comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gnitade ea scilicet. qua ⁊ cetera dare ⁊ con¬
ferre dignatꝰ est: ut dũ p̃ce ⁊ oratione
qͣm filius docuit apud patrẽ loquimur.
facilius audiam᷑. Iam p̃dixerat horam
uenire. qͣndo ueri adoratores adorarent
patrem in sp̃u ⁊ ueritate ÷ ⁊ impleuit
qͦd ante ꝓmisit: ut qui sp̃m ⁊ ueritatẽ
de eiꝰ scĩficatione ꝑcepimꝰ. de traditione
quoq eius uere ⁊ spiritalit adoremus.
sc̃s missus est: Quȩ uera apud patrem
p̃catio ⁊ quã quȩ a filio qui ẽ ueritas de
eiꝰ ore ꝓlata ẽ. ut alider orare qͣm docuit
ñ ignorantia sola sit sed ⁊ culpa ⁊ qͣndo
ipse posuerit ⁊ dixerit. reicitis manda¬
tum dei ut traditionẽ urãm statuatis:
deus docuit. Amica ⁊ familiaris or̃o ẽ.
dm̃ de suo ore rogare: ad aures eiꝰ ascen¬
dere xp̃i oratione. Agnoscat pat̾ filii
sui u̾ba. cũ precem facimꝰ: qui habitat
intus in pectore. ipse sit ⁊ in uoce. Et

Expanded text:
gnitate ea scilicet qua et caetera dare et congnitate ea scilicet qua et caetera dare et conferre dignatus est; ut, dum prece et oratione quam Filius docuit apud Patrem loquimur, facilius audiamur. Jam praedixerat horam venire quando veri adoratores adorarent Patrem in spiritu et veritate , et implevit quod ante promisit; ut qui spiritum et veritatem de ejus sanctificatione percepimus, de traditione quoque ejus vere et spiritaliter adoremusctus missus est, quae uera aput patrem precatio quam quae a filio qui est ueritas de eius ore prolata est? ut aliter orare quam docuit non ignorantia sola sit sed et culpa,; quando ipse posuerit et dixerit: reicitis mandatum Dei, ut traditionem uestram statuatis. Deus docuit. amica et familiaris oratio est Deum de suo rogare, ad aures eius ascendere Christi orationem. agnoscat\'pater filii sui uerba, cum precem facimus: qui habitat intus in pectore ipse sit et in uoce, et
Abbreviated transcription (Latin):
uangelica precepta fr̃s di¬
lectissimi. nichil st̃ aliud
qͣm magisteria diuina:
fundam̃ta edificandȩ sper:
fundam̃ta corroborandȩ fidei ⁊ nutrim̃ta
fouendi cordis ⁊ gub̃nacula dirigendi iti¬
neris: p̃sidia optinendȩ salutis. Quȩ dũ
dociles credentiũ mentes in t̾ris instruuñ:
ad cȩlestia regna ꝑducunt. Multa ⁊ ꝑ
ꝓpħas et ꝑseruos suos dici d̾s uoluit ⁊ au-¬
diri. S quanto maiora st̃ quȩ filius lo¬
quitur. quȩ dĩ sermo qͥ in ꝓpħ̃is fuit
ꝓpria uoce testatur. ñ iam mandans
ut p̃paretur uenienti uia. s ipse ueni¬
ens.⁊ uiã nobis aꝑiens ⁊ ostendens ⁊
ut qͥ in denebris mortis errandes imꝓ¬
uidi ⁊ ceci pͥus fuimꝰ. luce gr̃e illumina¬
di. iter uite duce ⁊ rectore dño deneremꝰ:
Qui int̾ cetera salutaria sua monita ⁊
p̃cepta diuina. quib ppło suo consulit
ad salutem. etiã orandi ipse formã dedit:
ipse qͥd p̃caremur monuit ⁊ instruxit.
Qui fecit uiuere docuit ⁊ orare ⁊ beni¬

Expanded text:
Euangelica praecepta, fratres dilectissimi, nihil sunt aliud quam magisteria diuina, fundamenta aedificandae spei, firmamenta conroborandae fidei, nutrimenta fouendi cordis, gubernacula dirigendi itineris, praesidia obtinendae salutis, quae dum docibiles credentium mentes in terris instruunt, ad caelestia regna perducunt. multa et per prophetas seruos suos dici Deus uoluit et audiri: sed quanto maiora sunt quae filius loquitur, quae Dei sermo qui in prophetis fuit propria uoce testatur non iam mandans ut paretur uenienti uia sed ipse ueniens et uiam nobis aperiens et ostendens, ut qui in tenebris mortis errantes inprouidi et caeci prius fuimus luce gratiae luminati iter uitae duce et rectore Domino teneremus. Qui praecepta divina quibus populo suo consulit ad salutem, etiam orandi ipse formam dedit, ipse quid precaremur monuit et instruxit. Qui fecit vivere, docuit et orare, beni
Abbreviated transcription (Latin):
dat ⁊ monet dñs etiã inimicos diligere.
⁊ pro his quoq qui nos ꝑsequuntur
seruando ⁊ redindegrando ꝑficit. Nam
cũ discipuli eiꝰ ab eo ñ iam t̾ra appellent᷑
sed sal t̾rȩ. ⁊ apłs paulus pͥmũ hominẽ
uocet de terre limo. scdm uͦ de celo: me-¬
rito ⁊ nos qui eẽ debemꝰ patri deo similes.
qui solem suũ oriri facit suꝑ bonos ⁊ ma¬
los.⁊ pluit suꝑ iustos ⁊ iniustos.sic xp̃o
monente oramꝰ ⁊ petimus. ut p̃cem ꝓ õiũ
salute faciamus:⁊ quomͦ in cȩlo idest
in nobis ꝑ fidem nrãm uoluntas di fa¬
ct᷑a est. ut essemꝰ e glo: ita ⁊ in t̾ra. hoc ẽ
in illis credentib fiat uoluntas d̃i: ut
qui adhuc st̃ pͥma nadiuitate t̾ren ⁊ in¬
cipiant ẽẽ cȩlestes ex aqua ⁊ sp̃u renadi.
Procedente oratione postulamꝰ ⁊ dicimꝰ.
Panem nr̃m cotidianũ da nobis hodie.
Quod potest etiam ⁊ sp̃ualit̃ ⁊ simpli¬
citer intelligi : quia ⁊ ut̃q indellectus uti¬
litate diuina ꝓficit ad saludem. Nam

Expanded text:
dat et monet Dominus et inimicos diligere et pro his quoque qui nos persequuntur seruando et redintegrando perfecit. nam cum discipuli ab eo iam non terra appellentur sed sal terrae et apostolus primum hominem uocet de terrae limo, secundum uero de caelo, merito et nos qui esse debemus patri Deo similes, qui solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos, sic Christo monente oramus et petimus, ut precem pro omnium salute faciamus, ut quomodo in caelo id est in nobis per fidem nostram uoluntas Dei facta est ut essemus e caelo, ita et in terra hoc est in illis credere nolentibus fiat uoluntas Dei, ut qui adhuc sunt prima natiuitate terreni incipiant esse caelestes ex aqua et spiritu nati. Procedente oratione postulamus et dicimus: panem nostrum cottidianum da nobis hodie. quod potest et spiritaliter et simpliciter intellegi, quia et uterque intellectus utilitate diuina proficit ad salutem. nam
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Eos qui clarificant me clarificabo:
in epłã sua posuit: ñ estis ur̃i: empti eñĩ
estis p̃cio magno: glorificate ⁊ portate
dm̃ in corpore ur̃o. Dost hoc dicimus.
Sc̃ificetur nom̃ tuũ: ñ quod optemus
deo ut scĩficetur orationib nr̃is: s qͦd
nobis. Ceterũ. a quo d̃s scĩficatur ⁊ qͥ
ipse sc̃ificat: S quia ipse dixit. sc̃i esto
te qm̃ ⁊ ego sc̃s sũ: io pecimus ⁊ rogamꝰ.
ut qui in baptismo scĩficati sumus. in co
qͦd esse cȩpimus ꝑseueremꝰ ÷ ⁊ hoc cotidie
dep̃camur. Opus est enĩ nob̃ cotidiana
scĩficatio: ut qui cotidie delinqͥmus: de¬
licta nr̃a scificatione assidua repurgemꝰ.
Ouȩ autẽ sit scĩficatio quȩ nobis de dĩ di¬
gnatione confertur: apls p̃dicat dicens.
Neq fornicarii. neq idolis seruientes.
neq adulteri. neq molles. neq mascu-

