comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit. eisq uidentib ascendit in cęlum: Ip¬
sos ȩdificauit: & quid expectare. quio p̃¬
dicare deberent. euidentissima ueritate
monstrauit. Illos autẽ a quib tanta ma¬
la usq ad mortẽ ꝑtulerat. quasi de illo
suꝑato ⁊ extincto głantes. in ea opinione
derelinquit: ut quisquis eoꝵ salute ȩt̃¬
na saluus fieri uellot. hoc de illilis mortis
resurrectione crederet. quod hi qui ui¬
derunt signis contestantib p̃dicauer̃:
Et ꝓ ea p̃dicatione similia ꝑpet ñ du¬
brtaiuerunt. Qua ꝓptͣ etiam unus ex aplis¬
euis iacob in epłãsua cũ exortaretur fide¬
les. qui pꝰ passionẽ xp̃ &e resurrectionẽ.
adhuc in ista uita tenebat᷑. dispensatio¬
nẽ testam̃ti ueteris nouiq distingens. Sͦi¬
nentiam inquit iob audistis. ⁊ fine̾ dñz
uidistis: Ne ideo patient̃ sustinerent
tẽporalia mala. ut sib hoc restitueretur
quod recepisse iob legius. Nam ⁊ ab illo
fine atq putredine saluus. ẽ. factus: &

Expanded text:
dit eisque uidentibus ascendit in caelum, ipsos aedificauit et, quid expectare, quid praedicare deberent, euidentissima ueritate monstrauit. illos autem, a quibus tanta mala usque ad mortem pertulerat, quasi de illo superato et extincto gloriantes in ea opinione dereliquit, ut, quisquis eorum salute aeterna saluus fieri uellet, hoc de illius mortui resurrectione crederet, quod hi, qui uiderunt, signis contestantibus praedicauerunt et pro ea praedicatione similia pet-peti non dubitauerunt. Quapropter etiam Iaeius, in epistula sua, cum exhortaretur fideles, qui post passionem et resurrectionem Christi adhuc in ista uita tenebantur, dispensationem testamenti ueteris nouique distinguens: sustinentiam, inquit, Iob audistis et finem domini uidistis, ne ideo patienter sustinerent temporalia mala, ut sibi hoc restitueretur quod recepisse Iob legimus. nam et ab illo uulnere atque putredine saluus factus est et
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrabo. Quod autẽ iam inmesopo¬
tamia constituto. hoc. ẽ. iam egresso de t̾ra
caloeorum dicit ds̃. ex⁊ de t̾ra tua ⁊ de
cognatione tua & de domo patris tui: ñ
ut corpus inde eicerae quod iam fecerat:
s animũ auelleret. dr̃. Non eñi exierat
inde animo. s spe redeunt & desidĩo te¬
nebatur: quȩ spes & desidium deo iubente
ac iuuante. & illo obȩdiente fuerat am¬
putandũ. Etoe ⁊ ipsa sarra sterilis uirtu¬
tẽ inconceptione seminis accepit. etiam
pret̃ tempꝰ aetatis : qm̃ fidelẽ credidit. ẽẽ.
qu ꝓmiserat. ꝙ pt̾ quos ab uno exort

Expanded text:
essor. Quod autem iam in Mesopotamia constituto, hoc est iam egresso de terra Chaldaeorum, dicit Deus: Exi de terra tua et de cognatione tua et de domo patris tui, non ut corpus inde eiceret, quod iam fecerat, sed ut animum auelleret, dicitur. Non enim exierat inde animo, si spe redeundi et desiderio tenebatur, quae spes et desiderium Deo iubente ac iuuante et illo oboediente fuerat amputandum. Non tem in conceptionem seminis accepit etiam praeter tempus aetatis quoniam fidelem credidit esse qui promiserat propter quod et ab uno orti
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as tu ꝓpiciab̾. Tu sac̃dos. tuuictima.
Tuoblator: tu oblatio. Ipse sac̃dos. ẽ. qui
nunc ingressus. ẽ. in int̾̃iora ueli. Solus
ibi ex his qu carnẽ gestauerunt int̃pel¬
lat ꝓ nobis: in cuius rec figura. in illo
primo ppło & in illo primo tẽplo unus
ris stabat. Et ille qui solus ingrediebatur
intĩora uel. offerebat sacrificiũ. ꝓpło foris
stante. Si intelligatur bene. sp̃s iuuificat:
si ñ intelligat᷑. littera occidit. Modo cum
autẽ iuuificat. Quit enĩ ageretur in
illo ppło. iude nescierunt: s nec modo sci¬
unt. De illis quippe dictũ. ẽ. Quãdui le¬
gitur moỹ ses. uelam̃ supra cor eoꝵ positũ
.ẽ. ibi uelam̃. figura. ẽ. S tolletur figusa:

Expanded text:
nostras, tu propitiaberis. Tu sacerdos, tu victima; tu oblator, tu oblatio. Ipse sacerdos est, qui nunc ingressus interiora veli, solus ibi ex his qui carnem gestaverunt, interpellat pro nobis . In cujus rei figura, in illo primo populo, et in illo primo templo, unus omnis foris stabat: et ille qui solus ingrediebatur in interiora veli, offerebat sacrificium pro populo foris stante . Si intelligatur bene, spiritus vivificat: si non intelligatur, littera occidit. Modo cum autem vivificat. Quid enim ageretur in illo populo, Judaei nescierunt; sed nec modo sciunt. De illis quippe dictum est: Quamdiu legitur Moyses, velamen super cor eorum positum est. Ibi velamen fi
Abbreviated transcription (Latin):
aquas: ñ aqua sic appellata. ẽ. illo loco. ut
hȩc a nobis intelligatur quã urdere iam
i tangere possumus: Quomodo nec t̃ra
quȩ inuisibilis ⁊ in composita erat. talis
erat. qualis ista quȩ iam uider & tractari
potest: s illito quod dictũ. ẽ. In principio
fecit ds̃ çelum &e terrã. Ceh & terrȩ no

Expanded text:
 aqua sic appellata est hoc loco, ut haec a nobis intelligatur quam videre jam et tangere possumus: quomodo nec terra, quae invisibilis et incomposita dicta est, talis erat qualis ista quae jam videri et tractari potest; sed illud quod dictum est: In principio creavit Deus coelum et terra
Abbreviated transcription (Latin):
habitast in ipso ub erat ppłs ante: ub in¬
stitutũ templũ: ubi celebrata sacrificia: ub
om̃ia illo tempore necessaria xp̃m ꝓmit¬
tentia  P missio. cũ res redditur iamfit
suꝑflua. Nam antequã redlat᷑ quod pro¬
iittitur. necessaria. ẽ. ipsa ꝓmissio: ne ꝓ¬
missum sib obliuiscatur cui ꝓmittit᷑ : &
ñ expectanto moriatur. O portot gͦ ut ex¬
pectae: ut cum uenerit accipiat: ido ñ de¬
bae deserere ꝓmissionẽ: ꝓpt̃ hoc ñ dese-¬
rebantur figurȩ: ut ueniente die umbrȩ
tollerentur. Cur autẽ ñ dicã p̃cepta
illa ueterũ sacram̃torũ nec bona. ẽẽ. quia
ñ eis homines iustificant᷑. Ambre sunt
eñĩ prȩnuntiantes grãm qua iustificamur.
nectam̃ mala quia diuiitus p̃cepta sunt.
tẽpar ꝑsonisq congnuentia: cũ me adui¬
u& etiam ꝓpħica sententia qua dicit ds̃.
se illi ppło dedisse p̃cepta ñ bonaᷤ. forte
cm̃ ꝓptẽa ñ dixit mala. s tantũ ñ bona:

