comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
formando. ⁊ abeiso extiorib compescendo. Simiłrqͥ¬
tati. intellectũ atq oꝑatione ꝑcipiunt. ⁊dũ subtilia
intelligt̃. mira de exteriorib oꝑant᷑. Cũq. intelligendo
oꝑando aliis p̾dicant. quasi duplicatũ de negotiolu¬
erũ reportant. Bene autẽ alia quinq ł alia duo in lu¬
crũ uenisse referunt᷑. qr dũ utriq sexu p̃dicatio impen¬
dit᷑. quasi accepta talenta geminantur. Qui aũt unũ
seł intellectũ acceꝑat. ⁊gͥtis habuerat. abiens. si mo
se. iñ rediens ꝑse. fodit in terrã .i. interrenis laborauit.
i peccumã dm̃i sui .i. intellectũ sͥ adño comiissum.
abscondit. ses terrems actib applicauit. nec lucrũ spi¬
rituale quesunt. St̃ nãq ĩnulli. qͥ donũ intelligen

Expanded text:
formando, et ab eisdem exterioribus conpescendo. Sditati, intellectum atque operationem percipiunt, et dum subtilia intelligunt, mira de exterioribus operantur. Cumque intelligendo et operando aliis praedicant, quasi duplicatum de negotio lucrum reportant. Bene autem alia quinque, vel alia duo in lucrum venisse referentur, qui, dum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepta talenta geminantur. Qui autem unum, id est intellectum, acceperat, et gratis habuerat, abiens, non mose, et non rediens per se, fodit in terram, id est in terrenis laboravit, et pecuniam domini sui, id est intellectum sibi a Domino commissum, abscondit, scilicet terrenis actibus applicavit, non lucrum spirituale quaesivit. Sunt namque nonnulli qui in
Abbreviated transcription (Latin):
libus quasi delignis leuigatis adunanando construit. qua
ꝑfecte consuminatã ingredit. cũ hanc in die tertia p̃sentia
sue uisionis eteriꝰ babitator illustrat. S eũ archa edifi¬
hic certantib insultant. eis illie coronatis. et̾na dãna
in agro .i. inuenient᷑ duo in sem̃te pares. s ñ eque fruc¬
tus metentes. Due sunt differentis predicator in ecelia

Expanded text:
construit, quam perfecte consummatam ingreditur, cum hanc in die judicii praesentia suae visionis aeternus habitator illustrat, sed cum arca aedifihic certantibus insultant, eis illic coronatis aeterna damnain agro, id est invenientur duo in semente pares, sed non aeque fructus metentes. Duae sunt differentiae praedicatorum in Ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ lecti noĩe significant᷑. nec scłarib nec ecliasticis
nentie stuoet. querens tantuĩ que dei st̃. Qui autẽ hu¬
mana laude. ł aliqua uitioꝵ occupatiõe monasticã
uitã gesserit relinquetur a deo. S Bue molentes inmno¬
lendino duc ft̃ it̾m diffrę hominũ. sequentiũ orbem
uolubiliũ rerũ. quoꝵ assument᷑ qui babentes sc̃ tanq̃
nomine designantur utriq. ꝙ indigent regimĩe
maioꝵ. tit femine uiroꝵ. Uidentur etiam designa¬

Expanded text:
aribus nec ecclesiasticis Deum studet, quaerens tantum quae Dei sunt. Qui autem humana laude, vel aliqua vitiorum occupatione, monasticam vitam gesserit, relinquetur a Deo. Duae molentes, id est duae sunt iterum differentiae hominum, sequentium orbem volubilieo designantur, quia indigent regimine aliorum, ut feminae virorum. Videntur etiam designa
Abbreviated transcription (Latin):
in. Seq̃r. & statuet qͥd oues adextris.i. bonos in eterna bea¬
confirmabit. ⁊ bene dic̃ edos. si captas qͥ fet̾ bre possunt.
ge. ⁊ sige pecc̃ores. Tẽ dicet rex his qͥ a dertris eiꝰ̃ ert̃. Istud dre.
erit in conscientiis eoꝵ. Wenite benedicti patris mei .i. bene
ut in eo sinc fine sinc corruptione regnetis sic̃ promeruistis:

Expanded text:
 statuet oves quidem a dextris. Id est, bonos in aeterna beaconfirmabit. Et bene dicit haedos, non capras, quae fetus habere possunt. ge, et significat peccatores. Tunc dicet rex his qui a dexteris ejus erunt, etc. Istud dicere, erat in conscientiis eorum. Venite, benedicti Patris mei, etc. Id est benefut in eo sine fine et sine corruptione regnetis, sicut promeruistis.
Abbreviated transcription (Latin):
orb intelligitur. qmedio orb sũmũ celi insidet. ẜ Ab ar¬
uore aute fici. Eremplo fici ostendit precedentia ẽẽ signa.
quȩ ostendant quod iã sit prope. quasi in ianuis. Ul dica¬
mꝰ ita. Cũ uideritis ħ fieri. ñ aliqua hoꝵ s omnia ia facta.
te seitote q prope ẽ in ianuis. ꝗ. d. psens ẽ. Mystioe qͥdem
exorta fuerint. ꝓpe ẽ estas que expectatur .i. et̾ua sere¬
nitas. ⁊ renascentiũ desiderata nouitas. Cũ enĩ tandẽ

Expanded text:
orbis intelligitur, quia medio orbis, summum coeli insidet. Ab arbore autem fici, etc. Exemplo fici ostendit praecedentia esse signa cquae ostendant quod jam sit prope quasi in januis, vel dicamus ita: Cum videritis haec fieri, non aliqua horum, sed omnia jam facta, tunc scitote quia proexorta fuerint, prope est aestas, quae exspectatur, id est, aeterna serenitas et renascentium desiderata novitas. Cum enim ta
Abbreviated transcription (Latin):
ad nutũ eiꝰ. ¶ & tc̃ apparebit signũ filti hominis in
celo. Signũ crucis ħ intelligamꝰ. ut uideant inquẽ
pitpugert̃. aut uexillũ fidei uictõĩe triumphantis
hoĩs .i. humanitateñ diuinitatẽ. uenientẽ in nubi¬
baiula descendentis. iuxta hoc quod angłi dixe¬
rt̃. Sic ueniet quemad modũ uidistis eũ euntem
incelũ: ł existentẽ innubib cęli .i. in scĩs suis In

Expanded text:
n coelo. Signum crucis hic intelligamus, ut videant in quem pupugerunt, aut vexillum fidei victoriae triumphantis.hominis, id est humanitatem, non divinitatem, venientem in nubibajula descendentis, juxta hoc quod angeli dixerunt: Sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum , vel existentem in nubibus coeli, id
Abbreviated transcription (Latin):
sare satagunt. quasi oin falłe possint qui homines fallebãt.
ic̃.  ibt hi insuppliciũ ęternum. frustra gͦ origenes spõ¬
passionẽ omĩa faciendo ⁊ p̃dicando compleuerat. Nẽ uͦ pꝰ
sermonẽ quo se uenturũ in elaritate p̃dix̃. passurũ secẽ osten¬
intelliganiꝰ. quid ẽ quod dic̃ pꝰ biduũ. Et ioħis narratioe
colligi. quod ante sex dies pasehe uenit iħe in bethaniã.
ibiq docebat eos factũ ẽ conuiuiũ. in quo int̾fuit ioħs. In

Expanded text:
sare satagunt, quasi Deum fallere possint, qui homVERS. 46.-- In supplicium aeternum. Frustra ergo Origenes sponpassionem omnia faciendo et praedicando compleverat. Nunc vero post sermonem, quo se venturum in claritate praedixit, passurum se esse ostenintelligamus quid est quod dicit post biduum. Ex Joannis narratione colligitur quod ante sex dies Paschae venit Jesus in Bethaniam, ibique factum est convivium, in quo interfuit Jesus. In
Abbreviated transcription (Latin):
factũ constat tp̃re dominice passiois. Luna enĩ tẽ tempo¬
ris eum eẽt plena sub abdito terre latebat. Unde imper¬
fecta restat unde usq hodie propħia illa ioh el. Q cũ di¬
xisset sol conũtetur intenebras addroit. ⁊ luna in sangui¬
nẽ antequã ueniat dies dñi magnus ⁊ manifestus.

