comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
signisicat sichẽ qͥ int̾p humer᷑ Hunc gͦ agrũ iacob nr̃ centũ
no uellis ouib inpossessionẽ emit: qͥa p̾cio sanguinis suipos¬
sedit aecclesũ ubino uellas oues quȩ ascender̃ delaua crohabet.
ut fiat centũ ouiũ pastor. cũ angelicas atq hominas in sua
potestatt reanet ciulas. Elea rar quoq filiuꝰ Aa ron mortuu:
& sepelier̃ cũ ingaba ithfincesfiliũ eiꝰ quȩdata ÷ ei imnonte ef¬
fraim. Qđ dut̃t iosuemor tuo elea zari esequent̃ mors memoraet.
significat qđ p̾passionẽ redẽptoris nr̃i acresurreccionẽ sinẽ
accepit uet̾ sacer dotiũ. & uicti me legales c̃su matas
cũ necessario subseque bat᷑ noui testam̃ti sacer dotiũ. ubi
agni in maculati caro & sanguis in sacris altarib cotidie
offert᷑. & fideliũ ore inpastũ animarũ suarũ salu¬
briter per cipit̾: ut umbra legis recedente ueri¬
tas pateat euangelii. per ipsum dominũ
notrum iħ̃m Apis tum.

Expanded text:
tur humerus. Hunc ergo agrum Jacob noster centum novellis ovibus in possessionem emit, quia pretio sanguinis sui possedit Ecclesiam, ubi novellas oves quae ascenderunt de lavacro habet, ut fiat centum ovium pastor cum angelicas atque humanas in sua potestate retinet caulas. « Eleazar quoque filius Aaron mortuus est, et sepelierunt eum in Gabaath Phinees filii ejus, quae data est ei in monte Ephraim. » Quod autem Josue mortuo Eleazari consequenter mors memoratur, significat quod post passionem Redemptoris nostri ac resurrectionem finem accepit vetus sacerdotium, et victimae legales consummatae sunt, cum necessario subsequebatur Novi Testamenti sacerdotium, ubi Agni immaculati caro et sanguis in sacris altaribus quotidie offertur, et fidelium ore in pastum animarum suarum salubriter percipitur; ut, umbra legis recedente, veritas pateat Evangelii, per ipsum Dominum nostrum Jesum Christum.
Abbreviated transcription (Latin):
tate dico uob: qͥa diciñ potest inqͣnta hilaritatem̃tis gratulat
ꝗr̃ af agidõ : qͥ tã utileuas istis intẽporib insua sca ȩccła habe¬
re uoluit &qͦ ille qͥ multũ & ille qͥpiruũ potũ quę rit hiurire ac
bibere potest Et &x illa die fateor multũ desideraui ur̃e familia¬
ritatis par ticebs fieri: ut saltĩ aliqndo longȩ lateq iã oli disꝑ¬
sa meruisse ur̃a aceipere seriptã Ac ꝓptereuucas direxi
adte lit terulas. fr̃ na ammonens caritate nem̃tis accum̃ otiom
erti torpere seuobdormire ꝑmittas. s sedulo cotidieq sueras
serutando scripturas. fretꝰ patrũ auctoritate pͥcedentiũ. aigl
atꝙ indefess utilisq indomo dñi sẽ ꝑ existas Scriptũ nãq le¬
gim. ñ potest ciuitas occultari sup̃ montẽ posita Itẽ alio in
loco Nemo accendit lucernã & ponit eã submodio. smagis

Expanded text:
tate dico vobis quia dici non potest in quanta hilaritate mentis gratulatus tate dico vobis quia dici non potest in quanta hilaritate mentis gratulatus gratias egi Deo, qui tam utile vas istis in temporibus in sua sancta Ecclesia habere voluit, ex quo ille qui multum, et ille qui parvum potum quaerit, haurire ac bibere possit; et ex illo die, fateor, multum desideravi vestrae familiaritatis particeps fieri, ut saltem aliquando longe lateque jam olim dispersa meruissem vestra accipere scripta; ac propterea paucas direxi ad te litterulas, fraterna admonens charitate ne mentis acumen otio inerti torpere seu obdormire permittas, sed sedulo quotidieque sacras scrutando Scripturas, fretus Patrum auctoritate praecedentium, vigil atque indefessus utilisque in domo Domini semper existas; scriptum namque legimus: Non potest civitas occultari supra montem posita; item alio in loco: Nemo accendit lucernam, et ponit eam sub modio, sed magis
Abbreviated transcription (Latin):
la tc̃ sacerdotali p̃ditꝰ inmare cessibilẽ xt̾nȩ sospitatis in
xp̃o iħu salutẽ Legilitteras tius dulcissime fr̃ quasscõbo¬
neq memoriȩ uirohaistulso archi ep̃o sertpsisti infronte libed¬
li: quẽ sudore ꝓpͥo prudentissimoq ingenio cõposui stiad
de obseruantia dm̃icidiei. & defestiuitatib scoꝵ Ac fide spe& cari¬
tate. nec ñ deceteris uirtutũ specieb Precerealeg & ailiostresli¬
bros quos ad eundẽ ueneribilẽ urũ fecisti: quos placuit deins¬
titucione dericoꝵ nominari. Quoꝵ pͥm̃ de ecdesiasticis ordini
bn &iiii caris matib diumis narrat Scđs c̃tinet deofficio cinoni¬
tiũ nonignobilit instruit: qualit̃ discendi atq disserenda scrip¬
tura ÷ diuine legis. & quid utilitatis ẽ ferat ȩcelȩsiasticis docto¬
ribi philo sophia humana Iuib ꝑlectis inqͣntũ nr̃i ingenioli fu¬
lau dabili magnitudine & breuitate ẽẽ cõplȩxos Certe inueri¬

Expanded text:
ernae sospitatis in Christo Jesu salutem. Legi litteras tuas, dulcissime frater, quas sancto bonaeque memoriae viro, Haistulfo archiepiscopo, scripsisti in fronte libri quem sudore proprio prudentissimoque ingenio composuisti, ad de observantia Dominici diei et de festivitatibus sanctorum, ac fide, spe et charitate, nec non de caeteris virtutum speciebus. Praeterea legi et alios tres libros quos ad eumdem venerabilem virum fecisti, quos placuit de Institutione clericorum nominari, quorum primus de ecclesiasticis ordinibus et quatuor charismatibus divinis narrat. Stius non ignobiliter instruit qualiter discenda atque disserenda Scriptura divinae legis, et quid utilitatis conferat ecclesiasticis doctoribus philosophia humana. Quibus perlectis, in quantum nostri ingenioli fu Dei Ecclesiae laudabili magnitudine et brevitate esse complexos. Certe in veri
Abbreviated transcription (Latin):
N eq enĩ frustra eũiã dĩ famulus morses uł pociũ ꝑeũ as dis¬
po suisset ad popłmtestam̃tũ qd in archa erat quȩ dicta ÷
popłm testam̃indie illa Repetitio quippe testam̃ti nouũtes¬
tam̃tũ signicat. qđ significat & de uteromiũ qđ int̃p̃seda
lex: qđ sigicant & priorib c̃ fractis tabulȩ renouate Mul¬
tis enĩ modis significandã. qđ uno modo im plendũ fuit lã ͣ
qđ subtere binto statut᷑: lapis hoc siguifsicat qđ urga adpe¬
trã ut aqua ꝓflueret : qͥa neq hc sine ligno statut᷑ : lapis Ideo
dũt subt̃. qͥa ñ fuisset incruce ex altat᷑. nisi humilitate subiect᷑¬
U el qđ illo tẽpr quoid faciebit iłs naue adhuc obumbrãdũ
misteriũ fuit Tyerebinthi etĩ ligiũ medicinalẽ lacrimiexu¬

