comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ra quippe. ęccłia dicitur: quȩ
apeccatoꝵ suoꝵ tenebris ad
lumen iusticiȩ ꝑmutat᷑. Uinde.
& hanc sponsus. incantico can¬
ticoꝵ miratur: dicens. Quȩ est
ista. quȩ ꝓgreditur. quasi auro¬
ra consurgens: Quasi aurora
quippe electoꝵ surgit ȩcclesia:
quȩ prauitatis pristinȩ tenebras
deserit: et sese innoui luminis
fulgorem conuertit. In illa igit᷑
luce quȩ in districti iudicis ad¬
uentu monstratur. corpꝰ dam¬
nati hostis ortũ surgentis auro¬
rȩ non uidet: quia cũ districtus
iudex adretributionem uenerit:
iniquus quisq: suoꝵ caligine
meritoꝵ pressus: quanta clari¬
tate sc̃a ȩccłia minternũ cordis
lumen surgat. ignorat. Tunc nãq
electoꝵ mens maltum rapitur:
ut cdiuinitatis radiis illustratur:
& quo eius respectu ꝑfunditur.
eo ultra se. gr̃a choruscante suble¬
uatur: Tunc sc̃a eccłia. plenȩ au¬
rora fit: cum mortalitatis atq
ignorantiȩ suȩ tenebras fundit̾

Expanded text:
ra quippe Ecclesia dicitur, quae ra quippe Ecclesia dicitur, quae a peccatorum suorum tenebris ad lucem justitiae permutatur. Unde et hanc sponsus in Canticorum cantico miratur, dicens: Quae est ista, quae progreditur quasi aurora consurgens ? Quasi aurora quippe electorum surgit Ecclesia, quae pravitatis pristinae tenebras deserit, et sese in novi luminis fulgorem convertit. In illa igitur luce, quae in districti judicis adventu monstratur, corpus damnati hostis ortum surgentis aurorae non videt; quia cum districtus judex ad retributionem venerit, iniquus quisque suorum caligine meritorum pressus, quanta claritate sancta Ecclesia in internum cordis lumen surgat, ignorat. Tunc namque electorum mens in altum rapitur, ut divinitatis radiis illustretur; et quo ejus respectu perfunditur, eo ultra se gratia coruscante sublevatur. Tunc sancta Ecclesia plena aurora fit, cum mortalitatis atque ignorantiae suae tenebras funditus
Abbreviated transcription (Latin):
esse se ueraciter scõs arbitrant᷑
& quanto se exmultoꝵ estima¬
done irreprehensibiles putant:
tanto. diem districti iudicii se¬
curius expectant. De quib be
ne ꝑꝓpħam dicitur ue desi¬
derantib diem dñi. Quib bea¬
tus iob debitã sententiã ꝓfert:
p̃dicentis studio: non optan¬
tis uoto: dicens. Expectec lu¬
cem: & non uideat. Nox qͥppe
inmenbris suis lucem expec¬
tat et non uidet: quia uel hi
qui fidem sine oꝑib retinent.
cum ꝓeadem fide inextremo
iudicio saluari se posse confidt̃:
spes eorum frustrabitur: quia
hanc uiuendo demoliti sunt.
quam. confitendo tenuerunt:
uel hi qui ꝓhumana laude in
bona actione se exhibent. inca ᷤᷤ¬
sum aueniente iudice. retribu¬
tionem bonoꝵ operum sꝑant:
quia dum hȩc mostentatione
faciunt laudis: iã p̃mium ab
humano ore receperunt: ueri¬
tate attestante quȩ ait Amen
dico uobis: receperunt merce¬
Nec ortũ surgentis aurore. Auro

Expanded text:
esse se veraciter sanctos arbitrantur; esse se veraciter sanctos arbitrantur; et quanto se ex multorum aestimatione irreprehensibiles putant, tanto diem districti judicii securius exspectant. De quibus bene per prophetam dicitur: Vae desiderantibus diem Domini . Quibus beatus Job debitam sententiam profert, praedicentis studio; non optantis voto dicens: Exspectet lucem, et non videat. Nox quippe in membris suis lucem exspectat, et non videt, quia vel hi qui fidem sine operibus retinent, cum pro eadem fide in extremo judicio salvari se posse confidunt, spes eorum frustrabitur, quia hanc vivendo demoliti sunt, quam confitendo tenuerunt, vel hi qui pro humana laude in bona actione se exhibent, incassum a veniente judice retributionem bonorum operum sperant; quia dum haec in ostentationem faciunt laudis, jam praemium ab humano ore receperunt, Veritate attestante, qudico vobis, receperunt merceNec ortum surgentis aurorae. - Auro
Abbreviated transcription (Latin):
di. Sicut autem idem redemp¬
tor nr̃. una ꝑsona ẽ. cum cong̾¬
gatione bonoꝵ: ipse nanq ca¬
put ẽ corporis. & nos hui capi¬
dis corpus: ita antiquus hostis.
una ꝑsona ẽ cum cuncta collec¬
tione repborum: quia ipse eis
a diniquitatem. quasi caput
preminet: illi autem. dũ adꝑ
suasa deseruiunt: uelut subiũc¬
tum capiti corpus. inherent. Qd̃
ergo de hac nocte. idest deanti¬
quo hoste dicitur: dignum ẽ
ut adcorpus eius. idest adiniqͦs
quosq deriuetur. Quia igitur
redemptor humani generis lux
ẽ: quid est qđ de hac nocte dr̃
expectet lucem et non uideat:
nisi qđ sunt nonnulli. qui fidẽ
quam oꝑib destruunt. denere
se sermonib ostendunt: Deqͥb.
ꝑpaulum dicitur: quia confi¬
tentur se nosse dm̃: factis autẽ
negant. Hinimirum. aut pͣua
sunt quȩ faciunt: aut recta o¬
pera non recto corde sectantur.
Non enim de suis oꝑib retribu¬
tiones ꝑpetuas. sed transitorios
fauores querunt: &tam̃. quia
quasi scõs laudari se audiunt:

Expanded text:
demptor noster una persona est cum congregatione bonorum; ipse namque caput est corporis, et nos hujus capitis corpus; ita antiquus hostis una persona est cum cuncta collectione reproborum, quia ipse eis ad iniquitatem quasi caput praeeminet, illi autem dum ad persuasa deserviunt, velut subjunctum capiti corpus inhaerent. Quod ergo de hac nocte, id est antiquo hoste dicitur, dignum est ut ad corpus ejus, id est ad iniquos quosque, derivetur. Quia igitur Redemptor humani generis lux est, quid est quod de hac nocte dicitur: Exspectet lucem, et non videat: nisi quod sunt nonnulli qui fidem, quam operibus destruunt, tenere se sermonibus ostendunt? De quibus per Paulum dicitur: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hi nimirum aut prava sunt quae faciunt, aut recta opera non recto corde sectantur. Non enim de suis operibus retributiones perpetuas, sed transitorios favores quaerunt; et tamen quia quasi sanctos laudari se audiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
amundo corde ñꝓdeunt: cap¬
ti inoccultis cogitationibus
noctis huius tenebris obscuran¬
tur. Qui. sepe ea. quȩ mundo cor¬
de non faciunt: etiã oꝑa amit¬
tunt. Quia ergo nox preualere
ꝑmititur. quando & int̾ bona
oꝑa. cordis intentio minime
mundatur: dicatur rectȩ. Ob¬
tenebrentur stellȩ caligine eius:
idest contra eos qui ante huma¬
nos oculos quasi bonis opibus
splendent. malicia hostis anti¬
qui obscura preualeat: & hoc
qđ ante humana iudicia sump¬
serant.lumen laudis deponat
Caligine quippe noctis obscurã¬
tur: cum eoꝵ uita. aꝑto errore
confunditur: ut nimirum ta¬
les etiam foras mactione appa¬
reant: quales apud semecipsos
intus diuino parere iudicio ñ