Expanded text:
 constat tempore dominicae passionis. Luna enim tunc temporis cum esset plena, sub abdito terrae latebat. Unde imperfecta restat usque hodie prophetia illa Joel, qui cum dixisset: Sol convertetur in tenebras, addidit: Et luna in sanguinem, antequam veniat dies Domini magnus et manifestus
Abbreviated transcription (Latin):
temporis int̾ pͥorẽ ⁊ scd̾m aduentũ ip̃i. Dormitauert̃¬
om̃s idormieit̃: Quia dũ udex iudiciũ differt. electi
⁊ reꝓbi eque sopiunt᷑ somno mortis. Dormire i enim.
moriẽ. Añ somnũ uͥ dormitare. ẽ ante mortẽ asalute
languescere: qr ꝑpondꝰ egritudinis. ꝑuenit᷑ ad som¬
nũ mortis. s cũ dormitare dicant᷑ om̃s. ⁊ prudentes
⁊ facue. mirũ ẽ qua ratioẽ dormitare ẽ. ante mortẽ
a salute languescere. nͥ dicamꝰ fortasse prudentes qͦdã¬
ꝓ desideno diuim sponsi.⁊ ex consideratione salutis
illo. ecce in mom̃to sponsus .i. xp̃c uenit ad soci¬
andã sͥ ꝑpetuo sponsã. clamor dico factus ẽ. ⁊ ecce
cus modielamor. exite obinã ei .i. oeeurrite ei obuiã maera.
T̃c audito elamore. surrexert̃ desomno mortis os uigines ille.

Expanded text:
temporis inter priorem et secundum adventum Christi, dormitaverunt, etc. Quia, dum judex judicium differt, electi et reprobi aeque sopiuntur somno mortis. Dormire etenim mori est. Ante somnum vero dormitare, est ante mortem a salute languescere, quia per pondus aegritudinis pervenitur ad somnum mortis, sed cum dormitare dicantur omnes, et prudentes et fatuae, mirum est qua ratione dormitarint, quod est ante mortem a salute languescere, nisi dicamus forte prudentes quodampro desiderio divini sponsi, et ex consideratione salutis illo, Ecce, in momento, sponsus, Christus, venit, ad sociandam sibi perpetuo sponsam. Clamor, dico, factus est, et ecce ejusmodi clamor: Exite obviam ei. Occurrite ei obviam in aera. Tunc, audito clamore, surrexerunt omnes de somno mortis. Omnes virgines illae,
Abbreviated transcription (Latin):
darũ. ponit quasi concludendo ad quod tendebat.
cio gehennȩ: fugiotis sepulchra sc̃oꝵ edificando. an
qd̾ deerat patrib mitto ego aduos propħas qͥ uenta
predicant. ⁊ sapientes. qui scͥpturas exponant. ł qui
corde eruditi sunt. Unde dauid. & eruditos corde
in sapientia. ⁊ sc̾bas queꝵ doctores moꝵ. qui profert̃
de thesauris suis nouai uetera. E exilł occidetis.

Expanded text:
darum, ponit quasi concludendo, ad quod tendebat ddarum, ponit quasi concludendo, ad quod tendebat dcio gehennae? fugietis sepulcra sanctorum aedificando, an d deerat patribus, mitto ego ad vos prophetas, qui futura praedicant, et sapientes, qui Scripturas exponunt, vel qui corde eruditi sunt. Unde et David: Et eruditos corde in sapientia, et scribas, morum doctores, qui proferunt de thesa
Abbreviated transcription (Latin):
phariseos arguit simulatioĩs. scł ⁊mendatii. quod aliud
in fimbruis. in orationib longis. ntalib Intrinsecus¬
ticia ẽ. qui si obsorduerit. quid ꝓficiet lotꝰ exterior. Ita
gͥ nitor interioris conscientię ẽ obtinend. ut ea quę
corporis sunt lauent᷑ forinsecꝰ. Incas ita ait. Stulte qͥ
fecit quod foris ẽ. ñ quodintus ẽ fecit.i. qui utramq na¬
turam hõis fecit. utraq mundari uoluit. Nemo gͦ puter.
fornieationẽ. ⁊ huiꝰ modi corperalia uitia solũmͦ eẽ gra¬
uioꝵ. ⁊ dicitis si ñ uoce. saltẽ oꝑe. Si fuissemꝰ in dieb ꝑa¬
carne. s ñ imitatiõe certissime cõꝓbatis. Inquo ⁊̃ patet.
arguebant. s paterna facinora emulando. dũ xp̃m su¬
osq insecuntur in seipsos sententiã retorquebant ead̃
ipsi quȩ in parentib dãnabant agentes. ¶ Q uos im¬
ꝑlete mensurã patrũ.u. ꝓbatio quod filust̃ homici¬

Expanded text:
Pharisaeos arguit, simulationis scilicetPharisaeos arguit, simulationis scilicetin fimbriis, in orationum longitudine, et in ct. Qui si obsorduerit, quid proficiet lotus exterius? Ita igitur nitor interioris conscientiae est obtinendus, ut ea quae corporis sunt, laventur forinsecus. Lucas ita ait : Stulti, qui fecit quod deforis est, etiam quod intus est fecit? id est qui utramque naturam hominis fecit, utramque mundari voluit. Nemo ergo putet fornicationem, et hujusmodi corporalia vitia, solummodo esse gravestrorum, dicitis, si non voce, saltem opere: Si fuissemus in diebus pacarne, sed etiam imitatione certissime comprobatis. In quo etiam patet arguebant, sed paterna facinora aemulando, dum Christum suosque insequuntur, in seipsos sententiam retorquebant, eadem, quae ipse in parentibus damnabant agentes: Et vos implete mensuram patrum, etc. Probato, quod filii sunt homici
Abbreviated transcription (Latin):
sinegligant᷑ relinquitis in correpta. scł iustũ iudiciũ
indiscussiõe causarũ. ⁊ miscdiã pauꝑib ⁊ uiduis ex hi¬
bendam.⁊ fidẽ apd̃ om̃s tenendã. s quid̃e maiora oportuit
uos ⁊ alios facere. ⁊ illa tñ minora seł decimas ñ omittere.
s potius exigere:⁊ dare. hoc diẽ ne elemosinas fructuũ
terre uideret᷑ contẽpnere. eum ꝑ eas tñ ñ emit᷑ ĩpunitas.
manentib inimpietate. Duces ceci. colatis culicẽ ⁊ ca¬
mis que lucrũ habent diligentes estis. s magna pre
gligitis. Mystice culicis noĩe sediciosus homieida bara¬
bas designatur. qr hoc aĩal strependo inquietat. ⁊ san¬
guine delectatur. Cameli noie ꝓpt̾ humilitatẽ quã he
ad subeunda onera. dñs intelligit᷑. Colant gͦ iudei cu¬
licem.i. minima obseruant. qr baraban qͥ soluerat sab¬
batũ dimiseit. ⁊ eamelũ .i. maiora contẽpsert̃. q ⁊ p̃m¬
spuałr sabb̃m insinuantẽ ꝑ iudiciũ ⁊ miscd̾iã ⁊ fidẽ

