comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ aut̃ ipse ñ continuo mẽbra eiꝰ Nã sin ipse essent mebra eiꝰ.
non dicer&. saule qͥd me ꝑsequeris : Non enĩ saulus ipst̃ sed mẽbra
eiꝰ. id .ẽ. fideles eiꝰ int̾ra ꝑsequebat᷑. Noluit tam̃ dicere scõs meos.
seruos meos. postremo honorabiliꝰ fr̃s meos. sedme. hoc.ẽ. mẽbra
mea qͥb egosũ caput: his p̃dictis puto nos in hoc capitulo qđ
modo lectum .ẽ. ñ. ẽẽ. laboraturos Sepe enĩ significatũ . ẽ. in ca¬
pite. qđ futurũ erat in corpore. h. Post haec inqͥt ambulabat
iħs ingalileã. ñ enĩ uolebat in iudeã ambulare. qͥa quȩrebant
plũ: Non ipse ꝑdiderat potestatẽ. sed nr̃am ẽsolabat᷑ fragilitatẽ.
Futurũ eñi erat ut diciut aliqs fidelis eiꝰ ab sc̾deret se. ne aꝑse¬
cutoribꝰ inueniret᷑. & ne illi perimine obiceret᷑ latibulũ.¬
p̃cessit incapite qđ in mebro ẽfirmaret᷑: Sic enĩ dictũ est

Expanded text:
quod autem ipse, non continuo membra ejus. Nam si non ipse essent membra ejus, quod autem ipse, non continuo membra ejus. Nam si non ipse essent membra ejus, non diceret: Saule, quid me persequeris ? Non enim Saulus ipsum, sed membra ejus, id est fideles ejus, in terra persequebatur. Noluit tamen dicere, sanctos meos, servos meos; postremo honorabilius, fratres meos: sed, Me, hoc est membra mea, quibus ego sum caput. 2. His praedictis, puto nos in hoc capitulo quod modo lectum est, non esse laboraturos: saepe enim significatum est in capite, quod futurum erat in corpore. Post haec, inquit, ambulabat Jesus in Galilaeam: non enim volebat in Judaeam ambulare, quia quaerebantplum; non enim ipse perdiderat potestatem, sed nostram consolabatur fragilitatem’. Idem: ‘Futurum erat ut aliquis fidelis absconderet se ne a persecutoribus inueniretur et ne illi pro crimine latibulupraecessit in capite quod in membro confirmaretur. Sic enim dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
plurimũ comdauit fidei nr̃e & eñi sẽꝑ hoç ait dictis & factissuis
ut & ds credat᷑ & homo: p̃s qͥnos fecit. homo qͥnos quaesiunt: i
cupatre sẽꝑ homo nobiscũ extẽpore. Noneni querer&e quȩ
fecerat. nsi fieret ipse qđ fecerat: Uerũ hoc mem̃tote & de
cordib ur̃is nolite dimittere sic. ex̃. xp̃m hominẽ factũ ut
ñ distiterit ds̃.eẽ: Minens ds̃. accepit aut̃ hominẽ qͥfecit ho¬
minẽ : quando g latuit ut homo ñ potentiã ꝑdidisse ꝑutan¬
dus ẽ. sed exeplũ infirmitati p̃buisse. Ile eñi quando uoluit
detentꝰ ẽ quando uoluit occisus est: Sedqm̃ futura erant
mẽbra eiꝰ id est fideles eiꝰ qͥn haberent illã potestatẽ quã habe¬
bat ipse dñs ñr qđ latebat qđ se tanquã ne occideret᷑ occul-¬
tabat hoc indicabat factura. ẽẽ . m̃ebra sua inquibꝰ utq
mebris suis ipse erat: Non eni xp̃s incapite & ñincorpore
sed xp̃s totus incapite. & in corpore: Qđ g̃ mẽbra ciꝰ ipse.

Expanded text:
plurimum commendavit fidei nostrae. Etenim semper hoc agit dictis et factis suis, ut Deus credatur et homo: Deus qui nos fecit, homo qui nos quaesivit; Deus cum Patre semper, homo nobiscum ex tempore. Non enim quaereret quem fecerat, nisi fieret ipse quod fecerat. Verum hoc mementote, et de cordibus vestris nolite dimittere, sic esse Christum hominem factum, ut non destiterit Deus esse. Manens Deus accepit hominem, qui fecit hominem. Quando ergo latuit ut homo, non potentiam perdidisse putandus est, sed exemplum infirmitati praebuisse. Ille enim quando voluit detentus est, quando voluit occisus est. Sed quoniam futura erant membra ejus, id est fideles ejus, qui non haberent illam potestatem quam habebat ipse Deus noster; quod latebat, quod se tanquam ne occideretur occultabat, hoc indicabat factura esse membra sua, in quibus utique membris suis ipse erat. Non enim Christus in capite et non in corpore, sed Christus totus in capite et in corpore. Quod ergo membra ejus, ipse:
Abbreviated transcription (Latin):
passionis sc̃i sixti & diẽ hodiernȩ passionis sc̃i laurentir
łriduũ.ẽ. mediũ o consolacio. ñ ait noli mereri fili de sin&
ꝑsecutio & securus eris sed noli mereri. qm̃ ego prȩcedo tu
sequeris. nec c̃secutio tua differt᷑ triduũ mediũ erit & me¬
cĩteris Accepit oraculũi. uicit diabolũ ꝑuenit adtrium

Expanded text:
passionis sancti Xysti, et diem hodiernae passionis sancti Laurentii. passionis sancti Xysti, et diem hodiernae passionis sancti Laurentii. Triduum est medium. O consolatio! non ait, Noli moerere, fili; desinet persecutio, et securus eris: sed, Noli moerere; quo ego praecedo, tu sequeris; nec consecutio tua differtur: triduum medium erit, et mecum eris. Accepit oraculum, vicit diabolum, pervenit ad trium
Abbreviated transcription (Latin):
saluus erit: Quomͦ mansit in illo sc̃s laurentius cuiꝰ hodie
festa celebramꝰ mansit usq ađtẽptationẽ mansit usq ad
t rannicã in t̃rogationẽ. mansit usq: ad acerrimã cõmina¬
tionẽ mansit usq: ad ꝑemptionẽ : Parũ . ẽ usq: ad inanẽ
exeruciationẽ mansit. Non eñi occisus .ẽ. cito. sederuciatꝰ
.ẽ. inigne diu uiuere ꝑmissus.ẽ. immo ñ diu uiuere ꝑ¬
missus .ẽ. sed tarde mori cõpulsus.ẽ. In illa gͦ longa morte
in illis torm̃tis qͥa bene manducauerat & bene biberat tanquã
illa esea saginatꝰ & in illo calice ebrius torm̃ta ñsensit Ibi enierat
qͥ dõe. sp̃s .ẽ. quiuificat. caro enĩ ardebat sed sp̃s animã. uege¬
tabat. Noncessit & in regnũ successit Dixerat autẽ illi sixt
martir sẽs cuiꝰ diẽ quinto abhine retro die celebrauimꝰ: Noli
merere̾ fili ep̃s eñi erat ille. iste diaconꝰ. Noli mereri inquit.
Sequeris me post triduũ Triduũ aũt̃ dix̃ mediũ intdiem

