comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiuans lege peccati. infelices nos potiꝰ faciat qͣn
nocentes. ut ñ ȩc̃ns suppliciis addicam᷑⁊ s qͣsi de
int̾ruptobeatitudinis gaudio suspiremꝰ. et ati¬
xiliatorem qui nos ad id retrahat inquirentes.
cũ apło ꝓclamemꝰ÷ infelix ego homo. qͥs me liba¬
bit de corpore mortis huiꝰ: Ab duci nãq capti¬
uum in lege peccati: qͥd ẽ aliud quã in affectu
peccadi atq oꝑe ꝑmanere : Auit qd̃ aliud pͥnci¬
pale dabit᷑ bonũ. qđ sci explere non possunt:
nͥid ad cuiꝰ comparationẽ ut supͣ diximꝰ. tiniũ¬
sa nec bona sunt: Etqͥdem nouimꝰ multa esse
in hoc mundo bona. p̃cipueq pudiciciã: con¬
tinentiã: sobrictatẽ: humilitatẽ: iusticiã⁊
miscdiam: temꝑantiã : pietatẽ: s hȩc omĩa
et summo illibono paria eẽ ñ possunt: et ꝑfi
ciñ dicam abapłis. s etiam amediocribꝰ posst̃:¬
et aquib impleta ñ fuerint. ȩc̃no supplicio pu¬

Expanded text:
tivans lege peccati, infelices nos potius faciat quam tivans lege peccati, infelices nos potius faciat quam nocentes, ut non aeternis suppliciis addicamur, sed quasi de interrupto beatitudinis gaudio suspiremus, et auxiliatorem qui nos ad id retrahat inquirentes, cum apostolo proclamemus: infelix ego homo: quis me liberabit de corpore mortis huius? abduci namque captiuum in lege peccati quid est aliud quam in effectu peccati atque opere permanere? aut quod aliud principale dabitur bonum quod sancti explere non possint, nisi id, ad cuius conparationem ut supra diximus uniuersa nec bona sunt? equidem nouimus multa esse in hoc mundo bona praecipueque pudicitiam, continentiam, sobrietatem, humilitatem, iustitiam, misericordiam, temperantiam, pet summo illi bono paria esse non possunt, et perfici non dicam ab apostolis, sed etiam a mediocribus possunt; a quibus impleta non fuerint, aut aeterno supplicio pu
Abbreviated transcription (Latin):
sculorum concubitores. neq fures. neq aua¬
ri. neq: ebriosi. neq: maledici. neq rapaces:
regnum dei possidebunt. Aut quȩ est ista
militans lex inm̃bris nrĩs. quȩ repugnet
legi mentis nr̃ȩ: quȩ cum nos resistentes atq
captiuos in lege peceati ac mortis abduxerit.
eiq nos fecerit carne seruire ⁊ nichilominus
m̃te legid̃i seruire ꝑmittat: Nec enĩ hic puico
legem ꝑcccati flagitia designare: aut hoc de
supͣdiccis intelligi posse criminib: quȩ siqͥs
facit legi dĩ m̃te ñ seruit: aqua necesse ẽ cũ ani¬
mo ante discedẽ : quam aliqͥd eoꝵ carne com¬
mittat. Quid ẽ cmmseruire legi peccadi: i¬
si ea quȩ apeccato imꝑant᷑ implere: Qd̃ gͦ
peccatigenꝰ ẽ. quocũ se tanta scĩtas atq ꝑfectio
sentiat captiuari: gr̃ã tamen xp̃i ñ ambigat
lib̾andam dicens infelix ego homo qͥs me lib̃a¬
bit de corpore mortis huiꝰ. grã dei ꝑ iħ̾m xp̃m¬
mabitis:⁊ quȩ abstrahensnos alege dĩ et cap¬

Expanded text:
concubitores neque fures neque auari neque ebriosi neque maledici neque rapaces regnum dei possidebunt. aut quae ista lex est militans in membris nostris, quae repugnet legi mentis nostrae, cumque nos resistentes atque captiuos in lege peccati ac mortis abduxerit eique nos fecerit carne seruire, nihilominus mente legi dei seruire permittat? nec enim hic puto legem peccati flagitia designare aut de supra dictis intellegi posse criminibus, quae si quis facit, legi dei mente non seruit, a qua necesse est eum animo ante desciscere quam aliquid eorum carne eonmittat. quid est enim seruire legi peccati, nisi illa quae a peccato imperantur inplere? quod ergo peccati genus est, quo cum se tanta sanctitas atque perfectio sentiat captiuari, gratia tamen Christi non ambigat liberandam dicens: infelix ego homo: quis me liberabit de corpore mortis huius? gratia dei pmabitis quae abstrahat nos a lege Dei, et cap
Abbreviated transcription (Latin):
tandẽ ꝓclamat et dicit. Quid eligam ignoro.⁊
coartor audem eduob: desiderium habens dissol¬
iii. et cum xp̃o eẽ. multo enĩ meliꝰ: ꝑmane̾ autẽ
in carne necessariũ ꝓpter uos. Cumgͥ multis mo¬
dis boni hunusexcellentiam cunctis etiã p̃dica¬
tionis suȩ fructibꝰ p̃culisset: tamencaritatis
sine qua nemo dm̃ ꝓmeret᷑ contemplatione
submitct᷑: ac ꝓpt̃ illos quib adhuc lac ueltit
nutricula uberib euangłicis inmulgebat. di¬
uulsionẽ axp̃o sibi quidẽ noxiam. s cȩderis ne¬
cessariam ñ recusat. Et enima dilectione huiꝰ
potissimũrei. illa nimia pietatis uirtꝰ compellit᷑:
quappt̾ salutẽ frm suoꝵ si eẽt possibile. etiam
ultimũ anathematis malũ obtasset incurrere.
Obtarem eniminquit ego ipse anathema eẽ¬

Expanded text:
tandem proclamat et dicit: quideligam ignoro. tandem proclamat et dicit: quideligam ignoro. coartor autem e duobus, desiderium habens dissolui et cum Christo esse, multo enim melius: permanere autem in carne magis necessarium propter uos. cum igitur multis modis boni huius excellentiam j cunctis etiam praedicationis suae fructibus praetulisset, tamen caritatis, sine qua nemo dominum promeretur, contemplatione submittitur ac propter illos, quibus adhuc lac uelut nutricula uberibus euangelicis inmulgebat, diuulsionem a Christo sibi quidem noxiam sed ceteris necessariam non recusat. etenim ad electionem huius potissimum rei illa nimia pietatis uirtute conpellitur, qua pro salute fratrum suorum, si esset possibile, etiam ultimum anathematis malum optat se incurrere. optabam enim, inquit, ipse ego anathema e
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ẽ qͥd manducetis. neq corpori ur̃o qͥd indu¬
ainini: Demq ipsumillũ apłm paulũ qui omĩ¬
um scõꝵ laborem passionũ numerositate tran¬
scenderat. ⁊ nequaqũa hoc implere potun¬
se confident̃ astruimꝰ: ipso in actib apłoꝵ
opus erant. et his qui mecũ sunt: ministraue¬
runt manus iste. Uel cum chessalonicensib
scribens: in labore et fatigatione nocte et die
oꝑatum sc fuisse testat᷑. Quib licet magna eidẽ
one tremoꝑis aliquando diuelli. Demq cum se
tantis ac talib ditari fructib cerneret: et econ
triȩ bonum corde pensaret. ac uelutimuna lan¬
ce tantoꝵ laborum ꝓfectum. in altera delectati¬
onẽ diuinȩ contemplationis appenderet: diu
examine pectoris sui quodãm castigato. dũ il¬
lum hinc laboꝵ stipendia mm̃sa delectant: il¬
line desideriũ unitatis et inscparabilis xp̃i soci¬
etas etiam ad resolutionẽ carnis inuitat: anxiꝰ

