comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suum quisquã fideliũ. de humanis ue¬
nt pendere iudicus. Diligenti dm. suf¬
sicit. ei placere quẽ diligit. quia nulla ma¬
ioi expetenda est remuneratio. quã ipsa
dilectio. Sicenim caritas ex deo est: ut
oeus ipse sit caritas. Quod utiq pius
e castus animus ita gaudet implere. ut
nullo extra ipsũ cupiat delectari. Ne¬
rissimũ namq est qđ ait dñs: uͥ erit ches¬
aurus tuus. ibi erit et cor tuũ. Quis aut̃
st thesaurus hominis iͥ quedã fructuũ
aus congregatio. laborumq collectio:
Quod enim seminauerit qͥs. hoc et metet.
Et qualecuiq opus talis et questus. et
i oblectatio feruendi constituit᷑: ibi cu¬
ia cordis obstringitur. S cum multa sit̃
genera diuitiarum. dissimilesq mate¬
ne gaudiorũ. thesaurus cuiq est sue cu¬
piditatis affectus. qui si de appetitu ẽ cer¬
rorũ. non beatos facit sui participatio¬
ne. s miseros. Hi uero qui ea que sursũ

Expanded text:
suum quisquam fidelium de humanis vesuum quisquam fidelium de humanis velit pendere judiciis. DILIGENTI Deum sufficit ei placere quem diligit: quia nulla major expetenda est remuneratio, quam ipsa dilectio: sic enim charitas ex Deo est, ut Deus ipse sit charitas. 360 Quo utique pius et castus animus ita gaudet impleri, ut nulla re extra ipsum cupiat delectari. Verissimum namque est quod dicit Dominus: Ubi est thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum . Quis autem est thesaurus hominis, nisi quaedam fructuum ejus congregatio laborumque collectio? Quod enim quis seminaverit, hoc et metet , et quale cujusque opus, talis est et quaestus; et ubi oblectatio fruendi constituitur, ibi cura cordis obstringitur. Sed cum multa sint genera divitiarum, dissimilesque materiae gaudiorum, THESAURUS CUIQUE est suae cupiditatis affectus, qui si de appetitu est terrenorum, non beatos facit sui participatione, sed miseros. Hi vero qui ea quae sursum
Abbreviated transcription (Latin):
timi mensis assumimus: non legalib nos
onerib subicimus. s utilitatẽ continen¬
cie quȩ xp̃i euangłio seruit amplectim̃:
quia et in hoc potest suꝑ scribas et phari¬
seos xp̃iana habundare iusticia. ñ euacu¬
ando legẽ.s intelligentiã refutando car¬
nalem. Nec enĩ talia nrã debent esse ieui¬
urãs et sabbata. et diem magnitin ñ sustine¬
o. leuiniũ et ferias et dies festos ur̃os: oait
anima mea. Unde et dñs ieiuinandi for¬
mã discipłis tradens: cũ ieiunatis inquic
nolite fieri sicut ypocrite cristes. Excer¬
minant enĩ facies suas: ut pateant homi¬
nib ieuinantes. Amen dico uobis: recepe
runt mercedem suã. Quã mercedẽ nͥ lau¬
dis humanȩ. ꝓpter cuiꝰ cupiditatẽ iusti¬
ciȩ species. plerũq pretendit᷑: et uͥ nulla
cura est conscientie. a mat᷑ falsitas fame:
ut umqͥtas quȩ occultatione arguitur:
mnendacii opinione letetur. Racionabile¬
acionisq iactancia polluat᷑. nec bonũ

Expanded text:
legalibus nos oneribus subjicimus, sed utilitatem continentiae quae Christi Evangelio servit, amplectimur. Quia et in hoc potest super Scribas et Pharisaeos Christiana abundare justitia, non evacuando legem, sed intelligentiam refutando carnalem. Nec enim nostra talia debent esse jejuvestras et sabbata et diem magnum non sustineo, jejunium et ferias et dies festos vestros odit anima mea . Unde et Dominus jejunandi formam discipulis tradens, Cum jejunatis, inquit, nolite fieri sicut hypocritae tristes. Exterminant enim facies suas, ut appareant hominibus jejunanrunt mercedem suam . Quam mercedem, nisi laudis humanae? propter cujus cupiditatem, justitiae species plerumque praetenditur, et ubi nulla est cura conscientiae, amatur falsitas famae; ut iniquitas, quae occultatione arguitur, mendacii opinione laetetur. CAtationis jactantia polluatur, nec bonum
Abbreviated transcription (Latin):
sił et suꝑ domũ uida cestamentũ nouũ.
Post dies illos dicit dñs dabo leges meas
nsensu ipsorui: t incorde ipsorũ seribã
a Qui gͦ locutus fuerat moy si locu¬
usest et apłis: et in cordib discipłorum
lsox scribentis uerbi. manus. noui testa¬
neiu deerita condebat nulla ut quondã
oreuinfusa nubiũ crassitudine neq ꝑ
ibiles sonos. atq fulgores popło ab ac¬
esu montis absterrito s patente ad au¬
Ns cucũstantiũ tranquillitate colloqͥi.¬

Expanded text:
t super domum Juda testamentum novum. Post dies illos, dicit Dominus, dabo leges meas in sensu ipsorum, et in corde ipsorum scribam eas . Qui ergo locutus fuerat Mosi locutus est et apostolis, et in cordibus discipulorum velox scribentis Verbi manus novi Testamenti decreta condebat; nulla ut quondam circumfusa nubium crassitudine, neque per terribiles sonos atque fulgores populo ab accessu montis absterrito, sed patente ad aures circumstantium tranquillitate colloqui
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o euangłin regni. et diuersos
ꝑ totam galileamꝰ curante languores:
in omnẽ se syriam uirtutũ euis fama
diffuderat: et multȩ ex uniuersa iudsa
turbe ad celestẽ medicũ confluebals
Quia enim tarda est huiane iguorantie
sides ad credenda quȩ non uidet. et sꝑan¬
da que uescit: oportebat diuina eruditi¬
one firiandos corporeis beneficuis et ui¬
sibilib miraculis incitari: ut cuiꝰ tam be¬
nignã expiebãtur potentiam. non ambi¬
gerent salutarẽ esse doctrinã. Ut gͦ ex¬
ceriores medelas dñs ad remedia interi¬
ora transferret: et post sanitates corporũ
curationes oꝑaretur animarũ: segregatus
acurum stantib curbis sccessum uicini
montis ascendit. aduocatis apłis quos su¬
blimiorib institutis ab edito my stice sedis
imbueret: ex ipsa loci atq oꝑis qualitate.
significans se esse qui moy sen quonclam
suo fusset dignatus alloquio: illic quidẽ
trabiliore iusticia. hic auitẽ sacratiore
dementia. ut impleretur quod fuerat pro¬

