comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tale ẽ enim qͦd paulo post dic̃. et ope¬
rari ligna. hoc est exlignis
Facere omnia opera scĩ. textilia ⁊ua¬
ria texere cocco etbysso. facere omne
opus architectonicum uarietatis.
e cce inreb textilib architectonicũ
opus appellat: mirũ. nͥ ꝓpt̃ ea qͥ a tab̃¬
naculo fiebant. qͦd edificii simile
fuit itanqͣm domus erigebaturz quid
autẽ dicat opera scĩ ñ euidenter appa¬
ret. utrum scĩ sacerdotis. qm̃ et destola
uel destolis euis hec dicuntur. an scĩdĩ
incuius cultu hȩc fiebant. anoꝑa scĩ
humeralia continentia exutrisq par¬
tib eius: non dixit exutrisq partibꝰ eoꝵ
qͣmius illa humeralia non umeraledi¬
risset. sic̃ solet humerale dic̃e. ipsũ enĩ
appellauit pluralit humeralia. sic̃ sto¬
UI. lam: ⁊ easdem stolas. Et eliab filius a¬
chisamach detribu dan qͥ architecto¬
natus ẽ textilia ⁊ consutilia idiuersi¬
coloria texere. decocco ⁊ bysso: more no¬
uo dicuntur architectonari texilia. eti¬

Expanded text:
tale est etiam quod paulo post dicit: et operari ligna, hoc est: ex lignis. Facere omnia opera sancti, textilia et uaria texere cocco et bysso, facere omne opus architectonicum uarietatis. ecce et in rebus textilibus architectonicum opus appellat; mirum nisi propterea, quia tabernaculo fiebant, quod aedificii simile fuit et tamquam domus erigebatur. quid autem dicat: opera sancti, non euidenter adparet, utrum sancti sacerdotis, quoniam et de stola uel de stolis eius haec dicuntur, an sancti dei, in cuius cultum haec fiebant, an opera satum sanctorum. Umeralia continentia ex utrisque partibus eius: non dixit ex utrisque partibus eorum, quamuis illa umeralia, non umerale dixisset, sicut solet umerale dicere; ipsum enim appellauit pluraliter umeralia, sicut stolam et easdem stolas. Et Eliab filius Achisamach de tribu Dan, qui architectonatus est textilia et consutilia et diuersicoloria texere de cocco et bysso. nouo more dicuntur architectonari textilia. eti
Abbreviated transcription (Latin):
etipse ẽ caput corꝑis eccłiȩ. Deniq po¬
stea qͣm eos liberauit iepte ab omnib
inimicis. ñ eis factus ẽ rex ut intellige¬
remus ulud qͦd dictum ẽ ad ꝓphiam
potius ꝑtinuisse de xp̃o. qͣm adipsũ
ꝓprie iepte de qͦ scriptura narrationẽ

Expanded text:
et ipse est caput corporis ecclesiae. denique poet ipse est caput corporis ecclesiae. denique posteaquam eos liberauit Iephte ab omnibus inimicis, non eis factus est rex, ut intellegeremus illud quod dictum est ad prophetiam potius pertinuisse de Christo quam ad ipsum proprie Iephte, de quo scr
Abbreviated transcription (Latin):
sic mͦ uenimus adte. tanqͣm dicerent
iudei conuersi ad xp̃m. Tunc ueni¬
mus ut ꝑsequeremur. mͦ uenimꝰ ut sequa¬
mur. ꝓfitent᷑ etiam. aduersꝰ inmicoseũ
futurum sͥ caput: respondet ille. si eoꝵ
uicerit inimicos qͦd erit eis inprincipẽ
qͦd gedeon noluit cum id isrłite uolu¬
issent. Respondit quippe ilis: princeps
ur̃ dñs erit: rex enim nomine priuci¬
pis significatur. qͦd nondum habebat
gens uia tempore iudicum. Cepunt
autẽ habere saulem. et deinceps alios luc¬
cessores eus qͥ in libris regnorũ
leguntur. Nam  in deuteronomio
cũ eis precipitur qualẽ debeant habe
regem. si hoc eis placuerit. ñ ibi rex s
princeps appellatur S qͥa iste iepte
illum figurabat qui uerus ẽ rex qͦd etiã
intitulo scriptũ fuit qͥ cruci eiꝰ affixiuẽ
quẽ pilatus delere uel emendare non
ausus ẽ. Ideo credendum ẽ eẽ qutum
ero ucd inprincipẽ. iui autẽ dixerãt
eris nob incaput. qm̃ caput iuri xp̃c¬

Expanded text:
sic modo vonimus ad te. Tanquam dicerent sic modo vonimus ad te. Tanquam dicerent Judaei conversi ad Christum: Tunc venimus ut persequeremur; modo venimus ut sequamur. Profitentur etiam adversus inimicos eum futurum sibi caput. Respondet ille, si eorum vicerit inimicos, quod erit eis in principem; quod Gedeon noluit, cum id Israelitae voluissent; respondit quippe illis: Princeps vester Dominus erit. Rex enim nomine principis significatur, quod nondum habebat gens illa tempore Judicum. Coeperunt autem habere Saulem, et deinceps alios successores ejus, qui in libris Regnorum leguntur. Nam in Deutcum eis praecipitur qualem debeant habere regem, si hoc eis placuerit, non ibi rex. sed princeps appellatur. sed quia iste Iephte illum figurabat. qui uerus est rex — quod etiam in titulo scriptum fuit, qui cruci eius adfixus est, quem Pilatus delere uel emendare non ausus est — ideo credendum est esse dictum: ero uobis in principem. illi autem dixerant: eris nobis in caput, q
Abbreviated transcription (Latin):
epte respondit seniorib gala ad. Honne
uos odio habuistis me et eiecistis me de
domo pat̾s mei. et emi̾stis me auobis:
tqͥd ẽ qͦd uenistis qͣndo tribulati estis:
tale aliquid figuratum ẽ inioseph quẽ
frs̃ uendentes abiecerunt. et cũ fame tri¬
bularentur adeius opem miscđiam q c̃¬
uersi sunt hic uͦ multo amplius elucet
galaad seniores ꝓuniu̾so illo ppło eidẽ
iupplicantes sic̃ eadem gens dicitur is¬
rahel siue ineis qui tunc fuerunt aͦq
reꝓbauerunt siue ineis qui ad eius
opem postea reuersi sunt. Populo enĩ
dicitur inimico. suie inmaiorib siue in
posteris suis longa odia trahenti atq
seruanti. Tandemq conuerso ineis qui
tt̃ conuertendi sumIonne uos odio ha¬
biustis me. et eiecistis me de domo patris
mes: hoc enim eis uisum ẽ qui ꝑsecuti
sunt. qͦd eiecerunt. xp̃m dedomo dauid
inqua regni eius non erit finis. Et di
xerunt seniores galaad adiepte. Non