Expanded text:
Neque enim frustra cum jam Dei famulus Moyses, vel potius per eum Deus disposuisset ad populum testamentum quod in arca erat, quae dicta est populum testamentum in die illa. » Repetitio quippe testamenti Novum Testamentum significat, quod significat et Deuteronomium, quod interpretalex; quod significant et prioribus confractis tabulae renovatae . Multis enim modis significandum quod uno modo implendum fuit. Jamvero quod sub terebintho statutus est lapis, hoc significat, quod virga ad petram, ut aqua proflueret; quia neque hic sine ligno statutus est lapis. Ideo autem subter, quia non fuisset in cruce exaltatus, nisi humilitate subjectus; vel quod illo tempore, quo id faciebat Jesus Nave, adhuc obumbrandum mysterium fuit. Terebinthi etiam lignum medicinalem lacrymam exsu
Abbreviated transcription (Latin):
dnõ: quiuerbo & sapientia eĩ in luminant᷑ qͥ p̃ceptis ei inlus¬
trat᷑ qͥee doctrma eiꝰ accipit lim̃ scientie Sedotñ loco
apłi: qui& ipsi scriptis & pͣceptis sius inluminant cordanrã.
& faciunt etiã ipsi dies quosdĩ in nob & illa luce. quã ipsi ex:
ueraluce participatis uenientes. Quigꝰ inluminat᷑ & ins¬

Expanded text:
 ejus illuminatur, qui praeceptis ejus illustratur, qui ex doctrina ejus accipit lumen scientiae. Secundo tamen loco apostoli, qui et ipsi scriptis et praeceptis suis illuminant corda nostra, et faciunt etiam ipsi dies quosdam in nobis ex illa luce, quam ipsi ex vera luce participati sunt venientes. Qui ergo illuminatur et ins
Abbreviated transcription (Latin):
Qiuaut negaueritme corĩ hominib. & ego negabo eũ corã patre
meo Uidiscis qͥa c̃fitentes insemetipsodix̃ c̃siteri. quasi i pse
neis uiuat & dperet᷑ operauitae In lis lũt quinegant ñ tenuit
eindẽ uerbi simili tudinẽ ut diceret. qͥa qui negauerit inme
&cgo negibo ineũ: sꝯ qͥ negaueritme corã hominib. & egone

Expanded text:
i autem negaverit me coram hominibus, et ego negabo eum coram Patre meo . Vidistis quia confitentes in semetipso dixit confiteri, quasi ipse in eis vivat et operetur opera vitae. In his autem qui negant, non tenuit eamdem verbi similitudinem, ut diceret, quia qui negaverit in me, et ego negabo in eum; sed qui ne
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ÷ qđ ñ÷ cuiquã factũ cũ iłs exertitũ duceret: Curgͦ ñeos
obiurgauit allo cutione monissima qđ in hocdm̃ p̃cepta ngle¬
xerint: Anstrte qđ pͥũ dix̃ eos scriptura ñ poruisse utiq
Anteꝗͣ p̾ualer ent : etiã cũ p̾ualius sent timuisse credendis
neforteparatis obȩdire. si partere noluissent. acruieo s adaer¬
sũsc exipsa desperatione pugnare cõpellerent. e cossupera¬
re ñ possent: Hunc gͦ eĩhũ manũ timorẽ dñs noluit inpa¬
tare & sia pparet in eoquȩ dã subdefet ciofidei: quȩsi for¬
Quiauꝰ ñin eis tanta fides fuit : etiã cũ aduersaris suis p̃ualius¬
sent : pugnare cũ eis usq ad int̃ emptionẽ eoꝵ timore ñ au
sis̃. Quẽ timorẽ utdixi ñ demalitia neqdesuꝑbia ułc̃ tẽp¬
tu p̾cepa dominici s dedmim infirmitate uenientẽ.
noluit eis dñs imputare cũ eis ꝑiħm nouissima loqueret᷑¬
qͥ eũ periclitantẽ ñ malitias timore deseruerint. italocutus :

Expanded text:
 non est cuiquam factum, cum Iesus exercitum duceret. cur ergo non eos obiurgauit adlocutione nouissima, quod in hoc domini praecepta neglexerint? an forte quia prius dixit eos scriptura non potuisse, utique antequam praeualerent, etiam cum praeualuissent timuisse credendi sunt, ne forte paratis oboedire si parcere noluissent, acrius eos aduersum se ex ipsa desperatione pugnare conpellerent et eos superare non possent? hunc ergo eis humanum timorem dominus noluit inputare, etsi adparet in eo quaedam subdefectio fidei: quae si for sunt. quia uero non in eis tanta fides fuit, etiam cum aduersariis suis praeualuissent, pugnare cum eis usque ad interemptionem eorum timore non ausi sunt. quem timorem, ut dixi, non de malitia neque de superbia uel contemptu praecepti dominici, sed de animi infirmitate uenientem noluit eis dqui eum periclitantem, non malitia, sed timore deseruerant, ita locutus est:
Abbreviated transcription (Latin):
acse paratioui deret̾: sut ostenderet᷑ etiã si ante aduentũ xp̃i
tũ sal uatoris: sciebant tñ & sentiebant qͥ a ñ esset illud altare
uerũ : soqͥ a forma& figura futuri ueri illiũ Nouerant hȩc
quiauere hostiȩ & quȩ possent auferre peccata m̃lli altarif fe

Expanded text:
ac separatio videretur; sed ut ostenderetur, etiamsi ante adventum Christi ac separatio videretur; sed ut ostenderetur, etiamsi ante adventum Christi tum Salvatoris, sciebant tamen et sentiebant quia non esset illud altare verum, sed quia forma et figura futuri veri illius. Noverant haec, quia verae hostiae et quae po
Abbreviated transcription (Latin):
te effecti & contra man datũ dĩ gerentes expugna¬
renteor areliquis filus isrł: siñ alit ut noscerent causã
lliuꝰ satis faciunt deara &dicunt Semmꝰquia altart ue¬
rũ ÷: iħis apuduos habitat. nos aut̃ fecimus
altare hoc adimilitudinẽ illiu altaris qđ a puduos cẽstructũ ÷
ut apud nos sigura & imagouerial taris habeat᷑: neforte crasti¬
no inqͥt placeat uob dicere qͥa ior danis finitimꝰ ÷ int̃nos& uos
& ipsedeterꝰ nit: & ideo ñ habetis portionẽ in altari nr̃o Hȩc illifres¬
ponsa miser̃ suideamꝰ qͥo facti huiꝰ c̃tinet sacram̃tũ Prior popłs
circũ cisionis in rubenqͥsuerat pͥmogenit᷑ designat᷑. s& ingad
qͥ & ipse pͥmogenit᷑: ex ⁊ elfa: & manasse nihilominꝰ pͥmogent᷑
Qđ aũt dico pͥmogenit᷑. scđm tẽ pͥloquor Haec gͦdicunt᷑. ne in¬
t̃nos & illos qui ante aduentũxp̃i fuerant iuisti diuisio aliqua