Expanded text:
o Evangelium regni, et diversos per totam Galilaeam curante languores, in omnem se Syriam virtutum ejus fama diffuderat; et multae ex universa Judaea turbae ad coelestem medicum confluebant. Quia enim tarda est humanae ignorantiae fides ad credenda quae non videt, et speranda quae nescit, oportebat divina eruditione firmandos corporeis beneficiis et visibilibus miraculis incitari: ut cujus tam benignam experiebantur potentiam, 367 non ambigerent salutarem esse doctrinam. Ut ergo exteriores medelas Dominus ad remedia interiora transferret, et post sanitates corporum curationes operaretur animarum, segregatus a circumstantibus turbis, secessum vicini montis ascendit, advocatis apostolis, quos sublimioribus institutis ab edito mysticae, sedis imbueret, ex ipsa loci atque operis qualitate significans se esse qui Mosen quondam suo fuisset dignatus alloquio: illic quidem terribiliore justitia, hic autem sacratiore clementia, ut impleretur quod fuerat, pro
Abbreviated transcription (Latin):
ut non fiant: antique auctoritatis retinẽt
firmitatẽ. Nec ideo eis euangłica putã¬
da est aduersa ꝑfectio. quia et uirtutũ
studia ad uoluntaria incitant᷑ augm̃ta:
et ultiones criminũ. penitentie remedus
relaxantur. Dicit autẽ dñs. Nisi habũ¬
dauerit iusticia urã plusquã scribarũ
et phariscorũ non intribitis in ugnũ elor.

Expanded text:
ut non fiant, antiquae auctoritatis retinent ut non fiant, antiquae auctoritatis retinent firmitatem. Nec ideo eis evangelica putanda est adversa perfectio, quia et virtutum studia ad voluntaria incitantur augmenta, et ultiones criminum poenitentiae remediis relaxantur. Dicit enim Dominus: Nisi abundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in
Abbreviated transcription (Latin):
dñm ib̾m xp̃m ad hoc uenisse in
hunc muudum uenisse nouerat. ut legẽ
non solueret s impleret. ita ueteris testa¬
menti decreta distinxit. ut quedam ex
eis sicut erant condita. euangłice erudi¬
tioni ꝓfutura decerꝑet: et que dudum
fuerant consuetudinis iudaice. fierent
obseruantie xp̃iane. Quãuis enim uari¬
etates hostiarũ. differentie baptismatũ.
et ocia salbatorũ. cum ipsa carnis circũ¬
cisione cessauerint: manent tamen ex
ipsis uoluminib etiã apud nos plurima
p̃cepta moralia t cum inde dicat᷑ diliges
dũm dm̃ tuũ ex toto corde tuo. et diliges
te cognouimus. qm̃ in his duob: manda¬
tis cota lex pendet et ꝓpħȩ: tantaq ẽ sub
huiꝰ gemine caritatis edicto utriusq
copła cestamenti. ut sine istarũ couexio¬
ne uirtutũ. nec lex quemquã inueniat᷑
iustificasse nec grã. Ille quoq partes le¬
galiũ mandatorũ. ex quib quedã preci¬
punt᷑ ut fiant. qued an interdicuntur

Expanded text:
hoc venisse in hunc mundum noverat, ut legem non solveret, sed impleret , ita veteris Testamenti decreta distinxit, ut quaedam ex eis, sicut erant condita, evangelicae eruditioni profutura decerperet, et quae dudum fuerant consuetudinis Judaicae, fierent observantiae Christianae. Quamvis enim varietates hostiarum, differentiae baptismatum, et otia sabbatorum cum ipsa carnis circumcisione cessaverint, manent tamen ex ipsis voluminibus etiam apud nos plurima praecepta moralia. Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et diliges te, cognoscimus quoniam in his duobus mandatis tota lex pendet et prophetae ; tantaque est sub hujus geminae charitatis edicto utriusque copula Testamenti, ut sine istarum connexione virtutum nec lex quemquam inveniatur justificasse, nec gratia. Illae quoque partes legalium mandatorum ex quibus quaedam praecipiuntur ut fiant, quaedam interdicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc confessionẽ dilectissimi toto corde
ꝓmentes impia hereticorũ cõmenta res¬
pute: ut ieiunia ura et elemosinȩ. nul¬
lius erroris contagio polluant᷑. Cunc enĩ
et sacrificu munda est oblatio. et miscđie
scã largitio: quando hii qui ista depen¬
dunt. quid oꝑent᷑ intelligunt. Nam
dicente dño. nisi manducaueritis carnẽ
filui hominis. et biberitis sanguinẽ eius.
non habebitis uitam in uobis: sic sacrȩ
mense cõmunicare debetis. ut nichil
prorsus de ueritate corporis xp̃i et san¬
guinis ambigatis. Hoc enĩ ore sumit᷑:
quod fide creditur. Et frustra ab illis
amen respondet᷑: a quib contra id qd̃
atus qui intelligit suꝑ egenuĩ et pauꝑem:
ille cuxa pauꝑes uestimentorũ et cibor
laudabilis distributor est. qui se xp̃m
in indigentib et uestire nouit et pasccre
qm̃ ipse ait. Quãdui fecistis uni de his¬
frib meis mͥ fecistis. Ucrus itaq deus et
uerus homo: unus est xp̃c. Diues in sius:
pauꝑ in nr̃is. Dona accipiens: et dona

Expanded text:
Hanc confessionem dilectissimi toto corde promentes, impia hereticorum commenta respuite, ut ieiunia uestra et elemosine nullius erroris contagio polluantur. Tunc enim et sacrificii munda est oblatio, et misericordie sancta largitio, quando ii qui ista dependunt, quod operantur intelligunt. Nam dicente domino: Nisi manducaueritis carnem filii hominis et biberitis sanguinem eius non habebitis uitam in uobis, sic sacre mense communicare debetis ut nichil prorsus de ueritate corporis Christi et sanguinis ambigatis. Hoc enim ore sumitur, quod fide creditur. Et frustra ab illis amen respondetur, a quibus contra id quod atus qui intelligit super egenum et pauperem , ille circa pauperes vestimentorum et ciborum laudabilis distributor est, qui se Christum in indigentibus et vestire novit et pascere: quoniam ipse ait: Quamdiu fecistis uni ex fratribus meis, mihi fecistis . Verus itaque Deus et verus homo, unus est Christus, dives in suis, pauper in nostris, dona accipiens et dona
Abbreviated transcription (Latin):
nichil est in quo ꝓuidentia diui¬
na non adiuuet: siquidem exercendis acd
scĩmoniã mentib atq corporib ipsa qͥq
mundi elementa famulant᷑: dũ dierum
ac mensiũ distinete uariata reuolutio.
quasdam nobis paginas aꝑit p̃ceptorum:
ut qđ sacra ãmonent instituta. hoc quo¬
dãmͦ loquantur et tẽpora. Unde cũ septi¬
mũ mensem nobis anni recursus accu¬
lerit. non ignoro obseruantiã urãm ad
celebraudũ sollempne ieuiniuĩ. sꝑitalit᷑
incitari: qm̃ exꝑiendo didicistiᷤ. quantũ
hec preparatio et exteriora hominũ et
interiora purificet: ut cum alicitis absti¬
netur. facilius illicitis resistat᷑. Continen¬
tiȩ autẽ racio dilectissimi. non in sola ca¬
stigatione corporũ: nec in diminutione
tantũ habetur escarum. Maiora enim
uirtutis istius bona. ad illam animi ꝑti¬
nent castitatẽ. quȩ non solum carius con¬
cupiscentias conterit. s etiam mundane
sapientiȩ uana contempnit: dicente apł̃o

