comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Propha fidelẽ animam ammonens eã suꝑ statu suo.
siue lapsu semꝑ eẽ sollicitã: statu ut maneat. lapsir
ut redeat: ostendens quã districte exigat iusticiam:
qui promptus ẽ ulcisci omnẽ inuitia. ⁊ omnẽ mobe¬
dientiã. E hoc facit quinq modis .l. scł. a supplicio
inimiei: E a contẽptii serui. ł a ꝑfidia m̃cennarii: ⁊
ab inobedientia filii: ł ab itreuerentia filit comugu.
Si quidem quattuor modis dño seruit᷑: ⁊ quinq mo¬
dis ei delinquitur: Aut ei obtemperat᷑ metu supplien.
aut spe premii. aut amore filui: aut affectu conui¬
gii. Quinq uͦ modis ei delinquitur: his .s. quos sup̃¬
posui. Qͥa gͦ oñs emulatur sponsã. ⁊ iundicat con¬
iugii irreuerentiam: dnis emulator e. Quia uͦ impu¬
nitã filii ñ deserit in obedientiã. addidit uilciseens.
Erga fraudẽ mercennatui: subsequit᷑ uleiseens dñs
⁊ habens furorẽ. Ad contẽptũ uͦ seru: quarto appo¬
nitur ulciscens dñs in hostes suos. Si uͦ iuxta tra¬

Expanded text:
oquitur animam, admonens eam super statu suo, sive lapsu, semper esse sollicitam: statu, ut maneat; lapsu, ut redeat; ostendens quam distincte  Fors., districte exigat justitiam, qui promptus est ulcisci omnem injuriam, et omnem inobedientiam . Et hoc facit quinque modis: vel scilicet a supplicio inimici, vel a contemptu servi, vel a perfidia mercenarii, vel ab inobedientia filii, vel ab irreverentia conjugii. Siquidem quatuor modis Domino servitur, et quinque modis ei delinaut spe praemii, vel amore filii, vel affectu conjugii. Quinque vero modis ei delinquitur, his scilicet quos superposui. Quia ergo Dominus aemulatur sponsam et vindicat conjugii irreverentiam: Dominus aemulator est. Quia vero impunitam sibi non deserit inobedientiam, additur, et ulciscens; gratiam, fraudem mercenarii, subsequitur, ulciscens Dominus et habens furorem; ad contemptum vero servi, quarto opponitur, ulciscens Dominus in hostes suos. Si vero juxta tra
Abbreviated transcription (Latin):
tium eueos prostrauit: pane celi ⁊ carnib in deserto eam
pauit. deinde inde in terta promissionis introdux̃. hec ẽ
emulatio: eum trplex uideatur ultio. Ed siultio referat᷑
ad eam: pͥma fuit idolatrie: seda lu xurie: tei a castͥmargie
Ctima qñ uitulũ indeserto fabricauit. sed̾a qñ scelus in
uxore leurte ꝑpetratũ uindicauit: tereia quando isrł pro
peccato filioꝵ heli precipitauit: furor qñ areham capti¬
uauit: ira qnsaul reprobauit. In pͥma ultione. cecidert̃¬

Expanded text:
am pavit, deinde in terram repromissionis introduxit. Haec est aemulatio, cum triplex videatur. Quod si ultio referatur ad eum, prima fuit idololatriae, secunda luxuriae, tertia gastrimargiae. Prima, quando vitulum in deserto fabricavit ; secunda, quando scelus in uxore Levitae perpetratum vindicavit ; tertia, quando Israel pro peccato filiorum Heli praecipitavit . Furor, quando arcam captivavit; ira, quando Saul reprobavit . In prima ultione cecider
Abbreviated transcription (Latin):
tes es. nuinifusores es. ⁊holocausta eiꝰ que offerebat in do¬
mo dñi: ⁊ obstupuit. ⁊ dixit. Serus ẽ sermo quẽ in terra mea
de ũbotuo ⁊ deprudentia tua audiui: ⁊ ecee nec dimidia pars
enuntiata ẽ mn. & dedit salomoni eentũ inginti talenta aun.
i odoram̃ta multa. ⁊ lapidẽ ualde preciosũ. Senit gͦ regina
sablu .i. eccłia exgentib dui subuicus captina. hoc eni int̾̃¬
pretatur saba. uenit auduxr sapĩam salomonis: & temptare eu
in parabolis. Multa enĩ apud eam ferebant᷑ inẽta. ut pote
de mundi conditione: de immortalite.aĩe: de fututo iudicio:
de scor glorificatione: ⁊ alus multis. Dequib om̃ib acce¬
dens ad xp̃m. etificata ẽ adliquidũ. & eũ ea cameli portan¬
tes onera: gentiles seł afferentes sec misediȩ oꝑa. ł diu̾sa

Expanded text:
e offerebat in domo Domini; et obstupuit, et dixit: Verus est sermo quem in terra mea de verbo tuo et de prudentia tua audivi; et ecce nec dimidia pars enuntiata est mihi. Et dedit Salomoni centum viginti talenta auri, et odoramenta multa, et lapidem valde pretiosum . Venit ergo regina Saba, id est, Ecclesia ex Gentibus diu sub vitiis capta. Hoc enim interpretatur Saba. Venit audire sapientiam Salomonis, et tentare eum in parabolis. Multa enim apud eam ferebantur incerta, ut pote de mundi conditione, de immortalitate animae, de futuro judicio, de sanctorum glorificatione, et aliis multis. De quibus omnibus accedens ad Christum certificata est ad liquidum. Et cum ea cameli portantes onera, Gentiles scilicet afferentes secum misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
Precipio ñ ego s oñs urorẽ a uiro si discedere: qd̾ si dis¬
cesserit. manere innuptã: aut reconeiliari uiro suo.
Inaqua gͥ desponsat̃᷑: in sanguie fecundatur: inspu
copulatur. Desponsatur baptismatis tinctione:
frcundat᷑ in carnationis p̃dicatione: copulat̃ insplendori¬
bi scdr & beata ietributione. ł aqua hic moralit accipio¬

Expanded text:
si discesserit, manere innuptam, aut reconciliari viro . In aqua igitur desponsatur, in sanguine fecundatur, in spiritu copulatur. Desponsatur baptismatis tinctione, fecundatur incarnationis praedicatione, copulatur in splendoribus sanctorum, et beata retributione.
Abbreviated transcription (Latin):
paciendo humana: iust̃.faciendo diuina. Seritatẽ
docuit scientie: mansuetuoinẽ penitentię oꝑa iusticiȩ:
Ueritatẽ in confessione. mansuetudine intẽptatione.
iusticia. indilectione. Primo. ut dicas inquitates tuas
ut uistificeris. Sedõ: ut equaminit̃ imansuete disci¬
plinã patris suscipis eum probaris. Tertio: ut iuste

Expanded text:
endo divina. Veritatem docuit scientiae, mansuetudinem poenitentiae, opera justitiae. Veritatem in confessione, mansuetudinem in interpretatione, justitiam in dilectione. Primo ut dicas iniquitates tuas, ut justificeris; secundo, ut aequanimiter et mansuete disciplinam patris suscipias, cu
Abbreviated transcription (Latin):
ruimus: ne ad expositionis serie redeam᷑. Proponit gͦ
propła pͥmũ dm̃i emulationẽ hein trifariã ultionẽ
postea irã es ⁊ furorẽ. Ac sinau diceret ad assiriũ. i. qͥd
sponsã tͥ suã derelinquet assirio: ciuꝰ castitatis enu¬
latio erpuit eã de egipto mari rubro. ⁊ deserto: suꝑ
cuiꝰ inimicis multipler ⁊ grauissima irrogata ẽ ultio
suꝑ euiꝰ hostib furor dei accensus ẽ ⁊ indignatio:
ẜmulatio iurta illud apłi.cmulor uos dĩ emulatios.¬

