comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nerat. a xp̃i fonte casta regreditur. et q̃
aquã petere uenerat. pudiciciam repor¬
tauit. Statim etiam indicante dño sua pec¬
cata cognoscens. confitetur. xp̃m. annunciat
saluatorem. et relinq̃ns uasculũ aquȩ.
ad ciuitatem ũ refert ydriã. s refert gr̃am:
Uacua quidẽ uidetur reu̾ti onere. s plena
reu̾nt᷑ sc̃itate. Plena in quã redit. qr que
peccatrix aduen̾at. reu̾tit᷑ p̾dicatrix et q̃
ydrie uasculum amiserat. xp̃i plenitu-¬
dinẽ reportabat. in nullo ciuitati suȩ in¬
luerit. nicħ se dicit fȩcisse prauũ. Dehac
plane dictum:: q̃ postea ꝗͣ se fonte ab luit
saluatoris. delictoꝵ uicia ũ meminit. uir¬
tutẽ p̃dicationis assumit. et uiua aqua
abst̃gens macłas suas. ab eu̾głi⁊ ando ñ
conscientia peccati retrahit᷑: s fidei calore
compellit᷑. Nicħ enĩ quodãmͦ se dicit fe¬
cisse prauitatis. dũ fit nuncia ueritatis.
et obliuione abnegat impudiciciam.

Expanded text:
nerat, a Christi fonte casta regreditur, et quae nerat, a Christi fonte casta regreditur, et quae aquam petere venerat, pudicitiam reportavit; statim etiam, indicante Domino, sua peccata recognoscens, confitetur Christum, annuntiat Salvatorem; et relinquens aquae vasculum, ad civitatem non fert hydriam, sed refert gratiam; vacua quidem videtur reverti onere, sed plena revertitur sanctitate. Plena, inquam, redit; quia quae peccatrix advenerat, revertitur praedicatrix; et quae hydriae vasculum amiserat, Christi plenitudinem reportabat, in nullo civitati suae inluerit, nihil se dicit fecisse pravum. De hac plane dictum est; quae posteaquam est fonte abluta Salvatoris, delictorum vitia non meminit, virtutem praedicationis assumit; et viva aqua abstergens maculas suas, ad evangelizandum non conscientia peccati retrahitur, sed fidei calore compellitur. Nihil enim se dicit fecisse pravitatis, dum fit nuntia veritatis; et oblivione abnegat impudicitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ querere. Inuenio plane foutẽ misdiȩ.¬
Qm̃ apud ÷ fons uitȩ. et in lumine tuoui¬
debimꝰ lum̃. Ipse inquã ẽ fous:. qui in eũ¬
głio a samaritana nuliere. sicut lectum
nuꝑ audiuimꝰ. aquã postulat. s peccata
condonat. Aquã putei reꝓbat. s fontẽ
uitȩ ꝑhennis indulget. Ait enĩ. Omĩs
qui bibit ex hac aqua. sitiet it̃m. Qui
aut̃ bib̾it ex aqua seg̃o dabo illi. non sitice
in et̃num. Aquã ergo saluator a muliere
postulat. et sitire se similat: ut sitientib
et̾nan grãm largiat᷑. Neq enim potãt
fons sitire: neq in quo ÷ aqua uiua po¬
terat undã t̾renȩ fecis haurire. Sitiebat
s salutẽ. Sitiebat ñ a quã mundi. s redẽ¬
ptionẽ gen̾̃is humani. Mirũ gͥ in modũ
sons suꝑ puteum sedens. mĩe ibidem¬
fiuenta ꝓducit. et muliert̃ sexto iam ñ uiro
s adultero fornicantẽ. uiui meatꝰ unda
purificat. Nouoq ammirationis genere mu¬
lier q̃ ad puteum samariȩ meretrix adue¬

Expanded text:
tem quaerere; invenio plane fontem mim apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . Ipse, inquam, est fons, qui in Evangelio a Samaritana muliere, sicut lectum nuper audivimus, aquam postulat, sed peccata condonat; aquam putei reprobat, sed fontem vitae perennis indulget; ait enim: Omnis qui biberit ex aqua hac, sitiet iterum, qui autem biberit ex aqua quam ego dabo illi, non sitiet in aeternum . Aquam ergo Salvator a muliere postulat, et sitire se simulat, ut sitientibus aeternam gratiam largiatur. Neque enim poterat fons sitire: neque, in quo est aqua viva, poterat undam terrenae faecis haurire. Sitiebat sed salutem sitiebat, non aquam mundi, sed redemptionem generis humani. Mirum igitur in modum fons super puteum sedens misericfluenta producit, et mulierem sexto jam non viro, sed adultero fornicantem, vivi meatus unda purificat, novoque admirationis genere mulier, quae ad puteum Samariae meretrix adve
Abbreviated transcription (Latin):
abstinuit. non ut plac̾et deo: s ne ampliꝰ
erogaret. Atq ideo: bona elemosina cum
ieinio. Quasi enim qͦddã nego ciationis
genus. ẽ. ut tam parce uirat. ut absti-¬
nentia sua monachos elericosq p̃cedat
Hisi hoc int̾est. qđ illi hoc quest̾ causa facutt̾.
nos salutis: illi peccunie compendio aiãs
suas macerant. nos ꝓpt̃ animaꝵ lucrum.
nr̃a corpora castigamus: FR .UI. Sermo

Expanded text:
abstinuit, non ut placeret Deo, sed ne amplius abstinuit, non ut placeret Deo, sed ne amplius erogaret; et ideo bona est eleemosyna cum jejunio. Quasi enim quoddam negotiationis genus est, ut tam parce vivat, ut abstinentia sua monachos clericosque praecedat. Nisi hoc interest, quod illi hoc quaestus causa faciunt, nos salutis: illi pecuniae compendio animas suas macerant; nos propter animarum lucrum nostra corpora castigamus. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
dulgentiam. cautelã futuris. Totadie sit
nob assidua. uel oratio: uel lectio. Qui
litteras nescit. scm̃ uirum ꝑquirens: eiꝰ
actus diuinitatis impediant. Nulli ludꝰ
tabulȩ m̃tẽ auocet. Non uoluptas canũ
sensus abducat. non negotii compendiũ
animã auiditate ꝑu̾tat. Quicqͥd enim
aliud p̃t̃ mandatũ dĩ fȩceris. quãuis
abstineas. ñ ieiunas. Hoc ÷ enĩ salutare
ieiunium. ut sicut abstinet᷑ corpꝰ ab escis.
fr̃s ad ꝑfeccionẽ ieuinii tacendũ non ẽ.
ut qui abstinemꝰ & minime pͣndemꝰ. hoc
est uera iusticia. si te esuriente. de cibo
tuo alius saturet᷑. et tu ꝓ deliccis tuis ie¬
unus dñm roges. et ille ꝓ te satiatꝰ exoret.
N trumq tibi ꝓfĩciet. et tua fames: et satitas
m̃dicoꝵ Ceterũ qui sic abstinet. ut nicħ
pauꝑib de suis epulis largiat᷑. udetͣ
questũ sͥ suũ fecisse ieiunium. et negocia¬
tionẽ exercuisse parcendo. Ad hoc enun

