comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cato. poposcit usu carnis absolui dicens. Nuuc
dũc̃ limittis seruum tuum: quia uiderunt ocu¬
li mei salutare tuum. Ꝙ zacheus hinc primum
sue prerogatiuam cõmendationis inucuit. quod
in arborem ut xp̃m iuderet ascendit. Er̾go ioscph
a patre est missus ad fr̃s: ab illo magis patre. qui
filio ꝓpͥo non pepercit: s ꝓ nobis omnibꝰ tradi¬
dit illum. Ab illo patre: de quo scriptum ẽ. Deus
filium suum misit in similitudinẽ carnis pec¬
bat. Eos ciim agnoscit dũs: qui sunt ipsus. De¬
niq & iħc fatigatus ex itinere: sedebat suꝑ puteũ.
fatigabatur: quia ñ inueniebat ppłm dei quem
querebat. Exierat enim a facie dñi. Qui enimi
culpam sequitur: exit adeo. Peccator exit: iustus
intrat. Demiq ad am peccator se abscondit. uist̃
autem dicit. lutret oratio mea in conspectu tuo.
Inuenit autẽ iosepl fr̃s suos in dochaim: quod
significat tlefectionem. ubi est eium qui dñi dese

Expanded text:
cato poposcit usu carnis huius absolui dicens: nunc cato poposcit usu carnis huius absolui dicens: nunc dimitte, domine, seruum tuum, quoniam uiderunt oculi mei salutare tuum. et Zacchaeus hinc primum suae praerogatiuam commendationis inuenit, quod in arborem, ut Christum uideret. ascendit. ergo Ioseph a patre est missus ad fratres, ab illo magis patre, qui filio proprio non pepercit, sed E pro nobis omnibus tradidit eum, ab illo patre, de quo scriptum est: deus filium suum mittens in similitudinem carnis pecantes; eos enim agnoscit dominus qui sunt ipsius. denique et Iesus fatigatus ex itenere sedebat super puteum. fatigabatur, qui non inueniebat dei populum, quem quaerebat; exierat enim a facie domini. qui enim culpam sequitur exit a Christo. peccator exit. iustus intrat. denique Adam se peccator abscondit, iustus autem dicit: intret ratio mea in conspectu tuo. inuenit autem fratres suos Ioseph in Dothaim, quod significat defectionem. ubi est enim nisi in defect
Abbreviated transcription (Latin):
rat: s errature plebis affectus exprimit᷑. Non
gͦ tanto somnio patriarcha ñ credidit: qui utrũq
parit᷑ gemino ꝓpħabat oraculo. ut o ꝑsonam
iusti rep̃sentaret & ppłi: quod dei filius uentu¬
rus ee̾t in terras: qui & diligeretur a iustis: & ne¬
garetur a ꝑfidis. Uidebat gͥ ficturȩ incarnati¬
onis mysteria qui filiũ mittebat ad fr̃s: ut
uideret si recte sunt oues. Quas oues tunc deus
iam in illo patriarche studio requirebat: insi
sẏchem. quod interp̃tatione dicit᷑ humerus. siue
dcorsum. hoc est ad eos qui non conuertentur ad
dnm̃n: s fugicutes a facie eiꝰ se auerterent: quod
ẽ ꝓprie peccatoris. Exiit enum cam a facie dĩ.
ꝙ ꝓpħa dicit. Pones eos dorsum. lustus autem
ñ se auertit ad nõ. s occurrit diceus. Oculi mei
mittam: sponte se optulit diocus. Ec̃ce ego. Et
quam uidit qm̃ remissorem peccatoꝵ & totius
mundi uiderat redemptorẽ: quasi leuatus a pec¬

Expanded text:
rrat, sed erraturae plebis adfectus exprimitur. Non rrat, sed erraturae plebis adfectus exprimitur. Non ergo tanto somnio patriarcha non credidit, qui utrumque pariter gemino prophetabat oraculo, ut et personam iusti repraesentaret et populi, quod dei filius uenturus esset in terras, qui et diligeretur a iustis et negaretur a perfidis. uidebat igitur futurae incarnationis mysteria, qui filium mittebat ad fratres, ut uideret si recte sunt oues. quas oues deus in illo iam tunc patriarchae studio requirebat nisi Sychem, quod interpretatione dicitur umerus siue dorsum, hoc est ad eos qui non conuerterentur ad dominum, sed fugientes a facie eius se auerterent, quod est proprie peccatoris; exiit enim Cain a facie dei, et propheta dicit: pones eos dorsum. iustus autem non se auertit a domino, sed occurrit dicens: oculi mei mittam? sponte se obtulit dicens: ecce ego. et quam uidit, quoniam remissorem peccatorum et totius mundi uiderat redemptorem, quasi leuatus a pec
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ tamen eius ꝓpriis sermonib exponentes.
responderunt ei. Hunquid regnando regnatu¬
enim uenturum tusio illa significabat: quem
omnis caro flexo adoraret genu. Uidit autẽ
aliud somnium. & narrauit illud patͥ suo &
fr̾ibus. eo quod sol & luna & stelle undecum ado¬
rarent eum. unde obuurgauit eũ pater eiꝰ dicens.
adorauerunt suꝑterram: nnsi xp̃c ih̾s. quando
eum ioseph & mater cum discipulis adorabant.
dm̃ uerum in illo corꝑe confitentes: De quo so¬
lo dictum est. Laudate eum sol & luna. lauda¬
te eum omnes stellȩ & lum̃. Obiurgatio autem
credunt: nec uolunt adorare quasi dum̃ quia
ex se natum cognoscunt.: Audiunt itaq respon¬
sa eius & ñ intelligunt. Legunt ipsi quod eũ
sol & luna laudant: s nolunt credere dictum
ẽe de xp̃o. Itaq iacob fallit᷑ typo alieno: s suo
amore non fallitur. Pietas in eo pat̾na non dee¬

Expanded text:
onem tamen eius propriis sermonibus exprimentes onem tamen eius propriis sermonibus exprimentes responderunt ei: numquid regnando regnatubis? regem enim uenturum uisio illa significabat, quem omnis caro generis humani inflexo adoraret genu. uidit autem aliud somnium et narrauit illud patri suo et fratribus, eo quod sol et luna et undecim stellae adorarent eum. unde obiurgauit illum pater eius dicens: adorauerunt super terram nisi Christus Iesus, quando eum Ioseph et mater. cum discipulis adorabant, deum uerum in illo corpore confitentes, de quo solo dictum est: laudate eum, sol et luna; laudate eum, omnes stellae et lumen? obiurgatio autem credunt nec uolunt adorare quasi dominum, quia ex se, natum esse cognoscunt? audiunt itaque responsa eius, et non intellegunt: legunt ipsi quod eum sol et luna laudant, sed nolunt credere dictum esse de Christo. itaque Iacob typo fallitur alieno, sed suo amore non fallitur. pietas in eo paterna non dee
Abbreviated transcription (Latin):
tibus. ne eos plus diligant quos plus credunt me¬
reri: nec filiis resecare debemius studiũ plus placen¬
di. Deniq & iacob illum plus amabat. in quo
maiora uirtutũ insignia preuidebat: ut nou
tam filium pater. p̃tulisse uideatur: quã ꝓpħa
mysterium. Meritoq uariam tunicam fecit ei
quo significaret eum diu̾sarum uirtutum a¬
mictu fr̃ibus preserendum. Deniq adhuc in pu
quod cum alligasset ut sibi uidebat᷑ ꝑ uisũ ma¬
mpulos cũ fr̾ibus suis: surrexit manipulus
eius & stent erectus. Conu̾si autem fratrũ ma¬
nipuli: adorauerunt mamipulũ suum. In quo
utiq futura dñi resurrectio reuelata ẽ. quem
& hierosolimus cũ uidissent adorauerunt disci¬
puli: & om̃s scĩ cum surrexerint adorabunt:
fructus bonoꝵ oꝑum p̃ferentes sic̃ scriptum
c̃ Uenientes autẽ uenient cum exultatione:
tollentes mamipulos suos. Unde fr̃s licet som¬
nii fidem ꝑ inuidiam derogarent: int̾pretati¬

