comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uocl introgasti de femina que
post obitũ manti sui sacrũ uela¬
men sr̃ capt̃ suũ imposint ⁊ finxit se-
sb̃ eodẽ uelamĩe sc̃imonialẽ esse pea uͦ
gitime in noto suo ꝑmansit pñiam¬
agat deullusione nefanda ⁊ reuertatur
ca quisquis prout nult fingat ⁊ ñ ue
faciat om̃is ordo ercasticꝰ turbabitꝰ nec
catholice fidei iura ⁊sistũt nͨ canones¬
sacritite obseruant᷑. Quid .n. profuit
ꝑ apłm fraude eiꝰ detecta qd̃ sibi ẽẽt fu-
tua tecũ sit ĩ ꝑditõe cor enĩtuũ ñ est
roga deũ ut remittat᷑ cogitatõ cordis
ti ĩ felle enĩ amaritudĩs ⁊ obligatõe
inquitatis iudeo te ẽe. Ido tales nisi
resipiscant sp̃uali gladio ꝑcutẽ cense¬
mus. Non enĩ fas est spi scõ mentiri
sicuti anamias ⁊ saphira mentiti sũt

Expanded text:
uod interrogasti de femina quae post obitum mariti sui uelamen super caput imposuit et finxit se sub eodem uelamine sanctimonialem esse postea uero gitime in uoto suo permansit ut penitentiam de illusione nefanda agat et reuertatur uisquis prout uult fingat et non uere faciat omnis ordo ecclesiasticus conturbatur nec catholicae fidei iura consistunt necsacri rite observantur. Quid enim profuit per Apostolum fraude ejus detecta quod sibi futurum tua tecum sit in perditione. Cor enim tuum non est tibi haec cogitatio cordis tui. In felle enim amaritudinis, et obligatione iniquitatis video te esse. Ideo tales, nisi resipiscunt, spirituali gladio percutere censemus. Non enim fas est Spiritui sancto mentiri, sicuti Ananias et Saphira mentiti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a ł alt̾a ecc̃a h̃t ego ⁊ minores meos
quos ab illicitis ꝓhibeo in uono imi¬
tari ꝑatus sum. stultus ẽ enĩ qui ĩ
eo se primũ estimat ut bona que iud
discẽ contempnat. Idem eidẽ Nam qt̃
subici si qua culpa in ep̃is inuenitur.
nescio quis ei sb̾iectus ñ sit. cũ u̾o cłpa
ñ exigit om̃s scł̃m rõnem humilita¬
tis equales sumus. Item gelasius.¬

Expanded text:
ipsa, vel altera ecclesia habet, ego et minores meos, quos ab illicitis prohibeo, in bono imitari paratus sum. Stultus est enim, qui in eo se primum existimat, ut bona, quae viderit, discere contemnat. Idem eidem epist. 6subjici, si qua culpa in episcopis invenitur, nescio quis ei subjectus non sit; quum vero culpa non exigit, omnes secundum rationem humilitatis aequales sumus. C.
Abbreviated transcription (Latin):
stituendo principe precepiss: ⁊ doꝰ
quintur ergo inorlinando saccrdote. ⁊ po
puli presentia. ut sciant om̃s ⁊ cerci sint
qr qui prestantior ẽ ex om̃i ppło qui docti¬
or qui sanctior. qui ⁊̃ moniniurtute e¬
minentior: ille eligit᷑ ad sacerdocium.
Et hocfiat testante ppło. ne qua postno¬
dum retractatio cuiqͣm. nequis scrupu-
orclinatione sacerdotis dicens. Oportet
aũ illum testimõium hr̃e bonũ. abhuis
qui foris sunt. Ego t̾n ⁊ aliquid ãplius
indeo in eo ꝙ clicit. Quia ꝯnocauit mo¬
aĩ ⁊ munum ꝯgrigare urtutes. ut cum
thil desit inclustrie. s ad sit omnis multi-¬
tudo sensuũ. adsit oĩs congregatio scãꝵ
cogitationũ. ut quid sit pontifex. quid
unctio. quid indum̃ta eius conferens
intra sacrarium cortlis sui possit au̾t̾e¬
ppli gubnatõ:e¬

Expanded text:
stituendo principe praecepisset, et quiritur enim in ordinando sacerdote et praesentia populi, ut sciant omnes et certi sint, quia qui praestantior est ex omni populo, qui doctior, qui sanctior, qui in omni virtute eminentior, ille eligitur ad sacerdotium, et hoc astante populo, ne qua postmodum retractio cuiquam, ne quis scrupuluordinatione sacerdotis, - dicens: Oportet autem illum et testimonium habere bonum ab his, qui foris sunt. Ego tamen et amplius aliquid video in eo, quod dicit: quia convocavit Moin unum congregare virtutes, ut quum desit industriae, sed adsit omnis multitudo sensuum, adsit omnis congregatio sanctarum cogitationum, ut quid sit pontifex, quid unctio, quid indumenta ejus, conferens intra sacrarium cordis sui possit advepuli gubernat
Abbreviated transcription (Latin):
emanauit. ut facultates ecc̃e ep̃i ad
regendum hẽant potestatẽ. itatñ ut iu¬
duarũ ⁊ puꝑilloꝵ atq pauꝑum. nec si¬
⁊̃ clicorum stipendia clistribu̾e debeant
Hoc ẽĩ eis statiumus dari qđ haftenꝰ dec̾t
est. reliquũ sͥ ep̃i uendicent. ut sic̃ aña
cliximꝰ pegrinoꝵ atq captiuoꝵ largi¬
tores ẽẽ possint. Illd̃ ⁊̃ annecti placuit
ut si qd̃ absit facultates ecce nec nõ dỹo¬

Expanded text:
emanavit, ut facultates ecclesiae episcopi ad regendum habeant potestatem; ita tamen ut viduarum, pupillorum, atque pauperum, nec non clericorum stipendia distribuere debeant. Hoc eis etiam statuimus dari, quod hactenus decretum est. Reliquum sibi episcopi vindicent, ut sicut ante diximus peregrinorum atque captivorum largitores esse possint. Illud etiam adnecti placuit, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
ente d̾o uictorias. ñ carnali ꝓuidecia s
mag oĩonibꝰ p̾uenitis fit ut hoc in stu
rella uos frequent̾ appet̾e. ñ desiłio fũ¬
dendi sanguinẽ. s t̃m dilatande cã rei¬
publice in qͣ dñicoli ꝯspicimꝰ ioquitur

Expanded text:
ente, victorias non carnali providentia, sed magis orationibus praevenitis, fit, ut hoc in stupbella vos frequenter appetere non desiderio fundendi sanguinis, sed dilatandae causa reipublicae in
Abbreviated transcription (Latin):
et in uesica ꝑdigestiones corꝑis clige¬
runt᷑. dicturꝰ es baptizari ⁊ sanctifica¬
ri hoĩem in mr̃is utero constitutũ. s ad
hoc sacͣmentum accipienlũ nõcitas
cogat gͣuidam ⁊ id̾omaptizari iã qui
nascitur ñ cebere. postremo es clictur
bapti z ari febres ⁊ sanctificari: qn bap¬

Expanded text:
et vesica per digestiones corporis digeruntur. Dicturus es baptizari et sanctificari hominem in matris utero constitutum, si ad hoc sacramentum accipiendum necessitas cogat gravidam, et ideo baptizari jam qui nascitur non debere. Postremo dicturus es baptizari et sanctificari feb
Abbreviated transcription (Latin):
sant᷑ uerb̃ib castigari iubent᷑. uir¬
gines quo si religionis neste depõi¬
ciplina non est seruanda sñ misccł̃ia
nec miscdia sine disciplina

