comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pore ds̃. Quis non in his sentiat lu¬
bricos serpentinȩ uiȩ flexus. uel
tortuosis spiris nodos iuꝑas non in¬
telligat: Quib uenenati oris pͥnci¬
palis potestas. collecto inflexi corꝑis
orbe concludit᷑: Sed extensis onũb
atq absolutis totũ ocultati capitis
uirus pacebit. Ingerunt᷑ enĩ nob̾
pͥmũ nomina ueritats: ut uiressal¬
sitatis introeant. Bonũ in ore ẽ: ut
de corde malũ subeat. Et int̾ hec
nusqͣm audio ab his dm̃ dei filium.
dici nusqͣm filiũ. inuenioitaq p̃di¬
catũ eẽ. qo filiꝰ sit. Nom̃ fili ingerit̃
ut natura taceat᷑. Natura adunit᷑
ut nonĩ alienũ sit. Hereses ceterȩ
p̃tendiuit᷑: ut de se heresis m̃tiat᷑.
Unꝰ solus deus et solus uerus inge¬
ritur: ne uerũ ac ꝓpͥum deifilio re¬
linquat᷑ eẽ qd ds̃ est. Qmqͣm igit᷑
deo uero. ac deo uero. et in deo uero
patre. et in deo uero filio. uno uero.
deo intelligendo scd̃m nate unitatẽ
non scd̃m ꝑsone unionẽ. ex legisa:

Expanded text:
ens. --Quis non his sentiat lubricos serpentinae viae flexus, vel tortuosis spiris nodos vipereos non intelligat, quibus venenati oris 136 principalis potestas collecto inflexi corporis orbe concluditur? Sed extensis omnibus atque absolutis, totum occultati capitis virus patebit. Ingeruntur enim nobis primum nomina veritatis, ut virus falsitatis introeat. Bonum in ore est, ut de corde malum subeat. Et inter haec nusquam audio ab his Deum Dei filium dici: nusquam Filium invenio ita praedicatum esse, quod filius sit. Nomen filii ingeritur, ut natura taceatur; natura adimitur, ut nomen alienum sit. Haereses caeterae praetenduntur, ut de se haeresis mentiatur . Unus solus Deus et solus verus ingeritur, ne verum ac proprium Dei filio relinquatur esse quod Deus est. 8. Quid et Deo vero ac Deo vero, et in Deo vero patre et in Deo vero filio uno vero Deo intelligendo secundum naturae unitatem, non secundum personae unionem, ex legis et
Abbreviated transcription (Latin):
dei natiuitatẽ contendens. ꝑ id qd̃
non fuit ante qͣm nasceret᷑. euad̾e
uoliusti. quod ds̃ ex quo dei filiꝰ natꝰ
ẽ. erat: maneretq dei natura. ex qua
filiꝰ deus natiuitate subsistit. Si igit᷑
ex deo natus ẽ. manentis natͣe con¬
fitenda natiuitas est. Non ut oeus qͥ
erat nasceret᷑: sed ut ex deo qui erat
ligiose estus suos calor hereticus non
continet. ⁊ ꝑ id qd̃ ait. non erat ante¬
qͣm nasceret᷑: id laborans ut de nõ ex¬
stantib nasceret᷑. id est non adeo pa¬
tre in dm̃i filiũ. uera et ꝑfecta natiui¬
tate natus e̾ẽt: in psa totiꝰ expositio¬
nis conclusione ad ultimũ et ꝓfanis¬
simũ irreligiosi furoris sui ꝓrupit ar¬
dorem: dicens. Si enĩ quod ex ip̃so et
quod ex ut̃o. ⁊ quod ex patre exiui.⁊
ueni. uelut partẽ eiꝰ uniꝰ substantiȩ.

Expanded text:
Dei nativitatem contendens, per id quod Dei nativitatem contendens, per id quod non fuit ante quam nasceretur evadere voluisti; quod Deus, ex quo Dei filius natus est, erat; maneretque Dei natura, ex qua filius Deus nativitate subsistit. Si igitur ex Deo natus est, manentis naturae confitenda nativitas est; non ut Deus qui erat nasceretur, sed ut ex Deo qui erat ligiosos aestus suos calor haereticus non continet; et per id quod ait, non erat antequam nasceretur, id laborans, ut 143 de non exstantibus nasceretur, id est, non a Deo patre in Deum filium vera et perfecta nativitate natus esset, in ipsa totius expositionis conclusione ad ultimum et profanissimum irreligiosi furoris sui prorupit ardorem, dicens: « Si enim quod ex ipso, et quod ex utero, et quod ex Patre exivi et veni, velut partem ejus unius substa
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Filiꝰ aut̃ sine tp̃r editus ⁊ante
scła creatus et fundatus. non fuit an¬
te qͣm nasceret᷑. Temꝑauit se qͣntũ
putat hereticus sermo. ⁊ ad impie¬
tatis confirmationẽ. ⁊ ad calũpniȩ
si questio intenderet᷑. ex cusationẽ
dicens. Non erat ante qͣm nasceret᷑.
ut in eo qd̾ non fuit. ante qͣm nas¬
ceret᷑: naturam ei subsistentis ori¬
ginis denegaret. et cepisset de ni
chilo. cui ante natiuitatẽ suam ex¬
istens. non daret᷑ auctoritas. Cum
porro si irreligiose hoc dictũ existi¬
maret᷑: ad esset ei ꝓmpta defensio.
qr nasci qui erat non potuit. neq
qui ante eẽt nascendi causam per
quã eẽt habuisset. cũ natiuitas ad
id ꝓficiat. ut subsistat ẽẽ qui nascit᷑.
Ostulte atq impie. Quis natiuita¬
tem expectet in eo qͥsine natiuita¬
te subsistit: Aut quomͦ qui ẽ. nas¬
ci existimandꝰ est. cum natiuitas na¬
tura nascendi sit. Sed subdole adde
negandam ex deo patre. unigentti

Expanded text:
cens: Filius autem sine tempore editus et ante cens: Filius autem sine tempore editus et ante saecula creatus et fundatus, non fuit antequam nasceretur. Temperavit se, quantum putat, haereticus sermo et ad impietatis confirmationem, et ad calumniae, si quaestio intenderetur, excusationem, dicens: non erat antequam nasceretur: ut in eo quod non fuit antequam nascitur, naturam ei subsistentis originis denegaret, et coepisset esse de nihilo, cui ante nativitatem suam existens non daretur auctoritas: tum porro si irreligiose hoc dictum existimaretur, adesset ei prompta defensio, quia nasci qui erat non potuit; neque qui antea esset, nascendi causam per quam esset habuisset; cum nativitas ad id proficiat, ut subsistat esse qui nascitur. O stulte atque impie, quis nativitatem exspectet in eo, qui sine nativitate subsistat? Aut quomodo qui est nasci existimandus est, cum nativitas natura nascendi sit? Sed subdole ad negandam ex Deo patre unigeniti
Abbreviated transcription (Latin):
olitione natuitas. cũ natiuitas ma¬
nentẽ testet᷑ auctorem: Uel qͥs tam
demens. ut substitisse filiũ. nisi ex
natiuitate fateat᷑: Quis porro tam¬
uecors. qui non extitisse dm̃. ex eo
qd̃ deus nascit᷑ audeat p̃dicare: Nos
eium qui manebat ds. sed ex manen¬
te deo. deus natus ẽ. tenens inse na¬
turam gignentis innatiuitate. na¬
ture. Hatiuitas aut̃ dei. quȩ exdõ
in dm̃ extitit. nonquȩ non erant
tenet. sed que dei manebant. ⁊ ma¬
nent obtinuit ueritate nascendi.
Non ergo qui erat natus ẽ. sed ex
his que inhis quȩ dei erant: deus
natus extitit. Omis igit᷑ hie supior
heretice fraudiilentiȩ sermo. hanc
uiam impiissimȩ doctrine sue p̃pa¬
rauit. ut unigenitũ dm̃ negit᷑a
tanqͣm tatione ueritatis ante pre¬
missa ex nichilo pociꝰ qm ex deo na¬
tũ p̃dicaret. natiuitatẽ eiꝰ ad crea¬
tionis referens de non erstantibus
tanqͣm p̃ꝑato sibi aditu ꝓrupit. di¬

