comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bona & iã siminuant᷑: bonã iustãq uitã om̃ino
ñ miniunt. Iuod si tale ẽ aliqͥd pudicitia :
ut quid pilla neamittat᷑ &iã cũ ꝑiculo corporis
laboratur : si aut̃ animibonũ :÷ &i ã opp̃sso
corpore ñ amittitur. Quin&iã scãe conti¬
nentiȩ bonti. cũ impudiciciae carnaliũ concu¬
piscentiarũ ñcedit: & ipsũ corpus scĩficatur:
& idõ cũ eis ñ cedere in concussa intentione
ꝑsistit. nec de ipso corpore ꝑit scĩtas qͥa eo
scã utendi ꝑseuerat uoluntas. & quantũ ue
contrectant᷑ attactu: cũ possint diũsis ca¬
sib &iã uulnerata ĩ ꝑp&i. & medici ali¬
quando saluti opitulantes haec ibi faciañ
quȩ horret aspectus: obstetrix. uirginis cuiꝰ¬
dã in tegritatẽ manu uelut exploranssiue
mali uolentia. siue inscitia. siue casu qͦdã
dũinspicit ꝑͣdit: ñ opinor quẽ quã tã stulte
saꝑe: ut hic ꝑisse aliqͥd existin& &iam

Expanded text:
bona, etiamsi minuantur, bonam iustamque uitam omnino bona, etiamsi minuantur, bonam iustamque uitam omnino non minuunt. Quod si tale aliquid est pudicitia, ut quid pro illa, ne amittatur, etiam periculo corporis laboratur? Si autem animi bonum est, etiam obpresso corpore non amittitur. Quin etiam sanctae continentiae bonum cum inmunditiae carnalium concupiscentiarum non cedit, et ipsum corpus sanctificatur, et ideo, cum eis non cedere inconcussa intentione persistit, nec de ipso corpore perit sanctitas, quia eo sancte utendi perseuerat uoluntas et, quantum est in contrectantur adtactu, cum possint diuersis casibus etiam uulnerata uim perpeti, et medici aliquando saluti opitulantes haec ibi faciant, quae horret aspectus. Obstetrix uirginis cuiusdam integritatem manu uelut explorans siue maleuolentia siue inscitia siue casu, dum inspicit, perdidit. Non opinor quemquam tam stulte sapere, ut huic perisse aliquid existimet etiam
Abbreviated transcription (Latin):
male faciat. & se ipsũ int̾ficiendo hominem
int̾ficiat innocentẽ nealiũ patiat᷑ nocen¬
tẽ. atq inse ꝑpar& peccatũ ꝓpͥũ. ne in eoꝑ
petret᷑ alienũ: At enĩ. ne uł aliena pollu
at libido metuit᷑. ñ polluat si aliena erit
Si aut polluet. aliena ñerit. Sed cũ pudi¬
citia uirtꝰ sit animi. comitẽq habeat forti¬
tudinẽ qua potiꝰ quęlib& tolerare mala
qua malo consentire decernit. nullus aut̃
sua carnȩ fiat. sed tantũ qͥd annuat inte uł
renuat. Quis eadẽ sana m̃te putauerit ꝑdẽ¬
se pudicitiã. si forte in apphensa & opp̃ssa
carne sua exerceat᷑ & expleatͥ libidonor
sua : si enĩ hoc mͦ pudicitia ꝑit. ꝓfecto pudi¬
citia uirtꝰ animi ñ erit᷑ uec ꝑtinebit adea
bona qͥbibene uiuit᷑. sed inbonis corporis
numerabit᷑. Qualia s̃ uires pulchritudosana
integraq. ualitudo. ac siqͥd huiꝰ modi ẽ. Quȩ

Expanded text:
malefaciat et se ipsum interficiendo hominem malefaciat et se ipsum interficiendo hominem interficiat innocentem, ne alium patiatur nocentem, adque in se perpetret peccatum proprium, ne in eo perat libido, metuitur. Non polluet, si aliena erit: si autem polluet, aliena non erit. Sed cum pudicitia virtus sit animi, comitemque habeat fortitudinem, qua potius quaelibet mala tolerare, quam malo consentire decernit; nullus autemsua carne fiat, sed tantum quid annuat mente, vel renuat: quis eadem sana mente putaverit se perdere pudicitiam, si forte in apprehensa et oppressa carne sua exerceatur et expleatur libido non sua? Si enim hoc modo pudicitia perit, profecto pudicitia virtus animi non erit; nec pertinebit ad ea bona, quibus bene vivitur, sed in bonis corporis numerabitur; qualia sunt, vires, pulchritudo, sana integraque valetudo, ac si quid hujusmodi est: quae
Abbreviated transcription (Latin):
eiftiolis unosci: & quȩ se occidere noluert̃.
ne suo facinore alienũ flagitiũ deuitareñ:
quisqͥs eis hoc crimini dederit. ipse erimine
insipientiȩ ñ carebit. Nã utiq si ñ lic& pͥuata
potestate hominẽ occidẽ uł nocentẽ. cuius
occidendi licentiã lex nulla concedit. ꝓfecto
&iã qͥseipscĩ occidit homicida est: & tantofit
nocentior cũ se occiderit: quanto innocentior
inea causa fuit qua se occidendũ putauit
Iã si uidae factũ merito detestamͭ. eũq ueritas
iudicat cũ se laqueo suspendit sceleratae
illiꝰ traditionis auxisse potiꝰ quã expiasse
poenitens. nullũ sibi salubris penitentiae
locũ reliquit. Quanto magis asua nece
se abstinere deba. qui tali supplicio qđ inse
pimiat ñ habet: iudas enĩ cũ se occidit.
sceleratũ homine occidit: Et tam̃ ñ solũxp̃i
Quia lic& ꝓpt̃ suũ sedus alio suo scdere occi¬
sus est. Cur aut̃ homo qͥmali nil fec̃ sibi

Expanded text:
eis nolit ignosci? et quae se occidere noluerunt, eis nolit ignosci? et quae se occidere noluerunt, ne suo facinore alienum flagitium devitarent, quisquis eis hoc crimini dederit, ipse crimine insipientiae non carebit. XVII. Nam utique si non licet privata potestate hominem occidere uel nocentem, cuius occidendi licentiam lex nulla concedit, profecto etiam qui se ipsum occidit homicida est, et tanto fit nocentior cum se occiderit, quanto innocentior in ea causa fuit, qua se occidendum putauit. Nam si Iudae factum merito detestamur eumque ueritas iudicat, cum se laqueo suspendit, sceleratae illius traditionis auxisse potius quam expiasse paenitens nullum sibi salubris paenitentiae locum reliquit: quanto magis a sua nece se abstinere debet, qui tali supplicio quod in se puniat non habet. Iudas enim cum se occidit, sceleratum hominem occidit, et tamen non solum Chquia licet propter suum scelus alio suo scelere occisus est. Quur autem homo, qui mali nihil fecit, sibi
Abbreviated transcription (Latin):
cõmissa. ñ solũ in aliena matrimonia uirgi¬
nesq nupt᷑as. sed &ũ in qͣsdã scĩmoniales hic
uͦ ñ fides. ñ pietas. ñ ipsa uirtus quȩ castitas dr̃ :
sed nr̃a potius disputatio. int̃ pudorẽ. fati¬
onẽ. quibdã coartat᷑ angustus. Nec tantũ
hic curamus alienis responsionẽ reddere:
quantũ ipsis nr̃is consolationẽ. Sit igitur
in primis positũ atq firmatũ: uircutẽ
qua recte uiuitur ab animi sede m̃bris
corporis ĩꝑarare : scm̃q corpꝰ usu fieri sc̃ȩ
uoluntatis. Qua inc̃cussa ac stabili
ꝑmanente: quicqͥd alius de corpore uł in cor¬
pore fecerit. qđ sine peccato ꝓpͥo ñ ualeat
euitari. p̃t̃ culpã eẽ patientis. Sed quia
tissimo pudicitiã animo ñ excutit. tam̃ pu¬
dorẽ incutit ne credat᷑ factũ cũ m̃tis &iã uo¬
ltortate qđ fierfortasse sine carnis aliqua uo¬
ã hect modi paterent᷑. quis humanꝰ affectus

