comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatus ẽ ꝓbare ꝓfitentem. Casu clibanus ꝓpe
ardebat: qui multo igne succensus coquen¬
dis panib ꝑabat᷑. Exundabat abruptis fl̾ã¬
ma fornacib: & intra camini illius concaua
totis habenis regnabat incendiũ. Hoc igit᷑¬
aduenã illum: iubet magist̾ intrare. Nec
distulit parere p̾cepto: medias flammas
nichil cunctatus ingredit᷑. Que mox tam̃
audaci fidȩ uicte: uelud ignis quondã he¬
breis pueris.cessere uenienti. Suꝑata ẽ
natura. fugit incendiũ: & qͥ putabatur ar¬
surus. uelud frigido rore ꝑfusũ. se ipse mi¬
ratus ẽ. S quid mirũ si tuũ xp̃e tyronem
ignis ille ñ attigit: ut nec abbatẽ pigeret
dura mandasse: nec discipulũ peniteret
imꝑio paruisse : Qui eo quo aduenerat
die dum temptaret᷑ infirmus. ꝑfectus in¬
uentus ẽ. Merito felix: merito gloriosus.
Obatus obedientia. glorificatus ẽ passione.
Neodẽ aũ monasterio factum

Expanded text:
tatus probare profitentem. casu clibanus propter tatus probare profitentem. casu clibanus propter ardebat, qui multo igne succensus coquendis panibus parabatur: exundabat abruptis flamma fornacibus, et intra camini illius concaua totis habenis regnabat incendium. hic aduenam illum iubet magister intrare, nec distulit parere praecepto: medias flammas nihil cunctatus ingreditur, quae mox tam audaci fide uictae uelut illis quondam Hebraeis pueris cessere uenienti. superata natura est, fugit incendium: et qui putabatur arsurus, uelut frigido rore perfusus se ipse miratus est. sed quid mirum, si tuum, Christe, tironem ignis ille non adtigit? ut nec abbatem pigeret dura mandasse nec discipulum paeniteret imperio paruisse: qui eo quo aduenerat die, dum temptaretur infirmus, perfectus inuentus est: merito felix, merito gloriosus, probatus oboedientia, glorificatus est passione. In eodem autem monasterio factum
Abbreviated transcription (Latin):
iam diximus ibi uirtus & pͥma ẽ obedientia.
neꝙ alit̃ adueniens ad monast̾iũ abbĩs suse
pitur quã qͥ tẽptatꝰ pͥ fuerit e ꝓbatus. nullũ
uo uobis referam incredibilis obedi¬
en̾tie. admodũ magna miracula: licet supoe¬
tant plura recolenti: sed ad excitanda uͥtutũ
emulationẽ cui pauca ñ sufficiunt. multa
ñ ꝓclerunt. Eego eũ qͥdã scl̃i actib abdicatis
monast̾iũ magnȩ dispositionis ingressus ce¬
pit rogare: abbas ei cepit multa ꝓponere. g¬
ues ẽẽ istius discipline labores. sua uͦ dura
imꝑia. q̃ nulluis facile ualeret implere pa¬
cientia. aliud potius monasteriũ ubi facili¬
orib legib uiueret᷑ expeteret. ñ temptaret
ageretũi quod implere non posset. Iue uͦ nicħ¬
his terrorib ꝑmoueri. sed magis ita omnem
obedientiam polliceri: ut si eum ab̃bas in
ignem ire p̃ciperet. ñ recusaret intrare. Quã
illius ꝓfessionẽ ubi magister accepit: ñ cunc¬

Expanded text:
iam dixeram, ibi uirtus et prima est oboedientia: iam dixeram, ibi uirtus et prima est oboedientia: neque aliter adueniens a monasterii abbate suipitur, quam qui tentatus prius fuerit et probatus, nullum ium. XVIII. Duo vobis referam incredibilis obedientiae admodum magna miracula, licet suppetant plura recolenti: sed ad excitandam virtutum aemulationem, cui pauca non sufficiunt, multa non proderunt. Ergo cum quidam saeculi actibus abdicatis, monasterium magnae dispositionis ingressus suscipi se rogaret, abbas ei coepit multa proponere: graues esse istius disciplinae labores, sua uero dura imperia, quae nullius facile ualeret inplere patientia: aliud potius monasterium, ubi facilioribus legibus uiueretur, expeteret: non temptaret adgredi, quod inplere non posset. ille uero nihhis terroribus permoueri, sed magis ita omnem oboedientiam polliceri, ut, si eum abbas in ignem ire praeciperet, non recusaret intrare. quam illius professionem ubi magister accepit, non cunc
Abbreviated transcription (Latin):
nullo uestis usu setis corporis sui tectus:
nuditatẽ suã diuino munere uestiebat.
Hic quotiens eũ religiosi uiri adire uoluerẽ.
cursu auia petens. congressus uitabat hui¬
manos. Uni tantũmͦ ferebatur se ante
quinquenniũ prebuisse: qui credo potenti
uitaret: respondisse ꝑhibetur. eũ qui ab
hominib frequentaretur: non posse ab an¬
glis frequentari. Onde non immerito recep¬
ta opinione multorũ fama uulgauerat scm̃
illũ ab angłis uisitari. Ego autẽ a syna mon¬
te digressiis: ad nilũ flum̃ sum regressas.
euius tipas ftequentis monastetus sconI¬
sertas ox utraꝙ parte lustraui. Pierũꝙ iid̃i
ut dudũ dixeram uno in loco habitare cente
nos: sea & bina & t̾na milia in hisdem uiculis
agere constabat. Nec sane ibi minorẽ putetis
diũsantiũ in multitudine monachorũ ẽe
uirtutẽ: quã eorũ esse cognoscitis qui se ab
humanis cetib remouerunt. Precipue ut

Expanded text:
nullo vestis usu, setis corporis sui tectus, nullo vestis usu, setis corporis sui tectus, nuditatem suam divino munere nesciebat. Hic quoties eum religiosi viri adire voluerunt, cursu avia petens, congressus vitabat humanos. Uni tantummodo ferebatur se ante quinquennium praebuisse, qui credo potenti vitaret, respondisse perhibetur, eum qui ab hominibus frequentaretur, non posse ab angelis frequentari: unde non immerito recepta opinione multorum fama vulgaverat, Sanctum illum ab angelis visitari. Ego autem a Sina monte digressus ad Nilum flumen regressus sum, cujus ripas frequentibus monasteriis consertas utraque ex parte lustravi; plerumque vidi, ut dudum dixeram, uno in loco hnos, sed et bina et terna milia in isdem uiculis agere constabat. nec sane ibi minorem putetis diuersantium in multitudine monachorum esse uirtutem, quam eorum esse cognouistis, qui se ab humanis coetibus remouerunt. praecipua, ut
Abbreviated transcription (Latin):
erãt ore discutiens q̃ innoxia nouerat eli¬
gebat. Ita uir sc̃s eiꝰ exemplo quid edere.
quid respuere deberet ecdoctus: & ꝑicu¬
lum famis euasit: & herbarũ uenena
uitauit. Sed longũ est de omib qui he
remũ incolunt: comꝑta nobis uel audia
memorare. Annũ integrum & septẽ fere
menses intra solitudines constitutus exe¬
gi: magis uirtutis ammirator aliene. qͥm
quod ipse tam arcduũ atꝙ difficile potue¬
uim temꝑtare ꝓpositũ. Sepius tameneũ
monasteria adii. que hocdlieq ab esꝰ¬
discipulis in eoluntur. Ad eum etiã locũ in
quo beatissimus paulus pͥmus heremita ẽ
deuersatus accessi. Rubrũ mare uidi. iugũ
syna montis ascendi: cuius sumũ cacum̃
celo pene contiguũ nequaquã adiri potest.
Inter huius recessus anachoritã ẽẽ aliqui
ferebant: quẽ diu multũꝙ quesitũ uidere
non potui. Qͥ fere iam ante quinquagin¬
ta annos a conũsatione humana remotus:

Expanded text:
erant ore discutiens, quae innoxia nouerat elierant ore discutiens, quae innoxia nouerat eligebat. ita uir sanctus eius exemplo quid edere, quid respuere deberet edoctus, et periculum famis euasit et herbarum uenena uitauremum incolunt, comperta nobis vel audita memorare. Annum integrum et septem fere menses intra solitudines constitutus exegi, magis virtutis admirator alienae, quam quod ipse tam arduum atque difficile potuerim tentare propositum; saepius tamen cum monasteria adii, quae hodieque ab ejdiscipulis incoluntur. Ad eum etiam locum in quo beatissimus Paulus primus eremita est diversatus, accessi. Rubrum mare vidi: jugum Sina montis ascendi, cujus summum cacumen coelo pene contiguum nequaquam adiri potest. Inter hujus recessus anachoreta esse aliquis ferebatur, quem diu multumque quaesitum videre non potui, qui fere jam ante quinquaginta annos a conversatione humana remotus,
Abbreviated transcription (Latin):
in illis regionib nom̃ illustre: qͥ in ea
parte deserti que syenis ungitur habitabat.
Hic cũ primũ se ad heremũ contulisset: &¬
herbis herbarũꝙ radicib quas p̾dulces in¬
t̃dum & saporis eximi fert harena uicturis:
ignarus germinis eligendi noxia plerũq¬
carpebat. Nec erat facile ium radicũ sapo¬
re discernere: quia omĩa eque dulcia. sed ple¬
raq occultiore natura uirus letale cohibe¬
bat. Cum gͦ edentẽ uis interna torqueret.
et immensis dolorib uitalia uniuersa qua¬
cerent᷑: ac frequens uomitus cruciatib
non ferendis ipsam anime sedẽ stoma¬
cho iam fatiscente dissolueret. omĩa pe¬
nitus que eeñt edenda formidans: seꝑ¬
timũ ieiunus diem sp̃u deficiente du¬
cẽbat. cũ ad eũ fera eui ibicis ẽ nomen
accessit. Hiuie ꝓpius astanti fasciculum
herbarũ quẽ collectũ pͥdie attingere non
audedat obiecit. Sed fera que urulenta

Expanded text:
in illis regionibus nomen illustre, qui in ea in illis regionibus nomen illustre, qui in ea parte deserti, quae est Syenes, habitabat. Hic cum primum se ad eremum contulisset, herbis herbarumque radicibus, quas praedulces interdum et saporis eximii fert arena, victurus, ignarus germinis eligendi, noxia plerumqcarpebat. nec erat facile uim radicum sapore discernere, quia omnia aeque dulcia erant, sed pleraque occultiore natura uirus letale cohibebant. cum ergo edentem uis interna torqueret et inmensis doloribus uitalia uniuersa quaterentur ac frequens uomitus cruciatibus non ferendis ipsam animae sedem stomacho iam fatiscente dissolueret, omnia penitus quae sunt edenda formidans septimum ieiunus diem spiritu deficiente ducebat, cum ad eum fera, cui ibicis est nomen, accessit. huic propius adstanti fasciculum herbarum, quem collectum pridie adtingere non audebat, obiecit: sed bestia quae uirulenta
Abbreviated transcription (Latin):
cam bestie ꝑuenitur: ubi adultsᷤ illa iãquinꝙ
catulos male feta nutriebat. Qui ut clausis li¬
minib ex aluo matris exierant eecitate ppetua
tenebantur. Quos singłos de rupe platos.
ante anachorite pedles mater exposuit. Tune
demũ sc̃s animadũtit quid bestia postularet.
Inuocatoꝙ dei nomine contrestarut manu lu¬
mina clausa catulorũ: ac statim cecitate
depulsa aꝑtis oculis bestiarũ. dui nega¬
ta lux patuit. Ita fr̃s illi anachorita quẽ
desiderabant uisitato. cum admodũ fruc¬
tuosa laboris sui mercede redierunt: qͥ
in testimoniũ tante uͥtutis admissi. fidẽ
uidissent. Mira dicturus sum: leenã post
dies quinq ad auctorem tanti beneficii reũtisse:
eidemq in usitate fere pellem ꝑ munere de¬
tulisse. Qua plerumq sc̃s ille quasi aminicu¬
lo circumtectus. ñ decdignatꝰ ẽ munus ꝑ bestiã
sumexe. cuiꝰ alium potiꝰ int̾pretabat᷑ auctorem
Rat etiã alterius anachorite

Expanded text:
cam bestiae peruenitur, ubi illa adultos iam quinque cam bestiae peruenitur, ubi illa adultos iam quinque catulos male feta nutriebat, qui ut clausis luminibus ex aluo matris exierant, caecitate perpetua tenebantur. quos singulos de rupe prolatos ante anachoretae pedes mater exposuit. tum demum sanctus aduertit quid bestia postularet, inuocatoque Dei nomine contrectauit manu lumina clausa catulorum: ac statim caecitate depulsa apertis oculis bestiarum diu negata lux patuit. ita fratres illi, anachoreta quem desiderabant uisitato, cum admodum fructuosa laboris sui mercede redierunt, qui in testimonium tantae uirtutis admissi fidem sestificanda, uidissent. mira dicturus sum, leaenam post dies quinque ad auctorem tanti beneficii reuertisse eidemque inusitatae ferae pellem pro munere detulisse: qua plerumque sanctus ille quasi amiculo circumtectus non dedignatus est munus per bestiam sumere, cuius alium potius interpretabatur auctorem. Erat etiam a
Abbreviated transcription (Latin):
tamen qͥa olim ipsis in monastii conũsatione
carus & familiaris fuisset: auditis eiꝰ uirtuti¬
bus detenderunt. Quẽ diu multũꝙ quesitũ
tandem mense septimo repererunt in extre¬
mo illo deserto. qͦd ẽ memphis contiguũ demo¬
rantẽ. Quas ille solitudines iam ꝑ annos du¬
odecim dicebat᷑ habitare. Qͥ licet omnium
hominũ uitaret occursus. tam̃ agnitos non
to clie aliquantulum ꝓgressus. cũ ꝓsequeret᷑
abeuntes. leenã mire magnitudinis adueni¬
re conspiciunt. Bestia licet trib reꝑtis non
incerta quẽ peteret. anachorite pedib aduol¬
uitur. & cũ fletu quoda ac lam̃tatione ꝓcũbẽs:
indicabat gem̃tis parit̾ & rogantis affectum.
Mouit om̃s. & p̃cipue illũ qui se intellexerat
expetitũ. Precedentẽ secũtur. Nlam p̃iens &¬
subinde restans. subinde respectans. Facile po¬
cerat intelligi id eam uelle: ut quo illa ducebac̃
anachorita sequeret᷑. Quid multa: ad spelun¬

