comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potens. & ille pͥmus homo. & quil quid
aliquid innumerabilit̃ ꝑdiuersa nomina
innumerabiles : aut quur ñ sit &iam ipse ihis:
& quid sibi uult inscriptis fausti fallax tectura
uerboꝵ ubi conatꝰ ueluđ congruere ueris
xp̃ianis aqͥb longe ꝰ miumq secludit᷑ ait:
Igit᷑ nos quidem dĩ om̃i potentis & xp̃ĩ filii. eiꝰ.
& sp̃s scĩ unũ idemq subtriplici appellatione
colimꝰ ntmen : quur enĩ subtriplici ac non
potius sub multiplici non appellatione tantũ
sed &iam re si quot nomina tot ꝑsonȩ sunt:
neq: enim sicut inarmis una res.ẽ. sub triplici
appellatione ensis mucro gladius. sicut
unam rẽ dicitis & luña & nauem minorẽ.
& luminatorẽ nocturnũ & siquid aluid uoca¬
buli eidẽ rei tribuitis: ita potestis dicere
cudem primũ hominẽ. quem sp̃um poten¬
tem. & que splenditenentẽ & quem athlante
maximũ sed alius . ẽ. ille. alius alius atq

Expanded text:
potens, et ille primus homo, et quidquid potens, et ille primus homo, et quidquid aliud innumerabiliter per diversa nomina innumerabiles? aut cur non sit etiam ipse Jesus? Et quid sibi jam vult in scriptis Fausti fallax textura verborum, ubi conatus velut congruere veris Christianis, a quibus longe nimiumque secluditur, ait: Igitur n sancti unum idemque sub triplici appellatione colimus numen? cur enim sub triplici ac non potius sub multiplici non appellatione tantum, sed etiam re, si quot nomina, tot personae sunt ? neque enim, sicut in armis una res est sub triplici appellatione ensis. mucro. gladius, sicut unam rem dicitis et lunam et nauem minorem et luminatorem nocturnum et si quid aliud uocabuli eidem rei tribuitis. ita potestis dicere eundem primum hominem, quem spiritum potentem et quem splenditenentem et quem Atlantem maxi
Abbreviated transcription (Latin):
tamet in mortale non sit. sed possit ligno
affigi &occidi: quod nibilominꝰ pleniꝰ. ẽ
dementiae: aut exgente tenebrarũ mor¬
tale corpꝰ habusse xp̃m: Atque ita
qui eiꝰ corporis matrẽ mariam uirginẽ
credere timetis: gentem demonum non
timetis. Eostremo cũ scđm sententiã fausti
quã quidem exilla longissima fibula ur̃a
deceptam quanta potuit breuitate ꝑstrinxit.
de spũ scõ terra concipiens ggnat patiblẽ ib̵m.
qui ẽ. uita & salus hominũ omni suspensus
exligno: quur ille saluator pendenti pendendo
coneruit & nascenti nascendo ñ congruit :
si autem ꝓpt̾ea ihm dicitis. eẽ. in arborib:
&iħm crucisixum subpontio pilato. & iħ̃m
ꝑsolem liuiãmq distentũ : quia totũ hoc
exuna ea dẽq substantidẽ : quur ñ & c&era
milia numinũ ur̃oꝵ hac appellatione con¬
cludtis : quur nonsit iħs & ille splendi tenens
& ille athlas. &ille rexhonoris. &ille sp̃s

Expanded text:
tamen inmortale non sit, sed possit ligno tamen inmortale non sit, sed possit ligno adfigi et occidi — quod nihilominus plenum est dementiae — aut ex gente tenebrarum mortale corpus habuisse Christum atque ita qui eius corporis matrem Mariam uirginem credere timetis, gentem daemonum non timetis. postremo. cum secundum sententiam Fausti, quam quidem ex illa longissima fabula uestra decerptam quanta potuit breuitate perstrinxit, de spiritu sancto terra concipiens gignat patibilem Iesum, qui est uita et salus hominum omni suspensus ex ligno, cur ille saluator pendenti pendendo congruit et nascenti nascendo non congruit? si autem propterea Iesum dicitis esse in arboribus et Iesum crucifixum sub Pontio Pilato et Iesum per solem lunamque distentum, quia totum hoc ex una eademque substantia est, cur non et cetera milia numinum uestrorum hac appellatione concluditis? cur enim non sit Iesus et ille splenditenens et ille Atlas et ille r
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eũ sine carne fuisse narretis. nondũ
dico quẽ almodũ talem mortem sine
carne ꝑpeti potuerit. sed quero cui
naues illas reliquerit : ut inde descendens
talia pateretur qualia sine quocũq
corpore fieri ñ possent Scđm p̃sentiã
quippe spiritalẽ: nullo mͦ illa pati poss&
Sccd̃m prȩsentiã uͦ corporalem : simuł & inꝰ
sole & inluna & incruce. eẽ. ñ poss&e:
ꝓ inde sicorpꝰ nonhabuit : ñ ẽ crucifixus:
Si aut̃ habuit : quero unde habuerit cũ
om̃ia corpora extenebrarũ gente. ẽẽ
dicatis: quauis substantiã diuinã cogi¬
tare. Misi corpoream nũ quã ualueritiꝰ:
Vnde cogimini aut sine corpore dicere
crucisixum. quo absurdius & dem̃tius¬
dici nibil potest: aut inphantasma te
podus quã inueritate uisũ suisse crucisigi
Iua rursus impietate. quid peius ẽ: aut
ñ omia corpora degente.eẽ. tenebrarũ
sed eẽ. iam corpꝰ diuine substantre. quod

Expanded text:
cum eum sine carne fuisse narretis — nondum cum eum sine carne fuisse narretis — nondum dico, quemadmodum talem mortem sine carne perpeti potuerit - sed quaero, cui naues illas reliquerit, ut inde descendens talia pateretur, qualia sine quocumque corpore fieri non possent. secundum praesentiam quippe spiritalem nullo modo illa pati posset; secundum praesentiam uero corporalem simul et in sole et in luna et in cruce esse non posset. proinde si corpus non habuit, non est crucifixus; si autem habuit, quaero, unde habuerit, cum omnia corpora ex tenebrarum gente esse dicatis, quamuis substantiam diuinam cogitare nisi corpoream numquam ualueritis. unde cogimini aut sine corpore dicere crucifixum — quo absurdius et demdici nihil potest: aut in phantasmate potius quam in veritate visum fuisse crucifigi; qua rursus impietate quid pejus est? aut non omnia corpora de gente esse tenebrarum, sed esse etiam corpus diuinae substantiae, quod
Abbreviated transcription (Latin):
deinde cũ om̃s arbores crucẽ ipsius
eẽ. dicatis: unde a fausto p̃dicat᷑ om̃i
suspensus exligno: quur ñ sic̃ illum
uerũ iħm. bonũ opꝰ fatiens ioseph ille
abarimathia decruce deposuit ut
sepelir&. Ita &ios poma decerpitis.
ut ihm̃ deligni suspensione depositũ.
ur̃o uentre sepeliatis : Aut unde piũ
est xp̃m sepulro condere: impiũ aut̃
deligno deponere : An ut deuoł etam
optimȩ sepulturȩ faucib ur̃is : postremo
clicite nobis qͣd xp̃os. eẽ. dicatis. Alius ne
.ẽ. quẽ de spũ scõ concipiens terra pati¬
bilẽ genit om̃i non solũ suspensus exligno
sed etiam iacens inherba: & alius ille
quẽ iudei crucifixerunt. subpontio pilato:
& tertuiꝰ ille ꝑsolẽ lunãq distentꝰ an
unꝰ atq idem ex qͣdã sui parte ligatꝰ in
arborib. ex qͣdã uero liber eidem liga¬
tȩ capteq subueniens : qđ suta ẽ. ille
quẽ subpontio pilato passũ. eẽ. c̃ceditis.

