comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Propt̃ sacerdotium & Teronimus.
nominis dignitatẽ. hortatur ppłos ut
subiciantur illis. ñ opera s doctrinã con¬
siderantes. ꝑcathedrã doctrinã legis signn¬
facit sacerdotẽ: s sacerdos cathedrã.
Non locus sc̃ificat hominẽ: s hõ locum.
Non om̃is sacerdos ẽ sc̃s. s om̃is sc̃s ẽ sa¬
cerdos. Propt̃ bonos sacerdotes etiam
malos honorate. ne ꝓpt̃ malos etram
bonos contẽpnatis. Melius ẽ enĩ malis
iniusta prestare ꝗͣ bons iusta subtͣhere.
Frequent̃ de homine malo bona doctrma
ꝑcedit. sicut uilis terra aliquando p̃cio¬
sum aurũ ꝑducit. Sicut aurũ eligitur
&terranon: sic uos doctrinã accipite. ñ
mores. Apib enim herbȩ necessarie ñ st̃:
s. flores. Uelita. In gradu qͦ fuerat moy¬
ses constituti sunt scribe & pharisei ĩme¬
rito: legem ꝓpħantem de xp̃o p̃dicanteᷤ
aliis. quem ipsi p̃sentem ñ receꝑunt.Gͦ.
hortabatur dñs ppłm audire legẽ. id cre¬
dere in xp̃m. & ñ imitari phariseos. M

Expanded text:
Propter sacerdotium et nominis dignitatem hortatur populos, ut subjiciantur illis, non opera, sed doctrinam considerantes. Per cathedram, doctrinam legis significat. Nacerdotem, sed sacerdos cathedram. Non locus sanctificat hominem, sed homo locum.Non omnis sacerdos est sanctus, sed omnis sanctus est sacerdos. Propter bonos sacerdotes etiam multos honorate, ne propter malos etiam bonos contemnatis. Melius est enim malis injusta praestare, quam bonis justa subtrahere. Frequenter de homine malo bona doctrina procedit, sicut vilis terra aliquando pretiosum aurum producit. Sicut aurum eligitur, et terra non, sic vos doctrinam accipite, non mores. Apibus enim herbae necessariae non sunt, sed flores. Vel ita: In gradu quo fuerat Moyses, constituti sunt Scribae et Pharisaei immerito, legem prophetantem de Christo praedicantes aliis, quem ipsi praesentem non receperunt. Ergo hortatur Dominus populum audire legem, id est credere in Christum, et non imitari Pharisaeos. M
Abbreviated transcription (Latin):
rat aũt dieb docens in tempło: no¬
ctib uͦ exiens morabat᷑ in montem
qui uocatur oliueti. Et om̃is ppłs mani¬
cabat ad eum in templo: audire eũs x¬
emplo dñi debemus indie docere. & in
noctib aduersitatum dm̃ orare. ut dica¬
mus cum psalmista. Ego aut̃ sicut oliua
fructifera in domo dĩ: sꝑaui m miscd̾ia
dĩ. Siue in ꝓsꝑitate simus q̃ ꝑ diẽ sigui¬
ficatur. siue in adu̾sitate quȩ ꝑ noctes
intelligitur: semꝑ doceamus & oremus
inquantũ ualemꝰ. Ppłs manicabat ad
eum: hoc ẽ mane uenire festinabat.

Expanded text:
Erat autem diebus docens in templo, noErat autem diebus docens in templo, noctibus vero exiens morabatur in monte qui vocatur Oliveti. Et omnis populus manicabat ad eum in templo audire eum. Exemplo Domini debemus in die docere, et in noctibus adversitatum Deum orare, ut dicamus cum Psalmista. Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei, speravi in misericordia Dei . Sive in prosperitate simus, quae per diem significatur, sive in adversitate, quae per noctes intelligitur, semper doceamus et oremus quantum valemus. Populus manicabat ad eum, hoc est, mane venire festinebat.
Abbreviated transcription (Latin):
uenit regnũ dĩ cum obseruatione: neq
dicent ecce hic. aut ecce illic. Eoce enim
regnum dĩ intrauos est. Beo a.
xistimabant multi qđ ueniente ie¬
rosolimam dño statim regnũ dei
manifestaret᷑. In quã opinionẽ etiã apłi
ducti: post resurrectionẽ eius int̾roga¬
uerunt eũ. Dñe sun tẽpore hoc restitueᷤ
regnum isrł: Et alibi cleophas. Nosaũt
sꝑabamꝰ: quia ipse eẽt redẽpturꝰ isrł. Dix̃
gͦ regnum clĩ qđ ẽ bonos regnare in do. nĩ
uenire cũ obseruatione tẽporis. neq lo¬
cum dõ. qđ fide iam cepit in cordib cre¬
dentium. Unde ait. regnũ dĩ intrauos ẽ.
Aliten. Diem iudicii dꝑxit ñ uenire cum
obseruatione tẽporis. neq scietur deter¬
minatus locus. ut qͥs dicat. ecce hic aut
ece ilic fiet iuidiciũ. Neꝙemm angłi
neq hoĩes annunciabunt aduentũ dm̃
credidunt regnantẽ. Qui enĩ qu andoci
uenturus udex ẽ om̃num: nunc etiã reg¬
nat in cordib fidelium. L.c ⁊ uii

