comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sedens. E nunc audi canticũ me
struosa res gradus summꝰ & ani¬
mus infimus. sedes pͥma & uita
ima. lingua magniloqua.⁊ manꝰ
ociosa. sermo multus & fructus
nullus. uultus grauis. & actus le¬
uis. ingens auctoritas & nutans
stabilitas. Ad moui speculum. fedꝰ
se in eo uultus agnoscat: tu tuũ
gaude dissimilem inuenui Inspi¬
ce tamen & tu. ne forte. & si sit un¬
de merito placeas tͥẽtiam inquo
ñ minus ut eodem ipso humilieriᷤ
Rara uox: nicħ mͥ conscuis sum.
Cautior in bonis ambulas. si ⁊ ma¬
la non lateant. Quam obrem ut
dixi noueris de. ut inder angusti¬
as quȩ ñ de sunt fruaris conscĩe
bono: magis autem ut scias qͥd
desit tͥ Nam cui non desit: Omĩa
illi desunt qui nil sibi deẽẽ putat
Quid si summus pontifex sis:
Numquid quia summꝰ pontifex
ideo summus: Infimum noriseẽ
si summum putas. Quid summꝰ:
Cui addi ñ possit. Grauiter erras:
si de illum existimes. Absit. tu ñ

Expanded text:
sedens. Et nunc audi canticum meusedens. Et nunc audi canticum meustruosa res gradus summus, et animus infimus: sedes prima, et vita ima; lingua magniloqua, et manus otiosa; sermo multus, et fructus nullus; vultus gravis, et actus levis; ingens auctoritas, et nutans stabilitas. Admovi speculum: foedus se in eo vultus agnoscat: tu tuum gaude dissimilem inveniri. Inspice tamen et tu, ne forte, etsi sit unde merito placeas tibi, etiam in quo  tuae, sed non minus ut eodem ipso humilieris. Rara vox, Nihil mihi conscius sum . Cautior in bonis ambulas, si et mala non lateant. Quamobrem, ut dixi, noveris te, ut inter angustias quae non desunt, fruaris conscientiae bono; magis autem ut scias quid desit tibi. Nam cui non desit? Omnia illi desunt, qui nihil sibi desse putat. Quid si summus Pontifex sis? Numquid quia summus Pontifex, ideo summus? Infimum noris esse, si summum putas. Quis summus? Cui addi non possit. Graviter erras, si te illum existimes. Absit. Non tu
Abbreviated transcription (Latin):
etiam portas inimicoꝵ. Quȩ enĩ
uirtutum eque potis demonum
omnem debellare suꝑbiam tyran¬
nidem hominum: Ceterũ cũ om̃i
indifferenter ꝑsone. hec sit q̃dã
turris fortitudinis a facie inimi¬
q: nescio quo pacto tamen uis
eius maior in maiorib. &. in cla¬
riorib clarior comꝓbat᷑. Nulla splẽ¬
didior gemina in omni precipue
ornamento summi pontificis.
Quo enim celsior ceteris. eo hu¬
militate apparet illustrior & se
primis explicitis partib. in se¬
cundas nescio quomͦ stilus ex¬
currerit. describere inchoans
qualẽ ce oporteat ẽẽ: cũ necdum
quis sis plenius expressisset Cre¬
do erubescens in summo positũ
apice uideri hominẽ nudũ: festi¬
nauit induere insignib suis.
Absq his nẽpe eo deformior: quo
illustrior pares. Numquid pot̃
abscondi ciuitatis supra montẽ
positȩ desolatio. aut lat̾e fumꝰ
lucernȩ extinc̾tȩ suꝑ candelabrũ:
Symia intecto: rex fatuus insolio

Expanded text:
etiam portas inimicorum. Quae enim etiam portas inimicorum. Quae enim virtutum aeque potest daemonum omnem debellare superbiam, tyrannidem hominum? Caeterum cum omni indifferenter personae haec sit quaedam turris fortitudinis a facie inimici; nescio quo pacto tamen vis ejus major in majoribus, et in clarioribus clarior comprobatur. Nulla splendidior gemma, in omni praecipue ornatu summi Pontificis. Quo enim celsior caeteris, eo humilitate apparet illustrior et seprimis explicitis partibus, in secundas nescio quomodo stilus excurrerit, describere inchoans qualem te oporteat esse, cum necdum, quis sis, plenius expressisset. Credo erubescens in summo positum apice videri hominem nudum, festinavit induere insignibus suis. Absque his nempe eo deformior, quo illustrior pares. Nunquid potest abscondi civitatis supra montem positae desolatio, aut latere fumus lucernae exstinctae super candelabrum? Simia in tecto, rex fatuus in solio
Abbreviated transcription (Latin):
uindictam innationib increpatio¬
nes ĩ. po. in alligando reges eoꝵ
ferreis.Si hȩc facis honorificas mi¬
nisterium tuum:⁊ ministerium
te Non mediocris iste principatus.
Exturbare ẽ hoc malas bestias at̾¬
minis cuis: quo greges dui securi
inpascua educantur. Domabis
lupos: s ouib ñ dñaberis. Pascen¬
das utiq non premendas suscepi¬
sti. Si bene considerasti quis sisħ
de oportere facere non ignoras Poi¬
roscienti & non facienti peccatũ
ẽt. Non es oblitus ubi legeris.Ser¬
factitabant. Fortes fuere in bello:
non molles in sericis. Si filius es
milib morib qͦd non aliunde no
paternȩ tuȩ hereditatis qͦd tibi e¬
uoluimus: uͥ inspicias portionẽ
dinem & hereditasti. Posside fidẽ
posside pietatem. posside sapien¬
tiã. s sapientiã scoꝵ ipsa ẽ timor
dm̃i. & habes qͦd tuum ẽ: habes
sine fraudatione integrum pat̃¬
num fundum. Preciosissimꝰ fundꝰ
iurtus ẽ. Bonus fundus humili

Expanded text:
vindictam in nationibus, increpatiovindictam in nationibus, increpationes in populis, in alligando reges eoruferreis. Si haec facis, honorificas ministerium tuum, et ministerium te. Non mediocris iste principatus. Exturbare est hoc malas bestias a terminis tuis, quo greges tui securi in pascua educantur. Domabis lupos, sed ovibus non dominaberis. Pascendas utique, non premendas sucepsisti. Si bene considerasti quis sis, haec te oportere facere non ignoras. Porro scienti et non facienti, peccatum est tibi . Non es oblitus ubi legeris: Serfactitabant. Fortes fuere in bello, non molles in sericis. Si filius es milibus moribus; quod non aliunde nobpaternae tuae haereditatis, quod tibi evolvimus, ubi inspicias portionem dinem, et haereditasti. Posside fidem, posside pietatem, posside sapientiam, sed sapientiam sanctorum ipsa est timor Domini, et habes quod tuum est. Habes sine defraudatione integrum paternum fundum. Pretiosissimus fundus virtus est. Bonus fundus humilit
Abbreviated transcription (Latin):
inspecte uepres podius apparebt̃.
Immo ne uepes quidẽ annose ⁊
ueternose arbores sunt.S ñ ꝓfec¬
to fructifere: nͥ forte glandium a
siliquarum qͣs porci manducant
Quousq occupant derrã: Nonne
si exis & cernis ista pudebit ociosã
iacere securim: pudebit. sine eausa
falcem apłieam accepisse: In hẽ
quondã agrum ysaãc patriar¬
cha exierat cum primo rebecca
occurrit ei: et ut seriptura habet.
exierat ad meditandum. Ille ad
meditandũ. tu ad extirpandũ.
egrediaris necesse ẽ Tibi iam pre¬
cessisse meditatio debet. tempꝰ
iuxta eonsilium saluatoris sediᷤ¬
se debueras. ante estimasse opus.
metiri urres.ponderasse sapienti¬
am. menta compasse sumptus
computasse iurtutum. Age ergo
puta tempus putationis ad esse:
si tamen meditationis preiuit.
Sieor mouisti. mouenda iam lin¬
gua. mouenda ẽ & manus. Accin¬
gere gladio tuo. gladio sp̃s qͦd
ẽ uerbum dĩ. Glifica manum &
brachium dextrum in faciendo

