comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cletiano pͥncipib eo tempore qͦ eandem
eccłam theonas ep̃s regebat. florentissimȩ
popłos docuit & in tantam sermonis cti¬
uersorumq tractatuũ. qui usq hodie ex¬
tant dedit elegantiã. ut origenes unior
uocaretur. Constat bunc mire asceseos &¬
appetitorẽ uoluntariȩ pauꝑtatis. scientis¬
simumq dialecticȩ artis. post ꝑsequutio¬
Onem omne uite sue tempꝰ rome fuisse con¬
uersatum. Huius longissimꝰ ẽ tractatꝰ de

Expanded text:
cletiano principibus, eo tempore quo eamdem ecclesiam Theonas episcopus regebat, florentissime populos docuit, et in tantam sermonum diversorumque tractatuum, qui usque hodie exstant venit elegantiam, ut Adamantius junior vocaretur. Constat hunc mire appetitorem voluntariae paupertatis, scientissimumque dialecticae artis: post persecutionem omne vitae suae tempus Romae fuisse conversatum. Hujus est longissimus tractatus de
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ inscͥpturaꝵ studio laborauit. ut us¬
q nunc quedã exemplaria scͥpturaꝵ. lucia¬
ni nuncupent᷑ ferunt᷑ eiusde fide libel¬
li. et breues ad non nullos eplȩ. Passus est
nicomediȩ ob confessionẽ. xp̃i sub ꝑsecu¬
tione maximiam. sepultusq elenopol¬

Expanded text:
turarum studio laboravit, ut usque nunc quaedam exemplaria Scripturarum Lucianea nuncupentur. Feruntur ejus de Fide libelli, et breves ad nonnullos epistolae. Passus est Nicomediae ob confessionem Christi, sub persecutione Maximini, sepultusque Helenopol
Abbreviated transcription (Latin):
& ualentimano imꝑatorib . iII.¬
iulinus adhuc prb̃r explicuit in
benedictionibꝰ patͥarchaꝵ tͥplic in¬
telligentiȩ genere libellũ. satis succincta
breuitate compositũ. Idẽ etiã petente
augustino scͥpsit ambrosii uitã. signis
florentẽ atq doctͥna. et meritis apłoꝵ
non imparẽ. Si quidẽ & constantiꝰ ep̃c
germani uitã contexuit obitũq pauli¬
ni horamꝰ edidit.u.¬
roba uror adelfi ꝓconsulis. femina
int̾ uiros eccłasticos iccirco posita
sola. quod in laudes.xp̃i u̾sata ẽ. cõpo¬
suit centone de xp̃o angiliams coap¬
tatum uersicłis. Cuius quidẽ non miramͣ
studium. s laudamꝰ ingemũ: Quod tamen
opꝰculũ legitur int̾ apochrifas scͥpturas in

Expanded text:
 Valentiniano imperatoribus. Paulinus presbyter explicuit in benedictionibus patriarcharum triplici intelligentiae genere libellum, satis succinta breuitate compositum. Idem etiam, petente Augustino, conscripsit Ambrosii uitam, signis florentem atque doctrinis et meritis apostolorum non imparem. Siquidem et Constantius episcopus Germani uitam contexuit obitumque Paulini Oranius edidit. Proba uxor Adelphi proconsulis femina inter uiros ecclesiasticos idcirco posita sola pro eo quod in laude Christi uersata est, componens centonem de Christo uirgilianis coaptatum uersiculis. Cuius quidem non miramur studium sed laudamus ingenium. Quod tamen opusculum legitur inter apochryphas scripturas in
Abbreviated transcription (Latin):
ualentimano regnante obiit. xcui.¬
usebius natione sardus. et ex lectore
urbis romȩ uercellensis ep̃e obcon¬
fessidnẽ fidei a constantio pͥncipe scitopo¬
lim. & inde capadociã relegatus: subin¬
inpsalmos cõmentarios ensebii cesarien¬
sis quos de greco inlatinũ tercerat: et
mortuus ẽ ualentinano. et ualente. reg

Expanded text:
alentiniano regnante, obiit. Eusebius natione Sardus, et ex lectore urbis Romae Vercellensis episcopus, ob confessionem fidei a Constantio principe Scythopolim et inde Cappadociam relegatus: sub Jin Psalmos commentarios Eusebii Caesariensis, quos de Graeco in Latinum verterat, et mortuus est sub Valentiniano et Valente reg
Abbreviated transcription (Latin):
achariꝰ monachus ille .x.¬
egiptiꝰ signis et uirtutib clarꝰ. unã
tantũ adiuniores ꝓfessionis suȩ scripsit
epłam. in qua docet illũ ꝑfecte posse ser¬
uire deo. qui conditionẽ creationis suȩ
cognoscens. ad omnes semet ipsum meli¬
nauerit labores. et luctando atq: dĩ au¬
rilium adu̾sũ omne quod in hac uita
suaue ẽ. implorando. ad naturalẽ quoq

Expanded text:
chus ille Aegyptius, signis et virtutibus clarus, unam tantum ad juniores professionis suae scripsit epistolam: in qua docet illum perfecte posse servire Deo, qui conditionem creationis suae cognoscens, ad omnes semetipsum inclinaverit labores, et luctando atque Dei auxilium adversum omne quod in hac vita suave est implorando, ad naturalem quoq
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscitur ꝑtinere. Marcellinus quoq
de quo iam dixi pari cura legendus est.
qui constantino politanã ciuitatem. &
urbẽ hierosolimoꝵ .iiii. libellis minu¬
tissima ratione describit. Deinde pȩna¬
cem dionisii discite breuiter comp̃hen¬
sum. ut quod aurib in supradicto libͦ
ꝑcipitis. penae ocłis intuentib uidere
possitis. Tum siuosnoticiȩ nobilis cura
flammauerit᷑. habetis ꝑtolomei codicẽ.
qui sic omia loca euidenter expressit:
ut eum cunctaꝵ regionũ pene incolam
fuisse rudicetis. Eoq fiat. ut uno loco
positi sicut monachos decet animo ꝑ¬
curratis: quod aliquoꝵ ꝑegrinatio plu¬
rimo labore collegit: De nocis affigen

Expanded text:
cognoscitur pertinere. Marcellinus quoque, cognoscitur pertinere. Marcellinus quoque, de quo iam dixi, pari cura legendus est; qui Constantinopolitanam ciuitatem et urbem Hierosolimorum quattuor libellis minutissima ratione descripsit. Deinde Penacem Dionisii discite breuiter comprehensum, ut quod auribus in supradicto libro percipitis, paene oculis intuentibus uidere possitis. Tum si uos notitiae nobilis cura flammauerit, habetis Ptolomei codicem, qui sic omnia loca euidenter expressit, ut eum cunctarum regionum paene incolam fuisse iudicetis, eoque fiat ut uno loco positi, sicut monachos decet, animo percurratis quod aliquorum peregrinatio plurimo labore collegit. XXVI. DE NOTIS AFFIGEN
Abbreviated transcription (Latin):
defigamus: quȩ non tantũ aurib so¬
nat s ocłis int̾iorib elucescit. Nlam & si
simpler uideatur ẽẽ relatio. nichil tia¬
cuum nicbil ociosum diuinis litteris cõ-¬
tinetur: sed semꝑ adutilitatẽ aliquã dr̃.
quȩ rectissimis sensib salubrit᷑ hauriat᷑
Et idõ quando bona reserunt᷑. adimita¬
tionẽ ꝓtinus eriganiur: qnͣdo facinora
pumienda nartant᷑ oꝑari talia formide¬
mus. Ita fit. ut semꝑ aliquid utilitatis
ad quiramꝰ. si qua ꝓpter referuntur ad
in merito suademꝰ. ut loca singula quȩ
in libris scĩs legitis inqua parte mundi
sint posita: euidenter agnoscere debea¬
tis. Quod uob̃ ꝓueniet absolute. si libellũ
iulii oratoris. quem uobis reliqͥ studio¬
se legere festinetis: qui maria. insulas.
montes samosos. ꝓuincias. ciuitates.
flumina. gentes. ita quadrifaria distinc¬
tione complerus ẽ. ut pene nichil libro
ipsi desit quod ad cosmo graphiȩ noticiã

