comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
litinum ltres personas łtres substantias nam latinitas propriae non dict dedonisi essentiam substantiã quero
non propriaedici s ed abusiue qñinuere s ubsiantia apud grecos persona intelligitꝰ non natura DEACELI
An geligreceuocantꝰ aebra ica edicuntꝰ mala oth latin aeuero nuntii int̃pretantꝰ. ab eo qđ dñi uolunta tẽpopulis
nunciant angelorum autẽ uocabulum officinomen ÷ nonnaturae seper eniõ sp̃s sunt sed cũmittuntur
uocantꝰ angeli quibusideo pictorum licentia pennas facit ut celerẽ eorum incuncta discursum significet
sicut et iuxta fabulas poetarũ uenti pennas haberedicuntꝰ propt̃ uelocitatẽ scilice. Vnde et scriptura sacra
dicit qui ambulat superpennas uentorũ Nouem autem autem esseordines angelorũ sacrue scripture testan
tur Id ÷ angeli an cangeli troni dominationes uirtutes princpatus potestates cerubin et sera fin. Quorũ offi¬

Expanded text:
Latinum vel tres personas vel tres substantias. Nam Latinitas proprie non dicit de Deo nisi essentiam; substantiam vero Latinum vel tres personas vel tres substantias. Nam Latinitas proprie non dicit de Deo nisi essentiam; substantiam vero non proprie dicit, sed abusive; quoniam vere substantia apud Graecos persona intellegitur, non natura. § 5 De angelis. Angeli Graece vocantur, Hebraice malaoth, Latine vero nuntii interpretantur, ab eo quod Domini voluntatem populis nuntient. Angelorum autem vocabulum officii nomen est, non naturae. Semper enim sunt spiritus, sed cum mittuntur, vocantur angeli. Quibus ideo pictorum licentia pennas facit, ut celerem eorum in cuncta discursum significent: sicut et juxta fabulas poetarum venti pennas habere dicuntur, propter velocitatem scilicet. Unde et sacra Scriptura dicit: Qui ambtur, id est angeli, archangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus
Abbreviated transcription (Latin):
apellationibus hoc significatꝰ quod ad siinuicẽreferuntꝰ non ipsa substantia quia unum sunt proinde trinitas
in relatiuis
personartim nominibus ẽdeitas nontriplicatꝰ sed in singularitate ẽ quia
si triplicatur deorum in ducimus pluralitatẽ Nomen autẽ deorũ in angelis et sc̃s hominibus ideopluralit̃ dicro¬
propt̃ qđ non sint merito aequales. De quibus psalmus ego dixiduestis. de patreautẽ et filio et spũscõ propt̃unã¬
et ȩqualem diuinitatẽ non nomen deorum sed deiesse ostenditꝰ sicutait apostolus nobis tamenunus ds̃ uel
sicut uocediuina dicitꝰ audiis rahel dñs dĩtuus ds unus ẽ. sclicetut rrinitait et unus dñs ds̃ sit Fidesa pud
gre cosdetrinitate hocmodo ẽ unausia acsidicat un anatura aut un a essentia tresipostasis qđ resonatin

Expanded text:
appellationibus hoc significatur, quod ad se invicem referuntur, non ipsa substantia qua unum sunt. Proinde Tappellationibus hoc significatur, quod ad se invicem referuntur, non ipsa substantia qua unum sunt. Proinde Tin relativis personarum nominibus est; deitas vero non triplicatur, sed in singularitate est; quia, si triplicetur, deorum inducimus pluralitatem. Nomen autem deorum in angelis et in sanctis hominibus ideo pluraliter dicitur, quod non sunt merito aequales; de quibus Psalmus: Ego dixiet aequalem divinitatem non nomen Deorum, sed Dei esse ostenditur, sicut ait Apostolus: Nobis tamen unus Deus, vel sicut voce divina dicitur: Audi, Israel, Dominus Deus tuus, Deus unus est, scilicet, ut, eGraecos de Trinitate hoc modo est: una οὐσία, ac si dicat una natura aut una essentia: tres ὑποστάσεις, quod resonat in
Abbreviated transcription (Latin):
manent et omnia in omnibus. Paterigitur et filius et sp̃s sc̃s trinitas et unitas Idẽ eñ unum Idem ettria in natura
unum inpersonistria unũ propter maiestatis cõmunionẽ tria propter personarum proprietatẽ Nã alius pater
alius filius alius sp̃s sc̃s sed alius quidem non aliud quia pariter simplex parit̃q icõmutabi lebonũ et cocternũ
Dat̃ solus non ẽdealio ldeo solus apellatur inigenitus filius solus depatre est natus id eo solus dicitꝰ unigenitus
sp̃s sc̃s solus depatre et filio procedit ideosalus amborum nuncupatꝰ sp̃s. In hactrinitate alia apellictiua nomina
ilia propria sunt. propria sunt essentialia ut ds̃ dñs omnipotens in mutabilis in mortalis et inde propriaquia
relatiua edicit quia ẽ ei filius sic et filius relatiuaedictꝰ quia ẽ ei pat̃ sic et sp̃s sc̃s quia ẽ patris filiq sp̃s. his enim

Expanded text:
manent, et omnia in omnibus. 2. Pater igitur, et Filius, et Spiritus sanctus, Trinitas et unitas. Idem enim unum, idem et tria. In natura manent, et omnia in omnibus. 2. Pater igitur, et Filius, et Spiritus sanctus, Trinitas et unitas. Idem enim unum, idem et tria. In natura unum, in personis tria. Unum propter Majestatis communionem, tria propter personarum proprietatem. 3. Nam alius Pater, alius Filius, alius Spiritus sanctus; sed alius quiPater solus non est de alio; ideo solus appellatur ingenitus. Filius solus de Patre est natus; ideo solus dicitur genitus. Spiritus sanctus solus de Patre et Filio procedit; ideo solus amborum nuncupatur spiritus. In hac Trinitate alia appellativa nomina, alia propria sunt. Propria sunt essentialia, ut Deus, Dominus, Omnipotens, Inmutabilis, Inmortalis. Et inde propria, quirelative dicitur, quia est ei filius: sic et Filius relative dicitur, quia est ei pater: sic et Spiritus sanctus, quia est Patris Filiique spiritus. His enim
Abbreviated transcription (Latin):
tialiud aquaquae significat sp̃mdĩ aquaenĩ sacramenti uisibilis ẽ aqua sp̃s in ui sibilis ẽ ista abluit corpus e
significat quod fit in anima perillum autẽ sp̃m scm̃ ipsa anima mundatur et saginatur
Sp̃s scs id eo unctiodicitꝰ iohannetestante a postolo quia sicut oleũ naturali pondere super fertur omniliquori
det io hannes apostolus scm̃ sp̃m unctionẽ uocatdicens et uos inquit unctionẽ quã accepistis ab eołnaneat
in uobis et necessenon habetis ut aquis doceatuos. sed sicut unctio eius edocetuos de omnire Ipse est enĩ
in r̃initas apellata qđ fiat totum unum ex quibusdã tribus quasi triunitas. ut memoria intelligentia et uoluntas
in quibus mens habet in sequandam himaginẽ diuine trinitatis. Namdum tria sint unũ sunt quia et singulac inse

