comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
instolis. Quicumq facit aliquid ut uideatur
ab hominibꝰ. scriba est et phariseus. Dñs
cũ declisset mandata legis ꝑ morsem. ad
extremũ intulit. Ligabis ea in manu tua
et erunt in mota ante oculos tuos. Et ẽ
sensus. Precepta iea oꝑe conpleantur. et
mediteris ineis die ac uocte. ħ phari¬
sei male utt̃p̃tautes scribebant inmenbra¬
nulis decalogum moysi .i. x u̾ba legis
conplicantes ea et ligantes infronte. et
quasi coronã capiti facientes: ut semꝑ
quasi religiosus in ppłns uidicatur. Iusse¬
rat quoꝙ moises ut in uiͬ. anguluĩ pal¬
lioꝵ ia cinctinas fimbrias facerent. ad is¬
rabeł ppłm dinoscendũ: ut quomͦ incor¬
poribus circumcisio signũ uidaice gro¬
tis darce. ita uestis haberet aliquam dif¬
ferenciã.Uñ suꝑstitiosi magistri captan¬
tes aurã ppłarem. atq exmuliertulis sec¬
tantes lucra faciebant fimbrias. et acu¬
tissimas inens spinas ligabant ut am¬
bulantes et secdentes ũtdũ pungerent᷑.

Expanded text:
IERON. Quicunque facit aliquid ut videatur ab hominibus, Scriba est et Pharisaeus. Dominus, cum dedisset mandata legis per Moysen, ad extremum intulit: Ligabis ea in manu tua, et erunt immota ante oculos tuos . Et est sensus: Praecepta mea opere compleantur, et mediteris in eis die ac nocte. Hoc Pharisaei male interpretantes, scribebant in membranulis Decalogum Moysi, id est, decem verba legis, complicantes ea et ligantes in fronte, et quasi coronam capiti facientes, ut sempequasi religiosus in populis judicatur. Jusserat quoque Moyses, ut in quatuor angulis palliorum hyacinthinas fimbrias facerent , ad Israelis populum dignoscendum, ut quomodo in corporibus circumcisio signum Judaicae gentis daret, ita vestis haberet aliquam differentiam. Unde superstitiosi magistri, captantes auram popularem, atque ex mulierculis sectantes lucra, faciebant fimbrias, atque acutissimas in eis spinas ligabant, ut ambulantes et sedentes interdum pungerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
rit xͥ et̾nitatẽ. ut negets mortis euis
humilitatẽ. Ambulate gͦ ex fide infidẽ
totũ intelligendo: et moriturũ xp̃m ut
redimat. et uicturũ it et̾nũ incelo quo
ꝑducat. Ambulate inquid dũ lucem ha¬
betis .i. ꝓficite c̾dñtes que dico. dũ lucẽ
uboꝵ meoꝵ munistro uobis. Tenebre

Expanded text:
i aeternitatem, ut negetis mortis ejus humilitatem. Ambulate ergo ex fide in fidem, totum intelligendo, et moriturum Christum ut redimat, et victurum in aeternum in coelo quo perducat. Ambulate, inquit, dum lucem habetis, id est proficite credentes quae dico, dum lucem verborum meorum ministro vobis. Te
Abbreviated transcription (Latin):
uenit iterũ ad discipłos suos: ⁊ inuen
bant apłoꝵ oculi. negationẽ uicina.
MEt relictis illis iterũ ab ut et orauit
t̾cio m R eiudẽ sermonẽ dicens. ꝓpt̃¬
exitũ bonũ qui erat futurꝰ pꝰ bibitam
am aritudinem calicis. orat tociens ut
dũ corporis sui sanguinẽ in remisslo¬
nẽ peccatoꝵ consecrau̾at. Tribꝰ uicibꝰ
orauit: ut et nos ap̃titis peccatis uetuiã.
⁊ ap̃sentibꝰ malis tutelam. et afuturis pe¬
ditatis. ita  timoris. Est enĩ cõcupis¬
cencia carnis. concupiscencia ocułoꝵ.
ambitioscłĩ. ẽ ⁊ timor mortis. timor
uilitatis. timor doloris. Contra que
omĩa docet: oratione debere nos mu¬
niri. Uñ ⁊ ꝓpt̃ tͥnam tẽptationẽ passi¬
onis pot̃ intelligi t̃ dñm orassȩ.

Expanded text:
venit iterum ad discipulos suos, et invenit bant apostolorum oculi, negatione vicina. M. Et relictis illis, iterum abiit et oravit tertio. M. R. eumdem sermonem, dicens. exitum bonum, qui erat futurus post bibitam amaritudinem calicis, orat toties, ut dum corporis sui sanguinem in remissionem consecraverat. Tribus vicibus oravit, ut et nos a praeteritis peccatis veniam, et a praesentibus malis tutelam, et a futuris peditatis, ita et timoris. Est enim concupiscentia carnis, concupiscentia oculorum, ambitio saeculi: est et timor mortis, timor vilitatis, timor doloris. Contra quae omnia docet oratione debere nos muniri. Unde et propter trinam tentationem passiotest intelligi ter Dominum orasse.
Abbreviated transcription (Latin):
bat eum cũ ip̃is. Ut gͦ dixit eis ego
sum. abierunt retrorsum: et cecide¬
runt int̃ram. Enc̃ munitũ armatoꝵ:
Una uox dicentis ego sum. turbam
sine relo aliquo strauit. Quid pudi
cit: Quid regnaturus pot̾it. qui mo¬
tantes antixpm retro abeunt. et
ĩrena que amant sadunt. Ttum
gͦ eos unt̾rogauit. Quẽ queritis. Illi

Expanded text:
s. Ut ergo dixit eis: Ego sum, abierunt retrorsum, et ceciderunt in terram. Ubi nunc munimen armatorum? Una vox dicentis: Ego sum, turbam sine telo aliquo stravit. Quid judiccit? ALBINUS. Quid regnaturus poterit, qui motantes Antichristum retro abeunt? Et in terrena quae amant cadunt. Iterum ergo eos interrogavit: Quem quaeritis? Illi
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃. In eis sumꝰ ut c̾ature inc̾atore. in
eis unũ ẽẽ possumꝰ nc̃ fide & carita¬
te. ⁊ infut᷑o ampliori dilectione. Uñ
subditur. Et ce ip̃i in nobis unũ suit.
credo sint unũ dĩ templũ. sicut os¬

Expanded text:
liter. In eis sumus, ut creaturae in Creatore; in eis unum esse possumus nunc fide et charitate, et in futuro ampliori dilectione. Unde subditur: Ut et ipsi in nobis unum sint. Credendo sint unum Dei templum, sicut os
Abbreviated transcription (Latin):
sic̾ ñ semꝑ significat equalitatẽ. s a
liqñ ponitur ꝓ qr. ut hio. ⁊ ibi. dicut
me misisti inmũdũ. ⁊ ego misi eos
in mũctũ. M̃bra unigenĩti ꝑducit
pat̾ gr̃a clilectionis ad angłoꝵ equa¬
litatẽ. carnẽ uͦ unigeniti sui suꝑ excei¬
lenciã cuiꝰ libae anguĩ cũ sit una p̾sona
carnis ⁊ u̾bi. Sunt tñ quidã qui ã nõ

Expanded text:
tatem, sed aliquando ponitur pro quia, ut hic et ibi: Sicut me misisti in mundum, et ego misi eos in mundum. Membra Unigeniti perduxit Pater gratia dilectionis ad angelorum aequalitatem, carnem vero Unigeniti sui super excellentiam cujuslibet angeli, cum sit una persona carnis et Verbi. Sunt tamen quidam, qui etiam nos
Abbreviated transcription (Latin):
iradit. Aliquid tñ ht̃ de ueretundi¬
a dñcipuli. qr ñ palam ꝑsecutoribꝰ
eũ tͥdidit. s ꝑosculi signũ. Suscipit
dñs osculũ. ñ quo simulare nos do¬
ceat. s ne ꝓditionẽ fug̃e uideatur:
⁊ implae qd̾ scͥptũ ẽ. Cũ his qͥ ocderãnt
pac̾ẽ: eram pacificꝰ. Ed dicit uida os¬
culo filiũ hoĩs tradis: int̾rogatine
ꝓnũciandũ puto: quasi amantis af.¬
fectu corripiat ꝓditorem. Ac si dicat.
a moris pignore uulnꝰ infligis: carita¬
tus offitio fanguinẽ fundis. pacis uis¬
trum̃to mortem irtogas. seruus dñm.
ẽ: ut ꝑcontrariũ dicatur amicus qͥ
mice: quomͦ huc intrasti ũ hñs ues¬