Expanded text:
roponit ergo propheta primum Domini aemulationem, deinde trifariam ultionem, postea iram ejus et furorem. Acsi Nahum diceret ad Assyrium: Nunquid sponsam tibi derelinquet Assyrio, cujus castitatis aemulatio eripuit eam ex Aegypto, mari Rubro et deserto; super cujus inimicis multiplex et gravissima irrogata est ultio; super cujus hostibus furor Dei accensus est et indignatio? Aemulatio juxta illud Apostoli: Aemulor vos Dei aemulatio
Abbreviated transcription (Latin):
uoeat᷑ in ꝑor̃one. Consolator ne succũbamꝰ: aduo¬
uleiscens dus ⁊ habens furore. uleiscens dns in uostes¬
dũ ꝓnitore linguę oratorẽ. ac de flore colorati eloqun iacti¬
tantem adhortam̃: ne demostenis lepores. quintiliam
plicitati preferat. nec eloquti ampeccatrieẽ. magis quã
scãm simplicitatẽ diligat. Cu eni regnũ di n sit insermo
eloquio. ⁊ coloris gra. ⁊ uirtutis gła. tanta sermonis
isplendida suauitas. ⁊ honesta oꝑi fecunditas. lingue
nitor. ũbi color. culpe timor. dĩ amor inserit᷑. ut in eiꝰ eõ¬
paratione demostenes sordeat. quintili. anꝰ iaceat. humi
tullius hereat. S. quia sc̃i ñ uento studentes. s. gĩe ⁊
uirtuti oꝑam dantes: ñ cenodoxie. ñ laudi hominũ ẜ pa¬
tri luminũ uiuere decreneit. ornatissioiã p̾ponentes
urbanitatẽ: necessatiam sequi utilitate potius elegeit̃.
S hec hactenus. Igit̃ ceptã expositionẽ ꝓ sequamur.

Expanded text:
vocatus in peroratione; consolator, ne succumbamus; advovocatus in peroratione; consolator, ne succumbamus; advoUlpro nitore linguae oratorem, ac de flore colorati eloquii se jactitantem adhortamur, ne Demosthenis lepores, Quintiliani praeferat, nec eloquentiam peccatricem magis quam sanctam simplicitatem diligat. Cum enim regnum Dei non sit in sermoeloquio et coloris gratia et virtutis gloria, tanta sermonis et splendida suavitas, et honesta operum fecunditas, linguae nitor, verbi color, culpae timor, Dei amor inseritur; ut ejus comparatione Demosthenes sordeat, Quintilianus jaceat, humi Tullius haereat. Sed quia sancti non vento studentes, sed gratiae; et virtuti operam dantes, non cenodoxiae; non laudi hominum, sed patri luminum vivere decreverunt, ornatissimam postponentes urbanitatem, necessariam sequi utilitatem potius elegerunt. Sed haec hactenus. Igitur coeptam expositionem prosequamur.
Abbreviated transcription (Latin):
de morib ⁊uita ante iudiẽc̃ discutimur. Primo.it.
stamꝰ ante hominẽ: sed̃o ante ante angelii. t̾cio ante
dm̃. Ante homine. peccata confitendo: ante angelum.
ꝓpeccatis supplicando: ante din sententia. expectando
Primo ducit in causa timor penę: sedo conditio uite:
tercio necessitas iusticię. In pͥma causa aduocatũ ha¬
bemus penitentiã: in scd̃a iusticiã: intertia solam sal
uatoris miscdiam. Prima gͥẽ in peccator confessioe.
scd̃a. inuite huiꝰ consummatiõe: tercia. in generali
oĩũ examinatione. Quisquis uero elegant᷑ ⁊ pure pͥmã
ꝑ orauĩt causam: in scd̃a pͥmã. intereia geminã głę
induet stolam. ł ma gͥ recte ꝑ orata iustificat᷑: in sed̾a
nonorificat᷑: intercia głificat᷑. Aduocatũ gͥ habemꝰ¬
iħm tp̃m iustũ. in pͥma sugg̾endo penitentiã: inseda
confitendo iusticiã: in tercia ꝑducendo ad głam. Ad
aduocatus in causa. Consolator intͥbulatione. ad¬

Expanded text:
imus. Primo enim stamus ante hominem, secundo ante angelum, tertio ante Deum. Ante hominem, peccata confitendo; ante angelum, pro peccatis supplicando; ante Deum sententiam exspectando. Primo ducit in causam timor poenae, secundo conditio vitae, tertio necessitas justitiae. In prima causa advocatum habemvatoris misericordiam. Prima igitur est in peccatorum confessione, secunda in vitae hujus consummatione, tertia in generali omnium examinatione. Quisquis vero eleganter et pure primam peroraverit causam, in secunda primam, in tertia geminam gloriae induet stolam. Prima igitur recte perorata, justificatur; in secunda honorificatur; in tertia glorificatur. Advocatum igitur habemistum justum . In prima suggerendo poenitentiam, in secunda conferendo justitiam, in tertia perducendo ad gloriam. advocatus in causa; consolator in tribulatione, ad
Abbreviated transcription (Latin):
cipia sensuũ. ulciscens totiens repetit. Biuero singłas
attendas clausulas: alia que dr ypotersis imminet fi¬
gura: uͥ in singulis sensib propͥa unieuiq elausula
quȩ rei nom̃ alienc. ñ habenti propũ attibuit. Cũ eni
deo impassibili incomutabili furor. ira emulatio a sc¬
bitur: hoc ñ ꝓpͥe s. figurate dr. Color uͦ quantũ ad ne¬
gotiũ. dr frequentatio. frequentatio uͦ ẽ: cum res in
natio ista. ⁊ coniccturalis constitutioe cause semper
fere necessaria: ⁊ in eet̾is geñib causarũ. ⁊ in om̃i oroe
ñnquã adhibenda. Q color ħͥ patet: uͥ sũma totius ne

Expanded text:
cipia sensuum ulciscens solies repetit. Si vero singulas attendas clausulas, alia, quae dicitur hypozeuxis, imminet figura, ubi in singulis sensibus propria unicuique est clausula; quae rei nomen alienae, non habenti proprium, attribuit. Cum enim Deo impassibili, incommutabili furor, ira, aemulatio ascribitur, hoc non proprie, sed figurate dicitur. Color vero, quantum ad negotium, dicitur frequentatio. Frequentatio vero est, cum res in natio ista, et conjecturalis constitutione causae semper fere necessaria, et in caeteris generibus causarum, et in omni oratione nonnunquam adhibenda. Qui color hic patet, ubi summa to
Abbreviated transcription (Latin):
suadet ratio. Semꝑ enim in illo sapientia. ꝙ semꝑ sapĩã
habuit: quia semꝑ sapiens fuit. Semꝑ abillo sap̃ĩa: qr
genita se a gingnete ñ diuidit. Semꝑ genita ẽ ⁊ sẽꝑ
gignitur: nec cũ gignit᷑ inchoans. nec eũ genita ẽ ces¬
sans. Semꝑ gignitur qr ęt̾na: semꝑ genita ẽ qr ꝑfecta.¬