Expanded text:
e festa celebramus? Mansit usque ad tentationem, mansit usque ad tyrannicam interrogationem, mansit usque ad acerrimam comminationem, mansit usque ad peremptionem: parum est, usque ad immanem excruciationem mansit. Non enim occisus est cito, sed cruciatus est in igne: diu vivere permissus est; imo non diu vivere permissus est, sed tarde mori compulsus est. In illa ergo longa morte, in illis tormentis, quia bene manducaverat et bene biberat, tanquam illa esca saginatus et illo calice ebrius, tormenta non sensit. Ibi enim erat qui dixit, Spiritus est qui vivificat. Caro enim ardebat, sed spiritus animam vegetabat. Non cessit, et in regnum successit. Dixerat autem illi Xystus martyr sanctus, cujus diem quinto ab hinc retro die celebravimus: « Noli moerere, fili. » Episcopus enim erat ille, iste diaconus. « Noli moerere inquit; sequeris me post triduum. » Triduum autem dixit medium inter diem
Abbreviated transcription (Latin):
uid& & patrẽ: Nempe ipse dix̃. & utrissime dix̃. ego &
pat unũ sumꝰ: Si gͦ ille cũpatre unũ aqualis patri. ds̃ de
dõ ds apuddm. coȩẽnus in mortalis. parit̃ in cõmutabilis.
parit̃ sine tẽpr̃. parit̃ creator. & dispositor tẽporũ Tam̃
qͥ auenit intẽpr. & formã serui accepit. & habitu.ẽ. inuentꝰ
ut homo. quȩrit głam patris ñ suã : Quid tu homo facere
debes. qͥ quando aliqd boni facis głam tuã quęris quando
aut̃ aliquid mali facis. dõ calũpnias meditaris : Inten¬
de tibi creatura es. agnosce creatorẽ: Seruus es ne con¬
tẽpnas dñm Adoptatꝰ ẽ : sed ñ meritis tuis Quęr̾e eiꝰ
głam aqͦ habes hanc grãm homo adoptatus. cuius głam
quȩsiuit qͥ ẽ. ab illo unicus natꝰ Qui aut̃ quęrit głam
eiꝰ qͥmisit illũ. hic uerax .ẽ. & iniusticia in illo nonꝰ .ẽ.
Inantichristo aut̃ iniusticia.ẽ: & uerax ñ est. qui a
głam suã quȩsiturꝰ . ẽ. ñ eiꝰ aqͦ missus est: Nonest eñi

Expanded text:
 Ego et Pater unum sumus . Si ergo ille cum Patre unum, aequalis Patri, Deus de Deo, Deus apud Deum, coaeternus, immortalis, pariter incommutabilis, pariter sine tempore, pariter creator et dispositor temporum; tamen quia venit in tempore, et formam servi accepit, et habitu est inventus ut homo , quaerit gloriam Patris, non suam: quid tu, homo, facere debes, qui quando aliquid boni facis, gloriam tuam quaeris; quando autem aliquid mali facis, Deo calumniam meditaris? Intende tibi; creatura es, agnosce Creatorem: servus es, ne contemnas Dominum: adoptatus es, sed non meritis tuis; quaere ejus gloriam, a quo habes hanc gratiam, homo adoptatus, cujus gloriam quaesivit qui est ab illo unicus natus. Qui autem quaerit gloriam ejus qui misit illum, hic verax est, et injustitia in illo non est. In Antichristo autem injustitia est, et verax non est; quia gloriam suam quaesiturus est, non ejus a quo missus est: non enim est
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ. & pater. xp̃i.ẽ. pat̃. & filiꝰ de dõ patre ds est. pat̾ autẽ
ds̃ ñ de filio dõ ds̃ est Quia qͥ a sem& ipso loqͥtur. głam ꝓ¬
priã quȩrit: hoc erit ille quocat᷑ anticristus. ex tollens
quippe ad nuntians dñs głam suam quȩsiturũ ñgłam patris
stisme. Alius ueni& in nomine sub & hunc suscipietis:
Significauit eos antix̃pm suscepturos qͥ głam nominis
suiꝰ quȩsiturꝰ ẽ. inflatꝰ ñ solidus & ideo non stabilissed
principio erat ubũ. & ubũ erat apud dm̃. & dserat
uibũ: Nempe ipse dixit. & uerissime dix̃: Tanto tẽpore

Expanded text:
 Patre Deus est: Pater autem Deus, non de Filio Deo Deus est. 8. Qui a semetipso loquitur, gloriam propriam quaerit. Hoc erit ille qui vocatur Antichristus, extollens quippe annuntians Dominus gloriam suam quaesiturum, non gloriam Patrisstis me: alius veniet in nomine suo, hunc suscipietis . Significavit eos Antichristum suscepturos, qui gloriam nominis sui quaesiturus est, inflatus, non solidus; et ideo non stabilis, seprincipio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; nempe ipse dixit, et verissime dixit, Tanto t
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥs crediderit. & hoc c̃siliũ dederã Si ñ intellexisti in¬
quã crede. Intellectꝰ eñĩ mercȩs eiꝰ. ẽ. fidei Ergo noli que¬
rere intelligere ut credãs. sed crede ut intelligas. qm̃
nisi credideritis ñ intelligetis Cũ gͦ ad possibilitatẽ in¬
tellegendi c̃siliũ dederim obȩdientiã credendi. & dixe¬

Expanded text:
Si quis crediderit; et hoc consilium dederam. Si non intellexisti, inSi quis crediderit; et hoc consilium dederam. Si non intellexisti, inquam, crede. Intellectus enim merces est fidei. Ergo noli quaerere intelligere ut credas, sed crede ut intelligas; quoniam nisi credideritis, non intelligetis. Cum ergo ad possibilitatem intelligendi consilium dederim obedientiam credendi, et dixe
Abbreviated transcription (Latin):
stantiã nec intergenerantẽ atq generatũ aliqđ int̾fuisse
tẽporis int̾uallũ: Tam hoc seruato. & custodito ista dicimꝰ
qđđ ille pãt̃ est ille filius Pãt aut̃ ñ est si non habeat filiũ. &
filius ñ est siñ habeat patre Sedtam̃ filius ds̃ de patre. pat̃ aut̃
unũ lum̃ ñ duo lumina: Siintelleximꝰ dõ gr̃as: Si quis aut̃
parũ intellex. fecit homo quousq potuit. cetera uideat
unde speret: Forinsecus ut oꝑarii possumꝰ plantare
&rigare. seddĩ ẽ increm̃tũ dare: Mea inquit doctrina
noiẽ. mea. sed eiꝰ qui misit me Audiat consiliũ qui
dic̃ ñdũ intellexi: Magna quippe res & ꝓfunda cum
fuisset dicta. uidit utiq ipse dñs xp̃s. hõc tã ꝓfundũ
ñ om̃s intellecturos. & in consequenti dedit consiliũ:
Intellegere uis crede: Ds eni ꝑ ꝓpħam dixit nisicre¬
.ẽ. hoc siquis uoluerit uoluntatẽ eiꝰ facere: Sed ego dixerã

