comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
psalmus ipsi dauid. Filios istos chore. habent
tituli psalmoꝵ &iã alii non nulli: & indicant
dulce misteriũ. insinuant magnũ sacram̃tũ.
ubi & nos ipsos libenter intelligamus & agnos¬
camus intiulo nos qui audius & leginus
sic enĩ uocabatur aliqͥs homo. Uerũ tam̃ cũ le¬
gintur quȩ scripta sunt & inuenitur sermo
diumus logui ad qͦs da qui non ualde intelligua¬
tur filii ẽẽ. ilsius hominis qui uocabatur chore.
recurrit animꝰ admisteriũ: ut querat qͥd sig¬
inficet chore.Quia enim uerbũ hebrȩũ dicitur:
utiq interp̃tatur ingrecã linguã & in latinã
linguã & factũ est iã multa nomina hebrȩa
interptata snt nobis et inspicimꝰ & inuenimus
chore inter p̃tari caluũ. Multo magis ad ten¬
distis. obscurũ erat cũ dicerentur filii chore. Nori¬
ne obscurũ est cũ dicuntur filii calui : qͥuid sunt
isti filui calui:anforte filii sponsi: qe sponsus in

Expanded text:
Psalmus ipsi David. Filios istos Core habent Psalmus ipsi David. Filios istos Core habent tituli Psalmorum etiam alii nonnulli, et indicant dulce mysterium, insinuant magnum sacramentum: ubi et nos ipsos libenter intelligamus, et agnoscamus in titulo nos qui audimus et legimusic enim vocabatur aliquis homo: verumtamen cum leguntur quae scripta sunt, et invenitur sermo divinus loqui ad quosdam, qui non valde intelliguntur filii esse illius unius hominis qui vocabatur Core; recurrit animus ad mysterium, ut quaerat quid significet Core. Quia enim verbum hebraeum est, dicitur utique et interpretatur in graecam linguam et in latinam linguam. Et factum est jam; multa nomina hebraea interpretata sunt nobis: et inspicimus, et invenimus Core interpretari Calvum. Multo magis attendistis. Obscurum erat cum dicerentur filii Core, nonne obscurius est cum dicuntur filii calvi? Qui sunt isti filii calvi? An forte filii sponsi? Quia sponsus in
Abbreviated transcription (Latin):
qua uiuimus ꝑ libros suos scripturas
scas multipliciter nobis uarieq diffu¬
dit sacram̃ta quidẽ uerborũ uarians. fde
tamen unia cõmendans: na onĩ eadenipres
ideo multas modis dicit᷑ : ut ips amodo dicendi
ꝓpte fasti dus uarietu : sed ꝓpce concontdã
una tenesttir. Itaq in hoc psalmo quẽ cantatũ
audiuim cui cantando respondimnꝰ: ea sumus dic¬
turliuqie nostis & tamen fortassis aliquã ad
unante año suauitatẽ al laturi sum uoleb
quando eaque alibi a alibinoreram atiã com¬
monido cannatistt sa coipsa ruminationelur
quoa sui ruficutes muda am malia hoc uoluit
insinũ grete om̃is homoqui audit. sic debe
incorie enittere ut non sec piges iosil si
inde logntare ut q uando audt seomibis st
mrdocint Cũ aute audit  mmnemoriam
peuodut in cogitatone dulcissima recolet
rqua sunibs ruminanti. Alio gͦ modo cadẽ
dicun turi ds facunt nos dulbente saidire
que nouimꝰ et eadem ipsalibenter audire
qua ipsomodo dicendienopatus cnorulus¬

Expanded text:
qua vivimus, per libros suos, Scripturas suas multipliciter nobis varieque diffudit. Sacramenta quidem verborum varians, fidem tamen unam commendans. Una enim eademque res ideo multis modis dicitpropter fastidium varietur, sed propter concordiam una teneatur. Itaque in hoc psalmo quem cantatum audivimus, cui cantando respondimus, ea sumus dicturi quae nostis: et tamen fortassis aliquam, ad suavitatem allaturi sumus vobis, quando ea quae alibi et alibi noveratis, etiam commoniti ruminatis. Nam et ipsa ruminatione, in qua significat Deus munda animalia, hoc voluit insinuare, quia omnis homo quod audit sic debet in cor mittere, ut non piger sit postea inde cogitare: ut quando audit, sit similis manducanti; cum autem audita in memoriam revocat, et cogitatione dulcissima recolit, fiat similis ruminanti. Alio ergo modo eadem dicuntur, et faciunt nos dulciter cogitare quae novimus, et eadem ipsa libenter audire; qua ipso modo dicendi renovatur
Abbreviated transcription (Latin):
in ecdesiam. quamuis ament peccata sua: i do-¬
nei nolunt eẽ. xp̃ĩani tamen excusant se ꝑ
malos etblandiantur sibiꝰ sc̃ipsos seducentes:
et dicant Quid mihi ꝑsuades. ut xp̃ianus
sim : ego fraudem axpĩano passussum: et¬
& numquã feci Falsum mihi uirauit xp̃ianꝰ:
ego numquam & cum ista dicunt. impedi¬
unt᷑. salute ut ni hileis prosit. Nonquidem
qđ iam boni sunt. sed quod medio criter mali
Quomodo enim fuhil ꝓdest aperire oculos.
sisit quisq in tenebris: ita nihil ꝓdest eẽ iN
luce. siclausi sunt oculi : Ita & paganus quid x̃
ut deillis potius loquamur uelud bene uiuens¬
n patentibus oculis ẽ. in tenebris: quia ñ
agnoscit lucem suã dnm̃: Xpĩanus aut̃ male
uiuens: in luce quidem ẽ dĩ : sed clausit ocu¬
los. Male uiuendo enim uidere non uult eum:
incuius nomine tamquã cecus est in lumine

Expanded text:
Ecclesiam, quamvis ament peccata sua, et iEcclesiam, quamvis ament peccata sua, et ideo nolint esse christiani, tamen excusent se per malos, ut blandiantur sibi, seducentes seipsos, et dicant: Quid mihi persuades ut Christianus sim? Ego fraudem a christiano passus sum, et nunquam feci; falsum mihi juravit christianus, et ego nunquam. Et cum ista dicunt, impediuntur a salute: ut nihil eis prosit, non quidem quod jam boni sunt, sed quod mediocriter mali. Quomodo enim nihil prodest aperire oculos, si sit quisque in tenebris: ita nihil prodest esse in luce, si clausi sunt oculi. Ita et paganus quidem ut de illis potius loquamur velut bene viventibus patentibus oculis est in tenebris; quia non agnoscit lucem suam Dominum: christianus autem male vivens, in luce quidem est nonnisi Dei, sed clausis oculis. Male vivendo enim videre non vult eum, in cujus nomine tanquam caecus est in lumine
Abbreviated transcription (Latin):
aut quis nonaccipiat. Ego autem in in nocen¬
tia mea ambulaui. redimeme dnẽ & miserere
meiꝰ. ses ms̃ stetit in rectitudine: Concus sussũ
quidẽ utiq scandalis. & tẽptationib rep̃hen¬
dentium uidituim humanȩ temeritatis: sẽd
pes m̃s stetit in rectitudine Quare. in recti¬
tudine: quia superius dixerat : & indno
sperans non mouebor : quid gͦ concludit
necclesiis benedicam te dñẽ Idẽ in ecclesiis
Non me benedicam : qua si certus de hominibus:
sed te benedic̾am in oꝑib meis Hoc est enim
benedicere dnm̃ in ecclesus fr̃s: sic uiuere ut ꝑ
mores cuusqr i benedicat᷑ ds̃ Nã qui benẽ¬
dicit dnm̃ lingua a factis maledicit. pon
in ecclesis benedicit dnõ: Lingua ꝓpe om̃s
benedicunt: sed non om̃s factis: Quidã uoce
benedicunt : quidã moribus Inquͦ is autem
moribus non inuenitur  utui q: faciunt
blasphemari dnm̃: ut illi qui nundũ intrant

