comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum iungere tunc non licebat: nc̃ licet.
ue triturante ñ infrenando scripturam
recoleret dicentẽ. Nũ qͥd debub cura ẽ
dõ: Quare gͦ nunc legit᷑. q̃uando id qd̾
ꝓhibuit iamlicet: Quia idem ipse secu
utiq impium ẽ: ut non legamꝰ nos. qd̃
scriptum ẽ ꝓpt̃ nos. Magis enim ꝓpter
nos quib manifestat᷑: quam ꝓpt̃ illos
inquib figurabatur. Bouẽ quippe &
asinum si necesse sit: unusquisq sine
detrimento oꝑis iungit. Sapientẽ uero
& stultum. ñ ut unus p̃cipiat alter ob¬
temperet. s pariter ex equali potesta¬
te. ut annuntient uerbumdĩ. ñ sine
scandalo quisq comites facit. Itaq ean
dem scripturã tenemus. & tunc potesta¬
te precipientem umbris tegendo. quod
nunc aperiretur. & nunc aucroritate¬
attestantem. luce apertũ. quod tunc
circum stantia scripture loci eius
satis ostendit: quid loquatur apłs. Suo qͥ¬
ppe more uitam nram futuram. que iã

Expanded text:
dum iungere tunc non licebat, nunc licet. dum iungere tunc non licebat, nunc licet. um de bone triturante non infrenando scripturam recoleret dicentem: numquid de bubus cura est deo? quare ergo nunc legitur, quando hic quod prohibuit iam licet? quia idem ipse ibi sutique impium est ut non legamus nos quod scriptum est propter nos; magis enim propter nos, quibus manifestatur, quam propter illos, in quibus figurabatur. bouem quippe et asinum, si necesse sit, unusquisque sine detrimento operis iungit; sapientem uero et stultum, non ut unus praecipiat, alter obtemperet, sed pariter ex aequali potestate ut annuntient uerbum dei, non sine scandalo quisque cdem Scripturam tenemus, et tunc potestate praecipientem umbris tegendum, quod nunc aperiretur; et nunc aucattestantem luce apertum quod tunc circumstantia Scriptursatis ostendit quid loquatur apostolus; suo quippe more uitam nostram futuram, quae iam
Abbreviated transcription (Latin):
monio reuelato. Nam & illud quod tunc
factum ẽ. ñ diceretur tab̃naculum testi¬
monii: nisi alicui ueritati. quȩ suo tem¬
pore declaranda erat.quadam congruen¬
tia significationis attestaretur. Lineis
uestibus miscere purpurã. & linostima
ueste indui aliquando peccatum fuit:
nunc ñ ẽ peccatũ. S mordinate uiuere.
& diuersi generis ꝓfessiones uelle misce¬
re: ut uel scĩmonialis habeat ornam̃ta
nuptarum. uel ea que se non continens
nupsit sp̃em uirginis gerat. omnimͦ pec¬
catumest: Et siquid in conuenienter
ex diuerso genere inuita cuiisq conte¬
xitrr. Uerum illud tune figurabatur
inuestibus: quod nunc declaratur in
moribus. Illud enim erat tempus signa¬
fieandi: hoc manifestandi. Ergo ipsa scͥp¬
tura que tunc fuit exactrix operum si¬
gnificantiũ: nunc testisẽ rerum signifi¬
catarum. Et que tunc obseruabat᷑ ad
prenunciationẽ: nunc recitat᷑ ad confir¬
mationem.Bouem & asinum adoperã¬

Expanded text:
monio reuelato. nam et illud quod tunc monio reuelato. nam et illud quod tunc factum est non diceretur tabernaculum testimonii, nisi alicui ueritati, quae suo tempore declaranda erat, quadam congruentia significationis attestaretur. lineis uestibut miscere purpuram et linostima ueste indui aliquando peccatum fuit, nunc non. est peccatum. sed inordinate uiuere et diuersi generis professiones uelle miscere, ut uel sanctimonialis habeat ornamenta nuptarum uel ea quae se non continens nupsit speciem uirginis gerat, omni modo peccatum est; et si quid inconuenienter ex diuerso genere in uita cuiusque contexitur. uerum illud tunc figurabatur in uestibus, quod nunc declaratur in moribus; illud enim erat tempus significandi, hoc manifestandi. ergo ipsa scriptura, quae tunc fuit exactrix operum significantium, nunc testis est rerum significatarum; et quae tunc obseruabatur ad praenuntiationem, nunc recitatur ad confirmationem. bouem et asinum ad operan
Abbreviated transcription (Latin):
scenophega uel eeteris. exlibro contra faustũ.
on manducare azimum ꝑ
staturos septem dies: tempore uete¬
ris testam̃ti peccatum fuit. Tempo¬
re aut noui testamenti: ñ est peccatum. S
inspem futuri scłi quam habemus in xp̃o. qͥ
& animam nr̃am induens iustitia. & corpꝰ
nr̃m induens iinmortalitate. totos nos in¬
nouat. credere aliquid exueteris corruptio¬
nis necessitate atq indigentia nos passuros
uel acturos. semꝑ peccatumẽ. quã dui
uoluuntur isti septem dies. quib ꝑagit᷑
tempus. S hoc ueteris testamenti tempori¬
bus infigura occultatum. aquib dã scĩs
intelligebat: tempore autem noui testam̃ti
inmanifestatione reuelatum populis p̃dicat᷑.
Unde scriptura ipsa. tunc erat preceptum: nc̃
testimonium. Scenophegia noncelebrare.¬
aliquando peccatum fuit: Nunc ñ ẽ peccatũ
Tab̾naculo autemdi quod ẽ eccłia ñ com¬
paginari . semꝑ peccatum ẽ. S tc̃ agebat᷑
sub p̃cepto figurato: nunc legitur intesti¬

Expanded text:
scenopegia vel caeteris, ex libro VI contra Faustum. Non manducare azymum per statutos septem dies, tempore Veteris Testamenti peccatum fuit, tempore autem noui testamenti non est peccatum. sed in spe futuri saeculi, quam habemus in Christo, qui et animam nostram induens iustitia et corpus nostrum induens inmortalitate totos nos innouat, credere aliquid ex ueteris corruptionis necessitate atque indigentia nos passuros uel acturos semper peccatum est, quamdiu uoluuntur isti septem dies, quibus peragitur tempus. sed hoc ueteris testamenti temporibus in figura occultatum a quibusdam sanctis intellegebatur. tempore autem noui testamenti in manifestatione reuelatum populis praedicatur. unde scriptura ipsa tunc erat praeceptum, nunc testimonium. scenopaliquando peccatum fuit, nunc non est peccatum. tabernaculo autem dei, quod est ecclesia, non compaginari semper peccatum est. sed tunc agebatur sub praecepto figurato, nunc legitur in testi
Abbreviated transcription (Latin):
est spes. Quid enĩ uidet quis. quid
spetat: siaut quod non iudemus speramꝰ:
ꝑpatientiam expectamus. dicut gͦ hic non
dixit salui fut᷑i sumꝰ s amͦ iam salui facti
sumus nondum tñ mre s in spe. spe enim
inqͥt salui facti sumꝰ. sic &e ibi dictũ ẽ iam ne¬
minẽ nouimꝰ scd̃ carnẽ: ñdũ in re s ĩ spe iN¬
telligitur: quia spes nob̾ in xp̃o est. qͥa
in illo iam completum est. quod nob̃
promissum speramus. Ille quippe iam
resurrexit: & mors ei ultra ñ dominabit᷑
Quem & si noueramus sccłm carnem
cũ adhuc moriturus eẽt: inerat quip
pe ineuis corpore illa mortalitas quã
proprie carnem appellat apls: s iam nc̃
non nouimus. Illud enim eius mortale
iam induit immortalitatem: unde se¬
cundum pristinam mortalitatem. iam
caro appellari non possit. Itaq: ipsius
loci contextionẽ. ubi hec sententia ẽ de
qua isti calũpniantur. consideremus:
ut hoc quod dicomagis eluceat. Cari¬
tas inquit xꝑ̃i compellit nos: iudicãtes

