comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum qui uidet dirim̃tes. dicimꝰ petrũ primũ p̃dicaᷤ¬
se romanis. quantũ ad alios apłos. s non priũ. qͣn¬
partem scripsisse coruithi u̾o ꝑfecisse. atq inde eã
romanis oestinasse. Uł pociꝰ ideo pͥma ponit᷑. quia
primũ gradũ erroris destruit .s. suꝑbiam. om̃nio¬
maloꝵ radicem. sicut scriptũ ÷. Inicum om̃is peccĩ
suꝑbia ẽ. que natione celestis. sublimiũ mentes
in habitat. sub cin̾e.: ⁊ cilicio latitans. que romauos
adeo occuparat. ut int̾ se alt̾cantes ⁊ se sibi inuicem
p̃ferentes. dissensiones ⁊ scismata fac̾ent. Erant enĩ
romani de uideis ⁊ gentib ad xp̃m conu̾si.Indei aũ¬
ꝑꝑ scõs patres a quib originẽ ducebant.⁊ ꝑꝑ legem
qͣuam soli int̾ ceteras gentes acceꝑant: gentiles cre¬
dentes despiciebant. dicentes ꝓpter obseruantiam
legis cui seruierant meruisse acciꝑe gr̾am xͥci fidẽ¬

Expanded text:
tum qui videtur dirimentes, dicimus Petrum primum praedicastum qui videtur dirimentes, dicimus Petrum primum praedicasse Romanis, quantum ad alios apostolos, sed non primum quanm Epistolae partem scripsisse, Corinthi vero perfecisse, atque inde eam Romanis destinasse. Vel potius igitur prima ponitur, quia primum gradumalorum radicem, sicut scriptum est: Initium omnis peccati superbia est . Quae natione coelestis sublimium mentes inhabitat, sub cinere et cilicio latitans. Quae Romanos adeo occupaverat, ut inter se altercantes, et se sibi invicem praeferentes dissensiones et schismata facerent. Erant enim Romani de Judaeis et gentibus ad Christum conversi. Judaei auos Patres, a quibus originem ducebant, et propter legem quam soli inter caeteras gentes acceperant, gentiles credentes despiciebant, dicentes propter observantiam legis cui servierant meruisse accipere gratiam Christi
Abbreviated transcription (Latin):
resonabat in ore. Aimo autẽ ab athenis apłm scrip¬
sisse romanis dicit. his u̾bis. Ab athenis cuntate gre¬
coꝵ scripũt apło romamis hanc epłam. quos ñ ip̃e.
nõ petrus. ł aliquis .xii. discipłoꝵ primũ instrurit. s
quidã uideoꝵ credentiũ qui fidem xp̃i ab apłis ꝑceptã
ip̃i subiecti. que aput ierosolimam didic̾ant: roma¬
dicit. Apłm ab athenis scripsisse. Origenes uero de
corintho. Item ĩspice quod id auno ait. Petrũ rona¬
nis pͥmũ non p̃dicasse. cũ eccłastica historia sic con¬
tineat. Claudii tꝑib clementia diuine ꝓuidentie
petrũ ad urbem romam deducit. Iste adueniens pͥ¬
mus in urbe roma euangłii suiclauib ianuã regni
mare se uelle. paulus dicit. nõ qd minꝰ accepissent ape
tis. s ut duob apłis attestantib atq doctorib eorũ
corroborareturfides. Haꝵ itaq auccoritatũ conflie¬

Expanded text:
resonabat in 2 ore. Haimo autem ab Athenis Apostolum scripresonabat in 2 ore. Haimo autem ab Athenis Apostolum scripsisse Romanis dicit his verbis: « Ab Athenis civitate Graecorum scripsit Apostolus Romanis hanc Epistolam, quos non ipse, non Petrus, non aliquis XII apostolorum primum instruxit, sed quidam Judaeorum credentium, qui fide Christi ab apostolis ipsi subiecti, fidem quam apud Ierosolymam didicerant Romadicit Apostolum ab Athenis scripsisse, Origenes vero, de Corintho. Item inspice quod idem Haimo ait Petrum Romanis primum praedicasse, cum ecclesiastica historia sic contineat: « Claudii temporibus clementia divinae providentiae Petrum ad urbem Romam misit. Ille adveniens primus in urbe Roma Evangelii sui clavibus januam regni mare se uelle Paulus dicit, non quominus acctro, sed ut duobus apostolis attestantibus atque doctoribus, eorum corroboraretur fides. » Harum itaque auctoritatum conflic
Abbreviated transcription (Latin):
is odiosus erat. eum legis destructorẽ arbitrãtib.
Quocura de legis atq cerimoniaꝵ abolitione tͣc¬
taturus. recte nom̃ suũ subticuit. ne p̃scripti no¬
minis inuidia: utilitatẽ sequentis exclud̾et lectio¬
nis. Est itaq illa epła pauli. sicut ⁊ alie. De ordine
quoq epłaꝵ querisolet. quare nõ eo ordine sunt
disposite. quo ab apło edite. qd̾ constat non eẽ. cũ
epła que romanis scribit᷑: prima ponatur. que tñ
ec eo qd dicit. Cõmendo uobis phebem sororem no
dicitur locus choritho uicinus. ĩmo portuᷤ ipsiꝰ
cornithi. Ex hoc gͦ apparet de corinthoscripta. ⁊ ex eo q
dicit. Salutat uos gauis hospes meus. de quoseribens
temporis iuersis gentib ĩꝑabant. Int̾pretant᷑ Ro¬
mani sublimes. siue tonantes. quia illo tempore quo
id eoq subluiores erant om̃ib ppłis. ⁊ intonabant
p̃cepta publica.⁊ prinata. eoꝵq fama om̃ium hõiũ

Expanded text:
is odiosus erat, eum legis destructorem arbitrantibus. is odiosus erat, eum legis destructorem arbitrantibus. Quocirca de legis atque caeremoniarum abolitione tractaturus, recte nomen suum tacuit, ne praescripti nominis invidia, utilitatem sequentis excluderet lectionis. Est itaque et illa Epistola Pauli, sicut et aliae. De ordine quoque Epistolarum quaeri solet, quare non ordine sint dispositae, quo ab Apostolo editae, quod constat non esse, cum Epistola quae ad Romanos scribitur, prima ponatur, quae tamex eo quod dixit: Commendo vobis Phoeben sororem nodicitur locus Corintho vicinus, imo portus ipsius Corinthi. Ex hoc ergo apparet de Corintho scripta, et ex eo quod dicit: Salutat vos Caius hospes ; de quo scribens temporis universis gentibus imperabant. Interpretantur autem Romani sublimes sive tonantes, quia illo tempore, quoideoque sublimiores erant omnibus populis, et intonabant praecepta publica et privata: eorumque fama omnium hominum
Abbreviated transcription (Latin):
duo testam̃ta sig̾cauit. atq illa coniũgens p̃dicto¬
rũ testam̃toꝵ consonantiã dedarauit. Est enĩ rota
in medio rote.sicut uidit ez echiel. Ex p̃dictisita¬
q patet: msterii euidentissima ratio. qua epłaᷤ¬
nas dirent. Uñ quoꝵdam insania ꝑcutit᷑. dicentiũ
epłam que ad hebreosscribit᷑ : nõ fuisse pauli. sed
barnabe. ł clem̃tis. ł tertuliani. ł luce. quos in hũc
errorem occasio deduxit huiꝰmodi. qr nec salutati¬
o eius noĩe intitulata p̃scribit᷑. ⁊ longe facundi¬
ore. ⁊ splendidiore stilo quam oet̾e : edita est. quib
sufficient̾ respondetur: hoc modo. quia si id̃o ñ
est dicenda pauli. qd̾ nom̃ eius intitulo nõ habet.
gͦ nec barnabe. nec alicuiꝰ predictoꝵ. cũ nullius eo¬
rũ noĩe p̃titulata sit. slec obid quoq pauli nõ eẽ
putanda ẽ. quia diligentius est scripta: cũ natu¬
rale sit unicuiq plus ualere in sua lingua: quã

