comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quib me uideri dignor adtuleris: ne¬
quaquam me uł incorporeus. nisi pur¬
gatus uidet. quo minus uideri me
ace putes posse si corpus es E go et
pater:. et caritas nr̃a. unus ds̃ sumus:
Tuiens rationabilis. et ũbum. ut di¬
lectio tua. unus c̃ homo adsimilitu.¬
dinem auctoris tui factus: non ad ȩq̃¬
litatem. Creatus nempe: non genitus.
Formatus es ipse: non formator. Recede
abhis quȩ infrate sunt: minus utiq
formata. hoc est minus formosa quã
tues. Accede formatrici formȩ: quo
possis. cẽ. formosior. Eidemq semꝑ ad¬
iungere: quia tanto ab illa specier
amplius capies: quanto te illi cari¬
tatis pondere magis impresseris. ab
illa scilicet obtinebis. imaginis huiꝰ
inde mutabilem statum: a qua sump¬
sisti principium. Hȩc et alia loquit᷑
ueritas ad aurem cordis intrinsecꝰ
ad monens nos: ut qm̃ ad similitudi¬
nem incorpore dei. non ad similitu¬
dinem corporei mundi facti sumꝰ.

Expanded text:
quibus me uideri dignor adtuleris. nequibus me uideri dignor adtuleris. nequaquam me uel incorporeus nisi purgatus uidet, quo minus uideri me a te putes posse, si corpus es? ego et pater et caritas nostra unus deus sumus: tu, mens rationalis et uerbum uel dilectio tua unus es homo ad similitudinem auctoris tui factus, non ad aequalitatem, creatus nempe, non genitus, formatus es ipse, non formator. recede ab his quae infra te sunt minus utique formata, hoc est minus formosa quam tu es, accede formatrici formae, quo possis esse formosior, eidemque semper adiungere, quia. tanto ab illa speciei amplius capies, quanto te illi caritatis pondere magis inpresseris: ab illa scilicet obtinebis imaginis huius indemutabilem statum, a qua sumpsisti principium. haec et talia loquitur ueritas ad aurem cordis intrinsecus admonens nos, ut quoniam ad similitudinem incorporei dei, non ad similitudinem corporei mundi facti sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
tem tuam. tota cogitatione tua cogi¬
tas: cum amare ce ut meminisse de
cogitas. Et toto amore tuo eandẽ totã
m̃tem. atq eandem totam cogitatio¬
nem tuam diligis: cum meminisse ec
cogitare te diligis. Nullus ẽ tam̃ qui
meminisse. et cogitare & hoc ipsum
amare. non diligat. Cum autem tibi
inm̃te.ẽ. cogitationis et amoris tui. si
tanta illa meministi quanta sunt:
tanta ẽ mens tua quanta sunt illa. Et
cum dilectionem tuam uł m̃tẽ cogi¬
ias: si tanta seui ea qͣnta st̃ cogitaᷤ: tan¬
da ẽ cogitatioe tua: qͣnta st̃ illa. Isi
mentẽ ł cogitatõem tuã ꝓ sui mͦdiligis:
hȩc et amor tuus: equalia certe sunt.
Et si se singula cota simul uł ament ut
cogitent uł meminerint: non maiora
erunt tota simul tria. Quam ut mens.
tota pariter recolens. uł cogitatio tota
cognoscens. uł amor. totꝰ diligens. Hȩc
inte eẽ ac potius istate. eẽ: me tibi ra¬
diante cognoscis. Sullos michi ocłos

Expanded text:
tem tuam tota cogitatione tua cogitem tuam tota cogitatione tua cogitas, cum amare uel meminisse te cogitas, et toto amore tuo eandem totam mentem atque eandem totam cogitationem tuam diligis, cum meminisse et cogitare te diligis. nullus est tamen, qui meminisse et cogitare et hoc ipsum amare non diligat: cum autem tibi in mente est cogitationis et amoris tui, si tanta illa meministi quanta sunt, tanta est mens tua quanta sunt illa, et cum dilectionem uel mentem tuam cogitas, si tanta ea quanta sunt cogitas, tanta est cogitatio tua quanta illa sunt, et si mentem uel cogitationem tuam pro sui modo diligis, haec et amor tuus aequalia certe sunt, et si se singula tota simul uel ament uel cogitent uel meminerint, non maiora erant tota simul tria, quam uel mens tota pariter recolens uel cogitatio tota cognoscens uel amor tota diligens. haec et in te esse ac potius ista te esse me tibi radiante cognosces, si illos mihi oculos
Abbreviated transcription (Latin):
totum ẽ. Noli inte ꝑdere tam magnũ
munus meũ. similitudinẽ meam. quã
tibibenignissime tribui: ut qualiter
adme tenderes. non extra te quereres.
Nemouenit adpa. post trem nisi ꝑme
Et nemo adme: ni si quem pat̃
m̃s adtraxerit. Et nemo ad me uł ad
patrem uenit: nisi caritas disfundat᷑
denti. bene sꝑanti. et bene querentida¬
bitur. Adistam qua unus ds̃ summus.
tu homo factus es trinitatem: cum die.¬
tum ẽ. Faciamus hominẽ adimaginẽ
et similitudinem nr̃am. Intro inspice
te. dete ipsa ohumana anima: & adme¬
nite̾. Uide mentẽ tuã. uide u̾bũ tuũ uide
uoluntatẽ tuã. Nã totũ est inmente.
quod cogitas et qd̾ totum simul memi¬
nisti. totum simui cogitas: & uis cogi¬
tare atq meminisse:. hoc est amas hab̾e
m̃tem et cogitationem. Cogitationem
ergo tuam cumm̃te complecteris. hoc
est cum cogitare te meminis: totam
certe cogitationem. totam̃te compre¬
hendis. Et totum amorem tuũ. ut m̃¬

Expanded text:
totum est noli in te perdere tam magnum totum est noli in te perdere tam magnum munus meum, similitudinem meam, quam tibi benignissime tribui, ut qualiter ad me tenderes, non extra te quaereres. nemo uenit adpatrem, nisi per me, et nemo ad me, nisi quem pater meus adtraxerit, et nemo ad me uel ad patrem uenit, nisi caritas diffundaturdenti, bene speranti et bene quaerenti dabitur. ad istam, quod unus deus sumus, tu homo factus es trinitatem, cum dictum est: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. introinspice te de te ipsa, o humana anima, et te memineris. uide mentem tuam, uide uerbum tuum, uide uoluntatem tuam. nam totum est in mente quod cogitas, et quod totum simul meministi, totum simul cogitas et uis cogitare atque meminisse, hoc est, amas habere mentem et cogitationem. cogitationem ergo tuam cum mente conplecteris, hoc est, cum cogitare te memineris, totam certe cogitationem tuam tota mente conprehendis et totum amorem tuum uel men
Abbreviated transcription (Latin):
non ulud quȩso. ꝑlocale quȩramus.
fecit sibi ipsa ueritas: sui compotemsimi¬
litudinem. Hoc in nobis afferamus illi
quod fecit: non conueniamus dm̃ nrm̃
dicentes illi. non potuisti facere aliquid
simile tui incorporei. quia si corpus sũ
sumilis cui nonsum: quia de nobismet.
ipsis nosille conuincet: loquitur enĩ
certe qui corpus eẽ te credis: unde uerbo
quod sonat. aluid quod intelligit᷑. Nam
sicut uox pocest eẽ sine uerbo: ita ẽ uer¬
bum sine uoce. Utitur cam̃ quodamindu¬
mento uocis ũbum tuũut insonet au¬
rib sicut ego indumento carnis: ut ui¬
derer hominibꝰ. Et cum loqueris: obse¬
quium uocis auremtenꝰ meat. ũbũ uͦ
in localiter ad animã ꝑmeat: quia sic ad
illum cui loqueris accedit: quod ate utiq
non recedit. Et si loquentem te unꝰ au¬
dierit: cotum ũbum tuum penes te. ẽ:
totũ penes illum. Et si duo audierint.
totum audiunt. Et simulti: totũ: &
omnib totum: et singulis cotum: & tͥ