Expanded text:
tamen quia olim ipsis in monasterii conuersatione tamen quia olim ipsis in monasterii conuersatione carus et familiaris fuisset, auditis eius uirtutibus, tetenderunt: quem diu multumque quaesitum tandem mense septimo reppererunt in extremo illo deserto, quod est Memphis contiguum, demorantem: quas ille solitudines iam per annos duodecim dicebatur habitare. qui licet omnium hominum uitaret occursum, tamen agnitos non to die aliquantulum progressus cum prosequeretur abeuntes, leaenam mirae magnitudinis ad se uenire conspiciunt. bestia licet tribus repertis, non incerta quem peteret, anachoretae pedibus aduoluitur et cum fletu quodam ac lamentatione procumbens indicabat gementis pariter et rogantis affectum. mouet omnes et praecipue illum, qui se intellexerat expetitum: praecedentem sequuntur. nam subinde restitans, subinde respectans facile poterat intellegi id eam uelle, ut quo illa ducebat, anachoreta sequeretur. quid multis? ad spelun
Abbreviated transcription (Latin):
brutum est: cui mitte ẽ om̃e quod seuit.
lupa p̾stat officiũ: lupa furti crim̃ agnoscit:
lupa conscio pudore confundit᷑. Nocata ad¬
est. capud p̾bet: & habet sensũ indulte sibi
uenie. sicut pudorẽ gessit errati. Tua hec
uirtus xp̃e: tua sunt hȩc xp̃e miracula.
Etenim que in tuo nomine oꝑant᷑ serui tui
tua sunt. Et in hoc ingemiscimꝰ: quod ma¬
iestatẽ tuã fere sentiunt: homines non
uerentur.
e cui aũ hoc incredibile forte udeat᷑
maioia memorabo: fides xp̃i adest me nichil
fingere. Neꝙ incertis auctorib uulgata nar¬
rabo. sed que mͥ ꝑ fideles uiros comꝑta sũt
explicabo. Habitant pleriꝙ in heremo sine
ullis tabernaculis: quos anachoritas uocãt.
Quiunt herbarũ radicib: nullo umquã cex¬
to loco consistunt: ne ab hominib frequenten
tur. Quas nox coegerit sedes habent. Ad
quendã igͥ hoc ritu atꝙꝑ hac lege uuentẽ. duo
ex nitria monachi licet longa & diu̾sa regione:

Expanded text:
brutum est, cui mite est omne quod saeuit. brutum est, cui mite est omne quod saeuit. lupa praestat officium, lupa furti crimen agnoscit, lupa conscio pudore confunditur: uocata adest, caput praebet et habet sensum indultae sibi ueniae, sicut pudorem gessit errati: tua haec uirtus, Christe, tua sunt haec, Christe, miracula. etenim quae in tuo nomine operantur serui tui, tua sunt, et in hoc ingemescimus, quod maiestatem tuam ferae sentiunt, homines non uerentur. Ne cui autem hoc incredibile forte uideatur, maiora memorabo. fides Christi adest me nihil fingere, neque incertis auctoribus uulgata narrabo, sed quae mihi per fideles uiros conperta sunt, explicabo. habitant plerique in eremo sine ullis tabernaculis, quos anachoretas uocant. uiuunt herbarum radicibus: nullo umquam certo loco consistunt, ne ab hominibus uisitentur frequenter: quas nox coegerit, sedes habent. ad quendam igitur hoc ritu adque hac lege uiuentem duo ex Nitria monachi, licet longe diuersa regione,
Abbreviated transcription (Latin):
ris intelligit: ac ꝓpe lim̃ panis absumpti
fragm̃ta cognoscit: sed non erat incerta sus¬
picio: q̃ furtũ ꝑsona fecisset. Ergo cum seqͣn¬
tib dieb scd̃m consuetudinẽ bestia ñ uenis¬
set. mmirũ audacis facti conscia ad eũ uenire
dissimulans. cui fecisset iniuriã: egre patie¬
bat᷑ heremita se alumpne solatio destitutũ.
Postremo illius oratione reuocata: septimũ pꝰ
diem affuit ut solebat aute cȩnanti. Sed ut
faule cerneres uerecundiã penitentis. ñ ausa
ꝓpius accedere: deiectis in t̾ram ꝓfundo pu¬
dore luminib. quod pala licebat intelligi qͣn¬
dam ueniam p̾cabatur. Quã illius confusio¬
nẽ heremita miseratus: uibet eam ꝓpuis aece¬
dere: ac manu blanda capud triste ꝑmuleet.
Deinde pane duplicato: ream suam refecit.
Ita inaulgentiã consecuta: officii consuetudine
deposito meroie reꝑauit. Intuemini q̃so xp̃i
etiam in hac parte urtutẽ. cui sapit omne qͦd¬

Expanded text:
ris intellegit ac prope limen panis absumpti ris intellegit ac prope limen panis absumpti fragmenta cognoscit. sed non erat incerta suspicio, quae furtum persona fecisset. ergo cum sequentibus diebus secundum consuetudinem bestia non ueniret nimirum audacis facti conscia ad eum uenire dissimulans, cui fecisset iniuriam —, aegre patiebatur eremita se alumnae solacio destitutum. postremo illius oratione reuocata septimum post diem adfuit, ut solebat ante, cenanti. sed, ut facile cerneres uerecundiam paenitentis, non ausa propius accedere, deiectis in terram profundo pudore luminibus, quod palam licebat intellegi, quandam ueniam precabatur: quam illius confusionem eremita miseratus iubet eam propius accedere ac manu blanda caput triste permulcet: dein pane duplicato ream suam reficit. ita indulgentiam consecuta officii consuetudinem deposito maerore reparauit. intuemini, quaeso, Christi etiam in hac parte uirtutem, cui sapit omne qu
Abbreviated transcription (Latin):
uidimus paruo tugurio: in quo ñ nist
unus recipi posset habitantẽ. De hoc illud
ferebatur quod ei lupa solita erat astare ce¬
nanti: nec facile umquã bestia falleret᷑. quin
illi ad legitimã horam refectionis occurreret.
et tamdiu ꝓ forib expectaret. donec ille pane
qui cenule suꝑfuisset offerret: illa manũ eiꝰ
lambere solitam: atq ita quasi impleto officio.
et p̾stita consolatione discedere. Sed forte acci¬
dit. ut sc̃s ille dũ frem qͥ ad eũ uenerat dedu¬
cit abeuntẽ diutius abeẽt: & ñ nisi sub nocte
remearet. Intĩm bestia ad consuetudinarium
illud cene tempus occurrit: uacuã cellulam
cũ familiare patronũ abeẽ sentiret ingressa
curiosius explorans. ubi nam eẽt habitator.
Casu contigua cũ panib quinꝙ palmitia spor¬
tella pendebat. Ex his unũ presumit. & deuo¬
rat. Dem ꝑpetrato scelere discedit. Regressus
heremita udet sportulã dissoluta: non con¬
stante panũ numero. Damꝑnũ rei familia¬