Expanded text:
inspectae, vepres potius apparebunt? inspectae, vepres potius apparebunt? Imo ne vepres quidem: annosae et veternosae arbores sunt, sed non profecto fructiferae; nisi forte glandium aut siliquarum, quas porci manducant. Quousque occupant terram? Nonne, si exis et cernis ista, pudebit otiosam jacere securim; pudebit sine causa falcem apostolicam accepisse? 13. In hunc quondam agrum Isaac patriarcha exierat, cum primum Rebecca occurrit ei: et, ut Scriptura habet, Exierat ad meditandum . Ille ad meditandum, tu ad exstirpandum egrediaris necesse est. Tibi jam praecessisse meditatio debet: tempusjuxta consilium Salvatoris, sedisse debueras, ante aestimasse opus, metiri vires, ponderasse sapientiam, merita comparasse, sumptus computasse virtutum. Age ergo, puta tempus putationis adesse, si tamen meditationis praeivit. Si cor movisti, movenda jam lingua, movenda est et manus. Accingere gladio tuo, gladio spiritus, quod est verbum Dei . Glorifica manum et brachium dextrum in faciendo
Abbreviated transcription (Latin):
rieris opto semꝑ optimo genere
rib plurimis. Felix qui dicere po¬
tuit plus omnib laboraui. Glã
ẽ s nilinea inane. nil molle. nil
resupinum.Si labor terret: m̾ces
inuitet. Unusquisq enĩ scđ̃m su¬
um laborem mercedẽ accipiet.
Et si ille plus omĩb laborauit: ñ
tamen totum elaborauit. & ad¬
huc locus ẽ. Exi in agrum dñi
tui: & consid̾a diligenter quantiᷤ
hodieq de ueteri maledicto silue¬
seat spinis ac tribulis. Exi inꝗͣ
inmundum: ager ẽ enim mundꝰ:
isq creditus tͥ. Exi in illum non
tam qͣm dñs s tamqͣm uillicus:
uidere & ꝓcurare unde exigendꝰ
es rationem. Exi dixerim qͥbdã
tuȩ passib intente sollicitudiniᷤᷤ
& sollicite intentionis. Neq enim
ipsi qͥ iussi st̃ ire in orbẽ: oribem uniuer si
ꝓuidentia. E tu leua ocłos quosdã
consid̃ationis duȩ. & uide regioneᷤˢ
si non sunt magis sicce adignem.
qͣm albe admessem. Quã multȩ
qͣs putaueras fruges. diligenter

Expanded text:
rieris opto semper optimo genere ribus plurimis. Felix qui dicere potuit: Plus omnibus laboravi . Gloria est, sed nil in ea inane, nil molle, nil resupinum. Si labor terret, merces invitet. Unusquisque enim secundum suum laborem mercedem accipiet. Et si ille plus omnibus laboravit, non tamen totum elaboravit, et adhuc locus est. Exi in agrum Domini tui, et considera diligenter, quantis hodieque de veteri maledicto silvescat spinis ac tribulis. Exi, inquam, in mundum. Ager enim est mundus, isque creditua tibi. Exi in illum non tamquam dominus, sed tamquam villicus, videre et procurare, unde exigendus es racionem. Exi, dixerim, quibusdam passibus tue intente sollicitudinis et sollicite intencionis. Neque enim ipsi qui iussi sunt ire in orbem universum, orbem providentia. Et tu leva oculos quosdam considerationis tuae, et vide regiones, si non sunt magis siccae ad ignem, quam albae ad messem. Quam multae, quas putaveras fruges, diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
Igͦ tu: & tibi usurpare aude. aut
dominans apłatum. aut apłicus
dominatum. Plane ab alderutro
putes de quib queritur d̃s̃ sic.
gnare sine dõ iuuat: habes głam s
non apud dm. At si interdictum
ẽ: dñatio interdicitur. indicitur
ministratio. Quȩ et commendat᷑
ipsiꝰ exemplo legis latoris: qui se¬
cutus adiungit. Ego autem in
medio ur̃m sum. tanqͣm qui mi¬
nistrat. Quis se iam titulo hoc in¬
glorium putet. quo se prior dñs
glȩ presigniuit: Merito paulus
głatur in eo dicens. Ministri.xp̃i
sunt & ego. & addit. Ut minus
sapiens dico: plus ego. In labo¬
rib plurimis. in carcerib habũ¬
dantius. in pla. supͣ. modũ .i. mor.¬
ẜo predarum ministerium. Quo
non id głosius pͥncipatu: Si głari
oportet forma tͥ scõꝵ prefigitur:
apłorum ꝓponitur gła. Paruane
t illa uidetur: Quis mͥ pribuat
similem fieri in gła sc̃oꝵ: Clamat

Expanded text:
go tu, et tibi usurpare aude aut dominans apostolatum, aut apostolicus dominatum. Plane ab alterutro putes, de quibus queritur Deus sic: gnare sine Deo juvat, habes gloriam, sed non apud Deum. At si interdictum est: dominatio interdicitur, indicitur ministratio, quae et commendatur ipsius exemplo Legislatoris, qui secutus adjungit: Ego autem in medio vestrum sum, tanquam qui ministrat . Quis se jam titulo hoc inglorium putet, quo se prior Dominus gloriae praesignivit? Merito Paulus gloriatur in eo, dicens: Ministri Christi sunt, et ego. Et addit: Ut minus sapiens dico, plus ego. In laboribus plurimis, in carceribus abundantius, in plagis supra modum, iO praeclarum 420 ministerium! Quo non id gloriosius principatu? Si gloriari oportet, forma tibi sanctorum praefigitur, Apostolorum proponitur gloria. Parvane tibi illa videtur? Quis mihi tribuat similem fieri in gloria sanctorum? Clamat
Abbreviated transcription (Latin):
lum nequaqͣm uolentib malũ
debuit imputari. Neq enĩ tale
ẽ hoc. quale originale̾ peccatũ:
quo non solum non consentienᷤ
uerum plerumq & nesciens alia
ratione constringitur. necdum.
renat᷑ baptismate. Exempli cau¬
sa: a ueniat in medium apłs
petrus. Ipse quippe uisus ẽ. ne¬
gare ueritatem: contra ꝓpriam
uoluntatem. Si quidẽ auit nega¬
re aut mori necesse erat.Morti¬
mens negauit. Negare nolebat:
s magis nolebat mori. Itaq inui¬
tus quidem:s negauit tamen ne
morerecur. Qͦd si lingua & non uo¬
luntate loqui homo compulsus
ẽ. qͦd nolebat: non tamen uelle ali¬
ud qͣm uolebat. Lingua mota est
contra uoluntatem: s nunquid
& mutata uoluntas. Quid enim
uolebat: Prsus qͦd erat xp̃i eẽ
discipłs.Quid loquebatur: Non
noui hominẽ.Cur ita: Mortem

