comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Legimꝰ enim animas eoꝵ sub ara
dei clamare uel dicere. N uousq sc̃s
et uerus. ñ uindicas sangͥnẽ nr̃m:
Iam et ds̃ dicit de sangͥne abel ad ca¬
in. Uox sanguinis frĩs tui clamat
ad me. Clamare gͥ dr̃ sanguis qui
innocens effusus ÷. non tam uoce
mant: dum fidem atq innocentiã
suam sensib nr̃is ipsa passione cõ¬
mite uitali. non ꝑ gallias
tantũmͦ. s pene ꝑ orbẽ to¬
tum rogationalis obseruan¬
tiȩ flum̃ irriguum: et infectam
uiciis t̾ram ubere fluxu aunuȩ
satisfactionis expurgat. Peculiarior
nob̃ tam̃ in hac ipsa institutione
seruicii et gaudii causa . ẽ: qr qd̃ hinc
mͦ ad cunctoꝵ utilitatem defluit. ex
nr̃o pͥmitus fonte manauit: et forte
ornatum. sumpte primitus instituti¬
onis exordium. Cȩterum cũ ad huiꝰ¬
modi humilitatẽ in effabilis neces¬
sitas. rigida uiennensium corda ꝑ¬
domuit: sentiens eccła nr̃a causam
egritidinis suȩ. non sͥ quasi maxi¬

Expanded text:
sit. Legimus enim animas eorum de sub ara sit. Legimus enim animas eorum de sub ara Dei clamare, vel dicere: Quousque sanctus et verus non vindicas sanguinem nostrum ? Nam et Dominus dicit de sanguine Abel ad Cain: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me . Clamare igitur dicitur sanguis, qui innocens effusus est, non tam voce mant, dum fidem atque innocentiam suam sensibus nostris ipsa passione commite vitali, non per Gallias tantummodo, sed pene per orbem totum rogationalis observantiae flumen irriguum, et infectam vitiis terram uberi fluxu annuae satisfactionis expurgat. Peculiarior tamen nobis in hac ipsa institutione servitii et gaudii causa est, quia quod hinc modo ad cunctorum utilitatem defluit, ex nostro primitus fonte manavit: et forte gii ornatum sumptae primitus institutionis exordium. Caeterum cum ad hujusmodi humilitatem ineffabilis necessitas rigida Viennensium corda perdomuit, sentiens ecclesia nostra causam aegritudinis suae, non sibi quasi maxi
Abbreviated transcription (Latin):
ne sine bono oꝑe. uerboꝵ inutilis
eẽt. et suꝑsticiosa lactantia. Melius
docemꝰ gͦ facto. quam uoce. Deniq
seĩ mr̃es. et si uoce tacent: faetoꝵ iur¬
tute nos edocent. Et si lingua silent.
martyrii passione ꝑsuadent. Unde
quãuis disertor orator facundia
sua me doceat: id tam̃ qđ utile mͥ
nuare qđ p̃terit. Auditu enĩ cito
irrepit obliuio: ocłoꝵ aũt hystoria
semꝑ inspicit᷑. Qs enim non omib
horis mom̃tisq conspiciat. quẽ ad mo¬
subiacuere suppliciis: et de ipsis pęnis
quodammͦ triumphabant: Quanto
enim plura patiebant᷑: tanto uicto¬
riosissimos. eẽ. credebant. Uictoria eiũ
:mr̃is. iudicium ꝑseq̃ntis: sicut scͥptũ
ẽ. Ꝙ uincas cum iudicaris. Cum iu¬
dicat᷑ enim martyr et condempnatur:
tẽ uincit atq ꝓfternit. Tali enĩ iudi¬
cio non ÷ addictus ad mortem: sed
absolutꝰ ad requiem. Ac ꝑ hoc. mani
uoce: quãꝗͣ et ipsa passio sine uoce ñ

Expanded text:
ne sine bono opere verborum inutilis ne sine bono opere verborum inutilis esset et superstitiosa jactatio. 2. Melius ergo docemur facto, quam voce: denique sancti martyres etsi voce tacent, factorum virtute nos edocent: etsi lingua silent, martyrii passione persuadent. Unde quamvis disertus orator facundia sua me doceat; id tamen quod utile est inuare, quod praeterit; auditui enim cito irrepit oblivio, oculorum autem historia semper inspicitur. Quis enim non omnibus horis momentisqsubjacuere suppliciis, et de ipsis poenis quodammodo triumphabant? Quanto enim plura patiebantur, tanto se victoriosissimos esse credebant; victoria enim est martyris judicium persequentis, sicut sest: ut vincas cum judicaris . Cum judicatur enim martyr et condemnatur, tunc vincit atque prosternit. Tali enim judicio non est addictus ad mortem, sed absolutus ad requiem. Ac per hoc manivoce, quanquam et ipsa passio sine voce non
Abbreviated transcription (Latin):
i quantum me neceẽ ÷ dicere
et uos oportet audire. tan
sati eẽmus: scilicet ego insinuando
p̾ceptum. uos exeq̃ndo mandatum:
S qm̃ imbecillitate ꝑcellim᷑. quo minꝰ
quã oportet dicere ualeamꝰ: exeuset
nos m̃tis deuotio. quos ñ excusat p̃¬
dicationas oratio. Hoc ⁊ & si a laudib
dñi lingua cessamus: marabilia tam̃
eius. oꝑib fidei approbemus. Si non
loquim ũbis. eius glam: factis exequa
Nam dñs in eũglio ita dicit. Qui fec̃it
sic. et docuerit sic: magnus uocabit᷑
ctum: subsequit᷑ doctrina. Siquidem
benefacere: pͥma doctrina est. Cessantib
enim ũbis. hocipsum docet hominem
opus optimum. dum uidet᷑. Q si
uoce aures non excitat: uirtute tam̃
corda compungit. Q uis enĩ bonum
factum uidens non gaudeat. misere¬
atur. imitetur: ac ueluti tacito magi¬
stro utens. eius exemplo doceatur.
Dictis gͥ facta p̃cedunt: Immo sine
factis dicta nicħ possunt. Nam et
ideo dñs fieri uoluit. et sic doceri:

Expanded text:
i quantum me necesse est dicere, et vos oportet audire; tantsati essemus, scilicet ego insinuando praeceptum, vos exsequendo mandatum. Sed quoniam imbecillitate percellimur, quominus quantum oportet dicere valeamus; excuset nos mentis devotio, quos non excusat praedicationis oratio, hoc est, etsi a laudibus Domini lingua cessamus, mirabilia tamen ei operibus approbemus: si non loquimur verbis ejus gloriam, factis exsequaNam Dominus in Evangelio ita dicit: Qui fecerit sic, et docuerit sic, magnus vocabiturctum, subsequitur doctrina; siquidem benefacere prima doctrina est. Cessantibus enim verbis, hoc ipsum docet hominem opus optimum, dum videtur: quod etsi voce aures non excitat, virtute corda tamen compungit. Quis enim bonum factum videns, non gaudeat, miretur, imitetur, ac veluti tacito magistro utens, ejus exemplo doceatur? Dictis igitur facta praecedunt, immo sine factis dicta nihil prosunt; nam ideo et Dominus fieri voluit, et sic doceri,
Abbreviated transcription (Latin):
nnfestus: quẽadmodum nc̃ tollit᷑¬
et omuis illa uolitans ꝑ auras t̾ba
larualis xp̃o ascendente transfugit.
auet omne cęlum ÷ mirantur et astra:
occurrit confestim ulmineus ille
milicie cȩlestis exercitus. Uident
regem suum uiuȩ carnis manubias
reportare: atq: hoste debellato homi¬
nem in suꝑna conscendere. Agnosc̃t
ini cicatricib signa belloꝵ⁊ adorant
in carne uultera iam sanata. ubi
uulla peccati macula tinxerat: nec
quippiam suȩ urulentiȩ grauidus
ille ueneni draco euomuerat. Ser¬
non posuit. Plaudunt agniina : tu¬
ba sonat: et letis se muiscent blanda
modulamina choris. fundit᷑ ecce
confestim splendidus ille senatus
undiq siderei repagula cęli: atq
astriferoꝵ archana. soluta penitus
compage patescunt. Recessit sine¬