Expanded text:
defigamus, quae non tantum auribus sodefigamus, quae non tantum auribus sonat sed oculis interioribus elucescit. Nam etsi simplex uideatur esse relatio, nihil uacuum nihil otiosum diuinis litteris continetur, sed semper ad utilitatem aliquam dicitur, quae rectissimis sensibus salubriter auriatur. Et ideo quando bona referuntur, ad imitationem protinus erigamur; quando facinora punienda narrantur, operari talia formidemus. Ita fit ut semper aliquid utilitatis adquiramus, si quapropter referuntur aduimmerito suademus, ut loca singula, quae in libris sanctis legitis, in qua parte mundi sint posita euidenter cognoscere debeatis. Quod uobis proueniet absolute, si libellum Iulii Oratoris, quem uobis reliqui, studiose legere festinetis; qui maria, insulas, montes famosos, prouincias, ciuitates, flumina, gentes ita quadrifaria distinctione complexus est, ut paene nihil libro ipsi desit, quod ad cosmographiae notitiam
Abbreviated transcription (Latin):
uelint de se legendo contrahere. Nã licet
textus planissimus ẽẽ uideatur. et hy¬
storica relatione reluceat: modo tamen
aut iusticiã ꝑsuadet: aut impietatẽ
redarguit: aut tolerantiã predicat. aut
uicia mobilitatis accusat: aut suꝑbiã
dampnat. aut bona humilitatis exaltat.
aut impacatos repͥmit. aut caritate pleniᷤ¬
simos consolat᷑ aut aliquid tale cõmemo¬
rat. quod ad ꝓbos mores incitet. et a ne¬
fariis cogitationib respectu pietatis ab¬
ducat. Ds enim si solis bonis p̃mia pol¬
liceret᷑ benignitas ipsius neglecta tepesce¬
ret: si uero malis iugiter minaret᷑ exi¬
dium desꝑatio salutis p̃cspitaret adui¬
cia: Et idõ pius redemptor ꝓsalute nr̃a
utrũq moderatus ẽ. ut et peccatores de¬
nuntiata pena t̾reat: et boms digna pre¬
nia compmitat. Qua ꝓpter ad intentio¬
nes librorũ gen̾aliter semꝑ animꝰ erigat᷑:
mentẽq nr̃ãm in illa contemplatione

Expanded text:
uelint de se legendo contrahere. Nam licet uelint de se legendo contrahere. Nam licet textus planissimus esse uideatur et historica relatione reluceat, modo tamen aut iustitiam persuadet aut impietatem redarguit, aut tolerantiam praedicat aut uitia mobilitatis accusat, aut superbiam damnat aut bona humilitatis exaltat, aut impacatos reprimit aut caritate plenissimos consolatur, aut aliquid tale commemorat quo ad probos mores incitet et a nefariis cogitationibus respectu pietatis abducat. Deus enim si solis bonis praemia polliceretur, benignitas ipsius neglecta tepesceret; si uero malis iugiter minaretur exitium, desperatio salutis praecipitaret ad uitia. Et ideo pius Redemptor pro salute nostra utrumque moderatus est, ut et peccatores denuntiata poena terreat et bonis digna praemia compromittat. Quapropter ad intentiones librorum generaliter semper animus erigatur, mentemque nostram in illa contemplatione
Abbreviated transcription (Latin):
et post introductorios libros aue¬
toruatem cũ ex positorib suis sedula
intentione curramꝰ uiasq intelligen
tiȩ patrum labore reꝑtas. pro studio
subsequamur: ñ ad questiones in anis¬
simas auida suꝑfluitate tendamus:
Quod dictum rationabiliter intractato¬
rib ꝓbatissimis inuenit᷑ boc ꝓculdu¬
bio credamus eẽ diuinũ. Siquid disso¬
num aut discordans patrũ regulis con¬
tigerit inueniri: uitandũ ẽẽ uidicemꝰ.
Origo enim seuissimi erroris ẽ. insuspec¬
tis auctorib amare totum. & sine ui¬
dicio defendere uelle quod inuenis: Scͥ-¬
ptum ẽ enim. Omnia ꝓbate qđ bonũ
est tenete: S ut insumma quȩ sunt di-¬
cenda. complectar: cuncta quȩ antiqui
ex positores ꝓbabiliter dixerunt. solli¬
cita m̃te tenenda sunt: Illa uero quȩ ab
eis intractata. relicta sunt: ne in fructuo¬
so labore fatigemur: pͥmũ rimanda sunt
quas uirtutes habeant: aut ad quȩ no
instituta ꝑducant: deinde quid nos

Expanded text:
 itaque operam, et post introductorios libros auctoritatem cum expositoribus suis sedula intetiae Patrum labore repertas pio studio subsequamur, non ad quaestiones inanissimas auida superfluitate tendamus. Quod dictum rationabiliter in tractatoribus probatissimis inuenitur, hoc procul dubio credamus esse diuinum; si quid dissonum aut discordans Patrum regulis contigerit inueniri, uitandum esse iudicemus. Origo enim saeuissimi erroris est in suspectis auctoribus amare totum, et sine iudicio defendere uelle quod inuenis; scriptum est enim Omnia probate, quod bonum est tenete. Sed ut in summam quae sunt dicenda complectar, cuncta quae antiqui expositores probabiliter dixerunt, sollicita mente tenenda sunt; illa uero quae ab eis intractata relicta sunt, ne infructuoso labore fatigemur, primum rimanda sunt, quas uirtutes habeant aut ad quae nos instituta perducant, deinde quid nos
Abbreviated transcription (Latin):
minicȩ gła insignis fuit. eui eum ꝓteoc¬
tisto prb̃ro lib̾ origenis de martyrio scri¬
bitur. Huiꝰ industria. & sumptu. & instan¬
tia. ad huc infinita origenes dietauit uo¬
lumina. S & ipse quippe ut uir nobilis
non inelegantis ingemi fuit. sicut eiꝰ ad
origenẽ epłe indicio sunt. Obiit autem¬
ante mortẽ origenis. & in hoc aplerisq

Expanded text:
minicae gloria insignis fuit, cui et Protocteto presbytero liber Origenis de Martyrio scribitur. Hujus industria, et sumptu et instantia adjutus infinita Origenes dictavit volumina. Sed et ipse, quippe ut vir nobilis, non inelegantis ingenii fuit, sicut ejus ad Origenem epistolae indicio sunt. Obiit ante mortem Origenis; et in hoc a plerisq
Abbreviated transcription (Latin):
ratione peccasset. & ñ tam ꝓpͥo arbitͥo.
quam mandatꝰ imꝑio. Indcẽ quod so¬
lus gregoriꝰ ex numero uendicantium
integrã fidẽ. nec infugã uersus ẽ nec
passus ẽ exiliũ: Unusquisq eñĩ timuit