Expanded text:
tibus, ne eos plus diligant quos plus credant metibus, ne eos plus diligant quos plus credant mereri. nec filiis resecare debemus studium plus placendi. denique et Iacob illum plus amabat, in quo maiora uirtutum insignia praeuidebat, ut non tam filium pater praetulisse uideatur quam propheta mysterium, meritoque uariam tunicam fecit ei, quo significaret eum diuersarum uirtutum amictu fratribus praeferendum. Denique in puero adquod, cum alligasset, ut sibi uidebatur per uisum, manipulos cum fratribus suis, surrexerit manipulus eius et steterit erectus, conuersi autem fratrum manipuli adorauerint manipulum suum. in quo utique futura domini Iesu resurrectio reuelata est. quem et Hierosolymis cum uidissent, undecim adorauere discipuli et omnes sancti, cum resurrexerint, adorabunt fructus honorum operum praeferentes, sicut scriptum est: uenientes autem ueni ent cum exultatione tollentes manipulos suos. unde fratres, licet somnii fidem per inui- diam derogarent, interpretati
Abbreviated transcription (Latin):
dasse. Quod si inuidia etiã scõs adussit: quantonia¬
gis cauendum ẽ ne inflammer peccatores: Instru¬
imur gͥ qualis esse debeat affectus parentũ.: filio¬
rum ꝙ gra. Amare liberos dule. & impensurs
amare. predulce. S frequenter amor ipse patriꝰ
nisi moderationẽ teneat. nocet liberis. si aut n¬
mnia indulgentia delictum resoluat: aut prela¬
tione unius ceteros ab affectu gerni.auitatis auer¬
tat. Plus adquiriur filio: cui fratrũ adquiritur
amor. hȩc preclarior munificemia patrũ: hec di¬
tior hereditas filioꝵ. lungat liberos cqualis gr̾a:
quos iiuixit equalis natura. Lucrum pietas nes¬
cit pecumȩ: in quo pietatis dispendium ẽ. Quid
miraris si ꝓpter fundum aut domum oruntur
int̾ fratres uirgia: quando ꝓpter tunicam inter
iacob sc̃ĩ filios exarsit inidia: Quid gͦ: Repre¬
hendendus sc̃s iacob. quia preferebat unum ce¬
teris: S nec libertatẽ possumus auferre paren¬

Expanded text:
dasse. quodsi inuidia etiam sanctos adussit, quanto madasse. quodsi inuidia etiam sanctos adussit, quanto magis cauendum est ne inflammet peccatores? Instruimur igitur qualis esse debeat affectus parentum filiorumque gratia. amare liberos dulce et inpensius amare praedulce, sed frequenter amor ipse patrius, nisi moderationem teneat, nocet liberis, si aut nimia indulgentia dilectum resoluat aut praelatione unius ceteros ab adfectu germanitatis auertat. plus adquiritur filio, cui fratrum adquiritur amor. haec praeclarior munificentia patrum. haec ditior hereditas filiorum. iungat liberos aequalis gratia, quos iuncxit aequalis natura. lucrum pietas nescit pecuniae, in quo pietatis dispendium est. quid miraris si propter fundum aut domum oriuntur inter fratres iurgia, quando propter tunicam inter Iacob sancti filios exarsit inuidia ? quid ergo ? reprehendendus Iacob, quia praeferebat unum ceteris ? sed nec libertatem possumus auferre paren
Abbreviated transcription (Latin):
spleudet castimoniȩ comes. nitor gr̃e. Unde etiã
a parentibꝰ plusquam cȩteri filii diligebatur:
s ea res muidiȩ fuit: quod silentio p̃tereundũ
ñ fuit. Hincgͦ argum̃tum totius hystoriȩ ꝓces¬
sit. simul ut cognoscamꝰ ꝑfectum uirum ñ
moueri ulciscendi doloris iniuria:. nec malors
rependere uicem. Unde ꝙ daiuid. Si reddidi ret¬
buentib michi mala. Quid autẽ esset quo pre¬
ferri ioseph mereret᷑ &ȩteris. si aut ledentes lesisset:
aut diligentes dilexisset: Hoc enim pleriq faciuint.
S illud mirabile si diligas nimicũ tuum: quod
saluator docet. Iure mirandꝰ qui hoc fecitante e¬
uangłium ut lesus parceret: appetitus ignosccret:
melia solueret: quod pꝰ euangłium omnes didi¬
cimus. &. seruare non possumꝰ. Discamus gͦ &
scõꝵ inuidiam. ut inuitemur patientiã: & cog¬
noscamus illos ñ naturȩ prestantioris fuisse. s
obseruantiȩ maioris: nec uicia nescisse. s emen¬

Expanded text:
splendet castimoniae comes nitor gratiae. unde etiam splendet castimoniae comes nitor gratiae. unde etiam a parentibus plus quam ceteri filii diligebatur. sed ea res inuidiae fuit, quod silentio praetereundum non fuit. hinc ergo argumentum totius historiae processit, simul ut cognoscamus perfectum uirum non moueri ulciscendi doloris iniuria nec malorum rependere uicem. unde et Dauid ait: si reddidi retribuentibus mihi mala. quid autem esset quo praeferri Ioseph mereretur ceteris, si aut laedentes laesisset aut diligentes dilexisset? hoc enim plerique faciunt. sed illud mirabile, si diligas inimicum tuum, quod saluator docet. iure ergo mirandus qui hoc fecit ante euangelium, ut laesus parceret, adpetitus ignosceret, melia solueret, quod post euangelium omnes didicimus et seruare non possumus. discamus ergo et sanctorum inuidiam, ut imitemur patientiam, et cognoscamus illos non naturae praestantioris fuisse, sed obseruationis nec uitia nescisse, sed emen
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendi est. Idcoq digestam
plenius accipimꝰ seriem scrip¬
turarum: ut dum abraham.
ysaac. & iacob. cȩterosq iustoᷤ
logendo cognoscimꝰ: uelut
quendaui ñobis innoctitie tamitẽ cor uir ture
rescratum ententibus uestigiis ꝓsequamur.
De quib michi cũ frequens tractatus fuerit: ho¬
die sc̃i ioseph historia occurrit. In quo cũ pluri¬
ma fuerint genera urtutir tum precipue insig¬
ne effulsit castimoniȩ. lustum est gͥ. ut cum in
abraham didiceritis impigram fidei deuotionẽ:
in ysaac sincere meutis puritatem: in iacob sin¬
głarem animi laborumq patientiã: ex illa ge¬
neralitate uirtutũ. in ipsas species disciplina¬
rum intendatis animum. Nam licet illa diffu¬
siora: tamen ipsa expressiora sunt. & que faciliꝰ
mentẽ penetrent: quo magis circũscripta atq
det̾minata sint. Sic gͥ nobis ꝓpositus est sancł
ioscph: quasi speculum castitatis. In eius enĩ
morib. in eiꝰ actib lucet pudicicia: & quidam

