comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prudentiamq multam nimis: et latitudinẽ
cordis: quasi arenã maris innumerabilẽ .xuii.¬
llud quoq multis ẽ exꝑimentis sepissime
comꝓbatum nullomodo eos qui amiciciarũ
fȩdus comurationis miere pͥncipio. mairup¬
tam potuisse seruare concordiam: siue qd̃
eam ñ ꝑ desid̃io ꝑfectionis. nec ꝓ apłicȩ cari¬
tatis imꝑio. s ꝓ amore t̃ieno. et ꝑ necessitatẽ
ac tginculũ pacti retinere conati sunt: siue
quod ille callidissimus inimicus. ut eos p̃uaricato¬
res sui faciat sacramenti: celerius ad irrũpen¬
da amiciciarũ uicła p̃cipitat. Certissima gͦ ẽ
prudentissimoꝵ uiroꝵ illa sententia: concor¬
diam ueram. et indiuiduã societatẽ insi int̃ emen¬
datos mores ciusdemq uirtutis ac ꝓpositi uiros
stare non posse. Hec de amicicia beatꝰ ioseph
spiritali narratione disseruit: nosq ad custo¬
diendam sodalitatis ꝑpetuam caritatẽ arden¬

Expanded text:
prudentiamque multam nimis, et latitudinem prudentiamque multam nimis, et latitudinem cordis, quasi arenam maris innumerabilem .Iud quoque multis est experimentis saepissime conprobatum nullo modo eos, qui amicitiarum foedus coniurationis iniere principio, indisruptam potuisse seruare concordiam, siue quod eam non pro desiderio perfectionis nec pro apostolicae caritatis imperio, sed pro amore terreno et per necessitatem ac uinculum pacti retinere conati sunt, siue quod ille callidissimus inimicus, ut eos praeuaricatores sui faciat sacramenti, celerius ad inrumpenda amicitiarum uincla 1 praecipitat. certissima ergo est prudentissimorum uirorum illa sententia concordiam ueram et indiuiduam societatem nisi inter emendatos mores eiusdemque uirtutis ac propositi uiros stare non posse. Haec de amicitia beatus Ioseph spiritali narratione disseruit nosque ad custodiendam sodalitatis perpetuam caritatem arden
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Non enim ignominiosam uel iracundiȩ¬
irȩ passionẽ ita uel asapientib occultari. de¬
bere decernit: ut iracundiȩ uelocitatẽ cul¬
pans. non ꝓhibeat tarditatẽ. Quã utiq si ꝑ¬
ncessitatẽ humane infirmitatis irruerit. ⁊dõ
censuit occultandã ⁊ tit. dũ ad p̃sens saꝑienter
atur. Hȩc enim ẽ natura irȩ. ut dilata langue¬
scat. et ꝑeat: ꝓlata uero magis. magisq con¬
flagret. Dilatanda gͦ. atq amplianda sunt
pectora. ne angustiis pusillammitatis arta
tum dei angusto corde nequeamus: nec dic̃e
cum ꝓpħa. Uiam mandatoꝵ tuoꝵ cucurri:
cũ dilatares cormcũ. Nam qͥa longanimitas
sapientia sit: euidentissimis scͥpturȩ testimo¬
nus edocem᷑. Longantmꝰ cmmuir nmius in
prudentia: pusillanimus autẽ ualde insipi
ens c̃. Et iccirco de illo qui sapientie donũ¬
a dñõ laudabiliter postulauit: scͥptura com¬
memorat. Et dedit ds̃ salomoni sapientiã

Expanded text:
tus. non enim ignominiosam iracundtus. non enim ignominiosam iracundiae passionem -ita a sapientibus occultari debere decernit, ut iracundiae uelocitatem culpans non necessitatem humanae infirmitatis irruerit, ideo censuit occultandam, ut dum ad praesens sapienter atur. Haec enim est naturae ita ut dilata languescat et pereat, fiagret. dilatanda ergo atque amplianda sunt pectora, ne angustiis pusillanimitatis artattum dei angusto corde nequeamus nec dicere cum propheta: uiam mandatorum tuorum cucurri, cum dilatares cor meum. nam quia longanimitas sapientia sit, euidentissimis scnpturae testimoniis edocemur: longanimus enim uir nimius in prudentia, pusillanimus autem uens est . Et idcirco de illo qui sapientiae donum laudabiliter a Domino postulavit Scriptura commemorat: Et dedit Dominus Salomoni sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
cundiȩ fumus ꝓtinus euanescat. Vel certe ita¬
ẽ intelligendũ. Damus locum irȩ : quotiens
cõmotiomi alteriꝰ. humili atq tranquilla m̃¬
te subcumbimus: et quodãmͦ dignos nos
qualibet in iuria ꝓfitentes:⁊ impatientiȩ
seuienti obsequim᷑. Ceterũ hii quiita sensũ apłice
ꝑfectionis incdinant. ut locum irȩ illos dare
existiment. qui ab uascente discedunt: uden¬
tur mͥ discessione fomatẽ non abscidere sed
nutrire. Nisi enim iracundia ꝓximi humili
statim satissactione uincat᷑: ꝓuocat eã fugi¬
ens potius quam declinat. Illud quoq huic
simile ẽ: quod salomon ait. Nolifestinare
inspũ tuo irasci: quia ira requiescit insinu
ne peniteat te innouissimo. Neq enĩ ita festi¬
nationẽ rixe uł iracundie culpat: tit earundem ap¬
ꝓbet tarditatẽ. Similiter et illud suscipien¬
dum ẽ. Stultus eadem ipsa hora pnuntiat.i¬
ram suam: occultat autẽ ignominiã suã astu¬

Expanded text:
cundiae fumus protinus evanescat. Vel certe itacundiae fumus protinus evanescat. Vel certe ita intelligendum est: Damus locum irae, quotiens commotioni alterius humili atque tranquilla mente succumbimus, et quodammodo dignos nos qualibet injuria profitentes, impatientiae saevienti obsequimur. Caeterum hi qui ita sensum apostolicae perfectionis inclinant, ut locum irae illos dare existiment, qui ab irascente discedunt, videntur mihi dissensionum fomitem non abscindere, sed nutrire. Nisi enim iracundia proximi humili statim satisfactione vincatur, provocat eam fugiens potisimile est quod Salomon ait: noli festinare in spiritu tuo irasci, quia ira in sinu ue paeniteat te in nouissimo: neque enim ita festinationem rixae uel iracundiae culpat, ut earundem adprobet tarditatem. similiter et illud suscipiendum est: stultus eadem ipsa hora pronuntiat iram suam, occultat autem ignominiam suam astu
Abbreviated transcription (Latin):
ne millud qđ a salomont dampnat᷑ p̃cipiti fu¬
rore raptemͣ. Totam tram suam ꝓfert insipiens:
sapiens autẽ dispensat ꝑ partes: id est stultus qͥ¬
dem adultionẽ sui. ire ꝑturbatione suecendit᷑:
sapiens autem paulatim eam maturitate con¬
sili. ac modcratione extenuat. et expellit. Ta
dicantes Rmi. sed date locum trȩ: id est neqͣqͣm
ad uindictam tracundia cogente tendatis: s
date locum ire: hoc ẽ non sint corda urã sic im
patientiȩ. ac pusillanimitatis angustiis cohar¬
tata. ut uolentam cõmotionis ꝓcellam cũ irru¬
crit sustinere ñ possint: s dilatamini in cordi
b urĩs suiscipientes adtiersos iracundiȩ fluctꝰ.
in illis extentis simbus caritatis. quȩ omĩa suif¬
fert: omnia sustinet: et ita mens urã ampli¬
tudine longanimitatis ac patientiȩ dilatata
habeat inse consilioꝵ saltitares recessus: in qͥbꝰ
receptus quodãmͦ. atq diffusus. deterrimꝰ tra¬