Expanded text:
Iephte respondit senioribus Galaad: nonne Iephte respondit senioribus Galaad: nonne uos odio habuistis me et eiecistis me de domo patris mei et emisistis me a uobis? et quid est quod uenistis, quando tribulati estis? tale aliquid figuratum est in Ioseph, quem fratres uendentes abiecerunt et cum fame tribularentur ad eius opem misericordiamque conuersi sunt. hic uero multo amplius elucet Galaad seniores pro uniuerso illo populo eidem supplicantes. sicut eadem gens dicitur Israhel siue in eis qui tunc fuerunt Christumque reprobauerunt siue in eis qui ad eius opem postea reuersi sunt. populo enim dicitur inimico siue in maioribus siue in posteris suis longa odia trahenti atque seruanti tandemque conuerso in eis qui tunc conuertendi sunt: nonne uos odio habuistis me et eiecistis me de domo patris mei? hoc enim eis uisum est qui persecuti sunt, quod eiecerunt Christum de domo Dauid, in qua regni eius non erit finis. Et dixerunt seniores Galaad ad Jephte: Non
Abbreviated transcription (Latin):
adiepte. ut ꝑetatẽ senilẽ posteriora &
nouissima tẽpora accipienda sunt.
nterpretatur autẽ galaad abiciens si¬
ue reuelatio. quorũ utrũq satis apte
huic rei congruit. quia pͥmo cinm̃ aͦ
abiecerunt. eis que postea reuelabitur
Q uod uͦ contra filios ammon dux quere¬
batur iepte. quib uictis liberarent᷑ qͥes
duce aduersꝰ eos bellare cupiebant. qm̃ in
terpretatur ammon filius populi mei si¬
ue ppłs meroris. ꝓfecto aut illi significã¬
tur inimici qui ex ipsa gente ꝑseneranꝰ
ninfidelita  te predicti s̃. aut omni¬
no om̃s gehenne p̃destinati uͥ erit fletus
et stridor dentiũ. tanqͣm pplo meroris.
qͣmqͣm ppłs meroris etiã diabolus ⁊ angli
enis ñ incomienient̃ intelligant᷑. siuẽ
qͥa ȩt̾nam miseriam eis qͦs decipiunt ad¬
quirunt. siue quia et ipsi ȩterne miseriȩ
aeputati sunt Eleganter sane adexpri¬
mendam multo euidentius ꝓpħiam.

Expanded text:
ad Iephte, ut per aetatem senilem posteriora et ad Iephte, ut per aetatem senilem posteriora et nouissima tempora accipienda sint. interpretatur autem Galaad "Abiciens" siue "Reuelatio". quorum utrumque satis apte huic rei congruit, quia primo dominum Christum abiecerunt eisque postea reuelabitur. Quod uero contra filios Ammon dux quaerebatur Iephte, quibus uictis liberarentur, qui eo duce aduersus illos bellare cupiebant, quoniam interpretatur Ammon "Filius populi mei" siue "Populus maeroris", profecto aut illi significantur inimici, qui ex ipsa gente perseuerantes in infidelitate praedicti sunt, aut omnino omnes gehennae praedestinati, ubi erit eis fletus et stridor dentium, tamquam populo maeroris. quamquam populus maeroris etiam diabolus et angeli eius non inconuenienter intelleguntur, siue quia aeternam miseriam eis quos decipiunt adquirunt siue quia et ipsi aeternae miseriae deputati sunt. Eleganter sane ad exprimendam multo euidentius prophetiam
Abbreviated transcription (Latin):
s adeum. & quesiuerunt eũ ꝑquẽ lib¬
tarentur abinmicis suis. Qͣm clara p̃s¬
gurarione significat. qͦd hi qͥ abiecert̃
xp̃m adeum rursꝰ conũsi in illo iepen¬
unt salutẽ. Siue illi intelligant᷑ quos
petrus apłs cum de ipso scelere arguis¬
set sicut in actib apłoꝵ legitur. ethort¬
tus eẽt ut adeum conuerterentur quẽ
fuerant ꝑsecuti. compuncti sunt corde.
et abillo quẽ a se alienauem̃t desiderarus
salutem. Quid ẽ autẽ liberari abinim¬
cis nͥ apeccatis: Sic enĩ illis ait agite
tentur uob̃ peccata ur̃a. suie illa potis
significetur quȩ infine speratur uoca¬
tio gentis isrł̃. Magis quippe ipsa ui¬
detur apparere in eo qͦd dicitur. Et fac¬
tum ẽ post dies. qͦd utiq post tempus
significat. et ꝑ hoc insinuat ñ illud in¬
telligendum qͦd recenti passione dñiẽ
sed qͦd postea futurũ ẽ qͦd idetur etũ
idꝑtinere qͦ seniores galaad uenerunt

Expanded text:
sunt ad eum et quaesiuerunt eum, per quem libsunt ad eum et quaesiuerunt eum, per quem liberarentur ab inimicis suis, quam clara praefiguratione significat, quod hi qui abiecerunt Christum ad eum rursus conuersi in illo reperiunt salutem! siue illi intellegantur, quos Petrus apostolus cum de ipso scelere arguisset, sicut in Actibus apostolorum legitur, et hortatus esset, ut ad eum . conuerterentur quem fuerant persecuti, conpuncti sunt corde et ab illo quem a se alienauerant desiderauerunt salutem — quid est autem liberari ab inimicis nisi a peccatis? sic enim illis ait: agitetentur uobis peccata uestra — siue illa potius significetur, quae in fine speratur uocatio gentis Israhel. magis quippe ipsa uidetur adparere in eo quod dicitur: et factum est post dies, quod utique post tempus significat; et per hoc insinuat non illud intellegendum quod recenti passione domini est, sed quod postea futurum est. quo uidetur etiam id pertinere, quod seniores Galaad uenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Id autem int̃pretatur tob uͥ mͥ uidet᷑
intelligenda eiꝰ amortuis resurrec̾tio.
Nã quȩ terra magis optima qͣm terrenỹ
corpus excellentia immortalitatis. &
incorruptionis indutum: Qd autem
dicit᷑ deiepte qͥa postea qͣm fugiens
a facie frm̃ suoꝵ habitauit int̾ra tob.
colligebantur adeum uiri latrones
iambulabant cũ ipso. Quam quã
et ante passionem obiectum fuerit
cessarium sanis medicũ s egrotis. &
int̃ iniquos deputatus ẽ qͣndo inter
qͣm resurrexit et ẽẽ cȩpit scdm id qͦd
supra exposuimus interra tob. Col¬
lecti sunt ad illum scelerati homines
ꝓpt̃ remissionem peccatoꝵ. qͥ cũ illo
ambulabant. quia scdm eiꝰ p̃cepta
iuuebant. Neq hoc fieri desinit usq
nc̃. et deinceps qͦusq adeum confugi¬
unt mali. ut iustificet impios qͥ adeũ
conuertuntur. et discant iniqui uiaᷤ
eius. Iã illud qͦd hi qui abiecerant
iepte frat enim gala dites. conuersi