Expanded text:
non illud quaeso per locale quaeramus. non illud quaeso per locale quaeramus. fecit sibi ipsa ueritas sui compotem similitudinem. hoc in nobis adferamus illi quod fecit, non conuiciemur deum nostrum dicentes illi: non potuisti facere aliquid simile tui, quia, si corpus sum, similis tui non sum, quia de nobismet ipsis nos ille conuincet. XXVI. SECRETA certe qui corpus esse te credis, unde incorpquod sonat, aliud quod intellegitur. nam sicut uox potest esse sine uerbo, ita est uerbum sine uoce. utitur tamen quodam indumento uocis uerbum tuum, ut insonet auribus, sicut ego indumento carnis, ut uiderer hominibus, et cum loqueris, obsequium uocis aurem tenus meat, uerbum uero inlocaliter ad animam permeat, quia, sicut ad illum cui loqueris accedit, ita a te utique non recedit, et si loquentem te unus audierit, totum uerbum tuum penes te est, totum penes illum, et si duo audierint, totum audiunt, et si multi, totum, et omnibus totum et singulis totum et tibi
Abbreviated transcription (Latin):
uis: unũ ue minus ẽ. Hec sunt nume¬
rorum inchoantia. ducentia. p̃figen¬
tia: ipsa nec inchoata nec numerata.
nec finita: credo quia sapientiȩ dei.
non est numerus. Nam cum ex uno.
et ꝑ unum. et inuno sit numerus. nec
numerari nisi trifariam possit. ut
ꝑcundem numerũ. ordiamur nu¬
meros. finamus: ipse ẽ ternarius totꝰ.¬
ꝑquem omnis ẽ numerꝰ. Ecce quodha¬
bitat in anima humana: ecce qd̃ ocło
cordis uidere concessum ẽ. Quo diffu¬
gimus: Quo distrahim᷑: Cur in nobis¬
met ipsis extra nossumus: Cur patriã
nrãm localiter quęrimus: de qua utiq
ñ ambulando. sedpeccando discessimꝰ:
Cur tenebras splendere credimus: quas
uidere. ipsum est utiq non uidere: Ue¬
ritatem certe querimus: non illamꝑ
spatia locorum oportere quęri. ñꝑ cor
poreum aliquid estimemꝰ inueniri. Sa¬
tis ex corpore non solum tangendo. sed
etiam cogitando se separabit: qui huic
adh crebit. In locale certe quȩrimus.

Expanded text:
jus, unumve minus est. Haec sunt numejus, unumve minus est. Haec sunt numerorum inchoantia, ducentia, praefinientia, ipsa nec inchoata, nec numerata, nec finita, credo, quia sapientiae Dei non est numerus . Nam cum ex uno et per unum, et in uno sit numerus, nec numerari nisi trifariam possit, ut per eumdem numerum ordiamur, numeros finiamus: ipse est ternarius totquem omnis est numerus. ecce quod habitat in anima humana: ecce quod oculo cordis uidere concessum est. quo diffugimus, quo distrahimur, cur in nobismet ipsis extra nos sumus? cur patriam nostram localiter quaerimus, de qua utique non ambulando, sed peccando discessimus? cur tenebras splendere credimus, quas uidere ipsum est utique non uidere? ueritatem certe quaerimus: non illam per spatia locorum oportere quaeri, non per corporeum aliquid aestimes inueniri..satis ei corpore non solum tangendo, sed etiam cogitando se separabit qui huic adhaerebit. inlocale certe quaerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
non dicam eloquis cogitare digncua¬
leat: quod numerus cum ex uno. et
ꝑ unũ et inunum sit. pͥncipiũ tam̃
ac finis illius non sit: Si enim dixeri
unũ numeri eẽ principium: ipsius
unius quod dicimus cẽ pͥncipũ s ecce
habesprincipium numeri site pͥncipio
ut ex ipso sit numerꝰ. Iam uͦ si nume¬
rare uelimꝰ adicis unum uni: ut fiant
duo. Et unum duobꝰ: ut fiant tria.
Et unum tribus. ut quatuor. et deinceps.
quotiens unũ multiplicauerimꝰ: toti¬
ens quasi multi singuli in summa du¬
cunt᷑. ut decies ducti: decem: Et uicies.
uiginti: Et centies: centum: Et milies
mille nominent᷑: ut agnoscas omnẽ
numcrũ. ita ꝑunum. eẽ: sic̃ ex uno
procedere. Illud uero patet. ad finem nu-¬
meri qui nullus ẽ prorsus. ueniri ñ posse:
quia trans ommnẽ numerũ qui ex uno et
et inuno: partter ętria: Perinde. in lo¬
calia: ubiq tota eodem infinico semꝑ¬
equalia: quia nullum uere unum ma¬

Expanded text:
non dicam eloqui, sed cogitare digne uanon dicam eloqui, sed cogitare digne ualeat, quod numerus, cum ex uno et per unum et in uno sit, principium tamen ac finis illius non sit? si enim dixerimus unum numeri esse principium, ipsius unius quod dicemus esse principium P ecce habes principium numeri in principio, ut ex ipsa sit numerus. iam uero si numerare uelimus, adicimus unum uni ut fiant, duo, et unum duobus ut fiant tria, et unum tribus ut fiant quattuor, et deinceps quotiens unum multiplicauerimus, totiens quasi multi singuli in summa ducuntur, ut decies ducti decem et uicies uiginti et centies centum et millies mille nominentur, ut agnoscas omnem numerum ita per unum esse, sicut ex uno procedere. illud uero patet ad finem numeri, qui nullus est prorsus, ueniri non posse, quia trans omnem numerum, qui ex uno et r unum et in uno, pariter aeterna, perinde inlocalia ubiqaequalia, quia nullum vere unum ma
Abbreviated transcription (Latin):
ualla rimari: Quid spatia t̃rȩ cognos
quȩ non solum laboriosa sunt. s etiã
noxia: sicum ꝑhec ad ȩterna semꝑq
manentia transeundum sit: inhis hȩ¬
reatur ac remaneatur. Reuertere nẽ
atq intuere. omne longum. longitu¬
dine longum ficrũpsã uͦ longitudi¬
nem longam dici non posse: ut omne
castum castitate castum fieri: ipsamu̾
castam non dici ullatenus castitatẽ.
Cum ergo meram longitudinẽ contem¬
plari cupis.ꝯ ut eũ intrigonũ uł sȩxa¬
gonum m̃tis ocłm figis. proice quan¬
tum uales ac refuge. non solum onine
corporcum. sed quicqͥd simile potest
eẽ corporeo: Et cũ trigonam ut cribus
punctis ac trib lineis. uł rotundã pun¬
cto uł linea conformari incorporalit̃
atq in localiter uideris: uim quoq
ad suꝑeminentiam conspice numero¬
rum. et intellige uniũsum corporeũ.
numerabile ꝑnumeros ficri: ipsos uͦ
numeros non posse numerari. Namqͥs