Expanded text:
dulgentiam, cautelam futuris; tota die sit dulgentiam, cautelam futuris; tota die sit nobis assidua vel oratio, vel lectio. Qui littactus divinitatis impediant: non ludus tabulae mentem avocet, non voluptas canum sensus abducat, non negotii compendium animum aviditate pervertat. Quidquid enim aliud praeter mandatum Dei feceris, quamvis abstineas, non jejunas. Hoc est enim jejunium salutare, ut sicut abstinetur corpus ab epulis, fratres, ad perfectionem jejunii tacendum non est, ut qui abstinemus, et minime prandemus, hoc est vera justitia, si te esuriente, de tuo cibo alius saturetur: et tu pro delictis tuis Dominum roges, et ille pro te satiatus exoret. Utrumque tibi proficiet, et tua fames, et saturitas mendicorum. Caeterum qui sic abstinet, ut nihil pauperibus de suis epulis largiatur, videtur quaestum sibi fecisse suum jejunium, et negotiationem exercuisse parcendo. Ad hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
in his dieb seruo ñ parcit minime respi¬
ciens. qđ et si seruus ÷ conditione: gr̃a t̾m̃
fr̃ est. E tenim similit̾. xp̃m indunt. hisdẽ
participat sacram̃tis. Eodẽ quo et tu utit᷑
patre. curte non utat᷑ ut fr̃e: S unt enĩ
pleriq qui de uenatib redeuntes. inagis
canũ quã seruoꝵ curã gerunt. et faciũt
eos iuxta se. uł recumbere. uł dormire.
cotidianũ illis cibum sui p̃sentia mini¬
strantes. qui utrũ serui eoꝵ fame mori¬
ant᷑. ignorant. & qđ ẽ. grauiꝰ. nͥ diligent̃
his p̃paratum fũit. ꝓcane seruus afficit᷑.
Uideas enĩ in ñnulloꝵ domib ntidos
et crassos canes discurrere. homines aut̃
pallentes. et titubantes uicede. Isti gͦ
miserebunt᷑ aliqnͣdo pauꝑib. qui mini¬
mus. Suus ad seruulos mittes. blan¬
di ad extraneos: misericordes ad pauꝑes.
Surgentes pͥmo diluculo ad eccłam festi¬
nemus. referamͦ deo gr̃as. peccatis ueniã
postulantes: rogantes p̃teritis delictis in¬

Expanded text:
in his diebus servo non parcit, minime respiciens quod si servus est conditione, gratia tamen frater est. Etenim similiter Christum inducit, iisdem participat sacramentis; eodem qui et tu utitur Deo Patre, cur te non utatur ut fratre? Sunt enim plerique qui de venationibus redeuntes magis canum quam servorum curam gerunt, et faciunt eos juxta se vel recumbere, vel dormire, quotidianum illis cibum sui praesentia ministrantes, qui utrum servi eorum fame moriantur ignorant: et, quod est gravius, nisi diligenter his praeparatum fuerit, pro cane servus afficitur. Vides enim in nonnullorum domibus nitidos et crassos canes discurrere, homines autem pallentes 460 et titubantes incedere. Isti ergo miserebuntur aliquando pauperibus, qui minimus. Simus ad servulos mites, blandi ad extraneos, misericordes ad pauperes, surgentes primo diluculo ad ecclesiam festinemus, referamus Deo gratias, peccatis veniam postulemus, rogantes praeteritis delictis in
Abbreviated transcription (Latin):
sina. qđ auaricia polluebat: et maculã
quã res alienas diripiendo contraxeras.
tuas erogando purificas. Uidegͦ quȩ
sit miscdiȩ gr̃a: quȩ una et sola uirtus.
cunctoꝵ ẽ redemptio delictoꝵ. Uidea mͦ
namq int̾p̃tationẽ ipsius diuinę senten¬
tiȩ. ut intelligamꝰ cui rei elemosina com¬

Expanded text:
syna quod avaritia polluebat; et maculam syna quod avaritia polluebat; et maculam quam res alienas diripiendo contraxeras tuas erogando purificas. Vide ergo quae sit misericordiae gratia, quae una et sola virtus cunctorum est redemptio peccatorum. Videamus namque interpretationem ipsius divinae sententiae, ut intelligam
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura diuina. Sicut aqua
extinguit ignẽ. ita elemosina
extinguit peccatũ. Magna pla¬
ne et cũnctis ambienda senten¬
tia. que hoĩb pene iam mortuis. et pecca
neficium pollicetur: ut int̾ueniente ele¬
mosina. sicut aqua int̾ mortuis succis
refrigerium arescentib uifundat᷑. Hoc ÷
ut miseri homines qui in mortẽ peccatis
aruerant. ad uitã ebemosims reuiuiscãt:
sitq illis miscđia fons salutis. quib aua¬
ricia fu̾at mortis incendium: ut flãmas
quas sͥ peccando incendant. largiendo
restinguant. atq utiliore cõmercio qui
peccumam quondã decłat. ut adult̾ium
ꝑpetraret. nunc peccuniã eroget ut adili¬
ẽẽ. iam desinat: et eniat sibi quodammͦ
innocentiam. qui sͥ emierat aliqnͣdo pec¬
catum. Dicit enim dñs ad discipłos suos
Date elemosinã. et ecce omnia munda st̃
uob̃. Quamuis gͦ pollutꝰ. qͣuis multis
criminib circũseptꝰ. si elemosinas fec̃is.
innocens. ẽẽ. cȩpisti. Abft̃git enim elemo¬

Expanded text:
Scriptura divina: Sicut aqua exstinguit ignem, ita eleemosyna exstinguit peccatum . Magna plane et cunctis ambienda sententia, quae hominibus pene jam mortuis, et peccatneficium pollicetur, ut interveniente eleemosyna, sicut aqua intermortuis succus, refrigerium arescentibus infundatur; hoc est, ut miseri homines, qui in peccatis aruerant, ad vitam eleemosynis reviviscant; sitque illis misericordia fons salutis, quibus avaritia fuerat mortis incendium; ut flammas quas sibi peccando incenderant largiendo restinguant; atque utiliore commercio, qui pecuniam quondam dederat ut adulterium perpetraret, nunc pecuniam eroget, ut adulter esse jam desinat; et emat sibi quodammodo innocentiam, qui sibi emerat aliquando peccatum; dicit enim Dominus ad discipulos suos: Date eleemosynam; et ecce omnia munda sunt vobis . Quamvis ergo pollutus, quamvis multis criminibus circumseptus, si eleemosynas feceris, innocens esse coepisti; abstergit enim eleemo
Abbreviated transcription (Latin):
delicto. omĩb generat᷑ infirmitas. Defic̃
enĩ uirtus in exercitu. ubi deficit in ob¬
seruatione ieiuniũ. Qd̃ peccatũ saul in¬
ex ipsa diuinitatis offensione cognouit.
statĩ ionathe dix̃ ñ. ẽẽ. parcendũ: s pec¬
catũ ad missũ effusione eiꝰ sangͥnis ex¬
piandum. Uidete qͣnta ap̃ saul regem
religionis fuit obseruatio. qͥ offensã dñi
optauit etiam parricidio mitigare: &
qnͣta sit resoluti culpa ieiumi. q̃ ñ nͥ san¬
guinis effusiõe punit᷑. & si ignorans io¬
nathas indictũ a patre ieiunium quod
resoluent. morti addicit᷑. qͥ sciens indiccũ
ã xp̃o resoluit ieiunium. qͥd meret᷑. Ergo
fr̃s statutũ nob̃ custodiamꝰ obseruatione õi¬
ieiunium. ut hostes nr̃os sp̃ales carualesq
uincamꝰ. Habemꝰ enĩ sicut nostis. et carna¬
les hostes. leiunemꝰ gͥ: ut eos exercitꝰ nr̃.
et saul suꝑet. et obtineat. nec in abstinen¬

