comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cisionib & uno psalmorum uolumine compre¬
hendunt. Tertiꝰ ẽ salomon tres libros habens:
ꝓuerbia quȩ illi parabolas idest masloth appel¬
lãt: & eccłiasten idest cęleth: & canticum canti¬
coꝵ quẽ titulo sirasirim p̃notant. Sextus est
danihel. Septimꝰ dabreiamin. idest uerba die¬
storie possumꝰ appellare: qui liber apud nos pa¬

Expanded text:
cisionibus, et uno Psalmorum volumine comprecisionibus, et uno Psalmorum volumine comprehendunt. Tertius est SALAMON  tres libros habens: Proverbia, quae illi Parabolas, id est, MASALOTH   appellant: Ecclesiasten, id est, COELETH  : Canticum canticorum, quem titulo SIR ASSIRIM   praenotant. Sextus est DANIEL  . Septimus DABRE AJAMIM  , id est, verba diestoriae possumus appellare. Qui liber apud nos
Abbreviated transcription (Latin):
mium p̃notatur. Hii sunt quinq libri moysr. qͦs
ꝓprie tbrath idest legẽ appellant. Scłm ꝓpħa¬
rum ordinẽ faciunt: & incipunt ab iesu filio na¬
ue. qui apud eos iosue ben nun dicit᷑. Demde sub¬
texunt sopthim. idest iudicum librũ: &e in eun¬
dẽ compungunt ruth. quia in dieb udicum
facta narrat᷑ historia. Terciꝰ sequit᷑ samuhel:
quẽ nos regnoꝵ pͥmum & scđm dicimꝰ. Quart᷑
malachim idest regũ: qui dercio ⁊ qͣrto regnoꝵ
uolumine continetur. Meliusq multo est
malachim id est regum: quam malachoth
idest regnorũ dicere. Non enim multarũ gentiũ
regna describit: s uniꝰ isrłitici popłi qui tribub
duodecim continet᷑. Quint᷑ ẽ ysaias. Sextus hie¬
remias. Septimꝰ ierechiel̃. Octauus liber duodecĩ
ꝓpħarum. qui apud illos uocat᷑ chare asra. Ter¬
cius ordo agiographa possidet. Et pͥmus liber
incipit ab iob. Secundus a dauid: quẽ quinq in¬

Expanded text:
mium praenotatur. Hi sunt, quinque libri Mosi, quos mium praenotatur. Hi sunt, quinque libri Mosi, quos proprie THORATH  , id est, legem appellant. Secundum Prophetarum ordinem faciunt; et incipiunt ab Jesu filio Nave, qui apud eos JOSUE BEN NUN   dicitur. Deinde subtexunt SOPHTIM  , id est, Judicum librum; et in eumdem compingunt RUTH  , quia in diebus judicum facta narratur historia. Tertius sequitur SAMUEL  , quem nos Regnorum primum et secundum dicimus. Quartus MALACHIM  , id est, Regum, qui tertio et quarto Regnorum volumine continetur. Meliusque multo est, MALACHIM, id est, Regum, quam MALACHOTH  , id est, Regnorum dicere. Non enim multarum gentium regna describit; sed unius Israelitici populi, qui tribubus duodecim continetur. Quintus ISAIAS  . Sextus JEREMIAS  . Septimus JEZECIEL  . Octavus liber duodecim Prophetarum, qui apud illos vocatur THARE ASRA  . Tertius ordo Ἁγιόγραφα possidet; et primus liber incipit ab JOB  . Secundus a DAVID  , quem quinque in
Abbreviated transcription (Latin):
&e oratio eus. Salomonis quoq in fine ꝓũbia.
ab eo loco in quo ait. mulierẽ fortẽ quis inueni¬
et: eisdẽ alphabetis uel incisionib supputantur:
Porro quinq litterȩ duplices apud hebreos sunt.
caph. mem. nun. phe. sade. Alit̃ enim ꝑ hasscri¬
bunt principia. medietatesq u̾boꝵ: alit̃ fines.
Unde & quinq a plerisq libri duplices estiman¬
tur: samuhel. malachim. dabreiamin. esoras hie¬
remias cum cmnoch. idest lam̃tationib suis:
Quomodoigitur uiginti duo elem̃ta sunt ꝑquȩ
scribimus hebraice omẽ qđ loquim᷑: & eoꝵ inituis
uox humana comp̃benditur: ita uiginti duo uo¬
lumina supputant᷑. quib quasi litteris & exordi¬
is in dĩ doccrina tenera adhuc & lactens uiri iu¬
sti eruditur infantia. Primꝰ apud eos liber uoca¬
tur bresith: quẽ nos genesim dicimꝰ. Scd̃s helles¬
moth: qui exodus appellatur. Tertiꝰ uaiecra: id
est leuiticus. Quartus uagedaber: quẽ numerũ
uocamꝰ. Quintus elleadd abarim: qui deuterono¬

Expanded text:
is quoque in fine Proverbia, ab eo loco in quo ait, Mulierem fortem quis inveniet iisdem alphabetis vel incisionibus supputantur. Porro quinque litterae duplices apud Hebraeos sunt, CAPH, MEM, NUN, PHE, SADE: aliter enim per has scribunt principia medietatesque verborum, aliter fines. Unde et quinque a plerisque libri duplices aestimantur: Samuel, Malachim, Dabre-Jamim, Ezras, Jeremias cum Cinoth, id est Lamentationibus Quomodo igitur viginti duo elementa sunt, per quae scribimus Hebraice omne quod loquimur, et eorum initiis vox humana comprehenditur: ita viginti duo volumina supputantur, quibus quasi litteris et exordiis, in Dei doctrina, tenera adhuc et lactens viri justi eruditur infantia. Primus apud eos liber vocatur BRESITH   quem nos Genesim dicimus. Secundus ELLE SMOTH  , qui Exodus appellatur. Tertius VAJECRA  , id est, Leviticus. Quartus VAJEDABBER  , quem Numeros vocamus. Quintus, ELLEADDABARIM  , qui Deuterono
Abbreviated transcription (Latin):
crebriꝰ uertendo & emendando sollicitiꝰ & didici¬
mꝰ &e tenem᷑ nr̃m ẽ nr̃m est. Et cum intellexeris qd
antea nesciebas: uel interp̃tem me estimato
sigratus es. uel nara ꝙͥ aciii si ingratus. Quã

Expanded text:
crebrius vertendo, et emendando sollicitius et didicicrebrius vertendo, et emendando sollicitius et didicimus et tenemus, nostrum est. Et cum intellexeris quod antea nesciebas, vel interpretem me aestimato, si gratus es, vel παραφραστὴν, si ingra
Abbreviated transcription (Latin):
principium omĩb libris. quos de hebreo uertimꝰ
in latinum. Conuenire potest: ut scire ualeam
dum. Igitur sapientia quȩ uulgo salomonis in¬
scribitur: & iesu filii sirach liber. & iudith. & tobi¬
as. & pastor. non sunt in canone. Machabeorũ
primum librũ hebraicũ repꝑi. Secundꝰ grecꝰ ẽ:
beant: obsecro te lector ne laborẽ meum repre¬
hensionẽ estimes antiquoꝵ: In tab̃naculo dĩ of¬
fert unꝰquisq qđ potest: alii aurũ & argentũ.
& lapides p̃ciosos: alii bissum &e purpuram.
&e coccum offerunt. & hiacinctũ. Nob̾cum be¬
ne agitur: si obtulerimꝰ pelles. & caprarũ pilos
Et tam̃ apłs contemptibiliora nr̃a magis neces¬
saria iudicat. Unde & cota illa tabnaculi pul¬
chritudo. & ꝑ singulas species eccłiȩ p̃sentis fu¬
turȩq distinctio. pellib tegit᷑ &e cilicus: ardo¬
rẽq solis & inuiriã imbrium. ea quȩ uiliora st̃
ꝓhibent. Lege gͦ pͥmum samuhel & malachĩ
meũ: meum inquã meum. Quicquid enim

