comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ ppłs m̃s. filii ñ negantes. et factus ẽ eis
saluator. Ds̃ qui iustomdicio captiuita¬
ti tradidit hẽ ppłm: aust̾itatem iusticiȩ
clem̃tia itagans. dixit. Genui qͥdem fili¬
minati: ñ ꝑibt̃ in ꝑpetuũ. sime sꝑnere
et negare desierint: s sentient saluatorẽ
xꝑm meũ qui factus ẽ exsemine dd̃ scd̾m
carnem si in eum ediđint. Seqͣr de dño.¬
głs faciei eius saluauit eos. Qd̾ aꝑte põt
intelligi scłm illd̾ qđ et iobait. S iflagel.¬
lat occidat semel: et ñ depenis innocentũ
rideat. Flagellabat enĩ ds: qͥa humaniũ
genꝰ ꝓpeccatis eorũ afsligebat. S ed tandẽ
occidit semel: quia ut geminã mortẽ nr̃ã
aĩȩ scilicet & earnis destrueret. xp̃m sola
carne mori fec̃. Qđ eium mortuus ẽ pecc̃or
mortuus ẽ semeł. Neq de penis innocentum
iani risit: qͥa dilectũ filiũ suũ exibens participẽ

Expanded text:
men populus meus filii non negantes, et factus est eis Salvator. » Deus, qui justo judicio captivitati tradidit populum istum, austeritatem justitiae clementia mitigans dixit: « Genui quidem filiminati, non peribunt in perpetuum, si me spernere et negare desierint, sed sentient Salvatorem Christum meum, qui factus est ex semine David secundum carnem, si in eum crediderint. Sequitur de Dogelus faciei ejus salvavit eos. » Quod apte potest intelligi secundum illud, quod Job ait: « Si flagellat, occidat semel, et non de poenis innocentium rideat . » Flagellabat enim Deus, quia humanum genus pro peccatis eorum affligebat. Sed tandem occidit semel, quia ut geminam mortem nostram animae scilicet et carnis destrueret, Christum sola carne mori fecit. « Quod enim mortuus est peccato, mortuus est semel . » Neque de poenis innocentium jam risit, quia dilectum
Abbreviated transcription (Latin):
di÷ ꝓfecto ira dĩ quȩ suꝑ eos ẽ adiuuit nr̃e
saliitis effectũ. Auxiliata ẽ gͥ ei indignatio
eiꝰ: qͥa ꝑ hoc magis salutẽ mundi oꝑatꝰ ẽ:
int̾ram uirtutẽ eoꝵ. Conculcaui ꝑuespafi-¬
anum et tytum infurore suo ppło ᷤᷤ iudeoꝵ
et mebriauit eos amaritudine tͥbulatio¬
num ÷ atq int̾ram deiecit omẽm uirtutẽ
eoꝵ confringens sub romanis: ne iam ab
hachumiliatione sua tisq ad aduentũ he¬
liȩ resurg̾ẽ ualeant. Uł indignatio eiꝰ quȩ
contra demones erat. adiuuit salutẽ nr̃a.
Quos iꝑse ꝯculeauit infurore suo:. & detrax̃
int̾ram uirtutẽ eoꝵ. ut nos lib̾aret. Post
hȩc uates ex sua et ppłi ꝑsona loquit᷑: enar¬
tati traditus sit. Nam sequit᷑. Miserationũ¬

Expanded text:
to ira Dei, quae super eos est, adjuvit nostrae salutis effectum. Auxiliata est igitur ei indignatio ejus, quia per hoc magis salutem mundi operatus ein terram virtutem eorum. » Conculcavit per Vespasianum et Titum in furore suo populos Judaeorum, et inebriavit eos amaritudine tribulationum, atque in terram dejecit, omnem virtutem eorum confringens sub Romanis, ne jam ab hac humiliatione sua usque ad adventum Eliae resurgere valeant. Vel indignatio ejus, quae contra daemones erat, aQuos ipse conculcavit in furore suo, et detraxit in terram virtutem eorum, ut nos liberaret. Post haec vates ex sua et populi persona loquitur enaritati traditus sit. Nam sequitur: VER
Abbreviated transcription (Latin):
eiferre ñ possent. etiam si starent. Uł cir¬
cumspexit in tota mundi latitudine. & ñ
erat auxilator: quia nullus erat qui eũ ad
querendã salittẽ gen̾is humani patiendo
ad iuuaret. S eqͣr. Et saluauit mͥ brachiũ
meũ÷ et indignatio mea ipsa auxiliata ẽ mͥ.

Expanded text:
ei afferre non possent, etiam si starent. Vel cirei afferre non possent, etiam si starent. Vel circumspexit in tota mundi latitudine, et non erat auxiliator, quia nullus erat qui eum ad quaerendam salutem humani patiendo adjuvaret. Sequitur: « Et salvavit mihi brachium meum,
Abbreviated transcription (Latin):
medio eiꝰ discedant᷑: & qui in regionib intrẽt
meam: qͥa dies ultionis hi ft̃: ut implean¬
tur omĩa quȩ scͥpta ft̃. Põt & dies iudieii
dies ultionis intelligi: annꝰq retͥbittionis
spatiũ illud ꝑpetuitatis qđ er it post finẽ
scłi: in quo iustam m̾itorũ suoꝵ retͥbutionẽ
qͥsq sentiet. Dies gͥ ultionis ẽ in corde eius:
qͥa ipse nouit qͣndo dies tndicii ueniet. Sed
huic sententiȩ põt obici qd̃ alias sc̃ptimẽ
De die autẽ illa et hora nemo scit: neq an¬
głi incelo. neq filius. nisi pat̾. Cin scilicet
obiectioni respondendũ ẽ: qͦd usitata scͥp¬
turaꝵ loquittione dr filiꝰ diẽ illã ignora¬
re. qͥa facit ut omĩb ignota sit. Neq eñ
pat̾ aliqͥd nouit qd̾ filiꝰ ignoret : qͥ a filiu s
erat auxiliator: quesiui. et ñ fuit qui ad¬
iuuaret. Dñs in medio ꝑsecutoꝵ positus
circumsperit. & ad ntorem ñ uidit: qͥa dis¬
cipłi om̃s relicto eo fugert̃: licet auxiliũ

Expanded text:
n intrent in eam, quia dies ultionis hi sunt, ut impleantur omnia quae scripta sunt . » Potest et dies judicii dies ultionis intelligi, annusque retributionis spatium illud perpetuitatis, quod erit post finem saeculi, in quo justam meritorum suorum retributionem quisque sentiet. Dies ergo ultionis est in corde ejus, quia ipse novit, quando dies judicii veniet. Sed huic sententiae potest objici, quod alias scriptum est: « De die autem illa et hora nemo scit neque angeli in coelo neque Filius nisi Pater . » Cui scilicet objectioni respondendum est, quod usitata Scripturarum locutione dicitur Filius diem illam ignorare, quia facit ut omnibus ignota sit. Neque enim Pater aliquid novit, quod Filius ignoret, quia Filius erat auxiliator, quaesivi, et non fuit qui adjuvaret. » Dominus in medio persecutorum positus circumspexit, et adjutorem non vidit, quia « discipuli omnes relicto eo fugerunt , » licet auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
metiar pͥmũ opus eoꝵ insimi eoꝵ. Omẽ ma¬
lum qđ fecert̃ scͥptum ẽ coramine. idẽ qͣsuĩ
libro manet assignatũ in conspectu memo¬
rie meȩ. & cum uen̾it dies iudicii. ñ tacebo
qđ fecer̃t il  ͫ li filii ur̃i. sed reddã insmu
id ẽ in m̃te eoꝵ. ut eos ꝓpͥa torqueat ꝯscientia
iqͥtates ur̃as opessimi patͤs et inqͥtatespa¬
trũ uroꝵ simul. idẽ mala quȩ uos et patres
ur̃i fecistis retͥbuam filiis ur̃is. qui ur̃ãm
et illoꝵ ꝑu̾sitatem imitati st̃: & pͥmo reme¬
tiar ꝓpͥum opus eoꝵ ut ꝓsuis et ur̃is paren¬
tumq ur̃oꝵ iniquitatib puniant᷑. Unde
& alias scͥptum ẽ Ego dñs d̾s tuus fortis re¬
lotes. uisitans iniqͥtatem patrũ infilios.
int̾ciam & qͣrtam gen̾ationẽ eoꝵ qui ođunt
me. Isti autẽ idolatre quib & in nouissimo
die retͥbuet᷑. p̃cipue sub nabuchodonosor ex¬
t̾minati st̃ atq ꝑempti. S ed quia ñ totus

