comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mit: sepe ita ut . ẽ. absorberi desiderat.
ut ȩtñam uitã si possit fieri sine int̾¬
uentu corporeȩ mortis attingat: unde¬
& paulus. cum ardent̃ int̾nã lucẽ quȩ¬
rer&. s tam̃ uitũq exterioris mortis
dampna formidar&. ait. Qui sumꝰ in
tunt: & si concedat᷑ etiã cũ corpore illud
attingere lucis intimȩ secretũ uolt̃.:
s quantolib& ardore intentionis ex ili¬
ant: adhuc antiqua nor grauat: & cor¬
ruptibiles huiꝰ carnis ocłos qͦs hostis cal¬
lidus ad concupiscentiam aꝑuit. iudex
iustus a contuitu int̾ni sui fulgoris p̃¬
mit. Unde s bene subdit᷑. Exspect&¬

Expanded text:
emit. Saepe ita ut est, absorberi desiderat, emit. Saepe ita ut est, absorberi desiderat, ut aeternam vitam, si possit fieri, sine interventu corporeae mortis attingat. Unde Paulus, cum ardenter internam lucem quaereret, sed tamen utcunque exterioris mortis damna formidaret, ait: Quandiu sumus in tunt, et, si concedatur, etiam cum corpore illud attingere lucis intimae secretum volunt. Sed quantolibet ardore intentionis exsiliant, adhuc antiqua nox gravat, et corruptibilis hujus carnis oculos, quos hostis callidus ad concupiscentiam aperuit, judex justus a contuitu interni sui fulgoris premit. Unde et bene subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
lib& se igne cõpunctionis accendant: ni-¬
mirũ constat. qͥa dũ corruptibili adhuc
carne grauati sunt. ȩt̃nũ lum̃ sicut. ẽ
uidere neqͣquã possunt. Dicat gͦ. obte¬
nebrent᷑ stellȩ caligine eiꝰ: id ẽ etiã illi
in contẽplatione sua antiquȩ noctis ad¬
huc tenebras sentiant: de qͥb nimirũ
constat qͦd humano generi in huiꝰ uitȩ
caligine uirtutũ suarũ iam radios ex¬
pandant: qͥa & si m̃te iam ad summa
exiliunt. adhuc tam̃ in infimis primȩ
culpȩ pondere grauant᷑: unde fit. ut &¬
foras exempla lucis uelut astra p̃beañ:
s tam̃ intꝰ usq ad fixȩ uisionis certitu¬
dinẽ. pressi noctis caligine ñ ascendant.
Sepe aut̃ ita mens accendit᷑. ut quãuis
in carne sit posita. in dm̃ tam̃ omni
subiugata carnali cogitatione rapiͥt᷑.
nec tam̃ dm̃ sicut. ẽ. conspicit: qͥa hanc
nimirũ sicut dictũ. ẽ in carne corrup¬
tibili pondus primȩ dampnationis p̃¬

Expanded text:
libet se igne compunctionis accendant; nilibet se igne compunctionis accendant; nimirum constat quia dum corruptibili adhuc carne gravati sunt, aeternum lumen, sicut est, videre nequaquam possunt. Dicat ergo: Obtenebrentur stellae caligine ejus; id est, etiam illi in contemplatione sua, antiquae noctis adhuc tenebras sentiant, de quibus nimirum constat quod humano generi in hujus vitae caligine virtutum suarum jam radios expandant, quia etsi mente jam ad summa exsiliunt, adhuc tamen in infimis primae culpae pondere gravantur. Unde fit ut et foras exempla lucis velut astra praebeant, sed tamen intus usque ad fixae visionis certitudinem pressi noctis caligine non ascendant. Saepe autem ita mens accenditur, ut quamvis in carne sit posita, in Deum tamen omni subjugata carnali cogitatione rapiatur; nec tamen Deum sicut est conspicit, quia hanc nimirum, sicut dictum est, in carne corruptibili pondus primae damnationis pr
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis nr̃e cõprimit᷑: & in paruis fi¬
stellȩ caligine eius. intelligi & alit̃ potest.
Nox quippe illa: uidelic& consensus ad cul-¬
pam. quȩ ad nos primi parentis . ẽ. exces¬
su ꝓpagata. m̃tis nr̃e ocłm tanta obscu¬
ritate ꝑculit: ut in huiꝰ uitȩ exilio ceci¬
tatis suȩ tenebris pressus. qͣntalib& uia¬
ȩt̃nitatis lum̃ intenderit. penetrare ñ
possit. Post penam nãq dãpnati pecca¬
toris nascimur: atq ad hanc uitã cũ
mortis nr̃e merito uenimꝰ: & cũ ad su¬
ꝑnȩ lucis radiũ aciem m̃tis erigimus:
ipsa infirmitatis nr̃e obscuritate cali-¬
gamus. Et quidẽ multi in hac infirmi¬
tate carnis tanta uirtute roborati sunt:
ut resplendere mundo quasi stellȩ po¬
tuissent: multi in tenebris uitȩ p̃sentis
dũ suꝑiora de se exempla exhibent. as¬
troꝵ more nobis desuꝑ lucent: s qͣnta¬
lib& coruscatione oꝑis fulgeant: qͣnto¬

Expanded text:
virtutis nostrae comprimitvirtutis nostrae comprimitstellae caligine ejus; intelligi et aliter potest. Nox quippe illa, videlicet consensus ad culpam, quae ad nos primi parentis est excessu propagata, mentis nostrae oculum tanta obscuritate perculit, ut in hujus vitae exsilio, caecitatis suae tenebris pressus, quantalibet vi aeternitatis lumen intenderit, penetrare non possit. Post poenam namque damnati 122 peccatores nascimur, atque ad hanc vitam cum mortis nostrae merito venimus; et cum ad supernae lucis radium aciem mentis erigimus, ipsa infirmitatis nostrae obscuritate caligamus. Et quidem multi in hac infirmitate carnis tanta virtute roborati sunt, ut resplendere mundo quasi stellae potuissent. Multi in tenebris vitae praesentis, dum superiora de se exempla exhibent, astrorum more nobis desuper lucent; sed quantalibet coruscatione operis fulgeant, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
chananeus in medio effraim tributa¬
rius. Quid enim chananeus gentilis
uidelic& popłs. nisi uiciũ signat: Et se¬
pe in magnis uirtutib trã reꝓmissio¬
nis ingredimur: qͥa spe intima de etm̃¬
tate roboramur: s dũ int̾ acta subli¬
mia uicia quȩdã parua retinemꝰ. qͣsi
chananeũ uiuere in tra nr̃a concedimꝰ¬
ipsũ uicium qͦd subigere ñ possumus.
ad usũ nr̃e utilitatis humilit̃ retorqͦmꝰ.
ut eo de se mens & in sũmis uilia senti¬
at: quo suis uirib etiam parua quȩ ap¬
petit. ñ expugnat. Unde bene rursũ
scriptũ. ẽ. Hȩ sunt gentes qͦs dñs dere¬
liquit: ut erudir& in eis israhelẽ. Ad
nent᷑: ut sese nr̃a intentio sollicitã in
certamine semꝑ exerceat: ut eo de ui¬
ctoria ñ suꝑbiat. quo uiuere in se hosteᷤ
conspicit: a quib adhuc uinci formi¬
dat. Isrł gͦ reseruatis gentib erudit᷑:
qͣndo in quibdã minimis uiciis elatio