Expanded text:
suadet ratio. Semper enim in illo sapientia, quia semper sapientiam suadet ratio. Semper enim in illo sapientia, quia semper sapientiam habuit, quia semper sagenita se a gignente non dividit. Semper genita est, et semper gignitur, nec cum gignitur inchoans, nec cum genita est cessans; semper gignitur, quia aeterna; semper genita est, quia perfecta.
Abbreviated transcription (Latin):
sonatũ .s. tnitas. ⁊ essentię unitas. hec autẽ potentia
patͥs: sap̃ia filui: benignitas sp̃s sc̃i. In anmauͦ huma
riter ⁊ stupet: ⁊ se tale quid inuenire potuisse mirat᷑
ilo frui: semꝑ mnillo delectari. Ipsũ ꝑse placet: ipsũ
propt̾ se placet: nec aliquid extra illũ queritur: quia
in illo totum amatur. In illo contempladio uerita¬
tis aduidendũ delectabilis: ad habendũ suauis: ad
fruendũ dulcis. Cũ illo sec̃ mens quiescit: nec unꝗͣ
secreti sui tedio afficitur: que hoc unico ñ tñ solitario
ꝯsorte letatur. Considera gͦ hec tria: mentẽ. intellec¬
tum amorẽ. Demente intellectus nascitur: de mente
pariter untellectu amor oritur. De sola mente solꝰ
intellectꝰ: qͥa sola solũ genuit: amor uero nec de so¬
la m̃te. nec de solo intellectu: qr ab utroq proceoit.
Erius mens deinde mens ⁊ intellect᷑. pꝰ ea mens intellectꝰ et
amor & hoc quidẽ in nob ita e. uerũ indo longe aliter

Expanded text:
essentiae unitas. Haec autem sunt: potentia Patris, sapientia Filii, benignitas Spiritus sancti. In anima vero riter et stupet, et se tale aliquid invenire potuisse miraturillo perfrui, semper in illo delectari. Ipsum per se placet, ipsum propter se placet, nec aliqin illo totum amatur. In illo contemplatio veritatis ad videndum delectabilis, ad habendum suavis, ad fruendum dulcis. Cum illo secum mens quiescit, nec unquam secreti sui taedio afficitur; quae hoc unico, non tamen solitario, consorte laetatur. 39. Considera ergo haec tria, mentem, intellectum, amorem. De mente intellectus nascitur, de mente pariter et intellectu amor nascitur: de sola mente solus intellectus, quia sola solum genuit. Amor vero non de sola mente, nec de solo intellectu, quia de utroque procedit. Prius mens, deinde mens et intellectus, postea mens, intellectus, et amor. Et hoc quidem in nobis ita est: verum in Deo longe aliter
Abbreviated transcription (Latin):
chrũ gͦ decoris. immensitatẽ parit̾ ⁊ utilitatẽ: in cogniti¬
one p̃cedit. E ꝓpt̾ca pͥus. quia inmanifefatiõe euidenti.
Pulchre autẽ in querenda sapientia. ab ipso sap̃ie simu¬
laero inquisitionis exordiũ sumt: q ꝑlapiam sua¬
sitũ. motu. sp̃em ⁊ qualitatẽ.s. in his motus ẽcellentiorẽ
locum ħt. qr uicunora uite mobilia sunt. qͣ ea q̃ mo¬
ueri ñ possunt. Motus autẽ quadriꝑtitus ẽ. locał. na¬
su. sursũ. deorsũ. ⁊ cirtũ. Naturał: in augoñto ⁊ detri

Expanded text:
crum ergo decoris immensitatem pariter et utilitatem in cogniticrum ergo decoris immensitatem pariter et utilitatem in cognitione praecedit. Et propterea prius, quia in manifestatione est evidentius. Pulchra autem inquirenda sapientia ab ipso sapiente simulacro inquisitionis exordium sumitur, quia situm, motum, speciem et qualitatem. Sed in his motus excellentiorem locum habet, quia viciniora vitae mobiliora sunt, quam ea quae moveri non possunt. Motus autem quadripartitus est: localis, nasum, s
Abbreviated transcription (Latin):
benignitas. ꝑutilitatẽ. Hec tria p̃fata. st̃ qͣsi quedã diuine
cognitionis exp̃ssiffima simulat᷑. Qucrendũ gͦ ẽ quio hor
pͥus contemplantib magnitionẽ oceurrat. Om̃is autẽ cre¬
atͣa quanto uicinius similituditi ereators appropinquat:
tanto uicimꝰ ereatorẽ suũ declarat. Illud uͦ uisibile si¬
mulacrũ inuisibile exemplat ptiꝰ ostendere debte. quod
informitas ẽ. Quod autẽ in forme ẽ. in hoc quidẽ qd̾ ẽ.
deo simile e̾: s in hoc quod forma caiet adeo dissidet. Qd
gͦ formatũ ẽ. mag̃ deo simile ẽ: quã id qd forma caret.
Unde ꝯstat quod euidentiꝰ simulaerũ. decor ereatura¬
rum qd̃ ꝑtinet ad formam: quã ⁊mmensitas eatũ. que ad
solam spectat c̃ẽntiam. Itẽ decor ereaturarũ ꝓpt̾ formã
naturalem ꝑtinet ad habitũ: utilitis uͦ ad actũ: qr in hoc
magis certũ. quã id quod ꝑtinet ad actũ: quia natura
actũ indiditꝰ habitũ. actũ uͦ institutio ad iuxit. Simula¬

Expanded text:
si quaedam divinae cogitationis expressissima simulacra. Quaerendum est ergo quid horum prius contemplantibus in agnitione occurrat. Omnis autem creatura, quanto vicinius similitudini creatoris appropinquat, tanto vicinius creatorem suum declarat. Illud vero visibile simulacrum invisibile exemplar prius ostendere debet, quod informitas est. Quod autem informe est, in hoc quidem quod est, Deo simile est. Sed in hoc quod forma caret, a Deo dissidet. Quod ergo formatum est, magis Deo simile est, quam id quod forma caret. Unde constat quod evidentius simulacrum est decor creaturarum, quod pertinet ad formam; quam immensitas earum, quae ad solam spectat essentiam. 36. Item decor creaturarum propter formam naturalem pertinet ad habitum, utilitas vero ad actum, quia in hoc magis certum quam id quod pertinet ad actum, quia habitum natura indidit, actum vero institutis adjunxit. Simula
Abbreviated transcription (Latin):
Si ita ẽ in uiridi ligno: quid fiet in arido: ñ ieremias ꝓpħa.¬
fidelẽ sollicitans aĩam de huns uite miseria. si interra inqͥt
pacis secura ñ fueris: quid facies insuꝑbia iordanis: & iob.
Eccc inquit qͥ seruiunt ei ñ st stabiles. ⁊mn angłis sus rep

Expanded text:
Si ita est in viridi ligno, quid fiet in arido . Unde Jeremias Si ita est in viridi ligno, quid fiet in arido . Unde Jeremias fidelem sollicitans animam de hujus vitae miseria: Si in terra, inquit, pacis secura non fueris, quid facies in superbia Jordanis ? Et Job: Ecce qui serviunt ei non sunt stabiles, et in angelis suis rep
Abbreviated transcription (Latin):
Dix̃ inquit discipłs ille quẽ diligebat ihe petro. Cale quid
talia tradunt diuina eloquia. Uł sc̃i incipientes. gram
diuinit᷑ acciꝑe sicientes: supplicant ditinitati in hoc mari
rias uͦ duob locis. in finc.s. iinmedio. Dicit enim medio. dis
ũbi dñi in teria adrach ⁊ damasci requiei eiꝰ. Infine uͭ sic.
masci. dis egypti. Onꝰ descrtimaris. Oñ duma. Oñ inarabia.
Ois ualł uisionis. Ois tyri. Onus iumentoꝵ austri quȩ ex
ipsa qͣl itate num̃i trans gressionem significant peccati. In
denario namq preceptoꝵ lignificatur obedientia. in undeuario
qui ipsum transgreditur preuaricationis malitia. huc acecd̃
quod undecim sagaciliema fiunt intabnaculo: quod saluator
extincto ꝓditore. chor apłoꝵ in boc manere noluit numero.
Onus aũt.miserie pondus suꝑiꝰ significare diximꝰ. Clamat uͦ
apłs. Infelixego homo. qͥᷤ me lib̾abit decorꝑore mortis hui:

Expanded text:
Dixit, inquit, discipulus ille, quem diligebat Jesus Petro . Tale quid multa nobis talia tradunt divina eloquia. Vel sancti incipientes gratiam divinitus accipere, sitientes supplicant divinitati, in hoc maxirias vero duobus locis, in fine scilicet, et in medio. Dicit enim in medio: Onus verbi Domini in terra Hadrach, et Damasci requiei ejus ; in fine vero sic: masci, onus Aegypti, onus deserti maris, onus Duma, onus in Arabia, onus vallis visionis, onus Tyri, onus jumentorum Austri . quae ex ipsa qualitate numeri transgressionem significant peccati. In denario namque praeceptorum signatur obedientia; in undenario, qui ipsam transgreditur, praevaricationis malitia. Huc accedit, quod undecim saga cilicina fiunt in tabernaculo ; quod Salvator exstincto proditore chorum apostolorum in hoc manere noluit. Onus autem miseriae pondus superius significare diximus. Clamat vero Apostolus: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus .
Abbreviated transcription (Latin):
uinȩ p̾sentare maiestatis ocłis qui ł quando doctrine
expectat ad penitentiã: magni fortituoine. dũ eor dig¬
ne punit inpenitentiam: mundans. dii conũsis prestat ue¬
me grãm: in nocentẽ faciens. dum clem̃ti bonitate subli¬
mat eos ad contemplationis eminentiã. Sequat᷑. Dñs
Ac pͥmum sciendũ ẽ qd̾ littera eclipsĩ patitur: dũ nom̃
tereie ꝑsone. ⁊ noĩatiuus qui intransitiue ad aliqͥd copłari
etigit absolute ponit᷑: ⁊fit in ea relatio. cũ nulla precesse¬
rit ad quã itferri ualeat positio. Hec dicens sensũ non
arguo. nec grãm reptehendo ullatenus prophicã: cũ locu¬
tionẽ es minus dieo grammatieã. Nec propha magnipen¬
dit littere negotium. s. uisionis siciens gaudiũ. loq̃nti
interiꝰ spĩu prebuit obsequiũ. Hinc beat̾ ait gregorius. o
sit inquit ut uerba celestis oraculi: testringant᷑ sub regu¬
obedientis exigit puritatẽ: ñ lingue nitorẽ. ł facundã ur¬

Expanded text:
inae praesentare majestatis oculis, qui vel quando doctrinaeexspectat ad poenitentiam; Magnus fortitudine, dum eorum digne punit impoenitentiam; mundans, dum conversis praestat veniae gratiam; innocentem faciens, dum clementi bonitate sublimat eos ad contemplationis eminentiam. Sequitur: 59. Ac primum sciendum est quod littera eclipsin patitur, dum nomen tertiae personae, et nominativus, qui intransitive ad aliquid copulari exigit, absolute ponitur; et fit in ea relatio, cum nulla praecesserit, ad quam referri valeat positio. Haec dicens, sensum non arguo, nec gratiam reprehendo ullatenus propheticam, cum locutionem ejus minus dico grammaticam. Nec propheta magni pendit litterae negotium, sed visionis sitiens gaudium, loquenti interius spiritui praebuit obsequium. Hinc beatus ait Gregorius: « Absit, inquit, ut verba coelestis oraculi restringantur sub reguobedientiae exigit puritatem, non linguae nitorem, vel facundam ur
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃ȩ. Primi. doctrina honesta: scdi. utilis: tereu. ne¬
cessaria. ꝑ pͥmum amicus honestatur: ꝑ sedin. seruus
ligatur: ꝑ terciũ. filiꝰ ad hereditatẽ uocat᷑. Amicus.
ut ieferat grãm: seruus ne fugiat ad idolatriam: fili
ut sp̃to exilio festinet ad patriã. Primus humane so¬
cietatis docet honorẽ: seds̃. humanę fragilitatis pro¬
bat timorẽ: tercꝰ. diuinitatis ministrat amorẽ. Primꝰ¬
ẽ gͥ confed̾ationis: scds correptionis: tercius dilectiois.
humani genus prius accipiens naturalis legis hono¬
tem: transgressor factus meidit in timorẽ: demũ ꝑgrãm
li quescens in amorẽ: tandẽ ad p̾stinũ redut honore. hor
ut̃q potest dici liber uisionis: dũ ⁊ ꝑ pͥmũ utẽq intelli
eternitatis ualet identitas. ꝑ pͥmũ pacis sinceritas:
ꝑscdm prudentia: ꝑ tereiũ pietas. Binceritas. nat᷑ã
pacificando: prudentia. consiliũ regendo: pictas.

Expanded text:
gratiae. Primi, doctrina honesta; secundi, utilis; tertii, negratiae. Primi, doctrina honesta; secundi, utilis; tertii, necessaria. Per primum amicus honestatur, per secundum servus ligatur, per tertium filius in haereditatem vocatur. Amicus, ut referat gratiam; servus, ne fugiat ad idololatriam; filius, ut spreto exsilio festinet ad patriam. Primus humanae societatis docet honorem, secundus humanae fragilitatis probat timorem; tertius divinitatis ministrat timorem est confoederationis; secundus, correptionis; tertius, dilectionis. i. Sic humanum genus prius accipiens naturalis legis honorem, transgressor factus incidit in timorem, demum per gratiam liquescens in amorem, tandem ad pristinum rediit honorem. Horum uterque potest dici liber visionis, dum et per aeternitatis valet identitas. Per primum pacis sinceritas, per secundum prudentia, per tertium pietas. Sinceritas, naturam pacificando; prudentia, consilium legendo; pietas,
Abbreviated transcription (Latin):
igneusq egrediebatur de ore eiꝰ. Milia miliu ministrabat
ei: ⁊ decies centena milia assistebant ei. Iudieiũ sedit:
i libri aꝑti sunt. Hinc tacharias. Leuaui inquit oclos
meos. ⁊ ecce uolumen uolans. & dixit ad me. Quid tu i¬
des: & dixi. Eeccuideo uolum̃ uolans Longitudo eiꝰ decẽ cu¬
suꝑ facic̃ terte Itẽ in apocalipsi de cod̾. Q uidi in dext̾a..
sedentis suꝑthronũ librũ scͥptũ intus ⁊ foris: signatũ
sigillis septẽ. E nemo poterat soluere cantieũ eũ. il leo
qui uicit de tribu uda. Ipse uͦ aꝑuit cũ: ⁊ soluit eiꝰ sig¬
nacula. hȩc omĩa ex diuino protuli eloquio: qͣtinꝰ lecto¬
ri clareat quod in eo sitlibri multiplex significatio.
liber gͥ alius ẽ naturȩ: alius discipline: alius gratię.
Primꝰ docet humana cquitatem: scd̃s humanã ĩ punita¬
tẽ: tereiꝰ. humanã ⁊ diuinã caritatẽ. Primus. ꝯscientię
ditatẽ: teresꝰ regni celoꝵ felicitatem. Primus institu