Expanded text:
metiar primum opus eorum in sinu eorum. » Omne mametiar primum opus eorum in sinu eorum. » Omne malum quod fecerunt, scriptum est coram me, id est quasi in libro manet assignatum in conspectu memoriae meae, et cum venerit dies judicii, non tacebo quod fecerunt illi filii vestri, sed reddam in sinu, id est in mente eorum, ut eos propria torqueat conscientia, iniquitates vestras, o pessimi patres, et iniquitates patrum vestrorum simul, id est mala quae vos et patres vestri fecistis, retribuam filiis vestris, qui vestram et illorum perversitatem imitati sunt? et primo remetiar primum opus eorum, ut pro suis et vestris parentumque vestrorum iniquitatibus puniantur. Unde et alias scriptum elotes visitans iniquitatem patrum in filios in tertiam et quartam generationem eorum, qui oderunt me . » Isti autem idololatrae, quibus et novissimo die retribuetur, praecipue sub Nabuchodonosor exterminati sunt atque perempti. Sed quia non totus
Abbreviated transcription (Latin):
dens tota die. Hȩc enĩ et his similia facieb¬
ant antiqui uidei cultores idoloꝵ. Nam ido¬
latͥe iungente̾ luxuriam. inortis iminolab¬
ant ÷ & ꝓ uno altari qd̾ impolitis lapidib
lege constructum erat. lat̾es hostiaꝵ sangͥi¬
ne eruentabant. In sepulchris qͦq habita¬
bant:⁊ ĩ delubris ydoloꝵ dormiebant. uͥ
stratis pellib hostiaꝵ in cubare solitierant
ut somniis fut᷑a cognosc̾e̾nt: & quicũq si
simili errore ñ ducebat᷑. eũ. arbitrabant᷑ im¬
mundũ. ꝯtactumq eiꝰ fugiebant. Uł dice¬
bant dõ recede ame. et ne apppinques mͥ⁊ dũ
hc̃ ase reicẽ nit̾entur. ut more gentiliũ licẽt
eis uiu̾e. Itq dicebant ei qͥa immundꝰ es: dũ
blasphemarent eũ. S ed om̃s isti fumꝰ er̃t
infurore eiꝰ: qiia sic̃ fumꝰ deficient a facie
iudicis. Et erunt ignis ardens totadie:qa
usq mȩt̾num ardebunt sine int̾missione
et retͥhuam insiu eoꝵ inqͥtates ur̃as. et mniqͥta¬

Expanded text:
ebant antiqui Judaei cultores idolorum. Nam idololatriae jungentes luxuriam in hortis immolabant, et pro uno altari, quod impolitis lapidibus lege constructum erat, lateres hostiarum sanguine cruentabant. In sepulcris quoque habitabant, et in delubris idolorum dormiebant, ubi stratis pellibus hostiarum incubare soliti erant, ut somniis futura cognoscerent, et quicunque simili errore non ducebatur, eum arbitrabantur immundum, contactumque ejus fugiebant. Vel dicebant Deo: Recede a me, et ne appropinques mihi, dum hunc a se rejicere niterentur, ut more gentilium liceret eis vivere; atque dicebant ei: Quia immundus es, dum blasphemarent eum. Sed omnes isti fumus erunt in furore ejus, quia sicut fumus deficient a facie Judicis. Et erunt ignis ardens tota die, quia usque in aeternum ardebunt sine intermissione.et retribuam in sinu meorum iniquitates vestras, et iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
sed ipsi qui ꝓipsis mortiuis ẽ & resurrexit.
Qui enĩ peccatoꝵ suoꝵ remissionẽ ꝑcepit
uł aliqͥd ꝑicłm euasit. sed tam̃ ad huc sibi ui¬
uit ñ dum xp̃o saluatus ẽ: s fibi. Qui uͦ pec¬
catoꝵ suoꝵ ueniam adeptus iam reliquũ
uitȩ suȩ spatiũ dõ dedicat: iste ñ sibi sed xͦ
saluatusẽ. & qui dealiqͥb adu̾sis quȩ ꝓpter
peccã sua patiebat᷑ ereptus. iam deinceps reli¬
gose uiuit: hẽ sibi xp̃c saluauit. Sed qͥd ẽ
qł addit et indignatio mea ipsa auxiliata

Expanded text:
sed ipsi, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. Qui enim peccatorum suorum remissionem percepit, vel aliquod periculum evasit, sed tamen adhuc sibi vivit, nondum Christo salvatus est, sed sibi. Qui peccatorum suorum veniam adeptus jam reliquum vitae suae spatium Deo dedicat, iste non sibi sed Deo salvatus est. Et qui de aliquibus adversis, quae propter peccata sua patiebatur, ereptus jam deinceps religiose vivit, hunc sibi Christus salvavit. Sed quid est quod addit: Et indignatio mea ipsa auxiliata
Abbreviated transcription (Latin):
fecte multitudnus saluator annuntianᷤait
ut p̃dicarẽ airũ placabilẽ dm̃i. Nnnusenĩ
platationis dñi p̃dicatur.: eum plebs fide¬
lium iu̾tatis lumine illustͣnda demintia¬
t᷑. Om̃s quoq lugentes consolari missus ẽ.
dũs ÷ qͥa lacͥmas humiliũ ꝓmissione fittĩ
gaudui benigne reuelare uenit dicens Be¬

Expanded text:
erfectae multitudinis Salrator annuntians ait: « erfectae multitudinis Salrator annuntians ait: « Ut praedicarem annum placabilem Domini. » Annus enim placationis Domini praedicatur, cum plebs fidelium veritatis lumine illustranda denuntiatur. Omnes quoque lugentes consolari missus est Dominus, quia lacrymas humilium promissione futuri gaudii benigne relevare dignatus e
Abbreviated transcription (Latin):
uangłio. Medetur confractis & contͥtis eorde
dũ desꝑatis spem tͥbuit. et penitentib regna
ꝓuntut. ut ad regnũ dei ueniant. Confrac¬
tos dimittit in remissionẽ. dũ afflictis pec¬
cata ralaxat. Ei qui captuus a diabolo te¬
nebat᷑ & aparadyso ex ulabat. remissionẽ
captiuitatis sue p̃dicat: cum penitentiã
ei agere p̾cipit: ut ad regnũ dĩ qđ apꝓpin¬
quauit redeat. Cecis uisum annunciat:
cum eos qui lum̃ cordis ñ habebant luce
sua p̃dicationis illuminat. Uł clausis carcẽ
cordis p̃dicat aꝑtionẽ: qnͣ p̃cipit illis pec¬
catoꝵ confessionẽ. Annus dñi acceptus &
placabił ẽ hoc tempꝰ reconciliationis et
gr̃e: in quo ds om̃s qui ad penitentiã conu̾¬
tunt᷑ placatꝰ recipit᷑. Nemo gͥ hunc placa¬
bilẽ annũ tnsire sibi uacuũ sinat: quia pꝰ
ueniet dies reͥbutionis & ultionis iniqui
quia sic̃ ex dierum multitudine annꝰ ducit᷑
ita excollectione bonoꝵ om̃ĩũ illa electoꝵ in¬

