comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eos suꝑbia. quasi quibusdam manib ne euadant. quod quidem pa
haberent. s toti oꝑti sunt. et undiq ne resipiscant: unde alia litera
habet. circũ amicti iniquitate. ad pximũ et impietate sua. quia con¬
tra dm̃ blasphemus. et ita nec uident nec uidenturint̃iora eoꝵ non
iudentur: quia ibi miseri sutit: qui felices putantur. non uident
quia contẽptum nutuit securitas resoluta. ut autẽ culpam eoꝵ exag¬
toꝵ ꝓdiit. in aꝑtum. quasi exadipe. ia est ex habundantia. non ex
m acie necessitatis. Sint enim quid am mali ex macie. id est ex nesstta¬
te. alii ex habundantia. ut pauꝑ egestate furatur. diues er cupidi¬
tate. et isti tales. transierunt. iuam rectã modum hominũ. quia ñ
putant se pares hominib. pauꝑes despicientes. cũ tam illos cũ eis nu¬
dos suscipiat uita. et putredo post mortem eque consumat. ipsi dico

Expanded text:
 quasi dicat, quibusdam manibus, ne evadant. Quod quidem pej quasi dicat, quibusdam manibus, ne evadant. Quod quidem pejhaberent, sed toti operti sunt, et undique ne resipiscant. Unde alia littera habet: Circumamicti, iniquitate ad proximum, et impietate sua, quia contra Deum blasphemi sunt. Et ita nec vident, nec videntur interiora eorum; non videntur, quia ibi miseri sunt qui felices putantur; non vident, quia contemptum nutrit resoluta securitas. Ut autem eorum culpam exageorum prodiit in apertum, quasi ex adipe, id est ex abundantia, non ex macie necessitatis. Sunt enim quidam mali ex macie, id est ex necessitate; alii ex abundantia: ut pauper egestate furatur; dives ex cupiditate. Et isti tales transierunt viam rectam, modum hominum, quia non putant se pares hominibus, pauperes despicientes, cum tamen illos cum eis nudos suscipiat vita et putredo post mortem aeque consumat. Ipsi dico
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc pax: quia non est respectus miscdie dei morti eoꝵ. quia non lib̾at
eos a morte peccati et. non est firmamentũ. id est consolidatio. in pla¬
ga eoꝵ. mortem et plagam: dicit peccata eoꝵ. quȩ non respicte deus
ut sanet. Et est sensus. non miseretur deus eis. solidando plagas
eoꝵ. Uelita. non est respectus morti eꝵ. hoc dicit asimili incurabilis.
cui nichil ꝓhibetur. ita et deus uidens incurabiles. non retrahit
eos amalis. s tradit in desideria cordis eoꝵ. alia non mutant᷑ uel
ita exponit: quam pacem habent mali. Quasi diceretNidi pacem¬
si aliquando eis plaga infertur non firmatur. ut duret flagellũ
correctionis. Unde sequitur. In labore hominũ. scoꝵ non sunt. ab
quatiuntur flagellis. Unde subdit. et cum hominib ñ flagellabun¬
tur. ad correctionẽ. Et quia sic eis modo ꝓspe cedit. deo tenuit¬

Expanded text:
ec pax, quia non est respectus misericordiae Dei morti eorum, id est quia non liberat ec pax, quia non est respectus misericordiae Dei morti eorum, id est quia non liberat eos a morte peccati. Et non est firmamentum, id est consolidatio in plaga eorum: mortem et plagam, dicit eorum peccata, quae non respicit Deus ut sanet. Et est sensus: Non miseretur Deus eis, solidando plagas eorum. Vel ita: Non est respectus mortis eorum, hoc dicit a simili incurabilis, cui nihil prohibetur: ita et Deus videns illos incurabiles non retrahit eos a malis, sed tradit eos in desideria cordis eorum , alia non mutantur. Vel ita expone: Quam pacem habent mali. Cassia eorum, quia et si aliquando eis plaga infertur, non firmatur, ut duret flagellum correctionis. Unde sequitur: In labore hominum, scilicet sanctorum, non sunt ab iribulationum quatiuntur flagellis. Unde subdit: Et cum hominibus non flagellabuntur ad correctionem, et quia sic eis modo prospere cedit, VE
Abbreviated transcription (Latin):
ceret. Modo fateor dm̃ bonum: s pͥus cum non rectũ coreẽt michi
pene moti sunt pedes. ad errandũ. pene effusi sunt gressus mei ad lap¬
sum. Non omino moti sunt pedes. uel esfusi sunt gressus. s pene. qͥa
ceꝑam errare. s non erraueram. ceꝑam cadere. s non cecideram. et sunt
effusi. id est p̃cipitati. et dicit pene:. quia cito rediit. ẜur moti sunt pe
uit̃ tuli quod in eis telaui. Ecce ego dico: pacem tẽporalem. caducam.
fluxam: peccatoꝵ. quã solebam a deo pecere: ꝑqua et seruiebã. Uideis.¬
sit clata hec pax. ideo scilicet: quia non est declinatio mortis eoꝵ. Alia
nec ipsi ab ea. et firmamentũ in plaga eoꝵ. id est fiagellũ eoꝵ firmũ
est. non tẽporale s et̃num. et ideo modo. N on sunt in labore homi¬
num. scilicet scoꝵ. ideo enĩ modo cum scĩs non flagellatur. quia et̃¬
num eis suppliciũ preparat᷑. Uelita scłm lutetam nr̃am ideo eis est¬

Expanded text:
ceret: Modo fateor bonum esse Deum; sed prius, cum non rectum cor esset mihi, ceret: Modo fateor bonum esse Deum; sed prius, cum non rectum cor esset mihi, pene moti sunt pedes mei ad errandum, pene effusi sunt gressus mei ad lapsum. Non omnino moti sunt pedes, vel effusi sunt gressus, sed pene; quia coeperam errare, sed non erraveram; coeperam cadere, sed nondum cecideram. Et sunt effusi, id est praecipitati. Et dicit, pene, quia cito rediit. Cur ergo moti sunt peiter tuli: Quid in eis zelavi? Ecce ego dico pacem temporalem, fluxam, caducam peccatorum, quam solebam adeo petere pro qua et serviebam, videnssit data haec pax, ideo, scilicet quia non est declinatio mortis eorum, alia nec ipsi ab ea, et firmamentum est in plaga eorum, id est flagellum eorum firmum est, non temporale, sed aeternum, et ideo modo non sunt. VERS.  sanctorum. Ideo enim modo cum sanctis non flagellantur, quia aeternum eis supplicium praeparatur. Vel ita, secundum litteram nostram: Ideo eis ha
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ quidem a deo querebat. non a demonib ut gentes. Attendens
autẽ blasphemos his habundare. ꝓ quib ante seruiebant: ceꝑtt
nutare scđm quosdam de codem popło. nesciens quod in hisfiguris
lat̾et. quasi non eẽt aliquid melius. quod deus daret. s athmonitus
lis. hic agitur de hoc: quia defecerũt laudes uel ymni dauid non fi¬
lii dei. s filiĩ iesse. id est iudaici popłi. qui ꝑd auid regem significat᷑
cuius laus defecit: quia iam ñ dat blanda deus: ut pueris ad serui¬
nens suũ et alioꝵ errorem: dic̃se in rxu̾sum ad melius consilium.¬
Ibi. Ideo conu̾tetur. T ertio apit: quod didicit in scũ arium dei.
Ibi. Ueruntam. Quaito cõparat prennũ celeste terrenȩ uolunta¬
ti sue: et se arquit. Ibi. Quid enim. a saph erroris ergo sui recordans.
et inde penitens. et se castigans: cum admiratione dicit. Quã bonꝰ¬

