comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meus a te: ultra non irascar tibi. Solo
auditu contremisco. Sentisne quanti
ꝑiculi. quantiq horioris. et tremoris res
sit peccati defensio: Dicit iterum. Ego
quos amo. arguo et castigo. Si gͦ tẽ
zelus deseruit: et amor. Nec eris amo¬
re dignus: qui indignus castigatione
censeris. Uides quia tunc magis iras¬
citur ds̃. cum non irascit᷑  Misercam᷑
impio inquit: & non discet facere
iusticiam. Miscdiam hanc ego nolo. Su-¬
ꝑ omnẽ iram miseratio ista: sepiens michi
uias iusticiȩ. Satius ꝓfecto mͥ. iuxta ꝓpħe
consilium apprehendere disciplinam: ne¬
quando irascatur dominus. & ꝑeam de
s illa ira qua corrigis deuium÷ non qua
extrudis de uia. Ilud tua nob̃ benigna a¬
nunaduersatio parit: hoc formidolosa
nutrit dissimulatio. Non cum nescio. s
cum sentio te iratum. tunc maxime confi¬
eis: & ulciscens in om̃s adinu̾entiones eiꝰ
Moysen loquitur et aaron atq samue¬
lem quos mͦ p̾miserat: & hoc uocat ꝓpici¬

Expanded text:
meus a te, ultra non irascar tibi . Solo meus a te, ultra non irascar tibi . Solo auditu contremisco. Sentisne quanti periculi, quantique horroris et tremoris res sit peccati defensio? Dicit iterum: Ego quos amo, arguo et castigo . Si ergo te zelus deseruit; et amor: nec eris amore dignus, qui indignus castigatione censeris. Vides quia tunc magis irascitur Deus, dum non irascitur. Misereamur impio, inquit, et non discet facere justitiam . Misericordiam hanc ego nolo. Super omnem iram miseratio ista, sepiens mihi vias justitiae. Satius profecto mihi, juxta Prophetae consilium, apprehendere disciplinam, nequando irascatur Dominus, et peream de cordiarum; sed illa ira, qua corrigis devium, non qua extrudis de via. Illud tua nobis benigna animadversio parit, hoc formidolosa nutrit dissimulatio. Non enim cum nescio, sed cum sentio te iratum, tunc maxime confieis, et ulciscens in omnes adinventiones eorum . Moysen loquitur et Aaron, atque Samuelem, quos modo praemiserat; et hoc vocat propiti
Abbreviated transcription (Latin):
facite. Pierumq etiam impacientia
contemptui iungit᷑. ita ut aliquis
ñsolum non curet corrigi oburgatꝰ.
s insuꝑ obiurg̾ati indignetur. more
frenetici manum medici repellentis.
Mira ꝑuersitas. Medicanti irascitur.
qui non irascitur sagittanti. Est enim
qui sagutat in obscuro rectos corde:
qui es te ipsum nunc sagittauit ad
mortẽ. & in illum non commoueris.
Dichi indignaris qui sanũ te fieri
cupio: Irascimini inquit: & nolite
peccare. Si pecc̃o irasceris. non solum
minime peccas: s et quod peccaras ex¬
terminas. Nunc uͦ et peccm̃ retines. me¬
dicamentũ respuendo: & peccare appo¬
nis irrationabilit̃ urascendo: et est
supra modum peccans pecc̃m. Aliqͦ¬
tiens additur & impudentia. ut ñ
mͦ imꝑatient̃ ferat qd̾ corripit᷑: sed
etiam id unde rep̃henditur impuden¬
ter defendat. Hoc plane defꝑatio. frois
inquit mulieris meretricis facta est tͥ:
nolusti erubescere. E ait. Recessit zelus

Expanded text:
facite . 3. Plerumque etiam impatientia facite . 3. Plerumque etiam impatientia contemptui jungitur, ita ut aliquis non solum non curet corrigi objurgatus, sed insuper objurganti indignetur, more phrenetici manum medici repellentis. Mira perversitas! Medicanti irascitur, qui non irascitur sagittanti! Est enim qui sagittat in obscuro rectos corde , qui et te ipsum nunc sagittavit ad mortem; et in illum non commoveris? Mihi indignaris, qui sanum te fieri cupio? Irascimini, inquit, et nolite peccare . Si peccato irasceris, non solum minime peccas, sed et quod peccaras, exterminas. Nunc vero et peccatum retines medicamentum respuendo, et peccare apponis irrationabiliter irascendo; et est supra modum peccans peccatum. 4. Aliquoties additur et impudentia, ut non modo 1415 impatienter ferat quod corripitur, sed etiam id unde reprehenditur, impudenter defendat. Hoc plane desperatio. Frons, inquit, mulieris meretricis facta est tibi; noluisti erubescere : et ait: Recessit zelus
Abbreviated transcription (Latin):
animi tunc habere putatis fratres:
Nonne angor: nonne torqueor: Eeut
michi usur pem aliquid ex uerbis ma¬
gistri quia de sapientia non possum:
ꝓrsus coartor eduob et quid eligam
nescio: placere ne mͥ in eo qͦd loquu¬
tus sum. qm̃ qđ debui feci an peniten¬
tiam agere suꝑ uerbo meo. qr qđ uo¬
lui non recepi. Uolui nimiũ ꝑimere
hostem. et eripere frem̃. et non feci sic.
magis autẽ contrariũ accidit. Nam
lesi animam: et culpam auxi. Siqui¬
dem accessit et contemptus. Nolunt
audire te inquit: quia nolunt audi¬
re me. Uides quȩ maiestas contempni¬
tur:Non te putes me solum sp̃uisse:
dominus loquutus est. E quod dix̃
apłsͥ et ꝓpħȩ tamen et apłi tuideo dice¬
re uice sungor: & quib non equor meri¬
tis eorum implicor curis. Et si ad meam
multam confusionem. & si ad grande
ꝑiculum mͥ: suꝑ cathedram moysi se
est ab indigno: Etiam si seribe &c pha¬
nici in ȩa sedeant inquit: quȩ dicunt

Expanded text:
animi tunc habere putatis, fratres? animi tunc habere putatis, fratres? Nonne angor, nonne torqueor? Et ut mihi usurpem aliquid ex verbis Magistri, quia de sapientia non possum; prorsus coarctor e duobus, et quid eligam nescio : placerene mihi in eo quod locutus sum, quoniam quod debui feci; an poenitentiam agere super verbo meo, quia quod volui, non recepi? Volui nimirum perimere hostem, et eripere fratrem; et non feci sic, magis autem contrarium accidit: nam laesi animam, et culpam auxi, siquidem accessit et contemptus. Nolunt audire te, inquit, quia nolunt audire me . Vides quae majestas contemnitur. Non te putes me solum sprevisse. Dominus locutus est; et quod dixit prophetae tamen et apostoli, audeo dicere, vice fungor: et quibus non aequor meritis, eorum implicor curis; etsi ad meam multam confusionem, etsi ad grande periculum mihi, super cathedram Moysi sedest ab indigno? Etiamsi Scribae et Pharisaei in ea sedeant, inquit: Quae dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
ceptari: non sane ante se absentauit.
quam ex habundantia qđ̃ non ẽ du-¬
bium cordis. ꝓrumperet in laudes eꝰ:
& genarum colliq ipsius pulcͥtudinẽ
commendaret. Proppt̃ea et qui cum
ipsa remanent. blande loquunt᷑:
illi. et munera offerunt: scientes dñi
uoluntatem. Ad ipsos gͦ responsio eius.
E litteralis quidem contextio scematis.
ita se habet. S pͥusquam ex hac desta
nucleum spiritus elicere inchoemus: di¬
C unum breurter. felix cui sua obiur¬
gatio sic responde: quead modũ habe¬
mus formam p̾sentis loci. Utinam
magis neminem obiurgare necesse sit:
hoc enim melius. S qm̃ in multis of¬
fendimus om̃s: michi tacere non licet.
cui ex officio incombit peccantes argu¬
ere: magis autem urget caritas. Qd̃ si
arguero et fecero qd̃ meum est. illa au¬
tem increpatio ꝓcedens minime qͦd
suum est faciat. neq ad qđ misi illam.
s reuertatur ad me uacua. tanquam
iaculum feriens et resiliensͤ. quid me

