comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
di laude agit᷑: sine labore m̃broꝵs. sine languor
curarum. Non ad eam sic transit᷑ ꝑqͥetem reqͥem
ut ipsi labor succedat: id ẽ. ñ sic incipit ẽẽ actio
ut desinat quies. Neq enim reditur ad labores
et curas. s ꝑmanet in actione qđ ad quietem ꝑti¬
net. nec in oꝑe laborare. nec in cogitatione fiudtu¬
are. Quiag̾ ꝑ requiẽ ad pͥmam uitam redit᷑. unde
anima lapsa ẽ in pec̃cm: ꝓpt̾ea sabbato reqͥes
significatur. Illa autẽ prima uita que a ꝑegri¬
natione redeuntib et primam stolã accipienti¬
b readditur ꝑ unam sabbati quẽ diem ad ñicũ
dicimus figurat᷑. Quare septemdies ingenesim le¬
ge et inuemies septimũ sine uesꝑe: qͥa requiem
sine fine significat. Primagͦ uita ñ fuit sempi¬
terna peccanti: requies autẽ ultima sempit̾na.
Ac ꝑ hoc et octauus sempit̾nam beatitudinẽ ha¬
bebit. quia requies illa que sempit̾na ẽ excipit᷑

Expanded text:
dei laude agitur sine labore membrorum, sine angore dei laude agitur sine labore membrorum, sine angore curarum, non ad eam sic transitur per quietem, ut ipsi labor succedat, id est non sic incipiat esse actio, ut desinat quies. neque enim reditur ad labores et curas; sed permanet in actione quod ad quietem pertinet, nec in opere laborare nec in fluctuatione cogitare. quia ergo per requiem ad primam uitam reditur, unde anima lapsa est in peccatum, propterea sabbato requies significatur. illa autem prima uita, quae a peregrinatione redeuntibus et primam stolam accipientibus redditur, per unam sabbati — quem diem dominicum dicimus - figuratur. quaere septem dies, Genesim lege: inuenies septimum sine uespere, quia requiem sine fine significat prima ergo uita non fuit sempiterna peccanti, requies autem ultima sempiterna est; ac per hoc et octauus sempiternam beatitudinem habebit, quia requies illa, quae sempiterna est, excipitur
Abbreviated transcription (Latin):
currit. ut int̾ mortem eiꝰ et resurrectionẽ mechꝰ
cẽt sabbati dies. addendum patres nr̃i censuert̃:
ut et nr̃a festiuitas a uideoꝵ festiuitate distingue¬
in plenitudine. tempoꝵ. qui potestatẽ habebat.
ponendi aĩam suam:⁊ tt̾um recipiendi eã: et id̃o¬
ñ fatalem s oportunã sacram̃to. qđ cõm̃dare in¬
stituerat. horam expectabat. cuindiceret. ñdum
uenit hora mea: ut in anniu̾saria passionis eiꝰ
celebratione a posteris seruaret᷑. Qd̃ enim nẽ it
ueniam᷑ dilectione satagimꝰ: requies ẽ quedã ab
omni labore. omniũ molestiarũ sc̃a atq ꝑpetua.
In eam nob̃ fit ex hac uita tͣnsitus: quem dñs ir̃c
tus ẽ. Inest in illa requie ñ desidiosa segnitia. s
quedam ineffabilis tranquillitas actionis ociose.
Sic enim ab huiꝰ uitȩ oꝑib in fine requiescit᷑: ut
in alt̾ius uitȩ. actione gaudeat᷑. S talis actio in

Expanded text:
currit, ut inter mortem eius et resurrectionem medius currit, ut inter mortem eius et resurrectionem medius esset sabbati dies, addendum patres nostri censuerunt, ut et nostra festiuitas a ludaeorum festiuitate distinguein plenitudine temporum, et qui potestatem habebat ponendi animam suam et iterum recipiendi eam et ideo non fatalem, sed opportunam sacramento quod commendare instituerat, horam exspectabat, cum diceret, Nondum venit hora mea , in anniversaria passionis ejus celebratione a posteris servaretur . 17. Quod enim erveniamus dilectione satagimus, requies est quaedam ab omni labore omnium molestiarum sancta atque perpetua: in eam nobis ex hac vita fit transitus, quem Dominus notus est. inest autem in illa requie non desidiosa segnitia, sed quaedam ineffabilis tranquillitas actionis otiosae. sic enim ab huius uitae operibus in fine requiescitur, ut in alterius uitae actione gaudeatur. sed quia talis actio in
Abbreviated transcription (Latin):
dines diyxit. S qͣntum int̾ sit int̃ obseruationes
syderum. ad aerias qualitates accomodatas sient
agricolȩ uł nautȩ obseruant. aut ad notandas par¬
des mundi. cursumq aliquo uł aliunde dirigendũ
qd̾ gub̾natores nauium faciunt. et hiqͥ solitudino
arenonas in int̾iora austri nulla certa semita gra¬
diunt᷑: aut aliquidin doctrina utili figurate sig¬
nificandum sit ñnulloꝵ sid̾um aliqua cõmemo¬
ratione: qͣntuingͣ int̾sit int̾ has utilitates ⁊ ua¬
nitates hominũ ad hoc obseruantium syda. ut
nec aeris qualitates. nec regionum uias. nec solos
demporũ numeros. nec sꝑitalium si militudines.
s quasi fatalia rerum euenta ꝑquirunt: qͥs non
intelligat: S iam deinceps uideam᷑. cur etiã id
obseruat᷑. cum pascha celebram̃: ut sabbatum
uant. a quartadecima usq ad uicesimã pͥmã. Et
quia aliquando pascha quo passus ẽ dñs ita oc¬

Expanded text:
dines duxit. Sed quantum intersit inter obseruationes dines duxit. Sed quantum intersit inter obseruationes siderum ad aerias qualitates accommodatas, sicut agricolae uel nautae obseruant. aut ad notandas partes mundi cursumque aliquo et alicunde dirigendum, quod gubernatores nauium faciunt et hi, qui per solitudines arenosas in interiora austri nulla certa semita gradiuntur, aut ad aliquid in doctrina utili figurate significandum si fit nonnullorum siderum aliqua commemoratio —, quantum ergo intersit inter has utilitates et uanitates hominum ad hoc obseruantium sidera, ut nec aeris qualitates nec regionum uias nec solos temporum numeros nec spiritalium similitudines sed quasi fatalia rerum euenta perquirant, quis non intellegat? Sed iam deinceps uideamus, cur etiam id obseruatur, cum pascha celebramus, ut sabbatum uant a quarta decima usque uicesimam primam. sed quia illud eorum pascha, quo passus est dominus, ita oc
Abbreviated transcription (Latin):
mense nouoꝵ sol inuenitur. S siue illi arietem.
siue aliud aliquid eandem parcẽ celi uocare uolue
condidit. et locis celestib quib uoluit ordinauit.
que stellis distincta et ordinata in quaslibet par¬
tes diuidant. quiblibet uocabulis notent: uͥcũq
sol eẽt mense nouoꝵ illic eum reꝑit hec celebra¬
tio ꝓpt̾ similitudinem sacram̃ti renouande uite.
de qua satis disserum. Qđ si etiã locus ille sydum
aries possit uocari. ꝓpt̾ aliquã figurã. et con¬
gruentiam. neq hinc timeret sermo diuinꝰ ali¬
quam sacram̃ti similitudinẽ ducere. sic̃ de aliis
non solumcelestib s etiã t̾restrib creaturis: sicut
de orione uł pliadib. sicut de monte. syna: de
monte syon. sicut de fluminib qui uocant᷑ gy¬
on. fyson. tygris. euphrates. sicut de ipso toti¬
ens in sc̃ĩs misteriis nominato Auiuio iordane.
rerum figurate insinuandarũ misticas similitu¬

