comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ni. Ecce timor dñi ipsa. ẽ. sapientia: &
recedere a malo intelligentia. Acsi
aꝑte diceret᷑. Ad tem& ipsũ homo re¬
uertere: & cordis tui secreta ꝑscruta¬
re. Si dm̃ te timere dep̃hendis: ꝓfec¬
to constat. quia hac sapientia plemis
es. Quã si adhuc cognoscere ñ potes
quid sit in se: iã cognoscis interim
qͥd sit in te. Quȩ enĩ apud se ab an¬
gelo metuit᷑. apud te timor dñi uoca¬
tur: quia hanc habere te certũ. ẽ. si
timere dm̃ incertũ ñ . ẽ. Hinc etiam
ꝑ psalmystam dr̃. Iniciũ sapientiae
timor dnĩ: quia tc̃ penetrare cor in¬
choat. cum extremi iudicii pauore ꝑ¬
turbatur. Ad paruitatẽ gͥ nr̃am di¬
uinus sermo se attrahit: sicut pat̾ cũ
paruulo filio loquit᷑. ut ab eo possit in¬
telligi. sponte balbutit. Quia enim
naturam sapientiȩ penetrare ñ pos¬
sumꝰ quid sit in se: ex condescensione
dĩ audiuimꝰ quid sit in nobis cũ dr̃.
ecce timor dñi ipsa . ẽ. sapientia. Sed

Expanded text:
ni: Ecce timor Domini ipsa est sapientia, et recedere a malo intelligentia. - Ac si aperte diceretur: Ad temet ipsum, homo, revertere, cordis tui secreta perscruta. Si Deum timere deprehendis, profecto constat quia hac sapientia plenus es; quam si adhuc cognoscere non potes quid sit in se, jam cognoscis interim quid sit in te. Quae enim apud se ab angelis metuitur, apud te timor Domini vocatur, quia hanc habere te certum est, si timere te Deum incertum non est. Hinc etiam per Psalmistam dicitur: Initium sapientiae, timor Dchoat, cum hoc extremi judicii pavore perturbat. Ad parvitatem igitur nostram divinus sermo se attrahit: sicut pater cum parvulo filio loquitur, ut ab eo possit intelligi, sponte balbutit. Quia enim naturam sapientiae penetrare non possumus quid sit in se, ex condescensione Dei audivimus quid sit in nobis, cum dicitur: Ecce timor Domini, ipsa est sapientia. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃. ut sciat si diligitis eũ: id ẽ. ut sci¬
re uos faciat. Tunc gͦ cũ legẽ pluuiis
poner&. hoc. ẽ. mandatũ custodiȩ p̃di¬
catorib dar&: hanc incarnatã sapien-¬
tiam uideri. & enarrari. uiã p̃dicato¬
rib p̃parari. & inuestigari. ab audi¬
torib fecit. Sibi qͥppe. p̃parat: quis¬
quis illam beneuuendo in die iudi¬
cii ꝓpiciã parat. Et notandũ quȩ
de ea qͣituor dicta sint. Ait enim.
Uidit: en arrauit: p̃parauit: inuestiga¬
uit. Uidit namq quia species. ẽ: enar¬
rauit qͥa uerbũ: p̃parauit qͥa remedi¬
um: inuestigauit qͥa occultũ. ẽ hoc qͦd
ȩterna dĩ sapientia species patris &
uerbũ dr̃. qͣndo ab humana mente
penetratur. Quis nãq intelligat uel
uerbũ sine tempore. uel speciẽ sine
circũ scriptione.: Dicendũ gͦ erat ali

Expanded text:
r, ut sciat si diligitis eum , » id est, ut scire vos faciat. Tunc ergo cum legem pluviis poneret, hoc est mandatum custodiae praedicatoribus dare, hanc incarnatam sapientiam videri et enarrari a praedicatoribus, praeparari et investigari ab auditoribus fecit. Sibi quippe illam praeparat, quisquis illam bene vivendo in viam judicii propitiam parat. Et notandum quae de ea quatuor dicta sint. Ait enim, vidit, enarravit, praeparavit, et investigavit. Vidit namque, quia species est; enarravit, quia verbum; praeparavit, quia remedium; investigavit quia occultum. Sed hoc quod aeterna Dei sapientia species Patris et Verbum dicitur, quando ad humana mente penetratur? Quis namque intelligat, vel verbum sine tempore, vel speciem sine circumscriptione? Dicendum ergo erat ali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ infirmitatẽ suam: In illis uirtutib
in istis infirmitatib quid de se pot̃at
agnoscebat. Illa potentia uirtꝰ fuit:
ista infirmitas custos uirtutis. In illis
uirtutib ostendebat quid acceꝑat: in
istis infirmitatib hoc qͦd acceꝑat cu¬
stodiebat. Miraculis monstrabat᷑ he¬
paulũ uideo fluminũ & latronũ. ciui¬
tatis. & solitudinis. maris ac falsorũ
fratrũ ꝑicula sustinentẽ: frenantem
ieiuniis ac uigiliis corpus. sustinentẽ
fiͬgoris & nuditatis erũpnã: ȩccłarum
custodiam uigilant̃ ac pastoralit̃ exer¬
centẽ. ad t̾ciũ cęlũ raptũ: rursumq
eum in paradysũ raptũ. & audisse ar-¬
chana uerba quȩ ñ licet homini loqui.
& tam̃ sathanȩ angło ad temptandũ
concedit᷑: orat ut eximi debeat. & ñ
exaudit᷑. Cuius cũ ipsa inicia conuer¬
sionis aspicio: ꝑpendo qͦd ei suꝑna pi¬
etas cȩlos aꝑit: seseq illi iħc de subli¬
mi ostendit. Qui lum̃ corporis ad
tempus ꝑdidit: lum̃ cordis in ꝑpetu¬

Expanded text:
infirmitatem suam? In illis virtutibus in istis infirmitatibus, quid de se poterat, agnoscebat. Illa potentia virtus fuit, ista infirmitas custos virtutis. In illis virtutibus ostendebat quid acceperat, in istis infirmitatibus hoc quod acceperat custodiebat. In miraculis monstrabatur EPaulum video fluminum et latronum, civitatis et solitudinis, maris ac falsorum fratrum pericula sustinentem, frenantem jejuniis ac vigiliis corpus, sustinentem frigoris et nuditatis aerumnam, ad Ecclesiarum custodiam vigilanter se et pastoraliter exercenteeum in paradisum raptum, et audisse arcana verba quae non licet homini loqui; et tamen Satanae angelo ad tentandum conceditur. Orat ut eximi debeat, et non exauditur. Cujus cum ipsa initia conversionis aspicio, perpendo quod ei superna pietas coelos aperit, seseque illi Jesus de sublimibus ostendit. Qui lumen corporis ad tempus perdidit, lumen cordis in perpetu
Abbreviated transcription (Latin):
strã in sporta demissus sũ ꝑ murũ. &
sic effugi manus eiꝰ. Cui licent̾ dicam.
Opaule: in cęlo iam iħm conspicis: & in
sum duceris: secreta dĩ uerba cogno¬
scis: & adhuc a sathanȩ angło temp¬
taris: Unde sic fortis. ut ad cę̧lestia
rapiaris: unde sic infirmꝰ. ut in terra¬
hominẽ fugias: & adhuc a sathanae
angło aduersa toleres: Quia ipse qͥ
te subleuat. rursum te subtilissima
mensura moderat᷑: ut & in miracłis
in timore tuo reminisci nos facias in¬
firmitatis nr̃ȩ. Quȩ tam̃ infirmitaᷤᷤ
ne in desꝑatione nos ꝑtrabat cũ pul-¬
sat. dum in infirmitate tua dñm ro¬
garis: quia auditus ñ es. nobis quoq
locutus es quid audisti. Sufficit tͥ
gr̃a mea: nã uirtꝰ in infirmitate ꝑfi¬
est uirtutis infirmitas. Tunc quippe
bene interius custodimur: cũ ꝑ dis-¬
pensationẽ dĩ tolerabilit̃ temptamur
exterius. aliqͦndo uiciis. aliqͥndo p̃ssu¬
ris. Nam eis quoq qͦs uiros nouimus
fuisse uirtutũ. temptationes atq cer¬

