comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conspicere nos qui minfimis iacen:
si et hi. qui iam tanta scĩtate subli¬
mes sunt. ut ꝑhumilitatis gressũ.
admaiora ꝓficiant. adhuc querus
maliis qđ imitantes admirentur
ocłos semꝑ minfimis premunt.
Qui. & si quando miua dñi ueniuñ.
ñ ad melioꝵ uestigia. s adintuen¬
da semꝑ decerioꝵ exempla uertun¬
tur. Neq enĩ eoꝵ uitã considerañ.
quib se humiliando postponant
sed quib suꝑbiendo se p̃ferant. De¬
teriores nanq respiciunt: quib me¬
liores se esse glorientur. Et iccirrop¬
ficere admeliora ñpossunt: qͥa hoc
sib sufficere ȩstimant. qđ pessimoᷤ
antecedunt. Omiseri uiam ꝑgunt:
& intergo respiciunt: Espem. quen¬
dam qͣsi ante se pedem ꝓferunt:
s ꝑconsiderationem prauorum
hominum. post se oculos tendies
Recti uideri appetunt: sed adinue¬
niendos se tortam regulã sumuñ.
Si enun semetipsos quales sunt.
cognoscere appetunt: ñ det̾ioꝵ
conspicere.sz melioꝵ exempla de¬

Expanded text:
conspicere nos, qui in infimis jacemus, conspicere nos, qui in infimis jacemus, si et hi qui jam tanta sanctitate sublimes sunt, ut per humilitatis gressum ad majora proficiant, adhuc quaerunt in aliis quod imitantes admirentur.oculos semper in infimis premunt, qui et si quando in viam Domini veniunt, non ad meliorum vestigia, sed ad intuenda semper deteriorum exempla vertuntur. Neque enim eorum vitam considerant, quibus se humiliando postponant, sed quibus superbiendo se praeferant. Deteriores namque respiciunt, quibus meliores se esse gloriantur; et idcirco proficere ad meliora non possunt, quia hoc sibi sufficere aestimant, quod pessimos antecedunt. O miseri, viam pergunt, et in terga respiciunt. Per spem quidem, quasi ante se pedem proferunt, sed per considerationem pravorum hominum post se oculos tendunt. Recti videri appetunt, sed ad inveniendos se tortam regulam sumunt. Si enim semetipsos quales sunt cognoscere appetunt, non deteriorum conspicere, sed meliorum exempla de
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos mentis attollere: & qͣnta ui¬
cissim alarũ ꝑcussione seexcitent.
subtili consideratione pensare.
Paulus nanq cũ cȩteroꝵ scõꝵ sol¬
licitudinem. inpredicationem ro-¬
bustius laborando transcenderet:
ut abelatione se premeret. &uires
suas inhumilitatis grȩmio nutri¬
ret: crudelitatis suȩ antique non
immemor. apłoꝵ omnium in¬
nocentiam contemplatus: ait.
tus: ac siminus ipse aliqͥd saꝑet:
inpaulo sapientiã mirat᷑ dicens.
Sicut & Rm̃s frater noster paul
scdm datam sibi sapientiã scrp¬
sit uobis: sicut & inomnib epłis
loquens. ineisdem. inquib sunt
quedam difficilia intellectu. Ecce
paulus. inapłis miratur innocen¬
dã: ecce apłorum princeps. mira¬
consideratione. uicissim sibi alios p¬
ferunt. uolantia animnalia. alarum
ꝓcussione se tangunt: ut eo aduo¬
latum se altius excitent. qͦ humilr
alter maltero qđ admiretur. uide
Hinc itaq colligendum ẽ qͣnta de¬
bemus sollicitudine. melioꝵ uitã

Expanded text:
oculos mentis attollere, et quanta vicissim alarum percussione se excitent, subtili consideratione pensare. Paulus namque, cum caeterorum sanctorum sollicitudinem in praedicatione robustius laborando transcenderet, ut ab elatione se premeret, et vires suas in humilitatis gremio nutriret, crudelitatis suae antiquae non immemor, apostolorum omnium innocentiam contemplatus, ait: tus, ac si minus ipse aliquid saperet, in Paulo sapientiam miratur, dicens: Sicut et charissimus frater noster Paulus secundum datam sibi sapientiam scripsit vobis, sicut et in omnibus epistolis, loquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu . Ecce Paulus in apostolis miratur innocentiam, ecce apostolorum princeps miraconsideratione vicissim sibi alios praeferunt, volantia animalia alarum percussione se tangunt, ut eo ad volatum se altius excitent, quo humilius alter in altero quod admiretur videt? Hinc itaque colligendum est quanta debemus sollicitudine meliorum vitam
Abbreviated transcription (Latin):
continentia repente soluitur: hinc¬
qd plerumq & usq adsemum ur¬
ginitas seruata. uiciatur. Quia enĩ
negligitur humilitas cordis: rectꝰ
uidex despicit etiam integritatem
corporis: & quandoq: paꝑtũ ma¬
lum.reꝓbos annuntiat: qͦs dudũ
reꝓbos mocculto tolerabat. Nã¬
qui diu seruatum bonũ subito
ꝑdidit: apud semetipsum intus.
aliud malum denuit. exquo ad a¬
liud subito erupit: ꝑqđ ab omni¬
potente ło etiã tunc alienus ex¬
stitit: quando se ei ꝑmundciam
corpis inherere monstrauit. Quia
gͥmentis elatio.adpollutionem
ꝑtrahit camis: repboꝵ cor. auola¬
tu uolucrum. adpetulantiam mer¬
gitur iumentoꝵ. Sc̃i autem uiri.
ne appetitu bestiali adluxurie
uoraginem deuoluantur:sollic¬
tȩ cogitationes mentis asupbiȩ uola¬
tu custodiunt: ac ne ininfima
decepti corruant: omne qđ sub¬
limiter sapiunt. humiliter p̃munt.
Recte itaq dr. Qui docet nos suꝑ
iumenta terre: & suꝑ uolucres cȩli

Expanded text:
continentia repente dissolvitur, continentia repente dissolvitur, et plerumque usque ad senium virginitas servata vitiatur. Quia etenim negligitur humilitas cordis, rectus judex despicit etiam integritatem corporis; et quandoque per apertum malum reprobos annuntiat, quos dudum reprobos in occulto tolerabat. Quisquis diu servatum bonum subito perdidit, apud semetipsum intus aliud malum tenuit, ex quo ad aliud subito erupit, per quod ab omnipotente Deo etiam tunc alienus exstiticorporis inhaerere monstravit. Quia igitur mentis elatio ad pollutionem pertrahit carnis, reproborum cor a volatu volucrum ad petulantiam mergitur jumentorum. Sancti autem viri ne appetitu bestiali ad luxuriae voraginem devolvantur, sollicite cogitationes mentis a superbiae volatu custodiunt; ac ne in infima desipiendo corruant, omne quod sublimiter sapiunt, humiliter premunt. Recte itaque dicitur: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli
Abbreviated transcription (Latin):
priperit elationis: mox subdi¬
dit. dicens. Et respondebit ar¬
rogantia isrł infaciem eius. Ae
si diceret. Culpa quȩ pelationẽ
mentis inocculto latuit: ꝑcal¬
nis lururiam in apto respondl
sronde. phumilitatis custodiã. ser¬
uanda ẽ mundicia castitatis. Si
erm piȩ sp̃s sub deo premit᷑ caro
carnis: si tam̃ sub dño recognoscit
iura legitimȩ seruitutis. Nam si au-¬
contumeliam carnis inuenit. Et qͥa
auctori suo ẽẽ subditus noluit. ius
carnis subditȩ qͣm regebat amisit:
ut inseipsa uidelicet inobediendiȩ
suȩ confusio redundaret: & suꝑat̃
disceret. quid elatus amisissẽt Nul
lus gͦ qui postquam suꝑna appe¬
tere cȩpit si carnis uoluptate ꝓster¬
nitur: tunc se uictum iudicet cũ
apte suꝑatur. Si enim plerumq
uirus libidinis. de radice nascitur
elationis: tunc caro uicit. cum sp̃s
latenter intumuit.lam tunc anima
petulantia  cecidit: cum efferendo
se more uolucrum. ultra quam de