Expanded text:
mense nouorum sol inuenitur; sed siue illi arietem mense nouorum sol inuenitur; sed siue illi arietem siue aliud aliquid eandem partem caeli uocare uolueria sidera deus condidit et locis caelestibus, quibus uoluit, ordinauit. quae stellis distincta et ordinata in quaslibet partes diuidant, quibuslibet uocabulis notent, ubicumque sol esset mense nouorum, illic eum reperiret haec celebratio propter similitudinem sacramenti renouandae uitae, de qua satis disseruimus. quod si etiam locus ille siderum aries posset uocari propter aliquam figuram et congruentiam, neque hinc timeret sermo diuinus aliquam sacramenti similitudinem ducere, sicut de aliis non solum caelestibus sed etiam terrestribus creaturis sicut de Orione uel Pliadibus. sicut de monte Sina, de monte Sion, sicut de fluminibus, qui uocantur Geon, Phison, Tigris, Euphrates, sicut de ipso totiens in sanctis mysteriis nobilitato fluuio Iordane rerum figurate insinuandarum mysticas similitu
Abbreviated transcription (Latin):
se commerciũ. qͥa illa stella mͥagit m̃sem. uł agã
quia suscipit mensem: ñ plantabo hoc anno ui¬
neam: qͥa bysext᷑ ẽ. Non autẽ quisqͣm sapiens ar¬
bitret᷑ obseruatores tempoꝵ rep̃hendendos. qui
dicunt. ñ ꝓficiscar hodie. quia tempestas exorta
aut tempꝰ seminandi ẽ qd imbrib autumnalib
motꝰ aeris et humoris ad uariandas tempoꝵ qua¬
litates. in sydum ordinatissima conu̾sione notati
sunt: de quib dictum ẽ. cum conderent᷑. et sint
in signis et temporib et in dieb ⁊ antus. Si que
autẽ figure similitudinũ ñ tm̃ de celo et syderib.
s etiamde creatura inferiore ducunt᷑ ad dispensa¬
tionem sacram̃toꝵ: eloquentia quedã ẽ doctrins
salutaris mouendo affectui discentiũ accõmodata
a uisibilib ad inusibilia: a corporalib ad sp̃alia:
tempore quo pascha celebram. sol in ariete ẽ. sic̃
illi appellant quendã sydum locum: uͥ reuera

Expanded text:
se commercium, quia illa stella mihi agit mensem\', uel: Agam, se commercium, quia illa stella mihi agit mensem\', uel: Agam, quia suscipit mensem: non plantem hoc anno uineam, quia bissextus est\'. non autem quisquam sapiens arbitratur obseruatores temporum reprehendendos, qui dicunt: \'Non proficiscar hodie, quia tempestas exorta aut: \'Tempus seminandi est, quod imbribus autumnalibusmotus aeris et humoris ad uariandas temporum qualitates in siderum ordinatissima conuersione notati sunt, de quibus dictum est, dum conderentur: Et sint in signis et temporibus et in diebus et in annis. si quae autem figurae similitudinum non tantum de caelo et sideribus sed etiam de creatura inferiore ducuntur ad dispensationem sacramentorum, eloquentia quaedam est doctrinae salutaris monendo affectui discentium accommodata a uisibilibus ad inuisibilia, a corporalibus ad spiritalia, dit, quod eo tempore, quo pascha celebramus, sol in ariete est, sicut illi appellant quendam siderum locum, ubi re uera
Abbreviated transcription (Latin):
sole et luna annius m̃struisue temporib actio¬
num nr̃arũ euenta comecim. ne inuite humanȩ
ꝑiculosissimis tempestatib tamqm scopulis mi¬
serie seruitutis illisi. a lib̃o arbitrionaufragemꝰ.
s ad rem sacrate significandã. similitudines aptas.
religiosissua deuotione suscipimꝰ. siẽ de cetera cre¬
atura. de uentis. de mari. de t̾ra. de uolatilibus.
de piscibꝰ. de pecorib. de arboribꝰ. de hõibad s̾monẽ
qͥdem multiplicẽ ad celabrationẽ uͦ sacram̃toꝵ
iam xp̃iana lib̃tate parcissime. sicut de aqua.
quȩ nobis tm̃modo intelligenda traduntur.
Non itaq dies obseruamꝰ et annos:i m̃ses et tem¬
pora: ne audiam ab apło. timeo uos. ne forte. si¬
ne causa laborauerim in uob̃. Eos enim culpat.
qui dicunt ne ꝓficiscar hodie quia posterus ẽ:
aut quia luna sic fert᷑. uł ꝑficiscar ut ꝓsꝑa cedañ.
quia ita se habet positio syderum. ñ agam hoc m̃¬

Expanded text:
sole et luna annuis menstruisue temporibus actiosole et luna annuis menstruisue temporibus actionum nostrarum euenta conicimus, ne in uitae humanae periculosissimis tempestatibus tamquam in scopulos miserae seruitutis inlisi a libero arbitrio naufragemus, sed ad rem sacrate significandam similitudines habitas religiosissima deuotione suscipimus sicut de cetera creatura de uentis, de mari, de terra, de uolatilibus, de piscibus, de pecoribus, de arboribus, de hominibus ad sermonem quidem multipliciter, ad celebrationem uero sacramentorum iam Christiana libertate parcissime sicut de aqua, quae nobis tantum modo intellegenda traduntur. non itaque dies obseruamus et annos et menses et tempora, ne audiamus ab apostolo: Timeo uos, ne forte sine causa laborauerim in uobis; eos enim culpat, qui dicunt: \'Non proficiscar, quia posterus est aut \'quia luna sic fertur,\' uel: Proficiscar, ut prospera cedant, quia ita se habet positio siderum; non agam hoc men
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃toꝵs figure ad informationes misticas as¬
sumunt᷑. Qͣ ꝓpter man icheoꝵ deliram̃ta. cũ dete¬
statione ridenda sunt. Quib cum obicerem ua¬
na comm̃ta unde homines in errorẽ p̃cipitant. qͦ
pͥus p̃cipitati sunt. garruli sͥ uidentur. cũ dict
nobis. cur et uos ad solis et lunȩ cõmunionẽ pas¬
cha celebrabitis: quasi nos ordines syđum. aut
uicissitudines temporũ a summo atq optimodõ
conditas arguamꝰ: et ñ coꝵ ꝑu̾sitatẽ. quȩ reb sapi¬
entissime conditis ad stulticiȩ suȩ uanissimas opi¬
mones abittunt᷑. Nam si matematicꝰ nob̃ contra¬
dicturus ẽ. de syderib lunarib celi. ad sacram̃tũ
mistyoe figuranda similitudines ducere. contradi¬
qͥa ex his reb ad mist̾ium ũbiddi similitudinũ sig¬
na sumunt᷑: dicant si placet uł auspicia nos capta¬
re. uł uenena conficere. uł theatricas affectare lu¬
xurias. Qd dementissimũ ẽ dicere. Nongͥ nos de

