit manifestare virtutem. Per eam confidentiam, qua existimor audere in quosdam. Nam omnis existimatio facta est, sicut est. Puto auecundum carnem militamus. Nam arma militiae nostrae non carnalia sunt, sed potentia Deo. In corpore videmur incedere, sed ut Dei ministri spiritualiter militamus. Arma quippe militiae nostrae non sunt facta de ferro, nec manu hominis fabricata sunt, sed potentia Dei: qua plus, vel verbo agas, quam alii homines carnalibus armis. Ad destructionem munitionu
Abbreviated transcription (Latin):
ordinauit dñs auobis accepi. Ali¬
as eccłas ex spoliaui. accipiens sti¬
pendiũ ad ministeriũ ur̃m. Cum
uobis p̃dicarem. michi macedo¬
nes ministrabant. Et cum essem
apud uos et egerem: nichil one¬
rosus fui. Hoc fuit ex ueritate
infirmitatẽ portare paruulorũ:
ut ne tunc quidẽ uellet acciꝑe
cum egeret. Nam quod michi
fr̃s qui uenerunt amacedonia.
do apłos susceꝑunt. quinimino
reuincebant. Et in om̃ib sine one¬
re me uobis seruaui. et seruabo.
Quãduu infirmos habueritis¬
inter uos. Est ueritas. xp̃i in me.
tiatur. Quare : quia nõdiligo
Ipse nouit utrum uos diligam
annon. immo ideo auobis non ac¬
cipio: quia multũ uos diligo.
uolunt occasionẽ: ut in quo głan¬
tur. inueniantur sicut et nos.
Hic reddit causam quare ipse ñ
acceꝑit. et aduersarii cur docue¬
rint. gulam auariciam sectantes.
querentes ꝑ paulũ adicum inue¬
nire lucrandi. Et si panẽ acceꝑ&:
illi aurũ lic entius exegerłnt.
Ideo tollit occasionem apłs. ut in

Expanded text:
cepimus. Alias Ecclesias exspoliavi, accipiens stipendium ad ministerium vestrum. Cum vobis praedicarem, mihi Macedones ministrabant. Et cum essem apud vos, et egerem: nulli onerosus fui. Hoc fuit ex veritate, infirmitatem portare parvulorum, ut nec tunc quidem vellet accipere cum egeret. Nam quod mihi qui venerunt de Macedonia. doapostolos susceperant, quin immo vincebant. Et in omnibus sine onere me vobis servavi, et servabo. Quando infirmos vos habueritis. Est veritas Christi in me. tiatur, Quare? Quia non diligo Ipse novit utrum vos diligam, annon. Immo ideo a vobis non accipio: quia multum vos diligo. volunt occasionem: ut in quo gloriantur, inveniantur sicut et nos. Hic reddit causam, qua ipse non acceperit, et adversarii cur docerent gulam, avaritiamque sectarentur, quaerentes perpaucum aditum invenire lucrandi, ut hic vel panem acciperet, illi aurum licentius exigerent. Ideo tollit occasionem Apostolus, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
xxiiii. Non enĩ qui se ipsũ com¬
mendat ille ꝓbatus ẽ: sed quem
dñs cõmendat. Seipsũ commen¬
dat: qui ipse se laudat. Illũ uero
dñs comm̃dat: qui signoꝵ urtu¬
se dicit: quia illi necesse erat ali¬
qua de se dicere lica uera. ut osten
dat quã uere insipientes sint qui
falso se laudant. Sed et supporta¬

Expanded text:
e sunt. Non enim qui seipsum commendat, ille probatus est: sed quem Deus commendat. Seipsum commendat, qui ipse laudat se: Illum vero Dominus commendat, qui signorum virtuse dicit, quia illi necesse erat aliqua de se dicere vera, udat quam vere insipientes sint, qui falso se laudant. Sed et supporta
Abbreviated transcription (Latin):
signa minime requirebat. Spem
aũt habentes cres entes fidei urȩ.
in uobis magnificari scđm regulã
nrãm. Non munera auobis: sed
mercedem adõ ur̃e fidei expecta¬
mus. In abundantia. etiã in illa
que ultra uos sunt euangłitare:¬
usq aduos sufficit ꝑuenisse:
sed cũ ur̃a fides creuerit. alio tran¬

Expanded text:
nime quaerebant. Spem autem habentes, crescentis fidei vestrae in vobis magnificari secundum regulam nostram. Qui non munera a vobis, sed mercedem a Deo vestrae fidei exspectamus. In abundantia: etiam in illa quae ultra vos sunt, evangelizareusque ad vos sufficit pervenire: sed cum vestra fides creverit, alio tran
Abbreviated transcription (Latin):
cerunt. non contenti sua dare. sed
seipsos primo dño tradiderunt.
deinde nobis. hoc ẽ ds̃ uidit uo¬
luntatem eoꝵ non effectum. ꝑ uo¬
luntatem dĩ. Non ut nobis place¬
rent sine dĩ uoluntate. Ita ut ro¬
garemus titũ. ut quẽ admodum
istam. Illoꝵ deuotione consensimꝰ
mittere eũ aduos: ut doctrina et
disposicione sua etiã hoc in uobis
ꝑficiat. ne quid minus cęteris ha¬
abundatis fide et sermone et sci¬
encia. et in om̃i sollicitudine. in¬
suꝑ et caritate ur̃a innos. Nota¬
quod cum fide et scientiã eẽ lau¬
dabilem. Et ut in hac. gr̃a abunde¬
tis. Ne cum in aliis undicatis: in
hoc ab aliis sẽparemini. Non qua¬
si imꝑans dico: sed ꝓ alioꝵ sollici¬
tudine. etiã ur̃e caritatis ingeni¬
um bonũ comꝓbans. Non imꝑo.
nec exigo: sed consilium doAt
sicut inmultis formã aliis p̃be¬
tis: ita et in isto oꝑe faciatis. Est
eñĩ inuobis sic ingenita pietas:
ut ab aliis eade discere minune