Expanded text:
olitione nativitas, cum nativitas maolitione nativitas, cum nativitas manentem testetur auctorem? Vel quis tam demens est, ut substitisse filium nisi ex nativitate fateatvecors, qui non exstitisse Deum ex eo quod Deus nascitur audeat praedicare? Non enim qui manebat Deus, sed ex manente Deo Deus natus est, tenens in se naturam gignentis in nativitate naturae. Nativitas autem Dei, quae ex Deo in Deum exstitit, non quae non 142 erant tenet, sed quae Dei manebant et manent, obtinuit veritate nascendi. Non ergo qui erat natus est; sed ex his atque in his, quae Dei erant, Deus natus exstitit. Omnis igitur hic superior haereticae fraudulentiae sermo hanc viam impiissimae doctrinae suae praeparavit: ut Unigenitum Deum negatura, tamquam ratione veritatis ante praemissa, ex nihilo potiusquam ex Deo natum praedicaret, nativitatem ejus ad creationis referens de non exstantibus raeparato sibi aditu prorupit di
Abbreviated transcription (Latin):
da ꝓfessio fuit: nec qͥ fuit ante pͣmo¬
dum natũ. uł suꝑ creatũ infilio. Ds̃
qui exdeo natus ẽ. non utiq natus
ex nichilo ẽ. neq de non extantibus
natus ẽ. seo diuinititis suȩ ueniente
habuit naturam. Nec idem deus
qui erat. sed deus ex deo qui erat
natus e. Et natiuitas habuit ori¬
ginis suȩ in ipsa sua ratuntate na-¬
turam. Si enĩ ex nr̃o loqͥmͣ: inso-¬
lentes sumꝰ. Sinuero ad loquendũ
edoctos nos ꝑdm̃ docebimꝰ: natiui¬
tas dei. scd̾m doctrinam dei e. confi¬
tenda. Hanc igit᷑ in patre etͥ filio na¬
ture unitatẽ. et hoc uiuentis na¬
tiuitatis in enarrabile sacramentũ
excludere hereticus furor temptãs.
ait non eũ qui fuit ante. pꝰmodum
natũ. nec suꝑ creatũ infiliũ. Quis
enĩ tam uesanꝰ erit. ut de fecisse ale
patrem putet. ut ioem qͥ fuerat. pꝰ¬
ea nasceret᷑. uł suꝑ crearet᷑ infilium.
et esset abolitio dei ut succed̾et de ab¬

Expanded text:
da professio fuit: « Nec qui fuit ante, postmoda professio fuit: « Nec qui fuit ante, postmodum natum vel supercreatum in filium. » Deus, qui ex Deo natus est, non utique natus ex nihilo est, neque de non exstantibus natus est; sed nativitatis suae viventem habuit naturam. Nec idem Deus, qui erat; sed Deus ex Deo, qui erat, natus est: et nativitas habuit originis suae in ipsa sua nativitate naturam. Si ex nostro loquimur, insolentes sumus: sin vero ad loquendum edoctos nos per Deum docebimus, nativitas Dei secundum doctrinam Dei est confitenda. Hanc igitur in Patre et Filio naturae unitatem, et hoc viventis nativitatis inenarrabile sacramentum excait, « Non eum, qui fuit ante, postmodum natum vel supercreatum in filium. » Quis enim tam vesanus erit, ut defecisse a se Patrem putet; ut idem, qui fuerat, postea nasceretur vel supercrearetur in filium; et esset abolitio Dei, ut succederet de ab
Abbreviated transcription (Latin):
ex eo quod est nascit᷑. Et quod nasci¬
tur neq aliunde: neq aliud ẽ. E st
enĩ lum̃ ex lumine. Ut ergo fideihu¬
ius intelligentia auerteret᷑: ierache
lampas uł lucerna ad crim̃ confitẽdi
ex lumine luminis obiecta ẽ. Nec dici
religiose existimet᷑. qd̾ impie dictũ
et nũc et ante dampnatũ est. Abfiste
absiste inanissime timor hereticorum.
nec patrociniũ eccłiastice fidei salsa
sollicite assertionis opinione mentire
nisi lux. nisi beatitudo. nsi sp̃s ẽ. I la¬
teries hebetes natura illa non recipit.
neq ex diuersis constat ut maneit
Deus ut est. d̃s̃ quod ẽ. ꝑmanet. Et
ꝑmanens deus: dñ genuit. Nlon con¬
tinent᷑ ut lampos et lampas. aut lig¬
nus et lignꝰ ext̾iore natura. Unigent¬
ti ex deo dei natiuitas non series est.
Et ꝓgenies non tractus e. Et ex lu¬
mine luminis natura unitas e. non
ex cõnexione porrectio. Iam uͦ in eo.¬
quante hereticȩ astutiȩ. et qͣm calli¬

Expanded text:
ex eo quod est nascitur, et quod nasciex eo quod est nascitur, et quod nascitur neque aliunde neque aliud est; est enim lumen ex lumine: ut ergo fidei hujus intelligentia averteretur, Hieracae lampas vel lucerna ad crimen confitendi ex lumine luminis objecta est; ne dici religiose existimetur, quod impie dictum et nunc et ante damnatum est. Absiste, absiste inanissime timor haereticorum, nec patrocinium ecclesiasticae fidei falsa sollicitae assertionis opinione mentire.nisi lux, nisi beatitudo, nisi spiritus est. Materies hebetes natura illa non recipit, neque ex diversis constat ut maneat: Deus, ut est Deus, quod est permanet: et permanens Deus Deum genuit. Non continentur, ut lampas et lampas, aut lychnus et lychnus, exteriore natura. Unigeniti ex Deo Dei nativitas non series est, sed progenies, non tractus est, sed ex lumine lumen. Luminis naturae unitas est, non ex connexione porrectio. 13. Dei equanta haereticae astutiae et quam calli
Abbreviated transcription (Latin):
dum natũ. uł suꝑ creatum in filio.
lerachas nesciens unigeniti natuu¬
tatem. nec ȩuangłicorũ sacram̃toꝵ
iurtutẽ adeptus. uniꝰ licernę duo
lumina p̃dicauit. ut lignorũ biꝑ¬
tita diuisio. substantiã patris et fi¬
lii emularet᷑. que ex uniꝰ uascłiun¬
guine accenderet᷑ in lum̃. tanqͣm es¬
set substantia ext̾ior ut olei in lu¬
cerna. continens luminis utriusq
nat᷑am. Hel certe ut lampas papiro
eodem intexta utroq capite luce¬
ret. eẽtq media mat̾ies lum̃ ex se
utrũq ꝓtendens. Hec stulticie hu¬
manȩ error inuexit. dũ qd̃ sapuĩt
ex se pociꝰ qͣm ex deo sapiunt. S edq
uerȩ fidei ꝓfessio est. ita dm̃ ex deo
natum. ut lum̃ ex lumine. qd̾ si¬
ne detrim̃to suo. naturam suã p̾stat
ex sese ut det qd̃ habet. et quod de-
derit habeat. nascatqͣ. quod sit. cũ
non aliud qm quod ẽ. natum sit. et
natiuitas acceꝑit quod erat. nec ademe¬
rit qd̃ acceꝑit. Sitq uttũꝙ unũ. duo