Expanded text:
stantiam, nec inter generantem atque generatum aliquod interfuisse stantiam, nec inter generantem atque generatum aliquod interfuisse temporis intervallum; tamen hoc servato et custodito ista dicimus, quod ille Pater est, ille Filius. Pater autem non est, si non habeat Filium; et Filius non est, si non habeat Patrem: sed tamen Filius Deus de Patre; Pater autem unum Lumen, non duo lumina. 6. Si intelleximus, Deo gratias: si quis autem parum intellexit, fecit homo quo usque potuit, caetera videat unde speret. Forinsecus ut operarii possumus plantare et rigare, sed Dei est incrementum dare . Mea, inquit, doctrina non est mea, sed ejus qui misit me. Audiat consilium, qui dicit, Nondum intellexi. Magna quippe res et profunda cum fuisset dicta, vidit utique ipse Dominus Christus hoc tam profundum non omnes intellecturos, et in consequenti dedit consilium. Intelligere vis? crede. Deus enim pest hoc « si quis voluntatem voluerit facere? » Sed ego dixeram:
Abbreviated transcription (Latin):
ñsonabilis ꝑsillabas & uolatilis sedmanentis cũpatre. ad
quã c̃uertam᷑ manentẽ sonis trans euntib ad moniti: Non
nirent Sonando transier̃ ñ tam̃ illud qđ uos ad monuit
transire deb& . qͥa ille quẽ uos diligere admonui ñtransit:
& cũ trans euntib syllabis ad moniti c̃uersi fueritis ad eũ.
daciter ꝓferunt᷑: om̃ia quippe signaquae ꝓferimꝰ sonis
aliquiđ significant qđ ñ .ẽ. sonus: Noneniduae brees
syllaba ds est & duas breues syllabas colimꝰ. & duas sylla
pene ante desinunt sonare quã ceperint nec in eis seđȩ
doctrina xp̃i & ꝑuenietis ad uerbũ d Cu aut̃ ꝓuene¬
ritis adubum di. intendite ds erat uerbũ & ui debitils
Uerũ dictũ. eẽ: mea doctrina Intendite eciã cuiꝰ est uerbũ. & ui¬
debitis rectedictũ eẽ. ñ est mea Breuit gͦ dico caritati ur̃ae hoc
diceret: Ego non sũ ameipso Quã uis eñi filiũ patri dicamꝰ
& credamꝰ ȩqualẽ. nec ullũ in cis.ẽẽ. naturȩ substantiȩq di¬

Expanded text:
non sonabilis per syllabas et volatilis, sed manentis cum Patre, ad quam convertamur manentem, sonis transeuntibus admoniti. Non nirent, sonando transierunt: non tamen illud quod vos admonui, transire debet; quia ille quem vos diligere admonui, non transit; et cum transeuntibus syllabis admoniti, conversi ad eum fueritis, ndaciter proferuntur. Omnia quippe signa quae proferimus sonis, aliquid significant quod non est sonus. Non enim duae breves syllabae Deus est, et duas breves syllabas colimus, et duas breves syllabpene ante desinunt sonare, quam coeperint; nec in eis secundae is ad Verbum Dei: cum autem perveneritis ad Verbum Dei, intendite, Deus erat Verbum; et videbitis verum dictum esse, mea doctrina: intendite etiam cujus est Verbum; et videbitis recte dictum esse, non est mea. 5. Breviter ergo dico Charitati vestrae; hoc diceret, Ego non sum a meipso. Quamvis enim Filium Patri dicamus et credamus aequalem, nec ullam in eis esse naturae substantiaeque di
Abbreviated transcription (Latin):
intelliget Quid ẽ. autẽ siqͥs uoluerit uoluntatẽ eiꝰ face¬
om̃s intellegunt: Quia uͦ qđ ait. siqͥs uoluntatẽ uoluerit
enꝰ facere. hoc ꝑtin& ad credere ut diligentius intelle¬
gatur: opus ẽ. nob ipso dño nr̃o expositore. ut indic&e
nob: utrũ reuera ad crederȩ ꝑtineat facere uoluntatem
patris eiꝰ. Qui nesciat hoc ẽẽ : facere uoluntatẽ dĩ oparo
bpus .ẽ. idest qđ illi plac& Ipse aut̃ dñs aꝑte alio locs
dix : hoc .ẽ. opus dĩ ut credatis incũque ille mistelit
credatis in eũ. ut ñ credatis ei Sed si creditis ineũ ereditis
ei. Non aut̃ c̃tinuo qͥ credit ei credit ineũ: Na & demones
credebant ei & n credebant in eũ: Rursus eciãde apłis ipsi
possumꝰ dicere: Credimꝰ paulo sed ñ credimꝰ in paulum:¬

Expanded text:
intelliget. Quid est: Si quis voluerit voluntatem ejus faceomnes intelligunt: quia vero quod ait, Si quis voluerit voluntatem ejus facere, hoc pertinet ad credere, ut diligentius intelligatur, opus est nobis ipso Domino nostro expositore, ut indicet nobis utrum revera ad credere pertineat facere voluntatem Patris ejus. Quis nesciat hoc esse facere voluntatem Dei, operari opus ejus, id est, quod illi placet? Ipse autem Dominus aperte alio loco dicit: Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem ille misit . Ut credatis in eum; non, ut credatis ei. Sed si creditis in eum, creditis ei: non autem continuo qui credit ei, credit in eum. Nam et daemones credebant ei, et non credebant in eum. Rursus etiam de Apostolis ipsius possumus dicere, Credimus Paulo; sed non, Credim
Abbreviated transcription (Latin):
tio: qͥa multi nouerant ubi natus quẽ ad modũ fuerit edd¬
catꝰ: Nũquã eũ uiderant litteras discentẽ: Audiebant autẽ
delege disputantẽ legis testimonia ꝓferentẽ: quaȩ nemo
possit ꝓferre nisi legiss&. nemo legeret nisi litteras didi¬
ciss& & ideo mirabant᷑: Eoꝵ aut̃ admiratio magistro fac-¬
ta.ẽ. insinuandȩ altius ueritatis occasio Ex eo quippe ad
ci& discuti dignũ ꝓpt̃ qđ intentam facio caritatẽ uram̃ non
solũ ad audiendũ ꝓuob. sedeciã ad orandũ ꝓ nob Quid gͦ¬
dñs respondit eis admirantib: quomͦ sciret literas quas
ñ didicerat: Mea in qͥt doctrina ñ .ẽ. mea : sed eiꝰ qͥ misit
me: Hac .ẽ. prima ꝓfunditas Videt᷑ eni paucis uerbis
quasi c̃traria locutus Non enĩ ait ista doctrina ñ .ẽ. mea

Expanded text:
tio? Quia multi noverant ubi natus et quemadmodum fuerat edutio? Quia multi noverant ubi natus et quemadmodum fuerat educatus; nunquam eum viderant littde Lege disputantem, Legis testimonia proferentem, quae nemo posset proferre nisi legisset, nemo legere nisi litteras didicisset: et ideo mirabantur. Eorum autem admiratio Magistro facta est insinuandae altius veritatis occasio. Ex eorum quippe admius inspici et discuti dignum. Propter quod intentam facio Charitatem vestram, non solum ad audiendum pro vobis, sed etiam ad orandum pro dit Dominus eis admirantibus quomodo sciret litteras, quas non didicerat! Mea, inquit, doctrina, non est mea, sed ejus qui misit me. Haec est enim profunditas. Videtur enim paucis verbis quasi contraria locutus. Non enim ait, ista doctrina non est mea,
Abbreviated transcription (Latin):
huc usq lectũ erat quialic& ñ uidissent dñm iħm xp̃m intẽplo
ꝑdiẽ festũ. loquebant᷑ tam̃ deillo. & alii dicebant bonꝰ . ẽ. alii aut̃
non. sed seducit turbas Dictũ. eni. ẽ. hoc adeoꝵ solaciũ qui
postea p̾dicantes ubũ dĩ futuri erant. ut seductores & ueraces
Si eni seducere deciꝑe. ẽ. nec xp̃s seductor. nec apłi eiꝰ nec qͥs
aliquẽ ad aliud ꝑsuadendo ducere. ẽ quęrendũ. ẽ. unde &
quo Si amalo adbonũ bonꝰ seductor est Si abono ad malũ
malus seductor est In hanc gͦ partẽ qua seducuntur homi¬
nes demalo adbonũ. utina om̃s seductores & uocem᷑ & simus
Ascendit gͦ postea dñs addiem festũ mediante die festo & do
cebat: & mirabant᷑ iudȩi dicentes Quom hic litteras scit cũ
tenebat᷑  Illud eni ut later&e erat causa exempli hoc pote¬
statis. Sedcũ doceret mirabant᷑ iudȩi Om̃s quidem quantũ
arbitror mirabant᷑ sedñ om̃s c̃uertebant᷑. & unde ad mira¬