Expanded text:
cerunt, non contenti sua dare, sed cerunt, non contenti sua dare, sed seipsos primo Domino tradiderunt, deinde nobis; hoc est, Deus videt voluntatem eorum, nos effectum. Per voluntatem Dei. Non ut nobis placerent sine Domini voluntate. Ita ut rogaremus Titum: ut quemadmodum cistam. Illorum devotione accensi sumus mittere eum ad vos: ut doctrina et dispositione sua, etiam hoc in vobis perficiat, ne quid minus caeteris haabundatis fide, et sermone, et scientia, et in omni sollicitudine, insuper et charitate vestra in nos. Nota eum fide scientiam esse laudabilem. Ut et in hac gratia abundetis. Ne cum in aliis vincatis, in hoc ab aliis superemini. Non quasi imperans dico: sed per aliorum sollicitudinem, etiam vestrae charitatis ingenium bonum comprobans. Non impero, nec exigo, sed consilium do: ut sicut in multis formam aliis praebetis: ita et in isto opere faciatis. Est enim vobis sic ingenita pietas, ut ab aliis eam discere minime
Abbreviated transcription (Latin):
eccłarii illarũ eos ad penitentiã
er ȩlemosinam ꝓuocat. ut non
putent sibi graue quod pauꝑio¬
res uideant iam fecisse. Quod in
multo exꝑimento tribulationis
abundantia gaudii ipsoꝵ. Tunc
maxime gaudent quando fue¬
rint tribulati. scientes apłos cõ¬
publica leticia fuisse gauisos.
& altissima pauꝑtas eoꝵ. ab un¬
dauit indiuitias simplicitatis
eoꝵ. Multũ enĩ interna faculta
re quam habent. ac ꝓpt̾ea ds̃ ani¬
mũ magis ꝓbat: quã quod dex¬
tera porrigit. Qui enĩ quantum
potest facit: totũ fecit Similiter
uirtutem. testimoniũ illis reddo.
et supra uirtutẽ uoluntarii fuert̃:
cĩ multa exhortatione obsecran¬
tes nos grãm et commnunicationẽ
ministerii quod fit in scõs. Mul¬
tum suadentes nos rogauerunt.
ut gratant̃ quȩ offerebant susci¬
ꝑemus in ministerio scõꝵ. Et nõ
sicut sꝑauimus. sed semet ipsos
dederunt: primũ dño. de inde
nobis. Amplius quã sꝑabamus fe¬

Expanded text:
Ecclesiarum illarum, eos ad poenitentiam Ecclesiarum illarum, eos ad poenitentiam et eleemosynam provocat, ut non putarent sibi grave, quod pauperiores videant jam fecisse. Et quod in multo experimento tribulationis abundantia gaudii ipsorum fuit. Tunc maxime gaudent, quando fuerint tribulati, scientes Apostolos congavisos. Et altissima paupertas eorum abundavit in divitias simplicitatis eorum. Multum quidem in terrena facultatre quam habent. Ac propterea Deus animum magis probat, quam quod dextera porrigit; qui enim quantum potest facit, totum fecit. Similiter uirtutem, testimonium illis reddo, et supra uirtutem uoluntarii fuerunt, cum multa exhortatione obsecrantes nos gratiam et communicationem ministerii, quod fit in stum suadentes nos, rogaverunt, ut gratanter, quae offerebant, susciperemus in ministerium sanctorum. Et non sicut speravimus: sed semetipsos dederunt primum Domino, deinde nobis. Amplius quam sperabamus fe
Abbreviated transcription (Latin):
bis głatus sum. Quasi ꝑitus me¬
dicus agit. qui uult nos iam pro¬
pe sanatos blandis unctionibus
fouere. ut facilius cauterii ustu¬
ra sanet. Non sum confu sus. sed
sicut om̃ia uobis inueritate locu¬
tus sum. Confusionẽ non habet
gła de ꝓfectui. Ita et głatio nr̃a
que fuit de titd̃. ueritas facta est.
De rebꝰ iustis: non uanitatis sed
ueritatis ẽ głatio. Et uiscera eius
abundantius in uos sunt. reminis¬
cens om̃iũ ur̃m obedientiam.
Om̃ia uos affectu eius menbra de¬
siderant: ut oculi p̾sentiã. aures
sermonẽ. os colloquiũ spectat. Quomͦ
cum timore et tremore excepistis
cum. Obedientiam fidelem descrip¬
sit. quia etiã qui ex caritate obau¬
dit. timet contristare quẽ diligit.
Gaudeo quod in om̃ib confido in
uobis. Fecistis me gaudere: quia
de obedientia ur̃a nunquã potui
uobis fr̃s gr̃am dĩ: quȩ data ẽ in
eccłiis macedonie. Causam in¬
choat de collectis. et exemplo

