comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
archiep̃c cantuariensis cui aduersantur.
tuir religiosus est: et suaueolentis opini¬
onis. Pro ipso petimus: ut respondeat
ei iusticia stia. Uerum illorũ iniquitas
stiꝑeos: ut sit sicut scriptum est. Iusticia
iusti sciꝑetim erit: et impictas impiierit
suꝑ eum. Qum acceꝑis tempus. scdm oꝑa
manuum illorũ retribues illis: ut sciant
moriar uidere ȩccłiam dei. sieut indiebus
antiquis: quando apłi laxabant retia
incapturam. non incapturam argenti
uel atiri. s incapturam ammarum: Qtiã
ctpio illitis te hereditare uocem: cuiꝰ ad¬
eptus es sedem. Pecunia inquit cua: tecũ
sit inꝑditione. O tiox tonitrus: otiox mag¬
nificentiȩ et uirtutis: ad ctius terrorem
confundantur et conuertantur retrorsũ.
om̃s quioderunt syon. hoc tichementer
expectat. et om̃ino expecit ate mater tua.
Hoc filii matris tuȩ pusilli cum maiorib
desiderant. hoc suspirant: tt plantatio
quam non plantauit pater celestis. ma

Expanded text:
archiepiscopus Cantuariensis, cui adversantur, archiepiscopus Cantuariensis, cui adversantur, vir religiosus est, et suaveolentis opinionis. Pro ipso petimus, ut respondeat ei justitia sua. Verum illorum iniquitas super eos, ut sit sicut scriptum est: Justitia justi super eum erit, et impietas impii erit super eum . Cum acceperis tempus, secundum opera manuum illorum retribues illis, ut sciant moriar, videre Ecclesiam Dei, sicut in diebus antiquis; quando apostoli laxabant retia in capturam, non in capturam argenti vel auri, sed in capturam animarum? Quam cupio illius te haereditare vocem, cujus adeptus es sedem! Pecunia, inquit, tua tecum sit in perditionem . O vox tonitrui! o vox magnificentiae et virtutis! ad cujus terrorem confundantur et convertantur retrorsum omnes qui oderunt Sion! Hoc vehementer exspectat et omnino expetit a te mater tua; hoc filii matris tuae, pusilli cum majoribus desiderant, hoc suspirant: ut omnis plantatio, quam non plantavit Pater coelestis, tuis
Abbreviated transcription (Latin):
et exemplo edticata. omĩa terrena calca¬
ret: ut pote qui excusserat manus suas
abom̃i munere. qui dicebat de corde pui¬
ro et conscientia bona. Argentum et au¬
rum: non est michi. hec hactenus. Ce
terũ causa quare ante tempus scͥpserim
cum cantuariensi⁊archiep̃o. s incedt̃
sibi ex adu̾so: et hec uetus est de legatio¬
ne querela. Ueruntamen quis est ille. et qͥ
sunt illi: Nonne eboracensis ipse est.
eui te p̃sente cum adhuc esses quasi unꝰ
ex nobis. frẽs tui restiterunt in faciem :
eo quod reprehensibilis erat: S sperauit
in multitadine diuitiarum suarum:
et p̃ualuit. inuanitatẽ sua. Certum ẽ
tamen quod non intrauit ꝑ ostium in
ouule ouium: s ascendit aliunde. Si pa¬
stor fuisset. diligendus erat: si m̃cenna¬
rius.tolerandus. nunc autem cauendus
et repellendus. ut pote fur et latro. Qd
icam de dño W intomensi: oꝑa quȩ ipse
facit. testimonium ꝑhibent. de eo. Porro

Expanded text:
et exemplo educata, omnia terrena calcaet exemplo educata, omnia terrena calcaret: utpote qui excusserat manus suas ab omni munere, qui dicebat de corde suo et conscientia bona: Argentum et aurum non est mihi . Haec hactenus. 5. Caeterum causa, quare ante tempus scripserimcum Cantuariensi archiepiscopo: sed incedunt sibi ex adverso, et haec vetus est de legatione querela. Verumtamen quis est ille, et qui sunt illi? Nonne Eboracensis ipse est, cui te praesente, cum adhuc esses quasi unus ex nobis, fratres tui restiterunt in faciem, eo quod reprehensibilis erat? Sed speravit in multitudine divitiarum suarum, et praevaluit in vanitate sua. Certum est tamen quod non intravit per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde. Si pastor fuisset, diligendus erat; si mercenarius, tolerandus: nunc autem cavendus et repellendus, utpote fur et 235 latro. Quid dicam de domino Wintoniensi? Opera quae ipse facit, testimonium perhibent de eo. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
ẽet. ñ intellexit: ac si diceret̃. honor absorbuit
intellectũ. Et quidẽ elegeras abiectꝰ ẽẽ in do¬
mo dei tui. et recũbere ĩ nouissimoloco mẽuiuio
eius. s placuit dicere ei qui te inuitauiit.
amice ascende suꝑius. Itaq ascendisti in
altum: noli altum saꝑe. s time. ne forte
contingat sero miserabilem illam emit¬
tere uocem. Afacie irȩ indignationis tue:
eleuans allisisti me. Altiorem quippe
locum sortitus es: s non tutiorem. Sub¬
limiorem: non securiorem.Terribilis
ꝓrstis. terribilis est locus iste. Locus in¬
quam inquo stas. terra sca est. locus pe¬
tri est. locus pͥncipis apłorum. tibi stete¬
runt pedes eius. Locus illius est.quem
constituit dñs dnm̃ domus suȩ: et pͥnci¬
pem omĩs possessionis suȩ. Si forte de
Merito tali pastori. tali nutricio cõmissa
est eccłia.cum adhuc tenera. adhue in
cunabtilis eẽt: cuiꝰ edocta magisterio.

Expanded text:
esset, non intellexit, ac si diceretur, Honor absorbuit esset, non intellexit, ac si diceretur, Honor absorbuit intellectum. 4. Et quidem elegeras abjectus esse in domo Dei tui, et recumbere in novissimo loco in convivio ejus; sed placuit dicere ei qui te invitavit: Amice, ascende superius . Itaque ascendisti in altum; noli altum sapere, sed time, ne forte contingat sero miserabilem illam emittere vocem: A facie irae et indignationis tuae, elevans allisisti me . Altiorem quippe locum sortitus es, sed non tutiorem; sublimiorem, non securiorem. Terribilis prorsus, terribilis est locus iste. Locus, inquam, in quo stas, terra sancta est; locus Petri est, locus Principis Apostolorum, ubi steterunt pedes ejus. Locus illius est, quem constituit Dominus dominum domus suae, et principem omnis possessionis suae. Si forte decMerito tali pastori, tali nutritio commissa est Ecclesia, cum adhuc tenera, cum adhuc in cunabulis esset; cujus edocta magisterio
Abbreviated transcription (Latin):
innullo p̃decessorum tuorũ amultis re¬
tro temporib uisa est habuisse. extiltat
merito ubiq et głatur in dnõ omnis
eccłia scõrum: s specialit̃ illa cuiꝰ uterꝰ
te portauit. et cuiꝰ ub̃atu sugsisti. Ouid
gͦ: Nonne et mͥ licet gaudẽ cum gati
dentib : Nun quid non ero uñꝰ de nu¬
mero letantium: Oxultaui fateor: s cũ
tremore. Erultaui: s in ipso extiltatio¬
nis mee articulo. timor et cremor uenert̃
suꝑ me. Ego enim et si nomen patris de¬
posui.s non timorem s non anxietatem:
postremo nec affectum nec uiscera patris.
Considero gradũ: et casũ uereor. Considero fastigiũ
dignitatis: et intueor faciẽ abyssi iacentis deorsũ.
Attendo celsitudinẽ honoris: et euicino ꝑicu¬
lũ reformido. ꝓ eo quod scriptum est. Homocũ
inhonore esset non intellexit. Quod quide
ad causam mag̃ quã ad tempꝰ arbitror re
ferendum: ut sic intelligat᷑ dictũ. cũ inhonore