Expanded text:
delicto omnibus generatur infirmitas; deficit delicto omnibus generatur infirmitas; deficit enim virtus in exercitu, ubi deficit in observatione jejunium. Quod ut peccatum Saul ex ipsa divinitatis offensione cognovit, statim Jonathae dixit non esse parcendum, sed peccatum admissum effusione ejus sanguinis expiandum. Videte quanta apud Saul regem fuerit religionis observatio, qui offensam Domini optavit etiam parricidio mitigare: et quanta sit resoluti culpa jejunii, quae non nisi sanguinis effusione punitur. Et si ignorans Jonathas indictum a patre jejunium quod resolverit, morti addicitur: qui sciens indictum a Christo resolvit jejunium, quid meretur? 6. Ergo, fratres, statutum nobis custodiamus omni observatione jejunium, ut hostes nostros spiritales carnalesque vincamus; habemus enim, sicut nostis, et carnales hostes. Jejunemus igitur, ut eos exercitus noster et Saul superet et obtineat. Nec in abstinen
Abbreviated transcription (Latin):
esuente tu pͣndes. cũ saluatore ꝓ te ieiu-¬
catum. ẽ: indictũ uiolare iennium. Nã
ut hoc exemplis breuit̾ aꝑꝓbemꝰ: legim̾
in libͥs regnoꝵ. cũ saul rex isrł bellũ contͤ
allophilos gereret. uniu̾so eũ exercitui
udixisse ieuiniũ. ⁊ abstinentib cuncus eũ
cont᷑ ad u̾sarios pugnare cepisse. Bonus
plane rex qͥ hostes suos non tam armis
ꝗͣ deuocione uincebat. & płꝰ dimicabat te¬
ligione ꝗͣ telis. Cum gͦ saulabstinentiã
diei suis omĩb indixisset: et ionathas
eius filius p̃cepti nesciꝰ. int̃ medias hostiũ
acies uictor incedens. fauũ mellis intincta
sceptͥ sũmitate gustasset: tanta indignatio
repente commota ÷. ut differret᷑ uictoria.
et diuinitas luderet᷑. Deniq nec bello finis
imponit᷑. nec regi responsũ ꝓpħicũ dat᷑. Uñ
intelligimꝰ: q̃ saul hostes ñ tã urtute mi¬
litũ ꝗͣ militũ abstinentia suꝑabat. Deniq
uniꝰ culpa. cunctis confert᷑ ignauia. et uniꝰ

Expanded text:
esuriente, tu prandes? cum Salvatore pro te jejucatum est indictum violare jejunium. Nam ut hoc exemplis breviter approbemus, legimus in libris Regnorum, cum Saul rex Israel bellum contra Allophylos gereret, universo eum exercitui indixisse jejunium, et abstinentibus cunctis, cum contra adversarios pugnare coepisse . Bonus plane rex, qui hostes suos non tam armis quam devotione vincebat, et plus dimicabat religione, quam telis. Cum ergo Saul abstinentiam diei suis omnibus indixisset, et Jonathas ejus filius praecepti nescius, inter medias hostium acies victor incedens favum mellis, intincta sceptri summitate, gustasset; tanta 419 indignatio repente commota est, ut et differetur victoria, et divinitas laederetur. Denique nec bello finis imponitur, nec regi responsum propheticum datur. Unde intelligimus quod Saul hostes non tam virtute militum, quam militum abstinentia superabat. Denique unius culpa cunctis confertur ignavia, et unius
Abbreviated transcription (Latin):
Priꝰ gͦ homo tui uictor esto. ut possis. eẽ.
uictor alteriꝰ: St̾ enĩ intra te ꝓprii tͥ hostes:
qui cotidie te obpugnant. Ecce enĩ auari¬
cia te diurnaꝵ ambicione circũuenit.
luxuria epulaꝵ suauitate captiuat: here
fr̃s leue peccatum fidelib indictã quadra¬

Expanded text:
Prior ergo homo tui victor esto, ut possis esse Prior ergo homo tui victor esto, ut possis esse victor alterius. Sunt enim intra te proprii tui hostes, qui quotidie te oppugnant. Ecce enim avaritia te divitiarum ambitione circumvenit, luxuria epularum suavitate captivat, haeresfratres, leve peccatum est, fidelibus indictam Quadra
Abbreviated transcription (Latin):
itaq a diabolo in erguminũ ñ nͥ ieniniis
posse purgari. Uidete gͦ quȩ ieiunii uirtꝰ
sit. qnͣtam homini suo p̃stet gr̃am. qđ
tantam p̃stat alt̾i medicinam. quẽ ad¬
modum ꝓprium scĩficet hominẽ. qđ ita
purificat alienum. Mira enĩ res.ẽ. Alter
ieiunat. et alt̾i ꝓdest ieumantis utilitas.
Ergo fr̃s abstinentiȩ arma minime depo¬
namus. et quadraginta dierũ ieiunia si¬
ue int̃missione curemꝰ. Hic ÷ enĩ ꝑfectus
numerus ad uiucendũ. Dñs enĩ diabo¬
lum postea quam quadraginta dies ieiu¬
nauit euicit. non quo ñ et ante ieuinia
eum uncere potiusset: s ut ostendet nob̃
tẽ nos diaboli posse. ẽẽ. uictores. eum ꝑ
quadraginta dies uictores ieiunando de¬
siderioꝵ carnalium fuissemͦ. eũ aũt qͥ
hc̃ numerũ c̃secratum gulȩ intemꝑantia
inimico posse facile suꝑari. Quomͦ enĩ
potẽ in altero diaboli imꝓbitatẽ uincere.
qͥ gule intẽꝑantiam in seipso non uicit:

Expanded text:
utique a diabolo energumenum nonnisi jejuniis utique a diabolo energumenum nonnisi jejuniis posse purgari. Videte ergo quae jejunii virtus sit, quantam homini suo praestet gratiam, quod tantam praestet alteri medicinam: quemadmodum proprium sanctificet hominem, quod ita purificet alienum. Mira enim res est, alter jejunat, et alteri prodest jejunantis utilitas. Ergo, fratres, abstinentiae arma minime deponamus, et quadraginta dierum jejunia sine intermissione curemus. Hic est enim perfectus numerus ad vincendum; Dominus enim diabolum, posteaquam quadraginta dies jejunavit, evicit, non quod non et ante jejunia eum vincere potuisset; sed ut 119 ostenderet nobis tunc nos diaboli posse esse victores, cum per quadraginta dies victores jejunando desideriorum carnalium fuissemus; cum autem, qui hunc numerum consecratum gulae intemperantia inimico posse superari. Quomodo enim potest in altero diaboli improbitatem vincere, qui gulae intemperantiam in se ipso non vincit?
Abbreviated transcription (Latin):
anoieuinium. inexpugnabilis diabolo. intͣnᷤᷤ¬
gressibilis inimico. Quis enĩ unquã xp̃ia¬
noꝵ ieunauit et captꝰ .ẽ. qͥs sobriꝰ mansit
et uictus. ẽ:  Temulentũ aggredit᷑ diabolꝰ.
luxuriosũ obpugnat inimicꝰ. Ubi autem
ieiunium uiderit. fugit: metuit. ꝑtunescit
Terretur pallore enis. debilitat᷑ in edia.
infirmitate ꝓst̾nit᷑. Prost̾nit᷑ iquã infir¬
mitate. qi xp̃iana infirmitas fortitudo ÷ͥ.
Unde ait apłs. Cum infirmor: tunc fortior sũ.
S requirit aliqͥs quemad modũ sit fortis
infirmitas. Tẽ ÷ fortis infirinitas. qnͣdo caro
tabescit ieiumiis: et anima puritate pinguescit.
Quantũ enĩ illi ciboꝵ succus subtraliit᷑. tantũ
huic iusticiȩ uirtus auget᷑. Tunc gͥ homo
imbecillis quidem ÷ ad scłaria oꝑa. s fortis
÷ ad diuina. Tuncenĩ magis dedeo cogitat.
Ait enun saluator de diabolo. Hoc genꝰ non
eicitur. nͥ in ieunio. et orationibꝰ. Dicit