Expanded text:
sacramentorum figurae ad informationes mysticas adsacramentorum figurae ad informationes mysticas adsumuntur. Quapropter Manichaeorum deliramenta cum detestatione ridenda sunt, quibus cum obiecerimus uana commenta, unde homines in errorem praecipitant, quo prius praecipitati sunt, garruli sibi uidentur, cum dicunt nobis: \'Cur et uos ad solis et lunae computationem pascha celebratis?\' quasi nos ordines siderum aut uicissitudines temporum a summo atque optimo deo conditas arguamus et non eorum peruersitatem, quae rebus sapientissime conditis ad stultitiae suae uanissimas opiniones abutitur. nam si mathematicus nobis contradicturus est de sideribus et luminaribus caeli ad sacramenta mystice figuranda similitudines ducere, contradiquia ex his rebus ad mysteria uerbi dei similitudinum signa sumuntur, dicant, si placet, uel auspicia nos captare uel uenena conficere uel theatricas affectare luxurias, quod dementissimum est dicere. Non igitur nos de
Abbreviated transcription (Latin):
derunt. Sunt et alia testimonia scͥpturarũ qui
nob̃ ingerunt ꝑ cõminemorationẽ lunȩ. eccl̃iȩ
significationẽ: quȩ in ista mortalitate ab illa
ierłm cuiꝰ ciues sc̃i angłi sunt. mnerumpnis. ⁊ la¬
borib ꝑegrinat᷑. Non ideo tam̃ putare debent
stulti qui nolunt in meliꝰ commutari. adoran¬
da eẽ ista luminaria: qui a ducit᷑ ex eis aliqͣndo
similitudo ad diuina mist̾ia figuranda. Ex om̃i
emmcreatura ducit᷑. Nec ideo in sententiã dãp¬
nationis debemꝰ irruere. que ore apłico quibꝰdam
ꝓfert᷑. qui coluerunt et seruierunt creature po¬
tius qͣm creatori qui ẽ benedictus in scła. Sic̃ enim
ũ adoramꝰ pecora qͣmuis dictus sit et agnus. et ui¬
tulus. nec feram cum dictus sit leo de tͥbu iuda.
ne lapides quia petra erat. xp̃c. nec montẽ syon
quia in ipso figurat᷑ eccła. sic nec solem aut lunã.
qm̃uis ex celesti creatura sicut ex multa t̃restri

Expanded text:
derunt. Sunt et alia testimonia Scripturarum, quae derunt. Sunt et alia testimonia Scripturarum, quae nobis ingerunt per commemorationem lunae Ecclesiae significatHierusalem, cuius ciues sancti angeli, in aerumnis et laboribus peregrinatur. Non ideo tamen putare debent stulti, qui nolunt in melius commutari, adoranda esse ista luminaria. quia ducitur ex eis aliquando similitudo ad diuina mysteria figuranda; ex M omni enim creatura ducitur. nec ideo in sententiam damnationis debemus inruere, quae ore apostolico de quibusdam profertur, qui coluerunt et seruierunt creaturae potius quam creatori, qui est benedictus in saecula. sicut enim non adoramus pecora, quamuis dictus sit et agnus et uitulus, nec feram, quia dictus sit leo de tribu Iuda, nec lapides, quia petra erat Christus, nec montem Sion, quia in ipso figuratur ecclesia, sic nec solem aut lunam, quamuis ex ea caelesti creatura sicut ex multa terrestri
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlo fidelis. Et cum de regno dñi psalmus can̾et.
oriet᷑ inquit indieb eius iustitia: abundantia
pacis quoadusq utt̾ficiat᷑ luna. id ẽ abundantia
pacis tt̾um crescet. donec omnẽ mutabilitatẽ mor¬
talitatis absumat. Tunc nouissima in imica de¬
struet᷑ mors: et quicqͥd nob̃ resistit ex infirmita¬
de carnis. unde nob̃ ꝑfecta pax ñdum ẽ. consume¬
tur omnino: cum corruptibile hoc induet. incor¬
ruptionem. et mortale hoc induet immortalita¬
dem Unde et illius ciuitatis muri quȩ iericho ap
pellatur. que in hebreo eloquio luna int̃p̃tari
dicitur. septimo circurtu circũacta testamenti
archa corruerunt. Quid enim nc̃ aliud agit ad¬
nuntiatio regniceloꝵ. quã circũactio arche sig¬
nificauit: nisi ut omnia munim̃ta mortalis
uite. id ẽ omnis spes huiꝰ scłi. que resistit spei
bitrium destruat᷑: Ob hoc enim circueunte ar¬
cha ñ impulsu uiolento illimuri: s sponte ceci¬

Expanded text:
caelo fidelis, et cum de regno domini psalmus caneret: caelo fidelis, et cum de regno domini psalmus caneret: Orietur, inquit, 111 diebus eius iustitia et abundantia pacis, quoad usque interficiatur luna, id est abundantia pacis in tantum crescet, donec omnem mutabilitatem mortalitatis absumat. tunc nouissima inimica destruetur mors et, quicquid nobis resistit ex infirmitate carnis, unde nobis perfecta pax nondum est, consumetur omnino, cum corruptibile hoc induet incorruptionem et mortale hoc induet inmortalitatem. unde et illius ciupellatur, quae in Hebraeo eloquio, luna, interpretari dicitur, septimo circuitu circumacta Testamenti arca, corruerunt. Quid enim nunc aliud agit annuntiatio regni coelorum, quam circumactio arcae significavit, nisi ut omnia munimenta mortalis vitae, id est omnis spes hujus saeculi, quae resistit spei iberum arbitrium destruatur? Ob hoc enim circumeunte arca, non impulsu violento illi muri, sed sponte ceci
Abbreviated transcription (Latin):
lum ꝓpt̃ tempꝰ t̾cium qđ supͣ comemoraui qͥa inde
incipit ebdomada t̾cia. ẜ etiam ꝓpt̾ ipsum conu̾¬
sionem abext̾iorib ad int̾iora de luna similitudo
assumeretur. usq ad uicesimã uͦ et pͥmã ꝓpt̃ ip̃m
numerum septenariũ qͦ uniu̾sitatis significatio
sepe figurat᷑: quietiã ipsi eccłȩ tͥbuit᷑. ꝓpter instar
scribit eccłas. Eccł̃a uͦ adhuc in ista mortalitate
arnis constituta: ꝓpt̾ ipsam mutabilitatẽ. lune
nomine inscͥpturis significat᷑. Unde ⁊̃ illud paraue¬
r̃t sagitias suaᷤ ĩ pharetra: ut sagitarent in ob¬
scura luna rectos corde. Prius enim qͣm fiat illud
eccła in tempore ꝑegͥnationis suȩ int̾ multas ini¬
quitates gemens: et tc̃ sunt tuñde insidiȩ falla¬
cium seductionũ. quas nomine sagittarũ intelli¬
g uoluit. Unde alio loco ꝓpt̾ nuntios fidelissimõ
ueritatis. quos uͥq parit eccła: dr luna testis in

