comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illumpsalmum aclunum c̃currere intellectum. ñ suꝑficie historie. sed alitadinera ꝓpłne. co¬
pulatis partib utriꝰq mnisto psalmo cuititulus uatru illoꝵ ẽsiulis. insi quod hic etiam ẽ ip̃idanid
sicut ibi. cdco autem hicp̃s̃ qui componitur erhũsduob quoꝵ tituli sunt diu̾si. intitulatur ip̃i dauid:
ut significtur qũimultis partib multisq modisolim ds̃ locutus ẽpatrib in ꝓpłns. tandemlocutus:
inunamueniunt in hoc ps̃o conuenientiam. utqͣidiũsi sapores: condiatitur in pastum anime. Uñ
licet etiam cantorib adhuc multa compĩgere. sicut et cdauid legitur in ꝑalipomenon antear¬
cham laudeslĩcantasse. diũsis ꝑͣrtib psalmoꝵinunimadunatis. ⁊ bñ unguntur quenulla¬

Expanded text:
illum psalmum ad unum concurrere intellectum, non superficie historiae, sed altitudine prophetiae copulatis partibus utriusque in isto psalmo, cujus titulus neutri istorum est similis, nisi quod hic et ipsi David, sicut ibi. Ideo autem hic psalmus qui componitur ex his duobus, quorum tituli sunt diversi intitulatur ipsi David, ut significetur quoniam multis partibus multisque modis olim quae Deus locutus est patribus in prophetis, tandem locutus in unam veniunt in hoc psalmo convenientiam, ut quasi diversi sapores condiantur in pastum animae. Unde licet etiam cantoribus adhuc multa compingere. Sicut et David legitur in Paralipomenon ante arcam laudes Dei cantasse, diversis partibus psalmorum in unum adunatis . Et bene junguntur, quae nulla
Abbreviated transcription (Latin):
cormeum ⁊ iõ: cantabomme et uimeis. ⁊ ꝑsallam ħ duo ningit. quia cum spũali cantico semꝑ
hicclicitur. quia et ibi adhoclicitur:. erurgegła. ut ineo cantaretur et psalleretur. Exurge. hoc¬
exug etuquies psalt̃ium quantumadmoꝵ ꝓprietatem ⁊ cichara quantumadpassionem. Deĩ
filius respondet patri exurgam diluculo. dnice diei. ⁊ tc̃: Confitebor tibiinppłisdñe. ⁊psmũ¬
magnasit et incelis. quod ⁊ hic dicitur. idem enim sensus. ẽinhis u̾bis. ⁊ in illis. sequitur. ⁊ ũitas

Expanded text:
cor meum. Et ideo cantabo in me et in meis Et psallam. Haec duo jungit, quia cum spirituali cantico sempehic dicitur, quia et ibi ad hoc dicitur: Exsurge, gloria mea, ut in eo cantaretur et psalleretur. VERS. exsurge, tu qui es psalterium, quantum ad morum probitatem, et cithara, quantum ad passionem. Deinde Filius respondet Patri. Exsurgam diluculo Dominicae diei, et tunc VERS.  coelos, Aug. scilicet ut magna sit etiam in coelis, quod et hic dicitur. Idem enim sensus est in his verbis et in illis. Et veritas
Abbreviated transcription (Latin):
ecte. Et aduint. deulis pauꝑem. potuit il losds̃ pati semꝑ uitts s nosdeillis nõ
ꝓficeremus. Cum autemseꝑatiꝑ questiones nos inquietant nobis nascitur inquisitiõis
studium. ⁊timoris exemplum. utquistat: uideat necadat. sicut illicetidunt. ⁊ ẽ sensus.
tur plurimum deipaseꝑatione hetico. Et quid sit in pauꝑe adiuto de illis seductisamiltefa-¬
milie. uñsubcdit. et posuit illum pauꝑem familias. pauꝑem dicoexistentem. uelfamilias dico

Expanded text:
 pauperem. Aug. Potuit illos Deus pati semper intus, sed nos de illis non proficeremus. Cum autem separati per quaestiones nos inquietant, nobis nascitur inquisitionis studium, et timoris exemplum, ut qui stat, videat ne cadat, sicut illi ceciderunt. Et est sensus: tur plurimum, de ipsa separatione haereticorum. Et quid fit in paupere adjuto de illis seductis? multae familiae: Unde subdit: Et posuit illum pauperem, familias. Pauperem dico, existentem. Vel familias dico
Abbreviated transcription (Latin):
tisunt numis. ⁊ p̃sumentes desehetici: pauciftĩsunt. Om̃s cnum diuisi abunitatefidei: pau¬

Expanded text:
ti sunt nimis. Et praesumentes de se haeretici Pauci facti sunt; omnes enim divisi ab unitate fidei, pauti sunt nimis. Et praesumentes de se haeretici Pauci facti sunt; omnes enim divisi ab unitate fidei, pau
Abbreviated transcription (Latin):
naquefaciebat: posuit insalsuginem .i. insterilitatem. que ꝑsalsuginem iõ intelligitur qui-¬
asalsus humorubi dñatur. tollit fitunditatem. ⁊ quom̃to h: ecte hocfecit amalicia .i. ꝓma
in eismaneant. et reperitidem. ⁊terramprussineaqua posuit meritusaquarum. uñalus
Edent pauꝑes et saturabuntur. ethiitales: constituerunt fir miter. p̃ceptisdĩ obediendo. aui
et plantaũunt uineas. Seminant agros ⁊ plantantiuneas: qui corꝑasua celesti instititiõe
purisicant ut fructus bonoꝵ oꝑiferant. uñ subdit. et fecerunt fructum natiuitatis .i. nͣ¬
firmumstat fundam̃tum dĩ. quia nouit dñs qui sunt. eꝰ. nustus animas iuiñtoꝵ suoꝵ.¬
¶ Et ꝑauci. uii .p uͥdicitur etiam aliquid dehertticis. quib quasi cuulib bellis quatit᷑
eccłia unde et cͥcaeccłiam: diuinabñficia comm̃dant. Et notandum quoditaũba con¬
iungit quasi dehiisdicat. dequib uttanteloquebatur. ciuntñ supra debonis. hicde

Expanded text:
na quae faciebat, posuit in salsuginem, id est in sterilitatem, quae per salsuginem ideo intelligitur, quia salsus humor, ubi dominatur, tollit fecunditatem; et quo merito hoc? ecce, hoc fecit, a malitia, id esin eis maneant. Et repetit idem et terram prius sine aqua posuit in exitus aquarum, unde aliis edent pauperes et saturabuntur . Et hi tales constituerunt firmiter praeceptis Dei obediendo civiet plantaverunt vineas. Cassiod. Seminant agros, et plantant vineas, qui corpora sua coelesti institutione purificant ut fructus bonorum operum ferant. Unde subdit, et fecerunt fructum nativitatis, id oravit, quia firmum stat fundamentum Dei, quia novit Dominus qui sunt ejus et justus animas jumentorum suobellis quatitur Ecclesia. Unde et circa Ecclesiam divina beneficia commendantur. Et notandum quod ita verba conjungit, quasi de his dicat, de quibus ante loquebatur, cum tamen supra de bonis, hic de
Abbreviated transcription (Latin):
ameis dicomunda. ut ñ seducar ab alietis. quia non capitur ab alienis. qui est mundus
a siuis. uñ congrue subdit. et ab alienis .s. apecc̃is que aluitide sunt.: parce. Aliena enĩa¬
fflgunt me. et iõ dico ꝑ arte michiseruotuo non suꝑbo meo et in pocestatemea cẽtupiẽ¬
ti. Abillis ergomunda: ollendo mich ex corde malam cogitõnem ab istis parcerepellẽ¬