Expanded text:
dentia divina non adjuvet. Siquidem exercendis ad sanctimoniam mentibus atque corporibus, ipsa quoque mundi elementa famulantur, dum dierum ac mensium distincte variata revolutio quasdam nobis paginas aperit praeceptorum, ut quod sacra admonent instituta, hoc quodammodo loquantur et tempora. Unde cum septimum mensem nobis anni recursus attulerit, non ignoro observantiam vestram ad celebrandum solemne jejunium spiritaliter incitari: quoniam experimento didicistis quantum haec praeparatio et exteriora hominum et interiora purificet, ut cum a licitis abstinetur, facilius illicitis resistatur. Continentiae autem ratio, dilectissimi, non in sola castigatione corporum, nec in diminutione tantum habeatur escarum. Majora enim virtutis istius bona ad illam animae pertinent castitatem, quae non solum carnis concupiscentias conterit, sed etiam mundanae sapientiae vana contemnit, dicente Apostolo:
Abbreviated transcription (Latin):
imitetur auecorẽ.qui reparationẽ scĩficat¬
onemq credentiũ. in peccatorũ remissiont
constituit. ut remota seueritate uindiete
ouiniq cessante supplicio. reus in nocenti¬
e red deret᷑. ẽt finis criminũ fient origour¬

Expanded text:
imitetur auctorem, qui reparationem sanctificationemque credentium in peccatorum remissione constituit, ut remota severitate vindictae, omnique cessante supplicio, reus innocentiae redderetur, et finis criminum fieret origo vir
Abbreviated transcription (Latin):
patre et cũ spũ scõ. idem uerus homo cẽ
dignatus est. non conceptu uirginis ma
tris seiunctus a patre. nec partu. sic hu¬
manitatẽ sibi uniens. ut deus incõmu¬
tabiliter ꝑmaneret: sic deitatẽ homini
imꝑtiens. ut eũ glorificatione non con¬
sumeret. s augeret. Qui enĩ est factus
forma serui. forma dei esse non destitit:
nec alter cũ altero s unus inutroq est:
ut ex quo uerbũ caro factũ est. nullis
dispensationũ uarietatib fides nr̃a cur¬
betͥs. siuie in miracłis uirtutũ. siue in
contumelus passionum. et din qui homo

Expanded text:
Patre, et cum Spiritu sancto, idem verus homo esse Patre, et cum Spiritu sancto, idem verus homo esse dignatus est, nec concepttris est sejunctus a carne nec partu: sic humanitatem sibi uniens, ut Deus incommutabiliter permaneret; sic Deitatem homini impertiens, ut eum glorificatione non consumeret, sed augeret. Qui enim factus est forma servi, forma Dei esse non destitit, nec alter cum altero, sed unus in utroque est: ut ex quo Verbum caro factum est , nullis dispensationum varietatibus fides nostra turbetur; sed sive in miraculis virtutum, sive in contumeliis passionu
Abbreviated transcription (Latin):
D exorandam dilectissimi mi¬
sediam dei. e ad renouandum
statũ fragilitatis humanȩ. quantũ ua¬
leant religiosa ieiunia: scõrum ꝓpħarũ
p̃dicatione cognoscimus: qui diumne
iusticiȩ cõmotionẽ. quã frequenter po¬
płs isrł. merito iniquitatis inciderat.
non nͥ ieunio ꝓtestant᷑ posse placari.
Unde et iohel ꝓpħa ãmonet dicens. Hec
dicit dñs deus ur̃. conuertimini ad¬

Expanded text:
d exorandam, dilectissimi, misericordiam Dei, et ad renovandum statum fragilitatis humanae, quantum valeant religiosa jejunia, sanctorum prophetarum praedicatione cognoscimus; qui divinae justitiae commotionem, quam frequenter populus Israel merito iniquitatis inciderat, non nisi jejunio protestantur posse placari. Unde et Joel propheta admonet dicens: Haec dicit Dominus Deus vester: Con
Abbreviated transcription (Latin):
catholica locus est: qm̃ qui se talib ꝑsua¬
sionib dedit. a xp̃i corpore cotus abscessit.
quod subaliis potestatib partes aĩe.
sub aliis. corporis menbra descbunt. et qua¬
litates interiorũ presulũ. in ratriarcharũ
nominib statuunt.: quib ediuerso. signa
syderea. quorũ uirtuti corpora subiciant᷑.
opponunt. Et in his omĩb. in extricabi¬
li se errore p̃pediunt: non audientes di¬
centẽ apłm. Uidete ne quis uos decipiat.
ꝑ philosophiam. et inanẽ fallaciã. scdm
traditionẽ hominũ. scdm elementa mũ

Expanded text:
catholica locus est: quoniam qui se talibus persuacatholica locus est: quoniam qui se talibus persuasionibus dedit, a Christi corpore totus abscessit. quod sub aliis potestatibus partes animae, sub aliis corporis membra describunt; et qualitates interiorum praesulum in patriarcharum nominibus statuunt, quibus e diverso signa siderea, quorum virtuti corpora subjiciantur, opponunt. Et in his omnibus inextricabili se errore praepediunt, non audientes dicentem Apostolum: Videte ne quis vos decipiat per philosophiam et inanem fallaciam secundum tra
Abbreviated transcription (Latin):
res. grã dei facit equales. qui inter quosli¬
bet uite huius labores. si fideles ꝑmanent.
miseri ẽẽ non possunt: apłicum illud in
omni tẽptatione dicentes. Quis nos sepa¬
rabit a caritate xpi: Tribulatio an angus¬
tia. an ꝑsecutio an fames. an nuditas. an
propter ce morte afficim᷑ tota die: estimati
sumus ut oues occisionis. S in his om̃ib
suꝑamus: in eo qui nos dilexit. Et ideo
eccla que corpus est. xp̃i nichil de mun¬
di inequalitatib metuit: quia de bonis
corporalib nichil concupiscit. Nec timet
mani strepitu fatorũ grauari: quȩ pati¬
entia tribulationũ nouit augeri. xi
Ndecima ipsorum blasfemia est. qua.
fatalib stellis. et animas hominum
e corpora. opinant᷑ astringi: ꝑ quã amenti¬
am. necesse est ut omnib paganorũ errori¬
b implicati. et fauentia sibi ut putant sy¬
dera colere. et auersantia studeant miti¬
gare. Uerũ ista sectantib nullus in eccła