Expanded text:
dixit: eos qui clarificant me clarificabo: dixit: eos qui clarificant me clarificabo: posuit : non estis uestri, empti enim estis pretio magno. clarificate et portate Deum in corpore uestro. Post hoc dicimus: sanctificetur nomen tuum, non quod optemus Deo ut sanctificetur orationibus nostris, sed nobis. ceterum a quo Deus sanctificatur qui ipse sanctificat? sed quia ipse dixit:: sancti estorogamus, ut, qui in Baptismo sanctificati sumus, in eo quod esse coepimus perseveremus. Et hoc quotidie deprecamur. Opus est enim nobis quotidiana sanctificatione, ut, qui quotidie delinquimus, delicta nostra sanctificatione assidua repurgemus. Quae autem sit sanctificatio quae nobis de Dei dignatione confertur Apostolus praedicat dicens: Neque fornicarii, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque mascu
Abbreviated transcription (Latin):
cepit: ⁊ iudeoꝵ qui eũ reliquerunt. esse
desut. Nec peccator ppłs potest ẽẽ filius:
s quib remissa pecc̃oꝵ dantur. eis ⁊ filio¬
rum nom̃ asscribit᷑: eis ⁊ ȩc̃nitas repro¬
mittitur. dño ipso dicente. Om̃is qui
facit peccatũ: seruus ẽ peccati. Seruus
aut̃ ñ manet in domo in et̃nũ: filiꝰ ma¬
net in ec̃nũ. Quanta autẽ dñi indul¬
gentia. qͣnta circa nos dignationis eius
⁊ bonitatis ubertas. ut sic nos uoluerit
orationẽ celebrare in conspectu dĩ. ut
sic ⁊ nos di filioᷤᷤ nuncupemus. Quod
nom̃ nemo nr̃m in oratione auderet
adtingere: nisi ipse nob̃ sic ꝑmisisset ora¬
re. Meminisse itaq fr̃s dilectissimi ⁊
scire debemiꝰ. quia qͣndo dm̃ patr̃e dicimꝰ.
quasi filii di agere debemꝰ ÷ ut quomͦ nos
tiobis placemꝰ de deo patre: sic sͥ placeat¬
⁊ ille de nobis. Conuersem᷑ quasi dei
tẽpla: ut dm̃ in nob̃ constet habitare.
cogitemꝰ ⁊ agamus: quia ⁊ ipse dñs ds̃

Expanded text:
epit et Iudaeorum qui eum dereliquerunt esse desiuit. nec peccator populus potest esse filius, sed quibus remissa peccatorum datur, eis filiorum nomen adscribitur, eis et aeternitas repromittitur Domino ipso dicente: omnis qui facit peccatum seruus est. seruus autem non manet in domo in aeternum, filius manet in aeternum. Quanta autem Domini indulgentia, quanta circa nos dignationis eius et bonitatis ubertas, ut sic nos uoluerit orationem celebrare in conspectu Dei, ut sic et nos Dei filii nuncupemur: quod nomen nemo nostrum in oratione auderet adtingere, nisi ipse nobis sic permisisset orare. meminisse itaque, fratres dilectissimi, et scire debemus quia quando patrem Deum dicimus quasi filii Dei agere debemus, ut quomodo nos nobis placemus de Deo patre, sic sibi placeat et ille de nobis. conuersemur quasi Dei templa, ut Dominum in nobis constet habitare. cogitemus et agamus, quia et ipse Dominus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃sentetur optamꝰ. Nam cũ resurrectio
ipse sit. quia in ipso resurgimꝰ: sic ⁊ re¬
gnum dĩ potest ipse intelligi. quia in il¬
lo regnaturi sumus. Bene autẽ regnũ
di pecimꝰ id est regnũ cȩleste: quia est ⁊
t̃restre regnũ. S qui renuntiauit iã scło:
maior est ⁊ honorib eiꝰ ⁊ regno. Et ido
qui se deo ⁊ xp̃o dicat: ñ t̃rena s cȩlestia
regna desiderat. Continua aut̃ oratione
⁊ p̃ce opus ẽ: ne excidamꝰ a regno cȩlestr:
sicut iudei quib hoc pͥus ꝓmissũ fuerat

Expanded text:
repraesentetur optamus. Nam cum resurrectio repraesentetur optamus. Nam cum resurrectio ipse sit, quia in ipso resurgimus, sic et regnum Dei potest ipse intelligi, quia in ipso regnaturi sumus. Bene regnum Dei petimus, id est regnum coeleste, quia est et terrestre regnum; sed qui renuntiat saeculo major est honoribus ejus et regno, et ideo qui se Deo et Christo dicat, non terrena, sed coelestia regna desiderat. Continua autem oratione et prece opus est, ne excidamus a regno coelesti, sicut Judaei, quibus prius promissum fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc scificatio ut in nobis ꝑmaneat ora¬
mus. Et quia dñs ⁊ iudex nr̃. sanato ase
⁊ uiuificato cõminatur iam ñ delinque¬
re. ne qͥd ei deterius fiat: hanc continuis
orationib p̃cem faciamꝰ. hoc dieb ac no¬
ctibus postulemꝰ. ut scificatio ⁊ uruifica.¬
dio quȩ de dei gr̃a sumitur. ipsius ꝓtectio¬
ne seruetur. Sequitur in oratione adue¬
miat regnũ tuũ. Regnũ etiã dei rep̃senta¬
ri nob̃ petimus: sicuti ⁊ nom̃ eius ut in
nobis scĩficetur postulamꝰ. Nam ds. qͣndo¬
ñ regnat: aut apud eũ qͣndo incipit qͦd
semꝑ fuit ⁊ esse ñ desinit: Nostrũ re¬
gnũ petimꝰ aduenire a deo nobis reꝓmis¬
sum. xp̃i sanguine ⁊ passione quesitũ:
ut qui in scło ande seruiuimꝰ. post modũ¬
xp̃o dñante regnemus: sicut ipse polli¬
cetur ⁊ dicit. Uemte benedicti patͥs mei:
ꝑcipite regnũ qͦd uob̃ paratũ ẽ ab origi¬
ne mundi. Podest uͦ fr̃s dilectissimi ⁊ ip¬
cupimus: cuius aduentus ut cito nobis

Expanded text:
haec sanctificatio ut in nobis permaneat oramus, et quia Dominus et iudex noster sanato a se et uiuificato comminatur iam non delinquere, ne quid ei deterius fiat, hanc continuis orationibus precem facimus, hoc diebus ac noctibus postulamus ut sanctificatio et uiuificatio quae de Dei gratia sumitur ipsius protectione seruetur. Sequitur in oratione: adueniat regnum tuum. regnum etiam Dei repraesentari nobis petimus, sicuti et nomen eius ut in nobis sanctificetur postulamus. nam Deus quando non regnat, aut aput eum quando incipit quod et semper fuit et esse non desinit ? nostrum regnum petimus aduenire a Deo nobis repromissum, Christi sanguine et passione quaesitum, ut qui in saeculo ante seruiuimus postmoduChristo dominante regnemus, sicut ipse pollicetur et dicit: Venite, benedicti Patris mei; percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Potest vero, fratres carissimi, et ipcupimus, cujus adventus ut cito nobis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ patre solũ nosse se ⁊ habere cȩpisse
qui sit in cęlis sicut scriptũ est. Qui
dicunt patri ⁊ matͥ ñ noui te. ⁊ filios
suos ñ agnouerunt: hi custodierunt
p̃cepta tua. ⁊ testam̃tũ tuũ seruauer̃t.
Item dñs in eugłio suo p̃cipit. ne uoce¬
mus nobis patrem suꝑ t̾ram : qͦd sit
scilicet nobis unꝰ pat̾ qui ẽ in celis. Et
discipulo qui m̃tionẽ defuncti patris
Nec hoc solũ fr̃s dilectissimi animaduer¬
tere ⁊ intelligere debemꝰ. qͦd appellemꝰ
patrẽ qui sit in cęlis : s conungimꝰ ⁊
dicimꝰ pat̾ nr̃ idẽ eoꝵ qͥ credunt in eũ eorũ