Expanded text:
tae effecti, et contra mandatum Dei gerentes, expugnatae effecti, et contra mandatum Dei gerentes, expugnarentur a reliquis filiis Israel; sin aliter, ut noscerent causam. Illi vero satisfaciunt de ara et dicunt: Scimus quia altare verum est, Jesus apud vos habitat; nos autem fecimus altare hoc ad similitudinem illius altaris quod apud vos constructum est, ut apud nos figura et imago veri altaris habeatur, ne forte crastino, inquit, placeat vobis dicere quia Jordanis finitimus est inter nos et vos et ipse decernit, et ideo non habetis portionem in altari nostro. Haec illis responsa miserunt. Sed videamus quid facti hujus continet sacramentum. Prior populus circumcisionis in Ruben, qui fuerat primogenitus, designatur; sed et in Gad, qui et ipse primogenitus est ex Zelfa; et Manasse nihilominus primogenitus. Quod autem dico primogenitus, secundum tempus loquor. Haec ergo dicuntur, ne inter nos et illos qui ante adventum Christi fuerant justi, divisio aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
citꝰ ÷ : reuertimim&ite in tab naculaura & int̾rã possessionis quã
tradidit uob morscs fimuł dñi transiordanen arẽt Posthaec
iłis c̃uocat filios ruben & filios gad & dimidũ tribũ manasse qui
sccũ muli tauerant achostes israheliticos superandos & dimit tit
eosirt in hereditatẽ suã. datis hisetiã quibdĩ munerib sic̃ serp¬
ỹ sen eruditi & in structi fuerant & qͥnob̾ incer tami ne positis auxi¬
lia orationib & p̾cibidecalerant & qt̾na nondũ re ꝓmussiones c̃seca¬
b quȩ accipiunt abiħu. ut unꝰ qiusꝙ habitet inpace. om̃i bello.
atq om̃ib inpugnatione ces̃ ante. Posthȩelectõ ÷ qͥa fili ruben¬
& nligad & dinora trib manasse qͥerant trans iordonen aedi¬
sicarent arã ingentẽ . filii uͦ isrł reliqͥignorantes quire hec
ara fiusset constracta: mittunt finees filiũ elcatar fibi
Aaron sac̃ dotis cõdetẽ uiris desingulis tribub elects: ut
si forte tãꝙ dis cedentes adõ hocfecissent ac lut aposta¬

Expanded text:
ra, et in terram possessionis quam tradidit vobis Moyses famulus Domini trans Jordanem, etc. » Post haec Jesus convocat filios Ruben, et filios Gad, et dimidiam tribum Manasse, qui secum militaverant ad hostes Israeliticos superandos, et dimittit eos ire in haereditatem suam, datis his etiam quibusdam muneribus, sicut scripMoysen eruditi et instructi fuerant, et qui nobis in certamine positis auxilia orationibus et precibus detulerant; et quia nondum repromissiones consecubus quae accipiunt ab Jesu, ut unusquisque habitet in pace, omni bello atque omni impugnatione cessante. Post haec lectum nobis e Gad, et dimidia tribus Manasse, qui erant trans Jordanem, aedificarent aram ingentem; filii vero Israel reliqui, ignorantes quare haec ara fuisset constructa, mittunt Phinees filium Eleazar, filii Aaron sacerdotis, cum decem viris de singulis tribubus electis, ut si forte tanquam discedentes a Deo hoc fecissent, velut aposta
Abbreviated transcription (Latin):
et̃. qͥs̃ inqͥt in uob ꝓ inde ꝓpheta sc̃s incordib eoꝵ eẽ cernebat
cogtationes dedõ alienas adõ : & ipsa sammonebut auferri Quis¬
qͥs eñi talẽ coatat dm̃ qͥlis ñ ÷ ds̃: ali enũ dm̃utiq & falsũin cog¬
tatione postat. Quis ÷ Aut̃ qͥic cogitet dm̃ quẽ ad modũ ille est.
acꝑhoc relinquȩt᷑ sidelib quãdiu peregrinant᷑ adño auferre aitr¬
de suo inruentia uana fantusmata quȩse cogitantib inger̃ uelue
talis auttalissit ds̃ qualis uti ñe. & dirigre coradillũ fidelit̃
ut quẽ achnodũ & qñtũ nob̾ ex pedire nouit ip sescinfinuet ꝑ spm
suũ. donet ab suma t᷑ om̃e m̃datiũ Unde dictũ ÷ om̃is homom̃

Expanded text:
t, inquit, in vobis. Proinde Propheta sanctus in cordibus eorum esse cernebat cogitationes de Deo alienas a Deo, et ipsas admonebat auferri. Quisquis enim talem cogitat Deum qualis non est Deus, alienum Deum utique et falsum in cogitatione portat. quis est autem qui sic cogitet deum quemadmodum ille est? ac per hoc relinquitur fidelibus, quamdiu peregrinantur a domino auferre a corde suo inruentia uana phantasmata, quae se cogitantibus ingerunt, uelut talis aut talis sit deus, qualis utique non est et dirigere cor ad illum fideliter, ut, quemadmodum et quantum nobis expedire nouit, ipse se insinuet per spiritum suum, donec absuma
Abbreviated transcription (Latin):
Mhec ita inuenies ordmita Sedsitaib difficle: ꝑonĩs libros uglmn¬
tẽ cordis oculũ ducere inboc silt̃ loco diligentiũ quȩ it serunt
aduerte Primamqt exit sors caath & facta : silus uron pc̃do¬
tibi qerant iileutis Cui pͥma sors debuit &ire euororeebit
pͥmit᷑ darinisi Mron pͥmo rontifici pͥ mo inuite meritis pͥmo in
honorib & uirtute. Certũ ÷ apuo nos ñc saltĩ qđ ñ sit sorsita

Expanded text:
s libros vigilantem cordis oculum ducere, in hoc saltem loco diligentius quae referuntur adverte. Prima, inquit, exit sors Caath, et facta est filiis Aaron sacerdotibus qui erant in Levitis. Cui prima sors debuit exire, cui oportebat primatum dari, nisi Aaron primo pontifici, primo in vitae meritis, primo in honoribus et virtute? Certum est apud nos nunc saltem quod non sit sors ita
Abbreviated transcription (Latin):
liberem Donee memineriste inancillefilii ciuitate agere pemten¬
tiã: qͥ lomis quipecait seruus ÷ peccati: & form̃ seriuaccipiens
liumilies te ipsi us aAd mortẽ  st gaulon infinib manasse pu
inq uolutato: ut tumemieris tib incilicio & tinertẽẽ uolutan¬
Antegessisti in porate ex tenlas Hicgͦ in habita: ut ꝑ angustus
mortis & uolutationis irã ꝑsecutoris cuadas & spẽ silutis inuenus
Todeinde in his s iliqͥd atilit̃ eiteris etiã ad cades int̃ rarermussi¬
onis quȩ : ingalilea poteris ꝑuenire que int̃psc̃a: ut tucũ intri

Expanded text:
liberemur; donec memineris te in ancillae filii civitate agere poenitenliberemur; donec memineris te in ancillae filii civitate agere poenitentiam, quia omnis qui peccat servus est peccati; et formam servi accipiens, humilies teipsum usque ad mortem. Est Gaulon in finibus Manasse, qu volutatio, ut tu memineris tibi in cilicio et cinere esse volutanante gessisti, et in priora te extendas. Hic ergo inhabita, ut per angustias mortis et volutationis, iram persecutoris evadas et spem salutis invenias. Tunc deinde in his si aliquid utiliter egeris, etiam ad Cades in terra repromissionis quae est in Galilaea, poteris pervenire, quae i
Abbreviated transcription (Latin):
adcas q aminã nes ciũ ꝑcussuset & ñ moreret᷑ inminũ ꝓximo
effusu sangumẽ undicare cupientis : donecstaret ante
popłm ex positur ciusa siã Cccehabes sex resigu ciuitates qͦs
ui placet in gredere. Aesi forte ꝓscientia peccatoꝵ illas que s̃ in
iordanen insolitadine quȩ int̃ p̃tat Angustia id ÷ cellula monas¬
tern par ua uł modica & oꝑ cnetbic̃ ueniet q̃ddesorte ruben
excelsã mors penitentia ẽẽ dicendo÷ : cũ mortificatis in dris
deducat᷑ homo adexcelsaceloꝵ unde fuerit dntedelapsus
Siue iuxtauistã humilẽ mortẽ que generilit̃ om̃i carni imimi¬
net: illa ad c̃o parationẽ ci racionabilit̃ excelsa nominĩt: qua
multo nobiliũ : ꝑpenitentĩ mori. quai c̃o mumiꝰdc morte dis¬
solui Siaũt uisionẽ mortis sentire uelimꝰ. itipocest intellegi
qͥicũ sumꝰ inpenitentii c̃stitut & ante cculos nob ponimꝰ infer¬
nitorm̃ta. uidem̃ ꝓpsã speciẽ mortis de quapeni tentie benficio