Expanded text:
deinde cum omnes arbores crucem ipsius deinde cum omnes arbores crucem ipsius esse dicatis, unde a Fausto praedicatur omni suspensus ex ligno? cur non sicut illum uerum Iesum bonum opus faciens Ioseph ille ab Arimathia de cruce deposuit. ut . sepeliret, ita et uos poma decerpitis, ut legum de ligni suspensione depositum uestro uentre sepeliatis? aut unde pium est Christum sepulcro condere, inpium autem de ligno deponere? an ut de uobis etiam optimae sepulturae faucibus uestris? postremo dicite nobis, quot christos esse dicatis. aliusne est, quem de spiritu sancto concipiens terra patibilem gignit, omni non solum suspensus ex ligno. sed etiam iacens in herba, et alius ille, quem Iudaei crucifixerunt sub Pontio Pilato, et tertius ille per solem lunamque distentus? an unus atque idem ex quadam sui parte ligatus in arboribus, ex quadam uero parte liber eidem ligatae captaeque subueniens ? quod si ita est, ille, quem sub Pontio Pilato passum esse conceditis,
Abbreviated transcription (Latin):
repudati. quia uł his quȩ ipsor ũ. eẽ constrex
minime congruer̃ uł eotpr̃e quo illiscripserĩ
nequaquã in notescere & ꝑipsos uł familiris¬
simos eoꝵ i posteros ꝓdi cõm̃dari que meruer̃¬
Concipientẽ despũ scõ dicitis terrã gigne¬
re patibilẽ sħm: quẽ tam̃ ita contami¬
natũ om̃i ex ligno pendere ꝑhibetis in
frugib & pomis ut innumerabilib ani¬
małib animaliũ uescentium carnibus
amplius contamin& : ex ea sola parte
purganđ. cui fames ur̃a subuienerit:
Itaq nos xpm̃ filiũ dĩ uerbũ dĩ. incon¬
taminabilit̃ carne indutũ. corde
credimꝰ. ore confitem̃ : quia illa substan¬
tia contaminari nec carne potest:
quȩ nullare potest: uos aut̃ scđm
urãm fabulam. ad huc in arbore pen¬
dentẽ ib̃m iam contaminatũ dicitis:
antequã carnẽ ingrediat᷑ cuiꝰq ues¬
centis: Aut si non est contaminatus :
quomͦ uoseũ manducando purgatis:

Expanded text:
repudiata, quia uel his, quae ipsorum esse constaret, repudiata, quia uel his, quae ipsorum esse constaret, minime congruerunt uel eo tempore. quo illi scripserint, nequaquam innotescere et per ipsos uel familiarissimos eorum in posteros prodi commendarique meruerconcipientem de spiritu sancto dicitis terram gignere patibilem Iesum, quem tamen ita contaminatum omni ex ligno pendere perhibetis in frugibus et pomis, ut innumerabilibus animalibus animalium uescentium carnibus amplius contaminetur, ex ea sola parte purgandus, cui fames uestra subuenerit. itaque nos Christum filium dei, uerbum dei, incontaminabiliter carne indutum corde credimus, ore confitemur, quia illa substantia contaminari nec carne potest, quae nulla re potest; uos autem secundum uestram fabulam adhuc in arbore pendentem legum iam contaminatum dicitis, antequam carnem ingrediatur cuiusque uescentis. aut si non est contaminatus, quomodo uos eum manducando purgatis ?
Abbreviated transcription (Latin):
fecit iniquitas. ut quic quid aduersus uos in¬
de ꝓlatũ fuerit. non ẽẽ cdictũ ab apło sela
nestio quo falsario sub eiꝰ nomine scriptũ. ẽẽ.
dicere audeatis: usq adeo xp̃ianȩ doctrinȩ
aꝑte aliena ẽ qua p̃dicatis loctrna demonioꝵ:
ut eam sub xp̃rane doctrinȩ nomine defendere
nulla exparte possitis nisidicatis fallsas
eẽ. scripturas apłorũ. infelices in imicianimȩ
urȩ quȩ umquã littere illũ habebunt
ponđ auctoritatis si euangeliae siapłicę
non habebunt : dequo libro certũ erit ciũ u̾sit.
silitterȩ quas apłorũ dicit & tenet eccła abipsis
apostolicis ꝓpagata & ꝑom̃s gentes tanta
eminentia de clarata. utrũ apłorũ sint in¬
certũ est. & hoc erit certũ scripsisse apłos
suorũ nominib appellati longe post apłos
exstentiũ : quosi uero & inlitteris secularib
non fuerunt certissi auctores sub quorũ
nominib poster multa ꝓlata suint. & ideo

Expanded text:
fecit iniquitas, ut quicquid aduersum uos infecit iniquitas, ut quicquid aduersum uos inde prolatum fuerit, non esse dictum ab apostolo, sed a nescio quo falsario sub eius nomine scriptum esse dicere audeatis ? usque adeo a christiana doctrina aperte aliena est quam praedicatis doctrina daemoniorum, ut eam sub christianae' doctrinae nomine defendere nulla ex parte possitis, nisi dicatis falsas esse scripturas apostolorum. infelices inimici animae uestrae! quae umquam litterae ullum habebunt pondus auctoritatis, si euangelicae, si apostolicae non habebunt? de quo libro certum erit, cuius sit, si litterae, quas apostolorum dicit et tenet ecclesia ab ipsis apostolis propagata et per omnes gentes tanta eminentia declarata, utrum apostolorum sint incertum est? et hoc erit certum scripsisse apostosuorum nominibus appellati longe post apostolos existentium ? quasi uero et in litteris saecularibus non fuerunt certissimi auctores, sub quorum nominibus postea multa prolata sunt et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s. Deuitalitẽ patri archarũ iam quantum
satis arbitratus sum homini maledico non
pauca respondi. quib nonutiq in morte cor¬
rectis uł. postpassionem suã iustificatis
testimoniũ dñs ꝑhibebat cũ iudȩos admone¬
ut si abraliȩ filii c̃ent facta abrahȩ facereã:
& qđ iden abraham eiũdem diem uudere
concupiuerit gauisuse fuerit cũ uidiss&:
& quod in euis sinũ id ẽ. nescio cuili quie te
felicitatis magnũ abditũq secretũ abfulerił
angłi pauperẽ illũ erumnosum. adiuite suꝑbiente
contemptũ. Quid dica de apło paulo. an forte & ipse
post mortẽ iustificatũ laudat abrabam. qđ priusꝗ cir¬
cũcideret᷑ credidit dõ & deputatũ est illi adiusticiã:
qđ tanti pendit. ut nos non ob aliud dieat filios eiꝰeẽ effcecos
qui es carne ꝓpagati non sumus : nisi qđ eiũ fidei
uestigia sequamur. Sed quid uob fatiam quos
c̃tra testimonia scripturarũ ita surdos¬