Expanded text:
lum nequaquam volentibus malum lum nequaquam volentibus malum debuit imputari. Neque enim tale est hoc, quale originale peccatum: quo non solum non consentiens, verum plerumque et nesciens, alia ratione constringitur necdum renatus baptismate. Exempli causa, veniat in medium Petrus apostolus: ipse quippe visus est negare Veritatem contra propriam voluntatem; siquidem aut negare, aut mori necesse erat. Mori timens negavit. Negare nolebat, sed magis nolebat mori. Itaque invitus quidem: sed negavit tamen, ne moreretur. Quod si lingua, et non voluntate loqui homo compulsus est quod nolebat: non tamen velle aliud quam volebat. Lingua mota est contra voluntatem: sed nunquid et mutata voluntas? Quid enim volebat? Prorsus quod erat, Christi esse discipulus. Quid loquebatur? Non novi hominem . Cur ita? Mortem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrsus non malam dum malo ñ
consentit.
eniq paulus
qui captiuum se in legem trahi
peccati conqueritur. haud dubi¬
um qui exminus plena lib̾tate
consilii: consensum tam̃ sanum
atq in bono qͦ iam ex magna
parte se habere liberũ glatur:
lam non ego inquiens operor
illud.Ande hoc confidis õ pau
legi enĩ dĩ scdm interiorem ho¬
minem. Oclõ existente simpliei.
totũ corpꝰ lucidũ ẽẽ presumit.
Sano consensu: tͣctũ licet pecc̃o
uł captiuum miseria. liberum
se in bono ꝓfiteri non dubitat.
Vnde ⁊ fidens generaliter infert.
Nichil gͦ dampnationis ẽ. his qͥ
de his qui penarum mortis ue
timore fidem uerbotenus nega¬
re compulsi sunt:ne forte suxta
hanc assertionem: aut culpa ñ
fuerit qͦd uel uoce negarunt:
aut eogi in culpam &. uoluntaᷤ
potuerit. ut uellet iudelicet ħo
qͦd eum & nolle constiterit. & ꝑi
erit liberum arbitrium. Quod
quia impossibile erat:uelle qͥp¬
pe & nolle idem eodem tempore
non poterat: queritur unde ma¬

Expanded text:
rsus non malam, dum malo non consentit. Denique Paulus, qui captivum se in legem peccati trahi conqueritur, haud dubium quin ex minus plena libertate consilii: consensum tamen sanum, atque in bono quoque jam ex magna parte se habere liberum gloriatur, Jam non ego, inquiens, operor illud. Unde hoc confidis, o Paulenim legi Dei secundum interiorem hominem . Oculo existente simplici, totum corpus lucidum esse praesumit. Sane consensu tractum licet peccato, vel captivum miseria, liberum se in bono profiteri non dubitat. Unde et fidens generaliter infert: Nihil ergo damnationis est his qui de his qui poenarum mortisve timore fidem verbo tenus negare compulsi sunt: 618 ne forte juxta hanc assertionem, aut culpa non fuerit, quod vel voce negaverunt; aut cogi in culpam et voluntas potuerit, ut vellet videlicet homo quod eum et nolle constiterit; et sic perierit liberum arbitrium. Quod quia impossibile erat velle quippe et nolle idem eodem tempore non poterat, quaeritur unde ma
Abbreviated transcription (Latin):
quam disposuit ipse. Nisi tu putas
alium eẽ qui posuit in eccłia qͦsdã
quidã apłos. quosdam autẽ ꝓphaᷤ.
alios uͦ euangłistas: alios doctores
⁊ pastores ad consummationẽ scõꝵ
inopus ministerii inedificationẽ
corꝑis xp̃i. Atq hoc corpꝰ qͦd tͥ ipse
paulus suo uere apłico figurans
eloquio & capiti conuenientissimȩ
aptans. totum exeo compac̾tum
ꝑhibet ⁊ conexum ꝑ omnẽ unc̾turã
subministrationis. scdm oꝑationem
inmensuram unuiscuiusq menbri

Expanded text:
quam disposuit ipse. Nisi tu putas quam disposuit ipse. Nisi tu putas alium esse, qui posuit in Ecclesia quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas, alios vero evangelistas, alios doctores et pastores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi. Atque hoc corpus, quod tibi ipse Paulus suo vere apostolico figurans eloquio, et capiti convenientissime aptans, totum ex eo compactum perhibet, et connexum per omnem juncturam subministrationis, secundum operationem in mensuram uniuscujusque memb
Abbreviated transcription (Latin):
sermo ille. omnia mͥ licent. s ñ om¬
nia expediunt: Quid si forte nec
licet: Ignosce mͥ: ñ facile adducor
licitum consentire qͦd dot illicita
parturit. Tu ne deniq tibi licitũ
censeas. siuis ȩccłias mutilare m̃¬
bris. confundere ordinem. ꝑtur¬
bare terminos quos posuerunt
patres tui: Si iusticiȩ ẽ. ius cuiq
seruare suum. auferre cuiquam
sua iusto quomͦ pot̾it conuenire:
Erras. siut summã ita ⁊ solam in
dem existimas. Sihoc sentis: dissen¬
tis ab eo qui ait. Non ẽ podestas nͥ
adõ. Proinde qͦd sequitur. qui po¬
lunori tanquã in uno. s sublimio¬
rib tanqͣm inmultis: Non tua gͦ so¬
la potestas adnõ: sunt ⁊ mediocitᷤ.
sunt ⁊ inferiores. & quomͦ qͦs ds̃
iunxit ñ sunt seꝑandi. si nec quoᷤ
subiunxit comꝑandi. Monstrum
facis. si manui submotiens digitũ
facis pendere de capite.suꝑiorem
manui brachio collateralem. Tale
ẽ si in xp̃i corꝑe menbra aliter locaᷤ

Expanded text:
sermo ille: Omnia 433 mihi licent, sed non omsermo ille: Omnia 433 mihi licent, sed non omnia expediunt . Quid si forte nec licet? Ignosce mihi: non facile adducor licitum consentire quod tot illicita parturit. 17. Tune denique tibi licitum censeas, suis ecclesias mutilare membris, confundere ordinem, perturbare terminos, quos posuerunt patres tui? Si justitiae est jus cuique servare suum; auferre cuiquam sua, justo quomodo poterit convenire? Erras, si ut summam, ita et solam instestatem existimas. Si hoc sentis, dissentis ab eo qui ait: Non est potestas nisi a Deo. Proinde quod sequitur, Qui polimiori, tanquam in uno, sed sublimioribus, tanquam in multis. Non ergo tua sola potestas a Domino; sunt et mediocres, sunt et inferiores. Et quomodo quos Deus conjunxit, non sunt separandi : sic nec quos subjunxit, comparandi. Monstrum facis, si manui submovens, digitum facis pendere de capite, superiorem manui, brachio collateralem. Tale est si in Christi corpore membra aliter locas
Abbreviated transcription (Latin):
uagum & male liberum uulgus cũ
non sit qui arguat: Qui nilicentiꝰ
qͦ spolietur ac depredetur mermis
religio. cũ non sit qui defendat: Q
enim refugium illis: Numqͥd ad
epõs dolentes iniuriam: Ridenti¬
bus ꝓfecto aspiciunt ocłis: siue
quȩ faciunt mala. siue quȩ pati¬
untui: Quȩ demum utilitas ĩsan¬
guine isto: Uereor ne illa qͣm in ꝓ¬
innocens: Parum ẽ inuoluimꝰ ignẽ
Audi aꝑtius. Si is qui murmurat
scdm animã mortuus ẽ qͥ instigat
quomͦ uiuit: Quomͦ uͦ ñ reus mortiᷤ
amborum & suȩ parit̃ qui gladiũ
dedit unde ambo morerentur:Hoc
ẽ qͦd dixeram. occidisti.⁊ possedist.
Adde qͦd qui audiunt scandalirant᷑
indignant᷑. detrahunt & blasphe¬
mant: hoc ẽ uulnerantur ad mor¬
tem.Non ẽ bona arbor faciens fruc¬
tus tales. insolentias. dissolutiones.
dilapidationes. simultates. scanda¬
la. odia. qͦdq magis dolendũ. int̾
eccłias inimicicias graues. ꝑpetesq
discordias. Uides quam uerus sit