Expanded text:
m in templo per diem festum, loquebantur tamen de illo: Et alii dicebant, Bonus est; alii autem, Non, sed seducit turbas . Dictum enim hoc est ad eorum solatium, qui postea praedicantes verbum Dei, futuri erant ut seductores et veraces . Si enim seducere decipere est; nec Christus seductor, nec Apostoli ejus; nealiquem ad aliud persuadendo ducere est, quaerendum est unde et quo: si a malo ad bonum, bonus seductor est; si a bono ad malum, malus seductor est. In hanc ergo partem qua seducuntur homines de malo ad bonum, utinam omnes seductores et vocemur et simus! 2. Ascendit ergo postea Dominus ad diem festumcebat. Et mirabantur Judaei dicentes: Quomodo hic litteras scit, cum tenebatur. Illud enim ut lateret, erat exempli, hoc potestatis. Sed cum doceret, mirabantur Judaei - omnes quidem, quantum arbitror, mirabantur, sed non omnes convertebantur. Unde admira
Abbreviated transcription (Latin):
quȩstio Nunc u̾ fr̃s pͥmitus intendite quȩ̨stionẽ. & sic ordine
eepectate solutionẽ: Nãqͥ ñ uid& questionẽ que p̃poniͭ. qmͦ
intelligit qđ exponitur : hoc ẽ gͦ inquestione qđ ait
mea ñ mea. hoc uidet᷑. eẽ. c̃trariũ: Quo mͦ mea: e uomͦ non
ȩuangłista in principio erat uerbũ. & ubũ erat apud dm̃
& dserit uerbũ: Inde pendet huiꝰ solutio questionis. Que
lus sedalicuiꝰ. & sua doctrinã dixit seipsũ & ñ suã quia pa¬

Expanded text:
ero, fratres, primitus intendite quaestionem, et sic ordine exspectate solutionem. Nam qui non videt quaestionem quae proponitur, quomodo intelligit quod exponitur? Hoc est ergo in quaestione, quod ait, mea non mea: hoc videtur esse contrarium, quomodo mea, quomodo non evangelista: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: inde pendet hujus solutio quaestionis. Quae llius, sed alicujus: et suam doctrinam dixit, seipsum; et non suam, quia
Abbreviated transcription (Latin):
np̃s quasi lateres facientibꝰ clamauit: Depaecadme onis qu
Tus oratis & honerati estis. hinc educti ꝑhaptis nũ rato m
mꝰ quiista agnoseunt in tabͥ naculis sunt: Futuru enim
erat. ut qͥdã hoc agnoscerent: Ille est eñi intabnaculis. qͥ se esse
in mundo intellegit ꝑegrinũ. ille se intellegit ꝑegrinantẽ. qͥ
se uid& patriae suspirantẽ: Cũ autẽ corpus xp̃i .e. intab nacu¬
lis. xp̃s est intab naculis. sed tc̃ ñeuident sedlatent᷑ Adhuc
eñi umbra lucẽ oscurabat. ueniente luce umbra remota
.ẽ. Apserait in occulto inscenophegia xp̃serat sedlatens xp̃s
Mnodo iã cũ manifestata sunt ista. agnoscimꝰ nos it̃ agere
inheremo: Si eñi agnoscamꝰ. inheremo sumꝰ. Quid est in he¬
nemo: indẽserto: Quare in deserto : quia in isto mundo
ubi sitit᷑ inuia inaquosa. sed fitiamꝰ ut saturem᷑: Beati
eni quiesuriunt & sitiunt iusticiã qm ipsi saturabuntur:

Expanded text:
im nobis Christus quasi lateres facientibus clamavit: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis . Hinc educti per Baptismum tanquam mus. Qui ista agnoscunt, in tabernaculis sunt: futurum enim erat ut quidam hoc agnoscerent. Ille enim est in tabernaculis, qui se esse in mundo intelligit peregrinum. Ille se intelligit peregrinantem, qui se videt patriae suspirantem. Cum autem corpus Christi est in tabernaculis, Christus est in tabernaculis. Sed tunc non evidenter, sed latenter. Adhuc enim umbra lucem obscurabat: veniente luce, umbra remota est. Christus erat in occulto, in Scenopegia Christus erat, sed latens Christus. Modo jam cum manifestata sunt ista, agnoscimus nos iter agere in eremo: si enim agnoscamus, in eremo sumus. Quid est in eremo? In deserto. Quare in deserto? Quia in isto mundo, ubi sititur in via inaquosa. Sed sitiamus, ut saturemur. Beati enim qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur .
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo ñ addiẽ festũ hunc qͥa ñ głari tẽporalit̃. sed aliqͥd docẽre sa¬
lubrit: Corrigere homines dedie festo ȩt̃no ad monere amorem
quasi latent̾ ascendit addiẽ festũ : Nõ uocat & hoc dñi Uidetur
michi fr̃s eeiã hinc. qđ quasi latent̃ ascendit aliqͥd significare
uoluisse: Nã c̃sequentia docebunt sic eũ ascendisse mediato¬
die festo id est mediatis illis dieb ñutiã palãdo eereterd quoesi
latens dix ne se ostender& hominib nuacat qđ aatent̃ ascen¬
Ait xp̃s uadiem festũ. qͥa ipse latebt millo diefesto: bme
ecia ego ꝗđdiri in latibulo ẽ. manifestet entedio porlo r¬

Expanded text:
Ideo non ad diem festum hunc, quia non gloriari temporaliter, sed aliquid docere saIdeo non ad diem festum hunc, quia non gloriari temporaliter, sed aliquid docere salubriter, corrigere homines, de die festo aeterno admonere, amorem i. Videtur mihi, fratres, etiam hinc, quod quasi latenter ascendit, aliquid significare voluisse: nam consequentia docebunt sic eum ascendisse mediatodie festo, id est mediatis illis diebus, ut etiam palam doceret. Sed quasi latenter dixit, ne se ostenderet hominibus. Non vacat quod latenter ascendit Christus ad diem festum, quia ipse latebat in illo die festo. Adhuc etiam ego quod dixi, in latibulo est. Manifestetur ergo, tol
Abbreviated transcription (Latin):
quidde inde addidit ñ potest mundus odifse uos. qͥd .ẽ. hoc
nisi si ñ potest mundus odisse amatores suos falsos testes Bo¬
na eñi dicitis quae mala .s. & mala quae bona .s Mȩ aut̃ odit qͥa
ego testimoniũ ꝑhibeo de illo. qͥa oꝑa eiꝰ mala .s Vos ascendite
addiẽ festũ hunc: Quae est minc: ubi głam humanã quȩritis.
Quid ẽ. hunc: ubiuendere uultis carnalia gaudia. ñ ȩt̃na cogi¬
tare. Ego ñ ascendo addiem festũ hunc qͥa meũ tẽpus ñdũ
implecũ est: Indie festo hoc głam uos humanã requiritis meũ
uͦ tẽpus id .ẽ. glae meȩ ñdũ uenit. ipse erit dies festus ms ñ¬
diebꝰ istis ꝑcur̾rens & transiens sẽꝑ manens in ẽtnũ: Ipsa erit
festiuitas gaudiũ sine fine ȩt̃nitas sine labe serenitas si ne
nube Haec cũ dixissec ipse mansit ingalilea: Vt aut̃ ascender̃¬
fr̃s eiꝰ. tẽ & ipse ascendit addiẽ festũ ñ manifeste sed quasi inocculto