Expanded text:
et quis non accipiat: Ego autem in innocenet quis non accipiat: Ego autem in innocentia mea ambulavi, redime me, et miserere mei: pes meus stetit in rectitudine. Concussus sum quidem undique scandalis et tentationibus reprehendentium judicium humana temeritate: sed pes meus stetit in rectitudine. Quare autem in rectitudine? Quia superius dixerat: Et in Domino sperans non movebor. 14. Quid ergo concludit? In Ecclesiis benedicam te, Domine. Id est, in Ecclesiis non me benedicam, quasi certus de hominibus, sed te benedicam in operibus meis. Hoc est enim benedicere Deum in Ecclesiis, fratres, sic vivere ut per mores cujusque benedicatur Deus. Nam qui benedicit Dominum lingua, et factis maledicit, non in Ecclesiis benedicit Dominum. Lingua prope omnes benedicunt, sed non omnes factis. Quidam voce benedicunt, quidam moribus. In quorum autem moribus non invenitur quod aiunt, faciunt blasphemari Deum, ut illi qui nondum intrant
Abbreviated transcription (Latin):
unum. Considerato dõ sub quo uidice
illam ꝓferc:. Ille autem contra quẽ
ꝓlata fuerit: & si iam effringi non potest.
quia tenetur iure forͥ non ecclesi astico
sed principum scłi. qui tantum detulerunt
eccłȩ. ut quicquid in ea uidicatum fuerit
dissolui non possic: Sigͦ effringi non potest.
iam nonuult intueri sẽ et cecos oculos
dirigit inuidicem detrahit quantũ potest:
Placere illi uoluit inqui T̃ diuiti fauit. Aut
aliqua abillo accepit: aut timuit illũ of¬
fendere  Accusat: quasi accepta sint munera.
Siaut̃ pauꝑ habuerit contra diuitẽ et ꝓpau¬
pere fuerit uidicatũ dicit Idem diues acce¬
pit munera Quȩ munera a paupere. Uidit
inqui T pauperem: & ne rep̃henderetur qđ
contra pauꝑem fecerit: oppressit iustitiam
&ꝓtuliꝙ contra ueritatem sententiam Cũ
gͦ necessic ut hoc dicatur: uidete non posse
dici abhis qui munera non accipiunt. nisi
corã oculis dĩ: qui solus uidet. quisaccipiat:

Expanded text:
unum, considerato Deo, sub quo judice unum, considerato Deo, sub quo judice illam profert. Ille autem contra quem prolata fuerit, et si jam effringi non potest, quia tenetur jure forte non ecclesiastico, sed principum saeculi, qui tantum detulerunt Ecclesiae, ut quidquid in ea judicatum fuerit, dissolvi non possit; si ergo effringi non potest, jam non vult intueri se, et caecos oculos dirigit in judicem, detrahit quantum potest. Placere illi, inquit, voluit, diviti favit, aut aliquid ab illo accepit, aut timuit illum offendere. Accusat quasi accepta sint munera. Si autem pauper habuerit contra divitem, et pro paupere fuerit judicatum; dicit item dives, Accepit munera. Quae munera a paupere? Vidit, inquit, pauperem, et ne reprehenderetur quod contra pauperem fecerit, oppressit justitiam, et protulit contra veritatem sententiam. Cum ergo necesse sit ut hoc dicatur, videte non posse dici ab his qui munera non accipiunt, nisi coram oculis Dei, qui solus videt quis accipiat,
Abbreviated transcription (Latin):
seruum dĩ: Nemo nisi suã uistã dic̃ causa:
Namsi iniquã putarit causam suã : uidicem
nonquereret & ille seputat iustã causam
habere : & ille : Ueniant aduidicem: anteꝗ
ꝓferat᷑ sententia: ambo dicunt: ãplectimur
iudicium tuum Quic quid uidicaueris:
absit ut respuam : Quid et tudicis & udica
quõ uis tantum : Prorsus si maliquo repug¬
nauero : anathema sim: Ambo amant uidi¬
cem: antequã uidicet Cum enĩ dicta fuerit
sententia: contra unum erit: & neuter eorũ scic:
contra quem futura est: Ille gͦ siutrisq. pla¬
cere uoluerit. accipit munus. laudẽ hominũ:
Sedaccepto isto munere: uidete qđ munus
amittat: Acceͥpit quod sonat & transit :
ꝑdit qđ dicitur : & numquã transit uerbũ
dĩ semꝑ dicitur. numquam transit: Uer¬
bum hominis. mox ut dictum fuerit. transit:
tenet in ania: dimitit solida Siautẽ dõi
inue.iatur : ꝓlaturus ẽ. sententiã contra

Expanded text:
servum Dei; nemo nisi suam justam dicit causam; servum Dei; nemo nisi suam justam dicit causam; nam si iniquam putaret causam suam, judicem non quaereret. Et ille se putat justam causam habere, et ille. Veniunt ad judicem. Antequam proferatur sententia, ambo dicunt: Amplectimur judicium tuum; quidquid judicaveris, absit ut respuamus. Quid et tu dicis? Judica quidvis, tantum judica: prorsus si in aliquo repugnavero, anathema sim. Ambo amant judicem antequam judicet. Cum autem dicta fuerit sententia, contra unum erit; et neuter eorum scit contra quem futura est. Ille ergo si utrisque placere voluerit, accipit munus laudem hominum. Sed accepto munere isto, videte quod munus amittat. Accipit quod sonat, et transit: perdit quod dicitur, et nunquam transit. Verbum Dei semper dicitur, nunquam transit: verbum hominis mox ut dictum fuerit, transit. Tenet inania, dimittit solida. Si autem Deum intueatur, prolaturus est sententiam contra
Abbreviated transcription (Latin):
uidas auferebat Sed quid est accipere mu¬
nera  ꝓpt̃ munera laudare hominẽ: a du-¬
lare hominẽ : palpare blandiendo: iudicare
contra ueritatem. propt̃ tẽ munera. :¬
ropt̃ ꝗͤ munera: nonsolum ꝓpt̃ aurũ et ar¬
gentum et aliquid huuis modi sed etiam
propt̃ laudẽ : qui iudicat male munus ac¬
cipit : & munus qͦ ÷ nihilͤinanus : Patuit enĩ
illi manus ad accipiendum uidiciũ linguȩ
alienȩ : & perdidit uidicium conscienciȩ sũe:
Ergo inquorum manib iniquitates sunt :
dextera eorum repletaest muneribus Ui¬
decis fr̃s. quia coram dõ sunt Inquorum
manib non sunt iniquitates : Nec dextera
eorum repleta ẽ. muneribus: utiq corã dõ:
&non possunt nisi dõ dicere tuscis. Nori
pos sunt nisi illi dicere Necͤ ꝑdas cũ impus
animã meã. & cum uiris sanguinum uitam
meã : qui solus potest uidere quia non acci¬
piunt munera. Verbi caura. Contingit
ut duo homines habeant causam apudi