Expanded text:
uiuendi est, ideoque digestam plenius accipimus seriem scripturarum, ut dum Abraham, Isaac et Iacob ceterosque iustos legendo cognoscimus, uelut quendam nobis innocentiae tramitem eorum uirtute reseratum enitentibus uestigiis persequamur. de quibus mihi cum frequens tractatus fuerit, hodie sancti Ioseph historia occurrit. in quo cum plurima fuerint genera uirtutum, tum praecipue insigne effulsit castimoniae. iustum est igitur ut, cum in Abraham didiceritis inpigram fidei deuotionem, in Isaac sincerae mentis puritatem, in Iacob singularem animi laborumque patientiam, ex illa generalitate uirtutum in ipsas species disciplinarum intendatis animum. nam licet illa diffusiora, tamen ista expressiora sunt eoque facilius mentem penetrant quo magis circumscripta ac determinata sunt. Sit igitur nobis propositus sanctus Ioseph tamquam speculum castitatis. in eius enim moribus, in eius actibus lucet pudicitia et quidam
Abbreviated transcription (Latin):
luit ꝓferre quam uitam. Ipsa mors mr̾u:
p̃mium uitȩ ẽ. Morte etiam inmicoꝵ odia
soliuint᷑. Quid plura: Uniꝰ morte. mundus
redemptus ẽ. Potuit enĩ xp̃c n̾r non mori si
uoluisset:. s neq refugiendã mortem quasi
endo seruasset. Itaq mors eiꝰ. uita ẽ omnium.
Morte eiꝰ signamur: mortẽ eius orantes adñ¬
ciamus. mortẽ eius offerentes p̃dicamꝰ: mors
eiꝰ uictoria ẽ. mors ciꝰ sacram̃tum ẽ: mors eius
eiꝰ morte dicamꝰ. cũ diuino ꝓbemus exemplo
quia ĩmortalitatẽ mors illa quesiunt: atq
ipsa se mors redeunt: Non gͥ merenda mors
quȩ causa ẽ salutis publice:ñ refugienda mors
quã dei filiꝰ noti dedignatus ẽ. ñ refugit. Non ẽ¬
resoluendꝰ ordo naturȩ. Quod enĩ cõmune est
omnib: exceptũ in singłis esse ñ potest. ꝙ mor̾
quidẽ in natura ñ fuit: s conu̾sa ẽ in naturã.¬

Expanded text:
luit praeferre, quam vitam. Ipsa mors martyrum luit praeferre, quam vitam. Ipsa mors martyrum praemium vitae est. Morte etiam inimicorum odia solvuntur. 46. Quid plura? Unius morte mundus redemptus est. Potuit enim Christus non mori, si voluisset: sed neque refugiendam mortem quasi endo servasset. Itaque mors ejus vita est omnium. Morte ejus signamur, mortem ejus orantes annuntiamus, mortem ejus offerentes praedicamus: mors ejus victoria est, mors ejus sacramentum est, mors ejus ejus morte dicamus, cum divino probemus exemplo, quia immortalitatem mors sola quaesivit, atque ipsa se mors redemit? Non igitur moerenda mors, quae causa salutis est publicae: non fugienda mors, quam Dei Filius non dedignatus est, non refugit. Non solvendus ordo naturae; quod enim commune est omnibus, exceptum in singulis esse non potest. 47. Et mors quidem in natura non fuit, sed conversa est in natura
Abbreviated transcription (Latin):
optat. Qͥ enim uiderat ortum xp̃i uidit eiꝰ
triumphalẽ mortẽ: uidit in eũ ꝑennẽ eius
resurrectionẽ: & ideo mori ñ timet resurre¬
cturꝰ Non gͦ moriat᷑ anima mea in peccato:
neq peccatũ in se recipiat: s moriat᷑ in aĩa
iusti. ut eiꝰ recipiat eqͥtatem. Demq qui mo¬
rit᷑ in xp̃o. fit eiꝰ gr̃ẽ particeps in lauacro.
Non gͦ formidabilis mors. nec amara egenti¬
bus: nec grauior diuitib: nec iniusta semoribꝰ:
nec ignaua fortibꝰ. nec ꝑpetua fidelibꝰ: nec imꝓ¬
uisa sapientibꝰ. Quam enĩ multi uitã solo
mortis titulo consecrarunt. Quantos uiu̾e
puduit. mori ꝓfuit. Morte uniꝰ. plerũq acci¬
pimꝰ maximos ppłos liberatos: morte imꝑa¬
toris. fugatos exercitꝰ hostium: quos uiuus
uincere nequiuisset. Morte mr̃m religis de¬
nescimꝰ. hoꝵ mortẽ celebramꝰ. Unde ꝙ dauid
ꝓpħice głat᷑̃ in suȩ m̃tis excessu. Preciosa inquit
in conspectu dnũ mors sc̃oꝵ eius. Mortẽ ma¬

Expanded text:
derat ortum Christi, vidit ejus triumphale, vidit mortem, vidit in eo perennem hominum resurrectionem; et ideo mori non timet resurrecturus. Non moriatur ergo anima mea in peccato, neque peccatum in se recipiat: sed moriatur in anima justi: ut ejus recipiat aequitatem. Denique qui moritur in Christo, fit ejus gratiae particeps in lavacro. 44. Non ergo formidabilis mors, nec amara egentibus, nec gravior divitibus, nec injusta senioribus, nec ignava fortibus, nec perpetua fidelibus, nec improvisa sapientibus. Quam multi enim vitam solo mortis titulo consecrarunt, quantos vivere puduit, mori profuit? Morte unius plerumque accepimus maximos populos liberatos: morte imperatoris fugatos exercitus hostium, quos vivus vincere nequivisset. 45. Morte martyrum religio denescimus, horum mortem celebramus. Unde et David prophetice gloriatus in suae mentis excessu: Pretiosa, inquit, in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Mortem ma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ remedio: qͣsi funis maloꝵ. Non enĩ dixit.
qũi audisti uocẽ mulieris reu̾teris in t̾ram. hec
enĩ esset penalis sententia: quẽ admodũ est &¬
illa. maledicta t̾ra. spinas & tribulos germina¬
bit tͣ.s dixit manducabis panẽ tuum in sudo¬
re donec reu̾taris in t̾ram. Uides mortẽ mag̃¬

Expanded text:
 quasi finis malorum. Non enim dixit: Quoniam audisti vocem mulieris, reverteris in terram; haec enim esset poenalis sententia, quemadmodum est illa: Maledicta terra spinas et tribulos germinabit tibi; sed dixit: Manducabis panem tuum in sudore, donec revertaris in terram. Vides mortem mag
Abbreviated transcription (Latin):
fuetat angłs occidisset: s. intfecꝰ tio cepis¬
set ascĩs. illi tantummꝰ sospites reseruant᷑.
quos tau lictera. idẽ crueis pictura signa
crucis similitudinem. scãs ad celum le¬
uemus manus. Cum fie nos armatos
demones uiderint. õppͥmunt᷑. Quando
moyses erectas habebat manus: um¬
cebat᷑ amale̾c. Si paululum ille concide¬
rent: inualescebat. Antemne nauiũ.
& uelorum comua: sub figura nr̃e cruciᷤ
uolitant Aues quoq ipse quando insub
cemus suꝑ aspidem & basiliscum: in xp̃o

