comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m̃toꝵ curatio. Cirurgia ferram̃toꝵ incisio. Nam ferro erciduntꝰ que medica¬
m̃toꝵ ñ senserint medicinã. Antiqͥor aũt a medicina herbis tantũ et suctis erai
Talis enĩ medendi usus cepit. deuide ferro et ceteris medicam̃tis. Om̃is au̾t
curatõ aut exꝯtraruis aut ex similib adhibet᷑. Ex contiariis. ut frĩdũ calido. ut
humido siccũ. sic̃ et in homine suꝑbia sanari ñ p isibuiilitate sauetꝰ. Exsi
milibus uͦ sic̃ ligam̃tũ uł rotundo uulneri rorundũ. uł ob longuo ob longũ
ad ponit᷑. Ligati eñi ip̃a nõ eadẽ membris et uuln̾ib om̃ib so similis simili
coaptat᷑. que duo &̃ ip̃a adiutoria nominib suis significant. Nam antiaotũ

Expanded text:
mentorum curatio. Chirurgia ferramentorum incisio; nam ferro exciduntur quae medicamentorum curatio. Chirurgia ferramentorum incisio; nam ferro exciduntur quae medicamentorum non senserint medicinam. Antiquior autem medicina herbis tantum et sucis erat. Talis enim medendi usus coepit, deinde ferro et ceteris medicamentis. Omnis autem curatio aut ex contrariis aut ex similibus adhibetur. Ex contrariis, ut frigidum calido, vel humido siccum; sicut et in homine superbia sanari non potest, nisidum, vel oblongo oblongum adponitur. Ligatura enim ipsa non eadem membris et vulneribus omnibus, sed similis simili coaptatur, quae duo etiam ipsa adiutoria nominibus suis significant. Nam antidotum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ quocũq loco nisi ubi sanguis aduenerit. qr om̃e qͥ putrescit nisi calidũ et hu¬
midũ fucrit qd̾ ẽ sangius. puetrefieri ñ p̃. Sanies aũr et tabes sibi difter̃. Nue¬
re eñi sanie uiuor ẽ.tabe mortuoꝵ. Cicatrix ẽ obductõ uulneris natiuralẽ co¬
lorẽ partib suans. Dicta q obducar uulnera atq obcecar. De remedus. et medi
edicine curatõ sꝑnenda nõ ẽ. Me minimꝰ eñi et esaiam erechie languen¬
ti aliquid medicunale mandasse. Et paulo apłs thimoteo modicũ uinũ
p̾desse dix̾. Curatõ au̾t morboꝵ trib genib constat. Farmatia. quã latini me
dicamina uocant. Cirurgia. quã latini manuũ oꝑationẽ appellant. Manus eñi
apud grecos ciros uocatur. Dieta. quã latini regulã nimꝰpant. ẽ eñi obsuatõ le¬
gis et uite. Sunt auͣt ommi curatõni species tres. Primũ genus diericũ. Scdir¬
formaticũ. Terciũ cirurguũ. Dieta ẽ obsuatõ legis ac uite. Farmacia ẽ medica¬

Expanded text:
in quocumque loco, sed ubi sanguis advenit. S 173 midum fuerit, quod est sanguis, putrefieri non potest. Sanies autem et tabes sibi differunt. Fluere enim sanie vivorum est, tabe mortuorum. Cicatrix est obductio vulneris, naturalem colorem edicine curatio aspernenda non est: meminimus enim Isaiam Ezechie languenti aliquid medicinale mandasse et Paulus apostolus. Timotheo modicum vinum prodesse dixit. Curatio igitur morborum tribus generibus constat. Phardicamina vocant: Chirurgia, quam Latini manuum operationem appellant; manus enim apud Graecos χείρ vocatur: Diaeta, quam Latini regulam nuncupant; est enim observatio legis et vitae. Sunt autem omni curationi species tres: primum genus diaeticum, sticum, tertium chirurgicum. Diaeta est observatio legis et vitae. Pharmacia est medica
Abbreviated transcription (Latin):
tentet᷑: et iuuat̾. C olera nãq greci uociuer qd uniꝰ diei spacio t̾minet᷑. Unde
et colera ro ẽ fellicula nominata ẽ. hoc ẽ fellis effusio. Greciem̃ fel colem
dicu auelancosi dicta eo qd̃ fit ex nigri sanguiis fece ad mixta abiinda
da fellis. Greci em̃ melmn ingrũ uocant. felaũtꝰ eolent appellint. Sangisis lãn¬
ne uocat᷑ꝰ pd suauis sit. Unde et homines quib dñat᷑ sanguis dulces et hle¬
his eñi q̃tior humorib regunt᷑ sani et ex ip̃is ledunt᷑ infirmmi. Dum eñi ampliꝰ

Expanded text:
tetur, et iuvetur. Choleram greci vocaverunt, quod unius diei spatio terminetur; unde tetur, et iuvetur. Choleram greci vocaverunt, quod unius diei spatio terminetur; unde et cholera, id est fellicula nominata est, hoc est fellis effusio. Greci enim fel, colen dicunt melancholia dicta, eo quod sit ex nigri sanguintia fellis: Graeci enim melan nigrum vocant, fel autem cholen appellant. Sanguis Latine vocatus, quod suahis quattuor humoribus reguntur sani, ex ipsis laedu
Abbreviated transcription (Latin):
egritudinũ qualitatib. artis curã rationabilit̾ ꝑscrutatꝰ ẽ. Enpirici em̃ exꝑit᷑¬
ciã solã sectant᷑. Logici: exꝑientie rationẽ adiungunt. metotici nec elem̃toꝵ patid¬
humido. qd ẽ sanguis. unde et sanitas dicta ẽ. quasi sangiunis statꝰ. A cobi
gn̾ali uocabło om̃s passiones corporis otinent᷑. q inde ueteres morbũ nomina¬
uer̃. ut ipsa appellatõne mortis ium q̃ ex eo nascit᷑ demonstraret. Inter sanititẽ.
au̾r et morbũ media ẽ curatõ. que nisi morbo congruar ñ ꝑduc ad sanitatẽ. Mdor¬
bi om̃s ex quatuor nascuntꝰ humorib. Idẽ ersanguine. et felle. me lancolia
et fleginate.er ipsis em̃ reguntꝰ sam. ex ex ipsis leduntꝰ infirmm. Dũ enĩ am¬
pliꝰ extra cursũ nature creuerĩt. egͥtudines faciũt. Sic̃ au̾t . iiiͦi. s̃ elem̃ti. sic et¬
q̃tuors̃ humores. et unusqͥsq humor suũ elementũ imitatꝰ sangius aerẽ. Colera

Expanded text:
ram rationabiliter perscrutatus est. Enpirici enin experientiam solam sectantur: Logici experientiae rationem adiungunt: Methodici nec elementorum ratioquod est sanguis; unde et sanitas dicta est, quasi sanguinis status. Morbi mnes corporales passiones corporis continent; quod inde veteres morbum nominaverunt, ut ipsa appellatione mortis vim, que ex eo nascitur, demonstrarent. Inter sanitatem autem et morbum media est curatio, que nisi morbo congruat, non perducit ad sanitatem. Morbi omnes ex quatuor nascuntur humoribus id est sanguine et felle, melancholia et phlegmate. Ex ipsis enim reguntur sani et ex ipsis leduntur insani. Dum enim amplius extra quatuor humores et unusquisque humor suum elementum imitatur, sanguis aerem, cholera
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt. Cancrũ qͦr inde dixer̾ eo q cũ ad eũ signũ m̃se uinio sol uenerit retrogͣ¬
ditur in modũ cancri. breiuoresq dies fac̃. Hoc em̃ animal incertã hr̃ primã partẽ
Deniq ad utrãq partẽ gresso dirigit. ita ut prior pars sir posterior prior. Leonẽ ĩ
grecia ingentẽ hercules occidit. ez ꝓpt̾ uirtutẽ suã hunc int̾ duodecĩ signa ꝯsti¬
tuit. Hoc signũ solcũ attigeriz miniũ calorẽ mundo reddit. et annnios flatus
in quib ꝑ eũ sol decurrit. t̾ra exausta solis ardore nichil pariat. Est eni hoc
tp̃s caniculariũ dierũ. librã aũt uocauer ab eqͣlitate m̃sis ipsiꝰ. qr octauis hłis oc¬
tobris sol ꝑ eũ signũ currens equinoctiũ facit. Unde et lucanꝰ .ait. Iustate ponda
libie. Scorpiũ qͦi et sigitariũ ꝓpt̾ fulgura m̃sis ip̃iꝰ appellauer᷑. Sagitariꝰ uir eqͥnis¬

