comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed credendo. &c intelligendo. non
seiuendo & occidendo Nam modo
fr̃s mei quando talia loquor. in¬
firmus fortia. paruus magna fra¬
gilis solida &e uos tamquã ex eadẽ
apprehendere : Intellexisti. appre¬
hendisti: sed non sic uidȩi Iu ap¬
prehendisti ut habeas. illi appre¬
hendere uolebant ut non haberen:
Et quia sic uolebant apprehendere.
quid eis fecit : Exit de manibus
eorum: Non eum apprehenderunt.
quia manus fidĩ non habuerunt :
U erbum caro factum. ẽ. sed non erat
uerbo magnum. eicire carnem suam
de manibꝰ: carnis: Mente uerbum
nem: in eum locum ubi erat ioħs
baptizans primum. ce mansit ibi
ce multi uenerunt ad eum oe dice¬
bant. quia ioħs quidem signum
fecit nullum Meministis uobis
dictum de ioħe. quia lucerna erat
&r diei testimonium ꝑhibebat:
Quid ergo isti apud se dixerunt:
Ioħs signum fecit nullum. Hullũ
inquiunt miraculum ostendit
ioħs. non demonia fugauit. non
expulit febrem. non cęcos illumi¬

Expanded text:
sed credendo et intelligendo, non sed credendo et intelligendo, non saeviendo et occidendo. Nam modo, fratres mei, quando talia loquor, infirmus fortia, parvus magna, fragilis solida, et vos tanquam ex eadem apprehendere? Intellexisti, apprehendisti. Sed non sic Judaei: tu apprehendisti ut habeas, illi apprehendere volebant ut non haberent. Et quia sic volebant apprehendere, quid eis fecit? Exiit de manibus eorum. Non eum apprehenderunt, quia manus fidei non habuerunt. Verbum caro factum est: sed non erat Verbo magnum, ejicere carnem suam de manibus carnis. Mente Verbum nem, in eum locum ubi Joannes baptizans primum, et mansit ibi. Et multi venerunt ad eum, et dicebant: Quia Joannes quidem signum fecit nullum. Meministis vobis dictum de Joanne, quia lucerna erat, et diei testimonium perhibebat . Quid ergo isti apud se dixerunt, Joannes signum fecit nullum? Nullum, inquiunt, miraculum ostendit Joannes: non daemonia fugavit, non expulit febrem, non caecos illumi
Abbreviated transcription (Latin):
ter ce ego in illo: Non sic dicit filiꝰ
in me . ẽ. pater ce ego in illo: quo¬
modo possunt homines dicere: Si
enim bene cogitemus in dõ sumus.
ce si bene uiuamus ds̃ in nobis est:
Fideles participantes eius grẽ illu-¬
minati ab illo. in illo sumus ce ipse
in nobis: sed non sic unigenitus fi¬
lius. Ille in patre ce pater in illo:
tamquam ȩqualis in eo cui est ȩqua¬
lis: Deniq nos aliquando possumꝰ
dicere. in dõ sumus &e ds̃ in nobis:
Ego&eds unum sumus: numquid
possumus dicere : In dõ es: quia dĩ
te continet: Ds̃ est inte : quia tẽ¬
plum dĩ factus es: Sed numquid
quia in dõ es ceds̃ inte potes dice¬
re. qui me uidet dm̃ uidet. quo¬
modo unigenitus dixit. qui me
uidet uidet or patrem. & ego ce
pater unum sumus: Agnosce
ꝓprium dñi : & munus serui: Pro.¬
prium dñi ẽ: ȩqualitas patris: mu¬
nus serui est: participatio salua¬
toris Quȩrebant ergo eum app̃.¬
hendere: Utinam apprehenderent.

Expanded text:
ter, et ego in illo. Non sic dicit Filius, ter, et ego in illo. Non sic dicit Filius, in me est Pater, et ego in illo, quomodo possunt homines dicere. Si enim bene cogitemus, in Deo sumus; et si bene vivamus, Deus in nobis est: fideles participantes ejus gratiam, illuminati ab ipso, in illo sumus, et ipse in nobis. Sed non sic unigenitus Filius: ille in Patre, et Pater in illo, tanquam aequalis in eo cui est aequalis. Denique nos aliquando possumus dicere, In Deo sumus, et Deus in nobis: Ego et Deus unum sumus, numquid possumus dicere? In Deo es, quia Deus te continet; Deus est in te, quia templum Dei factus es: sed numquid quia in Deo es, et Deus est in te, potes dicere, Qui me videt, Deum videt: quomodo Unigenitus dixit, Qui me vidit, vidit et Patrem ; et, Ego et Pater unum sumus? Agnosce proprium Domini, et munus servi. Proprium Domini, est aequalitas Patris: munus servi, est participatio Salvatoris. 11. Quaerebant ergo eum apprehendere. Utinam apprehenderent,
Abbreviated transcription (Latin):
participant non est ds̃: Si lumine
inluminati sunt. lumenꝰ illuminat
non est ds̃: Si calefacti quodãmo-¬
do igne salutari. di i efficiuntur.
unðe calefirunt non est ds.
A ccedis ad lumen᷑ illuminaris: c int̾
filios dĩ numeraris Si recedis a
lumine obscuraris : & in tenebris
computaris: Illud tamen lumen ne
accedit ad se: quia non recedit a
se: Si ergo uos dõs facit sermo dĩ.
quomodo non est ds uerbum dĩ:
Pater ergo scĩficauit filium suum
&e misit in mundum: Forte aliqͥs
dicat: Si pater eum scĩficauit.
ergo aliquando non erat sanctus:
Si scificauit. quomodo genuit: Ut
enim sc̃s esset gignencdo ei dedit:¬
quia scm̃ eum genuit: Nam si qđ
scĩficatur ante non erat scm̃: quo¬
modo dicimus dõ patri. scĩficetur
nomen tuum: Si non facio oꝑa
patris mei: nolite credere michi
Si autem facio ce si michi non uultis
credere oꝑib: credite: ut cognos-¬
catis ce creclatis quia in me est pa¬¬