Expanded text:
ti, aliud aqua, quae significat Spiritum Dei. Aqua enim sacramenti visi bilis est; aqua Spiritus invisibilis est. Ista abluit corpus, et ti, aliud aqua, quae significat Spiritum Dei. Aqua enim sacramenti visi bilis est; aqua Spiritus invisibilis est. Ista abluit corpus, et significat quod fit in anima; per illum autem Spiritum sanctum ipsa anima mundatur et saginatur. 29. Spiritus sanctus ideo unctio dicitur, Joanne testante apostolo, quia sicut oleum naturali pondere superfertur omni liquori, 30. Sed et Joannes apostolus Spiritum sanctum unctionem vocat, dicens: Et vos, inquit, unctionem, quam accepistis ab eo, permaneat in vobis; et necesse non habetis, ut aliquis doceat vos, sed sicut unctio ejus docet vos de omni re . Ipse enim S1. Trinitas appellata, quod fiat totum unum ex quibusdam tribus, quasi Triunitas, ut memoria, intelligentia et voluntas, in quibus mens habet in se quamdam imaginem divinae Trinitatis. Nam dum tria sint, unum sunt, quia et singula in se
Abbreviated transcription (Latin):
gratiam a postolis dedit ut idon ei efficerentꝰ fidelium eruditione populorum. quod uero supra sigulos sedisse
memoratur id causae ẽ ut intelligatur perplures non fuis sediuisus sedmansisse in singulis totus sicut ferelgni¬
bus mos : hanc enim habet naturã ignis accensus ut quanti ad eum quanti ad crimempurpurei splendoris aspexe¬
rint tantis uisum suaelucis in pertiat tantis ministerium sui muneris tribuat. et ipsenichilominus in suiinte
gritate permaneat. Sp̃s scs̃ nomine aquae apellatꝰ in eu angelio dño clum ante etdicente sĩquis sitit ueniat
adme etbibat qui credit in me flumina aqua e uiuae fluent deuentre eius. Euangelista autẽ ex posuit unde
diceret secutus enim ait hoceni dicebat despuquẽ accepturi erant credentes in eum sed aliud ẽ aqua sa cramen¬

Expanded text:
gratiam apostolis dedit, ut idonei efficerentur fidelium eruditione populorum. Quod vero supra singulos sedisse gratiam apostolis dedit, ut idonei efficerentur fidelium eruditione populorum. Quod vero supra singulos sedisse memoratur, id causae est ut intelligatur per plures non fuisse divisus, sed mansisse in singulis totus, sicut fere ignibus mos est. Hanc enim habet naturam ignis accensus, ut quanti ad eum, quanti ad crirint, tantis visum suae lucis impertiat, tantis ministerium sui muneris tribuat, et ipse nihilominus in sui integritate permaneat. 27. Spiritus sanctus nomine Aquae appellatur in Evangelio, Domino clamante et dicente: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus. Evangelista autem exposuit unde diceret. Secutus enim ait: Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum 28. Sed aliud est aqua sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
di ei uod aemonia alius hocidẽ ita dixit inspũdĩ eicio demonia. Vnde et digito dĩ scripta lex ÷ data diequinquagesi¬
no ab occission eagni et diequinqua gemo uenit sp̃s scs̃ apassionedm̃i nostriihũ xp̃i Ideo autẽ digitus dĩdicitꝰ uteius opera
sicut autem perbaptis mum in xp̃omorimur etrenas cimur ita spũ signa mur quodẽ digitus dĩ et spiratale signa¬
culum, Sp̃s scs id circo in columbaes peciem uenisse scribitur ut natura eius perauem si plicitatis et in nocentia e
decluretur. unde et dñs esto te inquid simplices sicut columbae. haec enĩ auis corporalit̃ ipso fellecaret habens
linguarum ut ignis apparuit. qui et insedit supeuinum quemq: eorũ. propterea autem diuersarum liguarum

Expanded text:
Dei ejicio daemonia , alius hoc idem ita dixit: In Spiritu Dei ejicio daemonia . Unde et digito Dei scripta lex est, data die quinquagesiDei ejicio daemonia , alius hoc idem ita dixit: In Spiritu Dei ejicio daemonia . Unde et digito Dei scripta lex est, data die quinquagesima ab occisione agni: et die quinquagesima venit Spiritus sanctus a passione Domini nostri Jesu Christi. Ideo autem digitus Dei dicitur, ut ejus operatoria . Sicut autem per baptismum in Christo morimur et renascimur, ita Spiritu signamur, qui est digitus Dei et spiritale signaculum. Spiritus sanctus idcirco in columbae specie venisse scribitur, ut natura ejus per avem simplicitatis et innocentiae declaretur. Unde et Dominus: Estote, inquit, simplices sicut columbae . Haec enim avis corporaliter ipso felle caret, habens linguarum ut ignis apparuit: qui et insedit super unumquemque eorum . Propterea autem diversarum linguarum
Abbreviated transcription (Latin):
proptdona qua ed eunitacius plenitudine particulatĩ qui queut dignisunt consequimerentꝰ ipscem̃ sp̃s sapienti
pus ettamen ÷ uidec̃ rescareut sps sit in telliguntibi non nulli trinitatẽ significari in spũ principili pacrẽ in spũrecto
gentium loquebantꝰ. Intantũ enimidonũdĩ ÷ in quantum datꝰ eis quipercum diliguntdm̃ a pod seenĩds̃ ẽ apudn¬
cedit coniungit et seunũ cumeis esse ostendit ł quia in nobis id agitut in dõmaneamus et ipse in nobis. Vnde et indonis di
liuina gratis datꝰ inde gratianuncupatꝰ si cut enĩ unicũ dĩ uerbum proprieuo camus nomines apientia e cũ situni uer¬
saliter et sp̃s sc̃s et pater ipses apientia ita sp̃s sc̃s propriae nuncupatꝰ uocabulo caritatis cũ sitet pat̃ et filius uniuersa lt̃¬
aritas Sp̃s scs̃ digitusdi esse in libnis euangelii apertissimaedeclaratꝰ cũ enĩunus euangelistadixisset indigito

Expanded text:
propter dona quae de divinitatis ejus plenitudine particulatim quique, ut digni sunt, consequi promerentur. Ipse enim spiripus, et tamen est, videtur restare ut spiritus sit. Intelligunt enim ibi nonnulli Trinitatem significari: in Spiritu principali Patrem, in Spiritu recto gentium loquebantur. In tantum donum Dei est in quantum datur eis qui per eum diligunt Deum. Apud se cedit conjungit, et se unum cum eis esse ostendit, vel quia in nobis id agit, ut in Deo maneamus et ipse in nobis: unde et in donis Dei luntate gratis datur, inde gratia nuncupatur. Sicut autem unicum Dei Verbum proprie vocamus nomine Sapientiae, cum sit universaliter et Spiritus sanctus et Pater ipse Sapientia, ita Spiritus sanctus proprie nuncupatur vocabulo charitatis, cum sit et Pater et Filius universalritus sanctus digitus Dei esse, in libris Evangelii apertissime declaratur. Cum enim unus evangelista dixisset: In digito
Abbreviated transcription (Latin):
totius spaniae nom endedit mineus fluuius. galleciae nomen a colore pigmenti sum sit quii
eo plurimus inuenitur dorius agrecis qua sidoricus: Tagum fluuium cartagos paniae
nuncipauit exqua ortus procedit fluuus arenis aunferiscopioius etobhaatemaplauis ue¬

