comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homo ñ seꝑet. Homo separat: qñ ꝓpter
desideriũ scdȩ pͥmã dimitcit. Deus sepa¬
tat: quando ex consensu ꝓpt̃ seruitutẽ di
uxores nabemus. quasi ñ habentes. Dict̃
illi. Quid gͦ moyses mandauit dati libel¬
lum repudu. & dimittere: Aꝑuint calũp¬
niam quã ꝑauerant: quasi dicant. Quan¬
doquiđẽ sic ds̃ ordinauit: quare moyses
suꝑordinauit: Ꝙ ait illis. Qm̃ moyses
ad duriciam cordis ur̃i: ꝑmisit uob̃ ci¬
mitt̾t uxores ur̃as. Ab mnitio autẽ ñ fuit
sic. Non dixit ꝓpt̾ duriciam cordis ur̃i.
ꝑmisit uob̃ ds̃. s moyses Cum enĩ mo¬
ises uideret illos occidere pͥmas uxores
ꝓpt̃ desideriũ pulchrioꝵ: dedit eis consi
get: et teneat. Quomͦ: Trib modis. Pri¬
mo docendo scd̃m dm: si timorẽ dĩ non
sentit imꝓperando. ut uł homines eru¬
bescat: si nec pudorem sentit frequent̃.
Durũ baculo ꝑcute. Non legistis.
Istud ñ. & illud suꝑius ñ gͦ õportuit:
Dico autẽ uob̃: qͥa quicũq dimiserit

Expanded text:
ON. Homo separat, quando propter desiderium secundae primam dimittit. Deus separat, quando ex consensu propter servitutem Dei, uxores habemus quasi non habentes. Dicunt illi: Quid ergo Moyses mandavit dari libellum repudii et dimittere? Aperiunt calumniam quam paraverant, quasi dicant: Quandoquidem Deus sic ordinavit, quare Moyses superordinavit: Et ait illis: Quoniam Moyses ad duritiam cordis vestri permisit vobis dimittere uxores vestras. Ab initio autem non fuit sic. Non dixit, propter duritiam cordis vestri permisit vobis Deus, sed Moyses. Cum enim videret Moyses illos occidere primas uxores, propter desiderium pulchriorum, dedit eis consilget, et teneat. Quomodo? Tribus modis. Primo, docendo secundum Deum; si timorem Dei non sentit, improperando, ut vel homines erubescat; si nec pudorem sentit frequenter Durum baculo percute. Non legistis, istud non et illud superius, non ergo oportuit; Dico autem, quia quicunque dimiserit
Abbreviated transcription (Latin):
multoꝵ qui sp̃ualit̃ sediligunt. quasi
una dñr u illud. multitudiniᷤ c̾dentiũ erat cor
unũ ⁊ aĩa una: sic uir & uxor qͥa carnalit
se diligunt. una caro dñr. Uel ideo una caro:
qͥa una lege assngunt᷑ ad carniᷤ debitũ ꝑsoluen¬
dũ. Sic̃ enĩ mulier ñ ht̃ potestatẽ sui corporiᷤᷤ
sed uir: ita ꝙ uiR ñ ht̃ potestatẽ

Expanded text:
multorum quae spiritualiter se diligunt, quasi multorum quae spiritualiter se diligunt, quasi una dicuntur, ut illud: Multitudinis credentium erat cor unum et anima una ; sic vir et uxor quia carnaliter se diligunt, una caro dicuntur. Vel ideo una caro, quia una lege astringuntur ad carnis debitum persolvendum, sicut enim mulier non habet potestatem sui corporis, sed vir,
Abbreviated transcription (Latin):
phariseoꝵ uolebat dm̃ caꝑe quasi cornu¬
to sillogismo: ut uł ostendent eũ docere
contraria castitati. uel loqui contraria
moyfi. S dñs transut decipulam coꝵ:
temꝑando responsionẽ. Qui respondẽs:
ait illis. Non legistis qͥa qui fecit ab in¬
itio masculũ et feminã fecit cos: W dix̃
ꝓpt̃ hoc dimittet homo patr̃e et ma¬
tr̃e. et adherebit urori suȩ: & erũt duo
in carne una. Dixit hec ds ꝑ adam.
cui ñ feminas. s feminã de latere for
herebit uxori. Non dixit uxorib: ut
ostenderet ñ unam ducendam suꝑ al
& crescunt: sic homines ꝑ amor̃e in¬
cipiunt et augent᷑. Humor de radi
cib ascendit in herbam & transmit¬
tit᷑ in sem̃: s ad radices ñ reuertit᷑. Sic ca¬
ritas de parentib ascendit ad filios: s ñ
conuertit᷑. Et idem parentes plus diligt̃
filios quã ab eis diligant᷑. qͥa filii trans¬
mittunt affectũ ad alios ꝓcieandos. Itaq
iam ñ st̃ duo: ł una caro. Sicut animȩ

Expanded text:
Pharisaeorum volebat Deum capere quasi cornuto syllogismo, ut vel ostenderent eum docere contraria castitati, vel loqui contraria Moysi. Sed Dominus transiit decipulam eorum, temperando responsionem. Qui respondens, ait illis: Non legistis quia qui fecit hominem ab initio, masculum et feminam fecit eos? et dixit: Propter hoc dimittet homo patret adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una. Dixit hoc Deus per Adam, cui non feminas, sed feminam de latere formtrem, et adhaerebit uxori. Non dixit, uxoribus, ut ostenderet non unam ducendam super alt crescunt, sic homines per amorem incipiunt et augentur. cibus ascendit ad arborem, et transmittitur ad semen, et ad radices non redit, iritas de parentibus ascendit ad filios, sed non convertitur. Et ideo parentes plus diligunt filios, quam ab eis diligantur, quia filii transmittunt affectum ad alios procreandos. Itaque jam non sunt duo, sed una caro. Sicut animae
Abbreviated transcription (Latin):
fortuna uirgines fiunt: s qui a ddeo pr¬
tunt uuginitatẽ: et laborant ut accipiãt
In aliis exꝑiri possumꝰ qualia sint antiq̃
habcamꝰ: in urore minꝰ ucet. Itaq ñ ex¬
pedit nubere: cũ nullomͦ nisi ꝓpt̃ form¬
cationẽ dimittenda sit ucor. Si fuerit
iracunda. cbnosaͤ si iurgatrix & male¬
dica: seu qͥdlibet huiꝰmodi: uelimꝰ nolimꝰ
sustinenda ẽ. Cum enĩ lib̃i essemꝰ: uolim¬
tate nos subiccumꝰ seruititi. Sunt eñi
eunuchi: qui de matͥs utero sic nati ft̃.
Et sunt cunuchi: qui facti st̃ ab nõib

Expanded text:
fortuna virgines fiunt, sed qui a Deo petunt virginitatem, et laborant ut accipiant. In aliis experiri possumus qualia sint antequam habeamus, in uxore minus licet. Itaque non expedit nubere, cum nullo modo nisi propter fornicationem dimittenda sit uxor. Si fuerit iracunda, ebriosa, si jurgatrix et maledica, seu quidlibet hujusmodi, velimus nolimus, sustinenda est. Cum enim liberi essemus, voluntate nos subjecimus servituti. Sunt enim eunuchi, qui de matris utero sic nati sunt. Et sunt eunuchi, qui facti s
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑatum. Idẽ gła mundi quã affectatis:
tempus udicandi: s iniquos colerandi.
Non pot̾ muncdus odisse uos. Me autẽ
odit: qͥa ego testimoniũ ꝑhibeo de illo.
qͥa oꝑa eius mala sunt. Non accuso qͥde
mundũ apud patrẽ. s arguo de peccatis:
et ideo nunc ñ ẽ tempꝰ meũ s ur̃m̃: quia
uos mundi amatores et falsi testes dicitis
bona mala. et mala bona. Uos ascendite
ad diem festũ hunc. Ego ñ ascendo ad di¬
em festũ istũ: qͥa tempꝰ meũ ñdũ impletũ¬

