comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
symmachum siluam. & amir. lxx.a¬
morrcos & eueos. Solus theodotio hebrai¬
cum uerbum posuit ar̃s &e em̃r. Quod
apudeos emendatiꝰ legitur hores ce amir.
oblita es dei saluatoris tui & fortis adiu¬
toris dui ñ es recordata. Ista inquit ꝑpe¬
tieris oisrł quia dereliquisti dm̃ salua¬
torem tium qui de libauit ex egypto.
qui tͥ gs subiecit immicas: & adiuto¬
ris tui non es recordata. Pterca plan¬
tabis plantationẽ fidelem. & germen
alientm senmab̃. Hoc p̃sstus &e cum
hironia legendum.Quia inquit obli¬
ta es dei saluatoris tui. & fortis adu¬
doris tui non es recordata. nũ iceirco
plantare debes plantationem fidelẽ.
&e ñ ꝑodꝰ alienum seminare germ̃ qͦd
hostis cripiat: Uel certe sic. filios me¬
os qui de popłi mei styrpe gencratist̃.
ideo fundasti in terram. ut eos alienoᷤ
sorech degenerauit in labruscam. Sem̃
tuum spem ꝓmitcet in germine. s cum
matͣitas uenerit ab alio demetetͣ: & tẽ

Expanded text:
Symmachum, silvam et Amir; LXX, ASymmachum, silvam et Amir; LXX, Amorrhaeos et Evaeos. Solus Theodotio Hebraicum verbum posuit, ARS ET EMIR: quod apud eos emendatius legitur HORES   ET AMoblita es Dei Salvatoris tui, et fortis adjutoris tui non es recordata. Ista, inquit, perpetieris, o Israel, quia reliquisti Deum Salvatorem tuum, qui te liberavit ex Aegypto, qui tibi gentes subjecit inimicas: et adjutoris tui non es recordata. Propterea plantabis plantationem fidelem, et germen alienum seminabis. Hoc pressius et per ironiam legendum. Quia, inquit, oblita es Dei Salvatoris tui, et fortis adjutoris tui non es recordata: num idcirco plantare debebis plantationem fidelem, et non potius alienum seminare germen, quod hostis eripiat? Vel certe sic: filios meos, qui de populi mei stirpe generati sunt, ideo fundasti in terra, ut eos alienos Sorec degenerabit in labruscam, semen tuum spem promittet in germine; sed cum maturitas advenerit, ab alio demetetur. Et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
autem dicimꝰ quod subtiersa damasco ce . xͤ.
tͥbub dcctis. in assyrios. residiqi tribuum
qͥ erant ex ifrł ad ezechie litteras conuersi
sint ad cultum dei: & ad demplum irłm
uenerint. sic̃ paralipomenon narrat hy¬
storia. Deleta gͦ damasco. conuertentur
fecerant in bethel & indan: s indeumres¬
picient contemmnentes delubra &e altaria
q̃ oꝑatifunt digiti eorum. In die illa
crunt ciuitates foratudinis eiꝰ derelictȩ.
sic aratra & segetes que derelicte sunt a
facie fiulioꝵ ifrł. & eris descrta. Hoc non
loquitur contͣ damascum s contra. xͣ.
trib q̃ uocabantur isrł. ut quomodo
ad aduentum ex egypto populi dei õs
subito pauore conterritȩ aratra dimisert.
aceruosq frugtm & media oꝑa. salitem
pedib requirentes: sic & t̃ia isrł multo
tempore desolata ꝑmaneat. Unde mi¬
ror ꝓ aratris ce acertus frugum uoluisse
aquilam interp̃tari testam &e ẽm̃tr̃:

Expanded text:
autem dicimus, quod subversa Damasco, et decem autem dicimus, quod subversa Damasco, et decem tribubus ductis in Assyrios, residui tribuum qui erant ex Israel, ad Ezechiae litteras conversi sint ad cultum Dei, et ad templum Jerusalem advenerint, sicut Paralipomenon narrat historia . Deleta ergo Damasco, convertentur idola quae fecerant in Bethel et in Dan, sed Deum respicient, contemnentes delubra et altaria, quae operati sunt digiti eorum. In die illa erunt civitates fortitudinis ejus derelictae sicut aratra, et segetes quae derelictae sunt a facie filiorum Israel, et erit deserta. Hoc non loquitur contra Damascum, sed contra decem tribus, quae vocabantur Israel; ut quomodo ad adventum ex Aegypto populi Dei, omnsubito pavore conterritae aratra dimiserunt, acervosque 196 frugum et media opera, salutem pedibus requirentes: sic et terra Israel multo tempore desolata permaneat. Unde miror pro aratris et acervis frugum voluisse Aquilam interpretari, testam et Emir;
Abbreviated transcription (Latin):
q a pli uas elect̾ionis. Quiuͦ assytiorũ
temporib putent completa q̃ dicta funt.
hoc uolunt intelligi qͦd sub assyria capti¬
uitate damascus non sit omnino deleta:
s tͣnslatis qͥbdam incyrenem. aliq̃ pars
cultoꝵ terre dinissasit. q̃ ce tpsa postea
babylonio uastante deleta est. donec fubma¬
cedonib & ꝑtolomcis rursum instauraretur.
& in aduentu xp̃i eet qͥdem ciuitas. s ñ tante
potentic qͣnte antea fuerat. Et est senfus.
Tam pauci remanebunt in damasco quã
solent post messores pauce remanere spl¬
ce quas inualle raphaim latissima ce pa¬
tentissima solent pauꝑes legere. uł in olca
pauce oliue que diligentiam legentis
euaserint. In die illa inclinabitur homo
ad fact̾orem suũ. & ocłi eiꝰ ad sc̃m ifrł res¬
picient. & ñ inclinabit᷑ ad altaria quȩ
fecerunt manꝰ eiꝰ. & que oꝑatist̾ digiti
illiꝰ. & ñ refpiciet lucos & delubra. Hoc
xp̃i temporib putant ẽẽ completum. qñ
mintitꝰ. Pa quidem uoluntas interp̃tan¬

Expanded text:
 vas electionis . Qui vero Assyriorum temporibus putant completa quae dicta sunt, hoc volunt intelligi, quod sub Assyria captivitate Damascus non sit omnino deleta, sed translatis quibusdam in Cyrenem, alia pars cultorum terrae dimissa sit, quae et ipsa postea Babylonio vastante deleta est: donec sub Macedonibus et Ptolemaeis rursum instauraretur, et in adventu Christi esset quidem civitas, sed non tantae potentiae quantae antea fuerat. Et est sensus: tam pauci remanebunt in Damasco, quam solent post messores paucae remanere spicae, quas in valle Raphaim latissima et potentissima solent pauperes legere: vel in olea paucae olivae, quae diligentiam legentis evaserint. In die illa inclinabitur homo ad factorem suum, et oculi ejus ad Sanctum Israel respicient. Et non inclinabitur ad altaria, quae fecerunt manus ejus, et quae operati sunt digiti illius: et non respicient lucos et delubra. Hoc Christi temporibus putant esse completum, quando minutus. Pia quidem voluntas interpretan
Abbreviated transcription (Latin):
sunt sacco suꝑ tect̾a eiꝰ. & in plateis enis
omins ululatus descendit in fletum
Hon crunt pͥuate lacrimȩ. Publicum
luctum. publica lam̃ta res onabunt. Nec
matrone nec uirgies. nec etas parua
puerorum. nec frac̾ti senum gresstis tene¬
buntur domib. Pudorem ceimbecilli¬
tatem ettrema captntas nesciet. ¶la¬
mabit esebon & eleale. Nomina crinta¬
tum moabitice ꝓumcie quarum esebon
urbs fuit qͦndam regis amorreorum.
De quaidem iheremias. Ignis eg̾ssus
est de esebon. & flamma de medioseon.
Interp̃tatur autem esebon cogitatio. O
ideo astudens ad nomen iheremias cõt¬
esebon. ait cogitauerunt mala. Usqua
sa dudita est uor eorm. Arbs iasa mor¬
tuo mari imminet: ubi est terminus ꝓ¬
umeie moabitarum. Hoc gͦ indicat qͥd
usq ad extremos fines titulatꝰ ꝓrincie
ysonabunt. Qude & iheremias ait.
De clamore esebon usq: eleale & tasan
dederunt uocomstiam. Suꝑ hoc et pe¬