Expanded text:
creatum in filium. » Hieracas nesciens Unigeniti nativitatem, nec evangelicorum sacramentorum virtutem adeptus, unius lucernae duo lumina praedicavit, ut lychnorum bipertita divisio substantiam Patris et Filii aemularetur, quae ex unius vasculi unguine accenderetur in lumen: tamquam esset substantia exterior, ut olei in lucerna, continens luminis utriusque naturam; vel certe ut lampas papyro eodem intexta, utroque capite luceret, essetque media materies lumen ex se utrumque protendens. Haec stultitiae humanae error invexit, dum quod sapiunt, ex se potius quam ex Deo sapiunt. Sed quia verae fidei professio est, ita Deum ex Deo natum ut lumen ex lumine, quod sine detrimento suo naturam suam praestat ex sese, ut det qderit habeat. Nascatur quoque quod sit, cum non aliud quam quod est natum sit. Et nativitas acceperit quod erat, nec ademerit quod accepit, sitque utrumque unum dum
Abbreviated transcription (Latin):
testatur. Sed cum abhis qͥ sibi de¬
um patrẽ dicerent idcirco se dili¬
gendũ ait qr ex deo exisset. cau¬
sam dilectionis ex causa docuit.
ẽẽ nascendi. Exisse enĩ ad incorpo¬
ralis natiuitatis retulit nom̃. qͥa
religio ꝓfitendi sibi patrẽ dm̃. ex di¬
lectione xp̃i qͥ ex eo genitꝰ sitͤ me¬
renda. Nam cũ ait qui me odit. et
patrẽ meũ odit: meũ cum ait.
cõmunionem nominis ꝑ signifi
ꝓfitentẽ sibi patrẽ dm̃.⁊ se nondi¬
ligentem: in pat̾ni nominis usur¬
patione condempnat. qr qui se
odit:oderit patrem. nec in deuoi
patrẽ sit religiosus qui non diligat.
filium. cũ diligendi filii non alia cau¬
sa sit: qͣm quod ex cleo sit. Ex dõ
igit᷑ filiꝰ ẽ: non aduentu. sed nati¬
uitate. Et dilectio in patrẽ om̃is
hinc erit: si filiꝰ ex eo e̾ẽ. credatur.

Expanded text:
testatur. Sed cum ab iis, qui sibi Detestatur. Sed cum ab iis, qui sibi Deum patrem dicerent, idcirco se diligendum ait, quia ex Deo exisset; causam dilectionis ex causa docuit esse nascendi. Exisse enim ad incorporalis nativitatis retulit nomen: quia religio profitendi sibi patrem Deum, ex dilectione Christi qui ex eo genitus est sit merenda. Nam cum ait: Qui me odit, et patrem meum odit : meum cum ait, communionem nominis  supple, profitentem sibi patrem Deum, et se non diligentem, in paterni nominis usurpatione condemnat: 156 quia qui se odit, oderit et Patrem; nec in Deum patrem sit religiosus, qui non diligat Filium; cum diligendi Filii non alia causa sit, quam quod ex Deo sit. Ex Deo igitur Filius est, non adventu, sed nativitate: et dilectio in Patrem hic erit omnis, si Filius ex eo esse credatur.
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ in hes qͥse dei filios confitentes.
patrẽ sibi dm̃i dicerent non impro¬
brauit: sed temerariam uideorum
usurpationẽ patrem sibi dm̃ p̾su¬
mentiũ. ꝑ id qd̃ se non diligerent
geretis utiq me. Ego enĩ a deo exi¬
filiũ confitem᷑. Confiteri aut̃ fili¬
um. scd̾m generale sc̃orum nom̃
quid habet fidei. ud dicamꝰ unꝰ ex
filiis ẽ: Ded nunqͥd et cet̾i in hac
create sue infirmitate non filii sũt:
In quo gͦ filiũ dei iħm xp̃m fide̾
confessa p̃cellit. cũ ei scd̃m filios. fi
fidia ista non diligit. nec hec im¬
pia ꝓfessio pie sibi assumet dm̃pa
diligerent: qr exisset ex deo. Ex¬
isse ex deo qͥd sit reqͥro. Non utiq
dici potest idipsum ẽẽ a deo exire:
qd̃ et uenisse. Nam utrũq signi¬
ficat: qm̃ a deo exiui et ueni. Et
ostendens qͥd ẽẽt a deo exiiii. et qͥd
ẽẽt et ueni: continuo subiecit. Nec
enĩ a me ueni: sed ille me misit.
Non se sibi origmẽ ẽẽ cdocuit cum

Expanded text:
filius in his qui se Dei filium confitentes filius in his qui se Dei filium confitentes patrem sibi Deum dicerent, non improbavit; sed temerariam Judaeorum usurpationem, patrem sibi Deum praesumentium, per id quod se non diligerent, geretis utique me; ego enim a Deo exfilium confitemur. Confiteri autem filium secundum generale sanctorum nomen, quid habet fidei, ut dicamus, Unus ex filiis est? Sed numquid et caeteri in hac creaturae suae infirmitate non filii sunt? In quo ergo filium Dei Jesum Christum fides confessa praecellit, cum ei secundum filios, filtum perfidia ista non diligit, nec haec impia professio pie sibi assumit Deum pdiligerent, quia exisset ex Deo. Exisse ex Deo quid sit requiro. Non utique dici potest, id ipsum esse a Deo exisse , quod et venisse; nam utrumque significat: Quoniam a Deo exivi, et veni. Et ostendens quid esset a Deo exivi, et quid esset et veni: continuo subjecit, Nec enim a me veni, sed ille me misit. Non se sibi esse originem docuit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
unde sit non potest. qͥcqͥd subsistit
ex nichilo. qr hoc ipsum qd̾ non
ignorat᷑ ex nichilo. ignorationem
eiꝰ unde sit non habet. Non ex se
est autͣ ille qui uenit: sed qui mi¬
sit eum uerax ẽ. quem ipii nesci¬
unt. Lam ergo ille qͥ misit: ipse est
qui misisse ignorat᷑. Ab eo ergo qui
misit. est ille qͥ missus ẽ. et ab eo ẽ
iude eẽ nescit᷑. et ob hoc qͥsit ipse
nescit᷑: dum ignorat᷑ a quo sit. Non
scit. Nec filiũ confitet᷑: qͥ negat na¬
tum. nec natũ intelliget qui puta¬
bit ex nichilo. Ex nichilo auteo
usq adeo non ẽ: ut impii unde sit
nesciant. Nesciunt plane. nescĩt.
qͥ nat᷑am nomini adimũt. qui ne¬
scientes non amant scire. et audiãt
filiũ. scientiȩ huiꝰ ignorationẽ un¬
piis exꝓbrantem. tum cũ sibi pa¬
trẽ dm̃ iudei dicerent. Ait enĩ. Si
ds̃ pat̾ ur̃ e̾ẽt : diligeretis utiq me.
Ego enĩ a deo exuui et ueni. Nec e¬
nim ame ueni: sed ille me mifit.
Religiosi nominis assũptionem dei