Expanded text:
proruperit elationis, mox subdiproruperit elationis, mox subdidit dicens: Et respondebit arrogantia Israel in faciem ejus . Ac si diceret: Culpa quae per elationem mentis in occulto latuit per carnis luxuriam in aperto respondit. Proinde per humilitatis custodiam servanda est munditia castitatis. Si enim spiritus sub Deo premitur, caro carnis, si tamen sub Domino recognoscit iura legitimae sercontumeliam carnis sensit. Et qui Auctori suo esse subditus noluit, jus carnis subditae quam regebat amisit, ut in seipso, videlicet inobedientiae suae confusio redundaret, et superatus diceret, quid elatus amisit. Nollus ergo postquam superna appetere coeperit, si carnis voluptate prosternitur, tunc se victum judicet, cum aperte superatur. Si enim plerumque virus libidinis de radice nascitur elationis, tunc caro vicit, cum spiritus latenter intumuit: jam tunc anima petulantiam cecidit, cum efferendo se more volucrum ultra quam deb
Abbreviated transcription (Latin):
torum uoluptate ceciderunt:
subdidit. cdicens. Tradidit illos
ds indesidenia cordis eorum:
in immundiciam. Ecce caro
mersit. qđ suꝑba sciendia sub¬
leuauit: & a uolatu uolucrum.
ultia appecitum lapsi sunt iu¬
mentoꝵ: atq inde sub se ꝓstra¬
ti sunt: unde supse ire uideban¬
tur. Curandum itaq ẽ: & omi
custodia mens asupbiȩ dumore
seruanda. Non enim ante ocles
dei. uacue transuolant cogitat¬
ones nr̃ȩ: et nulla momenta tẽ¬
poris ꝑanimum transeunt siue
statu retributionis. Intus gͦ ui¬
det ds̃. quod mente eleuat: cuie¬
circo foras ꝑmittit inualescer
quod deponat. Intus prius ex¬
tollitur: quod foras postmodũ.
luxuriȩ corruptione feriatur.
Occultam uidelicet culpam seqt᷑
apta ꝑcussio: ut malis exterior¬
bus interiora pumantur: & co
publicȩ eorruat. qd latenter du¬
mebat. Hinc quippe. poseȩ con¬
tra isrłitas dicitur. Sp̃s fornica¬
donis inmedio eoꝵ: & d̾m non
cognouerunt. Qui ut ostendet
quod causa libidinis. exculpa

Expanded text:
rum voluptatem deciderint, subdidit dicens: Tradidit eos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam . Ecce caro mersit quos superba scientia sublevavit, et a volatu volucrum ultra appetitum lapsi sunt jumentorum; atquae inde sub se prostrati sunt, unde super se ire videbantur. Curandum itaque est, et omni custodia mens a superbiae tumore servanda. Non enim ante oculos Dei vacuae transvolant cogitationes nostrae; et nulla momenta temporis per animum transeunt sine statu retributionis. Intus ergo videt Deus quod mentem elevat, et idcirco permittit foris invalescere quod deponat. Intus prius extollitur, quod foris postmodum luxuriae corruptione feriatur. Occultam videlicet culpam sequitur aperta percussio, ut malis exterioribus interiora puniantur et cor publice corruat, quod latenter tumebat. Hinc quippe per Osee contra Israelitas dicitur: Spiritus fornicationis in medio eorum, et Dominum non cognoverunt . Qui ut ostenderet quod causa libidinis ex culpa
Abbreviated transcription (Latin):
ruunt: quia dum occultis in¬
tumescunt motib eordis: aꝑtis
cadunt lapsib corporis. Sic. sie.
elati iusta fuerant retributione
feriendi: ut quia suꝑbiendo se
hominib prȩferunt᷑ luxurian¬
do.usq adiumentorum simi¬
litudinem deuoluantur.Homo
quippe cum inhonore eẽt. non
intellexit: comparatus ẽ. iumen¬
tis insipientib:. & similis factus
ẽ illis. Quasi scientiȩ enim illos
in altum penna subleuauerat:
de quibz paulus. hoc qd & suꝑ¬
ius ꝓtulimus. dicebat. Quia cũ
cognouissent dm. non sicut dm̃
glorificauerunt. aut grãs ege¬
runt: sed euanuerunt icogita¬

Expanded text:
ruunt, quia dum occultis intumescunt motibus cordis, apertis cadunt lapsibus corporis. 824 Sic sic elati justa fuerant retributione feriendi, ut quia superbiendo se hominibus praeferunt, luxuriando usque ad jumentorum similitudinem devolvantur. Homo quippe cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Quasi scientiae enim illos in altum penna sublevaverat, de quibus Paulus hoc quod et superius protulimus dicebat: Quia cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, sed evanuerunt i
Abbreviated transcription (Latin):
nos facere: usitato nr̃e locutionis
m̃: qui letum cdem dicimus ex
quo contigit ut letemur. Hinc est
em̃: qđd adabraham dñs dic̃. Nc̃
cognoui: qd̃ timeas dm. Neq enĩ
creator tempoꝵ quicqͣm cogno¬
uit extempore:s cognoscere ey
ẽ excuiuslibet causȩ emergentis
articulo. nob̃ cogintionem p̃ber
Quis uͦ staterȩ nomine nͥ mediator
di et hominum designatur. in
quo ȩqua lance omĩa merita nr̃a
mus: Inhac autem statera appen¬
dimur: quodes aduidȩ eius ex¬
uobis relinquens exemplum. i

Expanded text:
nos facere, usitato nostrae locutionis modo, qui laetum diem dicimus, ex quo contingit ut laetemur. Hinc est enim quod ad Abraham Dominus dicit: Nunc cognovi quod timeas Deum . Neque enim creator temporum quidquam cognovit ex tempore; sed cognoscere ejus est ex cujuslibet causae emergentis articulo nobis cognitionem praebere. Quis vero staterae nomine nisi Mediator Dei et hominum designatur? In quo mus. In hac autem statera appendimur, quoties ad vitae ejus exvobis relinq
Abbreviated transcription (Latin):
subditur. N onne ipse considãt
uias meas: & cunctos gressꝰ meos
dnumerat:Quid uiarũ nomine:
nͥ actiones denuntiat: Hinc em̃:
tus mendium. uł ꝓfectus accipimꝰ
meritorum: Quib ꝓfecto gressib.
adsemetipsã nos ueritas uocat:
dicens. Uenite adme om̃s qui la¬
boratis: & onerati estis. Ad se qͥppe
uenire nos dñs p̃cipit: nimirum
ñ gressib corporis. s ꝓfectib cords
Ipse nanq ait: quia ueniet hora . qñ
neq inmonte hoc. neq miherosoli

