comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
morte obierunt. hac enĩ utiq salute. atq utilitate
fraudati st̃. Si autẽ potuerunt. alio modo purga¬
ri:eur non idem modus ꝑ seuerauit inposteros:
Quidopus erat instituere nouitias consecrationes:
que antiquit᷑ nonfuerunt : hic sidicunt deos qͥ¬
dem ipsos semꝑ fuisse et ad uib̾andos cultores suos
parit᷑ ubiq ualuisse sed ꝓuarietate rerum tẽpora¬
lium ac trenarũ que scirent certis temporib locisq
congruere in his alias. atq alias alibi. atq alibi.
alter atq aliter sibi uoluisse seruiri: cur hanc
questionemingerunt religioni xp̃iane. in qmͣ no¬
bis ipsi ꝑdiis suis aut respondere non possunt. aut
sipossunt. in eo ipso sibictiam ꝓ nr̃a religione respon¬
dcant. ita nichil int̾ cẽ ꝓdiu̾sa temporum locoꝵq
congruentia qmͣ diu̾sis sacram̃tis colatur. siquid
coutur sc̃m ẽ. sicut nichil int̾ est ꝓ diu̾sa lingnatũ

Expanded text:
morte obierunt; hac enim utique salute atque utilitate morte obierunt; hac enim utique salute atque utilitate fraudati sunt. si autem potuerunt alio modo purgari, cur non idem modus perseuerauit in posteros? quid opus erat instituere nouitias consecrationes, quae antiquitus non fuerunt? Hic si dicunt deos quidem ipsos semper fuisse et ad liberandos cultores suos pariter ubique ualuisse, sed pro uarietate rerum temporalium ac terrenarum, quae scirent certis temporibus locisque congruere, in his alias atque alias alibi atque alibi aliter atque aliter sibi uoluisse seruiri, our hanc quaestionem ingerunt religioni Christianae, in qua nobis ipsi pro diis suis aut respondere non possunt aut, si possunt, in eo ipso sibi etiam pro nostra religione respondeant ita nihil interesse pro diuersa temporum locorumque congruentia, quam diuersis sacramentis colatur, snterest pro diuersa linguarum
Abbreviated transcription (Latin):
quit sauiatoe qui dictus ẽ sc se tor scłis subdiptit:
Sedne dicant inquit lege iuoaica uet̾e hominum
turatum genꝰ. longo post tempore lex iudeorũ ap¬
paruiac iuguit angusta regione syrie. postea uero
ꝓrepsit etiam infines italos. sed post cesarem ganim
aut certe ipso imꝑante. Quid dicitur accum de roma¬
ns aminabus uł latitus. que gr̃a nondum ad ue¬
mentis xp̃i induatesunt usq incesarum temptis:
hinc ꝓpositioni respondetur ut pͥmo ipsidicant
utrum ꝑfuerint hom̃ib deorum suoꝵ sacͣ que con¬
stat certis temporib instituta. Que si negant aliqͥd
ꝑfuisst ad animarum salutẽ: nobiscum ea destru-¬
unt. et ẽẽ inania confitentur Nos quidemetiam ꝑ¬
nitiosa monstramus. Sed parũ nonẽ ut ipsi isce¬
rim pri mania fateantur:. Siuͦ ea defendunt. et
sapient̾ atq utilit̾ asserunt instituta: quero qͥd
actum sit de his qui ante qmͣ hec instituta eẽnt

Expanded text:
quit, saluator qui dictus est, sese tot saeculis subduxit? quit, saluator qui dictus est, sese tot saeculis subduxit? sed ne dicant, inquit, lege Iudaica uetere hominum curatum genus, longo post tempore lex Iudaeorum apparuit ac uiguit angusta Syriae regione, postea uero prorepsit etiam in fines Italos sed post Caesarem Gaium aut certe ipso imperante. quid igitur actum de Romanis animis uel Latinis, quae gratia nondum aduenientis Christi uiduatae sunt usque in Caesarum tempus? Huic propositioni respondetur, ut primo ipsi dicant, utrum profuerint hominibus deorum suorum sacra, quae constat certis temporibus instituta. quae si negant aliquid profuisse ad animarum salutem, nobiscum ea destruunt et esse inania confitentur. nos quidem etiam perniciosa monstramus; sed parum non est, ut ipsi interim prius inania fateantur. si uero ea defendunt et sapienter atque utiliter adserunt instituta, quaero, quid actum sit de his, qui ante, quam haec instituta essent,
Abbreviated transcription (Latin):
tamqͣm̃ tituli głarum: ideo ille medicus si catrices
finxisse diceretur. quia cum ꝑ artemefficere potue
rit. ut non eẽnt certa existente causa ꝑ artem effe¬
cit potiut eẽnt: Que uno soloram᷑ sicut suꝑĩ aixi
false conuincerent᷑ sinulla uulnera sanarent.
salutis seuiam dicit gr̃am et ueritatem. in seq solo po¬
uit animis sibi credentib redditum. quid egerunt
tot scłorum homines ante xp̃m: Ut dimittam in¬
quit temꝑa ante latium regnatum: ab ipso latio qͣsi
pͥnicipium humam hoĩs sumamꝰ: Inipso latio ante
albam di cultisunt. malba eque religiones. ritus q
ualuere templorum. Nonpauciorib scfis ipsa roma
longo scłoꝵ tractu sine xp̃iana lege fuit. Quid inqt
actum detam innumeris animis qͥ omnino incul¬
pa nulla sunt: Si quidem iscui credi posset nondũ
aduentum suum hominib cõmodarat. orbis qͦq
cum ipsa roma inritib temploꝵ caluit. Quare in¬

Expanded text:
tamquam tituli gloriarum, ideo ille medicus cicatrices tamquam tituli gloriarum, ideo ille medicus cicatrices finxisse diceretur, quia, cum per artem efficere prit ut non essent, certa existente causa per artem effecit potius ut essent: quae uno solo modo, sicut superius dixi, falsae convincerentur, si nulla vulnera sanarenturnquiunt, salutis viam dicit, gratiam, et veritatem, in seque solo ponit animis sibi credentibus reditum ; quid egerunt tot saeculorum homines ante Christum? Ut dimittam, inquit, tempora ante Latium regnatum, ab ipso Latio quasi principium humani nominis sumamus. In ipso Latio ante Albam dualuere templorum. non paucioribus saeculis ipsa Roma longo saeculorum tractu sine Christiana lege fuit. quid, inquit, actum de tam innumeris animis, quae omnino in culpa nulla sunt, si quidem is, cui credi posset, nondum aduentum suum hominibus commodarat? orbis quoque cum ipsa Roma in ritibus templorum caluit. quare, in
Abbreviated transcription (Latin):
latiꝰ disputare: sed breuit᷑ michi respondere ꝓpo¬
situm est et talib ingenus hoc scribitur. que ad¬
monere suffecerit: sciat sane qui has ꝓposuit
questiones. xp̃m post resur reccionem cicatrices.
non uulnera demonstrasse dubitantib. ꝓpt̃ qͦs
etiã cibum ac potum sumere uoluit. non semel s
sepius: ne illud non corpus. sed spm̃ ẽẽ arbitra¬
rentur. et sibi non solide sed imaginalit appare¬
re: sunc autem ille faise cieatrices fuissetit. si nulla
uulnera p̃cessissent: er tam̃ nec ipse essent. si cas esse
noluisset. Uoluit autem certe dispensationis gratia.
ut eis quos elificabat in fide non ficta. non aliud
ꝓalio: sed hoc quod crucifixum uiderant resur¬
ꝓpatria dimicans multa uulnera exciꝑet. et ꝑitis¬
simo medico qui hec curare ualeret ita. ut cicatrices
nulle apparcrerit. ipse potĩ diceret. sic se uelle sana¬
ri ut magis eẽnt incorpore suo uestigia uulnerũ.

