comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iutorium postere debtamus. ne mpeccatũ tẽp̃tati
decilamꝰ s hoc in nr̃a eẽ positum potestate ctadhoc im¬
plendũ solum suffic̾e homĩs uoluntatem. tãqm᷑ frustra
apłs dixerit ñ uolentis neq currentis. s miserentis ẽ d̾i.
et fidelis d̃s qui ñ ꝑmittit uos temptar sup id qd̃ potes
tis. s fatiat c̃tẽptatione etiã exitum ut possitis sustintre.
frustra etiam dns dixerit apio petro. rogaui ꝓte ut ñ
defitiat fides tua. & omnib suis ingilate etͥ orate ne in¬
tretis intemptationem: si hoc totum ẽ potestatis hu¬
mane: Pueros qͦ paruulos si nullis in nouant᷑ xpĩa¬

Expanded text:
jutorium poscere debeamus, ne in peccatum tentati jutorium poscere debeamus, ne in peccatum tentati decidamus; sed hoc in nostra esse positum potestate, et ad hoc implendum solam sufficere hominis voluntatem: tamquam frustra Apostolus dixerit, Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei ; et, Fidelis Deus, qui vos non petis, sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere . » Frustra enim Dominus dixerit apostolo Petro: « Rogavi pro te, ne deficiat fides tua , » et omnibus suis: « Vigilate et orate, ne intretis in tentationem . » Si hoc totum est potestatis humanae, pueros quoque parvulos si nullis imbuant
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ ex ꝯciliomileuitano indnõ salutem. Pape in
sede apsica couocauit. talemq nr̃is temporib p̾stitit.
ut nobis potius adculpam negligentie ualeat. si apd̃
tuam uenerationẽ que ꝓ eccła suggerenda sunt ta¬
cuerimus. qmͣ ea fu possis uł fastidiose uł negligẽ¬
ter accipe. magnis ꝑieulis infirmorũ m̃broꝵ xp̃i pas¬
toralem diligentiam quesumꝰ adhibe digneris. Noua
quippe heresis et nimium ꝑniciosa temptat assurg̃e.
piis disputationib conantur auferre. Cũ enĩdñs do¬
cuerit ut dicanus dimitte nob̃ debita nr̃a sicut et
nos dimittimꝰ debitorib nrĩs: ist dicunt posse ho¬
minẽ in hacuita p̃ceptis dĩ cognitis. adtantam ꝑ¬
fectionem iustitie sine adiutorio grẽ saluatoris ꝑ
solum lib̾um uoluntatis arbitrium ꝑuenire:.
ut ei ñ fit iam necessarium dicẽ dimitte nob̾ debi¬
ta nr̃a. Illud uͭ qd̾ sequitur ne nos inferas intemp¬
tationẽ. ñ ita intelligendũ. tamqmͣ diuinum ad¬

Expanded text:
NUS EX CONCILIO MILEVITANO IN DOMINO SALUTEM. Quia sede apostolica conlocauit talemque nostris temporibus praestitit, ut nobis potius ad culpam neglegentiae ualeat, si apud tuam uenerationem, quae pro ecclesia suggerenda sunt, tacuerimus, quam ea tu possis uel fastidiose uel neglegenter accipere. magnis periculis infirmorum membrorum Christi pastoralem diligentiam, quaesumus, adhibere digneris. Noua quippe haeresis et nimium perniciosa temptat adsurgere piis disputationibus conantur auferre. cum enicuerit ut dicamus: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris , isti dicunt posse hominem in hac vita, praeceptis Dei cognitis, ad tantam perfectionem justitiae sine adjutorio gratiae Salvatoris per solum liberae voluntatis arbitrium pervenire, ut ei non sit jam necessarium dicere, Dimitte nobis debita nostra: illud vero quod sequitur, Ne nos inferas in tentationem , non ita intelligendum, tamquam divinum ad
Abbreviated transcription (Latin):
idõ sibi inditium manducant etbibunt. Nnꝰ em̃ pa¬
nis satͣmentũ est unitatis: qm̃ sicut apłs dicit. imus
panis unum corpꝰmuiti sumꝰ. Pinde eccła catholica
solacorpus ẽ xp̃i ciũ ille caput ẽ saluator corporis sui:
Extͣhoc corpꝰ neminẽ iuuificat sp̃c sc̃s̃. quiasic̃¬

Expanded text:
ideo sibi iudicium manducant et bibunt. unus enim paideo sibi iudicium manducant et bibunt. unus enim panis sacramentum espanis, unum corpus multi sumus . Proinde Ecclesia catholica sola corpus est Christi, cujus ille caput est Salvator corporis sui . Extra hoc corpus neminem vivificat Spiritus sanc
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m sanctum qui dlatus ẽ nobis. Non c̃ autẽ particeps
scͥtum ẽ. qui se ipsos segregant: animales sp̃m ñ
foris abeccła remanere caueat ineam simulatus ĩ¬
trare: Aut suam talis intrauit. caueat ineadẽ simu¬
latione ꝑ sistere. ut ueraciter coalescat arbori uite:
ꝓlixumtibi ubrum direxi: et tuis fortasse occupa¬
ciomib onerosum. Sig̾ potuerit tibi uł partib le¬
gi: dabit tͥ dñs intellectum. ut habeas quid respon¬
deas eis corrigendis atq sallandis: Quos etiã ti¬
bi ipsi tamquam fideli filio mat̾ eccła ubi potueris
et quomodo potueris siue ipse loquendo et respon¬
dindo. siue ad doctores eccłe ꝑ ducendo: in aduitorio
dñi corrigenoos sanandos ꝙ commendat.

Expanded text:
m sanctum, qui datus est n obis. non est autem particeps scriptum est: Qui se ipsos segregant, animales, spiritum non foris ab ecclesia remanere, caueat in eam simulatus intrare aut, si iam talis intrauit, caueat in eadem simulatione persistere. ut ut ueraciter coalescat arbori uitae. Proliium tibi librum direxi et tuis fortasse occupationibus onerosum. si ergo potuerit tibi uel partibus legi. dabit tibi dominus intellectum, ut habeas, quid respondeas eis corrigendis atque sanandis, quos etiam tibi ipsi tamquam fideli filio mater ecclesia, ubi potueris et quo modo potueris siue ipse loquendo et respondendo siue ad doctores ecclesiae perducendo, in adiutorio domini corrigendos sanandosque commendat.
Abbreviated transcription (Latin):
lũ corp᷑ uiuificat spc sc̃s. extra eccl̃am et contͣ eccl̃am
eccłẽ sacͣmenta tenuerunt: et tamqi ni cunlibello nrĩs
contͣ nos erectis signis armisq prignarunt: ueniant.
fiat pax inuirtute ierłm que uirt᷑ caritas ẽ. cui scĩ
ciuitati diccum ẽ: Fiat pax iniuirtute. tua. et abun-¬
dantia inturrib tus. ⁊son se extollant ad u̾suᷤ ma-¬
t̾nam sollicitudinẽ qmͣ ꝓipsis et ꝓtantis popsis
qͦs decipuuit. uł decipiebant colligendis. et habinit
et habet: nonsupbiant. qͥa sic eos suscipit: non refe-¬
rant ad elationis sue malum. qd̃ facit ipsa ꝓpt̃ pa¬
cis bonum: Sic multitudinib pscisiata et hereses
ꝑeuntib subuenire consueuit: hoc displicuit lucife¬
ro quia factum ẽ ineis suscipiendis atq sanandis.
qͥ ueneno pierant arriano. Et cui displicuit. intene¬
bras cecidit scismatis amisso iumine caritatis: Hoc
erga istos abinitio seruauit affricana catholica

