comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
discipłi magistrũ. Et ut ratũ ei cui donauit
ostender & aput dm̃: ait in ꝑsonã xp̃ĩ sẽdonas¬
se qđ donaũ: Hoc .ẽ. accepto tulisse xpm:
cuiꝰ legatione fungebat᷑. ut factũ apłi. factũ
sit xp̃i. sic̃ dix̃. Quȩ cuq solueritis suꝑ
ũ ignotũ erat. cuiut don& etiã ipsi hortat᷑.
Ne possideamͣ asitana. nec enĩ ignoramꝰ uer
sucias eiꝰ. Hoc dic̃ qđ supͣ memoraũ. qͥa
c̃solatio debet sũbseqͥ frẽm delictũ flen¬
tẽ : ne diu contristatꝰ & contẽptꝰ a caritate
eccłȩ. incipiat desperare: dese. & uidens qui

Expanded text:
discipuli magistro? Et ut ratum ei, cui donavit, discipuli magistro? Et ut ratum ei, cui donavit, ostenderet apud Deum, ait in persona Christi se donasse, quod donavit: hoc est, accepto tulisse Christum, cujus legatione fungebatur; ut factum Apostoli, factum sit Christi, sicut dixit: Quaecumque solveritis sujam ignotum erat, cui ut donent ipse etiam hortatur? Ne possideamur a satana; non enim ignoramus astutias ejus. Hoc dicit quod supra mesolatio debet subsequi fratrem delictum flentem, ne diu contristatus et contemptus a charitate Ecclesiae, incipiat desperare de se; et videns qui
Abbreviated transcription (Latin):
tos inceteris ꝓbat. ł mendauerant enĩ quȩ
ador dinẽ ecclesi afticũ ꝑtinent unde etiã
in hoc uultillos. cẽ. oboedientes . ut confir¬
ment frẽm incaritate: sũ scipientes eũ in cõmu¬
nione. Sicui aut̃ aliqd donastis: & ego. Ma¬
nifestũ .ẽ. qͥa qđ iub& fieri ipse fac̃ . nec potest
hoc abnuere qđ etiã dbsecrans ut fiat scribit
illũ om̃s nunc recipi illũ orat. ne adhuc ex¬
ulcerato animo adũ sũ illũ durũ ilł. eẽt .i.
hab̾e cũ illocũ munionẽ ȩccłȩ. Neq enĩtan¬
ta in eis erat quanta in apło ꝓ̃uidentiaxit
statĩ intelligerent faciendũ . eẽ. qđ dice¬
bat apłsincausa huiꝰ dũ taxat. Idõ obsecrat¬
E ut dimictant illi significans dm̃ illi ig¬
nouisse qͥa nihil sine di spũ agebat apłs.
Et enĩ ego ꝗd naui siqͥd donaui : ꝓpt̃ uos
in ꝑsona xp̃i. Hoc dicto grauat illosqͥa si
magist petentib dispłis donauit cui uolue¬
r̃. peccatũ : qͥntomagis obaudire debent

Expanded text:
tos in caeteris probat; emendaverant enim quae ad ordinem ecclesiasticum pertinent. Unde etiam in hoc vult illos esse obedientes, ut confirment fratrem in charitate, suscipientes eum in communionem. Si cui autem quid donastis, et ego. Manifestum est quia quod jubet fieri, ipse facit: nec potest hoc abnuere, quod etiam obsecrans ut fiat, scribitillum omnes: nunc cum recipi illum vult, orat ne adhuc exulcerato animo adversus illum, durum illis esset habere cum illo communionem Ecclesiae. Neque enim tanta in eis erat, quanta in Apostolo providentia; ut statim intelligerent faciendum esse, quod dicebat Apostolus in causa hujus dumtaxat: ideo obsecrat ut dimittant illi, significans Deum illi ignovisse; quia nihil sine Dei Spiritu agebat Apostolus. Etenim ego quod donavi, si quid donavi, in persona Christi. Hoc dicto gravat illos; quia si magister petentibus discipulis donavit, cui voluerunt, peccatum; quanto magis obaudire debent
Abbreviated transcription (Latin):
contempner&. Numquid ꝑ aliquem eorum
quos misi aduos circũ ueniuos: hoc qͣ uoddicit quia
quos misit non illis hoc intmarunt: ut si uelless
pacatum habe apłm lignã quantntitẽ ꝑ sonȩilliꝰ
offerrent : quia id eo noluiss& acciꝑe. quiaminus
quam dignum erat oferebatur : qđ compositum
apłi astutic intelligerent : ut qđ ogit non ꝑcontẽptũ.
sed ꝑaucriciam egise ꝓbcretur: Rogauititũ :¬
& misicum illo frẽm: numquid auarus inuobis
fuittitus : non e eodem spũ ambulaumus: nonisde
uestigus: aꝑtũ est. quia quando ab his quomisit.
nihil taledictũ aut factum est : una eoꝵ sententia
ꝓbatur inbono ex clusa suspitiorie auariciae :
Iterũ putiatis qđ ex cusemus nos apuduos hocest
qđ dicit: olim denobis dubitatis arbitrantes quia
non simplicit̃ agamus uobiscum.: Apseudo apłis
enim exagitiabantur : quia uolentes dep̃dari eos.
tergi uersatione hoc agere apłm assereliant.
quasi ut plus possit acciꝑe.: Corã deo loquimꝰ :¬

Expanded text:
contemneret. Num per aliquem eorum, quos misi ad vos, circumveni vos? Hoc est, quod dicit, quia quos misit, non illis hoc intimarunt, ut si vellent, pacatum habere Apostolum, dignam quantitatem personae illius offerrent; quia ideo noluisset accipere, quia minus quam dignum erat, offerebatur. Quod compositum Apostoli astutia intelligerent; ut quod egit, non per contemptum, sed per avaritiam egisse probaretur. Rogavi Titum, et misi cum illo fratrem. Numquid avarus in vos fuit Titus? Nonne eodem spiritu ambulavimus? nonne iisdem vestigiis? Apertum est quia quando ab iis quos misit, nihil tale dictum aut factum est; una eorum sententia probatur in bono, exclusa suspicione avaritiae. Iterum putatis quod excusemus nos apud vos? Hoc est, quod dicit: Olim de nobis dubitatis, arbitrantes quia non simpliciter agamus vobiscum. A pseudoapostolis enim exagitabantur, quia volentes depraedari eos, tergiversatione hoc agere Apostolum asserebant, quasi ut plus possit accipere. Coram Deo in
Abbreviated transcription (Latin):
cet nullius ꝑsonã quasi despecti contẽp̃nenda neq
alicuiꝰ quasi ꝑfecttisit p̃ferendam. nec głam quae soli
qr inaliqͥbrs gleniabantꝰ : alicͦs uõ uelut contẽptibilas
spernebant : Nam & corprs non est unũ menbrũ sedm
multt: Hoc dicens ostendit unitatẽ habere uarietates
officioꝵ & diuersititẽ hanc nondiscrepare mimittite po¬
tes tatis: Quando corporis unitatis nũ in simgularitate
consistit : sed in multis menbris. ut inuicẽ sib prestent ꝙ
dehabant : Sidixerit pes qr̾ non sum manus nonsũ decoa¬
pore. non ꝓpterea non est decorpore:: hocest non posse eũ
qͥ in famus uidet᷑ int̃ fr̃s negaori esse decorpore : qr nõ ẽ po¬
tens: Si dixerit auri cula qd non sum oculus nonsum decor¬
pare non ꝓptereti non est decorpore non debere dicit.
illũ qͥpauilo inferior est non necessariũ puttiri corpori.
& operis. qͦmͦ impleret᷑ reliqua necesstastȩ corporis cũ cons¬
tet imultis officus. opus. ẽẽ agubernacula corporis:¬

