comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad hibenda ẽ omĩ ex parte coaptetur: uł quando
extreatura ad creatorem aliqud simile assimit᷑
primo gͣ in hoc iuuenitur ista similitudo dissi¬
milis. qd̾ tria hec memoria intelligentia uolũ¬
tas. anime insunt: ñ eadẽ tͥa ẽ aniia. Illa uero
trinitas ñ in est: s. ipsa ds̃ ẽ. Id̾õ ibi milabilis
simplicitas comm̃datur quia ñibiẽ aliud cẽ
aluid intellig̾ẽ. uił si quid aliud dedei natura dr
Anma uero quia ẽ etiam dum intellig̃ alid ẽ qd̾ ẽ
aliud qd̾ itelligit. demde quis audeat dicere pa¬
trem nitelligere ꝑ se ipsum. s ꝑfilium: sic̃ me¬
moria nintelligit ꝑse ipsam. s ꝑintellectum. uł¬
potiꝰ anima ipsa cui hec insunt. pintellectũ t̾m
modo intelligit sicur ꝑmemoriam tantũ mͦ me¬
mnit. et ꝑuoluntatem tantũmodo uult: ad
hoc gͣ adhibetur ista similitudo. ut quomͦ intel¬
ligatur quẽadmodum tͥum horũ in amia ꝑsi

Expanded text:
adhibenda est, omni ex parte coaptetur? uel quando adhibenda est, omni ex parte coaptetur? uel quando ex creatura ad creatorem aliquid simile adsumitur? primo ergo in hoc inuenitur ista similitudo dissimilis, quod tria haec, memoria, intellegentia, uoluntas, animae insunt, non eadem tria est anima; illa uero trinitas non inest, sed ipsa deus est. ideo ibi mirabilis simplicitas commendatur, quia non ibi aliud est esse aliud intellegere uel si quid aliud de dei natura dicitur; anima uero quia est, etiam dum non intellegit, aliud est, quod est, aliud, quod intellegit. deinde quis audeat dicere patrem non intellegere per se ipsum sed per filium, sicut memoria non intellegit per se ipsam sima ipsa, cui haec insunt, per intellectum tantum modo intellegit, sicut per memoriam tantum modo meminit et per uoluntatem tantum modo uult? ad hoc ergo adhibetur ista similitudo, ut quoquo modo intellegatur, quem ad modum horum trium in anima cum
Abbreviated transcription (Latin):
bili solo dõ. Multa autem etiã sepatim inscͥptu¬
ris desingulis dici ut insinuetur ꝙͣ tus in sepa¬
bilis trimitas. tam̃ trinitas: ut quẽ admodum
simuldici ñ possunt cum sonis corporalib cõ¬
memorantur. ꝙͣ ius simnul sint inscꝑabilit᷑. ita
et quibbam scripturarum locis. et ꝑ quasdam
creaturas singillatim uicissimq monstrentur.
sicur pat̾ muoce qua sonuit tues filius meus.
et filius in homine quẽ suscepit ex uirgine et
atim quidem s nullo modo separata tͥa illa de¬
monstrant. ad hocut cumq intelligendum: as¬
sumimus memoriam. intelligentiam uoltuitatẽ
Qmͣtus enĩ hec sius seꝑatisq temporib singula
singillatim emtitiemus: nichil tam̃ horũ sine
alus duob agimus ut dicamꝰ. Nec idõ putanda
sunt hec tͥa triitati sic compata: ut exomni par¬
te conueniant. Cui enim similitudimi indispu.¬
tando conuenientia tanta conceditur ut ei rei cui

Expanded text:
bili solo deo. multa autem etiam separatim in scriptubili solo deo. multa autem etiam separatim in scripturis de singulis dici, ut insinuetur quamuis inseparabilis trinitas tamen trinitas, ut, quem ad modum simul dici non possunt, cum sonis corporalibus commemorantur, quamuis simul sint inseparabiliter, ita et quibusdam scripturarum locis et per quasdam creaturas singillatim uicissimque monstrentur sicut pater in uoce, qua sonuit: Tu es filius meus, et filius in homine, quem suscepit ex uirgine, et aratim quidem sed nullo modo separata tria illa demonstrant. Ad hoc utcumque intellegendum adsumimus memoriam, intellegentiam, uoluntatem. quamuis enim haec suis separatisque temporibus singillatim singula enuntiemus, nihil tamen horum sine aliis duobus agimus uel dicimus. nec ideo putanda sunt haec tria trinitati sic comparata, ut omni ex parte conueniant; cui enim similitudini in disputando conuenientia tanta conceditur, ut ei rei, cui
Abbreviated transcription (Latin):
abunica uia exerrent. que ad uitam et̃nã sola per¬
ducit: et multi incruce xp̃i głantes. et abcadẽ uia
ñ recedentes. etiam qui ista que subtilissime disse¬
runtur ignorant. quia ñpit unus exillis pro
quib mortuus ẽ. ad eandem ꝑueniunt et̾̃m¬
tatẽ u̾itatem caritatem: id ẽ ad stabilem certã ple¬
namq felicitatem. ubi manentib. uidentib. amã¬
et spm̃ scm̃ firma pictate credamus ita ut ncc filiꝰ
credatur eẽ qui pat̾ ẽ. nec pater qui filius ẽ: nec pat̾
nec filius: qui utrius q sp̃c ẽ. Nichil putetur inh¬
ac trinitate. temporib locis ue distare. s hec tria
equalia eẽ et coet̾na et om̃o una eẽ natura. ñ apa¬
quã lib̾ari apatre sine filio et spũ scõ. aut filio. fi¬
ne patre et spũisancto: aut aspũ sancto sine pa-¬
tre et filio. s apatre et filio et spũ sancto. uno ue¬
ro uereq immortali. id ẽ omni modo incõmuta¬

Expanded text:
ab unica via longe exerrent, quae ad vitam aeternam sola perab unica via longe exerrent, quae ad vitam aeternam sola perducit: et multi in cruce Christi gloriantes, et ab eadem via non recedentes, etiamsi ista quae subtilissime disseruntur, ignorant, quia non perit unus ex illis pro quibus mortuus est , ad eamdem perveniant aeternitatem, veritatem, charitatem, id est ad stabilem, certam, plenamque felicitatem, ubi manentibus, videntibus, amanet spiritum sanctum firma pietate credamus, ita ut nec filius credatur esse, qui pater est, nec pater, qui filius est, nec pater nec filius, qui utriusque spiritus est. nihil putetur in hac trinitate temporibus locisue distare, sed haec tria aequalia esse et coaeterna et omnino esse una natura, non a paquam liberari a patre sine filio et spiritu sancto aut a filio sine patre et spiritu sancto aut a spiritu sancto sine patre et filio sed a patre et filio et spiritu sancto uno uero uereque inmortali, id est omni modo incommuta
Abbreviated transcription (Latin):
dõ ꝑ stultitiã p̃dicationis saluos facere creden¬
tes hec stultitia p̃dicationis ac stultum dĩ qd̾ sapi¬
entius ẽ hominibr. multos contrahit ad salutem.
ut ñ solum qͥ ñ dum ualent certa intelligentia cõ¬
spic̃e naturam dĩ qmͣ fide tenent: uerum etiam qͥ
ñ dum inipsa anima sua. ita incorporeã substanti¬
am acorporis gen̾alitate discermunt. quẽ admodũ
certi sunt se uiũe nosse uelle: ñ sunt asalute aliem.
cia possunt ista discernere: pene frustra ineccłia
laboramus. Si autem qd̾ habet. infirmi ppłi cre¬
dentium ad medicum currunt sanandi ꝑxp̃m
et hunc crucifixum. ut ubi habutidauit peccatũ.
suꝑhabundet grã. miris fit modis ꝑ altitudinẽ di¬
uitiarũ sapientiȩ et scientiȩ dĩ. et ꝑ instrutabilia
iuditia eiͦ: ut et ñmilli acorporib in corporea dis¬
cernentes. cũ sibi ex hoc magniuident᷑. et irrident
stultitiam p̃dicationis. qua salui fiunt credentes.