Expanded text:
A meis dico, munda, ut non seducar ab alienis, quia non capitur ab alienis qui est mundus A meis dico, munda, ut non seducar ab alienis, quia non capitur ab alienis qui est mundus a suis. Unde congrue subdit, et ab alienis, scilicet a peccatis, quae aliunde sunt, parce. Aliena enim affligunt me. Et ideo dico, parce mihi, servo tuo, non superbo meo, et in potestate mea esse cupienti. Ab illis ergo, munda, tollendo mihi malam cogitationem ex corde
Abbreviated transcription (Latin):
hacuita. quasi ͭ ᷤ a non huicuite ẽcret᷑. nec a carnalitate of̃mo lib. cui opus est p̃ssuia. ñ depͥtutis s
expͥmitis manus cdi.ut ade tẽpaliuita dirigatur adusã etiã. Scqͣr. E teñ.q. uere s dulcia.
et itanonloquendo: s ea custodiendo ꝓbat ea dulcia. custodit eadico. et recributionł¬
ta que quanta sit nequit dici: est incustodiendisillis .i. in eoip̃o quod cistodiuntur. ñ
modomextra posita re. sinip̃is dum custodiuntur in hac uita quia meis gaudecur
dicia. s nonuidenti: queerit suauitas: nulla. s quare non uidetur: pp̃delicta nec mrã
ne quibdã poccuper. quominus ea tustodiant. quis enim intelligit delicta .s. om̃ia. q.
oculos obuoluunit:. ita delicta m̃tem ñ sinunt uidẽ. uł lucem. uł se iõq orat ꝓ delictis sub
ginalia et etiam que secrita uoluntate oriuntur. que multis anteeffectũm recelantur.
que si forte nascuntur: ut dicit salomon: non eas post ccupiscentias. Aliena sunt: que su¬

Expanded text:
hac vita, quasi mel in cera, non huic vitae concretus, nec a carnalitate omnino liber, cui opus est pressura, non deprimentis, sed exprimentis manus Dei, ut de temporali vita dirigatur ad vitam aeternam. VERS. Et ita non loquendo, sed custodiendo probat ea dulcia. Custodit ea dico, et retributio multa quae quanta sit nequit dici. Cassiod. Est, in custodiendis illis id est in eo ipso quod custodiuntur, non modo in extra posita re, Aug., Gl. int. sed in ipsis dum custodiuntur in hac vita, quia in eis gaudetur, dicia; sed non videnti quae erit suavitas? nulla. Sed quare non videt? Propter delicta. Nec mirune quibusdam praeoccuper, quo minus ea custodiam. Quis enim intelligit delicta, scilicet omnioculos involvunt, ita delicta mentem non sinunt videre, vel lucem, vel se, ideoque orat pro delictis subdginalia, et etiam quae secreta voluntate oriuntur, multis ante effectum rei celantur quae si forte noscuntur, ut dicit Salomon, non eas post concupiscentias
Abbreviated transcription (Latin):
mundus. utifubdit. Simei . q. dico paite ab abienis. non ita quod omĩno tollantur
quodimpossibileẽ. s ne dñeitur. quia simei ñ fui̾tit dñati alieni. tunc immacdatus
est t̃uia origo pecc̃ipret occultum quo cecidit cdiabolus. et alienum quo homo seductusẽ
lictomatimo .i adelicto suꝑbie quod est ultimum redeuntib adddm̃ et primũrecealen¬
tib hoc uere marimum: Nonest maius delidum quam apostatare adco. quod est
mundus a suꝑbia fũo: eoquia mea placebuntin conspectu hotninũ nondĩ Siuoniũ¬
dusfũo. non solumelo quia s et meditõ cordis meerittalis nonut placeat hominib
dentis adix. et hoc est inde: quia es redemptor ms̃ amalis. ut tenderem ad ce. Caueat
ergo quisq nesibi conuerti acdte. uel ꝑuenire tribuens: repellatur ut supbus:
q̃uasi de sacerdote immolaturo. ⁊ rege pugnaturo. et fiqura optandi can¬

Expanded text:
. int. quasi dicat: Parce ab alienis, non ita quod omnino tollantur, quod impossibile est, sed ne dominentur, quia si mei non fuerint dominati, alieni, tunc immaculatusest certior origo peccati praeter occultum quo cecidit diabolus, et alienum quo homo seductus est, licto maximo, id est a delicto superbiae, quod est ultimum redeuntibus ad Deum, et primum recedentibus. Hoc vere est maximum. Non est enim majus delictum quam apostatare a Deo, quod est mundus a superbia fuero, eloquia mea placebunt in conspectu hominum, non Dei. Si vero mundus fuero, non solum eloquia, sed et meditatio cordis mei erit talis, non ut placeat hominibudentis ad te; et hoc inde, quia es redemptor meus a malis, ut tenderem ad te. Caveat ergo quisque ne sibi converti ad te vel pervenire tribuens, repellatur ut superbus. de Christo, quasi de sacerdote immolaturo et rege pugnaturo, Aug. ubi figura optandi can
Abbreviated transcription (Latin):
i. xp̃ĩlucidum .i. sine uelo carnalium obsetuatõnũ p̃ceptũdico illuminans oculos .i. int̾ioris heminis as¬
peclum non obtundens. sicut moysesinciũ facie ñ pot̾ant intenlere filiusrł⁊ iõ: ponebat uelam̃ suꝑ¬
Quatuor enimsunt timores. pretex natutalem s mundanus quotimemꝰ ꝑdete bona mundi. seruilis. q.
non habitis uł amissis. Tnnor autem dñi si ne om̃iꝑturbationeẽ quia est mixta cum pauore dilestio. qͥa
sunt in xp̃ouera. quia siue minatur siue pollicetur: neminem fallit. et sunt iustificata insemet ip̃a uelĩ
ip̃a. quia non egent alt̾ius auctoritate. ut firma hãntur. qͣmip̃idm̃. O esiderabilia. Adhuc comindal¬

Expanded text:
i, est lucidum, id est sine velo carnalium observationum: praeceptum dico, illuminans oculos, id est interioris hominis aspectum non obtundens, sicut Moyses in cujus facie non poterant intendere filii, Israel, Quatuor enim sunt timores, praeter naturalem, scilicet mundanus, quo timemus perdere bona mundi; servilis, quo oribus mutatur. Timor Domini sine omni perturbatione, quia est mista cum pavore dilectio, quia sunt in Christo vera, quia sive minatur, sive pollicetur, neminem fallit, et sunt, justificata in semetipsa; vel, in l, justificata in semetipsa, quia non egent alterius auctoritate, ut firma habeantur, quam ipsius Domin
Abbreviated transcription (Latin):
noradona. que dantur nocti .i. minorib. ut et ip̃ipossint lucere m nocte hũ̾ scłi. hoc ꝗ aicapłe. Alii¬
ꝓsꝑindatur sermosapie. hicest sol. Alii scĩa. hecẽ luna. Alii fides. curatio. ⁊c̃. hec sunt stelle. Nichil
in nocte hiũ scłi prudent᷑ uersari. ut abstinendo quisq ab iniquitate non confundatur incenebris. ꝓprii
muñis luce discretus. Alit̃ ⁊̃ pot̃ dicimistice ab illo loco. Qui fecit lu. ma .i. celestes sp̃c qui sunt ante dĩa¬
lucentia. ⁊ fecit solem .i. sapientes in po. di. ut ꝑ eos maiores luceant. ⁊ lunam .i. eccłiam. ⁊ stellas .i. diuer¬
sos ordines in pote. noctis. ut ꝑhec quoq minores luceant.Y Oui ꝑcussit egiptũ. Scdã .p. ubi
dicit que in egipto fecit. ⁊ ingente uideoꝵ sub figura nr̃i. & notandum ꝗ supra dixit. que solus fecit ħ