Expanded text:
vestrae quid manducetis, neque corpori vestro quid induvestrae quid manducetis, neque corpori vestro quid induamini ? Denique ipsum illum apum sanctorum laborem passionum numerositate transcenderat, nequaquam hoc implere potuisse confidenter astruimus, ipso in Actibus apostopus erant, et his qui mecum sunt, ministraverunt manus istae ; » vel cum Thessalonicensibus scribens in labore et fatigatione, nocte et die operatum se fuisse testatur. Quibus licet magna eidem one terreni operis aliquando divelli. Denique cum se tantis ac talibus ditari fructibus crario theoriae bonum corde pensaret ac uelut in una lance tantorum laborum profectum, in altera delectationem diuinae contemplationis adpenderet, diu examine pectoris sui quodammodo castigato, dum illum hinc laborum stipendia inmensa delectant, illinc desiderium unitatis et inseparabilis Christi societatis etiam ad resolutionem carnis inuitat, anxius
Abbreviated transcription (Latin):
b curisq concutit᷑. futuri scłi statum eleuato a
t̃renis contagiis corde ꝓspiciat: Tnde et beatꝰ
dauid. solum hoc bonũ homini eẽ defimens: õ
igiter inherere desiderat dicens. Michi autẽ
acherere dõbonum ẽ: ponere inanõ dõ spem
mo inquit in tra quifaciat bonũ. et ñ peccabit
Quis cm̃ unquã quamiuis p̃cipuus omniũ iusto¬
rum atq scõꝵ. huius corporis uiculis obligatꝰ.
sũmũ hoc bonũ ita possidere potuisse credendꝰ
dens. ne paruio quidẽ tempore ab eo qͥsolus bo¬
nus ẽ t̾̃renis cogitationib putet᷑ abstractus:
quinunquam ullam cibi.ullam mdumenti. ali¬
arũue carnaliumrerũ gesserit curam : nun¬
quã de frm susceptione. de loci cõmutatione.
de cellule exstructione sollicitus. aut opẽ ali¬
quam humani concupierit adium̃ti. aut inopiȩ
sterilitate uexatus. illam sententiã dñice incre¬
pationis incurrerit⁊ ne solliciti sitis ammȩ

Expanded text:
bus curisque concutitur, futuri saeculi statum elevato a bus curisque concutitur, futuri saeculi statum elevato a terrenis contagiis corde prospiciat? Unde beatus David solum hoc bonum homini esse definiens, Deo jugiter inhaerere desiderat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponemo in terra, qui faciat bonum, et non peccabit. quis enim umquam quamuis praecipuus omnium iustorum atque sanctorum huius corporis uinculis conligatus summum hoc bonum ita possidere potuisse credendus dens, ne parvo quidem tempore ab eo qui solus bonus est, terrenis cogitationibus putetur affectus; qui numquam ullam cibi, ullam indumenti, aliarumve carnalium rerum gesserit curam: numquam de fratrum susceptione, de loci commutatione, de cellulae structione sollicitus, aut opem aliquam humani concupierit adjumenti, aut inopiae sterilitate vexatus illam sententiam Dominicae increpationis incurrerit: Ne solliciti sitis animae
Abbreviated transcription (Latin):
ficata ẽ sodoma exte. Et iterũ. Quid enĩ pecea¬
uerit sorortua sodoma: et iustificauit ammã
suã auersatrix isrł. comparatione p̃uarieatri¬
cis iudȩ: Itagͥ et uniuersarũ merita uirtutũ
quȩ supiꝰ comp̃hendi. cũ ꝑsebona atq p̃ciosa¬
sint: tamentheoreticȩ claritatis comparatione
fuscant᷑. Multos ⁊ emmscõs quamuis bonoꝵ
opum. t̾renis tamenstudiis occupatos: a con¬
templatione summi illꝰ boni retrahunt. ac re
tioris eiꝰ. ⁊ egenũ et pauꝑem a diripientib eũ:
qͥs conterens molas iniquoꝵ. et de medio denti¬
um coꝵ rapinas extorquens. impso int̾cessionis
oꝑe diuinȩ głam maiestatis quieta m̃te suspici
aduementiũ turbas beniuola humanitate sus¬
cipiens. in eo temporis puncto qͦ ꝓ necessitatib
frm̃ sollicita m̃te distendit᷑. immensitatẽ suꝑnę
bcatitudinis speculet᷑ : et cũ p̃sentis uitȩ angori¬

Expanded text:
ficata est Sodoma ex te, et iterum: quid enim peccaficata est Sodoma ex te, et iterum: quid enim peccauit soror tua Sodoma? et: iustificauit animam suam auersatrix Israhel, conparatione praeuaricatricis Iudae. ita igitur et uniuersarum merita uirtutum, quae superius conprehendi, cum per se bona atque psint, tamen theoricae claritatis comparatione fuscantur. Multos etenim sanctos quamvis bonorum operum, terrenis tamen studiis occupatos, a contemplatione summi illius boni retrahunt ac rettiorum ejus, et egenum et pauperem a diripientibus eum; quis conterens molas iniquorum, et de medio dentium eorum rapinas extorquens, in ipso intercessionis opere, divinae majestatis gloriam quieta mente suspiciaadvenientium turbas benevola humanitate suscipiens, in eo temporis puncto quo pro necessitatibus fratrum sollicita mente distenditur, immensitatem supernae beatitudinis speculetur; et cum praesentis vitae angori
Abbreviated transcription (Latin):
sticiȩ panno menstruate deputat᷑: dicente ysaia
ꝓpħa. Sicut pannꝰ menstruate: uiuersȩ iusticiȩ
nrẽ. Et ut aliquid adhuc euidentꝰ inferamꝰ: le¬
gis quoq ipsius p̃ceptauitalia. quȩ dicit᷑ ordina
ta ꝑmanũ mediatoris. et de qua idẽ apłs.⁊ ita
lex inquit scã. et mandatum scm̃ et iustum et
bonũ: si ꝑfectioni cuangłicȩ conferant᷑:i mini¬
me bona. diumo pnuntiant᷑ oracło. Ait enim.
Et ddedi eis p̃cepta nonbona: et iusticias. inqͥb
ñ uiuent imeis. Apłs quoq ita noui uolumine
testamenti głam legis affirmat obtundi: ut eã
euangłici comparatione fulgoris. nec glorifi¬
catam eẽ ꝓnuntiet dicens. Nam nec gloriosũ
ẽ iã qd̃ glorificatum ẽ: ꝓpter excellentẽ głam
Quam comparationẽ etiã in parte contraria
id est inpeccatoꝵ meridis compensandis. sc̃¬
ptura conscruat: ut cos qui multo niinꝰ pecca¬
tierint. impioꝵ collatione iustificet dicens:⁊ iusti¬