Expanded text:
inhabitasti in ipso: ubi erat populus ante, ubi institutum templum, ubi celebrata sacrificia, ubi omnia illo tempore necessaria, Christum promittentia. Promissio, cum res redditur, jam fit superflua. Nam antequam reddatur quod promittitur, necessaria est ipsa promissio, ne promissum sibi obliviscatur cui promittitur, et non exspectando moriatur. Oportet ergo ut exspectet, ut cum venerit accipiat: ideo non debet deserere promissionem. Propter hoc non deserebantur figurae, ut veniente die, umbrae nt ? Cur autem non dicam praecepta illa ueterum sacramentorum nec bona esse, quia non eis homines iustificantur — umbrae sunt enim praenuntiantes gratiam, qua iustificamur —, nec tamen mala, quia diuinitus praecepta sunt tempori personisque congruentia, cum me adiuuet etiam prophetica sententia, qua dicit deus se illi populo dedisse praecepta non bona? forte enim propterea non dixit mala, sed tantum non bona,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs inquit ut ignis ueniae: et tempestas
currus eius: reddere inindignatione un¬
dictam. ⁊ uastationẽ in flãma ignis. In
igne eñi dñs urdicabitur om̃is terra: & in
gladio eius caro: siue igne. siue tempesta¬
te. siue gladio. penã iudici significat. Inͣ¬
doqutõe ipsum dñm quasi ignẽ dicit. eẽ.
uenturũ: Eis ꝑfecto quib penalis erit eiꝰ
aouentus. Currus uero eius. nam pluralit᷑
dict sunt: angłica ministeria ñ inconueni¬
ent̾ accipimus. Quod autẽ ait. omnem
terrã &e omnẽ carnẽ. in eius igne & gladio
iudi cari: ñ etiam hic sp̃ales intelligamus
ꝯscõs. s terrenos atq carnales. de qualib
dictũ. e. u terrena sapiunt. ⁊ sapere
scdm carnẽ mors. ẽ: Et quales om̃ino caro
appellantur a dn̾o. ub dicit. ñ ꝑmanebit
sp̃s meus in hominib istis. qm̃ caro sunt.

Expanded text:
dominus ut ignis ueniet, et ut tempestas currus eius, reddere in ira uindictam et interitum flammae ignis. in igne enim domini iudicabitur omnis terra, et in a Domino. Siue igne, siue tempestate, siue gladio poenam iudicii significat: quando quidem ipsum Dominum quasi ignem dicit esse uenturum, eis profecto quibus poenalis erit eius aduentus. Currus uero eius nam pluraliter dicti sunt angelica ministeria non inconuenienter accipimus. Quod autem ait omnem terram et omnem carnem in eius igne et gladio iudicari, non etiam hic spiritales intellegamus et sanctos, sed terrenos adque carnales, de qualibus dictum est: Qui terrena sapiunt. et: Sapere secundum carnem mors est; et quales omnino caro appellantur a Domino, ubi dicit: Non permanebit spiritus meus in hominibus istis, quoniam caro sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ ille cu dictũ. ẽ. quia uidisti cre¬
didist. ñ hoc credidit quod uidit: s ali¬
ud uidit. aliuido credidit. Uidit enĩ ho¬
minẽ: credidit dm̃. C ernebat quupe atq
tangebat carnẽ uiuentẽ quã uiderat mo.¬
rientem: &e credebat dm̃ in carne ipsa la¬
tentẽ. Credebat gͦ mente quod ñ uroe¬
bat: ꝑ hoc quod sensib corporis appare¬
bat. S & si dicuntur cred quȩ uiden¬
tur. sicut dicit unus quisq oculis suis cre¬
didisse. ñ tam̃ ipsa . ẽ. quȩ in nob̃ elifica¬
tur fides: s ex reb quȩ uidentur agitur

Expanded text:
Nam et ille cui dictum est, Quia vidisti, credidisti, non hoc credidit quod vidit; sed aliud vidit, aliud credidit: vidit enim hominem, credidit Deum. Cernebat quippe atque tangebat carnem viventem, quam viderat morientem; et credebat Deum in carne ipsa latentem. Credebat ergo mente quod non videbat, per hoc quod sensibus corporis apparebat. Sed etsi dicuntur credi quae videntur, sicut dicit unusquisque oculis suis se credidisse: non tamen ipsa est quae in nobis aedificatur fides; sed ex rebus qu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ eius. Qm̃ hȩc om̃ia fecerunt atq di¬
xerunt: Lege quro ꝓmisi: cui soluendo¬
me obstrinxi. P reualebit dñs aduersus
eosꝰ & exterminabit om̃s deos gentium
terrȩ : & ad orabunt eum unusquisq de
loco suo. Nempe iam p̃ualuit & exter¬
minat om̃s deos gentiũ terrȩ. Nonne &
hoc fecit.⁊ hoc reddit: ante oculos om̃i¬
um: ponit solutionẽ debitoꝵ suoꝵ. Quȩ¬
dam reddidit sub maiorib nr̃is quȩ nos
ñ uidunus: uȩdã reddidit temporib
nr̃is quȩ illi ñ uiderunt. ꝑ om̃s generati¬
ones reddidit quȩ scripta sunt: & quod
restat n̾ei creditur. his om̃ib redditis
quȩ restat. E cce fecist rationẽ. tanta
radidit. Nunquid ꝓpt̾ pauca resicdua. iN¬
sdeis.ẽ. factus: Absit. Quare Quia

Expanded text:
 Quoniam haec omnia fecerunt atque dixerunt, lege quod promisi, cui me solvendo obstrinxi: «Praevalebit Dominus adversus eos, et exterminabit omnes deos gentium terrae; et adorabunt eum, unusquisque de loco suo» ? Nempe jam praevaluit; exterminavit omnes deos gentium terrae. Nonne et hoc facit, et hoc reddit? Ante oculos omnium ponit solutionem debitorum suorum: quaedam reddidit sub majoribus nostris, quae nos non vidimus; quaedam reddidit temporibus nostris, quae illi non viderunt: per omnes generationes reddidit quae scripta sunt. Et quid restat? Non ei creditur, his omnibus redditis? Quid restat? Ecce fecisti rationem; tanta reddidit: numquid propter pauca residua infidelis est factus? Absit. Quare? Quia,
Abbreviated transcription (Latin):
quilini ñ habentes ꝓpriam domũ habitant
malieno. Incole autẽ uł aduene utiq aduens¬
ticii ꝑhibentur. Ulb magna de animna
exoritur questio. Neq enĩ scđm corpus dic¬
tum uidĩ potest. Incola uł aduena uł in¬
quilinus sum int̃ra. cũ de t̾ra corpꝰ originẽ
duat. S de hac ꝓfuitoissima questione
inchil audeo defirre. Siue em̃ ꝓpt̃ animã
quȩ absit ut putetur ext̾ra merito dic po¬
tuerit. Inquilinus uł incola uł aduena ego
sum intra: siue sccłm totũ hominẽ. qui a
paradis aliquando ciiis fuit. Ub utiq ñ¬