Expanded text:
res gratia Dei facit aequales, qui inter quoslires gratia Dei facit aequales, qui inter quoslibet vitae hujus labores, si fideles permanent, miseri esse non possunt, apostolicum illud in omni tentatione dicentes: Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio? an angustia? an persecutio? an fames? an nuditas? anpropter te morte afficimur tota die, aestimati sumus ut oves occisionis. Sed in his omnibus superamus in eo qui nos dilexit . » Et ideo Ecclesia, quae corpus est Christi, nihil de mundi inaequalitatibus metuit, quae nihil de bonis corporalibus concuinani strepitu factorum gravari, quae patientia tribulationum novit augeri. XIndecima ipsorum blasphemia est, qua fatalibus stellis et animas hominum, et corpora opinantur obstringi, per quam amentiam necesse est ut omnibus paganorum erroribus implicati, et faventia sibi, ut putant, sidera colere, et adversantia studeant mitigare. Verum ista sectantibus nullus in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
dentib causis uideat᷑ accedere. Quã un¬
pietatis fabulam. ex multorũ sibi crrorib
texuerunt: s omnes eos. catbolica fides. a
corpore suȩ unitatis abscidit: constanter
predicans. atq ueraciter. qđ animȩ homi¬
nũ priusꝗͣ suis inspirarent᷑ corporib ñ
fuerunt. nec ab illo incorporant᷑ nisi abo¬
pifice deo qͥ et ipsarũ est creator et corpoꝵ
Et quia ꝑpͥmi hominis p̃uaricationẽ
tota humani generis ꝓpago uiciata sit.
neminem posse aconditione ueteri hõiͦ
lib̾ari nisi ꝑsacramentum baptismatis
xp̃i inquo nulla ẽ discretio renatorũ
dicente apło. Quicumq enim in x p̃o
baptitati estis: xp̃m indiustis. Non est
uideus. neq grecus. ñ ẽ seruus. neq lib.
Nonẽ masculus. neq femina. omnes eñi
unum estis in xp̃o. iħu. Quid enim a
gunt cursus syderum. quid sigmenta fa-¬
torum: quid mundanarũ rerum mobilis
status. inquieta diuersitas. Ecce tot impa¬

Expanded text:
dentibus causis videatur accidere. Quam imdentibus causis videatur accidere. Quam impietatis fabulam ex multorum sibi erroribus texuerunt, sed omnes eos catholica fides a corpore suae unitatis abscidit constanter praedicans atque veraciter quod animae hominum priusquam suis inspirarentur corporibus non fuere nec ab ullo incorporantur nisi ab opifice Deo, qui et ipsarum est creator et corporum. Et, quia per primi hominis praevaricationem, tota humani generis propago vitiata sit, neminem posse a conditione veteris hominis liberari, nisi per sacramentum baptismatis Christi, in quo nulla est discretio renatorum, dicente Apostolo: « Quicunque enim in Christo baptizati estis Christum induistis. Non est Judaeus, neque Graecus; non est servus, neque liber; non est masculus, neque femina: omnes enim vos unum estis in Christo Jesu . Quid ergo hic agunt cursus siderum, quid figmenta fatorum, quid mundanarum rerum mobilis status, et inquieta diversitas? Ecce tot impa
Abbreviated transcription (Latin):
Mauente quidẽ illo peccati mortalitatisq
contagio. qđ in ꝓlem a pͥmo parente trans¬
currit: s regenerationis sacram̃to subue¬
niente. quo ex spũ scõ ꝓmissionis filii re¬
nascunt᷑ non in utero carnis s in uirtute
baptismatis. Vnde et dauid qͥ utiq erat
ꝓmissionis filius dicit ad dm. Manus tue
fecerunt me et plasmauerunt me. Et ad
iheremiã. dñs ait Prius quã ce formarem
in utero. noui ce: et in uulua matris tuȩ.
scĩficaui te .x Decimo autẽ capło. re¬
ferunt᷑ asserere. animas que humaitis cor¬
porib inserunt᷑ fuisse in corpore et incele¬
sti habitatione peccasse. atq a sublimib
ad inferiora dilapsas in diuerse qualitatis
incidisse pͥncipes. et ꝑ aereas ac sydereas
potestates. alias duriores. alias mitiores.
corporib esse inclusas. a sorte diuersa. et
conditione dissimili ut qͥcqͥd in hac ui¬
ta uarie et in equaliter ꝓuenit. ex prece¬

Expanded text:
manente quidem illo peccati mortalitatisque manente quidem illo peccati mortalitatisque contagio, quod in prolem a primo parente transcurrit, sed regenerationis sacramento subveniente, quo ex Spiritu sancto promissionis filii renascuntur, non in utero carnis, sed in virtute baptismatis. Unde et David quod utique erat promissionis filius dicit ad Deum: « Manus tuae fecerunt me et plasmaverunt me ; » et ad Jeremiam Dominus ait: « Priusquam te formarem in utero novi te, et in vulva matris tuae sanctificavi te . » X. Decimo autem capitulo referuntur asserere animas quae humanis corporibus inseruntur fuisse in corpore, et in coelesti habitatione peccasse, atque a sublimibus ad inferiora dilapsas in diversae qualitatis principes incidisse, et per aerias ac sidereas potestates, alias duriores, alias mitiores corporibus 222 esse inclusas a sorte diversa et conditione dissimili, ut quidquid in hac vita varie et inaequaliter provenit ex praece
Abbreviated transcription (Latin):
demonũ. in mulierũ uteris figurari. Po¬
pterea resurrectionẽ carmis. non ẽẽ cre¬
dendã q concreatio corporis ñ sit congruẽs
animȩ dignitati. Quȩ falsitas. sine du¬
bio opus diaboli est: et talia ꝓdigia opi¬
nionũ. figmenta sunt demonũ. Qui
nͣ in feminarũ uentrib formant hoĩes:
s in hereticorũ cordib tales fabricant᷑ er¬
rores. Quod immundissimũ uirus. de
manichee impietatis sꝑitaliter fonte ꝓce¬
dens: olim fides catholica deprehendit at¬
q dampnauit.ix. Nona autẽ anno¬
catio manifesta qđ filios ꝓmissionis. ex
mulierib quidem natos s exspũ sc̃õ di¬
cant ẽẽ conceptos. ne illa soboles que de
carnis semine nascit᷑ ad dei conditionem
ꝑtinere uideat᷑ Quod catholice fidei re¬
pugnans. atq contrariũ est. quȩ omnem
hominẽ. in corporis animeq substantiã.
a conditore uniuersitatis formari atq
animari. intra materna uiscera confitet᷑.