Expanded text:
onfractis et contritis corde, dum desperatis spem tribuit, et poenitentibus regna promittit, ut ad regnum Dei veniant. Confractos dimittit in remissionem dum afflictis peccata relaxat; et qui captivus a diabolo tenebatur, et a paradiso exsulabat remissionem ei captivitatis suae praedicat, cum poenitentiam ei agere praecipit, ut ad regnum Dei, quod appropinquavit, redeat. Caecis visum annuntiat, cum eos, qui lumen cordis non habebant, luce suae praedicationis illuminat. Vel clausis carcere cordis praedicat apertionem, quando praecipit illis peccatorum coacabilis est hoc tempus reconciliationis et gratiae, in quo Deus omnes, qui ad poenitentiam convertuntur, placatus recipit. Nemo igitur hunc placabilem annum transire sibi vacuum sinat, quia post veniet dies retributionis, et ultionis iniquitquia sicut ex dierum multitudine annus dicitur, ita ex collectione bonorum omnium illa electorum in
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ indext̾a sua et inbrachiõ fortitudinis
suȩ. Sidedero tͥcicum tuũ ultra cibum mimi¬
dent et laudabt̃ dnm: & qui comportant il¬
lud bibent inatriis scĩs meis. Iuratio nanq
dĩ ĩnobilis assertio eius ẽ. dext̾a uͦ & brachiũ

Expanded text:
minus in dextera sua, et in brachio fortitudinis minus in dextera sua, et in brachio fortitudinis suae: Si dedero triticum tuum ultra cibum inimident, et laudabunt Dominum: et qui comportabunt illud, bibent in atriis sanctis meis. » Juratio namque Dei immobilis assertio ejus est. Dextera vero et brachium
Abbreviated transcription (Latin):
iuugit᷑ Q ui reminiseimini dñi ne taceatis
et nedetis silentiũ ei: donec stabiliat. & do¬
nec ponat iherłm laude int̾ra. Illi em̃ re¬
miniscant᷑ dm̃i: qui frequent̾ eum sui añ
cordis ocłos pia meditatione redueunt. Añ¬
quã uͦ scã ȩccłia intantã auctoritatẽ ubiq
ueniret: multa patiebat᷑ ab infidelib. Uñ
suaꝵ maures eius instant̾ ederent: do¬
nec stabiliret iherłm aidẽ statũ firmitatis
daret fluctuanti ȩccliȩ:et pon̾et eam laudẽ
int̾ra idẽ in hoc mundouibi ipsa fuerat op¬
ꝓbrium & subsannatio. Sed & nob̃ adhue
p̃cipit᷑. Sidm̃ipio desidio reminiscim᷑. ne tace¬
anius indefessis p̃cib adeum clamare. do
huiꝰ ipse stabiliat int̾ra beate soliditatis. et
pone̾t eam ibi laudem et głam. Quia uͦ hiͤ
qui nouam uitam ducunt loquit᷑ dñs ⁊ au¬
diamꝰ quid & de illis qui ꝑtinacit̾ inuestus¬
tate consistunt ꝓmittat. Seqͣr. Iurauit do¬

Expanded text:
jungitur: « Qui reminiscimini Domini, ne taceatisjungitur: « Qui reminiscimini Domini, ne taceatisdonec ponat Jerusalem laudem in terra. » Illi enim reminiscuntur Domini, qui frequenter eum ante sui cordis oculos pia meditatione reducunt. Antequam vero sancta Ecclesia in tantam auctoritatem ubique veniret, multa patiebatur ab infidelibus. Unde suarum in aures ejus instanter ederent, donec stabiliret Jerusalem, id est statum firmitatis daret fluctuanti Ecclesiae, et poneret eam laudem in terra, id est in hoc mundo, ubi ipsa fuerat opprobrium et subsannatio. Sed et nobis adhuc praecipitur, si Domini pio desiderio reminiscimur, ne taceamus indefessis precibus ad eum clamare, donhujus, ipse stabiliat in terra beatae solitudinis, et ponat eam ibi laudem et gloriam. Quia vero his, qui novam vitam ducunt, loquitur Dominus, audiamus, quid et de illis, qui pertinaciter in vetustate consistunt, promittat. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ñet et in religione ꝓfic̾e̾: & gauisus ẽ suꝑ
syon idẽ suꝑplebe fideliũ ds̃ eius. Quia uͦ
post hoc insingłis locis ꝑtotum orbẽ con¬
stititti fc̃ rectores eccłie ꝯuenient̃ subditur.¬
Suꝑ muros tuos iherłm ꝯstitui custodes:
tota die & totanocte ꝑpetuo ñ tacebunt. Mu¬
ri quippe iherłm munitiones disciplinaꝵ
eccłiȩ sũt. Suꝑ quos muros dñs eustodes to¬
tadie & tota nocte constituit: qͥa incong̾gati¬
onib religiosoꝵ p̃positos ordinauit. qui die
noctuq custodiant obseruantiam discipli¬
ne. ne sacrȩ institutionis muros subiecti tnͣs¬
g̾diantur. Qui ꝑpetuo ñ tacent: qͥa continu¬
is exhortationib ciues qui intra muros hu¬
uis ciuitatis cõmorant᷑ ad sinmet custodiã
monent: & contͣ sp̃alium imimicoꝵ insidi¬
as sedulo cautos reddunt. Uł ꝑdiẽ tempus
qui et inꝓsꝑis et in ad u̾sis religionis muriᷤ
ꝑuigiles obseruent:. ne ciuitatẽ scãm ex pan¬
te qualibet hostis irrumpat. Ubi apte sub¬

Expanded text:
erneret, et in religione proficere. Et gavisus est super Sion, id est super plebem fidelium Deus ejus. Quia vero post hoc in singulis locis per totum orbem constituti sunt rectores Ecclesiae, convenienter subditur muros tuos, Jerusalem, constitui custodes, tota die et tota nocte perpetuo non tacebunt. » Muri quippe Jerusalem munitiones disciplinarum Ecclesiae sunt. Super quos muros Dominus custodes tota die et tota nocte constituit, quia in congregationibus religiosorum praepositos ordinavit qui diu noctuque custodiant observantiam disciplinae, ne sacrae institutionis muros subjecti transgrediantur. Qui perpetuo non tacent, quia continuis exhortationibus cives, qui intra muros civitatis hujus commorantur, ad suimet custodiam monent, et contra spiritalium inimicorum insidias sedulo cautos reddunt. Vel per diem proqui et in prosperis et in adversis religionis muros pervigiles observent, ne civitatem sanctam ex parte qualibet hostis irrumpat. Ubi apte sub
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dñs indext̾a sua et inbrachio fortitudindᷤ
suȩ idẽ mimutabilit̾ sanxit inxp̃o quiẽ uir¬
tus eius dicens. Si dedero tͥticum tuũ ultra
cibum inimieis tius. idẽ ñ dabo ampliꝰ sacͥm
intelligentiã iudeis incibum anime: qͥa iam
scͥpt᷑as ult̾ius ñ intelligent. ex quo xꝑm qui
solus intelligentiam ipsaꝵ aꝑit reꝓbauer̃t.
& sibib̾int alieni uinũ tuũ idẽ ñ bibent
ultia iudei tuũ sp̃alem sensum. quo celitus
in ebriaris ut m̃te excedas do. qͥa qui tͥcicũ
tuũ idẽ sacri intellectus frugẽ ex latissimo
diuinoꝵ eloquioꝵ campo conggabũt come¬
dent illud ore cordis. et laudabt̾ dnm dicen¬
tes. benedicã dñm qui tͥbuit mͥ intellectũ:
et qui uinũ sp̃alis sensus ex unea scͥpturȩ
scẽ comportant. botros sententiaꝵ coad unã¬
do. bibent illud inatriis scĩs meis. idẽ inȩc¬
cłiȩ conuenticłis. et distributis fideliũordi¬
nib. Uł demones ft̃ mimici & aliem. Qui