Expanded text:
a mundo corde non prodeunt, capa mundo corde non prodeunt, capti in occultis cogitationibus, noctis hujus tenebris obscurantur; qui saepe ea quae mundo corde non faciunt, etiam opera amittunt. Quia ergo nox praevalere permittitur, quando et inter bona opera cordis intentio minime mundatur, dicatur recte: Obscurentur stellae caligine ejus; id est, contra eos qui ante humanos oculos quasi bonis operibus splendent, malitia antiqui hostis obscura praevaleat; et hoc, quod ante humana judicia sumpserant, lumen laudis deponant. Caligine quippe noctis obscurantur, cum eorum vita aperto errore confunditur; ut nimirum tales etiam foris in actione appareant, quales apud semetipsos intus divino parere judicio non
Abbreviated transcription (Latin):
latenter obscuret insinuat. Se¬
hẏpocritarũ fictio demonstra¬
tur: qui bona quȩ faciunt. ad
pcipiendas laudes hominibus
ostendunt. Si enim rectȩ uiuẽ¬
des stellȩ non essent: nequaquã
paulus discipulis diceret In me¬
dio nationis prauȩ et ꝑuersȩ:
inter quos lucetis sicut lumi¬
naria mmundo. Rursũ. si int̃
eos qui recta agere uidentur.
quidã de actione sua retributi¬
onem fauoris humani non que¬
rerent: nequaquã stellas ioħs
ruere acȩlestib uideret. dicens.
Misit draco caudã: & traxit terci¬
am partem stellarũ. Draconis
enim cauda. stellarum pars tra¬
hitur: quia extrema ꝑsuasione
antixp̃i. quidã qui uidentur
lucere. rapientur. Stellas nanq
interram trahere ẽ: eos qui ui¬
dentur studio uitȩ cȩlestis in¬
herere examore terreno. iniqui¬
tate aꝑti erroris inuoluere. Sũt
nanq: nonnulli. qui ante huma¬
nos ocłos uelut magnis oꝑib
lucent: sed quia hȩc ipsa oꝑa

Expanded text:
latenter obscuret, insinuet. Selatenter obscuret, insinuet. Sehypocritarum fictio demonstratur, qui bona quae faciunt, ad percipiendas laudes hominibus ostendunt. Si enim recte viventes, stellae non essent, nequaquam Paulus discipulis diceret: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Rursum, si inter eos qui recta agere videntur, quidam de actione sua retributionem favoris humani non quaererent, nequaquam stellas Joannes ruere a coelestibus videret, dicens: Misit draco caudam, et traxit tertiam partem stellarum . Draconis enim cauda stellarum pars trahitur, quia extrema persuasione Antichristi quidam qui videntur lucere rapientur. 112 Stellas namque in terram trahere, est eos qui videntur studio vitae coelestis inhaerere, ex amore terreno iniquitate aperti erroris involvere. Sunt namque nonnulli qui ante humanos oculos velut magnis operibus lucent; sed quia haec ipsa opera
Abbreviated transcription (Latin):
Quem tamen infine mundi. ad
aꝑtiora certamina reuoeant:¬
& totum contra nos insuis ui
rib relaxant ynde. illic rursũ
scriptum ẽ Cum completi fu¬
erint mille anni: soluetur satha¬
nas. Ille enim apostata angłs.
qui ita conditus fuerat. ut an¬
geloꝵ cȩteris legionib emine¬
ret: ita suꝑbiendo succubuit.
ut nunc stantiũ angeloꝵ di¬
tioni substratus sit: quatinꝰ
uł nc̃ adutilitatem nostram. eis
ministrantib. religatus lateat:
uel tunc ad ꝓbationem nrãm.
eis relarantib totis se suis cont̃
nos iurib solutus exerceat. Quia
igitur hi electi sp̃s suꝑbum a¬
postatam comprimunt. qui hu¬
miles hunc sequi noluerunt:
ipsisq administrantib dispo¬
nitur. ut adint̃nitionẽ aperti
certaminis destruendus fun¬
ditus quandoq reuocet᷑. dica¬
tur rect̾e. Qui parati sunt sus¬
citare leuiathan.Quia tamen
hostis callidus adaꝑta bella
nec. dum suscitatus ẽ: quomͦ
quorumdã mentes nox ista nẽ

Expanded text:
QQapertiora certamina revocant, et totum contribus ralaxant. Unde et illic rursum scriptum est: Cum completi fuerint mille anni, solvetur Satanas . Ille enim apostata angelus, quia ita conditus fuerat, ut angelorum caeteris legionibus emineret, ita superbiendo succubuit, ut hunc stantium angelorum ditioni substratus sit; quatenus vel nunc ad utilitatem nostram eis ministrantibus religatus lateat, vel tunc ad probationem nostram eis relaxantibus, totis se contra nos suis viribus solutus exerceat. Quia igitur hi electi spiritus superbum apostatam comprimunt, qui humiles hunc sequi noluerunt, ipsisque administrantibus disponitur, ut ad intentionem aperti certaminis destruendus funditus quandoque revocetur, dicatur recte: Qui parati sunt suscitare Leviathan. Quia tamen hostis callidus ad aperta bella necdum suscitatus est, quomodo quorumdam mentes nox ista nunc
Abbreviated transcription (Latin):
describit: dicens.Suꝑ leuiathan.
serpentẽ uectem: suꝑ leuiathan.
ni spopondit᷑ tortuosis adeũ
sinib irrepsit: quia dum falso
impossibilia ꝓmisit: uerȩ &
possibilia sustulit. Querendum
xerat. tortuosumq ilico subiun¬
gebat: interposuit. uectem: nisi
forte qđ inserpentis tortitudi¬
ne flura mollicies: inuecte au¬
tem. est duricia rigiditatis. Ut
ergo hunc et durum signaret.¬
& mollem: et uectem nominat.
et tortuosum. Durus quippe ẽ.
ꝑmalitiã: mollis. ꝓblandim̃ta.
yectis ergo dicitur: quia usq ad
necem ꝑcutit: tortuosus autem:
quia se ꝑinsidias molliter in
flectit. Sed hunc leuiathan:
electi angeloꝵ sp̃s. nunc inpu¬
teo abyssi clausũ premunt. Un¬
de scriptum ẽ. Nidi angelũ dĩ¬
descendentem decȩlo: habentẽ
clauem abyssi. et cathenã ma¬
gnam inmanu sua: et app̃hen¬
dit draconẽ serpentem anti¬
quum. qui ẽ diabolus et satha¬
nas: et ligauit eum ꝑannos
mille: et misit eum mabyssũ.