Expanded text:
S. 4. Nonne ipse considerat vias meas, et cunctos gressus meos dinumerat? - Quid viarum nomine, nisi actiones denuntiat? Hinc enim tus mentium, vel profectus accipimus meritorum? Quibus profecto gressibus, ad semetipsam nos Veritas vocat, dicens: Venite ad me omnes, qui laboratis, et onerati estis . Ad se quippe venire nos Dominus praecipit, nimirum non gressibus corporis, sed profectibus cordis. Ipse namque ait: Veniet hora quando neque in monte hoc, n
Abbreviated transcription (Latin):
sibimet subdita. usq adexpletio¬
nem oꝑis luxuriam exercet. Ser¬
pens autem repit pectore: qͣndo
eos quos inoꝑe luxuriȩ ñualet.
polluit incogitatione. Alius itaq
luxuriam iam ꝑpetrat actione:
huic serpens repit exuentre. Alius
autem ppetrandã uersat inm̃te:
huic serpens repit expectore. S qͥa
ꝑcogitationem adoꝑa explenda
ꝑuenitur: rectȩ serpens. priꝰ pect̾ore:
et postmodũ repere iuendre de
disciplinam etiam incogitatione
tenuit: una custodia. serpentis
pectus uentremq suꝑauit: icens
Pepigi fȩdus cum oculis meis: ut
ne cogitarem quidẽ de uirgine

Expanded text:
sibimet subdita usque ad expletiosibimet subdita usque ad expletionem operis luxuriam exercet. Serpens autem repit pectore, quando eos quos in opere luxuriae non valet polluit in cogitatione. Alius itaque luxuriam jam perpetrat actione, huic serpens repit ex ventre. Alius autem perpetrandam versat in mente, huic serpens repit ex pectore. Sed quia per cogitationem ad explenda opera pervenitur, recte serpens prius pectore, et postmodum repere ventre descdisciplinam etiam in cogitatione tenuit, una custodia serpentis pectus ventremque superavit, dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmoysen quippe. luxuria ꝑpetra¬
cogitata dampnat᷑. Hinc ẽ enim:
qđ discipulis. primꝰ eccłiȩ pastor
dic̃. ꝓpter qd. succincti lumbos
mentis ur̃e: sobriȩ ꝑfecte. speratȩ
meam quȩ offertur uob̾. gr̃am.
Lumbos enĩ canis succingere est:
lurunam ab effectu refrenare. Lũ¬
bos uͦ mentis succingere ẽ: hanc.
etiã acogitatione restringere:. hĩc
ẽ qđ angłs qui ioħem alloquit᷑:
rona aurea suꝑ mammillas cin¬
ctus ẽẽ ꝑhibetur. Quia enĩ testa¬
menti noui mundicia. etiã eor¬
dis luxuriã frenat: angłs qui in
eo apparuit inpectore cunctus
uenit. Quẽ benezona aurea stͥn¬
git: qͥa quisqͥs suꝑnȩ patriȩ ciiiᷤˢ
ẽ. non iam timore supplicii.sed
amore caritatis. imundiciã de¬
serit. Malum uͦ luxuriȩ:aut eo¬
gitatione ꝑpetratur. aut opere.
cum abeffectu oꝑis expellitu:
secreta polluere cogitationis mo
uidelicet uentre repit: qͣndo ho¬
stis lubricus.ꝑhumana menbra

Expanded text:
Per Moysen quippe luxuria perpetraPer Moysen quippe luxuria perpetracogitata damnatur. Hinc est enim quod discipulis primus Ecclesiae pastor dicit: Propter quod succincti lumbos mentis vestrae, sobrii perfecte sperate in eam quae offertur vobis gratiam . Lumbos enim carnis succingere est luxuriam ab effectu refrenare. Lumbos vero mentis succingere est hanc etiam a cogitatione restringere. Hinc est quod angelus, qui Joannem alloquitur , zona aurea super mamillas cinctus 680 esse perhibetur. Quia enim Testamenti Novi munditia etiam cordis luxuriam frenat, angelus qui in eo apparuit in pectore cinctus venit. Quem bene zona aurea stringit, quia quisquis supernae patriae civis est, non jam timore supplicii, sed amore charitatis immunditiam deserit. Malum vero luxuriae aut cogitatione perpetratur, aut opere. cum ab effectu operis expellitur, secreta polluere cogitatione molvidelicet ventre repit, quando hostis lubricus per humana membra
Abbreviated transcription (Latin):
uisum ꝑdidit: ꝑoculum corꝑis.
ꝑtulit p̃dam cordis. Unde nobis.
adeustodiendam cordis munchici¬
am: exteriorum qͦ sensuum disci¬
plina seruanda ẽ Nam qͣntalibet
uutute mens polleat: qͣntalibet
grauitate uigeat: carnales tamen
sensus. puerile quiddã exterius ꝑ
tis pondere. & q̃si uiuendi quodã
iugore refrenentur: ad fluxa queq et
leuia. mentem eneruã trahunt. Uidea
mus gͥ quomͦ beatus iob. id qđ m
ea fluxum acpuerile caro sape po¬
tuit: iuuendi sapientiȩ uigore restͥn¬
gens. ait sepigi fedus cum oculis
meis. Etquia non inse actionem tan¬
tummͦ. sed etiã cogitationẽ luxuriȩ
extinxit: secutus. adiunxit. Ut ne
cogitarem quidẽ deuirgine. Scie¬
cepta transcenderet: &abelectis su¬
is non solum luxuriam carnis. sed
etiã cordis aboleret: chicens.Scrip¬
tum ẽ. non adulterabis. Ego autẽ
dico uob̃: qm̃ omnis qui uidert
mulierem adconcupiscendũ eã:
iam mechatus ẽ eam incorde suo.

Expanded text:
visum perdidit, per oculum corporis visum perdidit, per oculum corporis pertulit praedam cordis. Unde nobis ad custodiendam cordis munditiam, externorum quoque sensuum disciplina servanda est. Nam quantalibet virtute mens polleat, quantalibet gravitate vigeat, carnales tamen sensus puerile quiddam perstrepunttis pondere, et quasi juvenili quodam vigore refrenentur, ad fluxa quaeque et levia mentem enervem trahunt. Haur quomodo beatus Job id quod in eo fluxum ac puerile caro sapere potuit, juvenili sapientiae vigore restrinxit. Ait enim: Pepigi foedus cum oculis meis. Et quia non in se actionem tantummodo, sed et cogitationem luxuriae exstinxit, secutus adjunxit: Ut ne cogitarem quidem de virgine. Scieaecepta transcenderet, et ab electis suis non solum luxuriam carnis, sed etiam cordis aboleret, dicens: Scriptum est: Non adulterabis; ego autem dico vobis, quoniam omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo .
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qđ earo deorsum trahit: et semel
species formȩ. cordi ꝑocłos illiga¬
ta. uix magniluc̾taminis manu
soluitur. Ne gͦ quedã lubriea inco¬
gitatione uersentur: ꝓuidendum
nobis ẽ: quia intueri non debet.
qđ non licet concupisq. ut enim
munda mens incogitatione serue¬
tur: alasciua uoluptatis suȩ depii¬
mendi sunt oculi. qͣsi quidã raptoreᷤ
adeulpam. Neq enim eua lignum
uetitum contigisset: nͥ hoc prius
incautȩ respiceret. Scriptum qͥppe
ẽ. Uidit mulier qđ bonũ eẽt lignũ
aduescendum: & pulchrũ oculis.
aspectuq delectabile: & tulit defru-¬
ctu eius. & comedit. Hinc gͦ pen¬
sandum ẽ. qͣnto debemͦ moderami¬
ne. erga illicita uisum restringere:
nos. qui mortaliter uiuimꝰ: si &e ma¬
ter uiuentum. ꝑocłos admortem
uenit Hinc etiã sub iudeȩ uoce quȩ
exteriora uidendo concupiscens.
Concupiscendo &enim uisibilia:
iuisibiles uututes amisit. Quia
gͦ interiorem fructum. ꝑexteriorẽ