Expanded text:
stram in sporta dimissus sum per murum, et sic effugi manus ejus . Cui licenter dicam: O Paule, in coelo jam Jesum conspicis, et sum duceris, secreta Dei verba cognoscis, et adhuc a Satanae angelo tentaris? Unde sic fortis, ut ad coelestia rapiaris? Unde sic infirmus, ut hominem in terra fugias, et adhuc a Satanae angelo adversa toleres? quia ecce qui te sublevat, rursus te subtilissima mensura moderatur, ut et in miraculis in timore tuo reminisci nos facias infirmitatis nostrae. Quae tamen infirmitas ne in desperationem nos pertrahat cum pulsat, dum in infirmitate tua Dominum rogares, quia auditus non es, nobis quoque locutus es quod audisti: Sufficit tibi gratia mea: nam virtus in infirmitate est virtutis infirmitas. Tunc quippe bene interius custodimur, cum per dispensationem Dei tolerabiliter tentamur exterius, aliquando vitiis, aliquando pressuris. Nam eis quoque quos viros novimus fuisse virtutum, tentationes atque cer
Abbreviated transcription (Latin):
dignatur dicens. Uideo aliam legẽ
in m̃bris meis. repugnantẽ legi m̃tiᷤ
meȩ: & captiuũ me ducentẽ in lege
peccati. quȩ ẽ in m̃bris meis. Ad ima
quippe trahit caro. ne extollat᷑ sp̃ẽ: &
ad summa trabit sp̃c. ne ꝓsternat᷑ caro.
Sp̃e leuat. ne iaceamꝰ in infimis: caro ag¬
grauat. ne extollamur ex sũmis. Si sine
subleuante spũ nos caro temptar&.: ꝑ¬
fectione ꝓculdubio temptationis suȩ
in imna deicer&. Rursũ uͦ si ñ tẽptan¬
te carne ad sũma nos sp̃e subleuar&.
in suꝑbiȩ casu ipsa nos peiꝰ subleuati¬
one ꝓsterner&. S fit certo moderami¬
ne. ut dũ unus quisq scõꝵ iam quidẽ
interius ad sũma rapit᷑. s adhuctẽpta¬
tur exterius. ne desꝑationis lapsũ. nec
elationis incurrat: qm̃ nec tẽptatio
exterior culpã ꝑficit. quia int̾ior inten¬
tio sursum trahit: nec rursũ intentio
interior in suꝑbiã eleuat. qͥa tẽptatio
exterior humiliat dũ grauat. Sicq
magno ordine cognoscimiꝰ in interiori

Expanded text:
gem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Ad ima quippe pertrahit caro, ne extollat spiritus: et ad summa trahit spiritus, ne prosternat caro. Spiritus levat, ne jaceamus in infimis; caro aggravat, ne extollamur ex summis. Si non sublevante spiritu nos caro tentaret, perfectione procul dubio tentationis suae in ima dejiceret. Rursum vero si non tentante carne ad summa nos spiritus sublevaret, in superbiae casu ipsa nos pejus sublevatione prosterneret. Sed fit certo moderamine ut dum unusquisque sanctorum jam quidem interius ad summa rapitur, sed adhuc tentatur exterius, nec desperationis lapsum, nec elationis incurrat, quoniam nec tentatio exterior culpam perficit, quia interior intentio sursum trahit; nec rursum intentio interior in superbiam elevat, quia tentatio exterior humiliat dum gravat. Sicque magno ordine cognoscimus in interiori
Abbreviated transcription (Latin):
adiunxit. Hoc autẽ dixit de sp̃u: qͣm
accepturi erant credentes in eũ Rur¬
sum ꝑ aqͣm scã scientia designat᷑ sicut
dr̃. Aqua sapientiȩ salutaris potauit
eos. Per aquam quoq praua scientia
appellari sol&: sicut apud salomonẽ
mulier quȩ typũ hereseos ten& callidiᷤᷤ
suasionib blandit᷑ dicens. Aquȩ fur¬
tiuȩ dulciores st̃. Aquarũ etiam no

Expanded text:
 dixit de spiritu, quem accepturi erant credentes in eum. » Rursum per aquam sacra scientia designatur, sicut dicitur: « Aqua sapientiae salutaris potavit eos . » Per aquam quoque prava scientia appellari solet, sicut apud Salomonem mulier quae typum haereseos tenet, callidis suasionibus blanditur, dicens: « Aquae furtivae dulcio
Abbreviated transcription (Latin):
popłi. Per aqm quoq non solũ fluxus
decurrentiũ popłoꝵ: s etiam bonorũ
m̃tes fidei p̃dicam̃ta sequentiũ desig¬
nant᷑: sicut ꝓpħa ait. Beati qui semi¬
natis suꝑ om̃s aqͦs. Et ꝑ psalmystã dr̃.¬

Expanded text:
populi . » Per aquam quoque non solum fluxus decurrentium populorum, sed etiam bonorum mentes praedicamenta fidei sequentium designantur, sicut propheta ait: « Beati qui seminatis super omnes aquas . » Et per Psalmistam d
Abbreviated transcription (Latin):
do scm̃ sp̃m: aliqͣndo scientiam sacrã.
aliqͣndo scientiam prauã: aliquando
tribulationem: aliqͣndo defluentes
popłos: aliqͣndo mentes fidẽ seqͣntiũ
designare solent. Per aqͦm qͥpppe scĩ
spc̃ infusio designat᷑: sicut in ȩuuan¬
gło dr̃. Qui credit in me sicut scrip¬

Expanded text:
 sanctum, aliquando scientiam sacram, aliquando scientiam pravam, aliquando tribulationem, aliquando defluentes populos, aliquando mentes fidem sequentium, designare solent. Per aquam quippe sancti Spiritus infusio designatur, sicut in Evangelio dicitur: Qui credit in me, sicut dicit Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
bras exclusit: Quod enim ꝓpt̾ nos na¬
tus. & passus.ẽ: quod resurrexit. & as¬
cendit in cęlũ. quasi transit iħic: quia
ninuirũ hȩc actio temporalis. ẽ. Sed
stans. eos tetigit. & illuminauit: qͥa ñ
sicut illa dispensatio temporalis ita
uerbi ȩt̃nitas transit: quȩ in se ma¬
nens innouat om̃ia. Stare enĩ dĩ. ẽ.
incõmutabili cogitatione mutabilia
cuncta disponere. Qui gͦ uoces pe-¬
tentiũ transiens audiuit. stans lum̃
reddidit: quia &si ꝓpt̃ nos tempora¬
lia ꝑtulit. inde tam̃ nob̃ lucẽ tribu¬
it. unde habere mutabilitatis tran m¬