Expanded text:
um observatione, neque dicent: Ecce hic aut ecce illic. Ecce enim regnum Dei intra vos est. BEDA. Existimabant multi quod veniente Hierosolymam Domino, statim regnum Dei manifestaretur. In quam opinionem etiam Apostoli ducti, post resurrectionem ejus interrogaverunt eum: Domine, si in tempore hoc restitues regnum Israel ? Et alibi Cleophas: Nos autem sperabamus quia ipse esset redempturus Israel . Dixit ergo regnum Dei, quod est, bonos regnare in Deo, non venire cum observatione temporis, neque locum Deo, quod fide jam coepit in cordibus credentium. Unde ait: Regnum Dei intra vos est. Aliter, diem judicii dixit non venire cum observatione temporis, neque scietur determinatus locus, ut quis dicat: Ecce hic aut ecce illic fiet judicium. Neque enim angeli neque homines anuntiabant adventum Domini crediderunt regnantem. Qui enim quandoque venturus est judex omnium, nunc etiam regnat in cordibus fidelium. L. 259X
Abbreviated transcription (Latin):
adostiũ monum̃ti. & abiit. Iosepħ impo su¬
it monum̃to corpꝰ u̾u. quia ꝑ nobilitatẽ
potentiȩ secularis illud acciꝑe & ꝑ iusticrã
meritoꝵ dignus fuit sepelire. In quo ob¬
struitur t̃guersatio iudȩoꝵ. nam dicerent
ñ sepultũ quẽ dixerunt raptũ. si apłi sepelis
ne aduesꝑasceret. quando iã ꝓpt̃ parasce¬
uen facere tale aliquid ñ licebat. Itnonimꝰ.¬
N nouo ponit᷑ monum̃to. ne post resurre¬
c̃tionem ceteris corporib remanentib Re
surrexissealius fingeretur. Beua.
onum̃tum qͦq apud matheũ & mar¬
cum depetra excisũ fitisse memoratur.
ne si ex multis lapidib eclificatũ eẽt: suf¬
fossis tumuli fundam̃tis ablaius furco
diceretur. Solus tumulo dñsincludit᷑. ut
specialis illius sepultura nr̃e dissimilis eẽt.
sicut cetera archana dispensationis eiꝰ. Unde
illud. Singularit᷑ sum ego donec transeam.
ginalem ut̾um demonstrare. saxũq ma¬

