comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fidelium plebes ꝑ ȩlectionem gracie sibi
coniungit & impios atq blasphemos ꝑ
discretionẽ iusti iudicii a se expellens. in
tartarum inferni damꝑnando decrudit.
Alia enim uice phylistum irruerunt: & dif¬
fusi sunt in ualle. Consuluit ꝙ rursum da¬
uid dm̃: & dixit ei deus. Non ascendas pꝰ
eos. Recede ab eis: & uenies contra illos
ex adũso pirorũ. Cumq audieris sonitũ
gradientis in cacumine pyrorum : tunc eg¬
dieris ad bellum. Egressus est enim deus
aute te: ut ꝑcutiat castra phylistiuorũ. &¬
cet̾ã. Quid est ergo qđ dñs ad indicim
aduentus sui contra hostes suos dat sigñ
gradientis in cacumine pẏrorum: nisi qđ
inuisibilis ds̃ qui maiestate sua omnib
preminet. ꝑ uisibilia oꝑa potencie sue os¬
tendit magnitudinẽ: Iuxta illam ꝑauli sẽ¬
tenciam qui ait. Inuisibilia enim ipsius a¬
creatura inundi ꝑ ea quȩ facta sunt. intel¬
lecta conspiciunt᷑. sempit̾̃na quoq uirtus

Expanded text:
fidelium plebes per electionem gratiae sibi fidelium plebes per electionem gratiae sibi conjungit, et impios atque blasphemos per discretionem justi judicii a se expellens, in tartarum damnando detrudit. Alia etiam vice Philisthiim irruerunt et diffusi sunt in valle. Consuluitque rursum David Dominum, et dixit ei Deus: Non ascendes post eos. Recede ab eis, et venies contra illos ex adverso pirorum. Cumque audieris sonitum gradientis in cacumine pirorum, tunc egredieris ad bellum: egressus est enim Deus ante te, ut percutiat castra Philisthinorum, etc. Quid est ergo, quod Dominus ad judicium adventus sui contra hostes suos dat signum gradientis in cacumine pirorum, nisi quod invisibilis Deus, qui majestate sua omnibus praeeminet, per visibilia opera potentiae suae ostendit magnitudinem? Juxta illam Pauli sententiam, quundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque virtus
Abbreviated transcription (Latin):
inimicos meos ꝑ manum meam. ficut o¬
uiduntur aquȩ & iccirto uocatum est nori
lociulus baat pharasim & cec̃a. Quia est
quod audita unctione dauid in regem
suꝑ israhel. ascenderunt phylistum oens
ut quererent eum: Nisi qd̃ difamata eñ¬
dicaco: omuium gentiũ uationes undice
primum consurrexerunt. ut aduers ates¬
tur euuangelio pacis: Ueniebant & ert q̃
rerent eum: non ut fidei deuotio esist¬
lum susciꝑent. s ut dolo nequicie ei releste¬
rent. ꝓpterea taliter querentes noumeri¬
erunt ulum inuenire: sicut ipsa uet itas
ait ad iudeos. Ego uado &e quȩretis neo¬
Q in peccato uestro moriemu. Qus eo
uado: non potestis uenire. Quare. gͦ nos
potuerunt uenire. ñ quia noluetunt ered
Sine fide enim nullus saluari potest. P¬
git ergo dauid obuiam hostibus suis: cũ
illis beneficii sui munera palam ostendit.
S qui ingratus donoꝵ dei exstitit: mor¬
tem sibi iuditio ꝓprio adquirit. Quos ꝑ¬
cutit dauid nofter in baal pharasim: cu

Expanded text:
meam sicut dividuntur aquae, et idcirco vocatum est nomen loci illius Baalpharasim, etc. Quid est, quod, audita unctione David in regem super Israel, ascenderunt Philisthiim omnes, ut quaererent eum, nisi quod, diffamata Evaedicatione, omnium gentium nationes undique primum consurrexerunt, ut adversarentur Evangelio pacis? Veniebant ergo, ut quaererent eum, non ut fidei devotione illum susciperent, sed ut dolo nequitiae resisterent. Propterea taliter quaerentes non meruerunt invenire, sicut ipsa Veritas ait ad Judaeos: Ego vado et quaeretis meoriemini. Quo ego vado, vos non potestis venire . Quare non potuerunt venire? nisi quod noluerunt credere? Sine fide enim nullus salvari potest. Pergit ergo David obviam hostibus suis, cum illis beneficii sui munera palam ostendit. Sed qui ingratus donorum Dei exstitit, mortem sibi judicio proprio acquirit. Quos percutit David noster in Baalpharasim, cum
Abbreviated transcription (Latin):
di ac bonorũ oꝑm exemplo in hum̃is pu la¬
boris gestent: & hoc mͦ ministrent sibi usq
in ȩt̾num. Unde & ꝑaulus discipudũ instru¬
it dicens. Tu uęro uigila: in omnib labora.
opus fac euuangelistȩ. ministeriũ tuũ im
bilem exibere deo: oꝑariũ inconfusibilem. rec¬
te tractantem uerbum ueritatis. Et item. Cõ¬

Expanded text:
dei, ac bonorum operum exemplo, in humeris pii ladei, ac bonorum operum exemplo, in humeris pii laboris gestent, et hoc modo ministrent sibi usque in aeternum. Unde et Paulus discipulum instruit, dicens: Tu vero vigila, in omnibus labora, opus fbilem exibere Deo, operarium inconfusibilem, recte tractantem uerbum ueritatis. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
libi domos in ciuitate dauid. cĩ edificauit loc̃
arce. tetenditꝙ ei tab̾naculũ: mistice demõ¬
ftrat. quia in una eccłia catholica in toto or¬
be t̾rarũ diffusa: plura plebium in nommne
suo consitanit comuenticula: ut in una domo
diuierse fierent mansiones. Unde &̾ ioħ̾s in
apocalipsi ad septem scribit ȩcclesias. Qđ
autem edificauit locum arcȩ dei. tecendioꝙꝵ
alitabnaculũ: significat qd̾ in ecclesia pr̃e¬
senti incarnationis suȩ comiñdau̾it myste¬
rium. cẽ passionis suȩ obseruandum docu¬
erit sactam̃tum. Enne dixit daiuid¬
cumq portet᷑ archa d̾i: nisi a leuitis qͦs
elegit alñs ad portandum eam. & ad ministran¬
dum sib usꝙ in et̃nũ. Hȩc sentencia demonᷤᷤ¬
trat. qd redemptor noster non uult. ut quili¬
bet indigni ce inerces ecclesiastico officio fũ¬
gantur: s hi qui sunt eruditi scientia & mo¬
rum honestate ꝓbabiles. ut ipsi portent ar¬
cam dei. hoc est scãm ecclesiã uerbo recte fi¬