Expanded text:
ano jejunium, inexpugnabilis diabolo, intransano jejunium, inexpugnabilis diabolo, intransgressibilis inimico. Quis enim umquam christianorum jejunavit, et captus est? quis sobrius mansit, et victus est? Temulentum aggreditur diabolus, luxuriosum oppugnat inimicus. Ubi autem jejunium viderit, fugit, metuit, pertimescit; terretur pallore ejus, debilitatur inedia, infirmitate prosternitur: prosternitur, inquam, infirmitate; quia christiana infirmitas fortitudo est. Unde ait Apostolus: Cum infirmor, tunc fortior sum . Sed quaeret aliquis, quemadmodum sinfirmitas? Tunc est fortis infirmitas, quando caro tabescit jejuniis; anima puritate pinguescit. Quantum enim illi ciborum succus subtrahitur; tantum huic justitiae virtus augetur. Tunc igitur homo imbecillis quidem est ad saecularia, sed fortis est ad divina opera. Tunc enim magis de Deo cogitat, Ait enim Salvator de diabolo: Hoc genus non elicitur, nisi in jejunio et orationibus . Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
unia illis mansionib comparauerĩ: in qͥb
popłs isrł tanꝗͣ in ꝓcinctu quodã positus
pharaonẽ regẽ cotidiano labore suꝑauit.
⁊ ab inmicis suis qͣsi quib dã castris
mansionũ sesestatione defendit: ita utt
quicunq ex illo comitantium numero
diurnȩ stationis spacia ñ confecit: aut̃
pharao illũ occupauit. aut solitudo ꝑuasit.
Sic gͦ et nos ꝓpositum nob̃ qͣdraginta dieꝵ
iter debemꝰ omni labore conficere. & qͣsi¬
quib dã castris. nos ieuinioꝵ deuotione
nos adiabolica obpugnatione defendt̃.
Deniq stationes uocant᷑ qđ stantes. et cõ¬
memorantes in eis. inumicoꝵ insidias repel¬
lamus: Castra plane sunt ieiunia xp̃ianis.
a quib si quis aberraũit ab sp̃ali pharaoẽ
inuadit᷑: aut peccatoꝵ solitudine deuo¬
ratur. Peccatoꝵ aut̃ solitudinẽ patit᷑. qui
deserit᷑ societate scoꝵ. Murꝰ gͥ quidã ⁊ xp̃i

Expanded text:
unia illis mansionibus comparaverim, in quibus unia illis mansionibus comparaverim, in quibus populus Israel tanquam in procinctu quodam positus, Pharaonem regem quotidiano labore superavit, et ab inimicis suis quasi quibusdam castris mansionum sese statione defenderit; ita ut quicunque ex illo comitantium numero diurnae stationis spatia non confecit, aut Pharao illum occupaverit, aut solitudo pervaserit. Sic ergo et nos propositum nobis quadraginta dierum iter debemus omni labore conficere, et quibusdam quasi castris nos jejuniorum devotione nos a diabolica oppugnatione defendunt. Denique stationes vocantur, quod stantes et commorantes in eis inimicos insidiantes repellamus. Castra plane sunt jejunia Christianis, a quibus si quis aberraverit, a spirituali Pharaone invaditur, aut peccatorum solitudine devoratur. Peccatorum autem solitudinem patitur, qui deseritur societate sanctorum. Murus igitur qui
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑcipiendam grãm. et eligite uobis in
eccła dei quosimitemini. Si ñ inueneritis.
neritis: Ergo in populo fidelium nemo÷
quẽ inueniatis: Per tot annos tot hoĩes
sine causa baptizauimꝰ. ñ ibi sunt qͥ seruens̃
qd acceꝑunt. qui custodiant qd audieruĩ:
Absit a me: ut hoc credã. Meliꝰ ñ uob. eẽm.
ep̃c. si hoc ita ÷. S spero. eẽ. credo. eẽ. Inde ÷
aut̃ misera condicio mea. qr plerunq eo¬
gor adulteros nosse. castos nosse ñ possum:
n occulto ÷ unde gaudeam. in publico:
unde torquear. Ergo desidate gr̃am dĩ. et¬
eligite quos uitenuni: cum qͥb uiuatis. cũ
quib colloquia dulcia castitatis habeatis.
Nolite admutere susurrationes malas. Cor¬
rumpunt bonos mores. colloquia mala.
Ueuite sicut spicȩ int̾ zizania. ferte tribula¬
tiones huiꝰ scłi: sicut grana in area. N eni&
uentilator. nemo sit passim in hoc scło sepa¬
Ntellexisse uos credo fr̃s cur hec nr̃a ie¬

Expanded text:
ad percipiendam gratiam. Sed eligite vobis in ad percipiendam gratiam. Sed eligite vobis in Ecclesia Dei quos imitemini. Si non inveneritis: neritis? Ergo in populo fidelium non est quem inveniatis? Per tot annos, tot homines sine causa baptizavimus, si non ibi sunt qui servent quod acceperunt, qui custodiant quod audierunt. Absit a me ut hoc credam. Melius non vobis essem episcopus, si hoc ita est. Sed spero esse, credo esse. Inde est autem misera conditio mea, quia plerumque cogor adulteros nosse, castos nosse non possum. In occulto est unde gaudeam, in publico est unde torquear. Ergo desiderate gratiam Dei, eligite quos imitemini, cum quibus vivatis, et cum quibus colloquia dulcia charitatis habeatis. Nolite admittere susurrationes malas. Corrumpunt mores bonos colloquia mala . Vivite sicut spicae inter zizania: ferte tribulationes hujus saeculi, sicut grana in area. Veniet ventilator: nemo sit passim isto tempore sepantellexisse vos credo, fratres, cur haec nostra jej
Abbreviated transcription (Latin):
ne cũ tu facis: doceas qd̃ facis. Doleat tͥ aĩa.
si in foueam adulterii simul ambo ruatis.
doleat tͥ si tu solus ruas. Telo ñ uis ut ruat
illa. timore noli ruere tu. Nolite aũt pudi¬
cissime feminȩ. imitari impudicos uiros
recium suum attendat. tabłas legat. Postre¬
mo quodlibet sentiat. qui forte indignat᷑.
qr talia disputo. Nam scio. quia qͥ sapiunt
amant inde me: quia ñ sine causa scͥptũ:
corripe sapientẽ. et amabit te. Corripe insi¬
pientẽ. ⁊ adiciet odisse te. Nondix̃ incipiet
s adiciet. quia iam odat. Ego scio qr sapientes
amant me in hoc. A cõmuniõe se cohibeant.
qui scuint quia noui peccata ipsoꝵ: ne de
cancellis ꝓiciant᷑. Quoꝵ aũt nescio hos
corã deo conuenio. agant etiã ipsi peni¬
tentiam. et deinceps abstineant. ab ĩmun-
Quid ÷ qͦd agitis: Scitote qr nicħ agnis. Qa
ꝓdest qr humiliamini. si ñ mutamini:
Cathecuminis dico. Exardescite uoluuitate