Expanded text:
tradit. Aliquid tamen habet de verecunditradit. Aliquid tamen habet de verecundia discipuli, quia non palam persecutoribus eum tradidit, sed per osculi signum. Suscipit Dominus osculum, non quo simulare nos doceat, sed ne proditionem fugere videatur, et implet quod scriptum est: Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus . Quod dicit: Juda, osculo Filium hominis tradis? interrogative pronuntiandum puto, quasi amantis affectu corripiat proditorem. Ac si dicat: Amoris pignore vulnus infligis; charitatis officio sanguinem fundis; pacis instrumento mortem irrogas; servus dominuest, ut per contrarium dicatur amicus, qumice, quomodo huc intrasti, non habens ves
Abbreviated transcription (Latin):
Cohors ñ uidoꝵ s miltiũ fuit ap̃si¬
de accepta: ut nullus tenentibus
auderet obsistere. Uenit &ẽ cũ iuda
auidis tradita turba multa: ut si
quis resistere auderet. contra tot ñ
posset. Confidit de uͥtute scłi. qui
desꝑat de auxilio dĩ. Ueruntam̃
in nocte magistrũ tradit. ut sine
turbis q̃ in dĩe fcequent̃ aderant in¬
ueniretur. Cũ lat̾nis et facibꝰ ueni¬
unt. ut si latere uellae his quetere
bat signa que fecerat saluator. fac¬
ta magicis artibꝰ. E qr forte audi¬
erat dñm in monte tranffiguratũ:
timebat ne sumili tranffiguratione e¬
laberetur de manibꝰ ministroꝵ. dat
g signũ osculi cũ ueneno cdiaboli: sic̃
chaim obtulit sacͥficiũ subdolũ ⁊ re
Et confestim accedens adiħm̃ dixit
aue rabbi. Et appropinqͣuit iħu. ut os¬
cularetur eum. Ih̃c aũ dixit ei. Iuda
osculo filiũ hominis tradis : Amice
ad qd̃ uenisti: Et osculatus ẽ eũ. Inpu¬
dȩns ⁊ scelerata confidencia. magis¬
trũ uocat.⁊ osculũ ingent ei quem

Expanded text:
 sed militum fuit, a praeside accepta, ut nullus tenentibus auderet obsistere. Venit etiam cum Juda a Judaeis tradita turba multa, ut si quis resistere auderet, contra tot non posset. Confidit de virtute saeculi, qui desperat de auxilio Dei. Verumtamen in nocte magistrum tradit, ut sine turbis quae in die frequenter aderant, inveniretur. Cum laternis et facibus veniunt, ut si latere vellet, his quaererbat signa, quae fecerat Salvator, facta magicis artibus. Et quia forte audierat Dominum in monte transfiguratum, timebat ne simili transfiguratione elaberetur de manibus ministrorum. Dat ergo signum osculi cum veneno diaboli, sicut Cain obtulit sacrificium subdolum et reEt confestim accedens ad Jesum, dixit: Ave, Rabbi: et appropinquavit Jesu, ut oscularetur eum. Jesus autem dixit ei: Juda, osculo Filium hominis tradis? Amice, ad quid venisti? Et osculatus est eum.dens et scelerata conscientia magistrum vocat, et osculum ingerit ei quem
Abbreviated transcription (Latin):
bo anime ratione. Ounit timisire ca¬
licẽ qr homo ẽ. s ꝑficit dispensati¬
onẽ qr pat̾ obediens ẽ sensus est
si moritur mors me ñ moriente transe
bibat calicem ꝓpinatũ. Uñ cõnsignant̃
derit. hñs ꝓpħas qui me uaticinantur.

Expanded text:
animae ratione. Orat transire calicem, quia homo est; sed perficit dispensationem, quia Patri obediens est. Sensus est: Si moritur mors, me non moriente transeabibat calicem propinatum. Unde et signanter derit, habens prophetas qui me vaticinantur.
Abbreviated transcription (Latin):
luirgat. scco silet. t̾cio quiescẽ iubet.
ratio ista est: qd̾ pͥmũ post resurrecti¬
onẽ disꝑsos eos et diffidentes ac tre¬
pidos rep̃hãdit. scdo: misso sp̃u pa¬
raclito grauatos ad contuendam eu¬
glii lib̾tatem oculos uisitauit. Nam
aliqñ dici legis amore detũti. quodã
ficlĩ sonno occupati sunt: Tertio uͦ cla
nꝰ peccatoꝵ. Intelligitur pꝰ illud dic.¬
tum .doriite iam et requiescite. si¬
luisse dñm aliquantulũ : et requie¬
uisse discipulos. Nam pꝰ scdm mar¬
cũ intulit. sufficit iam qd reqͥeuistis:
⁊ dem̃ addidit ueñ hora. Suigite
eamꝰ. ecce appropĩqͣuit qͥme tradet.
ultro eamꝰ obiuiam: ut passuri cõfi¬
denciam uideant. Ultro nos offer¬
re debemꝰ qñ ñ expedit mortem ef¬
fugere: ⁊ non pͥus.Clxi.¬

Expanded text:
jurgat, secundo silet, tertio quiescere jubet: ratio ista est, quod primum post resurrectionem dispersos eos et diffidentes ac trepidos reprehendet: secundo misso Spiritu paracleto, gravatis ad contuendam Evangelii libertatem oculis, visitabit. Nam aliquandiu legis amore detenti, quodam fidei somno occupati sunt. Tertio vero, iAUGUST. Intelligitur post illud dictum, dormite jam et requiescite, siluisse Dominum aliquantulum, et requievisse discipulos. Nam post secundum Marcum, intulit, sufficit, jam quod requievistis, et deinde addidit, venit hora. Surgite, eamus; ecce appropinquavit qui me tradet. ultro eamus obviam, ut passuri confidentiam videant. Ultro nos offerre debemus, quando non expedit mortem effugere, et non prius.
Abbreviated transcription (Latin):
tus quo tͥstis. ꝓpt̃ nos uideł ñ ꝓpt̃ se.
Et factꝰ ẽ in agonia. e ꝓlixiꝰ orabat di¬
P at̃ mi si ñ pot̃ calix hic transire nͥ
bibã illũ . fiat uoluntas tua. In ago¬
nia .a. inc̃tamine mortis ꝓlixiꝰ orabat
ut nos doc̃et deuociꝰ orare inꝑiculoso
c̃tam ine. Orat autẽ. ut si ninnie alit
saluari ñ pot̃ nͥ aruerit cu curbita: fi
Et factus ẽ sudor eiꝰ sic̃ ginte sangͥ¬
nis decurrentes int̾ram. Contͥ naturã¬

Expanded text:
pter se. Et factus est in agonia, et prolixius orabat, diPater mi, si non potest calix hic transire, nisi bibam illum, fiat voluntas tua. In agonia, id est, in certamine mortis, prolixius orabat, ut nos doceret devotius orare in periculoso certamine. Orat autem, ut si Ninive aliter salvari non potest, nisi aruerit cucurbita, fiaEt factus est sudor ejus sicut guttae sanguinis decurrent
Abbreviated transcription (Latin):
&ẽ ꝓ apłis orau̾it᷑. quos sedulo mo¬
nebat igilare et orare. Nan trifticie
temini s ne intretis intẽp̃tationẽ.
.I. ne tẽptatio uos suꝑet. ⁊ intͣ suaͦs cas¬
ses teneat. Martir qui ꝓ confessione
dm̃i sanguinẽ fundit. tẽptatus quidẽ
ẽ. s tẽp̃tationis retibꝰ ñ ligatus. Si aũ
negaret dñm. tc̃ tẽptatio suꝑaret eũ.
firma. Noc contra temera. Il xx.¬
cios dictum est: qui qd̃ c̃dideriñt
qui solus erat passurus ꝓ om̃ibꝰ.
legimꝰ: qr anglĩ minstrabant ei. Indo¬