Expanded text:
nus in dextera sua, et in brachio fortitudinis suae, id est immutabiliter sanxit in Christo, qui est virtus ejus, dicens: Si dedero triticum tuum ultra cibum inimicis tuis, id est non dabo amplius sacram intelligentiam Judaeis in cibum animae, quia jam Scripturas ulterius non intelligent, ex quo Christum, qui solus intelligentiam earum aperit, reprobaverunt. Et si biberint alieni vinum tuum, id est non bibent ultra Judaei tuum spiritalem sensum, quo coelitus inebriaris, ut mente excedas Deo, quia qui triticum tuum, id est sacri intellectus frugem ex latissimo divinorum eloquiorum campo congregabunt, comedent illud ore cordis, et laudabunt Dominum dicentes: « Benedicam Dominum, qui tribuit mihi intellectum . » Qui vinum spiritalis sensus ex vinea Scripturae sanctae comportant, botros sententiarum coadunando, bibent illud in atriis sanctis meis, id est in Ecclesiae conventiculis, et distributis fidelium ordinibus. Vel daemones sunt inimici et alieni, qui
Abbreviated transcription (Latin):
rũ sp̃alium filioꝵ habebit. In millenario
nun̾io ꝯsũmatio ẽ. & paruulꝰ ingentẽ for¬
tissimãt qͥa gentẽ uirtutũ ꝓferet p̃ualen¬
tem genti uitioꝵ. Uł tẽ qui in modico fide¬
lis extitit. suꝑ multa ꝯstituet᷑. E go dñs
intemꝑe eiꝰ subito faciã istud. Om̃e istd̃
qd nẽ ꝓmisi subito faciã absq difficulta¬
te: cum uen̾it tempꝰ qͦ fieridebet. Nai qͥe¬
qͥd de gentiũ uocatione pollicitus ẽ. & tem
uͥ tempꝰ ad uenit. Und̾ ñ ẽ dubiũ qͥn et ea
quȩ de futura sc̃oꝵ beatitudine subiunxit
fidelit̾ ad impleat ÷ mox ut tempꝰ affuerit
quo se facturũ ea ꝓmifit. Sequit᷑.¬

Expanded text:
. In millenario enim numero consummatio est. Et parvulus in gentem fortissimam, quia gentem virtutum proferet praevalentem genti vitiorum. Vel tunc qui in modico fidelis exstitit, super multa constituetur. « Ego Dominus in tempore ejus subito faciam istud. » Omne quod nunc promissi, subito faciam absquo difficultate, cum venerit tempus, quo fieri debet. Nam quidquid degentium vocatione pollicitus est et temubi tempus advenit. Unde non est dubium, quin et ea, quae de futura sanctorum beatitudine subjunxit, fideliter adimpleat, mox ut tempus adfuerit, quo se facturum ea promisit. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
lit eis. Ꝙ indurauit cor eoꝵ: qͥa grãm suã
qua molliri possent iuste substrat᷑. Oño
eñ cor eoꝵ indurasse ẽ: aduritia lib̾are
noluisse. sed eandẽ duritiã crese ꝑmifisse.
Nongͥ ad dm̃ s ad eos culpa refert᷑ erroriᷤ
et indurationis eoꝵ÷ qui sie excecari. et in¬
durari meruer̃t. Quia enĩ ñ exfide s tanꝗͣ
exoꝑib tumuer̃t: ipso suo tumore erraue¬
r̃t. et indurati st̃ ut ignorantes iusticiam
dĩ. et suam uolentes statuere. iusticie dĩ ñ
eẽnt fubiecti. hoc quippe ẽ errare auiis dĩ¬
et ñ timere eum. Qui cũq enĩ tam suꝑbe
sapuuit. ut sue uoluntatis uirib tm̃ existi¬
ment ẽẽ tͥbuendũ. ut negent sͥ ẽẽ necessari¬
um diuinũ adiutorium ad beneuitiendũ:
errant ꝓfecto auiis mandatoꝵ dñiet in¬
durato corde ñ timent eum. S eqͣr. Conu̾¬

Expanded text:
lit eis. Et induravit cor eorum, quia gratiam suam, lit eis. Et induravit cor eorum, quia gratiam suam, qua molliri possent, juste subtraxit. Domino enim cor eorum indurasse est a duritia liberare noluisse, sed eamdem duritiam crescere permisisse. Non igitur ad Deum, sed ad eos culpa refertur erroris et indurationis eorum, quia sic excaecari et indurari meruerunt. Quia enim non ex fide, sed tanquam ex operibus tumuerunt, ipso suo tumore erraverunt, et indurati sunt, ut « ignorantes justitiam Dei, et suam volentes statuere justitiae Dei non essent subjecti . » Hoc quippe est errare et non timere eum. Quicunque enim tam superbe sapiunt, ut suae voluntatis viribus tantum existiment tribuendum, ut negent sibi necessarium divinum adjutorium ad bene vivendum, errant profecto a viis mandatorum Domini, et indurato corde non timent eum. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
se. Ybiẽ relus tuus quo me sic̃ sponsã dili¬
gebas: & fortitudo qua de manu adu̾sarioꝵ
me liberabas. Duitissime enĩ iã ꝯtiniusti
compassionis erga me motus ed: ut de tarei
longa eaptiuitate me eriꝑes. Seq̃na nem̃¬
añe pat nr̃ a& abraham nescuiit nos .a.iseł
ignorauit nos. Tu domine pat̾ nr̃. redemp¬
tor nr̃. a scło nom̃ tuũ. Tues pat̾ nr̃ ÷ quia
abraham uł iarob euꝰ nos ẽẽ filios iacta¬
bamꝰ. nesciuit nos. nec dignatꝰ ẽ filios ag¬
nosc̾e quia te offendimꝰ. Tu es pat̾ nr̃: qͥa
genitꝰ isrł. Tu redemptor nr̃ qͥa sanguinẽ
ꝓͦ nob fudisti. Ascło nom̃ tuũ qͥa inpͥncipio
refert moyses. dm̃ singula quȩq ꝑu̾bũ
suũ qd̾ estu fecisse. qͣndo dix̃ fiat lux & fa¬
cta ẽ lux: cet̾aq similit̾ u̾bo ereauit. Seqͥꝵ¬
Qre errare nos fecisti dñe deuiis tius: indu¬
rasti eor nr̃m ne tim̾emuis te: Errare fecit
eos dñs: qͥa iusto iudicio deserint eos in
suꝑbia sua. et lum̃ intelligentiȩ abstu¬

Expanded text:
se. » Ubi est zelus tuus, quo me sicut sponsam diligebas, et fortitudo qua de manu adversariorum me liberabas? Diutissime enim jam continuistcompassionis erga me motus es, ut de tam longa captivitate me eriperes. Seqnoster, et Abraham nescivit nos, et Israel ignoravit nos; tu, Domine, Pater noster, Redemptor noster, a saeculo nomen tuum. » Tu es Pater noster, quia Abraham vel Jacob, cujus nos esse filios jactabamus, nescivit nos, nec dignatus est filios agnoscere, quia te offendimus. Tu es Pater noster, genitus Israel . » Tu Redemptor noster, quia sanguinem pro nobis fudisti. A saeculo nomen tuum. Quia in principio refert Moyses Deum singula quaeque per Verbum suum, quod es tu, fecisse, quando dixit: « Fiat lux, et facta est lux , » caeteraque similiter verbo creavit. Seqre errare nos fecisti, Domine, de viis tuis: indurasti cor nostrum, ne timeremus te? » Errare fecit eos Dominus, quia justo judicio deseruit eos in superbia sua, et lumen intelligentiae abstu
Abbreviated transcription (Latin):
respondet eis: & docet eas dicens. Ego qui
loquor iusticiam & ꝓpugnator sum adsal¬
uandũ. Ego qui loquor iusticiã÷ idẽ qui
hoc qđ iustum ẽ int̾ris doceo: udelicet
ut om̃s ꝑsuasionẽ seductoris respuant. &
uoluntatẽ creatoris faciant. & ꝓpugna¬
tor sum ad saluandũ : qͥa ꝓ salute hoĩum
pugno inpassione. contͣ hostem autiquũ.
Quo audito uirtutes angłicȩ qͣsi accepta
loquendi cum eo licentia: interrogant
Quare gͦ rubrũ ẽ indum̃tũ tuũ et uesti¬
m̃ta tua sic̃ calcantium intorcularr: Cũ
tante sis inquiunt potestatis et iusticie:
qͣre gͦ rubrũ ẽ indum̃tum tuũ. idẽ eur
tua caro cruentata ẽ. & uestim̃ta tuia siẽ
calcantrũ intoreulari: id ẽ corpus tuũ eur
simile ẽ cȩt̾is morientiũ corꝑib. Quib