Expanded text:
bis gloriatus sum. Quasi peritus mebis gloriatus sum. Quasi peritus medicus agit qui vulnus jam prope sanatum, blandis unctionibus fovet, ut facilius cauterii ustura sanetur. Non confusus sum, sed sicut omnia vobis in veritate locuti sumus. Confusionem non habet gloria de profectu. Ita et gloriatio nostra, quae fuit ad Titum, veritas facta est. De rebus justis, non vanitatis, sed veritatis? est gloriatio. Et viscera ejus abundantius in vobis sunt: reminiscentis omnium vestrum obedientiam. Omnia vos affectuum ejus membra desiderant: ut oculi praesentiam, aures sermonem, os colloquium exspectet. Quomodo cum timore et tremore excepistis illum. Obedientiam fidelem descripsit: qui enim ex charitate obedit, timet constristare quem diligit. Gaudeo, quod in omnibus confido in vobis. Fecistis me gaudere: quia de obedientia vestra numquam potui vobis, fratres, gratiam Dei, quae data est in Ecclesiis Macedoniae. Causam inchoat de collectis, et exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
ne ultra peccarent: non remissio¬
nem. Sed uindictam. Non ueuiã
nociuam: sed uindictam salubrẽ.
In om̃ibus ex bibiistis uos in cõ¬
taminatos eẽ negocio. ꝓbastis
uos inmunes aculpa: contami¬
natus enĩ auctoritatẽ non habet
uindicandi. Igitur et si scripsi
uobis. non ꝓpter eũ qui fecit in¬
iuriam. nec ꝓpt̾ eũ qui passus ẽ.
Non ꝓpt̾ eum qui patri fecit in
scripsi. Neq eñi ꝑ me hec sola
emendata uł correcta ẽ causa. S ed
ad mani festandam sollicitudinẽ
cura solliciti. Ideo consolati sumꝰ.
Quia uos castos ꝓbastis eẽ nego¬
cio. Inconsolatione aut nr̃a. ab un¬
dantus magis gauisi sumꝰ suꝑ
gaudiũ titi: quia refectus ẽ sp̃s
eius ab om̃ib uobis. In hoc autẽ
ampluis gratulati sumꝰ. quod ita
auobis titi sp̃s ẽ refectus: ut nun¬
quam de eus mente possitis re¬
cedere: ꝓ fectuis quippe discipu¬
lorũ. sp̃italia sunt gaudia magis¬
trorũ. Et siquid apud illũ de uo¬

Expanded text:
ne ultra peccarent: non remissione ultra peccarent: non remissionem. Sed vindictam. Non veniam nocivam, sed vindictam salutarem. In omnibus exhibuistis vos incontaminatos esse negotio. Probastis vos immunes a culpa: contaminatus enim auctoritatem non habet vindicandi. Igitur etsi scripsi vobis, non propter eum qui fecit injuriam, nec propter eum qui passus est. Non propter eum, qui patri fecit injscripsi: neque enim per me haec sola emendata, vel correpta est causa. Sed ad manifestandam sollicitudinem cura solliciti. Ideo quoque consolati sumus. Quia vos castos probatis esse in negotio. In consolatione autem nostra abundantius magis gavisi sumus super gaudio Titi: quia refectus est spiritus ejus ab omnibus vobis. In hoc autem amplius gratulati sumus: quod ita a vobis Titi spiritus est refectus, ut numquam de ejus mente possitis recedere. Profectus quippe discipulorum spiritualia gaudia sunt magistrorum. Et si quid apud illum de vo
Abbreviated transcription (Latin):
Est eñi penitentia diabolica. ad¬
uersa saluti: siquis de bono oꝑe¬
forte peniteat. Stabilem oꝑatur.
Stabilem salutẽ. siue ꝑmanentẽ
penitentiã. De ꝓpiciatu eñi pec¬
catoꝵ: non debemus ẽẽ sine metu.
Seculi aũt tristicia: mortẽ oꝑa¬
tur. Seculi tristicia ẽ. aut de amis¬
sis rebus ꝓpriis. aut de alienis
non inuasis dolere. uł de alteriꝰ
felicitate torqueri. Scdin dm̃ ue¬
ro tristicia ẽ. siue sua siue aliena
lugere commissa. Ecce eni hoc ip¬
sum scđm dm̃ contristari uos. qͣn¬
tam in uobis oꝑatur sollicitudi¬
nem. Hoc ipsũ quo modo factum
ẽ. potest uos docere quid sit in¬
ter utrũq iusticia. Sed defensi¬
dicunt hoc loco sed p̃posicionem
in latino eẽ suꝑfluam. Apud gre¬
cos uero consequentiam uł structu¬
ram eẽ sermonis. Sed indignatio¬
nem. Contra peccantes. non negli¬
gentiam. Sed timorẽ. Timorẽ dñi:
non securitatem. Sed desideriũ:
non fastidiũ: sed desideriũ nr̃ia.
Sed emulationẽ. Contra peccantes.

Expanded text:
Est enim poenitentia diabolica, adversa saluti: si quis de bono opere poeniteat. Stabilem operatur, stabilem salutem, sive permanentem poenitentiam. De propitiatu enim peccatorum, non debemus esse sine metu. Saeculi autem tristitia mortem operatur. Saeculi tristitia est, aut de amissis rebus propriis, aut de alienis non invasis dolere, vel de alterius felicitate torqueri. Secundum Deum vero tristitia est, sive sua, sive aliena lugere commissa. Ecce enim hoc ipsum secundum Deum contristari vos, quantam in vobis operatur sollicitudinem? Hoc ipsum quod modo factum est, potest vos docere, quid sit inter utramque tristitiam. Sed defensidicunt, hoc loco, sed praepositionem in Latino esse superfluam. Apud Graecos vero consequentiam structurae esse sermonis. Sed indignationem. Contra peccantes, non negligentiam. Sed timorem. Timorem Domini, non securitatem. Sed desiderium. Non fastidium, sed desiderium nostrum. Sed aemulationem. Contra peccantes,
Abbreviated transcription (Latin):
dictionibꝰ: de benedictionibꝰ et
metit. Ergo econtrario inmaledi¬
ctione seminans. inde et metet.
Sicut scriptũ ẽ. Non semines ma¬
la insulcis inuirie: et non metes
ea in septuplum. Unus quisq ꝓ¬
ut destinauit corde suo. Id ẽ. uo¬
luntarius. non coactus. Non ex
tristicia aut necessitate: hylarẽ
enĩ datorẽ diligit ds̃. Scd̾m sen¬
et in ruci om̃i dato hylarem
fac uultum tuũ. Si aũt de scientia
intelligitur: hy larem in labore suo
uult eẽ doctorẽ. sicut de se alibi di¬
cit. Si enĩ uolens hoc ago mercedẽ
habeo. et reliqua. Potens ẽ aũt ds̃.
Siue ne inopiam formidarent:
siue gratuitum donũ scientie.
Omnẽ grãm abundare facere in
uobis. Gr̃am nascentie: quia ex¬
inde ꝑ oꝑa ur̃a dõ gratie referan¬
tur. Afructu frumenti uini et olei
sui. multiplicati sunt. Ut in om