Expanded text:
Judas auferebat. Sed quid est accipere muJudas auferebat. Sed quid est accipere munera? Propter munera laudare hominem, adulari homini, palpare blandiendo, judicare contra veritatem propter munera. Propter quae munera? Non solum propter aurum et argentum et hujusmodi aliquid, sed etiam propter laudem qui judicat male, munus accipit, et munus quo nihil inanius. Patuit enim illi manus ad accipiendum judicium linguae alienae, et perdidit judicium conscientiae suae. Ergo in quorum manibus iniquitates sunt, dextera eorum repleta est muneribus. Videtis, fratres, quia coram Deo sunt, et in quorum manibus non sunt iniquitates, nec dextera eorum repleta est muneribus, utique coram Deo, et non possunt nisi Deo dicere, Tu scis: non possunt nisi illi dicere: Ne comperdas cum impiis animam meam, et cum viris sanguinum vitam meam; qui solus potest videre, quia non accipiunt munera. Verbi causa, contingit ut duo homines habeant causam apud
Abbreviated transcription (Latin):
qui domum dĩ habent quidem. et nolunt
indõ gloriar sedinse habent quidẽ domũ
dĩ sed non ꝑtinent ad decorem domus dĩ : qui
enim ꝑtinent ad decorem domus dr̃inquib
habitat gładĩ : ipsi sunt locus habitationis
głȩ. Inquib autem habitat gloria di:
nisi qui sic gloriantur ut noninsẽ sed in dnõ
glorientur ꝰ Ergo quia dilexi decorem domus
tuae. idest om̃s qui ibi sunt & gloriã tuam
querunt. Sed & non p̃sumsi in homine. et non
consensi impus. & non introibo & non sedebo
in congregatione eorum: quia ita fui in eccła
dĩ. Quid mihi rȩtribu ͦs: Sequitur: Quare.
respondeamus: Ne ꝑ das cumimpus animam
meam : & cũ uiris sanguinum uitam meam::¬
In quorum manib iniquitates sunt: dextera eoꝵ
repleta est muneribus Munera non solũ pe¬
cuna est. Nonsolum aurum & argentũ. non
solum exenia sunt : Neque om̃s qui açcipunc
pit. Loculos habuit ea quȩ mittebantur

Expanded text:
qui donum Dei habent quidem, et nolunt qui donum Dei habent quidem, et nolunt in Deo gloriari, sed in se: habent quidem donum Dei, sed non pertinent ad decorem domus Dei. Qui enim pertinent ad decorem domus Dei, in quibus habitat gloria Dei, ipsi sunt locus habitationis gloriae Dei. In quibus autem habitat gloria Dei, nisi qui sic gloriantur, ut non in se, sed in Domino glorientur? Ergo quia dilexi decorem domus tuae, id est, omnes qui ibi sunt et gloriam tuam quaerunt; sed et non praesumpsi in homine, et non consensi impiis, et non introibo, et non sedebo in congregatione eorum; quia ita fui in Ecclesia Dei, quid mihi retribues? Sequitur quid respondeamus: Ne comperdas cum impiis animam meam, et cum viris sanguinum vitam meamquorum manibus iniquitates sunt, dextera eorum repleta est muneribus: munera non solum pecunia est, non solum aurum et argentum, non solum exenia sunt; neque omnes qui accipiunt pit, loculos habuit, ea quae mittebantur
Abbreviated transcription (Latin):
et dic que audis Dñe dilexi decorẽ domus
tuae. Domus dĩ: eccła est. Ad huc hab&
malos : sed decor domus dĩ inbͦis ẽ. in scĩs
est. Ipsum decorem domus tue dilexi. & locũ
habitationis gloriae tuae Quid est᷑ hoc :¬
& hoc dicam. ad illum sensum pertinet sub¬
obscurum aliquantum ad iuuet me dñs ẽt
intentio cordis urĩ ab eodẽ dnõ inspirata.:
Quid ait: Locum habitationis głaȩ tuae:
Dixit prius decorem domus tuae exponit
quiꝰ sic decor domus dĩ : Locus inqui T ha¬
bitationis głe tuae Non sufficit dicere
dicebam.: ut et qui fit bonus non in se sed in
dnõ glorietur Om̃s enim peccauerunt: et
egent gła dĩ Inquib gͦ sic dñs habitat.
ut et debonis suis ipse glorificetur. ut noni
sibi uelint tribuere & quasi proprium
uindicare. qđ ab illo acceperunt: ĩpsi per¬
tinent ad decorem domus dĩ : Nec discerni
illos uellet scriptura: nisi quia sunt quidã

Expanded text:
et dic quae audis, Domine, dilexi decorem domus et dic quae audis, Domine, dilexi decorem domus tuae. Domus Dei, Ecclesia est; adhuc habet malos, sed decor domus Dei in bonis est, in sanctis est: ipsum decorem domus tuae dilexi. Et locum habitationis gloriae tuae. Quid est hoc? Et hoc dicam, ad illum sensum pertinet subobscurum aliquantum: adjuvet me Dominus, et intentio cordis vestri ab eodem Domino inspirata. Quid ait, locum habitationis gloriae tuae? Dixit prius, decorem domus tuae: et exponit quid sit decor domus Dei, Locus, inquit, habitationis gloriae tuae. Non sufficit dicere, dicebam, ut et qui fit bonus, non in se, sed in Domino glorietur . Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . In quibus ergo sic habitat ut et de bonis suis ipse glorificetur, ut non sibi velint tribuere, et quasi proprium vindicare quod ab illo acceperunt, ipsi pertinent ad decorem domus Dei. Nec discerni illos vellet Scriptura, nisi quia sunt quidam
Abbreviated transcription (Latin):
meas. & circũ dabo altare tuum dñe: ut au¬
diam uocem laudis tuȩ : Idẽ. exipso bono
meo nondeme p̃sumã. sed dete qui dedisti:
ne laudareͥ uelim deme inme: sed dete inte:
Edeo sequitur.: t audiã uocem laudis: et enar¬
rem uniuersã mirabilia tua non mea: sed
illum dĩ dõ p̃sum̃tẽ positum int̃ malos.
rogantẽ dõrut non ꝑdatur cum malis. quia
nonerrat dĩ iniudicundo Tuenim cũ uide¬
ris hominessi inunum locũ intrassẽ putas
euisdẽ meriti eẽ : ds̃ aut̃ non fallitur: no¬
litimere : Tu uidicante uento : discernis pa¬
leam afrumento Uentum uis flare tibi:
et tu non esuentus. Sed optas flare tibi uen¬
tum &cum uentilabro utrumq excuseris
uentus leuer tollit gratie: manet Que¬
ris gͦ uentum aduentilandꝰ m aream nũ¬
quid ds̃ querit alterum quisecum uidicet:
ne ꝑdat malqͥs cumbonis : nonitaq timeas:
secur& estobonus. etiam in medio ma lorũ :