Expanded text:
participant non est Deus? Si lumina participant non est Deus? Si lumina illuminata dii sunt, lumen quod illuminat non est Deus? Si calefacti quodammodo igne salutari dii efficiuntur, unde calefiunt non est Deus? Accedis ad lumen et illuminaris, et inter filios Dei numeraris; si recedis a lumine, obscuraris, et in tenebris computaris: illud tamen lumen nec accedit ad se, quia non recedit a se. Si ergo vos deos facit sermo Dei, quomodo non est Deus Verbum Dei? Pater ergo sanctificavit Filium suum, et misit in mundum. Forte aliquis dicat: Si Pater eum sanctificavit, ergo aliquando non erat sanctus? Sic sanctificavit, quomodo genuit. Ut enim sanctus esset, gignenquia sanctum genuit eum. Nam si quod sanctificater, ante non erat sanctum, quomodo dicimus Deo Patris, « Sanctificetur nomen tuum? » « Si non facio opera Patris mei, nolite credere mihi. Si autem facio, et si mihi non vultis credere, operibus credite, ut cognoscatis et credatis quia in me est Pa
Abbreviated transcription (Latin):
posse dici . ego & pater unum
sumus. nisi ubi equalitas . ẽ. patris
responderit tardis: Gidit eos
non ferre splendorem ueritatis:
ne scriptum. ẽ. in lege ur̃a. id est
Et legem appellauit ds generalit
om̃s illas scripturas : quamius
alibi specialiter dicat legem a
ꝓpħis eam distinguens. sicuti ẽ
his duob mandatis tota lex pen-¬
det &e ꝓpħe: Aliquando autem
in tria distribuit easdem scrip¬¬
turas ubi ait: Oportebaimpleri
om̃a quȩ scripta sunt in lege ce
ꝓphetis & psalmis : de me: Nunc
uero etiam psalmos nomine non¬
cupauit: Ubi ergo scriptum est
ego dixi dii estis: si illos dixit dõs
ad quos sermo dĩ factusẽ. & non
potest solui scriptura quam pa
ter scĩficauit. &e misit in mundũ.
uos dicitis quia blas femas: quia
dixi filius dĩ sum: Si sermo dĩ
factus est ad homines ut diceren¬
tur dii. ipsum uerbum dĩ qđ est
apud dm̃ . quomodo non est ds̃:
Si ꝑ sermonem dĩ fiunt homines
dii. si participando fiunt dirunde

Expanded text:
enserunt non posse dici, Ego et Pater unum sumus, nisi ubi aequalitas est Patris responderet pravis. Vidit eos non ferre splendorem veritatis, ne scriptum est in lege vestra; id est,  Dii estis ; et legem appellavit Dominus generaliter omnes illas Scripturas: quamvis alibi specialiter dicat legem, a prophetis eam distinguens, sicuti est: his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae . Aliquando autem in tria distribuit easdem Scripturas, ubi ait: Oportebat impleri omnia quae scripta sunt in lege, et prophetis, et psalmis de me . Nunc vero etiam psalmos legis nomine nuncupavit, ubi scriptum est: Ego dixi, dii estis. Si illos dixit deos, ad quos sermo Dei factus est, et non potest solvi Scriptura: quem Pater sanctificavit et misit in mundum, vos dicitis, Quia blasphemas; quia dixi, Filius Dei sum? Si sermo Dei factus est ad homines ut dicerentur dii, ipsum Verbum Dei quod est apud Deum, quomodo non est Deus? Si per sermonem Dei fiunt homines dii, si participando fiunt dii, unde
Abbreviated transcription (Latin):
ci intelligunt: Quantominus iui-¬
dei . quamdiu uelamen . ẽ. suꝑ cor
eors: Diniq quodam loco sciens
assumpto homine ꝑmanebat : ait
illis Quid uobis iudetur de xp̃o
cuius filius. ẽ: Responderunt
scđm opinationem suam: Dauid:
Sic enim legerant. &e hoc solũ tene-¬
bant : quia diumitatem eius le-¬
gebant. sed non intelligebant:
Oñs autem ut eos suspenderet. ad
querendam eius diunitatem cu-¬
uis contempnebant infirmitatẽ:
respondit eis: Quomodo ergo

Expanded text:
ci intelligunt; quanto minus Judci intelligunt; quanto minus Judaei, quamdiu velamen est super cor eorum ? Denique quodam loco sciens assumpto homine permanebat, ait illis: Quid vobis videtur de Christo? cujus filius est? Responderunt secundum opinationem suam: David. Sic enim legerant, et hoc solum tenebant: quia divinitatem ejus legebant, sed non intelligebant. Dominus autem ut eos suspenderet ad quaerendam ejus divinitatem, cujus contemnebant infirmitatem, respondit eis: Quomodo erg
Abbreviated transcription (Latin):
re dicitur: Illo enim die quo tem¬
plum dedicatum. uidȩi solemnit̃
celebrabant: ipse dies festus age¬
batur: Cum ea quȩ lecta sunt lo-¬
quutus est dñs: hiemps erat: Et
ambulabat iħc in templo in por-¬
ticu salomonis: Circumdederunt
ergo eum uidȩi. & dicebant ei:
Quousq animam nrãm tollis: Si
tu es xp̃c dic nobis palam Non
ueritatem desiderabant: sed ca¬
lumniam preparabant: Hiemps
erat. ce frigidi erant: Ad illum
enim diumnum ignem acce:de¬
re: prgri erant Sed accedere: est
credere Qui credit accedit: qui
negat recedit: Non mouetur
anima pedib: sed affectib: Fri¬
guerant a diligendi caritate:
& arclebant nocendi cupiditate :
Longe aberant: & ibi erant: Non
accedebant credendo : et pre¬
mebant ꝑsequendo Quȩrebant
audire a tlño. ego sum xp̃c Et
fortasse de xp̃o: scđm hominẽ
sapiebant: Predicauerunt ꝓpħe
xp̃m. sed diuinitatem xp̃i & in pro-¬
pħisce in ipso euangłio. nec hereti.¬

Expanded text:
re dicitur. Illum enim diem quo temre dicitur. Illum enim diem quo templum dedicatum est, Judaei solemniter celebrabant: ipse dies festus agebatur, cum ea quae lecta sunt, locutus est Dominus. 3. Hiems erat. Et ambulabat Jesus in templo in porticu Salomonis. Circumdederunt ergo eum Judaei, et dicebant ei: Quousque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam. Non veritatem desiderabant, sed calumniam praeparabant. Hiems erat, et frigidi erant: ad illum enim divinum ignem accedere pigri erant. Sed accedere est credere: qui credit, accedit; qui negat, recedit. Non movetur anima pedibus, sed affectibus. Friguerant a diligendi charitate, et ardebant nocendi cupiditate. Longe aberant, et ibi erant: non accedebant credendo, et premebant persequendo. Quaerebant audire a Domino, Ego sum Christus: et fortasse de Christo secundum hominem sapiebant. m: sed divinitatem Christi et in Prophetis et in ipso Evangelio nec haereti
Abbreviated transcription (Latin):
commendauii
dilectioni ur̃ȩ.
ftabiliter me¬
minisse debe-¬
euangelistam. nolentem nos seꝑ
lacte nutriri: sed solido cibo ues¬
ci: Quisquis ad sumendum
solidum erbum uerbi dĩ. adhuc
minus idoneus ẽ: lacte fidĩ nu¬
triatur: & uerbum qđ intellige¬
re non potest. non cunctetur:
Ficdtes enim meritum. ẽ: intellectus
prȩmium In ipso labore intenti¬
onis. cesudat actus mentis nr̃ȩ.
ut ponat sordiculas nebulȩ hu-¬
manȩ . & serenetur ad uerbum
dĩ Non ergo recusetur labor:
si ad ẽ amor Nostis enim. qm̃
qui amat non laborat Omnis
labor: non amantib grauis est:
Si tantos labores cum auaris por¬
tat cupiditas. nobis cum ñ portat
caritas : Euangelium intendite:
Facta sunt autem encenia in ieroso¬
limis : Encenia festuutas erat: de¬
dicationis templi Grece enim ce¬
non: dicitur nouum: Quandocũ¬
q nouum aliquid fuerit dedi¬
catum: encenia uocatur lam ce
usus habet hoc uerbum: Si quis
nora tunica incluatur: encenia¬