Expanded text:
sunt sacco; super tecta ejus, et in plateis ejus sunt sacco; super tecta ejus, et in plateis ejus omnis ululatus descendet in fletum. Non erunt privatae 186 lacrymae, publicum luctum publica lamenta resonabunt; nec matronae, nec virgines, nec aetas parva puerorum, nec fracti senum gressus tenebuntur domibus, pudorem et imbecillitatem extrema captivitas nesciet. Clamabit Esebon et Eleale. Nomina civitatum Moabiticae provinciae, quarum Esebon urbs fuit quondam regis Amorrhaeorum, de qua idem Jeremias, Ignis egressus est de Esebon, et flamma de medio Seon. Interpretatur autem Esebon, cogitatio, et ideo Esebon ait: « Cogitaverunt mala, usque Jesa audita est vox eorum. » Urbs Jesa Mortuo mari imminet, ubi est terminus provinciae Moabitarum. Hoc ergo indicat, quod usque ad extremos fines ululatus provinciae personabat. Unde nunc Jeremias ait: « De clamore Esebon usque Eleale et Jasan dederunt vocem suam. » De hoc et
Abbreviated transcription (Latin):
terre magno in mea infantia qñ totiꝰ
orbis litus tͣngressa funt maria. cadem
nocte muros urb̃istits corruisse. Ascen¬
dit domꝰ & dibon ad ercelsa in planctũ
suꝑ naho & fuꝑ medaba moabulula¬
uit. Ne molestum tͥ sit qͦd ꝑ hystorie
uiam gradior. ¶t enm hoc facerem
ipse uoltusti. Subaudit᷑ autem domꝰ
regia ce urbs dibon. ad idola que in
editis posita sunt ascendit. Suꝑ nabo
ce suꝑ medaba nobiles enuitates ulu¬
latnt untuersa pumcia. In nabo enĩ
erat chamos ⁊dolum consecratum qͦd
alio nomnne appellat᷑ beelphegor.
Incunctis capitib etus caluitium : ois
barba radetur. Apud antiquos barbe
capitisq rastira luctꝰ indicium fuit. ꝑ
hec entm magnitudo mexoris ostendi¬
tur. iheremia contͣ moab cadem con¬
clamante. Stiꝑ omne caput caluit¬
tim. & omnis barba radetur. In cunc̾¬
tis manib colligatio: &e fuꝑ omne dor¬
sum cilicium. In triuiis ciꝰ acemcti¬

Expanded text:
terrae magno in mea infantia, quando totius terrae magno in mea infantia, quando totius orbis littus transgressa sunt maria, eadem nocte muros urbis istius corruisse. Ascendit domus, et Dibon ad excelsa in planctum super Nabo, et super Medaba Moab ululabit. Ne molestum tibi sit quod per historiae viam gradior, ut enim hoc facerem, ipse voluisti. Subauditur autem, domus regia, et urbs Dibon ad idola quae in editis posita sunt ascendit: super Nabo, et super Medaba, nobiles civitates, ululabit universa provincia. In Nabo enim erat Chamos idolum consecratum, quod alio nomine appellatur Beelphegor. In cunctis capitibus ejus calvitium, omnis barba radetur. Apud antiquos barbae capitisque rasura luctus indicium fuit. Per haec ergo magnitudo moeroris ostenditur, Jeremia contra Moab eadem conclamante: Omne caput calvitium, et omnis barba radetur, et in cunctis manibus colligatio, et super omne dorsum cilicium . In triviis ejus acci
Abbreviated transcription (Latin):
im ꝓpha uaticinatus est quod opp̃s¬
serit popłi itideortim. ita nc̃ uasti¬
tas p̾dicitur moabitarum.i. arabiȩ ab
assyrus & babyloms. Ab utraq enim
gente uastatisunt. & eo tempore qͦsen.¬
nacherib captiuum duxit igrł: &e qͣndo
nabuchodonosor subtiertit trłm. In¬
stiltauerat enim ad utrumq hostem ef¬
fraim & itide. ddicente iheremia. Allidet
manummoab in uomitustio. & erit in
derisum etiam ipse. stut enm in deꝑi¬
fum tͥ isrł. qͣsi nnter fures repperisses
eum. Ppter uerbagͦ tia quȩ aduersus
eum locut᷑ es. capticitis dtceris. Quod
autem ait. quia noct̾e uastata est aR.
moab contieuit. decorum inuectionis
pͥncipium. ut uastaret᷑ in tenebris qͥ de
incestu patͥs noct̾e conceptꝰ est: nͥ forte
noc̾tem ꝓ magnitudine erroris accipi¬
mus. Et credendum qͥa sibi confidebat
inmuris. insids eam ae cunculis fuiꝰ¬
se supatam. Auchui quendam ariopo¬
liten s & omnis ciuitas testis est. motu¬

Expanded text:
im Propheta vaticinatus est, quod oppresim Propheta vaticinatus est, quod oppresserit populum Judaeorum; ita nunc vastitas 185 praedicitur Moabitarum, id est, Arabiae; ab Assyriis, et Babyloniis. Ab utraque enim gente vastati sunt, eo tempore quo Sennacherib captivum duxit Israel, et quando Nabuchodonosor subvertit Jerusalem . Insultaverat enim ad utramque hostem Ephraim et Judae, dicente Jeremia: Allidet manum Moab in vomitu suo, et erit in derisum etiam ipse. Fuit enim in derisum tibi Israel, quasi inter fures reperisses eum . Propter verba ergo tua, quae adversus illum locutus es, captivus duceris. Quod autem ait: Nocte vastata est AR, Moab conticuit, decorum invectionis principium, ut vastaretur in tenebris; qui de incestu patris nocte conceptus est. Nisi forte noctem pro magnitudine terroris accipimus: et credendum, quia sibi confidebat in muris, insidiis eam, et cuniculis fuisse superatam. Audivi quemdam Areapolitem, sed et omnis civitas testis est, motu
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdonts semꝑ tͥsticia consequatur. Mi¬
fionem autem uel statim lȩta uel in fi¬
ab ꝓtuincia ẽ arabum in qua feut balac
filtus beor. qͥ conduxit ariolum balaã
de mesopotamta ut malechiceret isrłi.
ubi & mitiatus ẽ popłs beelphegor.
ex hebreo ce grecosermone composita
arcopolis iruncupatur. nonut pleriq
Interpretatur autem ar. & AnTAIROC̃
id ẽ. adũsarius. Quantȩ autemfuerit
potentie ⁊heremias testat᷑ dicens. Non ẽ
ultra exultatio in moab. Et it̃m. Habu¬
isti fituciam in mtnttionib tuis &e in
thesauris tuis. Et rursum. fertilis fuit
moab ab adolescentia sua. & requieuit
in fecib suis: nec tͣnffusus ẽ de tiase in
uas. & in tͣnsmnigrationem non abiit.
Icc̾co ꝑmansit gustus eiꝰ in eo. & odor eiꝰ
non est immutatꝰ. Et in alioloco. Oo¬
modo fracta est turga fortis: bacults glo¬
riosus: Et post modicum. Atidiuimꝰ
suꝑbiam moab: suꝑbus est ualde.
Sublimitatem eius & arrogantiam
Sicut gͦ contra babylonem ce phylisti¬