Expanded text:
santur, verberibus castigari jubentur. Virgines quoque, si religionis veste deposiIX. Disciplina non est servanda sine misericordia, nec misericordia sine disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑalem cutũcisionẽ carns ⁊ seꝯ¬
dum corꝑalis legis festiuitatesret
⁊ templumd̾i estimab̃r. qd inlaþi¬
lib insensatis erat ꝯftructũ prim̃
quidẽ a sołone. deinde reꝑatum est
abesora. postea uo post xp̃i aduentũ
a romanis destructum ⁊ illa domiꝰ¬

Expanded text:
oralem circumcisionem carnis, et secundum corporales legis festivitates et et templum Dei aestimabatur, quod ex lapidibus insensatis erat constructum; primum quidem a Salomone, deinde reparatum ab Esdra, postea vero post Christi adventum a Romanis destructum, et illa
Abbreviated transcription (Latin):
eleg̾it. ¶ Hoc aũt capłm ñ de eo in¬
telligend̾ est. qui uno ꝑ apostasiã
ordinato a carcdinalib ⁊ religosis

Expanded text:
. Hoc autem capitulum non de eo intelligendum est, qui uno per apostasiam ordinato a Cardinalibus et religiosis
Abbreviated transcription (Latin):
olent plures qui se ieiunare putant
re credencli sũt. si añ manclucau̾int ꝙͣ uesꝑ¬
tuñ celebretut offm. Cõcuriẽdum ẽ .n. adimᷤ¬
sam ⁊ auditis missaꝵ sollẽpnib ⁊ uesꝑtin
officiis. largitis elemosinis ad cibũ accedẽd̾
mulam uẽire nualeat estimata uesꝑtina ho¬
in sabbo uero sc̃o cuca noctis initiũ missaꝵ
dyoscoro alexandrino ẽp̃o.¬

Expanded text:
olent plures qui se jejunare putant re credendi sunt, si ante manducaverint quam vespertinum celebretur officium. Concurrendum est enim ad missam et auditis missarum solemniis et vespertinis officiis largitis eleemosynis ad cibos accedendum missam venire non valeat, aestimata vespertina hoin sabbato vero sancto circa noctis initium missaruDioscoro, Alexandrino Ep
Abbreviated transcription (Latin):
scã mist̾ĩa tractaie tribuant᷑. Quib
sun hoc oꝑe positis aliquid ꝓpͥe necc̃i¬
tatis occurrat quis de sua fidelium¬
q salute confidit ubi ip̃os mĩstros
curatoĩs humane tanta prospex̾it
calamitate uexari atq id̾o neccͣio re¬
firmis. Postremo si corpore sauciatũ
fortassis aut debilem nequaꝙͣ sc̃a
ꝯting̾e lex diuina ꝑmisit. qͣntoma¬
gis domcelestis dispensatores ẽẽ nõ

Expanded text:
e tribuatur. Quibus si in hoc opere positis aliquid propriae necessitatis occurrat, quis fidelium de sua salute confidat, ubi ministros ipsos curationis humanae tanta prospexerit calamitate vexari? Atque ideo necessario reus. Postremo si corpore sauciatum fortassis, aut debilem nequaquam sancta contingere lex divina permisit, quanto magis doni coelestis dispensatores esse non
Abbreviated transcription (Latin):
eq in homĩe bono aliquis dei sac̃¬
menta fugiat neq in homĩe ma-¬
Homiñ
malicia sacram̃tu non profanat.

Expanded text:
e in homine bono aliquis Dei sacramenta fugiat, neque in homine maHominum malitia sacramenta non profanat.
Abbreviated transcription (Latin):
or acdultium ꝓpetutt utrum marito illius
liceat scłm mundanam legem eam inter.¬
fice̾ sed sc̃a dei ecc̃a mundanis nũqͣm ꝯstim¬
glturlegibu gladiũ ñ hͣtnisi sp̃ucilem qͦ

Expanded text:
m perpetraverit, utrum marito illius liceat secundum mundanam legem eam interficere: sed sancta Dei Ecclesia mundanis nunquam constringitur legibus. Gladium non habet nisi spiritualem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cipit appło dispensanda ⁊ fidelit̾ dis¬
pensat accepta. qr omĩa sua aut ꝑenti-¬
b reliquit aut pauꝑibz distribuit:
cit cũ ꝑfectõne uirtutis uite neccͣia si¬
uein donubz sius siue ĩ ꝯgregatõne
uiuentes accipĩt. qz ad ea accipien¬

Expanded text:
cipit a populo dispensanda, et fideliter dispensat accepta, qui omnia sua aut parentibus reliquit, aut pauperibus distribuit, cit, cum perfectione virtutis vitae necessaria, sive in domibus suis, sive in congregatione viventes accipiunt: q
Abbreviated transcription (Latin):
quoq euͣngłii siłr abb̃i ad legenclum
tribuit. ꝙͣ sb̾sequẽti or̃one leg̾e siłr sa¬
cerdotalis officii est. s tales sacerdotes
uel diacones fi ꝓhib qui in ecͣcstica
milicia cogantur ugiter permanere
Item illud ieꝵi. ad ripariũ ⁊ cesicłium.
mõachꝰ ñ doctoris s plangẽtis ñt offm
⁊ ad eliodoꝵ. alia est c̃a mc̃achi. alia cłi¬
genlum est. ut nulli nõachoꝵ liceat do¬
cencli offin assume. ne pm gregoriũ.
aut augustinum anglorũ ep̃m. bm̃¬
quoq martinũ innumios ⁊ quos de
monachica ꝯu̾satõe ad sũmũ sacerdo¬
cii gradũ scͥptura testatur ẽe ꝓmocos.
cogam negare offi docencli hũisse aut
inclieconiecratõis sue affamꝰ eos apͥori
proposito discessise. qd̾ ut innocentius
testatur. nulli facerelicet uoluit ergo
ieron̾. distingu̾e int̾ pͣm mõachi ⁊ clici
õndens quid cuiq ex ꝓprio officio ꝯũeiat
aliud enĩ ꝯueit cuiq ex eo qd̃ monachꝰ ẽ

Expanded text:
quoque evangelii similiter abbati ad legendum tribuit, quam subsequenti oratione legere similiter sacerdotalis officii est. Sed tales sacerdotes vel diaconos fieri prohibet, qui in ecclesiastica militia cogantur jugiter permanere. § 1. Item illud Hieronymi ad Riparium presbyterum: Monachus non docentis, sed plangentis habet officium, et ad Heliodorum: Alia causa est monachi, alia clerigendum est, ut nulli monachorum liceat docendi officium assumere, ne B. Gregorium, aut Augustinum Anglorum epquoque Martinum, innumeros etiam, quos de monachica conversatione ad summum sacerdotii gradum scriptura testatur esse promotos, cogamur negare officium docendi habuisse, aut in die consecrationis suae asseramus eos a priori proposito discessisse, quod ut Innocentius testatur nulli facere licet. Voluit ergo Hieronymus distinguere inter personam monachi et clerici, ostendens quid cuique ex proprio officio conveniat. § 2. Aliud enim convenit cuique ex eo, quod monachus est:
Abbreviated transcription (Latin):
troduc̾etur. p̃cepit ⁊̃ ut eiusdẽ iõaff̾ii
ablas numꝙͣ ad ep̃atum elig̾etur. ne
forte occasione ep̃atus abbacia aliquid
decrim̃ti patiatur. Qd̃ pͥuiłiũ ita est
illius eccẽ ut ꝯmunẽ legẽ regibꝰ uł ab¬
ratib om̃ino dare ñ possit. Nõ eñĩ qd̃
unisigillati ꝯced̃i: statim om̃ib ꝯ¬

Expanded text:
troduceretur. Praecepit etiam, ut ejusdem monasterii abbas nunquam ad episcopatum eligeretur, ne forte occasione episcopatus abbatia aliquid detrimenti pateretur. Quod privilegium ita est illius ecclesiae, ut communem legem regibus vel abbatibus omnino dare non possit. Non enim quod uni sigillatim conceditur statim omnib
Abbreviated transcription (Latin):
ex eoqd̃ cl̾icus est. decencli ⁊ pascencli po¬
pulũ. mõachos aũ. usq adtempꝰ eusebi
cłicos fuisse eccstica testatur hystoria.
eis missaꝵ sollempnia celebret. Item
omnes clici uł monachi
cutele imunitatem habere debenit.