Expanded text:
commendavi Dilectioni vestrae, stabiliter meminisse debeevangelistam nolle nos semper lacte nutriri, sed solido cibo vesci. Quisquis autem ad sumendum solidum cibum verbi Dei adhuc minus idoneus est, lacte fidei nutriatur, et verbum quod intelligere non potest, credere non cunctetur. Fides enim meritum est, intellectus praemium. In ipso labore intentionis desudat acies mentis nostrae, ut ponat sordiculas nebulae humanae, et serenetur ad Verbum Dei. Non ergo recusetur labor, si adest amor: nostis enim quoniam qui amat non laborat. Omnis enim labor non amantibus gravis est. Si tantos labores cum avaris portat cupiditas, nobiscum non portat charitas? 2. Evangelium intendite: Facta sunt autem Encaenia in Jerosolymis. Encaenia festivitas erat dedicationis templi. Graece enim καινὸν dicitur novum quandocumque novum aliquid fuerit dedicatum, Encaenia vocantur. Jam et usus habet hoc verbum: si quis nova tunica induatur, encaenia
Abbreviated transcription (Latin):
cor postulantis uidebat: Tam quã
enim melior. eẽt. pat̾ quã filius.
ita philippus patrem nosso cupie¬
bat Et idõ nec filiũ sciebat: quo
melius. eẽ. aliquid credebat Ad
huno sensum corrigendũ dictũ est
Qui uidit me uidit &e patrẽ. Quomͦ
tu dicis ostende nobis patrem: Gideo
quomodo tu dicis Non alterũ quȩ¬
ris uidere similem: sed illũ putas
.eẽ. meliorẽ: Nomn credis quia ego in
patre ce pat̾ in me est: Cur in simi

Expanded text:
cor postulantis videbat. Tanquam cor postulantis videbat. Tanquam enim melior esset Pater quam Filius, ita Philippus Patrem nosse cupiebat: et ideo nec Filium sciebat, quo melius esse aliquid credebat. Ad hunc sensum corrigendum dictum est, Qui videt me, videt et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Video quomodo tu dicas: non alterum quaeris videre similem, sed illum putas esse meliorem. Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Cur in simi
Abbreviated transcription (Latin):
lisꝰ cordis uidistis me Quid ergo
.ẽ. qđ dicis philippe ostende nobis
patrẽ ce sufficit nobis. Tanto in qͥt
tempore uobiscum sũ & non cogno-¬
uistiᷤᷤ me : philippe: qui uidit me
uidit ce patrem Qđ si ad te mul-¬
tum .ẽ. hoo uidere : saltem qđ non ui-¬
des hoo crede Quomodo enim di-¬
cis inquit ostende nobis patrẽ: Si
me udisti qui om̃ino similis sum :
uidisti illũ eu similis sum Qđ si
uidere non potes: non saltem cre.¬
dis quia ego in patre & pat̾ in me
.ẽ: Poterat hio dicere philippus:
Uideo quidem te: & credo simillimũ
.ẽẽ. patri Sed numquid arguendꝰ
.ẽ. & ob urgandus qui cũ similẽ ui¬
det etiã illũ cui similis .ẽ. uult uide¬
re : Similẽ quidẽ noui: sed adhuo
alterum sine altero noui: Non mͥ
sufficit : nisi & illũ cui similis .ẽ.¬
iste. nouerim: O stende itaq: nobis
patrem: & sufficit nobis Sed idõ
magister discipulũ arguebat : qm̃

Expanded text:
lis cordis vidistis me. 3. Quid ergo lis cordis vidistis me. 3. Quid ergo est quod dicis, Philippe, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis? Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem. Quod si ad te multum est hoc videre, saltem quod non vides hoc crede. Quomodo enim dicis, inquit, Ostende nobis Patrem? Si me vidisti qui omnimodo similis sum, vidisti illum cui similis sum. Quod si videre non potes, non saltem credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Poterat hic dicere Philippus: Video quidem te, et credo simillimum esse Patri; sed numquid arguendus et objurgandus est qui cum similem videt, etiam illum cui similis est vult videre? Similem quialterum sine altero novi; non mihi sufficit, nisi et illum cujus est iste similis noverim. Ostende itaque nobis Patrem, et sufficit nobis. Sed ideo magister discipulum arguebat, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
dit & patrem. non qđ ipse. eẽt. pat̾
& filius. qđ in sabellianis qui uocan¬
tur etiã patripassiani catholica
fides dampnat: sed qđ tam suni¬
les sunt pat̾ & filius. ut qui unũ
nouerit alterũ nouerit Solemus
enim de simillimis duob ita loqͥ.
eis qui unum illoꝵ uident. & qua¬
lis .ẽ. alius uolunt nosse : ut dicamꝰ.
Uidistis istũ : & illum uidistis Sic
&e patrem: non utiq qđ ipse sit
pat̾̃ qui filius: sed qđ a patris si-¬
militudine in nullo ꝓrsus discre¬
pet filus Nam nisi duo fuissent
pater & filius : non dictũ. ẽẽt. si
cognouissetis me &e patrem meũ
cog̾nouissetis: Otiq enim quia
nemo enim inquit uenit ad patrem
nisi per me: si cognouissetis me ce
Patrẽ meum utiq cognouissetis.
qm̃ ego per quem uenitur ad patrẽ
perducam uos ad eum. ut ipsũ etiã
cognoscatis Sed qm̃ illi sum om̃ino
dssimilis : amodo cognoscetis eũ uł
cognoscitis me: & uidistis eum si ocu-¬

Expanded text:
det et Patrem. Non quod ipse esset Pater det et Patrem. Non quod ipse esset Pater et Filius, quod in Sabellianis, qui vocantur etiam Patripassiani, catholica fides damnat: sed quod tam similes sint Pater et Filius, ut qui unum noverit, ambos noverit. Solemus enim de simillimis duobus ita loqui eis qui unum illorum vident, et qualis est alius volunt nosse, ut dicamus: Vidistis istum, illum vidistis. Sic et Patrem: non utique ut ipse sit Pater qui Filius, sed quod a Patris similitudine in nullo prorsus discrepet Filius. Nam nisi duo essent Pater et Filius, non dictum esset, Si cognovistis me, et Patrem meum cognovistis. Utique enim, quia nemo, inquit, venit ad Patrem, nisi per me; si cognovistis me, et Patrem meum cognovistis: quoniam ego per quem venitur ad Patrem, perducam vos ad eum, ut ipsum etiam cognoscatis. Sed quoniam illi sum omnino simillimus, amodo cognoscetis eum, cum cognoscitis me: et vidistis eum, si ocu
Abbreviated transcription (Latin):
scitis. illis dixisse intelligatur qui
sciebant: non philippo cui dictũ ÷
tanto tempore uobiscũ sum & non
cognouistime philippe: His et go
qui filiũ iã nouerant etiã illud
de patre dictum . ẽ: & a modo cog¬
noscetis eum ce uidistis eũ Dictũ
.ẽ. enim ꝓpt̃ om̃imodã similitudi
nem quȩ illi cum patre . ẽ: ut idõ
a modo dicerentur nosse patrem.
quia nouerant similem filium: Ergo¬
te quidam eoꝵ. quib dicitur: & quo
uado scitis &e uam scitis Ipse ẽ. enĩ
uia: Sed patrem nesciebant Idõ au-¬
diunt: Si cognouissetis me: & patrẽ
meum cognouissetis ꝑme utiq &
illum: Alius enim ego sp᷑: alius ille:
Sed ne putarent dissimilem: & a mo-¬
do inquit cognoscetis eum. & uidis¬
tis eum Uider̃ enim eius simillimũ
filium Sed ad monendi fuerant
talem esse etiam patrem: quẽ nondũ
uidebant: qualis .ẽ. filius quem uide¬
bant Et ad hoc ualet qđ postea
philippo dicitur : qui uidit me ui¬