Expanded text:
id autem interpretatur Tob". ubi mihi uidetur id autem interpretatur Tob". ubi mihi uidetur intellegenda eius a mortuis resurrectio. nam quae terra magis optima quam terrenum corpus excellentia inmortalitatis et incorruptionis indutum? Quod autem dicitur de Iephte, quia, posteaquam fugiens a facie fratrum suorum habitauit in terra Tob, colligebantur ad eum uiri latrones et obambulabant cum ipso, quamquam et ante passionem obiectum fuerit esse necessarium sanis medicum sed aegrotis, et inter iniquos deputatus est, quando inter quam resurrexit et esse coepit, secundum id quod supra exposuimus in terra Tob collecti sunt ad illum scelerati homines propter remissionem peccatorum, qui cum illo ambulabant, quia secundum eius praecepta uiuebant. neque hoc fieri desinit usque nunc et deinceps, quousque ad eum confugiunt mali, ut iustificet inpios, qui ad eum conuertuntur, et discant iniqui uias eius. Iam illud, quod hi qui abiecerant Iephte — erat etiam Galaadites — conuersi
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitati xp̃i quia ita uoluit. ut
abeis quȩ oportebat passione ꝑferret.
Sicut hoc idẽ significans iacob p̃ualu¬
it angło. cum quo ut idipsum porten¬
deret luctabatur. Dixerunt gͦ adiepte.
honhereditabis indomo patris nr̃i.
qm̃ filius mulieris fornicarię tu: tan-¬
qͣm dicerent qͦd euuangłium loqui¬
tur: non ẽ iste homo adõ. qui sic sol¬
uit sabbatum: se autẽ uelut iactã¬
tes legitimos filios. dño dixerunt. Noᷤ
ex fornicatione non sumꝰ nati. unũ
patrẽ habemus dm̃. Et fugit iepte.
a facie fratrũ suoꝵ et habitauit in
terra tob fugit qm̃ se quantus eet¬
abscondit fugit qm̃ eos seuientes. latu¬
it. Si enim cognouissent nunqͣm do¬
minum glȩ crucifixissent. fug̃. qm̃
morientis infirmitatẽ uiderunt. Uir¬
tutem autẽ resurgentis ñiuiderunt.
Habitauit autẽ interra bona. uelut exp̃s¬
sius dicamꝰ optima: qͦd enim grecȩ a¬
gaton. hoc latine optimum dicitur.

Expanded text:
infirmitati Christi, quia ita uoluit, ut infirmitati Christi, quia ita uoluit, ut ab eis quas oportebat passione perferret: sicut hoc idem significans Iacob praeualuit angelo. cum quo ut id ipsum portenderet luctabatur. dixerunt ergo ad Iephte: non hereditabis in domo patris nostri. quoniam filius mulieris fornicariae tu, tamquam dicerent quod euangelium loquitur: non est iste homo a deo, qui sic soluit sabbatum; se autem uelut iactantes legitimos filios domino dixerunt: nos ex fornicatione non sumus nati; unum patrem habemus deum. et fugit Iephte a facie fratrum suorum et habitauit in terra Tob. fugit, quoniam se quantus eabscondit; fugit, quoniam eos saeuientes latuit; si enim cognouissent, numquam dominum gloriae crucifixissent: fugit, quoniam morientis infirmitatem uiderunt, uirtutem autem resurgentis non uiderunt. habitauit autem in terra bona uel, ut expressius dicamus optima". quod enim graece afaav, hoc latine optimum dicitur;
Abbreviated transcription (Latin):
hoc libro recentissimum. uł cum post
ephud qͦd fec̃ gedeon omnis isrł legit᷑
fornicatus. uel qͦd abiecerunt post d̃os
gentiũ quub erant cireum dati. unde
contͣ illos diuina ira cominota ẽ ut ꝑ
annos decẽ et octo contererentur afili¬
is ammon. S nunquid non exeadem
gente isrł etiam illi nati erant sacerdo¬
tes et scribȩ ⁊ pharisei. qͦs ineis diximꝰ
secuti expulerunt: s ineo similitudo
adumbrata ẽ qͦd isti ut dixi ueluti le¬
gis obseruatores eum qͥ contra p̃cepta
legis fac̾e uidebantur tanqͣm legitimi
non legitimum iure sͣ uisi sunt eiecis¬
se: secundum hoc enim plebs illa dic¬
ta ẽ fornicari. qͦd legis precepta fornicãs¬
ñseruans. tanqͣm uiro ñ exhibebat fi¬
dem. Sic autem scriptum ẽ deiepte:
icreuerunt filii uxoris. et eiecerunt iep¬
te. Herbum qͦd positum ẽ creuerunt. si¬
gnificat infigura preualuerunt. qͦd
inuideis impletum ẽ qͥ preualuert̃

Expanded text:
hoc libro recentissimum, uel cum post hoc libro recentissimum, uel cum post ephud quod fecit Gedeon omnis Israhel legitur fornicatus uel quod abierunt post deos gentium quibus erant circumdati. unde in illos diuina ira commota est, ut per annos decem et octo contererentur a filiis Ammon. sed numquid non ex eadem gente Israhel etiam illi nati erant sacerdotes et scribae et pharisaei, quos in eis diximus mum filium persecuti expulerunt? sed in eo similitudo adumbrata est, quod isti, ut dixi, ueluti legis obseruatores eum qui contra praecepta legis facere uidebatur tamquam legitimi non legitimum iure sibi uisi sunt eiecisse. secundum hoc enim plebs illa dicta est fornicari, quod legis praecepta non seruans tamquam uiro non exhibebat fidem. Sic autem scriptum est de Iephte: et creuerunt filii uxoris et eiecerunt Iephte. uerbum quod positum est "creuerunt" significat in figura "praeualuerunt": quod in Iudaeis inpletum est, qui praeualuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
untute. Talis enim dicitur iepte. qͦd nom̃
interpretatur aꝑiens. Dñs autem xp̃s.
sic̃ indicat euuangłium discipłis suis a¬
puit sensum ut intelligerẽt scripturas.
unc iepte fr̃s eius reꝓbauerunt. et depa¬
terua domo expulerunt. obicientes ei
qͦd eẽt filius fornicariȩ. tanqͣm ipsi es¬
sent deuxore legitima nati: hoc etiam
gerunt aduersus dñm principes sa¬
cerdotum. et scribȩ. et pharisei qui de
legis obseruatione glari uidebantur.
tanqͣm ille solueret legem. et ideo uelu¬
ti non eẽt legitimus filius. Et qͣꝗͣ de
scã quidẽ uirgine corpꝰ adsũpserit.
qͦd fidelib notum ẽ tamen eiꝰ mat̃
qͣntum ad gentem ꝑtinet. etiã illa ui¬
daica sẏnagoga dici potest. Reuoluat
qui uoluerit ꝓpħicos libros. et uideat
quotiens et qͣnta uerbi seueritate atq
indignatione dñi. illa gens uelut
impudiea mulier desuis fornicatio¬
nib arguatur. Unde ẽ etiam illud in

Expanded text:
uirtute. talis enim dicitur Iephte, quod nomen uirtute. talis enim dicitur Iephte, quod nomen interpretatur . Aperiens"; dominus autem Christus, sicut indicat euangelium, discipulis suis aperuit sensum, ut intellegerent scripturas. hunc Iephte fratres eius reprobauerunt et de paterna domo expulerunt obicientes ei quod esset filius fornicariae, tamquam ipsi essent de uxore legitima nati. hoc etiam egerunt aduersus dominum principes sacerdotum et scribae et pharisaei, qui de legis obseruatione gloriari uidebantur. tamquam ille solueret legem et ideo ueluti non esset legitimus filius. et quamquam de sancta quidem uirgine corpus adsumpserat, quod fidelibus notum est, tamen eius mater, quantum ad gentem pertinet, etiam illa iudaica synagoga dici potest. reuoluat qui uoluerit propheticos libros et uideat quotiens et quanta uerbi seueritate atque indignatione domini illa gens uelut inpudica mulier de suis fornicationibus arguatur. unde est etiam illud in
Abbreviated transcription (Latin):
uerus intelligitur hoc dm̃ nolle fien.
Etineo potius do si ñ fieret obediretur
qm̃ hoc se nolle et inhabrahȩ filio uin
legituna ꝓhibitione monstrauerat
runtamen si ꝓpterea lepte non faceret.
sibi potius inunica peꝑcisse. qͣm dĩ uo¬
luntatem secutus ẽẽ uideret᷑. Magis gͦ
intellexit ineo qͦd illi filia occurrit ul¬
torẽ dm. iusteq pene se fidelit subdi¬
dit.timens seuiorem tanquã detergi¬
uersatione uindictam. Credebat enĩ
etiam bone et uirginis animam filiȩbe
ne recipi qͦd non se ipsa uouerat im mo¬
landã sed uoto ⁊ uoluntati ñ restiterat
patris et dĩ fuerat secuta iudicium.
nonẽ. cuius constitutione qͦcũq templ
rractat. ut omnino euitetur. sedtantũ¬
pobedientiam. siue ꝑ offensionem siuie
fdẽ in hac re gesta prefigurau̾it qͣntũ ds̃
aduuat requiramꝰ breuiterq pandamꝰ
dmonet enim nos ⁊ urget qͦdãmͦ iste scãx
scͥpturarum locꝰ cogitare quendã potente