Expanded text:
dicunt. Cancrum quoque inde dixerunt, eo quod cum ad id signum mense Iunio sol venerit, retrogdicunt. Cancrum quoque inde dixerunt, eo quod cum ad id signum mense Iunio sol venerit, retrogditur in modum Cancri, brevioresque dies facit; hoc enim animal incertam habet primam partem, denique ad utramque partem gressum dirigit, ita ut prior pars sit posGraecia ingentem Hercules occidit, et propter virtutem suam hunc inter duodecim signa constituit. Hoc signum sol cum adtigerit, nimium calorem mundo reddit, et annuos flatus in quibus per illud Sol decurrit, terra exhausta Solis ardore nihil pariat. Est enim hoc tempus canicularium dierum. 29. Libram autem vocaverunt ab aequalitate mensis ipsius, quia octavo Kal. Octobris sol per illud signum currens aequinoctium facit. Unde et Lucanus: Ad juxtae pondera Librae. 30. Scorpium q
Abbreviated transcription (Latin):
confirmauit. xp̃s euertit. Iam uͦ illa que ab ip̃is gentilib signadicunt᷑ in qͥb
et̃ animantiũ imago de stellis formatꝰ ut arcron. ut aries. taurꝰ. libra ex huuis¬
modi alia. his qui sid̾a ꝑ uider̾ inminerũ stellarũ speciẽ corporis supsticiosa ua¬
nitate ꝑ moti finxer̾ ex causis quibrdã deoꝵ suoꝵ er imagines et noĩa ꝯfo̾nna¬
ntes. Nam arietẽ primũ signũ cui ut libre mediã mundi linea tradũt. ꝓpt̾ am¬
monẽ iouẽ. ideo uocauer̃. in cuiꝰ capite qui simulacra faciũt arietis corma fingũt
piũ solẽ in eo signo cursũ suũ agere dicũt. Soe et taurũ uit̾ sida collocant et
ip̃m ĩ honore iouis eoq in bouẽ sit fabulose auerso quo europã transuerit.
Castorẽ qͦ et pollucẽ pꝰ mortẽ int̾ notissima sida ostituer qd̾ signũ gemini

Expanded text:
confirmavit, Christus evertit. Jam vero illa, quae ab ipsis Gentilibus signa dicuntur, in confirmavit, Christus evertit. Jam vero illa, quae ab ipsis Gentilibus signa dicuntur, in et animantium imago de stellis formatur, ut Arcton, ut Aries, Taurus, Libra et huiusmodi alia; hi, qui sidera perviderunt, in numerum stellarum speciem corporis superstitiosa vanitate permoti finxerunt, ex causis quibusdam deorum suorum et imagines et nomina conformantes. Nam Arietem primum signum, cui, ut Librae, mediam mundi lineam tradunt, propter Ammonem Iovem ideo vocaverunt, in cuius capite, qui simulacra faciunt, arietis cornua fingunt.  anni principium, solem in eo signo cursum suum agere dicunt. Sed et Taurum inter sidera conlocant, et ipsum in honorem Iovis, eo quod in bovem sit fabulose conversus, quando Europam transvexit. Castorem quoque et Pollucem post mortem inter notissima sidera constituere: quod signum Gemini
Abbreviated transcription (Latin):
abesꝑo hispanie rege. Est au̾t et ipsa ex .u. stellis planetis. noctẽ ducens. et solẽ
sequens. Ferturaũt q hec stella oriens luciferui. occidens uesꝑũ facit. De quastaciꝰ.
Et altõ dependitꝰ in orto̾. planete stelle s que ñ sunt fixe in celo ut reliq̃s in
aere feriuit᷑. Dicte au̾r planete asi orticsi ianec. idẽ ab erpore. Nani int̾clũ in
iustrũ. int̾dũ in septẽtrionẽ plerũq contra mundui. nõ nuiꝙͣ cũ mundo ferun¬
t᷑. Quarii nomina grecas̃ pheton. plenonta. phiriona. hesperꝰ. Stilbon. has
romani nominib deors suorũ. idẽ iouis. Saturni. Martis. ueneris atq mercu¬
ri sacrauer᷑. Decepti emi et deciꝑe uolentes. in eoꝵ adulatione qua sͥ aliquid se¬
cundũ amorẽ prestitissent. sida oñdebant in celo dicentes qd iouis eẽt illud si¬
dꝯ. et illud merturii. et ꝯcepta ẽ opinio uanitatis. hanc opinionẽ erronsdiabls

Expanded text:
a Vespero Spaniae Rege. Est autem et ipsa ex quinque stellis planetis noctem ducens, et Solem a Vespero Spaniae Rege. Est autem et ipsa ex quinque stellis planetis noctem ducens, et Solem sequens. Fertur autem, quod haec stella Oriens Luciferum, Occidens Vesperum facit. De qua Statius: Et alterno dependitur unus in ortu. Planetae stellae sunt fixae in coelo, ut reliquae, sed in aere feruntur. Dictae autem planetae apo to planos, id est ab errore; nam interdum in Austrum, interdum in Septemtrionem, plerumque contra Mundum, non nunquam cum Mundo feruntur. Quarum nomina Graeca sunt. Phaeton, Phaetonta, Phyriona asperum, Stelbom. Has Romani nominibus deorum suorum, id est Jovis, Saturni, Martis, Veneris, atque Mercurii sacraverunt; decepti enim, et decipere volentes in eorum adulatione, qui sibi aliquid secundum amorem praestitissent, sidera adtendebant in coelo dicentes: Quod Jovis esset illud sidus, et illud Mercurii, et concepta est opinio vanitatis. Hanc opinionem erroris Diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
celi ẽ. et dum ad eã ascendiz ꝯuncta cũ sole duplicat᷑ calor ipsiꝰ. et dissoluunt᷑ cor¬
pora et uaporant᷑. Unde et ex ip̃a stella dies cauiculares dicunt᷑. qũo et molestẽs
purgatõnes. Canis aũt uocat᷑ ꝓpt̾ qd̾ corpora morbo afficiat. siue ꝓpt̾ flãme can¬
dorẽ. qͥ eiusmodi sit ut preceteris lucere uideatꝰ: citiq qͦ magis eã cognosc̾ent siri¬
on apellasse. Cometes stella ẽ dicta eo qͥ comas luminis ex se fundat. qͥ genꝰ sidis
qño apparuerit. aut pestilentiã. aut famẽ. aut belli signifi̾cat. Conietes aũt lati¬
ne crinite appellant᷑. qr in modũ crimũ flãmas sparg̾t. quas stoici dicũr ẽẽ ultra
triginta. Quarũ nomina et effectꝰ. quidã astrologi scͥpser̃. Lucifer dictus eoqͥ int̾
iube radii ip̃oꝵ extendantꝰ. Uesperꝰ stella ẽ occidentał quã iͣgnominarã ꝑibent̾

