comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dissima pollicitatione respondit dõ ẽẽ facile
qd̾ hominib impossibile ẽ. Cuig facile ẽ ut ⁊̃
diues intret in regnũ cȩloꝵ. inspirauit tͥ piam
sollicitudinẽ de qua me consulendum putasti.
quonã mͦ ẽẽt orandum. Ille nanq cũ etiam hic
adhuc ẽẽt incarne in regnũ cȩloꝵ zacheũduuitẽ
misit. ⁊ resurrectione atq ascensione glorificatꝰ
multos postea diuides imꝑtito scõspũ. fȩc̃ huiꝰ
scłi contẽptores: ⁊ finita diuitiarũ cupiditate
ditiores Q m̃ enim sic tu studeresorare dñm. nͥ
sperares ieo: Q mͦ autẽ sperares in eo sisperares
in incerto diuitiarũ. ⁊ contẽpneres p̃ceptũ salu¬

Expanded text:
dissima pollicitatione respondit deo esse facile, dissima pollicitatione respondit deo esse facile, quod hominibus inpossibile est. cui ergo facile est, ut etiam diues intret in regnum caelorum, inspirauit tibi piam sollicitudinem, de qua me consulendum putasti, quonam modo tibi esset orandum. ille namque cum etiam hic adhuc esset in carne, in regnum caelorum Zacchaeum diuitem misit et resurrectione atque ascensione glorificatus multos postea diuites impertito sancto spiritu fecit huius saeculi contemptores et finita diuitiarum cupiditate ditiores. quo modo enim tu sic studeres orare dominum, nisi sperares in eo? quo modo autem sperares in eo, si sperares in incerto diuitiarum et contemneres praeceptum salu
Abbreviated transcription (Latin):
religiose famule dĩ probȩ indño¬
dominoꝵ salutẽ. Petisse de &
promisisse me recolo. ut de orã¬
do dõ adte aliqͥd scͥberem. uͥ
bitum meũ iã iamq ꝑsoluerẽ. ⁊pio studio tuo
in xp̃i caritate seruirem. Quã me autẽ letifica¬
Q uod enim maius oportuit ẽẽ negociũ uiduitatis
tue quã ꝑsistere morationem nocte acdie scđm¬
apłi ãmonitionẽ: Ille qͥppe ait. que aut̃e uere
uidua ẽ ⁊ desolata sperauit in dño: iꝑsistit ĩ ora¬
tione nocte ac die. Unde mirũ uideri potest. cũ
mater: uidõ licet uidua. ñ tam̃ desolata. quomͦ
occupauerit cor tuum. p̃cipueq sͥ uendicauerit
orandi cura: nisiqr prudent̃ intelligis quod in
hoc mundo ⁊ inhac uita nulla anima possit eẽ
secura. Prom̃ qui tͥ eam cogitationẽ dedit ꝓfec¬
to facit qđ discipłis suis. ñ ꝓse ipsis. s ꝓhumano
genere contristatis ⁊ desperantib quenꝗͣ posse
saluari postea qͣm abillo audierunt facilius

Expanded text:
RELIGIOSAE FAMULAE DEI PROBAE IN DOMIDOMI- NORUM SALUTEM. Et petisse te et promisisse me recolens, ut de orando deo ad te aliquid scriberem, ubi bitum meum iam iamque persoluerem et pio studio tuo in Christi caritate seruirem. quam me autem laetificaquod enim maius oportuit esse negotium uiduitatis tuae quam persistere in orationibus nocte ac die sionem ? ille quippe ait: Quae autem uere uidua est et desolata, sperauit in domino et persistit in orationibus nocte ac die. unde mirum uideri potest, cum mater et ideo licet uidua non tamen desolata, quo modo occupauerit cor tuum praecipueque sibi uindicauerit orandi cura, nisi quia prudenter intellegis, quod in hoc mundo et in hac uita nulla anima possit esse secura. Proinde qui tibi eam cogitationem dedit, profecto facit, quod discipulis suis non pro se ipsis sed pro humano genere contristatis et desperantibus quemquam posse saluari, posteaquam ab illo audierunt facilius
Abbreviated transcription (Latin):
cio quorũ suꝑiorũ actuum suorũ singulȩ in
singula corpora tanquã in carceres trudi: cer¬
te anima xp̃i ñsolum ĩmortalis scđm cȩt̾arũ
nat᷑am. s eo iã nullo mortificata peccato uł
damnatione punita ẽ. quib duab causis
mors ammȩ intelligi potest. ⁊dõ ñ scd̾m ip¬
quippe uiuificatus ẽ. in qua fuerat mortificat̾
G de carne dictum ẽ. Ipsa enĩ reuixit anima
redeunte. qr ipsa erat mortua anima receden¬
te. Mortificatus gͦ carne dictus ẽ. qr scđm
solam carnẽ mortuus ẽ. Uiuificatus autem
sp̃u. qm̃ illo sp̃u operante. in quo ad quos ue
mus mortuos qui de corpore. exier̃. fieri enĩ
potest ut mortuos dix̾it infideles. hoc ẽ in
anima mortuos. de qualib dicit᷑. dimite
mortuos sepelire mortuos suos. Ciuos autẽ
qui credunt indm̃ ñ frustra audientes surge
qͥ dormis. ⁊ exurge amortuis. ⁊ illuminabit
hora. i nunc ẽ qñ mortui audient uocẽ filii

Expanded text:
cio quorum superiorum actuum suorum, singulae in cio quorum superiorum actuum suorum, singulae in singula corpora tanquam in carceres trudi; certe anima Christi non solum immortalis secundum caeterarum naturam, sed etiam nullo mortificata peccato vel damnatione punita est, quibus duabus causis mors animae intelligi potest; et ideo non secundum ipquippe vivificatus est, in qua fuerat mortificatus: ergo de carne dictum est. Ipsa enim revixit anima redeunte, quia ipsa erat mortua, anima recedente. Mortificatus ergo carne dictus est, quia secundum solam carnem mortuus est: vivificatus autem spiritu, quia illo spiritu operante, in quo ad quos volmus mortuos qui de corpore exierunt. Fieri enim potest ut mortuos dixerit infanima mortuos, de qualibus dicitur: Dimitte mortuos, sepeliant mortuos suos, uiuos autem, qui credunt in eum non frustra audientes: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis et inluminabit hora et nu
Abbreviated transcription (Latin):
deretur. ꝓnobis eam quippe quã ñdebebat
exoluit. in quo pͥnceps mundi mortisq p̃po¬
situs nichil inuenit: neq enim absurdum ẽ
ut qui pͥmohomini animã creauit. crearet¬
& sibi. aut si ⁊ ipsa inde ẽ eam suscipiendo mũ¬
dauit. ut sine ullo ꝓrsus peccato uł ꝑpetrato
uł traducto ad nos ueniens de ungine nascẽt᷑
Si autẽ animȩ ñ ex illa una ꝓpagantur. ⁊ sola
ex adam caro trahit originale peccatum. ita
sibi creauit animã dĩ filius ut cȩt̾is creat. q̃̃¬
nis peccati. Sũpsit enĩ ex uirgine uerã quidẽ
carnis sub̾am. ñ tam̃ peccati carnẽ. qr ñ excar¬
nali concupiscentia siue seminatam siue ꝯ¬
ceptam. mortalem sane ac ꝑȩtates mutab¬
lem. tanquã carn peccati sine peccato si¬
millimam. ac ꝑhoc quȩcũq de anima opi¬
nio uera sit. quarũ nullam temere affir¬
mare adhuc audeo. nisi tantũ illam repu¬
diare qua ñ credunt᷑ animȩ ꝓmeritis nes¬