Expanded text:
verius intelligitur hoc Deum nolle fieri, verius intelligitur hoc Deum nolle fieri, et in eo potius Deo, si non fieret, obediretur, quoniam hoc se nolle et in Abrahae filio et in legitima prohibitione monstraverat. Verumtamen si propterea Jephte non faceret, sibi potius in unica pepercisse, quam Dei voluntatem secutus esse videretur. Magis ergo intellexit in eo quod ei filia occurrit, ultorem Deum, justaeque poenae se fideliter subdidit, timens saeviorem tanquam de tergiversatione vindictam. Credebat enim etiam bonae et virginis animam filine recipi, quod non se ipsa uouerat immolandam, sed uoto et uoluntati non restiterat patris et dei fuerat secuta iudicium. non est, cuius constitutione quocumque tempore trectat, ut omnino euitetur, sed tantumper oboedientiam siue per offensionem siue per fidem in hac re gesta praefigurauerit. quantum deus adiuuat, requiramus breuiterque pandamus. admonet enim nos et urget quodam modo iste sanctarum scripturarum locus cogitare quendam potentem
Abbreviated transcription (Latin):
lum insipientia culpanda ñ ẽ uerum
etiã laudanda obedientia ẽ. hinc enim
etiã fise homo ipse interimat qͦd utiq
humana uoluntate atq consilio facere
nesas ẽ. ꝓfecto intelligendum ẽ obedient
fieri potius. qͣm sceleste si diuinitus iussũ
ẽ. Dequa questione satis in pͥmo libro de
ciuitate dĩ disputauimus. Si autẽ ies¬
te humanum secutus errorẽ. humanũ
sacͥficium uouendum putauit. Eiusqͥ¬
dem peccatum deunica filia iure pu¬
nitũ ẽ. qͦd etiã ipse uerb̾ suis satis uide¬
tur ostendere uͥ ait heu me. filia im
pedisti me. inoffendiculum fact᷑a es in
ocłis meis. discissis etiã uestimentis us
Ueruntam̃ hic etiã ẽiꝰ error habet aliqͣm
laudẽ fidei. qͣ dm̃ timuit ut qͦd uoue¬
rat redderet: nec diuini inse iudicii se¬
tentiam declinauit. siue sperans deũ
luntatem etiã ñ ꝓhibentis intellectam
fac̃e potius qͣm contempnere statuens
Qmqͣm ethic merito q̃ri potest utrum

Expanded text:
lum insipientia culpanda non est uerum lum insipientia culpanda non est uerum etiam laudanda oboedientia est. hoc enim, etiam si se homo ipse interimat, quod utique humana uoluntate atque consilio facere nefas est, profecto intellegendum est oboedienter fieri potius quam sceleste. si diuinitus iussum est: de qua quaestione satis in primo libro de ciuitate dei disputauimus. si autem Iephte humanum secutus errorem humanum sacrificium uouendum putauit, eius quidem peccatum de unica filia iure punitum est — quod etiam ip:-:e uerbis suis satis uidetur ostendere. ubi ait: heu me, filia <mea>, inpedisti me; in offendiculum ulum facta es in oculis meis, discissis etiam uestimentis suis — uerum tamen etiam hic eius error habet aliquam laudem fidei. qua deum timuit, ut quod uouerat redderet, nec diuini in se iudicii sententiam declinauit, siue sperans deum luntatem etiam non prohibentis intellectam facere potius quam contemnere statuens. Quanquam et hic merito quaeri potest utrum
Abbreviated transcription (Latin):
et ipsa ea recte intelligentib. ad signi¬
ficationẽ spiritalium referuntur. mi¬
nus tam̃ faciebant intentos admag¬
num sacramentũ xp̃i et eccłiȩ requirẽ¬
dum ꝓpterea ds̃ re insigni et inopina¬
ta uolens qͣsi dormientes hominũ ani¬
mos excitare: Eo magis qͦ talia sͥ sacrifi¬
cia offerri uetuerat. Curauit sͥ eiusmͦ
aliqͥd offerendum. ut ipsa admiratio
magnam gigneret questionẽ ⁊magna
questio adꝑscrutandum magnũ my¬
sterium studium pie mentis erigeret.
Piȩ uero scrutans mens hominis altitu
xp̃m deꝓfundo scripturarum leuaret:
Huic nos rationi et considerationi ñ obsi¬
stimus S alia questio ẽ. de animo uo¬
uentis. alia deꝓuidentia di. qͣlicumq
animo eius optime utentis. Qmͣ obrẽ
si sp̃s dñi qui factus ẽ suꝑ iepte ut hoc
uoueret omnino p̃cepit. qͦd quidẽ scri¬
ptura ñ aꝑuit. tam̃ sihoc ille p̃cepit
cuius ñlicet uissa contempnere ñ so¬

Expanded text:
et ipsae a recte intellegentibus ad signiet ipsae a recte intellegentibus ad significationem spiritalium referrentur, minus tamen faciebant intentos ad magnum sacramentum Christi et ecclesiae requirendum, propterea deus re insigni et inopinata uolens quasi dormientes hominum animos excitare eo magis, quod talia sibi sacrificia offerri uetuerat, curauit sibi eius modi aliquid offerendum, ut ipsa admiratio magnam gigneret quaestionem et magna quaestio ad perscrutandum magnum mysterium studium piae mentis erigeret, pie uero scrutans mens hominis altitudinum Christum de profundo scripturarum leuaret? huic nos rationi et considerationi non obsistimus. sed alia quaestio est de animo uouentis. alia de prouidentia dei qualicumque animo eius optime utentis. quamobrem si spiritus domini, qui factus est super Iephte, ut hoc uoueret omnino praecepit, quod quidem scriptura non aperuit, tamen, si hoc ille praecepit, cuius non licet iussa contemnere, non so
Abbreviated transcription (Latin):
peccata eoꝵ dicendum ẽ ñ fuisse pec¬
cata qͥa et ds̃ qͥ et malis nr̃is bene ut
nouit. etiã ipsis eoꝵ peccatis usus est.
adsignificanda quȩ uoluit. Pinde si
ꝓpterea peccatum ñ fuit. siue cuiꝰ lib⁊
necis humanȩ. siuie etiam parricidale
sacrificiũ. uel uouere ut reddere. Quia
magnũ aliqͥd et spiritale significauit.
frustra ds̃ talia ꝓhibuit. et se odisse te¬
status ẽ. qm̃ et illa quȩ fieri uissit. utiq
adaliqͣm significationẽ rerũ spiritali¬
um magnarumq referuntur. Cur gͦ
illa ꝓhiberet qͣndoquidẽ poterant ꝓꝑ
eandem rerum earundẽ significationẽ
ominꝰ licite fieri. nisi quia nec tale ali¬
quid significantia. qͣle expedit cretłe
humana deo sacͥficia placuerunt. qͣndo
recte iuiuere uoluit aut peccare noluit
interimitur. sed homo abhomine tan¬
qͣm electa hostia more pecoris inmo¬
latur Qͥd si ait aliqͥs. qm̃ pecoꝵ uicti¬
me. lã eo ipso qͦ fuerant usitate. qͣmiuis