Expanded text:
caeli est: et dum sol ad eam ascenderit, coniuncta cum sole duplicatur calor ipsius, et dissolvuntur corcaeli est: et dum sol ad eam ascenderit, coniuncta cum sole duplicatur calor ipsius, et dissolvuntur corpora et vaporantur. Unde et ex ipsa stella dies caniculares dicuntur, quando et molestae sunt purgationes. Canis autem vocatur propter quod corpora morbo afficiat, vel propter flammae candorem, quod eiusmodi sit ut prae ceteris lucere videatur. Itaque quo magis eam cognoscerent, Sirion appellasse. Cometes stella est dicta eo quod comas luminis ex se fundat. Quod genus sideris quando apparuerit, aut pestilentiam, aut famem, aut bella significat. Cometae autem Latine crinitae appellantur, quia in modum crinium flammas spargunt; quas Stoici dicunt esse ultra triginta, quarum nomina et effectus quidam Astrologi scripserunt. Lucifer dictus eo quod inter jubae radii ipsorum extendantur. Vesperus stella Occidentalis, quam cognominatam perhibent
Abbreviated transcription (Latin):
tib turbat. Hunc latim uigulã uocant. q sit armatꝰ ut gladius. et stellaꝵ luce
t̾ribił atq clarissimꝰ. In quo si hec fulgemt omĩa. serenitas portendit᷑. Si obscura¬
t̾ huiꝰ acies tẽpestas ceruit᷑ iminere. Hiades dicte a si ot uyati idẽ asucco et plu¬
uiis. Nim pluue grece uades dicunt᷑. Orte quippe: dicunt᷑ qd̾ scient pluuias
unde er eas latim succulas appellat᷑uer. qr quo nascunt᷑ pluuiarũ signa monstra¬
tẽ greci afit̾o niac ton appellant. Sunt eni ftelle.uii. ante genua tauri ex quib
ui. udent᷑. Nam latet ua. has latini uergilias dicunt a tp̃ris significitõne.
q uer ẽ qu̾o eroriunt᷑. Nam occasu suo hiemẽ. ortu estatẽ primesq nauigatõ¬
nis tp̃s oñdunt. Canicula stella que ez sirus dr̃. estuus mensib ĩ medio cẽtro

Expanded text:
tibus turbat. Hunc Latini Jugulum vocant, eo quod sit armatus ut gladius, et stellarum luce tibus turbat. Hunc Latini Jugulum vocant, eo quod sit armatus ut gladius, et stellarum luce terribilis, atque clarissimus, in quo si effulgent omnia, serenitas portenditur; si obscuratur hujus acies, tempestas cernitur imminere. Hyades dictae, ἀπὸ τοῦ ὑείν, id est a succo et pluviis. Nam pluviae Graece ὑετὸς dicuntur. Ortu quippe suo efficiunt pluvias; unde et eas Latini Suculas appellaverunt; quia quando nascuntur, pluviarum signa monstratem Gracci ἀπὸ τοῦ πλεὶστον appellant. Sunt enim stellae septem ante genua Tauri; ex quibus sex videntur, nam latet una. Has Latini Vergilias dicunt a temporis significatione, quod est ver, quando exoriuntur. Nam occasu suo hiemem, ortu aestatem, primaeque navigationis tempus ostendunt. Canicula stella, quae et Sirius dicitur, aestivis mensibus in medio centro
Abbreviated transcription (Latin):
litates. ꝑ estatẽ et hieniẽ ueralẽq tẽꝑien. Ortii eñ uł õccasu suo certis statõib
tp̃m qualitates significit. Signoꝵ primꝰ arcton. qͥ m axe fixꝰ.uii. stellis in se
reuoluris rotat᷑. Nom̃ e grecum qͥ latine dr̃ ursrqueq umodũ plaustͥ uertit᷑:
ur̃i eni eĩ septẽtrionẽ dixer. t̃riones enĩ ꝓprie sunt boues aratorii. dicti. eoqͥ
t̾ram terant qi teriones. Septẽtriones aũt nõ occidere axis uicinitas facit. qr¬
rꝰ ẽ. Arcturus ẽ sidus ẽ pꝰ candã maioris. urse posita in signo bete. Unde are¬
turꝰ dictꝰ ẽ quasi apitt o ỹoypa qr bootis precordus collocati ẽ. Orit᷑ aũt arcni¬
tꝰ autumnali tp̃re. Orion austriante tauri uestigia fulgoe. et dicto orion ab urina
id ẽ ab munclatõne aquarũ. Tpr̃e aũt biemis ab ortus. mare et t̾ras aquis ac tẽpesta¬

Expanded text:
alitates per aestatem et hiemem vernalemque temperiem. Ortu enim vel occasu suo certis stationibus alitates per aestatem et hiemem vernalemque temperiem. Ortu enim vel occasu suo certis stationibus temporum qualitatem significant. Signorum primus Arcton, qui in axe fixus septem stellis in se revolutis r, nostri eam Septentrionem dixerunt. Triones enim proprie sunt boves, aratorii, dicti eo quod terram terant, quasi teriones. Septentriones autem non occidere axis vicinitas facit, q unde Arcturus dicta est, quasi e yoypa, quia Bootis praecordis collocata est. Oritur autem, autumnali tempore. Orion autem ante Tauri vestigia fulget, et dictus Orion ab urina, id est ab inundatione aquarum. Tempore enim hiemis obortus, mare et terras aquis ac tempesta
Abbreviated transcription (Latin):
emono uł retrogradatõ stellarũ ẽ. in quo stella dum motũsuũ agar. simuler
retrorsũ moueri uidentur.xL uiii. De fstatu ttellarum.
Sol appellatꝰ ẽ eo qd̾ solus appareat. obscuratis fulgore suo cũctis xl uiiii. denoibꝰ¬
prũq reddat. Stelle dicte ab astando. eo qd fixe stant. semꝑ in celo nͨ cadũt. Nam
qd̾ indemꝰ e celo stellas quasi labi. nõ s̃ stelle. soe igniculi ab ethere lapsi. qͥ fiunt dũ
uentꝰ altiora petens etheriũ ignẽ secũ trahit. qui tractu suo imitat᷑ stellas caden¬
tes. Nam stelle cadere nõ possũt. ĩ mobiles eni st̃ ur predictũ ẽ. et cũ celo fice
ferunt᷑. Sicłã dicta qd̾ ea nauigantes ꝯsidando dirigant cursũ suũ. ne fillacib im¬
obsuant ingub̾nandis remigiis contẽplantes aciẽ fulgorẽq eoꝵ. quib rebi
stata celi futurꝰ on̾ditꝰ. sox et oñs homines ea intendunt ad preuidẽdas aeris q̃¬

Expanded text:
suum agat, simul et retrorsum moveri videtur. De statu stellarum . Sol appellatus eo quod solus appareat, obscuratis fulgore suo cunctis sideribptum reddat. Stellae dictae a stando, quia fixae stant semper in caelo nec cadunt. Nam quod videmus e caelo stellas quasi labi, non sunt stellae, sed igniculi ab aethere lapsi; qui fiunt, dum ventus altiora petens aethereum ignem secum trahit, qui tractu suo imitatur stellas cadentes. Nam stellae cadere non possunt: inmobiles enim, ut praedictum est, sunt, et cum caelo fixae feruntur. Sidera dicta, quod ea navigantes considerando dirigunt observant in gubernandis remigiis, contemplantes aciem fulgoremque eorum, quibus rebus status caeli futurus ostenditur. Sed et omnes homines ea intendunt ad praevidendas aeris qu
Abbreviated transcription (Latin):
pellauit. Sic lira pro mercurio in locũ locata. Sic centaurꝰ. Cyronꝓpt̾ qd̾ mitri¬
erit scolapiũ et achillẽ. int̾ astra dinumeratꝰ ẽ. Soc quolib&e mͦ suꝑsticiones
hec ab hominib nuncupant᷑: sut tñ siła que ds̃ in mũdi pͥncipio cõdidit.