Expanded text:
quae quidem a Deo quaerebat, non a daemonibus ut gentes. Attendens quae quidem a Deo quaerebat, non a daemonibus ut gentes. Attendens autem Asaph blasphemos his abundare pro quibus ante serviebat, coepit nutare secundum quosdam de eodem populo, nesciens quid in his figuris lateret, quasi non esset aliquid melius quod Deus daret, sed admonitus lis: Hic agitur de hoc quod defecerunt laudes, vel hymni David non Filii Dei, sed filii Jesse, id est Judaici populi, qui per David regem significatur, cujus laus defecit, quia jam non dat Deus blanda ut pueris ad servinens suum et aliorum errorem, dicit se inde reversum 157 ad meliuario Dei, ibi verumtamen. Quarto comparat praemium coeleste terrenae voluntati suae et se arguit, ibi, quid enim. Asaph ergo erroris sui recordans et inde poenitens et se castigans, cum admiratione dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
uid repetitur. s nusquam additũ filii iesse isi hic: quod non manit̃o
factum est. Iauid enĩ homo quudam filius iesse: regnauit in ifrł.
tẽpore ueteris testamenti. in quo nouũ testamentũ erat. s occultũ
sicut et xp̃c in dauid et in abraham erat. s occultus. ut fructus¬
est in radice. s non apparet. Nouerunt autẽ pauci ꝓpħe. et xp̃m. et
nouũ testamentũ ẽẽ in occulto. et p̃nuntiauerunt utrũq reue¬
landũ. Illo ergo tẽpore quo latebant spũalia ꝓ regno illo ubi reg¬
nauit homo filius iesse: et ꝓ huiusmodi carnalib deficientib
tẽporalib. non dauid filii dei. s dauid filii iesse. id est carnalis
popłi. His autem tẽ poralib deficientib quȩ deus subtratie: ut qͥ¬
rerentur ea quȩ occulta in illis tegebantur. Loquitur asaph id est
synagoga s fidelis. quȩ et ante piedm̃ coluit. Licet ꝓpter terrena.

Expanded text:
vidvidfactum est. David enim homo quidam, filius Jesse , regnavit in Israel tempore Veteris Testamenti; in quo Novum Testamentum erat, sed occultum, sicut Christus in David, et in Abraham erat, sed occultus: ut fructus in radice est, sed non apparet. Noverunt autem pauci prophetae etNovum Testamentum esse in occulto; et praenuntiaverunt utrumque revelandum. Illo ergo tempore, quo latebant spiritualia pro regno illo, ubi regnavit, homo ille filius Jesse et pro hujusmodi carnalibus, carnalis ilDavid filii Dei, sed David filii Jesse, id est carnalis populi. His autem carnalibus deficientibus quae Deus subtraxit, ut quaererentur ea quae occulta in illis tegebantur, loquitur Asaph, id est Synagoga, sed fidelis, quae et ante pie coluit Deum; licet propter terrena,
Abbreviated transcription (Latin):
in seculũ seculi. quod quidam int̾pretes addunt. et replebitur
scĩ. fiat fiat. Ecct quasi subscriptio pͥncipis: et concessio audientiũ
D agnificũ uero est: quod sic concludit. optantis est semel dicere. sed
nimiũ desiderantis ist: repetere. Quasi diceret. quod iussisti dñe. ita
siat fiat. donec quod cepit a flumine ꝑueniat. usq ad t̾minos orbis
terrs. s ciendum est. quod septuagesimus primus psalmus scdđi li¬
ymni a aiua filii iesse. ad finem septuagesimi primi psalmi ꝑtine¬
at. Id uero quod sequitur: psalmus asaph mitiũ sit sequentis:
Hymnus tria habet. laudem. et dei
qui non amat. sic si sit laus. et ñ
Ddi: ñ ẽ himnꝰ. Et si sit di et non
sit n inm daderes hier tria. et laudem. et dei. et canticum.
In laude confitentis est predicatio. in cantico amantis est affectio
preter solitũ uero: addit filii iesse. In titulis enim sepe nomen da¬

Expanded text:
in saeculum saeculi, quod quidam interpretes addunt. Et replebitur in saeculum saeculi, quod quidam interpretes addunt. Et replebitur sancti. Fiat, fiat. Gl. . Magnificum vero est quod sic concludit; optantis est semel dicere fiat; sed nimium desiderantis est repetere. Quasi dicat: Quod jussisti, Domine, ita fiat, fiat, donec quod coepit a flumine perveniat usque ad terminos orbis terrae. Sciendum quod septuagesimus primus psalmus secundi lihymni David filii Jesse, ad finem septuagesimi primi psalmi pertineat. Id vero quod sequitur: Psalmus Asaph, initium sit sequentis. Hymnus tria habet: laudem Dei cum qui non amat. Si sit laus, et non est Dei, non est hymnus: et si sit Dei, et nonsit hymnus, habere haec tria, laudem et Dei, et canticum. In laude confitentis est praedicatio; in cantico amantis affectio. Praeter solitum vero addit, filii Jesse. In titulis enim saepe nomen Da
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ẽpora. et ante omẽm creaturam. id est in ȩt̃num ꝑmanet nom̃ eius.
id est filius regis. Hoc dicit. ne putes tẽporalem dei filiũ. et om̃s tri
bus terre benedicentur in ipso. ut abralie ꝓmissum est. In semine
tuo benedicentur om̃s gentes tertȩ. Et ne duo decim trib accipias
tantũ. addit om̃s gentes. scilicet om̃s benedicti. magnificabunt eũ.
laudat om̃ib enim dictis: bẏ num eructuat. Quasi diceret. qͥa
in eo omnes benedicentur. B̾ enedictus dñs deus isrł. Nota hic
ẽẽ exclamatoriam beneilictionẽ. cum ãmonitione et ꝓpħia: qui fa¬
cit mirabilia solus: quia quicũq facit. ipse in illo facit. Et¬
benedictũ nomen. id est gła maiestatis eus. quo dest maius om̃ib
nominib. uel nomen maiestatis. scilicet noinen xp̃ianum: quod est
deipso xp̃o. et hoc est. in et̃num. id est quã dui seculum durat. et