Expanded text:
totius Hispaniae nomen dedit. Mineus fluvius Galliciae nomen a colore pigmenti sumpsit, qui in totius Hispaniae nomen dedit. Mineus fluvius Galliciae nomen a colore pigmenti sumpsit, qui in eo plurimus invenitur. Durius a Graecis, quasi Doricus. Tagum fluvium Cartago Hispaniae nuncupavit, ex qua ortus procedit; fluvius harenis auriferis copiosus, et ob hoc ceteris
Abbreviated transcription (Latin):
Sanubius germaniae fluuius uocaris fercur aniuium copia quibus magis augetur: isteest quuineuropa
plus omnibus babet famam idem ecster quiadum perin numera suadit gentes mutat et nomen etme¬
ior essibi ambiendo colligituires oritur germanicis iugis. et occidentalibus partibus barbarorũ
pergens contraorientem : sexaginta insefluuios recipit septem ostus inpentum influit: ararim¬
rodo cognominatus quem coloni rodiorum locauerunt. qui rapido concitus cursu tirreni aequoris
freta scindens non modicum sȩpenauigantium facit periculum dum interse maris fluctus etam¬
nis fluenta decretant: Renus a rodani societate fertur uocatus: qum̃ cum eodem. ex una pro¬
uincia oritur: est autem germaniae fluuius. intertres. eu ropae. maximus. fluuius computa¬
tus : quia iugo alpium usque i noceani pro funda cursus suos dirigit: Iberus amnis qui condã

Expanded text:
Danubius Germaniae fluvius vocari fertur a nivium copia quibus magis augetur. Iste est qui in Europa Danubius Germaniae fluvius vocari fertur a nivium copia quibus magis augetur. Iste est qui in Europa plus omnibus habet famam. Idem ejores sibi ambiendo colligit vires. Oritur a Germanicis jugis, et occidentalibus partibus Barbarorum, pergens contra Orientem, sexaginta in se fluvios recipit, septem ostiis in Pontum influit. Rhodo cognominatus, quem coloni Rhodiorum locaverunt; qui rapido concitus cursu, Tyrrheni aequoris freta scindens, non modicum saepe navigantium facit periculum, dum inter se maris fluctus et amnis fluenta decertant. Rhenus a Rhodani societate fertur vocatus, quoniam cum eodem ex una provincia oritur. Est autem Germaniae fluvius inter tres Europae maximos fluvios conputatus, qui a iugo Alpium usque in Oceani profunda cursus suos dirigit. Iberus amnis, qui quondam
Abbreviated transcription (Latin):
tum fluens : In acus acaiae amnis argolicos in rigans campos: quem rex inacus a se nominauit:
qui exordium argiuae gentis primus dedit: Ibi ec terim antus. aberimanto monte dimissus
Padus italiae fluuius aiugis alpium fusus ex tribus fontibus oritur ex quibus umꝰ uocabulum est
padus quidiffusus in modum stagni amnem sinudigerit: a quo etpadus est nuncupatus: hic a grecis
eridanus cognominatus : aberidano solis filio quem fecontem dicunt: qui fulmine percus sus
in eodem fluuio deiectus est et extinctus : augitur autem ex ortu canis. liquescentibus niuibus
et cum accessione trignita fluminum circa rauennam in adriaticum mare defertur: Tiberis
italiae fluuius a ciberinorege albanorum dicitur appellatus: qui inhuno fluuium caeciditi
et deexitus uonomendedit: namantea albola antiquum nomen a colore abuit quod niuibus albuss
ipse est autem tibris qui et tiberis sed tiberis in cotidiano sermone tibris inuersudicitur

Expanded text:
tum fluens. Inachus Achaiae amnis Argolicos inrigans campos, quem rex Inachus a se nominavit, qui exordium Argivae gentis primus dedit. Ibi et Erymanthus ab Erymantho monte demissus. Padus Italiae fluvius a iugis Alpium fusus ex tribus fontibus oritur; ex quibus uni vocabulum est Padus, qui diffusus in modum stagni amnem sinu digerit; a quo et Padus est nuncupatus. Hic a Graecis Eridanus cognominatus, ab Eridano Solis filio, quem Phaethontem dicunt; qui fulmine percussus in eodem fluvio deiectus est et extinctus. Augetur autem exortu Canis liquescentibus nivibus, et cum accessione triginta fluminum circa Ravennam in Adriaticum mare defertur. Tiberis Italiae fluvius a Tiberino rege Albanorum dicitur appellatus, qui in hunc fluvium cecidit, et de exitu suo nomen dedit. Nam antea Albula antiquum nomen a colore habuit, quod nivibus albus sit. Ipse est autem Tibris, qui et Tiberis; sed Tiberis in quotidianoo sermone, Tibris in versu dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
e lapidibus reparatum ferunt abeo propter hominum insitam cordis duritiam, Sed et flu¬
mina cum in solitis aucta imbribus ultra consuetudinem uel diuturnitate. uel magnitudine
redundant multaq proscernunt et ipsa dilluuiumdicuntur. sciendum autem flumina cum
supramodum crescunt non tantum ad presens inferredamna sed etiam et aliqua significa futura

Expanded text:
ex lapidibus reparatum ferunt ab eo propter hominum insitam cordis duritiam. Sed et fluex lapidibus reparatum ferunt ab eo propter hominum insitam cordis duritiam. Sed et flumina cum insolitis aucta imbribus ultra consuetudinem, vel diuturnitatem vel magnitudinem, redundant multaque prosternunt, et ipsa diluvium dicuntur. Sciendum autem, flumina cum supra modum crescunt, non tantum ad praesens inferre damna, sed etiam et aliqua significare futura.
Abbreviated transcription (Latin):
eo le s am uocantt Qusdil auteriflurinaindilluuo solata molecertaruom sode clusa sanin
Dilluuuis datu quod a quarum dade cmima qua cinundiuerit delcat primum dlluuuũ
excit subno ei quain dobetunum sceleribus offensus ommpotens toto orbe contereso deletistune¬
tis unisb siati umancd fut uapel agi cuius indicium actenus uidemus in lapidibus. quo s inre¬
motis montibus concis etostrois congregatos sepe etiam cauatos aquis uisere solemus Secundum
dilluuium fuit in actuia ia cobpatriarcae etogigi temporibus quieleusinae conditor etrex fuit
nomenq: loco etemporidedit: Tertium dilluuium in tesalia moisi uelam fictioni tẽporib
fuit ÷ qui tertius post cicropem rognauit, Cuius temporibus aquarum in luuies maiorem parten
populorum tossalue ad sumsit i paucis perrefugia mentium liberatis mixime in monte perdaso
icuus dirtuitu deucalion tuncregno potiebatur: quitunc adieratibus confugientes susceptos
porgemnina arnasi iuga fouit et aluit : a quo propterea genus hominum grecorum fabulae