Expanded text:
 habentes propriam domum, habitant in aliena; incolae autem vel advenae, utique adventitii perhibentur. Ubi magna de anima exoritur quaestio. Neque enim secundum corpus dictum videri potest, «Incola,» vel «advena,» vel «inquilinus sum in terra;» cum de terra corpus originem ducat. Sed in hac profundissima quaestione nihil audeo definire. Sive enim propter animam quae absit ut putetur ex terra merito dici potuerit, «Inquilinus,» vel «incola,» vel «advena ego sum in terra;» sive secundum totum hominem, quia paradisi aliquando ci
Abbreviated transcription (Latin):
inhac uita ñ fit ñra urtute s diuina mi¬
seratione purgatio. ꝑ inoulgentiã illius.
ñ ꝑ nram potentiã: Quia ⁊ ipsa quantula
tate concessa. Multum aut̃ẽ nob̃ in hac car¬
ne tribueremus: nis usq ad eius depositio¬
nem sub tienia uiueremus. ꝓ pterea gͦ nob
ne peccati. Carnis peccat similitudine mun¬
daremur: hac dĩ gr̃a. qua innos oftenoit
magnã miscdĩam suam. Et in hac uita ꝑ
fidẽ regimur. & pꝰ hanc uitã ꝑ ipsam spe¬
ciem in cõmutabilis ueritatis ad ꝑfectionẽ

Expanded text:
it nostra uirtute, sed diuina miseratione purgatio, per indulgentiam illius, non per nostram potentiam; quia et ipsa quantulacs bonitate concessa. Multum autem nobis in hac carne tribueremus, nisi usque ad eius depositionem sub uenia uiueremus. Propterea ergo nobis ne peccati carnis peccati similitudine mundaremur. Hac Dei gratia, qua in nos ostendit magnam misericordiam suam, et in hac uita per fidem regimur, et post hanc uitam per ipsam speciem incommutabilis ueritatis ad perfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
teris forte. aliquid mundũ offere purgatꝰ.
S ut purgeris. aliquid ꝓte offerendũ. ẽ.
Quio gͦ ꝓte oblaturus es ut munderis: ss
mundatus poteris offerre. quod mundũ est:
tima. uera uictuna: hostia immaculata. Non
gͦ hoc obtulit quod nos ill dedimus: mmo
hoc obtulit quod a nob̃ accepit: Et munoũ
obtulit. carnẽ eñi a nob̃ accepit: hanc eñ¬
obtulit. S unde illã accepit: de utero uir¬
guis oyaris: ut mundũ offerrae ꝓ immin¬
dis: ipse rex ⁊ ipse sacerdos. Si enĩ san-¬

Expanded text:
teris forte aliquid mundum offerre, purgatus; teris forte aliquid mundum offerre, purgatus; sed ut purgeris, aliquid pro te offerendum est. Quid ergo pro te oblaturus es, ut munderis? Si mundatus es, poteris offerre quod mundum est. tima, vera victima, hostia immaculata! Non ergo hoc obtulit quod nos illi dedimus: imo hoc obtulit quod a nobis accepit, et mundum obtulit. Carnem enim a nobis accepit, hanc obtulit. Sed unde illam accepit? De utero virginis Mariae, ut mundam offerret pro immundis. Ipse Rex, ipse Sacerdos; in eo la
Abbreviated transcription (Latin):
ilius de fecit nos: factus. ẽ. int̾ nos. &
rex nr̃ regit nos: quia creator nr̃ fecitnos.
Ipse. ẽ. tam̃ ꝑ quẽ facti sumus: qui.ẽ. ꝑ
quẽ regimur. Et ideo xp̃iani: quia ille
unctione. Reges autẽ unguebant᷑. & sacer¬
dotes. Ille uere unctus. ẽ: & rex. et sacerdos.
Rexc pugnauit ꝓnob̃: Sacerclos obtulit
se ꝓ nobis. Quando ꝓ nob̾ pugnauit. quas
uictus.ẽ: ummo uere tunc uicit. Crcifiaꝰ:
eñĩ: & de cruce sua inqua erat frrus. diabo¬
lumoccidit: & inde rexc nr̃. Unde autem
sacerdos quod ꝓ nob̃ obtulit: date sacerdo¬
ti quod offerat: quid inuenir& ho quod da¬
r&e: mundam uictimã. Quã uictinam:
Quit mundũ potest offerre peccator: õ
inique: o impie. Quicquid attuleris:
immundũ. ẽ. Et aliquit mundũ ꝓte of.¬
Non delectatur arietib nec ẏrcis: nec tau¬
tis. Om̃ia ipsius sunt:⁊ siñ offeras. Offer
gͦ ill mundũ sacrificiũ: s peccator es: sm¬
pius es: s inquinatã conscientiã habes: po¬

Expanded text:
ilius Dei qui fecit nos, factus est inter nos: et Rex noster regit nos, quia Creator noster fecit nos. Ipse est tamen per quem facti sumus, qui est per quem nos regimur: et ideo Christiani, quia ille unctione. Reges autem ungebantur et sacerdotes : ille vero unctus est et Rex et Sacerdos. Rex pugnavit pro nobis, Sacerdos obtulit se pro nobis. Quando pro nobis pugnavit, quasi victus est; vere autem vicit. Crucifixus est enim, et de cruce sua, in qua erat fixus, diabolum occidit: et inde Rex noster. Unde autem Sacerdos? Quia se pro nobis obtulit. Date Sacerdoti quod offerat. Quid inveniret homo quod daret mundam victimam? Quam victimam? Quid mundum potest efferre peccator? O inique, o impie! quidquid attuleris immundum est, et aliquid mundum pro te ofnon delectatur arietibus, nec hircis, nec tauris. Omnia ipsius sunt, etsi non offeras. Offer ergo illi mundum sacrificium. Sed peccator es, impius es, sed inquinatam conscientiam habes. Po
Abbreviated transcription (Latin):
minib uisibilium rerũ hȩc appellata sunt:
ꝓpt̾ paruulorũ infirmitatẽ. qu minus roo¬
nes sunt inuisibilia comp̃hent ere. Primo
gͦ materia facta. ẽ. confusa ⁊ informis.
unde om̃ia fierent quȩ distincta atq for¬
mata sunt: quod credo a grecis chaos ap-¬
pellari. Sic eñi & alio loco legimus scrip¬
tum in laudib dr̃: Qui fecit mundũ de
materia in formi: quod aliqu codices ha¬
bent de materia inuisa. Et ideo ds rec¬
tissime creditur om̃ia de nichilo fecisse.
quia etiã s om̃ia formata de ista materia
facta sunt: hec ipsa tam̃ materia de ra-¬
teria quã de cNichilo d̃s fecit appellata.ẽ.
primo cęlum & terra: Et dictũ. ẽ. in prit¬
cipio fẽcit ds̃ cȩlum & tram. ñ quia iam hoc
erat: s quia hoc. ẽẽ. poterat. H anc aute
adhuc informẽ materiam. etiã terrã in¬
uisibilẽ atq incompositã uoluit appellare:
Quia int̃ om̃ia elem̃ta mund. terra ui¬
detur minus speciosa quã cętera. Inuisi

Expanded text:
a sunt, propter parvulorum infirmitatem, qui minus idonei sunt invisibilia comprehendere. Primo ergo materia facta est confusa et informis, unde omnia fierent quae distincta atque formata sunt, quod credo a Graecis Chaos appellari. Sic enim et alio loco legimus dictum in laudibus Dei, Qui fecisti mundum de materia informi, etc., quod aliqui codices habent de materia invisa. Et ideo Deus rectissime creditur omnia de nihilo fecisse, quia etiamsi omnia formata de ista materia facta sunt, haec ipsa tamen materia de nteria, quam de nihilo fecit Deus, appellata est primo coelum et terra. Et dictum est « in principio fecit Deus coelum et terram , » non quia jam hoc erat, sed quia hoc esse poterat. Omnia eadhuc informem materiam, etiam terram invisibilem atque incompositam voluit appellare, quia inter omnia elementa mundi terra videtur minus speciosa quam caetera. Invisib
Abbreviated transcription (Latin):
senes. Hec. ẽ. eñi laus fides: si quot
creditur ñ uidetur. Nãquid magnũ. ẽ.
si id creditur quod uidetur. ⁊ scđm illã dñi
sententiã qua discipłm arguit dicens.
Quia uidisti me credidist. beati qui ñ iu¬
derunt ⁊ crediderunt: Et nescio utrũ cre¬
dere dicendus. ẽ. quisq. quot uitae. Nam
ipsafides in epła quȩ scribitur ad hebrȩos
ita.ẽ. definita. Est autem fides sꝑantium
substantia conuinctio rerũ. quȩ ñ uident᷑.
Qua ꝓpt̃ si fides. ẽ. rerum quę credunt᷑.¬