Expanded text:
lium ministrabant ei, et decies centena millia assistebant ei. Judicium sedit, et libri aperti sunt . Hinc Zacharias: Levavi, inquit, oculos meos, et ecce volumen volans. Et dixit ad me: Quid tu vides? Et dixi: Ecce video volumen volans. Longitudo ejus decem cu vidi in dextra sedentis super thronum librum scriptum intus, et foris signatum sigillis septem. Et nemo poterat solvere eum nisi leo, qui vicit de tribu Juda. Ipse enim aperuit eum, et solvit ejus signacula . Haec omnia ex divino protuli eloquio, quatenus lectori clareat, quod in eo sit libri multiplex significatio. 33. Liber igitur alius est naturae, alius disciplinae, alius gratiae. Primus docet humanam aequitatem; secundus, humanam impunitatem; tertius, humanam et divinam charitatem. Primus conscientiae ditatem; tertius, regni coelorum felicitatem. Primus, institu
Abbreviated transcription (Latin):
ut in humero meo porte illũ. ce eirẽoe qͣsi corona¬
m: hinc ꝑisaiam. Erit inquit uob uisio omnuur. qͥsi ũba
libri signati. Quem cu dederint scientilitt̃as: dicent. lege
istum. & respondebit npossum: signatꝰ ẽ enĩ. hinc dns¬

Expanded text:
ut in humero meo portem illum, et circumdem quasi coronaut in humero meo portem illum, et circumdem quasi corona. Hinc per Isaiam: Erit, inquit, vobis visio omnium, quasi verba libri signati, quem cum dederint scienti litteras, dicent: Lege istum; et respondebit: Non possum, signatus enim est . Hinc D
Abbreviated transcription (Latin):
cominendatur doctima: celebratur fama. De hui moi
incanticis uoce sponsi dr. Que ẽ ista quȩ ascendit de
deserto deliens affluens: innixa suꝑ dilectũ siui. Itẽ
deeadẽ alibi ꝑ eundẽ. Multe filiȩ conggauert̃ diuitias.
ctio. Onꝰ eceliȩ: heresiũ ł scismatu seu mo carnaliu
impugnatio. Onus aĩe: ucioꝵ subdita incursio. Onꝰ
pͥmũ. ẽ in destructioe idolatrię: scõm in defensioe
iusticie tercium. in reparatiõe ulnocentiȩ. Pi euideis
gͦ ꝓpħa ninuen subũti. mundu dettrui. eceliã t̃ba¬
ri: aĩam uitus impugnari: quasi pre muniens dic̃.
Onus niniue. Acsi diceret. Qui stat. uideat ne cadat.¬
cumbat: post tristicia oneris. lȩticiam supplet uisio¬
nis dicens. Liber uisionis naũ elchesei. De nomine
uͦ lib̾ multiplex fit mentio in serie diuini eloquii.
hinc ꝑ iob. Qͥs mn adiutorẽ tribuat. ut desiderium
ieũ omp̃s audiat. ⁊ se̾bat ipse librũ qui uidicat:

Expanded text:
commendatur doctrina, celebratur fama. De hujusmodi commendatur doctrina, celebratur fama. De hujusmodi in Canticis voce sponsi dicitur: Quae est ista quae ascendit de deserto deliciis affluens, innixa super dilectum suum ? Item de eodem actio. Onus Ecclesiae, haeresum vel schismatum, seu morum carnalium impugnatio. Onus animae, vitiorum subita incursio. Onus primum est in destructione idololatriae; secundum, in defensione justitiae; tertium, in reparatione innocentiae. Praevidens ergo propheta Ninivem subverti, mundum destrui, Ecclesiam turbari, animam vitiis impugnari, quasi praemuniens dicit: Onus Ninive. Ac si diceret: Quiescat, videat ne cadat ; etcumbat, post tristitiam oneris laetitiam supplet visionis dicens: Liber visionis Nahum Helcesei. De nomine vero libri multiplex fit mentio in serie divini eloquii. Hinc per Job: Quis mihi adjutorem tribuat, ut desiderium meum Omnipotens audiat? Et scribit ipse librum qui judicat,
Abbreviated transcription (Latin):
gineȩ conscientię puritatis. interĩ afficit sp̃alib theo¬
phanus. Letificat ei mentẽ seientia ueritatis. Dat ei
constantiã oꝑũ. ⁊ ꝑfectionẽ obedientię: grãm doetnę.
iodore bonȩ fame. Confert illi decorẽ sapientie: ⁊ ni¬
torẽ eloquentie: candorẽ in nocentie: iocundita tem
ꝯtẽplatiue inte. Cibat cã naturalis legis notieia. sc¬
te legis intelligentia. euglu gr̃a. Ul reficit eã allego¬
nea scientia: morali ac mistica. Ulerudit eã rerũ mun¬
danaru seientia: causaru occultarũ intelligentia. di¬
uinarũ rerũ sapientia. Uł reficit eam puritate actiois.
dulcedine dilectionis: suauitate contemplatiois.S.s
docet eam trintatis noticiã. patris.s. potentiã: filii sa¬
pientiam. sp̃s scĩ benignissimã clementiã. Sic ẽ de cor
aĩȩ: sic ei immortales conferuntur diuitiȩ. Sic ornat᷑
actus: nonestat᷑sensus: purificat᷑ affectus: clarificat᷑
intellectus. Sic decoratur uita: mundat᷑ conscientia

Expanded text:
ngit virgineae puritatis; inferius afficit spiritualibus theophaniis. Laetificat ejus mentem scientia varietatis. Dat ei constantiam operum, et perfectionem obedientiae, gratiam doctrinae, et odorem bonae famae. Confert illi decorem sapientiae, et nitorem eloquentiae, candorem innocentiae, jucunditatem contemplativae laetitiae. Cibat eam naturalis legis notitia, scriptae legis intelligentia, Evangelii gratia. Vel reficit eam allegorica scientia, morali, ac mystica. Vel erudit eam rerum mundanarum scientia, causarum occultarum intelligentia, divinarum rerum sapientia. Vel reficit eam puritate actionis, dulcedine dilectionis, suavitate contemplationis. Vel docet eam Trinitatis notitiam, Patris scilicet potentiam, Filii sapientiam, Spiritus sancti benignissimam clementiam. Sic est decor animae, sic ei immortales conferuntur divitiae. Sic ornatur pectus, honoratur sensus, purificatur affectus, clarificatur intellectus Sic decoratur vita, mundatur conscientia,
Abbreviated transcription (Latin):
abundantes diuitias diuinȩ clementie. Quomͦ mere¬
t̾rieũ meretͥx ex sordido ꝓstibulo in reginã sublimata.
ornata cultu regio sedct in culmine uitutu. ⁊ regni fas¬
tigio. Uere suꝑ abundantes diuitie. eñ ñ solu nob neces¬
saria. uerũ etiã cõmoda. apta tͥbuit ⁊ grata. Si enĩ sola

Expanded text:
abundantes divitias divinae clementiae: quomodo meretricum meretrix ex sordido prostibulo in reginam sublimata, ornata cultu regio sedet in culmine virtutum et regni fastigio. Vere superabundantes divitiae, cum non solum nobis necess
Abbreviated transcription (Latin):
S dũ postremo ꝯgruis ⁊̃ grata addicit: quid aliud
quã suꝑ abundantes diuitias bonitatis suę notas fac̾:
Intuere diligenter singła: ⁊ uide quanta saluatoris
nr̃i clementia. quantantȩ salutis ei sit diligentia.
Prius eni aquis compunctionis eã abluit. deinde
uirtuti uestim̃tis indint: ꝑ ea sapientie delicus refic̾it᷑ de¬
inum in nonorẽ regic felicitatis erigit. Primo aquis la¬
uatur penitentię: sedo indumentis ornatut iusticiȩ:
tercio. diuinę scientię cibat᷑ ferculo: quarto in regie dig¬
ignominiȩ. uirił penitentia. pactũ. mandatoꝵ obser¬
uantia. uiratio salutis immobilis rõ factaẽ ei. illiꝰ in
eternũ glificatio. Lauat ea lacͥmis penitentię: mundat