Expanded text:
na in diluvio soluta mole terrarum praeclusa sunt, Diluvium dictum quod aquarum clade omnia quae inundaverit deleat. Primum diluvium extitit sub Noe, quando hominum sceleribus offensus Omnipotens, toto orbe contecto, deletis cunctis, unum spatium caeli fuit ac pelagi. Cuius indicium hactenus videmus in lapidibus quos in remotis montibus conchis et ostreis concretos, saepe etiam cavatos aquis visere solemus. Secundum diluvium fuit in Achaia Iacob patriarchae et Ogygi temporibus, qui Eleusinae conditor et rex fuit, nomenque loco et tempori dedit. Tertium diluvium in Thessalia Moysi vel Amphictyonis temporibus fuit, qui tertius post Cecropem regnavit. Cuius temporibus aquarum inluvies maiorem partem populorum Thessaliae absumpsit paucis per refugia montium liberatis, maxime in monte Parnaso; in cuius circuitu Deucalion tunc regno potiebatur, qui tunc ad se ratibus confugientes susceptos per gemina Parnasi iuga fovit et aluit. A quo propterea genus hominum Graecorum fabulae
Abbreviated transcription (Latin):
titur a septem trione armenia circumdatur: ab ortu caspios uidet: a meridie persidam: huius
terra medicam arborem gignit quam alia regio minime parturit. sunt autem mediae duae
maior etminor : persida tendens ab ortuusque in dus. ab oc casu rubrum mare habet: ab aqui¬
lon euero mediam tangit: ab austro carmaniam quae pra sidi ad nectitur quibus est susa
oppidam nobilissimum : in prsida primum orta est arsmagica : ad quam nebrodgigans post
confusionem linguarum habi it s ibi quae persas ignem colere docuit : Nam omnes ihillis partibus
solem colunt : qui ipsorum lingua el dicitur. Mesopotamia grecam aethi mologiam possidet
quod duobus fluuiis ambiatur : Nam ab orente tigrim habet ab occiduo eufraten : incipit autem
a septentrione in termontem taurum et cauca sum: Cuius ameridie sequi tur babilonia
de inde caldea nouissimae arabia eo demon: Babiloniae regionis capud : babilon urbs est

Expanded text:
titur, a septentrione Armenia circumdatur, ab ortu Caspios videt, a meridie Persidam. Huius titur, a septentrione Armenia circumdatur, ab ortu Caspios videt, a meridie Persidam. Huius terra Medicam arborem gignit, quam alia regio minime parturit. Sunt autem Mediae duae, maior et minor. Persida tendens ab ortu usque ad Indos, ab occasu Rubrum mare habet, ab aquilone vero Mediam tangit, ab austro Carmaniam, quae Persidae adnectitur, quibus est Susa oppidum nobilissimum. In Persida primum orta est ars magica, ad quam Nebroth gigans post confusionem linguarum abiit, ibique Persas ignem colere docuit. Nam omnes in illis partibus solem colunt, qui ipsorum lingua El dicitur. Mesopotamia Graecam etymologiam possidet, quod duobus fluviis ambiatur; nam ab oriente Tigrim habet, ab occiduo Euphraten. Incipit autem a septentrione inter montem Taurum et Caucasum; cuius a meridie sequitur Babylonia, deinde Chaldaea, novissime Arabia εὐδαίμων. Babyloniae regionis caput Babylon urbs est
Abbreviated transcription (Latin):
auctoribus ita trabentes. Aracusia ab oppido suo nuncupata. partiam parti abscitia uenientes occu¬
pauerunt : eamq: ex suo nomine uocauerunt: huius ameridie rubrum mare. est: a septentrione
ircanum salum : ab occidua solis plagam edia regna in eadecem. et occosunt: porrecta acaspio lito
usque ad terras scitarum: assiria uocata ab assurfilio semqui eam regionem post dilluuium
primus in coluit : haec ab ortu indiam ameridie mediam tangit ab occiduo tigrim a septentrione:
montem cauca sum ubi portae caspiae sunt: in hanc regionem primus usus inuentus est purpura
inde primum crinium et corporum unguenta uenerunt : Et odores quibus romanorum atq:
grecorum effluxit luxuria : Media et persida a regibus medo etperse cognominatae : qui eas
prouincias bellando ad gressi sunt : ex quibus media : ab occasu trans uersa partia regnaam plec¬

Expanded text:
auctoribus ita trahentes. Aracusia ab oppido suo nuncupata. Parthiam Parthi ab Scythia venientes occuauctoribus ita trahentes. Aracusia ab oppido suo nuncupata. Parthiam Parthi ab Scythia venientes occupaverunt, eamque ex suo nomine vocaverunt. Huius a meridie Rubrum mare est, a septentrione Hyrcanum salum, ab occidui solis plaga Media. Regna in ea decem et octo sunt, porrecta a Caspio litore usque ad terras Scytharum. Assyria vocata ab Assur filio Sem, qui eam regionem post diluvium primus incoluit. Haec ab ortu Indiam, a meridie Mediam tangit, ab occiduo Tigrim, a septentrione montem Caucasum, ubi portae Caspiae sunt. In hac regione primus usus inventus est purpurae, inde primum crinium et corporum unguenta venerunt et odores, quibus Romanorum atque Graecorum effluxit luxuria. Media et Persida a regibus Medo et Perso cognominatae, qui eas provincias bellando adgressi sunt. Ex quibus Media ab occasu transversa Parthia regna amplec
Abbreviated transcription (Latin):
monoceron bestiam : siptacum auem, elienum quoquelignum et cinnamum etpiper. et calamum
aromaticum mittit et tebur. lapides quoquȩ praeciosos berillos. crisopra sos et adamantem : car¬
bunculos. lignites margaritas etuniones quibus nobilium feminarum ardet ambitio: ibi sunt
et montes aurei quos adire propter dracones et grifas. et in mensorum hominum monstra in pos¬
sibile est: partia ab indiae finibus usque ad me sopotamiam generaliter nomi natur
Propter inui ctam enim uirtutem partorum. et assiria et reliquae proximaeregiones: in eius nomen
transierunt : sunt enimea a racusia partia assiria media et persida quae regiones inuicemsibi conu¬
tae in it&m ab indo flumine sumunt : tigriclauduntur. locis montuosis et as perioribus sitae :
habentes fluuios idaspem. et arbem sunt enim interse finibus suis. discretae nomina a propriis