Expanded text:
ata eorum dicendum est non fuisse peccata; quia et Deus, qui et malis nostris bene uti novit, etiam ipsis eorum peccatis usus est ad significanda, quae voluit. Proinde si propterea peccatum non fuit, sive cujuslibet necis humanae, sive etiam parricidale sacrificium, vel vovere vel reddere, quia magnum aliquid et spiritale significavit, frustra Deus talia prohibuit, et se odisse testatus est; quoniam et illa quae fieri jussit, utique ad aliquam significationem rerum spiritalium magnarumque referuntur. Cur ergo illa prohiberet, quandoquidem propter eamdem rerum earumdem significationem ominus licite fieri, nisi quia nec tale aliquid significantia quale expedit credere, humana Deo sacrificia placuerunt, quandorecte vivere voluit aut peccatum noluit, interimitur, sed homo ab homine tanm electa hostia more pecoris immolatur. Quid? si, ait aliquis, quoniam pecorum uictimae iam eo ipso quo fuerant usitatae, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
genti plaga.ita ut stupentes suram
femori imponerent. Tale ẽ enĩ ac si
dicet. tibiã femor imponerent. qm̃
sura utiq retrorsus cũ tibiaẽ. Luii.
Q uid ẽ qͦdait samson uiris uida. Iurate
mͥ ne inĩficiatis me uos &e idide me eis. ne
forde occurratis in me uos: Quã locutio¬
nẽ ita ñ nulli int̃p̃tati st̃. neforte ueniatis

Expanded text:
genti plaga, ita ut stupentes suram genti plaga, ita ut stupentes suram femori inponerent. tale est enim, ac si diceret: tibiam femori inponerent, quoniam sura utique retrorsus cum tibia est. Quid est quod ait Samson uiris Juda: iurate mihi ne interficiatis me uos: et tradite me eis, ne forte occurratis in me uos? quam locutionem ita nonnulli interpretati sunt: ne forte ueniatis
Abbreviated transcription (Latin):
loco fuerãt uulneraturus: Qd si eẽt cre¬
dibile. possemꝰ forsitan suspicari eum
pugnasse tibia alicuiꝰ amalis tanqͣ
fuste. et ea illos suꝑ femur ꝑcussisse. sic̃
de illo scriptũ ẽ qͦd maxilla asini mil¬
le occidit: sed neq illud ut dixi credi¬
bile ẽ qͦd pugnans unũ tantũ locũ
obseruau̾it. ubi eos ꝑcuteret. & ñait
scͥptura ꝑcussit eos tibia suꝑ femur
stibiã suꝑ femur. Nimirũ gͦ inusitata
locutio fac̃ obscuritatẽ: Ita enĩ dictũs.
ac si diceret᷑ ꝑcussit eos ualde mirabili¬
ter. id÷ ut admirando stupentes tibiã
suꝑ femur ponerent. Tibiã scilicet umꝰ
pedis suꝑ femur alteriꝰ sic̃ solenti secde
qͥmirando stupent: tanqͣm si diceret᷑ ꝑ
cussit eos manũ adinaxillã. id÷ tãta
cede. ut manũ admaxillã tristi admi¬
ratione ponerent. hc̃ sensũ ita se hab̾e
etiã interpretatio quȩ ẽ ex hebreo sa¬
tis edocet. Nã ita legit᷑ ꝑcussitq eos in¬

Expanded text:
loco fuerant vulnerati? Quod si esset creloco fuerant vulnerati? Quod si esset credibile, possemus forsitan suspicari eum pugnasse tibia alicujus animalis tanquam fuste, et ea illos super femur percussisse: sicut de illo scriptum est, quod maxilla asini mille occiderit. Sed neque illud, ut dixi, credibile est, quod pugnans unum tantum locum observaverit ubi eos percuteret: et non ait Scriptura, Percussit eos tibia super femur, sed tibiam super femur. Nimirum ergo inusitata locutio facit obscuritatem. Ita enim dictum est, ac si diceretur, Percussit eos valde mirabiliter, id est, ut admirando stupentes tibiam super femur ponerent; tibiam scilicet unius pedis super femur alterius, sicut solent sedere, qui mirando stupent. Tanquam si diceretur, Percussit eos manum ad maxillam; id est, tanta caede, ut manum ad maxillam; tristi admiratietiam interpretatio, quae est ex hebraeo, satis edocet; nam ita legitur: percussitque eos in
Abbreviated transcription (Latin):
turbatus ẽ. ut mortẽ timeret. Qd¬
autẽ illi uxor sua respondit. Si uellet
dñs mortificare nos ñ accepisset de
manu nr̃a holocaustoma et sacrifi
cium. nec illuminasset nob omĩa
ħ. sed nec audita fecisset nob̃ hȩc Utr̃
ipsũ angłm crediderunt accepisse
sacrificiũ quia uiderunt eũ in al¬
taris flamma stetisse. Anꝑhoc intel¬
lexerunt accepisse dnm̃ qͥa hoc fec̃
angłs ut se ostenderet angłm: quod¬
libet autẽ horum sit. iam tam̃ an¬
głs dixerat. Si autẽ facis holocau¬
stum dño offer illud. hoc ẽ non mͥs
gendus ẽ. ulum magni consilii an¬
gelum informa serui hoc ẽ inhomi¬
ne quẽ fuscepturus erat non accepty¬
rum sacrificiũ. sedipsum sacͥficium
suꝑfemur: Quis enim habet tibiam
suꝑ femur. cũ tibi adeorsum uersꝰ ñsit
nͥ agenuxiꝰq adtalũ: Deinde si locũ cor¬
poris significaret. uͥ eos uulnerauit. Nũ¬
qͥd nam om̃s qͦs ꝑcussit. inuno corꝑis

Expanded text:
erturbatus est, ut mortem timeret? qerturbatus est, ut mortem timeret? qautem illi uxor sua respondit: si uellet dominus mortificare nos, non accepisset de manu nostra holocaustoma et sacricium, nec illuminasset nos omnia haec; sed nec audita fecisset nobis haec: utrum ipsum angelum crediderunt accepisse sacrificium, quia viderunt eum in altaris flamma stetisse? an per hoc intellexerunt accepisse Dominum, quia hoc fecit angelus, ut se ostenderet angelum? Quodlibet autem horum sit, jam tamen angelus dixerat, Si autem facis holocaustum, Domino offer illud; hoc est, non mihgendus est illum magni consilii Angelum in forma servi , hoc est, in homine quem suscepturus erat, non accepturum sacrificium; sed ipsum sacrificium super femur? Quis enim habet tibiam super femur, cum tibia deorsum versus non sit, nisi a genu usque ad talum? Deinde si locum corporis significaret, ubi eos vulneravit, numquidnam omnes quos percussit, in uno corporis
Abbreviated transcription (Latin):
bantur gͦ ut homines dm̃ se uidisse.
tanto utiq miracło facto. qͦd inigne
sacrificii stecit qui cum illis prius
qͣsi homo loquebatir sed dm̃ in angło
an dm̃ angłm ipsum appellabant:
Sic enim scriptum ẽ: et sumpsit manoe
hedum caprarũ et sacͥficium et ob¬
tulit suꝑ petram dño mirabilia fa¬
cienti. et manoe ⁊uxor eius expecta¬
bant. Et factum ẽ dum ascenderet
flamma desuꝑ altare adcȩlum. ⁊
ascendit angłs dñi inflammnã. &
manoe et uxor illius expectabant
ceciderunt suꝑ faciẽ suã suꝑ terrã
et ñ apposuit ultra angłs dñi ap¬
dem angłm dñi uocabant. Illud e¬
nim tercium qͦd dm̃ putauerint.
qͥ erat angłs dici non potest. aꝑtis¬
sime dieente scriptura. Tunc co
Sed unde metuebant mortem: Nõ
enĩ scͥptura in exodo dixerat. Ne¬
mo uitlet facir̃ angłi et iuuet. sed
faciẽ meã dix̃. cum ds̃ loqueretur.
An et in hoc ipso qͦd inangłi p̃sen¬
tia dm̃ cognouerat manoe ita ꝑ¬