Expanded text:
cet nullius personam quasi despectam contemnendam, neque alicujus quasi perfecta sit, praeferendam: nec gloriam, quae soli quia in aliquibus gloriabantur, aliquos vero velut contemptibiles spernebant. Nam et corpus non est unum membrum, sed multa. Hoc dicens, ostendit unitatem habere varietates officiorum, et diversitatem hanc non discrepare in unitate potestatis; quando unitas corporis non in singularitate consistit, sed in multis membris; ut invicem sibi praestent, quod debent. Si dixerit pes: Quia non sum manus, non sum de corpore; num propterea non est de corpore? Hoc est, non posse eum, qui infirmus videtur inter fratres, negari esse de corpore; quia non est potens. Si dixerit auricula: Quia non sum oculus, non sum de corpore; num propterea non est de corpore? Non debere dicit illum, qui paulo inferior est, non necessarium putari corpori, s operis, quomodo impleretur reliqua necessitas corporis, cum constet multis officiis opus esse ad gubernacula corporis
Abbreviated transcription (Latin):
entie euacuabitur : Exparte enĩ
cognoscimus & ex parte ꝓphetamus
cũ autẽ uenerit qđ ꝑfectũ est: ẽua¬
cuabunt᷑ illa quȩ ex parte sunt :
Onña carismatũ dont̃ euacuari di¬
xit qrnontantũ possunt con¬
prebendere quantas ipsa ueritas
hab&. neq: nos aut capere aut nar¬
rart possinnus plenitudinẽ uorita¬
tis : Quia erĩ firi potest ut lingau
humana om̃e complectatur qđ
dei c̃: dõ destructur inꝑfectio
nr̃a : non id qđ uerum est euacua

Expanded text:
enim cognoscimus, et ex parte prophetamus: cum autem venerit quod perfectum est, evacuabuntur illa, quae ex parte sunt. Omnia charismatum dona evacuari dixit; quia non tantum possunt comprehendere, quantum ipsa veritas habet. Neque nos aut capere aut enarrare possumus plenitudinem veritatis. Qui enim fieri potest ut lingua humana omne complectatur, quod Dei est? Ideo destruetur imperfectio nostra, non id quod verum est evacua
Abbreviated transcription (Latin):
mͥaꝓdest : Uere nichil prodest:
Addei enĩ głam ꝓphetatꝰ sic̃ dic̃ dd
ꝓpheta : Non nobis dnẽ non nobis
sed nominituo da głam: Nam &
bala am ꝓphetauit cũ propheta
non ess& sed ariolus &caiphas e¬
phetauit non merito sed dignita¬
te ordiris sacerdotalis. & saulꝓphȩ¬
tauit cũiã inobedientiae causa
uolebat : Et si sciero om̃ia mysteria
& didicis se mystena :̃ũ caritatis hostis
tradidit saluatorẽ: It ꝓpheca ete¬
chid diabolũ mmẏsteria cȩlestia sent
ostendt quando incre pitai cmpara¬
dã sõ illũdi fansse. & p̃ciosos lapides
habuisse testat᷑: Quos lapides idẽ
apłs doc trinȩ diumȩ mysteria
significauit & nchil illi ꝓfuit
quia caritatis mmemor: insuꝑbiã

Expanded text:
dest. Vere nihil prodest; ad Dei enim gloriam prophetatur, sicut dicit David propheta: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Nam et Balaam prophetavit , cum propheta non esset, sed hariolus: et Caiphas prophetavit , non merito, sed dignitate ordinis sacerdotalis: et Saul prophetavit , cum jam inobedientiae causa  volebat. Et si sciero omnia mysteria;tolis, et didicisse mysteria; cum charitatis hostis tradidit Salvatorem Et propheta Ezechiel diabolum mysteria coelestia scire ostendit, quando increpita voce in paradiso illum Dei fuisse, et pretiosos lapides habuisse testatur, quos lapides idem Apostolus doctrinae divinae mysteria significavit : et illi nihil profuit; quia charitatis immemor, in superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
excidit: Tanta p̃conia karita¬
tis edociit ut non in merito hano
cȩteris ante ponene inderetꝰ. & in¬
cassum laborare cos qͥ aliis manda¬
tis opamdant : huic non optẽ peran¬

Expanded text:
dit. Tanta praeconia charitatis edocuit, ut non immerito hanc caeteris anteponere videretur, et incassum laborare eos, qui aliis mandatis operam dant, huic non obtemperan
Abbreviated transcription (Latin):
habent: Mani festũ est ꝗe pudenda nr̃a quȩ turpia
uident᷑ : dũ aspectus publicos utant honestate  con¬
tegunt neꝑq urreuerentiã horre ant Simili mͦ &
quidem fratrũ cũ soit agestate & habitu in honesti:
non tamensunt sine grã ꝓpt̃ qđ menbraisint corporis
nrĩs. Nã solent suc cincti pede nudo uesticula tetri
noris sunt quia solent uitam habere mundio¬
rem Quod enim hominibus indet᷑ despectũ solet
quia caput non eget neque facies neq manus
uthis ad datꝰ ꝑ qđ decorent᷑ : lta & fribus inqrub:
studiũ periciȩ & conuersationuis uincit honestas
nhilest qł anobis addat᷑ Debitus em̃iłł reddit᷑

Expanded text:
habent. Manifestum est quia pudenda nostra, quae turpia habent. Manifestum est quia pudenda nostra, quae turpia videntur, dum aspectus publicos vitant, honestate se contegunt, ne per irreverentiam horreant. Simili modo et quidam fratrum, cum sint egestate et habitu inhonesti; non tamen sunt sine gratia, per quam membra sint corporis nostri: nam solent succincti vesticula tetricnori sunt; quia solent vitam habere mundiorem. Quod enim hominibus videtur despectum, solet quia caput non eget, neque facies, neque manus, ut his addatur per quod decorentur: ita et fratribus, in quibus studium peritiae, et conversationis viget honestas, nihil es
Abbreviated transcription (Latin):
tem habent Manifestũ est qr quãtus aliqrus dignita¬
te sublimis sit : sisub ieceus ttimen defuerit qrũ obse¬
quiis suis illũ faciat gloriosum : ipsci dignitas con¬
tẽp tibiliserit: officium est enĩ ꝑ qđ dignitas constat:
Ia le estsimꝑator desit exercitus quamuis ergo magnꝰ
sit. moꝑator. Necessariũ tam̃ habet exercitũ
Menbrũestenĩ corporis eiꝰ antesehabens tribunios
comites magistros: his om̃ib: inferiores sunt t¬
milites : & ttm̃ magis neces sarii sunt sic̃ menbra corpais :
Iuae cũ infemora uident᷑. plus utilia sunt: Sine
His maiorẽ honore circũdamus Similis sensus est quia
qui puttibant᷑ sine digrtate. eẽ inueniamus meis
quam qđ & inceteris inuenimus: Quo enim honore
dignȩ sunt manus quando qđ uolumus tenemus
museis honorificenciam : ut puta pedibus. quos quia
humiles sunt & sine dignitate calciamentis orgiamus :
Et que mhonestti sunt nr̃t: habũdamtiorẽ honester tẽ