Expanded text:
nifestus, quemadmodum nunc extollitet omnis illa volitans turba Christo ascendente transtringit, pavet omne coelum, mutantur astra, concurrit confestim fulmineus ille militiae coelestis exercitus. Vident regem suum vivae carnis manubias reportare, atque hoste debellato hominem in superna conscendere: agnoscunt in cicatricibus signa bellorum, adorant in carne vulnera jam sanata, ubi nihil peccati macula exstinxerat, nec quidpiam sua virulentia gravidus ille veneni draco vomuerat; sernon figebat. Plaudunt agmina, tubae sonant, laetis se miscentia blanda modulamina choris funduntur. Ecce confestim splendidus ille senatus undique siderei repagula coeli, atque astriferi orbis arcana soluta penitus compage patescunt. Recessit in
Abbreviated transcription (Latin):
lent u̾ba nouissima parentis ituri
in sepulchrum: et contempnuntur
dñi uerba nouissima asceudentis in
cȩlum: Existimemꝰ dñm nr̃m testa¬
m̃tum scͥpsisse: et in testam̃to suo
nouissima u̾ba posuisse. Preuidit
enim maloꝵ filioꝵ futura litigia:
p̾uidit homines. partes ÷ͥ conantes
facere de possessione aliena. Quare
enim non diuidant qd̾ non emerunt:
quape ñ concidant qͣuo p̃cium ñ
dederunt: S ille tunicã desuꝑ
cextam nusquã consutilem diuidi
noluit: sorte ꝓuenit. Ii illa ueste
unitas cõm̃ data ẽ: in illa ueste caritas
p̃dicata ẽ. Ipsa ẽ desuꝑ texta. De terraẽ
cupiditas. desuꝑ earitas. Agite fr̃es. Te¬
stam̃tũ scͥpsit dñs: nouissima uerba
posuit. Uidete obsecro uos. & moueat
uos qͦmͦ & nos: moueat. si fieri potest̾.
Que sunt głificationes: scdm suscepti ho¬
minis formã. Una qͣ resurrer̃ a mortuis
t̃cia die. alia qua ascendit in celum
minũ. cũ se iudicio p̃sentabit. De sp̃u scõ

Expanded text:
lent verba novissima parentis ituri in sepulcrum, et contemnuntur Domini verba novissima ascendentis in coelum? Existimemus Dominum nostrum testamentum scripsisse, et in testamento suo novissima verba posuisse. Praevidit enim malorum filiorum futura litigia, praevidit homines partes sibi conantes facere de possessione aliena. Quare enim non dividant, quod non emerunt? Quare non concidant, pro quo pretium non dederunt? Sed ille tunicam desuper textam nusquam consutilem dividi noluit: sorte provenit . In illa veste unitas commendata est, in illa veste charitas praedicata est, ipsa est, desuper texta. De terra est cupiditas, desuper charitas. Agite, fratres: testamentum scripsit Dominus, novissima verba posuit. Videte, obsecro vos, et moveat vos quomodo et nos, moveat, si fieri potest.Duae sunt glorificationes secundum suscepti hominis formam: una, qua surrexit a mortuis tertio die; alia, qua ascendit in coelum minum, cum se judicio praesentabit. De Spiritu sancto
Abbreviated transcription (Latin):
g illue posset ascendere. et aerios
demones transire: uisi ille solus qui
peccatum non potuit habere: Crur
gͦ illa uon obfuit. s ꝓfuit: in qua &e
nobis xp̃c uicit᷑ et ipse in ea suꝑa¬
ri non potuit. Non sepulchra. non
inferi. uictricem domuerunt carnẽ.
Expendit ds̃ ꝓ homine qd̾ decreue¬
rit: et rapuit quȩ uolebat. Uident
hoc p̾sentes apłi ÷ et paulatim semet¬
xp̃m ad suꝑna tollentem. pectore
pauidi. m̃te confusi. ocłis trepidi
uallatum: et humanis conspectib
occultaret. Cum gͦ discipłi tanto
lumine ꝑt̾riti non uident. et curi¬
osos ocłos iubar rapidum choruscis
ictib hebetaret: confestim ex uecto.¬
rib angłis directi duo. metu et
tremore ꝓstratos apłos. uerbis tali¬
b consolantur. Uiri inquiunt ga¬
lilei: quid statis aspicientes in cęlũ:
ic iħc qui assumptꝰ : auob̾: sic ue

Expanded text:
illuc potest ascendere, et aereos daemones transire, nisi ille solus qui peccatum non potuit habere? Crux ergo illa non obfuit, sed profuit; quia et nobis Christus vicit, et ille in ea superari non potuit. Non sepulcra, non inferi victricem domuere carnem: expendit Deus pro homine quod decreverat, et rapuit quem volebat. Vident hoc praesentes Apostoli, et paulatim semetipsum ad superna tollentem, pectore pavidi, mente confusi, oculis trepidi vallatum humanis conspectibus occultaret. Cum ergo eum discipuli tanto lumine perculsi non viderent, et curiosos oculos jubar rubidum coruscis ictibus evitaret, confestim ex victoribus angeli directi duo, metu et dolore prostratos Apostolos verbis talibus consolantur: Viri Galilaei, quid statis aspicientes in coelum? Iste Jesus qui assumptu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmitias obtulit patri: & oblatum
donum miratus ÷ pater: qđ ⁊ tan¬
mãcula fedabat. Nam et suis ma¬
nibꝰ suscepit oblatum ÷ & suȩ sedis
fecit. ẽẽ. participem: et qͦd plus est.
ad partem suȩ dexterȩ collocauit:
Cognoscamus quis ille ÷ qui audiuit.
sede ad dexteram meam: q̃ natura
est. cui ds̃ dixit. esto meȩ particeps
sedis. Illa natura ÷ quȩ audiuit. Ter¬
ra es: et in t̾ram ibis. Non enim ad¬

Expanded text:
primitias obtulit Patri, et oblatum donum miratus est Pater, quod tanmacula foedabatur. Nam et suis manibus suscepit oblatum, et suae sedis fecit esse participem; et, quod plus est, ad partem suae dexterae collocavit. Cognoscamus quis ille est 290 qui audivit: Sede ad dexteram meam; quae natura est, cui dixit: Esto meae particeps sedis? Illa natura est, quae audivit: Terra es, et in terram ibis. Item
Abbreviated transcription (Latin):
lus femineo pudori ꝑspiciens. ait:
Debent mulieres uelam̃ habesuper
erant: aiunt ad roden. Angłs ipsiꝰ
est. Et iacob. uidi inquit castra an¬
głoꝵ. Ꝙ merito angłoꝵ castra ui¬
debantꝰ in t̾ra. Nam sicut imꝑato
stella singła. manu militari ad u̾sus
hostilem muniunt᷑ aduentum. et
omnia loca diligent᷑ armant᷑. ne bar¬
barica illusione deleant᷑. ĩta et ds̃ qm̃
ad pacis euersionẽ ubiq uersant᷑
ad tutelam nr̃am constituit excercitꝰ
angłoꝵ. ut eoꝵ p̃sentia demonum
pacis gratia ministret᷑. Uides qd̾ ĩ
angłi p̾sunt: insistunt mr̃es: et un.¬
diq nob̾ p̃parant᷑ auxilia. Qu id gͥ
miserius ÷ illis qui conuentum istũ
splendidum deresinquunt: ⁊ quid
uob beatius qui ad tantam sollemp.¬