Expanded text:
si negligantur, reliquistis incorrecta, scilicet justum judicium in discussione causarum, et misericordiam pauperibus et viduis exhibendam, et fidem apud omnes tenendam; sed quidem majora oportuit vos et alios facere, et illa tamen minora, id est decimas non omittere, sed potius exigere et dare, ne eleemosynas fructuum terrae viderentur contemnere: per eas tamen non emitur impunitas manentibus in impietate. Duces coeci, excolantes culicem, camis, quae lucrum habent diligentes estis, sed magna pragligitis. Mystice culicis nomine seditiosus homo Barabbas designatur, quia hoc animal strependo inquietat, et sanguine delectatur. Cameli nomine propter humilitatem quam habet ad subeunda onera Dominus intelligitur. Colant ergo Judaei culicem, id est minima observant, quia Barabbam qui non solverat Sabbatum, dimiserunt; et camelum, id est majora contemnunt, qr Sabbatum insinuantem, per judicium et misericordiam et fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
gat ad eẽ destructionẽ ciuitatis. siue consummationẽ
seli. Tẽ qui in uidea sunt. Si de extͣminio ciuitatis acci¬
piatur ad littera intelligendũ ẽ xp̃iani enĩ appropin¬
quante romano bello qui erant iniudea celit̾ ad moni¬
ti discessert̃. ut eccsiastiea narrat historia. ⁊ fugert̃
transiordanẽ in regnũ agppe regis ideoꝵ. euꝰ in actib
apłoꝵ fit mentio. qui cũ ea quȩ sͥ obtemꝑare uolebat
parte uideoꝵ. semꝑ romanoꝵ imꝑio subditꝰ erat. ⁊ ad
tempꝰ ibi in eiuitate pella mansert̃ de illa fuga faeit
mentionẽ eũ ait. Tt qui in uidea sunt. xp̃iani scł fu¬
giant ad montana uͥ regnũ agrippe erat. Nimiã tribu¬
iationẽ ⁊ t̾rorẽ significat cũ ꝑsuadeat adeo ꝓperare
fugam ut nemo fugientiũ descendat tollere aliqͥo
entib. qr haspuer inutero. has puer in manib ad fugã
impediet. Porate autẽ. ut nfiat fuga ur̃a hyemeł salbo.
qr in hyeme duritia frigoris fugã ur̃am impediet. in

Expanded text:
tructionem civitatis adesse, sive consummationem saeculi. Tunc qui in Judaea sunt, etc. Si exterminatio civitatis accipiatur, ad litteram intelligendum est. Christiani enim, appropinquante Romano bello, qui erant in Judaea coelitus admoniti, discesserunt, ut ecclesiastica narrat Historia, et fugerunt trans Jordanem in regnum Agrippae regis Judaeorum, cujus, in Actibus apostolorum mentio fit, qui cum ea quae sibi obtemperare volebat parte Judaeorum, semper Romanorum regno subditus erat, et ad tempus ibi belli, in civitate manserunt. De illa fuga facit mentionem cum ait: Tunc qui in Judaea sunt Christiani, fugiant ad montana, ubi erat regnum Agrippae. Nimiam tribulationem et terrorem significat. Cum persuadeat a Deo properare fugam, ut nemo fugientium descendat aliquid tollerenutrientibus, etc Quia has puer in utero, has puer in manibus ad fugam impediet. Orate autem ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato. Quia in hieme duritia frigoris, fugam vestram impediet, in
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑ ipsũ st̃ oĩa. ł qr ꝑ dispensatione carnis om̃s deo su
mꝰ reconciliati. Paulus tn. magistrũ gentiũ se contes¬
tat᷑ infide ⁊ ueritate. Ad quod talit̾ respondetur. Aliuo
ẽ ẽc̃ patiẽ ł magistrũ natura. aliud indulgentia ds̃
d̾r pat̾ ⁊ magister nat᷑a. hõ indulgentia. Pat̾. ut honor
etati deferat᷑. n ut auctor uite habeat᷑. Magister .ui. ex
consortio uer magistri.ł meritis tanquã es ministri

Expanded text:
r ipsum omnia, vel quia per dispensationem carnis, omnes sumus Deo reconciliati. Paulus tamen se magistrum gentium contestatur in fide et veritate. Ad quod taliter respondetur: Aliud est esse patrem vel magistrum natura, aliud indulgentia. Deus dicitur pater et magister natura, homo indulgentia pater, ut honor aetati deferatur, non ut auctor vitae habeatur; magister vero, ex cons
Abbreviated transcription (Latin):
ta erit hystoriałr ⁊ ante finẽ scłi. qr ut ait gregoriꝰ mł
ta debent mala pcurrere. ut ñtietur malu sine fine.
quor alia ert̃ decelo. alia det̾ra. alia ab elementis. alia
ab hoib. Surget gens contra gentẽ. Eece turbatio
hominmĩ. ⁊ ert pestilentiȩ. ⁊ fames. Ee& in ęqualitas ele¬
mentoꝵ ⁊ sterilitas terre ⁊ terremotꝰ. E oce malũ at̾ra
cũ lucas ait.. Ert̃ signa in sole ⁊ luna. Ecce malũ a
celo. A mari etiã notat malsi lucas. cũ dicat. p̃confu¬
sione sonitus maris ⁊ fluctuũ. qr qͥ mom̃ib de¬
linquimus in om̃ib ferimur. sicut scͥptũ ẽ. Pugna¬
bit pro co orb terriarũ. contra insensatos. Possunt ⁊
hec mystice intelligi. Surget eni gens contragentẽ.
i heretici contra fideles ⁊ regnu diaboli contra regnu dei.⁊
ert inicia dolor ꝑtinentiũ ad extidiũ ciuitatis. ł consũma¬
tionẽ sełi. Tc̃ tradent uos in tͥbulatiõe. Hoc ⁊̃ erit magna¬

Expanded text:
erit historialiter ante finem saeculi, quia, ut ait Gregorius, multa mala debent praecurrere, ut nuntient malum sine fine. Quorum alia erunt e coelo, alia de terra, alia ab elementis, alia ab hominibus. Surget gens contra gentem. Ecce turbatio hominum. Et erunt pestilentiae et fames. Ecce inaequalitas elementorum, et sterilitas terrae. Et terraemotus. Ecce malum a terra. Cum Lucas ait: Erunt signa in sole et luna . Ecce malum a coelo. A mari etiam notat Lucas malum, cum dicit: Prae confusione sonitus maris et fluctuum . Quia in omnibus deliquimus, in omnibus ferimur, sicut scriptum est: Pugnabit pro eo orbis terrarum contra insensatos . Potest et hoc mystice intelligi: Surget enim gens contra gentem, id est haretici contra fideles, et regnum diaboli contra regnum Christi, et erunt initia dolorum, pertinentium ad excidium civitatis, vel in consummatione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequent᷑. Si aũt de tp̃ib antixp̃i intelligat᷑. in apłis
ꝑ sona omnũ fideliũ designatur. E tẽ scandalitabunt᷑
multi. hȩc om̃ia euenient ante excidiũ eiuitatis. s plenĩ
tanda. hoc solatio releuat. ut seirent multo plures so¬
cios eterm gaudii de toto orbe ẽẽ colligendos. ⁊ hoc añꝙͣ
destructio eiuitatis eueniat. Qd innuit marcꝰ. q̃ appo¬
nit pͥmum dicens ita. ⁊ in om̃s gentes pͥmũ oportet p̃¬
dicare eugłiũ. Refert̃ enĩ eccłiasticȩ historie. qd̾ om̃s¬