Expanded text:
o apostolis oraverit, quos sedulo monebat vigilare et orare. Nam magnitudintemini, sed: ne intretis in tentationem, id est, ne tentatio vos superet, et intra suas casses teneat. Martyr qui pro confessione Domini sanguinem fudit, tentatus quidem est, sed tentationis retibus non ligatus. Si autem negaret Dominum, tunc tentatio superaret eum.firma. Hoc contra temerarios dictum est, qui quod crediderint,qui solus erat passurus pro omnibulegimus quia angeli ministrabant ei . In do
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sũ inmũdo. Pat̾ sc̃e serua eos in no¬
inine tuo. qͦs dedistis mͥ: ut sint utrũ
sicut ⁊ nos. Ut hõ rogat patrem ꝓdis¬
cipulis: ut ds̃ dicit se unũ ẽȩ cum
patre. Non ait ut nobiscũ sint unũ.
aut simus unũ ip̃i et nos. Ip̃i in nat᷑a
sua sint unũ: sic̃ nos in nr̃a unũ sumꝰ.
Cũ eẽm cũ eis ego seruabam eos in nõe
tuo qͦs dedist mͥ custodiui. & nemo ex
his ꝑut nͥ filiꝰ ꝑditionis.: ut scͥpt᷑a im¬
pleatur. Iudas ꝑinitationẽ filiꝰ diabo¬
li qui ẽ ip̃a ꝑditio. scͥpturas de se ꝓphe¬
tantes ĩpleiit. Nlon debemꝰ intellig̃e.
qd̃ pat̃ et filiꝰ alt̾natim seruent. qua¬
si alt̾ pꝰ alt̾um. Simul enĩ seruant pat̃

Expanded text:
 sum in mundo. Pater sancte, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi, ut sint unum sicut et nos. Ut homo, rogat Patrem pro discipulis; ut Deus, dicit se unum esse cum Patre. Non ait: ut nobiscum sint unum; aut: simus unum ipsi et nos. Ipsi in natura sua sint unum, sicut nos in nostra unum sumus. Cum essem cum eis, ego servabam eos in nomine tuo, quos dedisti mihi; custo filius perditionis, ut Scriptura impleatur. Judas, per imitationem filius diaboli, qui est ipsa perditio, Scripturas de se prophetantes implevit. Non debemus intelligere, quod Pater et Filius alternatim servent, quasi alter post alterum. Simul enim servant Pater
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionem dĩ uelle truncari. me
tur. uͥ ds̃ sup̃ma et maior causa cõsti¬
tuitur: ibi meritũ dum taxat habe
ruit ⁊ nobis salutem. et sibi qd̾ pꝰ
passionẽ nec tͥstari nec turbari po¬
rest. neq in aliquo pati. Ud aũ mar.¬
tiriũ ꝑ se uoluntariũ ñ sit. iñ pa¬
tae qr iocundũ ñ est. Expetibiliũ eñi
quedã sũt iocunda bona que ꝓpt̾
se expetuntur. ut uidẽ dm̃. Alia
sunt bona ñ iocunda que ꝓpt̾ ali¬
ud expetuntur: ut martirium. ħ
dñs petro manifeste aꝑuit: cũ ait
& ducae te quo tu ñ uis. Si oppo¬
endũ illud facio. Manifestans aut̃
ihc̃ in oratione suã deuocione qua¬
si clilectus ⁊ conplacens dispositioni¬
bus ꝓatris: addidit. M.cc xcu.¬

Expanded text:
dilectionem Dei velle truncari, mertur, ubi Deus suprema et major causa constituitur, ibi meritum duntaxat habetruit et nobis salutem, et sibi quod post passionem nec tristari nec turbari potest, neque in aliquo pati. Quod autem martyrium per se voluntarium non sit, inde patet quia jucundum non est. Expetibilium enim quaedam sunt jucunda bona, quae propter se expetuntur, ut videre Deum. Alia sunt bona non jucunda, quae propter aliud expetuntur, ut martyrium. Hoc Dominus Petro manifeste aperuit, cum ait: Et ducet te quo tu non vis . Si oppoendum, illud facio . Manifestans autem Jesus in oratione sua devotionem, quasi dilectus et complacens dispositionibus Patris, addidit: M.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃datur. Pat̃ quos deddisti mͥ uolo ut
uͥ ego sum ⁊ illi siit mecũ: ut uideãt
claritatẽ meam qũa dedisti mͥ. Qña¬
tũ attim ad caturam inqua factus hõ.
hdicit. adhuc tñ ñ ibi erat. s cito erat
ascensurꝰ. Uł sũ dixit ꝓpt̃ uiutatẽ ⁊¬
sone: in qua et ds̃ homo ẽ. ⁊ hõ ds̃. Qũã¬
audiuit hodie mecũ eris inparadi¬
so. Scdm̃ id ꝙ hõ erat aĩa eiꝰ ip̃o ddie fu¬
tura erat in inferno. caro insepulchit
dit mecũ. nam et miseri pꝰsũt ẽẽ uͥil
qr beati ẽẽ ñ pꝰsunt nͥ ex illo. Suma¬
mꝰ quale cũq exemplũ sicut cecꝰ
& si ibi sit uͥ lux ẽ. ñ est tñ cũ luce ⁊̃ ta
hic intelligit᷑ uoluisse cũ ait. uolout
uͥ sum ego ⁊ illi sit mec̃. lã de specie
illa oĩno dicebat. inqua uidebimꝰ eũ
sicuti est. Uñ sub cditur ut uideant:
ñ ut c̃dant. Fĩdĩ merces ẽ ista. ñ fidẽ.

Expanded text:
o ut ubi ego sum, et illi sint mecum, ut videant claritatem meam quam dedisti mihi. Quantum attinet ad creaturam, in qua factus homo hoc dicit. Adhuc tamen non ibi erat, sed cito erat ascensurus. Vel sum, dixit propter unitatem personae in qua et Deus homo est, et homo Deus. Quanaudivit: Hodie mecum eris in paradiso . Secundum id quod homo erat, anima ejus ipso die futura erat in inferno, caro in sepulcro.dit, mecum: nam et miseri possunt esse ubi quia beati esse non possunt nisi ex illo. Sumamus qualecunque exemplum. Sicut caecus, etiamsi ibi sit ubi lux est, non est tamen cum luce; ita hic intelligitur voluisse, cum ait: Volo ut ubi sum ego, et illi sint mecum: nam de specie illa omnino dicebat, in qua videbimus eum sicuti est . Unde subditur: ut videant, non ut credant. Fidei merce
Abbreviated transcription (Latin):
dine cordis opp̃ssi. Cum in monte oritꝰ.
ta cite nos admonet. ꝓ celestibꝰ donis oran¬
dũ eẽ. Cum unualle orat pinguelinis.
insinuat nobis̃ humilitatẽ seruandam
ẽẽ in oratione. ⁊ piguedinẽ r̃t̾ne dilec¬
tioĩs. Et assũpto pecrõ et duobus filis. ⁊ e

