comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onis cã eumliłum fanat. pot̾ ille cãm ma¬
numissiornis istras ꝑbare hoc ip̃m allegans
legenidaiam ⁊ ꝑducere ad lib̾tatẽ. Ergo hoc
deb ostend̾e hoc int̃ ipõs accu̾ ut ꝓĩuł
exlege donatoĩs uł ex affectõe eius qui dedit

Expanded text:
 ut eum liberum faciat, potest ille causam manumissionis istius probare, hoc ipsum allegans legem datam, et perducere ad libertatem: ergo hic debet ostendere hoc inter ipsos actum, ut proinde uel ex lege donationis uel ex affectione eius qui dedit
Abbreviated transcription (Latin):
quis ab alio nũmos acceꝑit ut ẜuimiẜi¬
ua manumitat ⁊ ab inuiro lib̾tas extor¬
queri pot̾. licet plerumq peccunia eius mi¬
merata sit maxime si sic ułpat̃ natura¬
lis porumam dedit iudebitur eñ sinslis
ei qui suis nũmis redemptus ẽ. Tñ .ł. Roꝵ¬

Expanded text:
quis ab alio nummos acceperit, ut seruum suum manumittat, etiam ab inuito libertas extorqueri potest, licet plerumque pecunia eius numerata sit, maxime si frater uel pater naturalis pecuniam dedit: uidebitur enim similis ei qui suis nummis redemptus est.
Abbreviated transcription (Latin):
nranfia ẜui manunuiti solet. cum aut
lauandi. aur gestandi aut ludoꝵ grã ꝓdicrir
p̃tor aut ꝓcensul legatus ucde saris.
assus sum aput cum manumitti ⁊ fi lictoris
presentia non esset. ¶are .ł. inssĩ.¬

Expanded text:
ransitu serui manumitti solent, cum aut lauandi aut gestandi aut ludorum gratia prodierit praetor aut proconsul legatusue Caesaris. passus sum apud eum manumitti, etsi lictoris praesentia non esset. 9 Marcianus
Abbreviated transcription (Latin):
pantis ꝗͥ ctas spectatur. llanti sipupalus
emat equũ eit eum fidema implete cumsi¬
ut puta si eeprtandus ł hac lege uen retit
uł testam̃to hanc ꝯditionem accepat ue
emptus ⁊ sitotum p̃aum nõ numiaut ee
oꝑis tũ ipsiꝰ accesserit aliquid ut rẽpleri
precium possit. uł siquid sus nietut Qdq̃¬
beret adꝯsinitõne non ꝑtinebit nõ mag¬

Expanded text:
antis quidem aetas spectatur: nam et si pupillus emat, aequum est eum fidem implere, cum siut puta si exportandus uel hac lege uenierit uel testamento hanc condicionem accepeemptus etsi totum pretium non numerauit, ex operis tamen ipsius accesserit aliquid, ut repleri pretium possit, uel si quid suo merito adquihaberet, ad constitutionem non pertinebit, non mag
Abbreviated transcription (Latin):
Sdicnonem admutend.¶sisibbꝯdicione dan¬
dor.u. lbtas data sit sine beredi dare iussꝰ
sir᷑ qnułtatẽ accepit sine nonsit dictum an
dando ei cubona ad dicenda sũt ꝑueniarad
hbrateni queri pot̾. ⁊ magis es ut cidari de¬
beat anbona addica sunt quasi translata
dicio nideatur certe si alii quam heredidare

Expanded text:
admittendam.Si sub condicione dandorum decem libertas data sit, siue heredi dare iussus sit qui libertatem accepit siue non sit dictum cui, an dando ei cui bona addicenda sunt perueniat ad libertatem, quaeri potest: et magis est, ut ei dare debeat, cui bona addicta sint, quasi translata condicio uideatur. certe si alii quam heredi dare
Abbreviated transcription (Latin):
uo filii famił peculiares ẜuos seꝑatin utcos
habebant exhis ait̃ fiĩu suum pecisliarẽ
uiuo patie manumisit patie utriq test¬
to pecisliũ prelegau̾at querebamt. ẜuis i
s sipostea testam̃tum sꝑat̾ fcoss non ui¬
deri eun meniẽ euis suisse ut cumqur na¬
numuss esse legaret eumq ẜium qmi prt¬

Expanded text:
uo filii familias peculiares seruos separatim uterque habebant: ex his alter seruulum suum peculiarem uiuo patre manumisit: pater utrique testamento peculium praelegauerat. quaerebased si postea testamentum pater fecisset, non videri eam mentem eius fuisse, ut eum, qui manumissus esset, legaret eumque ser
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicłs mortis dauit aut cegitatõe mortali¬
tatis. qd̾ nos qn̾q inoriniros intelligimo¬
¶Si iusseris morris causa debitorem tuum
m aut creditori mes expmint̃ decẽ quid
uiris cẽ queriur. Si iste deliror soluendo
non sit. et airialian si ggo stipulatus fue¬
rim tantã peccuni ã me accepisse. inquan¬
tum debitor soluendo funiss. slam ⁊ si cõua¬
liuss inquid donatar obligatõnẽ d intat

Expanded text:
ulum mortis datur aut cogitationem mortalitatis, quod nos quandoque morituros intellegimus.Si iusseris mortis causa debitorem tuum mihi aut creditori meo expromittere decem, quid iuris esset quaeritur, si iste debitor soluendo non sit. et ait Iulianus, si ego stipulatus fuerim, tantam pecuniam uideri me cepisse, in quantum debitor soluendo fuisset: nam et si conualuisset, inquit, don
Abbreviated transcription (Latin):
opus rusicũ pelles habylonce pellcs patri¬
ce cbur ferrũ indicum carbasu. ł ara
uniu̾sus. margaruaᷤᷤ sardanenis ce raunium
Iagnatus maragdo adamas. saffirino calla¬
ynus betillus. cheliie opia iudica. ut. id

Expanded text:
opus byssicum: pelles Baby‹l›onicae: pelles Parthicae: ebur: ferrum Indicum: carpasum: lapis uniuersus: margarita: sardonyx: ceraunium: hyacinthus: smaragdus: adamas: saffirinus: callainus: beryllus: chelyniae: opia Indica uel ad
Abbreviated transcription (Latin):
ullo cau reuocetur ⁊ ħ quidonant illũ ͤ qua
se hab̾e i nauult. ait is qui mornscausa do¬
catur se potius hab̾e uult quam cũ cui do¬
nat. Ilũ deinde potus quam berdem sutim¬
Ergo qd̾ mortis causa donat qua parte se co¬
giati negonũ gerit scł ut cum qualucnit
terdatur sibi. Ncc disbitaucrũt casiam. quĩ
ditoẽne reppetipossit quaste non seaa ꝓpt̃.
hane tõnem qd̾ ea que damtur aut ita dmtui¬

Expanded text:
ullo casu reuocetur. et ibi qui donat illum potius quam se habere mauult: at is, qui mortis causa docatur: 'se potius habere uult, quam eum cui donat, illum deinde potius quam heredem suum'.Ergo qui mortis causa donat, qua parte se cogitat, negotium gerit, scilicet ut, cum conualuerit, reddatur sibi: nec dubitauerunt Cass‹i›ani, quin condictione repeti possit quasi re non secuta propter hanc rationem, quod ea qu
Abbreviated transcription (Latin):
sit credendũ est sins nũmis eum redemptũ
sanis est eñ qd̾ his qui emptõis suũ nomẽ
a comodau̾it nichil desuo impendit. Si
abignoto emptus sit postea aũt p̃cũ siũ
obtulit dicendũ erit nõ esse audiendum
ab inreo eñ boc agideb ut imagimatia
fieret emptõ ⁊ ꝑfidem contractus nitex
abintõ cẽt actum ut suis mĩmis i edimet᷑
sure loc acto nũmos fiuis nondedit cessa¬
bit lib̃tas. Unde queri potĩt sicumhocar
initõ ec̃t faccum ẽpite festinauit ⁊ p̾aum
numerauit anpostea ei satis facio Ruu¬