Expanded text:
deo per stultitiam praedicationis saluos facere credendeo per stultitiam praedicationis saluos facere credentes. haec stultitia praedicationis ac stultum dei, quod sapientius est hominibus, multos contrahit ad salutem, ut non solum qui nondum ualent certa intellegentia conspicere naturam dei, quam fide tenent, uerum etiam qui nondum in ipsa anima sua ita incorpoream substantiam a corporis generalitate discernunt, quem ad modum certi sunt se uiuere, nosse, uelle, non sint alieni a salute, tia possunt ista discernere, paene frustra in ecclesia laboramus. si autem, quod ueritas habet, infirmi populi credentium ad medicum currunt sanandi per Christum et hunc crucifixum, ut, ubi abundauit peccatum, superabundet gratia, miris fit modis per altitudinem diuitiarum sapientiae et scientiae dei et per inscrutabilia iudicia eius, ut et ncernentes, cum sibi ex hoc magni videntur, et irrident stultitiam praedicationis, qua salvi fiunt credentes,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ iguorat ignorabitur: his u̾bis cohertens et ad
pacificum ordinem reuocans inquietos: tanto ad se¬
ditionẽ faciliores. qnͣto sibi uidebantur spũ excel¬
lere. cum suꝑbiendo cuncta turbarent. Siquis gͦ
uidetur ꝓpha ẽẽ aut spũalis. cognoscat inquit
que scribo uob̾: quia dni ẽ mandatum. Siquis
uidetur eẽ: et utiq ñ est. Nam qui ẽ sine dubitatio¬
ne cognoscit: nec admonitione et cohortatione o¬
pus habet. quia omina iudicat. et anemine itidica¬
tur. Illi gͦ seditiones et ꝑturbationes meccła fatic¬
bant: qui uidebantur ẽẽ qd ñerant. hos docet cog¬
noscere dĩ ẽẽ mandatum: quia ñ ẽ seditionis ds̃.
s pacis. Si quis autem ignorat ignorabitur. ⁊dẽ
imꝓbabitur. Non enim ds̃ si adscientiam refe¬
ras ignorat eos quib dicturus ẽ. ñ nouiuos: sed
coꝵ imꝓbatio hoc ũbo insinuata ẽ. Cum autẽ
qͥ ignorat ignorabitur. Quia enĩ insapientia dĩ
ñ cognouit mundus ꝑ sapicntia dm: placuit

Expanded text:
autem ignorat, ignorabitur: his verbis coercens, et ad pacificum ordinem revocans inquietos, tanto ad seditionem faciliores, quanto sibi videbantur spiritu excellere, cum superbiendo cuncta turbarent. Si quis ergo videtur propheta esse, aut spiritualis, cognoscat, inquit, quae scribo vobis, quia Domini est mandatum. Si quis videtur esse, et utique non est: nam qui est, sine dubitatione cognoscit, nec admonitione et cohortatione opus habet, quia omnia judicat, et a nemine judicatur. illi ergo seditiones et perturbationes in ecclesia faciebant, qui uidebantur esse, quod non erant. hos docet cognoscere domini esse mandatum, quia non est seditionis deus sed pacis. si quis autem ignorat, ignorabitur, id est inprobabitur. non enim deus, si ad scientiam referas, ignorat eos, quibus dicturus est: Non noui uos, sed eorum inprobatio hoc uerbo insinuata est. Cum autem Qui ignorat, ignorabitur. quia enim in sapientia dei non cognouit mundus per sapientiam deum, placuit
Abbreviated transcription (Latin):
lustrem familiã beare nuptias nesciendo. qmͣ mł¬
tiplicare pauendo.⁊ ĩcarne iam imitari uitam an.¬
głoꝵ. qmͣ excarne numer̾ ad huc augere mortaliũ.
hec ẽ ub̾ior fecundiorq felicitas. ñuentre gͣuescẽ
sim̃te grandestẽ: Non lactescere peccore: s corde can¬
descere. Nonuiscerib t̾ram: s celum orationib par¬
turire. dommar honore dignissime filie ꝑfrua¬
famtile dñam: ignobiles nobilem fragilit̾ excelse.
excelsius humilẽ: uirgines que sibi optant anici¬
oꝵ claritatẽ. eligant sanccitatẽ. Iiuid enĩ qnͣtalib
cupiditate qñ assequentur: hoc auttẽ si plene cu¬
pierint mox habebunt. ꝓtegat uos incolumes ⁊
feliciores dextera altissimi: dnt̃ honore dignissime
⁊ p̃stantissime fitie. pignera sc̃itatis ur̃e p̾cipue ip¬
sam scĩtatem uram p̾cipuam: debito uris m̃itis
offitio dilectione dñ salutamꝰ. uelationis apophe¬
retum qͥtissime accepinꝰ.¬

Expanded text:
lustrem familiam beare nuptias nesciendo quam mulustrem familiam beare nuptias nesciendo quam multiplicare pariendo et in carne iam imitari uitam angelorum quam ex carne numerum adhuc augere mortalium. haec est uberior fecundiorque felicitas non uentre grauescere sed mente grandescere, non lactescere pectore sed corde candescere, non uisceribus terram sed caelum orationibus parturire. dominarum honore dignissimae et mer multae famulae dominam ignobiles nobilem, fragiliter excelsae excelsius humilem; uirgines, quae sibi optant Aniciorum claritatem, eligant sanctitatem. illud enim quanta libet cupiditate quando adsequentur? hoc autem, si plene cupierint! mox habebunt. protegat uos incolumes et feliciores dextera altissimi. dominae honore dignissimae et praestantissimae filiae. pignera sanctitatis uestrae, praecipue ipsam sanctitate praecipuam debito uestris meritis officio dilectione domini salutamus. uelationis apophoretum gratissime accepi
Abbreviated transcription (Latin):
dignissums. iñito illustrib ⁊ p̾stantissi
dius quanto clarius: lanto gratius: qnͣto cicius.
urẽ namq stirpis scĩmoniã uirginalẽ. qm̃ qͣcũq
ĩnotiustis. ac ꝑhoc ubiq fama celeberrima p̃dicat
uelocissimum uolatum eã fideliore atq certiore lit¬
terarum nuntio p̃uenistis: ⁊ priꝰ nos exultare fecistis
de cognito tam excellenti bono. qmͣ dubitare de
andito. Quis u̾bis explicet quis digno p̃conio ꝓse¬
quat᷑. qnͣtum ĩ cõꝑabilit̾ głosius atq fructuosius
habeat ex ur̃õ sanguine feminas uirgines xp̃c. ꝙͦ
uiros consules mundus Nam uolumina tẽpon
si magnum atq p̃claꝵ ẽ noĩs dignitate signare:
tate tͣnscend̾e: Magis itaq gaudet puella nobit
genẽ nobilior sc̃itate qd̃ sit ꝑ diuinum ꝯsorciũ p̃¬
cipuã ĩ celis ꝯsecutura sublimitatẽ: qmͣ si eẽt per
humanũ conubium ꝓlẽ ꝓpagatura sublimẽ. Ge¬
nerosuis quippe elegit aniciana posteritas. tam il¬