Expanded text:
egitur. Id est, gloria mundi quam affectatis, tempus judicandi, sed iniquos tolerandi. Non potest mundus odisse vos, me autem odit, quia testimonium perhibeo de illo, quia opera ejus mala sunt. Non accuso quidem mundum apud Patrem, sed arguo de peccatis, et ideo nunc non est tempus meum, sed vestrum, quia vos mundi amatores et falsi testes, dicitis bona mala, et mala bona. Vos ascendite ad diem festum hunc. Ego non ascendo ad diem festum istum, quia meu
Abbreviated transcription (Latin):
iacet. in alio itrigari et uiiuficari ñ pot
ut prsus deleat᷑: s uit̾dum ad diminu¬
None pene compluit᷑. iuxta illud ꝓpie¬
Puut dñs suꝑ unã cuutatẽ: et ñ pliuit
suꝑ aliam. Quoꝵ aut̾ẽ peccã in publio
st. in publico debet cẽ penitentia: ꝑ tem¬
pora quȩ ep̃s disceruit. Eoꝵ etiã reeon¬
ciliatio in publico cẽ debet ab ep̃o siue¬
fncani concilii cestant᷑. De nac quidem
sollempni penitentia. ut ait augustinꝰ
ad macedoniũ intelligi oportet qd dr̃¬

Expanded text:
jacet in alio irrigari, et vivificari non potest, jacet in alio irrigari, et vivificari non potest, ut prorsus deleatur, sed interdum ad diminutionem poenae compluitur, juxta illud pDominus super unam civitatem, et non pluit super aliam . Quorum autem peccata in publico sunt in publico debet esse poenitentia per tempora quae episcopus decernit. Eorum etiam reconciliatio in publico esse debet ab epiricani concilii testantur. De hac quippe solemni poenitentia, ut ait Augustinus ad Macedonium, intelligi oportet quod
Abbreviated transcription (Latin):
cendit qͥa cinis st̃ et in pulucĩe reuciten¬
t᷑. Lactimȩ penitentiũ: apud dm̃ ꝓ ba¬
ptismatȩ repritant᷑. Dupplex ẽ penten¬
tiȩ gemitus: uł dum plangimꝰ qd̾ male
gessimus: uel dũ plangimus qͥa ñ egimꝰ.
qđ agere debuimus. Iue uere peniten¬
tiam agit: qͥ nec penitere p̃cerita negli¬
git: nec penitenda committit. Quiꝰ uꝰ
lacͥmas indesinent̃ fundit. et tam̃ pec¬
care ñ desinit: hic lamentũ ht̃. s̾ mun¬
dationẽ ñ ht̃: quia dum ipsam q̃ fien¬
do impetrare potuit ueniã conteminit.
fetibo stus mundiciã subcrahit: &⁊ ante
Aĩ oculos sordidas ctiam ipsas lacma
facce. Qui uͦ a desiderio m̃tis quela
uicia resecant. dũ in alus gauit plu¬
rant: pauciora quide mala diliquio
qm̃ pͥus: s nisi minꝰ malũ diligantri
fiunt minꝰ mali. Tantꝰ enĩ ññqũa ast¬
ctus mali ẽ in uno c̾mine: ut magila¬
lienet a deo. qũa etiã multa. Isud aute
cectũ ẽ. qd̾ dum quis in morte uniꝰ emmnꝰ

Expanded text:
entur. Lacrymae poenitentium apud Deum pro baptismate reputantur. Duplex est poenitentiae gemitus. Vel dum plangimus quod male gessimus, vel plangimus quod non egimus quod agere debuimus. Ille vere poenitentiam agit qui nec poenitere praeterita negligit, nec poenitenda committit. Qui vero lacrymas indesinenter fundit, et tamen peccare non desinit hoc lamentum habet, sed mundationem non habet, quia, dum ipsam quam flendo impetrare potuit veniam contemnit, fletibus suis munditia subtrahit, et ante Dei oculos sordidas etiam ipsas lacrymas facit. Qui vero a desiderio mentis quaedam vitia resecant, dum in aliis graviter perdurant, pauciora quidem mala diligunt quam prius, sed nisi minus malum diligant, non fiunt minus mali. Tantus enim nonnunquam affectus mali est in uno crimine, ut magis alienet a Domino quam etiam multa. Illud autem certum est quod, dum quis in morte unius criminis
Abbreviated transcription (Latin):
bonas actiones. Pilatus gͦ sanguinẽ ga¬
lileoꝵ cũ sacuficus eoꝵ miscet: qñ diabo¬
lus elemosinas. p̃ces. ieiunia. ceteraq bo¬
na fidelium cõmaculat. uel mortifera
carnis & sanguinis delectatione. uel odii
meditatione. uł inuidiȩ furore. uł nu¬
mane laudis ambitione. uel alia qͣlibꝙ
nefana peste: ut qmͣuis oblata dño uide¬
ant᷑. nich tam̃ ꝓsint offerentib: s potus
interdũ fiant in peccatũ. De iuda eñi qͥ
int̾ sacrificia ꝓditionem dñici sanguinis
cogitabat: scriptũ ẽ. Et oratio eius fiat
icebat autẽ hanc similitudine. Arborem
fici habebat quida plantatam in uineã

Expanded text:
bonas actiones. Pilatus ergo sanguinem Gabonas actiones. Pilatus ergo sanguinem Galilaeorum cum sacrificiis eorum miscet, quando diabolus eleemosynas, preces, jejunia, caeteraque bona fidelium commaculat, vel mortifera carnis et sanguinis delectatione, vel odii meditatione, vel invidiae furore, vel humanae laudis ambitione, vel alia qualibet nefaria peste, ut quamvis oblata Domino videantur, nihil tamen prosint offerentibus, sed potius interdum fiant in peccatum. De Juda enim qui inter sacrificia proditionem Dominici sanguinis cogitabat, scriptum est: Et oratio ejus fiat Dicebat autem hanc similitudinem: Arborem fici h
Abbreviated transcription (Latin):
homines habitantes in iherłm: Non
dico uob̃: s si ñ penitentiam egcritis. õs
simiit̾ ꝑibitis. Pitsi riuna turris. significãt
uideos qui penitere noluerint. cũ suis me¬
nib eẽ ꝑituros. Nec frustra decẽ & octo
fucrunt: qui numerus apud giecos. ꝑ .i. &
.N. quib nom̃ ihũ incipit expruit᷑. In¬
dicant enĩ eos meruisse dampnari: qui
nom̃ saluatoris sp̃uerunt. Tutris illa sig¬
nificat eũ qui turris fortitudinis ẽ: nam
& ip̃i syloȩ nom̃ qđ interp̃tat᷑ missus.
designat eundẽ a patre missũ in mundũ:
qͥ om̃s suꝑ qͦs ceciderit conteret. Pilatꝰ autẽ
designauit qđ romani pꝰ passionẽ dñ in¬
cipientes a galilea. impenitentẽ gentẽ ui
deoꝵ. occid̾unt: et atͥa sacrificioꝵ. & ip̃m
tempłu humano sanguine fecdantes de¬
struxerunt. Significauit etiam pilatꝰ. no¬
minis cuiꝰ interp̃tatio ẽ. os malleatoris.
diabolum: semꝑ animas occidere ꝑatũ
Sanguis expͥmit peccatũ: &. sacrificia