Expanded text:
stitiae panno menstruatae similis deputatur dicente Esaia stitiae panno menstruatae similis deputatur dicente Esaia propheta: sicut pannus menstruatae uniuersae iustitiae nostrae. et ut aliquid adhuc euidentius inferamus, legis quoque ipsius praecepta uitalia, quae dicitur da manu Mediatoris , et de qua idem apostolus, Itaque Lex, inquit, sancta, et mandatum sanctum, et justum, et bonum ; si perfectioni evangelicae conferantur, minime bona divino pronuntiantur oraculo: ait enim, Et dedi eis praecepta non bona, et justitias in quibus non vivent in eis . Apostolus quoque ita novi lumine Testamenti gloriam Legis affirmat obtundi, ut eam evangelici comparatione fulgoris nec glorificatam esse pronuntiet, dicens: Nam nec gloriosum est id quod glorificatum est propter excellentem gloriam . Quam comparationem etiam in parte contraria, id est, in peccatorum meritis compensandis Scriptura conservat; ut eos qui multo minus peccaverint, impiorum collatione justificet, dicens: Justi
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ rationẽ uoluerimꝰ astruere: nonne cũ multa
pnuntiari bona meuangłio legerimꝰ. et arbo¬
rem bonam et thesaurumbonũ. et bonũ homi¬
nẽ et bonũ seruũ. quia ñ pocest inquit arborbo
na fructus malos facere. et bonꝰ homo de bono
chesauro cordis sui ꝑfert bona. et cuge bone ser¬
ue et fidelis. et utiq hosom̃s scđm sebonos eẽ
ñ dubiũ ẽ: si respiciamus ad bonitatẽ dei: nulł
eoꝵ ꝓnuntiabit᷑ bonus. dicente dño Nemo bonꝰ
nisi solus ds: Cuius intuitu eciam ipsi apłi qͥ ele¬
ctionis meritobonitatẽ generis humani multis
excesserant modis: maliec̃ dicunt᷑ dño ad eos
ita loquente. Si gͦ uoscum sitis mali. nostis bona¬
data dare filiisurĩs : quantomagis pat̃ ur̃ qͥ
in cȩlis ẽ. dabit bona petentib se: Demq sicut
bonitas nr̃a suꝑnȩ bonitatis intuitu inmaliciã
uertit᷑ ⁊ ita etiam iusticia nr̃a diumȩ collata iu¬

Expanded text:
tiae rationem uoluerimus adstruere, nonne cum multa tiae rationem uoluerimus adstruere, nonne cum multa pronuntiari bona in euangelio legerimus, et arborem bonam et thesaurum bonum et bonum hominem et bonum seruum, quia non potest, inquit, arbor bona malos fructus facere et bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bona, et: euge, serue bone et fidelis, et utique hos omnes secundum se bonos esse non dubium sit, si respiciamus ad bonitatem dei, nullus eorum pronuntiabitur bonus dicente domino: nemo bonus nisi solus deus? cuius intuitu etiam ipsi apostoli, qui electionis merito bonitatem generis humani multis excesserant modis, mali esse dicuntur, domino ad eos ita loquente: si ergo uos, cum sitis mali, nostis bona dare filiis uestris, quanto magis pater uester qui in caelis est dabit bona petentibus se. denique sicut bonitas nostra supernae bonitatis intuitu in malitiam uertitur, ita etiam iustitia nostra diuinae conlata iu
Abbreviated transcription (Latin):
omnia nec boni nom̃ tenebunt. si fut᷑o illi scło
comparent᷑. ubi nullabonoꝵ immutatio: nul
la uerȩ beatitudinis formidanda corruptio:
cuiꝰ mundi ita beatidudo describit᷑. Erit lux lu¬
ne. sicut lux solis: et lux solis sepcempliciter.
sicut lux septem dierũ. Magnag̾ hȩc et p̃clara
intuitu. atq mirifica. si futuris ex fide reꝓmissio¬
nib conferant᷑: continuo uanitates apparebuñ.
dicente dauid. Omnia sicut uestim̃tũ ueterasceñ:
et sicut oꝑtoriũ mutabis ea. et mutabunt᷑: tu au¬
tem idem ipse es et anni tui ñ deficient. Ergoq
num nisi ditas sola: om̃s uero creadurȩ. ut bea¬
titudinẽ ȩt̃nitatis uel immutabilitatis obtine¬
ant. ñ hoc ꝓsuam natam. s ꝑ creatoris sui par¬
ticipationẽ et grãm consecunt᷑: tenere meritum
bonitatis creatorisuo collata ñ possunt. Q& si eti¬
am manifestiorib adhuc testimoniis huiꝰ senten¬

Expanded text:
omnia nec boni nomen tenebunt, si futuro illi saeculo omnia nec boni nomen tenebunt, si futuro illi saeculo conparentur, ubi nulla bonorum inmutatio, nulla est uerae beatitudinis formidanda corruptio. cuius mundi ita beatitudo describitur: erit lux lunae sicut lux solis, et lux solis septempliciter sicut lux septem dierum. magna igitur haec et praeclara intuitu atque mirifica si futuris ex fide promissionibus conferantur, continuo uanitas apparebunt dicente Dauid: omnia sicut uestimentum ueterescent. et sicut opertorium mutabis ea, et mutabuntur: tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient. ergo qunum nisi deitas sola, omnis uero creatura, ut beatitudinem aeternitatis uel inmutabilitatis obtineant, non hoc per suam naturam, sed per creatoris sui participationem et gratiam consequuntur, tenere meritum bonitatis creatori suo conlata non possunt. Quodsi etiam manifestioribus adhuc testimoniis huius senten
Abbreviated transcription (Latin):
sint uerũ etiam donum eternitatis acquirant :
tam̃ si ciuinȩ contemplationis meritis compa¬
rant᷑. uł conferant᷑ uilia atq ut ita dixerimuen¬
rationẽ scripturarũ confirmet auctoritas. ñ¬
ne de umuersis quȩ a deo creata sunt generalit̃
scriptura ꝓnuntiat dicens. et ecce omnia que
ds̃ bona in tempore suo: Hȩc gͥ quȩ in p̃senti
ñ solum bona simplicit̃ uerũ etiam cũ addita¬
mento ualde bonapnuntiant᷑ ⁊ sicut enĩ reue¬
ra in hoc mundo cõmorantib nob̾. aut adusũ
uitȩ. aut ad corporis medicinam. aut add aliꝗͣ
causam ignote nob utilitatis ad cõmodata st̃:¬
ut certe meo etiam ualde bona. qđ faciunt
nos inuisibilia dei a crcatura mundi ꝑea quȩ fa¬
cta sunt intellecta conspicere:⁊ sempiternã qͦꝙ
uirtutẽ eiꝰ ac diumitatẽ. ex tantatamq ordina¬
ta molitione fabricȩ mundialis. et omnia q̃
in eis sunt subsistentia contemplari: hȩc tam̃