Expanded text:
dignissimis, merito illustribus et praestantissimdius quanto charius, tanto gratius quanto citius. e namque stirpis sanctimoniam uirginalem quoniam quacumque innotuistis ac per hoc ubique fama celeberrima praedicat, uelocissimum uolatum eius fideliore atque certiore litterarum nuntio praeuenistis et prius nos fecistis exultare de cognito tam excellentissimo bono quam dubitare de audito. quis uerbis explicet, quis digno praeconio prosequatur, quantum incomparabiliter gloriosius atque fructuosius habeat ex uestro sanguine feminas uirgines Christus quam uiros consules mundus? nam uolumina temporum si magnum atque praeclarum est nominis dignitate signare, tate transcendere! magis itaque gaudeat puella nobilis genere, nobilior sanctitate, quod sit per diuinum consortium praecipuam in caelis consecutura sublimitatem, quam si esset per humanum conubium prolem propagatura sublimem. generosius quippe elegit Aniciana posteritas tam in
Abbreviated transcription (Latin):
ticos non baptiratur: Melius en ĩ hoc uicium cõme¬
moro: qd̾ nec occultare possunt in qͥb regnat. Et qmͣ
mutti ubiq sint. qͥs uł cecus ignorat: Et tam̃ int̃ oꝑa
carnis que qui agunt regnum di non possidebunt.
ctiã hocponit apłs. ubi etiã hereses enurerat. Mami¬
festa in quit sunt oꝑa carins. Que funt: forncationes

Expanded text:
iosos non baptizatur\'. melius enim hoc uitium commeiosos non baptizatur\'. melius enim hoc uitium commemoro, quod nec occultare possunt, in quibus regnat, et, quam multi ubique sint, quis uel caecus ignorat? et tamen inter opera carnis, quae qui agunt, regnum dei non possidebunt, etiam hoc ponit apostolus, ubi etiam haereses enumerat: Manifesta, inquit, sunt opera carnis, quae sunt fornication es,
Abbreviated transcription (Latin):
sed xp̃i. et quem dedit paulus. non erat pauli. sed
xp̃i. et quẽ dederunt qui temꝑe apłori non caste. sed
et quẽ dederunt qui tempore cipͥani fundos insidio¬
sis franclib rapiebant usuris multiplicantib fentis
augebant non erat eoꝵ seo xp̃i. ee quia xp̃i crat. ideo
qmͣins nonꝑ eqͣles cdaretur eis tam̃ qͥb dabatur eqͣnt̃
ꝓderat. Nam si tanto meliꝰ quisq baptitatur. quͣto a
neminem corinthioꝵ baptirauerit: nisi crispum et
gaiũ. et stepħe domum. lanto enĩ melius baptuareu¬
tur. qnͣto erat paulus melior: si ab ip̃o baptirarentur.
Deniq cum dicit ego plantaui. apollo rigauit: uidef
significare se euangłitasse. illum baptirasse: Nũquid¬
melior apollo qm ioħs: Cur ergopost
non baptirauit. quipost ioh  annẽ baptuaue¬
tum ẽ. et p᷑ hercticos non baptiratur seo potest et hoc
in uidiose icipost ioħ̾m baptiratum ẽ. et post here¬

Expanded text:
sed Christi et, quem dedit Paulus, non erat Pauli sed sed Christi et, quem dedit Paulus, non erat Pauli sed Christi et, quem dederunt, qui tempore apostolorum non caste sed pet, quem dederunt, qui tempore Cypriani fundos insidiosis fraudibus rapiebant, usuris multiplicantibus faenus augebant, non erat eorum sed Christi. et quia Christi erat. ideo, quamuis non per aequales daretur eis, tamen, quibus dabatur, aequaliter proderat. nam si tanto melius quisque baptizatur, quanto a neminem Corinthiorum baptizauerit nisi Crispum et Gaium et Stephanae domum; tanto enim melius baptizarentur, quanto erat Paulus melior, si ab ipso baptizarentur. denique cum dicit: Ego plantaui, Apollo rigauit, uidetur significare se euangelizasse, illum baptizasse. numquidmelior Apollo quam Iohannes? cur ergo post istum non baptizauit, qui post Iohannem baptizauetum est et post haereticos non baptizatur\'; sed potest et hoc inuidiose dici: Post Iohannem baptizatum est et post ebr
Abbreviated transcription (Latin):
ne hocsint qd̃ detestamur: Sed baptirauit in quis
si forte audes illum amicũ sponsi hereticum dicere.
& munitate eccłie non funsse uolo et hoc scribas. Si autẽ
hoc dem̃tissimum ẽ uł sentire. uł diccre iam tue pru¬
dentie ẽ considerare. qͣre post ioħm paulus apłs bapti¬
z auerit. Si enĩ post equaiem: om̃s post uos baptira¬
re debetis. Si post maiorẽ debes. et tu post rogatum.
Si post minorẽ debuit post te rogatus. cum p̃sbiter
baptitasses. Si autẽ baptismꝰ qui nunc dat᷑. ideo pa¬
rit ualet ineis qͥb datur. qmͣuis sint inparis meriti
puto qd̾ iam intelligas idcopaulum dedisse qͥbdam
baptismũ xp̃i. quia ioħis baptismo fuerant bapti¬
⁊ati nouxp̃i. Ioh̃is qmippe ille baptismus dictus est.
sicut multis locis scͥtura diuma testatur. qd̃ ipse dñs
dicit Baptismꝰ ioħis undcerat decelo an exhomĩb:
b̾aptismus autem quẽ dedit petrus. non erat petri.

Expanded text:
ne hoc sint, quod detestamur. \'Sed baptizauit\', inquine hoc sint, quod detestamur. \'Sed baptizauit\', inquisi forte audes illum amicum sponsi haereticum dicere et in unitate ecclesiae non fuisse, uolo et hoc scribas. si autem hoc dementissimum est uel sentire uel dicere, iam tuae prudentiae est considerare, quare post Iohannem Paulus apostolus baptizauerit. si enim post aequalem, omnes post uos baptizare debetis; si post maiorem, debes et tu post Rogatum; si post minorem, debuit post te Rogatus, cum presbyter baptizasses. si autem baptismus, qui nunc datur, ideo pariter ualet in eis, quibus datur, quamuis sint inparis meriti, puto, quod iam intellegas ideo Paulum dedisse quibusdam baptismum Christi, quia Iohannis baptismo fuerant baptizati, non Christi; Iohannis quippe ille baptismus dictus est, sicut multis locis diuina scriptura testatur, quod et ipse dominus dicit: Baptismus Iohannis unde erat? de caelo an ex hominibus? baptismus autem, quem dedit Petrus, non erat Petri
Abbreviated transcription (Latin):
habes. unde ẽ bonum qd̾ habes: Excatholica enim
eccsĩa sunt oĩa dñica sacram̃ta que sic habetis et datis.
quem ad modum habebant᷑ et dabantur etiam prĩ
qmͣ in de exiretis: non tam̃ ideo non habetis. quia ibi
non estis: unde st̃ que habetis: Non in uob̃ mutamꝰ
inqͥb nobiscũ estis. inmultis enim estis nobis cum
nã et detalib dictũ est. qm̃ in multis erant mecũ: sod
ea corrigimꝰ inqͥb nobiscũ non estis. e ea uos hic acci¬
pe uolumꝰ que non habetis illic ubi estis. Nob̃ cũ autẽ
estis in baptismo insimbolo: incectris dominicis
piatis. non tine aderunt: sed tunc poert̃ que habcteᷤ
Nong̃ sicut putatis suscipimꝰ uros. sco suscipiendo es¬
ficimus nrõs: que recedunt auobis. ut suscipiantu
anobis: etut incrpiant ẽẽ nr̃i. pͥus eẽ desinunt ur̃i. Nec.
nobis conuingi cõpellimꝰ oꝑarios erroris quem de tes¬
tamur sed ideo nobis illos homines conungi uoluns.