Expanded text:
ratione peccasset, et non tam proprio arbitrio ratione peccasset, et non tam proprio arbitrio quam mandatus imperio. Inde est quod solus Gregorius ex numero uindicantium integram fidem, nec in fugam uersus est nec passus est exilium; unusquisque en
Abbreviated transcription (Latin):
re uiuos et mortuos. ne patiaris hodie hit¬
manã p̃ferti sententiã: adu̾sus me mini¬
mũ seruũ tuũ. qui ꝓfide nominis tui
ut reus adsistens spectaculũ facturꝰ sum
S tu ipse queso in causa tua hodie iudica.
ipse sententiã p̾ferre dignare ꝑ ultionẽ.
Non ego quasi metuens de exilio fugere
cupio: cum mͥ ꝓtuo nomine nullũ sup¬
plicium grauȩ sit: s ut multi p̾uarica¬
tionis errore lib̃ent᷑ cũ p̃sentẽ uiderint
ultionẽ. his dictis ecce repente osius resi¬
dens sastu quasi regalis imꝑii cũ senten¬
tiã conaret᷑ ex pͥmere: os u̾tit distorquens
pariter et ceruicẽ. ac desessu in t̾rã elidit᷑
atq ilico expirauit. Tunc ad mirantibus
cunccis etiã clementinus ille gentilis ex¬
pauit. et licet eẽt iudex tam̃ timens ne
inse simile suppliciũ undicaret᷑. ꝓstra¬
uit se ad pedes scĩ uiri obsecrans. ut sͥ
parceret. qui in eũ diuine legis igno¬

Expanded text:
re vivos et mortuos, ne patiaris hodie hure vivos et mortuos, ne patiaris hodie humanam praeferri sententiam aduersus me minimum seruum tuum, qui pro fide nominis tui ut reus assistens expectaculum factus sum, sed tu ipse, quaeso, in causa tua hodie iudica, ipse sententiam praeferre dignare per ultionem. Non ego quasi metuens de exilio fugere cupio, cum mihi pro tuo nomine nullum supplicium grave sit, sed ut multi praeuaricationis errore liberentur, cum praesentem uiderint ultionem. His dictis, ecce repente Osius, residens fastu quasi regalis imperii, cum sententiam conaretur exprimere, os uertit distorquens pariter et ceruicem, ac de sessu in terram eliditur, atque illico expirauit. Tunc admirantibus cunctis, etiam Clementinus ille gentilis expauit, et licet esset iudex, tamen timens ne in se simile supplicium iudicaretur, prostrauit se ad pedes sancti uiri, obsecrans ut sibi parceret, qui in eum diuinae legis igno
Abbreviated transcription (Latin):
Iosuis cordubensis ciuitatis ep̃c: sctip¬
sit ad sororẽ de laude uirginitatis epi¬
stolam pulchro ac diserto comptã elo¬
quio. in sardicensi etiã concilio. quam¬
plurimas ipse edidit sententias. Hic
autẽ post longũ seniũ uetustatis. Arce¬
situs a constantio pͥncipe minisq ꝑ¬
t̾ritus. meruens ne senex &e cdiues dãp¬
na rerũ uel exiliũ pateret᷑. ilico artia¬
nȩ impietati consensit. Cuiꝰ quid̾e uita
ut meruit confestim exitus crudelis
fimuit. Nam post impiã ut ait quidã
iosii p̃uaricationẽ. dum sc̃s gregorius
elib̾tianus ep̃c in cordubensi urbe
uixta imꝑiale decretũ suisset adductꝰ
ac minime uellet illi cõiminicare cõmotꝰ
osius dicit clementino constantis p̾fecto
uicario ut mitteret eũ in exiliũ. At ille nͣ
eum ab episcopatu deieceris. Ut autẽ ui¬
dit sc̃s gregoriꝰ quod osuis uellet dare sen¬
temiã. appellat. xp̃m totis fidĩsuȩ tusceribͦ
ex clamans. Ap̃e ds̃ qui uenturꝰ es iudica¬

Expanded text:
Osius Cordubensis ciuitatis episcopus scripsit ad sororem de laude uirginitatis epistolam pulchro ac diserto comptam eloquio. In Sardicensi etiam concilio quamplurimas ipse edidit sententias. Hic autem post longum senium uetustatis, accersitus a Constantio principe minisque perterritus, metuens ne senex et diues damna rerum uel exilium pateretur, illico arrianae impietati consensit; cuius quidem uitam, ut meruit, confestim exitus crudelis finiuit. Nam post impiam, ut ait quidam, Osii praeuaricationem, dum sanctus Gregorius Eliberritanus episcopus in Cordubensi urbe uxta imperiale decretum fuisset adductus ac minime uellet illi communicare, commotus Osius dicit Clementino Constantii praefecto uicario ut mitteret eum in exilio. At ille inquisi prius eum ab episcopatu deieceris. Vt autem uidit sanctus Gregorius quod Osius uellet dare sententiam, appellat Christum totis fidei suae uisceribus exclamans: Christe Deus, qui uenturus es iudica
Abbreviated transcription (Latin):
salubrimã scͥpturaꝵ seriẽ ꝓuocatus
excurrit. Sed eos licet hystoriei sint.
et planissima ratione fundant᷑ tamen
ꝓpter uirtutes excellentissimas moꝵ
conscͥptos ẽẽ cognoscite. ut pacientiã.
ut spem. ut caritatẽ. ut etiam infemi¬
nis fortitudinẽ. ut prodeo contemptã
p̾sentis scł̃i uitam. uł cetera quȩ illie
uirtuiũ genera dño p̃stante floruert̃.¬
nrͣis animis competent̾ in fund̾e̾nt.
In erdre uero libris duob greco sermo¬
ne singulas omellas expositas origentꝰ
inueni. quȩ enisdẽ religiosi uiri bella¬
toris labore translatȩ sunt. Nam et sc̃s
ambrosius in libro patͥarcharũ ubi de
ꝑsona ioseph loquitur scd̾m librum
machabeorũ exempli causa cõmemorat:
cuius maximã pacrẽ ad de monstran¬
dum tolerantiã eloquentiȩ suȩ dulcis¬
simo liquore patefecit. Libri uero ma¬
cbabeorũ a supradicto amico nr̃o bella¬
tore sedula ex positione dño uiuante

Expanded text:
saluberrimam Scripturarum seriem provocatus saluberrimam Scripturarum seriem provocatus excurrit. Sed eos, licet historici sint, et planissima relatione fundantur, tamen propter virtutes excellentissimas morum conscriptos esse cognoscite; ut patientiam, ut spem, ut charitatem, ut etiam in feminis fortitudinem, ut pro Deo contemptam praesentis saeculi vitam, vel caetera quae illic virtutum genera, Domino praestante, florueruris animis competenter infunderent. In Hesdrae uero libris duobus Graeco sermone singulas omelias expositas Origenis inueni, quae eiusdem religiosi uiri Bellatoris labore translatae sunt. Nam et sanctus Ambrosius in libro Patriarcharum, ubi de persona Ioseph loquitur, secundum librum Machabaeorum exempli causa commemorat cuius maximam partem ad demonstrandam tolerantiam eloquentiae suae dulcissimo liquore patefecit. Libri uero Machabaeorum a supradicto amico nostro Bellatore sedula expositione Domino iuuante
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃s quoq augustinus in eodẽ libro an¬
notationes faciens: eum solita curiosita¬
te tractauit. Quidam etiã ẽ anontmus.
ex cuiꝰ stilo beatũ eẽ. suspicam᷑ hylatiũ :
qui cõmenta libri ipsiꝰ conscͥpsit in or¬
dine. Quȩ silegatis atcente. poterẽ
uos diligenter instruere. Magnꝰ plane
liber iob: ⁊ adsolamen humani generiᷤ
utilitatẽq conscriptꝰ. Quando sc̃s uir
tanta et alia ꝑtulisse monstratꝰ ẽ. ut le¬
uia sibi unusqͥsq peccator faciat: que¬
cumq se sustinere cognoscit. Tob aut̃
in libris quinq hester inlibris sex.¬
In iudit᷑ in libris .uii. et machabeoꝵ
in libris decem ex positio in latinum
sermonẽ predicti bellatoris prib̃i. ut
preualet labore collecta ẽ. Quoruĩ tam̃
libtoꝵ titulos sub breuitate collegi.
qm instructionis ñ minimũ credit᷑ eẽ
compẽcdium. res fusas latissimae pau¬
cis sermonib indicare. His enim re¬
medus lectoris animꝰ introductus