Expanded text:
monoceron bestiam, psittacum avem, ebenum quoque lignum et cinnamum, et piper, calamum monoceron bestiam, psittacum avem, ebenum quoque lignum et cinnamum, et piper, calamum aromaticum, mittit et ebur, lapides quoque pretiosos, berillos, chrysoprasos, et adamantem, carbunculos, lychnites, margaritas et uniones, quibus nobilium feminarum ardet ambitio. Ibi sunt et montes aurei, quos adire propter dracones et grsible est. Parthia ab Indiae finibus usque ad Mesopotamiam generaliter nominatur. Propter invictam enim Parthorum virtutem et Assyria et reliquae proximae regiones in eius nomen transierunt. Sunt enim in ea Aracusia, Parthia, Assyria, Media et Persida, quae regiones invicem sibi coniunctae initium ab Indo flumine sumunt, Tigri clauduntur, locis montuosis et asperioribus sitae, habentes fluvios Hydaspem et Arbem. Sunt enim inter se finibus suis discretae, nomina a propriis
Abbreviated transcription (Latin):
igneo accinctus. Itaut eius cum caelo peneiungat incendium: cerubin quoqueidest angelorum
praesidium arcendis spiritibus malis. superrum pheae fraglantia ordinatum est ut homines
flammae. angelos uero malos angeli submoueant necui carni. uel spiritui trans gressionis adituis
paradisi pateat: In diauocata ab indo flumine : quo exparte occidentali clauditur : haec a meridia
no. mari porrecta usque adortum solis et a septentrione usque ad montem causaca sum peruenit
habenigentes multas etoppida: in sulam quoqueaͣ probane. elefantis refertam : crisam et argirẽ
auro argentoq: fecundas Ntilem quoque arboribus folia numquam carentem: habet et fluuios
gangen et nidam etipanem in lustrantes indos. terra indiae faboni spũ saluberrima in an nobis
met& fruges : uicehiemis et esias patitur: gignitautem tincti coloris homines. elostintos ingentes

Expanded text:
igneo accinctus, ita ut eius cum caelo pene iungat incendium. Cherubin quoque, id est angelorum igneo accinctus, ita ut eius cum caelo pene iungat incendium. Cherubin quoque, id est angelorum praesidium, arcendis spiritibus malis super rompheae flagrantiam ordinatum est, ut homines flammae, angelos vero malos angeli submoveant, ne cui carni vel spiritui transgressionis aditus Paradisi pateat. India vocata ab Indo flumine, quo ex parte occno mari porrecta usque ad Ortum solis, et a Septentrione, usque ad montem Caucasum pervenit, habens gentes multas et oppida: insulam quoque Taprobane gemmis et elephantis refertam, Chrysam et Argyrem auro argentoque fecundas, Tylem quoque arborum foliis nunquam carentem. Habet et flavios Gangen et Indum et Hypasin illustrantes Indos. Terra Indiae Favonii spiritu saluberrima; in anno bis metit fruges, vice hiemis Etesiis potitur; gignit autem tincti coloris homines, elephantes ingentes,
Abbreviated transcription (Latin):
ris est appellata qua eapud antiquos imperium tenuit orientis
haecintertia orbis parte disposita ab oriente ortusolis: ameridie oceano
ab occiduo nostromarifinitur: aseptentrionemeotidi lacu et tanui
fluuio terminatur: babet autem prouincias multas et regiones
Equarum brebiter nomina et situs expediam: sumpto initio a paradiso
÷Paradisus estlocus inorientis partibus conscitutus. cuius uocabulum
exgreco in latinum uertitur ortus: porro ebraicae eden dicitur. quod
in nos tram linguam deliciae. interpretantur: quod utrumq: iunctum
facit ortum deliciarum esc enim omni genere ligni et pomi ferarum arborum consitus: habens
etiam ec lignum uitae: non ibi frigus. non aestas. sed perpetua ueris temperies : ec uius medio fons
prorumpens totum nemus i nrigat diuiditurq: inquattuor nascentia flumina: cuius loci postpeo¬
catum hominis aditus in terclusus est: septus est enim undiquerum phea flammea : Idest muro

Expanded text:
ris est appellata, quae apud antiquos imperium tenuit orientis. Haec in tertia orbis parte disposita, ab oriente ortu solis, a meridie Oceano, ab occiduo nostro mare finitur, a septentrione Maeotide lacu et Tanai fluvio terminatur. Habet autem provincias multas et regiones, quarum breviter nomina et situs expediam, sumpto initio a Paradiso. Paradisus est locus in orientis partibus constitutus, cuius vocabulum ex Graeco in Latinum vertitur hortus: porro Hebraice Eden dicitur, quod in nostra lingua deliciae interpretatur. Quod utrumque iunctum facit hortum deliciarum; est enim omni genere ligni et pomiferarum arborum consitus, habens etiam et lignum vitae: non ibi frigus, non aestus, sed perpetua aeris temperies. E cuius medio fons prorumpens totum nemus inrigat, dividiturque in quattuor nascentia flumina. Cuius loci post peccatum hominis aditus interclusus est; septus est enim undique romphea flammea, id est muro
Abbreviated transcription (Latin):
e pu pureii et culnatam togam trium phantes induebantis pins escipioneincum
et quo iumanti gerebantir Adũ mitationem uctoriae scipionis : Lcet scpiobacui cum
quia inforopater dicis ceuis in nixuseo ambulabat Superscipione maute maquila
su per selebat Obindicum qued oeriuctoru quasi assiopor sm pionentuainem a quale¬
duodueroa carnifice contingebantur . Idescindicium ut adttan dintasnes orfoateti
mediocritatis huminae tonmonerentur. Duob autem gencrib deletur exercitus
Aut internitione aut dispersione. Salustius hostes inquit oppressi aut dilapsi
forent Sic et utrumq uergilius. Internicione submersasque obruere
hostium praeda manubiae exuuiae partes. Praeda a praedando uocata Manu¬
biae eo quod manib: detrahuntur. Haec et exuuia e ab exuendo dictae. quia exu¬
untur. Haec et partes a paridiuisione Propersonarum qualitatae et laborum