Expanded text:
tempora, et ante omnem creaturam, id est aeternum permanet nomen ejus, tempora, et ante omnem creaturam, id est aeternum permanet nomen ejus, id est fibus terrae benedicentur in ipso, Aug. ut Abrahae promissum est: In semine tuo benedicentur omnes tribus terrae . Et ne duodecim tribus accipias tantum, addit omnes gentes, scilicet omnes benedicti, magnificabunt eum, laudat. Omnibus enim dictis, hymnum eructat. Quasi dicat: Quia in eo omnes benedicentur, benedictus Dominus Deus Israel. Nota hic esse exclamatoriam benedictionem cum admonitione et prophetia, qui facit mirabilia solus; quia quicunque facit, ipse in illo facit. Cassiod. id est, gloria majestatis ejus, quod est majus omnibus nominibus; vel, nomen majestatis, scilicet nomen Christianum, quod est de ipso Christo, et hoc in aeternum, id est quandiu saeculum durat, et
Abbreviated transcription (Latin):
ergo sicut fenũ terrȩ. scilicet fructiferũ: ut est fenum frumenti. uel
quia ambigue posita est ciuitas: non enĩ addidit. uel eius. ueldei.
ciuitas caimi intelligi potest. sicut ance de ciuitate dei exposumꝰ id ẽ
quȩ incepit a caim. quȩ cõparatur feno. scd̃m illud. Om̃is caro fenũ.
Om̃is namo claritas ciuitatis. quã cepit edificare can: est ficite
flos feni. quod hodie floret et cras in clibanũ mittitur. et est sen¬
sus huius et p̃cedentis loci talis. fructus eius. id est illud quod in
bitur et cõmendabitur. suꝑ om̃ia seculi. et ea que sunt de ciuita¬
te caim. scilicet florebunt sicut fenum terre. id est quicquid pro
magno habetur. in seculo cõparabitur feno terre. Sit nomen.
dicuntur. Quasi diceret. Et quia fructus eius extolletur. et flos
seculi decidet. ergo sit nomen eius benedictũ in secula. Quasi qͥa

Expanded text:
ergo sicut fenum terrae, scilicet fructiferum, ut est fenum frumenti. Vel ergo sicut fenum terrae, scilicet fructiferum, ut est fenum frumenti. Vel quia ambigue posita est civitas, non enim addidit vel ejus vel Dei, civitas Cain intelligi potest, sicut ante de civitate Dei exposuimus, id quae incoepit a Cain, quae comparatur feno, secundum illud: Omnis caro fenum . Omnis namque claritas civitatis quam coepit aedificare Cain, est sicut flos feni, quod hodie floret, et cras in clibanum mittitur . Et est sensus hujus et praecedentis loci talis: Fructus ejus, id est illud quod in bitur et commendabitur super omnia saeculi. Et ea quae sunt de civitate, Cain scilicet, florebunt sicut fenum terrae, id est quidquid pro magno habetur in saeculo, comparabitur feno terrae. PARS VI.dicentur. Quasi dicat: Et quia fructus ejus extolletur, et flos saeculi decidet, ergo sit nomen ejus benedictum in saecula. Quasi dica
Abbreviated transcription (Latin):
libani ad luterã. quia si libanus ꝓceras cedros ꝓducit xp̃c scõs
enim int̃pretatur candidatio. et significat candorem. et dignita¬
tẽ huius seculi. Ergo fructus eius. id est dilectores xp̃i. suꝑ extol¬
lẽtur suꝑ libanũ. id est ipse extollit suꝑ candorẽ seculi. quia om¬
nia secularia contẽpnunt. Uel fructus eius. id est cantas suꝑ ex¬
huc eminentiorẽ uam demonstro. e cet̃a. Et illi qui sunt de ciui¬
tate. scilicet dei. id est de eccłia. florebunt. gratissime in futuro. sicut
ista ciuitate p̃sentis eccłiȩ. migrantes: in illa celesti beatitudine flo¬
rebunt. Uel ꝑ fenum. fenum fructiferũ. id est frumentũ potest in¬
celligi: ficut in genesi fem nomine etiam frumentũ intelligitur.
cũ ait. Iussit deus ꝓducere t̾ram om̃e lignum. et om̃e fenum. nec
adiunxit. et om̃e frumentũ. nomine illud feni cõplectins. Florebunt

Expanded text:
Libani, ad litteram, quia si Libanus proceras cedros producit, ChristusLibani, ad litteram, quia si Libanus proceras cedros producit, Christusenim interpretatur candidatio, et significat candorem et dignitatem hujus saeculi. Ergo fructus ejus, id est dilectores Christi, superextolletur, super Libanum, id est super candorem saeculi, quia omnia saecularia contemnuntur. Vel, fructus ejus, id est charitas, supehuc eminentiorem viam vobis demonstro, etc. . Et illi qui sunt de civitate, scilicet Dei, id est de Ecclesia florebunt gratissime in futuro, sicut ista civitate praesentis Ecclesiae migrantes, in illa coelesti beatitudine florebunt. Vel per fenum, fenum fructiferum, id est frumentum potest intelligi, sicut in Genesi feni nomine etiam frumentum intelligitur, cum ait: Jussit Deus producere terram omne lignum, et omne fenum , nec adjunxit, et omne frumentum, nomine feni illud complectens. Florebunt
Abbreviated transcription (Latin):
est dde eius institutione. quia ipse orare docuit.Sic. Ailueniat
regnũ tuuum et cet̾a. et tota die. id est toto t̃pore benediciunre
ei bona uita et merito. Quia ipse erit firmamentũ in sũmis
montiũ. Summa montiũ sunt auctores scripturarũ. scilicet ꝓpłie.
apłi. quos firmat. quia om̃ia ab illis p̃dicta. in illo sunt cõpleta
et hoc in terra. quia ꝓpter eos qui in terra sunt: om̃ia scripta suit.
Unde et ipse in t̾ram uenit: ut ea impleret. fundamentũ ergo ꝓpha¬
rum est. quia quod prȩ dixerunt impleuit. Uel ita apse erit fu¬
mamentũ. id est panis fidei confirmans cor insũmis montiũ. id est
in apłis. et aliis scĩs. et hoc in ter ra etiam ista. quod mirũ est. scili¬
cet quod ita eos confirmat. hic. Sequit᷑. Et fructus eius. scilicet
honi. suꝑ eccolletur suꝑ libanũ. id est ipse extollet suos suꝑ cedroᷤᷤ

Expanded text:
est de ejus institutione, quia ipse orare docuit sic: Adveniat est de ejus institutione, quia ipse orare docuit sic: Adveniat regnum tuum, etc. Tota die, id est toto tempore benedicent ei bona vita, et meriug. Summa montium sunt auctores Scripturarum, scilicet prophetae et apostoli, quos firmat, quia omnia ab illis praedicta in illo sunt completa. Et hoc in terra, quia propter eos qui in terra sunt, omnia scripta sunt. Unde et ipse in terram venit ut ea impleret. Firmamentum ergo prophetarum est, quia quod praedixerunt implevit. Vel ita: Ipse erit firmamentum, idin apostolis, et aliis sanctis. Et hoc est, in terra ista, quod mirum est, scilicet quod ita eos confirmat hic. Sequitur: Et fructus ejus, scilicet boni superextolletur super Libanum, id est ipse extollet suos super cedros
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑum saluas faciet in futuro scilicet non mͦ paicet hic. Sequit᷑.
Ex usuris. id est penis et̃nis. et inquitate. id est ab ip̃o pecc̃o pro
xp̃ianum. et si malis sit contẽptibile hic. tamen erct honorabile
coram illo. quia in eius regno ante ipsum uiccuri sunt. uelse¬
cundũ aliam literam. scilicet et honorabile nomen eius coram ip¬
sis. quia gras redliuit beneficus dantes uirtutẽ nomimi eilis.
Et uiuet. Quinta pars ubi agit de honorificentia regis. Quali
diceret. et si morte sua redin ꝗt pauꝑem. tamen et uiuet sine fine.
qui contẽptus est mariens. et dabitur ei de auro arabiȩ. idest sa¬
pientes mundi in xp̃m credent. ꝑ arabiam enĩ gentes signifuan¬
cur. ꝑ aurũ quidem quod excellit inter metalla ĩapientia q̃
excellit inter doctrinas. et adorabunt semꝑde ipso multipli¬
cando. idest corpore eius. uel de ipso consequendo. uel de ipso id