Expanded text:
in nullo praedecessorum tuorum a multis rein nullo praedecessorum tuorum a multis retro temporibus visa est habuisse, exsultat merito ubique et gloriatur in Domino omnis Ecclesia sanctorum: sed specialiter illa, cujus uterus te portavit, et cujus ubera tu suxisti. Quid ergo? Nonne eo unus de numero laetantium? Exsultavi, fateor, sed cum tremore: exsultavi, sed in ipso exsultationis meae articulo timor et tremor venerunt super me. Ego enim etsi nomen patris deposui, sed non timorem, sed non anxietatem, postremo nec affectum, nec viscera patris. Considero gradum, et casum vereor: considero fastigium dignitatis, et intueor faciem abyssi jacentis deorsum. Attendo celsitudinem honoris, et e vicino periculum reformido, pro eo quod scriptum est: Homo cum in honore esset, non intellexit Quod quidem ad causam magis, quam ad tempus arbitror esse referendum: ut sic intelligatur dictum, cum in honore
Abbreviated transcription (Latin):
dabit enim tibi dñs intellectum. Si a¬
micus sponsi es. ne dixeris dilectam eiꝰ
pͥncipem meam. s pͥncipem. nil tuum
mn ea uiendicans. nisi quod ꝓea si oportue¬
rit etiam animam dare debes. Si xp̃e te
misit. estimabis te non ministrari. s mi¬
nistrare uenisse: et ministrare non so¬
lum substantiam. s ipsam quoq ani¬
mam sicut p̃fatus sum. Ucrus sciccessor
pauli: dicet cum patilo. Non quia do¬
minamur fidei ur̃e: s adiuitores sumꝰ
gaudii ur̃i. Petriheres: audiet petrum
dicentem. Neq ut dominantes inclerũ:
s forma facti gregi. Sic enim iam non
ancilla. s libera etiam et formosa specio¬
sissimi sponsi. ꝑde indesideratos adscisce¬
tur amplexus. Alioquin ꝑ que alitim
hec tam debita lib̾tas sperabitur: si et tu
quod absit inxp̃i hereditate queras que
tua sunt. quiiam et ante didiceras. non
dico tua non retinere. s nec tuus eẽ: Or¬
go fiduciam talem habens in de qualẽ

Expanded text:
dabit enim tibi Dominus intellectum. Si adabit enim tibi Dominus intellectum. Si amicus sponsi es, ne dixeris dilectam ejus. Principem meam; sed, Principem: nil tuum in ea vindicans, nisi quod pro ea, si oportuerit, etiam 234 animam dare debes. Si Christus te misit, aestimabis te non ministrari, sed ministrare venisse: et ministrare non solum substantiam, sed ipsam quoque animam, sicut praefatus sum. Verus successor Pauli dicet cum Paulo: Non quia dominamur fidei vestrae, sed adjutores sumus gaudii vestri . Petri haeres audiet Petrum dicentem: Neque ut dominantes in clerum, sed forma facti gregis . Sic enim jam non ancilla, sed libera etiam et formosa speciosissimi sponsi per te in desideratos adsciscetur amplexus. Alioquin per quem alium haec tam debita libertas sperabitur, si et tu quod absit in Christi haereditate quaeras quae tua sunt, qui jam et ante didiceras, non dico tua non retinere, sed nec tuus esse? 3. Ergo fiduciam talem habens in te, qualem
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sidignaris: quodã modo ꝑeuan¬
głium ego te genui. Quȩ est gͦ spes niã
et gaudium nr̃m. et corona głȩ. nonne
uos ante am̃: Demq filius sapiens. gl̃a
est patris. Amodo tamen nonuiocabis
filius: s uocabitur tibi nomen nouĩl.
quodos dñi nominauit. Hȩc est mua¬
tio dextere excelsi: et multi in mutatio¬
ne ista gaudebunt. Nam qu̾e ad modĩ
olim abram inabraham: ia cob inistł.
et ut de tuis mag̃ p̃decessorib tibi pro¬
ponam. sicut symon in cepham. fatilus
in paulum. sic filius m̃s Bnardus in
patrem meum euoenium. lȩta ꝓrsus
et utili ut speramtis translatione pro¬
motus est: Digitus dei est iste: suscitans
de puluere egenum. et de stercore erigẽs
pauꝑem:ut sedeat cum pͥncipib. et so¬
lium głȩ teneat. Suꝑ est ut facta hac mu¬
tatione tui. ipsa quoq que tibi cõmissa
est dñi tui sponsa mucetur inmelius.
et iam nequaquam saray s sara de ce¬
tero nominetur. Intellige quod dico:

Expanded text:
Nam si dignaris, quodammodo per EvanNam si dignaris, quodammodo per Evangelium ego te genui. Quae est ergo spes nostra, et gaudium nostrum et corona gloriae? Nonne vos ante Deum? Denique filius sapiens gloria est patris . Amodo tamen non vocaberis filius, sed vocabitur tibi nomen novum, quod os Domini nominavit . Haec est mutatio dexterae Excelsi, et multi in mutatione ista gaudebunt. Nam quemadmodum olim Abram in Abraham . Jacob in Israel ; et, ut de tuis magis praedecessoribus tibi proponam, sicut Simon in Cepham , Saulus in Paulum : sic filius meus Bernardus in patrem meum Eugenium, laeta prorsus et utili, ut speramus, translatione promotus est. Digitus Dei est iste, suscitans de pulvere egenum, et de stercore erigens pauperem, ut sedeat cum principibus, et solium gloriae teneat. 2. Superest ut, facta hac mutatione tui, ipsa quoque quae tibi commissa est, Domini tui sponsa mutetur in melius, et jam nequaquam Sarai, sed Sarra de caetero nominetur . Intellige quae dico:
Abbreviated transcription (Latin):
Uditum est in terra nr̃a. et
celebri sermone uulgatum:
uerbum hoc quod factumẽ
de uõbis a dño. Presseram stilum hac¬
tenus: rem tacitus consi derabam:
Expectabam enimlitt̃as uras: et pre¬
ueniri a uobis inbenedictionib dul¬
cedinis. Expectabam uirum fidelẽ
qui ueniret a latere tuo: qui diceret
cuncta pordinem. quid. quomodo. uel
qualiter actum esset. Ex pectabam siqͥs
forte de filiis meis reuerteretur. quile¬
niret dolorem patris: qui diceret. iosepb
filius tuus uuit. et ipse dominatur in
tota terra egypti. Hinc est quod litt̾ȩ
iste non sunt uoltintatis. s necessitatis.
et amicorum extorte p̃cib: quib nega¬
re non possum. modicum illud quicqd¬
est residuum uite mee. Quia tamen¬
semel cepi: loquar ad dnĩn meũ. Iam
enim filium dicere non audeo: quia
filitis in patrem. pat̾ est mutatus in
filium. Qui post meuenit ante me fae¬
tus est. s non inuideo: quia quod midi
de erat. ineo me habere confido:qui
non solum post me. s etiã ꝑ me uenit:

Expanded text:
uditum est in terra nostra, et celebri sermone vulgatum verbum hoc, quod factum est de vobis a Domino. Presseram stilum hactenus, rem tacitus considerabam. Exspectabam enim litteras vestras, et praeveniri a vobis in benedictionibus dulcedinis. Exspectabam virum fidelem, qui veniret a latere tuo, qui diceret cuncta per ordinem: quid, quomodo, vel qualiter actum esset. Exspectabam si quis forte de filiis meis reverteretur, qui leniret dolorem patris, qui diceret: Joseph filius tuus vivit; et ipse dominatur in tota terra Aegypti . Hinc est quod litterae istae non sunt voluntatis, sed necessitatis, et amicorum extortae precibus, quibus negare non possum modicum illud quidquid residuum est vitae meae. semel coepi, loquar ad dominum meum. Jam enim filium dicere non audeo, quia filius in patrem, pater mutatus est in filium. Qui post me venit, ante me factus est: sed non invideo, quia quod mihi deerat, in eo me habere confido, qui non solum post me, sed etiam per me venit.
Abbreviated transcription (Latin):
tus. homo qui magna fecit inisrł. et
uictoriam dedit eccłie sue in multis ꝑ
illum dñs omp̃s. Tua inder est uir in¬
ely de. honorifice sciscipere illum et eos
qui cum ipso sunt. ae ne tantus labor
tantorum uirorũ. ꝓtua potissimum
tuorumq salute susceptus in efficax
sit. scđm potestatem datam tibi desuꝑ.¬

Expanded text:
tus; homo qui magna fecit in Israel, et tus; homo qui magna fecit in Israel, et victoriam dedit Ecclesiae suae in multis per illum Dominus omnipotens. Tua interest, vir inclyte, honorifice suscipere illum, et eos qui cum ipso sunt; ac ne tantus labor tantorum virorum, pro tua potissimum tuorumque salute susceptus, inefficax sit, secundum potestatem desu
Abbreviated transcription (Latin):
nocte insecuta. cum meretͥcib intientus
est p̃dicator insignis: et interdum etiã
cum coniugatis. Inquire si placet uir
nobilis. quomodo de lausana ciuitate
exierit. quomodo de cenomannis. quomͦ
de pictaui. quomͦ de burdegali. nec pa¬
tet ei uspiam reuersionis aditus. ut po¬
te qui fȩda post se tibiq reliquerit uesti¬
gia. Tudetali arbore tandem bonos
sperabas fructus: Gerrȩ ꝓfecto inquaẽ.
fecit fecere odorem inumu̾sa derra. quia
non potest iuxta sermonem dñi. arbor
mala fructus bonos facere. Hecgͦ ut
dixi: causa aduentus mei. Nec ame ip¬
souenio. s uocatione pariter et misera¬
tione eccłie trahor:si forte spina illa et
parua ipsius dum adhuc parua sunt
germina de agro dnico extirparique¬
ant: non mea qui nullus sum. s sc̃orũ
cum quib sum ep̃orum manu. tua qͦq
potenti dextera cooꝑante. In quib p̃¬
ciptius est uenerabilis hostiensis ep̃c.
ab apostolica sede ad hoc ipsum diree¬

Expanded text:
nocte insecuta cum meretricibus inventus nocte insecuta cum meretricibus inventus est praedicator insignis, et interdum etiam cum conjugatis. Inquire, si placet, vir nobilis, quomodo de Lausana civitate exierit; quomodo de Cenomannis; quomodo de Pictavi; quomodo de Burdegali: nec patet ei uspiam reversionis aditus, utpote qui foeda post se ubique reliquerit vestigia. Tu de tali arbore tandem bonos sperabas fructus? Terrae profecto in qua est, fecit fetere odorem in universa terra: quia non potest, juxta sermonem Domini, arbor mala fructus bonos facere . 4. Haec ergo, ut dixi, causa adventus mei. Nec a me ipso nunc venio, sed vocatione pariter et miseratione Ecclesiae trahor: si forte spina illa, et prava ipsius, dum adhuc parva sunt germina, de agro dominico exstirpari queant, non mea, qui nullus sum, sed sanctorum, cum quibus sum, episcoporum manu, tua quoque potenti dextera cooperante. In quibus praecipuus est venerabilis Ostiensis episcopus, ab apostolica Sede ad hoc ipsum direc
Abbreviated transcription (Latin):
ceps illustris: ipse iudicato. Nec mirũ
tam̃ si serpens ille callidus decepit te:
quippe speciem pictatis hñs. cuiꝰ uir¬
tutẽ penitus abnegauit. S nunc au¬
di quis ille sit. homo apostata est:qͥ
relicto religionis habitu. nam mona¬
cus extitit. ad spurcitias carnis et sełi
tanquam canis ad suum uomitũ est
reuersus. Pre confusione autẽ. habita¬
re inter cognatos et notos non susti¬
nens. tel potius non ꝑmissus. ob mag¬
nitudinem criminis. succinxit lũbos
suos.et iter qua nesciebat arripuit: fae¬
tus gyrouagus. et ꝓfugus suꝑ terram.
Cumq mendicare cepisset. posuit insũp¬
tu euangłium: nam litteratus erat. Et
uenale distrahens tierbum dei: euangłi¬
zabat ut manducaret. Siquid supra
uictum elicere poterat asimplicioribus
popłi. uel ab aliqua matronarum: id
ludendo aleis. aut certe inusus turpio¬
res turpiter effundebat. frequenter si¬
quidem post diurnum popłi plausum.

Expanded text:
ceps illustris, ipse judicato. Nec mirum ceps illustris, ipse judicato. Nec mirum tamen, si serpens ille callidus decepit te, quippe speciem pietatis habens, cujus virtutem penitus abnegavit. 3. Sed nunc audi quis ille sit. Homo apostata est: qui relicto religionis habitu nam monachus exstitit , ad spurcitias carnis et saeculi, tanquam canis ad suum vomitum, est reversus. Prae confusione autem habitare inter cognatos et notos non sustinens, vel potius non permissus ob magnitudinem criminis, succinxit lumbos suos, et iter qua nesciebat, arribuit, factus gyrovagus et profugus super terram. Cumque mendicare coepisset, posuit in sumptu Evangelium nam litteratus erat, et venale distrahens verbum Dei, evangelizabat ut manducaret. Si quid supra victum elicere poterat a simplicioribus populi, vel ab aliqua matronarum, id ludendo aleis, aut certe in usus turpiores turpiter effundebat. Frequenter siquidem post diurnum populi plausum,
Abbreviated transcription (Latin):
oculi et animi: qui quod legunt p̃dictũ.
intuentur impletum: Quam certe
manifestam om̃ib ueritatem. solus
iste stupenda et ꝓrsus iudaica cecita¬
te aut non uidens. atit inuidens ad¬
impletam. simul nescio qua arte dia¬
bolica. ꝑsuasit popło stulto et insipi¬
enti. de re manifesta nec suis credere
oculis: fefellisse pͥores. errare pꝰteros:
totum mundum etiam post effusũ
xp̃i sanguinem ꝑditum iri: et ad solos
quos decipit totas miserationum dei
diuitias. et uniuersitatis gram ꝑuenisse:
Et nunc huiꝰ reigratia. licet in multa
corporis infirmitate. iter arripui ad
has partes. quas potissimum singła¬
ris ferus de pascitur.dum non est qui
resistat. neq qui saluum faciat. Quip¬
pe de tota francia ꝓsimili effugatus
malicia. has solas sibi inuenit exposi¬
tas. in quib fiducialiter sub tuo domi¬
natu ingregem xp̃i toto furore baccha¬
tur. Quod tuo ne honori congruat pͥn¬

