comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uł nimia cogitationis intentione uł aliqua
ui morbi ut freneticis ꝑ febrem accidere solet.
ut commirtione cuiusqͣm alteriꝰ sp̃s. seu mali
seu boni. ita corꝑalium rerum in spũ expͥmun¬
tur imagines tanqͣm ipsis corꝑis sensib corꝑa
p̃sententur. manente tam̃ etiã in sensib cor¬
poris intentione: sic uident᷑ quȩ in spu fuint.
imagines corꝑum quem admodũ corꝑa ipsa
ꝑ corpꝰ: ita ut simul cernatur & homo aliqui s
p̃sens ocłis ut absens alius spũ tanqͣm ocłis.
Nam exꝑti sumꝰ sic affectos. cũ eis locutos qͥ
uere aderant. & cum aliis qͥ non aderant tan¬
quam adessent: resipiscentes autẽ aliqui refe¬
runt qͦd uidissent. aliqui non possunt. Sic.n.
& somnia quidã obliuiscunt᷑: qͥdã meminert̃.
Quando autẽ penitus auertitur atq abripit᷑.
animi intentio a sensib corꝑis. cunc magi ᷤ
dici extasis solet.: tc̃ ommino quecunq sint p̃¬

Expanded text:
uel nimia cogitationis intentione uel aliqua uel nimia cogitationis intentione uel aliqua ui morbi, ut phreneticis per febrem accidere solet, uel conmixtione cuiusquam alterius spiritus seu mali seu boni ita corporalium rerum in spiritu exprimuntur imagines, tamquam ipsis corporis sensibus corpora praesententur manente tamen etiam in sensibus corporis intentione, sic uidentur, quae in spiritu fiunt imagines corporum, quemadmodum corpora ipsa per corpus, ita ut simul cernatur et homo aliquis praesens oculis et absens alius spiritu tamquam oculis. nam experti sumus sic adfectos et cum eis locutos, qui uere aderant, et cum aliis, qui non aderant, tamquam adessent. resipiscentes autem aliqui referunt, quod uidissent, aliqui non possunt; sic enim et somnia quidam obliuiscuntur, quidam meminerunt. quando autem penitus auertitur atque abripitur animi intentio a sensibus corporis, tunc magis dici extasis solet. tunc omnino quaecumque sint pr
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ corꝑali etiam accedente uisione. cũ & sp̃s sc̃s
lud signũ ostenderat.& impresserat uoces: adui¬
ia diuinit᷑ mens intellexit. qͥd illis signis om̃ĩb
ageretur. His atq huiusmodi reb diligenter con¬
sideratis. satis apparet corꝑalem uisionẽ referri
ad spiritalem: eãq spiritalẽ referri ad intellec̾tu¬
alem. S cũ uigilantes neq mente a sensib corꝑiͦ
alienata in uisione corꝑali sumꝰ. discernimꝰ ab ea
uisione spiritalẽ qua corꝑa absentia imaginali¬
ter cogitamꝰ: siue memoriter recordantes quȩ
nouimus. siue quȩ ñ nouimꝰ. et tamen sunt in
ipsuis sp̃s cogitatione utcumq formantes. siue
quȩ omnino nusqͣm sunt ꝓ arbitrio uel opina¬
tione fingentes: ab his omnib ita discernimꝰ
illa omĩa corꝑalia quȩ uidemꝰ & in quib pre¬
sentib sunt sensꝰ corꝑis nr̃i. ut ñ dubitemꝰ hȩc
esse corꝑa. illas uͦ imagines corpoꝵ.Cũ autem

Expanded text:
uero corporali etiam accedente uisione, cum et spiritus uero corporali etiam accedente uisione, cum et spiritus lud signum ostenderat et inpresserat uoces, adiuta diuinitus mens intellexit, quid illis signis omnibus ageretur. his atque huius modi rebus diligenter consideratis satis adparet corporalem uisionem referri ad spiritalem eamque spiritalem referri ad intellectualem. Sed cum uigilantes neque mente a sensibus corporis . alienata in uisione corporali sumus, discernimus ab ea uisione spiritalem, qua corpora absentia imaginaliter cogitamus, siue memoriter recordantes, quae nouimus, siue quae non nouimus et tamen sunt in ipsa spiritus cogitatione utcumque formantes siue quae omnino nusquam sunt pro arbitrio uel opinatione fingentes. ab his omnibus ita discernimus illa corporalia, quae uidemus et in quibus praesentibus sunt sensus corporis nostri, ut non dubitemus haec esse corpora, illas uero imagines corporum. cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
querunt te: s surge descende ⁊ uade cum illis:
qͥa ego misi eos. Qui cum uenisset ad corneliũ:
qͥd illa uisione intellererit ubi audierat que ds̃
mundauit cu ne communia dixeris: ipse indi¬
cauit indicens. S mͥ ds̃ ostendit: neminẽ com¬
munẽ aut immundum hominẽ dicere. Cũ gͦ
illum discum uideret alienatꝰ a corꝑis sensib.
& illas uoces macta ⁊ manduca & que d̃s mun¬
dauit tu ne communia direris: in sp̃ũ audie¬
bat. Redditus autem sensib corꝑis id ipsum
qͥd iusũ atq auditum memoria cenueras. ineo¬
dem spu cogitando cernebat: quȩ omĩa. ñ corpo¬
ralia. s imagines corporalium erant: siue cum
primũ impsa alienatione uisȩ sunt. suie cum
postea recordatȩ atq cogitatȩ. Cum uͦ discepta¬
batur ⁊ requirebatur ut illa signa intellig̾ent᷑.
mentis erat actio conantis: s deerat effectus do¬
nec nuntiati sunt qͥuenerant a cornelio. Hac

Expanded text:
quaerunt te; sed surge, descende et uade cum illis, quaerunt te; sed surge, descende et uade cum illis, quia ego misi eos. qui cum uenisset ad Cornelium, quid in illa uisione intellexerit, ubi audierat: quae deus mundauit, tu ne communia dixeris, ipse indicauit dicens: et mihi deus ostendit neminem communem aut inmundum dicere hominem. cum ergo illum discum uideret alienatus a corporis sensibus, et illas uoces „macta et manduca" et "quae deus mundauit, tu communia ne dixeris in spiritu audiebat. redditus autem corporis sensibus id ipsum, quod uisum atque auditum memoria tenuerat, in eodem spiritu cogitando cernebat. quae omnia non corporalia, sed corporalium imagines erant, siue cum primum in ipsa alienatione uisae sunt siue cum postea recordatae atque cogitatae. cum uero disceptabatur et requirebatur, ut illa signa intellegerentur, mentis erat actio conantis, sed deerat effectus, donec nuntiati sunt qui uenerunt a Cornelio; hac
Abbreviated transcription (Latin):
ret atq ocłis corꝑalib appareret. Iam tam̃ si¬
gnum eẽ intelligebatur. id habens ex mentis of¬
ficio: & qͥa requirebatur qͥd significaret etiã ipsã
in quisitionem utiq mens agebat: qͦ ñ comꝑto
daniel accessit. & sp̃u ꝓpħico mente illustrata. ꝑ¬
turbato regi qͥd illo signo portenderet᷑ aꝑuit. ip¬
se potiꝰ ꝓpħa ꝑ hoc genus uisionis qͦd mentis
ẽ ꝓprium. qͣmͣ ille qui & signum corpaliter fa¬
ctum corꝑaliter uiderat: & transacti eiꝰ imagi¬
nem in spũ cogitando cernebat: nec aliquid ĩ¬
tellectu poterat. nͥ nosse signum esse & quid si¬
gnificaret inquirere. Ulidit petrus in alienatio¬
ne mentis uas quatuor lineis alligatum sum¬
mitati de cȩlo plenum uariis ammalib. cum
auduit ⁊ uocẽ mact̾a ⁊ manduea. Qui cũ red¬
ditus sensib de uisu disceptaret: ecce qͦs corne¬
lius miserat nuntiauit eos sp̃s dicens. Ecce uiri