Expanded text:
agum et male liberum vulgus, cum non sit qui arguat? Quidni licentius quoque spolietur ac depraedetur inermis religio, cum non sit qui defendat? Quo enim refugium illis? Numquid ad episcopos dolentes injuriam? Ridentibus profecto aspiciunt oculis, sive quae faciunt mala, sive quae patiuntur. Quae demum utilitas in sanguine isto? Vereor ne illa, quam in pinnocens? Parum est: involvimus ignem: audi apertius. Si is qui murmurat, secundum animam mortuus est; qui instigat, quomodo vivit? Quomodo vero non reus mortis amborum, et suae pariter, qui gladium dedit, unde ambo morerentur? Hoc est quod dixeram: Occidisti, et possedisti. Adde quod qui audiunt, scandalizantur, indignantur, detrahunt, et blasphemant; hoc est, vulnerantur ad mortem. Non est bona arbor faciens fructus tales, insolentias, dissolutiones, dilapidationes, simultates, scandala, odia: quodque magis dolendum, inter ecclesias inimicitias graves, perpetesque discordias. Vides quam verus sit
Abbreviated transcription (Latin):
Nempe habitu milite ᷤ. questu elerieoᷤ.
actu neutram exhibent. Nam neq
pugnant ut milites: neq ut cleries
euangelirant. Cuius ordinis sunt:
Oum utiuisq eẽ cupiunt: utrumq
deserunt. utrumq confundunt. Unꝰ¬
quisq inqͥt in ordine suo resurget.
Isti in quo: An qui sine ordine pec¬
cauerunt sine ordine peribunt: Aut
si summe sapiens ds̃. ueracit̃ credit᷑
a summo usq deorsum nicħ mordi¬
natum relinquere. uereor ñ alibi or¬
dinandos. qͣm ubi nullus ordo sed
sempiternus orror inhabitat. Omise¬
randam s̃ponsam talib creditam pa¬
ranimpbis. qui assignata cultui erꝰ
ꝓprio retinere questui ñ uerentur.
Non amici ꝓfect̾o sponsi s emulis̃.
& de his satis quȩ subte sunt:& si
non admateriȩ copiam quȩ est
multa nimis. certe ad id qͦd ꝓpo¬
sui ego. Uisenda iam quȩ circa te
sunt. s ad ea ostium nob̃ liber qͣr¬

Expanded text:
Nempe habitu milites, quaestu clericos, Nempe habitu milites, quaestu clericos, actu neutrum exhibent. Nam neque pugnant ut milites, neque ut clerici evangelizant. Cujus ordinis sunt? Cum utriusque esse cupiunt, utrumque deserunt, utrumque confundunt. Unusquisque, inquit, in suo ordine resurget . Isti in quo? An qui sine ordine peccaverunt, sine ordine peribunt? Aut si summe sapiens Deus veraciter creditur, a summo usque deorsum nihil inordinatum relinquere; vereor istos non alibi ordinandos, quam ubi nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitat. O miserandam sponsam, talibus creditam paranymphis! qui assignata cultui ejus, proprio retinere quaestui non verentur. Non amici profecto sponsi, sed aemuli sunt. Et de his satis quae sub te sunt, etsi non ad materiae copiam, quae est multa nimis; certe ad id quod proposui ego. Visenda jam quae circa te sunt, sed ad ea ostium nobis q
Abbreviated transcription (Latin):
interdic̾tus: s non restrictus. Pe¬
na dictata: s minime secuta est
Iam quartus annus ẽ. exquo da¬
tum mandatũ audiuimꝰ:⁊ nemi¬
nem adhuc clericoꝵ priuatum
beneficio. neminem ep̃orum sus¬
pensum ab officio luximꝰ. At luc¬
tu amarissimo dignum qͦd secu¬
tum ẽ. Quid hoc: Impunitas in¬
curiȩ soboles. insolentiȩ mat̃ radix
impudentiȩ. trans gressionis nutrir:
Et beatus si om̃i satagas cura. hoꝵ oĩ¬
um pͥmam parentem cauere incu¬
riam.S obhoctu oꝑam dabis. Et
nunc leua ocłos tuos &uide. si non
eque ut prtus pellicula discolor sa¬
crum ordinem decolorat: si ñ eque
ut prius fissura enormis pene in¬
guina nudat. Solent dicere. Nũ de
uestib cura ẽ dõ: & non magis de
morib: At forma hȩc uestium. de¬
formitatis mentium & morum in¬
dicium ẽ Quid sibi uult qͦd clerici
aliud ẽẽ aliud uiden uolunt:. Id qͥdem
minus eastum. minusq sincerum.

Expanded text:
interdictus, sed non restrictus; poeinterdictus, sed non restrictus; poena dictata, sed minime secuta est. Jam quartus annus est, ex quo datum mandatum audivimus, et neminem adhuc clericorum privatum beneficio, neminem episcoporum suspensum ab officio luximus. At luctu amarissimo dignum quod secutum est. Quod hoc? Impunitas incuriae soboles, insolentiae mater, radix impudentiae, transgressionum nutrix. Et beatus, si omni satagas cura malorum omnium primam parentem cavere incuriam. Sed ad hoc tu operam dabis. Et tunc leva oculos tuos, et vide si non aeque, ut prius, pellicula discolor sacrum Ordinem decolorat; si non aeque, ut prius, fissura enormis pene inguina nudat. Solent dicere: Num de vestibus cura est Deo et non magis de moribus? At forma haec vestium, deformitatis mentium et morum indicium est. Quid sibi vult quod clerici aliud esse, aliud videri volunt? Id quidem minus castum, minusque sincerum.
Abbreviated transcription (Latin):
clericorum. Qͦd si moniti ab ep̃is sus
ȩccłiasticis beneficiis eorumdem
pontificum auctoritate priuentur.
glexerint quia inferioꝵ culpȩ ad
nullos magis referende sunt quã
ad desides negligentesq rectores:
tam dui ab officio pontificali absti¬
neant. donec penam anobis con¬
stitutam clericis sibi subiectis im¬
ponant. Illud etiã duximꝰ ad nec¬
tectendum: ut nullus in archidiaco¬
num uel decanum. nͥ diaconus at
prb̃r ordinetur. Archidiaconi uero
decam ⁊ p̃positi. qui infra ordines
prenominatos sunt. si inobedienteᷤ
ordinari contempserint. honore su¬
cepto priuentur. Prohibemꝰ autẽ
ne adolescentib uł infra sacros or¬
dines constitutis. s qui prudenta
et uite merito clarescunt. predic̾ti con¬
cedantur honores.Aerba tua hec
cu sanxisti. Quid effectui mancipa¬
tum: Adhuc ad olescentes adhuc
qui infra sacros ordines sunt. inȩc¬
cłia ꝓmouentur. Qͦd ad pͥmum
capitulum ꝑtinet luxus uestiũ