Expanded text:
duo Testamenta figuravit, atque illa duo conjungens, praedictoduo Testamenta figuravit, atque illa duo conjungens, praedictorum Testamentorum consonantiam declaravit. Est enim rota in medio rotae, sicut vidit Ezechiel. Ex praedictis itaque patet mysterii evidentissima ratio, qua Epistnas direxerit. Unde quorumdam insania repercutitur, dicentium Epistolam, quae ad Hebraeos scribitur, non fuisse Pauli, sed Barnabae, vel Clementis, vel Tertulliani, vel Lucae. Quos in hunc errorem occasio deduxit hujusmodi, quia nec salutatio ejus nomine intitulata praescribitur, et longe facundiore et splendidiore stylo quam caeterae edita est. Quibus sufficienter respondetur hoc modo: Quia si ideo non est dicenda Pauli, quia nomen ejus in titulo non habet: ergo nec Barnabae, nec alicujus praedictorum, cum nullius eorum nomine scripta sit. Nec ob id quoque Pauli non esse putanda est, quia diligentius est scripta, cum naturale sit unicuique plus valere in sua lingua quam
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑsonas. sub huiꝰmodi mist̾ii insiunuatione. ut .s. an
hoc oꝑc utriusq testam̃ti sũma contineri monstra¬
ut utriq legi se consentire insinuaret. atq emuloꝵ
calũpniam dilueret. ip̃m legis dei ꝑ moysendate de¬
structorem fore calũpiantium. eumq in odium
iudeoꝵ trahentiũ. quos placatos hab̃e uolens.x. ad
eccłas scripsit. U̾t sicut moyses isrłitico ppło apha¬
raonis ⁊ egiptioꝵ seruitute educto .x. mandatoꝵ
testate. ⁊ ydolatrie seruitute redẽptas .x.epłaꝵ doc¬
trina informaret. Idõ etiam.x.i.iiii.scripsit: ut du¬
oꝵ testam̃toꝵ concordiã. atq conuemientiã signar.
quã ⁊ moyses in duab tabulis lapideis simului̾ctis
quib legis decalogus inscͥptus erat. ostendit. Monaᷤᷤ
lebrans significauit. Ibr i enĩ lapis reꝑb quẽ gessit
angłs mira p̃stans in ocłis nr̃is. panẽ suꝑ celestẽ
cũ typico agno coniũxit. finiens uetus. inchoans

Expanded text:
as singulas, sub hujusmodi mysterii insinuatione, ut scilicet in hoc opere utriusque Testamenti summa contineri monstraut utrique legi se consentire insinuaret, atque aemulorum calumniam dirueret, ut ipsum legis Dei per Moysen datae destructorem esse calumniantium, eumque in odium Judaeorum trahentium; quos placatos habere volens, X ad Ecclesias scripsit. Ut sicut Moyses Israelitico populo a Pharaonis et Aegyptiorum servitute educto X mandatorum testate, et idololatriae servitute redemptas, X epistolarum doctrina informaret. Ideo et XIV scripsit, ut duorum Testamentorum concordiam atque convenientiam significaret, quam et Moyses in duabus tabulis lapideis simul junctis, quibus legis Decalogus inscriptus erat, ostendit. Moyses avit. Ibi enim lapis reprobatus, quem gessit angulus, mira praestans in oculis nostris, panem supercoelestem cum typico agno conjunxit, finiens Testamentum Vetu
Abbreviated transcription (Latin):
gati sunt. Epłaꝵ si quidem doctͥna legis ⁊ ꝓpħie atq
euangłii consonis testimoniis uelut triplici fune cir¬
cũligata. de lacu ignorantie ⁊ infidelitatis peccator
ad lucem gr̃e ⁊ ueritatis ducit᷑. Inter omnes uero e¬
pistolaꝵ scriptores paulus in trib ⁊ płib forte excel
cõmendatione. seu spei subleuatione. In oꝑis ꝓfun¬
ditate: quia hoc opus ⁊ cet̾is ꝓlixius: ⁊ ad intelli¬
gendũ est difficilius. In fidei assertione: quia pau¬
lus in lege ⁊ ꝓpħis ꝑitus ad fidei catholice assertionẽ
congrua auctoritatũ legis ⁊ ꝓpħie induxit testimo¬
nia. ut ẽẽt basis sub colũpna. In gr̾e cõmendatione
seu spei subleuatione: quia contra suꝑbos ⁊ arro¬
gantes ⁊ de suis oꝑib p̃sumentes: ꝓ ꝯm̃danda dei
gra fortit̾ ⁊ prudent̾ atq acrit̾ dimicauit. que nimi¬
rũ millo euidentior ⁊ clarior apparuit. quia int̾ ali

Expanded text:
gati sunt . Epistolarum siquidem doctrina, legis et prophetiae atque gati sunt . Epistolarum siquidem doctrina, legis et prophetiae atque Evangelii consonis testimoniis, velut triplici fune, circumligata , de lacu ignorantiae et infidelitatis peccator ad lucem gratiae et veritatis educitur. Inter omnes vero epistolarum scriptores, Paulus in tribus et pluribus forte excellcommendatione, seu spei sublevatione: In operis profunditate, quia hoc opus et caeteris prolixius est, et ad intelligendum difficilius; in fidei assertione, quia Paulus in lege et prophetis peritus ad fidei catholicae assertionem congrua auctoritatum legis et prophetiae induxit testimonia, ut esset basis sub columna; in gratiae commendatione, seu spei sublevatione, quia contra superbos et arrogantes, et de suis operibus praesumentes, pro commendanda Dei gratia fortiter, prudenter atque acriter dimicavit. Quae nimirum in illo evidentior et clarior apparuit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Rincipia rerum requirenda
sunt prius. ut earum noticia:
plenior possit haberi. tunc enĩ
demum facilius potest cause ra¬
tio declarari: si euis origo disca¬
tur. Si gͦ epistolaꝵ scripture pꝰ
euangłium edite modum et rõ¬
nem ostenderimus: potrit uide¬
ri uerum quod dicimus. Sciendum itaq quod sic̾
in uet̾i testamento post legis mosaice eruditionem
ubi culture diuine mandata continebantur. ꝓpħica
doctrina fuit necessaria. que rediuiua ppłi peccata
supplicioꝵ denuntiatione compesceret. atq emdẽ
ppłm bonoꝵ repmissionib ad obediendum. ac serui¬
endũ deo uiuenti cõmoneret. ita in nouo testam̃to
post euangłium. in quo xp̃iane religionis ordo ⁊ ꝑfec¬
te scitatis doctrina traditur. epłaꝵ pauli ⁊ alioꝵ: ꝑu¬
tilis secuta est cdoctrina. ut eccłiam dei contra hereti¬
cas p̃muniret prauitates. ⁊ suborientia uicia resecarꝰ.
⁊ post futuras questiones excluderet. Hii sunt panni
qui ad extrahendũ ieremiã de lacu funib circumli¬

Expanded text:
rincipia rerum requirenda sunt prius, ut earum notitia plenior haberi possit. Tunc enim demum facilius poterit causae ratio declarari, si ejus origo discatur. Si ergo epistolarum scripturae post Evangelium editae modum et rationem ostenderimus, poterit videri verum quod dicimus. Sciendum igitur quod sicut in Veteri Testamento post legis Mosaicae eruditionem, ubi culturae divinae mandata continebantur, prophetica doctrina fuit necessaria, quae rediviva populi peccata suppliciorum denuntiatione compesceret, atque eumdem populum bonorum repromissionibus ab obediendum ac serviendum Domino viventi commoneret, ita in Novo Testamento post Evangelium, in quo Christianae religionis ordo et perfectae sanctitatis doctrina traditur, Epistolarum Pauli et aliorum perutilis secuta est doctrina, ut Ecclesiam Dei contra haereticas communiret pravitates, et suborientia vitia resecaret, et post futuras quaestiones excluderet. Hi sunt panni, qui ad extrahendum Jeremiam de lacu, funibus circumli
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ erat eis pena. hoc ã erat eis pro N
tos tuos de lacumquo nõ ⁊ aqua. suꝑ quẽ locũ diõ ierx
In resurrectioe xͥ iusti qui ꝓ pecc̃õ ade uĩcti in inferno
tenebant᷑. resurrexer̾t. Solet aũ queri utrũ antiqͥs iꝰtiᷤᷤ
qͥ in inferno tenebant᷑. peccã eẽnt remissa ꝑfidem. ⁊ pe¬
nitentiã. quã eos uere hĩusse ꝯstat. ⁊ si remissa erat᷑ oĩa
missa ꝑ fidem ⁊ penitentiã. s om̃imodũ remissioniᷤ
effectũ consecuti nõ fucrant. Est enĩ duplex remissi oiᷤ
effcctus. si carere pena: ⁊ frui gła. Alt̾m habuerũt añ
xp̃i mortẽ. quia penã actualem nõscutiebant. Alt̾mu