Expanded text:
habes, unde est bonum, quod habes. ex catholica enim habes, unde est bonum, quod habes. ex catholica enim ecclesia sunt omnia dominica sacramenta. quae sic habetis et datis, quem ad modum habebantur et dabantur etiam prius, quam inde exiretis. non tamen ideo non habetis, quia ibi non estis, unde sunt, quae habetis. non in uobis mutamus. in quibus nobiscum estis; in multis enim estis nobiscum; nam et de talibus dictum est: Quoniam in multis erant mecum; sed ea corrigimus. in quibus nobiscum non estis, et ea uos hic accipere uolumus. quae non habetis illic, ubi estis. nobiscum autem estis in baptismo, in symbolo, in ceteris dominicis piatis, non tunc aderunt, sed tunc proderunt, quae habetis. non ergo, sicut putatis, suscipimus uestros, sed suscipiendo efficimus nostros, qui recedunt a uobis, ut suscipiantur a nobis, et, ut incipiant esse nostri, prius esse desinunt uestri. nec nobis coniungi compellimus operarios erroris, quem detestamur, sed ideo nobis illos homines coniungi uolumus,
Abbreviated transcription (Latin):
munitate quisq maculatur iam ante cipͥanum prit
eccłia necerat unde existeret ipse cipͥanus: Si autẽ hoc
sentire sacrilegium ẽ et certum ẽ eccłam ꝑmanere. ne¬
mo aliems peccatis in eiꝰ unitate maculatur frustra
filu mali iustos uos dicitis. exitum ur̃m non ablin¬
tis nonpurgatis. Cur gͣ in quis nos queritis. cur sic
suscipitis. quos heretic̃os dicius: Uide qmͣ facile bre¬
uit̾q respondeam. Quermus uos quia ꝑistis: ut de
inuentis gaudeamꝰ. dequib ꝑ ditis dolebamꝰ. Hereticoᷤ
autẽ uos dicimus: sed ante qm̃ ad pacem catholicam
conũtaminr. ante qmerrore quo in retitiestis exuami¬
n. Cum autẽ transitis adnos. priꝰ utiq relinquitis qd̃
eratis: ne ad nos heretici transeatis: Baptita gͦ me in¬
quis: facerem si non baptirat᷑ eẽs: aut si donati aut
Non ꝓpt̃ malũ qd̃ ꝓcessit exte. negandum est bonu̾
quod remansit inte: qd̃ malo tuo habes si nonibi

Expanded text:
in unitate quisque maculatur, iam ante Cyprianum periit in unitate quisque maculatur, iam ante Cyprianum periit ecclesia nec erat unde existeret ipse Cyprianus. si autem hoc sentire sacrilegum est et certum est ecclesiam permanere, nemo alienis peccatis in eius unitate maculatur, frustra filii mali iustos uos dicitis, exitum uestrum non abluitis, non purgatis. \'Cur ergo\', inquis, \'nos quaeritis? cur sic suscipitis, quos haereticos dicitis?\' uide, quam facile breuiterque respondeam. quaerimus uos, quia peristis, ut de inuentis gaudeamus, de quibus perditis dolebamus; haereticos autem uos dicimus, sed antequam ad pacem catholicam conuertamini, antequam errore, quo inretiti estis, exuamini; cum autem transitis ad nos, prius utique relinquitis, quod eratis, ne ad nos haeretici transeatis. \'baptiza ergo me/ inquis. facerem, si baptizatus non esses aut si Donati uel non propter malum. quod processit ex te, negandum est bonum, quod remansit in te, quod malo tuo habes, si non ibi
Abbreviated transcription (Latin):
iugit̃ cõmunicasse donatũ. nec solũ huic deuterio. sed
usq ad ꝑsccutionem ꝑ macariũ factam. traditorib
sine baptismo cõmunicasse. Sed dicis:. Qͥs michi est
iste tychonius: Ile est tyconius quẽ parmenanus
rescribendo cõpescit. et eum det̾ret: ne talla scribat:
non tamen refellit ea ipsa que seribit:. Uno ficut supͣ
dixi eum p̃mit. quod cũ talia diceret de eccła toto or¬
be diffusa. et qd̃ neminẽ in eiꝰ unitate i acularent
aliena peccata. ab afrorum se tam̃ quasi traditorum
contagione remouebat: et erat in parte donati: Pos¬
sert autem dicere parmenanꝰ ista cum oĩa esse m̃ti¬
tum: sed sicut idem tyconiꝰ cõmemorat. ad huc ui¬
uebant multi ꝑ quos certissima et aꝑtissima esse
ostenderentur: Sed dehis taceo: contende tyconium
cẽ mentitum. ad cipͥanũ te reuoco cuĩ mentionẽ ipse
fecisti: Orsus scdm scripta cipͥam si peccatis alienis

Expanded text:
iugiter communicasse Donatum nec solum huic Deuterio sed eiugiter communicasse Donatum nec solum huic Deuterio sed eusque ad persecutionem per Macarium factam traditoribus sine baptismo communicasse. Sed dicis: eQuis mihi est iste Tychonius?\' ille est Tychonius, quem Parmenianus rescribendo compescit et eum deterret, ne talia scribat; non tamen refellit ea ipsa, quae scribit; uno, sicut supra dixi, eum premit, quod, cum talia diceret de ecclesia toto orbe diffusa et quod neminem in eius unitate macularent aliena peccata, ab Afrorum se tamen quasi traditorum contagione remouebat et erat in parte Donati. posset autem dicere Parmenianus ista eum omnia esse mentitum; sed, sicut idem Tychonius commemorat, adhuc uiuebant multi, per quos haec certissima et apertissima esse ostenderentur. Sed de his taceo. contende Tychonium esse mentitum; ad Cyprianum te reuoco, cuius mentionem ipse fecisti. prorsus secundum scripta Cypriani, si peccatis alienis
Abbreviated transcription (Latin):
uentilationem marea dm̃ta tolerantur: Quecum
ita sint. ubi est p̃sumptio sepationis ur̃e: Nonne.
filii mali estis: Ipsi uos iustos dicitis: exitum autẽ
ur̃m non abluitis: Iam si uelim et illa cõmemorare
que tyconius homo cõmunionis ur̃e scͥpͥtis suis
itiserit. qui magis contͣ uos ꝓeccła catholica scͥpsit.
frustra se ab afrorum qͣsi traditoꝵ cõmuniono se¬
cernens quo uno eum parmemanus suffocat:
quid respondere pot̾cts nisi quod deuobis idẽ ty¬
chonius dixit. et ego paulo ante recolui. qd uolu¬
mus sc̃m̃ est: Scribit enim ille tychonius homo
positis omnib p̃terits. limatam ec̃ sententiam atq
decretam ut traditorib in mensi cͥminis reis si bapti¬
⁊ ari nollent ꝓ integris cõmuicaretur. Deuteriũ etiã
macrianensem ep̃m cõmumonis ur̃e. dicit traditoꝵ
plebem congregatam eciłam miscuisse et scłm sta
iraditorib unitatem. eiq deuterio post hoc faccum