Expanded text:
ex eo, quod clericus, docendi et pascendi populum. § 3. Monachos vero usque ad tempus Eusebii et non clericos fuisse, ecclesiastica testatur historia. eis missarum solemnia celebraret. Omnes clerici vel monachi tutelae immunitatem habere debent.
Abbreviated transcription (Latin):
nã ip̃am iuolentiã ꝑtulisse ꝯftitit. statĩ
lib̾etur de potestate raptoris ⁊ raptor
mortis uł periarum impunitate ꝯce̾sa¬
⁊ autad s̾iuendum sb̃iectus sit: aut recli-¬
tori ꝯsensit potestate prĩs excusata red¬
datur. ⁊ raptor pr̃i suꝑioris ꝯclitionis
satisfatõe teneatur obnoxius. ¶ Ex hac¬
sensit. aliq̃n utriq molentiam p̾fe¬
runt cum p̾mittitur. si raptor cũ rap¬
ta ꝯfug̾it. ⁊ feminã ip̃am iuolẽtiã per¬
tulisse ꝯstiterit. puelle aũ ⁊ ñ parẽtib¬

Expanded text:
nam ipsam violentiam pertulisse constiterit, statim liberetur de potestate raptoris, et raptor, mortis vel poenarum impunitate concessa, aut ad serviendum subjectus sit, aut retori consenserit, potestati patris excusata reddatur, et raptor a patre superioris conditionis satisfactione teneatur obnoxius. Ex cnsenserit. Aliquando utrique violentiam perferunt, quum praemittitur: si raptor cum rapta perfugerit, et feminam ipsam violentiam pertulisse constiterit. Puellae autem, non parentib
Abbreviated transcription (Latin):
er̃o eos dabo eis iurtutẽ sp̃c
mer ⁊ implebo eos iudicio meo et
fortitudine aĩadũtite ĩ presentilo¬
co posse docere. aliquẽ post pecc̃m. si
luerit. Uñ dd̃ post adultiũ ⁊ homi¬
cidiũ loquitur ĩ psalmo. Asperges
me dũe ysopo ⁊ mundabor lauab̾
me ⁊ suꝑ nuẽ dealbabor. Nec sua
tm̃ puritate ꝯtentus est. s infert
R edde mͥ leticiam salutaris tui et
sp̃u principali confirma me. Cũq
hoc fecĩs: docebo ait unquos mas
tuas ⁊ impii ad te ꝯuertent. Itẽ
iheR. De eo

Expanded text:
ero eos, dabo eis virtutem spiritus mei, et implebo eos judicio meo et fortitudine. Animadverte, in praesenti loco posse docere aliquem post peccatum, si luerit. Unde David post adulterium et homicidium loquitur in Psalmo: Asperges me hyssopo, et mundabor; lavabis me, et super nivem dealbabor. Nec sua tantum puritate contentus est, sed infert: Redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me, quumque hoc feceris, docebo, ait, iniquos vias tuas, et impii ad te convertentur. C. XX. De eo
Abbreviated transcription (Latin):
li auclientia sit dampnandꝰ Quinto:
anideo aliquis sit hñdus immicus:
qr crimen alt̾̃ius indicat Sexto: qua
pena sit plect inclꝰ. qui qd̃ intulit: ꝓba

Expanded text:
li audientia sit damnandus? Quinto, an ideo aliquis habendus sit inimicus, quia crimen alterius judicat? Sexto, qua poena sit plectendus, qui quod intulit
Abbreviated transcription (Latin):
tati mandat᷑. s legis auctoritati res¬
uat᷑. Si aũt interloq̃ndo clix̾it. ticius
tem̾e accusasse iidet᷑ nõ calumpni-¬
atorẽ pronunciauit. Tem̾itas enĩ
facilitatis: ueniã continz ⁊ masul-

Expanded text:
tati mandatur, sed legis auctoritati reservatur. Si autem interloquendo dixerit, Ticius temere accusasse videtur, non calumniatorem pronunciavit. Temeritas enim facilitatis veniam continet
Abbreviated transcription (Latin):
uis uesti utant᷑ ⁊suetudine
infirinitatis sue sustentare. s dole¬
⁊ suetudinẽ mutant: egrotant. u¬
tant᷑ suꝑfluis dent inopib neccͣia.
utant᷑ preciosis dent pauib ui-¬
Equanuimitas tollerandi ñ usus
uł abstinencia cibi ĩticiã facit

Expanded text:
ne infirmitatis suae; sed doleonsuetudinem mutant, aegrotant. Utantur superfluis, dent inopibus necessaria; utantur pretiosis, dent pauperibus viquanimitas tolerandi, non usus, vel abstinentia cibi
Abbreviated transcription (Latin):
catholicam nich̾ usurpare di-¬
noscitur: immotam ꝑmanere con¬
cedimus. sine deprimatib constituẽ-¬
dis sine de cet̾is capitulis exceptis huis
qui ex conatistis ad ep̃ati ꝑuenerũt

Expanded text:
catholicam nihil usurpare dignoscitur, immotam permanere concedimus, sive de primatibus constituendis, sive de ceteris capitulis, exceptis iis, qui ex Donatistis ad episcopat
Abbreviated transcription (Latin):
otesian cuniusdã bap¬
lorum pressi. hostili me¬
tu ꝯpulsi domicilia su¬
a tͣnstulunt in aliam
dyocesim. precdia tñ antiqͣ nõ des̃uer̃t
cołe. Cepunt ꝑsolu̾e decimas illi ec-¬
clesie in cuius dyocesim transierunt
⁊ ap̃ eam s̃ eleg̾unt sepulturas. tnꝰ¬
actis quinqͣginta annis cłici quibꝰ
quondam ꝑsolu̾ant decimas: ceꝑ
tis accipiunt primicias ⁊ decimas.
ueniunt ad cãm. Modo primum

Expanded text:
esani cujusdam baplorum pressi, hostili metu compulsi, domicilia sua transtulerunt in aliam dioecesim, praedia tamen antiqua non desierunt colere; coeperunt persolvere decimas illi ecclesiae, in cujus det apud eam sibi elegerunt sepulturas. Transactis quinquaginta annis clerici, quibus quondam persolverant decimas, coeptis accipiunt primitas et decimas; veniunt ad causam . Modo primum
Abbreviated transcription (Latin):
dam hec fierant a parentib eorum.
Scd̾o: an prescͥptione ip̃is ius ꝑcipi¬
uenda sint: actores hiis argumẽtis
luptismalẽ eccłiam hr̃e dyocesim sͥle
gittime assignatam. sicut ⁊ prochi

Expanded text:
dam haec fiebant a parentibus eorum? Secundo, an praescriptione temporis jus percipivenda sint, actores his argumentis baptismalem ecclesiam habere dioecesim sibi legitime assignatam, sicut et paroch
Abbreviated transcription (Latin):
rem exhibere priorib: ita restitudĩs
et dei tunoris est si qua in eis incli¬
gent correctõe nulla dissimulatone
p̾pon̾e. Ne totũ qd̃ ab sit corpus: mor¬
b inuadat si langor ñ fuĩt curat᷑.
in capite. Quedam enĩ de primate
nr̃o clemencio ad nos ꝑlata st̃ que
q̃m ita grauia st̃ ut transire indis¬
cussa nullo mͦ debeant. fr̃nitatem
urãm hortamur. ut cũ om̃i sollici-¬