Expanded text:
i intelligatur, in apostolis persona omnium fidelium designatur. Et tunc scandalizabuntur multi, etc. Haec omnia evenient ante excidium civitatis, sed pleniutanda, hoc solatio relevat, ut scirent multo plures socios aeterni gaudii de toto orbe colligendos, et hoc antequam destructio civitatis eveniat. Quod innuit Marcus, quia ponit primum, dicens ita: Et in omnes gentes primum oportet praedicare Evangelium . Refert eti
Abbreviated transcription (Latin):
añ hoĩes .i. qui xp̃i aduentũ simulatioe itre doct̾ne
absconditis. ł elauditis. dũ malũ exemplũ hõib p̃betis.
Unde ysidorus. Om̃is doctor qui auditeres quos u̾bo
edificat. exẽplo scandalitat: regnũ dei claudit. ut nec iple
intret. nec alios intrare ꝑmittat. Uñ seq̃r. Wos it ñ int̃¬
tis ad fidem. nec introeuntes .i. credere uolentes intrare
predam de subiecta plebe faciatis. uosdico longas ora¬
tiones orantes. ut magis decipiatis. ꝓpt̾ea ampliꝰ iu¬
faciatis eũ filiũ gehennę duplo quã uos. quia uidens uitã

Expanded text:
 est, qui Christi adventum simulatione vestrae doctrinae absconditis. Vel clauditis, dum malum exemplum hominibus praebetis. Unde omnis doctor qui auditores quos verbo aedificat exemplo scandalizat, regnum Dei claudit, ut nec ipse intret, nec alios intrare permittat. Unde sequitur: Vos enim non intratis ad fidem, nec introeuntes, id est credere volentes, intrare  praedam de subdita plebe faciatis. Vos, dico, longa oratione orantes, ut magis decipiatis. Propter hoc amplius jufacitis eum filium gehennae duplo quam vos, quia videns vitia
Abbreviated transcription (Latin):
ce designat mons oliucti. fruetiferã sc̃ẽ eccłie celsitudinẽ.
Oliueta enĩ ualent ad repellendas noctiũ tenebras ꝑ olei
fomentũ. ⁊ ad soluendas infirmitates. ⁊ ad dandã lassis
tes pececator ꝑ penitentiȩ iniunctionẽ. ⁊ defatigatis in
tͥbulationib quietẽ ꝑ consolationẽ. ⁊ omnib nuntiat pacẽ.
om̃s qui insamaria erant. dicentes. ħ ẽ uirtꝰ dei q̃ uocat᷑
magna. eo qd multo tp̃r magicis artib dementasset eos.
tos errores seminauert̃. ⁊ diem dm̃ quidã eoꝵ instare du¬
dico ne seducamim. qr auditi estis p̃lia quantũ adhostes.
opinones p̃lioꝵ quantũ ad expectationẽ ⁊ famã futuroꝵ¬
belloꝵ. s uidete ne turbeormini .i. ut territi iudea dese
tempore eni dñice passionis in popło iudaico bella a¬
bundauert̃. usq ad quadragesimum scd̾m annũ. in q̃¬
anno ciuitas atyto ⁊ uespasiano destructa ẽ. Simiłr

Expanded text:
ce designat mons Oliveti fructiferam sanctae Ecclesiae celsitudinem. Oliveta enim valent ad repellendas noctium tenebras, per olei fomentum, et ad solvendas infirmitates, et ad dandam lassis tes peccatorum per poenitentiae injunctionem: defatigatis in tribulationibus quietem per consolationem, et omnibus nuntiat pacem. omnes qui in Samaria erant, dicentes: Haec est virtus Dei quae vocatur magna , eo quod multo tempore magicis artibus dementasset eos. tos errores seminaverunt, et diem Domini quidam eorum instare duis, etc. Dico ne seducamini, quia audituri estis praelia quantum ad hostes, opiniones praeliorum quantum ad exspectationem et famam illoos videte ne turbemini, id est ne territi Judaeam desertempore enim Dominicae passionis, in populo Judaico bella abundaverunt usque ad quadragesimum secundum annum, in quo civitas a Tito et Vespanio destructa e
Abbreviated transcription (Latin):
Nec moueat uos. qd̾ matħs ait temptantẽ finxisse illũ. a qͦ
dns interrogatus ẽ. Lucas autẽ hoc tacet. ⁊ infine mar¬
cus ita concludit. qd̾ ei dñs sapient̃ respondenti dixit.
ñ longe es a regno dci. fieri eni pot̾ ut quamuis temp¬
aut certe ipsa temptationẽ ñ accipiamꝰ malã. tanquã
deciꝑe uolentis inumeũ. s cauta potius. tanꝗ exꝑiri
ꝑhariseis: interrogauit eos iħc. Qui ad temptandil ue¬
nerat. occasionẽ suş confutatioĩs dant xp̃o. & nota. qi

Expanded text:
Nec moveat vos quod Matthaeus ait, tentantem finxisse illum a quo Dominus interrogatus est. Lucas autem hoc tacet, et in fine Marcus ita concludit quod ei Dominus sapienter respnon longe es a regno dei. fieri enim potest, ut, quamuis tempsam tentationem non accipiamus malam, tanquam decipere volentis inimicum, sed cautam potius, tanquam experiri Pharisaeis interrogavit eos Jesus, etc. Qui ad tentandum ven
Abbreviated transcription (Latin):
rasr lapidas eos qͥ ad te missi sunt. seł ad tuã salutẽ.¬
& nota.q patris affectum sara s hoies plangit. Condo¬
lendo enĩ talia u̾ba ꝓtulit. siẽ ⁊ illa que mor subiun¬
git dicens. Quotiens uolui congregare filios tuos.
⁊ nutrit. cũ tanto affectu uolui ego filios tuos cong̾¬
gare in fidei unitate. ⁊ enutrire catholico dogmate ⁊ tu
mantis magnũ ht infilios affectũ. ut eoꝵ infirmitate
affect̾a. infirmet᷑ ⁊ ipsa. ⁊ quod difficile incet̾is aiantib
inuenies. alis suis filios suos ꝓtegens. contra miluũ
pugnat. Sic ⁊̃ mat̾ nr̃a dei sapientia. ꝑ cainis susceptio¬
nẽ infirmata ẽ quodãmͦ. Un apls. Qd infirmũ ẽ dei for¬

Expanded text:
raliter, lapidas eos qui ad te missi sunt, ad tuam sciliceaffectu, non saxa, sed homines plangit, condolendoque talia verba protulit, sicut et illa quae mox subjungit dicens: Quoties volui filios tuos, et nutrit, cum tanto affectu volui ego filios tuos congregare in fidei unitatem, et enutrire catholico dogmate, et tSTINUS. Hoc genus animantis magnum habet in filios affectum, ut eorum infirmitate affecta, infirmetur et ipsa; et quod difficile in caeteris animantibus invenies, alis suos filios protegens, contra milvum pugnat. Sic et nostra mater Dei sapientia per carnis susceptionem infirmata est quodammodo. Unde Ap
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓphe .i. adhec duo mandata totus decalogus refert᷑. i moni¬
ta propħarũ ibi habent finẽ. Notandũ quia duę tabulş legis
date sunt. in quib erant decẽ precepta. que sunt decacordũ
psalteriũ. In una tabula. sunt tͥa. quȩ st̃ ad dm̃. In altera
septẽ: quȩ sc̃ ad ꝑrimũ. In pͥma. pͥmũ ẽ. Ego sũ dñs ds

Expanded text:
 est ad haec duo mandata refertur decalogus totus, et monita prophetarum ibi habent finem. Notandum quia duae tabulae legis datae sunt, in quibus erant decem praecepta, quae sunt decachordum psalterium. In una tabula tria, quae sunt ad Deum. In altera septem, quae sunt ad proximum. In prima primum est: Ego sum Dominus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
s scd̾m oꝑa eor nolite facere. q.d. doctrinã tenete ñ ui¬
tã. dicunt enĩ ⁊iñ faciunt.i. ñ concordat doetrina eoꝵ
s grauant. qr eas suis uirib nullus implere potest.
legis mandata uocat onera importabilia. quȩ marime
dͦcebant mixtis traditionib suis. suadentes scd̃m eas
sup̃. Ueniti adme qͥ laboratis ⁊ onerati estis apetĩ¬