Expanded text:
d erat eis poena. Hoc autem erat eis pro pectos tuos de lacu, in quo non est aqua . Super hunc locum dierno tenebantur, resurrexerunt. Solet autem quaeri utrum antiquis justis qui in inferno tenebantur peccata essent remissa per fidem et poenitentiam, quam eos vere habuisse constat; et si remissa erant omnia, missa per fidem et poenitentiam, sed omnimodum remissionis effectum consecuti non fuerant. Est enim duplex remissionis effectus, scilicet carere poena, et frui gloria. Alterum habuerunt ante Christi mortem, quia poenam actualem non sentiebant; alterum
Abbreviated transcription (Latin):
centis st̃.⁊increpantis. qͥ ꝑ increpatõneᷤᷤ¬
cõmonet eos. ut rõnes seqͣntes atͥtentiuᷤᷤ
oĩa ħ ꝯstent.⁊ in his instructi fuistis. o¬
dolendo dicit. uos galathe estis insẽsati.
qr nec se circũuentos cognoscunt. ⁊ c̃pͥuᷤ
recte instructi fu̾itis. qͥs uos fascinauit᷑ .i.
decepit u̾itati nõ obedire: u̾itas.N. se ĩ¬

Expanded text:
centis, et increpantis, qui per increpationecommonet eos, ut rationes sequentes attentius ia constent, et in his instructi fuistis. dolendo dicit, vos Galatae, estis insensati, quia nec se circumventos esse cognoscunt. Et cum recte instructi fueritis, quis vos facinavit, id est decepit, veritati non obedire? Veritas enim se
Abbreviated transcription (Latin):
carnis sub̾am de carne uͥgnus sũpsit. Rõ uͦ ꝯceptio¬
nis eiꝰ nõ a semine uirili. s louge alit̾ ac desuper
abraheᷤ tunt. Ille ÷ gͦ decimatꝰ in abiahã. qͥsic fuit
in lumbis eiꝰ. si ẽ inlũbis su⁊ patͥs ⁊̃ ip̃e abiihã.
ẽ abrahã ꝑ logẽ.s. i m̃bris repugnantẽ legi ił¬
tis. ⁊ ĩusibilẽ concupiscentiã. qua̾is eã castar ⁊ bo¬
ua iura nuptiaꝵ nõ suiant ualere. nͥ qͣntũ ex ea
tus. cuiꝰ caro iñ nõferuorẽ uuln̾s. s mat̾iã inedica¬
imuis tͣrit. Nã cũ ip̃a decimatio ad p̃sigͣaudã me¬
dicinã ꝑtinu̾it. illicin abrahe carne decimat᷑. qd̾ cu¬

Expanded text:
carnis substantiam de carne uirginis sumsit, ratio uero conceptionis eius non a semine uirili, sed longe aliter ac desuper Abrahae fuit. Ille est ergo decimatus in Abraham qui sic fuit in lumbis ejus, sicut in lumbis sui patris etiam ipse Abraham licet in membris repugnantem legi mentis et inuisibilem concupiscentiam, quamuis eam casta et bona iura nuptiarum non sinant ualere, nisi quantum ex ea tus est cuius caro inde non fernorem uulneris, sed materiem medicaminis traxit. nam cum ipsa decimatio ad praefigurandam medicinam pertinuerit, illud in Abrahae carne decimabatur quod cu
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ p̾cipit hie apłe tales assum̾e. nõ abide̾. ħ patiendo
ad fidem enig̾e exep̃lo ⁊ ũbo. ⁊ si incognitũ ÷ quo qͥs aĩofa¬
nandus: cuiꝰ cogitõ nõ ÷ apta. Uł de qͦ nescimꝰ quat post sit¬
s do p̃beamꝰ cogitõnes ur̾tis. ifaciem boni uidentes gau
sunt int̾ uos qͥdam qui hoc possx. Alius .q. ur̾m. infid̾¬

Expanded text:
d patiendo ad fidem erigere exemplo et verbo, etsi incognitum est quo quis animo fanandus, cujus cogitatio non est aperta, vel de quo nescimus qualis post sed Deo praebeamus cogitationes nostras, et faciem boni videntes gaudsunt inter vos quidam qui hoc possunt. Alius enim vestrum, in fid
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ celebłitur aut uicib solent a ꝯtub̾nalib exhibͣi.
⁊ eb̾etatib .i. ĩmod̾atis potatiõib. Briã.i. gn̾e maslino
dm̃s calicẽ aptũ potationi. aqͦ dr̃
ebͥecas. que ÷ ninia potatio ium.
ñ incubilib .i. in pigͥtia dormienti¬
um. ⁊ ĩpudiciciis .i. in luxuria. que¬

Expanded text:
omnium celebrantur, aut vicibus solent a contubernalibus exhiberi. Et ebrietatibus, id est immoderatis potationibus. Brian enim genere masculino dicimus calicem aptum potationi, a quo dicitur ebrietas, quae est nimia potatio vini. Non in cubilibus, id est in pigritia dormientium, et impudicitiis
Abbreviated transcription (Latin):
hũ ane laudis auditas. que ⁊̃ y
pocͥsim sepe gen̾at. huic nõ re¬
sistit᷑. nͥ crebris diminoꝵ libroꝵ te¬
stimoniis. Incutiat᷑ timor ⁊ cari¬
tas dei. Eed induite.q. p̃dicta

Expanded text:
e laudis aviditas, quae etiam hypocrisim saepe generat. Huic non resistitur nisi crebris divinorum librorum testimoniis incutiatur timor et charitas Dei. Sed induite. Quasi dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
dũ medicam̃ta.Fames.q. ⁊ sitis
quidã dolores st̃. urunt. ⁊ sic̃ feb̾s
uecant. uͥ alim̃taꝵ medicina suc¬
currat. que p̃sto ÷ ex ꝯsolatione
nuuicrũ dei. qui regnũ dĩ q̃ren¬
tib oĩa adicienda ꝓmisit. Sic̃ gͦ
sumenda ÷ alimonia ut mcdici¬
na. s dũ ad qͥ etem sacietatis ab i¬
digentia tͣnsitur: in ip̃o cnͣsitu insidiat᷑ laq̃us ꝯcupiscẽ¬
cie. ⁊ c̃ salus debeat ẽẽ causa edendi. adiũgit se canꝗ
pedissequa ꝑiłosa iocũdicas. ⁊ sepe conat᷑ p̾ire. ut eus
ca fiat qd salutis ca faciend erat. ⁊ sepe inc̾tum fit. u¬
trũ adhuc necaria corꝑis cura subsi diũ petat. anuolu¬
ptaria cupiditas fallacie minist̾ium sipetat. Ad hoc ĩ¬
certũ hylarescit infelit aĩa. gaudens nõ apparere quid
satis sit mod̾ationi ualituoius. ut obtentu salutis obũ¬
bret negociũ uoluptatis. nec id utͥusq modꝰ est. sã qđ