Expanded text:
deus.' De uita autem patriarcharum iam, quantum deus.' De uita autem patriarcharum iam, quantum satis arbitratus sum, homini maledico non pauca respondi: quibus non utique in morte correctis uel post passionem suam iustificatis testimonium dominus perhibebat, cum Iudaeos admoneut si Abrahae filii essent, facta Abrahae facerent, et quod idem Abraham eiusdem diem uidere concupiuerit gauisusque fuerit, cum uidisset, et quod in eius sinum, id est nescio cuius quietae felicitatis magnum abditumque secretum abstulerint angeli pauperem illum aerumnosum a diuite superbiente contemptum. quid dicam de apostolo Paulo? an forte et ipse post mortem iustificatum laudat Abraham, quod, priusquam circumcideretur, credidit deo, et deputatum est illi ad iustitiam ? quod tanti pendit, ut nos non ob aliud dicat filios eius esse effectos, qui eius carne propagati non sumus, nisi quod eius fidei uestigia sequamur. Sed quid uobis faciam, quos contra testimonia scripturarum ita obsurde
Abbreviated transcription (Latin):
erant iusti. qui exierant ex hac uita priuꝰ qua
xp̃s incarne ueniss&. &utrũ &iam ipsos ad ali¬
quid meliũ paxio xp̃i transtulerit qͥ meum
uenturũ. passurũ. resurrecturũ. non tantum
crediderant uerũ &iam hoc ipsũ sicut oporte¬
bat ꝓpheticospũ prȩnontia uerat inscripturis
sc̃is indagandũ. ẽ. si quomͦ ad liquidũ indagari
potest: Non hine temeritates opinantiũ con¬
sectandȩ quorũ lib& hominũ. nedũ tam̃ exe¬
crabilis heresis ꝑuersitate. nimis longe auertate
aberrantiũ. Frustra sibi sane ꝑ hanc oblinqͥtatẽ
pollicet᷑ fanstũ aliquid post hanc uitã cui quã
posse prȩstari: qđ sibi prȩstandũ in hac uita non
cõparauerit Bonũ est. uob ut dũ hic uiutis
istum relinquatis errorem: & ueritatem
catholicȩ fidei cognoscatis atq teneatis:
Alioquir longe aberit qđ sibi pollicentur in¬
iustus: cum fiert ceperit. qđ miusto minatꝰ :

Expanded text:
erant iusti, qui exierant ex hac uita, priusquam erant iusti, qui exierant ex hac uita, priusquam Christus in carne uenisset, et utrum etiam ipsos ad aliquid melius passio Christi transtulerit, qui in eum uenturum, passurum, resurrecturum non tantum crediderant, uerum etiam hoc ipsum, sicut oportebat, prophetico spiritu praenuntiauerant, in scripturis sanctis indagandum est, si quo modo ad liquidum indagari potest, non hinc temeritates opinantium consectandae quorumlibet hominum, nedum tam execrabilis haeresis peruersitates nimis longe a ueritate aberrantium. frustra sibi sane per hanc obliquitatem pollicetur Faustus aliquid post hanc uitam cuiquam posse praestari, quod sibi praestandum in hac uita non conparauerit. bonum est uobis, ut, dum hic uiuitis, istum relinquatis errorem et ueritatem catholicae fidei cognoscatis atque teneatis. alioquin longe aberit, quod sibi pollicetur iniustus, cum fieri coeperit, . quod iniusto minatus est
Abbreviated transcription (Latin):
promeritis sus. Vnde siumquã liberati ax̃po
allum̃ reductisunt quid hoc ad hodiũ attin&
uitȩ ipsorũ : Odimus enĩ nos &respumus
non eiđ fuerunt id ẽ homines: sed quales
fuerunt id ẽ malos Nec qđ nunc sunt id est
purgatos sed qđ fuerunt id ẽ inpuros ali ꝗdo
Ac ꝑ hoc nob̵ int̃rim ut cũq uos ideẽ uultis nihil
obtat capitulũ hoc: cũ siue .ẽ uerũ xp̃ihic mi¬
seratio cõmendet̾ &bonitas. siue falsũ scripto¬
rib eiꝰ crimen inhȩreat. Nos utro uis modo
odisse dicis inpuros. & dm̃ adluc plangis inpurume
certe illis patriarclis post aduentũ saluatoris.
prestitã purgationẽ: & datã beatã requiem con¬
cessisti ds̃aut̃ ur̃ & postaduentũ saluatoris a¬
ad hue iac& in tenebris: adhuc flagitus om̃ib
mergit᷑. adhuc ininpuris om̃ib uoluntat᷑. Ita
non solũ uita illorũ hominũ melior erat dõrr̃o.
uerũ &im mors ipsa felitior. Inquib aut̃ sedib

Expanded text:
pro meritis suis: unde si unquam liberati a Christo pro meritis suis: unde si unquam liberati a Christo ad lumen reducti sunt, quid hoc ad odium attinet vitae ipsorum? Odimus enim nos et respuimus non quod fuerunt, id est, homines, sed quales fuerunt, id est, malos; nec quod nunc sunt, id est, purgatos, sed quod fuerunt, id est, impuros aliquando. Ac per hoc nobis interim, utcumque vos id esse vultis, nihil obstat capitulum hoc: cum sive est verum, Christi hic miseratio commendetur et bonitas; sive falsum, scriptoribus ejus crimen inhaereat: nos utrovis modo odisse dicis inpuros et deum adhuc plangis inpurum? certe illis patriarchis post aduentum saluatoris praestitam purgationem et datam beatam requiem concessisti; deus autem uester et post aduentum saluatoris adhuc iacet in tenebris, adhuc flagitiis omnibus mergitur, adhuc in inpuris omnibus uolutatur . ita non solum uita illorum hominum melior erat deo uestro, uerum etiam mors ipsa felicior. in quibus autem sedibus
Abbreviated transcription (Latin):
certo constart̃ ñpossit : nihil ꝓlubeat etiã non credere
quia sit dictũ. Nec inmerito nos ad huimodi scripturas
tam in consonantes & uarias. nunquã sane sine iuditio
ac ratione aures afferimꝰ : sed conten plantes om̃a
& cũ aliis alia conferentes. ꝑpendimꝰ utrũ eorum
quȩ nomine signata ipsius cũ eus fide non con¬
grpant Hesertim quia ut iã sepe pbatum
nob ẽ nec ab ipso hȩc sunt nec ab eiu ap̃łis scripta
sedmulto post eorũ adsumptionem. anescio quib
&ipsis int̾se concordantib semi iudȩis ꝑfamas
secuti apłos uiderent᷑: errores ac mendatiasua.
sccłm eos se scripsis se mentiti sunt: Sed uideris
Dehoc int̾rim ut inquã capitulo tecũ nonnimiũ
ego contenderim cũ nihil illud satis ad prȩsidiũ
sit : qđ ante posuit aqđ nec ipsis uob negare
lic ante dñi nr̃i aduentũ patriarchas om̃s
isrł & ꝓpheas tartareis intenebris iacuisse