Expanded text:
describit dicens: Super Leviathan describit dicens: Super Leviathan serpentem vectem, sni spopondit, tortuosis ad eum sinibus irrepsit; quia dum falso impossibilia promisit, vere et possibilia sustulit.  Vet. XIIxerat, tortuosumque illico subjungens, interposuit vectem, nisi forte quod in serpentis tortitudine fluxa mollities, in vecte autem est duritia rigiditatis. Ut ergo hunc et durum signaret, et mollem; et vectem nominat, et serpentem. Durus quippe est per malitiam, mollis per blandimenta. Vectis ergo dicitur, quia usque ad necem percutit; serpens autem, quia se per insidias molliter inemunt. --Sed hunc Leviathan electi angelorum spiritus nunc in puteo abyssi clausum premunt. Unde scriptum est: Vidi angelum descendentem de coelo, habentem clavem abyssi, et catenam magnam in manu sua: et apprehendit draconem serpentem antiquum, qui est diabolus et Satanas, et ligavit eum per annos mille, et misit eum in abyssum .
Abbreviated transcription (Latin):
nebrosa nocte quȩ humanȩ in¬
firmitatis oculos claudit: ma¬
ledicant ei qui maledicunt dier:
idest illi electi sp̃s erroris eius te¬
nebras dam nandas denunti¬
ent: qui magnitudinem clari¬
tatis illius. iam ab exordio fictã
uident. Bene autẽ subditur: qͥ
parati sunt suscitare leuiathan.
Ieuuathan quippe. interpretatũ.
dicitur: additamentum eoꝵ.
Quoꝵ scilicet: nisi hominum:
Recte autem. additumentũ eoꝵ
dicitur: quia postquã primam
culpam. mala suggestione in¬
tulit: hanc cotidie augere gͥuio¬
rib psuasionib ñ desistit. Uel cer¬
te perpbiationem. leuuiathan
uocatus ẽ idest additamentum
hominũ dictus. Eos nanq inpa¬
radiso immortales repꝑit: s di¬
uinitatem immortalib ꝓmit¬
tendo.quasi eis aliquid ultra
quam erant. se addere spopon¬
dit: sed dum blandȩ non habita.
se daturum ꝑhibuit: callide &
habita subtrarit. Unde. et dñs¬
eundem leuiathan. ita ꝑꝓham

Expanded text:
nebrosa nocte, quae humanae innebrosa nocte, quae humanae infirmitatis oculos claudit: Maledicant ei, qui maledicunt diei, id est, illi electi spiritus erroris ejus tenebras damnando denuntient, qui magnitudinem claritatis illius jam ab exordio fictam vident. Bene autem subditur: Qui parati sunt suscitare Leviathan. Leviathan quippe intepretatus dicitur additamentum eorum. Quorum scilicet, nisi hominum? Recta autem additamentum eorum dicitur, quia postquam primam culpam mala suggestione intulit, hanc quotidie augere gravioribus persuasionibus non desistit. Vel certe per exprobrationem Leviathan vocatus est, id est, additamentum hominum dictus. Eos namque in paradiso immortales reperit; sed divinitatem immortalibus 111 promittendo, quasi eis aliquid ultra quam erant se addere spopondit. Sed dum blande non habita se daturum perhibuit, callide et habita subtraxit. Unde et eumdem Leviathan ita propheta
Abbreviated transcription (Latin):
sibi chuinitatis fallacit᷑ tͥbuit.
uel colitur: extollit. Noctem igi¬
tur maledicit qui maledicit di¬
am destruit: qui illustratione
aduentus sui. tunc etiã poten¬
tiam eius fortitudinis extin¬
guet Ybi et bene subiungitur:
qui capturus ẽ grande cȩtum.
huius enĩ cȩti fortitudo inaqͥs
capitur: quia antiqui hostis
uersutia baptismi sacramento
ten. de auctore om̃ĩum dr: Hoc.
translatione hac quȩ adnos ex
hebreo ẽ arabicoq sermone de¬
riuata: de electis eius angelis
cis podestatib uoluit: cum se
suꝑ cȩceros. quasi ipotentia
diuinitatis extollens. tot. post
se. adinteritũ legiones traxit
S hi nimirũ qui mauctore suo
humili corde ꝑstiterunt. cum
errori eius noctem inesse conspi¬
cerent: diẽ claritatis illius. dese¬
metipsis humilia sentiendo cel¬
cauerunt: qui nunc nobis. doli
eius tenebras indicant: & quam
sit illius despicienda ficta clari¬
tas. demonstrant. Dicat gͦ dete¬

Expanded text:
sibi Divinitatis fallaciter tribuit, sibi Divinitatis fallaciter tribuit, vel colitur, extollit. Noctem igitur maledicit, qui maledicit diam destruit, qui illustratione adventus sui tunc etiam potentiam ejus fortitudinis exstinguet. Unde et bene subjungitur: Qui capturus est grandem cetum. Hujus enim ceti fortitudo in aquis capitur, quia antiqui hostis versutia baptismi sacramento teri de auctore omnium dicitur, hoc translatione hac, quae ad nos ex Hebraeo est Arabicoque sermone derivata, de electis ejus angelis cis potestatibus voluit, cum se super caeteros quasi in potentia divinitatis extollens; tot post se ad interitum legiones traxit. Sed hi nimirum, qui in auctore suo humili corde perstiterunt, cum errori ejus noctem inesse conspicerent, diem claritatis illius de semetipsis humilia sentiendo calcaverunt: qui nunc nobis doli ejus tenebras indicant, et quam sit illius despicienda ficta claritas, demonstrant. Dicatur ergo de te
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt. solus antiquus hostis.
patur. Bene autem dicitur:
nec laude digna. Cum enim
humanum genus. erroris de¬
nebris pressum. deos. lapides
crederet ꝑhoc qđ ydolis ser¬
uiebat: quid aliud quã seduc¬
toris sui facta laudabat: Unde
bene ꝑpaulum dicitur. Scimꝰ¬
autem. quia nichil ẽ ydolum:
sed quȩ immolant gentes. de¬
moniis ummolant. Qui gͦ ydo¬
lorum uenerationi substrati s̃.
quid aliud quam noctis tene¬
bras laudauerunt: S ecce iã
cernimus. quia nox illa non
esse digna laude cognoscitur:
cum. aredempto humanoge¬
nere. ydoloꝵ ueneratio repro¬
batur. & solitaria nox relinqͥ¬
tur: quia cũ dam nato apo¬
stata spũ. adtormenta non itͣ¬
latione ueteri ita non dicitur:
sed maledicat eam. qui maledix̃
diem: qui capturus ẽ grande
cetum. Quib uerbis. aꝑtȩ ostñ¬
ditur.: qd ascõ uiro infine miõ¬
sdi
noxẽ: diem se in mundi finem
simulat: cũ se quasi dm̃ homi¬
nib ostentat: cum claritatem