Expanded text:
ur. Visionem autem vel statim laeta, vel in fiab provincia est Arabum, in qua fuit Balac filius Beor ; qui conduxit hariolum Balaam de Mesopotamia, ut malediceret Israel, ubi et initiatus est populus Beelphegor . ex Hebraeo et Graeco sermone composita, Areopolis nuncupatur; non ut plerique Interpretatur autem Ar et ἀντίδικος, id est adversarius. Quantae autem fuerit potentiae, Jeremias testatur , dicens: Non est ultra exsultatio in Moab. Et iterum: Habuisti fiduciam in munitionibus tuis, et in thesauris tuis. Et iterum: Fertilis fuit Moab ab adolescentia sua, et requievit in faecibus suis, nec transfusus est de vase in vas, et in transmigrationem non abiit, et idcirco permansit gustus ejus in eo, et odor ejus non est immutatus. Et in alio loco : Quomodo fracta est virga fortis, baculus gloriosus? Et post modicum: Audivimus superbiam Moab, superbus est valde. Sublimitatem ejus, et arrogantiam, Sicut ergo contra Babylonem, et Philisthi
Abbreviated transcription (Latin):
gła coronauerit qualis coronauit &¬
& pinguissime carnes & refugium e¬
marcesect iacob. Nequaquam enim
habebit quib tunctꝰ uastet irłm.
Leginꝰi fupra qͦd ascenderit ierr rasin
rex syriȩ &e facec filius romeliȩ rex isrł¬

Expanded text:
gloria coronaverit, qualis coronavit gloria coronaverit, qualis coronavit et pinguissimae carnes, et refugium emarcescet Jacob: nequaquam enim habebit, quibus junctis vastet Jerusalem. Legimus supra quod ascenderit Rasin rex Syriae et Phacee Filius Romeliae, rex Isr
Abbreviated transcription (Latin):
sic pauciqui in damasco resederunt
pe ꝓ ignominia. Hoc autem todumfi¬
et. quia dñs locutꝰ est. cuiꝰ uerba irrita
ẽẽ ñ posstnt. Quidam hanc ꝓpħiam
eandem putant ẽẽ. quam in ieremia
legimꝰ. Desolata ẽ damas cus. uers a ĩ
fugam.Tremor apphendit eam. angu¬
stia ce dolores tenuertnt eam qͣsi par¬
turientem. Et tc̃m. Succendamignẽ
inmuro damasci. & deuorabit menia
benadab. S sciendum qͦd ab iheremia
babylonia captiuitas damascenc uib̃
describitur.i. paucors. quos asfyrior
rex reliquerat mea. Ysaias autem ui¬
cinam ab assyrus captiuitatem nun¬
ciat. Alii estimant de romana capti
popłs. & damascts cui imꝑabat are¬
tera & arabs similem fustinuit serui¬
tutem. ut cunct̾a q̃ suꝑ ea sc̃pta sunt
ad xꝑitps & ad apłorum umsttria tns¬
ftrant. Et erit in die illa attenuabitur
gła iacob & pingues carnes eiꝰ emar¬
cescent. Qñ inquit damascus capta
fuerit. & ciuitas eẽ desierit. & talls eam

Expanded text:
sic pauci, qui in Damasco resederint,sic pauci, qui in Damasco resederint,ipe, pro ignominia. Hoc autem totum fiet, quia Dominus locutus est, cujus verba irrita esse non possunt. Quidam hanc prophetiam eamdem putant esse, quam in Jeremia legimus: Dissoluta est Damascus, versa est in fugam, tremor apprehendit eam, angustia et dolores tenuerunt eam quasi parturientem . Et iterum: Succendam ignem in muro Damasci, et devorabit moenia Benadab. Sed sciendum quod ab Jeremia Babylonia captivitas Damascenae urbis describitur, id est, paucorum quos 194 Assyriorum rex reliquerat in ea. Isaias autem vicinam ab Assyriis captivitatem nuntiat. Alii aestimant de Romana captivpopulus; et Damascus cui imperabat Areta, similem sustinuit servitutem: ut cuncta quae super eam scripta suntad Apostolorum mysteria transferantur. Et erit in die illa, attenuabitur gloria Jacob, et pingues carnes ejus marcescent. Quando, inquit, Damascus capta fuerit, et civitas esse desierit, et talis eam
Abbreviated transcription (Latin):
eechia ieros olimis regnante ꝑpessa ẽ.¬
Ecce inquit damascus desinet cẽ etui¬
tas. Iam tucina captiuitas est. iam assy¬
rius furum mouit exercitum. Et erit
sicut accritus lapidum in ruma. ut
tantum mnͦ parietine ac p̃stine potentic
uestigia in rumartm magnitudine de¬
monstrentur. Derelicte ciuitates aroeR
gregib erunt. Aroer mirice interp̃tatur.
que ꝓprie arbor in solitudine & salsa hu¬
mo nascitur. & ꝑ hoc uastitas demonstra¬
tur. Requiescent ibi subatidit᷑ greges.⁊
ñ crit qui ext̾reat. Tanta emmerit solitu¬
do. ut nec infidiator timendus sit. Et
cessabit adiutorrum ab effraim. Neqͣqͣm
decem trib in illa contra iudam habe¬
bunt auxilium. Et regnum adamas
Qñ autem dicit cessare regnum & qui¬
escere. non ꝑpectiam significat uastita¬
dem: s aufert inp̃sens potentiam. per
qtiam in omni syria ante regnabat.
assyrio poptilante delete sunt ce omniᷤ
gloria carum in captitntatem duct̾a ẽ

Expanded text:
Ezechia Hierosolymis regnante perpessa Ezechia Hierosolymis regnante perpessa Ecce, inquit, Damascus desinet esse civitas; jam vicina captivitas est: jam Assyrius suum movit exercitum. Et erit sicut acervus lapidum in ruinam, ut tantummodo parietinae ac pristinae potentiae vestigia in ruinarum magnitudine demonstrentur. Derelictae civitates Aroer gregibus erunt. Aroer, myrice interpretatur, quae proprie arbor, in solitudine et salsa humo nascitur, et per hoc vastitas demonstratur. Requiescent ibi, subauditur greges, et non erit qui exterreat. Tanta enim erit solitudo, ut nec insidiator timendus sit. Et cessabit adjutorium ab Ephraim: nequaquam decem tribus in illa contra Judam habebunt auxilium. Et regnum a DamasQuando autem dicit cessare regnum et quiescere, non perpetuam significat vastitatem, sed aufert in praesens potentiam, per quam in omni Syria ante regnabat. Assyrio populante deletae sunt, et omnis gloria earum in captivitatem ducta est:
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsitum annorum trium. moab a chal¬
deis uastanda sit: sitie qͦd in trium anno¬
rum spacio nulla eis dandasit requies:
ẽe etuitas. & erit siẽ acertitis lapidum
in ruma. O crelicte cuitates aroer
gregib erunt. Et reqͥescent ibi: & ñ
erit qui exterreat. Et cessabit adiu¬
torium ab efframi &e regnum a damaᷤ¬
co. & reliqͥe syrie fic̃ gła filiorumisił.
erunt dicit dñs exercititum. Post ba¬
bylonem. phylisteos & moab ad damas
syria tenuit pͥncipatum. Necdum flore¬
bant antiochia & laodicia ce appamia
quas urbes post alexandrum & macedo
non narrat hystoria. etiam ipsi uastita¬
tem ab assytus appropinquare sigcat.¬
dicente rege assyriorum.C eyi arabiam
& damascum & samariam. Sicut gͦ illaᷤᷤ
cepi. ita & uniũsa regna: caplam &e te.
Et inregum uolumine legimꝰ. Ascen¬
dit rex assyriorum damascum ce cepit
eam. & transtulit in ꝙyrenẽ. Ras in qͦ
interfecit. qͥ crat rex damasc. Quȩ oĩa