Expanded text:
 medicamenta. Fames enim et sitis ut quidam dolores urunt, et sicut febres necant, nisi alimentorum medicina succurrat, quae praesto est ex consolatione munerum Dei, qui regnum Dei quaerentibus omnia adjicienda promisit. Sic ergo sumenda est alimonia ut medicina, sed dum ad quietem satietatis ab indigentia transitur in ipso transitu insidiatur laqueus concupiscentiae, et cum salus debeat esse causa edendi adjungit se tanquam pedissequa periculosa jucunditas, et saepe conatur praeire, ut ejus causa fiat quod salutis causa faciendum erat, et saepe incertum fit, utrum necessaria corporis cura subsidium petat, an voluptaria cupiditas fallaciae ministerium suppetat. Ad hoc incertum hilarescit infelix 60 anima gaudens non apparere quid satis est moderationi valetudinis, ut obtentu salutis obumbret negotium voluptatis. Nec idem utriusque modus est; nam quod
Abbreviated transcription (Latin):
terã patͥs ita gestũ est: ut his reb mistice
nõ tm̃ dictis. s ⁊̃ gestis config̾ẽtur uita xͥana.
⁊ qualit̾ ex eis rp̃iana uita configetur. xp̃e¬
qui uix̾at uetus homo .i. in uetustate a pri¬
uetustatem finuit ⁊ deposuit. ut dolorẽ cru¬
cis sustinens. sic haberet m̃bra distenta incru¬
ce.⁊ fira. ne ad pͥores actus mou̾ent᷑. a quib
⁊̃ sepultus qͥ euit. hũanis subtractꝰ aspectibꝰ.
ꝑ hec exigens a nobis ut nr̃am uetustatẽ pec¬
catoꝵ cũ gemitu ⁊ dolore penitentie depona¬
mus. ⁊ mẽbra nr̃a ꝑententie atq iusticie:
clauis confixa habeamꝰ. ne ad pͥora mala re¬
deamꝰ. a qͥb ĩ ita ꝑfecte qͥescamꝰ. ut nec eorũ
uisio nec memoria habeat᷑ ⁊ sic ad bona re¬
surgentes in nouitate uite ambulemꝰ. de u̾¬
tute inuitutẽ ascendentes. quousq in dext̾a
dei locati. dm̃i deoꝵ sic̃ est: udeamꝰ. In cru

Expanded text:
dextram, ita gestum est, ut his rebus mystice tantum dictis, sed etiam gestis configuretur vita Christiana. et qualiter ex eis Christiana vita configuretur in Chqui vixerat vetus homo, id est vetustate a privetustatem finivit et deposuit, ut dolorem crucis sustinens sic haberet membra distenta in cruet fixa, ne ad priores actus moverentur, a quibus am sepultus quievit, humanis subtractus aspectibus, per haec exigens a nobis, ut nostram vetustatem pecm cum gemitu et dolore poenitentiae deponamus, et membra nostra continentiae atque justitiae clavis confixa habeamus, ne ad priora mala redeamus, a quibus etiam ita perfecte quiescamus, ut nec eorum isio nec memoria habeatur; et sic ad bona resurgentes in novitate vitae ambulemus, de tute in virtutem ascendentes, quousque in dextera Dei locati Deum deorum sicut est videamus. Au
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ ista nature huãne. tanta ⁊ tam excel¬
sa ⁊ sũma sub iectio. ut quo atcolleret᷑¬
altius nõ hab̃et. sic̃ ꝓ nob̃ ip̃a diuinitas.
quousq de de poniet humiliꝰ nõ habu¬
it. quã suscepta natur hoĩs cũ infirmi

Expanded text:
ta est ista naturae humanae tanta et tam celsa et summa subvectio, ut quo attolleretaltius, non haberet: sicut pro nobis ipsa divinitas quo usque se deponeret humilius, non habuit, quam suscepta natura hominis cum infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ uie. Id̾o eũ fecit uiã. ut ꝑ illũ iremꝰ.
Missus ÷ gͦ medicꝰ quẽ tñ nõ cognouit
egrotus d̾oq eũ occidit. s ⁊ asꝑsus sã¬
guis medici ualuit ad medicamentũ
egroti. Uenit ut uisitaret. occisus est
ut sauaret. Id̾o addit. ⁊ accessistis ad
salutem. ille dãpnationẽ clamat. Iste ⁊̃
ꝓ ꝑsecutorib uitã. ⁊ indulgentiã ĩplorat
dũo dicente. ꝑat̾ ignosce illis qi nesciunt qͥd facuit.
Et nota ꝙ. ab el qui fuit pͥmus inuste occisus: posuit
ꝓ oĩb aliis. quoꝵ sangͥs nłłam remissionẽ fac̾e potu

Expanded text:
. Missus est ergo medicus, quem tamen non cognovit aegrotus, ideoque eum occidit, sed aspersus sanguis medici valuit ad medicamentum aegroti. Venit, ut visitaret; occisus est, ut sanaret. Ideo addidit: Et accessistis ad salutem, ille damnationem clamat. Iste etiam persecutoribus vitam et indulgentiam implorat, Domino dicente: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Et nota quod Abel qui fuit primus injuste occisus, posuit pro omnibus aliis quorum sanguis nullam remissionem facere potui
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ. siue fascinatio uulgo. qͣ nocet infã¬
riut huic peccõ inseruiant demones.
Siłr inuidia tanꝗͣ fascinꝰ urit. Inuidꝰ
.N. nõ sibi mͦ uocet: c̃ aliena felicitate
tabescit. s ĩ his in qͥb aliqua bona eẽ¬
incipiunt. Uñ in libͦ qui sapĩa salomo¬
nis inscͥbit᷑. fascinatio malignitatis¬
obscurat bona. Sic factũ ÷ ut inuidi
tanꝗͣ fascinantes nocuerͣt galathis
ostendit subdens. Añ ocłos quoꝵtic̃.¬

Expanded text:
 sive fascinatio vulgo quod nocet infri ut huic peccato inserviant daemones. Similiter invidia tanquam fascinus urit. Invidus non modo sibi nocet, cum aliena felicitate tabescit, sed etiam his in quibus aliqua bona eincipiunt. Unde in libro qui Sapientia Salomonis inscribitur: Fascinatio malignitatiobscurat bona . Sic factum est ut invidi tanquam fascinantes nocuerint Galatis ostendit subdens: Ante quo
Abbreviated transcription (Latin):
ut qd nõ habet qͥs in se. habeat ĩ ali¬
o. ⁊ sic maneat caritas ⁊ hũilitas. Si.n.
humił es. ⁊ amas unitatẽ. tibi ht̃ qͥsqͥs
i illa aliqͥd ht̃. tolle ĩuidiđ. ⁊ tuũ est
qd habeo. liuor seꝑat. caritas uĩgit.

Expanded text:
ut quod non habet quis in se, habeat in alio, et sic maneat charitas et humilitas. Si enim humilis es et amas unitatem, tibi habet quisquis in illa aliquid habet, tolle invidiam et tuum est od habeo; livor separat, char
Abbreviated transcription (Latin):
i. qͣ mirabił ⁊ ex qͣnta di¬
lectiõe sit facta ad ĩpletio
archane redẽptionis. hoe
st̃ ouncie ĩuestigabiles.
idẽ mͦ appellat sacram̃tũ.
si inuestigabiles st̃ ille di¬

Expanded text:
 mirabilis, et ex quanta dilectione sit facta adimpletio arcanae redemptionis. Hae sunt divitiae investigabiles. Idem enim appellat sacramentum si investigabiles sunt illae di
Abbreviated transcription (Latin):
damirabilit̾ ñ naturalit̾ fuit. Ut ꝗ de osse uiri dorm¬
entis mulier facta ⁊. ⁊ in locũ coste. nõcosta: s carosu¬
ppleta ÷. Nõ habuit hoc pͥma rerũ ꝯditio. ut femina
ex eo sic fieret. s tm̃ hoc huit. ꝙ sic fieri posset. nec ccͣ
cãs quas uolũtate ĩstituit. mutabili uoluntate aliqͥ
fac̾et. Id̾oq absꝯditũ erat in dd. qͥd fieret. sic cãe oĩ¬