Expanded text:
dictionibus, de benedictionibus et dictionibus, de benedictionibus et metet. Econtrario ergo in maledictione seminans, inde et metet: sicut scriptum est: Non semines mala in sulcis injuriae, et non metes ea septuplum. Unusquisque prout destinavit in corde suo, id est, voluntarius, non coactus: non ex tristitia, aut ex necessitate: hilarem enim datorem diligit Deus, secundum sapEt in omni dato, hilarem fac vultum tuum. Si autem de scientia intelligitur, hilarem in labore suo vult esse doctorem: sicut de se alibi dicit. Si enim volens hoc ago, mercedem habeo, et reliqua. Potens est autem Deus. Sive ne inopiam formidarent, sive gratuitum donum sapientiae. Omnem gratiam abundare facere in vobis. Gratiam nascentiae, quia exinde per opera vestra Deo gratiae referuntur. A fructu enim frumenti, vini et olei sui, multiplicati sunt. Ut in
Abbreviated transcription (Latin):
dones. et inuenerint uos in para¬
tos. erubescamuf nos. ut non dica¬
mus uobis. in hac substantia. Si
nos erubu̾imus quasi falso głan¬
tes: quanto magis uos et ꝓur̃a
uegligentia. et ꝓ nr̃o rubore ͤ mul¬
ta eñi confusio ẽ. siquis ꝓ eo qui
eũ diligit erubescat. Necessariũ
aut existimaui rogare fr̃s. ut p̃¬
ueniant aduos. et p̃parent prõ¬
missam benedictionẽ hanc. paratã
manitatem eoꝵ benedictio nescit᷑
dĩ. Sic quasi benedictionẽ: non
quasi auariciam. Benedictio erit
si grato animo tribuatur. Hylarẽ
eni datorẽ diligit ds̃. auaruis aũt:
hylarit̃ dare non nouit. Inscien¬
tia aũt auarus ẽ: qui sensum
non uult implere quẽ cȩpit. Un¬
de dnis neminẽ in uia salutari p̃¬
cipit. hoc ẽ nulli transitorie uer¬
bum adnuntiare salutis. Hoc aũt
dico. qui parce seminat: parce et
meret. Contra iouinianũ hic locus
facit: ut meritoꝵ gradus eẽ mon¬
strentur. Et qui seminat in bene¬

Expanded text:
mecum, et invenerint vos imparamecum, et invenerint vos imparatos, erubescamus nos, ut non dicamus vos, in hac substantia. Si nos erubuerimus, quasi falso gloriantes: quanto magis vos et pro vestra negligentia, et pro nostro rubore? Multa enim confusio est, si quis pro eo, qui eum diligit, erubescat. Necessarium ergo existimavi rogare fratres, ut praeveniant ad vos, et praeparent repromissam benedictionem hanc paratam humanitatem eorum benedictio nascitur Dei. Squasi avaritiam. Benedictio erit, si grato animo detur: Hilarem enim datorem diligit Deus. Avarus autem hilariter dare non novit. In scientia autem avarus est, qui sensum non vult implere, quem coepit. Unde Dominus neminem in via salutare praecepit: hoc est, nulli transitorie verbum annuntiare salutis. Hoc est autem, qui parce seminat, parce et metet. Contra Jovinianum etiam hic locus facit, ubi meritorum gradus esse monstrantur. Et qui seminat in bene
Abbreviated transcription (Latin):
rum eẽ quod dicitur. om̃ibus hoc¬
alit̃. Ostendite caritatẽ ur̃am: de
Nam de ministerio quod fit inscos.
ex abundanti ẽ michi scribere uo¬
bis. Scio eni ꝓmptũ animũ ur̃m.
ꝓ quo de uobis glorior apud ma
sum. et ideo quidã dicunt eũ su¬
ꝑus de laicis scĩs dixisse. hic uͦ
de sacerdotibꝰ scĩs: alii uero auint
eum de elemosinis huc usq tractas¬
se: Modo aũt de ministerio uerbi
baptismũ exhibentur et hii uero
duo sensus usq ad finẽ causȩ. di¬
ligent̃ utriq sunt colligendi.
Qm achaia p̃parata ẽ ab anno p̃¬
terito. Tota ꝓuintia cuiꝰ caput
estis. ꝑ uos adhoc ministeriũ ꝓuo¬
cata ẽ. & ur̃a emulatio ꝓuocauit
plurimos. Hic emulatio ꝓ imita¬
tione ponitur. Misi aũt fr̃s. ut
ne quod głamur de uobis. euacu¬
etur in hac parte. Suꝑuis memo¬
rattis. qui uos commoneant: ne
aliter inueniã in parte doctrinę
siue ministerii quam putabam.
Ut quẽ admodũ dixi uobis parati
sitis. necum uenerint mecũ macę

Expanded text:
rum esse, quod dicitur in omnibus Ecaliter, ostendite charitatem vestram de ur. CAPUT IX. Nam de ministerio, quod fit in sanctos, ex abundanti est mihi scribere vobis. Scio enim promptum animum vestrum, pro quo de vobis glorior apud Macsum: et ideo quidam dicunt eum superius de laicis dixisse: hic vero de sacerdotibus sanctis. Alii vero aiunt eum de eleemosynis hucusque tractasse, modo autem de ministerio verbi baptismum exhibetur. Hic vero duo sensus usque ad finem causae diligenter utrique sunt colligendi. Quoniam et Achaia parata est ab anno praeterito. Tota provincia, cujus caput estis, per nos ad hoc ministerium provocata est. Et vestra aemulatio provocavit plurimos. Hic aemulatio pro imitatione ponitur. Misimus autem fratres, ut ne quod gloriamur de vobis, evacuetur in hac parte. Superius memoratur: Qui vos commoneant ne aliter inveniant: in parte doctrinae, sive ministerii, quam putabam. Ut quemadmodum dixi: Parati sitis: ne cum venerint Macedones
Abbreviated transcription (Latin):
econtrario alii factis negare di¬
cuntur. Aliter. Quia ꝑfecte do¬
cetis. et ostenditis duinũ eẽ.
inquo dm̃ ꝑ obedientiã magni¬
ficatis. Et simplicitate commu¬
tes bona. quȩ communicantes
potius quãquã donatis. certi uos
cũ multiplici ea fenore receptu¬
Hec om̃ia oꝑatur ad ministra¬
tio huiꝰ officii. quia etiã in hoc
abundat. Desiderantiũ uos ꝓpt̃
eminentẽ gram dĩ in uobis. Qͥs
eñi non desiderat talẽ. ꝓpt̃. gra¬
tiam. siuie scientia suie miscdia
cȩteris eminentẽ: Grãs dõ. suꝑ
inenarrabili dono eius. Qui tan