Expanded text:
certo constare non possit, nihil prohibeat etiam non credere, certo constare non possit, nihil prohibeat etiam non credere, quia sit-'dictum. Nec inmerito nos ad huiusmodi scripturas, tam inconsonantes et uarias, numquam sane sine iudicio ac ratione aures adferimus; sed contemplantes omnia et cum aliis alia conferentes perpendimus, utrum eorum quae nomine signata ipsius cum eius fide non congruant, praesertim quia, ut iam saepe probatum a nobis est, nec ab ipso haec sunt nec ab eius apostolis scripta, sed multo post eorum adsumptionem a nescio quibus et ipsis inter se non concordantibus Semiiudaeis per famas secuti apostolos uiderentur, errores ac mendacia sua secundum eos se scripsisse mentiti sunt. sed uideris; de hoc interim ut inquam, capitulo tecum non nimium ego contenderim, cum mihi illud satis ad praesidium sit, quod ante posui et quod nec ipsis uobis negare licet, ante domini nostri aduentum patIsrael et Prophetas tartareis in tenebris jacuisse
Abbreviated transcription (Latin):
& nom potuer̃. Cũ aut̃ in trauerit in qͥd pat̃ familias
&elauserit anuã. incipietis foris ftare & pulsare
dicentes. Dñe aperi nob̵. Et respondens dic&.
Nescio uos. Tunc incipietis dicene. Manducauimꝰ
& bibimꝰ coramte. & in plates nr̃is & sinagogis do¬
cussti. Et dic& uob̵. Nesciounde estis. discedite
ane om̃s operaru niqͥtatis ibi enit fletꝰ & stridor
dentiũ : cũ uideritis abrabiã &isiac &iacb & om̃s
ꝓpliȩtas introeuntes in regnũ di: uosaut̃ expelli
foras. & uenient aboriente & occidentȩ & austro & aqͥlone
& recũbent in regnodĩ. hoc uero ipsũ quidẽ qͥa multi
exdudent᷑ aregno dĩ. qui filic& nom̃ tantũ moqͥo
xp̃i portauerint. sed ñ fecerint oꝑa eiꝰ. Nec matheus
scribere p̃t̃misit : sed de abrabam illic &isaac & iacob
nulla facit¬
nibal om̃ino mentionẽ. &itẽ decenturione & puero enꝰ
&iã lucas qͥdẽ seripsit : sedȩquȩ ipse de abrabã illic
&isaac &iacob nihil om̃no testat᷑. Ut quia ubinã dictũsit

Expanded text:
 non poterunt. cum autem intrauerit, inquit, pater familias et clauserit ianuam, incipietis foris tare et pulsare dicentes: domine, aperi nobis. et respondens dicet: nescio uos. tunc incipietis dicere: manducauimus et bibimus coram te et in plateis nostris et synagogis docuisti. et dicet uobis: nescio unde estis; discedite a me omnes, operarii iniquitatis. ibi erit fletus et stridor dentium, cum uideritis Abraham et Isaaci. uos autem expelli foras . et uenient ab oriente et occidente et austro et aquilone et recumbent in regno dei. hoc uero ipsum quidem, quia multi excludentur a regno dei, qui scilicet nomen tantummodo Christi portauerint, sed non fecerint opera eius, nec Matthaeus scribere praetermisit, sed de Abraham illic et Isaac et Iacob nullam facit omnino mentionem. item de centurione et puero eius etiam Lucas quidem scripsit; sed aeque ipse de Abraham illic et Isaac et Iacob nihil omnino testatur, ut, quia ubinam dictum sit
Abbreviated transcription (Latin):
dit: cũ multis aut scitatẽ sacramti qđ qͥ manducat
& bibit indigno iuidiciũ sibi manducit &bibit: qͥ aut̃
manducare contẽpnit. non abebit inse uitã. & idõ
non ꝑueni& ad uitã ȩ t̃nã. Cosdẽ ppaucos in cõpa¬
ratione multitu dinis mnaloꝵ paucos dior: eẽ. aut̃
ꝑse ipsos consideratos in magno numero diffusototo
orbe t̾rarũ orescentes int̃ rizama & eũ palea usq
ad diẽ messis & uentilationis. Hoc in eugło dictũ. hoc
A nte p̃ dictu e. inhabitaui cũ tab nacuł cedari eũ his
qͥoderant pacẽ erã pacificꝰ Ante p̃ dictũ ẽ. signia
infronte eos qͥ ge munt & merent obiniqͥtatis
popłi mer quȩ funt in medio eorũ. Itaq iste gentil̃
quẽ tali alloqͥo firmaremꝰ iã factꝰ u̾is scoꝵ & domes¬

Expanded text:
tis autem sanctitatem sacramenti, quod qui manducat et bibit indigne iudicium sibi manducat et bibit: qui autem manducare contemnit, non habebit in se uitam et ideo non perueniet ad uitam aeternam. eosdemque paucos in conparatione multitudinis malorum paucos dici; esse autem per se ipsos consideratos in magno numero, diffusos toto orbe terrarum. crescentes inter zizania et cum palea usque ad diem messis et uentilationis. hoc in euangelio dictum eante praedictum est: inhabitaui cum tabernaculis Cedar; cum his, qui oderant pacem, eram pacificus: ante praedictum est: signa in fronte eos. qui gemunt et maerent ob iniquitates populi mei. quae fiunt in medio eorum. itaque iste gentilis, qu-em tali adloquio firmaremus, iam fact
Abbreviated transcription (Latin):
ad fidem. Qua imbutus & in ecłȩ catholicȩ gremio
fouenł conlocatus consequent̃ etiã moueret᷑ quos io¬
rescenere deber&. Neq ꝑt̾baretur eoꝵ multitu¬
dine in qͥb ea non inuenir & quȩ obseruare iube¬
retur : quã uis cũ eo corporalit̃ congre garent᷑ in
soolesiũ. & cadẽ sicranta ꝑciperent. Sciree oũ paues
here ditatẽ di cũ multis aut̃ si gnaculi ciꝰ partici¬
panda. Cũ paucis cõ municare scitatẽ intȩ. & do¬
nũ caritatis diffuse incordib: pris ꝑ spñ sc̃m̃ qui

Expanded text:
ad fidem: qua inbutus et in ecclesiae catholicae gremio ad fidem: qua inbutus et in ecclesiae catholicae gremio fouendus conlocatus consequenter etiam moneretur, quos mores tenere deberet. neque perturbaretur eorum multitudine, in quibus ea non inueniret, quae obseruare iuberetur. quamuis cum eo corporaliter congregarentur in ecclesiam et eadem sacramenta perciperent. sciret cum paucis hereditatem dei. cum multis autem signacula eius participanda: cum paucis communicare sanctitatem uitae et donum caritatis diffusae in cordibus nostris per spi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illa uenisent quȩ ꝑcũ significabant᷑ eẽ. uentura.
Iuando qͥdẽ ipsu regnũ magxiꝰ quidã ꝓpħu fuit ub
rex & sacerdos mistica significatione ungebant᷑: Ađ
non ante ipis quoq uidȩis ignorantib acꝑ hoc in uitis
ab latũ ẽ.: nnsi cũ uenisset illegrã spiritali unetꝰ as
p̃participib sus ille scs scorũ idẽ uerꝰ rex consulendo
nob̵ & idẽ uerꝰ sacerdos se ipũ offerendo ꝓ riobis
Quã obrẽ qͣntũ dstat dexp̃ĩ aduentu int̃ p̃ dicatiordem
angłorũ & confesionẽ demoniorũ tantũ int̃ auctor¬
tatẽ ꝓphetarũ & curiositatẽ sacrilegorũ. His & talibus
quȩ nunc breuit᷑ tangimꝰ tuno forte ꝓ necesstate
depellendi uet̃ norbris aliquanto latius disputatis. &
robore uberioris pbationis ad sertis ille gentił quẽ
nob̵ cateziz ardũ faustus ꝓ posiut si salitẽ
suã peccatis suis p̃poner& ꝓfecto moueretur