Expanded text:
scitis, illis dixisse intelligatur qui scitis, illis dixisse intelligatur qui sciebant; non Philippo cui dictum est, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? His ergo qui Filium jam noverant, etiam illud de Patre dictum est, Et amodo cognoscetis eum, et vidistis eum; dictum est enim propter omnimodam similitudio, quae illi cum patre est, ut ideo amodo dicerentur nosse patrem, quia noverant similem filium. te quidam eorum quibus dicitur, Et quo vado scitis, et viam scitis: ipse est enim via. Sed Patrem nesciebant, ideo audiunt, Si cognovistis me, et Patrem meum cognovistis: per me utique et illum. Alius enim ego sum, alius ille. Sed ne putarent dissimilem, Et amodo, inquit, cognoscetis eum, et vidistis eum. Viderunt enim ejus simillimum Filium, sed admonendi fuerant talem esse etiam Patrem quem nondum videbant, qualis est Filius quem videbant. Et ad hoc valet quod postea Philippo dicitur, Qui videt me, vi
Abbreviated transcription (Latin):
& patrem meũ utiq cognossetis
Hoc .ẽ. qđ ait : nemo uenit ad patrem.
nisi per me Deinde sub ungit:¬
Et a modo cognoscetis eum: q uidis¬
tis eum Sed philippus unus ex apłis
quid audierit non intelligens: dnẽ
ficit nobis Cui dñs. tanto inquit
tempore uobiscũ sum oe non cogno-¬
iusti me philippe: Qui uiditꝰ
me: uidit &e patrem Ecce inere¬
pat qđ tanto tempore cum ipsis
erat ce non cognoscebatur: Nonne
ipse dixerat. & quo ego uado seitis
&e uiam scitis:ͥ & se nescire dicen¬
tes. eos scire conuicerat addendo
atq dicendo: ego ͥuia &e ueritas
& uita: Quanodo nunc dicit.
tanto tempore uobiscum ce non
cognouisti me: cum ꝓfecto &e
quo iret & iuiam scirent. non
ob aluid nisi qđ ipsum utiq scirent:
Sed facile ista soluitur questio:
si dicamus qđ eum aliqui coꝵ scie¬
bant. aliqui nesciebant: atq in his
qui nesciebant ce philippus erat.
ut qđ ait .&. quo uado scitis ce uiã

Expanded text:
et Patrem meum utique cognovissetis. et Patrem meum utique cognovissetis. Hoc est, quod ait, Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Deinde subEt amodo cognoscetis eum, et vidistis eum. Sed Philippus unus ex Apostolis, quid audierit non intelligens: Domin sufficit nobis. Cui Dominus: Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem. Ecce increpat quod tanto tempore cum ipsis erat, et non cognoscebatur. Nonne ipse dixerat, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; et se nescire dicentes, eos haec scire convicerat, addendo atque dicendo, Ego sum via, veritas et vita? Quomodo nunc dicit, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? cum profecto, et quo iret, et viam scirent, non ob aliud nisi quod ipsum utique scirent? Sed facile ista solvitur quaestio, si dicamus quod eum aliqui eorum sciebant, aliqui nesciebant, atque in his qui nesciebant et Philippus erat: ut quod ait, Et quo ego vado scitis, et viam
Abbreviated transcription (Latin):
nos iuita qđ est ipse hoc erimus. cũ in
illa uita hoc . ẽ. in ipso eẽ. ceꝑimus:
Non utiq: quia ipse existendo uita ha¬
bet uitam: & ipse est qđ habet : &e qđ
uita .ẽ. in ipso. ipse .ẽ. in se ipso: Nos
autem non ipsa uita: sed ipsius uitȩ
participes sumus Atq ibi ita erimus:
ut in nobis ipsis non qđ ipse ẽ. esse po¬
simus: sed nos ipsi non uita. ipsum
habeamus uitã: qui se ipsũ habet uitã.
eo qđ ipse sit uita Deniq ipse ce in st¬
ipso .ẽ. inmutabilit̾ & in patre in sepa-¬
rabilit̃: Nos uero cum in nobis ipsis. eẽ.
uolu issemus: ad nos ipsos turbati sumꝰ.
Unde illa uox ẽ: Ad meipsũ turbata . ẽ.
anima mea Atq in deterius cõmutati:
neq id qđ fumus manere potuimus
ait: nemo uenit ad patrem nisi ꝑ me:
manentes in illo. nec a patre nos quis
quã poterit separare. nec ab illo:
Connectens itaq consequentia prece¬
dentib : si cognouissetis me inquit.¬

Expanded text:
autem nos vita quod est ipse, hoc erimus, cum in autem nos vita quod est ipse, hoc erimus, cum in illa vita, hoc est in ipso esse coeperimus? Non utique, quia ipse existendo vita habet vitam, et ipse est quod habet, et quod vita est in ipso, ipse est in seipso: nos autem non ipsa vita, sed ipsius vitae participes sumus, atque ita ibi erimus, ut in nobis ipsis non quod ipse est esse possimus, sed nos ipsi non vita, ipsum habeamus vitam, qui seipsum habet vitam, eo quod ipse sit vita. Denique ipse et in seipso est immutabiliter, et in Patre inseparabiliter: nos vero cum in nobis ipsis esse voluissemus, ad nos ipsos turbati sumus; unde illa vox est, Ad meipsum turbata est anima mea : atque in deterius commutati, neque id quod fuimus, manere potuimus. ait, Nemo venit ad Patrem nisi per me; manentes in illo, nec a Patre nos quis quam poterit separare, nec ab illo. 2. Connectens itaque consequentia praecedentibus: Si cogno
Abbreviated transcription (Latin):
Et si abiero ce p̃parauero uobis locum.
iterũ ueniaᷤ ce accipiam uos ad me ipsũ.
ut ubi sum ego & uos sitis Deinde ad¬
diderat Et quo ego uado scitis: & uiã
scitis Nic hilq aliud ostendit esse.
qđ dixit: nisi quia ipsum sciebant:
Quid ergo est ire ad se ipsum ꝑ se ipsũ.
qđ etiam discipłis p̃stat ut eant ad
ipsum ꝑ ipsum: ut potuimus pristi¬
no sermone iam diximus Qđ itaq
ait ut ubi ego sũ & uos sitis: ubi erats
futuri nisi in ipso: Ac ꝑhoc .ẽ. etiam
ipse in se ipso: & idõ ibi illi. ubi & ip¬
se: id est in ipso Ipse ẽ. igitur uita et̃¬
na. in qua futuri sumus cũ acceꝑit
nos ad se: & ipsa uita et̾na qđ ipse ẽ.
in ipso .ẽ: ut ubi est ipse & nos simus.
hoc. ẽ. in ipso Sicut enim pat̾ habet
uitam insemet ipso: & utiq non aliud
est uita quam habet. nisi qđ est ipse
qui hanc habet : sic deditͦ filio uitam
habere in semet ipso: cum ipse sit eadẽ
uita quam habet in semet ipso Nũquid