Expanded text:
as qui animam nescius percussisset, et non moreretur in manu proximi effusum sanguinem vindicare cupientis donec staret ante populum expositurus causam suam. Ecce habes sex refugii civitates. Quas, si placet, ingredere; ac si forte pro conscientia peccatorum illas quae sunt in Jordanem in solitudine, quae interpretatur angustia, id est, cellula monasterii parva vel modica: et optime tibi conveniet, quod de sorte Ruben  Vere enim excelsa mors poenitentia esse dicenda est, cum mortificatis membris deducatur homo ad excelsa coelorum, unde fuerat ante delapsus. Sive juxta istam humilem mortem, quae generaliter omni carni imminet, illa ad comparationem ejus rationabiliter excelsa nominatur, quia multo nobilius est per poenitentiam mori quam communi hac morte dissolvi. Si autem visionem mortis sentire velimus, ita potest intelligi, quia cum sumus in poenitentia constituti, et ante oculos nobis ponimus inferni to
Abbreviated transcription (Latin):
hubitandũ &rł Urbe resugi nullã meliũ qũ scam eccłim
de signare poss. ubi peccator ꝑpoenitentũ spẽ uenie ꝑcipit. &u
bimnocens salutis suȩ firmãcustodiã inuenit Sedqͥalex distan¬
tũ fac̃ int̃ eũ qͥ uoluntarie hominẽ int̃fet̃ & eũ qͥ ñsponte honi¬
mucrone malitię aliquẽ ꝑcusserit & in mortẽ Animȩ seduxe¬
rit. at̃ nę morti ipse obnoxius erit Vnde ipsaueritas ait Siqͥs
scindali ⁊auerit imũ depsillis istis qͥ inine credunt. ex pedit
eiut molismiru addit̃ collo eĩ & demergat᷑ in ꝓrundũ ut

Expanded text:
nullam melius quam sanctam Ecclesiam designare possum, ubi peccator per poenitentiam spem veniae percipit, et ubi innocens salutis suae firmam custodiam invenit. Sed quia lex distantiam facit inter eum qui voluntarie hominem interfecit, et eum qui non sponte homimucrone malitiae aliquem percusserit, et in mortem animae se duxerit, aeternae morti ipse obnoxius erit. Unde ipsa Veritas ait: Si quis scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei, ut mola asinaria addatur collo ejus, et demergatur in profundum . Et
Abbreviated transcription (Latin):
Qud ÷ qd int̃ cetera quȩ ihs naue erga is rahelitas fecisse c̃o memori
dic̃misi anteuos ues pas &iecc illos i facie ura q̃b etũ mnbbro sanos¬
tis legit. nec tnuspia factũ ẽ inhis que gestis̃
inuenitur.
Anforte trans lato uerbo uespes intellegi uoluit a cerrimos timoris
aculeos quodi modo uolantib rumorib pungebant᷑ ut fugerent aut
ereos occultos sp̃s q̃d inpsalmo dic̃ ꝑ angłos malignos. nisi forte quisdi¬
cat ñ om̃a quȩ factas cẽ c̃serpta & hoc quoq un sibilit̃ factũ utueras
uespas uellit intellegi Eligite hodie qđ placet cuiseriure potissimũ
debeatis: utrũdus qͥb seruier patres ur̃i in mesopotamia: Andis amor¬
reoꝵ inquoꝵ t̾rahabitatis Ego lut̃ & dom mer. seruienidño Respon¬
ditq popłs & ait Adiosue Absit a nob̵ ut relinquam dnm. & seriu¬

Expanded text:
quod inter cetera quae Iesus Naue erga Israhelitas dominum fecisse commemorat dicit: misit ante uos uespas et eiecit illos a facie uestra? quod etiam intiae legitur nec tamen uspiam factum esse in his quae gesta sunt inuenitur. an forte translato uerbo "uespas" intellegi uoluit acerrimos timoris aculeos, quibus quodam modo uolantibus rumoribus pungebantur, ut fugerent, aut aerios occultos spiritus, quod in psalmo dicit: per angelos malignos? nisi forte quis dicat non omnia quae facta sunt esse conscripta et hoc quoque uisibiliter factum, ut ueras uespas uelit intelledebeatis; utrum diis quibus servierunt patres vestri in Mesopotamia, an diis Amorrhaeorum, in quorum terra habitatis. Ego autem et domus mea serviemus Domino Responditque pop
Abbreviated transcription (Latin):
tiomi eiꝰ tribuit Se dne inuriosũ uideat᷑ ȩ̃ẽ qõ dr̃ reqͥramꝰ
quomͦ eidimꝰ nosserui habitationis locũ Egosi possũbonus
res excelsas. ut ȩdificet inme mansionẽ si mererer digna
se & patri: dita adornet Antmã meã ut capacẽ eã suç sipien¬
tae &to iu̾ citatis efliciat incantuĩ utetia sicut secũ intrare &in
eafacere minsionẽ. ece iure etiã apuotalẽ antña cibos quos iste
donuuerit Uideam gͦ. quis: iste locꝰ inͦ cupit habitare ihi

Expanded text:
tioni ejus tribuit. Sed ne injuriosum videatur esse quod dicitur, requiramus quomodo ei damus nos servi habitationis locum. Ego si possum bonus res excelsas, ut aedificet in me mansionem, si mererer, dignam se et Patre: et ita adornet animam meam, ut capacem eam suae sapientiae et totius sanctitatis efficiat: in tantum ut etiam faciat secum intrare, et in ea facere mansionem, et coenare etiam apud talem animam cibos quos iste donaverit. Videamus ergo quis est iste locus in quo cupit habitare Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
alio loco indeuteronomo italegit Eterit cũ indirxentte dñs dse
tuũ int̃ma inqũ transibitis hereditire eĩ & abstulerit gs̃ mas¬
nus & multas a c̃s̃ pectutuo cetheũ. & gergescũ &amorreũ & se

Expanded text:
alio loco in Deuteronomio ita legitur. « Et erit cum induxerit te Dominus Deus alio loco in Deuteronomio ita legitur. « Et erit cum induxerit te Dominus Deus tuus in terram in quam transibitis haereditare eam, et abstulerit gentes magnas et multas a conspectu tuo; Cethaeum et Gergezaeum, e
Abbreviated transcription (Latin):
rint ad tebellũ. circũ sedebis eã & trideteã dns tuũ in man̾tu¬
as & int̃ficias om̃e masculinũ ei in nece gladii pt̃ mulieres
Et suppellectlẽ & om̃a peccora & om̃a quęsuerint incunta¬
quȩlonges a teualde: queñs aciuitatib gentiũistiꝵ Eecelũt
exnuitatibistis quas dñs ds̃ tiũ dit tibi hereditare t̃rã eoꝵ
morreũ &chananeũ &ferez eũ & eueũ &iebuseũ & gergeseũ
quẽ id modũ mandauit tibi ch̃s ds̃ tuu Et hc istaꝵ septẽ
gentiũ t̃rã ꝓmisã inhereditate quã debella tis usq int̃m
nitionẽ eis dẽ gentib isribelite possiderent muanifestũ: Ceteras
enĩ quelongnqu̾ ex traistas gs inuenirent. uoluit fieri tributa¬
riascor si ñ re sisterent.: siaut resisterent: eti ã ipsis int̃ fici& in
ꝑditionẽ diri: e ceptis pecorib & quȩ in pcla possent uenire lae