Expanded text:
respondet eis, et docet eas dicens: « Ego, qui respondet eis, et docet eas dicens: « Ego, qui loquor justitiam, et propugnator sum ad salvandum. » Ego, qui loquor justitiam, id est qui hoc quod justum est in terris doceo, videlicet ut omnes persuasiones seductoris respuant, et voluntatem Creatoris faciant. Et propugnator sum ad salvandum, quia pro salute hominum pugno in passione contra hostem antiquum. Quo audito virtutes angelicae quasi accepta loquendi cum eo licentia interrogantQuare ergo rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua sicut calcantium in torculari? » Cum tantae sis, inquiunt, potestatis et justitiae, quare ergo rubrum est indumentum tuum, id est, cur tua caro cruentata est? Et vestimenta tua sicut calcantium in torculari, id est corpus tuum cur simile est caeteris morienti
Abbreviated transcription (Latin):
sione nurantiũ. Nam c̾nentes eũ dehoc mũ¬
do remanentẽ ad suꝑos: et mirant᷑ ad in ui¬
cem uł intra se dicentes. Quis ẽ iste qui ue¬
nit de edom. idẽ qui de t̾reno scło huc ad
nos ascendit : Edom qͥppe t̾renus int̾p̾ta¬
tur. Tinctis uestib idest eruentata carne
sanguine passionis. Bosra nan q tͥbulatio
sit exuirgine ⁊ nec tam̃ aliud indum̃tũ
eius ẽ: atq aliud ipse. Nam nr̃m quoq
uestim̃tũ caro dr̃ ⁊ sed̃ tam̃ ipsi nos sumꝰ ca¬
ro qua uestim᷑. Iste formosus instola suat
idẽ nullã prorsus inassumꝑta humanita¬
te peceati deformitatẽ habens mira scĩtatis
pulchritudine fulget inea. Gradiens in młi¬
titudine fortitudinis suȩ: idẽ multiplici
sua uirtute g̾ssum oꝑationis sue potent̃
agens. Uł iste formosus instola sua adẽ speci¬
tes pͥmo deliberant: ostendentes qͥa discunt
& diuinã scientiam appetunt. Unde qͥa dix¬
erant. qͥs ẽ iste : mox ipse iħe appropinqͣns

Expanded text:
de hoc mundo remeantem ad superos, mirantur ad invicem vel intra se dicentes: Quis est iste, qui venit de Edom? id est qui de hoc terreno saeculo huc ad nos ascendit? Edom quippe terrenus interpretatur. Tinctis vestibus, id est cruenta carne sanguine passionis. Bosra namque tribulatio sit ex Virgine, nec tamen aliud indumentum ejus est, atque aliud ipse. Nam nostrum quoque vestimentum caro dicitur, sed tamen ipsi nos sumus caro, qua vestimur. Iste formosus in stola sua, id est nullam prorsus in assumpta humanitate peccati deformitatem habens, mira sanctitatis pulchritudine fulget in ea. Gradiens in multitudine fortitudinis suae, id est multiplici sua virtute gressum operationis suae potenter agens. Vel: iste formosus in stola sua, id est specites primo deliberant, ostendentes quia discunt, et divinam scientiam appetunt. Unde quia dixerant: Quis est iste? mox ipse Jesus appropinquans
Abbreviated transcription (Latin):
nient ad te eurui. filii eoꝵ qui humiliauert̃
te: et adorabunt uestigia pedum tuoꝵ om̃s
qui detrahebant tibi. Curui idẽ humiliati
uenert̃ penitentes adexcłiam filii ꝑsecutoꝵ.
qui affligentes humiliauerant eamł&e om̃s
qui temꝑe ꝑsecutionis detrahebant ei. ubi
pax data ẽ. cornert̃ adpedes eus postrilan¬

Expanded text:
nient ad te curvi filii corum, qui humiliaverunt te, et ado abunt vestigia pedum tuorum omnes, qui detrahebant tibi. » Curvi, id est humiliati venerunt poenitentes ad Ecclesiam, filii persecutorum, qui affligentes humiliaverunt, eam, et omnes qui tempore persecutionis detrahebant ei, ubi pax data est, corruerunt ad pedes ejus veniam postulan
Abbreviated transcription (Latin):
ant et in habitent᷑ ab eo. Has enĩ ciuitates
ne ad p̃dictos fortes iusticiȩ. idẽ ad scõs p̃di¬
filii ꝑegͥnoꝵ agͥcole et uinitores ur̃i erunt.
Uos autẽ sac̃dotes dni uocabimini: minis¬
tri dñidĩ nr̃i dicet᷑ uob. Fortitudinẽ geis¬
quippe ado pͥus et aconu̾satione isrł erant
gentiles. Qui postqͣm stetert̃ infide. mul¬
ti eoꝵ p̃lati ft̃ excłiis: et pauer̃t pecora istoꝵ
fortiũ iusticiȩ. idẽ ppłos qͦs ad fidẽ apłi conu̾¬
terant. F ilii quoq ꝑegͥnoꝵ illi fuert qui car¬
nalit̃ abinfidelib parentib geniti deserue¬
rt̃ errores eoꝵ uenientes ad xꝑm. Qui faili
st̃ agͥcole & iunitores: qm̃ agrum dĩ qui est
ppłs fidelium et uineã quȩ ẽ homo ligonib
idẽ sacra ei dantes cũ magni honoris pͥuile.¬
gio fcͣ uocati. et ministri eiꝰ dicti: qͥa ipsis soł¬
defert᷑ auctoritas. Ipsisq dantib et minis¬
trantib qͥcqͥd ht̃ sũscepit ȩccłia. Unde & illd̃

Expanded text:
ant et inhabitentur ab eo. Has enim civitates ne ad praedictos fortes justitiae, id est ad sanctos praedifilii peregrinorum agricolae et vinitores vestri erunt.Vos autem sacerdotes Domini vocabimini: Ministri Dei nostri dicetur vobis: fortitudinem genquippe et a Deo prius et a conversatione Israel erant gentiles. Qui postquam steterunt in fide, multi eorum praelati sunt Ecclesiis, et paverunt pecora istorum fortium justitiae, id est populos, quos ad fidem apostoli converterant. Filii quoque peregrinorum illi fuerunt, qui carnaliter ab infidelibus parentibus geniti deseruerunt errores eorum venientes ad Christum. Qui facti sunt agricolae et vinitores, quoniam agrum Dei, qui est populus fidelium, et vineam, quae est homo, ligonibus otes Domini, id est sacra ei dantes cum magno honoris privilegio sunt vocati, et ministri ejus dicti, quia ipsi defertur auctoritas, ipsisque dantibus et ministrantibus quidquid habet, suscepit Ecclesia. Unde et illud
Abbreviated transcription (Latin):
amma qͥsq electus indño. qui gaudẽ uolu¬
it in scło: cum mortale hoc induerit. ĩmortali¬
tatẽ. Nam dum hic uiu̾e̾t indutusẽ uestim̃to
tione. Qum eñi uestim̃to indumͣ exomĩ par¬
te eircum dam̃. Igit᷑ uestim̃to salutis induitͥ
quis qͥs alanguore peccati ꝑ dĩ grãm undig
custodit᷑: et indum̃to iusticiȩ cireum datur.
qui undiq bono oꝑe ꝓtegit᷑. ut nulła partẽ
actionis sue peceato nudam relinqͣ̃t. Nam
qui maliis actionib iustus ẽ. in aliis iniustꝰ:
qͣsi unũ latꝰ oꝑuit. aliud nudauit. Qui
undiq incunctis oꝑib suis iustꝰ ẽ: hoc indu¬
m̃ito iusticiȩ circun datꝰ ẽ. & tali ueste indu¬
ta ẽ electoꝵ eccł̃ia uelut ȩt̾ni regis sponsa:
p̃ciosis uirtutib cũ monilib ad ornata:
decorata. Bene autẽ subnectit᷑. S̾ ic̃ enim¬