Expanded text:
bras exclusit? Quod enim propter nos nabras exclusit? Quod enim propter nos natus et passus est, quod resurrexit et ascendit in coelum, quasi transit Jesus, quia nimirum haec actio temporalis est. Sed stans eos tetigit et illuminavit, quia non sicut illa dispensatio temporalis, ita Verbi aeternitas transit quae in se manens innovat omnia; stare enim Dei est incommutabili cogitatione mutabilia cuncta disponere. Qui ergo voces petentium transiens audivit, stans lumen reddidit, quia et si propter nos temporalia pertulit, inde tamen nobis lucem tribuit, unde habere mutabilitatis tran
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc coȩt̾̃na dõ sapientia. alit̾ hab& uiã.
atq alit̃ locũ. Locũ uero si qͥs intelli¬
gat ñ localẽ: nã teneri corporalit̾ ñ
potest ds̃. s sicut dictũ. ẽ locus intel¬
ligit᷑ ñ localis. Locus sapientiȩ pat̃. ẽ.
locus patris sapientia: sicut ipsa sapi¬
entia attestantt dr̃ ego in patre. & pat̃
in me. Alit̃ gͦ sapientia habs uiã. atq
alit̾ locũ: uiã ꝑhumanitatis transitũ.
transit. unde ȩt̃na. ẽ: s inde transit. un¬
de ꝓpt̃ nos apparuit temporalis. Sic
naq in ȩuuangło scriptũ. ẽ. qͥa egredi¬
ens ab iherico dñs transibat: duo au¬
tem cȩci sedentes iuxta uiã clamaue¬
runt dicentes. dñe miserere nr̃i fili
dauid: ad quoꝵ uocẽ sicut illic scrip¬
tum. ẽ. stetit iħc. & lum̃ reddidit. Qa
est autẽ transeundo audire: stando
lum̃ restituere: nisi id qͦd ꝑ humani¬
tatẽ suam nobis misertus. ẽ. qui ꝑ diui¬
nitatis potentiã a nobis m̃tis nr̃e tene¬

Expanded text:
na Deo sapientia aliter viam habet, atque aliter locum. Locum vero si quis intelligat, non localem. Nam teneri corporaliter non potest Deus; sed, ut dictum est, locus intelligitur non localis, Locus sapientiae Pater est, locus Patris sapientia. sicut ipsa Sapientia attestante dicitur: Ego in Patre, et Pater in me. Aliter ergo ipsa sapientia habet viam, atque aliter locum. transit. unde aeterna est; sed inde transit, unde propter nos apparuit temporalis. Sic namque in Evangelio scriptum est: Quia egrediens ab Jericho Dominus transibat; duo autem caeci sedentes juxta viam clamaverunt, dicentes: Domine, miserere nostri fili David . Ad quorutum est: Stetit Jesus et lumen reddidit. Quid est autem transeundo audire, stando lumen restituere, nisi quod per humanitatem suam nobis misertus est, qui per divinitatis suae potentiam a nobis mentis nostrae tene
Abbreviated transcription (Latin):
intendimꝰ. quȩ dixit credimꝰ: si allego¬
riȩ. quȩ p̃dixit uidemꝰ. Iuuenes nãq
dici solent: qui nulla consilii grauita
te deprimunt᷑. Senes uͦ ñ eos sacra scͥp
tura uocare consueuit: qui sola qͣnti¬
tate tempoꝵ. s morũ grandeuitate
maturi sunt. Vnde ꝑ quendã sapi¬
entẽ dr̃. Senectus uenerabilis. ẽ ñ diu
turna: neq numero annoꝵ cõputata.
Cani sunt aut̃ sensus hominis: & ętas
senectutis. uita ĩmaculata. Unde re¬
cte qͦq dñs ad moysen dicit. Congre¬
ga mͥ septuaginta uiros de seniorib
isrł: qͦs tu nosti qͦd senes popłi sint.¬
In quib quid aliud. qͣm senectus cordis
requirit᷑. cum tales iubent᷑ eligi qui
senes sciunt᷑: Si enĩ senectꝰ in eis cor¬
poris quȩreret᷑: a tantis sciri pot̾ant.

Expanded text:
intendimus, quae dixit credimus; si allegoriae, quae praedixit videmus. Juvenes namque dici solent qui nulla consilii gravitte deprimuntur, ita senes non eos Scriptura sacra vocare consuevit, qui sola quantitate temporum, sed morum grandaevitate maturi sunt. Unde per quemdam sapientem dicitur: Senectus venturna, neque numero annorum computata. Cani autem sunt sensus hominis, et aetas senectutis vita immaculata . Unde recte quoque Dominus ad Moysen dicit: Congrega mihi septuaginta viros de senioribus Israel, quos tu nosti quod senes popIn quibus quid aliud quam senectus cordis requiritur, cum tales jubentur eligi, qui senes sciuntur. Si enim senectus in eis corporis quaereretur, a tantis sciri poterant
Abbreviated transcription (Latin):
tis fere gentib repperiunt᷑. qui cȩle¬
stia mandata custodiunt. & sp̃ualis
disciplinȩ regłis obsequunt᷑ qͥ ꝓfecto
tunc ad obsequiũ pueri deert̃. quando
praui qui reꝑti fuerint. spũalia eius
mandata contempnunt. Sequitur.¬

Expanded text:
entibus reperiuntur qui coelestia mandata custodiunt, et spiritalis disciplinae regulis obsequuntur. Qui profecto tunc ad obsequium pueri deerunt, quando pravi qui reperti fuerint spiritalia ejus mandata contemnunt. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis nr̃ȩ indicare p̃sentiã maiestatis
suȩ: Et qͥa hominib incertũ. ẽ uel in
cuiꝰ corde ueniat. uel in qͦ postqͣm ue¬
nerit ꝑmanendo requiescat: recte nc̃
dr̃. ds̃ intelligit uiam eiꝰ & ipse nouit
locum illius: quia solius diuinȩ uisio¬
nis. ẽ. cernere. uel quib modis intelle¬
ctus sapientiȩ ad cor hominis ueniat:
uel cuius mens intellectũ uitȩ quẽ ꝑce¬
perit mortiferis cogitationib ñ amit¬
tat. Et quia hȩc eadẽ sapientia ꝑ hu-¬
manitatis grãm manifestata in cun-¬
ctis mundi partib electoꝵ fuerat cor¬
da repletura: recte subdit᷑. Ipse enĩ¬

Expanded text:
majestatis suae? Et quia hominibus incertum est vel in cujus cor veniat, vel in quo postquam venerit permanendo requiescat, recte nunc dicitur: Deus intelligit viam ejus, et ipse novit locum illius, quia solius divinae visionis est cernere, vel quibus modis intellectus sapientiae ad cor hominis veniat, vel cujus mens intellectum vitae, quem perceperit, mortiferis cogitationibus non amittat. Et quia haec eadem sapientia per humanitatis gratiam manifestata in cunctis mundi partibus electorum fuerat corda repletura, recte subditur. CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ dr̃. ds̃ intelligit uiã eiꝰ & ipse nouit
locum illius: acsi aꝑte diceret᷑. Huma¬
nȩ cogitationi occulta sunt. uel qͣndo
ꝑ carnẽ ad homines sapientia ueni¬
at: uel qͦmͦ apud patrẽ inuisibilis.
etiã cũ foris apparuerit ꝑsistat. Qm¬
qͦd uenit ad cor: seseq nobis intrinsecꝰ
infundit. Locus. uͦ eius fit cor: ad qͦd
ueniens ꝑman&. De hac qͥppe uia illiꝰ
dr̃. Uox clamantis in deserto parate
uiã dño: id ẽ in corde ur̃o uenienti sa¬
pientiȩ aditũ reserate: sicut alias dr̃.
Iter facite ei qui ascendit suꝑ occasũ.
Suꝑ occasũ fuit ascendere: ipsã mortẽ
qͣm ꝑtulerat resurgendo suꝑasse. Ait
ergo. Ei qui ascendit suꝑ occasum it̃
facite: id ẽ. resurgenti dño. in ur̃is cor¬
dib ꝑ fidem uiã p̃bete. Hinc iohanni
ꝑ sp̃m dr̃. Preibis ante faciẽ dñi pa¬
rare uias eiꝰ. Quisqͥs & enĩ p̃dicando
a sordib uicioꝵ corda audientiũ mun¬
dat: uenienti sapientiȩ uiã preparat.