Expanded text:
pellavit. Sic Lyra pro Mercurio in caelum locata; sic Centaurus Chiron, propter quod nutripellavit. Sic Lyra pro Mercurio in caelum locata; sic Centaurus Chiron, propter quod nutrierit Aesculapium et Achillem, inter astra dinumeratus est. Sed quolibet modo superstitionis haec ab hominibus nuncupentur, sunt tamen sidera quae Deus in mundi princ
Abbreviated transcription (Latin):
designarẽt. quas soler idẽ mensis plerũq inextienis hr̃e. Porro aqͣriũ
et piscẽ ab imbribus tp̃rm uocauer̃. q hieme qno in his signis soluertit᷑ ma¬
iores pluuie ꝓfundunt᷑ et ad miranda demencia gentiliũ. qui nõ solũ pisce ᷤ
celũ receptos eẽ credider̃. ita ut imagines eoꝵ stellis assignarẽt. coꝵq appel¬
lare nominib ñ erubesc̾ent. Auriga ox erichroniũ int̾ celi astra collocauer ꝓpt̾¬
udissent eũ primũ quadrigas iunxisse. Mirati ẽ eñi eius ingeniũ ad muta¬
tionẽ solis accessisse. et ꝓpt̾ hoc nomẽ eius pꝰ mortẽ int̾ sid̾a posuer̃. Sic calis¬
to licaonis regis filia. dũ ab ioue comp̾si̾a. et fabulose a uinone in urse fiuis¬
set speciẽ iutͣata. que grece aretos appellatꝰ. pꝰ int̾fectionẽ ip̃iꝰ nomẽ eiꝰ iouis
cũ filio instellis septẽtrionalib transtulit eãq arctũ. filiũ eius arcto filarap¬

Expanded text:
designarent, quas solet idem mensis plerumque in extremis habere. Porro Aquarium et Piscem ab imbribus temporum vocaverunt, quod hieme, quando in his signis sol vehitur, maiores pluviae profunduntur. Et miranda dementia gentilium, qui non solum pisces, caelum receptos esse crediderunt; ita ut imagines eorum stellis designarent, eorumque appellare nominibus non erubescerent. Aurigam etiam Ericthonium in caeli astra conlocaveruntdissent eum primum quadrigas iunxisse. Mirati sunt enim ingenium eius ad imitationem Solis accessisse, et propter hoc nomen eius post mortem inter sidera posuerunt. Sic Callisto, Lycaonis regis filia, dum a Iove compressa et fabulose a Iunone in ursae fuisset speciem versa, quae Graece ἄρκτος appellatur, post interfectionem ipsius nomen eius Iovis cum filio in stellis Septentrionalibus transtulit, eamque Arcton, filium autem eius Arctofilaxo ap
Abbreviated transcription (Latin):
exorte seriꝰ occidũt. quedã tardius ex orte ciciꝰ ad occasũ ꝑueniunt. alie ꝑit̾
ornuint᷑. et ñ simul occidũt. Om̃s aũt suo tp̃e ad cursũ ꝓpriũ reu̾tunt᷑. xliii.
claritate magis minus ue nr̃is ocłis apparent. Nam multe maiores sũt his
quas uidemꝰ ꝯspicuas. soe longius posite ꝑue uidentꝰ anb̾. rliuii. pecirelari

Expanded text:
exortae serius occidunt: quaedam tardius exortae citius ad occasum perveniunt: aliae pariter exortae serius occidunt: quaedam tardius exortae citius ad occasum perveniunt: aliae pariter oriuntur et non simul occidunt: omnes autem suo tempore ad cursum proprium revertuntur. § claritate magis minusve nostris oculis apparent. Nam multae maiores sunt his quas videmus conspicuas, sed longius positae parvae videntur a nobis. § 66 De circulari
Abbreviated transcription (Latin):
telle et sicda. et astra. int̾ se difte̾r̃. Nam stella ẽ queliboe rũ s iđũ. atq astro
singłaris. Sicła uͦ sunz stellis płimis facta. ut hiades pliades. Astra aũt stelle
grande̾ s̃. orion boetes. Soe ħ nomina scͥptores ꝯfundũt. ⁊ ast̃ ꝓstellis. et stellaᷤ
pro sideribus ponunt. xxxuiiii. De lumine ftellarũ. rl. ue stella¬
telle nõ hr̃e propriũ lum̃. soc a sole illuminari dñr sic̾ et̃ lima. rũ.situ.
telle ĩmobiles s̃ et cũ celo fire ꝑpetuo motu fe̾runtꝰ. neq cadũt ꝑ diẽ. so so¬
s splendore obscurant᷑. xLi. De stellarum cursu
idera aut feruntꝰ aut mouent᷑. Ferunt᷑ q̃ celo fixas̃. et cũ celo uoluunt᷑.
Mouent᷑ uͦ quedã sic̾ planete. id ẽ erratice. que cursꝰ suos uagos certa tam̃
defuntione conficiũt.rlii. De uario cursu stellaruon. unun¬
Eelle pro eo qd ꝑ diu̾sos orbes celestiũ planetarũ fe̾rutꝰ quedã celerius

Expanded text:
tellae et sidera et astra inter se differunt. Nam stella est quaelibet singularis. Sidera vero sunt stellis plurimis facta, ut Hyades, Pleiades. Astra autem stellae grandes, ut Orion, Bootes. Sed haec nomina scriptores confundunt, et astra pro stellis et stellas pro sideribus ponunt. § 61 De lumine stellarum. Stellas non habere proprium lumen, sed a sole inluminariStellae inmobiles sunt et cum caelo fixae perpetuo motu feruntur, neque cadunt per diem, sed solis splendore obscurantur. § 63 De stellarum cursu. Sidera aut feruntur, aut moventur. Feruntur, quae caelo fixa sunt et cum caelo volvuntur. Moventur vero quaedam sicut planetae, id est erraticae, quae cursus suos vagos certa tamen definitione conficiunt. § 64 De vario cursu stellarum. Stellae pro eo, quod per diversos orbes caelestium planetarum feruntur, quaedam celerius
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑ indice et ferunt᷑ a duob simul. Itẽ alie atq alie. ez quadrata forma ut
trigonali cordarũ &e̾ mue rꝰ multiplicatꝰ. et cõmutatũ genꝰ. Uet̾es aũt citha
rã fidiculã uł fidicen nominauer. qr tã ꝯcinunt int̾ se corde eiꝰ. quã bene ꝯueni¬
at int̾ quos fides fir. Antiqua au̾t cithara .uii. cordis erat. Unde ez uirgilius. Sep¬
tẽ discrimina uocũ. Discrimina aut̃ ideo q mulla corda uicine corde similẽ sonũ
reddat. soc idõ.uii. corde uł qi totã uocẽ implent. uł qi uii. motib sonat celũ. Cor¬
primis mercuriꝰ ercogitauit. idemq prior ĩ neruis sonuĩ strurx̾. Psalteriui quulgo
canticũ dr̃ apsallendo nominatũ. T ad eiis uocẽ choiꝰ osonando rñdeat. Est aũt
redditꝰ suꝑiꝰ ht̃. et deorsũ feriunt᷑ corde. et de suꝑ sonant. Cithara u̾ ocauitatẽ lig

Expanded text:
dicuntur Indicae, et feriuntur a duobus simul. Item aliae atque aliae, et quadrata forma vel dicuntur Indicae, et feriuntur a duobus simul. Item aliae atque aliae, et quadrata forma vel trigolam vel fidem nominaverunt, quia tam concinunt inter se chordae ejus, quam bene conveniunt inter quos fides sit. Antiqua autem cithara septem chordis erat; unde Virgilius: Septem discrimina vocum. 5. Discrimina autem ideo, quod nulla chorda vicinae chordae similem sonum reddat, sed idprimus Mercurius excogitavit, idemque prior in nervos sonum strinxit. Psalterium, quod vulgo canticum dreditur superius habet, et deorsum feriuntur chor
Abbreviated transcription (Latin):
musicis sp̃es c̃ simphoniarũ. ẽ eñi ligni genus fragilis unde tibie cõponunt᷑. Pan¬
Insticuir. Pan curat oues. ouiũq magistros. Fiut aũt̾ apud gentiles ds pastorałꝰ
qui primũ dispares calamos ad cantũ aptanit. et studiosi arte composuit. De t̾cia
cui dantꝰ species cithatirũ diu̾sarũ. timpanũ qͦ. cimbalũ. sistrũ. acetabula
enea. uł argentea. uł alia q̃ metalico rigore reꝑcussa. reddũt cũ suauitare timuctũ.
et cca huiscemodi. Cithare ac psalt̾u reꝑtor tubal ut̾ predictũ ẽ ꝑhibet᷑. Iuxti opi¬
similis fusse tradit᷑ pectori humano. quo uti uox e pectore ita ex ip̃a cantꝰ edetur.
appellatãq eadẽ de causa. Ham pectꝰ dorica cinto edere turũ uocari. paulatĩ aũt̾
plures eius species exniter. ur psalt̾ia lire. barbitae. foenices. et pectideᷤ. et q̃

