comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carum ignorantia. Nã &e depsal¬
terii & eithare differentia qͥdam ñ incocinne
aliquas rerum figuras aꝑuit: & decem
cordarum psalteriũ ñ importune inter
doctos querit᷑ utrũ habeat aliquam mu¬
sice legẽ que ad tantum neruorũ numerũ
cogat: An uͦ siñ habet eoipso magis sacͣ¬
te xpi accipiendus sit ille numerus uel
ꝓpt̃ decalogũ legis. De quo item nuo
si querat᷑ ñ nͥ adcreatorẽ creaturamq
referendus est: uel ꝓpt̃ suꝑiꝰ expositum
ipsum denarium. & ille numeriis edifica¬
tionistempli qui commemoratur in eu¬
głio quadraginta scilicet & sex annorũ
Nescio quid musicũ sonat: & relatus ad fa¬
bricam dñig corporis. ꝓpt̃ quam templi m̃¬
cio facta est cogit non nullos hereticos
confiteri filiumdi ñ falso. s uero &e hu¬
mano corpore indittũ. Et numerum
quippe & musicam: plerisq locis in
sacris scͥpturis. honotabilit̾ posita
inuenimus. Nonenĩ audiendisunt erro¬
res gentiliũ suꝑstitionũ: qui nouẽ mu¬

Expanded text:
carum ignorantia. Nam et de psalterii et citharae differentia, quidam non inconcione aliquas rerum figuras aperuit: et decem chordarum psalterium , non importune inter doctos quaeritur utrum habeat aliquam musicae legem, quae ad tantum nervorum numerum cogat; an vero, si non habet, eo ipso magis sacrte accipiendus sit ipse numerus uel propter decalogum legis. de quo item numero si quaeratur, non nisi ad creatorem creaturamque referendus est uel propter superius expositum ipsum denarium. et ille numerus aedificationis templi, qui commemoratur in euangelio, quadraginta scilicet et sex annorum, nescio quid musicum sonat et relatus ad fabricam dominici corporis, propter quam templi mentio facta est, cogit nonnullos haereticos confiteri filium dei non falso, sed uero et humano corpore indutum. et numerum quippe et musica plerisque locis in sacris scripturis honorabiliter posita inuenimus. Non enim audiendi sunt errores gentilium superstitionum, qui VIIII Mu
Abbreviated transcription (Latin):
mul cum patre & filio. ita sunul magna & si¬
mul bona. & simul sc̃a. & quicquid aliud
ad se dicit᷑. qm̃ non aliud est deo ẽẽ. & aliud
magnum eẽ. uel bonum & c̃. sicut fupra
ostendimꝰ. Si enim minus magna est ibi ca¬
ritas. quam sapientia: minus quam est diligit᷑
sapientia. Squaus est gͥ ut quanta est sapĩa.
tantum diligat᷑. Est aut̃ sapĩa equalis patri:
sic̃ supra disputauimꝰ. Equalis est gͥ etiam
sp̃s sc̃s. Et si equalis: in omnib ȩqualis ꝓpt̃
suminam simplicitatem quȩ in illa sub̃a ẽ.
Et ideo non amplius quam tͥa st̃. Unus dili
gens eum qui de illo ẽ. & unus diligens eum
de quo est: & ipsa dilectio. Quȩ si nichil est:
quomͦ ds dilectio est: si non est fubstantia:

Expanded text:
 cum patre et filio, ita simul magna et simul bona et simul sancta et quidquid aliud a se dicitur, quoniam non aliud est deo esse et aliud magnum esse uel bonum et cetera, sicut supra ostendimus. si enim minus magna est ibi caritas quam sapiesapientia. Aequalis est igitur, ut quanta est sapientia, tantum diligatur. Est autem Sapientia aequalis Patri, sicut supra diximus. Aequalis est igitur etiam Spiritus sanctus; et si aequalis, in omnibus aequalis propter summam simplicitatem, quae in illa substantia est: et ideo non amplius quam tria sunt. Unus digens eum qui de illo est, et unus diligens eum de quo est, et ipsa dilectio: quae si nihil est, quomodo Deus dilectio est? si non est substantia,
Abbreviated transcription (Latin):
siue cum in ipsum dominum corporali specie
uelut columba descendit: siue cum decem die¬
bus ꝑactis post eius ascensionem die penteco¬
stes factꝰ est subito de cȩlosonus. quas i ferretur
flatus uehemens: & uisȩ sunt illis lingue di¬
uise sicut ignis: qui & insedit suꝑunum quẽq
eors. Hec oꝑatio uisibilit expressa. & oculis obla¬
ta mortalib. missio sp̃s scĩ dicta est. non ita ut
appareret eius ipsa substantia. quia & ipse in.¬
uisibilis & incommutabilis est. sicut pater &
filius: s ut exteriorib uisis. hominum corda
ad occultam eternitatem semper presentis

Expanded text:
cum super ipsum dominum corporali specie cum super ipsum dominum corporali specie uelut columba descendit, siue cum decem diebus peractis post eius ascensionem die pentecostes factus est subito de caelo sonus, quasi ferretur flatus uehemens, et uisae sunt illis linguae diuisae quasi ignis, qui consedit super e . Haec operatio visibiliter expressa, et oculis oblata mortalibus, missio sancti Spiritus dicta est, non ut appareret ejus ipsa substantia, qua et ipse invisibilis et incommutabilis est, sicut Pater et Filius; sed ut exterioribus visis hominum corda ad occultam aeternitatem semper praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
desisteret: id est si substantia inuisibilis ũbi
in creat᷑am uisibilem mnutata. & transiens uer¬
teretur: ita missus a patre intelligeret᷑ filiis
ut tantum mnissꝰ non caam cum patre mite¬
tens inueniret᷑. Cum uͦ sic accepta ẽ formaser¬
ui. ut maneret incominutabilis forma de i
manifestum est. quoda patre & filio non ap¬
parentib. factum sit quod appareret infi¬
lio. id est ab imusibili patre cum inuisibili
filio. idem ipse filius uisibilis mitteret᷑. Nus
gͦ att. & a me ipsonon tieni. iam hoc sedmi
mam serui dictum est : sedm quam dicumis
ego non uidico quemquam.di gͦ missus dr:
in quantum apparuit foris in creat᷑a corpora¬
li. qui intꝰ in natura sp̃ial ocłis mortalium
semꝑ occultꝰ est: iam in ꝓmpdu est intelligere
etiam de sp̃u sancto. cur & ipse missus dicat᷑.
facta est enim quedam creat᷑e species ex dempo¬
re. in qua uis ibilit̾ ostenderet᷑ sp̃s sanctus:

Expanded text:
desisteret, id est, si substdesisteret, id est, si substin creaturam uisibilem mutata et transiens uerteretur, ita missus a patre intellegeretur filius, ut tantum missus, non etiam cum patre mittens inueniretur. cum uero sic accepta est forma serui, ut maneret incommutabilis forma dei, manifestum est, quod a patre et filio non apparentibus factum sit quod appareret in filio, id est ab inuisibili patre cum inuisibili filio idem ipse filius uisibilis mitteretur. cur ergo ait: et a me ipso non ueni? iam hoc secundum formam serui dictum est, secundum quam dictum est: ego non iudico quemquam. Si ergo missus dicitur, in quantum apparuit foris in creatura corporali qui intus in natura spiritali oculis mortalium semper occultus est, iam in promtu est intellegere etiam de spiritu sancto, cur missus etiam ipse dicatur. facta est enim quaedam creaturae species ex tempore, in qua uisibiliter ostenderetur spiritus sanctus,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo erat. quo tempore uerbum carofieret
ut habitaret innobis. Quȩ plenitudo tempo¬
ris cum uenisset: misit ds filium suum factũ
ex muliere. id est factum in tempore: ut incar
natum ũbum hominib appareret: quod
in ipso uerbo sine tempore erat. in qͦ tempore
fieret. Ordo quippe temporum: in ȩterna di
sapientia sine tempore est. Cumitaq hoc a
patre & filio factum eẽt. ut in carne filius ap¬
pareret: congruent̃ dictus est. missus ille qui
in carne apparuit: misisse aut̃ ille. qui in
ea non apparuit: qm illa que cor am cor¬
poreis ocłis foris gerunt᷑. ab interiore appa¬
ratu nature sp̃italis existunt. propterea con¬
uenienter missa dicunt̃. forma quippe illa
suscepti hominis. filii ꝑsona est: non etiam
patͥs. Quapropt̃ pat̾ inuisibilis una cumfi¬
uosecum inuisibili: eundem filium inisibilẽ
faciendo. misisse eum dictus est. Qui si eom̃
uisibilis fieret. ut cum patre inuisibilis ẽẽ

Expanded text:
Verbo erat, quo tempore Verbum caro fieret, Verbo erat, quo tempore Verbum caro fieret, et habitaret in nobis. Quae plenitudo temporis cum venisset, misit Deus Filium suum factum ex muliere, id est fnatum Verbum hominibus appareret; quod in ipso Verbo sine tempore erat, in quo tempore fieret. Ordo quippe temporum in aeterna Dei Sapientia sine tempore est. Cum itaque hoc a Patre et Filio factum esset, ut in carne Filius appareret, congruenter dictus est missus ille qui in ea carne apparuit; misisse autem ille qui in ea non apparuit. Quoniam illa quae coram corporeis oculis foris geruntur, ab interiore apparatu naturae spiritualis existunt, et propterea convenienter missa dicuntur. Forma porro illa suscepti hominis, Filii persona est, non etiam Patris. Quapropter Pater invisibilis una cum Filio secum invisibili, eumdem Filium visibilem faciendo misisse eum dictus est: qui si eo modo visibilis fieret, ut cum Patre invisibilis esse
Abbreviated transcription (Latin):
etiam si ita queramus: enodatius fortassis
quod dicimꝰ apparebit. Quomͦ misit ds
filium suum: iussit ut ueniret atq ille
ubenti obtemꝑans uenit: an rogauit. an
tantum modo ammonuit : Sed qͦdlibet
hoꝵ sit: ũbo utiq factum est. Dei audem
uerbum: ipse est dei filius. Qua propter
cum eum pat̾ uerbo misit: a patre & ũbo
eius. factum est ut mitteret᷑. Ga patre &
filio missus est idem filius: quia uerbum
patris est. ipse filius. Quis enim se tam sacͥ¬
lega induat opinione: utt putet temporale
ũbum a patre factum ẽẽ. ut & eternus filiꝰ
mttteret᷑. & in carne appareret ex tempore:
sed utiq in ipso di uerbo. quod erat in pͥn¬
cipio apud dm̃. & deus erat: in ipsa scilicet
sapientia dei sine tempore erat. quo dempo¬
re illam in carne apparere oporteret. Itaq
cum sine illo initio temporis in principio¬
eẽt uerbum. & uerbum eẽt apud deum. &
deus esse uerbum: sine ullo tempore in ipso

Expanded text:
etiam si ita quaeramus, enodatius fortassis etiam si ita quaeramus, enodatius fortassis quod dicimus apparebit: Quomodo misit Deus Filium suum? Jussit ut veniret, atque ille jubenti obtemperans venit; an rogavit, an tantummodo admonuit? Sed quodlibet horum sit, verbo utique factum est, Dei autem Verbum ipse est Dei Filius. Quapropter cum eum Pater verbo misit, a Patre et Verbo ejus factum est ut mitteretur. Ergo a Patre et Filio missus est idem Filius, quia Verbum Patris est ipse Filius. Quis enim se tam sacrilega induat opinione, ut putet temporale verbum a Patre factum esse, ut aeternus Filius mitteretur et in carne appareret ex tempore? Sed utique in ipso Dei Verbo quod erat in principio apud Deum et Deus erat, in ipsa scilicet Sapientia Dei, sine tempore erat, quo tempore illam in carne apparere oporteret. Itaque cum sine esset Verbum, et Verbum esset apud Deum, et Deus esset Verbum, sine ullo tempore in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
quȩrens ut dicat si potest. quomͦ pat̃ eum
sanctificauit. si se ipse sanctificauit. Utrũq
enim idem dominꝰ ait. Quem pat̃ inquit scĩfi¬
cauit & misit in hc̃ mundũ: uos dicitis quia
blasphemat. qm̃ dixi. filius dei sum: Alio aũ
loco ait. Et ꝓ eis sanctifico me ipsum. Item q̃ro
quomꝰ eum pat̃ tradidit: sipse se tradidit.
Utrumq enim dicit apłs paulus. Ꝙ filio
inquit ꝓprio non peꝑcit. s ꝓ nob omnibus
tradidit eum. lubi aut̃ de ipso saluatore.
ait. Qui me dilexit: & tradidit se ipsum
ꝓme. Credo respondebit. Si hec ꝓbe sapit.
quia una uoluntas est patͥs & filii. & insepa¬
rabilis oꝑatio. Sigͦ intelligat illam incarna¬
tionem & ex uirgine nadiuitatem. in qͣ filius
intelligit᷑. missus. una eademq oꝑatione pa¬
tris & filii inseparabilit̾ esse factam: ñ utiq
inde separato sp̃u sancto. de quo aꝑte dicit̃.
inuenta est in ut̃o habens de sp̃u sancto. Nã