Expanded text:
ordinis clericorum. Quod si moniti ab episcopis ordinis clericorum. Quod si moniti ab episcopis ecclesiasticis beneficiis eorumdem pontificum auctoritate priventur. glexerint, quia inferiorum culpae ad nullos magis referendae sunt quam ad desides negligentesque rectores; tandiu ab officio pontificali abstineant, donec poenam a nobis constitutam clericis sibi subjectis imponant . Illud etiam duximus annectendum, ut nullus in archidiaconum vel decanum, nisi diaconus et presbyter ordinetur. Archidiaconi vero, decani et praepositi, qui infra Ordines praenominatos sunt, si inobedientes ordinari contempserint, honore suscepto priventur. Prohibemus autem ne adolescentibus, vel infra sacros Ordines constitutis, sed qui prudentia et vitae merito clarescunt, praedicti concedantur honores . » 20. Verba tua haec: tu sanxisti. Quid effectui mancipatum? Adhuc adolescentes, adhuc qui infra sacros Ordines sunt, in Ecclesia promoventur. Quod ad primum capitulum pertinet; luxus vestium
Abbreviated transcription (Latin):
sorum apłiea mandata & institu¬
ta. ea qua dignum ẽ. sollicitudine ob¬
seruentur: ne quid in agro dñi tus
aut neglec̾tu in cultum. aut fraude
subreptum inueniatur: Posse inue¬
nini ne dubites. Michi in promptu
ẽ ut multa ⁊ innumera p̃termittã
quȩ passim neglect̾a iacent.: ñnul¬
la etiam exhis quȩ plantauit dex¬
tera tua conilsa monstrare.Non¬
ne os tuum in remensi concilio sub¬
iect̾a captitula ꝓmulgauit: Quiᷤ
ea tenet:Quis denuit: falleris si te¬
neri putas. Si non putas ipse pec¬
casti: aut statuens quȩ non teneren¬
tur. aut qͦd non tenentur dissimu¬
lans. Precipimꝰ aisti ut tam ep̃i qͣm
clerici neq in suꝑfluitate seu in ho¬
nesta uanetate colorum. aut fissura
uestium. neq in consura. intuentiũ
quorum forma ⁊ exemplum esse de¬
bent offendant aspectũ: s potiꝰ ita
insius actib errata condempnent:
amorem innocentiȩ conu̾satione
demonstrent. sic̃ dignitas exigit

Expanded text:
sorum apostolica mandata et institusorum apostolica mandata et instituta ea, qua dignum est, sollicitudine observentur, ne quid in agro Domini tui aut neglectu incultum, aut fraude subreptum inveniatur. Posse inveniri ne dubites. Mihi in promptu est ut multa et innumera praetermittam, quae passim neglecta jacent nonnulla etiam ex his quae plantavit dextera tua, convulsa monstrare. Nonne os tuum in Remensi concilio subjecta capitula promulgavit? Quis ea tenet? quis tenuit. Falleris si teneri putas. Si non putas, ipse peccasti, aut statuens quae non tenerentur, aut quod non tenentur dissimulans. « Praecipimus, » aisti, ut tam episcopi quam clerici, neque in superfluitate, seu inhonesta varietate colorum, aut fissura vestium, neque in tonsura, intuentium quorum forma et exemplum esse debent offendant aspectum; sed potius ita in suis actibus errata condemnent, et amorem innocentiae conversatione demonstrent, sicut dignitas exigit
Abbreviated transcription (Latin):
inueniatur. Ubi necessitas urget. ex¬
cusabilis dispensatio ẽ. uͥ utilitas
ꝓuoeat: dispensatio laudabilis ẽ.
Atilitas dico: communis non ꝓpͥa.
Nam cum nichil horum ẽ. ñ plane
fidelis dispensatio: s crudelis diꝰ¬
sipatio ẽ. Nonnulla tamen mona¬
steria sita in diu̾sis ep̃atib. qͦd spe¬
cialius ꝑtinuerint ab ipsa sui fun¬
datione ad sedem apłicam ꝓ uo¬
luntate fundatoꝵ quis nesciat:
S aliud ẽ qͦd largitur deuotio: ali¬
ud qͦd molitur ambitio impatiens
subiectionis. Et hȩc dicta dehis.
Suꝑest ut generaliter suꝑ unu̾sũ
eccłiȩ statum intendat consid̾atio
tua. si plebes clericis. si clerici sacer¬
dotib.si sacerdotes do iñea qͥ opor¬
tet humilitate subiecti sint.si ĩ mo¬
nasteriis & religiosis locis seruetur
ordo. uigilet disciplina. si suꝑ pͣua
oꝑa. & dogmata censura ȩccłiastica
uigeat. si floreant uineȩ honestate
& scĩmonia sacerdotum. si flores

Expanded text:
inveniatur . Ubi necessitas urget, exinveniatur . Ubi necessitas urget, excusabilis dispensatio est: ubi utilitas provocat, dispensatio laudabilis est. Utilitas, dico, communis, non propria. Nam cum nil horum est, non plane fidelis dispensatio, sed crudelis dissipatio est. Nonnulla tamen monasteria, sita in diversis episcopatibus, quod specialius pertinuerint ab ipsa sui fundatione ad Sedem apostolicam pro voluntate fundatorum, quis nesciat? Sed aliud est quod largitur devotio, aluod molitur ambitio impatiens subjectionis. Et haec dicta de his.Superest ut generaliter super universum Ecclesiae statum intendat consideratio tua: si plebes clericis, si clerici sacerdotibus, si sacerdotes Deo in ea, qua oportet, humilitate subjecti sint; si in monasteriis et religiosis locis servetur ordo, vigilet disciplina; si super prava opera et dogmata censura ecclesiastica vigeat; si floreant vineae honestate et sanctimonia sacerdotum? si flores
Abbreviated transcription (Latin):
exemplar habet ecȩlo. Neq enĩ fi¬
lius potest facere quicqͣm nͥ quȩ tu¬
derit patrẽ facientem: p̃sertim cũ
ei sub moysi nomine dictum sit.
Alide omnia facias scd̾m exemplar
qͦd tͥ in monte monstratum ẽ. uide¬
rat hoc qui dicebat. Uidi ciuitatẽ
ratam. Ego enim ꝓpter similitu¬
tur subuno capite dd̃: ita hic qͦq
sub uno summo pontifice. pͥmates
abb̃es ⁊ reliqͥ in hẽ modũ. Nẽ paruipẽ¬
dendũ qͦd ⁊ dm̃ ht̃ auctorem: ⁊ de cȩ¬
lo ducit originem. ed̃ si dicat ep̃s
nolo ẽẽ sub archiep̃o. aut abbas nolo
obedire ep̃o: hoc decȩlo non ẽ. Nisi
tu forte angłorum quempiam dicen¬
tem audisti. nolo sub archangłis eẽ:
aut exalio quolibet inferiorum or¬
dinum aliquem ñ ferentem sub eẽ
cuiquam nͥ dõ. Quid inquis: Phibeᷤ
dispensare: Non. s dissipare Non
sum tam rudis ut ignorẽ positos
uos dispensatores: s in edificationẽ
ñ in destructionem. Deniq querit᷑
inter dispensatores: ut fidelis quis

