comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur: et sopore somni deprimitur.
ue enim ad bonũ uouit redire
& uoluptatum fascib nonsinitur: iste
melius eligit iugilare: s soporis torpore
tenetur. Abono indeterius lapsos supra
carbones frigidos fieri ngriores: quia
ꝑ torporem mentis. ab igne caritatis
dei extincti sunt: & ꝑ mundi appetitũ
lucesuꝑnȩ illuminationis priuati:
nigredine peccatorum fuscantur. Qui¬
dam intentionem bonȩ oꝑationis me¬
tu extingunt in opiȩ: nec ꝑmittuntur
infiria mente desidãta ꝑficere: et cũ
indigere in mundo met̾uunt: a gła
suꝑna semet ipsos abscidunt. Multis
consiliorum argumentis insidiatur
eis diabolus in adquirendo plurima:
qui in paucis & modicis deuouerant
esse contenti. Opponit igitur in eorũ
adet habere plura. unde sibi egenisq
sufficiant: quatinus his blandimentis
intentionem bone deuotionis subuer¬
tat. atq in terrenis lucris deceptam
mentem reducat. Multis argumentis
insidiatur diabolus eis quirenuntiass

Expanded text:
tur, et sopore somni deprimitur. tur, et sopore somni deprimitur. Ille enim ad bonum novit redire, et voluptatum facibus non sinitur. Iste melius eligit vigilare, sed soporis torpore tenetur. 5. A bono in deterius lapsos supra carbones frigidos fieri nigriores, quia per torporem mentis ab igne charitatis Dei exstincti sunt, et, per mundi appetitum a luce supernae illuminationis privati, nigredine peccatorum fuscantur. 6. Quidam intentionem bonae operationis metu exstinguunt inopiae, nec permittuntur infirma mente desiderata perficere; et cum indigere in mundo metuunt, a gloria superna semetipsos abscindunt. 7. Multis consiliorum argumentis insidiatur eis diabolus in acquirendo plurima qui paucis et modicis voverant esse contenti. Opponit igitur in eorum adet habere plura, unde sibi egenisque sufficiat, quatenus his blandimentis intentionem bonae devotionis subvertat, atque in terrenis lucris deceptam mentem reducat. 8. Multis argumentis insidiatur diabolus eis qui renuntiant
Abbreviated transcription (Latin):
dei gestantes. Nam sicut ille
pignorum affectib a recto itinere
minime digresse sunt: ita & uir
mundo renuntians. parentele
optentu non debet a bono prepe¬
conuolare ad grãm dei. s
timent carere oblectamen¬
tis mundi. Prouocat quidẽ
eos amor xꝑi. sed reuocat eos cupi¬
ditas scłi. Qui ꝓinde obliuiscun¬
tur uoti: quia capiuntur illece¬
bris uanitatis. Quecumq mens
ꝓcellis huiꝰ mundi inuolueris: lig¬
num conscende crucis: ut a mari
idest a tempestate huiꝰ scłi lib̾eris.
Nam nullus te a lacu mortis hu¬
manȩ saluabit: nisi xꝑc eruerit.
Qui scło huic renuntiare disposu¬
it: transgressionis reatu astringi¬
tur: si uotum mutauerit. Atrocit᷑
enim in discussione diumni iudicii
arguendi sunt: qui quod ꝓfessio¬
ne spoponderant. implere oꝑe
contempserunt. Mirabiliter com¬
paratur similitudo a uoluptatib
mundi conanti redire ad dm̃ re¬
tinentib eum cupiditatib scłi.
ei qui dormitans exfurgere cona¬

Expanded text:
Dei gestantes. Nam sicut illae Dei gestantes. Nam sicut illae pignerum affectibus a recto itinere minime digressae sunt, ita et vir mundo renuntians, parentelae obtentu non debet a bono praepeconvolare ad gratiam Dei, sed timent carere oblectamentis mundi. Provocat quidem eos amor Christi, sed revocat cupiditas saeculi. Qui proinde obliviscuntur voti, quia capiuntur illecebris vanitatis. 2. Quaecunque mens procellis mundi hujus involveris, lignum conscende crucis, ut a mari, id est, tempestate hujus saeculi libereris. Nam nullus te a lacu mortis humanae salvabit, nisi Christus eruerit. 3. Qui saeculo renuntiare disposuit, transgressionis reatu astringitur, si votum mutaverit. Atrociter enim in discussione divini judicii arguendi sunt, qui, quod professione spoponderant, implere opere contempserunt. 4. Mirabiliter comparatur similitudo a voluptatibus mundi conanti redire ad Deum, retinentibus eum cupiditatibus saeculi, ei qui dormitans exsurgere cona
Abbreviated transcription (Latin):
torpor eorum qui deo uacare uolen¬
tes. & mundo renuntiant. et curas
curas ꝓprias asꝑnantur: sed dum
ꝓpinquorum utilitates ꝓcurant: a
dei amore se separant. Uir sꝑitalis
ita ꝓdesse debet sue ꝓpinquitati:
ut dum illis grãm carnis prestare
declinet. Multi enim monachors
amore parentum. non solum ter¬
renis curis: sed etiam forensib iur¬
temꝑali salute. suas anmas per¬
diderunt. Int̾dũ ordinata discre¬
tio est: dum negatur ꝓximo quod
prestatur extraneo: ut noueris non
ri carnalitatis affectum. Parentib
enim carnaliter prestatur: quod¬
pie extraneis impenditur. Sicut
nr̃a nobis non odienda est anima
sed eius carnales otlio debemus af
fectus habere: ita nec parentes odio
a nobis habendi sunt: sed eorum
impedimenta. que nos ab itinere
recto prepediunt: dum tamen
dñs ita precipit. a nobis paren¬
tes odisse: sicut & animas nras.
Figuram scõrum uirorum renun¬
tiantium scło: uaccas designare

Expanded text:
eorum tepor qui, Deo vacare voleneorum tepor qui, Deo vacare volentes, et mundo renuntiant, et curas proprias aspernantur; sed dum propinquorum utilitates procurant, a Dei amore se separant. 4. Vir spiritualis ita prodesse debet suae propinquitati, ut dum illis gratiam carnis praestare  nequaquam declinet. Multi enim monachorum amore parentum non solum terrenis curis, sed etiam forensibus jurtemporali salute animas suas perdunt. 5. Interdum ordinata discretio est, dum negatur proximo quod praestatur extraneo, ut noveris, non ri carnalitatis affectum. Proximis enim carnaliter praestatur, quod extraneis pie impenditur. 6. Sicut nostra nobis non odienda est anima, sed ejus carnales affectus odio debemus habere, ita nec parentes odio a nobis habendi sunt, sed eorum impedimenta, quae nos ab itinere recto praepediunt, dum tamen Dominus ita praecipiat nobis parentes odire, sicut et animas nostras. 7. Figuram sanctorum virorum renuntiantium saeculo vaccas designasse
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑ torporem ea que bona sunt agimꝰ.
Dei seruum sine int̾missione legere. orare.
& oꝑari oportet: ne forte mentem otio
deditam sp̃c fornicationis subripiat.
Cedit enĩ labori uoluptas: animum
aut uacantem cito preoccupat. Con¬
tuere salomonem ꝑ otium multis for¬
nicationib inuolutum: & ꝑ fornicatio¬
nis uicia usq in idolatriam lapsum.
& tamen curis rerum familiariũ
implicantur: quanto se rerum
studiis occupant: tanto diuinȩ seip
terrenis parere curis & diuinis exercere
student: utrumq complecti simul
non ualent. Nam duas curas parit᷑
inesse pecꝰtori humano non posse: et
duob seruientem dominis uni place¬
re difficile est. Nisi prius a secretiorib
cordis expellatur importuna scłaruim
raultitudo curarum: anima que in¬
trinsecus iacet nequaquã resurget.
Nam dum se ꝑ uniuersas scł̃i cogitati¬
ones spargit: ad considerationem
sui se nullatenus colligit. Arguitur