Expanded text:
deretur — pro nobis eam quippe, quam non debebat, deretur — pro nobis eam quippe, quam non debebat, exoluit, in quo princeps mundi mortisque praepositus nihil inuenit; neque enim absurdum est, ut, qui primo homini animam creauit, crearet et sibi — aut, si et ipsa inde est, eam suscipiendo mundauit, ut sine ullo prorsus peccato uel perpetrato uel traducto ad nos ueniens de uirgine nasceretur. si autem animae non ex illa una propagantur et sola ex Adam caro trahit originale peccatum, ita sibi creauit animam dei filius, ut ceteris creat, qnis peccati . Sumpsit enim ex Virgine veram quidem carnis substantiam; non tamen peccati carnem, quia non ex carnali concupiscentia, sive seminatam, sive conceptam; mortalem sane, ac per aetates mutabilem, tanquam carni peccati sine peccato simillimam. 20. Ac per hoc quaecumque de anima opinio vera sit, quarum nullam temere affirmare adhuc audeo, nisi tantum illam repudiare, qua creduntur animae pro meritis nes
Abbreviated transcription (Latin):
denditur ordo u̾borum. Xp̃c mortificatus
carne. uiuificatus autem sp̃u. in quo sp̃u ad¬
ueniens. p̃dicauit ⁊ illis sꝑitibus qui incredu¬
li fuerant aliq̃n in dieb noc. qm̃ pͥusquam
ueniret incarne ꝓnobis moriturus qd̾ semel
fecit. sepe antea ueniebat in sp̃u ad quos uole¬
bat. uisis eos admonens. sicut uolebat. utiq ĩ
sp̃u. quo sp̃u ⁊ inuificatus ẽ. cũ inpassione eẽc
carne mortificatus. Quid ẽ enim quod uiui¬
ficatus ẽ sp̃u. nisi quod eadem caro qua sola
fuerat mortificatus. uiuificante spũ resur¬
rexit: N am quod fuerat anima mortificatꝰ
iħc. hoc ẽ eo sp̃u qui in hominib ẽ. quis au¬
deat dicere. cũ mors animȩ ñ sit nͥ peccatum:
mortificaretur. Si enim omniũ hominum
animȩ exilla una sunt que suffiata ẽ pͥmo
homini. ꝑ quẽ peccatum intrauit inmũdũ.
⁊ ꝑ peccatum mors. ⁊ ita in omnes homines
lum habuit omnino peccatum. uł origina¬
le uł ꝓpͥum. ꝓpter quod mors ei debita ui¬

Expanded text:
us mortificatus carne, uiuificatus autem spiritu, in quo spiritu adueniens praedicauit et illis spiritibus, qui increduli fuerant aliquando in diebus Noe, quoniam prius, quam ueniret in carne pro nobis moriturus, quod semel fecit, saepe antea ueniebat in spiritu, ad quos uolebat, uisis eos admonens, sicut uolebat, utique in spiritu, quo spiritu et uiuificatus est, cum in passione esset carne mortificatus. quid est enim, quod uiuificatus est spiritu, nisi quod eadem caro, qua sola fuerat mortificatus, uiuificante spiritu resurrexit? Nam quod fuerit anima mortificatus Iesus, hoc est eo spiritu, qui hominis est, quis audeat dicere, cum mors animae non sit nisi peccatum, arne mortificaretur? si enim omnium hominum animae ex illa una sunt, quae sufflata est primo homini, per quem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors et ita in omnes homines niam nullum habuit omnino peccatum uel originale uel proprium. propter quod ei mors debita ui
Abbreviated transcription (Latin):
suis in iudicio dĩ. sed potius nr̃a non ficta ca¬
ritate nob̾cum reuocate ab erroribus & dissen¬
sionibus in ueritatis & pacis itincra dirigant᷑.
Opto te coram oculis dei beatum ẽẽ dñe hono¬
tate carissimo patri ualerio: au
tia tua nichil ẽẽ in hac uita & maxime hoc
tempore facilius & letius & hominib accep¬
ꝑfunctorie atq adulatorie res agadur: s ni¬
chil apud dm̃ miserius & tristius & damp¬
nabilius. Idem nichil ẽẽ inhac uita &e maxime

Expanded text:
suis in iudicio dei, sed potius nostra non ficta caritate nobiscum reuocatae ab erroribus et dissensionibus in ueritatis et pacis itinera dirigantur. opto te coram oculis dei beatum esse, domine honoate charissimo patri VALERIO epistia tua, nihil esse in hac vita, et maxime hoc tempore, facilius et laetius, et hominibus accepfficio, si perfunctorie atque adulatorie res agatur: sed nihil apud Deum miserius, et tristius, et damnabilius. Item nihil esse
Abbreviated transcription (Latin):
beremus: si ꝑ festinationẽ ꝑlatoris liceret. Pe¬
to autem ut apud cundem frẽm nr̃m uictore
stantinam cũ ꝑgeret indicauit petendo ad¬
iuues propt̃ negocium quod ip̃se nouit. de
quo grauissimũ pondus ꝓea re multum
dep̃cantis nectarii maioris patior. ꝑ calamã

Expanded text:
beremus, si per festinationem perlatoris liceret. peberemus, si per festinationem perlatoris liceret. peto autem, ut apud eundem fratrem nostrum Victorem,  Constantinam cum pergeret, indicauit, petendo adiuues, propter negotium, quod ipse nouit, de quo grauissimum pondus pro ea re multum deprecantis Nectarii maioris patior, per Calama
Abbreviated transcription (Latin):
uase detinet. donec totum acescat: uasq cor¬
rumpat. Quapropt̾ multo melius nec iustę
cuiquã irascimur: quã uelut iustt irascendo
in alicuiꝰ odium ira & occulta facilitate dela¬
bamur. In recipiendis enim hospitib ignotis
solemus dicere. multo ẽe melius malum homi¬
nem ꝑpedi. quã forsitan ꝑ ignorantiã excludi
bonum: dum cauemus ne recipiatur malus.
S in affectib animi contra ẽ. Nam un com¬
pabiliter salubrius ẽ ire etiam iuste pulsanti
non aperire penetrale cordis: quam admitt̾e
non facile recessuram. & ꝑuenturã de surculo
ad trabem. Audet quippe imp udent̃ etiam
crescere citius quam putatur: Non enim eru¬
bescit in tenebris: cum suꝑ eam sol occiderit.
Recolis certe qua cura & q̃ta sollicitudine ista
scripsrim: si recolis quid mecũ nuꝑ in itin̾e
quodam locutus sis. Frẽm seuerum & qui cỹ
eo sunt salutamus. Etiam ipsis fortasse scri¬