Expanded text:
uidimus, paruo tugurio, in quo non nisi unus recipi posset, habitantem. de hoc illud ferebatur, quod ei lupa solita esset adstare cenanti, nec facile umquam bestia falleretur, quin illi ad legitimam horam refectionis occurreret et tam diu pro foribus expectaret, donec ille panem, qui cenulae superfuisset, offerret: illam manum eius lambere solitam, adque ita quasi inpleto officio et praestita consalutatione discedere. sed forte accidit, ut sanctus ille, dum fratrem, qui ad eum uenerat, deducit abeuntem, diutius abesset et nonnisi sub nocte remearet. interim bestia ad consuetudinarium illud cenae tempus occurrit. uacuam cellulam, cum familiarem patronum abesse sentiret, ingressa, curiosius explorans ubinam esset habitator. casu contigua cum panibus quinque palmicia fiscella pendebat. ex his unum praesumens deuorat, dein perpetrato scelere discedit. regressus eremita uidet sportulam dissolutam, non constantem panum numerum: damnum rei familia
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd sit fraus aut futum nesciunt: aurũ atꝙ
argentu quȩ prima mortales putant. neq
habent neq habere cupiunt. Nam cũ ego
prbro illi decẽ nũmos aureos obtulissem.
refugit: altiori consilio ꝓtestatus eccłiam auro
non stru. sed potius destrui. Aliquantulũ ei
uestim̃torũ indulsimus. Quod cũ ille benigne
accepisset: reuocantib nos ad mare nautis
discessimus.¬

Expanded text:
quid sit fraus aut furtum nesciunt. aurum uero adque quid sit fraus aut furtum nesciunt. aurum uero adque argentum, quae prima mortales putant esse, neque habent neque habere cupiunt. nam cum ego presbytero illi decem nummos aureos obtulissem, refugit, altiore consilio protestatus, ecclesiam auro non instrui, sed potius destrui. aliquantulum ei uestimentorum indulsimus. Quod cum ille benigne accepisset, reuocantibus ad mare nautis discessimus
Abbreviated transcription (Latin):
mus. & quod tibi sepe testatus sum galli sumus.
Sed ꝑgat hic potius explicare sui cyrenensis
hystoriam. En uͦ postumianus inquid cauẽbo.
post hec cuiꝰquã abstinentia preilicare: ne gallos
nr̃os arduũ penitus offendat ecemplũ. Statu¬
exã autẽ etiam cenã cyrenensis illius uel conse¬
quentia. septẽ enĩ dieb apud ipsũ fumꝰ refer¬
re conuiuia. s suꝑsedendũ ẽ. ne gallus se esti¬
met fatigari. Ceterũ postero die cũ aliqui ex
incolis ad nos uisendos confluere cepissent:
nos dissimulatione celauerat. Deinde cũ ip̃o ad
eccłiam ꝓcessimus: que fere duob milib aberat
a conspectu nr̃o int̾iectu montis exclusa. Erat
aũ uilib texta uirgultis: ñ multo ãbiciosior
quã nr̃i hospitis tabernaculũ. in quo nisi in¬
curuus quis non potãt obsistere. Cum ho¬
minũ mores quexeremꝰ. illud p̾clarũ animad¬
u̾timus. nichil eos neꝙ emere. neq uendere.

Expanded text:
mus, et quod tibi saepe testatus sum, Galli sumus. mus, et quod tibi saepe testatus sum, Galli sumus. sed pergat hic potius explicare sui Cyrenensis historiam. Enimuero, Postumianus ait, cauebo posthac cuiusquam abstinentiam praedicare., ne Gallos nostros arduum penitus offendat exemplum. statueram autem etiam cenam Cyrenensis illius uel consequentia — septem enim diebus apud ipsum fuimus — referre conuiuia: sed supersedendum est, ne se Gallus aestimet fatigari. ceterum postero die, cum aliqui ex incolis ad nos uisendos confluere coepissent, nos dissimulatione celauerat. deinde cum ipso ad ecclesiam processimus, quae fere duobus milibus aberat, a conspectu nostro interiectu montis exclusa. erat autem uilibus texta uirgultis, non multo ambitiosior quam nostri hospitis tabernaculum, in quo nisi incuruus non poterat consistere. cum hominum mores quaereremus, illud praeclarum aduertimus, nihil eos neque emere neque uendere.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam herbe intulit. cuiꝰ nom̃ excidit: que
mente similis exuberans foluis saporem
mellis p̃stabat. Huius p̃dulci admodũ sua¬
uitate delectati atq exsatiati sumus. Aohec
subridens ego ad gallũ meũ. quid inquã galle:
Placetne tͥ prandium fasciculus herbarum
& panis dimidius uiris quinꝙe Tum ille si¬
cut ẽ uerecundissimꝰ aliquantulũ erubescens.
dum fatigationẽ mea accepit. facis inquid
sulpici tuo more. qui nullã occasionẽ si qua
tͥ porrecta fuerit omitts: quin nos edacitatis
fatiges. Sed in humane facis. qui nos gallos
homines cogis exemplo angłorum uiuere: quã¬
quã ego studio manducandi etiam angłos man¬
aucare credam. Nam istũ dimidiũ ordeaceũ: ti¬
meo uel solus antingere. Sed contentus sit hoc
cyrenensis ille. cui uel necessitas uel natura
est esurire. uel postremo isti. quib credo mari¬
na iactatioĩediã nͥ fecerat nos ꝓcul a mari absu¬

Expanded text:
etiam herbae intulit, cujus nomen excidit; quae etiam herbae intulit, cujus nomen excidit; quae menthae similis exuberans foliis, saporem mellis praestabat: hujus praedulci admodum suavitate delectati atque exsatiati sumus. Ad haec subridens ego ad Gallum meum, Quid, inquam, Galle? placetne tibi prandium, fasciculus herbarum et panis dimidius viris quinque? Tum ille, sicut est verecundissimus, aliquantulum erubescens, dum fatigationem meam accepit, Facis, inquit, Sulpici, tuo more, qui nullam occasionem, si qua tibi porrecta fuerit, omittfatiges. sed facis inhumane, qui nos Gallos homines cogis exemplo angelorum uiuere: quamquam ego studio manducandi etiam angelos manducare credam: nam istud dimidium hordeacium timeo uel solus adtingere. sed contentus sit hoc Cyrenensis ille, cui uel necessitas uel natura est esurire, uel postremum isti, quibus, credo, marina iactatio inediam cibi fecerat: nos procul a mari absu
Abbreviated transcription (Latin):
to liberi sunt. Cetrema si quidem cirenorũ hora
est. deserto illi contigua. quod int̾ egyptũ & af¬
fricã int̾iacet ꝑ quod olim cato cesarem fugiens
duxit exercitum. Ergo ut ad cuguriũ illud qͦd
eminus conspecerã ꝑtendi. inuenio senem
in ueste pellicia molam manu uertentem. Consa¬
lutatus. accepit nos benigne. Ciectos nos in illud
litus exponimus: & ne statim repetere cursum
possemus maris molicia attineri. egressos in
terrã ut est mos humani ingenii. naturam
locorũ cultumq habitantiũ uoluisse cognoscere.
xpianos nos ẽẽ. id p̃cipue querere an eeñt aliqͥ
inter illas solitudines xpiani. Tum uͦ ille flens
gaudio ad genua nr̃a ꝓuoluit᷑. itũm nos ac se¬
pius exosculatos inuitat ad orationẽ. Deinde
positis in t̾ram ueruecũ pellib: facit nos dis¬
cumbere. Apponit prandiũ sane locuple¬
tissimũ. dimidiũ panẽ ordeaceũ. Eramus aũ
nos quatuor. ipse erat quintus. fasciculum