Expanded text:
Sanctus quoque Augustinus in eodem libro adSanctus quoque Augustinus in eodem libro adnotationes faciens, eum solita curiositate tractavit. Quidam etiam est anonymus, ex cujus stylo beatum esse suspicamur Hilarium, qui commenta libri ipsius conscripsit in ordinem. Quae si legatis attente, poterunt vos diligenter instruere. Magnus plane liber Job, et in solamen humani generis utilitatemque conscriptus, quando sanctus vir tanta et talia pertulisse monstratus est, ut levia sibi unusquisque peccator faciat, quaecunque se sustinere cognoscit. Tobiae autem in libris quinque, Esther in libris sex, Judith in libris septem, et Machabaeorum in libris decem, expositio in Latinum sermonem praedicti Bellatoris presbyteri, ut praevalet, labore collecta est. Quorum tamen librorum titulos sub brevitate collegi, quando instructionis non minimum creditur esse compendium res fusas latissime paucis sermonibus indicare. His enim remediis lectoris animus introductus
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ta u̾boꝵ. sicut beatus iberonimꝰ
dicit in epła quam dirigit ad paulimĩ.
ꝓsa incipit. u̾sum labit᷑. pedestri sermo¬
ne finitur. omniaq legis dialecticȩ pro¬
positione. assumptione. confirmatione.
conclusione det̾minat. Quod sita est.
nec aliter ẽẽ potest. quã qͦd tanti uiri ce¬
lebrat auctoritas. ubi sunt qui dicunt
artem dialecticã abscͥpturis scissimis
non cepisse: Singula ineo u̾ba plena
sunt enigmatib ꝓpositionibꝰ. questionibꝰ
sactis. & ut de cet̾is sileam. resur rectionẽ
carnis sic ꝓpħat. ut nullus de ea uł ma¬
nifestiꝰ uel cautiꝰ aliquid scͥpsisse uideat᷑.
Sic enim ait Scio enĩ quod redẽptor m̃s
uuit. et innouissimo die de tͣra surrec¬
turus sim. Etrursum circũdabor pelle
mea: et incarne mea uidebo dm̃ sal¬
uatorẽ meũ. Quem uisurus sum ego
ipse. et ocłi mei conspecturi sunt. & ñ aliꝰ.
Reposita est hec spes mea. insinu meo.

Expanded text:
sacramenta uerborum, sicut beatus Hieronymus sacramenta uerborum, sicut beatus Hieronymus dicit in epistula quam dirigit ad Paulinum: 'Prosa incipit, uersu labitur, pedestri sermone finitur, omniaque legis dialecticae propositione, assumptione, confirmatione, conclusione determinat.' Quod si ita est – nec aliter esse potest quam quod tanti uiri celebrat auctoritas, – ubi sunt qui dicunt artem dialecticam ab Scripturis sanctissimis non coepisse? 'Singula in eo uerba plena sunt enigmatibus, propositionibus et quaestionibus sacris; et, ut de ceteris sileam, resurrectionem carnis sic prophetat, ut nullus de ea uel manifestius uel cautius aliquid scripsisse uideatur. Sic enim ait: ‘Scio quod Redemptor meus uiuat, et in nouissimo de terra surrecturus sim. Et rursus circumdabor pelle mea, et in carne mea uidebo Deum; quem uisurus sum ego ipsereposita est haec spes mea in sinu meo .
Abbreviated transcription (Latin):
dñi scĩssimis solet monitis congregare.
quod libtũ utiq p̾sentẽ fecisse manifes¬
tum est. Quem ꝓpt̃ excellentiã uirtutũ
suatũ panaretũ appellat. idẽ turtutũ
omniũ capacẽ. cuius tanta claritas. tan¬
taq latinitas ẽ: ut sibi cextus ipse cõm̃¬
ta sint. atq utinam quam cito m̃te capit᷑
tam facile actitum qualitate reodatur.
Quib libris iuuante dño capła insignire
curauimͦ. ne intam necessaria lectione
ut sepe dictum ẽ confusa tyronis noui¬
tas linqueretur. De agiographis.ui.¬
equitur agiographorũ coder sext̃
habens libros octo. qui incapite
suo continet iob preclatũ patien¬
tiȩ głosumq documentũ: Quem labore
beati iheronum latina lingua sicrit & a¬
lia multa cautissimȩ translatũ expositũ¬
q: ꝓmeruit. cuiꝰ explanationibꝰ actum ẽ
ut sicut dñs de ipso testari dignatus est.
inculpabiliter cuncta locutꝰ fuisse doceat᷑
Quanta enim liber ille continet suamia

Expanded text:
Domini sanctissimis solet monitis congregare. Domini sanctissimis solet monitis congregare. Quod librum utique praesentem fecisse manifestum est, quem propter excellentiam uirtutum suarum panaretum appellat, id est uirtutum omnium capacem; cuius tanta claritas tantaque latinitas est, ut sibi textus ipse commenta sint; atque utinam quam cito mente capitur, tam facile actuum qualitate reddatur. Quibus libris iuuante Domino capitula insignire curauimus, ne in tam necessaria lectione, ut saepe dictum est, confusa tyronis nouitas linqueretur. VI. DE AGIOGRAPHIS Sequitur Agiographorum codex sextus, habens libros octo, qui in capite suo continet Iob, praeclarum patientiae gloriosumque documentum. Quem labore beati Hieronymi Latina lingua, sicut et alia multa, cautissime translatum expositumque promeruit; cuius explanationibus actum est ut, sicut Dominus de ipso testari dignatus est, inculpabiliter cuncta locutus fuisse doceatur. Quanta enim liber ille continet suauia
Abbreviated transcription (Latin):
sona ysaac loquitur: multa salubriter
luculent̾q ci sseruit. Sepedictus autẽ
pat̾ iheronimꝰ asserit sapientiȩ librum
non asalomone ut usus habet. sed aphy¬
lone doctissimo quodã uideo fuisse con¬
scriptã: quẽ pseudographũ p̃notatut᷑ ꝓ¬
pterea quod usurpationẽ nominis portet
alteriꝰ. suiꝰ uoluminis expositionẽ prb̃r
bellator .uiii. libtis. se assumpsisse testat᷑
est:quẽ cum aliis opuscłis eius pariter
sustinemꝰ. De quo et pat̾ augustinus. et
sc̃s ambrosius. omeliarũ nomine non¬
nulla dixerunt. Dictio nimis suauissi¬
ma. et reuera nominis sui clignitate
resplendens. Ecclasticũ u librũ supͣdictꝰ
iherommus. iłiu filii syrach eẽ cõmemo¬
rat. qui congregator latino pot̃ sermo¬
ne uocitari. S int̾ eccłã sten et ȩcclastiõ¬
istam patres posuere distantiã. qͦd eccłasteᷤ
clesiasticum uero euicũq iusto p̃dicato¬
ri potest absolute congruere. qͥ ecclam