Expanded text:
s habitantes in Jerusalem? Non, dico vobis; sed si non poenitentiam egeritis, omnes similiter peribitis. Pressi ruina turris, significant Judaeos, qui poenitere noluerint, cum suis moenibus esse perituros. Nec frustra decem et octo fuerunt, qui numerus apud Graecos per ι et η, quibus nomen Jesu incipit, exprimitur. Indicant enim eos meruisse damnari, qui nomen Salvatoris spreverunt. Turris illa significat eum qui turris fortitudinis est, nam et ipsum Siloae nomen, quod interpretatur missus, designat eumdem a Patre missum in mundum , qui omnes super quos ceciderit, conteret. Pilatus autem designavit, quod Romani post passionem Domini incipientes a Galilaea, impoenitentem Judaeorum gentem occiderunt, et atria sacrificiorum et ipsum templum humano sanguine foedantes destruxerunt. Significavit etiam Pilatus, nominis cujus interpretatio est, os malleatoris, diabolum, semper animas occidere paratum. Sanguis exprimit peccatum, et sacrificia
Abbreviated transcription (Latin):
concedat᷑. ne medicina uilis minusue
utilis cẽt egiotis. quȩ tantomagis salubs
ẽ. qnͣtominꝰ contemptibilis fuerit. quꝰ
tam̃ audeat deo dicete. quare huc ho¬
mini qui pꝰ pͥmã penitentiã rursusse
laqueis iniquitatis obstringit. adhuc
tterũ partis:. Quis audeat dicere erga
istos ñ agi qđ apłs ait. ignoras. qͥa pati¬
entia dĩ ad penitentiam de addiicit.:
aut ad istos ñ ꝑtincte qd̾ sc̃ptum est
beati om̃s qui confidunt in eo: & qd¬
dicit᷑ uirilit̾ agite et confortet᷑ cor urm̃.
om̃s qui sꝑatis in dño: Cuiꝰ autem
peccata occulta st̃. et spontanea confes¬
ta debet cẽ penitentia: ne infirmi in
eccłia scandalicent᷑. uidentes pena or¬
quoꝵ penitus ignorant causas. Et scien
ꝑando: quomͦ in numia remissione corri¬
gendo. Unde salomon. Non declines ad
dexteram: neq ad sinistiam:¬

Expanded text:
s minusve utilis esset aegrotis, quae tanto magis salubris est, quanto minus contemptibilis fuerit. Quis tamen audeat Deo dicere: Quare huic homini, qui post primam poenitentiam rursus se laqueis iniquitatis obstringit, adhuc iterum parcis? Quis audeat dicere erga istos non agi quod Apostolus ait: « Ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? » Aut ad istos non pertinere quod scriptum est: « Beati omnes qui confidunt in eo , dicitur: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum, omnes qui speratis in Domino. . Cujus autem peccata occulta sunt, et spontanea confesta debet esse poenitentia, ne infirmi in Ecclesia scandalizentur, videntes poenas eorrum penitus ignorant causas. Et sciendperando, quomodo in nimia remissione corrigendo. Unde Salomon: Non declines ad dexteram neque ad sinistram
Abbreviated transcription (Latin):
ticoꝵ. aspuaret dics. & remouerent᷑ um bre
Nesciebat archisynagogus.ui. dies signi¬
ficare seretates in quib licet oꝑari: sabbatũ
uͦ significare requiem ȩc̃nam: in qua ñ cessa¬
bunt iusti a bono oꝑe cum laudabunt
dm̃. Utiq ds̃ ab oꝑib mundi sabb̃o requi¬
euit: s in oꝑib sanctificationis. uocando.
iustificando. gubernando iugit᷑ ꝑscuerat.
Unde lex in sabbato ñ homine curare. sec
seruilia oꝑa faccre: idẽ peccatis grauari ꝓhi¬
buit. Respondens aut̾e ihc dixit. Y poctȩ:
unusqͥsq sabb̃o ñ soluit bouẽ suũ aut asi¬
num a p̾sepio et ducit ad aquare: nanc

Expanded text:
ticorum, aspiraret dies et removerentur umbrae . Nesciebat archisynagogus sex dies significare sex aetates, in quibus licet operari, Sabbatum vero significare requiem aeternam, in qua non cessabunt justi a bono opere cum laudabunt Deum. Utique Deus ab operibus mundi Sabbato quievit, sed in operibus sanctificationis vocando, justificando, gubernando, jugiter perseverat. Unde lex in Sabbato non hominem curare, sed servilia opera facere, id est, peccatis gravari prohibuit. Respondens autem Jesus, dixit: Hypocritae, unusquisque Sabbato non solvit bovem suum aut asinum a praesepio, et du
Abbreviated transcription (Latin):
bilia: cũ multi homines miracula fecerint.
s ñ ex se. sic̃ ds̃. Item nemo bonꝰ nisi solus
ds. qͥa ex se bonus: & multi homines bo¬
ni st̃. s ñ eo mͦ quo ds. Nullus gͥ nisi d̃s
pot̃ alium saluate: qđ quidẽ facẽt. si ex se
peccã dimicteret. Qđ etiam nemo prẽt noᷤ¬
met ipsos possit nos dampnare: ostendit᷑
ibi. Anima mea in manib meis semꝑ.
Notandum ꝗd si is qui uult confiteri. ar¬
ticulo necessitatis immincitt ñ pot̾: qđ̃
hoc supplcit ñ dedignat᷑ iniusibilis. de

Expanded text:
bilia , cum multi homines miracula fecerint, bilia , cum multi homines miracula fecerint, sed non ex se sicut Deus. Item: Nemo bonus nisi solus Deus , quia ex se bonus: et multi homines boni sunt: « sed non eo modo quo Deus. » Nullus igitur nisi Deus potest alium salvare. Quod quidem faceret, si ex se peccata dimitteret. Quod etiam nemo praeter nosmetipsos possit nos damnare, ostenditur ibi: « Anima mea in manibus meis semper . » Notandum quod si is qui vult confiteri, articulo necessitatis imminente, non potest, quod hoc supplere non dedignatur invisibi
Abbreviated transcription (Latin):
canse transfert᷑ ad effectũ. Ex p̃dictis
itaq manifestũ ẽ qđ alus dimittit
ds ꝑ ministeriũ saccidotũ . &. pecca¬
tũ. et penã peccati. aliis solam tem¬
ꝑalem pena: qͥa iam peccati tene¬
bras. et gehenne unculũ soluerat:
qđ ꝑ lararũ ostendit. Accessit eñĩ
et uocauit eum: & uocatũ uiui¬
ficauit. et uiuificato ait exi foras:
& de eo dixit discipuus soluite eũ. &e sinite ab¬
ire. Similit̃ uenit ad peccatore et uocat eũ
ꝑ internã inspirationẽ : & morte peccati dis¬
cedente uiuificat᷑: et eo inuificato dic̃ ut
exeat foras.i. ꝑ confessionẽ se sacerdotibus
ostendat: de quo et sacerdotib ait. soluite
eũ. idẽ reuocate ad eccł̃iam & sinite abire:
solus: deleo iniquitates et peccã ppłi. Inde
ambrosius. Ile solus peccã dimittit: qͥ solus
ꝑ peccĩs mortuus ẽ. Sacerdotes tam̃ int̃dũ
et ꝑ eos oꝑante. scd̃m arbitriũ non eoꝵ s
di Sic ẽ illud. Tu es solus qui facis mira¬

Expanded text:
dictis itaque manifestum est quod aliis dimittit Deus per ministerium sacerdotum et peccatum et poenam peccati; aliis solam temporalem poenam, quia jam peccati tenebras et gehennae vinculum solverat: quod per Lazarum ostendit. Accessit enim et vocavit eum, et vocatum vivificavit, et vivificato ait: « Exi foras, t de eo dixit discipulis suis: « Solvite eum, et sinite abire . » Similiter venit ad peccatorem, et vocat eum per internam aspirationem, et morte peccati discedente vivificatur, et eo vivificato dicit ut exeat foras, id est per confessionem se sacerdotibus ostendat. De ove et sacerdotibus ait: « Solvite eum, » id est revocate ad Ecclesiam, « et sinite abire, solus deleo iniquitatem et peccata populi . » Inde Ambrosius: « Ille solus peccata dimittit qui solus pro peccatis est mortuus. Sacerdotes tamen dicuntur et per eos operante, secundum arbitrium non eorum, sed Dei. Sic est illud: Tu es solus qui facis mira
Abbreviated transcription (Latin):
nis sacrameutũ & ore ad emundationẽ
ꝑcipit᷑: et corde ad imitationẽ cogitat᷑.
Nonsolũ filiꝰ inuentꝰ epulat᷑ .i. reficit᷑ car¬
ne sacͦ scĩ uituli. uerũ et pat̾.&. serui illꝰ:¬