Expanded text:
quod enim uidet quis, quid sperat? si autem quod non uidemus, speramus, per patientiam expectamus. sicut ergo hic non dixit: salui futuri sumus, sed: amodo iam salui facti sumus, nondum tamen in re, sed in spe — spe enim, inquit, salui facti sumus — sic et ibi dictum est: amodo neminem nouimus secundum carnem, nondum in re, sed in spe intellegetur, quia spes nobis in Christo est, quia in illo iam completum est, quod nobis promissum speramus. ille quippe iam resurrexit et mors ei ultra non dominabitur. quem etsi noueramus secundum carnem, cum adhuc moriturus esset — inpe in eius corpore illa mortalitas, quam proprie carnem appellat apostolus — sed iam nunc non nouimus; illud enim eius mortale iam induit immortalitatem, unde secundum pristinam mortalitatem iam caro appellari non possit. Itaque ipsius loci contextionem, ubi haec sententia est, de qua isti calumniantur, consideremus, ut hoc quod dico magis eluceat. caritas, inquit, Christi compellit nos indicantes
Abbreviated transcription (Latin):
de corpore mortis huiꝰ. si fortitudo ẽ qua
beati sunt qui esuriunt & situint iustitiã
qm̃ ipsi saturabunt᷑. Oremꝰ ut panis nr̃
cotidianis detur nob̃ hodie: quo fulti
atq sustentati ad plenissimam illam sa¬
turitatẽ uenire possimꝰ. Si consilium ẽ
quo beati sunt misericordes. qm̃ ipsorũ
miserebitur ds: dimitamꝰ debita debi
torib nrĩs. & oremus ut nobis nr̃a di¬
mittant᷑. Siintellectus est quo beati st̃
mundi cordes. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt:
oremus ñ induci intemptationẽ neha¬
beamus duplex cor ñ appetendo simplex
bonũ. quo referamuis omĩa quȩ oꝑam᷑.
s. simul temporalia. & terrena sectando.
Temptationes enĩ dehis reb quȩ graues
& calamitose uident᷑ hominib. ñ in
uos uolent. si ñ ualeant ille que blandias
earium rerum accȩdunt quas honaues
bonas ce lerabundas putant. Si sapia¬
tiaẽ qua beatisunt pacifici qm̃ ipsie¬
lii di uocabunt᷑.: oremus ut liberem

Expanded text:
de corpore mortis huius? si fortitudo est, qua de corpore mortis huius? si fortitudo est, qua beati sunt qui esuriunt et sitiunt iustitiam, quia ipsi saturabuntur, oremus, ut panis noster cotidianus detur nobis hodie, quo fulti atque sustentati ad plenissimam illam saturitatem uenire possimus. si consilium est, quo beati sunt misericordes, quoniam ipsorum miserebitur deus, dimitoribus nostris, et oremus ut nobis nostra dimittantur. Si intellectus est quo beati sunt mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt; oremus non induci in tentationem, ne habeamus duplex cor, non appetendo simplex bonum, quo referamus omnia quae operamur, sed simul temporalia et terrena sectando. Tentationes enim de his rebus quae graet calamitosae videntur hominibus, non in nos valent, si non valeant illae quae blanditiis earum rerum accidunt quas homines bonas et laetabundas putant. Si sapientia est qua beati sunt pacifici, quoniam ipsi filii Dei vocabuntur, oremus ut liberemur
Abbreviated transcription (Latin):
idet᷑ etiã mn septemarius iste nume¬
rus harum petitionũ congruere
iili septenario numero. ex qͦuo totꝰ
isse sermo manauit. Si enĩ timor dĩ ẽ quo
minib nom̃ dĩ. timore casto ꝑmanentẽ
inseculũ scłi. Si pietas c̃ qͣbeati sunt mi¬
tes quia ipsi hereditate possidebunt trã.
petamꝰ ut ueniat regnũ eius siue in nos
ipsos ut mitiscamꝰ. nec ei resistamꝰ siue
de celo interras inclaritate ad uentus dñi
quo nos gaudebunꝰ & letabim᷑. dicente illo.
qua beati sunt qui lugent qm̃ ipsi con¬
solabunt᷑. oremus ut fiat uoluntas eiꝰ
sicut incelo & interra: Quia cũ corpus tan¬
quam terra spũi tanquam celo summa
& tota pace con senserit. ñ lugebimus.
Nam nullus alius huiꝰ temporis luctus est
nisi cũ aduersum se ista confligunt et
cogunt nos dicere. Uideo aliam legem
inm̃bris meis repugnantem legim̃tis
mee. Et luctũ nr̃m lacrimosa uoce te¬
stari. miser ego homo quis me liberabit

Expanded text:
Videtur etiam mihi septenarius iste numeVidetur etiam mihi septenarius iste numerus harum petitionum congruere illi septenario numero, ex quo totus iste sermo manauit. si enim timor dei est, quo minibus nomen dei, timore casto permanente in saeculum saeculi. si pietas est, qua beati sunt mites, quia ipsi hereditate possidebunt terram, petamus, ut ueniat regnum eius siue in nos ipsos, ut mitescamus nec ei resistamus, siue de caelo in terras in claritate aduentus domini, quo nos gaudebimus et laudabimur dicente illo: qua beati sunt qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur, oremus, ut fiat uoluntas eius sicut in caelo et in terra, quia, cum corpus tamquam terra spiritui tamquam caelo summa et tota pace consenserit, non lugebimus. nam nullus alius huius temporis luctus est, nisi cum aduersum se ista confligunt et cogunt nos dicere: uideo aliam legem membris meis repugnantem legi mentis meae, et luctum nostrum lacrimosa uoce testari: miser ego homo; quis me liberabit
Abbreviated transcription (Latin):
sius peceatis puniendos aut ꝓdi mi
c̃bono quisq animo scd̃m humanam tamen
fragilitatem in aliquo consilio labit᷑ aut ir¬
ritatur in fratrem studio corrigendi.
paulo tam̃ amplius quã xp̃iana tran¬
quillitas postulat. De quib apłs dicit.
Temptatio uos ñ app̃hendat nͥ huma¬
na. cũ idem dicat. Fidelis ds quiñ
uos sinat temptari supͣ quam potestĩ
ferre:s faciet cum temptatione etiam
exitum ut possitis tolerare. Inqͣ sentẽtia
satis ostendit ñ id nob orandum esse ut
ñ temptem᷑: S ne intemptationẽ indu¬
camur. Inducimur enim si tales accide¬
rint. quas ferre ñpossumꝰ.s cum tẽp¬
tationes ꝑiculose inquas inferri atq
induci ꝑniciosum est. aut ꝓsꝑis reb
temporalib aut aduersis coriantur:
nemo frangitur aduersarum molestia.
qui prosꝑarum delectatione ñ capitur.
cccxxii. De septiformi spũ & seꝑtem
beatudinib & septẽ peticionib exlibꝰ ss̃