Expanded text:
lum propter tempus tertium, quod supra commemoraui, quia inde lum propter tempus tertium, quod supra commemoraui, quia inde incipit hebdomada tertia, sed etiam propter ipsam conuersionem ab exterioribus ad interiora de luna similitudo adsumeretur, usque ad uicesimam uero et primam propter ipsum numerum septenarium, quo uniuersitatis significatio saepe figuratur, qui etiam ipsi ecclesiae tribuitur propter instar scribit ecclesias. ecclesia uero adhuc in ista mortalitate carnis constituta propter ipsam mutabilitatem lunae nomine in scripturis significatur. unde est illud: Parauerunt sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscura luna rectos corde. prius enim quam fiat illud,ecclesia in tempore peregrinationis suae inter multas iniquitates gemens et tunc sunt timendae insidiae fallacium seductorum, quas nomine sagittarum intellegi uoluit. unde alio loco propter nuntios fidelissimos ueritatis, quos ubique parit ecclesia, dicitur: Luna testis in
Abbreviated transcription (Latin):
magisq huic scło moriat᷑: et uita eiꝰ abscondat᷑
cum xp̃o indo. Mutat᷑ gͦ in deceriꝰ ad ext̾iora ꝓ¬
grediens. et in uita sua ꝓiciens intima sua.
et hoc t̾rȩ id ẽ. eis qui terrena sapiunt me¬
hus uidetur. cum laudat᷑ pecor in desidus
amimȩ suȩ. et qui iniquagerit benedicit᷑. Mu¬
tatur autẽ in melius. cum intentionẽ et głam
suam a t̾renis que in hoc scło apparent paulatim
aũtit. et ad suꝑiora atq int̾iora conũtit᷑: et hoc
t̾re. id ẽ qui t̾rena sapiunt deceriꝰ uidet᷑. Unde
illi impii postremo infructuosã agentes peni¬
tentiam: etiam hoc int̾ multadicturi sunt. Hi
sunt quos aliquando habiumꝰ inderisum ⁊ in
similitudinẽ imꝑꝑii: nos insensati uitam illoꝵ
sacramĩta similitudinẽ ducens. tͣnsitum illũ de
aliautta in aliam uitã qd̃ pascha nominatur.
a quarta decima luna uoluit obseruari: ut ñ so¬

Expanded text:
magisque huic saeculo moriatur et uita eius.abscondatur magisque huic saeculo moriatur et uita eius.abscondatur cum Christo in deo. Mutatur ergo in deterius ad exteriora progrediens et in uita sua proiciens intima sua; et hoc terrae, id est eis, qui terrena sapiunt, melius uidetur, cum laudatur peccator in desideriis animae suae et, qui iniqua gerit, benedicitur. mutatur autem in melius, cum intentionem et gloriam suam a terrenis, quae in hoc saeculo apparent, paulatim auertit et ad superiora atque interiora conuertit; et hoc terrae, id est eis, qui terrena sapiunt, deterius uidetur. unde illi impii postremam infructuosam agentes paenitentiam etiam hoc inter multa dicturi sunt: Hi sunt, quos aliquando habuimus in risum et in \' similitudinem improperii; nos insensati uitam illorum sacramenta similitudinem ducens transitum illum de alia uita in aliam uitam, quod pascha nominatur, a quarta decima luna uoluit obseruari, ut non so
Abbreviated transcription (Latin):
ortum. in die nouissima plangentes impii di¬
cturi sunt. et iustitie lum̃ ñ illuxit nob̃: et sol
ñ ortus ẽ nob̃: Namistum carneis oculis uisi¬
bilem solemoriri facit suꝑ bonos et malos s:
quietiam pluit suꝑ iustos ⁊ iniustos. Bucunt᷑
autẽ semꝑ ex reb uisibilib ad iniusibilia con¬
gruȩ similitudines. Quis ẽ gͦ ille stultus qͥ tam¬
qͣm luna mutat᷑: nͥ adam in qͦ om̃s peccauert̃:
Anuna quippe humana recedens a sole iusticiȩ.¬
ab illa scilicet int̾na contemplatione in cõmuta¬
bilis ueritatis. om̃s iures suas in t̾ram conũtit:
et eo magis magisq obscurat᷑ in int̾iorib ac suꝑi¬
orib suis. S cum redire ceꝑit ad illã incõmuta¬
bilem sapientiã: quantomagis eis ꝓpinquat.
affectu pietatis. tantomagis homo ext̾ĩor corrũ¬
pitur. s int̾ior renouat᷑ de die indiem. õĩsq lux
illa ingenii que ad inferiora urgebat ad suꝑio

Expanded text:
ortum in die nouissima plangentes impii diortum in die nouissima plangentes impii dicturi sunt: et iustitiae lumen non inluxit nobis et sol non est ortus nobis? nam istum carnis oculis uisibilem solem oriri facit super malos et bonos deus, qui etiam pluit super iustos et iniustos. ducantur autem semper ex rebus uisibilibus ad inuisibilia congruae similitudines. quis ergo est ille stultus, qui tamquam luna mutatur, nisi Adam, in quo omnes peccauerunt? anima quippe humana recedens a sole iustitiae-ab illa scilicet interna contemplatione incommutabilis ueritatis — omnes uires suas in terrena conuertit et eo magis magisque obscuratur in interioribus ac superioribus suis; sed cum redire coeperit ad illam incommutabilem sapientiam, quanto magis ei propinquat affectu pietatis, tanto magis exterior homo corrumpitur, sed interior renouatur de die in diem omnisque lux illa ingenii, quae ad inferiora uergebat, ad super
Abbreviated transcription (Latin):
uł sole illustrari. et qͣntomagis ab eo recedet. tan
magis abea parte quȩ t̾ris apparet. radios eius
exciꝑe: qͣnto autẽ ad eũ pꝰ dimidiũ m̃sẽ ex alio semi¬
circłoppinqͣree tantomagis a suꝑiore parte illu¬
stratam abea parte quam t̾ris uerteret ñ posse¬
exciꝑe radios. et ꝓpt̾ea uideri decrescere. uł si ht
suum lum̃ id habere ex una parte in emisꝑio. qͣm
partem cum recedet a sole paulatim t̃ris donec
totamostendet. quasi augm̃tata monstrare dũ
ñ dat᷑ qđ deerat. s ꝓdatur qđ inerat: ac rursus
paulatim abscondere qđ patebat. et ideo decre¬
scere. S quodlibet duoꝵ horũ sit illud certe.
manifestum ẽ. et quiuis adu̾tenti facile cognitũ
qđ luna ñ augeat᷑ ad ocłos nr̃os. nͥ a sole receden¬
do. neq minuat᷑ nͥ ad solem ex parte aliqua ꝓ
dicit᷑. ortus ẽ mͥ sol iustitie: ⁊ quem sͥ non fuisse

Expanded text:
uel a sole inlustrari et, quanto magis ab eo recederet, tanto uel a sole inlustrari et, quanto magis ab eo recederet, tanto magis ab ea parte, quae terris apparet, radios eius excipere, quanto autem ad eum magis post dimidium mensem ex alio semicirculo propinquaret, tanto magis a superiori parte inlustratam ab ea parte, quam terris aduerteretexcipere radios, et propterea videri decrescere: vel si haberet suum lumen, id habere ex una parte in hemisphaerio, quam partem cum recedens a sole paulatim terris ostenderet, donec totam ostenderet, quasi augmenta monstrare, dum non addatur quod deerat, sed prodatur quod inerat; ac rursus paulatim abscondere quod patebat, et ideo videri decrescere. Sed quodlibet horum sit duorum, illud certe manifestum est, et cuivis advertenti facile cognitum, quod luna non augeatur ad oculos nostros, nisi a sole recedendo, neque minuatur, nisi ad solem ex parte alia propdicitur: ortus est mihi iustitiae sol, et quem sibi non fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
laborib ab inquinam̃to purgata: de toto mundo
usq ab omnib cloacis fugiens reddit᷑ dõ iugenti
dum redeat. Repleriuͦ ꝑ m̃sem dimidiũ: et alio
dimidio in solem refundi. uelut in aliam nauem.
Dec tam̃ int̾ istas anathematirandas blasphemias
aliqͥd umqͣm fingere potuert̃. cur uł incipiens
lucere uł desinens. cornculato lumine fulgeat.
aut cur a dimidiomense incipiat minui: et ñ ad
finiendum plena ꝑueniat. Illi autẽ qͥ hec certis
numeris indagarunt. ita ut defectus solis ⁊ lunȩ
ñ solumcur fierent. s etiam qͣndo futuri eẽnt.
longe ante p̃dicerent. et eos det̾minatis int̾ual¬
lis tempoꝵ. canomica suppitatione p̃figerent.
litt̃isq mandarent: quas in qui legunt atq in¬
telligunt nichilominus eos p̃dicunt. aut altt̃
aut alias accidunt cum p̃dicunt. Tales gͦ quib
ñẽ ignoscendum sicut sc̃a scͥpturadicit. qͥa cum
recedit. siue crescentib siue decrescentib comecert̃