Expanded text:
meas, et circumdabo altare tuum, Domine, ut aumeas, et circumdabo altare tuum, Domine, ut audiam vocem laudis tuae: id est, ex ipso bono meo non de me praesumam, sed de te qui dedisti, ne laudari velim de me in me, sed de te in te. Ideo sequitur, Ut audiam vocem laudis tuae, et enarrem universa mirabilia tua: non mea, sed illum Dei de Deo praesumentem, positum inter malos, rogantem Deum ut non comperdatur cum malis, quia non errat Deus in judicando. Tu enim cum videris homines in unum locum intrasse, putas ejusdem meriti esse: Deus autem non fallitur, noli timere. Tu judicante vento discernis paleam a frumento: ventum vis flare tibi, et tu non es ventus, sed optas tibi flare ventum: et cum ventilabro utrumque excusseris, ventus leve tollit, grave manet. Quaeris ergo ventum ad judicandam aream. Numquid Deus quaerit alterum qui secum judicet, ne perdat cum malis bonos? Non itaque timeas; securus esto bonus, etiam in medio malorum;
Abbreviated transcription (Latin):
Nonsine causa lux estis qui fiustis iãdudũ
cencbre: nisi quia inluminati estis: Nolipu¬
tire  tcipsum eẽ. lucem Illa ẽ. lux : quȩ in¬
luminat omem hominem uenientem I
hunomundum  Tuautẽ ꝑte ipsum ꝑmalã
uoluntatem ꝑ auersionẽ tuam tenebratus
esas: modo lũces : Sed subiecit statim. nesu¬
perbirent illi qu̾ib diccum ẽ. Nunc autem
buxet addidit in dño Sic enim ait: fiustis
quia in dño quidhabes qđ non accepisti:
S iautem accepisti quqͥd głaris quasi nora
sibi tribuere quod deiest: et debono sic głã¬
n quasi desuo hoc eis dicit: Quidenim ha¬
bes quod non accepisti: Siautẽ accepisti
quid głaris quasi non acceperis: quidedit
humili. aufert suꝑbo: quia quidedit. potest
auferre. Adhoc enim ꝑtinet fr̃s. si tamen
exposuiꝰ quoduolui. Ex posui autem quan¬
tum potui: & sinonquantũ uolui : Ad hoc
ꝑtinet quod ait lauabo in innocentib manꝰ

Expanded text:
non sine causa lux estis, qui fuistis jamdudum non sine causa lux estis, qui fuistis jamdudum tenebrae, nisi quia illuminati estis. Noli putare teipsum esse lucem: illa est lux, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum ; tu autem per teipsum, per malam voluntatem, per aversionem tuam tenebratus eras, modo luces. Sed subjecit statim, ne superbirent illi quibus dictum est, Nunc autem lux, et addidit, in Domino. Sic enim ait, Fuistis quia in Domino; quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non sibi tribuere quod Dei est, et de bono sic gloriari quasi de suo, hoc eis dicit: Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Qui dedit humili, aufert superbo: quia qui dedit, potest auferre. Ad hoc enim pertinet, fratres, si tamen exposui quod volui, exposui autem quantum potui, etsi non quantum volui, ad hoc pertinet quod ait, Lavabo in innocentibus manus
Abbreviated transcription (Latin):
audiunt & multi non audiunt: Quã multi
ad nossunt audientes: & ad dm̃ surdi sunc.
Quam multi habenti aures: & non habent
Dicam si potero. adiuuante miscđia dnĩ & ora
ligere intus. Quia quicquid inte maliest de
peccatis. tuũ est. Quicquid boni iniustifica¬
tionibus dĩ est: Ita audis uocem laudis: ut ñ
te laudes quando bonus es: ne laudando te bo¬
num: sismalus Bonum enim te fecerat humi¬
litas : malum nontefacit᷑ suꝑbia : Conuersus
eras ut illuminareris : & conuers ione tua
sis inluminari numquã posses tenebrari: qr
tecum semꝑ ͤ ¶ ͥ ͤ Quare inluminatus es: quia
conuertistitȩ adaluid quõtu noneras : quid ẽ.
aliud: quo noneras: s̃ lumenest: Nonenĩ
tu lumeti eras : quia peccator. eras: Dicit enĩ
apls eis quosuult audire uocemꝰ laudis:
Fuistis enim aliquando tenebrȩ: nunc autẽ
lux indño. Quidest fuistis aliquando tene¬
bre nisi ueteres homines: Hunc autẽ lux

Expanded text:
audiunt, et multi non audiunt. Quam multi audiunt, et multi non audiunt. Quam multi ad nos audientes sunt, et ad Deum surdi sunt! Quam multi habentes aures, non habent Dicam si potero, adjuvante misericordia Domini est intelligere intus, quia quidquid in te mali est de peccatis, tuum est; quidquid boni in justificationibus, Dei est. Ita audi vocem laudis, ut non te laudes et quando bonus es: nam laudando te bonum, fis malus; bonum enim te fecerat humilitas, malum te facit superbia. Conversus eras ut illuminareris, et conversione tua ses illuminari, nunquam posses tenebrari, quia tecum semper esses. Quare illuminatus es? Quia convertisti te ad aliud quod tu non eras. Quid est aliud quod tu non eras? Deus lumen est. Non enim tu lumen eras, quia peccator eras. Dicit enim Apostolus eis quos vult audire vocem laudis: Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux . Quid est, Fuistis aliquando tenebrae, nisi veteres homines? Nunc autem lux:
Abbreviated transcription (Latin):
est sacerdos. qui pronobis sẽprimꝰ obtulit ::
istud ẽ celeste altare: Et non amplectitur
illud altare : nisi quilauat manus in in nocen¬
tibus: Nammulti alta re hoctangunt indig¬
n ut colerat ds̃ pati iniuriam ad tempus
sacramenta sua : Sednumquid fr̃s mei quo¬
modo sunt parietes isti sic erit hierusalem
celestis honꝰ quomodo reciperis cum malis
intra parietes istos in ecđa : ita recspͥeris cũ
malis in sinu abrahe: non ergo cimeas:
Laua manus. & circumda. altare dñi. Ubi
offeres dno uota ubi p̃ces fundis: ubi cons¬
cientia tua pura ẽ : ubi dicis dõ quissis Et si
aliquid ẽ. inte forte qđ displiceat dõ: curat
ille cui confiteris: Laua gͦ in innocentib ma¬
nus tuas. et circunda altare dñi: ut audias
uocem laudis : et enarrem uniuersã mira bilia
tua. Quidẽ audiam uocem laudis : ut in¬
telligam inqui T. Hoc ẽ. enim audire corã
dõ Non quomodo sonos istos quos multi