Expanded text:
et patrem solum nosse se et habere coepisse et patrem solum nosse se et habere coepisse qui sit in cdicunt patri et matri: non noui te, et filios suos non agnouerunt, hi custodierunt praecepta tua et testamentum tuum seruauerunt. item Dominus in euangelio suo praecepit ne uocemus nobis patrem in terra, quod scilicet nobis unus pater qui est in caelis. et discipulo qui mentionem defuncti patris Nec hoc solum, fratres dilectissimi, animaduertere et intellegere debemus, quod appellemus patrem qui sit in caelis, sed coniungimus et dicimus pater
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ concordiã declarantes ⁊ quia ds qui
inhabitare facit unanimes in domo.
ñ admitcit in diuinã ⁊ ec̃nã domum
nisi eos apud qͦs est unanimis oratio.
dñicȩ sacram̃ta. quã multa. qͣm ma¬
gna. breuit in sermone collecta. s in
uirtute spiritalit̃ copiosa ÷ ut nichil
om̃ino p̃termissũ sit qͦd ñ in p̃cib atq
orationib nr̃is. cȩlestis doctͥne cõpen¬
dio cõprehendat᷑. Sic ait adorate. Pat̃
nr qui es in cęlis. Homo nouus rena¬
tus. ⁊ deo suo ꝑ eius grãm restitutꝰ. pat̾
pͥmo in loco dicit: quia filius ẽẽ iam
dedit illis potestatẽ. ut filii di fierent:
his qui credunt in noĩe eius. Qui gͦ
crediderit in uoĩe eiꝰ ⁊ factus ẽ dĩ filius:
hinc debet inciꝑe. ut ⁊ grãs agat. ⁊ ꝓfi¬
teatur se di filiũ. dũ nominat patrem
sibi c̃ẽ in cęlis dm̃: contestetur quoq
int̃ prima statim natiuitatis suȩ u̾ba.
renundasse se t̾reno ⁊carnali patri:

Expanded text:
et concordia declarantes, quia Deus qui et concordia declarantes, quia Deus qui inhabitare facit unanimes in domo non admittit in diuinam et aeternam domum nisi aput quos est unanimis oratio. dominicae sacramenta, quam multa, quam magna, breuiter in sermone collecta sed in uirtute spiritaliter copiosa, ut nihil omnino praetermissum sit quod non in precibus adque orationibus nostris caelestis doctrinae conpendio conprehendatur! sic, ait, adorate: pater noster, qui es in caelis. homo nouus, renatus et Deo suo per eius gratiam restitutus pater primo in loco didedit illis potestatem ut filii Dei fierent, his qui credunt in nomine ejus . Qui ergo credidit in nomine ejus, et factus est Dei filius, hinc debet incipere ut et gratias agat et profiteatur se Dei filium, dum nominat patrem sibi esse in coelis Deum; contestetur quoque inter prima statim nativitatis suae verba renuntiasse se terreno et carnali patri,
Abbreviated transcription (Latin):
re unũ ꝓ om̃ib uoluit: quomͦ in uno
om̃s ipse portauit. Hanc orationis legẽ
seruauerunt tres pueri in camino ignis
melusi ÷ consonandes in p̃ce. ⁊ sp̃s con¬
sensione concordes. Declarat scͥpturȩ di¬
uinȩ fides: ⁊ dũ docet quomͦ orauerint
tales. dat exemplũ qͦd imitari in p̃cib
debeamꝰ. ut tales ẽẽ possimus. Tunc in¬
quit illi tres quasi ex uno ore. ymnũ
canebant: ⁊ benedicebant dm̃. Loque¬
bantur quasi ex uno ore: ⁊ nondũ illos¬
xp̃c in carne uisus docuerat orare. Et
iccrco orantib fuit impetrabilis ⁊ effi¬
cax sermo: quia ꝓmerebatur dm̃ pacifi¬
ca ⁊ simplex ⁊ spiritalis oratio. Sic ⁊
apłos cũ discipulis post ascensionẽ dñi
inuenimꝰ orasse. Erant inqͥt ꝑseueran¬
tes om̃s unammes in oradione.cũ mu¬
lierib ⁊ maria quȩ fuit mat̾ iħu. ⁊ fr̃i¬
bus eiꝰ. Perseuerabant in oratione una¬
nimes. orationis suȩ ⁊ instantiã simul

Expanded text:
re unum pro omnibus uoluit, quomodo in uno re unum pro omnibus uoluit, quomodo in uno omnes ipse portauit. hanc orationis legem seruauerunt tres pueri in camino ignis inclusi consonantes in prece et spiritus consensione concordes: declarat scripturae diuinae fides et dum docet quomodo orauerint tales, dat exemplum quod imitari in precibus debeamus, ut tales esse possimus. tunc inquit, illi tres tamquam ex uno ore hymnum canebant et benedicebant Deum. loquebantur quasi ex uno ore, et nondum illos Christus docuerat orare. et idcirco orantibus fuit inpetrabilis et efficax sermo, quia promerebatur Dominum pacifica et simplex et spiritalis oratio. sic. et apostolos cum discipulis post ascensum Domini inuenimus orasse. erant, inquit, perseuerantes omnes unanimes in oratione cum mulieribus et Maria quae fuerat mater Iesu et fratribus eius. perseuerabant in oratione unanimes orationis suae et instantia simul
Abbreviated transcription (Latin):
na lectone discentes. postqͣm cognouimꝰ¬
qualit ad orationẽ accedere debeamus :
cognoscamꝰ docente dño ⁊ qͥd oremus.
Sic inqͥt orate. Pater nr̃ qui in celis es.¬
scĩficetur nom̃ duũ. Aduemat regnũ tuũ.
Fiat uoluntas tua sicut in cȩlo ⁊ in t̃ra.
Panem nr̃m cotidianũ da nobis hodie.
Et dimitte nobis debita nr̃a. sicut ⁊ nos
dimittimꝰ debitorib nr̃is. Et ne patiaris
nos induci in temptadionẽ. sed libera
nos a malo. Ante omĩa pacis doctor
atq unitatis magister. singillatim no¬
luit ⁊ pͥuatim p̃cem fieri: ut cũ quisq
pat̾ m̃s qui es in cȩlis. nec panẽ meũ da
mͥ hodie: nec dimitti sͥ tantũ. unusqͥsq
debitũ postulat: aut ut in tẽptationẽ
ñ inducatur. atq a malo liberetur. pro
se solo rogat. Publica est enĩ nobis ⁊
cõmunis oratio ⁊ ⁊ qͣndo oramus. ñ ꝓ
uno s pro ppło toto oramꝰ: quia totus
ppłs unũ sumus. Ds̃ pacis ⁊ concordiȩ
magister. qui docuit unitadem ⁊ sic ora¬

