comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
licet homo mortinus fuit er¬
at t̾r inmorte deus homo nec
mortalis quidem nec inmor¬
talis ⁊ tñ uere erat homo ille¬
⁊ enam huuismõi argucie in
creaturis locum habent s fidei
sacram̃tum aphylosophicis
gum̃tum ubi fides queritur ĩ
ip̃is gignasus sus iam diale¬
tica taceat piscatorib credit᷑
non dialeticis dicimus ergoĩ
morte xp̃i deum ueri fuisse hoĩ¬
nem ⁊ t̾n mortuum ⁊ hoĩem qͥ¬
dem nec mortalem nec inmor¬
talem quia unitus erat anime
⁊ carm se uinctis alia enim rc̃e
dicitur d̾s homo uł homo deus
quam martinus uł ioħes hõ.n.¬

Expanded text:
licet homo mortuus fuerit, erat tamen in morte Deus homo, nec mortalis quidem, nec immortalis; et tamen vere erat homo. Illae enim et hujusmodi argutiae in creaturis locum habent, sed fidei sacramentum a philosophicis gumenta, ubi fides quaeritur. In ipsis gymnasiis suis jam dialectica taceat; piscatoribus creditur, non dialecticis. Dicimus ergo, in morte Christi Deum vere fuisse hominem, et tamen mortuum; et hominem quidem nec mortalem, nec immortalem, quia unitus erat animae et carni sejunctus. Alia enim ratione dicitur Deus homo, vel homo Deus, quam Martinus vel Joan
Abbreviated transcription (Latin):
fit illud quod ait leo papa
cipiatur de illis tm que eum
sumere ꝓ nob̾ oportuit nec de¬
assumpsit ignorantiamali¬
quã. cum sit ignoratia quedã:
que d fectus ẽ. nec peccatum ẽ
s ignorantia inuincibił. Nã
uincibił peccatum ẽ. si tñ d̾ bi
is ẽ que nob̾ ex pecdit scire. sunti
enim quedam quoꝵ scientia ñ
affert. uł ignorantia nõ impe¬
dit salutem. ⁊ forte talium reꝵ
ignorantia defectus ño ẽ. con¬
stat in nob̃ ẽẽ ignorantiã atq
difficultatem uolendi ⁊ facien¬
di boñ. que admise̾ iã nr̃ã ꝑunĩ.¬

Expanded text:
it illud quod ait Leo papa. nisi accipiatur de illis tantum quae eum sumere pro nobis oportuit, nec deassumpsit ignorantiam aliquam, cum sit ignorantia quaedam quae defectus est, nec peccatum est, scilicet ignorantia invincibilis; nam vincibilis peccatum est, si tamen de his est quae nobis expedit scire. Sunt enim quaedam quorum scientia non affert, vel ignorantia non impedit salutem; et forte talium rerum ignorantia defectus non est. Constat autem in nobis esse ignorantiam atque difficultatem volendi vel faciendi bonum, quae ad
Abbreviated transcription (Latin):
aꝓpbare inquit fła ꝓueris ut
erret mintus. ⁊ resistente atori
torquente dolore carnalis uiz¬
culis nõ posse alibidinosis ope¬
rib temꝑare. nõ ẽ natura insti¬
tuti hoĩs s pena dapnati. ex qua
misena peccantib ustissime in¬
fucta lib̾at dei gr̃aqr sponte ħo
libo arbitrio cad̾e potuit. ño ⁊̃ syͣ¬
gere. ad quam miseriam ꝑtinet
ignorantia ⁊ difficultas qua
patitur oĩs hõ ab ex ordio nati¬
uitatis sue.nec abisto malo ꝗs¬
quam nisi gr̃a dei lib̾atur. Ecce
euident̃ dicit bic. aug. ignorã¬
appbat⁊ difficultatem qua nõ¬

Expanded text:
bare, inquit, falsa pro veris, ut erret invitus, et resistente atque torquente dolore carnalis vinculi non posse a libidinosis operibus temperare, non est natura instituti hominis, sed poena damnati. Ex qua miseria, peccantibus justissime inflicta, liberat Dei gratia, quia sponte homo libero arbitrio cadere potuit, non etiam surgere; ad quam miseriam pertinet ignorantia et difficultas, quam patitur omnis homo ab exordio nativitatis suae, nec ab isto malo quisquam, nisi gratia Dei, liberatur. Ecce evidenter dicit hic August. ignoranapprobat,
Abbreviated transcription (Latin):
ii reꝑientur mors erit ⁊ resur¬
rectio ut aĩa qiͣ ꝑ saporem eg¬
ssa de corpore eidem in mom̃¬
to reddatur. Ecẽ uõ scribens
adueniente xp̃o ñ eẽ moritu¬
ros s uiuos reꝑtos minorta¬
litatem repetite mutandos.i
mam iudici diffinire.

Expanded text:
vivi reperientur, mors erit et resurrectio, ut anima quasi per soporem egressa de corpore, eidem in momento reddatur. Contra vero, scribens adveniente Christo non esse morituros, sed vivos repertos in immortalitatem repente mutandos; mani judicii definire. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
tis tunc ad sit memoria p̾cedẽ¬
tium maloꝵ sicut bonor que¬
dam auccoritates uidentur tͣ¬
de bonos nõ hĩturos cunc me¬
moriã p̃cedentium maloꝵi .i.¬

Expanded text:
tis tunc adsit memoria praecedentium malorum, sicut bonorum. Quaedam auctoritates videntur tradere bonos non habituros tunc memoriam praecedentium malo
Abbreviated transcription (Latin):
cata que fecerunt el ecti tunc
prodeant in noticiam oĩum sic̃
mala dãpnatoꝵ oĩb erunt.
nota ñ legimus hoc exp̾ssum
inscriptura un nõ irrationa¬
biłr putari. põt pcc̃a. hic ꝑ pei¬
tentiam tecta ⁊ deleta. Illice¬
tiã tegii alia uõ cunctis pro¬
palari.
ueri solet utrum illi entur.
poris puncto quo rapientur
obiuniam xp̃o ad inmortalitatẽ¬
cełiter mira cełitate sint tnͣsi¬
turi. Nõ .n. dicendum ẽ fĩ nõ
posse ut ꝑ aera insublime por¬
tentur millo spacio ⁊ moriã¬
tur ⁊ reuiuiscant ad hũc sen
sum aũt quo extimemus illos

Expanded text:
cata quae fecerunt electi, prodeant tunc in notitiam omnium, sicut mala damnandorum omnibus erunt nota, non legi hoc expressum in Scriptura. Unde non irrationabiliter putari potest peccata hic per poenitentiam tecta et deleta, illic etiam tegi aliis, alia vero cunctis propalari. enim solet utrum illi quos viporis puncto quo rapientur obviam Christo ad immortalitatem mira celeritate sint transituri. Non enim dicendum est fieri non posse ut super aera in sublime portentur in illo spatio, et moriantur et reviviscant. Ad hunc autem sensum quo aestimemus illos
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ in erectibile udeatur illã
multitudinem corporeum in
aere quodam mõ seminari at¬
q ibi protinus in mortałr ⁊
in corruptibiłr reuiuiscẽ cum
c̾damus ⁊ mictu oculi futura
resurrectr̃em ⁊ inmẽbra sine
fine uictura tanta uelocitate
rediturũ antiquissimoꝵ cada¬