Expanded text:
ne in illud quod a Salomone damnatur praecipiti fune in illud quod a Salomone damnatur praecipiti furore raptemur: totam iram suam profert inpius, sapiens autem dispensat per partes, id est: stultus quidem ad ultionem sui irae perturbatione succenditur, sapiens autem paulatim eam maturitate consilii ac moderationis extenuat et expellit taledicantes, carissimi, sed date locum irae, id est: nequaquam ad uindictam iracundia cogente tendatis, sed date locum irae, hoc est: non sint corda upatientiae ac pusillanimitatis angustiis coarctata, ut violentam commotionis procellam, cum irruerit, sustinere non possint; sed dilatamini in cordibus vestris, suscipientes adversos iracundiae fluctus in illis extentis sinibus charitatis, quae omnia suffert, omnia sustinet : et ita mens vestra amplitudine longanimitatis ac patientiae dilatata, habeat in se consiliorum salutares recessus, in quibus receptus quodammodo atque diffusus teterrimus ira
Abbreviated transcription (Latin):
sum locutꝰ: et dixi cũstodiam uias ut ñ delin¬
quam inlingua mea: posuti ori meo custodiam
dũ consisteret peccator aduersum me: obmũ
tui et humiliatꝰ sum et silui abonis. Nec p̃sen¬
tem considerans statum. ca ꝓferat quȩ ad horã
turbulentꝰ suggesserit furor. dictatq animus¬
asperatꝰ: s uel recolat grãm p̃teritȩ caritatis.
uel reformande pacis redintegrationẽ mente
ꝓspiciat: camq uelut continuo reuersuram
etiam in ipso cõmotionis tempore comtemplet᷑.
Dumq se ad dulcedinẽ reseruat concordiȩ
mox future. amaritudinẽ p̃sendiũ ñ sentiet
iurgioꝵ: et ita ea potissimum respondebit ẽ
quibus. uel a semet ipso reus fieri. uel ab alio
rep̃hendi restituta caritate non possit: sicq
implebit ꝓpħicum illud eloquiũ: in ira mi¬
sericordiȩ memor eris
ohibere ergo nos opertet om̃s tracundiȩ mo¬
tus: et gubnatride discretione moderari:

Expanded text:
sum locutus, et: dixi: custodiam uias meas: ut non delinsum locutus, et: dixi: custodiam uias meas: ut non delinquam in lingua mea. posui ori meo custodiam, dum consistit peccator aduertui, et humiliatus sum, et silui a bonis ; nec praesentem considerans statum, ea proferat quae ad horam turbulentus suggerit furor, dictatqasperatus, sed uel recolat gratiam praeteritae caritatis uel reformandae pacis redintegrationem mente prospiciat eamque uelut continuo reuersuram etiam in ipso conmotionis tempore contempletur. dumque pe ad dulcedinem reseruat concordiae mox futurae, amaritudinem praesentium non sentiet iurgiorum et ita ea potissimum respondebit, e quibus uel a semet ipso reus fieri uel ab alio reprehendi restituta caritate non possit, sicque implebit propheticum illud eloquium: in ira misericordiae memor eris. Cohibere ergo nos oportet omnes iracundiae motus et gubernatrice discretione moderari,
Abbreviated transcription (Latin):
ermanus. Inquo ergo laudabilis ꝑfecti
uiri potest esse patientia: si tolerare ñ
ualet semꝑ infirmum:
oseph. Nec ego dixi quod illius qui fortis ẽ ac
robustus uirtus tolerantiaq uincenda sit:
s qͦd infirmi pessima ualitudo illius qͥ sanꝰ ẽ
sustentatione nutrita. atq indeteriꝰ cotidie
plabens. gencratura sit causas obquas uel ipse ultͣ
non debeat sustineri: uel certe patientiam ꝓxi¬
ii notam ad deformadiont̃ inpatientiȩ suȩ eẽ
comciens. abire quandoq malit: quam semꝑ
magnammitate alterius sustineri. Hec gͦ ab
is qui sodalitatis affectum cupiunt inuiola¬
bilem custodire p̃omnib obseruanda cense¬
mus: ut pͥmum quibuslibet iniuriis lacessitꝰ.
ñ solum labia. s etiam ꝓfunda pectoris sui
monachus tranquilla custodiat. Quȩ tam̃ si sen¬
serit uel tenuit̃ fuisse tarbata: omnisemet ipsũ
taciturnitate contineat: et illtid qd̃ psalmista
cõmemorat diligenter obserciet. turbatꝰ sũ et ñ

Expanded text:
ERMANVS: In quo ergo laudabilis perfecti uiri potest esse patientia, si tolerare non ualet semper infirmum? IOSEPH: Nec ego dixi quod illius qui fortis est ac robustus uirtus tolerantiaque uincenda sit, sed quod infirmi pessima ualitudo illius qui sanus est sustentatione nutrita atque in deterius cotidie prolabens generatura sit causas, ob quas uel ipse ultra non debeat sustineri uel certe patientiam proximi notam ac deformationem inpatientiae suae esse coniciens abire quandoque malit quam semper magnanimitate alterius sustineri. haec ergo ab his, qui sodalitatis adfectum cupiunt inuiolabilem custodire, prae omnibus obseruanda censemus, ut primum quibuslibet iniuriis lacessitus non solum labia, sed etiam profunda pectoris sui monachus tranquilla custodiat: quae tamen si senserit uel tenuiter fuisse turbata, omni semet ipsum taciturnitate contineat et illud quod Psalmista conmemorat diligenter obseruet: turbatus , sum, et non
Abbreviated transcription (Latin):
tatem quam hesterna die nisi ꝑ dĩ grãm mortali¬
um cuiquã asscrebatis posse conferri: nc̃ candẽ
etiam a gentilib credatis uirtute ꝓpͥa fuisse pos¬
sessam: Sed quia hec explorande ꝓculdubio ut
dictum ẽ. studioueritatis opponitis: qͥd de his
teneamus aduertite. Primũ philosophos. neqͣ¬
quam credendum ẽ talem animi castitatẽ. qua¬
lis a nobis exigitur consecutos: quibus imumn¬
gitur. ut non solum fornicatio. s ne immundicia¬
quidem nominetur in nobis. Habuerunt autẽ
castitatis. id est abstinentiam carnis: ut tantũ
acoitu libidinẽ cohereerent: hanc autẽ int̾nã m̃tiᷤ
ac ꝑpetuam corporis puritatẽ. ñ dicam oꝑe assequi.
s ne cogitatione potuerunt. Deniq famosissimus
ille ipsoꝵ socrates hoc ut ipfiassert̃ : dese ñ crubu¬
it ꝓfiteri. Nam cum intuens eũ quidã crisios.¬
tos. hoc esti oculi corruptores pueroꝵ: & irruentes in