Expanded text:
ersona Isaac loquitur, multa salubriter ersona Isaac loquitur, multa salubriter luculenterque disseruit. Saepe dictus autem pater Hieronymus asserit Sapientiae librum non a Salomone, ut usus habet, sed a Philone doctissimo quodam Iudaeo fuisse conscriptum; quem pseudographum praenotauit, propterea quod usurpationem nominis portat alterius. Cuius uoluminis expositionem presbyter Bellator octo libris se assumpsisse testatus est; quem cum aliis opusculis eius pariter sustinemus. De quo et pater Augustinus et sanctus Ambrosius omeliarum nomine nonnulla dixerunt: dictio nimis suauissima et re uera nominis sui dignitate resplendens. Ecclesiasticum uero librum supradictus Hieronymus Iesu filii Sirac esse commemorat, qui Congregator Latino potest sermone uocitari. Sed inter Ecclesiasten et Ecclesiistam Patres posuere distantiam, quod Ecclesiasclesiasticus vero cuicunque justo praedicatori potest absolute congruere, qui Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
et uictorinus exoratore ep̃c. non nulla
disseruit. In cantico canticorũ duabus
omeliis ex positionẽ origenis. iẽ sẽs ihe¬
romimus latinȩ linguȩ multiplicator e¬
gregius. sua nob̃ ut consueuit probabil
translatione ꝓsperit: quos itẽ rufinus in¬
terpres eloquentissimuᷤᷤ adiectis quibusdã
locis. usq ad illud preceptũ quod ait̃. ca¬
pite nob̃uulpes paruulas exłminanteᷤ uineas
tribus libris latius explanauit: Post qͦs
epyphanius antistes cypritis totum li¬
btum greco sermone uno uolumine sub
breuitate complerus: hunc nos ut alios
in latinã linguam ꝑ amicũ nt̃m uirum
disertissimũ epyphanium. fecimꝰ dño ui¬
uante transserri. Qua ꝓpt᷑ predicti libri
diligentissimos ex positores subino co¬
dice comp̃hendi. ut sunul omnes legenti¬
bus offerantur. qui tractatores umꝰ nolu¬
minis extiterunt. Unde etiam & sc̃s am¬
brosius inlibro .iii. patriarchaꝵ. ubi de ꝑ¬

Expanded text:
et Victorinus, ex oratore episcopus, nonnulla et Victorinus, ex oratore episcopus, nonnulla disseruit. In Cantico Canticorum duabus omeliis expositionem Origenis idem sanctus Hieronymus, Latinae linguae multiplicator egregius, sua nobis ut consueuit probabili translatione prospexit. Quos item Rufinus interpres eloquentissimus adiectis quibusdam locis, usque ad illud praeceptum quod ait, Capite nobis uulpes pusillas exterminantes uineas, tribus libris latius explanauit. Post quos Epiphanius antistes Cyprius totum librum Graeco sermone uno uolumine sub breuitate complexus est. Hunc nos ut alios in Latinam linguam per amicum nostrum uirum disertissimum Epiphanium fecimus Domino iuuante transferri. Quapropter praedicti libri diligentissimos expositores sub uno codice comprehendi, ut simul omnes legentibus offerantur qui tractatores unius uoluminis extiterunt. Vnde etiam et sanctus Ambrosius in libro tertio Patriarcharum, ubi de p
Abbreviated transcription (Latin):
quoq sacerdotal plurima dñi sacram̃ta te¬
iosephum. origenẽ et iheronimũ. comemoraᷤ¬
se insuis opus culis asserebat: Quid plura:
fe̾cit credi de diduno. quẽ suo p̃sentabat
nitus. multos codices antiquos repꝑĩ qui¬
apud me habebant᷑ incogniti: quẽ tamen
adhuc nouatianȩ prauitatis errore de¬
tentum: miscdia dm̃ suffragante recte
sidei credimꝰ illuminatione complendũ:
ut quem
scͥpturas suas animo
fecit dif¬
cere: iubeat catholicȩ
fidĩ inte¬
igritate pollere. Scd̃s
uero lib̃
salomonis. qͥ apel¬
latur eccła¬
stes. a beato ihe¬
tenter expositus ẽ:
quem latino sermone. nuncupat concio¬
natorẽ quodloquat᷑ ad popłm. et sermo
etus non specialit̾ ad unũ sed adumũsos
generaliter dirigatur: Ecclastes autem
to inmicittas carnis euacuans: fecit utrũ¬
q unũ. Hic suꝑ omnia sequenda dicit
iussa diuina. cuncta mundi istiꝰ uanitatẽ
uanitatum ẽẽ cõmemorans. De quo libto.

Expanded text:
quoque sacerdotali plurima Domini sacramenta tequoque sacerdotali plurima Domini sacramenta te etiam Josephum, Origenem et Hieronymum commemorasse in suis opusculis asserebat. Quid plura? Fecit credi de Didymo, quem suo praesentabanitus, multos codices antiquos repapud me habebantur incogniti: quem tamen adhuc Nouatianae prauitatis errore detentum, misericordia Domini suffragante rectae fidei credimus illuminatione complendum, ut quem Scripturas suas animo fecit discere, iubeat catholicae fidei integritate pollere. Secundus uero liber Salomonis, qui appellatur Ecclesiastes, a beato Hietenter expositus est; quem Latino sermone nuncupat Contionatorem, quod loquatur ad populum et sermo eius non specialiter ad unum sed ad uniuersos generaliter dirigatur. Ecclesiastes autem to inimicitias carnis euacuans fecit utrumque unum. Hic super omnia sequenda dicit iussa diuina, cuncta mundi istius uanitatem uanitantium esse commemorans. De quo libro
Abbreviated transcription (Latin):
quantis disciplinis atq artib audi¬
endo imbutꝰ fuerit: E Quai. qui ipsoᷤ
pene impossibile hester : fateor uide¬
batur ẽẽ cumlegerẽ. nisi de partibus
asie quendã ad nos uenire cusebium no¬
mine contigisset: qui se infantẽ quinq
annoꝵ sic cecatũ ẽẽ narrabat. ut sinstrũ
eius ocłm fuisse ex cauatũ orbis ꝓfunctiᷤ¬
simus indicaret. dexter uͦ globꝰ uitreo
colore confusus sine uidendi gr̃a. infruc¬
tuosis nisib uoluebat᷑. Hic tantos auc¬
tores tantos libros in memoriȩ stiȩ bi¬
bliotheca condiderat: ut legentes ꝓba¬
biliter ammoneret. inqua parte cõdiciᷤ
quod p̃dixerat inuenirent: disciplinaᷤ
omnes et animo retinebat. et expositione
planissima lucidabat: Commonuit etiam
tab̾nacłm. templũq dñi. ad instar celi fuis¬
se formatũ: quȩ de picta subtiliter lima¬
mentis ꝓpriis in pandecte latino corporis
grandioris competenter aptaui. De ueste