Expanded text:
obis incredibile videatur, illam multitudinem corporum in aere quodammodo seminari, atque ibi protinus immortaliter et incorruptibiliter reviviscere, cum credamus in ictu oculi futuram resurrectionem, et in membra sine fine victura tanta velocitate redituro antiquorum cada
Abbreviated transcription (Latin):
oblinomi tradite sũt angu¬
stie peiores ⁊ abscondite abo¬
culis nr̃is ꝙ defuturo exponẽs
ierꝵ. ait obluomi tradentur
priora maia qr forsitanin fu¬
ro pristine conu̾sationis me¬
moria oĩo delebitur fucceden¬
tibꝰ bonis etrus ne sit pars c¬
maloꝵ prioris angustie me¬
morari. G ħ ⁊ hus similia p̾¬
sunt accipi sicut nõ excludãt
memoriã p̃cedentium maloꝵ
s ex ea molestiam ⁊ lesionem
amoueant. Kon .N. eorum
memoria scõs contristabit ł
eoꝵ beatitudinẽ obfuscabit
S gratiores deo rectlit uñ suꝑ
qui miserie nõ memunt. Quo¬
modo aũt plena batitudo ẽ si
memoria reatus mẽtem tan¬
nimus sine dolore ⁊ inde am¬
plius leti ⁊ grati sumꝰ. Ex bi¬
is apparet ꝙ si prioꝵ maloꝵ
memoriam scĩ hẽbunt infu

Expanded text:
Oblivioni traditae sunt angustiae priores, et absconditae ab oculis nostris. Quae de futuro exponens Hieron. ait: Oblivioni tradentur priora mala, quia forsitan in futuro pristinae conversationis memoria omnino delebitur, succedentibus bonis aeternis, ne sit pars malorum, prioris angustiae memorari. Sed haec et his similia possunt accipi sic, ut non excludant memoriam praecedentium malorum, sed ex ea molestiam et laesionem amoveant. Non enim eorum memoria sanctos contristabit, vel eorum beatitudinem obfuscabit, sed gratiores Deo reddet. Unde supqui miseriae non meminit? Quomodo autem plena beatitudo, si memoria reatus mentem tannimus sine dolore; et inde amplius laeti et grati sumus. Ex his apparet quod si priorum malorum memoriam sancti habebunt
Abbreviated transcription (Latin):
moĩ eo qd̃ inficeł facit pectat
ñ qr illd̾ fac̃. s qr ñ eo modo illud̃
facit quo d nec referens ad de¬
bitũ finem
ꝙ legittimũ sit ꝯ¬
iugiũ ĩfideliũ s ñ ratũ ⁊ q̃re.

Expanded text:
mni eo quod infidelis facit, peccat, non quia illud facit, sed quia non eo modo illud facit quo debet, non referens ad debitum finem. 9. Quod legitimum sit conjugium infidelium, sed non ratum, et quare.
Abbreviated transcription (Latin):
dorus. Comuges uerius ap¬
pellatur a prima desponsa ti¬
ons fide quamins ad huc ĩ¬
ter eos ignoretur comugał
concubitus. Item aũs. mͦ li.
uocatur exprima desponsatõ¬
nis fide quam xubitus nõ a¬
gnou̾at nec fuerat agniturꝰ
nec perierat nec m̃ dax mãẜat
ꝯuigis appellatio ubi nec fu¬
erat nec futura erat uila carn

Expanded text:
 Conjuges verius appellantur a prima desponsationis fide, quamvis adhuc inter eos ignoretur conjugalis concubitus. Item August. in lib uocatur ex prima desponsationis fide, quam concubitu nec cognouerat nec fuerat cogniturus; nec perierat nec mendax manserat coniugis appellatio, ubi nec fuerat nec futura erat carn
Abbreviated transcription (Latin):
hus euident̾ insinuatur ꝙ
extp̃r quo in t̾reclit consen:¬
sus uoluntarius ac maritał
qui solus ꝯiuigium facit u̾i
ꝯiuges sunt sponsus ⁊ sp̃o
sa scd̾m quosdam nõ ẽ ꝯui

Expanded text:
his evidenter insinuatur quod ex tempore quo intercedit consensus voluntarius ac maritalis qui solus Conjugium facit veri conjuges sunt sponsus et sponsa. 6. Secundum quosdam non e
Abbreviated transcription (Latin):
abolus uitio ꝑu̾sitatis suea
mator ẽ potentie ⁊ desertor op¬
pugnatorq iusticie in quoi
hommnes magis eum imitãt᷑
qui neglecta uł.⁊̃ ꝑosa iustiti¬
a potentie n magis stutent ei
q ad eptione letantur uł eu¬
piditate inflamantur Ideo
placiit deo ut non potentias
ruẽt in quo hõ eũ unitari disce̾t.
priu uo in resurrettione secu
ta ẽ potentia quia reuixit mõ¬
tuus nunquam postea moritu¬
rus. Sz non ne uire equissi¬
mo uinceretur diabolus si potẽ
tuit ut prius ageret ꝙ oporty¬
it iusticia ergohumilitatis ho¬
minem lib̾aint quem sola po¬
tentia equissime liberare po¬
tuit. de cã int̾ deum ⁊ hoĩem

Expanded text:
abolus vitio perversitatis suae abolus vitio perversitatis suae amator est potentiae, et desertor oppugnatorque justitiae, in quo homines magis eum imitantur, qui, neglecta vel etiam perosa justitia, potentiae magis student, ejusque vel adeptione laetantur, vel cupiditate inflammantur. Ideoque placuit Deo, ut non potentia sed rueret, in quo homo eum imitari disceret. Postea vero in resurrta est potentia, quia revixit mortuus, nunquam postea moriturus. Sed nonne jure aequissimo vinceretur diabolus, si potentuit, ut prius ageret quod oportuit. Justitia ergo humilitatis hominem liberavit, quem sola potentia aequissime liberare potuit. 2. De causa inter Deum, et hominem
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli non ita d intelligi tã¬
quam deus hoc fecerit uel fierii
auctor illicomuasit. Nontñ¬
deus continuit mira sua mise¬
rationes suas nec homme a le¬
ge sue potatis iã dimisit cummn
diaboli potestate ẽẽ ꝑmisit qr
nec diabolus a potestate dei ẽ
alienus sicut nec abonitate.
Sam qualicumq uita diabo¬
lus uel homo nõ subsisteret.i
Nisi ꝑ eum qui uiuificat om̃ĩa
Non ergo deus hoĩem deseruit
ut non se illi exhiberet deum s
int̾ mala penalia etiam malis
multa prestitit bona ⁊ tande
hoĩem quem ꝯmissio peccatoꝵ
diabolo subdidit remissio pec¬
catorum ꝑ sanguinem xp̃i da¬
ta adiabolo erint ut sic iustici¬
a uin ceretur diabolus non po¬
tentia EEd qua iusticia ie¬
su xp̃i ⁊ q̃uomodo uictus ẽ ea
quia m eo nichil morte digñ
q iustum ẽ ut debitores quoᷤ
tenebat lib̾i dimittantur in
eum credentes. quem sine ul¬
lo debito occidit. Ideo aũt po¬
tentia uincere uoluit quia di¬