Expanded text:
lus femineo pudori praecipiens ait: lus femineo pudori praecipiens ait: Debent mulieres velamen habere, perant, aiunt ad Rhoden: Angelus ejus est . Et Jacob: Vidi, inquit, castra angelorum . Et merito angelorum castra videbantur in terra: nam sicut imperat civitates, castella singula, manu militari adversus hostilem muniuntur adventum, et omnia loca diligenter armantur, ne barbarica incursione deleantur, ita et Deus, quad pacis eversionem ubique versantur, ad tutelam nostram constituit exercitus angelorum, ut eorum praesentia daemonumpacis gratia ministretur. Vides quod angeli praesunt, assistunt martyres, et ubique nobis praeparantur auxilia; quid enim miserius est illis qui conventum istum splendidum derelinquunt? Et quid vobis beatius est, qui ad tantam solem
Abbreviated transcription (Latin):
cruce nr̃a ꝓcessit oratio foris
ciuitatem. sollempnitatem
celebrauimꝰ. Et nunc qͣndo de cruci¬
fixi ascensione tractamus. p̾clarum
diem et omni letitia choruscantem.
fines ciuitatis egressi. magna cum gra¬
tulatione celebramus. Ee hoc non ad
accusent dicentes. U uid ꝓ dño sen¬
simus uniu̾sa torm̾ta᷑. Uexantium
ta: patientiȩ nr̃e tortor cessit iratus:
Hec omnia meruimꝰ sustinere: et eius¬
brantur. Ideo dilectissimi fr̃s hodie
adloca conuenimꝰ beatoꝵ. ad sc̃oꝵ¬
habitacła festinauimus: ut conuen¬
tus nr̃ ipsoꝵ quoq p̾sentia clarior
rederetur. Non enim in hoc theã¬
thro tantum mr̃es p̃sunt: s et ange¬
loꝵ instantia locus decorat᷑. Nam̃
et angłi p̃sunt. Q si mr̃es uidere de¬
sideras:. si angłos cupis inspicere:
aꝑi ocłos fidei: et illud tͥ theatrũ
facile demonstrat᷑. Nam cum in
ommi aere angłoꝵ multitũdo uer¬
setur: multomagis in ȩccła. multo
amplius hodierno die: qnͣdo eoꝵ

Expanded text:
cruce nostra processit oratio, foris civitatem solemnitatem celebramus, et nunc quando de Crucifixi ascensione tractamus, praeclarum diem et omni laetitia coruscantem, fines civitatis egressi, summa cum gratulatione celebramus, et non ad accusent, dicentes: Quot pro Domino sensimus tormenta? Vexantium ta, patientiae nostrae tortor cessit iratus, ria; haec omnia meruimus sustinere, nec mysbrantur. Ideo, dilectissimi fratres, hodie ad loca convenimus beatorum habitacula festinamus, ut conventus noster ipsorum quoque praesentia clarior redderetur. Non enim in hoc theatro tantum martyres praesunt, sed angelorum instantia locus decoratur, nam et angeli praesunt. Et si martyres videre desideras, si angelos cupis inspicere, aperi oculos fidei, et illud tibi theatrum facile demonstratur: nam cum in omni aere angelorum multitudo versetur, multo magis in ecclesia, multo amplius hodierno die quando eoru
Abbreviated transcription (Latin):
re. ldeo inquit dico uob̾: cauete ab
omni cupiditate. Cupiditas enim
cupit diuidere: sicut caritas colligere:
Quid ÷ aũt cauete ab omni cupiditate.:
nͥ implemini caritate: Nos caritatẽ
ꝓ captu nr̃o habentes. interpellamͦ
dñm contra frẽm sicut et ille contra
frẽm: s non hac uoce. non hac postu¬
latione. Ille enim dixit. dñe dic fr̃i
meo. diuĩdat mecum hereditatem:
nos dicimus. dñe dic fr̃i meo. teneat
mecũ hr̃ditatem. Uidete gͦ fr̃s quid¬
maxime diligatis: quid fortit̃ tenea¬
tis. Ei lorificatus dñs resurgendo. cõ¬
mendat ȩccłam: głlificatus ascenden
tens de celis. commĩdat eccłam. Re¬
surgens enim quid dicit discipłis su¬

Expanded text:
re. Ideo, inquit, dico vobis, cavete ab re. Ideo, inquit, dico vobis, cavete ab omni cupiditate . Cupiditas enim cupit dividere, sicut charitas colligere. Quid est autem, Cavete ab omni cupiditate, nisi, Implemini charitate? Nos charitatem pro captu nostro habentes, interpellamus Dominum contra fratrem, sicut et ille contra fratrem: sed non hac voce, non hac postulatione. Ille enim dicit: Domine, dic fratri meo dividat mecum haereditatem. Nos dicimus: Domine, dic fratri meo teneat mecum haereditatem. CAPUT X. maxime diligatis, quid fortiter teneatis. Glorificatus Dominus resurgendo, commendat Ecclesiam: glorificandus ascendendtens de coelis commendat Ecclesiam. Resurgens enim, quid dicit discipulis su
Abbreviated transcription (Latin):
apłs iudas. Hii sunt qui seipsos sẽg¬
gregant. animales: sp̃m non haben
tes. Qui seipsos seggregant. Quare
seggregant. N uia animales: sp̃m
non habentes. Ideo defluunt: quia
coagulum non hñt caritatis. Ipsa
caritate plena ⁊ gallina illa. ꝓpter
pullos infirmata. cum pullis hu¬
milians uocem suam: extendens
alas suas. Q uotiens inquit uolui
colligere filios tuos. Colligere: non
diuidere. Quia habeo inquit alias
oues: quȩ non sunt de hoc ouili.
O portet me et ipsas adducere: ut sit
unus grex et unus pastor. Merito
non audiui t frẽm contra frẽm int̃¬
pellantem: et dicentem. Oñe. dic fr̃i
meo: ̃iuidat mecum hereditatem:
Dñe inqͥt. dic fr̃i meo: Quid: Diui¬
dat mecum hereditatẽ. E dñs.
Dic homo. Quare enim uis dĩuide:
nͥ quia homo: Cum enĩ dicit alius.
ego sum pauli. alius aũt ego apollo:
nonne homines estis: Dic homs.⁊
Quis me constituit diuisorẽ heredita¬
tis inter uos: Colligere ueni. ñ diuide¬