Expanded text:
carne quisquis electus in Domino, qui gaudere noluit in saeculo, cum mortale hoc induerit immortalitatem. Nam dum hic viveret, indutus est vestimento tione. Cum enim vestimento induimur, ex omni parte circumdamur. Igitur vestimento salutis induitur, quisquis a languore peccati per Dei gratiam undique custoditur: et indumento justitiae circumdatur, qui undique bono opere protegitur, ut nullam partem actionis suae peccato nudam relinquat. Nam qui in aliis actionibus justus est, in aliis injustus, quasi unum latus operuit, aliud nudavit. Qui ergo undique in cunctis operibus suis justus est, hoc indumento justitiae circumdatus est. Et tali veste induta est electorum Ecclesia, vel aeterni Regis sponsa pretiosis virtutibus, quasi monilibus adornata, decorata. Bene autem subnectitur: VE
Abbreviated transcription (Latin):
et ex eo regnũ dĩ euangłizatur. P ropħe
enim silere ceꝑunt temꝑe ioħis: ubi euan¬
głica p̃dicatio sumpsit exordium. Quotẽ¬
ꝑe iustus quẽ syon expectabat ut splen¬
dor eg̾ssus ẽ deutero uirguus : quia mer
pastorib natiuitatẽ eiꝰ cum magna clari¬
tate apparens angłs nuntiauit: et magi
stellam eius ioriente iudert. Et ut lampaᷤ
accensus ẽ: qͥa limnine miracłoꝵ & doct̾ne
clarus mundo resplenduit. atq fugata
obscuritate peccati humano geni gr̃ȩ suȩ
lum̃ intulit. Non cessauit gͦ ꝓͦpħa loqui
ꝓpter syon donec egcłetur. ut splendor uistꝰ
enis: quia necesse fuit ut fideles illiꝰ temꝑiᷤᷤ
hab̾ent ꝓpħicum sermonẽ. cui bene facien¬
tes attencdent qͣsi lucerne lucenti in caligi¬
noso loco: donec dies aduentus saluatoriᷤ
illuscẽt. & sol iusticiȩ mundũ ir radiaret.
Post eiuꝰ modi fut᷑um splendorẽ. apte sub¬
bt̃ eum: qͥa sic̃ lamꝑas accendet᷑ ut omĩb
resplendeat. Seqͣr. & uocabit᷑ tͥ nom̃

Expanded text:
et ex eo regnum Dei evangelizatur . » Prophetae enim silere coeperunt tempore Joannis, ubi evangelica praedicatio sumpsit exordium. Quo tempore justus, quem Sion exspectabat, ut splendor egressus est de utero Virginis, quia mox pastoribus nativitatem ejus cum magna claritate apparens angelus nuntiavit, et magi stellam in Oriente viderunt. Et ut lampas accensus est, quia lumine miraculorum et doctrinae clarus mundo resplenduit, atque fugata obscuritate peccati humano generi gratiae suae lumen intulit. Non cessavit ergo propheta loqui propter Sion, donec egrederetur ut splendor justus ejus, quia necesse fuit, ut fideles illius temporis haberent propheticum sermonem, cui benefacientes intenderent quasi lucernae lucentes in caliginoso loco, donec dies adventus Salvatoris illucesceret, et sol justitiae mundum irradiaret. Post cujusmodi futurum splendorem apte subbunt eum, quia sicut lampas accendetur, ut omnibus resplendeat. Sequitur. « Et vocabitur tibi nomen
Abbreviated transcription (Latin):
Ego uob̃eum sũ omĩb dieb usq ad consũ¬
mationẽ scłi. S edextẽ nom̃ eiꝰ uocatũ est
uoluntas mea inea qͥa d̾s inplebe sua uo¬
dum auxilio gr̃ȩ destituta ẽẽt implere
neqͥuerat. & t̾ra cordis eius ñ uocabitur
amplius desolata. sed uocabit᷑ habitata:

Expanded text:
Ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . » Sed extunc nomen ejus vocatum est: Voluntas mea in ea, quia Deus in plebe sua vodum auxilio gratiae destituta esset, implere nequiverat. Et terra cordis ejus non vocabitur amplius desolata, sed vocab
Abbreviated transcription (Latin):
germinat: sic dñs d̾s g̾minabit iusticiã
& laudem coram uniu̾sis gentib. Namsi¬
cut t̾ra germ̃ suũ: ita fidelis anima ger¬
men bone cogitationis ꝓfert inopꝰ et sicutt
ortus sem̃ suũ germinat. ita m̃s electoꝵ sus¬
ceptum sem̃ diuni u̾bi ꝓducit infructũ
actionis. Sed hoc face̾ ds nr̃ quia ipse dat
electis suis ut hoc faciant. Atq ita iustici¬
am recte uiuendi et laudem p̃dicationis
omib quȩ sub celo st̃ gentib. electi ꝓnunti¬
ant. P ost hec ysaias ꝑsonam omĩum ꝓpħaꝵ

Expanded text:
sic Dominus Deus germinabit justitiam, et laudem coram universis gentibus. » Nam sicut terra germen suum, ita fidelis anima germen bonae cogitationis profert in opus. Et sicut hortus semen suum germinat, ita mens electorum susceptum semen divini verbi producit in fructum actionis, sed hoc facere Deus dicitur, quia ipse dat electis suis, ut hoc faciant. Atque ita justitiam recte vivendi et laudem praedicationis omnibus, quae sub coelo sunt, gentibus electi pronuntiant. Post haec Isaias personam omnium prophetarum
Abbreviated transcription (Latin):
ci a quia ñ solũ animaꝵ sed etcorꝑum beati¬
tudine gaudebt ꝑpetua: et ꝓtemꝑali tͥstieia
erit eis sempit̾na lȩticia. In t̾ra sua dupplicia
possidebt̃: ut inipsa quoq carne gaudeant.
inqua ꝓ dño dolores et crueratꝰ ꝑtulert̃. Nec
mirũ susta cõmutatio ab utraq parde fiat.
ut et reꝓbi qui nẽ exultant atq głant᷑ duppli¬
ei tc̃ ꝯfusione teneant᷑. & electi qui nẽ tͥstes et
abiecti st̃ dupplicia bona possideant: qͥa dñs
nr̃ diligit uidicium: & qđ iustũ ẽ utrisq red¬
det. Et rapinam detestat᷑ in holocausto: ut fa¬
eͥficia udeoꝵ respuat. quȩ illi ex rapinis ⁊ ꝑ
fraudẽ ad̾ quisitis offerebant᷑. et om̃s elemosiuaᷤᷤ
et oblationes que fiunt ex rapto reꝑbet: qͣm¬
uingit xꝑs. Et dabo opus eoꝵ inu̾itate: &
fedus ꝑpetuũ feriã eis. Dedit eñĩ opꝰ eoꝵ uiu̾
tate ÷ ut nequaqͣm sic̃ in lege fieret umbra u̾i¬
tatis. sed e̾e̾t ipsa u̾tas. & fedus siue pactum