Expanded text:
diaboli, non ita debet intelligi, tandiaboli, non ita debet intelligi, tanquam Deus hoc fecerit, aut fieri auctor illico invasit: nonDeus continuit in ira sua miserationes suas, nec hominem a lege suae potestatis amisit, cum in diaboli potestate esse permisit; quia nec diabolus a potestate Dei est alienus. sicut nec a bonitate. Nam qualicumque vita diabolus vel homo non subsisteret, nisi per eum qui vivificat omnia. Non ergo Deus hominem deseruit, ut non se illi exhiberet Deum; sed inter mala poenalia etiam malis multa praestitit bona, et tandem hominem quem commissio peccatorum diabolo subdidit, remissio peccatorum per sanguinem Christi data a diabolo eruit, ut sic justitia vinceretur diabolus, non potentia. Sed qua justitia? Jesu Christi. Et quomodo victus est ea? quia cum in eo nihil morte dignum que justum est, ut debitores quos tenebat liberi dimittantur in eum credentes, quem sine ullo debito occidit. Ideo autem potentia vincere noluit, quia di
Abbreviated transcription (Latin):
Iuero queritur utr̃
alio modo posset⁊ d̾s
hoĩem libare quamꝑ
mortem xp̃i dicimꝰ ⁊ aliũ modũ
fuisse possibilem deo cunus pote¬
stati cuncta subiacent. s nr̃e mi¬
sene sanande conuementiorez
modum alium ñ fuisse nec ẽẽ
oportuisse. Quid emĩ m̃tes nr̃as
t̾m erigit ⁊ ab in mortalitatis
despatione liberat quam ꝙ tã¬
ti nos fecit deus ut dei filius mi¬
mutabiłr bonus in se manens
ꝙ erat ⁊ anob̾ accipiens ꝙ ño
erat dignatus nr̃m inire con¬
sortium mala nr̃a moriendo ꝑ¬
lia rõ quare isto pocnus modo
quam alio lib̾are uoluit quia
sic iusticia suꝑatur diabolus.
non potentia ⁊ quomodo idi
factum sit explicabo ut pot̾o¬
dam iusticia dei in potestatem
diaboli traditum ẽ genus hu¬
manum peccato primi homi¬
ginalit̾ transeuntes ⁊ illiusi
debito omnes obligante.un
omnes hommes ab origine¬
sunt sunt sub principe diabo¬
ta peccato nõ ut ẽ c̾rata recta
ab itio moclus autem ille qͦ
traditus ẽ homo in potesta tem

Expanded text:
quaeritur utrum alio modo posset Deus hominem liberare quam per mortem Christi, dicimus et alium modum fuisse possibilem Deo, cujus potestati cuncta subjacent; sed nostrae miseriae sanandae convenientiorem modum alium non fuisse, nec esse oportuisse. Quid enim mentes nostras tantum erigit et ab immortalitatis desperatione liberat, quam quod tanti nos fecit Deus, ut Dei Filius immutabiliter bonus, in se manens quod erat, et a nobis accipiens quod non erat, dignatusque nostrum inire consortium, mala nostra moriendo plia ratio, quare isto potius modo quam alio liberare voluit: quia sic justitia superatur diabolus, non potentia. Et quomodo id factum sit explicabo ut potdam justitia Dei in potestatem diaboli traditum est genus humanum, peccato primi homiginaliter transeunte, et illius debito omnes obligante. Unde omnes homines ab origine sunt sub principe diabota peccato, non ut est creata ab initio. Modus autem ille quo traditus est homo in potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
s qua nos dilige facit. ⁊c̾.
hiis u̾bis non diuiditur i¬
nec cliuisa ostenditur cari¬
tas qua deus diligit ab ea q̃
nos diligimus s pocius cum
sit una ⁊ eadem caritas ⁊ di¬
catur in ip̃a dei caritas. diuer¬
sis decãis ⁊ rõnibꝯ dei caritas
applłari inscriptura ostendi¬
tur. Dicitur .n. dei caritas.uł
quia deus ea diligit nos:uł

Expanded text:
sed qua nos diligere facit, etc. His verbis non dividitur nec diversa ostenditur charitas qua Deus nos diligit, ab ea qua nos diligimus; sed potius cum sit una eadem charitas, et dicatur ipsa Dei charitas, et diversis de causis et rationibus Dei charitas appellari in Scriptura ostenditur. Dicitur enim Dei charitas, vel quia Deus ea diligit nos, ve
Abbreviated transcription (Latin):
In ip̃a .ri. mente ⁊ ante qua
sit particeps dei eius ymago
reꝑitur.⁊ si .ii. amifsa dei ꝑti¬
cipatione de formis sit yma¬
gotñ dei ꝑmanet. Eo enim
ip̃o ymagodei ẽ mens quo ca¬
pax eius ẽ. eiusq particeps ẽẽ
põt. Iam gͦ in ea tratatemq̃
deus ẽ in quiramus. Eece gͦ
mens memuit sui intelligit
se. diligit se. hoc si c̾nimus. cer¬
nimus trinitatem non dumꝗ
dem deum s ymaginem dei. Hic
⁊̃ quedam apparet crinĩtas me¬
morie in celli gẽtie⁊ amoris
ħ̾ igitur tria potissimum trac¬
temus memoriam intelligen¬
tiam uoluntatem ħ igitur tri¬

Expanded text:
In ipsa etiam mente antequam sit princeps Dei, ejus imago reperitur; etsi enim amissa Dei participatione deformis sit, imago Dei tamen permanet. Eo enim ipso imago Dei est mens, quo capax ejus est, ejusque particeps esse potest. Jam ergo in ea Trinitatem, quae Deus est. inquiramus. Ecce enim mens meminit sui, intelligit se, diligit se; hoc si cernimus, cernimus Trinitatem, nondum quidem Deum, sed imaginem Dei. Hic enim quaedam apparet trinitas memoriae, intelligentiae et amoris. Haec ergo tria potissimum tractemus, memoriam, intelligentiam, voluntatem. Haec ergo tri
Abbreviated transcription (Latin):
subsacram̃to .i. sub sp̃e uisibi¬
li. carnem xp̃i de uirgine sũ¬
ptã ⁊ sanguinem ꝓ nob̾ fu
inpeccatorib ⁊ indigne su¬
sanguis s eẽntia nõ salubri
mi̾ni dequib apłs ait quii¬

Expanded text:
sub sacramento, scilicet sub specie visibili carnem Christi de virgine sumptam, et sanguinem pro nobis fusin peccatoribus et indigne susanguis; sed essentia, non salubri mini: de quibus Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
docem̃ qͣm sit cauend̃ male acci¬
ꝑe bonũ. Eoce enĩ fcm̃ ẽ malum
dũ male accipr̃ bonum.Sicut
ecõtra apło. frm̃ ẽ bonum cum
bene accipitur malum .s. dum
stimulꝰ sathane patiẽt portatꝰ.
ergo ⁊ mala ꝓsunt bonis sic̃
angelus sathane paulo. ⁊ sã¬
cta obsunt malis bonis sũt
ẽ s qr malus male accepit ꝙ

Expanded text:
docemur quam sit cavendum male accipere bonum. Ecce enim factum est malum, dum male accipitur bonum; sicut e contra Apostolo factum est bonum, cum bene accipitur malum, scilicet cum stimulus Satanae patienter portatur. Ergo et mala prosunt bonis, sicut angelus Satanae Paulo, et sancta obsunt malis; bonis sunt est, sed quia malus male accipit quod
Abbreviated transcription (Latin):
randoꝵ maloꝵ¬
dum temꝑantia siue repug¬
nantia libidiun: erunt in
illa felicitate ut prudentie i
ibi sit nullum bonum deo p̃¬
ponere uł equare. fortitudinis
ei firmissime coħere temꝑan¬
cie nullo defectu noxio delec¬
tariꝙ uõ mnc agit iusticia
in subuemẽdo miẜis. ꝙ pͣdetia
ĩ p̃cauẽdi insidus. ꝙ fortitudo
inpreferendis molestus quod
temꝑantia in colxendis delec¬
tationib praiuis. nõ erit ibi
omninoaibi mesz mali erit
mortali uite necc̾ĩa sicut fĩdes
ad quam referenda sunt inp̃¬
teritis he̾bunt᷑. Ecce aparte
tutes infuturo erunt s alios
usus tunt hẽbunt. qͣm modo. be¬
tit suꝑ excclum ita dicens colũ¬
pne ante quas appensumẽ ue¬
lum potestates celi sunt qua¬
tuor.exiiis untutib precla
re .i. fortitudine prudentia tem¬
ꝑancia iusticia que alit̾ inceł
ẜuantur abangelis animab
scĩs qͣm hic afidelib conseq̃nt̾
assignat beda usus illaꝵ uir¬
tutum scd̾m presentem statũ