Expanded text:
rint ad te bellum, circumsedebis eam, et tradet eam Dominus in manus turint ad te bellum, circumsedebis eam, et tradet eam Dominus in manus tuas: et interficies omne masculinum ejus in nece gladii, praeter mulieres. Et supellectilem, et omnia pecora, et omnia quae fuerint in civitaquae longe sunt a te ualde, quae non sunt a ciuitatibus gentium istarum. ecce autem ex ciuitatibus istis, quas dominus deus tuus dat tibi hereditare terram eorum, morrhaeum et Chananaeum et Pherezaeum et Euaeum et Iebusaeum et Gergesaeum, quemadmodum mandauit tibi dominus deus tuus. et hic istarum septem gentium terram promissam in hereditatem, quam debellatis usque necionem eisdem gentibus Israhelitae possiderent, manifestum est. ceteras enim quae longinquius extra istas gentes inuenirentur, uoluit fieri tributarias eorum, si non resisterent; si autem resisperditionem dari, exceptis pecoribus et quae in praedam possent venire. Item
Abbreviated transcription (Latin):
uirbis bonis quȩ locutꝰ ÷ dñs silus ifrł om̃a aduener̃ Diligen¬
t̃ gͦ uniuersa c̃siderandis & pͥmũ undendũ qđ gentiũ t̃ra pmis¬
sasit israhelitis Septẽ quidẽ gs̃ assidue uident᷑ c̃õ memoran.
sic̃ in ex odo legit᷑ Et dix̃ cdñis amorsen. Uade ascende hinc tu
& popłs tuũ quos edirxisti det̃ raȩgypti intrãquã iurauu abra
hã & isiac & iacob dic̃s semmi ur̃o dabo eã. & simul mittã ante
faciẽ tuã Angłm meũ & eiciet Amorreũ & cetheũ & fere ÷eum.¬
&eger ꝗe scũ & eucũ &iebuscũ & chananeũ Hoꝵ gͦ septẽ gentiũ
trĩ. uidet᷑ ds̃ patrib ꝓmisise Scriptũ: etiã indeutero¬
mio multo & pssuꝰ Si aũt accesseris ad ciuitate & pugna¬
recã & euo caueriseã cũ pace. siqͥdẽ pacifici res ponderintabi
& aperuerint tibi. om̃is popłs qͥ inuenti fuerint in ciuitate
er̃ tibi tributarii & obȩdientes Si aũt ñobędierint tibi & fece¬

Expanded text:
s Israhel; omnia aduenerunt. Diligenter ergo uniuersa consideranda sunt. et primum uidendum quot gentium terra promissa sit Israhelitis. septem quidem gentes assidue uidentur commemorari, sicut in Exodo legitur: et dixit dominus ad Moysen: uade, ascende hinc tu et populus tuus, quoham, et Isaac, et Jacob, dicens: Semini vestro dabo eam, et simul mittam ante faciem tuam angelum meum: et ejiciet Amorrhaeum, et Cethaeum, et Pherezaeumtem gentium terram videtur Deus patribus promisisse. Scriptum est etiam in Deuteronomio multo expressius: « Si autem accesseris ad civitatem expugnare eam, et evocaveris eam cum pace, siquidem pacifica responderint tibi, et aperuerint tibi, omnis populus qui inventi fuerint in civitate, erunt tibi tributarii et obedientes. Si autem non obedierint tibi, et fece
Abbreviated transcription (Latin):
& pque sca tre quũ m insuc tibereditate suscipient duusio xle¬
brabit̃ : Qius casitoꝵ sedes diuersi s explicet quom hec inre sur¬
reccione ꝑsingalos qͦs ꝗ scoꝵ sac̃dotali ulleuitico ordme habenda
sit distributio: Vtque ad modũ dic̃ apłs in resurreccione ñc̃¬
suse agint᷑ om̃a sedueniat uñ qsq insuo ordinẽ Iniciũ. p̃e

Expanded text:
errae, quam mansueti haereditate suscipient, divisio celebrabitur? Quis castrorum sedes diversas explicet, quomodo haec in resurrectione per singulos quosque sanctorum sacerdotali vel Levitico ordine habenda sit distributio? ut quemadmodum dicit Apostolus in resurrectione non confuse agantur omnia, sed « veniat unusquisque in suo
Abbreviated transcription (Latin):
derelicta t̾ra Audide cadicentẽ puulũ Oportet eũ reg¬
nare donec ponat om̃s inimicos suos scabellũ pedũ sucꝵ
tẽ pora expectat quȩ uidem̃ ñdũ pedib iħ subiecta eẽ
quȩ necesse : utq om̃a obtiiere Neꝙ enĩ sins eẽ poterit
rerũ. nisi pͥuꝰ suerint cuncta subiecta Sic eni aꝓ pħã¬
dic̃ Lia om̃s gs̃ seruentes asinib fluminũ usq adfines
orbis t̃ re unc̃specta ei ꝓ cedunt ediopes detrans pus
flirminũ: at hopes offerent sacrificia Undecstat qđ in
scđo aduentu hanc t̾rã multa quȩ suꝑ÷ obtinebitihs. syber¬

Expanded text:
derelicta terra. Audi de ea dicentem Paulum: « Oportet eum regnare donec ponat omnes inimicos suos scabellum pedum suorupectat, quae videmus nondum pedibus Jesu subjecta esse, quae necesse est utique omnia obtinere. Neque enim finis esse poterit rerum, nisi prius fuerint cuncta subjecta. Sic enim et pquia omnes gentes servientes a finibus fluminum usque ad fines orbis terrae in conspectu ejus. Procedunt Aethiopes de trans ripas fluminum: Aethiopes offerent sacrificia; unde constat quod in secundo adventu hanc terram multam, quae superest, obtinebit Je
Abbreviated transcription (Latin):
Alet haecqudegimꝰ descrbi incoradc crq̃plicit̃ : etiã aliud p̃t̃
illa quedixumꝰ qđ cordimeo occurrerit ad aures ur̃is
ꝓferã & uos facite qđ scriptũ ÷. utuno dicente cete¬
ri e xaminent Negͦ dicente qdsentio uos discernite &
ex amimate sirectũ ÷. ditt minrectũ Dehierł m frecten¬

Expanded text:
adet haec quae legimus, describi in corde tripliciter, etiam aliud, praeter illa quae diximus, quod cordi meo occurrerit, ad aures vestras proferam: Et vos facite quod scriptum est, ut uno dicente, caeteri examinent . Me ergo dicente quod sentio, vos discernite et examinate si rectum est, aut minus rectum. De Jerusalem frequen
Abbreviated transcription (Latin):
guli. quẽ pͣsigurauit & illa petra quȩ potũ ficienti popło lig̃
quente eõs petri : petra aut̃ erat xp̃s. Unde & tul tellis petrinis
popłm circũ cidit iste ductor egregiũ. qui cultri petrini cũillo
etiã sepultis : ut ꝓ fundũ mistenũ demonstrarent posteris
ꝓfuturũ Sio g̾ & istũ lapidẽ quã qua uisi ilit statutũ
spiritalit̃ debem accipert intestimoniũ futurũ udeis in fide