Expanded text:
tatem, quam hesterna die nec per dei gratiam mortalitatem, quam hesterna die nec per dei gratiam mortalium cuiquam adserebatis posse conferri, nunc eandem etiam a gentilibus crederet uirtute propria fuisse possessam? sed quia haec explorandae procul dubio ut dictum est studio ueritatis opponitis, quid de his teneamus aduertite. primum philosophos nequaquam credendum est talem animi castitatem qualis a nobis exigitur adsecutos, quibus iniungitur ut non solam fornicatio, sed ne mmunditiaquidem nominetur in nobis. habuerunt autem castitatis, id eet abstinentiam carnis, at tantum a coitu libidinem cohercerent: hanc autem internam mentis ac perpetuam corporis puritatem non dicam opere adsequi, sed nec cogitatione poille ipsorum Socrates, hoc, ut ipsi concelebrant, de se non erubuit profiteri. Nam cum intuens eum quidaid est, Oculi corruptoris puerorum, et irruentes in
Abbreviated transcription (Latin):
pictas abrupte a nob̾ ñ potest impbari: illud
uidetur obsistere: quod ad destructionẽ liberi
tendit arbitrii. Nam cũ multos gentiliũ. qͥ utiq
diuim adiutorii grãm non merent᷑. ñ solũ fru¬
galitatis atq patientiȩ. s qd̃ magis mirũ est
ctiam castitatis udeamus fulgere uitatibꝰ: qͦ¬
modo captiuato liberȩ arbitrio uoluntatis. dei
munere collatȩ illis fuisse credendȩ sunt. cũ uti¬
q mundanȩ sapientiȩ sectatores. non solũ dĩ gra¬
tiam s ipsum etiam uerũ dm̃ penitus ignorantes
quantum uel scrie lectionis uel quorundã traditio¬
ne cognouimꝰ: summã castimoniȩ puritatẽ ꝓpͥi
laboris industria possedisse dicantur:
heremon. Gratum mͥẽ qd dũ summo agno¬
scende uentatis amore flãmamini quedã etiã¬
uel inepta ꝓponitis: quoꝵ obiectione ꝓbatior atq
ut ita dixerim exploratior catholicȩ fideruntus
apparcat. Quis et enim sapiens tam contrariis
ꝓpositionib utatur. ut celestem castimoniȩ puri¬

Expanded text:
pietas abrupte a nobis non potest inprobari, illud uidetur obsistere quod ad destructionem liberi tendit arbitrii. nam cum multos gentilium, qui utique diuini adiutorii gratiam non merentur, non solum frugalitatis atque patientiae, sed, quod magis mirum est, etiam castitatis uideamus fulgere uirtutibus, quomodo captiuato liberae uoluntatis arbitrio dei munere conlatae illis fuisse credendae sunt, cum utique mundanae sapientiae sectatores non solum dei gratiam, sed ipsum etiam uerum deum penitus ignorantes, quantum uel serie lectionis uel quorundam traditione cognouimus, summam castimoniae puritatem proprii laboris industria possedisse dicantur? CHAEREMON: Gratum mihi est quod, dum summo agnoscendae ueritatis amore flammamini, quaedam etiam inepta proponitis, quorum obiectione probatior atque ut ita dixerim exploratior catholicae fidei uirtus adpareat. quis etenim sapiens tam contrariis propositionibus uteretur, ut caelestem castimoniae puri
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum assertione nr̃a. s etiam ipsoꝵ ꝓfessione
monstrat᷑ consũmationẽ tantũmꝰ impudicitie
id ẽ. cõmixtionis turpitudinẽ tolenta ab illis
necessitate comp̃ssam: ñ tam̃ desideriũ de cordibꝰ
illoꝵ et oblectationẽ illiꝰ passionis exclusã. Cũ
quo autẽ horrore ꝓferenda ẽ illa sententia dioge¬
nis: factum ẽ enm qđ philosophos mundi huiꝰ
uelut qđdam memoriale ꝓferre ñ puduit: neq
dicia nob sine uerecundia. neq audiri potest.
Nam cuidam in adulterii crimine punendo: ut

Expanded text:
itur, non solum assertione nostra, sed etiam ipsorum professione monstratur, consummationem tantummodo impudicitiae, id est, commixtionie cordibus eorum et oblectationem illius passionis exclusam. cum quo sntem herrore proferenda est illa sententia Diogenis? factum enim, quod philosophos mundi huius uelut quiddam memorabile proferre non puduit, neque dici a nobis sine uerecundia neque audiri potest. nam cuidam in adulterii crimine puniendo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
lit uirtutũ studiis desiderant inherere. sũmã
tam̃ eoꝵ qui hȩc ꝑficere uel tolerare p̃ualeant
inuenias raritatem: ut p̃termittã qđ ne tẽ qͥdẽ
cũ omĩno nulla nos arcet infirmitas: facultas
umuersa quȩ uoltmꝰ ꝑagendi nr̃e subiacet pote¬
stati. Nam neq remotionis silentiũ. nec districti¬
onẽ ieiunioꝵ nec lectionis instantiã. etiã illo qͦ
quibꝰdam occurrentib causis. etiam inuidissimi
frequent̃ retrahimur asalutarib institutis: ita
ut uel loci. uel demporis copiã. in quo hec exer¬
cere possimꝰ. necesse sit nos a dño dep̃cari: nec
sufficere nob̾ iad qdđ possumꝰ certum c̃. nisi etiam
imus inquit uenire aduos. et semel. et iterũ. et
impediuit nos sathanas: ita ut ñnunquã nos
etiam utilit̃ ab istis spiritalib sentiamꝰ studiis auo¬
cari: ut dum nolentib nobis inc̃rumpit᷑ nr̃i cur¬
sus intentio. et infirmitati carnis aliqͥd relaxamꝰ:

Expanded text:
liter virtutum studiis desiderent inhaerere, summam liter virtutum studiis desiderent inhaerere, summam tamen eorum qui haec perficere vel tolerare praevaleant, invenias raritatem: ut praetermittam quod ne tunc quidem, cum omnino nulla nos arcet infirmitas, facultas universa quae volumus peragendi nostrae subjacet potestati? Nam neque remotionis silentium, nec districtiones jejuniorum, nec lectionis instantiam, illo etiam temquibusdam occurrentibus causis, etiam invitissimi frequenter retrahimur a salutaribus institutis, ita ut, vel loci, vel temporis copiam in quo haec exercere possimus, necesse sit nos a Domino deprecari, nec sufficere nobis id quod possumus certum est, nisi etiam imus, inquit, venire ad vos et semel et iterum, et impedivit nos Satanas ; ita ut nonnumquam nos etiam utiliter ab istis spiritalibus sentiamus studiis avocari, ut dum nolentibus nobis interrumpitur nostri cursus intentio, et infirmitati carnis aliud relaxamus,
Abbreviated transcription (Latin):
lem matutinũ soporem humanis fraudare o¬
culis:⁊ et intra t̃minos horarũ quatuor omnẽ qͥetis
refectionẽ iugi possit lege concludere: Quis inde¬
sinentẽ lectionis instantiã: Quis in remissã oꝑis se¬
dulitatẽ: nullũ p̾sentis lucri cõmodũ captans.
absq dei grã explere sufficiat: Quȩ omnia sic̃ de¬
siderari a nob̾ iugit̃ absq diuina inspiratione
ñ possunt: ita ne ꝑfici quidẽ. sine eiꝰ auxilio ulla¬
tenus queuint. Et ut hȩc eadẽ non solũ ꝓbata no¬
bis expientiȩ disciplina. s etiam certis inditiis et
argumentis manifestiora reddamꝰ: nonne inmultis
quȩ utiliter obtamus implere. cũ desiderũ plerꝰ
ardor. ac uoluntas ꝑfecta ñ desit. int̃pellat quȩ¬
cunq fragilitas. nec ꝓposito nr̃o assistit effectꝰ.¬
nisi unrtꝰ ꝑficiendi fuerit dñi miseratione dona¬
ta: Ita cũ sit innumera multitudo illoꝵ qͥ fide¬