Expanded text:
 sunt. Manifestum est, quia quamvis aliquis dignitate sublimis sit; si subjectus tamen defuerit, qui obsequiis suis illum faciat gloriosum, ipsa dignitas contemptibilis erit: officium enim est, per quod dignitas constat. Tale est si imperatori desit exercitus. Quamvis ergo magnus sit imperator, necessarium tamen habet exercitum; membrum est enim corporis ejus, ante se habens tribunos, comites, et magistros. His omnibus inferiores sunt milites, et magis necessarii sunt, sicut membra corporis, quae cum inferiora videntur, plus utilia sunt; sine iorem honorem circumdamus. Similis est sensus, quia qui putantur sine dignitate esse, invenimus in eis quam quod in caeteris invenimus. Quo enim honore dignae sunt manus, quando quod volumus, tenemusmus eis honorificentiam, ut puta pedibus; quos 153 quia humiles sunt et sine dignitate, calceamentis ornamus. Et quae inhonesta sunt nostra, abundantiorem honorem
Abbreviated transcription (Latin):
memoraute : Et sicrogauero omẽ sub¬
stantiam mncam : A ꝑtũ est qrsiomis
substantia mpendat᷑ nihil ꝓficit cari¬
tate neglecta. quia caput religionis
caritas est : Et qͥ caput non hab&:
intã non hab&. Et s̃ tradidero corpris
Sirie Karitate nlnl ꝓdest quia funda¬
mentũ religionis caritas est: Qac¬
quid igͦ sne canitate fit caducũ est
caritas nagnanima est iocinda est
Caritas nonemulat᷑ non inflatur
non ꝑperam agit non ambitiosa rẽ¬
non querit que sua sunt non irri¬
tatꝰ nongitat malũ. nongaud& siȩ
in iniqͥtatẽ congaud& autẽ ueritatis¬

Expanded text:
si erogavero omnem substantiam meam. Apertum est quia si omnis substantia impendatur, nihil proficit, charitate neglecta; quia caput religionis charitas est: et qui caput non habet, vitam non habet. Et si tradidero corpus Sine charitate nihil prodest; quia fundamentum religionis charitas est. Quidquid ergo sine charitate fit, caducum est. Charitas magnanima est, jucunda est. Charitas non aemulatur, non inflatur, non perperam agit, non ambitiosa enon quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet in iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
a cramentũ resonans autcimbalũ
grã diuerñ loqͥ lingins: Plus autẽ
aliquid ẽtiam angłoꝵ sipossit quis
lingãu scire .id. est si spã taltaer
cognitdũ posnit habere angelicuim
motũ : Sed hoc admerai non ad¬
scribit sed ad deigłã sub iectis osten¬
dit dicens. sic esse ut aeramentum
resonans aut ermbalũ tinniens :¬
una sic̃ acramentũ inprilsu alterius
Sicut & alio loco saluator dicit:
Non enĩ uos estis qͥloqunnm sed s p̃fa
patrisinrĩ qui loquitꝰ inuob: Namh
& asina locutas est humiana lingua
adbalaam filiũbeor ut ad disceret
deimaiestatẽ : & pueri infantes in
laudẽ dei ꝓruperunt ad comnfusaimẽ
nideor: Saluator: actẽ mois lũ istos
ꝑfido⁊ xgłam dei clamare posse
ostendie: ot interr i psa primordia
adcon ꝓtendationẽ fidei quibapte¬
ł osi bubier prophetum a nouerĩ¬
orñia mysteria & omõns cientiã¬

Expanded text:
alum gratia diversis loqui linguis: plus autem aliquid est, etiamsi angelorum possit quis linguam scire, id est, si spiritaliter cognitum possit habere angelicum motum. Verum hoc ad meritum non ascribi, sed ad Dei gloriam, subjectis ostendit, dicens sic esse ut aeramentum resonans, aut cymbalum tinniens. Quia sicut aeramentum impulsu alterius sicut et alio loco dicit Salvator: Non enim vos estis, qui loquimini; sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur in vobis . Nam et asina locuta est humana lingua ad Balaam filium Beor, ut addiceret Dei majestatem : et pueri infantes in laudem Dei proruperunt ad confusionem Judaeorum . Salvator autem non solum istos, rfidorum, et gloriam Dei clamare posse ostendit . Et inter ipsa primordia ad commendationem fidei, qui baptiEt si habuero prophetiam, et noveriomnia mysteria, et omnem scientia
Abbreviated transcription (Latin):
suie loquendi aut curandi. uł ꝓphetandi.
non ad meritũ hominis pertinere sed adho¬
norificentiã dei Ideoque nunc illis uiam
dicit se ostendere planiorem quaitur ad
cȩlũ. quae meritum collocat apđ deum:
Nã qr supra dicta non semꝑi admeritũ ꝑtinent.
dic̃ saluator: Mault nͥr dicent inatos.
illa die id est: uiditu: dñẽ dnõ non ne

Expanded text:
sive loquendi, aut curandi, aut prophetandi, sive loquendi, aut curandi, aut prophetandi, non ad meritum hominis pertinere, sed ad honorificentiam Dei. Ideoque nunc viam se dicit illis ostendere planiorem, qua itur ad coelum, quae meritum collocat apud Deum. Nam quia supra dicta non semper ad meritum pertinent, dicit Salvator: Multi mihi dicent in illa die, id est, judicii: Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
Num quid om̃s linguis loquunt᷑a Non utiq
nisi qui accipit dorũ in hacrẽ Num quid
om̃s interpretant᷑:Ille potest linguas int̃¬
pretari. cuidat ds insupra dictũ sensum
haec inserenda Explanauit enĩ reddita
rationẽ om̃s habere diuersas gras. & nec totũ
alicui concedi exẽplo menbroꝵ Exẽpls exũ
corporis carnis spiritale corpus iñsinuat :
Ac ꝑ hoc in omnibus dm̃ benedicendũ & inipsius
nomine gloriandũ cuius grãm est Hanç
rationem &iã in rebus fisicis inuenimus.
Aurũ aut̃ cũ melius argento sit . plus tameN
inusu argentũ est : Et cum a es necessariũ
sit plus tame ferrũ opus est. Nihil enĩ
poene sine ferro fit᷑ inferius : Et post haec:
Aemulaminii aut̃ carismata meliora: Hoc
mox in subiectis absoluit Et adhuc excellen¬
tiorem uiã uobis demonstro Gradatim illos
ad utiliore prouehit. ostendens illas gr̃ãs
supra dictas om̃s quȩ in  hominibus uident᷑