Expanded text:
si per torporem ea quae bona sunt agimus. 5. si per torporem ea quae bona sunt agimus. 5. Dei servum sine intermissione legere, orare et operari oportet, ne forte mentem otio deditam spiritus fornicationis subripiat. Cedit enim labori voluptas, animum autem vacantem cito praeoccupat. Contuere Salomonem per otium multis fornicationibus involutum, et per fornicationis vitium usque in idololatriam lapsum.untiant, et tamen curis rerum familiarium implicantur, quanto se rerum studiis occupant, tanto a charitate dterrenis 308 parere curis et divinis exerceri student, utrumque complecti simul non valent. Nam duas curas pariter inesse pectori humano non posse; et duobus servientem dominis, utrique placere difficile est. 2. Nisi prius a secretioribus cordis expellatur importuna saecularium multitudo curarum, anima, quae intrinsecus jacet, nequaquam resurget. Nam dum se per innumeras saeculi cogitationes spargit, ad considerationem sui se nullatenus colligit. 3. Arguitur
Abbreviated transcription (Latin):
litas: summũ eiꝰ uiciũ suꝑbia est.
quando se minimum existimauerit: etiã
cum maiora uirtutum oꝑd gesserit. Qui
mundum deserunt. & tamen uirtutes
preceptorum sine cordis humilitate sequiuss:
isti quasi de excelso grauiꝰ corruunt: qr
deterius ꝑ uirtutum elationem deiciss.
quã ꝑ uicia ꝓlabi potuerunt. Omnis
dei seruus de suis meritis non debet extol¬
li: dum posse uideat ex inferiorib siuis
prelatiores alios fieri. Nouerit aut̃
tatem non suꝑbiat: & ꝑ utilem merorẽ
cor ad lasciuiam non dissoluat. Deiser¬
uis dum bonum aliquod opus agit:
utrum ei ad boni retributionem ꝑti¬
neat quod facit incertus est: ne forte
discissione celestis iuidicis reus pensetur.⁊
& inhis que dĩ sunt negligenter. aut
suꝑbe aliquid operasse inueniatur.
Ideoq ꝓpter hoc ipsum tristis merensq
efficitur: atq indesinenter turbatur.:
reminiscens ꝓculdubio scriptum esse.
Maledictus: qui facit opus domini negli¬
genter. Nam ueraciter condempnamur.

Expanded text:
litas, summum vitium ejus superbia est. quando se minimum existimaverit, etiam cum majora virtutum opera gesserit. 2. Qui mundum deserunt, et tamen virtutes praeceptorum sine cordis humilitate sequuntur, isti quasi de excelso gravius corruunt, quia deterius per virtutum elationem dejiciuntur, quam per vitia prolabi potuerunt. 3. Omnis Dei servus de suis meritis non debet attolli, dum posse videat ex inferioribus sibi praelatiores alios fieri. Noverit autemtatem non superbiat, ut per utilem moerorem cor ad lasciviam non dissolvat. 4. Dei servus dum bonum aliquod opus agit, utrum ei ad boni remunerationem pertineant quae facit, incertus est, ne forte discussione coelestis Judicis reus pensetur, et in his quae Dei sunt negligenter aut superbe aliquid operasse inveniatur. Ideoque pro hoc ipso tristis moerensque efficitur, atque indesinenter turbatur, reminiscens procul dubio scriptum esse: Maledictus qui facit opus Dei negligenter . Nam veraciter condemnamur,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ quia longe positꝰ erat: ego qͥdẽ
ñ uidu: s tamen ut arbitror hȩc
in ulo uere p̃uih. Qđ si ñ ẽ ita. nũ¬
quid tam̃ factũ putatur sine causaͤ.
Et ꝓpt̃ ea gestũ ẽ. ut in eo mundiciã
cordis feditas illa seruaret. ne hanc
callidus hostis in anis głȩ macła
fecdaret: sic̃ paulus ne de magni¬
tudine reualationũ tumeret.
stimulũ carnis accepit. Sit itaq
horũ qdlibet. aut certe si ñ fuerit.
nũqͥd tam̃ qđ extremũ positurꝰ
sũ. uerũ ñ erit: Werũ ñ ẽ om̃inoͤ
Uerũ ẽ qͦd dico ñ ẽẽ colluuionem¬

Expanded text:
Quem quia longe positus ego quidem Quem quia longe positus ego quidem non vidi, sed tamen ut arbitror haec in illo vere praevidi. Quod si non est ita, nunquid tamen factum putatur sine causa? Est praeterea gestum, ut in eo munditiam cordis foeditas illa servaret, ne hanc callidus hostis inanis gloriae macula foedaret, sicuti Paulus, ne de magnitudine revelationum tumeret, stimulum carnis accepit . Sit itaque horum quodlibet, aut certe si non fuerit, nunquid tamen extremum, si positurus sum, verum non erit? Verum est omnino, verum e
Abbreviated transcription (Latin):
uigilanti studio attende quȩ dico.
et me adhuc magis stupenda nar¬
rantẽ fidẽ p̃beto: eiꝰdã relatione
nuꝑ cognouii qđ dico. Uir qͥdã
religiosus. atq in monachico habi¬
tu constitutus. tunc nr̃o nc̃ temꝑe
antiqui hostis ẽ inaudita temp¬
tatione pulsatꝰ. ita ut idem ma¬
lignꝰ spc̃ uestim̃torũ eꝰ particłas
extra illũ etiã imcõpositas. immun¬
da colluiione crebriꝰ fedaret. Que
u tantũ erat horrida. fetida. et
noxia: ut pars uestiũ quã tetigis¬
¶ set
nulli deinceps esset usui apta. quã¬
quã finsset abluta. De quo cũ int̾¬
rogatꝰ fuissem. cur om̃iꝑs d̾s talẽ
u̾suto hosti serpenti potestatẽ in eũ
decłit respondi: ut cordis eꝰ immun¬
diciam foris ostendẽt. qđ numquã
in exteriori habitu fecisset. nͥ intͥorẽ
omnino corrupisset. scilicet aut in¬
fidelitate. et blasphemia: aut certe
inani et uana gła. Sepiꝰ qͥppe intꝰ
in corde foras ꝑ uestim̃ta manauit.