Expanded text:
ret atque oculis corporalibus appareret; jam tamen siret atque oculis corporalibus appareret; jam tamen signum esse intelligebatur, id habens ex mentis officio. Et quia requirebatur quid significaret, etiam ipsam inquisitionem utique mens agebat. Quo non comperto Daniel accessit, et spiritu prophetico mente illustrata, perturbato regi quid illo signo portenderetur aperuit ; ipse potius propheta per hoc genus visionis, quod mentis est proprium, quam ille qui et signum corporaliter factum corporaliter viderat, et transacti ejus imaginem in spiritu cogitando cernebat, nec aliquid intellectu poterat, nisi nosse signum esse, et quid significaret, inquirere. Uidit Petrus in alienatione mentis uas quattuor lineis alligatum submitti de caelo, plenum uariis animalibus, cum audiuit et uocem: macta et manduca. qui cum redditus sensibus de uisu disceptaret, ecce quos Cornelius miserat nuntiauit ei spiritus dicens: ecce, uiri
Abbreviated transcription (Latin):
ri p̃sidet: s qͦd ꝑ eam sentitur. illi spiritali tan¬
quam p̃sidenti nuntiatur. Nam cum aliquid
ocłis cernitur. continuo fit imago eius in sp̃u
s non dinoscitur facta nͥ cũ ablatis ocłis ab
eo qͥd ꝑ ocłos udebamus imaginem eius in
amimo inuenerimꝰ. Esiquidẽ sp̃s irrationalis ẽ.
ueluti pecoris. hiicusq ocłi nuntiant: si audem
amma rationalis ẽ. etiam intellectui nuntiat᷑
qui et spui p̃sidetꝰ ut si illud qͦd hauserunt odi.
atq id spũi ut eius illic imago fieret nunciaue¬
nint alicuius rei signum est: aut intelligatur
continuo quid significet aut queratur: qm̃
nec intelligi. nec requiri nͥ officio mentis potest.
Ulidit rex balthasar articłos manus scribentis in
pariete:continuoq ꝑ corꝑis sensũ imago rei
corporaliter factȩ spĩu eius impressa ẽ:atq ipso
uiso facto ac preterito. illa in cogitatione ꝑman
intellectum erat hoc signum cũ corꝑaliter fie¬

Expanded text:
ri praesidet, sed quod per eam sentitur, illi spiritali tamri praesidet, sed quod per eam sentitur, illi spiritali tamquam praesidenti nuntiatur. nam cum aliquid oculis cernitur, continuo fit imago eius in spiritu; sed non dinoscitur facta, nisi cum ablatis oculis ab eo, quod per oculos uidebamus, imaginem eius in animo inuenerimus. et siquidem spiritus inrationalis est, ueluti pecoris, hoc usque oculi nuntiant; si autem anima rationalis est, etiam intellectui nuntiatur, qui et spiritui praesidet, ut, si illud, quod hauserunt oculi atque id spiritui, ut eius illic imago fieret, nuntiauerunt, alicuius rei signum est, aut intellegatur continuo, quid signec intelligi nec requiri nisi officio mentis potest. 23. Vidit rex Balthasar articulos manus scribentis in pariete, continuoque per corporis sensum imago rei corporaliter factae spiritui ejus impressa est, atque ipso viso facto ac praeterito, illa in cogitatione permar, nec tunc intellectum erat hoc signum, cum corporaliter fie
Abbreviated transcription (Latin):
iliã distinctionem. Qua ꝓpt̾ sequestrata illa dif¬
ficillima questione utrum sit aliquid qͦd tantũ
intelligatur nec intelligat: nc̃ intellectuale &
intelligibile sub eadem significatione appellam.
Tria gͥ ista genera uisoꝵ. corꝑale spiritale intel¬
lectuale singillatim consid̾anda sunt: tit ab
inferiorib ratio ad suꝑiora conscendat. Iam qͥ¬
dem suꝑius exemplum ꝓposuimꝰ: quo in una
sententia omĩa tria genera uideant᷑. Cum em̃
legitur diliges ꝓximum tuũ tanquã te ipsũ.
corꝑaliter littere uidentur. spiritalit̃ ꝓximus
cogitatur. intellec̾tualiter dilectio conspicit᷑
S & littere absentes posst̃ sp̃ĩtalit̃ cogitari: & pro¬
ximus prȩsens potest corꝑaliter uideri: dilectio
autem nec ꝑ substantiã suã potest ocłis corplꝰ
cerm. nec ꝑ imaginem corꝑi similem spũ co¬
gitari: s sola mente id: intellectu cognosci
ꝑcipi. Corꝑalis sane uisio nulli horum gene¬

Expanded text:
illam distinctionem. quapropter sequestrata illa difillam distinctionem. quapropter sequestrata illa difficillima quaestione, utrum sit aliquid, quod tantum intellegatur nec intellegat, nunc intellectuale et intellegibile sub eadem significatione appellamus. Tria igitur ista genera uisorum, corporale, spiritale, intellectuale, singillatim consideranda sunt, ut ab inferioribus ratio ad superiora conscendat. iam quidem superius exemplum proposuimus, quo in una sententia omnia tria genera uideantur. cum enim legitur: diliges proximum tuum tamquam te ipsum, corporaliter litterae uidentur, spiritaliter proximus cogitatur, intellectualiter dilectio conspicitur. sed et litterae absentes possunt spiritaliter cogitari et proximus praesens potest corporaliter uideri, dilectio autem nec per substantiam suam potest oculis corporis cerni nec per imaginem corpori similem spiritu cogitari, sed sola mente, id est intellectu, cognosci et percipi. corporalis sane uisio nulli horum gene
Abbreviated transcription (Latin):
ut et signa rerũ formarentur inspũ ⁊ eorum
refulgeret intellectus in mente: scđm hane inꝗͣ
genꝰ uisorum. quali etiã corpoꝵ absenttũ ima¬
gines cogitamꝰ. Intellectuale autem illud excel¬
lentius qͦd mentis ẽ ꝓprium: nec mͥ occurrit
omnino. ita plurib modis dici posse intellectũ.
sic̃ spm̃ multis modis appellatũ ẽẽ comꝑimus.
Siue autem intellectuale dicam. suie intelligi¬
bile. hoc idem significamꝰ: quam qͣm ñ nichil
intẽẽ ñnulli uoluerint᷑: ut intelligibilis sit res
ipsa quȩ solo intellectu ꝑcipi potest: intellec¬
cualis autẽ mens quȩ intelligit. S esse aliꝗͣ¬
rem quȩ solo intellectu cerm possit ac ñ etiã
intelligat: magna & difficilis questio ẽ. Esse
bitror quemqͣm uel putare uł dicere.mens qͥp¬
pe non uidet᷑ nͥ mente. Quia gͦ uideri pocest. in¬
telligibilis: qͥa &. uidere intellectualis ẽ: sed̾m