Expanded text:
is nummis eum redemptum: satis est enim, quod is, qui emptioni suum nomen accommodauerit, nihil de suo inpendit.Si ab ignoto emptus sit, postea autem pretium suum optulerit, dicendum erit non esse audiendum: ab initio enim hoc agi debet, ut imaginaria fieret emptio et per fidem contractus inter ab initio esset actum, ut suis nummis redimeretur, sive hoc acto nummos servus non dedit, cessabit libertas. Vnde quaeri poterit, si, cum hoc ab initio esset actum, emptor festinavit et pretium numeravit, an postea ei satisfacto servu
Abbreviated transcription (Latin):
uendicare mortuo eo tuno his cui donatũ
si conualiiss. ił deplio. iił de pegrt uedis¬
set potesb de sendi in rem ꝯpetẽ donatori siq̃d
haꝑi ꝯtigiss. Int̾im aũt eicui donatũ est
Sy ⁊ simorte puentus sit isauui donatu qt
ad buc quis dubiabit miẽ donattriꝯ¬

Expanded text:
is cui donatum si conualuisset uel de proelio uel peregre redisset, potest defendi in rem competere donatori, si quid horum contigisset, interim autem ei cui donatum est. sed et si morte praeuentus sit is cui donatum est, adhuc quis dabit in rem donatori
Abbreviated transcription (Latin):
coitũ. maliaua parit mitius est quippe iͦ
duplum datur cñui bonoꝵ raptoꝵ in quadrt¬
plum sit. ⁊ furti manifedi eq in quadruptũ ⁊ res¬
timuendi faultas publicane ui arreptũ datut
od̾ sifec̃t ocũ honcit exu itur tpenaliacti¬
one cyhie parte ediori liberatuur Nñ quermu¬

Expanded text:
in aliqua parte mitius est, quippe cum in duplum datur, cum ui bonorum ‹rap›torum in quadruplum sit et f‹u›rti manifesti aeque in quadruplum, et restituendi facultas publicano ui abreptum datur, quod si fecerit, omni onere exuitur et poenali actione ex hac parte edicti liberatu
Abbreviated transcription (Latin):
guatõt̃ mortalutius donatlaliam eẽ sp̃e
mortis causa donatonũ au cumqͥs minii¬
nc̃it ꝑiello cõmotus ita donat ut statim fa¬
aat act pientuł ueraũ genuis donatois. ait eẽ
siquispiculo mortis nonsicdet ut stacĩ faciat
accipientis s tunc demũ cũ mors fui̾t ũecua.

Expanded text:
gitatione mortalitatis donat. aliam esse speciem mortis causa donationum ait, cum quis imminente periculo commotus ita donat, ut statim fiat accipientis. tertium genus esse donationis ait, si quis periculo motus non sic det, ut statim faciat accipientis, sed tunc demum, cum mors fuerit insecuta.
Abbreviated transcription (Latin):
modũ solite. ꝯduccionis intfłuit. itaden¬
um admitenda ẽ si fid̾ iussores idoneos ⁊
caunonẽ is qui liatatione iucerit offerre
pnatus sit ad oduorndn uectigal ituitus
nemo ⁊pellit ⁊ ido ĩpleto tp̃r ductionis a¬
ad uctioni sans fatanr. idinittendi no fut
debitores fisci. it̃ꝰ reipublict uectigilia cõ¬
sduce ꝓhibent᷑ ne ee alia causa eoꝵ debitil
oncntur nisi forte tales si de iulsares obtule¬
rint. qui debitis eoꝵ satissic̃ parati sia R
q uecoigalium si seꝑatini partes. aditi¬
niistrẽt alt̃ .ił. altẽ mminus idotior inse por¬
tionẽ tianfferreꝰ nut desiamt¶ Q illicite p¬
ublice uł pͥuatimq eractũ cib cum alte
tant̃ passis inuiriã &x seluitut ꝑiĩ uo ex¬
tertũ cumpena mripli. testituit᷑ ampluis ee

Expanded text:
modum solitae conductionis inflauit, ita demum admittenda est, si fideiussores idoneos et cautionem is qui licitatione uicerit offerre paratus sit. Ad conducendum uectigal inuitus nemo compellitur et ideo impleto tempore conductionis enductioni satisfaciant, admittendi non sunt. Debitores fisci itemque rei publicae uectigalia conducere prohibentur, ne ex alia causa eorum debita onerentur: nisi forte tales fideiussores obtulerint, qui debitis eorum satisfacere parati sint. Socii uectigalium si separatim partes administrent, alter ab altero minus idoneo in se portionem transferri iure desiderat. Quod illicite publice priuatimque exactum est cum altero tanto passis iniuriam exsoluitur: per uim uero extortum cum poena tr
Abbreviated transcription (Latin):
fuꝰ dñi pidii furtũ ilhcite inp̃dio fccerĩt
ignorante dño milla pena dim̃itenti.¬
Siquis ꝓfessus apud publicanũ siũt nen
enim in nectigal solucrit hoc concetont pi¬
blicano ut solent facere. diui seuetus ⁊ an¬
tongnus tescpserũt res incõmissũ noncade
issũ cessat Cum pon̾t saritict⁊ fisc exbonis

Expanded text:
domini praedii ferrum illicite in praedio fecerint ignorante domino, nulla poena dominum teneri.Si quis professus apud publicanum fuerit, non tamen uectigal soluerit, hoc concedente publicano, ut solent facere, diui Seuerus et Antoninus rescripserunt res in commissum non cadeissum cessat, cum poterit satisfieri fisco ex bonis
Abbreviated transcription (Latin):
ciar aunĩsule crete cotorias locaret. le
iusdam nauis honusta cotib ante ydo
martias exportu crete ꝓfecta a uen¬
to relata inportiietat. deind̾ itrn ꝑost
Udus marcias ꝓfecta erait ꝯ susebatur nũ¬
cias ꝓfectus ex portu cẽt ⁊ rlatus tẽpes¬
re mĩsulam deductus eẽt sund  ii¬

Expanded text:
ar cum insulae Cretae cotorias locaret, legiusdam nauis onusta cotibus ante idus Martias ex portu Cretae profecta uento relata in portum erat, deinde iterum post idus Martias profecta erat. consulebatur, nutias profectus ex portu esset et relatus tempestate in insulam deductus esset, si
Abbreviated transcription (Latin):
restituit᷑ expeculio aũt uidet᷑ dati qd̾ statu lib
donatum accepit ⁊ dedit ⁊ qd̾ abalio nomine
lo donatõis causa cessiss ustim fructũ fili re¬
cqpu toncnt ut sitiaus ante tpãm uita de¬
cciłisset ꝓpͥctas adeam reditet si postea suꝑstiti¬
bns libis titi mortui fuiss tunc ad eos bona

