comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tales ẽẽ inconsequente pressura qͣm pꝰ
eꝰ ascensionẽ in mundo fuerant habi¬
turi ut relinquant eum. s ui in illo
pacem habeant ꝑmanentes in eo. Non
enim qͣndo comprehensus ẽ cantunim᷑
carne sua eiꝰ carnẽ: uerum etiam meull
reliquerunt fidem. Adhoc ꝑtinet q̃ lis:
Modo creditis. ecce uenit hora ut al¬
amin in ꝑpria. & me relinquatis. Tan¬
ium diceret. Tunc ita ꝑturͣbimini: ut
nam quod modo ereditis relinquatis:
enerunt enim ad tantam desꝑationẽ.
esue pristine fiłi ut ita dixerim mor.¬
an: qͥnta apparuit in illo cleopͥa. qͥ pꝰ eiꝰ
resurrectionem cum illo se loqui nesciers:
& quid ei contigerit narrans: nos inquit
sabamus q ipse fuerat redempturꝰ isrł:
ecte quomodo eum reliquerant: dese¬
undo eciam ipsam fidem qua in eum
ante crediderant. In ea uͦ ipsa p̾ssura
q̃m pꝰ eiꝰ gnͣficationem accepto sp̃u sc̃o
ptulerunt. ñ eun reliquerunt: & qͣm¬

Expanded text:
tales esse in consequente pressura, quam post tales esse in consequente pressura, quam post ejus ascensionem in mundo fuerant habituri, ut relinquant eum, sed ut in illo pacem habeant permanentes in eo. Non enim quando comprehensus est, tantummodo carne sua ejus carnem, verum etiam mente reliquerunt fidem. Ad hoc pertinet quod ait: Modo creditis; ecce venit hora ut dispergamini in propria, et me relinquatis. Tanquam diceret: Tunc ita perturbabimini, ut etiam quod modo creditis relinquatis. Venerunt enim ad tantam desperationem, et suae pristinae fidei ut ita dixerim mortem, quanta apparuit in illo Cleopa, qui post ejus resurrectionem cum illo se loqui nesciens, et quid ei contigerit narrans: Nos, inquit, sperabamus quod ipse fuerat redempturus Israel . Ecce quomodo eum reliquerant, deserendo etiam ipsam fidem, qua in eum ante crediderant. In ea vero oppressura, quam post ejus glorificationem accepto Spiritu sancto pertulerunt, non eum reliquerunt: et quam
Abbreviated transcription (Latin):
s magnum paruulis erat qui eidice¬
bant. in hoc credimus qr ãdeo exisi
Multo autẽ maius erat. adq intelli¬
gendum eos uolebat extendi & crese
Qͦđ cum illi dixissent. uerumq dixise
adeo existi: ait ille. pat̾ mecum ẽ ne
sic apatre silium cogitarent exisse. ut
putarent etiam recessisse. Dende sermi¬
nem istum magnum ꝓlixumq concdi¬
dens. Hȩc inquit loquutus sum uobis.
ut in me pacem habeatis. In mundo
pressuram habebitis. s confidite ego
uici mundum. Illud mitium fuerat
habitura ista p̾ssura. de quo superiꝰ
ut eos ostenderet paruulos. quib ad¬
hucñ intelligentib & aliua pro alio
sentientib ꝓuerbia quo dammodo eent
quecumq magna & diuina dixisset. ais
Modo creditis. Ecce uenit hora & iam
uenit: ut disꝑgamini unusquisq ur̃m
in ꝓpria. Ecce initium pressure: s n̾e
modo ꝑ seueraturȩ. Qͦd enim adiunxit.
& me solum relinquatis: ñ uult eos

Expanded text:
sed magnum parvulis erat qui ei dicesed magnum parvulis erat qui ei dicebant: In hoc credimus quia a Deo existi. Multo autem majus erat ad quod intelligendum eos volebat extendi et crescere, quod cum illi dixissent, verumque dixissent: A Deo existi, ait ille: Pater mecum est, ne sic a Patre Filium cogitarent exisse, ut putarent etiam recessisse. Deinde sermonem istum magnum prolixumque concludens: Haec, inquit, locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis. In mundo pressuram habebitis; sed confidite, ego vici mundum. Illud initium fuerat habitura ista pressura, de qua superius, ut eos ostenderet parvulos, quibus adhuc non intelligentibus, et aliud pro alio sentientibus, proverbia quodammodo essent quaecunque magna et divina dixisset: ait: Modo creditis: ecce venit hora, et jam venit, ut dispergamini unusquisque vestrum in propria. Ecce initium pressurae, sed non eo modo perseveraturae. Quod enim adjunxit: Et me non solum relinquatis, non vult eos
Abbreviated transcription (Latin):
omnia. Nimirum gͦ ꝓꝓterea ei ñ opꝰ erat
ut eum quis interrogaret: qͣm nos qͣn
interrogamur ab eis qui uolunt a nob̾
aliquid scire. ex ipsis interrogationib
eoꝵ cognoscimus qͥd uelint discere:
Opꝰ ẽ gͦ nobis ab eis interrogari quos
docerẽ aliquid uolumus: ut inquisi¬
tiones eoꝵ quib respondendum est
nouerimus. Illi aut̃ ne id quidẽ opꝰ
erat qui omnia nouerat: nec opus
habebat q̃ ab eo quisqͣm scire uellet
ꝑ eiꝰ cognoscere interrogationẽ. quia
priusquam interrogaretur interro¬
gaturi nouerat uoluntatẽ. S ido se pa¬
tiebat᷑ interrogari. ut uł eis qui tunc aderas
uł qui ħ siue dicta fuerant audiur
siue scripta lecturi. quales ẽent aqus
interrogabatur ostender et: eoq mosi
nossemus uł quib ñ circumueniren
fraudib uł quib ap̃ eum ꝓficeretis
accessib. Preuidere aut̃ cogitationes bo¬
minum & iło ñ opꝰ habere ut eun
quis interrogaret magnum dõ ñerit.

Expanded text:
omnia. Nimirum ergo propterea ei non opus erat omnia. Nimirum ergo propterea ei non opus erat ut eum quis interrogaret, quoniam nos, quando interrogamur ab eis qui volunt a nobis aliquid scire, ex ipsis interrogationibus eorum cognoscimus quid velint discere. Opus est ergo nobis ab eis interrogari quos docere aliquid volumus, ut inquisitiones eorum, quibus respondendum est, noverimus. Illi autem ne id quidem opus erat, qui omnia noverat; nec opus habebat quod ab eo quisque scire velit per ejus cognoscere interrogationem, quia priusquam interrogaretur interrogatoris noverat voluntatem. Sed ideo se patiebatur interrogari, ut vel eis qui tunc erant vel qui haec sive dicta fuerant audituri, sive scripta lecturi, quales essent a quibus interrogabatur ostenderet, eoque modo nossemus vel quibus non circumveniretur fraudibus, vel quibus apud eum proficeretur accessibus. Praevidere autem cogitationes hominum, et ideo non opus habere ut eum quis interrogaret, magnum Deo non erat,
Abbreviated transcription (Latin):
opus ei eẽ ut eum quis interrogaret:
Quod quidem cur dixerit: queripot̃
Uidecur enim potius fuisse dicendum.
ñ opꝰ ẽ tibi ut quenqͣm interroges: ñ
ut quis te interroget. Dixerant quippe.
Scimus quia nosti omnia. Q utiq qui
nouit omnia magis. anescientib inter¬
rogari solet. ut interro gantes audiant
Q uolunt ab eo qui nouit omnia: ñ
ipse interrogare tanqͣm uolens aliqͥd
scire qui nouit omnia. Quid sibi ergo
uult qͦd ei qͦm sciebant nosse omnia.
cum dicere debuisse uideantur ñ opꝰ ẽ
tibi ut qͣmqͣm interroges. dicendum
potius putauerunt. ñ opꝰ ẽ tibi ut
quis te interroget: Qͥa qͦd utrumq
legimus factum. & interrogasse scilic&
dñm & interrogatum fuisse: s hoc
erat quos interrogabat. uł aquibus
interrogabatur. Neq enim aliquos
ille interrogabat. ut ab eis aliquio
diceret: s eos potius ut doceret. & qͥ
interrogabant eum uolentes ab illo
aliquid discere: illis ꝓfecto id opꝰ erat
ut scirent aliqua ab illo qui nouerat