Expanded text:
lum corpus uiuificat spiritus sanctus, extra ecclesiam et contra ecclesiam lum corpus uiuificat spiritus sanctus, extra ecclesiam et contra ecclesiam ecclesiae sacramenta tenuerunt et tamquam ciuili bello nostris contra nos erectis signis armisque pugnarunt. ueniant; fiat pax in uirtute Hierusalem, quae uirtus caritas est, cui sanctae ciuitati dictum est: Fiat pax in uirtute tua et abundantia in turribus tuis. non se extollant aduersus maternam sollicitudinem, quam pro ipsis et pro tantis populis, quos decipiunt uel decipiebant, colligendis et habuit et habet: non superbiant. quia sic eos suscipit; non referant ad elationis suae malum. quod facit ipsa propter pacis bonum. Sic multitudinibus per schismata et haereses pereuntibus subuenire consueuit. hoc displicuit Lucifero, quia factum est in eis suscipiendis atque sanandis, qui ueneno perierant Arriano, et cui displicuit, in tenebras cecidit schismatis amisso lumine caritatis. hoc erga istos ab initio seruauit Africana catholica
Abbreviated transcription (Latin):
boꝵ: uerũ in huiꝰmodi causis ubi ꝑ graues dissensio¬
nũ scissuras non hui aut aliꝰ hoĩs est ꝑicłm. sed ppłop
strages iacent. detrahendum ẽ aliquid seueritatr ut
maiorib malis sanandis. caritas sincera subuem¬
at: habeant gͣ isti dep̾terito detestabili errore sicut
petrus habuit demendacii timore amarum dolorẽ::
et ueniant ad eccłiam xp̃i ueram hoc ẽ matrem catho¬
licam. sint milla clerici. sint epĩ utilit̾ qui contͣ illam
fuerunt hostilit̾. Non inuioemꝰ immo ampleccim᷑i op¬
tamꝰ hortamur et qͦs inuns et scpib inuenimꝰ intre
coginꝰet sic nundum qͥbi dam ꝑsuadem. quia non
res coꝵ sed ipsos querimꝰ apłs petrus qnͣdo salua-¬
torem negauit et fleuit. et apłs mansit: non dum ac¬
ceꝑat ꝓmissum spm̃ sc̃m. Scd multo magis isti eum
non acceꝑunt. ubi acorporis compage diuisi qd̃ so¬

Expanded text:
borum. uerum in huius modi causis, ubi per graues dissensioborum. uerum in huius modi causis, ubi per graues dissensionum scissuras non huius aut illius hominis est periculum, sed populorum -strages iacent, detrahendum est aliquid seueritati. ut maioribus malis sanandis caritas sincera snbueniat. Habeant ergo isti de praeterito detestabili errore, sicut L etrus habuit de mendaci timore, amarum dolorem et ueniant ad ecclesiam Christi ueram, hoc est matrem catholicam; sint in illa clerici. sint episcopi utiliter, qui contra illam fuerunt hostiliter; non inuidemus, immo amplectimur, optamus, hortamur et. quos in uiis et saepibus inuenimus, intrare cogimus. et sic nondum quibusdam persuademus, quia non res eorum sed ipsos quaerimus. apostolus Petrus quando saluatorem negauit et fleuit et apostolus mansit, nondum acceperat promissum spiritum sanctum; sed multo magis isti eum non acceperunt. ubi a corporis compage diuisi, quod so
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ discipline: alioquin contra claues datas eccłe dis-¬
putabitur. dequib dictum ẽ que soluertts inter¬
ra soluta erunt incelo: Sed ne forsitan etiam detectis
criminib spe honoris eccłastici aninus intumestẽs
suꝑbe ageret penitentiam seuerissime placuit. ut
post actam detͥmmne dampnabili penitentiã. nemo
sit clericus. ut desꝑatione temporalis altitudinis
medicina maior et uerior ẽẽt humilitatis. Nam et
sc̃s dauid decͥminibi mortiferis egit penitentiam
et tam̃ in honore suo ꝑstitit: et beatum petrũ qnͣdo
amarissimas lacrimas fudit utiq dñm negasse
penitute. et tam̃ apłs mansit: Sed non ideo suꝑ ua¬
cua putanda ẽ posteriorũ diligentia. qui ubi saluti
nichil. oetrahebatur. humilitati aliqͥd addiderunt
qͦ salus tutiꝰ muniret᷑. exꝑti credo aliquorũ fictas pe¬
nitentias. ꝑ affectatas honoꝵ potentias. Cogunt enĩ
multas in uenire medicinas multoꝵ exꝑim̃ta mor¬

Expanded text:
est disciplinae; alioquin contra claues datas ecclesiae disest disciplinae; alioquin contra claues datas ecclesiae disputabitur, de quibus dictum est: Quae solueritis in terra, soluta erunt et in caelo. sed ne forsitan etiam detectis criminibus spe honoris ecclesiastici animus intumescens superbe ageret paenitentiam, seuerissime placuit, ut post actam de crimine damnabili paenitentiam nemo sit clericus, ut desperatione temporalis altitudinis medicina maior et uerior esset humilitatis. nam et sanctus Dauid de criminibus mortiferis egit paenitentiam et tamen in honore suo perstitit et beatum Petrum, quando amarissimas lacrimas fudit, utique dominum negasse paenituit et tamen apostolus mansit. sed non ideo superuacua putanda est posteriorum diligentia, qui, ubi saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus tutius muniretur, experti, credo, aliquorum fictas paenitentias per affectatas honorum potentias. cogunt enim multas inuenire medicinas multorum experimenta mor
Abbreviated transcription (Latin):
rit: et iugor consequitur et fructus. Si autẽ non coa¬
luerit. ille qui dem arescit: sed uita arboris ꝑmane¬
bit. Est enim et tale inserendi genꝰ ut nullo p̃ciso ra¬
mo qui intꝰ est. ille qui foris ẽ inseratur: non tamen
nullo. sed uel leuissimo arboris uulnere: Ita gͦ et isti
cũ ad radicem catholicam ueniunt. nec eis qmͣuis
pꝰ erroris su penitentiam honor clericatus aut ep̃a¬
tus aufertur: fit quidem aliquid tamqm in cor¬
tice arboris matris contra integritatem seuerita¬
tis. u crũptam̃ quia neq qui plantat ẽ aliquid
neq qunrigat ad dei miscliam p̾cib fusis eoales¬
cente insitorum pace ramorũ caritas cooꝑit multi¬
tudinẽ peccatorũ: ut enĩ constitucretur in eccl̃ia ne
qͥsqt post alicuiꝰ criminis penitentiã clericatum
accipiat. uł ad clericatum redeat. uł melericatũ ma¬
neat non despatione indulgentie. sed rigore faccũ