Expanded text:
quantis disciplinis atque artibus audiquantis disciplinis atque artibus audiendo imbutus fuerit, qui ipsos aene impossibile, fateor, uidebatur esse cum legerem, nisi de partibus Asiae quendam ad nos uenire Eusebium nomine contigisset, qui se infantem quinque annorum sic caecatum esse narrabat, ut sinistrum eius oculum fuisse excauatum orbis profundissimus indicaret; dexter uero globus uitreo colore confusus sine uidendi gratia infructuosis nisibus uoluebatur. Hic tantos auctores, tantos libros in memoriae suae bibliotheca condiderat, ut legentes probabiliter ammoneret in qua parte codicis quod praedixerat inuenirent. Disciplinas omnes et animo retinebat et expoplanissima lucidabat. Commonuit etiam tabernaculum templumque Domini ad instar coeli fuisse formatum; quae depicta subtiliter lineamentis propriis in pandecte Latino corporis grandioris competenter aptavi. De veste
Abbreviated transcription (Latin):
sionis beneficia nuntiaret. Et qm̃ tinꝰ
codex onerosus quib dã fr̃ib poterat
inueniri: tal distributione completa
spẽ p̾ciose salutis acciꝑent: & multi
compendia lectionis prestante dño sa¬
lubriter inuenirent. Habeat gͦ biblio¬
theca ur̃a unũ ex eis codicẽ. ad quem re¬
curratis. si uos mendositas sortassis
offenderit. fr̃muͦ curiositas partib se
ex pleat distributis: De salomone.u.¬
uintus codex ẽ salomonis. euiꝰ
ꝓͥmum librũ qui appellat᷑ ꝓu̾bia
quadrifaria repꝑi diuisione par¬
titum. De quib partib inꝓlogo eiꝰdem
uoluminis estimaui aliqua cõmonenda:
ut eius intentio p̃dictis complexionibꝰ
breuiter innocescat. In quo libro clidi¬
mum ex positorẽ in greca lingua repꝑimꝰ.
qui ab amico nr̃o uiro disertissimo epy¬
phanio. in latinũ sermonẽ diligentissimȩ
dño iuuante translatus eͣ. Quem dicdi¬
non ualet intueri. Mirum ẽ eñi dicere

Expanded text:
sionis beneficia nuntiaret, et, quoniam unus sionis beneficia nuntiaret, et, quoniam unus codex onerosus quibusdam fratribus poterat inueniri, tali distributione completa spem pretiosae salutis acciperent, et multi compendia lectionis praestante Domino salubriter inuenirent. Habeat ergo bibliotheca uestra unum ex eis codicem, ad quem recurratis si uos mendositas fortassis offenderit; fratrum uero curiositas partibus se expleat distributis. V. DE SALOMONE Quartus codex est Salomonis, cuius primum librum qui appellatur Prouerbia quadrifaria repperi diuisione partitum; de quibus partibus in prologo eiusdem uoluminis aestimaui aliqua commonenda, ut eius intentio praedictis complexionibus breuiter innotescat. In quo libro Didymum expositorem in Graeca lingua repperimus, qui ab amico nostro uiro disertissimo Epiphanio in Latinum sermonem diligentissime Domino iuuante translatus est. Quem Didynon ualet intueri. Mirum est enim dicere
Abbreviated transcription (Latin):
mino uiuante qͣntũ ualiumꝰ nͥ fallor ostẽ¬
dimus. Legendus ẽ etiam libellus atha¬
nasii alexandrinȩ ciuitatis ep̃i. quem
marcellino post egritudinẽ in locũ refec¬
tionis dulcissime destinauit. qui inscri¬
bitur de libro psalmoꝵ:ubi diui̾sa cõmo¬
nens. urtutẽ oꝑis ipsius mimitissima
discussione patefecit. diu̾sos hominũ
casus cum suis remediis suauit̾ intro¬
ducens Psalteriũ ẽ enim quedã cȩlestis
spera stellis densa micantib. et ut ita
dixerĩ quidã pauo pulcherrimꝰ: qui ue¬
lut ocłorum orbib. et coloꝵ multiplici
decora uarietate depingitur paradysuᷤ.
quin etiã animaꝵ poma continens en¬
numera. quib suauit̃ mens humana
sagiata pinguescat. Quod tam̾ psalmoꝵ
corpus uniu̾sũ et intͥb codicib ꝑquin¬
quagenos psalmos iudicatumꝰ conscri¬
bendum: ut iubilei anni quantitas tri¬
plicata. scẽ trinitatis uotiua nob̾ remis¬

Expanded text:
mino iuuante quantum ualuimus ni fallor ostenmino iuuante quantum ualuimus ni fallor ostendimus. Legendus est etiam libellus Athanasii, Alexandrinae ciuitatis episcopi, quem Marcellino post aegritudinem in locum refectionis dulcissimae destinauit, qui inscribitur de libro Psalmorum; ubi diuersa commonens uirtutem operis ipsius munitissima discussione patefecit, diuersos hominum casus cum suis remediis suauiter introducens. Psalterium est enim quaedam caelestis sphera stellis densa micantibus, et, ut ita dixerim, quidam pauo pulcherrimus qui uelut oculorum orbibus et colorum multiplici et decora uarietate depingitur; paradisus quin etiam animarum, poma continens innumera quibus suauiter mens humana saginata pinguescat. Quod tamen psalmorum corpus uniuersum et in tribus codicibus per quinquagenos psalmos iudicauimus conscribendum, ut iubelei anni quantitas triplicata sanctae Trinitatis uotiua nobis remis
Abbreviated transcription (Latin):
coder quartꝰ. qui nobis pͥmus est
incõmentatoꝵ labores. seo bis buiũ
locum tenet in orcdine. Hunc inquibus¬
dam psalmis. beatꝰ hylarius. et beatꝰ am¬
brosius. et beatꝰ iheronimꝰ. in omnibus
tam̃ beatꝰ augustinꝰ studiose nimis latꝰ¬
q tractauit. ex quib iam duas decades
dño prestante collegr̃a quo ut fieri solet
mutuans lum̃ de lumine. aliqua de ip¬
so. dño largiente conscripsi: tit illuo in
me dictum mantuam uatis tieraciter
impleret᷑. & argutos int̾streꝑe anserolo¬
res. ubi nullã causam digressiua relatio¬
ne miscuimus. s inuicẽ ad notationũ
breuiter de singłis locis diximus: qł
tertus ipsuis qualitas expecebat. Quem
si aliquis dignatus fuerit posttales uiroᷤᷤ
fortasse relegere. cognoscet sicut & alii par¬
tres sententia indubiata dixerunt de scͥp¬
turis diuinis emanasse: quod doctores
scłarium litteraꝵ ad sua studia postea tnͣs¬
tulerunt: quȩ nos ut se locus atculit do¬

Expanded text:
tertius, qui nobis primus est in commentorum labore, sed bis binum locum tenet in ordine. Hunc in quibusdam psalmis et beatus Hilarius et beatus Ambrosius et beatus Hieronymus, in omnibus tamen beatus Augustinus studiose nimis latiusque tractauit; ex quibus iam duas decadas Domino praestante collegi. A quo, ut fieri solet, mutuans lumen de lumine, aliqua de ipso Domino largiente conscripsi, ut illud in me dictum Mantuani uatis ueraciter impleretur 'Et argutos inter strepere anser olores' ubi nullam causam digressiua relatione miscuimus, sed in uicem annotationum breuiter de singulis locis diximus, quod textus ipsius qualitas expetebat. Quem si aliquis dignatus fuerit post tales uiros fortasse relegere, cognoscet, sicut et alii Patres sententia indubitata dixerunt, de Scripturis diuinis emanasse quod doctores saecularium litterarum ad sua studia postea transtulerunt. Quae nos, ut se locus attulit, Do
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃. nonam actib apłorũ et apocalipsi.
aa a. quas inpͥmordiis codicum. quos
tamen subipso studio transire preualui.
semꝑ asscripsi: ut uos illas in textu positaᷤ
sine ambiguitate possitis cognoscere. si pa¬
ginas singulas studiosa mente curratis:
Tunc siplacet qui tamͣ plurima lectione
p̃sumitis: ꝑtractatores ꝓbatissimos imi¬
tatio uobis facile subiacebit. Ita fiet ut
aliud inde gettus ex positionis acittissi¬
mum pulcherrimũq nascat᷑ et quod
forsitan pͥores nri incõmentis suis mini¬
me dilucidauerunt. ibi aliquatemis re¬
ꝑiatur ẽẽ declaratum. Idiomata quoq
legis diuinȩ. id ẽ ꝓpͥas dictiones tali. p̾p.
łaractere signauimus. ut ubicũq reꝑta