Expanded text:
restituitur. ex peculio autem uidetur dari, quod statuliber donatum accepit et dedit. et quod ab alio nomine to donationis causa cessisset, usum fructum sibi recepit et conuenit, ut, si Titius ante ipsam uita decessisset, proprietas ad eam rediret, si postea superstitibus liberis Titii mortua fuisset, tunc ad eos bona
Abbreviated transcription (Latin):
ais ad ꝓuinc̃. ¶ortis usa capir cũ
tot̾ mortem alicaus capiendi occasio obu
tario aut legati aut fidi ꝯmissi uite cap¬
uo gemorte alt̾is nãcitur capiendi octa¬
sionem. S qr ꝓpͥo noĩe hec sp̃es capiendi
appellantur id̾o abhac diffintõe seꝑant᷑:¬
Iuliano placet licet soluendononsit debi¬
tor cui accepto latum sit. iudi cimotis
causa donatũ sine donatc̃e ant capirur

Expanded text:
iale.Mortis causa capitur, cum propter mortem alicuius capiendi occasio obuetario aut legati aut fideicommissi iure capit, ex morte alterius nanciscitur capiendi occasionem, sed quia proprio nomine hae species capiendi appellantur, ideo ab hac definitione separantur.Iuliano placet, licet soluendo non sit debitor, cui acceptum latum sit, uideri ei mortis causa donatum.Sine donatione autem cap
Abbreviated transcription (Latin):
est m̃s fit. seꝓhibendo in ducħe effiat ut
m̃s ełe desin at qr quedã modo ttaditõe m̾s
qͣ eximat me pemtuerit m̃s lapis durat.
si pestea ip̃si ⁊ factũ auocate nõ possũ. Qua¬
si traditõ enĩ facta uidenir cumigunitur

Expanded text:
est meus fit, neque prohibendo me euehere efficit, ut meus esse desinat, quia quodammodo traditione meus quam eximat, me paenituerit, meus lapis durat, si postea, ipsius factum auocare non possum: quasi traditio enim facta uidetur, cum eximitur
Abbreviated transcription (Latin):
lstatis dm asiquid dat ut ꝯ festi fatiat accp¬
ieutis. ne ninquã illo facto ad se reu̾tiue¬
lca eumuo dius sihac moe denat spõsꝰ
ho esa nit iuinis nõ secutis ꝑes aufecar
pone repenno ꝯrariũ pͥeci dñis s ꝯcedimus¬

Expanded text:
atia aliquid dat, ut confestim faciat accipientis nec umquam ullo facto ad se reuerti uelit. cum uero dicimus, si hac mente donat sponsus sponsae, ut nuptiis non secutis res auferatur, posse repe
Abbreviated transcription (Latin):
teris edes ꝓ nitute bͥnis particns serua¬
de mͤ posita uendidii etotam porticũ eaꝵ
edium de quas reminss cumꝑ longiudi¬
nem utriusq domus extensa eẽt trasuse
ꝯtignanonis que ab unaꝙ patte pegietib
domus que uenus susti̾entur. si ul̃

Expanded text:
teras aedes seruitute oneris porticus seruandae imposita uendidisse: totam porticum earum aedium esse, quas retinuisset, cum per longitudinem utriusque domus extensa esset transuersae contignationi, quae ab utraque parte parietibus domus, quae uenisset, sustineretur
Abbreviated transcription (Latin):
iu extrnsecus ad mota cadet s qd̾ ip̃m ꝑ
se cõad̾et. Cumparietẽ comunẽ ed ificare
quis eũ uiano nollet pͥusꝗͣ te ueterẽ dem¬
olitẽt dampni infega uicno reꝓmisit
iõq stipłatus ẽ postea quã paries sublatus
ec̃t habitatores ĩnis cenaculis emugnas¬
sent  cuiis abeo mercedẽ quã auus abita¬
tores nonteed̾ent petere uult.¶ Quesitũ

Expanded text:
i extrinsecus admota caderet, sed quod ipsum per se concideret.Cum parietem communem aedificare quis cum uicino uellet, priusquam ueterem demoliret, damni infecti vicino repromisit adeoque restipulatus est: posteaquam paries sublatus esset et habitatores ex vicinis cenaculis emigrassent, vicinus ab eo mercedem, quam habitatores non redderent, petere vult: quaesitum
Abbreviated transcription (Latin):
neꝙ obeam rem dedus rursus repetere. qmͣ
re stipulatus eẽt auiano siquid obeam rẽ
q sibi odisicatũ factũ est sibi dampnũ datũ
ess. id reddi cunrupam hanc pecum am
quã daret. ꝓpt̾ illud opus ꝑd̾et. R nõ posse¬

Expanded text:
 ob eam rem dedisset, rursus repetere, quoniam restipulatus esset a uicino, si quid ob eam rem, quod ibi aedificatum esset, sibi damnum datum esset, id reddi, cum et ipsam hanc pecuniam, quam daret, propter illud opus perderet. respo
Abbreviated transcription (Latin):
de nõ nisi cumtem̃ qui ĩsuo opusfaaat i¬
Q tũ ẽ eoq uuit ntinĩ. quare siquis inpu¬
Ulico opus faciat ł accio cessat sibiai m¬
putune deb is qui dampni infccn cautẽe
sibi nõ ꝓspexit sita inp̾uato opus fcĩm

Expanded text:
e non nisi eum teneri, qui in suo opus faciat, receptum est eoque iure utimur. quare si quis in publico opus faciat, haec actio cessat, sibique imputare debet is, qui damni infecti cautione sibi non prospexit. si tamen in priuato opus factum
Abbreviated transcription (Latin):
dd itõe ipetam ¶ Siuero alias ꝙ donatarus
ntis docem qria intũm sticũ em̃e ꝓpostũt dixe¬
tim ⁊̃ hoc eidate ut sticum emet causa mag̃
donatõis quã adictõ dande pecituie existima¬
ri debebitt ⁊ mertuo ibico pecunia apd̾ titiũ re

Expanded text:
o alias quoque donaturus Titio decem, quia interim Stichum emere proposuerat, dixerim in hoc me dare, ut Stichum emere‹t›, causa magis donationis, quam condicio dandae pecuniae existimari debebit et mortuo Sticho pecunia apud Titium re
Abbreviated transcription (Latin):
tientiã pr̃are debent. Nam aada morã suã
nocere deb̃e marfenu est que id causa est
⁊ sacius eius qui apias fecit suꝑẽ auctor nõ siu
de dampn o ⁊ inꝑensis abaccoꝵ factis tenebit᷑.¬
Cumagitur aque pluuie arccisat dfacto qd̾
nocet queritur sdoq suutio loci pars aliqua
soli subsed it quamuss ꝑ eamcãm iqna plu

Expanded text:
tientiam praestare debent: nam actori moram suam nocere debere manifestum est. in eadem causa est etiam socius eius qui opus fecit, si ipse auctor non fuit: de damno et impensis ab actore factis tenebitCum agitur aquae pluuiae arcendae, de facto quod nocet quaeritur: ideoque si uitio loci pars aliqua soli subsedit, quamuis per eam causam aqua plu
Abbreviated transcription (Latin):
suun facẽ. Nles uia m deteriorẽ futiat¬
s ⁊ si quis atare ⁊ screte possit ⁊̃ sinesu¬
ltis aquariis teneri eumsiquid exhis
lioet agri colendi causa iudeat᷑
fecisse qd̾ si alit̃ screre non posit nisi su¬
los aquarios fecerit non teneri. Ofi

Expanded text:
suum facere, ne uicini deteriorem faciat.Sed et si quis arare et serere possit etiam sine sulcis aquariis, teneri eum, si quid ex his, licet agri colendi causa uideatur fecisse: quod si aliter serere non possit, nisi sulcos aquarios fecerit, non teneri.Ofi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ defendis adme possessio nansferenda
eit nõ quid ut ꝓtimis destruat᷑ opus ini¬
quũ enĩ est demolmonẽ ꝓtinus fieri si
ut idfiat nͥ itͣ certũ tempꝰ eg̾is ius tibi
cumusuris restituete noluerit iule eam
res publica distrahit. erat̾ .ł.¬

Expanded text:
non defendis. ad me possessio transferenda est, non quidem ut protinus destruatur opus iniquum enim est demolitionem protinus fieri, sed ut id fiat, nisi intra certum tempus egeris ius tibicum usuris restituere noluerit, iure eam res publica distrahit. De
Abbreviated transcription (Latin):
dampni infectinõie inpossessionẽ nuso
possidendo diñum cepit demde si creditor
eas edes pignorisibi obligatas ꝑsequi ue¬
lit uonsine dõe dicct᷑ nisi inpens as quas
intefectionem fecerim mͥ pr̃are sit para¬
tus inhibñdã aduersus me ꝑsecutionẽ.