Expanded text:
musicis species est symphoniarum. Est enim genus ligni fragilis, unde et tibiae conponuntur. Panmusicis species est symphoniarum. Est enim genus ligni fragilis, unde et tibiae conponuntur. PanInstituit, Pan curat oves omniumque magister. Fuit enim apud gentiles deus pastoralis qui primum dispares calamos ad cantum aptavit et studiosa arte composuit. DE TERTIA ur species cithararum diversarum, tympanum et cimbalum, acitabula enea et argentea, vel alia que metallico rigore percussa, reddunt cum suavitate tinnitum et cetera huiusmodi. Cithare ac psalterii repertor Tubal, ut predictum est, perhibetur. Vesimilis fuisse traditur pectori humano, quo uti vox a pectore, ita ex ipsa cantus ederetur, appellatamque eadem de causa. Nam pectus Dorica lingua κιθάρα vocari. Paulatim autem plures eius species extiterunt, ut psalteria, lyrae, barbitae, phoenices et pectides, et quae
Abbreviated transcription (Latin):
cui folles adhibent uilio greci nomine appellant. Ut aũt organũ dicit᷑. magis ea
is ur ininicio noue lune tubã clangerẽt: qd &e adhuc usq faciunt. Tibias ex cogi¬
tatas inf̾rigia fe̾r̾. has diuquidẽ tantũ fuerib adhibitas. mor et sacris genti¬
liũ. Tibias aũt appellatas putant. qd primũ de ceruinis tibus. cruribq hinulo¬
rũ fierent. Deinde ꝑ abusionẽ ceptas uocari &᷑ que ñ de crurib ossibq eẽnt
Hinc et tibicen qi tibiarũ canta. Calamus nom̃ ẽ ꝓpriuꝰ arboris. acalendo. id ẽ
fundendo uoces uocatus. Fistulã quidẽ putant amercurio inuentĩ. alii a fauno q̃
greci uocant. Pan. ñ nulli eã ab uno pastore agrigentiuo ex sicilia. Fistula au̾t̾ dic¬
ta. qd̾ uocẽ enuttat. Nam grece fos.uox. stolia grece missa appellat᷑. Sambuca in

Expanded text:
c autem, cui folles adhibentur, alio Graeci nomine appellant. Ut autem organum dicatur, magis ea c autem, cui folles adhibentur, alio Graeci nomine appellant. Ut autem organum dicatur, magis ea is ut in initio novae lunae tuba clangerent, quod etiam et hucusque faciunt. Tibias excogitatas in Phrygia ferunt: has diu quidem funeribus tantum adhibitas, mox et sacris gentilium. Tibias autem appellatas putant, quod primum de cervinis tibiis cruribusque hinnulorum fierent, deinde per abusionem ita coeptas vocari etiam quae non de cruribus ossibusque essent. Hinc et tibicen, quasi tibiarum cantus. Calamus nomen est proprium arboris a calendo, id est fundendo voces vocatus. Fistulam quidam putant a Mercurio inventam, alii a Fauno, quem Graeci vocant Pan. Nonnulli eam ab Idi pastore Agrigentino ex Sicilia. Fistula autem dicta, quod vocem emittat. Nam φώς Graece vox, στύλια missa appellatur. Sambuca in
Abbreviated transcription (Latin):
impleant cõtinuo locũ. sic̃ clangor rubarũ. Subtiles uoces s̃ quib ñ ẽ sp̃s. qͣlis
ẽ inf̾antiũ. uł mulierũ. uł egrotantiũ. sic̾ in neruis. que eni subtilissime corde
s̃. subtiles ac tenues sonos emitrũt. Pingues s̃ uoces qu̾o sp̃s multꝰ simul egre¬
ditꝰ sic̃ uroꝵ. Acura uox ẽ tenius. alta. sic̃ in cordis uidemꝰ. Dura uor ẽ que ui¬
olent᷑ emittit sonũ. sic̃ tonitruũ. sic̃ incudis sonꝰ. qͦciens indurũ malleis ꝑcu¬
titꝰ ferrũ. Asꝑa uor ẽ rauca. et q̃ disꝑgit᷑ ꝑ mimitos et in dissimiles pulsus.
Ceca uox ẽ q̃ cum mox emissa fuerit ꝯtiscecit.at.q suffocata nequaꝙͣ ꝓduci
lata dicta auinno. hoc ẽ cincinno mollit᷑ flerii. ꝑfe̾cta au̾r uox ẽ. alta suauis. ⁊
clara. Alta. ut sb̾limi sufficiat. Clara. ut aures adimpleat̾. Suauis au̾t̾ ut ani¬
mos audientiũ blandiatꝰ. Si ex his aliquid defuerit uor. ꝑfe̾cta ñ erit. De scd̾a¬

Expanded text:
 qualis est infantium, vel mulierum, vel aegrotantium, sicut in nervis. Quae enim subtilissimae cordae sunt, subtiles ac tenues sonos emittunt. Pingues sunt voces, quando spiritus multus simul egreditur, sicut virorum. Acuta vox tenuis, alta, sicut in cordis videmus. Dura vox est, quae violenter emittit sonos, sicut tonitruum, sicut incudis sonus, quotiens in durum malleus percutitur ferrum. Aspera vox est rauca et que dispergitur per multos et dissimiles pulsus. Ceca vox est, que mox ut emissa fuerit conticescit, atque suffocata nequaquam longlata dicta a vinno, id est cincinno mobiliter flexo. Perfecta autem vox est alta, suavis et clara. Alta ut sublimis efficiatur. Clara ut aures adimpleat. Suavis ut animos audientium blandiat si ex his aliquid defuerit, vox perfecta non erit. DE S
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ incalescit. cuiꝰ ignẽ dicũt phisolophi aqua mitriri et e contrario elem̃to iur¬
tutẽ luminis et caloris acciꝑe. unde uidemꝰ eũ sepius madidũ. atq rorantem.
Solemper se ip̃m moueri nõ cũ mundoͬ. Nam si fixus celo De cursu solis.rx¬
maneret om̃s dies et noctes equales existerẽt. Soe qͣm alio loco cras occasuruĩ.
alio occidisse hesterno uidemꝰ: apparet eũ ꝑ se ip̃m nõ cũ mundo ꝯuerti. Spacuꝰ¬
em̃ in equalib orbes annus ꝯfici. ꝓpt̾ tẽpoꝵ mutatõnes. Oriens diẽ fãc̃. occidenꝰ
noctẽ induc. Nam uadens longiꝰ ad meridiẽ hyemẽ fac̃. ut hib̾nis humorib
atq prumnis t̾ra pinguescat. Accedens ꝓpius ad septẽtrionẽ. estatẽ redit ut fiu¬
ges maturitate durent᷑. et que s̃ in humidis in cocta fe̾ruefãcra mitescant. De eft¬