Expanded text:
Ap. Nonam, Actibus apostolorum et Apocalypsi, Act. et Aaa. Quas in primordiis codicum, quos tamen sub ipso studio transire praevalui, semper ascripsi, ut vos illas in textu positas sine ambiguitate possitis agnoscere, si paginas singulas studiosa mente curratis. Tunc si placet, qui tamen plurima lectione praesumitis, per tractatores probatissimos imitatio vobis facile subjacebit. Ita fiet, ut aliud genus expositionis acutissimum pulcherrimumque nascatur, et quod forsitan priores nostri in commentis suis minime dilucidaverunt, ibi aliquatenus reperiatur esse declaratum. Idiomata quoque legis divinae, id est proprias dictiones tali pp. charactere signavimus; ut ubicunque reperta
Abbreviated transcription (Latin):
luid etiam indicandũ ẽẽ dis.xxui.
curauimꝰ. ut uos labor nr̃ instrue¬
ret: et qualicunq munuscło studium
ur̃e sc̃ĩtatis ornaret. Prestante dño qͣntũ
aut senex aut longa ꝑegͥnatione fatiga¬
tus relegere preualui. quibdã codicib
patrum presentes notas minio designa¬
tas. quȩ sunt indices codicũ. singulis
quibꝰq locis ut arbitror competenter
impssi. Nam expositionib octatheuez
hanc didimus notam õct. alterã regũ
psalterii. p̃s. Quincã. salomonis. Sal.

Expanded text:
lud etiam indicandum esse curauimus, ut uos labor noster instrueret et qualicumque munusculo studium uestrae sanctitatis ornaret: praestante Domino quantum aut senes aut longa peregrinatione fatigatus relegere praeualui, quibusdam codicibus Patrum praesentes notas minio designatas, quae sunt indices codicum, singulis quibusque locis, ut arbitror, competenter imphanc dedimus notam, Oct. Alteram Regum, Psalterii, Ps. Quartam Salomonis, Sal.
Abbreviated transcription (Latin):
de illo ulteriꝰ iudicare i¬
tatius hispaniarũ ep̃c cognom̃to et
eloquio claruis. scͥpsit quendã librĩ sub ap¬
pologetic sp̃em inquo detestanda pͥscillia¬
ni dogmata. et maleficioꝵ eiꝰ artes. libidi¬
numq eiꝰ ꝓbra demonstrat. ostendens
marcũ quendã menfeticũ magi scientis¬
simũ discipłm fuisse manis. et pͥscillia¬
ni magistrũ. hic autẽ cum ursatio ep̃o
ob necem eiꝰdem pͥscilliam cuiꝰ accusatores
extiterant ȩccłȩ cõmunione pͥuatꝰ. exilio
condempnat᷑. ibiq die ultimo fungitur.
theodosio maiore &e ualentiniano regnan
iriciꝰ clarissimꝰ.iii.¬
pontifex & romanȩ sedis antistes
scͥpsit decretale opusculũ directũ ad eu¬
mediũ terraconensẽ ep̃m. in quo inter
alias ȩccłasticas disciplinas constituit
hereticoꝵ baptisma nequaqͣm ab ȩccł̃ia
iouinianũ hereticũ. atq auxentiũ: cete¬
rosq eorum sequaces. Prefuit romȩ an¬
nos quatuordecĩ: Obiitq: sub theodosio

Expanded text:
de illo ulterius iudicare. Itacius Hispaniarum episcopus, cognomento et eloquio Clarus, scripsit quemdam librum sub apologetici specie, in quo detestanda Priscilliani dogmata et maleficiorum eius artes libidinumque eius probra demonstrat: ostendens, Marcum quemdam Menpheticum, magiae scientissimum, discipulum fuisse Manis et Priscilliani magistrum. Hic autem cum Vrsatio episcopo ob necem eiusdem Priscilliani cuius accusatores extiterant, ecclesiae communione priuatus exilio condemnatur, ibique diem ultimum fungitur, Theodosio maiore et Valentiniano regnantibus. Siricius clarissimpontifex et Romanae sedis antistes, scripsit decretale opusculum, directum ad Eumerium Tarraconensem episcopum: in quo inter alias ecclesiasticas disciplinas constituit haereticorum baptisma nequaquam ab ecclesia Iouinianum haereticum atque Auxentium ceterosque eorum sequaces. Praefuit Romae annos quattuordecim obiitque sub Theodosio
Abbreviated transcription (Latin):
qui hispaniȩ bateilonensis parro¬
religionis aliqua. sed uictus humana laude
et p̾sumens supra iures suas. homo lingua
politus. non sensu scripturaꝵ excrcitatus.

Expanded text:
s, Hispaniae Barcilonensis paroreligionis aliqua; sed seductus humana laude, et praesumens supra vires suas, homo lingua politus, non sensu Scripturarum exercitatus,
Abbreviated transcription (Latin):
clatisus carcere. ob confessionẽ. xp̃i mar¬
ulius affricanus cuiꝰ quinq de tẽporibꝰ
ertant uolumina. suib imꝑatore aurelio¬
marco antomino. qͥ macrino successerat.
legationẽ pro instauratione urbis. et¬
eminaus suscep̃. quȩ pꝰea nicopolis appellada ẽ
Huius ẽ epła ad origenẽ suꝑ questione su

Expanded text:
clausus in carcere, ob confessionem Chriclausus in carcere, ob confessionem ChriJulius Africanus, cujus quinque de Temporibus exstant volumina, sub Imperatore M. Aurelio Antonino, qui Macrino successerat, legationem pro instauratione urbis Emmaus suscepit, quae postea Nicopolis appellata est. Hujus est epistola ad Origenem super quaestione Sus
Abbreviated transcription (Latin):
lexander ep̃s capadociȩ cũ. Ixii. Scat.¬
tet et̃ narcissus ep̃s eiusdẽ urbis iãsener
regeret eccłam & narcisso ep̃o & multis cle¬
ricis eius reuelatũ ẽ. alt̾a dic mane intra
te cp̃m. qui ad uitor sacerdotalis cathedix
ẽẽ deberet. Itaq reita completa ut p̃die¬
ta fuerat. cunrtis inpalestina ep̃is intinũ
congregatis. adͣnitente quoq ipso. uł ma¬
xrime narcisso ierosolimitanȩ eccłe cũ eo
gub naculũ suscepit. Hic infine cuiꝰdam
ante me hic tenuit ep̃alẽ locum. & nune
mecũ eandem orationib regit annos na¬
cum precatur ut idem unũq sapiatis.
Scͥpsit & aliã ad antiocͥenses ꝓclem̃tẽ pres¬
bitetũ alerandriȩ. de quo supradiximꝰ.
nee non ce ad origenẽ & ꝓ orgene contra
demetriũ eoquod uxta testimonium de¬
metrii euim prb̃m constituerit. S & aliȩ
eius ad diu̾sos ferunt᷑ epłȩ. Septima aũt
ꝑsecutione sub decio. quo tẽpore babilaᷤ
anthiochiȩ passus ẽ ductus cȩsareã. et