Expanded text:
ut et signa rerum formarentur in spiritu et eorum ut et signa rerum formarentur in spiritu et eorum refulgeret intellectus in mente: secundum hanc, mus tale genus uisorum, quali etiam corporum absentium imagines cogitamus. Intellectuale autem illud excellentius, quod mentis est proprium. nec mihi occurrit omnino ita pluribus modis dici posse intellectum, sicut spiritum multis modis appellatura esse conperimus; siue autem intellectuale dicamus siue intellegibile, hoc idem significamus. quamquam nonnihil interesse nonnulli uoluerint, ut intellegibilis sit res ipsa, quae solo intellectu percipi potest. intellectualis autem mens, quae intellegit; sed esse alirem quae solo intellectu cerni possit, ac non etiam intelligat, magna et difficilis quaestio est. Esse bitror quemquam vel putare, vel dicere; mens quippe non videtur nisi mente. Quia ergo videri potest, intellegibilis, quia et uidere, intellectualis est secundum
Abbreviated transcription (Latin):
poralium rerũ similitudines ex primuntur.
Itaq magis toseph ꝓpħa qui intellexit qͥd sig¬
nificarent septenȩ spice. & septenȩ boues: quã
pharao qui eas uidit in somnis. Illius enĩ sp̃s
informatus ẽ ut uideret: huius mens illumina¬
ta ut intelligeret. Ac phoc in illo erat lingua
in isto ꝓpħia: quia in illo rerum imaginatio.
in isto imaginationum interpretatio. Minus
gͦ ꝓpħa qui rerum quȩ significant᷑ sola ipsa si¬
gna in spũ ꝑ rerũ corpalium imagines uid et:
& magis ꝓpha qui solo earum intellectu pre
at in spũ corpalium rerũ significatiuas simili¬
tudines. & eas mentis uiuacitate intelligat᷑ sic̃
danielis excellentia temptata ẽ. & ꝓbata: qui
regi & somnium qͦd uiderat dixit. & quid si¬
gnificaret aꝑuit. & ipse quippe imagines
corporales in spũ eius expressȩ sunt. ⁊ earũ
intellectus reuelat᷑ inmente. Ex hoc gͦ mͦ quo
appellatur in ista distinctione sp̃c scđ̾m quẽ

Expanded text:
poralium rerum similitudines exprimuntur. poralium rerum similitudines exprimuntur. itaque magis Ioseph propheta, qui intellexit, quid significarent septenae spicae et septenae boues, quam Pharao, qui eas uidit in somnis; illius enim spiritus informatus est, ut uideret, huius mens inluminata, ut intellegeret. ac per hoc in illo erat lingua, in isto prophetia, quia in illo rerum imaginatio, in isto imaginationum interpretatio. minus ergo propheta, qui rerum, quae significantur, sola ipsa signa in spiritu per rerum corporalium imagines uidet, et magis propheta, qui solo earum intellectu praeat in spiritu corporalium rerum significatiuas similitudines et eas uiuacitate mentis intellegat, sicut Danihelis excellentia temtata est et probata qui regi et somnium, quod uiderat, dixit et, quid significaret, aperuit. et ipsae quippe imagines corporales in spiritu eius expressae sunt et earum intellectus reuelatus in mente. ex hoc ergo modo, quo appellatur in ista distinctione spiritus, secund
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferntur: ꝓpterea translato uerbo linguã
appellauit qͣmlibet signoꝵ ꝓlationem pͥꝰ¬
qͣm intelligant᷑. Quo cum indellectus acces¬
serit qui mentis ẽ ꝓprius: fit reuelatio uel
agnitio. uł ꝓpħia uel doctrina. Proinde ait.
Si uenero ad uos linguis loquens. qͥd uob̾ ꝓde¬
ro nͥ loquar uobis in reuelatione aut in agni¬
tione aut in ꝓpħia aut in doctrina: id÷ cum
signis hoc ẽ linguȩ accesserit intellectus. ut ñ
spũ cantũ s etiam mente agat᷑ qͦd agit᷑ Pro¬
inde quib signa ꝑ aliqͣs rerum corꝑaliũ simi¬
litudines demonstrabant᷑ in sp̃u. nͥ accesserat m̃¬
tis officium. ut etiã intelligerentur. nondum
erat ꝓpħia. magisq ꝓpħa erat qui interpreta¬
tur qͦd alius uidisset qͣm ipse qui uidisset. Vn¬
de apparet magis admentẽ ꝑtinere. ꝓphiam
qͣm ad istum sp̃m. qui mͦ quodã ꝓprio uocat᷑
sp̃s: uis animȩ quedam mente. inferior. ubi cor¬

Expanded text:
proferuntur, propterea translato uerbo linguam proferuntur, propterea translato uerbo linguam appellauit quamlibet signorum prolationem, priusquam intellegantur: quo cum intellectus accesserit, qui mentis est proprius, fit reuelatio uel agnitio uel prophetia uel doctrina. proinde ait: si uenero ad uos linguis loquens, quid uobis prodero, nisi loquar uobis in reuelatione aut in agnitione aut in prophetia aut in doctrina? id est: cum signis, hoc est linguae accesserit intellectus, ut non spiritu tantum, sed etiam mente agatur quod agitur. Proinde, quibus signa per aliquas rerum corporalium similitudines demonstrabantur in spiritu, nisi accesserat mentis officium, ut etiam intellegerentur, nondum erat prophetia; magisque propheta erat, qui interpretabatur, quod alius uidisset, quam ipse qui uidisset. unde adparet magis ad mentem pertinere prophetiam quam ad istum spiritum, qui modo quodam proprio uocatur spiritus, uis animae quaedam mente inferior, ubi cor
Abbreviated transcription (Latin):
appellatur sp̃s. ñ traxim hoc uocabulum quo
appellauimꝰ spiritale hoc uisionis genꝰ de qͦ
nunc agimus: s ex illo uno mͦ quem inuenimꝰ
inepła ad cormthios quo sp̃s amente distin¬
guitur. euidentissimo testimonio si enĩ ora¬
uero inquit lingua. sp̃s m̃s orat: mens autẽ
cere intelligatur: obscuras &. mysticas signifi¬
cationes. a quib si intellectũ mentis remoue¬
as nemo ȩdificat᷑ audiendo qͦd ñ intelligit.
unde etiam dic̃ qui enim loquit᷑ lingua non
hominib loquitur s dõ. nemo enĩ audit sp̃s
autẽ loquit᷑ misteria: satis indicat eã se lin¬
guam hoc loco appellare ubi sunt significati¬
ones uelut imagines rerũ ac similitudines:
que ut intelligantur indigent mentis obtui¬
ris spũ: quiᷤ supplet locum idiote: Quomͦ di¬
cet amen suꝑ cuã benedictionẽ: quandoqͥdẽ
nescit quid dicas: Quia gͦ etiã lingua idest
menbro corꝑis qͦd mouemus in ore cum loqͥ¬
mur. signa utiq rerum dantur ñ res ipse