Expanded text:
st? Haec est enim laus fidei, si quod creditur non uidetur. Nam quid magnum est, si id creditur quod uidetur, secundum illam domini sententiam quando discipulum arguit dicens: Quia vidisti, credidisti: beati qui non vident, et credunt . Et nescio utrum credere dicendus est quisquam quod videt. Nam ipsa fides in Epistola quae scribitur ad Hebraeos, ita est definita, Est autem fides, sperantium substantia, convictio rerum quae non videntur . Quapropter si fides est rerum qu
Abbreviated transcription (Latin):
te illa ablata: hȩc impleta do mͥ modo gens
uidaica sacerdotẽ: ub sunt sacrificia eoꝵs:
certe ꝑierunt: certe ablata sunt. Nũquio
tunc repbaremus ea : reꝓbamus mͦ: Qua
simͦ uelis facere: intemporale. ẽ. impor
Quto de azimisꝰ Itaq inquit diẽ festũ
ritatis
& ueritatis. In umbra
reman¬
serunt: solem gloriȩ ferre
ñ pos¬
sunt. Iam nos in luce sumꝰ:
tenemus coapꝰ xp̃i : tenemus sanguinem
xxp̃i: si habemus nouam uitã: cantemus
canticũ nouũ ymnũ deo nr̃o. In capite¬
tatem tiram ds̃: s in ciurs capite libri
scriptum. ẽ. de illo : fortisse. in capite li¬
bri huius psalmorũ. Quid eñi longe pe¬
tamus: aut alios libros inquiramus.
ecce in capite libri huius psalmorũ scrip¬
tum. ẽ. Beatus uir qu ñ abiit inconsilio
impiorum. & in uia peccatoꝵ ñ stecit. &

Expanded text:
te illa ablata, haec impleta. Det mihi modo gens judaica sacerdotem. Ubi sunt sacrificia illorum? Certe perierunt, certe ablata sunt nunc. Numquid tunc reprobaremus ea? Reprobamus modo: quia si modo velis facere, intemporale est, non esQuid de azymis? Itaque, inquit, diem festum ritatis et veritatis . In umbra remanserunt, solem gloriae ferre non possunt: jam nos in luce sumus, tenemus corpus Christi, tenemus sanguinem Christi. Si habemus novam vitam, cantemus canticum novum, hymnum Deo nostro. Holocausttatem Patris. Sed in quo capite libri scriptum est de illo? Fortasse in capite libri hujus Psalmorum. Quid enim longe petamus, aut alios libros inquiramus? Ecce in capite libri hujus Psalmorum, scriptum est, Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, et in via pecca
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ. ẽ. ani pars hereditatis meȩ s q̃m
cũ uocat samus adhuc paruuli& ad spitalia
contemplanda minus idonei usq ad hu-¬
millimas nr̃as cogitationes se miscđia di¬
uina porrexit. Ut quomcũq cernere
niterem. quod ñ euident̃ atq ꝑspicue cer¬
nebamus: It ipsum moritur quod inenig¬
mate cernebamus. cũ facie ad faciẽ cerne¬
re cȩꝑimus. Conuenient̃ gͦ dicitur mori¬
turũ. ẽẽ. quod auferetur. Cum aute ue¬
nerit quod ꝑfectũ. ẽ: auferetur quod ex
parte. ẽ. Ita nob̃ quodamͦ moritur pater i
ipse ⁊ idẽ inse fit hereditas. cũ facie tofa¬
ciẽ possidetur. Non quia ipse moritur: s
mitur. Et tam̃ nisi illa prior nos nutrir&̃:
ad aliam plenissimã & euicentissimã ñ effi¬
ceremur idonei. Quoo si eciam dño nr̃o
nos coheredes. ẽẽ. eius possumus. nisi &
ipse heres sit: In corpore suo intelligatur
heres. id est in eccłã. cuuis coheredes sumꝰ

Expanded text:
Scriptura: « Dominus pars haereditScriptura: « Dominus pars haereditcum vocati sumus adhuc parvuli, et ad spiritualia contemplanda minus idonei, usque ad humillimas nostras cogitationes se divina miseratio porrexit, ut quomodocumque cernere niteremur, quod non evidenter atque perspicue cernebamus, idipsum moritur quod in aenigmate cernebamus, cum facie ad faciem cernere coeperimus. Convenienter ergo dicitur moriturum esse quod auferetur: Cum autem venerit quod perfectum est, auferetur quod ex parte est . Ita nobis quodam modo moritur Pater in aenigmate, et idem ipse fit haereditas, cum facie ad faciem videtur; non quia ipse moritur, sedmitur: et tamen nisi illa prior nos nutriret, ad aliam plenissimam et evidentissimam non efficeremur idonei. Quod si etiam de domino  cohaeredes ejus esse possumus, nisi et ipse haeres sit, in corpore suo intelligatur haeres, id est in Ecclesia. Cujus cohaeredes sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ ñ moriens pat̃ filio reliquit: S ipse
eam suamorte mirabilit̃ ad quisiuit. quam
resurrectione possedit. Sicut apłs dic̃:¬
testam̃tũ testatoris morte firmatur. ꝓpt̃ea
mortuo ꝓ nobis xp̾o nouũ testam̃tũ firmatũ
ẽẽ. asserit: Cuius similituto uetus testam̃¬
tumerat: in quo mors testatoris ꝑ uictunã
p̃sigurabatur. S gͦ queratur quomͦ si mus
sccłm uerba eiusdẽ apħ coheredes xp̃i &¬
te decessoris firma teneatur. nec ullo alio
modo hereditas possit intellig: respondet᷑.
Ipso quide̾ mortuo factos nos. ẽẽ. heredes:
iunant inquit filii sponss: quandui cum
liquit nob̃ pacis ȩccłasticȩ possessionẽ. per
ta possidemus: quod testatus. ẽ. dicens. Par̃
meam do uob̃: pacẽ meam relinquo uob̃. Co¬
heredes autẽ eius efficiemur: cũ infine sch¬
miles e erimus: qm̃ uidebimus eũ sicuti. ẽ.
Qũa hereditatẽ ñ eius patris morte adi¬
piscunur. qui mori ñ potest. quandoquiõẽ