Expanded text:
quaerens ut dicat, si potest, quomodo Pater eum quaerens ut dicat, si potest, quomodo Pater eum sanctificavit, si se ipse sanctificavit? Utrumque enim idem Dominus ait: Quem Pater, inquit, sanctificavit, et misit in hunc mundum, vos dicitis, Quia blasphemas; quoniam dixi, Filius Dei sum . Alio autem loco ait: Et pro eis sanctifico me ipsum . Item quaero quomodo eum Pater tradidit, si se ipse tradidit? Utrumque enim dicit apostolus Paulus: Qui Filio, inquit, proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Alibi autem de ipso Salvatore ait: Qui me dilexit, et tradidit se ipsum pro me . Credo respondebit, si haec probe sapit, quia una voluntas est Patris et Filii, et inseparabilis operatio. Sic ergo intelligat illam incarnationem et ex Virgine nativitatem, in qua Filius intelligitur missus, una eademque operatione Patris et Filii inseparabiliter esse factam, non utique inde separato Spiritu sancto, de quo aperte dicitur, Inventa est in utero habens de Spiritu sancto. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ex muliere. Quodgͦ de deonatꝰ est: in hoc mun¬
do erat. Quod aut̃ de maria natꝰ est. in hunc
mundum missus aduenit. Pinde mitq a pat̾
sine sp̃u sancto ñ potuit: non solum quia in¬
telligitur pat᷑. cum eum misit id est fecit ex
femina. non utiq sine sp̃u suo fecisse: uerũ¬
etiam quod manifestissime atq aptissime
in eugłio dicit᷑. uirgini marie querenti ab
angło. quomꝰ fiet istud. sp̃s sanctus superue¬
miet in te. & uirtꝰ altissim obumbrabit tibi.
Et maths dicit. inuenta est habens in utero
de sp̃u sancto. Quamquam & apud ysaiam
ꝓpħam. ipse xp̃s intelligit᷑ de aduentu suo fu¬
turo dicere: & nc̃ dñs misit me & sp̃s eius.
tortasse aliquis cogat. ut dicamꝰ etiam a seip¬
somissum ẽẽ filium. qͥa ille mariȩ concept᷑
& partꝰ oꝑatio trinitatis est. qua creante oĩa
creantur. Et quomodo iam inquit pat eum
misit: si ipse se misit: Cui pͥmum respondeo

Expanded text:
ex muliere. Quod ergo de Deo natus est, in hoc munex muliere. Quod ergo de Deo natus est, in hoc mundo erat: quod autem de Maria natus est, in hunc mundum missus advenit. Proinde mitti a Patre sine Spiritu sancto non potuit, non solum quia intelligitur Pater, cum eum misit, id est fecit ex femina, non utique sine Spiritu suo fecisse, verumetiam quod manifestissime atque apertissime in Evangelio dicitur Virgini Mariae quaerenti ab angelo, Quomodo fiet istud? Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi. Et Matthaeus dicit: Inventa est habens in utero de Spiritu sancto: quanquam et apud Esaiam prophetam ipse Christus intelligitur de adventu suo futuro dicere: Et nunc Dominus misit me, et Spiritus ejus. Fortasse aliquis cogat ut dicamus etiam a seipso missum esse Filium, quia ille Mariae conceptus et partus operatio Trinitatis est: qua creante, ocreantur. Et quomodo jam, inquit, Pater eum misit, si ipse se misit? Cui primum respondeo,
Abbreviated transcription (Latin):
euis. Iluc gͦ & sp̃s sanctꝰ missus est. ubi erat.
Nam &e ille qui non inuenit locum quo eat a
facie domini & dicit. si ascendero incelum tu
ibi es. & si des cendero ad infernum ades: uͥq
uolens intelligi p̃sentem dm̃: priꝰ nominat sp̃m
eius. Nam sic ait. Quo abibo a sp̃t tcio. & qͦ
a facie tua fugiam: Quo circa si & filius & sp̃s
sc̃s illuc mitat᷑ ubi erat. querendum ẽ quem¬
admodum intelligatur ista misslo siue filu
siuic sp̃s sancti. Pat̾ enim solus: nus quam legit᷑
missus. Et de filio quidem: ita scͥbit apostolus.
sum aut̃ uenit plenitudo temporis: misit ds
filium suum factum ex muliere factum fuble¬
ge: ut eos qui sub lege erant redimeret: misit
inquit filium suum factum ex muliere. qͦnomine
quis catholicus nes ciat. non eum pritationem
uirginitatis s. differentiam sexus hebreo loquen¬
di more significari uoluisse: cum itaq ait.
misit deus filium suum factum ex muliere:
satis ostendit eo ipso missum filium: quo fact᷑ ẽ

Expanded text:
us: illuc ergo et Spiritus sanctus missus est ubi erat. Nam et ille qui non invenit locum quo eat a facie Dei et dicit: Si ascendero in coelum, tu ibi es, et si descendero in infernum, ades, ubique volens intelligi praesetnem Deum, prius nominavit Spiritum ejus. Nam sic ait: Quo abibo a Spiritu tuo, et quo a facie tua fugiam? quocirca si et Filius et Spiritus sanctus illuc mittitur ubi erat, quaerendum est quomodo intelligatur ista missio, sive Filii, sive Spiritus sancti, Pater enim solus nusquam legitur missus. Et de Filio quidem ita scribit Apostolus: Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret. Misit, inquit, Filium suum factum ex muliere, quo nomine quis catholicus nesciat, non eum privationem virginitatis, sed differentiam sexus, Hebraeo loquendi more significare voluisse? Cum itaque ait, Misit Deus Filium suum, factum ex muliere, satis ostendit eo ipso missum Filium, quo factus est
Abbreviated transcription (Latin):
forma serui dixit. s ex forma dei sicut iam
ostendimus: hȩc autem ũba nonuidicant qͦd
minor sit. s quod de patre fit: itanon hinc effi¬
citur ut minor sit sp̃s sc̃s quia dictum est de
illo. non enim loquet᷑ a semet ipso: s quecunq
audiet loquet᷑. Scđm boc enim dictum est cͦd

Expanded text:
forma serui dixit, sed ex forma dei, sicut iam forma serui dixit, sed ex forma dei, sicut iam ostendimus; haec autem uerba non indicant, quod minor sit, sed quod de patre sit — ita non hinc efficitur, ut minor sit spiritus sanctus, quia dictum illo, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur: secundum hoc enim dictum est quod
Abbreviated transcription (Latin):
continuo secutꝰ dixisset. omnia quecunq habet
pater mea sunt. propterea dixi. quia de meo
accipiet & annunciabit uob: crederet᷑ fortasse
tre. De se guippe dixerat. mea doctͥna non est
mea: s eiꝰ qui me misit᷑. De sp̃u autem sancto.
non enim loquet᷑ a semet ipso. s quecunq au¬
diet loquet᷑: & quia de meo accipiet. & annunqi¬
abit uobis. S quia reddidit causam. cur drx¬
erit de meo accipiet: ait enim. omnia q̃cunq
habet pat̾ mea sunt. ꝓpt̾ea dixi quia de meo
accipiet: restat ut intelligat᷑ etiam sp̃s sanctꝰ
a patre habere ficut & filiꝰ quemadmodum nͥ
scdm id quod supradiximus. Cum autemue¬
nerit parachytꝰ quem ego mittam uob a pat̾
sp̃m ueritatis qui a patre procedit. ille dest¬
monium ꝑhibebit de me: Acedendoitaq
a patre. dicit᷑ non loqui a semet ipso. t sicut
non ex eofit ut minorsit filiꝰ. quia dixit. s̃
potest filius a de facere quicqriam. mis qͥa
uiderit patrem facientem. non enim hoc ex