Expanded text:
rit, et uigor consequetur et fructus, si autem non coarit, et uigor consequetur et fructus, si autem non coaluerit, ille quidem arescit, sed uita arboris permanebit. est enim et tale inserendi genus, ut nullo praeciso ramo, qui intus est. ille. qui foris est, inseratur non tamen nullo sed uel leuissimo arboris uulnere. ita ergo et isti cum ad radicem catholicam ueniunt nec eis quamuis post erroris sui paenitentiam honor clericatus aut episcopatus aufertur, fit quidem aliquid tam quam in cortice arboris matris contra integritatem seueritatis. uerum tamen, quia neque, qui plantat, est aliquid neque, qui rigat, ad dei misericordiam precibus fusis coalescente insitorum pace ramorum caritas cooperit multitudinem peccatorum. Ut enim constitueretur in ecclesia, ne quisquam post alicuius criminis paenitentiam clericatum accipiat uel ad clericatum redeat uel in clericatu maneat, non desperatione indulgentiae sed rigore factum
Abbreviated transcription (Latin):
necrantam fidem qua montes transferantur. nec oĩa
que possidet homo distributa pauꝑib nec corporis
mignib pasfionem ꝓoesse aliquid apłs testis ẽ. hoc
g magnum bonum. si paruũ uł nullum putatis:
merito infelicit̾ erratis. meritosi inunitatem catho¬
licam non transitis. ꝑitis. Si gͦ inqͥunt oporter ite
nos extra ecclam et adu̾sus eccłam fuisse peniteat
ut salui ẽẽ possimus quomodopꝰ istam penitentiam
apuo uos clerici. uł etiam ep̃i ꝑmanerꝰ: hoc non fi¬
eret. qm̃ reuera qd̾ fatendum ẽ fieri non deberet insi
pacis ipsius compensatione sanaretur: Sed sibi hoc
dicant. et multo maxime humilit̾ doleatit q̃ intanta
morte p̃cisionis iacent ut isto qͦdam uuln̾e matris ca¬
tholice reuiuistant: Cum em̃p̃cisus ramꝰ inseritur: sie
aliud uulnꝰ mnarbore. quo possit retipi ut iuuat. qͥ
sine uita radicis ꝑibat. S cũ recept᷑ recipienti coalue.¬

Expanded text:
nec tantam fidem, qua montes transferantur, nec omnia. nec tantam fidem, qua montes transferantur, nec omnia. quae possidet homo, distributa pauperibus nec corporis in ignibus passionem prodesse aliquid apostolus testis est, hoc ergo tam magnum bonum si paruum uel nullum putatis, merito infeliciter erratis, merito, si in unitatem catholicam non transitis, peritis. Si ergo, inquiunt, oportet, ut nos extra ecclesiam et aduersus ecclesiam fuisse paeniteat, ut salui esse possimus, quo modo post istam paenitentiam apud uos clerici uel etiam episcopi permanemus? hoc non fieret, quoniam re uera, quod fatendum est, fieri non deberet, nisi pacis ipsius compensatione sanaretur. sed sibi hoc dicant et multo maxime humiliter doleant. qui in tanta morte praecisionis iacent, ut isto quodam uulnere matris catholicae reuiuiscant. cum enim praecisus ramus inseritur, fit aliud uulnus in arbore, quo possit recipi, ut uiuat, qui sine uita radicis peribat; sed cum receptus recipienti coalue
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmaneatis inuisti. Querimꝰ ꝑditos. ut de inuentis
gaudere possi mꝰ: dicentes mortuus erat fr̃ et reurcit.
pierat. et inuerẽ est. Quare gͦ me in quit non bapti¬
zas ut abluas apeccatis: Respondeo: Quia non fatio
Inuniam caracteri imꝑatoris: cum errorẽ corrigo de¬
sertoris. Quare inquit aput te uł penitentiam non
ago: Immonisi egeris. saluus ẽẽ non potis: Quom
enim gaudebis te ẽẽ correctum: nisi doleas finsse ꝑ¬
u̾sum: Qͥd gͦ in quit apud uos cũ ad uos transimus
accipimꝰ: respondeo: Non quidẽ accipitis baptismił.
qͥ nobis extra compagẽ corporis xp̃i in ẽẽ potuit. ꝓ desse
non potuit: seo accipitis unitatem sp̃c in runculo pacis
sine qua nemo pot̾it uidere dm̃ et caritatem que sicut
scͥptum ẽ. cooꝑit multitudinẽ peccatoꝵ. Qd̃ est tam
mnagnum bonum. sine qͦ nec linguas hominũ et an¬
geloꝵ nec scientiam oĩum sacͣmentori nec ꝓpħ̾iam.

Expanded text:
permaneatis iniusti: quaerimus perditos, ut de inuentis permaneatis iniusti: quaerimus perditos, ut de inuentis gaudere possimus dicentes: Mortuus erat frater et reuixit, perierat et inuentus est. Quare ergo me, inquit. non baptizas, ut abluas a peccatis? respondeo: Quia non facio iniuriam characteri imperatoris. cum errorem corrigo desertoris. Quare, inquit, apud te uel paenitentiam non ago? Immo nisi egeris. saluus esse non poteris; quo modo enim gaudebis te esse correctum. nisi doleas fuisse peruersum? Quid ergo. inquit, apud uos, cum ad uos transimus, accipimus? respondeo: Non quidem accipitis baptismum. qui nobis extra compagem corporis Christi inesse potuit, prodesse non potuit, sed accipitis unitatem spiritus in uinculo pacis, sine qua nemo poterit uidere deum, et caritatem, quae, sicut scriptum est, cooperit multitudinem peccatorum. quod tam magnum bonum, sine quo nec linguas hominum et angelorum nec scientiam omnium sacramentorum nec prophetiam
Abbreviated transcription (Latin):
dem accꝰ habent. ita multumum corpꝰ sumꝰ in xp̃o. ac
ꝑhoc nemo podest ẽẽ iustꝰ quãdii fuerit abunitate
huiꝰ corporis separatus. Quẽ admodum enĩ m̃brũ
si p̃cidatur ab hominis uui corpore non potest tenere
sp̃m uite. sic homo qui p̃ciditur de xp̃i iusti corpore.
nullo modo pot̾ sp̃m tenere iustitie etiam sifiguram
m̃briteneat qm̃ sumpsit incorpore. In huiꝰ ergo cõ¬
pagem corporis uemant: et labores suos non dñan¬
di cupiditate. sed bene ntendipietate possideant:
Nos autem uoluntatẽ nr̃am ut iam dictum ẽ ab
huiꝰ cupiditatis sordib. quonbet immico iudicante
purgam᷑. qñdo eos ipsos quorũ labores dicuntur.
ut nobiscum et illis et nr̃is in societate catholica
utantur. qnͣtum ualemꝰ in quirĩ. Sed hoc est in¬
qͥunt qͦd nos mouet: Si iniusti sumꝰ. quare nos que¬
ritis: Quib respondemꝰ: Querim̃ uos in iustos. ne.