Expanded text:
uase detinet, donec totum acescat uasque coruase detinet, donec totum acescat uasque corrumpat. quapropter multo melius nec iuste cuiquam irascimur, quam uelut iuste irascendo in alicuius odium irae occulta facilitate delabimur. in recipiendis enim hospitibus ignotis solemus dicere multo esse melius malum hominem perpeti quam forsitan per ignorantiam excludi bonum, dum cauemus, ne recipiatur malus. sed in affectibus animi contra est. nam incomparabiliter salubrius est irae etiam iuste pulsanti non aperire penetrale cordis quam admittere non facile recessuram, et peruenturam de surculo -ad trabem. audet quippe inpudenter etiam crescere citius, quam putatur. non enim erubescit in tenebris, cum super eam sol occiderit. recolis certe. qua cura et quanta sollicitudine ista scripserim, si recolis. quid mecum nuper in itinere quodam locutus sis. Fratrem Seuerum et qui cum eo sunt salutamus. etiam ipsis fortasse scri
Abbreviated transcription (Latin):
alter ego. quid libentius tecum loquerer. ni¬
si quod mecũ loquor: Commendamꝰ gͦ scĩs
orationib tuis dies & noctes nr̃as ut oretis
ꝓ nobis. ne dieb intemꝑanter utamur. ut
noctes equo animo toleremus: ut etiã si am¬
bulemus in medio umbre mortis nob̾cum
dñs sit. ne timeamus mala. Quod senex me¬
galius defũctus sit. iam uos audisse quisdy¬
bitet: Erant enim a depositione corporis eiꝰ
cum hȩc scͥberem dies ferme uiginti quatuor
Utrum iam uideris disponebas enim succes¬
sorem primatus eius si fieri podest nosse
uolum. Ndest̾ scandala. s neq refugium.
ñ dest̾ merores. s neq consolationes. Atq: int̾¬
int̾ hec qm uigilandum sit. ne euiꝰquam
odium cordis intima teneat. neq sinat ut
oremꝰ dm̃ in cubicło nr̃o clauso ostio. s adus¬
aũdũ nulli irascñtiira sua uidet᷑ iniusta. Ita e¬
nim inucterascens ira fit odium. dum quasi
iusti doloris admixta dulcedo diutiꝰ eam ĩ

Expanded text:
alter ego, quid libentius tecum loquerer, nialter ego, quid libentius tecum loquerer, nisi quod mecum loquor? commendamus ergo sanctis orationibus tuis et dies et noctes nostras, ut oretis pro nobis, ne diebus intemperanter utamur, ut noctes aequo animo toleremus, ut, etiam si ambulemus in medio umbrae-mortis, nobiscum sit dominus, ne timeamus mala. Quod senex Megalius defunctus sit. iam uos audisse quis dubitet? erant autem a depositione corporis eius, cum haec scriberem, dies ferme uiginti quattuor. utrum iam uideris, disponebas enim, successorem primatus eius, si fieri potest, nosse uolumus. non desunt scandala sed neque refugium; non desunt maerores sed neque consolationes. atque inter haec quam uigilandum sit, ne cuiusquam odium cordis intima teneat neque sinat, ut oremus deum in cubili nostro clauso ostio, sed aduersr; subrepit autem, dum nulli irascenti ira sua uidetur iniusta. ita enim inueterescens ira fit odium, dum quasi iusti doloris admixta dulcedo diutius eam in
Abbreviated transcription (Latin):
concedas michi ad hoc quod rogaui tẽpꝰ
quantum rogaui. atq adiuues me oronib
tuis. ut non sit mane desidium incũ. nec
infructuosa eccłȩ xp̃i. atq utilicati fratrum
& conscruorũ incorũ absentia mea. Scio qd̃
illam caritadem ꝓ me orandem maxime in
tali causa non despiciet dns. & eam sicut
sacrificium suauitatis accipiens. fortassis
breuiori dempore quam postulaui. me sa¬
luberrimis consilus de scripturis sis red¬
ratri profuturo: augustinus. Se¬
cundum sp̃m quantum domino
placet. atq ipse uires prebere di¬
gnatur: recte sumus. Corpore aut̃
ego in lecto sum. Nec ambulare enim nec
stare nec sedere possum: tagadis uel exocadis
dolore & tumore. S etiam sic qm̃ id dño
placet. quid aliud dicendum ẽ. nisi quia re¬
cte sumus: Potius enim si id nolumus qđ¬
ille uult nos culpandi sumus. quã ille non
recte aliquid uel facere uel sinere existimandꝰ
est. N osti hȩc ominia. S: quia michi es

Expanded text:
concedas mihi ad hoc, quod rogaui, tempus, concedas mihi ad hoc, quod rogaui, tempus, quantum rogaui, atque adiuues me orationibus tuis, ut non sit inane desiderium meum nec infructuosa ecclesiae Christi atque utilitati fratrum et conseruorum meorum absentia mea. scio quod illam caritatem pro me orantem maxime in tali causa non despicit dominus et eam sicut sacrificium suauitatis accipiens fortassis breuiore tempore, quam postulaui, me saluberrimis consiliis de scripturis suis redFRATRI PROFUTURO AUGUSTINUS. Secundum spiritum, quantum domino placet atque ipse uires praebere dignatur, recte sumus; corpore autem ego in lecto sum; nec ambulare enim nec stare nec sedere possum rhagadis uel exocdolore et tumore. Sed etiam sic, quoniam id Domino placet, quid aliud dicendum est, nisi quia recte sumus? Potius enim si id nolumus qille uult, nos culpandi sumus, quam ille non recte aliquid uel facere uel sinere existimandus est. nosti haec omnia; sed quia mihi ea
Abbreviated transcription (Latin):
& cogentibus ꝑgeres. & si contra de iudica¬
retur. etiam transmare ꝓficiscereris. atq h̾
modo uel annuam uel amplius absentiã
duam nulla querela reuocaret. ne alius pos¬
sideret derram non animȩ s corpori pau¬
perum necessariam. quorũ tam̃ famem
uiue arbores meȩ muldo facilius michiq
gratius si diligenter colerentur explerent:
Cur ergo ad discendam agriculturã meã
uacationem demporis tibi defuisse causa¬
ris: Dic michi quid respondeam rogo te.
An forte uis dicam senex ualcrius dum me¬
omnib rebus instructum ẽẽ credidisset. qͣn¬
do amplius me dilexit. tanto minus ista dis¬
cere ꝑmisit: Atcende omnia ista senex uale¬
qui tibi inspirauit erga nos caritadem ue te
nec plucro ammę niȩ audcamus offendere.
nocendie & caritatis & sinceri affectus quẽ
circa nos habes quasi ego non de his iura¬
re omnib possim. Ipsam ergo caritatem
& affectum imploro ut miserearis mci. &

Expanded text:
et cogentibus pergeres et, si contra te iudicaet cogentibus pergeres et, si contra te iudicaretur, etiam trans mare proficiscereris? atque hoc modo uel annuam uel amplius absentiam tuam nulla querela reuocaret, ne alius possideret terram non animae sed corpori pauperum necessariam, quorum tamen famem uiuae arbores meae multo facilius mihique gratius, si diligenter colerentur, explerent. cur ergo ad discendam agriculturam meam uacationem temporis tibi defuisse causaris? dic mihi, quid respondeam; rogo te. an forte uis dicam: senex Ualomnibus rebus instructum esse credidisset, quanto amplius me dilexit, tanto minus ista discere permisit? , per eum, tantam qui tibi inspirauit erga nos caritatem, ut ne te nec pro lucro animae nostrae audeamus offendere. nocentiae et caritatis et sinceri affectus, quem circa nos habes, quasi ego non de his iurare omnibus possum. ipsam ergo caritatem et affectum inploro, ut miserearis mei et
Abbreviated transcription (Latin):
homo dĩ rebus ȩccłasticis ordinatiorib mini¬
strare. aut cerde inter manus inquorũ uel ui¬
uere conscientia saniore. uel mori ut illa uita
non amictatur. cui uni xp̃iana corda humilia
& mansucta suspirant. Quomͣ autẽ hoc ficri
potest nisi quẽadmodum ipse dñs dicit. peten¬
do pulsando querendo. id ÷ orando legendo
plangendo: Ad quod negocium paruũ tẽpꝰ
uelut᷑ usq ad pascha impetrare uolui ꝑ frs
a tua sinccrissima & uenerabili caritate: &e nẽ
ꝑhas preces uolo. Quid enim responsurus
sum iudici non poterã ista iã querere. cũ ȩccle¬
siasticis negocius impediter: Si gͥ michi dicat
seruc nequã si uilla ȩccłę calũpmosum ali¬
quem pateretur cuius fructib colligendis
magna opera impenditur neglecto agro qͣ
rigaui sanguine meo siquid agere ꝓ ea pos¬
ses apud terrȩ iudicẽ. nonne omnib con¬
sentientib nonnullis etiam iubentibus