Expanded text:
tus, non traximus hoc uocabulum, quo appellauimus spiritale hoc uisionis genus, de quo nunc agimus, sed ex illo uno modo, quem inuenimus in epistula ad Corinthios, quo spiritus a mente distinguitur euidentissimo testimonio. si enim orauero, inquit, lingua, spiritus meus orat; mens autem cere obscuras et mysticas significationes, a quibus si intellectum mentis remoueas nemo aedificatur audiendo, quod non intellegit — unde etiam dicit: qui enim loquitur lingua, non hominibus loquitur, sed deo; nemo enim audit, spiritus autem loquitur mysteria - satis indicat eam se linguam hoc loco appellare, ubi sunt significationes uelut imagines rerum ac similitudines, quae ut intellegantur indigent mentis obturis spiritu, qui subplet locum idiotae quomodo dicet "amen" super tuam benedictionem, quandoquidem nescit, quid dicas? quia ergo etiam lingua, id est membro corporis, quod mouemus in ore, cum loquimur, signa utique rerum dantur, non res ipsae
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in catholica reprehendunt in scĩmate
faciunt et quȩ mnunitate toleranda eaq in¬
certa fugere se fingunt et in sua p̃cisione ma¬
nifesta. et ase ipsis damnata recipiunt: De
rauit: ex fructib eoꝵ cognoscetis eos. Ergo fru¬
ctus consideremus. quos obicis. Traditionẽ
hanc ipsam. multo ꝓbabilius eis ipsis obici¬
mus. et ne ꝑmulta curramus. in eadem con¬
stantiniensi ciuitate. siluanum ep̃m maiores

Expanded text:
quae in catholica reprehendunt in schismate quae in catholica reprehendunt in schismate faciunt et, quae in unitate toleranda eaqcerta fugere se fingunt, in sua praecisione manifesta et a se ipsis damnata recipiunt? CAPravit: Ex fructibus eorum cognoscetis eos : Ergo fructus consideremus. Objicitis traditionem: hanc ipsam multo probabilius eis ipsis objicimus. Et ne per multa curramus, in eadem Constantiniensi civitate Silvanum episcopum majores
Abbreviated transcription (Latin):
ueloces pedes eoꝵ ad effundendũ sanguinẽ.
contritio et infelicitas iniuis eoꝵ et uiam
pacis ñ cognouerunt: ettamen et ipso ᷤ in
honore integro et ab eis foris baptizatos.
intus nunc habent. Quaꝓpt̾ hȩc omĩa
de ꝓgenie iuperarũ. et de ueneno aspidũ
sublabiis eoꝵ. c alia quȩ dicta sunt ineos
quiuiam pacis non cognouerunt. si uere isti
uellent dicere ipsi potius sunt quando eoꝵ bap¬
tismũ in quo ꝑ concilii sententiam ista dixerunt.
ꝓpt̃ pacem donati receperunt: et baptismũ
eccłiȩ xp̃i toto orbe diffusȩ unde in affricam
ipsa pax uenit ad sacrilegam iniuriam pa¬
cis xp̃i repudiant. Quigͦ sunt potius pseu¬
do ꝓpħȩ qui ueniunt inuestitu ouiũ intus
autẽ sunt lupi rapaces: utrum hi quiuł ne¬
sciunt in catholica malos. & eis innocenter
cõmunicant: uł eos quos de area dnica pͥus¬
quam uentilator adueniat segregare ñ pos¬
sunt ꝓpace tolerarit unitatis: an hi qui ea

Expanded text:
ueloces pedes eorum ad effundendum sanguinem; ueloces pedes eorum ad effundendum sanguinem; contritio et infelicitas in uiis eorum, et uiam pacis non cognouerunt? et tamen et ipsos in honore integro et ab eis foris baptizatos intus nunc habent. Quapropter haec omnia de progenie uiperarum et de ueneno aspidum sub labiis eorum et alia quae dicta sunt in eos, qui uiam pacis non cognouerunt, si uere isti uellent dicere, ipsi potius sunt, quando eorum baptismum, in quos per concilii sententiam ista dixerunt, propter pacem Donati receperunt et baptismum ecclesiae Christi toto orbe diffusae, unde in Africam ipsa pax uenit, ad sacrilegam iniuriam pacis Christi repudiant. qui ergo sunt potius pseudoprophetae qui ueniunt in uestitu ouium, intus autem sunt lupi rapaces? utrum hi, qui uel nesciunt in catholica malos et eis innocenter communicant uel eos, quos de area dominica, priusquam uentilator adueniat, segregare non possunt, pro pace tolerant unitatis, an hi, qui ea
Abbreviated transcription (Latin):
cognouerunt nos ei parti ad quam ꝑuenimꝰ
responderc. Itaq cum legant quemadmodũ
dñs ꝓpħe dicat exclama uehement̃ non est
quod parcas. &scribe stilo meo peccata eoꝵ.
isti ꝓpħe ueri qui missi sunt ad nos nichil sic
timent et cauent. quam ne a nobis eoꝵ cla-¬
mor audiat᷑. Qͦd utiq siuera de nobis dice¬
rent. ñ timerent. Non immerito sicut in psal¬
mo scriptum ẽ opilatum ẽ os loquentium
iniqua. Si enim ꝓpterca baptismũ nrm ñ
suscipiunt. quia nos sumꝰ ꝓgenies uiperarũ.
sic̃ iste in epła sua posuit cur maximianen¬
sium susceꝑunt. de quib concilium eoꝵ sic
loquit᷑ quod uiperei seminis noxios partꝰ
uenenati uteri aliiuiᷤ diutexerit. et concepti
sceleris uda coagula inaspidum membra tar¬
do se calore uaporarunt: Nonne de ipsis eti¬
am in eodem concilio consequent̃ didumẽ.
qͦd uenenum aspidum sub labiis eoꝵ. quoꝵ
os maledictione et amaritudine plenum ẽ

Expanded text:
cognouerunt nos ei parti ad quam peruenimus cognouerunt nos ei parti ad quam peruenimus respondere. itaque cum legant quemadmodum dominus prophetae dicat: exclama uehementer — non est quod parcas — et scribe stilo meo peccata eorum, isti prophetae ueri, qui missi sunt ad nos, nihil sic timent et cauent quam ne a nobis eorum clamor audiatur, quod utique, si uera de nobis dicerent, non timerent. non inmerito, sicut in psalmo scriptum est, oppilatum est os loquentium iniqua. si enim propterea baptismum nostrum non suscipiunt, quia nos sumus progenies uiperarum, sicut iste in epistula sua posuit, cur Maximianensium susceperunt, de quibus concilium eorum sic loquitur, quod uiperei seminis noxios partus uenenati uteri alueus diu texerit et concepti sceleris uda coagula in aspidum membra tardo se calore uaporarunt? nonne de ipsis etiam in eodem concilio consequenter dictum est, quod uenenum aspidum sub labiis eorum quorum os maledictione et amaritudine plenum est;
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi cum ea quȩ scribunt legere ceperint.ri¬
sus eos uincat. dum inse non agnoscunt qͦd
uideri uolunt in aliis: nec inse agnoscunt
qͦd aliis obiciunt Quid igitur sibi uult qͦd
iste inepła suaposuit dicentem dñm iudeis.
ideoq mitto aduos ꝓpħas et sapientis et scri¬
bas. et ex illis occidetis et crucifigetis et fla¬
gellabitis: Namsi seipsos intelligi uolunt
sapientes et ꝓpħas et scribas. nos autẽ tanqũa
ꝑsecutores sapientium et ꝓpħarum. quare no¬
bis cum loqui nolunt cum ad nos missi sint:
Deniq iste qui illam scͥpsit epłam cui mͦ respon¬
demus. siurgeatur anobis ut ei manu ꝓpͥa
subscribens suam cẽ fateatur. forte ñ faciat.
usq ad eo timent ne ulla eoꝵ u̾ba teneamus.
Nam cum eiusdem epistolȩ posteriorẽ partẽ
aliquo mͦ uellemꝰ acciꝑe: quia totam descͥbe¬
re a quib nobis data ẽ nequiuerunt. nullꝰ
a quo petita ẽ eam dare uoluit. postea quã