Expanded text:
dine cordis oppressi. BEDA. Cum in monte orat, dine cordis oppressi. BEDA. Cum in monte orat, tacite nos admonet pro coelestibus bonis orandum esse. Cum in valle orat pinguedinis, insinuat nobis humilitatem servandam esse in oratione, et pinguedinem internae dilectionis. Et assumpto Petro et duob
Abbreviated transcription (Latin):
que dr̃ gethsemani. Atranstortentẽ ce¬
dron uͥ erat horiꝰ. inqũe introuut ip̃e
et discipuli eius. Gechsemani locꝰ ẽ ad ra¬
ũ. Ibi tauri pingues obsederunt me do¬
minñ. ⁊ uituli multi ccũdederunt meũ
appropians morti uenit in uallẽ puigue.¬
diis. qͥ ꝑ uallẽ humilitatis et pingue
horto capi disposuit. ut deleret peccatũ
cõmillũ inhorto deliciarũ Tranftorcentẽ
cedron cõp̃hendi uoluit. et uixta psal¬
nustam de torrente inuia bibit. Inua
huiꝰ uite bibit de torrente passionis.
ꝓpt̾ea ex altauit capud̾. Cedron geniti¬
uus pluralis ẽ ing̃co. qui latine potest
S ciebat aũ ⁊ uidas qui tradebat eũ
locũ. ꝙr frequent̃ iħc̃ conuenerat illuc
cũ discipulis suis. L .cc. lxxxMccxcu
Etcũ ꝑuenisset ad locum. Rcl xxiii.¬
uenit Mdixit discipulis suis. Sedete
doest. Sedete donec uadam et orem.
et orate ue intẽptatione supemim. Se¬
parantur inoratione qͥ sepantur inpas¬
sione: ꝙ ille orat. illi dormunt pingue¬

Expanded text:
r Gethsemani, trans torrentem Cedron, ubi erat hortus, in quem introivit ipse et discipuli ejus. BEDA. Gethsemani locus est ad ralis pinguium. Ibi tauri pingues obsederunt Dominum, et vituli multi circumdederunt eum . Appropians morti, venit in vallem pinguedinis, qui per vallem humilitatis et pinguedhorto capi disposuit, ut deleret peccatum commissum in horto deliciarum. Trans torrentem Cedron comprehendi voluit, et juxta Psalmistam: De torrente in via bibet . In via hujus vitae bibit de torrente passionis, propterea exaltavit caput. Cedron genitivus pluralis est in Graeco, qui Latine potest Sciebat autem et Judas qui tradebat eum locum: quia frequenter Jesus convenerat illuc cum Et cum pervenisset ad locum, M. R. dixit discipulis suis: Sedete do est: Sedete donec vadam et orem, et orate, ne tentatione superemini. Separantur in oratione qui separantur in passione, quia ille orat, illi dormiunt pingue
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ culpe debitũ. nullius peccati nesti¬
qiũ fuit. Uoluntarie aũ assũpsit utfir¬
muitates nr̃as que adõ ñ seꝑant. ueludͭ ig¬
norancis seu concupiscencia seꝑat. Sic̃
ueram humanitatẽ ita et humanas in¬
firmitates assũpsit: ut eas cruci affigeret.
⁊ nos foites efficẽt. Itaq uoluntatẽ ñrã
suscepit. & tͥsticiam. Dristiciam conficlen¬
t̃clico. qui cruc̾e p̃dico. S ẽ quedã isticia
⁊ qͥam timor rationem subm̃gens.⁊ ho¬
minẽ cõtẽpto dĩ p̃cepto ducens inpecca
tũ: sicut petrus tunore negauit. de hꝰ¬
modi locuntur expositores qñ dicunt
xp̃m n̾ tunuisse: qui adħ uenerat ut pa.¬
teretur. ⁊ petrũ timiditatis arguerat. Ẽ¬
⁊ aliꝰ timor modãtus. qui naturalit̃ in est
ontĩ homini. ⁊ sine peccatoẽ. ut fam es
sitis. ⁊ ille fuit in xp̃o. hottuit ꝗꝓpe mor

Expanded text:
stigium fuit. Voluntarie autem assumpsit infirmitates nostras, quae a Deo non separant, velut ignorantia seu concupiscentia separat. Sicut veram humanitatem, ita et humanas infirmitates assumpsit, ut eas cruci affigeret, et nos fortes efficeret. Itaque voluntatem nostram suscepit et tristitiam. Tristitiam confidenter dico, qui crucem praedico. Sed est quaedam tristitia, et quidam timor rationem submergens, et hominem, contempto Dei praecepto, in peccatum ducens, sicut Petrus timore negavit. De hujusmodi loquuntur expositores, quando dicunt Christum non timuisse, qui ad hoc venerat ut pateretur, et Petrum timiditatis arguerat. Est alius timor moderatus, qui naturaliter inest omni homini, et sine peccato est, ut fames, sitis, et ille fuit in Christo. Horruit quippe
Abbreviated transcription (Latin):
coet̾nꝰ ħ dictum accipiamꝰ. uolo ut
uͥ sum ego ⁊ illi sint mecũ. in part̾e
cũ xp̃o erimus. S ille sic̃ ille nos
sicut nos. Uolo inquit : ⁊ ñ pot̾ ñ
fieri ꝙ uult om̃ip̃s. Om̃iũ quidẽ
ꝑotestas ei ẽ. s illi soli sui sunt qͦs
elegit. ut dic̃. Ego elegi uos de mũdo
Illos ꝑat̃ sibi dedit i. traxit adcũ. ⁊ cluu¬

Expanded text:
 dictum accipiamus: Volo ut ubi sum ego, et illi sint mecum. In Patre cum Christo erimus. Sed ille sicut ille, nos sicut nos. Volo, inquit, et non potest non fieri quod vult Omnipotens. Omnium quidem potestas ei est, sed illi soli sui sunt quos elegit, ut dicit: Ego elegi vos de mundo . Illos Pater sibi dedit, id est traxit ad eu
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ p̃destinationis. significat fu¬
tura uerbis p̃t̾iti ipr̃is. Sgo in eis et
tu in me. ut sint cõsũmati ĩunũ.
ħreuit̃ oftendit se mediatorem eẽ
it̃ dm̃ et homines. ac ꝑeũ pattem
mane in nobis. Qod addidit cõsũ¬
mati. oftñdit ꝑfectam beatitudinẽ.
Et cognoscat mũdus qr tu me mi¬
sisti. Aliqñ cognoscẽ ponitur ꝓc̃dẽ.
s hic uͥ loqͥtur de cõsũmatione in¬
telligenda est cognitio qualis erit
ꝑspeciẽ. ñ qualis nc̃ est ꝑfidem. Qũa¬
du enĩ c̃limus qd̾ ñ uidemꝰ. nũdum
sumꝰ cõsũmati si cut erimꝰ cũ uidebimnꝰ:

Expanded text:
nificat futura verbis praeteriti temporis. Ego in eis, et tu in me, ut sint consummati in unum. Breviter ostendit se mediatorem esse inter Deum et homines, ac per eum Patrem manere in nobis. Quod addidit: consummati, ostendit perfectam beatitudinem. Et cognoscat mundus, quia tu me misisti. Aliquando cognoscere ponitur pro credere; sed hic, ubi loquitur de consummatione, intellegenda est cognitio qualis erit per speciem, non qualis nunc est per fidem. Quandiu enim credimus quod non videmus, nondum sumus consummati, s
Abbreviated transcription (Latin):
Simon gͦ petrus hñs glãdiũ edixxit
seruo malchus. Petrus eodẽ ardore qͦ
cet̃a. amputauit dextram aure malch
Sciebat enĩ quomͦ finees puniendo sac¬
legos: ĩcedẽ iusticie ⁊ sacerdocii ꝑen¬
iħc petro. Calicem quẽ dedit michi
ut pacienciam nr̃os doceamꝰ ũ iundic¬
tam. Uocabulo calicis: passionẽ corpotis̃
declarat. Corꝑa enĩ nr̃a trenoꝵ et fra
tata franguntur. Uñ dñs alibi. uos pha¬
risei pͥus qd̾ deforis ẽ calicis et catini
mũdatis. facile eciam ea q̃ mens uolut
int̾na ꝑcorporis gesta ꝓdunt᷑: sicut ea
que uitrens calix intiꝰ continoe foris lu¬
cent. Bibit g calicẽ corporis: sui. qui
corporalem fragilitatem spũali absor¬
bet affectu:⁊ quasi ĩ mĩtẽ animũ ꝙ tras¬
funditur. ut int̾ioribꝰ ext̾ioꝵ ĩ becillitas
hauriatur.