Expanded text:
fuerat angelus occidisset, et interfectio coepisfuerat angelus occidisset, et interfectio coepisset a sanctis, illi tantummodo sospites reservantur quos Tau littera, id est crucis pictura signavcrucis similitudinem sanctas ad coelum levemus manus. Cum sic nos daemones armatos viderint, opprimentur. Quando Moyses erectas habebat manus vincebatur Amalech; si paulum illae conciderant, convalescebat. Antennae navium et velorum cornua sub figura nostrae crucis volitant. Aves quoque ipsae, quando in subcemus super aspidem et basiliscum in
Abbreviated transcription (Latin):
traditionum uarietate sententia est
nobis: illud constat adliquidum: qđ
siue hodie natus ex uirgine ẽ. siue re-¬
nacus ibaptismo: eius nadiuitas et¬
carnis & sp̃s nobisꝓficit. Utrumq mist̾ium
meum ẽ: utraq utilitas mea ẽ. Dĩ filitis ñ
habebat necessarium ut nascẽret᷑ ut bap¬
tiraretur. Neq enim peccatum fecerat qđ¬
ei remitteret᷑ in baptismo: s illuis hemili¬
tas. nr̃a ẽ sublimitas: illius erux. nr̃a uicto¬
ria ẽ: illius patibulum. nr̃ ẽ tͥumphus Gau¬
dentes leuemus hoc signum in humeris
nrĩs: uic toriarum uex ilta portenius: im¬
mortale lauaerum portemus in frontib
Cum hoc signum in postib nr̃is diabo¬
lus conspererit: contremiscet.Et qui
aurata capitolia non timent. crucem
timent: qui contempnunt sceptra rega¬
lia. & purpuras cesarum. & dapes: xp̃i¬
am sordes & ieninia ꝑtimeseunt. Deniq
in hiezechiele ꝓph̃a. eum om̃s qui missus

Expanded text:
traditionum varietate, sententia est traditionum varietate, sententia est diversa. Nobis illud constat ad liquidum, quod sive hodie natus ex Maria virgine est, sive renatus ex baptismo, et nativitas carnis et spiritus nobis proficit: utrumque mysterium meum, utrumque utilitas mea est. Dei Filius non habebat necessarium, ut nasceretur, ut baptizaretur. Neque enim peccatum fecerat qei remitteretur in baptismo; sed illius humilitas nostra sublimitas est. Illius crux nostra victoria est; illius patibulum est noster triumphus. Gaudentes levemus hoc signum in humeris nostris, victoriarum vexilla portemus, immortale lavacrum portemus in frontibus. Cum hoc signum in postibus diabolus aspexerit, contremiscet; et qui aurata Capitolia non timent, crucem timent; qui contemnunt sceptra regalia; et purpuras Caesarum, et dapes, Christi sordes et jejunia pertimescunt. Denique in Ezechiel propheta , cum omnes qui missus
Abbreviated transcription (Latin):
tusẽ mundo. ho¬
die intenebris se¬
euli lumen egres¬
sum ẽ. Us̃ factus
ẽ homo: ut homo
ds̃ fieret. formam
serui dñs aecepit.
ut seruus uerteretꝰ in dnm. Celorum ha
bitator. & conditor. habitauit interris:
ut homo colonus t̾re migraret adeelos.
Odies omni sole lucidior. O tempus eun¬
ctis scłis expecꝰ tatum. Quod p̃stolaban¬
.& celorum misteria nescierunt: hoc in
nr̃o cempore reuelatum ẽ. Quod illi ui¬
debant ꝑspeculum. & ꝑ imaginẽ: nos
cernimus in ueritate. Qui loquebat᷑ ꝑ
Nidete quid sit int̾uetus cestam̃tum
& nouum. In illo loquebat᷑ ꝑ nubilũ:
nobis loquit᷑ ꝑserenum. Ibi ds̃ uideba¬
tur mrubo: hic exuirgine ds̃ naseitur¬
homo. Ibiignis erat. peccata ppłi con¬
sumens: hic homo ẽ. peceata ppłi di¬
mittens: immo dñs ignoscens seruis
siis. Nemo enim pot᷑ peecata dimitte¬
re: nisi solus ds̃. Siue hodienatus esł
dñs iħo. siue hodie baptitattis ẽ: diuersa
quippe opiniofertur in mundo. & pro

Expanded text:
tus est mundo; hodie in tenebris saeculi lumen egressum est: Deus factus est homo, ut homo Deus fieret; formam servi Dominus excepit, ut servus verteretur in Dominum. Coelorum et habitator et conditor habitavit in terris, ut homo colonus terrae migraret ad coelos. O dies omni sole lucidior! O tempus cunctis saeculis exspectatius! Quod praestolabanet coelorum ministeria nesciebant: hoc in nostro tempore revelatum est. Quod illi videbant per speculum et per imaginem: nos cernimus in veritate. Qui populo IsraeII. Videte quid sit inter vetus Testamentum et novum. In illo loquebatur per nebulam: nobis loquitur per serenum. Ibi Deus videbatur in rubo, hic de virgine Deus nascitur. Ibi ignis erat populi peccata consumens: hic homo est populi peccata dimittens, immo ignoscens servis suis. Nemo enim potest peccata dimittere, nisi solus Deus. Sive hodie Dominus Jesus natus, sive hodie baptizatus est, diversa quidem opinio fertur in mundo, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
minũ: hic aut̃ pstratꝰ in sua pena.
toto corpore dm̃ dep̃catur. Iterũ¬
indorsũ supinꝰ u̾titur: e renes eiꝰ
ignibꝰ exurunt᷑: ut impleret᷑ psal
iiꝓpħia. que dic̃ ex ꝑsona lauren¬
tii. Pbame dñe ⁊ temptame. ure
renes meos ⁊ cor meũ. Duplicise
utiq postulat igne comburi. Nã
si deuno ⁊ solo mundi igne loq̃¬
retur : suffic̾e̾t renes tantũ exu¬
rendos. incendiis optulisse. Cor

Expanded text:
minum; hic autem prostratus in sua poena, minum; hic autem prostratus in sua poena, toto corpore Dominum deprecatur. in dorsum supinus vertitur, et renes ejus ignibus exuruntur; ut impleretur psalmi prophetia quae dicit ex persona Laurentii: Proba me, Domine, et tenta me; ure renes meos, et cor meum . Duplici se utique postulat 583 igne comburi. Nam si de uno et solo mundi igne loqueretur, sufficeret renes tantum exurendos incendiis obtulisse. Cor
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ fr̃s beatꝰ laurentiꝰ citatał sĩplici
passione ꝑimit̃. Nã qui gladio
ꝑcutit᷑ cito morit᷑: qui in flãma¬
rum caminũ mergit᷑ uno impe¬
tu lib̾at᷑. Hic aut̃ longa ⁊ multi¬
plici pena cruciat᷑: ut mors et
ñ desit ad suppliciũ. et desit ad
le carbonũ. insuꝑ eum ferrea
crate distentũ. lenta flãma con¬
sumeret: ut ñ tam inflãmando
cito interimeret hominẽ. quã
diu exurendo torqueret: Itacũ
unũ latus exustũ ꝑsequutorcer¬
neret: aliud latus ignibꝰ obicẽt
exurendũ. Legimꝰ ananiã ara¬
riam. misahel. beatissimos pue¬
ros arege in camino ignis inclu
et igneos globos pedib conculcas¬
se. Unde ⁊ beatꝰ laurentiꝰ: ñ minori
ẽ gła p̃ferendus. Siqͥdem illi in
penarũ suaꝵ flãmis ambulant:
hic mipso supplicii sui igne discũ¬
bit. Illi uestigiis pedũ conculcant
incendia: hic laterũ suoꝵ deuodio¬
ne restinguit. Illi in qͣ stantes inye¬
nis eleuatis manibꝰ orabant do¬