Expanded text:
pauperum salvas faciet, in futuro scilicet, non modo parcet. Hic sequitur: pauperum salvas faciet, in futuro scilicet, non modo parcet. Hic sequitur: ex usuris, id est poenis aeternis, et iniquitate, id est ipso peccato pro men eorum, scilicet nomen Christianum, et si malis sit contemptibile, hic tamen erit honorabile coram illo. Quia in ejus regno ante ipsum victuri sunt. Vel secundum aliam litteram, scilicet honorabile nomen eorum coram ipsis, quia gratias reddent de beneficiis, dantes virtutem nomini ejus.iod. Quinta pars, ubi agit de honorificentia regis. Quasi dicat: Et si morte sua redemit pauperem, tamen et vivet sine fine, qui contemptus est moriens; et dabitur ei de auro Arabiae, id est sapientes mundi in Christum credent. Per Arabiam enim gentes significabantur; per aurum, quod excellit inter metalla, sapientia quae excellit inter doctrinas. Et adorabunt semper de ipso multiplicando, id est corpore ejus, vel de ipso consequendo, id
Abbreviated transcription (Latin):
grãm ad faciendam ititiam. et ad uitandam iniquitatẽ. Duplex
enĩ adiutoriũ gre cõmendat hic scilicet et qd̾ est in remissione pec¬
catoꝵ. cum ait parcet pauꝑi. et quod est in participatione iustitie.
cum addit. et animas pauꝑum saluas faciet. Peinde his duob
alia duo equipollentia reddit dicens. Ex usuris. id est a peccatis
redimet animas eoꝵ. et hoc est quod supra dixit. parcet pauꝑi. Usu¬
rȩ autẽ dicuntiłi peccata. quia plus mali inuenitur in suplicus.
quam cõmissum est in peccatis. Ut uerbi gr̃a. cum homicida tantũ
do. quȩ debebant ampliora supplicia. et redimet precio sanguinis
animas eoꝵ ex iniquitate. scilicet iuuando ꝑ gr̃am ad faciendam
iꝰtitiam. Eadem itaq repetita sunt. que supra dicta erant. Nã par¬
cendo redimet ab usuris. saluos aictẽ faciendo redimet ab iniqͥtate.
iniquitate redimet el ita ut de futuro accipiatur illud. animas

Expanded text:
gratiam ad faciendam justitiam, et ad vitandam iniquitatem. Duplex gratiam ad faciendam justitiam, et ad vitandam iniquitatem. Duplex enim hic adjutorium gratiae commendatur, scilicet et quod est in remissione peccatorum, cum ait: Parcet pauperi; et quod est in participatione justitiae, cum addit, et animas pauperum salvas faciet. Deinde his duobus alia duo aequipollentia reddit, dicens: VERS. 14.-- « redimet animas eorum, et hoc est quod supradixit, parcet pauperi. Usurae autem dicuntur peccata, quia plus mali invenitur in suppliciis quam commissum est in peccatis, ut verbi gratia, cum homicida tantum do, quae debebant ampliora supplicia. Et redimet pretio sanguinis, animas eorum ex iniquitate, scilicet juvando per gratiam ad faciendam justitiam. Eadem itaque repetita sunt, quae supradicta erant; nam parcendo redimet ab usuris; salvos autem faciendo, redimet ab iniquitate.iniquitate redimet. Vel ita, ut de futuro accipiatur illud, animas
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. quȩ sit familia regis. et om̃s gentes. quȩ t̾renos habent
dũos. seruient ei. quia non est gens que in parte sui non adoret
ꝑem. id est popłm credentiũ. in quo sunt et reges. a potente. id est
a diabolo. quẽ non sua uirtus s peccata hominũ potentẽ fecerunt.
Ueinde repetit. ut det̾̃minet quẽ pauꝑem liberet dicens. et pauꝑem
etiam cui ñ erat adiutor. quia homo iustus uel angłs. uel lex. uel
liberum arbitriũ. non poterat eum liberare. nisi tantũ leo de tri¬
buuda. et si liberat. ñ camen peccata pro quib tenebantur. ei pla¬
Pauꝑi et mopi. ia est ñ de se confidenti. s de gr̃a. uel ita continua.
dico liberabit pauꝑem. et si liberatuis pauꝑ offendit. Parcet pau¬
ꝑi et in opi. quod necesse est. quia om̃s peccant. et egent gła dei.
et animas pauꝑum saluas faciet. ab iniquitate. id est dando eis

Expanded text:
ostendit quae sit familia regis, et omnes gentes, quae terrenos habent ostendit quae sit familia regis, et omnes gentes, quae terrenos habent dominos servient ei, quia non est gens quae, in parte populi sui, non adoret perem, id est populum credentium, in quo sunt et reges a potente, id est a diabolo, quem non sua virtus, sed peccata hominum potentem fecerunt; deinde repetit, ut determinet quem pauperem liberet dicens, et pauperem etiam qui non erat adjutor, quia homo justus vel angelus, vel lex, vel liberum arbitrium non poterat eum liberare, nisi tantum Leo de tribu Juda . Et si liberat, non tamen peccata, pro quibus tenebantur, ei plaPauperi et inopi, id est non de se confidenti, sed de gratia. Vel ita continua: Dico liberabit pauperem, et si liberatus pauper offendit, parcet pauperi et inopi: quod necesse est, quia omnes peccant et egent gloria Dei . Et animas pauperum salvas faciet ab iniquitate, id est dando eis
Abbreviated transcription (Latin):
diuersis odorib nares mulcent. et significant eos qui terrena delee
cent. id est alios secum in societatẽ eccłiȩ adducent: Uel potest
hoc accipi de malis regib. qui ꝑsequuntur et occidunt marty¬
res. Et est. Reges arabum et saba. id est ꝑsequentes. nescienteᷤ
adducent dona. dum immolando martyres adduxerunt eos.
Uel uixta int̃pretationem nominũ: totum potest accipi. Thar¬
sis enim int̃pretatur exploratio gaudii. arabia humilis. uel cam¬
pestris. saba: inicensio. uel coni̾sio. Et est. Reges tharsis. id est¬
illi qui explorant uerum gaudium. et insule. ia est qui a se
qui diumo igne succensi sunt uel conuersi ad dm̃. adducent
dona. id est se et alios. Uel historialiter potest accipi de regib
qui uenerunt adorare xp̃m cum munerib. qui fuerunt de hiꝰ
ꝓuinciis. cum quib ueuerunt insulȩ. id est etiam extremi. un¬
de hic psalmus cantatur in festo epipbaniȩ. Quid ꝑ singula:¬