Expanded text:
vigilanti studio attende quae dico, vigilanti studio attende quae dico, et mihi adhuc magis stupenda narranti fidem praebeto. Cujusdam relatione nuper cognovi quod dico. Vir quidam religiosus atque in monastico habitu constitutus, nostro nunc tempore antiqui hostis est inaudita tentatione pulsatus, ita ut idem malignus spiritus vestimentorum ejus particulas extra illum etiam incompositas immunda colluvione crebrius foedaret. Quae in tantum erat horrenda, fetida et noxia, ut pars vestium quam tetigisset, nulli deinceps esset usui apta, quanquam fuisset abluta. De quo cum interrogatus fuissem cur omnipotens Deus talem versuto serpenti potestatem in eum dederit, respondi ut cordis ejus immunditiam foris ostenderet: quod nunquam in exteriori habitu fecisset, nisi interiorem omnino corrupisset aut infidelitate et blasphemia, aut certe inani et vana gloria. Sanies quippe intus in corde foras per vestimenta fluit.
Abbreviated transcription (Latin):
diligunt eũ. Ad hanc felicitatẽ
multis scłi diuiciis constipatus
dauid anhelabat. cũ diceret. Qid
suꝑ t̾rã: Multis regaliũ dapib
habundans: dicebat. Saciabor
dũ manifestabitur gła tua. tt¬
rursũ. Sitiuit anima mea: ad
apparebo ante faciẽ di : Rursũq¬
Heu me qđ incolatꝰ meus ꝓlongat᷑
is ita decursis. quãquã multa
p̃tmiserĩ. tam̃ ut mͥ uidet᷑. hostis
nr̃i fortia castra monstraui. qͥbus
pie uiuentes in xꝑo iħu ñ desinit
impugnare. S nec his contentus.
adalia conu̾tit᷑ argum̃ta. dũ qͥb¬
dam in somniis sepius uera ꝓnun¬
tiat. ut eos quandoq ad falsitatẽ
ꝑtrahat. cũ dormientes ante horã.
uł tempꝰ excitat. ut eos uigiliarũ
temꝑe somno grauissimo depͥmat.
cũ psallentes. atq orantes sibilis
stridorib. latratib diu̾sis et incon¬
ditis uocib. iactis etiã lapidib uł
stercorib ꝑturpat: ut eos quo qͦ
pacto ab spuali oꝑe retrahens. in¬
anes efficiat. Tu aut̃ homo dĩ

Expanded text:
 86. Ad hanc felicitatem multis saeculi divitiis constipatus David anhelabat, cum diceret: Quid super terram ? Multis regalibus dapibus abundans, dicebat: Satiabor, dum manifestabitur gloria tua; sitivit anima mea ad apparebo ante faciem Dei ; » rursumque: « Quia incolatus meus prolongatus tem melius His ita decursis, quanquam multa praetermiserim, tamen, ut mihi videtur, hostis nostri fornicantis castra monstravi, quibus pie viventes in Christo Jesu non desinit impugnare: sed nec his contentus ad alia convertitur argumenta, dum quibusdam in somnis saepius vera praenuntiat, ut eos quandoque ad falsitatem pertrahat, dum dormientes ante horam, vel tempus exsuscitat, ut eos vigiliarum tempore somno pravissimo deprimat, cum psallentes atque orantes sibilis, stridoribus, latratibus diversis, et inconditis vocibus, actis etiam lapidibus vel stercoribus perturbat, ut eos quoquo pacto a spiritali opere retrahens, inanes efficiat. Tu autem homo Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
ita rursum nimis tacentium uicia
denotantur. Illi enĩ satis laxando
unt: isti nimis reticendo. ab uti¬
litate torpescunt. Imꝑiti sicut lo¬
qui nesciunt: ita tacere non possuis.
Mente enim meruditi. ore loquaces
uerbis ꝑstrepunt: et sensu nichil
dicunt. Sicut falsitatis crimen. a
ꝓficientib ꝑtimescitur: ita et ocio¬
sa uerba a ꝑfectis uiris uitantur.
Nam ut ait dominus sicut ꝓocioso
uerba ratio ponitur: ita ꝓsermo¬
ne iniusto pęna exsoluitur. Ua
nisermones: in ore xꝑiani esse ñ
debent. Nam sicut malos mores.
bona colloquia corrigunt: ita pra¬
punt. Custodia ori ponitur.:
dum quisq non se iustum. sed qͦd
magis uerum est. peccatorem fate
Manum suꝑ os ponit: qui bonis oꝑib
linguȩ excessum oꝑit. Manũ suꝑ
os ponit: qui malȩ loquutionis cul¬
pas bonȩ actionis uelamine tegit.
Loquens que ad dm̃ ꝑtinent. nec
faciens: et si inutilis est sibi: audi¬
entib tamen ꝓdest. Multi sunt¬

Expanded text:
ita rursus nimis tacentium vitia ita rursus nimis tacentium vitia denotantur. Illi enim satis laxando unt, isti nimis reticendo ab utilitate torpescunt. 3. Imperiti, sicut loqui nesciunt, ita tacere non possunt. Mente enim ineruditi, ore loquaces, verbis perstrepunt, sensu nihil dicunt. 4. Sicut falsitatis crimina a proficientibus pertimescuntur, ita otiosa verba a perfectis viris vitantur. Nam sicut ait quidam: Sicut pro otioso verbo ratio ponitur, ita pro sermone injusto poena exsolvitur . 5. Vani sermones in ore Christiani esse non debent. Nam sicut malos mores bona colloquia corrigunt, ita prapunt . Custodia ori ponitur , dum quisque non se justum, sed quod magis verum est pecManum super os ponit, qui bonis operibus linguae excessus operit. Manum super os ponit, qui malae locutionis culpas bonae actionis velamine tegit. 8. Loquens quae ad Deum pertinent, nec faciens, etsi inutilis sibi est, audientibus tamen prodest. 9. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
CULUs hominis: tione.¬
intentio oꝑis eius est. Si gͦ
intentio eius bonaẽ: et opus
intentionis ipsius bonũ est. Alioquin
malȩ intentionis etiam si bonum
infactis eius opus appareat. bonũ
rȩꝓbatur indignum. Bona est ergo
Qui opus bonũ bona intentione ñ
faciunt: ꝑ hoc magis cecantur oꝑe
ꝑ quod illuminari potuerunt. Unus¬
quisq bonum opus quod agit᷑. in¬
tentione bona agat. qm̃ plerũq
quod agimus ꝑdimus: et minus
a culpa uacamus. Sepe quȩ apucͥ
hominũ iudicium bona putantur.
apud examen diligentissimi et
accutissimi iudicis. reꝓba detegun¬
tur. Ideoq omnis sanctus ueretur.
ne forte bonum quod agit: per
aliqũa animi intentionem in ocłis
dei repbum sit.
praua uicioru uerba non eui¬
tamus: in magno linguȩ ꝓlabim᷑
crimine. Et dum fac̾ta quedam
non grauia. libere ac sine metu cõ¬
mittimus: ad potiora scelera. et hor¬
rendam peccandi consuetudinem
labimur. Sicut plerumq multilo¬
quiorum stulticia reprehenditur.