Expanded text:
rem exhibere prioribus, ita rectitudinis et Dei timoris est, si qua in eis indigent correctione, nulla dissimulatione praeponere, ne totum, quod absit! corpus morbus invadat, si languor non fuerit corrasus in capite. Quaedam enim de primate vestro Clementio ad nos perlata sunt, quae quoniam ita gravia sunt, ut transisse indiscussa nullo modo debeant: fraternitatem vestram hortamur, ut cum omni sollici
Abbreviated transcription (Latin):
anstoritatis euident᷑ datur intel¬
ligi in quo differant int̾ se: lex
diuima ⁊ humana tum om̃e qd̃
fas est nomĩe diuine uł natu-¬
ralis legis accipiatur. Nomi¬
ne u̾olegis humane:mores in¬
re conscripti ⁊ traditi intelligã¬
tur. Est aũt ius gn̾ale nomẽ
multas subse continens sp̃es.
Unde in eodem libro echimolo¬
est. lex aũt sp̃es eius est.

Expanded text:
auctoritatis evidenter datur intelligi, in quo differant inter se lex divina et humana, cum omne quod fas est, nomine divinae vel naturalis legis accipiatur, nomine vero legis humanae mores jure conscripti et traditi intelligantur. § 1. Est autem jus generale nomen, multas sub se continens species. Unde in eodem lib. Etymolo, lex autem species est.
Abbreviated transcription (Latin):
n ad munera eius respexit
qui cum pr̃e ñ pacem. s ⁊eli discor
promittũt inunici frm̃: Que ⁊̃
sacrificia celebraie se credũt emu-
occisi in ⁊fessione nõis xp̃i fu̾int
macula ista nec sangiĩe ablui¬
tur. In expiabilis ⁊ graius culpa
discordie.: nec passione purgatꝰ¬
Murmu¬
rantes a fr̃m unitate aliem ef
unitate qui murmurat ⁊o

Expanded text:
n munera respexit qui cum fratre pacem per zeli discordpromittunt inimici fratrum? quae sacrificia celebrare se credunt aemulioccisi in confessione nominis fuerint, macula ista nec sanguine abluitur. Inexpiabilis, et gravis culpa discordiae nec passione purgatMurmurantes a fratrum unitate alieni efunitate, qui murmurat
Abbreviated transcription (Latin):
Est aũ genus un qd mancipat
diuino officio ⁊ declitum cõtẽplati¬
om ⁊ or̃oni ab om̃i ftrepitu tẽꝑali
ne sors. In huimodi hoĩes uocãtur
cl̾ici .i. sorte elesti. om̃s .n. d̃s ĩsuos
elegit. hii namq sũt reges .i. se ⁊ a¬
lios inuirtutibꝰ regẽtes. ⁊ ita ĩ deo
regnum hñt ⁊ hoc designat corona
in capite. hanc coronã hñt ab ĩsti¬
tutõe romane ecce in signo regni
qd̵ in xp̃o expectat᷑. Rasio u̾o capi¬
tis ẽ tepalium om̃iũ depositio. Il¬
li enĩ uictu ⁊ uestitu ꝯtenti: nullã

Expanded text:
em unum genus quod mancipatum divino officio et deditum contemplationi et orationi et ab omni strepitu temporaliune sors, inde ujusmodi homines vocantur clerici in sorte electi. Omnis enim Deus in suos elegit. Hii namque sunt reges et se et alios in virtutibus regentes, et ita in Deo regnum habent, et hoc designat corona in capite. Hanc coronam habent ab institutione romane Ecclesie in signo regni quod in Christo expectatur. Rasio vero capitis est temporalium omnium deposicio. Illi enim victu et vestitu
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ pr̃m prohibent scĩones sub
anathatis uinculo interdicimnꝰ
ne canonici de sede ep̃ali ab elcõne
na in ep̃m eligatur. Qd̾ si exclu
sis religiosis elesto fc̃a fu̾it qd̃ abs¬

Expanded text:
Patrum prohibent sanctiones, sub anathematis vinculo interdicimus, ne canonici de sede episcopali ab elecna in episcopum eligatur. Quod si exclusis eisdem religiosis electio fuerit celeb
Abbreviated transcription (Latin):
lumdent et clu sub abstinencia iuni-
et carnium. at manus impositionis crebra
examinatione bap̃tm percipiant. Item
tirandi exorcizentur et exsuffiertio a

Expanded text:
um dent, et diu sub abstinentia vini et carnium, ac manus impositionis crebra examinatione baptismum percipiant. C. re exorcizantur et exsufflant
Abbreviated transcription (Latin):
unt apentibꝰ nr̃is clu̾isis st̃ statuta tẽ¬
poribꝰ man̾e inuiolata atq ĩcorrup¬
ta cirta sacroscãs ecc̃as prccipimꝰ. Nich̃
deseruiũt tuitõ deferatur. Quia tẽpo¬
ribꝰ nr̃is addipotius reu̾entie cupimꝰ:
qͣm ex hiis q̃olim p̾stita sunt ĩmuta

Expanded text:
arentibus nostris diversis sunt statuta temporibus, manere inviolata atque incorrupta circa sacrosanctas ecclesias praecipimus. Nihil deserviunt, tuitio deferatur. Quia temporibus nostris addi potius reverentiae cupimus, quam ex iis quae olim praestita sunt, immuta
Abbreviated transcription (Latin):
ditandũ aliis donũ quod in baptismate
ꝯsctutus est ꝑ grãm iite donatus eterne
Signatur .ni. raptizatus cum crismate ĩ
uero u fronte ut in priori untione sig¬
inficctur super ip̃m sp̃s sc̃i descensio ad ha¬

Expanded text:
dicandum aliis idem donum quod ipse in baptismate consecutus est, per gratiam vitae donatus aeternae. Signatur enim baptizatus cum chrismate peficem vero in fronte, ut in priore unctione significetur super ipsum Spiritus sancti descensio ad ha
Abbreviated transcription (Latin):
cumẽtũ ꝙ xp̃iani uiri sblimio¬
rib poteftatib docentur debere ẽe
sb̃iecti. ne quis ꝯftonem t̾ren regi
putet eẽ soluendã. Si .n. censũ fi
lius dei soluit. quis tutantus es qͣ
non putas ẽẽ soluendũ: Itapłs¬

Expanded text:
um, quo Christiani viri sublimioribus potestatibus docentur debere esse subjecti, ne quis constitutionem terreni regis putet esse solvendam. Si enim censum Dei Filius solvit, quis tu tantus es, qui non putes esse solvendum? Gra
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ pro necc̃itate tp̃ris statutũ
est. cessante neccitate debet ces
sare ꝑit̾ ꝙurgebat. qr alius est ordo
legitimus alia est usurpatio.
¶Ergo aliquis auo tp̃r ab eo qͥ
abonoso sit similis ordinatus. cessa¬
bit ab administratõne que prone-¬
cessitate illius tpr̃is fu̾it ꝑmissa.
Itempromotõne ut ait leo

Expanded text:
d pro necessitate temporis statutum est, cessante necessitate, debet pariter cessare quod urgebat; quia alius est ordo legitimus, alia est usurpatio. » Ergo aliquis alio tempore ab eo qui Bonoso sit similis ordinatus, cessabit ab administratione, quae pro necessitate illius temporis fuit permissa. Item promotione, ut ait Leo:
Abbreviated transcription (Latin):
malus rex cũ ⁊̃ sc̃m dauid ꝑseq̃¬
retur. Non ergo se iactent. qui forte sũ
qui dicturi st̃ in iudicio. In noie tuo ꝓ¬

Expanded text:
malus rex, cum etiam sanctum David persequeretur. Non ergo se jactent qui forte sine qui dicturi sunt: In nomine tuo p
Abbreviated transcription (Latin):
gradu decidat us dum ad sat̾fa¬
tionẽ ueniat. nec s̃ choro psallen¬
tium maneat nec aliquam por
iquis sacerdotum ł odem.