Expanded text:
sibi domos in civitate David, et aedificavit locum arcae Dei tetenditque ei tabernaculum. Mystice demonstrat, quia in una Ecclesia catholica, in toto orbe terrarum diffusa, plura plebium nomine suo constituit conventicula, ut in una domo diversae fierent mansiones. Unde et Joanes in Apocalypsi sua ad septem scribit Ecclesias . Quod autem aedificavit locum arcae Dei, tetenditque ei tabernaculum, significat quod in Ecclesia praesenti Incarnationis suae commendaverit mysterium, et passionis suae observandum docuerit sacramentum. Tunc dixit Davidcunque portetur arca Dei, nisi a Levitis, quos elegit Dominus ad portandum eam, et administrandum sibi usque in aeternum . Haec sententia demonstrat quod Redemptor noster non vult ut quilibet indigni et inertes ecclesiastico officio fungantur, sed hi qui sunt eruditi scientia et morum honestate probabiles, ut ipsi portent arcam Dei, hoc est sanctam Ecclesiam, verbo rectae fi
Abbreviated transcription (Latin):
psalimi tituliis est alleluia. Et m̾ito: quia toxꝰ
in laudib di explicatur. Hoc quidem uerbi
decus in p̾salc̃o a p̃senti psalmo fecit initiũ:
nec antea a quoqͣm repperis positũ. qͣmius
multi scriptores fuerint pͥmitus ebreoꝵ. Dci¬
reau debemꝰ alleluia neutͥ generis esse diti¬

Expanded text:
psalmi titulus est: Alleluia. Et merito, quia totus psalmi titulus est: Alleluia. Et merito, quia totus in laudibus Dei explicatur. Hoc quidem verbi decus in psalmo a praesenti psalmo fecit initium: nec antea a quoquam reperi positum, quamvis multi scriptores fuerint primitus Hebraeorum. Scire autem debemus, Alleluia neutri generis esse fi
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Quid est qđ as aph dđ constituit pͥnci¬
pem ad confitendũ dũo. nisi qđ redemptor
noster ordinẽ sanctoꝵ doctorũ. qui officio
apostolico mancipant᷑. in culmine ecelesias¬
tice dignitatis constituto: Qđ benẽ p̃sagiũ
nominis ipsius monstrare uidetur. A saph
enim congregans int̃pretatur. Et bene con¬
gregans dicitur: qui sermone recto ac bo¬
no exemplo. multos ad fidem a. & adcul¬
tum pietatis conũt̾e conat᷑. Asaph ergo ꝙ
fratres eius. principes ad laudandũ dñm cõs¬
t̃ituunt᷑: cum sancti apłi & apostolici uiri ad
b admirando psalmista dño ait. Nimis ho¬
norati sunt amici tui ds: nimis confeiatꝰ
est principatus eorũ. & itẽ. Constitues ĩqͥ
eos principes suꝑer onnẽ tertã: memores etc̃
nominis tui dñe. in omtii geñatione & ꝓgenie.
Post hec: modum laudationis quẽ dauid ip̃e
composuit: scͥptor hẏstoriȩ inseruit diceus.
Conficemini dño & inuocate nom̃ esus. Cui

Expanded text:
etc. Quid est, quod Asaph David constituit principem ad confitendum Domino, nisi quod Redemptor noster ordinem sanctorum doctorum, qui officio apostolico mancipantur, in culmine ecclesiasticae dignitatis constituit? Quod bene praesagium nominis ipsius monstrare videtur; Asaph enim congregans interpretatur. Et bene congregans dicitur, qui sermone recto ac bono exemplo multos ad fidem Christi et ad cultum pietatis convertere conatur. Asaph ergo et fratres ejus principes ad laudandum Dominum constituuntur, cum sancti apostolici viri ad ibus admirando Psalmista ad Dominum ait: Nimis honorati sunt amici tui, Deus; nimis confortatus est principatus eorum . Et item: Constitues, inquit, eos principes super omnem terram; memores erunt nominis tui, Domine, in omni generatione et progenie . Post haec, modum laudationis quem David ipse composuit scriptor historiae inseruit, dicens: Confitemini Domino et invocate nomen ejus. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
cariathyarĩ quȩ est in iuda: ut afferrec
inde archam dñi dei sedentis suꝑ chetubua ũ
inuotatũ est nom̃ eius. Imposuert̃ ꝙ archam
in plaustrum nouum de domo aminadab
Ora autẽ & fratres eiꝰ minabant plaustrũ.
Porto dauio ꝙ uniũsus israbel: ludelant se¬

Expanded text:
Cariathiarim, quae est in Juda, ut afferret inde arcam Domini Dei sedentis super cherubim, ubi invocatum est nomen ejus. Imposueruntque arcam in plaustrum novum de domo Aminadab. Oza autem et fratres ejus minabant plaustrum. Porro David et universus Israel ludebant
Abbreviated transcription (Latin):
oram: uocautꝙ locũ illũ diuisio orausꝙ
in pͥsentẽ diem. N Iotandũ aũ qđ an hbro
regumn. ubi istius loci ñtio facta esti non
areachydon s area naon nominat᷑. Praon
enim: aquila int̾grecaturꝰ areã preparatatu
Chydon autem int̾pietatur clẏpe̾. Tiadit
enim ille locus esse. uͥ iosue stabat. qͥndo
dutum est ei leua clapeum conto᷑ urbe abe
Qal autẽ scriptum est de ora. Meł ꝑcunisiet
cun dñs eo qi contigisset archam.coras¬
eb rei qł atuinatab sac̾dos iusierit duobus
filus sus ora & aio. ut portarent archã. elm̃
huiners suis uxta legis p̃ceꝑtũ es quet
nec ipsi eam porcauert neꝙ caathentis dto
portaudũ dedeit. iccuto ora morte enũ tato
st fuit eium peccãtum in t̾tagresiene aiã¬
daci: s etiam pena peccati in sustine nds as¬
ca plaustris imnpostã unde ꝑcussuas eat ls¬
uisio encn ora traditur esse in hoe⁊ q nt po¬
tanba fuerat: & in illiuis loco diuisio ꝗ ueta

Expanded text:
Ozam vocavitque locum illum divisio Oza, usque in praesentem diem. Notandum autem, quod in libro Regum , ubi istius loci mentio facta est, non area Chidon, sed area Naon nominatur. Pro Naon enim Aquila interpretatur aream praeparatam. Chidon autem interpretatur clypeus. Traditur enim ille locus esse ubi Josue stabat quando dictum est ei: Leva clypeum contra urbem Ahi . Quod autem scriptum est de Oza, quod percussit eum Dominus, eo quod tetigisset arcam, contrisebraei quod Aminadab sacerdos jusserit duobus filiis Oza et Ahio ut portarent arcam Domini humeris suis juxta legis praeceptum. Sed quia nec ipsi eam portaverunt, neque Cariathitis ad portandum dederunt, idcirco Oza morte multatus sit. Fuit enim peccatum in transgressione mandati, sed jam poena peccati in sustinendo arcam plaustris impositam. Unde percussus est. Divisio enim Oza traditur esse in hoc, quod artanda fuerat, et illius loci divisio
Abbreviated transcription (Latin):
sancti septiformis spiritus gracia repleti
designant᷑: Qui quasi tuba camnt: euar
euuangłium cłi in ȩccłia xͥ predicant. E
sacramentũ incarnationis dominicȩ. fide¬
lib auditorib manifestant. Tuba itaꝙ di¬
uersis figuris ac formis efficitur. Aliter
enim est facta tuba congregationis ꝓopu
li: aliter conductionis. alit̾ uictorie. alit̃
ꝑsequendi inimicos: aliter conclusionis
ciuitatum. & reliqͣ. Tuba autem consuetu¬
dinaria apud rerum peritissimos hoc
modo formanda esse descͥ̾bitur. uͥ tͥb fis¬
tulis ȩreis in capite angusto inspirecur.
sicut ꝑ quatuor uociducas aȩreas. quȩ ꝑ ae¬
reum fundam̃tum quat̃nas uoces ꝓducunt.
mugitum nunium uehem̃tissimũq ꝓferant.
Qđ figuralit̾ designat euuangelim: t̃na ꝯ¬
fessione trium ꝑsonarũ sc̃e tͥnitatis in caꝑice¬