Expanded text:
t servo Malchus. HIERON. Petrus eodem ardore quo caetera, amputavit dexteram aurem Malchi. Sciebat enim quomodo Phinees, puniendo sacrilegos, mercedem justitiae et sacerdotii perenPetro: Calicem quem dedit mihi Put patientiam nostros doceamus, non vindictam. Vocabulo calicis, passionem corporis declarat. Corpora enim nostra terrenorum et fragtata franguntur. Unde Dominus alibi: Vos, Pharisaei, prius quod deforis est calicis et catini, mundatis . Facile etiam ea quae mens voluit interna, per corporis gesta produntur, sicut ea quae vitreus calix interius contitinet, foris lucent. Bibit ergo calicem corporis sui, qui corporalem fragilitatem spirituali absorbet affectu; et quasi in mentem animumque transfunditur, ut interioribus exteriorum imbecillitas hauriatur.
Abbreviated transcription (Latin):
fide u̾bũ eoꝵ habuerũt antiqui rꝰti
de ꝙꝰ constat qr nũquam saluari
possent. nͥ in mecliatorem uenturũ c̃¬
didissent. Fi deliores gͦ reꝑiuntur
qͥ iam defuncti illũ resurrecturũ non
dubitabant: quam illi qui uis a eiꝰ
morte spem quã habuerant de eiꝰ
resurtectione ꝑdiderunt. Uñ & qui¬
dã chxerunt. Hos aũ sꝑabamꝰ qr re¬
dẽpturus eẽt isrł G om̃s ad oratio¬

Expanded text:
eorum habuerunt antiqui justi, de quibus constat quia nunquam salvari possent, nisi in mediatorem venturum credidissent. Fideliores ergo reperiuntur, qui jam defuncti, illum resurrecturum non dubitant, quam illi qui visa ejus morte, spem quam habuerant de ejus resurrectione, perdiderunt. Unde et quidam dixerunt: Nos autem sperabamus quia redempturus esset Israel
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ quomͦ de mundo ñ erant si scificati
in u̾itate nũdũ erant. aut si iam erãt
sc̃ificati. cur poscat ut sc̃ificentur. Sci¬
ficati erant. s poscit ut sanctiores fiant.
et insc̾itate ꝓficiant. Uñ apłs. Qui in
uobis bonũ opus cepit: ꝑficiae usq
misisti ĩmũdũ: et ego misi eos inmũ¬
dũ. ħ ẽ qr misistime. msi eos. Et ꝓ eis
ego scifi co me ipsum ut sint & ip̃i scĩ¬
ficati inu̾itate. ꝓ eis scifico me ipsum:
.i. eos in me ip̃o scĩfico. ħ ait qr mbra st̃
ẽ ab iuitio c̃ationis sus: ħ io dicit. qr
una ꝑsona facta ẽ u̾bũ ⁊ homo. Tũc
gͦ scificauit se inse. ħẽ se hoĩem inse
u̾bo. Non ꝓhis aũ rogo tantum. s ce ꝓ
his qͥ c̃dituri sunt ꝑ u̾bũ eoꝵ in me.
hic nõ tantũ intelligendi sunt illi qͥ
apłos incarne audierunt. s & om̃s
ad quos eoꝵ u̾bũ uenit et uenturum
ẽ. qui c̃diderunt et c̃dituri sunt. Po¬

Expanded text:
test quomodo de mundo non erant, si sanctificati test quomodo de mundo non erant, si sanctificati in veritate nondum erant; aut si jam erant sanctificati, cur poscat ut sanctificentur. Sanctificati erant, sed poscit ut sanctiores fiant, et in sanctitate proficiant. Unde Apostolus: Qui in vobis bonum opus coepit, perficiet usque misisti in mundum, et ego misi eos in mundum. Hoc est: quia misisti me, misi eos. Et pro eis ego sanctifico meipsum, ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Pro eis sanctifico meipsum, id est, eos in meipso sanctifico. Hoc ait, quia membra sunt est ab initio creationis suae. Hoc ideo dicit, quia una persona facta est Verbum et homo. Tunc ergo sanctificavit se in se, hoc est: se hominem in se Verbo. Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me. Hic non tantum intelligendi sunt illi qui apostolos in carne audierunt, sed et omnes ad quos eorum verbum venit, et venturum est, qui crediderunt et credituri sunt. Po
Abbreviated transcription (Latin):
nio. et ħ loquor in mũdo. ut habeant
gaudiũ meum ĩpletũ insem & ip̃is.
ħ ẽ ut sint unũ sicut : nos: ꝙ ame cõ¬
feretur eis. Scce in mundo se loqui di¬
cit: qui paulo añ dixerat iã ñsũ inmũ¬
do. G qr nũdũ abierat hic adhuc erat.
et ꝙ mox abiturus fuerat hic quodam¬
mͦ iam ñ erat. Ego dedi eis sermonẽ
tuũ. et mundus odio eos habuit. Ubis
adhuc p̃t̾iti tp̃ns futura p̃nũciat. de m̃
subicit. cur eos oderit mũdus Quia
ñ sunt de mũdo sicut et ego ñ sum
de mũdo. ħ eis generatione collatũ ẽ.
tiam gn̾atione de mundo erant. Uñ
alibi. Ego uos de mũdo elegi Non
rogo ut᷑ tollas eos de mũdõ s ut sec¬
ułis eos amalo. huic habes qr sci non
debent rogare ut trauseant de uiũdo
si ad huc non ẽ eis conueniens. sic̃ neo
istis adhuc cõueniens erat. P redictam
repetit sentũciam. De mundo non sũt
sicut ⁊ ego ñ sum de mundo. Scĩfica eõ
inu̾itate. sermo tuus u̾itas ẽ. Queti po¬

Expanded text:
habeant gaudium meum impletum in semetipsis. Hoc est: ut sint unum sicut et nos, quod a me conferetur eis. Ecce in mundo loqui se dicit, qui paulo ante dixerat: jam non sum in mundo. Ergo qui nondum abierat, hic adhuc erat: et quia mox abiturus fuerat, hic quodammodo jam non erat. Ego dedi eis sermonem tuum, et mundus eos odio habuit. Verbis adhuc praeteriti temporis futura praenuntiat. Deinde sunon sunt de mundo, sicut et ego non sum de mundo. Hoc eis regeneratione collatum est; nam generatione de mundo erant. Unde alibi: Ego vos de mundo elegi . Non rogo ut tollas eos de mundo, sed ut serves eos a malo. Hinc habes, quia sancti non debent rogare ut transeant de mundo, si adhuc non est eis conveniens, sicut nec istis adhuc conveniens erat; praedictam repetit sententiam. De mundo non sunt, sicut et ego non sum de mundo. Sanctifica eos in veritate: sermo tuus veritas est. Quaeri po
Abbreviated transcription (Latin):
na infirmitate trepidanter renui¬
erat. reu̾tens insemet ipsũ ꝑ obedi¬
enciam et fortitudinem m̃tis con¬
firmat. ħon inquit ħ fiat qd̾ huma¬
eri nolumꝰ. sic ꝑ infirmitatẽ petamꝰ
ut ñ siat: quatinꝰ ꝑfortitudinẽ ꝑa¬
ti siimꝰ. ut u̾oluntas cõditoris nñ
multũ confidere ñ debemꝰ ne ip̃am uir¬
tutẽ uideamur ꝓfitęri: sic multũ pu¬
sillamimit̃ agere et diffidere ñ debemꝰ
futura. s habeant rectũ cor. uitent mor¬
tẽ quantũ pꝰsunt. s si ñ pꝰsunt dicant
qd̃ clũs dixit̾. Pat̃. si fieri pot̃ transe¬
at ame calix iste. Ecce habes uolun.¬
tatẽ humanam exp̃ssam. uide quid
dicat rectũ cor. S ñ qd̾ ego uolo .s
qd̾ tu uis. uñ alibi. Non ueni fac̃e
uoluntatẽ meam. scł quam tempo