Expanded text:
opus ei esse ut eum quis interroget. Quod quidem cur dixerint quaeri potest. Videtur enim potius fuisse dicendum: Non opus est tibi ut quemquam interroges, non, Ut quis te interroget. Dixerant quippe: Scimus quia nosti omnia; et utique qui novit omnia, magis a nescientibus interrogari solet, ut interrogantes audiant, quod volunt, ab eo qui novit omnia, non ipse interrogare tanquam volens aliquid scire, qui novit omnia. Quid sibi ergo vult quod ei quem sciebant nosse omnia, cum dicere debuisse videantur: Non opus est tibi ut quemquam interroges, dicendum potius putaverunt: Non opus est tibi ut quis te interroget? Quid quod utrumque legimus factum, et interrogasse scilicet Dominum, et interrogatum fuisse? Sed hocopus erat, quos interrogabat, vel a quibus interrogabatur. Neque enim aliquos ille interrogabat, ut ab eis aliquid disceret, sed eos potius ut doceret; et qui interrogabant eum, volentes ab illo aliquid discere, illis profecto id opus erat, ut scirent aliqua ab illo, qui noverat
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uocem pastoris audiebant. In illa
erat multitudine. quȩ dnm̃ uementẽ
tanta deuotione laudabat. tanto ag¬
mine deducebat. Si dictum ẽ nobi
timere. illum agnosce qui atẽ lau¬
datur. & noli trepidare cum patit᷑¬
qr ille sanguis funditur ꝑ quem tuũ
delictum deleatur. & uita redimat᷑:
S pullum asinȩ in quo nemo sede¬
rat᷑. hoc enim ap̾ alios euangłistas
inuenitur: intelligimus ppłm gen¬
tium. qui legem dñi ñ acceꝑat. Asinũ
uero quia utrumq iumentum dño
adductum ẽ: plebem eiꝰ quȩ uenielbuit
ex ꝓpło isrł ñ indomitam plane. s qͦ
p̃sepe domini agnouit. Hȩc ñ cogno¬
uerunt discipłi eiꝰ pͥmum. s qͣndo
głificatꝰ ẽ iħc: id ẽ qͣndo uirtutem
suȩ resurrectionis ostendit. tunc re¬
cordati sunt quia hȩc erant scripta
de eo & hȩc fecerunt ei : id ẽ ñ alia
fecerunt ei. qͣm illa quȩ erant scͥpta
de eo. Recolentes quipp e scđm scͥptu¬

Expanded text:
quae vocem pastoris audiebant; in illa quae vocem pastoris audiebant; in illa erat multitudine quae Dominum venientem tanta devotione laudabat, tanto agmine deducebat. Ei dictum est, Noli timere: illum agnosce qui a te laudatur, et noli trepidare cum patit ille sanguis funditur, per quem tuum delictum deleatur, et vita reddatur. Sed pullum asinae in quo nemo sederat hoc enim apud alios evangelistas invenitur intelligimus populum Gentium, qui Legem Domini non acceperat. Asinam vero quia utrumque jumentum Domino adductum est plebem ejus quae veniebat ex populo Israel, non indomitam plane, sed quae praesepe Domini agnovit. 6. Haec non cognoverunt discipuli ejus primum: sed quando glorificatus est Jesus, id est, quando virtutem suae resurrectionis ostendit: tunc recordati sunt quia haec scripta erant de eo, et haec fecerunt ei, id est, non alia fecerunt ei, quam illa quae erant scripta de eo. Recolentes quippe secundum Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
Dei gͦ filius equalis patri. uerbum ꝑ
quod facta sunt omnia. quod rex ẽẽ
uoluit isrł: dignatio ẽ ñ ꝓ motio.
miserationis indicium ẽ. ñ potestatis
augmentum. Qui enim appellatus ẽ
interra rex iudeorum. incęlis ẽ dñs
sedit suꝑ eum. Hic breuit̃ dicꝰtum ẽ:¬
Nam qͦmadmodum sit factum. ap̾
alios eugłistas plenissime legitur:
Aehibetur aut̃ huic facto ꝓpheticum
testimonium. ut appareret q̃ maligui
principes iudeoꝵ eum ñ intellige¬
bant in quo implebant᷑ quȩ legebãt
Inuenit gͦ iħo asellum & sedit sup
eum: sicut scͥptum ẽ. Noli timere si¬
lia syon ecce rex tuus uenit sedens
suꝑ pullum asinȩ. In illo gͦ ppło erat
filia syon. Ipsa ẽ ihersm quȩ syono
In illo in qͣm ꝓpło reꝓbo & ceco erat
tamen filia sẏoꝵ cui diceret᷑. Noli ti¬
mere ecce rex tuus uenit sedeis suꝑ
pullum asinȩ. Hȩc filia syoꝵ cui diui¬
nitus ista dicuntur. in illis erat ouib

Expanded text:
Dei ergo Filius aequalis Patri, Verbum per Dei ergo Filius aequalis Patri, Verbum per quod facta sunt omnia, quod rex esse voluit Israel, dignatio est, non promotio; miserationis indicium est, non potestatis augmentum. Qui enim appellatus est in terra rex Judaeorum, in coelis est Dominus sedit super eum. Hic breviter dictum eNam quemadmodum sit factum, apud alios evangelistas plenissime legitur. Adhibetur autem huic facto propheticum testimonium, ut appareret, quod maligni principes Judaeorum eum non intelligebant, in quo implebantur quae legebant. Invenit ergo Jesus asellum, et sedit super eum « Sicut scriptum est: Noli timere, filia Sion: ecce rex tuus venit sedens super pullum asinae. In illo ergo populo erat filia Sion: ipsa est Jerusalem quae Sion. In illo, inquam, populo reprobo et caeco, erat tamen filia Sion, cui diceretur, Noli timere: ecce rex tuus venit sedens super pullum asinae. Haec filia Sion cui divinitus ista dicuntur, in illis erat ovibus
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dominꝰ ẽ. Unde alibi scriptum ẽ
dirigunt intellecꝰtum qui ait. ego ueni
in nomine patris mei & ñ suscepistis me:
alius ueniet in nomine suo. hunc susci¬
pietis. humilitatis enim magister xp̃e.
crucis. Non itaq amittit diuinitatẽ.
qͣndo nos docet humilitatẽ. In illa patͥ¬
ẽ equalis nos ut eẽmus creauit. ꝑ quod
nobis ẽ similis. ne ꝑiremus redemit:
Has ei laudes turba dicebat. O sanna
benedictus qui uenit in nomine dñi.
rex isrł. Quam crucem mentis inui¬
dentia principum iudeorum ꝑpeti
poterat. qͣn lo regem suum xpͣm tãta
multitudo clamabat: s quid magnũ¬
fuit dño regem eẽ isrł : Quid magnũ
fuit regi scłoꝵ. regem fieri hominum :
Nonenim rex isrł xp̃c adexigendum
tributum uł ferro exercitum arman¬
dum. hostesq uisibiliter debellandos:
s rex isrł quod mentes regat. quod
inȩternum consulat. qd in regnũ cȩlor
credentes. sꝑantes amantesq ꝑducat:

Expanded text:
pse Dominus est. Unde alibi scriptum est: pse Dominus est. Unde alibi scriptum est: dirigunt intellectum, qui ait: Ego veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me; alius veniet in nomine suo, hunc suscipietis . Humiliem autem crucis . Non itaque amittit divinitatem, quando nos docet humilitatem: in illa est Patr Patri est aequalis, nos ut essemus creavit; per quod nobis est similis, ne periremus redemit. 4. Has ei laudes turba dicebat, Hosanna, benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel. Quam crucem mentis invidentia principum Judaeorum perpeti poterat, quando regem suum Christum tanta multitudo clamabat? Sed quid fuit Domino regem esse Israel? Quid magnum fuit regi saeculorum, regem fieri hominum? Non enim rex Israel Christus ad exigendum tributum, vel exercitum ferro armandum, hostesque visibiliter debellandos: sed rex Israel, quod mentes regat, quod in aeternum consulat, quod in regnum coelorum credentes, sperantes, amantesque perducat.
Abbreviated transcription (Latin):
domini. rex isrł. Rami palmarum lau¬
des sunt significantes uictoriam. quia
erat dñs mortem moriendo suꝑaturus.
& tropheo crucis de diabolo mortis
principe triumphaturus. Uox autẽ
obsecrantis ẽ osanna. sicut ñ nulli di¬
cunt qui hebream linguam nouerunt.
magis affectum indicans qͣm rem ali¬
qͣm significans: sicut sunt lingua la¬
tina quas interiectiones uocant. uelut
cum dolentes dicimus heu. uł cum
delectamur dicimus ua. uel cum
miramur dicimus orem magnam
Tunc enim o. nichil significat. nisi
mirantis affectum. Qͦad ido creden¬
dum ẽ. ita eẽ quia neq grecus neq
latinus hoc int̾p̃tari potuit. sicut
illud qui dixerit fri suo racha. Nã
& hec interiectio ẽẽ ꝑhibet᷑. affectũ
indignantis ostendens. ẜ enedictus
aut̃ qui uenit in nomine dĩ rex isrł.
sic potius accipiendum ẽ ut in nomine
dñi in nomine dĩ patris intelligat᷑. qͣuis
possit intelligi ⁊̃ in nomine suo. qr ⁊

Expanded text:
Domini, rex Israel. Rami palmarum lauDomini, rex Israel. Rami palmarum laudes sunt, significantes victoriam; quia erat Dominus mortem moriendo superaturus, et tropaeo crucis de diabolo mortis principe triumphaturus. Vox autem obsecrantis est, Hosanna, sicut nonnulli dicunt qui hebraeam linguam noverunt, magis affectum indicans, quam rem aliquam significans: sicut sunt in lingua latina quas interjectiones vocant, velut cum dolentes dicimus, Heu! vel cum delectamur, Vah! dicimus; vel cum miramur, dicimus, O rem magnam! tunc enim, O, nihil significat, nisi mirantis affectum. Quod ideo credendum est ita esse, quia neque Graecus, neque Latinus hoc interpretari potuit: sicut illud, Qui dixerit fratri suo, Racha . Nam et haec interjectio esse perhibetur, affectum indignantis ostendens. 3. Benedictus autem qui venit in nomine Domini, rex Israel, sic potius accipiendum est, ut in nomine Domini, in nomine Dei Patris intelligatur: quamvis possit intelligi etiam in nomin
Abbreviated transcription (Latin):
OSTEA QUAM DOMINUS
Iquatriduanum mortuum sus¬
citauit stupentib iudeis. &
aliis eorum uidendo credentib. aliis
inuidendo ꝑ euntib ꝓpter odorem
bonum qui ẽ aliis ad uitam aliis
ad mortẽ: postea qͦm discubuit in
domo cum recumbente lararo qui
fuerat amortuis resuscitatꝰ. pꝰ ungenttini
diffusum suꝑ pedes eiꝰ unde domus odore
completa ẽ: postea qͣm uanam seuitiam
& stulcissimum & dem̃tissimum scelus
iudei etiam de occidendo lazaro corde
ꝑdito conceperunt. de quib omnib ut
potinmus quod dñs dedit suꝑiorib ser¬
monib locuti sumus: nunc intendat
caritas ur̃a ante dñi passionem qͣntus
fructus apparuerit predicationis eius.
& qͣntus grex ouium ex his quȩ perie¬
rant domus isrł uocem pastoris audi¬
erit. Sic enim loquitur eugłm. qd modo
cum recitaretur audistis. In crastinum
aut̃ curba multa que uenerat ad diem
festum. cum audissent qr uenit iħo
iherosolimam. acceꝑunt ramos palma¬
O sanna benedictus qui uenit in nomine

Expanded text:
osteaquam Dominus quatriduanum mortuum suscitavit, stupentibus Judaeis, et aliis eorum videndo credentibus, aliis invidendo pereuntibus, propter odorem bonum, qui est aliis ad vitam, aliis ad mortem ; posteaquam discubuit in domo cum recumbente Lazaro, qui fuerat mortuus suscitatus, post unguentum effusum super pedes ejus, unde domus odore completa est; posteaquam vanam saevitiam, et stultissimum et dementissimum scelus Judaei etiam de occidendo Lazaro corde perdito conceperunt; de quibus omnibus ut potuimus, quod Dominus dedit, superioribus sermonibus locuti sumus: nunc intendat Charitas vestra, ante Domini passionem quantus fructus apparuerit praedicationis ejus, et quantus grex ovium ex his quae perierant domus Israel, vocem pastoris audierit. 2. Sic enim loquitur Evangelium, quod modo cum recitaretur, audistis: In crastinum autem turba multa quae venerat ad diem festum, cum audissent quia venit Jesus Jerosolymam, acceHosanna, benedictus qui venit in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
s uoluntatẽ eiꝰ qui misit eum. & d̃s
clarificauit eum in semetipso. ut na¬
tura humana in qua ẽ filius hominis
quȩ a uerbo ȩterno suscepta ẽ etiam
immortali ȩternitate donet᷑. Q conti-¬
nuo inquit clarificabit eum. resur
rectionem scilicer suam ñ sicut nr̃am
in fine scłi. s continuo futuram hac
attestatione p̾dicens. Ipsa ẽ enim cla¬
rificatio. de qua eugłista iam dixerat
qͦd pauloante commemoraui. qr ꝓꝓte¬
rat mortalitas immortalitate uestita.
& in eternam uirtutem temporalis infir¬
mitas commutata. Potest & de ista clari¬
ficatione dictum uideri. nunc clarificatꝰ
ẽ silius hominis. ut quod ait nunc: ñ
ad immiuentẽ passionẽ. s ad uicinam
resurrectionẽ ꝑtinere credatur. tanqͣm
fuerit factum qͥ erat tam ꝓxime iam
futurum. Hodie dilectioniꝰ ur̃e ista suf¬
fecerint. cum donauerit dñs de conseqͦn¬
De eo quod dicit. filioli adhuc modi