Expanded text:
guli : quem praefiguravit et illa petra quae potum sitienti populo, ligguli : quem praefiguravit et illa petra quae potum sitienti populo, ligquenti petra; petra autem erat Christus . Unde et cultellis petrinis populum circumcidit iste ductor egregius : qui cultri petrini cum illo etiam sepulti sunt, ut profundum mysterium demonstrarent posteris profuturum. Sic ergo et istum lapidem, quanquam visibiliter statutum, spiritualiter debemus accipere, in test
Abbreviated transcription (Latin):
sortẽ ciuitatis duodet̃ĩ Seddã ea quȩ magis obseruandis inlocis
c̃tigimꝰ de qͥbr etiã si pindere ꝓsandiora ñpostumꝰ salti sũ uque
ꝙ pstringere ñ pigebit ut edis unꝰ quisq auditor occissoñi
piat intellegentiş altioris &mstice ꝑquirendȩ Cũ quit tior
pur tessint orbis t̃rȩ Caath accpit sorłẽ pͥm̾ int̃ filos lciu apir¬
torientis tullis tribub quȩ &ipse pͥmatũ om̃i ũ tenent : Vide
Sͦ. quomͦ aniuersa c̃ueniunt Inquat cuor orbispartibcurtũ ÷
orientalẽ plagã nobilior ẽinderĩ Etquȩ nobilior om̃ñ reliquaꝵ¬

Expanded text:
sunt in locis contigimus, de quibus etiamsi pandere profundiora non possumus, saltem summa quaeque perstringere non pigebit, ut ex his unusquisque auditor occasionem capiat intelligentiae altioris et mysticae perquirendae. Cum quatuor partes sint orbis terrae, Caath accipit sortem primus inter filios Levi a parte orientalis, cum illis tribubus quae et ipsae primatum omnium tenent. Vide ergo quomodo universa conveniunt. In quatuor orbis partibus certum est orientalem plagam nobiliorem videri. Et quae nobilior omnium reliqua
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat uiduata Sicq etĩ sextã ⁊uitatẽ si hẽ quã iosephnr̃ in
hereditatẽ c̃seqͥt̃ ꝓpt̃ q̃dibi sepult̾ ÷ ualebis intraire quȩ intp̃
Ap̃ihumeris reportatũ. & adiunctũ nonaginta noriẽ oiub effec¬
tũ centesimũ: qa ipsi sichẽ ab ali nis centũ agniis scribit cõ¬
parata Hȩ gͦ ciuitates leuitis date s qua idoc torib scis cõm̃¬
datae eccłã Etideo senario numero cõp̃hense. qͥidoctrinȩ&
moꝵ ꝑfecciobene c̃uenit his qͥ migisteri locũtenent ut ha¬
beant sẽꝑ subiecti in ppositoꝵ suori c̃uersatione atq doctri¬
na unde ꝓficere possint Hincipse dñs in cugło apłis Ait¬

Expanded text:
fuerat viduata. Sicque etiam sextam civitatem Sichem quam Joseph noster in haereditatem consequitur, propter quod ibi sepultus est, valebis intrare: quae interpChristi humeris reportatum , et adjunctum nonaginta novem ovibus, effectumque centesimum, quia ipsa Sichem ab alienigenis centuparata. Hae ergo civitates Levitis datae sunt, quia doctoribus sanctis commendata est Ecclesia. Et ideo senario numero comprehensae, quia doctrinae et morum perfectio bene convenit his qui magisterii locum tenent, ut habeant semper subjecti in praepositorum suorum conversatione atque doctrina unde proficere possint. Hinc ipse Dominus in Evangelio a
Abbreviated transcription (Latin):
uos qͥ habitabant herichoquȩri potest quomꝰ iduerũ nit. cũ clauss por¬
tis se murũ ambitutintã mͦ tuerent᷑. Sirectedictũ ÷. ꝗa& claudere
Aduersũ hostẽ postas adbellũ ꝑtinet. Noneñi miser̃ legatos. qͥposae¬
rent picẽ Unde sidictũ eẽt pugnauer̃ aduersũ uos falsũ esset
Neq bellũeni c̃tinuas pugnas hibet : p iliqndo crebras. alicͥndori¬
MMisiq anteuos crabrones x eiecieos delocissuis. duos qrregei morree¬

Expanded text:
os qui habitabant Jericho: quaeri potest quomodo id verum sit, cum clausis portis se murorum ambitu tantummodo tuerentur. Sed recte dictum est, quia et claudere adversum hostem portas, ad bellum pertinet, non enim miserunt legatos qui poscerent pacem. Unde si dictum esset: Pugnaverunt adversum vos, falsum esset, neque enim bellum continuas pugnas habet, sed aliquando crebras, aliquando ra« Misique ante vos crabrones, et ejeci eos de locis suis, duosque reges Amorr
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ is rł. Noneñ credendis̃ ad huc habuisse a pudse aliqͥ gentiũ si¬
mulacra. cũ superiũ eoꝵ obȩdientiã p̃dicauerit. Aut uerosi habe¬
rent p̾tantas legis cõminationes illa eos ꝓspera sequerent᷑ cũ sic in
eos uindicatũ sit qđ un eoꝵ deanathemate fur tũ fecerat: Deniꝙp
ia cobdix hoc eis qͥ cũillo exerant demeiopotamia. ubisicido lacole¬
bunt᷑ ut & rachel pat̾ nafuraret. Sy p̾illã ammonitionẽ uacob
deder quehabebant Unde appariut hoc eis itadictũ et̃ qͥa sciebat
eos habere ille quidhxerat Nc̃ uͦ pͥhanc ammonitionẽ ĩ unaue
nulłꝰ tale aliq̃o ꝓtulit nectñputandũ: hoc lũ mant pͥcepise¬

Expanded text:
m Israhel? non enim credendi sunt adhuc habuisse apud se aliqua gentium simulacra, cum superius eorum oboedientiam praedicauerit: aut uero, si haberent, post tantas legis comminationes illa eos prospera sequerentur, cum sic in eos uindicatum sit, quod unus eorum de anathemate furtum fecerat. denique Iacob dixit hoc eis qui cum illo exierant de Mesopotamia, ubi sic idola colebantur, ut et Rachel paterna furaretur; sed post illam admonitionem Iacob dederunt quae habebant: unde adparuit hoc eis ita dictum esse, quia sciebat eos habere ille qui dixerat. nunc uero post hanc admonitionem Iesu Naue nullus tale aliquid protulit. nec tamen putandum
Abbreviated transcription (Latin):
mati rata hiericho menia restaurat: cũ qͥseoꝵ qͥ in eccła habitũre¬
ligionis ad sũpserant: ada genda scelera que ci dns iłis indie baptis¬
matis donauerat redit Quas quetpse anathemati ⁊auerit diaboli
pompas luxu̾os cuiuendo repetit. cũ erroꝵ dogmata uł gentiliũ
fabulas ueritati aecdesiastia quambutꝰ ÷: quasi debethel eqrediens
runas hiericho resuscitat. Meritoq talis corã dño maledict a pͥmũ
silioꝵ infundatione nefarie ciuitatis & noussimũ inportaꝵ positi¬
me Amittit : qa & fundam̃ti fidei aqͥbbona aedificia inchoare. &
daustrabonȩ accionis qͥb pfici debuerat ꝑdit. E uit gͦ dñs cũiosue¬