Expanded text:
lem matutinum soporem humanis fraudare olem matutinum soporem humanis fraudare oculis et intra terminos horarum quattuor omnem quietis refectionem iugi possit lege concludere? quis indesinentem lectionis instantiam, quis inremissam operis sedulitatem nullum praesentis lucri comnodum captans absque gratia dei explere sufficiat? quae omnia sicut desiderari a nobis iugiter absque diuina inspiratione non possunt, ita nec perfici quidem sine eius auxilio ullatenus queunt. et ut haec eadem non solum probata nobis experientiae disciplina, sed etiam certis indiciis et argumentis manifestiora reddamus, nonne in multis quae utiliter optamus inplere, cum desiderii plenus ardor ac uoluntas perfecta non desit, interpellans quaecumque fragilitas cassat nisi virtus perficiendi Domini fuerit miseratione donata, ita ut cum sit innumera multitudo illorum qui fide
Abbreviated transcription (Latin):
morte ne emas. Constat ergo illos uerȩ castitatis
quȩ a nobis expecit᷑ nec agnouisse uirtutẽ: et
idõ satis certum ẽ circuncisionẽ nr̃am quȩ in
spũ ẽ. non posse nisi dei tantũ munere possid̾i.
et his inesse solũmꝰ qui dõ tota sp̃s sui contriti
ostendi. semꝑ auxilio deihomines indigere:
nec aliquid humanã fragilitatẽ qd̃ ad salutẽ ꝑti¬
net. ꝑ se solam id est sine adiutorio dĩ posse ꝑficẽ:
in nullo tam̃ cuidentius. quã in adquisitione.
atq custodia castitatis ostendit᷑. Ut enĩtantisꝑ
de integritatis cius difficultate disputatio dif¬
ferat᷑: de instrumentis eiꝰ breuit̾ interim dis¬
putemꝰ. Quis p̃ualeat quȩso quamuis feruens
spũ uel squalorem solitudinis. uel sicci panis. ñ
dicam cotidianam esuriem: s ipsam saturitatẽ
nulla hominũ laude suffultus suis uirib susti¬
nere: Quis aquȩ ꝑpetuam sitim. sine dni conso¬
latione tolerare: illumq dulcem. ac delectabi¬

Expanded text:
morte non emas. Constat ergo illos verae castitatis, quae a nobis expetitur, nec agnovisse virtutem. Et ideo satis certum est circumcisionem nostram, quae in spiritu est, non posse nisi Dei tantum munere possideri, et his inesse solummodo qui Deo tota spiritus sui contritioostendi semper auxilio Dei homines indigere nec aliquid humanam fragilitatem, quod ad salutem pertinet, per se solam, id est, sine adjutorio Dei posse perficere, in nullo modo tamen evidentius quam in acquisitione atque custodia castitatis ostenditur. ut enim tantisper de integritatis eius difficultate disputatio differatur, de instrumentis eius breuiter interim disputemus. quis praeualeat quaeso quamuis feruens spiritu uel squalorem solitudinis uel sicci panis non dicam cotidianam esuriem, sed ipsam saturitatem nulla hominum laude suffultus suis uiribus sustinere? quis aquae perpetuam sitim sine domini consolatione tolerare illumque dulcem ac delectabi
Abbreviated transcription (Latin):
olenti diripiunt illud. Isti ꝓfecto st̃ laudabi¬
les uiolenq: qͥ uim faciunt qͥiim faeruint¬
uim facit ꝑditiomi suȩ. ꝑdicio nr̃a ẽ obleciatio uitȩ
p̾sentis: et ut exp̃ssius dicã. exsecutio desiderioꝵ.
uoluntatũq nr̃arũ: quassiqͥs ab anima sua sub¬
traxerit. ac mortificauerit: głosam ꝓfecto et uti¬
lẽ ꝑdicionisnę iuim facit: ab negans dutaxat ei io¬
cundissimas uoluntates. quas ꝓꝓpħam sermodi¬
uinꝰ frequent incusat dicens: quia in dieb ieiui¬

Expanded text:
olenti diripiunt illud. isti profecto sunt laudabiolenti diripiunt illud. isti profecto sunt laudabiles uiolenti, qui uim faciunt perditvim facit perditioni suae . Perditio nostra est oblectatio vitae praesentis, et ut expressius dicam exsecutio desideriorum voluntatumque nostrarum: quas si quis ab anima sua subtraxerit ac mortificaverit, gloriosam profecto et utilem perditioni suae vim facit, abnegans dumtaxat ei jucundissimas voluntates, quas per prophetam sermo divinus frequenter incusat, dicens: Quia in diebus jeju
Abbreviated transcription (Latin):
mittit. cũ grauarise eoꝵ obsequiis intelligat po¬
dius quam foueri: qͥ acciꝑe fr̃m mauult quã reci¬
ꝑe famulatũ: Hȩc tam̃ omĩa ñ cũ remissa securi¬
tate. nec cũ meridi oblectatione ꝑcipiet: s sed̾m
uerbum dñi cum ꝑsecutionib. id ẽ cũ p̃ssuris
scłi huiꝰ ac sũmis angorib passionũ: qͥa sic̃ ille sa¬
pientissimꝰ contestat᷑. qͥ suauis et sine dolore ẽ.
inegestate erit. Regnum et enĩ eȩloꝵ ñ desides.
ñ remissi. ñ delicati. ñ deneri: s uiolenti diripi¬
unt. Qui gͦ hiuiolenti st̃: Nempe illi qͥ ñ aliis.
s uoluntatib suis. p̃claram inferuint uiolen¬
tiam: qui direptione laudabili. omĩ se p̃senti¬
um rerũ uoluptate fraudantes. uoce dñiea egre¬
gii direptores ꝓnuntiant᷑: et ꝑ huiꝰcemodi ra¬
pinã. regnum cȩloꝵ uiolent̃ inuadunt. Regnũ
enĩ cȩloꝵ scd̾m sententiam añiuim patit᷑: et ui¬

Expanded text:
mittet, cam grauari se eorum obsequiis intellegat pomittet, cam grauari se eorum obsequiis intellegat potius quam foueri, quia accipere fratrum mauult quam reddere famulatum? haec tamen omnia non cum remissa securitate nec cum inerti oblectatione percipiet, sed secundum uerbum domini cum persecutionibus, id est cum pressuris saeculi huius ac summis angoribus passionum, quia, sicut ille sapientissimus contestatur, qui suauis et sine dolore est in egestate erit. regnum enim caelorum non desides, non remissi, non delicati, non teneri, sed uiolenti diripiunt. qui ergo hi uiolenti sunt? nempe illi qui non aliis, sed animae suae praeclaram inferunt uiolentiam, qui direptione laudabili omni eam praesentium rerum uoluptate fraudantes uoce dominica egregii direptores pronuntiantur et per huiuscemodi rapinam regnum caelorum uiolenter inuadunt. regnum enim caelorum secundum sententiam domini uim patitur, et ui
Abbreviated transcription (Latin):
pit: qͥ decẽ uł uiginti seruoꝵ ministeria infida.
et coacticia derelinquens. tot ingenuoꝵ ae nobi¬
liũ spontaneo fulcit᷑ obsequio. Qđ ita eẽ etiã urĩs
exꝑtmnentis ꝓbarc potuistis: qͥ singłis patribꝰ ma¬
tribq ac domib dcrelictis. qũalibet mundi par¬
tem fucritis ingressi. patres matresq fr̃s innume¬
ros domos qͦ et agros. scruosq fidelissimos. absq
ullo sollicitudinis labore conqͥritis: q̃ tios ut ꝓpͥ¬
os dnõs. sũmis suscipiunt. amplectunt᷑. fouent.
uenerant᷑ officiis. S hoc inqũa sc̃iministerio me¬
rito ac fiducialit̾ ꝑfruunt᷑: qͥ pͥus inseruitutẽ
frat̾nitatis se ipsos suaq omĩa. uoluntaria acuo¬
tione subdiderint. Recipient enĩ sođm sententiã
dñi libere. id qd̃ ipsi aliis dcpenderint. Quisqͥs
autẽ hȩc humilitate sincera consortib suis ante
ñ deculit: qͦmͦ deferri sibi ab aliis patient̃ ad¬