Expanded text:
laboribus ab inquinamento purgata de toto mundo laboribus ab inquinamento purgata de toto mundo atque ab omnibus cloacis fugiens redditur deo lugenti, dum redeat; repleri uero per mensem dimidium et alio dimidio in solem refundi uelut in aliam nauem. nec tamen inter istas anathemandas blasphemias aliquid umquam fingere potuerunt, cur uel incipiens lucere uel desinens corniculato lumine fulgeat aut cur a dimidio mense incipiat minui et non ad refundendum plena perueniat. Illi autem, qui haec certis numeris indagarunt, ita ut defectus solis et lunae non solum cur fierent, sed etiam quando futuri essent, longe ante praedicerent et eos determinatis interuallis temporum canonica supputatione praefigerent litterisque mandarent, quas modo qui legunt atque intellegunt, nihilo minus eos praedicunt nec aliter aut alias accidunt, quam praedicunt, tales ergo, quibus non est ignoscendum, sicut scriptura sancta dicit, quia, cum sunt, siue crescentis siue decrescentis coniecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tempͦapparuit: ideo resurrectiodĩi tͥduana ẽ.
Primum enim tempꝰ ẽ ante legem. scđm sublege.
t̾cium subgr̃a: uͥ iam manifestatio sacram̃ti ẽ¬
pͥus occulti in ꝓpħico eniginate. Hoc gͦ et in lu¬
nari numero significat᷑. Quia enĩ septenariꝰ nu¬
merus solet inscͥpturis ad quandam ꝑfectionẽ
cesimã pͥmam. Est illicet aliud sacram̃tũ. Qđsi
tͥ obscurumfuit. quia in talib inquisitionib
minꝰ eruditꝰ es. ñ contͥsteris: nec ideo me putes
meliorẽ: quia in studus puerilib didici. Qui
ego sumdñs. Nonnulli gͦ studiosi taliũ rerũ que¬
aliquid substantiȩ accidat ei cum auget᷑. uł rece¬
dat cumminuit᷑. Qd delirat imꝑitia. Manichei
opinantes replerieamdixerunt: sic̃ replet̾ nauis
ex fugitiua dĩ parte. quam cõmixtam pͥncipib te¬
nebrarũ et eorum sordib inquinatã corde atq ore
sacrilego. et crede et loqui ñ dubitant. Hinc gͦ
impleri lunam dicunt. cum eadem pars dĩ magniꝰ

Expanded text:
tempus apparuit, ideo resurrectio domini triduana est. primum enim tempus est ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia, ubi iam manifestatio est sacramenti prius occulti in prophetico aenigmate. hoc ergo et in lunari numero significatur; quia enim septenarius numerus solet in scripturis ad quandam perfectionem cesimam primam. Est illic et aliud sacramentum, quod si tibi obscurum fuerit, quia in talibus inquisitionibus minus eruditus es, non contristeris nec ideo me putes esse meliorem, quia haec in studiis puerilibus didici; qui ego sum dominus. nonnulli ergo studiosi talium rerum quaealiquid substantiae uel accedat ei, cum augetur, uel recedat, cum minuitur, quod delira inperitia Manichaei opinantes repleri eam dixerunt, sicut repletur nauis, ex fugitiua dei parte, quam commixtam principibus tenebrarum et eorum sordibus inquinatam corde atque ore sacrilego et credere et loqui non dubitant. hinc ergo impleri lunam dicunt, cum eadem pars dei magnis
Abbreviated transcription (Latin):
uide ubi pascha celebrauert̃: post qͦt dies data
sit lex. Loquit᷑ ds in moysen in heremo syna: die
t̃cio mensis. Notagͦ unum diem ex ingressu ipsi
inensis: et uide quid dicat int̾ cetera. De scende
inquit et contestare popło: et purifica illos ho¬
die et cras. Lauent uestim̃ta sua: et sint parati
in diem t̾cium. Tercia enu die descendet dñis in
montem syna: coram omni popło. Tunc data est
lex: tercia scilicet die t̾cii mensis. Num̾a itaq
a quartadeciia pͥmi m̃sis quo factũ ẽ pascha us¬
q ad diem t̾cium t̾cii mensis. inuenies decẽ.
fiunt quinquaginta. Lex in aichaet sc̃ificatio in
corpore dñi: ꝑ cuius resurrectionẽ nobis futura
requies ꝓmittit᷑. Ad quam ꝑcipiendã: sc̃o sp̃u ca

Expanded text:
uide, ubi pascha celebrauerunt, post quot dies data uide, ubi pascha celebrauerunt, post quot dies data sit lex. loquitur deus ad Moysen in heremo Sina die tertia tertii mensis. nota ergo unum diem ex ingressu ipsius tertii mensis et uide, quid dicat inter cetera: Descende, inquit, testare populo et purifica illos hodie et cras et lauent uestimenta sua et sint parati in diem tertium. tertia enim die descendet dominus in montem Sina coram omni populo. tunc data est lex tertia scilicet die tertii mensis. numera itaque a quarta decima primi mensis, quo factum est pascha, usque ad diem tertium tertii mensis, inuenies decem efiunt quinquaginta. lex in area est sanctificatio in corpore domini, per cuius resurrectionem nobis requies futura promittitur, ad quam percipiendam sancto spiritu ca
Abbreviated transcription (Latin):
statur: celebrat᷑ it̾m pascha. et int̾positis qͥn¬
quaginta dieb datur ꝑ caritatẽ sp̃s sc̃s. qui est
digitus di. contrariꝰ hominib sua querentib.
et ideo uigum asꝑum et sarcinã grauẽ portantib
nec inuenientib requiem animab sitis: quia cari¬
tas ñ querit quȩ sua sunt. Ideo animositas hereti¬
corum semꝑ inquieta ẽ: quos magoꝵ pharaonis ha¬
et mambres restiterunt moysi. sic ec hi resistunt
ueritati. homines mente corrupti reꝓbi cura fidẽ.
s ultrañ ꝑficient. Dementia enĩ corum manifesta
erit omnib. sicut et illoꝵ fuit. Quia enĩ ꝑ ipsam in¬
corruptionẽ mentis inquiecissim fuert̃. in signo der¬
erat in moyse. Namdeficientes dixerunt: digitus
adu̾sus immites ac suꝑbos inqͥetudine exagitat.
Quam in quietudinẽ musce illȩ breuissime sig¬
nificauerunt: subquib magi pharaonis defece¬
runt dicentes. digitus di ẽ hic. Exodum lege. et