Expanded text:
randorum malorum, temperantia sine repugnatione libidinum erunt in illa felicitate; ut prudentiae ibi sit, nullum bonum Deo praeponere vel aequare; fortitudinis, ei firmissime cohaerere; temperantiae, nullo defectu noxio delectari. Quod vero nunc agit justitia in subveniendo miseris, quod prudentia in praecavendis insidiis, quod fortitudo in perferendis molestiis, quod temperantia in coercendis delectationibus pravis, non erit ibi omnino, ubi nihil mali erit. mortali vitae necessaria, sicut fides ad quam referenda sunt, in praeteritis habebuntur. Ecce aperte tutes in futuro erunt, sed alios usus tunc habebunt quam modo. tit super Exodum, c. 26, dicens: Columnae ante quas expansum est velum, potestates coeli sunt, quatuor eximiis virtutibus praeclarae, id est, fortitudine, prudentia, temperantia, justitia, quae aliter in coelis servantur ab angelis et animabus sanctis, quam hic a fidelibus. Et consequenter assignat Beda usus illarum virtutum secundum praesentem statum
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt mala. Nõ ergo deo nolẽ¬
te uł uolente. s nõ uolente fi¬
unt mala ꝗar nõ sub ẽ dei uo¬
luntati. ut malũ fiat uł non
fiat. s ut fĩ sinat. qr bonum ẽ
sine̾ mala fĩ.⁊ utiq uolens si
bona. nec ea fĩ uł eẽ bonum ẽ.
Quõ sit intelligẽdum illud
augi. mala fien bonum est.

Expanded text:
um. Non ergo Deo volente vel nolente, sed non volente, fiunt mala; quia non subest Dei voluntati ut malum fiat vel non fiat, sed ut fieri sinat, quia bonum est sinere mala fieri: et utique volens sinbona, nec ea fieri vel esse bonum est. 7. Quomodo intelligendum sit illud Aug.: Mala fieri bonum est.
Abbreviated transcription (Latin):
nebre intelligi possunt quedã
malignitas octu ⁊ uoluntatis
que tunc excrescet inm̃cib re¬
proboꝵ ⁊ quedam obliuio dei
dolorib adeo afficientur ⁊ cur¬
babuntur ut ab illis ad cogitã¬
dum aliquid de deo ux aũ raro
uł nũꝙͣ̃ m̃tem reuocent ut qui
⁊ turbantur ut int̾im malia
cogitatione nõ extendant set
illuc tendat impetus cogitatio¬
nis ubi sentitur ins doloris. s
in hac uita nullus adeo malus
ẽ ut penitus secludatur a cogi¬
ta tr̃e dei qui nec ꝑdit apetitu
bitudimis et qm̃dam boni amo
illas aũt extĩores ꝓfundissĩas¬
q tenebras reꝓbos ꝑpessuros p̾
udicium dicit aũg. opponens
diite de illo qui minferno po¬
situs eleuans oculos indit abra¬
ham ⁊ insimu eius lazarum cuiꝰ
ꝯparatione coactus ẽ confiteri
mala sua usq ad eo ut ⁊ frẽs ro¬
garet abhis p̃moui. Qd añ legi

Expanded text:
nebrae intelligi possunt, quaedam nebrae intelligi possunt, quaedam malignitas odii et voluntatis, quae tunc excrescet in mentibus reproborum, et quaedam oblivio Dei, doloribus adeo afficientur et turbabuntur, ut ab illis ad cogitandum aliquid de Deo vix, vel raro, vel nunquam mentem revocent. Ut qui  turbantur, ut interim in aliam cogitationem non se extendant; sed illuc tendit impetus cogitationis, ubi sentitur vis doloris. Sed in hac vita nullus adeo malus est, ut penitus secludatur a cogitatione Dei, quia nec perdit appetitum beatitudinis, et quemdam boni amorIllas autem exteriores et profundissimas tenebras reprobos perpessuros post judicium dicit Aug., opponens de illo divite qui in inferno positus, elevans oculos, vidit Abraham, et in sinu ejus Lazarum, cujus comparatione coactus est confiteri mala sua, usque adeo ut fratres roget ab his praemoneri; quod ante
Abbreviated transcription (Latin):
Ic queri põt q̃re ille tenebre ꝗ¬
b inuoluentur mali ingehẽ
mali penitus eẽ lucem corpora
bsͣ mncecitate m̃tis. ñ tñ penitus
extra lucem dei sunt nec corꝑo¬
rali luce priuantur de hoc au̾g.
Ira dei. ⁊ inuidicio erit ⁊ hic
ẽ incecitate mentis cum dan¬
tur mali inreꝓbum sensum
Ibi exteriores tenebre erunt
quia tunc peccatores penitus
erunt ex̃ deum. Quid ẽ enim
ẽẽ ex̃ deum nisi ẽẽ insumma ce¬
citate si quidem deus hĩtat lu¬
cem maccessabilem hee autẽ
tenebre hic iam intipiunt in
peccante cum ab int̾ĩori dei lu¬
ce secluditur s nõ penitus dũ¬
minum in hac uita ẽ. Ecce q̃r
reccator ibi dicitur pati ext̾i̾o¬
⁊ nõ hic qr ibi secludetur pem¬
tus alucedei q nõ hic. s quo
intelligenda ẽ illa seclusio an
qr ñ uidebũt deum ꝑ spẽm. s¬
um.⁊ hoĩem s ⁊ hic muiti ꝑ
grauia pec̃a elongantur a deo
an q d̾um ocliunt ita ut ue¬
lint eum nõ eẽ. S ⁊ hic mł¬

Expanded text:
c quaeri potest quare illae tenebrae quibus involventur mali in gehenmali penitus extra lucem corporalbras in caecitate mentis, non tamen penitus extra lucem Dei sunt, nec corporali luce privantur. De hoc August. Ira Dei et in judicio erit, et hic est in caecitate mentis, cum dantur mali in reprobum sensum. Ibi exteriores tenebrae erunt, quia tunc peccatores penitus erunt extra Deum. Quid est enimextra Deum, nisi esse in summa caecitate? Siquidem Deus habitat lucem inaccessibilem: hae autem tenebrae hic jam incipiunt in peccante, cum ab intce secluditur, sed non penitus dum in hac vita est. Ecce quare ibi peccator dicitur pati exterio non hic, quia ibi secludetur penitus a luce Dei, quod non hic. Sed quomodo intelligenda est illa seclusio? An quia non videbunt Deum per sum et hominem? sed et hic multi per gravia peccata elongantur a Deo. An quia Deum odiunt, ita ut velint Deum non esse? sed et hic mul
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ melior si fiat capax melioi̾s
bom qd̃ ip̃e põt qui eam fecit.
põt ergo deus meliorẽ facere ꝙͣ
se qui nõ peccare poss nec uell.
⁊ sitalem feciss ꝗs dubitat eũ
ꝓmeliorẽ fuisse. Ex p̾dictis con¬
stat qd̾ põt deus ⁊ alia facere ꝙͣ
facit. ⁊ q̃ facit meliora poss ea

Expanded text:
e melior si fiat capax melioris boni, quod ipse potest qui eam fecit. Potest ergo Deus meliorem rem facerese, qui nec peccare posset, nec vellet; et si talem fecisset, quis dubitat eum meliorem fuisse? Ex praedictis constat quod potest Deus et alia facere quam facit,
Abbreviated transcription (Latin):
meliorẽ se gn̾are nõ potuit. Ni
chil eñi deo melius debuit eqͣlẽ.
si eñi uoluit ⁊ nõ potuit in fir¬
mus ẽ. sipotuit. ⁊ noluit inui¬
nuisse filiũ asili uolunt dicẽ.
qd̃ si põt deus rem meliorẽ facẽ
quam fac̃̾ iindusẽ. s nõ ual
huiꝰ similitudĩs inductio qr fi¬
lium genuit de suba sua. Ideo¬
q si poss gign̾e equalem ⁊ nõ
gignet inindus eẽt. alia ueõ
Erum hic abeis respondi depos
Ecur dicãt rem aliquã siuie ⁊̃¬
reꝵ unu̾sitatem in qua maiõ
ꝯsũmatio expressa ẽ non posse
ẽẽ meliorem quã est. siue it̾o
qr sũme bona ẽ ita ut nulla oĩ¬
no bom ꝑfcõ ei desit. suie ideo
qr maius bonũ qd̾ ei de ẽ capere
ip̃a non ualeat. s suta summe