Expanded text:
pit, qui decem uel uiginti seruorum ministeria infida pit, qui decem uel uiginti seruorum ministeria infida et coacticia derelinquens tot ingenuorum ac nobilium spontaneo fulcitur obsequio? quod ita esse etiam uestris experimentis probare potuistis, qui singulis patribus matribusque ac domibus derelictis, quamlibet mundi partem fueritis ingressi, patres et matres fratresque innumeros, domos quoque et agros seruosque fidelissimos absque ullo sollicitudinis labore conquiritis, qui uos ut proprios dominos summis suscipiunt, amplectuntur, fouent, uenerantur officiis. sed hoc, inquam, sancti ministerio merito ac fiducialiter perfruentur, qui prius in seruitutem fraternitatis semet ipsos suaque omnia uoluntaria deuotione subdiderint. recipient enim secundum sententiam domini libere id quod ipsi aliis dependerunt. quisquis autem haec humilitate sincera consortibus suis ante non detulerit, quomodo deferri sibi ab aliis patienter ad
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ ad dexteram. Nunc adquantitatẽ earũ rerũ
cundũ edi ngłium marci. ita dicentis. Nemo ẽ
qͥ rlinquit domũ aut frẽs. aut sones. aut
matrẽ. aut filios. aut agros ꝓpt̃ me. et ꝓpter
eugłium: qui ñ accipiat cencies tantũ. nc̃¬
agros. cumꝑsectitionib: & in scło sucõ uitã
ȩtñam. Centriplã nanq fr̃m parentũ ue recipiet
quantitatẽ: quisqͥs patͥs uniꝰ. uł mat̾s. seu filii ꝓ
xp̃i nomine caritate contempta. inom̃iũ qͥ xp̃o
deseririunt dilectionẽ sincerissimã transit: ꝓuno
p̃stantiore affectione deuinctos. Multiplicata e¬
tiam domoꝵ atq agroꝵ possessione ditabit᷑: qͥsq
una domo ꝓ xp̃i dilectione reiccta. innumera mo¬
nasterioꝵs habitacula tanqͣm ꝓpͥa possidebit: in
quascunq orbis partes. uelut insuȩ domꝰ urastie¬
cedens. Quomͦ enĩ ñ centuplũ: & si dñinr̃i senten¬
tiȩ suꝑ adicialiquid fas ẽ. plusquã centuplũ reci¬

Expanded text:
amur ad dexteram. nunc ad quantitatem earum rerum, amur ad dexteram. nunc ad quantitatem earum rerum, cundum euangelium Marci ita dicentis: nemo est qui reliquit domum aut fratres aut sorores aut matrem aut filios aut agros propter me et propter euagros cum persecutionibus, et in futuro saeculo uitam aeternam. centuplam namque fratrum parentumue recipiet quanti- _tatem, quisque patris unius uel matris seu filii pro Christi nomine caritate contempta in omnium qui Christo deseruiunt dilectionem sincerissimam transit, pro uno praestantiore sibi affectione deuinctos. multiplicata etiam domorum atque agrorum possessione ditabitur, quisque una domo pro Christi dilectione reiecta innumera monasteriorum habitacula tamquam propria po?sidebit, in quacumque orbis parte uelut in suae domus iure succedens. quomodo enim non centuplum et si domini nostri sententiae superadici aliquid fas est plus quam centuplum reci
Abbreviated transcription (Latin):
sat᷑: ctiam si ipsesit numerus. centuplotam̃
hec maior atq p̃clarior ẽ. Et̃ ut hoc cuidendiꝰ
crebia repeaitione reddat᷑: uxorẽ antea in passi¬
one fragilis desiderii possidebam: hanc eandẽ
in honore scĩficationis et ucra xp̃i dilectione
possideo. Una ẽ mulier: s centuplũ creuit me
distensionis angore. securitatis quiecẽ. ꝓ infru¬
ctuosa scłi hunispęnaliq tristicia salutaris
tristiciȩ fructum ꝓuanitate letieiȩ temporalis.
nẽ inhoꝵs affectuũ cõmutatione centuplo ꝑ¬
uidebis. Et̃ si umiꝰcuiꝰq incubreui aclubricȩ
uoluptati. contrariarũ untutũ merita confe¬
rant᷑: centuplohȩc eẽ meliora mintiplicata
iocunditas approbabit. sentenariꝰ em̃ nume¬
rus de sinistra transfert᷑ ad dext̾am ⁊ et licet
eandẽ insupputatione digitoꝵ figurã denere
uideat᷑: nimiũ tam̃ quantitatis magnicudine
gerere inleua: ouis meritũ translati conseqͣ¬

Expanded text:
satur, etiamsi ipse sit numerus, centuplo tamen satur, etiamsi ipse sit numerus, centuplo tamen haec maior atque praeclarior est. et ut hoc euidentius crebra repetitione reddatur: uxorem antea in lasciua passione desiderii possidebam, hanc eandem in honore sanctificationis et uera Christi dilectione possideo: una est mulier, sed centuplum creuit merdistentionis angore securitatis quietem, pro infructuosa saeculi huius poenalique tristitia salutaris tristitiae fructum, pro uanitate laetitiae temporalis nem in horum affectuum commutatione centuplam peruidebis. et si uniuscuiusque uitii breui ac lubricae uoluptati contrariarum uirtutum merita conferantur, centuplo haec esse meliora multiplicata iucunditas adprobabit. centenarius enim numerus de sinistra transfertur ad dexteram, et licet eandem in supputatione digitorum figuram tenere uideatur, nimium tamen quantitatis magnitudine uidebamur in laeua. ouis meritum translati consequ
Abbreviated transcription (Latin):
di. uniuersa quȩ et̃m sunt padris ut ꝓpͥa pos¬
sidebit: et affectu atq inrtute ad imitatio¬
nẽ ueri illiꝰ filũ ꝓclamabit: omma quȩ habet pa¬
ter mea sunt: nec iam cũ illa penali distensionis
ac sollicitudims cura. s securus acletꝰ uelut in ꝓpͥ¬
isubiq succedit. audiens cotidie sibimet ab apło
p̃dicari: omnia enĩ ur̃a sunt. siue mund̾. siue
p̃sentia siue futura: et asalomone. fidelis tum
totus mundus diuitiarũ. Hanc gͦ constat cen¬
tupli retributionẽ. in magnitudine merici: et
indiscretione tam incomparabił qualitatis ex¬
p̃ssam. Neq enispperis. aut ferri. aut uilioris
cuiꝰquã metalli certo pondẽ. tantundẽ pon¬
deris auri quispiã reddidisset. ñ etiã ampliꝰ re¬
stituisse quã centuplũ uid cret᷑.: ita cũ ꝓ contẽ¬
ptu uoluptatũ atꝙ affectuũ t̃irnoꝵ sp̃ãle gau¬
diũ et p̃ciosissimȩ caritatis iocunditas recõpen¬