Expanded text:
t si abiero, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum, et vos sitis: » deinde addiderat, « Et quo ego vado scitis, et viam scitis; » nihilque aliud ostendit esse quod dixit, nisi quia ipsum sciebant. Quid ergo esset ire ad seipsum per seipsum, quod etiam discipulis praestat ut eant ad ipsum per ipsum, ut potuimus pristino sermone jam diximus. Quod itaque ait, Ut ubi ego sum, et vos sitis, ubi erant futuri nisi in ipso? Ac per hoc est etiam ipse in seipso, et ideo ibi illi ubi et ipse, id est, in ipso. Ipse est igitur vita aeterna in qua futuri sumus, cum acceperit nos ad se: et ipsa vita aeterna quod ipse est in ipso est, ut ubi est ipse, et nos simus, hoc est, in ipso. Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, et utique non aliud est vita quam habet, nisi quod est ipse qui hanc habet: sic dedit Filio habere vitam in semetipso , cum ipse sit eadem vita quam habet in semetipso. Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
płos suos palmites: scđm hoc
dicit qđ est capud eccłȩ. nosq
menbra cuis. mediator
quippe naturȩ sunt: uitis ce palmi¬
tes Propt̃ qđ cum eẽt ds̃. cuius na¬
turȩ non sumus factus ẽ homo: ut
in illo. eẽt. uitis humana natura.
cuiꝰ & nos homines palmites essemus
possemus Quidergo. ẽ. ego sum uitis
uera: Numquid ut adderet utra.
hoc ad eam uitem retulit. unde ista
similitudo trans lata. ẽ Sic enim
dicitur uitis ꝑ similitudinem. non
ꝑ proprietatem. quemadmodum di-¬
citur. oius: anus. leo: es sra: lapis
angularis: & cetera huius modi Quȩ
magis ipsa sunt uera: e quib ducun¬
turꝰ iste similitudines non ꝓprietates
Sed cum dicit ego sum uitis uera: ab
illa utiq se discernit cui dicitur
Quomodo conuersa es in amaritudi¬
nem uitis aliena : Nam quo pacto
estuitis uera: quȩ expectata ẽ. ut
faceret uiiam. fecit autem spinas:
Ego sum inquit uitis uera: &e pater
ms agricola. ẽ Om̃em palnutem in

Expanded text:
ites, secundum hoc dicit quod est caput Ecclesiae, nosque membra ejus, mediator quippe naturae sunt vitis et palmites. Propter quod cum esset Deus, cujus naturae non sumus, factus est homo, ut in illo esset vitis humana natura, cujus et nos homines palmites esse possumus. Quid est ergo, Ego sum vitis vera? nunquid ut adderet vera, hoc ad eam vitem retulit, unde ista similitudo translata est? Sic enim dicitur vitis per similitudinem, non per proprietatem, quemadmodum dicitur ovis, agnus, leo, aquila, petra, lapis angularis, et caetera hujusmodi, quae magis ipsa sunt vera, ex quibus dicuntur istae similitudines, non proprietates. Sed cum dicit, Ego sum vitis vera , ab illa se utique discernit cui dicitur, Quomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena ? Nam quo pacto est vitis vera, quae exspectata est ut faceret uvam, fecit autem spinas? Ego sum, inquit, vitis vera, et Pater meus agricola est. Omnem palmitem in
Abbreviated transcription (Latin):
quia fides hominis sibi merito
displicenter fremere quodã modo¬
debet in accusationem maloꝵ oꝑũ.
ut iuolentiȩ pęnitendi cedat consu¬
etudo peccandi: Et dixit Ubi posu¬
istis eum: Scisti quia mortuus sit¬
& ubi sit sepultus ignoras: Et ista
significatio. ẽ. quia sit ꝑditum ho¬
minem quasi nescit ds: Non aus:
sum dicere nescit: Quid enim
ille nescit : sed quasi nescit: Onde
in uidicio: Non noui uos: disce¬
dite ame Quid est non noui
uos: non uos uideo in luce
mea Non uos uideo in illa iusti¬
cia quam noui: Sic ce hic tamq
nesciens ta lem percatorem. dix̃:
Ubi posuistis eum: Ialis est uoxdĩ
in paradyso: postea quam peccauit¬
homo Adam ubi es: Dicunt ei dñe
ueni ce uide: Quid ẽ. uide: mise¬
rere: Gidet enim dñs quando mise¬
retur Onde illi dicitur: Gide hu

Expanded text:
quia fides hominis sibi merito quia fides hominis sibi merito displicentis fremere quodammododebet in accusatione malorum operum, ut violentiae poenitendi cedat consuetudo peccandi? 20. Et dixit: Ubi posuistis eum? Scisti quia mortuus sit, et ubi sit sepultus ignoras? Et ista significatio est, quia sic perditum hominem quasi nescit Deus. Non ausus sum dicere, Nescit: quid enim ille nescit? Sed quasi nescit. Unde in judicio, Non novi vos; discedite a me . Quid est, Non novi vos? Non vos video in luce mea, non vos video in illa justitia quam novi. Sic et hic tanquam nesciens talem peccatorem, dixit, Ubi posuistis eum? Talis est vox Dei in paradiso posteaquam homo peccavit, Adam, ubi es ? Dicunt ei: Domine, veni, et vide. Quid est, vide? Miserere. Videt enim Dominus, quando miseretur. Unde illi dici
Abbreviated transcription (Latin):
tum reddere. iam nauis ꝓpiquat
naufragio: excita xp̃m dormientẽ:
Idõ enimꝰ fluctuas. sed mala ꝓ ma¬
lis reddere preparas: quia xp̃c dor¬
mit in naui: In corde enim tuo som¬
nus xp̃i obliuo fidei Nam si exci¬
tas xp̃m idest recolis fidem: quid
tibi dicit tamquam uigilans xp̃c
in corde tuo: Ego audiui demo¬
nium habes: & ꝓͦeis oraui: Audit
dñs & patitur. audit seruus ce in¬
dignatur: Sed uindicari uis Quid
enim. ego iam sum uindicatus Cũ
tibi hȩc loquitur fides tua: qua¬
si imꝑat uentis or fluctib & fit
tranquillitas magna: Quo modo
ergo hoc est excitare xp̃m in naui.
excitare fidem : sic incorde homi¬
nis premit quidem magna moles
&e consuetudo peccati. in corde
hominis transgressoris etiam scĩ
euangeli i. contemptoris pȩnarũ
pet se homo Audi adhuc. fle¬
uit xp̃c: fleat se homo Quare
enim fleuit xp̃c nisi quia homi
nem flere docuit: Quare fremu¬
it & turbauit semet ipsum. nisi