Expanded text:
lexander, episcopus Cappadociae, cum desiret, et Narcissus episcopus ejusdem urbis jam senex regeret Ecclesiam, et Narcisso et multis clericorum ejus revelatum est, altera die mane intrare episcopum, qui adjutor sacerdotalis cathedrae esse deberet. Itaque re ita completa, ut praedicta fuerat, cunctis in Palaestina episcopis in unum congregatis, adnitente quoque ipso vel maxime Narcisso, Hierosolymitanae Ecclesiae cum eo gubernaculum suscepit. Hic in fine cujusdaante me hic tenuit episcopalem locum, et nunc mecum eumdem orationibus regit, annos nacum precatur ut unum idemque sapiatis. Scripsit et aliam ad Antiochenses, per Clementem presbyterum Alexandriae, de quo supra diximus, nec non ad Origenem, et pro Origene contra Demetrium; eo quod juxta testimonium Demetrii eum presbyterum constituerit. Sed et aliae ejus ad diversos feruntur epistolae. Septima autem persecutione sub Decio, quo tempore Babylas Antiochiae passus est, ductus Caesaream, et
Abbreviated transcription (Latin):
mitus cretensis gnosiȩ urbis ep̃c. E
ne quasi paruuls ab ultimo occupent᷑ die.
et solido uesci debere cibo. ut insp̃alem
ꝓficiant senectute. Et hic sub mateo anconi¬
no et lucio aurelio cõmodo floruit.xxux.¬

Expanded text:
itus, Cretensis Gnosiae urbis episcopus, ne quasi parvuli ab ultimo occupentur die, sed et solido vesci debere cibo, ut in spiritalem proficiant senectutem. Et hic sub Marco Antonino et Lucio Commodo floruit.
Abbreviated transcription (Latin):
auctoris nomine dampnat. lxxuii.
ctor catenne mauritaniȩ ciuitatis
ep̃c. scripsit adu̾sũ arrianos librũ¬
et regulã uiuendi penitentib iuxta scͥp¬
tutaꝵ auctoritatem instituit: Ad basiliũ¬
etiam quendã. suꝑ mortẽ filii consola¬
toriũ librũ. spe resurrectionis ꝑfecta
instructione munitũ. Omelias etiam
composuit multas. quas a frĩb salutis
ꝓpriȩ sollicitis in libris digestas seruar

Expanded text:
auctoris nomine damnat. CAPUT LXXVII. VICTOR Cartennae Mauritaniae civitatis episcopus, scripsit adversus Arianos libruet regulam vivendi poenitentibus juxta Scripturarum auctoritatem instituit; et ad Basilium quemdam super morte filii, consolatorium librum, spe resurrectionis, perfecta instructione munitum. Homilias etiam composuit multas, quas a fratribus salutis propriae sollicitis in libros digestas servar
Abbreviated transcription (Latin):
ad exemplũ sui cogeret: Deniq philo diser¬
tissimus iudȩoꝵ. uidens alexandriȩ pͥmã
eccłam adhuc iudaitantẽ: quasi in lau¬
dem gentis suȩ. librũ suꝑ eorũ conu̾satio¬
ne scripsit: & quomͦ lucas. narrat iero¬
solimȩ credentes omĩa habuisse cõmunia:
sic ille quod alexandriȩ sub marco fieri
doctore cernebat. memoriȩ tradidit:

Expanded text:
ad exemplum sui cogeret. Deniqad exemplum sui cogeret. Deniqtissimus Judaeorum, videns Alexandriae primam Ecclesiam adhuc judaizantem, quasi in laudem gentis suae librum super eorum conversatione scripsit. Et quomodo Lucas enarrat Jerosolymae credentes omnia habuisse communia, sic et ille quod Alexandriae sub Marco fieri doctore cernebat memoriae tradidit.
Abbreviated transcription (Latin):
suspicant᷑ quocienscũq paulus in epłis
dño in carne non fuerat. s & acet̾is apłis:
quos ipse quoq inpͥncipio uoluminis
sui declarat. dicens: sicut tradiderunt
nob̾ qͥ apͥncipio ipsi uiderunt. & ministͥ
fuerunt sermonis. Igitur eugłiũ sic̃ au¬
dierat scͥpsit: acta uͦ apłorũ sicut uiderat
urorẽ non hñs & sepultꝰ ẽ constantinopoli
Ad quã urbẽ .xx. constantii anno. ossa eius
cum reliquiis andreȩ apłi de achaia tñs¬
&e interp̃s petri. iuxta qͦd petrũ
referentẽ audierat. rogatꝰ romȩ
a fr̃ĩb breuȩ scͥpsit eu̾głium. Quodcum
petrus audisser ꝓbauit. & eccłiis legendũ
sua auctoritate edidit sicut scͥpsit clem̃s¬
litanus epͣc meminit. huiꝰ marci & petrꝰ
bylonis figuralit̾ romã significans. Salu¬
tat uos ȩccła quȩ ẽ inbabylone coelecta:
& marcꝰ filius m̃s: Assumpto itaq euan¬
gelio quod ipse confecerat. ꝑrerit egip
ans. constituit ȩccłam tanta doctrina

Expanded text:
s in Epistolis Domino in carne non fuerit, sed a caeteris apostolus. Quod et ipse quoque in principio voluminis sui declarat, dicens: Sicut tradiderunt nobis, qui a principio ipsi viderunt, et ministri fuerunt sermonis. Igitur Evangelium sicut audierat scripsit, Acta vero apostolorum sicut viderat rat, composuit. Sepultus est Constantinopoli, ad quam urbem vicesimo Constantii anno, ossa ejus cum reliquiis Andreae apostoli t interpres Petri, iuxta quod Petrum referentem audierat, rogatus Rome a fratribus, breve scripsit evangelium. Quod cum Petrus audisset, probavit et ecclesiis legendum sua auctoritate tradidit. Meminit huius Marclitanus episcopus. Meminit hujus Marci, et Petrus bylonis figuraliter Romam significans: Salutat vos quae in Babylone est coelecta, et Marcus filius meus . Assumpto itaque Evangelio quod ipse confecerat, perrexit Aegans, constituit Ecclesiam, tanta doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
greci sermonis ñ ignarꝰ fuit. seccator apli
pauli. & om̃is p̃dicationis eiꝰ comes. scͥp¬
sit euangłiũ: de quo ide paulus. misimꝰ
inquit cum illo frẽm: cuiꝰ laus ẽ in euan¬
glłio ꝑ om̃s eccłas. E ad colosenses. Salutat
uos lucas medicꝰ carissimꝰ m̃s: & ad ti mo¬
theũ: Lucas est mecũ solus: Aliud quoq
edidit uolum̃ egregiũ: quod titulo apo¬
Cuius hystoria usq ad bienniũ romȩ com¬
moranti paulo ꝑuenit. idẽ usq ad qͣrtũ¬

Expanded text:
n ignarus fuit, sectator Apostoli Pauli, et omnis peregrinationis ejus comes, scripsit Evangelium, de quo idem Paulus: Misimus, inquit, cum illo fratrem, cujus laus est in Evangelio per omnes Ecclesias ; et ad Colossenses: Salutat vos Lucas medicus charissimus ; et ad Timotheum: Lucas est mecum solus . Aliud quoque edidit volumen egregium, quod titulo Apocujus historia usque ad biennium Romae commorantis Pauli pe