Expanded text:
est quod caro deorsum trahit, et semel est quod caro deorsum trahit, et semel species formae cordi per oculos illigata, vix magni luctaminis manu solvitur. Ne ergo quaedam lubrica in cogitatione versemus, providendum nobis est; quia intueri non decet quod non licet concupisci. Ut enim munda mens in cogitatione servetur, a lascivia voluptatis suae deprimendi sunt oculi, quasi quidam raptores ad culpam. Neque enim Eva lignum vetitum contigisset, nisi hoc prius incaute respiceret. Scriptum quippe est: « Vidit mulier quod bonum esset lignum ad vescendum, et pulchrum oculis, aspectuque delectabile; et tulit de fructu illius, et comedit . Hinc ergo pensandum est quanto debeamus moderamine erga illicita visum restringere nos qui mortaliter vivimus, si et mater viventium per oculos ad mortem venit. Hinc etiam sub Judaeae voce, quae exteriora videndo concupiscens bConcuinvisibiles virtutes amisit. Quae ergo interiorem fructum per exteriorem
Abbreviated transcription (Latin):
qs: eosq foras ñ rapit concupiscentra
camalis. Quis quis uͦ ꝑhas corꝑis fe¬
nestras. incautȩ extenus respieit: ple¬
iumq indelectatione peccati etiã no¬
lens cadit atq obligatus desideriis.
incipit uelle qđ noluit. fixceps qͥppe
anima.dum ante non ꝓuidet. ne in-¬
cautȩ uideat qd̃ concupiscat: cȩca.
postea incipit desiderare qđ uidit.
UInde. et ꝓpħȩ mens. quȩ subleuata se¬
pe mysternis internis intererat.qͥa
alienã coniugem incautȩ uidit: ob¬
tenebrata. postmodũ sibimet illiq¬
tȩ comunxit Sẽs autem uir: quia
acceptis corꝑis sensib uelut subiec¬
tis ministris quidã ȩquissimus iu¬
dex prȩest̾culpas conspicit anteqͣm
ueniant: & uelut insidianti mortife¬
nestras corꝑis claudit. ccens. fepigi¬
gitationes cords eastȩ seruare po¬
tuisset: fedus cũ ocłis pepigit: ne
prius meaute  aspiceret. quod post¬
modum muitus amaret. Ualde nãq

Expanded text:
tis, eosque foras non rapit concupiscentia tis, eosque foras non rapit concupiscentia carnalis. Quisquis vero per has corporis fenestras incaute exterius respicit, plerumque in delectationem peccati etiam nolens cadit; atque obligatus desideriis, incipit velle quod noluit. Praeceps quippe anima dum ante non providet, ne incaute videat quod concupiscat, caeca post incipit desiderare quod vidit. Unde et Prophetae mens, qupe mysteriis internis intererat, quia alienam conjugem incaute vidit, obtenebrata postmodum sibimet et illicite conjunxit. Sanctus autem vir, qui acceptis corporis sensibus velut subjectis ministris quidam aequissimus judex praeest, culpas conspicit antequam veniant, et velut insidianti morti fenestras corporis claudit. « Loquere: Hgitationes cordis caste servare potuisset, foedus cum oculis pepigit, ne prius incaute aspiceret quod postmodum intus amaret. Valde namque
Abbreviated transcription (Latin):
qdđ inhȩrens corpori. qͣsi quedã egre¬
diencdi foramina eiusdẽ corꝑis sens
habet. Uisus. quippe auditus. gustꝰ
odoratus. & tactus. qͣsi quedam uie
mentis sunt. quib foras ueniat:⁊ ea
quȩ extra eius sunt substantiã concu¬
piscat.Phos &enim corporis sensus.
quasi ꝑfenestras quasdã. exteriora q̃q
anima respicit: respiciens concupi¬
scit. Hinc et enim Iheremias ait. As¬
cendit mors ꝑfenestras nras: ing̾ssa ẽ.
domos nrãs.Mors quippe. ꝑfenestiaᷤ
ascencdit. & domos ingrechtur: cũ ꝑ
sensus corꝑis concupiscentia uenieñ.
habitaculum mentis intrat. Qͦ con¬
tra. hoc qđ sepe diximus: de iustis pysa¬
iam dr. Qui sunt hi qui ut nubes uo¬
lant: & qͣsi columbe adfenestras sua:
Iustinanq uolare ut nubes dicti sunt:
quia aterrens contagiis subleuant
Et qͣsi columbȩ adfenestras suncsiias.
quia ꝑsensus corꝑis. exteniora queq
intentione non respiciunt rapacita¬

Expanded text:
quod inhaerens corpori, quasi quaedam egrequod inhaerens corpori, quasi quaedam egrediendi foramina ejusdem corporis sensus habet. Visus quippe, auditus, gustus, odoratus et tactus, quasi quaedam viae mentis sunt quibus foras veniat, et ea quae extra ejus sunt substantiam concupiscat. Per hos etenim corporis sensus quasi per fenestras quasdam exteriora quaeque anima respicit, respiciens concupiscit. Unde etiam Jeremias ait: « Ascendit mors per fenestras nostras, ingressa est domos nostras. » Mors quippe per fenestras ascendit et domos ingreditur, cum per sensus corporis concupiscentia veniens habitaculum mentis intrat. Quo contra hoc quod jam saepe diximus de justis per Isaiam dicitur: Qui sunt hi qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Justi namque volare ut nubes dicti sunt, quia a terrenis contagiis sublevantur; et quasi columbae ad fenestras suas sunt, quia per sensus corporis exteriora quaeque intentione non respiciunt rapacita
Abbreviated transcription (Latin):
ritaliter inuestigat: auerboꝵ eius
uberibiz. sanguis nobis ꝓlacte respon¬
deat. Si quando uͦ quedã mystica in
suoꝵ oꝑum narratione ꝑmiscet:
achec necesse ẽ. ut mens concita re¬
deat: adquȩ. hanc ipse ut dat᷑ intelli¬
gi ordo loquentis uocat. Nam sc̃s
lur.postquam ea quȩ sibi ꝑflagel¬
lum dñi fuerant inflicta. narrauit:
iurtutes. qualis ante flagellum fue¬
rit innotescit᷑ sic uitȩ suȩ historiam
texens. utei prarum aliqͥd qcł allego¬
ricȩ intelligi possit. interserat: qua¬
tinus & exmagna parte hystorica
sint. quȩ commemorat: & tam̃ ali¬
quando phec eadem. adspiritalem
intelligentiã consurgat. Qua itaq
fortitudine abomni lapsu. ext̾iora¬
sua . custodie interioris disciplinȩ con¬
i i.strmxerit. insinuat: ddicens. P epigife¬
dus cum ocłis meis: ut ne cogita¬
rem quidem de uirgine. Cum sit
inuisibilis animã. nequaqͣm eorpe¬
arum rerũ delectatione tangitur: nisi