Expanded text:
nis sacramentum et ore ad emundationem nis sacramentum et ore ad emundationem parcipitur, et corde ad imitationem cogitatur. Non solum filius inventus epulatur, id est, reficitur carne sacrosancti vituli, verum et pat
Abbreviated transcription (Latin):
occidite & manducemꝰ. et epulem̃: qͥa
hic filiꝰ m̃s mortuus eͥrat & reuirit: ꝑie¬
tat. et inuentꝰ ẽ. Ꝙ ceꝑunt cpulari. Sto¬
la pͥma ẽ uestis ĩ nocentie: qũã nomo be¬
ne conditꝰ acccp̃: s male ꝑsuasus amisit.
Serui st̃ p̃dicatores: qͥ stolam annun¬
to bene signat᷑. Uel ita. Anulus ẽ signũ
fidi: uel pignus nuptiarũ eccłie. xp̃o con¬
uinctȩ. Qui bñ in manu dat᷑. ut ꝑoꝑa
fides darescat: & ꝑ fide oꝑa firment᷑.
Calciam̃ta denuntiant officiũ eũgelii:
ut cursus m̃tis ad celestia tendens. ĩui¬
olatꝰ a t̾renis seruet᷑: pͥorũq munitꝰ ex¬
emplis suꝑ serpentes & scorpiones saurꝰ
incedat. Uitulus saginatꝰ ẽ: ipse dñs.
Et bene saginatus: qͥa caro eiꝰ adeo sp̃u¬
alium ẽ opima uirtutũ: ut ꝓ totiꝰ mũdi
salute sufficet offerri in odorem suauita
enĩ cuiq quasi recens occidit᷑: cũ credit
occisũ. Tunc caro eiꝰ comedit᷑: cũ eiꝰ passio¬

Expanded text:
manducemus, et epulemur, quia hic filius meus mortuus erat, et revixit: perierat, et inventus est. Et coeperunt epulari. Stola prima est vestis innocentiae, quam homo bene conditus accepit: sed male persuasus amisit. Servi sunt praedicatores, qui stolam annunto bene signatur. Vel ita: Annulus est signum fidei, vel pignus nuptiarum Ecclesiae Christo conjunctae. Qui bene in manum datur, ut per opera fides clarescat, et per fidem opera firmentur. Calceamenta denuntiant officium Evangelii, ut cursus mentis ad coelestia tendens, inviolatus a terrenis servetur, piorumque munitus exemplis, super serpentes et scorpiones securus incedat. Vitulus saginatus est ipse Dominus. Et bene saginatus est, quia caro ejus adeo est spiritualium opima virtutum, ut pro totius mundi salute sufficeret offerri in odorem suavitatenim cuique quasi recens occiditur, cum credit occisum. Tunc caro ejus comeditur, cum ejus passio
Abbreviated transcription (Latin):
tia scił: cũ qͥs in desꝑationẽ incidit. Ds̃
autẽ apud que nulla ẽ tnͣsmutatio. nec
uicissitudinis obumbratio. mͦ misertꝰ
cartareis ministris tradit. Sic &. pater
m̃s celestis faciet uob̃: si ñ remiscritis
unꝰqͥsq fc̃i suo. de cordib ur̃is. Constat¬

Expanded text:
cet cum quis in desperationem incidit. Deus autem apud quem nulla est transmutatio nec vicissitudinis obumbratio , modo miserjudicio tartareis ministris tradit. « Sic et Pater meus coelestis faciet vobis, si non remiseritis unusquisque fratri suo de cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ noluit: s abut et misit illũ in
carcerẽ donec itaderet debitũ. Noluit
seipm considerare ut in sp̃i lenitatis
miscdit ageret: s recessit a bono gĩȩ ꝙͣ
susceꝑat. mittens conscruũ in carcerem
duȩ tͥbulationis: qͣsi ad hoc fortassis ut
ita debitũ peccĩ solueret. neqͥd in futo
grauiꝰ ulciscendũ remaneret. Euenit

Expanded text:
autem noluit; sed abiit et misit eum in carcerem donec redderet debitum. » Noluit seipsum considerare ut in spiritu lenitatis misericorditer ageret, sed recessit a bono gratiae quam susceperat, mittens conservum in carcerem dirae tribulationis, quasi ad hoc fortassis ut ita debitum peccati solveret, ne quid in futuro gravius ulciscendi remaneret. Evenit
Abbreviated transcription (Latin):
dñs serui illiꝰ. dimisit eũ: et debitũ di¬
milit ci. Peccator rogans accipit cdonũ
decẽ miliũ talentoꝵ .i. ueniã suoꝵ com¬
missoꝵ: cũ sͥ assumit medeła. qm̃ ds̃ ad
hoc instituit. Hoc aut̃ẽ fit: si lauachrũ
baptismi ñ ficte. uł si pꝰea baptismũ pe¬
uitentiȩ deuote suscipiat. Dimissus itaq
a uinculis p̾cedentis timoris: egredit᷑ in
spem salitis E gressus autẽ serũ ille
inuenit unũ de conseruis sius qui de¬
bebat ei centũ denarios: et tenens suf

Expanded text:
Dominus servi illius, dimisit cum, et debitum dimisit ei. » Peccator rogans accipit donum decem millium talentorum, id est veniam suorum commissorum, cum sibi assumit medelam quam Deus ad hoc instituit. Hoc autem fit, si lavacrum baptismi non ficte, vel si postea baptismum poenitentiae devote suscipiat. Dimissus itaque a vinculis praesentis timoris egreditur in spem salutis. « Egressus autem servus ille invenit unum de conservis suis qui debebat ei cent
Abbreviated transcription (Latin):
iungere: ut qui ꝑ simplex p̃ceptum tencri
ñ pot: ꝑ similitudinem teneat᷑. Regnũ
celoꝵ intellige xp̃m. ideo t̾reno irgi assimi¬
latũ. ut ostendat oportere sine numero
ueniam dare conserius penitentib: cũ ꝑ
euangelii giam omniũ om̃ino peccami¬
nũ ueniã. nob̃ suo munere. ñ nr̃o merito
largitus sit. Et cũ cepisset rationẽ pone
oblatus ẽ ei unus qͥ debebat.x. milia ta¬
lenta. Cum autẽ ñ hab̾et unde redderet:

Expanded text:
simplex praeceptum teneri non potest, per similitudinem teneatur. Regnum coelorum intellige Christum, ideo terreno regi assimilatum, ut ostendat oportere sine numero veniam dare conservis poenitentibus, cum per Evangelii gratiam omnium omnino peccaminum veniam nobis suo munere, non nostro merito largitus sit. « Et cum coepisset rationem ponere, oblatus est ei unus qui debebat decem millia talenta. Cum autem non haberet un
Abbreviated transcription (Latin):
Ue mundo a scandat. Necesse ẽ enum:
ut ueniant scandala. Uerũtam̃ ue nõi:
ꝑ qũe scandalũ ucnit. Sic̃ necesse ẽ ignem
calere. niuẽ uͦ frigcre: ita etiã necesse ẽ ut
iniquitas inundi etrorib pleni scanda¬
la pariat: ꝑfectoꝵ uͦ caritas pietatis opiꝰ
liiceat. Uerũtam̃ qͥa nulla necessitas cogit
humana corda eẽ iniqua: quȩ tam̃ q
iniqua sunt necessario scandala mouẽt:
ideo ue illi cuiꝰ uicio ueniunt. In quage¬
nerali sententia ꝑcutit᷑ iudas. Icico enĩ
maxime ait uenire scandala. qͥa ad sa¬
cramentũ reddendȩ nob̃ gnitatis. oĩs
in eo passionis humilitas eẽt explenda.
In hoc namq ignorantia płimũ deti¬
netͣ humana: qđ sub deformitate cru
mundo tam ꝑiculosũ: qua ñ recepisse. P.¬