Expanded text:
ne cum tu facis, doceas quod facis. Dolet tibi anima, ne cum tu facis, doceas quod facis. Dolet tibi anima, si in foveam adulterii ambo simul ruatis: doleat tibi, si tu solus ruas. Zelas, non vis ut ruat illa: time, tu noli ruere. Nolite autem, pudicissPretium suum attendat, tabulas suas legat. Postremo quod libet sentiat, qui forte indignatur, quia talia disputo: nam scio, qui sapiunt, amant inde me; quia non sine causa scriptum est, Corripe sapientem, et amabit te; corripe insipientem, et adjiciet odisse te . Non dixit, Incipiet; sed, adjiciet: quia jam oderat. Ergo scio quia sapientes amant me in hoc. A communione se cohibeant, qui sciunt quia novi peccata ipsorum; ne de cancellis projiciantur. Quorum autem nescio, hos coram Deo convenio. Agant etiam ipsi poenitentiam, et deinceps ab immunditia abstineant quid est quod agitis? Scitote, nihil agitis. Quid prodest quia humiliamini, si non mutamini? Catechumenis dico: exardescite voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
S ubi uentum fu̾it ad illud negocium. uͥ
uos beatꝰ apłs equauit. dic̃s. uxoriuir debi¬
tum reddat. uxor ñ ht̃ potestatẽ corporis
sui s uir: quid te extollis. audi qͦd seq̃r.
mulier: ubi ad hoc uentũ fũit. clamate
noli litigare: noli contra dicere. Contẽp¬
q̃ debet. ẽẽ. in uxore: ferto patient̾. et si
dubitat. tu offer. Contempne om̃a: ꝓpter
amorẽ uiri tui. S castũ opta. ꝓ castitate
litiga patient̃. Peat uilla tua. ñ anima
hac causa zelent uxores suas. S cio quid
faciunt. Noui: quis ferat uxorem adulte.¬
ram: et imꝑat᷑ feminȩ ut ferat ad ulterũ
uirum: Oiusticia. Quare rogo te. qͣre:
Quia ego uir sum. Uir es: in fortitudine
tua ꝓbem᷑. qũa uir es. Uir es: uince libi¬
dinem. Quomͦ uir es. quo uxor ÷ fortior
Sequat᷑ illa cap̃suũ. S uide qua eas. Noli
ire qua ñ uis ut sequat᷑. uoli ire qͣtimes
pedissequã: ne in foueam simul ruatis.

Expanded text:
Sed ubi ventum fuerit ad illud negotium, ubi Sed ubi ventum fuerit ad illud negotium, ubi vos beatus Apostolus aequavit, dicsubintulit, Uxor non habet potestatem corporis sui, sed vir. Quid te extollis? Audi quod sequitatem, sed mulier . Ubi ad hoc ventum fuerit, clamate noli litigare, noli contradicere. Contempquae debet esse in uxore, ferto patienter; et si dubitat, tu offer: contemne omnia propter amorem viri tui. Sed castum opta, pro castitate litiga. Patienter pereat villa tua, non anima hac causa zelent uxores suas. Scio quia faciunt, novi. Quis ferat uxorem adulteram? Et imperatur feminae ut ferat adulterum virum! O justitia! Quare, rogo te? quare? Quia ego sum vir. Vir es? in fortitudine tua probemus, quia vir es. Vir es? vince libidinem. Quomodo vir, quo uxor est fortior? sequatur illa caput suum. Sed vide quo eas. Noli ire quo non vis ut sequatur: noli ire quo times pedissequam, ne in foveam adulterii simul ruatis:
Abbreviated transcription (Latin):
stremo fr̃s mei. audiunt me uiri. audiũt
me feminȩ. qͥd ad me ira scimins. Utinã
faciatis qd̾ scͥptũ. ẽ. Irascimini. et uolite
peccare. Timere ñ debeo ne contingat
mͥ qđ c̃tigit apło paulo: qd̾ mͦ cum lege¬
retur. siuitenti fuistis audistis. Ergo in¬
imicꝰ factus sum uob̾. uerũ p̃dicans. &
diendos etiam uxorib ur̃is. filiȩ meȩ st̃.
sicut et uos filii mei estis. audiant me. ze¬
lent uiros suos. ñ sibi seruent uanã głam:
qua solent a maritis impidicis matronę
animo ferunt. Non talem patientiam ha¬
beant axp̃iane mulieres. prorsus zelent
uiros suos. ñ ꝓpt̾ carnem suam. s ꝓpter
ammas illoꝵ. Omnino ego moneo. ego
nouit ille in cuiꝰ conspectu ardet cor meũ.
fornicari. Int̾pellate contra illos eccłam:
non dico uidices publicos. ñ ꝓc̃sulem.
ũ uicarium. si comitẽ. ñ imꝑatorem. s¬
omnib ancille estote uirorũ ur̃oꝵ. subditȩ
in obedientia. Prorsꝰ tanꝗͣ ancillȩ seruite.

Expanded text:
stremo, fratres mei, audiunt me viri, audiunt me feminae, quid ad me irascimini? Utinam faciatis quod scriptum est, Irascimini, et nolite peccare . Timere debeo, ne contingat mihi quod contigit apostolo Paulo, quod modo cum legeretur, si intenti fuistis, audistis: Ergo inimicus factus sum vobis verum praedicans ? Et diendos etiam uxoribus vestris. Filiae meae sunt, sicut et vos filii mei estis. Audiant me: zelent viros suos; non sibi servent vanam gloriam, qua solent a maritis impudicis matronae animo ferunt. Nolo talem patientiam habeant christianae mulieres: prorsus zelent viros suos; non propter carnem suam, sed propter animas illorum. Omnino ego moneo, ego Novit ille in cujus conspectu ardet cor meum. fornicari. Interpellate contra illos Ecclesiam. Non dico, judices publicos, non proconsulem, non vicarium, non comitem, non imperatorem; somnibus ancillae estote virorum vestrorum, subditae ad inobedientia: prorsus tanquam ancillae servite.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ non solum ipsi ꝓsit ad recipiendã sa¬
lutem. s etiam cet̾is ad exemplũ. Ut si
peccatum eiꝰ non solum in graui eiꝰ malo.
s etiam in tanto scandalo alioꝵ ẽ. atq ħ
expedire utilitati eccłe uidet᷑ antistiti. in
noticia multoꝵ uł etiam tociꝰ plebis
agere penitentiam. ñ recuset. ñ resistat. ñ
letali & mortifere plage ꝑ pudorẽ addat
tumorẽ. Meminerit semꝑ qr ds̃ suꝑbis

Expanded text:
piendam salutem, sed etiam caeteris ad exemplum. Ut si peccatum ejus, non solum in gravi ejus malo, sed etiam in tanto scandalo aliorum est, atque hoc expedire utilitati Ecclesiae videtur antistiti, in notitia multorum, vel etiam totius plebis agere poenitentiam non recuset, non resistat, non lethali et mortiferae plagae per pudorem addat tumorem. Meminerit semper, quod s
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enim ht̃. qd̃ ñ accepit: Qd si accepti:
qͥd głatur qͣsi ñ acceꝑit: Eroget sane pe¬
cuniam dñicã. consulat ꝓximo sicut sͥ sen¬
tit. ẽẽ. consultum. nec satis putet. ẽẽ. ser¬
uare integrũ qd̃ accepit. ne dicat᷑ ei. serue
nequã & piger. dares peccuniam meam.
et ego ueniens cũ usuris exigerẽ. ne aufe¬
ratur ab eo qd̃ accepit. ne ꝓiciat᷑ in tenebͣs
ext̾iores. Quã uehem̃tissimã pęnã. si time
debent. illi qͥ seruare integrũ possunt qd̾