Expanded text:
na infirmitate trepidanter renuerat, revertens in semetipsum, per obedientiam et fortitudinem mentis confirmat. Non, inquit, hoc fiat quod humaeri nolumus, sic per infirmitatem petamus ut non fiat, quatenus per fortitudinem parati simus, ut voluntas conditmultum confidere non debemus, ne nostram virtutem videamur profiteri; sic multum pusillanimiter agere et diffidere non debemufutura, sed habeant rectum cor. Vitent mortem quantum possunt; sed si non possunt, dicant quod Dominus dixit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Ecce humanam voluntatem habes expressam, vide quid dicat rectum cor. Sed non quod ego volo, sed quod tu vis. Unde alibi: Non veni facere voluntatem meam, scilicet quam tempo
Abbreviated transcription (Latin):
pateretur: et a constitutione mũdi Cac̃¬
m̃tũ hoc nr̃e salutis uieo erat often¬
sũ. Sassus gͥ est ñ qd̃ uellet pati. ĩ mo re¬
fotinidabat. s qr patrẽ diligebat quẽ
ħ uelle sciebat. et qr ꝑ mortem suam
salutẽ ꝓxiii fieci cupiebat. Nlec seqͥ¬
tur si ꝓpt̃ hec pati uoluit gͦ pati uo¬
luit. sicut de infirmo uideri pot̃. qͥ
uult incidi uł coqui ut sanetur: nec
uult tũ incicti. pociꝰ om̃no reformi¬
dat Eneñ det̃ qd̾ aliquis in carceratꝰ
filiũ. suũ nult incardere poni ut ip̃s
sic euadat: nec tũ uult filiũ. iticat¬
cerari. pocius iñ dolae. uoluntas enĩ
nũꝗͣ ẽ nͥ cũ delectatione: qͥ ꝑpe qd̃ delec¬
tat uolumꝰ. ꝙ uͦ molestat illud abor¬
rere solemꝰ. Uñ infutura uita uͥ mł¬
la erit passio. nicħ contra uoluntatẽ
fice. Contra uoluntatẽ itaq dolores
atq inolestias paciebantur martires:
nec̾ alit̃ aliqd̾ meritũ ibi habẽtur. ꝑ¬

Expanded text:
pateretur, et a constitutione mundi sacrpateretur, et a constitutione mundi sacramentum hoc nostrae salutis in eo erat ostensum. Passus ergo est, non quod vellet pati, imo reformidabat, sed quia Patrem diligebat, quem hoc velle sciebat, et quia per mortem suam salutem proximi fieri cupiebat. Nec sequitur, si propter hoc pati voluit: ergo pati voluit, sicut de infirmo videri potest, qui vult incidi vel coqui ut sanetur, nec vult tamen incidi, potius omnino reformidat. Evenit etiam quod aliquis incarceratus filium suum vult in carcere poni, ut ipse sic evadat; nec tamen vult filium incarcerari, potius inde dolet. Voluntas enim nunquam est nisi cum dilectione, quippe quod delectat volumus; quod vero molestat, illud abhorrere solemus. Unde in futura vita, ubi nulla erit passio, nihil contra voluntatem fiet. Contra voluntatem itaque dolores atque molestias patiebantur martyres, nec aliter aliquod meritum ibi haberetur. P
Abbreviated transcription (Latin):
ut si fieri posset transiret ab eo hora
dicens̃. Sat si pofsibile ẽ. abba pat̃
omũa t possibilia sunt. mi pat̾ si pͦsi¬
bile ẽ transfer calicẽ hunc ame. ha¬
bitu corporis ostñdit humilitatem
m̃tis̃. ⁊ p̾cipi ũ ex altationũ humilitas
t̃. utͥusq ppłi saluatore dm̃ ostendit.
Idẽ enĩ significat abba qd̾ pat̾. s ab¬
ba ẽ ebreũ. pat̃ g̃cũ : latinum. Gͣ utͥq
lingua pͥmis ip̃s iniuocat. ut doceat
ab utroꝙ ppło eũ inuocandũ. Nõ ẽ eñ¬
pau̾e ⁊ tstari cẽ orat calicẽ passionis
transire ase: ita ut om̃io neq gus¬
caret amaritudiuẽ eiꝰ. si tñ possibile
ẽẽt quantũ adtꝰticiã dĩ. Qod eñi dice¬
bat si p᷑sibile ẽ ad potũciam dĩ pa¬
rit̃ ⁊ usticiã referebat: qm̃ quantũ
ad fͣticiã eiꝰ qui ñ solũ potens̃ est s
ẽ iustus ñ sunt possibilia nͥ ea que uis¬
ta suut. Habebat eũ iusticia patris qd̾ xͦ

Expanded text:
ut, si fieri posset, transiret ab eo hora, ut, si fieri posset, transiret ab eo hora, dicens: Pater, si possibile est; Abba, Pater, omnia tibi possibilia sunt; mi Pater, si possibile est, transfer calicem hunc a me. bitu corporis ostendit humilitatem mentis, et praecipuum exaltationis humilitas ter, utriusque populi Salvatorem Deum ostendit. Idem enim significat abba quod pater, sed abba est Hebraeum, pater Graecum et Latinum. Ergo utraque lingua primus ipse invocat, ut doceat ab utroque populo eum invocandum. Non est enpavere et tristari, etiam orat calicem passionis transire a se, ita ut omnino neque gustaret amaritudinem ejus, si tamen possibile esset quantum ad justitiam Dei. Quod enim dicebat: si possibile est, ad potriter et justitiam referebat, quoniam quantum ad justitiam ejus; quia non solum potens est, sed etiam justus, non sunt possibilia nisi ea quae justa sunt. Habebat autem justitia Patris quod Christus
Abbreviated transcription (Latin):
magna ht̃ supiorem. Ad hoc aũ addu¬
xit eos. maxime petrũ magna de se
confidentem: ut uideant et audiant
łi ẽ posse hominis. et quomꝰ inpetrat᷑.
Sideant cadentem infaciem. audiant
dicentem. Pat̾ si pꝰsibile est transeat¬
ame calix iste: E discant ñ magna
de sesap̃e s humilia estimare: nec
ueloces ẽẽ ad ꝓmitendũ s  solliciu
ad ad orandũ. dõ et illos dixxit qui
uidebantur fideliores  fortes siiles
petro in quibꝰ similit̾ facile pot̾at lo¬
cũ ĩ uenite iaciancia ꝓpt̃ fiduciam fi¬
clĩ. Mediocres aũ quantũ ad ꝑiculũ
dico iactancie: ip̃a fidĩ exiguitate mu¬
ꝓgressus ẽ ab eis. quantũ iactus est
lapidis. d̾ipice urnuit ut in eũ diri¬
gaut lapidem .i. uiq adipsum ꝑ du¬
dant uitentionẽ legis. que s crip¬
ta erat in lapide. fuis enĩ legis est
xp̃c adrꝰticiam om̃i c̃denti. Et posi¬
nã genibꝰ ꝓcidit uifaciẽ suã. ⁊ orabat

Expanded text:
magna, habet superiorem. Ad hoc autem addumagna, habet superiorem. Ad hoc autem adduxit eos, maxime Petrum magna de se confidentem, ut videant et audiant ubi est posse hominis et quomodo impetratur. Videant cadentem in faciem, audiant dicentem: Pater, si possibile est, transeat calix iste a me. Et discant non magna de se sapere, sed humilia aestimare, nec veloces esse ad promittendum, sed solliciti ad adorandum. Ideo et illos duxit, qui videbantur fideliores et fortes, similes Petro, in quibus similiter facile poterat locum invenire jactantia propter fiduciam fidei. Mediocres autem, quantum ad periculum dico jactantiae, ipsa fidei exiguitate muogressus est ab eis quantum jactus est lapidis. BEDA. Typice innuit, ut in eum dirigant lapidem, id est, usque ad ipsum perducant intentionem legis, quae scripta erat in lapide. Finis enim legis est Christus ad justitiam omni credenti . Et positis genibus, procidit in faciem suam, et orabat
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa mea usq ad mortẽ: hinc A.cuiI.¬
alibi dic̃ baptismo habeo bap̃tirari. et
quomͦ angor usq dũ ꝑficiatur. Usq ad
mortẽ tstis ẽ. donec apłos suos sua libã¬
ret passione. Mors qͥppe coiporis absolu¬
tur. Uttũ q uerũ ẽ zratione plenũ:
qr inferior ñ tim &. ⁊ suꝑior gerit tun̾¬
trs affectũ Ille enĩ quasi bomo uĩ mor
tis ignorat. iste quasi dls in corpore cõsti¬
tutꝰ fragilitatẽ carius expouit: ut eo¬
rũ qui sacͥñtũ incarnationis ab urãt
exclud̾etur ipietas. Sequit᷑. Sustine
dus tẽptationĩ. iugilantes asonno infi¬
delitatis ⁊ torpore m̃tis. Cet̃is quidem
uissi secłe ibi. quasi uferiotes ab ago¬
ue isto seruans eos securos: uos aũ qua¬
si firmiores usꝙ huc adduxi. s nolo uos
ułt̾ius ꝓgͣdi: nec dũ enĩ potestis ꝓpt̃
ħ manete h uigilantes sic̃ ⁊ ego uigilo.
ut unꝰ quisq ingradu sue uocatiõis cõ¬
sistat. qm̃ et om̃is gr̃a quanuis fuerit