Expanded text:
daemonum in mulieris uteris figurari. Prodaemonum in mulieris uteris figurari. Propterea resurrectionem carnis non esse credendam, quia concreatio corporis non sit congruens animae dignitati. Quae falsitas sine dubio opus diaboli est, et talia prodigia opinionum figmenta sunt daemonum, qui non in feminarum ventribus formant homines, sed in haereticorum cordibus tales fabricantur errores. Quod immundissimum virus de Manichaeae impietatis specialiter fonte procedens, olim fides catholica deprehendit atque damnavit. IX. Nona autem adnotatio manifestat quod filios promissionis ex mulieribus quidem natos, sed ex Spiritu sancto dicant esse conceptos, ne illa soboles quae de carnis semine nascitur ad Dei conditionem pertinere videatur. Quod catholicae fidei repugnans atque contrarium est, quae omnem hominem et corporis animaeque substantiam a Conditore universitatis formari atque animari intra materna viscera confitetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ditor. nichil ñ bonum fecit. Vnde et di¬
abolus bonus eẽt: si in eo qđ factus est ꝑ¬
maneret. S qr naturali excellentia. male
usus est et inueritate nonstecit. non in con
cui debuit adherere desciuit: sic̃ ipsi qui
calla asserunt aueris in falsa ꝓriuint. et
naturam in eo arguunt in quo sponte de¬
linquunt:. ac ꝓsua uoluntaria ꝑuersitate
dampnant᷑. Quod utiq in ipsis malũ erit.
et ipsũ malũ non erit substantia s pena
substantiȩ. uII Septimo loco sequit᷑¬
qđ nuptias dãpnant. et ꝓcreationẽ nas¬
centiũ ꝑ horrescunt: in quo siẽ pene in om¬
nib cum manicheorũ ꝓpbanitate concor¬
dant.: ideo sic̃ ipsorũ mores ꝓbant. conui¬
galẽ copłam detestantes. quia ñ est illic
libertas turpitudinis. ubi pudor matri¬
moni seruatur et sobolis UiII.
ctauum ipsorũ est. plasmationem
humanorũ corporũ diaboli dicere
ẽẽ sigmentũ: et semina conceptionũ. oꝑe

Expanded text:
ditor, nihil non bonum fecit, unde et diditor, nihil non bonum fecit, unde et diabolus bonus esset, si in eo quod factus est permaneret. Sed quia naturali excellentia male usus est, et in veritate non stetit, non in contcui debuit adhaerere, descivit, sicut ipsi, qui talia asserunt, a veris in falsa proruunt, et naturam in eo arguunt in quo sponte delinquunt, ac pro sua voluntaria perversitate damnantur: quod utique ipsis malum erit, et ipsum malum non erit substantia, sed poena substantiae. quod nuptias damnant et procreationem nascentium perhorrescunt. In quo sicut pene in omnibus cum Manichaeorum profanitate concordant. Ideo sicut ipsorum mores probant conjugalem copulam detestantes, quia non est illic libertas turpitudinis ubi pudor matrimonii servatur et sobolis. VIII. Octavum eorum est plasmationem humanorum corporum diaboli dicere esse figmentum, et semina conceptionum opere
Abbreviated transcription (Latin):
digne ut cũq sentit᷑ non qualitas ẽ s es¬
sentia. In cõmutabili enĩ. nichil accedit.
nichil deꝑit: quia cẽ illi qđ est sẽpiternũ
sẽꝑ est ꝓpͥum. Unde in se manens inno¬
uat omnia: et nichil accipit qđ ipse non
dedit. Nimiũ gͥ suꝑbi. nimiũq sunt ee¬
ci. qͥ cũ dicant humanã animã. diuinam
ẽẽ substantiam: non intelligunt. nichil
se aliud dicere. quã dm ẽẽ mutabilẽ: ẽt ip¬
sũ ꝑ peti qͥeqͥd pocest naturȩ eiꝰ inferri.
exta annotatio. indicat.
eos dicere. qđ diabolus nũquã fueri
bonus nec natura eius opificium dei sit.
s eum ex chao et tenebris emersisse. quia
scilicet. nullum sui habebat auctorẽ. sed
omnis mali ipse sit pͥncipiũ atq substan¬
tia: cum fides uera quȩ ẽ catholica. onmiũ
creaturarũ. siue sꝑitaliũ. siue corporalium.
bonã conficeat᷑ substantiã. et mali nullã
eẽ nat᷑am. quia d̾s qͥ uniuersitatis ẽ con¬

Expanded text:
digne utcunque sentitur, non qualitas est sed esdigne utcunque sentitur, non qualitas est sed essentia. Incommutabili enim nihil accedit, nihil deperit, quia esse illi quod est sempiternum semper est proprium. Unde in se manens innovat omnia, et nihil accipit quod ipse non dedit. Nimium igitur superbi, nimiumque sunt caeci, qui cum dicunt humanam animam divinam esse substantiam, non intelligunt nihil se aliud dicere quam Deum esse mutabilem, et ipsum perpeti quidquid potest naturae ejus inferri. VI. Sexta annotatio indicat eos dicere, quod diabolus nunquam fuerit bonus, nec natura ejus opificium Dei sit, sed eum ex chao et tenebris emersisse: quia scilicet nullum sui habeat auctorem, sed omnis mali ipse sit principium atque substantia: cum fides vera, quae est catholica, omnium creaturarum sive spiritualium sive corporalium bonam confiteantur substantiam, et mali nullam esse naturam: quia Deus, qui universitatis est con
Abbreviated transcription (Latin):
uinto capło refert᷑ qđ animã hõis
diuine asserant eẽ substanciȩ: nec ã
natura creatoris sui. conditionis nr̃e dis¬
tare naturam. Quam impietatẽ. explilo¬
sophorũ quorũdã et manicheorũ opinioẽ
manantẽ catholica fides dãpnat. sciens
nullam tam sublim̃. tamq p̾cipuã ẽẽ fas.¬
turam. cui ds ipse natura sit. Qd̃ enim
de ipso est: id est qđ ipse. Nec id aliud ẽ.
quã filius. et sp̃c̃ sc̃s. Preter hanc autẽ
sũme trinitatis. unã consubstantialẽ. et
sc̃picernã. atq incõmutabilẽ deitatẽ: ni¬
chil omniũ creaturarũ est. qđ non in ex
ordio sui. ex nichilo creatũ sit. Non aũ
qͥcqͥd inter crraturas eminet. ds ẽ: nec si
quid magnũ est atq mirabile hoc ẽ qđ
ille. qͥ facit mirabilia magna solus.Ne
mo hominũ ueritas: nemo iusticia est.
S multi participes sunt ueritatis et sapi¬
entiȩ. atq iusticiȩ. Solus autẽ ds. nullius
participationis dignus ẽ. De quoqͥcqͥd

Expanded text:
uinto capitulo refertur quod animam hominis divinae asserant esse substantiae, nec a natura Creatoris sui conditionis nostrae distare naturam. Quam impietatem ex philosophorum quorumdam et Manichaeorum opinione manantem catholica fides damnat: sciens nullam tam sublimem tamque praecipuam esse facturam, cui Deus ipse natura sit. Quod enim de ipso est, id est quod ipse, neque id aliud est 700 quam Filius et Spiritus sanctus. Praeter hanc autem summae Trinitatis unam, consubstantialem, et sempiternam, atque incommutabilem Deitatem, nihilordio sui ex nihilo creatum sit. Non autem quidquid inter creaturas eminet Deus est, nec si quid magnum est atque mirabile hoc est quod ille « qui facit mirabilia magna solus . » Nemo hominum veritas, nemo justitia est, sed multi participes sunt veritatis et sapientiae atque justitiae. Solus autem Deus nullius participationis dignus est. De quo quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
themaciratut. quod satis gesta ipsa ces¬
tant᷑. ut nichil ad ea quo quomͦ defendẽ¬
da disputationis acculerit. Vnde sit
consequens. ut quisqͥs secutor illius fu¬
it. ep̃alis auctoritate udieir. et ipsuis pe¬
lagi confessione. hec cenere debeat. que
semꝑ cenuit catholica ȩccła. Dogma
Quod percatum eius non ipsũ solum
leserit: s. et genus humanum. iii Qd̃
infantes nuꝑ nati non sunt in illo statu.
in quo adam suit ante preuaricationem.¬
IIII Ut ad ipsos etiam ꝑtineat. quod
breuiter ait apłs. ꝑ unum hominẽ mors
et ꝑ unum hominẽ resurrectio mortuoꝵ
Sicut enim inadam omnes moruintitr:

Expanded text:
themauit, quod satis gesta ipsa testhemauit, quod satis gesta ipsa testantur, ut nihil ad ea quoquo modo defendenda disputationis adtulerit. unde fit consequens, ut, quisquis sequitur illius episcopalis auctoritatem iudicii et ipsius Pelagii confessionem, haec tenere debeat, quae semper tenuit catholica ecclesia: Adamcatum eius non ipsum solum aeserit sed et genus humanum; et quod infantes nuper nati non sint in illo statu, in quo Adam fuit ante praeuaricationem, ut ad ipsos etiam pertineat, quod breuiter ait apostolus: Per unum hominem mors et per unum hominem resurrectio mortuorum; sicut enim in Adam omnes moriuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ne genus humanũ moriat᷑. neq ꝑ resur¬
rectionẽ xp̃i. omne genus hominũ resur¬
gat: Infantes etiã si non baptirent᷑. hr̃e
uitam eternam. Et diuites baptiatos.
nisi omnib abrenuntient. si quid boni
uisi fuerint facere. non reportare illis. nec
eos hre̾ posse regnum dei. Et gr̃am dei
atq ad iucorium non ad singłos actus
dari. s in libero arbitrio eẽ. uel in lege
acq doctrina. et dei gram scđm merita
nr̃a dari. et filios dei ñ posse uocari. nͥ
omnimꝰ absq peccato fuerint effecti.
et non ẽẽ liberũ arbitrium. si dei eget
aurilio. qm̃ in ꝓpͥa uoluntate habet
unusqͥsq facere aliquid aut non face.
et uictoriã nr̃am. non eẽ erdei adiuto¬
rio. s ex libero arbicrio. Et quod peni¬
tentib uenia non det᷑. scđ̾m grãm et mi¬
sediam dei:s scđ̾m mrritũ et laborem
eorum. qͥ ꝑ penitentiã digni fuerint
miscdia. Hec omnia pelagius sic ana¬

Expanded text:
ne genus moriatur, neque per resurne genus moriatur, neque per resurrectionem Christi omne genus hominum resurgat; infantes enim, si non baptizentur habere vitam aeternam, et divites baptizatos, nisi omnibus auisi fuerint facere, non reputari illis nec eos habere posse regnum dei; et gratiam dei atque adiutorium non ad singulos actus dari, sed in libero arbitrio esse uel in lege atque doctrina; et dei gratiam secundum merita nostra dari; et filios dei non posse uocari, nisi omni modo absque peccato fuerint effecti; et non esse liberum arbitrium, si dei indiget auxilio, quoniam in propria uoluntate habet unusquisque aut facere aliquid aut non facere; et uictoriam nostram non ex dei esse adiutorio sed ex libero arbitrio; et quod paenitentibus uenia non detur secundum gratiam et misericordiam dei sed secundum meritum et laborem eorum, qui per paenitentiam digni fuerint misericordia. Haee omnia Pelagius sic ana
Abbreviated transcription (Latin):
lestina sͥ obiecta ipse dãpnare cõpulsus ẽ
uod ad ihrłm nolentẽ colligi fili¬
os suos dñs clamabat. hoc nos ela¬
mamus. aduersus cos. qui filios eccłe colli¬
gi nolunt. Nec saltim post iudiciũ. quod
de ipso pelagio in palestina factum est
corrigunt᷑ de quo dampnatus exisset. nͥ
obiecta sibi. contra grãm dei dicta. quȩ
obscurare ñ potuit: ipse dampnasset.
Preter enĩ illa. quȩ quomͦ potuit ausus
est. qualieũq racione defendere. õbiecta
sunt quedã. que nͥ remota omni ceigiũ¬
satione a nathematitasset. ipse anathema
factus fuisset. Dogma pelagii heretici
Ium diceret. adam mortalem factum.
qui siue peccasset. siue ñ peccasset mo¬
riturus ẽẽt. et qđ peccatũ ipsuis. ipsũ so¬
lum leserit. non genus humanũ. et quod
infantes nuꝑ natr in illo statu sint in qͦ
adam fuit ante preuaricationẽ. et quod
neq ꝑ mortẽ. uel preuaricationẽ ade. om

Expanded text:
sibi objecta ipse damnare compulsus est. sibi objecta ipse damnare compulsus est. Quod ad Jerusalem nolentem colligi filios suos Dominus clamabat, hoc nos clamamus adversus eos qui filios Ecclesiae colligi nolunt; nec saltem post judicium quod de ipso Pelagio in Palaestina factum est, corriguntur; de quo damnatus exisset, nisi objecta sibi contra gratiam Dei dicta, quae obscurare non potuit, ipse damnasset. Praeter illa enim quae quomodo potuit, ausus est qualicumque ratione dsunt quaedam, quae nisi remota omni tergiversatione anathematizasset, ipse anathema factus fuisset. Dogma Pelagii haeretici. Cum diceret Adam mortalem factum, qui sive peccasset, sive non peccasset, moriturus esset; et quod peccatum ipsius ipsum solum laeserit, non genus humanum; et quod infantes, nuper nati, in illo statu sunt, in quo Adam fuit ante praevaricationem; et quod n
Abbreviated transcription (Latin):
norabilem fr̃nitatẽ ur̃am. missis exem¬
plarib instruere curaui. ne in aliqua
parte ꝓuincie. supͣdictorũ serpentina
ꝑsuasio. ab uniuersali eccła. totius or¬
bis exclusa fortasse subrepat. Ob hoc
gͦ. tam necessaria constitutio pͥncipũ
debuit: et ad me ab eis date lutere. qua
dũ subscribere unusqͥsq ur̃m debeat
dilectio urã cognoscet᷑: siue quorum sy
nodalib gestis. subscͥptio iam cenet᷑. siue
qui non potuistis eidem plenario totius
affrice interẽẽ concilio: qđ cũ in supͣdicto¬
rũ hereticorum dãpnatione. omniũ ues¬
crũ fuerit integra subseͥptio. nichil omĩ
no unde illis dissimulationis. uel negli
gentie. uel occulte forsitan prauitatis.
aliqua uideat᷑ merito remansisse suspicio.
Alia manu. Opto fr̃s. bene uiuatis. mei
naxio et plinta consulibus. Excerpta
ex gestis habitis contra pelagiũ here¬
ticum et alia ex libellis eius que in pa¬