Expanded text:
ti sunt, solus antiquus hostis ti sunt, solus antiquus hostis patur. Bene autem dicitur, nec laude digna. Cum enim humanum genus erroris tenebris oppressum deos lapideos crederet; per hoc quod idolis serviebat, quid aliud quam seductoris sui facta laudabat? Unde bene per Paulum dicitur: Scimus quia nihil est idolum , sed quae immolant gentes, daemoniis immolant . Qui ergo idolorum venerationi substrati sunt, quid aliud quam noctis tenebras laudant? Sed ecce jam cernimus, quod nox illa non esse laude digna cognoscitur, cum a redempto humano genere idolorum veneratio reprobatur. Et solitaria nox relinquitur, quia cum damnato apostata spiritu ad tormenta non latione veteri ita non dicitur; sed, Maledicat eam, qui maledixit diem, qui capturus est grandem cetum. Quibus verbis aperte ostenditur quod a sancto viro in fine mundi eritum nox est, diem se in mundi fine simulat, cum se quasi Deum hominibus ostentat, cum claritatem
Abbreviated transcription (Latin):
tus: alii. potestates suit: ꝓhac
ipsa distributione agminum
menses uocantur. S quia an¬
tiquus hostis. nequaquã adme¬
ritum lucis.nequaquã adordi¬
nem suꝑnoꝵ agminum redu¬
citur: nec indieb anni: nec in
mensib numeratur. Sic qͥppe
illum ꝑpetratȩ suꝑbiȩ cecitas gra¬
uat: ut ultra. adilla claritatis ĩ¬
timȩ agmina suꝑna. ñ redeat.
Nequaquam iam stantib lucis
dignitatib admiscetur: quia
tenebrarũ suarũ merito. semꝑ
adima deprimitur. Qui. quia
abilla patriȩ cȩlestis frequentia.
exsors in ꝑpetuum ꝑmanet:
recte subiungitur. adhuc. Sit¬
nox illa solitaria: nec laude di¬
gna. Nox illa. solitaria efficit᷑.
quia distinctione ꝑpetua afre.¬
Qđ tam̃ indelligi et alit̃ potest: ut
um adꝑditionem fecerat amit¬
tat: et solus cum suo corpore.
hostis pertat: dum multos qͦs
destruxerat. redemptoris grã re¬
format. Solitaria ergo nox ef¬
ficitur: cũ sublatis eis. qui elec¬

Expanded text:
tus, alii potestates sint; pro hac tus, alii potestates sint; pro hac ipsa distributione agminum, menses vocantur. Sed quia antiquus hostis nequaquam ad meritum lucis, nequaquam ad ordinem supernorum agminum reducitur: nec in diebus anni, nec in mensibus numeratur. Sic quippe illum perpetratae superbiae caecitas gravat, ut ultra ad illa claritatis intimae agmina superna non redeat. Nequaquam jam stantibus lucis dignitatibus admiscetur, quia tenebrarum suarum merito semper ad ima deprimitur. Qui quia ab illa patriae coelestis frequentia exsors in perpetuum permanet, recte adhuc subjungitur: CAPUT VInox illa solitaria, nec laude digna. Nox illa solitaria efficitur, quia districtione perpetua, a freQuod tamen intelligi et aliter potest, ut um ad perditionem fecerat, amittat, et solus cum suo corpore hostis pereat, dum multos quos destruxerat, Redemptoris gratia reformat. Solitaria ergo nox efficitur, cum sublatis eis qui elec
Abbreviated transcription (Latin):
tritis corde: et predicarem cap¬
tiuis indulgentiã. et clausis
aꝑtionem: et predicarẽ annum
placabilem dño. Annus enim
placabilis dñi p̃dicatur. cum
futura plebs fidelium. ueritatiᷤ
lumine illustranda p̃dicitur.
Quid uero ꝑdies. nisi singulȩ queq
electoꝵ mentes: quid uͦ ꝑmen¬
ses. nisi multiplicatȩ eoꝵ ecclie
quȩ unã catholicam faciunt de¬
signatur: Iua ergo nor. ñ compu¬
tetur in dieb anni. nec numere¬
tur inmensib: quia antiquus
hostis. suꝑbiȩ suȩ tenebris pres¬
sus. aduentum quidẽ redemp¬
toris conspicit: sed nequaquã
adueniã. cum electis redit. Hinc
lus sed homo factus ẽ: quia hoc
ꝓculdubio fieri debuit. qđ redẽ¬
iit: ut et ꝑditum angelum ñ
appiehendendo. desereret: et ho
angelici sp̃s: menses autem. eoꝵ
ordines et dignitates intelligi.
Singuli enim quiq sp̃s: quia lu¬
cent: dies sunt. Sed quia certis
quib dam dignitatib distin¬
guuntur. ut alii. throni: alii.
dominationes: alii. principa¬

Expanded text:
de, et praedicarem captivis indulgentiam, et clausis apertionem, ut praedicarem annum placabilem Domini . Annus enim placabilis Domini praedicatur, cum futura plebs fidelium veritatis lumine illustranda praedicitur. Quid vero per dies, nisi singulae quaeque electorum mentes; quid per menses, nisi multiplicatae eorum Ecclesiae, quae unam catholicam faciunt, designatur? Illa ergo nox non computetur in diebus anni, nec numeretur in mensibus; quia antiquus hostis superbiae suae tenebris pressus, adventum quidem Redemptoris conspicit, sed nequaquam ad veniam cum electis redit. Hinc lus, sed homo factus est, quia hoc procul dubio fieri debuit, quod redemit; ut et perditum angelum non apprehendendo desereret, et homangelici spiritus; menses autem, eorum ordines et dignitates intelligi. Singuli enim quique spiritus, quia lucent, dies sunt. Sed quia certis quibusdam dignitatibus distinguuntur, ut alii throni, alii dominationes, alii principa
Abbreviated transcription (Latin):
ne Dies enim. amaritudine in¬
uoluitur: cum adcognitionẽ
mente redeunte. peccati blan¬
dimenta. cruciatus penitentiȩ
sequuntur. Diem amaritudine
inuoliumus: cum prauȩ delec¬
tationis gaudium. quȩ suppli¬
cia sequantur aspicimus: et ad.¬
pens hoc fletib cireuindamus.
Quia enim hoc qđd inuoluitur.
exlatere omnis partis oꝑitur:
inuolui dies amaritudine op¬
tatur: quatinus quȩ mala in¬
correctis imminent. ex om̃i par¬
te quisq conspiciat: & uolup¬
tatis suȩ lasciuuiã tristiciȩ lam̃¬
tot impeti precib audiuimus
ut uidelicet curcumdantes fle¬
tus expient. quicquid delecta¬
tus ꝑnegligentiã ammus de¬
linquit: quanta animaduer¬
sione penitentiȩ huius diei nor
ferienda ẽ uidelicet ipse iã con¬
sensus adculpam: Sicut enim
minoris culpe ẽ cum carnali¬
ter mens indelectatione ra¬
pitur: seci tamen delectationi
suȩ ꝓsp̃m reluctatur: ita gra¬
uioris et plene ẽ nequitiȩ ad
peccati illecebram. non solum

Expanded text:
ne. --Dies enim amaritudine involvitur, cum ad cognitionem mente redeunte, peccati blandimenta 118 cruciatus poenitentiae sequuntur. Diem amaritudine involvimus, cum pravae delectationis gaudium, quae supplicia sequantur aspicimus, et asperis hoc fletibus circumdamus. Quia enim hoc quod involvitur, ex latere omnis partis operitur, involvi dies amaritudine optatur, quatenus quae mala incorrectis imminent, ex omni parte quisque conspiciat, et voluptatis suae lasciviam tristitiae lametot impeti precibus audivimus, ut videlicet circumdantes fletus expient quidquid delectatus per negligentiam animus delinquit, quanta animadversione poenitentiae hujus diei nox ferienda est, videlicet ipse jam consensus ad culpam? Sicut enim minoris culpae est, cum carnaliter mens in delectatione rapitur, sed tamen delectationi suae per spiritum reluctatur; ita gravioris et plenae est nequitiae, ad peccati illecebram non solum
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrosus turbo possideat. Scͥp¬
ueniet: ds nr̃. et non silebit. Ig¬
nis inconspectu eius ardebit.
et incircuitu eius. tempestas
ualida. Tenebrosus ergo turbo.
hanc noctem possidet: qͥa apo¬
statam sp̃m. a conspectu distric¬
ti iudicis. adeterna supplicia.
pauenda illa memorata tempe¬
stas rapit. Iurbine ergo. nox ista
possidetur: quia suꝑba eius
cecitas. districta anĩaduersio¬
ne ꝑcutitur. Sequit᷑ Don
sicut manno congestis dieb
tempus ꝑficitur: ita insuꝑna
gr̃a. uirtutũ multiplex uita
completur: Potest ꝑannũ. etiã
multitudo intelligi redemp¬
toꝵ: quuia sicut exdierũ mul¬
titudine. annus ducitur: ita
ex collectione bonoꝵ omĩum
illa electoꝵ innumerabilis
uniuersitas expletur. Hẽ nãq
annum ꝑfectȩ mubtitudinis.
y̾saias p̃dicat: dicens. Sp̃s dñi