Expanded text:
 beatus Laurentius cita vel simplici passione perimitur. Nam qui gladio percutitur, semel moritur; qui in flammarum camino mergitur, uno impetu liberatur: hic autem longa et multiplici poena cruciatur; ut mors ei non desit ad supplicium, et desit ad le carbonum, insuper eum ferrea crate distentum lenta flamma consumeret; ut non tam inflammando cito interimeret hominem, quam diu exurendo torqueret: ita ut cum unum latus exustum persecutor cerneret, aliud latus ignibus objiceret exurendum. Legimus Ananiam, Azariam et Misaelem beatissimos pueros a rege in camino ignis incluset igneos globos pedibus conculcasse . Unde et beatus Laurentius non minori est gloria praeferendus: siquidem illi in poenarum suarum flammis ambulabant; hic et in ipso supplicii sui igne discumbit: illi vestigiis pedum conculcaverunt incendia; iste laterum suorum diffusione restinguit. Illi, inquam, stantes in poena elevatis manibus orabant Do
Abbreviated transcription (Latin):
tius igne succensus. flãmaꝵ ñ
sensit incendiũ: et dũ xͥ ardet
desid̃io: ꝑsecutoris pena ñ ardet:
In qͣntũ enĩ in illo fidei ardor fer¬
uet: intantũ supplicii flamma
frigescit. Corporali enĩ b eatꝰ lau¬
rentius laborabat incendio. Hĩc
amore xp̃i succendit᷑: inde ꝑ se¬
cutoris flamina dorquet᷑: s diui¬
nus saluatoris ardor. materia¬
lem tyranni restringit ardorẽ.
Quãus enĩ in fauillam mẽbra
soluant᷑: fidei tam̃ fortitudo ñ
soluit᷑. Corporis decrim̃tũ susti

Expanded text:
tius accensus, flammarum non sentit incendia: et dum Christi ardet desiderio, persecutoris poena non ardet. In quantum enim in illo fidei ardor fervet, in tantum supplicii flamma frigescit. Corporali enim beatus Laurentius laborat incendio: hinc amore Christi succenditur, inde persecutoris flamma torquetur: sed divinus Salvatoris ardor materialem tyranni restinguit ardorem. Quamvis enim in favilla membra solvantur, fidei tamen fortitudo non solvitur: corporis
Abbreviated transcription (Latin):
eatissimi laurentii laurentii.
martyris. cuiꝰ natalẽ hodie
celebramꝰ. passionẽ nosse
uos credo: & qͣnta inpassi¬
one ꝑtulerit dilectionẽ ur̃am scire
posse ñ dubito. Tanta eñĩ martyrii
eiꝰ gła extitit: ut passione sua mun¬
dũ illuminauerit uniu̾sũ. Illumi¬
eo lumine qͦ ipse suocensus ẽ: i flam¬
mis qͣs ipse ꝑtulit. omniũ xp̃ianoꝵ
corda calefecit. Quis eñi hoc exem¬
plo nolit ꝑxp̃o ardere cũ lauren
nere laurentii ignẽ: ut et̾nũ ge
in calescimꝰ ad deuotionẽ. Et si i¬
nob ꝑsecutoris flãma deest: fidi
tam̃ flãma ñ deest. Non ardemus
affectu. Non subicit m ꝑsecutor
ign̾e: s suggerit mͥ ignẽ deside¬
rium saluatoris. Esse aut̃ salua¬
toris ignẽ. legimꝰ in euangłio: di¬
cente eodẽ dño: Nescitis quia
quid uolo. nͥut acccendat᷑: Quo

Expanded text:
Laurentii martyris, cujus Natalem hodie celebramus, passionem nosse vos credo; et quanta in persecutione pertulerit, Dilectionem vestram scire posse non dubito. Tanta enim ejus martyrii gloria exstitit, ut passione sua mundum illuminaverit universum. Illumieo lumine quo ipse succensus est; et flammis quas ipse pertulit, omnium Christianorum corda calefecit. Quis enim hoc exemplo nolit pro Christo ardere cum Laurentnere Laurentii ignem, ut aeternum gincalescimus ad devotionem Etsi nobis persecutoris flamma deest; fidei tamen flamma non deest. Non ardemus affectu: non subjicit mihi persecutor ignem, sed suggerit mihi ignem desiderium Salvatoris. Esse autem Salvatoris ignem legimus in Evangelio, dicente eodem Domino, Nescitis quia quid volo, nisi ut accendatur ? Quo
Abbreviated transcription (Latin):
numeras. & obsignas. quid aurum triituas. quid¬
argentũ ponderas: Quanto melius ẽ liberalem ẽẽ
dispensatorem: quã sollicitum custodem: Quan¬
tum tͥ ꝓdesset ad gram. multoꝵ pupilloꝵ patrẽ
uocari: quam innumeras stateras in sacculo obsig¬
natas habere pecuniis: & enim huic relinquit᷑
grã nobiscum: ad iudicem meritũ deferunt. Sedd
sortasse dicas quod uulgo soletis dicere. Non debemꝰ
donare ei: cui deus ita maledixit ut eũ egere uellet.¬
S non sunt pauꝑes maledicti. cũ dictum sit. beati
paupes spũ: quotiam ipsoꝵ ẽ regnum elorum.
Non de pauꝑe. s de diuite scriptura dicit. Cap¬
tans precia frum̃ti: maledicetur in ppłis. Deuide
ñ requiras: quid unusquisq mereatur. Miscl̃ia ñ
de meritis iudicare consucuit. s necessitatibus sub¬
uenire: uiuare pauꝑeni: ñ exammare iusticiam.
Scriptum ẽ euum. Beatus qui intelligit suꝑ ege-¬
num & pauꝑem. Quis ẽ qui intelligit: Qui com¬

Expanded text:
numeras et obsignas? quid aurum trutinas, numeras et obsignas? quid aurum trutinas, argentum ponderas? quanto melius est liberalem esse dispensatorem quam sollicitum custodem! quantum tibi prodesset ad gratiam multorum pupillorum patrem nominari quam innumeras stateras in sacculo obsignatas habere! pecunia etenim hic relinquitur, gratia nobiscum ad iudicem meriti defertur. Sed fortasse dicas quod uulgo soletis dicere: \'non debemus donare ei cui deus ita maledixit, ut eum egere uellet.\' sed non pauperes maledicti, cum scriptum sit: beati pauperes, quoniam ipsorum est regnum caelorum. non de paupere, sed de diuite scriptura dicit: captans pretia frumenti maledictus erit. deinde non requiras quid unusquisque mereatur. misericordia non de meritis iudicare consueuit, sed necessitatibus subuenire, iuuare pauperem, non examinare Scriptum est enim: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem . Quis est qui intelligit? Qui com
Abbreviated transcription (Latin):
tio in corde uiduarum. Si terra tͥ reddit uberiores¬
fructus quos acceꝑit. quantomagis miscdiȩ remu¬
neratio reddos. multipliciora quã dederis: De¬
Assistunt iam qͥ reposcaut aĩam tuam. & tu adhuc
differs tuoꝵ oꝑum fructus: Tu adhuc tempora
repetunt a te. Bene ait nocte. Nocte enum aĩa auari
reposcitur. A tenebris incipit: & in tenebris ꝑseue-¬
rat. Auaro nox est senꝑ: dies iusto. cui dicit᷑. Amen
dico tͥ: hodie mecum eris in ꝑadiso. Stultus sicut
luna mutatur: iusti autem fulgebunt sicut sol
in regno patris sui. Recte arguitur stulticie qui
in manducando & bibendo locaret spem suam.
& ideo tempus cum mortis urget sołm quod di¬
ctum ẽ ab ipsis qui gulȩ seruiunt. Manducetiꝰ
& bibamꝰ: cras etum moriemur. Recte dicit᷑ stul¬
tus qui animȩ suȩ carnalia subitrtustrat: qͥ recon¬
dit quȩ cui seruet ignorat: & ideo ei dicitur. Quȩ
autem ꝑasti cuius erunt: Quid cotidie metiris &