Expanded text:
cum illa venissent quae per eum significabantur esse venturacum illa venissent quae per eum significabantur esse venturaquandoquidem ipsum regnum magnus quidam propheta fuit, ubi rex et sacerdos mystica significatione ungebantur: quod non ante ipsis quoque Iudaeis ignorantibus ac per hoc inuitis ablatum est, nisi cum uenisset ille gratia spiritali unctus deus prae participibus suis, ille sanctus sanctorum, idem uerus rex consulendo nobis et idem uerus sacerdos se ipsum offerendo pro nobis. quamobrem quantum distat de Christi aduentu inter praedicationem angelorum et confessionem daemoniorum. tantum inter auctoritatem prophetarum et curiositatem sacrilegorum. His et talibus. quae nunc breuiter tangimus. tunc forte pro necessitate depellendi ueternosi erroris aliquanto latius disputatis et robore uberioris probationis adsertis ille gentilis, quem nobis catechizandum Faustus proposuit. si salutem suam peccatis suis praeponeret, profecto moueretur
Abbreviated transcription (Latin):
& nescio quis hermes. & si qͥ alii uates. uł t̾eloq uł si¬
pientes uł philosophi gentiũ. defilio dĩ aut depatre
dõ uera p̃ dixisse seu dixisse ꝑhibentur. ual& qͥdem
aliquid ad paganorũ uanitatẽ reuincendã nonta m̃
adistorũ anctoritatẽ ãplectendã cũ illũ dm̃ nosco¬
lerc ostendimꝰ de quo nec illitacere potuer̃ qͥsuos
congentiles popłos idoli & demona colendi partim docer eaus sunt para
ꝓibere non ausi s. Atilli scĩ auetores nrĩ. eũ popłm eã
rẽ publicã tale regnũ imperante & adiuuante dõ pro¬
pagauer̃ atq rexer̃ ubisic rilegiũ ec̃t qđ istil legio fuit:
taq si qui illic incultũ simulacrorũ & demonũ labe¬
rentur: aut poena pleetebant᷑ ipsisue rei publice legib¬
aut liberr imo tronit̾ũ ecoercebantur ꝓphetics uocib
ritu hoc ẽ significatiuo futurorũ qͥritꝰ abderetur

Expanded text:
et nescio quis Hermes et si qui alii uates uel theologi uel saet nescio quis Hermes et si qui alii uates uel theologi uel sapientes uel philosophi gentium de filio dei aut de patre deo uera praedixisse seu dixisse perhibentur, ualet quidem aliquid ad paganorum uanitatem reuincendam. non tamen ad istorum auctoritatem amplectendam, cum illum deum nos colere ostendimus, de quo nec illi tacere. potuerunt, qui suos congentiles populos idola et daemonia colenda partim docere ausi sunt, partim prohibere non ausi sunt. a\ illi sancti auctores nostri eum populum, eam rempublicam, tale regnum imperante et adiuuante deo propagauerunt atque rexerunt. ubi sacrilegium esset, quod istis religio fuit. itaque si qui illic in . cultum simulacrorum et daemonum laberentur, aut poena plectebantur ipsis suae reipublicae legibaut liberrimo tonitru coercebantur propheticis vociritu, hoc est, significativo futurorum; qui ritus aboleretur,
Abbreviated transcription (Latin):
quid inuenir& fide dignius : quã illos ꝓpħas
qͥb de duunitate xp̃i eliger& credere: Et¬
erĩ si ante quã ista fierent ingererẽ gentili
ꝓpħas hebreos quib: ea futura creder& quȩ
facta nondũ uider&: merito fortasse dicer&.
Q uid mͥ ẽ. cũ istis ꝓpħis: quos unde ueraces pbẽ
non m ostenditur  Cũ uerotã magna &tã
multa quȩ p̃dixer̃. iã ad effectũ manifestati¬
onẽq ꝑducta sint plane ille siꝑuerseẽ noll&¬
ne c̃ ista ullo modo contẽpner& . quȩ tanto anse
&tanto apparatu punidenda & p̃nuntianda cõ¬
m̃dari meruer. nec illos a qͥb p̃uideri & pnum¬
tiari potuer̃ Nullis enĩ prudentius credimꝰ
uł dep̃teritis quȩ olim facta s̃ uł defuturis
que nondũ facta s̃ quã eis qui nob fide ũboꝵ
suorũ intã multis tãq magnis que abeis p̃dicta im¬
factas ꝓbauer̃. Sibilla porro uł sibillȩ &or pheus

Expanded text:
quid inueniret fide dignius quam illos prophetas, quid inueniret fide dignius quam illos prophetas, quibus de diuinitate Christi eligeret credere? etenim si antequam ista fierent, ingererem gentili prophetas Hebraeos, quibus ea futura crederet, quae facta nondum uideret, merito fortasse diceret: quid mihi est cum istis prophetis, quos unde ueraces probem, non mihi ostenditur? cum uero tam magna et tam multa, quae praedixerunt. iam ad effectum manifestationee nollet, nec ista ullo modo contemneret, quae tanto ante, et tanto apparatu, praevidenda et praenuntianda commendari meruerunt, nec illos a quibus praevideri et praenuntiari potuerunt. Nullis enim prudentius credimus, vel de praeteritis quae olim facta sunt, vel de futuris quae nondum facta sunt, quam eis qui nobis fidem verborum suorum tam multis tamque magnis, qubauerunt. Sibylla porro uel Sibyllae et Orpheus
Abbreviated transcription (Latin):
ab hominib: a manifestationẽ claritatis
test iii ciuitas abscondi suꝑ montẽ
consti tuta Quia utiq sedes głe exal¬
tata ẽ. scĩ ficatio firã. ut non audiant᷑
illi qui adreligionũ scis suras traducunt
dicentes ec ce hic ẽ. xps̃. ecce illiç partes enĩ osten¬
dunt dicentes ecce hic ecce illiccũ illa ciuitas siꝑ
montẽ sit. Quẽ montẽ nisi eũ qui scđm ꝓphetiam
diniheł exparuo lapide creuit & faccꝰ e. mons
magrꝰ ita ut impler & uniuersã t̃rã : Nec illi au¬
diant᷑ qͥ nomine quasi secreto & a pocrifȩ ueritatis
& hominũ paucitatis dicunt. eece in cubi cuł ec ce¬
ficatio nrã cũergo iste gentilis his atq huimodi
aliis testimomis ꝓphetarũ deꝑsecutione regũ
& popłoꝵ defide regũ & popłoꝵ. deabolicione
idolor̃ũ decłcatate iudeorũ deꝓbatione codicũ
abipsis custoditorũ de am̃tia hereticorũ. de ex¬
cellentia scȩ̃ eccłȩ uerorũ & germanoꝵ
xpĩ anorũ ante pdicta & nunc ĩ pleta conspicer&.