Expanded text:
bet e coelo. Neque enim Filius potest facere quidquam, nisi quae viderit Patrem facientem , praesertim cum ei sub Moysi nomine dictum sit: Vide omnia facias secundum exemplar quod tibi in monte monstratum est . 18. Viderat hoc qui dicebat: Vidi civitatem ratam . Ego enim propter similitutur sub uno capite Deo; ita hic quoque sub uno summo Pontifice primates abbates, et reliqui in hunc modum. Non est parvi pendendum quod et Deum habet auctorem, et de coelo ducit originem. Quod si dicat episcopus, Nolo esse sub archiepiscopo; aut abbas, Nolo obedire episcopo: hoc de coelo non est. Nisi tu forte Angelorum quempiam dicentem audisti, Nolo sub Archangelis esse: aut ex alio quolibet inferiorum ordinum aliquem non ferentem subesse cuiquam, nisi Deo. Quid, inquis? prohibes dispensare? Non, sed dissipare. Non sum tam rudis, ut ignorem positos vos dispensatores, sed in aedificationem, non in destructionem . Denique quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis
Abbreviated transcription (Latin):
Srimam gͦ necessitatem sua
ciiq facit in ꝓmittendo uolun¬
tas: scdam precipientis auctori¬
tas: terciam precepti dignitas.
Differunt autem ut iam dictũ ẽ
quib dã a se inuicem gradib dreˢ
istȩ necessitates. nec una om̃s se¬
quit᷑ immutabilitatis fumitas.
Nam exprima quidẽ qͦd efficit᷑¬
si non penitus immutabile. tam̃
iuix mutabile ẽẽ constat: dum
solis illud liceat mutare p̃latis:
& hoc non nͥ fideli & ꝓuida dis¬
pensatione. Qͦd uͦ fit exsequenti.
quȩ & maior ista ẽ: pene. iam in¬
commutabile: soli quippe dõ eẽ
mutabile suꝑiꝰ demonstratũ ẽ.
Porro qͦd de nouissima fic tanqͣm
omniũ maxima. omĩno in com¬
mutabile ẽ: ut pode qͦd ne ipsi
quidem dõ mutare liberum est.
Qd gͥ nulli hominũ fas ẽ nͥ solis
mutare prelatis. dici uix muta

Expanded text:
rimam ergo necessitatem sua cuique facit in promittendo voluntas; secundam, praecipientis auctoritas; tertiam, praecepti dignitas. 8. Differunt autem, ut jam dictum est, quibusdam a se invicem gradibus tres istae necessitates, nec una omnes sequitur immutabilitatis firmitas. Nam ex prima quidem quod efficitur, etsi non penitus immutabile, tamen vix mutabile esse constat: dum solis illud liceat mutare praelatis, et hoc nonnisi fideli et provida dispensatione. Quod vero fit ex sequenti, quae et major ista, est pene jam incommutabile. Soli quippe Deo esse mutabile superius demonstratum est. Porro quod de novissima fit, tanquam omnium maxima, omnino incommutabile est, utpote quod ne ipsi quidem Deo mutare liberum est. Quod igitur nulli hominum fas est, nisi solis mutare praelatis, dici vix muta
Abbreviated transcription (Latin):
alta suspiria trabens qͦd ñliceret
sibi ꝓ suo desidio remanere: hos
inquit interim ꝓme oro ut retine¬
atis: qui a uobis discant qͦd nos pꝰ¬
modum doceant. & infert. Erunt
nobis insemen: ⁊in semine isto be¬
nedicentur gentes: et ille gentes
quȩ adieb antiquis monachi qͥdẽ
nomen audierunt monachum ñ
uiderunt. Et dimissis quatuor
a latere suo abiit.Qui ꝓbati⁊ di
gni inuenti: monachi fac̾ti sunt.
Post aliquod dempꝰ cum iam sc̃s
ꝑ aliqͣntum cempꝰ instructis ⁊ eru¬
ditis corde in sapientia: dato eiꝰ
unus exipsis. emisimus eos: ad¬
iungentes de nrĩs quantirea suffi¬
cerent ad numerum abbatiȩ. Quȩ
eoncepit et peꝑit filias quinq:
⁊ sic multiplicato semine augesẽ
indies numerus monachoꝵ:iuxta
desidium ⁊ uaticinium malachiȩ.

Expanded text:
alta suspiria trahens, quod non liceret alta suspiria trahens, quod non liceret sibi pro suo desiderio remanere: « Hos, » inquit, « interim pro me, oro ut retineatis, qui a vobis discant, quod nos postmodum doceant. » Et infert: « Erunt nobis in semen, et in semine isto benedicentur gentes, et illae gentes, quae a diebus antiquis monachi quidem nomen audierunt, monachum non viderunt. » Et dimissis quatuor a latere suo, abiit: qui probati, et digni inventi monachi facti sunt. Post aliquod tempus, cum jam Sanctus per aliquantum tempus instructis, et eruditis corde in sapientia, dato eis unus ex ipsis, emisimus eos, adjungentes de nostris quanti sufficerent ad numerum abbatiae. Quae concepit, et peperit filias quinque: et sic multiplicato semine, augescit in dies numerus monachorum, juxta desiderium et vaticinium Malachiae.
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiarum. et quanta interra ꝑ eũ
ds oꝑatus fuisset: paranti iam re¬
patriare commisit uices suas. ꝑu.
niuersam hybernam legatum il¬
lum constituens. Significatum si¬
qͥdẽ erat ei ab ep̃o sisberto qui ut
supra memorauimꝰ tunc legatus
exstit̾at qͦd iã ñ posset p̃semo ⁊ de¬
bilitate eorꝑis uillicare. Post hec
petit malachias confirmari noue
metropolis constitutionem:⁊ utriꝰ¬
q sedis pallia sibi dari. & confir¬
mationis. quidẽ priuileguĩ mox
concilium: et sic comuentia ⁊ com¬
mum uoto uniuersoꝵ ꝑ honestaᷤ
ꝑsonas requiretis pallium ⁊ dabit᷑
uobis. Deinde tollens mitram de
capite suo. imposuit capiti eius:
s ⁊ stolam cũ manipulo dedit u¬
li quib uti int̾ offerendum sole¬
bat. Et salutatum in oscło pacis
dimisit eum. apłiea fultũ bene¬
dictione ⁊ auctoritate. Qui reuer¬
tens ꝑ claramuallem suã: scdam
nob̾ largitus ẽ benedictionem. &