Expanded text:
latius disputare; sed breuiter mihi respondere propolatius disputare; sed breuiter mihi respondere propositum est et talibus ingeniis hoc scribitur, quae admonere suffecerit. Sciat sane, qui has proposuit quaestiones, Christum post resurrectionem cicatrices, non uulnera demonstrasse dubitantibus, propter quos etiam cibum ac potum sumere uoluit non semel sed saepius, ne illud non corpus sed spiritum esse arbitrarentur et sibi non solide sed imaginaliter apparere. tunc autem illae falsae cicatrices fuissent, si nulla uulnera praecessissent; et tamen nec ipsae essent, si eas esse noluisset. uoluit autem certae dispensationis gratia, ut eis, quos aedificabat in fide non ficta, non aliud pro alio sed hoc, quod crucifixum uiderant, resurpro patria dimicans multa aduersa uulnera exciperet et peritissimo medico, qui haec curare ita ualeret, ut cicatrices nullae apparerent, ipse potius diceret sic se uelle sanari, ut magis essent in corpore suo uestigia uulnerum
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ aut ampliꝰ ammiramur inimo seminis
tam paruulo grano. oĩa que laudam᷑ in arbo¬
re. tamqmͣ liciata latuisse. qmͣ mundi huiꝰ tam
ingentem sinũ. que decorporib humanis dum
dilabuntur assumit. resurrectiom future tota et
integra redditurum. Quomodo autẽ contͣrium ẽ
et xp̃m post resurrectionẽ cibatum et in resurrec¬
tione que ꝓmittitur. tiborum indigentiã non
fututam cum et angłos iegamꝰ eius dẽmodi es¬
cas eodemq modo sumpsisse. nõ ficto fantasma¬
te sed manifestissima ueritate: Nec tam̃ necessi¬
tate: sed potestate. alit̾ enim absorbet aquam t̾ra
sitiens: alit̃ solis radius candens. Illa indigentia:
iste potentia: fũture ergo resur rectionis corpus.
inꝑfecte felieitatis erit sicibos sumere non potue¬
rit: inꝑfecte felictratis sicibis eguerit. possem hic
de cõmutationib corporalium qͣutatũ. et dep̃po¬
tenti ualentia mĩferiora corpora corpoꝵ suꝑion

Expanded text:
minus aut amplius admiramur in uno seminis minus aut amplius admiramur in uno seminis tam paruulo grano omnia, quae laudamus in arbore, tamquam liciata latuisse, quam mundi huius tam ingentem sinum, quae de corporibus humanis, dum dilabuntur, absumit, resurrectioni futurae tota et integra redditurum. Quo modo autem contrarium est et Christum post resurrectionem cibatum et in resurrectione, quae promittitur, ciborum indigentiam non futuram, cum et angelos legamus eiusdem modi escas eodemque modo sumpsisse non ficto phantasmate sed manifestissima ueritate nec tamen necessitate sed potestate? aliter enim absorbet aquam terra sitiens aliter solis radius candens, illa indigentia iste potentia. futurae ergo resurrectionis corpus inperfectae felicitatis erit, si cibos sumere non potuerit, inperfectae felicitatis, si cibis eguerit. possem hic de commutationibus corporalium qualitatum et de praepotenti ualentia in inferiora corpora corporum superiorum
Abbreviated transcription (Latin):
non dissolutum tabe atq putredine dic t̾cio resur¬
rexit: nostra ucropost longum dempꝰ exquadam qͦ
souuta discesserant confusione reparabuntur huma¬
ne facultati utrumq inpossibile est: diume autẽ
potestati utrumq facillimum. Ut enim radius
oculi nostri non ciciꝰ ꝑuciit adppinquiora. tar¬
dius ad longinquiora. sed utraq int̾ ualla parili
celerirate contingit: ita cum mnictu ocłi. sicut apłs
dicit. fit resur rectio mortuoꝵ omnipotentie dei.
ct in effabili nutui tam facile est. queq recentia
qm duiturno tempe dilapsa cadauera suscitare.
Incredibilia sunt. hec quibrdam quia inexꝑta: cũ
omĩs natura rerum. tam sit plena miraculis ut
non quasi facili ꝑuestigatione rationis: s uiden-¬
di consuetudine mira nonsint: atq obhoc nec
considatione nec inquisitione digna uideantur
Namego et mecum quicumq in unsibilia deiꝑ
ca que facta sunt intelligere moliunt᷑: aut non

Expanded text:
non dissolutum tabe atque putredine die tertio resurnon dissolutum tabe atque putredine die tertio resurrexit, nostra uero post longum tempus ex quadam, quo soluta discesserint, confusione reparabuntur, humanae. facultati utrumque inpossibile est, diuinae autem potestati utrumque facillimum. ut enim radius oculi nostri non citius peruenit ad propinquiora tardius ad longinquiora, sed utraque interualla parili celeritate contingit, ita cum in ictu oculi, sicut apostolus dicit, fit resurrectio mortuorum, omnipotentiae dei et ineffabili nutui tam facile est quaeque recentia quam diuturno tempore dilapsa cadauera suscitare. incredibilia sunt haec quibusdam, quia inexperta, cum omnis natura rerum tam sit plena miraculis, ut non quasi facili peruestigatione rationis sed uidendi consuetudine mira non sint atque ob hoc nec consideratione nec inquisitione digna uideantur. nam ego et mecum quicumque inuisibilia dei per ea, quae facta sunt, intellegere moliuntur, aut non
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. qmͣ multoꝵ animalium genera sinc paren-¬
tib exterra ꝓcreentur. quedam cocundo pariant eci-¬
am ipsam sui similitudinẽ. nec ꝓpt̃ diu̾sitatis na¬
tiuitatem. int̃ sit aliquid ad naturam que eorum.
ꝓcirata sunt exterra et corum q̃ illis coeuntib orta
st̃. Similit̾ eñuiuunt. similit̃q moriunt᷑. qmuis
dissimilit̾ nata sint. Ita non ẽ absurdum ut similiter
resurgant corpora. que dissimilit̾ ortasẽ. Huiꝰmodi
autem hommnes non ualentes intueri ad qmͣ rem int̾¬
fit auquid diu̾sum. et ad qmͣ non int̾ sit ubi ad u̾terint
aliqm̃ distantiam pͥmordioꝵetiam oĩa consequentia
distare oportere contendunt. Possunt tales putare ole¬
um exad ipib non debere natare sup aqm. sicut illud
qd̃ exoliua ẽ qm̃ longe est utriusq origo dissimilis.
qnͣdo illud ex ligno hoc excanne ꝓflucerit: Qnͣtum
autem attinet ad illam differtatiam qd̃ xp̃i corpus