Expanded text:
ad ostium monumenti, et abiit. Joseph imposuad ostium monumenti, et abiit. Joseph imposuit monumento corpus Jesu, quia per nobilitatem potentiae saecularis illud accipere, et per meritorum justitiam dignus fuit sepelire. In quo obstruitur tergiversatio Judaeorum: nam dicerent non sepultum, quem dixerunt raptum, si apostoli sepe advesperasceret, quando jam propter Parasceven facere tale aliquid non licebat. HIERON. In novo ponitur monumento, ne post resurrectionem, caeteris corporibus remanentibus, surrexisse alius fingeretur. BEDA. Monumentum quoque apud Matthaeum et Marcum de petra excisum fuisse memoratur ne, si ex multis lapidibus aedificatum esset, suffossis tumuli fundamentis, ablatus furto diceretur. Solus tumulo Dominus includitur, ut specialis illius sepultura nostrae dissimilis esset, sicut caetera arcana dispensationis ejus. Unde illud: Singulariter sum ego donec transeam . ginalem uterum demonstrare; saxumque ma
Abbreviated transcription (Latin):
iñu. & ligauerunt eũ linteis cũ aroma¬
tibus. sicut mos iudeis ẽ sepelire. August.
on frustra dix̃ euangłista ioħes. sicut
mos iudeis ẽ sepelire. s in officiis mor¬
tuoꝵ morẽ cuiusq gentis admonuit ser
lintea potuisse afferri a nichodemo. ꝗͣ qͦ
ꝓpter sucariũ capitis. & institas qͥb corpꝰ
alligatum ẽ. quia de lino erant uerissime
potuit dici qđ una sindo fuit ibi. Leroniasꝰ.¬
x simplici sepultura dñi ambitio diuitũ
condemnatur. qui nec intumulis posft̃
rolinteamine obuoluentũ sit. quanquã &
hoc significet qđ ille in syndone munda in¬
uoluat iñm. qui pura eũ mente suscipit.
a beato siluestro papa. ut sacrificiũ altaris
celebret᷑ tantũmꝰ in lineo panno. sicut corpꝰ
dñi ẽ sepultũ in syndone munda. A Erat
aũt in loco ubi crucifixus ẽ hortus.⁊ in hor¬
to monum̃tũ nouũ. AL. In qͦ ñdum qͥs ꝗͣ
positus fuerat. M RL A Et posuit illud
ioseph. M R Et aduoluit saxũ magnum

Expanded text:
nt eum linteis cum aromatibus, sicut mos est Judaeis sepelire. HIERON. Non frustra dixit evangelista Joannes, sicut mos est Judaeis sepelire, sed in officiis mortuorum morem cujusque gentis admonuit servintea potuisse afferri a Nicodemo: quanquam propter sudarium capitis et institas, quibus corpus alligatum est, quia de lino erant, verissime potuit dici, quod una sindon fuit ibi. HIERON. Ex simplici sepultura Domini, ambitio divitum condemnatur, qui nec in tumulis possunt ro linteamine obvolvendum sit. Quanquam et hoc significet, quod ille in sindone munda involvat Jesum, qui pura eum mente suscipit. Sylvestro papa, ut sacrificium altaris celebretur tantummodo in lineo panno, sicut corpus Domini est sepultum in sindone munda. A. Erat autem in loco, ubi crucifixus est, hortus; et in horto monumentum novum. A. L. In quo nondum quisquam positus fuerat. M. R. L. A. Et posuit illud Joseph. M. R. Et advolvit saxum magnum
Abbreviated transcription (Latin):
primũ psalmũ ẽẽ compositũ. beatꝰ uir qui
non abiit in consilio impiorum. Brua.
ecurio uocat᷑ qui ẽ de ordine curiȩ. &
officiũ curiȩ administrat. Qui etiã dr̃
curialis.a ꝓcuratione ciuili. Arimathia
gnitatis qua p̃dituserat. familiarit̃ intra¬
uit ad pilatũ. iam minus curans de uidȩis.
quamuis antea in audiendo domino deui¬
taret immicicias eorum. A.cͦe u II.¬
enit aũt & nichodemꝰ qui uenerat ad¬

Expanded text:
primum psalmum esse compositum: Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum. BEDA. Decurio vocatur qui est de ordine curiae, et officium curiae administrat, qui etiam dicitur curialis, a procuratione civili. Arimathaeagnitatis qua praeditus erat, familiariter intravit ad Pilatum, jam minus curans de Judaeis, quamvis antea in audiendo Domino devitaret inimicitias eorum. A. 307X Venit autem
Abbreviated transcription (Latin):
malos. ⁊ pluit suꝑ iustos ⁊ iiustos. Pro¬
babilius accipiendũ ẽ hoc de sole cõmu¬
ni & de pluuia aquȩ: quã de sole iusticiȩ.
et de pluuia doctrinȩ ueritatis. Sol enĩ
sp̃ualis ñ oritur nͥ boms. qͦd plangunt
iniqui in libro sapientiȩ salomonis di¬
centes. Sol ñ ortus ẽ nob̃. N.xli.L.lxͦ.¬