Expanded text:
on potest, quiquid substitit ex nihilo: quia hoc ipsum, quod non ignoratur ex nihilo, ignorationem ejus unde sit non habet. Non ex se est autem ille qui venit; sed qui misit eum verax est, quem impii nesciunt. Jam ergo ille qui misit, ipse est qui misisse ignoratur. Ab eo ergo, qui misit, est ille qui missus est: et ab eo est unde esse nescitur; et ob hoc qui sit ipse nescitur, dum ignoratur a quo sit. Non scit; nec filium confitetur, qui negat natum; nec natum intelligit, qui putavit ex nihilo. Ex nihilo autem usque adeo non est, ut impii unde sit nesciant. qui naturam nomini adimunt, qui nescientes non 155 amant scire. Et audiant Filium scientiae hujus ignorationem impiis ex exprobrantem, tum cum sibi patrem Deum Judaei dicerent; ait enim: Si Deus pater vester esset, diligeretis utique me; ego enim a Deo exivi, et veni: nec a me veni, sed ille me misit . Religiosi nominis assumptionem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
lit. Sero hos haburt fides mea. quã
tu erudisti magistros. In auditis ego
his nominib in te ita credidi. ꝑte re¬
natus sum. ⁊ exinde tuus ita sum.
Om̃ip̃ntem te scio. Nec conscie tͥ tan¬
tum. atq ipsi unigenito tuo natuui¬
tatis mnenarrande expecto rationem.
Impossibile enĩ tibi nichil ẽ. et geni¬
tũ ate filiũ. om̃ipotentie tuȩ uir¬
tute non ambigo. Ambigens enim
iam om̃ip̃ntem te negabo. num te
etiã ex natiuitate mea didici. atq
obid non inuidũ te bonorũ uoru
in unigeniti tui natiuitate ẽẽ. con¬
fido. Credo enĩ qd̃ quȩ tua sũt.: euĩ
sint. et quȩ eiꝰ sũt: tua sunt. Supi¬
entem te mͥ. etiam ipsa mundi cre¬
atio ꝓdidit. sapientiã te tuam non
dissimilem. ex te genuisse mͥ consciꝰ
sum. Uerus et unꝰ mͥ ds̃ es. sed non
aluid in eo qui ex te deus ẽ. credao.
inesse: qͣm tiuĩ est. Et in eo me ui¬
dica: si mͥ crim̃ est nuium. me ꝑ
his in quȩ demonstranda stutticie he¬

Expanded text:
lit. Sero hos habuit fides mea, quam lit. Sero hos habuit fides mea, quam tu erudisti, magistros. Inauditis ego his nominibus in te ita credidi, per te ita renatus sum; et exinde tuus ita sum. Omnipotentem te scio, nec consciae tibi tantum atque ipsi Unigenito tuo nativitatis inenarrandae exspecto rationem. Impossibile enim tibi nihil est, et genitum a te filium omnipotentiae tuae virtute non ambigo. Ambigens enim, jam omnipotentem te negabo. Bonum te etiam ex nativitate mea didici: atque ob id non invidum te bonorum tuorum in Unigeniti tui nativitate esse confido. Credo enim, quod quae tua sunt, ejus sint; et quae ejus sunt, tua sint. Sapientem te mihi etiam ipsa mundi creatio prodidit: Sapientiam te tuam, non dissimilem, ex te genuisse mihi conscius sum. Vere et unus mihi Deus es: sed non aliud in eo, qui ex te Deo est, credam inesse, quam tuum est. Et in eo me judica, si mihi crimen est, nimium me per his, in quae demonstrandae stultitiae hae
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiȩ munere: et iuso dño sabaoth
ysaias p̃dicans: ⁊ ante confirmationem
scĩficatus in utero iheremias. eradican¬
darũ et plantandarũ gentiũ ꝓphes et
mift̾i resurrectionis. ezechiei testis. et
uir desid̃iorum. Danihel temporũ con¬
sciꝰ. et ꝓpħarũ consecratus chorus. et
om̃e p̃dicationis e uanglieȩ sacram̃¬
tum. electus ex publicano mathe¬
us in apłm. ⁊ ex familiaritate dnĩ
reuelatione celestiũ mist̾iorũ dignꝰ
ioħs. et pꝰ sacram̃ti confessionẽ. bcatus
symon. et edificationi ȩccłiȩ subiacẽs
et claues regni celestis accipiens. et
reliqui om̃s scõ sp̃u p̃dicantes. et ex ꝑ¬
sequutore apłs uas p̃d electionis tue
paulus. in ꝓfundo maris iuuens. in
celo. t̾cio homo in paradiso. ante mar¬
tirium in mr̃io. ꝑfecte fidei consum¬
mata libatio. Ab his ergo que tenco
edoctus sum. his inmedicabilit̃ imbu¬
tus sum. Et ignosce omp̃s ds̃. qr in
bitror doctores. etas huiꝰ nũc scli ꝓtu¬

Expanded text:
pientiae munere , et viso Domino Sabaoth Esaias praedicans , et ante conformationem santificatus in utero Jeremias eradicandarum et plantandarum gentium prophetes , et mysterii resurrectionis Ezechiel testis , et vir desideriorum Daniel temporum conscius , et prophetarum consecratus chorus, et omne praedicationis evangelicae sacramentum, electus ex publicano Matthaeus in Apostolum, et ex familiaritate Domini revelatione coelestium mysteriorum dignus Joannes , et post sacramenti confessionem beatus Simon 147 aedificationi Ecclesiae subjacens et claves regni coelestis accipiens, et reliqui omnes sancto Spiritu praedicantes, et ex persecutore apostolus vas electionis tuae Paulus , in profundo maris vivens , in coelo tertio homo , in paradiso ante martyrium, in martyrio perfectae fidei consummata libatio edoctus sum, his immedicabiliter imbutus sum: et ignosce omnipotens Deus, bitror, doctores aetas hujus nunc saeculi protu
Abbreviated transcription (Latin):
fessionib hereticȩ impietatis obũbra¬
retur intentio. ut subsistere eumde
non exstantib argutȩ in t̾pretatio¬
nis subtilitate defenderet: ait. Et
ante scła creatus et fundatus nõ erat
ante qͣm nasceret᷑. Postremo quasi¬
de reb iam nominib ualidissime ad
impietatis defensionem cõmunitiꝰ.
ne uł filiꝰ. uł deus intelligeret᷑. adie-¬
cit. Si enĩ qd̃ ex ipso.⁊ qd̃ ex utero.

Expanded text:
fessionibus, haereticae impietatis obumbrafessionibus, haereticae impietatis obumbraretur intentio, ut subsistere eum de non exstantibus argutae interpretationis subtilitate defenderet, ait: « Et ante saecula creatus et fundatus, non erat ante quam nasceretur. » Postremo quasi rebus jam omnibus validissime ad impietatis defensionem communitis, ne vel filius vel Deus intelligeretur, adjecit, « Si enim quod ex ipso,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit. Nlam uidicat᷑us ipse de om̃ibet
ꝓ maiestatis suȩ mised̃ia. pene meri¬
tum ignoranti mod̾aturus ertori. ne¬
gantes se non iam iuidicabit utiq sed
sis sacram̃tum uere fidei ad impieta¬
tis suȩ docttmam religionis usa pͥn¬
cipͥis: cum infidelitatis suȩ expositi¬
onem. ut suꝑiorib libris continetur.
fectum. solũ sempit̾num. solũ sine
nicio. sotũ uerum. solũ inmortalitatẽ¬
habentem. solũ optimũ. solũ potentẽ.
Ad id enĩ usurpatũ ꝓficit pie confes¬
sionis exordiũ quo ait. unũ dm̃. et
solum infectum. et solũ sine inicio.
ut ꝑhȩc que religiose uerbis osten¬
tarent᷑. cet̾a impie subderent᷑. Nam
post multa abia quȩ de filio pari qͦ
simulate religionis ꝓfessione ꝓtule¬
rat. subiecit creaturã dei ꝑfectã. sed
non sicuti unũ de creatura facturã.
sed non sicuti cet̾e facture. Et post
multa alia qͥb ueritatis int̾iectis coꝵ¬