Expanded text:
principium omnibus libris, quos de Hebraeo vertimus in Latinum, convenire potest: ut scire valeamus dum. Igitur Sapientia, quae vulgo Salomonis inscribitur, et Jesu filii Syrach liber, et Judith, et Tobias, et Pastor, non sunt in Canone. Machabaeorum primum librum, Hebraicum reperi. Secundus, Graecus est: beant, obsecro te, lector, ne laborem meum reprehensionem existimes antiquorum. In tabernaculo Dei offert unusquisque quod potest. Alii aurum et argentum et lapides pretiosos, alii byssum et purpuram et coccum offerunt et hyacinthum. Nobiscum bene agitur, si obtulerimus pelles et caprarum pilos. Et tamen Apostolus contemptibiliora nostra magis necessaria judicat . Unde et tota illa tabernaculi pulchritudo et per singulas species Ecclesiae praesentis futuraeque distinctio, pellibus tegitur et ciliciis; ardoremque solis et injuriam prohibent. Lege ergo primum, Samuel, et Malachim meum: meum, inquam, meum. Quidquid enim
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentiã arcȩ c̃fracto. & de plagis philisteis ilatis. Ui De arrȩ
irditu in bechsanis & de plaga illic irrogata. uii. De arcȩ tͣns¬
nugͣtione in cariathiarĩ in domũ aminadab & de bello in.
muheł &e uͥ popłs regẽ postulat. & de saule & asinarũ inqͥ¬
mon qͣmͦ oppignauit iabes urbẽ. & de confirmatione re-¬
gis sauli galgał.xi. De samuheł p̃ceptis ad popłm.
&e de signis de celo ostensis. xii De iõnatba &e saulc qͣm
philistros ꝑcusseruit. & de saule ubi holocausta male offer
rii filios uł pͥncipes. ⁊ de int̾itu amalechꝰ ultionẽ hebreoꝵ¬

Expanded text:
praesentiam arcae confracto, et de plagis Philistinis illatis. VI. De arcae reditu in Bethsamis, et de plaga illic irrogata. VII. De arcae transmigratione in Cariathjarim in domum Aminadab, et de bello inmuelis, et ubi populus regem postulat. Et de Saule et asinarum inqumon, quomodo oppugnavit Jabis urbem, et de confirmatione regni Saul in Galgalis. XI. De Samuelis praeceptis ad populum, et de signis de coelo ostensis. XII. De Jonatha et Saule, quomodo Philistinos percusserint: et de Saule, ubi holocausta male praesurit filios, vel principes. Et de interitu Amalech in ultiones
Abbreviated transcription (Latin):
isinti duas eẽ litteras apud hebreos
syroꝵ quoq lingua & chaldeoꝵ te¬
statur: que hebreȩ magna ex parte
confinis ẽ. Nam &e ipsi uigiti duo
elem̃ta habent: codõ sono. s diuersis caracteribꝰ:
Samaritani etiam pentatheucum moysi totidẽ
litteris scriptitant: figuris tantum & apicib dis¬
crepantes. Certumq ẽ esorã scribã legisq docto¬
rẽ. post captam hicrosolimã & instaurationem
templi sub zorobabel alias litteras repꝑisse. qͥb
nunc utim᷑: cum ad illud usq tempͦ. idẽ sama¬
ritanoꝵ & hebreoꝵ caracteres fuerint. In libro
quoq numeroꝵ hec eadẽ supputatio sub leuita¬
rum ac sacerdotum censu mistice ostendit᷑. & no¬
men domini tetragramaton. in quibdã grecis
uoluminib usq hodie antiquis exp̃ssum litteris
inuenimꝰ. S oe psalmi tricesimꝰ sextus. & centesi

Expanded text:
i et duas literas esse apud Hebreos, Syrorum quoque lingua et Chaldeorum testatur, que hebree magna ex parte confinis est. Nam et ipsi viginti duo elementa habent, eodem sono, sed diversis charaSamaritani etiam Pentateuchum Mosi totidem litteris scriptitant, figuris tantum et apicibus discrepantes. Certumque est Esdram scribam, legisque doctorem, post captam Jerosolymam, et instaurationem templi sub Zorobabel, alias litteras reperisse, quibus nunc utimur: cum ad illud usque tempus iidem Samaritanorum et Hebraeorum caracteres fuerint. In libro quoque Numerorum haec eadem supputatio, sub Levitarum ac sacerdotum censu, mystice ostenditur. Et nomen Domini tetragrammaton in quibusdam Graecis voluminibus, usque hodie antiquis expressum litteris invenimus. Sed et psalmi
Abbreviated transcription (Latin):
piam de hebraica ueritate. Certe si incredulꝰ
es: lege grecos codices & latinos: & confer cum
his opusculis: & ubicumq int̃ se uid̃is discrepa¬
re: interroga quẽlibet hebreoꝵ cui magis accõ¬
modare debeas fidẽ. Et si nr̃a firmauerit: pu¬
to qđ eum ñ estimes coniectorẽ. ut in eodẽ loco
mecum similit̃ diuinarit. S ce uos famulas

Expanded text:
edulus es, lege Graecos codices et Latinos et confer cum bis opusculis: et ubicumque inter se videris discrepare, interroga quemlibet Hebraeorum, cum magis accommodare debeas fidem: et si nostra firmaverit, puto quod eum non aestimes conjectorem, ut in eodem loco mecum similiter divinarit. Sed et vos, famulas
Abbreviated transcription (Latin):
asiorraga scriptitent: & libros hos in suo pu¬
tent numero supputandos: ac ꝑ hoc ẽẽ prisce le¬
gis libros iuginti quatuor. quos sub numero
iuginti quatuor semorum apocalipsis ioħiis indu¬
cit adorantes agnum: & coronas suas ꝓstratis uul¬
tib offerentes: stantib coram quatuor animalib
respicientib et indefessa uoce clamantib. Sc̃s. sc̃s.¬

Expanded text:
Ἁγιόγραφα scriptitent, et libros hos in suo putent numero supputandos: ac per hoc esse priscae legis libros viginti quatuor: quos sub numero viginti quatuor seniorum Apocalypsis Joannis inducit adorantes Agnum, et coronas suas prostratis vultibus offerentes: stantibus coram quatuor animalibusrespicientibus, et indefessa voce clamantibus, S
Abbreviated transcription (Latin):
qui consoletur animam tuam. & enutriat sene¬
ccutẽ. De nurui enim tua natus ẽ qui te liliget:
&e multo tibi est melior quã si septẽ habes filios:
Susceptumq nocmi puerum posuit in sinu suo:
& nutricis ac gerulȩ officio fungebatur. Uici¬
ne autẽ mulieres congratulabant es ei &e dicen