Expanded text:
oculi et animi; qui quod legunt praedictum, oculi et animi; qui quod legunt praedictum, intuentur impletum. Quam certe manifestam omnibus veritatem solus iste stupenda, et prorsus Judaica caecitate, aut non videns, aut invidens adimpletam, simul nescio qua arte diabolica persuasit populo stulto et insipienti, de re manifesta nec suis credere oculis: fefellisse priores, errare posteros: totum mundum etiam post effusum Christi sanguinem perditum iri: et ad solos, quos decipit, totas miserationum Dei divitias, et universitatis gratiam pervenisse. Et nunc hujus rei gratia, licet in multa corporis infirmitate, iter arripui ad has partes, quas potissimum singularis ferus 238 depascitur, dum non est qui resistat, neque qui salvum faciat. Quippe de tota Francia pro simili effugatus malitia, has solas sibi invenit expositas; in quibus fiducialiter sub tuo dominatu in gregem Christi toto furore bacchatur, quod tuone honori congruat, prin
Abbreviated transcription (Latin):
qtiare sinuntur. saluatore licet pie clami¬
tante ꝓeis. Sinite inquit paruulos ue¬
mre adme.Ergone qtu homines et ium̃¬
ta saluatiit. que admodum multiplicauit
miscdiam suam ds̃. ad solos tñ innocentes
non patitur eandem tam multam miseri¬
cordiam ꝑuenire: Quid queso. quid mui¬
det paruulis saluatorem paruuilũ qui
natus est eis: Inuidia hec diabolica est.
inuidia hac mors intrauit in orbem ter¬
rarum. An putat paruulos saluatore.
non egere. quia partiuli sunt: Si ita est.
gͦ gratis magnus dñs factus est paruus.
ut omittam quod flagellatus est quod
sputis illitus. qtiod eruci affixus. quod
demq mortutis est. Nonest hic homo¬
adeo.qui sic contraria deo et facit et
loquitur. Prohdolor auditur tñapluri¬
b:. et popłm qui sͥ credat ht̃. Oinfeli¬
eissimum popłm. Ad uocem umꝰ here¬
xp̃i fide ecunctis nationib ecclia uno
ueritatis spu cecinerunt. Ergo fefelle¬
runt diuina oracula. falluntur om̃iũ

Expanded text:
quare sinuntur, Salvatore licet pie clamquare sinuntur, Salvatore licet pie clamante pro eis: Sinite, inquit, parvulos venire ad me . Ergone qui homines et jumenta salvavit, quemadmodum multiplicavit misericordiam suam Deus, ad solos tamen innocentes non patitur eamdem tam multam misericordiam pervenire? Quid, quaeso, quid invidet parvulis Salvatorem parvulum, qui natus est eis! Invidia haec diabolica est: invidia hac mors intravit in orbem terrarum. An putat parvulos Salvatore non egere, quia parvuli sunt? Si ita est, ergo gratis magnus Dominus factus est parvus: ut omittam, quod flagellatus est, quod sputis illitus, quod cruci affixus, quod denique mortuus est. 2. Non est hic homoa Deo, qui sic contrario Deo et facit, et loquitur. Proh dolor! auditur tamen a pluribus; et populum qui sibi credat, habet. O infelicissimum populum! Ad vocem unius haereChristi fide e cunctis nationibus Ecclesia, uno veritatis spiritu cecinerunt. Ergo fefellerunt divina oracula, falluntur omnium
Abbreviated transcription (Latin):
Si falsum: debet audire. occidisti et pos¬
sedisti. Os enim quod mentitur: occidit
amimã. S absit ut tanta de tali uiro cre¬
datur dupplicitas: quanta abisto ei impo¬
nitur. Nempe innocentius hic erat: eui siꝓ
se respondere liceret: ꝓculdubio diceret
huic. quia ego palam inte dedi sententiam:
Uanta auditimus et ccxliiii.¬
cognouimus mala: quȩ in eccłiis
dei fecit et facit cotidie henricꝰ
hereticus. Uersatur interra sub uestim̃tis
ouitm lupus rapax: s addñi designatio¬
nem afructib eius cognoscimts illum:
Basilicȩ sine plebib: plebes sine sacerdotib :
sacerdotes sine debita reuerentia sunt: et
sacramenta non sacra censentur: dies festi.¬
festituis frustrantur sollempniis. Mori¬
untur homines inpeccatis sus: rapiunt᷑
passim anime. ad tribunal terrificũ:
heu nec pen non in tentia reconciliati.
xp̃ianorum xp̃i intercluditur uita. dt̃
baptismi negatur gr̃ã. nec saltti ꝓpin¬

Expanded text:
si falsum, debet audire: Occidisti, et possi falsum, debet audire: Occidisti, et possedisti. Os enim quod mentitur, occidit animam . Sed absit ut tanta de tali viro credatur duplicitas, quanta ab isto ei imponitur. Nempe Innocentius hic erat: cui si pro se respondere liceret, procul dubio diceret huic, quia Ego palam in te dedi sententiam, uanta audivimus et cognovimus mala, quae in Ecclesiis Dei fecit et facit quotidie Henricus haereticus? Versatur in terra vestra sub vestimentis ovium lupus rapax: sed ad Domini designationem, a fructibus ejus cognoscimus illum . Basilicae sine plebibus, plebes sine sacerdotibus, sacerdotes sine debita reverentia sunt, et Sacramenta non sacra censentur: dies festivis frustrantur solemniis. Moriuntur homines in peccatis suis: rapiuntur animae passim ad tribunal terrificum, heu! nec poenitentia reconciliati, Christianorum Christi intercluditur vita, dum Baptismi negatur gratia: nec saluti propin
Abbreviated transcription (Latin):
eo ad apłice sedis le gatum: in quib
manfeste manife: ant. e stam asserit in¬
trusionẽ. electionem negat. Ita gͦ quem
sibi paratierat defensorem: accusatorem
sustinet. Ad hec que tibiq de eo ptiblica
fama concelebrat: etiam uirum militarem
possent om̃i iure spoliare cingulo milita¬
ri.Quomodo iam poterit stare: tibi mul¬
tiplex uob̃ subẽ. ratio deiciendi. et tolun¬
tas non de est: Legi siquidem zelũ ur̃m
b ur̃is. Quanã ua ꝓcedendum sit ad eius
deiectionem. neq enim una michi esse uide¬
tur. non est meum dictare sapienti. Nec
multum nr̃a inter est. qua parde arbor in¬
fructuosa cadat: dum modo cadat. Dico
tamen. Qui sibi possessionem tendicat ftir¬
tiuarum com̃tio litterrarũ. nonne fur est
et latro: Deniq ubi asserit habuisse se clã¬
destinas litteras execrationis sue: aut ue¬
rũest aut falsum quod loquitur. Si uerum.
reus est furti. et st̃imi pontificis cͥminator.