Expanded text:
malos, et pluit super justos et injustos. Promalos, et pluit super justos et injustos. Probabilius accipiendum est hoc de sole communi et de pluvia aquae, quam de sole justitiae et de pluvia doctrinae veritatis. Sol enim spiritualis non oritur nisi bonis: quod plangunt iniqui, in libro Sapientiae Salomonis dicentes: Sol non ortus est nobis . M. 41V
Abbreviated transcription (Latin):
cutorib orare iubeat. patet aliqua pec¬
cata frum. ẽẽ grauiora ꝑsequutione mi¬
micoꝵ. Peccatũ ad mortẽ ẽ. cũ xꝑianus
oppugnat xp̃ianũ aduersus grãm dĩ. ⁊
nunquã penitet. Quappt̃ dñs in cruce
ait. Pat̃ ignosce illis. quia nesciunt qͥd
faciunt.:⁊ beatus stephanꝰ orat ꝓ eis qui
dro. quia iam fr̾ erat. ubi dicit. Alexan¬
der erarnis multa mala mͥ ostendit.
redat illi ds scdm oꝑa illius. Hȩc diffe¬
rentia uidam a petro distinguit. ñ quia
penitenti ñ sit ignoscendũ. ne contͣ dñi
sententiã qua semꝑ ignoscendũ petenti
frĩ precepit ueniamꝰ. s qr magnitudo pec¬
cati misit eum in desꝑationẽ cũ dixisset.
Peccaui. tradens sanguinẽ iustũ. Qđ for¬
tasse ẽ peccare in sp̃m scm̃. scilicet oppug¬
nare ꝑ inuidiam frat̾nam caritatẽ. Qd̃
peccatũ neq hic neq in futuro remitet᷑.
Qui solẽ suum oriri facit suꝑ bonos &

Expanded text:
cutoribus orare jubeat, patet aliqua peccutoribus orare jubeat, patet aliqua peccata fratrum esse graviora persecutione inimicorum. Peccatum ad mortem est, cum Christianus oppugnat Christianum adversus gratiam Dei, et nunquam poenitet. Quapropter Dominus in cruce ait: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt , et beatus Stephanus orat pro eis qui dro, quia jam frater non erat, ubi dicit: Alexander aerarius multa mala mihi ostendit: reddet illi Deus secundum opera illius . Haec differentia Judam a Petro distinguit, non quia poenitenti non sit ignoscendum, ne contra Domini sententiam, qua semper ignoscendum petenti fratri praecepit, veniamus; sed quia magnitudo peccati misit eum in desperationem, cum dixisset: Peccavi tradens sanguinem justum . Quod fortasse est peccare in Spiritum sanctum, scilicet oppugnare per invidiam fraternam charitatem. Quod peccatum neque hic, neque in futuro remittetur. Qui solem suum oriri facit super bonos et
Abbreviated transcription (Latin):
micũ tuũ. Ego aũt dico uo¬
bis. Diligite inmicos ur̃os. leronimꝰ ⁊ beda.. tco¬
m̃is hõ ꝓximꝰ cẽ censendꝰ ẽ. Multi Et.¬
putant sufficere uirtutib ñ odisse
inimicos. s eos diligere humanã naturã ñ
patz. Nonuident qr moy ses. samuel.⁊ ste¬
phanus ꝓuimicis orabant: ⁊ mortus da¬
uid planxit inimicos. Ñ uident qi dñs un
possibilia ñ uissit. Hoc paulꝰ testat᷑ diceis
Maledicim᷑ ⁊ bñdicimꝰ. blasphemam. &
obsecramꝰ. B enefacite his qͥ uos oderuni.¬
gare qͦd ds̃ nulli negat. quamuis sit ĩpius
et blasphemꝰ. Sine discretione om̃ib indi¬
gentib simplicit̃ tribuamꝰ. ñ querentes
cui. s quare demꝰ. Quisqͥs enĩ in quac̃q
necessitate morituro succurrere potest:
si ñ fecerit occidit. Et orate ꝓ ꝑ seqͤntib
ñoptando s predicendo hiuĩmodi seͥptẽ
inueniunt᷑. Ioħes apłs dicens. siquis scit
peccare frẽm suũ peccatũ ñ ad mortẽ. po¬
stulabit & dabit ei ds uitã: aꝑte ostendit