Expanded text:
sancti septiformis Spiritus sancti gratia repleti designantur? Qui quasi tuba canunt, cum Evangelium Dei in Ecclesia Christi praedicant, et sacramentum Incarnationis Dominicae fidelibus auctoribus manifestant. Tuba itaque diversis figuris ac formis efficitur: aliter enim est facta li, aliter conductionis, aliter victoriae, aliter persequendi inimicos, aliter conccivitatum, et reliqua. Tuba autem consuetudinaria apud rerum peritissimos hoc modo formanda esse describitur, ut tribus fistulis aereis in capite angusto inspiretur;  quatuor vociductus aereos, qui per aereum fundamentum quaternas voces producunt, mugitum nimium vehementissimumque proferant. Quod figuraliter designat, Evangelium terna confessione trium personaru
Abbreviated transcription (Latin):
suum suꝑ populum eius isrł. Accepit quoq
danid alias uxores in iherłm: geniuitq fili¬
os & filias. & cȩt̾a S fortasse quis dicat. Si
dauid imaginẽ xxp̃i gerebat. quomͦ mubtaᷤᷤ¬
uxores &e concubinas habuisse dicitur. eum
dauid. multarum gentium & nationũ ima¬
ginem indicabant: quȩ ꝑ fidem xp̃i consor¬
cio iungunt᷑. ẽ on cubine uero eiꝰ significant
hereticeꝵ eccłias: quȩ sũb xꝑ̃i nominis ticu¬
lo se manere gloriantur. S quia ꝓpt̃ carna¬
lia lucra xcp̃m sectantur: non comuges s
concubinȩ uocantur. Deniꝙ nunc reges q
plures habeant uxores uel concubinas em̃
est: quia iam transierunt figure. ꝓ quibii
uxorum uel concubinarũ uenia concedeba¬
tur. at nunc quia figurȩ transiert̃: uenia
nulla datur

Expanded text:
suum super populum ejus Israel. Accepit quoque David alias uxores in Jerusalem, genuitque filios et filias, etc. Sed fortasse quis dicat: Si David imaginem uxores et concubinas habuisse scribitur, cuDavid multarum gentium et nationum imaginem indicabant, quae per fidem Christi consortio jungerentur; concubinae vero ejus significant haereticorum Ecclesias, quae sub Christi nominis titulo se manere gloriantur; sed quia propter carnalia lucra Christum sectantur, non conjuges, sed concubinae vocantur. Denique nunc reges si plures habeant uxores vel concubinas crimen est, quia jam transierunt figurae, pro quibus uxorum vel concubinarum venia concedebatur; at nunc quia figurae transierunt, venia nulla datur.
Abbreviated transcription (Latin):
salcuũ: una e st dde urbib gabaduitharũ pe¬
cinens ad tribiun iuda. ȩiunib ab heha dios¬
polum in miliario nono. De hac fuit urias
sic iheremias scribit. S & filꝰ sobal cor¬
athiarim appellabatur sicitt in p̃senti libio
suꝑiꝰ oftensum est. Cum autẽ ꝑuenisent ad
Arxam chyclon: tetendit ora manũ suã ue
sustentaret archam. Bos quippe lascuuens
paululũ inclinau̾tt eam. hatis edł gtacedo¬

Expanded text:
uum, una est de urbibus Gabaonitarum, pertinens ad tribum Juda, euntibus ab Helia Diospolim in milliario nono. De hac fuit Urias sicut Jeremias scribit . Sed et filius Sobal Cariathiarim appellabatur, sicut in praesenti libro superius ostensum est. Cum autem pervenissent ad Aream Chidon, tetendit Oza manum suam, ut sustentaret arcam. Bos quippe lasciviens paululum inclinaverat eam. Iratus itaque Do
Abbreviated transcription (Latin):
drige cherubin mentio fuit facta: quid mi¬
nisterii nobis insinuat. querendũ est. Legi¬
tur enim in erechiel propheta: qđ ei in pͥ¬
ma uisione quam uidit iuxta fluuium cho¬
bar. ostensa sit similitudo quatuor aninali¬
um. & hic aspectus eoꝵ. Sumlitudo homi¬
nis in eis. ꝙ quatuor facies uni . & quatuor
pennȩ uni. & ꝑedes eorum pedes recti: & plã¬
ta pedis eorum quasi planta pedis uituhi. O
b idem ꝓpha narrat dicens. Quatuor facies
habebat unum. facies una facies cherubin.
&̾ facies secunda facies hominis: & in tercia
in quarta facies aquile. & eleuata ft̃ che¬
rubin: iꝑsum est animal qd̃ uiderã iuxta
fluuium chobar. Cumq ambulatent che¬
rubin. ibant pariter ꝙ& rocȩ iuxt̾a ea. & cũ
leuarent cherubin alas suas. ut exaltaren¬
tur de t̾ra: non residebant rotȩ: s ipse iuxta
erant. Seantib illis stabant: & cum eleuatis ele¬
uabantur. spiritus enim iutȩ erat in eis. & e¬

Expanded text:
driga cherubim mentio fuit facta, quod mdriga cherubim mentio fuit facta, quod mysterium nobis innuat quaerendum est. Legitur enim in Ezechiel propheta quod ei in prima visione, quam vidit juxta fluvium Chobar, ostensa sit similitudo quatuor animalium, et hic aspectus eorum: Similitudo hominis in eis; et quatuor facies uni, et quatuor pennae uni et pedes eorum pedes recti et planta pedis eorum quasi planta pedis vituli. Et bus idem propheta narrat dicens: Quatuor facies habebut unum: facies una, facies cherub; et facies secunda, facies hominis; et in tertia in quarta facies aquilae; et elevata sunt cherubin ipsum est animal quod videram iuxta flumen Chobar cumque ambularent cherubin ibant pariter et rotae iuxta ea et cum levarent cherubin alas suas ut exaltarentur de terra non residebant rotae sed et ipsae iuxta erant stantibus illis stabant et cum elevatis elevabantur spiritus enim vitae erat in eis et e
Abbreviated transcription (Latin):
rissimo. & leunculos aureos ꝓ qualitate m̾¬
sure pondus distribuit. in leunculũ & leuncu¬
lum similiter & in leones argenteos diu̾sum
argenti pondus separauit. altari autem in qͦ
adoletur incensũ aurũ purisim̃ dedit. ut ex ip̃o
fieret similitudo quadrigȩ cherubin. exc̾enden¬
tium alas. & uelantium archam fed̾is dñi :¬
gitur neꝙ in exodo in constructione tab̾nacłi
s neq in regum in edificatione temꝑli. leun¬
culi siue leones uspiam leguntur facti. excep¬
ta cęlatura quȩ in quibdam oꝑib temꝑli fac¬
t̾a narratur: ut in confectione decem basium
ad luterem. ubi leones & boues. & cherubin
ꝙ palmȩ sculꝑte atꝙ uelate memorantur.
S neq cherubin in similitudinẽ quadrige
formata: s tantum quod duo cherubui fu¬
issent fabricata. que alis suis tegerent ar¬
cham. narratur. Nãm quia nunc hic de le¬
unculis similit̃ & de leonib. nec non qua¬