Expanded text:
na lectione discentes postquam cognouimus ad orationem qualiter accedere debeamus, cognoscamus docente Domino et quid oremus. s i c, inquit, orate: pater noster, qui es in caelis, sanctificetur nomen tuum, adueniat regnum tuum, fiat uoluntas tunem nostrum cottidianum da nobis hodie, et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos remittimus debitoribus nostris, et ne patiaris nos induci in temptationem, sed libera nos a malo. Ante omnia pacis doctor adque unitatis magister singillatim noluit et priuatim precem fieri, ut quis cum prpater meus, qui es in caelis nec: panem meum da mihi hodie, nec dimitti sibi tantum unusquisque debitum postulat aut ut in temptationem non inducatur adque a malo liberetur pro se solo rogat. publica est nobis et communis oratio, et quando oramus, non pro uno sed pro populo toto oramus, quia totus populus unum sumus. Deus pacis et concordiae magister qui docuit unitatem, sic ora
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ ꝑ ꝓphas annuntiatũ. ⁊ ad se pͥus mis¬
sum. ñ tantũ spreuert infidelit᷑. s ⁊ cru¬
deliter necauert: quia iam ñ possunt pa¬
trem dm̃ uocare. cũ dñs eos confundat
⁊ redarguat dicens. Uos de diabolo pa¬
tre nati estis: ⁊ concupiscentiã patͥs ur̃i
facere uultis. Ille enĩ homicida fuit ab
initio. ⁊ in ueritate ñ stecit: quia ueri¬
tas ñ est in illo. Et ꝑ ysaiam ꝓpham
ds clamat indignans. Filios genui ⁊ ex¬
altaui: ipsi aut̃ me spreuer̃t. Agnouit
bos possessorẽ suũ. ⁊ asinus p̃sepiũ dñi
sur: isrł aut̃ me ñ cognouit: ⁊ ppłs me
ñ incellerit. Ue genti peccat̾ti: ppło ple

Expanded text:
prophetas adnuntiatum et ad se prius missum non tantum spreuerunt infideliter sed et crudeliter necauerunt: qui iam non possunt patrem Dominum uocare, cum Dominus eos confundat et redarguat dicens: uos de diabolo patre nati estis et concupiscentias patris uestri facere uultis. ille enim homicida fuit ab initio et in ueritate non stetit, quia ueritas non est in illo. et per Esaiam prophetam Deus clamat indignans: filios generaui et exaltaui, ipsi autem me spreuerunt. agnouit bos possessorem suum et asinus praesepium domini sui: Israel autem me non cognouit et populus me non intellexit
Abbreviated transcription (Latin):
immundicie. spurcitiȩ. idolatriȩ. uene¬
ficia. homicidia. inimicitiȩ. contentioes.
emulationes. animositates. ꝓuocationes.
simultates. dissensiones. hereses. inuidiȩ.
ebrietates. comessationes ⁊ his similia.:
qͣ p̃dico uobis sicut p̃dixi. qm̃ qͥ talia
agũt. regnũ dei ñ ꝯseqͣnt᷑. fructꝰ autem
sp̃c ẽ. caritas. gaudiũ. pax. magnanimitaᷤ.
bonitaᷤᷤ fides. mansuetudo. ꝯtinentia. castitaᷤ.
Et iccireo cotidianis immo continuis
orationib hoc p̃camur ⁊ petimꝰ. ⁊ in cę¬
lo ⁊ in t̾ra uoluntatẽ dei circa nos fierit
quia hȩc ẽ uoluntas dei ut t̾rena glestib

Expanded text:
inmunditiae, spurcitiae, idololatria, ueneinmunditiae, spurcitiae, idololatria, ueneficia, homicidia, inimicitiae, contentiones, aemulationes, animositates, prouocationes, simultates, dissensiones, haereses, inuidiae, ebrietates, comissationes et his similia:s sicut praedixi, quoniam qui talia agunt regnum Dei non possidebunt. Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, pax, magnanimitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, castitas . Et idcirco quotidianis, immo continuis orationibus hoc precamur, et in coelo et in terra voluntatem circa nos Dei fieri, quia haec
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ dei in cęlo ⁊ in t̃ra ÷ qͦd utrũq
ad consũmationẽ nr̃e incolumitatis ꝑti¬
nec ⁊ salutis. Nam cũ corpus e terra. ⁊
sp̃m possideamꝰ e cȩlo ÷ ipsi t̃ra ⁊ celum
sumꝰ: ⁊ in utroq id est corpore ⁊ sp̃u. ut
dei uoluntas fiat oramus. Est enĩ int̃
carnem ⁊ sp̃m colluct᷑atio. ⁊ discordanti¬
bus aduersũ se inuicẽ cotidiana congres¬
sio ÷ ut ñ quȩ uolumꝰ ipsa faciamus. dũ
sp̃s celestia ⁊ diuina querit. caro t̃rena ⁊
scłaria concupiscit. Et ideo petimꝰ inder
duo ista ope ⁊ auxilio dei concordiã fierr:
ut dũ ⁊ in sp̃u ⁊ in carne uoluntas d̃i
geritur: quȩ ꝑ eũ renata ẽ anima seruet᷑.
Quod aꝑte atq manifeste apls paulꝰ
sua uoce declarat. Caro inqͥt concupiscit
enĩ inuicẽ adu̾santur sͥ: ut ñ quȩ uul¬
tis illa faciatis. Manifesta aut̃ sunt
facta carnis: que st̃ adulu̾a. fornicatioẽs.

Expanded text:
uoluntatem Dei in caelo et in terra: quod utrumque uoluntatem Dei in caelo et in terra: quod utrumque ad consummationem nostrae incolumitatis pertinet et salutis. nam cum corpus e terra et spiritum possideamus e caelo, ipsi terra et caelum sumus et in utroque id est et corpore et spiritu ut Dei uoluntas fiat oramus. est enim inter carnem et spiritum conluctatio et discordantibus aduersum se inuicem cottidiana congressio, ut non quae uolumus ipsa faciamus, dum spiritus caelestia et diuina quaerit, caro terrena et saecularia concupiscit. et ideo petimus inter duo ista ope et auxilio Dei concordiam fieri, ut dum et in spiritu et in carne uoluntas Dei geritur, quae per eum renata est anima seruetur. quod aperte adque manifeste apostolus Paulus sua uoce declarat, caro, inquit, concupiscit enim inuicem aduersantur sibi, ut non quae uultis ipsa faciatis. manifesta autem sunt facta carnis, quae sunt adulteria fornicationes,
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsibit. ⁊ concupiscentia eiꝰ: qui aut̃ fece¬
rit uoluntatẽ dei manet in ȩc̃nũ qͦmͦ
⁊ d̾s manet in ȩternũ. Qui in ȩternũ
manere uolumꝰ: dei qui ȩternus ẽ uo
litas in conu̾satione. stabilitas in fide:
uerecundia in uerbis. in factis iusticia:
in oꝑib miscdia. in morib disciplina:
iniuriam facere ñ nosse. ⁊ factam posse
tolerare: cũ fr̃ib pacem tenere ⁊ dm̃ toto
corde diligere ÷ amare in illo qͦd pat̾ ẽ.
timere qͦd dñs ẽ: xp̃o nichil om̃ino p̃po¬
nere. quia nec nobis qͥcqͣm ille p̃posuit :
caritati eiꝰ inseparabilit̾ adherere: cruci
eius fortiter ac fidenter assistere. Quan¬
do de eiꝰ nomine ⁊ honore certam̃ est.
exhibere in sermone constantiã qua con¬
fitemur ⁊ in questione fiduciã qua con¬
gredimur: in morte pacientiã qua coro¬
namur. Hoc est coheredem xp̃i uelle ẽẽ
hoc est p̃ceptum dei facere: hoc ẽ uolun¬
tatem patͥs implere. Fieri aut̃ petimus