Expanded text:
uentilationem in area dominica tolerantem. quae cum uentilationem in area dominica tolerantem. quae cum ita sint, ubi est praesumptio separationis uestrae? nonne filii mali estis? ipsi uos iustos dicitis, exitum autem uestrum non abluitis. Iam si uelim et illa commemorare, quae Tychonius, homo communionis uestrae, scriptis suis inserit, qui magis contra uos pro ecclesia catholica scripsit frustra se ab Afrorum quasi traditorum communione secernens, quo uno eum Parmenianus suffocat, quid respondere poteritis, nisi quod de uobis idem Tychonius dixit et ego paulo ante recolui: \'Quod uolumus, sanctum est\'? scribit enim ille Tychonius, homo.positis omnibus praeteritis limatam esse sententiam atque decretam, ut traditoribus immensi criminis reis, si baptizari nollent, pro integris communicaretur. Deuterium etiam Macrianensem episcopum communionis uestrae dicit traditorum plebem congregatam ecclesiae miscuisse et secundum stattraditoribus unitatem eique Deuterio post hoc factum
Abbreviated transcription (Latin):
tentib adult̾is paxdabatur. illi qui intotum locũ
penitentie contra adutt̃os claudebant. impie utiq
agebant. qui m̃bris. xp̃i sanitatem negabant et
claues ecese pulsantib subtrahebant: et misclissi¬
me patientie dei que illos ꝓpt̾ẽa sinebat niuere ut
penitendosanarentur. sacrifitio contriti sp̃e et con¬
tribulati cordis oblato. dura crudelitate contracdice¬
bant: nec tamen istos imsericordes et pacificos
cum eis xp̃lana sacramenta cõmuncantes. et eos
intra unitatis retia tolerantes. donec adlitꝰ ꝑducci.
separentur. tam inmanis eoꝵ error et impietas
deleta est. nec erat que pareret ipsum cipͥanum. Si
autem qd̃ certum est ꝑ mansit eccłia certum ẽ etiam
peccatis auenis ituumitate xp̃i neminem posse ma-¬
culari non maiorũ factis consentientem ne ipsis
peccatis cõmunicando polluatur: sed ꝓpt̃ societatẽ
bonorum malos tamqiͣ palcam usq ad ultimã

Expanded text:
tentibus adulteris pax dabatur, illi, qui in totum locum tentibus adulteris pax dabatur, illi, qui in totum locum paenitentiae contra adulteros claudebant, impie utique agebant, qui membris Christi sanitatem negabant et claues ecclesiae pulsantibus subtrahebant et misericordissimae patientiae dei, quae illos propterea sinebat uiuere, ut paenitendo sanarentur sacrificio contriti spiritus et contribulati cordis oblato, dura crudelitate contra dicebant. nec tamen istos misericordes et pacificos cum eis Christiana sacramenta communicantes et eos intra unitatis retia tolerantes, donec ad litus perducti separarentur, tam immanis eorum error et impietas deleta est nec erat, quae pareret ipsum Cyprianum. si autem, quod certum est, permansit ecclesia, certum est etiam peccatis alienis in unitate Christi neminem posse maculari non malorum factis consentientem, ne ipsis peccatis communicando polluatur, sed propter societatem bonorum malos tamquam paleam usque ad ultimam
Abbreviated transcription (Latin):
ricie uł censure suc obstinatione ruꝑunt. ut quia.
apuo alios adulteris pax daretur qui nondabat
de eccl̃a separaretur. Manente concordie uincłõ et
ꝑseuerante ecese catholice indiuiduo sacram̃to ac¬
tum sirum disponit et dirigit umusquisq ep̃c ra¬
cionem ꝓpositi fui domino redditurꝰ. Quid ad hec
dicis fr̃ uincenti:. Nempe intueris hunc tantum
uirũ pacificum ep̃m. et fortissimũ martirẽ nichil
uehem̃tĩ satagisse: qmͣ ne unitatis uinculum rũ¬
ꝑetur uides eum parturientem. non solum ut
paruuli itxp̃o concepti nassantur. uerũ etiã ne iã
nati de sinu matris excussi moriantur. Porro autẽ
ip̃am rẽ qmͣ contra impios seꝑatores cõmemorauit.
ad tende. Si adulteris cõmuilicabant qui penitentibꝰ
ad ult̾is pacem dabant. nũquid illi qui hoc non
fatiebant collegio maculabantur istorũ Si autem
qd̃ ueritas habet et qd̃ eccłia tenet incrito recce peni¬

Expanded text:
ritie uel censurae suae obstinatione ruperunt, ut, quia ritie uel censurae suae obstinatione ruperunt, ut, quia apud alios adulteris pax daretur, qui non dabat, de ecclesia separaretur. manente concordiae uinculo et perseuerante ecclesiae catholicae indiuiduo sacramento actum suum disponit et dirigit unusquisque episcopus rationem propositi sui domino redditurus.\' quid ad haec dicis, frater Vincenti? nempe intueris hunc tantum uirum, pacificum episcopum et fortissimum martyrem nihil uehementius sategisse quam ne unitatis uinculum rumperetur. uides eum parturientem, non solum ut paruuli in Christo concepti nascantur, uerum etiam ne iam nati de sinu matris excussi moriantur. Porro autem ipsam rem, quam contra impios separatores commemorauit, adtende. si adulteris communicabant, qui paenitentibus adulteris pacem dabant, numquid illi, qui hoc non faciebant, collegio maculabantur istorum? si autem, quod ueritas habet et quod ecclesia merito tenet, recte paeni
Abbreviated transcription (Latin):
fructuosissimum. si qͥd inco fuerat em̃dandum. pur¬
fructum afferat. Unde nisi quia herens in diffusi¬
onc uitis. radicem non descrit unitatis: lam et si
traderet corpus suum ut arderet. caritatem autem
non haberet: nichil ei ꝓdẽct. ddtendc adhuc pau¬
lulum inutt̾is cipͥam. ut adu̾tas qm̃ mextusabilem
ostenderit qui se uoluerit abunitate eccłie qm̃ õs in
oĩb gentib ꝓmisit et reddidit. qͣsi iustitie sue causa
separaremagisq intelligas qm sit uera sententia
pauio ante ame commemorata filius malus ipse
se iustum dicit: exitum autem suum non abluit:.
Ponit inq̃ dam eplasua qm̃ stribit ad antomanũ
rem quandam. satis reidequa nunc agimus neces¬
sariam: sed melius u̾ba eiꝰ inserimus: Ante cessores in¬
quit nr̃i quidã ep̃r istic in ꝓuicia nr̃a dandam pacẽ
gio recesserunt. aut catholice eccle unitatem. uł du¬