Expanded text:
commissa, non solum in aliena matrimonia uirgicommissa, non solum in aliena matrimonia uirginesque nupturas, sed etiam in quasdam sanctimoniales. Hic uero non fides, non pietas, non ipsa uirtus, quae castitas dicitur, sed nostra potius disputatio inter pudorem adque rationem quibusdam coartatur angustiis. Nec tantum hic curamus alienis responsionem reddere, quantum ipsis nostris consolationem. Sit igitur in primis positum adque firmatum uirtutem, qua recte uiuitur, ab animi sede membris corporis imperare sanctumque corpus usu fieri sanctae uoluntatis, qua inconcussa ac stabili permanente, quidquid alius de corpore uel in corpore fecerit, quod sine peccato proprio non ualeat euitari, praeter culpam esse patientis. Sed quia tissimo animo pudici. tiam non excutit, tamen pudorem incutit, ne credatur factum cum mentis etiam uoluntate, quod fieri fortasse sine carnis aliqua uoam hujusmodi paterentur, quis humanus affectus
Abbreviated transcription (Latin):
extrinsecus homini accidunt. colendos dõsq̃uar¬
doquidẽ ille carere his om̃ib maluit quã dõs
ꝑ qͦs iurauerat offendere. Sed quid faciem ho¬
minib qͥgłiant᷑ se talẽ habuisse ciuẽ. qualẽ
timent habere cuntatẽ ÷ qđ siñtimnent talegͦ
& xp̃ianis tẽporib ñ calũpnient᷑. Uerũ quia
de illis xp̃ianis orta questio ÷ qͥ & iã captiuati
sunt. hoc intueant̾ & taceant. qͥsalub̾rimȩ re¬
ligioni hinc impudent̃ atq ĩ prudent̃ illudt̃⁊
Quia sidiis eoꝵ ꝓbro ñfuit qđ attentissimus cral¬
tor illoꝵ dũ els iurisiurandi fidẽ seruaret.
patria caruit cũ aliã ñ haber&. captiuusqa pd
hostes ꝑlongã mortẽ supplicio noue crude¬
litatis occisus est: multominꝰ nom̃ criminandũ
ẽ xp̃ianũ in captiuitate sacratoꝵ suoꝵ qui
suꝑnã patriã ueracifide expectantes. & iã
insuis sedib ꝑegrinos se eẽ nouerunt. Magnũ
exaggerantes captiuitatẽ. addunt stupra

Expanded text:
extrinsecus homini accidunt, colendos deos; quandoquidem ille carere his omnibus maluit, quam deos per quos juravit offendere. Sed quid faciamus hominibus qui gloriantur talem se habuisse civem, qualem timent habere civitatem? Quod si non timent, tale ergo et christianis temporibus non calumnientur. Verum quia de illis Christianis orta quaestio est, qui etiam captivi ducti sunt; hoc intueantur et taceant, qui saluberrimae religioni hinc impudenter atque imprudenter illudunt: quia si diis eorum probro non fuit, quod attentissimus cultor illorum, dum eis jurisjurandi fidem servaret, patria carnit, cum aliam non haberet, captivusque apud hostes per longam mortem supplicio nouae crudelitatis occisus est, multo minus nomen criminandum est Christianum in captiuitate sacratorum suorum, qui supernam patriam ueraci fide expectantes etiam in suis sedibus peregrinos se esse nouerunt. CAPUT exaggerantes captiuitatem addunt etiam stupra
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tinuatis honorib ad potestatẽ regiã ꝑue¬
niret honoꝵ porro ẽtinuandoꝵ facultasñ
ler& ambitio. nisi in popło a uaricia luxuriaq sxxxi
corrupto: Auarus uͦ luxuriosusq popłs scđis
reb effectus ÷: quas nasica ille ꝓuidentissime
cauendas eẽ censebat. quando ciuitatẽ maximã.
hostiũ fortissimã. opulentissi nolebat auferri:

Expanded text:
continuatis honoribus ad potestatem regiam pervecontinuatis honoribus ad potestatem regiam perveniret? Honorum porro continuandorum facultas non leret ambitio, nisi in poorrupto. Auarus uero luxuriosusque populus secundis rebus effectus est, quas Nasica ille prouidentissime cauendas esse censebat, quando ciuitatem hostium maximam fortissimam opulentissimam nolebat auferri
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ :errorẽ: nec eũ sententia fefellit. Re ipsa
ꝓbatũ ÷. quã uerũ diceret. Deleta qͥppe char¬
tagine. magno scilic& t̾rore romanȩ reipu¬
blicȩ depulso extincto: tanta de reb ꝓsꝑis
orta mala c̃tinuo subsecutas: ut corrupta dis¬
ruptaq concordia. pͥus sȩuis cruentisq sediti¬
icriustiaonib deinde mox malarũ conexione causarũ
bellis &iã ciuilib tantȩ strages ederent᷑. tantꝰ
sangius effunderet᷑. tanta cupiditate ꝓserip¬
tionũ ac rapinarũ ferueret ĩmanitas: ut ro¬
mani illi qui uita integriore mala metuebañs
abhostib ꝑdita in tegritate uitȩ crudeliora
paterent᷑ aciuib eaq ipsa libido dominandi
quȩ int̾ alia uitia generis humani meratior
inerat uniũso popło romano. pꝰea quã iN
paucis uicit potentiorib obtritos fatigatosq
cȩteros & iã iugo seruitutis opp̃ssit. Nãqͣndo¬
illa quiesceret insuꝑbissimis m̃tib donec

Expanded text:
esse terrorem. Nec eum sententia fefellit: re ipsa esse terrorem. Nec eum sententia fefellit: re ipsa probatum est quam uerum diceret. Deleta quippe Carthagine magno scilicet terrore Romanae rei publicae depulso et extincto tanta de rebus prosperis orta mala continuo subsecuta sunt, ut corrupta diruptaque concordia prius saeuis cruentisque seditionibus, deinde mox malarum conexione causarum bellis etiam ciuilibus tantae strages ederentur, tantus sanguis effunderetur, tanta cupiditate proscriptionum ac rapinarum ferueret inmanitas, ut Romani illi, qui uita integriore mala metuebant ab hostibus, perdita integritate uitae crudeliora paterentur a ciuibus; eaque ipsa libido dominandi, quae inter alia uitia generis humani meracior inerat uniuerso populo Romano, postea quam in paucis potentioribus uicit, obtritos fatigatosque ceteros etiam iugo seruitutis obpressit. CAilla quiesceret in superbissimis mentibus, donec
Abbreviated transcription (Latin):
nasca ille scipio ur̃ quondã pontifex iuue¬
r&ꝰ quẽ sub t̾rore punici belli insuscipien¬
aspicere : ipse uos abhac impudentia cohi¬
ber&. Cur enĩ afflicti reb adusis de tẽpo¬
rib querimini xp̃ianis. nisi quia ur̃am
luxuriã cupitis habere securã. & ꝑditis¬
simis morib remota om̃i molestiarũ asꝑi¬
tate diffluere: neq enĩ ꝓpt̾ea cupitis habe
pacẽ & om̃i genere copiarũ abundare. ut
his bonis honeste utamini. hoc ÷ modeste
sobrie. tẽꝑant̃. pie: sed ut infinita uarietas
uoluptatũ insanis effusionib exquirat᷑ seđis¬
q rtbus ea mala oriantur in morib q̃ seiueri¬
tib peiora sint hostib At ille scipio pontifex
maximꝰ ur̃. ille uidicio totius senatꝰ uir
optimꝰ. istã uob̾ metuens calamitatẽ nolebat
ȩmulã tunc ĩꝑio romano chartaginẽ dirui.
& decernenti ut dirueret᷑ ẽtradicebat catoru
timens infirmis animis hostiũ securitatẽ. & tanꝗ
pupillis ciuib idoncũ tutorẽ necessariũ uideis