Expanded text:
sicut econtrario alii factis negare dicuntur. Aliter, perfecte docetis, et ostenditis divinum esse, in quo Deum per obedientiam magnificatis. Et simplicitate commutes bona, quae communicatis potius quam donatis, certi vos cum multiplici ea fenore receptumnia operatur administratio hujus officii, quae etiam in hoc abundat. Desiderantium vos, propter eminentem gratiam Dei in vobis. Quis autem non desiderat talem propter gratiam, sive scientiae, sive misericordiae, caeteris eminentem. Gratias ago Deo super inenarrabili dono
Abbreviated transcription (Latin):
cit. hoc ẽ: tam titi causa qui eoꝵ
obedientiã collaudauerat: quã
eoꝵ qui ad ipsos fuerant parit̃
destinati. ita se exhiberent. ut
nem ergo quȩ ẽ caritatis ur̃e. et

Expanded text:
cit, hoc est: Tam Titi causa, qui eorum obedientiam collaudaverat, quam eorum qui ad ipsum fuerant pariter destinati: ita se exhiberent, ut nem ergo, qua est charitatis vest
Abbreviated transcription (Latin):
at: ut et illoꝵ abundantia ur̃ȩ in¬
opie sit supplementũ ut fiat equl¬
litas. sic̾ut scriptum ẽ. Date illis car¬
nalia. ut illi uacantes possint uo¬
bis reddere sp̃italia. Isti enĩ duo gra¬
dus. sine alterucrum eẽ non posst̃.
Tam ille ꝑfectus non erit de carna¬
libus cogitando: quam misericors.
cum non habeat cui dare uł quo
dare doceatur. Qu̾i multũ. non
abundauit: et qui modicũ. non
minorauit. De manna hoc dicit᷑.
quod accepit populus in deserto.
cuiꝰ exemplo docemur. quod om̃is
suꝑ abundantia generat uermes.
Simul et ostenditur. que dat om¬
nibus equalia eẽ debere. et ꝓꝓter
huiꝰ testimonii auctoritatẽ uult
nobis apłs p̃sentia om̃ia eẽ com¬
munia: ut et ꝑfecti doctrinã nõ¬
abscondant. et abundantes subs¬
tantia mundi. non denegent eis

Expanded text:
at, ut illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum: ut fiat aequalitas: sicut scriptum est. Date illis carnalia, ut et illi vacantes, possint vobis reddere spiritualia. Isti enim duo gradus, sine alterutro esse non possunt: jam enim ille perfectus non erit de carnalibus cogitando, quamvis misericors, cum non habet, cui dare, vel quomodo dare doceatur. Qui multum habuit, non abundavit: et qui modicum, non minoravit. De manna hoc dicitur, quod accepit populus in deserto, cujus exemplo docemur, quod omnis superabundantia generet vermes. Simul et ostenditur, quae Deus dat, omnibus aequalia esse debere. Et propter hujus testimonii auctoritatem, vult nobis Apostolus praesentia omnia esse communia, ut et abscondant, et habentes substantiam mundi non denegent eis
Abbreviated transcription (Latin):
Ut inom̃ibus locupletati ab un¬
detis in omnẽ simplicitatem. quȩ
oꝑatur ꝑ nos grãrũ actionem
deo ut sine discretione om̃ib
simplicit indulgentiam tribu¬
atis. non querentes cui sed qua¬
re detis. Qm̃ ministeriũ huius
officii non solum supplet ea
quȩ desunt scĩs: sed etiã ab un¬
dat ꝑ multas grãrũ actiones in
dño. Duplicem potestis habe¬
re mercedẽ.: et refectionis scõrũ.
et gr̃arũ dño actionis. Aliter.
Non solum decet scõs: sed gras¬

Expanded text:
Ut in omnibus locupletati abunUt in omnibus locupletati abundetis in omnem simplicitatem, quae operatur per nos gratiarum actionem Deo. Ut sine discretione omnibus simpliciter indigentibus tribuatis. Non quaerentes, cui, sed quare detis. Quoniam ministerium hujus officii non solum supplet ea, quae desunt sanctis, sed etiam abundat, per multas gratiarum actiones in Domino. Duplicem potestis habere mercedem: et perfectionem sanctorum, et gratiarum in Domino actiones. Aliter: Non solum d
Abbreviated transcription (Latin):
carnaliũ miscđiarũ. quã sp̃italiũ
idẽ. doctrinarũ. opus bonũ pos¬
sitis implere. Sicut scriptũ est.
disꝑsit dedit pauꝑibꝰ. Siue sen¬
su pauꝑibus: siue substantia. si¬
cut suꝑius ait. Illoꝵ abundantia
urȩ inopie sit supplem̃tum. Ius¬
ticia eius manet in eternũ. Re¬
bus temꝑalibus: eterna iusticia
comparatur. Qui aũt adminis¬
trat semen seminanti: et panem
adm anducandũ prestabit. Hoc
ait. quod ds̃ qui uelle uoͭs presti¬
tit. etiã facere ꝑficiaet inuobis.
hoc ẽ. ds̃ qui tibi dedit unde
dispenses esurienti: minimẽ ꝑa¬
cietur. Si aũt ad semen uerbi refe¬
ramꝰ. qui dedit officiũ docendi. p̃¬
tatis ł sermonis. Iaugebit incremen¬
ta frugũ iusticiȩ ur̃ȩ. Fruges
iusticię sunt facultates. cũ de eis
fit iusticia. Cum uero aut iniq
quitatis fiunt. Precio enĩ gra¬
uans triticũ in populũ: male¬
dictusa siue fruges uisticiȩ. ser¬
mones sunt dĩ. De fructu enim
labiorũ suoꝵ saciabitur sapiens.