Expanded text:
bantur ergo ut homines deum se uidisse bantur ergo ut homines deum se uidisse tanto utique miraculo facto, quod in igni sacrificii stetit, qui cum illis prius quasi homo loquebatur. sed deum in angelo an deum ipsum angelum appellabant? sic enim scriptum est: et sumpsit Manoe haedum caprarum et sacrificium et obtulit super petram domino mirabilia facienti; et Manoe et uxor eius expectabant. et factum est dum ascenderet flamma desuper altare ad caelum, et ascendit angelus domini in flamma. et Manoe et uxor illius expectabant; et ceciderunt super faciem suam super terram. et non adposuit ultra angelus domini addem angelum deum uocabant. illud enim tertium, quod deum putauerant qui erat angelus, dici non potest apertissime dicente scriptura: tunc cogini est. sed unde metuebant mortem? non enim scriptura in Exodo dixerat: nemo uidet faciem angeli et uiuet, sed "faciem meam" dixit, cum deus loqueretur. an et in hoc ipso, quod in angeli praesentia deum cognouerat Manoe, ita p
Abbreviated transcription (Latin):
cium fecisset. Nã fac̾e hedum capra¬
rum ñsolet dici. nͥ cum sit sacͥficium.
Deniq et ille ita respondit si ium feccris
mͥ non manducabo depanib tuis. uͥ
ostendit se fuisse adepulas inuitatũ.
deinde addidit et si fec̾is holocaustũ.
dño offeres illud utiq ideo dixit si fe¬
ceris holocaustum. quia ille dixerat
faciamꝰ inconspectu tuo hedum ca¬
prarum. s̃i autẽ omne sacrificium ho¬
locaustum erat: nã deholocausto ñ
manducabatur. qͥa totũ incendebat᷑.
et ideo uocatur holocaustum. Sed
angłs etiam ñ manducaturus ho¬
locaustũ fieri potiuis admonuit. ñ
quibus libet diis falsis sacrificare.
unde et tc̃ offenderat dm̃. ut traderet᷑
inimicis ꝑquadraginta annos.
Quid sͥ uult qͦd postea quã ma l.¬
nifestatus ẽ manoe et uxori eius an¬
gelus qͥcum eis loquebatur dix̃ idẽ
manoe uxori suȩ. morte morieiur
qm̃ dm̃ uidimus: exilla scilicet legi ᷤ
sententia uͥ scriptũ ẽ. Nemo potest

Expanded text:
cium fecisset. Nam facere haedum capracium fecisset. Nam facere haedum caprarum non solet dici, nisi cum fit sacrificium. Denique et ille ita respondit: Si vim feceris mihi, non manducabo de panibus tuis; ubi ostendit se fuisse ad epulas invitatum. Deinde addidit: Et si feceris holocaustum, Domino offeres illud. Utique ideo dixit, si feceris holocaustum, quia ille dixerat: Faciamus in conspectu tuo haedum caprarum. Non autem omne sacrificium holocaustum erat; nam de holocausto non manducabatur, quia totum incendebatur, et ideo vocabatur holocaustum. Sed angelus etiam non manducaturus, holocaustum fieri potius admonuit, non quibuslibet diis falsis sacrificare: unde et tunc offenderat deum, ut traderetur inimicis per quadraginta annos. Quid sibi uult, quod, postea quam manifestatus est Manoe et uxori eius angelus, qui cum eis loquebatur, dixit idem Manoe uxori suae: morte moriemur, quoniam deum uidimus? ex illa scilicet legis sententia, ubi scriptum est: nemo potest
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ amuliere cõmemoratum: ita eta¬
liquid ñ dixit qͦd audiuit. et tamen
nichil credenda ẽ dixisse qͦd non au¬
diuit. S scripturam potius no
omnia uerba angłi posuisse cũ ipsũ
mulleri loquentem insereret narra¬
tioniideo autẽ dictum ẽ auentre usq
addiem mortis suȩ quia narareidi¬
cebantur inlege adtempꝰ qͥ uotum
habebant ea scđm ea quȩ scͥptura
ꝑmoysen preceꝑat. Unde ẽ hoc. quod
huic uissum ẽ ut ferrum ñ ascendẽt
incaput eius. et uinum et siceram
ñbiberet. Hoc enim tota uita sua
obseruauit samson qͦd illi qui uo¬
cati sunt narares certis dieb obset¬
uabant uouentes. uotũq reddentes. lun.¬
Quod dic̃ scriptura qm̃ ignorauit ma¬
noe qͥa angłs dñi ẽ manifestum ẽ etiã
eius uxorẽ hominem credidisse. Quod
gͦ ei dix̃ uis faciamꝰ łͥ nc̃ et faciamꝰ¬
inconspectii tuo hedum caprarum.
tanqͣm hominẽ inuitauit. s ita ut
hoc cum illo opularetur. qͦd sacrifi¬

Expanded text:
est a muliere commemoratum. Ita et aest a muliere commemoratum. Ita et aliquid non dixit quod audivit; et tamen nihil credenda est dixisse quod non audivit; sed Scripturam potius non omnia uerba angeli posuisse, cum ipsum mulieri loquentem insereret narrationi. ideo autem dictum est: a uentre usque ad diem mortis suae, quia Nazaraei dicebantur in lege, ad tempus qui uotum habebant, secundum ea quae scriptura per Moysen praeceperat. unde est hoc, quod huic iussum est, ut ferrum non ascenderet in caput eius et uinum et siceram non biberet. hoc enim tota uita sua obseruauit Samson, quod illi qui uocati sunt Nazaraei certis diebus obseruabant uouentes uotumque reddentes. Quod dicit scriptura: quoniam ignorauit Manoe quia angelus dei est. manifestum est etiam eius uxorem hominem credidisse. quod ergo ei dixit: uim faciamin conspectu tuo haedum caprarum, tanquam hominem invitavit, sed ita ut hoc cum illo
Abbreviated transcription (Latin):
se. hic autem commemorasse quod
ibi tacuerat. Illud etiam qͦd non ait
interrogatui eum qͥd uocaret᷑ ⁊ nom̃
suũ ñ adnuntiauit mͥ. s ait. inter¬
rogaui unde eẽt: iuidetur inconse¬
quens qͦt addidit. et nom̃ suum ñ
uerat cum quereret unde eet̃ s locũ
uel cuutatẽ cum hominẽ putaret ñ
et hominẽ dĩcũ appellauit sp̃e tamen
uel habitu angło similẽ hoc ẽ quia
tã preclarum uidit. sic̃ ipsa narrauit.
Sed si ista distinguatur et interrogabã
eum unde eẽt. et nom̃ suum ut sub¬
audiatur interrogabã eum. et po¬
stea inferatur ñ annuntiauit mͥ:
Non habet questionẽ: adutrumq enĩ
referri potest qͦd ait. non adnuntia¬
uit mͥ. id̃ nec unde eẽt nec nomen
suum. Item qͦd ait eadẽ mulier lui.¬
dictum sͥ eẽ ab angło. qm̃ narareus
dĩ erit puer auentre usq addiẽ mor¬
tis suȩ. Non legitur ab angło dictum.¬
et qͦd legitur dictũ ipse incipiet sal¬
uum face isrł demanu philistimñ