Expanded text:
ceptari, non sane ante se absentavit ceptari, non sane ante se absentavit quam ex abundantia quod non est dubium cordis prorumperet in laudes ejus, et genarum collique ipsius pulchritudinem commendaret. Propterea et qui cum ipsa remanent, blande loquuntur illi, et munera offerunt, scientes Domini voluntatem. Ad ipsos ergo responsio ejus. Et litteralis quidem contextio schematis ita se habet. 2. Sed priusquam ex hac testa nucleum spiritus elicere inchoemus, dico unum breviter. Felix, cui sua objurgatio sic respondet, quemadmodum habemus formam praesentis loci. Utinam magis neminem objurgare necesse sit! hoc enim melius. Sed quoniam in multis offendimus omnes, mihi tacere non licet, cui ex officio incumbit peccantes arguere, magis autem urget charitas. Quod si arguero et fecero quod meum est, illa autem increpatio procedens minime quod suum est faciat, neque id ad quod misi illam, sed revertatur ad me vacua, tanquam jaculum feriens et resiliens: quid me
Abbreviated transcription (Latin):
uor eẽt rex in accubitu suo: xluiꝰ.¬
nardus mea dedit odorem su-¬
um. Hec sunt uerba sponsȩ
quȩ in hodiernũ diem distulimus ͭ
hoc responsum qđ dedit ubi increpa¬
ta est a sponso: non tam̃ sponso. s eius
sodalib. Quod facile est aduertere ex uer¬
bis ipsis. Cum enim non dicit quasi ad
scdam ꝑsonam. cum ẽẽs rex in accubitu
tuo. s cum eẽt in accubitu suo: patet qd̾
non ad ipsum loquit᷑ s de ipso. Puta ꝓ¬
inde sponsum ubi eam quatinus uisũ
fuit aut corripuit. aut rep̃ssit. comꝑ¬
ta ex suffusione genarũ uerecundia.
cessisse loco. ut illa se absente loque¬
retur lib̃ius quȩ sentiret: s & si pa-¬
iudior ut assolet quam oportuerit.
et deiectior animo facta eẽt÷ sodaliũ
eam consolationes erigerent. Qd̃ tamen
& ꝑse ipsum facere non neglexit: qͣnͣtũ
iudicauit ꝓ temꝑe oportere. Nam
ut clarum relinqueret qnͣtum sibi in
illa correptione complacuit. quippe
qua sensit digne et ꝓut oportuit ac¬

Expanded text:
um esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum . Haec sunt verba sponsae, quae in hodiernum diem distulimus; hoc responsum, quod dedit 1414 ubi increpata est a sponso, non tamen sponso, sed ejus sodalibus: quod facile est advertere ex verbis ipsis. Cum enim non dicit, quasi ad secundam personam: Cum esses rex in accubitu tuo, sed: Cum esset in accubitu suo, patet quod non ad ipsum loquitur, sed de ipso. Puta proinde sponsum, ubi eam quatenus visum fuit aut corripuit, aut repressit, comperta ex suffusione genarum verecundia, cessisse loco, ut illa se absente loqueretur liberius quae sentiret; sed et si pavidior, ut assolet, quam oportuerit, et dejectior animo facta esset, sodalium eam consolationes erigerent. Quod tamen et per se ipsum facere non neglexit, quantum judicavit pro tempore oportere. Nam ut clarum relinqueret quantum sibi in illa correptione complacuit, quippe quam sensit digne et prout oportuit ac
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ peccatricis et discerne si potes qͥd
tibi dulcius sapiat in consideratione su¬
auissumi sacramenti: uerbi ne nimium
benigna dignatio. an animȩ inestima¬
bilis gła. an inopinata fiducia peccato¬
ris. S non potuit moy ses ęchiopisse
mutare pellem: potuit xp̃c. Sequit᷑ em̃
Pulchrȩ sunt genȩ tuȩ sicut turturis. S
hoc sermoni alteri reseruecur: ut semꝑ
quȩ in mensa sponsi nob̃ apponuntur
cũ auiditate sumentes. eructuemꝰ ipsiꝰ¬

Expanded text:
animae peccatricis; et discerne, si potes, quid animae peccatricis; et discerne, si potes, quid tibi dulcius sapiat in consideratione suavissimi sacramenti, Verbine nimium benigna dignatio, an animae inaestimabilis gloria, an inopinata fiducia peccatoris. Sed non potuit Moyses Aethiopissae mutare pellem, potuit Christus. Sequitur enim: Pulchrae sunt genae tuae, sicut turturis. Sed hoc sermoni alteri reservetur; ut semper quae in mensa Sponsi nobis apponuntur, cum aviditate sumentes, eructemus in i
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ inuisibilis pharao ubiq ddiscurrẽs
in omnẽ familiam dñi quib pot̾ uirib
more tyrannico debachatur: in his etiam
his dieb. exeuntem isrł de egipto insequi¬
t᷑. At ille nec subue tꝰ currib nec ꝓtectus
armis: nichilominꝰ tam̃ sola dñi manu
confortatus. secure decantat. Cantemꝰ dño:
głose enim honorificatus ẽ: equũ et ascen¬
sorem piecit in mare. Item hi in curribus
ꝙ hi in eqͥs nos autẽ in nomine dñi ddt
nr̃i inuocabimus. Et ec dicta sint ꝑ ad¬
ducta similitudine de equitatu dm̃ et
currib pharaonis. Post hec amica appel¬
lat᷑. Nam ipse quidẽ et ante lib̾ationem
amicus erat: alioquin non lib̃asset quã
non amasset: s illa benefitio lib̃ationis
adducta est ut eẽt amica. Audi deiiq
conficentem÷ non qͥa dilexerimus eũ nos
inqͥt: sed ipse pͥor dilexit nos. Recordare
nunc mͥ moysi et echiopisse: & agnosce
iam tunc p̃figuratum comugiũ uerbi et