Expanded text:
homo dei rebus ecclesiasticis ordinatioribus minihomo dei rebus ecclesiasticis ordinatioribus ministrare aut certe inter manus iniquorum uel uiuere conscientia saniore uel mori, ut illa uita non amittatur, cui uni christiana corda humilia et mansueta suspirant. quo modo autem hoc fieri potest, nisi, quem ad modum ipse dominus dicit, petendo quaerendo pulsando, id est orando legendo plangendo? ad quod negotium mihi paruum tempus uelut usque ad pascha impetrare uolui per fratres a tua sincerissima et uenerabili caritate et nunc per has preces uolo. Quid enim responsurus sum domino iudici? non poteram ista iam quaerere, cum ecclesiasticis negotiis impedirer? si ergo mihi dicat: serue nequam, si uilla ecclesiae calumniosum aliquem pateretur, cuius fructibus colligendis magna opera inpenditur neglecto agro, quem rigaui sanguine meo, si quid agere pro ea posses apud iudicem terrae, nonne omnibus consentientibus, nonnullis etiam iubentibus
Abbreviated transcription (Latin):
qui populo ministrat sacramentũ & u̾bum
dĩ ut iam non liceat michi assequi quod me
non habere cognoui. iubes ergo ut peream
pater ualeri: Ubi ẽ caritas tua: Cerde diligis
me. cerde diligis ipsam ȩcclam: cui me sic mi¬
nistrare uolusti. & tam̃ certꝰsũ qͦd ⁊ me et
ipsam diligis: s putas me idoneum. cũ ego
meliuis me nouerim. qui dam̃ nec ipse me nos¬
sem. nisi exꝑiendo didicissem. S dicit fortas¬
se scĩtas tua. Uellem scire quid desit instructi-¬
om tuȩ. Tam multa aut̃ẽ sunt. ut facilius pos¬
sim cnumerare quȩ habeam: quam quȩ hab̾e
desidero. Audeo enim diccre scire me & plena
fide retinere: quid ꝑtineat ad saludem nrãm
 hoc ipsum quomͦ ministrem ad salutẽ alioꝵ
non querens quod michi utile ẽ. s qđ multis
ut salui fiant. Et sunt fortasse aliqua immo
non ÷ dubitandum eẽ in scĩs libris conscripta
consilia quib cognitis & apprehensis possit

Expanded text:
qui populo ministrat sacramentum et uerbum qui populo ministrat sacramentum et uerbum dei, ut iam mihi non liceat adsequi, quod me non habere cognoui, iubes ergo, ut peream, pater Ualeri? ubi est caritas tua? certe diligis me? certe diligis ipsam ecclesiam, cui me sic ministrare uoluisti? et tamen certus sum, quod et me et ipsam diligis. sed putas me idoneum, cum ego melius me nouerim, qui tamen nec ipse me nossem, nisi experiendo didicissem. Sed dicit fortasse sanctitas tua: uellem scire, quid desit instructioni tuae. tam multa autem sunt, ut facilius possim enumerare, quae habeam, quam quae habere desidero. auderem enim dicere scire me et plena fide retinere, quid pertineat ad salutem nostram. sed hoc ipsum quo modo ministrem ad salutem aliorum non quaerens, quod mihi utile est, sed quod multis, ut salui fiant? et sunt fortasse aliqua, immo non est dubitandum esse in sanctis libris conscripta consilia, quibus cognitis et adprehensis possit
Abbreviated transcription (Latin):
liquos fluctus aut tempestates uidi quas añ
non noueram uel non audicram. uel ñ legcrã.
uel non cogitaueram. s ad eas euitandas aut
ꝑferendas. sollertiam & uires meas omtno
non noueram &e aicul momenai abitabaa.
Dominus autẽ irrisit me. & rebus ipsis ostendẽ
uoluit meipsum michi. Quod si non dãp̃¬
nando s miserando fecit. hoc ipsum spero:
certe uel nunc cognita egritudine mea de
bco scͥpturarum ciuis medicamenta omnia
ꝑscrutari. & orando ac legendo agere. ut ido¬
nea ualitudo animȩ meȩ ad tam ꝑiculosa ne¬
gocia tribuatur. Quod ante non fȩci: quia
& tempus non habui. Tunc enim ordinat᷑
sum cum de ipso actionis tempore ad cognos¬
cendas diumnas scͥpturas cogitaremus. & sic
nos disponere uellemus. ut nob̾ ocium adħ
negocium posset eẽ. Et quod uerum ẽ ñdẽ
sciebam quid michi deeẽt ad tale opus quale
me nunc torquet. & conterit. Quod si propt̾ȩa
in re ipsa didici quid sit homini necessariỹ

Expanded text:
liquos fluctus aut tempestates uidi, quas ante liquos fluctus aut tempestates uidi, quas ante non uideram uel non audieram uel non legeram uel non cogitaueram, sed ad eas euitandas aut perferendas sollertiam et uires meas omnino non noueram et alicuius momenti arbitrabar. dominus autem inrisit me et rebus ipsis ostendere noluit me ipsum mihi. Quod si non damnando, sed miserando fecit — hoc enim spero certe uel nunc cognita aegritudine mea —, debeo scripturarum eius medicamenta omnia perscrutari et orando ac legendo agere, ut idonea ualitudo animae. meae ad tam periculosa negotia tribuatur. quod ante non feci, quia et tempus non habui; tunc enim ordinatus sum, cum de ipso uacationis tempore ad cognoscendas diuinas scripturas cogitaremus et sic nos disponere uellemus, ut nobis otium ad hoc negotium posset esse. quod uerum est, nondum sciebam, quid mihi deesset ad tale opus, quale me nunc torquet et conterit. quod si propterea in re ipsa didici, quid sit homini necessarium,
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃i aut prb̃i aut diacomi officio: s apud dm̃
nichil beadius sico modo milidetur quo nr̃ ĩ
perador iubet. Quis audẽ iste sit modus: nec a
pucricia nec ab adolescentia mea didici. Et
eo tempore quo discere ceperam: uis mͥfacta ẽ
m̃ito peccatoꝵ meorũ. Nam quid aliud exi¬
stimem nescio. ut scđs locus gub̃naculorum
michi craderetur: qui remum denere ñ nouerã
S arbitror dñm meũ propt̾ca me sic emendare
uoluisse quod multorũ peccata nautarũ ante¬
quam exꝑtus cẽm quid illic agit᷑ qͣsi doctior⁊
melior rep̃hẽcde audebam. Itaq pꝰquã missus
sum in medium. tunc sentire cepi demeritates
rep̃hensionũ mearũ. quãquã & andea ꝑiculo¬
sissimum iudicarẽ hoc ministerium. & hinc
erant ille lacrime quas me fundere in ciuitate
ordinationis meȩ tempore nonnulli frẽs ani¬
madũttrunt. E nesciendes causas doloris mĩ.
quib potucrunt sermonib qui omnino ad
exꝑtus sum quam putabam. ñ quia nouos a¬