Expanded text:
Quid deinde addit? Non potest mundus odisse vos. Quid est hoc, nisi, Non potest mundus odisse amatores suos, falsos testes? Bona enim dicitis quae mala sunt, et mala quae bona sunt. Me autem odit, quia ego testimonium perhibeo de illo, quia opera ejus mala sunt. Vos ascendite ad diem festum hunc. Quid est hunc? Ubi gloriam humanam quaeritis. Quid est hunc? Ubi extendere vultis carnalia gaudia, non aeterna cogitare. Ego non ascendo ad diem festum hunc, quia meum tempus nondum impletum est. In die festo hoc gloriam vos humanam quaeritis; meum vero tempus, id est gloriae meae, nondum diebus istis percurrens et transiens, sed manens in aeternum. Ipsa erit festivitas, gaudium sine fine, aeternitas sine labe, serenitas sine nube. Haec cum dixisset, ipse mansit in Galilaea. Ut autem ascenderres ejus, tunc et ipse ascendit ad diem festum; non manifeste, sed quasi in occulto.
Abbreviated transcription (Latin):
suã Laborat quippe plesb eiꝰ int̃ indignos int̃ iniquos int̃
blasphemantes murmurantes. detrahentes. in sectantes & si
liceat ꝑim̃tes Laborat qͥdem sed ñ repellit dñs plebẽ suã.
& hereditatẽ suã ñderelinqu& qͦ adusq iusticia c̃uertat᷑
iniudiciũ: Quo adusq iusticia quȩ modo ẽ in sc̃is eiꝰ. cũuertat᷑
iniudiciũ cũ implebit᷑ qđ eis dictũ est sedebitis suꝑ xii. sedes
iudicantes xii. trib isrł: Habebat iusticiã apłs sed nondum
rint iudicandi. qͥusq iusticia inqͥt ẽuertat᷑ ad iudicũdi hoc
erit tepus iudicii. de quo modo dñs dixẽ tẽpus meũ ñdũ ue¬
nit Frit eñitepus glae ut qͥuenit in humilitate. uenut
malittudine. qͥuenit iudicandꝰ. ueni& iudicatur uiues¬
mit occidia mortuis: ueni& iudicare de uiuis & mortuis
est manifestus ueni&: queritis fortasse qͥ sinto recticor dect

Expanded text:
suam. Laborat quippe plebs ejus inter indignos, inter iniquos, inter suam. Laborat quippe plebs ejus inter indignos, inter iniquos, inter blasphemantes, inter murmurantes, detrahentes, insectantes, et si liceat, perimentes. Laborat quidem; sed non repellet Dominus plebem suam, et haereditatem suam non derelinquet, quoadusque justitia converta Quoadusque justitia quae modo est in sanctis ejus, convertatur in judicium; cum implebitur quod eis dictum est, Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Habebat justitiam Apostolus, sed nondum rint, judicandi. Quoadusque justitia, inquit, convertatur in judicium. Hoc erit tempus judicii, de quo Dominus modo dixit, Tempus meum nondum venit. Erit enim tempus gloriae, ut qui venit in humilitate, veniat in altitudine. Qui venit judicandus, veniet judicaturus: qui venit occidi a mortuis, veniet judicare de vivis et mortuis. et
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit aduiam: Excelsa ẽ. eñi. patri. humilis uia. Patria
est. uita xp̃i. uia est mors xp̃i. Patria ẽ. mansio xp̃i. uia est
passio xp̃i: Qui recusat uiã. qd querit patriã: Heniq: & illis
hoc respondit. querentibꝰ altaudinẽ Po testis bibere calicem
quẽ ego bibiturus sum : Ecce quauenitur ad celsitudinẽ quã
desideratis. calicẽ quippe cõmemorabat humilitatis atq pas¬
sionis Ergo & hic tepus meũ ñdũ uenit. tẽpus autẽ ur̃m. id
loqͥtur xp̃s. cũ accrꝑo tẽpus. ego iusticias iudicabo: Modo
eni nest tempus iudicandi sed iniquos to lerandi Ferat igit᷑
modo corpꝰ xp̃i. ut tolleret iniqͥtatẽ male uiuentiũ. habeat
tam̃ iusticia modo. antequã habeat iudiciũ ꝑ iusticiã eni
puenit adiudiciũ: Tolerantib quippe mẽbris iniqͥtatẽ scłi
huiꝰ . quid scriptura scã dic inpsalmo : Non repellit dñs pleb

Expanded text:
vocavit ad viam. Excelsa est enim patria, humilis via. Patria vocavit ad viam. Excelsa est enim patria, humilis via. Patria est vita Christi, via est mors Christi: patria est mansio Christi, via est passio Christi. Qui recusat viam, quid quaerit patriam? Denique et illis hoc respondit, quaerentibus altitudinem: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Ecce qua venitur ad celsitudinem quam desideratis. Calicem quippe commemorabat humilitatis atque passionis. 6. Ergo et hic, Tempus meum nondum venit; tempus autem vestrum, id ti: Cum accepero tempus, ego justitias judicabo . Modo enim non est tempus judicandi, sed iniquos tolerandi. Ferat igitur modo corpus Christi, et toleret iniquitatem male viventium. Habeat tamen justitiam modo, antequam habeat judicium: per justitiam enim perveniet ad judicium. Tolerantibus quippe membris iniquitatem saeculi hujus quid Scriptura sancta dicit in Psalmo? Non repellet Dominus plebem
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpus eiꝰ ñ dũ uenerat : Nonne audimꝰ apłmdicentem:
cũ autẽ uenit plenitudo tẽporis misit ds filiu suu. Sis
gͥ plenitudine tẽporis missus. ẽ: quando debuit missus
est¬
est qͣn ᷤ oportuit uenit Quid.ẽ. tẽpus meũ ñdũ uenit : In telli¬
gite fr̃s qͦ animo illi loquebant᷑. qui quasi fr̃em suũ monere
uidebant᷑: dabant illi c̃siliũ c̃sequende głae ueluti scłarit̃ &
t̾reno deffectu monentes ne. ẽẽt. ignobilis & lateret: Qđ ergo
ait dñs tẽpus meũ ñdũ uenit. illis respondit qͥei c̃silium
degła dabant. tempus głae meȩ ñdũ uenit Uidete quã p¬
fundũ sit. degła illi admonebant. sed ille uoluit altitudi¬
ne humilitate p̃cede. & ad ipsã celsitudine ꝑ humilitatẽ
uiã sternere: Nam & illi discipłi utiq głam reqͥrebant qͥuole
sedere unus addexterã eiꝰ alter ad sinistrã adtendebant quo
& ñ uidebant qua Dñs eos ut ordinate uenirent. ad patriã. re¬