Expanded text:
Damni infecti nomine in possessionem missus possidendo dominium cepit, deinde creditor eas aedes pignori sibi obligatas persequi uu‹lt›. non sine ratione dicetur, nisi impensas, quas in refectionem fecerim, mihi praestare sit paratus, inhibendam aduersus me persecutionem.
Abbreviated transcription (Latin):
intio.⁊ siꝗd fructuarius edificet. slã
deruina ediũ ueut̃ ab altero cautio
sctpłatio qua de iestituenda fructuan
cauet ad hc̃ qͦ casum porrigit᷑
res peculiarẽ sit. ⁊ pat̾ possit scipłati
siꝗd ei damꝑmi fiat. Et placit utiũ¬
q eaꝵ inposscisionẽ mitti. nͥ fic i filiꝰ

Expanded text:
itio, si quid fructuarius aedificet: nam de ruina aedium neuter ab altero cautionstipulatio, qua de re ‹re›stituenda fructuarius cauet, ad hunc quoque casum porrigiturres peculiares sint et pater possit stipulari, si quid ei damni fiat. et placet utrumque eorum in possessionem mi
Abbreviated transcription (Latin):
aut par uonus uies sit restitutus ꝙ si fu¬
erir idoncus paries qͥ demolitus ẽ. macti¬
ꝓpͥo sũptus s ⁊ si quis reditus ob demoli¬
sabinus uoluit si forie hal. itatores nngͣ¬
uerũt aut nẽ tam comode habitare põs¬
siti inputari  ⁊ edificatori pot̃.¬

Expanded text:
us paries sit restitutus. quod si fuerit idoneus paries, qui demolitus est, in actiproprio sumptu. sed et si qui reditus ob demoliSabinus uoluit. si forte habitatores migrauerunt aut non tam commode habitare possunt, imputari id aedificatori pot
Abbreviated transcription (Latin):
flt̃ canecelaria cautio ẽ cũ aut ait solus
edisicat ⁊ uitium ex oꝑe fuurũ est aut alt̃
p̃ciosiora hedisitaht̃ ⁊ plus deipm sensurꝰ
sit decidente pariete alio quĩ siequale per¬
iculũ est qnͣtũ quis uicino prãt. tantum
abeo ꝯsequitur Si dñs incontrou̾sia sit
dictñtũ cã dampmi infceuonus possessoris
qui caueri dampni infecti sibi uelit itauife¬
rat. siam ĩiquũ eit scipulatorẽ ꝯpelli relicto
ustiitalicet ut qd̾ dampnũ domino
isqui is qui scipislabit᷑ dm̃n tatamiẽ habi¬

Expanded text:
 necessaria est, cum aut alter solus aedificat et uitium ex opere futurum est, aut alter pretiosiora aedificia habet et plus damni sensurus sit decidente pariete: alioquin si aequale periculum est, quantum quis uicino praestat, tantum ab eo consequitur.Si domus in controuersia sit, dicendum est damni infecti onus possessoris qui cauer‹i› damni infecti sibi uelit, transferant: nam iniquum est stipulatorem compelli relicto ulari ita licet, ut quod damnum domino it is qui stipulabitur dominum ratam rem habi
Abbreviated transcription (Latin):
stipulatus eẽt duobꝰ ꝓmissor eiuso
noĩc obligaterur insi forte id ꝯtrase
hãt qr inloc sit stipłacõ qnͣtiea res
erit ut possit uid̾i nicħ interẽe iam
uenditotis stipislatõnem dampm in¬
feoni int̃positã Sabini siña urua est ex¬
timantis ut si dum edisicat᷑ intra dicm
domus ieu̾ domo decid̾it eumqr ni¬
tiauerit lioet post diem supł. atõis pa¬
ties decidat. possum agere qr dannĩ
oris utẽ essimandã. quã sidecidus ¶¬
uicna edes habeamus ⁊ iiutẽ deside¬
remus dampni infecti caueri nicħ obs¬
tabit quo minꝯ ⁊ ego in tuaꝵ ediumpo¬
llessione̾ mitrat. ⁊ tu in meaꝵ Sipupil¬
lus ꝓhibũit ire inpossessionẽ dampni ĩ

Expanded text:
et, duobus promissor eiusdem nomine obligaretur: nisi forte id contra se habeat, quia in hoc fit stipulatio, quanti ea res erit: ut possit uideri nihil interesse iam uenditori‹s›.Stipulatione damni infecti interposita Sabini sententia uera est existimantis, ut, si, dum aedificatur intra diemm meum domus deciderit eumque vitiaverit, licet post diem stipulationis paries decidat, possim agere, quia damnoris litem aestimandam, quam si decidisuicinas aedes habeamus et inuicem desideremus damni infecti caueri, nihil obstabit, quo minus et ego in tuarum aedium possessionem mittar et tu in mearum.Si pupillus prohibuit i
Abbreviated transcription (Latin):
am. fuie ꝗd aluid inapublica fanat
debebit cautõ locum habere ne ꝑhoc
dampnũ pͥuato ꝯng̃atur. de cen̾s locis
publicis nicħ spr al it̃ canet᷑ uetũ exge¬
nerali ẜmone quasi malieno si at satis¬
dari debebit dampm ifect ¶Si publi
cus locus publice refitiat᷑ rectissime labe
scribit eoq uire utmur:. d̃pno infccto
nen ẽẽ cauendũ.  Siꝗd iutio loci aut
sio locum hãt: uideamꝯ ⁊ exstat sabim
siña intotas edes mutendũ alioꝗtisioc
sit ir̃ inpartẽ amintotã domu̾ possiden¬
dam muti quis debeat: uideamꝰ ficã am¬
pla domꝯsu ut et spatia int̃uitiosa ꝑtẽ.
int̃cedant. ⁊ eam que uitiũ non fac̃ dicẽ¬
dui ueam solam ꝑtẽ misiue inuta
domꝰ mutendũ. q̃uitiose parti unitaẽ.
totas edes ibendũ esse posfid̾e cũ cuidã¬
pm infccti non cau̾etur cum sĩt amplissi¬
me: it̾m quid dicem ꝯ simsula ad lacens
domui uitiũ fatat utr isule pscssionẽ
an uͦ in totius domꝰ psessionẽ mittendũ