Expanded text:
sed voluntatem ejus qui misit eum, et Deus sed voluntatem ejus qui misit eum, et Deus clarificavit eum in semetipso; ut natura humana, in qua est Filius hominis, quae a Verbo aeterno suscepta est, etiam immortali aeternitate donetur: « Et continuo, inquit, clarifrectionem scilicet suam, non sicut nostram in fine saeculi, sed continuo futuram hac attestatione praedicens. Ipsa est enim clarificatio, de qua Evangelista jam dixerat, quod paulo ante commemoravi, quia propterat mortalitas immortalitate vestita, et in aeternam virtutem temporalis infirmitas commutata. Potest et de ista clarificatione dictum videri, Nunc clarificatus est Filius hominis; ut quod ait nunc, non ad imminentem passionem, sed ad vicinam resurrectionem pertinere credatur, tanquam fuerit factum quod erat tam proxime jam futurum. Hodie Dilectioni vestrae ista suffecerint; cum donaverit Dominus, de consequenIn id quod Dominus dicit, Filioli, adhu
Abbreviated transcription (Latin):
significabant filios maligni: s dicꝰtum ẽ
bonum semen hi sunt filii regni. zizania
aut̃ filii maligni. Sicut gͦ solet loqui
seriptura res significantes tanqͣm illas
quȩ signi ficantur appellans. ita locutꝰ ẽ
dominꝰ dicens. nunc clarificatꝰ ẽ filius
hominis. postea qͣm separato inde ne¬
quissimo & secum remanentib scĩs sig¬
nificata ẽ clarificatio eiꝰ. qͣndo separatis
iniquis manebit in ȩt̾nitate cum scĩs:
Cum aut̃ dixisset nunc clarificatꝰ ẽ filiꝰ
hominis: adiunxit. & d̾s clarificatꝰ ẽ ĩ eo¬
Ipsa ẽ enim clarificatio filii hominis.
ut ds clarificet᷑ in eo. Si gͦ ñ ipse in se¬
ipso. s ds in eo clarificatur: tunc illũ
ds inse clarificat. Deniq canqͣm ista
exponens. adiungit & dicit. Si d̾s cla¬
rificatꝰ ẽ in eo: & ds clarificauit eum
in semetipso. Hoc ẽ si d̾s clarificatus ẽ
meo. qr ñ uenit facere uoluntatẽ suã

Expanded text:
significabant filios maligni, sed dictum est, significabant filios maligni, sed dictum est, Bonum semen hi sunt filii regni; zizania autem, filii maligni . Sicut ergo solet loqui Scriptura, res significantes tanquam illas quae significantur appellans; ita locutus est Dominus dicens, Nunc clarificatus est Filius hominis: posteaquam separato inde nequissimo, et secum remanentibus sanctis, significata est glorificatio ejus, quando separatis iniquis manebit in aeternitate cum sanctis. 3. Cum autem dixhominis, » adjunxit: « Et Deus clarificatus est in eo. » Est enim clarificatio Filii hominis, ut Deus clarificetur in eo. Non enim ipse in seipso, sed Deus in illo clarificatur, tunc et illum Deus in se clarificat. Denique tanquam ista exponens adjungit, et dicit: « Si Deus clarificatus est in eo, et Deus clarificavit eum in semetipso. » Hoc est: si Deus clarificatus est in eo, qui non venit facere voluntatem suam,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid. Exiit iudas. & clarificatꝰ ẽ iħe
Exiit filius ꝑditionis. & clarificatꝰ ẽ filiꝰ
hominis. Ille quippe exierat ꝓpt̾ qͦm¬
dictum eis erat. & uos mundi estis s ñ os
Exeunte itaq inmundo. om̃s mundi
remanserunte & cum suo mundatore
manserunt. Tale aliquid erit cũ uictꝰ
a xͦ transierit hic mundus. & nemo in
ppło. x remanebit inmundus. cumi¬
zanus a tritico separatis. iusti fulgebunst
sicut sol in regno patris sui. Hoc futu¬
rum p̾uidens dñs. & nunc significatui
ẽẽ contestans: discedente iuda tanqͣm
zizaniis separatis. remanentib tanqͣm
tritco apłis scĩs: nunc inquit clarifiatꝰ
ẽ filius hominis. Tanqͣm diceret. Ecci
in illa mea clarificatione qd erit. ubi
maloꝵ nullus erit. ubi bonoꝵs null
perit. Sic aut̃ ñ ẽ dictum nunc significata
est clarificatio filis hominis. s dictum est
minc clarificatus ẽ filius hominis: qͦm¬
semen significat filios regni. aut zizania

Expanded text:
aliquid. Exiit Judas, et clarificatus est Jesus; aliquid. Exiit Judas, et clarificatus est Jesus; exiit filius perditionis, et clarificatus est Filius hominis. Ille quippe exierat, dictum eis erat, et vos mundi estis, sed non omnes. Exeunte itaque immundo, omnes mundi remanserunt, et cum suo mundatore manserunt. Tale ala Christo transierit hic mundus, et nemo in populo Christi remanebit immundus; cum zizaniis a tritico separatis, justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Hoc futurum praevidens Dominus, et nunc significatum esse contestans, discedente Juda tanquam zizaniis separatis, remanentibus tanquam tritico Apostolis sanctis, Nunc, inquit, clarificatus est Filius hominis: tanquam diceret, Ecce in illa mea clarificatione quod erit, ubi malorum nullus erit, ubi bonorum nullus perit. Sic autem non est dictum, Nunc significata est clarificatio Filii hominis; sed dictum est, Nunc clarificatus est Filius hominis: quemictum est, Bonum semen significabat filios regni, aut, zizania
Abbreviated transcription (Latin):
exisset uenditor: Nunc inquit clarificatꝰ
ẽ filius hominis. Q uare nunc: Nunqͥdo
exiit qui tradat. qr imminent qͥ teneant
& occidant: Itane nunc clarificatꝰ ẽ quia
det ut alligetur. ut iudicet᷑. ut condemp¬
netur. ut irrideat᷑. ut crucifigat᷑. ut int¬
rimat᷑ : Hȩccine ẽ głificatio. an potius hi¬
miliatio: nonne quando miracula facie¬
bat. ait tamen de illo iste ipse ioħs. sp̃c
ñ erat datus. qr iħic ñdum erat głificatꝰ.
tunc gͦ ñdum erat głificatꝰ cum mortuos
suscitaret. & nunc ẽ głificatꝰ cũ mortuis
ꝓpinquaret: Nondum erat głificatꝰ faci¬
ens diuina. & głi ficatꝰ ẽ passurus humani
mirum si hoc ds ille magister significa¬
bat. & docebat his ũbis. Altius est ꝑseru¬
tandum altissimi dictum. qͥ se aliqͣntum
manifestat ut inueniamus. & iterum
occultat ut inquiramus: & de inuentis
ad inuenienda tanqͣm passib innitam᷑
uideo hic aliquid. q p̃figuret magnum