Expanded text:
nora dona, quae dantur nocti, id est minoribus, ut et ipsi possint lucere in nocte hujus saeculi, hoc est quod Adatur sermo sapientiae , hic est sol; alii scientia, haec est luna; alii fides, curatio, etc., hae sunt stellae. Nihil in nocte hujus saeculi prudenter versari, ut abstinendo quisque ab iniquitate non confundatur tenebris proprii muneris luce discretus; aliter etiam potest dici mystice, ab illo loco: Qui fecit luminaria magna, id est coe in potestatem diei, ut per eos majores luceant, et lunam, id est Ecclesiam, et stellas, id est diversos ordines, in potestatem noctis, ut per haec quoque minores luceant PARS II. VERS. 10.-- « Quidicit quae in Aegypto fecit, et in gente Judaeorum sub figura nostri. Et notandum quod supra dixit, quae solus fecit, hic
Abbreviated transcription (Latin):
in duodetĩdiuisiones. ꝓ nũo tribuũ. ut singũle tribussuas uias meandi hr̃ent. Typice. sicꝑ uari¬
as iuas ad dm̃de mundo transitur. ꝑmare quippe scłm accipitur. Uł ꝑ mare rubrum intelligitur
baptismus. quẽ nunc duusit ds̃. ut unus ⁊ idẽ baptismus aliis in mortem aliis sit in uitã. Et¬
sit pharaonem. ita int̾imit ut mergit pecc̃a suoꝵ ꝑ baptismum. Nł pharaonẽ ⁊ uirtutenieuis
in mari rubro .i. diabolum cum ministris eius celitus in baptismo excussit ut pulu̾em quicełit̃
excutitur. In hac cełitate: ⁊ uurtus dĩtatis ostenditur. ⁊ illi t̾rene sordes ẽẽ indicantur. quas solemus
extutere: &: ogrue ꝓpharaonem cdiabolus intelligicur. ꝑharas enmm masculos necat feminas

Expanded text:
duodecim pro numero tribuum, ut singulae tribus suas vias eundi haberent; typice, sic per vias varias ad Deum de mundo transitur. Per mare Rubrum saeculum baptismus, quem nunc dividit Deus, ut unus et idem baptismus aliis sit in vitam, siod. Ita interimit peccata suorum per baptismum. Vel Pharaonem et virtutem ejus in mari Rubro, id est diabolum cum ministris ejus, celeriter in baptismo excussit, ut pulverem, qui celeriter excutitur. In hac celeritate et virtus deitatis ostenditur, et illi terrenae sordes esse indicantur, quas solemus excutere. Et congrue per Pharaonem diabolus intelligitur. Pharao enim masculos necat et feminas
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ñ caturã fecit. cuiꝰ aliquas excellentiores partesponit. ex quib om̃ĩa cogitentur .i. intelligibiles celos.
⁊ uisibilem terram. S quia sunt ⁊uisibilesceli: ꝑ eoꝵ luminaria totum celeste corꝑeum intellige nos
chinã accipiamus. & est sensus. Qui fecit celos ñdealteriꝰ ope securus. s de intellectu suo .i. insapĩa
alites sit: ne aduer sus eos qui seputant ista certis rõnib comꝑisse contenciose agere iudeamur: hñis qd̾
credere s diuina intelligẽ dedit. Simplices autem qui solam firmã fidem tenent. quasi infra celoste

Expanded text:
 creaturam fecit, cujus aliquas excellentiores partes posuit, ex quibus omnia cogitentur, id est intelligibiles coelos et visibilem terram. Sed quia sunt et visibiles coeli, per eorum luminaria totum coeleste corporeum intelligere nos chinam accipiamus. Et est sensus: Qui fecit coelos, non alterius opera secutus, sed in intellectu suo, id est in saaliter sit, ne adversus eos qui se putant ista certis rationibus comperisse contentiose agere videamur, habemus quod credere, sed divina intelligere dedit; simpl
Abbreviated transcription (Latin):
tum aurib. ne lucemoculis. necuocem ori. hoc scientes irrident ydola. s qͥd nescientes:¬
imules illis frant irtiꝰ. quifaciunt ea ⁊ om̃s qui confidunt in eis. & ita ꝓculdubio
fit. Expruitur namiq ineis quedam similttudo ydoloꝵ ñquidem inc̾arne eoꝵ. s
in utt̾iori homine. Aures enĩ hñt: nec audiunt dm̃nad ipsosclamantem. oculoshñt nec
udent fide. nares hñt nec sentiunt bonũodoreraxꝑi. ¶ Domus istł. Terti

Expanded text:
tum auribus, nec lucem oculis, nec vocem ori. Hoc scientes, irrident idola, sed quid nescientesAug. interius, qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis. Et ita procul dubio fit. Exprimitur namque in eis quaedam similitudo idolorum, non quidem in carne eorum, sed in interiori homine. Aures enim habent, nec audiunt Deum ad ipsos clamantem. Oculos habent, non vident fide; nares habent ne
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Modo laudemus ut cumangłis laudare meteaniur: ip̃a laus est nr̃a refectio. ut ił¬
la uideatur similis delectõ. tp̃a ÷ remun̾atõ que et oꝑatio. ergo confiteruni dño. iõ. qm̃¬

Expanded text:
mus: modo laudemus, ut cum angelis laudare mereamur. Ipsa laus est nostra refectio, ut numus: modo laudemus, ut cum angelis laudare mereamur. Ipsa laus est nostra refectio, ut nulla videatur similis delectatio. Ipsa est remuneratio, quae et operatio. Ergo confitemini Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
nistridomus leui. ppłiom̃s quitiment: om̃s gñaliter sunt domus isrł . Om̃s ergo u¬
parte mea dico. benedictus sit dñs qui uenit ex syon homo factus. qui habitat inihec̃.
ubi ad litteram preclicauit: ulta miracula fect. Uł iuxta inter pretationes noĩũ¬
Syon enim interpr spetula. uł iusio pacis. Nunc ergo ex syon bñedictus: .i. anobis. qui
quam diuinspeuiuimus: sumusin syon quia speculanur ꝗ ueniat. fm̃ita enĩutta
erimuscum illo in ec̃na tiuitate. quia ipse ẽ qui habitat in ihrłm celesti. quenunquam
ruitura ÷ ubi uidebimus eum in et̾na pace:¬
onfitemini dño .q.b. Titulus. Alla. Alła. Allammin Psalmꝰ
istelaudemdei continet. ubi isimultam landib didicantur: maxime tñ hic
re monemur. Magna uirtus hiuiꝰpsalm in ꝑalipomenon ostenditur. il legitur ꝙ. cũ¬
głia domumdĩ. Ita p̃sto ẽ diuinegr̃e psetitia si purt cantatur. Intentione: moniet ad¬
Scdo: dicit que in egipto igente uicoꝵ fecit infigura nr̃i. ibi. Qui ꝑcussit. Tertio: agit

