comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quanta q̃ spaciosa quã certa scientia sine errore
aliquo uł labore. ubi dĩ sapientia de ipso suofon¬
it potabitur. cũ summa felicitate. sine ulla dif¬
ficultate. Quile erit coipꝰ. qͦd onui modo sp̃ui
subditũ. & eo sufficient̃ uiuificitũ. nullis alimo¬
nius indigebit. Non enĩ animale s spale erit.
habens quidẽ carius s sine ulla carnali corrupti¬
onc substanciam: Uerũ de animi bonis quib pꝰ
hanc uitam beatissimꝰ ꝑ fructur. ñ a nobis dissen¬
tiunt philos ophi nobiles. De carnis resurrecti¬
one contendunt. hanc quantũ poss negant: Sed
credentes multi. negantes paucissimos reliquer̃.
sua resurrectione monstrauit. fideli corde con¬
conuersi sunt docti& indoch. sipientes mnundi & insi¬
pients. Hoc enĩ eredidit mundꝰ qͦd p̃dix̃ ds̃. quietiã
ante p̾nunciare compulsus ẽ: Ille ẽ enĩ ds̃ quẽ sic̃
fitnntt porphirio atq id oraculis doꝵ suoꝵ ꝓbare

Expanded text:
quanta, quam speciosa, quaquanta, quam speciosa, quaaliquo vel labore, ubi Dei sapientia de ipso suo fonte potabitur, cum summa felicitate et sine ulla difficultate! Quale erit corpus quod omnimodo spiritui subditum, et eo sufficienter vivificatum, nullis alimoniis indigebit! Non enim animale, sed spiritale erit, habens quidem carnis, sed sine ulla carnali corruptiIM- PVGNANT. Verum de animi bonis, quibus post hanc uitam beatissimus perfruetur, non a nobis dissentiunt philosophi nobiles; de carnis resurrectione contendunt, hanc quantum possunt negant. sed credentes multi negantes paucissimos reliqueruntsua resurrectione monstrauit, fideli corde conuersi sunt, docti et indocti, sapientes mundi et insipientes. hoc enim credidit mundus quod praedixante praenuntiare compulsus est. Ille est enim Deus, quem sicut fitente Porphyrio, atque id oraculis deorum suorum probare
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ad corpora redituris Porphiriꝰ aũ dix̃. ani¬
mam purgatissimã cũ redierit ad patrẽ. ad hec
mala mundi numꝗͣ eẽ redituram Ae ꝑ hoc qͦd
uerũ uidit plato si dediss& porphirio ea ã ustor at¬
q sapientiũ purgatissimas animas ad humanacor¬
pora redituras. rursus qͦd uerũ dic̃ porphiriꝰ dedis¬
set platoni: nũq̃ redituras ad miscrias corrupti¬
bilis corporis animas sc̃as. ut ñ sirguli hec sin¬
gula. sed ambo & singuli utrũꝙ dicerent. pu¬
to q̃d uiderent et̃ iam consequens. ut & redirent
inime ad corpora. & alia reciꝑent corpora. in qͥb¬
nẽ etum scẽ anune adhumana corpora redi¬
bt̃ scdm̃ porphiriũ ad mala mundi huiꝰ soẽ anic̃
ñ redibt̃. Dicat itaq cũ platone porphiriꝰ. redibt̃
ad coipora dicat plato cũ porphirio. ñ redibt̃
admala. & ad ea corpora redire consentiant. in
quib nulla patientur inala Hec itaq ñ er̃. nͥ illa

Expanded text:
tamen ad corpora redituras. Porphyrius autem dixit anitamen ad corpora redituras. Porphyrius autem dixit animam purgatissimam, cum redierit ad Patrem, ad haec mala mundi nunquam esse redituram: ac per hoc quod verum vidit Plato, si dedisset Porphyrio, etiam justorum atque sapientum purgatissimas animas ad humana corpora redituras; rursus quod verum vidit Porphyrius, si dedisset Platoni, nunquam redituras ad miserias corruptibilis corporis animas sanctas, ut non singuli haec singula, sed ambo et ut singuli utrumque dicerent, puto quod viderent esse jam consequens ut redirent animae ad corpora, et alia reciperent corpora, in qnem etiam sanctae animae ad humana corpora redibunt; secundum Porphyrium ad mala mundi hujus sanctae animae non redibunt. Dicat itaque cum Platone Porphyrius: Redibunt ad corpora; dicat Plato cum Porphyrio: Non redibunt ad mala, et ad ea corpora redire consentient, in quibus nulla patiantur mala. Haec itaque non erunt, nisi illa
Abbreviated transcription (Latin):
& dicat eoꝵ dõs ut beati sint sua corpora fugituros
ideẽ moraturos: quos in celestib corporib dix̃ eẽ in¬
clusos Quib tam̃ ds̃ aquo facti sunt quo possent
et̃ securi. imortalitatẽ id ÷ in eisdem corporib ec̃nã
ꝑmaisionc̃ ñ eoꝵ natura adhibente. sed suo con¬
silio p̾ualente ꝓmist: Ubi etiã illud euertit qd dict̃¬

Expanded text:
et dicat eorum deos, ut beati sint, sua corpora fugituros, et dicat eorum deos, ut beati sint, sua corpora fugituros, id est esse morituros, quos in caelestibus corporibus dixit inclusos; quibus tamen Deus, a quo facti sunt, quo possent esse securi, inmortalitatem. id est in eisdem corporibus aeternam permansionem, non eorum natura id habente, sed suo consilio praeualente, promisit. Ubi etiam illud euertit quod dic
Abbreviated transcription (Latin):
misit. & sic eredant sicut hic credit mundꝰ quẽ
crediturũ eẽ p̃dixit. quẽ quẽ crrditurũ ẽ lauda¬
uit. quẽ crrdituꝵ eẽ ꝓmisit. quẽ credidisse iam
ostendit. Hoc aũ malũ et̃. unde demonstrant :
Hon crit illic ulla corruptio. qͦd ẽ corporis malũ:
De ordine denientoꝵ iam disputauiniꝰ de aluis ho¬
minũ coniecturis satis diximꝰ. quanta sit futã
in corpore incorruptibili facilitas motꝰ. de p̾sen¬
tis bone ualitudinis tẽꝑamento quę̧ utiq nul¬
lo modo illi cõparanda ẽ ĩmortalitati in libro
tercio decimo. satis ut opinor ostendinꝰ. Le¬
ut beata sit anima corpꝰ eẽ om̃c fugiendũ:
Hichil gͦ. ꝓdesse quia in corruptibile diximꝰ
futurũ corpꝰ. si anima beatanonent. nͥ omẽ corpꝰ esfu¬
gerit: Sediam & hinc in libro memorito quantũ opor¬
tuit disputaui. uerũ hic unũ inde tantũ cõmemora¬
bo: Emend& libros suos istoꝵ oĩum magist plato