Expanded text:
tionem claritatis test civitas abscondi supra montem constituta : quia utique sedes gloriae exaltata est, sanctificatio nostra, ut non audiantur illi qui ad religionum scissuras traducunt, dicentes, Ecce hic est Christus, ecce illic. Partes enim ostendunt, dicentes, Ecce hic, ecce illic. Cum illa civitas super montem sit; quem montem, nisi eum qui secundum prophetiam Danielis ex parvo lapide crevit, et factus est mons magnus, ita ut impleret universam terram ? Nec illi audiantur, qui sub nomine quasi secretae et apocryphae veritatis et hominum paucitatis dicunt, Eficatio nostra. Cum ergo iste gentilis his atque huiusmodi aliis testimoniis prophetarum de persecutione regum et populorum, de fide regum et populorum, de abolitione idolorum, de caecitate Iudaeorum, de probatione codicum ab ipsis custoditorum, de amentia haereticorum. de excellentia sanctae ecclesiae uerorum et germanorum christianorum ante praedicta nunc inpleta conspiceret,
Abbreviated transcription (Latin):
dolus non eẽt: discer& etia ista ũba ex aorde sipliei
dicere quȩ sub sequunt᷑. Contex idẽ qͥe hiere mias.
non peperit cõm̃dauit excellentiã cuutatis super
monte positȩ quȩ abscondi non potest. ut ab eecđi cahiolica
heretici hominc̃ separara: dicens: sedes aut̃ głe
exaltata ẽ. scĩficatio Nrã. Dende quasi uenir & in m̃tẽ
qͥd ergo facimꝰ detã multis mał qͥtanto ã plius ubiq
ꝑmixti s̃ quanto excellentior ẽ xpĩ gł̃a inunitate
omiũ gentus . subiecit satĩ. Pacientia isrł dnẽ¬

Expanded text:
dolus non esset. disceret etiam ista uerba ex corde simplici dicere quae subsequenter contexit idem ipse Hieremias: pnon peperit, commendauit excellentiam ciuitatis super montem positae, quae abscondi non potest, ut ab ecclesia catholica haereticum hominem non separaret dicens: sedes autem gloriae exaltata est. sanctificatio nostra. deinde, quasi ueniret in mentem: quid ergo facimus de tam multis malis, qui tanto amplius ubique permixti sunt, quanto excellentior est Christi gloria in unitate om
Abbreviated transcription (Latin):
citate de monstratis hoc illiuenir& in m̃tẽ.¬
qđ etiã multi sub nomine xristiano ab ipͤa
cristiana societate deuiarent ipse hiere mias
uelut catezitandi ordinẽ nob insinuans con¬
timo sub iecit. Clamauit ꝑdix congre¬
gauit quȩ non peperit faciens duncias suas non
cõniudicio. ꝑdix enĩ nimis contẽptiosũ ani¬
mal Notũ ẽ. quanta aiditate ipsius con¬
tenptionis currat inlaqueũ. Non enĩ diffu¬
care amant heretici sed quo quo modo superare
inpudentissima ꝑuicatia. ut congre gent si c̃
hic dix̃ que non peperer : xpĩanos eruim
quos maximẽ xpĩ nomine sedueunt iam
ꝑ ipsius xp̃i euangeliũ natos inueniurut.
&̃ faciunt illos diuicias suas. Non sane
cũ udicio sed cũ temeritate in considerata.
N on enĩ intelligunt ibi eẽ uerã & silubre m
& quodã modo grmanã atq radicalẽ xp̃ĩanã
sociȩtatẽ unde istos separauer̃ quos adsua diui¬

Expanded text:
citate demonstratis hoc illi ueniret in mecitate demonstratis hoc illi ueniret in mequod etiam multi sub nomine christiano ab ipsa christiana societate deuiarent, ipse Hieremias uelut catechizandi ordinem nobis insinuans continuo subiecit: clamauit perdix, congregauit, quae non peperit, faciens diuitias suas non cum iudicio. perdix enim, nimis contentiosum animal, notum est, quanta auiditate ipsius contentionis currat in laqueum. non enim disputare amant haeretici, sed quoquo mimpudentissima pervicacia, ut congregent, sicut hic dixit, quae non pepererunt. Christianos enim, quos maxime Christi nomine seducunt, jam per ipsius Christi Evangelium natos inveniunt, et faciunt illos divitias suas: non sane cum judicio, sed cum temeritate inconsiderata. Non enim intelligunt ibi esse veram salubrem, et quodam modo germanam atque radicalem christianam societatem, unde istos separa
Abbreviated transcription (Latin):
uenire iustã penã huiꝰ cȩcitatis. Qđ non solũ
dixisse apłm. de qͥb dã ꝓpt̃ hoc tradidit illos ds̃
in concupiscentiã cordis eorũ uł in reꝓbũ sensũ
ut faciant quȩ non conueniunt uolentẽ suosten¬
dere quȩdĩ peccata manifesta expęna uenire qͦꝵ dã
oocultoꝵ sed nec ipsos hec tacuisse ꝓpħas demons¬
traremꝰ. Mãne ꝑgã longiuis idẽ hicrennas eo
ipso loco ubĩ ait & homo ẽ. & qͥs agnosc& eũ.
ne quasi hoc ipo excusiti eent uidȩi quia
non cognouer̃. Sienĩ cognorussent sic̃ apłs dicit
nunꝗ dnm̃ głe crucifixisent : seqͥtur & ostendit
occulti eorũ menti fimisseut:
non cõgnoscerent: Aitenim Ego dns int̃¬
rogans corda & ꝓbans renes. ut dẽ imicuiq
ret᷑ cur etiã ipsi qui ap pel lant᷑ xp̃ĩani
in multas hereses uariasq discedunt : neq.
hoc aꝓpħif hebreis p̃t̃ missũ eẽ docerẽmꝰ.
Tanꝗuenim eet̃ consequens ut uideis insua ce¬

Expanded text:
uenire iustam poenam huius caecitatis; quod non solum uenire iustam poenam huius caecitatis; quod non solum dixisse apostolum de quibusdam: propter hoc tradidit illos deus in concupiscentiam cordis eorum uel in reprobum sensum. ut faciant, quae non conueniunt, uolentem ostendere quaedam peccata manifesta ex poena uenire quorundam occultorum, sed nec ipsos hoc tacuisse prophetas demonstraremus. nam. ne pergam longius, idem Hieremias eo ipso loco, ubi ait: et homo est. et quis agnoscit eum? ne quasi hoc ipso excusati essent Iudaei, quia non cognouerunt — si enim cognouissent, sicut apostnum gloriae crucifixissent — sequitur et ostendit occulti eorum meriti fuisse, ut non cognoscerent. ait enim: ego dominus interrogans corda et probans renes, ut dem unicuiqueretur, cur etiam ipsi, qui appellantur christiani, in multas haereses uariasque discedunt. neque hoc a prophetis Hebraeis praetermissum esse doceremus. tamquam enim esset consequens, ut Iudaeis in sua cae
Abbreviated transcription (Latin):
huc rerũ opaccabant᷑. ũ factarũ luce manifes¬
s tantur
Fortectiãhino sẽ dicer &r ꝑmouer¬
tiata quȩ nuno cernunt᷑ ĩ pleta mhor nob̵ cũ
tenent᷑ eiusdẽ euangłi socretatẽ :Cũ uͦ doceret᷑
etiã hoc ab eisde. ꝓpħis eẽ. p̃dictũ. quantũ moue¬
ret adfidẽ qstã demens ẽ ut non uideat̃ inꝰ¬
qstã ĩprudens ut se inđe dissimulaet qͥs enira
dubit& ħ de uideis fuisse ꝓphetatũ cũ isai asdicat᷑.
Aut illud qđ apłs cõmemorat: totadie ex¬
rpandi ma pi lunim eas ad popłm non credentẽ
& contradicentẽ. Et maxime illud:
dedit ilł ds̃ spm̃ cõpunctionis oculos ut non
uideant & aures ut non audiant. & non intel¬
ligant & multa huiꝰ modi : Qđ si dicen& edg̃
pec cauer̃ uidȩi si ds̃ illos excecauitꝰ neagnosce¬
rent xpm̃ : quantũ possemꝰ inbuendo rudi homini
ostenderemꝰ exaliis occultis peccatis dõ cognitis