Expanded text:
eo ad apostolicae Sedis legatum, in quibus eo ad apostolicae Sedis legatum, in quibus manifeste manifestam asserit intrusionem, electionem negat. Ita ergo quem sibi paraverat defensorem, accusatorem sustinet. Ad haec quae ubique de eo publica fama concelebrat, etiam virum militarem possent omni jure spoliare cingulo militari. 3. Quomodo jam poterit stare, ubi multiplex vobis subest ratio dejiciendi? et voluntas non deest? Legi siquidem zelum vestrbus vestris. Quanam via procedendum sit ad ejus dejectionem neque enim una 237 mihi esse videtur non est meum dictare sapienti. Nec multum nostra interest, qua parte arbor infructuosa cadat, dummodo cadat. Dico tamen, qui sibi possessionem vindicat furtivarum commercio litterarum, nonne fur est et latro? Denique ubi asserit habuisse se clandestinas litteras exsecrationis suae, aut verum est, aut falsum quod loquitur. Si verum, reus est furti, et summi Pontificis criminator:
Abbreviated transcription (Latin):
fructum plus afferant. Presidente inꝗtĩa
humili exgenio: deponantur suꝑbi de sede.
et exaldentur humiles. Esurientes imple¬
antur bonis: et diuites dimittant᷑ ina¬
nes. Nuꝑ nempe exultatione uniuersȩ
terrȩ ita factum est: in causa cuiꝰdam
pauiꝑis ep̃i. fge gͦ transeat iam sc̃s hic pi¬
ctatis zelus. et ad miseram illam ȩccłiam
transmarinam: quia tempts miserendieiꝰ:
Uinea dñi sabaoth est. uinea electa. uinea
speciosissima. s heu indesertum pene reda¬
cꝰta. quia singłaris ferus depascitur cam:
Cur dicunt inter gentes ubi est ds̃ eius. uͥ
quem posuerunt custodem inumneis: Ubi
manus putans: tibi sarculus excolentis:
Quousq sarm̃to inutili occupatur dellus:
suffocatur fructus: Et certe tempꝰ puta¬
tionis aduenit: Siquidem homo pacis eiꝰ
in quo sperauit. quo se purgare deberet.
non purgatione s amputatione opꝰ esse
testatur. Extant deniq litterȩ ipsius de

Expanded text:
fructum plus afferant. Praesidente, inquam, fructum plus afferant. Praesidente, inquam, humili Eugenio, deponantur superbi de sede, et exaltentur humiles: esurientes impleantur bonis, et divites dimittantur inanes. Nuper nempe exsultatione universae terrae ita factum est in causa cujusdam pauperis epietatis zelus et ad miseram illam Ecclesiam transmarinam, quia tempus miserendi ejus. Vinea Domini Sabaoth est, vinea electa, vinea speciosissima: sed, heu! in desertum pene redacta, quia singularis ferus depascitur eam. Cur dicunt inter gentes, Ubi est Deus ejus? ubi quem posuerunt custodem in vineis? ubi manus putans? ubi sarculus excolentis? Quousque sarmento inutili occupatur tellus, suffocatur fructus? Et certe tempus putationis advenit. Siquidem homo pacis ejus, in quo speravit, quod se purgare deberet, non purgatione, sed amputatione opus esse testatur. Exstant denique litterae ipsius de
Abbreviated transcription (Latin):
re. in quib glorificetur deus. honorifi¬
cetur ministerium tr̃m. et anima me¬
a letificetur. Inde est quod audita respo¬
nsione ur̃a de quibdam qui ad officiũ
legationis nimium uidebantur et am¬
biciose aspirare. et imptidenter sꝑare.
supra quam dicere possumus. facti
sumus letantes. Non autem nos tan¬
tũ. s et om̃s qui diligunt nom̃ ur̃m:
gauisi sunt gaudio magno. Porro uisis
stinastis. tune ꝓrsus. tne repletum est
gatidio os nr̃m. et lingua nr̃a exultati¬
one. Hec atq huiusmodi digna sunt
ur̃o apłatu. stiminam sedẽm nobili¬
tant. decent plane orb̃ ep̃m: Unde et
flecto genua mea adipsum uinici huiꝰ
ur̃i pͥmatus auctorem. ut det uobis sic
sapere. et sic agere semꝑ in euellendo et
plantando. in destruendo. et edificando.
Siquidem in ruinam et resurrectionem
multorũ ascendistis hane cathedram:
Ruant. ruant. qui noxie stant: erigant᷑
digni. Ponatur sccuris ad radicem steriliũ
plantationum: purgentur fructifere: ut

Expanded text:
re, in quibus glorificetur Deus, honoretur ministerium vestrum, et anima mea laetificetur! Inde est quod audita responsione vestra de quibusdam, qui ad officium legationis nimium videbantur et ambitiose aspirare, et impudenter sperare, supra quam dicere possumus, facti sumus laetantes. Non autem nos tantum, sed et omnes qui diligunt nomen vestrum, gavisi sunt gaudio magno. Porro visis stinastis, tunc prorsus, tunc repletum est gaudio os nostrum, et lingua nostra exsultatione. Haec atque hujusmodi digna sunt vestro apostolatu, summam Sedem nobilitant, decent plane orbis Episcopum. Unde et flecto genua mea ad ipsum unici hujus vestri primatus auctorem, ut det vobis sic sapere, et sic agere semper in evellendo, et plantando; in destruendo, et aedificando: siquidem in ruinam et resurrectionem multorum ascendistis hanc cathedram. Ruant, ruant qui noxie stant; erigantur digni. Ponatur securis ad radicem sterilium plantationum, purgentur fructiferae, ut
Abbreviated transcription (Latin):
scã mente ur̃a. cor contritum et humili¬
atum despicere. Si diceremus humili¬
auit se exalcetur: nichil in hoc temere
a nob̃ p̃sũptum possemus forsitan ex¬
cusare:nimirum ex regła quã optime
nostis. Nunc autẽ nondicimus exalte¬
tur. s ne conculcetur: et confundemur
ab expectatione nr̃a : Immo uero si
mala suscepimus de manu dñi: bona
quare nonstiscipiamus: Nun quid
enĩ potestatẽ habetis deponere poten¬
tes de sede:et exaltare humiles non ha¬
betis : Porro potestate accepta. malle
in malo quã inbonouti: abutiẽ. Pre¬
terea angitur debitis multis. cum sit
pauꝑ et mops: iubeat auctoritas ur̃a
de reb episcopalib ea solui: Durũ ẽ eñ
simul et honore pͥuari: et onere p̃midẽ¬