Expanded text:
nt, quia non solum animarum, sed et corporum beatitudine gaudebunt perpetua, et pro temporali tristitia erit eis sempiterna laetitia. In terra sua duplicia possidebunt, ut in ipsa quoque carne gaudeant, in qua pro Domino dolores et cruciatus pertulerunt. Nec mirum, si ista commutatio ab utraque parte fiat, ut reprobi, qui exsultant atque gloriantur, duplici tunc confusione teneantur, et electi, qui nunc tristes et abjecti sunt, duplicia bona possideant: quia Dominus noster diligit judicium, et quod justum est utrisque reddet. Et rapinam detestatur in holocausto, ut sacrificia Judaeorum respuat, quae illi ex rapinis et per fraudem acquisita afferebant, et omnes eleemosynas et oblationes, quae fiunt ex rapto, reprobet, qjunxit: « Et dabo opus eorum in veritate, et foedus perpetuum feriam eis. » Dedit enim opus eorum in veritate, ut nequaquam, sicut in lege, fieret umbra veritatis, sed esset ipsa veritas. Et foedus sive pactum
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi columbe gͦ ad fenestras sua st̃. qui ni¬
chil in hoc mundo concupisẽt: qui omĩa sim¬
plicit̾ aspiciunt: et inhis quȩ uident ra¬
pacitatis studio ñ trahunt᷑. At contra miluꝰ
et ñ columba ad fenestras suas ẽ: qui ad ea
quȩ ocłis considat rapacitatis desidio ane¬
lat. Quia uͦ ꝑ istos. mundus uniu̾sus dm̃
erat cogniturus: apte mox subdit. Me eñi¬

Expanded text:
Quasi columbae ergo ad fenestras suas sunt, qui niQuasi columbae ergo ad fenestras suas sunt, qui nihil in hoc mundo concupiscunt, qui omnia simpliciter aspiciunt, et in his quae vident, rapacitatis studio non trahuntur. At contra milvus et non columba ad fenestras suas est, qui ad ea quae oculis considerat, rapacitatis desiderio anhelat. Quia vero per istos mundus universus Deum erat cogniturus apte mox subdit: VE
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m erit mnuster ur̃. De quib ad miran¬
do subiungit᷑. Qui ft̃ isti qui ut nubes uo
lant ÷ & quasi columbe ad fenestras suas
Ri ecte p̃dicatores noui testam̃ti nuibib assi¬
milantur ⁊ quia u̾bis pluunt miraculis
choruseaut. Qui uolare ut nubes dietift᷑
quia int̾ra uuentes. extra t̾ram fuit on¬
ne qł egert̾. Unde ꝑquandam nubẽ dr̃.
In carne ambulantes. ñ scdm carnẽ milita¬
mus. Priores et enĩ patͤs coniugiis ute ban.¬
tur⁊ filios ꝓ creabant÷ substantias posside¬
baut: cure rei familiaris intendebant.
Istos uͦ uidens ꝓpħa t̃rena despice̾. m̃te celesti¬
b ꝓpinquare. uerbis pluere. miraculis cho¬
ruscare: et qͦs at̾renis contagiis et scã cog¬
tatio et sublimis uita suspendat. hos ꝓfecto
uolantes pariter et nubes appellat. Fenestre
autẽ nr̃e sunt ocłiquia ꝑipsos anina respi¬
cit qł ext̾uis coneupiseit. Columbauͦ sim¬
plex ẽ animal: atq a malitia fellis alienũ.

Expanded text:
vestrum, erit minister vester . » De quibus admiranvestrum, erit minister vester . » De quibus admirando subjunglant et quasi columbae ad fenestras suas? » Recte praedicatores Novi Testamenti nubibus assimilantur, quia verbis pluunt, miraculis coruscant. Qui volare ut nubes dicti sunt, quia in terra viventes extra terram fuit omne quod egerunt. Unde per quamdam nubem dicitur: « In carne ambulantes non secundum carnem militamus . » Priores etenim patres conjugiis utebantur, filios procreabant, substantias possidebant, curae rei familiaris intendebant. Istos vero videns propheta terrena despicere, mente coelestibus propinquare, verbis pluere, miraculis coruscare, quos a terrenis contagiis et sancta cogitatio, et sublimis vita suspenderat, hos profecto volantes pariter et nubes appellat. Fenestrae autem nostrae sunt oculi, quia per ipsos anima respicit, quod exterius concupiscit. Columba est simplex animal, atque a malitia fellis alienum.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ uenturũ ꝑ ꝓpħiam p̃scierũt: Cong̾gatuꝵ
gͦ eccłiȩ onĩe pecus cedar. eum uniu̾sa genti¬
litas ad fidem adducit᷑ ÷ et apłi mministrãt
ei arietes nabaioth dum iudeos ad eam cõ¬
uertunt. Et hec pecora cedar uł arietes
nabaioth. offerunt᷑ gratum dõ seruitiũ
id ẽ sacrificium inaltari fidei. Nampla¬
cabile altare dĩ fides ẽ ihu xp̃i. qͣm iuxta
apłm ꝓposuit d̾s ꝓpitiationẽ ꝑfidem insã¬
guine ipsius. In hoc altari offert᷑ dõ omis
ppłs electorũ dum exhibent corꝑa sua hos¬
tiam tiiuentẽ. scam̃. dõ placentem. Dumq
urundus omĩs arꝑo conu̾titur. glorificat ip
enim tanquã filius ẽ indomo sua÷ quȩ do¬
mus sumꝰ nos. Posfumus autẽ arietes naba¬
ioth idẽ ꝓpħiȩ specialit̾ apłos intellige: de
quib olim ꝓpħia dixerat. afferte dño filios
arietum: & holocausta medulata offeramtͥ
cum incenso arietum. Quiministrant ȩccłiȩ
nixta sermonẽ dñi dicentis. Quimaior ẽ

Expanded text:
gatur ergo Ecclesiae omne pecus Cedar, cum universa gentilitas ad fidem adducitur; et apostoli ministrant ei arietes Nabaioth, dum Judaeos ad eam convertunt. Et haec pecora Cedar vel arietes Nabaioth offeruntur Deo gratum servitium, id est sacrificium in altari fidei. Nam placabile altare Dei fides est Jesu Christi quam juxtaproposuit Deus propitiationem per fidem in sanguine ipsius . » In hoc altari offertur Deo omnis populus electorum, dum « exhibent corpora sua hostiam viventem, sanctam, Deo placabilem » Dumque mundus omnis a Christo convertitur, glorificat ipsenim « tanquam filius est in domo sua, quae domus sumus nos . » Possumus autem arietes Nabaioth, id est prophetiae specialiter apostolos intelligere, de quibus olim Propheta dixerat: « Afferte Domino filios arietum . » Et: « Holocausta medullata offeram tibi cum incenso arietum . » Qui ministrant Ecclesiae juxta sermonem Domini dicentis: « Qui major est
Abbreviated transcription (Latin):
dedit me: quasi sponsũ decoratum corona &
qͣsi sponsã ornaram monilib sius. Se gaui¬
surũ in dño et beatam animã suã indõ ex ul¬
taturã dicit: quia et̾nalit̾ inpatre gaudebit
sedens ad dext̾am maiestatis in excelsis. Et
quare gaudebit meo: Quia induit eũ ues¬
tim̃to salutis. idẽ misit eum insimmilitudinẽ
carnis peccati ut cont᷑ om̃s uitioꝵ languo¬
res indum̃to salutis. idẽ sacro scã carne sua¬
munitus ẽẽt : ne ad int̾iora eius temptatio
diabolica penetraret. Uestimento salutis ac sa¬
nitatis ẽ indutus. quia nichil contͣdictionis.
nichil uicii temptantis massũpta carne toła¬
unt÷ et indum̃to iusticiȩ circun datus ẽ. qͥa
omẽm iusticiã et sẽitatem habuit mnearne
qua se induit. Et hoc indum̃to eircũdatus
ẽ sic̃ sponsus eccłie: decoratus corana sempit᷑ni
regni. Quia uͦ una ꝑsona ẽ ipse & ȩccłia ÷ cir