Expanded text:
perit. Nam judicaturus ipse de omnibus, et perit. Nam judicaturus ipse de omnibus, et pro majestatis suae misericordia poenae meritum ignoranti moderaturus errori, negantes se non jam judicabit utique, sed sis sacramentum verae fidei, ad impietatis suae doctrinam religionis usa principiis, cum infidelitatis suae expositionem, ut superioribus libris continetur, fectum, solum sempiternum, solum sine initio, solum verum, solum iolum optimum, solum potentem. » Ad id enim usurpatum proficit piae confessionis exordium, quo ait: « Unum Deum, et solum infectum, et solum sine initio: » ut per haec, quae religiose verbis ostentarentur, caetera impie subderentur. Nam post multa alia, quae de Filio pari quoque simulatae religionis 134 professione protulerat, subjecit: « Creaturam Dei perfectam, sed non sicuti unum de non sicuti caeterae facturae. » Et post multa alia, quibus, veritatis interjectis con
Abbreviated transcription (Latin):
magis plures ꝑicło infidelis intelligẽ¬
tiȩ detinebantur. uberiꝰ gaudium
consectans ex salute multorum. si
cognitis sacram̃tis ꝑfectȩ in dñi fidei
impia humanȩ stutticie instituta
desererent. et se deo reoderent.here¬
ticis repudiatis. atq acibo mortis
quo in laqueũ aues solent illici. in
uolatũ se libere securitatis erige¬
nissent ore dñi. qui non honorifi¬
cat filiũ. non honorificat patrem
qͥ misit illũ: ad honorificandũ patrẽ.
enĩ pestifera et lȩtalis ꝑrime pplis
lues. quȩ ingenti crassata contagio
rumam miserande mortis inue¬
.xit. Non enĩ tantũ aut considen¬
tium in cahos cum ppłis suis repẽs
uerbium uastitas. aut freqͣntes bel¬
lorum et funebres mortes. aut uti¬
medicate egritudinis. ppłosa contagi¬
a. deseiuerunt inqͣntum ad exttum
generis humani heresis hȩc funesta.
crassata est. Deo enĩ cui om̃ia i mor¬
tuis uiuunt. hoc solũ ꝑit. qd̾ sibi de¬

Expanded text:
magis plures periculo infidelis intelligenmagis plures periculo infidelis intelligentiae detinebantur; uberius gaudium consectans ex salute multorum, si cognitis sacramentis perfectae in Deum fidei, impia humanae stultitiae instituta desererent, et se Deo redderent haereticis repudiatis, atque a cibo mortis, quo in laqueum aves solent illici, in volatum se liberae securitatis erigenissent ore Domini: Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum , ad honorificandum Patrem enim pestifera et letalis populis proxime lues, quae ingenti grassata contagio ruinam miserandae mortis invexit. Non enim tantum aut considentium in chaos cum populis suis repens urbium vastitas, aut frequentes bellorum et funebres mortes, aut immedicatae aegritudinis populosa contagia desaevierunt, in quantum ad exitium generis humani haeresis haec funesta grassata est. Deo enim, cui omnia in mortuis vivunt, hoc solum perit quod sibi de
Abbreviated transcription (Latin):
on sum nescuis dificillimo me
asꝑrimoq tempore scribere.
et hec aduersum uesanam un¬
piorum heresim dei filiũ creatiuam
ẽẽ affirmantẽ aggressum fuisse mul¬
Fts iam ꝑ om̃s ferme romani impii
ꝓuincias. eccłiis morbo pestifere hꝰ
p̃dicationis infectis. et uelut pie fi¬
dei huiꝰ male usurpatã ꝑsuasionem
longo doctrinȩ usu.⁊ em̃tito nomi¬
ne uerx religionis imbutis. nonig¬
norans difficilem eẽ. ad emĩdationis
ꝓsectũ uoluntatẽ. quam in erroris
sui studio ꝑplurimũ assensũ auctori¬
tas publicȩ iam sententiȩ contin̾et.
Grauis enĩ et ꝑicłosus ẽ. error in
plurimis. ⁊ multorũ lapsus etiã si
se intelligat. tam̃ exsurgendi pudo¬
re auctoritatẽ sibi p̃sumit ex nume¬
ro. habens hoc impudentiȩ: ut qd̃
erat prudentiã uelit existimari. et
qd̃ cũ multis errat. intelligentiam
ẽẽ asserat ueritatis. dũ minꝰ erroris
existimat᷑ ẽẽ in multis. Ac mͥ qͥdem
pensior cura ad scribendũ fuit. quo

Expanded text:
on sum nescius, difficillimo me asperrimoque tempore scribere haec adversum vesanam impiorum haeresim, Dei filium creaturam esse affirmantem, aggressum fuisse; multis jam per omnes ferme Romani imperii provincias ecclesiis morbo pestiferae hujus praedicationis infectis, et velut ad piae fidei hujus male usurpatam persuasionem, longo doctrinae usu, et ementito nomine verae religionis imbutis, non ignorans difficilem esse ad emendationis profectum voluntatem, quam in erroris sui studio per plurimorum assensum auctoritas publicae jam sententiae contineret. Gravis enim et periculosus est error in plurimis: et multorum lapsus, etiamsi se intelligat, tamen exsurgendi pudore auctoritatem sibi praesumit, ex numero habens hoc impudentiae, ut quod errat, prudentiam velit existimari; et quod cum multis errat, intelligentiam esse asserat veritatis, dum minus erroris esse existimatur in multis. 133 2. Ad pensior cura ad scribendum fuit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
partes. nec qui fuit ante post modũ
natũ. uł suꝑ eteatũ in filio. ficuti et
tu ipse beatissime papa media in ȩx¬
cdesia. et in consessu frequent᷑ eos qui
talia introducunt renusti. Dedsi¬
cuti diximꝰ uoluntate dei ante om¬
nia tempora et scła creatũ. et uiue¬
re. et eẽ accipiens a patre. et głans¬

Expanded text:
modum natum vel supercreatum in filium, sicuti et tu ipse, beatissime papa, media in ecclesia et in consessu frequenter eos qui talia introducunt renuisti: sed sicuti diximus, voluntate Dei ante tempora et saecula creatum, et vivere et esse accipiens a Patre, et g
Abbreviated transcription (Latin):
uersibilis. ⁊ corpꝰ scd̃m illos. Et qͣn¬
tum in ipsis ẽ. conseq̃ntia corporis
fustinens. sine corpore ds̃. Et qr nob̃
ex integro aduersum hanc impiis¬
simȩ doctrinȩ expositionem. ȩuã¬
gelicus nũc erit sermo: consequens
existimauimꝰ om̃em iam in primo¬
uł in qrto licet libro. editionẽ huiꝰ
hereseos conscriptam: nunc qͦ hiuc
sexto inserere ut recens lectio. et
responsionis ad singła subiecta colla¬
tio ꝑ euangłicas atq apłicas institu¬
tiones inuitis licet contradicentib
sensum ueritatis eliciat. Dicunt