Expanded text:
gradu decidat, usque dum ad satisfactionem veniat, nec in choro psallentium maneat, nec aliquam portquis sacerdotum, ve
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sed ħ uł sp̃ali priuiłio de cłicis
tate nite ⁊ sciencie in accusatõnẽ
muustroꝵ dei tepente prosiliunt
Quoꝵ u̾o uita ad̾o laudabilis ẽ
ut om̃ib imitanda appareat de
quoꝵ assertõe nulla dubitatio
nasci potit eoꝵ testimonio duoꝵ
uł triũ testiũ quilib inre rinci

Expanded text:
Sed hoc vel speciali privilegio de clericis ctate vite et scientie, in accusationem ministrorum dei repente prosiliunt. Quorum vero vita adeo laudabilis est, ut omnibus imitanda appareat, de quorum assertione nulli dubitatio nasci poterit, eorum testimonio duorum vel trium testium, quilibet iure convinci
Abbreviated transcription (Latin):
.i. iudices elcõs. ⁊ accusatores ydone¬
os. ac defensores ꝯgruos. atq teftes
legittimos ¶Iuclices aũ debẽt uti
equitate. testes u̾itate. accusatores
intentõe. ad amplificandã cãm. defe¬
sores extenuatõe adminuendã cãm¬

Expanded text:
ces electos, accusatores congruos, defensores idoneos atque testes legitimos. Iudices autem debent uti equitate, testes veritate, accusatores intentione ad amplificandam causam, defensores extenuatione ad minuendam ca
Abbreviated transcription (Latin):
pect̃m eiusdẽ uiri ꝑtin̾e uolu̾it lex̃ si priꝰ
ꝑmusit ⁊ postea prohibu̾it ⁊̃ hoc tñ ñ di¬
xit ut faciat mułr qd̾ uou̾at. qr permis

Expanded text:
peccatum ejusdem viri pertinere voluerit lex, si prius permiserit et postea prohibuerit et hoc tamen non dixit, ut faciat mulier quod voverat, quia permis
Abbreviated transcription (Latin):
asp̃uał prĩs nr̃i filia õi excusatõe aut
argum̃to seposito sb̾ nunia clistrictõe
nos cauere ꝯuenit ne ĩ irã duune exa¬
minatõis incidat. Si qͥs tali faciniore
mixtus m̃ime restrincit frenaluxͣie¬

Expanded text:
patris nostri filia omni occasione aut argumento seposito sub nimia districtione nos cavere convenit, ne iram divinae examinationis incidat, si quis tali facinori mistus minime restrinxerit frena lux
Abbreviated transcription (Latin):
itaciũ qd̃ nob̾ tua uen̾anda fr̃¬
nitas obtulit ꝑ qd̃ nos sciscitari
uolusti. siliceat filio cuius p̃ralt̾iꝰ
filiam ex sacrorãpate suscepit. S̾cep¬
te enormt̾ asseriusti ꝯtigisse. s bñ¬

Expanded text:
itacium nobis tua veneranda fraternitas obtulit, per quod sciscitari curasti, si liceat filio, cujus pater alterius filiam ex sacro baptismate susceperit, suscepte enormiter asseruisti contigisse. §
Abbreviated transcription (Latin):
lia homiñ uellz refice. prius panes
accipiens fregit ⁊ postea discipłis
declit ⁊ ꝑ eos demũ turbis apposuit
serendo exposinit. ⁊ post ea eoꝵ sciẽ¬
scriberet ait paiati ẽẽ debetis redde¬
re rõnẽ om̃i poscenti nos satiffa¬
rernaculũ templi prius lauabã¬
tur in labio eneo qd̃ fecerat mo¬
yses ex speculis mulieꝵ hinc ⁊ et

Expanded text:
llia hominum vellet reficere, prius panes accipiens fregit, et postea discipulis dedit, et per eos demum turbis apposuit,serendo exposuit, et postea eorum scienesiae scriberet, ait: Parati esse debetis reddere rationem omni poscenti vos satisfabernaculum prius lavabantur in labro aeneo, quod fecerat Moyses ex speculis mulierum. § 14.
Abbreviated transcription (Latin):
lb̾ib qui neq sb̾ ep̃o neq sb̃ metropo¬
utano. n sb̾ primate. n sb̾̃ pr̃iarcha
sunt: nullꝰ prorsus ep̃orum ep̃alia q̃lib
ãministret. Cum .n. se nulliep̃o omio

Expanded text:
bus qui neque sub episcopo, neque sub metropolitano, neque sub primate, neque sub patriarcha sunt, nullus prorsus episcoporum episcopalia quaelibet administret. Cum enim se nulli episcopo
Abbreviated transcription (Latin):
id ⁊ offendiculũ multis efficitur Si
uo aliqui cum cognatis abrenũtiare
⁊ inc̃asticam uitam sectari uoluint.:
debent qui dẽ uiri iuroꝵ adire cenobi.¬
ũ femineuo: młierũ ingredi mc̃aft̾i¬
um. in hoc n placatur os. q̃ aũ racte¬
nus fũunt cdupla: scłm regłam sc̃i
ment᷑. Nõ hĩtent in uno mc̃astio no¬
nachi ⁊ incache. adult̾iũ .n. int̾ripit̾
ad mõacham. uł mõacha ad inc̃achũ
secreto ad collucutoem. ñ cubet inc̃a¬
chꝰ in muliebͥ mõaft̾io. n cũ mõacha

Expanded text:
id et offendiculum multis efficitur. Si vero aliqui cum cognatis abrenuntiare, et monasticam vitam sectari voluerint, debent quidem viri virorum adire coenobium, feminae vere mulierum ingredi monasterium: in hoc enim placatur Deus. Qnus sunt dupla secundum regulam sancti mentur. Non habitent in uno monasterio monachi et monachae. Adulterium enim intercipit ad monacham, vel monacha ad monachum secreto ad collocutionem. Non cubat monachus in muliebri monasterio neque cum monacha
Abbreviated transcription (Latin):
atyra u̾olex est: que de plu¬
tib simł reb eloquit᷑ dicta
quidẽa copia rerũ ⁊ quasi a sa¬
turitate. unde ⁊ satyram scribe
est: pormata uarnia condere. ut
oracii iuuenalis. ⁊ ꝑsii

Expanded text:
atyra vero lex est que de pluribus simul rebus eloquitur, dicta a copia rerum et quasi a saturitate: Unde et satyram scribere est poemata varia condere, ut Horatii, Iuvenalis et
Abbreviated transcription (Latin):
oncubiusticum sorore nxoris tue si
fecisti: nentram hãs. Et si illa que
uxor tua fuit conscia sceleris non fuit si
continere non uult: nubat in dño cuiułt
Tu aũt ⁊ aclultera sinespe conuigii pma¬
neatis ⁊ qͣm diu iuxeritis: iuxta p̾ceptum
sacerdotis pnĩam agite¬
cum nouerca. uł filiastra uel soro
re uxoris sue dormiens: ad ꝯuigium perue¬
nire non potest uiris earum legitima nõ ne
ta sua cormicrit: neuter ad coniugi