Expanded text:
. Necesse est enim ut veniant scandala. Verumtamen vae homini per quem scandalum venit. Sicut necesse est ignem calere, nivem vero frigere, ita etiam necesse est, ut iniquitas mundi erroribus pleni, scandala pariat; perfectorum vero charitas, pietatis operibus luceat. Verumtamen quia nulla necessitas cogit humana corda esse iniqua, quae tamen quia iniqua sunt, necessario scandala movent, ideo vae illi cujus vitio veniunt. In qua generali sententia percutitur Judas. Ideo enim maxime ait venire scandala, quia ad sacramentum reddendae nobis aeternitatis omnis in eo passionis humilitas esset explenda. In hoc namque ignorantia plurimum detinetur humana, quod sub deformitate crucmundo tam periculosum, quam non recepisse Chr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtianant. Quos m̃broꝵ. corꝑaliũ noĩe
tanquã manũ uł oculũ scandalitantẽ
iubet dñs erui a corꝑe. hoc ẽ ab unitatis
socictate: lit sine nis potius eat᷑ ad nitã.
qũa cũ eis in gehennã. Et si om̃ib bo¬
nis quib de cis noticia ẽ hac ꝑuersitate
in notescunt: ab omniũ penttꝰ societate
atq ab ipsa duunoꝵ. sacram̃toꝵ. parti¬
cipatione separant᷑. Si ait̃ẽ quib̾lam
nota ẽ eoꝵ. ꝑuersitas. płib autẽ ignota
ita tolerandi sunt. sic̃ ante uentulatione
palea tolerat᷑ in area: ut neq illis ad com
qui hñt in se ipsis salem: ꝙ pacem ha¬
bent int̃ se:
bi uermis coꝵ ñ morit᷑: & ignis ñ extin¬
guit᷑. Om̃is eiũ igne sallict᷑ & om̃is uictina

Expanded text:
uos membrorum corporalium nomine tanquam manum vel oculum scandalizantem, jubet Dominus erui e corpore, hoc est, ab unitatis societate, ut sine his potius eatur ad vitam, quam cum eis in gehennam. Et si omnibus bonis, quibus de eis notitia est, hac perversitate innotescunt, ab omnium penitus societate, atque ab ipsa divinorum sacramentorum participatione separentur. Si autem quibusdam nota est eorum perversitas, pluribus autem ignota, ita tolerandi sunt, sicut ante ventilationem palea toleratur in area, ut neque illis ad iniqui habent in seipsis salem, et pacem habent inter bi vermis eorum non moritur, et ignis non exstingui
Abbreviated transcription (Latin):
in te: secreto corrige. Nam si solus nosti.
& eũ uis corã omnib argiere: ñ es cor¬
reptor s ꝓditor. Foite qđ scis ego scio:
s ñ coram te corripio: qͥa curare uolo ñ
accusare. Dt̃ homines adulteri in do¬
mib suis. In secreto peccant: nob̃ ꝓdun¬
t̃ ab urorib sius: plerũq ⁊elantib ali¬
qñ maritoꝵ salutẽ querentib. Non
ꝑdimꝰ palam: s in secreto argumus
Ideo qͦ corripiendus ẽ frat scorsum
ne si semel pudorem amiserit. ꝑma¬
neat in peccato. Mclxxxiuii.
Si autẽ ñ te audierit. adhibe tecũ
adhuc unũ uł duos: ut in ore du

Expanded text:
, secrete corrige. Nam si solus nosti, , secrete corrige. Nam si solus nosti, et eum vis coram omnibus arguere, non es corrector, sed proditor: forte quod scis ego scio, sed non coram te corripio, quia curare volo, non accusare. Sunt homines adulteri in domibus suis; in secreto peccant, nobis produntur ab uxoribus suis, plerumque zelantibus, aliquando maritorum salutem quaerentibus. Non prodimus palam, sed in secreto arguimus. Ideo quoque corripiendus est frater seorsum, ne si semel pudorem amiserit, permaneat in peccato. M. 184X Si autem non te audierit adhibe tecum adhuc unum vel duos, ut in ore du
Abbreviated transcription (Latin):
tcendite uob̃. Si peccauit in te fr̃ tuꝰ.
uade et corripe eũ int̾ te & ip̃m solũ
Si te audierit. Let penitentiam egent.
dimitte illi: m & lucratus es frc̃m t̾iũ.
Quia ds̃ gaudet de peccatore conuerso.
cauete ne pusillos contempnatis: s pe¬
cantẽ ut conuertat᷑ corripite. et peniten
tere iubem᷑: s penitentiam agenti. Eri¬
mũ gͦ ẽ peccantẽ increpare: ut pꝰea peni¬
ti ñ indulget. Nam qui dixit si peni¬
tuerit dunitte. p̃misit si peccauerit
increpa: ut neq difficit sit uenia : nec
autẽ frat̃ in nos. si etiã nob̃ scientib
peccet: qͥa quantũ in eo ẽ exemplo cor¬
runpit. qͦs testes suȩ iniquitatis efficit. Qñ
me audiente. fr̃ĩ meo qͥsq facit in uiriam:
absit ut illam inniriã a me putẽ alienã
ut ccteri timoie habeant. Si autẽ tu solꝰ
nosti peccatũ fr̃is: tunc uere in te solum
peccauit. Quid ẽ in te peccauit: Cu scis
qͥa peccauit. Ꝙ quia secrito peccauit¬

Expanded text:
tendite vobis: Si peccaverit in te frater tuus, tendite vobis: Si peccaverit in te frater tuus, vade et corripe eum inter te et ipsum solum. Si te audierit L. et poenitentiam egerit, dimitte illi, M. et lucratus eris fratrem tuum. Quia Deus gaudet de peccatore converso, cavete ne pusillos contemnatis, sed peccantem, ut convertatur, corripite, et poenitenttere jubemur, sed poenitentiam agenti. Primum ergo est peccantem increpare, ut postea poeniti non indulget. Nam qui dixit: Si poenituerit, dimitte, praemisit, si peccaverit, increpa, ut neque difficilis sit venia, nec autem frater in nos, si etiam nobis scientibus peccet; quia quantum in eo est, exemplo corquos testes suae iniquitatis efficit. Quando me audiente, fratri meo quisque facit injuriam, absit ut illam injuriam a me putem alienam. eteri timorem habeant . Si autem tu solus nosti peccatum fratris, tunc vere in te solum peccavit. Quid est, in te peccavit? Tu scis quia peccavit. Et quia secreto in te peccavit
Abbreviated transcription (Latin):
& singuloꝵ omnia. Cum gͦ beatitatẽ
ilła obtinuerimꝰ. nr̃a erunt ad uiuendũ
suꝑiora: ad conutiendũ ȩqualia. ad do¬
minandũ infcriora. Congaudeat itaq
maior frat̾ minori reuersõ: sine placeat
duos fiẽs accipi. duos ppłõs. suie duos
qͦslibet homines penitentẽ & ustũ: uel
qui sͥ iustꝰ uideat᷑. Mox siquidẽ ut
mundus factus ẽ ceꝑunt et̃ ciues ba¬
biloniȩ et iherłm: idẽ mali ce boni.
Pot̃ gͥ minor filiꝰ significare malos õs
ad petutentiã uenientes: maior nͦ om̃s
in cultu di ꝑsistentes: licet in aliqua pe¬
cata. uelut in inuidiam fr̃s deuiaap
Iuxta hoc gͥ accipiemꝰ ꝑuituluĩ saginatũ
maiora gĩȩ dona. et in eor comꝑatione
ꝑ hedũ minora: sic̃ uniuersa hominũ
Ouis a pastore lapsa reuocat᷑: dragma
quȩ ꝑierat inuenit᷑: filius ad patĩt ꝓpͥis
uestigus redit: & a patit honorat᷑. Ouis
sumus petamꝰ pascua : dragma sumus
habcamꝰ p̃tium: filii sumꝰ. festinemꝰ ad