Expanded text:
est sacerdos, qui pro nobis se primus obtulit. est sacerdos, qui pro nobis se primus obtulit. Est coeleste altare, et non amplectitur illud altare, nisi qui lavat manus in innocentibus. Nam multi altare hoc tangunt indigni, et tolerat Deus pati injuriam ad tempus sacramenta sua. Sed numquid, fratres mei, quomodo sunt parietes isti, sic erit Jerusalem ed non quomodo reciperis, cum malis intra parietes Ecclesiae, ita recipieris, cum malis in sinu Abrahae . Non ergo timeas: lava manus, et circumda altare Dei, ubi offers vota Domino, ubi preces fundis, ubi consciealiquid est in te forte quod displiceat Deo, curat ille cui confiteris. Lava ergo in innocentibus manus tuas, et circumda altare Domini, ut audias vocem laudis, et enarrem universa mirabilia tua. Quid est, Ut audiam vocem laudis? Ut intelligam, inquit. Hoc est enim audire coram Deo, non quomodo sonos istos, quos multi
Abbreviated transcription (Latin):
non sedes: sed cogitas theatrica contra quȩ
dictum ẽ. ure renes meos: Ibi sedes cordequã¬
uis nonsis ibi corpore Contingat autẽ ut
tenearis ab aliquo et ibi colligeris. aut ali¬
quod officium piumfaciat te ibi sedere:
Quomodo potest hoc euenire : contingit ex
officit pietatis ut seruo dĩ sit necessitas
in amphiteatro esse: liberare uolebat nes¬
cio quem gladiatorem fieri posset ut se¬
deret. & expectaret donec ille exiret. quẽ
liberare cupiebat. Fcce non sedit in concilio
uanitatis. quamuis ille corpore sedere uide¬
retur quid est sedere: consentire cum his qui
ibi sedent: Quod si p̃sens nonfeeris: nonibi
sedisti. Si absens fee̾ris: sedisti ibi Et cũ ini¬
qua gerentib non introibo Odio habui con¬
gregationem malignorum  Videtis. quia in¬
ui sibililauas manus quando pie cogitas deoꝑi¬
bus tuis. et in nocenter coram oculis dĩ: quia
est aaltare tuis moculis dñĩ. quo ingressus

Expanded text:
non sedes, sed cogitas theatrica, contra quae non sedes, sed cogitas theatrica, contra quae dictum est, Ure renes meos: ibi sedes corde, quamvis non sis ibi corpore. Contingat autem ut tenearis ab aliquo, et ibi colligeris, aut aliquod officium pium faciat te ibi sedere. Quomodo potest hoc evenire? Contingit ex officio pietatis ut servo Dei sit necessitas in amphitheatro esse; liberare volebat nescio quem gladiatorem, fieri posset ut sederet, et exspectaret donec ille exiret quem liberare cupiebat. Ecce non sedit in concilio vanitatis, quamvis illic corpore sedere videretur. Quid est sedere? Consentire cum his qui ibi sedent: quod si praesens non feceris, non ibi sedisti: si absens feceris, sedisti ibi. Et cum iniqua gerentibus non introibo. Odio habui congregationem malignorum. Videtis quia invisibili. Lavas manus, quando pie cogitas de operibus tuis, et innocenter coram oculis Dei: quia est et altare coram oculis Dei, quo ingressus
Abbreviated transcription (Latin):
spes mea in hoc erat: titubante homine titu-¬
bit spes mea . Et cadente homine cadet spes
meos & cormeum  Quidẽ. ure renes meos et
cormeum: ure delectationes meas & cogita¬
tiones meas : Corꝓcogitationibus. renes
ꝓdelectationib posuit: nealiquid mali co¬
gitem: ne aliquid mali me delectet Unde
autem ures renes meos. sĩgne uerbi tui. Unde
ures cormeum : calore sp̃s tui. Dequo calore
alibi dicitur: & non est quise abscondat a ca¬
lore eus Et dequo igne dñs dicit Ignẽ ueni
scđia tua ante oculos meos est. et cõplacui in
ueritate tua. Hoc est non in homine cõpla¬
cui: sed intus cõplacui tibi ubi tu uides: et
nontimeo si displiceã ubi homines uident.
sicut ait apłs Opus autem suum probet
in qui ł cũ concilio uanitatis Hoc quid est
non sedi: intendat sc̃ĩtas urã. Quomodo ui¬
dec ds̃ dicit non sedi Aliquando nones in
concilio: nec ibi sedes Uerbi grã Intheatro

Expanded text:
spes mea in homine erit, titubante homine titubaspes mea in homine erit, titubante homine titubabit spes mea, et cadente homine cadet spes meos et cor meum. Quid est, ure renes meos et cor meum? Ure delectationes meas, ure cogitationes meas cor pro cogitationibus, renes pro delectationibus posuit ne aliquid mali cogitem, ne aliquid mali me delectet. Unde autem ures renes meos? Igne verbi tui. Unde ures cor meum? Calore spiritus tui. De quo calore alibi dicitur: Et non est qui se abscondat a calore ejus : et de quo igne Dominus dicit: Ignem veni ia tua ante oculos meos est, et complacui in veritate tua: hoc est, non in homine complacui, sed intus complacui tibi, ubi tu vides; et non timeo si displiceam ubi homines vident, sicut ait Apostolus, Opus autem suum probet inquit, cum concilio vanitatis. Hoc quid est, Non sedi, intendat Sanctitas Vestra. Quomodo videt Deus, dicit non sedi. Aliquando non es in concilio, et ibi sedes. Verbi gratia, in theatro
Abbreviated transcription (Latin):
Q m̃ ego innocentia mea ambulaui: et indnõ spe¬
rans non mouebor: Quid ẽ. in dño sperans &¬
lle enim titubat inter malos. qui non in dño
sperat Hinc factum ẽ. ut scis mata fierent :
Trepidauerunt inter malos cum ipsi peiores
eeñt: et quasi boni nollent eẽ. inter malos.
Osi frumenta essent : usq ad tempus uentilationis
paleam in area tolerarent Sedquia palea erant:
flauit uentus ante ipsam uentilationem. et
rapuit dearea paleam et ꝓiecit in spiniꝰs Et
palea nde quidẽ ꝓiecta est Sednumqͥd
quod remansit. frumentum solum ẽ : nonuo-¬
lat ante uentilationẽ nisi palea: remanetꝰ
autem & frum̃tum & palea Centilabitut᷑
uero palea: eum uenerit tempus uentilationis:
oc dixit iste  ininnocentia mea ambulaui:
& in dno sperans non mouebor: Sienim sꝑauero
in homine : usurus sum fortasse ipsum homi¬
nem aliquando male uiuentem : nec eas uias
tenentem quas ueldicit uł docet in ecłabonas :
sed quas diabolo docente sectatus est: Sedquia