Expanded text:
dum opera eorum nolite facere, quasi dicat: Doctrinam tenete, non vitam. Dicunt enim et non faciunt, id est non concordat doctrina eorused gravant: quia eas suis viribus nullus implere potest. Legis mandata vocat onera importabilia, quae maxime docebant mistis traditionibus suis, suadentes secundum esupra: Venite ad me, qui laboratis et onerati estis . Et
Abbreviated transcription (Latin):
tendit causã quare ñ possunt credere ⁊p̃o. qr scł oꝑa
sua faciunt. ut uidcant᷑ ab hominib. Non enĩ pot̾
cred̾e xp̃o piedicanti cȩlestia. qͥ terrenã cupit gloriã.
moysenad extremũ intulit. ligabis ea in manu tua.
bebant decalogũ in membranulis. ⁊ ligibant in
cimeis ligabant spinas acutas. ut eũdo ł sedendo int̾
du pungerent᷑. quasi sic comoti retraherent᷑ ad officia
di .s. intellige hec nẽe portanda in corpore. s. in corde. Di
⁊ armaria ubros. sic ⁊ ipsi bnt noticiã di. Amat u.ꝑ.x.¬

Expanded text:
a sua faciunt, ut videantur ab hominibus. Non enim potest credere Christo praedicanti coelestia, qui terrenam cupit gloriam. Moysen, ad extremum intulit: Ligabis ea in manu tua, bebant decalogum in membranulis et ligabant in et eis ligabant spinas acutas, ut eundo vel sedendo interdum pungerentur, id est quasi sic commoti retraherentur ad officia Dei. Sed intellige haec non esse portanda in corpore, sed in corde. Ut igitur armaria libros, sic et ipsi habent notitiam Dei. Amant
Abbreviated transcription (Latin):
uror quȩ sine fruetuẽ transibit. Sequit᷑. Respondens
onẽ asserunt. neq uirtutẽ dei. quę corpora resuscitarepo¬
ttrit. In resurrectione neq nubent uiri. nęq nubentur
femine. s sic̃ angeli dei ert̃ incelo. fruentes uisione sine
corruptionis labe. hec quide de resurrectiois conditioni¬
b: proposite reddit questiom. de ipsa uͦ resurrectiõe. contra

Expanded text:
unda quae sine fructu est, transibit. Sequitur: Respondens unda quae sine fructu est, transibit. Sequitur: Respondens runt, neque virtutem Dei, quae corpora suscitare poterit. In resurrectione ergo neque nubent viri, neque nubentur feminae, sed sicut angeli Dei erunt in coelo, fruentes visione Dei sine corruptionis labe. Haec quidem de resurrectionis conditionibus propositae reddit quaestioni. De ipsa vero resurrectione cont
Abbreviated transcription (Latin):
Nillodie in quo recessert̃ pharisei. accessert̃ saducei qͥ
int̃p̃tabant᷑ iusti. quod ñ erant. Unꝰ dies fuit. s multa
ccrtamina frequentabant enĩ eũ tali forte consilio. ut
eũ quẽ ratione suꝑare ñ poterant. frequentia ⁊ tedio
due hereses erant in iudeis. una phariseoꝵ alt̾a sadu¬
ceoꝵ. Pharisci iusticiã traditioñ ⁊ obseruationũ quas
illi deuterosis uocant .i. scõam legẽ preferebant. unde
diuisi uocant᷑ apopło. Saducei autẽ. resurrectionẽ cor¬
por ñ credebant. ⁊ aiãs interire cũ corpore putabant.
Curpitudinẽ fabulȩ fingentes. quȩ deliramenti ar¬
guat eos qui resurrectionẽ corpoꝵ assert̃. Ninterroga¬
uert̃ eũ dicentes. Magist̾. moyses dix. siqͥs mortuus
fuerit ⁊ c̃. usq respondens. ib̾c. Nota qr hi Snͣ. fr̃s qͦs
pponunt saducei. reꝓbi ft̃ in hac uita. quȩ .uii. dieb
agitur. qui steriles sunt ab om̃i bono. Quib misere
mortuis: ad ultimũ munoana conu̾satio. uit in feoda¬

Expanded text:
serunt, accesserunt Sadducaei, qui interpretantur justi, quod non erant: unus dies fuit, sed multa certamina. Frequentabant enim forte tali consilio, ut eum quem ratione superare non poterant, frequentia et taedio ant haereses in Judaeis, una Pharisaeorum, et altera Sadducaeorum. Pharisaei traditionum et observationum quas illi deuterosis vocant, justitiam praeferebant, unde et divisi vocabantur a populo. Sadducaei autem qui porum non credebant, et animam interire cum corpore putabant. Turpitudinem fabulae fingentes, quae deliramenti arguat eos qui resurrectionem corporum asserunt. Et interrogaverunt eum dicentes: Magister, Moyses dixit: Si quis mortuus fponunt Sadducaei, reprobi sunt in hac vita, quae septem diebus agitur, qui steriles sunt ab omni bono, quibus misere mortuis, ad ultimum mundana conversatio, ut uxor infec
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uincere tatione. ⁊ dicũt apud se Ioquat᷑ unꝰ pro õib
i om̃s loquant᷑ ꝑ unũ. ut siqͥs uicerit. om̃s uideamur
uicisse. Si aũt uictus fuit: solus uideat᷑ confusus. &
nota. quia sic̃ leginsꝰ herodẽ ⁊pilatũ in nece dr̃ fuisse ꝯ¬
conuenert̃. Dicunt gͦ om̃s ore uniꝰ. Magist̃. quod ẽ inan¬
datũ magnũ inlege: Magistrũ uocat. euꝰ ñ uult ẽc̃ disci¬
pulus. nn scire desiderans.s. temptans. Ait illi iħe. Diliges
ꝑcutit fictam conscientiã interrogantis. dicens. diliges .d. d. t̃.
tatis uullũ relinq̃s ertoris locũ. nntota. aĩa tua .i. tota uo¬
luntate. ut .s. nicħ uelis ei contrariũ. untota mente .t.

Expanded text:
e. Et dicunt apud se: Loquatur unus pro omnibus, et omnes loquamur per unum. Ut siquidem vincit, omnes videamur vicisse. Si autem victus fuerit, vel solus videatur confusus. Et nota quia sicut legimus Herodem et Pilatum in nece Domini fecisse cconvenerunt. Dicunt omnes ergo ore unius: Magister, quod est mandatum magnum in lege? etc. Magistrum vocat, cujus non vult esse discipulus, et non scire desiderans, sed tentans. Ait illi Jesus: Diliges percutit fictam conscientiam interrogantis, dicens: Diliges Dominum Deutatis nullum relinquas errori locum. Et in tota anima tua. Id est tota voluntate tua,
Abbreviated transcription (Latin):
uł abscondite facile eũ deciꝑent. aut rep̃hensi minꝰ
apud eũ erubescerent. Malo enĩ consilio dephenso. tan¬
to minor nascit᷑ confusio. quanto fuit ꝑsona deteri¬
or. S discipuli magistroꝵ taliũ. etate quidẽ minores.
herodis. Sub augusto cesare qñ descͥptio facta ẽ. iudea
etributaria ẽ fact᷑a. his tributis p̃positus antipatris fili
herodes. alienigena npselitus. iudeis ab augusto rex ẽ
constitut᷑. Erat gͦ seditio in popło. aliis dicentib tribu¬
ta debere dari ꝓsecuritate ⁊ quiete. cũ romani ꝓ om̃ib
militent. pbariseis contra iitentib ñ debere populũ
nis legib subiacere. Mitit̃ gͦ pharisei si possent deciꝑe