Expanded text:
ritaliter investiget, a verborum ejus ritaliter investiget, a verborum ejus uberibus sanguis nobis pro lacte respondeat. Si quando vero quaedam mystica in suorum operum narratione permiscet, ad haec necesse est ut mens concita redeat, ad quae hanc ipse, ut datur intelligi, ordo loquentis vocat. Nam sanctus vir postquam ea quae sibi per flagellum Domini fuerant inflicta narravit, nndo virtutes, qualis ante flagellum fuerit innotescit; sic vitae suae historiam texens, ut ei perrarum aliquid quod allegorice intelligi possit interserat, quatenus et ex magna parte historica sint quae memorat, et tamen aliquando per haec eadem ad spiritalem intelligentiam consurgat. Qua itaque fortitudine ab omni lapsu extsua custodiae interioris disciplina constrinxerit, insinuat dicens: VERS. 1. Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. - Cum sit invisibilis anima, nequaquam cor earum rerum delectatione tangitur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
uato nonnunquã hystoriȩ  degmine.
mandȩ sunt. aliquando exterius ob
titer premit ubera. adeliciendum
lac: exprmit butyrum. Etqui
uehement̃ emũ. gitur: elicit sangui¬
nem. Ubera quippe fortiter emul¬
gimus ⁊premimus: cũ uerba sacri
eloquii. subtili intellectu pensamꝰ.
Qua pressione. dũ lac q̃rimbutyrum
muenimus: qͥa dũ nutrir: uł tenui
intellectu querimus: ubertate int̾¬
nȩ pinguedinis ungimur. Qd̃ tam̃.
nec mmie. nec semꝑ agendum ẽ:
ne dũ lac querit᷑ abuberib sanguis
sacn eloquii plus quã debent discu¬
tunt: incarnalem intellectum ca¬
dunt. Sanguinẽ quippe elicit. qͥ
uehementer emũ.gitur qͥa camale
efficitur hoc qdđ exiimia sp̃s discus¬
sione sentit᷑. Inde necesse ẽ ut beati
iob oꝑa. quȩ hic inter increpantium
amicoꝵ uerba iecireo narrat ne afflic.
ta illius mens indespatione deficiat:
iuxta pondus hystoriȩ ꝑscrutemur:
ne. si hec animus plus qͣm necesse spi¬

Expanded text:
vato nonnunquam historiae tegmine, vato nonnunquam historiae tegmine, mandae sunt, aliquando exterius obstiter premit ubera ad eliciendum lac, exprvehementer emulgitur, elicit sanguinem . Ubera quippe fortiter premimus cum verba sacri eloquii subtili intellectu pensamus, qua pressione dum lac quaerimus, butyrum invenimus; quia dum nutriri vel tenui intellectu quaerimus, ubertate internae pinguedinis ungimur. Quod tamen nec nimie, nec semper agendum est, ne, dum lac quaeritur ab uberibus, sanguis  verba sacri eloquii plus quam debent discutiunt, in carnalem intellectum cadunt. Sanguinem quippe elicit qui vehementer emulgitur, quia et carnale efficitur hoc quod ex nimia spiritus discussione sentitur. Unde necesse est ut beati Job opera, quae inter increpantium amicorum verba idcirco narrat ne afflicta mens illius in desperatione deficiat, juxta pondus historiae perscrutemur, ne si haec animus plusquam necesse est spi
Abbreviated transcription (Latin):
Ante considerationis enĩ nr̃ȩ oculos.
p̃cedentium patrum sententis qͣsi
uirgȩ uariȩ ponuntur: inquib.
dum plerumq intellectum littȩ
fugunus: quasi eorticẽ subtrahimꝰ.
mur: quasi corticem reseruamus.
Dumq abipsis cortex litterȩ subdiic¬
tur: allegoriȩ candor interior de¬
monstratur. Et dum cordex relinqͥ¬
tur. ęxterioris intelligentiȩ uiren¬
tia exempla monstrant᷑ Quas be¬
ne iacob. inaquȩ canalib posuit:
quia & redemptor nr̃. inlibris eas
sacrȩ scientiȩ quib nos intrinsecꝰ
infundimur. fixit. Has aspicientes
arietes. cum ouibz coeunt: quia
rationales nr̃i sp̃s. dum mearum
intentione defixi sunt: singulis qͥ¬
busq actionib ꝑmiscentur: ut
tales fetus operum ꝓcreent qͣlia
exempla precedentiũ. iuocib p̃cep¬
torum uident. & diuersũ colorẽ. ples
bom oꝑis  habeat: quia &nonnun¬
quam subtracto litterȩ cortice.
acutius interna considerat: Oreser¬

Expanded text:
Ante considerationis enim nostrae oculos Ante considerationis enim nostrae oculos praecedentium patrum sententiae quasi virgae variae ponuntur. In quibus, dum plerumque intellectum litterae fugimus, quasi corticem subtrahimus; mur, quasi corticem reservamus. Dumque ab ipsis cortex litterae subducitur, allegoriae candor interior demonstratur; et dum cortex relinquitur, exterioris intelligentiae virentia exempla monstrantur. Quas bene Jacob in aquae canalibus posuit, quia et Redemptor noster in libris eas sacrae scientiae, quibus nos intrinsecus infundimur, fixit. Has aspicientes arietes cum ovibus coeunt, quia rationales nostri spiritus, dum in earum intentione defixi sunt, singulis quibusque actionibus permiscentur, ut tales fetus operum procreent, qualia exempla praecedentium in vocibus praeceptorum vident; et diversum colorem proles boni operis habeat, quia et nonnunquam subtracto litterae cortice, acutius interna considerat, et reser
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ quȩ integra erant. uiridia ꝑman¬
serunt. Atq inhunc modũ eolor
effectus ẽ. uarius. Ubi. & subditur.
Posuitq eas incanalib. inquib ef¬
fundebatur aqua: ut cum uenis¬
sent greges adbibendum: ante
ocłos haberent uirgas: ut maspec¬
tu earum conciperent. Factumq
ẽ ut inipso calore coitus. oues in¬
tuerentur uirgas: & parerent ma¬
culosa. & uaria. & chuerso colore re
spsa. Quid ẽ enim. uurgas uirides
amigdalinas atq explatanis an-¬
te gregum ocłos ponere: nͥ ꝑsc̃p
turȩ sacrȩ seriem. antiquorũ pa¬
drum uitas atq sententias. inex¬
emplum populis prebere: Quȩ
nimirum. quia iuxta rationis ex¬
amen rectȩ sunt: uirgȩ nominan¬
tur. Quib exparte corticem subtra¬
hit : ut inhis quȩ expoliata sunt.
intimus candor appareat: & ex
parte corticem seruat: ut sic̃
fuerãt exterius inuiriditate ꝑma¬
neant. Uarius quippe uirgarum
color efficitur: dum cortex expar¬
te subtrahitur: exparte retnetur.