Expanded text:
tio in corde uiduarum. si terra tibi fructus reddit uberioretio in corde uiduarum. si terra tibi fructus reddit uberiores quam acceperit, quanto magis misericordiae remuneratio reddet multiplicatiora quae dederis! Deadsistunt iam qui reposcant animam tuam, et tu adhuc differs operum fructus tuorum, tu adhuc tempora repetunt a te. bene ait \'nocte\'. nocte anima auari reposcitur: a tenebris incipit et in tenebris perseuerat. auaro nox semper est, dies iusto, cui dicitur: amen, amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso. stultus autem sicut luna mutatur, iusti autem fulgebunt sicut sol in regno patris sui. recte arguitur stultitiae qui in manducando et bibendo locarit spem suam. et ideo tempus ei mortis urgetur secundum quod dictum est ab ipsis qui gulae seruiunt: manducemus et bibamus; cras enim moriemur. recte dicitur stultus qui animae suae corporalia subministrat, quia recondit quae cui seruet ignorat. et ideo ei dicitur: quae autem parasti cuius erunt? quid cottidie metiris et
Abbreviated transcription (Latin):
frũta custodias: ubi bene sepias: ut fures tibi
auferre ñ possint. Include ea in corde pauꝑum. iͥ
nullus gurgulio consunat: nulla uetustas corrũ
um &. lactentium ꝑifecisti laudem. Ec̃ce apothece
que maneant in ȩt̾num. ista horrea quȩ fecundi¬
tas futura ñ destruat. Nam qͥd iterum facies. si tͥ¬
plus natum fuerit anno futuro: Pterum gͦ & illa
destrues. quȩ mͦ facere paras: & maiora edificabis:
Dat enim tͥ fecunditatem deus. ut aut uincat. aut
condempnet auariciam tuã: quo excusationemi
habete ñ possis. Tii uero quod ꝑ te multis uasci
uoluit. tibi soli reseruas. immo & tibi adimis.
Magis erum seruares tibi: si disꝑtires aliis. Bonoꝵ
enim fructꝰ munerum in eos qui contulerint reũ¬
tuntur: & grã liberalitatis in auctorem redit. De¬
niq scriptum ẽ. Seminate uobis ad iusticiam.
Esto spũalis agricola: sere quod tibi ꝓsit. Bona sa¬

Expanded text:
frumenta custodias, ubi bene sepias, ut fures ea tibi frumenta custodias, ubi bene sepias, ut fures ea tibi auferre non possint. Include ea in corde pauperum, ubi ea nullus gurgulio consumat, nulla corrumpat vetustum et lactentium perfecisti laudem . Istae sunt apothecae, quae maneant in aeternum: ista horrea, quae fecunditas futura non destruat. Nam quid iterum facias, si tplus natum fuerit anno sequenti? iterum ergo et illa destrues quae nunc facere paras et maiora facies. dat enim tibi fecunditatem deus, ut aut uincat aut condemnet auaritiam tuam, quo excusationem habere non possis: tu uero quod per te multis nasci uoluit tibi soli reseruas, immo et tibi adimis; magis enim seruares tibi, si dispertireris aliis; bonorum enim fructus munerum in eos ipsos qui contulerint reuertuntur et gratia liberalitatis in auctorem redit. denique scriptum est: seminate uobis ad iustitiam. esto spiritalis agricola, sere quod tibi prosit. bona sa
Abbreviated transcription (Latin):
digentib adquiratur. Soli sibi partus terrarum
uendicat. ñ quo uti ipse uelit: s aliis denegare. Ha¬
bes inquit multa bona. Nescit auarus bona insi
ea questuosa sunt nominare. S adquiesco ei ut bo¬
na dicantur. quȩ sunt pecuniaru. Cur ergo de bo¬
nis facits mala. cũ de malis bona facere deberetis:
Scriptum ẽ enim. facite uobis amnicos de mãmo¬
na iniquitatis. Eĩ gͦ qui uti sciat bona sunt: ei qui
uti nesciat recte mala. Disꝑsit decdit pauꝑibus. iu¬
sticia eiꝰ manet met̾num. Quid hoc melius: Bona
sunt si pauꝑi largiaris: in quo debitorem tͥ dñi qua¬
dam pietatis feneratione constituas. Bona sunt si
aꝑias horrea iusticie tuȩ. ut sis panis pauꝑun: ui¬
unde facias. Quid uereris: Tua te uoce conuemio.¬
Habes multa bona in annos multos posita: potes
&. tͥ & aliis abundare. Habes fecunditatẽ pliblicam.
Quid destrius horrea: Ostendo tͥ ubi melius tua

Expanded text:
ndigentibus adquiratur. soli sibi partus terrarum ndigentibus adquiratur. soli sibi partus terrarum uindicat, non quo ipse uti uelit, sed aliis denegare. Habes inquit multa bona. nescit auarus bona nisi ea quae quaestuosa sunt nominare. sed adquiesco ei, ut bona dicantur quae sunt pecuniaria. cur ergo de bonis facitis mala, cum de malis bona facere debeatis? scriptum est enim: facite uobis amicos de mammona iniquitatis. ei ergo qui uti sciat bona sunt, qui uti nesciat recte mala. dispersit, dedit pauperibus, iustitia eius manet in aeternum. quid hoc melius? bona sunt, si pauperi largiaris, in quo tibi debitorem deum quadam pietatis faeneratione constituas. bona sunt, si aperias horrea iustitiae tuae, ut sis panis pauperum, uiunde facias, quid uereris? tua te uoce conueHabes multa bona in annos multos posita, potes et tibi et aliis abundare. Habes fecunditatem publicam, quid destruis horrea tua? Ostendo tibi ubi melius tua
Abbreviated transcription (Latin):
rea. iniquitatis receptacula. ñ pietatis subsidia. re¬
cte destruit: quia sapient̃ edificare non nouit. diues¬
destruit sua: quia nescit ȩt̾na. Bestruit horrea qui ñ
nouit frum̃ta diuidere: s claudere. & maiora in¬
quit faciam. Infelix. uel id dispensato pauꝑibus:
quod ꝓsumptu edificationis impendis. Dũ libera¬
litatis gram refugis: dampna edificationis exsoluis.
& addidit. Illo congregabo quȩ nata sunt michi:
& dicam animȩ incȩ. Anuna habes multa bona.
Conficitur semꝑ auarus ubertate ꝓuentuum:
dum uilitatẽ alimoniȩ calculatur. fecunditas enĩ
uniu̾sorum ẽ. Sterilitas soli auaro ẽ fructuosa. De¬
lectatur magis enormitate pretioꝵ: quã abundan¬
tia copiarum. Et̃ mauult habere quod solus. quã
quod omnib uendat. Uide tumentẽ ne suꝑfluat
cumulus frum̃toꝵ. ne supra horrea redundans
tranffundatur in pauꝑes: & boni alicuiꝰ occasio u¬