Expanded text:
 Deus intelligit viam ejus, et ipse novit locum illius. Ac si aperte diceretur: Humanae cogitationi occulta sunt, vel quando per carnem ad homines sapientia veniat, vel quomodo apud Patrem invisibilis, etiapsum quod venit ad cor, seseque nobis intrinsecus infundit. Locus vero ejus fit cor, ad quod veniens permanet. De hac quoque via illius r: Vox clamantis in deserto, parate viam Domino ; id est, in corde vestro venienti Sapientiae aditum reserate, sicut alias dicitur: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum fuit ascendere, ipsam mortem quam pertulerat resurgendo superasse. Ait ergo: Ei qui ascendit super occasum, iter facite; id est, resurgenti Domino in vestris cordibus per fidem viam praebete. Hinc dicitur: Praeibis ante faciem Domini parare vias ejus . Quisquis etenim praedicando a sordibus vitiorum corda audientium mundat, venienti sapientiae viam praeparat.
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiȩ malignis spiritib audisse
est: s eamdẽ sapientiã ñ uidisse. et eiꝰ
potentiã ex uirtute cognouisse. & tam̃
sub ea humilit̃ stare noluisse. Unde
ueritatis uoce de ipso malignoꝵ sp̃uũ
capite dr̃. Ille homicida erat ab inicio.
& in ueritate ñ stetit. Seqr̃. Ds̃ intel¬

Expanded text:
sapientiae malignis spiritibus audisse est, sed eamdem sapientiam non vidisse, et ejus potentiam ex virtute illius cognovisse, et tamen sub ea humiliter stare noluisse. Hinc Veritatis voce de ipso malignorum spirituum capite dicitur: Ille homicida erat ab initio, et in veritate non stetit . Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
& creuit. & factũ.ẽ. in arborẽ magnã.
& uolucres cęli requieuert̃ in ramis eiꝰ.
Ipsum quippe. ẽ. granũ sinapis qͦd in
orti sepultura plantatũ. arbor magna
surrexit. Granũ nãq fuit cũ morere¬
tur: arbor cũ resurger&. Granũ ꝑ
humilitatẽ carnis: arbor ꝑ potentiam
maiestatis. Granũ quia uidimꝰ eũ & ñ
erat aspectꝰ: arbor. quia speciosꝰ forma
p̃filiis hominũ. Huiꝰ arboris rami. scĩ¬

Expanded text:
arborem magnam, et volucres coeli requieverunt in ramis ejus . Ipse quippe est granum sinapis, qui in horti sepultura plantatus, arbor magna surrexit. Granum namque fuit cum moreretur, arbor cum resurgeret; granum per humilitatem carnis, arbor per potentiam majestatis; granum, quia vidimus eum, et non erat aspectus ; arbor, quia speciosus forma prae filiis hominum . Hujus arboris rami s
Abbreviated transcription (Latin):
ualeant qͣntũ uolunt: s ne extollant᷑.
ne suꝑbiant. fit in eis ipsarũ quȩdam
m̃sura uirtutũ. Hinc ẽ. s enĩ qͦd hely¬
as dũ tot uirtutib in alca ꝓfecisset.
quadã m̃sura suspensus. ẽ: dũ ierabel
postmodũ qͣmuis reginã. tam̃ mulier¬
culam fugit. Perpendo quippe hunc
mirȩ uirtutis uirũ ignẽ de cȩlo tra¬
here: & scdõ qͥnqͣgenarios uiros cũ suiᷤ
om̃ib petitione subita concremare:
uerbo cȩlos a pluuiis claudere: uerbo
cȩlos ad pluuias aꝑire: suscitantem
mortuos: uentura quȩq p̃uidentem:
& ecce rursus animo occurrit qͦ pauo¬
re ante unã mulierculã fugerit.
Considero uirũ timore ꝑculsũ de ma¬
nu dĩ mortem petere. nec acciꝑe: de
manu mulieris mortẽ fugiendo ui¬
tare. Quȩrebat enim mortẽ dũ fuge¬
r& dicens. Sufficit mͥ dñe. tolle ani¬
mam meã: neq enĩ melior sũ qͦm pa¬
tres mei. Unde ego tam potens. ut
tot uirtutes faciat: unde sic infirmꝰ

Expanded text:
valeant quantum volunt. Sed ne extollantur superbia, fit in eis ipsarum quaedam mensura virtutum. Hinc est enim quod Elias dum tot virtutibus in alta profecisset, quadam mensura suspensus est, dum Jezabel postmodum quamvis reginam, tamen mulierculam fugit. Perpendo quippe hunc mirae virtutis virum, ignem de coelo trahere, et secundo quinquagenarios viros cum suis omnibus petitione subita concremare, verbo coelos a pluviis claudere, verbo coelos ad pluvias aperire, suscitantem mortuos, ventura quoque praevidentem; et ecce rursus animo occurrit quo pavore ante unam mulierculam fugerit. Considero virum timore perculsum de manu Dei mortem petere nec accipere, de manu mulieris mortem fugiendo vitare. Quaerebat enim mortem dum fugeret, dicens: Sufficit mihi; tolle animam meam, neque enim melior sum quam patres mei. Unde ergo sic potens, ut tot illas virtutes faciat? Unde sic infirmus,
Abbreviated transcription (Latin):
culo scriptũ . id. ẽ. in ȩt̃no p̃mio notici¬
am dĩ. humanis m̃tib inusitatũ est.
Quam scire ñ potest: nisi qͥ hanc etiam
acceꝑit habere. Quia itaq ut dixi¬
mus. uidere dm̃. hoc .ẽ. qđ habere: idõ

Expanded text:
culo scriptum, est in aeterno praemio notiticulo scriptum, est in aeterno praemio notitiam Dei humanis sensibus inusitatam, quam scire non potest nisi qui accipit, habere. Quia itaque, ut diximus, videre Deum, hoc est quod haber
Abbreviated transcription (Latin):
de sapientia dictũ. ẽ abscondita . ẽ. ab
ocłis om̃iũ uiuentiũ: recte subiungi¬
tur. uolucres quoq cęli latet: quia in
hac corruptibili carne constituti. na¬
turȩ eius om̃ipotentiã ipsi qͦq uidendo
ñ penetrant. qui iam ꝑ meritũ scẽ con¬
templationis uolant. Ubi apte subiun¬
nis & mortis nomine. nisi maligni sp̃c̃
designant᷑. Qui inuentores mortis &
ꝑditionis extitert̃: sicut de ipso eorũ
ctioms suꝑbiȩ spc̃. de hac sapientia
quȩ ds . ẽ. dicunt. Aurib nr̃is audiui¬
mus famã eiꝰ: quia nimirũ uisionem
illius plena beatitudine habere nequi¬
uert̃. Uidere quippe ꝑfecte coȩt̾nã dĩ
sapientiam. hoc.ẽ. qͦd habere. Unde ad
iohannẽ. de munere uincentis dicit᷑.
Dabo tͥ calculũ candidũ: & in calculo
nom̃ nouũ scriptũ: qͦd nemo scit nisi
qui accipit. In hac genĩ uita scire a¬
liquid uel uidere possumꝰ etiã qͦd ñ
accepimꝰ: habere uͦ nom̃ nouũ in cal¬