Expanded text:
em, et transitum annorum trium, Moab a Chalem, et transitum annorum trium, Moab a Chaldaeis vastanda sit, sive quod in trium annorum spatio nulla eis danda sit requies. esse civitas et erit sicut acervus lapidum in ruina derelictae civitates Aroer gregibus erunt et requiescent ibi et non erit qui exterreat et cessabit adiutorium ab Ephraim et regnum a Damasco, et reliquiae Syriae sicut gloria filiorum Israel erunt, dicit Dominus exercituum. Post Babylonem et Philisthaeos et Moab, ad DamascSyria tenuit principatum: necdum florebant Antiochia et Laodicia et Apamia, quas urbes, post Alexandrum et Macedonnon narrat historia: etiam ipsis vastitatem ab Assyriis appropinquare sigdicente rege Assyriorum: Cepi Arabiam et Damascum et Samariam. Sicut enim illas cepi, et universa regna capiam. Item in Regum volumine legimus: Ascendit rex Assyriorum Damascum, et cepit eam et transtulit in Cyrenen. Rasin quoque interfecit, qui erat rex Damasci. Quae omnia
Abbreviated transcription (Latin):
aduemet. Hoc uerbum qͦd locutus est
dñs ad moab ertẽ. Ex ꝗtio putas tp̃re:
Uidelicet er co qͦcreatris est moab. Et
dñs ait. Moabite &e amanite non intra¬
bunt in ęccłiam dci. Siue ert̃c ꝓ antiqͦ
tempore intelligamus. quod olim di¬
una sententia ista decretafint. non qtio
dicens. In trib annis qͣsi anni mercen¬
narii auferet᷑ gła moab suꝑ omni po¬
cemus partius & modicꝰ nequaquam
multus. Pphia ista ut fupra diximꝰ
mortuo achaz contͣ moabitas dirigit᷑
regnante ezechia sub quo decem trib
a scimachcrib rege assyriorum incaptiuita¬
tem cduct̾e sunt. Itaq sic̃ mercenariꝰ solis
solis expect̾at occubitum. &e dieb ac no¬
ct̾ib finem oꝑis p̃stolatur. ut statutam
mercedem acciptat. sic post tres annos
& moab assyriouemiente delebitur. et
uix patiei relinquent᷑ in terra: qui sub¬
rutas habitent etuitates. & desertos agͦs
exerceant. Potest &e de babylonia capttui¬
tate p̃dici. quod post captam irłm &

Expanded text:
em:  Hoc verbum, quod locutus est Dominus ad Moab ex tunc ; ex quo putas tempore? videlicet ex eo quo creatus est Moab; et Dominus ait: Moabitae et Ammonitae non intrabunt in Ecclesiam Dei , sive extunc pro antiquo tempore intelligamus, quod olim divina sententia ista decreta sint; non quod dicens: In tribus annis, quasi anni mercenarii, auferetur gloria Moab super omni poparvus et modicus nequaquam multus. Prophetia ista, ut supra diximus, mortuo Achaz contra Moabitas dirigitur, regnante Ezechia, sub quo decem tribus a Sennacherib rege Assyriorum in captivitatem ductae sunt. Itaque sicut mercenarius solis exspectat occubitum, et diebus ac noctibus finem operis praestolatur, ut statutam mercedem accipiat: sic et post tres annos et Moab, Assyrio veniente, delebitur, et vix pauci relinquentur in terra, qui subrutas habitent civitates, et desertos agros exerceant. Potest et de Babylonica captivitate praedici, quod post captam Jerusal
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ continentiam ut ꝑ partes singła
disseramꝰ. Arotꝰ que hebraice dr es dod
urbs fuit potentissima palestine de .uͥ.
urbib. Hanc sargon rer assyriorum qͥ
uii. nominib appellat᷑. misso duce exer¬
citus sui cui nomen erat thartan: cep̃
& tenuit. Eogͥ dempore qͦ uicina etui¬
tas capta ẽ p̃cipitur ysaię ut deposita
saccena tumea. hic enmerat habitus
ꝓpħalis populi delict̾a plangentis. et
calciamentis e pedib. quę.Lxx. caligaᷤᷤ
uocant. nudus & discalciatus incedet
typum p̾bens captuitatis egyptie. et
ethiopum qͥ egyptus in ad rutorio fcie¬

Expanded text:
hujus continentiam, ut per partes singula hujus continentiam, ut per partes singula disseramus. Azotus quae Hebraice dicitur ESDOD  , urbs fuit potentissima Palaestinae de quinque urbibus: hanc Sargon rex Assyriorum, qui septem nominibus appellatur, misso duce exercitus sui, cui nomen erat Thartan, cepit et tenuit. Eo igitur tempore quo vicina civitas capta est, praecipitur Isaiae, ut deposita saccea tunica hic enim erat habitus prophetalis populi delicta plangentis, et calceamentis e pedibus, quae LXX caligas vocant, nudus et discalceatus incederet, typum praebens captivitatis Aegyptiae et Aethiopum, qui Aegypt
Abbreviated transcription (Latin):
ascensionisq eiꝰ loca. ad q̃ de toto orbe
concurritur. Anno qͥ ingressus ẽ thar¬
than in azotum. eum misisset eum
sargonrer assyriorum ce pugnasset
contra azotum &e cȩpisset eam: iN
tempore illo locutus est dominꝰ in
manu ysaie filii amosdicens. Uade
solue saccum tuum de lumbis tuis
Et fecit sic uadens nudꝰ & discalciat᷑ꝰ.
Dixitq dñs. Sic̃ ambulauit seruꝰ
meus ysaias nudus ae discalciattis
trium annorum signum ce porten¬
tum erit suꝑ egyptam & sitꝑ echio¬
piam. sic minabit rex assyriorum
captiuitatem egyyti & trans inigra¬
tionem ethiopie iuuenum ce sentĩ
midam & discalciatam discooꝑtis na¬
tibus ignominam egypti. Et timne
bunt & confundentur ab echiopia
spe sua &e ab ȩgypto gła sua. Et di¬
cet habitator infule huius in die illa.
Heccine erat spes nr̃a ad qͦs confugi¬
nius in auxilium ut libarent nos a
facie regis assyriorum: &e qͦmͦ effuge̾
pot̾imus nos: Totam pofuimiꝰ capitali