Expanded text:
suorum, invisibilis Pharao ubique discurrens, suorum, invisibilis Pharao ubique discurrens, in omnem familiam Domini, quibus potest viribus, more tyrannico debacchatur, in his etiam his diebus exeuntem Israel de Aegypto insequitur. At ille nec subvectus curribus, nec protectus armis; nihilominus tamen sola Domini manu confortatus, secure decantat: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est; equum et ascensorem projecit in mare ; item: Hi in curribus et hi in equis; nos autem in nomine Domini Dei nostri invocabimus . Et haec dicta sint pro adducta similitudine de equitatu Domini, et curribus Pharaonis. 10. Post haec amica appellatur. Nam ipse quidem et ante liberationem amicus erat, alioquin non liberasset quam non amasset; sed illa beneficio liberationis adducta est ut esset amica. Audi denique confitentem. Non quia dilexerimus eum nos, inquit, sed ipse prior dilexit nos . Recordare nunc mihi Moysi et Aethiopissae, et agnosce jam tanc praefiguratum conjugium Verbi et
Abbreviated transcription (Latin):
contemptus dĩ. mortis obliuo. Porro
iumenta trahentia. denacitas. et rapaci¬
tas. & his unus auriga ambob p̃sideoͤ
habendi ardor. Sola siquidẽ auaritia
qm̃ conducere plures non patit᷑: uno
contemptuf seruitore. Ipse uͦ iniuncci
oꝑis ꝓmptus admodum atq infati¬
gabilis exequutor. urgendis sane u-¬
mentis trahentib. flagris utit᷑ acerri-¬
mis: libidine adquirendi. & metu a-¬
mittendi. Dunt et alii pͥncipes regis
egipti habentes & ipsi currus suos
in expeditione dñi sui: sic̃ suꝑbia q̃
unus de maiorib ẽ pncipib ͥ sicut
inimica fidi impietas. magnũ & ip̃a
tenens locum in domo et regno pha-¬
raonis: & multi adhuc sunt alii in¬
ferioris ordinis satrape et equites quoꝵ
non ẽ numerus in pharaonis exercitu:
quoꝵ et nomina et officia necñ & arma
et apparatus eorum ur̃is studiis ñ uilius
exerceamini inquirenda relinqͦ. In istoꝵ
itaq pͥncipum fortitudine curruumq

Expanded text:
Contemptus Dei, mortis Oblivio. Porro Contemptus Dei, mortis Oblivio. Porro jumenta trahentia, Tenacitas, et Rapacitas; et his unus auriga ambobus praesidet, habendi Ardor. Sola siquidem Avaritia, quoniam conducere plures non patitur, uno contenta est servitore. Ipse vero injuncti operis promptus admodum atque infatigabilis exsecutor, urgendis sane jumentis trahentibus, flagris utitur acerrimis, Libidine acquirendi, et Metu amittendi. 9. Sunt et alii principes regis Aegypti habentes et ipsi currus suos in expeditione domini sui, sicut Superbia, quae unus est de majoribus principibus; sicut inimica fidei Impietas, magnum et ipsa tenens locum in domo et regno Pharaonis; et multi adhuc sunt alii inferioris ordinis satrapae et equites, quorum non est numerus in Pharaonis exercitu; quorum et nomina, et 1409 officia, necnon et arma et apparatus eorum vestris studiis, ut in his exerceamini, inquirenda relinquo. In istorum itaque principum fortitudine, curruumque
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ et rerum habundantia ͥ et qui his
p̃sident duo. ignauie torpor. & infida
securitas: qͥa et copia in ignauiam uer¬
ꝑdet illos: nͣ sane ob aĩiud nisi qm̃ ma¬
le securos reodat. Cum autẽ dixerint
pax et securitas: tunc subitaneus suꝑue¬
niet eis interitus. Hi calcaria minime
habẽt neq flagella uel aliũd huiꝰmodi:
s ꝓ his utuntur conopeo ad faciendam
umbram: et flabello ad citandum uen¬
tum. Porro conopeum. dissimulatio est:
umbram faciens et ꝓtegens ab estu cu¬
rarum. Propͥum namq ẽ mollis et deli¬
cate anunȩ. etiam necessarias dissimu¬
lare curas: & ne estuantes sollicitudines
sentiat. sub latibulo dissimulationis abs¬
condi. flabellum uͦ effusio ẽ: uentũ adu¬
lationis apportans. Largi sunt enĩ luxu¬
riosi: ementes auro uentũ de ore adula-¬
torum. Et de hoc sacis. Iam uͦi auaricia
rotis et ipsa uehitur quatuor uitiorum:
quȩ sunt pusillanimitas. in humanita s.

Expanded text:
vitae, et rerum Abundantia; et qui his vitae, et rerum Abundantia; et qui his praesident duo, ignaviae Torpor, et infida Securitas: quia et copia ignaviam solperdet illos ; non sane ob aliud, nisi quoniam male securos reddat: Cum autem dixerint, Pax et securitas; tunc subitaneus superveniet eis interitus . Hi calcaria minime liabent, neque flagella, vel aliquid hujusmodi, sed pro his utuntur conopeo ad faciendam umbram, et flabello ad citandum ventum. Porro conopeum Dissimulatio est, umbram faciens, et protegens ab aestu curarum. Proprium namque est mollis et delicatae animae etiam necessarias dissimulare curas, et ne aestuantes sollicitudines sentiat, sub latibulo dissimulationis abscondi. Flabellum vero Effusio est, ventum adulationis apportans. Largi sunt enim luxuriosi, ementes auro ventum de ore adulatorum. Et de hoc satis. 8. Jam vero Avaritia rotis et ipsa vehitur quatuor vitiorum, quae sunt Pusillanimitas, Inhumanitas,
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sident duob his eqͥs aurige duo. tu¬
mor & liuor: et tumor quidẽ pompam.
liuor uͦ potentiam agit. Is enu rapido
fertur diabolicarum amore pomparũ:
cuiꝰ apud se cor pͥus intumuit. Nam qd̾
in se firmit̾ stat timore comp̃ssum. gra¬
uitate molestum. humilitate solidum.
puritate sanũ: aura htiꝰ uanitatis ne-¬
quaqu̾a leuit̾ rapitur. Idem terrenȩ ui¬
mentũ potentiȩ. ñne inuidia agitur.
& quasi qͥbusdam liuoris urgetur hinc
inde calcarib ͥ suspitione utiq deceden¬
di. et metu succumbendi: Aluid ẽ enim
qd̃ suspectus ẽ successor : & aliud qd̃ time¬
tur inuasor. his itaq stimulis t̾rena po¬
tentia continue agitat᷑. Et currus quide
maliciȩ sic se habet. Luxuriȩ uͦ currus.
quadriga nichilominꝰ uoluit᷑ uicioꝵ: in¬
gluuiȩ uidelicet uentͥs. libidine coitus:
molliciȩ uestium: ocii saporisq resolu¬
tione. Tahitur eqͥs equȩ duob. ꝓsꝑitate