Expanded text:
oncubuisti cum sorore uxoris tuae? si fecisti, neutram habeas, et si illa, quae uxor tua fuerit, conscia sceleris non fuit, si se continere non vult, nubat in Domino cui velit. Tu autem et adultera sine spe conjugii permaneatis, et quamdiu vixeritis, juxta praeceptum sacerdotis poenitentiam agiteCum noverca, vel filiastra, vel sorore suae uxoris dormiens ad conjugium pervenire non poterit; viris tamen earum legitima non nega sua dormierit, neuter ad conjugi
Abbreviated transcription (Latin):
patitur man̾e censurã. ⁊ etas illius
de quo agit᷑ future incontinencie
suspitõnem auferre dinoscitur ut
ut tua dispositõne cuicũq mõast̾ĩo
cipline intellr uld̃ aurelianens ꝯcił¬

Expanded text:
omnibus manere censuram, et aetas istius, de quo agitur, futurae incontinentiae suspicionem auferre dignoscitur, ut, ut tua dispositione cuiquam monasterio sciplinae intelligitur illud Aurelianensi
Abbreviated transcription (Latin):
tione suscepta eius latorẽ scd̃as
quidẽ nuptias exꝑtum ñ fuisse didi¬
simus castitatem tam̃ eũ priori ñ
seruasse eiugio: designasti ⁊ quã¬
uis multa sint que in hꝰmõi casib
obseruan canonice iubrat sblimita¬
tis auctoritatis tñ qr defectus nũi tpri¬

Expanded text:
tione suscepta, ejus latorem secundas quidem nuptias expertum non fuisse didicimus, castitatem tamen eum priori non servasse conjugio designasti. Et quamvis multa sint, quae in hujusmodi casibus observari canonicae jubeat sublimitatis auctoritas: t
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃atũ electus fũat scripture qui¬
dẽ sacre scienciã hr̃e. s ita etatis se-
regiminis officiũ ñ possit assur¬
g̾e. adicientes ⁊̃ illum ita tenacẽ
existe̾. ut in domo eius amicus ad
caritatẽ numqͣm introeat. Rusti¬
cus aũt dyaconus eiusdẽ ecc̃e qui
simiłr elc̃s fu̾at ugilans quid̃
ignorat. Florentuiũ u̾o dyacoñ
ecc̃e rauennatis qui eles ab om-

Expanded text:
 electus fuerat, Scripturae quidem sacrae scientiam habere, sed ita aetatis esse regiminis officium non possit assurgere; adjicientes etiam ita illum tenacem existere, ut in domum ejus amicus ad charitatem nunquam introeat. Rusticus autem, diaconus ejusdem Ecclesiae, qui similiter electus fuerat, vigilans quidemignorat. Florentium vero, diaconum Ecclesiae Ravennatis, qui electus ab om
Abbreviated transcription (Latin):
orro moysi precipitur. ut eli-
canicies. hec u̾o canicies sap̃iam
designat de qua scriptum est. Ca¬
nicies hõis prudencia est. Cumq
nongentis ⁊ eo amplius annis
ab adamus ad abrabam uixisse
hoĩes legamus nullus alius pri-
nisi abraham qui multo pauciori¬
b uixisse annis ⁊uincitur. Non
gͦ pp̃ decrepitam etatem uł senectu¬

Expanded text:
orro Moysi praecipitur, ut eligacanicies. Haec vero canicies sapientiam designat, de qua scriptum est Canicies hominum prudentia est. Quumque nongentos et amplius annos ab Adam usque ad Abraham vixisse homines legerimus, nullus alius primunisi Abraham qui multo paucioribus vixisse annis convincitur: non ergo propter decrepitam senectu
Abbreviated transcription (Latin):
considerat. s officia sacerdotũ. Ille igras
uisibilis mittebatur ut crederent: nob̾
inuisibilis oꝑatur: qd̃ credimus. Cre-

Expanded text:
consideres, sed officia sacerdotum. Ignis ille visibilis mittebatur, ut crederent; nobis invisibilis operatur, qui credimus. Cre
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i. Adesse aũt oportet om̃s qui st̃
in prouincia sacerdotes quos ꝑsu-
bñ est Si aũt hoc difficile fu̾it pli-¬
mos oportet occurtere. Qui autẽ
suas faciant. ⁊ sic omĩm scõ ⁊ sensu
ordinatõnẽ ep̃i fieri oportet. Si au¬

Expanded text:
pi: adesse autem oportet omnes qui sunt in provincia sacerdotes, quos per bene; si autem hoc difficile fuerit, plures oportet occurrere. Qui autem olas faciant, et sic omnium facto consensu ordinat
Abbreviated transcription (Latin):
iin plebib archipbr̃i obie¬
rint. aut pro aliquo reatu
exinde ei esti fu̾int archidyaconues
qͣitotius profiscatur illuc. ⁊ cum
cłicis ⁊ ppłis ip̃ius plebis electõnẽ
faciat quatinus dignus pastor do¬
mui dei ꝯstituatur. Et dum ordi¬
natur eius prouidencia ip̃a plebs
noꝵ pontificum.¬
si eius deccetum imꝑatori primũ

Expanded text:
ebibus archipresbyteri obierint aut pro aliquo reatu exinde ejecti fuerint, archidiaconus quanto ocius proficiscatur illuc, et cum clericis et populis ipsius plebis electionem faciat, quatenus dignus pastor domui Dei constituatur, et, dum ordinatur, ejus providentia ipsa plebs num Pontificsi ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Idem nec ꝓprie uxori sͥ ucet recc̾e debitũ
qͣm sͥ reclidit illicitam: sororẽ eius co¬
gnoscendo. nec ⁊̃ post mortẽ uxoris liez
ei uł adulte. alicui copulari ĩ ꝯnigiũ
uidam desponsauit uxorem ⁊ dota¬
uit eam: ⁊ cum ea cohire ñ potuit.
qͣm clanculo fr̃ eius corrupit ⁊ gͣnidã¬
eã recliclit. Decretũ ẽ ut qͣmuis nupta
ẽẽ ñ potuit legittimo uiro desponsatã tñ¬
fũ fr hr̃e non possit. s mechus ⁊ mecha
fornicatõis quidẽ iundictã stineant
licita uocomugia eis nõ negentur. Et
qui sponsam filii sur oppresse¬
tit. simul cũ ea sine spe ꝯrugii maneat.

Expanded text:
 nec propriae uxori sibi licet reddere debitum, quam sibi reddidit illicitam, sororem ejus cognoscendo. Nec etiam post mortem uxoris licet, ei vel adultero alicui copulari in conjugiouidam desponsavit uxorem et dotavit, et cum ea coire non potuit, quam clanculo frater ejus corrupit et gravidam reddidit, decretum est, ut quamvis nupta non potuerit esse legitimo viro habere non possit; sed moechus et moecha fornicationis quidem vindictam sustineant, licita vero conjugia eis non negentur. C. quis sponsam filii sui oppresserit, simul cum ea sine spe conjugii maneat.
Abbreviated transcription (Latin):
i expositus ante ecc̃ãm cuicũ
q sit miseratõne collectus cõ-¬
testatõnis ponatur epła. ut sus
qui collectus est infra decem dies
quesitus agnitusq ñ fu̾it secu¬
rus h̾eat qui collegit. Sanequi
post predc̃m tempus calumpni-¬

Expanded text:
i expositus ante ecclesiam cujusquam fuerit miseratione collectus, contestationis ponat epistolam: et si is qui collectus est intra decem dies quaesitus agnitusque non fuerit, securus habeat qui collegit. Sane qui post praedictum tempus ejus calumni
Abbreviated transcription (Latin):
time quidẽ ab om̃i ⁊cilio esti¬
tui. S si hoc aut pro necc̃ĩtate aut
pro longinquitate itinis difficile
fu̾it: ex om̃ib tres colligant᷑ ⁊ om¬
niũ presentiũ uł absenciũ subsꝙp¬
tiones teneant᷑. ⁊ sic postea ordina¬
tio fiat. Huiꝰ aũt rei potestas ĩ om¬
ni prouincia ad metropolitanum