Expanded text:
Chananaeus in medio Ephraim tributaChananaeus in medio Ephraim tributarius . Quid Chananaeus, gentilis videlicet populus, nisi vitium signat? Et saepe in magnis virtutibus terram repromissionis ingredimur, quia spe intima de aeternitate roboramur. Sed dum inter acta sublimia vitia quaedam parva retinemus, quasi Chananaeum vivere in terra nostra concedimipsum vitium quod subjugare non possumus, ad usum nostrae utilitatis humiliter retorquemus, ut eo de se mens et in summis vilia sentiat, quod suis viribus etiam parva quae appetit non expugnat. Unde bene rursum scriptum est: Hae sunt gentes quas Dominus dereliquit, ut erudiret in eis Israelem . 3. Ad nentur, ut sese nostra intentio sollicita in certamine semper exerceat; et eo de victoria non superbiat, quo vivere in se hostes conspicit, a quibus adhuc vinci formidat. Israel ergo, reservatis gentibus, eruditur, quando in quibusdam minimis vitiis elatio
Abbreviated transcription (Latin):
splendens. in elationẽ subleuet᷑. ut dũ¬
in se paruũ quid rep̃hensibile uidet.
s tam̃ hoc subigere ñ ualet: nequaqͣm
sibi s auctori uictoriã tribuat. in his
quȩ subigere fortit uale. Unde bene
ne eiꝰ. Stellȩ quippe huiꝰ noctis caligi¬
ne tenebrant᷑: qͣndo & hii qui magnis
iam uirtutib splendent. adhuc de obs¬
curitate culpȩ aliquid retinentes su¬
stinent: ut & iã magna uitȩ claritate
luccant: & tam̃ adhuc noctis reliquias
nolentes trahant. Qͦa ad hoc sieut dic¬
tum. ẽ agit᷑: ut mens ꝓficiens ad uirtu¬
tem iusticiȩ. sua melius infirmitate ro¬
boret᷑: & inde uerius in bonis luceat. un¬
de eam etiã nolentẽ parua. rep̃hensibi¬
lia humilit̃ obscurant. Unde & bene cũ
israhelitico popło ꝑcepta reꝓmissionis
terra partiret᷑. effraim tribui chana¬
neus gentilis popłs ñ occisus. factꝰ tri
butarius dr̃ sicut scriptũ. ẽ. Habitauit

Expanded text:
splendens in elatione sublevetur. Ut dusplendens in elatione sublevetur. Ut dum parvum quid reprehensibile videt, sed tamen hoc subigere non valet, nequaquam sibi, sed auctori victoriam tribuat, in his quae subigere fortiter valet. Sed quia  --Stellae quippe hujus noctis caligine tenebrantur, quando et hi qui magnis jam virtutibus splendent, adhuc de obscuritate culpae aliquid renitentes sustinent, ut etiam magna vitae claritate luceant, et tamen adhuc noctis renolentes trahant. Quod ad hoc, sicut dictum est, agitur, ut mens proficiens ad virtutem justitiae sua melius infirmitate roboretur. Et inde verius in bonis luceat; unde eam etiam nolentem parva reprehensibilia humiliter obscurant. Unde et bene cum Israelitico populo percepta repromissionis terra partiretur, Ephraim tribui Chananaeus gentilis populus non occisus factus trbutarius dicitur, sicut scriptum est: Habitavit
Abbreviated transcription (Latin):
ledicant qui parati sunt suscitare le¬
uiathan: idẽ hii se contra peccatum
fortit̃ uidicio districtionis erigant:
qui in suis temptationib excitare an¬
tiquũ aduersariũ ñ formidant. Scrip¬
tum nãq. ẽ. Eili accedens ad seruitutẽ
dĩ. sta in iusticia s timore: s p̃para ani¬
mã tuã ad temptationt̃. Quisquis enĩ
accingi in diuino seruicio ꝓperat: quid
aliud quã se contra antiqui aduersarii
certam̃ parat: ut liber in certamine ic¬
tus suscipiat. qui qͥetus sub tẏ ranni¬
de in captiuitate seruiebat: S in eo
ipso quo mens contra hostẽ accingitur:
quo alia uicia subigit. aliis reluctatur.
aliqͣndo de culpa aliquid. qͦd tam̃ ñ ual¬
de noceat. remanere ꝑmittit᷑: & se pe
mens. quȩ aduersa multa & fortia su¬
ꝑat. unũ in se & fortasse minimũ quã¬
uis magna intentione inuigils. ñ ex¬
pugnat: quod diuina nimirũ dispen¬
satione agit᷑. ne ex om̃i parte uirtutib

Expanded text:
ledicant, qui parati sunt suscitare Leledicant, qui parati sunt suscitare Leviathan: id est, hi se contra peccatum fortiter judicio districtionis erigant, qui in suis tentationibus excitare antiquum adversarium non formidant. Scriptum namque est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia 121 et timore, et praepara animam tuam aaccingi in divino servitio properat, quid aliud quam se contra antiqui adversarii certamen parat? ut liber in certamine ictus suscipiat, qui quietus sub tyrannide in captivitate serviebat. Sed in eo ipso quod mens contra hostem accingitur, quo alia vitia subiit, aliis reluctatur. Aliquando tamen de culpa aliquid quod non valde noceat remanere permittitur. Et saepe mens, quae adversa multa et fortia superat, unum in se et fortasse minimum et quamvis magna intentione invigilet, non expugnat: quod divina nimirum dispensatione agitur, ne ex omni parte virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
sident᷑: & suꝑbus eoꝵ rex qͣsi quadam
securitate ꝑfruit᷑: dũ eoꝵ cordib in¬
concussa potestate dominat᷑. S cũ
uniꝰ cuiꝰq sp̃c ad conditoris sui desi¬
deriũ recalescit: cũ torporẽ negli¬
gentiȩ deserit: & frigus insensibili¬
tatis pristinȩ igne scĩ amoris accen-¬
dit: cũ libertatis ingenitȩ meminit:¬
& teneri ab hoste seruus erubescit:
quia isdem hostis se considerat des-¬
pici: quia uias dĩ uidet app̃hendi:
dolet contra se captũ reniti: & mox
relo accendit᷑: mox ad certam̃ moue¬
tur: mox ad temptationes innume.¬
ras contra rebellantẽ m̃tẽ se excitat:
atq in om̃i arte lacerationis insti¬
gat: ut temptationũ iacula intor¬
quendo confodiat cor qͦd dudũ qͥe¬
to iure possidebat. Quasi dormie¬
bat quippe. dũ sopitus in prauo cor¬
de quiescer&: s excitat᷑ in ꝓuocatio¬
ne certaminis: cũ ius amiserit per-¬
uersȩ dominationis. Huic gͦ nocti ma¬

Expanded text:
sidentur, et superbus eorum rex quasi quadam sidentur, et superbus eorum rex quasi quadam securitate perfruitur, dum eorum cordibus inconcussa potestate dominatur. Sed cum uniuscujusque spiritus ad conditoris sui desiderium recalescit, cum torporem negligentiae deserit, et frigus insensibilitatis pristinae igne sancti amoris accendit; cum libertatis ingenitae meminit, et teneri ab hoste servus erubescit, quia isdem hostis se considerat despici, quia vias Dei videt apprehendi, dolet contra se captum reniti, et mox zelo accenditur, mox ad certamen movetur, mox ad tentationes innumeras contra rebellantem mentem se excitat, atque in omni arte lacerationis instigat, ut tentationum jacula intorquendo confodiat cor, quod dudum quieto jure possidebat. Quasi dormiebat quippe, dum sopitus in pravo corde quiesceret: sed excitatur in provocatione certaminis, cum jus amiserit perversae dominationis. Huic ergo nocti ma
Abbreviated transcription (Latin):
prosꝑitatis scłi despicientes calcant.
pimus: recte de hac nocte dr̃. male¬
dicant ei qui maledicunt diei: quia
nimirũ illi ueracit̃ mala transacta
ꝑ animaduersionẽ penitentiȩ corri¬
gunt: qui iã ad bona fallentia nul-¬
la delectatione rapiunt᷑. Nam quos
adhuc noxia delectant. falsũ. ẽ. qͦd
cernit᷑ qͥa ꝑpetrata alia deplorant.
Si autẽ ut supra diẽ. suggestionẽ cal¬
lidam antiqui hostis accipimꝰ. illi ma¬
ledicere nocti intelligendi st̃. qui diei
maledicunt: qͥa scilic& illi transactas
culpas uere puniunt: qͥ maligni se¬
ductoris insidias in ipsa blanda sug¬
gestione dep̃hendunt. Bene autem
athan. Om̃s enĩ qui ea quȩ mundi st̃
m̃te calcant. & ea quȩ dĩ sunt plena
intentione desiderant: leuiathan con¬
tra se suscitant: qͥa eius maliciã insti¬
gatione suȩ conuersationis inflam¬
mant. Nam qui eius uoluntati sub¬
iecti sunt. qͣsi quieto ab illo iure pos¬