Expanded text:
carnalium misericordiam, quam spiritualium, id est, doctrinarum opus bonum possitis implere, sicut scriptum est: Dispersit, dedit pauperibus. Sive sensus pauperibus, sive substantia: sicut superius ait, Illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum. Justitia ejus manet in aeternum. Rebus temporalibus aeterna justitia comparatur. Qui autem administrat semen seminanti, et panem ad manducandum praestabit. Hoc ait: Quod Deus qui velle eis praestitit, etiam facere perficiat in vobis. Hoc est, Deus qui tibi dedit unde dispenses, esurientem minime patietur. Si autem ad semen verbi referas: Qui dedit officium docendi, prtatis, vel sermonis. Et augebit incrementa frugum justitiae vestrae. Fruges justitiae sunt facultates, cum de eis fit justitia. Cum vero aut inique quitatis fiunt. Pretio enim gravans triticum, in populo maledicitur: sive fruges justitiae sermones sunt Dei. De fructu enim labiorum suorum satiabitur sapiens.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquem suꝑ uires cogere: aut tan¬
tum in hac causa a pauꝑe quantĩ
adiuite expectare. Om̃s enĩ ȩqua¬
liter dabunt: si unus quisq tantũ
dederit quantũ potest. Non scđ̃m
quod non habet. Hoc et tobias di¬
cebat ad filium. ut habueris fili
fac elemosinã. Non enĩ ut aliis sit
remissio: uobis aũt tribulatio. sed
ex ȩqualitate inp̃senti tempore.

Expanded text:
aliquem supra vires cogere, aut tanaliquem supra vires cogere, aut tantum in hac causa a paupere quantum a divite expetere. Omnes aequaliter dabunt, si unusquisque tantum dederit, quantum potest, non secundum quod non habet. Hoc et Tobias dicebat ad filium; Prout habueris, fili, fac eleemosynam. Non enim ut aliis sit remissio, vobis autem tribulatio: sed ex aequalitate in praesenti tempo
Abbreviated transcription (Latin):
siliũ in hoc do: hoc enĩ uobis uti¬
le ẽ. Non ignoratis dĩ filiũ ꝓpt̃
uos pauꝑem factũ. qui uniuer¬
sorũ erat conditor et dñs. ut eiꝰ
exemplo bonis celestibꝰ ditaremi¬
ni. Si ergo ille ꝓpt̾ uos tempora¬
liter uniuersa contempsit. qͣn¬
tomagis uos ꝓpt̾ uos dare debe¬
tis parua. non ur̃a unmo sua ei
reddere: Ipsi enĩ datur. quicqͥd
euis causa porrigitur: simul et
contra fotinũ facit. quod prius¬
quã pauꝑ fieret. xp̃s. diues erat
qui in habitabat in xp̃o. Qm̃
non solum facere. sed et uelle
cȩpistis ab anno priore. Ostendit
quosdã facere posse non uolentes.
cum aut inportunitas petentes.
aut auctoritas p̃cipientis exege¬
rit. Nunc uero et facto ꝑficite.
ut quẽ admodũ ꝓmptus ẽ animꝰ
ficiendi ex eo quod habetis. Quod
uoluntarii cȩpistis. explete. Omĩs
enĩ boni oꝑis finis ẽ expetendus:
quia sicut factũ inuiti acceptũ
non ẽ: ita uoluntas. infructuosa
ẽ habentibꝰ. sine facto. Si eni uo

Expanded text:
 Hoc enim vobis utile est. Non ignoratis Dei Filium propter vos pauperem factum, qui universorum erat conditor et Dominus, ut ejus exemplo bonis coelestibus ditaremini. Si ergo ille propter vos temporalia universa contempsit, quanto magis vos dare debetis parva, non vestra, immo sua ei reddere. Ipsi enim datur, quidquid ejus causa porrigitur. Simul et contra Photinum facit, quod priusquam pauper fieret Christus, dives erat: quia habitabat in Patre. Qui non solum facere, sed et velle coepistis ab anno priore. Ostendit quosdam posse facere non volentes: cum aut importunitas petentis, aut auctoritas praecipientis exigeret. Nunc vero et facto perficite, ut quemadmodum promptus est animus ficiendi, ex eo quod habetis. Quod voluntarie incepistis, implete. Omnis enim boni operis finis est expetendus. Quia sicut factum inviti, acceptum non est: ita voluntas infructuosa est, habentibus eam sine facto. Si enim vo
Abbreviated transcription (Latin):
in habitet in me uirtus. xp̃i.
Postquã cognoui ꝓdẽẽ. quod no¬
cere putabam. Propt̃ quod pla¬
ceo michi in infirmitatibꝰ meis In
ꝓ xp̃o. Non ꝓcrimine. Unde sal¬
uator docuit. ut sola causa iusti¬
cie patiamur: petro similit̃ at
testante. Cum eñi infirmor: tunc
potens sum factus. Maxima poten¬
tia ẽ. infirmari ꝓ. xp̃o: et magne di¬
coegistis. Insipientes eẽ dicit. ali