Expanded text:
rea iniquitatis receptacula, non pietatis subsidia. rerea iniquitatis receptacula, non pietatis subsidia. recte destruit, quia sapienter aedificare non nouit. destruit sua diues, qui nescit aeterna, destruit horrea, qui non nouit sua frumenta diuidere, sed claudere. et maiora inquit faciam. infelix, uel id dispensato pauperibus, quod pro sumptu aedificationis inpendis. dum liberalitatis gratiam refugis, damna aedificationis exsoluis. et addidit: illo congregabo omnia quae nata sunt mihi et dicam animae meae: anima mea, habes multa bona. conficitur auarus semper ubertate prouentuum, dum uilitatem alimoniae calculatur. fecunditas enim uniuersorum est, sterilitas soli auaro est quaestuosa. delectatur magis enormitate pretiorum quam abundantia copiarum et mauult habere quod solus quam quod cum omnibus uendat. uide timentem, ne superfluat cumulus frumentorum, ne supra horrea redundans transfundatur in pauperes et boni alicuius occasio i
Abbreviated transcription (Latin):
excludunt esurieutẽ. Utquid ego abscondam: cui
deus fecit abundare quod largiar. Utquid repagu¬
lis portarum claudam frimĩta. quib deus totum
repleuit campoꝵ ambitũ quȩ sine custode nascunt᷑¬
& abundant. Uicta ẽ spes auari: rumpinitur uetu¬
sta horrea messib nouis. Mmꝰ habur: &. frum̃ta ser¬
uaui. Plus natum eͤ. Cui congrego: dum increm̃ta
p̃cioꝵ aucupor: Amisi usum beneficioꝵ. Quantas
anni suꝑioris frum̃tum potuit animas pauꝑum
rescruare: hȩc me magis delectarent precia: quȩ
non nũmo estimantur s gr̃a. Imitabor scm̃ ioseph
humanitatis p̾dicatione: clamabo uoce magna.
Uenite pauꝑes: edite pane meoᷤ. Expandite gͥmi-¬
um: suscipite frum̃tum. fecunditas diuitis: totiꝰ
orbis abuudantia c̃ẽ debet & fecunditas. Tu uero
ũ hoc dicis: s ais. Destruam horrea. Recte destru¬
is ea: a quib nullus pauꝑ omistus reu̾titur. Hor¬

Expanded text:
excludunt esurientem. ut quid ego abscondam, cui excludunt esurientem. ut quid ego abscondam, cui deus facit abundare quod largiar? ut quid repagulis portarum claudam frumenta, quibus deus totum repleuit camporum ambitum, quae sine custode nascuntur et abundant? Uicta est spes anari, rumpuntur uetusta horrea messibus nonis. \'minus habui et frustra seruaui; plus natum est. cui congrego? dum incrementa pretiorum aucupor, amisi usum beneficiorum. quantas anni superioris frumento potui animas pauperum reseruare? haec me magis delectarent pretia, quae non nummo aestimantur, sed gratia. imitabor sanctum Ioseph humanitatis praedicatione, clamabo uoce magna: uenite, pauperes, edite panes meos, expandite gremium, suscipite frumentum. fecunditas diuitis, totius orbis abundantia omnium debet esse fertilitas.\' tu uero non hoc dicis, sed ais: destruam horrea. recte destruis ea, a quibus nullus pauper onustus reuertit. hor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ int̾ hoc dubius quid eligat. dicit. Quid faciam:
Deinde uitȩ huius suauitate reuocatus cupit reuo¬
Unde mͥ alim̃ta: Unde michi uestitus: uolo uiu̾e
si habcam unde possim hauc uitam sustinere. S
quib cibis. quibꝰ subsidiis: Q d faciam inquit
quod ñ habeo: Clamat se diues uon habere. Pau¬
ꝑtatis hic setiuo ẽ. De mopia quertr̃ abundans
fructibus. Non habeo inquit quo congregem
fructus. Pntares illum dicere: non habeo fructus
unde iuuendum sit mͥ. Beatus qui de abundantia
ꝑiclitatur. limno miserior iste fecunditatib suis
quam pauꝑ cui ꝑiculum de ggestate ẽ. Habet ille
unde excuset erumpnã. habet certe iniriam: ñ
habet culpam. Iste ñ habet: quẽ preter se arguat.
Ꝙ dixit. Hoc faciam. Destruam horrea. Putes adhuc
illum dicere. aꝑiam horrea. ingrediant᷑ qui tolera¬
re famem nequeuut: ueniant mopes: intrent
pauꝑes: repleant sinꝰ suos: destruant parietes qͥ

Expanded text:
et inter haec dubius quid eligat dicit: quid faciam? et inter haec dubius quid eligat dicit: quid faciam? deinde uitae huius suauitate reuocatus cupit reuounde mihi alimenta. unde uestitus? uolo uiuere, si habeam quomodo possim uitam hanc sustinere, sed quibus cibis, quibus subsidiis? quid faciam inquit, quod non habeo. clamat se diues non habere: paupertatis hic sermo est: de inopia queritur abundans fructibus. non habeo inquit quo congregem fructus? putares illum dicere: non habeo fructus, unde uiuendum est mihi. beatus qui de abundantia periclitatur? immo miserior iste fecunditatibus suis quam pauper, cui periculum de egestate est. habet ille unde excuset aerumnam, habet certe iniuriam, non habet culpam: iste non habet quem praeter se arguat. et dixit: hoc faciam, destruam horrea. putes adhuc illum dicere: aperiam horrea, ingrediantur qui tolerare famem non queunt, ueniant inopes, intrent pauperes, repleant sinus suos. destruam parietes, qui
Abbreviated transcription (Latin):
diuitem dormire ñ posse. Excitas eum cupiditas.
exagitat cura ꝑuigil aliena rapiendi. torquet mui¬
dia: mori uexat: sterilitas ꝓuentuum infecunda
ꝑturbat: sollicitat abundantia. Unde illi diuiti
cuiꝰ possessio uberes fructus attulit. qͥ cogitauit
initra se dicens. qͥd faciam. quia ñ habeo quo con¬
gregem fructus meos. & dixit. hoc faciam. destru
meȩ. anima habes multa bona reposita in anuos
plurimos: requiesce. manduca bibe. epulare. respon¬
det deus. Stulte hac nocte anumã tuam repetunt.
dormientem.S nec ipse se quietitmi patitur. qui
de abundantia sollicttatur. & in ubertate fructuũ
uocem egentis ennttit. Quid ficiam inqtut: Nonne
gens ommum huc atq illuc uertif᷑: scrutat᷑ hospi¬
cium: nuchil inuenit ad usum alim̃ti. Considerat
nichil uiseriꝰ quam fame confici: & cibi indigen¬
tia mori. Querit mortis compendia: & tolerabilio¬
ra abeundi rimat᷑ supplicia. Arripit gladium᷑. sus¬
peudit laqueum: ignes adolet. explorat uenenun:

Expanded text:
inat dormire. Excitat eum cupiditas, exagitat cura pervigil aliena rapiendi, torquet invidia, mora vexat, sterilitas proventuum infecunda perturbat, sollicitat abundantia. Unde illi diviti, cujus possessio uberes fructus attulit, qui cogitavit intra se dicens: Quid faciam, quod non habeo quo congregem fructus meos? et dixit: Hocmeae: Anima, habes multa bona in annos multos posita, requiesce, manduca, bibe, epulare; respondit Deus: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt dormieutem. sed nec ipse se quietum esse patitur, qui de abundantia sollicitatur et in ubertate fructuum uocem egentis emittit. quid faciam? inquit. nonnegens omnium huc atque illuc respicit, scrutatur hospitium, nihil inuenit ad usum alimenti. considerat nihil miserius quam fame confici et cibi indigentia mori, quaerit mortis conpendia et tolerabiliora obeundi supplicia rimatur, arripit gladium, suspendit laqueum, ignis adolet, explorat uenenum.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam circa indignos ꝓmissa seruet: s impios
ant stulticia sua opprimi. aut aliqua p̾uaricati¬
one dampnari: etiani si pͥmȩ laqueos preuarica¬
tionis cuaserint. S oportet nos talia agere. ut
boto oꝑe digni ommpotentis dei ꝓmissa acciꝑe