Expanded text:
to liberi sunt. extrema siquidem Cyrenorum ora to liberi sunt. extrema siquidem Cyrenorum ora est, deserto illi contigua, quod inter Aegyptum et Africam interiacet, per quod olim Cato Caesarem fugiens duxit eeminus conspexeram, pertendi, invenio ibi senem in veste pellicea, molam manu vertentem. Consalutatus, accepit nos benignissime. Ejectos nos in illud littus exponimus; et ne statim repetere cursum possemus, maris mollitie detineri. Egressos in terram, ut est mos humani ingenii, naturam locorum, cultumque habitantium voluisse cognoscere; Christianos nos esse: id praecipue quaerere, an essent aliqui inter illas solitudines Christiani. Tum vero ille flens gaudio, ad genua nostra provolvitur: iterum nos ac saepius exosculatus invitat ad orationem; deinde impositis in terram vervecum pellibus facit nos discumbere. Apponit prandium sane locupletissimum, dimidium panem hordeaceum. Eramus autem nos quatuor, ipse erat quintus. Fasciculum
Abbreviated transcription (Latin):
tabulatis constratum: non quod ibi uis ym¬
brium ulla timeatur. fuisse autẽ illic plu¬
uiam ne quando quidẽ auditũ est. sed quod
uentorũ ea uis est. ut si quando uel elementior¬
e cȩlo aliquantulus spirare flatus ceꝑit. maiꝰ
in illis t̾ris quã in ullo in ari naufragiũ sit.
Nulla ibi germina. nulla sata ꝓueniunt: qͥp¬
pe instabili loco arentib harenis ad om̃em
motũ uentorũ cedentib. Nerũ ubi aũsa que¬
dam a mari ꝓmunctoria uentis resistunt.:
terra aliquantulũ solidior herba rarã atq
hispicłam gignit: ea ouib est pabulũ satis
utile. Incole lacte uuunt. qui sollertiores
sunt uel ut ita dixerim ditiores ordeaceo pane
utuntur. Ea ibi messis est: q̃ celeritate ꝓuent
ꝑ naturã solis siue aeris uentorũ casus euade¬
re solet. Quippe fertur a die iacti seminis die¬
tricesimo maturescere. Consistere aũ ibi ho¬
mines non alia ratio facit: quã quod om̃s tribu¬

Expanded text:
tabulatis constratum, non quod ibi uis imtabulatis constratum, non quod ibi uis imbrium ulla timeatur — fuisse autem illic pluuiam, ne quando quidem auditum est —, sed quod uentorum ea uis est, ut si quando uel clementiore caelo aliquantulus spirare flatus coeperit, maius in illis terris quam in ullo mari naufragium sit. nulla ibi germina, sata nulla proueniunt, quippe instabili loco arentibus harenis ad omnem motum uentorum cedentibus. uerum ubi auersa quaedam a mari promuntoria uentis resistunt, terra aliquantulum solidior herbam raram adque hispidam gignit: ea ouibus pabulum est satis utile. incolae lacte uiuunt: qui autem sollertiores sunt uel, ut ita dixerim, ditiores, hordeacio pane utuntur. ea ibi sola messis est, quae celeritate prouentus per naturam soli saeuientium uentorum casus euadere solet: quippe fertur a die iacti seminis tricensimo die maturescere. consistere autem ibi homines non alia ratio facit, quam quod omnes a tribu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s conticuimus. Deinde cilitiũ cui insederat
ad me ꝓpius admouit: atq ita exorsus ẽ. Ante
hoc trienniũ qͦ temꝑe tͥ sulpici hine abiens ua
le dixi. ubi narbone naium soluimus: qͥnto
die portũ affrice intrauimus. Adeo ꝓsꝑa dei
nutu nauigatio fuit. libuit animo adire car¬
taginem. loca uisitare scõrum: & p̾cipue ad se¬
pulchrũ cypriani mris adorare. Quinto deci¬
mo die ad portũ regressi. ꝓuectiꝙ in altũ alex¬
andriam petentes: reluctante austro pene in
sirtes illati sumus. Quod ꝓuide naute cauẽ¬
tes. nauis iactis anchoris sistunt. Sub ocłis
autẽ terra continens erat. In quã scaphis egres¬
si. cum uacua ab humano cultu omĩa cerne¬
go studiosus explorandorũremꝰ.
locorũ grã longius ꝓcessi. Tribus fere a
litore milib paruũ tuguriũ int̾ harenas con¬
spicio. cuius tectũ sicut salustius ait quasi ca¬
rina nauis erat contiguũ terre: satis firmis

Expanded text:
omnes conticuimus. Dein cilicium cui insederat, omnes conticuimus. Dein cilicium cui insederat, ad me propius admovit, atque ita exorsus est: III. Ante hoc triennium, quo tempore tibi, Sulpici, hinc ledixi, ubi Narbone nauem soluimus, quinto die portum Africae intrauimus: adeo prospera Dei nutu nauigatio fuit. libuit animo adire Carthaginem, loca uisitare sanctorum et praecipue ad sepulchrum Cypriani martyris adorare. quinto decimo die ad portum regressi prouectique in altum, Alexandriam petentes, reluctante austro paene in Syrten inlati sumus: quod prouidi nautae cauentes iactis nauem anchoris sistunt. sub oculis autem terra continens erat, in quam scaphis egressi cum uacua humano cultu omnia cerneremus, ego studiosius explorandorum locorum gratia longius processi. tribus fere a litore milibus paruum tugurium inter harenas conspicio, cuius tectum, sicut Salustius ait, quasi carina nauis erat, contiguum terrae, satis firmis
Abbreviated transcription (Latin):
les sint: quales eos antequã ꝓficiscerer noue¬
ramꝰ. Tum ego. Aosit te inquam ista quȩxere.
quȩ aut una mecũ ut puto nosti. aut si ignoras.
non audire sit melius. Inud reticere ñ possum.
non solum illos de quib int̾rogas nichil meli¬
ores quã nouerã factos. sed unũ illũ nr̃i quon¬
dam amantẽ. in quo respurare ab istorũ insec¬
tationib solebamus. aspiore nobis fiusse qua
debuit. Nec uͦ quicquã in illũ inclem̃tius cica
quia & ut amicũ colui. & tunc etiam amani cũ
putabat᷑ inimicus. Me autẽ hec tacitis cogita
tionib reuoluentẽ. admodũ dolor iste compun¬
git: pene nos sapientis e religiosi uiri amicitia
destitutos. illum quondam tam amicum nobis.
tam amarũ in nos ẽẽ potuisse. Merũ hec quȩ
meroris plena sunt. relinquamiꝰ: te potus ut
dudũ spo ponderas audiamꝰ. Ita inquid fiat
postumianus. Quod cũ dixisset: paululum