Expanded text:
nistri, domus Levi, populi omnes qui timent; omnes generaliter sunt domus Israel, omnes uet ego ex parte mea dico: benedictus sit Dominus qui venit ex Sion, homo factus, qui habitat in Jerusalem, ubi ad litteram praedicavit et multa miracula fecit. Aug. Vel, juxta ispeculatio, Jerusalem visio pacis. Nunc ergo ex Sion benedictus est, id est a nobis, qui quandiu in spe vivimus, sumus in Sion, quia speculamur quoad veniat; finita vita, erimus cum illo in aeterna civitate, quia ipse est qui habitat in Jerusalem coelesti, quae nunquam ruitura est, ubi videbimus eum in aeterna paceonfitemini Domino. Titulus: Alleluia. Aug. Psalmus iste laudem Dei continet, ubi etsi multa in laudibus Dei dicantur, maxime tamen hire monemur. Magna virtus hujus psalmi in Paralipomenon ostenditur, ubi legitur quest divina praesentia si pure cantatur. Confitemini Secundo dicit quae in Aegypto et gente Judaeorum fecit in figuram nostri, ibi, Qui percussit. Tertio, agit
Abbreviated transcription (Latin):
et bñsolia ũba dñr: quia sicut folia regunt fructussuos: ita u̾ba dñi suas ꝓmissiones custodiunt ⁊ qͥd¬
ꝑsingula: om̃ĩa quec̃p faciet ꝓsꝑabuntur i. fructus et folia facta et dicta ꝓspabunt᷑ sibi cont᷑ casũ a¬
de. et m̃bris suis: et bñdicit om̃ia. quia et simorietur: tñ om̃ia que faciet ꝓsꝑabuut᷑. quia mors
adũsis. hoꝵ formido gratiora facit p̃missa. quasidicat. omĩa illius ꝓsꝑabuntur. si impii tionsic¬
ñsic quia nichil hoꝵ poterunt assequi. Et nota quia hac repetitõne immobilis fitmitas mons¬
tratur: ñ sic: s ͭ fanquã puluis quia cedunt pͣiuis suggestionib ñhũtes humorem gr̃e dĩ. quẽ ꝑ
sent. Due quippe resur tõnes sunt: ũna anime in p̃senti. qua resurgit apecc̃is. Uñ apłc. sxurge quidor

Expanded text:
verba, folia dicuntur, quia sicut folia tegunt fructus suos, ita verba Domini suas promissiones custodiunt int. Et omnia quaecunque faciet prosperabuntur, id est fructus et folia, id est facta et dicta, prosperabuntur sibi, contra casum Adae et membris suis. Et bene dicit omnia, quia etsi moreretur, tamen omnia quae faciet prosperabuntur, quia mors adversis. Horum formido gratiora facit promissa, quasi dicat: Omnia illius prosperabuntur. Sed impii non sic, quia nihil poterunt assequi. Et nota quia hac repetitione immobilis firmitas monstratur. Non sic, sed sunt tanquam pulvis, quia cedunt pravis suggestionibus, non habentes humorem gratiae Dei; quemsent. Duae quippe resurrectiones sunt. Una, animae, in praesenti, qua resurgit homo a peccatis. Unde Apostolus: Exsur
Abbreviated transcription (Latin):
cauit. et in cathedra pestilentie sedit. dans aliis exemplũ peccan
dic pͥmũ hominẽ tͥb modis peccasse. Peccatur enĩ cogita tõe
ubis. actu. docendo. i lunc quo ordine creucrunt in primo
homine: remou̾i debent a scdo. Ac sidicat pͥmus homo ĩfe¬
lir qui abiit sterit. sedit. s scłs: est beatus uir. et cet̾a¬
litudinẽ: ut u̾itatis ñ excludat exp̃ssionẽ. quod plantatũẽ sec̃. ⁊c̃.i. humanatũ ut incarnatũ ꝑ qõ
ad eum accełe possumus. et hocͥ secus decui sus aquarũ. Aque sp̃m scm̃signant iuxta illud. Qui c̾didit
ut sitis aqua. et ẽ plantatum secus decursus aquarũ .i. scđ̾m sapĩam que honͣurii fiet homoiunt᷑ sa¬

Expanded text:
CUIN. Et in cathedra pestilentiae sedit, dans aliis exemplum peccanddit primum hominem tribus modis peccasse. Peccatur enim cogitatione, actu, verbis, docendo. Nunc quo ordine creverunt in primo homine removeri debent a secundo. Ac si dicat: Primus homo infelix, qui abiit, stetit, sedit, sed secundus est beatus. PETRI LOMBARlitudinem, ut veritatis non excludat expressionem Aug.. Quod plantatum est, id est humanatum est, vel incarnatum, per quod ad eum accedere possumus. Et hout sitis aqua. Et est plantatum secus decursus aquarum, id est secundum sapientiam, quae hominem s
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s inuoluens. et dicit̃ a pastu. quasi pastulettta. Hic est amor añandi quoux caret aliquis. Uel
cathelia pesfilemie accomodatꝰ actipitur puaet ꝑniciosa doctiina queut cancer serpit et est nicathi
onint bono inse. quia non est pfecta laus fuge uituꝑanda nisi sequant᷑ laulanda. Uncde post
liber iste uo seruus. Itẽ. aliude exlitte e que scribitur seruo. aliudl lex scĩtatis que mte onser¬
quia uoluntate ser uiebat non sublege.quasi ex tristicia uel ex timore seriuret. uoluntas eius.¬

Expanded text:
omnes involvens, et dicitur a pastu, quasi pastulentia. Hic est amor dominandi quo vix caret aliquis. Vel, cathedra pestilentiae, accommodatius accipitur prava, et perniciosa doctrina, quae ut cancer serpit. Et est in cathomini liber, iste vero servus. Iterum: Aliud est lex litterae, quae scribitur servo; aliud lex sanctitatis, quae mente conspin lege Domini quia voluntate serviebat, non sub lege, quasi ex tristitia et ex timore serviret voluntas ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sine mĩa: quo ibo: Simiqͥtates obseruaius quis sustinebit: Inmĩa gͦ tua
faciet uͥglã deserti. uͥ concutitur cedrꝰ ꝑadisi: ⁊ hic int̾im discerne siñ locũ:
gens ñscã Inquus ẽ quiaꝑte mala facit. dolos̃: qui occulte. erue mehic̃
presenti. neabeis corrumpar. Uł de fucõ totũaccipi pot̾ sic. iudica me.d
munda in ꝯspetueiꝰ. ⁊ in angłis reꝑit prauitatẽ s cãm sue retͥbutonisab¬