Expanded text:
Numquid omnes linguis loquuntur? Non utique, Numquid omnes linguis loquuntur? Non utique, nisi qui accipit donum in hac re. Numquid omnes interpretantur? Ille potest sermones interpretari, cui dat Deus. In supradictum sensum haec inserenda. Explanavit enim, reddita ratione, omnes habere diversas gratias, nec totum alicui concedi, exemplo membrorum. Exemplo enim corporis carnis spiritale corpus insinuat: ac per hoc in omnibus Deum benedicendum, et in ipsius nomine gloriandum, cujus gratia est. Hanc rationem etiam in rebus physicis invenimus; aurum enim cum melius argento sit, plus tamen in usu argentum est; et cum aes necessarium sit, plus tamen ferro opus est; nihil enim pene sine ferro fit, cum sit inferius. Et post haec: Aemulamini charismata meliora. Hoc mox in subjectis absolvit. Et adhuc magis excellentiorem viam vobis demonstro. Gradatim illos ad utiliora provehit, ostendens illis gratiam supradicti omnis doni, quod in hominibus videntur,
Abbreviated transcription (Latin):
res qui in eccła litteris & lectionibus retinen¬
dis. pueros imbuebant. mosse sinagogȩ. quia
traditio illoꝵ ad nos transitũ fecit. Deide¬
uirtutes ex inde grãm curationũ. Potest enĩ
aliquis noneẽ. episcopus. & habere inse donũ
uirtutis sanitatum. Opitulationes gubnati¬
ones. ut in rebus diuinis uigil& intellectu. Ita
tamen ut in aliquibus quae implere non con¬
ceditur : alio sumat qđ de hab&. quia totũ
uni concedi non potest Sunt & gubernato¬
res qui sp̃italib retinaculis hominibus docu¬
meNo suNt. Gnera linguarũ. ut donũ dei
peritiam Numquid om̃s apłi: Uerũ est
quia in eccła unus est xp̃s: Numquid om̃s
ꝓpħtȩ. ⁊ non est ambiguum non om̃ib
concetdi ꝓphetiã. Num̃ quid om̃s doc¬
Num quid om̃s uirtutes: hic potest habere
uirtutẽ cui dat ds̃ dȩmonia eicere : Num¬
quid om̃s grãm habent curationũ: quomͦ
potest fieri ut om̃s habeant dona curationũ.

Expanded text:
res qui in Ecclesia litteris et lectionibus retinenres qui in Ecclesia litteris et lectionibus retinendis pueros imbuebant more Synagogae; quia traditio illorum ad nos transitum fecit. virtutes, deinde gratiam curationum; potest enim aliquis non esse episcopus, et habere in se donum virtutis sanitatum. Opitulationes, gubernationes; ut in rebus divinis vigilet intellectu: ita tamen, ut in aliquibus, quae implere non conceditur, ab alio sumat quod non habet; quia totum uni concedi non potest. Sunt et gubernatores, qui 154 spiritalibus retinaculis hominibus documento sunt. Genera linguarum; ut donum sit peritiam. Numquid omnes apostoli? Verum est, quia in Ecclesia unus est episcopus. Numquid omnes prophetae? Non est ambiguum non omnibus concedi prophetiam. Numquid omnes docNumquid omnes virtutes? Hic potest habere virtutem, cui dat Deus daemonia ejicere. Num omnes gratiam habent curationum? Quomodo potest fieri, ut omnes habeant dona curationum?
Abbreviated transcription (Latin):
nrãm se causam ꝑmenboꝵ carnaliũ rationẽ
tractasse quia non om̃s eadẽ possum̃ sed
singulis pro qualitate fidei & grãm habemꝰ
posuit qui legati xp̃i sunt sicut dicit idẽ
apłds proquo legatione fungimur ipsi sunt
ep̃i. firmante istud petro apło & licente
Alter Scđo propħtas: Propħta duplici
genere intelligamus & futura dicentes. &
scriptura reuelantes: Quã uissint & apłi
D eniq pessimꝰ caiphas ꝓpt̃ qđ princeps sacer¬
dotum erat. propħtauit ordinis utique
causa non ꝓpru meriti. tam̃ specialiter
erant ꝓpħtȩ & scripturarũ inter pretes
& futura dicentes Sicut erat agabus qui
limis & famen cecinit q̃ facta ẽsub claudio
deo quanꝗ sit melior: apł̃s aliquando tameN
eg& prophetis. Et quia ab uno dõ pre sunt
om̃a singłos epõs singłis eccłus pre esse de¬
oreuit Tercio doctores Illos dicit docto¬

Expanded text:
nostram se causam per membrorum carnalium rationem nostram se causam per membrorum carnalium rationem tractasse; quia non omnes possumus eadem, sed singuli pro qualitate fidei et gratiam habemus posuit, qui legati Christi sunt, sicut dicit idem Apostolus: Pro quo legatione fungimur . Isti sunt episcopi, firmante istud Petro apostolo, et dialter . Secundo prophetas. Prophetas duplici genere intelligamus, et futura dicentes, et Scripturas revelantes; quamvis sint et aposDenique pessimus Caiphas propter quod princeps sacerdotum erat, prophetavit , ordinis utique causa, non proprii meriti. Tamen specialiter erant prophetae et Scripturarum interpretes, et futura dicentes , sicut erat Agabus, qui lymis, et famem cecinit, quae facta est sub Claudio . Ideo quamquam sit melior apostolus; aliquando tamen eget prophetis. Et quia ab uno Deo Patre sunt omnia, singulos episcopos singulis Ecclesiis praeesse decrevit. Tertio doctores. Illos dicit docto
Abbreviated transcription (Latin):
ett sot menbrit: Sic dic̃ acbĩo modoratũ humanũ
corpus u tomĩa menbra ciusi necessortasint : Ac ꝑhoc
ꝓse muicẽ sollicite qr aliid sine altero esse non potest.
& qđ inferius pritatur. magis necessariũ est: Sic̃ & de
fribus ex positã est uel dispintatũ q nullus debet
uelut prutilis despici: ł & qͥd patit unũ menbrũ.
conpatiant᷑ oñia menbra: Hoc de menbris corpo¬
ris carsus ambigum non est. qrsioculus aut pes
uelmarius capiꝰ at᷑ aegritudinie aliqua in fir¬
mitatis totũ candolet corpus : Ita &Hos docet
condolere frĩbus. sialiquitd huius modi aut rie¬
cessitatis emersenit : Siue glatur unum
menbrũ congaudent om̃a menbra. Alani¬
festũ est quia lactum est capđ. sue cȩtera m̃bra
siue pedes fuerint accurati uł sani. Sic de¬
bemus & nos alacres fieri si frẽm aliquem
uiderimꝰ cultiorem &auctũ honestate moꝵ
hoc erit sanũ. ẽẽ. consilio Uos aut̃ estis corpus
xp̃i. & menbra demenbro Ostendẽ aꝑte

Expanded text:
cita sint membra. Sic dicit a Deo moderatum humanum corpus, ut omnia membra ejus necessaria sint; ac per hoc pro se invicem sollicita, quia aliud sine altero esse non potest: et quod inferius putatur, magis necessarium est; sicut et de fratribus expositum est, vel disputatum, quia nullus debet velut inutilis despici. Et si quid patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra. Hoc de membris corporis carnis ambiguum non est; quia si oculus, aut pes, vel manus capiatur aegritudine aliqua infirmitatis, totum corpus condolet: ita et nos docet condolere fratribus, si aliquid hujusmodi, aut necessitatis emerserit. Sive glorificatur unum membrum, congaudeant omnia membra. Manifestum est quia laetum est caput sive caetera membra, si pedes fuerint accurati vel sani. Sic debemus et nos alacres fieri, si fratrem aliquem viderimus cultorem Dei, et auctum honestate morum, hoc est, sanum esse consilio. Vos autem estis corpus Christi, et membra de membro. Ostendit aperte
Abbreviated transcription (Latin):
tur Omĩa enĩ m̃brũ esse non peterant idõ autẽ menbra
multo sunt : quia ab inuicẽ differunt dignitaite:¬
Iuãuis diuersci sint : qr diuersittis hȩc inimũ concuorit
ut corporis utilitus eocpleat᷑ : Sic̃ &ea quibus mundais
ipse constat cũ soit diueria non solũ officiis sed & natiris
aduius ttm̃ mundi ꝓficunt ꝑfectionẽ ut ex om̃ibus
his nasit᷑ tẽperies quȩdã in fructibus qui hamarȩ ꝓficunq̃
utilitati Non potest autẽ dicere. oculis manui. oꝑ a