Expanded text:
singulorum omnia. Cum ergo beatitatem illam obtinuerimus, nostra erunt ad vivendum superiora, ad convivendum aequalia, ad dominandum iuferiora. Congaudeat itaque major frater minori reverso, sive placeat duos fratres accipi duos populos, sive duos quoslibet homines poenitentem et justum, vel qui sibi justus videatur. Mox siquidem ut mundus factus est, coeperunt esse cives Babyloniae et Jerusalem, id est, mali et boni. Potest igitur minor filius significare malos omnes, ad poenitentiam venientes; major vero, omnes, in cultu Dei persistentes, licet in aliqua peccata velut in invidiam fratris deviantes. Juxta hoc igitur accipiemus per vitulum saginatum majora gratiae dona, et in eorum comparatione per haedum minora, sicut universa hominum Ovis a pastore lapsa revocatur; drachma quae perierat, invenitur; filius ad patrem propriis vestigiis redit, et a patre honoratur. Ovis sumus, petamus pascua; drachma sumus, habeamus pretium; filii sumus, festinemus ad
Abbreviated transcription (Latin):
seutentia ur̃a firma stabit in abiciendo
contumacẽ et iecipiendo penitentẽ: qͥa
pꝰquã duo de uob̃ consentient ñ ddico tm̃
de his s de omni re petenda: unitatis me¬
rito. fiet a patre meo consensus illiꝰ peticio
go eni pax et caritas: ego sũmũ &e com¬
mune bonũ: sedẽ mͥ in pacificis constitui
uͥ sp̃c et anima. et corpus consenserint:
Somnẽ rem bonã impetrent. quã petierint:¬

Expanded text:
sententia vestra firma stabit, in abjiciendo contumacem, et recipiendo poenitentem; quia postquam duo de vobis consentient, non dico tantum de his, sed de omni re petenda, unitatis merito fiet a Patre meo consensus illius petitio. Ego enim pax et charitas, ego summum et commune bonum, sedem mihi in pacificis constitui.ubi spiritus et anima et corpus consenserint, omnem rem bonam impetrent quam petierint
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ immolabunt: illi sine patre cũ ami¬
cis demonib saturabunt᷑. Unde dicit᷑.
Tu confregisti drachone: dedisti eũ escã
ppłis echiopũ. idẽ nolentib conuerti. S
pꝰquã filiꝰ tuus hic qui deuoranit sub̃am
suã cũ meretricib uenit: occidisti illi ui¬
tulũ saginatũ. Ecittces sc̃ gentiũ suꝑsti¬
tiones: cũ qͥb dicit fcẽm minoĩe fornicatũ
ẽẽ. Talis gͦ ẽ isrłis conquestio ad patrem
Michi tecum ꝑsistenti et ꝓmerenti ñ qm̃
fuit ad refectione ille: quẽ repuco hedum
legisq ꝓphanatorem. Illũ autẽ eundẽ ut
dicis filiũ tuũ: occidisti ydolat̾s adplenã
tedemptionis iocunditãtẽ: Aut̃. hedus
dici pot̾ quilibet sc̃s: comꝑatione filii dĩ
Dicit gͦ isrł ad patrẽ. Tantus sanguis iu¬
stoꝵ. effusus ẽ: et nullus cruor nod readi¬
dit lib̾tatem. Ecce adhuc romano subia¬
cemꝰ umꝑio. Tot sc̃i cesi ft̃: & nullus eoꝵ

Expanded text:
ntichristum sibi immolabunt, illi sine patre cum amintichristum sibi immolabunt, illi sine patre cum amicis daemonibus saturabuntur. Unde dicitur: Tu confregisti draconem, dedisti eum escam populis Aethiopum , id est, nolentibus converti. Sed postquam hic filius tuus qui devorsuam cum meretricibus, venit, occidisti illi vitulum saginatum. Meretrices sunt gentium superstitiones, cum quibus dicit fratrem minorem fornicatum esse. Talis est ergo Israelis conquestio ad patrem: Mihi tecum persistenti et promerenti nunquam fuit ad refectionem ille, quem reputo haedum legisque profanatorem. Illum autem eumdem, ut dicis, filium tuum occidisti idololatris ad plenam redemptionis jucunditatem. Aliter: Haedus potest dici quilibet sanctus, comparatione Filii Dei. Dicit ergo Israel ad patrem: Tantus sanguis justorum effusus est, et nullus eorum nobis reddidit libertatem. Ecce adhuc Romano subjacemus imperio. Tot sancti caesi sunt, et nullus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
datũ di p̃teriit: s facile solutio occurrit.
Non ẽ hoc dictũ de omni mandato: s de
hoc qđ iussus ẽ colere nullũ aliũ dm̃. qmͣ
ip̃m ciratorẽ omniũ. E iste tenet hic ꝑso¬
nam illoꝵ: qͥ ñqm ab uno deo ad sumu¬
lachra conuersi st̃. Qui qmͣuis in agro
fuerint uł sint. trena desiderando: ea tñ
cupierunt & cupiunt sibi dari a tiero dõ.
Unde et statim sequit᷑. Fili: tu semꝑ meẽ
es. Ideo qͦ multi tanquã mertennarũ legẽ
custodierũt ne ob cuis p̃uaricationẽ as
trenam felicitatẽ subtraheret. Et ñ quã
dedisti mͥ hedũ: ut cũ amicis meis epula¬
ter. Hedus solet significare peccator̃e: sed
hic significat xp̃m. ñ qͥa peccm̃ umquã
fecerit: s qͥa udci reputauerunt cũ pecca¬
dor̃e. Hic hedus ñdum datꝰ ẽ iudcis ad
cpulandũ: qͥa ñdum credunt in eum.
Qđ dicit cũ amicis: intelligit᷑ ex ꝑsona
pͥncipũ. ut cũ plebe. uł ex ꝑsona ppłi ihe¬
patͥs: quasi absq eo uera iocunditas cẽ

Expanded text:
datum Dei praeteriit, sed facile solutio occurrit. Non est hoc dictum de omni mandato, sed de hoc quod jussus est colere nullum alium Deum quam ipsum Creatorem omnium. Et iste tenet hic personam illorum, qui nunquam ab uno Deo ad simulacra conversi sunt. Qui, quamvis in agro fuerint vel sint, terrena desiderando, ea tamen cupierunt, et cupiunt sibi dari a vero Deo. Unde et statim sequitur: Fili, tu semper mecum es. Ideo quoque multi tanquam mercenarii legem custodierunt, ne ob ejus praevaricationem Deus terrenam felicitatem subtraheret Et nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer. Haedus solet significare peccatorem, sed hic significat Christum, non quia peccatum unquam fecerit, sed quia Judaei reputaverunt eum peccatorem. Hic haedus nondum datus est Judaeis ad epulandum, quia nondum credunt in eum. Quod dicit, cum amicis, intelligitur ex persona principum, ut cum plebe, vel ex persona populi Hiepatris; quasi absque eo vera jucunditas esse
Abbreviated transcription (Latin):
Potestatẽ tͥbuit apłis: ne ab aliquo contem¬
pnant᷑. Ac si dicat. Si aliquis correptionẽ
nathematis alligaueritis in t̾ra. alligatꝰ etiã
erit in celo: hoc ẽ celesti sententia confirman¬
te. Uel ita ut supra. Quoscũq ab eccłia in
hac uita eicceritis uel in eccłiam indureri¬
us. rata erit sententia etiam in celo: idẽ. in
tota ȩccłia. Siue autẽ iuste suie iniuiste
ponsione qui pͥus culpabilis ñ erat. pꝰmo¬
dum culpabilis fiat. clxxxui.
terũ dico uob̃: qͥa si duo ex nob̃ consense¬
rint suꝑ t̾ram de omni re quãcũq petie¬