Expanded text:
prosperitatis saeculi despicientes calcant. prosperitatis saeculi despicientes calcant. pimus, recte de hac nocte dicitur: Maledicant ei qui maledicunt diei; quia nimirum illi veraciter mala transacta per animadversionem poenitentiae corrigunt, qui jam ad bona fallentia nulla delectatione rapiuntur. Nam quos adhuc noxia alia delectant, falsum est quod cernitur, quia perpetrata alia deplorant. Si autem, ut supra dictum est, suggestionem callidam antiqui hostis accipimus, illi maledicere noctem intelligendi sunt, qui diei maledicunt; quia scilicet illi transactas culpas vere puniunt, qui maligni seductoris insidias in ipsa blanda suggestione deprehendunt. Bene autem t. --Omnes enim, qui ea quae mundi sunt mente calcant, et ea quae Dei sunt plena intentione desiderant, Leviathan contra se suscitant, quia ejus malitiam instigatione suae conversationis inflammant. Nam qui ejus voluntati subjecti sunt, quasi quieto ab illo jure pos
Abbreviated transcription (Latin):
ei amminicula excusationis adiungit
sui uiciũ in auctorẽ latent̃ intorqueis.
ac si dicer&s. Tu occasionẽ delinquendi
p̃buisti: qui mulierẽ dedisti. Hinc. ẽ.
qͦd huiꝰ erroris ramus in humano ge-¬
nere ex illa nc̃ usq radice ꝓtrahit᷑: ut
qͦd male agit᷑. adhuc etiam defendat᷑.
Dicat gͦ. sit nox illa solitaria nec laude
digna: acsi aꝑte exorar& dicens. Cul¬
pa quam fecimꝰ sola remaneat: ne dũ
laudatur & defendit᷑. in conspectu nos
iudicis multiplicius astringat. Pecca¬
re quidem ñ debiumꝰ s utinã alia ñ
ungentes uel ea quȩ fecimꝰ sola desera
mus. S inter hȩc sciendũ. ẽ qͥa ille
culpã suã ueracit insequit᷑: qui iã ad
amorem p̃sentis seculi nullo appeti¬
tu ꝓsꝑitatis instigat᷑: qͥ huiꝰ mundi
blandĩta quã sint fraudulenta con-¬
siderat: fauoresq eiꝰ qͣsi qͣs dã ꝑsecu¬
tiones pensat. Unde & bene subditur.
uere penitendo feriant: qͥ iam lucẽ

Expanded text:
ei adminicula excusationis adjunxit,ei adminicula excusationis adjunxit,sui vitium in auctorem latenter intorquens, ac si diceret: Tu occasionem delinquendi praebuisti, qui mulierem dedisti. Hinc est, quod hujus erroris ramus in humano genere ex illa nunc usque radice 120 protrahitur, ut quod male agitur, adhuc etiam defendatur. Dicat ergo: Sit nox illa solitaria, nec laude digna. Ac si aperte exoret, dicens: Culpa, quam fecimus, sola remaneat, ne dum laudatur et defenditur, in conspectu nos nostri judicis multiplicius astringat. Peccare quidem non debuimus; sed utinam alia non jungentes, vel ea quae fecimus sola deseraSed inter haec sciendum est, quia ille culpam suam veraciter insequitur, qui jam ad amorem praesentis saeculi nullo appetitu prosperitatis instigatur; qui hujus mundi blandimenta quam sint fraudulenta considerat, favoresque ejus quasi quasdam persecutiones pensat. Unde et bene subditur: vere poenitendo feriant, qui jam lucem
Abbreviated transcription (Latin):
prauitatis nr̃e estimatione confundit᷑.
& dies uirtutũ iam ñ lucent: si hos
in conspectu tuo annumerata nr̃ȩ no¬
ctis tenebrosa confusio obscuret.
nẽ nolumꝰ: magnoꝑe nc̃ curandum . ẽ.
ut nos in eius discussione ugilemus:
ne quȩlib& nobis culpa impunita rema¬
neat: ne mens ꝑuersa qͦd fecit defen¬
dere audeat: & defendendo nequitiȩ
nequitiam adiungat. Unde & bene
laude digna. Sunt ñnulli qͥ ñ solum
neqͦquã deflent qͦd faciunt: s etiam
laudare & defendere ñ desistunt: &
nimirũ cũ defendit᷑. culpa geminat᷑
Contra qͦd recte ꝑ quemdã dr̃ Peccasti:
ne adicias iterũ. Peccatũ qͥppe pecca-¬
to adicit: qui malegesta etiã defendit:
& noctẽ solitariã ñ relinqͥt: qui culpe
suȩ tenebris. etiam patrocinia defen¬
sionis adiungit. Hinc. ẽ qͦd primꝰ ho¬
mo de erroris sui nocte requisitꝰ ean¬
dẽ noctẽ eẽ solitariã noluit: qͥa dum
requisitione ad penitentiã uocaret᷑.

Expanded text:
pravitatis nostrae aestimatione confunditur. pravitatis nostrae aestimatione confunditur. Et dies virtutum jam non lucent, si hos in conspectu tuo annum eratanostrae noctis tenebrosa confusio obscuret. nem nolumus, magnopere nunc curandum est, ut nos in ejus discussione vigilemus; ne quaelibet nobis culpa impunita remaneat, ne mens perversa quod fecit, defendere audeat, et defendendo, nequitiae nequitiam adjungat. Unde et bene m nequaquam deflent quod faciunt, sed etiam laudare et defendere non desistunt. Et nimirum dum defenditur culpa, geminatur. Contra quod recte per quemdam dicitur: Peccasti, ne adjicias iterum . Peccatum quippe peccato adjicit, qui male gesta etiam defendit; et noctem solitariam non relinquit, qui culpae suae tenebris etiam patrocinia defensionis adjungit. Hinc est, quod primus homo de erroris sui nocte requisitus, eamdem noctem esse solitariam noluit; quia dum requisitione ad poenitentiam vocaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłȩ ꝑegrinationis suȩ uita complet᷑.
tc̃ laboris sui remunerationem recipit.
cũ expleto hoc belli tempore. ad patriã
Quasi enim corona anni benedicit᷑: cum
finito laboris tẽpore. uirtutũ remu¬
singulȩ quȩq uirtutes: m̃ses aut̃ mul-¬
tiplicia facta uirtutũ. S ecce cũ ꝑ fi
duciã mens erigit᷑. ut sper& qͦd ueni¬
ente iudice de uirtutib remuneret᷑.
occurrunt eiꝰ memoriȩ etiã mala qͦ
gessit. & ualde formidat ne districtꝰ
iudex qui uenit ut uirtutes remune¬
r&. etiam ea quȩ illicite gesta sunt ex¬
aminans subtilit̃ pens&: ne cũ annũ
complet. etiam noctẽ numer&. Dicat
itaq de hac nocce dicat. ñ cõputetur
in dieb anni: nec numeret᷑ in m̃sib:
ac si districtũ iudicẽ exor& dicens.
Cum completo sce eccłȩ tempore extre¬
mo te examine manifestas: sic dona qͤ
contulisti remunera: ut mala quȩ cõ¬
misimꝰ ñ requiras. Si enĩ nox illa in
dieb anni cõputat᷑: om̃e qͦd egimꝰ ex