Expanded text:
quaecumque habet Pater, mea sunt: propterea dixi, Quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis ; crederetur fortasse tre. De se quippe dixerat, Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit: de Spiritu autem sancto, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet loquetur; et, Quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Sed quia reddidit causam cur dixerit, de meo accipiet; ait enim, Omnia quaecumque habet Pater, mea sunt; propterea dixi, Quia de meo accipiet: resta ut intelligatur etiam Spiritus sanctus de Patris habere, sicut et Filius. Quomodo, nisi secundum id quod supra diximus: Cum autem venerit Paracletus quem ego mittam vobis a Patre, spiritum ueritatis, qui a patre procedet, ille testimonium perhibebit de me? procedendo itaque a patre dicitur non loqui a semet ipso; et sicut non ex eo fit, ut minor sit filius, quia dixit: non potest filius a se facere quicquam, nisi quod uiderit patrem facientem — non enim hoc ex
Abbreviated transcription (Latin):
trum autem & ad sp̃m sanctum pͥncipiũ
sit pat̾: qm̃ dictum est de patre procedit.
non parua questio est. Quia fitta est non iam
principium ei tantum rei erit. quam gignit
auit facit: s etiam ei quam dat. Ubi & illud elu¬
cescit. utpote quod solet multos mouere cur
non sit filius etiam sp̃s sanctꝰ. cum & ipse a
patre exeat sicut in euglio legit᷑. Exit enim.
non quomodo natꝰ. s. quomodo datus. Et ideo
non dr filius. quia neq natꝰ est sicut unige
nitus. neq factus ut dei ꝑ grãm in adoptionẽ
nasceret᷑ sicut nos. Quod enun de patre na¬
tum est ad patrem solum refert᷑ cum dr filius.
filii est: nec non &e nr̃. Qd aut̃ datum ẽ ce a deũ
qui dedit refertur: &e ad eos quib dedit. Itaq¬

Expanded text:
trum autem et ad Spiritum sanctum principium sit Pater, quoniam dictum est, De Patre procedit, non parva quaestio est: quia si ita est, non jam principium est ei tantum rei erit quam gignit aut facit, sed etiam ei quam dat, ubi et illud elucescit, ut pote quod solet multos movere, cur non sit Filius etiam Spiritus sanctus, cum et ipse a Patre exeat sicut in Evangelio legitur. Exit enim non quomodo natus, sed quomodo datus; et ideo non dicitur Filius, quia neque natus est sicut unnitus, neque factus, ut per gratiam in adoptionem nasceretur, sicuti nos. quod enim de patre natum est, ad patrem solum refertur, cum dicitur filius; Filii est, nec non et noster. Quod enim datum est, et ad eum qui dedit refertur, et ad eos quibus dedit. Itaq
Abbreviated transcription (Latin):
dps gͦ e dei qui dedit a nr̃ qui accipimꝰ non ule
sp̃s noster. quofumus. quia ipse sp̃s est homi¬
nis qui in ipso est. sed alio modo iste nr̃ quodi¬
cimus. & panem nr̃m da nob̃: quamquam &
illum sp̃m qui hominis drutiq accepimus. Ed
est quod acctpimꝰ ut eẽmꝰ: alud quod accepimus
ut sc̃i essemꝰ. Unde scriptum est & de iohanne
Hoc & de moys e intelligendum est. cumait e
dominꝰ. Tollam de sp̃u tuo & dabo eis. hoc est
dabo illis de sp̃uscõ quemetiam tibi dechi. Si
gͦ &e quod datur principium habet cum a quo
datur. quia non aliunde accipit illud quod
ab ipso ꝓcedit. fatendum est patrem & fuum
principium ẽẽ sp̃s sanct. non duo pͥncipia. S
sicut pat̾ & filius unus ds. & ad creaturam re¬
latiue unus creator & unus dominus. sic rela¬
tiue ad sp̃m scm. unum principium. Ad crea¬
turam uero pat & filius. & sp̃s sanctꝰ. unum
principium: sic̃ unus creator. & unꝰ dominus.

Expanded text:
dei est, qui dedit, et noster, qui accepimus, non ille spiritus noster, quo sumus, quia ipse spiritus est hominis, qui in ipso est, sed alio modo iste noster, quo dicimus et: panem nostrum da nobis, quamquam et illum spiritum, qui hominis dicitur, a est quod accepimus ut essemus, aliud quod accepimus ut sancti essemus. Unde scriptum est et de Joanne, Hoc et de Moyse intelligendum est, cum ait ei Dominus, Tollam de spiritu tuo, et dabo eis : hoc est, dabo illis de Spiritu sancto, quem jam tibi dedi. Si ergo et quod datur, principium habet eum a quo datur, quia non aliunde accepit illud quod ab ipso procedit; fatendum est Patrem et Filium principium esse spiritus sancti, non duo principia, sed sicut pater et filius unus deus et ad creaturam relatiue unus creator et unus dominus, sic relatiue ad spiritum sanctum unum principium. ad creaturam uero pater et filius et spiritus sanctus unum principium, sicut unus creator et unus deus.
Abbreviated transcription (Latin):
& t̾ram ego impleo. si de filio dictum est. ipsum
enim ñ nulli uolunt intelligi ł propħis. uel in
ꝓpħis locutum. quomissus est. nisi illuc ubi
erat: ubiq enimerat. qui ait. cȩlum & t̾ram
ego impleo.Si autem de patre dictum est ubi ẽt
potuit sine ũbo suo. & sine sapientia sua: quȩ
ꝑtendit a fine usq ad finem fortit̃. & disponit
omnia suauit̃:s neq sine sp̃u suous quam eẽ¬

Expanded text:
et terram ego impleo, si de filio dictum est — ipsum et terram ego impleo, si de filio dictum est — ipsum enim nonnulli uolunt intellegi uel prophetis uel in prophetis locutum ^— quo missus est nisi illuc, ubi erat? ubique enim erat, quia ait: caelum et terram ego impleo. si autem de patre dictum est, ubi esse potuit sine uerbo suo et sine sapientia sua, quae pertendit a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia suauit
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicant. Maior est qui mitat quam qui
mitatur. Promde maior est pater filio: quia
filius a patre se missum assidue commemorat.
MMaior est &e sp̃u sancto: quia de illo dicit iħs.
Quem mittet pat̾ in nomine inco. Et sp̃s sanct᷑
utroq minor est: quia & pat̾ eum mitait sic̃
cominemorauimꝰ: de filiꝰ cum dicit. si autem
abiero. mittam eum ad uos. Qua in q̃stione:
pͥmum quero unde & quomissus sit fuiꝰ. Igo
inquit a patre exi ce uen in hc̃ mundum.
Gapatre ȩcire & uenire in hunc mundum: hoc
est mitt. Quid gͥ est qͦd de illo idem ipse euglista
dicit. in hoc mnundo erat & mundꝰ ꝑ ipsum factꝰ ẽ
& mundus eum non cognouit: deinde comungit.
in sua ꝓpria uenit: Illuc itaq missꝰ est: qͦuenit.
At sim hunc mundum missus est quia erut a patͤ¬
& uenit in hunc mundum. & in hoc mundoerat.
illuc gͦ missus est ubi erat. Nam & uxta illud
quodscriptum est in ꝓpħa dñm dicere. cȩlum