Expanded text:
pi aut presbyteri aut diaconi officio, sed apud deum nihil beatius, si eo modo militetur, quo noster imperator iubet. quis autem iste sit modus, nec a pueritia nec ab adulescentia mea didici. et eo tempore, quo discere coeperam, uis mihi facta est merito peccatorum meorum — nam quid aliud existimem nescio —, ut secundus locus gubernaculorum mihi traderetur, qui remum tenere non noueram. Sed arbitror dominum meum propterea me sic emendare uoluisse, quod multorum peccata nautarum, antequam expertus essem, quid illic agitur, quasi doctior et melior reprehendere audebam. itaque posteaquam missus sum in medium, tunc sentire coepi temeritates reprehensionum mearum, quamquam et antea periculosissimum iudicarem hoc ministerium. et hinc erant illae lacrimae, quas me fundere in nouitate ordinationis meae nonnulli fratres animaduerterunt et nescientes causas doloris mei quibus potuerunt sermonibus, qui omnino ad expertus sum, quam putabam, non quia nouos a
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatio multum laborat. illic autẽ enisdem
lingue usus omninosit: ita ne censes nos saluti
plebium dñi oporte consulere. ut hanc facultatẽ
illic mittamꝰ. et hinc auferamꝰ uͥeam magno cor¬
dis estu requirimꝰ: Daitaq ueniã: qđ ñ solũ cõtͣ
tuum desidium. s eciã contra sensũ meũ facio:
qd̾ me facere sairinȩ nr̃e cura constringit. Babit t̾ͥ
dñs in quo posuisti cortuum. ut dales sint labores
tui. ut ꝓ isto beneficio remunereris. Si enĩ regionũ
nr̃arum ardentissime siti. diaconũ lucillũ tu potiꝰ
concessisti. Neq enĩ parum p̃stabis. cum de hac re
nulla petitione me ult̾ius onerabis. ne nicħ aliud
quam durior appareã. uenerabili michi et sc̃e be¬

Expanded text:
dispensatio multum laborat, illic autem eiusdem dispensatio multum laborat, illic autem eiusdem linguae usus omnino sit, — itane censes nos saluti plebium domini oportere consulere, ut hanc facultatem illuc mittamus et hinc auferamus, ubi eam magno cordis aestu requirimus? da itaque ueniam, quod non solum contra tuum desiderium sed etiam contra sensum meum facio, quod me facere sarcinae nostrae cura constringit. dabit tibi dominus, in quo posuisti cor tuum, ut tales sint labores tui, ut pro isto beneficio remunereris; sic enim regionum nostrarum ardentissimae siti diaconum Lucillum tu potius concessisti; neque enim parum praestabis, cum de hac re nulla petitione me ulterius onerabis, ne nihil aliud quam durior appaream uenerabili mihi et sanctae be
Abbreviated transcription (Latin):
uł illiꝰ. s. dum matͥs eccle uecessitates ꝓpt̾ futurum
scłm. quo nobscum inseparabilit̾ conuiuemꝰ. nr̃i
temporis necessitatib anteponimꝰ. Qntogͦ equius
te tolerare oportet. ꝓ utilitate ipsiꝰ matͥs ecłẽ cius
fr̃is absentiã: cum quo ñ tamdui cibum dñicum
ruminas. qͣidiui ego cum dulcissimo conciue meo
seuero. qui mecum tam̃ nunc uix et int̾dum ꝑ exi¬
guas cartulas loquit᷑. et eas quidẽ plures aliarũ
curarũ et negioꝵ refertas. qͣm portantes aliqͥd nr̃oꝵ¬
in xp̃i suauite pratoꝵs: Hic forsitandicas. Quidͥ
enim: Et apud nos germanꝰ m̃s eodȩ ñ erit utilis.
aut ꝓpt̾ aliud eum mecũ hab̾e desidero: Plane
si t̃m ibi qͣntum hic mͥ eiꝰ p̃sentia lucrandis uel
regendis ouib dñi utilis iuuderet᷑. ñ dico duriciã.
s iniquitatẽ meam nemo ñ iure culparet. S cum
latina lingua cuiꝰ inopia in nr̃is regionib eũgłica

Expanded text:
uel illius, sed dum matris ecclesiae necessitates propter futurum uel illius, sed dum matris ecclesiae necessitates propter futurum saeculum, quo nobiscum inseparabiliter conuiuemus, nostri temporis necessitatibus anteponimus. quanto ergo aequius te tolerare oportet pro utilitate ipsius matris ecclesiae eius fratris absentiam, cum quo non tam diu cibum dominicum ruminas. quam diu ego cum dulcissimo conciue meo Seuero, qui mecum tamen nunc uii et interdum per exiguas chartulas loquitur et eas quidem plures aliarum curarum et negotiorum refertas quam portantes aliquid noisti suauitate pratorum! \'Hic forsitan dicas: \'Quid enim? et apud nos germanus meus ecclesiae non erit utilis aut propter aliud eum mecum habere desidero?\' plane si tantum ibi, quantum hic mihi eius praesentia lucrandis uel regendis ouibus domini utilis uideretur, non dico duritiam sed iniquitatem meam nemo non iure culparet. sed cum Latina lingua, cuius inopia in nostris regionibus euangelica
Abbreviated transcription (Latin):
planiꝰ intimabit. Incolumẽ felicẽq te di miscłia
tueatur. dñe dilectissime rũitoq honorabilis ac
suscipiende fili. Epistola augustini adnouatũ.es
et consacerdoti nouato. et qui tecũ st̃ fr̾ibus.
augustinꝰ et qui mecum sunt fũs in dño sa¬
lutem Et egosentio qͣmquã durus uidear. ⁊ me
ipse uix fero: qđ filium meũ diaconũ lucillum ger¬
manum tuum sc̃itati tuȩ ñ muto atq ꝑmito.s
cum ipse qͦ aliquos ex tuis nutrimentis ualde ca¬
desiderioꝵ stimulis fodiar. qđ quidẽ mͥ maxima
atq dulcissima familiaritate coniuncti. ñ st̃ etiam
corporalit̾ mecũ. Nam ut longe mittã cogitationẽ
tuam. qͣntũlibet ualeat germanitas tui sangiuinis
ñ uicit amicicie uincłm. quo nob̃ inuicẽ ego et frat̃
seuerus inheremꝰ. et tam̃ nosti qͣm raro mͥ eũ uidẽ
contingat. Atq hoc fecit. ñutiq uoluntas uł mea

Expanded text:
planius intimabit. Incolumem felicemque te Dei misericordia planius intimabit. Incolumem felicemque te Dei misericordia tueatur, domine dilectissime meritoque honorabilis ac suscipiende fili. EPet conpresbytero Eudoxio, et qui tecum sunt fratribus, Augustinus, et qui mecum sunt fratres in DoLUTEM. Et ego sentio, quam durus uidear, et me ipse uii fero, quod filium meum diaconum Lucillum germanum tuum sanctitati tuae non mitto atque permitto. sed cum ipse quoque aliquos ex tuis nutrimentis ualde cadesideriorum stimulis fodiar, quod quidam mihi maxima et dulcissima familiaritate coniuncti non sunt etiam corporaliter mecum. nam ut longe mittam cognationem tuam, quantum libet ualeat germanitas tui sanguinis, non uincit amicitiae uinculum, quo nobis inuicem ego et frater Seuerus inhaeremus; et tamen nosti, quam raro mihi eum uidere contingat. atque hoc fecit non utique uoluntas uel mea
Abbreviated transcription (Latin):
niensi diligentiꝰ comiñdes hominib tuis maxi¬
me pat̾no et maurusio. Uigilantiã cordis tui no¬
iii. nec opus ẽ arbitror plura scͥbere. cũ si uolueris
facillume possis. et quid alii curent et caueant
in possessionib tuis. et in re tua qͥd agat᷑ addisc̾e
In re tua ẽẽ mͥ ualde affirmatum ẽ amicũ cum qͦ
cupio concordare. peto faueas ad hanc rem: ut et
inter homines magnã laudẽ. et apud d̾mhabeas
medium mandau̾ãt. se nescio qͦs uiolentos suos¬
timere ne faceret: qͦs in re tua. et te fauente ⁊m̾e
ñ poterit. Nec ipse in eo debes dilig̾e. ñ constan¬
tiam. s plane ꝑtinaciã. Turpe ẽ enim mutate sen¬
tentiam. s ueram et rectam. nam et stultã ⁊ noxiã
etiã laudabile et salubre ẽ. Sicut autẽ constan¬
tia ñ sinit hominẽ deprauari. sic ꝑtinacia non si¬
nit corrigi. Proinde sicut illa laudanda: sic ista em̃
danda ẽ. Pidpt̾ quẽ misi reliqua tuȩ prudentis