Expanded text:
se, hic autem commemorasse quod se, hic autem commemorasse quod ibi tacuerat. illud etiam, quod non ait: interrogaui eum quid uocaretur et nomen suum non adnuntiauit mihi, sed ait: interrogaui unde esset, uidetur inconsequens quod addidit: et nomen suum nouerat, cum quaereret unde esset, sed locum uel ciuitatem, cum hominem putaret. nam et hominem dei eum appellauit, specie tamen uel habitu angelo similem, hoc est, quia tam praeclarum uidit, sicut ipsa narrauit. sed si ita distinguatur: et interrogabam eum unde esset et nomen suum, ut subaudiatur "interrogabam eum" et postea inferatur "non adnuntiauit mihi", non habet quaestionem; ad utrumque enim referri potest, quod ait: non adnuntiauit mihi, id est nec unde esset nec nomen suum. Item quod ait eadem mulier dictum sibi esse ab angelo quoniam Nazaraeus dei erit puer a uentre usque ad diem mortis suae, non legitur ab angEt quod legitur dictum: Ipse incipiet salvum facere Israel de manu Philisthiim, non
Abbreviated transcription (Latin):
ductus hoc idem figurat. qͣntum
ad sex ȩtates scłi ꝑtinet. Sexties enĩ
septeni quadraginta duo sunt: nec
frustra etipse iepte sex annis ppłm¬
li. uidicauit. Queri potest quomͣ
dix̃ angłs ad matrẽ samson c̃ annun¬
tiaret ei filium futurum quia steri¬
lis erat. & nunc obserua. et non bi¬
bas uinum ⁊ sicceram. ñ manduces
omne inmundũ. Quid ẽ enim i¬
mundum. nͥ forte dissolutio disci¬
plinȩ quȩ eẽ cȩperat inisrł. etiã ad
ea manducanda eos labefecerat quȩ
ꝓhibuerat ds̃ ingenerib animaliũ.
Cur enim ñcredatur etiam hoc eos
multo ꝓcliius face̾ potuisse. qͥ etiã
adcultum ydolorum tͣnsg̾diebant᷑
Q uod mat̾ samson uiro suo indicãs lu.¬
quẽ admodũ illi angłs adnuntiaue¬
rit filium futurum dixit. E inter¬
rogabam eum unde eẽt. et nomen
suum annuntiauit mͥ. Queri potest
utrum uerum dixerit. qm̃ non legi¬
tur. cum ei angłs loqueretur: sed intel¬
ligendum ẽ hoc ibi scripturã tacius¬

Expanded text:
ductus hoc idem figurat, quantum ductus hoc idem figurat, quantum ad sex aetates saeculi pertinet; sexies enim septeni quadraginta duo sunt. nec frustra et ipse Iephte sex annis populum iudicauit. Quaeri potest quomodo dixerit angelus ad matrem Samson, cum adnuntiaret ei filium futurum, quia sterilis erat: et nunc obserua et non bibas uinum et siceram, non manduces omne inmundum. quid est enim inmundum? nisi forte dissolutio disciplinae, quae esse coeperat in Israhel, etiam ad ea manducanda eos labefecerat, quae prohibuerat deus in generibus animalium. cur enim non credatur etiam hoc eos multo procliuius facere potuisse, qui etiam ad cultum idolorum transgrediebantur? Quod mater Samson uiro suo indicans quemadmodum illi angelus adnuntiauerit filium futurum dixit: et interrogabam eum unde esset et nomen suum. non adnuntiauit mihi, quaeri potest utrum uerum dixerit, quoniam non legitur, cum ei angelus loqueretur. sed intellegendum est hoc ibi scripturam tacuis
Abbreviated transcription (Latin):
uitam ȩternam. s preterita temꝑa
ȩccłiȩ in quib erunt beati lugen¬
tes. Quatriduo autẽ figurata ẽ eiꝰ
uniuersitas. ꝓpt̾ quatuor partes or¬
bis. ꝑ qͣs longe lateq diffusas̃ Ad
hẏstorie uͦ ꝓprietatem ñ arbitror
hoc decreuisse isrłitas. nͥ quia intel¬
ligebant inea re uidicium dĩ magis
adꝑcutiendũ patrẽ fuisse de prom¬
tum. ne tale uouere sacrificium de
inceps ullus auderet. Nlam qͣre luc¬
tus et lamentacio decerneret᷑. si uo
tum illud leticiȩ fuit Siautẽ et il¬
lud qͦd ppłs effrem postea ab eodẽ
iepte debellatus ẽ. adiudicium dei
qͦd erit infine referendũ ẽ sic̃ ipse do¬
minus dic̃ eos qͥ noluerunt me re¬
gnare s. adducite et intficite coram
me Nec ibi quadraginta duo mi¬
lia que ceciderunt uacanti nume¬
ro commemorata sunt. Sic̃ enim illi
duo menses ꝓpter sexaginta dies se¬
narium numerũ sex ȩtatum signifi¬
cant. ita et ibi serties septenarius

Expanded text:
uitam aeternam, sed praeterita tempora uitam aeternam, sed praeterita tempora ecclesiae, in quibus erant beati lugentes. quatriduo autem figurata est eius uniuer sitas propter quattuor partes orbis, per quas longe lateque diffusa est. ad historiae uero proprietatem non arbitror hoc decreuisse Israhelitas, nisi quia intellegebant in ea re iudicium dei magis ad percutiendum patrem fuisse depromtum, ne tale uouere sacrifinceps ullus auderet? Nam quare luctus et lamentatio decerneretur, si vo tum illud laetitiae fuit? Si autem et illud quod populus Ephrem postea ab eodem Jephte debellatus est, ad judicium Dei quod erit in fine referendum est, sicut ipse Dominus dicit. Eos qui noluerunt me regnare sibi, adducite et intme, nec ibi quadraginta duo milia, quae ceciderunt, uacanti numero commemorata sunt. sicut enim illi duo menses propter sexaginta dies senarium numerum sex aetatum significant, ita et ibi sexies septenarius
Abbreviated transcription (Latin):
lata ẽ. Exomnib quippe ȩtatib ec¬
cłia congregat᷑. Quarum prima ẽ
abadam usq addiluuiũ. scd̃a adi¬
luiio id÷ anoe usq adhabraham.
ercia ab abraham usq addauid. Qrͣ¬
ta adauid usq ad transmigrationẽ
inbabiloniã. Quinta abhac transmi¬
gratione usq aduirginis partum.
Sexta inde usq in huiꝰ scłi finẽ. ꝑpͣs
sex ȩtates tanqͣm ꝑseraginta dies
uirginalia tam̃ fuerant ꝓpt̃ peccata de¬
flenda. ꝓpt̃ quȩ uniuĩsa ipsa uirgo
toto orbe diffusa cottidie dicit. Di
mitte nob debita nr̃a. Fosdẽ autem
sexaginta dies duos menses maluit
appellare. qͣntum existimo ꝓpt̃ duoᷤ
homines. unum ꝑquẽ mors. alterỹ
ꝑquẽ resurrectio mortuoꝵ ꝓpt̃ qͦs
etiã duo testamenta dicuntur. Qd
uͦ fact̾um ẽ in p̃ceptũ inisrł ex diebꝰ
indies conueniebant lamentari filiã
iepte galaaditen qͣtuor dies inanno.
on puto aliquid significare post
impletum holocaustoma qͦd erit in