Expanded text:
ut dicant: Major est qui mittit quam qui ut dicant: Major est qui mittit quam qui mittitur; proinde major est Pater Filio, quia filius a patre se missum assidue commemorat; maior est et spiritu sancto, quia de illo dixit Iesus: quem mittet pater meus in nomine meo; et spiritus sanctus utroque minor est, quia et pater eum mittit, sicut commemorauimus, et filius, cum dicit: si autem abiero, mittam eum ad uos." qua in quaestione primum quaero, unde et quo missus sit filius. ego, inquit, a patre exii et ueni in hunc mundum. ergo a patre exire et uenire in hunc mundum, hoc eat mitti. quid igitur est quod de illo idem ipse euangelista dicit: in hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognouit? deinde coniungit: in sua propria uenit. illuc utique missus est, quo uenit; at si in hunc mundum missus est, quia exiit a patre et uenit in hunc mundum et in hoc mundo erat, illuc ergo missus est, ubi erat. nam et illud quod scriptum est in propheta deum dicere: caelum
Abbreviated transcription (Latin):
eruntamen hic euigilent si possunt qui
hoc etiam sibi suffragari putauerunt qͣsi¬
ad demonstrandum patrem filio maiorem: qͥa
dicit filiꝰ. pat̾ clarifica me. Ecce & sp̃s sanctus
clarificat eum. Nunquid nam & ipse maior est
illo: Porro aut̃ si propt̃ta sp̃s sanctꝰ glorificat fi¬
lium quia de filio accipiet. & ideo de eo accipi¬
et. quia omnia quȩ habet pat̾ ipsius sunt.
manifestum est quia cum sp̃s sanctus glori¬
ficat filium: pat̾ głificat filium. Unde cogno¬
scitur quod omnia quȩ habet pat̾ non dm̃
filii s etiam sp̃s sanctisunt: quia potens est
sp̃s sanctꝰ glorificare filium. quem glorificat
pater. Quod si ille qui glificat. eo quem głificat
maior est:sinant ut equales sint qui se inuicẽ
clarificãt. Scͥptum est aut̃. quod & filiꝰ glificet
patrem Ego te inquit glificaui suꝑ terram. Sa¬
ne caucant ne putet᷑ sp̃s sanctus maior ambo¬
bus. quia glificat filium quem glificat pater:
ipsum autem nec a patre nec a filio glificar¬

Expanded text:
Euigilent hic, si possunt, qui hoc etiam sibi suffragari pu-: tauerunt ad demonstrandum patrem filio maiorem, quia dixit filius: pater, clarifica me. ecce et spiritus sanctus clarificat eum; numquidnam et ipse maior est illo ? porro autem, si propterea spiritus sanctus glorificat filium, quia de filio accepit, et ideo de eius accipit, quia omnia, quae habet pater, ipsius sunt: manifestum, quia, cum spiritus sanctus glorificat filium, pater glorificat filium. unde cognoscimus, quod omnia, quae habet pater, non tantum filii, sed etiam spiritus sancti sunt, quia potest spiritus sanctus glorificare filium, quem glorificat pater. quod si ille qui glorificat eo quem glorificat maior est, sinant, ut aequales sint qui se inuicem glorificant. scriptum est autem, quod et filius glorificet patrem. ego, inquit, te glorificau i super terram. sane caueant, ne putetur spiritus sanctus maior ambobus, qui glorificat filium, quem glorificat pater, ipse autem nec a patre nec a filio glorifica
Abbreviated transcription (Latin):
nuit fuium qui ẽ doctrina: ut qͦd dictum est.
mea doctna non est mea .s eius qui me misit.
sic intelligat᷑ ac si dictum sit: ego non sum a
me ipso. s ab illo qui me misitecxliii. De his¬
q̃ sp̃m sc̃m ñ minorẽ pat᷑ indicant. s tm̃ qͦd de
Apat᷑ ꝓcedit ex eod lib de tͥnitate .ii.t .iii.
am &e de sp̃usco de quo non dictum est se¬
met ipsum exinaniuit formam serui acci-¬
piens: ait tamen ipse dñs. Cum aut̃ uenerit
ille sp̃s ueritatis: docebit uos omnem ueritatẽ.
Non emm loquet᷑ a semet ipso. s quecunq au

Expanded text:
nuit Filium qui est doctrina: ut quod dictum est, nuit Filium qui est doctrina: ut quod dictum est, Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit, sic intelligatur ac si dictum sit, Ego non sum a me ipso, sed ab illo qui me misit. CAPUT III. 5.  SANCTVM NON MINOREM PATRE INDICANT, SED TANTVM QVOD DE PATRE PROCEDIT. EX EODEM LIBRO DE TRINITATE II, T. III. Nam de spiritu sancto, de quo non dictum est: semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens, ait tamen ipse dominus: cum autem uenerit ille spiritus ueritatis, docebit uos omnem ueritatem; non enim loquetur a seme
Abbreviated transcription (Latin):
Unt gͥ quedam inscis libris ut dicere cȩꝑã
ita posita ut ambiguum sit quo nam feren¬
da sint. utrum ad illud quod ꝓpt̃ assumptam
creaturam minor ẽ filiꝰ: an ad illud quod quã¬
uis ȩqualis: tñ quia de patre sit iuidicat᷑. Et mͥ
quidem uidet᷑. si eomͦ ambiguum ẽ ut explica¬
ri discerniq non possit: ex utralibet regla sine
picło posse intelligi. sic̃ est quod ait. Mea doct̾¬
na non est mea. ħ eius qui me misit. Nam
& ex forma serui pꝯtest accipi. sic̃ iam in libro suꝑ¬
iore tractauerimꝰ. & ex forma derin qua sic eqͣlis
est patͥ. ut tñ de patre sit. In dei quippe forma
sic̃ non est aliud filiꝰ. aliud uita eiꝰ. sed ipsa uita
filius est: ita non est aliud filiꝰ. aliud doctrina eiꝰ:
s ipsa doctrina filiꝰ est. Ac ꝑ hoc sicut id quod dic¬
tum est dedit filiouitam. non aliud intelligit᷑
quam genuit filium qui ẽ uita: sic etiam cũ
dr dedit filio doctrinam. bene intelligit᷑ ge-¬

Expanded text:
unt ergo quaedam in sanctis Libris, ut dicere coeperam, ita posita, ut ambiguum sit quonam referenda sint: utrum ad illud quod propter assumptam creaturam minor est Filius; an ad illud, quod quamvis aequalis, tamen quia de Patre sit indicatur. Et mihi quidem videtur, si eo modo ambiguum est, ut explicari discernique non possit, ex utralibet regula sine periculo posse intelligi, sicut est quod ait, Mea doctrina non est mea, sed ejus qui test accipi, sicut jam in libro superiore tractavimus ; et ex forma Dei, in qua sic aequalis est Patri, ut tamen de Patre sit. In Dei quippe forma, sicut non est aliud Filius, aliud vita ejus, sed ipsa vita Filius est; ita non est aliud Filius, aliud doctrina ejus, sed ipsa doctrina Filius est. Ac per hoc sicut id quod dictum est, dedit Filio vitam, non aliud intelligitur quam, Genuit Filium qui est vita; sic etiam cum dicitur, Dedit Filio doctrinam, bene intelligitur, Ge
Abbreviated transcription (Latin):
ter maior me est: ut hoc ipsum maior me est¬
caput sit hominis mediatoris: quod ipse solꝰ¬
est. Si enĩ m̃tem recte dicimꝰ. principale hoĩs
id est tanquam caput humanȩ substantiȩ.
cum ipse homo cum mente
sit homo: cur non multo congruentius
multoq magis uerbum cum patre quod
Simul deus est. caput est xpisti: quamuis
xpistus homo nisi cum uerbo quod caro
factum est intelligi non possit. Ccli. De
eo quod apłs dic̃ uirum ẽẽ imaginem dei. mu¬
lierem autem głam uiri ex libro de trinita¬