Expanded text:
niensi diligentius commendes hominibus tuis, maxiniensi diligentius commendes hominibus tuis, maxime Paterno et Maurusio. uigilantiam cordis tui noui nec opus est, arbitror, plura scribere, cum, si uolueris, facillime possis, et quid alii curent et caueant in possessionibus tuis et in re tua quid agatur, addiscere. in re tua esse mihi ualde adfirmatum est amicum, cum quo cupio concordare; peto faueas ad hanc rem, ut et inter homines magnam laudem et apud deum habeas medium mandautimere ne faceret, quos in re tua et te favente timere non poterit; nec ipse in eo debes diligere non constantiam, sed plane pertinaciam. Turpe est enim mutare sententiam, sed veram et rectam; nam stultam et noxiam, et laudabile et salubre est. Sicut autem constantia non sinit hominem depravari, sic pertinacia non sinit corrigi: proinde sicut illa laudanda, sic ista est emendanda. Presbyter quem misi, reliqua tuae prudentiae
Abbreviated transcription (Latin):
scipiendo filio celeri: augustinꝰ indño salu¬
tem. Pullam fuisse. iustam causã cur
ab orbe t̾rarum quo eccła catholica scdm ꝓpħica et
eugłica ꝓmissa diffundit᷑. se pars donati dirim̾et.
credo qd̾ magis qͦ consid̾ans prudentia tua. facilli¬
me intelligit. De qua re si diligentior disputatio
necessaria ẽ: menuni me ad legendũ dedisse. be¬
niuolentiȩ tue codicem. cum id te petisse carissi
mus m filius m̃s ceciliꝰ intimassec. Qui codet: ñ
paucis dieb apudte fuit. Quem si rei huiꝰ cogno¬
scende studio. uł int̾ occupationes tuas legeres:
siue uoluisti siue potuisti. ñ dubito comꝑisse pru¬
dentiam tuam. nicħ cos hab̾e qđ ꝓbabilit̾ contͣ¬
dicant. Et si quid de forte adhuc mouet. qͣntum
ds̃ donat ac sinit. forte pot̾imꝰ respondere int̾¬
roganti. aut ad legendum itidẽ aliqͥd dare. dñe
dilectissime m̃itoq honorabilis ac suscipiende
fili. Quappt̾ peto unitatẽ catholicã regiom yppo¬

Expanded text:
SCIPIENDO FILIO CELERI AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Nullam fuisse iustam causam, cur ab orbe terrarum, quo ecclesia catholica secundum prophetica et euangelica promissa diffunditur, se pars Donati dirimeret, credo, quod magis quoque considerans prudentia tua facillime intellegit. de qua re si diligentior disputatio necessaria est, memini me ad legendum dedisse beniuolentiae tuae codicem, cum id te petisse carissimus tuus mihi filius, meus Caecilius, intimasset. qui codex non paucis diebus apud te fuit. quem si rei huius cognoscendae studio uel inter occupationes tuas legere siue uoluisti siue potuisti, non dubito comperisse prudentiam tuam nihil eos habere, quod probabiliter contradicant. et si quid te forte adhuc mouet, quantum deus donat ac sinit, forte poterimus respondere interroganti aut ad legendum itidem aliquid dare, domine dilectissime meritoque honorabilis ac suscipiende fili. Quapropter peto unitatem catholicam regioni Hippo
Abbreviated transcription (Latin):
satum: & in mustitana ciuitate gestis munici¬
palib obpugnatum. Si tͣcitio codicum scele¬
rata ẽ: qͥa ds in regem qͥ iheremie librũ incen¬
dit morte bellica uindicauit: quanto scelera¬
tius ẽ saclegium scismatis. cuiꝰ auctores qͥb
marimianistas comꝑastis. aꝑta t̾ra uiuos ab¬
sorbuit: Quomꝰ gͦ cͥmen tͣditionis nob̾ obicitis.
qđ non probatis: & scismaticos ur̃os. & clamna¬
tis & acceptatis:. Si ꝓptẽa iusti estis. qͥa ꝑsecu¬
tionẽ ꝑ imꝑatores passi estis: iustiores uob sũt
maximianiste: quos ꝑ iudices ab imꝑatoribus
catholicis missos. uos ip̃i ꝑsecuti estis. Si baptis¬
mũ uos soli habetis: qͥd apd̾ uos fac̃ baptismus
maximianistarũ. in eis qͦs baptizauit felicianꝰ
damnatus. cũ qͥb est ad uos postea reuocat᷑.
Uel uob̃ laicis respondeant qñ uri. si nob colloqͥ

Expanded text:
satum et in Mustitana ciuitate gestis municisatum et in Mustitana ciuitate gestis municipalibus oppugnatum. Si traditio codicum scelerata est, quia deus in regem, qui Hieremiae librum incendit, morte bellica uindicauit, quanto sceleratius est sacrilegium schismatis, cuius auctores, quibus Maximianistas comparastis, aperta terra uiuos absorbuit! quo modo ergo crimen traditionis nobis obicitis, quod non probatis. et schismaticos uestros et damnatis et acceptatis? si propterea iusti estis, quia persecutionem per imperatores passi estis, iustiores uobis sunt ipsi Maximianistae, quos per iudices ab imperatoribus catholicis missos uos ipsi persecuti estis. si baptismum uos soli habetis, quid apud uos facit baptismus Maximianistarum in eis, quos baptizauit Felicianus damnatus, cum quibus est ad uos postea reuocatus? uel uobis laicis ad ista respondeant episco
Abbreviated transcription (Latin):
gilate ad salutem: amate pacem: redite aduni¬
tatem. Hec uob̃ quẽadmodum gesta sint: ꝙ¬
do uultis onsa recitamꝰ. Ille cõmunicat malisͤ.
qͥ consentit factis malorum: ñ qͥ tolerat in a¬
gro dñico zizania usq ad mes sẽ: uel paleãuq
ad ultimã uentilationẽ. Si malos odistis: uo ipi
mutamini ab scclere scismatis. Si maloꝵ. per¬
quem mortuus ẽ. xp̃m dicatis. Postremo quid
uos offendit orbis xp̃ianus: a quo uos nefari¬
o furore p̾cidistis: Et quid uos ꝓmeruerunt
marimianiste: quos a uob̃ damnatos. & ꝑ uidi¬
cia publica de basilicis ꝑturbatos. in suo rur¬
sus honore recepistis: Quid uos offendit pax xp̃i:
contra quã uos diuiditis ab eis quos infamati᷑.
Et qͥd uos ꝓmeruit pax donati: ꝓ qua suscipitis
quos damnatis: Felicianus mustitan m uo
biscum ẽ. Legimꝰ eum pͥus in ur̃o concilio dam¬
natum. & a uob̃ postea in iudicio constilis accu¬