Expanded text:
meliorem se generare non potuit -- nihil enim deo melius -- debuit aequalem. Si enim uoluit et non potuit, infirmus est. Si potuit et noluit, inuinuisse Filium. A simili volunt dicere quod si potest Deus rem meliorem facere quam facit, invidus est. Sed non valet hujus similitudinis inductio, quia Filium genuit de substantia sua. Ideoque si posset gignere aequalem et non gigneret, invidus esset; alia vero Verum hic ab eis responderi deposco cur dicunt rem aliquam sive rum universitatem, in qua major consummatio expressa est, non posse esse meliorem quam est? Sive ideo quia summe bona est, ita ut nulla omnino boni perfectio ei desit; sive ideo quia majus bonum quod ei deest, capere ipsa non valeat. Sed si ita s
Abbreviated transcription (Latin):
Iergo ꝓprietates ibi sũt. singła
eoꝵ ẽ idin quo ẽ ⁊ unum. Eadẽ¬
q uita singłe sunt. fateamur
⁊ ip̃as eẽ ꝑsonas atq diuinam
eẽntiam.
.Auctoritate astruit¬
qd̃ ꝓpͥetas sit natura.
dit hylar̃. dicens natiuitatem
filii ẽẽ naturam. Uñ ip̃e sit ait.
nõ differt. unum sũt pat̾. ⁊ filius.
ht̃ igitur hoc sacram̃ti natiuitas
ut cõplc̃atur in se ⁊ nom̃ ⁊ nataͣ.
⁊ potatem. qr natiuitas non põt

Expanded text:
ergo proprietates ibi sunt, singula earum est id in quo est, et unum eademque vita singulae sunt. Fateamur et ipsas esse personas atque divinam essentiam. 3. Auctoritate astruitoprietas sit natura. dit Hilarius, dicens nativitatem Filii esse naturam. Unde in lib. non differt; unum sunt Pater et Filius. Habet ergo hoc sacramenti nativitas, ut complectatur in se et nomen, et naturam, et pot
Abbreviated transcription (Latin):
sentire suꝑ genesim dices. ħ
quoꝙaddo talẽ cibum illam
arborẽ prestitisse. quo corpus
hoĩs stabili sanitate firmare¬
tur. nõ sicut exalio cibo s ĩspi¬
ratoe salubritatis occulta. hic
innuere ur̃ quõ qd cum alus
cibis poss corpus sustentara.
hoc cibo indeficiẽti sanitate fir
innatura sui hũt .i. aptitirdi¬
nẽ qua pot̾at nõ mori cibis a¬
duitus. s si ꝑstitisset in morta¬
litatiꝰ ꝑftĩo eẽt ei deligno uite.
s qui hoc tͣdunt. quo supei̾ora
ang̃i. u̾ba quibdic̃ qd̃ erat in¬
mortalis ex ligno uite. huic
inquirãt.

Expanded text:
sentire, super Genesim dicens: Hoc quoque addo, talem cibum illam arborem praestitisse, quo corpus hominis stabili sanitate firmaretur; non sicut ex alio cibo, sed inspiratione salubritatis occulta. Hic innuere videtur quod cum aliis cibis posset corpus sustentari, hoc cibo indeficiente sanitate firmnatura sua habuit, id est, aptitudinem qua poterat non mori, cibis adjutus; sed si perstitisset, immortalitatis perfectio esset ei de ligno vitae. Sed qui hoc tradunt, quomodo superiora Aug. verba, quibus dicit quod erat immortalis ex ligno vitae, huicinquirant.
Abbreviated transcription (Latin):
gat .s. angłos. archangłos. prin¬
cipatus. potates. uirtutes. do¬
minatoẽs. tronoᷤ. cherubin. ⁊
seraphin. ⁊ inueniũtur iistis
ordimbtria terna eẽ. ⁊ insĩgu¬
lis tres ordines. ut trinitatis si¬
militudo meis insinuetur m¬
p̃ssa. Uñ dionisius. Tres ordi¬
nes angłoꝵ eẽ tradit ternos ĩ
singłos ponens. Sũt enĩ tres
suꝑiores. tres infi̾ores. tres me¬
dii. suꝑiores seraphin. cherubĩ.
trom. Medii dñationes. prĩci¬
patus. põtates. Infi̾ores. uirtr¬

Expanded text:
t angelos, archangelos, principatus, potestates, virtutes, dominationes, thronos, cherubin, et seraphin. Et inveniuntur in istis ordinibus tria terna esse, et in singulis tres ordines, ut Trinitatis similitudo in eis insinuetur impressa; unde Dionysius tres ordines angelorum esse tradit, ternos in singulis ponens. Sunt enim tres superiores, tres inferiores, tres medii. Superiores: seraphin, cherubin, throni; medii: dominationes, principatus, et potestates; inferiores: virt
Abbreviated transcription (Latin):
di nobis quał in pͥmis hõib.
llud qͦ pretmittendũ nõ ẽ. qr
talis nũc in hoĩe uno tep̃tatio¬
ns ẽ ordo. ⁊ ꝓg̾ssio qualis tũc
dit. sicq ꝯsũmatum ẽ peocatũ.¬

Expanded text:
n primis hominibus. Illud quoque praetermittendum non est, quod talis nunc in uno homine tentationis est ordo et progressio, qualis tunc dit, sicque consummatum est peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
diligent̾ premissis auctori¬
tatum uerbis intenlimus
ut dictorum in celligentiã
capiamus magis uidetur s¬
horum u̾boꝵ usus introductꝰ
rõne remouendi atq excludẽ¬
cli asimplicitate deitatis que
ibi non sunt quam ponẽdi
aliqua
quid ꝑ unum signi¬
ficatur cum dicitur unus d̾s̃

Expanded text:
diligenter praemissis auctoritatum verbis intendimus, ut dictorum intelligentiam capiamus, magis videtur horum verborum usus introductus ratione removendi atque excludendi a simplicitate deitatis quae ibi non sunt, quam ponendi aliqua. 3. Quid per unum significetur cum dicitur, unus D
Abbreviated transcription (Latin):
uuntur ⁊ utuntur ⁊ inter
cas quib utendumẽ ⁊ que¬
dam sunt ꝑ quas frumur
ut uirtutes ⁊ potentie animi
que sunt naturalia bona de
quib omnban quam desi¬
gnis tractemus a gendum ẽ
ac primum de rebꝰ quib fru

Expanded text:
inter eas quibus utendum est, etiam quaedam sunt per quas fruimur, ut virtutes et potentiae animi, quae sunt naturalia bona. De quibus omnibus antequam de signis tractemus, agendum est: ac primum de rebus quibus fru
Abbreviated transcription (Latin):
uirtuti bosit utendum tutib
anfruendum quibdam uide¬
tur ꝙ eis sit utendum ⁊ nõ fru¬
endum ⁊ ħ̾ confirmant auc¬
roritate aũs. qui ut p̾taxatũ
ẽ. dicit nõ ẽẽ fruendum nisii
trinitate .i. summo ⁊ inꝯmu¬
̾se amande ñ sunt Imio ip̃ so¬
lam bea titudinem probant
auctorit.ite aũs. qui ra li .xiiͦ.
detri. contra quosdam ait fõ¬
te iurtutes quas pp̃ solamba¬
tutdinem ame us sic ꝑsuadẽ¬