Expanded text:
inhabitet in me virtus Christi. inhabitet in me virtus Christi. Postquam cognovi prodesse, quod nocere putabam. Propter quod placeo mihi in infirmitatibus meis, in  Non pro crimine: unde Salvator docuit, ut sola causa justitiae patiamur, Petro similiter testante. Cum enim infirmor, tunc potens sum. Maxima potentia est infirmari pro Christo, et magnae diinsipiens. Insipientem e
Abbreviated transcription (Latin):
minfirmitatibꝰ meis. Nam et si uo¬
luero głari: non ero in sipiens. ue¬
ritatem eñi dicam. Hic uidetur
ostendere quod de alio dicat. cũ¬
etiã se dicat causam głandi habe¬
re se nolle. Parco aũt. ne quis me
existimet supra id quod uidet.
aut audit aliquid ex me. Suffi¬
ciunt manifesta. etiã si cęlarentur
occulta. Et ne magnitudo reue¬
lationum extollat me: datus ẽ
celo. ut merito michi eẽt stimulꝰ
necessarius: qui me hominẽ eẽ sem
se significat. Lit colaphiret. Aut
tribulationes suscitando aut do¬
lores. Quidam enĩ dicunt eum
frequenti dolore capitis laborasse.
Propt̃ quod ter rogaui dnim: ut
discederet ame. et dixit michi.
Sufficit tibi grã mea: nam uir¬
tus in infirmitate ꝑficitur. Hĩc
intelligimus: etiã sc̃os ignoranter
nonnunquã aliqua impenetra¬
bilia postulasse simul etiã dĩci¬
mus. quod inoportuna peticio uł
responsũ mereatur. si non comi¬
tetur effectusa. Libenter igitur
głabor in infirmitatibꝰ meis: ut

Expanded text:
is. Nam et si voluero gloriari, non ero insipiens: veritatem enim dicam. Hic videtur ostendere, cum de alio dicat, etiamsi dicat, causam gloriandi habere nolle. Parco autem, ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me. Sufficiunt manifesta, etiamsi celentur occulta. Et ne magnitudo revelationum extollat me, datus est celo, ut merito mihi esset stimulus necessarius, qui me hominem esse  significat. Qui me colaphizet. Aut tribulationes suscitando, aut dolores. Quidam enim dicunt eum frequenter dolore capitis laborasse. Propter quod ter Dominum rogavi, ut discederet a me. Et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea: nam virtus in infirmitate perficitur. Hic intelligimus etiam sanctos ignoranter nonnumquam aliqua inimpetrabilia postulasse: simul etiam discimus, quod importuna petitio, vel responsum mereatur, si non meretur effectum. Libenter igitur gloriabor in infirmitatibus meis: ut
Abbreviated transcription (Latin):
attendendũ. quomodo omĩa qua¬
si pati se dicit. non tam̃ pati. ut
ostendat ista eẽ quasi imagines
passionum. ad comparationem
premii sempit̃ni. Tanquã nichil
habentes: et om̃ia possidentes.
Sicut ait salomon. eius qui fide¬
lis ẽ: totus mundus diuiciarũe
Nam excepto quod omia nr̃adĩ
st̃. nemo plus habet. quã qui in¬
diget nichil. Ille uero nichil eget
qui preter necessaria nichil re¬

Expanded text:
attendendum, quomodo omnia quaattendendum, quomodo omnia quasi pati se dicit, non tamen pati: ut ostendat ista esse quasi imagines passionum, ad comparationem praemii sempiterni. Tamquam nihil habentes, et omnia possidentes. Sicut ait Salomon: Ejus qui fidelis est, est totus mundus divitiarum. Nam excepto, quod omnia nostra Dei sunt, nemo plus habet, quam qui nullius indiget. Ille vero nihil eget, qui praeter necessaria nihil re
Abbreviated transcription (Latin):
tute dĩ siue legi s. contra diabolum
dimicantis. Adextris et asinistris.
Ne ꝓsꝑis ȩleuemur: nec franga¬
mur aduersis. ꝑ głam: et igno¬
bilitatẽ. Głam uirtutũ: et igno¬
bilitatem carceris. ꝑ infamiam
et bonã famã: ut seductores ẽt
ueraces. Ab aliis ut ueraces lau¬
damur : ut seductores ab aliis in¬
famamur. Sieut et ipse salua
lunt nos laudantes. nec deicuĩt
detrahentes. Quia necesse ẽ utrãq
partẽ aliquando m̃tiri: unde
ad conscientiam redeuntes. non
debemus aliis magis fidem ac¬
comodare quam nobis. Sicut
qui ignoti et cogniti. Ignora
tia ꝑfidis et ingratis: et cogniti
a fidelib atq iustis. Quasi mori¬
entes: et ecce uuimus. Hoc ẽ. usq
ad mortẽ ꝑuenientes: sicut quan¬
do lapidatus ẽ: et mortuuis estima¬
tus: surgens docebat inlistris. Uit
castigati. et non mortificati. Casti
mus. aliis abundamus. dum ꝑnos
elemosine fuint:siue terrenis.¬
pletantes. Egentes alios bonis cę¬
lestibꝰ. facimus locupletes. Simul

Expanded text:
tute Dei, sive legis, contra diabolum dimicemus. A dextris et a sinistris. Nec prosperis elevemur, nec frangamur adversis. Per gloriam et ignobilitatem. Gloriam virtutum, et ignobilitatem carceris. Per infamiam et bonam famam: ut seductores, et veraces. Ab aliis, ut veraces laudamur: ut seductores ab aliis infamamur: sicut et ipse Salvat, ne extollant nos laudantes, nec dejiciant detrahentes: quia necesse est utramque partem aliquando mentiri. Unde ad conscientiam redeuntes, non debemus aliis magis fidem accommodare, quam nobis. Sicut qui ignoti, et cogniti. Ignoti perfidis et ingratis, et cogniti a fidelibus et justis. Quasi morientes, et ecce vivimus. Hoc est, usque ad mortem pervenientes: sicut quando lapidatus est, et mortuus aestimatus surgens docebat in Lystris. Ut castigati, et non mortificati. Castigmus, aliis abundamus: dum per nos eleemosynae fiunt: sive terrens egentes, alios bonis coelestibus facimus locupletes. Simul
Abbreviated transcription (Latin):
ad condempnationẽ dico. Predixi
enĩ quod incordibꝰ nr̃is estis. ad cõ¬
moriendũ et ad coniuuendum.
Non me excusando. uos tales expo¬
no. Non eñi possũ de uobis hoc
sentire. quod diligo ut suꝑus me¬
moraui: siue dilectio tantã me fe¬
cit habere fidutiam. Multa michi
fiducia apud uos. Multam michi
fidutiã dedistis loquendi: quia
in om̃ibꝰ obedistis: siue quia multũ
me auobis diligi non ignoro .xx.
Multa michi głatio de uobis. apud
alias eccłas de ur̃a em̃datione mi¬
chi applaudo. Repletussum con¬
solatione. Post multã cristiciam:
siue sermo michi suppeditat conso