Expanded text:
les sint, quales eos antequam proficiscerer noueles sint, quales eos antequam proficiscerer noueramus. Tum ego, absiste, inquam, ista quaerere, quae aut una mecum ut puto nosti, aut si ignoras, non audire sit melius. illud reticere non possum, non solum illos, de quibus interrogas, nihilo meliores quam noueras factos, sed unum illum nostri quondam amantem, in quo respirare ab istorum insectationibus solebamus, asperiorem nobis fuisse quam debuit. nec uero quidquam in illum inclementius dicam, quia et amicum colui et tunc etiam amaui, cum putabatur inimicus. me autem htionibus resolventem admodum dolor iste compungit pene nos sapientis et religiosi viri amicitia destitutos, illum quondam tam amicum nobis, tam amarum in nos esse potuisse. Verum haec, quae moeroris plena sunt, relinquamus: te potius, ut dudum spoponderas, audiamus. Ita, inquit, fiat, Postumianus; quod cum dixisset, paululum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ hoc uenerim: ut me huius sulpitu mei. me
autẽ utraꝙ manu cõplectebatur desiderio. etiam
uerbosus impenderem. Ego uͦ inquã satis ꝓbasti
quantũ pus amor possit. qui nr̃i causa tot ma¬
ria. tantũꝙ t̾rarũ em̃sus. a summo ut ita dicã
solis egressu usq in eius occidua uenisti. Age
gͦ quia & secreti int̾ nos nec occupati sumus:
et sermoni tuo uacare debemus. Edisseras nos
uelim om̃em tue ꝑegͥnationis historiã. qualit̾
in oriente fides xp̃i floreat: que sit scorum qͥes.
que instituta monachorũ:. quantisꝙ signis ae
uirtutib in seruis suis xp̃e oꝑetur. Nam cer¬
te quia in his regionib inter ista q̃ uiuimus
ipsa nobis uita fastidio est: libent̃ exte audie¬
mus. si uel in heremo uiuere xp̃ianis licet.
Ao hec postumianus: faciam inquio ut desicde¬
rare te iudeo. Sed queso pͥus ex te audiam.
an isti om̃s quos hic reliquerã sacerdotes ta¬

Expanded text:
propter hoc uenerim, ut me huius Sulpicii mei — me propter hoc uenerim, ut me huius Sulpicii mei — me autem utraque manu conplectebatur — desiderio etiam uerbosus inpenderem. Enimuero, inquam, satis probasti, quantum pius amor possit, qui nostri causa tot maria tantumque terrarum emensus a summo, ut ita dicam, solis egressu usque in eius occidua uenisti. age ergo, quia et secreti inter nos nec occupati sumus et sermoni tuo uacare debemus, edisseras nobis uelim omnem tuae peregrinationis historiam, qualiter in Oriente fides Christi floreat , quae sit sanctorum quies, quae instituta monachorum, quantisque signis ac uirtutibus in semis suis Christus operetur. nam certe, quia in his regionibus inter ista quae uiuimus ipsa nobis uita fastidio est, libenter ex te audiemus, si uel in eremo uiuere Christianis licet. Ad haec Postumianus, faciam, inquit, ut desiderare te uideo. sed quaeso prius ex te audiam, an isti omnes, quos hic reliqueram sacerdotes, ta
Abbreviated transcription (Latin):
ria transnauigauimus. tantũ terre trans¬
currimus: conplectendũ ꝑfruendũꝙ te remotis
om̃ib trade. E go uͦ inquã etiã eum tu in egypto
morareris. totus tecũ semꝑ animo & cogitatione
ũsabar: meꝙ de te dies ac noctes cogitantẽ totũ
tua caritas possidebat. ne dum mͦ me tͥ estimes
puncto temꝑis defuturũ quominus amore tuo
pendens te intue ar: te audiã: tecũ loquar: nullo
penitus in secretũ nr̃m quod nobis hec remotior
cellula p̾stat admisso. Nam huius nr̃i ut arbi¬
tror galli p̾sentiam non moleste feras: quia hie
aduentu tuo ut uides ꝑinde atq ego. trium¬
phat gaudio. Recte plane inquid postumianꝰ
in societate nr̃a gallus iste retinebitur: quia &¬
si mͥ parũ cognitus ẽ. ꝓ eo tam̃ quod tͥ est caris¬
simus. ñ potest mͥ non ẽẽ carus: maxime cũ ex
martini sic disciplina. Neꝙ grauabor quãlibet
conierte uobiscũ ut poscitis fabulari quippecũ

Expanded text:
ria transnavigavimus, tantum terrae transcuria transnavigavimus, tantum terrae transcucurrimus, complectendum perfruendumque te, remotis omnibus, trade. Ego vero, inquam, etiam cum tu in Aegypto morareris, totus tecum semper animo et cogitatione versabar, meque de te dies ac noctes cogitantem totum tua charitas possidebat; nedum modo me tibi aestimes puncto temporis defuturum, quominus amore tuo pendens te intuear, te audiam, tecum loquar, nullo penitus in secretum nostrum, quod nobis haec remotior cellula praestat, admisso: nam hujus nostri, ut arbitror, Galli praesentiam non moleste feres, qui hoc adventu tuo, ut vides, perinde atque ego ipse, triumphat gaudio. Recte plane, inquit Postumianus; in societate nostra Gallus iste retinebitur: quia esi mihi parum cognitus est, pro eo tamen, quod tibi est carissimus, non potest mihi non esse carus, maxime cum ex Martini sit disciplina. neque grauabor quamlibet conserte uobiscum, ut poscitis, fabulari, quippe cum
Abbreviated transcription (Latin):
interuenit nobis postumianus m̃s. nr̃i cau¬
sa ab oriente. quo se ante triennium patriã
relinquens contulerat regressus. Complexi
hominẽ amantissimũ: ex osculatiꝙ genua
& pedes eius. cũ uno atꝙ altero spatio obstu¬
pefacti. inuicem flentes gaudio deambulas¬
semus. iactis in terrã cilitiis consedimus.
Tum prior postumianus me intuens. eũ eẽm
inquid in remotis egypti. libuit ut ad mare
usꝙ ꝓcedlerem. Nauim illic onerariam offen¬
ai. que cum mercib narbona petens soluere
parabat. Eadem nocte mͥ in somnis astare ui¬
sus es. & iniecta me manu trahere. ut naim
illam conscenderem. Mox tenebras rũpente
dailuculo. eũ eo loco in quo quieuerã surrexis¬
sem. somniũ meũ ipse mecũ reputans. tan¬
to tui desiderio subito correptus sum: ut m¬
chil cunctatus. nauim conscenderẽ. tricesi¬
moꝙ die massiliam appulsus. inde hue de¬
cimo ꝑuenerim. Adeo ꝓsꝑa nauigatio pie
affuit uoluntati. Tu modo ꝓpt̾ quẽ tot ma¬