Expanded text:
ualla rimari, quid spatia terrae cognosualla rimari, quid spatia terrae cognosm uoluit, quae non solum laboriosa sunt, sed etiam noxia si, cum per haec ad aeterna semperque manentia transeundum sit, in his haereatur atque remaneatur. Reuertere nunc atque intuere omne longum longitudine longum fieri, ipsam uero longitudinem longam dici non posse, ut omne castum castitate castum fieri, ipsam uero castam non dici ullatenus castitatem. cum ergo meram longitudinem contemplari cupis aut cum in trigonum uel hexagonum mentis oculum figis, proice quantum uales ac refuge non solum omne corporeum, sed quidquid simile potest esse corporeo, et cum trigonam uel tribus punctis ac tribus lineis uel rotundam puncto uel linea conformari incorporaliter atque inlocaliter uideris, uim quoque ac supereminentiam conspice numerorum et intellege uniuersum corporeum numerabile per numeros fieri, ipsos uero numeros non posse numerari. nam quis
Abbreviated transcription (Latin):
molienti eadem sine tumore uł motu
ratio rotundi uł quadri non desit:
cum eodem temporis puncto scđm ean¬
dem rotundi et quadrati legem inor¬
ente alius paria de corporibꝰ ualeat
fabricare. Uidesne uł dehis quȩ con¬
spicat᷑ anima: quid sit uisus anini :
Intelligisne. intelligibile & intelligens
nequãquam posse se iungi: Animadũ¬
tisne etiam quid inter sit inter illas
formas quas corpore cernimꝰ. & istasqͣs
mente conspicimus: istas cẽ sempitnũ
mundum. cuius hic mundꝰ imago sit.
unde diuinitus dictum ẽ. Preterit
figura huius mundi: Uides etiam qd̾
cum longitudines. latitudines &e alti¬
tudines corporum scire nulliꝰ ꝓpẽ mo¬
dum sit mom̃ti: Satis cẽ quod aliun
de dicit apłs. O portere nos nosse quid
sit latitudo. et longitudo sublimitas
et ꝓrofundum: Quid enim michi ꝓ¬
derit uspiam altitudinẽ corporei cȩli
quȩrere: planoꝵ siderũ diadttmata.
ut circulorum uias: ut singuloꝵ int̃¬

Expanded text:
molienti eadem sine tumore uel motu molienti eadem sine tumore uel motu ratio rotundi uel quadri non desit, cum eodem temporis puncto secundum eandem rotundi et quadrati legem in oriente alius paria de corporibus ualeat fabricare? uidesne uel de his, quae conspicatur anima, quid sit uisus animi? intellegisne intellegibile et intellegens nequaquam posse seiungi? animaduertisne etiam quid intersit inter illas formas, quas corpore cernimus, et istas, quas mente conspicimus? istas esse sempiternum mundum, cuius hic mundus imago sit, unde diuinitus dictum est: praeterit enim figura huius mundi. uides etiam quod cum longitudines, latitudines et altitudines corporum scire nullius propemodum sit momenti, satis esse aliud, unde dicit apostolus oportere nos nosse quid sit latitudo et longitudo, sublimitas et profundum? quid enim mihi proderit uspiam altitudinem corporei caeli quaerere, planorum siderum diastemata uel circulorum uias uel singulorum inter
Abbreviated transcription (Latin):
consistit. sic incirculo eius medium
puncto possidebitur. ut circulus rata
dim̃sione formetur. Nam cum unum
circimi radium fixeris. atq alium a
centro extrinsecus circumduxeris: ad¬
tende quantum potescentri potentiã
abstabili radio illum qui circum agit᷑
radium regere: et illic ubi localiter
non est potentialit̃ circłm figurare:
hic si purgata mentis intendas acie.
subrutilare tibi iam debet. quid sit
anima. Illud etiam quale ẽ quodsi
sensum corporis consulamꝰ: ꝑ mediũ
circłm duȩ pares lineȩ iuxtim duci
posie credantur: cumratio manifesta
conuincat. nequaquam ꝑ eundẽ me.¬
dium. duci duas posse. nisi una sit bre¬
uior. Uidetur michi sicut suꝑius de
trigona patuit. istic quoq circuli ra¬
tio in solubilib atq eternis manere
legib stabilis. Tu michi nunc dicas
uelim. siista localiter conspicit anima.
quid cause ẽ ut michi aliquid ro¬
tundum trigonum uł tetiagonum.
in occidente de corporib formare

Expanded text:
consistit, sic in circulo eius medium consistit, sic in circulo eius medium puncto possidebitur, ut circulus rata dimensione formetur. nam cum unum circini radium fixeris atque alium a centro extrinsecus circumflexa, adtende quantum potes centri potentiam ab stabili radio illum qui circumagitur radium regere et illic, ubi localiter non est, potentialiter circulum figurare. Hic si purgata mentis intendas acie, subrutilare tibi iam debet quid sit anima. illud etiam quale est quod, si sensum corporis consulamus, per medium circulum duae pares lineae iuxtim duci posse credantur, cum ratio manifesta conuincat nequaquam per eundem medium duci duas posse nisi una sit breuior? uidetur mihi, sicut superius de trigona patuit, istic quoque circuli ratio insolubilibus atque aeternis manere legibus stabilis. tu mihi nunc dicas uelim, si ista localiter conspicit anima, quid causae est, ut mihi aliquid rotundum, trigonum uel tetragonum in occidente de corporibus formare
Abbreviated transcription (Latin):
infiguris punctum: qđ unus innu-¬
meris. Ista ergo linea quȩ transuer¬
sim secari potest: scindi ꝑlongum ñ
potest. Quia utiq si scinditur. habet
latitudinem. Cum secanda ẽ puncto
ceditur: cumpunctum scilicet non
cedatur. Perfectior ergo longitudo
latitudine: quia latitudo et transuer¬
sim et directim recipit sectionẽ. ꝑ fec¬
tior latitudo altitudine. quia altitu¬
do non solum findi ac secari. uerum
et alatere cedi potest. Ergo altitudo:
sine latitudine et longitudine eẽ
non potest. Et ubihȩctria sunt.
haud dubie corpus ẽ. Latitudo sine
longitudine eẽ non potest. Longi¬
tudo sinc his om̃ib et̃ potest: s sine
puncto ẽẽ non potest.Sine his uero
punctum semꝑ ẽ. Nec cuiuspiam ut
sic indiget: quia unius. nullum potest
ẽẽ principium. Circulus igitur: una
eademq circumflexa fit linea. Sed
sicut intrigonis et tetragonis ꝑ angu¬
los puncta sunt. quib figurarũ ratio