Expanded text:
matizata Jericho moenia restaurat, cum quis eorum qui in Ecclesia habitum religionis assumpserant, ad agenda scelera, quae ei Dominus Jesus in die baptismatis donaverat, redit: quasque ipse anathematizaverat diaboli pompas, luxuriose vivendo repetit, cum errorum dogmata, vel gentilium fabulas veritati ecclesiasticae, qua imbutus est, quasi de Bethel egrediens, ruinas Jericho resuscitat. Meritoque talis coram Domino maledictus, et primum filiorum in fundatione nefariae civitatis, et novissimum in portarum positione amittit; quia et fundamenta fidei a quibus bona aedificia inchoare, et claustra bonae actionis quibus perfici debuerat, perdit. CAPUT IX. De
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ras ext̃minatis & ꝑditis illis gentib ipsi in babi tarent: alus aut̃
regnarent subditis atq tributarus usq ad flam̃ eufraten &qua¬
uis in hocdõ non obtẽperassent quia & eillis quas ext̃ minare debe¬
rent obȩdientes aliqͦs fece rant: dstñ tẽ poribsiloronis fidẽ suę
ꝓmissionis impleuit Nc̃ itaꝙ in libro ibu naue q̃d c̃siderare susce pim

Expanded text:
terras, exterminatis et perditis illis gentibus, ipsi inhabitarent; aliis autem terras, exterminatis et perditis illis gentibus, ipsi inhabitarent; aliis autem regnarent subditis atque tributariis usque ad flumen Euphratem. Et quamvis in hoc Deo non obtemperassent, quia et ex illis quas exterminare deberent, obedientes a iquos fecerant; Deus tamen temporibus Salomonis fidem suae promissionis implevit. Nunc itaque in libro Jesu Nave quod considera
Abbreviated transcription (Latin):
qui ppe hic intellegit᷑ ab eufrate: magnũ em̃ flom̃i nillis loes
etia ꝓpͥo nomine ñ addito potest intellegi Neq enideior¬
dane hoc accipi potest. cũ &citra iordanen & ultraiordiren
iã t̾ras israbelite obtinuerant. & ante regnũ salomonis
Ergo a flumine ufrate ex partib orientis usq adsinesegs¬
ti quȩ pars illis erat aboccidente. regnũ salo monis senpa¬
ra regnoꝵ dirã suisse porrecto luncgͦ amplua sibo¬
gatũ : quã septe ille gs̃ tenebant: ac ꝑhoc tt inser uitutẽ redac
si nes aegypti aflumine cũ scriptura aboriente usq ad occidentẽ
qnͥtũ porrectũ eet regrũ uellet ostendere. hoc idẽ ingenesi cũ
abocaidente usꝙ ad orientẽ pͥfinir et dictũ ÷ a flumine ȩgypti
usq id flum̃ magnũ eufrateñ Flum̃ quippe aegypti qͥfinis : dist̃¬
qͥfluit ꝑrinocorurĩ ciuitate: unde iã adorientẽ uers incipit
t̃ri ꝓmisionis. Sicgͦ fuerat c̃stitutũ filus isrł. ut septẽ gentiũ

Expanded text:
» quippe hic intelligitur, ab Euphrate; magnum enim flumenin illis locis, etiam proprio nomine non addito, potest intelligi. Neque enim de Jordane hoc accipi potest, cum et citra Jordanem et ultra Jordanem jam terras Israelitae obtinuerant, ante regnum Salomonis. Ergo a flumine Euphrate ex partibus orientis, usque ad fines Aegypti, quae pars illis erat ab occidente, regnum Salomonis Scriptura Regnorum dixit fuisse porrectum. Tunc ergo amplius subjugatum est, quam septem illae gentes tenebant; ac per hoc tunc in servitutem redacfines Aegypti, » « a flumine, » cum Scriptura ab oriente usque ad occidentem quantum porrectum esset regnum, vellet ostendere; hoc idem in Genesi cum ab occidente usque ad orientem praefiniretur, dictum est: « A flumine Aegypti um <flumen> Euphraten. flumen quippe Aegypti. qui finis est disterqui fluit per Rhinocoruram ciuitatem. unde iam ad orientem uersus incipit terra promissionis. sic ergo fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
utuademũ e gyptucis carere possimobybris Ponunt̃ gͦ ille
ipsȩ macherȩ xcultrila pidei quib scđo cirtũcidim̃ abiħa in eolo
coisuẽ petie tħs &icoͥ pit in locoquẽ pos fidet inanimauisti
inipso rec̃dit a micheris. Sepe ostendimꝰ macherã uerbi dicdie¬
uũ quouerbo abscidant᷑ & ex purgant peccatadeaninia ao¬
dientiũ Hcecgꝰ uirt᷑ uerbidiumi rec̃dit̾ in coloco cuidat ser
indigent circũcisione Qđaũt dic̃ petrinas macheras hoc ÷
desaroculeros & ñferro artisicis opere fabricatos: illito ostendit
qd̃ser modi quicir cũ cidere auditoꝵ cortib unnumnditias po¬
test: non: exirte gr̃imatica uł rechoricaueniens: ñeꝙ doc¬

Expanded text:
ta demum Aegyptiacis carere possimus opprobriis. Ponuntur ergo illae ipsae machaerae et cultri lapidei, quibus secundo circumcidimur ab Jesu, in eodem loco quem petit Jesus et accipit; in loco quem possidet in anima justi, in ipso recondit et machaeras. Saepe ostendimus machaeram verbi Dei dictum, quo verbo abscidantur et expurgentur peccata de anima audientium. Haec ergo virtus verbi divini reconditur in eo loco cui datur sindigent circumcisione. Quod autem dicit petrinas machaeras, hoc est, de saxo cultros, et non ferro artificis opere fabricatos, illico ostendit quod sermo Dei, qui circumcidere auditorum cordibus immunditias potest, non est ex arte grammatica vel rhetorica veniens, neque doc
Abbreviated transcription (Latin):
rent ex prignandi fili isrł quicis ẽ tradicerent p̃ceptudni
etantes sunt hiqͥ inagone positi expugnare diaboldelsae¬
des & destruereconaint᷑ Pacisiciũ qͥ incirnalibe cupis en¬
tis superiti pacẽ Animȩ egent Inutris ꝓtñ ꝓseuerarec¬
tendit c̃tririauirt᷑ A maritudims a ꝑsistere. in qͦtale aliqo
in tellegere possimꝰ. qͥa dic̃ ꝑmansit amorreũ insis
Uerbi gra sunimica uirtutis dȩ monis ex amaritudine cui¬

Expanded text:
rentur expugnandi filii Israel qui eis contra praeceptum Domini etantes sunt hi qui, in agone positi, expugnare diabolicas aedes et destruere conantur; pacifici vero, qui in carnalibus concupiscentiis superati pacem animae egeontendit contraria virtus amaritudinis et persistere; in quo tale aliquo intelligere possimus, quia dicit, permansit Amorrhaeus in ipsis. Verbi gratia, si inimica virtutis daemonis ex amaritudine tur
Abbreviated transcription (Latin):
grauantia affligant de monũgen. ẽtrarias ꝙꝓurtutes Quin¬
to eñ nos meliora gerim & quantũ in optimis conuer sam
tanto ilis hȩc molesta efficiuntur et grauia Uratũ
ue ro illis eꝰ. et acceptum et uoluntatẽ eoꝵ quodã modo
ee hibet ꝗ unitra ebitudinẽ et flagitiis ui uit. Qui¬