Expanded text:
fructuosissimum, si quid in eo fuerat emendandum, purfructuosissimum, si quid in eo fuerat emendandum, pur, ut maiorem fructum adferat. unde, nisi quia haerens in diffusione uitis radicem non deseruit unitatis? nam etsi traderet corpus suum, ut arderet, caritatem autem non haberet, nihil ei prodesset. Adtende adhuc paululum in litteras Cypriani, ut aduertas, quam inexcusabilem ostenderit, qui se uoluerit ab unitate ecclesiae, quam deus in omnibus gentibus promisit et reddidit, quasi iustitiae suae causa separare, magisque intellegas, quam sit uera sententia paulo ante a me commemorata: Filius malus ipse se iustum dicit, exitum autem suum non abluit. ponit in quadam epistula sua, quam scribit ad Antonianum, rem quandam satis rei, de qua nunc agimus, necessariam; sed melius uerba eius inserimus. antecessores\', inquit, \'nostri quidam episcopi istic in prouincia nostra dandam pacem gio recesserunt aut catholicae ecclesiae unitatem uel du
Abbreviated transcription (Latin):
urẽq seꝑationis p̃sumptio. uidelicet ne maculare¬
mini peccatis aliens. tota facilitate subu̾titur cũ
apparet inlitt̾is cipͥam cõmunicata ẽẽ cum pecca¬
ur̃am et siciro uultis uuĩ sententiam. baptismum
non habebant: t tam̃ ecclam non ꝑisse sed insui ge-¬
neris dignitate ꝑ totum orbem sparsa dñica frumen¬
tamansisse: ac ꝑ hocsiꝑtur bati tamqmͣ ao aliquem
portum. sic ad auctoritatem cipͥam confugitis. uide¬
tis quẽ illic scopulũur error offendat. Si autem iam
nec illuc confugere auoctis. sine ullo luccamme nau-¬
fragatis. porro autem cipͥanus aut non senste omm¬
no qd̃ cum sensisse recitatis. aut hoc postea cortexit
in regula ueritatis. aut hunc qͣsi neuũ sui candidis¬
simi pectoris coopuit ubere caritatis. dum unitatẽ
pacis. Scriptum est enim. caritas cooꝑit muscitudi¬
nem pectatoꝵ. Accessit huc etiã qd̾ tamqm̃ sarm̃tum

Expanded text:
uestraeque separationis praesumptio, uidelicet ne maculareuestraeque separationis praesumptio, uidelicet ne macularemini peccatis alienis, tota facilitate subuertitur, cum apparet in litteris Cypriani communicata esse cum peccaram et, sicut uultis, illius sententiam baptismum non habebant, et tamen ecclesiam non perisse, sed in sui generis dignitate per totum orbem sparsa dominica frumenta mansisse. ac per hoc si perturbati tamquam ad aliquem portum sic ad auctoritatem Cypriani confugitis, uidetis, quem illic scopulum uester error offendat; si autem iam nec illuc confugere audetis, sine ullo luctamine naufragatis. Porro autem Cyprianus aut non sensit omnino, quod eum sensisse recitatis, aut hoc postea correxit in regula ueritatis aut hunc quasi naeuum sui candidissimi pectoris cooperuit ubere caritatis, dum unitatem pacis; scriptum est enim: Caritas cooperit multitudinem peccatorum. accessit huc etiam, quod tamquam sarmentum
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ non de sunt qui hoc cipͥanum ꝓrsus non sensisse
contendant: sed subciꝰ nommne ap̃sumptorib atq
m̃dacib fuisse confictum: Neq enim sic potuit inte¬
gritas atq notitia litt̃arum uniꝰ qmlib inlustris
ep̃i custodiri. quem ad modum scriptuta canonica
tot linguarum utteris. et ordine. ac successione celebra¬
cionis eccsiastice custo ditur: contra quam tam̃ non
defuerunt qui sub nominib apłorum multa confin¬
gerent: frustra quidem qͥa illa sic cõmota. sic cele-¬
brata. sic nota est: uerum quid possit ad ũsus litt̃as
non canonica auctoritate fundatas. etiam hinic de¬
monstrauit impie conatꝰ audatie. qd̃ et adu̾sus eas
que tanta notitie mole firmate ft̃: se se erigere non
p̃ter misit: Nos tam̃ duas obres non negamus il¬
lud sensisse cipͥanum. qd̃ et stilus eͦ habet qnͣdam
ꝓpͥam fatiem. qͣ possit agnosci et quod ibi magis
contra uos. causa nostra demonstratur in uictior

Expanded text:
mquam non desint, qui hoc Cyprianum prorsus non sensisse mquam non desint, qui hoc Cyprianum prorsus non sensisse contendant, sed sub eius nomine a praesumptoribus atque mendacibus fuisse confictum. neque enim sic potuit integritas atque notitia litterarum unius quamlibet inlustris episcopi custodiri, quem ad modum scriptura canonica tot linguarum litteris et ordine ac successione celebrationis ecclesiasticae custoditur, contra quam tamen non defuerunt qui sub nominibus apostolorum multa confingerent frustra quidem, quia illa sic commendata, sic celebrata, sic nota est; uerum quid possit aduersus litteras non canonica auctoritate fundatas, etiam hinc demonstrauit impiae conatus audaciae, quod et aduersus eas, quae tanta notitiae mole firmatae sunt, sese erigere non praetermisit. Nos tamen duas ob res non negamus illud sensisse Cyprianum, quod et stilus eius habet quandam propriam faciem, qua possit agnosci, et quod ibi magis contra uos causa nostra demonstratur inuictior
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis alicins. qnͣdocum eis sacram̃ta cõmunicant:
acphoc seꝑationem qua existis abunitate qua extu¬
satione possitis abluere non habetis impleturq in
uobis sancte scpͥture illuo oraculum filius malus
ipse se nistum dicioexitum autem suum non ablu¬
it. Meritis autem crpͥam sic non equat᷑. quippt̾ pa¬
ria sacram̃ta nec ipsos hercticos audet rebaptirare:
sicut nonequat᷑ meritis pcri quisqͥs non cogit gen¬
tes iudarare. Scd illa petri non tantum claudica¬
cio uerũ etiam correctio scpturis canonicis continet᷑.
tip̾anus autem sensisse alit̾ de baptismo. qmͣ forma
et consuetuos habet cocłe non in canonicis. sed in sus
et inconcilii literis in uenitur. correxisse autem istã
sententiam non inuenitur. Non incongruent̾ tamẽ
de tali iuro existimandum ẽ. qd̃ correxerit et fortasss
supp̃ssum sit abeis qui hoc errore minium deleccati
st̃: et tanto uelut patrocinio cattre noluerunt: qmͣ¬