Expanded text:
tenebrosus turbo possideat tenebrosus turbo possideat veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . Tenebrosus ergo turbo hanc noctem possidet, quia apostatam spiritum a conspectu districti judicis ad aeterna supplicia, pavenda illa tempestas rapit. Turbine ergo nox ista possidetur, quia superba ejus caecitas districta animadversione percutitur. Sequitur: sicut in anno congestis diebus tempus perficitur, ita in superna gratia virtutum multiplex vita completur. Potest per annum etiam multitudo intelligi redemptorum; quia sicut ex dierum multitudine annus ducitur, ita ex collectione bonorum omnium, illa electorum innumerabilis universitas expletur. Hunc namque annum perfectae multitudinis Isaias praedicat, dicens: Spi
Abbreviated transcription (Latin):
hostis. nequitiȩ suȩ uinculis ad¬
strictus: aliudẽ. qđ nc̃ patitur:
aliud. qđ infine patietur. Quia
enim alucis intimȩ ordine ce¬
cidit: nunc semecipsũ intrinse¬
cus erroris caligine confundit.
S post hoc amaritudine inuol¬
uitur: quia exmerito sponta¬
neȩ caliginis ȩcerno gehennȩ
tormento cruciatur. Dicatur
ergo is qui serenitatem lucis
intimȩ ꝑdidit: quid est. quod
ante extremum supplicium to¬
lerat. Occupet eum caligo Sub¬
uingatur etiam: quȩ illũ pęna
subsequens. sine termino deua¬
stet. Inuoluatur amaritudine.
Omne quippe qđ inuolutũ est.
finem suũ quasi nusquã indi¬
cat: quia sicut non ostendit qͦ
incipit: ita non detegit. quo de¬
sistit. In uolui ergo amaritudi¬
ne antiquus hostis dicitur:
quia suꝑbiȩ eius supplicia. ñ
solum omnimoda.sed etiam
infinita p̃parantur. Quȩ uide¬
licet eius pęna. tunciniciũ acc¬
pit: cũ districtus adextremum
iudicium iudex uenit Unde.
et bene subditur. N octẽ illã:

Expanded text:
hostis nequitiae suae vinculis astrictus, aliud est quod nunc patitur, aliud quod in fine patietur. Quia enim a lucis intimae ordine cecidit, nunc semetipsum intrinsecus erroris caligine confundit. Sed post hoc amaritudine involvitur, quia ex merito spontaneae caliginis aeterno gehennae tormento cruciatur. Dicatur ergo: Is qui serenitatem lucis intimae perdidit, quid est quod ante extremum supplicium tolerat? Occupet eum caligo. Subjungatur etiam, quae illum poena subsequens etiam sine termino devastat: Involvatur amaritudine. Omne quippe quod involutum est finem suum quasi nusquam indicat; quia sicut non ostendit quo incipit, ita non detegit quo desistit. Involne antiquus hostis dicitur, quia superbiae ejus supplicia, non solum omnimoda, sed etiam infinita praeparantur. Antichristi poena tunc initium accipit, cum districtus ad extremum judicium Judex venit; unde et bene subditur: Noctem illam
Abbreviated transcription (Latin):
poris: ut statum non habeat
mansionis. Quia enim ꝑuen¬
tura tendit ad esse: semꝑexpre¬
teritis festinat non esse. Cur ergo
uir tantus malediceret rei: quã.
nequaquam subsistere non igno¬
raret: S fortasse aliqͥs dicat. qo
exeo pondus uirtutis er aspicit᷑.
quia tribulatione commotus.
illi rei maledictum irrogat qͣm
constat qđ minimȩ subsistat d
hoc citius ꝑspecta ratio destruit.
quia si subsistebat res. cui ma¬
lediceret: ꝑnitiosum maledic¬
tum intulit: si autem non sub¬
sistebat: ociosum. Quisquis uͦ
eius spu plenus ẽ qui alt̃ omne
uerbum ociosum. qđ locuti fue¬
rint homines. rationem reddẽt
deeo indie iudicii: ita ociosa
admittere sicut et ꝑnitiosa for¬
mnidat. Cui adhuc sententiȩ:
adiungitur. Dies ille uertatur
intenebras: non requirat eum ds̃
desuꝑ:. et ñ sit inreeordatione: &
non illustretur lumine. Obscu¬

Expanded text:
poris, ut statum non habeat poris, ut statum non habeat mansionis. Quia enim per ventura tendit ad esse, semper ex praeteritis festinat non esse. Cur ergo vir tantus malediceret rei, quam nequaquam subsistere non ignoraret? Sed fortasse aliquis dicat, quod ex eo pondus virtutis ejus aspicitur, quia tribulatione commotus, illi rei maledictum 102 irrogat quae constat quod minime subsistat. Sed hoc citius perspecta ratio destruit, quia si subsistebat res cui malediceret, perniciosum maledictum intulit: si autem non subsistebat, otiosum. Quisquis vero ejus spiritu plenus est, qui ait: Omne verbum otiosum, quod locuti fuerint homines, rationem reddent de eo in die judicii , ita otiosa admittere, sicut etiam perniciosa formidat. Cui adhuc sententiae adjungitur: Dies ille vertatur in tenebras, non requirat eum Deus desuper, et non sit in recordatione, et non illustret
Abbreviated transcription (Latin):
quatur: Quȩ nimirum uerita¬
tis intelligentia. cũ ꝑcordis hu¬
militatem queritur legendi as¬
siduitate penetratur. Sicut enĩ
ignotoꝵs hominũ facies cernimꝰ.
& corda nescimus: s. si familiari
eis locutione comungimur usu
collo quii eoꝵ etiã cogitatioẽs
incdagamus: ita eum insacro
eloquio sola hystoria aspicitur:
nichil aliud. quam facies uide¬
tur: sed sihuic. assiduo usu con¬
iungimurꝰ eius nimirũ mentẽ.
quasi excollocutionis familia¬
ritate penetramus. Dum enim
alia exaliis colligius: facile.
meius uerbis agnoscimus. ali¬
ud esse qđ intimant: aliud. qdđ
sonant. Tanto autem quisq: no¬
ticiȩ illius extraneus reddituꝵ:
quanto insola eius suꝑficie li¬
dicens: pereat dies inqua natus
sum. et nox inqua dictum est.
conceptus ẽ homo: si suꝑficie
tenus attenditur: quid his uer¬
dis reprehensibilius inuenitur:
Quis autem nesciat. diẽ in quo
natus ẽ nequaquã tunc stare
potuisse: Modus quippe ẽ cem¬