Expanded text:
ipsi cum ea quae scribunt legere coeperint, riipsi cum ea quae scribunt legere coeperint, risus eos uincat, dum in se non agnoscunt quod uideri uolunt in aliis nec in se agnoscunt quod aliis obiciunt. Quid igitur sibi uult, quod iste in epistula sua posuit dicentem dominum Iudaeis: ideoque mitto ad uos prophetas et sapientes et scribas, et ex illis occidetis et crucifigetis et flagellabitis? nam si se ipsos intellegi uolunt sapientes et scribas et prophetas, nos autem tamquam persecutores sapientium et prophetarum, quare nobiscum loqui nolunt, cum ad nos missi sint? denique iste, qui illam scripsit epistulam cui modo respondemus, si urgeatur a nobis, ut ei manu propria suscribens suam esse fateatur, forte non faciat; usque adeo timent, ne ulla eorum uerba teneamus. nam cum eiusdem epistulae posteriorem partem aliquo modo uellemus accipere, quia totam describere a quibus nobis data est nequiuerunt, nullus a quo petita est eam dare uoluit, posteaquam
Abbreviated transcription (Latin):
tatu grauiter agitati sunt: et iussiones ꝓ con¬
sulis ad om̃s eos de basilicis excludendos apri¬
mianistis impetratȩ manifeste sunt. Quappt̃
si imꝑatorib eoꝵ communionẽ detestantib
adꝑsequendos maximianistas tanta sunt
ausi. quid facerent si eis ꝑ regum cõmunio¬
nem aliquid efficere liceret: Si autem ut pͣ¬
uos corrigerent ista fecerunt. quid mirant᷑
si catholici imꝑatores maiore potestate ur¬
gendos corrigendosq decernunt eos qui totũ
orbem xp̃ianum rebaptizare conant᷑. cum cau¬
sam dissentiendi non habeant. quandoqͥdẽ
malos etiam si uera crimina obicerent. ꝓpace
tamentolerandos etiam ipsi testant᷑. quando
eos quos damnauerunt. cum suis honorib
et cũ foris dato baptismo recoꝑunt: conside¬
statib orbis t̃rarum. hostes xp̃ianȩ unitatis
diffusȩ toto orbe t̾rarum. Iam igitur si cor¬
rectio pigra ẽ. saltem ad sit pudor. ne idem

Expanded text:
tatu grauiter agitati sunt et iussiones procontatu grauiter agitati sunt et iussiones proconsulis ad omnes eos de basilicis excludendos a Primianistis impetratae manifestae sunt. quapropter si imperatoribus eorum communionem detestantibus ad persequendos Maximianistas tanta sunt ausi, quid facerent, si eis per regum communionem aliquid efficere liceret? si autem, ut prauos corrigerent, ista fecerunt, quid mirantur, si catholici imperatores maiore potestate urgendos corrigendosque decernunt eos, qui totum orbem christianum rebaptizare conantur, cum causam disaentiendi non habeant, quandoquidem malos, etiamsi uera crimina obicerent, pro pace tamen tolerandos etiam ipsi testantur, quando eos quos damnauerunt cum suis honoribus et cum foris dato baptismo receperunt? considestatibus orbis terrarum hostes christianae unitatis diffusae toto orbe terrarum. iam igitur, si correctio pigra est, saltem adsit pudor, ne, idem
Abbreviated transcription (Latin):
uantib ꝑsecutor et carnifex extitisti. Si le¬
gem seruauerunt maximianistȩ cũ a te se¬
parati sunt: sis et tu seruator legis cum ab ȩc¬
clesia quȩ in toto orbe diffusa ẽ. separatus es.
Qͦd si denr̃is agis. cito respondeo. Si aliquid ini¬
que passi estis. non ꝑtinere ad eos qui talia faci
laudabilit̃ tolerant. Quappt̃ non habes quod
obicias frumentis dominicis. palcam suam
usq aduentilationem ultimã sustinentib: a
quib tu nunquam recessisses. nisi leuior pa¬
lea uento temptationis. et ante aduentũ uen¬
tilatoris auolasses. S ut abhoc uno exemplo.
quod ad istorum ora claudenda. & eossi sapi¬
ant corrigendos: si autem inꝑuersitate ma¬
neant confundendos. in eoꝵ facies refudit dñs
non recedam. si iustiores sunt qui patiuntur
ꝑsecutionẽ quam illi qui faciunt: idem ma¬
ximianistȩ iustiores sunt. quoꝵ et basilica
funditus euersa est. et militari optati comi¬

Expanded text:
uantibus persecutor et carnifex extitisti. si leuantibus persecutor et carnifex extitisti. si legem seruauerunt Maximianistae, cum a te separati sunt, sis et tu seruator legis, cum ab ecclesia quae in toto orbe diffusa est separatus es. quodsi de persecutionibus agis, cito respondeo, si aliquid inique passi estis, non pertinere ad eos qui talia quamulaudabiliter tolerant. quapropter non habes quod obicias frumentis dominicis paleam suam usque ad uentilationem ultimam sustinentibus, a quibus tu numquam recessisses, nisi leuior palea uento temptationis et ante aduentum uentilatoris auolasses. sed ut ab hoc uno exemplo, quod ad istorum ora claudenda et eos si sapiant corrigendos, si autem in peruersitate maneant confundendos in eorum facies refudit dominus, non recedam, si iustiores sunt qui patiuntur persecutionem quam illi qui faciunt, idem Maximianistae iustiores sunt, quorum et basilica funditus euersa est et militari Optati comi
Abbreviated transcription (Latin):
formam quȩ semꝑ et ubiq scã ẽ ex sufflas
in catholicis quos ñ audisti. & in maximia¬
nistis amplecteris quos punisti: Quicqͥd
autẽ de iuda traditore criminose sibi dice¬
re uisus ẽ. ad nos quid ꝑtinet qui neq ab eis
ꝓbamur traditores. neq si aliquoꝵ ante noᷤᷤ
in nr̃a cõmunione defunctoꝵ traditio ꝓba¬
ret᷑. etiam ipsa nos imꝓbata et displicens no¬
bis aliqua ex parte macularet: Si enĩ ipsi
damnatis ase criminib & receptis ñ macu¬
lantur. quanto minꝰ nos auditis et imꝓbatis
maculari poterimꝰ: Quantũlibet gͦ in tradi¬
tores inuehatur: totidem uerbis eos et ame
deputet accusari. S sane distingo. quia ille
apud me arguit eum quem iam olim defun¬
ctum mea cognitio non iudicauit ego eius la¬
teri coherentem ostendo. quemase damna¬
tum uł certe sacrilego scismate separatũ. si¬
ne ulla honoris eius diminutione suscepit.
Nequissimus inquit traditor. nob̾ legẽ ser¬