Expanded text:
ico vobis: Diligite inimicos vestros. BEDA. Omnis homo proximus esse censendus est. Multi putant sufficere virtutibus non odisse inimicos; sed eos diligere, humanam naturam non pati. Non vident quia Moyses, Samuel et Stephanus pro inimicis orabant , et mortuos David planxit inimicos . Non vident quia Dominus impossibilia non jussit. Hoc Paulus testatur, dicens: Maledicimur, et benedicimus; blasphemamur, et obsecramus . Benefacite his qui vos oderunt.gare quod Deus nulli negat, quamvis sit blasphemus et impius. Sine discretione omnibus indigentibus simpliciter tribuamus, non quaerentes cui, sed quare demus. Quisquis enim in quacunque necessitate morituro succurrere potest, si non fecerit, occidit. Et orate pro persequentnon optando, sed praedicendo hujusmodi Scripturae inveniuntur. Joannes apostolus dicens: Si quis scit peccare fratrem suum peccatum non ad mortem, postulabit, et dabit ei Deus vitam , aperte ostendit,
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum ẽ quia multi ñ cau Beda.¬
sa nequiciȩ ñ fenerat st̃. s fraudari
timuer̃. Huic infirmitat diuina mede¬
tur auctoritas dicens. Et mutuũ date
nichil inde sꝑantes. id ñ in homine
spem mercedis figatis. s in dõ qui uob̾
reddet qͦd illo iubente facietis. Hinc
illud ẽ. Mutuabit᷑ peccator & ñ soluet.
iustus aũt miseretur ⁊ retͥbuet. Eterit
merces ur̃a multa. & eritis filii altissimi.
quia ipse benignꝰ ẽ suꝑ ingratos ⁊ maloᷤ.
Unus filius dĩ ẽ naturalit. iusti u sug
filiĩ eius ꝑ adoptionẽ. Heredes quidem
ołi. coheredes aũt xp̃i. Quanto gͦ excel¬
sius ẽ premiũ. tanto debet & impensius
officium eẽ. Benignus ẽ altissimus as
suꝑ ingratos & malos. uł bona tempo¬
ralia largiendo. uł eos ad celestia inspi
atura di impassibilis ẽ. Sicut aute¬
zelat sine aliqͦ liuore. irascit᷑ sine ali.
sine ulla passione. & miseret᷑ sie aliquo
dolore. E stote gͦ uos ꝑfecti. sicut pat̾

Expanded text:
ciendum est, quia multi non causa nequitiae non fenerati sunt, sed fraudari timuerunt. Huic infirmitati divina medetur auctoritas, dicens, Et mutuum date, nihil inde sperantes, id est, non in homine spem mercedis figatis, sed in Deo, qui vobis reddet quod illo jubente facietis. Hinc illud est: Mutuabitur peccator, et non solvet; justus autem miseretur, et retribuet Et erit merces vestra multa, et eritis filii Altissimi, quia ipse benignus est super ingratos et malos. Unus filius ilii per adoptionem, haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi . Quanto ergo excelsius est praemium, tanto debet impensius officium esse. Benignus est altissimus Deus super ingratos et malos, vel bona temporalia largiendo, vel eos ad coelestia inspir Natura Dei impassibilis est. Sicut zelat sine aliquo livore, irascitur sine aliqsine ulla passione, et miseretur sine aliquo dolore. Estote ergo vos perfecti, sicut Pater
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Et si mutuũ deditis his a quib
catores peccatorib ferierant᷑. ut recipians
ȩqualia. Et si salutaueritis fr̃s urõs tan
tantũ. nonne & ethnici hoc faciunt :
itales int̾ se natura duce no Beda.¬
runt ẽẽ benefici. quantũ uob̾ gradus
ꝓfessionis eximior. necesse ẽ ut cura uir¬
tutis situberior. quatinꝰ etiã ñ amante ᷤᷤ
caritatis sinu amplectamini. dugust᷑.¬
iniqui. & grauib peccatoꝵ sarcins
onerati. Mlagna enĩ distantia ẽ int̃pec¬
cantes ⁊ peccatores. sicut int̾ridentes &
irrisores. int̃ scribentes & scriptores.
nam etiã usti peccant. Magister.¬
Fenerant᷑ hoc ẽ cõmodant. salutaue¬
ritis id salutẽ optaueritis. Ethinci
grece. dicuntur gentiles.M
Ueruntam̃ diligite inmicos. & bñfaci¬