Expanded text:
to reddere, jam navis propinquat to reddere, jam navis propinquat naufragio; excita Christum dormientem. Ideo enim fluctuas, et mala pro malis reddere praeparas, quia Christus dormit in navi. In corde enim tuo somnus Christi, oblivio fidei. Nam si excites Christum, id est recolas fidem, quid tibi dicit tanquam vigilans Christus in corde tuo? Ego audivi, Daemonium habes , et pro eis oravi: audit Dominus, et patitur; audit servus, et indignatur! Sed vindicari vis. Quid enim? ego jam sum vindicatus? Cum tibi haec loquitur fides tua, quasi imperatur ventis et fluctibus, et fit tranquillitas magna. Quomodo ergo hoc est excitare Christum in navi, excitare fidem; sic in corde hominis quem premit magna moles et consuetudo peccati, in corde hominis transgressoris etiam sancti Evangelii, contemptoris poenarum pet se homo. Audi adhuc: flevit Christus, fleat se homo. Quare enim flevit Christus, nisi quia flere hominem docuit? Quare fremuit et turbavit semetipsum, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
me Euangelium audiui: & con-¬
tempsi Baptitatus sum: &e iterum
ad eadem reuolutus sum Quid fa-¬
cio : quo eo: unde euado: quando ista
dicis iam fremit xp̃c: quia fides fre.¬
mit: In uoce frementis: apparet spes
resurgentis: Ipsa fides intus: ibi ẽ.
xp̃c fremens: Si fides in nobis: xp̃c
in nobis Qͥd enim aliud apłs ait. ha
bitare xp̃m ꝑfidem in cordib ur̃is:
de tuo Hinc est illud qđ dormie¬
bat in naui. ce cum ꝑiclitarentur
accesserunt ad eumꝰ & excitauerunt
eum: Surrexit xp̃c imperauit uen-¬
tis oe fluctibus: &e facta ẽ. tranquil¬
litas magna: Sic & tu Intrant uen-¬
ti cor tuũ. utiq ubi nauigas. ubi
hanc uitam tamquam ꝓcellosum
& periculosum pelagus transis: In¬
trant uenti. morentꝰ fluctus: tur¬
bant nauẽ: Qui sunt uenti:
audisti conuicium: irasceris: Con¬
uicium uentus est: ira condia
flutus ẽ: Periclitaris: disponis respon-¬
dere:. disponis maledicto maledic¬

Expanded text:
me; Evangelium audivi, et conme; Evangelium audivi, et contempsi; baptizatus sum, et iterum ad eadem revolutus sum: quid facio? quo eo? unde evado? Quando ista dicis, jam fremit Christus; quia fides fremit. In voce frementis apparet spes resurgentis. Si ipsa fides intus, ibi est Christus fremens: si fides in nobis, Christus in nobis. Quid enim aliud ait Atum per fidem in cordibus vestris ? de tuo. Hinc est illud quod dormiebat in navi: et cum periclitarentur accesserunt ad eum, et excitaverunt eum: surrexit Christus, imperavit ventis et fluctibus, et facta est tranquillitas magna . Sic et tu: intrant venti cor tuum, utique ubi navigas, ubi hanc vitam tanquam procellosum et periculosum pelagus transis; intrant venti, movent fluctus, turbant navim. Qui sunt venti? Audisti convicium, irasceris; convicium ventus est, iracundia fluctus est: periclitaris, disponis respondere, disponis maledictum maledic
Abbreviated transcription (Latin):
Esuriit iħo: uerum ẽ. sed quia uolu¬
it Mortuus ẽ. iħc: uerum est sed
quia uoluit In illius potestate
erat. sic uł sic effici uel non affici:
U erbum enim animam suscepit cecar.¬
nem : totius hominiᷤᷤ sibi coaptans
in ꝑsonȩ unitate naturam. Nam &e
anima apłi uerbo illustrata est
anima petri uerbo illustrata est.
mȩ Sed de nulla dictum est. uer¬
bum caro factum est De nulla
dictum est ego &e pater unum su¬
una ꝑsona est unus xp̃c est Ac ꝑ
hoc ubi summa potestas est: sccłm
uoluntatis nutum. tractatur infir¬
mitas. hoc est turbauit se ipsum: Dixi
potestatem: at tendite significationẽ:
Magnus reus est: quem mortis quatri¬
duum & illa significat sepultura:
Quid est ergo qđ turbat semet ipsum
xp̃c: nisi ut significet tibi: quomo¬
do turbari tu debeas. cum tanta mo¬
le peccati grauaris & premeris: At¬
tendisti enim te. uidisti te reum.
conputasti tibi. illud feci. ce peꝑcit
michi ds̃ Illud commisi: &e distulit

Expanded text:
esus, verum est, sed quia voluit; mortuus est Jesus, verum est, sed quia voluit: in illius potestate erat sic vel sic affici, vel non affici. Verbum enim animam suscepit et carnem, totius hominis sibi coaptans in personae unitate naturam. Nam et anima Apostoli Verbo illustrata est, anima Petri Verbo illustrata est,  sunt animae: sed de nulla dictum est, Verbum caro factum est ; de nulla dictum est, Ego et Pater unum suuna persona est, unus Christus est. Ac per hoc ubi summa potestas est, secundum voluntatis nutum tractatur infirmitas: hoc est, turbavit semetipsum. 19. Dixi potestatem, attendite significationem. Magnus reus est, quem mortis quatriduum et illa significat sepultura. Quid est ergo quod turbat semetipsum Christus, nisi ut significet tibi quomodo turbari tu debeas, cum tanta mole peccati gravaris et premeris? Attendisti enim te, vidisti te reum, computasti tibi: Illud feci, et pepercit mihi Deus; illud commisi, et distulit
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam: Quidam autem dixeruns
ex ipsis: Non poterat hic qui apperu¬
it oculos cȩci facere. ut hic non more¬
retur: Qui noluit facere ut non
moreretur. plusẽ. qđ facturus est
ut mortuus suscitetur: Iħc autem
rursum fremens in semet ipso uenit
ad monumentum: Fremit & inte :
si disponis reuiuescere: Om̃i homini
dicitur qui premitur pessima consu.¬
etudine: Genit ad monumentum: Erat
autem spelunca. ce lapis suꝑpositus erat
ei Mortuus sub lapide. reus sub lege
Scitis enim quia lex quȩ data est uidȩ.¬
is. in lapide scripta. ẽ: Om̃s autem rei
sub lege sunt: beneuuentes cum lege
sunt: lusto lex posita non . ẽ. Quid est
lapidem remouete: Eram predicate:
A płs enim paulus. ministrum se dicit
noui testamenti. non littera sed sp̃u:
Nam littera inquit occidit: sp̃c autẽ
uiuificat: littera inquit occidens: qua¬
si lapisest premens: Remouete inquit
lapidem: remouete legis pondus. gr̃ãm
predicate Si enim data eẽt. lex quȩ