Expanded text:
dem actus habent, ita multi unum corpus sumus in Christo. ae dem actus habent, ita multi unum corpus sumus in Christo. ae per hoc nemo potest esse iustus, quam diu fuerit ab unitate huius corporis separatus. quem ad modum enim membrum, si praecidatur ab hominis uiui corpore. non potest tenere spiritum uitae, sic homo, qui praeciditur de Christi iusti corpore, nullo modo potest spiritum tenere iustitiae; etiamsi figuram membri teneat, quam sumpsit in corpore. in huius ergo compagem corporis ueniant et labores suos non dominandi cupiditate sed bene utendi pietate possideant. nos autem uoluntatem nostram, ut iam dictum est, ab huius cupiditatis sordibus quolibet inimico iudicante purgamus, quando eos ipsos, quorum labores dicuntur. ut nobiscum et illis et nostris in societate catholica utantur, quantum ualemus, inquirimus. Sed hoc est. inquiunt, quod nos mouet: si iniusti sumus, quare nos quaeritis? quibus respoudemus: Quaerimus uos iniustos, ne
Abbreviated transcription (Latin):
thei abstuuit achab. Chananeus quippeimpius.
nabutheus iustus: Codem modo non stabit paganꝰ
adu̾sus xp̃ianum. qui abstulit labores eĩ. qnͣdo idoloꝵ
expoliata uel donata sunt templa. sed stabit xp̃ianus
adu̾sus paganum qͥ abstulit labores eĩ qnͣdomartir
strata sunt corpora. Sic gͦ non stabit hereticus adu̾sus
chatolicum. qui accepit labores eiꝰ qnͣdo p̃ualuerunt
leges catholicorũ imꝑatori sed stabit catholicus ad¬
ũsus hereticum qui abstuut labores eiꝰ. qnͣdo p̾uale¬
bant furores impioꝵ encumcellionũ: Ipsa quippe
soluit scͥptura questionem quenon ait. tuncstabunt
homines. s tunc stabunt iusti. Et ideo inmagna con¬
stantia quia in bona conscientia. Iustꝰ autem hic
nemo ẽ iusticia sua id: tamqmͣ sibi ase ipso facta. R
ut dicit apłs. sicut unicuiq d̃s parcitus ẽ mensurã
fidei. Sequitur autẽ et ad iungit. sicut enĩ inuno cor
pore multa m̃bra habemꝰ. onña autẽ m̃bra noncos¬

Expanded text:
thaei abstulit Achab; Chananaeus quippe impius, thaei abstulit Achab; Chananaeus quippe impius, Nabuthaeus iustus. eodem modo non stabit paganus aduersus Christianum. qui abstulit labores eius. quando idolorum expoliata uel donata sunt templa, sed stabit Christianus aduersus paganum, qui abstulit labores eius, quando martyrum strata sunt corpora. sic ergo non stabit haereticus aduersus catholicum, qui accepit labores eius, quando praeualuerunt leges catholicorum imperatorum, sed stabit catholicus aduersus haereticum, qui abstulit labores eius, quando praeualebant furores impiorum Circumcellionum. ipsa quippe soluit scriptura quaestionem. quae non\' ait tunc stabunt homines sed \'tunc stabunt iusti\' et ideo in magna constantia\', quia in bona conscientia. lustus autem hic nemo est iustitia sua. id est tamquam sibi a se ipso facta, sed, ut dicit apostolus, sicut unicuique deus partitus est mensuram fidei. sequitur autem et adiungit: Sira non eos
Abbreviated transcription (Latin):
mors inuiccoriam. slunc gͦ in qnͣtum iuget in nob̾
qd̾ exdeo natisum᷑: exfide uiuentes iusti sumꝰ. In qnͣ¬
tum autẽ reliquias mortalitatis exadam trabimꝰ.
sine petcato non sum. Et illud enĩ uerum ẽ qui nat᷑
est ex deo non peccat: et illud uerum ẽ si dixerimus
ficans. nos autem iustificati gratis ꝑgram ipsius.
xon autẽ iustificat insi corpꝰ suum. qd̃ est eccła. Et
ideosi corpus. xp̃i tollit spolia impioꝵ et corpori xp̃i
thesaurirantur diuitie imꝑior. non debent impii
foris remanere ut calumpmentur sed intrare potiris
ut iustificentur: uñ et illud qđ̃ de die iuditii scͥptũ
ẽ tunc stabunt iusti in magna constantia adũsus cos
qͥse angustiauerunt. et qͥ abstulerunt labores eorum.
non utiq sic intelligendum est. qͥa stabit chananeus
adu̾sus isrł. cum chananei labores abstulerit isrł. sed
stabit nabutheus adũsus achab. qm̃ labores nabu¬

Expanded text:
mors in uictoriam. nunc ergo, in quantum uiget in nobis, mors in uictoriam. nunc ergo, in quantum uiget in nobis, quod ex deo nati sumus ex fide uiuentes, iusti sumus: in quantum autem reliquias mortalitatis ex Adam trahimus, sine peccato non sumus. et illud enim uerum est: Qui natus est ex deo, non peccat. et illud uerum est: Si d.ixerimficans. nos autem iustificati gratis per gratiam ipsius. non autem iustificat nisi corpus suum. quod est ecclesia, et ideo, si corpus Christi tollit spolia impiorum et corpori Christi thesaurizantur diuitiae impiorum, non debent impii foris remanere, ut calnmnientur. sed intrare potius, ut iustificentur. Unde et illud, quod de die iudicii scriptum est: Tunc stabunt iusti in magna constantia aduersus eos, qui se angustia uerunt et abstulerunt labores eorum. non utique sic intellegendum est, quia stabit Chananaeus aduersus Israhel, cum Chananaei labores abstulerit Israhel. sed stabit Nabuthaeus aduersus Achab, quoniam labores Nabu
Abbreviated transcription (Latin):
pecrata. et mundet nos ab omĩmiquitate. Opt̾ hanc
spẽ dicit unnũsa cccła. dimite nob debita nr̃a. ut ñ¬
suꝑbientes sed consitentes mundet ab omĩ iniqͥtate.
atq itasibi gchibeat dominꝰ iħic milla die gloriosam
eocłam non habentẽ maculam aut rugam. aut ali¬
qͥd eĩmodi. qmͣ modo mundat lauacro aquȩ inũbo.
qͥa neq aliquid remanet inbaptismo qd̃ non dimit¬
tatur p̃teritorũ oĩum peccatorũ. si tam̃ ipse baptismus
non frustra foris habeatur: sed aut intꝰ detur. aut si
iam foris datus ẽ. non foris cum illo remaneatur. et
qͥcqͥd abeis quipꝰ acceptum baptismũ hic iuuune
humana infirmitate contrahitur qͣtũq culparũ.
ꝓpt̾ ipsum lauacrum dimittitur. Neq en̾ aliqind
ꝓdest non baptizato. dicere. dimute nobis debita
nr̃a: Ita modo mundet eccłam suã lauacro aque in
u̾bo. ut tunc eam sibi exibeat non habentem ma¬
tulam aut rugam. aut aliquid eiꝰ modi. totam sci¬
licet pulchram atq ꝑfectam: qnͣdo ab sorbebitur