Expanded text:
is a quibus catores peccatoribus fenerantur, ut recipiant aequalia. Et si salutaveritis fratres vestros tantum, nonne et ethnici hoc faciunt? BEDA. Si tales inter se natura duce norunt esse benefici, quantum nobis gradus professionis eximior, necesse est ut cura virtutis sit uberior, quatenus etiam non amantes charitatis sinu amplectamini? Piniqui, et gravibus peccatorum sarcinis onerati. Magna enim distantia est inter peccantes et peccatores, sicut inter ridentes et irrisores, inter scribentes et scriptores: nam etiam justi peccant. Fenerantur, hoc est, commodant. Salutaveritis, id est salutem optaveritis. Ethnici Graece, Latine dicuntur gentiles. L. M. Verumtamen diligite inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
tsimalieno fideles ñ fuistis. qd̃ ur̃m
est quis dabit uobis: Ambrosiꝰ¬
Neculi facultates st̃ a nob alienȩ. id:
extra naturã nr̃ãm site. Nichil enĩ intu¬
limus in hc̃ mundũ: & nichil hinc aufe¬
remus. Nr̃a aũt st̃. que ꝓprie homini
animȩ uiri. ꝓpriȩ diuitiȩ eius. Demus gͥ
aliena. ut suscipiamus nr̃a. p̃bea mus
parua ut recipiamꝰ magna. seminemꝰ in be¬
nedic̾tione. ut metamꝰ benedictionẽ. Qui
enĩ parce seminat: parce & metet. Lerx in

Expanded text:
Et si in alieno fideles non fuistis, quod vestrum Et si in alieno fideles non fuistis, quod vestrum est, quis dabit vobis? ALBltates sunt a nobis alienae, id est extra naturam nostram sitae. Nihil enim intulimus in hunc mundum, et nihil hinc auferemus . Nostra autem sunt, quae proprie homini animae viri proprie divitiae ejus . Domus ergo aliena, ut suscipiamus nostra; praebeamus parva, ut recipiamus magna; seminemus in benedictione, ut metamus benedictionem. Qui enim parce seminat, parce et metet .
Abbreviated transcription (Latin):
ligendo rapiunt. ut qͣsi bene dispen¬
sent.s grauantur potius quã adiuuent᷑.
hostiȩ enimimpioꝵ abhominabiles. Hinc
ꝑ salomonẽ dr̃. Qui offert sacͥficiũ de
substantia pauꝑis. acsi inct̾imet filiũ in
conspectu patris. Qui fidelis ẽ in mini¬
mo. & in maiori fidelis ẽ. Et qͥ in modico
iniquus ẽ: & in maiori iniquus ẽ. Beoa.¬
N minimo ẽ fidelis. qui ht̃ uiscera pieta¬
tis & oꝑa miscdie. dando elemosinas &
diligendo ꝓximos. In maiori ẽ fidelis.
qui om̃ino adherec creatori. & unus sp̃s
cum eo desiderat. effici. Qui enim frẽm
ñ diligit quem uidet. nec miseret᷑ egeni.
quomͦ diliget dm̃ quẽ ñ uidet. & quomͦ
se ipsum dõtribuet: Sigͦ in miquo
mammona fideles ñ ftustis. qd̾ uerũ ẽ
iuitiȩ mundi undec̃q congregent᷑
mãmona iniquitatis dicuntur. &
fallunt. quia uł deserunt᷑ uł deseruis.
Cȩlestes ti & sp̃uales diuitiȩ uerȩ sunt:
quas cũ habuerimus ꝑdere ñ possumꝰ