Expanded text:
Nasica ille Scipio uester quondam pontifex uiueret, quem sub terrore belli Punici in suscipienaspicere, ipse uos ab hac inpudentia cohiberet. Quur enim adflicti rebus aduersis de temporibus querimini Christianis, nisi quia uestram luxuriam cupitis habere securam et perditissimis moribus remota omni molestiarum asperitate diffluere? Neque enim propterea cupitis habere pacem et omni genere copiarum abundare, ut his bonis honeste utamini, hoc est modeste sobrie, temperanter pie, sed ut infinita uarietas uoluptatum insanis effusionibus exquiratur, secundisque rebus ea mala oriantur in moribus, quae saeuientibus peiora sunt hostibus. At ille Scipio pontifex maximus uester, ille iudicio totius senatus uir optimus, istam uobis metuens calamitatem nolebat aemulam tunc imperii Romani Carthaginem dil\'ui et decernenti ut dirueretur contradicebat Catoni, timens infirmis animis hostem securitatem, et tamquam pupillis ciuibus idoneum tutorem necessarium uidens
Abbreviated transcription (Latin):
tendã inqua erudit᷑ adȩt̾nã. bonisq t̾re¬
nis tan quã ꝑegrina utit᷑ nec capit᷑. malis
aut̃ aut ꝓbatͥ aut em̃dat᷑. Illi uͦ qͥpbitati
eiꝰ insultant. eiq dicunt cũ forte in aliqͣ
tẽporalia mala deueneri t: uł colunt uł¬
colendos eẽ contendunt. Nã ista respondet:
deus meus ubiq p̃sens. ubiq totus. nusq
inclusus. qͥ possit᷑ eẽ secretus. abeẽ ñ motꝰ:
Ille cũ me adũsis reb exagitat. aut meri¬
ta examinat. aut peccata castigat. mer¬
cedẽq mͥ aet̾nã ꝓtoleratis pie malis tẽpo¬
ralib seruat. Uos aut̃ qui estis cũqͥb loqͥ
dignũ sit saltĩ dediis ur̃is: quanto minꝰ
de dõ meo. qͥ t̾ribilis ÷ suꝑ om̃s dõs qm̃dii¬

Expanded text:
tendam, in qua eruditur ad aeternam, bonisque terrenis tamquam peregrina utitur nec capitur, malis autem aut probatur aut emendatur. Illi uero, qui probitati eius insultant eique dicunt, cum forte in aliqua temporalia mala deuenerit: Ubi est colendos esse contendunt. Nam ista respondet: Deus meus ubique praesens est, ubique totus, nusquam inclusus, qui possit adesse secretus, abesse non motus: ille cum me adversis rebus exagitat, aut merita examinat, aut peccata castigat, mercedemque mihi aeternam pro toleratis pie malis temporalibus servat: vos autem qui estis, cum quibus loqui dignum sit saltem de diis vestris, quanto minus de Deo meo, qui terribilis est super omnes deos; q
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc dicimꝰ. hoc asserimus. hoc modis om̃ib
apꝓbumꝰ: neminẽ spontaneã mortẽ sibi
inferre debere uelut fugiendo molestias
tẽporales. ne incidit in ꝑp&uas. Neminẽ
ꝓpt̃ aliena peccata. ne hoc ipse incipiat
habere grauissimũ ꝓpͥũ. quẽ ñ palluebat
alienũ: Neminẽ ꝓpt̾ sua peccata p̃terita ꝓpt̃
quȩ magis haec uita opus ÷ ut possint peni¬
tendo sanari: Neminẽ uelut desid̾io uitȩ
melioris quȩ pͦmortẽ sꝑat᷑. qͥa reos suae
mortis melior pͦmortẽ uita ñ suscipit.
Restat una causa de qͣ dicere cͦeperã. qͣutile
putat᷑ ut quisq se int̾ficiat: scilic& ne in
peccatũ irruat. uł blandiente uoluptate

Expanded text:
Hoc dicimus, hoc adserimus, hoc modis omnibus Hoc dicimus, hoc adserimus, hoc modis omnibus adprobamus, neminem spontaneam mortem sibi inferre debere uelut fugiendo molestias temporales, ne incidat in perpetuas; neminem propter aliena peccata, ne hoc ipse incipiat habere grauissimum proprium, quem non polluebat alienum; neminem propter sua peccata praeterita, propter quae magis hac uita opus est, ut possint paenitendo sanari; neminem uelut desiderio uitae melioris, quae post mortem speratur, quia reos suae mortis melior post mortem uita non suscipRestat una causa, de qua dicere coeperam, qua utile putatur ut se quisque interficiat, scilicet ne in peccatum inruat uel blandiente uoluptate
Abbreviated transcription (Latin):
sed diuinitꝰ iussȩ. nec errantes sed oboedien¬
tes. sic̃ de sansoꝵ aliud nobis fasñ ÷ credere :
Cũ aut̃ ds̃ iub& seq ubere sine ullis ãbagib
intimat: qͥs oboedientiã in crim̃ uoc&. qͥs
obseqͥũ pietatis accus&: sed ñ idõ sine scele¬
re facit. quisquis dõ filiũ ĩmolare decreuerit.
qͥa hoc abrahã &iã laudabit̃ fec̃ Nã & miles
est hominẽ occidit: nulla ciuitatis suȩ lege¬
ał immo reas ÷ homicidii. qđ nisi fecerit reus ÷ imꝑri
deserti atq contẽpti. Quod si sua sponte atq
auctoritate feciss& crim̃ effusi humani
sanguinis inci thiss& Itaq unde punit̾ sifec̃
in iussus: inde punget̾ nifecerit iuffus
Q uod si ita ÷ iubente imꝑatore: quanto magis
iubente creatore: qͥergo audit ñ licere se
occidere: faciat si iuissit cuiꝰ ñ licȩ tiussa
contẽpnere. Tantũ mͦ udeat᷑: utrũ diuina
agat᷑ in homine : nisi sp̃s hominis qͥ in ipso ÷