Expanded text:
sint, verum etiam donum aeternitatis acquirant; sint, verum etiam donum aeternitatis acquirant; tamen si divinae contemplationis meritis conferantur, vilia atque, ut ita dixerim, venrationem etiam Scripturarum confirmet auctoritas, nonne de universis quae a Deo creata sunt generaliter scriptura pronuntiat dicens: et ecce omnia quae deus bona in tempore suo? haec igitur quae in praesenti non solum bona simpliciter, uerum etiam cum additamento ualde bona pronuntiantur sunt enim re uera in hoc mundo commorantibus nobis aut ad usum uitae aut ad corporis medicinam aut ad aliquam causam ignotae nobis utilitatis adcommoda uel certe in eo etiam ualde bona, quod faciunt nos inuisibilia dei a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspicere, sempiternam quoque uirtutem eius ac diuinitatem ex tanta tamque ordinata molitione fabricae mundialis et omnium quae in ea sunt subsistentia contemplari, haec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tione distractis. uniꝰ tantum boni possessio lo¬
cupletet. bonoꝵ innumerabiliũ uienditorẽ.
đ illis tantis camꝙinnumeris bonis tã
incomparabilit̃ p̃ponat᷑: ut sprecis abiectisq oĩ¬
b solum debeat possideri: Nimirũ illa pars
obtimacuiꝰ magnificentiam ac ꝑpetuitatẽ. cũ re¬
licto susceptionis atq humanitatis officio ma¬
ria p̃legisset: ita p̃dicat᷑ a ddomino. Martha.
partem elegit: q̃ ñ auferct᷑ ab ea. Una gͦ et sola c̃¬
theoria. idest contemplatio di: cui merito omĩa n¬
tum studia postponunt᷑. Et illa quidẽ omĩa q̃
in apło paulo fulsisse p̃diximꝰ: ñ solum bona et
utilia: uerũetiam magna atq p̃clara sunt. S¬
sicut uerbi gr̃a stagnimetallũ. qđ alicuiꝰ utilita¬
tis et grẽ putabat᷑. fit argenti contemplatioẽ.
uilissimũ: ⁊ rursũ auri contẽplatioẽ meritũ euanes¬
cit argenti: aurũ qͦ ipsũgẽmarũ collatione contẽ¬
nit᷑: et ipsaꝵ nichilominꝰ quamuisinsigniũ multitu¬

Expanded text:
tione distractis, unius tantum boni possessio locupletet bonorum innumerabilium venditorem. d illis tantis tamque innumeris bonis tam incomparabiliter praeponatur, ut spretis abjectisque omnibus solum debeat possideri? Nimirum illa pars optima, cujus magnificentiam ac perpetuitatem cum relicto susceptionis atque humanitatis officio Maria praelegisset; ita praedicatur a Domino: Martha, partem elegit, quae non auferetur ab ea . Una ergo et sola est contemplatio Dei, cui merito omnia jtum studia postponuntur. Et illa quidem omnia quae in apostolo Paulo fulsisse praediximus, non solum bona et utilia, verum etiam magna atque psicut, verbi gratia, stanni metallum, quod alicujus utilitatis et gratiae putabatur, fit argenti contemplatione vilissimum; et rursum auri comparatione meritum evannescit argenti, aurum quoque ipsum gemmarum collatione contemnitur, et ipsarum nihilominus quamvis insignium multitu
Abbreviated transcription (Latin):
tib inseratis. Quȩ enim genera peccatoꝵ istos
dieatis posse cõmitt̾e̾: quib si fuerint post
grãm baptismatis inuoluti. rursum ꝑ cotidia¬
nam xp̃i grãmliberent᷑: aut de qͦ mortis corpo¬
re apłs dixisse credendus ẽ quis me lib̾abit de
corpore mortis huiꝰ ⁊ gr̃ã dĩ ꝑ iłm xp̃m dñm
ritas compulit confiteri. ñ de illis capitabũ
criminũ membris. ꝑ que stipendiũ ȩc̃ne mor¬
tis acquirit᷑. idest homicidii. fornicationis.
adulterioꝵ. ebrictatis. furtoꝵ. atq rapina¬
rũ s de illo p̃dicto cui grã xp̃i cotidiana suc¬
currit corpore memorari: Quisqͥs enĩ pꝰ bap¬
tismũ et scientiam dei. millud mortis irruie¬
rit: sciat se ñ cotid̃iana grã xp̃i. idest facili
remissione quam mom̃tis singulis oxoratꝰ dñs
nr̃. errorib nrĩs donare consueuit: s aut diu¬
tina afflictione penitudinis: aut pęnali af¬

Expanded text:
tibus inseratis. Quae enim genera peccatorum istos tibus inseratis. Quae enim genera peccatorum istos dicitis posse committere, quibus si fuerint post gratiam baptismatis involuti, rursum per quotidianam Christi gratiam liberentur? Aut de quo mortis corpore Apostolus dixisse credendus est, Quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia Dei per Jesum ritas compulit confiteri, non de illis capitalium criminum membris, per quae stipendium aeternae mortis acquiritur, id est, homicidii, fornicationis, adulteriorum, ebrietatis, furtorum atque rapinarum; sed de illo praedicto, cui gratia Christi quotidiana succurrit, corpore memorari? Quisquis enim post baptismum et scientiam dei in illud mortis corpus inruerit, sciat se non cotidiana gratia Christi, id est facili remissione, quam momentis singulis exoratus dominus noster erroribus nostris donare consueuit, sed aut diuturna adflictione paenitudinis ac poenali d
Abbreviated transcription (Latin):
surã. hoc dicimus congruere posse ꝑsonis: s de
hispp̾e intelligi hoc debere censemus: qͥ post
dĩ grãm agnitionẽq ueritatis acarnalibꝰ se
uicus abstinere cupientes: antiqua adhuc con¬
suetudinem uelut naturali lege inm̃bris suisui¬
olentissime dominande. ad molitã passionũ
concupiscentiam ꝑtrahunt᷑. Vsus enĩ ac fre¬
quentia delinquendi. uelut lex esficit᷑ na¬
turalis: quȩ m̃ibris humanȩ fragilitatis inser¬
ta. affectus amimȩ nec dum plenis uirtutum
studiss eruditȩ s adhuc rudis et tenere ut ita
dixerim castitatis. captiuos rapit ad uicia: ac¬
morti eos antiqua lege subiciens: iugo pecca¬
ti dominantis addicit: non sinens eos bonũ
uos ipsi astruere. iamcȩpistis. in illoꝵ ꝑso¬
na qui omĩno peccatores st̃ hoc penitꝰ stare
nonposse: illis autemqͥ se a carnalib uicis
abstinere contendunt. ꝓpͥe conuenire: qͦs qm̃
ex peccatoꝵ iam numero segregatis: conse¬
quensẽ ut ctiã fideliũ atq scõꝵ paulatim cȩ¬