Expanded text:
possunt, quam multorum animalium genera sine parenpossunt, quam multorum animalium genera sine parentibus ex terra procreentur, quae tamen coeundo pariant etiam ipsa sui similem prolem nec propter diuersitatem natiuitatis intersit aliquid ad naturam eorum, quae procreata sunt ex terra, et eorum, quae illis coeuntibus orta sunt. similiter enim uiuunt similiterque moriuntur, quamuis dissimiliter nata sint. ita non est absurdum, ut similiter resurgant corpora, quae dissimiliter orta sunt. huius modi autem homines non ualentes intueri, ad quam rem intersit aliquid diuersum et ad quam non intersit, ubi aduerterint aliquam distantiam primordiorum, etiam omnia consequentia distare oportere contendunt. possunt tales putare oleum ex adipibus non debere natare super aquam sicut illud, quod ex oliua est, quoniam longe est utriusque origo dissimilis, quando illud ex ligno hoc ex carne profluxerit. Quantum autem adtinet ad illam differentiam, quod Christi corpus
Abbreviated transcription (Latin):
reretur: xp̃c autem sic̃ de illo scͥptumẽ surgens amor¬
tius iam non moritur et mors ei ultͣ non dominabit᷑
qd̃ etiã ꝓmissum ẽ resurrecturis infine scłi. cum illo
regnaturis mnet̾num. Sic autẽ non ꝑtinet ad resurrec¬
tionem differentia natiuitatis xp̃i et nr̃e. qd̃ ille sine
uirili semine. nos autem exiuro et femina creati su¬
m̃. sicut non ꝑtinet ad ipsius mortis differentiam.
Non enim ꝓpt̾ea illius nonuera mors fuit. quia sine
iurili semine natꝰ est. si cut nec ipsius pͥmi hominis
alit̾ exorta caro qmͣ nr̃a qnͣdoquidem ille sine paren¬
tib deterra creatus ẽ. nos uͦ exparentib aliquid at¬
tulit ad differentiam mortis. ut alit̾̃ ille moreretur.
alit̾ nos: Sicut autem ad mortis. sic nec ad resurrecti¬
onis differentiam. ualet diu̾sa natiuitas. S siuie
hoc ipsum qd̃ scͥptum ẽ. depͥmo homine similit infi-¬
deles nolint credere querant uł aĩadũtant si uł hoc

Expanded text:
reretur, Christus autem, sicut de illo scriptum est, surgens a morreretur, Christus autem, sicut de illo scriptum est, surgens a mortuis iam non moritur et mors ei ultra non dominabitur. quod etiam promissum est resurrecturis in fine saeculi et cum illo regnaturis in aeternum. sic autem non pertinet ad resun-ectionem differentia natiuitatis Christi et nostrae, quod ille sine uirili semine nos autem ex uiro et femina creati sumus, sicut non pertinet ad ipsius mortis differentiam. non enim propterea illius non uera mors fuit, quia sine uirili semine natus est, sicut nec ipsius primi hominis aliter exorta caro quam nostra, quando quidem ille sine parentibus de terra creatus est nos uero ex parentibus, aliquid adtulit ad differentiam mortis, ut aliter ille moreretur aliter nos. sicut autem ad mortis sic nec ad resurrectionis differentiam ualet diuersa natiuitas. Sed ne hoc ipsum, quod scriptum est de primo homine, similiter infideles nolint credere, quaerant uel animaduertant, si uel hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ouec quos dam et requirunt de duabus
resurrectionib que conueniat ꝓmisse re-¬
surrectioni. utrum nã xp̃i an lazari. Si
xp̃i inqͥunt. qͦmodo potest hec conuenire
resur rectioni natorũ ex scmine ei qui nulla seminis
conditione natus ẽ: Si autem latariresur reccio cõ¬
uenire asseritur: nec quidem hec congruere uidccͣ¬
cum si quidem latari resur rectio facta sit de corpore
nondum tabescente de eo corpore quo lararus dice¬
batur nr̃a autem multis scłis. post exconfuso erue¬
tur. Deinde si post resurrectionem stat᷑. beatus fu-¬
turus ẽ. nulla corporis in uiria nulla necessitate fa¬
mis: qͥd sibi uult cibatum fuisse xp̃m et uulnera
monstrauisse: S si ꝓpt̃ incredulum fecit fuixit. Si
autem uerum ostendit. gͦ inresurrectione accepta fu-¬
tura sunt uulnera. Quib respondetur. ideo non lara¬
ri resur rectionem. sed potĩ xp̃i congruere ꝓmisse re¬
sur recciomi quia lararus ita resurrexit ut it̾um mo¬

Expanded text:
ovet quosdam, et requirunt de duabus resurrectionibus quae conveniat promissae resurrectioni, utrumnam Christi an Lazari? Si Christi, inquiunt, quomodo potest haec convenire resurrectioni natorum ex semine, ejus qui nulla seminis conditione natus est? Si autem Lazari resurrectio convenire asseritur, ne haec quidem congruere videtur: siquidem Lazari resurrectio facta sit de conondum tabescente, de eo corpore, quo Lazarus dicebatur; nostra autem multis saeculis post ex confuso eruetur. deinde si post resurrectionem status beatus futurus est nulla corporis iniuria, nulla necessitate famis, quid sibi uult cibatum fuisse Christum et uulnera monstrauisse? sed si propter incredulum fecit, finxit; si autem uerum ostendit, ergo in resurrectione accepta futura sunt uulnera\'. Quibus respondetur ideo non Lazari resurrectionem sed potius Christi congruere promissae resurrectioni, quia Lazarus ita resurrexit, ut iterum mo
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ quantum mca fert opiio turbulentus ap¬
petit᷑ auferendiea que facilitatem accionis impe¬
diunt. Itaq plerumq ñ hominib tantum s cala¬
mo irascimtr inscribendo eumq collidimꝰ atq
frangimꝰ et aleatores tesseris. et pictores penncillo
et cuiq instrum̃to quilibet. ex quo difficultatẽ
se pati arbitratur. hac autẽ assiouitate irascendi.
fel crescere etiam medici affirmant. Crem̃to autẽ
fellis. rursus et facile acꝓpe nullis causis existen¬
tib irascimur Ita qd̃ suo motu animꝰ fecit incor¬
pore: ad eum rursus cõmouendum ualebit. pos¬
sunt latissime ista tractari et multis rerum te¬
stimonis ad certiorem plenorẽq ꝑduci notitiã
S huic eplc adiunge illam qm t̾ nuꝑ de imagim.¬
b et de memoria misi: et eam diligentius ꝑtracta.
slam minꝰ plene a te intellecta: rescpͥto tuo mͥ ap¬
paruit huic gͦ qmͣ nunc legis. cum ad uinxeris

Expanded text:
autem, quantum mea fert opinio, turbulentus apautem, quantum mea fert opinio, turbulentus appetitus auferendi ea, quae facilitatem actionis impediunt. itaque plerumque non hominibus tantum, sed calamo irascimur in scribendo eumque conlidimus atque frangimus et aleatores tesseris et pictores penicillo et cuique instrumento quilibet, ex quo difficultatem se pati arbitratur. hac autem assiduitate irascendi fel crescere etiam medici adfirmant. cremento autem fellis rursus et facile ac prope nullis causis existentibus irascimur. ita quod suo motu animus fecit in corpore, ad eum rursus commouendum ualebit. Possunt latissime ista tractari et multis rerum testimoniis ad certiorem plenioremque perduci notitiam. sed huic epistulae adiunge illam, quam tibi nuper de imaginibus et de memoria misi, et eam diligentius pertracta; nam minus plene a te intellecta rescripto tuo mihi apparuit. huic ergo, quam nunc legis, cum adiunxeris
Abbreviated transcription (Latin):
luntatem. ingerunt nob̾ cogitationes et sõpma.
atq id sit mira facilitate. Si enim nrõrum corporũ
t̾renoꝵ et tardissimorũ exercitationes agendis orga¬
nis musicis seu infunambulo cec̃isq hiiꝰcemodi
spectaculis inumerabilib. ad quedam incredibi¬
lia ꝑuenisse manifestum ẽ: nequaqm ẽ. ab surdũ
eos qui aerio. uł etherio corpore aliquid incorpori¬
b agunt que naturali ordine penetrant longe
maiore uti facilitate. ad mouendum qͥcquid uolt̃
ñ sentientib nob̃ et tam̃ inde aliquid ꝑpetientibꝰ.
Neq enĩ etiam quomodo fellis abundautia nos
adiram crebriorem eogat sentimus: et tam̃ cogit
cũ hec ipsa quam dixi habundautia facta sit tras¬
centib nob̾. S hoc tam̃ si ñuis simile nob p̃tereutrt᷑
accipe. ũsa id cogitatione quantum potes. Nam si
anmo existat assidue aliqua difficultas agendi
atq implendi qd̃ cupit: assidue irascitur. Ira est