Expanded text:
in figuris punctum, quod unus in nuin figuris punctum, quod unus in numeris. ista ergo linea, quae transuersim secari potest, scindi per longum. non potest, quia utique si scinditur, habet latitudinem, cum secanda est, puncto caeditur, cum punctum scilicet non caedatur. perfectior ergo longitudo latitudine, quia latitudo et transuersim et directim recipit sectionem. perfectior latitudo altitudine, quia altitudo non solum findi ac secari, uerum et a latere caedi potest. ergo altitudo sine latitudine et longitudine esse non potest, et ubi haec tria sunt, haud dubie corpus est. latitudo sine longitudine esse non potest, longitudo sine his omnibus esse potest, sed sine puncto esse non. potest. sine his uero punctum semper est nec cuiuspiam ut sit indiget, quia unius nullum potest esse principium. circulus igitur una eademque circumflexa fit linea, sed sicut in trigonis et tetragonis per angulos puncta sunt, quibus figurarum ratio
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: aut ẽẽ hoc uerum aliquando ꝙe¬
pit. aut aliquando desinit : Aut ñ ẽ
facilius corporeum interire mundũ:
cuius utiq tumidȩ localesq formȩ
istarum in localium incorporaliũq
sunt imago formarũ: quam ut ali¬
quiꝰ ex his ut uariari specie. ił trans¬
moueri loco. uł senio uetescere. uł quo¬
quopacto mutari queat: sle gͦ ꝑom̃s
te disciplinȩ istius minutias traham:
neue incentionem cuam in aspectan¬
dis planarum figutarũ. uł cuborũ
uł pyramidarum rationili teneam:
ꝓpter circuli ꝑfectionem. de una tan¬
tum figura ut adhuc fecimus. bre-¬
uiter colloquamur. Circulus fit ex
una linea: s uire nunc illud ad mo¬
neberis. quodlinea sine latitudine
atq altitudine ꝑfectior ẽ. Quie tam̃:
aliquid habet. se ipsa ꝑfectius. Punc¬
tum nempe principaliter ẽ origoli¬
neȩ: ab ipso incipitur. ipso sinitur.
cũ punctum nec oriri aquo quam pa¬
teat. nec fimri. Hoc namq continet

Expanded text:
fuit, aut esse hoc uerum aliquando coefuit, aut esse hoc uerum aliquando coepit aut aliquando desinet, aut non est facilius corporeum interire mundum, cuius utique tumidae localesque formae istarum inlocalium incorporaliumque sunt imago formarum, quam ut aliquid ex his uel uariari specie uel transmoueri loco uel senio ueterescere uel quoquo pacto mutari queat? ne ergo per omnes te disciplinae istius minutias traham neue intentionem tuam in adspectandis planarum figurarum uel cuborum uel pyramidarum rationibus teneam, propter circuli perfectionem de una tantum figura, ut adhuc fecimus, breuiter conloquamur. Circulus fit ex una linea. sed iure nunc illud admoneberis, quod linea sine latitudine atque altitudine perfectior est, quae tamen habet aliquid se ipsa perfectius. punctum nempe principaliter est origo lineae, ab ipso incipitur ipsoque finitur, cum punctum nec oriri a quoquam pateat nec finiri. hoc namque continet
Abbreviated transcription (Latin):
non capimus. Hȩc gͦ de qua loquim
sticueram longitudo. cum fuerit pun¬
cto inchoata punctoq finita: agre¬
cis gramina: a nr̃is linea dicit᷑. Iam
nunc si quid sit longitudo sine lati¬
tudine cognoscere ualuisti. & lineã
longitudine finita formasti:duas
equales lineas sibimet antistͥitas ere¬
gione constitue. Quod cum feceris:
intellige te figutam duab lineis pa¬
rib. non fecisse. figura enim dicitur:
cumparib inparib uelincis. capitibꝰ
sese contingentib locus ambit᷑. Duab
gͦ parib lineis siue adũsum positis. si¬
ue a capite contingentibꝰ: figura non
clauditur. Trib uero ȩqualib lineis. tris¬
sigura sit trigona: et hoc et̃na atq in¬
de mutabilis ratio ẽ omnihumanȩ
menti. uł non ad monitȩ clarens liqui¬
do. Numquid ergotribus lineis pa¬
rib q semet mutuo capitib tangant:
fieri uinquam nisi trigona poterit :
Aut istud magis nunc ucrum ẽ quam

Expanded text:
non capimus. Haec ergo de qua loqui non capimus. Haec ergo de qua loqui institueram longitudo cum fuerit puncto inchoata punctoque finita, a Graecis γραμμή, a nostris linea dicitur. iam nunc si quid sit longitudo sine latitudine congnoscere ualuisti et lineam longitudine finita formasti, duas aequales lineas sibimet άντιστάας e regione constitue, quod cum feceris, intellege te figuram duabus lineis paribus non fecisse. figura enim dicitur, cum paribus inparibusue lineis capitibus sese contingentibus locus ambitur. duabus ergo paribus lineis sine auersim positis sine capite contingentibus figura non clauditur, tribus uero aequalibus lineis figura fit trigona, et hoc aeterna atque indemutabilis ratio est omni humanae menti uel non admonitae clarens liquido. numquid ergo tribus lineis paribus quae semet mutuo capitibus tangunt fieri umquam nisi trigona poterit? aut istud magis nunc uerum est, quam
Abbreviated transcription (Latin):
tudo simplex. quȩ incorpore prorsus
nequeat inueniri: eo quod omne cor¬
pus longitudine longum sit. ñ tam̃
ipsa sit longitudo: neq possit sic eẽ
longum: ut non latum simul alcum¬
q sit. Quo circa sicut auint. etiam si
araneȩ filum cogitaueris: quia utiq
corpus ẽ non solum longitudinc̃ cogi¬
tasti: habet enim promodo suo indis¬
sotiabilem longitudinis suȩ latitudi¬
nem. atq altitudinem. Igitur si ut fa¬
teri ueritas cogit. aliud est longitudo
quam latitudo: seposita latitudi¬
ne: solam longitudinem cogitemꝰ.
S cio autem hanc eandem liquido con¬
spici non esse multorum. Quam cũ
marcius quoq philosophus nega¬
ret mathematico ad rasto seuidere.
cum lineas fabrorum uideret: utiq
non mirũ ẽ inquit ad rastus quod
habes oculos similes fabrorum. inge¬
nium dissimile phitagore. Sed nonic¬
circo cardioribꝰ desꝑandum ẽ: uł modo
auctoritati cedamus: qui rationẽ forte