Expanded text:
formam, quae semper et ubique sancta est, exsufflas formam, quae semper et ubique sancta est, exsufflas in catholicis quos non audisti, et in Maximianistis amplecteris quos punisti? Quidquid autem de Iuda traditore criminose sibi dicere uisus est, ad nos quid pertinet, qui neque ab eis probamur traditores neque, si aliquorum ante nos in nostra communione defunctorum traditio probaretur, etiam ipsa nos improbata et displicens nobis aliqua ex parte macularet? si enim ipsi damnatis a se criminibus et receptis non maculantur, quanto minus nos auditis et improbatis maculari poterimus! quantumlibet ergo in traditores inuehatur, totidem uerbis eos et a me deputet accusari. sed sane distinguo, quia ille apud me arguit eum, quem iam olim defunctum mea cognitio non iudicauit, ego eius lateri cohaerentem ostendo, quem a se damnatum uel certe sacrilego schismate separatum sine ulla honoris eius deminutione suscepit. Nequissimus, inquit, traditor nobis legem, ser
Abbreviated transcription (Latin):
peuntium funerib plena sunt littora:
Si autem mortui sunt. unde uiuit baptisma
qͦd dederunt: Deinde simaximianꝰ mortuus
non ẽ. quare post illum rebaptirat᷑ Si autẽ
mortuus ẽ. quare cum illo non ẽ mortuus fe¬
licianus mustitanus ordinator eiꝰ. & cum ne¬
scio quo traditore afro. collega moripotuit
transmarinus: Aut si et ipse mortuus ẽ. un¬
de cũ illo apud te uiuunt intus ñ rebapti¬
zati. qui ab illo mortuo foris sunt baptirati:
Deinde subiunxit. Ambo uitam baptismi
nonhabent. et qui nunquã penitus habuit:
& qui habuit et amisit. Nunquam gͦ habu¬
it quẽ maximianista flicianus. aut pretex¬
tatus foris baptizauerunt: ipsi autem quod
habuerunt amiserunt. Quando gͦ isti cũ su¬
is recepti sunt. quisdedit eis quos baptiza¬
rant quod ñ habebant. & quis ipsis reddi¬
dit qͦd amiserant: Si autem formã baptis¬
mi secum abstulerunt uirtutem autẽ ipsã
baptismi ꝑ malũ sci̾ma amiserunt. cur ipsã

Expanded text:
pereuntium funeribus plena sunt litora? pereuntium funeribus plena sunt litora? si autem mortui sunt, unde uiuit baptisma quod dederunt? deinde si Maximianus mortuus non est, quare post illum rebaptizatur? si autem mortuus est, quare cum illo non est mortuus Felicianus Mustitanus ordinator eius et cum nescio quo traditore Afro collega mori potuit transmarinus? aut si et ipse mortuus est, unde cum illo apud te uiuunt intus non rebaptizati, qui ab illo mortuo foris sunt baptizati? Deinde subiunxit: ambo uitam baptismi non habent, et qui numquam penitus habuit et qui habuit et amisit. numquam ergo habuit quem Maximianista Felicianus aut Praetextatus foris baptizauerunt, ipsi autem quod habuerunt amiserant. quando ergo isti cum suis recepti sunt, quis dedit eis quos baptizarant quod non habebant, et quis ipsis reddidit quod amiserant? si autem formam baptismi secum abstulerunt, uirtutem ipsam autem baptismi per malum schisma amiserunt, cur ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
stitana & assuritana ciuitates. suꝑsunt ad¬
huc inhac uita et in hac ꝓuincia qui se dis¬
iunxerunt et aquib disiuncti sunt. qui al¬
tare erexerunt et contra quos erexerunt. qͥ
damnart̃ et qui damnatisunt: qui recepe¬
runt & qui recepti sunt: qui foris baptiza¬
ti sunt. et intus rebaptizati non sunt. Si hȩc
punitate maculant: maculati compͥmant
uocem. Si hȩe ꝓunicate non maculant: cor¬
recti auferant litem. Iam u̾ba ȩpłe suȩ ille
ipse quiscripsit irrideat: quiusurpatoin¬
docte ac mendaciter testimonio quo scrip¬
tum cõmemorat. qui baptizatur amortuo.
qͥd ei ꝓdest lauatio eiꝰ. conatur nob̾ ostende¬
re. quatinus traditor uita mortuus habeat᷑
& adiungit dicens. mortuus ille qui baptis¬
mo uero nasciñ meruit mortuus ẽ ille similit̃
qui iusto baptismo genitus. mixtus ẽ tradi¬
tori. Si gͦ maximianistȩ mortui non sunt
cur inplenario concilio suo dicunt. qͦd eoꝵ

Expanded text:
stitana et Assuritana ciuitates! supersunt adstitana et Assuritana ciuitates! supersunt adhuc in hac uita et in hac prouincia, qui se disiunxerunt et a quibus disiuncti sunt, qui altare erexerunt et contra quos erexerunt, qui damnarunt et qui damnati sunt, qui receperunt et qui recepti sunt, qui foris baptizati sunt et intus rebaptizati non sunt: si haec pro unitate maculant, maculati comprimant uocem, si haec pro unitate non maculant, correcti auferant litem. Iam uerba epistulae suae ille ipse qui scripsit irrideat, qui usurpato indocte ac mendaciter testimonio quod scriptum commemorat: qui baptixat-ur a mortuo quid ei prodest lauatio eius? conatur nobis ostendere, quatenus traditor uita mortuus habeatur, et adiungit dicens: mortuus est ille qui baptismo qui iusto baptismo genitus mixtus est traditori. si ergo Maximianistae mortui non sunt, cur in plenario concilio suo dicunt, quod eorum
Abbreviated transcription (Latin):
licam ȩccłiam falsis criminib accusabant. qͦ¬
rum quasi contagione nimiã scĩtatem suã
contaminari nolebant uera et maxima crimi¬
na plenarii concilii suiueridico sicut diẽt
ore damnata.rursus recipere ꝑoptati gildo¬
niani regnum. et sibi sociare cogerentur:
Iamtandem sentiant quẽadmodũ ueris su¬
oꝵ scelerib impleantur. qui infr̃s suos fal¬
sa confingunt quȩ si etiam uera dixissent.
iam tandem sentire deberent quanta sint
clesiam. quȩ non damnauit incognita. si
ꝓpace donati placuit reuocare damnata.
Itaq nobis fr̃s hoc unum quod de maximi¬
anistis apud eos factum ẽ adeos admonen¬
dos corrigendosq sufficiat. Non uetera ar¬
chiua discutimus: ñ antiqua armaria uen¬
tilamus. non adlonginquas t̾ras nr̃am ꝓ-¬
bationẽ transmitumus: s sequestramꝰ omĩa
nr̃oꝵ documenta maioꝵ. differimꝰ testimo¬
nia toto terrarũ orbe cdamantia. Ecce mu¬