Expanded text:
romisit, et sic credant, sicut id credidit mundus, quem romisit, et sic credant, sicut id credidit mundus, quem crediturum esse praedixit, quem crediturum esse laudauit, quem crediturum esse promisit, quem credidisse iam ostendit. hoc autem malum esse unde demonstrant P non erit illic ulla corruptio, quod est corporis malum. de ordine elementorum iam disputauimus; de aliis hominum coniecturis satis diximus; qin corpore incorruptibili facilitas motus, de praesentis bonae valetudinis temperamento, quae utique nullo modo illi comparanda est immortalitati, in libro tertio decimo satis, ut opinor, ostendimus. Leut beata sit anima, corpus esse omne fugiendum. Nihil ergo prodest, quia incorruptibile diximus futurum corpus, si anima beata non erit, nisi omne corpus effugerit. Sed iam et hinc in libro memorato quantum oportuit disputaui; uerum hic unum inde tantum commemorabo. Emendet libros suos istorum omnium magister Plato
Abbreviated transcription (Latin):
te p̃dictus ẽ mundꝰ. ñ sic̃ paucissimi garriunt
qui hoc cũ mundo qͦd erediturꝰ p̃dictꝰ ẽ credere
noluer̃. Sienĩ ꝓptẽa dict̃ alio modo eẽ craden¬
da. ne si dixerint uana et̃ conscripta. iniuriam
faciant illi dõ eui tammagnũ ꝑhibent testimoni¬
ũ tantam ꝓrs a uł etiam grauiorẽ faciunt in¬
uiriã. sialit̾ dict̃ et̃ intellegenda: ñ sic̃ mundus¬
ea credidit. quẽ credicurũ ipse laudauit. ipse ꝓmisit
ipse complant. Utrũ enĩ non potest facere ut resur¬
gatcaro. & uiuat in eitrnum. an ꝓpt̾ea credeno r̃
ñ ẽ id cum et̃ facturũ. quia malum ẽ atꝙ̃ in dig¬
num dõ: Sed de omipotentia ciꝰ qua tot & tanta
ftcit in credibilia. iam multa diximꝰ: Si uolunt
inucire qͥd omipẽ ñ potest. habent ꝓrsꝰ. go di¬
eĩ. mentiri ñ potest: Cred amꝰ ergo qͦd potest. non
credendo qͦd ñ potest: Non itaq credentes qͦd men¬
tiri potast. credant eẽ ficturũ q̃d se factuꝵ et̃ ꝓ¬

Expanded text:
nt, qui hoc cum mundo, quod crediturus praedictus est, credere noluerunt? Si enim propterea dicunt alio modo esse credenda, ne, si dixerint uana esse conscripta, iniuriam faciant illi Deo, cui tam magnum perhibent testimonium: tantam prorsus ei uel etiam grauiorem faciunt iniuriam, si alitea credidit, quem crediturum ipse laudauit, ipse promisit, ipse compleuit. utrum enim non potest facere, ut resurgat caro et uiuat in aeternum, an propterea credendum non est id eum esse facturum, quia malum est atque indignum deo ? sed de omnipotentia eius, qua tot et tanta facit incredibilia, iam multa diximus. si uolunt inuenire quod omnipotens non potest, habent prorsus, ego dicam: mentiri non potest. credamus ergo quod potest non credendo quod non potest. non itaque credentes quod mentiri possit credant esse facturum quod se facturum esse p
Abbreviated transcription (Latin):
quia angłi eoꝵ incelis semꝑ uident faciem pa¬
tris mai qui inodis ẽ. Sic̃ gͦ illi uident ita &
nos uisuri sumꝰ s ñ dũ itauidemꝰ. ꝓpt̃ qͦd ait
apłs. qͦd paulo anite dixi Uidemus nc̃ ꝑspecu¬
lũ in ongmatt. tc̃ aut̃ facic ad faciem E remiũ
itaq fida nob̵ uisio isti seruitur. dequa & io¬

Expanded text:
um semper in caelis uident faciem patris mei, qui in caelis est. sicut ergo illi uident, ita et nos uisuri sumus; sed nondum ita uidemus. propter quod ait apostolus quod paulo ante dixi: uidemus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. praemium itaque fidei nobis uisio ista seruatur
Abbreviated transcription (Latin):
sit. excitiida scilic& atꝙ̃ exerenda etatis accessu.
quasit scicutie capax atꝙq̃ doctine. & habilis ꝑcepti¬
oni uentatis & amoris boni. qͣͥ capacitate haurut sa¬
picntiam uirtutib ꝙ̃ sit p̃dita. quib prucdent̃. for¬
titer. temꝑant̾. & iuste. aducrsus errores & aetã in¬
generata uicia demo&. eaq nulliꝰ re desideno nisi
boni illiꝰ sũmi atq ĩmutabilis uincat Qd & si ñ
faciat. ipsa taliũ bonoꝵ capacitas innatura raciona¬
li diuinitus institta. quantũ sit boni. quã mirabile
omipotentis opꝰ. quis competent̃ esfitur. aut agitat :
Pret̃ enĩ artis benc uiuendi. & ad ĩmortalẽ ꝑ ue¬
niendi felicitatẽ. quę uirtutes uocantur. & sola dĩ
grã quȩ in xpõ ẽ filis ꝓmissionis regniꝙ donant᷑.
ñnc humano ingenio tot tanteq artessunt in uen¬
te & exertut. partĩ nccessane partim uoluntarie
ut tam excellens uis mentis atq racionis in hisctiã

Expanded text:
sit, excitanda scilicet atque exserenda aetatis accessu, sit, excitanda scilicet atque exserenda aetatis accessu, qua sit scientiae capax atque doctrinae, et habilis perceptioni veritatis et amoris boni: qua capacitate hauriat sapientiam virtutibusque sit praedita, quibus prudenter, fortiter, temperanter, et juste, adversus errores et caetera ingenerata vitia dimicet, eaque nullius rei desiderio nisi boni illius summi atque immutabilis vincat. Quod etsi non faciat, ipsa talium bonorum capacitas in natura rationali divinitus instituta quantum sit boni, quam mirabile opus Omnipotentis, quis competenter effatur, aut cogitat? Praeter enim artes bene vivendi et ad immortalem perveniendi felicitatem, quae virtutes vocantur, et sola Dei risto est, filiis promissionis regnique donantur, nonne humano ingenio tot tantaeque artes sunt inuentae et exercitae, partim necessariae partim uoluptariae, ut tam excellens uis mentis adque rationis in his etiam
Abbreviated transcription (Latin):
quid neꝙ quirigat. s qui incrementũ dai ᷤ. ttactiã
hic dici potest. nec quic̾cumbit. nec qui seminat
c̃aliquid. s qui formit ds̃. nec mat̾ quę conaptum
portat & partũ nutrit ẽ aliquid. s qui in citmentũ
dat ds̃ Ipse namq opãtione qua usq nc̃ oꝑitur fac̃.
ut num cros suos explicent semmina. & a quib: dã laten¬
tib atꝙ̃ inuisibilib in uolu. chris informis uisibi¬
les huiꝰ qͦd aspicimꝰ decoris cuoluat: Ipse incorportĩ
corporeamq naturã. illis̃ p̃positam. istam subiectã:
Miris modis copulans & conectens: aniniantẽ fec̃
Qd opꝰ ciꝰ tammagnũ & mirabileẽ: ut ñ solũ in ho¬
minc qͦd est animal racionale. & ex hoc cunctis ter¬
renis animantib excellentiꝰ atꝙ prestantiꝰ . s in qua¬
lib& minutissima muscula benc consideranti stuporẽ
tia in infante sopita ẽ: quodam modo quasi nulla