Expanded text:
quid aliud in uia publica faciat, debebit cautio locum habere, ne per hoc damno priuati contingantur.De ceteris locis publicis nihil specialiter cauetur, uerum ex generali sermone, quasi in alieno fiat, satisdari debebit damni infecti.Scus locus publice reficiatur, rectissime Labeo scribit, eoque iure utimur, de damno infecto non esse cavendum, si quid vitio loci aut sio locum habeat, videamus. et extat Sabini sententia in totas aedes mittendum: alioquin sit, utrum in partem an in totam domum possidendam mitti quis debeat, uideamus. si tam ampla domus sit, ut et spatia inter uitiosam partem intercedant et eam quae uitium non facit, dicendum in eam solam partem mitti: domus mittendum, quae uitiosae parti unita esttotas aedes iubendum possidere eum, cui damni infecti non caueretur, cum sint amplissimae?Item quid dicemus, si insula adiacens domui uitium faciat, utrum in insulae possessionem an uero in totius domus possessionem mittendum
Abbreviated transcription (Latin):
urats an̾ edictum non oĩa oꝑa ꝯples¬
titur s ea sola que solo ꝯiuncta suat qͦz
edificatio. nł demolitio uideatur opus
nouũ ꝯtin̾e idc̾co placuit siquis mes¬
sem facat arhorsue suecdat uineã
puti. ꝗͣquã opus faiat tnad hoc edic¬
tem non ꝑtinere. qr adea oꝑa que ĩ

Expanded text:
utem edictum non omnia opera complectitur, sed ea sola, quae solo coniuncta sunt, quorum aedificatio uel demolitio uidetur opus nouum continere. idcirco placuit, si quis messem faciat, arborem succidat, uineam putet, quamquam opus faciat, tamen ad hoc edictum non pertinere, quia ad ea ope
Abbreviated transcription (Latin):
de dũpne iãfocto idq labeo probat. anã
arbitrio iuidicis ap̃quẽ tes plapĩe petũ¬
crustã uendicari posse id alpbcuꝰ ait.
finon caaluĩt: uec unitatẽ cumt̾ia m
dicari. eaqr ⁊m̾slata ĩ agrũ meum

Expanded text:
de damno iam facto, idque Labeo probat: nam arbitrio iudicis, apud quem res prolapsae petencrustam uindicari posse idem Alfenus, ait, si non coaluerit nec unitatem cum terra mdicari a te, quae translata in agrum meum
Abbreviated transcription (Latin):
inonum̃tũ pactussit de dãpno instato ei pea
cauendũ nonerit qr rem illicitã admisit
alias aũt si monum̃to edifitiũ noocat ĩque
nicħ sit qd̾ inputari possit ei ad ꝗ̃ uis mon¬
umenti ꝑtinet canendum est ei ad. quem

Expanded text:
entum fieri passus sit, de damno infecto ei postea cauendum non erit, quia rem illicitam admisit: alias autem si monumento aedificium noceat, in quo nihil sit, quod imputari possit ei, ad quem ius monumenti pertinet, cauendum est ei, ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
abeuat non potiũt dampni infecti stip¬
ulari non iniq precorẽ curaturu̾̃ ut
dñs uitiosaꝵ etiũ aut dampnũ sarcia¬
t aut edibo careat sui̾am uiliau utili
e is inportata funt. an mt̃dictũ dari po¬
datum fieuis fieret dnls quo mina fua

Expanded text:
aberat non potuerit damni infecti stipulari, non inique praetorem curaturum, ut dominus uitiosarum aedium aut damnum sarciat aut aedibus careat. sententiam Iuliani utilinis importata sunt, an interdictum dari podatum, ne uis fieret dominis, quo minus sua
Abbreviated transcription (Latin):
eum punit ꝗ imnpossessionẽ esseͥ s ⁊̃ cũ
qui possid̾e passus non fuit cumalioq
adimissus aut eiectus inde fui̾t ut ille
int̾dictũ unde ni uł publiciana acco¬
ucm habere pot. s si infactũ accõne

Expanded text:
 qui in possessione esse, sed etiam eum, qui possidere ‹p›assus non fuerit, cum aladmissus aut eiectus inde fuerit, utile interdictum unde ui uel Publicianam actionem habere potest. sed si in factum actione
Abbreviated transcription (Latin):
sit edificare. ubi int̾um abstinendũ eat to¬
cens ant demonstiatõ facienda eit qud¬
ciens inpeneͤm sit inuitiatõ. Ecrerumsi
intorum apus fiat nõ est nogile demõs¬
pus fiat utr̃ una demĩnatõ sufficiat an
uero płes fint neassarie⁊ dit uł ł. xiii

Expanded text:
interim abstinendum est. totiens autem demonstratio facienda est, quotiens in partem fit nuntiatio: ceterum si in totum opus fiat, non est necesse demonsopus fiat, utrum una nuntiatio sufficiat an uero plures sint necessariae? et ait Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
publicis cł pͥuaus oẽ possunt.¶ Qui opͦ
nouũ nunnat si quid̾ oꝑis iamfcm̃etit.
inceitatõnẽ referte deb ut appareat qͥd
tiui̾o tibi opus niouũ non alit᷑ edificãdi
tis petitor repnuissiora otentus eẽ debeo¬
Siendumẽ facta oꝑis noui mintiatõe eñ
cui nũriatũ eit abstine oporteir. donec ca

Expanded text:
i opus nouum nuntiat, si quid operis iam factum erit, in testationem referre debet, ut appareat, quid ere, nuntiauero tibi opus nouum, non alias aedificandi ris petitor repromissione contentus esse debeo.Sciendum est facta operis noui nuntiatione cui nuntiatum est abstinere opor
Abbreviated transcription (Latin):
et annõ iure hedisic cuisit secuin is qui
opus noni uunciauit postea quã ei ca¬
utum est ħ aut̃ intcidictũ opetit ei qui
satisdidit ad clicinir ⁊ illud aut ꝑte stat.
quo unꝯ satisdet᷑ spinde ⁊ si satisdatũ est
nõ s rexmissum int̃dicto huic locus non
ꝑseũẽt. interditũ cessat ¶Sialiquo stett
ꝑ muniti itorẽ quomiꝰ satudet᷑ nũc non
annũ ⁊ heredi cet̃isq sudcessorib ipenenoͣ¬
onitrare in quo loco apus nruũ nuntiet.
satuid eo cui nuntiatũ est ubi poisit he¬
dificart ubi intan abstincudũ eid tocietis
aũt demõstritõ facienda eit quotiens in¬

Expanded text:
e aedificet, cum sit securus is qui opus nouum nuntiauit, posteaquam ei cautum est.Hoc autem interdictum competit ei qui satisdedit: adicitur et illud 'aut per te stat, quo minus satisdetur'. proinde si satisdatum non est, sed repromissum, interdicto huic locus non perseueret, interdictum cessat.Si aliquando stetit per nuntiatorem, quo minus satisdetur, nunc non annum et heredi ceterisque successoribus coonstrare, in quo loco opus nouum nuntiet, scituro eo cui nuntiatum est, ubi possit aedificare, ubi interim abstinendum est. totiens autem demonstratio facienda est
Abbreviated transcription (Latin):
fecto cognoscit ⁊̃ alienato p̾dio abeo cũ
quo actum fũt domꝑnũ estimare solet ⁊¬
om̃e qd̾ cumq ante uidinũ otigit.
tit nontulei ouius inħonis resest. s ⁊̃ ei cu¬
ius ꝑicło res est. Si qđ oꝑe fcõ ꝯsecutus sit
sit. Ei cuius usa fructus ediumẽ deiicã
caꝵdẽ edium cau̾i non oportet. ⁊ sialiasũ¬
ionas habeat qr resiciendi ht̃ facultatem
Namq uribom arbituatu uti deb ⁊ res¬
uendi quoꝙ potestatẽ ꝯsequitur gͦ nec ꝓ¬
petarius audiri deb siuelit fibi cau̾i afru¬
quario edium noĩe. quas incinas fructu
de debebo damꝑni infeca ꝓpt̾ eas edes Ei
qui uducto solo suꝑfitiem in posuit de¬
mino soli ꝙ uicio soli dampnũ fimtrum
sit eauete non dehebit neo solidño super