Expanded text:
ascensioniascensionin anno, quo ingressus est Tharthan in Azotum, cum misisset eum Sargon rex Assyriorum, et pugnasset contra Azotum, et cepisset eam: in tempore illo locutus est Dominus in manu Isaiae filii Amos, dicens: Vade, et solve saccum de lumbis tuEt fecit sic, vadens nudus et discaltiatus. Et dixit Dominus: Sicut ambulavit servus meus Ysaias nudus et discalciatus, trium annorum signum et portentum erit super Egyptum et super Ethyopiam, sic minabit rex Assyriorum captivitatem Egypti et transmigrationem Ethyopie, iuvenum et senum, nudam et discalciatam, discopertis natibus, ad ignominiam Egypti. Itebunt et confundentur ab Aethiopia spe sua et ab Aegypto gloria sua et dicet habitator insulae huius in die illa ecce haec erat spes nostra ad quos confugimus in auxilium ut liberaret nos a facie regis Assyriopoterimus nos? Totam posuimus capituli
Abbreviated transcription (Latin):
& assyrio budictio in medio derre. cui
bndirit dñs exercituum dicens. Bene¬
dictus popłs m̃s egyptio: & opꝰ manuũ
mearum assyrio. hęreditas autẽ mea
isrł. Hequaquam isrł int̾ egypgum
& assyrtum mediꝰ elidet᷑. nc̃ antiochis
& demetruis ad se trahentib iudee reg¬
num: nunc ꝓtolomeis possessionem.
etus sib uendicantib s ce ipsa sub ro
erit eiꝰ conditionis curus & egyptus &
assyrii. & bndicetur in omni derra: qͥa
ex syon exibit lex. & uerbum dñi de
irłm. Tunc dicet᷑ a dño. Benedictꝰ po¬
pulus m̃s egyꝑti qn nequaquam mo
milia solitudines repleuerint: & phara¬
one submers o dixerint in deserto. Can¬
temus dño glose enim honorificatꝰ est
equum & ascensorem deiecit in mare.
Tunc & opꝰmantũ dñicrit in assyrus.
He enim uel marime g̾s monachors
florent examinib egyptꝰ & mes opota¬
mia: & partint se pietate contendim̃.
MHereditas autem xp̃i isrł est. Hoc est
natiutatis & crucis & resurrectioniᷤ

Expanded text:
in medio terrae, cui benedixit Dominus exercituum, dicens, Benedictus populus meus Aegypti, et opus manuum mearum Assyrio: haereditas autem mea Israel. Nequaquam Israel inter Aegyptum et Assyrium medius elidetur, nunc Antiochis et Demetriis ad se Judae trahentibus regnum, nunc Ptolemaeis possessionem ejus sibi vindicantibus; sed et ipsa sub Romerit ejus conditionis, cujus et Aegyptus et Assyrii, et benedicetur in omni terra. Quia ex Sion exibit lex, et verbum Domini de Jerusalem. Tunc dicetur a Domino: Benedictus populus meus Aegypti: quando nequaquam Moymillia solitudines repleverint, et Pharaone submerso, dixerint in deserto: Cantemus Domino, gloriose enim magnificatus est: equum, et ascensorem dejecit in mare . Tunc et opus manuum Domini erit in Assyriis; hae enim vel maximae gentes monachorum florent examinibus, Aegyptus, et Mesopotamia, et pari inter se pietate contendunt. Haereditas autem Christi Israel, hoc est, nativitatis, et crucis, et resurrectionis,
Abbreviated transcription (Latin):
ce dimon &e dibon hoc oppidum dicit᷑.
Quod atitem ait ponam super dibon
additamenta. & questionem facere uide¬
batur. quid eẽt sequenti uer fictilo demon¬
stracuit dicens. his qͥ fugerint de moable¬
onem & reliquiis derre. ut eciam qͥ fuga
lapsi funt a bestiis consumant᷑. tanquam
& ꝑmethaforam leonem regem hostium
possumꝰ intelligere. ut podentiam eiꝰ qͣsi
rugitum nemo possit etiadere. Emicte¬

Expanded text:
et Dimon et Dibon hoc oppidulum dicitur. et Dimon et Dibon hoc oppidulum dicitur. Quod autem ait: Ponam super Dibon additamenta, et quaestionem facere videbatur, quid esset, sequenti versiculo demonstravit dicens: His qui fugerint de Moab leonem, et reliquiis terrae: ut etiam qui fuga lapsi sunt, a bestiis consumantur. Quamquam et per metaphoram leonem, regem hostium possumus intelligere, ut potentiam ejus quasi rugitum nemo possit evadere. C
Abbreviated transcription (Latin):
occidentem. locaq campestria. Est aũ
sensus. Iurta orbim̃. magnitudinem.
erit uisitatio. Uigitationem hic non ꝑ
remedio. s ꝓplaga accipe. ¶azitabo
peccata cortm. Torrentem salicum baby¬
lonie accipe stummna de quib c&e datrid.
insalicib in medio eiꝰ fuspendimus orga
cius. & usq ad ꝑtiteum heltm clamor
ciꝰ. E adem ꝓpe omnia &e iheremias scͥ¬
bit.Ount autem urbes & loca moabita¬
rum.in quib clamor & ciulatio captiyi
popłi des cribitur. Quia aque dibon
replete sunt sanguine. Ubi pritis erat
lururia propt̃ trriguos agͦs & fontes tugit̃
emanantes: ibi ꝓpter multitudinem int̃¬
fect̾orum titi sanguinis fluent. Ponam
erm sup dibon additamenta: his qui
fugtrint de moableonem. & reliqius
terre. Ne quis scͥgtoris uittum putet : &
errorem dam emendare uult faciat: una
quib dimon silentium int̃pretat᷑: dibon
fluens. Indito utroq nomine ꝓpt̃ laticeᷤᷤ
qͥ tacite fluunt usq hodie indifferent̃

Expanded text:
occidentem locaque campestria. Est autem occidentem locaque campestria. Est autem sensus: Juxta morbi magnitudinem erit visitatio. Visitationem hic non pro remedio, sed pro plaga accipe. Unde tes eorum . » Torrentem salicum Babylonica accipe flumina, de quibus et David: « In salicibus in medio ejus suspendimus organa ejus, et usque ad puteum Elim clamor ejus. Eadem prope omnia, et Jeremias scribit. Sunt autem urbes, et loca Moabitarum, in quibus clamor, et ejulatio captivi populi describitur. Quia aquae Dibon repletae sunt sanguine. Ubi prius erat luxuria propter irriguos agros, et fontes jugiter emanantes, ibi prae multitudine interfectorum rivi sanguinis fluent. Ponam enim super Dibon additamenta his qui fugerint de Moab leonem, et reliquiis terrae. Ne quis Scriptoris vitium putet, et errorem emendare dum vult, faciat, una quibus Dimon, silentium interpretantur; Dibon, fluens. Indito utroque nomine propter latices qui tacite fluant, usque hodie indifferenter
Abbreviated transcription (Latin):
mare mortuũ est salsis aquis. & obhoc
ipsum sterilib. Stue autem allusit ad
nomen. siue quod ante non fuerat post
uastitatem accidit: ut etiam aque in
amaritudinem uterentur. Quia a¬
ruit herba defecit germen. utiroꝵ
omnis interiit. Nonrit quidam pu¬
tant uere ꝓpter steriles nemrim aqͣs
omnis herba exaruit. s ꝑ metaphorã
scͥptura loquitur. Et est sengus. In cun¬
eto moab aque nemrimerunt salse ce
amare. & quomͦ ibi nulla herba pultu¬
lat sic totam ꝓuinciam siccitas conseqͥt᷑.
.i. a segor usq adoronam a finib tisq ad
fines. Id ipsum iherenias. Nq̃nemrim
pessime erunt. Scdm magnitudinẽ¬
oꝑis ce uisitatio eortim. ad torrentem
salicum ducent eos. ꝗꝰ salicib in he¬
ce arabes intelligi. Et legi orbĩ. id ẽ
uilla in finib eorum sita. cinus a pleriᷤ¬
q accole inmonte oreb. helye p̾buisse
alim̃ta dicunt᷑. Quod nomen ꝓpter
ambiguitatẽ tranffert᷑ & in coruos. aqq