Expanded text:
sancta mente vestra, cor contritum et humilisancta mente vestra, cor contritum et humiliatum despicere. 3. Si diceremus, Humiliavit se, exaltetur; nihil in hoc temere a nobis praesumptum. Possemus forsitan excusare, nimirum ex regula quam optime nostis . Nunc autem non dicimus, Exaltetur; sed, Ne conculcetur, et confundamur ab exspectatione nostra. Imo vero si mala suscepimus de manu domini, bona quare non suscipiamus? Numquid enim potestatem habetis deponere potentes de sede, et exaltare humiles non habetis? Porro potestate accepta malle in malo, quam in bono uti, abuti est. Praeterea angitur debitis multis, cum sit pauper et inops: jubeat auctoritas vestra de rebus episcopalibus ea solvi. Durum est enim simul et honore privari, et onere pre
Abbreviated transcription (Latin):
ni generoso ac uerecundo.intam mise¬
randa fortuna posset non parũ conso¬
lationis afferri. Queritis quid : Pro¬
fecto non ambulat in magnis: neq
inmirabilib suꝑ se. Sufficit si ur̃a in¬
dulgentia possit retinere sacerdotem
qui ep̃c fuit. tantum a nota infamie.
et ꝑpetue inustionis cauterio. scuto
bonȩ uoluntatis ur̃e obumbret᷑ sibi.
Odignam om̃i exatiditu p̃cem. Non
rogat ut głostis. s ne ingloriꝰ sit qui
extitit głosus. Quic quid illud sit qͦd
medium est: eo contentus est. Liccat
cadenti agła. honesto quo poterit me¬
diocritatis sese exciꝑe gradu. solamq
non deuenire in extremitatẽ opꝓbrii.
Iuuenis est. nobilis genere est. insublimi¬
tate positus fuit. nec tñ humilem refu¬
git locum. s ꝓbrum. Nichil ne mere¬
bitur tiel ista humilitas: Humiliatus
est impius achab. et ꝓfuit ei: et inuro
fideli ac nobili humilitas p̃cium non
habebit: Absit a summa sede: absita

Expanded text:
ni generoso ac verecundo in tam miseni generoso ac verecundo in tam miseranda fortuna posset non parum consolationis afferri. Quaeritis quid? Profecto non ambulat in magnis, nec in mirabilibus super se. Sufficit, si vestra indulgentia possit retinere sacerdotem, qui episcopus fuit: tantum a nota infamiae et perpetuae inustionis cauterio, scuto bonae voluntatis vestrae obumbretur sibi. O dignam omni exauditu precem! Non rogat ut gloriosus, sed ne inglorius sit, qui exstitit gloriosus. Quidquid illud sit quod medium est, eo contentus est. Liceat cadenti a gloria, honesto quo poterit mediocritatis sese excipere gradu, solamque non devenire in extremitatem opprobrii. Juvenis est, nobilis genere est, in sublimitate positus fuit: nec tamen humilem refugit locum, sed probrum. Nihilne merebitur vel ista humilitas? Humiliatus est impius Achab, profuit ei : et in viro fideli ac nobili humilitas pretium non habebit? Absit a summa 245 Sede, absit a
Abbreviated transcription (Latin):
mirum side impossibili sententiam ferat:
forte minus ẽ. leuiter effugiet ultro negłi¬
gentius ꝑscrutantẽ. Nempe miscdiã uult:¬
et non sacrificium. Quȩ eñi titilitas in san¬
guine meo. ut querat iniquitatẽ meã et pec¬
catum meũ scrutetur: Magis aut̃ẽ quia
benignus et misericors est. aliquid obliuisce¬
tur.aliquid dissimulabit : aliquid et de suo
addet: Dñs est. Annonlicet ei quod uult
facere : Etiã si non quantum sat ẽ. rationẽ
michi suppeditare aduerterit: quid i tota
tamen libertate utetur: ꝓmpteq miscłiam
suꝑ exaltabit iudicio.tur aplicȩ manscietu¬
dinis. et auctoritatis: Orgo cum sic liceret
sperare timenti: nec frustra tit sibi stusq ui¬
debatur: cessit tamen: et nr̃o se totũ cõmisit
arbitrio. Ac ne occasione ipsius diutius ȩccłia
fatigaretur. consulente me anticipans ter¬
minum. et sectiris ictum. altro ep̃m exuit.
Unum est clementissime pat̃. tiñ homi¬

Expanded text:
mirum si de impossibili sententiam ferat: mirum si de impossibili sententiam ferat: forte minus est, leviter effugiet ultro negligentius perscrutantem: nempe misericordiam vult, non sacrificium. Quae enim utilitas in sanguine meo, ut quaerat iniquitatem meam, et peccatum meum scrutetur? Magis autem, quia benignus et misericors est, aliquid obliviscetur, aliquid dissimulabit, aliquid et de suo addet. Dominus est. An non licet ei quod vult facere? Etiamsi non, quantum sat est, rationem mihi suppeditare adverterit; quidni tota tamen libertate utetur, prompteque misericordiam superexaltabit judicio, vir apostolicae mansuetudinis et auctoritatis? 2. Ergo cum sic liceret sperare timenti, nec frustra, ut sibi suisque videbatur, cessit tamen, et nostro se totum commisit, arbitrio. Ac ne occasione ipsius diutius ecclesia fatigaretur, consulente me anticipans terminum, et securis ictum, ultro episcopum exuit. Unum est, clementissime Pater, unde homi
Abbreviated transcription (Latin):
empus est ut et egoscribam non
monacho: idq quod miserabilius
est facto de diuite et sublimi.Hic iam ñ
habet adulatio locum: ht̃ miseratio. Mtl¬
tipeo scripserunt ut remaneret ep̃e. s mul¬
tum hoc. erat: non potui adduci ego ut id
atiderem. Nunc uerosi res humanius esti¬
metur: ipsa exigit nunc quod ante uitabã
Spes erat homini adhuc: nam sꝑandi ra¬
tio stiberat talis: Dicebat. Ualde inmuta¬
tus est rerum status: ex quo michi sententia
purgationis imposita fuit. St quidem
grauem illam satis accepi: et quȩ uel ab
innocentissimo difficile impleri posset:
Quid nunc cum cuncta pene in impossibi¬
le uersa sunt ͤ Niuernis non est ep̃e: s ne
trecis quidem:dutisiodorensis transalpi¬
nauit. Compuincialitm sane ep̃orum ꝑ
quos me purgarioportuit: pars multa
hec est. Non certe purgatores deficiunt
michi: s ep̃i uł de sunt uł absunt. Quidgͦ:
Recte neame erigi potest.quod inueniri
non potest: Si res ita iudici comꝑta fuerit

Expanded text:
empus est ut et ego scribam, nonmonacho; idque, quod miserabilius est, facto de divite et sublimi. Hic jam non habet adulatio locum, habet miseratio. Multi pro eo scripserunt, ut remaneret episcopus: sed multum hoc erat; non potui adduci ego, ut id auderem. Nunc vero, si res humanius aestimetur, ipsa nunc exigit quod ante vitabam. Spes erat homini adhuc; nam sperandi ratio suberat talis. Dicebat: Valde immutatus est rerum status, ex quo mihi sententia purgationis imposita fuit. Et quidem gravem illam satis accepi, et quae vel ab innocentissimo difficile impleri posset. Quid nunc, cum cuncta pene in impossibile versa sunt? Nivernis non est episcopus, sed ne Trecis quidem: Autissiodorensis transalpinavit. Comprovincialium sane episcoporum, per quos me purgare oportuit, pars multa haec est. Non certe purgatores deficiunt mihi, sed episcopi vel desunt, vel absunt. Quid ergo? rectene a me exigi potest quod inveniri non potest? Si res ita judici comperta fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
mag̃ mittatur. Tolerabilius fateor habu¬
issem interdici michi missarum celebrati¬
onem: quam archiep̃o pallii usum. Est
etiam quod non mediocriter ur̃o piorigori
obuiat in hac parte. quod filio ur̃o regi
lodewico possit hinc non paruȩ offensio¬
nis et irritationis occasio dari. cum ipse
sibi tota mali huiꝰ uideatur eẽ occasio. Oͦd
plane tempore isto non expedit: ne bont̃i
quod ur̃o hortatu . bono et magno animo
cepit. dignum quod absit nonhabeat exi¬
tum. si in scandalo et animi ꝑturbatione
hoc egcrit: De cȩt̃o. mandastis et obediui:
et fecundauit obedientiam p̃cipientis
auctoritas. Siquidem annuntiaui eclo¬
cutus sum: multiplicati sunt suꝑ nume¬
rum. Uacuantur urbes. et castella: et pe¬
ne iam non inueniunt quẽ app̃hendant
septem mulieres uirum tium: adeo
ubiq uiduȩ tiuis remanent uiris: Ad