Expanded text:
gravantia affligunt daemonum genus, contrariasque virtutes. Quanto enim nos meliora gerimus, et quantum in optimis conversamur, tanto illis haec molesta efficiuntur et gravia. Gratum vero illis est et acceptum, et voluntatem eorum quodammodo exhibet qui intra
Abbreviated transcription (Latin):
tibi & mundabis eũ Uides qͥa ad nam spĩtalẽ intellegentiã dr̃.
ut & mundem sil ũa que inutilis ÷ x excidentes inutiles atq
infructuosas ex nob̵ arbores. faciamꝰ b noualia quȩ scꝑ in no¬
uem: & ex quib fructũ capiamꝰ tricesimũ & sexagesimũ & cen¬
tesimũ Aut ñ eadẽ nob̵ & eugłi sermo denuntiat dic̃s eccesecu¬
ris adradices arboꝵ adposita ÷: am̃is gͦ arbor quȩ ñ fac̃ fructũ
bonũ. excidet̾ a mignẽ mittet᷑ Haec pͥoribi nr̃is naue filiuꝰ
pͣcepit iħs de infructuosis arborib excidendis: hac nob̃
qđ umbra p̃cessit & ueritas subiecta ÷ : Hoc aut̃ qđ iddidit
dic̃s his sie mundaueris inqͥt silũa &erit tibi cũ ext̃minaueris¬

Expanded text:
mundabis eum. Vides quia ad nostram spiritalem intelligentiam dicitur, ut et mundemus silvam quae inutilis est, et excidentes inutiles atque infructuosas ex nobis arbores, faciamus ibi novalia, quae semper innovemus, et ex quibus fructum capiamus tricesimum, et sexagesimum et centesimurbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur? » Haec prioribus nostris Nave filius praecepit Jesus de infructuosis arboribus excidendis; haec nobiquod umbra praecessit, et veritas subjecta est? Hoc autem quod addidit dicens: « His si
Abbreviated transcription (Latin):
questio: at intellegim huinc pͣcessisse ꝓphetiã. qdin eo fine re¬
gũ suerat porrietur & dilataturꝰ salomon deqͦ ita scriptũ :
tom̃e ꝓpositũ salo monis q̃ od esti naueratae dificare inhierłm &
libano & omi t̾ri potestatis suȩ. om̃is popłs qͥderelict : ace
hco &amorrao Mserexeo. & eueo. & iebuseo. qͥ ñerant exisrb̃¬
id ÷ ex silus coꝵ quiresidui erint cũcis int̾ra quos ñc̃ sũmauerot
sili isrł a sub uigauit eos salomonintributũ usq indiẽ hune¬
cce residua populoꝵ debellandoꝵ atꝙ om̃ino ex d̃ pͣcepto ꝑda¬
doꝵ subiugauit salomon intribitũ quos utiq sdłm pceptũ de

Expanded text:
quaestio, ut intellegamus hanc praecessisse prophetiam, quod in eos fines regnum fuerat porrecturus et dilataturus Salomon, de quo ita scriptum est: et omne propositum Salomonis, quod destinauerat aedificare in Hierusalem et Libano et in omni terra potestatis suae: omnis populus qui derelictus eant ex Israhel, ex filiis eorum qui residui erant cum eis in terra, quos non consummauerant filii Israhel, et subiugauit eos Salomon in tributum usque in diem hunc. ecce residua populorum debellandorum atque omnino ex dei praecepto perdendorum subiugauit Salomon in tributum, quos utique secu
Abbreviated transcription (Latin):
& qualitatẽ uniuꝰ cuĩq nr̃m & cͦtodiã sortit᷑. sosfequadã mis¬
tica xp̃i dispensatione directã Egoaũt inqͣntũ adopinionẽ mea
spectat: putoaudent̃ dicendũ etĩa de his uirtutib quȩ mundihui
minis teria susceper̃: q̃oñ for fuitu uł casu illa irtꝰ uł illa t̃re labo¬
rib & germinationib psit: illa fortiũ fluminũ fluenta suffici¬
ent̃ exibeat. alia imbriũ. alia uentoꝵ. alia marinis. alia aut ter¬
restrib animalib singulis qubq a t̃ra gignentib pͣsit. & ẽe in his
singulis sacram̃ta ineffabilia diuinȩ dispensationis. ut ortimi suo
cuncta & cõpetenti þuna qũaꝙ unrtutẽ dirimanit᷑ officio Sic eni

Expanded text:
 qualitatem uniuscujusque nostrum et custodiam sortitur sorte quadam mystica Christi dispensatione directa. Ego autem, in quantum ad opinionem meam spectat, puto audenter dicendum etiam de his virtutibus quae mundi hujus ministeria susceperunt, quod non fortuitu vel casu illa virtus vel illa terrae laboribus et germinationibus prosit, illa fortius fluminum fluenta sufficienter exhibeat, alia imbrium, alia ventorum, alia marinis, alia autem terrestribus animalibus singulis quibusque a terra gignentibus praesit: et esse in his singulis sacramenta meffabilia divinae dispensationis, ut ordini suo cuncta et competenti per unamquamquam virtutem dirimantur officio. Sic eni
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis sor te diuidrt : for tuitu uidet᷑ sors illa adillũ: uł aliadd
aliũ cedere inscriptura aũt sacra nonita ÷ Ctaliquotiens quęre¬
bã apat memet ipsũ sidere tanta actali patressẽi sor aibinditiũ
cõmisissent: Quoa sieẽt apuo scõs itagestũ. ĩadealus hominib
uł gentib nichil mirũ uideres. si nihil habere. ⁊̃ eximiũ in his quȩ
Asc̃is dicunt᷑ sorte diusa Syudeam si forte in scripturis iliquo
inaeniam ẽẽ positũ: qͥo nob̵ qͥo urtutis c̃tineat᷑ in sortib manitfat
Incipiamꝰ gͥ aleuitico ubi scriptũ ÷ & accipient inqͥt duas sostes¬
sorsuna dño & sorsuna aporõ pes hoe ÷ trans mussor. Et saꝑ
que caꝙ uencrt sors a popomper. dccipiere honcau alũ c ab lcene

Expanded text:
aliquid sorte dividitur, fortuitu videtur sors illa ad illum, vel alia ad alium cedere. In Scriptura autem sacra non ita est: et aliquoties quaerebam apud memetipsum si dere tanta ac tali patres sancti sortibus judicium commisissent. Quod si esset apud sanctos ita gestum, jam de aliis hominibus vel gentibus nihil mirum videres, si nihil haberetur eximium in his quae a sanctis dicuntur sorte divisa. Sed videamus si forte in Scripturis aliquid inveniamus esse positum quod nobis quid virtutis contineatur in sortibus manifestet. Incipiamsors una Domino, et sors una Apopompaeo, hoc est transmissori. Et super quemcunque venerit sors, Apopompaei accipient hircum illum et abducent
Abbreviated transcription (Latin):
Uad cũ susce piset sc łi sor te tribã beniamin ceteriex familiaeus
fortitis̃ etfrẽ Posthat eosqͥerant exdimidiagibu manarequi
suit int̃ragerson &i terĩ ipseger sonsorit̃ aliã dimidiã gibũ
manisse Sedqͥa oportebat eos qͥerant abaqͥlone aligo siẽdo¬
talis gr̃e c̃seqͥ nepemtꝰ nudati donis cȩ lestib uideant᷑ In his
⁊ quoꝵ nouissimꝰ ordoerat inaqͥlone id̃ indm neptali aser¬

Expanded text:
Gad cum suscepisset secunda sorte tribum Benjamin, caeteri ex familia ejus sortiti sunt Ephraim. Post haec eos qui erant ex dimidia tribu Manasse, qui fuit in terra Gerson; et iterum ipse Gerson sortitur aliam dimidiam tribum Manasse. Sed quia oportebat eos qui erant ab aquilone aliquid sacerdotalis gratiae consequi, ne penitus nudati donis coelestibus videantur, in his ergo quorum novissimus ordo erat in aquilone, id est,