Expanded text:
tia dictum est: Abscondita est ab oculis omnium viventium, recte subjungitur: Volucres coeli quoque latet, quia in hac corruptibili carne constituti naturae ejus potentiam ipsi quoque vivendo non penetrant, qui jam per meritum sanctae contemplationis volant, ubi apte subjunnis et mortis nomine nisi maligni spiritus designantur? qui inventores mortis et perditionis exstiterunt, sicut de ipso eorum cti omnes superbiae spiritus de hac sapientia quae Deus est 605 dicunt: Auribus nostris audivimus famam ejus; quia nimirum visionem illius plena beatitudine habere nequiverunt. Videre quippe perfecte coaeternam Deo sapientiam, hoc est quod habere. Unde ad Joannem de munere vincentis dicitur: Dabo illi calculum candidum, et in calculo nomen novum scriptum, quod nemo scit, nisi qui accipit . In hac enim vita scire aliquid vel videre possumus, etiam quod non accepimus; habere vero nomen novum in cal
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ dixit. In cęlũ conscendã. suꝑ astra
cęli exaltabo soliũ meũ: sedebo in mon
te testam̃ti. in laterib aquilonis: ascen-¬
dam suꝑ altitudinẽ nubiũ. & ero simi¬
lis altissimo. Ecce qͣm alta suꝑbe uo¬
lando petiit: quẽ etiam uolatũ & pri-¬
mis hominib ꝑsuasit. Ipsi qͥppe uolan¬
do quasi suꝑ se ire conati sunt: qͣndo eis
dictũ. ẽ ut gustarent. & essent sicut dii.
Cumq similitudinẽ diuinitatis appe¬
tunt: immortalitatis munera ꝑdidert̃.
Qui in tram moriendo ñ issent: si suꝑ trã
humilit̃ stare uoluissent. At contra in
bono uolucres poni solent: sicut in eu¬
uangło dñs cũ similitudinẽ denunti¬
aret regni cȩlestis. & grano sinapis dicenᷤ.¬

Expanded text:
tionem dixit: In coelum conscendam, super astra tionem dixit: In coelum conscendam, super astra coeli exaltabo solium te testamenti, in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, et ero similis Altissimo . Ecce quam alta superbe volando petiit. Quem etiam volatum et primis hominibus persuasit. Ipsi quippe volando quasi super se ire conati sunt, quando eis dictum est, ut gustarent, et essent sicut dii . Cumque similitudinem divinitatis appetunt, immortalitatis munera perdiderunt . Qui in terram moriendo non issent, si super terram humiliter stare voluissent. 3. At contra in bono volucres poni solent, sicut in Evangelio Dominus cum similitudinem regni coelestis ex grano sinapis den
Abbreviated transcription (Latin):
unde ueritatis ore dr̃. qm̃ sem̃ quod
secus uiã cecidit. uenert̃ uolueres & co¬
mederunt illud: qͥa nimirũ maligni
sp̃c humanas m̃tes obsidentes. dũ co-¬
gitationes noxias ingert̃. uerbũ uitȩ
a memoria euellunt. Hinc rursum
cuidam diuiti suꝑbo sapienti dicit᷑¬
U ulpes foueas habent & uolucres cȩli
nidos: filius aut̃ hominis non habs
ubi caput suũ reclin&. Uulpes ual
de fraudulenta sunt animalia: quȩ
in fossis uel specub absconduntur.
Cumq apparuerint: ñqͣm rectis itine¬
rib. s tortuosis anfractib currunt.
Uolucres uͦ ut nouimꝰ: alto uolatu se
in aera subleuant. Nomine gͦ uulpiũ
dolosa atq fraudulenta: nomine au-
designant᷑. Acsi dicat. Fraudulenta &
elata demonia in corde ur̃o. id. ẽ. in co¬
gitatione suꝑbiȩ inueniunt habitatio¬
nẽ suam: filius aut̃ hominis ubi caput
suũ reclin& ñ hab&. id ẽ humilitas
Quasi in quodam uolatu uolucris illa
prima se extulit: quȩ ꝑ elatã cogita¬

Expanded text:
d secus viam cecidit, venerunt volucres, et comederunt illud ; quia nimirum maligni spiritus humanas mentes obsidentes, dum cogitationes noxias ingerunt, verbum vitae a memoria evellunt. Hinc rursum cuidam diviti superba sapienti dicitur: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos; Filius autem hominis non habet ubi caput suum recde fraudulenta sunt animalia quae in fossis vel specubus se abscondunt. Cumque apparuerint, nunquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currunt; volucres vero, ut novimus, alto volatu se in aera sublevant. Nomine vero vulpium dolosa et fraudulenta, nomine veror daemonia; ac si dicat: Fraudulenta et elata daemonia in corde vestro, id est in cogitatione superbiae inveniunt habitationem suam: Filius autem hominis ubi caput suum reclinet non habet, id est humilitas Quasi in quodam volatu volucris illa prima se extulit quae per elatam cogita
Abbreviated transcription (Latin):
si ȩterna dĩ sapientia conspici ñ ua-¬
l&: qͣndo ipsa qͦq inuisibilia quȩ ꝑeã
sunt condita. humanis ocłis cõphendi
ñ possunt: In reb gͦ creatis discimꝰ.
creatorẽ om̃iũ qͣnta humilitate ue¬
neremur: ut in hac uita usur pare
sibi de om̃ipotentis dĩ specie mens
humana nil audeat: qͦd solũ electis¬
electis suis p̃miũ in subsequenti re¬
muneratione seruat. Vnde bene post¬
qͣm dictum . ẽ. abscondita. ẽ ab oculis
om̃iũ uiuentiũ: ilico subinfert᷑. uolu

Expanded text:
onspici non valet, quando ipsa quoque invisibilia quae per eam condita sunt humanis oculis comprehendi non possunt? In rebus ergo creatis discimus creatorem omnium quanta humilitate veneremur, ut in hac vita usurpare sibi de omnipotentis Dei specie mens humana nil audeat, quod solum electis suis praemium in subsequenti remuneratione servat. Unde bene postquam dictum est: Abscondita est ab oculis omnium viventium, illico
Abbreviated transcription (Latin):
& obrize dixi. fidu¬
cia mea: si lȩtatꝰ sũ
suꝑ multis diuitiis
meis. Et qͥa płima
repperit manꝰ mea:
si uidi solẽ cũ fulge¬
ret. & lunã incedentẽ clare: & letatũ
est in abscondito cormeũ. & osculat᷑

Expanded text:
 obrizae dixi fiducia mea si laetatus sum super multis divitiis meis et quia plurima repperit manus mea si vidi solem cum fulgeret et lunam incedentem clare et lactatum est
Abbreviated transcription (Latin):
delic& exhortationis uerba. ꝓprie ad
electos format: qͦs ad ȩt̾nitatẽ uocat.
Qui duob modis inuitant᷑. scilicet ut
conuertant᷑ & ueniant: conuertant᷑
nimirũ fide. ueniant oꝑe. Uel certe

Expanded text:
delicet exhortationis verba proprie ad electos format, quos ad aeternitatem vocat. Qui duobus modis invitantur, scilicet ut convertantur, et veniant: convertantur nimirum fide, veniant opere. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
quasi honore tegminis uelant᷑ S hȩc
de occultis potentiũ loquim᷑ delictis.
Nã qͣndo & aliis agnoscentib peccant. ali¬
is etiã agnoscentib increpandi st̃. ne si
p̃dicator tac&. culpã apꝓbasse uideat᷑.
atq hȩc crescens. in exemplũ ueniat.
quã pastoris lingua ñ secat. Sc̃a gͦ eccła¬
cũ ꝑ p̃dicatores suos quȩdã facta ma-¬
loꝵ sub dispensatione inuectionis incre¬
pat. labia qͣsi parcens mous: s tamen
parcendo ñ parcit: quia ab inuectione
culpȩ generalit̾ ñ tac&. quȩ specialit̃
tacet. Sequit᷑. Sed quid agam: Si locu¬
tus fuero. ñ quiescit dolor m̃s. & si ta¬
cuero. ñ recedit a me. Hoc ꝑsone beati
iob quomͦ congruat. nullꝰ ignorat: s si
ad scẽ eccłȩ typũ trahat᷑ hȩc & cũ loqt᷑.
dolor minime quiescit. qͣndo locutione
sua ꝑuersos corrigi minime conspicit.
& cũ tac&. dolor minime recedit: quia
& si auersata conticuerit. hoc ipsũ am¬