Expanded text:
qui consoletur animam tuam et enutriat senequi consoletur animam tuam et enutriat senectutem de nuru enim tua natus est quae te diligit et multo tibi est melior quam si septem haberes filios susceptumque Noemi puerum posuit in sinu suo et nutricis ac gerulae officio fungebatur vicinae autem mulieres congratulante
Abbreviated transcription (Latin):
testes inquit uos estis hodie: qđ possedim omĩa
quȩ fuerunt elunelech. &e chelion. &r maalon.
tradente noemi. & ruth moabitidẽ uxorẽ ma¬
alon in conuiguim sumpserim: ut suscitẽ nom̃
defunctiin hereditate sua: ne uocabulum eius
de familia sua ac fr̃ib & populo deleatur. Uos
inquã huiꝰ rei testes estis. Respondit omĩs po¬
pulus qui erat in porta: & maiores natu. Nos
testes sumus. faciat dns hanc mulierẽ qus mn¬
greditur domum tuã sicut rachel & liam. quȩ
edificauerunt domum isrł: & sit exemplũ uir¬
tutis in ephrata. & habeat celebre nom̃ in bech¬
leem. Fiatq domus tua sicut domꝰ phares. quẽ
thamar peꝑit uidȩ: de semine qđ dedit dñs ti¬
bi ex hac puella. Tulit itaq boor ruth. & ac¬
cepit uxorẽ. Ingressusq ẽ ad eam: & dedit illi
dominus ut conciꝑet & pareret filium. Dixe¬
runtq mulieres ad noemi. Benedictus dñs.
qui ñ ẽ passus ut deficeret successor familiȩ tuȩ
ct uocaretur nom̃ eius in isrł: & habeas qui¬

Expanded text:
erim omnia quae fuerunt Helimelech et Chellion et Maalon tradente Noemi et Ruth Moabitidem uxorem Maalon in coniugium sumpserim ut suscitem nomen defuncti in hereditate sua ne vocabulum eius de familia sua ac fratribus et populo deleatur vos inquam huius rei testes estis respondit omnis populus qui erat in porta et maiores natu nos testes sumus faciat Dominus hanc mulierem quae ingreditur domum tuam sicut Rachel et Liam quae aedificaverunt domum Israhel ut sit exemplum virtutis in Ephrata et habeat celebre nomen in Bethleem fiatque domus tua sicut domus Phares quem Thamar peperit Iudae de semine quod dederit Dominus tibi ex hac puella tulit itaque Booz Ruth et accepit uxorem ingressusque est ad eam et dedit illi Dominus ut conciperet et pareret filium dixeruntque mulieres ad Noemi benedictus Dominus qui non est passus ut deficeret successor familiae tuae et vocaretur nomen eius in Israhel et habeas
Abbreviated transcription (Latin):
obeth. hic ẽpat̾ ysai paiͥs dd̾. .x. He sunt ge¬
nerationes phares. Phares. geniuit esrom. Esrom
genuit aran. Aran. genuit aminadab: Amina¬
dab. genuit naasson. Naasson. genuit salmon:
Salmon. genuit booz. Booz. genuit obech:
Obeth. genuit isai. Isai. genuit dauid.

Expanded text:
generationes Phares: Phares genuit Esron, Esron genuit Ram, Ram genuit Aminadab, Aminadab genuit Naasson, Naasson genuit Salmon, Salmon genuit Booz, Booz genuit Obed, Obed genuit Isai, Isai genuit David.
Abbreviated transcription (Latin):
bethleem uida. ut ꝑegrinaretur in regi¬
one moabitide: tum uxore sua ac duob
lib̾is. Ipse uocabat᷑ elimelech. uxor eius
da. Ingressiq regionẽ moabitidẽ: mora¬
bantur ibi. Q mortiuis ẽ elimelech ma
ritus noent᷑. Remansitq ipsa cũ filiis:
qui acceꝑunt uxores moabitidas. Qua
lidis. Remansitq mulier orbata duob lib̃is ac ma¬
rito: & surrexit ut inpatriã ꝑgeret cum utraq nu¬
ru sua de regione moabitide. Audierat enim qd̃
respexisset dominus popłm suum: & dedisset eis
escas. Egressa ẽ itaq de loco ꝑegrinationis suȩ.
cum utraq nurit᷑ Ꝙ iam in uia posita reu̾tendi
in terrã iuda dixit ad eas. Ite indomum matris
uirẽ. Faciat dominus uob̃cum miscdiam: sicut
fecistis cum mortuis & mecũ. Det uob̃ inuenire
requiẽ in domib iuroꝵ quos sortiture estis. Et
osculata ẽ eas. Quȩ eleuata uoce. flere ceꝑunt. &

Expanded text:
 ut peregrinaretur in regione Moabitide cum uxore sua ac duobus liberis: ipse vocabatur Elimelech, et uxor eius da. Ingressique regionem Moabitidem, morabantur ibi. Et mortuus est Elimelech ma Nahmi, remansitque ipsa cum filiis. Qui acceperunt uxores Moabitidas, quarlion: remansitque mulier orbata duobus librito. Surrexit ut in patriam pergeret, cum utraque nuru sua, de regione Moabitide: audierat enim quod respexisset Dominus populum suum, et dedisset eis escas. Egressa est itaque de loco peregrinationis suae, cum utraque nuru et iam in via posita revertendi in terram Iuda dixit ad eas ite in domum matris vestrae faciat Dominus vobiscum misericordiam sicut fecistis cum mortuis et mecum det vobis invenire requiem in domibus virorum quos sortiturae estis et o
Abbreviated transcription (Latin):
uersum me. Uerba ur̃a ego audiui. Hȩc dicit dñs
ds̃. Lȩtante uniuersa terra: in solitudinẽ te redi¬
gam. Sicuti gauisus es suꝑ hereditatẽ domꝰ isrł.
eo qđ fuerit dissipata: sic faciã tibi. Dissipatus eris
mons seir: & idumea om̃is. Et scies quia ego dñs¬

Expanded text:
ersum me verba vestra: ego audivi. Haec dicit Dominus Deus: Laetante universa terra, in solitudinem te redigam. Sicuti gavisus es super haereditatem domus Israel, eo quod fuerit dissipata, sic faciam tibi: Dissipatus eris, mons Seir, et Idumaea omnis: et scient quia ego D
Abbreviated transcription (Latin):
pingiuib pascent᷑ suꝑ montes isrł. Ego pascam¬
ds̃. Qđ ꝑierat requirã. ce qđ abiectum erat redu¬
cã. Et qđ confractum fuerat alligabo: ce qł insir¬
mum erat consolidabo. Et qđ pingue & fortecu¬
stocliam: & pascam illas in iudicio. Uos autẽ gre¬
gesmei: hȩcdicit dñs ds̃. Ecce ego udico inter
petus & pecus: arietum &e hucoꝵ. Nonne satis
erat uobis pascuã bonã depasci: Insuꝑ ce reliqͥas
pascuarum urãrum conculcastis pedib ur̃ĩs. Et
cum purissimã aquã bib̃etis: reliquã pedib ue¬
stris turbabatis. Et oues meȩ his quȩ conculca¬
ta pedib uris fuerant pascebant᷑. & quȩ pedes

Expanded text:
ego eas aDeus quod perierat requiram et quod abiectum erat reducam et quod confractum fuerat alligabo et quod infirmum erat consolidabo et quod pingue et forte custodiam et pascam illas in iudicio vos autem greges mei haec dicit Dominus Deus ecce ego iudico inter pecus et pecus arietum et hircorum nonne satis vobis erat pascuam bonam depasci insuper et reliquias pascuarum vestrarum conculcastis pedibus vestris et cum purissimam aquam biberetis reliquam pedibus vestris turbabatis et oves meae his quae conculcata pedibus vestris fuerant pascebantur et quae pedes
Abbreviated transcription (Latin):
sidebo eas. cum dñs eẽt ibi. ꝓpt̾ea uiuo ego dicit
dns̃ ds̃ quia faciã uxta irã tuã. o scdm ⁊elũ tuũ
quẽ fecisti odio habens eos. & notus efficiar ꝑ eos
cum te iudicauero: & scies quia ego dñs. Audi¬
ui uniuersa opꝓbria tua: quȩ locutus es de mon¬
tib ifrł dicens. Deserti nob̃ dati sunt ad deuoran