Expanded text:
lata est. ex omnibus quippe aetatibus eclata est. ex omnibus quippe aetatibus ecclesia congregatur. quarum prima est ab Adam usque ad diluuium, ssque ad Abraham, tertia ab Abraham usque ad Dauid, quarta a Dauid usque ad transmigrationem in Babyloniam, quinta ab hac transmigratione usque ad uirginis partum, sexta inde usque in huius saeculi finem. per quas sex aetates tamquam per sexaginta dies uirginalia, tamen fuerant peccata deflenda; propter quae uniuersa ipsa uirgo toto orbe diffusa cotidie dicit: <et> dimitte nobis debita nostra. eosdem autem sexaginta dies duos menses maluit appellare, quantum existimo, propter duos homines: unum, per quem mors, alterum, per quem resurrectio mortuorum: propter quos etiam duo testamenta dicuntur. Quod uero factum est in praecepto in Israhel, ex diebus in dies conueniebant lamentari filiam Iephte Galaaditae quattuor dies in anno, non puto significare aliquid post inpletum holocaustoma, quod erit in
Abbreviated transcription (Latin):
rit et inulta nonremansit ꝑ phibitũ
sacrificium uouentis audatia et uir¬
ginitas eccłiȩ figurata ẽ. Nec abhorret
iuicio. qͦd filiȩ nomine. eadẽ significat᷑
a̧cłia. Ilam cuiꝰ alteriꝰ typũ gerebat
etiam illa mulier cui post tactam fĩ¬
yriam suã sanatȩ ait dñs. Filia fi¬
des tua te saluam fec̃uade inpace
certe unde nullus ambigit discipłos
suos ipse sponsi filios appellauit. se
aꝑtissume indicans sponsum. Non
possunt inquit ieumare filii sponsi.
qͣmdui cum illis ẽ sponsꝰ. uenient au¬
tem dies cũ auferetur abeis sponsꝰ
et tt̃ ieuinabunt. holocaustoma ergo
erit eccłia qũa uirginẽ castã beatꝰ apls
appellat qnͣdo inresurrectione mor¬
tuoꝵ fiet inuniuersa qͦd scriptr̃ ẽ:
absorta ẽ mors inuictoriã sua. Tunc
tradet regnum do et patri. Qđ re¬
gnũ ipsa eccłia ẽ. ipse cuiꝰ figurã
uouens ille gestabat s qm̃ tc̃ fiet. c̃
completa fuerit sexta ȩtas scłi. Ideo
dierum auirginitate dilatio postu¬

Expanded text:
rit et inulta non remansit prohibitum sacrificium uouentis audacia et uirginitas ecclesiae figurata est. nec abhorret a uero, quod filiae nomine eadem significatur ecclesia; nam cuius alterius typum gerebat etiam illa mulier, cui post tactam fimbriam suam sanatae ait dominus: filia, fides tua te saluam fecit; uade in pace? et certe, unde nullus ambigit, discipulos suos ipse sponsi filios appellauit se apertissime indicans sponsum, non possunt, inquit, ieiunare filii sponsi, quamdiu cum illis est sponsus? uenient autem dies cum auferetur ab eis sponsus, et tunc ieiunabunt. holocaustoma ergo erit ecclesia, quam uirginem castam beatus apostolus appellat, quando in resurrectione mortuorum fiet in uniuersa, quod scriptum est: absorpta est mors in uictoriam; tunc tradet regnum deo et patri, quod regnum ipsa ecclesia est, ipse cuius figuram uouens ille gestabat. sed quoniam tunc fiet, cum completa fuerit sexta aetas saeculi, ideo sexaginta dierum a uirginitate dilatio postu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ex suo arbitrio uidetur fecisse gede¬
on. Non enim scriptura dic̃ dñm am¬
monuisse ut hoc faceret. & tam̃ tã gͣnde
signum. qͥs eius animo atq consilio
faciendum. nͥ dñs inspirauit. qui prefi¬
gurauit scõs suos thesaurum euuange¬
liciluminis inuasis fictilib habituros
martyrii tanqͣm uasculis fractis. ma¬
ior eoꝵ głȩ fulgor emicuit. quȩ impioᷤ
euuangłicȩ predicationis inimicos. in¬
opinanata ilis xp̃i claritate suꝑauit.
Seu gͦ ꝑscientes seu ꝑnescientes prefigu

Expanded text:
quam ex suo arbitrio uidetur fecisse Gedequam ex suo arbitrio uidetur fecisse Gedeon; non enim scriptura dicit dominum admonuisse, ut hoc faceret. et tamen tam grande signum quis eius animo atque consilio faciendum nisi dominus inspirauit? qui praefigurauit sanctos suos thesaurum euangelici luminis in uasis fictilibus habituros,martyrii tamquam uasculis fractis maior eorum gloriae fulgor emicuit, quae inpios euangelicae praedicationis inimicos inopinata illis Christi claritate superauit. S
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ omnia scientem fecisse. et dixisse ge¬
deon exreuelatione ꝓphica ut ꝑeum
signa talia monstrarentur nec defe¬
cisse afide et qͦd ei iã ꝓmiserat dñs cre¬
didisse. sed actione ꝓpħ̃ica inuellere
uolusse temptare atq ita illiꝰ tempta¬
cionem fuisse inculpabilem. sic̃ dolũ
iacob. ⁊ illud qͦd dño ait. non irascatur
indignatio tua inme. Non ideo dixis¬
se qͦd iram eius timeret s qͦd eum con¬
fideret nonirasci cum ea faceret quȩ
spũ eius dictante faciendaẽe tanqͣm
ꝓpħa sentiret. dicat ut uidetur. dũ mͦ
illud qͦd defacto efud qd scriptura ip̃a
culpauit. quodlibet significet non au¬
deat excusare apeccato. Nam et illud
qͦd trecenti uiri. ad signum crucis ipso
numero ꝑtinentes. ydrias fictiles ac¬
ceꝑunt eisq ardentes faculas incluse¬
runt. Quib ydriis fractis repente lu¬
mina numero se micantia. tantã ho¬
stium multitudinem terruerunt. tan¬

Expanded text:
dicit omnia scientem fecisse et dixisse Gedicit omnia scientem fecisse et dixisse Gedeon ex reuelatione prophetica, ut per eum signa talia monstrarentur, nec defecisse a fide et quod ei iam promiserat dominus credidisse, sed actione prophetica in uellere uoluisse tentare atque ita illius tentationem fuisse inculpabilem sicut dolum Iacob et illud quod domino ait: non irascatur indignatio tua in me, non ideo dixisse, quod iram eius timeret, sed quod eum confideret non irasci, cum ea faceret quae spiritu eius dictante facienda esse tamquam propheta sentiret: dicat, ut uidetur, dum modo illud, quod de facto ephud scriptura ipsa culpauit quodlibet significet non audeat excusare a peccato. nam et illud, quod trecenti uiri ad signum crucis ipso numero pertinentes hydrias fictiles acceperunt eisque ardentes faculas incluserunt, quibus hydriis fractis repente lumina numerose micantia tantam hostium multitudinem terruerunt, tam