Expanded text:
quatur? quae nimirum veritaquatur? quae nimirum veritatis intelligentia cum per cordis humilitatem quaeritur, legendi assiduitate penetratur. Sicut enim ignotorum hominum facies cernimus, et corda nescimus, sed si familiari eis locutione conjungimur, usu colloquii eorum etiam cogitationes indagamus; ita cum in sacro enihil aliud quam facies videtur: sed si huic assiduo usu conjungimur, ejus nimirum mentem quasi ex collocutionis familiaritate penetramus. Dum enim alia ex aliis colligimus, facile in ejus verbis agnoscimus, aliud esse quod intimant, aliud quod sonant. Tanto autem quisque notitiae illius extraneus redditur, quanto in sola ejus superficie lidicens: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo, si superficie tenus attenditur, quid his verbis reprehensibilius invenitur? Quis autem nesciat, diem in quo natus est nequaquam tunc stare potuisse? Modus quippe est tem
Abbreviated transcription (Latin):
U TEXIUM
considerat. & sen¬
sum sacrȩ locu¬
tionis ignorat:
non tam se eru¬
ditione instruit. quam ambigui¬
tate confundit: quia nonnun¬
quam sibi littere uerba contra¬
dicunt. Sed dum asemetipsis
ꝑcontrarietatem dissicdunt:lec¬
torem. adintelligentiã ueritatis
mittunt. Quid est enim. qd sa¬
lomon ait melius ẽ. manduca¬
luctus: & nonlonge post subi¬
cit melius ẽ. ire addomũ luctus.
quam addomum conuiuii:Cur
luctum conuiuio p̃tulit: qui pͥꝰ
esum potumq laudauit: Si e¬
nu pelectionem. bonum ẽ come¬
dere et bibere: ꝓculdubio eẽ me¬
lius debet. addomum gaudii.
quã addomum lamenti ꝓpare
Hinc est enim: qđ iterum dicit. Le¬
tare  iuuenis:inadolescentia tua
Et paulo post subicit.Adolescen¬
dia enim. & uoluptas: uana sunt
Quid est hoc. qd uel prius rep̃hen¬
denda precipit uel post. p̃cepta
rep̃hendit: nisi qd̾ inpsis litterȩ
uerbis innuit ut qui difficulta¬
dem exterius patitur. uentatis
intelligentiã consideret quã se¬

Expanded text:
 textum considerat, et sensum sacrae locutionis ignorat, non tam se eruditione instruit, quam ambiguitate confundit, quia nonnunquam sibi litterae verba contradicunt; sed dum a semetipsis per cotrarietatem dissident, lectorem ad intelligentiam veritatis mittunt. Quid enim est quod Salomon ait: Melius est comedet non longe post subjicit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii ? Cur luctum convivio praetulit, qui prius esum potumque laudavit? Si enim per electionem bonum est comedere et bibere, procul dubio esse melius debet ad domum gaudii, quam ad domum lamenti properare. Hinc est quod iterum dicit: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Et paulo post subjicit: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Quid est hoc quod vel prius reprehendenda praecipit, vel post praecepta reprehendit, nisi quod ipsis litterae verbis innuit, ut qui difficultatem exterius patitur, veritatis intelligentiam consideret, quam se
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Pumbram mortis. obliuio de¬
bet intelligi: quia sicut mors in¬
terimit uita . ita obluuo extin¬
guit memoriam.Quia ergo apo¬
stata angelus ȩternȩ obliuiomi
traditur: umbra mortis obscura¬
tur. Dicat ergo. Obscurent eum
tenebrȩ: & umbra mortis. Idest. sic
eum erroris sui cecitas obruat:
ut nequaquã ulterius adlucem
penitentiȩ ꝑdiuini respectus
memoriã. resurgat. Sequitur.¬

Expanded text:
 umbram mortis, oblivio debet intelligi; quia sicut mors interimit vitam, ita oblivio exstinguit memoriam. Quia ergo apostata angelus aeternae oblivioni traditur, umbra mortis obscuratur. Dicatur igitur: Obscurent eum tenebrae et umbra mortis; id est, sic eum erroris sui caecitas obruat, ut nequaquam ulterius ad lucem poenitentiae per divini respectus memoriam resurgat. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
asti nos inloco afflictionis: &
opuit nos umbra mortis. Quoᷤᷤ
enim constat non sp̃u sed sola¬
carne mori: nequaquã seuiera
morte. sed umbra mortis. dict¬
adobscurandum diem prauȩ
delectationis. postulat umbrã
mortis: nisi qđ addelenda pec¬
cata ante di ocłos. di et homi¬
num mediatorem requirit. qͥ
solam ꝓnobis mortem carnis
susciperet: et uerã mortẽ delin¬
quentium. ꝑumbrã suȩ mor¬
tis deleret: Adnos quippe ue
nit: qui. inmorte sp̃s carnisq
tenebamur. Unam adnos suã
quas repperit. soluit. Si enim
ipse utran q susciꝑet: nos a
nulla liberaret. S unã miseri¬
corditer accepit: et iustȩ utrãq
dam nauit. Simplam suã.
duplȩ nr̃ȩ contulit. et duplã
nrãm. moriens subegit. Unde.¬

Expanded text:
asti nos in loco afflictionis, et asti nos in loco afflictionis, et cooperuit nos umbra mortis . Quos enim constat non spcarne mori; nequaquam se vera morte, sed umbra mortis dicad obscurandum diem pravae delectationis postulat umbram mortis; nisi quod ad delenda peccata ante Dei oculos, Dei et hominum mediatorem requirit, qui solam pro nobis mortem carnis susciperet, et veram mortem delinquentium per umbram suae mortis delerenit, qui in morte spiritus carnisque tenebamur, unam ad nos suamquas recepit, solvit. Si enim ipse utramque susciperet, nos a nulla liberaret, sed unam misericorditer accepit, et juste utramque damnavit. Simplam suam duplae nostrae contulit, et duplam nostram moriens subegit. E
Abbreviated transcription (Latin):
moria. Unde recte. quia ioh̾s
hebieoꝵ populo. eum cuius ob¬
liti fuerant. dm̃ p̃dicare uenie¬
bat ꝑrachariam dicitin. Illu¬
minare his: qui intenȩbris. &in
umbra mortis sedent. Inumbra
enim mortis.. sedere ẽ
adiuini amoris noticia. in obli¬
uione lassescere Umbra mortis:
imitatio antiqui hostis accipi¬
tur. Ipse enim. quia mortem in
eius imitatio designatur: qd
sicut umbra. iuxta qualitatem
eorporis ducitur: ita actiones
iniquoꝵ despecie imitationis
eius exprimuntur. Unde &¬
rectȩ ysaias. cum gentiles po¬
pulos mantiqui hostis cerne¬
ret imitatione defecisse: eos q
adueri solis ortum resurgere
quȩ certo futura considerao
quasi ex preteritis narrat. dices
Sedentib intenebris & umbia
mortis: lux orta ẽ eis Umibia
etiam mortis. mors eatnis ae¬
cipitur: quia sieut uera mors est.
qͣ anima separat᷑ adõ: ita umbra
mortis ẽ: qua. caro separatur ab
anima. Unde. rectȩ uoce marty¬
rum: ꝑꝓpħam dicitur. Humili¬