Expanded text:
luntatem ingerunt nobis cogitationes et somnia luntatem ingerunt nobis cogitationes et somnia atque id fit mira facilitate. si enim nostrorum corporum terrenorum et tardissimorum excitationes agendis organis musicis seu in funiambulo ceterisque huiusce modi spectaculis innumerabilibus ad quaedam incredibilia peruenisse manifestum est, nequaquam est absurdum eos, qui aerio uel aetherio corpore aliquid in corporibus agunt, quae naturali ordine penetrant, longe maiore uti facilitate ad mouendum, quicquid uolunt, non sentientibus nobis et tamen inde aliquid perpetientibus. neque enim etiam, quomodo fellis abundantia nos ad iram crebriorem cogat, sentimus et tamen cogit, cum haec ipsa, quam dixi, abundantia facta sit irascentibus nobis. Sed hoc autem si non uis simile nobis praetereunter accipere, uersa id cogitatione, quantum potes. nam si animo existat assidue aliqua difficultas agendi atque implendi, quod cupit, assidue irascitur. ira est
Abbreviated transcription (Latin):
locutione. aut aliquo libello respondendum cẽ.
Temptabo tam̃ callens ingenium tirum quedã
questionis huiꝰ lumina p̃seminare. ut aut ccc̃a
tecũ ipse contexas aut posse adrei tante ꝓbabilẽ
inuestigationem ꝑueniri intrtne desꝑes. Arbi¬
tror enĩ omnẽ motum animi aliquid facere in
corpore. id autẽ usq ad nrõs exire sensus. tam he¬
betes tamq tardos cum sur maiores ammi
mot᷑ uelut cum irascimur. aut tristes ant gau¬
dentes sumus. Ex quo licet conicere cũ etiam co¬
gitamus aliquid. neq id nob̾ in nr̃o corpore ap¬
paret. apparcre tam̃ posse acriis etherei sue aminati¬
tib: quorũ it sensus acerrimis. et incuius cõꝑati¬
one nr̃ ne sensus quidem putandus ẽ. Igitur ea
que ut ita dicam uestigia sui motus animus fi.¬
git incorpore: possunt et manere. et quẽdam qͦsi
habitum facere. Que latent̾ cum agitata fumt.
et contrectata scdm agitantis et contrectantis uo¬

Expanded text:
locutione aut aliquo libello respondendum esse. locutione aut aliquo libello respondendum esse. temptabo tamen callens ingenium tuum quaedam quaestionis huius lumina praeseminare, ut aut cetera tecum ipse contexas aut posse ad rei tantae probabilem inuestigationem perueniri minime desperes. Arbitror enim omnem motum animi aliquid facere in corpore; id autem usque ad nostros exire sensus tam hebetes tamque tardos, cum sunt maiores animi motus, uelut cum irascimur aut tristes aut gaudentes sumus. ex quo licet conicere, cum etiam cogitamus aliquid neque id nobis in nostro corpore apparet, apparere tamen posse aeriis aetheriisue animantibus, quorum est sensus acerrimus et in cuius comparatione noster ne sensus quidem putandus est. igitur ea, quae, ut ita dicam, uestigia sui motus animus figit in corpore, possunt et manere et quendam quasi habitum facere; quae latenter cum agitata fuerint et contrectata, secundum agitantis et contrectantis uo
Abbreviated transcription (Latin):
ebridio augustuus. ¶Quãqmͣ mei amt¬
mi cognitor sis: fortasse tam̃ ignoras qnͣ¬
tũ uelumn p̾sentia tua frui. uerum hoc
tam magnum bencfitium: ds̃ qnͣdoq p̃stabit.
legi tectissimam epłam tuam inqua de solitudi.¬
ne questus es. et quadam desertione afamilia¬
rib tuis. cum quib uita dulcissima ẽ. S qͥd a¬
liuid hic tͥ dicam. isi quod te facere ñ dubito: Cõ
fer te ad aminum tuum: et illum indm̃ leua
qnͣtum potes. Ibi enim habes certuus et nos ñ
ꝑ corporeas imagines ꝗuib nunc innr̃a recorda¬
cione uti necesse:: s ꝑillam cogitationẽ qua in¬
telligis ñ loco eẽ nos simul. Cpłas tuas cum consi¬
derarem. quib ñ dubium tͥ quercuti magna res¬
pondi. uehem̃t̃ me illa t̾ruit in qua ꝑcunctaris
quomͦ fiat ut nob̃ asupiorib potestatib uł ade¬
mombi. et cogitationes quedam inserautur. et
sompina. Magna enim res ẽ: cum tu quoq pro
tua prudentia ꝑspicis ñ epła. s ut aut p̾sentis col¬

Expanded text:
EBRIDIO AUGUSTINUS. Quamquam mei animi cognitor sis, fortasse tamen ignoras, quantum uelim praesentia tua frui. uerum hoc tam magnum beneficium deus quandoque praestabit. legi recentissimam epistulam tuam, in qua de solitudine questus es et quadam desertione a familiaribus tuis, cum quibus uita dulcissima est. sed quid aliud hic tibi dicam, nisi quod te non dubito facere ? confer te ad animum tuum et illum in deum leua, quantum potes. ibi enim certius habes et nos non per corporeas imagines, quibus nunc in nostra recordatione uti necesse est, sed per illam cogitationem, qua intellegis non loco esse nos simul. Epistulas tuas cum considerarem, quibus non dubium tibi quaerenti magna respondi, uehementer me illa terruit, qua percontaris, quomodo fiat, ut nobis a superioribus potestatibus uel a daemonibus et cogitationes quaedam inserantur et somnia. magna enim res est, cui tu quoque pro tua prudentia perspicis non epistula, sed aut praesenti con
Abbreviated transcription (Latin):
g̃ id affirmamus unde minime dubitamus. qd̾ ho¬
mo int̾ior uidebit dm̃ qui modo solus potest uid̾e
caritatem: que cum laudaretur dictum ẽ. ds caritas
ẽ. solus potest uidere pacem ⁊ sc̃ĩficationẽ sine q̃ ne¬
mo poterit uidere dm̃ Neq enĩ caritatem pacẽ scĩsi¬
cationẽ ⁊ si qͣ similia. uidet modo ullus ocłs carms.
que tam̃ omnia iam uidet qñtum potest oculus
mentis. tanto purius qnͣto puriorut sine dubita¬
tione dm̃ nos uistros ẽẽ cre damus. sitie inuiena¬
mꝰ siuic ñ muemamus. qd̾ de qualitate
futuri corporis querimus: cũ tamen corpus restr¬
recturũ ⁊ inmortale atq incortuptibile futurũ ñ
aꝑtissimas firmissimasq retinemꝰ. Si autẽ fr̃ iste
qd̃ de sp̃itali corpore ad huc requiro iam sibi firmat
cẽ certissimum. nisi placitus audiero docentẽ. ita
ut ille placidus me audiat inquirentẽ. habebit un¬
cde uire succenseat: Nunc tam̃ ꝑ xp̃m obsecro. ut deilla