Expanded text:
suis peccatis puniendos aut pro deisuis peccatis puniendos aut pro deicum bono quisque animo, secundum humanam tamen fragilitatem in aliquo consilio labitur aut irritatur in fratrem studio corrigendi, paulo tamen amplius, quam christiana tranquillitas postulat. de quibus apostolus dicit: temtatio uos non apprehendat nisi humana, cum idem dicat: fidelis deus, qui non uos sinat temtari super quam potestis ferre, sed faciet cum temtatione etiam exitum, ut possitis tolerare. in qua sententia satis ostendit non id nobis orandum esse, ut non temtemur, sed ne in temtationem inducamur. inducimur enim, si tales acciderint quas ferre non possumus. sed cum temtationes periculosae, in quas inferri atque induci perniciosum est, aut prosperis rebus temporalibus aut aduersis oriantur, nemo frangitur aduersarum molestia, qui prosperarum delectatione non capitur. CCCVIII. DE SEPTIFORMI SPIRITV ET SEPTEM BEATITVDINIBVS SEPTEM- QVE PETITIONIBVS. EX LIBRO S. S.
Abbreviated transcription (Latin):
si loqueretur cũ anima humana stul¬
ta & cupida aut ipsi dicant quomͦ
locutus ẽ cũ illo diuite cuiꝰ cupidi¬
tatem stultissimã arguere uoluit di¬
cens. Stulte hac nocte anima tua
expostulat᷑ ate. & que p̃parasti cuiꝰ
erunt: Certe hoc ipse dñs ineugłio
dicit. cui heretici isti uelĩt noliit col¬
la submittunt. Si aũt hoc mouent᷑
quod temptandũ iustum sathanas pe¬
tut adõ nego expono quare sit
tactum. S. ipsos cogo ex ponere q̃¬
re sit dictum ineugłio ab ipso dño disci¬
płis. ecce sathanas petit uexare uos
quomͦ triticũ. Et petro ait. Ego aũt
postulaui ne deficiat fides tua. Cum
aũt hoc exponunt mͥ simul illud qd
ame querunt exponunt sibi. Siuero
non maluerint hoc exponere. nonau¬
deant id quod in cugłio sine offensio¬
ne ñ intelligunt inaliquo libro cum te¬
meritate culpare. Funt igit᷑ tempta¬
tiones ꝑsathanan ñ potestate euis s
ꝑmissio ne dñi ad homines aut pro

Expanded text:
si, loqueretur cum anima humana stulsi, loqueretur cum anima humana stulta et cupida. aut ipsi dicant, quomodo locutus est cum illo diuite, cuius cupiditatem i stultissimam arguere uoluit dicens: stulte, hac nocte anima tua expostulatur a te; et quae praeparasti . cuius erunt? certe hoc ipse dominus in euangelio dicit; cui haeretici isti, uelint, nolint, colla submittunt. si autem hoc mouentur, quod temtandum iustum satanas petit a deo, non ego expono, quare sit factum, sed ipsos cogo exponere quare sit dictum in euangelio ab ipso domino discipulis: ecce, satanas expetiuit uexare uos quomodo triticum; et Petro ait: ego autem postulaui, ne deficiat fides tua. cum autem hoc exponunt mihi, simul illud quod a me . quaerunt exponunt sibi. si uero non ualuerint hoc exponere, non audeant id quod in euangelio sine offensione non intellegunt, in aliquo libro cum temeritate culpare. Fiunt igitur temtationes per satanan non potestate eius, sed permissu domini ad homines aut pro
Abbreviated transcription (Latin):
rationalis etiam cupiditate cȩcata. Tam̃
cum cogitat & raciocinatur. quicquid in
ea ratiocinatione uerumest. non ei tri¬
buendũ est. s ipsi lumini ueritatis aqͦ
uel tenuit pro sui capacitate illustratur
ut uerum aliquid in ratiocinando sẽtiat:
quid mirũ si diaboli anima prauacu¬
piditate ꝑuersa quicquid tam̃ uerũ
de iusto iuro cogitauit cũ eũ temptare
uellet ipsius dĩ uoce. idest ipsuis uerita¬
tis uoce laudasse ꝑhibetur. Quic quid
aũt falsum. illi cupiditati tribuitur qͥa
diaboli nom̃ accepit: Quãquam etiam
ꝑcreaturam corporalem atq uisibilem
đs plerumq locutus ẽ seu bonis seu
malis tanquam omnium dñs & rector
& procuiꝰq rei merito ordinatorsicut
aturam tali oꝑi accõmodat tam đs
locutus cum diabolo dicitur: Nec di¬
gnitatis eẽ arbitrentur. & quasi iustiti¬
ameritum quod cum illo ds̃ locutꝰ
ẽ: qm̃ locutꝰ ẽ cũ anima angłica quã¬
tanquam stulca & cupida. tanquam

Expanded text:
rationalis etiam cupiditate caecata, tamen rationalis etiam cupiditate caecata, tamen cum cogitat et ratiocinatur, quidquid in ea ratiocinatione uerum est, non ei tribuendum est, sed ipsi lumini ueritatis, a quo uel tenuiter pro sui capacitate inlustratur, ut uerum aliquid in ratiocinando sentiat: quid mirum, si diaboli anima praua cupiditate peruersa quidquid tamen uerum de iusto uiro cogitauit, cum eum temtare uellet, ipsius dei uoce , id est ipsius ueritatis uoce, laudasse perhibetur, quidquid autem falsum, illi cupiditati tribuitur, qua diaboli nomen accepit? quamquam etiam per creaturam corporalem atque uisibilem deus plerumque locutus est seu bonis seu malis tamquam omnium dominus et rector et pro cuiusque rei merito ordinator, sicuaturam tali operi accommodatam deus locutus cum diabolo dicitur? Nec dignitatis esse arbitrentur et quasi iustitiae meritam. quod cum illo deus locutus est, quoniam locutus est cum anima angelica, quamquam stulta et cupida, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
Non iurctis neq ꝑcelũ. quia theonus dĩ
est. Neq ꝑterram quia scabellũ ẽ pe
dum eius. iu loco dñs & attestatur di¬
cens. Non uiretis neq ꝑcelũ. quiathr¬
nus dĩ est. Neq ꝑterram. quia scabel¬
lum ẽ pedũ eius. quid mirum sunt̃
ra diabolus constitutus ante pedes dĩ
stetit. & coram illo aliquid locutus est.
Nam quando illi ualent intelligere nul¬
lameẽ animam quamus ꝑuersã que
tam̃ ullomͦ ratiocinari potest. incuiꝰ
conscientia ñ loquatur ds: quis enĩ
scͥpsit in cordib hominũ naturalem
legem nisids: dequa lege apłs dicit.
Cum enim gentes que legem ñ habent
naturalit que legissunt faciunt: hi
legem ñ habentes ipsi sibi sunt lex qͥ
ostendunt opus legis scptũ incordi¬
b suis contestante conscientia iuiorũ
ce int se inucẽ cogitationũ accusanti. ũrõ
ant etiam excusantiũ indie qua iudicabit
qds occulta hominũ. Qua ꝓpt̃ siomĩs aĩa