Expanded text:
tudo simplex, quae in corpore prorsus tudo simplex, quae in corpore prorsus nequeat inueniri eo quod omne corpus longitudine longum sit, non tamen ipsa sit longitudo neque possit sic esse longum, ut non latum simul altumque sit. quocirca sicut aiunt etiam si araneae filum cogitaueris, quia utique corpus est, non solum longitudinem cogitasti, habet enim pro modo suo indissociabilem longitudinis suae latitudinem atque altitudinem. igitur si, ut fateri ueritas cogit, aliud est longitudo quam latitudo, seposita latitudine solam longitudinem cogitemus. scio autem hanc eandem liquido conspici non esse multorum, quam cum Marcius quoque philosophus negaret mathematico Adrasto se uidere, cum lineas fabrorum nimie uideret: utique non mirum est, inquit Adrastus, quod habes oculos similes fabrorum, ingenium dissimile, Pythagorae. sed non idcirco tardioribus desperandum est, modo ut auctoritati cedamus qui rationem forte
Abbreviated transcription (Latin):
rum suũ cogitat: numqͥd uelut ipso
conspecto desideriis satisfecit: Ista ut
ego conicioatq ut plane probo.potis¬
suna admodũ causa ẽ. quȩ cemet igna-¬
rum pepulit animam rei corpoream.
Asensib quęso corporis paulisꝑ ad torte:
acsi uales ꝑspice. quȩ uł quantauis ui¬
dendisit animo: et si quid potes ammi
uisum corporisq discerne. Corpuscer¬
te nichiluidet: quia utiq nichil sen¬
tit absq anima. Ac ꝑhoc animus cor¬
porea ꝑcorpus uidet: in corporea ꝑse
Hec ipsa nunc quantum inp̃sentiarum
res postulat sequestramus: ut quȩ sint
animi uisa ꝑ corpus. quȩ sine corpore¬
uelut aliquid eruditus ẽ: credo noue¬
rit in geometrica disciplina. quid sit
punctum quidue linea. S intereos
qui ista dignabunt᷑ legere: potest. eẽ.
qui nesciat. De hoc ipso paululum
disserendo quęramus. Linea ẽ ut doc
tissimi atq ex cellentes uiri non dixere
solum. s ratiocinando ꝓbauere. longi¬

Expanded text:
rum suum cogitat, numquid uelut ipso rum suum cogitat, numquid uelut ipso conspecto desideriis satisfecit? ista, ut ego conicio atque ut plane probo, potissima admodum causa est, quae temet ignarum perpulit animam referre corpoream. a sensibus quaeso corporis paulisper adtollere ac si uales perspice, quae uel quanta uis uidendi sit animo, et si quid potes animi uisum corporisque discerne. corpus certe nihil uidet, quia nihil utique sentit absque anima, ac per hoc animus corporea per corpus uidet, incorporea per se. haec ipsa nunc, quantum in praesentiarum res postulat, sequestremus, ut quae sint animi uisa per corpus, quae sine corporevelut qui vel aliquid eruditus est, credo noverit in geometrica disciplina quid sit punctum, quidve linea. Sed quia inter eos qui ista dignabuntur legere esse potest qui nesciat, de hoc ipso paululum disserendo qutissimi atque excellentes uiri non dixere solum, sed ratiocinando probauere, longi
Abbreviated transcription (Latin):
loco alio angłorum uocib dr̃. Gła¬
in excelsis dõ &e int̾ra pax hominib¬
ior bonȩ uoluntatis. Eece dilectͥout tu
arbitraris animi quedam portio ẽ:
ut ratio docet: animus totusẽ. Siquid
ergo toto amore amo: non idipsum toto
animo diligo: & ubi uacat illud. qd̾ dr̃:
Diliges dñm dm̃ tuum ex totocorde tuo.
et ex tota anima tua. si animȩ parspu¬
tatur ẽẽ dilectio: Si enim parte sui
diligit anima: non utiq tota diligit.
Sinuero tota diligit: tota absq ãbiguita¬
te dilectio ẽ. Dicitur enim. uereq dr̃:
ut nec ipsa diligere nisibonum nec
ꝑ eam diligi posset: nisi bene. Hȩc aũt
dilectio quod est anima humana ꝓpc
affectuum mutabilitatẽ. potest et
insuꝑiora quod ei solus ds̃ ẽ cȩlesti ca¬
ritate flagrare: et in inferiora damp¬
nabili amore diffluere. Quodlibet
tam̃ diligat. si toto amore diligit: to¬
ta diligit. Et cum tota diligit. totadi¬
lectio ẽ: quȩ unitas. in corpore scilicet

Expanded text:
loco alio angelorum vocibus loco alio angelorum vocibus in excelsis deo et in terra pax hominibus bonae uoluntatis. ecce dilectio, ut tu arbitraris, animi quaedam portio est, ut ratio docet, animus totus est. si quid ergo toto amore amo, non id ipsum toto animo diligo? et ubi uacat illud quod dicitur: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua, si animae pars putatur esse dilectio? si enim parte sui diligit anima, non utique tota diligit. sin uero tota diligit, tota absque ambiguitate dilectio est. dicitur enim uereque dicitut nec ipsa diligere nisi bonum nec per eam diligi possit nisi bene. haec autem dilectio, quod est anima humana, propter adfectuum mutabilitatem potest et in superiora, quod ei solus deus est, caelesti cartate flagrare et in inferiora damnabili amore diffluere. quodlibet tamen diligat, si toto amore diligit, tota diligit et, cum tota diligit, tota dilectio est, quae unitas in corpore scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
are cogitata potest: noncogitare ñ po¬
test. Quid autem illud ẽ quid somia¬
re diciur: nisi quod fesso quidẽ
corpore. insomnosq resoluto. animȩ
uis acogitationib uacat: Tota uͦ
ibi ẽ ubi cogitat: quia tota cogitat.
Uerum tu iccireo uł maxime de ani¬
mȩ statu falleris: quia aliud animã.
aliud eẽ animȩ potentias credis. Quod
enim cogitat. accidens eius ẽ. substan¬
tia uero qua cogitat. hoc ȩquidem
de uoluntate oportet agnoscas. Nam
sicut cota anima cogitatio ẽ. ita ani¬
ma tota uoluntas ẽ: et quȩ ꝑfecte
uult: tota uult. Et ut supra dictum
est. quȩcumq illi uelle accidentia ẽ:
ipsum uͦ uelle substantia. Huic eti¬
am insacris litteris uoluntatis ꝑfectȩ
diffinitio. prout illud ẽ. quod ita uł
ita uoluit: dampnabilis. laudabilq
censetur. Sic in euangłio dominus.
Qui uiderit in quit mulierẽ ad con¬
cupiscendũ eam: iam mechatꝰ ẽ cã
incorde suo. Et in bonam partem:

Expanded text:
are cogitata potest, non cogitare non poare cogitata potest, non cogitare non potest. quid autem illud est quod somniare dicimus, nisi quod corpore in somnosque resoluto animae vis a cogitationibus vacat? Tota vero ibi est ubi cogitat, quia tota cogitat. Verum tu idcirco vel maxime de animae statu falleris, quia aliud animam, aliud esse animae potentiam credis. Quod enim cogitat accidens ejus est, substantia vero quae cogitat. Hoc equidem de voluntate oportet agnoscas. Nam sicut tota anima cogitatio est, ita anima tota voluntas est; et quae perfecte vult, tota vult. Et, ut supra dictum est, quaecunque illi velle accidentia est, ipsum vero velle substantia est. Hinc etiam in sacris litteris voluntatis perfectae definitio, prout illud est, quod ita vel ita voluit, damnabilis laudabilisque censetur. Sic in Evangelio Dominus: Qui viderit, inquit, mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Et in bonam partem
Abbreviated transcription (Latin):
uelis: quod ꝑturbari potuis eandem
uides. Illamnamq si instatus pͥstini
sublimitate mansisset. aquosponte
dilapsa ẽ: numquam contra spm̃ ca-¬
ro: nec contra carnem sp̃s concupiuis¬
set. Et si homo uerus hoc ẽ anima
rationalis. honorem suũ. imaginẽ
scilicet deuntellexisset: numquã
insipientib fuisset comparata iu¬
mentis: uidelicet ut animalit̃ uiue¬
ret. Hinc ẽ ille p̃oculis cius imaginũ
corporearum tumultꝰ se semꝑ obie¬
ctans: ut si quando uł a̾se uł ad diñ
suũ ratiocinando nititur: semꝑ ad
corporea. fantasiis corporeis auocet᷑.
Tu enim cum dicis aliud. eẽ. animã.
aliud animȩ cogitationem: meliꝰ
fortasse dixisses illa de quib cogi¬
tat. cum de se non cogitat non eẽ.
animam: ipsamuͦ cogitationem ñ eẽ
nisi animam. Quia illud quod subi¬
ciendum esse dixisti. eatenus animã
solere requiescere. ut prorsus cogitet
nichil: caret uero anima nempe uari-¬