Expanded text:
ligendo, rapiunt, ut quasi bene dispensent, sed gravantur potius quam adjuventur. Hostiae enim impiorum abominabiles. Hinc  Salomonem dicitur: « Qui offert sacrificium de superbia pauperis, ac si victimet filium in conspectu patris . » -- « Qui fidelis est in minimo, et in majori fidelis est. Et qui in modico iniquus, et in majori iniquus est. » In minimo est fidelis qui habet viscera pietatis et opera misericordiae, dando eleemosynas, et diligendo proximos. In majori est fiqui omnino adhaeret Creatori, et unus spiritus cum eo desiderat effici. Qui enim fratrem non diligit quem videt, nec miseretur egeni, quomodo diliget Deum quem non videt , et quomodo seipsum Deo tribuet? Si ergo in iniquo mammona fideles non fuistis, quod verum est, itiae mundi undecunque congregentur, mammona iniquitatis dicuntur, et fallunt, quia vel deserunt, vel deseruntur. Coelestes vero et spirituales divitiae verae sunt, quas cum habuerimus, perdere non possumus.
Abbreviated transcription (Latin):
uia nouerat dñs corda discipłoꝵ
de ꝑditione suȩ gentis ẽẽ tͥstanda. hoc mͦ
consolatur. ut scrant amissis iudeis se
socios regni cȩlestis ex toto mundo habi¬
turos. Sicut enim ȩccłasticȩ testant᷑ hy¬
storiȩ. multo ante excidium uideȩ om̃s
apłi ad predicandum eũgłm ꝑ totũ orbẽ
sunt disꝑsi exceptis iacobo ⁊ebedȩi &
racobo tr̃e dm̃i. qui prius in uidea ꝓ u̾bo
euangłii sanguinẽ fuder̃. Igitur ante
consummationẽ euersionis urłm. fuit
in quatuor partib mundi euangłii pre¬

Expanded text:
uia noverat Dominus corda discipulorum de perditione suae gentis esse tristanda, hoc modo consolatur, ut sciant amissis Judaeis se socios regni coelestis ex toto mundo habituros. Sicut enim ecclesiasticae testantur historiae multo ante excidium Judaeae omnes apostoli ad praedicandum Evangelium per totum exceptis Jacobo Zebedaei et Jacobo fratre Domini, qui prius in Judaea pro verbo Evangelii sanguinem fuderunt. Igitur ante consummationem eversionis Jerusalem, fuit in quatuor partibus mundi prae
Abbreviated transcription (Latin):
ueraueritusq in finẽ: hic saluus erit. MãG.¬
Tlti scandalizabunt᷑. id ruenta fide.
timore uł immanitate torm̃toꝵ. uł
portentis. Iniueẽ tradent. fr̃ infidelis frẽm
fidelem. & odio habebunt insurgendo
filii in parentes. & parentes in filios. gla¬
dio dñi separante eos ab inuicẽ. qđ in pͥn¬
cipio p̃dicationis factum ẽ. Falsi ꝓpħȩ
surgent. at & miraculis seducant. fĩdeliᷤ
aũt quocuq tẽpore incipiat. usq ad finẽ
presentis uite ꝑmaneat in caritate. qͦm
ñ pot̾unt extinguere aquȩ multȩ. Eit sic̃
euangłista ioħs martyrextitit. quia pas¬
sionem quam ñ suscepit in corpore serua¬
uit i m̃te. sic & nos martyres eẽ possumꝰ.¬

Expanded text:
eraverit usque in finem, hic salvus erit. Multi scandalizabuntur, id est, ruent a fide, timore vel immanitate tormentorum vel portentis. Invicem tradent, frater infidelis fratrem fidelem, et odio habebunt, insurgendo filii in parentes, et parentes in filios, gladio Domini separante eos ab invicem, quod in principio praedicationis factum est. Falsi prophetae surgent, ut et miraculis seducant. Fidelis autem quocunque tempore incipiat, usque ad finem praesentis vitae permaneat in charitate, quam non poterunt exstinguere aquae multae. Et sicut evangelista Joannes martyr exstitit, quia passionem quam non suscepit in corpore, servavit in mente, sic et nos martyres esse possum
Abbreviated transcription (Latin):
loqueret᷑. Exiens aũt sp̃s ne amplius re-¬
uertatur. dicamꝰ ad dñm corde munito
humilitate. Esto mͥ in dm ꝓtectorẽ. & in
locũ munitũ. ut saluũ me facia Et excla¬
mans ⁊ multũ discerpens eũ. exiit ab eo.
Discerpit diabolus apꝓpinquantes ad
salutẽ. quos in uentrẽ suum uelut escã sͥ¬
dilectam trahere desid̾at. ꝑ terrores ⁊ dam¬
na. ut iob. Et factus ẽ sicut mortuus. tta
ut multi dicerent. quia mortuus ẽ. S a¬
natis dr. Mortui enĩ estis. & uita ur̃a abs