Expanded text:
Non juretis, neque per coelum, quia thronus Dei Non juretis, neque per coelum, quia thronus Dei est: neque per terram, quia scabetatur dicens: non iuretis, neque per caelum, quia thronus dei est; neque per terram, quia scabillum est pedum eius — quid mirum, si in terra diabolus constitutus ante pedes dei stetit et coram illo aliquid locutus est? nam quando illi ualent intellegere nullam esse animam quamuis peruersam, quae tamen ullo modo ratiocinari potest, in cuius conscientia non loquatur deus? quis enim scripsit in cordibus hominum naturalem legem nisi deus? de qua lege apostolus dicit: cum enim gentes, quae legem non habent, naturaliter quae legis sunt faciunt, hi legem non habentes ipsi sibi sunt lex, qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis, contestante conscientia illorum et inter se inuicem cogitationum accusantium aut etiam excusantium in die, qua iudicabit deus occulta hominum. quapropter si omnis anima
Abbreviated transcription (Latin):
s. ut ñ exurat᷑. Uasa eni figuli ꝓbat for¬
nax. homines uͦ iustos temptatio tribu¬
lationis. Iosephgͦ temptatus est illecebra
stupri s. ñ est inductus intẽptationem. Sii¬
sanna temptata est. nec ipsa inducta. uel
illata intemptationẽ. Multiq aliiutriꝰq
sexus. s iob maxime. cuiꝰ ammirabilẽ
stabilitatem in dño dõ suo cumulli her¬
uei hostes ueteris testam̃ti. Ore saerilego
irride uoluerint. illudp̃cȩteris uentilant᷑
qd̾̃ sathanas petiuerit eum tẽp̃tandum.
Quęrt̃ enim abimꝑitis hominib talia
intelligere nequaquã ualentib quomͦ
sathanas cũ dõ loqui potuerit. ñ intuen
tes. ñ enĩ possunt. cũ suꝑstitione & con¬
tentione cȩcati sunt dm̃ ñ loc i spacium
mole corporis occupare. & sic alibi essi
alibi non ẽe:aut certe hie partem habe
aliam &e alibi aliã.s maiestate uͥq p̃sto
meorum. Cui loco & dñs attestatur dicẽs.

Expanded text:
sed ut non exuratur. uasa enim figuli probat forsed ut non exuratur. uasa enim figuli probat fornax, homines uero iustos temtatio tribulationis. Ioseph uero temtatus est inlecebra stupri, sed non est inductus in temtationem. Susanna temtata est, nec ipsa inducta uel inlata in temtationem, multique utriusque sexus. sed Iob maxime, cuius admirabilem stabilitatem in domino deo suo cum illi haeretici hostes ueteris testamenti ore sacrilego irridere noluerint, illud prae ceteris uentilant, quod satanas petiuerit eum temtandum. quaerunt enim ab imperitis hominibus talia intellegere nequaquam ualentibus, quomodo satanas cutes, non enim possunt, cum superstitione et contentione caecati sunt, Deum non 83 loci spatium mole corporis occupare, et sic alibi esse, alibi non esse, aut certe hic partem habere aliam et alibi aliam; sed majestate ubique praesto meorum; cui loco et Dominus attestatur dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
& ante om̃s temptationes: quiscit omĩa
ante quam fiant. Quod itaq sc̃ptumẽ.
tis eũ. Illa locutione positũ est. ut sci¬
at ꝓeo quod est ut scire faciat. sicut di¬
em letũ dicimus quod letos facit et
frigus pigrũ quod pigros facit: & in¬
numerabilia hutꝰmodi. quȩ siue incon
suetudine loquendi siuc insermone do¬
ctorum siue inscͥpturis scĩs repꝑiuntur
quod ñ intelligentes ħetici qui ueteri
Dicebat temptans cũ. Nam ipse scie¬
bat quid eẽt facturus. Sienĩ nouerat
cor eius quem temptabat. quid est qd̾
uoluit iude temptando ͦ s ꝓfecto illud
factum est. ut ipse sibi notus fieret qui
temptabatur. suamq desꝑationẽ condẽ¬
pnaret saturatis turbis de pauediũi: qui eas
non hab̾e quod ederint existimauerat.
Nongͦ hic oratur ut non temptemur. s
ut non inferam᷑ intemptationẽ. Tan¬
quam si quispiam cu necesse est igne ex¬
aminari. ñ oret ut igne non contingat

Expanded text:
et ante omnes tentationes, qui scit omnia et ante omnes tentationes, qui scit omnia antequam fiant. Quod itaque scriptum est: tis eum , illa locutione positum est ut sciat, pro eo quod est, ut scire vos faciat; sicut diem laetum dicimus quod laetos faciat; et frigus pigrum, quod pigros faciat, et innumerabilia hujusmodi. Non ergo hic suetudine loquendi siue in sermone doctorum sine in scripturis sanctis reperiuntur. quod non intellegentes haeretici, qui ueteri dicebat temtans eum; nam ipse sciebat, quid esset facturus. si enim nouerat cor eius quem temtabat, quid est quod uoluit uidere temtando? sed profecto illud factum est, ut ipse sibi notus fieret qui temtabatur suamque desperationem condemnaret saturatis turbis de pane domini, qui eas non habere quod ederent existimauerat. Non ergo hic oratur, ut non temtetur, sed ut non inferamur in temtationem, tamquam si quispiam, cui necesse est igne examinari, non oret, ut igne non contingatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ccc xi. He differentia temptationis. & qͦ¬
indiabolus steterit aute dm̃i. ut peteret
pob temptandũ. exeodem libro.
exta petitio est: & ne nos inferas intẽp¬
tationẽ: ñ nulli codices habent indu¬
cas: quod tantundẽ ualere arbitror
namex uno greco quod dictum est ẽnencis.
latine utrumq translatũ ẽ. Multi autem
dep̃cando ita dicunt ne nos patiaris indu¬
ci intemptationẽ ex ponentes uidelicet qͦ¬
mͦ dictum sit inducas. Nonenĩ ꝑse ipsum
inducit ds. s induci patitur eum quem
suo auxilio deseruerit. Ordine occultis¬
simo acmeritis causis etiam sepe manife¬
stis dignum uidicat illũ quẽ deserat: ⁊ in
temptõnem induci sinat. Aliud est autẽ
induci intemptationẽ: aliud temptari.
Nam sine temptatione ꝓbatus eẽ nultus
pot̃. Siue sibi ipse sicut scͥptumẽ. Qui
ñ est tẽptatus qualia scit. siue aliis sic̃
mca ñ sp̃uistis. hinc eiuĩ eos firmos cẽ
cognouit. quod eis tribulationib quȩ