Expanded text:
sed divinitus jussae; nec errantes, sed obediensed divinitus jussae; nec errantes, sed obedientes? sicut de Samsone aliud nobis fas non est credere. Cum autem Deus jubet, seque jubere sine ullis ambagibus intimat, quis oboedientiam in crimen uocet? quis obsequium pietatis accuset? Sed non ideo sine scere facit, quisquis Deo filium immolare decreuerit, quia hoc Abraham etiam laudabiliter fecit. Nam et miles est, hominem occidit, nulla. ciuitatis suae lege reus est homicidii, immo, nisi fecerit, reus est imperii deserti adque contemti; quod si sua sponte adque auctoritate fecisset, crimen effusi humani sanguinis incidisset. Itaque unde punitur si fecit iniussus. inde punietur nisi fecerit iussus. Quod si ita est iubente imperatore, quanto magis iubente creatore! Qui ergo audit non licere se occidere, faciat, si iussit cuius non licet iussa contemnere; tantummodo uideat utrum diuina agatur in homine nisi spiritus hominis, qui in ipso est.
Abbreviated transcription (Latin):
haec dixi ꝓpt̃ eos uł eas quȩ ñ alieni sed ꝓpͥi
peccati deuitandi causa. ne subalt̃ius libidi¬
ne &iã excitatȩ suȩ forte consentiant. uĩsibi
qua moriant᷑ inferendã putant. Cȩterũ absit
am̃te xp̃iand quȩ indõ suo fidit. in eoq spe
posita. eiꝰ adiutorio nitit᷑: Absit inquã ut
mens talis cuilib& carnis uoluptatib ad core¬
sensũ t̾pitudinis cedat. Quod illa c̃cupiscen¬
tialis in obȩdientia quȩ adhuc in m̃brismori¬
bundis habitat. p̃t̃ nr̃ae uoluntatis legem
quasi lege sua mouet᷑: quanto magis absq
culpa ÷ in corpore ñ c̃sentientis. si absq culpa
suȩ pudiciciae deuitarent: in rapturũ ac ne
temere audeo iudicare utrũ enĩ ȩccłiae
aliqͥb fide dignis testificationib ut earum
memoriã sic honoret. diuina ꝑsuaserit
auctoritas nescio: & fieri potest ut ita sit.
Quid si enim hoc fecer̃. ñ humanitꝰ deceptȩ

Expanded text:
Haec dixi propter eos uel eas, quae non alieni, sed proprii Haec dixi propter eos uel eas, quae non alieni, sed proprii peccati deuitandi causa, ne sub alterius libidine etiam excitatae suae forte consentiant, uim sibi, qua moriantur, inferendam putant. Ceterum absit a mente Christiana, quae Deo suo fidit in eoque spe posita eius adiutorio nititur, absit, inquam, ut mens talis quibuslibet carnis uoluptatibus ad consensum turpitudinis cedat. Quod si illa concupiscentialis inoboedientia, quae adhuc in membris moribundis habitat, praeter nostrae uoluntatis legem quasi lege sua mouetur, quanto magis absque culpa est in corpore non consentientis, si absque culpa suae pudicitiae devitarent, in rapturum atque temere audeo judicare. Utrum enim Ecclesiae aliquibus fide dignis testificationibus, ut earum memoriam sic honoret, divina persuaserit auctoritas, nescio: et fieri potest ut ita sit. Quid si enim hoc fecerunt, non humanitus deceptae,
Abbreviated transcription (Latin):
peccato ꝓ inde inquiunt. ñ iã ꝓpt̾ alienũ
sed ꝓpt̃ suũ peccatũ: anteꝗ quisq hoc cõmit¬
tat se deb& occidere. Nullo modo quidẽ hoc
faci& animus. ut consentiat libidini carnis
suȩ alia libidine concitatȩ: qͥdõ potius
eiusq sapientiȩ quã corpori c̃cupiscentiȩq
subietus ẽ. Uerũtam̃ si de testabile facinus
& dãpnabile scelus ÷ &iã seipsũ hominẽ
occidere. sic̃ ueritas manifesta ꝓclamat: qͥs
ita desipiat ut dicat. iã nc̃ peccemꝰ. ne pꝰea
forte peccemꝰ : iã nc̃ ꝑp&remꝰ homicidium.
ne pͦea forte incidamꝰ in adulteriũs ñ ne
sitantũ dominat᷑ iniqͥtas ut ñ innocentia
sed peccata potius eligant᷑. satius ÷ incertũ
de fut᷑o adulteriũ. quã certũ de p̃senti
homicidiũ: ñ ne satius : flagiciũ cõmittere
quod penitendo sanetur. quã tale facinꝰ
ubilocus salubri pęnitentiȩ ñ relinquit᷑:

Expanded text:
peccato. Proinde, inquiunt, non jam propter alienum, peccato. Proinde, inquiunt, non jam propter alienum, sed propter suum peccatum, antequam hoc quisque committat, se debet ofaciet animus, ut consentiat libidini carnis suae aliena libidine concitatae, qui Deo potius eiusque sapientiae quam corpori eiusque concupiscentiae subiectus est. Verum tamen si detestabile facinus et damnaboccidere, sicut veritas manifesta proclamat; quis ita desipiat, ut dicat, Jam nunc peccemus, ne postea forte peccemus; jam nunc perpetremus homicidium, ne forte postea incidamus in adulterium? Nonne si tantum dominatur iniquitas, ut non innosed peccata potius eligantur, satius est incertum de futuro adulterium quam certum de praesenti homicidium? Nonne satius est flagitium committere, quod paenitendo sanetur, quam tale facinus, ubi locus salubris paenitentiae non relinquitur?
Abbreviated transcription (Latin):
intrepidus Porro si fortissimi uiri t̾renȩ
qͥhostes uictos more ac iure belli ferirĩ po¬
tuer̃. hi abostib uicti se ipsos ferire nolu¬
eruñ. & cũ mortẽ minime formidarent. uic¬
tores tam̃ dños ferre. quã eã sibi inferre
maluer̃ : quanto magis xp̃iani uerũ dm̃
colentes. & suꝑnȩ patriȩ suspirantes ab hoc
facinore tẽꝑabant. sicos diuina dispositio¬
uel ꝓbandos uł em̃dandos ad tẽpus hostib
subiugauerit. qͦs in illa humilitate ñ dese¬
rit. qui ꝓpt̃ eos tã humuilit̃ altissimꝰ uenit.
p̃sertĩ quos nulliꝰ militaris potestatis uel
talis militiȩ iura constringunt ipsũ hostẽ
ferire suꝑatũs quis gͦ tã malus error ob¬
repit. ut honio se occidat. ułquia ineũ
peccauit. uł ne in eũ pecc& inimicus. cũ
uł peccatorẽ uł peccaturupsũ occidere ñ¬
dũ. ne libidini hostili subditũ corpis ille¬
cebrosis uoluptate animũ alliciat c̃sentire

Expanded text:
intrepidus. Porro si fortissimi et praeclarisintrepidus. Porro si fortissimi et praeclarisqui hostes uictos more ac iure belli ferire potuerunt, hi ab hostibus uicti se ipsos ferire noluerunt et, cum mortem minime formidarent, uictores tamen dominos ferre quam eam sibi inferre maluerunt: quanto magis Christiani, uerum Deum colentes et supernae patriae suspirantes, ab hoc facinore temperabunt, si eos diuina dispositiouel probandos uel emendandos ad tempus hostibus subiugauerit, quos in illa humilitate non deserit, qui propter eos tam humiliter altissimus uenit, praesertim quos nullius militaris potestatis uel talis militiae iura constringunt ipsum hostem ferire superatum. Quis ergo tam malus error obrepit, ut homo se occidat, uel quia in eum peccauit, uel ne in eum peccet inimicus, cum uel peccatorem uel peccaturum ipsum occidere ndum, ne libidini hostili subditum corpus illecebrosissima voluptate animum alliciat consentire
Abbreviated transcription (Latin):
tamen postea uictus. maluit eos ferre ser¬
uiendo: quã eis se auferre moriendo Pinde
seruauit & sub cartaginensiũ dñatione pa¬
tientiã: & in romanoꝵ dilectione constan¬
tiã : nec uictũ auferens corpis abhostib
nec inuictũ animũ aciuib: nec qđ se occi¬
dere noluit: uitȩ huiꝰ amore fecit: hoç ꝓba¬
uit: cũ causa ꝓmissi uirisq uirandi ad eos¬
dẽ hostes. qͦs grauius insenatu uerb̾ quam
bello armis offenderat. sine ulla dubitatione s¬
remeauit. Tantꝰ itaq uitȩ huiꝰ contẽptor.
cũ seiientib hostib ꝑquas lib& pęnaseã
finire. quã se ipse ꝑimere maliut: magnũ
scelus eẽ si schomo int̾imat ꝓculdubio iu¬
dicauit. Int̾ om̃s suos laudabiles & untu¬
tis insignib illustres uiros. ñ ꝓfer̃ romani
meliorẽ: quẽ neq felicitas corrupirit. nãu
tanta uictoria mansit pauꝑrimꝰ: nec infeli¬
citas fregerit. nã ad tanta exitia reũtit᷑