Expanded text:
quid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus: ita etiam quid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus: ita etiam hic dici potest: Nec qui concumbit nec qui seminat, est aliquid, sed qui format Deus; nec mater, quae conceptum portat et partum nutrit, est aliquid, sed qui incrementum dat Deus.\' Ipsa namque operatione, qua usque nunc operatur, facit ut numeros suos explicent semina et a quibusdam latentibus adque inuisibilibus inuolucris in formas uisibiles huius quod adspicimus decoris euoluant; ipse incorpoream corporeamque naturam, illam praepositam, istam subiectam. miris modis copulans et conectens animantem facit. Quod opus eius tam magnum et mirabile est, ut non solum in homine, quod est animal rationale et ex hoc cunctis terrenis animantibus excellentius adque praestantius, sed in qualibet minutissima muscula bene consideranti stuporem tia in infante sopita est quod
Abbreviated transcription (Latin):
cis etiam ipsam ꝓpagandi possibilitatẽ. ñ neces¬
sitatt̃: Quib tam̃ uoluit hominib abstulit es ds
& sitriles fuer̃. ñ tam̃ generi humano abstulit semd
datam pͥmis duob coniugib benedictione gnãli
ñ tam̃ etiam ipsa talis ẽ. qualis fuissa si nemo peccas¬
sit. Ex quo enĩ homo in honore positus postea quã
deliquit comparatꝰ ÷ peccorib. similit̃ gonĩt. ñ in
eo tam̃ penitus extincta c̃. qued ã uelut scintillara¬
ciomis. in qua factus ẽ ad imaginẽ dĩ. Huic aut̃
ꝓpagationi si confirmatio ñ ad hiberitur. ncc ipsa
in sui gencris formas modosq ꝓcedor&: Si enim
I concubuissent homines. & inchilominꝰ ds̃ uell&
implert terras hominib. quomodo creauit unũ sinc
commixtione maris & fenime. sic poss& om̃s. Concũ¬
bentes uͦ. nisi illo creante gencrintes & n possent
Sicut gͦ ait aplꝰ de institutione spũli qua homo ad
pictatem iusticiãꝙ form itur. neq qui plantat c̃ ali¬

Expanded text:
ilitatem, non necessitatem, quibus tamen voluit hominibus abstulit eam Deus, et steriles fuerunt: non tamen generi humano abstulit semel datam primis duobus conjugibus benedictionem generandi. non tamen etiam ipsa talis est, qualis fuisset, si nemo peccasset. Ex quo enim homo in honore positus, posteaquam deliquit, comparatus est pecoribus , similiter generat: non in eo tamen penitus exstincta est quaedam velut scintilla rationis, in qua factus est ad imaginem Dei. Huic autem propagationi si conformatio non adhiberetur, nec ipsa in sui generis formas modosque procederet. Si enim non concubuissent homines, et nihilo minus Deus vellet implere terras hominibus; quomodo creavit unum sine commixtione maris et feminae, sic posset omnes: concumbentes vero nisi illo creante generantes esse non possunt. Sicut ergo ait Apostolus de institutione spirituali, qua homo ad pietatem justitiamque formatur, Neque qui plantat est ali
Abbreviated transcription (Latin):
tali carne cernant̾. ubi menbra ut p̃ciderent᷑ ꝑcus¬
sa uł secta s. ibi cicatrias. s tam̃ eisdẽ menbrs¬
utt redditis ñ ꝑditis apparebunt: Quãuis itaq oĩa
que accider̃ corpori uicia tẽ noner̃. ñ s tam̃ de¬

Expanded text:
tali carne cernantur, ubi membra, ut praeciderentur, percustali carne cernantur, ubi membra, ut praeciderentur, percussa uel secta sunt, ibi cicatrices, sed tamen eisdem membris redditis, non perditis, apparebunt. Quamuis itaque omnia quae acciderunt corpori uitia tunc non erunt, non sunt tamen de
Abbreviated transcription (Latin):
ut poss& agnosci Quo ꝑtunuit etiam ut contrectan¬
tib ostender& suoꝵ uulnerũ cicatrices. ut etiã eybũ
potũꝙ̃ sumcra. ñ alimentoꝵ indigentia. s ca qͣ
& hoc poterat potestatt Cũ aũ aliquid ñ uidetur
quã uis absit. a qͥb alia quę pariter ad sunt uiden
Hanc enĩ s̃ passi sodomitt. quando querebant hos¬
grederent. s duces itineris: a quib in de abduccren¬
t᷑ inquirerent: Hescio qͦ aũ mͦ sic afficimur a more
martirũ beatoꝵ ut uelimꝰ in illo regno in coꝵ cor
deformitas incis. s dignitas crit. & quedã quãuis
incorport ñ corporis s. uirtutis pulchritudo ful¬
gebit. Nec ideo tam̃ si aliqua martirib amputa¬
ta & ablata sunt menbra. sinc ipsis menbris erunt
in resurrectione mortuoꝵ. quib dictũ ÷. Capil¬
lus capitis ur̃i ñ ꝑibit. S si hoc docebit in illono¬
uo sclõ. ut indicia glõsoꝵ uulneꝵ in illa ĩmor¬

Expanded text:
ut posset agnosci. Quo pertinuit etiam, ut contrectanut posset agnosci. Quo pertinuit etiam, ut contrectantibus ostenderet suorum uulnerum cicatrices, ut etiam cibum potumque sumeret, non alimentorum indigentia, sed ea qua et hoc poterat potestate. Cum autem aliquid non uidetur, quamuis adsit, a quibus alia, quae pariter adsunt, uidentHanc enim sunt passi Sodomitae, quando quaerebant osgrederentur, sed duces itineris a quibus inde abducerentur, inquirerent. Nescio quo autem modo sic adficimur amore martyrum beatorum, ut uelimus in illo regno in eorum codeformitas in eis, sed dignitas erit, et quaedam, quamuis in corpore, non corporis, sed uirtutis pulchritudo fulgebit. Nec ideo tamen si aliqua martyribus amputata et ablata sunt membra, sine ipsis membris erunt in resurrectione mortuorum, quibus dictum est: Capillus capitis uestri non peribit Sed si hoc decebit in illo nouo saeculo, ut indicia gloriosorum uulnerum in illa inmor
Abbreviated transcription (Latin):
quascumꝙ eaꝵ faciunt & si naturalia tam̃ in decora
excrementa substantię corporalis. nulla eiꝰ diminu¬
tione tollantur: Ac ꝑhoc ñ ÷ macris pinguib ꝙ
metuendũ. ne ibi etiã tales sint. quales si possent.
nec hic et̃ uoluissent: Omĩs ent̃ corporis pulchri¬
tudo ÷: partiũ congruentia. cũ quadã coloris¬
suauitate. Ubi aũ ñ ẽ partiũ congruentia. aut ideo of
deformitas quã facit in congruentia partiũ. ubi & qͦ
parua sunt corrigent᷑. & qđ minꝰ c̃ quã dec&. unde
ereator nouit unde supplebitur. & qͦd plus ÷ quaĩ deca
materic seruata integritate detrahetur: Coloris porro
suauitas quanta erit ubi iusti fulgebt̃ sic̃ sol in regno
patris sui : Quȩ daritas in xp̃i corpore cũ resurrex
ab oculis discipuloꝵ potiꝰ abscondita fuisse. quã de¬
fuisse credenda ẽ. Nonenĩ cam ftrr& humanꝰ atꝙ
infirmꝰ aspectꝰ quando ille a sinsita deber&. ad tendi.