Expanded text:
ditatem non moriens Pater Filio reliquit; sed ipse Filius eam sua morte mirabiliter acquisivit, quam resurrectione possedit. 4. Si ergo dpterea mortuo pro nobis Christo, novum testamentum esse asserit, cujus similitudo vetus testamentum erat, in quo mors testatoris per victimam praefigurabatur. Si ergo quaeratur quomodo simus secundum verba ejusdem Apostoli cohaeredes Christe decessoris firma teneatur, nec ullo alio modo haereditas possit intelligi, respondetur ipso quidem mortuo factos nos esse haeredes, junant, » inquit, « filii sponsi, quandiu cum uit nobis pacis ecclesiasticae possessionem per ta possidemus, quod testatus est dicens, Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis . Cohaeredes autem ejus efficiemur, cum in fine smiles ei erimus, quia videbimus eum sicuti est . » Quam haereditatem non patris ejus morte adipiscimur, qui mori non potest, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tate in dño: quia uos dec& lautatio. Ne¬
mo dicat. Quis gͦ iustus: aut quando gͦ
uistus: nolite uos abicere: & desꝑare de
uob̃. homines estis: ad imagine̾ dei facti
estis. Qui uos homines fecit: ꝓ uob̃ hõ
factus. ẽ. Ut mult fili ad hereditatẽ sem¬
piternam ad aͦptaremini: sanguis unici pro
uob̃ effusus. ẽ. S uob̃ terrena fragilitate
inlinstis: ex p̾cio ur̃o uos appendite: quid
manducetis quid bibatis. quid sub scribatis
tam̃ digne cogitate: niinquto hoc uos
monemus ut suꝑb sitis: & uob̃ aliquã ꝑ¬
fetionẽ audeatis arrogare. S ñ iterũ
ab om̃i iusticia uos putare debetis exules
fieri. Nolo enĩ uos interrogare de iusticia
ur̃a . fortassis eñi nemo ur̃um mͥ audebit re¬
spondere iustus sum: s int̾rogo uos de fi
de ur̃a. sicut nemo ur̃m aud& dicere iustꝰ
sum: sĩnemo ñ aud& dicere fidelis sum.
ñdũ quero quto uiuas: s quero quid credas.
si autem caues conaris: & conatũ tuũ no¬

Expanded text:
tate in Domino: quia vos decet laudatio. Nemo dicat: Quis ego justus, aut quando ego justus? Nolite vos abjicere et desperare de vobis. Homines estis, ad imaginem Dei facti estis: qui vos homines fecit, pro vobis et homo factus est: ut multi filii ad haereditatem sempiternam adoptaremini, sanguis Unici pro vobis effusus est. Si vos vobis terrena fragilitate viluistis, ex pretio vestro vos appendite: quid manducetis, quid bibatis, quo subscribatis Amen, digne cogitate. Numquid hoc vos monemus, ut superbi sitis, et vobis aliquam perfectionem audeatis arrogare? Sed non iterum ab omni justitia vos putare debetis exules fieri. Nolo enim vos interrogare de justitia vestra; fortassis enim nemo vestrum mihi audeat respondere, Justus sum: sed interrogo vos de fide vestra. Sicut nemo vestrum audet dicere, Justus sum; sic nemo audet dicere, Fidelis non sum. Nondum quaero quid vivas, sed quaero quid credas. si autem caves, conaris; et conatum tuum no
Abbreviated transcription (Latin):
animaliũ qitis nr̃m nesciat. magis ea ꝑuerso
p̃ congiuent̃ imposita: quã deo desidanti
oblata. S tam̃ etiam in his figurȩ nr̃e fuer̃.
Quia nr̃a muntatio ⁊ cũ ꝓpiciatio nob̃
sine sanguine nulla. ẽ: s illarũ figurarũ
ueritas xxp̃c. ẽ: cuius sanguine redẽpti &
munoat sumus. Nã infiguris eloquioꝵ

Expanded text:
autem animalium, quis nostrum nesciat magis ea perverso populo congruenter imposita, quam Deo desideranti oblata? Sed tamen etiam in his figurae nostrae fuerunt, quia nostra mundatio, et Dei propitiatio, nobis sine sanguine nulla est, sed illarum figurarum veritas Christus est, cujus sanguine redempti et mundati sumus. Nam in figuris eloquioru
Abbreviated transcription (Latin):
empe inueterib libris. aut nusqu̾a aut diffi¬
cile preter hunc ꝓpħicum locũ legitur fac¬
ta cõmemoratio testam̃ti nou: ut om̃ino ip¬
so nomine appellaretur. Nam multis locis
hoc significatur & p̃nuntiatur futurum:
s ñ ita ut etiam nom̃ legatur exp̃ssum. Con¬
sideragͥ diligent̃. E quã differen¬
tiam int̾ duo testam̃ta. id est uetus ⁊ nouum.
m̃tũ quod fec patrib eorũ indie qua appre.¬
hend manũ eorũ ut eicerẽ eos de t̾ra ggypt
Uide quid adiunxẽ: quia ipsi ñ ꝑseuerauer̃
intestam̃to meo. Uitio eoꝵ deputat. quod in
testamento dei ñ ꝑmansenunt: nẽc lex quam
tunc acceperunt culpanda uideatur: Ipsa eñi
ẽ quã ñ uenit xp̃c soluere si implere. Non
tam̃ ꝑ eandẽ legem iustificatis impus. s ꝑ
gram. Hoc quippe ait uiuificans sp̃s: sine
quolutera occidit. Consũmabo inquit suꝑ¬

Expanded text:
empe in ueteribus libris aut nusquam aut difficile praeter hunc propheticum locum legitur facta commemoratio testamenti noui, ut omnino ipso nomine appellaretur. nam multis locis hoc significatur et praenuntiatur futurum, sed non ita, ut etiam nomen legatur expressum. considera igitur diligenter quam differentiam inter duo testamenta, id est netus et nouum, m, quod feci patribus eorum in die, qua adprehendi manum eurum, ut eicerem eos de terra Aegypti, uide quid adiunxit: quia ipsi non perseuerauerunt in testamento meo. uitio eorum deputat. quod in testamento dei non permanserunt, ne lex, quam tunc acceperunt, culpanda uideatur.. ipsa est enim, quam non uenit Christus soluere, sed inplere, non tamen per eandem legem iustificatis impiis, sed per gratiam; hoc quippe agit uiuificans spiritus, sine quo littera occidit. s i enim
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Uerus ille mediator in quantũ
quo &e unus ds. ẽ. Tam̃ informa serui sacrifi¬
cium maluit. eẽ. quã sumere: ne uel hac
occasione quisquã existunarae cuilib&e sa-¬
crificandum. eẽ. creaturȩ. Per hoc & sac̃¬
dos. ẽ: Ipse offerens. ipse & oblatio. Cuiꝰ
res sacram̃tũ. cotidianũ. eẽ. uoluit sacra eccłe
sacrificiũ. Quȩ cũ ipsius capitis corpꝰ
sit.: se ipsam ꝑ ipsum discat offerre. Huius
ueri sacrificii multiplicia. uariaq signa
signa erant. sacrificia prisca scõꝵ: Cũ hoc
unum ꝑ multa figuraretur. tanquã uerbis
res una diceretur: ut sine fastidio multũ
cõm̃daretur. Huic summo ueroq sacrificio
cuncta sacrificia falsa cesserunt. Ut in ip¬

Expanded text:
 uerus ille mediator, in quantum quo et unus Deus est, tamen in forma serui sacrificium maluit esse quam sumere, ne uel hac occasione quisquam existimaret cuilibet sacrificandum esse creaturae. Per hoc et sacerdos est, ipse offerens, ipse et oblatio. Cuius rei sacramentum cottidianum esse uoluit ecclesiae sacrificium, quae cum ipsius capitis corpus sit, se ipsam per ipsum discit offerre. Huius ueri sacrificii multiplicia uariaque signa erant sacrificia prisca sanctorum, cum hoc unum per multa figuraretur, tamquam uerbis multis res una diceretur, ut sine fastidio multum commendaretur. Huic summo ueroque sacrificio cuncta sacrificia falsa cesserunt. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
creando. Nam etiam ñnulli int̾ pretes. quȩ¬
cunq p̃cepit dñs transtalerunt. Si gͦ hȩc
.ẽ. distinctio legis quęcũq p̃cepit dñs: pro¬
culdubio magna.ẽ. ista distinctio: & recte
intelligitur auo testam̃ta distinguere. Etoẽ
quippe sunt in uetere ⁊ nouo ⁊ ib obum¬
brata hic reuelata: ib pͥfigurata. hic ma¬
infẽstata. N ã ñ solũ sacram̃ta diuersa st̃:

Expanded text:
creando. nam etiam nonnulli interpretes "quaecreando. nam etiam nonnulli interpretes "quaecumque praecepit dominus" transtulerunt. si ergo haec est distinctio legis, quaecumque praecepit dominus, procul dubio magna est ista distinctio; et recte intellegitur duo testamenta distinguere. eadem quippe sunt in uetere et nouo: ibi obumbrata, hic reuelata, ibi praefigurata, hic manifestata. nam non solum sacr
Abbreviated transcription (Latin):
mediator. ẽ: ut morte int̾cedente. in redẽp¬
tionẽ earum p̃uaricationũ quȩ erant sub
priore testam̃to reꝓmissionẽ accipiant.
qu uocat sunt ȩternȩ ȩcernȩ ereditatis.
rimo enĩ quod ita cepit de hacre
loqu scriptura : quẽ ñ moueat. &
intentissimũ faciat. in altitudinẽ sacram̃t:
Et locutus .ẽ. inquit dñs ad moysen & aa¬
ron dicens. Ista distinctio legis q̃uȩcunq
constituit dñs ł culdubio ñ. e̾. distinctio.
nis inter aliqua duo uł plura. Nam sin¬
głarit᷑ distinctionẽ ñ requirit: nec distinc¬
tionẽ cuius libae re commemorauit: s ad¬
didit legis. nec cuiusquã legis. Assidue quip¬
pe in scriptura dr̃ de una quaq re:de qua
legitime p̾cipitur. Hȩc .ẽ. lex illius uł iluꝰ
rei. Non uniuersalis lex quȩ contin& oĩa.
quȩ legitime p̾cipiuntur: hic uero cũ dixiss
hȩc . ẽ. distinctio legis: secutus aoiunait.
quȩcũq constituit dn̾s: p̃cipiendo utiq ñ

Expanded text:
mediator est, ut morte intercedente, in redemptione earum praevaricationum, quae erant sub priore testamento repromissiones accipiant, qui vocati sunt, aeternae haereditatis. rimo enim quod ita coepit de hac re loqui scriptura, quem non moueat et intentissimum faciat in altitudinem sacramenti? et locutus est, inquit, dominus ad Moysen et Aaron dicens: ista distinctio legis, quaecumque constituit dominus. procul dubio non est distinctio nisi inter aliqua duo uel plura; nam singularitas distinctionem non requirit. nec distinctionem cuiuslibet rei commemorauit, sed addidit: legis, nec cuiuscumque legis. assidue quippe in scriptura dicitur de unaquaque re, de qua legitime praecipitur: haec est lex illius uel illius rei, non uniuersalis lex, quae continet omnia quae legitime praecipiuntur. hic uero cum dixisset: haec est distinctio legis, secutus adiunxit: quaecumque constituit dominus, praecipiendo utique non
Abbreviated transcription (Latin):
ba supraorximus. fidẽ significari. Quio
aluto occurrit. nis quod scriptũ. ẽ. fro e
mundans corda eorũ: Non enĩ ꝓdest bap¬
tismus: si desit fides. A uiro autẽ mundo
dixit hoc fieri : ub significantur mitustri
portantes ꝑsonam dñi sui. qui iur mundus ẽ.

Expanded text:
gnificari, quid aliud occurrit nisi quod scriptum est: fide mundans corda eorum? non enim prodest baptismus, si desit fides. a uiro autem mundo dixit hoc fieri, ubi significantur ministri portantes personam domini sui, qui uere uir mundus est.
Abbreviated transcription (Latin):
cetur: hic autẽ manifestissime sp̃italia ꝓ.¬
mittuntur. et ecerna. Temporaliũ autem
bonoꝵ atq carraliũ e spĩtalũ atq ȩcernor. qu
clarior certiorq distinctio. ẽ. quã passio
tit. ñ istam terrenam transitoriãq felicitatẽ
a dño deo ꝓmagno munere sꝑandã & op¬
tandam: quando quidẽ inuingenito filio
suo quẽ tanta illa ꝑpet uoluit. longe aliud
a se peti expectari oportere aꝑtissima di-¬
stinctione declarauit. Ulb eni testamen¬

Expanded text:
talia promittuntur et aeterna. temporalium autem honorum atque carnalium et spiritalium atque aeternorum quae clarior certiorque distinctio est quam passio tit non istam terrenam transitoriamque felicitatem a domino deo pro magno munere sperandam et optandam: . quandoquidem in unigenito filio suo, quem tanta illa perpeti uoluit, longe aliud a se peti expectarique oportere apertissima distinctione declarauit. hanc igit
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ ipsa repeticione firmius cõmentauit:
Quãqũa illito ñ abhorroe auero. ut ideo
aoditũ intelligatur quȩ ñ ht̃ in se uitium.
cum iã dictũ. eẽt. iuuencã rufã sine uitio:
quia inse ñ habuit uitiũ caro xp̃i. In aliis
autẽ habuit. q̃ue mẽbra sunt euis. Quȩ
eñi caro inhac uita sine peccato: nis illa
sola quȩ ñ ht in se uitiũ. Et ñ .ẽ. suꝑpo¬
stũ suꝑ eamugũ: Non enĩ subiugata .ẽ.
iniquitati. cui subiugatos inueniens lib̃a
sacrificabo hostiam laitois. Suꝑ illius quip¬
pe carnẽ ñ.ẽ. positũ uigũ qui potestatem
habuit ponend animã suã &e iterũ sum̃ti
cam. Et dabis eã inquit eleaz arẽsacerdotẽ :
cur ñ ad aaron. nisi forte ita p̃figuratũ. ẽ.
nĩ aocempus quod tunc erat: si ao posteros
huiuis sacerdotii. passionẽ dñi ꝑuenturam:
ita significatũ. e̾ quia ñ habuit causam malã.
&e occident eam inconspectu eius. Sic oc¬

Expanded text:
rem ipsa repetitio firmius commendauit. rem ipsa repetitio firmius commendauit. quamquam et illud non abhorret a uero, ut ideo additum intellegatur "quae non habet in se uitium", cum iam dictum esset: iuuencam sine uitio, quia in se non habuit uitium caro Christi, in aliis autem habuit, quae membra sunt eius. quae enim caro in hac uita sine peccato nisi illa sola quae non habet in se uitium? et non est superpositum super eam iugum. non enim subiugata est iniquitati, cui subiugatos inueniens liberasacrificabo hostiam laudis. super illius quippe carnem non est positum iugum, qui potestatem habuit ponendi animam suam et iterum sumendi eam. Et dabis eam, inquit, ad Eleazar sacerdotem. cur non ad Aaron, nisi forte ita praefiguratum est non ad tempus quod tunc erat, sed ad posteros huius sacerdotii passionem domini peruenturam? ita significatum est, quia non habuit causam malam. Et occident eam in conspectu ejus, sicut oc
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ carnis De iuuenca rufa. cuiꝰ
cinerẽ ad aquã asꝑsionis. eorũq mundati¬
onẽ qui mortuũ tetigerint ꝓficere les
nandauit. nec tacere ꝑmittit᷑. Euroentis¬
smũ eñi signũ in ea noui testament p̃figu¬
te uiuencã rufam sine uitio. Iiuenca rufa:
carnẽ xp̃i significat: sexus femineus. ẽ ꝓpt̃
nfirmitatẽ carnalẽ: Rufa. ẽ. ꝓpt̾ ipsam
cructa passionẽ. Quoo autẽ ait accipi¬
int adte. in ipso moyse figurã legis osten
quia solrebat scđm ipsos sabbatum: & sicut
putabant. obseruationes iegumas ꝓfana¬
bat. Quod gͦ sine uitio dr̃ hȩc uiuenca:
mtrũ ñ. ẽ. Hanc em̃ carnẽ. etiã ceterȩ ho¬
stiȩ figurabant: ub similit̾ sine uitiopec.¬
cora immolari uribentur: Non erat quippe
aentuis legis distinctionẽ d̃s uoluit cõm̃oa¬
re. parũ fuit dticere sine uitio: nisi diceret.
quȩ ñ ht inse uitiũ. Quod si repetendi cau¬
sa dictũ. ẽ. fortasse ñ frustra. ẽ: quod eandẽ