Expanded text:
diversis odoribus nares mulcent, et significant eos qui terrena delectdiversis odoribus nares mulcent, et significant eos qui terrena delectcent, id est alios secum in societatem Ecclesiae adducent. Vel potest hoc accipi de malis regibus qui persequuntur et occidunt martyres. Et est, reges Arabum et Saba, id est persequentes nescientes, adducunt dona, dum immolando martyres adduxerunt eos. Vel juxta interpretationes nominum totum accipi potest. Tharsis enim interpretatur exploratio gaudii, Arabia, humilis, vel campestris; Saba, incensio vel conversio. Et est: Reges Tharsis, id estilli qui explorant verum gaudium; et insulae, id est qui a sequi divino igne succensi sunt, vel conversi ad Deum, adducent dona, id est se et alios. Vel historialiter potest accipi de regibus, qui venerunt adorare Christum cum muneribus qui fuerunt de his provinciis, cum quibus venerunt insulae, id est, etiam extremi. Unde hic psalmus cantatur in festo Epiphaniae. Quid per singula
Abbreviated transcription (Latin):
est quod pͥus dixit. a mariusq ad mare. Nota quod paucis uerb
magna docet sacramenta. Coram illo. quod uniu̾s aliter dixe¬
bunt. echiopes. qui sunt in sinib terre. et teterrimi. id est gentes.
a parte totũ. et mimici eius. scilicet ꝑtinaces scismatici. qui inuidẽt
medes. id est amabunt t̾rena. quȩ sunt eoꝵ esca penalis. uel lin¬
gent t̾ram. id est scismaticos homines amabunt. et suaues habe¬
bunt. quib auctorib contradicunt diuinis eloquiis. Neges
tharsis. Tharsis int̾pretatur contẽplatio. ĩqua fixi sunt fide¬
les qui offerunt munera. dum deuoto animo seruiunt. Et est sen¬
sus Reges tharsis. id est fideles in contẽplatione fixi. qui dicun¬
dur reges. qͥã sunt dñatores uitioꝵ. et in sulȩ id est qui uitia mũ¬
di circũfluentia a se excludunt. munera. offerent. id est seipsos. dũ
deuote seruiuint. Reges arabum et saba dona adducent. Heȩ patȩ

Expanded text:
est quod prius dixit, a mari usque ad mare. Nota quia paucis verbis est quod prius dixit, a mari usque ad mare. Nota quia paucis verbis magna docet sacramenta. 155 VERS. 9.-- illum adorabunt Aethiopes, qui sunt in finibus terrae, et teterrimi, id est gentes, a parte totum; et inimici ejus, scilicet pertinaces schismatici, qui invident medes , id est, amabunt terrena, quae sunt eorum esca poenalis. Vel lingent terram, id est schismaticos homines amabunt, et suaves habebunt, quibus auctoribus contradicunt divint. Tharsis interpretatur contemplatio in qua fixi sunt fideles, qui offerunt numera, dum devoto animo serviunt. Et est sensus: Reges Tharsis, id est fideles in contemplatione fixi, qui dicuntur reges, quia sunt dominatores vitiorum, et insulae, id est, qui vitia mundi circumfluentia a se excludunt, munera offerent, id est seipsos, dum devote serviunt, reges Arabum, et Saba. Hae patriae
Abbreviated transcription (Latin):
stitia et habundantia pacis: donec auferatur luna. ut ñ sit idẽ pax
erit. donec morte destructa: iam ñ sit carnis mortalitas. quȩ ꝑ lunã
significatur: Uel per. lunam significatur eccłia. et legitur alia litt̾a.
scilicet extollatur. Alii enim int̾ꝑretati sunt auferatur. alii uero ex¬
collatur. Et est. donec extollatur luna. id est eccłia eleuetur. per
am plitudo regni. Quasi diceret. sic utile est regnum. et sic latum
ło. id est quia dñabitur amari. id est a quolibet fine terre. usq ad
et a flumine iordane dñabitur ubi uox patris suꝑ xp̃m in sonuit.
hic est filius m̃s dilectus. Inde ergo doccrina eius cepit. inde aucco¬
ritas magistri dilatatur. usq ad terminos orbis t̃re. predicato euan¬
głio regni xp̃i. Inde regula baptismi ꝑ totum mundũ manauit.¬
S inde ergo dñabitur usq ad t̃minos orbis terrarũ. circũquaq hoc

Expanded text:
stitia et abundantia pacis, donec auferatur luna ut non sit, Aug. id est pax stitia et abundantia pacis, donec auferatur luna ut non sit, Aug. id est pax erit donec morte destructa, jam non sit carnis mortalitas, quae per lunam significatur, et per lunam significatur Ecclesia, et legitur alia littera, scilicet extollatur, alii enim interpretati sunt, auferatur, alii vero extollatur. Et est, donec extollatur luna, id est Ecclesia elevetur per amplitudo regni. Quasi dicat: Sic utile est regnum, et sic latum, et, id est, quia dominabitur a mari, id est a quolibet fine terrae usque a et a flumine Jordane dominabitur, ubi vox Patris super Christum insonuit: Hic est Filius meus dilectus . Inde ergo doctrina ejus coepit, inde auctoritas Magistri dilatatur usque ad terminos orbis terrarum, praedicato Evangelio regni Christi. Inde regula baptismi per totum mundum manavit. Inde ergo dominabitur usque ad terminos orbis terrarum, circumquaque hoc
Abbreviated transcription (Latin):
xerat de futuro iudicio. Quasi diceret. xp̃c infiituro uidicabit.
et pͥus in humilitate et lenitate sũma ueniet. Et hoc est. i escendae
inuterũ uirginis sicut pluuia in uellus. Ap̃c enim quẽ nichil
leniter in uterũ uirginis sine aliquo strepitu. sicut pluuia in uel¬
lus descendere: ut magis ostenderet uirtutẽ si eam tẽꝑasset: et est
congrua similitudo. Lana enĩ accipiendo. uel reddendo aquã ñ
rũpitur s integra manet. sic et in uirgine integritas ante partũ.
in partu. post partũ. Post illud idem. alia similitudine cõpbat
dicens. et descendet sicutt stillicidia stillantia suꝑ trã. quȩ in modũ
roris sũma lenitate descendũt Quis gͦ post t̃a aꝑtas similitudines
dubitec de partui uirginis: Ñeinde exequit᷑ ꝗ̃ ip̃e oriens attulit. que
germina de stillicidus pullularint dicens. Orietur indieb eius ui