Expanded text:
culus hominis intentio operis ejus est. Si ergo intentio ejus bona est, et opus intentionis ipsius bonum est. Alioquin malae intentionis etiam si bonum in factis opus appareat, bonum reprobatur indignum. Bona est ergo Qui opus bonum bona intentione non faciunt, per hoc magis caecantur opere per quod illuminari potuerant. 3. Unusquisque bonum opus, quod agit, intentione bona agat; quoniam pro mquod agimus, perdimus, et minus a culpa vacamus. 4. Saepe quae apud hominum judicium bona apparent, apud examen diligentissimi et acutissimi judicis reproba deteguntur. Ideoque omnis sanctus veretur ne forte bonum quod agit, pro aliqua animi intentione in oculis Dei reprobum sit.parva vitiorum verba non evitamus, in magnum linguae prolabimur crimen; et dum facta quaedam non gravia libere ac sine metu committimus, ad potiora scelera et horrenda peccandi consuetudine labimur. 2. Sicut plerumque multiloquorum stultitia reprehenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
castimoniam uidualem nequa¬
quã ꝓfessi sunt: qͥbꝰdam aut̃
non tribuitur. idest qͥ uirgines
uł continentes ẽẽ. decreuerunt.
Fornicatio uero: nulli impune
conceditur. Non attendis. an
contempnendũ putas. qđ apl̃s
lubricis dicit. fugite fornicatio¬
nem frẽs: Qđcumq enĩ pecca
dum existimas. audi quid pꝰea
insempit̃nũ deplores et gemas.
Neq adulteri inquit. neq forni¬
carii. neq mascłorũ concubito¬
res: regnũ di possidebunt. O
quam parua est concubitus
hora. qua ꝑditur uita futura.
Quod rogo emolumentũ affert
corꝑi. qͦd ue tribuit lucrũ: quȩ
tam cito animã ducit ad tarta¬
rum : Sp̃italis fornicatio dicit.
umquid dampnandum
aliquid agit. qui incor¬
de libidini consentit. et ad opꝰ

Expanded text:
castimoniam vidualem nequacastimoniam vidualem nequaquam professi sunt. Quibusdam autem non tribuitur, id est, qui virgines vel continentes esse decreverunt. Fornicatio vero nulli impune conceditur. Non attendis, aut contemnendum putas quod Apostolus lubricis dicit: « Fugite fornicationem, fratres. Quodcunque enim peccatdum existimas, audi quod postea in sempiternum deplores et gemas: « Neque adulteri, inquit, neque fornicarii, neque masculorum concubitores regnum Dei possidebunt . » O quam parva est concubitus hora, qua perditur vita futura! Quod, rogo, emolumentum affert corpori, quodve tribuit lucrum, quae tam cito animam ducit ad Tartarum? SPIRITALIS FORNICATIO DICIT: Nunquid damnandum aliquid agitis, qui in corde libidini consentit, et ad op
Abbreviated transcription (Latin):
tingit. ut a bonis locutio inchoans.
ad aliqđ prauũ deriuetur: hoc ip¬
sum scã scriptura ꝓnuntiante qr
in multiloquio peccatũ ñ deerit.
At forte int̾ innumera uerba. de¬
clinantur. criminosa: s numquã
declinari possunt inutilia. atq. o¬
erit reddenda. Tenendus ergo ẽ.
sic̃ beatꝰ psalmista legitur fecisse.
grande facinꝰ. sine concubitu
maris et feminȩ: uł ꝓpriis uł al¬
terius inquinari manib Carnis
Qͥd gͦ ait: Neq immundi
inquit: regnũ dĩ possidebunt.
in uoluptate tua mͦ ñ dilatas.¬
cũ quid te sequatur ignoras : Ac
ris. sine fine gaudebis. Si uero
impie et luxuriose: ȩt̃nis incen¬
diis subiacebis. Inde aut̃ magis
castius uiuere debes: unde quam
ignorare te dicis. Qđq in exordio
generis humani ad hoc mascłm
& feminã dm̃ creasse ꝓfiteris. ut
mutuis se amplexib miscere debe¬
rent. omĩno uerissime dicis. Sed
nubendi licentia quibdã tribu¬
itur. hoc ẽ qui uirginitatẽ. uł

Expanded text:
 videntur, saepe contingit ut a bonis locutio inchoans  videntur, saepe contingit ut a bonis locutio inchoans ad aliquod pravum derivetur, hoc ipsum sacra Scriptura pronuntiante, quia in multiloquio peccatum non deerit . Et si forte inter innumera verba declinantur criminosa, sed nunquid declinari poterunt inutilia atque ot in futuro reddenda? Tenendus ergo est sicut beatus Psalmista legitur fecisse, grande facinus sine concubitu maris et feminae, vel propriis vel alterius inquinari manibus. 76. ergo ait? Neque immundi inquit regnum Dei possidebunt . in voluptate tua mcum quid te sequetur ignores? Acceris, sine fiimpie et luxuriose, aeternis incendiis subjacebis. Inde autem magis castius vivere debes, unde quam  ignorare te dicis. Quod autem in exordio generis humani ad hoc masculum et feminam Deum creasse profiteris, ut mutuis se amplexibus miscere deberent, omnino verum forte dicis; sed nubendi licentia quibusdam tribuitur, hoc est, qui virginitatem et
Abbreviated transcription (Latin):
hosprtũ susceptione contempuit.¬
T  lnerta leticia dicit.¬
quid animi gaudiũ intus
abscondis: E gredere in publicũ
tua leticia. Moderatus meror¬
ritatem accepisti: An forte in obli¬
aut̃ gaudebit. uos aut̃ contristabimii.
s tristicia urã uertetur in gaudiũ:
Anforte memoriã excessit. quod idem
alibi ait: uobis: ue qui nunc ride¬
tis. qr plorabitis et flebitis: Qđ q
ꝑ salomonẽ dr᷑. Risus dolori misce¬
bitur: & extrema gaudii luctus oc¬
cupat. E contra ꝑ euangłiũ. Beati
qui lugent: qm̃ ipsi consolabunt᷑.¬
utrũ amore an odio dignus sit. s
infuturũ reseruantur incerta.
Comprime gͦ inanẽ leticiã. qͥa nec¬
dum euasisti penalem erumpnam.
Nonne apud homines insanus iudi¬
catur. is qͥ carceralib tenebris reclu¬
on illereus tenebitur: dicit.¬
qui plura quidẽ s bona loqͥt᷑.
s ille qui saltẽ rara. s mala di¬
cere ꝓbatur. Discreta tacit᷑nitas respon.

Expanded text:
hospitum susceptione, contemnit.hospitum susceptione, contemnit. INEPTA LAETITIA DICIT: Utquid animi gaudium intus abscondis? Egredere in publicum tua laetitia. MODERATUS MOERORritatem aliquam accepisti? An forte in obli gaudebit, vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium ? 72. An forte memoria excessit quod idem alibi dicit: Vae vobis qui nunc ridetis, quia plorabitis et flebitis ; quodque per Salomonem dicitur: Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat ; et econtra per Evangelium: Beati qui lugent, quoniutrum amore vel odio dignus sit; sed omnia in futurum reservantur incerta . » Comprime ergo inanem laetitiam, quia necdum evasisti poenalem aerumnam. Nonne apud homines insanus judicatur qui carceralibus tenebris reclu: Non ille reus tenebitur, qui plura quidem, sed bona loquitur: sed ille, qui saltem rara, sed mala dicere probatur. CUI DISCRETA TACITURNITAS RESPONDE
Abbreviated transcription (Latin):
uerum est. Ne enĩ homofa
mensurã excedet. abstinentiã im¬
ꝑauit. atq inter cetera sua mala.
saturitate maxime panis sodoma
turitas panis. Quappt̃ sicut eger
ad medicinã. sic ad sumendas da¬
pes. debet quisq accede: nequa¬
quã scilicet uoluptatẽ in illisap¬
petens. s necessitati succurrens.
Hinc incarnata ueritas. ꝑ euangłi¬
um ait. Attendite ne grauentur
corda ur̃a in crapula et ebrietate.
Quo contra de insaciabili iudeoꝵꝑ
uoracitate. apłs dicit. Multi am¬
bulant quos sepe dicebam uobis.
nunc aut̃ et flens dico inimicos
crucis xꝑi. quorũ d̾s uent̃ ẽ. et
gła impudentis eorũ qui terrena
sapiunt. Et rursũ. E sca uent᷑.
et uent̃ escis. qs aũt et hunc. et
has destruet. Ille aut̃ hoc uiciũ
plene suꝑat. qui in sumendis da¬
ꝑib non solum parsimoniam
tenet. ut scilicet refectioni semꝑ
esuries imꝑet. uerũ etiã accura¬
tiores. simul. et suauiores epulas.
excepta corꝑis infirmitate. et