Expanded text:
statur, celebratur uerum pascha et interpositis quinstatur, celebratur uerum pascha et interpositis quinquaginta diebus datur ad caritatem spiritus sanctus, qui est digitus dei, contrarius hominibus sua quaerentibus et ideo iugum asperum et sarcinam grauem portantibus nec inuenientibus requiem animabus suis, quia caritas non quaerit, quae sua sunt. ideo animositas haereticorum semper inquieta est, quos magorum Pharaonis haet Mambres restiterunt Moysi, sic et hi resistunt ueritati homines mente corrupti, reprobi circa fidem; sed ultra non proficient; dementia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit. quia enim per ipsam corruptionem mentis inquietissimi fuerunt, in signo terctum. qui erat in Moyse. nam deficientes dixerunt: Digitus aduersus inmites ac superbos inquietudine exagitat. quam inquietudinem muscae illae breuissimae significauerunt, sub quibus magi Pharaonis defecerunt dicentes: Digitus dei est hic. Exodum lege et
Abbreviated transcription (Latin):
dieb omnib dñicis ad altare obseruat᷑. et alła ca¬
nitur. qd̾ significat actionẽ nr̃am futurã ñẽẽ nisi
laudemdĩ. sicut scͥptum ẽ: beati qui habitant
celebrauerunt. qͥnqua ginta dies numerant᷑:
usq in diem quolexdata ẽ. in monte syna famu¬
io cłi moysi. digito dei scripta. In libro aũ eugłii
aꝑtissime declaratur: digitum di significare
eicio demonia: alius hoc idem itadixit. in sp̃u
dei eicio demonia. Quis hanc leticiã diuinorũ
sacram̃toꝵ. cum sane doctrinȩ. luce clarescunt:
ñ p̃ferat uniu̾sis mundi huiꝰ imꝑiis. etiã inusita¬
ta felicitate pacaturis: Nonne tamqͣm duo se¬
raphinclamant ad inuicẽ continentia laudes
duo testam̃ta fidelit̾ recordantia: sacratã con¬
cinunt ueritatem. Occidit᷑ ouis. celebrat᷑ pascha:
et int̾positis quinquaginta dieb datur ad ti¬
morem lex scripta digitodi. Oocidit᷑ xp̃c qͥ tãqͣm

Expanded text:
diebus omnibus dominicis ad altare obseruatur et alleluia cadiebus omnibus dominicis ad altare obseruatur et alleluia canitur. quod significat actionem nostram futuram non esse nisi laudem dei, sicut scriptelebrauerunt, quinquaginta dies numerantur usque in diem, quo lex data est in monte Sina famulo dei Mosi digito dapertissime declaratur digitum dei significare eicio daemonia, alius hoc idem ita dixit: In spiritu dei eicio daemonia. quis hanc laetitiam diuinorum sacramentorum, cum sanae doctrinae luce clarescunt, non praeferat uniuersis mundi huius imperiis etiam inusitata felicitate pacatis? nonne tamquam duo Seraphin clamant ad inuicem concinentia laudes duo testamenta fideliter concordantia sacratam concinunt ueritatem. occiditur ouis, celebratur pascha et interpositis quinquaginta diebus datur lex ad timorem scrip
Abbreviated transcription (Latin):
rius in quo ẽ ꝑfectio beatitudinis nr̃e. sic̃ in octo¬
nario quia redit ad pͥmum: ita in hoc qͥa crea
quodeclarat᷑ unitas trinitatis. ꝑ uniu̾sũ mun
uariatur. Decem aittẽ quat̾: in quadraginta cõ¬
summant᷑. Quadiagenariꝰ autẽ suis partib cõ¬
putat᷑. addit ipsum denarium: et fiunt qͥnqua
ginta: tamq̃m merces laboris et continentiȩ. Ne¬
q enim frustra ipsedñs et quadraginta dies p̾t
resurrectionẽ in hac t̾ra et in hac uita cũ discipłis
conu̾satus ẽ. et postea qͣm ascendit incelũ. decem
dieb iunt̾positis ꝓmissum misit sp̃m sc̃m. cõpleco
cum redit᷑ ad inttium qui ẽ octauus. qͥ ⁊ pͥmꝰdies
quinquagnita cõplentur: qui celebrantur post
domim resurrectionẽ. iam in figurã ñ laboris. s
quiete leticie. ẜpt̾ hoc ieiunia relaxant᷑: et stantes
oramꝰ. qd est signum resurrectionis. Unde etiam

Expanded text:
rius in quo est perfectio beatitudinis nostrae, sicut in octorius in quo est perfectio beatitudinis nostrae, sicut in octonario, quia redit ad primum, ita in hoc mihi videquo declaratur unitas Trinitatis per universum mundvariatur. Decem autem quater in quadraginta consummantur, quadragenarius autem partibus suis computatus, addit ipsum denarium et fiunt quinqginta, tamquam merces laboris et continentiae. neque enim frustra ipse dominus et quadraginta dies post resurrectionem in hac terra et in hac uita cum discipulis conuersatus est et. posteaquam ascendit in caelum, decem diebus interpositis promissum misit spiritum sanctum completo cum reditur ad initium, quod est octauus, qui et primus dies, quinquaginta complentur, qui celebrantur post domini resurrectionem iam in figura non laboris sed quietis et laetitiae. propter hoc ieiunia relaxantur et stantes oramus, quod est signum resurrectionis. unde etiam
Abbreviated transcription (Latin):
eo mͦ pascha celebrari oportere. Quadragesima sa¬
ne ieiunioꝵ habet auctoritatẽ. et in ueterib li¬
bris ex ieuinio moysi et helye. et ex euͣgłio qͥa toti¬
dem dieb dñs ieuinauit. demonstrans eũgłium
ñ dissentire a lege et ꝓpħis. In ꝑsona quippe moysi
lex. in ꝑsona helye ꝓpħȩ accipiunt᷑. int̾ quos gło¬
sus in monte apparuit: ut euidentiꝰ emineret.
qd̾ de illodicit apłs. testimoniũ habens a lege et
ꝓpħis. In quagͦ parte anni congruentiꝰ obserua¬
tio quadragesime constitueret᷑: nͥ quȩ confinis atq
continua dominicȩ passionis ẽ: Quiam ea signifi¬
catur hec uita laboriosa. cui opꝰ ẽ continentia.
ut ab ipsius mundi amicicia ieiunet᷑. quȩ utiq
fauaciter blandiri:⁊ illecebrarũ fucos sparg̃e atq
iactare ñ cessat. Numero autẽ quadragenario ui¬
tam istam ꝓpt̾ea significari arbitror: quia de na¬

Expanded text:
eo modo pascha celebrari oportere. quadragesima saeo modo pascha celebrari oportere. quadragesima sane ieiuniorum habet auctoritatem et in ueteribus libris et ex ieiunio Mosi et Heliae, et ex euangelio, quia totidem diebus dominus ieiunauit, demonstrans euangelium non dissentire a lege et prophetis. in persona quippe Mosi lex, in persona Heliae prophetae accipiuntur, inter quos in monte gloriosus apparuit, ut euidentius emineret quod de illo dicit apostolus: testimonium habens a lege et prophetis. in qua ergo parte anni congruentius obseruatio quadragesimae constitueretur nisi confinis atque contigua dominicae passionis, quia in ea significatur haec uita laut ab ipsius mundi amicitia jejunetur; quae utique fallaciter blandiri, et illecebrarum fucos circumspargere atque jactare non cessat. Numero autem quadragenario vitam istam propterea figurari arbitror, quia dena
Abbreviated transcription (Latin):
cum illo ꝑ baptismũ in mortem: subiunxit ⁊ ait.
et nos in nouitate uite ambulemꝰ. Ambulamꝰ gͦ
in re laboris. s inspe quietis: in carne uetustatis.
s infide nouitatis. Dicit enim. corpꝰ quidem mor
Si autem sp̃c eius qui suscitauit ĩm xp̃m a mortui.
habitat in uob̃: qui suscitauit ĩm xp̃m a mortuiᷤ.
uiuificabit et mortalia corpora ur̃a ꝑ inhabitan¬
tem sp̃m eius in uobis. Hec et ex auctoritate diui¬
narum scͥpturarum et uniu̾se eccłe quȩ toto orbe
diffunditur consensione. ꝑ anmũsarium pascha
celebrant᷑: in magnoutiq sicut iam intelligis sa¬
cramento. Et in scripturis quidẽ ueterib ad agen
dum pascha. non ẽ p̃ceptum tempꝰ. nͥ ex m̃se uo¬
mam. eĩngłio tamen quia manifestũ. qͦ etiam die
dñs crucifixus sit. et in sepultura fuerit:⁊ resur¬
rexit: achunctum ẽ etiã ipsoꝵ dierum obseruatio
ꝑ patrum concilia. et orbi uniu̾soxp̃iano ꝑsuasũ.