Expanded text:
nsuram, hoc dicimus congruere posse personis, sed de his proprie hoc intelligi debere censemus qui post Dei gratiam agnitionemque veritatis a carnalibus se vitiis abstinere cupientes, antiqua adhuc consuetudine velut naturali lege inolentissime dominante ad inolitam passionum concupiscentiam pertrahuntur. usus enim et frequentia delinquendi uelut lex efficitur naturalis, quae membris humanae infirmitatis inserta adfectus animae necdum plenis uirtutum studiis eruditae, sed adhuc rudis ac tenerae ut ita dixerim castitatis captiuos rapit ad uimorti eos antiqua lege subjiciens, jugo peccati dominantis addicit, non sinens eos bonum dem etiam vos ipsi astruere jam coepistis in illorum persona qui omnino peccatores sunt hoc penitus stare non posse, illis autem qui se a vitiis carnalibus abstinere contendunt proprie convenire. Quos quoniam a peccatorum jam numero segregastis, consequens est ut etiam fidelium atque sanctorum paulatim coe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficẽ non posse: s in illud qđ nolunt. qd̃q ode¬
runt malũ. idest cogitationũ motꝰ. et curã cor¬
poralium rerum semꝑ incidere. Exposicio illiꝰ¬
sententiȩ. Condelector legi dei scđm int̾iorẽ hoĩem. u¬
t condelectant᷑ quidem legidei scd̃m interio¬
rem hominẽ÷ qui uisibilia uniuersa tran
liam legem in m̃brissuis id est innat᷑a humane
conditionis insertam: quȩ repugnans legi
mentiscoꝵ et captiuũ ꝑtrahit sensũ uiolenta le¬
ge peccati: compellens scilicet eum relic̃to illo
principali bono. t̃rena cogitatione submitai.
Quȩ quamuis necessaria atq utilisuideat᷑. cũ
ac sugienda decernit᷑: quia ꝑeam qͦqͥ mͦ uel ad mo¬
dicum tempꝰ ab illiꝰ ꝑfectȩ beatitudmis gaudio
retrahunt᷑. Uere enim lex peccati ẽ quã huma¬
no generi p̃uaricatio sui induxit auctoris: pil¬
lius noxam in quo lata ẽ illa equissim rudicis
sententia. Maledicta tr̃a in oꝑib tuis: somas
et cribulos germinabit tͥ: et insudore uul

Expanded text:
ficere, sed in illud quod nolunt, quodque oderunt malum, id est, cogitationum motus et curam corporalium rerum semper incidere. Et condelectantur quidem legi Dei, secundum interiorem hominem t condelectantur quidem legi dei secundum interiorem hominem, qui uisibilia uniuersa transliam legem in membris suis, id est in natura humanae condicionis insertam, quae repugnans legi mentis eorum captiuum pertrahit sensum uiolenta lege peccati, conpellens scilicet eum relicto illo principali bono terrena cogitatione submitti. quae quamuis necessaria atque utilis uideatur, cuac fugienda decernitur, quia per eam quoquo modo uel ad modicum tempus ab illius perfectae beatitudinis gaudio retrahuntur. uere enim lex peccati est, quam humano generi praeuaricatio sui induxit auctoris, per illius noxam in quem lata est aequissimi iudicis illa sententia : maledicta terra in operibus tuis: spinas et tribulos germin
Abbreviated transcription (Latin):
etiam usq adultimũ uitȩ finẽ estib inuoludos:
etiam ipsas supplicationes suas offerre se sine co¬
gitationũ anxietate ñ posse. Exꝑtigͥ sc humanis
uirib desideratum finẽ obsistente carnis sarcina
bono scdm cordis sui desiderium posse comtngi.
s ab eius intuitu captiuos ad mundana transdu¬
ci: ad grãm dci qui impios iustificat conuolan¬

Expanded text:
etiam usque ad ultimum vitae finem aestibus involutos, etiam usque ad ultimum vitae finem aestibus involutos, etiam ipsas supplicationes suas offerre se sine cogitationum anxietate non posse: experti igitur se humanis viribus desideratum finem, obsistente carnis sarcina, bono secundum cordis sui desiderium posse conjungi, sed ab ejus intuitu captivos ad mundana transduci, ad gratiam Dei, quae impios justificat, convolan
Abbreviated transcription (Latin):
tes ignẽ accinẽti flaminis ambulate in lumine
ignis ur̃i: et inflaminis quas succendistis. &
iterũ. Qui incendit inquit maliciã: ꝑibit ab
ea. Cumgͦ semet ipsos cotidie sentiant sc̃i t̃rȩ
nȩ cogitationis pondere p̃grauatos. ab illa
mentis sublimitate decidere: et inuitos immou̾
etiam nescientes in lege peccati mortisq transdu¬
ci. atq ut cctera p̃termittam illis saltim quȩ su¬
ꝑius comp̃hendi. bonis quidẽ ac iustis. stam̃ t̾re¬
nis a conspectu deioꝑib auocari: habent pro¬
fecto ꝓ quib addm̃ iugiter ingemiscant: ha-¬
bent ꝓquib inueritate humiliati atq cõpun¬
cti. ñ uerbis tantũmꝰ. s affectu semecipsos ꝓnun¬
tient peccatores: et ueniam ꝓomĩb quȩ coti¬
die suꝑati fragilitate carnis incurrunt. a grã
domimiugit̾ postulantes. ueras penitendiȩ lacri¬
mas indesinenter effundant: quippe qͥ uideant
isdem ipsis se ꝓ quib continuo dolore uexati st̃.

Expanded text:
gnem accincti flammis, ambulate in lumine ignis uestri, et in flammis, quas succendistis, et iterum qui incendit, inquit, malitiam, peribit ab ea. Cum ergo semet ipsos cnae cogitationis pondere praegravatos, ab illa mentis sublimitate decedere et invitos, imo vero etiam nescientes in legera peccati mortisque transduci, atque, ut caetera praetermittam, illis saltem quae superius comprehendi, bonis quidem ac justis, sed tamen terrenis a conspectu Dei operibus revocari, habent profecto pro quibus ad Dominum jugiter ingemiscant, habent pro quibus in veritate humiliati atque compuncti non verbis tantummodo sed affectu semetipsos pronuntient peccatores et veniam pro omnibus quae quotidie, superati fragilitate carnis, incurrunt, ac gratiam Domini jugiter postulantes, veras poenitentiae lacrymas indesinenter effundant, quippe qui videant iisdem ipsis se pro quibus continuo dolore vexati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
satis congrue salomonis illud aptetͣ eloquiũ:
striunt me. s ñ dolui ⁊ et deluserunt me: ego
autẽ nesciui. E contra hii qui sũmã totiꝰ uolup¬
tatis et gaudii et beatitudinis suȩ. indiumarũ
ac sp̃alium rerũ tantũ contemplatione consti¬
tuunt: cum ab ea mintiuel paululũ uiolen¬
tis cogitationib abstrahuntur. uelut qdda
inse sacͥlegii genꝰ p̃senti penitudinis puimuñs
ultione: ac uilissimã creaturam ad quã sit de
tortus m̃tis intuitus creator suo se p̃tulisselugen¬
tes:⁊ pene dixerim impietatis sibi crim̃ asscri¬
bunt: et licet ad conspiciendam diumnȩ głȩ cla-¬
ritatẽ.oculos cordissui sũma alacritate conuer¬
tant. tam̃ etiam breuissimas carnaliũ cogita¬
tionum denebras ñ ferentes: qͥcqͥd ab illo uero
lumine m̃tis aspectũ retrahit. exsecrant᷑. Den
infundere: filioliinquit nolite diligere mundũ:
neq ea quȩ in mundo sunt. Siquisdiligit mundũ:

Expanded text:
satis congrue Salomonis illud aptetur eloquium: satis congrue Salomonis illud aptetur eloquium: feriunt me, sed non dolui: et delaaerant me, ego autem nesciui. E contra hi qui summam totius uoluptatis et gaudii et beatitudinis suae in diuinarum ae spiritalium rerum tantum contemplatione constituunt, eam ab ea inuiti uel paululum uiolentis cogitationibus abstrahuntur. uelut quoddam in w sacrilegii genus praesentis paenitudinis puniunt ultione, ae uilissimam crtortus mentis intuitus, Creatori suo se praetulisse lugentes, pene dixerim impietatis sibi crimen ascribunt; et licet ad conspiciendam divinae gloriae claritatem, oculos sui cordis summa alacritate convertant, tamen etiam brevissimas carnalium cogitationum tenebras non ferentes, quidquid ab illo vero lumine mentis aspectum retrahit, exsecrantur. Deninfundere: Filioli, inquit, nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt: si quis diligit mundum,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ intra nos aggestȩ sunt ñ uidemꝰ: nequaquã
salubri compunctione mordemͣ: nec peccatũ pu
tamꝰ. si sensum nrm int̾polauerit egritudo tri¬
sticiȩ: nec dolemꝰ uanȩ głe subtili suggestione
pulsati: nec de emissa tardius uel tepidius ora¬
tione. deflemꝰ : nec reputamus ad culpã cum
psallentib uel orantib nobis aliquid aliud qͣm
ipsa oratio uel psalmus occurrit: nec illud hor¬
remus: qd̃ multa quȩ loqui uel agere coram
hominib pudit. ñ crubescimꝰ uel adhoram
corde corde conciꝑe. qdđ diuino nouimꝰ patere
conspectui: nec pollutionẽ turpiũ sommoꝵ
larga fletuum ablutione purgamꝰ: nec luge¬
mus qđ inipsa elemosinȩ pietate. cum uel fr̃m sub
nistramꝰ. screnitatẽ nrẽ hylaritatis obnubilat
uaria cunctatio: nec feririullo nos credimus
detrim̃to. cum derelicta memoria der ea quȩ suts
temporalia atq corporea cogitamꝰ : ita tit nob̃

Expanded text:
quae intra nos aggestae sunt non videmus, nequaquam quae intra nos aggestae sunt non videmus, nequaquam salubri compunctione mordemur, si sensum nostrum interpellaverit aegritudo tristitiae, nec dolemus vanae gloriae subtili suggestione pulsati, nec de emissa tardius vel tepidius oratione deflemus, psallentibus uel orantibus nobis aliquid aliud quam ipsa oratio uel psalmus occurrerit, nec illud horremus, quod multa, quae uel loqui uel agere coram hominibus pudet, non erubescimus uel ad horam corde concipere, quod diuino nouimus patere conspectui, nec pollutionem turpium somniorum larga fletuum ablutione purgamus, nec lugemus quod in ipsa elemosynae pietate, cum uel fratrum nnistramus, serenitatem nostrae hilaritatis obnubilat auara cunctatio, nec feriri -nos ullo credimus detrimento, cum derelicta memoria dei ea quae sunt temporalia atque corrupta cogitamus, ita ut nobis
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ omniũ salutẽ ec̃ quã meã. Bonũg̾ hoc scĩ¬
mũ. id est conspectu dĩfrui et xp̃o iugit̃ inhe¬
rere. ut ꝑfecte apłs possit adipisci: dissolui
optat corpore. qđ̃ caducum & multũ fragilita¬
tis suȩ necessitatib impeditum. ñ potest axp̃i
consortio ñ auelli. Impossibile ẽ enĩ etiã m̃tẽ
quȩ tam crebris distendit᷑curis: tam uariis
tam molestis angorib p̃pedit᷑: diumo frui
semꝑ intuitu. Quod enimtam ꝑtinax scõꝵ
studiũ qd̾ tam arduum potest eẽ ꝓpositũ:
cui ñ aliqͣndo ille uersutus insidiator illudat: Quis
ita solitudinis secreta sectatus ẽ uniu̾soꝵ q mor¬
taliũ consortia declinaiiit: ut nunquã eogita¬
tionib suꝑfluis laberet᷑⁊ et intuiturerũ uł oceu¬
patione actut̃ t̾renorum ab illa quȩ uere bona
et sola ẽ. contemplatione dccidrit: Qis tantum
sp̃e unquã potiit retinere feruorẽ ⁊ ut ñ inter¬
dum lubricis cogitationib aut etiam corporis¬

Expanded text:
. Bonum ergo hoc summum id est, Dei conspectu frui, et Christo jugiter inhaerere ut perfecte Apostolus possit adipisci, dissolvi optat a corpore , quod caducum et multis fragilitatis suae necessitatibus impeditum non potest a Christi consortio non avelli. Impossibile est enim etiam menti quae tam crebris curis distenditur, tam molestis, tam variis angoribus praepeditur, divino frui semper intuitu. Quod enim tam pertinax sanctorum studium, quod tam arduum potest esse propositum, cui non aliquando ille versutus insidiator illudat? Quis ita solitudinis secreta sectatus, universorum mortalium consortia declinavit, ut numquam cogitationibpatione actuum terrenorum ab illa, quae vere sola et bona est, Dei contemplatione decederet? Quis tantum spiritus unquam potuerit retinere fervorem, ut non interdum lubricis cogitationibus ab ipsa quo
Abbreviated transcription (Latin):
adima tendendo. nob̃ ipsis consciscimꝰ mordem:
immo ipsa declinatio. mors efficit᷑ declinanti. Ne
cniminquit eis. qm̃ recesscrunt a me: uastabun¬
tur. qm̃ p̃uaricati sunt inme. Et iterũ. Ue eis
cũ recessero abeis. Arguet nanq te maliciatua:
et auersio tua merepabit te. Scito et uide: qͥa
malũ et amarũi ẽ requisisse te dñm dm̃ tuum.

Expanded text:
ad ima tendendo nobis ipsi consciscimus mortem, ad ima tendendo nobis ipsi consciscimus mortem, immo ipsa declinatio mors efficitur declinanti. uae enim inquit eis, quoniam recesserunt a me: uastabuntur, quoniam praeuaricati sunt in me, et iterum: uae eis cum recessero ab eis. arguet namque te malitia tua, et auersio tua increpabit te. scito, et uide quam malum et amarum est reliquisse
Abbreviated transcription (Latin):
deistabilit᷑ retmentes. quasi ꝑ extentas in sub¬
lumc lineas suspenso ferunt᷑ incessu: schoe nobates
quos uulgo funãbulos uocant. dixerim compa¬
randos: qui sũmã suȩ salutis ac uitȩ in angustis¬
simo fumetili illius tramite collocantes: atro¬
cissimã se mortẽ ꝓtinus incursuros ẽc̃ ñ ambi¬
gunt: si uel oxigua pes coꝵ titubadione deuiaue¬
rit: aut modũ illiꝰ salutaris directionis exces¬
serit. Qui dum arte mirifica aerios gressus per
inania moliunt᷑ ⁊ si illam angustiorem uesti¬
gio semitam. ñ cauta atq sollicita moderatione
seruauerint: t̾ra quȩ om̃ib uelut naturalis ẽ
basis. et solidissimũ cunctis ac dutissimũ firma¬
mentũ:⁊ fit illis p̃sens ac manifesta ꝑnicies: ñ qr
illiꝰ natura mutet᷑: s quia illi ad eã p̃cipiti car¬
nis pondere dilabant᷑. Ita etiam illa indefessa dĩ
bonitas immutabilisq substantia. ipsa qͥdẽ ne¬
minẽ ledit: s nos declinando a summis atq