Expanded text:
irtutibus sit utendum, an fruendum. Quibusdam videtur quod eis sit utendum, et non fruendum: et hoc confirmant auctoritate Aug. qui, ut praetaxatum est , dicit non esse fruendum nisi Trinitate, id est, summo et incommuse amandae non sint, imo propter beatitudinem solam, probant auctoritate Aug. qui, in lib. 13 de Trin., contra quosdam ait: Forte virtutes quas propter solam beatudinem amamus, sic
Abbreviated transcription (Latin):
fruendum s dicet aliquis frui
ẽ amore mħere ali cui rei ꝓpt̃
se ip̃am ut predictum ẽ. Gi
ergo uirtutes pp̃ se amande
sunt ⁊ eis fruendum ẽ ad ꝙ
dicimus milla descriptione

Expanded text:
is: Frui est amore inhaerere alicui rei propter se ipsam, ut praedictum est. Si ergo virtutes propter se amandae sunt, et eis fruendum est. Ad quod dicimus, in illa descriptione,
Abbreviated transcription (Latin):
exim̃e cumientes dñis quaol uir¬
turtutes rp̃ se petende ⁊ amãde
delectant sin possessores sino̾a
⁊ sc̃a delectatione ⁊ meis ꝑu̾it
gaudium spũale uerumtamen
nõ hie ẽ consistend̾ s ultra gra¬
diendum ñ hic heat delectatoĩs
gressus neq hic sit dilectioĩs
terminus s referatur ħ ad illud
summũ bonum cui soli om̃o⁊
inłendum ẽ quia illud ꝓpt̃ se
tm̃ amandũ ẽ ⁊ ultra illiro m¬
chil querendum ẽ. Illud enĩ ẽ

Expanded text:
eximere cupientes, dicimus quod virtutes propter se petendae et amandae ssores sincera et sancta delectatione, et in eis pariunt gaudium spirituale. Verumtamen non est hic consistendum, sed ultra gradiendum, non hic haereat dilectionis gressus, neque hic sit dilectionis terminus; sed referatur hoc ad illud summum bonum, cui soli omnino inhaerendum est, quia illud propter se tantum amandum est, et ultra illud nihil quaerendum est; illud est
Abbreviated transcription (Latin):
ba dionisii det̃minat dicẽtis.
Hii sp̃s qui mittũtur ꝑcipuit
hoꝵ uocabulum quoꝵ gerũt
offm̃. unde dñt illum angłm
qui missus ẽ adysaiam ut mũ¬
daret.⁊ incerrõet labia ꝓphetei
fuisse de ordine infi̾oꝵ. s toeo
dõs ẽ fore deseraphin qd̃ ueme¬
bat incend̃e ⁊ cõsumere delicta
ysaie
Qd̃ queq aĩa ht̃ ange

Expanded text:
Dionysii determinant dicentes: Hi spiritus qui mittuntur, percipiunt horum vocabulum quorum gerunt officium. Unde dicunt illum angelum qui missus est ad Isaiam, ut mundaret et incenderet labia prophetae, fuisse de ordine inferiorum. Sed ideo dictus est forte de seraphin, quia veniebat incendere et consumere delicta Isaiae. QUAEQUE ANIMA HABET ANGE
Abbreviated transcription (Latin):
nos. ita c̾atori deo assistẽ. ꝙ ad
ext̾iora non exeunt. Infiores
aũt tres adextĩora mitti. tres
uo medios int̾ utrosꝙ ꝯsistẽ.
non mõ dignitate uł loco. s⁊̃¬

Expanded text:
nos, ita creatori assistere, quod ad exteriora non exeunt; inferiores autem tres ad exteriora mitti; tres vero medios inter utrosque consistere, non modo dignitate vel loco, s
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝯgͥgatio aquaꝵ inunũ locũ.¬
Becla. Cong̾gate sunt eñi om̃s
aque celo infiores muna matri¬
ce. ut lux que pret̃ito biduo aqͣ¬
luce clara illustrauãt. inpuro
aere clarior fulgebat. ⁊ appare¬
bat t̾ra que coopta latebat. ⁊ q̃
aquis limosa erat fieret arida
⁊ gͣminib apta. Eodem enim
die ꝓtulit t̾ra herbam uirentẽ.
lignũꝙ faciens fructũ.

Expanded text:
um in unum locum. Congregatae sunt enim omnes aquae coelo inferiores in unam matricem, ut lux quae praeterito biduo aquas clara luce lustraverat, in puro aere clarior fulgeat, et appareat terra quae cooperta latebat, et quae aquis limosa erat fieret arida et germinibus apta. Eodem enim die protulit terra herbam virentem, lignumque faciens fructum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ic queritur si caritas nus det̾ł
spc̃ s. ẽ cum ip̃a augeaturbat᷑¬
⁊ minuatur in homme ⁊ ma¬
gis ⁊ minus ꝑdiu̾sa temꝑa
mine augeatur ⁊ magis uel
minus datur ⁊ hatur muta¬
bił ẽẽ uidetur deus autem oĩo
mmutabił ẽ. i detur ergo qđ¬

Expanded text:
ic quaeritur, si charitas Spiritus sanctus est, cum ipsa augeatur et minuatur in homine, et magis et minus per diversa tempora mine augetur, et magis vel minus datur et habetur, mutabilis esse videtur, Deus autem omnino immutabilis est. Videtur ergo q
Abbreviated transcription (Latin):
ari. Flii aũt putau̾nt simł
os̃ aias abinitio c̾atas. Catho¬
lica aũt eccã nec simul. nec extͣ¬
duce frãs eẽ. aĩas docet. s in corpo¬
rib ꝑ cortum seminatis atq
formatis infũdi. ⁊ ĩfũdẽdo c̾ari.
non esse abinitio inter ceteras
intellectuales naturas. nec si
latinoꝵ p̃sumptores affimat̃.¬
um catorem nosse eiusq uidi¬
tio corpus coagulari inuulya.
⁊ ꝯpingi atq formari. ac for¬
mato iã corꝑe aĩam c̾ari. infũ¬
di. ut uiuat muto homo ex. ñ¬

Expanded text:
a. Alii autem putaverunt simul omnes animas ab initio creatas. Catholica autem Ecclesia nec simul ex traduce factas esse animas docet, sed in corporibus per coitum seminatis atque formatis infundi, et infundendo creari.non esse ab initio inter caeteras intellectuales naturas, nec insLatinorum praesumptores affirmanCreatorem nosse, ejusque judicio corpus coagulari in vulva, et compingi atque formari; ac formato jam corpore animam creari atque infundi, ut vivat in utero homo ex ani
Abbreviated transcription (Latin):
b̾.i. ut m̾ita eoꝵ nob̾suffragẽ¬
tur ⁊ ut ip̃i uelint bonum mr̃
qr eis uolentib deus uult ⁊ ita
fiet. Exp̾missis constat ꝙ cũ

Expanded text:
 ut merita eorum nobis suffragentur, et ut ipsi velint bonum nostrum, quia eis volentibus Deus vult, et ita fiet. Ex praemissis constat quod c
Abbreviated transcription (Latin):
petitiones nrãs ⁊ quid de eis ĩ¬
plend̃ sicuit ñ cur nõ c̾damus
⁊ aĩas scõrum dei faciem cõtẽ¬
exaudire p̾ces quoꝵdã nõ so¬
lum qñ effectui mancipat s
rum sit uł nõ ⁊ ꝙ cognoscant ĩ
uoluntate dei ẽẽ uolunt ⁊ ip̃i
a deo .ni. suꝑne ui̾tati adcliti st̃¬