Expanded text:
sumus illi per baptismum in mortem, subjunxit et ait, sumus illi per baptismum in mortem, subjunxit et ait, et nos in nouitate uitae ambulemus. ambulamus ergo in re laboris sed in spe quietis, in carne uetustatis sed in fide nouitatis. dicit enim: Corpus quidem morsi autem spiritus eius. qui suscitauit Iesum Christum a mortuis, habitat in uobis, qui suscitauit Christum a mortuis, uiuificabit et mortalia corpora uestra per inhabitantem spiritum eius in uobis. Haec et ex auctoritate diuinarum scripturarum et uniuersae ecclesiae, quae toto orbe diffunditur, consensione per anniuersarium pascha celebrantur in magno utique, sicut iam intellegis, saci-amento. et in scripturis quidem ueteribus adum pascha non est praeceptum tempus nisi ex mense no. ex euangelio tamen, quia manifestum est quo etiam die dominus crucifixus sit et in sepultura fuerit et resurrexerit, adiuncta est etiam ipsorum dierum obseruatio per patrum concilia et orbi uniuerso christiano persuasum
Abbreviated transcription (Latin):
pecõmemoro. Neq iam nẽ inistauita nos beatos fi¬
eri debere arbitrem᷑. et ab omnib difficultatib li¬
bari: ac sic in angustiis rerum tẽporaliũ adu̾sũ¬
m ore sacrilego murmuremꝰ. quasi ñ exhibeat qd̾
s alia sunt solatia miseroꝵ. aliagaudia beatorum.
sequit᷑ in tͥbulatione patientes. Nouagͦ uita nc̃
fide inchoat᷑. et spe gerit᷑: nam tc̃ erit cum absor¬
bebitur mors in uictoria. cum illa nouissima mni¬
mica destruet᷑ mors: cum immutati fuerimus. et
equales angłis effecti. Om̃s inquit resurgemꝰ: s ñ
om̃s immitabim᷑. Et dñs. erunt inqͥt equales an¬
gelis dĩ. App̃hensienĩ sumus mͦ in timore ꝑfidẽ:
tc̃ autemapp̃hendem᷑ in caritate ꝑspeciem. Qmdiu
app̃hendam sicut et app̃hensus sum: aꝑte se ñ ap¬
p̃hendisse confitet᷑. fr̃s inqͥt ego me ñ arbitror¬
aꝑp̃hendisse. S tam̃ quia ipsaspes ex ꝓmissione.
ueritatis ccita nobis ẽ. cum diceret consepulti sum

Expanded text:
pe commemorem. neque iam nunc in ista uita nos beatos fieri debere arbitremur et ab omnibus difficultatibus liberos ac sic in angustiis rerum temporalium aduersus deum ore sacrilego murmuremus, quasi non exhibeat, quoda; sed alia sunt solatia miserorum, alia gaudia beatorum: sequitur: In tribulatione patientes. noua ergo uita in fide nunc inchoatur et spe geritur; nam tunc erit, cum absorbebitur mors in uictoriam, cum illa nouissima inimica destruetur mors, cum inmutati fuerimus et aequales angelis facti: Omnes enim, inquit, resurgangelis dei. adprehensi enim sumus modo in timore per fidem, tunc autem adprehendemus in caritate per speciem. quam diuadprehendam, sicut et adprehensus sum, aperte se non adprehendisse confitetur: Frapprehendisse . Sed tamen quia ipsa spes ex promissione veritatis certa nobis est, cum diceret, Consepulti igitur
Abbreviated transcription (Latin):
in qͦ eloquio pascha tͣnsit᷑ dr. sicut ꝑhibent qui
hec sciunt. Qđ uoluit et ipse dñs tangere cum
ait. qui credit in me tͣnsiet a morte ad uitam. et
maxime idem eugłista hoc intelligit᷑ expͥmere
uoluisse. cum celebraturo dño pascha cũ discipłis
ubi cenã eis misticã dedit: cum uidisset inquit
ih̾c qͥa uenit hora ut tͣnsiret de mundo adpatrẽ.
Transit᷑ g de hac mortali utta in aliã uitã im¬
mortalem. hoc ẽ de morte ad uitam: in passione
et resurrectione dñi comindat᷑. Hic tͣnsitꝰ a nobis
mͦ agit᷑ ꝑfidem quȩ nob̃ ẽ in remissione pecc̃orũ.

Expanded text:
in quo eloquio pascha transitus dicitur, sicut perhibent qui in quo eloquio pascha transitus dicitur, sicut perhibent qui haec sciunt. quod uoluit et ipse dominus tangere, cum ait: qui credit in me, transiet de morte ad uitam. et maxime idem euangelista hoc intellegitur exprimere uoluisse, cum celebraturo domino pascha cum discipulis, ubi cenam eis mysticam dedit: cum uidisset, inquit, Iesus, quia uenit hora, ut transiret de mundo ad patrem. transitus ergo de hac uita mortali in aliam uitam immortalem — hoc est enim de morte ad uitam — in passione et in resurrectione domini commendatur. Hic transitus a nobis modo agitur per fidem, quae nobis est in remissi
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑: et deinde obiungis si hoc sit ꝓpt̃ sabbatũ.
et lunam quid sͥ uelit in hac re. obseruatio sab¬
bati et lune. Hinc ꝓpͥum oportet ut noueris diẽ
natalis dm̃i ñ in sacram̃to celebrari: s tm̃ in me¬
moriã reuocari. qđ natus sit. ac ꝑ hoc nichil opꝰ
erat. nͥ reuolutum diem anni quo ipsa res acta
ẽ. festa deuotione signari. Sacram̃tum autẽ in
aliqua celebratione cũ reigeste cõmemoratio tra
fit. ut aliquid etiam significare intelligat᷑: qđ
sc̃e accipiendum ẽ. Eoitaq mͦ agimꝰ pascha. ut
ñ solum qd factum ẽ. in memoriã reuocemꝰ id
ea attestant᷑ ad sacram̃toꝵ significationem non
omittamꝰ. Quia enim sic̃ dicit apłs mortuus est
ꝓpt̾ delicta nr̃a. et resurrexit ꝓpt̾ iustificationẽ
nr̃am: tͣnsitus quidã de morte ad uitam in illa
uulgo uideri solet: s hebreum eẽ dicunt. qui lin¬
dixi a morte aduttam hebreo u̾bo res appellataẽ.