Expanded text:
nus esset ibi propterea vivo ego dicit Dominus Deus quia faciam iuxta iram tuam et secundum zelum tuum quem fecisti odio habens eos et notus efficiar per eos cum te iudicavero et scies quia ego Dominus audivi universa obprobria tua quae locutus es de montibus Israhel dicens
Abbreviated transcription (Latin):
eis pactum pacis. Et cessare faciã bestias pessimas
benedictionẽ: & deducã imbrẽ in tempore suo
Pliuuȩ benedictionis erunt. Et dabit lignum
agri fructum siũi: & terra dabit germ̃ suum
Et erunt in terra sua absq timore. Et scient qͥa
ego dominus:. cum contriero catenas uigi eoꝵ
&ẽ eruero eos de maniu imꝑantium sibi. Et non
erunt ultra in rapinã gentib. neq bestiȩ terrx̧
deuorabunt eos: s habitabunt confident᷑ absq
ullo terrore. Et suscitabo eis germ̃ nominatũ:
& ñ erunt ultra imminuti famc in terra: neq
portabunt ultra opꝓbria gentium. Et scient
quia ego dñs ds̃ eoꝵ cum eis: & ipsi popłs ms̃

Expanded text:
eis pactum pacis, et cessare faciam bestias pessimas benedictionem: et deducam imbrem in tempore suo: pluviae benedictionis erunt. Et dabit lignum agri fructum suum, terra dabit germen suum, et erunt in terra sua absque timore: et scient quia ego Dominus, cum contrivero catenas jugi eorum, et eruero eos de manu imperantium sibi. Et non erunt ultra in rapinam gentibus, neque bestiae terrae devorabunt eos: sed habitabunt confidenter absque ullo terrore. Et suscitabo eis germen nominatum: et non erunt ultra imminuti fame in terra, neque portabunt amplius opprobria gentium. Et scient quia ego Dominus Deus eorum cum eis, et ipsi p
Abbreviated transcription (Latin):
ad me: dicens. fili hominis: pone faciẽ tuã ad¬
uersum montẽ seir. Et ꝓpħabis de eo. &e dices
illi. Hȩc dicit dñs ds̃. Ecce ego ad te mons seir.
& extendã manum meã suꝑ te: ce dabo te de¬
solatum atq desertum. Urbes tuas demoliar oe
tu desertus eris. & scies quia ego dns̃: coqd̃ fueris
mumicus sempit̾nus. & concluseris filios ifrł in nia¬
nugladii. in tempore affuctionis eoꝵ in tempore
iniquitatis extremȩ. Propt̾ea uiuo ego dicit dnõ¬
s̃. qm̃i sanguni tracdã te. &e sangius te ꝑsequecur:
Et cum sangumẽ odis. sanguis ꝑsequetur te. Et
dabo montẽ seir desolatum & desertum: & aufe¬
ram de eo euntẽ & redeuntẽ. & implebo montet ei
occisoꝵ suoꝵ In collib tuis & in uallib tuis atq
in torrentib int̾fecti gladio cadent. In solitudi

Expanded text:
ad me, dicens: Fili hominis, pone faciem tuam adversum montem Seir, et prophetabis de eo, et dices illi: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ad te, mons Seir, et extendam manum meam super te, et dabo te desolatum atque desertum. Urbes tuas demoliar, et tu desertus eris: scies quia ego Dominus. Eo quod fueris inimicus sempiternus, et concluseris filios Israel in manu gladii in tempore afflictionis eorum, in tempore iniquitatis extremae. Propterea vivo ego, dicit Dom sanguini tradam te, et sanguis te persequetur: et cum sanguinem oderis, sanguis persequetur te. Et dabo montem Seir desolatum atque desertum: et auferam de eo euntem, et redeuntem. Et implebo montes ejus occisorum suorum: in collibus tuis, et in vallibus tuis, atque in torrent
Abbreviated transcription (Latin):
res audite uerbum dm̃i. Hȩc dicit dñs ds̃. Ecce
ego ipse suꝑ pastores & requirã gregẽ meũ de
mani eoꝵ. Et cessare eos faciam: ut ultra ñ pas
cant gregẽ meum. nec pascant ampliꝰ pastores
semetipsos. Et libabo gregẽ meum de ore eoꝵ:
&e non erit ultra eis in escam. Qͥa hec dicit do¬
minus s̃. Ecte ego ipse requirã oues meas &e ui¬
sitabo eas. sicut uisitat pastor gregẽ suum in die

Expanded text:
e verbum Domini: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ipse super pastores requiram gregem meum de manu eorum, et cessare eos faciam, ut ultra non pascant gregem  Al. add. meum, nec pascant amplius pastores semetipsos: Et liberabo gregem meum de ore eorum, et non erit ultra eis in escam. Quia haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ipse requiram oves meas, et visitabo eas. Sicut visitat pasto
Abbreviated transcription (Latin):
ram in solitudinẽ &e desertũ: & deficiet suꝑba
fortituido cius. Et desolabunt᷑ montes isi ł. eo
qđ nullus sit qui ꝑ eos transeat. Et scient quia
etpo ans: cum deło t̾rã eoꝵ desolatã & desertã
ꝓpt̃ uniuersas abhominationes suas quas oꝑa
tisunt. Et tu. L fili hominis. filii popłi cui
loquunt᷑ dete U uixta muros & in hostiis
domoꝵ: &e di¬
cunt unꝰ ad alterum.
uir ad ꝓximum
suum loquentes. Ue¬
inte ce audiamus.
qui sit sermo egredi¬
ensa dño. Et uem¬
eos. quia in canticum I. oris sui uertunt illos.
&e auariciuã suã sequit᷑ cor eoꝵ Et es cis quasi
carm̃ musicum qđ suaui dulciq sono canitur:

Expanded text:
ram in solitudinem et desertum et deficiet superba fortitudo eius et desolabuntur montes Israhel eo quod nullus sit qui per eos transeat et scient quia ego Dominus cum dedero terram desolatam et desertam propter universas abominationes suas quasus: Et tu, fili hominis, filii populi tui locuntur de te iuxta muros et in ostiis domorum et dicunt unus ad alterum, uir ad proximum suum, dicentes: uenite et audiamus, qui sit sermo egrediens a domino. et uentuos et non faciunt eos: quia in canticum oris sui uertunt illos et auaritiam suam sequitur cor eorum. et es eis quasi carmen musicum, quod suaui dulcique sono canitur:
Abbreviated transcription (Latin):
obstupefacies gentes. Egressus es in salutẽ popłi tui
in salutẽ cum xp̃o tuo. ꝑ cussisti caput de domo im¬
pii: denudasti fundam̃tum usq ad collum. Seorꝑ:
Maledixisti sceptris eiꝰ. capiti bellatoꝵ eius: uenien¬
tib ut turbo add disꝑgendum me. Exultatio eorũ:
sicit eius qui ͥeuorat pauꝑẽ in abscondito. Uiam
fecisti in marłequis tuis: in luto aquarũ multarũ:

Expanded text:
lutem populi tui in salutem cum christo tuo percussisti caput de domo impii denudasti fundamentum usque ad collum semper maledixisti sceptris eius capiti bellatorum eius venientibus ut turbo ad dispergendum me exultatio eorum sicut eius qui devorat pauperem in abscondito viam fecisti in mari equis tuis in luto aq
Abbreviated transcription (Latin):
teclamabit. & lignum qđ int̃ uincturas ȩdificioꝵ
ẽ respondebit. Uc qui sdificat ciuitatẽ in sangi¬
nib &e p̃parat urbẽ ininiquitate. Nunquid non
hȩc adomino sunt exercitiuim: Laborabunt enĩ
popłi m multo igni: & gentes in uacuũ. & defici¬
ents. Quia replebit᷑ terra. ut cognoscant głam dñi
quasi aque oꝑientes mare. Nȩ qui potum dat ami¬

Expanded text:
dificiorum est respondebit. Ve qui edificat civitatem in sanguinibus: et preparat urbem in iniquitate. Numquid non hec a Domino sunt exercituum? laborabunt enim populi in multo igni: et gentes in vacuum et 184 deficient. Quia replebitur terra ut cognoscant gloriam Domini: quasi aque operientis mare. Quid prodest
Abbreviated transcription (Latin):
tere dñi. & uomitus ignominiȩ suꝑ glam tuã.
quia miquitas libani oꝑiet te. & uastitas anima¬
lium ddeterrebit eos. de sanguiib hominum
& mniquitate terrȩ. & cuuitatis. & omium habi.¬
tantium in ea. Quid ꝓdest sculptile quia sculp¬
sit illud fictor suus. conflatile & imaginẽ falsã.
quia sꝑauit in figm̃to ficcor eius: ut faceret simu¬
latra muta: Nȩ qui dicit ligno exꝑgiscere: surge
lapidi tacenti. Nunquid ipse docere poterit: Ec
ce iste cooꝑtus ẽ auro &e argento: & om̃is sps ñ est
in uiscerib eus. Dñs autẽ in templo sc̃o suo: sile¬
at a facie euis om̃is terra. DRATIO ARICUC PRO

Expanded text:
e Domini et vomitus ignominiae super gloriam tuam quia iniquitas Libani operiet te et vastitas animalium deterrebit eos de sanguinibus hominis et iniquitate terrae et civitatis et omnium habitantium in ea quid prodest sculptile quia sculpsit illud fictor suus conflatile et imaginem falsam quia speravit in figmento fictor eius ut faceret simulacra muta vae qui dicit ligno expergiscere surge lapidi tacenti numquid ipse docere poce iste coopertus est auro et argento, et omnis spiritus non est in uisceribus eius. dominus autem in templo sancto suo: sileat a facie eius omnis terra. XVI. DE LIBRO
Abbreviated transcription (Latin):
tra me: Et factum ẽ uidicium: & contradictio po¬
tentior. Propt̃ hoc lacerata ẽ lex: & ñ ꝑuenit usq
ad finẽ iudicium. Quia impius p̃ualet aduersus
iustum: ꝓpt̾ea egreditur iudicium ꝑuersum.
Aspicite in gentib & uidete. & ammiramini. &
obstupescite: quia opus factum ẽ in dieb ut̃is.¬
buntur lacerantes te. & crisin rapinam cis: Quia tu
spoliasti geutes multas: spoliabunt te om̃s qui reliqui
fuerint de popłis. ꝓpt̃ sanguinẽ hominis & iniquita¬
tẽ terrȩ ciuitatis. & omĩum habitantium in ea. Ue
qui congregat auariciã malã domꝰ suȩ: ut sit in ex

Expanded text:
m est iudicium et contradictio potentior propter hoc lacerata est lex et non pervenit usque ad finem iudicium quia impius praevalet adversus iustum propterea egreditur iudicium perversum aspicite in gentibus et videte et admiramini et obstupescite quia opus factum est in diebusbuntur lacerantes te et eris in rapinam eis quia tu spoliasti gentes multas spoliabunt te omnes qui reliqui fuerint de populis propter sanguinem hominis et iniquitatem terrae civitatis et omnium habitantium in ea vae qui co
Abbreviated transcription (Latin):
uelociores lupis uesꝑtinis: & diffundent᷑ equites eiꝰ.
Equites nãq eius delonge uenient: uolabunt qͣsi
aquila festinans ad comedendum. Om̃s ad predã
uenient: facies eorum uentus urens. Et congregabit
quasi harenã captiuitatẽ: &e ipse de regib trium¬
phabit. & tiranni ridiculi eius erunt. Ipse suꝑ om¬
nẽ munitionẽ ridebit: oe comportabit aggerẽ. &
capiet eam. Tunc mutabitur sp̃s. & ꝑtransibit.
oe corruet. Hȩc ẽ forcitudo eius dĩ sui. Nunquid
Dñe inudiciũ posiusti eum: & fortẽ ut corriꝑes fun¬
dasti eum. Mundi sunt ocłi tui ne uideas malum:
&e respicere ad iniquitatẽ ñ poteris. Quare ñ respi¬

Expanded text:
lociores lupis vespertinis; Et diffundentur equites ejus: equites namque ejus de longe venient, volabunt quasi aquila festinans ad comedendum. Omnes ad praedam venient, facies eorum ventus urens: et congregabit quasi arenam, captivitatem. Et ipse de regibus triumphabit, et tyranni ridiculi ejus erunt: Ipse super omnem munitionem ridebit, et comportabit aggerem, et capiet eam. Tunc mutabitur spiritus, et pertransibit et corruet: haec est fortitudo ejus dei sui. Numquid Domine, in judicium posuisti eum: et fortem, ut corriperes, fundasti eum. Mundi sunt oculi tui, ne videas malum; et respicere ad iniquitatem non poteris  Al. potes
Abbreviated transcription (Latin):
&e dixit. Scribe uisum & explana eũ suꝑ tabulas.
ut ꝑcurrat qui legerit eũ: quia adhuc uisus ꝓcul
Et apparebit in finẽ: & ñ intietur. Si morã fecerit
expecta illum: quia ueniens ueniet & ñ tardabit:
Ecce qui incredulus ẽ: ñ erit recta aninia eiꝰ in se¬
metipso. Iustus autẽ in fide sua uuet. Et quomͦ
uinum potantẽ decipit: sic erit uir suꝑb & ñ de¬
corabitur. Qui dilatauit quasi infernꝰ animã
suã. & ipse quasi mors & non adimpletur. Et
congregabit ad se om̃s gentes: & coaceruabit
ad se om̃s popłos. Nunquid ñ om̃s isti suꝑ eum
parabolã sument. & loquelã enigiatum etus:

Expanded text:
et dixit scribe visum et explana eum super tabulas ut percurrat qui legerit eum quia adhuc visus procul et apparebit in finem et non mentietur si moram fecerit expecta illum quia veniens veniet et non tardabit ecce qui incredulus est non erit recta anima eius in semet ipso iustus autem in fide sua vivet et quomodo vinum potantem decipit sic erit vir superbus et non decorabitur qui dilatavit quasi infernus animam suam et ipse quasi mors et non adimpletur et congregabit ad se omnes gentes et coacervabit ad se omnes populos numquid non omnes isti super eum parabo
Abbreviated transcription (Latin):
& quasi reptile ñ habens pͥncipẽ. Totum in hamo
subleuauit. Traxit illud in sagena sua: & congre¬
gauit in rete siuim. Suꝑ hoc lȩtabitur: & exulta¬
bit. Propt̃ea immolabit sagene sue. & sacrifica¬
bit reti suo: quia in ipsis incrassata ẽ pars eius. &
cibus eiuselectꝰ. Propt̃ hoc gͦ expandit sagenã suã:

Expanded text:
n hamo sublevavit traxit illud in sagena sua et congregavit in rete suo super hoc laetabitur et exultabit propterea immolabit sagenae suae et sacrificabit reti suo quia in ipsis incrassata est pars eius et cibus eius electus propter hoc ergo expandit sagenam suam
Abbreviated transcription (Latin):
lelis earnẽ prepucii ur̃i: ut sit in signum
pelerisint me c&e uos. Infans octo dierum
cirruncidetur in uobis. omne masculinum in
generationib ur̃is: tam uernaculus quã em¬
pticiꝰ circuncidet᷑ : & quicunq ñ fuerit de stir¬
pe ur̃aꝰ eritq pactum meũ in carne ur̃a in
feduseternum. Masculus cuiꝰ p̃pucii caro crr¬
cuncisa ñ fuerit: delebituramma illa de po¬
pulo suo: quia pactum meũ irricũ fecit. Dix̃¬

Expanded text:
etis carnem praeputii uestri: ut sit in signum foederis inter me et uos. Infans octo dierum circumcidetur in uobis, omne masculinum in generationibus uestris. Tam uernaculus quam emptitius circumcidetur, et quicumque non fuerit de stirpe vestra, eritque pactum meum in carne vestra in foedus aeternum. Masculus, cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, delebetur anima illa de populo suo; quia pactum meum irritum fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ulum fedus sempit̾num: & semini eiꝰ post eũ
Suꝑismahel quoq exaudiui ce. Eces bene¬
dicã c & augebo & multiplicabo eũ ualde
Duodecim duces generabit: de faciã illu in
gentẽ magnã. Pactum uero meũ statuã ad
ysaac: quẽ pariet tͥ sara tempore isto in an¬
no altero. Cumq finitꝰ eẽt sermo loquentis
curi eo: ascendit ds̃ ab abrahã. Tulit autem
abraham ismahelẽ filium suũ or om̃s uer¬
naculos domis suȩ: uniuersosq q̃semerat
cuntos mares ex omib uiris dom̃ suȩ. & cir¬
cuncidit carnẽ prepucii eoꝵ statim in ipsa
die siceit p̃cepat ei dñs. Ab raham nonagin¬

Expanded text:
 post eum. Super Ismael quoque exaudivi te: ecce, benedicam ei, et augebo, et multiplicabo eum valde, duodecim duces generabit, et faciam illum in gentem magnam. Pactum vero meum statuam ad Isaac, quem pariet tibi Sara tempore isto in anno altero. Cumque finitus esset sermo loquentis cum eo, ascendit Deus ab Abraham. Tulit autem Abraham Ismaelem, filium suum, et omnes vernaculos domus suae, universosque quos emerat, cunctos mares ex omnibus viris domus suae, et circumcidit carnem praeputii eorum statim in ipsa die, sicut praeceperat ei Deus. Abraham nonagin
Abbreviated transcription (Latin):
CluiI Indie pͥmomensis primi p̃cepit dñs moisi scificare oĩa.
& induere aaron stola scã eius.
cluiii In pͥmid mense scd̾o anno ꝓfectionis de egẏpto. statu¬
it moises tab̾naculum testimonii.
ix Coñsummato tabernacło texit nubss tabnaculũ: &e
INCUIT HBER

Expanded text:
I. In die primo mensis primi, praecepit Dominus Moysi sanctificare omnia, et induere Aaron stolam sanctam ejus. CXXXVIII. In primo mense anni secundi profectionis de Aegypto, statuit Moyses tabernaculum testimonii. CXXXIX. Consummato tabernaculo, texit illud nubes, et IPIT LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt ad moy sen & a aron &e ad omnẽ cȩtũ
filioꝵ isrł in desertum pharan qđ ẽ in cades:
musin terrã ad quã misisti nos. quȩ reuera
fluit lacte & melle. ut ex his fructib cogno¬
sci potest: s cultores fortissimos habet: &e ur
dimus ibi: amalech habitabat in meridie: ethe¬
iis & iebuseus. & amorreus in montanis: cha¬
naneus uero morat᷑ uixta mare & circa fluen¬
ta iordanis. Int hec caleph compescens murm
popłi. qui oriebatur contra moy sen: ait. Ascen¬
damus &e possideamus terrã: qm̃ poterimꝰ obti¬
nere eam. Alii uͦ qui fuerant cum eo: dicebant:
Nequaquã ad hunc popłm ualemꝰ ascende:
quia fortior nob̃ ẽ. Detraxeruntq terrȩ quã
inspexerant. apud filios isrł. dicentes. Terra
quã lustrauimꝰ. deuorat habitatores suos. Po¬
pulus quẽ aspexim᷑ ꝓcere stature ẽ. Ibi uidimꝰ
monstra quȩdã filiorum enacb de genere gi¬
ganteo: quib comparati. quasi locuste uide¬
bamur.

Expanded text:
nerunt ad Moysen et Aaron et ad omnem coetum nerunt ad Moysen et Aaron et ad omnem coetum filiorum Israel in desertum Pharan, quod est in Cades. mus in terram, ad quam misisti nos quae revera fluit lacte et melle, ut ex his fructibus cognosci potest: sed cultores fortissimos habet, et urb. Stirpem Enac vidimus ibi. Amalec habitat in meridie, Hethaeus et Jebusaeus et Amorrhaeus in montanis: Chananaeus vero moratur juxta mare et circa fluenta Jordanis. Inter haec Chaleb compescens murmur populi, qui oriebatur contra Mosen, ait: Ascendamus, et possideamus terram, quoniam poterimus obtinere eam. Alii vero, qui fuerant cum eo, dicebant: Nequaquam ad hunc populum valemus ascendere, quia fortior nobis est. Detraxeruntque terrae, quam inspquam lustravimus, devorat habitatores suos: populus, quem aspeximus, procerae staturae est. Ibi vidimus monstra quaedam filiorum Enac de genere giganteo, quibus comparati, quasi locustae videbamur.
Abbreviated transcription (Latin):
tis ad montes: considate terrã qualis sit: & popu¬
lum qui habitator ẽ eius. utrũ fortis sit an in¬
firmus: pauci numero an plures: ipsa terra bo¬
na an mala: urbes quales: murate an absq mu¬
ris: humꝰ pinguis an sterilis. nemorosa an absq
arborib. Confortamini: & afferte nob̾ de fructi¬
uesci possunt. Cumq ascendissent: exploraue¬
runt terrã a deserto syn usq rohob intrantib
emath. Ascenduntq ad meridiẽ & uenerunt
in hebron: ubi erant achiman oe sẏsai. & thol¬
mai. filii enach. Nam hebron septem annis
ante thanim ur bẽ egypti condita ẽ. Pergen¬
tesq usq ad torrentẽ botri. abscidunt palmi¬
tem cũ uua sua: quẽ portauerunt in uecte duo
uiri. De malis quoq granatis & de ficis loci il
est torrens botri: eoqđ botrum inde portas¬
sent filii isrł. Reuersiq exploratores terrȩ post
quadraginta dies. omĩ regione circuita. ue¬