Expanded text:
ntur. De iuuenca rufa, cuius cinerem ad aquam aspersionis eorumque mundationem qui mortuum tetigerint proficere lex mandauit, nec tacere permittimur — euidentissimum enim signum in ea noui testamenti praefigute iuuencam rufam sine uitio. iuuenca rufa carnem Christi significat: sexus femineus est propter infirmitatem carnalem; rufa est propter ipsam cruentam passionem. quod autem ait: accipiant ad te, in ipso Moyse figuram legis ostendquia soluebat secundum ipsos sabbatum et, sicut putabant, obseruationes legitimas profanabat. quod ergo sine uitio dicitur haec iuuenca, mirum non est; hanc enim carnem etiam ceterae hostiae figurabant, ubi similiter sine uitio pecora immolari iubentur. erat quippe dentius legis distinctionem deus uoluit commendare, parum fuit dicere: sine uitio, nisi diceretur: quae non habet in se uitium. quod si repetendi causa dictum est, fortasse non frustra est, quod eam
Abbreviated transcription (Latin):
dicium ꝓmis. creptionẽ bonorũ ⁊ ma¬
lorũ. regnum sẽpiternũ fidelib & ñuis
credere: ib incyro grapho meo lege oĩa
quȩ ꝓmis: deduc mecum rationẽ. Cer¬
te uel computanto quȩ reddidi: potes
me credere redditurũ. ẽẽ. quod debeo.
In ipso cyrographo habes ꝓmissũ unicũ
eũ. Eum computa inreciditis. Lege erro
s̃ ib sanguinẽ & coronas marty rũ głons.¬
simorũ: Computa redditum: Ad moneat
te massa debiti mei. S ꝑ hȩc gła mary¬
rum. ut redderetur tib ꝓmissa in cyrogra¬
pho: ib scriptũ. ẽ. quia ꝓpt te mortisica¬
mur totadie: ut hoc redderetur fremuer
terrȩ. ⁊ principes conuenerunt in unum.
Principes conuenerunt in unũ conspiran¬
tes ad uersus xp̾ianos quid: ipsoꝵ regũ si¬
dẽ. nonne ⁊ ꝓmisi in cyrographo: &e rid¬
didi in effectum: At tenoe unde ꝑmis.
Adorabunt eum om̃s reges terrȩ. om̃s
gentes seruent illi. Ingrate. legis debtũ:

Expanded text:
dicium promisi, diremptionem bonorum et madicium promisi, diremptionem bonorum et malorum, regnum sempiternum fidelibus, et non vis credere? Ibi in chirographo meo lege omnia quae promisi, deduc mecum rationem: certe vel computando quae reddidi, potes me credere redditurum esse quod debeo. In ipso chirographo habes promissum unicum eum : jam computa in redditis. Lege chirosi ibi sanguinem et coronas martyrum gloriosissimorum: computa redditum; admoneat te Massa redditi debiti mei. Sed et haec gloria Martyrum ut redderetur, tibi promissa in chirographo, ubi scriptum est, «Propter te mortificamur tota die» ; ut hoc redderetur, «Fremuerunt num, Principes convenerunt in unum, conspirantes adversus Christianos. Quid? ipsorum regum fidem, nonne et promisi in chirographo, et reddidi in effectu? Attende ubi promisi: «Adorabunt eum omnes reges terrae; omnes gentes servient illi» . Ingrate, legis debitum,
Abbreviated transcription (Latin):
Tidelis dñs in uerbis sius. quid eñi
ꝓmisit ⁊ ñ dedit: fidelis dñs in uerbis sus:
ad huc quędam ꝓmisit & ñ dedit: s cre¬
datur illi ex his quȩ dedit. fidelis dñs
in uerbis suis: possemus illi credere tantũm
dicenti noluit sib credi dicenti. s uoluit
tenere scripturã suam: Quomͦ si diceres
alicui homini cũ aliquid ꝓmit ceres: ñ mͥ
credis: ecce scribo tib. Et enĩ quia gene¬
ratio uadit.⁊ generatio uenit: & si tͣns¬
currant ista sclã cedentib succedentib q
mortalib scriptura dĩ manere debuit:
& quoddã cyrographũ dei. quod om̃s
transeuntes legerent: ut uiam ꝓmissioris
eius tenerent. Et quanta sunt quȩ red¬
dit ex isto eyrographo. dubitant homi¬
nes credere ill de resurrectione mortuoꝵ.
& de futuro sclõ. quod solum iam redaen¬
dum restituit: quando si faciat rationẽ
cum infidelib. erubescunt infideles. si di¬
cat tib d̃s. Cyrographũ meũ tenes .iii.¬

Expanded text:
idelis Dominus in verbis suis:» quid enim promisit, et non dedit? «Fidelis Dominus in verbis suis.» Adhuc quaedam promisit et non dedit; sed credatur illi ex his quae dedit. «Fidelis Dominus in verbis suis.» Possemus illi credere tantummodo dicenti: noluit sibi credi dicenti, sed voluit teneri Scripturam suam; quomodo si diceres alicui homini, cum aliquid promitteres, Non mihi credis, ecce scribo tibi. Etenim quia generatio vadit, et generatio venit, et sic transcurrunt ista saecula cedentibus succedentibusque mortalibus; Scriptura Dei manere debuit, et quoddam chirographum Dei, quod omnes transeuntes legerent, et viam promissionis ejus tenerent. Et quanta sunt quae reddidit ex isto chirographo? Dubitant homines credere illi de resurrectione mortuorum et de futuro saeculo, quod solum jam reddendum restat; quando, si faciat rationem cum infidelibus, erubescunt infideles? Si dicat tibi Deus: Chirographum meum tenes; ju
Abbreviated transcription (Latin):
piti mẽbra ȩccłãm subiunxisse: martirũ
uictimas immolasse: mensam uino & panib
p̃parasse. Ub apparet etiã sacerdotium
sacerdocium scd̾m ordinẽ melchisedech par¬
diator testam̃ti noui exhiba. scdm ordinẽ
melchisedech: de corpore & sanguine suo.
Idem̃ sacrificium successit om̃ib illis sacri¬
siciis ueteris testam̃t: quȩ immolabantur in
umbra futuri. ꝓ pt̃ quod etiam uocem illam
i psalmo tricesimo nonio. eiusdẽ mediatoris
ꝑ ꝓpħiam loquentis agnoscimus: sacrificiũ
& oblationẽ noliust. corpus autẽ ꝑfecisti
mͥ: Quia ꝓ illis om̃ib sacrificiis & oblatio