Expanded text:
apostolus ludas: hi sunt qui se ipsos seapostolus ludas: hi sunt qui se ipsos segregant, animales, spiritum non hates . Qui se ipsos segregant: quare segregant? Quia animales, Spiritum non habentes. Ideo defluunt, quia coagulum non habent charitatis. Ipsa charitate plena est gallina illa propter pullos infirmata, cum pullis humilians vocem suam, extendens alas suas: Quoties, inquit, volui colligere filios tuos ? Colligere, non dividere. Quia habeo, inquit, alias oves, quae non sunt de hoc ovili: oportet me et ipsas adducere, ut sit unus grex et unus pastor . Merito non audivit fratrem contra fratrem interpellantem, et dicentem, Domine, dic fratri meo dividat mecum haereditatem. Domine, inquit, dic fratri meo. Quid? Dividat mecum haereditatem. Et Dominus: Dic, homo. Quare enim vis dividere, nisi quia homo? Cum enim dicit alius, Ego sum Pauli; alius autem, Ego Apollo: nonne homines estis ? Dic, homo, quis constituit me divisorem haereditatis inter vos? Colligere veni, non divide
Abbreviated transcription (Latin):
uides non diligis:. dm̃ quẽ non uides
formans nos ad dilectionẽ ꝓximi. dedit
in t̾ra conspicuus. ⁊ ꝓximis ꝓximus
sp̃m scm̃. insufflando infaciem eoꝵ:
et ab hac maxima karitate quȩ in
scm̃ accipe in t̾ra: et diligis frẽm. Acci¬
pe de cęlo et diligis dm̃: qr et in t̾ra
qđ accepisti de cęlo est. In t̾ra xp̃c
dedit: sed de celo ÷ qui dedit: Ille ens
dedit: qui de cęlo descendit. Hic inue¬
at: Paulũ audite. Non solũ aut̃
inquit. s et głamur in tribulationib
scientes qr tribulatio patientiã oꝑat᷑.
patientia ꝓbationem: ꝓbatio uͦ spem.
Spes aũt non confundit: qr caritas
dei diffusa: in cordib nr̃is. Unde¬
Q d t dabas: quid quasi de tuo p̃sume¬
bas: Q uid enim habes qd̃ non acce¬
pisti: Ergo unde: nͥ qd̃ sequitur. per
sp̃m scm̃ quidatus.ẽ. nob̃: Caritas is¬
ta non tenetur: nͥ in unitate ȩccłȩ.
Non illam habent diuisores: sicut dic̃

Expanded text:
vides non diligis; Deum quem non vides,vides non diligis; Deum quem non vides,formans nos ad dilectionem proximi, dedit in terra conspicuus et proximis proximus Spiritum sanctum, insufflando in faciem eorum; et ab hac maxime charitate quae in  Spiritum sanctum accipe in terra, et diligis fratrem: accipe de coelo, et diligis Deum. Quia et in terra quod accepisti, de coelo est. In terra Christus dedit, sed de coelo est quod dedit. Ille enim dedit, qui de coelo descendit. Hic inveat? Paulum audite: « Non solum autem, inquit, sed et gloriamur in tribulationibus: scientes quia tribulatio patientiam operatur, patientifundit, quia caritas dei diffusa est in cordibus notibi dabas? quid quasi de tuo praesumebas? quid enim habes, quod non accepisti? ergo unde nisi, quod sequitur, per spiritum sanctum, qui datus est nobis? Caritas ista non tenetur nisi in unitate ecclesiae. non illam habent diuisores, sicut dicit
Abbreviated transcription (Latin):
met dñs: si aluid. ẽ. qđ uerus appa¬
reat. donet dñs. E rgo arbitror. s arbĩ¬
tror: eo bis datum. cẽ. sp̃m scm̃. ut
cõmendarentur duo p̃cepta caritatis:
Duo sunt enim p̾cepta: et una ÷ cari¬
tas. Diliges dñm dm̃ tiuni. ex toto
corde tuo. et ex tota anima tua: et di¬
liges ꝓximum tuum tanꝗͣ teipsum.
Iu his duob p̃ceptis: tota lex pendet
et ꝓpħȩ. Una caritas. et duo p̃cepta.
unus sp̃s. et duodata. Non enim aliꝰ
datꝰ ÷ prius. et alius datus ÷ postea.
quia non alia caritas diligit ꝓrximũ
quam illa quȩ diligit dm̃. Non gͦ
alia caritas. ẽ. Qua caritate ꝓximũ:¬
ipsa caritate diligius et dm̃. S qr
aliud ÷ ds̃. aliud ꝓximus: una cari¬
tate diligunt᷑: non sunt tam̃ unum
quidiligunt᷑. Q uia gͦ magna ÷ pri¬
mitus cõmendanda dilectio dei: scda
dilectio ꝓiximi: a scd̾a aũt incipitur:
ut ad primã ꝑueniat᷑: si enĩfrẽm quẽ

Expanded text:
met dominus; si aliud est quod uerius appamet dominus; si aliud est quod uerius appareat, donet dominus. ergo arbitror, sed arbitror, ideo bis datum spiritum sanctum, ut commendarentur duo praecepta caritatis. duo sunt enim praecepta et una est caritas: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua; et diliges proximum tuum tamquam te ipsum. in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. una caritas et duo praecepta, unus spiritus et duo data. non enim alius datus est prius et alius datus est postea, quia non alia caritas diligit proximum quam illa quae diligit deum. non ergo alia caritas est; qua caritate proximua charitate diligimus et Deum. Sed quia aliud est Deus, aliud proximus; una charitate diliguntur, non sunt tamen unum qui diliguntur: quia ergo magna est primitus commendanda dilectio Dei, secunda dilectio proximi; a secunda autem incipitur, ut ad primam perveniatur: Si enim fratrem quem
Abbreviated transcription (Latin):
erat głificatꝰ. Ex pectabat᷑ gͦ: ut głifi¬
cato iħu daret᷑ sp̃s. Meritoq bis qlo¬
rificatus, resurgendo et ascendendo:
bis dedit sp̃m. Unum dedit: unitati
dedit: et tam̃ bis dedit. Primo. postea
in uos. Et alio loco: In ciuitate sedete:¬
go enim impleam ꝓmissionẽ patris:
quã audistis inqͥt ex ore meo. Postea¬
quã ascendit: decem dieb ibi factis.
sp̃m sc̃m. Multi multa dixerunt: et
sicut homines quesierunt: et aliqui
dixerunt qđ non ÷ contra fidem. Alius
hoc: alius illud. Utrũq qđ non exce¬
deret regulam ueritatis. Sidicã me
seire quare bis dederit: Mentiar uob̾
Nescio. Q uise dicit seire qd̃ uescit. teme¬
rarius. ẽ: qͥ se negat scire qđ seit. ingͣ¬
aliquid certius ꝑuenire cupio. Ad
iuuet me dñs orantib uob: ut qd̃
donare dignatꝰ᷑. et uob̾ non taceat᷑
Ergo nescio. Quid tamen existimẽ. non¬
dũm sciens. nondum ꝓcerto tenens. sic̃
certissimum teneo dedisse: quid gͦ
existimem ñ tacebo. Si hoc e confir¬