Expanded text:
xerat de futuro judicio. Quasi dicat: Christus in futuro judicabit, xerat de futuro judicio. Quasi dicat: Christus in futuro judicabit, et prius in humilitate et lenitate summa veniet. Et hoc est: Descendet in uterum Virginis, sicut pluvia in vellus. Christus enim quem nihil leniter in uterum Virginis sine aliquo strepitu, sicut pluvia in vellus descendere, ut magis ostenderet virtutem si eam temperasset. Et est congrua similitudo. Lana enim accipiendo aquam non rumpitur, sed integra manet; sic et in Virgine integritas ante partum, in partu, post partum. Post illud idem alia similitudine comprobat, subdens: Et descendet sicut stillicidia stillantia super terram, quae in modum roris summa lenitate descendunt. Quis ergo, post tam apertas similitudines, dubitet de partu Virginis. Deinde exsequitur, quae ipse oriens attulit, quae germina de stillicidiis pullularunt, dicens: VERS. 7.-- « Orietur i
Abbreviated transcription (Latin):
et qualis fit rexille: qui iudicaturus est. Quasi diceret. quomͦ
incipiet hoc regnum: Ecce incipiet a uideis. et consũmabitur in
gentib. Et hoc est. Nescendet sicut pluuia in uellus. Alludit fac¬
to gedeonis: quod in libro iudicũ legitur. qui pugnaturus cont᷑
iadianitas. petiit a dño signum uictoriȩ tale. ut uellus ouis
in area positum: cõplueretur area remanente sicca. et ita factũ
est. Postea petiit ut area irrigaretur sicco uellere. et ita fuit. In
quo mistice significatũ est. quod popłs iuideoꝵ pͥus irroraretur
am. Ate ergo. Rex ille. pͥus descendet in uellus sicut pluuia. id est
stolos elegit. sicca area totius orbis. sicut pluua pͥus descendit
in uellus gedeonis. et postea descendet sicut stillicidia stillan¬
tia suꝑ t̃ram. id est suꝑ gentes. sicco uellere uideoꝵ. sicut postea
fuit cõpluta area gedeonis sicco uellere. Eoce. Unde incipiet. et
ubi consũmabit᷑ regnũ ecillud regnum sicerit itole. Quia

Expanded text:
et qualis sit rex ille qui judicaturus est, quasi dicat: Quomodo incipiet hoc regnum? Ecce incipiet a Judaeis, et consummabitur in gentibus. Et hoc est descendet sicut pluvia in vellus. Alludit facto Gedeonis, quod in libro Judicum legitur, qui pugnaturus contra Madianitas petiit a Domino victoriae signum tale, ut vellus ovis in area positum complueretur area remanente sicca; et ita factum est. Postea petiit, ut area irrigaretur sicco vellere, et ita fuit . In quo mystice significatum est, quod populus Judaeorum prius irrogareturam. Ait ergo rex ille: Prius descendet in vellus sicut pluvia, id est,stolos elegit, sicca area totius orbis, sicut pluvia prius descendit in vellus Gedeonis. Et postea descendent sicut stillicidia stillantia super terram, id est super gentes sicco vellere Judaeorum, sicut postea fuit compluta area Gedeonis sicco vellere. Ecce unde incipiet, et ubi consummabitur regnum et illud regnum sic erit utile, quia
Abbreviated transcription (Latin):
signa. ut ad celerem uindictam ꝓuocet iudicem. ostendens quod
uirib suis darent. Unde et subdit: et non cognouerunt quod a do
pͥus posuerunt signa. sicut solẽt statue principũ pom. in exitri. ud est
in portis. uel in uia et plateis. et hoc suꝑ somnũ. scilicet ꝑ edita loca.
id est suꝑ turrem uel in aliquo loco excelso: ul non cognouerunt sicut¬
in egressu defecerunt: alia littera respectu. id est non cognouerunt.¬

Expanded text:
signa, ut acceleret vindictam, provocet judicem, ostendens quod signa, ut acceleret vindictam, provocet judicem, ostendens quod viribus suis darent. Unde et subdit, et non cognoverunt, scilicet  in templo prius posuerunt signa sicut solent statuae principum poni in exitu, id est in portis, vel in via et plateis. Et hoc super summum, scilicet super edita loca, id est super turrim, vel in aliquo loco excelso. Vel non cognoverunt in egressu desuper, alia littera, id est non cognoverunt
Abbreviated transcription (Latin):
romanus exercitus. ad quẽ aesignandũ ꝑ prolem. xini. id est per
auticipationem p̃misit coꝵ. In sc̃o autem. id est in scũario. dicit
eum malignatũ. ut ꝑ contẽptum sc̃i templi. ubi dcitas uidetur
despici. in presemptores concitet inuidiam. Et głati sunt. de uic¬
scelus soleat sequi plenitudo. hii ad głam uertunt. qui oderunt
ce. serui scilicet demonũ. qui nullatenus sunt colerandi. et hoc
in medio sollempnitatis tue: tunc eiñ euersa est iec̃m: quando
sollempnitas agebatur paschalis in qua crucifixerunt dñm. congre¬
gati ergo seuierunt. congregati ꝑierunt. Uel non aliquo extremo
loco s in medio atrio tuo. alia litera. sacrilegia cõmiserunt. et. Po¬
las. quib in prȩlio utebantur. uel statuas. et quelibet moni m̃ta uic¬
toriȩ. quȩ prius in tẽplo posuerunt. que et solebant suꝑ portas po¬
nere insignum criũphi. Signa scilicet manifesta. cum dolore iterat

Expanded text:
quem designandum per prolepsim, id est per quem designandum per prolepsim, id est per anticipationem, praemisit eorum. In sancto autem, id est in sanctuario, dicit eum malignatum, ut per contemptum sancti templi, ubi Deitas videtur despici, in praesumptores concitet invidiam. VERS. 5.-- « Et gloriascelus soleat sequi poenitudo, hi ad gloriam vertunt, qui oderunt te, servi scilicet daemonum qui nullatenus tolerandi sunt. Et hoc in medio solemnitatis tuae. Tunc enim eversa est Jerusalem, quando solemnitas agebatur paschalis, in qua crucifixerunt Dominum. Congregati enim saevierunt, congregati perierunt, vel non in aliquo extremo loco; sed in medio atrio tuo, alia littera, sacrilegia commiserunt. Et ilas, quibus in praelio utebantur, vel statuas, et quaelibet monimenta victoriae, quae prius in templo posuerunt, quae et solebant super portas ponere in signum triumphi; signa scilicet manifesta, cum dolore iterat
Abbreviated transcription (Latin):
in anus tuas. ia est p̃otentiam tuani. in suꝑbias eoꝵ. a quib euersa est
ierłm. id est a regib gentiũ ut suꝑbias eoꝵ uertas ad humilitatẽ du¬
cens eos. in finem. id est in xp̃m. quomodo et nõ repellebas in finẽ
et benedicit: leua. quia ex multũ suꝑstitiosa facta est scĩssima. uel
ita mons syon. Quasi diceret. quȩ hereditas est: mons. ꝓpter eminen¬
tiam untutũ. syon: ꝓpter speculationẽ. in quo. i est qua re. id est
ꝓpter quã rem habitasti in eo. uel uacat in eo. leua manus tuas in
suꝑbias eoꝵ. hoc non mutatur. Quanta breuiter cõmemorat eũ
ydolatra. gentilis. malignatus est. id est maligne oꝑatus est. in scõ.
ia est in his quȩ sc̃a tua erant. scilicet in tẽplo. in sacerdotio. et in
cet̃is sacram̃tis. quod ꝑmisit deus ficri. quia iam nil p̃signabãt
cum res ett. et quanta i aligne oꝑatus est ammirando hoc ait.
tota gens. uel occisa. uel captuata est. et hoc fecit mimicus. id est