Expanded text:
licam ecclesiam falsis criminibus accusabant, qulicam ecclesiam falsis criminibus accusabant, quorum quasi contagione nimiam sanctitatem suam contaminari nolebant, uera et maxima crimina plenarii concilii sui ueridico, sicut dicunt, ore damnata rursus recipere per Optati Gildoniani regnum et sibi sociare cogerentur? iam tandem sentiant quemadmodum ueris suorum sceleribus impleantur, qui in fratres suos falsa confingunt, quae si etiam uera dixissent, iam tandem sentire deberent, quanta sint clesiam quae non damnauit incognita, si pro pace Donati placuit reuocare damnata. Itaque nobis, fratres, hoc unum, quod de Maximianistis apud eos factum est, ad eos ammonendos corrigendosque sufficiat. non uetera archiua discutimus, non antiqua armaria uentilamus, non in longinquas terras nostram probationem transmittimus, sed sequestramus omnia nostrorum documenta maiorum, differimus testimonia toto terrarum orbe clamantia. Ecce Mu
Abbreviated transcription (Latin):
concisionem suam uere unitat resarcire
contemnant. Si ꝑunitate partis donati m
nefario scismate baptizatos nemo rebapti¬
zat. & rei tanti sceleris. ut eos inconcilio suo
antiquis illis auctorib scismatis quos uiuos
terra sorbuit compararent. aut separati ñ
puniunt᷑. aut damnati in integrum restitu¬
untur. cur non ꝓunitate xp̃i quȩ toto t̃ra¬
rum orbe diffusa ẽ. de quo p̃dictum ẽ qͦd
dñabitur a mariusq admare et aflumine
usq ad t̃minos orbis t̃rȩ. et quod p̃dictũ ẽ
uidetur ac ꝓbatur impleri. cur gͦ non ꝓ
ista unitate uera et plenaria pax illiꝰ here¬
ditatis agnoscitur. quȩ de cõmunib codi¬
cib ꝑsonat. dabo tibi gentes hereditatem
tuam et possessionem tuam terminos t̾rȩ
Edonati unitate. non cogunt᷑ reuocare qͦd
disꝑserunt. s admonent᷑ exaudire qͦd cla¬
mant scripturȩ. Cur non intelligunt id
secum actum miscd̃ia dei. ut qm̃ catho¬

Expanded text:
concisionem suam uerae unitati resarcire concisionem suam uerae unitati resarcire contemnant. Si pro unitate partis Donati in nefario schismate baptizatos nemo rebaptizat et rei tanti sceleris, ut eos in concilio suo antiquis illis auctoribus schismatis, quos uiuos terra sorbuit, compararent, aut separati non puniuntur aut damnati in integrum restituuntur, cur non pro unitate Christi, quae toto terrarum orbe diffusa est, de quo praedictum est quod dominabitur a mari usque ad mare et a flumine usque ad terminos orbis terrae et quod praedictum est uidetur ac probatur impleri, cur ergo non pro ista unitate uera et plenaria lex illius hereditatis agnoscitur, quae de communibus codicibus personat: dabo tibi gentes hereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae? — pro Donati unitate non coguntur reuocare quod disperserunt, sed ammonentur exaudire quod clamant scripturae —, cur non intellegunt id secum actum misericordia dei, ut, quoniam catho
Abbreviated transcription (Latin):
sent. ignorantes contaminare nonpossent.
Isti autem palam separati atq diuisi. cũ primi¬
ani ordinationi etiam int̾fuisse dicant᷑. pri-¬
mianũ damnauerunt. alium ep̃m contrapͥ¬
mianũ ordinauerunt extra primianũ bapti¬
zauerunt post primianũ rebaptizauerunt :¬
cumq suis foris asebaptizatis. et intus anul¬
lo rebaptizatis. adprimianum redierunt.
Si tanta maximianistarũ coniunctio dona¬
tistas non maculat quomͦ afrorũ fama po¬
tuit maculare ꝑegrinos: Si inpacis osculo
sine crimine coeunt labia. que se inuicem
damnauerunt cur in ȩccłiis ualde eoꝵ iudi¬
cio remotissimis transmare ab eis quisq dã¬
natus. non ut fidelis catholicus osculatur. s
ut paganus impius exsufflatur: Qdsipa¬
cem receptis maximianistis ꝓ sua unitate fece¬
runt: ecce non rep̃hendimus nisi qͦd suo se
iudicio iugulant. ut cum ꝓunitate concisio¬
nis suȩ ase rursus concisa recolligant ipsam

Expanded text:
sent, ignorantes contaminare non possent. sent, ignorantes contaminare non possent. isti autem palam separati atque diuisi, cum Primiani ordinationi etiam interfuisse dicantur, Primianum damnauerunt, alium episcopum contra Primianum ordinauerunt, extra Primianum baptizauerant, post Primianum rebaptizauerunt cumque suis foris a se baptizatis et intus a nullo rebaptizatis ad Primianum redierunt. si tanta Maximianistarum coniunctio Donatistas non maculat, quomodo Afrorum fama potuit maculare peregrinos? si in pacis osculo sine crimine coeunt labia quae se inuicem damnauerunt, cur in ecclesiis ualde eorum iudicio remotissimis trans mare ab eis quisque damnatus non ut fidelis catholicus osculatur, sed ut paganus impius exsufflatur? quodsi pacem receptis Maximianistis pro sua unitate fecerunt, ecce non reprehendimus, nisi quod suo se iudicio iugulant, ut, cum pro unitate concisionis suae a se rursus concisa recolligant, ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
foris antea baptizarunt.si eo modo quo
putant intelligendum ẽ. qui baptizatur a
mortuo. quid ei prodest lauachrũ eiꝰ : Eos
enim quosp̃textatus et felicianus cũ adhuc
maximiano cõmunicarent baptirauerunt:
nc̃ secum ñ rebaptiratos cum eisdem baptira¬
torib suis. hoc ẽ feliciano et p̃textato intꝰ ha¬
bent ꝑmixtos cõmunionisuȩ. Cuiꝰ facti occa¬
sione. si non sue ꝑtinaciȩ principatũ foue¬
rent. s sp̃ualis suȩ salutis tam certũ exittum
cogitarent eiugilasc utiq deb̾ent. ⁊ aĩ sanitate re¬
cepta ĩpacẽ catholicã respirare.si tumore suꝑbiȩ
posito ⁊ ꝑuicatiȩ furore suꝑato uellent attende
qͣm immani sacrlegio tͣnsmarinarũ ȩccłiaꝵ quas
primeuas sitas ex scĩs libris accepimus baptis¬
mus execret᷑. et maximianistarum quos ore
annos in affrica gestum sit. et tunc nesciert̃¬
et modonesciunt. Unde illos crimina quȩ ab
eorũ parte afris obiecta sunt: etiam si uera es¬