Expanded text:
ia, quo ibo? Si iniquitates observaveris, quis sustinebit? In misericordifaciet virgula deserti ubi concutitur cedrus paradisi? Et hic interim discerne, si non locum, gens non sancta. Iniquus est qui aperte mala facit. Dolosus qui occulte. Erue me hic in praesenti, ne ab eis corrumpar. Vel de futuro totum accipi potest, sic: Judica me Deus, munda in conspectu ejus, et in angelis reperit pravitatem , sed causam suae retributionis
Abbreviated transcription (Latin):
quia abissusabissum nuocat .i. homo hominẽ ad dm̃ uocat. dum aliquid ueritatis p̃dicat. qui
tabilecorhominis. Uñ. accedet hõ adcor altũ ⁊ alibi. hõ est. quiscognoscet eũ: uocat homo hominem
entes inuita et̾nã. Uł abissos dicit duonidicia dĩ .i. pͥmũ ⁊ scdm quib iste t̾retur. Unde alibi. Aiuidici
is enĩtius tunui .q. d. turbata ẽ aĩa mea ⁊ humiliatus sũ. quia abissus .i. iudicium ꝙ intulit ds̃
homim peccanti. iñ ẽniobis hic labor ⁊ mors. inuocat abissui .i. ostendit. aliud iudiciũ quo mali
suꝑ me i. modo mep̃munt. quoꝵ alt̃n depͥmo. alterumde futõ uidicio mẽ. S quo crebriora sũt
⁊ colligere: un uniam in adũsitate. formica enĩ ꝑ estatẽ colligit ꝙ ꝑ hiemẽ eipsit. Ita tum ꝓsꝑis disce

Expanded text:
quia, abyssus abyssum invocat, id est homo hominem ad Deum vocat, dum aliquid veritatis praedicat: qui est enim et inscrutabile cor hominis . Unde, accedet homo ad cor altum, , et alibi: Homo est, et quis cognoscet eum? vocat homo hominem.entes in vitam aeternam . Vel, abyssus dicit duo judicia Dei, id est primum et selit Deus homini peccanti, unde est nobis hic labor et mors, invocat abyssum, id est ostendit aliud judicium, quo mali super me, id est modo me premunt. Quorum alterum de primo, alterum de futuro judicio mihi est; sed quo crebriora sunt et colligere, unde vivamus in adversitate; formica enim per aestatem colligit, quod per hiemem ei prosit, ita tu in prospe
Abbreviated transcription (Latin):
morero tui dehermonĩ. s. amonte modico. Hermon paruus mons ẽ iuxta iordanẽ. ⁊ int̾p̃tatur
anathematiratio. Anathematira de gͦ .i. displice uibi ut placeas dõ. Anathematita ⁊ diabolum
lo abrenunciare: et inuirtutib altum. ⁊tuhumilem qui a non suꝑbis s in humilib ẽmemoriadi. Et nota
iordanẽ: nsi qui sibi displicet. et qui se fatetur peccõrem. ꝙ notat ħmoniĩ. ⁊ nemofatetur sepecc̃orẽ: nͥ¬
se humiliet ꝙ notatur in modico.Ibissus.q. d. Decet ut sim memor. namad hoc abissus abissum¬
inuocat .i. euangłium et lex c̃cordant in hoc ĩ muocatio fit in uoce catharactarum tuarum .i. ꝑdoc¬

Expanded text:
rra Hermoniim, scilicet a monte modico. Hermon parvus mons est juxta Jordanem, et interpretatur anathematizatio. Anathematiza te ergo, displicendo tibi, ut placeas Deo, anathematiza etiam diabolum,lo abrenuntiare, et in virtutibus altum et tamen humilem, quia non in superbis, sed in humilibus memoria Dei est. Et nota si qui sibi displicet, nisi qui se fatetur peccatorem: quod notat Hermoniim; nemo confitetur nisi se humiliet, quod notatur in modico. Jordanis. Dinvocat, id est Evangelium et lex in hoc concordant, et haec invocatio fit in voce cataractarum tuarum, id
Abbreviated transcription (Latin):
ostpha et nos
non cognoscet
amplius. ¶sq¬
quo deusimpro¬
perabit inimicꝰ
irritat aduersa¬
rius nomentuũ

Expanded text:
ta, et nos non cognoscet amplius. Usquequo, Deus, improperabit inimicus, irritat adversarius nomen tuu
Abbreviated transcription (Latin):
lege pet̾iet monis. Ꝙ qͥs lib̾abit medecorꝑe mortis huĩ: Acsidicat. Erigesco. miset sũ nuuꝰ soluit
faciet ea .s. nuuẽ nebulã. Uerbo namq dĩ ueniente: nec frigus. nec obscuritas. net duricia durare pͥ
Salubriter enimliq̃fiunt. ⁊ fluenta sp̃ualis bñficii ꝓfunduntaluis. Uñ subdit. ⁊ flabit sp̃t eĩ .s. calidꝰ¬
aquas. Ita mistice hec p̃clicta sane accipuntur. Alitt̾am ũo manifesta sunt quia sparg̃ ds̃ nuiẽ qͣi
similitudines hic notantur. que uixta litt̾am magna oꝑa dĩmonstrant. s aua innuunt mistice in¬
tellecta. que anteꝑsecutisumus. ⁊ in ꝑsecutione hucusq ꝓcessimꝰ. Qui annuntiat. q sp̃s etꝰ

Expanded text:
legem peccati mortis. Et quis liberabit me de corpore mortis hujus? Ac si diceret: Frigesco, miser sum, nullus solvit efaciet eam. Verbo namque Dei veniente, nec frigus, nec obscuritas, nec duritia desperare potest. Salubriter enim liquefiunt, et fluenta spiritualis beneficii profundunt aliis unde bibant, juxta ilaquas . Ita mystice haec praedicta sane accipiuntur. Ad litteram vero manifestata sunt, quia spargit Deus nivem quasi similitudines hic notantur, quae juxta litteram, magna opera Dei monstrant. Sed aliud haec innuunt mystice intellecta, quod ante prosecu
Abbreviated transcription (Latin):
regeret. s hec inferiora despiceret. et acasib regẽntur. s et hecagitdeuis. et ĩhis
minimis laudatur. et aueluia cantatur. Sequitur. M ontes et om̃scolles

Expanded text:
regeret, sed haec inferiora despiceret; et a casibus regerentur. Sed et haec agit Deus, et in his regeret, sed haec inferiora despiceret; et a casibus regerentur. Sed et haec agit Deus, et in his minimis laudatur, et alleluia cantatur. VERS. 9.-- « Montes et omnes colles,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ m scłm scłi. quia ⁊ si erit nouũi celum: cdeo tñ bne statitta dãr. que nomt¬
eum: ⁊ nonpretibit quinfiat. Laudant enim omĩa ia inseit in alus. y Lau¬
date dñm de terra. sccła .p. Enumeratis celestib: descendit hic adterrestria. cõ-¬
rersus ergo adilla. tanquam exhortans nos ut eoꝵ considãtione laudem̃ dm̃ que
considerata aꝑiunt laudẽ dĩ: ait. Quos quiestis deterra: laudate dñm .s. draco
rem. ⁊ concitatur pp̃eos aer: quib ñ sunt maiora aĩantra suꝑ terrã. uñ ab eiscepit.
et om̃s abissi. Abissi sunt pfunditates aquarũ latenciũ. ⁊ maria omta. Aer qͦq
nebulosus ad abissum ꝑtinet. ubi sunt iibes. uenti. tempestates. coriscationes.
plent decoremumũsatis. ⁊ sic laudant dm̃. Ip̃a ergo .i. nosconsidatione e¬
derit nom̃ dñi que et siꝑturbata uideantur quib damstultũ et casib agtari.
tamen faciunt uerbumeius. Hociõdicit: quia uisũfuit quibdã q ds sumiora