Expanded text:
: qui autem fecerit Dei uoluntatem manet in aeternum, quomodo et Deus manet in aeternum. qui in aeternum manere uolumus Dei qui aeternus est uolitas in conuersatione, stabilitas in fide, uerecundia in uerbis, in factis iustitia, in operibus misericordia, in moribus disciplina, iniuriam facere non nosse et factam posse tolerare, cum fratribus pacem tenere, Dominum toto corde diligere, amare in illo quod pater est, timere quod Deus est, Christo nihil omnino . praeponere, quia nec nobis quicquam ille praeposuit, caritati eius inseparabiliter adhaerere, cruci eius fortiter ac fidenter adsistere, quando de eius nomine et honore certamen est, exhibere in sermone constantiam qua confitemur, in quaestione fiduciam qua congredimur, in morte patientiam qua coronamur: hoc est coheredem Christi uelle esse, hoc est praeceptum Dei facere, hoc est uoluntatem patris inplere. Fieri autem petimus
Abbreviated transcription (Latin):
peditos nos ⁊ implicitos app̃hendat. Lu¬
ceat in bonis oꝑib nr̃m lum̃ ⁊ fulgeat:
ut ipsũ nos ad lucem claritatis ȩt̃nȩ de
hac scłi nocte ꝑducat. Expectemus sol¬
liciti semꝑ ⁊ cauti aduentũ dñi rependi¬
num ⁊ ut qͣndo ille pulsauerit. uigilet
fides nr̃a: uigilantie p̃miũ de dño recep¬
tura. Si hȩc catt mandata seruent᷑.
si hȩc mo unta ⁊ precepta tene¬
antur ⁊ opprimi dormientes diabolo
fallente non possumus: serui uigiles
xp̃o dominante regnabimus.¬

Expanded text:
peditos nos et implicitos apprehendat. Lupeditos nos et implicitos apprehendat. Luceat in bonis operibus nostrum lumen et fulgeat, ut ipsum nos ad lucem claritatis aeternae de hac saeculi nocte perducat. Expectemus solliciti semper et cauti adventum Domini repentinum, ut, quando ille pulsaverit, evigilet fides nostra, vigilantiae praemium de Domino receptura. Si haec mandata serventur, si haec monita et praecepta teneantur, opprimi dormientes diabolo fallente non possumus, servi vigiles Christo dominante regnabimus
Abbreviated transcription (Latin):
hominis cũ uenerit ⁊ putas inueniet
sidem in t̾ra: Uidemus fieri qͥd ille p̃dix̃.
In dei timore: in lege iusticie. in dilectio¬
ne. in oꝑe: fides nulla est. Nemo futu¬
roꝵ metũ cogitat: diem dñi ⁊ iram dei.
⁊ incredulis uentura supplicia. ⁊ statuta
ꝑfidis et̃na torm̃ta. nemo considerat. Qͥc¬
quid metueret conscientia nr̃a si crederet:
quia ñ credit om̃ino nec metuit. Si aut̃
crederet:⁊ caueret. Si caueret: euaderet.
Excitemꝰ nos qͣndũ possumus dilectissimi
fr̃s ⁊ ⁊ somno mertiȩ uet̾is abrupto. ad
obseruanda ⁊ gerenda dñi precepta uigi¬
lemus. Simus tales: quales ẽẽ nos ipse
p̃cepit dicens. Sint lumbi ur̃i accincti.
⁊ lucernȩ ardentes ÷ ⁊ uos similes hõibs
expectantibꝰ dñm suũ qͣndo ueniat ã nup¬
tus: ut cũ uenerit ⁊ pulsau̾it. aꝑiant ei.
Deati serui illi: qͦs adueniens dñs inue¬
nerit uigilantes. Accinctos nos ẽe opor
tet: ne cũ expedidionis dies uenerit. im¬

Expanded text:
hominis cum uenerit, putas inueniet fidem in terra? uidemus fieri quod ille praedixit. in Dei timore, in lege iustitiae, in dilectione, in opere fides nulla est. nemo futurorum metum cogitat, diem Domini et iram Dei et incredulis uentura supplicia et statuta perfidis aeterna tormenta nemo considerat. quicquid metueret conscientia nostra, si crederet, quia non credit, omnino nec metuit. si autem crederet, et caueret: si caueret, et euaderet. Excitemus nos quantum possumus, dilectissimi fratres, et somno inertiae ueteris abrupto ad obseruanda et gerenda Domini praecepta uigilemus. simus tales quales esse nos ipse praecepit dicens: sint lumbi uestri adcincti et lucernae ardentes et uos similes hominibus expectantibus dominum suum, quando ueniat a nuptiis, ut cum uenerit et pulsauerit, aperiant ei. beati serui illi quos adueniens Dominus inuenerit uitet, ne, cum expeditionis dies venerit, im
Abbreviated transcription (Latin):
miscłia dutus est. Deniq ⁊ dñs infirmi¬
tatem hominis quẽ portabat ostendens:
ait. Pater si fieri potest: tͣnseat a me calix
iste. Et exemplũ discipulis suis tribu¬
addidit dicens. Ueruntam̃ ñ quod ego
uolo: s quod tu uis. Et alio loco dicit.
Non descendi de cęlo ut faciã uoluntatẽ
meã: s uoluntatẽ eius qͥ me misit. Quod¬
si filius obaudiuit ut faceret patͥs uolun¬
tatem ⁊ qͣntomagis seruus obaudire de¬
bet. ut faciat dñi uoluntatẽ: sicut in epła
sua iohes quoq ad faciendã dei uolunta
dem hortatur ⁊ instruit dicens: nolite

Expanded text:
misericordia tutus est. denique et Dominus infirmimisericordia tutus est. denique et Dominus infirmitatem hominis quem portabat ostendens ait: pater, si fieri potest, transeat a me calix iste, et exemplum discipulis suis distribuaddidit dicens: uerumtamen non quod ego uolo sed quod tu uis. et alio loco dicit: non descendi de caelo, ut faciam uoluntatem meam, sed uoluntatem eius qui misit me. quodsi filius obaudiuit ut faceret patris uoluntatem, quanto magis seruus obaudire debet ut faciat domini uoluntatem, sicut in epistula sua Iohannes quoque ad faciendam uoluntatem Dei hortatur et instruit
Abbreviated transcription (Latin):
Nulti inqͥt uenient ab oriente ⁊ occiden¬
te: ⁊ recũbent cũ abraham ⁊ ysaac ⁊ ia¬
cob in regno cȩloꝵ. Filii aut̃ regni expel¬
lentur in denebras exteriores: illic erit
plorats fletus ⁊ stridor dentiũ. Ostendit
quia ante. filii regni iudei erant: qͣndo
⁊ filii di ẽẽ ꝑseuerabant. Postqͣm cessa¬
uit circa illos nom̃ pat̾nũ: cessauit ⁊ re¬
gnum. Et ideo xp̃iami qui in oratione
gnũ dei ut nobis uemiat oramus. Addi¬
mus quoq ⁊ dicimꝰ. Fiat uoluntas tua¬
sicut in celo. ⁊ in t̾ra. Non ut ds faciat
quod uult: s ut nos facere possimꝰ qͦd d̾s̃
uult. Nam deo qͥs obsistit ⁊ quo minus
qͦd uelit faciat: S quia nobis a diabo¬
lo obsistitur. quo minꝰ ꝑ om̃ia nr̃ animꝰ
atq actus dño obsequatur ⁊ oramus ⁊
petimꝰ. ut fiat in nobis uoluntas del.
Quȩ ut fiat in nobis. opus dei ẽ uolun¬
tate. id est ope eiꝰ ⁊ ꝓtectione : quia nemo
suis uirib fortis ẽ: s dei indulgentia ⁊

Expanded text:
nient ab oriente et occidente et recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum. filii autem regni expellen tur in tene bras exteriores: illic erit ploratio et stridor dentium. ostendit quia ante filii regni Iudaei erant, quando et filii Dei esse perseuerabant, postquam cessauit circa illos nomen paternum, cessauit et regnum. et ideo christiani qui in oratione regnum Dei nobis ueniat oramus. Addimus quoque etdicimus: fiat uoluntas tua in caelo et in terra, non ut Deus faciat quod uult, sed ut nos facere possimus quod Deus uult. nam Deo quis obsistit quominus quod uelit faciat? sed quia nobis a diabolo obsistitur quominus per omnia noster animus adque actus Deo obsequatur, oramus et petimus ut fiat in nobis uoluntas Dei: quae ut fiat in nobis, opus est Dei uoluntate id est ope eius et protectione, quia nemo suis uiribus fortis est sed Dei indulgentia et
Abbreviated transcription (Latin):
quã ac̃ceꝑant relicturi. Aptid ysaiam Terra
ur̃a deserta : ciuitates ur̃e igni exuste: re¬
gionem urãm in conspectu ur̃o alienige¬
ne comedent eam ⁊ ⁊ deserta ⁊ subuersa
a ppłis alienis derelinquet᷑ filia syon. sic̃
sasa in uinea. ⁊ sicut custodiariũ in cucu¬
merario: quasi ciuitas quȩ expugnatur.
Et nisi dñs sabaoth reliqͥsset nobis scm̃.
quasi sodoma fuissemus: ⁊ qͣsi gomorra
similarem᷑. Idem in eugłio dñs ddicit.¬