Expanded text:
et quantum in ipsis est, consequentia corporis sustinens sine corpore Deus. » Et quia nobis ex integro adversum hanc impiissimae doctrinae expositionem evangelicus nunc erit sermo; consequens existimavimus omnem jam in primo licet libro editionem hujus haereseos conscriptam, nunc quoque huic sexto inserere: ut recens lectio, et responsionis ad singula subjecta collatio, per evangelicas atque apostolicas institutiones invitis licet et contradicentibus sensum veritatis eliciat. Dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ cet̾a suscipiende tͥ in matrẽ ma¬
riȩ p̃cepta hȩc qͦ in illa speciał in te
amoris contestatione didicisti: Uł
ad sepulchrũ pͥor qͦ petro curcens
adeptus es. uł intra consessus ange¬
lorũ. et signatorũ librorũ insolubi¬
les nexus.⁊ signorũ cȩlestiũ multi¬
formes potestates.⁊ nouarũ atq in¬
comp̃hensibiliũ cantionũ hymnos
sempit̾nos. tam pia tibi hȩc ꝑ sagnũ
ducẽ reuelata doctna ẽ: ne pat̃. pa¬
ter sit. ne filiꝰ. filiꝰ fit. ne nat᷑a. nata
sit. ne ueritas ueritas sit: Hec enĩ
apud te omĩa demutant᷑. infalsa.
Apłs concessa sibi optima intelligẽ¬
tia. uerũ dei filiũ dicit: tu affir¬
mas creationẽ. tu p̃dicas ad optionem.
tu negas natiuitate. Et cum hie
uerus dei filiꝰ nobis sit. et uita e¬
terna. et resurrectio. nec uita et̾na

Expanded text:
inter caetera suscipiendae tibi in matrem Mainter caetera suscipiendae tibi in matrem Mariae praecepta, haec quoque in illa specialis in te amoris contestatione didicisti ? Vel ad sepulcrum prior quoque Petro currens adeptus es ? Vel intra consessus angelorum 166 et signatorum librorum insolubiles nexus, et signorum coelestium multiformes potestates, et novarum atque incomprehensibilium cantionum hymnos sempiternes, tam pia tibi haec per Agnum ducem revelata doctrina est, ne Pater pater sit, ne Filius filius sit, ne natura natura sit, ne veritas veritas sit ? Haec enim apud te omnia demutantur in falsa. Apostolus concessa sibi optima intelligentia verum Dei filium dicit: tu affirmas creationem, tu praedicas adoptionem, tu negas nativitatem. Et cum hic verus Dei filius nobis sit, et vita aeterna, et resurrectio; nec vita aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
fitet᷑ filiũ: et filiũ et patrem habet.
Negans filiũ. caret patre. conficens
filiũ: atq hobens habet patrẽ. Que¬
ro hic qͥdadoptiua nomina loci habe¬
ant. Nunqͥd non nate res ista om̃is
ẽ. et quã nat᷑e res sit accipe. Ait e¬
nim idem. Quia scimꝰ quod filiꝰ dĩ
uenit. et concarnatus ẽ. ꝓpt̃ nos. et
passus ẽ. et resurgens de mortuis
assũpsit nos: et dedit nobis intel¬
lectum optimũ. ut intelliganus
uerum. et simꝰ inuero filio iħu.¬
et resurrectio nra. Oinfelix intelli¬
gentia.⁊ dei sp̾u carens. et in anti¬
xp̃i sp̃m ac nom̃ ꝓficiens. et nesci¬
ens ad sacram̃tum salutis nr̃e deifi¬
liũ uenisse. ꝑhoc indigna optimȩ
namq hoc archanorũ mist̾iorum se-¬
crecis edocta es. uł qͥs hodie nouus
huiꝰ scientiȩ tuȩ auctor est: Anne se¬
creto tibi hoc ꝑ familiaritatẽ amo¬
ris. recumbenti inpectus suũ dñs
ostendit: Aut solus ad crucẽ seq̃ns

Expanded text:
fitetur Filium, et Filium et Patrem habet . fitetur Filium, et Filium et Patrem habet . Negans Filium caret Patre: confitens Filium atque habens, habet Patrem. Quaero hic quid adoptiva nomina loci habeant. Numquid non naturae res ista omnis est? Et quam naturae sit, accipe. 43. nim: Quia scimus quod filius Dei venit, et concarnatus est propter nos, et passus est, et resurgens de mortuis assumpsit nos, et dedit nobis intellectum optimum, ut intelligamus verum, et simus in vero filio ejuet resurrectio nostra . O infelix intelligentia, et Dei spiritu carens, et in antichristi spiritum ac nomen proficiens, et nesciens ad sacramentum salutis nostrae Dei filium venisse per hoc indigna optimae snam hoc arcanorum mysteriorum secretis edocta es? vel quis hodie novus hujus scientiae tuae auctor est? An ne secreto tibi hoc per familiaritatem amoris recumbenti in pectus suum Dominus ostendit ? Aut solus ad crucem sequens,
Abbreviated transcription (Latin):
ligit eum qui ex eo natus ẽ. Qo¬
ẽ ergo rogo. ex eo nasci: Nunqͥd ip¬
sum ẽ. qd̃ ꝑ eum creari: Aut cur
euangłista mentit᷑. ut ex eo natũ
dicat quẽ ꝑ eum creatũ pociꝰ hereti¬
cus doceat: Et audiamꝰ om̃s quis
sit hic dictor. Dictũ namq ẽ. hic ẽ.
antixp̃s. qui negat patrem et fili¬
um. Quid agis cuassertor creature
et de non exstantib xp̃i nouus cõ¬
ditor: Si ꝓfessionẽ tenes: ꝓsitentis
nomĩ recogniosce. An cũ creatorẽ. ⁊ cre¬
atinam patrẽ et filiũ p̃dicabis. ꝑ as¬
simulatas nominũ uoces exclud̃e
posse te credis. ne ẽẽ antixp̃s intelli¬
garis: Sun fide tua ꝑ nat̾am pat̾ ẽ
et ꝑ nat᷑am filiꝰ ẽ maledicus egosũ.
opprobriũ in te alieni nominis re-¬
ferens. Sinuero simulata om̃ia sũt
et pociꝰ mincupata qͣm ꝓpͥa: fideituȩ
ab apło disce cognom̃. ⁊ audi que sit
crediti filii fides. Dequit᷑ enĩ. Qui
negat filiũ: neq patrẽ habet. qui cõ¬

Expanded text:
 Patrem, diligit eum qui ex eo natus est . Quid est, rogo, ex eo nasci? Numquid idipsum est, quod per eum creari? Aut cur Evangelista mentitur, ut ex eo natum dicat, quem per eum creatum potius haereticus doceat? Et audiamus omnes quid sic hic doctor. Dictum namque est: Hic est antichristus, qui negat Patrem et Filium . Quid agis tu assertor creaturae, et de non exstantibus Christi novus conditor? Si 165 professionem tenes, profitentis nomen recognosce. An cum creatorem et creaturam Patrem et Filium praedicabis, per assimulatas nominum voces excludere posse te credis, ne esse antichristus intelligaris? Si in fide tua per naturam pater est, et per naturam filius est; maledicus ego sum, opprobrium in te alieni nominis referens. Sin vero simulata omnia sunt, et potius nuncupata quam propria; fidei tuae ab apostolo disce cognomen, et audi quae sit crediti Filii fides. Sequitur enim, Qui negat Filium, neque Patrem habet: qui con
Abbreviated transcription (Latin):
non ĩ significationis eiꝰdem. Et
qͣntun int̾est nasci et ade̾ẽ. tan¬
tum a se ut̾q sermo discernntur.
cum alud sit a deo insubstantiã
natiuitatis exisse. aliud ẽ. a patre
in hũc mundũ ad consũmanda
salutis mẽ sacram̃ta uenisse. Et¬