Expanded text:
circo honorabilem fraternitatem vestram missis exemcirco honorabilem fraternitatem vestram missis exemplaribus instruere festinavi, ne in aliqua parte provinciae supradictorum serpentina persuasio, ab universali Ecclesia totius orbis exclusa, fortasse subrepat. Ob hoc ergo tam necessaria constitutio Christiandebuit, et ad me ab eis datae litterae vodum subscribere unusquisque vestrum debeat, dilectio vestra cognoscat, sive quorum in synodalibus gestis subscriptio jam tenetur, sive qui non potuistis eidem plenario totius Africae interesse concilio: quo, cum de supradictorum haereticorum damnatione omnium vestrum fuerit integrata subscriptio, nihil omnino sit unde 178 ullius dissimulationis, vegentiae, vel occultatae forsitan pravitatis, aliqua videatur merito remansisse suspicio. Alia manu. Opto, fratres, bene vivatis, mei naxio et Pluita, consulibus. Excerpta ex gestis habitis contra Pelagium haereticum, et alia de libellis ejusdem, quae in Pa
Abbreviated transcription (Latin):
muiꝰ possit celebrari. generale conciliũ:
gallicie saltun in uno conueniant sacer¬
dotes: quib congregatis. fr̃s nr̃i hy daciꝰ
et ceponius inminebunt. coniuncta cum
eis instantia tua. quatinus de ꝓuincia¬
li conuentirremediũ tantis uulneribus
afseratur. Epła aurelii cartaginensis qpñ
ad omnes ep̃os ꝑ bizãzenam et arti¬
quitanã ꝓuinciã constitutos de dãp¬
natione pelagi atq celestii hereticoꝵ¬
ilectissimis ac desiderabilibus
nõ gaiano. et alii gaiano. ianuario. uic¬
torino. et ceteris ꝑ tractũ ꝓuncie bira¬
iene. et ar⁊ iguitane. constitutis. aureliꝰ¬
ep̃s. Suꝑ celestui et pelagui dãpnatione.
eorumq dogmatib participẽ scãm di¬
lectionẽ ur̃am. in plenario concilio fu¬
isse cognoui: dilectissimi et desiderabi
cor regis est constitutũ glõsissimorum
pͥncipiun xp̃ianorum. fidem rectam et
catholicam custodientium. accessit auc.

Expanded text:
ominus possit celebrari generale concilium, ominus possit celebrari generale concilium, Galliciae saltem in uno conveniant sacerdotes, quibus congregatis, fratres nostri, Hydacius et Ceponius imminebunt conjuncta cum eis instantia tua, quatenus de provinciali conventu remedium tantis vulneribus afferatur. Epistola Aurelii Carthaginensis episcopi ad omnes episcopos per Bizanzenam et Arzidnitanam provinciam constitutos de daNATIONE PELAGII ET COELESTII. Dilectissimis ac desiderabilibus NO, GAIANO, et alii GAIANO, JANUARIO, VICTORINO, et caeteris per tractum provinciae Byzacenae et Arzugitanae constitutis, AURELIpus. Super Coelestii et Pelagii damnatione eorumque dogmatibus participem sanctam dilectionem vestram in plenario concilio fuisse cognovi, dilectissimi et desicor regis est constitutum, gloriosissimorum principum Christianorum fidem rectam et catholicam custodientium accessit aucto
Abbreviated transcription (Latin):
tatis negat᷑: ꝑsonarũ ꝓpͥetas confundit᷑
anima hominis. diuina essentia p̃dica¬
tur: et eadem ad diaboli arbitriũ. car¬
ne concludit᷑ dei filius. ꝑ id qđ exuir¬
gine ortus. non ꝑ id qđ ex patre natus ẽ.
unigenitus predicatur. idemq nec ue-¬
ra dei ꝓles. nec uerus filius uirginis asse¬
rit᷑ ut ꝑ falsam passionẽ. mortẽq non
ueram. mendax etiam resurrectio. re¬
sũpce de sepulchro carnis habeatur :
Frustra autẽ. utunt᷑ catholico nomine:
qui istis impietatib non resistunt. Pos¬
sunt hȩc credere: qͥ possunt calla pati.¬
enter audire. Dedinus itaq litteras.
ad fr̃s et co ep̃os nros. terragonenses car-¬
taginens es. lusitanos. atq gallicos: eisq
concilium ẜ nodi generalis indiximꝰ:
Ad tue dilectionis sollicitudinẽ ꝑtine¬
bit: ut nr̃e ordinationis auctoritas. ad
predictarũ ꝓuinciarũ ep̃os deferatur.
Si autẽ aliquid. qđ absit obstiterit. qͦ¬

Expanded text:
tatis negatur, personarum proprietas confunditur, tatis negatur, personarum proprietas confunditur, anima hominis divina essentia praedicatur, et eadem ad diaboli arbitrium carne concluditur; Dei Filius per id quod ex Virgine ortus, non per id quod ex Patre natus est, unigenitus praedicatur, idemque nec vera Dei proles, nec verus Filius Virginis asserit, ut per falsam passionem, mortemque non veram mendax etiam resurrectio resumptae de sepulcro carnis habeatur. Frustra autem utuntur catholico nomine, qui istis impietatibus non resistunt, possunt haec credere, qui possunt talia patienter audire. Dedimus itaque litteras ad fratres et coepiscopos nostros Tarragonenses, Carthaginenses, Lusitanos, atque Gallicos, eisque concilium synodi generalis indiximus. Ad tuae dilectionis sollicitudinem pertinebit, ut nostrae ordinationis auctoritas, ad praedictarum provinciarum episcopos deferatur. Si autem aliquid quod absit obstiterit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃ale conciliũ. et ad eum locũ qui om¬
nib oportunus sit uicinarũ ꝓuincia¬
rum conueniant sacerdotes: ut scdm
ea que ad tua consulta respondimus.
plenissimo exquirat᷑ examine. an sint a¬
liqui inter epõs. qui huiꝰ hcreseos conta¬
gio polluantur: a cõmunione sine du¬
bio separandi. si nefandissimã sectam.
ꝑ omniũ sensuũ prauitates. dãpnare
uoluerint. Nulla enĩ racione coleran¬
dũ est. ut qui predicande fidei suscepti
officium is contra euangłm xp̃i. contra
aplicam doctrinam. contra unuiersalis
eccłe simbolum. audeat dispucare. Qua¬
les illic erunt discipłi: ubi tales docebũt
magistri:. Quȩ illic religio popłi quȩ sa¬
lus plebis. ubi contra humanõ societatẽ.
pudoris scissi uerecundia collit᷑ conui¬
giorũ federa auferunt᷑ ꝓpagatio gene¬
rationis inhibet᷑: carnis natura dãpna¬
tur: contͣuerũ autẽ deicultũ. trinitas dei¬