Expanded text:
tamen postea uictus maluit eos ferre sertamen postea uictus maluit eos ferre seruiendo quam eis se auferre moriendo. Proinde seruauit et sub Carthaginiensium dominatione patientiam et in Romanorum dilectione constantiam, nec uictum auferens corpus ab hostibus nec inuictum animum a ciuibus. Nec quod se occidere noluit, uitae huius amore fecit. Hoc probauit, cum causa promissi iurisque iurandi ad eosdem hostes, quos grauius in senatu uerbis quam bello armis offenderat, sine ulla dubitatione remeauit. Tantus itaque uitae huius contemtor, cum saeuientibus hostibus per quaslibet poenas eam finire quam se ipse perimere maluit, magnum scelus esse, si se homo interimat, procul dubio iudicauit. Inter omnes suos laudabiles et uirtutis insignibus inlustres uiros non proferunt Romani meliorem, quem neque felicitas corruperit, nam in tanta uictoria mansit pauperrimus, nec infelicitas fregerit, nam ad tanta exitia reuertit
Abbreviated transcription (Latin):
tate om̃ia sꝑare p̃cepit: cur ñ & illũ secũ co¬
egit admortẽ  nã sieũ filiũ qͥ contra imꝑium
in hostẽ pugnauerat. & iã uictorẽ laudabilit̃
torqͣtus occidit: cur uictus uicto filio poꝑeit cato
cȩsaris ne abillo & iã sibi parceret᷑. ut ipsecȩsar
agimꝰ: ut scm̃ uirũ iob qͥ tã horrenda mala
insua carne ꝑp&i maluit. quã illata sibi morte
om̃ib carere cruciatib. uł alios scõs exlitt̃is
nr̃is sũma auctoritate celsissimis fideq dignis¬
simis. qui captiuitatẽ dñationẽq hostiũ ferre.
quã sibi necẽ inferre maluerunt. catoni p̃¬
marcũ regulũ p̃ferã. Cato enĩ nũquã cȩsarem
incerat: cui uictus dedignatus ÷ subici & nesub¬
iceret᷑ a seipso elegit occidi Regulus autẽ
poenos iã uicerat: ĩꝑioq romano romanus
imꝑator ñ exciub dolendã sed exhostib
laudandã inctoriã reportauerat: ab eis

Expanded text:
tate omnia sperare praecepit? Quur non et illum secum cotate omnia sperare praecepit? Quur non et illum secum coegit ad mortem? Nam si eum filium, qui contra imperium in hostem pugnauerat, etiam uictorem laudabiliter Torquatus occidit, quur uictus uicto filio pepercit CatCaesaris, ne ab illo etiam sibi parceretur, ut ipse Caesar agimus, ut sanctum uirum lob, qui tam horrenda mala in sua carne perpeti maluit quam inlata sibi morte omnibus carere cruciatibus, uel alios sanctos ex litteris nostris summa auctoritate celsissimis fideque dignissimis, qui captiuitatem dominationemque hostium ferre quam sibi necem inferre maluerunt, Catoni prCatoni Regulum praeferam. Cato enim numquam Caesarem uicerat, cui uictus dedignatus est subici et, ne subiceretur, a se ipso elegit occidi: Regulus autem Poenos iam uicerat imperioque Romano Romanus imperator non ex ciuibus dolendam, sed ex hostibus laudandam uictoriam reportauerat; ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ inferrent: ne in manꝰ ꝑsequentiũ ꝑue¬
uirent. Porro si hoc ille ñ iussit aut monuit
ut eo mͦ sui exhac uita emigrarenat. qͥb migrax¬
tibus se mansiones aet̾nas p̃paraturũ eẽ ꝓmi¬
sit: quȩ lib&ꝰ exẽpla ꝓponant gentes quȩ ig¬
norant dm̃. manifestũ ÷ hoc ñ licere colentib
de ciꝰ auctoritate describant. nisi illũ cato¬
nẽ qͥse utice occidit: Nonqͥa solus hic fecit:
sed quia uir ꝓbus & doctus habebat᷑. ut me
qđ fecit. De cuiꝰ facta qͥd potissimũ dicã nisi
qđ amici eiꝰ &iã docti qͥdã uiri quihoc fieri
prudentiꝰ dissuadebart. inbecͥllioris quĩ for¬
tioris animi facinꝰ eẽ censueriñ. quo demors¬
traret᷑ ñ honestas tͥpia p̃cauens. uł infirmi¬
ta tis ñ sustinens: hoc & ipse cato insuo¬
carissimo filio iudicauit. Nã siturpe erat
sub iuictoria cęsaris uiuere. cur auctorhuiꝰ
tͥpitudinis filofuit. quẽ de cęsaris benigni¬

Expanded text:
manus inferrent, ne in manus persequentium pervemanus inferrent, ne in manus persequentium pervenirent. Porro si hoc ille non jussit aut monuit, ut eo modo sui ex hac vita migrarent, quibus migrantibus se mansiones aeternas praeparaturum esse promisit, quaelibet exempla opponant gentes quae ignorant Deum, manifestum est hoc non licere colentibus de cujus auctoritate praescribant, nisi illum Catonem, qui se Uticae occidit, non quia solus id fecit, sed quia vir doctus et probus habebatur. Item: quod fecit. De cuius facto quid potissimum dicam, nisi quod amici eius etiam docti quidam uiri, qui hoc fieri prudentius dissuadebant, inbecillioris quam fortioris animi facinus esse censuerunt, quo demonstraretur non honestas turpia praecauens, sed infirmitas aduersa non sustinens? Hoc et ipse Catocarissimo filio iudicauit. Nam si turpe erat sub uictoria Caesaris uiuere, quur auctor huius turpitudinis filio fuit, quem de Caesaris benigni
Abbreviated transcription (Latin):
didit eẽ meliorẽ. Nihil enĩ urgebat᷑ ut cala¬
mitatis aut criminis seuerũ seu falsũ qđ ñ
ualendo ferre se auferr&: sed ad capessendã
mortẽ. atq adhuiꝰ uitȩ suauia uincla rũperi¬
da. sola affuit animi magnitudo. Quod
tam̃ magne potiꝰ factũ ec̃ quã bene: testis
ei eẽ potuit plato ipse quẽ legerat. Quiꝓfec¬
to id p̃cipue potissimũq fecisset. uł &iã p̃ce¬
uidit nequãquã faciendũ. quin&iã ꝓhiberi¬
dũ eẽ iudicass& At enĩ multise int̾emeruis.
ne. in manꝰ hostiũ ꝑuenirent: Non mͦ quȩrimꝰ
utrũsit factũ : sed utrũ fuerit faciendum
Sana quippe ratio &iã exemplis ante ponenda
est: cui quidẽ & exempla concordant. Sedilla
quȩ tantos digniora imitatione. quanto ex¬
cellentiora pietate᷑ Nonfecer̃ patriarchae:¬
si ꝑsecutionẽ paterent᷑ fugere admoruit de
ciuitate inciuitatẽ: potuit admonere. ut sibi