Expanded text:
dei uniuersa quae aeterni sunt patris ot propria posdei uniuersa quae aeterni sunt patris ot propria possidebit et adfectu atque uirtute ad imitationem ueri illius filii proclamabit: omnia quae habet pater mea sunt, nec iam cum illa poenali distentionis ac sollicitudinis cura, sed securus ac laetus uelut in propriis ubique succedet, audiens cotidie sibimet ab apostolo praedicari: omnia enim uestra sunt, siue mundus, siue praesentia siue futura, et a Salomone: fidelis uiri totus mundus diuitiarum. habes ergo istam centupli retributionem in magnitudine meriti et in discretione tam inconparabilis qualitatis expressam. neque enim si pro aeris ant ferri aut uilioris cuiusquam metalli certo pondere tantundem ponderis sed auri quispiam reddidisset, non etiam amplius restituisse quam centuplum uideretur: ita cum pro contemptu uoluptatum et adfectuum terrenorum spiritale gaudium et pretiosissimae caritatis iucunditas repen
Abbreviated transcription (Latin):
stat. ac fragilẽ. Demq etiã bom ac pii cũ adole¬
ucrint filii: aparentũ domib ñnuꝗͣ ac sub¬
stantiis excludunt᷑. Cõmunio qͦ consortii conu¬
galis: int̾dũ etiam honesta causa int̾ueniente
diuellit᷑. Fratr̃u diriit caritatẽ: contentiosa
diuisio. Monachi soli ꝑpetuȩ comunctionis
recnent unitatẽ atq indiscrete possident
uniu̾sa: qͥ omĩa sua eẽ quȩ fiatrũ. omĩa fr̃m cre¬
dunt eẽ. quȩ suasunt. Si gͦ istis quibꝰ carnalis
caritas copulat᷑ affectib dilectionis nr̃e gr̃ã
conferat᷑. ꝓfecto centuplohȩc dulcior atq suib¬
limior ẽ. Rccipict᷑ sane etiã de continentia con¬
iugali maior centuplo suauitas: ab illa quȩ
cis inuicẽ ꝑ cõmixtionẽ sexuũ p̃bebat᷑. Pleticia
qͦ illa. quã inumiꝰ agri ac domus possessione
qͥs habuit. centuplo maiore diuitiarũ gau¬
dio ꝑfruet᷑ : qͥ madoptionẽ transiens silioꝵ

Expanded text:
stat ac fragilem. Denique etiam boni ac pii cum adolestat ac fragilem. Denique etiam boni ac pii cum adoleverint filii, a parentum domibus nonnumquam ac substantiis excluduntur, communio quoque consortii conjugalis interdum etiam honesta causa interveniente divellitur, fratrum dirimit charitatem contentiosa divisio. Monachi soli perpetuae conjunctionis retinent unitatem, atque indiscrete possident uniuersa, qui omnia sua esse quae fratrum, omnia fratrum credunt esse quae sua sunt. si ergo istis quibus carnalis caritas copulatur affectibus dilectionis nostrae gratia conferatur, profecto centuplo haec dulcior atque sublimior est. recipietur sane etiam de continentia coniugali maior centuplo suauitas ab illa, quae eis inuicem per conmixtionem sexuum praebebatur. pro laetitia quoque illa, quam in unius agri ac domus possessione quis habuit, centuplo maiore diuitiarum gaudio perfruetur, qui in adoptionem transiens filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
cens. et omĩs qͥ relinqͥt domũ aut frͣs aut so¬
rores. aut patrẽ. aut matrẽ. aut uxorẽ. aut fi¬
lios. atit agros. ꝓpt̃ nom̃ meũ. centuplũ accipi¬
et inp̃senti. et uitam ȩt̃nã possidebit: rectȩ at¬
q ucrissime codẽ sensu absq ulla fidei ꝑtͣbatio¬
nacti. crasso intellectu hec in illo mille annoꝵ
tempore carnalit̃ scĩs restituenda confirmant:
cum utiq illud scłm qđ post resurrectionẽ fu¬
turũ dicunt. p̃sens intelligi ñ posse fateant᷑. Mul
togͦ credibilius. multoq manifestiꝰ c̃ eũ qͥ aliqͥd
scłariũ uel affectuũ uel bonoꝵ xp̃o suadende con¬
tempserit: a fr̃ib atq consortibꝰ ꝓpositisun qͥ ei
sp̃ãli glutino colligant᷑. oencciplo graciorem
etiã in hac uuita rcciꝑe caritatẽ. Hanc siqͥdẽ qͣm
int̾ parentes. ac filios. atq germanos. coniuges
ac ꝓpinqͦs. siue societas copule. seu consanguim¬
tatis necessitudo comungit: satis bretiẽ eẽ con¬

Expanded text:
t sorores, aut patrem, aut matrem, aut uxorem, aut filios, aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet in praesenti, et vitam aeternam possidebit . Recte atque verissime eodem sensu absque ulla fidei perturbationacti crasso intellectu, haec in illo mille annorum tempore carnaliter sanctis restituenda confirmant, cum utique illud saeculum, quod post resurrectionem futurum dicunt, praesens intelligi non posse fateantur. Multo ergo credibilius multoque manifestius est cum qui aliquid saecularium vel affectuum vel bonorum Christo suadente contempserit, a fratribus atque consortibus propositi sui, qui ei spiritali glutino colligantur, centuplo gratiorem etiam in hac vita recipere charitatem. Hanc siquidem quam inter parentes ac filios atque germanos, conjuges vel propinquos, sive societas copulae seu consanguinitatis necessitudo conjungit, satis brevem esse con
Abbreviated transcription (Latin):
credimus inflammaridos. Nam licet sũmoꝵ
patrũ flagrantissimos sensus. tepidi eloquii
S ad uos oscĩ frẽs. ñ utiq hunc ignẽ s illũ quẽ
dominus uenit mitdere int̾ram. et quẽ n¬
miũ ardere desiderat. ita spũ p̃sumptionis
elacus emisi:⁊ ut quasi feruentissimũ ꝓpositum
urm̃ caloris huius adiectione succenderem:
s ut uob̃ maior apud filios eẽt auctoritas: si
id qđ ip̃si ñ mortuo uerboꝵ sono. s tnuodo.¬
centis exemplo: etiam summoꝵ atq antiqͥs¬
simoꝵ patrum p̃cepta confirment. Suꝑ est
ut me ꝑiculosissima hactenus tempestate iacta¬
tum: nunc adtutissimum silentii portum. spi¬
ritalis orationum ur̃arum aura comitetur