Expanded text:
exisset venditor? Nunc, inquit, clarificatus exisset venditor? Nunc, inquit, clarificatus est Filius hominis. Quare nunc? Numquid quia exiit qui tradat, quia imminent qui teneant et occident? Itane nunc clarificatus est, qudet ut alligetur, ut judicetur, ut condemnetur, ut irrideatur, ut crucifigatur, ut interimatur? Haeccine est clarificatio, an potius humiliatio? Nonne quando miracula faciebat, ait tamen de illo iste Joannes, Spiritus non erat datus, quia Jesus nondum erat glorificatus ? Tunc ergo nondum erat glorificatus, cum mortuos suscitaret; et nunc est glorificatus, cum mortuis propinquaret? nondum erat glorificatus faciens divina, et glorificatus est passurus humana? Mirum, si hoc Deus ille magister significabat et docebat his verbis. Altius est perscrutandum Altissimi dictum, qui se aliquantum manifestat ut inveniamus, et iterum occultat ut inquiramus, et de inventis ad invenienda tanquam passibus innitamur. Video hic aliquid quod praefiguret magnum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenientes: hic sunt utiq semꝑ dis¬
centes. Cum uͦ de hac uita exierint. iã
recipientes. Sic enim dictum ẽ semper
discentes. & ad ueritatis scientiam ñqͣm
ꝑ uenientes: tanqͣm diceret᷑. semꝑ ambu
lantes. & ad uiam ñ ꝑuenientes. Nos aut̃
semꝑ ambulemus in uia. donec eo ue¬
niamus quo ducit uia. Nusqͣm in illa¬
remaneamus. donec ꝑducat ubi mane¬
amus: atq ita & querendo tendimus.
& inueniendo ad aliquid ꝑuenimus.
& ad id quod restat querendo & inue¬
niendo transimus. quo adusq inueni¬
endo ibi fiat finis querendi. ubi ꝑ
fectioni ñ suꝑ ẽ intentio ꝓficiendi:¬
Hȩc p̃loquutio dilectissimiꝰ intentam¬
uram fecerit caritatẽ ad istum domini
sermonẽ. qͦm ad discipłos habuit ante
passionẽ. Profundus enim ẽ & utiq
ubi multum laboraturus ẽ disputator:
faceret quod erat facturus. hoc est
dñm traditurus : Quid ait dies. cum
exisset nox: quid ait redemptor. cũ

Expanded text:
pervenientes; hic sunt utique semper dispervenientes; hic sunt utique semper discentes; cum vero de hac vita exierint, jam recipientes. Sic enim dictum est, semper discentes, et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes, tanquam diceretur, semper ambam ad viam pervenientes. Nos autem semper ambulemus in via, donec eo veniamus quo ducit via. Nusquam remaneamus in ea donec perducat ubi maneamus; atque ita et quaerendo tendimus, et inveniendo ad aliquid pervenimus, et ad id quod restat, quaerendo et inveniendo transeamus, quousque inveniendo ibi fiat finis quaerendi, ubi post perfectionem non superest intentio proficiendiHaec praelocutio, dilectissimi, intentam fecerit Charitatem vestram ad istum Domini sermonem, quem ad discipulos habuit ante passionem: profundus est enim, et utique ubi multum laboraturus est disputator, faceret quod erat facturus, hoc est, Dominum traditurus? Quid ait dies, cum exisset nox? Quid ait Redemptor, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Ntendamus mentis obtutum. & adiu¬
uante dño dñm requiramus. Diuini
cantici uox ẽ. Querite dñm & uiu&
anima ur̃a. Queramus inueniendum:
queramus inuentum. Ut inueniendꝰ
queratur occultus ẽ. ut inuentus¬
queratur inmensus ẽ. Unde alibi đr.
Querite faciem eius semꝑ. Saciat
enim querentẽ in quantum capit.
& inuenientẽ capatiorem facit. ut
rursus querat implere. ubi plus
caꝑe poterit. Non gͦ ita dictum est.
querite faciem eiꝰ semꝑ. qͦmadmodũ
uerit homo tunc incipiet. donec ad
illam uitam ueniamus. ubi sic implea¬
mur. ut capaciores ñ efficiamur. qr ita
ꝑfecti erimus ut iam ñ ꝓficiamus. Tuc
enim ostendet᷑ nob̾. quod sufficit nob̾
hic aut̃ semꝑ queramus. & fructꝰ inuenti¬
oms. ñ sit finis inquisitionis. Neq enim
ꝓꝓterea ñ semꝑ qr hic tantum. s id̾o hic
semꝑ dicimus eẽ querendum. ne aliq̃n
hic putemus ab inquisitione cessandum:
Nam & de quib dictum ẽ. semꝑ discen¬
tes & ad ueritatis scientiam nunquam

Expanded text:
ntendamus mentis obtutum, et adjuvante Domino, Deum requiramus. Divini cantici vox est, Quaerite Deum, et vivet anima vestra . Quaeramus inveniendum, quaeramus inventum. Ut inveniendus ququaeratur, immensus est. Unde et alibi dicitur: Quaerite faciem ejus semper . Satiat enim quaerentem in quantum capit, et invenientem capaciorem facit, ut rursus quaerat impleri, ubi plus capere coeperit. Non ergo dictum est, quaerite faciem ejus semper, quemadmodverit homo, tunc incipit : donec ad illam vitam veniamus, ubi sic impleamur, ut capaciores non efficiamur, quia ita perfecti erimus, ut jam non proficiamus. Tunc enim ostendetur nobis quod sufficit nobis. Hic autem semper quaeramus, et fructus inventionis non sit finis inquisitionis. Neque enim propterea non semper, quia hic tantum; sed ideo hic semper dicimus esse quaerendum, ne aliquando hic putemus ab inquisitione cessandum. Nam et de quibus dictum est, Semper discentes, et ad veritatis scientiam nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
ł hominẽ quippe mors. & ꝑ hominem
resurrectio mortuors. Sic̃ut enim in
adam omnes moriuntur. sic & in xp̃o
omnes uiuificabunt᷑. qͣm nemo ad mor¬
tem nisi ꝑ illum. nemo ad uitam nͥ ꝑ
mus. qr uiuit ipse. uiuemus & nos.
Mortui sumus illi qͣndo uiximꝰ nobis.
Quia uͦ mortuus ẽ ille ꝑ nobis. & sibi
uiuit & nobis. Quia eñim uint ille.
& nos uiuemus. Nam sicut nos ꝑ nos
mortem habere potumus. non sic &
uitam ꝑnos habere possunus. In illo
die inquit uos cognoscetis qr ego sum
in patre meo. & uos in me. & ego in
uobis. Inquo die. nisi de quo ait. &
uos uiuetis : Tunc enim erit. ut pos¬
simus uidere qd credimus. Nam & nuncẽ
innobis. & nos in illo. S̾ hoc nuno cre¬
dimus. tunc aut̃ etiam cognoscemus.
qͣniuis & nnc credendo nouerimus.
s tunc contemplando noscemus. Qͣmdiu
enim sumus in corꝑe quale nunc est
id ẽ corruptibile q aggrauat animam
ꝑegrinamur a domino. ꝑ fidem enim