Expanded text:
praesident duobus his equis aurigae duo, Tupraesident duobus his equis aurigae duo, Tumor et Livor; et tumor quidem pompam, livor vero potentiam agit. Is enim rapido fertur diabolicarum amore pomparum, cujus apud se cor prius intumuit. Nam, quod in se firmiter stat timore compressum, gravitate modestum, humilitate solidum, puritate sanum, aura hujus vanitatis nequaquam leviter rapietur. Item terrenae jumentum potentiae nonne invidia agitur, et quasi quibusdam livoris urgetur hinc inde calcaribus, suspicione utique decedendi, et metu succumbendi? Aliud est enim quod suspectus est successor, et aliud quod timetur invasor. His itaque stimulis terrena potentia continue agitatur. Et currus quidem malitiae sic se habet. 7. Luxuriae vero currus quadriga nihilominus volvitur vitiorum, Ingluvie videlicet ventris, Libidine coitus, Mollitie vestium, otii soporisque Resolutione. Trahitur equis aeque duobus, Prosperitate
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ quales his siuis principib pharao
ĩparauerit currus. ad ꝑsequendũ ppł̃n
d̃i. Habet namq malicia currũ stũ
rotis quatuor consistentem: seuitia.
impacientia. audatia. impudentia.
Ualde et enim uelox ẽ currus iste ad
effundendum sanguinẽ: qui nec in¬
nocentia sistitur. nec pacientia retar¬
datur. nec timore frenat᷑. nec inhibet᷑
pudore. Trahitur atit̃ duob ad mo¬
dum ꝑnicib equis. et ad omnẽ ꝑni¬
ciem p̾aratissimis: terrena potentia
et scculari ponpa. Tunc namq qua¬
driga ista maliciȩ currit ualde ueloci¬
ter: cum hinc quidẽ potentiȩ effectus
subẽ. eius adimplendis malitiosis cona-¬
tib. inde plausus pompe arridet ꝑ-¬
petratis scelerib : ut sermo impleatur
qui scͥptus ẽ: qm̃ laudat᷑ peccator in de¬
sideriis animȩ suȩ. et iniquus benedi¬
cit᷑. E iterum alia scͥptura. Hec ẽ inqͥt
hora ur̃a & potestas tenebrarum. Porro

Expanded text:
quoque quales his suis principibus Pharao quoque quales his suis principibus Pharao praeparaverit currus ad persequendum populum Dei. Habet namque Malitia currum suum rotis quatuor consistentem: Saevitia, Impatientia, Audacia, Impudentia. Valde etenim velox est currus isto ad effundendum sanguinem, qui nec innocentia sistitur, nec patientia retardatur, nec timore frenatur, nec inhibetur pudore. Trahitur autem duobus admodum pernicibus equis, et ad omnem perniciem paratissimis, terrena Potentia, et saeculari Pompa. Tunc namque quadriga ista malitiae currit valde velociter, cum hinc quidem potentiae effectus subest ejus adimplendis malitiosis conatibus; inde plausus pompae arridet perpetratis sceleribus, ut sermo impleatur qui scriptus est: Quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur ; et iterum alia Scriptura: Hoec est, inquit, hora vestra, et potestas tenebrarum . Porro
Abbreviated transcription (Latin):
uertunt᷑ currus pharaonis: hic car¬
nalia et secularia desideria quȩ mi¬
litant aduersus animã. subruunt᷑.
Illi in fluctibus: ista in flecibꝰ. Marini
illi: amari isti. Puto et nunc clamita¬
re demonia. si forte contingat incide¬
re in talem animã: fugiamus istahe¬
lem quia dñs pugnauit ꝓ eo. Uisne
etiam aliqͦs de principib pharaonis
ꝓpriis tibi designem nominib. et de
currib describam: ad instar quorũ
tu qͦ alios siqui sunt. ꝑ te ipsum ua¬
leas inuenire: Magnus quidã pͥnceps
spiritualis atq inuisibilis regis egipti.
ꝓfecto malicia est: magnus luxuria:
magnus auaricia. Et hi quidẽ possi¬
dent t̾minos suos sub rege suo: sicut
suicuiq assignati sunt. Nam malitia
in omni regione maleficiorum atq
facinorum dominat᷑: luxuria omni
inmundiciȩ et turpitudini carnis
p̃est: auaritigͣ in partes rapinȩ & frau¬
dis sortita est principatum. Accipe nẽ

Expanded text:
vertuntur currus Pharaonis, hic carvertuntur currus Pharaonis, hic carnalia et saecularia desideria, quae militant adversus animam, subruuntur; illi in fluctibus, isti in fletibus; marini illi, amari isti. Puto et nunc clamitare daemonia, si forte contingat incidere in talem animam: Fugiamus Israelem, quia Dominus pugnat pro eo . Visne etiam aliquos de principibus Pharaonis propriis tibi designem nominibus, et de curribus describam, ad instar quorum tu quoque alios, si qui sunt, per te ipsum valeas invenire? Magnus quidam princeps spiritualis atque invisibilis regis Aegypti profecto Malitia est, magnus 1408 Luxuria, magnus Avaritia. Et hi quidem possident terminos suos sub rege suo, sicut sui cuique assignati sunt. Nam Malitia in omni regione maleficiorum atque facinorum dominatur; Luxuria omni immunditiae et turpitudini carnis praeest; Avaritia in partes rapinae et fraudis sortita est principatum. 6. Accipe nunc
Abbreviated transcription (Latin):
& suꝑno stipata agmine sponsa incedens.
similis est equitatui domini. illi utiq
qui qnͦdam in currib pharaonis tam
stupenda diuim adiutorii miraculo tri-¬
umphauit. Si entm diligent̃ aduertas
cuncta quȩ ibi miraris magnifice ꝑpetra¬
ta: inuemies hic nicħominus admiranda.
Nisi qd̾ in eo nunc magnificentiꝰ trium¬
phatur: quodq illic corporalit̃ p̾cesser̃t.
Hic spiritalit᷑ adimplent᷑. An non tibi
nempe multo fortius. longeq gloriosius
eẽ uidetur diabolum ꝓsternere qu̾a pha¬
raonem: atq aerias debellare potestates.
qu̾a currus pharaonis subuertere: Ibi de¬
niq pugnatum ẽ aduersus carnem et
sanguinem: hic aduersus pncipes & po¬
testates: aduersus mundi rectores denebra-¬
rum harumͤ contra sp̃alia nequitiȩ in
celestib. Et̃ ꝓsequere mͦ mecũ singula
ꝓportionis menbra. Ibi populus eductus
de egipto. hic homo de seculo: ibi ꝓster¬
nitur pharao. hic diabolus. Ibi sub¬

Expanded text:
et superno stipata agmine sponsa incedens, et superno stipata agmine sponsa incedens, similis est equitatui Domini; illi utique, qui quondam in curribus Pharaonis tam stupendo divini adjutorii miraculo triumphavit. Si enim diligenter advertas, cuncta quae ibi miraris magnifice perpetrata, invenies hic nihilominus admiranda. Nisi quod in eo nunc magnificentius triumphatur, quod quae illic corporaliter praecesserunt, hic spiritualiter adimplentur. An non tibi nempe multo fortius longeque gloriosius esse videtur, diabolum prosternere, quam Pharaonem; atque aerias debellare potestates, quam currus Pharaonis subvertere? Ibi denique pugnatum est adversus carnem et sanguinem; hic adversus principes et potestates, adversus mundi rectores tenebrarum harum, contra spiritualia nequitiae in coelestibus . Et prosequere modo mecum singula proportionis membra. Ibi populus eductus de Aegypto, hic homo de saeculo; ibi prosternitur Pharao, hic diabolus; ibi sub
Abbreviated transcription (Latin):
tionib armatura: qnͣtum in actionib
robur: quantus in zelo terror. quanta
deniq ipsi cum hoste conflctuũ assi¬
duitas: numerositas tumphoꝵ. Beniq
in consequentib legitur. Terribilis ut ca¬
strorum acies ordinata. Et item. Quid uide¬
bis inquit in sunamite nisi choros castro¬
rum: Aut si id tibi non placet: noueris
huiꝰcemodi animã nũqu̾a ẽẽ sine angłoꝵ
custodia. qui eam emulant᷑ dĩ emulati¬
one: solliciti suo uiro seruare & uirginẽ
castam exhibere xp̃o. E ne dixeris in cor¬
de tuo. Ubi sunt: Quis cos uidit: Uidit
eos ꝓpħa heliseus: insuꝑ et fecit orando
ue iuderet etiam gieri. Tu non uides: qͥa
ñ es ꝓpħa nec puer ꝓpħȩ. Widit patriar¬
cha iacob: & ait. Castra d̃i sunt hec. Uidit
et doctor gentiũ: qui dicebat. Nonne om̃s
amministratorii spiritꝰ sunt. missi in mi¬
nisteriũ ꝓpt̃ eos qui hereditatem capiũt
salutis: Ergo angłicis fulta ministeriis