Expanded text:
ter major me est . Ut hoc ipsum Deum ester major me est . Ut hoc ipsum Deum escaput sit hominis mediatoris, quod ipse solus. Si enim mentem recte dicimus principale hoid est tanquam caput humanae substantiae, cum ipse homo cum mente sit homo, cur non multo congruentius multoque magis Verbum cum Patre quod simul Deus est, caput est Christi, quamvis Christus homo, nisi cum Verbo quod caro factum est, intelligi non possit? CAPUT CCXLIII. De eo quod ait Apostolus virum esse imaginem Dei, mulierem gloriam viri, ex libro de Trinita
Abbreviated transcription (Latin):
te & quem misisti ihesum xpistum cog¬
noscant unum uerum deum. Cur gͦ
tacuit & de spiritu sancto: An quoniã
consequens est. ut ubicunq nominatur
unum tanta pace uni adberens.ut per
hanc utrumq unum sit: iam ex hoc
intelligatur. etiam ipsa pax quamuis non
commemoretur : nam & ullo loco apo¬
stolus uidetur. quasi prȩtermittere sp̃m
sanctum : & tamen ibi intelligitur. ubi
ait: omnia uestra ÷ uos autem xpisti: xp̃s
autem dei. Et iterum. Caput mulieris
uir: caput uiri xpistus: caput autem xp̃i
deus. Dedrursus si deus non nisi omnna
simul tria: quomodo caput xpisti deus.
id est caput xp̃isti trinitas: cum in trinita¬
te sit xpistus. ut sit trinitas : an quod est
pater cum filio caput est et. quod est so¬
lus filius: cum filio enim pater deus. ẽ.¬
solus autem filius xpistus est: maxime
quia iam uerbum caro factum loquitur:
secundum quam humilitatem eius etiam
maior est pater. Sicut dicit. quoniam pa¬

Expanded text:
te et quem misisti Iesum Christum cogte et quem misisti Iesum Christum cognoscant uerum deum?" cur ergo tacuit de spiritu sancto? an quoniam consequens est, ut, ubicumque nominatur unum tanta pace uni adhaerens, ut per hanc unum utrumque sit, iam ex hoc intellegatur etiam ipsa pax, quamuis non commemoretur ? nam et illo loco apostolus uidetur quasi praetermittere spiritum sanctum, et tamen ibi intellegitur, ubi ait: omnia uestra, uos autem Christi, Christus autem dei; et iterum: caput mulieris uir, caput uiri Christus, caput autem Christi deus. sed rursus deus non nisi omnia simul tria; quomodo caput Christi deus, id est caput Christi trinitas, cum in trinitate sit Christus, ut sit trinitas ? an quod est pater cum filio, caput est ei quod est solus filius? cum filio enim pater deus, squia jam Verbum caro factum loquitur. Secundum quam humilitatem ejus etiam major est Pater, sicut dicit: Quoniam Pa
Abbreviated transcription (Latin):
t qm oster. dimꝰ qͦmodo possit dici
solus pater quia non nili ipse ibi pater.
consideranda est ipsa sententia qua dicit᷑
uerum solum deum non esse patrem solũ.
enim interroget patder solus utrum sit ds̃.
quomodo respondebit᷑ non es se. nisi for¬
te ita dicamus esse quidem patrem dm̃. s
non eum ẽẽ solum dm̃: ẽẽ autem solum dm̃
bat. & patrem nominabat: ad quem loque¬
batur cum ait. Hec est aut̃ uita eterna:
ut cognoscant de unum uerum deum: qͦd
quidem arriani sic solent accipere.quasi
non sit filius ds uerus. Quibus exclusis
uidendum est an intelligere coganur.
cum dictum est patͥ. ut cognos cant te
unum uerum deum. tanquam hoc insi
ne non intelligeremꝰ dm̃ nisi ipsa tria si
mul patrem & filium & sp̃m sanctum.
Num ex domini testimonio & patrem
unum uerum deum dicimus. & filium
ram tͥnitatem. non tres ueros deos. sed
unum uerum deum: An quoniam ad¬
didit. & quem misist ihesum xpistum:
uerum deum: & ordo uerborum est ut

Expanded text:
m ostendimus quomodo possit dici solus Pater, quia non nisi ipse ibi Pater; consideranda est illa sententia qua dicitur, Deum verum solum non esse Patrem solum, m. Si quis enim interroget, Pater solus utrum sit Deus: quomodo respondebitur non esse, nisi forte ita dicamus, esse quidem Patrem Deum, sed non eum esse solum Deum; esse autem solum Deumbat, et Patrem nominaverat ad quem loquebatur, cum ait: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te unum verum Deum . Quod quidem Ariani sic solent accipere, quasi non sit Filius verus Deus. Quibus exclusis videndum est an intelligere cogamur, cum dictum est Patri, Ut cognoscant te unum verum Deum; tanquam hoc insinne non intelligeremus Dmul, patrem et 25 filium et spiritum sanctum. num ergo ex domini testimonio et patrem unum uerum deum dicimus et filium rinitatem, non tres ueros deos, sed unum uerum deum? an quoniam addidit: et quem misisti Iesum Christum, uerum deum" et ordo uerborum est: "ut
Abbreviated transcription (Latin):
hominis iudicabit: quia filiꝰ hominis iudica
bit ut uerum sit. quod ait. Cum uenerit filiꝰ
hominis. Iunc cong̃gabunt᷑ ante eum omnes
gs᷑. Et non fuiꝰ hominis iudicabit ut uerũ sit
quod ait̃. Ego non iudicabo. & ego ñ quero glo¬
riam meam: ẽ qui querat & iudicet: nam se¬
cundum id quod iudicio ñ forma di. s forma
filii hominis apparebit: nec ipse pat̾ iudicabit:¬
Scđdm hoc em̃ dictum ẽ. Pat̃ ñ iudicat quẽqͣm.
s omne iuidiciũ dedit filio. Qoͦ utrũex illa locu¬
tione dictũ sit ꝗ̃ supͣ cõmemorauimꝰ. uͥait. sic ded̃
est suꝑ omne nom̃: hoc enim de filio hominiᷤ.
dictum ẽ scđm quem dei filiꝰ exeitatꝰ est amor¬
tuis. ille quippe informa dei equalis ẽ patri ex
qua se exinaniuit formam serui accipiens. in
ipsa forma serui &e agit & patit᷑. & accipit. quȩ
consequnt᷑ contexit apls. humiliauit se factus
obediens usq ad mortem mortem aut̃ crucis.