Expanded text:
erentia tentationis: et querentia tentationis: et quomodo diabolus steterit ante Deum aut petit Job tentandum; ex eodem libro. Sexta petitio est, Et ne nos inferas in tentationem. Nonnulli codices habent, inducas, quod tantumdem valere arbitror; nam ex uno Graeco quod dictum est ἐνέγκης εἰσενέγκης , Latine utrumque translatum est. Multi autem depci in tentationem; exponentes videlicet quomodo dictum sit, inducas. Non enim per seipsum inducit Deus, sed induci patitur eum quem suo auxilio deseruerit, ordine occultissimo ac meritis. Causis etiam saepe manifestis dignum judicat ille quem deserat, et in tentationem induci sinat. Aliud est autem induci in tentationem, aliud tentari. Nam sine tentatione probatus esse nullus potest, sive sibi ipsi, sicut scriptum est, Qui non est tentatus, qualia scit ? sive alii, sicut mea non sprevistis : hinc enim eos firmos ipse cognovit, quod eis tribulationibus, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ueri pot̃ siue rebus siue uerbis oran¬
dumsit. quid opus sit ipsaoratioe
sicłs iamnouit quid nob sit necessari
um: nisi quia ipsa orationis intentio cor
nr̃m serenat & purgat capatiusq efficit
ad excipienda diuina munera que spĩtalit
nob̃ infundunt᷑. Non enim ambitione pre¬
cum nos exaudit ds̃ qui semꝑ paratus est
dare suã lucẽ nob ñ usibilẽ. s intelligibi¬
lẽ & spiritalẽ. s nos non semꝑ paratisumꝰ
accipere: Cum inclinam in alia & rerum
temporaliũ cupiditate tenebra mͣ. fit gͦ
inoratione conuersio cordis adeum qui
semꝑdare paratus est. si nos capiamus ꝗd
dederit. & in ipsa conuersatione purgati¬
o interioris oculi: cũ excludunt᷑ ea que tẽ¬
poralit cupiebantur. ut acies simplicis cor¬
dis ferre possit simplicem lucẽ diuinitꝰ sñ ullo
occasu aut inmutatione fulgentẽ: nec so¬
lum ferre. s etiam manere in illa. non
tantum sine molestia s ⁊̃ cũ ineffabili
gaudio qͦ uͭ acsincerit beata uta ꝑficit᷑.¬

Expanded text:
eri potest sive rebus, sive verbis orandum sit, quid opus sit ipsa oratione, si Deus jam novit quid nobis necessarium sit? nisi quia ipsa orationis intentio cor nostrum serenat, et purgat capaciusque efficit ad excipienda divina munera, quae spiritaliter nobis infunduntur. Non enim ambitione precum nos exaudit Deus, qui semper paratus est dare suam lucem nobis, non visibilem, sed intelligibilem et spiritalem; sed nos non semper parati sumus accipere, cum inclinamur in alia, et rerum temporalium cupiditate tenebramur. Fit ergo in oratione conversio cordis ad eum qui semper dare paratdederit, et in ipsa conversione purgatio interioris oculi, cum excluduntur ea quae temporaliter cupiebantur, ut acies simplicis cordis ferre possit simplicem lucem, divinitus sine ullo occasu aut immutatione fulgentem; nec solum ferre, sed etiam manere in illa, non tantum sine molestia, sed etiam cum ineffabili gaudio, quod vere ac sinceriter beata vita perci
Abbreviated transcription (Latin):
mano more ista ꝓcuret: s siquis ꝓpt̃ ista dõ
militet. ut inoꝑib suis ñ regnũ dĩ. sistoꝵ
ad quisitionẽ intueatur. Ad hanc ergore¬
inistorum ꝓuisione regnum dĩ in istorum¬
regni dei ista ñ cogitemꝰ. Ita enĩ ⁊̃ si aliqñ defu̾int
qͦd ⁊ plerũq ꝓpt̾ ex̾citationẽ nr̃am d̾s sinit ñ solũ

Expanded text:
mano more ista procuret, sed si quis propter ista Deo mano more ista procuret, sed si quis propter ista Deo militet, ut in operibus suis non regnum Dei, sed istorum acquisitionem intueatur. Ad hanc ergo rein istorum provisione regnum Dei coregni Dei ista non cogitemus. Ista enim etiamsi aliquando defuerint, quod plerumque propter exercitationem nostram Deus sinit, non s
Abbreviated transcription (Latin):
milites dõ: hoc aũt ẽ loco uehementer
cauendũ. ne forte cũ iuderimus aliquẽ
seruum dĩ ꝓuidere ne ista necessaria de¬
sint uel sibi uel eis quorũ sibi cura cõ
missa ẽ. iudicemꝰ eum contra p̃ceptum
dñi facere e decrastino eẽ sollicitum.
Nam & ipse dñs ciu ministrabant angli
tam̃ ꝓpt̃ exemplum nequis postea scan¬
dalũ pateret᷑. cũ aliquẽ seruoꝵ eiꝰ am̃¬
aduertisset ista necessaria ꝓcurare. lo¬
culos hab̃e dignatꝰ est cum pecunia ũn u¬
sib necessariis. quicquid opus fuisse
p̃beret᷑: qͦrũ loculoꝵ custos & fur sic̃
scͥptũ ẽ uida fuit qͥ eũ tradidit: sic̃
& apłs paulus potest uideri decrast¬
no cogitasse cũ dixit. decollectis aũ
in scõs sicut ordinaui ȩccłiis galatie ita
& uos facite: scđm unam sabbati. Unus¬
quisq ur̃m apud se ponat thesaurrians:
his ce hui modi sc̾pturarum locis satis ap
paret dnm nr̃m ñ hoc imꝓbare siquis hu¬

Expanded text:
milites Deo. Hoc autem loco vehementer milites Deo. Hoc autem loco vehementer cavendum est ne forte cum viderimus aliquem servum Dei providere ne ista necessaria desint vel sibi, vel eis quorum missa est, judicemus eum contra praeceptum Dei facere et de crastino esse sollicitum. Nam et ipse Dominus, cui ministrabant angeli, tamen propter exemplum ne quis postea scandalum pateretur, cum aliquem servorum ejus animadvertisset ista necessaria procurare, loculos habere dignatus est cum pecunia, unde usibus necessariis quidquid opus fuisset praeberetur; quorum loculorum custos et fur, sicut scriptum est, ludas fuit, qui eum tradidit. sicut et apostolus Paulus potest uideri de crastino cogitasse,\' cum dixit: de collectis autem in sanctis sicut ordinaui ecclesiis Galatiae, ita et uos facite. secundum unam sabbati unusquisque uestrum apud se ponat thesaurizans. his et huius modi scripturparet Dominum nostrum non hoc improbare, si quis hu
Abbreviated transcription (Latin):
quanto magis ipsũ factũ cuiꝰ incertꝰs
exitius sordidũ. & tenebrosũ ẽ: quia & si
bene alicui ꝓueniat. quod tuñ rectaet
munda intentione facis quomͦ tu fece
enim dicitur crastinus dies ñ in
tempore: ũ p̃terito succedit futurũ.
Ergo cũ aliquid boni oꝑam᷑ ñ tempora¬
lia. s et̃na cogutmꝰ. Tunc erit illud bonĩ
& ꝑfectũ opus. crastinus enĩ inquit dies
sollicitus erit sibi ipsi̾ idest ut cũ opor
tum: cũ ipsa scilicet necessitas urgere ce¬
horum omnium indigemꝰ. Sufficit em̃
inquit diei malitia sua. Idest sufficit qd̃
ista sumere urgebit ipsa necessitas: quã
ꝓpterea malitiã nominatã arbitror qͥa
penalis ẽ nob̃. ꝑtinet enĩ ad hanc fragi¬
litatem & mortalitatẽ quã peccandome¬
ruimus. hiuc gͦ pene temporalis neces¬
sitatis noli adde aliquid grauius
ut ñ solum patiaris harum rerũ indi¬
gentiam. s etiam ꝓpt hanc explendã