Expanded text:
iniquitate. propter hanc spem dicit uniuersa ecclesia: Dimitte nobis debita nostra, ut non "sed confitentes mundet ab omni iniquitate atque ita sibi exhibeat dominus Christus in illa die gloriosam ecclesiam non habentem maculam aut rugam aut aliquid eius modi, quam modo mundat lauacro aquae in uerbo. quia neque aliquid remanet in baptismo, quod non dimittatur praeteritorum omnium peccatorum - si tamen ipse baptismus non frustra foris habeatur, sed aut intus detur aut. si iam foris datus est, non foris cum illo remaneatur —. et, quicquid ab eis, qui post acceptum baptismum hic uiuunt. humana infirmitate contrahitur quarumque culparum, propter ipsum lauacrum dimittitur. neque enim aliquid prodest non baptizato dicere: Dimitte nobis debita nostra. Ita modo mundat ecclesiam suam lauacro aquae in uerbo, ut tunc eam sibi exhibeat non habentem maculam aut rugam aut aliquid eius modi, totam scilicet pulchram atque perfectam, quando absorbebitur
Abbreviated transcription (Latin):
diuiscrunt sibi uestũta mea. et suꝑ uestẽ. meã mise¬
runt sortem: et nolunt agnoscere ecclam meo qd̃ po¬
st paululum seqͥtur cõmemorabunt᷑ & conũtent᷑
ad dñm uniu̾si fines terre. et ad orabunt in conspec¬
tueiꝰ uniu̾se patrie gentium: qm̃ dñi est regnum et
ipse dominabitur gentium. agnoscunt xp̃m nobis
quitur. postula ame et idabo tibigentes heteditatẽ
tuam. et possessionem tuam t̾minos t̾re. Agnoscũt
nobiscum xp̃m meo qd̃ ipse dñs in euͣgłio loquitur.
oportebat patixp̃m et resurgẽ amortuis t̾cio die et no¬
lunt agnoscere eccsiam inco qd̃ sequit᷑ et p̃dicari in
nomineeiꝰ penitentiam et remissionẽ peccatorũ per

Expanded text:
diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam misediviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem: et nolunt agnoscere Ecclesiam in eo quod post paululum sequitur, Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae; et adorabunt in conspectu eins uniuersae patriae gentium, quoniam domini est regnum et ipse dominabitur gentium. agnoscunt nobiscum Chquitur: Postula a me et dabo tibi gentes hereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae. agnoscunt nobiscumOportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertia die: et nolunt agnoscere Ecclesiam in eo quod sequitur, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatoru
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ homini seu uera seu falsa de altero homine credere:
sed scelerate impudentie ẽ. ꝓpt̃ crimina hominis que
orbi t̾rarum non possis ostende. cõmunionẽ orbis
t̾rarum uelle dampnare. Utrũ cecilianꝰ atraditorib
diumoꝵ codicũ fuerit orclinatus nescio. non uidi:
abimmicis eĩ audiui. Non michi delege dei. non
toto terrarum orbe diffusam cui non cõmunicat.
pars donati uniu̾sarũ scripturarũ testimonia con¬
sona uoce ꝓclamant. Inseminc tuo benedicent᷑ om̃s
gentes: lex dei dixit. ab ortu solis usq ad occasum sa¬
crifitium mundum offertur nomini meo. qm̃ glifica¬

Expanded text:
est homini seu uera seu falsa de altero homine credere, est homini seu uera seu falsa de altero homine credere, sed sceleratae inpudentiae est propter crimina hominis, quae orbi terrarum non possis ostendere. communionem orbis terrarum uelle damnare. Utrum Caecilianus a traditoribus diuinorum codieum fuerit ordinatus, nescio; non uidi, ab inimicis eius audiui: non mihi de lege dei, non toto terrarum orbe diffusam. cui non communicat pars Donati, uniuersarum scripturarum testimonia consona uoce proclamant. in semine tuo benedicentur omnes gentes, lex dei dixit: ab ortu solis usque ad occasum sacrificium mundum offertur nomini meo. quoniam glorifica
Abbreviated transcription (Latin):
bum. et u̾bum erat apud dm̃. et d̃s erat u̾bum. siue
scdm suscepte carnis humilitatem. qr u̾bum caro fac-¬
tum ẽ et habitauit innobis. sic apparet etiã eiꝰ ecclĩa
non insola affrica sicut isti impudentissima uam.¬
tate delirant: sed toto t̾rarum orbe diffusa. Testimo¬
mis enim diuinis lites suas p̃ferunt quia incausa
ceciliam quondã eccle carthaginensis ep̃i cui cͥmina
obiecerunt que nec potuerunt pbare nec possunt.
se ab eccłia catholica hoc ẽ abunitate omniũ gentiũ
diuiserunt. Qmuis et si uera eẽnt que abeis obiecta
sunt ceciliano. et nobis possent aliqnͣdo monstrari.
ipsum iam mortuum anathematitarem᷑: sed tam̃ am
diuinis attestationib compbatur. ꝓpt̾ quemlibet ho¬
minum relin quere. nondebem᷑. quia bonum est. con¬
fidere indomino. qm confidere in homine. Neq enĩ
qd̃ sine inuiria in nocencie illĩ dixerim. si peccauit ce¬
cilianus: ideo hereditatem suam ꝑ didit. xp̃c: facile

Expanded text:
 et deus erat uerbum, siue secundum susceptae carnis humilitatem, quia uerbum caro factum est et habitauit in nobis. sic apparet etiam eius ecclesia non in sola Africa, sicut isti inpudentissima uanitate delirant, sed toto terrarum orbe diffusa. Testimoniis enim diuinis lites suas praeferunt, quia in causa Caeciliani, quondam ecclesiae Carthaginensis, episcopi, cui crimina obiecerunt, quae nec potuerunt probare nec possunt, se ab ecclesia catholica, hoc est ab unitate omnium gentium diuiserunt. quamuis et si uera essent, quae ab eis obiecta sunt Caeciliano, et nobis possent aliquando monstrari, ipsum iam mortuum anathematizaremus. sed tamen ediuinis adtestationibus comprobatur, propter quemlibet hominem relinquere non debemus, quia bonum est confidere in domino. quam confidere in homine. neque enim, quod sine iniuria innocentiae illius dixerim, si peccauit Caecilianus, ideo hereditatem suam perdidit Christus. facile
Abbreviated transcription (Latin):
et ante iam fama. & nc̃ frr̃s qui uenerunt a uob
custastꝰ et andeas: bonum xp̃i odorem deur̃a scã
conu̾satiofatione ad nos attulerunt. Quorũ ꝯu̾ifa¬
eustasius meam requiẽ p̾cessit que nullis fluctib
sic̃ insula tundit᷑: nec caprarie desid̾ati quia nec
cilicio querit indin

Expanded text:
et ante iam fama et nunc fratres, qui uenerunt a uobis, et ante iam fama et nunc fratres, qui uenerunt a uobis, Eustasius et Andreas bonum Christi odorem de uestra sancta conuersatione ad nos adtulerunt. quorum Eustasius in eam requiem praecessit, quae nullis fluctibus sicut insula tunditur, nec Caprariam desiderat, quia nec cilicio iam quaerit indui.
Abbreviated transcription (Latin):
mantes ꝑniciosas consuetudines. castigantesq corpꝰ et
seruituti subitientes. siue sufferentes tͥbulationes. ce
ante omina uos ipõs portantes inuicem indilectione.
qͥd enĩ sufferat qui frẽm suum ñ suffere. suie ꝓspitien¬
tes astutiam atq in sidias tẽptatoris. et scuto fidei ia¬
cula cius ignita repellentes et extinguentes: siue can¬
tantes & psallentes incordib uris dño uł uocib a
corde ñ dissonis omnia ingłam dnĩ facite. qͥ oꝑat᷑
oĩa inoĩb: atq ita feruete spũ ut in dño lauditur
des. lalis actio ñ frangitur negotio. nec frigida est¬
ocio. nec turbuleuta. nec marcida ẽ: nec audax nec¬
fugar. nec p̃ceps nec iacens. hec agite. et ds̃ pacis erit
uobiscum. ⁊ sec importunũ me existunet caritas
hoc uos monui qd̃ uos ñ arbitror facẽ s credidi
me si paꝵ cõm̃dari dõ auob. si ea que munẽ illius
facius. cum allocutionis nr̃e memoria faciatis. Nã