Expanded text:
etiam circa indignos promissa sua seruet, sed impios etiam circa indignos promissa sua seruet, sed impios aut stultitia sua opprimi aut alia praeuaricatione damnari, etiamsi primae praeuaricationis laqueos euaserint. sed oportet nos taliter agere, ut digni bono opere omnipotentis dei promissa accipe
Abbreviated transcription (Latin):
xilium: eo quod dixisset. deus montiũ. deus isrł ẽ.
non dcus baal. Propter hoc inqͥt obtinuerunt ꝓ
nobis. Et̃ ideo inquit si non plene obtinuerimus
cos in locum regis syriȩ satrapas constitue. ut uir¬
tutẽ illis & potentiam regis auferat. Deniq primo
congressu uicit ut fugaret hostem: scdo uicit quan¬
do captum imꝑio suo reddidit. Qua causa uin¬
cendi euidens eius resultauit oraculum. dicente
uno ex filus ꝓpħarum. ad ꝓximum suum: occide
me. W noluit homo occidere cum. Ꝙ dixit. Eõ
quod non obedisti uoci dni. ecce tu recedes a me: ꝙ
interficiet te leo. Et recessit ab eo. & inuenit eum
leo: ꝙ interfecit eũ. Et̾ post hoc alius ꝓpħa asti¬
tit ante regẽ isrł: & dixit ad eum. Hec dicit dñs.
Qm̃ dimisisti uirũ exterminationis de manu
tua: ace anima tua ꝓ anima illiꝰ. &. ppłs tuus
ꝓ ppło illius. Liquet gͥ his oraculis. quod dñs

Expanded text:
xilium, quoniam dixisset: deus montium deus Istrahel et xilium, quoniam dixisset: deus montium deus Istrahel et non deus Baal. propter hoc inquit obtinuerunt pro nobis. et ideo inquit si non plene obtinuerimus eos, in locum Syriae regis satrapas constitue, ut uirtutem illis et potentiam regis auferret. denique primo congressu uicit, ut fugaret hostem, secundo uicit, quando captum imperio suo reddidit. qua causa uincendi eius euidens resultauit oraculum dicente uno ex filiis prophetarum ad proximum suum: occide me. et noluit homo occidere eum. et dixit: eo quod non oboedisti uerbo domini, ecce tu recedis a me, et interficiet te leo. et recessit ab eo, et inuenit eum leo et interfecit eum. et post hoc alius propheta adstitit ante regem Israhel et dixit ad eum: haec dicit dominus: quoniam dimisisti tu uirum exterminationis de manu tua, ecce anima tua pro anima illius et populus tuus pro populo illius. liquet igitur his oraculis quod dominus
Abbreviated transcription (Latin):
achab a facie mea: gon inducã in dieb eius ma
quia ualet apud dñm penitentia: Ecce rex motꝰ
ẽ a facie dĩi. & ibat plorans. & concidit uestim̃ta
sua. & oꝑuit se cilicio. & indutus ẽ sacco. ex illo
tentia ñ ualuit. nec inflexit dñm miscdem: aut
oraculum falsum ẽ. Nam achab & uictus est
& occisus. S considera quia ierabel habebat.
cuius inflãmabat᷑ arbitrio. quȩ cor eiꝰ conuer
tit: & ninius sacrilegiis execrabilem fecit: ꝙ hinc
potest mutabilis estinari: s confessionis immemo¬
ri ñ putauit esse seruandũ quod ꝓmiserat confi
suȩ. s beneficia cuta se diuina ipse ñ tenuis. In¬
tulerat bellum rex syriȩ. uict est & seruatus ad
uitam: captinus quoq libertati donatꝰ. & remis¬
sus ad regnum ẽ. quod fuit diuinȩ sententie.Non
solum euasit achab: s etiam triumphauit:
quod ipsius ignauiȩ hostem sibi a quo iunceret᷑
eo quod syriȩ regis pueris debcretur gle celestis au¬

Expanded text:
Achab a facie mea? non inducam in diebus eius maAchab a facie mea? non inducam in diebus eius maquia ualet aput dominum paenitentia? ecce rex motus est ante faciem domini et ibat plorans et conscidit uestimenta sua et operuit se cilicio et erat indutus sacco ex illo tentia non\' ualuit nec inflexit dominum misericordem aut oraculum falsum est. nam Achab uictus est et occisus. sed considera quia Iezabel habebat uxorem, cuius inflammabatur arbitrio, quae conuertit cor eius et nimiis sacrilegiis execrabilem fecit. et huncs autem non potest mutabilis aestimari, si confessionis inmemori non putauit esse seruandum quod promiserat confsuae, sed beneficia circa se diuina ipse non tenuit. intulerat bellum rex Syriae. uictus est et seruatus ad ueniam, captiuus quoque libertate donatus et remissus ad regnum est. quod fuit diuinae sententiae non solum euasit Achab, sed etiam triumphauit, quod ipsius ignauiae hostem sibi, a quo uinceretueo quod Syriae regis pueris deberetur gratiae caelestis au
Abbreviated transcription (Latin):
dimatur diuitis p̃mio: nullo inflectat᷑ poten¬
tis suꝑcilio: qui culpe precia discriminat: qui
quo plus alieni contulerit. plus ab eo exigit. Sa
ul. qui priuato contulit regnum: s quia man¬
datum ñ custodit: & regnum amisit & sp̃m.
Multos reges gentium ꝓpt̾ ꝑfidiam fecit e ppło
patrum c̃e captiuos. &. ut iam de ꝓposita loqua¬
mur hẏstoria qͥ achab regem ingratum cȩlestib
beneficuis ita iussit occidi: ut a canib eiꝰ uulnera
lamberent᷑. Et̾enim quia pauꝑis uineã concu¬
pierat: nequaquã tantis opib expletus imꝑii.
infra omnem penuriam redactus a dũo. qui
uulnera eiꝰ lauaret inuentus ñ est: non qui
corpus oꝑiret. Defecit cuta eum humanitas ho¬
minũ: canum successit asꝑitas. Dignos plane
sui funeris ministros auarus muenit. Hoc loco
illud oritur questionis. qͦm᷑ legimus dnm̃ dixis¬
se ad hclyam: uidisti quẽadmodum cõmotus ẽ

Expanded text:
dimatur diuitis praemio, nullo inflectatur potendimatur diuitis praemio, nullo inflectatur potentium supercilio, qui culpae pretia discriminat, qui quo plus alicui contulerit eo plus exigit ab eo, Saul priuato contulit regnum, sed quia mandatum non custodiuit, et regnum amisit et spiritum, multos reges gentium propter perfidiam fecit e populo patrum esse captiuos et, ut iam de proposita loquamur historia, qui Achab regem ingratum caelestibus beneficiis ita iussit occidi, ut a canibus eius uulnera lamberentar. etenim quia pauperis uineam concupiuerat, nequaquam tentis opibus expletus imperii infra omnem inopiam redactus a domino. non qui uulnera eius lauaret inuentus est, non qui corpus operiret. defecit circa eum humanitas hominum, canum successit asperitas. dignos plane sui ministros funeris auarus inuenit. Hoc loco illud oritur quaestionis, quomodo legimus dominum dixisse ad Heliam: uidisti quemadmodum commotus est