Expanded text:
fecto cognoscit, etiam alienato praedio ab eo, cum quo actum fuerit, damnum aestimare solet omne, quodcumque ante iudicium contigit.tit non tantum ei, cuius in bonis res est, sed etiam cuius periculo res est. Quod opere facto consecutus sit sit. Ei, cuius usus fructus aedium est, de vitio earundem aedium caveri non oportet, etsi alias vicinas habeat, quia reficiendi habet facultatem: nam qui viri boni arbitratu uti deberet, reficiendi quoque potestatem consequitur. ergo nec proprietarius audiri debet, si velit sibi caveri a fructuario aedium nomine, quas vicinas fructuae debebo damni infecti propter eas aedes. Ei, qui in conducto solo superficiem imposuit, dominus soli, quod vitio soli damnum futurum sit, cavere non debebit nec soli domino su
Abbreviated transcription (Latin):
u̾it nõ calupme causi id se postulare eũ ue
cuius noĩc aget postular fuisse moad̾ diem
quã causa cognita statuero si ꝯtrou̾sla erit do¬
minus sit nec ne cauebit sub excepioẽ. satis¬
dari iubebod̾ eo oꝑe qd̾ influmine publico n

Expanded text:
it non calumniae causa id se postulare eumue cuius nomine aget postulaturum fuisse, in eam diem, quam causa cognita statuero, si controuersia erit, dominus sit nec ne qui cauebit, sub exceptione satisdari iubebo. de eo opere, quod in flumine
Abbreviated transcription (Latin):
ipit surti accione tenctur ¶Furtum
aut rei pgn̾ate dnis nõ tm tunc facẽ
iudetur. cum possidenti siue itncuti
creditori pignus aufert. neꝵ ⁊̃ sleo tͥ¬
c̃pore abscissit. quo non pessidebat
Ut purasirem pignoratã uendidit

Expanded text:
ipit, furti actione tenetur. Furtum autem rei pigneratae dominus non tantum tunc facere uidetur, cum possidenti siue tenenti creditori aufert, uerum et si eo tempore abstulerit, quo non possidebat, ut puta si rem pigneratam uendidit
Abbreviated transcription (Latin):
tanda polienda uetim̾ra accepit. sen¬
t. Namqui nonht̃ qd̾ reddat. eus ꝑicu¬
lo nicħ est. S si sum accio mala side p¬
ossessori nondatr. quans miti est ciꝰ
rem non surripi. quippe ami res ꝑiculo
euis sitz s nemo deimprobitait sua

Expanded text:
anda poliendave vestimenta accepit, semt: nam qui non habet quod perdat, eius periculo nihil est. Sed furti actio malae fidei possessori non datur, quamvis interest eius rem non subripi, quippe cum res periculo eius sit: sed nemo de inprobitate sua
Abbreviated transcription (Latin):
tiano s ⁊ inea que exca agnita est.
uestitus est. tibi non comodau̾im¶st̃
si uim̃ta tibi comodau̾o quoꝵ seque¬
la crat. cqulus tibiputo ꝯpctẽ
furti actionem ⁊̃ cus. uoi̾e quãuis ip

Expanded text:
tiam in ea, quae ex ea adgnata est, uestitus est, tibi non commodauerim. item si iumenta tibi commodauero, quorum sequella erat eculeus, puto competere furti actionem
Abbreviated transcription (Latin):
siuiccm p̾sentãt actionũ. cauere cił
derito oporter. Quait si duple sti¬
pulanones procurator int̃ponat.
derato cauert debet. s ⁊̃ si damprii
infcra stiplarõ aprociatore inter¬
ponatur de rato. deb ꝓcuraror caue

Expanded text:
si vicem repraesentant actionum, cavere eum de rato oportet. quare si duplae stipulationem procurator interponat, de rato cavere debet. sed et si damni infecti stipulatio a procuratore interponatur, de rato debet procurator cave
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse ꝯdimonẽ apparnit. cam ad. iu¬
xilium cõmune superanis ꝯsuigus
tetur meama pecuniã quã dni̾s ac¬
quaguita petit si dn̾s ccͣrũ petat
et quanti interfuit differri quin¬

Expanded text:
fecisse condicionem apparuit, cum ad auxilium commune superatus confugisstetur in eam pecuniam, quam dominus acquaginta petit: si dominus centum petat, et quanti interfuit differri quin
Abbreviated transcription (Latin):
est cumpassir debitaĩ. aliande ꝓbare
quẽadmodum si ubins tabulis in¬
strum̾tum scpptũ sit Nam nichil
indentdepe᷑ s fuurũ est. ut alio
ꝙy regrito saluo. securior sit creditor

Expanded text:
est, cum possit debitum aliunde probare? quemadmodum si in binis tabulis instrumentum scriptum sit: nam nihil uidetur deperdere, si futurum est, ut alio chirographo saluo securior sit creditor
Abbreviated transcription (Latin):
tum focerit faalius hec queruur inor¬
res pleuo ⁊ durumest dicere tonius air¬
te inquas uinũ etfunditur que di¬
cemꝯ de eo qui uimiꝰ misit. antonus
hon̾s sur sit. ⁊ magisẽ . hic nõ tori
dicamꝰ. Eerte si ꝓponas in apotbeci ĩ
phoras este uni easq subirtigas sĩ¬
guloꝵ surtum fit nontonus apothece.
Quem admodũ si cipluribus nrus mo

Expanded text:
tum fecerit? facilius hoc quaeritur in horreo pleno: et durum est dicere totius furtae, in quas uinum effunditur, quid dicemus de eo, qui uinum hausit? an totius oneris fur sit? et magis est, ut et hic non totius diphoras esse vini easque subtractas, singularum furtum fit, non totius apothecae, quemadmodum si ex pluribus rebus mo
Abbreviated transcription (Latin):
at mñ fumi accione nonteneor. qͣsi
nonsit inmea potestate. Qd̾ eni ni¬
d̾or poisid̾e. adusucapionẽ tm̾i m ꝓ¬
rumẽ. utq̃ ab ũtio adũsus aliquẽ
agere cum ep̃toce cassiam putant.
lp .l. idsa. Inacnone furn susficrt
rem demoitrati. ut poisit intelligide
ꝑord̾e aut uasoꝵ noneit nocesse loqͥ
sit. Ꝙd̾ siquis argentũ infectumpe
num̾umi debebit ꝯpleti ułuti aute¬
os tot pluits ne furto ei: abeẽ. ¶ deu
este queritur. ancolor euis dictudus
sit. ⁊ uetũ est coloremcuis dici oport̃ẽ

Expanded text:
attamen furti actione non teneor, quasi non sit in mea potestate: quod enim videor possidere, ad usucapionem tantum rum est, ut quae initio aduersus aliquem agere cum ‹emp›tore Cassiani putant.one furti sufficit rem demonstrari, ut possit intellegi. De pondere autem vasorum non est necesse loqui: sit. Quod si quis argentum infectum penumerum debebit complecti, veluti aureos tot pluresve furto ei abesse. De veste quaeritur, an color eius dicendus sit. et verum est colorem eius dici oportere
Abbreviated transcription (Latin):
supreptum est no acdito teno. Ĩter
si oml mode insolidum furti agere
pot᷑ ¶S ⁊ pign̾atiaa accione id ꝗd̾ de¬
bitum excctit debitori pr̾abit. Gñs¬
eam iem subripiat. nouitñi fuin pla¬
mitrẽet ut pote cum nec comodat te¬
nearis. Ergo siob aliquas inpensas qͣs