Expanded text:
verum est. Ne enim homo famensuram excederet, abstinentiam imperavit. Atque inter caetera sua mala, saturitate maxime panis periit turitas panis. » Quapropter sicut aeger ad medicinam, sic ad sumendas dapes debet quisque accedere, nequaquam scilicet voluptatem in illis appetens, sed necessitati succurrens. Hinc incarnata Veritas per Evangelium ait: « Attendite, ne graventur corda vestra in crapula et ebrietate . » Quo contra de insatiabili Judaeorum voracitate Apostolus dicit: « Multi ambulant, quos saepe dicebam vobis; nunc autem et flens dico inimicos crucis Christi, quorum Deus venter est, et gloria in pudendis eorum qui terrena sapiunt . » Et rursum: « Esca ventri, et venter escis. Deus autem et hunc et hanc destruet . » Ille autem hoc vitium superat plene, qui in sumendis dapibus non solum parcimeniam tenet, ut scilicet refectionem semper esuriens imperet, verum etiam, accuratiores simul et suaviores epulas, excepta corporis infirmitate et
Abbreviated transcription (Latin):
numquã meliꝰ conuincitur. nͥ cũ
dies mortis sine obliuione meditat᷑.
cum qualis postmodũ in sepul¬
chro futurꝰ sit hõ considat. Hoc
certe fixũ manebat in illiꝰ memo¬
ria:. qui dicebat. homo putredo: &
filiꝰ hominis uermis. Hoc ab illius
mente ñ recesserat: qui dicebat. In
om̃ĩb oꝑib tuis: memorare nouis¬
sima. tua. &. in et̾nũ ñ peccabis. Qa
tunc gͦ: Quid tunc diuicie conseruate
ꝓderunt : Audi quid. Nudus egressus
sũ de utero matͥs meȩ & nudus reu̾¬
tar illuc. Audi quid. Nichil intulimꝰ
un hunc mundũ: s nec auferre qͥd
possumus. Obduratio dicit.
i ea que possides egentib tͥbius:
ris: utraq ꝑficere ualebis. Hinc
enĩ idem ipse ad corinthios ait. Si
uoluntas ꝓmpta est ex eo qđ habet

Expanded text:
nunquam melius compescitur, nisi cum nunquam melius compescitur, nisi cum dies mortis sine oblivione meditatur, cum qualis post modicum in sepulcro futurus sit homo, consideratur. Hoc certe fixum manebat in illius memoria qui dicebat: « Homo putredo, et filius hominis vermis . » Hoc ab illo non recesserat, qui dicebat: « In omnibus operibus tuis memorare novissima tua et in aeternum non peccabis . » Quid tunc, rogo, quid tunc divitiae conservatae proderunt? Audi quid: « Nudus egressus sum de ventre matris meae, nudus revertar illuc . » Audi quid: « Nihil intulimus in hunc mundum: sed nec auferre quid possumus . » OBDURATIO DICIT: i ea quae possides egentibus tribuisris, utrumque perficere valebis; hinc enim idem ipse ad Corinthios ait : Si voluntas prompta est, ex hoc quod habet
Abbreviated transcription (Latin):
tenda sententia. Nullus in hac uita¬
ita securus: ut ẽ ille quinichil p̃ter
xꝑm appetit possidere. Cuncta que
sunt necessaria sub hac sponsione
ꝓbatur habere: sicut paulus ditissimꝰ
pauꝑ dicebat. Tamquã nichil haben¬
tes: et omnia possidentes. Omnia ñ¬
utiq suꝑflua: s tantũ necessaria
ipso confirmante ac dicente. habentes
plura habenda sunt: ut meliꝰ ab ipsis
qͦs maxime illud mulieris loth exem¬
plum deterret. quȩ dũ pꝰ tergũ a so¬
domis exiens respexit: in statuã salis
tale quid p̃cauendũ denuntiat. di¬
cens. Nemo mittens manũ suã in
aratrum. et respiciens retro: aptus
ẽ. regno cȩlorũ. Hinc petrus ait. Me¬
lius erat illis ñ cognoscere uia iustitiȩ.
quã post cognitionẽ retrorsũ con¬
uerti: ab eo quod traditũ ẽ illis scm̃
mandatũ. Continget enĩ eis illud
ueri ꝓuerbii. canis reuersus ad suũ
uomitũ:. & sus lota in uolutabro
luti. Qui nimirũ auariciȩ morb

Expanded text:
tenda sententia! nullus in hac vtenda sententia! nullus in hac vita securus est ut ille qui nihil praeter Christum appetit possidere, cuncta quae sunt necessaria sub hac sponsione probatur habere, sicut Paulus ditissimus pauper dicebat: Tanquam nihil habentes, et omnia possidentes . Omnia utique non superflua, sed tantum necessaria, ipso confirmante ac dicente: « Habenteplura habenda sunt, ut melius ab ipsisubjectis, quos maxime illud mulieris Loth exemplum deterret, quae, dum post tergum a Sodomis exiens respexit, in statuam salis tale quid praecavendum denuntiat, dicens: « Nemo mittens manum suam ad aratrum, et respiciens retro, aptus est regno Dei . » Hinc Petrus ait: « Melius erat illis non cognoscere viam justitiae quam post cognitionem retrorsum converti ab eo, quod traditum est illis sancto mandato . » Continget enim eis illud veri Proverbii: « Canis reversus est ad suum vomitum, et sus lota in volutabro luti . » Qui nimirum avaritiae morbus
Abbreviated transcription (Latin):
miseriis que aduenient uobis. Di¬
uitiȩ ur̃e putrefacte sunt: uesti
menta u̾r̃a a tineis comesta sunt.
Aurũ et argentum urm̃ eruginauit.
et erugd eorum in testimoniũ.
uobis erit. et manducabit carnes ur̃as
sicut ignis. S nec redemptor nr̃ p̃terire
uoluit. cupiditatis malũ quã noxiũ
eẽt. Ait enĩ. Difficile qͥ pecunias ha¬
bent: regnũ cęlorũ intrabunt. Et
rursum. Facilius ẽ camelũ ꝑ foram̃
acus transire: quã diuitẽ regnũ cȩ¬
lorũ intrare. Si gͥ scłarib uiris ita ẽ
ꝑniciosa cupiditatis industria. quanto
u̾satione iam scłares esse desierunt:
Ad quos specialit̃ redemptoris transe¬
unt uerba: quib destrui possit mor¬
bus auariciȩ. Nolite inquit solliciti
ẽẽ. quid manducetis. aut quidbiba¬
tis: aut quo oꝑiamini. Hec enĩ oĩa
gentes inquirunt. Querite aut̃
primũ regnũ di et iusticiã eius: &
hȩc omnia adicientur uobis. O quã
beata. o quã secura. o quã amplec¬