Expanded text:
quasi honore tegminis velantur. Sed haec quasi honore tegminis velantur. Sed haec de occultis potentum delictis loquimur. Nam quando et aliis cognoscentibus peccant, aliis etiam cognoscentibus increpandi sunt, ne si praedicator tacet, culpam approbasse videatur, atque haec crescens in exemplum veniat, quam pastoris lingua non secat. Vel si de ccum praedicatores suos quaedam facta malorum sub dispensatione invectionis increpat, labia quasi parcens movet, sed tamen parcendo non parcit, quia ab invectione culpae generaliter non tacet, quae specialiter tacet. Sequitur: VERS. 7. Sed quid agam? Si locutus fuero, non quiescit dolor meus, et si tacuero, non recedit a me. - Hoc personae beati Job qualiter congruat, nullus ignorat; sed si ad sanctae Ecclesiae typum trahatur, haec et cum loquitur dolor minime quiescit, quando locutione sua perversos minime corrigi conspicit. Et cum tacet, dolor minime recedit, quia etsi aversata conticuerit, hoc ipsum am
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest. ne deterior fiat: Et cũ gene¬
ralit̃ contra culpã inuectio intenditur:
correptionis uerbũ libent̃ ad mentem
ducit᷑: qͥa potens prauus ignorat quod
sibi hoc specialit̃ dicat᷑. Quid itaq isti
p̃dicator suus. nisi parcens minune peꝑ¬
cit: cui & specialit̾ correptiones ñ intu¬
lit. & tam̃ uultus illiꝰ sub cõmuni ãmo¬
nitione ꝑcussit: Unde fit plerumq
ut eo uehem̃tiꝰ ꝑpetratã culpã luge¬
at: quo reatũ suũ & cũ se ꝑcussũ sen¬
correptione deteriores fiunt. quodam
temꝑaorento correptionis ad salutem
redeant. Vnde etiam paulus dicit.
Quȩ putamꝰ ignobilia ẽẽ m̃bra corporis.
his honorẽ abundantiorẽ circũdamꝰ:
& que inhonesta sunt nr̃a. abundan¬
tiorẽ honestatẽ habent. Honesta aut̃
nr̃a nulliꝰ egent. Sicut enĩ inhonesta
m̃bra in corpore: ita quidã sunt intra
scãm ȩccłam potentes & ꝓterui. Qui
dũ aꝑta inuectione feriri nequeunt:

Expanded text:
non potest, ne deterior fiat? Et cum genenon potest, ne deterior fiat? Et cum generaliter contra culpam invectio intenditur, correptionis verbum libenter ad mentem ducitur, quia potens pravus ignorat quod sibi hoc specialiter dicatur. Quid itaque isti praedicator suus nisi parcens minime pepercit, cui et specialiter correptionis verba non intulit, et tamen vulnus illius sub communi admonitione percussit? Unde fit plerumque ut eo vehementius perpetratam culpam lugeat, quo reatum suum et cum se percussum sencorreptione deteriores fiunt quodam temperamento correptionis ad salutem redeant. Unde etiam Paulus dicit: Quae putamus ignobiliora membra esse corporis, his honorem abundantiorem ciet qua inhonesta sunt nostra, abundantiorem honestatem habent. Honesta autem nostra nullius egent. Sicut enim inhonesta membra in corpore, ita quidam intra sanctam Ecclesiam potentes et pravi. Qui dum aperta invectione feriri non queunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ripuerit: hanc ꝓtinꝰ increpando p̃dica¬
tor insequit᷑. Corripit eũ quẽ corripi¬
endo a culpa liberat: atq ad uitã rec-¬
titudinis reformat. Quid itaq huic.
nisi ñ parcens peꝑcit: Quia dũ correp¬
tionis uerbũ ñ distulit: citiꝰ hẽ a cul¬
pa liberauit. Bene enĩ arguens ñ pe¬
ꝑcit: s in eo qͦd correxit peꝑcit. At con¬
tra potens & ꝓteruus cũ aliqͥd ꝑpetras¬
se cognoscit᷑: tempꝰ quęrit᷑ ut de malo
quod fecit increpet᷑ Nisi enĩ p̃dicator
sustineat quando ꝓferre congrue cor¬
reptionẽ possit: auget in eo malũ qͦd
insequit᷑. Sepe enĩ contingit. ut talis
sit. qui nulla increpationis uerba susci¬
piat. Quid itaq in huiꝰ culpa p̃dicato¬
ri agendũ. ẽ. nisi ut in sermone ammo¬
nitionis quẽ ꝓ cõmuni salute om̃iũ
auditorũ facit. tales culpas ad mediũ
deducat. quales eũ ꝑpetrasse considerat:
qui & p̃sto ẽ. & de se solo adhuc argui

Expanded text:
ripuerit, hanc protinus increpando praedicaripuerit, hanc protinus increpando praedicator insequitur et corripit, eumque corripiendo, a culpa liberat, atque ad viam rectitudinis reformat. Quid itaque huic nisi non parcens pepercit, quia dum correptionis verbum non distulit, citius hunc a culpa liberavit? Libere enim arguens non pepercit, sed in eo quod correxit pepercit. At contra potens et protervus, cum aliquid perpetrasse cognoscitur, tempus quaeritur ut de malo quod fecit increpetur. Nisi enim praedicator sustineat quando ferre congrue correptionem possit, auget in eo malum quod insequitur. Saepe enim contingit ut talis sit qui nulla increpationis verba suspiciat. Quid itaque in hujus culpa praedicatori agendum est, nisi ut in sermone admonitionis, quem pro communi salute omnium auditorum facit, tales culpas ad medium deducat quales eum perpetrasse considerat qui et praesto est, et de se solo adhuc argui
Abbreviated transcription (Latin):
re salutem indicamꝰ. Caput etiã mo-¬
uemus: cũ m̃tẽ quȩ principale nr̃m
.ẽ. ad cõpassionẽ inflectimꝰ: eosq int̃
flagella roboramꝰ. cũ doloris eoꝵ uim
uerbis mittib linimꝰ. St̃ nãq ñnulli¬
qui dũ int̾na nesciunt: de malis exte.¬
riorib desꝑabilit̃ affligunt᷑. De quib¬
ꝑ psalmystã dr̃. In miseriis ñ subsistam.
Ille &enĩ bene nouit in extĩorib mise¬
riis subsistere: qui scit semꝑ de spe in¬
s qͣsi parcens uobis. neqͦqͣm hoc negligen¬
ter p̃tereundũ puto: quia sca ȩccła di-¬
sciplinȩ ugorẽ cũ ꝑmixtione mansue¬
tudinis seruans. aliqͣndo malis & qͣsi
parcens ñ parcit. aliqͣndo uͦ & quasi ñ
parcens parcit. Quod melius ostendimꝰ:
si ipsa quȩ plerũq accidunt ꝓferamus.
Ponamꝰ itaq ante ocłos m̃tis. duos prauoᷤ
unꝰ sit potens & ꝓteruus. alt̃ mittis. & sub¬
ditus. Si qua mitti & subdito culpa sub¬