Expanded text:
 Alcuin. id est potentiam tuam, in superbiam eorum, a quibus eversa est Jerusalem, id est a regibus gentium, ut superbiam eorum vertas ad humilitatem, ducens eos in finem, id est in Christum, quomodo et nos repellebas in finem,Et bene dicit leva, quia ex multum superstitiosa facta est sanctissima. Vel ita, mons Sion; quasi dicat: Quae haereditas est mons, propter eminentiam virtutum, Sion, propter speculationem, in quo, id est in qua re, id est propter quam rem, habitasti in eo, vel vacat. In eo leva manus tuas in superbiam eorum, hoc non mutatur. Quanta breviter commemorat everidololatra, gentilis, malignatus est, id est maligne operatus est, in sancto, id est in his quae sancta tua erant, scilicet in templo, in sacerdotio, et in caeteris sacramentis: quod permisit Deus fieri, quia jam nihil praesignabant, cum res esset. Et quanta maligne operatus est, admirando hoc ait, tota gens, vel occisa vel captivata est. Et hoc fecit inimicus,
Abbreviated transcription (Latin):
tem stulto populo confutando respondet asaph. Q uasi diceret. hec di¬
uerunt illi. et eis confitandis diri hoc. Prgo si ita est ut dicitis. quod
inustus uel nescius sit deus: hec inconuenientia secuntur. quia sine
catisa iustificaui cor meum. et sine causa laiu inter in nocentes ma¬
nus meas. hoc non mutatur. et sine causa fui flagellatus tota die. nec
hoc mutatur. et sine causa castigatio inea in matitcinis. Si dicebam.
hic ostendit aliud inconueniens. et incipit soluere questionẽ. aucto¬

Expanded text:
tem stulto populo confutando, respondet Asaph. Quasi dicat: Haec ditem stulto populo confutando, respondet Asaph. Quasi dicat: Haec dixerunt illi: Et eis confutandis dixi hoc: Ergo si ita est ut dicitis, quod injustus et inscius sit Deus, haec inconvenientia sequuntur, quod sine causa justificavi cor meum, et sine causa lavi inter innocentes manus meas. Hoc non mutatur. Et: Sine causa fui flagellatus tota die; nec hoc mutatur. Et sine causa castigatio mea in manibus. Si dicebam: Hic ostendit aliud inconveniens, et incipit solvere quaestionem aucto
Abbreviated transcription (Latin):
opa resticuit. obiuat michi doctrina patcũ. cui congrui. cui acõmo¬
datus sum: S neego repbarem nationem patrũ. uel pͥori doccrine
ñ ante faciebat. dum dicebat dm̃ hec non curare. Iam reuocatur iste
a lapsui. qui non p̃sumit se scientẽ contra scõs. ħabet enimiam primũ
gradũ scientie. Pͥrior gradus scientiȩ est: dum quis scit se uescite. quod
uidebatur scire. Pͥotest etiam totũ aliter dici ut popłs ille stultus. ñ
dubitasse. s contra am̃ disputasse intelligatur sic. Unde coniccent᷑
de hac tali cogitatione. et id est quia dixerunt. pͥusquã conuertentui
quomͦ scit deus: quomodo dicitur scire. que hic fiunt qui non punit. qͣsi
excelso: defectio est hic tunc iniustus est deus. subaudis qui patitur
malos. s id̾o uidetur deus eis nescire hec: quia ecce ipsi peccatores et
habundantes in seculo: obtinuerunt diuitias. hoc ñ mutatur. huic au¬

Expanded text:
a restituit; obviat mihi doctrina Patrum, cui congrui, cui accommoa restituit; obviat mihi doctrina Patrum, cui congrui, cui accommodatus sum, sed ne ego reprobarem nationem Patrum, vel priori doctrinae  veritatem rei: quod non ante faciebat, dum dicebat Deum haec non curare. Jam revocatur iste a lapsu, qui non praesumit se scientem contra sanctos. Habet enim jam primum gradum scientiae. Primus gradus scientiae est, dum quis scit se nescire quod prius videbatur scire. Cassiod., Alcuin. Potest etiam totum aliter dici, ut populus ille stultus non dubitasse, sed contra Deum disputasse intelligatur, sic: Unde convertentur de hac tali cogitatione. Et, id est quia dixerunt, priusquam converterentur, quomodo scit Deus? quomodo dicitur scire quae hic fiunt, qui non punit? quasi excelso, defectio est hic, tunc injustus est Deus, subaudis qui patitur malos, ideo videtur eis Deus nescire haec, quia ecce et ipsi peccatores, et abundantes in saeculo, obtinuerunt divitias. Hoc non mutatur. Huic au
Abbreviated transcription (Latin):
ui niter innocentes manus meas. id est oꝑa non modo cogitationes.
mea fuit in matitinis ia est sedula. cita. mea enĩ non differtur illis
uero uelsera: uel milla est. uel in matutinis orationib. Si dicebam¬
ecor iam se repͥmit iste auccortade scoꝵ. et iam uicina ueritate delibat
sic et dicebam. si ego narrabo. idest astiuã sic scilicet qd̾ ds ñ curat
ista. quod iuste inuit qutis frustra. ecce ieꝓbaui. id est reliqui. nati¬
onem filioꝵ tuoꝵ. ia est scoꝵ patriarehartĩ et ꝓpħarum. Dñis enim scili¬
cet abraham et ceteri. aliter docent. quib cedere debeo. non enĩ om̃ib
cio mea m matutins. alia littera babet et indermeus in matutino.
Et est talis sensus. us q huc asaph in ancipiti causa suȩ delibatioĩs
dubitauit nunc dicit quod docente ueritatẽ cognouerit. Quasi di
rit. et obuiat michi. id est occurrit michi pͥor p̃dicatio. quã isrłi¬

Expanded text:
vi inter innocentes manus meas, id est opera, non modo cogitationes. vi inter innocentes manus meas, id est opera, non modo cogitationes. malis, fuit in matutinis, id est sedula et cita. In ea enim non differtur, illis vero vel sera, vel nulla est, vel in matutinis orationibus. VEEcce jam se reprimit iste auctoritate sanctorum, et jam vicina veritate deliberat sic: Et dicebam: Si, ego narrabo, id est astruam sic, scilicet quod Deus non curet ista, quod juste vivit quis frustra, ecce reprobavi, id est reliqui nationem filiorum tuorum, id est sanctorum patriarcharum et prophetarum. Omnes enim, scilicet Abraham et caeteri, aliter docent: quibus cedere debeo. Non enim omnibus tio mea in matutinis, alia littera habet, et index meus in matutino, et est talis sensus, Usque huc Asaph in ancipiti causa suae deliberationis dubitavit. Nunc dicit quo docente veritatem cognoverit. Quasi dirit et obviat mihi, id est occurrit mihi prior praedicatio, quam Isr
Abbreviated transcription (Latin):
ut et ipse inquireret ueritatẽ rei: intrãs in scũarium dei. Quasidicẽt.
Quia hec cẽporalia sunt iniquis. ex quib predicta mala eueniunt.¬
a ueritate deuiauit. conu̾tetur. ad eam ut sit. hic. id est in hac senton¬
tia inqua modo sumi uel conu̾cetur buc id est redit ad dm̃. ad ueri¬
ueniet plenitudo tẽporis. quo filius missus est. qui hec docuit con¬
turo. et si modo ñ appareaut. et Duerunt. exponit hic asaph. qua¬
liter popłs suus errare ceꝑit. Quasi diceret. Unde conu̾tetur popłs:
Ecce.et. id est quia dixerunt. pͥusquam conu̾tentur de hactali cogita¬
id est indeo: ĩa est scit aeus hec an ñ. nondum dicit. nescit obfirmata
respondeat scit. iterum querunt. Quomodo scit ds: Ita itt curet ħ ann:
dubitantis popłi. hec sequentia dicuntur. ergo: quia seritio. et¬
cor meum. fatuis cogitationibi. sedicit illusum ut cum hȩc repu¬
diauerit. meluis nos curauerit. de quib subdit. et sine causa la¬