Expanded text:
quanto magis ipsum factum, cujus incertus est quanto magis ipsum factum, cujus incertus est exitus, sordidum et tenbene alicui proveniat quod tu non recta et munda intentione facis, quomodo tu fecerenim dicitur crastinus dies, nisi in tempore ubi praeterito succedit futurum iterum. Ergo cum aliquid boni operamur, non temporalia, sed aeterna cogitemus, tunc erit illud bonum et perfectum opus. Crastinus enim, inquit, dies sollicitus erit sibi ipsi: id est, ut cum opontum, cum ipsa scilicet necessitas urgere coehorum omnium indigemus: Sufficit enim, inquit, diei malitia sua; id est, sufficit quod ista sumere urgebit ipsa necessitas, quam propterea malitiam nominatam arbitror, quia poenalis est nobis, pertinet enim ad hanc fragilitatem et mortalitatem quam peccando meruimus. Huic ergo poenae temporalis necessitatis noli addere aliquid gravius, ut non solum patiaris harum rerum indigentiam, sed etiam propter hanc explendam
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa facta que ad hominum societatẽ
a nob̃ ꝓcedunt. incertũ habent exitum.
& idõ tenebras eas uocauit. ñ enĩ no¬
ui cũ peccuniam porrigo indigenti
et petenti. quid inde aut facturus aut
passurus sit. d fieri potest. ut uel faciat
exea. uel ꝓpt̃ eã patiat᷑ aliquid mali
qđ ego cum darem. ñ euenire uoluerĩ. neq
ħ aĩo dedim. Itaq si bono aĩofeq quod mͥ cũ
facerem notũ erat. & idõ lum̃ uocat᷑.
illuminat᷑ etiã factum meum qualẽ¬
cũq exitum habuerit: Mexitus qm̃
incertus est ce ignotus est. tenebre ap¬
pellatx sunt. Si aũt malo animofeci:
animo facit. s ipsum lum̃ tenebre
sunt: quia ñ insuꝑna dirigit᷑ simplex
intentio: s ad inferiora declinatur:
& duplici corde quasi umbrã facit.
Sigͦ lum̃ quod inte est tenebrȩ sunt.
tenebre quante. hoc est si ipsa cordis
intentio qua facis qđ facis que tibi
nota est sordidatur appetitu rerum
terrenarum & temporaluĩ atq cȩcat᷑.

Expanded text:
ipsa facta quae ad hominum societatem ipsa facta quae ad hominum societatem a nobis procedunt, incertum habent exitum; et ideo tenebras eas vocavit. Non enim novi, cum pecuniam porrigo indigenti et petenti, quid inde aut facturus sit, aut passurus; et fieri potest ut vel faciat ex ea, vel propter eam patiatur aliquid mali, quod ego cum darem, non evenire voluerim, neque hoc animo dederim. Itaque si bono animo feci, quod mihi cum facerem, notum erat, et ideo lumen vocatur; illuminatur etiam factum meum, qualemcumque exitum habuerit: qui exitus quoniam incertus et ignotus est, tenebrae appellatae sunt. Si autem malo animo feci,animo facit: sed ipsum lumen tenebrae sunt, quia non in superna dirigitur simplex intentio, sed ad inferiora declinatur, et duplici corde quasi umbram facit. Si ergo lumen quod in te est, tenebrae sunt, tenebrae quantae? hoc est, Si ipsa cordis intentio, qua facis quod facis, quae tibi nota est, sordidatur appetitu rerum terrenarum et temporalium, atque caecatur;
Abbreviated transcription (Latin):
tuus nequã ẽ. totũ corpus tuũ tenebrosũ
erit. Si ergo lum̃ qđ inte ẽ tenebre sũt
tenebre quante st̃: Qui locus sic intelli¬
gendiis est. ut nouerimus omĩa oꝑa nr̃a
tunc eẽ munda & placere inconspectu
dĩ. si fiant simplici corde idest intenti¬
one insuꝑnafine illo caritatis: quia &
plenituido legis caritas. Oculum gͦ hie
accipere debemꝰ ipsã intentionẽ qͣ facia¬
mus quicquid facimus. Quȩ simunda
fuerit & recta illud aspiciens quod as¬
piciendum est. omĩa oꝑa nr̃a quȩ se¬
cundum eam oꝑam᷑ necesse est bona sit.
quȩ oꝑa omĩa totũ corpus appellauit:
oꝑa quȩ imꝓbat & mortificanda p̃cipit
dicius. Mortificate gͦ m̃bra ura quest̃
suꝑ terram: fornicationẽ in mundiciam
auaritiam &e cȩtera talia. Non gͦ quidqͥs¬
q faciat: s quo animo faciat conside¬
randum est. hocẽ enim lum̃ in nobis:
quia hoc nob̃ manifestum est bono a
nimo nos facere quod faciamus. Omẽ
enim qđ manifestatur. lum̃ ẽ. Nam et¬

Expanded text:
uam est, totum corpus tuum tenebrosum erit. Si ergo lumen quod in te est tenebrae sunt, ipsae tenebrae quantae? Qui locus sic intelligendus est, ut noverimus omnia opera nostra tunc esse munda, et placere in conspectu Dei, si fiant simplici corde, id est intentione superna, fine illo charitatis, quia et plenitudo legis charitas. Oculum ergo hic accipere debemus ipsam intentionem, qua facimus quidquid facimus, quae si munda fuerit et recta, et illud aspiciens quod aspiciendum est, omnia opera nostra quae secundum eam operamur necesse est bona sint; quae opera omnia totum corpus appellavit, ipit, dicens: Mortificate ergo membra vestra quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, avaritiam, et caetera talia. Non ergo quid quisque faciat sed quo animo faciat, considerandum est; hoc est enim lumen in nobis, quia hoc nobis maninimo nos facere quod facimus: omne enim quod manifestatur, lumen est . Nam
Abbreviated transcription (Latin):
talia dicuntur indomesticos patres nr̃os.
ex alio genere utendi terrenis quantum
ad concubitum ꝑtinet: E cec homines
ubidinosi & inmundi amatores fenu¬
narum & lasciuiarum: & ustificata ẽ
sapientia a filiis sius. qui uident conti¬
nentie iurtutem in habitu animi semꝑ
eẽ debere: In oꝑe autem pro rerium acte¬
porum oportunitate manifestari. Cum
gͦ colloquis malis dicitur continenti. tu gͦ
nonsum melior quã abraham :s. meli¬
or est casitas cȩlibum quam castitas
in iptiarum. Quarum abraham inã
habebat inusu.. ambas in habitu. Ca¬
ste qiuppe coniugaliterq uxit: eẽ aut̃
caste sine conuigio potuit .s tunc non
oportiut. E gouera facilius ñ uitor nup¬
tus quib est usus abraham: quã sic
utor nuptiis. quẽ ad modũ ẽ usus a¬
braham. Quod enim nunc ago ago:
melius ille egisset si tuno agendũ eẽt.
ccc xxxi. Nemo ascendit incelũ.⁊ c̃. & sic̃ moy¬