Expanded text:
tis ad montes, considerate terram, qualis sit: et poputis ad montes, considerate terram, qualis sit: et populum qui habitator est ejus, utrum fortis sit an infirmus: pauci numero an plures: ipsa terra, bona an mala: urbes quales, muratae an absque muris: humus, pinguis an sterilis, nemorosa an absque arboribus. Confortamini, et afferte nobis de fructivesci possunt. Cumque ascendissent, exploraverunt terram a deserto Sin, usque Rohob intrantibus Emath. Ascenderuntque ad meridiem, et venerunt in Hebron, ubi erant Achiman et Sisai et Tolmai filii Enac: nam Hebron septem annis ante Tanim urbem Aegypti condita est. Pergentesque usque ad Torrentem botri, absciderunt palmitem cum uva sua, quem portaverunt in virga duo viri. De malis quoque granatis et de ficis loci illest, Torrens botri, eo quod botrum inde portassent filii Israel. Reversique exploratores terrae post quadraginta dies, omni regione circumita, ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ singulos boues. & arietes & agnos. & hedos:
Tam indigenȩ qͣm ꝑegrini: eodẽ ritu offerent
sacrificia. Unum p̃ceptum eritatq uidicium:
tã uob̃ quam aduenis terrȩ. xxxuiii¬
ocutus ẽ dñs ad moysen dicens. Loquere¬
filus ifrł: & dices ad eos. Cum ueneritis in terrã
quã cdabo uob̃. & comeditis de panib regionis
illuis: separabitis primitias dño de cibis urĩs. Si¬
cut de areis primicias separabitis: ita & de pul¬
m̃tis dabitis primitiua domino. Qđ si ꝑ ignoran¬
tiam p̃terieritis quicqͣm horum quȩ locutꝰ est
dñs ad moysen. & mandauit ꝑ eũ ad uos. adie
qua cepit iubere & ultra: oblitaq fuerit facere
multitudo. offeret uitulum de arm̃to holocau¬
stum in odorẽ suauissimum dnõ: &e sacrificium
ciuis acliba ut cerimonie postulant. hircũq ꝓ
peccato: &e rogabit sacerdos ꝓ om̃i multitudine
filioꝵ isrł. & dintcetur eis. qm̃ ñ sponte pecca

Expanded text:
per singulos boves et arietes et agnos et hedos per singulos boves et arietes et agnos et hedos tam indigenae quam peregrini eodem ritu offerent sacrificia unum praeceptum erit atque iudicium tam vobis quam advenis terrae locutus est Dominus ad Mosen dicensio: « Cum veneritis in terram quam dabo vobis, et comederitis de panibus regionis illius, separabitis primitias Domino de cibis vestris. Sicut de areis primitias separabitis, ita et de pulmentis dabitis primitiva Domino . » Et ntiam praeterieritis quicquam horum quae locutus est Dominus ad Mosen et mandavit per eum ad vos a die qua coepit iubere et ultra oblitaque fuerit facere multitudo offeret vitulum de armento holocaustum in odorem suavissimum Domino et sacrificium eius ac liba ut caerimoniae postulant hircumque pro peccato et rogabit sacerdos pro omni multitudine filiorum Israhel et dimittetur eis quoniam non sponte
Abbreviated transcription (Latin):
& feceritis oblationẽ dño in holocaustum. aut
uictimã pacificã uota soluentes. uel sponte
offerentes munera: aut in sollemnitatib urĩs
adolentes odorẽ suauitatis dno de bõb siuie
de ouib offeret quicunq immolauerit uicti¬
mã sacrificium similȩ. decimã partẽ ephi con¬
sꝑsam oleo. qđ m̃surã habebit quartã partẽ
hin: & unum ad liba fundenda eiꝰdẽ m̃surȩ
dabit in holocausto. siue in uictima. ꝑ agnos
singulos & arietes erit sacrificium similȩ dua¬
rum decimarum quȩ consꝑsa sit oleo terciȩ
partis hin: &e uinum ad libam̃tum t̃cie par¬
tis euisdẽ m̃surȩ offeret in odorẽ suauitatis
dnõ. Quando uͦ de bub feceris holocaustũ
aut hostiã ut impleas uotũ uel pacificas
uictimas. dabis ꝑ singulos boues similȩ tres deci¬
mas consꝑsȩ oleo: qđ habeat medium mñsurȩ hin:
& uinum ad liba fundenda eiusdẽ mensurȩ:
in oblationẽ suauissimi odoris dño. Sic facietis

Expanded text:
feceritis oblationem Domino in holocaustum, aut victimam pacificam, vota solventes, vel sponte offerentes munera, aut in solemnitatibus vestris adolentes odorem suavitatis Domino, de bobus sive de ovibus: offeret, quicunque immolaverit victimam, sacrificium similae, decimam partem ephi, conspersae oleo, quod mensuram habebhin et vinum ad liba fundenda eiusdem mensurae dabit in holocausto sive in victima per agnos singulos et arietis erit sacrificium similae duarum decimarum quae conspersa sit oleo tertiae partis hin et vinum ad libamentum tertiae partis eiusdem mensurae offeret in odorem suavitatis Domino quando vero de bubus feceris holocaustum aut hostiam ut impleas votum vel pacificas victimas dabis per singulos boves similae tres decimas conspersae oleo quod habeat medium mensurae hin et vinum ad liba fundenda eiusdem mensurae in oblationem suavissimi odoris Domino sic facietis
Abbreviated transcription (Latin):
grinus. qm̃ adu̾sus dominum rebellis fuit:
ꝑibit depopło suo. Uerbum enĩ dñi contẽp¬
sit. ce p̃ceptum illuis fecit irritum: id̾cito de¬
lebit᷑. & portabit iniquitatẽ suã. ¶.xxxix.¬
Tactum ẽ autẽ cum eent filii isrł in solitu¬
dine. & inuenissent hominẽ colligentẽ
lign̾a in die sabbati: obtulerunt eũ moysi &
aaron & uniuiersȩ multitudini. Qui recluse¬
runt eum in carcerẽ: nescientes quid suꝑ eo
facere deb̾ent. Dixitq dñs ad moysen. Mor¬
te moriatur homo iste. Obruat eum lapi¬
dib om̃ĩs turba. extra castra. Cumq eduxis.¬
sent eum foras: obruerunt lapidib. & mortuus
ẽ sicut preceꝑat dominus.¬
ixit quoq dñs ad moysen. Loquere filiis
isrł: &e dices ad eos. ut faciant sibi fimbri¬
as ꝑ angulos pallioꝵ ponentes in eis uittas iacin¬
cthinas. Quas cum uidint: recordabunt᷑ oĩũ man¬
datoꝵ dñi. nec sequant᷑ cogitationes suas. &e ocłos

Expanded text:
iam adversus Dominum rebellis fuit, peribit de populo suo: verbum enim Domini contempsit, et praeceptum illius fecit irritum: idcirco delebitur, et portabit iniquitatem suam. Oblatiatia: « Cum essent filii Israel in solitudine, et invenissent hominem colligentem ligna die Sabbati, obtulerunt eum Mosi et Aaron et universae multitudini. Qui recluserunt eum in carcere, nescientes quid super eo facere deberent. Dixitque Dominus ad Mosen: Morte moriatur homo iste, obruat eum lapidibus omnis turba extra castra. Cumque eduxissent eum foras, obruerunt lapidibus et mortuus est, sicut praeceperat Dominusis Israel et dices ad eos, ut faciant sibi fimbrias per angulos palliorum, ponentes in eis vittas hyacinthinas, quas cum induerint, recordabuntur omnium mandatorum Domini, nec sequantur cogitationes suas, et oculos
Abbreviated transcription (Latin):
moyses ad dñm dicens. Ds̃ obsecro sana eam.
Cui respondit dñs. Si pat̾ eius spusset in faciẽ
uliuis. nonne debuerat saltẽ septẽ dicrũ rubore
suffundi: Separet᷑ septẽ dieb extra castra: & post¬
ea reuocabitur. Exlusa itaq ẽ maria extͣ castra .uͭii.