Expanded text:
 quae integra erant viridia permanserunt, atque in hunc modum color effectus est varius . Ubi et subditur: Posuitque eas in canalibus in quibus effundebatur aqua, ut cum venissent greges ad bibendum, ante oculos haberent virgas, et in aspectu earum conciperent. Factumque est ut in ipso calore coitus oves intuerentur virgas, et parerent maculosa et varia, et divers. Quid est enim virgas virides amygdalinas atque ex platanis ante gregum oculos ponere, nisi per Scripturae seriem antiquorum patrum vitas atque sententias in exemplum populis praebere? Quae nimirum, quia juxta rationis examen rectae sunt, virgae nominantur. Quibus ex parte corticem subtrahit, ut in his quae exspoliantur intimus candor appareat. Et ex parte corticem servat, ut sicut fuerant exterius, in viriditate permaneant. Variusque virgarum color efficitur, dum cortex ex parte subtrahitur, ex parte retinetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nequaquã amedico cuncta quȩ
appetunt. conceduntur. Dantur
autem reꝓbis bona. quȩ in hac
uita appetunt: quia & desꝑatis
egris.omne qđ desiderant. ñ ne¬
gatur. Ppendant gͥ iusti. quȩ sint
mala quȩ iniquis ꝑmanent: &
nequaqͣm eoꝵ felicitati inuide¬
ant quȩ ꝑcurrit. Quid est enim.
qđ de eoꝵ gaudiis admirentur:
qͣndo & ipsi piter aspum. adsalu¬
tis patriã. & illi qͣs: ꝑamęna prata.
adfoueam tendunt: Dicat gͦ uir
iustus. Nunquid ñꝑditio ẽ. iniqͦ
& alienatio. oꝑantib iniquitatẽ:
Qđ uidelicet alienationis u̾bũ du
rius sonaret:si hoe interpres insuȩ
linguȩ uoce denuisset. Qd enm
apud nos alienatio: hoc apud
hebrȩos.anathema dr. Iunc ergo
alienatio erit reꝓbis: cũ abheredi¬
tate district iudicis. anathema eẽ
conspexerint se:qui hic eum ꝑ¬
uersis morib contempserunt.¬

Expanded text:
est, nequaquam a medico cuncta quae est, nequaquam a medico cuncta quae appetunt conceduntur. Dantur autem reprobis bona quae in hac vita appetunt, quia et desperatis aegris omne quod desiderant non negatur. Perpendant igitur justi quae sint mala, quae iniquos manent, et nequaquam eorum felicitati invideant quae percurrit. Quid est enim quod de eorum gaudiis admirentur, quando et ipsi per iter 682 asperum ad salutis patriam, et illi quasi per amoena prata ad foveam tendunt? Dicat ergo vir sanctus: Nunquid non perditio est iniquo, et alienatio operantibus iniquitatem? Quod videlirius sonaret, si hoc interpres in suae linguae voce tenuisset. Quod enim apud nos alienatio, hoc apud Hebraeos anathema dicitur. Tunc ergo alienatio erit reprobis, cum apud haereditatem districti judicis, se anathema esse conspiciunt, quia hic eum perversis morib
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita patiunt᷑. Fant gͦ nunc
repbi. & delectationum suarũ de¬
sidena compleant. infinis suȩ dã¬
pnatione sensuri sunt. qͥa mortẽ
maleiuuentes amauerunt. Trans¬
itorio autem uerbere affligant᷑
elech ut aprauitate. Nagella eor¬
rigant. qͦs. paterna pietas adheredita¬
tem seruat. Nc̃ et enĩ flagellat᷑ iustͫ:
& uerbere disciplinȩ corrigitur: qͥa
adȩt̾nȩ hereditatis patrimonium
p̃paratur. Insuis autẽ uoluptatib
relaxatur iniustus: qͥa tanto ei tẽ¬
poralia bona suppetunt: quanto
ȩcerna denegantur. Inustus ad
debitã mortẽ ciuirens effrenatis uo¬
luptatib utitur: quia & siuituli
qui mactandi sunt. inlibens pasti¬
bus relinquunt᷑. At contra iustus.
adelectationis transitoriȩ ioeun¬
ditate restringitur: quia &nimirũ
uitulus adlaboris usũ uitȩ depu¬
tatus. subiugo retinet᷑ Negantur
electis in hac uita bona terrena:
quia &egris. quib spes uiuendi

Expanded text:
in hac vita patiuntur. Eant ergo nunc in hac vita patiuntur. Eant ergo nunc reprobi, et delectationum suarum desideria compleant, in finis sui damnatione sensuri sunt quia mortem male viventes amaverunt. Transitorio autem verbere affligantur electi, ut a pravitate flagella corrigant quos paterna pietas ad haereditatem servat. Nunc etenim flagellatur justus, et verbere disciplinae corrigitur, quia ad aeternae haereditatis patrimonium praeparatur. In suis autem voluptatibus relaxtur injustus, quia tanto ei temporalia bona suppetunt, quanto aeterna denegantur. Injustus ad debitam mortem currens, effrenatis voluptatibus utitur, quia et vituli qui mactandi sunt in liberis pastibus relinquuntur. At contra justus a delectationis transitoriae jucunditate restringitur, quia et nimirum vitulus ad laboris usum vitae deputatus sub jugo retinetur. Negantur electis in hac vita bona terrena, quia et aegris, quibus spes vivendi
Abbreviated transcription (Latin):
caremus: sc̃a p̃dicatio. qm̃ hoc ex¬
pellere plenȩ non potuit: ei de nr̃i
cordis habitaculo regnum tulitͥ
ut appetitus illicitus. & si plerũq
bonis nr̃is cogitationib occult
se qͣsi fur inserit saltim siingredi¬
Nequaquã uult intelligi quia eius
ammum culpa incogitatione ñ
contigit: s quia nunqͣm hunc ex
consensu suꝑauit. Nã uelut inte¬
gerrimã possessionẽ dei. mentẽ
suã. contra aduersarii depredati¬
onem uindicat qͥꝓtinꝰ adiungit.
uã enim partẽ haberet ds mine de¬
suꝑ: & hereditatẽ omp̃e de excelsiᷤ:
Ac si aꝑtȩ cheat. Carne quidẽ mor¬
tali corruptionis conditioni sub¬
iaceo: sed auctori unde seruio.si
ei integrũ aconsensu culpȩ aĩum
ꝑditio ẽ. iniquo: & alienatio.oꝑ¬
antib iniquitatem: Festina con¬
solatio bonoꝵ: considerat᷑ finis
maloꝵ. Dum enĩ exeoꝵ interitu.
malum conspiciunt qđ euaduñ:
leue existimant. quieqͥd aduersũ