Expanded text:
 dum postremo congruis etiam grata adjicit, quid aliud quam superabundantes divitias bonitatis suae notas facit? 29. Intuere diligenter singula, et vide quanta Salvatoris nostri clementia, quanta nostrae salutis ei sit diligentia. Prius enim aquis compunctionis abluit, deinde virtutum vestimentis induit, postea sapientiae deliciis reficit, domum in honore regiae felicitatis erigit. Primo aquis lavatur poenitentiae; secundo indumentis ornatur justitiae; tertio divinae scientiae cibatur ferculo; quarto in regiae digignominiae, virilis poenitentia; pactum, mandatorum observantia; juratio, salutis immobilis ratio; facta est ei, illius in aeternum glorificatio. Lavat eam lacrymis poenitentiae, mundat
Abbreviated transcription (Latin):
officio extitit: manifestat dicens. Radix tua ⁊ gnatio
tua de terra chanahan. Pat̾ tuus amorteus: umat̾ tua
chetea. & quando nataes. in die ortus tui ñ ẽ p̃eisus umbi¬
licus tuus: ⁊ñ es aqua lota ad salutẽ. nec sale salita: nec
pannis inuoluta. & cet̃a quȩ imꝓperando supponit: usq qͦ
ait. & transiui ꝑte ⁊uidi te: ⁊ ecce tempus tuũ tẽpꝰ aman¬
tium. & expandi suꝑ te amictũ meũ: & oꝑui ignominia
tua. Q iurauitibi. & ingressus sũ teẽ pactũ. ⁊ facta es mͥ.

Expanded text:
officio exstiterit, manifestat dicens: Radix tua, et generatio tua de terra Chanaan. Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Hethaea. Et quando nata es, in die ortus tui non est praecisus umbilicus tuus; non aqua lota in salutem, nec sale salita, nec pannis involuta, etc., quae improperando supponit: Usquequo, ait, et transivi per te, et vidi te, et ecce tempus tuum, tempus amantium. Et expandi super te amictum meum, et operui ignominiam tuam. Et juravi tibi, et ingressus
Abbreviated transcription (Latin):
angłor societas: sedo iustor hõĩũ głosa unaniiitas:
t̾rio reꝓboꝵ ꝑneiosauanitas: quarto. apud inferos peffi¬
moꝵ horrenda infelicitas. Prum sunt in requie. sedi stãt
in acie: t̾tu turpit̾ ꝓstrati. quarti carceri immiscdit᷑ mai
apud inferos dolore torquetur ⁊ miseria. In pina.oĩa

Expanded text:
angelorum societas; secundo, justorum hominum gloriosa unanimitas; angelorum societas; secundo, justorum hominum gloriosa unanimitas; tertio, remorum horrenda infelicitas. Primi sunt in requie, secundi stant in acie, tertii turpiter prostrati, quarti carceri immisericorditeapud inferos torquetur miseria. In prima
Abbreviated transcription (Latin):
tu pulchra: oculi tui columbarũ. Ite ide meodẽ. Pulehra
es annea mea: suauis ⁊ decora: t̾ribilis ut castioꝵ acies
ordinata. Iteru ide de ead incodẽ. Cota pulchta es ami¬
ca me.a: ⁊ macula n ẽ inte. Item sponsa in eodẽ descipsa.
nob̾ suboritur a latere ꝑ utilis diuisio: hic nob quadri¬
farie diuisionis data ẽ occasio. Siquid mulier alia ẽ ñ
ingra s. formosa: alia ingra ⁊ formosa: alia nec formosa
nec nigra: alia n formosa s. nigra. Pma ẽ regina cęli:
scd̃a interns sponsa agn: t̾cia ii tor mundi: qͣrta ꝯiũx
diaboli. Prima ẽ eoꝵ qui letant᷑ cũ xp̃o incels: seda fide¬
liũ ꝑegrinantiũ interrs: tercia. eoꝵ quos mundi ab¬
sorbuit uanitas: quartacoꝵ quos penis affligit iniqͥtas.
Hec seł. contẽplatioĩs diuinȩ leticia. ueniȩ gra mundi
concupiscentia. inferm miseria. Pmo desponsat᷑ beatoꝵ

Expanded text:
tu pulchra es. Oculi tui columbarum . Item idem in eodem: Pulchra tu pulchra es. Oculi tui columbarum . Item idem in eodem: Pulchra es, amica mea, suavis et decora, terribilis ut castrorum acies ordinata . Item idem de eadem in eodem: Tota pulchra es, amica mea, et macula non est in te . Item sponsa in eodem de seipsa: nobis suboritur a latere perutilis divisio, hic nobis quadrifariae divisionis data est occasio. Siquidem mulier alia est non nigra, sed formosa; alia nigra et formosa; alia nec formosa, nec nigra; alia non formosa, sed nigra. Prima est regina coeli; secunda in terris sponsa agni; tertia uxor mundi; quarta conjux diaboli. Prima est eorum qui laetantur cum Christo in coelis; secunda fidelium peregrinantium in terris; tertia eorum quos mundi absorbuit vanitas; quarta eorum quos poenis affligit iniquitas, Haec scilicet: contemplationis divinae laetitia, veniae gratia, mundi concupiscentia, inferni miseria. Primo desponsatur beatorum
Abbreviated transcription (Latin):
Iterũ sunt alia huiꝰ eiuitatis bona p̾ciosissima: quę
⁊ ei sanitatem conferũt. ⁊ipsã roborant: decenter
exornant. ⁊ amplissime dilatant. Eugłica gra sanat᷑.
doctrina apsica roborat᷑: eloquiis scõꝵ doctoꝵ ornat᷑.
lege coneors societas: situs. fidi imor sinceritas.
copia doctiinarũ ⁊ uirtutũ affiuentia ornatus. carisma
bonis ⁊ talib hec ciuitas largiter suꝑ effluat: q̃ mise¬
ros angit dementia. uitioꝵ situe absintiũ. huiꝰ mundi
sequi naufragui: uitȩ pati semꝑ infortuniũ ĩpiȩ tyranni¬
dis ferre dominiũ: iñ potius ꝯuolare ad asilũ serenissi¬
mȩ unitatis. ad gremiũ mat̾nę caritatis. ad gaudiũ anglłice
felicitatis. decurio hꝰ regis. ac minister huiꝰ legis. atq ei
iuis hꝰ urb fieri: Dequa dr uoce psalmog̃phi. Glosa dicta
hȩc ẽ illa speciosa de qua sponsus incanticis multa pro¬
fert gloriosa: dicens. Ecce tupulchra es anncamea: eece