Expanded text:
quascumque earum faciunt etsi naturalia, tamen indecora quascumque earum faciunt etsi naturalia, tamen indecora excrementa substantiae corporalis, nulla eius deminutione tollantur? Ac per hoc non est macris pinguibusque metuendum, ne ibi etiam tales sint, quales si possent nec hic esse uoluissent. Omnis enim corporis pulchritudo est partium congruentia cum quadam colorissuauitate. Ubi autem non est partium congruentia, aut ideo quideformitas, quam facit incongruentia partium, ubi et quae praua sunt corrigentur, et quod minus est quam decet, unde Creator nouit, inde subplebitur, et quod plus est quam decet, materiae seruata integritate detrahetur. Coloris porro suauitas quanta erit, ubi iusti fulgebunt sicut sol in regno Patris sui! Quae claritas in Christi corpore, cum resurrexit, ab oculis discipulorum potius abscondita fuisse quam defuisse credenda est. Non enim eam ferret humanus adque infirmus adspectus, quando ille a suis ita deberet adtendi,
Abbreviated transcription (Latin):
corpori cuiꝰ ꝑitiu qͦd naturalit̾ in erat s qͦd deforme¬
c̃ cretũ fuerat. ñ utiq obaliud. nͥ ut hinc quoq ostende¬
retur ꝗͣ sit pcnalis c̃dicio ista mortaliũ. sic eẽ redituꝵ
ut seruita integritati substantię deformitis ꝑcat
Sienĩ staturã potest artifex hõ. quã ꝓpt̃ aliquã ciusa
deformem fecerat conflagre & pulcherrunã redde¬
re. ita ut nichil inde substantięs sola deformitas pe¬
at. ac siquid in illa figura pͥore indecent̃ stabat. nec
parilitate partiũ congruebat. non de toto. unde feae¬
rat amputare atꝙ̃ separare s ita consꝑgert uniuerso
atꝙ̃ miscere. ut nec feditatt̃ faciat. nec minuat quan¬
titatẽ. quid de om̃ipotente artifice senticidũ ẽ
Ergone non poterit quasq deformitates humanoꝵ
corpoꝵ ñ modo usitatas uerũ etiã raris atq̃ inonstru¬
osas que huic iniscre uitt congruunt. ab orrent aut̃
ab illa futura felicitate scõꝵ. sic auferre ac ꝑdere. ut

Expanded text:
sed quod deforme natum fuerat non utique ob aliud, nisi ut hinc quoque ostenderetur, quam sit poenalis condicio ista mortalium, sic esse rediturum, ut seruata integritate substantiae deformitas pereat. Si enim statuam potest artifex homo, quam propter aliquam causam deformem fecerat, conflare et pulcherrimam reddere, ita ut nihil inde substantiae, sed sola deformitas pereat, ac si quid in illa figura priore indecenter exstabat nec parilitate partium congruebat, non de toto, unde fecerat, amputare adque separare, sed ita conspergere uniuerso adque miscere, ut nec foeditatem faciat nec minuat quantitatem: quid de omnipotenti artifice sentiendum est? Ergone non poterit quasque deformitates humanorum corporum, non modo usitatas, uerum etiam raras adque monstrosas, quae huic miserae uitae congruunt, abhorrent autem ab illa futura felicitate sanctorum, sic auferre ac perdere, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis atꝙ internos & cũ ipso paec̃ quantũ nrm̃
summum ẽ obtinebimꝰ isto modo ł ro suo modo
sciunt eã scĩ angłi. homines aut̃ nc̃ longe: in qͥntũ¬
lib& infra ꝓuectu mentis ex cellant Conside¬
randũ c̃ enĩ : quantus uir dicebat Ex parte sci
mꝰ. & ex parte ꝓphamꝰ.: donec ueniat qͦd ꝑfec¬
tum c̃ Et uidemus nc̃ ꝑ speculũ in engmatt
tc̃ aut̃ facie ad faciẽ Sic iam uident anͥgli scĩ
qui etiam nĩ angłi dicti sunt: qui eruti de
potestatt tenebraꝵ. & accepto spc̃ pignore
transliti ad regnũ xp̃i. ad cos anglõs iam coe¬
pimꝰ ꝑtinere: cum quib nobis git sc̃a atq
dulcissima de qͥ tot libros seripsimꝰ dĩ ciuitas
cõmunis Sic sunt gͦ angłi nr̃ qui sunt an¬

Expanded text:
nobis atque inter nos et cum ipso pacem, quantum nostrum summum est, obtinebimus: isto modo pro suo modo sciunt eam sancti angeli; homines autem nunc longe infra, quantumlibet prouectu mentis excellant. considerandum est enim, quantus uir dicebat: ex parte enim scimus et ex parte prophetamus, donec ueniat quod perfectum est; et: uidemus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. sic iam uident sancti angeli, qui etiam nostri angeli dicti sunt, quia eniti de potestate tenebrarum et accepto spiritus pignore translati ad regnum Christi ad eos angelos iam coepimus pertinere, cum quibus nobis erit sancta adque dulcissima, de qua iam tot libros scripsimus, Dei ciuitas ipsa communis. Sic sunt ergo angeli nostri, qui sunt an
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut putemꝰ cũ capillus hominis ꝑire ñ possit.
deratis atq tractatis hec sũma c̃ficitur. ut in
resurrectione carnis in citriũ eas mensuras ha¬
beat corpoꝵ magnitudo qͥs habebat ꝑficiendȩ
siue ꝑfecte cuiusq indita corpori racio uiuen¬
tutis. in menbror quos oium madulis congruo
decore scriuto. QAderꝰ ut seructur. si ali quid danptũ
fuerit in decenti alicui granditati in parte aliqua con¬
stitutt. qͦd ꝑtotũ spargat᷑. ut neq depeat. & congra¬
entia partiũ ubiqͥ teneitur. ñ ẽ absurdũ. ut aliquid¬
inde etĩ staturt corporis addiposse credimꝰ. cũ oi¬
b partib ut decorẽ custo diant id distribuit᷑. Qa
si enormit᷑ in uniec̃t. utiꝙ ñ decra: Aut si con¬
tenditur in ea quẽq statura corporis resurractiuꝵ
ee inqua defunctꝰ ẽ ñ pugnacit̃ resistendũ ÷. tan¬
tũ absit oĩs deforintas. oĩs infirmitas. oĩs tarditas

Expanded text:
est ut putemus, cum capillus hominis perire non possit, est ut putemus, cum capillus hominis perire non possit, deratis atque tractatis, haec summa conficitur, ut in resurrectione carnis in aeternum eas mensuras habeat corporum magnitudo, quas habebat perficiendae sive perfectae cujusque indita corpori ratio juventutis, in membrorum quoque omnium modulis congruo decore servato. Quod decus ut servetur, si aliquid demptum fuerit indecenti alicui granditati in parte aliqua constitutae, quod per totum spargatur, ut neque id pereat, et congruentia partium ubique teneatur, ninde etiam staturae corporis addi posse credamus, cum omnibus partibus, ut decorem custodiant, id distribuitur: quod si enormiter in una esset, utique non deceret. Aut si contenditur in ea quemque statura corporis resurrecturum esse, in qua defunctus est, non pugnaciter resistendum est, tantum absit omnis deformitas, omnis infirmitas, omnis tarditas,
Abbreviated transcription (Latin):
collapsũ uł in humorẽ solutũ. uł in auras ẽ exala¬
tũ. Absit ut sinꝰ ullus secretũ ꝙ naturȩ ita reci¬
prat aliquid subtractũ sensib nr̃is. ut om̃ium
creatoris aut cognitionẽ lateat. aut effugiat po
testatẽ. Dm̃ certe uolcns sic̾ poterat diffinire ci¬
cero tantꝰ auctor ipsoꝵ. mens quedã ÷ inquit
soluta. & libera secreta ab oĩ c̃cretione morta¬
li. omĩa senticns. & mouens. ipsaꝙ̃ p̃dita mo¬
tu sempitrno. Hoc aũ repꝑit in doctrinis
qͥr qͣmͦ aliqͥd uł lat& cã sentientẽ. uł in reuo¬
cabilit̾ fugit oĩa mouentẽ : Unde um etiã
questio illa soluenda ẽ. que difficidior uidet᷑
cetĩs. ubi queritur cũ caro mortui hominis eti¬
aͣ alteriꝰ sit uiuentis caro. cui potiꝰ eoꝵ in resur¬
rectione reddatur: Si enĩ quispiã c̃fectꝰ fame
atq cõpulsus uescat᷑ cadauerib hominũ. qͦd