Expanded text:
da mirabiliter non naturaliter fiunt, ut quod de osse viri dormientis mulier facta est, et in locum costae non costa, sed caro suppleta est. Non habuit hoc prima rerum conditio ut femina ex eo sic fieret, sed tantum hoc habuit, quia sic fieri posset, ne contra causas quas voluntate instituit, mutabili voluntate aliquid faceret. Ideoque absconditum erat in Deo quod fieret. Augusti
Abbreviated transcription (Latin):
fans in p̃sepio. s ab angłis laudat᷑ in celo. Herodes ꝑ¬
sequit᷑. s magi ad orant. ignorant pharisei. s stella demd̃¬
strat. baptizat᷑ a seruo. s uor patͥs tonantis audit᷑. tun⁊
pati. s spõte ad passĩonẽ uenit. uult tͣnsferri calicẽ.
s petrũ qui calicẽ tunebat accusat. Edhac uarieta¬
te distĩctiꝰ: M ultiformis gͦ dr̃ dĩsapĩa .q. młtiplex. mł¬

Expanded text:
fans in praesepio, sed ab angelis laudatur in coelo; Herodes persequitur, sed magi adorant; ignorant Pharisaei, sed stella demonstrat; baptizatur a servo, sed vox tonantis Patris auditur; timet pati, sed sponte ad passionem venit; vult transferri calicem, sed Petrum qui calicem timebat accusat. Quid hac veritate districtius? Multiformis ergo dici
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ hab̾e. Nõ gͦ ds potesta¬
te se minimũ dicit. s pͥori¬
sibi datã dicit. ut donũ
p̃t̾itis scłis ignotũ asserar
sibi ꝯcessũ matufestare

Expanded text:
 habere. Non ergo de potestate minimum dicit, sed pro prisibi datam dicit, ut donum praeteritis saeculis ignotum asserat sibi concessum manifestare
Abbreviated transcription (Latin):
Q. nõ pot̾it aliud ẽẽ ꝗͣ
modo .i. passibile ⁊ mor¬
tale. ⁊ quia in nat᷑aliũ
cognitione ꝑ ꝗͣ nr̃am
de resurrõne ĩꝓbat fi¬
dem.sibi sapiens isteui¬
det᷑ cũ nõ sit. ꝯgrue
respondet ei apłe sub¬
dens. Insipiens tu qͥ ñ
attendis ꝙ cotidie uideᷤᷤ
gͣnũ qd̃ seminas ñ uiui¬
moriatur .i. putrefiat.
c̃ aĩali hoĩe nõ legis au¬
ccoritate agit. s docu¬
quib mortuoꝵ in meliꝰ
reformatio futura cre¬
datur. manente nate¬
corpꝰ qd̾ seminas. nõ sẽ¬
futurũ sit. s qr nemo
seminat herbam. uł
stipulã. ł q̃ in palea
młtiplicia sũt tegum̃¬

Expanded text:
 Non poterit aliud esse quam modo, id est passibile et mortale. Et quia in naturalium cognitione per quam nostram de resurrectione improbat fidem, sibi sapiens iste videtur cum non sit, congrue respondet ei Apostolus subdens: Insipiens tu, qui non attendis quod quotidie vides, granum, quod seminas non vivimoriatur, id est putrefiat, cum animali homine non legis auctoritate agit, sed docuquibus mortuorum in melius reformatio futura credatur, manente natcorpus quod seminas non sefuturum sit, sed quia nemo seminat herbam vel stipulam, vel quae in palea multiplicia sunt tegume
Abbreviated transcription (Latin):
s̾ti. aut alicitiꝰ cet̾oꝵ. seminũ: Dsã dat illi. gͣno corpꝰ
c̃ palea ⁊ arista. sic̃ uult. Sic̃ gͦ nudũ granũ seminat᷑.
⁊ dinutu quodãmͦ uestitũ surgit. mlta secũ habẽs in¬
crem̃ta. ita mortuꝰ dĩ uͥtute pot̾it uiu̾e:⁊ melior corꝑe
resurg̾e. ⁊ unicͥq seminũ dat ꝓpͥũ corpꝰ. qd̃ nat᷑alit̾ de¬
qd seminatũ ÷.ita nob̾ reformabunt᷑ in futuro:
nr̃a antiqͣ corꝑa. sic̃ iobait. Quẽ uisurꝰ sũ ego ⁊ ñ.a.¬

Expanded text:
tritici aut alicujus caeterorum seminum. Deus autem dat illi grano corpus, cum palea et arista, sicut vult. Sicut ergo nudum granum seminatur, et Dei nutu quodam modo vestitum surgit, multa secum habens integumenta, ita mortuus Dei virtute poterit vivere et meliori corpore resurgere. Et unicuique seminum dat proprium corpus, quod naturaliter dequod seminatum est: ita nobis reformabuntur in futuro nostra antiqua cor
Abbreviated transcription (Latin):
nes ꝓbauit mortuoꝵ re¬
sã rer̾̃ naturã posse fieri
ostendit. ⁊ illoꝵ dep̃ua¬
te sententie quos igno¬
rãtiam dĩ hr̃e dixit:

Expanded text:
nes probavit mortuorum resam rerum naturam idem posse fieri ostendit, et illorum damnatae sententiae, quos ignorantiam Dei habere dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
ducetis. s suꝑfluo conant᷑⁊ꝯͥ. icet̾is:¬
caliginẽ obduc̾e. ut qd utilit̾ caritas
monet. ñ solũ fad̾e nolint. s nͨ ĩtłlig̾e
sentiat apłẽ: aꝑtissie doceat. uult. ꝑ
seruos dĩ corꝑalit̾ oꝑari. in uiuant.
ut ñ ꝯpellaut᷑ egestate necĩa pet̾e. ħ:¬

Expanded text:
ducetis . Sed superflue conantur et scaliginem obducere, ut quod utiliter charitas monet, non solum facere nolint, sed nec intelligere: sentiat Apostolus apertissime doceat. Vult enim servos Dei corporaliter operari, unde vivant, ut non compellantur egestate nec
Abbreviated transcription (Latin):
posst̾ tñ nõ nult indig̾e. n õ monet
ne illi qͥ habebant un serius dĩ nec̾a
p̃berent. hac occõne pigr esc̾ent.
Nõ .ꝙ. in rep̃hensionẽ uenit. qͥ hũa¬
nꝰ estñ largiendo. s hic qͥ ẽ possit la

Expanded text:
possunt tamen nonnullis indigere. Et ideo monet ne illi qui habebant unde servis Dei necessaria praeberent, hac occasione pigrescerent. Non enim in reprehensionem venit qui humanus est in largiendo, sed hic qui cum possi
Abbreviated transcription (Latin):
saluti p̃dicabat. c̃ ã alibi ces¬
serrout incͥc̾cisioẽ timothei.
Cur ħͥ nõ cessit: Respõdet ⁊
ait. ꝑꝑ falsos fr̃es. qͥ se fingũt
iudĩs. qd .i. infideles ꝑse ñ
pot̾ant: ꝑfalsos fr̃es molie¬
bant᷑. qͦs sub sp̃e religionis
ĩmiserant. ut explorarent

Expanded text:
praedicabant. Cum autem alibi cesserit, ut in circumcisione Timothei, cur non hic cessit? Respondet et ait: Propter falsos fratres, qui se fingunt Judaeis. Quod enim infideles per se non poterant, per falsos fratres moliebantur, quos sub specie religionis immiserant, ut explorarent
Abbreviated transcription (Latin):
rũc̾a nõ cessit. c̃ ced̾e nõ deb̾et. curgͥexploratores dicti
fecit. sin ã nõ erat facturꝰ. sine dubio ꝑꝑistos fecit. litt̾a
hoc indicat. qr cessit ⁊ historia factũ eẽ clamat. qͦmͦ
enĩ ad horã se negaret se cessisse. cũ ꝑꝑ idos ꝓbet᷑ ty
sisse. qͥ nũꝗͣ inueniret᷑ cessisse. nec ad horã .n. cessit qͥ
nũꝗͣ cessit. qd si aliqñ cessit: quomͦ nec ad horã : Cur ĩ
sponte ꝑꝑillosfaciens qd̵ ꝑ se nõ fac̾et. hũiliaris se legi
cͥcũcisotimotheo. ut dolus ⁊ scandalũ uidõꝵ cessaret.
qͥ parati erant cõmou̾e tumłtũ. ⁊ seditionẽ. si illũ filiũ