Expanded text:
gilate ad salutem, amate pacem, redite ad unigilate ad salutem, amate pacem, redite ad unitatem. haec nobis, quem ad modum gesta sint, quando uultis, omnia recitamus... Ille communicat malis, qui consentit factis malorum, non qui tolerat in agro dominico zizania usque ad messem uel paleam usque ad ultimam uentilationem. si malos odistis, uos ipsi mutamini ab scelere schismatis; si malorum perquem mortuus est, Christum dicatis. postremo quid uos offendit orbis Christianus, a quo uos nefario furore praecidistis? et quid uos promeruerunt Maximianistae, quos a uobis damnatos et per iudicia publica de basilicis proturbatos in suo rursus honore recepistis? quid uos offendit pax Christi, contra quam uos diuiditis ab eis, quos infamatis? et quid uos promeruit pai Donati, pro qua suscipitis, quos damnatis? Felicianus Mustitanus modo uobiscum est. legimus eum prius in uestro concilio damnatum et a uobis postea in iudicio proconsulis accu
Abbreviated transcription (Latin):
& xp̃o contͣdicitis. Ip̃e dix̃. Sinite utraq c̾scere
usq ad messem. Non dix̾ crescant azania: de-¬
crescant frum̾ta. Ip̃e dix̃. Ager ẽ hic mundus:
ñ dix̾. ager ẽ affrica. Ip̃e dix̾. Messis ẽ finis scłi:
non dixit messis ẽ tempus donati. Ipe dix̃. Mes¬
sores angłi sunt. ñ dixit messores pͥncipes cͥcũ¬
cellionũ sunt. Sed qͥa ꝓ tizamis tͥcicũ accusa¬
miserunt. & eis cõmunicauerunt: & utͥq cart᷑a¬
ginem furiosa factione conuenerunt. De cͥmi-¬
ne tͣditionis. deqͦ ip̃i iam int̾ se consenserant.
nauerunt. altare contͣ altare erexerunt: postea
dicib quos postulauerant. & rome iudicantibꝰ.
non obtemꝑauert̃: epõs apud imꝑatorem. tam¬
quam male iudicauerint arguerunt: ab aluis
rursus ep̃is ad arelatum missis. ad ip̃m ĩꝑato¬
rem appellauer̾t: ab ipso auditi. & calumnia¬
tores inuenti. in eodẽ scelere ꝑmanserunt. Sui¬

Expanded text:
Christo contradicitis. ipse dixit: Sinite utraque crescere Christo contradicitis. ipse dixit: Sinite utraque crescere usque ad messem, non dixit: Crescant zizania, decrescant frumenta; ipse dixit: Ager est hic mundus, non dixit: Ager est Africa; ipse dixit: Messis est finis saeculi, non dixit: Messis est tempus Donati; ipse dixit: Messores angeli sunt, non dixit: Messores principes Circumcellionum sunt. sed quia pro zizaniis triticum accusamiserunt et eis communicauerunt et utrique Carthaginem furiosa factione conuenerunt, de crimine traditionis, de quo ipsi inter se iam consenserant, copum ordinauerunt, altare contra altare erexerunt. postea dicibus, quos postulauerant, et Romae iudicantibus non obtemperauerunt; episcopos apud imperatorem, tamquam male iudicauerint, arguerunt; ab aliis rursus episcopis ad Arelatum missis ad ipsum imperatorem appellauerunt; ab ipso auditi et calumniatores inuenti in eodem scelere permanserunt. eui
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ doꝵ dñs locutꝰ ẽ: & uocaũ t̾ram. a solis ortu
usq ad ocasũ: ex syon spes decoris eiꝰ. Si hoc ñ
quente ip̃o dño & dicente qͥa oportebat de xp̃o
compleri om̃a que de illo scͥpta sunt in lege et
ꝓpħis & psalmis. & p̾dicare in nomine eiꝰ peniten¬
tiam & remissionem peccatoꝵ. ꝑ om̃s gentes: in-
a soł ortu usq ad occasũ: hoc in eũgłio ꝑ om̃s
gentes. Et qđ in psalmo dix̃ ex syon spẽs decoris
eius: hoc in eugło dix. incipiens ab ihrłm. fingitis
uos ante tempꝰ messis fugẽ ꝑmixta aitania: qͥa
uos estis sola ztania. Nam si frum̃ta ee̾tis: ꝑ¬
mixta azania toleraretis: & a segete xp̃i ñ uos
diuidetis. De ettanus qͥipe dictũ ẽ. Qm̃ habun¬
dabit iniqͥtas: refrigescet haritas multoꝵ. S &
de tͥcico dictũ est Qꝑseucrauit usq in finem:¬
hic saluꝰ erit. Quare creditis creuisse azania.
& mundum repleuisse. tͥticũ autẽ decreuisse: &
in sola affrica remansisse: xp̃ianos uos dicitis:

Expanded text:
 dominus locutus est et uocauit terram a solis ortu usque ad occasum; ex Sion species decoris e ius. si hoc non uquente ipso domino et dicente: Quia oportebat de Christo compleri omnia, quae de iilo scripta sunt in lege et prophetis et psalmis, et praedicari in nomine eius paenitentiam et remia solis ortu usque ad occasum\', hoc in euangelio \'per omnes gentes\' et, quod in psalmo dixit ei Sion species decoris eius\', hoc in euangelio dixit incipiens ab Hierusalem\'. Fingitis uos ante tempus messis fugere permixta zizania, quia uos estis sola zizania. nam si frumenta essetis, permixta zizania toleraretis et a segete Christi non uos diuideretis. de zizaniis quidem dictum est: Quoniam abundauit iniquitas, refrigescet caritas multorum, sed et de thic saluus erit. quare creditis creuisse zizania et mundum repleuisse, triticum autem decreuisse et in sola Africa mansisse? Christianos uos dicitis et
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe falsas suspiciones suas obicientes. pacẽ xp̃i. u
nitatẽ q: conscindẽ: & uos uidetis. Sed nescio que
carnał consuetudo fr̃ seuerine ibi uos denet. & olĩ
doleo. olim gemo. iaxime prudentiã tuã cogitais.
& olim te uidẽ. desidõ: ut de hac. re tec̃ loquerer:
d enim ꝓdest uel salus. ł consangͥnitas tẽꝑalis:¬
sict̾nã xp̃i ħeditatẽ. salutem q ppetuam in nr̃a
cognatione concemnimꝰ: Hec me interĩ sẽpsissc
suffecĩt: que duris cordib ualde pauca sunt. & ꝓ¬
pe nulla: animo autẽ tuo quẽ bene noui. ualde
multa sunt. & ualde magna. Non enĩ mea suns.
qͥ nichil sum. nͥ qd̃ expecto miscdiam di: s ip̃iꝰclĩ
om̃ipotentis: quem qͥsqͥs in hoc scło contemserit
patrem. inueniet in futuro iudicem. Augnꝰ ad do¬