Expanded text:
mantes perniciosas consuetudines castigantesque corpus et mantes perniciosas consuetudines castigantesque corpus et seruituti subicientes siue sufferentes tribulationem et ante omnia uos ipsos inuicem in dilectionem — quid enim sufferat, qui fratrem non suffert? - siue prospicientes astutiam atque insidias temptatoris et scuto fidei iacula eius ignita repellentes et extinguentes siue cantantes et psallentes in cordibus uestris domino uel uocibus a corde non dissonis: omnia in gloriam dei facite, qui operatur omnia in omnibus, atque ita feruentes spiritu, ut in domino laudetur t. Talis actio nec frangitur negotio, nec frigida est, nec turbulefugax; nec praeceps, nec jacens. Haec agite, et Deus pacis erit vobiscum . 4. Nec importunum me existimet Charitashoc vos monui, quod vos non arbitror facere; sed credidi me non parum commendari Deo a vobis, si ea quae munere illius facitis, cum allocutionis nostrae memoria
Abbreviated transcription (Latin):
ad dext̾am neq ad sinistram. St̃ enĩ quidũ minis
timent ne qsi indext̾am rapti extollantur. insimstrã
lapsi demerguntur: & sunt rurs qͥ dum minis se
auferunt asimstra. ne torpida uacationis mollicia
sorbeantur: exaltã parte iactantie fastu corrupti
atq consumpti infumum fauillãq euanescunt.
Sic gͥ dilectissim diligite ocium. ut uos ab omĩ terre.¬
na delectatione refrenetis. et memineritis nullũ locũ
ẽẽ ubi ñ possit laqueos tend̾e. qui timet ne reuolemus
ad dñm. et iminicũ oĩum bonorũ cuiꝰ captiui fuimꝰ ui¬
dicemꝰ. Nullamq ẽẽ uob̃ ꝑfetram requiẽ cogititis. do¬
nec tͣnͣseat miquitas. et inuiditium ustitia conũtatir
Itẽ cũ aliquid strenue atq alacrit᷑ agitis. et impigre
oꝑamim. fiue inorationibi sine inicumis. sie in
demosinis. uł tͥbuentes aliquib indigentib. uł donã¬
tes inuirias sicut et ds̃ inxpo donauit nob̾. siue edo¬

Expanded text:
ad dexteram neque ad sinistram. sunt enim, qui, dum nimis ad dexteram neque ad sinistram. sunt enim, qui, dum nimis timent, ne quasi in dexteram rapti extollantur, in sinistram lapsi demerguntur, et sunt rursus, qui, dum nimis se auferunt a sinistra, ne torpida uacationis mollitia sorbeantur, ex altera parte iactantiae fastu corrupti atque consumpti in fumum fauillamque uanescunt. sic ergo, dilectissimi, diligite otium, ut uos ab omni terrena delectatione refrenetis et memineritis nullum locum esse, ubi non possit laqueos tendere, qui timet, ne reuolemus ad deum et inimicum omnium bonorum, cuius captiui fuimus, iudicemus, nullamque esse nobis perfectam requiem cogitetis, donec transeat iniquitas et in iudicium iustitia conuertatur. Item cum aliquid strenue atque alacriter agitis et inpigre operamini siue in orationibus siue in ieiuniis siue in elemosynis uel tribuentes aliquid indigentibus uel donantes iniurias, sicut et deus in Christo donauit nobis. siue edo
Abbreviated transcription (Latin):
tes tam̃ qd̃ ille inciũ conspectu intrat gemitus cõpe¬
ditorũ. ꝑseũantes nos ineo minst̾io in quo nos collo¬
care dignatꝰ ẽ cum ꝓtima m̃cede adiuuantib orati.¬
onib urĩs. ab omni angustia lib̾abit. uos autẽ frẽs ex¬
hortamur in dĩo. ut ꝓpositum ur̃m custodiatis. et uͦq
rit. nec. elatione auida suscipiatis. nec blandiente desi¬
dia tespuatis. s miti corde obtemꝑetis dõ. cũ man¬
suetudine portantes eum qͥ uos regiti qui dirigit mi¬
tes inuiditio. docebit manstietos iuas suas. Nec ue¬
strum ocium necessitatib eccłe p̃ponatis. eui partu¬
rienti si nulli bomi minstrare uellent: qͦ modo nas¬
ceremini ñ inueniretis. Sic̃ aũ int̾ ignẽ et aqmͣ tenẽ¬
da ẽ uia. ut nec exuratur homo nec de mergatur: sic
int̾ apicem suꝑbie et uoraginem desidie iter nr̃m
tẽꝑ are debenus. sicut dictum ẽ. ñ declinantes neq

Expanded text:
tes tamen, quod ille, in cuius conspectu intrat gemitus competes tamen, quod ille, in cuius conspectu intrat gemitus compeditorum, perseuerantes nos in eo ministerio, in quo conlocare dignatus est cum promissa mercede, adiuuantibus orationibus uestris ab omni angustia liberabit. Vos autem, fratres, exhortamur in domino, ut propositum uestrum custodiatis et usque rit, nec elatione auida suscipiatis nec blandiente desidia respuatis, sed miti corde obtemperetis deo cum mansuetudine portantes eum, qui uos regit, qui dirigit mites in iudicio, docebit mansuetos uias suas. nec uestrum otium necessitatibus ecclesiae praeponatis, cui parturienti si nulli boni ministrare uellent, quo modo nasceremini, non inueniretis. sicut autem inter ignem et aquam tenenda est uia, ut nec exuratur homo nec demergatur, sic inter apicem superbiae et uoraginem desidiae iter nostrum temperare debemus, sicut scriptum est: Non declinantes neque
Abbreviated transcription (Latin):
nõ cdilecto et ex optassimo frĩ et comprbo
cudoxio. et qui tecum st̃ fr̃ib: augrstinꝰ
&e qui mecũ st̃ fr̃s in dño salutem. Onͣ̃do
qͥetem ur̃am cogitamtis qmͣ habetis in
cpd: etiam nos quãuis in laborib uaruis asꝑisq u̾se¬
mur: inurã caritate requiescimꝰ. Unum enĩ corpus
subuno capite sumꝰut et uos in nob̾ negotiofi. & nos
in uob̾ ociosi simꝰ: quia si ꝑatitur unum m̃brum
cõpatiunt᷑ oĩa m̃bra. et si głatur unũ m̃brũ con¬
gaudent omiã m̃bra. Ad monemꝰ gͦ et pecimus et
obsecramus ꝑ xp̃i altissimam humilitatem et mi¬
sericordissimã celsitubinẽ ut nr̃i memores sitis in
scĩs orationib ur̃is: quas uos ugilattiores et ma¬
gis sobrias habere credimus. ⁊ sostras enĩ se¬
pe sauitiat et debilitat caligo et tumultus scłartũ
actionum. quas ⁊ si nrãs ñ habemꝰ corũ tam̃ quinos an¬
gariant mille passus et iubemur ire cum tis alla duo.
tante̾ nob̾ ingerintur ut iux tesptrare possimts. credẽ¬