Expanded text:
tem, Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum ? Si ergo in plenitudine temporis missus est; quando debuit missus estquando oportuit venit: quid est, Tempus meum nondum venit? Intelligite, fratres, quo animo illi loquebantur, qui quasi fratrem suum monere videbantur. Dabant ei consilium consequendae gloriae, veluti saeculariter et terreno affectu monentes, ne esset ignobilis et latitaret: quod ergo ait Dominus, Tempus meum nondum venit, illis respondit qui ei consilium de gloria dabant, Tempus gloriae meae nondum venit. Videte quam profundum sit: de gloria illi admonebant, sed ille voluit altitudinem humilitate praecedere, et ad ipsam celsitudinem per humilitatem viam sternere. Nam et illi discipuli utique gloriam requirebant, qui volebant sedere unus ad dexteram ejus, et alter ad sinistram: attendebant quo, et non videbant qua; Dominus eos, ut ordinate venirent ad patriam, re
Abbreviated transcription (Latin):
purgatura est uentilatio: certi sumꝰ fr̃s qͥa om̃s qͥsumꝰ in corꝑe
dñi & manemꝰ in illo ut & ipse maneat in nob in hoc scło necesse
habemꝰ usq infinẽ int̃malos uiuere ñ int̃ illos dico malos qͥ
blasphemant xp̃m Raro eñĩ iã inueniunt᷑ qͥlingua blasphe¬
mant sed multi qͥuitamecesse. ẽ. gͦ ut int̾ illos usq infinẽ
uiuamꝰ. Sed qͥd est qđ ait. qͥ man& inme & ego in illo : Quid¬

Expanded text:
purgatura est ventilatio; certi sumus, fratres, quia omnes qui sumus in corpore purgatura est ventilatio; certi sumus, fratres, quia omnes qui sumus in corpore Domini, et manemus in illo, ut et ipse maneat in nobis, in hoc saeculo necesse habemus usque in finem inter malos vivere. Non inter illos dico malos, qui blasphemant Christum: rari enim jam inveniuntur qui lingua blasphemant, sed multi qui vita. Necesse est ergo ut inter illos usque in finem vivamus. 12. Sed quid est quod ait, Qui manet in me, et ego in i
Abbreviated transcription (Latin):
& qđ hinc uoluit intelligi manducatores & potatores carnis
lizati .s. & qđ eis scandalizantib & ꝑeuntib ẽ solationi dñs
ad fuit discipłis qͥ remanserant ad quos ꝓbandos int̃rogauit:
Nũqͥd & uos uultis ire. & res ponsio pͦmansionis eoꝵs. in¬
no tesceret nob. nã ille nouerat quia manebant: Ho
ergo totũ adhoc nob ualeat dilectissimi ut carnẽ xp̃i
& sanguinẽ xp̃i ñ edamꝰ tantũ insacram̃to. qđ & multi mali sed
usq ad sp̃s participationẽ manducemꝰ & bibamꝰ. ut in dñi corpore
tanquã mebra maneamꝰ. ut eiꝰ sp̃s uegetem᷑ & ñscandalitemur.
eciã si multi modo nobiscũ manducant & bibunt tẽporaliter
sacram̃ta qͥ habebunt infinẽ aet̾na torm̃ta: Modo eñi corpus
xp̃i mixtũ .ẽ. tanquã area. sed nouit dñs qͥsunt eiꝰ. si tu nosti
qđ trituras qͥa ibi est Iatens massa nec c̃sumit trituratio qđ

Expanded text:
et quod hinc voluit intelligi, manducatores et potatores carnis et quod hinc voluit intelligi, manducatores et potatores carnis lizati sunt; et quod eis scandalizatis et pereuntibus, consolationi Dominus adfuit discipulis qui remaNumquid et vos vultis ire? ut responsio permansionis eorum innotesceret nobis; nam ille noverat quia manebant: hoc ergo totum ad hoc nobis valeat, dilectissimi, ut carnem Christi et sanguinem Christi non edamus tantum in Sacramento, quod et multi mali; sed usque ad spiritus participationem manducemus et bibamus, ut in Domini corpore tanquam membra maneamus, ut ejus spiritu vegetemur, et non scandalizemur, etiam si multi modo nobiscum manducant et bibunt temporaliter Sacramenta, qui habebunt in fine aeterna tormenta. Modo enim corpus Christi mixtum est tanquam in area: sed novit Dominus qui sunt ejus . Si tu nosti quid trituras, quia ibi est latens massa, nec consumit trituratio quod
Abbreviated transcription (Latin):
Totũ hoc malũ iudȩ sed malo eiꝰ bene usus.ẽ dns: bradrs sep¬
tulit ue redimeret nos fcce malũ iuidȩ ibonũ ẽuersum
t̃. satanas quantos martires ꝑsecutꝰ est: Sitanas ꝑsequendo
cessara hodie tã głosã coronã sc̃i laurentu ñcedebraremꝰ.
Sig̃ ipsiꝰ diaboli malis oꝑib bene utit᷑ ds. qͥd facit malts ma¬
Portest & sic intelligi qđ ait xxii elegirda sdorner Cadummptr
Roneni qaꝑti tndeuinus ideo illiꝰ numeri honor ademptus
eon enndocũ peuentis alius sub rogatꝰ est emsan snundu  ho¬
e ꝑ quattuor ardines imundi. trinitate fuerant alnoeria¬
tbri deo qua cteriis se gͥ er t̾minauit iudas. z̃iduoden¬
riũ nimerũ uiolauit. Ipse deseruit p̃ceptorẽ. xãđs.i lli
ad posuit successorẽ: Hhoc totũ qđ dñs de carne & sanguine suo
locutus . ẽ. & qđ in eiꝰ distributionis gr̃a uitã nob ꝓmisit ȩt̾nã.

Expanded text:
Totum hoc malum Judae, sed malo ejus bene usus est Dominus. Tradi se perTotum hoc malum Judae, sed malo ejus bene usus est Dominus. Tradi se pertulit ut redimeret nos. Ecce malum Judae in bonum conversum est. Satanas quantos martyres persecutus est? Si satanas persequendo cessaret, hodie tam gloriosam coronam sancti Laurentii non celebraremus. Si ergo ipsius diaboli malis operibus bene utitur Deus: quod facit malus, maPotest et sic intelligi quod ait, duodecim elegi, quia sacreriit inde unus, ideo illius numeri honor ademptus est; nam in loco pereuntis alius subrogatus est. Mansit numerus conitatem fuerant annuntiaturi. Ideo ter quaterni. Se ergo exterminavit Judas, non duodenarium numerum violavit: ipse deseruit praeceptorem, nam Deus illi apposuit successorem. 11. Hoc totum quod Dominus de carne et de sanguine suo locutus est, et quod in ejus distri
Abbreviated transcription (Latin):
utunt᷑ pedibꝰ quicurrunt adcelera qͣm utunt᷑ manib ho micidȩ
& illis adiecentib forin secꝰ bonis creaturis di. qua male utur anta
mali Auro sudicia corrũpunt. in nocentes obprimant lue ista
małi maleutunt᷑: Male uiuendo eñi. eciã ipsã lucẽ quã uident
malus lucere sibi uult ne offendat. qui iã intꝰ offendit & eeci¬
dit: Qd timet incorpore iã incurrit in corde: Om̃ib g honis
di ne ꝑsingula currere longũ sit malȩ utitur malus ẽtrama¬
lis hominĩ maloꝵ bene utit᷑ bonꝰ: & qd tã bonũ quã unꝰhii
melior. tanto melius utit᷑ & malis nr̃is. Quidiuda peius int̃
om̃s adherentes magistro: Inter xii. loculi ei cõmissisi e de¬
spensatio pauꝑum distributa: Ingratꝰ tanto beneficio. ho¬
nori tanto accepit pecuniã ꝑdidit iusticiã. Tradidit ut̃a
mortuus quẽ ut discipulus secutus. ut inimicꝰ ꝑsecutꝰ est.