Expanded text:
foris, antea baptizarunt, si eo modo quo foris, antea baptizarunt, si eo modo quo putant intellegendum est: qui. baptizatur a mortuo quid ei prodest lauacrum eius? eos enim, quos Praetextatus et Felicianus, cum adhuc Maximiano communicarent, baptizauerunt, nunc secum non rebaptizatos cum eisdem baptizatoribus suis, hoc est Feliciano et Praetextato, intus habent permixtos communioni suae. cuius facti occasione, ei non suae pertinaciae principatum fouerent, sed spiritalis suae salutis tam certum exitium cogitarent, euigilare utique deberent et animi sanitate recepta in pace catholica respirare, si tumore superbiae posito et peruicaciae furore superato uellent attendere, quam immani sacrilegio transmarinarum ecclesiarum, quas primaeuas sitas ex sanctis libris accepimus, baptismus execretur et Maximianistarum, quos ore annos in Africa gestum sit et tunc nescieret modo nesciunt; unde illos crimina, quae ab eorum \' parte Afris obiecta sunt, etiamsi uera es
Abbreviated transcription (Latin):
exclusis. ita dicunt. Qd ueridica unda inasꝑos¬
scopulos nonnulloꝵ naufraga proiecta sunt
membra. et egyptioꝵ admodũ exemplo. ꝑeun¬
tium funerib plena sunt liccora: quib in ip¬
sa morte maior ẽ plena. quod post extortam
aquis ultricib animam. nec ipsam inuenius
sepulturam. Ita quidem isti insultant scisma
ticis suis. ut eos et mortuos & insepultos
uocent. S certe optare debuerunt ut sepeli¬
rent᷑. ne de multitudine iacentium inlictore
cadauerũ insepultorum. gildonianꝰ optatus.
incedens cum agmine militari. tanquam ra¬
bidus fluctus ultra prosiliens. felicianũ et
p̃textatum introrsus postea resorberet. Aqͥb
quero utrum ad eorum pelagus cõmeandore¬
uixerint: an adhuc ibi mortuimanent.Si
enim nichilominus cadauera sunt. nec aliqͦ
modo ꝓdest lauachrũ eis qui abistis mortius
baptizant᷑. Si autẽ reuixerunt. quomͦ ꝓdest
lauachrũ illis quos cum exanimes iacerent

Expanded text:
exclusis ita dicunt, quod ueridica unda in asexclusis ita dicunt, quod ueridica unda in asscopulos nonnullorum naufraga proiecta sunt membra; Aegyptiorum admodum exemplo pereuntium funeribus plena sunt litora, quibus in ipsa morte maior est poena, quod post extortam aquis ultricibus animam nec ipsam inueniunt seticis suis, ut eos et mortuos et insepultos uocent. sed certe optare debuerunt ut sepelirentur, ne de multitudine iacentium in litore cadauerum insepultorum Gildonianus Optatus incedens cum agmine militari tamquam rabidus fluctus ultra prosiliens Felicianum et Praetextatum introrsus postea resorberet. A quibus quaero, utrum ad eorum pelagus commeando reuixerint an adhuc ibi mortui manent. si enim nihilominus cadauera sunt, nec aliquo modo prodest lauacrum eis qui ab istis mortuis baptizantur; si autem reuixerunt, quomodo prodest lauacrum illis, quos, cum exanimes iacerent
Abbreviated transcription (Latin):
dum damnatus sit uolunt appellare mortu¬
um. s et manifestum et damnatũ. ut qͥs qͥs
ab eo baptizatur. ipse amortuo baptiretur.
et nichil ei prosit lauachrum eiꝰ. qͥd dicturi
sunt de his quosplenarii concilii sui sicut di¬
xerunt ore ueridico cum maximiano & cȩt̾is
eiꝰ ordinatorib damnauerunt. felicianũ di¬
co mustitanũ. et p̃textatũ assuritanũ. de
quib interim loquor.qui numerant᷑ inter
duodecim maximiani ordinatores. et ere¬
ctores altaris contra eoꝵ altare. cui primianꝰ
assistit: isti certe ab eis inter mortuos depu¬
tantur. Testis ẽ illa concilii eoꝵ uidelicet p̃¬
clara sententia. quȩ quondam quando a¬
pud eos decernenda ẽ recitata ẽ: ore latissi¬
mo acclamauerunt. Nune autẽ si forte eis
a nobis recitata fuerit obmutescunt: cũ po¬
tius deberent primonongaudere disertam.
ne postea plangerent diffamatam. Ibi quippe
de maximianistis a consortio suȩ cõmunionis

Expanded text:
dum damnatus sit, uolunt appellare mortudum damnatus sit, uolunt appellare mortuum, sed et manifestum et damnatum, ut quisquis ab eo baptizatur ipse a mortuo baptizetur et nihil ei prosit lauacrum eius, quid dicturi sunt de his, quos plenarii concilii sui, sicut dixerunt, ore ueridico cum Maximiano et ceteris eius ordinatoribus damnauerunt, Felicianum dico Mustitanum et Praetextatum Assuritanum, de quibus interim loquor, qui nominantur inter duodecim Maximiani ordinatores et erectores altaris contra eorum altare cui Primianus assistit? isti certe ab eis inter mortuos deputantur. testis est illa concilii eorum uidelicet praeclara sententia, quae quondam quando apud eos decernenda recitata est, ore latissimo acclamauerunt, nunc autem, si forte eis a nobis recitata fuerit, obmutescunt, cum potius deberent primo non gaudere disertam, ne postea plangerent diffamatam. ibi quippe de Maximianistis a consortio suae communionis
Abbreviated transcription (Latin):
qui baptizatur amortuo manifesto: s abso¬
lute dixit amortuo. Aut si mortuum quen¬
q tunc putant cum eum peccatorem sciuns.
uiuere autem etiam si sceleratus in eoꝵ cõ¬
munione astutissime lateat primo execra¬
bili suꝑbia sibi plusarrogant quam dõ tri¬
buunt. ut cum eis peccator notus est mor¬
tuus appelletur: cũ autem deo notus ẽ ui¬
uus existimet᷑ demnde si peccator ille dicendꝰ
ẽ mortuus qui ẽ hominib cognitus: de op¬
tato qͥd responsuri sunt quem sceleratũ lon¬
go tempore sibi notum damnare timuerunt
Cur qui ab illo baptizatisunt ñ dicunt᷑ amor¬
tuobaptizati: An ideo uiuebat qͦd fides illi
comes erat: Quod facete et eleganter a nescio
quo primario collega suo dictum solent et¬
am ipsi iactare atq laudare. non intelligen¬
tes exitu goliȩ suꝑbissimi. suosibi gladio ca¬
put auferri. Postremo sineq occultum scele¬
ratũ neq manifestum. quitam en ab eis ñ¬

Expanded text:
qui baptizatur a mortuo manifesto, sed absoqui baptizatur a mortuo manifesto, sed absolute dixit: a mortuo\'. at si mortuum quemque tunc putant, cum eum peccatorem sciunt, uiuere autem, etiamsi sceleratus in eorum communione astutissime lateat, primo execrabili superbia sibi plus arrogant quam deo tribuunt, ut, cum eis peccator notus est, mortuus appelletur, cum autem deo notus est, uiuus existimetur. deinde si peccator ille dicendus est mortuus, qui est hominibus cognitus, de Optato quid responsuri sunt, quem sceleratum longo tempore sibi notum damnare timuerunt? cur, qui ab illo baptizati sunt, non dicuntur a mortuo baptizati? an ideo uiuebat, quod deus illi comes erat? quod facete et eleganter a nescio quo primario collega . suo dictum solent etiam ipsi iactare atque laudare, non intellegentes exitu Goliae superbissimi suo sibi gladio caput auferri. Postremo si neque occultum sceleratum neque manifestum, qui tamen ab eis non