Expanded text:
no dilecto, et exoptatissimo fratri, et conpresbytero Eudoxio, et qui tecum sunt fratribus, Augustinus, et qui mecum sunt fratres in Domino, salutem. Quando quietem vestram cogitamus quam habetis in Christo, etiam nos quamur, in uestra caritate requiescimus. unum enim corpus sub uno capite sumus, ut et uos in nobis negotiosi et nos in nobis otiosi simus, quia, si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra et, si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra. admonemus ergo et petimus et obsecramus per Christi altissimam humilitatem et misericordissimam celsitudinem, ut nostri memores sitis in sanctis orationibus uestris, quas uos uigilantiores et magis sobrias habere credimus; nostras enim saepe sauciat et debilitat caligo et tumultus saecularium actionum. quas etsi nostras non habemus, eorum tamen, qui nos angariant mille passus et itanta nobis ingeruntur, ut uix respirare possimus creden
Abbreviated transcription (Latin):
tatem illiꝰ qui p̃ceptum dedit ut inuicem onerano¬
stra portemꝰ. Multa sunt que de uita nr̃a et contĩsa¬
cione deflerem. que uollem ꝑ litt̃as ad teuenire. si int̾
tum p̃sens ec̃m benignitatem studiumq ꝑ spexi se
ad nos uenire. quicquid cũ eiꝰ sanctitate et spũali af¬
fectu collo qui pot̾imus. aut nicħ aut ñ multum di¬
stabit. ac fi cum tua dignatione id ageremꝰ. Qõ ut no¬
b̾cum abeo pecẽ atq impetrare digneris. tantis p̃ei.¬
b posco: qnͣtis ũba nulla suffitiunt. absentiã em̃
meam tantũ longe ypponienses uehem̃tet niunᷤ¬
q formidant: neq ullo mͦ mͥ sic uolunt credẽ tit
& ego uob̃. Agrum frĩb datum ꝓutione et lib̾a¬
alia que audire desidabamus audiuimꝰ: prestabit
dñs tit etiam cetera que ad huc desid̾amꝰ impleãtur

Expanded text:
itatem illius, qui praeceptum dedit, ut inuicem onera noitatem illius, qui praeceptum dedit, ut inuicem onera nostra portemus. multa sunt, quae de nostra uita et conuersatione deflerem, quae nollem per litteras ad te uenire, sed inter cum praesens essem, benignitatem studiumque perspexi, sead nos uenire, quicquid cum eius sanctitate et spiritali affectu conloqui potuerimus, aut nihil aut non multum distabit, ac si cum tua dignatione id ageremus. quod ut nobiscum ab eo petere atque impetrare digneris, tantis precibus\' posco, quantis uerba nulla sufficiunt. absentiam enim meam tantum longe Hipponienses uehementer nimisque formidant neque ullo modo mihi sic uolunt credere ut et ego uobis. Agrum fratribus datum prouisione et liberaalia, quae audire desiderabamus, audiuimus. praestabit dominus, ut etiam cetera, quae adhuc desideramus, impleantur
Abbreviated transcription (Latin):
sunt omnia bona q̃ uł cum pecorib habemꝰ cõmuma
uł cũ impiis homintib. Si aũ m̃ito laudamur ꝓpt̃ de¬
um. gratulemur eis quib placet uerum bonum. ñ t̾n
nob̾ quia plactiñ hominib.si si corã dõ tales sumꝰ
qͣles eẽ nos credunt. et ñ tribuitut nob̾. s d̾õ cuiꝰ dona
st̃ oiã que ue m̃itoq laudantur. hec mͥ ipsi tanto
cotidie uł potius illicuiꝰ salutaria p̃cepta sunt. quectĩ¬
q sine indiminis lectionib inueniuutur suie que
intrinsecꝰ animo suggeruntur. et tn cũ ad u̾sario ue
tationẽ oblate laudis mͥ auferre ñpossũ. Hec ꝓpt̾ea
scͥsi ut si tue sc̃ĩtati iam ñ sunt necessaria sine qd̾
plura ipse huiꝰmodi cogites atq utiliora. siue qd̾ tue
scĩtati medicina ista optis ñ fit. mala tam̃ mea nota
sint t̾ sciasq unde ꝓmea infirmitate dm̃ rogare di¬
gneris. Qd̾ ut impensissime fatias. obsetro phumam¬

Expanded text:
sunt bona omnia, quae uel cum pecoribus habemus communia sunt bona omnia, quae uel cum pecoribus habemus communia uel cum impiis hominibus. si autem merito laudamur propter deum, gratulemur eis, quibus placet uerum bonum, non tamen nobis, quia placemus hominibus, sed si coram deo tales sumus, quales esse nos credunt, et non tribuitur nobis sed deo, cuius dona sunt omnia, quae uere meritoque laudantur. haec mihi ipse canto cotidie uel potius ille, cuius salutaria praecepta sunt, quaecumque siue in diuinis lectionibus inueniuntur siue quae intrinsecus animo suggeruntur. et tamen uehementer cum tationem oblatae laudis mihi auferre non possum. Haec propterea scripsi, ut, si tuae sanctitati iam non sunt necessaria, siue quod plura ipse huius modi cogites atque utiliora siue quod tuae sanctitati medicina ista non opus sit, mala tamen mea nota sint tibi sciasque, unde pro mea infirmitate deum rogare digneris. quod ut inpensissime facias, obsecro per human
Abbreviated transcription (Latin):
eñ languidiᷤ quidtam sine stabilitate ac fortitudi¬
ue qd̾ ossa significant: qmͣ homo quẽ male loqñtiũ
lingua debilitat. cumsciat falsa eẽ que dicunt᷑. Cuius
rci dolor nullomͦ anme uiscera dilamaret: si ñ amor
laudis. eiꝰ ossa confringeret. Presumo de robore am¬
mi tui. Itaq ista quetecum confero mͥ dico digna¬
ris tam̃ credo metumcõ. siderare. qm̃ sint grautiora.
quã difficilia. Non enim huiꝰ hostis uires sentit. i¬
si qͥ ei bellum in dixerit. quia et sicuiqm̃ facile ẽ lau¬
de carcre dum denegatur: difficile ẽ ea ñ delectari cũ
offertur. Et tam̃ tanta m̃tis udm̃ debet ẽẽ fuspen¬
sio. ut si ñ m̃ito laudemur: corrigamꝰ cos quos possu¬
mꝰ. ne arbitrentut aut in nob̾ ẽẽ qd̃ ñ ẽ: aut nr̃m eẽ
qd dĩc̃. aur ea laudent q̃ qnͣus ñ desint nob̾ aut
etiã suꝑ sint ne quaqm̃ tam̃ sunt laudabilia. ueld̾