Expanded text:
episcopale concilium, et ad eum locum qui omepiscopale concilium, et ad eum locum qui omnibus opportunus sit, vicinarum provinciarum conveniant sacerdotes, ut secundum ea quae ad tua consulta respondimus plenissimo exquiratur examine, an sint aliqui inter episcopos, qui hujus haereseos contagio polluantur a communione sine dubio separandi, si nefandissimam sectam per omnium sensuum pravitates damnare noluerint. Nulla enim ratione tolerandum est ut, qui praedicandae fidei suscepit officium, is contra evangelium Christi, contra apostolicam doctrinam, contra universalis Ecclesiae symbolum audeat disputare. Quales illic erunt discipuli, ubi tales docebunt magistri? Quae illic religio populi? quae salus plebis? ubi contra humanam societatem 223 pudoris scissi verecundia tollitur, conjugiorum foedera auferuntur, propagatio generationis inhibetur, carnis natura damnatur, contra verum autem Dei cultum Trinitas dei
Abbreviated transcription (Latin):
caro eius requieuerit in sepulchro. Que
sicut uere et mortua. et sepulta: ita uere¬
est die tercia resuscitata. Hoc enim ipse
dñs denuntiauerat: dicens ad iudeos.
Soluite templc̃ hoc: et in triduo resusci-¬
tabo illud. Ubi cuangłista subiungit.
hoc autẽ dicebat. de templo corporis sui.
Cuiꝰ rei ueritatẽ. etiam dauid ꝓpħa p̃di¬
xerat: loquens sub ꝑsona dñi saluatoris.
dicens. Insuꝑ. et caro mea requiescet. in
spe. Qm̃ non derelinques animã meam
in inferno: nec dabis sc̃m tuum. uidere
corruptionẽ. Quib utiq uerbis. mani¬
festũ est. quod caro dñi et uere sepulta
requi euit. et corruptionẽ non subut: qi
celeriter uiuificata. reditu animȩ resur¬
rexit. Quod non credere. satis impiũ est.
et ad manichei. priscillianiq doctrinã
ꝑtinere. non dubium est: qui sacrilego
sensu. ita se xp̃m simulant confiteri. ut
incarnationis. et mortis. et resurrectioĩs.
auferant ueritatem. Habeat᷑ gͦ int̃ uos

Expanded text:
caro ejus requieverit in sepulcro, quae caro ejus requieverit in sepulcro, quae sicut vere et mortua et sepulta, ita est die tertia resuscitata. Hoc enim ipse Dominus denuntiaverat, dicens ad Judaeos: « Solvite templum hoc, et in triduo resuscitabo illud . » Ubi evangelista subjungit: « hoc autem dicebat de templo corporis sui . » Cujus rei veritatem etiam David propheta praedixerat, loquens sub persona Domini Salvatoris dicens: « Insuper et caro mea requiescet in spe. Quoniam non derelinques animam meam in inferno, nec dabis Sanctum tuum videre corruptionem . » Quibus utique verbis manifestum est, quod caro Domini, et vere sepulta, requievit, et corruptionem non subiit, quia, celeriter vivificata reditu animae, resurrexit. Quod non credere satis impium est, et ad Manichaei Priscillianique doctrinam pertinere non dubium est, qui sacrilego sensu, ita se Christum simulant confiteri, ut incarnationis et mortis et resurrectionis auferant veritatem. Habeatur ergo inter vos
Abbreviated transcription (Latin):
pet:. sufficienter ut opinor ostendimꝰ.
quid de his. quȩ ad nos fr̃nitas tua re¬
tulit. censeamus: et quã nonsit ferendũ.
si tam ꝓfanis errorib etiam quorũdã
sacerdotũ corda consentiunt uel ut
mitius dixerim. non resistunt: qua cõ-¬
scientia honorẽ sibi debitũ uendicãt.
qui pro animab sibi creditis. non labo¬
rant B estiȩ irruunt: et ouium septa.
non claudunt. Eures in sidiant᷑: et ex¬
cubias non precendunt. Morbi crebre¬
scunt: et remedia nulla conficiunt. Cũ
autẽ etiam illud addunt. ut his qͥ sol¬
licitius agunt. consentire detreccent.
et impietates olim coto orbe dãpnatas.
sub scͥptionib suis se anathematirare
dissimulentꝰ quid de se intelligi uo¬
s de parte hostium: xu ii¬
N eo uero. quod excrema famili aris
epłe tue parte posuisti. muor cuiꝰꝙͣ catho¬
lici intelligentiã laborare: tamꝙͣ incer¬
tum sit an descendente ad inferna xp̃o

Expanded text:
pet, suffipet, suffiquid de his quae ad nos fraternitas tua retulit, censeamus; et quam non ferendum sit, si tam profanis erroribus etiam quorumdam sacerdotum corda consentiunt vel, ut mitius dixerim, non resistunt. Qua conscientia honorem sibi praestitum vindicant qui pro animabus sibi creditis non laborant? Bestiae irruunt, et ovium septa non claudunt; fures insidiantur, et excubias non praetendunt; morbi crebrescunt, et remedia nulla prospiciunt. Cum autem etiam illud addunt ut his qui sollicitius agunt consentire detrectent, et impietates olim toto orbe damnatas subscriptionibus suis anathematizare dissimulent, quid de se intelligi voed de parte sunt hostium? In eo vero quod in extrema familiaris epistolae tuae parte posuisti, miror cujusquam catholici intelligentiam laborare, tanquam incertum sit, an, descendente ad infernum Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
nefas est: una est obscenitas. et similis tur¬
pitudo. Quã si eloqͥ erubescimꝰ. sollicitis¬
simis tam̃ inqͥsitionib indicata et mani¬
cheorũ qͥ cõprehensi sunt confessionibus
detecta. ad publicã fecimꝰ ꝑuenire noti¬
ciam: ne ullo mͦ possit dubiũ uideri.
qđ in uidicio nr̃o. cui ñ solũ frequentis¬
sima p̾sentia sacerdotũ. s etiã illustrium
uirorũ dignitas. et pars quedã senatꝰ ac
plebis interfuit. ipsorũ qui omne faci¬
mus ꝑpetrarant ore reseratum ẽ. sic̃ ea
que ad dilectionem cuam nunc direximꝰ
gesta demonstrant. Quod autẽ de ma¬
nicheorũ fedissimo scelere: hoc etiam de
priscillianistarum incestissima consu-¬
etudine. olim comꝑtum. multumq uul¬
gatum est. Qui enim sunt ꝑ omnia im
pietate sensuum pares. non possunt in
sacris suis eẽ dissimiles. Decursis itaq
omnib quȩ libelli series cõprehendit.
et a quib cõmonitorii forma ñ discre¬

Expanded text:
nefas est, una est obscenitas, et similis turnefas est, una est obscenitas, et similis turpitudo. Quae, si eloqui erubescimus, sollicitissimis tamen inquisitionibus judicata, et Manichaeorum, qui comprehensi sunt, confessionibus detecta, ad publicam fecimus pervenire notitiam, ne ullo modo possit dubium videri, quod in judicio nostro, cui non solum frequentissima praesentia sacerdotum, sed etiam illustrium virorum dignitas, et pars quaedam senatus ac plebis interfuit, ipsorum, qui omne facinus perpetrarant, ore reseratum est, sicut ea quae ad dilectionem tuam nunc direximus gesta demonstrant. Quod autem de Manichaeorum foedissimo scelere, hoc etiam de Priscillianistarum incestissima consuetudine olim compertum, multumque vulgatum est. Qui enim per omnia sunt impietate sensuum pares, non possunt in sacris suis esse dissimiles. Decursis itaque omnibus, quae libelli series comprehendit, et a quibus commonitorii forma non discre