Expanded text:
ergo id adfirmamus, unde minime dubitamus, quod hoergo id adfirmamus, unde minime dubitamus, quod homo interior uidebit deum, qui modo solus potest uidere caritatem, quae cum laudaretur, dictum est: Deus caritas est, solus potest uidere pacem et sanctificationem, sine qua nemo poterit uidere deum. neque enim caritatem, pacem, sanctificationem et si qua similia uidet modo ullus oculus carnis; quae tamen omnia iam uidet, quantum potest, oculus mentis tanto purius quanto purior, ut sine dubitatione deum nos uisuros esse credamus, siue inueniamus siue non inueniamus, quod de qualitate futuri corporis quaerimus, cum tamen corpus resurrecturum et inmortale atque incorruptibile futurum non ententias apertissimas firmissimasque retinemus. si autem iste frater, quod de spiritali corpore adhuc requiro, iam sibi firmat esse certissimum, nisi placidus audiero docentem ita, ut ille quoque placidus me audiat inquirentem, habebit, unde iure suscenseat. nunc tamen per Christum obsecro, ut de illa
Abbreviated transcription (Latin):
diligentior tantam futuram corꝑis mutationẽ ut
possit indere in iusibiua: nonuit opmor talis poten¬
cia corporis menti auferet uisionẽ. ut ecc̃ĩor homo de
um tc̃ uide possit ñ possit int̾ior. qͣsi tantum foris
sit ds̃ ad hominẽ t intus ñ sit ĩ homine cum aꝑtissi¬
me scpͥtum sit ut sit ds omma in omĩb. aut ita sit
intus ille quisme ullis locorum spatiis ubiq tod̾:
ut foris tantum uidĩ ab ext̾iore homine possit intuc
autẽ ab int̾iore ñ possit. Quesi ab surdissime sentrun.¬
tur magis enim scĩpleni ert̃ deo. ⁊ ñ in anes intrinsec̃
abillo circumdabuntur extrinsetus. nec ceci intrĩ¬
setus cum q̃ plenierunt ñ uidebunt. ⁊tantum forĩ¬
sec̃ oculati eum quo cucũdabunt᷑ uidebunt: res¬
tat ut uiterim de uisione dĩ scdm int̾iorẽ hominẽ
certisimꝰ. Si autẽ etiã corp̃ mira cõmutatione hoc
ualuerit: aliud accedet non illud abscedet. Coelius

Expanded text:
diligentior, tantam futuram corporis mutationem, ut diligentior, tantam futuram corporis mutationem, ut possit uidere inuisibilia, non, ut opinor, talis potentia corporis menti auferet uisionem, ut exterior homo deum uidere tunc possit, non possit interior, quasi tantum foris sit deus ad hominem et intus non sit in homine, cum apertissime scriptum sit: Ut sit deus omnia in omnibus, aut ita sit intus ille, qui sine ullis locorum spatiis ubique totus est, ut foris tantum uideri ab exteriore homine possit, intus autem ab interiore non possit. quae si absurdissime sentiuntur — magis enim sancti pleni erunt deo, non inanes intrinsecus ab illo circumdabuntur extrinsecus nec caeci intrinsecus eum, quo pleni erunt, non uidebunt et tantum forinsecus oculati eum, quo circumdabuntur, uidebunt —, restat, ut interim de uisione dei secundum interiorem hominem certissimi simus. si autem etiam corpus mira commutatione hoc ualuerit, aliud accedet, non illud abscedet. Melius
Abbreviated transcription (Latin):
natura que corporis. t utrũ si corporis qm̃tus iam ĩmor¬
talis atꝙ incorruptibilis natura seruabitur adui¬
uet tc̃ aliquid sp̃m aduidenda ipsa uifibilia idẽ cor¬
poralia ficrit mtnc tale aliquio nisi ꝑ corp᷑ uid̾e ñ pos¬
sum᷑. anuero etiam sine organo corporis ualeat tunc
spẽ nr̃ nosse corporala. neq enim ads talia ꝑsensus
corporis nouit. ⁊ multa alia que inhac ꝗtiestione mo¬
uere possunt. fateor me ñ dum alcubi legisse qd mͥ suf¬
ficere existimarem siue ad discendũ. suis addocendum.
ac ꝑhoc si non displicet huic fr̃i mea qͣlistumq cau¬
qntum possumꝰ cor mundũ ad illam uisiont̃ ipso ad¬
uitante p̃parem̃. De corporc aũ sp̃itati pacatius
⁊ diligentius ĩ qͥram᷑nc forte aliquid iertum acliqͥdũ
si nob̾ hoc utile cẽ nouit scłm scͥpturas suas ds̃ de¬
monstrare dignetur. Si enĩ hoc iuenenerit ĩ quisitio

Expanded text:
natura quae corporis —, et utrum, si corporis quamuis iam inmornatura quae corporis —, et utrum, si corporis quamuis iam inmortalis atque incorruptibilis natura seruabitur, adiuuet tunc aliquid spiritum ad uidenda ipsa uisibilia, id est corporalia, sicut nunc tale aliquid nisi per corpus uidere non possumus, an uero etiam sine organo corporis ualeat tunc spiritus noster nosse corporalia — neque enim et deus talia per sensus corporis nouit — et multa alia, quae in hac quaestione mouere possunt, fateor me nondum alicubi legisse, quod mihi sufficere existimarem sine ad discendum sine ad docendum. Ac per hoc, si non displicet huic fratri mea qualiscumque cauipso adiuuante praeparemus. de corpore autem spiritali pacatius et diligentius inquiramus, ne forte aliquid certum ac liquidum, si nobis hoc utile esse nouit, secundum scripturas suas deus demonstrare dignetur. si enim hoc inuenerit inquisitio
Abbreviated transcription (Latin):
atq doccor cõmemoraui. ambrosii iheronimi. athana¬
sn qͣgorii. ⁊ si qua allioꝵ talia leg̃e pottu qͥ cõmemorare
longum putarii: dm̃ ñ eẽ corpus. nec forme humane
habe m̃braAnec eum et̃ plocorum spatia
duisibilem & esse natura in cõmutabilit ĩ uisibilẽ
nec peandẽ naturam atq substantiam. s assup̃ta un¬
sibiu specie sic̃ uoluit appartusse qͥb apparuit. qñ ꝑ
corpis oculos inscͥturis scĩs iusus et̃ narratur. laduito¬
rio dni ĩconcusse credo. ⁊ qnͣtum donat ipse ĩtelligo.
Desp̃tcali autem corpe qd̃ in resurtatione habebimus
qnͣtã capiat ĩ meliꝰ cõmutationẽ. uttũ uisimplicitatẽ
spc̃ cedat. ut totꝰ homo iam spc̃ sit. an qd̾ magis puto.
ẜñdum plena fiducia ꝯfirmoita futur᷑ sit sp̃itale cor¬
pus. ut ꝓpt̃ qnͣdam ĩ effabuem facilitatem sp̃itale. di¬
catur seruet tam̃ substantiam corporalẽ q̃ ꝑ seipsam