Expanded text:
conlapsum uel in humorem solutum uel in auras est exhalatum. absit, at sinus ullus secretumque naturae ita recipiat aliquid abstractum sensibus nostris, ut omnium creatoris aut cognitionem testatem. Deum certe volens sicut poterat definire Cicero, tantus auctor ipsorum: Mens quaedam est, inquit, soluta et libera, secreta ab omni concretione mortali, omnia sentiens et movens, ipsaque praedita motu sempiterno. Hoc autem reperit in doctrinis quo modo aliquid uel latet omnia sentientem uel inreuocabiliter fugit omnia mouentem? Unde iam etiam quaestio illa soluenda est, quae difficilior uidetur ceteris, ubi quaeritur, cum caro mortui hominis etiam alterius fit uiuentis caro, cui potius eorum in resurrectione reddatur. Si enim quispiam confectus fame adque conpulsus uescatur cadaueribus hominum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dentia tanti ciratoris appara.: Nonne ita sunt in
eo loca sensuũ & cetã menbra disposita. speciesꝙ
ipsa ac figura & statura totiꝰ corporis ita modifi¬
cita. ut administeriũ anime racionalis se in di¬
e& factũ: Non enĩ ut animalia racionis exꝑcia

Expanded text:
dentia tanti Creatoris apparet! Nonne ita sunt in dentia tanti Creatoris apparet! Nonne ita sunt in eo loca sensuum et cetera membra disposita speciesque ipsa ac figura et statura totius corporis ita modificata, ut ad ministerium animae rationalis se indicet factum? Non enim ut animalia rationis expertia
Abbreviated transcription (Latin):
multa rerũ inimdanaꝵ cognitione se impleuerit. qͥs
possit eloqui. maxime siuelimꝰ ñ aceruatĩ cuncta con¬
gerere. s in singułos ũnorari : In ipsis postitino er¬
rorib & falsitatib defendidis. quã magya claru¬
cruit ingenia philosophoꝵ atq rethoricoꝵ quis estii¬
re sufficiat : Loquimur enĩ nc̃ de natã mentis hu¬
mane. qua ista uita mortalis ornatur. ñ fide atq
itincre ueritatis qua illa ĩmortalis ad quiritur. huiꝰ
tante n atc̃. conditor cum sit utiꝙ̃ ds̃ ucrꝰ & sumniᷤꝰ
ipso cuncti que fecit adinunstrante & summã po¬
testatẽ. summamꝙ habente iusticiã nunquã ꝓ¬
fecto in has miscrias decidiss&. atꝙ ex his p̃tercos
sodos qui liberabuntur in ȩternas eẽt itura. nͥ nimis
grande peccatũ in homine pͥmo de quo cetĩ exor¬
ti sunt p̃cessiss&: lamuͦ in ipso corpore quã uisno¬
b sit cũ beluis mortalitate cõ mune multisq eaꝵ
reppiatur ui firmꝰ. quanta dĩ bonitas quanta ꝓui¬

Expanded text:
multa rerum mundanarum cognitione se impleverit, quis possit eloqui, maxime si velimus non acervatim cuncta congerere, sed in singulis immorari? In ipsis postremo erroribus et falsitatibus defendendis, quam magna claruerint ingenia philosophorum atque haereticorum, quis aestimare sufficiat? Loquimur enim nunc de natura mentis humanae, qua ista vita mortalis ornatur, non de fide atque itinere veritatis, qua illa imtantae naturae conditor cum sit utique Deus uerus et summus, ipso cuncta quae fecit administrante et summam potestatem summamque habente iustitiam numquam profecto in has miserias decidisset adque ex his praeter eos solos qui liberabuntur in aeternas esset itura, nisi nimis grande peccatum in homine primo, de quo ceteri exorti sunt, praecessisset. Iam uero in ipso corpore, quamuis nobis sit cum beluis mortalitate commune multisque earum reperiatur infirmius, quanta Dei bonitas, quanta proui
Abbreviated transcription (Latin):
picturarũ uarietate excogitauerit & impleuerit
que intheatris mirabilia expectantib audicntib
in credibilia facienda & exibendi molita sit.
in capiendis. ocadendis. domandis uiracio¬
nabilib animantib quȩ & quanta reppererit.
aduersus ipsos homines tot gnĩ uencnoꝵ. tot
armoꝵ. tot machinamentoꝵ. & ꝓ silute mor¬
talituenda atꝙ reparanda. quot medicamen¬
ta atq umenta cõp̃henderit. ꝓ uoluntatt faua¬
um. qt c̃dimenta & gule irritamenta reppe¬
rerit. ad indicandas & suid eudas cogitationes
quã multitudinẽ uarietatemꝙ signoꝵ ubi p̃ai¬
puũ locũ uerba & littẽ tenent ad delectados ani¬
mos qͦs eloquutionis ornat᷑. ꝗͣ diuersoꝵ carmi¬
nũ copiã ad mulcendas auits. q̃t organa musica
quos cantilene modos ex cogitauerit. quantã ꝑi¬
ciam dim̃sionũ atꝙ̃ numeroꝵ. meatusq & ordi¬
nes syderũ. quanta sagacitatt cp̃hendent. quã¬

Expanded text:
picturarum uarietate excogitauerit et inpleuerit; quae in theatris mirabilia spectantibus, audientibus incredibilia facienda et exhibenda molita sit; in capiendis occidendis domandis inrationalibus animantibus quae et quanta reppererit; aduersus ipsos homines tot genera uenenorum, tot armorum. tot machinamentorum, et pro salute mortali tuenda adque reparanda quot medicamenta adque adiumenta conprehenderit: pro uoluptate faucium quot condimenta et gulae inritamenta reppererit; ad indicandas et suadendas cogitationes quam multitudinem uarietatemque signorum, ubi praecipuum locum uerba et litterae tenent; ad delectandos animos quos elocutionis ornatus, quam diuersorum carminum copiam; ad mulcendas aures quot organa musica, quos cantilenae modos excogitauerit; quantam peritiam dimensionum adque numerorum, meatusque et ordines siderum quanta sagacitate conprehenderit; qua
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tinuo suffocat. & ut uiuat. uiuit in t̾cio : An er¬
rat hic ordo elem̃toꝵ uł potiꝰ ñ in natura rerũ. sed
in istoꝵ argumentationib deficit: Omitto dic̃ẽ qͦd usp
iã in t̾cio decimo libro dixi. qͣ multa grauia t̾rena
sint corpora sic̃ plumbũ. & formã tam̃ ab artifice
accipiant qua natare ualeant suꝑ aquã. & ut acci¬
piat qualitatẽ corpꝰ humanũ qua ferri in cdũ & eẽ
possit in cdo. omĩ potenti artifici contra dicit̃: La
uͦ contͣ illud qͦd dixi suꝑiꝰ etiã istũ considerintis at¬
ꝙ tractantes clementoꝵ ordinẽ qͦ confidunt. ñ inue