Expanded text:
erat glorificatus. Exspectabatur ergo, ut glorificato Jesu daretur Spiritus. Meritoque bis glorificatus, resurgendo et ascendendo, bis dedit Spiritum. Unum dedit, et unus dedit, unitati dedit, et tamen bis dedit. Primo posteaquentem in vos : et alio loco, In civitate sedete: ego enim impleam promissionem Patris, quam audistis, inquit, ex ore meo . Posteaquam ascendit, decem diebus ibi factis mSpiritum sanctum? Multi multa dixerunt, et sicut homines quaesierunt: et aliquid dixerunt quod non est contra fidem; alius hoc, alius illud, utrumque quod non excederet regulam veritatis. Si dicam me scire quare bis dederit, mentiar vobis. Nescio. Qui se dicit scire quod nescit, temerarius est: qui se negat scire quod scit, ingraliquid certius pervenire cupio. iuuet me dominus orantibus uobis, ut quod donare dignatur uobis non taceatur. ergo nescio. quid tamen existimem nondum sciens, nondum pro certo tenens, sicut certissimum teneo dedisse — quid ergo existimem non tacebo. si hoc est, confir
Abbreviated transcription (Latin):
ce qđ non nr̃a dep̃catione. qui eum
offenderamus. s postulatu eius qui
iuste fu̾at nob̾ iratus : pax facta ÷ cotł
ro xp̃o namq ait apłs legatione fun¬
gimur: tanꝗͣ deo rogante ꝑ nos. Qd
hoc ÷: Ipse rogat: qui in iuiriam pas¬
sus . ẽ. Ualdde in quã. Nam ds clem̃s:
et ipse tanꝗͣ misericors pat̃ dep̃cat᷑. ⁊
Et uide quid meliꝰ ÷: qui reconciliator
accessit. Non angłs: non archangłs:
iurgio separatis. unꝰ in medio positꝰ
alt̾cantium litem discordiamq dis¬
soluit: ita et xp̃e fecit. O ẽ nob̾ iuste
irascebatur: et nos contempnebamus
et se medium ap̃e ingessit. & sociauit
utrãq naturam: & nob̃ qđ imminebat¬
a patre. supplicium ipse sustinuit. Uis

Expanded text:
ce quod non nostra deprecatione, qui eum offenderamus, sed postulatu ejus, qui juste nobis fuerat iratus, pax facta est. Pro Christo namque, ait Apostolus, legatione fungimur, tanquam Deo rogante per nos . Quid hoc est? Ipse rogat qui injuriam passus est? Valde inquit. Nam Deus clemens, et ipse tanquam misericors pater deprecatur. Et vide qui medius est, qui reconciliator accessit, non angelus, non archangelus, jurgio separatis unus in medio positus altercantium litem discordiamque dissolvit, ita et Christus fecit. Deus nobis juste irascebatur et nos contemnebamus et se medium Christus ingessit, et sociavit utramque naturam, et nobis quod imminebat supplicium
Abbreviated transcription (Latin):
leo de tribu uida. Contra leonem
leo: cont᷑ lupũ agnus. Eaultautt
diabolus quando mortuus. ẽ. xp̃e: &
Ci audebat ad mortem: quasi p̾̃positus
mortis. Ad quod gaudebat: inde illi
tentum. ẽ. Ouscĩpula diaboli: crux
dñi. Esca qua caꝑetur: mors dñi.⁊
insultatio iudȩoꝵ : Ubi ÷ typhus
et suꝑbia caput ante crucẽ agitan¬
tium. et dicentium: si filius dei es
descende de cruce: Ecce plus fecit:¬

Expanded text:
Leo de tribu Juda? Contra leonem Leo de tribu Juda? Contra leonem leo, contra lupum agnus. Exsultavit diabolus quando mortuus est Christus,Gaudebat ad mortem, quasi praepositus mortis. Ad quod gaudebat, inde illi tensum est. Muscipula diaboli, crux Domini: esca qua caperetur, mors Domini. insultatio Judaeorum? Ubi est typhus et superbia caput ante crucem agitantium et dicentium, Si filius Dei est, descendat de cruce ? Et plus fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ut uidicet. Si enim priꝰ manifestꝰ
ueniret. iudicare manifestum quis
auderet. qnͣdo quidẽ dicit apłs pau¬
lus. si enim cognouissent. nunquã
dñm głe crucifixissent: S si ille
non occideret᷑: mors non moreretur.
Tropheo suo diabolus uictus. Exul¬
tauit enim diabolus: qnͣdo hominẽ
pͥmũ seducendo deiecit in mortem.
Seducendo pͥmũ hominẽ occidit: oc¬
cidendo nouissimum. pͥmũ de laq̃is
apocalipsis legeretur. Uicrt leo de
tribu iuda. Ip̃se leo dictus ẽ: ipse
aguus occisus . ẽ. Leo ꝓpter fortitudi¬
nem: aguus ꝓpt̃ innocentiam. Leo
qrͣ inuictus: agnus qrͣ mansuetus.
tus ⁊ eium diabolus leo feritate: ñ
uirtute: Apłs quippe petrꝰ ait. Uigi¬
lare nos oportet adu̾sus temptatioẽs:
quia adu̾sarius nr̃ diabolus cireuit.
q̃rens quẽ deuoret. S quomͦ circuit¬
ut dixit: Sicut leo rugiens circuit:
q̃rens quem deuoret. Quis non ui¬
curreret dentes leonis huiꝰ.: nͥ uicisser

Expanded text:
ut judicet. Si enim prius manifestus ut judicet. Si enim prius manifestus venisset, judicare manifestum quis auderet? Quando quidem dicit apostolus Paulus, Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Sed si ille non occideretur, mors non moreretur. Tropaeo suo diabolus victus est. Exsultavit enim diabolus, quando primum hominem seducendo dejecit in mortem. Seducendo primum hominem, occidit: occidendo novissimum, primum de laqueis Apocalypsis legeretur, Vicit Leo de tribu Juda . Ipse leo dictus est, qui agnus occisus est: leo propter fortitudinem, agnus propter innocentiam: leo quia invictus, agnus quia mansuetus. tus est enim diabolus leo, feritate, non virtute. Apostolus quippe Petrus ait: Vigilare vos oportet adversus tentationes, quia adversarius vester diabolus circuit, quaerens quem devoret. Sed quomodo circuit, dixit: Sicut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Quis non incurreret in dentes leonis hujus, nisi vicisset
Abbreviated transcription (Latin):
gentium loq̃bant᷑. U nusquisq hõ
loq̃ns om̃ib linguis: qͥd aliud sig¬
nificauit. quã unitatẽ in omĩbus
linguis: Hoc tenentes. in hoc fir¬
mati. in hoc roborati. in hoc incon¬
cussa caritate defixi. laudemꝰ pueri
dñm: et dicamus alła. S in una
parte: et unde. & quousq A solis
ortu usq ad occasum: laudate nom̃
surgendo et ascendendo cõpleta
est. Resurrectionem ipsius pa¬
sche dñico celebrauimꝰ: ascensio¬
nem hodie celebram᷑. festus nobis
dies uterq. Ideo enim resurrexit. ut
nobis exemplum resurreccionis osten¬
deret: et ideo ascendit. ut nos desuꝑ
dentem in ligno: nunc sedentem in
çelo. Precium ur̃m dedit cum pend̾et
in ligno. colligit quos emit. cũ sedet
in celo. Cum enim om̃s collegerit.
quos utiq ꝑ tp̃ra colligit: in fine tẽ¬
poris ueniet: quomͦ scͥptum. ẽ. Os̃¬
quẽadmodũ pͥmũ uenit occultus:
s sicut dictum ÷ manifestus. Oecul¬
tum enim oportebat eum uenire ut¬
iudicaretur: manifestus aũt ueni&

Expanded text:
um loquebantur. Unusquisque homo loquens omnibus linguis, quid aliud significavit, quam unitatem in omnibus linguis? Hoc tenentes, in hoc firmati, in hoc roborati, in hoc inconcussa charitate defixi, laudemus pueri Dominum, et dicamus alleluia. Sed in una parte? Et unde? et quo usque? A solis ortu usque ad occasum, laudate nomen surgendo et ascendendo completa est. Resurrectionem ipsius Paschae Dominico celebravimus: ascensionem hodie celebramus. Festus nobis dies uterque. Ideo enim resurrexit, ut nobis exemplum resurrectionis ostenderet: et ideo ascendit, ut nos desuper dentem in ligno, nunc sedentem in coelo. Pretium nostrum dedit, cum penderet in ligno: colligit quod emit: cum sedet in coelo. Cum enim omnes collegerit, quos utique per tempora colliget, in fine temporis veniet, et quomodo scriptum est, Dquemadmodum primitus venit occultus, sed sicut dictum est, manifestus. Occultum enim oportebat eum venire, utjudicaretur: manifestus autem veniet,
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi ÷ͣ eccłe commendatio: Et p̾dicari
in nomine eiꝰ penitentiam: et remis¬
sionem peccatoꝵ. E hoc ubi: ꝑ om̃s
gs̃: incipientib ab ierłm. Hoc resur¬
rectione glorificatꝰ. Q uid ascensione
glorificandus: Qd̃ audistis. Eritis
mͥ testes in ierłm. et in tota iudea &
samaria: et usq in fines t̾re. Q uid¬