Expanded text:
m ego in innocentia mea ambulavi, et in Domino sperans non movebor. Quid est, in Domino sperans? Ille enim titubat inter malos, qui non in Domino sperat; hinc factum est ut schismata fierent. Trepidaverunt inter malos, cum ipsi pejores essent, et quasi nollent esse boni inter malos. O si frumenta essent, usque ad tempus ventilationis paleam in area tolerarent. Sed quia palea erant, flavit ventus ante ipsam ventilationem, et rapuit de area paleam, et projecit in spinas. Et palea quidem inde projecta est: sed numquid quod remansit frumentum solum est? Non volat ante ventilationem nisi palea, remanet autem et frumentum et palea; ventilabitur vero palea cum venerit tempus ventilationis. Hoc dixit iste: In innocentia mea ambulavi, et in Domino sperans non movebor. Si enim speravero in homine, visurus sum fortasse ipsum hominem aliquando male viventem, nec eas vias tenentem, quas vel didicit vel docet in Ecclesia bonas, sed quas diabolo docente sectatus est; et quia
Abbreviated transcription (Latin):
bonus ẽ. non arbitretur se. solum eẽ. bonum:
Etnontimeat bonus in cõmixtione malorum
quia ueniet tempus ut in de segregetur Ad huc
enim hoc hodie cantauimus Nẽperdas cum
das quare tim et nesimul ꝑdac: Uideo enim dicit¬
dictum dõ. quia modo simul nospateris: Quos
pateris simul: Noli ꝑdere simul Ethochabeti
totus psalius. Iuẽ uolo breuiter cum scĩtate
periculosa opac sibi: ut uidicetur quidẽ.
uidicari qđ optat: discerni seoptat amalis.
Alio loco euidenter dicit deipso udicio dis¬
cretionis Iudicame dnẽ & discerne causam
meã degente non sc̃ã : Ostendit quid dixerit

Expanded text:
bonus est, non arbitretur se solum bonum esse; bonus est, non arbitretur se solum bonum esse; et non timeat bonus in commixtione malorum, quia veniet tempus ut inde segregetur. Ad hoc enim hodie cantavimus, Ne perdas cum ? Ne simul perdas. Quare timet ne simul perdat? Video enim dictum Deo, quia modo simul nos pateris, quos pateris simul, noli perdere simul. Et hoc habet totus psalmus, quem volo breviter cum Sanctitate periculosa optat sibi, ut judicetur. Quid est judicari quod optat? Discerni se optat a malis. Alio loco evidenter dicit de ipso judicio discretionis: Judica me, Domine, et discerne causam meam de gente non sancta . Ostendit quid dixe
Abbreviated transcription (Latin):
spũ oris idẽ flatu purgante discernat. dif¬
ficile ꝑuenit ad discretionem granorum Ergo
aliquando et ipsa grana ita sunt quasi se uinc¬
ta abinuicem. & nonse tangentia: ut putet unus¬
quisq cum ꝓxime fecerit qđ solus sit: Haec co¬
gitatio fratres heliam tẽptauit tantũ uirum:
& dixit ad dm̃ sicut etiam apłs commnemorat:
Prophetas tuos occiderunt altaria tua suffoderunt
et ego remansi solus et querunt animam meam.:
mihi septẽ milia uirorum: qui noncuruauerut
genua ante baal Nondixit er habes alios du¬
os auttres. similes tibi: Noli inqui łte putare so.¬
lum. Alia inqui ł septẽ milia sunt et solu teputas.e
ltaꝙ hoebruter precipimus ut dicere ceperpn
Intendat mecum fraterna scita sua ÷ cepqut
uter: Quis quis ad huc breuiter malus ẽ. Nonpu
dete quȩ dico: Quis quis malus ẽ. interrogans
conscientiam suam. et male sibi renuntians :
non arbitretur neminem bonum eẽ : Quis qͥs

Expanded text:
spiritu oris, id est, flatu purgante discernat, difspiritu oris, id est, flatu purgante discernat, difficile pervenit ad discretionem granorum. Ergo aliquando et ipsa grana ita sunt, quasi sejuncta ab invicem, et non se tangentia, ut putet unusquisque cum profecerit, quod solus sit. Haec cogitatio, fratres, Eliam tentavit, tantum virum ; et dixit ad Deum, sicut etiam Apostolus commemorat: Prophetas tuos occiderunt, altaria tua suffoderunt, et ego remansi solus, et quaerunt animmihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal . Non dixit ei: Habes alios duos aut tres similes tibi. Noli, inquit, putare te solum. Alia, inquit, septem millia sunt, et solum te putas! Itaque hoc breviter praecipimus, ut dicere coeperam. Intendat mecum fraterna Sanctitas Vestra, et viter: Quisquis adhuc malus est, non putdete quia dico: Quisquis malus est, interrogans conscientiam suam, et male sibi renuntians, non arbitretur neminem bonum esse: quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
cum: nouus nonde t Qui furabatur
iam nonfuretur. Uetus gͦ furabat̃: nouus
non furetur : Ipse homo: unus homo est:
Adam erat: xps̃ sic Uetus erat : nouus sit:
et cetera quȩ ibi seqintur Sed̾ psalmum
uideamus paulo diligentius: quia cũ quisq
ꝓfecerit ineccła. necesseẽ. patiatur malos
in eccła Sed noneos cognoscit qui talis est
quanquã multi mali murmurent aduersus
malos : quomodo facilius unꝰ sanus fert du¬
as egrotos quam duo egroti. seinuicem sin
leam : nisi tempore uentilationis Nemo ante tẽpꝰ
uentilationis deserat aream quasi dum non uult
pati peccatores. Ne. prert̾ areã inuentus. pri¬
us ab auib colligatur. quã ingrediatur in hor¬
reum̃: Quomodo autem hoc frs dicamus: ad¬
nontangunt. ita quasi nonse nouerint : quia
intercedit palea Et qui cumq longius atten¬
dit aream : paleam solam putat Nisi dili¬
gentius intueatur. nisi manũ porrigat. nisi

Expanded text:
cum, novus non det. Qui furabatur, cum, novus non det. Qui furabatur, jam non furetur : vetus ergo furabatur, novus non furetur. Ipse homo est, unus homo est: Adam erat, Christus sit: vetus erat, novus sit; et caetera quae ibi sequuntur. 5. Sed Psalmum videamus paulo diligentius, quia cum quisque profecerit in Ecclesia, necesse est patiatur malos in Ecclesia. Sed non eos cognoscit qui talis est; quanquam multi mali murmurent adversus malos, quomodo facilius unus sanus fert duos aegrotos, quam duo aegroti se invicem singleam, nisi tempore ventilationis. Nemo ante tempus ventilationis deserat aream, quasi dum non vult pati peccatores: ne praeter aream inventus, prius ab avibus colligatur, quam ingrediatur in horreum. Quomodo autem hoc, fratres, dicamus atnon tangunt; ita quasi se non noverunt, quia intercedit palea. Et quicumque longius attendit aream, paleam solam putat: nisi diligentius intueatur, nisi manum porrigat, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
perimus Mouent enim incerta stagniꝑimus:
Fuigilabit ille idẽ. rediat ad te fides tua et ad¬
uiuante illo considerabis in anima tua. quia¬
ea quedant̃ modo malis. non cumillis ꝑse¬
uerabunt Aut enim uiuentes eos deserunt:
aut admorientib deseruntur Tibi aut̃ quod
promititur manebit in aeternum: Illi quod
temporalit̃ conceditur: cito tollitur foruit
enim : ut flos foeni Omĩs autem caro foenũ:
Aruit foenum flos decidit: uerbum autẽ dnĩ
manet in aeternum Pone gͦ dorsum ad id
qđ cadit: et faciem ad illud qđ manet:
uigilante xpõ iã tẽpestas illa non quatiet
cortuum. Non obplebunt fluctus nauẽ tuã:
quia fides imperat uentis & fluctib & tͣnsi et
periculũ: Adhoc enim ꝑtinet frs̃ totum:
quicquid dicit apłs de exuendo uetere
homines Irascimini: & nolite peccare: Sol
non occidat: suꝑ ira cundiã urãm fieq lo¬
cum detis diabolo. Uetus ergodabat lo¬