Expanded text:
atque doctorum commemoraui, Ambrosii, Hieronymi, Athanaatque doctorum commemoraui, Ambrosii, Hieronymi, Athanasii, Gregorii, et si qua aliorum talia legere potui, quae commemorare longum putaui, deum non esse corpus nec formae humanae habere membra nec eum esse per locorum spatia diuisibilem et esse natura incommutabiliter inuisiburam atque substantiam sed adsumpta uisibili specie, sicut uoluit, apparuisse, quibus apparuit, quando per corporis oculos in scripturis sanctis uisus esse narratur, in adiutorio domini inconcusse credo et, quantum ipse donat, intellego. De spiritali autem corpore, quod in resurrectione habebimus, quantam capiat in melius commutationem, utrum in simplicitatem spiritus cedat, ut totus homo iam spiritus sit, an, quod magis puto, sed nondum plena fiducia confirmo, ita futurum sit spiritale corpus, ut propter quandam ineffabilem facilitatem spiritale dicatur, seruet tamen substantiam corporalem, quae per se ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
ocuios ñ haber: S quid dixit: em plautauit aut̾e ñ
audiet qui fuxit ocłm ñ consid̾at: coenbra tulit effi¬
cientias dedie: hec omĩã delitt̾is eor latinorum ⁊ gre¬
cor qui pͥores nob̾ iricatholica eccsa uiuentes aiuna
eloquia tractauunt idõ cõmemoranda arbitratus
sum inc sciat iste fr̃ siqͥd alit̾ qmͣisti sentit. depostta dis¬
sensionis amaritutine ⁊ fr̃ne caritatis suauitate ĩmi¬
tegrum restituta atq seruata: diligenti⁊ tñquilla cõ¬
sid̾atione querendum uł discendum. uł docendũ neq
enĩ quor lbet disputationes. qtͣuis catholicoꝵ ⁊ lani¬
datorum hoĩum. uelut scpͥturas canonicas habere
debemꝰ ut nob̾ non uocat salua honorifictntia que ill
resputre. si forte inuenerimus qd̾ aut̃ senserint qiͣ
t̃ittas hr̃: duuno adiutorio uł anob̾ intelletta uel ab
aliis. latis ego sum in scpͥtis aliorum: tales uoio cẽ ĩtel¬
lectores meorũ. Deniq in his omnib qͦ de opusculis sc̃oꝵ

Expanded text:
oculos non habet\'; sed quid dixit? qui plantauit aurem, non audiet? qui finxit oculum, non considerat? membra tulit, efficientias dedit. Haec omnia de litteris eorum et Latinorum et Graecorum, qui priores nobis in catholica ecclesia uiuentes diuina eloquia tractauerunt, ideo commemoranda arbitratus sum, ut sciat iste frater, si quid aliter quam isti sentit, deposita dissensionis amaritudine et fraternae caritatis suauitate in integrum restituta atque seruata diligenti et tranquilla consideratione quaerendum uel discendum uel docendum. neque enim quorumlibet disputationes quamuis catholicorum et laudatorum hominum uelut scripturas canonicas habere debemus, ut nobis non liceat salua honorificentia, quae illis ueuerimus, quod aliter senserint, quam ueritas habet diuino adiutorio uel ab aliis intellecta uel a nobis. talis ego sum in scriptis aliorum, tales uolo esse intellectores meorum. denique in his omnibus, quae de opusculis sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
moratus. nediolanensis epc̃ impsa resurtectione ayxit
ñfacileeẽ adĩñ uid̾e. iisi his qui mundo sunt corde et
No scͥtum eẽ beati mundo corde. qm ipsi am̃ tudebt̃.
Qntos beatos inqͥt einimerau̾at⁊ tam̃ eis uiden¬
Siergo hiquimundo sunt corde dm̃udebt̃: utiq a¬
lu nuidebunt. Et ne auos illos acciꝑemus. de quib
dictum ẽ beati pauꝑes. beati mites. acet̾a continuo
subuurete sleq enim digni am̃ iudebint. ĩ digno
utiq illos uoiens intelligi qui licet rtfurgant dũi
uide non poter. qm̃ addampnationem resurgent. qͥa
pfidem ueram que ꝑ dilectionẽ oꝑatur. cor mundare
noluetunt. Et idõ seqͥt & dicit noq is qtu dm̃ uidere
noluerit potest dm̃ uidere. Deinde quia occurrebat
etiam om̃s impios uelle dm̃ iud̾e statim ut ostende¬
ret quare dixit qui dm̃ uid̾e noluerit quia utiq il¬
lo mods nuuilt dm̃i uide impĩ quia cor mundare ñ
uult qͦ ille inderi pot̾it. sicutus aꝯuinxit ⁊att. Ncc

Expanded text:
moratus Mediolanensis episcopus in ipsa resun-ectrone dixit non facile esse deum uidere nisi his, qui mundo sunt corde, et ideo scriptum esse: Beati mundo corde, quia ipsi deum uidebunt. quantos beatos\', inquit, iam numerauerat et tamen eis uideneum hi qui mundo sunt corde videbunt, utiqlii non videbunt. Et ne alios illos acciperemus, de quibus dictum est, Beati pauperes, Beati mites, continuo subjunxit: Neque enim indigni Deum videbunt. Indignos utique illos volens intelligi, qui licet resurgant, Deum uidere non poterunt, quoniam ad damnationem resurgent, quia per fidem ueram, quae per dilectionem operatur, cor mundare noluerunt. et ideo sequitur et dicit: neque is, qui deum uidere noluerit. potest deum uidere\'. deinde, -quia occurrebat etiam omnes impios uelle deum uidere, statim, ut ostenderet, qua re dixerit qui deum uidere noluerit\', quia utique illo modo non uult deum uidere impius, quia cor mundare non uult, quo ille uideri poterit, secutus adiunxit et ait: \'Nec
Abbreviated transcription (Latin):
manus oꝑationẽ rittellige debemꝰ ⁊tum audim̃ pe¬
des p̃sentationẽ⁊ cũ audim̃ odos iusionẽ q̃ cognos¬
cituracũ audimus fatiem notitiã qͣ innotescit.
⁊ siquid aluio. eadẽ scͥptura tale com¬
memorat: puto sp̃italit̾ intelligendtim. Neq hoc
ego tantum aut ego pͥor s om̃s qui qualicumq
sp̃ttali ĩtelligentia refistunt eis. qtri ob hoc anthro¬
pomorphi nominantur exquon utt̾is. ne multa
cõmemorando maiores moras fatiam. hunũ sc̃i ic¬
ronu int̃pono. ut nouerit iste fr̃ ñ se de hac re
mecum magis qm̃ cũ pͥorib agere deberẽ siquideũ
cont᷑ ꝑmouet. Cum gͦ ille uir inscͥturis doctissimꝰ
psalmum exponert. ubidictum ẽ intelligite gͦ qui
ĩsipientes estis inppso. ⁊ stuiti aliqñ sapite. qui planca¬
iit aurem ñ audict. aut qͥ fuixit ocłm ñ consid̾at: in¬
t̾cct̾a istelocus in quit adu̾sus eos maxime facit. qui
anthropomorphisẽ. qͥ dict̃ dm̃ habere m̃bra qͦͤ etiã