Expanded text:
rissimo, et leunculos aureos, pro qualitate merissimo, et leunculos aureos, pro qualitate mensurae pondus distribuit, in leunculum lum. Similiter et in leones argenteos diversum argenti pondus separavit. Altari autem, in quo adoletur incensum, aurum purissimum dedit: ut ex ipso fieret similitudo quadrigae cherubim, extendentium alas, Igitur neque in Exodo in constructione tabernaculi, sed neque in Regum in aedificatione templi leunculi sive leones uspiam leguntur facti, excepta eaelatura quae in quibusdam operibus templi facta narratur, ut in confectione decem basium ac laterum, ubi leones et boves et cherubim et palmae sculptae atque caelatae memorantur. Sed neque cherubim in similitudinem quadrigae formata, sed tantum quod duo cherubim fuissent fabricata, quae alis suis tegerent arcam, narratur. Nam quia nunc hic de leunculis, similiter et de leonibus, necnon qua
Abbreviated transcription (Latin):
tusteria ac singulorum profectus fierent.
ac qualis remuñatio uniciuq ꝑ meritis iti
futuro reddenda sit. ꝑ diu̾sas cellas atꝙ exe¬
dras. quia multȩ matisiones sunt in regno
dđi. nec non & ꝑ uaria uasa diuersorum põ¬
derum omnia prefigurabantur. Ibi sapi¬
entiȩ splendor in auro. p̃dicationis nitor in
argento. prefigurabantur: quȩ spiritus sc̃s
unicuiq fidelium tribuit. diuidens singu¬
lis ꝓut uult. Hec ergo cuncta quomͦ in scã
ecclesia ordinata atq constituta sint. siquis
plenius nosse uoluent: legat expositioneᷤ
diuersas sanctorũ doctorũ. que de tab̃¬
u̾acul ac templi atꝙ uasorũ eius construc¬
dione scripserunt: q ibi omnia manifeste
explanata inueniet. Qd ẽ aũ qd pꝰ alia seqͥ¬
tur. aurum quoq dedit in mensas propositi¬
onis ꝑ diu̾sitate mensarum. similiter & argen¬
tum in alias mensas argenteas. ad fuscimi¬
las quoꝙ & fialas. & thuribula ex auro ꝑu¬

Expanded text:
nisteria ac singulorum profectus fierent, nisteria ac singulorum profectus fierent, ac qualis remuneratio unicuique pro meritis in futuro reddenda sit, per diversas cellas atque exedras, quia multae mansiones sunt in regno Dei , nec non et per varia diversorum ponderum omina praefigurabantur. Ibi sapientiae splendor in auro, atque praedicationis nitor in argento praefigurabantur, quae Spiritus sanctus unicuique fidelium tribuit, dividens singulis prout vult . Haec ergo cuncta quomodo in sancta Ecclesia ordinata ac constituta sunt, si quis plenius nosse voluerit, legat expositiones diversas sanctorum doctorum, quae de tabernaculi ac templi atque vasorum ejus constructione scripserint, et ibi omnia manifeste explanata inveniet. Quod autem post alia sequitur: Aurum quoque dedit in mensas propositionis pro diversitate mensarum; similiter argentum in alias mensas argenteas, ad fuscinulas quoque et phialas et thuribula ex auro pu
Abbreviated transcription (Latin):
non & omniũ quȩ cogitauerat atriorũ. &
exedrarum ꝑ circuitum. in thesauros domꝰ
dñi. & in thesauros sanctoꝵ Diuisionẽꝙ
sac̾dotalium & leuiticarũ in omnia opera
domus dñi. & in uniuersa uasa ministerii
templi dñi. aurum in pond̾e ꝑ singula ua¬
sa ministerii: argenti quoq pondus pro
quod dauid salomoni filio suo descriptiõem
tocius domus di. quȩ ab ipso edificanda erat
dedit. & sumptus ad hoc uniu̾sos exchibu¬
it: nisi qđ psalmi iꝑsius dauid. nec non ã
dicta seu facta mistica tam ipsius qͣm cęte¬
rorum patrũ qui sub uet̾̃i testamento fue¬
runt. figuris atq eniginatib premonstra¬
bant uniuersa. quȩ pacificꝰ noster incar¬
natus in ecclesia sua spicitalit̾ fabricatu¬
rus erat: Ibi etum inuenitut predictũ.
quomo omnes nationes terre ꝑ fidem &
baptismatis sacramentũ ad itum uitroeun¬
ꝑfectio sanctorum ac remuneratio in regno
cȩlesti futura esset. Ibi qualiter diuersa mi¬

Expanded text:
non et omnium quae cogitaverat atriorum et non et omnium quae cogitaverat atriorum et exedrarum per circuitum in thesauros domus Domini et in thesauros sanctorum divisionumque sacerdotalium et leviticarum in omnia opera domus Domini et in universa vasa ministerii templi Domini aurum in pondere per singula vasa ministerii argenti quoque pondus pro quod David Salomoni filio suo descriptionem totius domus Dei, quae ab ipso aedificanda erat, dedit, et sumptus ad hoc universos exhibuit, nisi quod psalmi ipsius David, necnon et dicta seu facta mystica tam ipsius quam caeterorum patrum, qui sub Veteri Testamento fuerunt, figuris atque aenigmatibus praemonstrant universa quae Pacificus noster incarnatus in Ecclesia sua spiritualiter fabricaturus erat? Ibi enim invenitur praedictum quomodo omnes nationes terrae per fidem et baptismatis sacramentum aditum introeunperfectio sanctorum ac remuneratio in regno coelesti futura esset; qualiter diversa mi
Abbreviated transcription (Latin):
positos turmarũ. qui munstrabant regi
tribunos quoq & centuriones. & qui pre¬
erant substantiȩ & posiessionib regis. fi¬
liosq suos cum eunuchis. & potentes. &
robustissimos quosꝙ in exercitu iherłm̃
de cȩtã. Queri potest quomodo hic eunu¬
chi ad tam grandem concilium uocati ẽe
dicantur.Cum legis auctoritas ꝓhibet
israhelitas absci. nec aliqua inustione
notar: q alienigene non facile possunt
ad tam secretum &̾ honestum consilium
admuti. Unde tradunt ebrei in hec loco
allos uocari eunuchos: qui ab omnib actibꝰ
seculi alieni. oracioni tantum & lectioni ua¬
cabant : atq uxores non causa libidinis
s suscipiendȩ prolis gr̃a habebant. Quosio¬
sephus eorum hystoricus iuxca nomen ip¬
sorum heresis esse nos uocat. Dedit autem
dauid salomoni filio suo descriptionẽ por¬
ticus. & templi & cellariorũ. & cenaculi & cu
biculoꝵ in aditis. & domꝰ ꝓpiciationis : nec¬