Expanded text:
tionibus armatura. quantum in actionibus tionibus armatura. quantum in actionibus robur, quantus in zelo terror, quanta denique ipsi cum hoste conflictuum assiduitas, numerositas triumphorum. Denique in consequentibus legitur: Terribilis ut castrorum acies ordinata ; et item: Quid videbis, inquit, in Sunamite, nisi choros castrorum? Aut si id tibi non placet, noveris hujusmodi animam nunquam esse sine angelorum custodia, qui eam aemulantur Dei aemulatione, solliciti suo viro servare, et virginem castam exhibere Christo. Et ne dixeris in corde tuo: Ubi sunt? quis eos vidit? Vidit eos propheta Elisaeus, insuper et fecit orando, ut videret etiam Giezi . Tu non vides, quia non es propheta, nec puer prophetae. Vidit patriarcha Jacob, et ait: Castra Dei sunt haec . Vidit et doctor gentium, qui dicebat: Nonne omnes administratorii spiritus sunt, missi in ministerium propter eos qui haereditatem capiunt salutis . 5. Ergo angelicis fulta ministeriis,
Abbreviated transcription (Latin):
duco. eadẽ modice latius explananda
Benignus ẽ enim spiritꝰ sapientie: & pla-¬
cet illi doctor benignus & diligens: qui
ita cupiat satisfacere studiosis. ut morem
gerere tardiorib ñ recuset. Deniq qui elu-¬
cidant me uitam ẽtnam habebunt: ait
ipsa sapientia. Quo quide p̃mio ego frau¬
dari noluerim. Quamqũa in his etiam
quȩ plana uident᷑ quandoq talia latent:
quȩ ipsis qͦ qui capatiores uident᷑ & pre¬
uolantes ingenio non erit inutile si di¬
ligentius declarent᷑. S uide iam simili¬
tudinem de pharaone & exercitu eius:
& dñi equitatu. Non int̾ ipsos exercitus
similitudo data ẽ: s de ipsis. Quȩ enĩ
societas luci ad tenebras: aut que pars
paratio ẽ: & int̾ pharaonem et diabolũ.
amboꝵq exercitus. Nec mirabis unam
animã equitatus multitudini simila¬
tam. si aduertas qnͣte in ipsa unaq
tur: quanta in affectione ordinatioᷤ
qnͣta in morib disciplina: qnͣta in ora¬

Expanded text:
duco cadem modice latius explananda. duco cadem modice latius explananda. Benignus est enim Spiritus sapientiae , et placet illi doctor benignus et diligens, qui ita cupiat satisfacere studiosis, ut morem gerere tardioribus non recuset. Denique: Qui elucidant me, vitam aeternam habebunt, ait ipsa Sapientia : quo quidem praemio ego fraudari noluerim. Quanquam in his etiam quae plana videntur, quandoque talia latent, quae ipsis quoque, qui capaciores videntur et praevolantes ingenio, non erit inutile si diligentius declarentur. 4. Sed vide jam similitudinem de Pharaone et exercitus ejus, et Domini equitatu. Non inter ipsos exercitus similitudo data est, sed de ipsis. Quae enim societas luci ad tenebras? aut quae parsparatio est, et inter Pharaonem et diabolum, amborumque exercitus. Nec miraberis unam animam equitatus multitudini similatam, si advertas quantae in ipsa una, qtur; quanta in affectionibus ordinatio, quanta in moribus disciplina, quanta in ora
Abbreviated transcription (Latin):
me: paulominus habitassee in infer¬
no anima mea. Non sum ingratus:
non sum oblitus: miscdias dñi inẽt̃nũ
cantabo. Uerum haccenus mͥ cũ sponsa.
Derelinquo illa singulari dignatione
pꝰquam lib̃ata est. asciscitur in amicã:
decorem induit᷑ tanqũa dñi sponsa: in-¬
terim tam̃ in genis dumtaxat & in collo.
Ad hec illi ꝓmittit᷑ murenulȩ ꝓ orna-¬
tu: ipseq aureȩ. ꝓ pretio: s et distinctȩ
argento ꝓ decore. Cui non ad modũ pla¬
ceat ordo ipse donationũ: Primũ mi¬
sericordit̾ libatur ⁊ scd̃o dignant̃ ada¬
mat᷑ : tertio benigne abluit᷑. & purgat᷑:
postremo optimi ornamenti accipit ꝓmis-¬
sionem. Non ambigo qͦsdam iam ur̃m in
semet ipsis recognoscere quȩ dicunt᷑: ꝓpͥoq
exꝑimento commonidos ad intelligentiam
preuolare. S sane memor uersiculi illiꝰ.
declaratio sermonũ tuoꝵ illuminat & in¬
tellectum dat paruulis: ꝓ huiꝰmodi dignũ

Expanded text:
me, paulo minus habitasset in inferme, paulo minus habitasset in inferno anima mea . Non sum ingratus, non sum oblitus; misericordias Domini in aeternum cantabo . Verum hactenus mihi cum sponsa. De reliquo, illa singulari dignatione, postquam liberata est, asciscitur in amicam, decorem induitur tanquam Domini sponsa, interim tamen in genis duntaxat et in collo. Ad haec illi promittuntur murenulae pro ornatu, ipsaeque aureae pro pretio, sed et distinctae argento pro decore. Cui non admodum placeat ordo ipse donationum? Primum, misericorditer liberatur: secundo, dignanter adamatur; tertio, benigne 1407 abluitur et purgatur; postremo, optimi ornamenti accipit promissionem. 3. Non ambigo quosdam jam vestrum in semetipsis recognoscere quae dicuntur, proprioque experimento commonitos ad intelligentiam praevolare. Sed sane memor versiculi illius: Declaratio sermonum tuorum illuminat, et intellectum dat parvulis ; pro hujusmodi dignum
Abbreviated transcription (Latin):
nulla in me tibi suspitio sit odii uel
rancoris: nam signa mei amoris in de
euidentia sunt ipsa mea munera. quib
te honoraui et ornaui. Nec mͥ animiẽ
illa retrahere: sed magis addere amplio¬
ra. Uel sic. Non egre feras amica mea.
minime te acciꝑe mͦ qd̾ postulas: quȩ
tanta a me iam accepisti: & maiora hoꝵ
accipies si in p̾ceptis meis ambulaueris.
& in amore meo ꝑseueraueris. Hec pro
licterȩ consequentia. Nunc iam uide¬
amus qualia sint quȩ se donasse com¬
memorat. Et primũ quidẽ est qd̾ eam
assimilauit equitatui suo in currib
pharaonis. lib̃ando utiq a iugo peccati.
mortificatis unuersis oꝑib carnis. qũe¬
ad modũ ille ppłs lib̃atus est a seruitu¬
te egipti: sub uersis et submersis cunctiᷤ
currib pharaonis. Id quidẽ miseratio
maxima. In qua ego qͦ si glłari uolue¬
ro non ero insipiens: ueritatẽ eñi dic̃a.
fateor et fatebor. Nisi qͥa dñs adiuuit