Expanded text:
enim languidius, quid tam sine stabilitate ac fortitudienim languidius, quid tam sine stabilitate ac fortitudine, quod ossa significant, quam homo, quem male loquentium lingua debilitat, cum sciat falsa esse, quae dicuntur? cuius rei dolor nullo modo animae uiscera dilaniaret, si non amor laudis eius ossa confringeret. praesumo de robore animi tui; itaque ista, quae tecum confero, mihi dico; dignaris tamen, credo, mecum considerare, quam sint grauia, quam difficilia. non enim huius hostis uires sentit, nisi qui ei bellum indixerit, quia, etsi cuiquam facile est laude carere, dum denegatur,. difficile est ea non delectari, cum offertur. et tamen tanta mentis in deum debet esse suspensio, ut, si non merito laudemur, corrigamus eos, quos possumus, ne arbitrentur aut in nobis esse, quod non est, aut nostrum esse, quod dei est, aut ea laudent, quae quamuis non desint nobis aut etiam supersint, nequaquam tamen sint laudabilia, uelut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ resistitur nisi crebro diumorũ librorũ testimo¬
nus incutiat᷑ timor et caritas dĩ: si t̾n ille qui hoc
agit se ip̃im̃ p̃beat pacientic & humilitatis exem¬
plũ inni sibi assum̃do qmͣ offertur: s tam̃ abcis
qui sehonorant nec totum nec nicħ accipiendo: et
id qd̃ accipitur latidis aut honoris ñ ppt̃ se qui totꝰ
coram dõ eẽ debr et humana contempnere. si ꝓpt̃ illos
accipiatur quib confuse ñ potest. si minia deiectione
uilescat. Ad hoc cnimꝑtinit qd̃ dictumẽ nemo iu¬
uentutem tuã ꝯtempnat cũ ille hoc dixerit. qui a.¬
lis loco ait. si hominib placẽ uellem: xͥ seruns ñ
cẽm. Magnum ẽ de honorib ce laudib hominũ nõ
letari: s et omnẽ i anẽ pompam p̃cid̃e. & siquid inde
necessarium retinetur. id totũ ad utilitatem honorã¬
ciũ salutẽq conferre Non enim frustra diccum ẽ.
D̃s confringet hominum ossa placẽ uolentium. Qd

Expanded text:
non resistitur, nisi crebris diuinorum librorum testimonon resistitur, nisi crebris diuinorum librorum testimoniis incutiatur timor et caritas dei, si tamen ille, qui hoc agit, se ipsum praebeat patientiae atque humilitatis exemplum minus sibi adsumendo, quam offertur, sed tamen ab eis, qui se honorant, nec totum nec nihil accipiendo et id, quod accipitur laudis aut honoris, non propter se, qui totus coram deo esse debet et humana contemnere, sed propter illos accipiatur, quibus consulere non potest. si nimia deiectione uilescat. ad hoc enim pertinet, quod dictum est: Nemo iuuentutem tuam contemnat, cum ille hoc dixerit, qui alio loco ait: Si hominibus placere uellem, Christi seruus non essem. Magnum est de honoribus et laudibus hominum non laetari, sed et omnem inanem pompam praecidere et, si quid inde necessarium retinetur, id totum ad utilitatem honorantium salutemque conferre. non enim frustra dictum est: Deus confringet ossa hominibus placere uolentium. quid
Abbreviated transcription (Latin):
di solent. s etiam solatia mortuorũ: m̾uibetur facilius
uł dissuaderi posse istam feditatem uł turꝑitudinẽ.
si⁊ descͥpͥturis ꝓhibeatur. et oblationes ꝓspiritib dor¬
mientium. quas u̾e aliquid ad iuuare credendum ẽ
suꝑipas memorias ñsitit. sumptuose atq omib pe¬
tentib sine typo et cum alacritate p̃beantur neq uẽ¬
dantur. s siquis ꝓ religione aliquid petume offerre
uoluerit. mpresenti pauꝑib eroget. Ita nec deserere
uidebuntur memorias suorũ qđ potest gignere
ñ leuẽ cordis dolorem. et id celebrabitur ineccła. qd̃
pie honesteq celebratur. Hec int̾im decomessatio¬
nib et ebrictatib dicta sint. De contentione autẽ
et dolo quid me attinet dicẽ: qnͣdo ista uicia non
mplebe s innrõ nunero grauiora sunt: horũ
aũmorborũ mat̾ suꝑbia÷. et humane laudis a¬
uiditas. que etiam hypocrisim sepe geñat. Huic

Expanded text:
di solent, sed etiam solatia mortuorum, mihi uidetur facilius di solent, sed etiam solatia mortuorum, mihi uidetur facilius illis dissuaderi posse istam foeditatem ac turpitudinem, si et de scripturis prohibeatur et oblationes pro spiritibus dormientium, quas uere aliquid adiuuare credendum est. super ipsas memorias non sint sumptuosae atque omnibus petentibus sine typho et cum alacritate praebeantur neque uendantur; sed si quis pro religione aliquid pecuniae offerre uoluerit, in praesenti pauperibus eroget. ita nec deserere uidebuntur memorias suorum, quod potest gignere non leuem cordis dolo-. rem, et id celebrabitur in ecclesia, quod pie honesteque celebratur. haec interim de comissationibus et ebrietatibus dicta sint. De contentione autem et zelo quid me attinet dicere, quando ista uitia non in plebe, sed in nostro numero grauiora sunt? horum autem morborum mater superbia est et humanae laudis auiditas, quae etiam hypocrisin saepe generat. huic
Abbreviated transcription (Latin):
diaconꝰ exectabatur: S qd̾ erat tunc dolendum. nc̃ au¬
ferendum ẽ: ñ aspe. s sicut scͥpͥtum ẽ in spũ lenitatis
et mansuetudiuis. Oant enĩ mͥ fidutiam lit̾e tue
indices germanissime caritatis: ut tecũ tanꝙͣ metũ
audeam colloqui ⁊on gͦ aspe qnͣtum existimo. non
durit̾. ñ iodo impiose ista dolluntur magis docen¬
do qmͣiubendo. magis monendo qm̃ minando. Sic
enĩ agendum ẽ cũ multitudine scueritas at̃ exercen¬
da ẽ mpeccata paricorũ. Et si quid minamur cũ dolo¬
re fiat descͥpturis ꝯmmando uindictã futuram. ne
nos ipsi mnr̃a potestate. s d̃s in nr̃o sermone tumea¬
tur. Ita p̾us mouebunt᷑ spũales. ł spũ alib ꝓximi.
quorum auctoritate et leriissimis qͥdem s instantissi¬
mis ad monitionib cet̾a multetudo frangatur. S
qm̃a iste incimiteriis ebrietates et luxuriosa comuiua
ñ solum honores mr̃m acarnali et impita plebe cre¬

Expanded text:
diaconus execrabatur?. Sed quod erat tunc dolendum, nunc audiaconus execrabatur?. Sed quod erat tunc dolendum, nunc auferendum est non aspere, sed, sicut scriptum est, in spiritu lenitatis et mansuetudinis. dant enim mihi fiduciam litterae tuae, indices germanissimae caritatis, ut tecum tamquam mecum audeam conloqui. non ergo aspere, quantum existimo, non duriter, non modo imperioso ista tolluntur, magis docendo quam iubendo, magis monendo quam minando. sic enim agendum est cum multitudine, seueritas autem exercenda est in peccata paucorum. et si quid minamur, cum dolore fiat de scripturis comminando uindictam futuram, ne nos ipsi in nostra potestate, sed deus in nostro sermone timeatur. ita prius mouebuntur spiritales uel spiritalibus proximi, quorum auctoritate et lenissimis quidem sed instantissimis admonitionibus cetera multitudo frangatur. Sed quoniam istae in cimiteriis ebrietates et luxuriosa conuiuia non solum honores martyrum a carnali et inperita plebe . cre