Expanded text:
ima mea usque ad mortem. Hinc alibi dicit: Baptismo habeo baptizari, et quomodo angor usque dum perficiatur ? Usque ad mortem tristis est, donec apostolos suos sua liberet passione. Mors quippe corporis, absolutur. Utrumque verum est et ratione plenum, quia inferior non timet et superior gerit timentis affectum. Ille enonstitutus, fragilitatem carnis exponit, ut eorum qui sacramentum incarnationis abjurant, excluderetur impietas. Sequitur: Sustinedus tentationis, vigilantes a somno infidelitatis et torpore mentis. Caeteris quidem jussi sedere ibi, quasi inferiores ab agone isto, servans eos securos; vos autem quasi firmiores usque huc adduxi, sed nolo vos ulterius progredi. Necdum enim potestis. Propter hoc manete hic vigilantes, sicut et ego vigilo, ut unusquis que in gradu suae vocationis consistat, quoniam et omnis gratia, quamvis fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
disti mͥ dicit. scdm hominẽ. Nui erãt
et mͥ eos dedisti.⁊ sermonẽ tuũ serua¬
uerunt. Patͥs erant p̃destin antis eos
ꝑfiliũ ꝓpt̾ bonitatẽ suã. ⁊ ita erant in¬
est accepit eos ad docendũ. N unc cog.¬
exiii: ⁊ c̃diderunt qr tu me msist.
Ate sunt omĩa. que dedisti mͥ hõi.
Uł ita. Simul pat̃ dedit omĩa. cũ
genuit eũ qui omĩa ht̃. U̾bo scili¬
cet. gignendo pat̾ om̃ia dedit.
d uͦ ait cognouerũt u̾e : ex posuit sub¬
ingendo. et c̃diderunt subaudisue.¬
re: Id est ate exiui. ꝙ ẽ tu me misis
hanc cognitionẽ iã ẽẽ ꝑ spẽciem et
ñ ꝑfidem. Adhuc ñ erant tales clis¬
cipuli quales eos dicit u̾bis ꝑ̃titi

Expanded text:
dicit secundum hominem. Tui erant, et mihi eos dedisti, et sermonem tuum servaverunt. Patris erant, praedestinantis eos per Filium propter bonitatem suam, et ita erant inest, accepit eos ad docendum. Nunc cogexivi, et crediderunt quia tu me misisti. A te sunt omnia, quae dedisti mihi homini. Vel ita: Simul Pater dedit omnia, cum genuit eum qui omnia habet. Verbo scilicet gignendo Pater omnia dedit. Quod vero ait: cognoverunt vere, exposuit subjungendo: et crediderunt, subaudis vere. Idem est: a te exivi, quod est: tu me misisthanc cognitionem esse jam per spem, et non per fidem. Adhuc non erant tales discipuli, quales eos dicit verbis praeteriti
Abbreviated transcription (Latin):
ontĩe notñ. u in noĩe ihħu om̃e genu flec¬
tat᷑ celestiũ t̃resiriũ ⁊ infernoꝵ. Sen¬
sus ẽ. uenit hora seminande humi¬
litatĩ. fructũ ñ differas daritati. De
hac humilitate ait apłs. Factꝰ ẽ obedi¬
ens patͥ usq ad mortem. Seqͥtur. Ut
filius tuus darificet te:. Claritas patͥs
nec itunui pot̃ nec augeri ap̃d̃m. ap̃
hõies tñ minor erat qñ inuidea d̃s
tantũ notꝰ erat. Nũdũ enĩ asolis ortu
us̃ q adoccasum. laudabant pueri no

Expanded text:
ne nomen, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum . Sensus est: Venit hora seminandae humilitatis, fructum non differas claritatis. De hac humilitate ait Apostolus: Factus est obediens Patri usque ad mortem Sequitur: Ut Filius tuus clarificet te. Claritas Patris nec minui potest, nec augeri apud Deum, apud homines tamen minor erat, quando in Judaea Deus tantum notus erat . Nondum enim a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ futuro:: ut monstraret iam inp̃destina¬
none factũ. Quam p̃destinationẽ aꝑuit.
adiingendo daritate quam habui.
Ordo u̾boꝵ est: qu̾ã habui ap̃te pͥusꝗͣ
mundus ẽẽt. ad ħualet ꝙ. ait nc̃. qua¬
si diceret. Sicut tẽ p̃destinatione. ita
nc̃ ꝑfectione. destinatur qd ẽ. p̃desti¬
natur ⁊ p̃parat᷑ qd̾ ñ ẽ. Filiꝰ gͦ sccłm

Expanded text:
futuro, et ut monstraret jam in praedestinatione factum. Quam praedestinationem aperuit, adjungendo: claritate quam habui. Ordo verborum est: Quam habui apud te priusquam mundus esset. Ad hoc valet quod ait: nunc, quasi diceret: Sicut tunc praedestinatione, ita et nunc perfectione. Destinatur quod est; praedestinatur et praeparatur q
Abbreviated transcription (Latin):
an omia tꝑra sumꝰ electi ac p̃destina¬
ti. Pecit gͦ humanitas xͥ id habere in
re. qd̾ habuit inpatͥs p̃destinatione
Panifestaui nom̃ tuũ hominibꝰ qͦs
dedisti mͥ de muudo. Manifestaui di¬
cit. nõ ꝙ iam sit ꝑfecta in anifestatio
sine ꝓuerbiis. s qr certissime futura
ẽ. hec omĩa de futuris fidelibꝰ dici pꝰ¬
sent. s ut de solis discipulis quos tũc
habebat intelligatur. illud urget ꝙ in¬
feriꝰ ait. Cum eẽm cum eis ego serua¬
bam eos et cet̾a. Ab ip̃o tñ orationis
ex ordio qd̾ ẽ pat̃ uenit hora. usq ad
illud. & nc̃ clarifica me tu pat̾: om̃s
uoluit intelligi suos. Uideamꝰ qͥd ue¬
lit dic̃e. Scͥptũ ẽ. Notꝰ ĩiuidea ds̃. in
isrł magnũ nom̃ eus. Gͦ manifestaui

Expanded text:
 omnia tempora sumus electi ac praedestinati. Petit ergo humanitas Christi id habere in te, quod habuit in Patris praedestinatione. Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de mundo. Manifestavi dicit, non quod jam sit perfecta manifestatio sine proverbiis, sed quia certissime futura est. Haec omnia de futuris fidelibus dici possent, sed ut de solis discipulis quos tunc habebat, intelligatur, illud urget quod inferius ait: Cum essem cum eis, ego servabam eos, etc. Ab ipso tamen orationis exordio, quod est: Pater, venit hora, usque ad illud: et nunc clarifica me, tu Pater, omnes voluit intelligi suos. Videamus quid velit dicere. Scriptum est: Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus . Ergo manifestavi
Abbreviated transcription (Latin):
nitio uuiꝰ dĩ: que hic est ex parte. in
futuro erit plene. Qui gͦ ꝓficit in hac¬
aũ erit plena cogͥno. erit sine finelau¬
datio. E est illa cl arificatio. s. pͥꝰ hic da¬
rificatur dũ innotescit fidelibꝰ. uñ sũb¬
dit᷑ Ego te clarificaui suꝑt̃ram: opꝰ¬