Expanded text:
didit esse meliorem. Nihil enim urguebat aut caladidit esse meliorem. Nihil enim urguebat aut calamitatis aut criminis seu uerum seu falsum, quod non ualendo ferre se auferret; sed ad capessendam mortem adque huius uitae suauia uincla rumpenda sola adfuit animi magnitudo. Quod tamen magne potius factum esse quam bene testis ei esse potuit Plato ipse quem legerat, qui profecto id praecipue potissimumque fecisset uel etiam praeceuidit, nequaquam faciendum, quin etiam prohibendum esse iudicasset. At enim multi se interemerunt, ne in manus hostium peruenirent. Non modo quaerimus utrum sit factum, sed utrum fuerit faciendum. Sana quippe ratio etiam exemplis anteponenda est, cui quidem et exempla concordant, sed illa, quae tanto digniora sunt imitatione, quanto excellentiora pietate. Non fecerunt patriarchaesi persecutionem paterentur, fugere admonuit de civitate in civitatem, potuit admonere ut sibi
Abbreviated transcription (Latin):
di. ñ sapientiȩ sanitate laudandi sunt: quãꝗ
sirationẽ diligentius consulas: nec ipsa qͥdẽ
magnitudo animi recte nominat᷑. ubi qͥsq
ñ ualendo tolerare uł quęq asꝑa. uł aliena
peccata. se ipse int̾emerit. Alagis enĩ mens
infirma dep̃hendit᷑. quȩ ferre ñ potest. uł
durã sui corporis seruitutẽ: uł stultã uulgi
opinionẽ: maiorq animus merito duceN¬
dus ÷: qui uitã ȩrũ nosã magis potest ferre
quã fugere᷑ & humanũ iudiciũ maxuneq
uulgare qđ plerũq caligine erroris inuoluit᷑.
p̃conscientiȩ luce acpuritate contẽpnere
Quã obrẽ si magno animo fieri putandũ ÷ cũ
sibi homo ingerit mortẽ: ille potiꝰ elemobro¬
tus in hac animi magnitudine reꝑit᷑: quẽ fer̃
lecto platonis libro. ubi de ĩ mortalitate ani¬
mi disputauit. se p̃cipitẽ dedisse de muro.
atq ita ex hac uita emigrasse. adeã quã ere¬

Expanded text:
di, non sapientiae sanitate laudandi sunt. Quanquam di, non sapientiae sanitate laudandi sunt. Quanquam si rationem diligentius consulas, nec ipsa quidem animi magnitudo recte nominatur, ubi quisque non valendo tolerare vel quaeque aspera vel aliena peccata seipsum interemerit. Magis enim mens infirma deprehenditur, quae ferre non potest vel duram sui corporis seruitutem uel stultam uulgi opinionem, maiorque animus merito dicendus est, qui uitam aerumnosam magis potest ferre quam fugere et humanum iudicium maximeque uulgare, quod plerumque caligine erroris inuoluitur, prae conscientiae luce ac puritate contemnere. Quam ob rem si magno animo fieri putandum est, cum sibi homo ingerit mortem, ille potius Theobrotus in hac animi magnitudine reperitur, quem ferunt lecto Platonis libro, ubi de inmortalitate animae disputauit, se praecipitem dedisse de muro adque ita ex hac uita emigrasse ad eam, quam cre
Abbreviated transcription (Latin):
ñ occides. qͥdõ auctore bella gesser̃. aut ꝑso¬
nã gerenites publicȩ potestatis. sedm eiꝰ lẽgis
hoc ÷ iustissimȩ rationis ĩꝑiũ sceleratos morte
punieruntꝰ. Et abrahã ñ solũ ñ ÷ culpatus
crudelitatis crimine: uerũ &iã laudatꝰ est
nomine pietatis qđ uoluit filiũ neqͣquã sce¬
lerate sed oboedient̃ occiderẽ. & meritoquȩ¬
rit utrũ ꝓiussu dĩ sic habendũ. qđ iepche fili¬
ã quȩ patri occurrit occidit: cũ id se uouiss&
ĩmolaturũ dõ qđ ei redeunti de plio uictori
pͥmit᷑ occurriss&. Nec sansoꝵ alit̃ excusat᷑
qđ scipsũ cũ hostib ruina domꝰ opp̃ssit. nisi
qͥa sp̃s latent̃ hoc iusserat qͥ ꝑillũ miracula¬
xii. faciebat:. Hisigit᷑ exceptis qͦs ułlex iusta
generalit̃ uł ipse fons iustitiȩ ds̃ specialiter
occidi iub&: qͥsquis hominẽ. uł scipsũ. uł
que lib& occiderit: homicidu crimine in
nectitur. Et quicũq hoc inseapsis ꝑ po̾ra¬
uerunt. animi magnitudine. fortasse miran¬

Expanded text:
serunt aut personam gerentes publicae potestatis secundum eius leges, hoc est iustissimae rationis imperium, sceleratos morte punierunt; et Abraham non solum non est culpatus crudelitatis crimine, uerum etiam laudatus est nomine pietatis, quod uoluit filium nequaquam scelerate, sed oboedienter occidere; et merito quaeritur utrum pro iussu Dei sit habendum, quod Iephte filiam, quae patri occurrit, occidit, cum id se uouisset immolaturum Deo, quod ei redeunti de proelio uictori primitus occurrisset; nec Samson aliter excusatur, quod se ipsum cum hostibus ruina domus obpressit, nisi quia spiritus latenter hoc iusserat, qui per illum miracula faciebat — his igitur exceptis, quos uel lex iusta generaliter uel ipse fons iustitiae Deus specialiter occidi iubet, quisquis hominem uel se ipsum uel quemlibet occiderit, homicidii crimine innectitur; et quicunque hoc in seipsis perpetraverunt, animi magnitudine fortasse admiran
Abbreviated transcription (Latin):
causent᷑: nec idõ credant dm̃ isti neglige¬
mala quȩdã ueluti pondera malarũ cupi¬
ditatũ. & ꝑoccultũ p̃sens diuinũ iudiciũ re¬
Laxant᷑ & manifesto ultimo reseruantur
Fortassis aut̃ istȩ quȩ bene sibis consciae ñse
existo castitatis bono cor inflatũ extulisse.
& tam̃ uĩ hostilẽ in carne ꝑpessȩ s̃. habebañ
aliqͥd latentis infiriitatis. quȩ poss& insuꝑbiȩ
fastũ si hanc humilitatẽ inuastatione illa
euasissent extolli Sicut ergo quidã morte

Expanded text:
causentur, nec ideo Deum credant ista neglegecausentur, nec ideo Deum credant ista neglegeQuaedam enim veluti pondera malarum cupiditatum, et per occultum praesens divinum judicium relaxantur, et manifesto ultimo reservantur. Fortassis autem istae, quae bene sibi sunt consciae non se ex isto castitatis bono cor inflatum extulisse, et tamen uim hostilem in carne perpessae sunt, habebant aliquid latentis infirmitatis, quae posset in superbiae fastum. si hanc humilitatem in uastatione illa euasissent, extolli. Sicut ergo quidam morte
Abbreviated transcription (Latin):
dent. Iam̃ si ita eẽ resporderint: nolite mi¬
rariꝰ uos amisisse unde hominib placere gestis
si peccantib ñ consensisti: diuin& graẽ ne amit¬
teret᷑. diuinũ accessit auxiliũ: humana
głia& ne a maret᷑ humanũ successit obꝓbriũ
d utroq consolamini pusillanimes: illinc
ꝓbatȩ. hinc castigate: illinc iustificatȩ.
hinc em̃datȩ. Quarũ uͦ corda int̾rogata
respondent. nũꝗse de bono uirginitatis
uł uiduitatis. ł c̃iugalis pudiciciȩ suꝑbisse.
sed humilib consentiendo de dono dĩ
cũ tremore exultasse. nec inuidisse ciuꝗ
paris excellentiã scĩtatis & castitatis sed
humana laude pͦposita quȩ tanto maior
deferri sol&. quanto ÷ bonũ rariꝰ qđ exigit
laudẽ. optasse potiꝰ ut ãplior earũ numerꝰ
cet̃. quã ut ipsȩ in paucitate ampliꝰ emine¬
rent: ne istȩ quȩ tales sunt. si earũ qͦq aliqͥs
barbarica libido cõp̃ssit. ꝑmissũ hoc ẽẽ