Expanded text:
e debemus et, cum audimus pedes, praesentationem et, cum audimus oculos. uisionem, qua cognoscit, et, cum audimus faciem, notitiam, qua innotescit; et si quid aliud eadem scriptura tale commemorat, puto spiritaliter intellegendum neque hoc ego tantum aut ego prior sed omnes, qui qualicumque spiritali intellegentia resistunt eis, qui ob hoc anthropomorphi nominantur. ex quorum litteris ne multa commemorando maiores moras faciam, hoc unum sancti Hieronymi interpono, ut nouerit iste frater non ae de hac re mecum magis quam cum prioribus agere debere, si quid eum contra permouet. Cum ergo ille uir in scripturis doctissimus psalmum exponeret, ubi dictum est: Intellegite ergo, qui insipientes estis in populo, et stulti aliquando sapite. qui plantauit aurem, non audiet? aut, qui finxit oculum, non considerat? inter cetera: Iste locus\', inquit, \'aduersus eos maxime facit, qui anthropomorphi sunt, qui dicunt deum habere membra, quae etiam
Abbreviated transcription (Latin):
qntum ullo dm̃ timeam⁊ cogitem caput nr̃m in
ciũ corpore fr̃s sumus ad iotum in quo habitat idẽ
mͣ ñ pitaui eẽ ueniendum ne spetcaculum faceremꝰ
ridendum alitns. nr̃is dolendum: nob̾ puoendian
ꝓtuam scĩtatem ⁊ carttatem. totũ rettr agi potest: ab
ulo quippe agitur. quiꝑ fidem suam habttar i corde
tuo. Quem credo ꝗd ñ spnit inte eũ agnostroi fe. Ego
certe inhas causa. quid melius facerem ñ inuemi qrf
ut ueniam peterem a frẽ qui lesum se litt̃arum mear
aspitate conquestus ẽ. fatiet ⁊ipse ut spo. qd sibi mi¬

Expanded text:
quantum in illo deum timeam et cogitem caput nostrum, in quantum in illo deum timeam et cogitem caput nostrum, in cuius corpore fratres sumus. ad locum, in quo habitat, ideo mihi non putaui esse ueniendum, ne spectaculum faceremus ridendum alienis, nostris dolendum, nobis pudendum. per tuam sanctitatem et caritatem totum recte agi potest; ab illo quippe agitur, qui per fidem suam habitat in corde tuo, quem credo quod non spernit in te, cum agnoscit in se. Ego certe in hac causa, quid melius facerem. non inueni. quam ut ueniam peterem a fratre, qui laesum se litterarum mearum asperitate conquestus est. faciet et ipse, ut spero, quod sibi im
Abbreviated transcription (Latin):
m̃brisꝙ ꝑ loca chiuisibi li dicerem. paratum eẽ me
discere. Qd̃ non dico: quia non irrident̾ loquor: ⁊
talem dñ ñ eẽ omnno ñ ambigo. Et ne talis esse
trederetur: illam epłam sipͥsi: In qua dum eẽm ĩ
admonendo solucttus qmͣ nominib tacitis conscͥ¬
si incorripiendo nimiꝰ atq ĩpindus fui nec fr̃nam
do. hoc ñ excuso saccuso. Ignoscatur peto sleror otier
nr̃am quectionẽ pͥstinam obiuustatur offensionem
nouam fatiat terte. quodme ñ fecisse suceensuit. ha¬
Qdͣ cum conatus cẽm. scribente ad eum iuro ueneta¬
bil. nosq omnib honore p̾ferendo. uenire nolut
dolũ forsitan meum sic pieraꝙ humana sc̃qũtan
existimo suispicatus: a quo me longe abẽ tu illi fas
fidẽ qnͣtum potes qui p̃sens facilius potes. In edica ci
cum qnto⁊ qͣuã ũ dolore. de offensiont arimei tecũ
fuetim collocatus. Nou̾it qiͣ ñ eum ꝯtẽpnam. de

Expanded text:
membrisque per loca diuisibili dicerem paratum esse me membrisque per loca diuisibili dicerem paratum esse me discere. quod non dico, quia non inridenter loquor et talem deum non esse omnino non ambigo et, ne talis esse crederetur, illam epistulam scripsi. in qua dum essem in admonendo sollicitus, quamuis nominibus tacitis in corripiendo nimius atque inprouidus fui nec fraterndo; hoc non excuso, sed accuso; ignoscatur, peto; recordetur nostram dilectionem pristinam et obliuiscatur offensionem nouam. faciat certe, quod me non fecisse suscensuit; haquod cum conatus essem, scribente ad eum uiro uenerabili nobisque omnibus honore praeferendo uenire noluit dolum forsitan meum, sicut pleraque humana sunt, quantum existimo, suspicatus. a quo me longe abesse tu illi fac fidem, quantum potes, qui praesens facilius potes. indica ei, cum quanto et quam uero dolore de offensione animi eius tecum fuerim conlocutus. nouerit, quam non eum contemnam et
Abbreviated transcription (Latin):
am̃ ñ istius corpons otuli iudebimt: qͥa ⁊in hoc ñ erit
ipsum corp̃ usq in illam uim potentiamq muta¬
tũ. Et ñ c̃ contͣria ista opimo illis u̾bis epse mee. Si
autẽ hacteñ non erit ipsum. qͥa nc̃ mortale tc̃ ĩmor¬
taler sbunc aggrauans atimam. tt̃ nullo pond̃e ad
omnẽ motum exit facillimum: aduidenda uͭ ca
que locoꝵ spatiis int̾uallisq cernuntur si ñ aliud
qm̃ ipsum erte. substantiam incorporalem ⁊ ubiq to¬
tam nullomodo uidebit. Siuiegͦ illud siue hoc uerũ
sit. scd̃m utrumq uer̃ ẽ qd̃ istuis corporis oculi. dm̃ ñ
udebt̃. Aut em̃istius er̃ ⁊ ñ indebunt᷑ aut ñ er̾ istiꝰ
si iidebunt. qm̃ tanta cõmutatione longe alt̾ius cor¬
poris eĩ S paratus sum si quid de hac re melius no¬
uit hic fr̃ uł ab ipso uł ab illo a quo didicit discere.
Qd̃ si irrident̃ dicerem: etiam illud de deo corporali

Expanded text:
deum, non istius corporis oculi uidebunt, quia et in hoc non erit deum, non istius corporis oculi uidebunt, quia et in hoc non erit ipsum corpus usque in illam uim potentiamque mutatum, et non est contraria ista opinio illis uerbis epistulae meae. si autem hactenus non erit ipsum, quia nunc mortale tunc inmortale, nunc adgrauans animam tunc nullo pondere ad omnem motum erit facillimum ad uidenda uero ea, quae locorum spatiis interuallisque cernuntur, si non aliud quam ipsum erit, substantiam incorporalem et ubique totam nullo modo uidebit. siue ergo illud siue hoc uerum sit, secundum utrumque uerum est, quod istius corporis oculi deum non uidebunt; aut enim istius erunt et non uidebunt aut non erunt istius, si uidebunt, quoniam tanta commutatione longe alterius corporis erunt. Sed paratus sum, si quid de hac re melius nouit hic frater, uel ab ipso uel ab illo, a quo didicit, discere. quod si inridenter dicerem, etiam illud de deo corporali
Abbreviated transcription (Latin):
uauosunt. nec ipsa corpora ꝑ cos uubemus. Porrau¬
tẽ si intantam sui dissimilitudmẽ nr̃a corpora mu¬
tabuntur. ut oculos habeant ꝑ quos indeatur ula
substantia que ñ plocorũ spatia. uel diffimditur uł
funtur alibi habens aliam partem. atibi aliaman
minore loco immorẽ ĩ maiorc maiorem. s ubiq in¬
corporalit᷑ tota ẽ: longe aliud er̃ hcc corpora ⁊ ñ er̃ ip¬
sa. sec sola detracta mortalitate atq corruptione.
Npono eris grauitate alind er̃ s inunrtutem ipuꝰ m̃s
qͣdam m̃ conutentur se uid̾e poterꝰ. quom̃ tẽm̃tinunt aũ¬
nec ipsi m̃ti uuidẽ ꝯcessum t̃ Sicnĩmutatis morib di¬
eiti hominẽ ñ eẽ qnifuit si demq mitatis ctatibus
ipsum corpꝰ dicunꝰ ñ eẽ quod fuit: qrito magis ipsum
nerit tanta⁊ ũsione mutatum. ut ñ solum ĩmorta¬
lit̃ inuad uer̃ ctiã ĩuisibilẽ uideat: Qua ꝓpt̾ si indebt̃