Expanded text:
nulla in me tibi suspicio sit odii vel nulla in me tibi suspicio sit odii vel rancoris. Nam signa amoris mei in te evidentia sunt ipsa mea munera, quibus te honoravi et ornavi. Nec mihi animi est illa retrahere, sed magis addere ampliora. Vel sic: Non aegre feras, amica mea, minime te accipere modo quod postulas, quae tanta a me jam accepisti: et majora horum accipies, si in praeceptis meis ambulaveris, et in amore meo perseveraveris. Haec pro litterae consequentia. 2. Nunc jam videamus, qualia sint quae se donasse commemorat. Et primum quidem est, quod eam assimilavit equitatui suo in curribus Pharaonis, liberando utique a jugo peccati, mortificatis universis operibus carnis; quemadmodum ille populus libera tus est a servitute Aegypti, subversis et submersis cunctis curribus Pharaonis . Id quidem miseratio maxima, in qua ego quoque si gloriari voluero, non ore insipiens: Veritatem enim dicam. Fateor et fatebor: Nisi quia Dominus adjuvit
Abbreviated transcription (Latin):
quitatui meo in curribus
pharaonis assimilaui te a¬
mica mea. Ante omnia in
his uerbis libent̃ accipimus eccłie
dypum in patrib p̾cessisse ͥ & nr̃ȩ
sacramenta salutis preostensa ẽe in
exitu isrł de egipto. geminoq illo
ammirabili maris obsequio: & tn¬
situm scilicet ppło dantis. et ultione
de hostib. baptismi gĩa euidenter
expͥmit᷑: saluantis homines & cͥmi¬
na submergentis. Om̃s inquit sub
nube fuerunt: & om̃s in moyse bap¬
tizati sunt in nube et in mari. Sed
oportet consequentiam sic̃ solemꝰ sig¬
nare uerboꝵ. et sequentia pͥorib co¬
pulare: et ita demũ elicere suaue quip¬
piam si possimꝰ. qd̾ ꝓsit morib instru¬
endis. Ubi itaq sponse p̾sumptio.
dura & austera increpatione rep̃ssa ẽ.
ne tristior remaneret. bona illi aliqͣ
quȩ iam acceꝑat ad memoriam te¬
ducunt᷑: & aliqua quȩ ñdum acce¬
ꝑat ꝓmittunt᷑: s et pulera denuo
ꝑhibet᷑. et appellat᷑ amica. Quod tibi en¬
quit dure loquutus sum amica mea

Expanded text:
quitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, amica mea . Ante omnia in his verbis libenter accipimus Ecclesiae typum in patribus praecessisse, et nostrae sacramenta salutis praeostensa esse. In exitu Israel de Aegypto, geminoque illo admirabilis maris obsequio, et transitum scilicet populo dantis, et ultionem de hostibus, baptismi gratia evidenter exprimitur, salvantis homines, et crimina submergentis. Omnes, inquit, sub nube fuerunt, et omnes in Moyse baptizati sunt in nube et in mari . Sed oportet consequentiam, sicut solemus, signare verborum, et sequentia prioribus copulare; et ita demum elicere suave quidpiam, si possumus, quod prosit moribus instruendis. Ubi itaque sponsae praesumptio dura et austera increpatione repressa est; ne tristior remaneret, bona illi aliqua, quae jam acceperat, ad memoriam reducuntur, et aliqua quae nodum acceperat, promittuntur; sed et pulchra denuo perhibetur, et appellatur amica. Quod tibi, inquit, dure locutus sum, amica mea,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sane int̾mittenda plerumq dul¬
cia oscula ꝓpt̾ lactantia ub̃a: nec ciuq
omnib ẽẽ uiuendum. Ne qui bene
de deo et sentire et eloqui acceꝑunt si
questum estiment pietatem: si conuer¬
tant ad inanem głam qd̃ ad lucra dĩ
acceꝑant erogandum: si alta sapien¬
tes humilibus non consentiant. Paue¬
ant qd̾ in ꝓpħa legitur dicente dño.
Dedi eis aurum meũ et argentũ meũ:
ipsi autẽ de argento & auro meo oꝑa-¬
ti sunt baal. Tu uͦ audi quid sponsa
accepta huic quidem increpatione.
inde uͦ ꝓmissione responderit. Neq
enim uł de ꝓmissis excollitur. uel ꝓ
repulsa irascitur: s sicut scriptum ẽ.
corripe sapientem et amabit te. Et
maior es humilia te in omnibꝰ. Qd̾
ex eius responsione meliꝰ utrumq
patebit. S ipsa si placet discussio in
aliud sermonis principium differa¬
tur ÷ et de his quȩ dicta sunt głorifi¬
cemus sponsum ecclesiȩ dñm nr̃m

Expanded text:
hoc sane, intermittenda plerumque dulhoc sane, intermittenda plerumque dulcia oscula propter lactantia ubera; nec cuiquam se vivendum. Vae qui bene de Deo et sentire, et eloqui acceperunt, si quaestum aestiment pietatem; si convertant ad inanem gloriam, quod ad lucra Dei acceperant erogandum; si alta sapientes, humilibus non consentiant. Paveant quod in propheta legitur, dicente Domino: Dedi eis aurum meum et argentum meum; ipsi autem de argento et auro meo operati sunt Baal . Tu ergo audi quid sponsa, accepta hinc quidem increpatione, inde vero promissione, responderit. Neque enim vel de promissis extollitur, vel pro repulsa irascitur; sed, sicut scriptum est: Corripe sapientem, et amabit te ; etmajor es, humilia te in omnibus ; quod ex ejus responsione melius utrumque patebit. Sed ipsa, si placet, discussio in aliud sermonis principium differatur, et de iis quae dicta sunt, glorificemus Sponsum Ecclesiae Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
sponsi presentiam. filioꝵ sponsi pa-¬
riendoꝵ alendorumq sollicitudo in¬
iungitur. Neq nunc tantum accidit
illi hoc: s et alia uice ut memini
cum sponsi amplexus et oscula suspi-¬
rarte. responsum ẽ ei quia meliora
sunt ub̃a tua uino ł ut ex hoc se in¬
telligeret matrẽ: atq ad dandũ lac
paruulis nutriendumq filios reuo¬
cari. fortassis et in aliis cantici huiꝰ
locis: hoc ipsum tu qͦ nisi piger sis
ad inquirendum. ꝑ te ipsum aduer¬
tere poteris. An non res ista quondam
in scõ patriarcha iacob prefigurabat᷑:
cum frustratus optatis diuq expectatis
rachelis amplexib. ꝓ sterili et decora
fecundam et lippam inuitus atq ig¬
narus accepit: Ita gͦ nunc sponsa
scire cupiens et inquirens ubi in me¬
ridianis horis dilectus pascat et cubet:
murenulas ꝓ eo reportat aureas uer¬
miculatas argento. idest sapientiam
cum eloquentia: haud dubium qn
ad predicationis opus. Docemur ex