Expanded text:
et purpuream et palmatam togam triumphantes induebantur, et scipionem cum et purpuream et palmatam togam triumphantes induebantur, et scipionem cum sceptro in manu gerebant ad imitationem victoriae Scipionis; licet et scipio baculum quia in foro pater eius caecus innixus eo ambulabat. Super scipionem autem aquila supersedebat, ob indicium quod per victoriam quasi ad supernam magnitudinem accederm. Quod vero a carnifice contingebantur, id esse indicium ut ad tantum fastigium evecti mediocritatis humanae commonerentur. Duobus autem generibus deletur exercitus; aut internicione, aut dispersione. SallustiusHist. frag. inc. 6, 'Hostes,' inquit, 'oppressi, aut dilapsi forent.' Sic et utrumque Vergilius. InternicioneAen. 1, 69: Submersasque obrue puhostium: praeda, manubiae, exuviae, partes. Praeda a praedando vocata. Manubiae, eo quod manibus detrahuntur. Haec et exuviae ab exuendo dictae, quia exuuntur. Haec et partes a pari divisione pro personarum qualitate, et laborum
Abbreviated transcription (Latin):
poliatio uelutrumq: Nonest̃ autem iucunda uictoria qua eperinmenda de crio ses tels
contngit. Echoc estq uodlaudat sallustius. Duces ditopaminasusanłee uoroitua de¬
horest Pb uo padietae est greca significatione Aotoydio icicnto erercitude¬
borest publicae ostontin Praccedit autemuiccoria pompiom. Nseo quodituris adhoc
hostumo. Primum est uictoria uotum. Tropeũ dictũ a potestropes Ide a conuensione
trsun fons elebe dobrii Siciiplenae tropcum. Qua nondum plenamest iutonam consecu¬
tus. sdonenum obtinut sen sugauit exercitum. haerdmen nomina ser iue toris cociuiscu¬
Umpiquillus auten trumnebumlatinaedieit potius appenraenum ꝗ ipoetus confun¬
to papulo duaciconcedendo nercitimiudiare solitumtrt Secundosenatum ter
depopiluon Sii stta orion apudromanos mosut triumphantes qua don gisucter entur
uldo qu oed solrt sut orores duces hochabitubella irecemaiteminconfuc¬

Expanded text:
xspoliatio, vel utrumque. Non est autem jucunda victoria, quae per immensa detrimenta xspoliatio, vel utrumque. Non est autem jucunda victoria, quae per immensa detrimenta contingit. Et hoc est, quod laudat Sallustius, duces victoriam incruento exercitu deportasse. Pompa dicta est Graeca significatione apo toest publice ostentari. Praecedit autem victoria pompam, ideo quod ituris ad hoc certamen primum est victoriae votum. Tropeum dictum ἀπὸ τῆς τροπῆς, id est a conversione triumphus debetur, semiplenae trophaeum; quia nondum plenam est victoriam consecutus: non enim obtinuit, sed fugavit exercitum. HaeTranquillus autem triumphum latine dicit potius appellatum, quod is qui trtriumpho concedendo exercitum iudicare solitum erat, secundo senatum, terpopulum. 4. Erat autem apud Romanos mos ut triumphantes quadrigis veherentur, ex illo quod soliti sint priores duces hoc habitu bella inire. Quicunqu
Abbreviated transcription (Latin):
muma pncelia dicuntur ab in p̃mendo ostis ostem ⁊inde et plaligna quibuua p̃mitur
puona goe inceo quodinitiousum fuis set in bello pugnis contendere Vel quia primo
bello pugnis incipiebant. Vnde et pugna etiam duorum est Aliquando et sino sero im
Quattuor autem in bello geruntur. Pugna fuga uictoria pax. Pacis uocabulum uide tip
a pacto sumtum. Posterius autem accipitur pax foedus primuminitur. Foedus est pax
quae fit interdimicantes. Vela fide uela fecialib: idẽ sacerdotib: dictum Peripso senim
fiebant federa sicut persacculares bella. Alusoedera dicta putant a porca fede etcrud&i¬
occisa Euius mors obtabatur eiquia paceresilis set. Vergilius et cesa ingebant federa
qQuod .ui idest uruite adipiscatur hoc ẽeñius gentium uimui expelleter ia dicti
poliato npise t clolo quaenita tuctoria Certa autemuc coriae uebo cciso hostis uele¬

Expanded text:
simum. Prelia dicuntur ab inpremendo, hostis hostem. Unde et prela ligna quibus uva premitur. simum. Prelia dicuntur ab inpremendo, hostis hostem. Unde et prela ligna quibus uva premitur. Pugna vocata eo quod initio usus fuisset in bello pugnis contendere, vel quia primo bellum pugnis incipiebant. Unde et pugna etiam duorum est aliquando et sine ferro. Quattuor autem in bello aguntur: pugna, fuga, victoria, pax. Pacis vocabulum videtur a pacto sumptum. Posterius autem pax accipitur, foedus primum initur. Foedus est pax quae fit inter dimicantes, vel a fide, vel a fetialibus, id est sacerdotibus, dictum. Per ipsos enim fiebant foedera, sicut per saeculares bella. Aloccisa: cujus mors optabatur ei qui a pace resilisset. Virgilius: Et caesa jungebant foedera quod vi, id est, virtute adipiscatur: hoc est enim jus gentium, vim vi expellere: nam turpis est dolo quaesita victoria. Certa autem victoria est, vel occisio hostis, vel e
Abbreviated transcription (Latin):
uersae quae sunt altera euiae : Biuium quia duplex ẽ uia : Competa quia plures in ea cõpetunt ui¬
ac. quasi triuia equa triuiae : Ambitus in teruicinoruma edificia locus duorum pedum et semipe¬
dis adcircum eundi facultatem relictus et abambulando dictus : Orbeta ũestigium carri abͥ
orberotedicta Porroactus q̃uopecus agis olet : Cliuo sumĩter flexuosum estigia sunt pedumsi¬
na primisplantis expressa uocata quod his uia ep̃currentium in stigentur idest agnoscantur

Expanded text:
sversae quae sunt a latere viae. Bivium, quia duplex est via. Conpeta, quia plures in ea conpetunt visversae quae sunt a latere viae. Bivium, quia duplex est via. Conpeta, quia plures in ea conpetunt viae, quasi triviae, quadriviae. Ambitus inter vicinorum aedificia locus, duorum pedum et semipedis ad circumeundi facultatem relictus, et ab ambulando dictus. Orbita vestigium carri, ab orbe rotae dicta. Porro actus, quo pecus agi solet. Clivosum iter flexuosum. Vestigia sunt pedum signa primis plantis expressa, vocata quod his viae praecurrentium investigentur, id est agnoscantur.
Abbreviated transcription (Latin):
postea romani easperomnemorbem disposuerunt propterrectitudinem itinerum et neplebse ẽt
otiosa Agger ẽ mediastrata et eminentia coaggeratis lapidib: strata ab aggereidest coacerua¬
Iteruelitus ẽ uia qua iriab homine qua quauer sum potest : Iter autem et itiner diuersani signifi¬
cationem habent : Iter enim ẽ locus transitu facilis unde et appellamus &ditum Itinerautem ẽ
itus longa cuiae et ipse labor ambulandi ut quo uelis peruenias : Semitcãtineris dimedium est¬
a semiitudicta : semita autem hominum ẽ calles ferarum et pecddum : Callis ẽ iterpec ddum int̃
montes angustum et tritum a callo pedumuocatum siue callo pecddum ꝑͣduratum : Tramites sunt
trans uersa in agris itinera siuerectauia : Dictaequod trans mittant : Diuortia sunt flexusuiarũ
hoc ẽ ui& s indiuersa tendentes : scein diuerticula sunt hocẽ diuersa ga ediuisa cuiae siuesemitae tr an¬