Expanded text:
amplius incalescit. Cuius ignem dicunt philosophi aqua nutriri, et e contrario elemento virtutem luminis et caloris accipere. Unde videmus eum saepius madidum atque rorantem. § 50 De cursu solis. Solem per se ipsum moveri, non cum mundo verti. Nam si fixus caelo maneret, omnes dies et noctes aequales existerent; sed quoniam alio loco cras occasurum, alio occidisse hesterno videmus, apparet eum per se ipsum moveri, non cuenim inaequalibus orbes annuos conficit propter temporum mutationes. Oriens diem facit, occidens noctem inducit. Nam vadens longius ad meridiem hiemem facit, ut hibernis humoribus ac pruinis terra pinguescat. Accedens propius ad septentrionem aestatem reddit, ut fruges maturitate durentur, et quae sunt in humidis incocta, fervefacta mitescant. De ef
Abbreviated transcription (Latin):
series et supant᷑. uiii.axii. q̃tuor monadib. t̾cia porcione. Qua parte gͦ suꝑ¬
at̃. eadẽ suꝑat᷑. soc ħ ratio quẽ ad modũ in mundo ẽ ex uolubilitate circuloꝵ ita
er inmicrocosmo ĩ tantũ pret̾ uocẽ ualer. ut sine ip̃iꝯ ꝑfectõne & homo simpho¬
nus carens ñ conster eiusdẽ musice ꝑfectõne. Etiã metra osistũt in arsis et the

Expanded text:
VI, et superantur VIII a XII quattuor monadibus, tertia portione. Qua parte ergo supVI, et superantur VIII a XII quattuor monadibus, tertia portione. Qua parte ergo superat, eadem superatur. Sed haec ratio quemadmodum in mundo est ex volubilitate circulorum, ita et in microcosmo in tantum praeter vocem valet, ut sine ipsius perfectione etiam homo symphoniis carens non constet. Eiusdem mus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutit᷑. Cimbala acetabula quedã s̃. que ꝑcussa inincẽ se tangunt. et faciu̾t somũ.
Dicta aũt cimbala. qr cũ ballemacia simul ꝑcutunt᷑. Cum eñi greci dicũt cunbala
inuenisse probat᷑. Iuuenalis. ysis et irato feriat mea lumina sistro unde et apd̾
nom̃ h̃t̃. sic̃ et plausꝯ manuũ. stridor ualuarũ. Simphonia uulgo appellatꝰ lig
nũ cauũ ex utraq parte pelle extenta. quã uirgulis hinc et inde musicife̾riũt.
glispondius uides quor monadib suꝑet᷑. ui.a xii.et ui. sex monadib du¬
cis ꝑ quadratũ. Sexies seni faciunt .xxx. ui. Coniugis extrema illa prima .ui.
ad .xii. sumilefficiunt.xuiii. Partiris strigies sexies ꝑdecꝰ octos efficit eum¬
dispondius Hos iungis cum sũma minore idẽ series. erunt octo et erit me¬
diũ int̾.ui. ez duedecĩ. Quappt̃ .uiii. suꝑant .ui. duab monadib. idẽ t̾cia de

Expanded text:
um . Cymbala acetabula quaedam sunt, quae percussa invicem se tangunt, et faciunt sonum: um . Cymbala acetabula quaedam sunt, quae percussa invicem se tangunt, et faciunt sonum: dicta autem cymbala, quia cum ballematia simu percutiuntur, cum enim Graeci dicunt cymbala invenisse probatur. Iuvenalis13, 93: Isis et irato feriat mea lumina sistro. Inde et hoc nomen habet, sicut et plausus manuum, strinum cavum, ex utraque parte, pelle extenta, quam virgulis hinc et inde musici feriunt. XII, vides quot monadibus superetur VI a XII, et est VI monadibus; ducis per quadad XII, simul efficiunt XVIII. Partiris tricies sexies per decas octo, efficit dipondius. Hos iungis cum summa minore, id est sexies, erunt VIII et erit medium inter VI et XII. Quapropter VIII superant VI duabus monadibus, id est tertia de
Abbreviated transcription (Latin):
legis .L. ira dicta asi ot uxIPI .i. auarietate uocũ qd diu̾sos sonos efficiat. liram
primũ a mercurio inuentã fusse dicũt. ħ mͦ. cũ regrediens inlus in suos meata
uaria in cãpis reliquisset animalia. relicta & testũdo ẽ.que cũ putrefacta eẽt ⁊
nerui eiꝰ remansissent. extenti intra coriuĩ. ꝑcussa a mercurio sonitũ dedit. ad cuiꝰ
speciẽ mercuriꝰ lirã fec. et orpheo tradidit. qui hiuꝰ rei maxime studioso erat. Unde
existimat᷑ eade̾ ũ feras tantuĩ soe et saxa atq siluas cantus modulatõne appliciuisse.
Hanc musici ꝓpt̾ studu amorẽ et carminis laudẽ oe̾ int̾ sidera suarũ fabulatũ con¬
mentis collocatã ẽẽ finxer. T̃ imnpanũ ẽ pellis uł corñ. ligno ex una parte extentũ.
Est enĩ pars media simphonie. in similitudinẽ cribri. Timpanũ au̾t dictũ qd medi¬
ũ ẽ. Unde et margaritũ mediũ. timpanũ dr̃. ex ipsũ ut simphonia ad uirgulã

Expanded text:
uod diversos sonos efficiat. Lyram primum a Mercurio inventam fuisse dicunt, hoc modo. Cum regrediens Nilus in suos meatus varia in campis reliquisset animalia, relicta etiam testudo est. Quae cum putrefacta esset, et nervi eius remansissent extenti intra corium, percussa a Mercurio sonitum dedit; ad cuius speciem Mercurius lyram fecit et Orpheo tradidit, qui eius rei maxime erat studiosus. Unde existimatur eadem arte non feras tantum, sed et saxa atque silvas cantus modulatione adplicuisse. Hanc musici propter studii amorem et carminis laudem etiam inter sidera suarum fabularum conmentis conlocatam esse finxerunt. Tympanum est pellis vel corium ligno ex una parte extentum. Est enim pars media symphoniae in similitudinem cribri. Tympanum autem dictum quod medium est, unde et margaritum medium
Abbreviated transcription (Latin):
tes eneam manib subduce giaui. Nos aliquid ꝯtra rutulos uiusse nefan¬
dũ ẽ. Itẽ argum̃ta que ducunt᷑ extrinsecꝰ que greci tegnos. id ẽ artis ex ꝑtes
uocant. ut ẽ testimoniũ. Testimoniũ uͦ constar re. hec ditudit᷑ in .u. modis

Expanded text:
tes Aenean manibus subducere Graium; nos aliquid contra Rutulos iuuisse nefantes Aenean manibus subducere Graium; nos aliquid contra Rutulos iuuisse nefandum est?' Argumenta ducuntur extrinsecus quae Graeci atechnos, id est artis expertes, uocant, ut est tes
Abbreviated transcription (Latin):
lustrez eneas. Aꝯseq̃ntib a argum̃tũ dr̃. qño oppositĩ tẽ aliq̃ similitudine ui¬
tabilit᷑ ꝯsequit᷑. ut uirgiliꝰ. N ea ius am̃o. uec tanti suꝑbia uictis. Ab autece¬
dentib argim̃itũ ẽ. qno aliqua ex his que priꝰ gesta s̃ cõprobant᷑. ut cicero
feceri. Arepugnantib argum̃tũ ẽ. qño illud obicitꝰ aliqua ꝯtrarietate des¬
trint᷑. ut cicero. Is gͥ ñ modo de tali ꝑicło lib̾atꝰ. soe amplissimo honore ditatꝰ¬
qͥn omnẽ hesꝑiã penitꝰ sua sbuiga mitatit. Arausis argum̃tũ ẽ qn̾o ꝯsuetu¬
dine cõmunires queq tractat᷑. Ut terentiꝰ. Ego nunc nichil ueritꝰ sũ dudũ
abs te cauete ne faceres qͣ uulgus sũoꝵ sole⁊ dolis et me deludes. Ab affectis
argumentũ ẽ. cũ ex his que facta s̃ aliquid approbat᷑. u⁊ uirgiliꝰ. Degenereᷤᷤ