Expanded text:
positos turmarum, qui ministrabant regi; positos turmarum, qui ministrabant regi; tribunos quoque et centuriones, qui praeerant substantiae et possessionibus regis; filiosque cum eunuchis, et potentes et robustissimos quosque in exercitu Jerusalem, et caetera. Quaeri potest quomodo hic eunuchi ad tam grande concilium vocati esse dicantur, cum legis auctoritas prohibeat Israelitas abscidi ac aliqua inustione notari, et alienigenae non facile possint ad tam secretum et honestum consilium admitti? Unde dicunt Hebraei in hoc loco illos vocari eunuchos, qui ab omnibus actibus saeculi alieni, orationi tantum et lectioni vacabant, atque uxores non causa libidinis, sed suscipiendae prolis gratia habebant, quos Josephus eorum historicus, juxta nomen ipsorum haeresis, Essenos vocat. Dedit autem David Salomoni filio suo descriptionem porticus et templi, et cellariorum, et cbiculorum in adytis et domus propitiationis nec
Abbreviated transcription (Latin):
plectendi sunt ꝑpetua. Princeps autem ex¬
ercitus regis erat ioab. Ioab uir bellico¬
sissimus q in actu militari strenuosissimꝰ.
in hoc loco significare potest eos. qui per¬
fectiom uirtutum studentes. uniuersam
nequitiam toto nisu ꝑsequntur. Interpre¬
tatur enim ioab inimicus uel idem patir
ex quorum ꝑsona propheta in psalterio
ad dnũn ait. Ad omuia mandata tua di¬
rigebar: omnem uiam iniquam odioba¬
bui. Hunc locum dignitatis aꝑostoli A
plene hr̃e creclunt᷑: quia ab ipso dño us
euuangelio audire meruert̃. Estote ꝑfecti
sicut sicut & pater uester celestis ꝑfectus
est. Iitem. Ecce inquit do uobis potestatẽ
suꝑ serpentes & scopiones: ꝙ suꝑ omnẽ
rurtutem uumiq. Qui enim in exercitio
uirtutũ sunt ꝑfectissimi: merito cȩt̾̃is fide¬
lib in dignitate prestautes. apparent glori¬
osissimi
onuocauit igitur dauid omnes prin¬
cipes israheł duces tribuum ꝙ pre¬

Expanded text:
plectendi sunt perpetua. Princeps autem explectendi sunt perpetua. Princeps autem exercitus regis erat Joab. Joab, vir bellicosissimus et in actu militari strenuosissimus, in hoc loco potest significare eos qui perfectioni virtutum studentes, universam nequitiam toto nisu persequuntur. Interpretatur enim Joab inimicus, vel idem pater. Ex quorum persona idem propheta in Psalterio ad Dominum ait: Ad omnia mandata sua dirigebar: omnem viam iniquam odio habui . Hunc locum dignitatis apostoli Christi plene habere creduntur, qui ab ipso Domino in Evangelio audire meruerunt. Estote perfecti, sicut et Pater vester coelestis perfectus est . Et item: Ecce, inquit, do vobis potestatem super serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimici . Qui enim in exercitio virtutum sunt perfectissimi, merito caeteris fidelibus in dignitate praestantes apparent gloriosissimiongregavit ergo David omnes principes Israel, et duces tribuum, et prae
Abbreviated transcription (Latin):
cum p̃uaricatoris. petro cęt̾is ꝙ apostolis or¬
dinantib successit cognoscens grãm dei ma¬
thias humilis atq fidelis: qui grãm quam
dono dei ꝑcepit. humiliter seruauit. Qd̾ be¬
ne ipsa tiomina ioiadȩ  banaiȩ: sua inter¬
pretatione ostendunt. Interpretatur enim
ioiada sciens uel cognoscens: & banaia ȩdi¬
ficator dñi. Quem enim gracia dei in aposto¬
latum preelegit: hunc agnitio sanȩ fidei
in ipsa dignitate seruando consolidauit. Qd̃
bimelech pontificis sacerdotem. esse adtẽ¬
pꝰ inter consiliarios dauid. S quia in ȩlec¬
tione adoniȩ. quem uoluit simul cum io¬
ab pro salomone fieri regem deuiauit:
significat eos qui in ecclesia modo ordinẽ
sium ac grãm. quam diuino munere ꝑ¬
ceperunt. propter cupiditatẽ terrenã no
conseruant. Hi enim ꝑ ueri salomonis sen¬
tenciam si in carcere penitenciȩ iuxta mo¬
reni achitophel ꝑmanere noluerint: pena

Expanded text:
cum praevaricatoris, Petro caeterisque apostolis orcum praevaricatoris, Petro caeterisque apostolis ordinantibus, successit cognoscens gratiam Dei Matthias humilis atque fidelis, qui gratiam, quam dono Dei percepit, humiliter servavit. Quod bene ipsa nomina Joiadae et Banaiae sua interpretatione ostendunt. Interpretatur enim Joiada sciens, vel cognoscens, et Banaia aediDomini. Quem enim gratia Dei in apostolatum praeelegit, hunc agnitio sanae fidei in ipsa dignitate servando consolidavit. Quodbimelech pontificis sacerdotem esse ad tempus inter consiliarios David; sed quia in electione Adoniae, quem voluit simul cum Joab pro Salomone fieri regem, deviavit, significat eos qui in Ecclesia ordinem suum ac gratiam, quam divino munere perceperunt, propter cupiditatem terrenam non conservant. Hi enim per veri Salomonis sententiam, si in carcere poenitentiae juxta morem Achitophel permanere noluerint, poena
Abbreviated transcription (Latin):
At ili drxcerunt. Quid ad nos: tu uideris. Q
proiectis argenteis in templo: receũit. &̾ abiẽs
laqueo se suspendit. Possunt nonincongrue ꝑ
achitophel ipsi iudei intelligi: qui patrum̃
prerogatiua aliquando erant carissimi. ac
nam pęnam meritis suis recipientes: ꝑ rõ¬
manos principes in domo ꝓpria hoc est ĩ
iherłm necati sunt. E chusai arachites ami¬
cus regis. Chusai qui int̾pretatur ȩthyops.
& dauid in omnib ꝑmansit fidelis: genti¬
um populũ significat. Qui postqͣm ad fidẽ
uenit: usq in finem fidelis ꝑseuerauit. Uñ
de utroq populo distuctionem faciens: dñ ᷤ
ꝑ psalmistã ait. Populus quem non cogno
ui seruiuit michi: ab auditu auris obediũ
mͥ. filii aliem mentit sunt mͥ: filii aliem in¬
ueterauerunt. & claudicauerunt a semitis
naia. ꝙ abyathar. Qd in locum achito phel
ioiada substituitur. significat qđ uida pre¬
uaricante ac decidente de apostolatu. non
remansit duodecimꝰ locus uacuus: s in lo¬

Expanded text:
xerunt: Quid ad nos? tu videris. Et projectis argenteis in templo recessit, et abiens laqueo se suspendit . Possunt non incongrue per Achitophel ipsi Judaei intelligi, qui patrum praerogativa aliquando erant charissimi , ac nam poenam meritis suis recipientes per Romanos principes in domo propria, hoc est, in Jerusalem necati sunt. Et Chusai Arachites amicus regis. Chusai, qui interpretatur Aethiops, et David in omnibus permansit fidelis, gentium populum significat, qui postquam ad fidem venit, usque in finem fidelis perseveravit. Unde de utroque populo disjunctionem faciens Dominus per Psalmistam ait: Populus, quem non tu auris obedivit mihi. Filii alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveteraverunt et claudicaverunt a semitis naiae et Abiathar. Quod in locum Achitophel Joiada substituitur, significat quod Juda praevaricante ac decidente de apostolatu, non remansit duodecimus locus vacuus, sed in lo
Abbreviated transcription (Latin):
tatis errore. ꝙ spinecis uitiorum asꝑrimi: hi ꝑ
conuersionis rectitudinẽ efficiebantur reqͥes
dei. Unde dñs per prophetam ait. Suꝑ quẽ
requiescit spiritus meus nisi suꝑ humilem
&& quietum. & trementem sermones meos:
Quod autem subungitur hi erant eum filiis
regis: ostendit doct̾ores sanctos fidelium¬
esse custodes : qui sacro baptismate rege¬
nerati ꝑ spiritus sancti grãm: filii dei esse
meruerunt. Achytophel etiam consilia¬
rius regis. Quid ꝑ achytophel qui qͦndã
daiuid consiliarius fuit. q postea cupiditate de¬
prauatꝰ. cum absalon de nece ipsius dauid tẽ¬
tabat: nisi iudas scarioth qui de apostolatꝰ cul¬
mine in ꝑditionis foueam cȩcidit insinuat᷑:
Qd bene uocabulum achitophel expͥmit.
Interpretat᷑ frater meus cadens siue inruens:
seutractans. Hic enim int̾̃ cet̾os apłos fami¬
liaritatis locum cum ipso saluatore Habuit:
s postea cum iudeis auaricia seductus. mor¬