Expanded text:
e, peregrinationis suae vita completur. Tunc laboris sui remunerationem recipit, cum expleto hoc belli tempore, ad patriam is tuae . Quasi enim corona anni benedicitur, cum finito laboris tempore, virtutum remusingulae quaeque virtutes; menses autem multiplicia facta virtutum.d veniente judice de virtutibus remuneretur, occurrunt ejus memoriae etiam mala quae gessit; et valde formidat, ne districtus judex qui venit ut virtutes remuneret, etiam ea quae illicite gesta sunt examinans, subtiliter penset; ne cum annum complet, etiam noctem numeret. Dicat itaque de hac nocte: Non computetur in diebus anni, nec numeretur in mensibus. Ac si districtum judicem exoret, dicens: Cum completo sanctae Ecclesiae tempore, extremo te examini manifestas, sic dona quae contulisti remunera, ut mala quae commisimus non requiras. Si enim nox illa in diebus anni computatur, omne quod egimus, ex
Abbreviated transcription (Latin):
qui a mundo teneant᷑: quia nisi ei qͦn¬
tulũcũq uiuerent. hos ad usũ suum
ꝓculdubio ñ amar&. Mare enĩ uiua
corpora in sem& ipso retin&: nã mor¬
tua extra se ꝓtinus expellit. S ear¬
rant quippe mortificare se funditus.
atq ab om̃i uita głȩ tẽporalis extin¬
guere: s occultis sepe dĩ iudiciis uel
preesse in regimine. uel occupari in¬
iunctis honorib cõpellunt᷑: atq int̾¬
hȩc mortificationẽ plenissimã indesi¬
nent̃ exspectant: s exspectata mors ñ
uenit: quia eoꝵ usus temporali głae
etiã nolens uiuit: quã tam̃ ꝓ diuino
timore tolerant: & intꝰ qͥdem seruant
desideriũ pietatis: foris aut̃ explent
ministeriũ ordinis: qͣtinꝰ nec a ꝑfec¬
tione ꝑ intentionẽ recedant: nec dis¬
positioni conditoris ꝑ suꝑbiã contra¬
dicant. Mira enĩ diuinitatis pietate
agitur. cum is qui ꝑfecto corde ad con¬
templationẽ tendit. humanis ministe.¬

Expanded text:
qui a mundo teneantur; quia nisi ei quanqui a mundo teneantur; quia nisi ei quantulumcunque viverent, hos ad usum suum procul dubio non amaret. Mare enim viva corpora in semetipso retinet; nam mortua extra se protinus expellit. Serant quippe sancti mortificare se funditus, atque ab omni vita gloriae temporalis exstinguere, sed occultis Dei saepe judiciis, vel praeesse in regimine, vel occupari injunctis honoribus compelluntur. haec mortificationem plenissimam indesinenter exspectant. Sed exspectata mors non venit, quia eorum usus temporali gloriae etiam nolens vivit, quam tamen pro divino timore tolerant. Et intus quidem servant desiderium pietatis, foris autem explent ministerium ordinis; quatenus nec a perfectione per intentionem recedant, nec dispositioni conditoris per superbiam contradicant. Mira enim divinitatis pietate agitur, cum is qui perfecto corde ad contemplationem tendit, humanis ministe
Abbreviated transcription (Latin):
ita qui iam mundũ ñ amat. s tamen
ab illo uel ñuolens amat᷑: & si ipse ue¬
lut mortuus mundũ ñ uid&. hc̃ tam̃
mundus adhuc ñ mortuus uidet. Si
uͦ nec ipse in amore mundũ retinet.
nec rursũ a mundi amore retinetur.
uicissim sibi utriq extincti sunt: qͥa
dum alt̃ alterũ ñ appetit: qͣsi mor¬
tuum mortuus ñ attendit. Nagͥ pau-¬
lus nec mundi głam quȩrebat. nec a
mundi gła ipse quȩ rebat᷑: & se mun¬
do. & mundũ sibi crucifixũ ẽẽ głat᷑
Quod qͥa multi appetunt. s tam̃ usq
ad culm̃ extinctionis om̃imꝰ ñ assur-¬
gunt: recte gem̃tes dicunt. Quare
data. ẽ misero lux. & uita his qͥ in ama¬
ritudine animȩ st̃. Uita qͥppe ama¬
ricatis datur: cũ huiꝰ mundigła tri¬
stib gem̃tibq tribuit᷑. In qua nimi¬
rum uita pena se ualidissimi timoris
afficiunt: quia &si ipsi mundũ ñ te¬
nent. adhuc tam̃ tales se ẽẽ metuunt.

Expanded text:
Ita qui jam mundum non amat, sed tamen Ita qui jam mundum non amat, sed tamen ab illo vel non volens amatur, etsi ipse velut mortuus mundum non videt, hunc tamen mundus adhuc non mortuus videt. Si vero nec ipse in amore mundum retinet, nec rursum a mundi amore retinetur, vicissim sibi utrique exstincti sunt; quia dum alter alterum non appetit, quasi mortuum mortuus non attendit. Quia igitur Paulus nec mundi gloriam quaerebat, nec a mundi gloria ipse quaerebatur, et se mundo, et mundum sibi crucifixum esse gloriatur. Quod quia multi appetunt, sed tamen usque ad culmen exstinctionis 141 omni modo non assurgunt, recte gementes dicunt: Quare data est misero lux, et vita his qui in amaritudine animae sunt? Vita quippe amaricatis datur, cum hujus mundi gloria tristibus gementibusque tribuitur. In qua nimirum vita poena se validissimi timoris afficiunt, quia etsi ipsi mundum non tenent, adhuc tamen tales esse se metuunt,
Abbreviated transcription (Latin):
a scło nulla obligatione teneant᷑. Et
plerumq contingit ut iam homo mun-¬
dum m̃te ñ teneat: s tam̃ mundꝰ ho¬
minẽ occupationib astringat: & ipse
quidem mundo iã mortuus. ẽ. sed ipse̾
mundus adhuc mortuus ñrẽ. Quasi
enim uiuus adhuc mundꝰ eũ conspicit:
dum aliquo intentũ in suis actionib
raꝑe contendit. Unde bene paulꝰ cũ
& ipse scł̃m ꝑfecte despicer&. & talem
se factum uider& quẽ iã hoc scłm con¬
cupiscere om̃ino ñ poss&: ruptis huiꝰ
uitȩ uinculis liber dicit. Michi mun¬
dus crucifixus. ẽ: & ego mundo. Mun¬
dus quippe ei crucifixꝰ fuerat: qͥa hc̃
cordi suo iam mortuũ non amabat:
s & se ipsũ mundo crucifixerat: quia
talem se ei exhibere studuit. ut ab
eo quasi mortuus concupisci ñ possit.
Si enim uno in loco sint mortuus & ui¬
uens: & si mortuus uiuũ ñ uid&. ui-¬
uus tam̃ mortuũ uidet: si uͦ utriq
sint mortui. alt̃ alt̾m nequaqͣm uid&s:

Expanded text:
a saeculo nulla obligatione teneantur. Et a saeculo nulla obligatione teneantur. Et plerumque contingit ut jam homo mundum mente non teneat, sed tamen mundus hominem occupationibus astringat: et ipse quidem mundo jam mortuus est, sed ipsi mundus adhuc mortuus non est. Quasi enim adhuc vivus mundus eum conspicit, dum alio intentum in suis actibus rapere contendit. Unde bene Paulus, cum et ipse saeculum perfecte despiceret, et talem se factum videret, quem jam hoc saeculum concupiscere omnino non posset, ruptis hujus vitae vinculis liber dicit: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Mundus quippe ei crucifixus fuerat, quia hunc cordi suo jam mortuum non amabat. Sed et se ipsum mundo crucifixerat, quia talem se ei exhibere studuit, ut ab eo quasi mortuus concupisci non posset. Si enim uno in loco sint mortuus et vivens; etsi mortuus vivum non videt, vivus tamen mortuum videt; si vero utrique sint mortui, alter alterum nequaquam videt.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe animȩ sunt om̃s electi: quia uel
punire flendo ñ desinunt. quȩ deliqͦrt̃:
uel graui se merore afficiunt. qͥa longe
huc a facie conditoris ꝓiecti. adhuc in
et̃nȩ patriȩ gaudiis non sunt. De qͦrũ
dio illius ñ miscebit᷑ extraneus. In a-¬
maritudine nãq sunt & corda reꝓboꝵ:
quia ipsi etiam prauis suis desideriis
affligunt᷑: s eamdẽ amaritudinem
nesciunt: quia pensare qͦd tolerant
sponte sua excecati ñ possunt. At con¬
tra cor bonoꝵ amaritudinẽ suã nouit:
quia erumpnã exilii qua ꝓiectũ lace¬
ratur intelligit: & quã sint tranqͥlla
quȩ ꝑdidit. quã confusa in qͥb cecidit.
sentit. S hoc amaricatũ cor ad gau¬
dium suũ qͦndoq reducit᷑: atq in eiꝰ
gaudio extraneus ñ miscet᷑: quia is qͥ
nc̃ ab hoc merore cordis foras se ꝑ de¬
sideria eicit: seclusus tẽ ab illa inti¬
ma eius sollẽpnitate remanebit. Hii¬
mori mundo funditꝰ concupisẽt: ut
sicut in scło ipsi nichil appetunt. ita iam

Expanded text:
quippe animae sunt omnes electi, quia vel punire flendo non desinunt quae deliquerunt, vel gravi se moerore afficiunt, quia longe huc a facie conditoris projecti, adhuc in aeternae patriae gaudiis non sunt. De quorumdio illius non miscebitur extraneus . In amaritudine namque sunt et corda reproborum, quia ipsis etiam pravis suis desideriis affliguntur; sed eamdem amaritudinem nesciunt, quia pensare quod tolerant, sponte sua excaecati non possunt. At contra cor bonorum amaritudinem suam novit, quia aerumnam exsilii, in qua projectum laceratur, intelligit; et quam sint tranquilla quae perdidit, quam confusa in quibus cecidit, sentit. Sed hoc amaricatum cor ad gaudium suum quandoque reducitur, atque in ejus gaudio extraneus non miscetur; quia is qui nunc ab hoc moerore cordis foras se per desideria ejicit, seclusus tunc ab illa intima ejus solemnitate remanebit. mori mundo funditus concupiscunt; ut sicut in saeculo ipsi nihil appetunt, ita jam
Abbreviated transcription (Latin):
torquet᷑. in sinu abrahȩ lararũ requie¬
scere contemplat᷑: qui ꝓfecto si adhuc
in imis ñ eẽnt. hos ille in dorm̃tis positꝰ
ferna penetrat: ut suos qui ei inhese¬
rant ad cęlestia reducat: s qͦ nẽ homo
redemptus ascendit: illuc ꝓfecto si pec¬
care noluiss&. etiã sine redẽptione ꝑ¬
tinger&. Consider& gͦ uir sẽs qͥa si ñ
peccass&. illuc etiam ñ redc̃ptꝰ ascende¬
ret: ad qͦd p̃dicatores scõs post redẽp¬
tionem necesse. ẽ cũ magno labore ꝑue¬
nire. Et cũ quib iam nc̃ quiesceret.
ȩccłȩ: qui & cõmissos sibi recte dispo¬
nere. & sua bene regere corpora scuinT:
qui dũ desiderioꝵ in se motꝰ tẽperañ.
suꝑ subiectas cogitationes. lege uirtu¬
tis regnant. Qui bene etiã tr̃ȩ consu-¬
les uocant᷑. Reges enim st̃. qͥa sibim&¬
ipsis p̃sident: t̾rȩ aut̃ consules qͥa ex¬
tinctis peccatorib uitȩ consultũ pre¬

Expanded text:
torquetur, in sinu Abrahae requietorquetur, in sinu Abrahae requiescere Lazarum contemplatur . Qui profecto si adhuc in imis non essent, hos ille in tormentis posituferna penetrat; ut suos, qui ei inhaeserant, ad coelestia reducat. Sed quo nunc homo redemptus ascendit, illuc profecto si peccare noluisset, etiam sine redemptione pertingeret. Consideret ergo vir sanctus quia si non peccasset, illuc etiam non redemptus ascenderet, ad quod praedicatores sanctos post redemptionem necesse est cum magno labore pervenire. Et cum quibus jam nunc quiesceret, res Ecclesiae, qui et commissos sibi recte disponere, et sua bene regere corpora sciunt; qui dum desideriorum in se motus temperant, super subjectis cogitationibus lege virtutis regnant. Qui bene etiam terrae consules vocantur. Reges enim sunt, quia sibimetipsis praesident; terrae autem consules, quia exstinctis peccatoribus vitae consultum prae
Abbreviated transcription (Latin):
test futuros p̃dicatores ȩccłȩ in p̃sentia
sp̃c contẽplari: qui postqͣm de corporib
transeunt. nequaqͣm ꝑ morarũ spacia
sicut antiqui patres a cȩlestis patriȩ ꝑ¬
ceptione differunt᷑. Mox quippe ut a
carnis colligatione exeunt: in cȩlesti se¬
de requiesẽt: paulo attestante qͥ ait.
scimus qm̃ si terrestris domꝰ nr̃a huiꝰ
habitationis dissoluat᷑. qͦd ȩdificationẽ
ex dõ habemꝰ domũ ñ manufactã et̃¬
nam in celis. Prius autẽ qͣm redẽptor
nr̃ morte sua humani generis penã sol¬
uer&: eos etiã qui cȩlestis patriȩ uias
sectati sunt. post egressũ carnis infer¬
ni claustra tenuert̃: ñ ut pena quasi
peccatores plecter&: sed ut eos in locis
remotiorib quiescentes. quia necdum
int̾cessio mediatoris aduenerat ab in¬
gressu regni reatͦ primȩ culpȩ ꝓhibe¬
ret. Unde iuxta eiusdẽ redemptoris
nr̃i destimoniũ. diues qui apud inferos