Expanded text:
postea Romani eas per omnem pene orbem disposuerunt, propter rectitudinem itinerum et ne plebs esset postea Romani eas per omnem pene orbem disposuerunt, propter rectitudinem itinerum et ne plebs esset otiosa. Agger est media stratae eminentia coaggeratis lapidibus strata, ab aggere, id est coacervaIter vel itus est via qua iri ab homine quaquaversum potest. Iter autem et itiner diversam significationem habent. Iter enim est locus transitu facilis; unde appellamus et itum. Itiner autem est itus longae viae, et ipse labor ambulandi ut quo velis pervenias. Semita itineris dima semiitu dicta. Semita autem hominum est, calles ferarum et pecudum. Callis est iter pecudum inter montes angustum et tritum, a callo pedum vocatum, sive a callo pecudum praeduratum. Tramites sunt transversa in agris itinera, sive recta via, dicta quod transmittat. Divortia sunt flexus viarum, hoc est viae in diversa tendentes. Idem diverticula sunt, hoc est diversae ac divisae viae, sive semitae tran
Abbreviated transcription (Latin):
ensura suiarum nos miliaria dicimus. Grecistadia Calli. leuuas. Aegyptii signes. persa e
para sangas. Sunt autem proprioquaeq spatio : Miliarium : millepassib: terminatur :
Et dictum miliarium quasimilleadium. habenspedesquinq: milia : Leuua finitur passib: mille
quingentis : Stadium octicua parsmiliarii est constans passib cxxu : Hunc primum herculem sta¬
tuis sedicunt : eumq eospatio de terminasse. quod ipse subunospũ confecisset. Ac pro indesta dium
appellasset qum̃ in finerespiras set simulq et stetisset : Via ẽ quõ potest ireuehiculum : Et
uia dicta : a uehiculorum incursu: Nam duos actus capit propter euntium et uenientium uehiculorũ
occursum : Omnis autemuia aut publica ẽ aut priuata : Publica ẽ : quae in solo publico ẽ qu alter
actus populo patet : Haec aut admareaut adoppida pertinet : Priuata ẽ quae uicino municĩpio
Ipsa ẽ et dila pidata idest lapidib: strata : Primia utem penidicuntur. lapidibiuiasstrauis se

Expanded text:
ensuras viarum nos miliaria dicimus, Graeci stadia, Galli leugas, Aegypti schoenos, Persae parasangas. Sunt autem proprio quaeque spatio. Miliarium mille passibus terminatur; et dictum miliarium quasi mille adium, habens pedes quinque milia. Leuga finitur passibus mille quingentis. Stadium octava pars miliarii est, constans passibus centum viginti quinque. Hunc primum Herculem statuisse dicunt, eumque eo spatio determinasse quod ipse sub uno spiritu confecisset, ac proinde stadium appellasse quoniam in fine respirasset simulque et stetisset. Via est qua potest ire vehiculum; et via dicta a vehiculorum incursu. Nam duos actus capit, propter euntium et venientium vehiculorum occursum. Omnis autem via aut publica est aut privata. Publica est quae in solo publico est, qua iter, actus populo patet. Haec aut ad mare aut ad oppida pertinet. Privata est quae vicino municipio Ipsa est et delapidata, id est lapidibus strata. Primi autem Poeni dicuntur lapidibus vias stravisse;
Abbreviated transcription (Latin):
in dicis tauris color fuluus .ẽ. uolucris pernicitaspilis in contrariũ uersis : capud circũ flectunt
flexibilitate qua uolunt tergiduritia omne telum respuunt inmitiferitate : Bouẽ greci

Expanded text:
Indicis tauris color fulvus est, volucris pernicitas, pilis in contrarium versis; caput circumflectunt Indicis tauris color fulvus est, volucris pernicitas, pilis in contrarium versis; caput circumflectunt flexibilitate qua volunt; tergi duritia omne telum respuunt inmiti feritate. Bovem Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
ta quod pascua subigat id est terra subacta escas inquirat : Verres quod grandes habeat uires : porcus
quasi spurcus : ingurgitat enim seceno. luto in mergit. limo inlinit : oratius & amicalutosus : hincetiã
spurcitiã tiel spurios nuncupatos: porcorũpilos setas uocamus et setas a suedicta siquib: et sutores
uocantur quod ex sctis suantid ẽ consuant pelles : Aperã feritate uocatus ablata flictera
et subrogata .piundeeta pud grecossia gͦros idẽ ferus dicitur : Omneenim quod ferum ẽ
et inmite abusiuea greste uocamus : Iuuencus dictus quod iubare incipiat hominum uscs in
escolenda terra uel quia apud gentiles ioui sem perubi queiuuencus immolabatur : Num quã
taurus : naminuictimis etiã aetasconsiderabatur : Taurus grecum nomen ẽ : sicut etbos:

Expanded text:
ta, quod pascua subigat, id est terra subacta escas inquirat. Verres, quod grandes habeat vires. Porcus, ta, quod pascua subigat, id est terra subacta escas inquirat. Verres, quod grandes habeat vires. Porcus, quasi spurcus. Ingurgitat enim se caeno, luto inmergit, limo inlinit. HoratiusEpist. 1, 2, 26: Et amica luto sus. Hinc etiam spurcitiam vel spurios nuncupatos. Porcorum pilos setas vocamus, et setas a sue dictas: a quibus et sutores vocantur, quod ex setis suant, id est consuant, pelles. Aper a feritate vocatus, ablata F littera et subrogata P. Unde et apud Graecos σύαγρος, id est ferus, dicitur. Omne enim, quod ferum est et inmite, abusive agreste vocamus. Iuvencus dictus, quod iuvare incipiat hominum usus in colenda terra, vel quia apud gentiles Iovi semper ubique invencus inmolabatur, numquam taurus. Nam in victimis etiam aetas considerabatur. Taurus Graecum nomen est, sicut et bos.
Abbreviated transcription (Latin):
nichil: si quando in mensa flumina uel maria transnatant : capita clunibus precedentium superponunt sibiq
inuicem succedentes nullum laborem ponderis sentiunt : Tragelasi a grecis nominati quidum eadem soeci¬
esint utcerui. Villo sosta men habent armos ut hir ci : Et menta promiss sirtabarbis quinonꝰ alibi sunt
quã circasas sidem Innuli fili sunt ceruorum : Ab innuere dicti quia ad nutum matris absconduntꝰ:
Dam mula uocata quod demanueffugiat : Timidum animal et inbelle : de quo martialis dentetimetꝰ  a per
defendunt cornua ceruum : inbellesdamme q̃uid uiniꝰ prȩda sumus : ł eipus leui pesquia uelociter currit:
undeet grecȩ procursu lagos dicitur. uel oxest enĩ animal et satistimidũ : Cuniculi genus a grestium
animalium dicti quasi caniculi eo quod canũ indigine capiantur . ul exdudantur ab socluncis : Susdic¬