Expanded text:
vel abscondite, facile eum deciperent, aut reprehensi minus apud eum erubescerent. Malo enim consilio deprehenso, tanto minor nascitur confusio, quanto fuerit persona deterior. Sed discipuli talium magistrorum, aetate quidem minores,  militibus Herodis. Sub Augusto Caesare, quando descriptio facta est, Judaea tributaria facta est. His tributis praepositus Antipatris filius Herodis alienigena et proselytus, Judaeis sub Augusto rex est constitutus. Erat ergo seditio in populo: Aliis dicentibus, tributa debere dari pro securitate et quiete, cum Romani pro omnibus militent; Pharisaeis contra nitentibus, non debere populum nis legibus subjacere. Mittunt igitur Pharisaei si possent decipe
Abbreviated transcription (Latin):
erit corpus ͤ ibi congregabunt᷑ ad eũ aquile .i. electi
Aquile dicunt᷑. sc̃i quia sic̃ aquilȩ contuent᷑ solẽ irreũ¬
batis oculis. ita sc̃i in splendore ueri soł intriitꝰ suos
defigunt. Corpꝰ xp̃i quasi cadauer appellatũ ẽ. ꝓpt̃ pas¬
sionẽ. Statĩ autẽ post tribulationẽ dietũ illoꝵ Qua¬

Expanded text:
erit corpus, illuc congregabuntur et aquilae, id est electi Aquilae dicuntur sancti, quia sicut aquilae intuentur solem irreverberatis oculis, ita sancti in splendore veri solis intuitus suos defigunt. Corpus Christi quasi cadaver appellatum est per passionem. Statim autem post tribulationem dierum illo
Abbreviated transcription (Latin):
fuissent dies illi ꝑirent om̃s electi illiꝰ tẽporis. ꝑꝑ
magnitudinẽ miraculoꝵ & oppsionũ. Hamq trib
annis ⁊ dimidio. illa ꝑsecutio ẽ durat᷑a. ¶Cẽ siqͥs¬
uob dixerit ecce hic ẽ tp̃c. lidnte enĩ consummationẽ
scłi multe hereses surgent. sic̃ donatiste qͥ dicunt se
solos habere xp̃m. aut arriani. aut alii heretiei. ⁊ sur¬
uina frustet᷑. s qui humano iudicio electi uide¬
bunt᷑ illi in erroreo mittent᷑. Si dixerint gͦ uobis
tece ẽ ẽ in deserto. hoc ẽ in dogmate philosoꝑ hoꝵ
gentiliũ. qui omnino sunt de serti adeo. Nolite
erire a fide ur̃a. Uł si dixerĩt. ecor inpenetralib .i. inar¬
tp̃m. ⁊ apparens aliquib sic intempore beati martini
de monacho leg̾r. n credant fideles. ꝙ sic fulgͣ exit
ab oriente ⁊ paret usq ad occidente. ita erit manifest̾
aduentus filii hominis. Ab om̃ib eni tociꝰ orb hoĩb¬

Expanded text:
fuissent dies illi, perirent omnes electi illius temporis propter magnitudinem miraculorum et oppressionum. Namque tribus annis et dimidio illa persecutio duratura est. Tunc si quis dixerit, Ecce hic Christus, etc. Ante enim consummationem saeculi, multae haereses surgent, sicut Donatistae, qui dicunt se solos habere Christum, aut Ariani aut alii haeretici, et survina frustretur, sed qui humano judicio electi videbantur, illi in errorem mittentur. Si ergo dixerint vobis, Ecce est in deserto, hoc est in dogmate philosophorum gentilium, qui omnino deserti sunt a Deo, nolite exire, a fide vestra. Vel si dixerint, Ecce in penetralibus, id est in aristum esse, et apparens aliquibus, sicut in tempore beati Martini de monacho legitur, non credant fideles. Quia sicut fulgur exit ab oriente, et apparet usque ad occidentem, ita erit manifestus adventus Filii hominis. Ab omnibus enim totius orbi
Abbreviated transcription (Latin):
tuert toto orbe disꝑsi. exceptis duob iacobis. quoꝵ unꝰ¬
rłm ep̃e factus remansit. tandẽ a uideis de pinaculo
tepli prostrat᷑. uitã fimuit. In timũso orbe dic̃. hoc ẽ in.iͦͫ.¬
gentib p̃dicatio eni eugłii testimontũ ẽ gentib aduen¬
tus filii dei. ⁊ redemptionis hominu. ut in exctisabiles
reddant᷑. & tc̃ ueniet ꝯsummatio ⁊ dic̃ statĩ. finis. s
tionis. quod in templo desolato ⁊ deserto positũ sit idolũ.
Pot̃ autẽ accipi de imagine cesaris. quã pilatus posuit
in templo dm̃i. aut deadriani equestri statua. quȩ in scõ
seoꝵ loco multo tempore stetit. Uł si define scłi intel¬
ligat᷑. ab hominatio antixp̃i accipitur. q̃ sedebit in tẽ¬

Expanded text:
uerunt dispersi, exceptis duobus Jacobis, quorum unurusalem episcopus factus remansit, et tandem a Judaeis de pinnaculo templi prostratus, vitam finivit. In universo orbe dicit, id est ingentibus. Praedicatio enim Evangelii, testimonium est gentibus, adventus Filii Dei, et redemptionis hominum, ut inexcusabiles reddantur. Et tunc veniet consummatio. Non dicit statim, sed tionis, quod in templo desolato atque deserto idolum positum sit. Potest autem accipi de imagine Caesaris, quam Pilatus posuit in templo Domini, aut de Adriani equestri statua, quae in Sancto sanctorum loco multo tempore stetit. Vel si de fine saeculi intelligatur abominatio, Antichristus accipitur, qui sedebit in tem
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ẜ ꝑgram tp̃i eredim saluos ficri. Talia quidem
imponebant oneta in humens hominũ. quasi ad ħ
fortes sint. Qͥ gͦ non sunt iustifacienoo. uolunt sal¬
tĩ apparere iusti dicendo. Seq̃r. Digito aũt suo .i. e.in
.i necin minumis uolt eos ĩplendo qd̃ docent iuiuare. Ca¬
les sunt etiã indisereti sac̾dotes. qui om̃ẽ iusticia po¬
pło mandant. ⁊ ipsi nec modicã seruant. ⁊ graue pon¬
dus uenientib ad penitentiã imponunt. quȩ tam̃¬
eis p̃eipiunt ñ faciunt. Deinde si errant n modicã ĩ

Expanded text:
m Christi credimus salvi fieri . Talia quidem imponebant onera in humeros hominum, quasi ad hoc fortes sint. Qui ergo non sunt justi faciendo, volunt saltem apparere justi dicendo. Sequitur: Digito autem suo nt: Nec in minimis volunt eos implendo, quos docent, juvare. Tales sunt etiam indiscreti sacerdotes qui omnem justitiam populo mandant, et ipsi nec modicam servant, et grave pondus venientibus ad poenitentiam imponunt: quae tamen praecipiunt eis, non faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
inũmandatũ diñs. quantũ ad dignitatẽ mandatoꝵ. ñ quan¬
tu adutilitatẽ. Etilitas enĩ mandatoꝵ una c̃. ⁊ om̃ia man¬
data ita sibi eoherent. ut alterũ sine altero ẽẽ non possit
pͥmũ ũ omniu marimũ mandatu ur. qi ante omnia
debemꝰ illud quasi unicũ pietatis fundam̃tũ. in intimo
cordis collocare. Sequit᷑. Sedmaut simile e huic diliges