Expanded text:
Potestatem tribuit apostolis, ne ab aliquo contemnantur. Ac si dicat: Si aliquis noluerit corranathematis alligaveritis in terra, alligatus erit etiam in coelo, hoc est, coelesti sententia confirmante. Vel ita ut supra; quoscunque ab Ecclesia in hac vita ejeceritis, vel in Ecclesiam induxeritis, rata erit sententia etiam in coelo, id est, in tota Ecclesia. Sive autem juste, sive injuste ponsione qui prius culpabilis non erat, postmodum culpabilis fiat. M. 186X Iterum dico vobis, quia si duo ex vobis consenserint super terram de omni re quamcu
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ eius senior in agro. Idẽ in t̾renis oꝑib:
longe a patͥs consilio. Iste filius ẽ isrłeliticꝰ
ppłs: qͥ licet ad colenda idola ñ elongauãt.
tam̃ domi ñ erat. qͥa interiora legis et
ꝓpħarum ñ intellecit: s lict̾ȩ terrena ex¬
renis sensib fruit᷑: & uxorẽ ducit in affe¬
ctũ carnis. Et cũ ueniret & appropinqͣret
domui: audiuit simphoniam & chorũ
Appropinquans domui .i. eccłiȩ imꝓbato
idẽ concordiã legis et euangelii: audiuit
simphoniam putant cẽ genꝰ organi: ña
symphonia in latinũ consonantia expͥmi¬
t᷑. Chorus qͦ ẽ: uͥ diuersȩ corde unũ can¬
ticũ faciunt. Et uocauit unũ de ser¬
uis: & int̾rogauit quȩ hec eeñt. Isq dix̃¬

Expanded text:
filius ejus senior in agro. Id est, in terrenis operibus longe a patris consilio. Iste filius est Israeliticus populus, qui licet ad colenda idola non elongaverat, tamen domi non erat, quia interiora legis et prophetarum non intellexit, sed litterae terrena exrenis sensibus fruitur, et uxorem ducit in affectu carnis. Et cum veniret et appropinquaret domui, audivit symphoniam et chorum. Appropinquans domui, id est, Ecclesiae, id est, concordiam legis et Evangelii: audivit symphoniam putant esse genus organi: nam symphonia in Latinum consonantia exprimitur. Chorus quoque est, ubi diversae chordae unum canticum faciunt. Et vocavit unum de servis, et int
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sum dignus uocari fuliꝰ tuus. Peccaui
contͣ celũ. qͥa ierłm celestẽ reliqui. et con
t̃ te: qͥa te deserto idola colui. Constitutꝰ
in eccłia facit confessionẽ: nec dicit qd
dicturũ se ꝓmiserat. fac me sic̃ unũ de
mertennarus tuis: qͥa ꝑ giãm uttendit
S fieri. unde ꝑ merta indignꝰ extiterat.
Intelligit namq int̃ filiũ ce mercen¬
nariu̾. et seruũ ñ minimã distantiã
ẽẽ: seruũ udelicet cẽ. qui metu ge¬
henne siue legũ presentiũ ñ audet
peccare: mertennariũ qui spe regni ce¬
loꝵ se temꝑat a uicus: filiũ qͥ affectũ
boni ht̃ amore uirtutũ. Hinc ait apħ̃.
Niuic manent fides. spes. caritas: t̾a
hec. Maior autẽ his ẽ caittas. fides decli¬
nat uicia ob metũ udicii ac supplitioꝵ:
spes contempnit uoluptates expectatioẽ
celestiũ premioꝵ. caritas succendit nos
adamorẽ et ad fructũ sp̃ualiũ uirtutũ
Dixit autẽ pat̾ ad seruos suos. Cito ꝓ¬

Expanded text:
non sum dignus vocari filius tuus. Peccavi non sum dignus vocari filius tuus. Peccavi contra ctra te, quia te deserto idola colui. BEDA. Constitutus in Ecclesia, facit confessionem; nec dicit quod dicturum se promiserat, fac me sicut unum de mercenariis tuis, quia per gratiam intendit sibi fieri, unde per merita indignus exstiterat. Intelligit namque inter filium et mercenarium et servum non minimam distantiam esse: servum videlicet esse, qui metu gehennae sive legum praesentium, non audet peccare; mercenarium, qui spe regni coelorum se temperat a vitiis; filium, qui affectum boni habet amore virtutum. Hinc ait Apostolus: Nunc Manent, fides, spes, charitas, tria haec, major autem horum est charitas . Fides declinat vitia ob metum judicii ac suppliciorum; spes contemnit voluptates exspectatione coelestium praemiorum, charitas succendit nos ad mortem, et ad fructum spiritualium virtutum. Dixit autem pater ad servos suos: Cito p
Abbreviated transcription (Latin):
se nominari ñ usurpat. Et surgens. ue¬
nit ad patrẽ suũ. Uenire ad patrẽ ẽ. redire
ad ȩccłiam: uͥ confessio fit fructuosa. Cũ
autẽ adhuc longe ec̃t: uidit illũ pat̃ ipsiꝰ
Anteqmͣ intelligeret dm̃. s tam̃ cum iam
piȩ quereret: dilexit illũ p̃scius futurors.
Ante oculos enĩ haberi: ñ nͥ qui diligunt᷑
dici solent. Et miscdia motus ẽ. ꝙ ac¬
currens cecidit suꝑ collũ eius: et osculatꝰ
ẽ eũ. Accurrit pat̾ misccłia motꝰ in carna¬
tionis uerbi: ne qͥs impediat uenientem
Suꝑ collũ eiꝰ cecidit. et osculatus ẽ eñ: qͥa
humiliauit se ad miscdiam: et reddidit
ei suã grãm. Incubuit pat̾ supͣ collũ re¬
uertentis: qͥa brachiũ.i. filiũ in ample¬
xii eiꝰ humiliauit: uel qi leue uigũ di¬
lectionis sͥ imposuit. Rediens aute oscu¬
lũ caritatis a patre accipit: dũ ꝑ grãm
certificat᷑ de indulgentia Dixitq ei fi¬
lius. Sat̃ pecaui in celũ et coram te: am