Expanded text:
utuntur pedibus qui currunt ad scelera? quomodo utuntur manibus homicidae? utuntur pedibus qui currunt ad scelera? quomodo utuntur manibus homicidae? et illis adjacentibus forinsecus bonis creaturis Dei quam male utuntur mali? Auro judicia corrumpunt, innocentes opprimunt. Luce ista mali male utuntur: male vivendo enim etiam ipsam lucem qua vident,malus, lucere sibi vult ne offendat, qui jam intus offendit et cecidit: quod timet in corpore, jam incurrit in corde. Omnibus ergo bonis Dei, ne per singula currere longum sit, male utitur malus: contra, malis hominum malorum bene utitur bonus. Et quid tam bonum quam unus Deus? melior, tanto melius utitur et malis nostris. Quid Juda pejus? Inter omnes adhaerentes magistro, inter duodecim loculi ei commissi sunt, et dispensatio pauperum distributa: ingratus tanto beneficio, honori tanto, accepit pecuniam, perdidit justitiam, tradidit vitam mortuus; quem ut discipulus secutus, ut inimicus persecutus est.
Abbreviated transcription (Latin):
quid credidimꝰ & qͥd cognouimꝰ: qͥa tues xp̃s filiꝰ dĩ. id .ẽ. qͥa ip
est.÷ Ergo .xi. elegi diceret anelegit᷑ & diabolus & inelectis e.
diabolus: electi in lude solent dici An electꝰ .t̃ : ste. dequo
nolente & nesciente magnũ aliquid boni fieret: hoc est
ꝓpniũ dĩ contrariũ iniqͥs Sic̃ eñi iniqͥ male utunt᷑ bonis
opibꝰ dĩ. sic ẽtrads̃ bene utitur malis oꝑibꝰ hominũ iniquors.
quã bonũ .ẽ. mẽbra corporis ita esse quẽ ad modũ dispo
ninpossunt nisi abartifice dõ : Peculantia tam̃ qua male
utit oculus. fallacia quamale utit᷑ lingua falsus testis. ñ ne
linguã suã & animã suã prius trucidatꝰ. & alterũ lȩdere
sẽꝑ empto conat᷑: male utit᷑ lingua nec ideo malũ. ẽ. lingua¬
Opusdĩ est lingua sedbono oꝑe dĩ. male utit᷑ illa neqͥcia. queni

Expanded text:
QuQuest? Ergo, Undecim elegi diceret: an eligitur et diabolus, et in electis est diabolus? Electi in laude solent dici: an electus est et iste, de quo nolente et nesciente magnum aliquid boni fieret? Hoc est proprium Dei; contrarium iniquis. Sicut enim iniqui male utuntur bonis operibus Dei; sic contra Deus bene utitur malis operibus hominum iniquorum. Quam bonum est membra corporis ita esse, quemadmodum disponi non possunt nisi ab artifice Deo! Petulantia tamen quam male utitur oculis? Fallacia quam male utitur lingua? Falsus testis nonne lingua sua et animam suam prius trucidat, et alterum laedere se perempto conatur? Male utitur lingua, nec ideo malum est linguaopus Dei est lingua, sed bono opere Dei male utitur illa nequitia. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
ne q n aluqu sudo suingtꝰ ut dicat homo uerũ. & qdđ
dicit ñcapiat᷑ atq illi qͥaudiunt scandalizent᷑ & discedant. pęni¬
tet aut̃ hominẽ dixisse qđ uerii. ẽ. dicit enĩ apud se homo.¬
ꝑ didit multos remansit ad paucos. sed ñ turbat᷑ ipse. quia abi¬
nitio nouerat & qͥ credentes essent. & qͥ ñ credentes. nossi bonis
contingat ꝑturbam᷑ solatiũ in dño inueniamꝰ. & tam̃ caute
tas ꝑuniuersis Respondit g ei simon petrus Dñe ad quẽ
ibimꝰ: Repellis nos ate. da nobis alt̾um te. adquẽ ibimꝰ. si a te
recedimꝰ adquẽ ibimꝰ : Uerba uitȩ etnę habes. Uidete quẽ¬
ad modũ petrus dante dũ recreante sp̃u sco intellex̃. Unde
nisiquȩ credidit: Uerbauitȩ ȩt̃nȩ habes Uitã eñĩ ȩt̃nã habes.
inministratione corporis & sanguinis tui. & nos credidimꝰ &¬
uimꝰ: Credidimꝰ eni ut cognosceremꝰ: Nã sipͥus cognoscere & de¬
inde credere uellemꝰ nec cognoscere nec credere ualeremꝰ:

Expanded text:
nem, quoniam aliquando contingit ut dicat homo verum, et quod dicit, non capiatur, atque illi qui audiunt, scandalizentur et discedant. Poenitet autem hominem dixisse quod verum est: dicit enim apud se homo, Noit, et perdidit multos, remansit ad paucos. Sed non turbabatur ipse, quia ab initio noverat et qui credentes essent, et qui non credentes: nos si nobis conttas pro universis. Respondit ergo ei Simon Petrus: Domine, ad quem ibimus? Repellis nos a te: da nobis alterum te. Ad quem ibimus, si a te recedimus? Ad quem ibimus? Verba vitae aeternae habes. Videte quemadmodum Petrus dante Domino, recreante Spiritu sancto intellexit; unde? nisi quia credidit verba vitae aeternae. Vitam enim aeternam habes in ministratione corporis et sanguinis tui, et nos non vimus. Credidimus enim ut cognosceremus; nam si prius cognoscere, et deinde credere vellemus, nec cognoscere, nec credere valeremus.
Abbreviated transcription (Latin):
adtende. ñ qđ erat ap̾li missi sunt. Nũqͥd caro ipsoꝵ nichil nob
conseriptio ista omia oꝑa carnis sunt. sed agitantes sp̃u tanquã or¬
ganũ suũ Sp̃s gͦ est qͥuiuificat. caro aũt ñ ꝓdest qequã. sicut
illi intellexer carne ñsic. ego do ad manducandu carnẽ mẽa
pinde uerba in qͥt quae ego locutus sũ uob̾ sp̃s & uita est.

Expanded text:
attende, non quod erat. Apostoli missi sunt; numquid caro ipsorum nihil nobis conscriptio? Ista omnia opera carnis sunt, sed agitante spiritu tanquam organum suum. Spiritus ergo est qui vivificat, caro autem non prodest quidquam: sicut illi intellexerunt carnem, non sic ego do ad manducandum carnem meam. 6. Proinde, Verba, inquit, quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita est.
Abbreviated transcription (Latin):
stio siita dixiss&. siuideritis filiũ dĩ ascendentẽ ubi erat priꝰ
Cũ uero filiũ hominis dix̃ ascendentẽ ubi erat prius Numqͥd
filiꝰ hominis incȩlo erat prius. quando int̾ra esse cȩpit : hic
qͥdem dixit ubi erat prius. quasi tunc ñ ibi. eẽt. quando haec
loquebat᷑. Alio loco autẽ ait. nemo ascendit incęlũ nisi qui de
ceło descendit filius hominis qͥ est incęlo Nondixerat filiꝰ
& incelo seẽe. dicebat. & ñ ita dixit. Nemo aseendit
anima & caro unus xp̃s. filius dĩ & filius hominis. unꝰ xp̃s
tate ꝑsone incęlo erat. quando int̾raloquebat᷑. sicerat filius
hominis incȩlo quomͦ filiꝰ dĩ erat int̾ra Filiꝰ di int̾ra in suscepta car¬
ne filiꝰ hominis incelo inunitate ꝑsonȩ qͥd ẽ gͦ qđ adiingos ncops