Expanded text:
atem mandatorum, non quantum ad utilitatem. Utilitas mandatorum una est, et omnia mandata sibi ita cohaerent, ut alterum sine altero esse non possit. Primum vero et maximum mandatum dicitur, quia ante omnia debemus illud, quasi unicum pietatis fundamentum, in intimo corde collocare. Sequitur: Secundum autem simile huic, Diliges
Abbreviated transcription (Latin):
xorib ad solitudines confuger̃t.
malentes herbis uti qͣm inquina¬
ri. qͦs iudices regis priꝰ uerbis fle¬
ctere conabant᷑. ut elig̾e̾nt que
ꝓsunt. ne eis tamqͣm hostib ute¬
rent᷑. Qͥ noluert̃ eos audire. Tunc
emissarii regis aggressi st̃ eos in¬
dieb sabbatoꝵ. quib nefas erat
alios: in speluncis globis fumifis
le. Plures liberati: adiunct st̃ ma¬
tbatie: ⁊ eũ iudicẽ sͥ statuert̃. o̾
docuit eos pugnare in sabbatis.
dicens. Si suꝑhoc legẽ seruabtqͦ
eritis hostes legis. dantes causã
ut ꝑeat ppłs di. ⁊ lex cũ ppło ꝑibit.
consuetudo pugnandi. etiã si ta¬
li die bella consurgant. Colligeis¬
q mathatias armatos: aras depo¬
suit ydoloꝵ. ĩmolantes qͦs potu¬
it int̾emit. pueros ñ cͥcũcisos ius¬
sit cͥcũcidi. ⁊ anno uno hc̃ gessit
magistratũ. Cũq grauit̾ egrota¬
ret: conuocans filios ait.Ego de¬
cretã ꝓficiscor uiã. cõm̃do uob̾ pa¬

Expanded text:
xoribus ad solitudines confugerunt, xoribus ad solitudines confugerunt, malentes herbis uti quam inquinari. Quos judices regis prius verbis flectere conabantur, ut eligerent quae prosunt, ne eis tanquam hostibus uterentur. Qui noluerunt eos audire. Tunc emissarii regis aggressi sunt eos indiebus Sabbatorum quibus nefas erat alios in speluncis globis fumiferis le. Plures autem liberati adjuncti sunt Mathathiae, et eum Judicem sibi statuerunt. Qui docuit eos pugnare in Sabbatis, dicens: « Si super hoc legem servabitis, eritis hostes legis, dantes causam, ut pereat populus Dei, et lex cum populo peribit. consuetudo pugnandi, etiam si tali die bella consurgunt. Colligensque Mathathias armatos, aras deposuit idolorum, et immolantes, quos potuit, interemit, pueros non circumcisos jussit circumcidi. Et anno uno hunc gessit magistratum. Cumque graviter aegrotaret, convocans filios ait: « Ego decretam proficiscor viam, commendo vobis pa
Abbreviated transcription (Latin):
nulti udeoꝵ spon¬
le: qͥdam timore:
regis iussa secuti
legibꝰ adhescit̃.
Erat uir de modim modico uidee
uico: sacerdos. nomine mathatiaᷤ.
filiꝰ iob̾is. filii symonis. filii asamo¬
qͦs dauid elegit. In eundẽ modũ
dictꝰ ẽ ⁊acharias de uice abia. E
cognomine censebat᷑. s sufficit
de iuda dice̾. qͥ dicebat᷑ machabeꝰ
Hii uidentes mala: induti ciliciis
planxert̃. & uenert̃ emissarii dire¬
cti a rege in modĩ. statuentes ydo¬
la in loco. quib coge̾nt iudos im¬
molare. & dixert mathatie. pͥn¬
ceps es in ciuitate hac. ⁊ pͥor ius¬
sa regis imple. Qͥclamauit. & si
om̃s obediant regi: ego ⁊ filii mei
⁊ fr̃s mei: obediemus legi di celi.
ñ sacrificamꝰ. Tc̃ qͥdam ex iudeis
immolauit in medio. E surgers
mathatias cũ suis: trucidauit
eũ suꝑ arã. ⁊ nuncios regis int̾e¬
mit.aramq: deponens:clamauit
Qͥ d̾i ẽ. sequat᷑ me. & cũ om̃i tͥbu
sua exiit in solitudinẽ. omnia
relinquens. Mult ꝙ cũ filiis ⁊ u¬

Expanded text:
ulti Judaeorum sponte quidem timore regis jussa secuti legibus adhaeserunt . Erat autem vir de Modin, modico Judaeae vico sacerdos, nomine Mathathias, filius Joannis, filii Simonis, filii Asmos David elegit ; et in eumdem modum dictus est Zacharias de vice Abia . Ecognomine censebatur. Sed sufficit de Juda dicere, qui dicebatur Machabaeus. Hi videntes mala, indutis ciliciis, planxerunt. Et venerunt emissarii directi a rege in Modin, statuentes idola in loco, quibus cogerent Judaeos immolare. Et dixerunt Mathathiae: « Princeps es in civitate hac, et prior jussa regis imple. Qui clamavit: Et si omnes obediant regi, ego, et filii mei et fratres mei obediemus legi Dei coeli. Non sacrificabimus. » Tunc quidam ex Judaeis immolavit in medio. Et surgens Mathathias cum suis, trucidavit eum super aram, et nuntios regis interemit, aram quoque deponens clamavit: « Qui Dei est sequatur me. » Et cum omni tribu sua abiit in solitudinem, omnia relinquens. Multique cum filiis et u
Abbreviated transcription (Latin):
in sexto romani irruerent in e¬
am:nemini parcebant etati.
licet herodes rogaret ut parce¬
rent. Antigonꝰ quoꝙ descendeis
ad pedes sosii ꝓstratꝰ ẽ. Quẽ ñ
miseratꝰ sosius. s irridens: anti¬
gonã appellauit.⁊ in uincula
coniecit. Cum aut om̃is mili¬
tum multitudo ad uisenda sc̃a
⁊ fanũ spoliandum incitaret᷑.
refrenabat eos herodes. acerbio¬
rẽ sibi qͣm si uictus fuisset fore
dicens uictoriam: si qd uidi ne¬
fas esset: culpa sua uisũ fuisset.
Inuehebat᷑q in sosiũ: si uacua¬
facta uiris ⁊ opib ciuitate: sol¬
licitudinis se regem relinqueret.
de suis aũt facultatib merced̾e
singłis se daturũ firmauit. sũq
ꝓmissa cõplesset:sosius aurea
bat. quẽ antoniꝰ securi ꝑcussit.
sonfirmatꝰq ẽ herodes in regno
iudee: quarto anno: ex q̃ rõme
anni regni herodis legunt᷑. tͣns¬
latũ ẽ itaq regnũ de iuda: ad
alienigenam. imminente xp̃i
aduentu. Audiens hircanꝰ he¬