Expanded text:
huc rerum opacabantur, iam factarum luce manifehuc rerum opacabantur, iam factarum luce manifestantur. Forte etiam hinc se diceret permouertiata, quae nunc cernuntur inpleta. non nobiscum tenent eiusdem euangelii societatem. cum uero doceretur etiam hoc ab eisdem prophetis esse praedictum, quantum moueretur ad fidem, quistam demens est, ut non uideat? quis tam inpudens, ut se uidere dissimulet? quis enim dubitet hoc de Iudaeis fuisse prophetatum, cum Esaias dicat: aaut illud, quod apostolus commemorat: tota die expandi manus meas ad populum non credentem et contradicentem et maxime illud: dedit illis deus spiritum conpunctionis, oculos, ut non uideant, et aures, ut non audiant et non intellegant et multapeccauerunt Iudaei, si deus illos excaecauit, ne agnoscerent Christum? quantum possemus, inbuendo rudi homini ostenderemus ex aliis occultis peccatis deo cognitis
Abbreviated transcription (Latin):
noscit qđ olĩ p̃dictũ ẽ. aꝓpħis hebreis. &
magis uerendũ erat netanta rerũ eui¬
dentia circunfusꝰ fortasse dicer& postea¬
ꝗ ista ꝑ mundũ fieri ceper̃ xpĩanos haslt¬
teras cõ posuisse ut ante diuinitus p̃dicta pu¬
tarent᷑ nequasi te mere humanitus facta con¬
tẽpnerentur. Hoc uerendũ erat. nisieẽts
late spars lateq notus po płs uideoꝵ¬
cam ille signo in aual raccepto neaba¬
liꝗͥo int̃ficiat᷑. & ille cam seruus frm̃ suoꝵ
portando libros qͥb: illi erũdiantur ipse
honeret᷑. Feorũ quippe codices ꝓba¬
mꝰ Non a nob̵ tanꝗ dererũ euentu cõmonitis
ista conscripta sed olĩ in illo regno p̃di cata
atq seruata. nunc aut̃ manfestata iup¬
& ĩpleta. In qͥͦb: & ca quȩ ibi minꝰ ꝑspieua s̃ qui a
infigura contingebant in illis sc̃ripta s aut̃
ꝓpt̃ nos in qͦs finis scłoꝵ obuenit : iã nunc inlus¬
trata soluunt᷑ & quȩ ũbris futurarũ ad¬

Expanded text:
noscat, quod olim praedictum est a prophetis Hebraeis ? noscat, quod olim praedictum est a prophetis Hebraeis ? euidentia circumfusus fortasse diceret, posteaquam ista per mundum fieri coeperunt, christianos has litteras conposuisse, ut ante diuinitus praedicta putarentur, ne quasi temere humanitus facta contemnerentur. hoc uerendum est, nisi esset late sparsus lateque notus populus IudaCain ille signo accepto, ne ab aliquo interficiatur, et ille Cham seruus fratrum suorum portando libros, quibus illi erudiantur, ipse oneretur. per eorum quippe codices probamus non a nobis tamquam de rerum euentu commonitis ista esse conscripta, sed olim in illo regno praedicta atque seruata, nunc autem manifestata et inpleta: in quibus et ea, quae ibi minus perspicua sunt, quia in figura contingebant illis; scripta sunt autem propter nos, in quos finis saeculorum obuenit, iam nunc inlustrata soluuntur, et quae umbris futurarum ad
Abbreviated transcription (Latin):
Dic̃ &isaias. Humiliabit᷑ &
cad&
icontumelia homuinũ & exal tabitur
dñs solus indie illa. Et manib fa bricata
om̃ia abscondent inspeluncis  & inscis¬
suris petrarũ & inca uernis t̾rȩ a faciȩ
timoris dnĩ & a maiestate uirtutis eiꝰ cũ¬
exurrex confringere trã. Ila enĩ die
pici& homo ab hominatioꝵnes
aureas & ar genteasiquȩ fecer̃ ut adora¬
rent suꝑ rulanuacanealo& noxia.
& forte iste gentił quẽ cate ⁊ itamus¬
quẽ. dix faustufcũrisu dieturum
Non cre do ꝓpłis hebreqs aliqua manu fabri¬
cata idolacabscondit inspclunca iant inscissura
petrȩ. aut in cauerna trȩ. aut aliquẽ amicũ suũ
scit hoc fecisse aut incuutate uł infundo suo soit
factũ eẽ. a faciȩ timoris dnĩ qͥ ꝑ reges t̃rȩ scđm
eandẽ ꝓphetiã iã sibi seruientes seq̃ ad drantes
seuerissimis legib: trã confringit iđ treni corđ
frangit audatiã. Quo mͦ ergo dicat non credo
ꝓpħis hebreis cũ & in se ipso cõpletũ forte cog¬

Expanded text:
 Isaias: Humiliabitur et cadet contumelia hominum, et exaltabitur Dominus solus in illa die: et manibus fabricata omnia abscondent in speluncis et in scissuris petrarum et in cavernis terrae, a facie timoris Domini et a majestate virtutis erit confringere terram. Illa enim die projiciet homo abominationes aureas et argenteas, quas fecerunt ut adorarent supervacanea et noxia . Et forte iste gentilis, quem catechizamusquem dixit Faustus cum risu dicturum, Non credo Prophetis Hebraeis, aliqua manu fabricata idola abscondit in spelunca, aut in scissura petrae, aut in caverna terrae, aut aliquem amicum suum scit hoc fecisse, aut in civitate, vel in fundo suo scit factum esse a facie timoris domini, qui per reges terrae secundum eandem prophetiam iam sibi seruientes seque adorantes seuerissimis legibus terram confringit, id est terreni cordis frangit audaciam. quomodo ergo dicat "non credo prophetis Hebraeis," cum et in se ipso conpletum forte cog
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ seduc ebat erit insipiens. idẽ. apparebit
insipiens. Eis quippe quib pͥmo sapiens erat
tunc erit insipiens cũ apparebit quia dem̃tia
obietio eiꝰ nota erit omib & tanꝗ ille quẽ cate¬
Zizamꝰ querer & et dicer& quo ergo
signo manifestã ad huc par uulus & nondum
ualens liquidã discernere a tot errorib: ueritatẽ
quo manifesto indicio tenebo eccłam xpĩ inquẽ
iã credere tantarerũ ante a p̃dictarũ mani¬
festatione cõpellor .c Sequitur idẽ ꝓpħa &¬