Expanded text:
quidem ab omni concilio constitui; sed si hoc aut pro necessitate aut pro longinquitate itineris difficile fuerit, ex omnibus tres colligantur et omnium praesentium vel absentium subscriptiones 614 teneantur, et sic postea ordinatio fiat. Hujus autem rei potestas in omni provincia ad metropolitanum
Abbreviated transcription (Latin):
s hũanitatis pocius secietate de¬
uictus qui p̃pea est crimis ꝑsecutor: ut
sit hominis lib̾ator. ¶dem. qͣre sunt ĩ¬
stituta regia potestas ⁊ legalia tors̃nta

Expanded text:
s humanitatis societate devinctus, qui propterea est criminis persecutor, ut sit hominis liberator C. XVIII. Quare sint instituta regia potestas et legalia tormenta
Abbreviated transcription (Latin):
isse consticerit. et seuoptantes forsitã
seu coactos lauaeri illius uruei claru̾t fe
si resipiscant:ia ce ꝯuenit. nec or̃oninon
modo fideliũ. s nec cathecummoꝵ quidẽ
om̃imoclis int̾esse. quib laica tm̃ ꝯmu¬
nio in morte redcenda est. Decł̾icis autẽ ⁊
monachis ⁊ puelł dei aut scl̾atib scruari
precipimꝰ et hũc tenorẽ. quẽ nicena syriodꝰ

Expanded text:
isse constiterit, et seu optantes forsitan, seu coactos lavacri illius unici salutarisqsi resipiscant jacere conveniet, nec orationi non modo fidelium, sed ne catechumenorum quidem omnimodis interesse; quibus laica tantum communio in morte est reddenda. § 1. De clericis autem, et monachis, aut puellis Dei, aut saecularibus, servari praecipimus hunc teno
Abbreviated transcription (Latin):
pore iuciatos uł ⁊ditõnanios aut
curie publicaꝵ q rerũ nexib ĩpli¬
catos ut passim nulla tp̃ris con¬
gruentis expestatone discussos
diuinis seruituros applicare mi¬
tentes nec ⁊̃ clĩci fieri possunt.

Expanded text:
pore vitiatos, vel conditionarios, aut curiae publicarumque rerum nexibus implicatos, aut passim nulla temporis congruentis exspectatione discussos, divinis servituros applicare miitentes nec etiam clerici fieri possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
bonum appetat iusuirand̾ ⁊ assilui¬
tate uirandi ad piurium ꝑosuetudi¬
nẽ delabatur. Qua ꝓpter qui intelli¬
qd̃ eis utile est crece nisi uiratione fir¬
metur. Ad ħ̾ utiq ꝑtin: qd sic dr. Sic
aũ s̾mour est. est. non ñ. hoc ronũ est
⁊ appetencłũ. Qd̃ aũ amplius ẽ a ma¬
loest .i. siiurare cogeris scias denc̃citate
uẽire infirmitatis eoꝵ quib aliquid
suades. Q̾infirmitas utiq malum ẽ
uñ nos cotilie lib̃ari dep̾camur. c̃ dĩns
lib̾anos amalo. Itaq ñclix̃. qd̾ autẽã¬
plius est malumẽ.Tu .n. ñ malum
facis: qui bñ uteris uiratõe. It aug̾¬

Expanded text:
bonum appetat jusjurandum, et assiduitate jurandi ad perjurium per consuetudinem delabatur. Quapropter qui intellidendum quod eis utile est credere, nisi juratione firmetur. Ad hoc itaque pertinet quod sic dicvester: Est est, non non. Hoc bonum est et appetendum, quod autem amplius est a malo est; id est: si jurare cogeris, scias de necessitate venire infirmitatis eorum, quibus aliquid suades, quae infirmitas utique malum est, unde nos quotidie liberari deprecamur, quum dicimus: libera nos a malo. Itaque non dixit, quod autem amplius est malum est. Tu enim non malum facis, qui bene uteris juratione. C.
Abbreviated transcription (Latin):
bis releuatur. ⁊ aꝑitur intelligẽtia man-¬
datoꝵ. ut sciamꝰ quid appet̾e quid uitare
debeamus. Nõ aũt per illam nobis presta
gr̃a: diuinamandata impłi ñ possunt.

Expanded text:
revelatur et aperitur intelligentia mandatorum, ut sciamus, quid appetere, quid vitare debeamus, non autem per illam nobis praestagratia divina mandata impleri non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
suasm̃amdicabũt᷑. Nemo ĩuito aud¬
tori: bnterreft̃. Officiũ singłorum
sit dilectissum ñ solũ ocłos cãstos sua¬
re. s ⁊ linguã ne quid ĩ cuiusꝙͣ domo a¬
tis astuciam: ne alioꝵ supplantẽtur ĩ¬

Expanded text:
udicabuntur. Nemo invito auditori libenter refert. Officii singulorum sit, dilectissimi, non solum oculos castos servare, sed et linguam, nec quid in cujusquam domo antis astutiam, ne aliorum supplantentur in
Abbreviated transcription (Latin):
quisq ne aut luiguã. aut aures. hãt
prurientes .i. neaut ip̃e aliis detrahat
aut alios detrahentes aucliat. Sedẽs
inquit adũsus frẽm tuum loq̃baris
detrahendo. ⁊ acdusus filiũ mr̃is tue
ponebas scandalũ ⁊c̾. ꝑcant singłi de¬
tractõi lingue. ctocliantq sermones

Expanded text:
quisque, ne aut linguam, aut aures habeat prurientes, id est, ne aut ipse aliis detrahat, aut alios audiat detrahentes. Sedens, inquit, adversus fratrem tuum loquebaris detrahendo, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum, etc. Parcant singuli detractioni linguae, custodiantq
Abbreviated transcription (Latin):
inseparabili equitate cdiuinam ĩsinu¬
ant unitatem. Id̾oq non st̾ tres dii. su
nus deus qͣmuis p̃r filium genuerit. ⁊
ideo filius nõ sit qui p̾rest. filiusq a pr̃o¬
sitgenitus. ⁊ ideo p̃rnon sit: qui filuis ẽ¬
adtrinitatẽ ꝑtinens mutatẽ. nõ tam̃
eandem trinitatem natã de uirgine
maria. ⁊ sb̃pontio pilato crucifixam
⁊ sepultã. ⁊ tercia clie resurrexisse ⁊ in
celum ascenlisse: s tmmodo filium.
net eandẽ trinitatẽ descenlisse in sp̃e colũ¬
re super ih̾m baptizatum. aut die pẽtecost̃
post ascensionẽ dñi sonitu fc̃o ce celo: qͣsi
fercetur flatus nehemens ⁊ lingius cliui¬

Expanded text:
inseparabili aequalitate, divinam insinuant unitatem. Ideoque non sunt tres dii, sed unus est Deus, quamvis Pater Filium genuerit; et ideo Filius non sit qui Pater est. Filius a Patre genitus sit: et ideo Pater non sit qui Filius ead Trinitatis pertinens unitatem. Non tamen eamdem Trinitatem natam de virgine Maria, et sub Pontio Pilato crucifixet sepultam, et tertia die resurrexisse, et in coelum ascendisse, sed tantummodo Filium; nec eamdem Trinitatem descendisse in specie columbae super Jesum baptizatum, aut die Pentecostes post ascensionem Domini sonitu facto de coelo quasi ferretur flatus vehemens, et linguis di
Abbreviated transcription (Latin):
eandem trinitatẽ de celo dixisse. Tu es filiuꝰ
meus clilectus sine cũ raptizatus est a io¬
ranne. siueinmonte.q̃ncum illo erant
liscipuli. aut qn uox soraut dicens. Et cla¬
rificaui ⁊ it̾um clarificabo s fm̃imodo pat̾s
separabilr operentur. Idem suꝑ¬