Expanded text:
sponsi praesentiam, filiorum sponsi pasponsi praesentiam, filiorum sponsi pariendorum, alendorumque sollicitudo injungitur. Neque nunc tantum accidit illi hoc; sed et alia vice, ut memini, cum sponsi amplexus et oscula suspiraret, responsum est ei: Qua meliora sunt ubera tua vino ; ut ex hoc se intelligeret matrem, atque ad dandum lac parvulis, nutriendumque filios revocari. Fortassis et in aliis cantici hujus locis hoc ipsum tu quoque, nisi piger sis ad inquirendum, per te ipsum advertere poteris. An non res ista quondam in sancto patriarcha Jacob praefigurabatur, cum frustratus optatis diuque exspectatis Rachelis amplexibus, pro sterili et decora fecundam et lippam invitus atque ignarus accepit? Ita ergo nunc sponsa scire cupiens et inquirens, ubi in meridianis horis dilectus pascat et cubet, muraenulas pro eo reportat aureas, vermiculatas argento; id est, sapientiam cum eloquentia; haud dubium quin ad praedicationis opus. 6. Docemur ex
Abbreviated transcription (Latin):
omni fantasia corporearũ imaginũ
cernit᷑ sentiamꝰ: et elegantẽ qu̾alibet
similitudinẽ qua id digne uestitum
apparuerit. ministerio deputemus
angelico. Qd̃ signasse exp̃ssius ude¬
tur alia inter pretatio dicens. Simi¬
utudines auri fabrefaciemus tibi:
est cum distinctionib argenti: et
uermiculatas argento. In quo mͥ
significare uidetur. non mͦ similitu¬
dines in tꝰ ꝑ angłos suggeri: s nito¬
rem qͦ eloquii ꝑ ipsos extrinsecus
ministrari: quo congrue atq decen¬
ter ornate. et facilius ab auditoribus
capiant᷑ et delectabilius. Qd̾ si dixeris
quid eloquio & argento: dicit tibi
ꝓpħa.Cioquia domini eloquia casta:
argentum idest examinatum. Ita gͦ
celestes illi amministratorii sp̃c: ꝑe
grinanti in terris sponsȩ faciunt
murenulas aureas uermiculatas
argento. Uide autem quomͦ illa ali-¬
ud cupit et aliud accipit: & nitenti
ad contemplationis quietem. labor
predicationis imponit᷑: et sitienti

Expanded text:
omni phantasia corporearum imaginum omni phantasia corporearum imaginum cernitur, sentiamus; et elegantem quamlibet similitudinem, qua id digne vestitum apparuerit, ministerio deputemus angelico. Quod signasse expressius videtur alia interpretatio, dicens: Similitudines auri fabri faciemus tibi, est, cum distinctionibus argenti, et vermiculatas argento. In quo mihi significare videtur non modo similitudines intus per angelos suggeri, sed nitorem quoque eloquii per ipsos extrinsecus ministrari, quo congrue atque decenter ornatae, et facilius ab auditoribus capiantur, et delectabilius. Quod si dixeris: Quid eloquio et argento! dicit tibi propheta: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum . Ita ergo illi coelestes administratorii spiritus peregrinanti in terris sponsae faciunt muraenulas aureas, vermiculatas argento. 5. Vide autem quomodo illa aliud cupit, et aliud accipit: et nitenti ad contemplationis quietem labor praedicationis imponitur; et sitienti
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc cognosco ex parte. Item. Ex parte
cognoscimus: & ex parte ꝓpħamus. Cũ
autẽ diuinius aliquid raptim & ue¬
luti in uelocitate corusci luminis in¬
terluxerit menti spu excedenti siue
ad temꝑamentũ nimii splendoris.
siue ad doctrine usum. continuo nes¬
scio unde adsunt imaginatorie queda
rerum inferioꝵ similitudines. infusis
diuinitus sensis conuenient̃ accomino¬
date: quib quodammꝰ adumbratus
purissimus ille ac splendidissimus.
ueritatis radius. et ipsi anime tolera¬
bilior fiat : & quib cõmunicare illum
uoluerit. capabilior. Existimo tamen
ipsas formari in nob̃ sc̃orum suggesti¬
onib angłorum: sicut econtrario con¬
trarias et malas ingeri missiones per
angłos malos ñ dubium ẽ. E fortas¬
sis hinc illud est speculũ atq enigina
ut dixi ꝑ qdđ uidebat apłs. ex istuismo¬
di puris pulcrisq imaginationib an¬
gelorum. quasi manib fabricatumͤ
quatinus et di ẽe qd̾ purum & absq

Expanded text:
Nunc cognosco ex parte: item, Ex parte Nunc cognosco ex parte: item, Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus . Cum autem divinius aliquid raptim et veluti in velocitate corusci luminis interluxerit menti spiritu excedenti, sive ad temperamentum nimii splendoris, sive ad doctrinae usum, continuo, nescio unde, adsunt imaginatoriae quaedam rerum inferiorum similitudines, infusis divinitus sensis convenienter accommodatae, quibus quodam modo adumbratus purissimus ille ac splendidissimus veritatis radius, et ipsi animae tolerabilior fiat, et quibus communicare illum voluerit, capabilior, Existimo tamen ipsas formari in nobis sanctorum suggestionibus angelorum, sicut econtrario contrarias 1413 et malas ingeri immissiones per angelos malos non dubium est. 4. Et fortassis hinc illud est speculum atque aenigma, ut dixi, per quod videbat Apostolus , ex istiusmodi puris pulchrisque imaginationibus angelorum quasi manibus fabricatum: quatenus et Dei esse, quod purum et absque
Abbreviated transcription (Latin):
dextera eius usq in finem. Aduertendũ
cuiꝰcemodi ei murenulas offerunt. Au¬
reas inquit & uermiculatas argento.
Aurum diuinitatis ẽ fulgor: aurum
sapientia quȩ desursum est. Hoc auro
fulgentia quedam quasi ueritatis sig¬
nacula spondent se figuratos. hi quib
id ministerii ẽ suꝑm aurifices: atq in¬
ternis animȩ aurib inserturos. Qd̾ ego
non puto eẽ aliud qu̾a dexere sp̃uales
quasdam similitudines: et in ipsis pu¬
rissima diuinȩ sapientiȩ sensa. animȩ
contemplantis conspectib importare:
ut uidere saltem ꝑ fpeculum & inen-¬
gmate. qd̾ nondum facie ad faciem ua-¬
let ullatenus intueri. Diuina sunt
& nisi exꝑtis ꝓrsus incognita quȩ ef¬
famur : quomͦ uidelicet in hoc mor¬
tali corꝑe fide adhuc habente statum.
et necdum ꝓpalata ꝑspicui substan-
agere intra nos uel ex parte p̾sumit: ita
ut liceat usur pare eciam alicui nr̃m
cui hoc datum desuꝑ fuerit illud apł̃i.