Expanded text:
noscant te. Quod hic est ex Patre, in futuro erit plene. Qui ergo proficit in autem erit plena cognitio, erit sine fine laudatio. Et haec est illa clarificatio, sed prius hic clarificatur dum innotescit fidelibus; unde: Ego te clarificavi super
Abbreviated transcription (Latin):
accendimur. ħ est inp̃ssuris consola¬
tio et lib̾atio. In hac gͦ sermonẽ ad dis¬
cipulos concludit: ⁊ ad patre u̾ba con¬
u̾itit. Hec locutꝰ ẽ iħc. et sub eleuatis
oculis incelũ dixit. Pat uenit hora.
darifica filiũ tuũ. Pot̾at dñs orare si¬
lencio. s exemplũ dedit nobis orandi.
de hac clarificatione ait apłs. q̃ ab eiꝰ¬

Expanded text:
accendimur. Haec est in pressuris consolatio et liberatio. In hac ergo sermonem ad discipulos concludit, et ad Patrem verba convertit. Haec locutus est Jesus, et sublevatis oculis in coelum, dixit: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum. Poterat Dominus orare silentio, sed exemplum dedit nobis orandi. De hac clarificatione ait Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
in auer̾. benedictus qui uenit in noĩe
dñi. &e quitgenti frattes. quibꝰ sunul
pꝰ resurrectionẽ apparuit. Latro eciam
c̃didit incruce qũ doctores defece.¬
r̃. Sic gͥ intelligamꝰ ꝑ u̾bũ eors̃: ut ip¬
ũbũ eoꝵ: qm̃ abip̃is p̃cipue fuit p̃di¬
catũ. pͥmitus inculcatũ. Neq ꝓpt̾ea
dicat thesalonicenses excepisse ase
ñ ut u̾bũ hominũ. s sic̃ ẽ uere u̾bũ

Expanded text:
nt: Benedictus qui venit in nomine Domini ! et quingenti fratres, quibus simul post resurrectionem apparuit . Latro etiam credidit in cruce , quando doctores defecerunt. Sic igitur intelligamus per verbum eorum, ut ipum, quoniam ab ipsis praecipue fuit praedicatum, et primitus inculcatum. Neque propterea dicat Thessalonicences excepisse a se non ut verbum hominum, sed sicut est vere verbum
Abbreviated transcription (Latin):
dedisti mͥ: ꝙ tui sunt. et mea omĩa tu¬
a sunt. ⁊ tua mea sunt: et clarificatus
sũ in eis. Id ẽ clarificabor ineis. tũo u¬
delicae cũ ꝑ eos om̃ibꝰ c̃dentibꝰ in notes¬
cam. qd ad cdext̃am patͥs sim glorificatꝰ
dicȩns mea tua sunt & tua mea speci¬
alit̾ ostñdit scõs de ꝙꝰ hic agitur. eiꝰ

Expanded text:
ia tui sunt, et mea omnia tua sunt, et tua mea sunt, et clarificatus sum in eis. Id est, clarificabor in eis, tunc videlicet, cum per eos omnibus credentibus innotescam, quod ad dexteram Patris sim glorificatus. Dicens: mea tua sunt, et tua mea, specialiter ostendit sanctos de quibus hic agitur ejus
Abbreviated transcription (Latin):
dũ est dm̃ obliuionẽ ñ ꝑati. ut ꝓip̃is
cõmoneatur semꝑ quos ip̃e elegit: sed
inhoc int̃pellare eum dicitur. dum sem¬
ꝑ patri hominẽ quẽ suscepit quasi nr̃m
pignꝰ ostñdit. et offert ut uerꝰ ꝑomifex
et et̾nꝰ. I p̃e enĩ ꝑat̃ amat uos . qr nõ me
amastis & c̃didistis qr ego adõ exiui.
amat nos pat̃ qr nos amemꝰ filiũ. cũ
apatre et filio accipimꝰ ut amemꝰ patre
et filiũ : data caritate ꝑ sp̃m. que ip̃um
amamꝰ cũ patre et filio. Prior amans
facit innob. ꝙ ametur. Exiui apatre.
et ueni in mũdũ. Iterũ relinqͦ mũdũ.
et nado ad patr̃e. ex iit apatre qr de il¬
lo ẽ: et carne assũpta ueñ uisibił inmũ¬
dũ. ñ tñ deserens patr̃e. Reliquit mũ¬
dũ corporali discessione. ñ gub̃natiõe
p̃sencie. Uadit ad patrẽ: q humanitatẽ
ad ĩ uisibilia pat̾ne maiestatis ad ducit.
eliquit mũcdũ. qr abaspectu am atoꝵ

Expanded text:
dum est: Deum oblivionem non pati, ut pro ipsis dum est: Deum oblivionem non pati, ut pro ipsis commoveatur semper quos ipse elegit, sed in hoc interpellare eum dicitur, dum semper Patri hominem quem suscepit, quasi nostrum pignus ostendit, et offert ut verus pontifex eternus. Ipse enim Pater amat vos, quia vos me amastis, et credidistis quia a Deo exivi. Amat nos Pater, quia nos amamus Filium, cum a Patre et Filio accipimus ut amemus Patrem et Filium, data charitate per Spiritum, quem ipsum amamus cum Patre et Filio. Prior amans, facit in nobis ut ametur. Exivi a Patre, et veni in mundum, iterum relinquo mundum et vado ad Patrem. » Exiit a Patre, quia de illo est; et carne assumpta venit visibilis in mundum, non tamen deserens Patrem. Reliquit mundum corporali discessione, non gubernatione praesentiae. Vadit ad Patrem, quia humanitatem ad invisibilia paternae majestatis adduxit. Reliquit mundum, quia ab aspectu amatorum
Abbreviated transcription (Latin):
Singulas quippe stolas nc̃ hñt anime cũ
sola sua felicitate fruiitur: binas tũc
accipient. cũ inpleto in fine num ero
ftatrum. corpoꝵ qq̃ in mortaliũ recepta¬
tione letabuntur. Illo chȩ in nomiine
meo petetis. et ñ dico uobis : qr ego ro¬
gabo patrem. de uobis ħ dicit ꝓpt̃ con¬
substancialẽ patͥ diumnitatẽ. in qua si¬
donant pat̃ et filius : ꝙ ñ patet uͥ oculis
sp̃ualibꝰ. Eͦd uͦ petro ait. ego aũ rogaui ꝓ
te ut ñ deficiat fides tua. et ꝙ de illoꝰ
ioħs ait. aduocatum habem᷑ patrem nr̃m¬
ih̃m xp̃m : ad humanitatem respicit. Ut
ita. Non rogo ꝓuobis : qr pociꝰ inplebo
qd huc usq rogaui. Q uomͦ rogabat: qͣr ñ¬
dũ ascenderat. Si enĩ ñ asscendissae. nul¬
la certitudo ascendendi remansisset. Nc̃
aũ sedens humanitas ad dexteram pat̾s.
certitudo as cendendi et arra ẽ. ꝙ et
manos. Solent arriani mouere calun¬
niam: dicentes ꝙ qui uit̃pellatur int̃¬
pellante sit maior. Quibꝰ responden¬

Expanded text:
Singulas quippe stolas nunc habent animae cum sola sua felicitate fruuntur, binas tunc accipient cum impleto in fine numero fratrum corporum quoque immortalium receptatione laetabuntur. « Illo die in nomine meo petetis. Et non dico vobis quia ego rogabo Patrem de vobis. » Hoc dicit propter consubstantialem Patri divinitatem in qua sidonant Pater et Filius, quod non patet nisi oculis spiritalibus. Quod vero Petro ait: « Ego autem rogavi pro te ut non deficiat fides tua , et quod de illo Joannes ait: « Advocatum habemus apud spicit. Vel ita: Non rogabo pro vobis, quia potius implebo quod hucusque rogavi. Quomodo rogabat? Quia nondum ascenderat. Si enim non ascendisset, nulla certitudo ascendendi nobis remansisset. Nunc autem sedens humanitas ad dexteram Patris, certitudo et arrha est, quod et manos: Solent Ariani movere calumniam, dicentes quod qui interpellatur, interpellante sit major. Quibus responden