Expanded text:
miseriis quae adveniunt vobis; dimiseriis quae adveniunt vobis; divitiae vestrae putrefactae sunt; vesttra a tineis comesta sunt; aurum et argentum vestrum aeruginavit, et aerugo eorum in testimonium vobis erit, et manducabit carnes vestras sicut ignis . 51. Sed nec Redemptor noster praeterire voluit cupiditatis malum quam noxium esset, ait enim: Difficile qui pecunias habent in regnum Dei introibunt . Et rursum: Facilius est camelum per foramen acus transire, quam divites in regnum coelorum intrare . Si igitur saecularibus viris ipericulosa cupiditatis industria, quanto versatione jam saeculares esse desierunt, Ad quos specialiter Redemptoris transeunt verba, quibus destrui possit morbus avaritiae: « Nolite, inquit, solliciti esse quid manducetis, aut quid bibatis, aut quo operiamini. Haec enim omnia gentes inquirunt. Quaerite autem primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . 52. O quam beata, o quam secura, o quam amplec
Abbreviated transcription (Latin):
iminutatio dexterȩ excelsi.
alde sine culpa ẽ: qđ quedam
habenda concupiscis. qͥa ñ mul¬
tiplicari appetis. s egere ꝑtimescis.
Et qđ male alius retinet: ipse meliꝰ
expendis. S mundi ꝯtemptꝰ respond.¬
sta nec apud homines sclares: sine
ꝑicło uł offensione ꝓcurantur. Qiia
tanto amplus habere concupiscit.
Eitq ut modũ in concupiscendo non
habeat: dũ innumeris huiꝰ scłi curis
deseruire festinat. Ut enim ait
scriptura: auarꝰ pecuniis ñ implet᷑.
Quȩ nimirũ quã sit detestanda. pau¬
lus indicat dicens E t auaricia quȩ
ẽ ydolorũ seruitꝰ. Quã sit noxia.
idem exponens ait. Qui uolunt di¬
uites fieri. incidunt in temptationẽ
&e laqueũ diaboli. et desidia multa.
et nociuia. que mergunt homines
in interitũ et ꝑdicionẽ. Quã sit de¬
testanda: qͥdam sapiens denuntiat
dicens. Auaro nichil ẽ scelestius. Quã
sit nexia: iacobus aꝑit dicens. Agite
nunc diuites. plorate ululantes in

Expanded text:
mutatio dexterae Excelsi . mutatio dexterae Excelsi . alde sine culpa es, quod quaedam habenda concupiscis, quia 216 non multiplicari appetis, sed egere pertimescis; et quod male alius retinet, ipse melius expendis. 50.  Mundi contemptus:  Ista nec apud homines saeculares sine periculo vel offensione procurantur, quia tanto amplius habere concupiscit; fitque ut modum in concupiscendo non habeat, dum innumeris hujus saeculi curis deservire festinat. Ut enim ait Scriptura: Avarus pecuniis non implebitur . Quae nimirum quam sit detestanda, Paulus indicat, dicens: Et avaritia, quae est idolorum servitus ; quam sit noxia, idem exponens ait: Qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem, et in lagueum diaboli, et desideria multa, et nociva, quae immergunt homines in interitum et perditionem ; quam sit detestanda, quidam sapiens denuntiat, cum dicit: Avaro nihil est scelestius ; quam sit noxia, Jacobus aperit, dicens: Agite, nunc divites, plorate ululantes in
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis anxia currens. dñi uestigia
lacrimis rigans. capillis det̃gens. de¬
osculans quoq et lambens. unguentoq
ꝑunguens: ablui meruit. E cce petrus
negationis suȩ uinculis adstrictus:
amarissimis lacruis infidelitatis no¬
dos resoluit. Ecce sedicionis simul. &
effusione fr̃ni sanguinis latro obnoxꝰ:
uniꝰ ore momento. unaq confessionis
uoce. de cruce ad paradysũ transiit.
factus in uas electionis ẽ. cõmutatus.
Uhi gͦ tot tantaq p̃cedunt exempla.
dent locũ desꝑationis mala colloqͥa.
cũ etiã scriptum sit. in quacũq die
erit. E trursum. Nolo mortem pec¬
catoris. dic̃ dñs. De conu̾satione uͦ¬
in melius nequaquã mutata. quid
aliud respondeam. nͥ ut qđ eri qͥsq
licet: nec differat de die in diẽ. dũ nes¬
cit si uł unã hor̃a correptionis habeat
diem. semꝑ q. ꝓuirib desũꝑ acceptis.
prauȩ consuetudini resistens dicat
mane et uesꝑe. Nunc cepi:. hec est

Expanded text:
pietatis anxia currens, Dominique vestigia pietatis anxia currens, Dominique vestigia lacrymis rigans, capillis detergens, deosculans quoque, et lambens, unguentoque ungens ablui promeruit . 47. Ecce Petrus, negationis suae vinculis astrictus, amarissimis lacrymis infidelitatis nodos resolvit . Ecce simul seditione et effusione fraterni sanguinis latro obnoxius unius horae momento unaque confessionis voce de cruce ad paradisum transiit . factus, in vas electionis est commutatus . 48. Ubi ergo tot tantaque praecedunt exempla, dent locum desperationis mala colloquia; cum etiam scriptum sit: In quocunque die erit . Et rursum: Nolo mortem impii, dicit Dominus . De conversatione in melius necdum mutata quid aliud respondeam, nisi ut quod heri quisque licet, nec differat de die in diem , dum nescit si vel unam correctionis habeat diem, semperque pro viribus desuper acceptis pravae consuetudini resistens dicat mane et vespere: Nunc coepi, haec est
Abbreviated transcription (Latin):
tans dõ implicat se negociis scłarib.
ut ei placeat cui se ꝓbauit. E t rursũ.
Sine int̾missione oraisᷤ: in omib grãs
agite. Desperatio dicit.
uȩ et quanta cõmisisti. quã grauia
crimina. quã onerosa delicta. et
pene in ĩneliꝰ nec dũ uitã mutasti. nec¬
dũ conu̾sationẽ utilit̃ correxisti. Ecce
enĩ ut cernis mala semꝑ consuetudine
obligatꝰ teneris. conaris exurgere. sed
peccatorũ dnerib p̃gͣuatꝰ relaberis. Ꝙd
gͦ agendũ ẽ. quando de p̃teritis certa
dampnatio ĩminet. de p̃sentib emen¬
tantur rerũ temꝑaliũ uoluptates. dũ
consequi nequeunt futuri scłi oblec¬
tationes: Sed spei fiducia respondet.
sericordia ddescribitur liberatꝰ. Ecce ma¬
nasses omĩũ peccatorũ nefandissimus.
impurissimꝰ. ac sordidissimꝰ. illecebrosis¬
suꝰ. quoq acsceleratissimꝰ. ꝑ peniten¬
tiã de morte ad uitã rediit. Eccema¬
ria maglalene. innumeris fornicatio¬
nũ sordib inquinata: ad fontem