Expanded text:
Si videritis Filium Dei ascendentem ubi erat prius? cum vero Filium hominis dixit ascendentem ubi erat prius, numquid Filius hominis in coelo erat prius, quando in terra esse coepit? Hic quidem dixit, ubi erat prius, quasi tunc non ibi esset quando haec loquebatur. Alio autem loco ait, Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui es in coelo se esse dicebat. Et non ita dixit: Nemo ascendit t; Verbum anima caro, unus Christus; Filius Dei et Filius hominis, unus personae. In coelo erat, quando in terra loquebatur. Sic erat filius hominis in coelo, quomodo Filius Dei erat in terra; Filius Dei in terra in suscepta carne, filius hominis in coelo in unitate personae. 5. Quid es
Abbreviated transcription (Latin):
erat priꝰ. Quid est hoc  hinc soluit qđ illos mouerat. hinc aꝑuit
unde fuerant scandalizati. hinc plane si intelligerent: Illi eñi
putabant eu erogaturũ corpus suũ. ille autẽ dix̃. se ascensurũ
incȩlũ. utiq integrũ: Cũ uideritis filiũ hominis ascendentẽ
ubi erat prius. Certe uł tunc uidebitis qͥa ñ eo modo quo putatis
erogat corpus. certe uel tunc intelligitis qͥa gr̃a eiꝰ ñ consumit᷑
quã exponamꝰ. ut dñs donat illud ñ neglegent̃ prȩtereundũ est
qđ ait. Si ergo uideritis filiũ hominis ascendentẽ ubi erat prius.
Filiꝰ eñ hominis xp̃s exuirgine maria. Ergo filiꝰ hominis hic ẽẽ
cȩpit int̾ra ubi carnẽ ad sũpsit. & int̾ra. unde ꝓpheticȩ dictum
erat. ueritas de t̾ra orta ẽ Quid sibi gͦ uult qđ ait. cũ uideritis

Expanded text:
erat prius? Quid est hoc? Hinc solvit quod illos moverat? hinc aperuit erat prius? Quid est hoc? Hinc solvit quod illos moverat? hinc aperuit unde fuerant scandalizati? Hinc plane, si intelligerent. Illi enim putabant eum erogaturum corpus suum; ille autem dixit se ascensurum in coelum, utique integrum. Cubi erat prius. Certe vel tunc videbitis, quia non eo modo quo putatis erogat corpus; certe vel tunc intelligetis quia gratia ejus non consumitur quam exponamus, ut Dominus donat, illud non negligenter praetereundum est, quod ait, Si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Filius enim hominis Christus, ex virgine Maria. Ergo filius hominis hic coepit esse in terra, ubi carnem assumpsit ex terra. Unde prophetice dictum erat, Ve
Abbreviated transcription (Latin):
inimicis sedex discipłis eiꝰ dixer̃. durus .ẽ. hic sermo quis potest
eũ audire : Si discipłi durũ habuer̃ istũ sermonẽ qͥd inimici:
talia loquente dño ihũ. Non credider̃ aliqͥd magnũ dicentẽ. & ũħ
illis aliquã grãm cooꝑientẽ. sed ꝑut uoluer̃. ita intellexer̃. & more
hominũ qͥa poterat iħs aut hoc disponebat iħs carnẽ qua indutꝰ
erat ubũ. ueluti ccisã distribuere credentibꝰ inse. Durus .ẽ. in¬
qͥunt hic sermo. quis potest eũ audire: Sciens autẽ iħs apud sem&¬
ipsũ qͥa murmurarent de eo discipłi eiꝰ Si eñi apud se ita dixer.
ut ab illo ñaudirent᷑. Sedille qͥ eos nouerat inse ipsis audiens apud
sem& ipsũ. respondit & ait: Hoc uos scandalitat qͥa dixi carnẽ
mẽa douob manducare & sanguinẽ meũ bibere. hoc uos nempe
scandalizat : Si ergo uideritis filiũ hominis ascendentẽ ubi

Expanded text:
inimicis, sed ex discipulis ejus, dixerunt: Durus est hic sermo: quis potest inimicis, sed ex discipulis ejus, dixerunt: Durus est hic sermo: quis potest eum audire? Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? talia loquente Domino Jesu: non crediderunt, aliquid magnum dicente, et verbi illis aliquam gratiam cooperientem; sed prout voluerunt ita intellexerunt, et more hominum, quia poterat Jesus, aut hoc disponebat Jesus, carnem quia indutum erat Verbum, veluti concisam distribuere credentibus in se. Durus est, inquiunt, hic sermo; quis potest eum audire? 3. Sciens autem Jesus apud semetipsum quia murmurarent de eo discipuli ejus. Sic enim apud se ista dixerunt, ut ab illo non audirentur; sed ille qui eos noverat in seipsis, audiens apud semetipsum, respondit, et ait, Hoc vos scandalizat: quia dixi, Carnem meam do vobis manducare, et sanguinem meum bibere, hoc vos nempe scandalizat. Si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi
Abbreviated transcription (Latin):
pharu i eeuuangło quae sermonẽ pristinũ esecunt᷑
audiuimꝰ. hinc sermo de betur auribꝰ & mentibꝰ ũris & hio¬
dic no diei ninportunꝰ e: Est eni de corpore dñi ꝗd dice¬
bat se dare ad manducandũ ꝓpt̃ uitã ȩt̃nã. Exposuit
aũt modũ adtributionis huiꝰ & doni sui. quomͦ daret carire
sua manducare dicens qͥ manducat carnẽ meã & bibit saugui¬
na meuinint man& & ego in illo: Signũ qͥ manducauit & bibit.
hoc nesi manttr& simanet᷑. Si habitat & habitat᷑ siheret &
ni deserat᷑: Hoc gͥ nos docuit & admonuit misticis uerbis. ut
simꝰ in eiꝰ corpore subipso capite inmẽbris eiꝰ edentes carnẽ eiꝰ ut
ñ relinquentes unitatẽ eiꝰ Sedqͥ aderant plures ñ intelligendo
scandalizati sunt Non eni cogitabant haec audiendo nisi carnẽ
carnẽ suã dñs dat nob manducare & sapere scđm carnẽ mors. ẽ.
cũ de carne sua dicat qͥa ibi. ẽ. uita ȩt̃na. Ergo nec carne debem

Expanded text:
 Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnemCarnem suam dat nobis Dominus manducare, et sapere secundum carnem mors est; cum de c
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo sp̃s.ẽ. qͥuiuificat. sp̃s eni facit uiua mẽbra nec uiua mẽbra
sp̃s facit. nisi quae in corpore qđ uegitat. ipse sp̃s inuenerit:
Nã sp̃s qͥ est inte o homo qͦ constas ut homosis. nũqͥd uiuificat
mẽbrũ qđ separatũ inuenerit a carne tua : Sp̃m tuũ dico.
animã tuã: Anima tua ñ uiuificat nisi mẽbra quȩ sunt in carne
tua. quã sitollas iã exanima tua ñuiuificat᷑. qͥa unitati corpo-¬
ris tui. ñ copulat᷑ Haec dicunt᷑ ut amemꝰ unitatem. & timeamꝰ
separationẽ: Nichil eñĩ sic deb& formidare xp̃ianꝰ. quã & se

Expanded text:
ritus est qui vivificat, spiritus enim facit viva membra. Nec viva membra spiritus facit, nisi quae in corpore, quod vegetat ipse spiritus, invenit. Nam spiritus qui est in te, o homo, quo constas ut homo sis, nunquid vivificat membrum, quod separatum invenerit a carne tua? Spiritum tuum dico animam tuam. Anima tua non vivificat, nisi membra quae sunt in carne tua: unum si tollis, jam ex anima tua non vivificatur, quia unitati corporis tui non copulatur. Haec dicuntur ut amemus unitatem et timeamus separationem. Nihil enim si