Expanded text:
subreptum est, non credito tenus interest, sed omnimodo in solidum furti agere potest: sed et pigneraticia actione id quod debitum excedit debitori praestabit. Domieam rem subripiat, non teneri furti plainteresset, utpote cum nec commodati tenearis. ergo si ob aliquas impensas,
Abbreviated transcription (Latin):
sibi restimi. petant qr nĩ quã ellũp¬
mantur debitores quasi indebitoso¬
hto ab ħis int̃ esse ardutris tabias
habert ne forte ꝯtoũsiam: suꝑea it
panatut. Et gn̾atit̃ dicendum est ͭ

Expanded text:
sibi restitui petant, quia nonnumquam calumniantur debitores quasi indebito soluto, ab his interesse creditoris tabulas habere, ne forte controversiam super ea re patiatur. et g
Abbreviated transcription (Latin):
intercepta sit quis furti adionem hãt
Et primũ querendumẽ cuius sit ẽ¬
plstola int̾ etus qui misit an eius ad
quem missa e̾. Et si quid̾ dedi ẜuo ciꝯ
starim ipsi q̃sita eit. cuimisi. Si ue¬
cum manet. quia euis nolui amutẽ
id iransferit dnĩum. ¶ Quis gͦ furti
ꝗget. is cuius int̾ suit eamnõ subtipi

Expanded text:
intercepta sit, quis furti actionem habeat? et primum quaerendum est, cuius sit epistula, utrum eius qui misit, an eius ad quem missa est? et si quidem dedi seruo eius, statim ipsi quaesita est, cui misi: si ueum manet, quia eius nolui amittere vel transferre dominium. quis ergo furti aget? is cuius interfuit eam non subripi
Abbreviated transcription (Latin):
num ꝓfectodictinꝰ tantũ unius q̃ puta¬
uit. alicnum surtumcũ fagcre. Quon¬
admodũ si duo pocula abstułlt. quaꝵ
tonus poculi eum furm̃ faccre. popo¬
nius scripsit ¶S ⁊si deraui honctata
furto quis ser tatium frum̾ti tułit. u

Expanded text:
num: profecto dicemus tantum unius, quem putauit alienum, furtum eum facere, quemadmodum si duo pocula abstulerit, quototius poculi eum furtum facere Pomponius scripsit.Sed si de naui onerata furto quis sextarium frumenti tulerit, u
Abbreviated transcription (Latin):
Ium quiemit anõ cradita est. ei res fut
uenduor ante craditionem̃ suru uon
ht̃ acdionẽ ut sit quesitum an ipsẽ
sabripicudo rem emptor airti teucat᷑
rem cuius custodiam uenditorem
pr̃are oportebat. soluto p̾tio subriꝑ¬
uerit furti actione non tenetut ꝑ¬

Expanded text:
um qui emit, si non tradita est ei res, furtemptor ante traditionem furti non habet actionem, ut sit quaesitum, an ipse subripiendo rem emptor furti teneaturrem, cuius custodiam venditorem praestare oportebat, soluto pretio subripuerit, furti actione non tenetu
Abbreviated transcription (Latin):
cario ẜuum regaulat subrepto co po¬
test queri anbãt futu actionẽ ⁊ cumũ
cst ꝯtra cum cunt actio. quia simile
donato precariu eit id̾oq ⁊̃ interdictũ
necessanũ iusum e̾ nõ habedat surti
ailionẽ plane pt merdictu reddi
n agere posse ¶Qd̾si conduxĩt quis h¬
ab ebit. surti accionẽ. Si niedo culpa
eius sup cepta sit. res. Ei filius famili¬
as subrepcus sit. paur̃ pt̃e surti accio¬
nem palamẽ. ¶Sires comodata est
⁊ is cui cõmodata ẽ decesserit: quãtiis
deo nec heres eius au comodara ẽ pos¬
sit agere t̃ comodator poterit furti

Expanded text:
cario servum rogaverat subrepto eo potest quaeri an habeat furti actionem. et cum non est contra eum civilis actio quia simile donato precarium est ideoque et interdictum necessarium visum est, non habebit furti actionem. plane post interdictum reddi agere posse. Quod si conduxerit quis, habebit furti actionem, si modo culpa eius subrepta sit res. Si filius familias subreptus sit, patrem habere furti actionem palam est. Si res commodata est et is cui commodata est decesserit:deo nec heres eius cui commodata est possit agere, tamen commodator poterit furti
Abbreviated transcription (Latin):
gultaniᷤ fit. nec inuitus uocari pos¬
sit rñ nͥbi res boni uiri arbitratu de¬
fendatur fide uissores tenentur.
int̾posita uidicatum solui stipilatõe
cumquis rem no̾ non defendit. postea

Expanded text:
gistratu sit nec inuitus in ius uocari possit, tamen, nisi res boni uiri arbitratu defendatur, fideiussores tenentur. interposita iudicatum solui stipulatione, cum quis rem non defenderet, postea
Abbreviated transcription (Latin):
causa ẽ ut surmaniftitus sit. si cum
re aintiua dep̃hendacur. ⁊ ua eassuis
scripsit¶ S ⁊ si ꝑustit quo dectinauit
tam ⁊ si deprehendaur cumit furn¬
ua nõ est. manifcitus sur.

Expanded text:
causa est, ut fur manifestus sit, si cum re furtiua deprehendatur: et ita Cassius scripsit. Sed si pertulit quo destinauit, tametsi deprehendatur cum re furtiua, non est manifestus fur.
Abbreviated transcription (Latin):
aꝵ ꝑsonaꝵ ⁊ siquide̾ ex ꝑsonis. enume¬
tatis indefcufionẽ quis succedat. palã
tis ittruen at eq̃ stipulatio nõ cõmit¬
terur simͦ ille paranus sit remiboni inti
ar bitratu defend̾e hoc est satistart. Sic

Expanded text:
 si quidem ex personis enumeratis in defensionem quis succedat, palam ris interveniat, aeque stipulatio non committetur, si modo ille paratus sit rem boni viri arbitratu defe
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝯmatt demd̾ ꝯtractauit quas dã
res qua̾niis singulas irs que inco funt᷑
tollas potint sitñtotum inuolucrum
rit. fur est ceca non eiis sꝵ si totum
nas tolse. poruit dicimꝰ dam tonusat
fuerem. Licet solu̾it ur fingulas. ut
quasdam tole ⁊ita ⁊ sabius ait Si
duo plutes ue unũ tignũ furan sũnt
qd̾ singłi tołte nõ pot̾unt dicendũ ẽ
om̃s ops sur insotidum teñ quãuis
sos ac fiet singulos furtieñ ¶
ulit surti tenearur at tñ ꝯdia. ei non
ta est potesti ⁊it põp̾ scpsit.¬

Expanded text:
ctet, deinde contrectauit quasdam res: quamuis singulas res, quae in eo fuerunt, tollere potuerit, si tamen totum inuolucrum rit, fur est, ceterarum non est. quod si totum vas tollere potuit, dicimus eum totius esse furem, licet solverit, ut singulas vel quasdam tolleret: et ita et Sabinus ait. Si duo pluresve unum tignum furati sunt, quod singuli tollere non potuerint, dicendum est omnes eos furti in solidum tesos: sic fiet singulos furti tenerulit, furti teneatur, attamen condici ei non ta est, potest: et
Abbreviated transcription (Latin):
furig  parui refert aquo dep̾hendot᷑
uirũ. Ab̾eo cinꝰ res. fuit an abalis. Ss
utrumira demu̾ fursit manifestus.
si infatiendo flrto deprehendatur an
ueto ⁊ si alicubi fuit dep̃herstis ⁊ mig̃
est ut ⁊uilianus scripsit ⁊ si nõ ibid̾¬
phendatur ubi furtam fecit at tñ
esse surem manifestum si cumre fur