Expanded text:
tatis errore et spinetis vitiorum asperrimi, hi per tatis errore et spinetis vitiorum asperrimi, hi per conversionis rectitudinem efficiebantur requies Dei. Unde Dominus per prophetam ait: Super quem requiescet Spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos? Quod autem subjungitur: Hi erant cum filiis regis, ostendit doctores sanctos fidelium custodes, qui sacro baptismate regenerati per Spiritus sancti gratiam Dei esse meruerunt. Achitophel etiam consiliarius regis. Quid per Achitophel, qui quondam David consiliarius fuit, et postea, cupiditate depravatus, cum Absalon de nece ipsius tractabat, nisi Judas Scarioth, qui de apostolatus culmine in proditionis foveam cecidit, insinuatur? Quod bene vocabulum Achitophel exprimit; interpretatur enim frater meus cadens, sive irruens, seu tractans. Hic enim inter caeteros apostolos familiaritatis locum cum ipso Salvatore habuit; sed postea cum Judaeis avaritia seductus, mor
Abbreviated transcription (Latin):
onathan autem patriis dauid consiliariꝰ
uir prudens & literatus: ipse & iaihel filius
achamoni. Hi erant cum filiis regis. Qͥd
ꝑ ionathan qui interpretatur di donũ uel
columba dedit: nisi apłi & prophece qui ex
priore populo ac patͥarcharũ stirpe des¬
cend̾ant. figurantur. Hi non solum lit̾a legi ᷤ
s & spiritaliaprudentia dono sp̃c sancti ꝑle¬
ne instruc̾ti. secretorũ ueri dauid conscii eẽ
meruerunt. Unde ipsa ueritas in euuange¬
lio eisdem apostolis ait. Iam non dicam uos
seruos: quia seruus nescit quid faciat dñs
eius. Uos autem dixi amicos: quia om̃ia
quȩcumq audiui a patre meo nota feci
uobis. Huic sociatur in consortium conulii
iahiel filius achamoni: hoc est illi ꝑtedica¬
tores euuangelii. qui de gentib ad fidemꝯ
uenerant. Quos bene ipsa nomina expͥmũt:
quia iahiel int̃pretatur requies dei q acha¬
mom spinarum. Qui ergo fuerunt gentili¬

Expanded text:
Jonathan autem, patruus David, consiliarius, Jonathan autem, patruus David, consiliarius, vir prudens et litteratus, ipse et Jahiel filius Achamoni, hi erant cum filiis regis. Quid per Jonathan, qui interpretatur Domini donum, vel columba dedit, nisi apostoli et prophetae, qui ex priore populo ac patriarcharum stirpe descenderant, figurantur? Hi non solum littera legis, sed spirituali prudentia dono Spiritus sancti plene instructi, secretorum veri David conscii esse meruerunt. Unde ipsa Veritas in Evangelio eisdem apostolis ait: Jam non dicam vos servos, quia servus nescit quid faciat Dominus ejus. Vos autem dixi amicoquaecunque audivi a Patre meo, nota feci vobis . Hinc sociatus in consortium consilii Jahiel filius Achamoni, hoc est, illi praedicatores Evangelii, qui de gentibus ad fidem convenerant. Quod bene ipsa nomina exprimunt: quia Jahiel interpretatur requies Dei, et Achamoni spinarum. Qui ergo fuerant gentili
Abbreviated transcription (Latin):
confundat fortia. ꝙ ignobilia mundi. &
contemptibilia elegit deus & que nõ ft̃.
ut ea que sunt destru̾et: ut non glorietur
omnis caro in conspectu eius. Et item. Ne¬
mo inquit se seducat. Siquis uidetur in¬
ter uos saꝑiens esse in hoc seculo: stul
tus fiat ut sit saꝑiens. Sapientia enum
huius mundi stutticia est aꝑud deum.
Seriptũ est enim. Comprehendã sapi¬
gitaciones sapientium: qm̃ uane sunt. Suꝑ
oues quoq iazi. ragarenꝰ. Ouium nomine.
simꝑlices ꝙ mansueti intelligi possunt. Qui
enim illam dominicam sentenciã actib pro¬
sequitur. quam dñs ihc in euuangelio ad dis¬
cipulos suos proferens ait᷑. Tollite iungum
meum suꝑ uos. & dicite a me quia mitis
sum & humilis corde. & inueruetis requiem
anumab uestris. Hic merito oius dñi nun¬
cupatur. S ouib dei iari zagarenꝰ pastor ꝯ¬
sticuitur : quia ille qui tota mente totaq
num in hoc mundo agnoscit. ipse recte a do¬
mino auxiliatus. gregis dominici custodiã
digne explebit

Expanded text:
fundat fortia; et ignobilia mundi, et contemptibilia elegit Deus, et quae non sunt, ut ea quae sunt destrueret: ut non glorietur omnis caro in conspectu ejus . Et item: Nemo, inquit, se seducat. Si quis videtur inter vos sapiens etus fiat, ut sit sapiens. Sapientia enim huius mundi stulticia est apud Deum. Scriptum est enim: Comprehendam sapigitationes sapientium, quoniam vanae sunt . Super oves quoque Jaziz Agareus. Ovium nomine simplices et mansueti intelligi possunt. Qui enim Dominicam sententiam actibus prosequitur, quam Dominus Jesus in Evangelio ad discipulos proferens ait: Tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris , hic merito ovis Domini nuncupatur. Sed ovibus Aziz Agareus pastor constituitur, quia ille qui tota mente totaquenum in hoc mundo agnoscit, ipse recte a Domino auxiliatus, gregis Dominici custodiam digne explebit.
Abbreviated transcription (Latin):
in alia parabola pater familias diuersis ho¬
ris operarios conduxit in uineã suam̃. Ui¬
nea enim dñi ẏsaẏa testante domus istahel
est: & uir uida germen delectabile eiꝰ. Cel¬
le autẽ uinariȩ ȩandem possunt hr̃e signi¬
ficationẽ quam in ȩuuangelio horrea ubi
triticum congregatur hñt: ubi fructus la¬
boris nr̃i in futuro seruandus recolligitꝰ
ꝙ ubicumq cultori digna merces laboris
sui restituetur. Nam ȩtiam hunc sensum
refugit int̾pretatio nominũ: ipsorũ pre¬
positorũ. Nam exri interprecatur adiu¬
tus a dño: semeias audiens dñm. & ⁊ab¬
di fluxus uehemens uel habundans. Q
enim audit dño intendendo in precepta euis
quẽꝙ iꝑse ope misericordiȩ suȩ aduiat
utqͤ intelligit oꝑe ꝑficere ualeat. ille ha