Expanded text:
natus, et deinde subiungis, si hoc fit propter sabbatum natus, et deinde subiungis, si hoc fit propter sabbatum et lunam, quid sibi uelit in hac re obseruatio sabbati et lunae. hic primum oportet noueris diem natalis domini non in sacramento celebrari, sed tantum in memoriam reuocari, quod natus sit, ac per hoc nihil opus erat, nisi reuolutum diem anni, quo ipsa res facta est, festa deuotione signari. sacramentum est autem in aliqua celebratione, cum rei gestae commemoratio ita fit, ut aliquid etiam significare intellegatur, quod sancte accipiendum est. eo itaque modo agimus pascha, ut non solum, quod factum est, ia quae circa ea attestantur, ad sacramenti significationem non omittamus. Quia enim, sicut dicit Apostolus, Mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nuulgo uideri solet, sed hebraeum esse dicunt qui lindixi, a morte ad uitam, hebraeo uerbo res appellata est:
Abbreviated transcription (Latin):
die lauarent᷑: istum autem diem potius ad hoc
electum. qͦ cena dm̃ca anniu̾sarie. celebratur.
Et quia concessum ẽ hoc baptismũ accepturis:
multicumeis lauare uoluerunt. ieuiniumq re¬
laxare. His ut potui disputatis moneo ut ea quȩ
p̃locut᷑ sum serues. qͣntum potes. ut decet eccłiȩ
prudentẽ et pacificum filiũ. Alia quȩ int̾rogasti.
sidiĩs uoluerit. alio tempore expediam. Epłas̃
ianuario augustinꝰ. Lectis litt̾istuis
Iubi me cõmonuisti ut debitũ redderem
de residuis enodandis questionib quas iam lon¬
tui: et qͣmuis in medio aceruis occupationum
mearũ hanc feci p̃cipuam. ut ad ea que int̾ro¬
gasti respondem tͥ. Dnitiꝰ autẽ de tua epła dis¬
putare nolo: ne hoc me ipsum impediat iam
tandem reddere qđ debeo. Queris que causa sit
cur anniu̾sariꝰ dies celebrandȩ dñicȩ passionis.
ñ ad eundẽ redeat annidiẽ. sicut dies qͣ tradit᷑

Expanded text:
die lavarentur. Istum autem diem potius ad hoc die lavarentur. Istum autem diem potius ad hoc electum, quo coena dominica anniversarie celebratur. Et quia concessum est hoc Baptismum accepturis, multi cum his lavare voluerunt, jejuniumque relaxare. His ut potui disputatis, moneo, ut ea quae praelocutus sum serves quantum potes, ut decet Ecclesiae prudentem ac pacificum filium. Alia quae interrogasti, si Dominus voluerit, alio tempore expediam. AD IBER SECUNDUS. Lectis litteris tuis, ubi me commonuisti, ut debitum redderem de residuis enodandis quaestionibus, quas iam lontui et quamuis in mediis aceruis occupationum mearum hanc feci praecipuam, ut ad ea, quae interrogasti, responderem tibi. diutius autem de tua epistula disputare nolo, ne hoc ipsum me impediat iam tandem redhibere, quod debeo. Quaeris, quae causa sit, cur anniuersarms dies celebrandae dominicae passionis non ad eundem redeat anni diem sicut dies, qua traditur
Abbreviated transcription (Latin):
delectauit. ut uno certo die ꝑ annum quo ipsam
cenanidñs dedit: tamqͣm ad insigniorẽ cõmemo¬
rationẽ post cibos offerri. et accipi placeat corpus
et sanguinem dm̃. Honestiꝰ autem fieri arbitro
ea hora: ut quietiã ieiunauerit ante refectionẽ
que hora nona fit. ad oblationẽ possit occurrere.
Quappt̾ neminem cogimꝰ ante dñicam illã cenã
prandere: s nulli etiam contradicere audemus.
Hoc tam̃ ñ arbitror institictũ: nisi quia plures
et ꝓpe om̃s in plerisq locis eodie lauare consue¬
uerunt. Et quia ñnull etiã ieiuniũ custodiunt.
mane offertur ꝓpt̾ prandentes: quia ⁊ ierunia
et lauachra tolerare ñ possunt. ad uesꝑam uͦ
ꝓpt̾ ieiunantes. Si autemqueris cur etiã lauan¬
di mos ortus sit. nicħ mͥ de hac re cogitanti ꝓba¬
hus occurrit: nisi quia baptitandorũ corpora
obseruatione quadragesimȩ sordidata. cum of¬
fensione sensus ad fontem tractarent᷑. nͥ aliqͣ

Expanded text:
delectauit: uno certo die per annum, quo ipsam delectauit: uno certo die per annum, quo ipsam cenam dominus dedit, tamquam ad insigniorem commemorationem post cibos offerri et accipi liceat corpus et sanguinem domini. honestius autem arbitror ea hora fieri, ut, qui etiam ieiunauerit, post refectionem, quae hora nona fit, ad oblationem possit occurrere. quapropter neminem cogimus ante dominicam illam cenam prandere, sed nulli etiam contradicere audemus. hoc tamen non arbitror institutum, nisi quia plures et prope omnes in plerisque locis eo die lauare consueuerunt, et, quia nonnulli etiam ieiunium custodiunt, mane offertur propter prandentes, quia ieiunia simul et lauacra tolerare non possunt, ad uesperam uero propter ieiunantes. Si autem quaeris, cur enam lauandi mos ortus sit, nihil mihi de hac re cogitanti probabilius occurrit, nisi quia baptizandorum corpora per obseruationem quadragesimae sordidata cum offensio
Abbreviated transcription (Latin):
enim quia post cibos dñs dedit. ꝓpt̾ea pransi
aut cenati fĩs ad illud sacram̃tum accipiendũ
conuenire debent: aut sieut faciebant qͦs apłs
arguit et emendat. mensis suis ista miscere.
Namq saluator quo uehem̃tiꝰ comm̃daret my¬
sterii illꝰ altitudinẽ. ultimum hoc uoluit artꝰ¬
digressus erat: et ideo p̃cepit quodeinceps ordi¬
erat. seruaret hunc locum. Nam si hoc ille mo¬
nuissec. ut post cibos alios acciꝑetur. credo quod
morem illum nemo uariasset. Cum uͦ ait apl̃s de hoc
manducandum inuicẽ expectate. si qͥs esurit domi
manducet. ut ñ ad iudicium conueniatis: statim
subteruit. cetera autẽ cum uenero ordinabo. Unde
intelligidat᷑. quia multũ erat in epła ut totũ illis
agendi ordinem insinuaret: quem uniu̾sa ꝑ orbẽ
seruat eccła. ab ipso ordinatũ. qđ nulla hors diũ¬
sitate uariat᷑. S: ñ nullos ꝓbabilis quedam ratio

Expanded text:
enim quia post cibos dedit dominus, propterea pransi enim quia post cibos dedit dominus, propterea pransi aut cenati fratres ad illud sacramentum accipiendum conuenire debeant aut, sicut faciebant, quos apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. namque saluator quo uehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc uoluit digressurus erat; et ideo non praecepit, quo deinceps ordiispositurus erat, sacraret hunc locum. nam si hoc ille monuisset, ut post cibos alios semper acciperetur, credo, quod eum morem nemo uariasset. cum uero ait apostolus de hoc manducandum, inuicem expectate; si quis esurit, domi manducet, ut non ad iudicium conueniatis, statim subtexuit: Cetera autem, cum uenero, ordinabo. unde intellegi datur, quia multum erat, ut in epistula totum illis agendi ordinem insinuaret, quae uniuersa per orbem seruat ecclesia, ab ipso ordinatum esse, quod nulla morum diuersitate uariatur. Sed nonnullos probabilis quaedam ratio