Expanded text:
continuo suffocatur et ut uiuat uiuit in tertio? An ercontinuo suffocatur et ut uiuat uiuit in tertio? An errat hic ordo elementorum, uel potius non in natura rerum, sed in istorum argumentationibus deficit? Omitto dicere, quod iam in tertio decimo libro dixi, quam multa grauia terrena sint corpora, sicut plumbum, et formam tamen ab artifice accipiant. qua natare ualeant super aquam; et ut accipiat qualitatem corpus humanum, qua ferri in caelum et esse possit in caelo. omnipotenti artifici contradicitur?. Iam uero contra illud, quod dixi superius, etiam istum considerantes adque tractantes elementor
Abbreviated transcription (Latin):
gistro platone didioer̃ mundi duo corpora maxima at¬
ꝙ postrema. duob mediis aere scilias & aquact̃ aopi¬
lata atq coniuncta. Ac ꝑhoc inquiunt qñ terta ab¬
aquã. quatũ suꝑ acri celũ. ñ potest eẽ t̾renũ corpꝰ in
celo: Momentis enĩ ꝓprus ut ordinc̃ suũ teneant.
singula dem̃ta librantur: Eccc quilib argum̃tis onũ¬
potentie dĩ humana c̃tradic̃ infirititas. quã poss& ua¬
nitas. Quid gͦ ficiunt in aere treuatot corpora cũ s
in acit. inmortalib fictis corporib homiinũ ñ pottris
don art ituttẽ. qua ctiã in sũmo odo ualeant habita¬
it. Animalia quapͥ ipsa ttrrani quȩ uolurt ñ poss aspi
in quib & hominessunt. sic̃ sub aqua pisces qͥs iquaꝵ
de secundo id ÷ de aquiss de elemento t̾cio terre¬
nũ animal carpit hanc uitam. quare cũ ꝑtineit ad
terrã in scdõ qͦd suꝑ t̾ram ÷ elemento uiuere si cogatꝰ

Expanded text:
gistro Platone didicerunt, mundi duo corpora maxima atgistro Platone didicerunt, mundi duo corpora maxima atque postrema duobus mediis, aere scilicet et aqua, esse copulata atque conjuncta. Ac per hoc, inquiunt, quoniam terra abaquam, quartum super aera caelum, non potest esse terrenum corpus in caelo; momentis enim propriis, ut ordinem suum teneant, singula elementa librantur. Ecce qualibus argumentis omnipotentiae Dei humana contradicit infirmitas, quam possidet uanitas. Quid ergo faciunt in aere terrena tot corpora, cum ain aere, inmortalibus factis corporibus hominum non poterit donare uirtutem, qua etiam in summo caelo ualeant habitare. Animalia quoque ipsa terrena, quae uolare non possunt, in quibus et homines sunt, sicut sub aqua pisces, quae suntde secundo. id est de aquis, sed de elemento tertio terrenum animal carpit hanc uitam? Quare, cum pertineat ad terram, in secundo, quod super terram est, elemento uiuere si cogatur,
Abbreviated transcription (Latin):
cerdos ÷ ñ illoꝵ: Ipsũ uͦ sacrificiũ corpꝰ ÷ xp̃i¬
qͦd ñ offert᷑ ipsis. qr hoc sunt & ipsi. Quib gͥ potiꝰ
credendũ ÷ miracula facientib Eisne qui se ip¬
sos uolunt haberi deos ab his quib ea faciunt. an
le faciunt: Eisne quis acrasua etiam criminasua cẽ uoli¬
er̃. aneis quines laudes suas uolunt ec̃ sacra sua. s totũ
qͦd ueracit᷑ laudant᷑ ad eiꝰ glãm ꝓficert in qͦ laudintur:
Indño quippe laud intur aiẽ coꝵ: Credimꝰ gͦ es. &uo
ra dicentib & mira facientib. dicendo enĩ uera pissi
sunt: ut possint facert miti: In eis ueris c̃ pͥncipium. qͦd
xpͦc resurrex amortuis & inmortalititt̃ resurrectionis in
sua carne pͥmꝰ ostendit. ꝗ̃ nob affuturã uł in pͥncipio noui
scli uł in huiꝰ fine ꝓmisit. Cont̃ qͦd magnũ dĩ donũ raco
de ponderib elementoꝵ argumentant᷑. qm̃ scilica ma¬

Expanded text:
cerdos est, non illorum. Ipsum uero sacrificium corpus cerdos est, non illorum. Ipsum uero sacrificium corpus d non offertur ipsis, quia hoc sunt et ipsi. Quibus igitur potius credendum est miracula facientibus? Eisne qui se ipsos uolunt haberi deos ab his quibus ea faciunt, an quid mirabile faciunt? Eisne qui sacra sua etiam crimina sua esse uoluerunt, an eis qui nec laudes suas uolunt esse sacra sua, sed totum, quod ueraciter laudantur, ad eius gloriam proficere in quo laudantur? in Domino quippe lra dicentibus et mira facientibus. Dicendo enim uera passi sunt, ut possint facere mira. In eis ueris est praecipuum, quod Christus resurrexit a mortuis et inmortalitatem resurrectionis in sua carne primus ostendit, quam nobis adfuturam uel in principio noui saeculi uel in huius fine promisit. CAPUT XI. Contra , de ponderibus elementorum argumentantur: quoniam scilicet ma
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt ullomodo sunt cõparanda nuracula. quȩ
facta ꝑ templa ꝑhibentur illoꝵ: Ueꝵ si qͥ similu
uidentur. sic̃ amoise magi pharionis sic eoꝵ dii
iucti s̃ a martirib nr̃is Fecer̃ aũ illa demones
eo fastu impuit suꝑbie. quo eoꝵ dii eẽ uoluer̃.
faciunt aũ isti martires uł potiꝰ ds̃ aut cooꝑan¬
ȩdificauer̃ aras. & sacerdotes instituer̃. & sa¬
crificia fecer̃ Nos aũ martirib nr̃is ii templa
sic̃ diis s memorias sic̃ hominib mortuis quoꝵ
apud dñi uiuunt sp̃c fabricamꝰ. nec ibi eri¬
gimꝰ altaria in quib sacrificemꝰ martirib. sed
uni dõ tantũ & martiꝵ & nr̃o. ad qͦd sacrifici¬
ũ sic̃ homines dĩ qui mundũ in eiꝰ confessione ui¬
cer̃ suo loco & ordine nominant᷑. ñ tam̃ a sacer¬
dote qui sacrificat inuocant᷑. Dõ qͥppe ñ ipsissa¬
crificat. quãuis in memorias sacrifice eoꝵ. qr dĩsi¬

Expanded text:
fiunt, ullo modo comparanda sunt miracula, quae fiunt, ullo modo comparanda sunt miracula, quae facta per templa perhibentur illorum. Verum si qua similia videntur, sicut a Moyse magi Pharaonis , sic eorum dii victi sunt a martyribus nostris. Fecerunt autem illa daemones eo fastu impurae superbiae, quo eorum dii esse voluerunt: faciunt autem ista martyres, vel potius Deus et aedificaverunt aras, et sacerdotes instituerunt, et sacrificia fecerunt. Nos autem martyribus nostris non templa sicut diis, sed memorias sicut hominibus mortuis, quorum apud Deum vivunt spiritus, fabricamus. Nec ibi erigimus altaria, in quibus sacrificemus martyribus, sed uni Deo et martyrum et nostro; ad quod sacrificium sicut homines Dei, qui mundum in eius confessione uicerunt, suo loco et ordine nominantur, non tamen a sacerdote, qui sacrificat, inuocantur. Deo quippe, non ipsis sacrificat, quamuis in memoria sacrificet eorum, quia Dei sa
Abbreviated transcription (Latin):
tł sunt. qui ꝓea fide qua hec resurrectio p̃dica¬
tur occisi sunt : Siue enĩ ds̃ ipse ꝑse ipsũ miro
mͦ quores temꝑales oꝑat᷑ ȩternꝰ. siue ꝑ suos mi¬
nistros ista faciat. & eidem ipse quełministros
ꝑ homines ad huc in corpore c̃stitutos. siue oĩa
ista ꝑ anglos quib uisibilit̾ in corporalit̃ inmu¬
tabilit̾ imꝑat oꝑetur. ut quȩ ꝑ martires fie¬
ri dictur. eis orantib tantũ & impetrantib ñ
etiã oꝑantib fiant. suic alia istis. alia illis modis
quinullomͦ comp̃hendi amortalib posst̃. ei ta¬
iñ actestantur hȩo fidei. in qͥ carnis in et̾nũ resur¬
rectio p̃dicatur Hic forte dicturist̃: etiã deos
suos aliq̃ mua fecisse: Bene. siiam incipiunt dõs
suos nr̃is mortius hominib comparare: Andicent
etiã se habere dõs ex hominib mortuis. sic̃ hertu¬
lẽ. sic̃ Romulũ. sic̃ alios multos quos indoꝵ numer
receptos opinantur : S nob̾ marturrs ñ sunt dii.