Expanded text:
hominis judicabihominis judicabienerit filius hominis, tunc congregabuntur ante eum omnes gentes; et non filius hominis iudicabit, ut uerum sit quod ait: ego non iudicabo et: ego non quaero gloriam meam; est qui quaerat et iudicet. nam secundum id quod in iudicio non forma dei, sed forma filii hominis apparebit, nec ipse pater iudicabitsecundum hoc enim dictum est, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Quod utrum ex illa locutione dictum sit, quam supra commemoravimus, ubi ait, Sic dedit est super omne nomen. Hoc enim de filio hominis dictum est, secundum quem Dei Filius excitatus est a mortuis. Ille quippe in forma Dei aequalis Patri, ex quo se exinanivit, formam servi accipiens, in ipsa forma servi et agit, et patitur, et accipit, quae consequenter contexit Apostolus: Humiliavit se, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi dm̃ uidebunt. Et ipsa uisio ẽ facie ad faciẽ:
quȩ summum p̃mium ꝓmittit᷑ ustis. & ipsa fi¬
et cũ tradidit regnum deo ae patri. In quo & suȩ
formȩ uisionem uult intelligi subiecta deo ung¬
uersa creatura. & ipsa in qua filius dei filius
hominis factꝰ est: quia scđm hanc & ipse filius
tunc subiectꝰ ill erit. qͥ sibi subiectt omnia¬
ut sit c̾s omnia in omnib. Alioquin si filius
dei uidex in forma in qua equalis est patͥ. etiã
impus cum iudicaturus est apparebit. quidẽ
quod ꝓ magno dilectori suo pollicit᷑ dicens.
Et ego diligam eum. & ostendam me ipsumil¬
li: quapropt̃ filius hominis iudicaturus est.
nec tñ ex humana potestate: s ex ea qua filius
dei est. & rursus filiꝰ dei uidicaturꝰ est. nec tñ
in ea forma apparens in qua ds est equalis pa¬
tri: sedin ea qua filius homini: est. Itaq utrũq
dici potest & filius hominis uidicabit. & ñ filiꝰ

Expanded text:
ipsi Deum videbunt . Et ipsa visio est facie ad faciem , ipsi Deum videbunt . Et ipsa visio est facie ad faciem , quae summum praemium promittitur justis; et ipsa fiet, cum tradet regnum Deo et Patri; in quo et suae formae visionem vult intelligi, subjecta Deo universa creatura, et ipsa in qua Filius Dei filius hominis factus est. Quia secundum hanc et ipse Filius tunc subjectus illi erit, qui ei subjecit omniaut sit Deus omnia in omnibus . Alioquin si Filius Dei judex in forma qua aequalis est Patri, etiam impiis cum judicaturus est apparebit, quid est quod pro magno dilectori suo pollicetur dicens, Et ego diligam eum, et ostendam me ipsum illi ? Quapropter Filius hominis judicaturus est, nec tamen ex humana potestate, sed ex ea qua Filius Dei est: et rursus Filius Dei judicaturus est, nec tamen in ea forma apparens, in qua Deus est aequalis Patri, sed in ea qua filius hominis est. 29. Itaque utrumque dici potest; et, Filius hominis judicabit; et, Non Filius
Abbreviated transcription (Latin):
recte dicit᷑ & ds crucifixus non ex uirtute di¬
uinitatis. s ex infirmitate carnis: sic̃ dicimus
qͥa scłm id qͦd ds est iudicat. hoc est ex potesta¬
te diuina non ex humana: & tñ ipse homo iu
te dicit. Cum uenerit filiꝰ hominis in gła
sua & omnes angłi cum eo. tunc conggabũt᷑
ante eumomnes gentes & cȩt̾a: quȩ de fut᷑o u¬
diciousq ad ultimam sententiam in eo loco
p̃dicant᷑ & iudi quippe:. qui malicia ꝑseue¬
rantes in illo iudicio puniendi sunt: sicut ali¬
bi scͥptum est. uidebunt in quem pupuger̃t:
cũm enim & boni & maliuisuri sunt. iudicẽ
uiuoꝵ & mortuoꝵ. ꝓculdubio etm mali ui¬
dere non poterunt nisi scdm formam qͣ filiꝰ
hominis est. s tñ in claritate in qua iudicabit
non in humilitate in qua iudicatus est. sȩt̾m
illam di formam in qua ȩqualis ẽ patͥ: ꝓcul
dubio impii non uidebunt. Non enim sunt
mundicordes: beat enim mundicordes: qm̃

Expanded text:
recte dicitur et deus crucifixus, non ex uirtute directe dicitur et deus crucifixus, non ex uirtute diuinitatis, sed ex infirmitate carnis, sicut dicimus, quia secundum id quod deus est iudicat, hoc est ex potestate diuina, non ex humana; et tamen ipse homo iuderte dicit: cum uenerit filius hominis in gloria sua et omnes angeli cum eo, tunc congregabuntur ante eum omnes gentes et cetera, quae de futuro iudicio usque ad ultimam sententiam in eo loco praedicantur. et Iudaei quippe, qui in malitia perseuerantes in illo iudicio puniendi sunt, sicut alibi scriptum est, uidebunt in quem pupugerunt. cum enim et boni et mali uisuri sint iudicem uiuorum et mortuorum, procul dubio eum mali uidere non poterunt nisi secundum formam, qua filius hominis est, sed tamen in claritate, in qua iudicabit, non in humilitate, in qua iudicatus est. ceterum illam dei formam, in qua aequalis est patri, procul dubio impii non uidebunt. nomundicordes: Beati enim mundicordes, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
sit accipiendum. Iale est enima illud ego ñ
iudicabo: cum ipse uidicaturus sit uiuos
& mortuos. S quia non ex potestate huma¬
na. ꝓptea recurrens ad deitatem sursum
erigit corda hominum. propter que suble¬
uanda descendita xł i. De unitate ꝑsone filu
di &e fan hominis siuie ingla siue in humilitate
isi tamen idem ipse ẽet & filius hominis
propt̃ formam serui quam accepit qui
est filius dei propter formam di in qua est.
non diceret apłs paulus de pͥncipib huius
scłi si enim cognouissent nunquam dñm
głe crucifixissent: ex forma enim serui cruci¬
fixus est. & non dominus głe crucifixus est:
Talis enim erat illa susceptio quȩ dm̃ hominẽ
faceret & hominem dm̃. quid tam̃ propter
quid & quid scd̾m quod dicat᷑ adiuuante
dommno prudens & piꝰ& diligens lector intel¬
liget. nam ecce diximꝰ quia scđm id quod ds
est glificat suos scłm hoc utiq quod dominꝰ