Expanded text:
se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se probavit . » Et rursum: « Sine intermissione orate, in omnibus gratias agite . » DESPERATIO DICIT: Quae et quanta commisisti, quae gravia crimina, quae innumerosa delicta, et pene in melius necdum vitam mutasti, necdum conversationem utiliter correxisti? Ecce enim, ut cernis, mala semper consuetudine obligatus teneris. Conaris exsurgere, sed peccatorum oneribus praegravatus, relaberis. Quid ergo agendum est quando de praeteritis certa damnatio imminet, de praesentibus nultantur rerum temporalium voluptates, dum consequi nequeunt futuri saeculi oblectationes? SPEI FIDUCIA RESPONDET: sericordia describitur liberatus. Ecce Manasses omnium peccatorum nefandissimus, impurissimus ac sordidissimus, illecebrosissimus quoque, et sceleratissimus per poenitentiam de morte ad vitam rediit. Ecce Maria Magrum sordibus inquinata, ad fontem
Abbreviated transcription (Latin):
am accipitis: Quare ñ magis
riam facitis. et fraudatis: et hoc
fr̃ib. An nescitis quia iniqui reg¬
nũ dĩ ñ possidebunt: Atq int̃
cetera subiunxit. Neq fures.
neq rapaces. regnum di possi¬
debunt. Fallacia atq mendatiũ.
et ipsa unũ dicuntur. Fallacia¬
aũt fit ingenio: mendaciũ uero
simplici uerbo. Fallacia igitur
t ex multis unũ dicit.¬
ꝓferamꝰ: cũ uñ dando aliquẽ
illude queris. quid inpetendo
moras innectis: Non habeo qđ¬
tibi tͥbuere possim: celans in corde
utiq qđ habet. uł qđ sibi conser¬
uet: uł qđ aliis si uoluntas inest
tribuat. Mendacium dicit
Mnino qđ postulas ñ habeo.
scilicet non artificioso ingenio.
sicut fallacia: s simplici negatio
artificioso ingenio. nec simpli¬
ci uerbo oportet deciꝑe quẽꝗͣ.
quia quolibet mͦ mentiatur. offen
dit. Os qdđ mentitur. occidit animã.
et omnib mendacib pars illorũ
erit instagno ignis ardentis et sul¬

Expanded text:
am accipitis? Quare non mam accipitis? Quare non mriam facitis, et fraudatis ; » et hoc fratribus: « An nescitis quia iniqui regnum Dei non possidebunt? » Atque inter caetera subjunxit: « Neque fures, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . » Fallacia atque mendacium, et ipsa unum dicunt. Fallacia fit ingenio, mendacium vero simplici verbo. FALLACIA IGITUR DICIT: Ut ex multis unum proferamus, cum in non dando, aliquem illudere quaeris. Quid in petendo moras innectis? Non habeo quod tribuere possim. Celat utique in corde quae habet, vel quod sibi conservet, vel quod alii, si voluntas inest, tribuat. MENDACIUM SUBJUNGIT: Omnino quod postulas non habeo, scilicet non artificiosicut fallacia, sed simplici negationNec artificioso ingenio, nec simplici verbo oportet decipere quemquam, quia quolibet « os quod mentitur, occidit animam ; » « et oribus mendacibus pars illorum erit in stagno ignis ardentis sul
Abbreviated transcription (Latin):
pexeris. Memento qͥd purpurato
diuiti contigerit. qͥ non idõ damp¬
natꝰ ẽ. qđ aliena tulerit. s qđ egen¬
ti pauꝑi sua ñ tribuerit. et in uifer¬
no positus ad petenda minuna ꝑue¬
nerit. qui hic parua negauit. Qinid
etiã ad sinistr̃a positis iudex cęli dic¬
ẽ diabolo et angłis eiꝰ. Fsurui enĩ
et ñ dedistis mͥ manducare: et cetera
quȩ ibi terribilit̃ enumerantur. Furtũ
& fraus quaqu̾a gradus habeant
locutionis: unũ ẽ tamen qđ dicunt.¬
que tibi p̃latꝰ seruanda comiisit
illibata consignas. et ne modicũ qd
reseruandũ existimas. unde uel
ꝓpriis utilitatib consulis. uł ami¬
cis. et cõmilitonib places : S In no¬
nilliq ex dato platere. quã ali¬
quẽ ledere furto uł fraude. Qui enĩ
aliena quolibet modo inuste rapit.
ipse sibi regni celestis aditũ claudit.
Unde et p̃dicator egregiꝰ: quosdã
redarguit dicens. Omnino delic¬
tũ est in uobis. qđ iudicia habe¬
tis int̾ uos. Quare ñ magis inutri¬

Expanded text:
pexeris . Memento quid purpurato diviti contigerit: qui non ideo damnatus est quod aliena tulerit, sed quod egenti pauperi sua non tribuerit: et in inferno positus ad petenda minima pervenerit, qui hic parva negavit . Quid etiam ad sinistram positis judex coeli dicest diabolo et angelis ejus. Esurivi enim, et non dedistis mihi manducare, » et caetera, quae ibi terribiliter enumerantur. Furtum et fraus, quanquam gradus habeant locutionis, unum est tamen quod dicunt.quae tibi praelatus servanda commisit, illibata consignas, et ne in modicum quid reservandum existimas, unde vel propriis utilitatibus consulis, vel amicis et commilitonibus places? INNOnullique ex dato placere, quam aliquem laedere furto vel fraude. Qui enim aliena quolibet modo injuste praeripit, ipse sibi regni coelestis aditum claudit. Unde et praedicator egregius quondam redarguit dicens: « Omnino delictum est in vobis, quod judicia habetis inter vos. Quare non magis injuri
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qͥ furore cecitatis suȩ usq adu̾ba
exaggerando destestans ait. Lingua
etũ malũ: plena ueneno mortifero.
In ipsa benedicimꝰ dm & patrẽ. in ipsa¬
maledicimꝰ homines qui ad similitu¬
dinẽ di facti sunt. Ex ipĩo ore. ꝓce¬
dit maledictio et benedictio. Non
oportet fr̃s mei hec ita fieri. Num¬
quid fons de eodẽ foramine emanat
dulcẽ et amaram aquã Hac de cau
sa. alibi etiã dr̃. Mors & uita. in
manib linguȩ. Proteruia dicit.
umquid stultis. nũquid insen¬
uerba & non magis asꝑrima
ut talib decet dũ delinqunt obici¬
enda sunt : Mansuetudo respondet.
sequenda est p̃ceptio: qui de
hac sententia dilectũ discipłm
admonet dicens. Seniorẽ ne incre¬
paueris. s obsecra ut patrẽ. Iuuenes
ut fr̃es. anus ut matres: iuuencu