Expanded text:
talia dicuntur in domesticos eius, patres nostros, talia dicuntur in domesticos eius, patres nostros, ex alio genere utendi terrenis, quantum ad concubitum pertinet: ecce homines libidinosi et immundi, amatores feminarum et lasciuiarum?\' Et iustificata est sapientia a filiis suis, qui uident continentiae uirtutem in habitu animi semper esse debere, in opere autem pro rerum ac temporum opportunitate manifestari. Cum ergo colloquiis malis dicitur continenti et nuptI non sum melior quam Abraham; melior est castitas caelibum quam castitas nuptiarum: quarum Abraham unam habebat in usu, ambas in habitu. caste quippe coniugaliter uixit; esse autem caste sine coniugio potuit, sed tunc non oportuit. ego uero facilius non utor nuptiis, quibus est usus Abraham, quam sic utor nuptiis, quemadmodum est USUS Abraham. quod enim ego nunc ago, melius ille egisset, si tunc agendum esset." CCCXVII. NEMO ASCENDIT IN C
Abbreviated transcription (Latin):
sepeliri : Non eium bonũ opus huma¬
nitatis est. & tam̃ purificatio et in¬
de mandata est: quia & mortuũ cor¬
pus uita deserente ñ peceatum est.
s peccatũ significat animȩ deserte a
iustitia De uirtute animi uellatẽ¬
ge uel manifesta. ex eodẽ libro debono
Uircus autemanimi aliqñdo
inoꝑe manifestatur. aliquando in ha¬
bitu latet: Sicut marty rii uirtus emi¬
nuit. apparuit qͦue tolerando passio¬
nes s quã multisunt in eadẽ iurtute
animi quib temptatio deest. qͣ io qͦo
intus est in conspectudi. etiam in hominũ
ꝓcedat & timotheo ita relaxata est corpo¬
ris utilitas uinum bibendi. dx maneret
in habitu animus continendi. Ipse ẽ enim
habitꝰ. quo aliqͥd agit᷑. cum opꝰ ẽ. cum aut̃ non
agit᷑ potest agi. s ñ opꝰ est. Numgͥ ñ erat in xp̃o
continentie untꝰ acibo &e potu. quanta crat
in iohe baptista: ut diceretur. eece homo
uorax. & potatã uini: Nunquid non

Expanded text:
sepelire non etiam bonum opus humasepelire non etiam bonum opus humanitatis est? et tamen purificatio et inde mandata est, quia et mortuum corpus uita deserente non peccatum est, sed peccatum significat animae desertae a iustitia. CCCXVI. DE VIRTVTE ANIMI VEL LATENTE VEL MANIFESTA. EX EODEM LIBRO DE BONOuirtus autem animi aliquando in opere manifestatur, aliquando in habitu latet: sicut martyrii uirtus eminuit apparuitque tolerando passiones. sed quam multi sunt ii eadem uirtute animi, quibus temtatio deest, qua id quod intus est in conspectu dei, . etiam in hominum procedat? Et Timotheo ita relaxata est corporis utilitas uinum bibendi, ut maneret in habitu animus continendi. ipse est enim habitus, quo aliquid agitur, cum opus est. cum autem non agitur, potest agi, sed non opus est. Num igitur non erat in Christo continentiae uirtus a cibo et potu, quanta erat in Iohanne baptista, ut diceretur: ecce homo uorax et potator uini? numquid non
Abbreviated transcription (Latin):
gnificatione posita est uite in formis
& ineruditȩ: aqua informitate. qm̃o¬
portet hominem doctrinȩ forma. & e¬
ruditione mundari. in huiꝰ rei signũ
illa purificatio p̃cepta est. post semi¬
nis emissionem. Neq enĩ & insõnis
peccatum fit: & tam̃ euã ibi p̃cepta ẽ
purificatio. Aut si & hoc peccatũ quis¬
quam putat nõ arbitrans accidẽ nisi
exa ligro hui modi desiderio. quod
ꝓcul dubio falsumest: nunquid et
solita mensiũ peccata sunt feminarũ.
a quib tam̃ eadem legis uetustas p̃cip̃
expiari. Non nisi ꝓpt̃ ipsam materialẽ
informitatem quȩ facto conceptu tan¬
quam inedificationẽ corporis additur
Ac ꝑhoc cum informit᷑ fluit. significa¬
ri ꝑ illam lex uoluit animũ sine di¬
scipline forma indecent̃ fluuidum ac
dissolutum: quẽ formari oportere sig¬
nificat. cum talem fluxum corporis
iubet purificari. postremo. Nunquid
& mori peccatumest. aut mortuum

Expanded text:
gnificatione posita est uitae informis gnificatione posita est uitae informis et ineruditae. a qua informitate quoniam oportet hominem doctrinae forma et eruditione mundari, in huius rei signum illa purificatio praecepta est post seminis emissionem. neque enim et in somnis peccato fit, et tamen etiam ibi praecepta est purificatio. aut si et hoc peccatum quisquam putat, non arbitrans accidere nisi ex aliquo huius modi desiderio, quod procul dubio falsum est, numquid et solita mensuum peccata sunt feminarum ? a quibus tamen eadem legis uetustas praecipit expiari non nisi propter ipsam materialem informitatem, quae facto conceptu tamquam in aedificationem corporis additur. ac per hoc, cum informiter fluit, significari per illam lex uoluit animum sine disciplinae forma indecenter fluidum ac dissolutum, quem formari oportere significat, cum talem fluxum corporis iubet purificari. postremo numquid et mori peccatum est aut mortuum
Abbreviated transcription (Latin):
gnificat ex omĩb gentib unitatem
uni uiro subditam xp̃o. Quȩ tunc ꝑ¬
ficietur. cum reuelauerit occulta te¬
manifeste. st̃ latentes dissensiones eti¬
am salua caritate int̃ eos qui inunũ
& unum futuri sunt: que tũc utiq
nulla erunt. Itaq sicut duob do¬
minis plurib ue seriure. sica uiuoui¬
ro in alterius transire conubium. nec tunc
licuit. Nec nunc licet. nec unquã lice¬
bit. Apostatare quippe ab unodõ.
& ire inalterius adulterinã su ꝑsti¬
tittioneni: semꝑ est malum. Nec cau
sagͦ numerosioris prolis fecerunt scĩ
nr̃i quod cato dicitur fecisse romanꝰ.
ut traderet uuuis uxoremetiã alteriꝰ
domum filiis impleturam. In nr̃aoꝵ
quippe nuptiis plus ualet sc̃itas
sacramenti: quam fecunditas uteri.
De nocturna ulusione. ex libro debono¬
Uta lex ponit insacram̃tis & um¬
bris futurorũ quedam gͦ insemi¬
ne materialis informitasꝗͥ forma¬
ta corpus hominis redditura est. insi¬