Expanded text:
ari innomi ne ejus poenitentiam et remissionem peccatorum. Et hoc ubi? Per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem . Hoc resurrectione glorificatus. Quid ascensione glorificandus? Quod audistis, Eritis mihi testes in Jerusalem, et in tota Judaea et Samaria, et usque in fines terrae
Abbreviated transcription (Latin):
÷ qđ ascendit in cęluni: qđ sedet ad
dexteram patris. S hoc ocłis non
uidemus: quia nec pendentẽ in lig¬
no uidimus. Totum hoc fide tenemꝰ:
ocłis cordis intuemur. Hodie enim
lo et cor nr̃i᷑. Audiamꝰ apłm dicen¬
tem. Si consurrexistis cum xp̃o.
enim ille ascendit. nec recessit a nob̾:
sic ⁊ nos cum illo iam sumꝰ: quãuis
nondum in corpore nr̃o factum sit
qđ ꝓmittit᷑ nob̾ ⁊ Iile iã exaltatus
est suꝑ cęlos. Neque enĩ ꝓpterea nob̾
desꝑanda.ẽ. ꝑfecta et angłica celestis
habitatio: qr dixit. Nemo ascendit in
celum nͥ qui de cęlo descendit: filius
hominis qui est in cęlo. S hoc dictũ
⁊ ꝓpter unitatem qͦ caput nr̃m ÷: et
nos corpus eiꝰ. Cum ascendit in cȩlum:
nos ab illo non separamur. Qui des
cendit de cęlo. non nob̃ inuidet cęlũ:
s quodãmͦ clamat. mea m̃bra estote:
si ascendere uultis in cęlum. In hoc gͦ
om̃s interim roboram᷑: in hoc uotis
ditemur in t̾ris: qđ computamur

Expanded text:
 ascendit in coelum, quod sedet ad dexteram Patris? Sed hoc oculis non videmus, quia nec pendentem in ligno vidimus. Totum hoc fide tenemus, oculis cordis intuemur. Hodie enim,lo et cor nostrum. Audiamus Apostolum dicentem, Si consurrexistis cum Christ terram . Sicut enim ille ascendit, nec recessit a nobis: sic et nos cum illo ibi jam sumus, quamvis nondum in corpore nostro factum sit quod promittitur nobis. Ille jam exaltatus est super coelos. Neque enim propterea nobis desperanda est perfecta et angelica coelestis habitatio, quia dixit, Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis qui est in coelo . Sed hoc dictum est propter unitatem, qua caput nostrum est, et nos corpus ejus. Cum ascendit in coelum, nos ab illo non separamur. Qui de coelo descendit, non nobis invidet coelum: sed quodam modo clamat, Membra mea estote, si ascendere vultis in coelum. In hoc ergo ipsi interim roboremur, in hoc votis ditemur in terris, quod computamur
Abbreviated transcription (Latin):
ecce hic ÷. Audirẽ. si non & alius dice¬
ret: eccehic ÷. Quid tu dicis: Ecce hic
est. lam ibam: s reuõcat aliꝰ simili uo¬
ce: ecce hic ÷. Lu ex una parte. ecce hic
int̾ro genꝰ̾: dñm int̃pellemꝰ: sileant
partes: totum audiamꝰ. Dicit unus
ex uno angulo. ecce hic est: alius ex
alio angulo. ñ. s ecce hic ẽ. Iu dñe
dic: tu assere quã redemisti: osten¬
de quam dilexisti: Ad nuptias tuas
inuitati sumꝰ: ostende sponsã tuam:
ne uota tua litigando turbemus:
Dicit plane: ostendit plane: ñ dẽsẽru
inquirentes: non amat litigantes.
Dicit discipłis. et non q̃rentib dicit:
qr contendentib contradicit. Q ides
fortasse hoc ab apłis nondũ quert¬
onis studiose coagulũ quęramꝰ unita¬
cis. Apłi querunt tempus iudieii: et
In ierłm. dic adhiic. Et usq infines
terrȩ. Uenisti adfines. Qr ꝯtẽtior̃s ñ
finis: Nemom̾ dicat iã. Eece hͥẽ. Non

Expanded text:
Ecce hic est. Audirem, si non et alius diceEcce hic est. Audirem, si non et alius diceret, Ecce hic est. Quid tu dicis? Ecce hic est. Jam ibam: sed revocat alius simili voce, Ecce hic est. Tu ex una parte, Ecce hic interrogemus, Dominum interpellemus. Sileant partes, totum audiamus. Dicit unus ex uno angulo, Ecce hic est: alius ex alio angulo, Non, sed ecce hic est. Tu, Domine, dic: tu assere quam redemisti, ostende quam dilexisti. Ad nuptias tuas invitati sumus, ostende sponsam tuam, ne vota tua litigando turbemus. Dicit plane, ostendit plane: non deserit inquirentes, non amat litigantes. Dicit discipulis suis, et non quaerentibus dicit; quia contendentibus contradicit. Et ideo fortasse hoc ab Apostolis nondum quaereonis, studiose coagulum quaeramus unitatis. Apostoli quaerunt tempus judicii, et In Jerusalem. Dic adhuc, Et usque in fines terrae. Venisti ad fines: quare contentiones non finis? Nemo mihi dicat jam, Ecce hic est: Non,
Abbreviated transcription (Latin):
sent. Qd̾ aũt sciebat eis expedire: etiã
non eis int̾rogantib dixit. Non est
ur̃m scire inquit tp̃ra. Quo tibi tẽ¬
pora: Hoc agitur. ut euadas tp̃ra:
et queris tempora: Non ÷ ur̃m sci¬
re tp̃ra: quȩ que pat̃ posuit in sua
potestate. Et quasi diceret᷑ ei. & qͥd ẽ
nr̃m: mͦ audiamꝰ: quid ad nos ma¬
xiine ꝑtineat. mͦ audiamꝰ. N uesitũ
÷ quod non oporteat dici: s dic¬
tum ÷ qđ oporteat audiri. Non:
ur̃m scire tp̃ra.: quȩ pat̃ posuit in
sua potestate. S quid ÷ ur̃m scire:
entem in uos: et eritis mͥ testes.Ubi:
n ierłm. Conseq̃ns erat: ut hoc audi¬
remꝰ. His enim u̾bis eccła p̃dicatur:
eccła commñdat᷑: unitas annunriat᷑:
uidea et samaria. et usq in fines t̾rȩ.
Ecce qđ audite: ecce qd̃ tenete. Sponsa
estote: et in sponsum securi expectate.
Sponsa. eccła. Ubi futura p̾dicata. ẽ.
quã illi testes annunciarent: uͭ sut᷑a
p̃dicata ẽ: Oulti enim dicturi sunt:

Expanded text:
sent: quod autem sciebat eis expedire, etiam sent: quod autem sciebat eis expedire, etiam non eis interrogantibus dixit. Non est vestrum scire, inquit, tempora. Quo tibi tempora? Hoc agitur ut evadas tempora, et quaeris tempora. Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Et quasi diceretur ei, Et quid est nostrum? Modo audiamus quid ad nos maxime pertineat, modo audiamus. Quaesitum est quod non oporteat dici: sed dictum est quod oporteat audiri. Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Sed quid est vestrum scire? entem in vos, et eritis mihi testes. Ubi? In Jerusalem. Consequens erat ut hoc audiremus: his enim verbis Ecclesia praedicatur, Ecclesia commendatur, unitas annuntiatur, Judaea et Samaria, et usque in fines terrae. Ecce quod audite, ecce quod tenete. Sponsa estote, et sponsum securi exspectate. Sponsa Ecclesia est. Ubi futura praedicata est, quam illi testes annuntiarent; ubi futura praedicata est? Multi enim dicturi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
batis: hoc ÷ qd̾ audire desiderabatis.
Uideamꝰ qd̃ responderit. Non dedignen¬
tͣ audire agni: qd̃ audierunt arietes:
Audiamꝰ: quid dicit ipse dñs. Quib:
Setro. ioħi. andree. ia cobo. cȩt̾is rartis
er talib. tam dignis. S quos inue¬
nit indignos: et fecit dignos. Quid
eis respondit. dicentib si boc tp̃r p̃¬
sentaberis: et qnͣdo regnum isrł.¬
Non ÷ ur̃m scire tp̃ra: quȩ pat̾ posuit
insia potestate. Q uod creditis bene
creditis: quia uenturum .ẽ. Qnͣdo
uenturum sit. quid ad te: Q nͣdo ue¬
nerit p̃para te. Non ÷ ur̃m scire tpr̃a.
quȩ pat̾ posuit in sua potestate. Curi¬
ositas abscedat: pietas succedat. Qͥd
ad te qnͣdo ueniet: Sic uiue quasi
hodie uenturum sit: et ñ timebis
et disciplinã magistri boniꝰ: magistͥ
singłaris: magistri soliꝰ. Non dixtt
qd introgauerunt: et dixit qd̃ non
int̾rogauerunt. Sciebat enim qđ
int̾rogauer̃. non eis expedire ut nos¬

Expanded text:
batis, hoc est quod audire desiderabatis. batis, hoc est quod audire desiderabatis. Videamus quid responderit. Non dedignentur audire agni, quod audierunt arietes. Audiamus quid dixit ipse Dominus. Quibus? Petro, Joanni, Andreae, Jacobo, caeteris tantis et talibus, tam dignis: sed quos invenit indignos, et fecit dignos. Quid eis respondit dicentibus, Si hoc tempore praesentaberis, et quando regnum IsraeNon est vestrum scire tempora, qua potestate. Quod creditis, bene creditis: quia venturum est. Quando venturum sit, quid ad te? Quando venerit, praepara te. Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Curiositas abscedat, pietas succedat. Quid ad te quando veniet? Sic vive, quasi hodie venturum sit; et non timebis, et disciplinam magistri boni, magistri singularis, magistri solius. Non dixit quod interrogaverunt, et dixit quod non interrogaverunt. Sciebat enim quod interrogaverunt non eis expedire ut nos
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃r p̾sentaberis. dic nob̾: et qnͣdo
regnũ isrł. Hoc quesierunt. si hoc
tp̃r p̃sentaberis: et quando regnum
isrł. Qd̃ regnum : Dẽ quo dicimus.
Adueniat regnum tuum. Qđ̃ regnũ:
De quo audituri sunt ad dexterã posi¬
ti. uenite bñdicti patris mei: ꝑcipite
regnum qđ uob̃ paratum ÷ ab orĩgine
mundi. Quando dicturus ÷ etiam᷑
sinistris. Ite in igñem et̾nũ: qͥ paratꝰ
:diabolo et angłis eiꝰ. Terribilis uox.
trem̃da uox: s in memoria et̾na
erit iustus: ab auditu malo noñ ti¬
mebit. Istis hoc: illis illud. In utroq
si non audierunt. qđ audierunt tene¬
amus: et qđ uenturũ ÷ non timeamꝰ.
O ñe. si hoc tp̃r p̃sentaberis: Ꝙ nos
estimantes nos p̃sentẽ uidere dñm
in corꝑẽ constitutum: dicãmus illi.
Dñe si hoc tp̃r presentaberis: et qnͣdõ
regnum isrł: Quando regnum tuoꝵ:
qnͣdo reguũ humilium: quãdiu ty¬
p iis suꝑboꝵ: Certe hoc ÷ qd̃ quere¬

Expanded text:
tempore praesentaberis, dic nobis, et quando tempore praesentaberis, dic nobis, et quando regnum Israel? Hoc quaesierunt, Si hoc tempore praesentaberis, et quando regnum Israel? Quod regnum? De quo dicimus: Veniat regnum tuum . Quod regnum? De quo audituri sunt ad dexteram positi: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Quando dicturus est etiam sinistris: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Terribilis vox, tremenda vox: sed, In memoria aeterna erit justus: ab auditu malo non timebit . Istis hoc, illis illud: in utroque si non audierunt, quod audierunt teneamus; et quod venturum est, non timeamus. Domine, si hoc tempore praesentaberis? Et nos aestimantes nos praesentem videre Dominum in corpore constitutum, dicamus illi, Domine, si hoc tempore praesentaberis, et quando regnum Israel? Quando regnum tuorum, quando regnum humilium, quamdiu typhus superborum? Certe hoc est quod quaere
Abbreviated transcription (Latin):
aspectii ascensũrum xp̃m: int̾roga¬
uerunt. et dixerunt ei. Dñe si hoc
tp̃r p̃sentaberis: Cui dicebant :
Quẽ p̃sentem uidebant. Si hoc tp̃r
p̃sentaberis: El̃ quid ÷ illud: Nonne
p̾sentem uidebant: nonne p̃sentem
audiebant: nonne p̾sentẽ etiã tan¬
gebant: Quid ÷ hoc. si hoc tp̃r p̃sen¬
taberis. nͥ qr nouerant p̾sentia xp̃i
futurum iudicium. ut uideretur a
suis. et ab alienis. Nam quando
resurrexit: ñ ÷ uisus nͥ a suis. Hoc
gͦ seiebant. et fide retinebant. futu¬
rum. eẽ. tempꝰ qnͣdo iudicatꝰ iudicã¬
ret: qͣnͣdo reꝓbatꝰ ꝓbaret et reꝓbaret.
qnͣdo conspicuus utriq hominũ ge¬
neri. alios poneret ad dexteram. ali¬
os ad sinistram: dicturꝰ qd̃ utriq
audirent. oblaturus qđ ñ utriq
acciꝑent: cõminaturꝰ qd̃ ñ utriq ꝑ¬
timescerent. Sciebant futurũ: sed
qnͣdo querebant. Si hoc tp̃r p̃senta¬
beris: Non utiq nobis. Nam et mͦ
uidemꝰ te: s p̃sentaberis etiam his
qui non crediderunt in te. Si hoc