Expanded text:
ue acipiendum sit. Tale est enim et illud, Ego non ue acipiendum sit. Tale est enim et illud, Ego non judicabo; cum ipse judicet mortuos, sed quia non ex potestate humana, propterea recurrens ad deitatem sursum erigit corda hominum, propter quae subleuanda descendit. CCXXVIIII. DE VNITATE PERSONAE FILII DEI ET FILII HOMINIS SIVE IN GLORIA SIVE IN HVMILITATE. Nisi tamen idem ipse esset filius hominis propter formam serui, quam accepit, qui est filius dei propter formam dei, in qua est, non diceret apostolus Paulus de principibus huius saeculi: si enim cognouissent, numquam dominum gloriae crucifixissent. ex forma enim serui crucifixus est, et tamen dominus gloriae crucifixus est; talis enim erat illa susceptio, quae deum hominem faceret et hominem deum. quid tamen propter quid et quid secundum quid dicatur, adiuuante domino prudens et diligens et pius lector intellegit. nam ecce diximus, quia secundum id quod deus est glorificat suos, secundum hoc utique, quod dominus
Abbreviated transcription (Latin):
me credit inquit non in me credit. s in eum
quime misit: nisi ita intelligas. quimme
credit ñ in hoc quod uidet credit. ne sit ꝯpes
nr̃a in creat᷑a. sed in illo quisuscepit creatam.
in qua humanis ocłis appareret.:ac sic ad se
equalem patri contemplandum ꝑfidem cor¬
da mundaret : ideoq ad patrem referens
intentionem credentium & dicens. non in
me credit s: in eum qui me misit. non utiq
se a patre id est ab illo qui eum misit uoluit
separari: s: ut sic in eum credetur quomodo ĩ
patrem cui equalis est. Quod aꝑte alio loco
dicit. Creditis in dm̃ & in me credite. I est sic̃
creditis in dm̃ sic & in me.quia ego & pat̃ unus
ds. Sic̃ gͦ hic tanquam abstulit a se fidem ho¬
minum & in patrem transtulit dicendo. ñ
in me credit. sedin eum qui misit me. a quo
tamen se non utiq separauit: sic etiam quod
ait non est meum dare.s quib paratum est
a patre meo. puto clarere scłm quid utrumq¬

Expanded text:
me credit, inquit, non in me credit, sed in eum me credit, inquit, non in me credit, sed in eum qui me misit, nisi ita intelligas: Qui in me credit, non in hoc quod videt credit, ne sit spes nostra in creatura, sed in illo qui suscepit creaturam, in qua humanis oculis appareret, ac sic ad se aequalem Patri contemplandum, per fidem corda mundaret. Ideoque ad Patrem referens intentionem credentium, et dicens, non in 32 me credit, sed in eum qui me misit, non utique se a Patre, id est ab iseparari: sed ut sic in eum crederetur, quomodo in Patrem cui est aequalis. Quod aperte alio loco dicit, Credite in Deum, et in me credite : id est, Sicut creditis in Deum, sic et in me; quia ego et Pater unus Deus. Sicuti ergo hic, tanquam abstulit a se fidem hominum, et in Patrem transtulit, dicendo, Non in me credit, sed in eum qui me misit, a quo tamen se utique non separavit: sic etiam quod ait, Non est meum dare, sed quibus paratum est a Patre meo, puto clarere secundum quid utrumq
Abbreviated transcription (Latin):
ipse filius dei.Siccine intelligendum est. ego
non udicabo. s ego iudicabo: Quomꝰ istud
potest ẽẽ uerum nisi tta: ego scilicet non uidi¬
cabo ex potestate humana. quia filꝰ hominis
dentur. ego non uidicabo. s ego uidicabo. quid
illic dicemꝰ ubi ait. mea doctrina non ẽ meae
quomodo mea: quomodo non mea:nonenim
dixit. ista doctͥna non est mea: sediea doctrina
non est mea. Quam dixit suam: eandem dixit
non suam. Quomͦ istud uerum est nisi scđm ali¬
udsuam dixerit : scdm aliud non suam : Scd̾m
formam dei suam: scdm formam serui ñ suam.
Cumenim dicit non est mea sedeius qui me mi¬
sit: ad ipsum uerbum nos facit recurrere. Doc¬
trina enim patͥs est uerbum patris:qui est
unicus filius. Quid sibi & illuduuit. quimn
me credit non in me credit: quom inipsum:
quomodo non in ipsum: quomodo tam contͣ¬
rium sibiq adũsum potest intelligi qui in

Expanded text:
ipse Filius Dei. Siccine intelligendum est, Ego ipse Filius Dei. Siccine intelligendum est, Ego non judicabo, sed ego judicabo? Quomodo istud potest esse verum, nisi ita: Ego scilicet non judicabo ex potestate humana, quia Filius hominit repugnantia videntur, Ego non judicabo, sed ego judicabo, quid illic dicemus, ubi ait: Mea doctrina non est mea? Quomodo, mea; quomodo non mea? Non enim dixit, Ista doctrina non est mea; sed, Mea doctrina non est mea: quam dixit suam, eamdem dixit non suam. Quomodo istud verum est, nisi secundum aliud suam dixerit, secundum aliud non suam: secundum formam Dei suam, secundum formam servi non suam: cum enim dicit, Non est mea, sed ejus qui me misit, ad ipsum Verbum nos facit recurrere, doctrina enim Patris est Verbum Patris, qui est unicus Filius. Quid sibi et illud vult, Qui in me credit, non in me credit? Quomodo in ipsum? quomodo non in ipsum? quomodo tam contrarium sibique adversum potest intelligi? Qui in
Abbreviated transcription (Latin):
habet pat̾ uitam in semet ipso: ita dedit & fi¬
lio habere uitam in semet ipso.Neq enim
lam existenti. & uitam non habent dedit ut
hab̃et uitam insemet ipso: cum eoipso qͦd ẽ
uita sit. Hoc est gͦ dedit filio habere uitam
in semet ipso: genuit filium eẽ incommuta¬
bilem uitam: quod est uita et̾na. Cum gͦ ũbũ
dei sit filiꝰ dei. & filius dei sit uerus deus &
uita ȩterna. Sicut in epła suadicit ioħs:
etiam hic quid aliud agnoscimus cum dic̃
dominꝰ. ũbum quod locutꝰ sum. ipfum uidi¬
cabit eum in nouissimo die. & ipsum ũbum
patris ũbum eẽ dic̃ & mandatum patris. ip
sumq mandatum uitam ȩternam: Et scio in¬
quit quia mandatum eius uita ȩterna est.
Queroitaq quomodo intelligamus. ego non
uidicabo: s uerbum quod locutꝰ sum uidi¬
cabit. Quod ex consequentib apparet ita dic¬
tum: ac si diceret. ego non uidicabo: s ũbum
patͥs ipsum iudicabit. Uerbum aut patris ẽ:

Expanded text:
habet pater uitam in semet ipso, ita dedit fihabet pater uitam in semet ipso, ita dedit filio habere uitam in semet ipso; neque enim iam exsistenti et uitam non habenti dedit, ut haberet uitam in semet ipso, cum eo ipso quod est uita sit. hoc est ergo: dedit filio habere uitam in semet ipso, genuit filium esse incommutabilem uitam, quod est uita aeterna. cum ergo uerbum dei sit filius dei et filius dei sit uerus deus et uita aeterna, sicut in epistula sua dicit Iohannes, etiam hic quid aliud agnoscimus, cum dicit dominus: uerbum, quod locutus sum, ipsum iudicabit eum in nouissimo die? et ipsum uerbum patrsumque mandatum vitam aeternam? Et scio, inquit, quia mandatum ejus vita aeterna est. Quaero itaque quomodo intelligamus; Ego non judicabo, sed verbum quod locutus sum judicabit? quod ex consequentibus apparet ita dictum, ac si diceret, Ego non judicabo, sed verbum Patris judicabit. Verbum autem Patris est