Expanded text:
gnificat ex omnibus gentibus unitatem gnificat ex omnibus gentibus unitatem uni uiro subditam Christo, quae tunc perficietur, cum reuelauerit occulta temanifestam salua caritate inter eos qui in unum et unum futuri sunt; quae tunc utique nullae erunt. itaque sicut duobus dominis pluribusue seruire, sic a uiuo uiro in alterius transire conubium nec tunc licuit nec nunc licet nec umquam licebit. apostatare quippe ab uno deo et ire in alterius adulterinam superstitionem semper est malum. nec causa ergo numerosioris prolis fecerunt sancti nostri quod Cato dicitur fecisse Romanus, ut traderet uiuus uxorem etiam alterius domum filiis impleturam. in nostrarum quippe nuptiis plus ualet sanctitas sacramenti quam fecunditas uteri. CCCXV. DE NOCTVRNA INLVSIONE. EX EODEM LIBROta lex ponit in sacramentis et umbris futurorum. quaedam ergo in semine materialis informitas, quae formata corpus hominis redditura est, in si
Abbreviated transcription (Latin):
intellexerunt: qui nec eũ qui cathe¬
cuminus. uel paganus habuerit al¬
teram. or dinandum eẽ censuerunt.
Ne sactam̃to enim agit᷑: ñ depeccato. Nã
in baptismo. peccata omia dimittũtur
S qui dixit si acceperis uxorem non
peccasti. & sinupseris uirgo ñ peccat.
& quod uult faciat. non peccat. nu¬
bat: satis declarauit nuptias nullũ
eẽ peccatum. ꝓpt̃ sacram̃ti autem scĩ¬
tatem sicut femina. et iam si catecum:¬
na fuerit uiciata. ñ potest post bap¬
tismum int̃dĩ uirgines consecrari: ita
non absurde uisum est eum qui excẽ¬
sit uxorem numerum singłarẽ. non
peceatum aliquod commisisse. s nor¬
mã quandam sacram̃ti amisisse: Non
ad uitȩ bone meritum:s. adordinati¬
onis ȩccłiasticȩ signaculũ necessariũ.
Acꝑhoc sicut plures antiquoꝵ patrum
uxores significauer̃t̃. futuras nr̃as ex omib
gentib eccłias uniuiro subditas xp̃o:
ita nr̃ antistes. unius uxoris uir. si¬

Expanded text:
intellexerunt, qui nec eum, qui cateintellexerunt, qui nec eum, qui catechumenus uel paganus habuerit alteram, ordinandum esse censuerunt. de sacramento enim agitur, non de peccato. nam in baptismo peccata omnia dimittuntur. sed qui dixit: si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo non peccat, et: quod uult faciat. non peccat, nubat, satis declarauit nuptias nullum esse peccatum. propter sacramenti autem sanctitatem sicut femina, etiamsi catechumena fuerit uitiata, non potest post baptismum inter dei uirgines consecrari, ita non absurde uisum est eum. qui excessit uxorum numerum singularem, non peccatum aliquod commisisse, sed normam quandam sacramenti amisisse. non ad uitae bonae meritum, sed ad ordinationis ecclesiasticae signaculum necessariam. ac per hoc sicut plures uxores antiquorum patrum significauerunt futuras nostras ex omnibus gentibus ecclesias uni uiro subditas Christo, ita noster antistes unius uxoris uir si
Abbreviated transcription (Latin):
habere quia ibifit uoluntas ciuis ꝑst¬
cta eorum in quib habitat obedici¬
tia. Deinde int̾ra uͥ edificãs habitat
domum suã. infine scłi dedieandam.
x p̃m auitem dñm nr̃m unigenitũ dei
fulium hequalem patri. eundemq
hominis fuium quo̾ maior: pater.
& uͥq totum p̃sentem eẽ ñ dubites.
tanꝙͣ dm̃: & in eodẽ templo dĩ eẽ tanqͣm
in habitantem dm̃: & in loco aliquo
celi ꝓpter ueri corporis modũ. cccr¬
Se unius uroris uiro ep̃o ordinat.
ex libro de bono coniugte
uod est cib ad salutẽ corporis
hoc ẽ concubitus ad salutẽ
generis: & utrũq non est
sine delectatione carnali. diuersa o¬
pera patrum non faciebat. nisi diũ¬
sitas temporũ. Sic autem necesse erat
ut carnalit̃ coirent etiam ñ carnales
prophete. sicut neces se erat ut carnalit̃
uesterentur etiam non carnales apłi
Ecclesie dispensatorẽ ñ licere ordina
ri nisi unius iproris uirum. acutiꝰ

Expanded text:
habitare, quia ibi fit uoluntas eius perfehabitare, quia ibi fit uoluntas eius perfecta eorum. in quibus habitat, oboedientia; deinde in terra, ubi aedificans habitat domum suam in fine saeculi dedicandam. Christum autem dominum nostrum unigenitum dei filium aequalem patri eundemque hominis filium, quo maior est pater, et ubique totum praesentem esse non dubites tamquam deum et in eodem templo dei esse tamquam inhabitantem deum et in loco aliquo caeli propter ueri corporis modum. NIVS VXORIS VIRO EPISCOPO ORDINANDO. EX LIBRO DE BONO CONIVGALI. Quod est cibus ad salutem corporis, hoc est concubitus ad salutem generis, et utrumque non est sine delectatione carnali. Diuersa opera patrum non faciebat nisi diuersitas temporum. sic autem necesse erat, ut carnaliter cohirent etiam non carnales prophetae, sicut necesse erat, ut carnaliter uescerentur etiam non carnales apostoli. Ecclesiae dispensatorem non licere ordri nisi unius uxoris uirum. quod acutius
Abbreviated transcription (Latin):
Quis enim tam sacrilegus ut audeat af¬
firmare aliquam posse animã ꝑmer¬
tum liben arburii. ut ait̃ sit xp̃c effi¬
cere ut gͦ adꝑsonã ubi unigeniti ꝑ¬
tineret. quo pacro ꝑliberum arbitriu
Communit om̃ib & naturaut datum
una sola anima meriuis set: nisi hoc
suglatis gra pstituset quam fasest p̃di¬
caroi de qua nefas eot uelle uidicarede
si ꝓuiribus nr̃is. quantum dns adix¬
ust recte tractabimꝰ: qͣndo dii ubia
presentẽ & ñ spatis distantib. quasia¬
liqua mole uel distentione diffucum
seubente to tum cogitare extendis. auq¬
to mentem ab omĩb imaginib eopo¬
rum : quas humana cogitatio uoluro
consueuit. Non enim sic sapientan
uistitia non sic deniq caritas eogti᷑
de qua scriptumest. dĩ caritas est sia
uerd eius habitat ponẽ cogitas unitat̃
cogita. congregationẽ que scorum ma¬
xime incelis: ubi ꝓpt̃ea precipuedi

Expanded text:
quis enim tam sit sacrilegus, ut audeat adquis enim tam sit sacrilegus, ut audeat adfirmare aliquam posse animam per meritum liberi arbitrii. ut alter sit Christus. efficere? ut ergo ad personam uerbi unigeniti pertineret, quo pacto per liberum arbitrium communiter omnibus et naturaliter datum una sola anima meruisset, nisi hoc singularis gratia praestitisset. quam fas est praedicare, de qua nefas est uelle iudicare? Haec si pro uiribus nostris, quantum dominus adiuuit. rite tractauimus, quando deum ubique praesentem et non spatiis distantibus quasi aliqua mole uel distentione diffusum sed ubique totum cogitare te extendis, auerte mentem ab omnibus imaginibus corporum, quas humana cogitatio uoluere consueuit. non enim sic sapientia, non iustitia, non sic denique caritas cogitatur, de qua scriptum est: Deus caritas est. cum uero eius habitationem cogitas, unitatem cogita congregationemque sanctorum maxime in caelis, ubi propterea praecipue dicitur