Expanded text:
uelis, quo perturbari potius eandem uelis, quo perturbari potius eandem uides. illa namque si in status pristini sublimitate mansisset, a quo sponte dilapsa est, numquam contra spiritum caro, nec contra carnem spirtusconcupisset, et si homo uerus, hoc est anima rationalis honorem suum, imaginem scilicet dei intellexisset, numquam insipientibus fuisset conparata iumentis, uidelicet ut animaliter uiueret. hinc est ille prae oculis eius imaginum corporearum tumultus se semper obiectans, ut si quando uel ad se uel ad deum suum ratiocinando nititur, semper ad corporea phantasiis corporis auocetur. Tu enim cum dicis aliud esse animam, aliud animae cogitationem, melius fortasse dixisses illa, de quibus cogitat, cum de se non cogitat, non esse animam, ipsam uero cogitationem non esse nisi animam, quia illud, quod subiciendum esse dixisti, eatenus animam solere requiescere, ut prorsus cogitet nihil, caret uero. anima nempe uari
Abbreviated transcription (Latin):
quęrit. necessario in aliud incurrit:
quia non potest se inuenire sine se. Hȩc
ẽ illa illusio. quam qui intelligit. dolet.
ac dolens gemit: & cumꝓpħa plangit
ac dicit. Lotadie contristatus ingredior:
qm̃ auima mea completa ẽ illusionib:
sed istiusmodi illusiones inmemoria pa-¬
titur anima. ex qua nichil fantasiarũ
reuentilare ac ꝓferre posset: nisi easdẽ
a formis corporum ꝑcorporeos sensus hau¬
sisset. Siue eium eademquȩ ꝑ corpus sq̃m.¬
attraxit. sibimet imaginatur. siue ex
his quȩ uidit. illa que non uidit coniec¬
tat atq confingit: certum tamen ẽ ima¬
ginari illam intra quendam uentrem
memoriȩ nequaquam posse: nisi ea
quȩ ꝑcorpus accepit. Et hec illi non
naturalia sed pęnalia sunt:. Ut qm̃ a
summo bono quod ei ds̃ ẽ. illecebris
pellecta corporeis. defluxit in corpus:
patiatur illud intra semet ipsam iuste:
quod extra se dilexit inuiste. Non gͦ
michi tu illud. eẽ. animam ꝑsuadere

Expanded text:
quaerit, necessario in aliud incurrit, quaerit, necessario in aliud incurrit, quia non potest se invenire sine se. Haec est illa illusio, quam qui intelligit dolet, ac dolens gemit, et cum propheta plangit ac dicit: Tota die contristatus ingrediebar, quoniam anima mea completa est illusionibus . Sed istiusmodi illusiones in memoria patitur anima, ex qua nihil phantasiarum reventilare ac proferre possit, nisi easdem a formis corporum per corporeos sensus hausisset. Sive enim eadem quae per corpus adtraxit sibimet imaginatur siue ex his quae.uidit illa quae non uidit coniectat atque confingit, certum tamen est imaginari illam intra quendam uentrem memoriae nequaquam posse nisi ea, quae per corpus accepit. et haec illi non naturalia, sed poenalia sunt, ut, quoniam a summo bono quod ei deus est inlecebris pellecta corporeis defluxit in corpus,\\, persuasa patiatur illud intra semet ipsam iuste, quod extra se dilexit iniuste. non ergo mihi tu illud esse animam persuadere
Abbreviated transcription (Latin):
la hocidem difficultate comprehendimꝰ:¬
tus: aliud is qui de anima nascit᷑ cogita¬
tionis affectus. Quamobrem. aut hoc
potius estimandum ẽ. quod siquando
sibi ali quid imaginat᷑. magis cũ suis in¬
tra semet ipsam motib occupet᷑. Et si
quid aliud ẽ quod aspicere uidetur.
magis ei in recordationis speculo descri¬
batur: Istud naturam tuputas eius eẽ.
non penam: iccircoq anĩa tua in recog¬
nitione fui fallitur. quia sibi aduer¬
santia. prose amplectitur: et ꝑsenstis
corporis fallaciarum affecta ludibriis.
eotenus implicatur errore: ut tamqũ a
absens sibi se quȩrat: cum ipsa sit quȩ¬
rens se. Non enim illud ẽ anima quod
querit᷑ s quoquęrit᷑. Quicqͥd enim
querit: extra se ẽ: nec querere illi opꝰ
ẽ: nisi quod secum non ẽ. Ipsa autem
secum ẽ: quia sine se nichil ẽ. Querere
se gͦ non debuit: quȩ sine se eẽ non po¬
tuit. Qua propt̾ cum se non sine se

Expanded text:
la hoc idem difficultate conprehendimula hoc idem difficultate conprehendimutus, aliud is qui de anima nascitur cogitationis affectus. Quamobrem aut hoc potius aestimandum est, quod si quando sibi aliquid imaginatur, magis cum suis intra semetipsum motibus occupetur. Et si quid aliud est quod aspicere videtur, magis ei in recordationis speculo describatur. Istud naturam tu putas ejus esse, non poenam. Idcircoque anima tua in recognitione sui fallitur, quia sibi adversantia pro se amplectitur, et per sensus corporis fallaciarum affecta ludibriis, eatenus implicatur errore ut tanquam absens sibi se quaerat, cum ipsa sit quaerens se. Non enim illud est anima quod quaeritur, sed quod quaerit; quidquid enim quaerit, extra se est. Nec quaerere illi opus est, nisi quod secum non est. Ipsa autem secum est, quia sine se nihil est. Quaerere se ergo non debuit, quia sine se esse non potuit. Quapropter cum se non sine se
Abbreviated transcription (Latin):
gat. eademq insillabas sotiata con¬
iungat. ac ꝑuerba distinguat: &¬
non ad est: ut quid ꝑhec fecerit sciat.
Lego clare aliquid. pronuntiantẽ me
alter intelligit qui in id m̃tis ocłm
figit: ego uero ipse quid legerim nescio:
quia in aliud anima in localit̃ inten¬
ta: discessit. Deniq cum ad memet ip¬
sum uł ammonitus redeo: ego ipse
sum qui utiq rideo. et ego ipse sum
ad quem redeo: et mecum non fui: qͥa
ad me ꝑint̃uallum non locisedtẽ.¬
poris redii. Et extrame non fui: quia
sine me esse non potui. Ipsa istic ẽ
nit. ut siue cuiꝰ cemodi lectionibꝰ ad¬
commodantesuisum. siue reuelatio¬
ni cuipiam adhibentes auditum.
cum hȩc eadem nonminus intelligi.
quam uideri atq audiri facillimũ
sit. utroq cam̃ sensu sonos ac signa
capiamus. cum quid hȩc eadem signi¬
ficent non intell.gamus: ce tam̃
rursum in id quod intellectum non¬
n
erat animi referentes obtutum. absq ul¬