Expanded text:
peccatis alienis, quando cum eis sacramenta communicant. peccatis alienis, quando cum eis sacramenta communicant. ac per hoc separationem, qua existis ab unitate, qua excusatione possitis abluere, non habetis impleturque in uobis sanctae scripturae illud oraculum: Filius malus ipse se iustum dicit. exitum autem suum non abluit. Meritis autem Cypriani sic non aequatur, qui propter paria sacramenta nec ipsos haereticos audet rebaptizare, sicut non aequatur meritis Petri, quisquis non cogit gentes iudaizare. sed illa Petri non tantum claudicatio uerum etiam correctio scripturis canonicis continetur; Cyprianus autem sensisse aliter de baptismo, quam forma et consuetudo habebat ecclesiae, non in canonicis sed in suis et in concilii litteris inuenitur. correxisse autem istam sententiam non inuenitur: non incongruenter tamen de tali uiro existimandum est, quod correxerit et fortasse suppressum sit ab eis, qui hoc errore nimium delectati sunt et tanto uelut patrocinio carere noluerunt. qua
Abbreviated transcription (Latin):
tũ sic ẽẽ ad missos ineccłam qͥ fuerant aubibapti¬
zati ut denuo non baptirarentur. unde illos sine
baptismo fuisse arbitrat̃: lantũ tam̃ ponit utili¬
tatis et salubritatis inpace eccłie ut ꝓpt̃ illam non
eos credat abeccłe muncrib separi: Qua in re ficut
ingenim tuum noui. facillime. ꝑspicis totam cau¬
sam nrãm penit᷑ eũsam et extinctam. Si enĩ sacram̃¬
ta cũpeccatorib cõmunicando sicut putatis ꝑ ut ec¬
ilesia que fuerat morbe terrarum. nã uos ideo sepa¬
rastis iam pͥus qd totapierat cum sicut dicit cipͥañ
in eam sme baptismo ad mittebant᷑ ac sic nec ipst
cipͥanus habebat in quaeccłã nasceretur: hnͣto ma¬
gis multo posterior ur̃ auctor pat̾q donatus: Si au¬
tẽiuo tempore cum meã sine baptismo ad mitte¬
bantur. erat tam̃ eccła que pareret cipͥanũ pareret et
donatum. manifestum est non contammari iustos

Expanded text:
tum sic esse admissos in ecclesiam, qui fuerant alibi baptitum sic esse admissos in ecclesiam, qui fuerant alibi baptizati, ut denuo non baptizarentur, unde illos sine baptismo fuisse arbitratur, tantum tamen ponit utilitatis et salubritatis in pace ecclesiae, ut propter illam non eos credat ab ecclesiae muneribus separari? Qua in re, sicut ingenium tuum noui, facillime perspicis totam causam uestram penitus euersam et extinctam. si enim sacramenta cum peccatoribus communicando, sicut putatis, periit ecclesia, quae fuerat in orbe terrarum — nam uos ideo separastis —, iam prius tota perierat, cum, sicut dicit Cyprianus, in eam sine baptismo admittebantur, ac sic nec ipse Cyprianus habebat, in qua ecclesia nasceretur, quanto magis multo posterior uester auctor paterque Donatus! si autem illo tempore, cum in eam sine baptismo admittebantur. erat tamen ecclesia, quae pareret Cyprianum, pareret et Donatum, manifestum est non contaminari iustos
Abbreviated transcription (Latin):
cipͥam scĩ ep̃i et gloriosi mrĩs te. delectat auccoritas.
qmͣ quidem sicut dixi acanonica auccoritate distin¬
gumus cur meo te delcicat qd̃ unitatem orbis t̾re.
atq oĩum gentium. et diligendo tenuit. et disputã¬
do defendit: Qd̃ eos quisetamqmͣ iustos ab ea seꝑa¬
re uoluissent arrogantissimos et suꝑbissimos u¬
dicauit. ir ridens eos hoc sibi assumere qd̃ nec apo
stolis concessit dñs. ut ante tempus ⁊urania colli-¬
gerent: aut tamqmͣ ipsis palam ferre. et artam pur¬
gare concessum sit: paleas conarentur atritico sepa.¬
rare qd̃ unumquẽq alienis peccatis maculari non
posse monstrauit. qmͣ sibiomnes impie seditionis
auctores solam causam sepationis assumunt: qd
in eo ipso in quo alit̃ sapiit. collegas diũsa sentien¬
tes nec iudicandos nec auire cõmumonis amouen¬
dos cẽ decreuit. qd̃ in ca ipsa epła. adiubaianum
que inconcilio tiui auctoritatẽ ad rebaptrandum
seqͥ uos dicitis. pͥmitꝰ recitata ẽ confiteatur. inp̃teri¬

Expanded text:
copi et gloriosi martyris te delectat auctoritas, quam quidem sicut dixi, a canonica auctoritate distinguimus; cur in eo te non delectat, quod unitatem orbis terrae atque omnium gentium, et diligendo tenuit, et disputando defendit: quod eos qui se tanquam justos ab ea separare voluissent, arrogantissimos et superbissimos judicavit, irridens eos hoc sibi assumere, quod nec Apostolis concessit dominus, ut ante tempus zizania colligerent aut, tamquam ipsis paleam ferre et aream purgare concessum sit, paleas conarentur a tritico separare, quod unumquemque alienis peccatis maculari non posse monstrauit, quam sibi omnes impiae seditionis auctores solam causam separationis adsumunt, quod in eo ipso, in quo aliter sapuit, collegas diuersa sentientes nec iudicandos nec a iure communionis amouendos esse decreuit, quod in ea ipsa epistula ad Iubaianum, quae in concilio, cuius auctoritatem ad rebaptizandum sequi uos dicitis, primitus recitata est, cum fateatur in praeteri
Abbreviated transcription (Latin):
ando. istos leniꝰ suscipiendo utrosq diligendo:
utrisq sanandis mat̾na caritate seriendo: Ha¬
bes epłam ꝓuixiorem fortasse qmͣ uelles: eẽt autẽ
multo breuior. si te tantum inrespondendo co
acceptione curauerint am̃.¬

Expanded text:
ando, istos lenius suscipiendo, utrosque diligendo, ando, istos lenius suscipiendo, utrosque diligendo, utrisque sanandis materna caritate seruiendo. habes epistulam prolixiorem fortasse, quam uelles. esset autem multo breuior, si te tantum in respondendo cogacceptione curauerint. am
Abbreviated transcription (Latin):
ptitanto ante futuros figurauerunt. Confusio aute
adducit grãm et glam cum erubescit quisq deppͥa
iniquitate. et penitendo in meliꝰ cõmutatur. quod
te facere pͥget illa ꝑnitiosa confusione suꝑ atum:
ne tibi ab hominib nescientib quid loquanturr.
obitiatur apłica illa sententia. Si enim que destrixi
tuo. Que si diciposset etiam incos qͥ ueritatem cor¬
recti p̃dicant. qm ꝑu̾si obpugnant. in ipsũ pau-¬
lus primitus dicerctur. in quo eccłie xp̃i magni¬
ficabant dm̃: audientes qd̃ cũgliraret fidem qmͣ
aliqnͣdo uastabat. Nec quem quã putes ab errore
adu̾itatem uł aquocumq seu magno seu paruo
peccato. ad correctionem sine penitentia posse
transire. S nimis impudens error ẽ. hic uelle ca
deserunt si hoc ipsum penitendo corrigant.
alit̃ illos qui in ca non dum fuerunt. et tunc p̾¬
mum pacem eiꝰ accipiunt. Illos amplĩ humili¬