Expanded text:
Quid enim habet, quod non accepit? Quod si accepit, Quid enim habet, quod non accepit? Quod si accepit, quid gloriatur, quasi non acceperit ? Eroget sane pecuniam dominicam: consulat proximo, sicut sibi sentit esse consultum. Nec putet satis esse servare integrum quod accepit, ne dicatur ei: Serve nequam et piger, dares pecuniam meam, et ego veniens cum usuris exigerem: ne auferatur ab eo quod accepit, ne projiciatur in tenebras exteriores . Quam vehementissimam poenam si timere debent illi,
Abbreviated transcription (Latin):
ab omni oꝑe malo inseruitutẽ redacta m̃¬
bra castiget. nec iam regner peccatum in eiꝰ
mortali corpore ad obediendum desideriis
eius. non solum ut unũ uerũ dm̃ colat.
nulli simulaero deditꝰ. nullis sacris demo¬
moꝵ irrecitus. ñ accipiens in uanũ nom̃
dñi dei sui. qͥetẽ sempit̾nã certꝰ expectans.
debitum honorẽ parentib reddens. nec
eruent̾ homicidio. nec fornicatione turpat᷑.
nec furto fraudulentꝰ. nec m̃datio duplicat᷑
nec rei uł uxoris aliene concupiscentia sor¬
didꝰ. non in suis etiam reb aut luxuria de¬
fluat. aut auaricia arescat. non sit conten¬
tiosus. ñ sit contumdiosus. ñ maledicꝰ. uen¬
dat postremo omĩa sua et det pauꝑib. &
sequat᷑ dñm. atq in thesauro celesti radicẽ
cordis infigat. quid uidet᷑ ad di posse. ad tã
plenã iusticiam: Tam̃ nolo głet᷑. Intelli¬
gat hec omnia p̃stita sͥ. ẽẽ. ñ a se existere

Expanded text:
ab omni opere malo, in servitutem redacta memab omni opere malo, in servitutem redacta membra castiget, ne jam regnet peccatum in ejus mortali corpore, ad obediendum desideriis ejus; solum unum verum Deum colat, nulli simulacrorum ritui deditus, nullis sacris daemoniorum irretitus, non accipiens in vanum nomen Domini Dei sui, quietem sempiternam certus exspectans, debitum honorem parentibus reddens, nec cruentus homicidio, nec fornicatione turpatus, nec furto fraudulentus, nec mendacio duplicatus, nec rei vel uxoris alienae concupiscentia sordidus; non in suis etiam rebus aut luxuria diffluat, aut arescat avaritia; non sit contentiosus, non sit contumeliosus, non maledicus; vendat postremo omnia sua, et det pauperibus, et sequatur Christum, atque thesauro coelesti radicem cordis infigat: quid videtur addi posse ad tam plenam justitiam? tamen nolo glorietur. Intelligat haec omnia praestita sibi esse, non a se existere.
Abbreviated transcription (Latin):
s potiꝰ seruet humilitatẽ. quȩ pene una di¬
sciplina xp̃iana. ẽ. Nec suꝑbiat. t̾ra et cinis.
donec ista tota nox tnͣseat. in qua ꝑtͣnseunt
omnes bestiȩ silue: catuli leonis rugientes.
querentes adeo escam sibi. In hanc escam
iob ipse petitꝰ. ẽ: qui dix̃. Temtatio.ẽ. uita
humana suꝑ t̾ram. Etiam dñs in hac
nocte inquit postulauit sathanas uexa¬
re uos sicut tͥticum. Qͥs itaq sanȩ m̃tis
non ingemiscat: Cui ñ ꝑ penitentiam sie
ẽẽ. displiceat: Quis ñ tota humilitate
supplicans diumo adiutorio se exaudibi¬
lem p̾beat. donec tͣnseat omnis ista temp¬
tationum materies. atq umbra t̾rena. et
ille qui num quã deficit etiam nobis il¬
lucescat sempit̃nus dies. et illuminet ab¬
scondita tenebraꝵ. et manifestet cogitati¬
ones cordis. et cunc laus erit unicuiq a
deo : Deunde quãuis se quisq gletur sicha¬
bere corpꝰ edomitum. ut mundo crucifixꝰ

Expanded text:
sed potius servet humilitatem, quae pene una dised potius servet humilitatem, quae pene una disciplina christiana est: nec superbiat terra et cinis , donec ista nox tota transeat, in qua pertranseunt omnes bestiae silvae, catuli leonum rugientes, quaerentes a Deo escam sibi . In hanc escam Job ipse petitus est, qui dixit, Tentatio est vita humana super terram. Etiam Dominus, In hac nocte, inquit, postulavit satanas vexare vos sicut triticum . Quis itaque sanae mentis non ingemiscat? Cui non per poenitentiam sic esse displiceat? Quis non tota humilitate supplicans divino adjutorio se exaudibilem praebeat, donec transeat omnis ista tentationum materies atque umbra terrena: et ille qui nunquam deficit, etiam nobis illucescat sempiternus dies, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestet cogitationes cordis, et tunc laus erit unicuique a Deo ? Deinde quamvis se quisque glorietur sic habere corpus edomitum, ut mundo crucifixus
Abbreviated transcription (Latin):
E quidꝰ ingemiscimꝰ. nͥ penitendo qr ita su¬
resoluta. ut cęlestem habitationẽ & amino
et corpore totiꝰ hominis mutatione sorcia¬
mur. Quappt̾ et sc̃s iob ñ ait. eẽ. tempta¬
tionem in hac uita. s hanc ipsam uitam
temptationem. eẽ. dixit: ita loquens. Nunqͥd
ñ temptatio ÷ uita humana suꝑ t̾ram.
Iuo in loco etiam mysterium lapsi hominis
mirabilit̾ tecigit: dicens. Tanquã seriuis
fugiens dñm suum. et consecutꝰ umbrã:
Non enim hec uita dicenda ẽ potiꝰ quã um¬
bra uite. Nec immerito sugitiuus adam
pꝰ offensionẽ peccati abscondit sea facie d̃
tectus folus arborum quib opacantur
umbracula. tanquã fugiens dñm suũ siẽ
dictum. ẽ: & consecutus umbram. Quȩ¬
uniu̾sa ad hoc dicta sunt: neqͥs ꝑ baptis¬
mum quamuis iustificatꝰ sit a priorib
peccatis. tam̃ suꝑbire audeat: etiam si nicħ
commitat. unde ab altaris cõmunioe sepa¬
retur. quasi iam plena securitate se iactans:

Expanded text:
et quid ingemiscimus, nisi poenitendo quia ita suresoluta, ut coelestem habitationem et animo et corpore totius hominis immutatione sortiamur? Quapropter et sanctus Job non ait esse tentationem in hac vita, sed hanc ipsam vitam tentationem dixit esse, ita loquens: Numquid non tentatio est vita humana super terram? Quo in loco etiam mysterium lapsi hominis mirabiliter tetigit dicens: Tanquam servus fugiens dominum suum, et consecutus umbram . Non enim haec vita dicenda est potius, quam umbra vitae. Nec immerito fugitivus Adam post offensionem peccati abscondit se a facie Domini, tectus foliis arborum, quibus opacantur umbracula, tanquam fugiens Dominum suum, sicut dictum est, et consecutus umbram. universa ad hoc dicta sunt, ne quis per Baptismum quamvis justificatus sit a prioribus peccatis, tamen superbire audeat, si nihil committat, unde ab altaris communione separetur, quasi jam de plena securitate se jactans;
Abbreviated transcription (Latin):
dore quatientur. Ita semꝑ peccator miser
dũ hic hibernũrigorẽ metuit: ibi tene¬
brarum frigus incurrit. Dum hic estũ
solis euitat: ibi gehenne sustinebit ardorẽ
His aũt ipsis homĩnib. cum dix̾is ut aliqͥd
pauꝑib largiant᷑ statĩ tͥ obiciunt. Ne¬
cessitates infi̾nite sunt: tͥbuta sunt gͣuia:
fiscalia explicare non possumꝰ. Wtãta tͥ
ingerunt. ut qͣsi reũ te statuant. eur hoc
ipsum illos uolueris cõm onere: ñ intel¬
cessitas p̾ferenda. et qđ tͥbutũ redde alii
ꝓdest. elemosinã facere ipsi ꝓficiat qͥ
largit᷑. Tributi enĩ redditio illi p̾stat be¬
ueficium qui accipit. elemosine aut̃ oꝑa¬
tio ei confert meritũ qͥ ministrat. Tribita
inquã redditio detrim̃tũ infert soluenti.
elemosine erogatio lucrũ tribuit erogan¬
ti. Ditior enĩ fit uir misericors. pꝰea ꝗͣ minꝰ
hab̾e incipit. pauꝑib largiendo. Beata