Expanded text:
possunt, qui pro ea fide, qua haec resurrectio praedicatur, occisi sunt? Siue enim Deus ipse per se ipsum miro modo, quo res temporales operatur aeternus, siue per suos ministros ista faciat; et eadem ipsa, quae per ministros us, sicut per homines adhuc in corpore constitutos, siue omnia ista per angelos, quibus inuisibiliter, incorporaliter, inmutabiliter imperat, operetur, ut, quae per martyres fieri dicuntur, eis orantibus tantum et inpetrantibus, non etiam operantibus fiant; siue alia istis, alia illis modis, qui nullo modo conprehendi a mortalibus possunt: ei tamen adtestantur haec fidei, in qua carnis in aeternum resurrectio praedicatsuos aliqua mira fecisse. Bene, si iam incipiunt deos suos nostris mortuis hominibus conparare. An dicent etiam se habere deos ex hominibus mortuis, sicut Herculem, sicut Romulum, sicut alios multos, quos in deorum numerum receptos opinantur? Sed nobis martyres non sunt di,
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ & iam nrĩs temꝑib fixquentari. & ea ñ debert
multoꝵ noticie deput Nondũ c̃ aut̃ biciniũ. ex
qͦ apud ỹ ꝑponẽ regiũ cepit eẽ ista memoria &
multis quad nob certissimũ ẽ ñdatis libellis de
his quȩ mirabilit̃ facta sunt. illi ipsi quidatist̃¬

Expanded text:
-tutum etiam nostris temporibus frequentari et ea non debere -tutum etiam nostris temporibus frequentari et ea non debere multorum notitiae deperire. Nondum est aquo apud Hipponem-Regium coepit esse ista memoria, et multis, quod nobis certissimum est, non datis libellis, de his quae mirabiliter facta sunt, illi ipsi qui dati
Abbreviated transcription (Latin):
reuix: Itemq apud nos uir tribuniciꝰ deusinus
urbano aus ÷: egritudine ex animatũ posuit
infantulũ filiũ. & pꝰ orationẽ quã multis cum
lacrimis ibi fudit. uiuentẽ leuauit. Qa faciã:
Vrguet huiꝰ opis implenda ꝓmissio. ut ñ hicpos¬
sin oĩa cõmemorare. quȩ scio & ꝓculdubio pleriq
nr̃oꝵ cũ hec legerint dolebt̃ me pt̾misisse tã multa
que utiq mecũ sciunt Qsiam nẽ ut ignoscant
rogo: & cogitent quã plixi laboris sit facert:
qđ mehic᷑ facẽ susceptis oꝑis necessitas cogit:
Siciñ miracula sanitatũ ut alia taceĩ. ea tantũm
uelĩ scribat quȩ ꝑ hunc martirẽ id ÷ glĩosissumũ
stephanĩ facta sunt in colonia camensi &m nr̃a
plurimi c̃ficiendi sunt libri. noo tam̃ oma colli¬
gi poter. s tantũ de quib libellidatisun qͥ reci¬
tarentur in poplis. Id namq ficri uoliumus. cũ
iudcrimꝰ antiquis similia diuinaꝵ signauir¬

Expanded text:
 aput nos uir tribunicius Eleusinus  aput nos uir tribunicius Eleusinus urbano eius est, aegritudine exanimatum posuit infantulum filium, et post orationem, quam multis cum lacrimis ibi fudit, uiuentem leuauit. Quid faciam? Urget huius operis inplenda promissio, ut non hic possim omnia commemorarenostrorum, cum haec legent, dolebunt me praetermisisse tam multa quae utique mecum sciunt. Quos jam nunc ut ignoscant, rogo, et cogitent quam prolixi laboris sit facere, quod me hic non facere suscepti operis necessitas cogit. Si enim miracula sanitatum, ut alia taceam, ea tuelim scribere, quae per hunc martyrem, id est gloriosissimum Stephanum, facta sunt in colonia Calamensi et in nostra, plurimi conficiendi sunt libri, nec tamen omnia colligi poterunt, sed tantum de quibus libelli dati sunt, qui recitarentur in populis. Id namque fieri uoluimus, cum uideremus antiquis similia diuinarum signa uii
Abbreviated transcription (Latin):
ipparuit. Sc̃ĩmonialis quedã in uicina possessio
nica operuer̃ cidauer eiꝰ purtntes. & reccpto spũ
salua facta ÷. Apud ipponc̃ bassus quidã
syrꝰ ad meinoriã cius dẽ mr̃is orabat ꝓ egrotan¬
te & ꝑielitante filia. eoq secũ uestẽ eiꝰ adtulerit.
cũ ecee pucri dedomo cucurrer̃. ꝗͥ ei mortuam
nciarent: S cũ orante illo ab amicis eiꝰ excipen¬
tur ꝓhbuer eos illis dicẽ. ne ꝑpublicũ plangera.
Qui cũ domũ itdiss& iã suoꝵ eiulatib ꝑsonan
tẽ. & uestẽ filie ꝗ̃ ferebat suꝑ eam ꝓieciss&. red¬
dita c̃uitt: Rursus ibidẽ apudnos irenei cuiꝰdã
collectarii filiꝰ. egritudine extinctꝰ ÷ Cum ꝙ̃ cor¬
pꝰ iacer& ex anime. atq alii exgentib & lamen¬
tantib exequie pararentur. amicoꝵ ciꝰ quidã
int̾ alioꝵ consolantiũ uerba suggessit. ut eius¬
dem martiris oleo corpꝰ ꝑunguerctur: Factũ ÷ &¬

Expanded text:
apparuit. Sanctimonialis quaedam in uicina possessionapparuit. Sanctimonialis quaedam in uicina possessionnica operuerunt cadauer eius parentes, et recepto spiritu salua facta est. Aput Hipponem Bassus quidam Syrus ad memoriam eiusdem martyris orabat pro aegrotante et periclitante filia eoque secum uestem eius adtulerat, cum ecce pueri de domo cucurrerunt, qui ei mortuam nuntiarent. Sed cum orante illo ab amicis eius exciperentur, prohibuerunt eos illi dicere, ne per publicum plangeret. Qui cum domum redisset iam suorum eiultem, et vestem filiae quam ferebat, super eam projecisset, reddita est vitae. 18. Rursus ibidem apud nos Irenaei, cujusdam collectarii filius, aegritudine exstinctus est. Cumque corpus jaceret exanime, atque a lugentibus et lamentantibus exsequiae pararentur, amicorum ejus quidam inter aliorum consolantium verba suggessit, ut ejusdem martyris oleo corpus perungeretur. Factum
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃m: fecit hoc cũ utgenti gemitu & fletu. & sin¬
cerit ardente pietatis affectu. Oeuide abscedens.
aliquid dealtari floꝵ quod occurrit tulit. eiq
cũ iamnox eẽt ad caput posuit : Tc̃ dormitũ ÷
Et ecce ante diluculũ damat. ut ad epin cur¬
itret᷑. qui mecũ forie tt̃ erat apud ipponẽ. Cum gͦ
cũ audiss& absentẽ. uenire prbros postulauit:¬
uerba beatissimi stephani quando lapidatꝰ ⁊ a
iudcis ultima fuisse nescira hec huic quoꝙ ul¬
tuna fuer̃ Nam ñ multo pꝰ etiã ipse dcfunctꝰ :
Sinati sunt illic ꝑ eundẽ martirẽ. etiã podagri
dolcra. audiuit: Etcũ hoc feocrit dolor continuo
conquiesca. Audurꝰ nom̃ ÷ fundi ubi c̃ aeclã &
in ea momoria mr̃is Stephani Puor quendã par¬
uulũ cumin arca luder& exorbitantis boues qui
uehiculũ trahebant. rota obtriuer̃. & c̃festim
palpitauit expirins. Hc̃ mat̾ abreptũ. ad eandc̃
memoriã posuit. & ñ solũ reuixit. uerũ etiim illesꝰ