Expanded text:
perimus . Movent enim incerta stagni: perimus. perimus . Movent enim incerta stagni: perimus. Evigilabit ille, id est, rediet ad te fides tua; et adjuvante illo, considerabis in anima tua, quia quae dantur modo malis, non cum illis perseverabunt: aut enim viventes eos deserunt, aut a morientibus deseruntur; tibi autem quod promittitur, manebit in aeternum. Illis quod temporaliter conceditur, cito tollitur. Floruit enim ut flos feni. Omnis enim caro fenum: aruit fenum, et flos decidit: verbum autem Domini manet in aeternum . Pone ergo dorsum ad id quod cadit, et faciem ad illud quod manet. Evigilante Christo jam tempestas illa non quatiet cor tuum, non opplebunt fluctus navim tuam: quia fides tua imperat ventis et fluctibus, et transiet periculum. Ad hoc enim pertinet, fratres, totum id quod dicit Apostolus, de exuendo veterem hominem. Irascimini, et nolite peccare: sol non occidat super iracundiam vestram: neque locum detis diabolo: vetus ergo dabat lo
Abbreviated transcription (Latin):
non desunt Tẽptationib cotidianis huius scłi :¬
ꝓpe ob pletur nrm̃ nauigum Unde autem
fit nsi quia dormit iħs: si non dormiret inte
cħs tẽpestates istas non patereris: sed tranquilli¬
tatem haberes interus. Cum uigilato. cũ iħu:
quidiẽ aut̃ dormie iħm : fides tua que ẽ. de iħu
obdormiuit. Surgunt ꝓcellȩ huius stagni Ui
des malos florere: bonos laborarȩ. tẽptatio ẽ:
fluctus ẽ: & dicit anima tua: Ods̃ ipsa ẽ.
iustitia tua. ut mali floreant. bonilaborent :
dicis dõ Ipsa ẽ iustitia tua: & ds̃ tibi ipsa est
fides tua: Haec enim tibi promisi. Ad hoç
xpĩanus factus es. ut in scło isto floreres. tor¬
queris quia hic mali florent. qui cum diabolo
postea torquebuntur : sedunde hoc dicis
unde fluctib: stagni & tẽpestate turbaris e
quia dormit iħs idẽ. quia fides cua quȩ
est de iħu sopita ẽ incorde tuo: quid facis
ut libereris: Excita iłm & dic Magist̃:

Expanded text:
non desunt: tentationibus quotidianis hujus saeculi pnon desunt: tentationibus quotidianis hujus saeculi prope oppletur nostrum navigium. Unde autem fit, nisi quia dormit Jesus? Si non dormiret in te Jesus, tempestates istas non patereris; sed tranquillitatem haberes interius, convigilante tecum Jesu. Quid est autem, dormit Jesus? Fides tua quae est de Jesu, obdormivivides malos florere, bonos laborare; tentatio est, fructus est. Et dicit anima tua: O Deus, ipsa est justitia tua, ut mali floreant, boni laborent? Dicis Deo: Ipsa est justitia tua? Et Deus tibi: Ipsa est fides tua? Haec enim tibi promisi? ad hoc christianus factus es, ut in saeculo isto floreres? torqueris, quia hic mali florent, qui cum diabolo postea torquebuntur? Sed unde hoc dicis? unde fluctibus stagni et tempestate turbaris? Quia dormit Jesus, id est, quia fides tua quae est de Jesu, sopita est in corde tuo. Quid facis ut libereris? Excita Jesum, et dic, Magister,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c Noniste solquiadoratur apaganis et ma¬
nicheis et uidetur etiã apeccatorib: sed.ẽ. ille
alius cuius ueritate natura humana illustͣ¬
tur : Ad quẽ gaudent angłi. Hominũ autem
infirm atȩ acies cordis et si trepidant subradus
eus: ad eum tamen c̃templandũ permandaca
purgantur cum ceperit istesol in hominibiis.
habitare ꝑfidem: non tantum inte ualeat
iracundiaquȩ inte nascitur ut occidat super
iracundiam tuã idẽ deserat xp̃c mentẽ tuam:
quia uult habitare xpc̃ cum iracundia tua:
Uidetur enim quasi ipsete occidere : cũtu abipso
occidas Quia ira cum inuętera uerit.: fitodiũ:
Cum factum fuerit odium iã homicida es
Omĩs enim quiodit frem̃ siuum. homicida est:
non mirum si ille in tenebris manet: Aquo
occidit sol Ad hoc forte ꝑtinet quod audis¬
tis etiam in euangelio: periclitabatur nauigi¬
um in stagno et dormiebat iħs : Nauigamus
enim ꝑ quoddam stagnum: et uentus et ꝓcellȩ

Expanded text:
Christus, non iste sol qui adoratur a Paganis et MaChristus, non iste sol qui adoratur a Paganis et Manichaeis, et videtur etiam a peccatoribus; sed ille alius cujus veritate humana natura illustratur, ad quem gaudent Angeli, hominum autem infirmatae acies cordis etsi trepidant sub radiis ejus, ad eum tamen contemplandum per mandata purgantur. Cum coeperit iste sol in homine habitare per fidem, non tantum in te valeat iracundia quae in te nascitur, ut occidat super iracundiam tuam, id est, deserat Christus mentem tuam; quia non vult habitare Christus cum iracundia tua. Videtur enim quasi ipse a te occidere, cum tu ab ipso occidas: quia ira cum inveteraverit, odium fit; cum factum fuerit odium, jam homicida es. Omnis enim qui odit fratrem suum, homicida est ,non mirum si ille in tenebris manet, a quo occidit sol. 4. Ad hoc forte etiam pertinet quod audistis in Evangelio: Periclitabatur navigium in stagno, et dormiebat Jesus . Navigamus enim per quoddam stagnum, et ventus et procellae
Abbreviated transcription (Latin):
quiꝰ non scimꝰ futura unum quemq ꝓximum
habemus . Nonsolum conditione mortalitatis
humane qua in hac terrã eadẽ sorte deuenimus:
sed etiam spe illius hereditatis: quia non scimus
quqͥdfuturus: sic quimͦ nihilest Ergo ad tendite
Cetera in induendo Nout hominẽ. et exuendo uece¬
re i Deponentes inqui T̃ mendacium. loquimini
ueritatem unus quisq cum proximo suo: quia
sumus inuicẽ menbra. Irascimini: & nolite pec¬
care : Si ꝓpt̃ ea irasceris seruo tuo quia peccauit:
netu ipse pecces. irascere tibi Sol non occidat: suꝑ
iracundiam urãm Intelligitur quidẽ scđm tẽpus
fr̃s qua si exipsa humana condicione & in firmi¬
tate mortalitatis quã portamꝰ subrepit ira xp̃i¬
ano: nondebet diu tenere et fieri pridiana:
Fice illã decorde antequã occidat luxista uisibił:
nete deserat luxita inuisibilis Sed et aliterbe.¬
ne intelligitur: quia ÷ nr̃ sol iustitiae ueritas