Expanded text:
erit coelum novum, Deo tamen bene statuta dicuntur, quae noeum, Et non praeteribit quin fiat; laudant enim omnia vel in se, vel in aliis. PAecunda pars. Enumeratis coelestibus descendit ad terrestria. Conversus ergo ad illa tanquam exhortans nos, ut eorum consideratione laudemus Deum, quae considerata aperiunt laudem Dei, ait: O vos qui estis de terra, laudate Dominum, scilicre, et concitatur propter eos aer, quibus non sunt majora animantia super terram. Unde ab eis coepit. Et omnes abyssi. Abyssi sunt profunditates aquarum lactentium et maria omnia. Aer quoque nebulosus ad abyssum pertinet, ubi sunt nubes, venti, tempestates, pluviae, coruscationes, plent decorem universitatis, et sic laudant Deum. Ipsa ergo nos consideratione ee omnia etsi perturbata videantur, quibusdam stultis et casibus agitari, tamen faciunt verbum ejus. Hoc ideo dicit, quia visum fuit quibusdam quod Deus superiora
Abbreviated transcription (Latin):
.bit .q. dicout laudent quia eraltatuẽ nomenei.⁊ etiã iõ: quia exaltauit łbit
cunu .i. potestatẽ uł dignatatẽ. ppłisu. Ecce quid ipħabat aggeus ⁊ rachari¬
as incaptiuitate .s. exaltationem pplidĩ. Modo quide humseest int̾bulatõ¬
nib cornuppłisui. s cumueñt dñs: exaltabitur. Sequit᷑. H ymnꝰ .q. dico¬
exaltabit cornu. unde: modosit hymnꝰ om̃ib scĩs euis. Quib infineerit hĩnꝰ
dem. ⁊ cdĩ.i. hiymnus est laus di cum cantico.Hunc ergo modo ditant sci in

Expanded text:
Dico ut laudent, quia exaltatum est nomen ejus. Et ita ideo, quia exaltabitu, id est potestatem et dignitatem populi sui. Ecce quid prophetabant Aggaeus et Zacharias in captivitate, scilicet exsultationem populi Dei. Modo quidem humile est in tribulationibus cornu populi sui, sed cum venerit Dominus exaltabitur. VERS. 14.-- Exaltabis cornu. Unde modo sit hymnus omnibus sanctis ejus, quibus et in fine erit hymndem et Dei, id est hymnus est laus Dei cum cantico. Hunc ergo modo dicant sancti in
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantie dicit. ea que sunt in paruulis. quiuel .i. saltem originali peccato tenent᷑.
delicta ignorantie mee .i. originalepeccatum quod est in pariuilis. ne memineris .i.
ad eternam ultionem nereserues. Setundum misericordiamtuam quasi. ne¬
memineris dico: sed yotius memento mei. i misericorditer quamfragilis nature sĩ.
tu cuius opus est misereri. et peccata dimittere. Memento dico non setundum iram
naturaliter tibi insitam. qua omnia ex nichilo fecisti. Diftingue interbonitatem
et misericordiam. Misericordia est proprie erga miseros. Bonitas: erga quoslibet
fãcit autem deus bonum: et amiseris imploratus. et bonitate ductus. Nemo enim
nis. adhomines quib iste fidelis loquitur. ostendens qua fiducia ita instanter pe¬
tat. quasi. hac fiducia peto: quia dominuis est dulcis. quia peccantibus et

Expanded text:
ignorantiae, dicit ea quae sunt in parvulis, qui vel originali peccato tenentur. Et esignorantiae, dicit ea quae sunt in parvulis, qui vel originali peccato tenentur. Et esdelicta ignorantiae meae, id est originale peccatum, quod in parvulis ne memineris, id est ne serves ad aeternam ultionem. VERS. 8.-- « Secundum misericordiam tuam memetu cujus opus est misereri, et peccata dimittere. Memento dico, non secundum iram naturaliter tibi insitam, qua omnia ex nihilo fecisti. Distingue inter misericordiam et bonitatem. Cassiod. Misericordia est proprie erga miseros; bonitas erga quoslibet, facit autem Deus bonum, et a miseris imploratus, et bonitate ductus. Nemo enim nis ad homines, quibus iste fidelis loquitur, ostendens qua fiducia ita instanter petat. Quasi dicat: Hac fiducia peto, quia, Dominus est dulcis, Aug. quia peccantibus et
Abbreviated transcription (Latin):
Miseratio enim pprie est in exhibitione bonoꝵ. Misericordia: que naturaliter indeo ẽ
que est ipse deus. que misericordie et miserationes a seculo .i. abinicio seculisunt. Nun
quam enimsine misericordra fiusti. nec peccantihõmini miseratio tua defuit. quem
liqui iuuentutis mee .i. confidentis et precipitis audacie mee. et ignorantias meas .i.
do derelinquitur scienter iua equitatis. Iuuentus non acciptur hic pro etate. s pro
precipitationis audacia que est tunccum calor animi modestiam excedit. Ignoranti¬
Aem. et hpertaia ign oranter fada tacinus erum que mala esse nescimus. etiam post fi¬
dem. et baptismum. Uel ignorantias dicit: peccata ante fidem conimissa. Uel delicta
iuuentutis dicit: peccata que quasi in adholescentia gessit. scilicet aitequam de do¬
mo iniqui patris .i. diaboli exiret. Dequo dicitur. uos ex patre diabolo estil. Delicta

Expanded text:
Miseratio enim proprie est in exhibitione bonorum misericordia, quae naturaliter in Deo est, Miseratio enim proprie est in exhibitione bonorum misericordia, quae naturaliter in Deo est, quae est ipse Deus, quae misericordiae et miserationes a saeculo ab initio saeculi sunt. Aug. Nunquam enim sine misericordia fuisti, nec peccanti homini miseratio tua defuit: qui eliqui; juventutis meae, id est confidentis et prndo derelinquitur scienter via aequitatis. Juventus non accipitur hic pro aetate, sed pro praecipitationis audacia, quae est tunc, quando color animi modestiam excedit. Ignorantias dicit peccata ignoranter facta; facimus enim quae mala esse nescimus, etiam post baptismum et fidem. Vel, ignorantias dicit, peccata ante fidem commissa. Hier. Vel, delicta juventutis dicit peccata, quae quasi in adolescentia gessit, scilicet antequam de domo iniqui patris, id est diaboli exiret, de quo dicitur: Vos ex patre diabolo estis . Delicta
Abbreviated transcription (Latin):
de est ꝑfectio. sequitur. quia tues. quasi ideo fac quod peto: quia tuesdeus saluator
meus. non ego.quia expulsus ate deparadiso in regionem longinquam perme redi¬
re non possum nisi occurras erranti. et item ideo: quia tesustinui tota die .i. toto tra¬
du secularis temꝑis: reditus meus tuam expectat misericordiam. Duo hic ponit cõ-¬
mendabilia. dicendo. tues saluator meus. et te sustinui. Duģ enim tessunt que bonoᷤ¬
Reminiscere. Seconda pars. ubi depeccatis priorib. et dehiis que cotidie fiunt.o¬
rat ꝑmisericordiam antiquis factam. et quia timet uerum iudicem
quasi. ditigere et docere debes quia tues deus. et quia sustinui. et si hoc non sufficit:
domine tu reminiscere quem homines putant oblitum dum tardas miserationum tua
rum .i. operum miseri cordie. et misericordiarum tuarum naturaliter tibi insitarum.