Expanded text:
 Fecit hoc ingenti gemitu, et fletu, et sinceriter ardente pietatis affectu. Deinde abscedens, aliquid de altari florum quod occurrit, tulit, eique cum jam nox esset ad caput posuit. Tum dormitum est. Et ecce ante diluculum clamat, ut ad episcopum curreretur, qui mecum forte tunc erat apud Hipponem. Cum ergo cum audissent absentem, venire presuerba beatissimi Stephani, quando lapidatus est a Iudaeis, ultima fuisse nesciret; quae huic quoque ultima fuerunt; nam non multo post etiam ipse defunctus est. Sanati sunt illic per eundet, audiuit; et cum hoc fecerit, dolor continuo conquiescit Audurus nomen est fundi, ubi ecclesia et in ea memoria martyris Stephani. Puerum quendam paruulum, cum in area luderet, exorbitantes boues, qui uehiculum trahebant, rota obtriuerunt, et confestim palpitauit exspirans. Hunc mater arreptum ad eandem memoriam posuit, et non solum reuixit. uerum etiam inlaesus
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰq materie indita corporali iam quodã modo
c̃ ĩmoqͦd lat&. s accessu temꝑis erit uł potiꝰ appa¬
rebit. In hacgͦ infans ambituis ÷ aut longꝰ. quibie¬
uis longꝰue futurꝰ ÷: Sedm̃ hane racionẽ ꝓfecto
in resurreotione corporis detrimenta corporis non
timemꝰ. quia & si equalitis futura ẽẽt omium. ta
ut om̃s usq ad ganteas magnitudines ꝑuenuirent
ne illi qͥ maximm fuer̃ muiꝰ haberent aliquid in
statura qͦd eis cont̃ sententiã xꝑ̃ ꝑirax. qui dix̃¬

Expanded text:
scujusque materiae indita corporali, jam quodammodo, scujusque materiae indita corporali, jam quodammodo, t, imo quod latet; sed accessu temporis erit, vel potirebit. In hac ergo infans iam breuis aut longus est, qui breuis longusue futurus est. Secundum hanc rationem profecto in resurrectione corporis detrimenta corporis non timemus, quia. etsi aequalitas futura esset omnium, ita ut omnes usque ad giganteas magnitudines peruenirent. ne illi, qui maximi fuerunt, minus haberent aliquid in statura, quod eis contra sententiam Christi
Abbreviated transcription (Latin):
ad resurrectionẽ ñ ꝑtinert mortuoꝵ. quoscũ ꝙͥ ma¬
tuos etam in uteris matrũ. Sed ucrũliba dehisqs¬
q sertiat. qͦd de iamnitis infantib dixcrimꝰ. boc ctũ
de ulis intelligendũ ẽ si resurgent. Quid gͦ deiita
tib dicturi sumꝰ ñ qr non ea resurrecturis copon¬
nis exiguitate qua mortui : S qͦd cis tardi acressa pͣs¬
rũ erat̾ temprẽ. hoc s̃ illo dĩ oꝑe miro atq celerm¬
mo recepturi. In sontentia quippe dnũ inq̃ ait ci
fuit. ñ aũ negatũ ẽ ad futuꝵ et̃ q̃d defuit. Defut aũ
in fant mortuo. ꝑfecta quantitas sui corporis. ꝑfd¬
sit: Hunc ꝑfectionis modũ sic habent om̃s. ut cũ illo
concipiantur. atq nascantur. S habent in racione
ñ uimole. sic̃ ipsi menbra om̃a ram sunt lattnt̃ in
semine cum etiam natis non nulla ad huc desint.
sic̃ dertes. aut siquid huiꝰ modi. In qua iacione uniꝰ¬

Expanded text:
ad resurrectionem non pertinere mortuorum quoscumque moad resurrectionem non pertinere mortuorum quoscumque mortuos etiam in uteris matrum. Sed utrumlibet de his quisque sentiat., quod de iam natis infantibus dixerimus, hoc etiam de illis int nisi quia non in ea resurrecturi sunt corporis exiguitate, qua mortui, sed quod eis tardius accessurum erat tempore, hoc sunt illo Dei opere miro adque celerrimo recepturi? In sententia quippe Domini, ubi aifuit, non autem negatum est adfuturum quod defuit. Defuit autem infanti mortuo perfecta quantitas sui corporis. Perfesit. Hunc perfectionis modum sicut habent omnes ut cum illo concipiantur atque nascantur; sed habent in ratione non mole, sicut ipsa membra jam omnia sunt latenter in semine, cum etiam natis nonnulla adhuc desint, sicut dentes, aut si quid ejusmodi. In qua ratione uniu
Abbreviated transcription (Latin):
at homini cuiꝰ caro prius fuit. an illi potius
cuiꝰ postea facta ÷ ad hoc ꝑ cunctantur. ut fi¬
dẽ resurrectionis illudant. ac sic humane
animȩ aut alttrnantes sic̃ plato ueras in feli¬
citates falsasq ꝓmutant beatitudines. aut
pꝰ multas itidem ꝑ diuersa corpora reuolu¬
tiones aliqꝗͥdo tam̃ eã sicut porphiriꝰ finire
miserias. &
ad eas nũ ꝗͣ redire fa¬
ttantur ñ
tam̃ corpꝰ habendo
u uixissent in uttro ibi sunt mortui resurrecturos ut
aisfirmare ita negare ñ audeo. quãuis ñ uideã quono¬
do ad eosũ ꝑcineit resurrectio mortuoꝵ. si ũ eximuntꝰ
de numieis mortuoꝵ: Aut enĩ ñ omñs mortui resirunt¬
& erunt alique humane sine corporib in ecer ũ. q̃ue
corpora humana quamuis intra iuscera mat̾na gesta¬
runt. aut si oiñs animȩ humanȩ recipient resurgentu
sua corpora que habuer. ubicumq uiuentia & mo¬
rientia reliquer̃. non inuenio quẽ ad modũ dicam

Expanded text:
at homini cuius caro prius fuit, an illi potius at homini cuius caro prius fuit, an illi potius cuius postea facta est, ad hoc percontantur, ut fidem resurrectionis inludant ac sic animae humanae aut alternantes, sicut Plato, ueras infelicitates falsasque promittant beatitudines aut post multas itidem per diuersa corpora reuolutiones aliquando tamen eam, sicut Porphyrius, finire miserias et ad eas numquam redire fateantur; non tamen corpus habendo s fetus, qui, cum jam vixissent in utero, ibi sunt mortui, resurrecturos ut affirmare, ita negare non audeo: quamvis non videam quomodo ad eos non pertineat resurrectio mortuorum, si non eximuntur de numet erunt aliquae humanae animae sine corporibus in aeternum, quae corpora humana, quamuis intra uiscera materna, gestarunt; aut si omnes animae humanae recipient resurgentia sua corpora, quae habuerunt, ubicumque uiuentia et morientia reliquerunt, non inuenio quem ad modum dicam