Expanded text:
gat eademque in syllabas sociata congat eademque in syllabas sociata coniungat ac per uerba distinguat, et non adest ut quid per haec fecerit sciat. lego clare aliquid, pronuntiantem me alter intellegit, qui in id mentis oculum figit, ego uero ipse quid legerim nescio, quia in aliud anima inlocaliter intenta discessit. denique cum ad memet ipsum uel admonitus redeo, ego ipse sum, qui utique redeo, et ego ipse sum, ad quem redeo, et mecum non fui, quia ad me per interuallum non loci, sed temporis redii, et extra me non fui, quia sine me esse non potui. ipsa istic estnit, ut sine cuiusce modi lectionibus adcommodantes uisum sine relationi cuiuspiam adhibentes auditum, cum haec eadem non minus intellegi quam uideri atque audiri facillimum sit, utroque tamen sensu sonos ac signa capiamus, cum quid haec eadem significent non intellegamus? et tamen rursum in id quod intellectum non erat animi referentes obtutum absque ul
Abbreviated transcription (Latin):
re pronuntiat᷑. Quia sicut uiuenti
corpori iocundum ẽ. luculentus locꝰ
uł temꝑatus aer:⁊ ita uiuificanti ani¬
mo. tranquillitas in cogitatione. & se¬
euritas atimore: itidem sicut pena¬
lia sunt corpori tenebrosus locus. & asꝑ
ad tactus: sic animo cogitandi insta¬
bilitas: et angustiȩ formidandi. Agitꝰ
tuum diuersitate: & delectab iter
et penaliter. Illud tam̃ liquet animã
sine anima. ut suauia ł penalia senti
sentire corporea: eidemq sine corpore
uidere incorporea. Ergo ut corpus
in animũ nichil sentit: ita animus
sine corpore corporea uniũsa non sen¬
tit. Hinc est quod etiam dum corpꝰ
administrat atq sentificat. si qͣndo in
sumia. candemq semꝑ attollit᷑: ita qͦ¬
dammodo corporeos deserit sensus ab
hisdemq inlocalit̾ abscedit. ut coram
posita non uideat: ut iuixta sonantia
non audiat: ut ꝑcursam legendo
paginam non intelligat. Ad est ani¬
ma ut ꝑ oculum litterarũ signa colli¬

Expanded text:
re pronuntiatur, quia sicut uiuenti re pronuntiatur, quia sicut uiuenti corpori iucundum est luculentus locus uel temperatus aer, ita uiuificanti animo tranquillitas in cogitatione et securitas a timore. itidem, sicut poenalia sunt corpori tenebrosus locus et asper adtactus, sic animo cogitandi instabilitas et angustiae formidandi. agitur tuum diuersitate et delecta-. biliter et poenaliter. illud tamen liquet animam sine anima uel suauia uel poenalia sentir per corpus sentire corporea eidemque sine corpore uidere incorporea. ergo ut corpus inanimum nihil sentit, ita animus sine corpore corporea uniuersa non sentit. hinc est quod etiam dum corpus administrat atque sentificat, si quando in summa eademque semper adtollitur, ita quodam modo corporeos deserit sensus ab hisdemque inlocaliter abscedit, ut coram posita non uideat, ut iuxta sonantia non audiat, ut percursam legendo paginam non intellegat. adest anima ut per oculum literarum signa colli
Abbreviated transcription (Latin):
quisiue sp̃s. siue mens. siue incellectꝰ
unum atq idem est: et si diũso noĩe
dicitur. Ergo quod est lapis ad inani ¶n¬
mũ uiuens: hoc in animũ uiuens.
ad animatũ uiuens. Et quod in ani¬
mũ uiuens. ad animatum uiuens:
hoc ẽ aĩatũ uiuens. ad uiuentẽ & intel¬
ligentem. Amministrat irrationał ani¬
ma. corpus aĩale in salutẽ scł eius⁊ nã mi¬
nistrat animam rationalem. intellectus
rationis capax. in salutem iudelicet ani-¬
mȩ rationalis. oꝑante atq ad ministran¬
te dõ principali potestate. & stabilimo¬
tione: atq ininitiato substantiarum
cardine. Primũ ut sint: deincepsut
ꝓmodo uł merito taliter sint. qualit̃
esse debere ille constituit: qui ñ nisi
iuste uniũsa disponit. Nam sic̃ de
corporib ibi uł ibi eẽ propter locali¬
tatis necessitatem congrue dicitur:
ita de animab ꝓpter in localitatem.
uł qualitatem. taliter eẽ uł taliter: iu¬

Expanded text:
qui siue spiritus siue mens siue intellectus qui siue spiritus siue mens siue intellectus unum atque idem est, etsi diuerso nomine dicitur. ergo quod est lapis ad inanimum uiuens, hoc inanimum uiuens ad animatum uiuens, et quod est inanimum uiuens ad animatum uiuens, hoc est animatum uiuens ad uiuentem et intellegentem. administrat inrationalis anima corpus animale in salutem scilicet eius, et administrat. animam rationalem intellectus rationis capax in salutem uidelicet animae rationalis operante atque administrante deo principali potestate et stabili motione atque ininitiato substantiarum cardine primum ut sint, deinceps ut pro modo uel merito taliter sint qualiter esse debere ille constituit, qui non nisi iuste uniuersa disponit. nam sicut de corporibus ibi uel ibi esse propter localitatis necessitatem congrue dicitur, ita de animabus propter inlocalitatem uel qualitatem taliter esse uel taliter iu
Abbreviated transcription (Latin):
de nr̃ã tantum sicut p̃locuti sumus
substantia disseramus: Quiꝰ potest me¬
morie soluis abyssos intueri et antra
penetrare: in ista michi ẽ quicqͥd usꝗͣ
colorum formarumq uidi. In hac qͥc¬
quid ũborum uł sonorum ꝑ aures ac¬
cepi: In hac quicqͥd odorum ꝑuares
adtrar i: in ha quicqͥd saporum diuer¬
sitate cognoui: In hac quicqͥd cactu
nuntiante disereui: in hac michi re¬
posita quodammodosunt. et grãma¬
tica. cum de dialecticis dissero: & retho¬
rica cum de geometricis. et astrologia
cum de musicis. Et he simulom̃s cum
de arithmeticis iuxta formas partium
mundi quas uideo. de his quas non ui¬
deo adminiculante ratione cognoscens.
in corporea mundum capacitate com¬
memoria complecteris: s figuram
mundi. It exhoc intellige ammani
non eẽ corpoream: quia uides eandẽ
nec corporalia corporalit̃ posse con¬
spicere. Huic ergo suꝑpositus ẽ non
loco s ui acpotentia. oculus quidam:

Expanded text:
de nostra tantum, sicut praelocuti sumus, de nostra tantum, sicut praelocuti sumus, substantia disseramus, quis potest memoriae solius abyssos intueri et antra penetrare ? in ista mihi est quidquid usquam colorum formarumque uidi, in hac quidquid uerborum uel sonorum per aures accepi, in hac quidquid odorum per nares adtraxi, in hac quidquid saporum diuersitate cognoui, in hac quidquid tactu nuntiante discreui, in hac mihi reposita quodam modo sunt et grammatica, cum de dialecticis dissero, et rhetorica, cum de geometricis, et astrologica, cum de musicis, et hae simul omnes, cum de arithmeticis: iuxta formas partium mundi, quas uideo, de his quas non uideo adminiculante ratione cognoscens incorporea mundum capacitate conmemoria conplecteris, sed figuram mundi. uel ex hoc intellege animam non esse corpoream, quia uides eandem nec corporalia corporaliter posse conspicere. huic ergo superpositus est non loco, sed ui ac potentia oculus quidam,
Abbreviated transcription (Latin):
ligenti: ad est in localiter. S in tantũ
ista peregrinatur: in quantum ꝑuo
luptatem ac dolores corporis ꝑlocauł
tempora. ꝑ fantasias et fantasmata.
asummi bom contemplatione. reuo¬
catur. Quod tunc ad plene non erit:
cum corruptibile hoc induerit in¬
corruptibilitatẽ: et mortale induerit
inmortalitatem. Quȩ cum ita fit:
peregrinatur anima incorpore. cuiꝰ
corruptione. debilitate. atq indigentia :¬
apatria. hoc est adõ separatur. Puto
autem substantiam. cuius peregrina
tio locale ẽ atq corporeum. et euiꝰ pa-¬
tria incorporeum et in locale: non
ueraciter dici uł corpoream uł loca¬
lem. In illo autem peregrinatio non
erit. cuiꝰ nullo appetitu ꝑliciet᷑: nullo
renisu occupabitur: nullo pondere
p̃pedicetur. Patet ut arbitror animã
ñ in omni corpore sed incarnali tan¬
tum corpore peregrinari: quia car-¬
nale corpus obuiat: & spiritale proxi¬
mat in corporeis. Ergo ut aliquando

Expanded text:
legenti adest inlocaliter. sed in tantum legenti adest inlocaliter. sed in tantum istic peregrinatur, in quantum per voluptatem ac dolores corporis per loca vel tempora, per phantasias et phantasmata a summi boni contemplatione revocatur, quod tunc ad plenum non erit, cum corruptibile hoc induerit incorruptibilitatem, et mortale induerit immortalitatem . II. Quae cum ita sint, peregrinatur anima in corpore, cujus corruptione, debilitate atque indigentia a patria, hoc est, a Deo separatur. Puto autem substtio locale est atque corporeum et cuius patria incorporeum et inlocale, non ueraciter dici uel corpoream uel localem. in illo autem peregrinatio non erit, cuius nullo adpetitu prolicietur, nullo renisu occupabitur, nullo pondere praepedietur. patet, ut arbitror, animam non in omni corpore, sed in carnali tantum corpore peregrinari, quia carnale corpus obuiat et spiritale proximat incorporeis. ergo, ut aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
eundem. et ꝓmultitudine ac diffi¬
cultate actionis onerari ꝑspicuũ ẽ.
Et hec est illa peregrinatio de qua dic̃
apłs: cum sumus in corpore peregri¬
namur a dno. Cumuͦ ad illam cor¬
poris ꝑmutationẽ ꝑuenerit qui
meruerit. de qua idem dicit. Omnes
resuigemus. sed non om̃s inmutabi¬
mur: non obuiabit tunc nutib ani¬
me corpus animale quod ñ erit. s
S nec illud quippiam concupiscet
in dignum. nec hȩc aliquid imꝑabit
iniustum. Et qm̃ scã anima affectu
casto in dm̃ rapitꝰ: animadũte nec
peregrinationẽ illi locabilẽ eẽ. nec
patriam. Numqͥd inhaciuta ds̃ cũ
animanon est. etiam si ipsa cum dõ ñ
sit : Aliud enim ẽ ẽẽ cumdõ. aliud non
eẽ sine dõ: quia non localit̃ ad illum
uenitur. nec localiter ab illo discedit᷑.
Proude anima illa cum dõ ẽ: quȩ ui¬
det hoc est intelligit dm̃. et illa cũ
dõ non ẽ: quȩ utiq non intelligit dm̃.
Ds̃ autem et intelligenti. et non intel¬

Expanded text:
eandem et pro multitudine ac diffieandem et pro multitudine ac difficultate actionis onerari perspicuum est. et haec est illa peregrinatio, de qua dicit apostolus: cum sumus in corpore, peregrinamur a domino. cum uero ad illam corporis permutationem peruenerit qui meruerit, de qua idem dicit: omnes resurgemus, sed non omnes inmutabimur, non obuiabit tunc nutibus animae corpus animale quod non erit, sed sed nec illud quippiam concupiscet indignum, nec haec aliquid imperabit iniustum, et quoniam sancta anima adfectu casto in deum rapitur, animaduerte nec peregrinationem illi localem esse nec patriam. numquid in hac uita deus cum anima non est, etiam si ipsa cum deo non sit ? aliud enim est esse cum deo, aliud non esse sine deo, quia non localiter ad illum uenitur \'.nec localiter ab illo disceditur. proinde anima illa cum deo est, quae uidet, hoc est intellegit deum, et illa cum deo non est, quae utique non intellegit deum. deus autem et intellegenti et non intel
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ pendi potest. Quia sullo: eo qͥsq
uirib plus ualebit. qͦmagis corpus in¬
edia uł egritudo tenuauerit: Unde hoc
quoq multum nt̃is adstipulatur ra¬
tionib quod liquido claret. scd̾m illã
uitam quȩ nobis cum pecudib est.
hominis animam exeso atq arido.
quam pasto acsuculento corpore.
magis onerari: Quodeofit. quia fes¬
sum coipus non ita ualet animinictibꝰ¬
facili motu scruire: et onerosa illi ẽ. non
ponderis grauitas. sed agendi difficul¬
tas. Ac ꝑinde sibeluinã uitam quam
nobis istic in esse manifestum ẽ cogi¬
tamus: corpus istud non aggrauat
animam.Sullam quȩ cum angłis eric
aspicimus: ad grauat animã. occupan-¬
do eam atq inliciendo. uł necessariis
ut uoluptuosis: defigendo eandem
inpulchra corporea. et acontempla¬
tione suminȩ pulchritudinis: abdu¬
cendo. Istud ergo quod ut esui aut po¬
nugis animus occupat᷑: uł plagis ac
dolorib ꝑ corpus affligit᷑: aggrauari

Expanded text:
quod pendi potest, quia si illo quo quisque quod pendi potest, quia si illo quo quisque viribus plus valebit, eo magis corpus inedia vel aegritudo tenuaverit. Unde hoc quoque multum nostris astipulatur rationibus, quod liquido claret secundum illam vitam quae nobis eum pecudibus est, hominis animam exeso atque arido quam pasto ac succulento corpore magis onerari. Quod eo fit quia fessum cofacili motu seruire et onerosa illi est non ponderis grauitas, sed agendi difficultas. ac perinde si belluinam uitam, quam nobis istic inesse manifestum est, cogitamus, corpus istud non adgrauat animam: si uero illam quae cum angelis erit adspicimus, adgrauat animam occupando eam atque inliciendo uel necessariis uel uoluptuosis defigendo eandem in pulchra corpora et a contemplatione summae pulchritudins abducendo. istud ergo quod uel esui aut ponugis animus occupatur uel plagis ac doloribus per corpus adfligitur, adgrauari