Expanded text:
Ecclesiarum, et quanta in terra Deus per Ecclesiarum, et quanta in terra Deus per eum operatus fuisset: paranti jam repatriare commisit vices suas, per universam Hiberniam legatum illum constituens. Significatum siquidem erat ei ab episcopo Gilleberto, qui, ut supra memoravimus, tunc legatus exstiterat, quod jam non posset prae senio et debilitate corporis villicare. Post haec petit Malachias confirmari novae metropolis constitutionem, et utriusque sedis pallia sibi dari. Et confirmationis quidem privilegium mox concilium: et sic conniventia et communi voto universorum per honestas personas requiretis pallium, et dabitur vobis. » Deinde tollens mitram de capite suo, imposuit capiti ejus: sed et stolam cum manipulo dedit, quibus uti inter offerendum solebat. Et salutatum in osculo pacis dimisit eum, apostolica fultum benedictione et auctoritate. 39. Qui revertens per Claram-Vallem, suam secundo nobis largitus est benedictionem. Et
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ italie. hospitis sui paruu¬
lum filium qui male habens erat¬
moriturus continuo sanauit.
¶Erat tẽ temporis in sede apłica
papa qui eum benigne suscep̃:
humanȩ satis illi suꝑ longa ꝑe¬
gͥnatione compassus. Et pͥmo qͥdẽ
malachias qͦd altius infixerat aĩo
cum multis lacrimis implorabat:
licere sibi uiuere ⁊ mori in claraual¬
le ꝑmissu⁊ benedictione sũmi
pontificis. & petiit hoc ñ oblit᷑
ad qͦd uenenerat: s affec̾tus qua
uenerat desidenio clareuallis.
Non a u ⁊ e m obtinuit: qͦd
uir apłicus lucris põtius uberi¬
orib occupandum decerneret.
Nec tamen omnino frustratus ẽ.
adesiderio cordis sui: cui mort ibi
⁊ si non uiuere donatũ ẽ. Mensem
indegrum fec̃ in urbe: loca scã ꝑ
ambulans ⁊frequentans causao.¬
radionis. Cumq ꝑ id temporis se¬
pe ac diligenter ab eo ⁊ abhis qͥ cũ
eo erant summꝰ pontifex inquisis¬
set ẽẽ patrie. mores gentis.statum

Expanded text:
vitatem Italiae, hospitis sui parvuvitatem Italiae, hospitis sui parvulum filium, qui male habens moriturus erat, continuo sanavit. 38. Erat tunc temporis in Sede apostolica secundus papa: qui eum benigne suscepit, humane satis illi super longa peregrinatione compassus. Et primo quidem Malachias, quod altius infixerat animo, cum multis lacrymis implorabat, licere sibi vivere, et mori in Clara-Valle, permissu et benedictione summi Pontificis. Et petiit hoc, non oblitus ad quod venerat, sed affectus quo venerat desiderio Clarae-Vallis. Non autem obtinuit, quod virum Apostolicus lucris potius uberioribus occupandum decerneret. Nec tamen omnino frustratus est a desiderio cordis sui, cui mori ibi, etsi non vivere, donatum est. Mensem integrum fecit in Urbe, loca sancta perambulans, et frequentans causa orationis. Cumque per id temporis saepe ac diligenter ab eo, et ab his qui cum eo erant, summus Pontifex inquisisset esse patriae, mores gentis, statum
Abbreviated transcription (Latin):
longum. Quo facto ascendit:
⁊ primo quidem durum ut e¬
rat sentiens. postmodum mira
mutatione ualde commodum
sibi. ⁊ suauiter ambulantem in¬
uenit. E ne caderet suꝑ terrã
de sermone quem dixerat: usq
ad nonum annum quo mortu¬
us ẽ ipse. non defecit ei : fac̾tus
optimus et p̃ciosissimus pale¬
fridus. Qͦdq euidentius mira¬
culum cernentib fecit: de sub¬
nigro cepit albescere. ⁊ ñ multo
post uix inueniebatur albior
uisu ⁊ uerbo refec̾tus sum: et de¬
lec̾tatus sum sicut in omnibus
diuiciis. Ot ego uicissim pec¬
cator licet inuemi grãm in ocłis
eius. extunc deinceps usq ad obi¬
tum ipsius: sic̃ in ꝓemio p̃fatus
sum. Ipse etiam dignatus diuer¬
tere claramuallem uisis fr̃ibus
compunc̾tus ẽ: & illi non medio¬
criter edificati inpresentia ⁊ sermo-¬
ne eiꝰ. Et acceptans locũ ⁊ nos.
atq intumis uiscerib colligens:
ualedixit nob̃ ⁊ abiit. Qui trans¬
alpinans cũ uenisset yporiam ci¬

Expanded text:
longum. » Quo facto, ascendit: longum. » Quo facto, ascendit: et primo quidem durum, ut erat, sentiens, postmodum mira mutatione valde commodum sibi et suaviter ambulantem invenit. Et ne caderet super terram de sermone quem dixerat, usque ad nonum annum, quo mortuus est ipse, non defecit ei, factus optimus et pretiosissimus palefridus. Quodque evidentius miraculum cernentibus fecit, de subnigro coepit albescere, et non multo post vix inveniebatur albior visu et verbo refectus sum, et delectatus sum, sicut in omnibus divitiis. Et ego vicissim, peccator licet, inveni gratiam in oculis ejus extunc, et deinceps usque ad obitum ipsius, sicut in prooemio praefatus sum. Ipse etiam dignatus divertere ad Claram-Vallem, visis fratribus, compunctus est: et illi non mediocriter aedificati in praesentia et sermone ejus. Et acceptans locum, et nos, atque intimis visceribus colligens, valedixit nobis, et abiit. Qui transalpinans, cum venisset Iporiam ci
Abbreviated transcription (Latin):
nos quibdam ⁊ inaliis locis ad
discendam conu̾sationis formam
relictis. iuxta uerbũ syeari cũ pau¬
cis admodum repatriauit. Hȩc de
sẏcaro. In ipsa urbe eboracensi ac
cessit ad eum uir nobilis scđm se
nunc uͦ monachus. ⁊ monachoꝵ
pater: in mailros monasterio ordi¬
nis nr̃i: qui deuotus malachiȩ se
orationib satis humiliter cõmen¬
dauit. Is aduertens multos hab̃e
ep̃m socios ⁊ equos paucos. nam
preter ministros ⁊clericos alios.
quinq cum eo erant pb̃n ⁊ equi
non nͥ tres. obtulit ei suum qͦ ipse
uehebatur: hoc solum dolere se
inquiens qͦd eẽt runcinus dure
portans. E addit. Libentius de¬
dissem si melior fuisset: sed si di¬
gnamini ducite qualemeumq
tius accipio quo predicas iulio¬
rem: quia non potest mͥ uile eẽ.
quicquid tam preciosa uolun¬
tas optulerit. Et conu̾sus ad suoᷤͤ
hunc inquit sternite mͥ: qͥa cõ¬
modus satis ⁊ sufficiens erit in