Expanded text:
tur; omnia enim unum membrum esse non poterant. Ideo autem multa sunt, quia ab invicem differunt dignitatequamvis diversa sint; quia diversitas haec in unum concurrit, ut corporis utilitas expleatur, sicut et ea quibus mundus ipse constat, cum sunt diversa non solum officiis, sed et naturis; ad unius tamen mundi proficiunt perfectionem, et ex omnibus his nascitur temperies quaedam in fructibus, qui humanae proficiunt utilitati. Non potest autem dicere oculus manui: Opera
Abbreviated transcription (Latin):
multã caritatt̃ inifedam suam
misertus est nr̃i : Iut gͦ caritatẽ
non hab& ingratus est miscđiȩ der
quebant qͥ escã fraternȩ carita¬
ti p̃ponebat Nam hȩc est quȩ in

Expanded text:
multam charitatem suam misertus est nostri . Qui ergo charitatem non habet, ingratus est misericordiaequebant, qui escam fraternae charitati praeponebant. Nam haec est quae et in
Abbreviated transcription (Latin):
officia sunt eccłe ad confuñonẽ gen¬
tilium & dĩ honori ficertiã ꝓtestandã:¬
dã dic̃ dñis ẽis: Necedite a me non
nouitios operarii inqͥtats Secum
enĩ qredet milbes operatio cernebat᷑:
noglꝓgentes erga se fuerunt : Nam
& septua gota duob: discipłis gau¬
dentib: qđ demonia illis subdita
fuerant: dic saluator. Ne lite in hoc
gaudere qđ demora uobis ribi¬
merito. & quare nimo nonita fit.
ut habeant homines gram̃ dĩ. ÷m¬
ter initia ficrio portuit ut fi¬
damenta fiden acciperent. firi
tur eoꝵbona opera & predicatio

Expanded text:
usionem gentilium, et Dei honorificentiam protestandam, dicit eis Dominus: Recedite a me: non novi vos, operarii iniquitatis . Securi enim quia Dei in illis operatio cernebatur, negligentes erga se fuerunt; nam et septuaginta duobus discipulis gaudentibus quia daemonia illis subdita fuerant, dicit Salvator: Nolite in hoc gaudere, quod daemonia vobis submerito? Et quare nunc non ita fit, ut habeant homines gratiam Dei? Inter initia fieri oportuit, ut fundamenta fidei acciperent firmittur eorum bona opera, et praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
saluti cẽplũ constitutũ. Comͦ igit̃ nontantũ concordia
uerũ eciã discordie constitui debuit. Ficulose itaq roma¬
ni cãmala dea irata uiuere uoluer̃. nec tioianũ excidium
recolucr ongnẽ ab eiuis offensione sumpsisse: Ipsa quippe
qr inẽ deos non fuerat inuicata. triũ dearũ litẽ aurei mali
suppositione cõmenta est. Unde rira numinũ: & uenus
uietrix. & rapta helena. & troia delita. Iua ꝓpt̃ si forte
indignata quod int̃ deos murbe nullũ tẽplũ habere me¬
ruit ideo iam turbabat tantis tumultib ciuitatt̃: quanto
atrocius potuit irritari cũ in loco illius caedis hoc ẽ. in loco
sui opis aduersariae suae constitutã aedem uider&. Haec
uana ridentib nob. illi docti sapientesq stomachantur:
& tam̃ numinũ boniut maloꝵq cultores dehac questione con

Expanded text:
Saluti, templum constitutum. Eo modo igitur non solum Concordiae, Saluti, templum constitutum. Eo modo igitur non solum Concordiae, uerum etiam Discordiae constitui debuit. Periculose itaque Romani tam mala dea irata uiuere uoluerunt nec Troianum excidium recoluerunt originem ab eius offensione sumsisse. Ipsa quippe quia inter deos non fuerat inuitata, trium dearum litem aurei mali subpositione commenta est; unde rixa numinum et Venus uictrix, et rapta Helena et Troia deleta. Quapropter, si forte indignata, quod inter deos in Urbe nullum templum habere meruit, ideo iam turbabat tantis tumultibus ciuitatem, quanto atrocius potuit inritari, cum in loco illius caedis, hoc est in loco sui operis, aduersariae suae constitutam aedem uideret! Haec uana ridentibus nobis illi docti sapientesque stomachantur, et tamen numinum bonorum malorumque cultores de hac quaestione Con
Abbreviated transcription (Latin):
tanto auri pondere consuli uendidit. Hax enĩ pactio cedem
p̃cesserat. Inqu etiã occisus ẽ. cum libis marcus fuluius
ubi funereus tumultꝰ ille cõmissus ẽ. ubi tot ciues ordi¬
nis cuiꝰq cecider̃ edes concordia facta ẽ : ut graccorum
poena cestis contionanciũ oculos ftrfr& memoria seopungȩ¬
ret: sed hoc quid aliud fuit quã irrisio deoꝵ. ilidee tẽplũ
construere quȩ sieẽt incuuitate non tantis dissenfionibus
dilaterata corruer&. msi forte scderas huꝰ rta concordic
quit deseruerat animos ciuiũ. meruit in illa. ede tãquam
in carcere includi : Cur enĩ si rebus gestis congruere uoluer
nibi potius edem discoidia fabricarunt: anulla ratio
reddit̾ cur concordia dea sic & discordit dea ñ sit. ut scãm¬
labeonis distuactionẽ bona sit ista illa uero mala. necipse
aliud secutus uidet᷑. quã quod auerit romae eciã febri sic̃

Expanded text:
tanto auri pondere consuli uendidit; haec enim pactio caedem tanto auri pondere consuli uendidit; haec enim pactio caedem praecesserat. In qua etiam occisus est cum liberis hi. Fuluius ubi funereus tumultus ille commissus est, ubi tot ciues ordinis cuiusque ceciderunt, aedes Concordiae facta est, ut Gracchorum poenae testis contionantium oculos feriret memoriamque conpungeret. Sed hoc quid aliud fuit quam inrisio deorum, illi deae templum construere, quae si esset in ciuitate, non tantis dissensionibus dilacerata conrueret? Nisi forte sceleris huius rea Concordia, quia deseruerat animos ciuium, meruit in illa aede tamquam in carcere includi. Quur enim, si rebus gestis congruere uoluerunt, non ibi potius aedem Discordiae fabricarunt? An ulla ratio redditur, quur Concordia dea sit, et Discordia dea non sit, ut sLabeonis distinctionem bona sit ista, illa uero mala? Nec ipse aliud secutus uidetur quam quod aduertit Romae etiam Febri, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sed iã uecustã iniquitatẽ audere conuellere: ꝑiculosissimũ
imo uͦ ut resipsa docuit ꝑnitiosissimũ fuit: quae funera
facta s̃ eũ prior graccus occisus ẽ: quae etiã cũ malluis fratr
eiꝰ non longo tẽpore int̃posico. Neq enĩ legib & ordine potes¬
tatũ sedturbis an moꝵq confliccib nobiles ignobilesq neca¬
bant̃. Post gracci alterius int̾fectionẽ. lucius opimius consul
qui ad uersus eũ intra urbem arma cõmouerat. eoq cũ socus
oppresso extincto ingentẽ ciuiũ stragem fecerat. cũ questionẽ habo¬
ret iã iudicͥaria inquisitione çȩceros ꝑsequens. tna milia ho¬
minũ occidisse ꝑhibet᷑. Exquo intelligi potest quantam
multitudinẽ mortiũ habere potuerit turbidus conflictꝰ
armoꝵ. quando tantã habuit iudicioꝵ uelut examit᷑e co¬
gnicio. Ecussor gracci ipsius caput. quantũ graue erat:

Expanded text:
Sed iam uetustam iniquitatem audere conuellere periculosissimum, Sed iam uetustam iniquitatem audere conuellere periculosissimum, immo uero, ut res ipsa docuit, perniciosissimum fuit. Quae funera facta sunt, cum prior Gracchus occisus est! quae etiam, cum alius frater eius non longo interposito tempore! Neque enim legibus et ordine potestatum, sed turbis armorumque conflictibus nobiles ignobilesque necabantur. Post Gracchi alterius interfectionem L. Opimius consul, qui aduersus eum intra Urbem arma commouerat eoque cum sociis obpresso et extincto ingentem ciuium stragem fecerat, cum quaestionem haberet iam iudiciaria inquisitione ceteros persequens, tria milia hominum occidisse perhibetur. Ex quo intellegi potest, quantam multitudinem mortium habere potuerit turbidus conflictus armorum, quando tantam habuit iudiciorum uelut examinata cognitio. Percussor Gracchi ipsius caput, quantum graue erat,
Abbreviated transcription (Latin):
terutrũ sed plane iam ferro armisq seuiebant. bella
socialia. bella scruilia. bella ciuilia. quantũ romanum
cruorem fuder̃. quantã italiae uastationẽ desertionẽq
fecer̃. Namq ante quã se aduersus romã sociale latiũ
cõmouer& : cuncta animalia humanis usib subdita canes.
cqui. a sini. boues. & quaq alia pescora sub hominũ dominio
fuer̃. subito efferata. & domesticae lenitatis oblita. relictis
teccis lib̾a uagabant᷑: & omnẽ nonsolũ alioꝵ uerũ etiam
dominoꝵ auersabant᷑ accessum non sine exitio uł ꝑiculo
audentis siquis de proximo urguer&: Quanti mali signũ
fuit si hoc signũ fuit: qđ tantũ malũ fuit sietiã signum
non fuit. Hoc si nr̃is tẽporib accidiss& : rabidiores is tos
quã sua illi animaliit paterem̃. Initiũ aut̃ cuuliũ maloꝵ¬
fuit: seditiones graccoꝵ agrariis legib excitatae. Volebant
enĩ agros popło diuidere. quos nobilitas ꝑperã possidebat:

Expanded text:
terutrum, sed plane iam ferro armisque saeuiebant; bella socialia, bella seruilia, bella ciuilia quantum Romanum cruorem fuderunt, quantam Italiae uastationem desertionemque fecerunt! Namque antequam se aduersus Romam sociale Latium commoueret, cuncta animalia humanis usibus subdita, canes equi, asini boues, et quaeque alia pecora sub hominum dominio fuerunt, subito efferata et domesticae lenitatis oblita relictis tectis libera uagabantur et omnem non solum aliorum, uerum etiam dominorum auersabantur accessum, non sine exitio uel periculo audentis, si quis de proximo urgeret. Quanti mali signum fuit, si hoc signum fuit, quod tantum malum fuit, si etiam signum non fuit! Hoc si nostris temporibus accidisset, rabidiores istos quam sua illi animalia pateremur. CAPUT fuit seditiones Gracchorum agrariis legibus excitatae. Volebant enim agros populo diuidere, quos nobilitas perperam possidebat.
Abbreviated transcription (Latin):
dentia dei eruit cos ut gratuito grẽondĩ conseque¬
rent᷑ redeuntes adeũ mscientiã munda. ut in
die iuditii dũ nehil erroris ueteris inueniret᷑
pihis : acdcor porarent᷑ creatori suo: Quuit ꝓdec̃t
hrmano generi in carnatus homofactus est. ut
medone sua uincerent mortem.
Si quidem ꝑseuertitis infide funcdati stbiles &ue
mobales aspe euangłii qđ audistis qđ predicatũ:¬

Expanded text:
dentia Dei requisivit eos; ut gratuito Dei gratiam consequerentur, redeuntes ad eum in conscientia munda; ut in die judicii dum nihil erroris veteris inveniretur in his, adcorporarentur Creatori suo, qui ut prodesset humano generi, incarnatus homo factus est, ut in carne sua vinceret mortem. Si quidem perseveratis in fide fundati, stabiles et immobiles a spe Evangelii, quod audistis, quod praedicatu
Abbreviated transcription (Latin):
do ante om̃s primus eet. eresur rectione mortuoꝵ
redditet pristinauita Ante omma cnom natus est
dedo ut cuncta crearet quȩ non ertont : Nerum a ut̃
accepte caone de uirgie matus est : ut pec catũ
qđ ex uirgine eua intreuuertit imundũ aboleret :
Natus gͦ & mortuus redcurreecit : Vt qȩ primũ
fecern . postea iterũ recre arit : Quia ꝑeront̃
nem in habiatre: Plenitudo iipso esꝰt & man& qr
om̃ia potest semꝑ. ut nichil ecceptũsit qđ non ꝑcum
pes set prestcr ut & feceret & reformaret & lapscuen¬
gret a mortua unufteret: Vndeait : Sic̃ hab&¬

Expanded text:
 ante omnes primus esset ex resurrectione mortuorum, reddita pristina vita; ante omnia enim natus est de Deo, ut cuncta crearet, quae non erant. Iterum autem accepta carne de virgine natus est, ut peccatum quod ex virgine Eva intraverat in mundum, aboleret. Natus ergo, et mortuus resurrexit, ut quae primum fecerat, postea iterum recrearet; quia per errorem nem inhabitare. Plenitudo in ipso est et manet; quia omnia potest semper, ut nihil exceptum sit, quod non per eum possit praestari; ut et faceret, et reformaret, et lapsa erigeret,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nobis Alunc igitur intelligiliilt quasi eausa
seribitꝰ ad eos cũ dicit : sittm̃ ꝑstuertitis infide
fancdati: at serent tunc ꝓdeẽ sibi passidnẽ dep̃ĩ
nfentta abinitio declantuit ut docer& mrpsor
solo spem ponandam. qr ipsias funt omĩa &e qr m
chil sine ipso potest iuiere. Neq incelis neq
Hic enĩ umus esti filius di caput om̃is principatus
& principi ÷ cuiꝰ eugłm predicatũ est intoto
mido meipiens amorse quichix auideis quia
Audierit ꝓphect̃ illũ: e t̃minabit᷑ depleber
Vnde edñsait iudȩis qruia moyses deme seripsit:
Iitique hicumus: audi endus est & colendus. net ad
hunc estinandus est quisꝗ quia quicaput ten&
reliquam partẽ sub iectam hab& : Nam quise
sub iecti s hmmliat totus errat: quiañ tenens
capud truncus est: exquo totũs corpus conti¬
net᷑ aduit̃: Quius ftactus sum ego minister
scđm clispenseitionem di quedãt est imchn