Expanded text:
dextera ejus usque in finem. 3. Advertendum dextera ejus usque in finem. 3. Advertendum cujusmodi ei muraenulas offerunt: Aureas, inquit, et vermiculatas argento. Aurum divinitatis est fulgor, aurum sapientia quae desursum est. Hoc auro fulgentia quaedam quasi veritatis signacula spondent se figuraturos hi, quibus id ministerii est, superni aurifices, atque internis animae auribus inserturos. Quod ego non puto esse aliud, quam texere spirituales quasdam similitudines, et in ipsis purissima divinae sapientiae sensa animae contemplantis conspectibus importare, ut videat, saltem per speculum et in aenigmate, quod nondum facie ad faciem valet ullatenus intueri. Divina sunt, et nisi expertis prorsus incognita quae effamur; quomodo videlicet in hoc mortali corpore, fide adhuc habente statum, et necdum propalata perspicui substantiagere intra nos vel ex parte praesumit; ita ut liceat usurpare etiam alicui nostrum, cui hoc datum desuper fuerit, illud Apostoli:
Abbreviated transcription (Latin):
gatio est: merito illi omnandis aurib
intendebant: dum auditus sicut ratio
docuit. uisus sit p̃paratio. Tu inqͥunt
o sponsa. intuende dilecti in hias clari-¬
tati: s hoc alterius temꝑis est. Damus
autem in presentiarum ornamenta au-¬
rib tius. qđ erit tibi interim consolati¬
o: erit et p̾paratio ad hoc ipsum qđ po¬
stulas. Ac si illud ꝓpħȩ ei dicant. Audi
filia et uide. Uidere desideras: s audi
pͥus. Gradus ẽ auditus ad uisum. Pinde
audi et inclina aurem tuam ornam̃tis
quȩ tibi facimus: ut ꝑ auditus obedi-¬
entiam ad głam ꝑuenias uisionis. Nos
auditui tuo damus gaudiũ et leticiã:
nam uisui non ẽ nr̃m dare. in quo ple-¬
nitudo gaudii et tui desiderii adimple¬
tio ẽ: s illius quẽ diligit anima tua.
Ipse ut gaudium tuum plenũ sit osten¬
det se ipsum tibi: ipse adimplebit te
leticia cum uultu suo. Tu interim acci¬
pe ad consolationem murenulas has
de manu nr̃a: ceterum delectationes in

Expanded text:
gatio est, merito illi ornandis auribus gatio est, merito illi ornandis auribus intendebant, dum auditus, sicut ratio docuit, visus sit preparatio. Tu, inquiunt, o sponsa, intuendae dilecti inhias claritati; sed hoc alterius temporis est. Damus autem in praesentiarum ornamenta auribus tuis, quod erit tibi interim consolatio, erit et praeparatio ad hoc ipsum quod postulas, ac si illud prophetae ei dicant: Audi, filia, et vide . Videre desideras, sed audi prius. Gradus est auditus ad visum. Proinde audi, et inclina aurem tuam ornamentis quae tibi facimus, ut per auditus obedientiam ad gloriam pervenias visionis. Nos auditui tuo damus gaudium et laetitiam. Nam visui non est nostrum dare in quo gaudii plenitudo et tui desiderii adimpletio est, sed illius quem diligit anima tua. Ipse ut gaudium tuum plenum sit, ostendet se ipsum tibi; ipse adimplebit te laetitia cum vultu suo. Tu interim accipe ad consolationem muraenulas has de manu nostra; caeterum delectationes in
Abbreviated transcription (Latin):
puritas siue simplicitas: bonũ plane
monile sapere ad sobrietatem. Philoso¬
phorum uel hereticorum intellectus ñ
habet hunc in se puritatis ueritatisq
nitoiem: et ideo multam curam gerunt.
ipsum colorare et fucare faleris uerboꝵ
&uersutiis sillogismorum: ne si nudus
appareat. falsi etiam appareat turpitudo.
Sequitur. Murenulas aureas faciemus
tibi: uermiculatas argento. Si faciam
singularit̾ et non pluralit̾ faciemus di¬
xisset: absolute & indubitant̃ etiam hoc¬
loqui sponsum ꝓnuntiassem. N unc
autẽ uide ne forte magis sodalib eius
nulas pulchras et speciosas quȩ sunt
aurium ornamenta. Atq hoc ꝓpt̃ea ut
opinor quia fides exaudit: et qu̾adiu
ꝑ fidem ambulatur & non ꝑ spetiem.
danda oꝑa potius. instruendo auditui
tenditur oculus qui non sit fide mũ¬
datus: cum solis qui mundo sunt cor-
de. uidendi copia ꝓmittat᷑. Scriptũ
uͦ ẽ: fide mundans corda eorũ. Qiuia
gͦ fides ex auditu. & ex illa uisuspur¬

Expanded text:
puritas sive simplicitas, bonum plane puritas sive simplicitas, bonum plane monile sapere ad sobrietatem. Philosophorum vel haereticorum intellectus non habet hunc in se puritatis, veritatisque nitorem: et ideo multam curam gerunt ipsum colorare et fucare phaleris verborum, et versutiis syllogismorum, ne, si nudus appareat, falsi etiam appareat turpitudo. 2. Sequitur: Muraenulas aureas faciemus tibi, vermiculatas argento. Si, faciam, singulariter, et non pluraliter, faciemus, dixisset, absolute et indubitanter hoc etiam loqui sponsum pronuntiassem. Nunc autem vide ne forte magis sodalibus ejusnulas pulchras et pretiosas, quae sunt aurium ornamenta. Atque hoc propterea, ut opinor, quia fides ex auditu; et quandiu per fidem ambulatur et non per speciem, danda opera potius instruendo auditui,tenditur oculus qui non sit fide mundatus, cum solis qui mundo corde sunt, videndi copia promittatur . Scriptum vero est: Fide mundans corda eorum . Quia ergo fides ex auditu, et ex illa visus pur
Abbreviated transcription (Latin):
iam inuocandus est nob̃ spiritꝰ sc̃s.
ut sicut spiritales sponsȩ genas. sua
dignatione tribuit inuenire: ita etiã
ipsius spuale collum demonstrare di¬
gnetur. E meo quidem intellectui
qr mͥ incumbit loqui quȩ fentio. ni¬
chil interim. ueri similius ꝓbabiliꝰue
eliicet: quam ip̃m animȩ intellectum
colli nomine designari. Tu qͦ idem
ut arbitror approbabis: si aduertas
similitudinis rationem. An non si¬
quide tibi idet᷑ colli quod̾amodo
uice fungi intellectus ÷ ꝑ quẽ tua ami¬
ma traicit in se sp̃c uitalia alimen¬
ta. atq in quedam transfundit uis¬
cera moꝵ affectuumq suorum. Hoc
igitur sponse collum. idest purus & sum¬
plex intellectus. cum nuda et aꝑta ue¬
ritate satis ꝑ se ipsum reniteat. non in¬
diget ornamento: s ipsum magis tanqmͣ
preciosũ monile animã decent̃ exornat:
ac ꝑinde simile momlib ipsis descri¬
bitur. Bonum monile ueritas : bonu̾

Expanded text:
jam invocandus est nobis Spiritus sanctus, jam invocandus est nobis Spiritus sanctus, ut sicut spirituales sponsae genas sua dignatione tribuit invenire, ita etiam ipsius spirituale collum demonstrare dignetur. Et meo quidem intellectui quia mihi incumbit loqui quae sentio nihil interim verisimilius probabiliusve elucet, quam ipsum animae intellectum colli nomine designari. Tu quoque idem, ut arbitror, approbabis, si advertas similitudinis rationem. Annon siquidem tibi videtur colli quodam modo vice fungi intellectus, per quem tua anima trajicit in se spiritus vitalia alimenta, atque in quaedam transfundit viscera morum, affectumque suorum? Hoc ergo sponsae collum, id est purus et simplex intellectus, eum nuda et aperta veritate satis per se ipsum reniteat, non indiget ornamento; sed ipsum magis, tanquam pretiosum monile, animam decenter exornat, ac proinde simile monilibus ipsis 1412 describitur. Bonum monile veritas, bonum