Expanded text:
dore quatientur. Ita miser peccator, dore quatientur. Ita miser peccator, dum hic hibernum rigorem metuit, ibi tenebrarum frigus incurrit: dum hic aestum solis evitat, ibi gehennae sustinebit ardorem. 5. His autem ipsis hominibus cum dixerit, ut aliquid pauperibus largiantur, statim objiciunt: Necessitates infinitae sunt, tributa sunt gravia, fiscalia explicare non possumus. Et tanta tibi ingerunt, ut quasi reum te statuant, cur hoc ipsum illos volueris commonere, non intelcessitas praeferenda, et quod tributum reddere alii prodest: eleemosynam facere ipsi proficiat, qui largitur; tributi enim redditio illi praestat beneficium, qui accipit, eleemosynae autem operatio ei confert meritum, qui ministrat. Tributi, inquam, redditio detrimentum infert solventi, eleemosynae erogatio lucrum tribuit eroganti; ditior enim fit vir misericors, posteaquam minus habere incipit pauperibus largiendo. 6. Beata
Abbreviated transcription (Latin):
tant. de t̾ra tractant: q̃ t̾rena sunt sapi¬
unt. His conuenit dinmna illa sententia:
ad ȩccłam ueniunt. ñ qi ex side. xp̃iani st̃:¬
cum ieiumum indicit᷑: de intemꝑie se
tẽporis semꝑ excusant. Dicunt enĩ estiuis
m̃sib. Dies longa ÷. torrentior sol ÷. sitĩ
ferre ñ possumꝰ: poculis nos refrigerare
debemꝰ. Hyemis uͦ tp̃r graue frigũs. ẽ.
rigores sunt pessimi. algorem tolerare
uequiuimꝰ: escis calefieri nos oportet. Ita
homines quoꝵ animꝰ semꝑ ÷ in pͣndio.
prandendi sͥ causas inquir̃: et dũ se a ie¬
iuniis exeusant. tp̃ra creatoris accusant.
Dic mͥ o delicate xp̃iane: qui estatẽ ieiui¬
nando ferre ñ potes. Nunqͥd estꝰ quem
sustenturus es. torrentior ÷ gehenna.:
dentium: sic̃ ait dñs. Stridor inquã den¬
tium. ad instar hiberni tp̃ris: erit in illis
tenebris. Ergo sicut penetrante algore
hyemis. toto hoĩes corpore coutremisct
ita et int̾ueniente conscientia frigida
delictoꝵ. graui peccatores dentium stri¬

Expanded text:
tant, de terra tractant, quae terrena sunt, sapiunt. His convenit divina illa sententia, ad Ecclesiam veniunt, non quia ex fide christcum jejunium indicitur, de intemperie se temporis semper excusant; dicunt enim aestivis mensibus: Dies longa est, torrentior sol est, sitim ferre non possumus, poculis nos refrigerare debemus; hiemis vero tempore: Grave frigus est, rigores sunt pessimi, algorem tolerare nequimus, escis calefieri nos oportet. Ita homines quorum animus semper est in prandio, prandendi sibi causas inquirunt: et dum se a jejuniis excusant, tempora Creatoris accusant. 4. Dic mihi, o delicate nando 444 ferre non potes, numquid aestus, quem sustenturus es, torrentior est gehenna? dentium ; sicut ait Dominus: stridor, inquam, dentium ad instar hiberni temporis semper erit in illis tenebris. Ergo sicut penetrante algore hiemis, toto homines corpore contremiscunt; ita et interveniente conscientia frigida delictorum, gravi peccatores dentium stri
Abbreviated transcription (Latin):
letificat erogantẽ. Hylarẽ enĩ datorem
diligit ds̃. Atq ideo meluis ÷ illi. plꝰ dare.
Letus gͦ & hylaris. ẽ: qui pauꝑib submi¬
Et contͣ semꝑ tristis et mestꝰẽ: qui tributa
dossoluit. Nec ĩmerito tristis est: qui ad
solutionẽ ñ dilectioe adducit᷑ s t̾rore
constringit᷑. Xp̃ĩ enĩ debitor letus. cesa¬
ris tristis. ẽ. Quia huncad soluendũ amor
cogit:. illũ pęna cõpellit. Hic p̃ims ꝓuo¬
catur: ille suppliciis coartat᷑. Dic̃ sc̃s apłs.¬

Expanded text:
 datorem diligit Deus : atque ideo melius est illi plus dare. Laetus ergo et hilaris est, qui pauperibus submiEt contra, semper tristis est et moestus, qui tributa dissolvit. Nec immerito tristis est, qui ad solutionem non dilectione adducitur, sed terrore constringitur: Christi enim debitor laetus, Caesaris tristis est; quia hunc ad solvendum amor cogit, illum poena compellit. Hic praemiis provocatur, ille suppliciis coarctatur. 7. Dicit sanctus Apos
Abbreviated transcription (Latin):
lores insigius: quã cum plagas peccatoꝵ
nr̃oꝵ confitendo. et penttendo sanamus:¬
ercia actio ÷ penitentiȩ. q̃ ꝓ illis peccatis
subeunda ÷ que legis decalogus continet.
nitentia maiorem in se quisq seu eritatt̃
debet exercere: ut a seipso uidicatꝰ ñ iudi¬
cetur a dũo sicut idem apłs ait. Si enĩ
nos iudicaremus: a dño non iudicarem᷑.

Expanded text:
lores infligimus, quam cum plagas peccatorum lores infligimus, quam cum plagas peccatorum nostrorum confitendo et poenitendo sanamusertia actio est poenitentiae, quae pro illis peccatis subeunda est. Quae Legis decalogus continet; nitentia, majorem quisque in se severitatem debet exercere; ut a se ipso judicatus, non judicetur a Domino, sicut idem apostolus ait: Si enim nos judicaremus, a Domino non ju
Abbreviated transcription (Latin):
peccat. et qđ in eadem ioħis epła legimus.
Si dixerimus quia peccatum ñ habemus.
nos ipsos decipimus: & ueritas in nob̾ non
est. luud enim ex pͥmiciis noui hominis:¬
hoc ex reliquiis ueteris dictũ.ẽ. Utrũq
enim agimus in hac uita. Paulatim aut̃
nouitaͤ accedit: & paulatĩ uetustate ceden¬
te succedit. Cum uͦ utrũq agit᷑. in stadio
sumꝰ. Nec solum ꝑcutimus adu̾sarium bo¬
nis oꝑib. s etiam peccata in cautiꝰ euitan¬
do ꝑcutim᷑. Neq nunc qͥs nr̃m uicerit.
s quis crebriꝰ feriat. quis fortiꝰ confligat.
attenditur. donec alios secum in sempit̾nã
mortem ꝑtrahat: qui homini stanti lapsꝰ
inuidit: & aliis triumphantib in finedi¬
catur. Ubi ÷ mors contentio tua. ubi÷ mor
aculeus tius: Si neq facilius ab inimi¬
co deicim᷑. quã cũ eũ suꝑbiendo imitam᷑:
nec uehem̃tiꝰ eum ꝓst̾nimus. quã cum hu-¬
iilitate dñm sequim᷑: nec acriores ei do¬