Expanded text:
nos, quibusdam et in aliis locis ad nos, quibusdam et in aliis locis ad discendam conversationis formam relictis, juxta verbum Sycari, cum paucis admodum repatriavit. Haec de Sycaro. 36. In ipsa urbe Eboracensi, accessit ad eum vir nobilis secundumnunc vero monachus, et monachorum pater in Mailros monasterio ordinis nostri, qui devotus Malachiae se orationibus satis humiliter commendavit. Is advertens multos habere Episcopum socios, et equos paucos nam praeter ministros, et clericos alios, quinque cum eo erant presbyteri, et equi nonnisi tres, obtulit ei suum, quo ipse vehebatur, hoc solum dolere se inquiens, quod esset runcinus dure portans. Et addidit: « Libentius dedissem, si melior fuisset: sed, si dignamini, ducite qualemcunque « eo libentius accipio, quo praedicas viliorem: quia non potest mihi vile esse, quidquid tam pretiosa voluntas obtulerit. » Et conversus ad suos: « Hunc, » inquit, « sternite mihi, quia commodus satis, et sufficiens erit in
Abbreviated transcription (Latin):
uit ille: ⁊ mala chia ᷤ eo ꝯsecrato ꝓficiscto᷑¬
Cumq egressus de scotia ꝑue¬
nisset eboracum: sacerdos quidã
sẏcarus nomine intuitus eũ agno¬
uit.Nec enim faciẽ uiderat ante
latum fuerat ei iam pridem de il¬
lo.Et nunc incunctanter circum¬
stantib digito eum demonstrans:
hic ẽ inquit de quo dixeram. quia
de hybernia sc̃s ueniet pontifex qͥ
scit cogitationes hominum. Sic
non poduit latere lucerna sub mo¬
dio: ꝓdente eam ꝑ os sycari spũ lõ
qui illam accenderat. Nam ⁊ multa
secreta deẽẽ suo suorumq dict̾a st̃
ei a sycaro: quȩ ita ẽẽ uł fuisse oĩa
recognouit. S ⁊ sociis malachiȩ ꝑ¬
cunctantib de suo reditu respon¬
dit syearus incunctanter. qͦd pꝰt
rei ꝓbauit euentus: paucos uide¬
licet admodum de numero illo
cum ep̃o redituros. Illi audito
hoc suspicati sunt mortem: sed
ds̃ alider adimpleuit. Nempe re¬
diens aburbe. quibdam apud

Expanded text:
vit ille, et Malachias, eo consecrato, proficiscvit ille, et Malachias, eo consecrato, proficiscCumque egressus de Scotia, pervenisset Eboracum, sacerdos quidam, Sycarus nomine, intuitus eum agnovit. Nec enim faciem ejus viderat ante: e, revelatum fuerat ei jampriden de illo. Et nunc incunctanter circumstantibus digito eum demonstrans: « Hic est, » inquit, « de quo dixeram, quia de Hibernia sanctus veniet pontifex, qui scit cogitationes hominum. » Sic non potuit latere lucerna sub modio, prodente eam per os Sycari Spiritu sancto qui illam accenderat. Nam et multa secreta de esse suo, suorumque dicta sunt ei a Sycaro, quae ita esse vel fuisse omnia recognovit. Sed et sociis Malachiae percontantibus de suo reditu, respondit Sycarus incunctanter quod post rei probavit eventus, paucos videlicet admodum de numero illo cum Episcopo redituros. Illi, audito hoc, suspicati sunt mortem: sed Deus aliter adimplevit. Nempe rediens ab Urbe, quibusdam apud
Abbreviated transcription (Latin):
momento demporis destituatur.
Ergo om̃s pariter contradicunt.
&uim faciebant: cum ille diutinã
ultionem minadus ẽ Non tamen
destitere illi: nͥ missa sorte priꝰ dĩ
uoluntas suꝑ hoc interrogaretur.
Prohibente illo nichilominus mit¬
tunt: s illa ꝓ malachiȩ parte ter
respondisse inuenta ẽ. Nec enim
una contenti uice fuere cupidire¬
tinendi eum. Demum cedentes di¬
mittunt illum: non tam̃ sine plo¬
ratu ⁊ ululatu multo. ¶Sed neqͥd
imꝑfectum relinqueret: tractare
cepit quomͦ defuncti fratris sem̃
suscitaret. Et accersitis ad se dis
cipulis suis: anxius estuabat qͥs¬
nam dignior adhoc opus siue u¬
tilior uideretur. & diligenter intu¬
itus singłos:tuinquit õ edane.
sic enim uocabatur unus: suscipe
onus. Illo cunctante & flente: ne
dimeas ait. tu enim mͥ adño desi¬
gnat᷑ es. qͥa anulũ aureũ qͦ desponsan¬
dus esiã nc̃ p̃uidi in digito tuo.Acqͥe¬

Expanded text:
momento temporis destituatur. momento temporis destituatur. Ergo omnes pariter contradicunt. Et vim faciebant, cum ille divinam ultionem minatus est. Non tamen destitere illi, nisi missa sorte, prius Dei voluntas super hoc interrogaretur. Prohibente illo, nihilominus mittunt: sed illa pro Malachiae parte ter respondisse inventa est. Nec enim una contenti vice fuere, cupidi retinendi eum. Demum cedentes, dimittunt illum, non tamen 673 sine ploratu et ululatu multo. Sed ne quid imperfectum relinqueret, tractare coepit, quomodo defuncti fratris semen suscitaret. Et accersitis ad se tribus discipulis suis, anxius aestuabat, quisnam dignior ad hoc opus, sive utilior videretur. Et diligenter intuitus singulos: « Tu, » inquit, « o Edane » sic enim vocabatur unus, « suscipe onus. » Illo cunctante, et flente: « Ne timeas, » ait, « Tu enim mihi a Domino designatus es, quia annulum aureum, quo desponsandus es, jam nunc praevidi in digito tuo. » Acquie
Abbreviated transcription (Latin):
tantum laborarat quem hac̾tenꝰ
ñ habuerat suo acquireret studio
& labore. Erat et altera metropo¬
liea sedes quam de nouo consti¬
tuerat celsus: primȩ tam̃ sedi
⁊ illius archiep̃o subdita tanꝗͣ
primati: et huic qͦ optabat ni¬
chilominus pallium m alachiaᷤ
confirmariq auctoritate sedis apo¬
stolicȩ prerogatiuam quam benefi¬
cio celsi adipisci meruerat. In no¬
tescente ꝓposito displicuit fr̃ib:
necnon ⁊ magnatib ⁊ ppło derrȩ.
Om̃s enim intolerabilem sibi iudi¬
cabant tam diutinã omĩum pii
parentis absentiam: & qͦd metue-¬
rent de morte ipsius.Contigit ĩ¬
derea mori germanum eius xp̃i¬
num nomine: uirum bonum. ple
s uicȩ scĩmonia. & iusticiȩ zelofor¬
te nonimpar. Huius decessus ma¬
gis terruit uniu̾sos: et discessum
malachie reddidit molestiorem.
Dicebant autem nullomͦ assentien¬
dum unici ꝑegrinationi patroni:
ut non desoletur omĩs terra si dua¬
bus tantis columpnis sub uno

Expanded text:
tantum laborarat, quem hactenus tantum laborarat, quem hactenus non habuerat, suo acquireret studio et labore. Erat et altera metropolica sedes, quam de novo constituerat Celsus, primae tamen sedi, et illius archiepiscopo subdita, tanquam primati. Et huic quoque optabat nihilominus pallium Malachias, confirmarique auctoritate Sedis apostolicae praerogativam, quam beneficio Celsi adipisci meruerat. Innotescente proposito, displicuit fratribus, necnon et magnatibus et populo terrae. Omnes enim intolerabilem sibi judicabant tam diutinam omnium pii parentis absentiam, et quod metuerent de morte ipsius. 34. Contigit interea mori germanum ejus, Christianum nomine, virum bonum, plensed vitae sanctimonia et justitiae zelo forte non impar. Hujus decessus magis terruit universos, et discessum Malachiae reddidit molestiorem. Dicebant autem nullo modo assentiendum unici peregrinationi patroni, ut non desoletur omnis terra, si duabus tantis columnis sub uno