Expanded text:
lt qua causa scribit ad eos, cum dicit: Si tamen perseveratis in fide fundati; ut scirent tunc prodesse sibi passionem Christi, nita, ab initio declaravit, ut doceret in ipso solo spem ponendam; quia ipsius sunt omnia, et quia nihil sine ipso potest vivere, neque in coelis, neque Hic enim unus est Filius Dei, caput omnis principatus et principii, cujus Evangelium praedicatum est in toto mundo, incipiens a Moyse, qui dixit Judaeis: Quia audierit prophetam illum, exterminabitur de plebe . Unde Dominus ait Judaeis: Quia Moyses de me scripsit . Itaque hic unus audiendus est et colendus, nec ad hunc aestimandus est quisquam; quia qui caput tenet, reliquam partem subjectam habet. Nam qui se subjectis humiliat, totus errat; quia non tenens caput truncus est, ex quo totum corpus continetur ad vitam. Cujus factus sum ego minister secundum dispensationem Dei, quae
Abbreviated transcription (Latin):
crrcũ cissone carnis a fidẽ xp̃i qui ꝓmissus eritt
iudeis Trius em̃ aute pridicationem fidi circũ¬
cidi mandatũ est gantiles suoluuent adlegem

Expanded text:
rcumcisione carnis ad fidem Christi, qui promissus erat Judaeis. Prius enim ante praedicationem fidei circumcidi mandatum est gentiles, si voluissent ad legem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ illũ restiur itret . cũ errorer quodam diserepare
cepissent ab mincẽ. nec non &abautore : cst em̃ ad¬
hue error incarnalibus cȩlis humiliauit cum incar¬
nandũ illũ ut homo stactus ostenderet acdoceret
quomodo possent eaquȩ infirmam̃to sunt & suꝑ
terram reconciliari ereatori : Qđ ut n ꝑfectũ
ꝑduceret occidisse passus est ꝓpt̃ oms ut quos
apud superos docuerca exeuntes hnnc amorte
seđa teneri non possint. ut doctrina eiꝰ fructũ
haberet primȩ mititutionis. & om̃a ftictti ꝑ ipsũ.
uiuerent in ipso quasi mactore. Sicut petrus
& mimicos consilioꝵ eiꝰ inoꝑib: iniquis: Nune
hensos in conspectu suo Quale domĩ disit
ergit gentes memorat. ut ostendat cos debito¬
res. & quid sm multũ ingraciarũ actionib dei :¬
Mincũ oici.eent. consilioꝵ eiꝰ. quib deereuit¬

Expanded text:
stauraret, cum errore quodam discrepare jam coepissent ab invicem, nec non et ab auctore est enim adhuc error in carnalibus coelis humiliavit eum, incarnando illum, ut homo factus ostenderet ac doceret quomodo possent ea, quae in firmamento sunt, et super terram reconciliari Creatori. Quod ut ad perfectum perduceret, occidi se passus est propter homines; ut quos apud superos docuerat, exeuntes hinc a morte secunda teneri non possint; ut doctrina ejus fructum haberet primae institutionis, et omnia facta per ipsum viverent in ipso quasi in auctore, sicut Petrus et inimicos consiliorum ejus in operibus iniquis, nunc hensos in conspectu suo. Quale donum Dei sit erga gentes memorat, ut ostendat eos debitores, et quidem multum, in gratiarum actionibus Dei; qui cum inimici essent consilio
Abbreviated transcription (Latin):
declinant. oc cupantes animũ suũ & apericulis ꝓhibentes:
Predicauimus uob eugłum dĩ uos testes estis & elsi
quã sc̃ȩ & iustȩ & sine querela nob̾ qͥereditis facti su¬
mus scc̃ scits qͦmꝰ unũ quẽq urm ut pat̃ filios obse¬
crantes uos & consolantes adhoc ut ambriletis digne
dõ qͥuocat uos uisuũ regnũ & głam: Mamfesta su&
hȩc : Com mon& om̃ illos qͦmͦ erediderint se predican
te i& qualẽ eũ fuerttis exꝑti. & quȩ precept e dederit eis
ut dignifiorent deo qͥ illos uoeauit detris incȩlos ut erx¬
suscttet letitiam illoꝵ: Idõq nos grcũ agimus dõ sirae
int̃misione qđ cũ accepistis ne roto¬

Expanded text:
tes. Praedicavimus vobis Evangelium Dei. Vos testes estis, et Deus, quam sancte, et juste et sine querela vobis, qui creditis, facti sumus, sicut scitis, quomodo unumquemque vestrum, ut pater filios, obsecrantes vos et consulentes ad hoc, ut ambuletis digne Deo, qui vocavit vos in suum regnum et gloriam. Manifesta sunt haec; commonet enim illos quomodo crediderint se praedicante, 279 et qualem eum fuerint experti, et quae praecepta dederit eis; ut digni fierent Deo, qui illos vocavit de terris ad coelos, ut exsuscitet laetitiam illorum. Ideoque et nos gratias agimus Deo sine intermissione, quod cum accepissetis a no
Abbreviated transcription (Latin):
mudo nhil auferre poterit: Iuad sib incirat
sollicitudinẽ &cmerit congregtore e Tadis hinc
eti& qualis uenit : Qquod etiamꝰ scripsit iob & insua
passone facetꝰ dicens: Nucliis exiui de utero
matris mee nulus reuerttg interram sit nom̃
chiĩ bene dictũ Quodñ auari ñ retinent in ꝑni¬
ciemsuiam : pauci conderent qđ plurib possit
ꝓficere cũ eoꝵ ipsoꝵ emolnento: Namqui uolunt
duntes fieri icidunt intẽptationem & laqueũ
& desideria multii & mirtilia : & noͦua quede¬

Expanded text:
mundo; nihil auferre poterit. Qui sibi incutit mundo; nihil auferre poterit. Qui sibi incutit sollicitudinem et quaerit congregare, talis hinc exiet qualis venit. Quodpassione fatetur, dicens: Nudus exivi de utero matris meae, nudus oportet ut eam in terram. Sit nomen Domini benedictum . Quod si avari non retinerent in perniciem suam, pauci conderent quod pluribus posset sufficere cum eorum ipsorum emolumento. Nam qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem, et laqueum, et desideria multa, et inutilia, et nociva qu
Abbreviated transcription (Latin):
Abhis aut̃ qincor rupti mente &uertate priatti sunt
utile nidicat᷑: Deiem̃ culturam & pietatẽ questũ
exxistimam. ñ defuturo aliquid sperantes sed qͦmodo
in presentese transigant ꝓindentes: Sicut emudane
secte quas constat ꝓpt̃ psentia luert inuentas ñ nesen
quosdam hoc libenter audre qđmhac iite florendũ
st ido pdenitendum ab hinꝰ modi cst aut̃ questus magꝰ
piettis cũ foficientia: Alagnas cluntias & adequsitainẽ
mco dicit: siquis fidelis. suo conteptas nt: stus erim
ad futuiram itc̃ ad presons sufficere sibi putat
qđ habet : non dubitae exeo ipso largiri : Enm̃s
cnm auarus impris est & sibi & cȩteris nocens:
Nichnl onim intulimus in huc mundõ urũ qrna
Inet auferre pos sumus quicquam habentes auten
Frustori morttles homines copi& stude. & lo¬
cuple tes fieri uelle. aꝑte uoce declariit:
cũ scient nchilse ꝓprium habere inmudo:
uire profic̃ humana cupidittis. nisi qina ipsci
sibi inimica existit : Nic hil enim intulit