Expanded text:
Quidam autem ex ipsis dixerunt: Non poterat hic qui aperuit oculos caeci, facere ut et hic non moreretur? Qui noluit facere ut non moreretur, plus est quod facturus est, ut mortuus suscitetur. 22. Jesus ergo rursus fremens in semetipso, venit ad monumentum. Fremat et in te, si disponis reviviscere. Omni homini dicitur, qui premitur pessima consuetudine: Venit ad monumentum. Erat autem spelunca, et lapis superpositus erat ei. Mortuus sub lapide, reus sub lege. Scitis enim quia Lex quae data est Judaeis, in lapide scripta est . Omnes autem rei sub lege sunt: bene viventes cum lege sunt. Justo lex posita non est . Quid est ergo, Lapidem removete? Gratiam praedicate. Apostolus enim Paulus ministrum se dicit Novi Testamenti, non litterae, sed spiritus: nam littera, inquit, occidit, spiritus vivificat . Littera occidens, quasi lapis est premens. Removete, inquit, lapidem. Removete Legis pondus; gratiam praedicate. Si enim data esset lex, quae
Abbreviated transcription (Latin):
de sola uideoꝵs gente ꝓpħauit: in
qua erant oues. de quib ait ipse dñs:
Non sum missus nisi ad ouesque ꝑie
raͣnt domus isrł: Sed nouerat euan¬
gelista. eẽ. alias oues quȩ non erant
ex hoc ouili : quas oportebat adduci
ut. eẽtꝰ. unũ ouile & unus pastor
Hȩc autem scđm predestinationẽ dic¬
ta sunt: nam neq oueseius nec fili i
dĩ adhuc erant. qui necdum credi¬
derant: Ab illo ergo die cogitauerunt
ut interficerentꝰ eum: Ihħs ergo iam
non palam ambulabat apud iudeos.
secl abiit in regionem uixta desertũ.
in ciuitatem quȩ dioitur effrem. et
ibi morabatur cum discipłis sus: Non
quia potentia eius defecerat. in qua
utiq si uellet & palam cum uideis
conuersaretur. & nichil ei facerent:
sed hominis infirmitate. iiuendi
exemplum. discipłis demonstrabat:
In quo appareret non esse peccatum
si fideles eius qui sunt menbra eius.
oculis ꝑsequentium se subtraherent.¬
&& furorem sceleratoꝵ. latendo pocius

Expanded text:
de sola Judaeorum gente prophetavit, in de sola Judaeorum gente prophetavit, in qua erant oves, de quibus ait ipse Dominus: Non sum missus nisi ad oves, runt domus Israel . Sed noverat Evangelista esse alias oves, quae non erant de hoc ovili, quas oportebat adduci, ut esset unum ovile et unus pastor . Haec autem secundum praedestinationem dicta sunt: nam neque oves ejus, nec filii Dei adhuc erant, qui nondum crediderant. 28. Ab illo ergo die cogitaverunt ut interficerent eum. Jesus ergo jam non palam ambulabat apud Judaeos, sed abiit in regionem juxta desertum, in civitatem quae dicitur Ephrem, et ibi morabatur cum discipulis suis. Non quia potentia ejus defecerat, in qua utique si vellet, et palam Judaeis conversaretur, et nihil ei facerent; sed in hominis infirmitate vivendi exemplum discipulis demonstrabat, in quo appareret non esse peccatum, si fideles ejus qui sunt membra ejus, oculis persequentium se subtraherent, et furorem sceleratorum latendo potius
Abbreviated transcription (Latin):
no tribuit sacramento: quia pon-¬
tifex fuit. idest summus sacerdos
Potest autem mouere quomodo dica¬
tur pontifex anni illius. cum deus
unum constituerit summũ sacerdo¬
tem. eui mortuo unus succederet:
Sed intelligendum ꝑ ambitiones &
contentiones. int̾ uidȩos postea con¬
stitutum. ut plures essent. & ꝑ an¬
nos singulos uicib ministrarent:
Nam ce de tacaria hoo dicitur: Factũ :
autem cum sacerdotio fungeretur
consuetudinem sacerdotii: sorte
exi it ut ince̾sum poneret. ingres¬
sus intemplũ dñi. Hinc apparet
plures eos fuisse: c uices suas habu¬
isse: Nam incensum non licebat pone¬
re: nisi summosacerdoti: Et forte
unum annum plures apministra.¬
bant: quib alio anno alii succede¬
bant. ex quib sorte exiebat. quis
incensum poneret: Quid ẽ. ergo
moriturus ꝓgente. & non tantum
ꝓgente sed ut filios dĩ qui erant
disꝑsi congregaret in unum: hoc
euangelista addidit Nam caiphas

Expanded text:
ista divino tribuit sacramento, quia ponista divino tribuit sacramento, quia pontifex fuit, id est, summus sacerdos. Potest autem movere quomodo dicatur pontifex anni illius, cum Deus unum constituerit summum sacerdotem, cui mortuo unus succederet. Sed intelligendum est, per ambitiones et contentiones inter Judaeos postea constitutum ut plures essent, et per annos singulos vicibus ministrarent. Nam et de Zacharia hoc dicitur: Factum est autem, cum sconstitutionem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret, ingressus in templum Domini . Hinc apparet plures eos fuisse, et vices suas habuisse. Nam incensum non licebat ponere nisi summo sacerdoti; et sorte etiam unum annum plures administrabant, quibus alio anno alii succedebant, ex quibus sorte exiebat qui incensmoriturus erat pro gente: non tantum pro gente, sed ut filios Dei, qui erant dispersi, congregaret in unum. Hoc evangelista addidit; nam Caiphas
Abbreviated transcription (Latin):
mus eum sic: om̃s credent in eum.
& uenient romani. &e tolent nr̃m¬
&e locum & gentem: Temporalia ꝑdere
timuerunt: &e uitam eternam non
cogitauerunt. ao sic utrumq amise¬
runt: Nam ce romani post dñi pas-¬
sionem ce glorificationem tulerunt
eis & locum ce gentem. expugnando
& transferendo: & illud eos sequitur.
qđ alibi dictum. ẽ: Filii autẽ regni
huius. ibunt in tenebras exteriores:
Hoc autem timuerant. ne si om̃s in xp̃m
crecderent: nemo remaneret.qui ad-¬
uersus romanos ciuitatem dĩ templũ
q defenderet : qm̃ contra ipsum tẽ¬
plum &e contra suas paternas leges
doctrinam xp̃i. ẽẽ. sentiebant: Unus
autem ex ipsis caiphas nomine cum
esset pontifex anni illius dixit eis:
Uos nescitis quicquam nec cogitatis:
quia expedit nobis ut unus moria
tur ꝓ popło. & non tota gens pereat :
Hoc autem a semet ipso non dixit: sed
cum esset pontifex anni illius pro-¬
pħauit: Hic docemur etiam ꝑ homi