Expanded text:
lustret Aeneas?' A consequentibus argumentum est, quando positam rem aliquid ineuilustret Aeneas?' A consequentibus argumentum est, quando positam rem aliquid ineuitabiliter consequitur – Vergilius: 'Non ea uis animo, nec tanta superbia uictis.' Ab antecedentibus argumentum est, quando aliqua ex his quae prius gesta sunt comprobantur – Cicero fecerit? 10. A repugnantibus argumentum est quando illud quod objicitur aliqua contrarietate destruitur, ut Cicero: Is igitur non modo de tali periculo liberatus, sed honore aquis omnem Hesperiam penitus sua sub iuga mittant. A causis argumentum est, quando consuetudine communi res quaeque tractatur – Terentius: 'Ego nonnihil ueritus sum dudum abs te, Daue, ne faceres quod uulgus seruorum solet, dolis ut me deluderes.' Ab effectis argumentum est, cum ex his quae facta sunt aliquid approbatur, ut Vergilius: 'Degeneres
Abbreviated transcription (Latin):
iñtarhir tripler ẽ. Nam aleran eo ipso ele quo agitꝰ heent. alia que dñr effecti
que qicodimꝰ ex reb aliis t̾icti noscitnt᷑. Alia que assifmunt᷑ extrissecꝰ. Aigum̃ti q̃
meo̾ ip̃o de quo agit᷑ herent̾. in trib chmiiłis. prima a cotd. fedĩ a parte. T̃ecii.a
ẽ laus recre fĩcroꝵ. magnoꝵq in re publici fama metitoꝵ. A partib ẽ argum̃tũ
des tõquisẽ defendit. A noti ẽ arguntũ. cũ ex sui nominis argum̃to ali elicitur.
m̃tas̃. que quo.lã mͦ ex reb aliis tracta noscut᷑. Sunt aũt ninn̾o.x.iiii. id est
ꝯprimũ aoiugatis argumentũ ẽ cum declinat᷑ a nonomiine et fit uerbũ ut cicero.
Uerrẽ dic̃ euersisse ꝓuinciã. Uł nom̃ a uerbo. cũ latrocinari dr̃. Latro nomẽ ẽ¬
a nomine. Terenciꝰ. Int̾ceptõ ẽ amentiũ. aut amantiũ. dũ mͦ distar uuꝰ appel¬
giliꝰ. Motaline manu facte ĩ mortale carine: Fis Gennt certͦq incerti ꝑicłi

Expanded text:
n eo ipso de quo agitur herens: alia que dicuntur effecta, que quodammodo ex rebus aliis tracta noscuntur; alia que assumentur extrinsecus. Argumenta que in eo ipso de quo agitur herent, in tribus divisa sunt; prima a toto, secunda a parte, tertia a est laus recte factorum, magnorumque in rempublicam fama meritorum. 3. A partibus est argumentum, e iure defendit. A nota est argumentum, cum ex ui nominis argumentum aliquod elicitur, menta sunt, quae quodammodo ex rebus aliis tracta noscuntur: rem. A coniugatis argumentum est, cum declinatur a nomine et fit uerbum, ut Cicero Verrem dicit 'euerrisse' prouinciam, uel nomen a uerbo, cum latrocinari dicitur latro – nomen a nomine Terentius: 'Inceptio est amentium, haut amantium' – dummodo distet unius appelgilius: 'Mortaline manu factae immortale carinae fas habeant, certusque incerta pericula
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ tacere. Itẽ cũ r̾iminũ dicimꝰ finẽ. aut połatas int̾pretamꝰ eẽ uastatas. Sexta defini

Expanded text:
est tacere.' Item cum terminum dicimus finem, aut populatas interpretamur esse uastatas. Sexta speciest tacere.' Item cum terminum dicimus finem, aut populatas interpretamur esse uastatas. Sexta speci
Abbreviated transcription (Latin):
criptõ nominat᷑. que ad hibita circuitione dictoꝵ factoꝵq rẽ que sit descriptõne
declarat. Queritꝰ eñ quid sit auarꝰ. quid ciudeł. quid luxurioso. et uniu̾sa luxurio¬
si auari. crudeł na describit᷑. ut si luxuriosũ uolumꝰ defmire uolumꝰ dicemꝰ. Luxuri¬
osa ẽ dictꝰ. nõ necessarii soe sũptuosi et onerosi appetẽs in delicus affluens. ĩ libidi¬
ne promptꝰ. hec et alia definiunt lururiosũ. s& ꝑ descriptionẽ defimunt. q̃ sp̃es¬
definitõis oratorib magis apta ẽ. quã dialeucis. qr latitudinẽ ht. q̃ similitudo in
bonis reb ponit᷑ et in malis. Quinta spe̾s ẽ definitõnis d grece cata antilexiñ lati¬
ne adubiũ dicimꝰ. Lec uocẽ illã de cuiꝰ requirit᷑ alio sione designar uno ac singłati
et quodã mͦ quid illut sir in uno uerbo positũ imo u̾bo alio declarar. ut oticescere

Expanded text:
criptio nominatur, quae adhibita circuitione dictorum factorumque rem, quae sit, descriptione criptio nominatur, quae adhibita circuitione dictorum factorumque rem, quae sit, descriptione declarat. Quaeritur enim quid avarus sit, quid crudelis, quid luxuriosus, et universa luxuriosi, avari, crudelis natura describitur; ut, si luxuriosum volumus definire, dicimus: Luxuriosus est uictus non necessarii et sumptuosi et onerosi appetens, in deliciis affluens, in libidine promptus.' Haec et talia definiunt luxuriosum; quae species definitionis oratoribus magis apta est quam dialecticis, quia latitudines habet. Haec similitudo in bonis rebus ponitur et in malis. Quinta species definitionis est, quam Graece cata antilexin, Latine aduerbium dicimus. Haec uocem illam, de cuius re quaeritur, alio sermone designat uno ac singulari, et quodammodo quid illud sit in uno uerbo positum, uno uerbo alio declarat, ut: 'Conticiscere
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ homo. animal ratõnale. mortale. sensa disciplineq capar. Hec eñi defutõ ꝑ spẽs
et differẽcias descendens. uenit ad ꝓpriũ. et designat plenissune qͥd sir homo. Scda
onẽ cõmuni nõ ꝓpͥo nomine possumꝰ dicere. Hec isto mͦ semꝑ eff̾icit᷑. Homo ẽ q ratio
nali ꝯceptõne erercitio p̃ẽ ammalib cunctis. ñ eñi dix̃ quid ẽ homo soe quid agat.
qͣi quodã signo innoticiã de uocato. Ista eñi et in reliquis noticia rei prefe̾rt᷑. Non
cipatũ. Tercia sp̃es definitionis ẽ. que grece poytec dr̃. latine qͣlitatua uocat᷑. que ex¬
qͣlitate nom̃ accep̃. ꝓ eo qd̾ quid. quale sit. id qͥ sit euident᷑ ondit cuiꝰ eremplũ tale
ẽ. Homo ẽ qui ingenio ualet. artib pollet. et cognitione rerũ aut q agere deb&e elig̃
aut animadusione qd nutile sit otempnit. his enĩ qualitatib expressꝯ ac defini
tus homo ẽ. Qu̾ita sp̃es definitõnis ẽ. que grece ypographicen latine a tullio deᷤᷤ¬