Expanded text:
mare Mortuum est, salsis aquis, et ob hoc mare Mortuum est, salsis aquis, et ob hoc ipsum sterilibus. Sive autem allusit ad nomen, sive quod ante non fuerat, post vastitatem accidit, ut etiam aquae in amaritudinem verterentur. Quia aruit herba, defecit germen, viror omnis interiit. Non ut quidam putant, vere propter steriles Nemrim aquas omnis herba exaruit, sed per metaphoram Scriptura loquitur. Et est sensus, in cuncto Moab aquae Nemrim erunt salsae et amarae; quomodo ibi nulla herba pullulat, sic totam provinciam siccitas consequetur, id est, a Segor usque ad Oronaim, a finibus usque fines. Id ipsum Jeremias: Aquae Nemrim pessimoperis et visitatio eorum, ad torrentem salicum ducent eos. » Pro salicibus in Heet Arabes intelligi et legi Orbim, id est, villa in finibus eorum sita, cujus a plerisque accolae in monte Oreb Eliae praebuisse alimenta dicuntur. Quod nomen propter ambiguitatem transfertur, et in corvos atque
Abbreviated transcription (Latin):
.i. absorta. tradentib hebreis quod tercio
tre motu prostrata e. Ipsa e que hocdie sy¬
tosermone tiocat᷑ ⁊ orã hebreo segor. utͦq
paruula. Possumtis uitulam cont̃nantẽ.
annus in hominib: ita in pectidibuis ac
tumtis derctus robustissintus est. Cec¬
des qͦq ꝓ terminis & robore intellige. eo
qͦd segor infinib moabitarum sita sit:
diuidens ab eis terram phylistum. Per¬
ascensum enim Ituth flens ascendet.
Et ihercimas. P ascenstm tuith. plorats
ascendet in flctum. Intelligimus autem
cliuum ẽẽ itmneris. qͦd ducit ad assyrioᷤ.
&e ꝑhoc captiuitatem sig̃cari. Et inuia
oronanii.clamorem contritionis leua¬
bunt. Rursum iheremias. Uor cla¬
tnoris orona. uastitas & contritio ma¬
gna. Longum est si uelim de singulis
dicere: cum pspicuum sit uel urbtum
in moab. ul locorũ ẽẽ nomina. que de¬
scrunt transinigrantes. Aque enĩ nem¬
rim deserte erunt. Hoc oppidum suꝑ

Expanded text:
est, absorpta: tradentibus Hebraeis, quod tertio est, absorpta: tradentibus Hebraeis, quod tertio terraemotu prostrata sit; ipsa est, quae hodie Syro sermone vocatur Zoora, Hebraice Segor, utraque parvula. Possumus vitulam conternantem pro annus in hominibus, ita in pecudibus ac jumentis, tertius robustissimus est. Vectes quoque pro terminis et robore intellige, eo quod Segor in finibus Moabitarum sita sit, dividens ab eis terram Philisthiim. ensum enim Luith flens ascendet. Et Jeremias: Per ascensum Luith plorans ascendet in fletum. Intelligimus autem clivum esse itineris quod ducit ad Assyrios, et per hoc captivitatem significari. Et in via Oronaim clamorem contritionis levabunt. Rursum Jeremias: Vox clamoris Oronaim, vastitas, et contritio magna. Longum est, si velim de singulis dicere, cum perspicuum sit vel urbium in Moab, vel locorum esse nomina, quae deserunt transmigrantes. Aquae enim Nemrim desertae erunt. Hoc oppidum super
Abbreviated transcription (Latin):
oraint helyas fertilitati & abundantie
comparet: ac ꝑ hoc sig̃cat omnem leciciam
& ftrtilitatem de ubrimis qͦndam ur bib
austrendam. Et mumeis ñ exultabit
neq itbilabit. scibauditur prior uinde¬
miator .i. colonꝰ moabitidis prouincie.
Demq statim fubicit. Uinum in torcu¬
lari non calcabit. qͥ calcare confueue¬
rat. Uocem caleantium abstuli. Neqͣ¬
quam inuindemia letꝰ undemiator
stitas ce uict̾oꝵ oriet᷑ clamor. Suꝑ hoc
uent m̃s ad moab qͣsi cythara sona

Expanded text:
oravit Elias, fertilitati et abundantiae oravit Elias, fertilitati et abundantiae comparet, ac per hoc significat omnem laetitiam, et fertilitatem de uberrimis quondam urbibus auferendam. Et in vineis non exsultabit, neque jubilabit. Subauditur prior vindemiator, id est, colonus Moabitidis provinciae. Denique statim subjecit: Vinum in torculari non calcabit qui calcare consueverat: vocem calcantium abstuli. Nequaquam in vindemia laetus vindemiator stitas, et victorum orietur clamor. Super hoc venter meus ad Moab quasi cithara sona
Abbreviated transcription (Latin):
reges gentium qͥ uastauerat inoab omnes
uidos castellaq depopulatos. Usq ad ia¬
zer ꝑuenerunt: trrauerunt in deserco. ꝓ¬
pagines eiꝰ relicte sunt tͣnsierunt mare.
diuosq eiꝰ intellige: & tsitum maris. cap¬
tiuitatem in babylonẽ. de quia postea lec¬
turi sumꝰ. Onus deserti maris. Super
hoc plorabo in fletu iater: uneam saba¬
ma. In ebriabo te lacrima mea esebon ce
eleale. Uox plangentis ꝓpħe & magntoci
dinem uastitatis lacrimarum mnagnitudi¬
ne contestantis. fleutisq uineam iazer et
sabama & esebon ce eleale. urbes qͣndam
ualidissimas assyrio pugnante succisas.
Qi suptundemiam tuam & suꝑ messem
tuam uox calcantium irruit. Calcatores
uuarum & tndene leticiam congregan¬
tes hostium erercitꝰ intellige: & qͦd in ip̃so
leticie tempore captruitatis tempus aduene¬
rit. Et auferetur leticia & erultatio de
carmelum montẽ opimum atq nemoro¬
sum qͥ ꝓtolomaidumintnet. &e in quo