Expanded text:
petitiones nostras, et quid de eis implendum sit vel non, cur non credimus animas sanctorum Dei faciem contemexaudire preces quorumdam, non solum quando effectui mancipat, serum sit vel non; et quod cognoscunt in Dei voluntate esse, volunt et ipsi. Adeo enim supernae voluntati addicti s
Abbreviated transcription (Latin):
cilius consequitur grãm re¬
missionis ip̃i enim sac̾dotes
plus iam possunt ꝓficere plꝰ
confitentib pcere. Item leo
timorem apud hoĩes erubescẽ
ño ueretur tñ qr ñõ omniu
pnĩam poscunt non timeãt
puplicare remoueatur imꝓ¬
babił consuetudo ne multi a
pnĩe remedus arceantur duz
aut erubescunt aut timent
mimicis sua fc̃a reserare qui
tunc ⁊̃ sac̃̾doti qui ꝓdelictis pe¬
intentium peccator accedit
non publicetur conscĩa con
fitentis. Exaniis alusqz płi¬
b indubitant̃ ostenditur o¬
portẽ deo primum ⁊ demde
sa cerdoti offerre confessionẽ
nec ałr posse ꝑueniri ad ing̾¬
ssum paradisi si ad sit facul¬
tas. de t̾cio articulo an suffi

Expanded text:
ilius consequetur gratiam remissionis. Ipsi enim sacerdotes plus possunt proficere, plus confitentibus parcere. Item Leo timorem apud homines erubescere non veretur; tamen quia non omnium ui poenitentiam poscunt, non timeant publicari, removeatur improbabilis consuetudo, ne multi a poenitentiae remediis arceantur, dum aut erubescunt, aut timent inimicis sua facta reserare, quitunc etiam sacerdoti pro delictis poenitentium peccator accedit.non publicetur conscientia confitentis. Ex his aliisque pluribus indubitanter ostenditur oportere Deo primum, et deinde sacerdoti offerri confessionem; nec aliter posse perveniri ad ingressum paradisi, si adsit facultas. 5. De tertio articulo, si
Abbreviated transcription (Latin):
optionem nasceretur sicut
nos.
.ꝙ nõ põt distingui a
nob int̾ generationem filii
⁊ processionem sp̃s scĩ. R̾.

Expanded text:
optionem nasceretur sicut nos. 3. Quod non potest distingui a nobis inter generationem Filii et processionem Spir
Abbreviated transcription (Latin):
li. de.tͥ. hec ẽ inꝗt ymago in qͣ
hoĩes sũt c̾ati. qua cet̃is aĩalib
p̃sunt. q̃ c̾atura in reb c̾atis ex¬
cellẽtissima cũ ad̾o uistificat᷑ a
deformi forma informosã mu¬
tat᷑ formã. Erat eĩ int̃ uitia na¬
intellectus. Cũ ergo uolũtas
de nat̾alib sit. qrͣ ip̃a uolũtas
sep̃ boã ñẽ. ⁊ sialiqĩruitiis sub

Expanded text:
. 8. Haec est, inquit, imago in qua homines sunt creati, qua caeteris animalibus praesunt; quae creatura in rebus creatis excellentissima, cum a Deo justificatur, a deformi forma in formosam mutatur formam. Erat enim etiam inter vitia naintellectus. Cum ergo voluntas de naturalibus sit, quare ipsa non se
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de simoĩacis simoĩace a ño
simoĩacis ⁊ de simoĩacis nõ
simoĩace asimõĩacis. simoĩ¬
aci sim oĩa ce orilinati uelor
aci ⁊̃ simoĩace a no simoĩa¬
ño simoĩace a simoĩcis ordi¬
natos miseri cordit̾ ꝑman̾
impõĩttem pro tp̃̾ris necc̃ita¬
qui ordinantur a simõi acs
ignorantes eos ẽẽ simoĩacos
Hoc facit simoĩacos ñ reatus
ctiminis s ordinatio simo¬

Expanded text:
ace a non Simoniacis, et Simoniacis non Simoniace a Simoniacis. Simoniaci Simoniace ordinati vel oraci quoque Simoniace a non Simonianon Simoniace a Simoniacis ordinatos, misericorditer per manus impositionem pro temporis necessitaqui ordinantur a simoniacis, ignorantes eos esse simoniacos. Hos facit simoniacos non reatus criminis, sed ordinatio simo
Abbreviated transcription (Latin):
genuit. Nam millius celi¬
distributcem xp̃o ue milita¬
uerunt s ꝯtinentiam iobes
moꝑe abra ham insolo habe¬
bat hitu. Melior ẽ castitas
aꝵ qͣꝵ unam abraham habe¬
tr̃ ñ oportuit. tem ieiꝵ.¬

Expanded text:
s caelidistributione Christo militaverunt; sed continentiam Joannes in opere, Abraham in solo habebat habitu. Melior est autem castitas quarum unam Abraham habetunc non oportuit. Item Hi
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃r quo xp̃i gr̃a ubiq ẽ dila¬
tata reducta ẽ lex nuptiaꝵ ad
priorem honestiorẽq insti¬
tutoẽm ut unus uni infigu
ritur electio numis insucces¬
sione genĩs s inꝑfectione ui¬
te ⁊ sinceritate scientie ⁊ uir¬
ginitas fecunditati p̃fertur
⁊ sac̃dotib ꝯtinentia indicit᷑
de uitginitate m̃tis ⁊ carnis

Expanded text:
 quo Christi gratia ubique est dilatata, reducta est lex nuptiarum ad priorem honestioremque institutionem, ut unus uni in figuritur electio muneris in successione generis, sed in perfectione vitae et sinceritate scientiae, et virginitas fecunditati praefertur, et sacerdotibus continentia indicitur. 5. De virginitate mentis et carnis
Abbreviated transcription (Latin):
in quo fines scłoꝵ deuenerunt.
Ex his apparet ꝙ scĩ pr̃es añ legẽ
sine pcrõ płes habuert̃ uxores.
ł ꝯcubinas. Eas eͥ nc̃ uxores appe¬
llat scͥpt᷑a ñ ꝯcubinas. s rachel ⁊
lia ambe uxre̾s fuer̃ ñ ꝯcubine.
non ẜuabant illi pr̃es dm̃s
in ħ seruasse fidem thoriqr ñ
fu̾it ꝯsuetudo ãtiquis ĩ hac re añ¬
tͣlixit moyses carnalem co¬
pulam fi cũ matre cum nou̾¬
cacum sorore cũ nepti cum
amitta cum mat̾tera cum nu¬
ru ⁊ alus quibdam ꝑmisit
aũt diuortium fi̾ dato libel¬
lo repudiͥ in quo uir scribe¬
bat cãs ꝓ quib uxorem re¬
pudiabat ꝑmisit ⁊̃ aliam dy¬
cere dato priori prilibello ꝙ¬

Expanded text:
fines seculorum devenerunt. Ex his apparet quod sancti Patres ante legem sine peccato plures habuerunt uxores vel concubinas. Eas enim nunc uxores appellat Scriptura, nunc concubinas. Rachel tamen et Lia ambae uxores fuerunt, non concubinae. non servabant illi patres, dicimus in hoc servasse fidem thori, quiafuerit consuetudo in hac re anterdixit Moyses carnalem copulam fieri cum matre, cum noverca, cum sorore, cum nepte, cum amita, cum matertera, cum nuru, et aliis quibusdam. Permisit autem divortium fieri dato libello repudii in quo vir scribebat causas pro quibus uxorem repudiabat. Permisit autem aliam ducere dato priori libello
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃x dicit ñ ut xedẽtur discidi¬
um s ut tolłetur homicitliu
ꝑmisit fi̾ mala ne fierent peio¬
ra ⁊ hoc ꝑmittendo nõ dei iusti¬
ciam demonstrauit s in pecõre
minuit culpam. cui
audi ꝙ scriptum ẽ indeut̃ono¬