Expanded text:
moria. Unde et recte, quia Joannes moria. Unde et recte, quia Joannes Hebraeorum populo eum, cujus obliti fuerant, Deum praedicare veniebat, per Zachariam dicitur: Illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent . In umbra enim mortis sedere, est a divini amoris notitia in oblivione lassescere. Umbimitatio hostis antiqui intelligitur. Ipse enim, quia mortem intortis ejus imitatio designatur, quia sicut umbra juxta qualitatem corporis ducitur, ita actiones iniquorum de specie imitationis 117 ejus exprimuntur. Unde recte Isaias cum gentiles populos in antiqui hostis cerneret imitatione defecisse, eosque ad veri solis ortum resurgere, quae certo futura considerat, quasi ex praeteritis narrat, dicens: Sedentibus in tenebris et umbra mortis, lux orta est eis . Umbra etiam mortis mors carnis accipitur; quia sicut vera mors est, qua anima separatur a Deo, ita umbra mortis est, qua caro separatur ab anima. Unde recte voce martyrum per Prophetam dicitur: Humili
Abbreviated transcription (Latin):
tis. inflicta penitentiȩ lam̃ta
transuerberant. Possunt etiã
ꝑtenebras: occulta iudicia desi¬
gnari. Inluce nanq qđ uidemꝰ
meerto uisu caligamus. Occul¬
ta gͦ iudicia. quasi quedã ante
oculos nrõs tenebrȩ sunt: qͥa
ꝑscrutari nequaquã poseunt.
Inde et de deo scriptum ẽ. Posui
tenebras latibulum suũ. Et qui¬
dem quia absolui non merem᷑.
agnoscimus: sed p̃ueniente no̾
diumna gr̃ã. ꝑeius iudicia oceul¬
ta liberamur. Diem igitur tene¬
brȩ obscurant: cũ flendum nĩe
delectationis gaudium ab illo
iustȩ animaduersionis radio.
inscrutabilia eius iudicia mise¬
ricorditer occultant. Ubi et apte
subuingitur. E tumbra mor
bra mortis. aliquando mentis
obluuo accipitur: aliquando.
imitatio diaboli: aliquando.
mors carnis. Umbra enĩ mortis.
obliuio mentis accipitur: qͥa
&ut suꝑius diximus. sic̃ morͤ
hoc qđ interficit agit ut ñ sit
muita: ita obliuio hoc quod
intercipit agit ut non sit inme¬

Expanded text:
tis inflicta poenitentiae lamenta tis inflicta poenitentiae lamenta transverberant. Possunt etiam tenebras occulta judicia designari. In luce namque quod videmus ut incerto visu caligamus. Occulta ergo judicia quasi quaedam ante oculos nostros tenebrae sunt, quia perscrutari nequaquam possunt. Unde et de Deo scriptum est: Posuit tenebras latibulum suum . Et quia absolvi non meremur, agnoscimus: sed praeveniente nos divina gratia, per ejus judicia occulta liberamur. Diem igitur tenebrae obscurant, cum flendum nostrae delectationis gaudium, ab illo justae animadversionis radio inscrutabilia ejus judicia misericorditer occultant. Ubi et apte subjungitur: Et umbra mortbra mortis aliquando oblivio mentis accipitur, aliquando imitatio diaboli, aliquando mors carnis. Umbra enim mortis, oblivio mentis accipitur; quia, ut superius diximus, sicut mors hoc quod interficit, agit ut non sit in vita; ita et oblivio hoc quod intercipit, agit ut non sit in me
Abbreviated transcription (Latin):
Beati. quoꝵ remissȩ sunt iniqui¬
tates: et quoꝵs tec̾ta sunt pec¬
cata. Quia gͦ omne qd tegitur.
uelut intenebris occultatur:
indie extremi iudicii non illu¬
stratur lumine: qđ non discuti¬
tur ultione. Actus nanq nrõs.
quos tunc iustȩ punire nolue¬
rit: ipsa sibi aliquo mͦ sciens di¬
uina misccłia abscondit Inlii¬
mine uͦ ostenditur: quicquid
tunc inconspectu omniũ de¬
monstratur. Hic gͦ dies uerta¬
tur intenebras: ut uidelicet om¬
ne qd delinquimus. nos ꝑpe
nitentiã feriamus. Hunc diem.
dñs non requirat: & lumine ñ
illustret: ut scilicet nobis cul¬
pam nr̃am ferientib. ipse hãc
extremi iudicii animaduersio¬
ne non increpet. Ipse autem iu¬
dex uenturus ẽ: qui cuncta
penetret: uniuersa ꝑstringat.
Qui. quia ubiq ẽ locus quo fu¬
post ꝑpetratã culpã. nunc se ei
mpenitentia abscondit Unde
& apte adhuc de hoc delectati¬
onis die subiungitur. O bscũ¬
tis. Diem ꝓfecto tenebre obscu¬
rant: quando delectationẽ men¬

Expanded text:
sae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Quia ergo omne quod tegitur, velut in tenebris occultatur; in die extremi judicii non illustratur lumine, quod non discutitur ultione. Actus namque nostros, quos tunc juste punire noluerit, ipsa sibi aliquo modo sciens divina misericordia abscondit. In lumine vero ostenditur, quidquid tunc in conspectu omnium demonstratur. Hic ergo dies vertatur in tenebras, ut videlicet omne quod delinquimus, nos per poenitentiam feriamus. Hunc diem Dominus non requirat, et lumine non illustret; ut scilicet nobis culpam nostram ferientibus, ipse hanc extremi judicii animadversione non increpet. 28. Poenidex venturus est, qui cuncta penetret, cuncta perstringat. Qui quia ubique est, locus quo fupost perpetratam culpam nunc se ei in poenitentia abscondit. Unde et apte adhuc de hoc delectationis die subjungitur: C--Diem profecto tenebrae obscurant, quando delectationem men
Abbreviated transcription (Latin):
obitis. Vnde et paulus ait. Cũ
sit inter uos zelus et contentio:
nonne carnales estis. et scđm
hominem ambulatis: Ac si di¬
cat Qui discordes mentes du¬
citis: nonne adhuc exrep̃hen¬
sibili humanitate peccatis:
ergo indie nascitur: sed innocte.
concipitur: quia nequaquam
adelectatione peccati rapitur:
nisi prius ꝑuoluntarias mentis
tenebras infirmetur. Ante enim
cecus inmente fit: & postmodũ.
se repbȩ delectationi substernit.
Dicatur ergo. Pereat dies. inqua
natus sum: et nox inqua dic¬
tum ẽ conceptus ẽ homo: id:
peat delectatio. quȩ inculpa hõĩ¬
nem rapuit: pereat incauta
mentis infirmitas: quȩ usq
adtenebras praui consensus
excecauit. Homo enim. dum
blandimenta delectationis.
cautȩ ñꝑspicit: etiã innoctem
nequissimȩ ꝓpetrationis ruit.
Sollerter gͦ uigilandũ ẽ: ut cũ
blanduri culpa inchoat: adqͣn¬
tum interitum mens trahat᷑.
agnoscat Unde et aptȩ subdit̃¬