Expanded text:
qui non scimus futura, unumquemque proximum qui non scimus futura, unumquemque proximum habeamus, non solum conditione mortalitatis humanae, qua in hanc terram eadem sorte devenimus; sed etiam spe illius haereditatis, quia non scimus quid futurus sit qui modo nihil est. 3. Ergo attendite caetera in induendo novum hominem et exuendo veterem. Deponentes, inquit, mendacium, loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo: quia sumus invicem membra. Irascimini; et nolite peccare. Si propterea irasceris servo tuo quia peccavit: ne et tu ipse pecces, irascere tibi. Sol non occidat super iracundiam vestram : intelligitur quidem secundum tempus, fratres; quia etsi ex ipsa humana conditione et infirmitate mortalitatis, quam portamus, subrepit ira christiano, non debet diu teneri et fieri pridiana. Ejice illam de corde antequam occidat lux ista visibilis, ne te deserat lux illa invisibilis. Sed et aliter bene intelligitur, quia est noster sol justitiae veritas
Abbreviated transcription (Latin):
tionis : dicit in consequentibus: Qua ꝓpter
deponentes mendatium: loquimini ueritatem::
ecce hoc ẽ. deponere ueterem hominem: et
tium loquimini ueritatem unus quisq: cũ ꝓ¬
ximo suo qm̃ sumꝰ inuicẽ menbra. Ne autem
quisquam ur̃m ita cogitet fr̃s. cum xpĩa no
lo quendã ueritatem et cũ pagano mendatiũ ::
cum proximo loquere Proximus tuus ille est:
qui tecum natis est exadam et eua: Om̃s p¬
ximi sumus conditione terrenȩ natiuitatis
Etalit̃ frs̃ illa spe celestis hereditatis Proximũ tuũ
debes putare omem hominem: & ante quã sit̃ xpĩ¬
anus: Nonenim nosti quid sit apud dm̃: Quomͦ
illum p̃scierit ds̃ ignoras Aliquando quẽ irrides
ad orantẽ lapides. conuertitur. et ad orat dm̃ for¬
tasse religiosius quantu. quieum paulo ante ir¬
ridebas Sunt enim ꝓximi nr̃i latentes in his
hominib qui nondum sunt in eccła: ec sunt
longe a nob̵ latentes in eccła: Ideoq quinert

Expanded text:
tionis, dicit in consequentibus: Quapropter tionis, dicit in consequentibus: Quapropter deponentes mendacium, loquimini veritatem. Et ecce hoc est deponere veterem homcium, loquimini veritatem, unusquisque cum proximo suo: quia sumus invicem membra . 2. Ne autem quisquam vestrum ita cogitet, fratres, cum christiano loquendam veritatem et cum pagano mendacium. Cum proximo tuo loquere. Proximus tuus ille est, qui tecum natus est ex Adam et Eva. Omnes proximi sumus conditione terrenae nativitatis: sed aliter fratres illa spe coelestis haereditatis. Proximum tuum debes putare omnem hominem, et antequam sit christianus. Non enim nosti quid sit apud Deum, quomodo illum praesciverit Deus ignoras. Aliquando quem irrides adorantem lapides, convertitur, et adorat Deum, fortasse religiosius quam tu, qui eum paulo ante irridebas. Sunt ergo proximi nostri latentes in his hominibus, qui nondum sunt in Ecclesia; et sunt longe a nobis latentes in Ecclesia. Ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
uum hominem qui scđm dm̃ creatus ẽ. inuis¬¬
titia & scĩtate ueritatis & nealiquis arbi¬
traretur deponendã. eẽ. aliquã substantiã
quẽ ad modum se expoliat tunicã ad ali¬
quid forinsecus accipiendum quamdo acci¬
pit aliquis uestimentum quasi ponens unam
tunicam & sumens alteram  & carnalis iste
intellectus non ꝑ   ret homines agere inse in¬
tus spirit̾alit̃ quod p̃cipiebat apłs fecutus est
et exposuit quid eẽt. Exui: ueterẽ hominem.
et induit Nouum  Cetera enim lectionis ipsi¬
us: ad eundem intellectũ ꝑtinent: Ait quip¬
pe:quasi dicenti  Et quomodo me exłturus sũ
uetere aut quomodo induturus sum nouo: An
ipse tercus homosum depositurus ueterẽ hominẽ
quem habui. & accepturus nouũ quẽ non
habuiꝰ: ut tres homines intelligantur. et sic
inmedio quidepont ueterẽ hominem. et acci¬
pit nouum: Neergo quisquã tali carnali cogi¬
tatione impeditus minus faceret quodiubet᷑
& non faciens excusaret se de obscuritate lec¬

Expanded text:
vum hominem qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis . Et ne aliquis arbitraretur deponendam esse aliquam substantiam, quemadmodum se exspoliat tunica; aut aliquid forinsecus accipiendum, quomodo accipit aliquod vestimentum, quasi ponens unam tunicam et sumens alteram; et carnalis iste intellectus non permitteret homines agere in se intus spiritualiter quod praecipiebat Apostolus: secutus est, et exposuit quid esset exui veterem hominem, et indui novum. Caetera enim lectionis ipsius ad eumdem intellectum pertinent. Ait quippe quasi dicenti: Et quomodo me exuturus sum veterem, aut quomodo induturus novum? An ipse tertius homo sum depositurus veterem hominem, quem habui, et accepturus novum, quem non habui; ut tres homines intelligantur, et sit in medio qui deponit veterem hominem, et accipit novum? ne ergo quisquam tali carnali cogitatione impeditus, minus faceret quod jubetur, et non faciens excusaret se de obscuritate lec
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi dauid mediatori mani forti. & in ꝑsecutionibus :
Nam & extasis que addita ẽ. titulo. excessũ mentis sig¬
nificat : quȩ fit uel pauore uel aliqua reuelatione:
Sed in hoc psalmo pauor maxime apparet pturbati po¬
pulidĩ ꝑsecutionẽ om̃iũ gentiũ & defectu ꝑ orbem fidei :
Sed prior loquitꝰ ipse mediator. deinde redẽptus sangui¬
ne ipsius popłs grãs agit: Ad extremũ ꝑturbatus
diu loquitur: quod ad ex tasmn ꝑtin&: Prophetȩ uero
ipsius ꝑsona bis in terponitur : ꝓpe finẽ et in fine :Exeuc̃ oe¬
ote dñe sꝑaui : non confundar inȩternũ. Inte dñe ibro
sꝑaui. miquã confimdar dũ tanꝗ hominiꝰ simili ceteris Iicieir¬
humilem me exaudi poximus mͥ: Accelera ut eruas me

Expanded text:
ipsi David, mediatori manu forti in persecutionibus. Nam et ecstasis, quae addita est titulo, excessum mentis significat, quae fit vel pavore, vel aliqua revelatione. Sed in hoc psalmo pavor maxime apparet perturbati populi Dei persecutione omnium gentium, et defectu per orbem fidei. Sed prior loquitur ipse mediator: deinde redemptus sanguine ipsius populus gratias agit: ad extremum perturbatus diu loquitur, quod ad ecstasim pertinet: Prophetae vero ipsius persona bis interponitur, prope finem, et in fine. nfundar in aeternum: in te Domine speravi, nunquam confundar, dum tanquam homini simili caeteris ime aurem tuam: humilem me exaudi, proximus mihi. Accelera ut eximas me