Expanded text:
in alia parabola paterfamilias diversis hoin alia parabola paterfamilias diversis horis operarios conduxit in vineam suam . Vinea enim Domini Isaia testante domus Israel est, et viri Juda germen delectabile ejus . Cellae autem vinariae eamdem possunt habere significationem, quia in Evangelio horrea, ubi triticum congregatum, habentur, ubi fructus laboris nostri in futuro servandus recolligitur, et unicuique cultori digna merces laboris sui restituetur. Nec etiam hunc sensum refugit interpretatio nominum ipsorum praepositorum. Nam Ezri interpretatur adjutus a Domino, Semeias audiens Dominum, et Zabdi fluxus vehemens, vel abundans. Qui enim audit Dominum, intendendo in praecepta ejus, quemque ipse misericordia sua adjuvat, ut quae intelligit in ope
Abbreviated transcription (Latin):
risalomonis merito officio in urbib & in
uicis & in turrib prefert᷑. qui ionathe no¬
minis dignitatẽ ac patris eius oriȩ fide atꝙ
oꝑib seruat. Int̃pretatur enim ionathas dei
donum: & orias fortitudo dñi. Qui ergo d̾i
dono accipit lumen scientie. & rectitudinẽ
fidi fortiter seruat in bona oꝑatione : eccle¬
siarum di non incongrue curam atq custo¬
diam accipit. Operi autem rustico & agri¬
colis qui exercebant terram. preerant exri
filius chelub: uinearũꝙ cultorib semeias
romachites. Cellis autem uinariis: zapdies
aphonites. Quis melius agricolȩ & uinea¬
rum cultoris ꝑ sonam gestat: qͣm ille qui
predicatoris ac doctoris officium in ecclesia
gerit: Qł diuinorum libroꝵ paginȩ ma¬
infestis inditus ꝓbant. Unde dñs ꝑ parabolã
euangelii extirpatis malis agricolis. uineã
suam aliis agͥcolis se cominendasse testatur:
qui reddunt ei fructum temporib suis. Q

Expanded text:
ri Salomonis merito officio in urbibus, et ri Salomonis merito officio in urbibus, et vicis, et in turribus praefertur, qui Jonathae nominis dignitatem ac patris ejus Oziae fide atque operibus servat. Interpretatur enim Jonathas Dei donum, et Ozias fortitudo Domini. Qui ergo Dei dono accipit lumen scientiae, ac rectitudinem fidei fortiter servat in bona operatione, Ecclesiarum Dei non incongrue curam atque custodiam accipit. Operi autem rustico et agricolis qui exercebant terram, praeerat Ezri filius Chelub; vinearumque cultoribus Semeias Romathites. Cellis autem vinariis Zabdias Aphonites. Quis melius agricolae et vinearum cultoris personam gestat, quam ille qui praedicatoris ac doctoris officium in Ecclesia gerit? Quod divinorum librorum paginae manifestis indiciis probant. Unde Dominus per parabolam Evangelii, exstirpatis malis agricolis, vineam suam aliis agricolis se commendasse testatur, qui reddant ei fructum temporibus suis . Et
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ thesauros autẽ regis fuit arimoth fi¬
lius adihel. Thesauros autem regis nr̃i
scientia spiritalis. & opes uirtutũ. In his aut̃
delectatur pacificus noster: & ex his hono¬
rat sibi deuotos ac fideliter obsequentes. hi
bene p̾ficitur ar imoth. qui int̃pretat᷑ fortis
marte: quia illi qui constantiam habent m̾¬
tis. & pacientiȩ fulgent uirtute. Horũ scien¬
tia acq doctrina probabilis ext̾at. Uñ ꝑ quẽ¬
dã sapientẽ dicit᷑. Doctrina uin ꝑ ꝑacientiã
dmoscitur. Et item. Melior est inquit uir pa¬
ciens uiro forte. & qui dominat᷑ animo suo
epugnatore urbium. Apteq arimoth dicit᷑
esse filius adiel. qui interpretat᷑ pat meus
ds: quia quicqͥd sancti hñt de oꝑe uirtutũ
dei se dono hoc aꝑte sciunt hr̃e. His autem
thesauris qui erant in urbib & inuicis. & ĩ
turrib: presidebat ionathan filius orie. The¬
sauros in hoc loco non solum pecuniã. s & õi
substantias nominat. Typice autem ille. ue¬

Expanded text:
moth filius Adiel. Thesaurus regis nostri scientia est spiritualis et opes virtutum. In his enim delectatur pacificus noster, et ex his honorat sibi devotos ac fideliter obsequentes. His bene praeficitur Azmoth, qui interpretatur fortis morte, quia illi qui constantiam habent mentis, et patientiae fulgent virtute, horum scientia atque doctrina probabilis exstat. Unde per quemdam Sapientem dicitur: Doctrina viri per patientiam dignoscitur . Et item: Melior est, inquit, vir patiens viro forti; et qui dominatur animo suo, expugnatore urbium . Apteque Azmoth dicitur esse filius Adiuel, qui interpretatur Pater meus Deus, quia quidquid sancti habent de ope virtutum, Dei se dono habere aperte sciunt. His autem thesauris qui erant in urbibus, et in vicis, et in turribus, praesidebat Jonathan filius Oziae. Thesauros in hoc loco non solum pecuniam, sed et omnes substantias nominat. Typice autem ille ve
Abbreviated transcription (Latin):
patris graciȩ. Significat aũ apłicũ ordi¬
nem: qui cęt̾̃is doctorib ipsa electione dñi
preficitur. Quib & iudiciaria potestas ab
ipso auctore omnium bonorum collata ẽ:
ad quos ipsa uęritas in euuangelio ait. uoᷤᷤ
qui secuti estis me in regenatione cum se

Expanded text:
patris gratiae, significans apostolicum ordipatris gratiae, significans apostolicum ordinem, qui caeteris doctoribus ipsa electione Domini praeficitur. Quibus et judiciaria potestas ab ipso auctore omnium bonorum collata est, ad quos ipsa Veritas in Evangelio ait: Vos, qui secuti estis me, in rege
Abbreviated transcription (Latin):
as qui interpretat᷑ sperans uel dñi robut
apochetas olei custodit: quia nullus per¬
ueniet ad premiũ. nisi qui ꝑ robur men¬
tis spe fida. tendit ad cȩleste regnum. Po¬
ro armentis quȩ pascebant᷑ in saronã. p̃¬
positus fuit. sechrai saronites. Arm̃toꝵ
nomine possunt iudaice plebis synago¬
ge designari: quȩ iugum legis traxere.
& lac simplicis doctrinȩ suis auditori¬
b prebuere. His prepositus est secrai
consio mea: hoc est prophetarũ chorꝰ
qui interno auditu ꝑ grãm spuritꝰ scĩ
instructus. abscondita a seculis inysteria tro¬
pico sermone per ȩuuangeliũ reuelanda ꝓ¬
ferelut. Q suꝑ boues in uallib saphat filiꝰ adli.
Iboum nomine ꝑsona doctorũ potest accipi:
qui colunt suis doctrinis corda humiliũ. &
euuangelico uomere terram ecclie arantes.
fructus uircutũ germinare facunt. Quoꝵ
magister & princeps saphat dicitur quin¬
terpretat᷑ iudicauit: & filius est abh hoc ẽ