Expanded text:
s disciplinaeque capax; haec enim definitio per species et differentias descendens, venit ad proprium, et designat plenissime quit sit homo. Secuonem communi, non proprio nomine possumus dicere. Haec isto modo semper efficitur: Homo est, nali conceptione et exercitio praeest animalibus cunctis. Non enim dixit, quid est homo, sed quid agat, quasi quodam signo in notitiam denotato. In ista enim et in reliquis notio rei profertur: non sucipatum. Tertia species definitionis est quae Graece ποιότης dHaec dicendo quid quale sit, id quod sit euidenter ostendit, cuius exemplum tale est: 'Homo est qui ingenio ualet, artibus pollet, et cognitione rerum aut quae agere debeat eligit, aut animaduersione quod inutile sit contemnit.' His enim qualitatibus expressus atus homo est. Quarta species definitionis est, quae Graece ὑπογραφική, Latine a Tullio des
Abbreviated transcription (Latin):
nimꝰ separamꝰ tã dui int̾ponentes diftͣrncias. quousq ad ꝓpriũ eiꝰ de quo q̃rimꝰ
signara eiꝰ exp̾ssione ꝑueniamꝰ. ut puta. Homo ẽ auimal ratõnale mortale. t̾reni.
bipes. risus capar. Genꝰ animalcũ dictũ e substancia hominis dec larata ẽ. Est eñi
ad hominẽ genꝯ aninal. Soe q late parebat. adierta ẽ sp̃es. id ẽ terrenũ iã exchii
q̃ multis pedib inuitunt᷑ Itẽ rationale ꝓpt̾ illa que ratione egent. Mortale
trema. Est eni solũ hominis q rider. si ꝑsc̃a ẽ omnis er parte definitõ ad ho¬
minẽ declarandũ. Cuiꝰ discipline def̾initionẽ plenã eristimau̾ant atistotiles

Expanded text:
nionibus separamus, tandiu interponentes differentias, quousque ad proprium ejus de quo quaerimus nionibus separamus, tandiu interponentes differentias, quousque ad proprium ejus de quo quaerimus signata ejus expressione perveniamus, ut puta: Homo est animal rationale, mortale, terrenum, bipes, risus capax. 3. Genus animal cum dictum est, substantia hominis declarata est. 103 Est enim ad hominem genus animal, sequae multis pedibus innituntur. Item rationale, propter illa quae ratione egent; mortale trema, est enim solum hominis quod ridet; sic perfecta est omnis ex parte definitio ad hominem declarandum. Cujus disciplinae definitionem plenam existimarunt Aristoteles
Abbreviated transcription (Latin):
astrononua ẽ disciplina que curso celestiũ siderũq figuras ꝯtẽplat omiss et bĩ¬
tudines stellarũ. circi se. et circi tr̾am incligabili ratione ꝑcurrit. Poro actualis
dr̃ que res propositas oꝑatõnib sus erphieit. Cuiꝰ partes s̃ tres. Moralis dispen¬
satiuai. et ciuilis. Moralis dr̃ ꝑ quã mos uiuendi honestꝰ appentꝰ. et insticuta qͣ
ad urtutẽ tendencia p̃patantur. Dispensatiua dr̃. cũ domesticirũ rerũ sapient or¬
do disponitꝰ. Ciuilis dr̃. ꝑ quã tociꝰ ciuitatis utilitas ad ministrat᷑. De ssagogis¬
nũc isagogas porfiru expediamꝰ. fsagoga qͥppe grece latine introducto dĩ
eõꝵ scilicoe qui philosophiã incipuit. ꝯtinẽs inse de monstrationẽ primarũ tati¬
onũ de qualiboe re quid sit. suaq certa ac sb̾ali defuntõne declaret᷑. Nam posito
pͥmo gen̾e. denide sp̃es. ez alia q̃ uicia ẽẽ possunt sb̾iungimꝰ. ac discretis cõmu¬

Expanded text:
as contemplatur omnes, et habitudines stellarum circa se et circa terram indagabili ratione percurrit. Porro actualis dicitur, quae res propositas operationibus suis explicat. Cuius partes sunt tres, moralis, dispensativa et civilis. Moralis dicitur, ad uirtutem tendentia praeparantur. Dispensatiua dicitur domesticarum rerum sapienter ordo dispositus. Ciuilis dicitur, per quam totius ciuitatis nunc isagogas Porphyrii expediamus. Isagoga quippe Graece, Latine introductio dicitur, eorum scilicet qui philosophiam incipiunt, continens in se demonstrationem primarum rationum, de qualibet re quid sit, suaque certa ac substantiali definitione declaratur. 2. Nam posito primo genere, deinde species, et alia quae vicina esse possunt subjungimus, ac discretis commu
Abbreviated transcription (Latin):
nox. at qui nõ ẽ. dies gͥ ẽ. Modos aũt ypotheticoꝵ sillogismorũ siquis pleniꝰ
nosse desidat librũ legar marini uictorini qui ĩseribit᷑ de sillogismis ypoteticis.
Hinc ad clialeticas definitionũ species accedamꝰ. que tanta dignitate precellũr̾ ur poᷤᷤ¬
sinz uidictionũ aꝑte manifestatõnes ez quedã indicia dictõnũ ondẽ. uiii. de diui
in reb erprimendis erplicir quid res ipsa siz. qualis sit̾. et quẽ ad modũ m̃¬

Expanded text:
est'. Modos autem Hypotheticorum syllogismorum si quis plenius nosse desiderat, librum legat Marii Victorini qui inscribitur de Syllogismis Hypotheticis. Hinc ad Dialecticas definitionum species accedamus, quae tanta dignitate praecellunt ut possint indiciorum aperte manifestationes et quaedam indicia dictionum ostendere. § 29 De diin rebus exprimendis explicat quid res ipsa sit, qualis sit, et quemadmodum me
Abbreviated transcription (Latin):
clusis om̃ib q̃ hoc idẽ eẽ possu̾t ad id ꝑueniat᷑ ut ꝓpͥetas iã certa teneatꝰ. Isagogaᷤᷤ¬

Expanded text:
clusis omnibus quae hoc idem esse possunt, ad id perveniatur, ut proprietas iam certa teneatur. clusis omnibus quae hoc idem esse possunt, ad id perveniatur, ut proprietas iam certa teneatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Quarũ prima ẽ de gen̾e. Scda de sp̃e. Tercia de differencia. quarta de ꝓprio. Enta
de accidentib. Genꝰ ut amal. ẽ em̃ uocabłm gu̾rile et cõmune omniũ iminã hñi¬
cuĩ. Species ut homo. ẽ em̃ specialitas que separat᷑ a cet̾is animantib. Differentia
ut rationale mortale. his em̃ duob diffe̾rt homo acet̾is. Cũ eñi dr̾ ratõnale. di¬
ceruitꝰ ab in ranonabilib mutis q̃ nõ hñt rationẽ. Cum mortale: disceriut᷑ ab¬
angłis qui nesciũr mortẽ. ꝓpriũ. ut risibile. ẽ enĩ homo qͥ rider. et ħ pret̾ homi¬
nẽ nulliꝰ animał ẽ. Accidens. ut color ĩ corpore. doctrina in animo. Hec eĩ tp̃m
uarietate et accidũr et mutant᷑. et ẽ ex om̃ib his qͥnq partib oĩo plene sentẽcie
ita. Homo ẽ animal ratõnale. mortale. risibile. boni maliq capax. Sic oe̾ in oĩ
oratione substanciali tam dui int̾ponere debemꝰ species et differẽcus. qd dui se¬

Expanded text:
Quarum prima est de genere, secunda de specie, tertia de differentia, quarta de proprio, quinta de accidenti. Genus, ut animal. Est enim vocabulum generale et commune omnium animam habentium. Species, ut homo. Est enim specialitas, qua separatur a ceteris animantibus. Differentia, ut rationale, mortale. His enim duobus differt homo a ceteris. Cum enim dicitur rationale, discernitur ab inrationalibus mutis, quae non habent rationem. Cum nesciunt mortem. Proprium, ut risibile. Homo est enim quod ridet, et hoc praeter hominem nullius animalis est. Accidens, ut color in corpore, doctrina in animo. Haec enim temporum varietate et accidunt et mutantur: et est ex omnibus his quinque partibus oratio plenae sententiae, ita: Homo est animal rationaloratione ista substantiali tamdiu interponere debemus species et differentias, quamdiu, se