Expanded text:
test futuros praedicatores Ecclesiae in praesentia test futuros praedicatores Ecclesiae in praesentia spiritus contemplari, qui postquam de corporibus transeunt, nequaquam per morarum spatia, sicut antiqui Patres, a coelestis patriae perceptione differuntur. Mox quippe ut a carnis colligatione exeunt, in coelesti sede requiescunt, Paulo attestante, qui ait: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus domum non manufactam, aeternam in coelis . Prius autem quam Redemptor noster morte sua humani generis poenam solveret, eos etiam qui coelestis patriae vias sectati sunt, post egressum carnis inferni claustra tenuerunt: 128 non ut poena quasi peccatores plecteret, sed ut eos in locis remotioribus quiescentes, quia necdum intercessio Mediatoris advenerat, ab ingressu regni reatus primae culpae prohiberet. Unde juxta ejusdem Redemptoris nostri testimonium, dives qui apud inferos
Abbreviated transcription (Latin):
eius: & dixit ad eũ. curre & loquere¬
ciis scõꝵ spũũ neqͣquã potestates summȩ̨
minima disponerent: nullo mͦ hoc qͦd
homini dicer&. angłs ab angło cognouis
set. Quia gͥ cũctoꝵ conditor om̃ia ꝑ se¬
m& ipsum ten&: & tam̃ ad distinguen¬
dũ pulchrȩ uniuersitatis ordinẽ alia
aliis dispensantib regit: ñ immerito
aptius regunt. Cum regib gͦ dormire:
quia ninirũ iam cũ angłis homo quie¬
scer&: si ꝑsuasoris linguã sequi noluis¬
set. Qui bene etiam consules uocant᷑:¬
uocantur: qͥa spũali rei publice consu¬
lunt: dũ nos sibi ad regnũ socios iun-¬
gunt. Bene consules uocant᷑: quia dũ
ipsis nuntiantib uoluntatẽ conditoriᷤᷤ
agnoscimꝰ: in eis ꝓcul dubio consultũ
ab hac angustia nr̃e tribulationis in¬
tis sp̃u impletur: & fuisse uel futurũ
ẽẽ ȩt̃nitas ñ hab&: cui nimirũ nec p̃te¬
rita transeunt. nec quȩ futura sunt
ueniunt. qͥa cuncta ꝑ p̃sens uids: po-¬

Expanded text:
elus dicit ad angelum: Curre, et loquereciis sanctorum spirituum nequaquam potestates summae minimas disponerent, nullomodo hoc, quod homini diceret, angelus ab angelo cognovisset. Quia igitur cunctorum conditor omnia per semetipsum tenet, et tamen ad distinguendum pulchrae universitatis ordinem, alia aliis dispensantibus regit, non immerito o subjecta potius regunt. Cum regibus ergo dormiret, quia nimirum jam cum angelis homo quiesceret, si persuasoris linguam sequi noluisset. Qui bene etiam consules vocantur, quia spiritali reipublicae consulunt, dum nos sibi ad regnum socios jungunt. Bene consules vocantur, quia dum ipsis nuntiantibus voluntatem conditoris agnoscimus, in eis procul dubio consultum ab hac angustia nostrae tribulationis intis spiritu impletur, et fuisse, vel futurum esse aeternitas non habet, cui nimirum, nec praeterita transeunt, nec quae futura sunt, veniunt, quia cuncta per praesens videt, po
Abbreviated transcription (Latin):
ste ueni&: ds̃ nr̃ & non silebit. Ignis
in conspectu eius ardebit: & in circu¬
itu eius tempestas ualida. Tenebro¬
sus gͦ turbo hanc noctem possid&:
qͥa apostatã sp̃m a conspectu distri¬
ti iudicis ad ȩtna supplicia pauen¬
da illa tẽpestas rapit. Aturbine gͦ nox
ista possidet᷑: quia suꝑba eiꝰ cecitas di¬
stricta animaduersione ꝑcutit᷑. Se d̾r.¬
tur in m̃sib. Annũ p̃dicationẽ suꝑnȩ
gr̃ȩ ñ inconuenient̃ accipimꝰ qͥa sicut
in anno congestis dieb ꝑficit᷑ tempꝰ.
uita completur. Potest ꝑ annũ etiã
multitudo intelligi redemptoꝵ: quia
sicut ex dierũ multitudine annus
ducit᷑: ita ex collectione bonoꝵ om̃iũ.
illa electoꝵ innumerabilis uniuer¬

Expanded text:
t, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . Tenebrosus ergo turbo hanc noctem possidet, quia apostatam spiritum a conspectu districti judicis ad aeterna supplicia, pavenda illa tempestas rapit. Turbine ergo nox ista possidetur, quia superba ejus caecitas districta animadversione percutitur. Sequitus anni. - Annum praedicationem supernae gratiae non inconvenienter accipimus. Quia sicut in anno congestis diebus tempus perficiultiplex vita completur. Potest per annum etiam multitudo intelligi redemptorum, quia sicut ex dierum multitudine annus dicitur, ita ex collectione bonorum omnium illa electorum innumerabilis univer
Abbreviated transcription (Latin):
ris ñ ignorat᷑. Serpens suasit: qͥa occul¬
tus hostis mala cordib hominũ latent̃
suggerit. Eua delectata. ẽ: qͥa carnaliᷤ
sensus ad uerba serpentis mox se delec¬
tationi substernit. Assensũ uͦ adã mu¬
lieri p̃positus p̃buit: qͥa dũ caro in de¬
lectatione rapit᷑. etiam a sua rectitudi¬
ne sp̃c infirmatꝰ inclinat᷑: & requisitus
adam confiteri culpã noluit: qͥa uide¬
licet sp̃c quo peccando a ueritate disiun¬
gitur: eo in ruinȩ suȩ audacia neqͥus
peccatũ consũmat᷑ in oꝑe. Prius nãq
latens culpa agit᷑ postmodũ uͦ etiam
ante oculos hominũ sine confusione
reatus aꝑit᷑: dehinc & in consuetudinẽ
ducitur: ad extremũ qͦq uel falsȩ
spei seductionib. uel obstinatione mi¬
serȩ desꝑationis enutrit᷑. Hos itaq pec¬
cati modos qui uel in corde latenter fi¬
unt uel patent̃ in oꝑe ꝑpetrant᷑. beatus¬

Expanded text:
ris non ignoratur. Serpens suasit, quia occulris non ignoratur. Serpens suasit, quia occultus hostis mala cordibus hominum latenter suggerit: Eva delectata est, quia carnalis sensus ad verba serpentis mox se delectatione substernit. Assensum vero Adam mulieri praepositus praebuit, quia dum caro in delectationem rapitur, etiam a sua rectitudine spiritus infirmatus inclinatur. Et requisitus Adam confiteri culpam noluit, quia videlicet spiritus quo peccando a veritate disjungitur, eo in ruinae suae audacia nequius peccatum consummatur, in opere: Prius namque latens culpa agit, postmodum etiam ante oculos hominum sine confusione reatus aperitur: dehinc et in consuetudinem ducitur; ad extremum quoque vel falsae spei seductionibus vel obstinatione miserae desperationis enutritur. Hos itaque peccati modos, qui vel in corde latenter fiunt, vel patenter in opere perpetrantu
Abbreviated transcription (Latin):
rib: Absit nos credere qͦd beatꝰ iob
tanta sp̃c scientia p̃ditꝰ tanta interni
iudicis actestatione laudatꝰ. obortiuũ
se opt& interisse: s quia sicut etiam
ꝑ remunerationẽ cognoscit᷑. intͦ hab&
cestẽ suȩ fortitudinis: intͦ pensanda
sunt eius pondera locutionis. Quat¬
tuor quippe modis peccatũ ꝑpetrat᷑
in corde: qͣttuor consummat᷑ in oꝑe.
In corde nãq suggestione. delectatio¬
ne. consensu: & defensionis audacia
ꝑpetrat᷑. Fit enim suggestio ꝑ aduer¬
sariũ: delectatio ꝑ carnẽ: consensus
ꝑ sp̃m: defensionis audacia ꝑ elatio¬
nem. Culpa enim quȩ t̾rere m̃tem
debuit. extollit: & deiciendo eleuat:
s tam̃ grauiꝰ eleuando subplantat. Un¬
de & illam primi hominis rectitudi¬
nem. antiquus hostis his qͣttuor ictib
fregit. Nam serpens suasit: eua delec¬
tata ẽ: adam consensit: qͥ etiã reqͥsitꝰ
confiteri culpam ꝑ audaciã noluit.
Hoc uͦ in humano genere cotidie agitur:

Expanded text:
Absit nos credere quod beatus Job, tanta spiritus scientia praeditus, tanta interni judicis attestatione laudatus, abortivum se optet interiisse. Sed quia, sicut etiam per remunerationem cotestem suae fortitudinis, intus pensanda sunt ejus pondera locutionis. Quatuor quippe modis peccatum perpetratur in corde, quatuor consummatur in opere. In corde namque suggestione, delectatione, consensu, et defensionis audacia perpetratur. Fit enim suggestio per adversarium, delectatio per carnem, consensus per spiritum, defensionis audacia per elationem. Culpa enim, quae terrere mentem debuit, extollit, et dejiciendo elevat, sed gravius elevando supplantat. Unde et illam primi hominis rectitudinem antiquus hostis his quatuor ictibus fregit. Nam serpens suasit, Eva delectata est, Adam consensit; qui etiam requisitus, confiteri culpam per audaciam noluit. Hoc vero in humano genere quotidie agitur,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a infirmitas. nisi priꝰ ꝑ mortẽ penȩ
suȩ debitũ soluat: claritatem lucis
int̾nȩ ñ penetrat. SeoR. Quia non¬
Sicut & suꝑiꝰ dictũ. ẽ ñ conclusit. dicit
aꝑuit: & ñ abstulit in rogauit. Hȩc
itaq nox. uidelic& culpa. ostia uentris
aꝑit: quia concepto ad peccatũ homi¬
ni. desideria concupiscentiȩ carnalis.¬
la: claude ostia tua. Cubicula qͥppe
ingredimur: cum secreta m̃tis nr̃e in¬
tramus: ostia aut̃ claudimus: cũ de¬
sideria illicita coercemus. Hȩt itaq
concupiscentiȩ carnalis ostia dũ con¬
sensus nr̃ aꝑuit: ad innumera nos cor¬
ruptionis mala ꝑtraxit. Vnde etiã
nunc sub mortalitatis pondere gemi¬
mus: qͥmuis ad hoc arbitrio nr̃o ue¬
nerimus: qͥa & iudicii sic iusticia exi¬
git: ut qͦd sponte fecimꝰ. inuiti tolere¬

Expanded text:
nostra infirmitas, nisi prius per mortem poenae nostra infirmitas, nisi prius per mortem poenae suae debitum solvat, claritatem lucis internae non penetrat. Sequi--Sicut et superius dictum est, non conclusit, dicit aperuit; et non abstulit, irrogavit. Haec itaque nox, videlicet culpa, ostia ventris aperuit, quia concepto ad peccatum homini desideria concupiscentiae restua, claude ostia tua . Cubicula quippe ingredimur, cum secreta nostrae mentis intramus. Ostia autem claudimus, cum desideria illicita coercemus. Haec itaque concupiscentiae carnalis ostia, dum consensus noster aperuit, ad innumera nos mala corruptionis pertraxit. Unde jam nunc sub mortalitatis pondere gemimus, quamvis ad hoc arbitrio nostro venerimus; quia et judicii sic justitia exigit, ut quod sponte fecimus, inviti tolere
Abbreviated transcription (Latin):
aurorȩ. Quantalibs nãq intentione
ahuc ꝑegrina mens satagat. iudere
lucem sicut. ẽ ñ uals: qͥa hanc ei damp¬
nationis suȩ cecitas abscondit. Ortus
uͦ aurorȩ. ẽ illa noua natiuitas resur¬
rectionis: qua scã eccła etiam carne su¬
scitata oritur ad contẽplandũ lum̃
et̃nitatis. Si enim ipsa carnis nr̃e re¬
surrectio quasi quędã natiuitas non
eẽt: de ea ueritas ñ dixiss&. In rege¬
neratione cũ sederit filius hominis
in sede maiestatis suȩ. Esse uͦ banc
ortũ uidit: quã regenerationẽ uoca-¬
uit. S qͣntalibs uirtute electi nunc
fulgeant: penetrare nequeunt quȩ erit
illa nouȩ natiuitatis gła qua tc̃ cũ car¬
ne ad contemplandũ ȩt̃nitatis lumen
ascendunt. Unde & paulus ait. Qͦd
ocłs ñ uidit. nec auris audiuit. nec
in cor hominis ascendit: quȩ p̃parauit
ds̃ diligentib se. Dicatgͦ. exspects lu¬
cẽ & ñ uideat: nec ortũ surgentis au¬
rorȩ: quia spontaneo uicio tenebrata

Expanded text:
aritas. --Quantalibet namque intentione adhuc peregrina mens satagat videre lucem sicut est, non valet, quia hanc ei damnationis suae caecitas abscondit. Ortus vero aurorae est illa nova nativitas resurrectionis, qua sancta Ecclesia etiam carne suscitata oritur ad contemplandum lumen aeternitatis. Si enim ipsa carnis nostrae resurrectio quasi quaedam nativitas non esset, de ea Veritas non dixisset: In regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae . Esse ergo hanc ortum vidit, quam regenerationem 123 vocavit. Sed quantalibet virtute electi nunc fulgeant, penetrare nequeunt, quae erit illa novae nativitatis gloria, qua tunc cum carne ad contemplandum aeternitatis lumen ascendunt. Unde et Paulus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Dicat ergo: Exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae; quia spontaneo vitio tenebrata
Abbreviated transcription (Latin):
stio raꝑ&: & morti artius ligar&. Egres¬
sus ex ut̃o ñ statim perii: Acsi dicat.
Utinam ad exteriorẽ delectationẽ exi.¬
ens. quo interiori lumine priuabar
agnouissem: & saltem in ipsa delecta
tione occumberẽ: ne ꝑ consensũ mors
acrius punir&. Cur exceptꝰ genib:
Ac si dicat. Utinã minime me consensꝰ
subiectis prauitati sensib excepiss&:
ne ipsa me consensio ad audaciã de-¬
terius raꝑet. Cur lactatꝰ uberib:
Ac si dicat. Utinam blandiri mͥ saltem
post mala ꝑpetrata noluissem: ne tan¬
to me culpȩ nequius astringerẽ qͣnto
me in illa mollius fouerẽ. MHis itaq
rep̃hensionũ suarũ uocib in parente
pruno se peccasse redarguit: s si ad
erumpnã huius exilii neqͥqͣm homo
peccando descender&: dicat qͣ ꝑfrui