Expanded text:
usa non cessit, cum Ecclesiae non deberet. Cur igitur exploratores dicti fecit. Sin autem non erat facturus, sine dubio propter istos fecit. Littera hic indicat quia cessit, et historia factum exclamat. Quomodo enim ad horam negaret se cessisse, cum probetur propter sisse, qui nunquam inveniretur cessisse. Nec ad horam enim cessit qui nunquam cessit: quod si aliquando cessit, quomodo nec ad horam? Cur etiam sponte, propter illos faciens quod per se non faceret, humilians se legi circumciso Timotheo, ut dolus et scandalum Judaeorum cessaret, qui parati erant commovere tumultum et seditionem, si illum filium
Abbreviated transcription (Latin):
cere ad salutẽ. ⁊ petrũ ⁊ iaco¬
bũ ⁊ alios qui c̃ dño fuerãt
legis obseruancias c̃ eugłio
miscuisse. ip̃m qͦ paulum¬
OE aliud in iudea face. aliud
ingentib p̃dicare. His atq¬
LATH. Ideo hos apłc reuocat ad u̾itatẽ fidĩ xͥa

Expanded text:
cere ad salutem, et Petrum et Jacobum et alios qui cum Domino fuerant legis observantias cum Evangelio miscuisse; ipsum quoque Pauliud in Judaea facere, aliud in gentibus praedicare. His atql
Abbreviated transcription (Latin):
tam ꝗͣ sapientib altiori sensu.⁊ ꝓfundiorib usus ⁊ argo¬
m̃tis. istis uͦ uelud minꝰ sapientib usus ẽ mod̾ato sermo¬
ne. qͥb ⁊ĩ dicit. O insensati galathe. ut sic eoi reuocaret.
Est gͥ intentio apłi in hac epła galathas uersuciis pse¬
udo apłoꝵ desiuentos ad fio i religionẽ ⁊ euãgłii u̾itatẽ
tores ⁊ de oꝑib legiᷤ glo¬
riantes: de sua dignita¬
git. ⁊ cõmendans ꝑsonã
suã. ꝗͣ pseudo depͥme¬
bant. Post salutõnẽ de
leuitate eos redarguit.pꝰ
ꝑsonã suã laciꝰ cõm̃dat.
Deiñ legẽ moysi młtis¬
eã nõ esse tenendã: pꝰ

Expanded text:
am sapientibus, altiori sensu et profundioribus usus est argumentis; istis vero velut minus sapientibus usus est moderato sermone: quibus etiam dicit: O insensati Galatae, ut sic eos revocaret. Est ergo intentio Apostoli in hac Epistola Galatas, versutiis pseudoaptores, et de operibus legis gloriantes, de sua dignitagit: commendans personam suam, quando pseudo deprimebant. Post salutationem de levitate eos redarguit: post personam suam latius commendat. Deinde legem Moysi ieam non esse ten
Abbreviated transcription (Latin):
fu. a dõ. qr ydolatre ⁊ sñ lege
erant. Nõ .n. regiõe a dõ lon¬
ge ÷ qͥsq: s affectu. Amas
dm ꝓpe es. odisti dm̃ lõge
es. ⁊ eand̾ pacẽ annũciauit.

Expanded text:
uia idololatrae et sine lege erant. Non enim regione a Deo longe est quisque, sed affectu. Amas Deum, prope es. Odisti Deum, longe es. Et eamdem pacem annuntiavit
Abbreviated transcription (Latin):
dedit bona indigno. Uñ głosus appa¬
ret. Ante conu̾sionẽ enĩ cũ male mere¬
rer ex meis nõ erat głosior. ⁊ ẽ sensꝰ¬
Ac sidr̾et. qd ante remissionẽ iuderi
pot̾at. post uider nõ debet.s. qd ego
peccõr iudicandus sim. quia nũc cer

Expanded text:
dedit bona indigno, unde gloriosus apparet. Ante conversionem enim cum male mererer, ex meis non erat gloriosior. Et est sensac si diceret, quod ante remissionem videri poterat, post videri non debet, scilicet peccator judicandus sum, quia nunc c
Abbreviated transcription (Latin):
nis abrahe. hoc tñ solũ aꝑte memo¬
rat. quia maxi̾e lau̾dis eoꝵ ẽ. ut
legẽ ꝑ quã addisc̾ent rectũ a ꝑu̾¬
so distinguere. digni uidicarent᷑¬
pͥorem ꝗͣ gentib. S dices nõ idõ
plus factũ : ui deis quia nõ credide¬
runt eloquiis ut xp̃m ꝓmissũ red¬
dep̃torem reciꝑent quidã eoꝵ. ad
qd̾ respondet dicens. Qͥd enĩ.⁊c̾.

Expanded text:
nis Abrahae, hoc tamen solum aperte memorat, quia maximae laudis eorum est, ut legem per quam addiscerent rectum a perverso distinguere, digni judicarentm gentibus. Sed dices: Non ideo plus factum est eis, quia non crediderunt eloquiis, ut Christum promissum redemptorem reciperent quidam eorum. Ad quod respondet dicens: Quid enim, etc,
Abbreviated transcription (Latin):
quauto ampliꝰ peccamꝰ. tanto ei pla
cet..ẜ quod stultissim dñt. ⁊ eo ampliꝰ iusticia eiꝰ
⁊ sc̃itas crescit ⁊ apparet. iniqus : ds. inferend o
uindictam ꝓ malis. que uult ut faciamꝰ. si enim
uult ut peccemꝰ. ut quidã stulcoꝵ dñt. gͦ qñ dãp

Expanded text:
quanto amplius peccamus tanto ei placet, secundum quod stolidissimi dicunt; et eo amplius justitia ejus et sanctitas crescit et apparet, iniquus est Deus inferendo vindictam pro malis quae vult ut faciamus. Si enim vult ut peccemus, ut quidam stul
Abbreviated transcription (Latin):
caui. ut iꝰtific̾is. unuste tradebat᷑ a car¬
ualib cãm diuine iustificõis nr̃a pecc̾a fo¬
re intelligentib. Erant enĩ quidã qͥ di¬
Ncebant. dm̃ uelle nos peccare. idõ ut com¬
ꝑatione nr̃i iustus appareret.⁊ dũ pec¬
catũ nob̾ dimitt̾et. qd misericors sit pate¬
fac̾et. dicebant ent̃ ĩ eun uelle nos mẽ¬
tiri. ut ip̃e solus uerax inueniret᷑. qd si
ita eẽt: iniuste ab illo dãpnarem᷑. cont᷑

Expanded text:
cavi ut justificeris, injuste trahebatur a carnalibus, causam divinae justificationis nostra peccata fore intelligentibus. Erant enim quidam qui dicebant Deum velle nos peccare, ideo, ut comparatione nostri justus appareret, et, dum peccatum nobis dimitteret, quod misericors sit, patefaceret. Dicebant etiam eum velle nos mentiri, ut ipse solus verax inveniretur. Quod si ita esset, injuste ab illo damnaremur. Contra
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uelle ł currere. qs apparet in aliis qͥ st̃ ex ead̃ mas¬
sa cui debita ÷ ꝑdicio. ut in pharaone apparet. Dic̃a.
continuat᷑ hic s legit᷑ ac si nõ ẽẽt .q. excitaui te opha¬
rao. malus qͥd eras s qͣͣ sopitꝰ. Ego ã ostñdens tͥ sig¬
na q̃feci ꝑ moysen: excitam te ĩ ħip̃m .i. hanc eandẽ
italitiã ut det̾ior fias: ⁊ hoc iustũ ÷. ut qui in sordibꝰ
exigit ut ip̃e qͥ nõ uult peccm̃ deserere. pecco ãpliꝰ
ꝯtaminet᷑ si c̃ pharaho qui uisis signis debuiss cor¬
rigi. s dec̾ior factꝰ est uicio suo. nec hoc inutile fuit.
Ecce hic patet quia ⁊̃ malis bene utit᷑
ds̃. ostñdam dico. ⁊ ꝑ ostn̾sã u̾tutẽ ãnũ¬