Expanded text:
in sexto Romani irruerent in ein sexto Romani irruerent in eam, nemine parcebant aetati, licet Herodes rogaret, ut parceret. Antigonus quoque descendens, ad pedes Sosii prostratus est, quem non miseratus Sosius, sed irridens Antigonam appellavit, et in vincula conjecit. Cum autem omnis militum multitudo ad visenda sancta, et fanum spoliandum incitaretur, refrenabat eos Herodes, acerbiorem sibi quam si victus fuisset fore dicens victoriam, si quod fieri nefas esset, culpa sua visum fuisset. Invehebaturque in Sosium, si vacuefacta viris, et opibus civitate solitudini se regem relinqueret. De suis autem facultatibus mercedem singulis se daturum confirmavit. Cumque promissa complesset Sosius aurea bat, quem Antonius securi percussit. Confirmatusque est Herodes in regno Judaeae, quarto anno ex quo Romae anni regni Herodis leguntur. Translatum est itaque regnum de Juda ad alienigenam, imminente Christi adventu. Audiens Hircanus He
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e occidit in hc̃ modũ. Stans
in ore spelunçe singłos nomi¬
natim euocabat. ⁊ ꝓdeuntem
qũeꝙ filioꝵ trucidabat. nouissi¬
me: ⁊ uxorem. Tandẽ se confossũ
uuln̾e: suꝑ mortuos misit.
Quod herodes pulso antigono.
positus ẽ in throno regni in ie
cuca athenas morabatur
antoniꝰ. ⁊ iam amore cleopatre
tenebat᷑. ad quẽ ꝓꝑabat herodes.
suꝑ dolo silonis querelã facturꝰ.
Inti̾m aũt: ⁊ iosippꝰ ut aliqͥd p̾¬
clare facẽt. contẽpto herodis in¬
ꝑio: contͣ antigonũ dimicauit.
⁊ uictꝰ: decapitatꝰ est a papio pͥn¬
cipe militiȩ antigoni. cuius
truncũ antigonꝰ calcarib uierbã¬
re inhumanitꝰ aggressus ẽ. Cum
aũt accepisset automiꝰ dolũ silo¬
nis: misit sosium cũ herode in
manu ualida. Queniens in iu¬
deam: occurrentẽ sibi papiu ui¬
cit. caputꝙ eiꝰ ferore fr̃i suo in
solatiũ frĩs occisi tͣnsmisit. Tan¬
dem.u. mensib obsessa ierłm: cũ

Expanded text:
ipse occidit in hunc modum. Stans ipse occidit in hunc modum. Stans in ore speluncae, singulos nominatim evocabat, et prodeuntem quemque filiorum trucidabat, novissime, et uxorem, tandem se confossum vulnere, super mortuos misit. CAP. XXII. Quod Herodes, pulso Antigono, positus est in throno regni in Jerirca Athenas morabatur Antonius, et jam amore Cleopatrae tenebatur. Ad quem properabat Herodes super dolo Silonis, quaerelam facturus. Interim autem, et Josippus, ut aliquid praeclare faceret, contempto Herodis imperio, contra Antigonum dimicavit, et victus decapitatus est a Papio principe militiae Antigoni. Cujus truncum Antigonus calcaribus verberare inhumanitus aggressus est. Dum autem accepisset Antonius dolum Sylonis, misit Sosium cum Herode in manu valida. Qui veniens in Judaeam, occurrentem sibi Papium vicit, caputque ejus Pherorae fratri suo, in solatium occisi fratris, transmisit. Tandem quinque mensibus obsessa Jerusalem, cum
Abbreviated transcription (Latin):
romã ꝓfectus ẽ. pͥmoq causam
uie exposuit antonio. Q mirat᷑
eius casum. ⁊ misertꝰ: senatui
ꝑsuasit: ut herodẽ regẽ iudee¬
declararent. Coronatꝰ gͦ herodes:
augusto ⁊ antonio hinc ⁊ inde
astantib: in capitoliũ ductꝰ ẽ.
ubi ⁊ decretũ senatꝰ suꝑhoc fa¬
cto repositũ ẽ. Remissus ꝙ ẽ in
iudeam herodes. duoq pͥncipeᷤ
cum eo: uentidiꝰ ⁊ silo. qui eũ
in regno collocarent. Cum uenis¬
sent gͦ in galileam: silonẽ an¬
tigonus mercede corrupit.⁊ ꝓp¬
terea congredi adu̾sus antigo¬
nũ: simulatis occasionib dif¬
ferebat. sumq tandẽ obsedisseñ
ierłm romani: tũ: ꝓ hiemis asꝑi¬
tate: tũ: ꝓ inopia uictꝰ: ab osidi¬
one discedentes: in idumea ⁊ ga¬
lilea hiemabant. nec tr̃ tñ hero¬
des ociosus erat. s latronũ mul¬
titudine̾ ꝑsequens: etiã in cau̾¬
nis eos igne suffocabat. Int̾ qͦs
erat senior .uii.filioꝵ pat̾. qͦs

Expanded text:
Romam profectus est, primoque causam Romam profectus est, primoque causam viae exposuit Antonio. Qui miratus ejus casum, et misertus, senatui persuasit, ut Herodem regem declararent. Coronatus ergo Herodes, Augusto et Antonio huic et inde astantibus, in Capitolium ductus est, ubi et decretum senatus super hoc facto repositum est. Remissus est itaque in Judaeam Herodes, duoque principes cum eo Ventidius, et Sylo, qui eum in regno collocarent. Cum ergo venissent in Galilaeam, Sylonem Antigonus mercede corrupit, et propterea congredi adversus Antigonum simulatis occasionibus differebat. Cumque tandem obsedissent Jerusalem Romani, tum pro hiemis asperitate, tum pro inopia victus, ab obsidione descendentes, in Idumaea et Galilaea hiemabant. Nec tunc tamen Herodes otiosus erat, sed latronum multitudinem persequens, etiam in cavernis eos igne suffocabat. Inter quos erat senior septem filiorum pater, quos
Abbreviated transcription (Latin):
uxorib ⁊ libi̾s. in oppido masa¬
da: sub custodia frĩs sui iosippi:
in petrã ciuitatẽ arabũ ꝑrex̃.
Parchi uͦ. ñ solũ antigonum
restituert̃ in regnũ: uerũ etiam
hircanum ⁊ phaselum uinctos
e tradidert̃: uerb̾andos. At ille
cauit. neqñ mutatis reb solutꝰ.
pontificatũ susciꝑet. Ab integͥs
enĩ celebrari sacra oportet. Pha¬
seli ũ u̾tute p̾uentus ẽ. qui cũ
nec ferri copiam. nec manꝰ libe¬
ras habẽt: ad saxũ fracto capi¬
te exspirauit. Cognito quidem
qd̾ herodes euaserat: ait: se eqͣ
relinqueret. De hircano st̃ qui
dicant: qd̾ medicus ab antigo¬
no sibi missus: in auriculas eiꝰ
uenenũ ꝓ medicam̃to infudit:
mortuus ẽ. Iosephus uͦ refert:
eũ ad parthos missũ. ⁊ dui habi¬
tum ludibrio. Quod herodes
erodes accepta morte frĩs:
romã ꝓpauit. nec hiemis as¬
ꝑitate retentꝰ c̃. circa pãphiliam
fracta naui. ⁊ in rodo reparata:

Expanded text:
uxoribus, et liberis in oppido Massauxoribus, et liberis in oppido Massada, sub custodia fratris sui Josippi in Petram civitatem Arabum perrexit. Parthi vero non solum Antigonum restituerunt in regnum, verum etiam Hircanum et Phasaelum, vinctos ei tradiderunt verberandos. At ille cavit, nequando mutatis rebus solutus pontificatum reciperet. Ab integris enim celebrari sacra oportet. Phasaeli vero virtute praeventus est. Qui cum nec ferri copiam, nec manus liberas haberet, ad saxum fracto capite mortuus est. Cognito quidem quod Herodes evaserat, ait se aequam vivum relinqueret. De Hircano sunt qui dicant, quod medicus ab Antigono sibi missus in auriculas ejus venenum pro medicamento infudit, et mortuus est. Josephus vero refert eum ad Parthos missum, et diu habitum ludibrio. CAP. XXI. Quod Herodes t. Herodes, accepta morte fratris, Romam properavit nec hiemis asperitate retentus est. Circa Pamphyliam, fracta navi et in Rhodo reparata, ad