Expanded text:
magis mittatur. Tolerabilius, fateor, habumagis mittatur. Tolerabilius, fateor, habuissem, interdici mihi Missarum celebrationem, quam archiepiscopo Pallii usum. Est etiam quod non mediocriter vestro pio rigori obviat in hac parte, quod filio vestro regi Ludovico possit hinc non parvae offensionis et irritationis occasio dari, cum ipse sibi tota mali hujus videatur esse occasio. Quod plane tempore isto non expedit: ne bonum, 246 quod vestro hortatu bono et magno animo coepit, dignum quod absit non habeat exitum, si in scandalo et animi perturbatione hoc egerit. De caetero mandastis et obedivi, et fecundavit obedientiam praecipientis auctoritas. Siquidem annuntiavi et locutus sum, multiplicati sunt super numerum. Vacuantur urbes et castella, et pene jam non inveniunt quem apprehendant septem mulieres virum unum, adeo ubique viduae vivis remanent viris.
Abbreviated transcription (Latin):
mel excessisse etiam uirtus poterat repti¬
tari: si de ur̃o non de uultu inimicorum
eius iudicium ꝓdiisset. Deinde quid in
arto illo fieri oportebat : Dies celebris:
sollempnis curia:iuuenis rex: et quod
his maius est. dei negocium de therosoli¬
mitana scił expeditione ꝓpt̃ quod om̃s
conuenerant. ꝓrsus hec omĩa missarũ
et corone regie sollemnis debitiq hono¬
ris frustrationem. nullatenus admitte¬
bant. S nec ipsibituricensi archiep̃o
om̃ino. expediebat: tt honor regis ꝑeũ
impediretur. Quȩ cum ita se habuerint:
estimamus locum mĩe non de esse: ubi
tanta necessitas typum excusat contu¬
maciȩ. Nun quid potestatẽ habetis
tantum ꝑetitere: et nequaquã sanare:
Nostis qui dixerit: ꝑcutiam. et ego sa¬
nabo. Absit ut euitis tenetis uicem. ñ
usurpetis et uocem: uocem p̃cipue pieta¬
tis. Ergo sola hac uice redeat sagicta io¬
nathȩ retrorsum: et sinecẽẽ fuerit. in me

Expanded text:
mel excessisse, etiam virtus poterat repumel excessisse, etiam virtus poterat reputari, si de vestro, non de vultu inimicorum ejus judicium prodiisset. Deinde quid in arcto illo fieri oportebat? Dies celebris, solemnis curia, juvenis rex; et, quod his majus est, Dei negotium, de Jerosolymitana scilicet expeditione, propter quod omnes convenerant; prorsus haec omnia Missarum, et coronae regiae solemnis debitique honoris frustrationem nullatenus admittebant. Sed nec ipsi Bituricensi archiepiscopo omnino expediebat, ut honor Regis per eum impediretur. 2. Quae cum ita se habuerint, aestimamus locum misericordiae non deesse, ubi tanta necessitas typhum excusat contumaciae. Numquid potestatem habetis tantum percutere, et nequaquam sanare! Nostis qui dixerit: Percutiam, et ego sanabo . Absit ut cujus tenetis vicem, non usurpetis et vocem, vocem praecipue pietatis. Ergo sola hac vice redeat sagitta Jonathae retrorsum, et si necesse fuerit, in me
Abbreviated transcription (Latin):
summo pontifici: Bnardus clare¬
uallis uocatus abbas. modicum id
quod est. Parcat uob̃ds̃. Quid fecistis:
Faciem hominis uerecundissimi con¬
fudistis:. et cuius laus est meccłia. ⁊p¬
sum infacie ȩccłie humiliastis. Letifi¬
castis om̃s iimicos eius: s quantos
uos contristasse putatis: Nonẽ modꝰ
condolendi: quia amicorum non est
numerus. Dilectus adeo et hominib
grandis criminis luit penas: nullius
conuictus. nullius confessus. Tenemꝰ
finces. sentimus zelum: israhelites ꝑ¬
foditur: s non cum madiantide. Im¬
ponicur ei quod regem coronauit: s
in hoc non existimat excessisse se tenorẽ
priuilegiorũ suorum: Obicitur quod
scienter diuina p̾sumpserit celebrare in
eccłia interdicta. Negat. Suo tempore
ꝓbabitur illud: purgabitur istud. Esto
tamen: putemtis omĩa constare. quecũꝙ
mabsentem aduersariis eius licuit aut
libuit loqui. Debuit ne hoc solo excessu
cuius cȩtera laudabilia extiterunt.tam
dure feriri:tam seuere animaqt̾ici: Se¬

Expanded text:
summo Pontifici, BERNARDUS Clarae-Vallensis vocatus abbas, modicum id quod est. 1. Parcat vobis Deus: quid fecistis? Faciem hominis verecundissimi confudistis; et cujus laus est in Ecclesia, ipsum in facie Ecclesiae humiliastis. Laetificastis omnes inimicos ejus: sed quantos vos contristasse putatis? Non est modus condolendi, quia amicorum non est numerus. Dilectus a Deo et hominibus, grandis criminis luit poenas, nullius convictus, nullius confessus. Tenemus Phinees, sentimus zelum; Israelites perfoditur, sed non cum Madianitide. Imponitur ei quod Regem coronavit ; sed in hoc non existimat excessisse se tenorem privilegiorum suorum. Objicitur quod scienter divina praesumpserit celebrare in ecclesia interdicta: negat. Suo tempore probabitur illud, purgabitur istud. Esto tamen: putemus omnia constare, quaecumque in absentem adversariis ejus licuit, aut libuit loqui. Debuitne hoc solo excessu, cujus caetera laudabilia exstiterunt, tam dure feriri, tam severe animadverti? Se
Abbreviated transcription (Latin):
uel ipsis quoq angłicis humeris formi¬
dabile uideatur. Uerũptam̃ quia sic fac¬
tum est. et sicut multi dicunt a dño fac
studiis. fidelib q obsequiis sollicite confo¬
ueri quod urĩs manib constat elaboratũ.
Si qua gͥ consolatio inuob̃. si qua turtus
caritatis in dño. si qua miseratio pietatis.
si qua compassionis uisc̾a: assistite et eol¬
laborate illi. moꝑe quo assumptus
est ꝑuos a dño. Quecunq sunt ue¬
ra. quecunq pudica. quectiq iusta
quecunq scã. quecũq amabilia.¬