Expanded text:
mus eum sic, omnes credent in eum; mus eum sic, omnes credent in eum; et venient Romani, et tollent nostrum locum et gentem. Temporalia perdere timuerunt, et vitam aeternam non cogitaverunt; ac sic utrumque amiserunt. Nam et Romani post Domini passionem et glorificationem, tulerunt eis et locum et gentem, expugnando et transferendo: et illud eos sequitur quod alibi dictum est, Filii autem regni hujus ibunt in tenebras exteriores . Hoc autem timuerunt, ne si omnes in Christum crederent, nemo remaneret qui adversuque tutaret: quoniam contra ipsum templum, et contra suas paternas leges doctrinam Christi esse sentiebant. « Unus autem ex ipsis, Caiphas nomine, cum esset pontifex anni illius, dixit eis: Vos nescitis quidquam, nec cogitatis quia expedit vobison tota gens pereat. Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset pontifex anni illius, prophetavit. Hic docemur etiam per hom
Abbreviated transcription (Latin):
us adhuo ligatus. confitens. & adhuc
reus: ut soluerentur peccata eius.
Ministris hoc dixit dñs soluite eum
&e sinite abire Quid .ẽ. soluite &
sinite abire: Quȩ solueritis in t̾ra:
soluta erunt cẽ in cȩlo Multi ergo
ex iudȩis qui uenerant ad mariã¬
oe uiderant quȩ fecit: credider̃
in eum: Quidã autem ex ipsis abi
sed tamen multi: Quidam autem
ex eis si ue ex iuideis qui conuenerans.
siue ex eis qui crediderant abieruns
ad phariseos ce dixerunt eis quȩ fe¬
cit iħs: siue annuntiando ut ipsi
crederent. siue pocius ꝓdendo ut
seuirent: Sed quomodo libet ce aqui¬
bus libet ad phariseos ista ꝑlata sint:
ce pharisei consilium. ce dice¬
bant. Quid faciemus: Nec
tamen dicebant creclamus Plus enĩ
ꝑditi homines cogitabant quo modo
nocerent ut ꝑderent : quam quomͦ
sibi consulerent ne ꝑirent. & tamen
timebant &e quasi consulebant: dice¬
bant enim: Quid faciemus quia hic
homo multa signa facit: Si dimitti¬

Expanded text:
us adhuc ligatus, confitens et adhuc us adhuc ligatus, confitens et adhuc reus; ut solverentur peccata ejus, ministris hoc dixit Dominus: Solvite illum, et sinite abire. Quid est, Solvite, et sinite abire? Quae solveritis in terra, soluta erunt et in coelo . 25. Multi ergo ex Judet viderant quae fecit Jesus, crediderunt in eum; quidam autem ex ipsis abiesed tamen multi. Quidam vero ex eis, sive ex Judaeis, qui convenerant, sive ex eis qui crediderant, abierunt ad Pharisaeos, et dixerunt quae fecit Jesus, sive annuntiando ut et ipsi crederent, sive potius prodendo ut saevirent. Sed quomodolibet, et a quibuslibet ad Pharisaeos ista prolata sunt? et Pharisaei concilium, et dicebant: Quid fatamen dicebant, credamus. Plus enim perditi homines cogitabant quomodo nocerent ut perderent, quam quomodo sibi consulerent ne perirent: et tamen timebant, et quasi consulebant. Dicebant enim: Quid faciemus? Quia hic homo multa signa facit: si dimitti
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝓpter popłm qui circum stat dixi
ut credant quia tu me misisti Hȩc
cum dixisset: uoce magna clamauit:
Fremuit. lacrimauit. uoce magna cla¬
mauit: Quam difficile surgit. quem
moles male consuetudinis premit:
Sed tamen surgit Occulta gr̃a intus
uiuificatur: surgit post uocem
magnam: Quid .ẽ. factum: uoce mag¬
na cdamauit : lazare ueni foras Et
statim ꝓdi it qui fuerat mortuus.
sudario erat ligata: Quo modo ꝓces¬
sit ligatis petłib miraris. ce non mi-¬
raris quia surrexit quatriduanꝰ:
In utroq potentia dĩ erat: non uires
mortui Processit ce atdhuc ligatus
est: adhuc in uolutus. tamen iãm
foras ꝓcessit Quid significat: quan¬
do autem contempnis. mortuus
iaces. ce si tanta quanta dixi contem¬
sus: sepultus iaces Quando confite¬
ris: ꝓcedis Quid ẽ ꝓcedere. nisi
ab occultis uelut exeundo manifes¬
tare: Sed ut confictaris : ds facit
magna uoce clamando id ẽ. magna
gr̃a uocando: Idõ cũ ꝓcessit mortu¬

Expanded text:
pter populum qui circumstat, dixi, ut credant quia tu me misisti. Haec cum dixisset, magna voce clamavit. Fremuit, lacrymavit, voce magna clamavit. Quam difficile surgit, quem moles malae consuetudinis premit! Sed tamen surgit: occulta gratia intus vivificatur; surgit post vocem magnam. Quid est factum? Voce magna clamavit: Lazare, veni foras. Et statim prodiit qui fuesudario erat ligata. Quomodo processit ligatis pedibus miraris, et non miraris quia surrexit quatriduanus? In utroque potentia Domini erat, non vires mortui. Processit, et adhuc ligatus est: adhuc involutus, tamen jam foras processit. Quid significat? Quando contemnis, mortuus jaces; et si tanta quanta dixi contemnis, sepultus jaces: quando confiteris, procedis. Quid est enim procedere, nisi ab occultis velut exeundo manifestari? Sed ut confitearis, Deus facit magna voce clamando, id est, magna gratia vocando. Ideo cum processisset mortu
Abbreviated transcription (Latin):
do se ipsum: Qui senim
nisi se ipse turbare: Itaq fr̃s mei
primo hic attendite
potestatem. & sic inquirite significa¬
tionem: Turbaris nolens : tur batꝰ

Expanded text:
do seipsum. Quis enim eum posset, nisi se ipse, turbare? Itaque, fratres mei, primo hic attendite potestatem, et sic inquirite significationem. Turbaris tu nolens; turbatus
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ. ut remission is peccatorũ appa¬
reas cotidianus in oratione mendicꝰ.
Tuo autem consilio inquit abstine te:
Unde nisi a presumptione fallaci: Ille
quippe quia non tantum est homo.
sed etiam ds̃: idõ numquam reus Si
enim duxeris oculum tuum ad illum:
nusquam parebit Oculũ tuũ oculum
uidelicet humanũ quo cernis humana
si duxeris ad illum: nusquã parebit.
qm̃ uideri non potest. quemad modũ
uidere tu potes Parabit enim sibi pen¬
nas sicut aquilȩ: & uadet in domum
ꝓpositi sui Unde ad nos utiq uenit:
nec tales qualis uenit inuenit Diliga¬
mus ergo inuicem: sicut &e xp̃s dilexit
nos. & tradidit semet ipsum ꝓ nobis:
Aaiorem quippe hac dilectionẽ nemo ha¬
bet: ut animam suam ponat quis ꝓ
amicis siuis Eumq sic imitetur pia
obȩdientia: ut ei se comparare nulla p̃¬
sumat audacia:
Mei estis si fecernis &ue eso errci

Expanded text:
pauper, ut remissionis peccatorum appapauper, ut remissionis peccatorum appareas quotidianus in oratione mendicus. Tuo autem consilio, inquit, abstine te. Unde, nisi a praesumptione fallaci? Ille quippe quia non tantum est homo, sed etiam Deus, ideo nunquam reus. Si enim direxeris oculum tuum ad illum, nusquam parebit Oculum tuum, oculum videlicet humanum quo cernis humana, si direxeris ad illum, nusquam parebit; quia videri non potest, quemadmodum videre tu potes. Parabit enim sibi pennas sicut aquilae, et vadet in domum praepositi sui : unde ad nos utique venit, nec tales qualis venit invenit. Diligamus ergo invicem, sicut et Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis . Majorem quippe hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Eumque sic imitemur pia obedientia, ut ei nos comparare nulla praesumamus audacia. mei estis, si