Expanded text:
Iterum sunt alia hujus civitatis bona pretiosissima, quae Iterum sunt alia hujus civitatis bona pretiosissima, quae et ei sanitatem conferunt, et ipsam roborant, decenter exornant, et amplissime dilatant. Evangelica gratia sanatur, doctrina apostolica roboratur, eloquiis sanctorum doctorum ornatur, lege consors societas, situs fidei et morum sinceritas, copia doctrinarum, et virtutum affluentia; ornatus, charismatbonis, et talibus haec civitas largiter supereffluat, quae miseros angit dementia, vitiorum sitire absinthium, hujus mundi sequi naufragium, vitae semper pati infortunium, impiae tyrannidis ferre dominium, et non potius convolare ad auxilium serenissimae civitatis, ad gremium maternae charitatis, ad gaudium angelicae felicitatis, decurio hujus regis, ac minister hujus legis, atque civis hujus urbis fieri? De qua dicitur voce Psalmographi: Gloriosa dicta ec est illa speciosa, de qua sponsus in Canticis multa profert gloriosa dicens: Ecce tu pulchra es, amica mea, ecce
Abbreviated transcription (Latin):
miserat ysaiam. Ecce ego inquit adducam ab orien¬
te sementuũ: & filios tuos ab extremis terre. Dicã
aqͥloni da. ⁊ austro noli ꝓhibere. hanc etiam ei ꝓmi¬
serat ore psalmogphi. Magnus inquit dñs ⁊ l .n .i.c.¬
uitas ẽ refugui: qua uenia. libtas. ⁊ fiducia donatur
refugis: morte summni pontificis. In ea gͥ st̃ ad sani¬
tatem mandata: ad firmitate consilia. ad decorẽ caris
mat᷑a: ad amplificatione p̃dicamenta. Ad sanitatem
obȩdientia: ad firmitatẽ constantia: ad decorẽ pa¬
cientia: ad amplificationẽ penitentię remedia. apłi
ad sanitatẽ: martyres ad fitmmitatẽ: uirgines ad decorẽ:
confessores ad amplificationis odorẽ. Ad sanitateo
catitas: ad firmitatẽ humilitas: ad decorẽ ꝯtinentia:
ad amplificationẽ dem̃tia Ad sanitatẽ illiuis peni¬
tentes: ad firmitatẽ predicatores: ad decorẽ mundi
contẽptores: ad amplificationẽ conuigati miscd̃es.

Expanded text:
miserat Isaiam. Ecce ego, inquit, adducam ab Orienmiserat Isaiam. Ecce ego, inquit, adducam ab Oriente semen tuum, et filios tuos ab extremis terrae. Dicam Aquiloni: Da; et Austro: Noli prohibere . Hanc etiam ei promiserat ore Psalmographi. Magnus, inquit, Dominus, et vitas est refugii, qua venia, libertas, et fiducia, donatur refugis morte summi pontificis . In ea igitur sunt ad sanitatem mandata, ad firmitatem cmata, ad amplificationem praedicamenta; ad sanitatem obedientia, ad firmitatem constantia, ad decorem patientia, ad amplificationem poenitentiae remedia: apostoli ad sanitatem, martyres ad firmitatem, virgines ad decorem, confessores ad amplificationis odorem. Ad sanitatem charitas, ad firmitatem humilitas, ad decorem continentia, ad amplitudinem clementia. Ad sanitatem illius poenitentes, ad firmitatem praedicatores, ad decorem mundi contemptores, ad amplificationem conjugati misericordes. 22.
Abbreviated transcription (Latin):
remedia penitentie. Consilia homines docendo: obseqͥa
turbas pascendo: subsidia uiduę. pupilli. ⁊ aduene cau¬
sas uidicando. temedia ꝑtranscundo. ⁊ õs opp̾ssos adia¬
bolo sanando. Consililia gͥ dedit in monte: obsequia uit¬
ta mare: incenaculo subsidia: in cruce remedia. hec qͦ. ec¬
cłia asponso suo aecepit: que adipsi timorẽ. decorẽ. honorẽ
amorẽ. aliis dilatandũ ministrauit. Si qͥdẽ ꝑdiuine ꝯsilia¬
dia grę. ꝯstant expugnauit heretieos⁊ ꝑ remedia peni¬
tentiȩ element̃ reuocauit scismaticos. ꝑ consilia ueni¬
unt ab ignorantia naturali. tanquã aparte oriẽtali. ꝑ
obsequia redeunt a feruore concupiscentie tanquã apla¬
ga australi ꝑ subsidia retrahuntur a frigore malieie.
tanqͣm a climate septentonali. ꝑremedia educunt᷑ ab oc¬
casu uitioꝵ. tanquam a plaga occidentali. hanc ei fu¬
turam mim̃ose ꝓlis lȩticiam: sponsus eiꝰ ꝑ ꝓpħam pto¬

Expanded text:
remedia poenitentiae. Consilia, homines docendo; obsequia, remedia poenitentiae. Consilia, homines docendo; obsequia, turbas pascendo : subsidia, viduae, pupilli et advenae, causas judicando : remedia, pertranseundo, et omnes oppressos a diabolo sanando . Consilia igitur dedit in monte, obsequia juxta mare, in coenaculo subsidia, remedia in cruce. 20. Haec quoque Ecclesia a sponso suo accepit, quae ad ipsius timorem, decorem, honorem, amorem aliis dilatandum ministravit. Siquidem per diviugnavit haereticos; per remedia poenitentiae clementer revocavit schismaticos. Per consilia veniunt ab ignorantia naturali, tanquam a parte Orientali; per obsequia redeunt a fervore concupiscentiae, tanquam a plaga Australi; per subsidia retrahuntur a frigore malitiae, tanquam a climate Septentrionali; per remedia educuntur ab occasu vitiorum, tanquam a plaga Occidentali. 21. Hanc ei futuram numerosae prolis laetitiam sponsus ejus per prophetam pro
Abbreviated transcription (Latin):
alia ad amplificationẽ. Aosanitatẽ iusticia: ad firmitatẽ
fortitudo: ad decorẽ prudentia: ad amplificationẽ tem
instruunt ⁊ coborant. Hȩc scł Consilia. obsequia. sub si¬
dia remedia. Ao prudentiã consilia: adiusticiã obseqͥa.
ad fortitudinẽ subsidia: ad temꝑantiam ꝑtinent reme¬
dia. Consilia illuminant cecos: obsequia reddunt de¬
uotos: subsidia roborant inualidos: remedia sanant
egͦtos. Consilia expellt ignorantia: obseqͥa inuidiã: subsi¬
dia infiraitatẽ: remedia cupiditatẽ. Consilia.sap̃iȩ
faciunt doctores: ob sequia iusticiş amatores. subsidiaue¬
ritatis defensores. iemedia felicitatis dilectores. felir
gͦ eiuitas quȩ nec eget consilio: neccaret obsequio:
nec subsidu iacet imbecillitate: nec remedii sordet ege¬
state.shec xp̃c eo glorificato. ⁊ spu pattis atq suo dato. eccle
sue ꝯtulit. Hec ip̃se pͥor mea adipsiꝰ głam ꝑtulit. Siquis¬
consilia dedit uitę: obsequia iusticie: subsidia constantie.

Expanded text:
alia ad amplificationem: ad sanitatem justitia, ad firmitatem fortitudo, ad decorem prudentia, ad amplificationem tempinstruunt et roborant. Haec scilicet: consilia, obsequia, subsidia, remedia. Ad prudentiam consilia, ad justitiam obsequia, ad fortitudinem subsidia, ad temperantiam pertinent remedia. Consilia illuminant caecos, obsequia reddunt devotos, subsidia roborant invalidos, remedia sanant aegrotos. Consilia expellunt ignorantiam, obsequia invidiam, subsidia infirmitatem, remedia cupiditatem. Consilia sapientiae faciunt doctores; obsequia, justitiae amatores; subsidia, veritatis defensores; remedia, felicitatis dilectores. Felix ergo civitas, quae nec eget consilio, noc caret obsequio, nec subsidii jacet imbecillitate, nec remedii sordet egestate. Haec Christus eo glorificato, et Spiritu Patris atque suo dato Ecclesiae suae contulit: haec ipsae prior in ea ad ipsius gloriam protulit. Siquiconsilia dedit vitae, obsequia justitiae, subsidia constantiae,
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatũ. dignitates ministroꝵ. ministros sacram̃¬
toꝵ. sac̃menta ⁊ exemplar & exempla consideret: uidet
in hispotentiã regis mitabilẽ. sapientiam in cõp̃hen¬
sibilẽ. benignitatẽ in effabilẽ. lucẽ in accessibilẽ. Hec
de statu ⁊ de core sc̃ẽ paulo latiꝰ diximꝰ eccłiȩ. quatinꝰ eui¬
dent̃ oĩb clareat. si sic in regione dissimilitudinis in
gła fulget: multo magis clarificatui ẽ quod semꝑ in