Expanded text:
pti tanto ante futuros figurauerunt. confusio autem pti tanto ante futuros figurauerunt. confusio autem adducit gratiam et gloriam, cum erubescit quisque de propria iniquitate et paenitendo in melius commutatur, quod te facere piget illa perniciosa confusione superatum, ne tibi ab hominibus nescientibus, quid loquantur, obiciatur apostolica illa sententia: Si enim, quae destruxm constituo. quae si dici posset etiam in eos, qui ueritatem correcti praedicant, quam peruersi oppugnabant, in ipsum Paulum primitus diceretur, in quo ecclesiae Christi magnificabant deum audientes, quod euangelizaret fidem, quam aliquando uastabat. Nec quemquam putes ab errore ad ueritatem uel a quocumque seu magno seu paruo peccato ad correctionem sine paenitentia posse transire. sed nimis inpudens error est hic uelle caldeserunt, si hoc ipsum paenitendo corrigant, aliter illos, qui in ea nondum fuerunt et tunc primum pacem eius accipiunt, illos amplius humili
Abbreviated transcription (Latin):
natistas. nec ad rogatistas conũsus sim: sine dubitatione¬
ulla confirmas. et p̃ter donatistas et p̃ter rogatistas ẽẽ
xp̃ianam fidẽ. hec gͦ fides sicut dicimus in omnib genti¬
bi dilatatur: que scłm csi festimonium in semine abra¬
he benedicuntur. Quidgͥ ad huc dubitas tenert qd̃ sen¬
tis: nisi quia id qd̾ minc sentis. uł aliquandosensisse. uł
aliud defendisse confunderis: Et dumerubescis corrigẽ
errorem non erubescis ꝑmanere merrore: qd̾ utiq potiꝰ
erubestendum fuit: hoc ẽ illud qd̃ scͥptura nontacuit
Est confusio adducens peccatum: et ẽ confusio adducens
gr̃am et głam: Confiio aoducit peccatum: cũ crubes¬
cit quisq prauam mutare sententiam. ne aut in ꝯstans
putetur aut diu̾sus asc. se ipso indict tentatur. Ita des-¬
cendunt in infernum uuentes. id ẽ suã ꝑ ditionẽ sen¬
cientes: qd̃ dathan et abrron et chore hiatu terre absũ¬

Expanded text:
natistas nec ad Rogatistas conuersus sim, sine ulla dubitationenatistas nec ad Rogatistas conuersus sim, sine ulla dubitatione confirmas et praeter Rogatistas et praeter Donatistas esse Christianam fidem. haec ergo fides, sicut dicimus, in omnibus gentibus dilatatur, quae secundum dei testimonium in semine Abrahae benedicuntur. quid igitur adhuc dubitas tenere, quod sentis, nisi quia id, quod non sentis, uel aliquando sensisse uel aliud defendisse confunderis, et, dum erubescis corrigerrorem, non erubescis permanere in errore, quod utique potius erubescendum fuit? Hoc est illud, quod scriptura non tacuit: Est confusio adducens peccatum et est confusio adducens gratiam et gloriam. confusio adducit peccatum, cum erubescit quisque prauam mutare sententiam, ne aut inconstans putetur aut diu errasse se ipso indice teneatur; ita descendunt in infernum uiuentes, id est suam perditionem sentientes, quos Dathan et Abiron et Core hiatu terrae absum
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Sed nec facile ista monstratis. et simonstrccis non¬
nuuos toleramus. quos corrigere uł punire nonpossum᷑.
Neq ꝓpt̾ palcam reliiquimus aream dm̃. neq ꝓpt̾ pis¬
tes malos rumpimꝰ recia dñr. neq ꝓpt̃ hedos infine se¬
gregandos deserimꝰ gregem domini. neq ꝓpt̾ uasa facta
dicturisunt. qͣre modo destrius que pͥus edificabas. si ne
dubio transies ad eccłam qmͣ ueram sentire de intelligo.
Nec huĩ sententie tue testimonia ionge peto: tu ipse
posuisti. Cum optime inquis te nouerun longe adhuc
a fide xp̃iana sepositum. et studuis olim deditum litc̃a¬
rum quietis et honestatis fuisse cultorem. cũq postea
conũsts ad xp̃ianam fidẽ ut exmultoꝵ relatione cog¬
noui. disputationib legaub oꝑamdares: certe si tu
ad me illam epłam misisti hec ũba tua sunt. Cũgͦ fa¬
tearis me conũsum adxp̃ianam fidem. cum ego necaddo¬

Expanded text:
nobis. Sed nec facile ista monstratis; et si monstretis, nonnobis. Sed nec facile ista monstratis; et si monstretis, nonnullos toleramus, quos corrigere vel punire non possumus: neque propter paleam relinquimus aream Domini, neque propter pisces malos rumpimus retia Domini, neque propter haedos in fine segregandos, deserimus gregem Domini, neque propter vasa facta dicturi sunt, Quare modo destruis quae prius aedificabas; sine dubio transies ad Ecclesiam, quam veram sentire te intelligo: nec hujus sententiae tuae testimonia longe peto. Tu quippposuisti: Cum optime, inquis, noverim te longe adhuc a fide christiana sepositum, et studrum quietis et honestatis fuisse cultorem cumque postea conuersus ad Christianam fidem, ut ex multorum relatione cognoui, disputationibus legalibus operam dares\'. certe si tu ad me illam epistulam misisti, haec uerba tua sunt. cum ergo fatearis me conuersum ad Christianam fidem, cum ego nec ad Do
Abbreviated transcription (Latin):
terrena non tecte aquoqm possideri possit nisi uel
iure diuino qͥ tuntra nustoꝵ st̃ uł iure humano qd̾
inpotestate est. regum terre: ideoq res ur̃as falso appel¬
letis. quas nec iuste possidetis. et scd̃m leges regum t̾re¬
norum amittere iussi estis. frustraq cdicatis nos eis con¬
gregandis laborauim̃. cum scͥptum legatis: labores
impioꝵ iusti edent: s tam̃ quisqͥs ex occasione. legis huiꝰ
qmͣ reges t̃re xp̃o serinentes adem̃dandam ur̃am im-
pietadem ꝓmuigauerunt. res ꝓpͥas urãs cupide appe¬
tie. displicet nob̃. Qs qͥs atmq ipsas res pauꝑum uł ba¬
silicas congregationum qͣs sub nomine ecctie tenebatis.
que omnino non debentur nisi ei eccle quȩ uera xp̃i
nob̾. Quisquis ꝓ aliqͦ flagitio uł facinore ꝓiectum auo¬
bis ita suscipit. sicut suscipiunt᷑ qui excepto errore quo
a nobis seꝑamini sine cͥmine apud uos uixerõ displiceo

Expanded text:
terrena non recte a quoquam possideri possit nisi uel terrena non recte a quoquam possideri possit nisi uel iure diuino, quo cuncta iustorum sunt, uel iure humano, quod in potestate est regum terrae, ideoque res uestras falso appelletis, quas nec iusti possidetis et secundum leges regum terrenorum amittere iussi estis, frustraque dicatis: Nos eis congregandis laborauimus\', cum scriptum legatis: Labores impiorum iusti edent, sed tamen quisquis ex occasione legis huius, quam reges terrae Christo seruientes ad emendandam upietatem promulgaverunt, res proprias vestras cupide appetit, displicet nobis. Quisquis denique ipsas res pauperum, vel basilicas congregationum, quas sub nomine Ecclesiae tenebatis, quae omnino non debentur nisi ei Ecclesiae quae vera Cnobis. Quisquis pro aliquo flagitio vel facinore projectum a vobis ita suscipit, sicut suscipiuntur qui, excepto errore quo a nobis separamini, sine crimine apud vos vixerunt, displicet