Expanded text:
QUAM ACCEPERANT RELICTURI. Apud Esaiam: Terra vestra deserta, civitates vestrae igni exustae; regionem vestram in conspectu vestro, alieni comedent eam; et deserta et subversa a populis alienis derelinquetur filia Sion, sicut casa in vinea, et sicut custodiarium in cucumerario, quasi civitas quae expugnatur. Et nisi Dominus Sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma fuissemus, et quasi Gomorrha similaremur . Item in Evangelio Dominus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Si enĩ non credideritis quia ego
sũ: moriemini in peccatis ur̃is. Eide aut̃
stare iusticiã. ⁊ illic ẽẽ uitam: p̃dictũ est
apud abacuc. Iustus autẽ ex fide uiuit.¬
.iu. Inde abraham pater gentiũ credi¬
dit. In genesi. Et credidit abraham dõ:
⁊ depucatũ est ei ad iusticiã. Idem paulus
ad galathas.Abraham credidit deo:⁊ de¬
putatũ est ei ad iusticiam. Cognoscitis
gͦ quia qͥ ex fide sunt: hist̃ fili abrahȩ
Prouidens aut̃ scriptura quia ex fide
iustificat gentes ds: p̃nuntianit abrahȩ.

Expanded text:
gelio: Si enim non credideritis, quia ego sum, moriemini in peccatis uestris. Fide autem stare iustitiam et illic esse uitam praedictum est apud Abbacuc: Iustus autem ex fide mea uiuit. Inde Abraham pater gentium credidit. InGenesi: Et credidit Abraham Deo, et reputatum est illi ad iustitiam. Item apostolus ad Galatas: Abraham credidit Deo, et reputatum est illi ad iustitiam. cognoscitis ergo, quia qui ex fide sunt, hi sunt filii Abrahae. prouidens autem scriptura, quia ex fide iustificat gentes Deus, praenuntiauit Abrahae,
Abbreviated transcription (Latin):
Iuod circũcisio prima carnalis uui cẽ.¬
Ceuacuata sit: ⁊ scda spiritalis reꝓmissa
ris iuda: ⁊ qui inhabitant iherłm. Heno¬
uade int uos nouitadem:⁊ ne semiaue¬
rits in spinis. Circũcidite uos deo ur̃o:
⁊ circũcidite p̃pucia cordis ur̃i: ne exeat
sicut ignis ira mea. ⁊ exurat. ⁊ ñ sit qui
extinguat. Idem moyses dicit. In nouis¬
simis dieb circũcidet ds cor tuũ. ⁊ cor
seminis dui ad dñm dm̃ amandũ. Idem
apud iħm naue. Et dixit dñs ad iesum.
Fac tibi cultellos petͥnos nimis acutos:
⁊ sede ⁊ circũcide scdo filios isrł. Item
paulus ad colosenses. Circũcisi estis cir¬
cũcisione ñ manufacta in expoliationẽ
carnis: sed in circũcisione. xp̃i. Item qͦd
adam pͥmus a deo factus incircũcisus.
⁊ abel iustus. ⁊ enoch qui deo placuit ⁊
tͣnslatus ẽ: ⁊ noe qui in t̾ris om̃ib ob de¬
lict̾a ꝑeuntib solus in quo humanũ ge¬
nus seruaretur electus ẽ:⁊ melchisedech

Expanded text:
OD CIBCVMCISIO PRIMA CARNALIS EVACVATA SIT ET SECVNDA SPIRITALIS REPROMISSA ris Iuda et qui inhabitant Hierusalem: renouate inter uos nouitatem et ne seminaueritis in spinis: circumcidite uos Deo uestro et circumcidite praeputium cordis uestri, ne\' exeat sicut ignis ira mea et exurat et non sit qui extinguat. Item Moyses dicit: In nouissimis diebus circumcidet Deus cor tuum et cor seminis tui ad Dominum Deum amandum. Item apud Iesum Naue: Et dixit Dominus ad Iesum: fac tibi cultellos petrinos nimis acutos et adside et circumcide secundo filios Israel. Item Paulus ad Colossenses: Circumcisi estis circumcisione non manufacta in expoliatione carnis sed in circumcisione Christi. Item quod Adam primus a Deo factus incircumcisus et Abel iustus et Enoch qui Deo placuit et translatus est et Noe qui in terris omnibus ob delicta pereuntibus solus, in quo humanum genus seruaretur, electus est, et Melchisedech
Abbreviated transcription (Latin):
dimisit enĩ ppłm suũ domũ isrł. Idem in
eugłio cata ioħem. Euit lum̃ uerũ. quod
illuminat omnẽ hominẽ uenientẽ in hẽ
mundũ. In hoc mundo fuit ⁊⁊ mundus
ꝑ ipsum factus est: ⁊ mundꝰ eum ñ agnouit.
Item illic. Qui ñ crediderit iam iudicat᷑
est: quia ñ credidit in nomine unici filii
dei. Hoc autẽ est iudiciũ dei÷ q̃m lux ue

Expanded text:
em in euangelio suo: Fuit lumen uerum, quod inluminat. omnem hominem uenientem in hunc mundum. in hoc mundo fuit, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non agnouit. Item illic: Qui non crediderit, iam iudicatus est, quia non credidit in nomine unici filii Dei. hoc autem e
Abbreviated transcription (Latin):
runt qͥs ẽẽt artifex: sed aut ignẽ. aut
spm̃. aut citatũ aerem. aut gyrũ stellarũ.
aut nimiam aquã. aut solem ⁊ lunam
rectores orbis t̾rarũ deos putauer̃t. Quoꝵ
si ꝓpt̃ speciem hoc estimauer̃t: sciant
quanto his dñs sit speciosior. Nut si uir¬
tutes ⁊ oꝑa eoꝵ mirati sunt: intelligant
ab ipsis. qm qui hec constituit fortia:
tuũ adorabis:⁊ illi soli seruies. Item in
deut̾onomio. Non erunt tͥ dii alii: absq
re faciam: ꝑcutiã ⁊ ego sanabo: ⁊ ñ est qͥ
eripiat de manib meis. Iõẽ in apocalipsi.
Et uidi aliũ angłm uolantẽ ꝑ medium
celi. habentẽ cuangeliũ et̃nũ: ut annun¬
tiaret suꝑ terrã. ⁊ suꝑ om̃s nationes. ⁊ tri¬
bus. ⁊ linguas. ⁊ ppłos. dicentẽ uoce ma¬
gna. Metuite potius dm̃. ⁊ date illi clarita¬
tem: qm uenit hora iudicii eius: ⁊ adora¬
te eũ qui fecit celũ ⁊ terrã. mare. ⁊ omĩa
quȩ in eis st̃. Sic ⁊ dñs in eugło cõmemo