Expanded text:
caremus: sancta praedicatio, quoniam hoc excaremus: sancta praedicatio, quoniam hoc expellere plene non potuit, ei de nostri cordis habitaculo regnum tulit, ut appbonis nostris cogitationibus occulte se quasi fur inserit, saltem si ingredinequaquam vult intelligi quia ejus animum culpa in cogitatione non contigit, sed quia nunquam hunc ex consensu superavit. Nam velut integerrimam possessionem Dei mentem suam contra adversarii depraedationem vindicat, qui protinus adjungit: Quam enim partem haberet Deus in me desuper, et haereditatem Omnipotens de excelsis? Ac si aperte dicat: Carne quidem mortali corruptionis conditioni subjaceo, sed auctori unde servio, si ei integrum a consensu culpae animum rditio est iniquo, et alienatio operantibus iniquitatem? - Festina consolatione bonorum consideratur finis malorum. Dum enim ex eorum interitu malum conspiciunt quod evadunt, leve existimant quidquid adversi
Abbreviated transcription (Latin):
Plerumq enĩ cogitatione praua
pulsatur: s renititur. Plerunq
autem. cũ ꝑuersum qͥd concip̃:
hoc intra semecipsum. etiã ꝑ de¬
siderium uoluit. Etnimirum.
mentem nequaqͣm eogitatio
in munda in quinat cũ pulsat
sed cum hancs̾ ꝑ delectationẽ sũb¬
iugat Hinc etenĩ. p̃dicator egrege
dic̃ Temptatio uos ñ app̃hendat:
nͥ humana: Humana quippe temp¬
tatio ẽ: qua plerumq incogitatio¬
ne tanguur: etiã nolentes: qͥa ut
nonnunquã & illicita adanimũ
ueniant: hoc utiq innobismetip¬
sis. exhumanitatis corruptibilis
pondere habemꝰ. Iam uͦ demonia¬
ca ẽ. & ñhumana temptatio: cum
adhoc qđ carnis corruptibilitas
suggerit ꝑconsensũ se animus
astringit. Hinc. iterum dicit. Non
regnet peccatum. inur̃o mortali
corpore. Peccatum quippe inmor
buit: quia incarne corruptibili ñ
regnare potest:s non eẽ ñpotest.
Hoc ipsum nanq ei de peccato tẽ¬
ptari: peccatũ ẽ. Quo. qͥa quãdiu

Expanded text:
Plerumque enim cogitatione prava Plerumque enim cogitatione prava pulsatur, sed renititur; plerumque autem cum perversum quid concipit, hoc intra semetipsum etiam per desiderium volvit. Et nimirum mentem nequaquam cogitatio immunda inquinat cum pulsat, sed cum hanc sibi per delectationem subjugat. Hinc etenim praedicator egregius dicit: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana . Humana quippe tentatio est, 681 qua plerumque in cogitatione tangimur etiam nolentes, quia ut nonnunquam et illicita ad animum veniant, hoc utique in nobismetipsis ex humanitatis corruptibilis pondere habemus. Jam vero daemoniaca est, et non humana tentatio, cum ad hoc quod carnis corruptibilitas suggerit per consensum se animus astringit. Hinc iteruregnet peccatum in vestro mortali corpore . Peccatum quippe in morbuit, quia in carne corruptibili non regnare potest, sed non esse non potest. Hoc ipsum namque ei de peccato tentari peccatum est, quo quia quandiu
Abbreviated transcription (Latin):
sis: Ac si aꝑtȩ cheat. Simentẽ in
cogitatione polluero: eius qͥmun¬
diciȩ auctor ẽ ẽẽ hereditas nequa¬
quam possum. Nulla enim bona
sunt cȩtera: si occulti iudicis oe¬
culis. castitatis testimonio ñ ap¬
ꝓbantur. Om̃s quippe uututes
in conspectu conditoris uicaria
ope se subleuant: ut quia una
urtus sine alia. uel nulla est om¬
nino uel minima: uicissim sua
coniunctione fulciant᷑ Si enim
uel cast itatem humilitas dese¬
rat. uel humilitatẽ castitas relin
quat: apud auctorẽ humilita
ctore suo mbonis reliquiis pos¬
sideri mereatur: cordis mun¬
diciã custodiens. dicat. Pepigi
fedus cũ oculis meis: ut ne co¬
gitarem quidem de uirgine.Qm
enim partem haberet d̾s inme
Habere me poss essionẽ suam ex¬
celsorum condhtor renuit: si
mens mea. ante conspectũ illiꝰ.
ininfimis desideriis tabescit. S¬
inter hȩc sciendum ẽ: aliud esse
qd animus detemptatione car¬
nis patitur: aliud uͦ cum per ꝯsen¬
sum. delectationib obligatur.

Expanded text:
Ac si aperte dicat: Si mentem in cogitatione polluero, ejus qui munditiae auctor est, esse haereditas nequaquam possum. Nulla enim bona sunt caetera, si occulti judicis oculis castitatis testimonio non approbantur. Omnes quippe virtutes in conspectu conditoris vicaria ope se sublevant, ut quia una virtus sine alia vel nulla est omnino, vel minima, vicissim sua conjunctione fulciantur. Si enim vel castitatem humilitas deserat, vel humilitatem cquat, apud auctorem humilitatctore suo in bonis reliquis possideri mereatur, cordis munditiam custodiens, dicat: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Quam enim partem haberet Deus in me Habere me possessionem suam excelsorum conditor renuit, si mens mea ante conspectum illius in infirmis desideriis tabescit. Sinter haec sciendum est aliud esse quod animus de tentatione carnis patitur, aliud vero cum per consensum delectationibus obligatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ntellectus sacri eloquii. int̃textũ
& mysterium. tanta ẽ libratio¬
ne pensandus: ut utriusq par¬
tis lance moderatã.hunc. neq
miniȩ discussionis pondꝰ de¬
Irimat: neq rursus. torpor in¬
curiȩ uacuum relinquat. Mul¬
allegoriarum conceptione sũt
grauidȩ: ut quisquis eas adso¬
lam tenere hystoriam nigtur:
carum noticia ꝑsuã meunam
priuetur. Nonnullȩ uͦ. ita exte¬
tiorb preceptis inseruiunt:
ut si quis eas subtilius penetrare
desiderat: intus quidẽ ml inueniat:
sed hoc sibi etiam qđ foris locͣunt᷑.
abscondat. Unde. bene qͦ narrati¬
one hẏstorica: ꝑsignificationẽ dr̃
Tollens iacob uirgas populeas ui¬

Expanded text:
ntellectus sacri eloquii inter textum et mysterium tanta est libratione pensandus, ut utriusque partis lance moderata, hunc neque nimiae discussionis pondus deprimat, neque rursum torpor incuriae vacuum relinquat. Mulallegoriarum conceptione sunt gravidae, ut quisquis eas ad solam tenere historiam nititur, earum notitia per suam incuriam privetur. Nonnullae vero ita exterioribus praeceptis inseut si quis eas subtilius penetrare desideret, intus quidem nihil inveniat, sed hoc sibi etiam quod foris loquuntur abscondat. Unde bene quoque narratione historica per significationem dicitur: Tollens Jacob virgas populeas vi
Abbreviated transcription (Latin):
qua deliquerint. querunt: uttan¬
to fiant inreprehensibiles iuhcs
qͣnto semecipsos cotidie & sine
cessatione reprehendunt.Nec ta¬
men hac de re iam gaudia securi¬
tats sumunt: qͥa abillo se uider
considerant: qui ineis & illa ui¬
det: quȩ uidere ipsi insemecipsis
non ualent. ftquidẽ beatus iob.
ꝑfectionis uitam inter ueteres
tenuit: sed quia eius intentio. ad
redemptoris aduentũ ꝓpħico sp̃u
erumpit: inilliꝰ p̃ceptis pensat. ip¬
se quã multa de ꝑfectione minus¬
U. habeat. Vnde. & subdit. Si ambu