Expanded text:
Moses ad Dominum dicens Deus obsecro sana eam Moses ad Dominum dicens Deus obsecro sana eam cui respondit Dominus si pater eius spuisset in faciem illius nonne debuerat saltem septem dierum rubore suffundi separetur septem diebus extra castra et postea revocabi
Abbreviated transcription (Latin):
ead eũ & ad aaron. & mariã. Egredimini uos
tantũ tres ad tabnaculum fȩdis. Cumq fuissent
egressi: descendit dominus in columna nubis.
&e stecit in introitu tab̃naculi. uocans aaronoe
mariã. Qui cumissent: dixit ad eos. Audite ser¬
mones meos. Si quis fuerit int̃ uosꝓpħa dñi.¬
inuisione apparebo ei. uł ꝑ somnium loquar
ad illum. At ñ talis serius ms moyses: qui in
om̃i domo mea fidelissimus ẽ. Ore enim ad os
loquor ei. & palam ñ ꝑ enigmata & figuras do¬
minum uidet. Quare gͥ ñ timiustis detrahere
scruo meo morsi: Iratusq contra eos abiit: nu¬
bes quoq recessit quȩ erat suꝑ tab̃naculum.
Et ecce maria apparuit candens lepra quasi
nix. Cumq respexisset eã aaron & uidisset ꝑfu¬
sam lepra: ait ad moysen. Obsecro dñe mi ne
imponas nobͣ hoc peccatum. qđ stulte cominisi¬
mus: nefiat hec quasi mortua. & ut abortuũ
qđ ꝓicit᷑ de uulua matris suȩ. Eece iã medium
carnis eius deuoratum ẽ lepra. Clamauitip

Expanded text:
ron et ad Mariam: Egredimini vos tantum tres ad tabernaculum foederis. Cumque fuissent egressi, descendit Dominus in columna nubis, et stetit in introitu tabernaculi vocans Aaron et Mariam. Qui cum issent, dixit ad eos: Audite sermones meos: Si quis fuerit inter vos in visione apparebo ei vel per somnium loquar ad illum at non talis servus meus Moses qui in omni domo mea fidelissimus est ore enim ad os loquor ei et palam non per enigmata et figuras Dominum videt quare igitur non timuistis detrahere servo meo Mosi iratusque contra eos abiit nubes quoque recessit quae erat super tabernaculum et ecce Maria apparuit candens lepra quasi nix cumque respexisset eam Aaron et vidisset perfusam lepra ait ad Mosen obsecro domine mi ne inponas nobis hoc peccatum quod stulte commisimus ne fiat haec quasi mortua et ut abortivum quod proicitur de vulva matris suae ecce iam medium carnis eius devoratum est lepra clamavitque
Abbreviated transcription (Latin):
rofecti sunt gͦ de monte dñi uia trium
dierum: arcaq federis dñi p̃cedebat eos
ꝑ dies tres. ꝓuidens castroꝵ locum: nubes qͦq
domini suꝑ eos erat ꝑ diẽ. cum incederent:
Cumq eleuaretur arca: dicebat moyses. Sur-
gednẽ et dissipent᷑ inimici tui: & fugiant
qui ođunt te a facie tua. Cũ autẽ deponere¬
tur: aiebat. Reuertere dñe ad multitudi-¬
nẽ exercitus israel. xxuii¬
Nterea ortum ẽ murmur popłi. quasi dolen¬
tium ꝓ labore. contra dominum. Qd cũ audis¬
set: iratus ẽ. Et accensus in eos ignis dñi. deuo¬
rauit extremã castroꝵ partẽ. Cumq clam asset
popłs ad moysen: orauit moyses ad dñn. &e ab¬
sortus ẽ ignis. Nocauitq nom̃ loci illiꝰ incensio:
eo qđ succens fuisset contra eos ignis dni.xxuiii
ulgus quippe ꝓmiscuũ qđ ascendat cũ
cis. flagrauit desidio sedens &e flens. iun¬
ctis sibi parit filiis isrł: & ait. Quis dabit nob̃
ad uescendum carnes: Recordam᷑ piscium:

Expanded text:
rofecti sunt ergo de monte Domini via trium dierum arcaque foederis Domini praecedebat eos per dies tres providens castrorum locum nubes quoque Domini super eos erat per diem cum incederent cumque elevaretur arca dicebat Moses surge Domine et dissipentur inimici tui et fugiant qui oderunt te a facie tua cum autem deponeretur aiebat revertere Domine ad multitudinem exercitus Israhel interea ortum est murmur populi quasi dolentium pro labore contra Dominum quod cum audisset iratus est et accensus in eos ignis Domini devoravit extremam castrorum partem cumque clamasset populus ad Mosen oravit Moses Dominum et absortus est ignis vocavitque nomen loci illius Incensio eo quod succensus fuisset contra eos ignis Domini vulgus quippe promiscuum quod ascenderat cum eis flagravit desiderio sedens et flens iunctis sibi pariter filiis Israhel et ait quis dabit nobis ad ves
Abbreviated transcription (Latin):
principẽ suꝑ gentẽ magnã & fortiorẽ qͣm hec
ẽ. Et ait moyses ad dñm. Ut audiant egyptii
de quorum medio eduxisti popłm istum. &
habitatores terrȩ huius qui audierunt qđ tu dnẽ
in popło isto sis. & facie uidearis ad faciẽ. & nubes
tua ꝓtegat illos. & in columna nubis p̃cedas eos
ꝑ diẽ. & in columna ignis ꝑ noctẽ. qđ occidis tan¬
tam multitudinẽ quasi unũ hominẽ: & dicant:
rauerat: id circo occidit cos in solitudine. Magni¬
ficet᷑ eͥ fortitudo domini. sicut uirasti dicens:
dñs patiens & multȩ miscd̃ie. auferensiniquita¬
tẽ & scelera. nullumq innoxiũ derelinquens:
quiuisitas peccata patrum in filiis in terciam
& quartã generationẽ. Dimitte obsecro pecca¬
tum popłi tui huiꝰ scđm magnitudinẽ miscd̃iȩ
tuȩ: sicut ꝓpitiꝰ fuisti egredientib de ȩgypto
usq ad locũ istũ. xxxui¬
ixitq dns̃. Dimisi uixta uerbũ tuum

Expanded text:
principem super gentem magnam et fortiorem quam haec principem super gentem magnam et fortiorem quam haec est et ait Moses ad Dominum ut audiant Aegyptii de quorum medio eduxisti populum istum et habitatores terrae huius qui audierunt quod tu Domine in populo isto sis et facie videaris ad faciem et nubes tua protegat illos et in coper diem, et in columna ignis per noctem: quod occideris tantam multitudinem quasi unum hominem, et dicant: pro qua juraverat: idcirco occidit eos in solitudine. Magnificetur ergo fortitudo Domini sicut jurasti, dicens: Dominus patiens et multae misericordiae, auferens iniquitates et scelera, nullumque innoxium derelinquens, qui visitas peccata patrum in filios in tertiam et quartam generationem dimitte obsecro peccatum populi tui huius secundum magnitudinem misericordiae tuae sicut propitius fuisti egredientibus de Aegypto usque ad locum istum dixitque Dominus dimisi iuxta verbum tuum