Expanded text:
retinentes quasi per extentas in sublime lineas suspenso feruntur incessu, schoenobatis, quos uulgo funambulos uocant, dixerim conparandos, qui summam suae salutis ac uitae in angustissimo funiculi illius tramite conlocantes atrocissimam se mortem protinus incursurog esse non ambigunt, si uel exigua pes eorum titubatione deuiauerit aut modum illius salutaris directionis excesserit. qui dum arte mirifica aSrios gressus per inania moliuntur, si illam angustiorem uestigio semitam non cauta atque sollicita moderatione seruauerint, terra, quae omnibus uelut naturalis est basis et solidissimum cunctis ac tutissimum fundamentum, fit illis praesens ac manifesta pernicies, non quia illius natura mutetur, sed quia illi ad eam praecipiti carnis pondere delabuntur. ita etiam indefessa illa dei bonitas inmutabilisque substantia ipsa quidem neminem laedit, sed nos declinando a summis atque
Abbreviated transcription (Latin):
attollere. Et dixit ei senex. Nunqͥd de meis ac¬
tibus comperisti: Illos debueras intueri.
assumere: Nescis quia mulier es. et ñ debes
exire quoquam: An ut rediens romanrante
ut fiat mare ꝑuium. ad me uenientiũ femi
narũ: Illa autẽ dixit. Siuoluerit me deus
reuerti romam: non ꝑmitto aliquẽ uenire
huc: sed ora prome. et memor mei esto sẽꝑ.
Ills autem respondens: dixit ei. Oro deum:
ut deleat memoriam cui de corde meo. Que
audiens hec: egressa est turbata. Et cũ uenis¬
set in ciuitatem: pre tristicia febricitare cepit.
Et renunciatum ẽ archiepiscopo quia infir¬
maretur: et uenit ut consolaret᷑ eam. inter¬
rogans quid haberet. Illa dixit ei. Utinam ñ
ꝑuenissem hic. Dixi enim seni. memor mei
esto: et dixit michi. Oro deum meũ: ut delea¬
tur memoria tui de corde meo. Et ecce ꝓpt̃
hoc pre tristicia morior. Et dixit ei archiep̃s.
Neseis quia mulier es. et iniicus ꝑmulie¬
res scõs uiros impugnat:. Ppterea hȩc dix̃

Expanded text:
attollere. Dicit ei senex: Si quid de meis actibus comperisti, hoc debueras intueri. assumere? Nescis quia mulier es, et non debes exire quoquam? An ut vadas Romam, et et facias mare viam mulierum venientium ad me? Illa autem dixit: Si voluerit me Deus reverti Romam, non permitto aliquam venire huc. Sed ora pro me, et memor esto mei semper. Ille autem respondens dixit ei: Ora Deum ut deleat memoriam tui de corde meo. Quae audiens haec, egressa est turbata. Et cum venisset in civitatem, prae tristitia febrire coepit. Et nuntiatum est archiepiscopo quia infirmaretur; et venit eam consolari, interrogans quid haberet. Illa autem dixit ei: Utinam non pervenissem huc! dixi enim seni: Memor esto mei. Et dixit mihi: Ora Deum ut deleatur memoria tui de corde meo, et ecce ego ipsa prae tristitia morior. Et dixit ei archiepiscopus: Nescis quia mulier es, et inimicus per mulieres sanctos viros impugnat? Propterea hoc dixit
Abbreviated transcription (Latin):
edente abbate arsenio aliquando
diuesualde et timens dm̃. ut uideret eũ.
Et suscepit eam theophilus archiepiscopꝰ
abiens: rogabat eũ dicens. Aliqua matrona
uenit de roma: et uult te uidere. Senex uero:
non acquieuit ut ueniret ad eum. Cum ergo
hȩc renunciata fuissent supradictȩ matro¬
ne: iussit sterni animalia dicens. Credo in
dm̃: quia uidebo illum. Sunt enim et in¬
nr̃a ciuitate multi homines: s egouem ꝓpħã¬

Expanded text:
dem abbate Arsenio aliquando dives valde, et timens Deum, ut videret eum, et suscepit eam Theophilus archiepiscopus. abiens ad eum rogavit, dicens: Aliqua matrona venit de Roma, et vult videre te. Senex vero non acquievit ut veniret ad eum. Cum ergo haec renuntiata fuissent supradictae matronae, jussit sterni animalia, dicens: Credo in Deum, quia videbo eum. Sunt enim et in civitate nostra multi homines; sed ego ve
Abbreviated transcription (Latin):
III. Obiectio quẽad modũ gentiles absꝙ grã dĩ castimoni¬
am habuisse dicant᷑.¬
U. Responsio de philophoꝵ imarginaria castitate.
ui. Qđ sinc grã dci nullos industriosconatꝰ exeqͥ ualeamꝰ¬
UII. De pͥncipali ꝓposito dci. ⁊ continentia cotidiana.¬
UIII. De grã dei et arbitrii libertate¬
uiiii. De uirtute bona. ⁊ uoluntatis nr̃ẽ. et grẽ dei.¬
X. De liberi arbitrii libertate.¬
xi. Utrum bonã uoluntatt̃ ñãm sequat᷑. anp̃cedãt grãdĩ
xiiii. Qđ temptationib suis ds̃ uirtutt̃ humam exꝑiat᷑ arbitrii.
XU.De multiplici uocationum grã.¬
xui. De gradĩ eo qd̾ humanȩ fidei transc
xuiii. Definitio patrũ. eo qd̾ arbitriũ ad saluandũ ñ sit idoncũ.

Expanded text:
. Obiectio, quemadmodum gentiles absque gratia dei castimoni. Obiectio, quemadmodum gentiles absque gratia dei castimoniam habuisse dicantur. Responsio de philosophorum imaginaria castitate. Quod sine gratia dei nullos industrios conatus exsequi ualeamus. De principali proposito dei et prouidentia cotidiana. De gratia dei et arbitrii libertate. De uirtute bonae uoluntatis nostrae et gratiae dei. De liberi arbitrii infirmitate. Vtrum bonam uoluntatem nostram sequatur an praecedat gratia  temptationibus suis deus uirtutem humani experiatur arbitrii De multiplici uocationum gratia. De gratia dei, eo quod humanae fidei transceei. Definitio patrum, eo quod arbitrium ad saluandum non sit idoneum.
Abbreviated transcription (Latin):
tus tamen sum. abstudiosis ac spiritalib uiris. agno¬
scenda pariter. ac ꝓbanda. Tantum nanq inter ho¬
minẽ distat. et hominẽ. quantũ. & illa ad quȩ an¬
mi eoꝵ tendit intentio. ab inuicẽ disparantur: id
quat᷑: et ubi ego sum. illic et minister ms̃ erit. Et
iterũ. Ubi ẽ thesaurus tuus: ibi et cor tuũerit.
Hucusq beatus cheremon de castitatis ꝑfectione disse¬
ruit: admirabilemq doctrinam sublunissimȩ pu¬
ritatis tali sermone conclusit: suadens stupentibꝰ
atq anxiis nobis. ut quia iam nocas pars maior
effluxerat: tradita quieti paululũ membra na¬
turali soporis cibo minime fraudaremꝰ: ne lan¬
guens torpore corporis sui etiam mens uigorẽ
II. Int̾rogatio qͣre ñ merita uirtutũ lib̾antis industriȩ
deputentur.¬
II. Responsio qd̃ sine adiutorio dĩ. ñ solũ ꝑfectio castiatis.
sed omnino nichil boni ꝑfici possit.¬