Expanded text:
reges gentium, qui vastaverant Moab, omnes reges gentium, qui vastaverant Moab, omnes viculos castellaque depopulatos. Usque ad Jazer pervenerunt: erraverunt in deserto: propagines ejus relictae sunt: transierunt mare. tivosque ejus intellige: et transitum maris captivitatem in Babylonem, de qua postea lecturi sumus, Onus deserti maris. Super hoc plorabo in fletu Jazer, vinea Sabama: inebriabo te lacryma mea, Esebon et Eleale. Vox plannem vastitatis lacrymarum magnitudine contestantis, flentisque vineam Jazer, et Sabama, et Esebon, et Eleale, urbes quondam validissimas, Assyrio putante succisas. Quoniam super vindemiam tuam, et super messem tuam vox calcantium irruit. Calcatores uvarum et vindemiae laetitiam congregantes, hostium exercitus intellige, et quod in ipso laetitiae tempore captivitatis tempus advenerit. Et auferetur laetitia, et exsultatio de uod semper Carmelum montem opimum, atque nemorosum, qui Ptolemaidi imminet, et in quo
Abbreviated transcription (Latin):
dia xp̃i testentur imꝑtum. Fudiuiꝰ
suꝑbiam moab: suꝑb est ualde. Su¬
perbia eius &e arrogantia eiꝰ ce indig¬
natio erus plusquam forcitudo eius.
Iccrrco ululabit moab ad moab. iuuis
ululabit. His qui lecantur suꝑ muros coc¬
tilatis: loquimm plagas eiꝰ. Rursus ad
multo plus elatꝰ sit quam cius forttudo
poscebat. Et ꝓpt̃ hanc suꝑbiam ululatu¬
rus est. moab ad moab.i. popls adurbem.
uł inccͦpolis ad prouiciam: ce cuncta u¬
lulatib terra res onabit fuꝑ muros cocti
latis. De gitib & iheremias ait. Ideo fuꝑ
mabo. ad uiros murifictilis lamentantes.
Phec autem ce potentiam pͥstine felicitatiᷤ.
a plagas repentine fubuersioins ostendit.
Qm subitrbana esebon deserta sunt &e
itinea sabama. Int esebon & sabama uix
qͥngenti passus sunt. & ꝑ metaphoramui¬
nec omnis. ꝓuincie sig̾cat uastitatem. Do¬
mini gentiũ exciderunt flagella eiꝰ. Ser¬
ciat translationem qm cęꝑat: ostendens

Expanded text:
tia Christi testentur imperium. Audivimus tia Christi testentur imperium. Audivimus superbiam Moab superbus est valde superbia eius et arrogantia eius et indignatio eius plus quam fortitudo eius idcirco ululabit Moab ad Moab universus ululabit his qui laetantur super muro cocti lateris loquimini plagas suas multo plus elatus sit quam ejus fortitudo poscebat, et propter hanc superbiam ululaturus sit Moab ad Moab, id est, populus ad urbem, vel metropolis ad provinciam, et cuncta ululatibus terra resonabit super muros cocti lateris, de quibus et Jeremias ait: Ideo supemabo, ad viros muri fictilis lamentantes . Per haec autem et potentiam pristinae felicitatis, et plagas repentinae subversionis ostendit. Quoniam suburbana Esebon deserta sunt: vinea Sabama. Inter Esebon et Sabama vix quingenti passus sunt, et per metaphoram vineae, omnis provinciae significat vastitatem. Domini gentium exciderunt flagella ejus. Servat translationem quam coeperat, ostendens
Abbreviated transcription (Latin):
interpretantur: ut putent scõs eo dp̃r
ꝓpter uiciniam urb̃ iherosolime ad ara¬
bas tͣnsituros. & nc̃ eis p̃cipi ne ꝓdant
fugientes ad se. Et preyarabitur in
miscłia solium. & sedebit suꝑ illud
inueritate in tab̃naculo dauid itidi¬
cans ce guerens iudicrum. & tieloett̃
reddens quod iustum est. Hebrei lo¬
cum istum sic int̃pretantur. fugato as¬
syrio regnabit iudee ezechias uir iu¬
stus: & retinebit solium datud. subie¬
ctum sibi popłm dei iudicans inueri¬
tate. Auii de xp̃o intelligunt. finito
antixpi pulucre. & uastatore sublato
qui conculcabat uniuersam terram
rer xp̃c adueniet qui sedebit in tabna¬
culo dauid. & in die tudicii reddet
cunct̾is ꝓ oꝑib stris. Hec est ulla du¬
bitatio quin capitulum hoc de xp̃o ua¬
ticinetur. S nos & in pͥmo aduentu io¬
ipsum intelligere possumus: atq in ec¬
clefie tabnaclo demonstrare quod inõi
terra moab eccłiarum trophea furgen¬

Expanded text:
interpretantur, ut putent Sanctos eo tempore interpretantur, ut putent Sanctos eo tempore propter viciniam urbis Hierosolymae ad Arabas transituros, et nunc eis praecipi, ne prodant fugientes ad se. Et praeparabitur in misericordia solium, et sedebit super illud in veritate, in tabernaculo David, judicans et quaerens judicium, et velociter reddens quod justum est. Hebraei locum istum sic interpretantur: Fugato Assyrio, regnabit Judae Ezechias vir justus, et retinebit solium David, subjectum sibi populum Dei judicans in veritate. Alii de Christo intelligunt. Finito Antichristi pulvere, et vastatore sublato, qui conculcabat universam terram, rex Christus adveniet, qui sedebit in tabernaculo David, et in die judicii reddet cunctis pro operibus suis. Nec est ulla dubitatio, quin capitulum hoc de Christo vaticinetur. Sed nos in primo adventu idipsum intelligere possumus, atque in Ecclesiae tabernaculo demonstrare, quod in omni terra Moab Ecclesiarum tropaea surgen
Abbreviated transcription (Latin):
ct̾em umbram tuam in meridie. abscon¬
de fugientes. & uagos ne ꝓdas. Habita¬
bunt apud te ꝓfugimei: moab estola¬
tibulum eorum a facie uastatoris. finitꝰ
est enim pultus: consummatꝰ ẽ miser.
defecit qui conculcabit terram. ꝓ̾mi¬
sero in hebraicolegitur sod: quod &e po¬
test ce tiastator intesligi. Loquitur aut̃
ad moab ut consilium salutis inueniat.
& senib congregatis cogat salutare con¬
cilium. Uis inquit saluus ẽẽ. & deimi¬
scricordiam ꝓmereri In clara luce ce
in aꝑta fuga popłimei. tu qͣsi nox et
umbra esto. Suscipe fugientes uagosq
ne ꝓdas. Et hoc quare dixerit: statim
infert. Habitabunt apud de ꝓfugi mei
confinis est moabitis: ad te m̃s popłs
transmigrabit. Esto gͥ latibulum eors
nec timeas impetum uastatoris. qͥa sict̃
puluis cito tͣnsibit: & depopulator uni¬
uerse terre qui conculcabat eam &e fuiᷤ
pedib subiciebat. aura flante dispiet.
Quidam locum hc̃ male de antixpo

Expanded text:
ctem umbram tuam in meridie absconctem umbram tuam in meridie absconde fugientes et vagos ne prodas habitabunt apud te profugi mei Moab esto latibulum eorest enim pulvis, consummatus est miser, defecit qui conculcabat terram. Pro misero in Hebraico legitur SOD  , quod potest et vastator intelligi. Loquitur autem ad Moab, ut consilium salutis inveniat, et senibus congregatis, cogat salutare concilium. Vis, inquit, salvus esse, et Dei misericordiam promereri? In clara luce, et aperta fuga populi mei, tu quasi nox et umbra esto, suscipe fugientes, vagosque ne prodas. Et hoc quare dixerit, statim infert: Habitabunt apud te profugi me Judaea quae confinis est Moabitis, ad te meus populus transmigrabit. Esto igitur latibulum eorum, nec timeas impetum vastatoris, quia sicut pulvis cito transibit: et depopulator universae terrae, qui conculcabat eam, 190 et suis pedibus subjiciebat, aura flante disperiet. Quidam locum hunc male de Antichristo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħia enigiatib inuoluit᷑ & p̃cisis sen¬
tentris dum de alioloquit᷑ tͣnsit ad ali¬
ud: ne si ordinẽ scͥptura consertiet non
sit uaticinium s narratio. Et est sens.
O moab inqͣm deseuiturus est leo. & de
qua nec reliquiȩ qͥdem saluari poterunt:
habeco solattum. Egrediet᷑ de de agnus
imacłatus qui tollit peccata mundi.
qui dñetur in orbe derrarum. de pet̾ de¬
serti. hoc ẽ de ruth: q̃ mariti morte ui¬
duata de boor genuit obech. & de obech
iesse. & de iesse dattid. & de dauid xp̃m.
Montem autemfilie syon aut ipsam tir¬
bem irłm interp̃tabimur. aut iurta sacͣ¬
tam intelligentiam eccłiam. que sit in
quasi auis fugiens. & pulli de nido auo¬
lantes. sic erunt filie moab intͣnscensu
arnon. Redit ad ordinem quem cȩꝑat.
Cum pofuero inquit his qͥ fugerint de
moab &e reliquns terre leonem seuissinẽ
migrabunt. qui est t̃minus amorreoꝵ
& moabitarum. Transcensum autem &
siltum. coge concilium: pone quasi no¬