Expanded text:
Per hominem quippe mors, et per hominem Per hominem quippe mors, et per hominem resurrectio mortuorum. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic in Christo omnes vivificabuntur . Quoniam nemo ad mortem nisi per illum, nemo ad vitam nisi mus: quia vivit ipse, vivemus nos. Mortui sumus illi, quando viximus nobis: quia vero mortuus ille pro nobis, et sibi vivit et nobis. Quia enim vivit ille, et nos vivemus. Nam sicut per nos mortem habere potuimus, non sic et vitam per nos habere possumus. 4. In illo die, inquit, vos cognoscetis quia ego sum in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. In quo die, nisi de quo ait, et vos vivetis? Tunc enim erit ut possimus videre quod credimus. Nam et nunc est in nobis, et nos in illo: sed hoc nunc credimus, tunc etiam cognoscemus; quamvis et nunc credendo noverimus, sed tunc contemplando noscemus. Quamdiu enim sumus in corpore quale nunc est, id est corruptibile quod aggravat animam, peregrinamur a Domino: per fidem enim
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum latebat. Uidebat hominẽ. ñ uide¬
bat dm̃. Uidebat indum̃tum: ñ uidebat
indutum. S qm̃ pꝰ resurrectionẽ etiam
ipsam carnem suam qͣm ñ solum uiden¬
dam uerum etiam contrectandam de¬
monstrauit suis. noluit demonstrare
ñ suis: hinc fortasse intelligendum est
ẽẽ dictum. adhuc modicum & mundꝰ
me iã.ñ uidet. Uos aut̃ uidetis me. qr
ego uiuo & uos uiuetis. Quid ẽ qr ego
uiuo & uos uiuetis: Cur de presentt
se dixit uiuere. illos aut̃ de futuro eẽ
uicturos. nisi qr uitam etiam carnis
utiq resurgentis qualis in pso p̾ceds¬
bat & in illis ẽ pollicitus secuturam:
Q& quia ipsus mox futura fuerat re
u̾bum. ꝑꝑter significandam celeritatẽ
ñ ait uiuitis. s uiuetis. Duas gͦ resur¬
recꝰtiones suam scilicet mox futuram &
p̃sentis temꝑis & futuri elegant̾ breuit᷑q
ꝓmisit. Quia ego inquit uiuo & uos
uiuetis. Quia uiuit. ido & nos uiuemꝰ.

Expanded text:
Verbum latebat: videbat hominem, non videVerbum latebat: videbat hominem, non videbat Deum; videbat indumentum, non videbat indutum. Sed quoniam post resurrectionem etiam ipsam carnem suam, quam non solum videndam, verum etiam contrectandam demonstravit suis, noluit demonstrare non suis; hinc fortasse intelligendum est esse dictum, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt: vos autem videbitis me; quia ego vivo, et vos vivetis. 3. Quid est, quia ego vivo, et vos vivetis? Cur de praesenti se dixit vivere, illos autem de futuro esse victuros, nisi quia vitam etiam carnis utique resurgentis. qualis in ipso praecedebat, et illis est pollicitus secuturam? Et quia ipsius mox futura erat resurrbum propter significandam celeritatem: non ait, vivitis; sed, vivetis. Duas ergo resurrectiones, suam scilicet mox futuram, epraesentis temporis et futuri, eleganter breviterque promisit. Quia ego, inquit, vivo, et vos vivetis: quia ille vivit, ideo et nos vivemus.
Abbreviated transcription (Latin):
putaret quod ita eum dominꝰ
daturuf fuerat uelut ꝓseipso.
ut ñ & ipse cum eis ẽẽt futurus : ad¬
iecit atq ait. Non relinqͣm uos orpha¬
nos. ueniam ad uos. Opham pupilli
sunt. Illud enim grecum eiusdem rei
nomen ẽ hoc latinum. Nam & in ꝑsal¬
mo ubi legimus pupillo tueris adiutor:
grecus habet orphano. Qmuis gͦ nos
filius di suo patri adoptauerit filios.
& eundem patrem nos uoluerit hab̾e
ꝑ gr̃am. qui eiꝰ pat̾ ẽ ꝑ naturam: tam̃
eciam ipse gͣ nos paternum qͦdaminꝰ
N inc ẽ qd etiam sponsi filios nos appel¬
lat ubi dicit. Ueniet hora ut auferat᷑
ab eis sponsus. & tunc ieinabunt filii
&̾ mundus me iam ñ uidet. Quid enĩ :
Tunc uidebat eum mundus: Qndoqͥdẽ
mundi nomine uult intelligi eos de
quib & suꝑius locutꝰ ẽ dicens de spũ
sc̃o. qͦm mundus acciꝑe ñ pot̃. quia ñ¬
eum uidet neq cognosoit eum. Uidebat
eum plane mundus carneis ocłis in carne
conspicuum. N̾̃ aut̃ uidebat đ in carne

Expanded text:
putaret quod ita eum Dominus daturus fuerat velut pro seipso, ut non et ipse cum eis esset futurus, adjecit atque ait: Non relinquam vos orphanos; veniam ad vos. Orphani, pupilli sunt. Illud enim graecum ejusdem rei nomen est, hoc latinum: nam et in psalmo ubi legimus, Pupillo tu eris adjutor , graecus habet orphano. Quamvis ergo nos Filius Dei suo Patri adoptaverit filios, et eumdem Patrem nos voluerit habere per gratiam, qui ejus Pater est per naturam; tamen etiam ipse circa nos paternum affectum os. Hinc est quod etiam sponsi filios nos appellat, ubi dicit: Veniet hora ut auferatur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt filii et mundus me jam non videt. Quid enim? tunc eum videbat mundus; quandoquidem mundi nomine vult intelligi eos de quibus superius est locutus, dicens de Spiritu sancto, Quem mundus accipere non potest, quia non videt eum, neque cognoscit eum? Videbat eum plane mundus carneis oculis in carne conspicuum, non autem videbat quod in carne
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ habentes ubi figamini. uentosa
lo quacitate i actamini. Hec sunt
inania p̾sumptionis ur̃ȩ. S qͥd uos
sequatur uidete. & si ẽ in uob̾ ullus
sensus horrete. Qui enim a semet.¬
ipso se fructum existimat ferre. in uite ñẽ.

Expanded text:
et non habentes ubi figamini, ventosa et non habentes ubi figamini, ventosa loquacitate jactamini. Haec sunt inania praesumptionis vestrae. Sed quid vos sequatur videte, et si est in vobis ullus sensus, horrete. Qui enim a semetipso se fructum existimat ferre, in vite non est;
Abbreviated transcription (Latin):
adiungit & dicit. Sicut palmes ñ pot̃
ferre fructum asemetipso nͥ manserit
inuite: sic & uos nisi in me manseritis.
magna gr̃ȩ commendatio fr̃s mei sor¬
da instruit humilium: ora obstruit
suꝑboꝵ. Ecce cui si audent responde¬
ant. qui ignoiantes dĩ iustitiam & suã
uolentes constituere. iustitiȩ dĩñ sunt
subiecti. E cce cui respondeant. sibi pla¬
centes & ad bona oꝑa facienda dm̃
sibi necessarium ñ pͥ utantes. N onue
huic resistunt ueritati homines m̃te
corrupti reꝓbi circa fidem. qui res¬
pondent & loquuntur iniquitatem
dicentes. ado habemus d homines
quid dicitis. qui uos ipsos decipitis.
ñ assertores s p̃cipitatores liberi ar¬
bitrii. ex alto elationis. ꝑ inania p̃sũp¬
tionis. in ꝓfunda submersionis : nẽpe
uox ur̃a ẽ q homo ex semecipso facit
iusticiam. hoc ẽ altum elationis ur e:
S ueritas contͣdicit & dicit. ẜalmes
ñ pot̾ ferre fructum asemecipso. isi
manserit in uite. Ite nunc ꝑ abruta.