Expanded text:
tus tamen sum a studiosis ac spiritalibus uiris agnotus tamen sum a studiosis ac spiritalibus uiris agnoscenda pariter ac probanda. tantum namque inter hominem distat et hominem, quantum et illa ad quae animi eorum tendit intentio ab inuicem disparantur, id quatur, et ubi sum ego, illic et minister meus erit, et iterum: ubi est thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum. Hnc usque beatus Chaeremon de castitatis perfectione disseruit admirabilemque doctrinam sublimissimae puritatis tali sermone conclusit, suadens stupentibus atque anxiis nobis, ut, quia iam noctis pars maior effluxerat, tradita quieti paaialam membra naturali soporis cibo minime fraudaremguens torpore corporis sui etiam mens vigorem Interrogatio, quare non merita uirtutum laborantis industriae deputentur. Responsio, quod sine adiutorio dei non solum perfectio castitatis, sed omnino nihil boni perfici possit
Abbreviated transcription (Latin):
sidio paululũ denudati. tamdiu illis quas ddiui¬
na uirtus extinx erat passionib. oppͥmant᷑:. qͣm¬
diu exꝑientia docente cognoscant. se uirib atq
industria sua. puritatis bonũ obtinere ñ posse.
Et ut disputationẽ nrãm de fine plenissimȩ castita¬
tis. longa lucubratione confeccam breuittr conclu¬
damꝰ in unũ. omĩa quȩ copiose sparsimq digesta
sunt colligentes: hȩc est consũmatio castitatis. ut
uigilantẽ monachũ oblectatio libidins nulla ꝑ¬
stringat: ut quiescentẽ somnioꝵ ñ fallat illtisio.
s cũ dormienti tantũ ꝑsopitȩ mentis incuriam
cõmotio carnis obrepserit. quc̃ ad modũ sine ulla
ditillatione uoluptatis excitata ẽ: ita etiã sine ul¬
lo pruritu corporis conquiescat. Hec de castitatis
fine quantũ potuimus: ñ uerbis s exꝑientia magi¬
strante digessimꝰ. Quȩ licet a desidiosis ac negligen¬
tibus. arbitrer impossibilia forsitan udicanda: cer¬

Expanded text:
sidio paululum denudati tamdiu illis quas diuisidio paululum denudati tamdiu illis quas diuina uirtus extinxerat passionibus opprimantur, quamdiu experientia docente cognoscant se uiribus atque industria sua puritatis bonum obtinere non posse. et ut disputationem nostram de fine plenissimae castitatis longa lucubratione confectam breuiter concludamus in unum omnia quae copiose sparsimque digesta sunt colligentes, haec est consummatio castitatis, ut uigilantem monachum oblectatio libidinis nulla perstringat, ut quiescentem somniorum non fallat inlusio, sed cum dormienti tantum per sopitae mentis incuriam conmotio carnis obrepserit, quemadmodum sine ulla titillatione uoluptatis excita est, ita etiam sine ullo pruritu corporis conquiescat. haec de castitatis fine, quantum potuimus, non uerbis, sed experientia magistrante digessimus. quae licet a desidiosis ac neglegentibus arbitrer inpossibilia forsitan iudicanda, cer
Abbreviated transcription (Latin):
inueritate conceꝑit. nisi ans edificauerit domũ.
inuanũ laborauerunt qui ȩdificant eã: seqͥtur.
ut nec de puritatis suȩ meritis extollat᷑: intelli¬
gens eã se ñ sua diligentia. s dñi miscdia conse¬
quutũ: nec contra alios immiti rigore mouea¬
tur. sciens humanam nichil ẽc̃ uirtutẽ. si cã uirtꝰ di¬
uina non adiunauerit.
Iroinde unicuiq nr̃m aduersus sp̃m fornicationis
totis uirib desudanti uictoria singłaris ẽ: de me¬
rito conatꝰ sui. remediũ ñ sperare. Quȩ fides licet fa¬
cilis ac planaom̃ĩb uideat᷑: tam difficile ab incipien¬
tib quam ipsiꝰ castitatis ꝑfectio possidet᷑. Nam cũ eis
uel particula puritatis adriserit: continuo incon¬
scientiȩ suȩ secretiselatione quadã subtilit illaben¬
te sibimet blandiunt᷑: credentesq cã se diligentiȩ
suȩ studio consecutos: necesse ẽ. ut suꝑno illo p̃¬

Expanded text:
ia ueritate conceperit: nisi dominus aedificauerit domum, ia ueritate conceperit: nisi dominus aedificauerit domum, ia uanum laborauerunt qui aedificant eam, sequitur ut nec de puritatis suae meritis extollatur, intellegens eam se non sua diligentia, sed domini misericordia consecutum, nec contra alios inmiti rigore moueatur, sciens humanam nihil esse uirtutem, si eam uirtus diuina non iuuerit. roinde unicuique nostrum aduersus spiritum fornicationis totis uiribus deendanti uictoria singularis est de merito conatus sui remedium non sperare. quae fides licet facilis ac plana omnibus uideatur, tamen tam difficile ab incipientibus quam ipsius castitatis perfectio possidetur. nam cum eis uel particula puritatis adriserit, continuo in conscientiae suae secretis elatione quadam subtiliter inlabente sibimet blandiuntur, credentesque eam se diligentiae suae studio consecutos necesse est ut superno illo prae
Abbreviated transcription (Latin):
uel tardiꝰ app̃hendi. Rationẽ tamen obseruantiȩ.
et temporis modũ. intra quẽ eiꝰ possibilitas agno¬
scatur: constantissime possumus p̃fiire. Quisqͥs gͥ
extrac̾tus a cunctis confabulationib ociosis.: ⁊ mor¬
tificatus ab ommiira. a sollicitudine curaq munda¬
na. duob tantũ parimatiis fucrit cotidiana refe¬
ctione content᷑⁊ et aquȩ satietatt subtracta quiecẽ
somm. trium. siue ut alii statucrunt quatuor ho¬
rarũ spatio terminarit: nec tam̃laboꝵ. aut con¬
tinentie huiꝰ merito. s miseratione dnĩ eam se cre¬
diderit adepturum: quia sine hac fide. uana ẽ om¬
nis humani laboris intentio: ñ ampliꝰ quã sex m̃¬
sib ꝑfectionis istius uirdutẽ impossibilẽ sibi ñ eẽ
cognoscit. Euidens tamen ẽ iam proximȩ purita¬
tis inditiũ: inciꝑe eam de ꝓprii laboris industria
nonsꝑare. Si enimium uersiculi illiꝰ unusqͥsq

Expanded text:
uel tardins adprehendi. rationem tamen obseruantiae uel tardins adprehendi. rationem tamen obseruantiae et temporis modum, intra quem eius possibilitas agnoscatur, constantissime possumus praefinire. quisquis igitur extractus a cunctis confabulationibus otiosis et mortificatus ab omni ira ac sollicitudine curaque mundana duobus tantum paxamatiis fuerit cotidiana refectione contentus, et aquae satietate subtracta quietem somni trium sine at alii statuerunt quattuor horarum spatio terminarit, nec tamen laborum aut continentiae huius merito, sed miseratione domini eam se crediderit adepturum, quia sine hac fide uana eet omnis humani laboris intentio, non amplius quam sex mensibus perfectionem istius inpossibilem sibi non esse cognoscet. euidens tamen est iam proximae puritatis indicium incipere cum de proprii laboris industria non sperare. si enim mm uersiculi illius unusquisque