Expanded text:
peccat ; et quod in eadem Joannis Epistola legimus, peccat ; et quod in eadem Joannis Epistola legimus, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos decipimus, et veritas in nobis non est . Illud enim ex prihoc ex reliquis veteris dictum est. Utrumque enim agimus in hac vita. Paulatim autem novitas accedit, et paulatim vetustate cedente succedit. Cum vero utrumque agitur, in stadio sumus; nec solum percutimus adversarium bonis operibus, sed etiam peccata incautius evitando percutimur. Neque nunc quis nostrum vicerit, sed quis crebrius feriat, quis fortius confligat attenditur; donec alios secum in sempiternam mortem pertrahat, qui homini stanti lapsus invidit, et ab aliis triumphantibus in fine dicatur: Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Sed neque facilius ab inimico dejicimur, quam cum eum superbiendo imitamur; nec vehementius eum prosternimus, quam cum humilitate Dominum sequimur; nec acriores ei do
Abbreviated transcription (Latin):
et ieiunioꝵ. & ipsarũ orationum. ac suppli¬
cationum. quisq ꝓsuis uirib offerre
non cessat. Qͥsq itaq se diligent̃ attendens
nulla se adulatione seducit: satis intelligit
cum qnͣto ꝑicło mortis sempit̾ne. & cum
qnͣta penuria ꝑfecte iusticiȩ peregͥnetur a
dño: quãuis iam in xp̃o hoc ÷ in uia con-¬
stitutus. redire conet᷑. Nam si ñ habemus
nullo dubitante peccamꝰ. cum int̾ ipsa
sacramenta m̃timur. Quã obrẽ in qͣntũ
deo nr̃o fide et spe et caritate conectimur.
et eum quantum possumus imiitamur. ñ
peccamus. et filii dei sumꝰ. In qͣntuni autẽ
ex occasione carnalis iufirmitatis. qr ñdũ
morte resolitta. ñdũ resurrectione mutata
.ẽ: motus rep̃hensibiles imꝓbiq subrepuis:
peccamꝰ. Quod fateri nos conuenit. ne dura
ceruice. non languoris nr̃i sanitatẽ. s dam¬
ptionem suꝑbiȩ meream᷑. Unde utrũq ue¬
rissime scͥptum ÷. E qui natꝰ ÷ ex deo non

Expanded text:
, jejuniorum, et ipsarum orationum ac suppli, jejuniorum, et ipsarum orationum ac supplicationum quisque pro suis viribus offerre non cessat. Quisquis itaque se diligenter attendens, nulla se ipsum adulatione seducit, satis intelligit cum quanto periculo mortis aeternae, et cum quanta penuria perfectae justitiae peregrinetur a Domino; quamvis jam in Christo, hoc est, in via constitutus redire conetur. Nam si non habemus nullo dubitante peccamus, cum inter ipsa Sacramenta mentimur. Quamobrem, in quantum Deo nostro fide, spe et charitate connectimur, et eum in quantum possumus, imitamur, non peccamus, sed filii Dei sumus: in quantum autem ex occasione carnalis infirmitatis, quia nondum morte resoluta, nondum resurrectione mutata est, motus reprehensibiles improbique subrepunt, peccamus. Quod utique fateri nos convenit; ne dura cervice, non languoris nostri sanitatem, sed damnationem superbiae mereamur. Unde utrumque verissime scriptum est: et, Qui natus est ex Deo, non
Abbreviated transcription (Latin):
scelerateq disꝑgunt: Uersabit᷑ gͦ iste in
reb humanis. ñ carnalis s sp̃italis adqͥsi¬
tionis deuinctus officio. Non quidẽ nego¬
ciis scłarib obligatꝰ. s tam̃ quia militat
deo. ñ ocio desidiȩ torpidꝰ & abiectus. Det¬
g michi si potẽ suas elemosinas om̃s cũ
hilaritate. sile cum carnalib neccessitatib
pauꝑum aliquid erogat siue cum panis
celestis dispensator inuicta adu̾sus diabo¬
lum castra incredentium cordib construti:
Hilarem enĩ datorẽ diligit ds. Non itaq
tedio frangat᷑ in difficultatib rerũ. quȩ
homo ÷. Nira subrepat in eum. qui aui
odiose irruit aut importune inopia coactꝰ
petit: aut negocio suo cum tu maiore oe¬
cupatus es indifferenter flagitat subueni¬
ri. aut in u̾bo maniststȩ iusticiȩ resistit. ce¬
ca cupiditate. aut miserabili tarditate.
Nondet quicꝗͣ ampliꝰ aut minꝰ quã oportet.
non loquatꝰ ampliꝰ qͣ opus. ẽ: aut cũ etiã
ñ opus.ẽ. Speciosi enim pedes euangłi¬

Expanded text:
scelerateque disperdunt? Versabitur ergo iste in rebus humanis, non carnalis, sed spiritualis acquisitionis devinctus officio; non quidem negotiis saecularibus obligatus, sed tamen quia militat Deo, non otio desidiae torpidus et abjectus. Det ergo, si potest, suas eleemosynas omnes cum hilaritate, sive cum carnalibus necessitatibus pauperum aliquid erogat, sive cum panis coelestis dispensator invicta adversus diabolum castra in credentium cordibus construit. Hilarem enim datorem diligit Deus . Non itaque taedio frangatur in difficultatibus rerum, quae d homo est. Non ira subrepat in eum qui aut odiose irruit, aut inopportune inopia coactus petit; aut negotio suo, cum tu majore occupatus es, indifferenter flagitat subveniri; aut in verbo manifestae justitiae resistit caeca cupiditate, aut miserabili tarditate. Non det quidquam amplius vel minus quam oportet: non loquatur amplius quam opus est, aut cum etiam non opus est. Speciosi enim pedes evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
maculas delictoꝵ ꝑ alios ex quib nati
sunt. contra xert̃. alioꝵ etiam int̾rogatiõe
et responsione purgent᷑. Herissime qͥppe
inpsalmis plangitur. Ecce in iniqͥtate
conceptus sum: et in peccatis mat̾ mea
n utero me aluit. Item scͥptum. ẽ non. eẽ
mundũ in conspectu dei. nec infantẽ cuiꝰ
:unius diei uita suꝑ t̾ram. Exceptis gͦ
talib. de quoꝵ ordine ac merito in futura
illa que ꝓmittit᷑ sorte sc̃oꝵ uelle ampliꝰ
querere. modulũ hominũ excedit. pie
tam̃ creditꝰ᷑ eis ꝓdẽẽ ad sp̃alẽ salutem
qd̃ ecclasticȩ actoricatis ꝑ totum orbem
terrarum tam firmo robore custoditur:
cȩteroꝵs hominum nullus transit ad xp̃m
ut incipiat. ẽẽ. qd̃ ñ erat: nͥ eum peniteat.
fuisse qd̃ erat. Hȩc penitentia p̃cipitur ui¬
deis. dicente apło petro. Penitentiam agite.
uͦt baptizet᷑ unusqͥsq ur̃m in nomine dñs¬

Expanded text:
maculas delictorum per alios, ex quibus nati maculas delictorum per alios, ex quibus nati sunt, contraxerunt, aliorum etiam interrogatione ac responsione purgentur. Verissime quippe in Psalmis plangitur, Ecce in iniquitate conceptus sum, et in peccatis mater mea me in utero aluit . Item quod scriptum est, non esse mundum in conspectu Dei, nec infantem, cujus est vita diei unius super terram . Exceptis ergo talibus, de quorum ordine ac merito in futura illa, quae promittitur, sorte sanctorum, velle amplius quaerere, hominum modulum excedit; pie tamen creditur eis prodesse ad spiritualem salutem, quod ecclesiasticae auctoritatis per totum orbem terrarum tam firmo robore custoditur: caeterorum hominum nullus transit ad Christum, ut incipiat esse quod non erat, nisi eum poeniteat fuisse quod erat. Haec prima poenitentia praecipitur Judaeis, dicente apostolo Petro, poenitentiam agite, et baptizet