Expanded text:
nihil. Si quando inmensa flumina vel maria transnatant, capita clunibus praecedentium superponunt sibique nihil. Si quando inmensa flumina vel maria transnatant, capita clunibus praecedentium superponunt sibique invicem succedentes nullum laborem ponderis sentiunt. Tragelaphi a Graecis nominati, qui quum eadem specie sint ut cervi, villosos tamen habent armos ut hirci, et menta promissis hirta barbis, qui non alibi sunt quam circa Phasidem. Hinnuli filii sunt cervorum ab innuere dicti, quia ad nutum matris absconduntur. Dammula vocata, quod de manu effugiat: timidum animal et inbelle; de quo Martialis13, 94: Dente timetur aper, defendunt cornua cervum; inbelles damae quid nisi praeda sumus? Lepus, levipes, quia velociter currit. Unde et Graece pro cursu λαγώς dicitur; velox est enim animal et satis timidum. Cuniculi genus agrestium animalium dicti quasi caniculi, eo quod canum indagine capiantur vel excludantur ab speluncis. Sus dic
Abbreviated transcription (Latin):
auices eo quod ad instar auium ardua etexcelsa teneant : et in sublime in habitent : Itaut
de sublimitate uixhumanis obtutibus pateant : unde et meridiana pars ibices a uesuocant : qui nili
fluentis in babitant: haecitaq: animalia ut diximus inpetris altis siis commorantur : et siquando
ferarũ uel hominũ aduersitatem persenserint : dealtissimis saxorum cacuminibus sesse praccipitantes
in suis se cornibus in lesa suscipiunt : Ceruidicti a potonceratob idest a cornibus cerata enĩ grecȩcornua dicuntꝰ
hi serpentũ inimicicum se grauatos infirmitate persensint spũ narium eos extrahunt de cauernis ÷¬
t superata pernicieueneni : eorũ pabuloreparantur : dictã num herbã ipsi prodiderunt : namcopasti.
excutiunt acceptas sagittas: mirantur autem sibilum fistularũ : rectisa uribus acutȩ audiunt : summis sis

Expanded text:
avices, eo quod ad instar avium ardua et excelsa teneant et in sublime inhabitent, ita ut avices, eo quod ad instar avium ardua et excelsa teneant et in sublime inhabitent, ita ut de sublimitate vix humanis obtutibus pateant. Unde et meridiana pars ibices aves vocant, qui Nili fluentis inhabitant. Haec itaque animalia, ut diximus, in petris altissimis commorantur, et si quando ferarum vel hominum adversitatem persenserint, de altissimis saxorum cacuminibus sese praecipitantes in suis se cornibus inlaesa suscipiunt. Cervi dicti ἀπὸ τῶν κεράτων, id est a cornibus; κέρατα enim Graece cornua dicuntur. Hi serpentium inimici cum se gravatos infirmitate persenserint, spiritu narium eos extrahunt de cavernis, et superata pernicie veneni eorum pabulo reparantur. Dictamnum herbam ipsi prodiderunt; nam eo pasti excutiunt acceptas sagittas. Mirantur autem sibilum fistularum. Erectis auribus acute audiunt, summissis
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscat uocem parentis : Ediabedendo uocati paruienim pinguis simi sunt et saporis iu¬
cundi : unde et ederexndeeteduliũ uocatur : Hircus lasciuũ animalẽtpetulcum etferuens
semper ad coitũ : cuius oculi oblibi dinẽ intrans uersũ aspiciunt : undee tnomentraxitiam hirg u¬
tiq sunt oculorũ anguli secundũ suetoniũ cuius natura adeo calidissima ẽ : ut adamantẽ
lapidẽ quem nec ignis nec ferridomariualet materia solus huius cruordissoluat: maiores
hirci cinifu dicuntur : a fluuio cinife inlibia ubi grandes nascuntur : Ca pros etca prasa
carpendis uirgultis quida dixeñ alii quod cap̃tent as pera : non nullia crepitucrurũ unde
eascreas uocitatas quae sunt agrestes caprȩ quas greci proeo quod acutis sima e uideaNt
delongin quouident t̃ame nom nes qui ueniunt: demautem etca preaeĩdem. Ibices. quasi

Expanded text:
cognoscat vocem parentis. Haedi ab edendo vocati. Parvi enim pinguissimi sunt et saporis iucognoscat vocem parentis. Haedi ab edendo vocati. Parvi enim pinguissimi sunt et saporis iucundi, unde et edere, unde et edulium vocatur. Hircus lascivum animal et petulcum et fervens semper ad coitum; cuius oculi ob libidine in transversum aspiciunt, unde et nomen traxit. Nam hirqui sunt oculorum anguli secundum SuetoniumPrat. 171; cuius natura adeo calidissima est ut adamantem lapidem, quem nec ignis, nec ferri domare valet materia, solus huius cruor dissolvat. Maiores hirci Cinyphii dicuntur a fluvio Cinyphe in Libya, ubi grandes nascuntur. Capros et capras a carpendis virgultis quidam dixerunt. Alii quod captent aspera. Nonnulli a crepitu crurum, unde eas crepas vocitatas; quae sunt agrestes caprae, quas Graeci pro eo quod acutissime videant, ide longinquo, vident tamen omnes qui veniunt. Idem autem et capreae: idem ibices, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ta et greges : nam armenta ẽquorũ et boũ sunt : greges uero capellarũ e touiũ : Ouis molle
pecus lanis corpore inerme animoplacidũ ab oblatione dictũ : eo quod apud ueteres initio
nontauri sed oues in sacrificio mactarentur : ex his quas dabidentes uocant eas qua einter
octodentes duos altiores habeNs : quas maxima egentiles in sacrifficiũ offerebant : Verbex
uel auirib: dictus quod ceteris ouib: sitfortior uel quod situir idẽ masculus uel quod uermẽ
in capite habeant quorũ excitati prbritu inuicẽ se concutiunt et pugnantes cum magnoimꝰ¬
lima res dicuntur siue quod hoc pecus a gentilib: primum aris. ẽ immolatũ : auta ries
uocent a potuagnoquasipium : latini autem hoc nomen i deo habere putant eoquod p̃ceteris
animantib matrem agnoscat: ad eo ut etiamsinmagno gregi errauerit statimbalatu re¬

Expanded text:
ta et greges; nam armenta equorum et boum sunt, greges vero caprarum et ovium. 9. Ovis, molle ta et greges; nam armenta equorum et boum sunt, greges vero caprarum et ovium. 9. Ovis, molle pecus lanis, corpore inerme, animo placidum, ab oblatione dictum, eo quod apud veteres non tauri, sed oves in sacrificio mactarentur. Ex his quasdam bidentes vocant, eas quae inter octo dentes duos altiores habent, quas maxime gentiles in sacrificium offerebant. Vervex vel a viribus dictus, quod ceteris ovibus sit fortior; vel quod sit vir, id est masculus; vel quod vermem in capite habeat, quorum excitati pruritu invicem se concutiunt, et pugnantes cum magno imli mares dicuntur: sive quod hoc pecus a gentilibus primum aris est immolatum. Aries, quodvocent ἀπὸ τοῦ ἁγνοῦ, quasi pium, Latini autem ideo hoc nomen habere putant, eo quod prae ceteris animantibus matrem agnoscat; adeo ut etiam si in magno grege erraverit, statim balatu re