Expanded text:
Ab his autem qui, corrupti mente veritate privati sunt, utile judicatur. Dei enim culturam et pietatem quaestum existimant, non de futuro aliquid sperantes, sed quomodo in praesenti se transigant providentes sicut et mundanae sectae, quas constat propter praesentia lucra inventas. Non nescii quosdam hoc libenter audire, quod in hac vita florendum sit; ideo desistendum ab hujusmodi. Est autem quaestus magnus, pietas cum us enim ad futuram vitam, ad praesens sufficere sibi putat quod habet, non dubitans ex eo ipso largiri. Omnis enim avarus impius est, et sibi et caeteris nocens. Nihil enim intulimus in hunc mundum. Verum quia nec auferre possumus quidquam. Habentes autem Frustra mortales homines copiae illudere et locupletes fieri velle aperta voce declarat, cum sciant nihil se proprium habere in mundo. Cui rei proficit humana cupiditas, nisi quia ipsa sibi inimica existit? Nihil enim intulit
Abbreviated transcription (Latin):
bit anchil sciens sed languens cirea questiones
& prignas uerboꝵ ex quib fiant minde contẽn¬
tionts blas phennȩ suspitiones malȩ conflictiones
hominũ qui corrupti sit mente & ueritate caru¬
erunt edcstimantes questumiesse. pietaitẽ & dĩ
cult᷑am : discede abhuiꝰ modi Discrepentes adis¬
u plma catholica sꝑnen dos precipit. matmȩ qui con¬
uicti & correpti ad quiescere nolent ꝑ tubatione¬

Expanded text:
quaestiones et pugnas verborum, ex quibus fit invidia, contentiones, blasphemiae, suspiciones malae, conflictiones hominum, qui corrupti sunt mente et veritate caruerunt, existimantes quaestum esse pietatem et Dei culturam: discede ab hujusmodi. Discrepantes a disciplina catholica spernendos praecipit, maxime qui convicti et correpti acquiescere nol
Abbreviated transcription (Latin):
appetentes errauerunt afide & inseruerunt
sc̃ dolerib multis Nichiltron asperũ tãq
ꝑnitiosum esꝰt quãm or p̃ ecclȩsiasticus mattimȩ
qrnsub loms lociest duntiis huuiꝰ scłi studeat qi
non solũ sibi ipsĩ . sed & cetris obest: Contrariam
onim formãdat hominib: necesse est enĩ multos
miitatores cius existerc : ad ꝑditionẽ: Iuanto enĩ
honori ficintior ordine est. ttnto magas suadet
muit tunduo se manime in hacre  mista uitit

Expanded text:
fide, et inseruerunt se doloribus multis. Nihil tam asperum, tamque perniciosum est quam si ecclesiasticus maxime qui sublimis loci est, divitiis hujus saeculi studeat, quia non solum sibi ipsi, sed et caeteris obest. Contrariam enim formam dat hominibus; necesse est enim multos imitatores ejus existere ad perditionem. Quanto enim honorificentior ordine est, tanto magis suadet imitandum se, maxime in hac re, quae i
Abbreviated transcription (Latin):
ec doce & exhoratore : Doctrinan domimeam
manifesitri uult ut obtrec tttres stuacant
quia ñ est qđ reprehendat᷑ mea. in considerantes
pariter quȩ in sacris eoꝵ sint occulti turpia &eru
er ubes cant ꝑ qđ inexcusabiles crunt: Siquis alt̃
docet non ad qu escit scons sermorib: dnĩnrĩ nrĩ

Expanded text:
aec doce, et exhortare. Doctrinam Dominicam aec doce, et exhortare. Doctrinam Dominicam manifestari vult, ut obtrectatores studeant, quia non est quod reprehendatur in ea, considerantes pariter quae in sacris eorum sint occulta turpia, et erubescant per quod inexcusabiles erunt. Si quis aliter docet, non aquiesci
Abbreviated transcription (Latin):
sed& echis que indet & audit ꝓbat & iidicat
ꝑpendit enim an ea quȩhcuntur conuemant
ei dequo dicunt᷑: suie bonasue mala : Quȩ
aut̃ occultti fuerłt hominib mche uiditu
palam fient : Propt̃ ergo dicta sunt ut sciant
hriꝰ modi gitanorẽ secaiam habere prȩcȩteris
Peior  ennmꝰ qua secumsit malus. bonum ostendãt
quam ille qi aꝑte est malus Quot qt̃ subui
toitur nomendm̃ & doctria blas phemet᷑
Siruoꝵ obsegunis dominos dõ gr̃as ult referre
Cim em̃ ꝑdi disciplinam fidelia illis ete hibue¬
yft seraitia forte etiam ipsi hineᷤ sabician
disciplime stor : Qui uͦ fideles habent dentoxos.
non contẽpnant qua srf̃ st̃ sed magis seruant
quia fideles sunt & cdlecti: qr bene fici parti¬
cipes sunt: Si profanis dominis seruendum
totm solliatudine imperuit quanto magis fide¬
lib: Tunc orim ꝓbatse timoricd̃ subiectum.
sĩ fideli & temporali domino. toto ammo fuerio
quifidelem dnm contẽpnemdum pintiuerit :¬

Expanded text:
sed ex his, quae videt et audit, probat et judicat. Perpendit enim an ea quae dicuntur conveniant ei de quo dicuntur, sive bona, sive mala. Quae autem occulta fuerint hominibus, in die judicii palam fient. Propter hoc ergo dicta sunt, ut sciant hujusmodi graviorem se causam habere prae caeteris. Pejor est enim qui se, cum sit malus, bonum ostendat, quam ille qui aperte est malus. Quotquot sunt omen Domini et doctrina blasphemetur. Servorum obsequiis dominos Deo gratias vult referre. Cum enim per Dei disciplinam fidelia illis exhibuerint servitia, forte etiam ipsi huic se subjiciant disciplinae. Qui vero fideles habent dominos, non contemnant, quia fratres sunt; sed magis serviant, quia fideles sunt et dilecti qui beneficium recipiunt. Si profanis dominis serviendum tota sollicitudine imperat, quanto magis fidelibus? Tunc enim probat se timori Dei subjectum, si fideli et temporali domino toto animo fuerit qui fidelem Dominum contemnendum putaverit. H
Abbreviated transcription (Latin):
quia &xporitus orat in lege. et clarusinuta:. Hac ꝑhoc
& dispensatione euuangłit p̃cipius minister. PHihienĩ
qui enstimant᷑ aliquad. et. nihibcontuler̃. Nihilsedicit
abapłis conseccitũ seusteleo: quia qui imperitis tribuit
leg isꝑitꝰ dignatus est inꝑtiri sensumrationis haius modi
Quomodo ergo ficri pederat eathicabhis discer&. quẽ peritũ
inuenieus peritiorẽ ferit gr̃ã xp̃i: Sede contracũ uidissent

Expanded text:
quia et peritus erat in Lege, et clarus vita: ac per hoc quia et peritus erat in Lege, et clarus vita: ac per hoc et dispensatione Evangelii praecipuus minister. Mihi enim, qui existimantur aliab apostolis assecutum, sed a Deo: quia qui imperitis sensum legis peritus, dignatus est impertiri sensum rationis hujusmodi. Quomodo ergo fieri poterat, ut hic ab his disceret, quem peritum inveniens, peritiorem fecit gratia Christi. Sed e contra, cum vidissent