Expanded text:
se nominari non usurpat. Et surgens, vese nominari non usurpat. Et surgens, venit ad patrem suum. Venire ad patrem, est redire ad Ecclesiam, ubi confessio fit fructuosa. Cum autem adhuc longe esset, vidit illum pater ipsius. Antequam intelligeret Deum, sed tamen cum jam pie quaereret, dilexit illum praescius futurorum. Ante oculos enim haberi, nonnisi qui diliguntur, dici solent. Qui misericordia motus est, et accurrens cecidit super collum ejus, et osculatus est eum. Accurrit pater misericordia incarnationis Verbi, ne quis impediat venientem. Super collum ejus cecidit, et osculatus est eum, quia humiliavit se ad misericordiam, et reddidit ei suam gratiam. HIERON. Incubuit pater super collum revertentis, quia brachium id est, filium in amplexu ejus humiliavit, vel quia leve jugum dilectionis sibi imposuit. Rediens autem osculum charitatis a patre accipit, dum per gratiam certificatur de indulgentia. Dixitque ei filius: Pater, peccavi in coelum et coram te, jam
Abbreviated transcription (Latin):
ostendisti mͥ tͥbulationes multas & malas:
& conuersus uiuificasti me: et de abyssis
t̾rȩ itm reduxisti me. Ad se quidẽ iediens
recognouit mercennarios patͥs sui. panib
habundare: qͥa hi qui sataguirnt digna cło
oꝑari. reficiunt᷑ alimoniis suꝑne gr̃e. at illi
qͥ sine fide uiuentes student mani phuoso¬
phiȩ. pleni st̃ uanitate: sic̃ siliqua intꝰ ẽ in¬
anis. & foris mollis. Siliqua autẽ ñ ut qͥcda
putant fructꝰ ẽ arboris: s genꝰ leguminis.
sonoris follib et uacus: qđ uentr̃e magis
onerat. quã reficiat. Surgã et ibo ad patr̃e
meũ: et dicã ei. Pat̃ peccaui in celũ ꝙ corã
te: & iam ñ sum dignꝰ uocari fuiꝰ tuusͤ
fac me sic̃ unũ ex merccnnariis tuis. Usq
huc iacui. qͥa a patre meo recessi: nunc autẽ
surgã. et ei scriuam. In celũ peccare ẽ: cora
sp̃ib angłicis sc̃isq animab am̃ descrere.
Coram deo peccat: qui etiã malũ facere co¬
giat. Mercennariũ se fieri optat: qͥa filiũ

Expanded text:
nes multas et malas: et conversus vivificasti me, et de abyssis terrae iterum reduxisti me . BEDA. Ad se quidem rediens recognovit mercenarios patris sui panibus abundare: quia hi qui satagunt digna Deo operari, reficiuntur alimoniis supernae gratiae. At illi qui, sine fide viventes, student inani philosophiae, pleni sunt vanitate, sicut siliqua intus est inanis, et foris mollis. Siliqua autem non ut quidam putant, fructus est arboris, sed genus leguminis sonoris follibus et vacuis, quod ventrem magis onerat quam reficiat. Surgam et ibo ad patrem meum, et dicam illi: Pater peccavi in coelum et coram te, jam non sum dignus vocari filius tuus: fac me sicut unum ex mercenariis tuis. Usque huc jacui, quia a patre meo recessi; nunc autem surgam, et ei serviam. In coelum peccare, est coram spiritibus angelicis sanctisque animabus Deum deserere. Coram Deo peccat, qui etiam malum facere cogitat. Mercenarium se fieri optat, quia filium
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ illiꝰ egressus: cepit rogare illũ. B. Unus
de seruis quẽ uocat. c̃ aliqͥs de ꝓphis qu̾e
legit: querens unde talia festa celebrent᷑
in ȩccłia. Qđ cum ibi inucnit. qͣsi respon¬
dente ei ꝓpħia: indignat᷑ & ñ uult intͦire.
idẽ credere. Pat̃ tam̃ egressus ad eũ ꝑ pre¬
dicatores rogat illũ ut intͦeat: s adhuc
hodie ꝓpt̾ inuidiam fr̃is. uoluntatẽ patͥs
nesciens foris stat. Intrabit tam̃ in fine:
pꝰquã gentiũ plenitudo intiauerit. At
ille respondens: dixit patͥ suo. Ecce cot¬

Expanded text:
illius egressus, coepit rogare illum. BEDA. Unus de servis quem vocat, est aliquis de prophetis, quem legit, quaerens unde talia festa celebrentur in Ecclesia. Quod cum ibi invenit, quasi respondente ei propheta, indignatur et non vult introire, id est, credere. Pater tamen egressus ad eum per praedicatores, rogat illum ut introeat, sed adhuc hodie propter invidiam fratris, voluntatem patris nesciens, foris stat. Introibit tamen in fine, postquam gentium plenitudo intraverit. At ille respondens, dixit patri suo
Abbreviated transcription (Latin):
in die peccare ñ possit. Alit̃. Solet ꝑ septem
cuicumq rei aut temꝑis uniuersitas indi¬
cari Unde qđ in psalmo canit᷑. septies in
die laudẽ dixi tͥ: ncħ ẽ aliud qmͣ sẽꝑ laus
eius in ore meo. Undenarius uͦ trans gressi¬
onan significat. qͥa recedit a denario: in quo
deca logus consistit. Cum gͦ muttiplicat᷑ ꝑ
sept̾e. ut septies undecim sint. lxx. ⁊ uni. oĩs

Expanded text:
in die peccare possit. Aliter: Solet per septem cujusque rei aut temporis universitas indicari. Unde quod in psalmo canitur: Septies in die laudem dixi tibi , nihil est aliud quam semper laus ejus in ore meo . Undenarius vero transgressionem significat, quia recedit a denario, in quo Decalogus consistit. Cum ergo multiplicatur per septem, ut septies undecim sint septuaginta et s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑet saturari & solidum aliquid inuenire
ad beatã uitã ñ poterat: qͥa nemo illi dabat
aliqd̃ rectũ iter ad beatitudinẽ. In se aute
reuersus dixit. Quanti mercennarii patͥs
mei habundant panib: ego autẽ hic fa

Expanded text:
peret saturari, et solidum aliquid invenire peret saturari, et solidum aliquid invenire ad beatam vitam, non poterat, quia nemo illi dabat aliquod rectum iter ad beatitudinem. In se autem reversus, dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus, ego autem hic fa
Abbreviated transcription (Latin):
p̃positꝰ. pͥnceps mundi uocat᷑. Hic misit illũ
in uillã suã: subiugando cupiditati sub̃e
gaudent sp̃c inmundi. Ut enĩ porcus sordib
delectat᷑. sic diabolus in idolis cruore pecoꝵ.
pascit᷑: s morte hominis p̃cipue saturat᷑.
Misit gͦ cũ in possessionẽ suã .i. suũ fecit fa¬
mulũ ut pasceret porcos: immolans eis am¬
mã suam. Et cupiebat implere uentrem
suũ de siliquis quas porci manducabant:
& nemo illi dabat. Siliqua cib porcoꝵ .i.
demonũ. ẽ ebrictas. fornicatio & huiꝰmodi.
quȩ blanda sunt & ad sui usum ꝓuocant:
unde luxuriosi maxime curant implere
uentr̃e. quoꝵ. ds uent̃ ẽ: s in nis nulla sa¬
turitas: qr uoluptas semꝑ ht̃ fam̃ sui. In¬
suꝑ diabolus cum aliqũe suũ facit. ult̃ ad.
uitioꝵ. habundantiam ñ ꝓcurat: scienᷤ ĩa
deloctant᷑. uario sermonc fabularũ atq car¬
minũ contextis. Unde cũ pascens porcos cu¬

Expanded text:
praepositus, princeps mundi vocatur. Hic misit eum praepositus, princeps mundi vocatur. Hic misit eum in villam suam, subjugando cupiditati substagaudent spiritus immundi. Ut enim porcus sordibus delectatur, sic diabolus in idolis cruore pecorum pascitur, sed morte hominis praecipue saturatur. Misit ergo eum in possessionem suam, id est, suum fecit famulum, ut pasceret porcos, immolans ei animam suam. Et cupiebat implere ventrem suum de siliquis quas porci munducabant, et nemo illi dabat. BEDA. Siliqua cibus porcorum, id est daemonum, est ebrietas, fornicatio, et hujusmodi, quae blanda sunt, et ad sui usum provocant, unde luxuriosi maxime curant implere ventrem, quorum Deus venter est , sed in his nulla saturitas, quia voluptas semper habet famem sui. In diabolus cum aliquem suum facit, ultra ad vitiorum abundantiam non procurat, sciens esse delectantur, vario sermone fabularum atque carminum contextis. Unde cum pascens porcos cu