Expanded text:
e vel currere, quod apparet in aliis qui sunt ex eadem massa, cui debita est perditio, ut in Pharaone apparet. Dicit econtinuatur hic, sed legitur ac si non esset, quasi excitavi te, o Pharao, malus quidem eras, sed quasi sopitus. Ego autem ostendens tibi signa quae feci per Mosen, excitavi te in hoc malitiam, ut deterior fias; et hoc justum est, ut qui in sordibus exigit ut ipse qui non vult peccatum deserere peccato amplius contaminetur, sicut Pharao qui visis signis debuisset corrigi, sed deterior factus est vitio suo. Nec hoc inutile fuit, Ecce hic patet quod etiam malis bene utitur us. Ostendam dico, et per ostensam virtutem annun
Abbreviated transcription (Latin):
corã ꝓnino. q̃si negligenciꝰ agit᷑: ledit exẽplo. ut u̾¬
bi gr̃a. Si qͥs bone ꝯscĩe corã iufirmo in ydolio comedat.
tua negligenti. ꝯu̾satione bibit turbatã : alii aquãtur¬
bas. pascua ꝯculcas. s attende ne aꝗͣ turbestͥ. negligẽtia
ꝯu̾satioĩs tue. Uñ alibi ait apłe. placete oĩb ꝑ oĩa. sic̃¬

Expanded text:
 Quae si negligentius agitur, laedit exemplo, ut verbi gratia, si quis bonae conscientiae coram infirmo in idolio comedat, tua negligenti conversatione bibit turbatam? Alii aquam turbas, pascua conculcas, sed attende ne tibi aquam turbes negligentia conversationis tuae. Unde alibi ait Apostolus: Placete o
Abbreviated transcription (Latin):
ceaut. in lõgãitate expectõ¬
uis. ĩsuauitate. ut blandi ⁊
sincere fac̾e debemꝰ. ut scd
dm̃ suaues ⁊ affabiles sut¬
mones seducunt corda ĩno¬
ministros. in ũbo u̾itatis. p̃dicando ł loq̃ndo. Itẽ in

Expanded text:
ceant. In longanimitate exspectationis, in suavitate, ut blandi etsincere facere debemus, ut secundum Deum suaves et affabiles smones seducunt corda innoministros in verbo veritatis, praedicando vel loquendo. Item, in
Abbreviated transcription (Latin):
ne inuacuũ cedat uobis
gr̾a. quã iam suscepistis.
inuacuũ recipit ille. quiñ
post exercet se in bonis. i
qui in legalib confioit. et
qł quis quereret. Est ne gr̃a

Expanded text:
ne in vacuum cedat vobis gratia quam jam suscepistis. in vacuum recipit ille qui non post exercet se in bonis, vel qui in legalibus confidit. Et quasi quis quaereret: Est ne gra
Abbreviated transcription (Latin):
qͥfidẽ qͣ ĩꝑitiam ridẽt. exader̾t afide. semꝑ manẽ¬
dere p̾cipumt᷑. uelud ĩꝑiciam deridere: uit hec
custodias. Gratia sit tecuor. Am e ros.
itẽ scribit a roma de carcere: ti¬
motheo. infirmitatib ⁊ adu̾sitati¬
b iam fatigato. ut constant̾ labaret in dĩ gr̾a
sibi credita. exhortans eũ ad martiriũ: młtis
modis. ut ꝑseu̾et in officio p̃dicõnis recte. et
nouissimis. ⁊ de suo obitu. Et ÷ intentio apłi
in hac epła: exhortari timotheũ ad sui offi

Expanded text:
fidem quasi imperitiam rident, exciderunt a fide, semper manendere praecipiuntur, velut imperitiam deridere. Et ut haec custodias, gratia sit tecum. Amen. item scribit a Roma de carcere Timotheo infirmitatibus et adversitatibus jam fatigato, ut constanter laboret in Dei gratia sibi credita, exhortans eum ad martyrium multis modis, et ut perseveret in officio rectae oribus et de suo obitu. Et est intentio Apostoli in hac epistola exhortari Timotheum ad sui offi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmoẽ. alt̾ alt̾m. in u̾bis istis tante spci
Heat contͥstatio⁊ uͥ÷ tanta ꝯsolatio.
detͥgatur luctꝰ ex aĩo. fidei expellat
dolorem. In tanta spe nõ decet ẽẽ tri¬
ste tẽplũ dĩ. abi habitat bonꝰ ꝯsolator
ibi qui nõ fallit ꝓmissor. Qͥd mortuum

Expanded text:
icem, alter alterum in verbis istis tantae spei. Pereat contristatio, ubi est tanta consolatio. ergatur luctus ex animo, fides expellat dolorem. In tanta spe non decet esse triste templum Dei; ibi habitat bonus consolator, ibi qui non fallit promissor. Quid enim mortuum
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. ducũt .n. uices. agunt tꝑa. orit᷑ .n. sol ⁊ occidit. tͣnseũt
gͦ dies mali ut dixi: ꝑꝑ maliciã hõiũ imuscriã. s mise¬
ria hõis cõis ẽ. nõ debet malicia ẽẽ cõis. ex qͦ .ii. lapiꝰ est
adã ⁊ de ꝑadiso expulsus: nũꝗͣ fuer̾t dies nͥ mali. qd os¬
tendit puer qui nascit᷑. qui aploratu incipit. nec rid̾e

Expanded text:
sunt. Ducunt enim vices, agunt tempora. Oritur enim sol et occidit, transeuntriam; sed miseria hominis communis est, non debet malitia esse communis. Ex quo enim lapsus Adam de paradiso expulsus, nunquam dies nisi mali: quod ostendit puer qui nascitur, quia a ploratu incipit, nec ridere
Abbreviated transcription (Latin):
cet deo. ñlitib. a. det nũmũ ꝓ uino. das.n. ñmũ et
emis panc̃ ł uinũ. ł aliqͥd aliud das ⁊ accipis. aliquid
aniitis. aliqͥd ad qͥris. sic̃ gͦ ꝑdis nũmos ut emas tibi
aliqͥd. sic ꝑdis de tuo. ut emas tͥ qͥetẽ. hoc ÷ tp̃s redi̾e.
dimitte ei ⁊ palliũ ait hãs qͥctũ cor. ne ꝑdas tp̃s uacãdi
dõ tuo. a qͦ uult te auocare. dãpno ⁊ litib. uł ita. sitis
dimiantes dies. quos ĩpii ñ didiant. Alii .n. dimidi¬
in egipto. alii in deserto. Alii in t̾ra sc̃a. noc nurũ si

Expanded text:
cet Deo non litibus, quasi det nummum pro vitio. Das enim nummum et emis panem vel vinum, vel aliquid aliud; das et accipis, aliquid amittis et aliquid acquiris. Sicut ergo perdis nummos ut emas tibi aliquid; sic perdas de tuo, ut emas tibi quietem, hoc est tempus redimere. allium, ut habeas quietum cor, ne perdas tempus vacandi Deo tuo, a quo vult te avocare damno et litibus. Vel ita sitis rdimidiantes dies quos impii non dimidiant. Alii in Aegypto, alii in deserto, alii in terra sancta. Nec mirum si
Abbreviated transcription (Latin):
rebit in inc̾dulos: ẽ eos peuiᷤᷤ
et̾nis coartabit. ⁊ ẽ: hoꝵ u̾
boꝵ b̾iuis sensus. ueniet pu¬
ire malos. ⁊ głificare bo
latis dabit requiẽ nobisc̾.