Expanded text:
quibus est perfectio. Sequitur: Quia tu es, quasi dicat: Ideo fac quod peto quia tu es Deus salvator quibus est perfectio. Sequitur: Quia tu es, quasi dicat: Ideo fac quod peto quia tu es Deus salvator meus, non ego, Aug. quia expulsus sum a te de paradiso in longinquam regionem, per me redire non possum, nisi occurras erranti; et item etiam ideo, quia te sustinui tota die, id est toto tractatu saecularis temporis, reditus meus tuam exspectat misericordiam. Duo hic ponit commendabilia, dicendo, tu es salvator meus, et te sustinui. Cassiod. Duae enre. Alcuin. Secunda pars, ubi de peccatis prioribus, et de his quae quotidie fiunt, orat, per misericordiam antiquis factam, et quia timet verum judicem. Quasi dicat: dirigere et docere debes, quia tu es Deus, et quia sustinui te, Alcuin. et si hoc non sufficit, o Domine, tu reminiscere quem homines putant oblitum, dum tardas miserationum tuarum, Cassiod. id est operum misericordiae, et misericordiarum tuarum, naturaliter tibi insitarum.
Abbreviated transcription (Latin):
tienter ferunt pondus dici et estus .. presentis tribulationis donecuenias. non confunden
rant. quia omnia sunt uana et infructuosa: que adeo sunt aliena.niastuas. Q.
institutiones de ordine ute qui conuenit omnib etiam simplicib. Semite sunt: que
octulte et anguste sunt ut est mistica intelligentia legis. que paucis nota est. unde.
subdit. et semitastuas .i. legis intelligentias. angustas et paucis notas. edoce me. qua
si ea que occulta sunt. et odomine Pirigeme. erroresfugientem in uerttate tu¬
a ut recte uiuam et pie. sicut ueritas tua exigit. et doce me ipsam uerttatem. ut quod cre¬
do intelligam. ideo dico doce: quia perme non noui nisi mendacium. Distingue. Quo
petit. dirigi et doceri. Dirige: ad bonam uttamꝑtinet. Doce: ad ueram scientram. un

Expanded text:
 sustinent te, id est qui patienter ferunt pondus dici et aestus , id est praesentis tribulationis, donec venias, non confundent sustinent te, id est qui patienter ferunt pondus dici et aestus , id est praesentis tribulationis, donec venias, non confundentrant, quia omnia sunt vana et infructuosa, quae a Deo sunt aliena. VERS. 4.Viae ergo sunt institutiones de ordine vitae, qui convenit omnibus etiam simplicibus. Et semitae sunt quae occultae et angustae sunt, ut est mystica intelligentia legis, quae paucis nota est. Unde subdit, et semitas tuas, id est legis intelligentias angustas et paucis notas, edoce me, quasi dicat: Ea quae occulta sunt, et, o Dominea ut recte vivam, et pie, sicut veritas tua exigit, et doce me ipsam veritatem, ut quod credo intelligam. Ideo dico, doce, quia per me non novi nisi mendacium. Distingue, duo petit, dirigi et doceri. Cassiod. Dirige, ad bonam vitam pertinet; doce, ad veram scientiam, in
Abbreviated transcription (Latin):
cerx eMociurs Tripetius eet psaumiis Orimo. pecte doceriuias adñi quia alałmi erectus est. Secõ¬
do: Dat ppeccatis dimittenddis priorib et his que cotidie fiunt ibi. Reminiscere ⁊ic. Cereo
agit ede ecernis offenciens quomodohabeantur. ibi. Quis est homo. ẽedesia itaq ut secure iale¬
at petere que sequntur. premittit desuo desidetio et dilectione quam habet ergadeum sir acrositm
altum. diero minioiacet conculcatur atq putrescit quid: animaiu meam. que carualim desi¬
am infirmitatem iam inte confido nonime qui prius in me confidens uoluiẽe sicuit detis o et¬
de acdhant infirmitatem carnisꝑductus de superbia mea erubui. ia mego inte solo confilo. et
ideo: non erubescam ꝑpeccatum quoddde me ꝓcedat de eo unde confido. quod esser snte itd
perderem. Spes enm non confundit. nec et iamper peccatum quod sit ex irimicoꝵ suggestio¬
tis suggestionib insihantes et suggerentes ad hec mala me deiecetunt: ⁊cettus sum de eo ꝙ

Expanded text:
us tripartitus est 50 psalmus, primo petit doceri vias Dei, quia ad Dominum erectus est. Secundo orat pro peccatis dimittendis, pro prioribus, et his quae quotidie fiunt, ibi, reminiscere, etc. Tertio agit de aeternis, ostendens quomodo habeantur, ibi quis est homo. Ecclesia itaque ut secure valeat petere quae sequuntur, praemittit de suo desiderio et dilectione quam habet erga Deum, sic ad ipsum altum. Si vero in imo jaceat, conculcatur, atque computrescit, quid? animam meam, Aug. quae carnalibus desiam infirmitatem, jam in te confido, non in me, qui prius in me confidens volui esse sicut Deus. Unde ad hanc infirmitatem carnis perductus de superbia mea erubui. Jam ergo, in te solo confido. Et ideo, non erubescam per peccatum quod de me procedat, de eo unde confido: quod esset, si illud perderem. Spes enim non confundit. Nec etiam per peccatum quod fit ex inimicorum suggestiotis suggestionibus insidiantes et suggerentes ad haec mala me dejecerunt. Alcuin. Et certus s
Abbreviated transcription (Latin):
fringere infẽrnalia claustra. ⁊ educere captuiam captiuitatem. Attolute portas principes uiãs.¬
et ouos porte eternales eleuamini .i. aditus celi et ȩternaus ingressus pateat. apiantur etmeeete
nobis Ipse autemintutes angesicȩ nouo misterio carne induti stupefactȩ. querunt cuma dĩi¬
ratione. Q uis est isterexgle: quib responlent aliȩ. añs uirtutum .i. e.x.g. hi alitea Agtoll¬
muincdus: ergo ouos principes .i. fideles qui estis gemis electum. regalesacerdouum: attollntep¬

Expanded text:
fringere infernalia claustra, et educere captivam captivitatem. Hier. Attollite portas, viet, o vos portae aeternales, elevamini, id est aditus coeli et aeternalis ingressus pateat; aperiantur aetherenobis. Ipsae autem virtutes angelicae novo mysterio carne induti Regis stupefactae quaerunt cum admiratione: Quis est iste Rex gloriae? Quibus respondent aliae virtutes angelicae: Domundus, ergo, o vos, principes, id est fideles, qui estis genus electum, regale sacerdotium, attollite
Abbreviated transcription (Latin):
angłis. nedum idolis uł demonib. sessat ergo adoratio angłoꝵ s adorant ip̃i. Maliq̃
angeli: uolunt adorari. Boniũo adorant nec se ꝑmittunt adorari. saltem hoc exẽplo:
is gentib lecatur. ut decornelio fr̃s gauisi sunt quempetrus baptirauit. Et filie
uide. ixꝑiquideuida: exultaũunt. Audierunt enimapłi. ⁊ fratres qui erant inuide¬
a: quia gentes receꝑtint ñbumdĩ. undeletati sunt et magnificabarit dm̃. ⁊ hoc ꝓpter
iudicia tuadñe. que sunt. quia nonẽ ꝑsonarum acceptor ds̃. s om̃s accipit quiad eum