Expanded text:
runt quis esset artifex, sed aut ignem, aut spiritum, aut citatum aerem, aut gyrum stellarum, aut nimiam aquam, aut solem et lunam, rectores orbis terrae deos putaverunt: quorum si propter speciem hoc aestimaverunt, sciant quanto his Dtutes et opera eorum mirati sunt, intelligant ab ipsis quoniam qui haec constituit fortia ftuum adorabis, et illi soli servies . Item in Exodo: Non erunt tibi dii alii absqre faciam, percutiam et ego sanabo, et non est qui eripiat de manibus meis. item in Apocalypsi: et uidi alium angelum uolantem medio caelo, habentem euangelium aeternum, ut adnuntiaret super terram per omnes nationes et tribus et linguas et populos, dicentem uoce magna: metuite potius Deum et date illi claritatem, quoniam uenit hora iudicii eius, et adorate eum qui fecit caelum et terram et mare et omnia quae in
Abbreviated transcription (Latin):
Ie cõminatio dei sit adu̾sus eos qui
⁊dolis sacrificant. In exodo. Sacͥficans
diis eradicabitur: nisi deo soli. Item in
deut̃onomio. Sacͥficauert̃ demoniis ⁊
ñ deo. Item apud ysaiã. Adorauert eos
qͣs fecerunt digiti eoꝵ: ⁊ incuruatus ẽ
homo.⁊ humiliatus ẽ uir: ⁊ non laxabo
illis. Et iterũ. Illis fudistis libamina.
⁊ illis imposinstis sacͥficia: suꝑ hec non
indignabor dicit dñs: Item apud ihere¬
miam. Nolite ambulare post deos alienoᷤᷤ
ut seruiatis eis.⁊ ne adoraueritis eos:⁊
ne incitetis me in oꝑib manuũ ur̃arũ
ad ꝑddendos uos. Item in apocalipsi.
Siquis adorauerit bestiã ⁊ imagriẽ eiꝰ.
⁊ accepit notã in fronte sua ⁊ in manu:
bibet ⁊ ipse de uino irȩ dĩ mixto in po
⁊ sumꝰ de torm̃tis coꝵ in scła scłoꝵ ascen

Expanded text:
E COMMINATIO DEI SIT ADVERSUS EOS QUI IDOLIS SACRIFICANT. In Exodo: Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli . Item in Deuteronomio: Sacrificaverunt daemoniis, et non Deo . Item apud Esaiam: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curuatus est homo et humiliatus est uir, et non laxabo illis. et iterum: illis fudistis libamina et illis inposuistis sacrificia. super haec non indignabor? dicit Dominus. item aput Hieremiam: nolite ambulare post deos alienos ut seruiatis eis, et ne adoraueritis eos et ne incitetis me in operibus manuum uestrarum ad disperdendos uos. item in Apocalypsi: si quis adorat bestiam et imaginem eius et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de uino irae Deimixto in pocet fumus de tormentis eorum in saecula sae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quȩ merces maneat iustos ⁊ martyres.
ꝑost conflictationes huiꝰ tẽpons ⁊ passioẽs.
Et qͦd plus accepturi sumꝰ in pas xuii¬
sionis remuneratione: quã qͦd hic susti¬
nemus in ipsa passione.
uod idola dii non sint. ⁊ qͦd nec
elementa uice deoꝵ colenda sint: scͥptũ ẽ
in psalmo. Idola gentiũ argentũ
⁊ aurũ opus manuũ hominũ: os habent¬
⁊ non loquunt᷑. oculos habent ⁊ ñ uident
Aures habent ⁊ ñ audiunt: neq eñi est
sp̃e in ore eoꝵ. Similes illis fiant qui¬
Item in sapientia salomonis. O mnia
idola nationũ estimauer̃t deos: quib
neq oculoꝵ uisus est ad uidendũ. neq
nares ad ꝑcipiendũ sp̃m. neq aures ad
audiendũ. nec digiti in manib ad tra¬
ctandũ: sed ⁊ pedes eoꝵ pigri ad ambu¬
landũ. Homo enĩ fecit illos: ⁊ qui sp̃m
mutuatus ẽ finxit illos. Nemo autẽ sibi

Expanded text:
et quae merces maneat iustos et martyras et quae merces maneat iustos et martyras post conflictationes huius temporis et passiones. XIII. Et quod plus accepturi simus in passionis remuneratione quam quod hic sustinemus in ipsa passione. UOD IDOLA DII NON SINT, ET QUOD NEC ELEMENTA VICE DEORUM COLENDA SINT. Ostenditur in Psalmo CXIII: Idola gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Os habent et non loquuntur, oculos habent et non vident, aures habent et non audiunt. Neque enim est spiritus in ore eorum. similes sint iitem in Sapientia Salomonis: omnia idola nationum aestimauerunt deos, quibus neque oculorum uisus est ad uidendum neque nares ad percipiendum spiritum neque aures ad audiendum nec digiti in manibus ad tractandum, sed et pedes eorum pigri ad ambulandum. homo enim fecit illos et qui spiritum mutuatus
Abbreviated transcription (Latin):
nsinuandũ quoq. ne erepti de faucib
diaboli. ⁊ de laqueis scl̃i liberati. si in
angustus ⁊ p̃ssuris ẽẽ ceꝑint. regredi
denuo ad scłm uelint: ⁊ ꝑdant qͦd euaserĩt.
nsistendũ potius eẽ ⁊ ꝑseuerandũ uiii.¬
in fide ⁊ ueritate. ⁊ cȩlestis ac spiritalis
gr̃e consũmatione: ut ad palmam ⁊
coronam possit ꝑueniri. ix.
Ad hoc enim pressuras ⁊ ꝑsecutiones
fieri: ut probemur.
Nec tim̃das ẽẽ iniurias ⁊ penas ꝑsecu¬
tionũ: qͥa maior est dñs ad ꝓtegendũ.
quã diabolus ad impugnandũ.x
c ne expauescat qͥs. ⁊ conturbet᷑ ad p̃ssu¬
habiturus eẽt. ⁊ qͦd ꝑsecutiones adu̾sũ nos
excitaret: ut ex hoc ipso qͦd hȩc fiant. ma¬
nifesta sit fides diuinȩ pollicitationis in
mercedib ⁊ p̃miis postmodũ secuturis:
nec nouũ qͥd accidat xp̃ianis. qͣndo ab
initio mundi bom laborauerint: ⁊ op¬
p̃ssi atq occisi sint iusti ab iniustis. xii
n nouissima parde ponendũ: quȩ spes.

Expanded text:
nsinuandum quoque ne, erepti de faucibus diaboli et de laqueis saeculi liberati, si in angustiis et pressuris esse coeperint, regredi denuo ad saeculum velint et perdant quod evaserint. VIII. nsistendum potius esse et perseuerandum in fide et uirtute et caelestis ac spiritalis gratiae consummatione, ut ad palmam et coronam possit perueniri. VIIII. Ad hoc enim pressuras et persecutiones fieri ut probemur. X. Nec timendas esse iniurias et poenas persecutionum, quia maior est Dominus ad protegendum quam diabolus ad inpugnandum. XI. Ac ne expauescat quis et conturbetur ad pressuhabiturus esset et quod persecutiones aduersum nos excitaret, ut ex hoc ipso quod haec fiant manifesta sit fides diuinae pollicitationis in mercedibus et praemiis postmodum secuturis, nec nouum quid accidat christians, quando ab initio mundi boni laborauerint et oppressi adque occisi sint iusti ab iniustis. XII. In nouissima parte ponendum quae spes
Abbreviated transcription (Latin):
nos fide d̾̃m ꝓmerentes de om̃ib g̃ntib ⁊ de
toto orbe uenientes credidisse.¬
udeos in offensa dei grauit̃ deliquisse: qͦd
dñm dereliquerint. ⁊ ydola secuti st̃. In
exodo ppłs ad aaron. Exurge ⁊ fac no¬
bis deos qui nos p̃cedant: quia moyses
uir hic qui eduxit nos de egypto. quid
ei acciderit. non scimus. Idem illic moy¬
ses ad dñm. Precor ait dñe deliqͥt ppls
hic delictũ grande: fecert̃ sibi deos aureos
⁊ argenteos. Et nunc si dimitts eis deli¬
ctum. dimitte: sinautẽ. dele me dde libro
quẽ scripsisti. Et dixit dñs ad moysen.
Siquis deliquerit ante me: deleam eum
de libro meo. Item in deuc̃onomio.Sacri¬
ficauerunt demoniis: ⁊ non deo. Item in
libro iudicũ. Et fecerunt filii isrł quod
malignum contra dñm dm̃ patrũ fuoꝵs
qui eiecit eos de t̾̃ra egypti: ⁊ secuti sunt
nigenarum: ⁊ reliquerunt dñm. ⁊ non
seruierunt illi.
dem qͦd ꝓpħis ñ crediderint: ⁊ eos inter¬
fecerint. Apud iheremiam dñs dicit.