Expanded text:
ad condemnationem vestram dico. Praediximus ad condemnationem vestram dico. Praediximus enim, quod in cordibus nostris estis ad commoriendum, et ad convivennon me excusando vos tales expono; non enim possum de vobis hoc sentire quos diligo, ut superius memoravi, sive, dilectio tantum facit habere fiduciam. Praedixifiducia est apud vos. Multam mihi fiduciam dedistis loquendi: quia in omnibus obedistis, sive quia multum me a vobis diligi non ignoro. Multa mihi gloriatio pro vobis. Apud alias Ecclesias, de vestra emendatione mihi applaudo. Repletus sum consolatione. Post multam tristitiam. Sive sermo mihi suppeditat conso
Abbreviated transcription (Latin):
uł familiaritate. non loco. Et in¬
mundũ ne tetigeritis. Omĩs qui
enĩ apud dñm: om̃is iniquus. Et
ego recipiam uos. Si uos illi eiece
rint. & ero uobis in patrẽ: et uos
tes abdicauerint infideles: me
patrẽ habetis sempit̾nũ. Et fili¬
ne cui inpossibile uideretur .xix.
Has igitur habentes ꝓmissiones
carissimi. Tantas et tales ꝓmissio¬
nes habentibus. quanto studio
mundanda ẽ domus. talem hos¬
pitem receptura. et dĩ filii quomo¬
do debent patrẽ in om̃ibus iusti¬
ciȩ oꝑibꝰ imitari: Mundemus
nos ab om̃i inquinam̃to carnis et
sp̃s. Inquinam̃tũ carnis ẽ: quod
ꝑ carnẽ admititur. Sp̃s uero:
quõ sola cogitatione peccatur.
ꝑficientes scĩficationẽ. Tunc erit
ꝑfecta scĩficatio: si utraq munda
seruentur. In timore dĩ. Non in
laude hominũ uł timore. Capi
suie quod iuuimus: ut exemplũ
neminẽ corrupimus. Mala doc¬
trina. Neminẽ circũuenimus.
Uit euis aliquid tolleremus. Non

Expanded text:
vel familiaritate: non loco. Et imvel familiaritate: non loco. Et immundum non tetigeritis. Omnis qui im apud Deum omnis iniquus. Et ego recipiam vos. Si vos illi ejecerint. Et ero vobis in patrem, et vos tes abdicaverint infideles, me patrem habebitis sempiternum. Dicine cui impossibile videretur. CAPUT VII. Has ergo habentes promissiones, charissimi. Tantas et tales promissiones habentibus, quanto studio mundanda est domus talem hospitem receptura? et Dei filii, quomodo debent patrem in omnibus justitiae operibus imitari. Mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus. Inquinamentum carnis est, quod per carnem admittitur. Spiritus vero, quod sola cogitatione peccatur. Perficientes sanctificationem. Tunc erit perfecta sanctificatio, si utraque munda serventur. In timore Dei. Non in laude hominum, vel timore. Capitsive quod vivimus, ut exemplum nem corrupimus. Mala doctrina. Neminem circumvenimus. Ut ejus aliquid tolleremus. Non
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiȩ cũ iniquitate. aut quȩ
societas luci ad tenebras: Nulla.¬
sicut nec cum tenebris luci. Simul
ostendit. neminem posse et iustũ¬
eẽ pariter et inuistum: ualde con¬
trarium exemplum ꝓponens. Quȩ
aũt conuentio. xp̃i ad belial. aut
que pars fideli cum infidelibus: Pe¬
nitus illis non potest conuenire.
Belial aũt diabolũ siue antixp̃m:
inuoc abulo idoli nominauit. Qͥs
aut consensus templo dĩ cũ idolis:
cut dicit dñs. Idola ipsos homines
dicit. qui idola colunt: quia tem
illis. Cum ubiq sit ds̃: tam̃ in illis
ꝓprie habitare se dicit. qui eius gr̃a
ꝑfruuntur. et qui mundũ ei p̃pa¬
rant sui cordis hospitium. Et in
nebo uł ꝑcurram. Et ero illoꝵ ds̃.
Ds aut natura om̃ium ẽ: uolunta¬
sed iuuorũ. & ipsi erunt michi po¬
pulus. Qui uoluntate serui sunt.
non natura tantũ. Propt̃ quod exi¬
te de medio eorũ. et separamini di¬
cit dñs. actu uł conuersatione.

Expanded text:
justitiae, cum iniquitate, aut quae justitiae, cum iniquitate, aut quae societas luci ad tenebras? Nulla,sicut nec cum tenebris luci. Simul ostendit neminem posse esse justum et injustum: valde contraria exempla proponens. Quae afideli cum infideli. Penitus illi non potest convenire. In Belial autem diabolum, sive Antichristum in vocabulo idoli nominavit. Qui autem consensus templo Dei, cum idolis?  vivi. Idola ipsos homines dicit, qui idola colunt: quia tempillis. Cum ubique sit Deus, tamen in illis proprie habitare se dicit: qui ejus gratia perfruuntur, qui mundum ei praeparant sui cordis hospitium. Et inanebo, vel percurram. Et ero illorum Deus. Deus enim natura omnium est, voluntased vivorum. Et ipsi erunt mihi populus. Qui voluntate servi sunt, non natura tantum. Propter quod exite de medio eorum, et separamini, dicit Dominus. Actu, vel conversatione,