Expanded text:
angelis, nedum idolis vel daemonibus. Cessat ergo adoratio angelorum, sed adorant. Ipsi mali quidem angeli volunt adorari; boni vero adorant, nec se permittunt adorari. Saltem hoc exemplo is gentibus laetatur, ut de Cornelio fratres gavisi sunt, quem Petrus baptizavit. VEui de Juda exsultaverunt. Audierunt enim apostoli et fratres qui erant in Judaea, quia gentes receperunt verbum Dei, et inde laetati sunt, et magnificabant Deum . Et hoc propter judicia tua, Domine, quae sunt, quia non est personarum acceptor Deus, s
Abbreviated transcription (Latin):
i pagani quiolim erant ligna siluarum. s modo sunt ligna domusdĩ abscisainedificium
eccłie. exultabunt quia p̃cisi sunt ab oleastro. ⁊ insertimbonam oluram exultabunt dico
a facie itł ante faciem dñi. bñdico antefaciem dñi quia uenit. ptimo uenit in ecclĩa in nubibꝰ¬
.i. inapłis ⁊ maliis sc̃is. ⁊ impleuit iotum orbem. uñ in euangłio. Amodo uidebitisfilium hominᷤᷤ
uenientemin nubib. Ci aduentiu quicdit.: exultabit inultimo aduentu. dequo subdit. iõ ⁊¬
exultabunt qm̃uenit .i. p ost uenturus:. iudicare terram .i. unios⁊ mortuos. uł hec om̃iade

Expanded text:
id est pagani, qui olim erant ligna silvarum, sed modo sunt ligna domus Dei, abscisa in aedificium Ecclesiae, exsultabunt, quia praecisi sunt ab oleastro, et inserti in bonam olivam . Exsultabunt dico, a facie, vel ante faciem Domini. Bene dico, ante faciem Domini quia venit. Primo us, id est, apostolis, et implevit totum orbem; unde: Amodo videbitis Filium hominis venientem in nubibus : cui adventui qui credit, exsultabit in ultimo adventu. VERS. 13.-- est postea venturus est judicare terram, id est vivos et mortuos. Vel haec omnia de
Abbreviated transcription (Latin):
nubilosus ⁊caliginosus quib nulla cdaritatesplendet siusticia uudiciumẽcorrectio
sedis eius.i bonis est ip̃e iusticra uiudicium. qui correctisunt sedes eiuis. quib : iusticia. qr
p̃cedet Ignis. quiaimpiip p̃dicatione ꝓpħarumira accensi: deeoꝵ necetͣcta ũunt ⁊ igniᷤᷤ
ille inflammabit᷑ mnimicos eius .i. adindignationeminflamati sunt impũ. ꝓ eoꝵ predicͣ¬
gitur caritas. Dequo ignedicit dñs. ignemueni mittere interram.⁊ qui .u.n .u. a:q. d.
caritatis precedetante ip̃m. lste ẽbonusignis. sicut et gladius illebonus :. dequ̾o dicit.¬

Expanded text:
nubilosus et caliginosus, quibus nulla claritate splendet; sed justitia et judicium, est correctio sedis ejus, id est bonis est ipse justitia et judicium, qui correcti sunt sedes ejus, quibus est justitia, quia praecedet ignis, quia impii pro praedicatione prophetarum ira accensi de eorum nece tractaverunt. Et ignis ille inflammabit inimicos ejus, id est ad indignationem inflammati sunt impii pro eorum praeditagitur charitas, de quo igne Dominus dicit: Ignem veni mittere in terram, et quod volo nisi ut charitatis praecedet ante ipsum: iste est bonus ignis, sicut et ille gladius bonus est de quo Domi
Abbreviated transcription (Latin):
tumxꝑi .s. ignis caritatis qui ardebit inbonis. ⁊ ignis ire et inuidie quima los consum:.
Ultimus autem ignis in quem mittendi sunt mali: non ante eums post eumerit. Iste
patitur iustus. lra uelud ignis adũsarium comedit. qui tanquam facula consumit᷑.
enu qui idola colebant incenduntur. si mali sunt ad consumptionem. sibon: ad
reꝑationem. insuꝑ: Allut̾unt fulgura enis .i. miracula orbiterre .i. totimundo. Nu¬
bes .i p̃dicatores uiluerunt forma humana. s fulgor mirandus inuerbisuł fcĩs eoꝵ
cut cera fluxerunt. Et si enim non c̾lit paganus: tñ uictus: ⁊ ħ afacie dñi. ignis fuit ds̃ du¬
ris. a facie dñi fuxit omnnsterra. ⁊̃ gentium. uñhoc: quia celi .i. predicatores omnes quoꝵ¬
bant lapides. quiamortui erant lapidesilli. nos autem lapidemuiuum adoramus. et qͥ¬

Expanded text:
t ignis charitatis, qui ardebit in bonis, et ignis irae et invidiae, qui malos consumet. Ultimus autem ignis in quem mittendi sunt mali, non ante eum, sed post eum erit. Istepatitur justus: ira velut ignis, adversarium comedit, qui tanquam facula consumitur;nimici enim qui idola colebant, incenduntur si mali sunt, ad consumptionem; si boni, ad reparationem. Insuper illuxerunt fulgura ejus, id est miracula, orbi terrae, id est toti mundo. Nubes, id est praedicatores viluerunt forma humana, sed fulgor mirandus in verbis et factis eorum cut cera fluxerunt. Etsi enim non credit paganus, tamen victus est. Et hoc a facie Domini ignis fuit Deus duris. A facie Domini fluxit, omnis terra etiam gentium. Unde hoc? quia VERS. 6.-- « Annubant lapides, quia mortui erant lapides illi; nos autem adoramus
Abbreviated transcription (Latin):
siota quodcausa ẽ. neisrł ꝓdebito pecc̃iꝑiret testam̃tumnouũ. uͥẽaduent᷑ dñi
qui ẽ abrahe ꝓmissus. sequitur ꝙenituit eum. scd̾m multitudinem mĩe sue. lõ
dicit penituit: ñ quod penitentia indiũ cadat. s quia mutauit quod facturus
uidebatur .i. eosꝑditurus. Tunc enimpenitet: qñnospenitere iuidet. Talis est
mutare dicitur: quodscdm rerum causassequi uidetur: aliis iut̾uementib cau-

Expanded text:
Nota quod causa est, ne Israel pro debito peccati periret, testamentum novum, ubi est adventus Domio dicit poenituit, non quod poenitentia in Deum cadat; sed quia mutavit quod facturus videbatur, id est eos perditurus. Tunc enim poenitet, quando nos poenitere videt. Talis est scivit; sed mutare dicitur, quod secundum rerum causas sequi videtur aliis causi
Abbreviated transcription (Latin):
Et int̾fectaẽ t̾ra insanguinib. Tropica locutioehic. qua continens ꝓcontentoponr
t̃ficiebant animassuas immolando filios. ⁊ contaminata ẽinoꝑib eoꝵ .i. contanu¬
tinis suꝑstitionib suis. quasdicit adinientiones eoꝵ non quod pͥminueniss:¬
Uñ alii int̾pretes tͣferunt studia ut affectiones. uł uoluntates. Et irat̾ ẽdñs
furorempplõsuo. iranonẽ indeo. s ꝑsumledicitur hoc .q. potentia undicandiexci-¬

Expanded text:
Et interfecta est terra in sanguinibus. Aug. Tropica locutio est hic, qua continens, ponitur pro cinterficiebant animas suas, immolando filios; et contaminata est in opeributerinis superstitionibus suis, quas dicit adinventiones ipsorum, non quod primi invenit alii transferunt, studia, vel affectiones, vel voluptates. VER dicitur, quasi potentia vindicandi exci