Expanded text:
s. Unde et Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Ac si dicat: Qui discordes mentes ducitis, nonne adhuc ex reprehensibili humanitate peccatis? ergo in die nascitur, sed in nocte concipitur, quia nequaquam a delectatione peccati rapitur, nisi prius per voluntarias mentis tenebras infirmetur. Ante enim caecus in mente fit, et postmodum se reprobae delectationi substernit. Dicatur ergo: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est, Conceptus est homo: id est, pereat delectatio, quae in culpam hominem rapuit, pereat incauta mentis infirmitas, quae usque ad tenebras pravi consensus excaecavit. Homo enim dum blandimenta delectationis caute non perspicit, etiam in noctem nequissimae perpetrationis ruit. Solerter ergo vigilandum est, ut cum blandiri culpa inchoat, ad quantum interitum mens trahatur, agnoscat. Unde et apte subdit
Abbreviated transcription (Latin):
tra mentem niãm. subtiliter in
iudicio. omne qđ deculpa gra¬
tulatur. in dagare. Inqua scilicet
requisitione. illum tunc seuerr
ꝑcutit: quem sibi nunc mollius
pepercisse deprehendit. Bene au¬
tem sequitur. Et non illustret
lumine. Iniudicio nanq dñs ap¬
parens: omne qđd tunc redargu¬
it. lumine illustrat. Quasi enim
subquadã obscuritate tegitur.
quicquid tunc inmemoria iu¬
dicis non reuocatur. Scriptum
quippe ẽ Omnia autẽ que ar¬
guuntur: alumine manifestã¬
tur. Quasi quȩdã tenebrȩ. pec¬
cata penitentiũ abscondunt.

Expanded text:
tra mentem nostram subtiliter in tra mentem nostram subtiliter in judicio omne quod de culpa gratulatur indagare; in qua scilicet requisitione illum tunc severius percutit, quem sibi nunc mollius pepercisse deprehendit. Bene autem sequitur: Et non illustret lumine. In judicio namque Dominus apparens, 116 omne quod tunc redarguit, lumine illustrat. Quasi enim sub quadam obscuritate tegitur, quidquid tunc in memoriam judicis non revocatur. Scriptum quippe est: Omnia autem quae arguuntur, a lumine manifestantur . Quasi quaedam tenebrae peccat
Abbreviated transcription (Latin):
Dies quippe. intenebras uerti¬
tur. cum culpa. in ipso delecta¬
tionis exordio. adquẽ ꝑditionis
finẽ rapiat. uidetur. Intenebras
diem uertimus: cum nosmet¬
ipsos districtȩ punientes. ipsa
delectationis prauȩ blandim̃ta.
ꝑdistricta penitentiȩ lamenta
cruciamus: cũ flendo insequim᷑.
quicquid incorde tacite exde¬
lect̾atione peccamus. Quia enĩ
fidelis quisq cogitationes in
iudicio exquiri subtiliter non
ignorat: paulo attestante. qͥ ait
inter se inuicem cogitationũ
accusantium. aut etiã defeN¬
dentiũ semetipsum introrsus
discutiens. ante iudicium ue¬
hementer examinat: ut distri¬
ctus iudex eo iam tranquillus
ueniat: quo reum suũ quẽ dis¬
cutere appetit: iam ꝓculpa pu¬
nitum cernit. Unde & rectȩ sub¬
quȩ ignoscendo. insuo iam iu¬
ditio impunita derelinquit.
Hic itaq dies. idest hȩc peccati
delectatio. adño non requirit᷑.
si animaduersione spontanea
punitur: paulo attestante. qͥ art
ergo diem nr̃m requirere ẽ: con¬

Expanded text:
Dies quippe in tenebras vertitur, cum culpa in ipso delectationis exordio, ad quem perditionis finem rapiat, videtur. In tenebras diem vertimus, cum nosmetipsos districte punientes, ipsa delectationis pravae blandimenta per districta poenitentiae lamenta cruciamus, cum flendo insequimur quidquid in corde taciti ex delectatione peccamus. Quia enim fidelis quisque cogitationes in judicio exquiri subtiliter non ignorat, Paulo attestante, qui ait: Inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium ; semetipsum introrsus discutiens, ante judicium vehementer examinat, ut districtus judex eo jam tranquillius veniat, quo reatum suum, quem discutere appetit, jam pro culpa punitum cernit. Unde et recte subquae ignoscendo in suo jam judicio impunita derelinquit. Hic itaque dies, id est, haec peccati delectatio, a Domino non requiretur, si animadversione spontanea punitur, Paulo attestante, qui aitergo diem nostrum requirere, est con
Abbreviated transcription (Latin):
ls contra uentatem potestatib
parcunt: sed quos attolli ꝑelatio¬
nem conspiciunt: ꝑsp̃s auctoritatẽ
premunt.Hinc ẽ enĩ qd adeserto
moyses. egypti regem exauctoritate
aggreditur: dicens. Hec dicit dñs.
ds hebieoꝵ. Usq quo non ius su¬
bici m: Dimitte populũ meũ: ut
sacrificet mͥ. Cui dum plagis p̃s

Expanded text:
lis contra veritatem potestatibus lis contra veritatem potestatibus parcunt; sed quos attolli per elationem conspiciunt, per spiritus auctoritatem premunt. Hinc est enim quod, a deserto Moyses veniens, Aegypti regem ex auctoritate aggreditur, dicens: Haec dicit Dominus Deus Hebraeorum: Usquequo non vis subjici mihi? Dimitte populum meum, ut sa
Abbreviated transcription (Latin):
hine et gloriam oppressionis et di¬
uicias desideratȩ pauꝑtatis aꝑiens.
dicit. Quasi morientes: et ecce ui¬
uimus. Ut castigati: et non mortifi¬
cati. Quasi dristes: semꝑ audem gau¬
dentes. Sicui egentes: multos au¬
bet inder hȩc oculos mentis attol¬
lere: ec electos dĩ exteruis opp̃ssos.
quanta intrinsecus arce p̃sideaNs.
uidere. Cuncta quippe quȩ foris
eminent: oceultis eoꝵ obtutib
ꝑ despectum iacent. Nam suꝑ se
interius rapdi. Ialto animum fi¬
gunt: etq̃q inhac uita patiun¬
tur. quasi longe infra labentia atq
ase aliena conspicunt: atq ut
ita dixerim. dum mente extra car¬
nem fieri decertant: ꝑene ipsa quȩ
tole rant ignorant. Inhorum ꝓ¬
fecto oculis. quicquid temporali¬
ter eminet:altum non est.Nam
uelut inmagni uertice montis si¬
ti. presentis uitȩ plana despiciunt:
seq ipsos ꝑspiritalem celsitudi¬
nem transcendentes: sibimet sub¬
iecta int̾ uident: quȩq ꝑcarnalẽ
głam foris tument.Unde. & nul¬

Expanded text:
Hinc et gloriam oppressionis, et divitias desideratae paupertatis aperiens, dicit: Quasi morientes, et ecce vivimus; ut castigati, et non mortificati; quasi tristes, semper autem gaudentesbet inter haec oculos mentis attollere, et electos Dei exterius oppressos quantae intrinsecus arci praesideant videre. Cuncta quippe quae foris eminent, occultis eorum obtutibus per despectum jacent. Nam, super se interius rapti, in alto animum figunt; et quaeque in hac vita patiuntur, quasi longe infra labentia atque a se aliena conspiciunt; atque, ut ita dixerim, dum mente extra carnem fieri decertant, pene ipsa quae tolerant ignorant. In horum profecto oculis quidquid temporaliter eminet altum non est. Nam, velut in magni vertice montis siti, praesentis vitae plana despiciunt, seque ipsos per spiritalem celsitudinem transcendentes, subjecta sibimet intus vident, quaeque per carnalem gloriam foris tument. Unde et nul