Expanded text:
nos fide Dominum promerentes et de omnibus gentibus ac de toto orbe uenientes. item libeIVDAEOS IN OFFENSAM DEI QVAVITER DELIQVISSE, QVOD DOMINVM RELIQVERINT ET IDOLA SECVTI SINT. In Exodo populus ad Aaron: Exurge et fac nobis deos qui nos praecedant: quia Moyses uir hic, qui nos eiecit de Aegypto, quid ei acciderit, non scimus. Item illic Moyses ad Dominum: Precor, Domine, deliquit populus hic delictum grande. fecerunt sibi deos aureos et argenteos: et nunc si dimittis eis delictum, dimitte: sin autem, dele me de libro quem scripsisti. et Dominus dixit ad Moysen: si qui deliquit ante me, deleam eum de libro meo. Item in Deuteronomio: Sacrificauerunt daemoniis et non Deo. Item in libro Iudicum: Et fecerunt filii Israel malignum contra Dominum Deum patrum suorum, qui eiecit eos de terra Aegypti, et secuti sunt nigenarum et reliquerunt Dominum et non seruierunt illi.D PROPHETIS NON CREDIDERINT ET EOS INTERFECERINT. Apud Hieremiam Dominus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
Holite ambulare post deos alienos ut
seruiatis eis.⁊ ne adoraueritis eos⁊⁊ ne
incitetis me in oꝑib manuũ ur̃arum
ad disꝑdendos uos: ⁊ ñ audistis me.
Item in basilion secło helias ad dñm
Emulando cmulatus sum dño cło om̃¬
potenti. quia dereliquert̃ te filii isrł.
altaria tua demolierunt.⁊ ꝓpħas tuos
intfecerunt gladio⁊⁊ remansi ego solus.
⁊querunt animã meã auferre eam a me.
ldem in esdra. Desciuerunt ate: ⁊ abie¬
cerunt legem tuã post corpus suũ ⁊ ⁊ pro¬
phetas tuos int̾fecerunt qͥ obtestabantur
eos ut reũterentur ad de.iii.

Expanded text:
nolite ambulare post deos alienos, ut seruiatis eis, et ne adoraueritis eos et ne incitetis me in operibus manuum uestrarum ad disperdendos uos: et non audistis me. Item in Regnorum tertio Helias ad Dominum: Aemulando aemulatus sum Domino Deo omnipotenti, quia dereliquerunt te filii Israel, altaria tua demolierunt et prophetas tuos interfecerunt gladio: et remansi ego solitarius, et quaerunt animam meam auferre a me. Item in Esdra: Desciuerunt a te et abiecerunt legem tuam post corpus suum et prophetas tuos interfecerunt, qui obtestabantur eos, ut reuerterentur ad te.
Abbreviated transcription (Latin):
uetꝰ iudeoꝵ ⁊ nouus qui eẽt ex nob̃ futurus. xx
Q eccłia quȩ pͥus sterilis fuerit plures filios
habit̾a eẽt ex gentib qͣm qͦd sẏnagoga añ habuisset.xixi
Od̾ gentes magis in xp̃m crediturȩ eẽnt. xxii
Qđ panẽ ⁊ calicẽ xp̃i. ⁊ omnẽ grãm eiꝰ amissuri eẽnt

Expanded text:
a uetus Iudaeorum et nouus qui esset ex nobis futurus. XX. a uetus Iudaeorum et nouus qui esset ex nobis futurus. XX. Quod ecclesia quae prius sterilis fuerat plures filios habitura esset ex gentibus, quam quot synagoga ante habuisset. XXI. Quod gentes magis in Christum crediturae essent. XXII. Quod panem et calicem Christi et omnem gratiam eius amis
Abbreviated transcription (Latin):
It̃ẽ qͦo ꝓpħis ñ credidint. ⁊ eos int̾fecerint. iii.
Ante p̃diccũ qͦd dñm neq cognituri neq in¬
tellecturi neq recepturi essent .iiii.
postea qͣm xp̃c uenisset.u.
Nichil posse iudeos intelligere de scͥpturis.
spiritalis reꝓmissa sit. Uuiii
Od̾ lex pͥor quȩ ꝑ moysen data ẽ cessatura eẽt. x
Qe lex noua dari haberet. xi
Qd̾ dispositio alia. ⁊ testam̃tũ nouũ dari hab̾et. xii
Qđ baptisma uetꝰ cessaret. ⁊ nouũ inciꝑet.xiii
Q̾ iugũ uetꝰ euacuaret᷑. ⁊ iugũ nouũ daretur xiiii
Q pastores uet̾es cessat̾i eẽnt. ⁊ nom inciꝑent.xu
set tẽplũ uetus ⁊ nouũ cȩpisset.xUi
Q sacͥficiũ uetꝰ euacuaret᷑. ⁊ nouũ celebraret᷑. xuii
Q̾ sac̾dotiũ uetus cessaret. ⁊ nouus sac̾dos
ueniret qui in ȩc̃nũ futurus eẽt. xuiii
Qł ꝓpħa aliꝰ sic̃ moyses ꝓmissus sit scilicet qui
testam̃tũ nouũ daret ⁊ qui magis audiri ded̃et. XUiiii
Qd̾ duo ppłi p̃dicti sint maior ⁊ minor. idest

Expanded text:
 prophetis non crediderint et eos interfecerint. m. Ante praedictum, quod Dominum neque cognituri neque intellecturi neque recepturi essent. IIII. posteaquam Christus uenisset. V. Nihil posse Iudaeos intellegere de scripturis, spiritalis repromissa sit. VIIII. Quod lex prior quae per Moysen data est cessatura esset. X. Quod lex noua dari haberet. XI. Quod dispositio alia et testamentum nouum dari haberet. XII. Quod baptisma uetus cessaret et nouum inciperet. XIII. Quod iugum uetus euacuaretur et iugum nouum daretur. XIIII. Quod pastores ueteres cessaturi essent et noui inciperent. XV. set templum  sacrificium uetus euacuaretur et nouum celebraretur. XVII. Quod sacerdotium uetus cessaret et nouus sacerdos ueniret qui in aeternum futurus esset. XVIII. Quod propheta alius sicut Moyses promissus sit, scilicet qui testamentum nouum daret et qui magis audiri deberet. XVIII. Quod duo populi praedicti sint, maior et minor, id est
Abbreviated transcription (Latin):
cem te nr̃i constitueris. Et ꝓ ammi
mei pura conscientia. ⁊ pro dñi ⁊ dei
mei fiducia rescͥpsi. Habes tu licteras
meas ⁊ ego tuas: in die iudicii ante tri¬
bunal xp̃i utrũq recitabitur. Explicit

Expanded text:
cem te nostri constitueris. et pro animi mei pura conscientia et pro Domini et Dei mei fiducia rescripsi. habes tu litteras meas et ego tuas. in die iudicii ante tribunal Christi utrumque recitabitur.  Epist
Abbreviated transcription (Latin):
ex uero uel subtractũ sit uel immuta¬
tum.eandem ad uos epłam autenticã
remisi: ut recognoscatis. an ipsa sit. quã
crementio yppodiacono ꝑferendam de-¬
distis. ꝑ quam & enim graue ẽ. si epłȩ
clericȩ ueritas mendatio aliquo & frau¬
de corrupta ẽ. Hoc gͥ ut scire possimus
& scripturã & subscriptionẽ an ur̃a sit
recognoscite: & nob̾ quid sit in uero res¬

Expanded text:
ex uero uel subtractum sit uel inmutaex uero uel subtractum sit uel inmutatum, eandem ad uos epistolam authenticam remisi, ut recogCrementio hypodiacono perferendam dedistis. Perquam etenim grave est si epistolae clericae veritas mendacio aliquo et fraude corrupta est. Hoc igitur ut scire 9 possimus, et scripturam et subscriptionem an vestra sit recognoscite, et nobis quid sit in vero res