Expanded text:
stio raperet, et morti arctius ligaret. Egresstio raperet, et morti arctius ligaret. Egressus ex utero non statim perii? Ac si diUtinam ad exteriorem delectationem exiens, quo interiore lumine privabar, agnovissem, et saltem in ipsa deletione occumberem, ne per consensum mors acrius puniret. Cur exceptus genibus? Ac si dicat: Utinam minime me consensus subjectis pravitati sensibus excepisset, ne ipsa me consensio ad audaciam deterius raperet. Cur lactatus uberibus? Ac si dicat: Utinam blandiri mihi saltem post mala perpetrata noluissem, ne tanto me culpae nequius astringerem, quanto me in illa mollius foverem. His itaque reprehensionum suarum vocibus in parente primo se peccasse redarguit. Sed si ad aerumnam hujus exsilii nequaquam homo peccando descenderet, dicat qua perfrui
Abbreviated transcription (Latin):
uorib p̃munt. Qd enĩ aliud ẽ. pecca¬
re quã occumbere: S qui peccantẽ
laudib ꝓsequunt᷑ extinctũ sub uer-¬
boꝵ suoꝵ aggere abscondunt. Erat
aut̃ & latarus mortuus: s tam̃ non a
mortuis sepultus. Fideles qͥppe illũ
mulieres obruerant: quȩ s eiꝰ mortem
uiuificatori nuntiabant: unde & ꝓ-¬
tinus ad lucẽ rediit: qͥa cũ in pecca¬
to animus morit᷑. citius ad uitam re¬
ducit᷑: si suꝑ hc̃ sollicitȩ cogitationes
dictũ. ẽ. falsa spes m̃tẽ ñ int̾cipit: sed
hanc deterior desꝑatio configit: quȩ dũ
omnẽ spem ueniȩ funditꝰ interimit: er¬
roris lacte animũ uberius nutrit. Con¬
sider& gͥ sc̃s̃ uir post primã culpã qͣnta
deterius homo mala cõmisit: postquam
paradysũ ꝑdidit. usq ad qͣnta huiꝰ exi-¬
lii prerupta descendit. & dicat. Quare
pentis suggestio peccatorẽ me conciꝑ&:
tc̃ utinã quȩ me mors sequeret᷑ agno¬
uissem: ne usq ad delectationẽ sugge¬

Expanded text:
 aliud peccare quam occumbere? Sed qui peccantem laudibus prosequuntur, exstinctum sub verborum suorum aggere abscondunt. Erat autem et Lazarus mortuus, sed tamen non a mortuis sepultus. Fideles quippe illum mulieres obruerant, quae et ejus mortem vivificatori nuntiabant. Unde et protinus ad lucem redit, quia cum in peccato animus moritur, citius ad vitam reducitur, si super hunc sollicite cogitationes dictum est, falsa spes mentem non intercipit, sed hanc deterior desperatio configit, quae dum omnem spem veniae funditus interimit, erroris lacte animam uberius nutrit. itur sanctus vir, post primam culpam quanta deterius homo mala commisit; postquam paradisum perdidit, usque ad quanta hujus exsilii praerupta descendipentis suggestio peccatorem me conciperet, tunc utinam quae me mors sequeretur agnovissem, ne usque ad delectationem sugge
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑: Sciendũ qͦq ẽ. qͦd tres illi modi
peccantiũ iuxta descensus sui ordinem
facilius corrigunt᷑: qͣrtus uͦ iste difficiliꝰ
emendat᷑. Unde & redemptor nr̃. puel¬
lam in domo: iuuenẽ extra portã: in
sepulchro aut̃ latarũ suscitauit. Ad¬
huc quippe in domo mortuus iac&. qui
lat& in peccato: iam quasi extra portã
educit᷑. cuiꝰ iniqͥtas usq ad uerecundi¬
am publicȩ ꝑpetrationis aꝑit᷑: sepul¬
turȩ uͦ aggere p̃mit᷑. qui in ꝑpetrati¬
one nequiciȩ etiam usu consuetudinis
pressus grauat᷑. S hos ad uitã misera¬
tus reuocat: quia plerũq diuina gr̃a
ñ solũ in occultis. s etiam in aꝑtis ini-¬
quitatib mortuos. & molȩ prauȩ consu-¬
etudinis p̃ssos respectu sui luminis illu¬
strat. Quartũ uͦ mortuũ redemptor
nrͣ nuntiante discipulo agnoscit nec
tam̃ suscitat: quia ualde difficile. ẽ.
ut is quẽ post usũ malȩ consuetudi-¬
nis etiã adulantiũ linguȩ excipuins.

Expanded text:
igitur. --Sciendum quoque est, quod tres illi modi peccantium juxta descensus sui ordinem facilius corriguntur, quartus vero iste difficilius emendatur. Unde et Redemptor noster puellam in domo, juvenem extra portam, in sepulcro autem Lazarum suscitat. Adhuc quippe in domo mortuus jacet, qui latet in peccato. Jam quasi extra portam educitur, cujus iniquitas usque ad inverecundiam publicae perpetrationis aperitur. Sepulturae vero aggere premitur, qui in perpetratione nequitiae etiam usu consuetudinis pressus gravatur. Sed hos ad vitam miseratus revocat, quia plerumque divina gratia, non solum in occultis, sed etiam in apertis iniquitatibus mortuos, et mole pravae consuetudinis pressos, respectus sui lumine illustrat. Quartum vero mortuum Redemptor noster nuntiante discipulo agnoscit, nec tamen suscitat, quia valde difficile est ut is quem post usum malae consuetudinis etiam adu
Abbreviated transcription (Latin):
uis compunctionis ualida m̃tes nr̃as
huic mundo quasi mari deditas salu¬
bri terrore confundit. Dicat᷑ gͥ. noc-¬
tem illam tenebrosus turbo posside¬
at: id ẽ ꝑpetrationẽ culpe ñ blandi¬
m̃ta securȩ quietis foueant s pie se

Expanded text:
vis compunctionis valida mentes nostras vis compunctionis valida mentes nostras huic mundo, quasi mari deditas, salubri terrore confundit. Dicat igitur: Noctem illam tenebrosus turbo possideat; id est, perpetrationem culpae, non blandimenta securae
Abbreviated transcription (Latin):
manu penitentiȩ mens a pollutione
tergenda. ẽ: qͣnto se ꝑ consensũ cons¬
picit sordidius inquinatã. Unde &
quidã turbo tempestatis. ẽ. concitatus
spc̃ meroris. Nam dum peccatũ qͥsq
qͦd fecit. intelligit: dũ prauitatis suȩ
nequitiam subtilit pensat: merore
m̃tẽ obnubilat: & qͣsi concusso serenȩ
leticiȩ aere. omnẽ in se tranqͥllitatem
cordis. penitentiȩ turbine deuastat.
N isi enĩ recognoscentẽ se animũ iste tur¬
bo conterer&: neqͣqͣm ꝓpħia dixisset.
In sp̃u uehem̃ti conteres naues tharsis.
Tharsis quippe exploratio gaudii dr̃.
rep̃hensibilis gaudii ꝑturbat: ut ni¬
chil ei iam nisi flere libeat: nichil nisi
qͦd se terrere possit attendat. Ponit
namq ante oculos illinc districtionẽ
iusticiȩ: hinc meritũ culpe: conspicit
quo supplicio digna sit. si parcentis
pietas desit: quȩ ꝑ lam̃ta p̃sentia ab
ȩt̃na eruere pena consueuit. Sp̃c gͦ
uehenens tharsis naues conterit: cũ

Expanded text:
manu poenitentiae, mens a pollutione manu poenitentiae, mens a pollutione tergenda est, quanto se per consensum conspicit sordidius inquinatam. Unde et quidam turbo tempestatis est concitatus spiritus moeroris. Nam dum peccatum quisque quod fecit, intelligit; dum pravitatis suae nequitiam subtiliter pensat, moerore mentem obnubilat et quasi concusso serenae laetitiae aere, omnem in se tranquillitatem cordis poenitentiae turbine devastat. Nisi enim recognoscentem se animum iste turbo contereret, nequaquam Propheta dixisset: In spiritu vehementi conteres naves Tharsis . Tharsis quippe exploratio gaudii dicitreprehensibilis gaudii perturbat, ut nihil ei jam nisi flere libeat, nihil nisi quod se terrere possit attendat. Ponit namque ante oculos illinc districtionem justitiae, hinc meritum culpae: conspicit quo supplicio digna sit, si parcentis pietas desit, quae per lamenta praesentia ab aeterna eruere poena consuevit. Spiritus ergo vehemens Tharsis naves conterit, cum