Expanded text:
to. Et parui refert, a quo deprehendatur, utrum ab eo cuius res fuit an ab alio. Sed utrum ita demum fur sit manifestus, si in faciendo furto deprehendatur, an uero et si alicubi fuerit deprehensus? et magis est, ut et Iulianus scripsit, etsi non ibi deprehendatur, ubi furtum fecit, adtamen esse furem manifestum, si cum re fur
Abbreviated transcription (Latin):
iinationẽ refertur. euis flime que
nhͥis tabissis ꝯtinetar sailicet sitãti
intersuit. Ut puta ꝙy rographa au¬
boc duplicari Q siam ctant inanaꝰ
qr solairũ ꝓponelantur. nũquid ipsp¬

Expanded text:
imationem refertur eius summae, quae in his tabulis continetur, scilicet si tanti interfuit, ut puta si chirographa auhoc duplicari. quod si iam erant inanes, quia solutum proponebatur, numquid ips
Abbreviated transcription (Latin):
ẽtur. difficle cit gestimat doli clau¬
sulam ꝯmin ¶S ine cum ꝑ in prudẽ¬
tiam hec ꝑsone omutantur accio ge
doli clausisla opetit. Si procutator
iuditium de heredunie. edid̾it d̾ ind̾

Expanded text:
imari doli clausulam committi. sane cum per imprudentiam hae personae omittantur, actio ex doli clausula competit. Si procurator iudicium de hereditate ediderit, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
suic nauis pͥor uen̾it siue titius añ
ꝯsul factus sit ꝯmuti stipulanonem
S ubi ꝯmissae̾ cepͥore eiusa ex altã
licet existat. ꝯdmo amplius non ꝯm¬
ittitur altã causa enq̃ nonutraqi in¬
etat stipulardi ¶ ꝑro inde uidendum
scipulatõ obrem non defensã utrũ
ꝯmissa est re non defensa. annon

Expanded text:
or uenerit siue Titius consul ante factus sit, committi stipulationem: sed ubi commissa est ex priore causa, ex altera, licet existat condicio, amplius non committitur: altera causa enim, non utraque inerat stipulationi. proinde uidendum, stipulatio ob rem non defensam utrum commissa est re non defensa an non
Abbreviated transcription (Latin):
egit. partem petitionis ratam habu
totum s partem geste tri. comphas¬
sctasocirco si exstipulati .x. ant̃ stichu
ucrũ ego uolucro absente me dño ti¬
nus quĩq petisset inseruta tatii¬

Expanded text:
egit: partem petitionis ratam habuitotum, sed partem gestae rei comprobasset. idcirco si ex stipulatu "decem aut Stichum, utrum ego voluero" absente me Titius domino quinque petisset, insecuta ratih
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiclitare. ⁊ ꝓpt̾ impendia que mlitẽ
fec̾i ¶ labeo ecrtam su̾mã ꝯp̾henden¬
dam cͣristimabat. qr estimano lib̃tatis
adinfinim̃ extend̾etur ex quo aut̃ do¬
minꝰ ratu non hui̾t ꝯmitti indetur
scipulatõ. s non ante ex ea agi pottris
tans nec ipse cauet. nec magilter uui¬
u̾sitatis noc cupator honis ꝯseusli credi
nterdum ex conuentoe stipulatõ ratã
rem int̾poni solet ut puraisiquis pio¬
curator aut uendat. aut locci. ant si

Expanded text:
pter impendia, quae in litem fecerit. sed Labeo certam summam comprehendendam existimabat, quia aestimatio libertatis ad infinitum extenderetur. ex quo autem dominus ratum non habuerit, committi videtur stipulatio, sed non ante ex ea agi poterit, tis nec ipse cauet, nec magister uniuersitatis, nec curator bonis consensu credinterdum ex conuentione stipulatio ratam rem interponi solet, ut puta si quid procurator aut uendat aut locet aut si
Abbreviated transcription (Latin):
alio agniram. rarata hab̃i oporit̃ co
tcmpore que adbuc mnea causa sit ut
tum  hab̃c passit tisdamus nant¬
ratum babetur. ¶S illud asequens fil¬
tutum. ⁊̃ sipemitat illum petiue. da¬
tum hab̃i non posse qd̾ utiq sit ab fut¬
dum. Retus itaqi dr̃ ncuitã coꝵ ei¬

Expanded text:
alio adgnitam ratam haberi oportere eo tempore, quo adhuc in ea causa sit, uttum haberi possit, videamus: naratum habetur. sed illud consequens futurum etiam si paeniteat illum petisse, ratum haberi non posse, quod utique sit absurdum. rectius itaque dicitur ne
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cumquodã spano temporis noc ini¬
ni mo nec maxio. qd̾ magis intelloc¬
tu ꝑcipi quamelocutione ex pͥmi pos¬
sit. quid gͦ siquid̾ pͥmo ratum nonh¬
abuir. postea habebit ratũ iuchoma¬
gis ꝓficcre ad inpedicudã actionem

Expanded text:
 cum quodam spatio temporis nec minimo nec maximo et quod magis intellectu percipi, quam elocutione exprimi possit. quid ergo, si, quod primo ratum non habuit, postea habebit ratum? nihilo magis proficere ad impediendam actionem
Abbreviated transcription (Latin):
renctur ¶tem siquis ancillã alionam
surnpuit. ⁊ flagitaũir utraq actione
tencoitur. ¶Nam ⁊ ẜmi corrupti agi po¬
rerit ⁊ furu ¶Irtm si quis ẜuum unlña¬
uam. quẽ surripnerat. eque duc actio

Expanded text:
nebitur. Item si quis ancillam alienam subripuit et flagitaverit, utraque actione tenebitur, nam et servi corrupti agi poterit et furti. Item si quis servum vulneravit, quem subripuerat, aeque duae actio
Abbreviated transcription (Latin):
i qui sum actionẽ hĩ asssdua ꝯtractatõe
suris nõ mag̾ fartiactio nasci portist.
Nec in id quid̾. in quo decrtuisset postea
res subreptass̃ si cam afurt uendicassem
ꝯdictio michimanebit. s pot̃ dici offõ¬

Expanded text:
 adsidua contrectatione furis non magis furti actio nasci potest, ne in id quidem, in quod crevisset postea res subrepta. Sed si eam a fure vindicassem, condictio mihi manebit. sed potest dici off
Abbreviated transcription (Latin):
auł .i.in.sct̃. Siis cui ignoranti pe¬
tira est bonoꝵ possessio. decesserit.h¬
erescuis unra tp̃ra petitionis ratam
cam habe non pot̃¬
ibendum egit ⁊ cum aduersariuis
possessionẽ eiusd̾ rei nacius eẽt egit
cum eo dñs ad exibendum sabinusait
fid̾ uułores non teneri qm̃ s alia res
sit nam ⁊ si dñs egisset mox absolur
adũsario quia nõ possid̾et. ex integro
ageret non obstaturã reiiudicate
exccpnonẽ ¶Siꝑcurator aderitore pe¬

Expanded text:
lati pertinet. Si is, cui ignoranti petita est bonorum possessio, decesserit, heres eius intra tempora petitionis ratam eam habere non potipossessionem eiusdem rei nanctus esset, agit cum eo dominus ad exhibendum. Sabinus ait fideiussores non teneri, quoniam haec alia res sit: nam et si dominus egisset, mox, absoluto adversario quia non possideret, ex integro ageret, non obstaturam rei iudicatae exceptionem. Si procurator a debitore pe