Expanded text:
dedit me quasi sponsum decoratum corona, et quasi sponsam ornatam monilibus suis. » Se gavisurum in Domino et beatam animam suam in Deo exsultaturam dicit, quia aeternaliter in Patre gaudebit sedens ad dexteram majestatis in excelsis. Et quare gaudebit in eo? Quia induit me vestimento salutis, id est misit eum in similitudinem carnis peccati, ut contra omnes vitiorum languores indumento salutis, id est sacrosancta carne munitus esset, ne ad interiora ejus tentatio diabolica penetraret. Vestimento salutis, ac sanitatis est indutus, quia nihil contradictionis, nihil vitii tentantis in assumpta carne toleravit, et indumento justitiae circumdatus est, quia omnem justitiam et sanctitatem habuit in carne, qua se induit. Et hoc indumento circumdatus est sicut Sponsus Ecclesiae decoratus corona sempiterni regni. Quia vero una persona est ips
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ macłe peccatoꝵ. eoꝵ suꝑ carnẽ meã: & oĩa
indum̃ta mea idẽ totum corpꝰ meũ alieno¬
rũ sordib peccatoꝵ inquinaui: ñ quia ipse
contaminatꝰ sit nr̃is imqͥtatib. sed qͥa omĩũ
nr̃m delicta solus ut deleret accepit: et passi¬
ones atq contumelias et abiectiones quȩ ei ᷤ
sed talib u̾bis ostendit᷑ pugnasse contra illos
atq uicisse ipsos et occidisse. Qui adhuc sub
uator. p̃uidebat incorde suo diẽs ultionis.
quo se ꝑtitum & nespasianũ de suis ꝑsecuto¬
rib uideis uindicaret. &. annũ quo eis retͥ¬
bueret uenientẽ c̃nebat. Unde & eadẽ pas

Expanded text:
carnem meam: omnia indumenta mea, id est totum corpus meum alienorum sordibus peccatorum inquinavi. Non quia ipse contaminatus sit nostris iniquitatibus, sed quia omnium nostrorum delicta solus, ut deleret, accepit, et passiones atque contumelias et abjectiones, quae eis sed talibus verbis ostenditur pugnasse contra illos, atque vicisse illos et occidisse. Qui adhuc subjvator, praevidebat in corde suo diem ultionis, quo se per Titum et Vespasianum de suis persecutoribus Judaeis vindicaret, et annum, quo eis retribueret, veni
Abbreviated transcription (Latin):
accipient. Hinc paulꝰ ait. Hos om̃s reuela¬
ta facie głam dm̃i sꝑeculantes: in eandẽ ima¬
ginem transformamͣ. D ictum etiã aute nos
est. qͥa nec sol nec luna deinceps occasum
petent. Sed in locis quib creati ft̃ sine fine
manebt̃: ne si ad occasum uen̾ĩt aliquid
fortasse claritatis his qui apud inferos dãp¬
nati fuerint p̃beant. Cum enim nox ultͣ
ñ sit futura. sed ꝑpetuus dies: constat quia
sol ultͣ ñ oecidst. nec luna minuet᷑. Qm̃ tẽ
et᷑ ÷ qm̃ ipsa iã subsole ñ erit nec lumine
solis egebit. sed ds erit ei inlucem sempit̾¬
nani. ut splendore creatoris inȩt̾num ꝑfru¬
atur et lumini c̾ato ñ subiciat᷑. Q eum ad
hanc felicitatem ꝑuen̾it complebunt᷑ id
ẽ finient᷑ dies luctus eiꝰ: qͥa iuxta ioħem
neq luctus neq elamor. neq dolor. erit ul¬

Expanded text:
elata facie gloriam Domini speculantes in eamdem gloriam transformamur . » Dictum etiam ad nos est, quia nec sol nec luna deinceps occasum petent, sed in locis, quibus creati sunt, sine fine manebunt, ne si ad occasum venerint, aliquid fortasse claritatis his, qui apud inferos damnati fuerunt, praebeant. Cum enim nox ultra non sit futura, sed perpetua dies; constat quia sol ultra non occidet, nec luna minuetur quoniam etur, quoniam ipsa jam sub sole non erit, nec lumine solis egebit, sed Deus erit ei in lucem sempiternam, ut splendore Creatoris in aeternum perfruatur, et lumini creato non subjiciatur. Et cum ad hanc felicitatem pervenerit, complebuntur, id est finientibus dies luctus ejus, quia juxta Joannem: « Neque luctus neque clamor, neque dolor erit ul
Abbreviated transcription (Latin):
tor erit. Nullꝰq denumero iustoꝵ ꝑire pot̾it:
sed de sua salute grãs et laudes. conditori si ne
lucendũ ꝑdiem. nec splendor lune illumi¬
nabit te: sederit tibi dñs inlucẽ sempit̾nam:
et ds̃ titus ingłam tuã. Non occidet ultra sol
tius & luna tua non minuet᷑: quia dñserit

Expanded text:
tor erit, nullusque de numero justorum perire poterit, tor erit, nullusque de numero justorum perire poterit, sed de sua salute gratias et laudes Conditori sine lucendum per diem, nec splendor lunae illuminabit te, sed erit tibi Dominus in lucem sempiternam, et Deus tuus in gloriam tuam: non occidet ultra sol tuus, et luna tua non minuetur; sed erit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ferrũ migne fit ignis. qͣnoo ueheñtter in¬
flamat᷑. Sed tẽ ueruis er̃t iusticia p̃positi eiꝰ:
qͣndo ipsũ iusticiȩ fontẽ cernentes fient ei si¬
nules: quia iã nullas inse reliquias in iusticiȩ
uł mm imas habebunt. Unde et subdrtr.¬
Non audiet᷑ ultra mniquitas int̾ra tua ⁊ uasti¬
tas et contͥcio int̾minis tus. In illa eñ t̾ra ui¬
uentium uͥ tẽ habitabit eccl̃ia nun qͣm audi¬
etur miquitas: quia nullus iã ex filiis eius
peccabit. Nec audiet᷑ uastitas & contͥcio int̾im¬
nis eiꝰ: quia incursus hostium nullꝰ ad erit.
qui felicẽ illam regionẽ abulla parte uastet
et contetat. Seqͣñ. Et occupabit salus mu¬
ros tuos. & portas tuas laudatio. ¶urieccłiȩ
qui nc̃ freqͣnt᷑ ab hostib pulsant᷑. munim̃ta¬
planctꝰ audit᷑. scĩ p̃dicatores ft̃: qui millã eos
qͥ adfidẽ ueniunt intͦduẽt. & eos lugent qui
ꝑeunt. S ed tẽ muros enis occupabit salus. &¬
portas eiꝰ laudatio: cum iam nullꝰ impugna¬

Expanded text:
o vehementer inflammatur. Sed tunc verius erunt justitia praepositi ejus, quando ipsum justitiae fontem cernentes fient ei similes, quia jam nullas in se reliquias injustitiae vel minimas habebunt. Unde et subdittra iniquitas in terra tua, vastitas et contritio in terminis tuis. » In illa enim terra viventium, ubi tunc habitabit Ecclesia, nunquam audietur iniquitas, quia nullus jam e filiis ejus peccabit. Nec audietur vastitas ei contritio in terminis ejus, quia incursus hostium nullus aderit, qui felicem illam regionem ab ulla parte vastet et conterat. Sequitur: « Et occupabit salus muros tuos, et portas tuas laudatio. » Muri Ecclesiae, qui nunc frequentplanctus auditur, sancti praedicatores sunt, qui in illam eos, qui ad fidem veniunt, introducunt, et eos lugent, qui pereunt. Sed tunc muros ejus salus occupabit, et portas laudatio, cum jam nullus impugna