Expanded text:
 Sicut palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit in vite: sic nec vos, nisi in me manseritis . » Magna gratiae commendatio, fratres mei: corda instruit humilium, ora obstruit superborum. Ecce cui si audent respondeant, qui « ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . » Ecce cui respondeant sibi placentes, et ad bona opera facienda Deum sibi necessarium non putantes. Nonne huic resistunt veritati homines mente corrupti, et reprobi circa fidem, qui respondent, et loquuntur iniquitatem, dicentes: A Deo habemus, quod homines Quid dicitis? quid vos ipsos decipitis? non assertores sed praecipitatores liberi arbitrii, ex alto elationis, per inania praesumptionis in profunda submersionis. Nempe vox vestra est, quod homo ex semetipso facit justitiam: hoc est altum elationis vestrae; Sed veritas contradicit, et dicit, Palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit in vite. Ite nunc per abrupta,
Abbreviated transcription (Latin):
celeriores suꝑ tardiores. ne extollendo
se exorbitent. & facilius ꝑueniant tar-¬
diores. Omnes aut̃ ꝑducat cui dicimus
quia ipse ẽ. ostium intremus ad ea quȩ
ꝓposuit nec exposuit. Q pastor quidem
quis nam sit. qͣmuis ñ dixerit in ista
lectione quȩ hodie recitata ẽ: tam̃ in
ea quȩ sequetur aꝑtissime dicit. Ego
sum pastor bonus. Qͦd & si ñ diceret
qͦm alium p̃t̾ ipsum intelligere de¬
beremus meis uerbis ubi ait. qͥ intrat
ꝑ ostium pastor ẽ ouium. huic ostiariꝰ
aꝑit. & oues uocem eiꝰ audiunt. &
ꝓprias oues uocat nominatim ⁊ edu-¬

Expanded text:
celeriores super tardiores, ne extollendo celeriores super tardiores, ne extollendo se exorbitent, et facilius perveniant tardiores. Omnes autem perducat cui dicimus:quia ipse est ostium, intremus ad ea quae proposuit, nec exposuit. Et pastor quidem quisnam sit, quamvis non dixerit in ista lectione quae hodie recitata est, tamen in ea quae sequitur apertissime dicit: Ego sum pastor bonus. Quod etsi non diceret, quem alium praeter ipsum intelligere deberemus in eis verbis, ubi ait: « Qui intrat per ostium, pastor est ovium. Huic ostiarius aperit: et oves vocem ejus audiunt; et proprias oves
Abbreviated transcription (Latin):
laudare eugłm. facile ẽ. acclamare
disputatori. ꝑseuerare usq in finem
hoc ẽ. ouium uocem pastoris audientium:
Temptatio accedit. ꝑseuera usq infinem.
qr temptatio ñ ꝑseuerat usq infinem:
Usq in quem finem ꝑseuerabis: Quousq
finas uiam. Qmdiũ enim ñ audis xp̃m:
aduersarius tuus ẽ in ista uia. hoc ẽ. in
ista mortali uita. S quid dicit: concor¬
da cum aduersario tuo cito. cum es
cum eo in uia. Audisti. credidisti. con¬
cordasti. Si aduersabaris: concorda. Si tͥ
prestitum ẽ concordare. noli ulterius
litigare. Qndo enim fimat᷑ uia nescis.
s tamen scit ille. Si ouis es. & si ꝑseue¬
raueris usq in finem. saluus eris. Ac
ꝑ hoc istam uocem ñ contempnunt sui.
n̾ audiunt alieni. Ut potui. ut ipse
donauit. ꝓfundam multum questionẽ
aut exposui uobis. aut tractam uo¬
biscum. Si qui minus intexerunt. ma¬
neat pietas. & reuelabit᷑ ueritas. Qui
aut̃ intellex erunt. ñ se extollant quasi

Expanded text:
laudare Evangelium, facile acclamare laudare Evangelium, facile acclamare disputatori: perseverare usque in finem, hoc est ovium vocem pastoris audientium. Tentatio accidit, persevera usque in finem: quia tentatio non perseverat usque in finem. Usque in quem finem perseverabis? Quousque finias viam. Quamdiu enim non audis Christum, adversarius tuus est in ista via, hoc est in ista mortali vita. Sed quid dicit? Concorda cum adversario tuo cito, dum es cum eo in via . Audisti, credidisti, concordasti. Si adversabaris, concorda. Si tibi praestitum est concordare, noli ulterius litigare. Quando enim finiatur via nescis, sed tamen scit ille. Si ovis es, et si perseveraveris usque in finem, salvus eris: ac per hoc istam vocem non contemnunt sui, non audiunt alieni. Ut potui, ut ipse donavit, profundam multum quaestionem aut exposui vobis, aut tractavi vobiscum. Si qui minus intellexerunt, maneat pietas, et revelabitur veritas: qui autem intellexerunt, non se extollant quasi
Abbreviated transcription (Latin):
uerauerit usq infinem: hic saluꝰ erit:
Hano uocem ñ negligit ꝓpriꝰ: ñ audit¬
alienus. Nam ⁊ ille hoc ei p̾dicat ut
ꝑseueret ap̃ ipsum usq in finem. S
ñ ap̃ eum ꝑseuerando ñ audit hanc
uocem. Uenit ad xp̃m. Audiuit alia
Q alia u̾ba illa ⁊ illa omnia u̾ba sana
omnia. Inter quȩ omnia ẽ. ⁊ illa uox
qui ꝑseuerauerit usq infinem hic
saluus erit. Istam qui audierit ouisẽ
S audiebat illam nescio quis. ⁊ desipuis.
refriguit. Audiuit alienam. Si p̾desti¬
natus ẽ. ad tempꝰ errauit. ineternum
ñ periet. Redit ut audiat qd neglex.
faciat quod audiuit. Si enim de hisẽ.
qui p̾destinati sunt & errorem ipsius
ds presciuit. & conu̾sionẽ futuram si
aberrauit. Redit ut audiat uocẽ illã
pastoris. & sequat᷑ dicentẽ. qͥ ꝑseuera¬
uerit usq infinem hic saluus erit:
Bona uox fr̃s ueri pastoris. ipsa est
uox salutis in tab̃naculis iustorum:
Nam facile ẽ. audire xp̃m. facile est