Expanded text:
dent. Tamen si ita esse responderint, nolite admident. Tamen si ita esse responderint, nolite admirari hoc uos amisisse, unde hominibus placere gestisSi peccantibus non consensistis, diuinae gratiae, ne amitteretur, diuinum accessit auxilium; humanae gloriae, ne amaretur, humanum successit obprobrium. In utroque consolamini, pusillanimes, illinc probatae hinc castigatae, illinc iustificatae hinc emendatae. Quarum uero corda interrogata respondent numquam se de bono uirginitatis uel uiduitatis uel coniugalis pudicitiae superbisse, sed humilibus consentiendo de dono Dei cum tremore exultasse, nec inuidisse cuiquam paris excellentiam sanctitatis et castitatis, sed humana laude postposita, quae tanto maior deferri solet, quanto est bonum rarius quod exigit laudem, optasse potius ut amplior earum numerus esset, quam ut ipsae in paucitate amplius eminerent: nec istae, quae tales sunt, si earum quoque aliquas barbarica libido conpressit, permissum hoc esse
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis tuis om̃ib absolutis. ne rursus talia ł
& iã peiora cõmittas dũ uiiis inmundti tot
impuris uoluptatib illecebroso. tot nefandis
crudelitatib furioso. tot t̾rorib cũ errorib: ał et¬
N ãsi hoc sponte faciendi ulla causa iusta eẽpos¬
se: ꝓculdubio iustior quã ista ñ ect̃ Quia uero
castitas urã Habetis magnã uerãq consola.¬
tionẽ. si fidã conscientiã retinetis. ñ uos
consensise peccatis eoꝵ: qͥinuos peccare ꝑmissis
Q uod si forte cur ꝑmissis quęritis: altaqͥdẽ ÷
ꝓuidentia creatoris mundi atq rectoris &
inscrutibilia iudicia eiꝰ. & inuestigabiles
uiȩ eius. Uerũtam̃ int̾rogate fidelit̃ animas
ur̃as: ne forte de isto integritatis & c̃tinen¬
tiȩ uł pudiciciȩ bono. uos inflatiꝰ extulistis.
& humanis laudib delectatȩ in hoc &iã
aliqͥb inuidistis. Non accuso qđ nescio: nec
audio qđ uobis int̾rogata urã corda respor¬

Expanded text:
peccatis tuis omnibus absolutis, ne rursus talia uel peccatis tuis omnibus absolutis, ne rursus talia uel etiam peiora committas, dum nimis in mundo tot inpuris uoluptatibus inlecebroso, tot nefandis crudelitatibus furioso, tot erroribus et terroribus ccidere. Nam si hoc sponte faciendi ulla causa iusta esse posset, procul dubio iustior quam ista non esset. Quia uero castitas uestra. Habetis magnam ueramque consolationem, si fidam conscientiam retinetis non uos consensisse peccatis eorum, qui in uos peccare permissi sunt. Quod si forte, quur permissi sint, quaeritis, alta quidem est prouidentia creatoris mundi adque rectoris, et inscrutabilia sunt iudicia eius et inuestigabiles uiae eius; uerum tamen interrogate fideliter animas uestras, ne forte de isto integritatis et continentiae uel pudicitiae bono uos inflatius extulistis et humanis laudibus delectatae in hoc etiam aliquibus inuidistis. Non accuso quod nescio, nec audio quod uobis interrogata uestra corda respon
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptationib plenũ. & talib qͣles subuno dño
formidat᷑. & innumerabilib caeteris sine qͥb
haec uita ñ ducit᷑: Quidigit᷑ causae ẽ cur ineis
exhortationib tẽpora cõsumamus. qͥb baptra¬
tos alloquendo studemꝰ accendere siue adiuir
ginalẽ in tegritatẽ. siue ad c̃tinentiã uidualẽ.
siue ad ipsa thori coniuigalis fidẽ : cũ habeamus
meliora & ab om̃ib peccandi ꝑiculis remota cõ:¬
pendia: ut quib cũq pͦremissionẽ recentis¬
simã peccatoꝵ arripiendã mortẽ sibiꝙ inge
rendã ꝑsuadere potuerumnus eos ad dnm saniores
purior esq mittamus: porro si qͥsquis hoc aggre¬
diendũ & suadendũ putat. ñ dico desipit sed
insanit: Qua tandẽ fronte homini dicit int̃¬
fice te ne paruis tus peccatis adicias grauius
dũ uiuis sub dño barbaris morib imprdico:
qͥ ñ potest nisi scleratissime dicere: int̾ficete

Expanded text:
tentationibus plenum, et talibus, quales sub uno domino tentationibus plenum, et talibus, quales sub uno domino formidantur, et innumerabilibus caeteris, sine quibus haec vita non ducitur? Quid igitur causae est, cur in eis exhortationibus tempora consumamus, quibus baptizatos alloquendo studemus aginalem integritatem siue ad continentiam uidualem siue ad ipsam tori coniugalis fidem, cum habeamus meliora et ab omnibus peccandi periculis remota copendia, ut, quibuscumque post remissionem recentissimam peccatorum arripiendam mortem sibique rendam persuadere potuerimus, eos ad Dominum saniores purioresque mittamus? Porro si quisquis hoc aggrediendum et suadendum putat, non dico desipit, sed insanit: qua tandem fronte homini dicit, Intfice te, ne paruis tuis peccatis adicias grauius, dum uiuis sub domino barbaris moribus inpudico\', qui non potest nisi sceleratissime dicere: \'Interfice te
Abbreviated transcription (Latin):
uł dolore seuiente. Quã causã si uoluerimꝰ
adinttere : eõ usq ꝓgressa ꝑueni&. ut hortad¬
disint homines. tunc se potiꝰ int̾imere. cũ laua¬
cro sc̃ȩ regenerationis abluti uniũsoꝵ remis¬
sionẽ acceꝑint peccatoꝵ Tunc enĩ tẽpus:
cauendi futura peccata: cũ sua om̃ia deleta
p̃terita. Quod si morte spontanea recte fit:
cur ñ tc̃ potissimũ fit: cur baptiratꝰ sibi qͥsq
parcit: cur lib̾atũ caput tot rursus uitȩ
huiꝰ ꝑiculis inserit. cũ sit facillimȩ potesta¬
tis illata sibi nece om̃ia deuitare. scriptũ¬
q sit. qͥamat ꝑiculũ incid& in illudꝰ cur
gͦ amant᷑ tot & tanta ꝑicula: ł certe &iãsiñ
amant᷑ suscipiunt᷑ : cur man& in hac uita cui
abscedere licitũ ẽ: Anuͦ tam insulsa ꝑũsitas
cor eũtit. & ac̃sideratione ueritatis aũtit. ut
si se quisq int̾imere deb& ne un eaptiuantis
dominatu corruat inpeccatũ. uiuendũ sibi
existim& ut ipsũ ꝑferat mundũ ꝑom̃s horas