Expanded text:
intervenit nobis Postumianos meus, nostri causa ab Oriente, quo se ante triennium patriam relinquens contulerat, regressus. Complexi hominem amantissimum, exosculatique genua et pedes ejus, cum uno atque altero spatio quasi obstupefacti, invicem flentes gaudio deambulassemus, jactis in terram ciliciis consedimus. Tum prior Postumianus me intuens, Cum essem, inquit, in remotis Aegypti, libuit ut ad mare usque procederem. Navim illic onerariam offendi, quae cum mercibus Narbonem petens solvere parabat. Eadem nocte astare in somnis mihi visus es, et injecta me manu trahere, ut navim illam conscenderem. Mox tenebras rumpente diluculo, cum de eo loco in quo quieveram surrexissem, somnium meum ipse mecum reputans tanto tui desiderio subito correptus sum, ut nihil cunctatus navim conscenderim; tricesimo die Massiliam appulsus, inde huc decimo pervenerim: adeo prospera navigatio piae adfuit voluntati. Tu modo, propter quem tot ma
Abbreviated transcription (Latin):
hiberi iubet. Imperat. ut an uerus eẽt hic nun¬
tius fateretur. Tunc confessus est sedecĩ demones
fuisse qui rumorẽ hunc per płm disseminassent:
ut hoc saltem metu ex illo martinus oppido fuga¬
retur: barbaros nichil minus quam irruptionẽ
cogitare. Ita cum hec immundus sp̃e media in
ecclĩa fateretur. metu & turbatione presenti ci¬
uitas liberata est.

Expanded text:
hiberi iubet: imperat ut, an uerus esset hic nunhiberi iubet: imperat ut, an uerus esset hic nuntius, fateretur. tum confessus est decem daemonas secum fuisse, qui rumorem hunc per populum dispersissent, ut hoc saltim metu ex illo Martinus oppido fugaretur: barbaros nihil minus quam de irruptione cogitare. ita cum haec inmundus spiritus in media ecclesia fateretur, metu et turbatione praesenti ciuitas liberata est.
Abbreviated transcription (Latin):
ex idem tempus in eodem oppido ingros¬
sus patrisfamilias eiuusdam domum. in limi¬
ne ipso restitit. dicens horribile in atrio domus
oemoniũ se uidere. Cui cum discederet impe¬
raret quendam e familia qui in interiore ꝑap¬
te edium morabatur arripuit. Seiure den¬
tib miser cepit: & obuios quosq laniare. Com¬
mota domus. familia turbata. populus in
fugã uersus. martinus se furenti obiecit: ac pri¬
mum stare ei imꝑat. Sed cum dentib fremeret.
hiantiꝙ ore morsum minaretur: digitos ei mar¬
tinus in os intulit. Si habes inquid aliquiã po¬
testatis. hos deuora. Tum uero ac si candens fer¬
rum faucib accepisset. longe reductis dentibus
oigitos beati uiri uitabat attingere. Et cum fu¬
gere de obsesso corpore penis & cruciatib eogeri¬
tur. nec tamen exire ei per os liceret. feda relin¬
quens uestigia flucu uentris egestus est.
gcerea cum de metu atꝙ impetu barbarorĩ
subita ciuitatẽ fama turbasset: demonia cũ ad se ex¬

Expanded text:
er idem tempus in eodem oppido ingressus patris familias cuiusdam domum, in limine ipso restitit dicens, horribile in atrio domus daemonium se uidere. cui cum ut discederet imperaret et patrem familias, qui in interiore parte aedium morabatur, arripuisset, saeuire dentibus miser coepit, et obuios quosque laniare. commota domus, familia turbata, populus in fugam uersus: Martinus se furenti obiecit, ac primum stare ei imperat. sed cum dentibus fremeret hiantique ore morsum minaretur, digitos ei Martinus in os intulit: si habes, inquit, aliquid potestatis, hos deuora. tum uero, ac si candens ferrum faucibus accepisset, longe reductis dentibus digitos beati uiri uitabat attingere: et cum fugere de obsesso corpore poenis et cruciatibus cogeretur nec tamen exire ei per os liceret, foeda relinquens uestigia fluxu uentris egestus est. Interea cum de motu adque impetu barbarorum subita ciuitatem fama turbasset, daemoniacum ad se ex
Abbreviated transcription (Latin):
rborius autẽ uir p̾fectorius sc̃ĩ admodũ
et fidelis ingenii. cũ filia eius grauissimis quar¬
tane febribus ureretur. eplãm martini que casu
Aadeum delata fuerat pectori puelle in ipso ardoris
accensu inseruit: statimq fugata febris est. Qus
res apud arboriũ in tantũ ualuit. ut statĩ puel¬
lam cdeo uoueret: & perpetue uirginitati dicaret.
Profectusꝙ ad martinũ. puellã ei presens õb uir¬
tutum eius testimoniũ quȩ per ab̃sentẽ licet cura¬
ta esset optulit. Neq ab alio eam quã a martino
habitu uirginitatis imposito passus est consec̃ri
aulinus uero uir magni

Expanded text:
rborius autem, vir praefectorius, sancti admodum et fidelis ingenii, cum filia ejus gravissimis quartanis febribus ureretur, epistolam Martini quae casu ad eum delata fuerat, pectori puellae in ipso accessu ardoris inseruit, statimque fugata febris est. Quae res apud Arborium in tantum valuit, ut statim puellam Deo voverit, et perpetuae virginitati dicarit; profectusque ad Martinum, puellam ei, praesens virtutum ejus testimonium, quae per absentem licet curata esset, obtulit, neque ab alio eam quam a Martino, habitu virginitatis imposito, passus est consecrari. Paulinus vero, vir magni
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui obseruabant sibi. & secundum tenorem
somnii sui misit ad montem seraptim. ubi sc̃s
siluester in cuiusdam xꝑiani agro ꝑsecutionis
causa cum suis clericis receptus: orationibus ce
lectionibus insistebat. Cum ergo se a militibus
conuentum uidit: credidit se ad martyrii coro¬
nam uocari. Et conuersus ad omnem clerum
qui cum eo erant dixit. Ecce nunc tempus ac¬
ceptabile. ecce nunc dies salutis aduenit. ut qͦd¬

Expanded text:
eos qui observabant palatium, et secundum tenorem somni sui misit ad montem Soractem, ubi sanctus Silvester in cujusdam Christiani agro persecutionis causa cum suis clericis receptus, lectionibus et orationibus insistebat. At ubi a militibus se conventum vidit, credidit se ad martyrii coronam evocari; et conversus ad clerum omnem qui cum eo erat, dixit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
rie de celo ministrentur. Quem cum rex alacri
animo & uultu placidissimo susciperet. omnia
textum superus comp̃hensum exposuit. Post
finem uero narrationis sue. ꝑcunctatus est qui
essent isti dii petrus & paulus. qui illum uisi¬
tassent: & ob quam causam salutis sue latebram¬