Expanded text:
veraverit usque in finem, hic salvus erit . veraverit usque in finem, hic salvus erit . Hanc alienus: nam et ille hoc ei praedicat, ut perseveret apud ipsum usque in finem, et non apud Deum perseverando, non audit hanc vocem: venit ad Christum, audivit alia et alia verba, illa et illa omnia, vera sana omnia, inter quae omnia est et illa vox: « Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. » Istam qui audierit ovis est. Sed audiebat illam nescio quis et desipuit, refriguit, audivit alienam: si praedestinatus est, ad tempus erravit, in aeternum non periit; redit ut audiat quod neglexit, faciat quod audivit. Si enim de his est qui praedestinati sunt, et errorem ipsius Deus praescivit, et conversionem futuram; si aberravit, redit, ut audivit vocem illam pastoris, et sequatur dicentem, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. Bona vox, fratres, vera, pastoralis, ipsa est vox salutis in tabernaculis justorum . Nam facile est audire Christum, facile est
Abbreviated transcription (Latin):
istam p̾scientiam dĩ & p̾destinationẽ.
qͣm multȩ oues foris. qͣm multi lupi
intꝰ. & qͣm multȩ oues intꝰ. & multi
lupi foris. Qͥd ẽ q dixi. qͣm multȩ oueᷤ
foris: Qmͦ multi modo luxuriantur
casti futuri. qͣm multi blasphemant
piunt res alienas donaturi suas. Ue¬
runtamen mͦ alienam uocem audiunt.
alienos sequunt᷑. Item qͣm multi intus
laudant blasphematur i. casti sunt for¬
nicaturi. sobrii sunt se postea umno¬
sepulturi. stant casuri. Non sunt oues:
De p̃destinatis enim loquimur. de his
loquimur quos nouit dominꝰ qͥ sunt
eius. & tamen ipsi qͣm diu recꝰte sapi¬
unt. x uocem audiunt. Ecce audiunt
ipsi. ñ audiunt illi: & tamen scđm pre¬
destinationem ñ oues isti. oues illi. Ad¬
huc manet. questio quȩ mͥ interim nẽ
uidet᷑ ita posse dissolui. E st aliqͣ uoꝵ:
ẽ inqͣm uoꝵ aliqua pastoris in qͣ oues
ñ audiunt alienos. in qua ñ oues ñ au¬
diunt xp̃m. Quȩ ẽ ista uox: Qui ꝑse¬

Expanded text:
aescientiam Dei et praedestinationem, quam multae oves foris et quam multi lupi intus, et quam multae oves intus et multi lupi foris! Quid est quod dixi, quam multae oves foris? Quam multi modo luxuriantur, casti futuri; quam multi blasphemant piunt res alienas, donaturi suas. Verumtamen modo alienam vocem audiunt, alienos sequuntur. Item quam multi intus laudant, blasphematuri; casti sunt, fornicaturi; sobrii sunt, se vino postea sepulturi; stant casuri, non sunt oves. De praedestinatis enim loquimur; de his loquimur, quos « novit Dominus qui sunt ejus ; » et tamen ipsi quandiu recte sapiunt, Christi vocem audiunt. Ecce audiunt ipsi, non audiunt illi, et tamen secundum praedestinationem non oves isti, et oves illi. Adhuc manet quaestio, quae mihi interim nunc videtur ita posse dissolvi. Est aliqua vox, est, inquam, vox aliqua pastoris, in qua oves non audiunt alienos, in qua non oves non audiunt Christum. Quae est ista vox! Qui perse
Abbreviated transcription (Latin):
CIO km̃i moueri posse ñ nullos
siue pios ut requirant. siue im¬
pios ut rep̾hendant: q postea¬
quam panem intinctum suo¬
traditor dominꝰ dedit. intrauerit in
illum sathanas. Sic eium scͥptum est:
Q̾ cum intinxisset panẽ. dedit iude
symonis scariochis. & pꝰ panem. tunc
introiuit in illum sachanas. Dicunt
enim. Itane hoc meruit panis x.
porrectus de mensa xͥ. ut pꝰ illum in¬
traret in eius discipłm sathanas: qͥb
respondemus hinc potius nos doceri.
qͣm sit cauendum male acciꝑe bonum:
Multum quippe inter ẽ. nuiquid acci¬
piat. s quis accipiat: nequale sit qͦd
datur. s qualis sit ipse cui datur. Nã
& bona obsunt. & mala ꝓsunt. sicut
fuerint quib dantur. Peccatum inquit
apłs ut appareat peccatum. ꝑ bonum
michi oꝑatum ẽ mortem. Ecce ꝑ bonũ
factum ẽ malum. dum male accipit᷑
bonum. Itemq ipse ait. In magnitudine
reuelationum ne extollar. datus ẽ michi
stimulus carnis meȩ angłs sathanȩ qui

Expanded text:
imi, moveri posse nonnullos, sive pios ut requirant, sive impios ut reprehendant, quod posteaquam panem tinctum traditori suo Dominus dedit, intraverit in illum satanas. Sic enim scriptum est: Et cum tinxisset panem, dedit Judae Simonis Iscariotae; et post panem tunc introivit in illum satanas. Dicunt enim: Itane hoc meruit panis Christi porrectus de mensa Christi, ut post illum intraret in ejus discipulum satanas? Quibus respondemus, hinc nos potius doceri quam sit cavendum male accipere bonum. Multum quippe interest, non quid accipiat, sed quis accipiat; nec quale sit quod datur, sed qualis sit ipse cui datur. Nam et bona obsunt, et mala prosunt, sicut fuerint quibus dantur. Peccatum, inquit Apostolus, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem . Ecce per bonum factum est malum, dum male accipitur bonum. Itemque ipse ait, « In magnitudine revelationum mearum ne extollar, datus est mihi stimulus
Abbreviated transcription (Latin):
erant ad suum cap̃ quod hinc transiss.
eiꝰ dilectione transirent. Qͥd ẽ enim in
finem nisi iuxp̃m: Finis enim legis
eamus. ñ ubi ꝑ eamus. Sic omnino in¬
celligendum est. pascha nr̃m immolatꝰ
quodam humano mͦ etiam sic accppi.
tanqͣm usq ad mortem xp̾c dilexerit
suos. ut hoc uideatur ẽẽ infinem di¬
lexit eos. ħ uniana ẽ hec sententia.
ñ diuina. Neq enim nos huc usq ille
dilex it. qui semꝑ & sine fine nos di¬
ligit. Absit ut dilectionem morte fi¬
nerit. qui ñ ẽ morte finitꝰ. Etiam pꝰ
mortem quinq fr̃s suos dilexit diues
ille suꝑb atq impius. & usq ad mortẽ
nos dilexisse putandus ẽ xͦ : Absit
carissimi. Nequaqͣm ille nos diligendo
usq ad mortem ueniret sidilectionẽ
nr̃am morte finiret. nisi forte ita sit
intelligendum infinem dilexit eos.
duexit eos. ut moieretur ꝓpter eos. hoc
enim testatus ẽ dicens. Maiorem hac ca¬
ritatem uemo habet. qͣm ut animã suã

Expanded text:
erant, ad suum caput quod hinc transisset, erant, ad suum caput quod hinc transisset, ejus dilectione transirent. Quid est enim in finem, nisi in Christum? Finis enim legis eamus, non ubi pereamus. Sic omnino intelligendum est, Pascha nostrum immolaquodam humano modo etiam sic accipi, tanquam usque ad mortem Christus dilexerit suos, ut hoc videatur esse, in finem dilexit eos. Humana est haec sententia, non divina: neque enim nos hucusque ille dilexit, qui semper et sine fine nos diligit. Absit ut dilectionem morte finierit, qui non est morte finitus. Etiam post mortem, quinque fratres suos dilexit dives ille superbus atque impius , et usque ad mortem nos dilexisse putandus est Christus? Absit, charissimi. Nequaquam ille nos diligendo usque ad mortem veniret, si dilectionem nostram morte finiret. Nisi forte ita sit intelligendum, in finem dilexit eos: dilexit eos, ut moreretur propter eos. Hoc enim testatus est dicens: Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut animam suam