Expanded text:
tempore falsas suspiciones suas obicientes pacem Christi tempore falsas suspiciones suas obicientes pacem Christi unitatemque disrumpere et uos uidetis. Sed nescio quae carnalis consuetudo, frater Seuerine, ibi uos tenet; et olim doleo, olim gemo maxime prudentiam tuam cogitans et olim te uidere desidero, ut de hac re tecum loquerer. quid enim prodest uel salus uel consanguinitas temporalissti hereditatem salutemque perpetuam in nostra cognitione contemnimus? haec me interim scripsisse suffecerit, quae duris cordibus ualde pauca sunt et prope nulla, animo autem tuo, quem bene noui, ualde multa sunt et ualde magna. non enim mea sunt; qui nihil sum, nisi quod expecto misericordiam dei, sed ipsius dei omnipotentis, quem quisquis in hoc saeculo comtempserit patrem, inueniet in futuro iudicem. LIII. D
Abbreviated transcription (Latin):
citantur: isti autẽ fous positi. & a cõmunione
illa seꝑati sint: qͥs ñ intelligat. cos habiusse cau¬
sam bonam: qͥ eam apud medios iudices op-¬
tinere potuerunt: Aut si causam bonã habe¬
bant. & eã transmarinis eccłus ꝓbare ñ po-¬
tuerunt: qͥd illos lesit orbis t̾rarũ. uͥ ep̃i collegaᷤ
suos. qͥ apud cos obiectis cͥminib conuicti ñ erant.
temere damnare ñ possent: Itaq innocentes re-¬
baptizantur: & xp̃c in innocentib exusflatur:
Si autẽ idem dona.  tiste affrorum collegarũ
suorum uera ciendũ. Tcͥmina nouerant. & ne¬
glexerant ea demonstrare. & ꝓbare tͣnsmatinis ec¬
clesiis: ip̃i ab unitate eccłe. xp̃i sceleratissimo scc̾ma¬
te p̾ciderunt: ñ habent qđ excusent. Et uos nos¬
tis maxime. qͥa tam multi scelerati apud eos emer¬
serunt. & tolerauerunt eos ꝑ tot annos ne par-¬
tem donati conscincdent: & ñ dubitauerunt illo

Expanded text:
citant, isti autem foris positi et ab illa communione citant, isti autem foris positi et ab illa communione separati sint, quis non intelligat eos habuisse causam bonam, qui eam apud medios judices obtinere potuerunt? Aut si causam bonam habebant, et eam transmarinis Ecclesiis probare non potuerunt, quid illos laesit orbis terrarum, ubi episcopi collegas suos, qui apud eos objectis criminibus convicti non erant, temere damnare non possent? Itaque innocentes rebaptizantur, et Christus in innocentibus exsufflatur. Si autem iidem Donatistae Afrorum collegarum suorum vera crimina noverant, et neglexerunt ea demonstrare et probare transmarinis Ecclesiis, ipsi se ab unitate Christi sceleratissimo schismate praeciderunt, non habent, quod excusent, et uos nostis, maxime quia tam multi scelerati apud eos emerserunt et tolerauerunt illos per tot annos, ne partem Donati conscinderent, et non dubitauerunt illo
Abbreviated transcription (Latin):
unde eũgłm in affricã uenit. unde t̾ra si cis asfe¬
ratur adorant: fidelis autem inde si uenit ex¬
sufflant. & rebaptizant. Hoc enim &̃ p̃dixit filius
dei. qͥ u̾tas ẽ. se ẽc uitem. suos audem filios ẽẽ sar¬
menta: & patrem suum agͥcolam. Sarmentum
inquit qđ in me ñ dat fructum. pat̾ ms tollet
illud: sarm̃tum autẽ qđ in me dat fructũ pur¬
gat illud. ut maiorem fructum afferat. Non
gͦ mirum est. si de illa uite que creuit & om̃s
tras impleuit. p̾cisi sunt illi qͥ fructum caritatiᷤ
afferre noluerunt. Q si uera cͥmina obiecissent
collegis suis: maiores eoꝵ quando scisma fecer̃t
ipsi obtinuissent causam suam apud eccłã tͣns¬
marinam. unde ad istas partes. xp̃iane fidei
manauit auctortas: ut illi eeñt foris. qͥbꝰ ea-¬
dem cͥmina obiciebant. Hunc autẽ cũ illi in¬
ueniunt᷑ intus communicare eccl̃us apłicis.
quarũ nomina in libris sci̾s habentur. & re¬

Expanded text:
unde euangelium in Africam uenit, unde terra si eis adfeunde euangelium in Africam uenit, unde terra si eis adferatur, adorant; fidelis autem inde si ueniat, exsufflant et rebaptizant etiam. hoc enim praedixit filius dei, qui ueritas est, se esse uitem, suos autem filios esse sarmenta et patrem suum agricolam: Sarmentum, inquit, quod in me non dat fructum, pater meus tollet illud; sarmentum autem quod in me dat fructum, purgat illud, ut maiorem fructum adferat. non ergo mirum est, si de illa uite, quae creuit et omnes terras impleuit, praecisi sunt illi, qui fructum caritatis adferre noluerunt. Qui si uera crimina obiecissent collegis suis, maiores eorum, quando schisma fecerunt, ipsi obtinuissent causam suam apud eccmarinam, unde ad istas partes christianae fidei manavit auctoritas, ut illi essent foris quibus eadem crimina objiciebant. Nunc autem cum illi inveniantur intus communicare Ecclesiis apostolicis, quarum nomina in Libris sanctis habent et re
Abbreviated transcription (Latin):
frĩ scuerino. augtinꝰ. Litteras
fr̃nitatis tue. & si ualde sero: s
cepi. Maxime ampliori gaucdio
ꝑfusus sum. cum cognouissem hominem ur̃m
in ip̃a sola causa uenisse hipponem: ut ad me
littãs tue fr̃nitatis afferr&. Cogitaui enĩ ñ sine
causa hoc exortum cẽ in animo tuo. ut recole¬
res consangiunitadem nr̃am: nͥ qͥa fortasse ꝑspi¬
cis sic̃ noui ñ leue pondus prudentie tue quã
sit dolendum. ut qͥ scđm carnẽ fr̃s sumꝰ in xp̃i
corꝑe ñ una societate uiuamꝰ: p̾sertĩ qͥa faciletͥ
ẽ attendẽ ⁊ uidẽ ciuitatẽ suꝑ montẽ constitutã.
de qua dñs ait in eugłio qđ̃ abscondi ñ possit:
ipsa ẽ enim eccła catholica. Unde catholica grece
appellat᷑: qđ ꝑ totũ orbem t̾rarũ diffundit᷑. Hãc
asfris calumniat᷑ orbi t̾rarum: & ñ considat caste-¬
rilitate qua fructꝰ pacis & caritatis afferre noluit.
ab illa tadice orientalium eccłatum se eẽ p̾scisã.

Expanded text:
RI SEVERINO AUGUSTINUS. Litteras fraternitatis tuae etsi ualde sero, etlaetus accepi. maxime ampliore gaudio perfusus sum, cum cognouissem hominem uestrum in ipsa sola causa uenisse Hipponem, ut ad me litteras tuae fraternitatis adferret. cogitaui enim non sine causa hoc exortum esse in animo tuo, ut recoleres consanguinitatem nostram, nisi quia fortasse perspicis, sicut noui non leue pondus prudentiae tuae, quam sit dolendum, ut, qui secundum carnem fratres sumus, in Christi corpore non una societate uiuamus, praesertim quia facile tibi est adtendere et uidere ciuitatem super montem constitutam, de qua dominus ait in euangelio. quod abscondi non possit; ipsa est enim ecclesia catholica, unde καθολικὴ graece appellatur, quod per totum orbem terrarum diffunditur. hanc Afris calumniatur orbi terrarum et non considerat ea sterilitate, qua fructus pacis et caritatis adferre noluit, ab illa radice orientalium ecclesiarum se esse praecisam,