Expanded text:
 Tu es Filius meus , sive cum baptizatus est a Joanne, sive in monte quando cum illo erant tres discipuli ; aut quando sonuit vox, dicens, Et clarificavi, et iterum clarificabo : sed tantummodo Patris separabiliter operentur. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̾sepe traheret᷑ ad lateranense
dientes missi lodoici imꝑatoris
moleste tulerũt. indignati st̃ qd̃

Expanded text:
ad Praesepe, traheretur ad Lateranense uod audientes missi Ludovici imperatoris moleste tulerunt et indignati,
Abbreviated transcription (Latin):
adũsus eos prodier̾t. ut seinz el¬
tõni nõ inserent ⁊ quisquis eoꝵ¬
eoꝵ suffragio ecc̃ãm oꝑtin̾et a¬
nathatis iunculo innodaretur.
Sic̃ scriptura quo diuina dicit¬
ꝙ postqͣm erechias dissipauit
excelsa ⁊ ettunit statuas ⁊ succi-¬
dit lucos ⁊fregit q serpentẽ ene¬
um quẽ fecit moyses uidelicet
qr illũ serpentẽ ls fieri iusserat
ne serpentina morte ppłs int̾iret.
Id̾o ip̃e ppłs cole̾ ⁊ ueneran eũ cepe¬
rat. Et idcirco destruxit iste quẽ iu
bente d̃o fecerat ille. ac ꝑhoc mag¬
na auctoritas ista hñda est ĩ ecc̃a.
ut siñ nulli ex p̃decessorib ⁊ maio¬
rib nr̃s fecerũt aliqua que illo tẽ¬
pore potuert ẽẽ sñ culpa ⁊ postea u̾¬
tuntur in ercorem ⁊ suꝑsticionẽ
sũ tarditate aliqua ⁊ cum mag¬
na auͣcte a postĩs destruant᷑. Pos-¬
tremo p̃sentib legatis imꝑatoꝵ
⁊ ĩ ꝯsultis elestõnes romanoꝵ põ¬
tificũ legunt᷑ celebrate. ⁊ tandem

Expanded text:
adversus eos prodierunt, ut semet ipsi electioni non insererent et quisquis eorum suffragio ecclesiam obtineret, anathematis vincusicut scriptura quoque divina dicit, quod Ezechias dissipavit excelsa, et contrivit statuas, et succidit lucos, et fregit serpentem aeneum, quem fecit Moyses; videlicet, quia illum serpentem Deus fieri jusserat, ne serpentina morte populus interiret, ideo ipse populus colere et venerari eum coeperat, et ijubente fecerat ille: ac per hoc magna auctoritas ista habenda est in Ecclesia, ut si nonnulli ex praecessoribus, vel majoris fecerunt aliqua, que illo tempore potuerunt esse / sine culpa et postea vertuntur in errorem et supersticionem, sine tarditate aliqua, sed cum magna auctoritate a posteris destruantur. ibus legatis imperatorum et inconsultis electiones Romanorum Pontificum leguntur celebratae, et tandem
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝑsuasionis. nec q̃dragesimarũ
cionib ꝓseu̾ant s exemplũ ac preceptum
custocdiant sacerdotum ⁊ ad alienas iuil¬
las.agendorum ꝯnentuũ cã ñ ꝯueniant
ab uniu̾sis ep̃is dc̃m est: anatha sit. qui ħ

Expanded text:
aut subreptionis, nec quadragesimarum cionibus perseverant, sed exemplum et praeceptum custodiant sacerdotum, et ad alienas nullas agendorum conventuum causas conveniant. Ab universis episcopis dictum est: Anathema sit qui hoc
Abbreviated transcription (Latin):
eminẽ absolute ordinan in
quemlib ĩ eccãstica ordĩatione cõ-¬
stitutũ nisi manifeste in ecc̃a sue
cuitatis sine possessioiis aut in
martyrio aut in monast̾io. hii q̃¬
ordinant᷑ m̾eantur ordinatõis p¬
publicare uocabulũ. Eos aũt qͥ ab

Expanded text:
ute ordinari quemlibet in ecclesiastica ordinatione constitutum, nisi manifeste in ecclesia civitatis, sive possessionis, aut in martyrio, aut in monasterio, qui ordinatur, mereatur ordinationis publicatae vocabulum. Eos autem,
Abbreviated transcription (Latin):
leges scłi ñ admittũt. ⁊ ancessores no¬
lienigena aut accusator fiat eoꝵ aut iu¬
dex. unde et de lothscriptũ est. Ingressus
es ut acduena. nũquid ut uiclices nos:
Accusator aũ nr̃orum nullus sit seruus
aut lib̾tus. nullaq suspecta aut infami¬
sortilegos magosq ⁊ diuinos ꝯcurrũt

Expanded text:
leges non recipiunt et antecessores noalienigena aut accusator fiat eorum, aut judex. Unde et de Loth scriptum est: Ingressus es ut advena, nunquid ut judices? Accusator autem nostrorum nullus sit servus aut libertus, nullaque suspecta persona aut infamisortilegos et divinos concurrunt
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ppͣ. uł apłicus s apostaticus he¬
papa su¬
ꝑstite eo inconsulto de electone fu-¬
turi pontificis nemo audeat loqui.

Expanded text:
 Apostolicus, sed apostaticus habePapa superstite, eo inconsulto de electione futuri Pontificis nemo audeat loqui.
Abbreviated transcription (Latin):
dotes nullꝰ d aut incliscretis uocibus
pstreꝑe:aut quibusl tumultibꝰ ꝑtͥba¬
re. nullis ⁊̃ uanis fabuł uel risib agi
uel quod est deterius obstinatis disceꝑ¬
tationibꝰ tumultuosas uoces effunde
sũ cẽ. non refrenãs linguã suã. s sedu¬
cens corsuũ. huius irana ẽ religio. Cł¬
cente ꝓpha. Erit em̃ cultus iusticie: silẽ¬
cumi. Deb ergo quicꝙͣ aut ꝯfidentium
ꝯsultatõio agitur aut ab accusantiũ
ꝑte ꝓponit᷑. sicmittissima u̾borum re¬
latione ꝑferri. ut nec ꝯtentiosis uocibꝰ¬
sensus audientiũ turtẽt nec iudiciini
gorẽ de tumultu eneruẽt. Quicumq

Expanded text:
is vocibus perstrepere, aut quibuslibet tumultibus perturbari, nullis etiam vanis fabulis vel risibus agi, et, quod est deterius, obstinatis disceptationibus tumultuosas voces effundersum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Cucente propheta: Erit cultus justitiae silentium. Debet ergo quidquid aut consedentium collationibus agitur aut accusantium parte proponitur sic mitissima verborum relatione proferri, ut nec contentiosis vocibus audientiam turbent, nec judicantium vigorem de tumultu enervent. Quicunque
Abbreviated transcription (Latin):
dumr capellanũ ecc̃e scĩ appollinaris.
ad apłicam sedẽ quã appellasti: ab ob¬
seruatõne mei iudicii tũ huis apłis
dimitto. ¶Hormau̾o appelłonis
añ sñĩam hec est. Ego adelinus scẽ¬

Expanded text:
dum, capellanum S. Apollinaris, ad apostolicam sedem, quam appellasti, ab observatione mei judicii his apostolis dimitto. » Forma vero appellantis ante sententiam haec est: « Ego Adelinus S