Expanded text:
ncredulos, cum eos poenis aeternis coarctabit. Et est horum verborum brevis sensus. Veniet punire malos, et glorificare bonlatis dabit requiem nobiscum,
Abbreviated transcription (Latin):
missa de bonis eoꝵ gr̾as agit. ⁊ fidẽ ⁊ dilectionẽ eoꝵ¬
ꝯm̃dans orat. ut ꝑficiant᷑ in xp̃o. cuiꝰ bñficia ⁊ pͥma
tatẽ ꝯmomorans monet. ne ꝑ philosophiã ł legis
cerimonias seducti:a xp̃o recedant. tand̾ ⁊i om̃es
cepti minist̾ii. p̃mittens ã salutõnẽ: ait. ꝑ axkoᷤ¬

Expanded text:
missa de bonis eorum gratias agit, et fidem et dilectionem commendans orat, ut perficiantur in Christo, cujus beneficia et primatatem commemorans, monet ne per philosophiam vel legis caerimonias seducti, a Christo recedant. Tandem et omnescepti ministerii. Praemittens autem salutationem, ait: Pa
Abbreviated transcription (Latin):
tes. His gͥ suꝑuenientib ⁊ carnales obseruantias p̃¬
dicantib. in dubiũ illis uen̾at qͥb pociꝰ credend̃ eẽt.
uñ paulus cuiꝰ auctoritas celebris erat .q. mediꝰ uidi¬
cat que pars pociꝰsit tenẽda. scribens eis ab ephe
sufficiens ÷ ad oĩa. carualia uͦ: ꝓrsus ĩꝓbat. ut demn¬

Expanded text:
ales observantias praedicantibus, in dubium illis venerat, quibus potius credendum esset. Unde Paulus, cujus auctoritas celebris erat, quasi medius judicat quae potius sint tenenda, scribens eis ab Ephessufficiens est ad omnia. Carnalia vero prorsus improbat, ut dein
Abbreviated transcription (Latin):
.i. rõnẽ que alio docente intelli.¬
git. s ip̃i ita hñt. ut nõ audiat.
nec ꝑse intelligant: que ꝑse poᷤᷤ¬
sent intłłig̾e. si uellent. uec alio
docente intelligunt. q̃ ꝑ alium
in p̃sentẽ diem oĩum ad quos
hoc scͥptũ ꝑueniet. Dem̃ auc¬
toritate otͥ ꝓphe id̃ ꝯfirmat:
subdens. Lod̾ dic̃. Mensa eoꝵ.i.¬

Expanded text:
ionem, quae alio docente intelligit, sed ipsi ita habent, ut non audiant. nec per se intelligunt quae per se possent intelligere si vellent, nec alio docente intelligunt, quae per alium in praesentem diem omnium ad quos hoc scriptum perveniet. Deinde autoritate Prophetae idem confirmat subdens: Et David dicit: Mensa eo
Abbreviated transcription (Latin):
in patienoo. quia si reꝑaitis: silis ei neꝗ̃ fis. bonita¬
te gͦ ꝯtende contra illũ. ⁊ ẽ uera contentio ⁊ salubre cer¬
t.ñi: ut sit bonus ꝯtͣ malũ. nõ ut sint duo mali. si tuiã
uõ es malus. opta malo. ut sit bonꝰ. displiceat tͥ ꝙ malu ẽ.
placeatut fiat bonꝰ. ne sut duo mali. Seqr̃. Om̃is aĩa.

Expanded text:
est in patiendo, quia si repercutis, similis ei nequam fies. Bonita contende contra illum. Et est vera contentio et salubre certamen, ut sit bonus contra malum, non ut sint duo mali; si tu jam non es malus, opta malo ut sit bonus, displiceat tibi quod malus est, placeat ut fiat bonus, ne sint duo mali. CAPUT XIII. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
S bonus magis cupit corrigi mi¬
delectat᷑ de pena inimia. quia
ñ odit eũ. s de iusticia dĩ. quia d̃¬
um diligit. hoc ei placet qd dño.
quia ⁊ ds quẽ in hoc seqr̾. Si plu¬
it hic suꝑ iustos ⁊ mniꝰtos. tñ un¬

Expanded text:
Sed bonus magis cupit corrigi inidelectatur de poena inimici, quia non odit eum, sed de judicio Dei, quia Deum diligit. Hoc ei placet quod Domino, quia et Deus, quem in hoc sequitur, pluit hic super justos et injustos :
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto gͦ maior caritas ẽ: tanto sc̃ in aiores plage de pectiᷤ
alienis. Uñ qͥ apponit scĩam: apponit dolorẽ. Si gͦ ha¬
aliqua uͥtute. ⁊ ego ñ ĩfir. qr ita de illo sic̃ de me do¬
lestia triblationũ. ⁊ ego nõ
uror: ĩgne caritatis qua ei

Expanded text:
ajores plagae de peccatis alienis. Unde: Qui apponit scientiam, apponit dolorem . Si ergo aaliqua virtute, et ego non infirmor? quia ita de illo sicut de me dolestia tribulationum, et ego non uror? igne charitatis qua ei
Abbreviated transcription (Latin):
Si alii potes¬
tatis nr̃e par¬
ticipes sũt. qr̃
nõ pociꝰ nos:
Sed non usi
sumus hac
potestate. sed
om̃ia sustine¬
mus.ne quod
offendicłinde¬

Expanded text:
Si alii potestatis vestrae participes sunt, quare non potius nos? Sed non usi sumus hac potestate, sed omnia sustinemus, ne quod offendiculum de
Abbreviated transcription (Latin):
ret. licita .ꝙ. illicita fecit.
Ut idõ hoc diciti qr forsan
⁊ dii auari erãt. ⁊ ideo
eis acciꝑet. ł hoc iõ diat.
quia si acciꝑet ab et pu.¬
tarent se emisse liceutiã
peccãdi. ⁊ ita lib̾catẽ argu¬
endi ap̃c minueret. Hes

Expanded text:
ret, licita quasi illicita fecit. Vel ideo hoc dicit, quia forsan et hi avari erant, et ideo eis acciperet. Vel hoc ideo dicit, quia si acciperet ab eis, putarent se emisse licentiam peccandi, et ita libertatem arguendi Apostolus minueret. Nes
Abbreviated transcription (Latin):
ita. s. ip̃i dico. errantes a bono
⁊ alios in errorẽ mittẽtes. ip̃o
actu. Quales st̃ illi: qͥ timenteᷤ
hos led̾e corã quib locunt᷑. ñ
solũ nõ p̃parant se ad ĩminẽ¬
tes tẽptationes: s ⁊̃ ꝓmittũt
felicitatẽ huiꝰ scłi. quã dd̾ in
scło nõ ꝑmisit. ille p̃dicit la¬
bores suꝑ labores usq in finẽ
uenturos ip̃i scło. tu ꝓspera.
ille ad ꝯfortandũ cor tuũ: ue¬
nit pati. mori. sputis illimri.
spinis coronari. obꝓbria bi¬
bere. ligno ꝯfigi. osa ħ ille tu¬
lit ꝓ te. tu nichil ꝓ illo. s ꝓte
ille ꝯfortans infirmũ. ut̃ c̃
ait. fili accedens ad seruitu¬
errorem mittunt. Tuuͦ ꝑma.

Expanded text:
t ipsi dico, errantes a bono, et alios in errorem mittentes, ipso actu. Quales sunt illi qui timentes hos laedere coram quibus loquuntur, non solum non praeparant se ad imminentes tentationes, sed etiam promittunt felicitatem hujus saeculi quam Deus in saeculo non promisit. Ille praedicit labores super labores usque in finem venturos ipsi saeculo, tu prospera; ille ad confortandum cor tuum venit pati, mori, sputis illini, spinis coronari, opprobria bibere, ligno configi. Omnia haec ille tulit pro te, tu nihil pro illo; sed pro te ille confortans infirmum ut, cum ait: Fili, accedens ad servituerrorem mittunt, tu vero permane
Abbreviated transcription (Latin):
uitam bonoꝵ ꝗͣ uita iniqͦꝵ:¬
ñ mͦ cũ cogit imitari: qd displi¬
cet. s ⁊̃ cũ cogit dolere qd̃ ui¬
det. qr coram pio uiuens ĩpie.
⁊ si nõ obligat ꝯsentientẽ. cru¬
ciat mñ sentientẽ. uñ. uidi pre¬
uaricãtes ⁊ tabescebã. ħ : ꝑse¬
cutio ꝗͣ patiunt᷑ oẽs pii. ẜ apłi
cam sentẽtiã c ali ã hoĩes.¬

Expanded text:
uitam bonorum, quam uita iniquorum. non cum cogit imitari. quod displicet, sed cum cogit dolere. quod uidet, quoniam coram pio uiuens impie, etsi non obligat consentientem, cruciat sentientem? nam saecogit imitari. quod displicet, sed cum cogit dolere. quod uidet, quoniam coram pio uiuens impie, etsi non obligat consentientem, cru