Expanded text:
est, qui furore caecitatis usque ad verba est, qui furore caecitatis usque ad verba exaggerando detestans ait: « Linguam ietum malum, plenum veneno mortifero. In ipsa benedicimus litudinem Dei facti sunt. Ex eodem ore procedit benedictio et maledictio. Non oportet, fratres mei, haec ita fieri. Numquid fons de eodem foramine emanat dulce sa alibi etiam dicitur: « Mors et vita in manibus linguae . » PROTERVIA DICIT: Nunquid stultis, nunquid insenverba, et non magis asperrima ut talibus decet dum delinquunt objicienda sunt? MANSUETUDO RESPONDET: sequenda est praeceptio, qui de hac sententia dilectum discipulum admonet, dicens: « Seniorem non increpaveris, sed obsecra ut patrem, juvenes ut fratres, an
Abbreviated transcription (Latin):
munꝰ tuũ. Ac si diceret᷑. Nec in corde
tacitã p̃cẽ effundas: nͥ pͥus offensũ
ꝓxiũ satisfaciendo ad lenitatis
mansuetudinẽ ꝑclucas. Mimꝰ enĩ
ẽ. cor. Ille aut̃ qͥ hoc facere quoties
int̾ duos ira sine causa fuerit exci¬
tata studuerit. p̃missam dãpnatio¬
nẽ neqͣꝗͣ incurret. S st̃ multi. qͥ
petenti sibi ueniã. delic̾ta ñ remit¬
tunt. Cont᷑ qͦs illa dii sententia uent.
cata eorũ: nec pat̾ ur̃ celestis remit¬
tet uob peccata ura. Plura st̃ inqͥs.
quȩ cõmittit. et me sepiꝰ offendit.
Ad hec ñ ego. s dñs respondet. Nã
cũ petrus ad eũ diceret quoties pec¬
cabit in me fr̃ m̃s. dimictam illi usq
septies. et ille ad eũ. Nondico tͥ inqͥt
usq septies. s usq septuagies septies.
Quã multi aut̃ ft̃ qͥ suas mniurias tar¬
de relaxant: di uͦ ciciꝰ indulgent.¬
Fitq ñ nũquã. ut occasione dnĩ
inuirias uindicandi. suas uindicent
irati. Quid quoq de illis dicendũ

Expanded text:
 si aperte diceretur: Nec in corde tacitam precem effundas, nisi prius offensum proximum satisfaciendo ad lenitatis mansuetudinem perducas. Munus enim est cor. Ille autem qui hoc facere quotiens inter duos ira sine causa fuerit excitata studuerit, praemissam damnationem nequaquam incurret. Sed sunt multi, qui petenti sibi veniam delicta non remittunt. Contra quos illa Domini sententia venit, cata eorum, nec Pater vester coelestis remittet vobis peccata vestra . » Plura sunt, inquis, quae committit, et me saepius oAd haec non ego, sed Dominus respondet. Nam cum Petrus ad eum diceret: Quoties peccabit in me frater meus, et dimittam ei? usque septies? et ille ad eum inquit: Non dico tibi usque septies, sed usque septuagies septies . Quam multi autem sunt qui suas injurias tarde relaxant, Dei vero cifitque nonnunquam ut occasione Domini injurias vindicandi, suas vindicant irati. Quid quoque de illis dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ñ habundauit et qͥ modicũ ñ mino¬
rauit. Hinc quidã iustus. ꝓlem dilec¬
tam admonet dicens. Si multũ tͥ fue¬
rit habundant̃ tͥbue. sin aũt̃ modicũ.
& hoc ipsũ libent̃ imꝑtire. hinc quoq
incarnata ueritas dicit. Uerumtam̃¬
qd suꝑest date elemosinã. et ecce omia
munda sunt uobis. Audiant obdurata¬

Expanded text:
t, non abundavit, et qui modicum, non minoravit . » Hinc quidam justus prolem dilectam admonet, dicens: « Si multum tibi fuerit, abundanter tribue; sin autem exiguum, et hoc ipsum impertire . » Hinc quoque incarnata Veritas dicit: « Verum quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis
Abbreviated transcription (Latin):
đm fateris. gͦ nec iste locꝰ deserendᷤ
ẽ. quẽ fugere appetis. qͥa & in ipsods̃
ẽ. At inquis meliorẽ inquiro. meliorẽ
inuenio. S respondeo. Numqͥd me¬
liorẽ aut etiã talẽ inueiis. qualem
diabolũ & hominẽ ꝑdidisse cognoscis :
Memoresto itaq qͥa primꝰ angłs decȩlo
ruit. & pͥmꝰ hõ de paradiso expulsus
ad erumpnã huꝰ scłi ꝑuenit. Attende
qͥa loth exercicio malorũ ꝓbatꝰ. int̾
sodomitas sc̃s extitit. in montẽ uͦ secu¬
ritate torpens. debriatꝰ cũ filiab pecca¬
uit. qđ uidelicet uagationis tedium.
adhuc alterã speciem reddit. dũ qͦsdã
etiã in uno loco ꝑseuerantes. absꝑitalib
retrahens. uł trenis negociis implicare.

Expanded text:
esse fateris, ergo nec iste locus deserendus esse fateris, ergo nec iste locus deserendus est, quem fugere appetis, quia et in ipso Deus est. At inquis: Meliorem inquiro, meliorem invenio. Sed ego respondeo: Nunquid meliorem, aut etiam talem invenis, qualem diabolum, et hominem perdidisse cognoscis? « Memor esto itaque quia primus angelus de coelo ruit, et primus homo de paradiso expulsus ad aerumnam hujus saeculi pervenit . Attende quia Lot exercitio malorum probatus inter Sodomitas 215 sanctus fuit, in monte vero securitate torpens inebriatus cum filiabus peccavit ; quod videlicet vagationis taedium adhuc alteram speciem reddit, dum quosdam etiam in uno loco perseverantes a spiritualibus retrahens, vel terrenis negotiis implicare,
Abbreviated transcription (Latin):
in illa die. ecce enĩ merces ura multa
ẽ in celo. Mementote qͥa nr̃e religio¬
nis apłi. ibant gaudentes a comspectu
concilii. qm̃ digni habiti sunt pro
nomine iħu contumeliã pati. Nullꝰ
gͦ meroris locus eẽ debet. ũ tantaleti¬
cia succedit. Torpor uł ignauia dic̃.
i lecꝰtioni continuato studiosẽp
insistis: ocłorũ caligm̃e incurris.
Si indesinent̃ lacrimas fundis. ipsos
etiã oculos amittis. Si ꝓtelatis uigiliis
psalmorũ censũ ꝑsoluis: insaniã capttis
adquiris. Si cotidiano labore te confi¬
cis. ad opus sꝑitale quando surgis:¬
saluator in euangłio dic̃. uigilate qͥa
nescitis diem neq horam: Quaꝓpt̃ dis¬
cute corꝑis inerciam. semꝑq mem̃to.
qͥa regnũ celorũ uim patitur. ñ tepidi.
ñ molles. ñ desides: s uiolenti uimq
ꝑpetrantur custodis. et ñ potiꝰ ad alia
transis. Stabilitas firia respondet.
ed si ita ẽ ut asseris. qđ ubiq eẽ

Expanded text:
in illa die, ecce enim merces vestra in illa die, ecce enim merces vestra est in coelo . » Memento quae nostrae religionis apostoli, « ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati. » Nullus ergo moeroris locus esse debet, ubi tanta laetitia succedit. TORPOR VEL IGNAVIA DICIT: Si lectioni continuato studio insistis, oculorum caliginem incurris. Si indesinenter lacrymas fundis, ipsos etiam oculos amittis. Si protelatis vigiliis psalmorum censum persolvis, insaniam capitis acquiris. Si quotidiano labore te conficis, ad opus sSalvator in Evangelio dicit: Vigilate, quia nescitis diem neque horam ? Quapropter discute torporis inerquia regnum coelorum non tepidi, neque molles, non desides, sed violenti, vimque  tanta perpetrantur custodis, et non potius ad alia transis. STABILITAS FIRMA RESPONDET: CAP. XIII. Si ita est ut asseris, quae ubique Deum