Expanded text:
riae de coelo ministrentur. Quem cum rex alacri animo et vultu placidissimo suscepisset, omniatextum superius comprehensum exposuit. Post finem vero narrationis suae, percontabatur qui isti essent dii Petrus et Paulus qui illum visitarent, ob quam causam salutis suae ejus latebram
Abbreviated transcription (Latin):
cum ad te adduceris: deitatis tibi piscinam os
erit: hanc uicissitudinem tuo saluatori recom
pensa. ut omnes tuo iussu ꝑ totum orbem ro-¬
mane ecclesie restaurentur. Tu autem te ipsum
in hac parte purifica. ut relicta omni supersti¬

Expanded text:
cum ad te adduxeris, iste tibi pietatis piscinam osterit, hanc vicissipensa, ut omnes jussu tuo per totum orbem restaurentur ecclesiae. Te autem ipsum in hac parte purifica, ut relicta omni supersti
Abbreviated transcription (Latin):
tificum pietas romani imperii. et prumpens in
lacrimas: iussit stare carrueam. et erigens se atq
conuocans uniuersos dixit. Audite me comites¬
et commilitones. & omnes popili qui astatis.
Romani imperii dignitas. de fonte nascitur pie¬

Expanded text:
ili ad pietatem mouerunt. Et prorumpens in lacrimas iussit stare; et erigens se et ad se conuocans uniuersos ait: et commilitones mei, omnesque populi qui astatis. Dignitas romani imperii de fonte nascitur pie
Abbreviated transcription (Latin):
ribus declarabat. Erat enim pussimus. & oĩ
et pauperes medius. ut pauꝑes illum quasi¬
pauꝑem aspicerent: diuites uero quasi superi¬
quanto sanctius iuiuere didicisset. Adetracto
ribus aures suas quasi a serpentibus seꝑabat.
aicens hoc. quod uenenum per eas ingressum
occideret animam audientis. addens hoc si pres

Expanded text:
ribus declarabat, quippe piissimus et omni et pauperes semper medius, ut paupauperem aspicerent, divites vero quasi superiquanto sanctius vivere didicisset. Clericribus aures suas quasi a serpentibus separabat dicens, quod hoc venenum per aures ingressum occideret animam audientis. Hieronymus
Abbreviated transcription (Latin):
qui hec exequantur constitue. Hec & hus similia¬
sanctus siluester manum suam super capud̃ eiꝰ.
Congregatis igicur omnibus presbiteris ce diaco¬
instantiam predicauit dicens. Si niniuite in pre¬
dicatione ione. ꝑ triduanum ieuinium iram dei.

Expanded text:
qui haec exsequantur constitue. » sanctus Silvester manum suam super caput ejus congregatis omnibus presbyteris, et diacoum omni ecclesiae, dicens: Si Ninivitae in praedieatione Jonae per triduanum jejunium, iram Dei
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis. ab ipso domino celebrationis sum¬
sit initium. Hac die in toto orbe sanctum
crisma conficitur: hac die penitentibus per
indulgentiam subuenitur. Discordes adconcor¬
diam hac die redeunt. pacificantur irati: dãt
indulgentiam principes criminosis. Serius
magis indulgent domini: uidices etiam latro¬
nibus parcunt. Hac die patescunt carceres.
qui se clauserunt dolentes ꝓ austeritate culpa¬
rum. flendo quod
ridendo forte. aut iras
rati sunt dicentes. Nexe aplĩca sedes hec cum
petro didicit: quod nulla ratione potest con¬

Expanded text:
muneris sacri sanguinis ab ipso Domino celebrationis sumpsit initium. Hac die in toto orbe sacrum chrisma conficitur: hac etiam die poenitentibus per indulgentiam subvenitur; discordes ad concordiam hac die redeunt, pacificantur irati; dant indulgentiam principes criminosis; servis malis indulgent domini; judices etiam latronibus parcunt, patescunt carceres iqui se clauserunt, propter austeritatem culparum flendo, quod ridendo forte, aut irascrati sunt, dicentes: Vere apostolica sedes hoc a Petro didicit, quod nulla potest ratione con
Abbreviated transcription (Latin):
ddebere hoc ad auctoritatem nr̃i ꝓpositi. quod̃
ita tenuisse apłos nobis priores cognoiumus.
Tamen quia ratio flagitatur a ur̃a caritate: red¬
dencla est. Si omnis dominicus dies causa
resurrectionis domini tenetur & colitur. iustũ
est ut omnis sabbatorum dies causa sepultu¬
re. ieiunii suscipiatur instantia. ut flentes
cum apłĩs de morte dñi nr̃i ihũ xp̃i. gaudere
cum eis de resurrectione eusdem mereamur.
Seã greci dicebant unum ẽẽ sabbatum sepul¬
ture: in quo semel in anno ieiunium est colen¬
dum. Quib sanctus siluester dicebat. Siunũ
decoratos: omnis qui eum antecedit sabbati¬
dies. sepulture est ieiunio mancipandus ut
de morte plorauerat.Plorare al̃t¬
compati dixerim. saluo eo quod passio domini.
gaudii nostri sit sumina. Accepta ergo greci ra¬

Expanded text:
debere hoc ad auctoritatem nostri propositi, quod ita tenuisse apostolos priores cognovimus; tamen quia ratio flagitatur a vestra charitate, reddenda est. Si omnis Dominicus dies causa resurrectionis Domini tenetur, justum est ut omnis Sabbatorum dies causa sepulturae jejunii suscipiatur instantia, ut flentes cum apostolis de morte Domini Jesu Christi, gaudere cum eis de resurrectione ejusdem mereantur. Sed dicebant Graeci unum esse Sabbatum sepulturae, in quo semel in anno jejunium est colendum. Quibus papa Silvester dicebat: Si decoratus, omnis qui eum antecedit dies sepulturae, est jejunio mancipandus, ut de morte ploraverit. Plorare autcompati dixerim, salvo eo quod passio Domini gaudii nostri sit summa. Accepta igitur Graeci ra
Abbreviated transcription (Latin):
stare uehementius flens pater cepit: & orare ut
exanimem uisitaret. Postremo a circunstanti¬
bus episcopis ire compulsus: descendit ad do¬
mum puellȩ. Ingens turba ꝓ forib expectans.
quidnam dei seruus esset facturus. Aepͥmmĩt
que erant illius familiaria: in istius modi reb
arma solo ꝓstratus orauit. Deinde egram ut¬
tuens. dari sibi oleum postulat. Quod cum
benedixisset. in os puelle uim scĩ liquoris in¬
fudit: statimꝙ uox reddita est. Tum paulat̾ĩ
singula contactu eius ceperunt menbra uiuis¬
cere: donec firmatis gressibus populo teste sur¬
rexit.

Expanded text:
stare uehementius flens aterpater et orare ut stare uehementius flens aterpater et orare ut exanimem uisitaret: postremo a circumstantibus episcopis ire conpulsus descendit ad domum puellae. ingens turba pro foribus expectabat, ; quidnam Dei seruus esset facturus. ac primum quae erant illius familiaria in istius modi rebus arma, solo prostratus orauit. deinde aegram intuens dari sibi oleum postulat: quod cum benedixisset, in os puellae uim sancti liquoris infundit, statimque uox reddita est. tunc paulatim singula contactu eius coeperunt membra uiuescere, donec firmatis eressibusgressibus populo teste surrexit.