Expanded text:
vel ipsis quoque angelicis humeris formivel ipsis quoque angelicis humeris formidabile 233 videatur. Verumtamen quia sic factum est, et, sicut multi dicunt, a Domino f ferventibus studiis fidelibusque obsequiis sollicite confoveri, quod vestris manibus constat elaboratum. Si qua ergo consolatio in vobis, si qua virtus charitatis in Domino, si qua miseratio pietatis, si qua compassionis viscera, assistite et collaborate illi in opere ad quod assumptus est per vos a Domino. Quaecunque sunt vera, quaecunque pudica, quaecunque justa, quaecunq
Abbreviated transcription (Latin):
ta seu ȩtiam rusticana uita olim assũptos.
in uoluntate dm̃i ad regendum popłm
eius: Deniq nonne tit unum e plurib
memorem.tali quodam modo elegit dđ
seruum scitm. et suscepit eum de gregib
ouium. de post fetantes accepit eum: ita
inquam ita et de nr̃o eugenio. inbenepla¬
cito dñi potuit contigisse: Non sum se¬
curus tamen: qm̃ filius delicatus est. et
tenera uerecundia eius assueta potius
otio et quieti. quam tractandis quȩ foris
sunt: timendumq ne non ea atictoricate
qua oportuerit. apłatus stii officia exe¬
quatur. Quid putatis gerere animi nẽ
hominẽ illum. qui de secreto int̾ne con¬
templationis. et amica solitudine cordis.
tanquam infans egremio et sinti matris
stibito ꝓturbatꝰ. tractum se ad medium
uidet: et quasi ouem ad uictimam ductũ
adtam insueta. et insuauia: Nisi dñs
supponat manum suam. heui necẽe est
obruatur. et oppͥmatur onere insueto
et nimio: quod et gygantinis ut aiunt.

Expanded text:
ta seu etiam rusticana vita olim assumptos ta seu etiam rusticana vita olim assumptos in voluntate Domini ad regendum populum ejus. Denique nonne ut unum e pluribus memorem tali quodam modo elegit David servum suum, et suscepit eum de gregibus ovium, de post fetantes accepit eum ? Ita, inquam, ita et de nostro Eugenio in beneplacito Domini potuit contigisse. 3. Non sum securus tamen, quoniam filius delicatus est, et tenera verecundia ejus, assueta potius otio et quieti, quam tractandis quae foris sunt: timendumque ne non ea auctoritate, qua oportuerit, sui apostolatus officia exsequatur. Quid putatis gerere animi nunc hominem illum, qui de secreto internae contemplationis et amica solitudine cordis, tanquam infans e gremio et sinu matris subito perturbatus, tractum se ad medium videt, et quasi ovem ad victimam ductum ad tam insueta et insuavia? Nisi Dominus supponat manum suam, heu! necesse est obruatur et opprimatur onere insueto et nimio, quod et gigantinis, ut aiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
consilii habuit defuncto sũmo pontifice.
repente irruere in hominem rusticanum :
latenti inicere manus:et excussa emanib
securi. et ascia uel ligone. in palagum tra¬
here. leuare in cathedram. induere pur¬
purpura et bysso:accingere gladio. ad
faciendam uindictã innationib. inere¬
pationes inpopłis:ad alligandos reges
eorum incompedib. et nobiles eorũ in ma¬
nicis ferreis: Sie non erat inter uos sa¬
piens. et exercitatus. eui potius ista con¬
tienirent : Ridicłm ꝓfecto uidetur. pan¬
nosum homuncionem assumi ad p̃siden¬
dum principib. ad imꝑandum ep̃is: ad
regna et imꝑia disponenda. Ridicłm:
an miracłm: Plane unum horum. Non
nego. non diffido. posse fuisse hoc etiã opꝰ
dei. qtii facit mirabilia magna solus: p̃¬
sertim cum audiam usq quaq ex ore mul¬
torum. qm̃ a dño factum est istud. S nec
ego oblitus sum iudiciorum dei antiquoꝵ.
et scpturȩ plurimos recensentis: ex pͥua¬

Expanded text:
consilii habuit, defuncto summo Pontifice consilii habuit, defuncto summo Pontifice repente irruere in hominem rusticanum, latenti injicere manus, et excussa e manibus securi et ascia vel ligone, in palatium trahere, levare in cathedram, induere purpura et bysso, accingere gladio ad faciendam vindictam in nationibus, increpationes in populis, ad alligandos reges eorum in compedibus, et nobiles eorum in manicis ferreis? Sic non erat inter vos sapiens et exercitatus, cui potius ista convenirent? Ridiculum profecto videtur, pannosum homuncionem assumi ad praesidendum principibus, ad imperandum episcopis, ad regna et imperia disponenda. Ridiculum, an miraculum? Plane unum horum. Non nego, non diffido posse fuisse hoc etiam opus Dei, qui facit mirabilia magna solus: praesertim cum audiam usquequaque ex ore multorum, quoniam a Domino factum est istud. Sed nec ego oblitus sum judiciorum Dei antiquorum, et Scripturae plurimos recensentis ex priva
Abbreviated transcription (Latin):
cardinalib et ep̃is om̃ib qui sunt
de curia: puer scĩtatis eorũ. Par¬
cat uobis deus: quid fecistis : Septltum
hominem reuocastis ad homines: fugi¬
tantem euras et turbas. curis denuo im¬
plicuistis. et immiscuistis turbis. Fecistis
notussimum pͥmum: et ecce notussima¬
hominis illius ꝑicłosiora pͥorib. Oruei¬
firus mundo. ꝑ uos reuixit mundo: et
qui elegerat abiectus eẽ indomo dei sur:
ipsum uos in dum̃ om̃ium elegistis. Our
consilium inopis confudistis: Tur pau¬
ꝑis hominis et mendici et conpuncti corde
iudicium ꝑturbastis: Ourrebat bene.
Quid uob̾ uisum est sepire uias eitis: auer¬
tere semitas. gressus inuoluere:Quasi de¬
scenderet de iherłm. et non mag ascendet
de iherico. sic ineidit in latrones: et qui se
tanquam uiolentis quibdam diaboli
manib.carnis illecebris et głe scłi potent᷑
excusserat: non tam̃ ualuit effugere ma¬
nus ur̃as. Num ic circo pisam deseruit:
ut reciꝑet romam: Num qui in una ȩccłia

Expanded text:
cardinalibus, et episcopis omnibus qui sunt de curia, puer Sanctitatis eorum. 1. Parcat vobis Deus; quid fecistis? Sepultum hominem revocastis ad homines; fugitantem curas et turbas curis denuo implicuistis, et immiscuistis turbis. Fecistis novissimum primum, et ecce novissima illius periculosiora prioribus. Crucifixus mundo per vos revixit mundo: et qui elegerat abjectus esse in domo Dei sui, ipsum vos in dominum omnium elegistis. Cur consilium inopis confudistis? cur pauperis hominis, et mendici, et compuncti corde judicium perturbastis? Currebat bene: quid vobis visum est saepire vias ejus, avertere semitas, gressus involvere? Quasi descenderet de Jerusalem, et non magis ascenderet de Jericho, sic incidit in latrones: et qui se tanquam violentis quibusdam diaboli manibus, carnis illecebris, et gloria saeculi potenter excusserat, non tamen valuit effugere manus vestras. Num idcirco Pisam deseruit, ut reciperet Romam? Num qui in una Ecclesia