Expanded text:
qua dereliquerint quaerunt, ut tanqua dereliquerint quaerunt, ut tanto fiant irreprehensibiles judici, quanta semetipsos quotidie et sine cessatione reprehendunt. Nec tamen hac de re jam gaudia securitatis sumunt, quia ab illo se videri considerant qui in eis et illa videt quae videre ipsi in semetipsis non valent. Et quidem beatus Job perfectionis vitam inter veteres tenuit; sed quia ejus intentio ad Redemptoris adventum prophetico spiritu erumpit in illius praeceptis, pensat ipse quam multa de perfectione minus habeat. Unde et subdit: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
meum: & nnegasti fidẽ meã. Et
paulopost. Sedhabeo aduersũ
te pauca: quia habes illic tenenteᷤᷤ
doctrinã balaam. Hinc angelo
tyartirȩ d̃r. Noui oꝑa tua. et cari¬
tatem. & fidem. & ministeriũ. &
patientiam tuã: & oꝑa tua nousˢ
et seducere seruos meos. et forni
cari & manducare ydolotẏtum.
Ecce bona memorat: nec tamen
resecanda mala sine penitenta
relaxat: qͥa scilicet sic singuloꝵ
uias considerat. sic gressus enume¬
rans pensat: ut subtili examine
ꝑpendat. uel quantũ quisq ad
bona ꝓficiat: uel qͣntũ admala
deuians. suis ꝓuectib contrachi¬
cat Incrementũ quippe meritoꝵ.
qd bonȩ uitȩ studiis augetur:
plerumq. mali admixtione retra¬
hitur. Et bonũ qđ animꝰ oꝑando
construit. hoc alia ꝑpetrando ꝑ¬
uertit. Unde scĩuiri. tanto se sub¬
tilius ieogitatione constringuñ:
qͣnto & asuꝑno iudice districtius
considerari conspitiunt. Mentẽ
quippe discugunt: inuenire si

Expanded text:
meum, et non negasti fidem meam . Et meum, et non negasti fidem meam . Et paulo post: Sed habeo adversum te pauca, quia habes illic tenentes doctrinam Balaam. Hinc angelo Thyatirae dicitur: Novi opera tua, et charitatem, et fidem, et ministerium, et sapientiam tuam, et opera tua noet seducere serucari, et manducare idolothytum . Ecce bona memorat, nec tamen resecanda mala sine poenitentia relaxat, quia scilicet sic singulorum vias considerat, sic gressus enumerans pensat, ut subtili examine perpendat vel quantum quisque ad bona proficiat, vel quantum ad mala devians suis profectibus contradicat. Incrementum quippe meritorum, quod bonae vitae studiis augetur, plerumque mali admistione retrahitur; et bonum quod animus operando construit, hoc alia perpetrando pervertit. Unde sancti viri tanto se subtilius in cogitatione constringunt, quanto a superno judice districtius considerari conspiciunt. Mentem quippe discutiunt, invenire si
Abbreviated transcription (Latin):
uocis qd ẽ. fatuȩ reum grhennȩ P
gradus etenim culps. creuit ordo
sententiȩ: quia iniudicio adhuc cau¬
sa discutitur: inconcilio autẽ iam
causȩ sententia definitur: ingehen¬
na uͦ ignis. ea quȩ deconcilio egre¬
ditur sententia expletur. Quia gͥ
humanorum actͥuũ dñs subtili
examine gressus enumerat: ira
sine uoce. iudicioͬ ira inuoce. conci¬
lio: ira uͦ inuoce atq sermone. ge¬
hennȩ ignib mancipat᷑. Hanc
subtilitatem considerationis eius
Fortissimȩ. magnȩ potens. dñs ex-¬
ercituum nom̃ tibi: magnus con¬
silio. incomp̃hensibilis cogitatu:
cuius ocłi aꝑti sunt suꝑ om̃s ui¬
as filioꝵ adam: ut reddas unicuiq
scđm uias suas. & scd̾m fructum
adinuentionum eius. Sic easdem¬
considerat: ut in uno qͦ nr̃m. nec
ea quȩ remiineret bona pretereat:
nec mala quȩ uidelicet chsplicent.
sine increpatione derelinquat. hĩc
redarguit dicens. Scio uͥ habitas:
ubi sedes õ sathane: et tenes nom̃

Expanded text:
vocis quod est fatue, reum gehennae igvocis quod est fatue, reum gehennae ignis. Per gradus etenim culpae crevit ordo sententiae, quia in judicio adhuc causa discutitur, in concilio autem jam causae sententia definitur, in gehenna vero ignis ea quae de concilio egreditur sententia expletur. Quia igitur humanorum actuum Dominus subtili examine gressus enumerat, ira sine voce, judicio; ira in voce, concilio; ira vero in voce atque sermone, gehennae ignibus mancipatur. Hanc subtilitatem considerationis ejus fortissime magne potens Dominus exercituum nomen tibi magnus consilio et inconprehensibilis cogitatu cuius oculi aperti sunt super omnes vias filiorum Adam ut reddas unicuique secundum vias suas et secundum fructum adinconsiderat, ut in unoquoque nostrum, nec ea quae remunerat bona praetereat, nec mala quae videlicet displicent sine increpatione derelinquat. Hinc redarguit, dicens: Scio ubi habitas, ubi sedes est satanae: et tenes nomen
Abbreviated transcription (Latin):
inordeo autem. terrenarũ rerum
dispensatio figuratur. Inqua sȩ¬
pe dum seruire infirmis atqear¬
nalib cogimur: qͣsi sua iuments
alimenta p̃paramus. Atq ipse no¬
strorum usus oꝑum: qͣsi more or¬
dei. habet aliquid de admutio¬
ne palearum. Et plerunq conti¬
git ut rector qui prȩest.dũ inu¬
sta contra subiectos exercet: dũ
nullo bonos blandimento refo¬
uet: dum qđ ẽ grauius. bene oꝑ¬
antes quosq ex inuidia affligit:
ediam quȩdam bona aliquando
faciat. ac si frumentũ serat: seseq
in dispensandis terrenis reb non¬
ninquã ñ auariciȩ studio. sed ꝓ
ualitate carnalium misceat: &
sic eiusdem laboris fructũ. uelut
dere meius bonis minimis neq̃
altenus oꝑis iniusticia polluit:
nec ipsa terrenarũ rerũ dispensa¬
tio ꝓutilitate subditoꝵ suscipi
creditur: quando is qui prȩ est.
anhelare ꝑauariciã uidet᷑. Unde
fit: ut adipsa etiã pauca bona q̃
fieri inter multa mala considant:

Expanded text:
in hordeo autem terrenarum rerum in hordeo autem terrenarum rerum dispensatio 727 figuratur. In qua saepe dum servire infirmis atque carnalibus cogimur, quasi sua jumentis alimenta praeparamus, atque ipse nostrorum usus operum quasi more hordei habet aliquid de admistione palearum. Et plerumque contingit ut rector qui praeest, dum injusta contra subditos exercet, dum nullo bonos blandimento refovet, dum, quod gravius est, bene operantes quosque ex invidia affligit etiam quaedam bona aliquando faciat, ac si frumentum serat, seseque in dispensandis terrenis rebus nonnunquam non avaritiae studio, sed pro utilitate carnalium misceat, et sic ejusdem laboris fructum velut mdere in ejus bonis minimis nequealterius operis injustitia polluit, nec ipsa terrenarum rerum dispensatio pro utilitate subditorum suscipi creditur, quando is qui praeest anhelare per avaritiam videtur. Unde fit ut ad ipsa etiam pauca bona, quae fieri inter multa mala considerant,