Expanded text:
non est significationis ejusdem: et non est significationis ejusdem: et quantum interest nasci, et adesse, tantum a se uterque sermo discernitur. Cum aliud sit a Deo in substantiam nativitatis exisse, aliud est a Patre in hunc mundum ad consummanda salutis nostrae sacramenta venisse.
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse enĩ pat̾ amat uos. qm̃ uos
me amatis et creditis qm̃ ego adõ
exiiii. et apatre ueni in hũc mũ¬
dum. Caret apud patrẽ int̾cessio¬
nis necessitate. ꝑfecta de filio fides.
quȩ qd̃ a deo exierit credat: atq a¬
met. et ꝑ se: ipsa iam audiri mere¬
tur et amari. natũ ex deo filium
missũq confessa. Natiuitas itaq
eiꝰ et aduentus ostendit᷑. cum ab¬
solutissima significande ꝓpͥetatis ue¬
ritate a deo ait exiui. ne meo alia
qͣm natiuitatis nat᷑a ẽẽ existimare¬
tur. cum exire a deo. idest ex nati¬
uitate subsistere. qͥd aliud qͣm deus
posset: Et a patre inqͥt ueni inhũc
mũdum. ut exitio illa adeo. nati¬
uitas significata ẽẽ intelligeretur
ex patre. Apatre se in hũc mũdũ
ꝓfessus ẽ. uenisse. Alt̾um itaque
in dispensatione. alt̾um in natirra
ẽ. Nec patit᷑ exitionẽ aduentum
existimari: cum pꝰ exitionẽ adead
uentum cõmemoret a patre. Apa¬
tre eum uenisse. et ex deo exisse

Expanded text:
e enim Pater amat vos, quoniam vos me amatis, et creditis quoniam ego a Deo exivi, et a Patre veni in hunc mundum . Caret apud Patrem intercessionis necessitate perfecta de Filio fides, quae quod a Deo exierit credat atque amet: et per se ipsa jam et audiri meretur et amari, natum ex Deo Filium missumque confessa. Nativitas itaque ejus et adventus ostenditur cum absolutissima significandae proprietatis veritate. A Deo, ait, exivi; ne in eo alia quam nativitatis natura esse existimaretur; cum exire a Deo, id est, ex nativitate subsistere, quid aliud quam Deus posset? Et a Patre, inquit, veni in hunc mundum. Ut exitio illa a Deo nativitas significata esse intelligeretur ex Patre, a Patre se in hunc mundum professus est venisse. Alterum itaque in dispensatione, alterum in natura est. Nec patitur exitionem adventum existimari, cum post exitionem a Deo, adventum commemoret a Patre. A Patre enim venisse, et ex Deo exisse,
Abbreviated transcription (Latin):
uelim. Quid me miserũ de te fe¬
fellisti. ⁊ infelicẽ carnẽ atq animami
alienate cognitionis doctrina ꝑdidisti
Decepit me pꝰ rubri maris diuisio¬
nem gla descendentis de monte moisi.
et omĩa tecũ archanoꝵ celestiũ secre¬

Expanded text:
velim. Quid me miserum de te fevelim. Quid me miserum de te fefellisti, et infelicem carnem atque animam alienae a te cognitionis doctrina perdidisti? Decepit me post rubri maris divisionem gloria descendentis de monte Moysi, et omnia tecum arcanorum coelestium secre
Abbreviated transcription (Latin):
cris ut arbitror. ꝑ seruos tuos moy¬
sen et ꝓpħas uoluminib erudisti.
ex qͥb te non in sollicitudine tua
uenerandũ ꝓdidisti. Cognoui te. cũ
illic dñi non alt̾um in nat᷑ͣa. sed in sa¬
cram̃to substantiȩ tuȩ unũ cognoui
te. in deo dm̃. non ex ꝑmixtione cos¬
fusum. sed ex uirtute natẽ. dum
quod tu deus es. in eo qui ex te ẽ.
messes. non ut idem tu eẽs et ines¬
ses: sed inesse te in eo qui ex te ẽẽt.
ꝑfectȩ natiuitatis ueritas edoceret.
Hoc mͥ rursum ei ianglice atq aplice
uoces loquunt᷑. Et ex ipso sacro uni¬
geniti tui ore condita inlibros uerba
testant᷑. Filium tuũ ex te in genito
deo. unigenitũ dm̃ hominẽ ex uir¬
gine ad miffium salitis meȩ natuo
inquo te generations ex te ueritas
contineret. et que in te manentis ex
quod me oro ꝓfundũ desꝑati redrcus
mersisti. Hec enĩ ego ita didici. ita
credidi. et ita confirmate m̃tis fide
teneo. ne aut possim cred̾e alit̃. aut

Expanded text:
cris, ut arbitror, per servos tuos Moycris, ut arbitror, per servos tuos Moysen et prophetas voluminibus erudisti, ex 146 quibus te non in solitudine tua venerandum prodidisti. Cognovi tecum illic Deum, non alterum in natura, sed in sacramento substantiae tuae unum. Cognovi te in Deo Deum, non ex permixtione confusum, sed ex virtute naturae, dum quod tu Deus es, in eo qui ex te est, inesses: non ut idem tu esses, et inesses; sed inesse te in eo, qui ex te esset, perfectae nativitatis veritas edoceret. Hoc mihi rursum evangelicae atque apostolicae voces loquuntur, et ex ipso sacro Unigeniti tui ore condita in libros verba testantur, Filium tuum ex te ingenito Deo unigenitum Deum, hominem ex Virgine ad mysterium salutis meae natum: in quo te generationis ex te veritas contineret, et quem in te manentis ex quod me, oro, profundum desperati reditus mersisti? Haec enim ego ita didici, ita credidi, et ita confirmatae mentis fide teneo, ne aut possim credere aliter, aut
Abbreviated transcription (Latin):
tum sit: ego dixi dii estis. et filii al¬
tissimi om̃s: ut utat᷑ dignatione in
uocabulo nuncupantis. non nature
in nomine ueritate. sitq tecũ filiuᷤ¬
ex adoptione ds̃. ex nũcupatione u¬
nigenitus. ex pͥuilegio pͥmogenitus.
ex ordine totus. creatio ex nullo ds̃.
qr generatio eiꝰ non nat᷑ał ex deo nati¬
uitas sit. sed substantia create. Ac pͥ
ris mei uenia loqui me. apud te om¬
nipotens ds̃. pat̾e et me t̾ram acci¬
nerem caritatis tam̃ tuȩ religione
deuinctũ. lib̃um in hec uerba ꝑmit¬
te. Ego infelix nichil antea fui. et
uitȩ sensus exꝑs sine mei intelligẽ¬
tia. eo quod sum carebam. Sed mi¬
scd̾ia tua ad uiuendũ mͥ causa est̃.
Et non ambigo qͥn tu bonꝰ. Bonũ
mͥ statueris eẽ. quod natussũ. Neq
enĩ qui mei non eges. ad mali me
originẽ incohasses. Sed cũ me inui¬
tam animatũ tõnis qͦ intelligentẽ
p̃stitisses: ad cognitionẽ me tui sa¬