Expanded text:
t ut ipse inquireret veritatem rei, intrans in sanctuarium Dei. Quasi dicat: Quia haec temporalia sunt iniquis ex quibus praedicta mala eveniunta veritate deviavit convertetur ad eam, ut sit hic, id est in hac sententia, in qua modo sum. Vel, convertetur huc, id est rediit ad Deum, ad veriveniet plenitudo temporis, etc. quo Filius missus est, qui haec docuit conturo, etsi modo non appareant. VERS. liter populus suus errare coeperit. Quasi dicat: Unde convertetur populus? Ecce et, id est quia dixerunt priusquam converterentur de hac tali cogitaid est in Deo, scilicet scit Deus haec, an non? Nondum dicit nescit obfirmata respondeat: Scit. Iterum quaerunt: Et quomodo scit Deus? Ita ut curet, an dubitantis populi, haec sequentia dicuntur: Ergo, quia ilcor meum. Fatuis cogitationibus se dicit illusum, ut cum haec repudiaverit, melius nos curaverit: de quibus subdit: Et sine causa la
Abbreviated transcription (Latin):
in terra. uel suꝑ terram. ia est ultra m̃suram humanitatis locunt᷑.
quasi immortales sint.transeunt enĩ terrena om̃ia. non cogitant
et siin terra. id est et si ipsi sint in terta: tamen modũ transeunt. uer
ita. lingua eoꝵ. ens. interra. id est locutio eoꝵ facta t̾rena transiut
id est defecit. quia preter ueritatis rationem insirma est. deo con¬

Expanded text:
 terram, Aug., Hier id est ultra mensuram humanitatis loquuntur, quasi immortales sint; transeunt enim omnia terrena, quia non cogitant et si in terra sint, id est et si ipsi sint in terra, tamen modum transeunt, Vel ita, et lingua eorum, ens in terra, id est locutio eorum facta terrena, transivit, id est defecit, quia praeter rationem veritatis infirma est.
Abbreviated transcription (Latin):
inuenti sunt. In quo numero. crucis signum est. ꝓpter thau littera
quȩ in gretis numeroꝵ notis trectutos significat. Iili ergo soli ad
officium regiminis assumendi sunt. qui quod ꝑcipiunt aliis pre
dicant: et qui manib bonoꝵ oꝑum exequuntur. quod ore predi¬
cant docent. Unde in leuitio: os turturis retorquetur ad ascellas.
cuius crant iniinici: ait. Ab ipso. id est eius gr̃a: non ascipsis. Uelate¬
ipso. alia litcera. id est a parte tua o deus. idem sensus. ¶ iderunt in¬
gressuis. Quasi diceret. Intinguetur pes tiuis. quia sic te iudent pre¬
cessisse: o deus. Et hoc est. Uiderunt ingressus uel gressus tuos ds.
el scłmi aliam litceram uisi sunt gressus tui deus: quib scilicit
uenisti in mundum. Hęc gr̃a latebat in uettri testamento: modo pa¬
tet. cum filius missus annuntiatur ingentib. Quius dei gressus:
uiderunt. ingressus inquã dei mei. creatione scilicet uerbi. regis

Expanded text:
inventi sunt . In quo numero crucis signum est propter thau litteram, inventi sunt . In quo numero crucis signum est propter thau litteram, quae in Graecis numerorum notis CCC significat. Illi ergo soli ad officium regiminis assudicant, qui manibus honorum operum exsequuntur, quod ore praedicant, vel docent; unde in Levitico: Os turturis retorquetur ad ascellas. cujus erant inimici? ait: ab ipso, id est ejus gratia, non a seipsis, vel a teipso, alia littera, id est a parte tua, o Deus. Idem sensus. VERS. Gl. int. Quasi dicat: Intinguetur pes tuus, quia sic vident te praecessisse, o Deus. Et hoc est, viderunt ingressus, vel gressus tuos, Deus. Vel, secundum aliam litteram, visi sunt gressus tui, Deus, quibus scilicet venisti in mundum. Haec gratia latebat in Veteri Testamento; modo patet, cum Filius missus annuntiatur in gentibus, cujus Dei gressus viderunt, ingressus, inquam, Dei mei creatione, scilicet Verbi regis
Abbreviated transcription (Latin):
Et scd̃m hoc sequitur. Conuertar in ꝓfundum maris: id est ad eos qͥ
erant desꝑatissimi. Et ita conuertam eos. uel conuertar ad eos: ite¬
intinguatur pes. Quod tamen non deus. sed ꝓpłia dicit. conuersus
ad ipsum. Quasi diceret. Ita conuertes. o deus. uel conuerteris. ut
intiguatur pes tuus insanguine: id est ut qui pͥus erant inimici.
fiant pes tuus p̃dicando te usq ad sanguinem: id est usq ad mor¬
tem. Et lingua canum tuoꝵ.fiet. uel erit. ex inimicis: quia ꝑ conuer¬
sionem ex inimicis. fient canes ꝓ dño latratites contra hostes. Nu st̃
boni caues. qui edunt de micis: canes laudabiles. non detestabiles.
Unde. non tantũ dixit canum. sed canum tuoꝵ: nec eoꝵ. dentes. s lin¬
gua laudata est. Quod utiq non frustra: nec sine magno sacrañto:
gedeon cos solos ussus est ducere. qui fluminis aquã ficut canes lam¬
berene. talesq non ampluis quam trecenti. in tanta multitudine

Expanded text:
Et secundum hoc sequitur: convertar in profundum maris, id est ad eos qui Et secundum hoc sequitur: convertar in profundum maris, id est ad eos qui erant desperatissimi. Vel ita convertam eos, vel convertar ad eos. in., Aug. Quod tamen non Deus, sed Propheta dicit, conversus ad ipsum. Quasi dicat: Ita convertes, o Deus, vel converteris ut intinguatur pes tuus in sanguine, id est ut qui prius erant inimici fiant pes tuus, praedicando te usque ad sanguinem, scilicet usque ad mortem; et lingua canum tuorum fiet vel erit ex inimicis, quia per conversionem ex inimicis fient canes pro Domino latrantes contra hostes. Hi sunt boni canes, qui edunt de micis . Canes laudabiles, non detestabiles. Unde non tantum dixit canum, sed canum tuorum, nec eorum dentes, sed lingua laudata est, quoniam utique non frustra, nec sine magno sacramento. Gedeon eos solos jussus est educere, qui fluminis aquam sicut canes lamberent, talesque non amplius quam trecenti in tanta multitudine