Expanded text:
vallum sit, nec ipsa corpora per eos videmus. 3. Porro auvallum sit, nec ipsa corpora per eos videmus. 3. Porro autem si in tantam sui dissimilitudinem nostra corpora mutabuntur, ut oculos habeant, per quos videatur illa substantia quae non per locorum spatia vel diffunditur vel finitur, alibi habens aliam partem, alibi aliam, in minore loco minorem, in majore majorem, sed ubique incorporaliter tota est; longe aliud erunt haec corpora, et non erunt ipsa; nec sola detracta mortalitate atque corruptione et ponderis gravitate aliud erunt, sed in virtutem ipsius mentis quodammodo convertenturipsi menti uidere concessum est. si enim mutatis moribus dicimus hominem non esse, qui fuit, si denique mutatis aetatibus ipsum corpus dicimus non esse, quod fuit, quanto magis ipsum non erit tanta conuersione mutatum, ut non solum inmortaliter uiuat, uerum etiam inuisibilem uideat! quapropter, si uidebunt
Abbreviated transcription (Latin):
illud dixisse non penitet ne. de deo pso taiot aa¬
pie sentianus. ut eum ñ ubiq totum. s. p iocaua
satia diusibilem existimemus. lalia quippe
hnoculis nouimus. Cet̾um nichil tale de do sen¬
ciens. s cum ĩ cõmutabilẽ ⁊ incorporalem sp̃m ubi¬
ꝙ totum ec̃ credens si tantam quisqm mut auonẽ
huĩ corporis futuram putat eum. e animali fuerit
sp̃italcut etiam substantiam incorporalẽ. ñ locon
int̾uallis uł spatiis diisibilem. uł etiã mbrorũ
lunamttis ac finib t̾minatam. s ubiq doram ꝑta
le corp̃ uid̾e possim̃ uolo ut me doceat si uer̾ sapit.
Si autem hoc falsum sentit. longe tolcrabilius ẽ
aliquid corpori arrogare. quã deo derogar. Et le
uera ẽ ista sententia. non erit cont̾ria u̾bis meis qͦ¬
milla epła posui. Istuis namq corporis oculos nͣ
uisuros cdm̃ dixi. hoc intuens quod istuis corporis
oculi om̃o ñpossunt certiere nisi corpora que abers
auquo ioci int̾ uallo seꝑata sunt. lam si mllo ntẽ¬

Expanded text:
illud dixisse non paenitet, ne de ipso deo tam impie sentiamus. ut eum non ubique totum sed per localia spatia diuisibilem existimemus; talia quippe his oculis nouimus. Ceterum nihil tale de deo sentiens sed eum incommutabilem et incorporalem spiritum ubique totum esse credens si tantam quisquam mutationem huius corporis futuram putat, cum ex animali fuerit spiritale, ut etiam substantiam incorporalem non locorum interuallis uel spatiis diuisibilem uel etiam membrorulineamentis ac finibus terminatam, sed ubique totam, per tale corpus videre possimus; volo ut me doceat, si verum sapit: si autem in hoc falsum sentit, longe tolerabilius est corpori aliquid arrogare, quam Deo derogare. Et si vera est ista sententia, non erit contraria verbis meis, qilla epistola posui. Istius namque corporis oculos dixi non visuros Deum; hoc intuens, quod istius corporis oculi omnino non possunt cernere nisi corpora quae ab eis aliquo loci intervallo separata sunt: nam si nullum inter
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃o auttem heronimꝰ ait. Uid̾e adm̃ sic̃ ẽ innatura sĩa.
otulus humatius ñ potest. Non solum homa nec anꝰ¬
geli nei throni nec potestates nec dominationes. nec
omne nomen qd̃ nominatur. Neq enim creatura
potest aspicete creatorem suum. His ubis uir doc¬
tissimus satis ostendit. quid etiã defuturo scło sense¬
rit. quod ad hanc rem attinet. Qñtumlibet enĩ ocu¬
b corporis nr̃i mutentut ĩmeli: angłoꝵ oculis equa¬
buntur hic autẽripsis ⁊ uniu̾se omo celesti cirate.
ĩuisibuem naturam dixit eẽ creatoris. aut si ⁊ hinc
sit questio⁊ infertur ulla dubitatio. utrum ñ simꝰ
futuri angłis potiores. ipsius domim ẽ hinc apta
sententia ubi ait de resurrecturis in regnum et
equales angłis dei. Inde eisdem sanct᷑ iheronimus
alibi sic dicit. homo gͥ dei fatiem tud̾e ñ potest:. Ange
uaũ etiãminimoꝵ ĩ eccsa. semꝑ uident fatiem dĩ. anc̃
inspeculo uidemus ĩenigmate tc̃ autẽ fatie ao fatiẽ.

Expanded text:
 ait: \'Videre deum, sicuti est, in natura sua oculus hominis non potest, non solum homo nec angeli nec Throni nec Potestates nec Dominationes nec omne nomen, quod nominatur; neque enim creatura potest aspicere creatorem suum\'. his uerbis uir doctissimus satis ostendit, quid etiam de futuro saeculo senserit, quod ad hanc rem adtinet. quantum libet enim oculi corporis nostri mutentur in melius, angelorum oculis aequabuntur. hic autem et ipsis et uniuersae omnino caelesti creaturae inuisibilem naturam dixit esse creatoris. aut si et hinc fit quaestio et infertur ulla dubitatio, utrum non simus futuri angelis potiores, ipsius domini est hinc aperta sententia, ubi ait de resurrecturis in regnum: Erunt aequales angelis dei. unde idem ipse sanctus Hieronymus alibi sic dicit: \'Homo igitur dei faciem uidere non potest; angeli autem etiam minimorum in ecclesia semper uident faciem dei. et nunc in speculo uidemus, in aenigmate, tunc autem facie ad faciem,
Abbreviated transcription (Latin):
corporatib itquit s spt̃calib oculis ih̾c indetur. Et pau¬
erat ĩ sipiens cor eorum. hinc ostendens unde indeatur:
Item cum desp̃uscõ loqueretut int̾ ꝑ osuit ũba diũ di¬
centis Rogabo patrem meum. ⁊ alium paraditum
dabit nob̃. qͥ uob̾cum fit in et̾num: spm̃ u̾itatis quem
hicmund̃ ñ potest acciꝑe. quia ñ uidit eum nec cognos¬
ait eum. Merito gͦ se inquit in corpore demonstra¬
uit: qm̃ incliuuitatis substantia ñ uidetur uidimꝰ¬

Expanded text:
corporalibus\', inquit, sed spiritalibus oculis Iesus uidetur\'; et pauerat insipiens cor eorum\' hinc ostendens. unde uideatur. item cum de spiritu sancto loqueretur, interposuit uerba domini dicentis: Rogabo patrem et alium paraclitum dabit uobis, qui uobiscum sit in aeternum, spiritum ueritatis, quem hic mundus non potest accipere, quia non uidet eum nec cognoscit eum. \'merito ergo ae, in quit, in corpore demonstrauit, quoniam in diuinitatis substantia non uidetur. uidim