Expanded text:
aspectu ascensurum Christum interrogaverunt, et dixerunt ei: Domine, si hoc tempore praesentaberis? Cui dicebant? Quem praesentem videbant. Si hoc tempore praesentaberis? Et quid est illud? Nonne praesentem videbant? nonne praesentem audiebant? nonne praesentem etiam tangebant? Quid est hoc, Si hoc tempore praesentaberis? nisi quia noverant praesentia Christi futurum judicium, ut videretur a suis et ab alienis? Nam quando resurrexit, non est visus nisi a suis. Hoc ergo sciebant, et fide retinebant, futurum esse tempus quando judicatus judicaret, quando reprobatus probaret et reprobaret; quando conspicuus utrique hominum generi alios poneret ad dexteram, alios ad sinistram, dicturus quod utrique audirent, oblaturus quod non utrique acciperent, comminaturus quod non utrique pertimescerent. Sciebant futurum; sed quando, quaerebant. Si hoc tempore praesentaberis? Non utique nobis; nam et modo videmus te: sed praesentaberis etiam his qui non crediderunt in te. Si hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cur qd̃ hostilis suꝑauit bestia. tu seui¬
or bestia deuorasti: Aiunt pleriq
lupos. leo nũ subseqͥ solere uestigia
et non longe ab eoꝵ uenatib aberra¬
re: scilicet ut rabiem suam᷑ rapina
satient aliena: & qđ leonũ saturitati re¬
manet. id lupoꝵ rapacitate consumit᷑.
Sic et isti auariciȩ lupi. p̃donũ uestigia
subsecuti sunt: ut qd̃ illoꝵ rapacitati
suꝑauerat. hoꝵ cederet feritati. S for¬
sitan emisse te dicis: et ideo auaricie
crimen euadis. Non ita solet constare
emptio. atq uenditio. Bonũ ÷ emere
s in pace. qd̃ ꝓpria uoluntate uendit᷑.
non in dep̃datione. Respice contractus
originẽ: lienditionis auctorẽ: p̃cii qnͣ¬
titatẽ: et intelliges te p̾de magis ñ
uenditionis emptorẽ. U ade enim bar¬
baro. auri gẽmarũq monilia: unde
pellito serica uestim̃ta:. unde rogo ro¬
mana mancipia: S cimꝰ ea compro¬

Expanded text:
Cur, quod hostilis superavit bestia, tu saeviCur, quod hostilis superavit bestia, tu saevior bestia devorasti? Aiunt plerique lupos leonum subsequi solere vestigia, et non longe ab eorum venatibus aberrare, scilicet, ut rabiem suam rapina satient aliena, et quod leonum saturitati remanet, id luporum rapacitate consumatur; sic et isti avaritiae lupi praedonum vestigia subsecuti sunt, ut quod illorum rapacitati superavit, horum cederet feritati. Sed forsitan emisse te dicis, et ideo avaritiae te crimen evadis. Non ita solet constare emptio atque venditio: bonum est emere, sed in pace, quod propria voluntate venditur, non in depraedatione. Respice contractus originem, venditionis auctorem, pretii quantitatem, 325 et intelligis praedae magis, non venditionis emptorem. Unde enim barbaro auri gemmarumque monilia? Unde pellito serica vestimenta? Unde, rogo, Romana 326 mancipia sumis? Scimus ea compro
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stationi suȩ onus imponit. Erubeseit
usurȩ nom̃: et lucrũ ñ erubeseit usu¬
re. Semꝑ gͦ auarus alieno utit᷑: alieno
se pascit dampno. Est illi p̃da. egestas
alterus: est illi letitia fletꝰ alienus:
sicut nuꝑ factũ uidimꝰ. Quanti amis¬
sa deplorant: suꝑquȩ inuasa pleriq
gratulant᷑. Ecce senex pat̃ captum de¬
flet filium: et tu iam suꝑ eum uelut
seruulum głaris. In nocens rustieus
ꝑditũ ingemiscit uiuencum: et tu eo
rus tuum excolere disponis: et fructꝰ
te putas posse caꝑe. gemitib alienis.
Ecce religiosa uidua. tota supellectili
dispoliatã domũ dolet: & tu eadẽ suppel¬
lectili. domũ tuã ornatã ẽẽ lȩtaris. Dic
mͥ oxͥane: Non cõpungeris. ñ constrin¬
geris. cũ uides in hospicio tuo lacͥmas
alienas: Dic̃ scͥptura sc̃a ad filios
isrł. Abestia captũ ne tetigeris. Pollu
sti: cur laceratum et contaminatum
sicut ipse putas. edib tuis importasti:

Expanded text:
praestationis suae fenus imponit, erubescit praestationis suae fenus imponit, erubescit usurae nomen, et lucrum non erubescit usurae. Semper ergo avarus alieno utitur, alieno se pascit damno; est illi praeda egestas alterius: est illi laetitia fletus alienus, sicut semper factum vidimus. Quot amissa deplorant, super quae invasa plerique gratulantur? Ecce senex pater captum deflet filium, et tu jam super eum velut servulum gloriaris. Innocens rusticus perditum ingemiscit juvencum, et tu cum eo rus tuum excolere disponis, et fructus te putas posse capere gemitibus alienis. Ecce religiosa vidua tota supellectile dispoliatam domum suam dolet, et tu eadem supellectile domum tuam ornatam esse gloriaris. Dicane, non compungeris, non constringeris, cum vides in hospitio tuo lacrymas alienas? Dicit Scriptura ad filios Israel: A bestia captum ne tetigeris: pollutsti? Cur laceratum et contaminatum, sicut ipse putas, tuis aedibus importasti?
Abbreviated transcription (Latin):
si eadem in plerisq frĩb corrigere ñ
ualemꝰ : In anania enim petrus si
punisset. S dum illum puuit: ali¬
os corrigit. Uoluit enim ut pęna
ad unum: metus aũt ad plurimos
ꝑueniret. Exemplum gͦ auaris oĩb
in anania ꝓpositum. ẽ: ut qͥ eiusdẽ
criminis reus fuerit: eiusdem suppli¬
cii in udicii die sententia feriatur:
Ci rande gͥ malum ÷ auaricia: immo
maloꝵ omĩum ÷ origo: sicut ait
apłs. Radix aut omium maloꝵ ÷
cupiditas: quã qͥdam appetentes. er¬
rauerunt a fide. Uides gͦ qr qui
peccuniam appetit. fidem ꝑdit: qui
aurum redigit. grãm ꝓdigit. a uari¬
cia enim cęcitas ẽ. Errorem religioi
inducit. Ceca inquã ÷ auaricia: s
diuersis fraudum occultat᷑ ingeniie.
on uidet quȩ diuinitatis sunt: sed
cogitat q̃ cupiditatis sunt. Semꝑ¬
enim quãuis diues sit: cogitat un¬
de uł ex malo adquirere. Totam
uitam negocium putat. Compen¬
dioꝵ etiam om̃a supprimens: maus

Expanded text:
si eadem in plerisque fratribus corrigere non si eadem in plerisque fratribus corrigere non valemus? In Anania enim Petrus si punisset; sed dum illum punit, alios corrigit: voluit enim ut poena ad unum, metus autem ad plurimos perveniret. Exemplum ergo avaris omnibus in Anania propositum est, ut qui ejusdem criminis reus fuerit, ejusdem supplicii in judicii die sententia feriatur. Grande igitur malum est avaritia, imo malorum omnium est origo, sicut ait Apostolus: Radix autem omnium malorum est cupiditas, quam quidam appetentes erraverunt a fide . Vides ergo qui pecuniam appetit, fidem perdit, qui aurum redigit, gratiam prodigit. Avaritia enim caecitas est, errorem religionis inducit; caeca, inquam, est avaritia, sed diversis fraudum oculata ingeniis non videt quae Divinitatis 324 sunt, sed cogitat quae cupiditatis sunt; semper, quamvis dives sit, cogitat undecunque vel ex malo acquirere: totam vitam negotium putat; compendiorum etiam omnia supprimens inanis