Expanded text:
ia aenigmatibus involvitur, et praecisis sententiis, dum de alio loquitur, transit ad aliud: ne si ordinem Scriptura conservet, non sit vaticinium, sed narratio. Et est sensus: O Moab, in quam desaeviturus est leo, et de qua ne reliquiae quidem salvari poterunt, habeto solatium hoc: Egredietur de te Agnus immaculatus qui tollat peccata mundi, qui dominetur in orbe terrarum. De petra deserti, hoc est, de Ruth, quae mariti morte viduata, de Booz genuit Obed et de Obed Jesse, et de Jesse David, et de David Christum. Montem autem filiae Sion, aut ipsam urbem Hierosolymam interpretabimur, aut juxta sacratam intelligentiam, Ecclesiam, quae sit in sicut avis fugiens, et pulli de nido avolantes, sic erunt filiae Moab in transcensu Arnon. Redit ad ordinem quem ceperat: Cum posuero, inquit, his qui fugerint de Moab, et reliquiis terrae leonem saevissimum, migrabunt, qui est terminus Amorrhaeorum, et Moabitarum. Transcensum autem et silium coge concilium pone quasi no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ circuitum gentib sibi seruorum ce
ancillarum familias compararint.
Potest & in affueri temporib intelligi.
qͣn occiso holoferne hostilis abisrł est
cesꝰ exercitꝰ. Quod hebreo litcere de in
morem serpentis terram comedo. tue
est uoluntatis. qͥ hystorie tantum ex¬
planatonem audire uolinisti. Et er¬
erit in die illa cum requiem dederit

Expanded text:
per circuitum gentibus sibi servorum et per circuitum gentibus sibi servorum et ancillarum familias compararint. Potest et in Assueri temporibus intelligi , quando occiso Holoferne hostilis ab Israel est caesus exercitus. Quod haereo litterae, et in more serpentis terram comedo, tuae est voluntatis, qui historicam tantum interpretationem audire voluisti. Et erit in die illa cum r
Abbreviated transcription (Latin):
tuios. Sigcat auitem tempꝰ. quo cẏrtis
rex psarum captiuum popłm in irłm
redire ꝑmisit. Lege etre librum agge
altare & templum. muriq urbis extruc¬
tifunt. Adiunget᷑ aduena ad eos & ad¬
herebit domiti iacob & tenebunt cos
popłi. & adducent eos in locum fuum:
dm̃ inseruos & ancillas. Et erunt ca¬
pientes cos qͥ se ceꝑant &e subicient
exact̾ores suos. Multos de dru̾sis gentib
cum popło iudeorum icrosolimam ue¬
nisse concimꝰ credentes deo ifrł̃: &e erroꝵ
idola relinquentes. Quod autem redu¬
cti sint. & ad litt̾as regis acceꝑint mu¬
nera & impensas templi nulla cdubita¬
tio est. In hoc solum artari uidet᷑ intel¬
ugentia qͦmͦ possederit isrł in terra do¬
mini uictores qͦndam suos. & subieceris
ex act̾ores. sertiosq cos habucrint & an¬
cillas. insi forte sĩnecdochicos. totum
intelligamꝰ ex parte. quod tante postea
felicitatis fuerint. ut de diuerzis qͦq

Expanded text:
tuos . Significat autem tempus quo Cyrus tuos . Significat autem tempus quo Cyrus rex Persarum captivum populum Jerusalem redire permisit. Lege Esdrae librum , Aggaltare, Templum, murique urbis exstructi sunt. Adjungetur advena ad eos, et adhaerebit domui Jacob, et tenebunt eos populi, et adDomini in servos et ancillas: et erunt capientes eos qui se ceperant, et subjicient exactores suos. Multos de diversis gentibus cum populo Judaeorum Jerosolymam venisse conjicimus, credentes Deo Israel, et errorum idola relinquentes. Quod autem reducti sint ad litteras regis, et acceperint munera et impensas Templi, nulla dubitatio est. In hoc solum arctari videtur intelligentia, quomodo possederit Israel in terra Domini victores quondam suos, et subjecerint exactores, servosque eos habuerint et ancillas. Nisi forte synecdochic ῶs totum intelligamus ex parte: quod tantae postea felicitatis fuerint, ut de diversis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
bum.hihim. soli .lxx. onocentauros
tͣnstulerunt. Oyrene autem thechiñ
uocant᷑. qͣs nos aut demones aut mon¬
stra q̃dam. uel certe dracones magnos
interpretati sumꝰ: qui cristati sunt et
uolantes. ꝑquȩ omma uastitatis &e so¬
litudinis signa monstrant᷑. quod tantafit
depopulato urb̃ quondam potentissi¬
me: ut p̃multitudine demonum ac
bestiarum ntuiꝰ in eam audeat pastor
.i. deserti appetitor intrare. Didicimus
a qͦdam frẽ elamita. qͥ de illis finibus
egrediens. nc̃ ierosolimis uitam exigit¬
de monachorum. uenationes regias
ẽẽ in babylone: &e omnis gñis bestias
inurors ciꝰ tantum ambitu coherceR.
qͦ ab hoste capienda sit. Post captiuitatẽ
enim dñs iacob. & eliget adbuc de iftł
& reqͥescere eos faciet suꝑ humũ sciam.
De hoc sophonias plemus loquit᷑. Lau¬
da filia syon. iubila isrł. letare ce exulta
in omni corde filia irłm: qͥa abstulit do¬
minus tudiciũ tuum. au̾tit inmicos

Expanded text:
IIM  , soli LXX onocentauros IIM  , soli LXX onocentauros transtulerunt. Sirenae autem THENNIM   vocantur, quas nos aut daemones, aut monstra quaedam, vel certe dracones magnos interpretabimur, qui cristati sunt et volantes. Per quae omnia vastitatis et solitudinis signa monstrantur: quod tanta sit depopulatio urbis quondam potentissimae, ut prae multitudine daemonum ac bestiarum nullus in eam audeat pastorum, id est, deserti appetitor intrare. Didicimus a quodam fratre Elamita, qui de illis finibus egrediens, nunc Jerosolymis vitam exigit monachorum, venationes regias esse in Babylone, et omnis generis bestias murorum ejus tantum ambitu coerceri. quo ab hostibus capienda sit. Post captivitatem enim Dominus Jacob, et eliget adhuc de Israel, et requiescere eos faciet super humum suam. De hoc Sophonias plenius loquitur: Lauda, filia Sion; jubila, Israel; laetare et exsulta in omni corde, filia Jerusalem: quia abstulit Dominus judicium tuum: avertit inimicos