Expanded text:
credimus inflammandos. nam licet summorum credimus inflammandos. nam licet summorum patrum flagrantissimos sensus tepida eloquii sed ad uos, o sancti fratres, non utique hunc ignem, quem dominus uenit mittere in terram et quem nimium ardere desiderat, ita spiritu praesumptionis elatus emisi, ut quasi feruentissimum propositum uestrum caloris huius adiectione succenderem, sed ut uobis maior apud filios esset auctoritas, si id, quod ipsi non mortuo uerborum sono, sed uiuo docetis exemplo, etiam summorum atque antiquissimorum patrum praecepta confirment. superest ut me periculosissima hactenus tempestate iactatum nunc ad tutissimum silentii portum spiritalis orationum uestrarum aura comitetur
Abbreviated transcription (Latin):
dehonestari ceteri solent. xp̃i famuligłosius
nobilitant᷑. Qd cuidentius in abbade ioħe qͥ
illa heremo quę lico oppido adiacet cõmorat᷑.
possumus approbare: qui ꝑobscuris maioribꝰ
natus. ita ꝓ xp̃i nomine uniuerso pene humano
generi ad mirabilis factus ẽ. ut cum ipsi qͦq re¬
rum p̾sentium diũ. qͥ mundi huiꝰ atq imꝑii
gub̾nacła retinentes. etiam potentib cunctis
regib q tr̃ori sunt. uelut dñm uenerent᷑: et
oracula eiꝰ detam longinquis regionib expeten¬
te simꝑii sui apicem et statum salutis. belloꝵq
ꝓuentus. illiꝰ orationib meritisq cõmittant.
Tali beatꝰ abraham de illusionis nr̃e uł origine.
uł medela disputatione disseruit: atq ocłis
quodãmͦ nrĩs cogitationũ quas diabolus auctor
ingesserat ꝓpalauit insidias: nosq ad deside¬
rium uerȩ mortificationis accendit: qͦ etiã mul¬
tos licet ĩ cõpto hȩc omĩa sermone digesta sint.

Expanded text:
dehonestari caeteri solent Christi famuli gloriosius dehonestari caeteri solent Christi famuli gloriosius nobilitantur. Quod evidentius in abbate Joanne, qui in illa eremo quae Lyco oppido adjacet, commoratur, possumus approbare. Qui perobscuris majoribus natus ita pro Christi nomine universo pene humano generi admirabilis factus est, ut eum ipsi quoque rerum praesentium domini, qui mundi huius atque imperii gubernacula retinentes etiam potentibus cunctis regibusque terrori sunt, uelut dominum uenerentur et oracula eius de tam longinquis regionibus expetentes imperii sui apicem et statum salutis bellorumque prouentus illius orationibus meritisque committant. Tali beatus Abraham de inlusionis nostrae uel origine uel medella disputatione disseruit atque oculis quodammodo nostris cogitationum quas diabolus auctor ingesserat propalauit insidias nosque ad desiderium uerae mortificationis accendit, quo etiam multos, licet incompto haec omnia sermone digesta sint,
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt facere uoluntatẽ meã. s eiꝰ qͥ misit me. & ite¬
rũ. Non sicut ego uolo: s sicut cu. Quã untutẽ
illi specialit exercent. qui in cȩnobiis cõmorantes.
semoris regunt᷑ imꝑio: qͥ nichil omĩno arbitrio
suo agunt: s uoluntas eoꝵ ex uoluntate pendẽt
abb̃is. Postremo ut iam disputationis huiꝰ sermo
claudat᷑: nonne obsccro etiam in hoc centuplã
grãm cuidentissima qui fidelit̃ xp̃o deseruiunt
consecunt᷑. dum ꝓnomine eꝰ asũmis pͥncipibꝰ ho¬
norant᷑. ac licet ipsihumanã głam ñ requiraÑ.
uenerabiles tam̃ etiam in ꝑsecutionũ angustiis.
iudicib cunctis ac potestatib fiunt: Quoꝵui¬
litas etiam medioerib forsitan despicabilis eẽ
one seruili. fi in scłari conu̾satione mansissent:
ꝑ xp̃i autẽ militiam nobilitatis nemo ẽ ausus
calumniã cõmouere. nemo obscuritatẽ gene¬
ris audebit oppone̾: quin pociꝰ illis ipsis uilis¬
lissimȩ condidionis obꝓbriis quib confundi et

Expanded text:
m eius qui misit me, et iterum: non sicut ego uolo sed sicut tu. quam uirtutem illi specialiter exercent, qui in coenobiis conmorantes senioris reguntur imperio, qui nihil omnino arbitrio suo agunt, sed uoluntas eorum ex uoluntate pendet abbatis. postremo ut iam disputationis huius sermo claudatur, nonne, obsecro, etiam in hoc centuplam gratiam euidentissime qui fideliter Christo deseruiunt consequuntur, dum pro nomine eius a summis principibus honorantur, ac licet ipsi humanam gloriam non requirant, uenerabiles tamen etiam in persecutionum angustiis iudicibus cunctis ac potestatibus fiunt, quorum uilitas etiam mediocribus forsitan despicabilis esse one servili, si in saeculari conversatione mansissent? Per Christi autem militiam nobilitatis, nemo status contumeliam commovere, nemo obscuritatem generis audebit opponere: quia potius illis ipsis vilissimae conditionis opprobriis quibus confundi et
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ de compellendis monachis albis et nigͥs.
canonieis regłarib ⁊ scłarib ad soluendas
decimas de teruis tonductis quas hñt ad ter¬
prudentia postulauit. te uel aliũ quemli¬
bet audire uel exaudire nulla ratione pos¬
semꝰ. nͥ manifeste uellemꝰ obinare tusticie
⁊ p̃decessoꝵ nr̃aꝵ institutionib contrañe.
ne uideremur religionẽ ꝑseqͥ. quam si forte
p̃decessoꝵ nrõꝵ romanoꝵ pontificũ. quod¬

Expanded text:
quod de compellendis monachis albis et nigris, canonicis regularibus et secularibus ad soluendas decimas de terris conductis, quas habent ad terest postulatum, te uel alium quemlibet audire uel exaudire nulla ratione possemus, nisi manifeste uellemus obuiare iustitie et predecessorum nostrorum constitutionibus contraire, ne uideremur religionem persequi, quam, si forte predecesso
Abbreviated transcription (Latin):
rens bella. ab omnib incentiuoꝵ estib lib̃auerit:
ad illũ puritatis ꝑueniet statum: ut deposita con¬
fusione qua semet ipsum. id est carnẽ suã dũ impu¬
gnaret᷑ horrebat: incipiat ea uelut purissimo ta¬
bernaculo delectari.Non enim accedent adeũ mala:
et flagellum non apipinquabit tab̃naculo eiꝰ: ad
illud iscilieet. ꝓpħicũ patientiȩ uir tute ꝑueniens.
ut mansuctudinis merito. ñ modo stiam hereditet t̾rã:
uctũ etiam delectet᷑ in multitudine pacis. Ubi aũt ad¬
huc suꝑest. sollicitudoctrtaminis: pacis eẽ non potest
multitudo. Non enĩ ait: delectabunt᷑ in pace. s multi¬
tudine pacis. Per quod euident̃ ostendit᷑. ita effica-¬
cissimã medicinã cordis cẽ padientiam. scd̃m illud sa¬
lomonis. mnansuetꝰ uir cordis ẽ. medicus: ut ñ solũ
irȩ. tristiciȩ. accidiȩ. cenodoxiȩ. suꝑbiȩ. uerũ etiam