Expanded text:
as, qui interpretatur sperans vel Domini robur, as, qui interpretatur sperans vel Domini robur, apothecas olei custodit, quia nullus perveniet ad praemium, nisi qui robur mentis spe fida tendit ad coeleste regnum. Porro armentis quae pascebantur in Saron, praepositus fuit Setrai Saronites. Armentorum nomine possunt Judaicae plebes synagogae designari, quae jugum legis traxere, et lac simplicis doctrinae suis auditoribus praebuere. His praepositus et Setrai,consio mea, hoc est, prophetarum chorum, qui interno auditu, per gratiam Spiritus sancti instructu, abscondita a saeculis mysteria tropico sermone per Evangelium revelanda proferebat. Et super boves in vallibus, Saphat filius Adil. In boum nomine persona doctorum potest accipi, qui colunt suis doctrinis corda humilium, et evangelico vomere terram Ecclesiae arantes, fructus virtutum germinare faciunt. Quorum magister et princeps Saphat dicitur, qui interpretatur judicavit, et filius est Adil, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
gat in uitam et̃nam. Nam suꝑ oliueta &e
ficeta. quȩ erant in campestrib balan a
gaderites: suꝑ apothecas autem olei io¬
has. Oliueta & ficeta ubi oliue &̾ ficus cõ¬
sistunt: significant cetus sanctoꝵ. quim¬
sericordiȩ & caritatis oleum in ꝑectore.
& mansuetudinis atq humilitatis dulce¬
dinem habent in moralitate. Quȩ uirtu¬
tes consistunt in camꝑestrib: quia in pro¬
patulo & presto sunt omnib. nec ꝑsona¬
rum acceptionẽ. sed bonȩ uoluntatis rec¬
titudinem quęrunt. Apothecȩ autem olei
eandem possunt significationẽ hr̃e quam
celle uinariȩ: ubi fructus singularũ uirtu¬
tum recolligunt᷑ ꝓ quib operatores eoꝵ
in futuro digne remunerabuntur. Unde
in euuangelio scͥptum est. Qui mecet m̃¬
cedem accipiet: & congregat fructum in
uitam et̃nam. Balanan ergo qui int̾pre¬
tatur habens grãm. suꝑ ouueta & ficeta
consticuitur: quia nisi ex dei dono nemo
ht̃ ubertatem bonorũ actuum. Porroio¬

Expanded text:
gat in vitam aeternam. Nam super oliveta et ficeta, quae erant in campestribus, Balanan Gederites; super apothecas autem olei Joas. Oliveta et ficeta, ubi olivae et ficus consistunt, significant coetus sanctorum, qui misericordiae et charitatis oleum in pectore, et mansuetudinis atque humilitatis dulcedinem habent in moralitate. Quae virtutes consistunt in campestribus, quia in propatulo et praesto sunt omnibus, nec personarum acceptionem, sed bonae voluntatis rectitudinem quaerunt. Apothecae autem olei eamdem possunt significationem olei habere, quam cellae vinariae, ubi fructus singularum virtutum recolliguntur, pro quibus operatores eorum in futuro digne remunerabuntur. Unde in Evangelio scriptum est: Qui metit, mercedem accipit, et congregat fructum in vitam aeternam . Balanan ergo, qui interpretatur habens gratiam, super oliveta et ficeta constituitur, quia, nisi ex Dei dono, nemo habet ubertatem bonorum actuum. Porro Jo
Abbreviated transcription (Latin):
bus ifrahel. Suꝑ camelos uero ubil hisma¬
helites: q suꝑasinos iadia mero nathites
ꝑ camelos & asinos quȩ deformia & inmũ¬
da sunt animalia. possunt gentiles expͥ¬
mi: qui quondã tortitudine peccatoꝵ de¬
prauati. suȩ exercuert̃ inmunditiam libi¬
dinis. S in possessionẽ ac regnum dauid
nr̃i uementes acceperunt suꝑ se magistros
ubil & iadian: qui sꝑnentes phylosophiã
humanam. & inanam fallaciã mundi: e¬
legerunt simplicitatẽ euuangelii xͥ nõ
se magnos estimari uolentes. s humiles
& despectos. Qd̾ eorum nomina aꝑte de¬
monstrant. Nam ubil. interpretatur stul¬
tus uel insiꝑiẽns. & iadias. dimidium fuit.
Unde & doctor gentium chorinthiis su¬
ꝑbe de se sentientib: scribens ait. Uidete
enim uocationem urãm fratres: quia nͦ

Expanded text:
s vero Ubil Ismahelites, et super asinos Jadaias Meronathites. Per camelos et asinos, quae deformia et immunda sunt animalia, possunt gentiles exprimi: qui quondam fortitudine peccatorum depravati, suae exercuerunt immunditiam libidinis, sed in possessionem ac regnum David nostri venientes acceperunt super se magistros Ubil et Jadaiam, qui spernentes philosophiam humanam et inanem fallaciam mundi, elegerunt simplicitatem Evangelii Christi, non se magnos aestimari volentes, sed humiles et despectos . Quod eorum nomina aperte demonstrant. Nam Ubil interpretatur stultus vel insipiens, et Jadaias dimidium fuit. Unde et Doctor gentium Corinthiis superbe de se sentientibus scribens ait: Videte enim vocationem
Abbreviated transcription (Latin):
decori in iusticia sanctitate & ueritate ꝑ
fidem. sꝑem. & caritatẽ. in presentias pͥro¬
pinquare student: proculdubio eorũ glo¬
riȩ participẽ in futura uita se esse gaudeb̾.¬
qđ faciebat in domo dñi: cum rex paci¬
ficus noster in die nouissima omnes elec¬
tͥos resurrectionis inmortalitate glorificat.
Alioqͥn qͣm diustatus huiꝰ seculi geritur:
facit quidem opꝰ domꝰ dñi salomon. s nõ¬
dum ꝑficit: quia corda electorũ dñs ut bo¬
na operent᷑ inspirat & adiuuat: nullũ tam̃
in hãc dum taxat uitã coͦmorantẽ absq
peccato esse tͥbuit. Namq hoc donũ fute
uitȩ bȩatitudini reseruat. ꝑficit uero om̃e
opus templi sui. & hoc dedicationi aptum
reddit: cum translatos de hac uita ȩlectos
suos ę̧t̾̃num ꝑdiicit ad regnũ. Qđ bene
significat᷑ in eo qd templũ .uii. annis ȩdi

Expanded text:
decori in justitia, sanctitate, et veritate per decori in justitia, sanctitate, et veritate per fidem, spem et charitatem in praesentiarum propinquare studuerit, procul dubio eorum gloriae participem in futura vita se esse gaudebquod faciebat in domo Domini, cum Rex pacificus noster in die novissima omnes electos resurrectionis immortalitate glorificat. Alioquin quandiu status hujus saeculi geritur, facit quidem opus domus Domini Salomon, sed nondum perficit, quia corda electorum Dominus, ut bona operentur, inspirat et adjuvat; nullum tamen in hac vita duntaxat commorantem absque peccato esse tribuit, namque hoc donum futurae vitae beatitudini reservat. Perficit vero omne opus templi sui, et hoc dedicationi aptum reddit, cum translatos de hac vita electos aeternum perducit ad regnum. Quod bene significatur et in hoc, quod templum