Expanded text:
 dolore saeuiente. Quam causam si uoluerimus admittere, eo usque progressa perueniet, ut hortandi sint homines tunc se potius interimere, cum lauacro sanctae regenerationis abluti uniuersorum remissionem acceperint peccatorum. Tunc enim tempus est cauendi omnia futura peccata, cum sunt omnia deleta praeterita. Quod si morte spontanea recte fit, quur non tunc potissimum fit? Quur baptizatus sibi quisque parcit? Quur liberatum caput tot rursus uitae huius periculis inserit, cum sit facillimae potestatis inlata sibi nece omnia deuitare scriptumque sit: Qui amat periculum, incidet in illud? Quur ergo amantur tot et tanta pericula uel certe, etiamsi non amabscedere licitum est? An vero tam insulsa perversitas cor evertit, et a consideratione veritatis avertit, ut, si se quisque interimere debet, ne unius captivantis dominatu corruat in peccatum, vivendum sibi existimet, ut ipsum perferat mundum per omnes horas
Abbreviated transcription (Latin):
inconspectu dñi ulceroso illi pauꝑi minis¬
teriũ p̾buit angłoꝵ. qͥeũ ñ extulerunt in
marmoreũ tumulũ. sed in abrahae gremiũ
sustulerunt. Rident haec illi. contraqͦs
defenendã suscepimꝰ ciuitatẽ dĩ Uerũ tam̃.
runt. Et sepe uniũsi exercitꝰ dũ ꝓt̾rena
patria morerent᷑. ubi pͦea iacerent. uł
qͥb bestus esca fierent ñ curarunt licuit¬
q de hac re poetis plausibilit̾ dicere Cȩlo
tegit᷑. qui ñ hab& urnã. Quanto minꝰ debȩñ
de corporib insepultis insultare xp̃ianis qͥb
& ipsius carnis m̃broꝵq om̃iũ reformatio
ñsolũ ex t̾ra. uerũ & iã ex alioꝵ elem̃torũ
secretissimo sinu qͦ dilapsa cadauera re¬
cesser̃. in tẽporis puncto redenda & re¬

Expanded text:
in conspectu Domini ulceroso illi pauperi minisin conspectu Domini ulceroso illi pauperi ministerium praebuit angelorum, qui eum non extulerunt in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium sustulerunt. Rident haec illi, contra quos defendendam suscepimus ciuitatem Dei. Verum tamen runt. Et saepe uniuersi exercitus, dum pro terrena patria morerentur, ubi postea iacerent uel quibus bestiis esca fierent, non curarunt, licuitque de hac re poetis plausibiliter dicere: Caelo tegitur, qui non habet urnam. Quanto minus debent de corporibus insepultis insultare Christianis, quibus et ipsius carnis membrorumque omnium reformatio non solum ex terra, uerum etiam ex aliorum elementorum secretissimo sinu, quo dilapsa cadauera recesserunt, in temporis puncto reddenda et re
Abbreviated transcription (Latin):
eos facere cũ occidunt. qͥa in cors sensus : occi¬
dendo pꝰea uͦ nihil habe qđ faciant. qͥa nullus
sensus ÷ incorpore occiso. Multa itaq corpora
xp̃ianoꝵ t̾ra ñ texit: sed nullũ coꝵ qͥsquã a
caelo & t̾ra separauit. qđ totũ impl&̾ p̃sextia
sui. qͥ nouit unde resuscit& qđ creauit. Dicit᷑
qͥdem in psalmo: Posuerunt mortalia seruoꝵ
tuoꝵ ęscã uolatilib caeli carnes scõꝵ tuoꝵ
coꝵ infelicitatẽ qͥista ꝑpessisunt. Quã uis enĩ
haec in conspectu hominũ dura & dira uide¬
ant᷑: sed p̃tiosa in cspectu dñi mors scoꝵ enis
Proinde ista om̃ĩa. id÷ curatio funeris. con¬
ditio sepulturȩ põpa exequiarũ magis
sunt uiuoꝵ solatia : quã subsidia mortuoꝵ
Si aliquid ꝓdest sepult̾a impio p̃tiosa oberit
pio uilis aut nulla: p̃claras exequias in con¬
spectu hominũ exhibuit purpurato illi
diuiti turba famuloꝵ: sed multo clariores

Expanded text:
eos facere, cum occidunt, quia in corpore sensus est occieos facere, cum occidunt, quia in corpore sensus est occidendo, postea uero nihil habere quod faciant, quia nullus sensus est in corpore occiso. multa itaque corpora Christianorum terra non texit, sed nullum eorum quisquam a caelo et terra separauit, quam totam inplet praesentia sui, qui nouit unde resuscitet quod creauit. dicitur quidem in psalmo: posuerunt mortalia seruorum tuorum escam uolatilibus caeli, carnes sanctorum tuorum eorum infelicitatem, qui ista perpessi sunt. Quamuis enim haec in conspectu hominum dura et dira uideantur, sed pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum eius. Proinde ista omnia, id est curatio funeris, conditio sepulturae, pompa exsequiarum, magis sunt uiuorum solacia quam subsidia mortuorum. Si aliquid prodest inpio sepultura pretiosa, oberit pio . uilis aut nulla. Praeclaras exequias in conspectu hominum exhibuit purpurato illi diuiti turba famulorum, sed multo clariores
Abbreviated transcription (Latin):
ire cogant᷑. Cũ igit᷑ xp̃iani nouerint longe
meliorẽ fuisse religiosi pauꝑis mortẽ inter
ling entiũ canũ linguas. quã impii diuitis
inpurpura & bysso: horrenda illa generamor¬
xii tiũ quid mortius offuer̃ qͥbene uixer
At enĩ in tanta strage cadauerũ nec sepeliri potu¬
erunt. Neq istupa fides nimiũ re formidat. tenens
p̃dictũ. nec absum̃tes bestias resurrecturis
corporib obfut̾as. quoꝵ capillus capitis ñpibit
Nullo mͦ diceret ueritas. nolite timere eos qui
corpus occidt̃. animã aut̃ ñ possunt occide:
si quicquã obec̃t fut᷑ae uitȩ. qͥcqͥd inimici
de corporib occisoꝵ facere uoluissent. Nisi
forte qͥspiã sic absurdus ÷ ut c̃cendat eos qui
corpus occidunt ñ debere timeri ante mortẽ
ne corpꝰ occidant. & timeri debere ne corpus
habens tanta quȩ decadauerib faciant Absit
ut falsũ sit: qđ ueritas dix̃. Dictũ ÷ enĩ aliqͥd

Expanded text:
ire cogantur. Cum igitur Christiani nouerint longe ire cogantur. Cum igitur Christiani nouerint longe meliorem fuisse religiosi pauperis mortem inter lingentium canum linguas quam inpii diuitis in purpura et bysso, horrenda illa genera mortium quid mortuis obfuerunt, qui bene uixerAt enim in tanta strage cadauerum nec sepeliri potuerunt. Neque istud pia fides nimium reformidat, tenens praedictum nec absumentes bestias resurrecturis corporibus obfuturas, quorum capillus capitis non peribit. Nullo modo diceret ueritas: Nolite timere eos, qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere, si quicquam obesset futurae uitae, quidquid inimici de corporibus occisorum facere uoluissent. Nisi forte quispiam sic absurdus est, ut contendat eos, qui corpus occidunt, non debere timeri ante mortem, ne corpus occidant, et timeri debere post mortehabent tanta, quae de cadaueribus fut falsum sit quod ueritas dixit. dictum est enim aliquid