Expanded text:
rens bella ab omnibus incentiuorum aestibus liberarit, rens bella ab omnibus incentiuorum aestibus liberarit, ad illum puritatis perueniet statum, ut deposita confusione, qua semet ipsum, id est carnem suam dum inpugnarecur horrebat, incipiat ea uelut purissimo tabernaculo delectari non enim accedent ad eam mala: et flagellum non adpropinquabit tabernaculo eius, ad illud scilicet propheticum patientiae uirtute perueniens, ut mansuetudinis merito non modo suam hefeditet terram, uerum etiam delectetur in multitudine pacis. ubi autem adhnc superest sollicitndo certaminis, pacis esse non potest multitudo. non enim ait \'deleetabuntur in pace\', sed in multitudine pacis. per quod euidenter ostenditur ita efficacissimam medicinam cordis esse patientiam secundum illud Salomonis: mansuetus uir cordis est medicus, ut non solum irae, tristitiae, acediae, cenodoxise, superbiae, uerum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
scendere: nisi illostantũ qui ꝑimobilẽ patientiȩ
lenitatẽ. uiasdm̃ duras ac p̃cepta seruantes: dece¬
no carnaliũ passionũ extrahente eodem fuerint exal¬
tati. Mansueti gͦ possidebunt tram: et ñ solũ posside¬
bunt eã: s etiam delectabunt᷑ in multitudine pacis:
qua nemo in cuiꝰ carne adhuc bella concupiscentiȩ
suscitant᷑. stabiliter ꝑfructͣ Necesse ẽ enim infestari
eũ dirissimis demonũ p̃lis: et ignitis luxuriȩ iacu¬
lissauciatũ. aterrȩ suȩ possessione deuolui: donec do¬
minus auferat bella usq ad fines t̃re: arcũ conterat.
& confringat arma. et scuta comburat igni: illo
scilicet quẽ uenit dñs mittere suꝑ tr̃am: arcũ etiã
et arma confringat. quib aduersus cũ nequitiȩ spiri-¬
tales dieb ac noctibus dimicantes ignitis conflige¬
bant cor eiꝰ iaculis passionũ: et ita cũ eũ dñs conte¬

Expanded text:
scendere, nisi illos tantum qui per immobilem patientiae scendere, nisi illos tantum qui per immobilem patientiae lenitatem uias domini duras ac praecepta seruantes de caeno carnalium passionum extrahente eodem fuerint exaltati. mansueti ergo possidebunt terram et non solum possidebunt eam, sed etiam delectabuntur in multitudine pacis, qua nemo, in cuius carne adhuc bella concupiscentiae suscitantur, stabiliter perfruetur. necesse est enim infestari eum dirissimis daemoniorum proeliis et ignitis luxuriae iaculis sauciatum a terrae suae possessione deuolui, donec dominus auferat bella usque ad fines terrae eius, arcum conterat et confringat arma, et scata conburat igni, illo scilicet quem uenit dominus mittere super terram, arcus etiam et arma confringa.t, quibus aduersus eum nequitiae spiritales diebus ac noctibus dimicantes ignitis configebant cor eius iaculis passionum. et ita cum eum dominus conte
Abbreviated transcription (Latin):
lita: ad ꝑfectam corporis atq animȩ ꝑueniet scĩtatẽ.
uantũ enim qͥs inlenitate. ac patientia cordis.u.
tantum in corporis puritate ꝓficiet: quantõ ꝙ lon¬
gius iracundiȩ ꝓpulerit passionẽ: tanto castitatẽ te¬
natius obtinebit. Non enĩ estus corporis declinabit:
nisi qui animi motꝰ ante comp̃sserit. Qdđ aꝑtissime sal¬
uatoris nr̃i orc laudata beatitudo declarat. Beatimites:
qm̃ ipsi possidebunt tram. Non gͦ aliter nrãm tram
possidebimus: id est non aliter ditioninrẽ. rebellis
huiꝰ corporis terra subdet᷑: nisi mensmã pͥus fuerit pa¬
tientiȩ lenitate fundata. Nec poderit quis adu̾sus car¬
pͥus armis mansuedinis instruat᷑. Mansueti enim
eam. Hanc inquã t̾ram quẽadmodũ obtinere pos¬
simus: idc̃ ppłia in consequentib psalmi ipsiꝰ edocct
Expecta dnm̃. et custodiuias eiꝰ: et exaltabit te. ut
hereditate capias t̾ram. Constat gͥ ad possessionẽ
t̾rȩ illiꝰ firmider obdinendam. neminẽ posse con¬

Expanded text:
lita adperfectam corporis atque animae perueniet sanctitatem. Quantum enim quis in lenitate ac patientia cordis, tantum in corporis puritate proficiet, quantoque longius iracundiae propulerit passionem, tanto castitatem tenacius obtinebit. non enim aestus corporis declinabit nisi qui animi motus ante conpresserit. quod apertissime saluatoris nostri ore laudata beatitudo declarat: beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram. non ergo aliter nostram possidebimus terram, id est non alias dicioni nostrae rebellis huius corporis terra subdetur, nisi mens nostra prius fuerit patientiae lenitate fundata, nec poterit quis aduersus carsi prius armis mansuetudinis instruator: mansueti enim li super eam. hanc, inquam, terram quemadmodum obtinere possimus idem propheta in consequentibus psalmi ipsius docet: eipecta dhaereditate capias terram . Constat ergo ad possessionem terrae istius firmiter obtinendam, neminem posse con
Abbreviated transcription (Latin):
pote qui ad miuriã deiopus qd̾ eiꝰ obtemptu nos
oportuit agere. hominũ gr̃a maluimꝰ exercere:
ab eo qͥ occultoꝵ ẽ conscius. homines dõ. ⁊ głam

Expanded text:
pote qui ad iniuriam dei opus, quod eius obtentu nos oportuit agere, hominum gratia maluimus exercere, ab eo, qui occultorum est conscius, homines deo et g
Abbreviated transcription (Latin):
cire uelim. quomͦ iustum sit: ut culpa
saret. Iniqui enim idõ cum fine deliquer̃:
care. Ostendunt enĩ qͥa inpeccato semꝑui
uere cupiunt: qͥ nunquã desinunt pecca¬
re dũuiuunt. Ad magnã gͦ iusticiã iudican¬
tis ꝑtinet. ut nunꝗͣ careant suplicio: quia

Expanded text:
cire velim quomodo justum sit ut culpa saret. Iniqui enim ideo cum fine deliqueruntcare. Ostendunt enim quia in peccato semper vivere cupiunt, qui nunquam desinunt peccare dum vivunt. Ad magnam ergo justitiam judicantis pertinet ut nunquam careant supplicio, qui
Abbreviated transcription (Latin):
animos represserunt:
ocus autẽ in qͦ habitabat ipse sc̃s macha¬
rius: scythium appellatur. Est autẽ inhere¬
mo uastissima positꝰ. diei et noc̃tis iter habeis
dentrie monasteriis.Et hoc nulla semita.
neq t̾renis aliquibus colligit᷑ uł nonstrat᷑
indiciis: s stellarum signis et cursibꝰ ꝑgit᷑.
qͥdẽ dirissimi ẽ. et qͣsibituminea: sed saporis
innoxii. Sunt gͥ ibi uiri ualde ꝑfecti. Nec
enĩ patit᷑ tam t̾ribilis locꝰ. nisi ꝑfectiꝓpositi
habitatorem.summȩq constantiȩ. Caritatis
tam̃ int̾se et erga oms̃ siqͥ forte ad eos accesse¬
rint. sũmũ studium gerunt.

Expanded text:
animos represserunt. Locus autem , in quo habitabat ipse sanctus Macarius, Scithium appellatur. Est autem in eremo vastissima positus, diei et noctis iter habens de Nitriae monasteriis; et hoc nulla semita, neque terrenis aliquibus colligitur vel monstratur indiciis, sed stellarum signis et cursibus pergitur. quidem dirissimi est, et quasi bituminea, sed saporis innoxii. Sunt ergo ibi viri valde perfecti nec enim patitur tam terribilis locus, nisi perfecti propositi habitatores summaeque constantiae caritatis tamen inter se et erga omnes, si qui forte ad eos accesserunt, summum studium gerunt.