Expanded text:
tiae seducebat, erit insipiens, id est adparebit insipiens. eis quippe, quibus primo sapiens erat, tunc erit insipiens, cum adparebit. quia dementia eius nota erit omnibus. Et tamquam ille, quem catechizamus, quaereret et diceret: quo ergo signo manifesto adhuc paruulus et nondum ualens liquidam discernere a tot erroribus ueritatem, quo manifesto indicio tenebo ecclesiam Christi. in quem iam credere tanta rerum antea praedictarum manifestatione conpellor? sequitur idem p
Abbreviated transcription (Latin):
deos in ur̃is disputationib solemus aucdire¬
I uod & si pͥmͦ negasti. tam̃ pauło post etia ipse
confessus es. quasi rationẽ reddens quur hoc
m̃tes insideliũ. Suã quidẽ sententiã pleriq
nrm ita distingunt: ut dm̃ uerũ dicant
excecasse ifideliũ m̃tes: Cũ enĩ legerint
inquib ds suspendunt ꝓnuntiationẽ : ac
tunc inferunt. scłihuius excȩcauit m̃tes ĩsicdeliũ
Iuia &esita ñ distinguas sed ex ponendi gr̃i ita
uerboꝵ ordinẽ mutes inquib ds excȩcauit
m̃tes in fideliũ scłihuiꝰ. idẽ qui in illa cdistine¬
tione sensus cluc& Potest enim oua talis
Nũ quid iniquus ds̃ qͥinfert iram : item alibi qud ergo
dcemus inqdͤ nũ quid iniquitas ẽ. apud dm̃: ab sit :
Mos seseñ dicit: miscrebor cii misertꝰ ergͦ & miscłiam
prestabo cui miscricors fuero: Cũ ergͦ prenisiss& qđ
in concusse retinendũ ẽ. non .eẽ. iniquitatẽ a pud dm̃:
paulo post adtende. quid dicat Siautẽ uolens ds

Expanded text:
deos in vestris disputationibus solemus audire, quod etsi primo negasti, tamen paulo post etiam ipse confessus es, quasi rationem reddens cur hoc mentes infidelium. quam quidem sententiam plerique nostrum ita distingunt, ut deum uerum dicant excaecasse infidelium mentes. cum enim legerint: in quibus deus, suspendunt pronuntiationem; at tunc inferunt: saeculi huius excaecauit mentes infidelium. quia etsi ita non distinguas, sed exponendi gratia ita uerborum ordinem mutes: "in quibus deus excaecauit mentes infidelium saeculi huius" idem qui in illa distinctione sensus elucet. potest enim etiam talis numquid iniquus deus, qui infert iram? item alibi: quid ergo dicemus? inquit; numquid iniquitas est apud deum? absit. Moysi enim dicit: miserebor, cui misertus ero. et misericordiam praestabo, cui misericors fuero. cum ergo praemisisset, quod inconcusse retinendum est. non esse iniquitatem apud deum, paulo post adtende, quid dicat: si autem uolens deus
Abbreviated transcription (Latin):
differentia ut asius qͥdẽ discipłis om̃s carnes penitꝰ
remouer&. Sȩcularib: uͦ uulgo concedera
omĩ a quȩ possent edratq ad seuerar& qđ eos nihil
in os intrans polluer& : qr quȩ deore in prudent̃
ꝓcedesit ea sola s̃ quȩ polluant hominẽ. Hec ũba
tua stanto inpudentiore quanto aꝑtiore m̃¬
ditio de pmpta & expssa. Pnimo quiã scđ m
Mpĩ sententũ. si ca sola pollu unt hominẽ quȩ :¬
mala ex ore ꝓcedunt cur & di scipłos x pr̃i
ñ ea sola polluer̃ ut eostanꝗ ab inmundis cur¬
rub eẽt necesse piberi  anseculares homines
non polluunt᷑ his quȩ in osintrant. scd his
que exore exeunt. ergo mundiores sunt
aduers in munditiã quã scĩ si scõs & eta quȩ

Expanded text:
differentiam, ut a suis quidem discipulis omnes carnes penitus differentiam, ut a suis quidem discipulis omnes carnes penitus remoueret, saecularibus uero uulgo concederet omnia, quae possent edi, atque adseueraret, quod eos nihil in os intrans pollueret, quia quae de ore inprudenter procedunt, ea sola sunt, quae polluant hominem." haec uerba tua sunt tanto inpudentiore, quanto apertiore mendacio deprompta et expressa. primo quia secundum Christi sententiam si ea sola polluunt hominem, quae mala ex ore procedunt, cur et discipulos Christi non ea sola polluerunt, ut eos tamquam ab inmundis carnibus esset necesse prohiberi? an saeculares homines non polluuntur his, quae in os intrant, sed his, quae ex ore exeunt? ergo munitiores sunt aduersus inmunditiam quam sancti, si sanctos et e
Abbreviated transcription (Latin):
helluonis in modũ disceptator sedet. uib&q alia qͥdẽ
ab ligurriri ꝓmundis alia uͦ ꝓinmundis. ne contingi
qͥdẽ cũ ad elluonẽ hoc magis ꝑtineat. ut nulla discer¬
nat. aut si discernit suauiora eligat : anhoc idõ dicis.
ut ĩ peritis continentia tua uelut ab in eunte ȩtate mi¬
nanda uideat᷑ : quasi nestientis uł ĩ obliti qͣnto iocun¬
diuis sipiat porͥcina. quã uerbecina.  Sed qi & ista
moyses siguris ꝓpheticis dexp̃o scripsit in animaliũ figur¬
carnib signficans homines uł in corporandos xp̃ĩcor
porixpĩ qđ ẽ eccła uł respueridos uos quoq: int̃ in¬
mundi figurauit. qͥ ꝓpt̃ea fidei catholicȩ ñ conue¬
nitis qiꝰ nec ruminatis ubũ sapientiȩ & duo testam̃ta
uetꝰ & nouũ nor concordit̃ distinguentes tanꝗ
geminã ungulã non habetis. Iuis aut̃ fenit te
quoq ad imanthi uri fallatiã non pudiuisse sec¬
tari. Dicis enĩ & tu xpm̃ sic docusse ciborũ in¬

Expanded text:
 alia quidem abligurrii;i pro mundis, alia uero pro inmundis ne contingi quidem? cum ad helluonem hoc magis pertineat, ut nulla discernat, aut, si discernit, suauiora eligat. an hoc ideo dicis, ut inperitis continentia tua uelut ab ineunte aetate miranda uideatur quasi nescientis uel iam obliti, quanto iucundius sapiat porcina quam ueruecina? sed quia et ista Moyses figuris propheticis de Christo scripsit in animalium carnibus significans homines uel incorporandos Christi corpori, quod est ecclesia, uel respuendos, uos quoque inter inmunda figurauit, qui proptera fidei catholicae non conuenitis, quia nec ruminatis uerbum sapientiae et duo testamenta, uetus et nouum, non concorditer distinguentes tamquam geminam ungulam non habetis. quis autem ferat te quoque Adimanti uestri fallaciam non puduisse sectari? Dicis enim et tu "Christum sic docuisse ciborum in
Abbreviated transcription (Latin):
dici poss& tunc ꝓselito circunciso: qđ paulus dicit.
Circũ cisio qͥdẽ ꝓdest : sile gẽ ctodias. Quia uͦ ille
in non ctodienda lege pharis sȩos imitabat᷑. fiebat
filiꝰ gehennȩ: opt̃ ea quantũ arbitror duplo quã¬
cur dipleli : qi hoc noglegebat ĩplere qđ ꝓpͥa uoluntate
susceꝑat : non ex udȩis natꝰ sed sponte uideis factꝰ. Quid

Expanded text:
dici posset tunc proselyto circumciso, quod Paulus dicit: dici posset tunc proselyto circumciso, quod Paulus dicit: circumcisio quidem prodest, si legem custodias. quia uero ille in non custodienda lege pharisaeos imitabatur, fiebat filius gehennae; propterea, quantum arbitror, duplo quam illi, quia hoc neglegebat inplere, quod propria uoluntate susceperat, non ex Iudaeis natus, sed spon