Expanded text:
 dicit, non ut concederetur dissidium, sed ut tolleretur homicidium. Permisit fieri mala, ne fierent pejora; et hoc permittendo non Dei justitiam demonstravit, sed in peccatore minuit culpam. 4. CAudi quid scriptum est in Deuterono
Abbreviated transcription (Latin):
inascibilem cõ¬
fitĩ impussimu
ẽ.iamenim non
erit unus deus qr
dicaturi natura
unius innascibi¬
lis dei exigit appa¬
ri. Cum ergo unꝰ
deus sit duo mi¬
nascibiles ẽẽ nõ di¬
possunt cum id¬
ciro unus deus sit
cum ⁊ pat̾ deus
sit ⁊ filiꝰ dei d̾s sit
quia mnascibi¬
litas sola penes i¬
unum sit filius
aũt id cirto deus
quia ex mnnasci¬
bili eẽntia natuᷤ
existat. Caput¬

Expanded text:
nascibilem confiteri, impiissimum est. Jam enim non erit Deus unus: quia dicari natura unius innascibilis Dei exigit. Cum ergo unus Deus sit, duo innascibiles esse non possunt: cum idcirco Deus unus sit cum et pater Deus sit, et filius Dei Deus sit, quia innascibilitas sola penes unum sit. Filius autem idcirco Deus, quia ex innascibili essentia natus exsistat. Respu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ unum ⁊ unus deus. s nõ
unus. Res enim due ułpłes
recte possunt diciunum eẽ
sisint unius eẽntie ⁊ earum
una sit natura.unus uł una
non põt dici de diu̾sis rebus
nisi ad datur quid unus uł¬

Expanded text:
esse unum et unus Deus, sed non unus. Res enim duae vel plures recte possunt dici unum esse, si sint unius essentiae, et earum una sit natura. Unus autem vel una non potest dici de diversis rebus, nisi addatur quid unus
Abbreviated transcription (Latin):
nod̾. Si quis in¬
nascibilem ⁊ siñ
utio dicat filiu
quasi duo sine
principio ⁊ duo
innascibilia et
duo innata dicẽs
duos faciat deos
anatha sit. Cap̃

Expanded text:
 Si quis innascibilem et sine initio dicat Filium, tanquam duo sine principio, et duo innascibilia, et duo innata dicens, duos dicat Deos, anathema sit. Caput
Abbreviated transcription (Latin):
te. mens emmama ze se ip̃am
uel meminisse non põt. nsi
⁊̃ nouerit se.Nam quo am¬
at uel memmit ꝙ nescit mi¬
roitaq modo tria ista in seꝑa¬
bilia sunt asemet ip̃is ⁊ tam̃
eoꝵ singulum ⁊ simul omĩa
una eẽntia ẽ cum relatiue di¬
cuntur admucem.

Expanded text:
te. Mens enim amare seipsam, vel meminisse non potest, nisi etiam noverit se. Nam quomodo amat, vel meminit quod nescit? Miro itaque modo tria ista inseparabilia sunt a semetipsis; et tamen eorum singula et simul omnia una essentia est, cum etiam relative dicantur ad invicem.
Abbreviated transcription (Latin):
ab oĩb fidelib. aliminib eccłe.
⁊ aceti fideliũ usq ad satiffactio¬
nem sunt eliminande. et car¬
cerib tradende. Exhus appa¬
ret uirgines uł uiduas uoto
ꝯtinentie astrictas siue fu̾int
uelate siue ñ nullatenus ꝯiu¬
licitum p̾uotum fit illicitu

Expanded text:
ab omnibus fidelibus, a liminibus ecclesiae, et a coetu fidelium usque ad satisfactionem sunt eliminandae, et carceribus tradendae. Ex his apparet virgines vel viduas voto continentiae astrictas, sive fuerint velatae, sive non, nullatenus conjulicitum, post votum fit illicitum.
Abbreviated transcription (Latin):
uius. scd̃m riamq inpenis ten¬
et locum quem primum hñt
illi qui ab errant adeo. Grain¬
ssime gͥ pecant adult̾i ⁊ grauit᷑
forncari. s cunctis hus grauiꝰ
incestuosi quos õs tnͣscendũt
c̃ẽ naturam delinqñtes unde
aũs. ad ult̾u malum uincit for¬
mcatõem. uincitur aũt ab in¬
aliena uxore dormire. s horuz
õium pessimũ ẽ ꝙ ꝯtra naturã
fit. ut si uir m̃bro mulieris ad
hoc nõ concesso utatur. hoc exe¬
crabiłr fit inm̾etrice s execrabi¬
lius fit muxorem
.de ilł qui pꝰ

Expanded text:
ius? Secundum namque in poenis tenet locum, quem primum illi habent qui aberrant a Deo. Gravissime ergo peccant adulteri, graviter fornicarii, sed cunctis his gravius incestuosi; quos omnes transcendunt contra naturam delinquentes. Undes: Adulterii malum vincit fornicationem, vincitur ab inaliena uxore dormire; sed horum omnium pessimum est quod contra naturam fit; ut si vir membro mulieris non ad hoc concesso utatur; hoc execrabiliter fit in meretrice, sed execrabilius fit in uxore. 5. De illis qui p
Abbreviated transcription (Latin):
cesti copula disced̾e nolunti¬
que ad hĩtum suc ꝓfessionis re
cesserit cum gͥ dicitur eas ñ ẽẽ ad
fungunt᷑ cum ab eoꝵ xcupiscẽ¬
tia iste se alienant q̃m sensuz
Um cum uir ⁊ mulier lum i¬
constat alt̾ alt̾o inuente t̾iu¬
ad aliam ñ posse transire coi¬
płam alioqum adult̾ium com¬
mittit de quo clemens pp̃ait.¬

Expanded text:
cesti copula discedere nolueriquae ad habitum suae professionis redcesserit. Cum ergo dicitur eas non esse adfunguntur, cum ab eorum concupiscentia istae se alienant; quem sensum um. Cum vir et mulier constat alterum altero vivente ad aliam non posse transire copulam; alioquin adulterium committitur: De quo Clemens papa ait
Abbreviated transcription (Latin):
to passioĩs. qr ꝑpassionẽ nlsibi
ad merendum illa sufficiebãt
prote non prose quomodo
prome ut ip̃ius passio ⁊ mor̾
tibi eẽt forma ⁊ cã forma uir¬
tutis et humiliatatis cãgłie
⁊ lib̾tatis forma deo usq ad
mortem obecliendi ⁊ cã cuei
lib̾ationis ac beatitudimis me¬
ruit enim nobis ꝑmortis ac
passionis tollanciam ꝙ ꝑ p̾ce¬
dentia non meruerat .s. aditũ
paradisi ⁊ redemptionem apec¬
cato apena adiabolo ⁊ ꝑ mor¬
tem eius hec nos ad eptisumus
.s. redemptionem ⁊ filiorumi
głe adoptionem ip̃e enim mo¬
.riendo factus ẽ hostia nr̃e lib̾a¬

Expanded text:
to passionis, quia per passionem nil sibi to passionis, quia per passionem nil sibi ad merendum illae sufficiebant? Pro te, non pro se. Quomodo pro me? Ut ipsius passio et mors tibi esset forma et causa. Forma virtutis et humilitatis; causa gloriae et libertatis; forma Deo usque ad mortem obediendi; et causa tuae liberationis ac beatitudinis. Meruit enim nobis per mortis ac passionis tolerantiam quod per praecedentia non meruerat, scilicet, aditum paradisi, et redemptionem a peccato, a poena, a diabolo: et per mortem ejus haec nos adepti sumus, scilicet, redemptionem, et filiorum gloriae adoptionem. Ipse enim moriendo factus est hostia nostrae libera