Expanded text:
re salutem indicamus. Caput etiam more salutem indicamus. Caput etiam movemus, cum mentem, quae principale nostrum est, ad compassionem inflectimus, eosque inter flagella roboramus, cum doloris eorum vim verbis mitibus lenimus. Sunt namque nonnulliqui dum interna nesciunt, de malis exterioribus desperabiliter affliguntur. Quper Psalmistam dicitur: In miseriis non subsistent . Ille etenim bene novit in exterioribus miseriis subsistere, qui scit semper de spe insed Quasi parcens vobis, nequaquam hoc negligenter praetereundum puto, quia sancta Ecclesia disciplinae vigorem cum permistione mansuetudinis servans, aliquando malis et quasi parcens non parcit, aliquando vero et quasi non parcens parcit. Quod melius ostendimus, si ipsa quae plerumque accidunt proferamus. Ponamus itaque ante oculos mentis duos pravos sit unus potens et protervus, alter mitis et subditus. Si qua miti et subdito culpa sub
Abbreviated transcription (Latin):
uos ore meo: & mouerẽ labia qͣsi par-¬
cens uobis. Aliquando nece̾e. ẽ. ut pra¬
uis m̃tib quȩ humana p̃dicatione cor-¬
rigi nequeunt: diuina flagella optari
benigne debeant. Qͦd cũ magno fit
amoris studio: qͥa uidelicet ñ erran-
tis pena. s correptio quęrit᷑. & oratio
potiꝰ quã maledictio eẽ monstratur.
In his aut̃ uerbis. hoc beatꝰ iob monstra.¬
tur ostendere. ut amici qui dolori illiꝰ
ꝑ caritatẽ compati nesciebant. ab exꝑi¬
misereri debuissent: atq edomiti do¬
lorib a sua passione traherent. conso¬
lationẽ aliis qualit̃ inferrent: & tc̃
salubrius intrinsecꝰ uiuerent. cũ ali¬
quid extrinsecus de infirmitate senti¬
rent. N otandũ qͦd ñ ait. e̾et anima
ma ur̃a ꝓ anima mea: qͥa ꝓfecto sibi
maledicer&. si se illis fieri similẽ opta¬
r&. Illis uͦ meliora uoluit: qͦs sibi fieri
similes quȩ siuit. Consolamur uͦ prauoᷤ
in flagello constitutos: cũ de extĩori
ꝑcussione interiorẽ in eis conualesce¬

Expanded text:
moverem labia quasi parcens vobis. - Aliquando necesse est ut pravis mentibus quae humana praedicatione corrigi nequeunt, divina flagella optari benigne debeant. Quod cum magno fit amoris studio, videlicet tis poena, sed correptio quaeritur, et oratio potius quam maledictio esse monstratur. In his autem verbis hoc beatus Job monstratur intendere, ut amici, qui dolori illius per charitatem compati nesciebant, ab experimisereri debuissent; atque, edomiti doloribus, a sua passione traherent consolationem aliis qualiter inferrent; et tunc salubrius intrinsecus viverent, cum aliquid extrinsecus de infirmitate sentirent. Notandum, quod non ait: Utinam ma vestra, pro anima mea. Quia profecto sibi malediceret, si se illis similem fieri optaret, illis vero meliora voluit quos sibi fieri similes quaesivit. Consolamur vero pravos in flagello constitutos, cum de exteriori percussione interiorem in eis convalesce
Abbreviated transcription (Latin):
tulũ meũ. Priores s enĩ sc̃i. & sustinere
aduersa poterant. & tam̃ e corporib
educti adhuc ab inferni locis liberari
ñ poterant: quia necdũ uenerat qui
illuc sine culpa descender&. ut eos qͥ
ibi tenebant᷑ ex culpa liberare. Tc̃ uͦ
homo. suũ lectulũ in tenebris strauit.
qͣndo lucẽ iusticie ꝑsuasori callido
consentiendo deseruit. Et qͥa in ipsiᷤ
qͦq inferni locis iustoꝵ animȩ sinetor¬
m̃to tenebant᷑ ut ꝓ originali culpa
adhuc illuc descenderent & tam̃ ex
ꝓpriis actib suppliciũ ñ haberent:
quasi in tenebris lectũ strauisse. ẽ.
in infernũ sibi requiẽ p̃parasse Gra¬
ue enim tediũ electis fuit: post solu¬
tionẽ carnis. adhuc speciẽ ñ uidere
creatoris. Quod tediũ. ñ ĩmerito bea¬
tus iob tenebras uocat. S quia hoc ex
pęna infirmitatis uenit: recte eam¬
dẽ mox infirmitatẽ subdit dicens.¬

Expanded text:
tur. --Priores etenim sancti et sustinere tur. --Priores etenim sancti et sustinere adversa poterant, et tamen, e corporibus educti, adhuc ab inferni locis liberari non poterant, quia necdum venerat qui illuc sine culpa descenderet, ut eos qui ibi tenebantur ex culpa liberaret. Tunc vero homo suum lectulum in tenebris stravit, quando lucem justitiae persuasori callido consentiendo deseruit. Et quia in ipsis quoque inferni locis justorum animae sine tormento tenebantur, ut et pro originali culpa adhuc illuc descenderent, et tamen ex propriis actibus supplicium non haberent, quasi in tenebris lectulum stravisse est in inferno sibi requiem praeparasse. Grave etenim taedium electis fuit post solutionem carnis adhuc speciem non videre Creatoris. Quod taedium non immerito beatus Job tenebras vocat. Sed quia hoc ex poena infirmitatis venit, recte eamdem mox infirmitatem subdit dicens
Abbreviated transcription (Latin):
sitas atq ꝓsꝑitas alt̾nant. ut sibi suc¬
cedere uicissim ñ desinant. Unde fit.
ut & in luce nox in suspicione sit. & in
nocte lux in p̃sumptione: sicut scrip¬
tum. ẽ. in die bonoꝵ ne immemor sis
maloꝵ: & in die maloꝵ ne immemor
dempti sumꝰ: hȩc iã cȩlestis muneris
habemus. ut cũ a carnis m̃te inhabi¬
tatione subtrahimur. mox ad cȩlestia
p̃mia ducamur: qͥa dũ conditor ac
redemptor nr̃ claustra inferni pene-¬
trans. electoꝵ exinde animas eduxit.
nos illuc ñ patit᷑ ire. unde iam alios
descendendo liberauit. Hii uͦ qͥ ante
corporib educti. in sinũ cȩlestis patriȩ
statĩ recipi nullo mͦ potuert̃: qͥa necdũ
ille uenerat. qui inferni claustra sua
descensione solueret. & iustoꝵ animas
in ꝑpetua iam sede collocaret. Vnde
beatꝰ iob & afflictionẽ sentiens. & ad¬
huc differri retributionẽ iustoꝵ scieis:
apte subiungit. Si sustinuero infernꝰ

Expanded text:
sitas atque prosperitas alternat, ut sibi sucsitas atque prosperitas alternat, ut sibi succedere vicissim non desinant. Unde fit, ut et in luce nox in suspicione sit, et nocte lux in praesumptione, sicut scriptum est: « In die bonorum ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor dempti sumus, hoc jam coelestis muneris habemus, ut cum a carnis nostrae inhabitatione subtrahimur, mox ad coelestia praemia deducamur, quia dum conditor ac Redemptor noster, claustra inferni penetrans, electorum exinde animas eduxit, nos illo ire non patitur, unde jam alios descendendo liberavit. Hi vero, qui ancorporibus educti in sinu coelestis patriae statim recipi nullo modo poterant, quia necdum ille venerat qui inferni cdescensione solveret, et justorum animas in perpetua jam sede locaret. Unde beatus Job afflictionem sentiens, et adhuc differri retributionem justorum sciens, apte subdidit: Si sustinuero, infernus
Abbreviated transcription (Latin):
subiungit. Cogitationes meȩ dissipa¬
tȩ sunt. torquentes cor meũ: qͥa dũ a¬
bonis m̃tib temporalis felicitas tran¬
sit. etiã cura eis t̾renȩ dispensationis
subtrahit᷑ quȩ eas in cogitationib tor-¬
quere uidebat᷑. Dũ enĩ recti semꝑ eẽ
ad ꝑcipienda cȩlestia appetunt: eo ip¬
so quo aliqͣndo ex dispensatione trena
ad ima cogitanda descendunt: dorqͤri
se sentiunt. Unde fit. ut ipsa qͦq aduer¬
sitas ꝑsecutionis uertat᷑ in magnã ex¬
ultationẽ leticiȩ ꝓpt̃ adeptã quietẽ
cordis. Unde & apte subdit᷑. Noctem
cogitationes noctẽ in diẽ uertunt: qͥa
ñinuĩqͣm iustis ampliꝰ plac& ex aduer¬
sitate mala ꝑpeti. qͣm ex ꝓsꝑitate t̃re¬
nȩ dispensationis cura fatigari. Sed
quia nouert̃ cautius & aduersa tran-¬
sire. & ꝓsꝑa rursus in lucescere: apte
lucem. Lux enĩ post tenebras spat᷑:¬
RI
quia uel post noctẽ uitȩ p̃sentis. ȩter¬
nũ lum̃ ꝑcipitur: uel ita hic aduer¬