Expanded text:
piti membra, ecclesiam subiunxisse, martyrum piti membra, ecclesiam subiunxisse, martyrum uictimas immolasse, mensam in uino et panibus praeparasse, ubi apparet etiam sacerdotium secundum ordinem Melchisedech, diator testamenti noui exhibet secundum ordinem Melchisedech de corpore et sanguine suo? Id enim sacrificium successit omnibus illis sacrificiis ueteris testamenti, quae immolabantur in umbra futuri; propter quod etiam uocem illam in psalmo tricensimo et nono eiusdem Mediatoris per prophetiam loquentis agnoscimus: Sacrificium et oblationem noluisti, corpus autem perfecisti mihi; quia pro illis omnibus sacrificiis et oblatio
Abbreviated transcription (Latin):
MSunt etiam qui unuiersas scripturas ex tet¬
anonicas unũ librum uocent. quod ualoe
mssabil & diuina unitate concoroent: &
hic.eẽ. dictum. In capite libri scriptũ. ẽ. de
nat ut faciam uoluntatẽ tuã: At sic intelli¬
catar ꝑ filiũ pat̃ fecisse mundũ. Cuius
anditionis principiũ scripturarũ. ẽ. in libro
geneseos: Nel magis quia ꝓpħia uioetur. eẽ.
ñ facta narrans s futura p̃nuntians. Non
qñi ait quod fecerim: s ut faciam suie ut
ficerem uoluntatẽ tuam. Ad illud hȩc sen¬
tentia referenda. ẽ. quod inprimis partib
ausoem libri scriptũ. ẽ. erunt duo in carne
ina: Quod sacram̃tum magnũ dicit apłs.¬
sibi domum: ⁊ suffulsit colũpnas septem:
iminolauit uictimas suas: miscuit in cra¬
tere uinum suũ: ⁊ parauit mensã suam.
tt uinum quod miscu uobis. Hic certe ag¬
noscimnus d̃i sapientiam hoc. ẽ. uerbũ patrs
cogernũ. in utero uirginal domũ sibi edifi¬
casse corpus humanitm: Et huic tanquã ca¬

Expanded text:
Sunt etiam qui universas omnino Scripturas canonicas unum librum vocent, quod valde mirabili et divina unitate concordent: et hinc esse dictum, «In capite libri scriptum est de me, ut faciam voluntatem tuam;» ut sic intelligatur per Filium Pater fecisse mundum, cujus conditio principium Scripturarum est in libro Geneseos. Vel magis quia prophetia videtur esse, non facta narrans, sed futura praenuntians non enim ait, quod fecerim; sed, «ut faciam,» sive, «ut facerem voluntatem tuam»; ad illud haec sententia referenda est, quod in primis partibus ejusdem libri scriptum est, «Erunt duo in carne una» . Quod sacramentum magnum dicit Apossibi domum et subfulsit columnas septem; immolauit suas uictimas, miscuit in cratere uinum suum et parauit mensam suam. te uinum quod miscui uobis. Hic certe agnoscimus Dei sapientiam, hoc est Verbum Patri coaeternum, in utero uirginali domum sibi aedificasse corpus humanum et huic, tamquam ca
Abbreviated transcription (Latin):
agrissimus. Cum eñi ꝑ melchnsedeth. in
qđo huis res futurȩ figura p̾cesserat. dis¬
coner& sacer dotiũ xp̃i a sacerdotio leui:
Utoece gͦ inquit qualis hic. ẽ. cui & de¬
cm̃a partẽ abraham dedit de primitiis
inmarcha. Et hi quidẽ qui de filiis st̃
loi sacerdotium accipientes mandatũ hñt
ioetimis ppħ scd̾m legem. hoc. ẽ. a frĩbus
sus: quauis et ips ex lumbis abrahȩ exi.¬
iint. Iu autẽ ñ. ẽ. ex genere eorũ deci¬
nant abraham: & habentẽ ꝓmissionẽ
henedixit: sine ulla autẽ contradictione
qui minor. ẽ. a maiore benedicitur. Et
hic quidẽ decimas morientes homines acci¬
punt: ib autẽ qui testificatur se uiue¬
re. Et sicut oportae dicere. ꝓpt̾ abrahã
ileui accipiens decimã decimatus. ẽ: ad¬
huc eñ in lumbis abrahȩ fuit. Si gͦ eciã
hoc uale ad istam distantiã: quantũ pre-¬
mineat sacerdotio leuitico sa cerdotium
iatus.ẽ. qui decimauit abraham. In qͦ
leui quia in lumbis erat abrahȩ: ꝓꝓtẽa ñ

Expanded text:
dignissimus. cum enim per Melchisedech, in quo huius rei futurae figura praecesserat, discerneret sacerdotium Christi a sacerdotio Leui, uidete ergo, inquit, qualis hic est, cui et decimam partem Abraham dedit de primitiis patriarcha. et hi quidem, qui de filiis sunt Leui, sacerdotium accipientes mandatum habent a decimis populi secundum legem, hoc est a fratribus suis, quamuis et ipsi ex lumbis Abrahae exierunt. qui autem non est ex genere eorum decimauit Abraham et habentem promissionem benedixit. sine ulla autem contradictione qui minor est a maiore benedicitur. et hic quidem decimas morientes homines accipiunt, ibi autem qui testificatur se uiuere. et, sicut oportet dicere, propter Abraham et Leui accipiens decimam decimatus est; adhuc enim in lumbis patris sui fuit. si ergo etiam hoc ualet ad istam distantiam, quantum praeemineat sacerdotio Leuitico sacerdotium ratus est, qui decimauit Abraham, in quo est Leui, quia in lumbis erat Abrahae, propterea non
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uenerit quot ꝓmittunt. ñ iam enuntia¬
buntur. Tandu quisq ꝓmissor erit: do¬
nec d&. Cñ dedĩt. mutat uerba: ñ dicit
aohuc dabo. quod se daturũ dicebat: s
dicit dich. mutauit uerba. Quare ill
mutauit. Quia temporis sui uerbum
fuit: & ꝓ suo tempore placuit: quanto
ꝓmit tebatur tunc dicebatitr: Cum autẽ
datum est quod ꝓmissum est. ablata sunt
uerba ꝓmissiua: data sunt compleciua.
Sacrificia gͦ illa: tanquã uerba ꝓmissi¬
ua ablata sunt quid est quod datum. ẽ.
completiuũ. corpus quod nostis: quod
iam nos in tempore sine sacrificio dimiss
sumus : absit. Corpus autẽ ꝑfecisti mͥ.
Ablata sunt signa ꝓmittentia: quia
exhibita :ẽ. ueritas ꝓmissa. In hoc cor¬
pore sumus: huius cor poris participes
sumus. Quod accipi. mus nouimus
manducat ⁊ bibit indigne: udiciũ sib
manducat &e bibit. Perfectum est enĩ nob
corpus: ꝑficiamur incorpore. Olocausta¬

Expanded text:
cum venerit quod promittunt, non jam enuntiacum venerit quod promittunt, non jam enuntiantur. Tamdiu quisque promissor est, donec det: cum dederit, mutat verba. Non dicit adhuc, Dabo, quod se daturum dicebat; sed dicit, Dedi: mutavit verbum. Quare illi mutavit? Quia temporis sui verbum fuit, et pro tempore suo placuit. Quando promittebatur, tunc dicebatur: cum autem datum est quod promissum est, ablata sunt verba promissiva, data sunt completiva. Sacrificia ergo illa, tanquam verba promissiva, ablata sunt. Quid est quod datum est completivum? Cor jam hoc tempore sine sacrificio dimissi sumus? Absit: Corpus autem perfecisti mihi. ablata sunt signa promittentia, quia exhibita est veritas promissa. In hoc corpore sumus, hujus corporis participes sumus; quod accipimus novimus,manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Perfectum est nobis corpus, perficiamur in corpore. » Et