Expanded text:
tum sit: Ego dixi, dii estis: et filii Altum sit: Ego dixi, dii estis: et filii Altissimi omnes , ut utatur dignatione in vocabulo nuncupantis, non naturae in nomine veritate; sitque tecum ex adoptione filius, deus ex nuncupatione, unigenitus ex privilegio, primogenitus ex ordine, totus creatio, ex nullo Deus; quia generatio ejus non naturalis ex Deo nativitas sit, sed substantia creaturae. 19.ris mei venia, loqui me apud te, omnipotens Deus, patere, et me terram ac cinerem, charitatis tamen tuae religione devinctum, liberum in haec verba permitte. Ego infelix nihil antea fui, et vitae sensu expers, sine mei intelligentia, eo quod sum carebam. Sed misericordia tua ad vivendum mihi causa est: et non ambigo, quin tu bonus bonum mihi statueris esse quod natus sum. Neque enim, qui mei non eges, ad mali me originem inchoasses. Sed cum me in vitam animatum, rationis quoque intelligentem praestitisses; ad cognitionem me tui sa
Abbreviated transcription (Latin):
cui uenerationẽ ꝓfitearis ad uitam.
Sienĩ non nisi ꝑ eũ uita ẽ. quomͦ
non ꝑ eũ fides uitȩ ẽ: Fides aut̃
uitȩ quomͦ in eo ẽ. quisibi de se te¬
impiissime heretice natuitatẽ filii
ad creationis uoluntatẽ. ut non
ex deo natus fit.seo uolente eo qui
creauit. ex creatione substic̾it. Et
tecũ idcirco non deus ẽ: qr manente
deo uno non teneat filiꝰ originis suȩ
in natiuitate naturam. sed in sub¬
stantiam alt̾am conditus. ipse tanqͣm
unigenitus conditionib et facturis
cet̾is p̃stantior sit substitutus. Lamẽ
ut creationis indultȩ sibi. habeat fub¬
stitutionẽ. non dei atculerit ex gene¬
ratione nat᷑am. et natũ dicas quod
subsistit ex nichilo: filiũ aut̃ idcir¬
co nuncupes. non qr ex deo natusẽ:
sed qr ꝑ dm̃i creatus ẽ. qr et homines
religiosos. appellatione huiꝰ nomi¬
nis dignos. a deo habitos meminens.
Tum porro ei non alia conditione dei
nomĩ indulgeas. qua me. a qua dic¬

Expanded text:
cui venerationem profitearis ad vitam. cui venerationem profitearis ad vitam. Si enim non nisi per eum vita est, quomodo non per eum fides vitae est? Fides autem vitae quomodo in eo est, qui sibi de se teimpiissime haeretice, nativitatem Filii ad creationis voluntatem; ut non ex Deo natus sit, sed volente eo qui creavit, ex creatione substiterit. Et tecum idcirco non Deus est, quia manente Deo uno, non teneat Filius originis suae in nativitate naturam; sed in substantiam alteram conditio, ipse tamquam unigenitus conditionibus et facturis caeteris praestantior sit: substitutus tamen, ut creationis indultae sibi habeat substitutionem, non Dei attulerit ex generatione naturam; et natum dicas, quod substitit ex nihilo: filium autem idcirco nuncupes, non quia ex Deo natus est, sed quia per Deum creatus est; quia et homines religiosos appellatione hujus nominis dignos a Deo habitos memineris: tum porro ei non alia conditione Dei nomen indulgeas, quam ea qua dic
Abbreviated transcription (Latin):
tutisq secretũ humanis contamina¬
re.⁊ impugnare doctrinis.⁊hec au¬
dere loqui. Si inqͥt ex deo ẽ. filiꝰ. de¬
mutabilis et corporeus d̃s ẽ. qui ex
se ꝓtulerit uł extenderit qd fibi eẽt
infiliũ. Quid solliertus es ne demu¬
tabilis ds̃ sit: Nos natiuitatẽ confi¬
tem᷑. nos unigenitũ p̾dicamꝰ. ex deo
docti. Tu ne natiuitas maneat. ne
umgenitus ds̃ in ȩccliȩ fide sit. na¬
turam indemittabilis dei. quȩ nec
excendi. nec ꝓtendi possit. opponis.
Afferreni tibi infelix error. etiã ex
reb mundi quarundam naturaruo
quȩ gignunt᷑ exemplũ: ne natuu¬
tatẽ ꝓcensionẽ existiniares. ne nascẽ¬
tium naturas detrmm̃ta crederes ẽẽ
gignentiũ. ut etiam multa sine cor¬
porali ãmixtione ex uiuentib in
uiuentes anunas gignerent᷑. nisi ne¬
fas eet deo de se testanti non credi¬
disse. et ultuni furoris uesama uidi¬
caret᷑: adimere auctoritatẽ ad fidẽ

Expanded text:
tutisque secretum, humanis contaminatutisque secretum, humanis contaminare et impugnare doctrinis, et haec audere loqui: Si, inquit, ex Deo est Filius, demutabilis et corporeus Deus est, qui ex se protulerit vel extenderit, quod sibi esset in filium! Quid sollicitus es, ne demutabilis Deus sit? Nos nativitatem confitemur, nos unigenitum praedicamus ex Deo docti: tu, ne nativitas maneat, ne unigenitus Deus in Ecclesiae fide sit, naturam indemutabilis Dei quae nec extendi nec protendi possit opponis. Afferrem tibi, infelix error, etiam ex rebus mundi quarumdam naturarum quae gignuntur exemplum, ne nativitatem protensionem existimares, ne nascentium naturas detrimenta crederes esse gignentium, ut etiam multa sine corporali admixtione ex viventibus in viventes animas gignerentur: nisi nefas esset, Deo de se non credidisse; et ultimi furoris vesania judicaretur, adimere auctoritatem ad fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
ex diuinitatis fuȩ ueritate confirmãs
ad intelligentie fidem loquutus ẽ: ut
de diuinis sinis reb scd̾m humanam na¬
turam. humanȩ naturȩ sensũ. ad fidei
scientiã erudiret. ut cũ ait ex utero
non ex nichilo creatio fubstitisse. sed ex
se imigeniti sui nat᷑alis natiuitas do¬
ceret᷑. Postremo qd̾ dixit ex patre exi¬
ui et ueni: utrũ ambiguitatẽ relique¬
rit qͥn intelligeret᷑ non aliunde qͣm er
patre e̾ẽ. qd̾ ds̃ est: Ex patre enĩ exi¬
ens. neq aliam natiuitatis habut na¬
turam. neq nullam. sed eũ sibi testa¬
tur auctorẽ: ex quo se ꝓfitet᷑ exisse.
De his aut̃ demonstrandis atq intelli
cia intelligenda de deo inhibent᷑. que
quod adeo de se dicta fint. non ne¬
gant᷑. Ograuissimũ humanȩ stulti¬
cie atq insolentiȩ dedecus ꝓfessionis
suȩ de se dm̃ non mͦ arguere nõ cre¬
dendo. sed emĩdando dampnare. et
illud ineffabile in eo nat᷑e suȩ uir¬

Expanded text:
ex divinitatis suae veritate confirmans, ex divinitatis suae veritate confirmans, ad ide divinis suis rebus, secundum humanam naturam, humanae naturae sensum ad fidei scientiam erudiret: ut cum ait ex utero, non ex nihilo creatio substitisse, sed ex se Unigeniti sui naturalis nativitas doceretur. Postremo quod dixit: Ex Patre exivi, et veni , utrum ambiguitatem reliquerit, quin intelligeretur non aliunde quam ex Patre esse quod Deus est? Ex Patre enim exiens, neque aliam nativitatis habuit naturam, neque nullam: sed eum sibi testatur auctorem, ex quo se profitetur exisse. De his autem demonstrandis atque intelligcia intelligenda de Deo inhibentur, quae quod a Deo de se dicta sint non negantur. O gravissimum humanae stultitiae atque insolentiae dedecus, professionis suae de se Deum non modo arguere non credendo, sed emendando damnare; et illud ineffabile in eo naturae suae vir