Expanded text:
 Cogitationes meae dissipatae sunt, 433 torquentes cor meum. Quia dum bonis mentibus temporalis felicitas transit, etiam cura eis terrenae dispensationis subtrahitur, quae eas in cogitationibus torquere videbatur. Dum enim erectae semper esse ad percipienda coelestia appetunt, eo ipso quo aliquando ex dispensatione terrena ad ima cogitanda descendunt, torqueri se sentiunt. Unde fit ut ipsa quoque adversitas persecutionis vertatur in magnam exsultationem laetitiae, propter adeptam quietem cordiscogitationes noctem in diem vertunt, quia nonnunquam justis amplius placet ex adversitate mala perpeti quam ex prosperitate terrenae dispensationis cura fatigari. Sed quia noverunt cautius, et adversa transire, et prospera rursus illucescere, apte lucem. - Lux enim post tenebras speratur, quia vel post noctem vitae praesentis aeternum lumen percipitur, vel ita hic adver
Abbreviated transcription (Latin):
re quid agant. uel ꝓuide inspicere qͦ
post p̃sentẽ uitã ducendi sunt: qͥa tc̃
electi ante aduentũ dñi. & in labore
uitȩ p̃sentis se ẽẽ cernebant: & tam̃
post p̃sentẽ uitã necdũ cȩlestia bona
ꝑciꝑe multis cogitationib urebantur.
Exspectabant enĩ grãm redemptoris sui:
nec tam̃ ad eam poterant in carne ui¬
uendo ꝑuenire. Unde & apte subdit᷑.¬
U bi. ẽ. gͦ nunc p̃stolatio mea: Quȩ esse
potuit p̾stolatio iustoꝵ. nisi iustos ui
stificans ds̃: qui ad pęnas humani ge¬
neris sponte descender&. & captiuos
mortis iusticiȩ suȩ uirtute liberaret:
Huius enĩ p̃sentiam minime cessabant
intenta cogitatione p̃stolari: qͣm qͦn¬
doq ẽẽ uenturã nouerant. s uenire
citius quȩrebant. Unde ñ ait. ubi . ẽ.

Expanded text:
re quid agant, vel provide inspicere quo re quid agant, vel provide inspicere quo post praesentem vitam ducendi sint. Quia ergo tunc electi ante adventum Domini et in labore vitae praesentis se esse cernebant, et tamen post praesentem vitam necdum coelestia bona percipere, multis cogitationibus urebantur. Exspectabant enim gratiam Redemptoris sui, nec tamen ad eam poterant in carne vivendo pervenire. Unde et apte subditUbi est ergo nunc praestolatio mea? - Quae esse potuit praestolatio justorum, nisi justus et justificans Deus, qui ad poenas humani generis sponte descenderit, ut captivos mortis justitiae suae virtute liberaret? Hujus enim praesentiam minime cessabant intenta cogitatione praestolari, quam quandoque esse venturam noverant, sed venire citius quaerebant. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. putredini dixi. pat̃ m̃s es: nisi
qͦd om̃is homo ab origine iã uiciata
descendit: Vnde & apte addit᷑. Mat̃
mea & soror mea uermib: qͥa uideli-¬
c& & ab ipsa putredine. & cũ ipsa in
hc̃ mundũ uenimus. Quantũ enim
ad materiã corruptibilis carnis. mat̃
nr̃a ac soror uermes sunt: quia & de
putredine ꝓcessimꝰ. & cũ putredine
uenimꝰ. quã portamꝰ. Quod si intelligi
sp̃ualit̾ potest: & mat̾ natura. & con-¬
suetudo ñ immerito soror uocatur:
quia ab illa cũ ista sumꝰ. Quȩ uide¬
lic& mat̾̃ & soror uermes sunt: qͥa ex
natura corruptibili & consuetudine
ꝑuersa cogimur: ut qͣsi qͥbdã uermi¬
b. sic inquietis cogitationib in m̃te
fatigem᷑. Carnis enĩ natura uiciata.
& consuetudo ꝑuersa. qͥa innumeras
curas infirmitatis in corde nr̃o ge-¬
nerant: bene mat̾ & soror uermes uo¬
cant᷑ Mordent enĩ animũ curȩ: dũ
inquietant. Non enĩ cessant iusti
uiri uel sollicite cogitare. & ꝑpende¬

Expanded text:
dixit putredini: Pater meus es, nisi quod omnis homo ab origine jam vitiata descendit? Unde et additur: Mater mea, et soror mea, vermibus, quia videlicet et ab ipsa putredine et cum ipsa in hunc mundum venimus. Quantum enim ad materiam corruptibimea et soror mea vermes sunt, quia de putredine processimus, et cum putredine venimus, quam portamus. Quod si intelligi spiritaliter potest, et mater natura, et consuetudo non immerito soror vocatur, quia ab illa cum ista sumus. Quae videlicet mater et soror vermes sunt, quia ex natura corruptibili et consuetudine perversa cogimur, ut quasi quibusdam vermibus, sic inquietis cogitationibus in mente fatigemur. Carnis enim natura vitiata et consuetudo perversa, quia innumeras curas in corde infirmitatis nostrae generant, bene mater et soror vermes vocantur. Mordent enim animum curae, dum inquietant. Non enim cessant justi viri vel sollicite cogitare et pertracta
Abbreviated transcription (Latin):
sandũ. ẽ. quis nr̃m iam de requie ȩt̃na
securus sit: si de ea adhuc & ille trepi¬
dat. cuiꝰ uirtutis p̃conia. & ipse iudex
qui ꝑcutit clamat. Si enĩ iustꝰ uix sal¬
uabit᷑ impius & peccator ubi parebit:
Beatꝰ senĩ iob ad requiẽ se post flagella
ꝑuenturũ nouerat: s ut nr̃a in timo¬
re corda concuter&. ipse uisus.ẽ. de ȩt̃¬
nȩ quietis retributione dubitare cũ
dicit. putasne: ut nos uidelic& ꝑpen¬
damus qͣnta debemꝰ formidine uentu¬
rũ uidiciũ semꝑ expauescere. quando
& ille qui iudice teste laudatꝰ.ẽ. adhuc

Expanded text:
sandum est, quis nostrum jam de requie aeterna sandum est, quis nostrum jam de requie aeterna securus sit: si de ea adhuc et ille trepidat, cujus virtutes, praeconia et ipse et judex qui percutit clamat. « Si enim justus vix salvabitur, impius et peccator ubi parebunt? » Beatus etenim Job ad requiem se post flagella perventurum noverat. Sed ut nostra in timore corde concuteret, ipse visus est de aeterna quietis retributione dubitare cum dicit: Putasne, ut nos, videlicet, perpendamus quanta debemus formidine venturum judicium semper expavescere, quando et ille qu