Expanded text:
dignitatum, dignitates ministrorum, ministros sacramedignitatum, dignitates ministrorum, ministros sacramentorum, sacramenta et exempla consideret, videt in his potentiam regis mirabilem, sapientiam incomprehensibilem, benignitatem ineffabilem, lucem inaccessibilem. Haec de statu et decore sanctae paulo latius diximus Ecclesiae, quatenus evidenter omnibus clareat, si sic in regione dissimulationis, in fulget gloria, multo magis clarificatum est quod semper in
Abbreviated transcription (Latin):
tram ad uerũ salo monẽ: locutaẽ ei om̃ia ꝑ confessio nẽ
S. ⁊ salomon om̃ia ũba esꝰ enuntiauit ei: q pꝰ quã illi recon¬
ciliata ẽ. postquam in amicã ⁊ sponsã uersa ẽ: tẽ iħe eam
in cellam introduxit uinariam: tẽ ostendit ei ineffabilẽ
diuitiaꝵ copiã. Unde in eugłio. Iamñdicãuos seruos: iẽ.¬
Uidit qͦ sapientiam ⁊ prudentiã eiꝰ: prudentiã scł qͣ
disponit humana: sapientiam quaregit diuina: & do¬
mum eius. incarnationis mysteria. Ipsa ẽ enĩ: quãs edi¬
ficauit eecłta sapĩa. Uid̃ ncibos salomonis. ditĩsa pieta¬
⁊ eius uestes. singłos credentiũ: ł ornamenta uirtutũ.
Uini ꝙͦ fusores electos ũbi dĩ predicatores: uidit eius
holocausta. sincdubio or̃onũ supplicationũq inisteria.
& uidit hȩc om̃ia: ammitata ẽ suꝑ eiꝰ responsis ⁊ pruden¬
tia. Siquis uͦ unctionũ gn̾a. saeramentoꝵq inystica
officia. ꝓfessionũ deuota studia. gradus ordinũ. ordies

Expanded text:
Salomonem; locuta est ei omnia per confessionem. Sed et Salomon omnia verba ejus enuntiavit ei, quia postquam illi reconciliata est, post in amicam et sponsam versa est. Tunc Jesus eam in cellam introduxit vinariam , hinc ostendit ei ineffabilem divitiarum copiam. Unde in Evangelio: Jam non dicam vos servos, seidit quoque sapientiam et prudentiam ejus: prudentiam scilicet, qua disponit humana; sapientiam, qua regit divina. Et domum ejus , incarnationis ejus mysteria. Ipsa est enim quam sibi aedificavit sapientia. Vidit et cibos Salomonis, diversa pietaet ejus vestes, singulos credentium, vel ornamenta virtutum. Vini quoque fusores, electos verbi divini praedicatores. Vidit ejus holocausta, sine dubio orationum supplicationumque mysteria. Ubi vidit haec omnia, admirata est super ejus responsis atque prudentia. Si quis vero unctionum genera, sacramentorum mystica officia, professionum devota studia, gradus ordinum, ordines
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdierunt. dietante sap̃ia in unam quodammͦ amicitiam
⁊ fed̾atione conueniunt. Ed repugnanti potest ẽẽ igne
aqua: Que tñ in rerũ natura ita dei contemꝑauit ꝓuidentia.
ut ñsolum adiniuce commune societatis uinculũ ñ dis¬
sipent: uetũ ⁊̃ nascentibꝰ cunctis ut subsistere possint.
uitale nutͥmentum subministrent. Om̃is enĩ natura se
diligit: uniro quoda ił pliũ dissimilur ⁊munũ redactor
concordia unam in om̃ib armoniam facit. Uide si pulctu
deeẽ uideris: iam aliquid habes unde artificẽ mireris: q̃ eium
psalmista intueret᷑. uebementer ammirabat᷑ dicens. Quam mag
tuarũ ex̃cebor. Quc siquis inuestigare suffierret: mirabilẽ ineis
disapĩs luce inuemret. E hec ego utina tampossem subtilit
ꝑspitere: tam competenter enarrare: quã possĩ ardent᷑ dili¬
gere. Delectat eni me quã ualde dulce ⁊ iocundum ẽ. de his

Expanded text:
prodierunt, dictante sapientia in unam quodammodo amicitiam prodierunt, dictante sapientia in unam quodammodo amicitiam et foederationem conveniunt. Quid repugnantius potest esse igne et aqua? Quae tamen in rerum natura ita Dei contemperavit providentia, ut non solum adinvicem commune societatis vinculum non dissipent, verum etiam nascentibus cunctis, ut subsistere possint, vitale nutrimentum subministrent. Omnis enim natura se diligit, et miro quodammodo plurium dissimilium et in unum redactorum concordia unam in omnibus harmoniam facit. Vide si pulchrideesse videris, jam aliquid habes unde artificem mireris. 17. Quae cum Psalmista intueretur, vehementer admirabatur dicens: Quam magtuarum exercebor . Quae si quis investigare sufficeret, mirabilem in eis Dei sapientiae lucem inveniret. Et haec ego utinam possem tam subtiliter perspicere, tam competenter enarrare, quam possum ardenter diligere! Delectat enim me, quia valde dulce et jucundum est, de his
Abbreviated transcription (Latin):
primũ de interpretatione nominis udeamꝰ: Niniue spe¬
ciosa interpretatur: ⁊ de deo atq mundo in quodã philo
chrũ pulcherrimꝰ ipse mundũ mente gerens. similiq
imagine formans. Si eni quis artisice cogitet ⁊ materiã.
⁊ ex ipsa creatã retũ dissimiliũ copiã: atq reb ordinẽ di¬
uinitꝰ insitũ ⁊ grãm: posst̃ qͥd̃ ꝑ es sitũ. ordinẽ ⁊ ornatũ
dĩ cognosci inuisibilia: potest eĩ conspiei ut ẽq potentia.
mos nomen accepit. Mundus autẽ ẽ uniũsitas om̃s.
que ꝯstat ex .iiiiͬ. elementis: globata i speciẽ absoluti
orb̾. Quod si uniu̾̃sitatis ei ħꝰ machinamintuearis:
inuenies quã mirabili ratiõe ⁊ sap̃ia eopositio rerũ
om̃iu ꝑfectasit: quam apta quam congrua. quam decora
quã cunctis partib suis absoluta in qua ñ solum concor¬
diam seruant similia. s. etiam que ereante potentia ad eẽ

Expanded text:
primum de interpretatione nominis videamus. 16. Ninive speprimum de interpretatione nominis videamus. 16. Ninive speciosa interpretatur, et de Deo atque mundo in quodam philoschrum pulcherrimus ipse Mundum mente gerens, similique imagine formans. Si enim quis artificem cogitet, et materiam, et ex ipsa creaturarum dissimilium copiam, atque in rebus ordinem divinitus insitum, et gratiam, possunt quidem per ejus situm, ordinem et ornatum, Dei cognosci invisibilia; potest ejus conspici utcunque potentia, μος nomen accepit. Mundus autem est universitas omnis, quae constat ex quatuor elementis, globata in speciem absoluti orbis. Quod si universitatis hujus machinam intuearis, invenies quod mirabili ratione et sapientia compositio rerum omnium perfecta sit; quod apta, quod congrua, quod decora, quod cunctis partibus suis absoluta: in qua non solum concordiam servant similia, sed etiam quae creante potentia ad esse