Expanded text:
loqueretur. Exiens autem spiritus ne amplius revertatur, dicamus ad Dominum corde munito humilitate: Esto mihi in Deum protectorem et in locum munitum, ut salvum me facias . Et clamans, et multum discerpens eum, exiit ab eo. Discerpit diabolus appropinquantes ad salutem, quos in ventrem suum, veluti sibi dilectam escam, trahere desiderat per terrores et damna, ut Job. Et factus est sicut mortuus, ita ut multi dicerent quia mortuus est. Sanatis dicitur: Mortui enim estis, et vit
Abbreviated transcription (Latin):
attendentes. & nescientes ñ ẽẽ regnum dei
in esca & potu. s i iusticia & sp̃u sc̃o. Uel
suscipiunt. S oꝑa ñ faciunt. Ande sequit᷑.
& in plateis nr̃is dociusti. Scriptura sacra
cibus ẽ in locis obscuriorib. quia expo¬
nendo quasi frangitur & glutit᷑. Potus u̾
ẽ in aꝑtiorib quia ita sorbet᷑ ut inuenit᷑.
Et dicet uob̾. Nescio uos unde sitis. Disce¬
dite a me om̃s oꝑarii iiquitatis. Ibi erit
fletus & stridor dentium. Non legaliũ
festiuitatũ epulatio adiuuat. quem fidei
pietas ñ commñdat. ñ scientia scripturaꝵ
dõ notum facit. quẽ oꝑtũ iniquitas obtu¬
um uideritis abraham M.Lxu.¬
& ysaac & iacob & om̃s ꝓpħas intra¬
re in regnũ dĩ. uos aũt expelli foras. & ue¬
nient ab oriente & occidente & aquilone
& austro. & accũbent in regno dĩ. L. C̃

Expanded text:
attendentes, et nescientes, non esse regnum Dei attendentes, et nescientes, non esse regnum Dei in esca et potu, sed in justitia et Spiritu sancto . Vel suscipiunt, sed opera non faciunt, unde sequitur, et in plateis nostris docuisti. Scriptura sacra cibus est in locis obscurioribus, quia exponendo quasi frangitur et glutitur. Potus vero est in apertioribus, quia ita sorbetur ut invenitur. Et dicet vobis: Nescio vos unde sitis. Discedite a me omnes operarii iniquitatis. Ibi erit fletus et stridor dentium. Non legalium festivitatum epulatio adjuvat, quem fidei pietas non commendat; non scientia Scripturarum Deo notum facit, quem operum iniquitas obtuCum videritis Abraham et Isaac et Jacob et omnes prophetas intrare in regnum Dei, vos autem expelli foras, et venient ab oriente et occidente et aquilone et austro, et ac
Abbreviated transcription (Latin):
ostium. et incipietis foris stare. & pulsare
ostiũ dicentes. Dñe. aꝑi nob̾. Et respon¬
dens dicet uob̃. Nescio uos. unde sitis.
on nouit lux tenebras. id ñ Beda.
aspicit. nam si aspiceret: tenebrȩ ñ
essent. Pat̃familias ẽ xp̃c. qui ubiq totꝰ
c̃ exdunnitate. Intus gͦ ẽ ilus. qͦs in cȩlesti
patria lȩtificat. s quasi foris est adhuc
eis. quos in hac ꝑegrinatione certantes
occultus adiuuat. Intrabit aũt. cũ totã
eccłam ad sui contemplationẽ ꝑducet.
claudet ostiũ. cũ reꝓbis tollet locũ pęmi¬
tentiȩ. Qui foris stantes pulsabt̃. id ÷ a
iustis segregati: miscdiam quã contẽpse-¬
runt frustra implorabunt. Tunc incipi¬
etis dicere. Manducauimꝰ coramte & bi-¬
bimus: & in plateis nr̃is dociusti. Hoc
simplicit᷑ potest intelligi de iudeis myst̾ia
fidei sꝑnemib & arbitrantib se placere
dño. si uictimas ad templũ deferant. &
ibicorã dño epulent᷑. ꝓpħarum lec̾tioni

Expanded text:
sare ostium, dicentes: Domine, aperi nobis. Et respondens, dicet vobis: Nescio vos unde sitis. Non novit lux tenebras, id est non aspicit, quia si aspiceret, tenebrae non essent. Paterfamilias est Christus, qui ubique totus est ex divinitate. Intus ergo est illis, quos in coelesti patria laetificat, sed quasi foris est adhuc eis, quos in hac peregrinatione certantes occultus adjuvat. Intrabit autem, cum totam Ecclesiam ad sui contemplationem perducet, claudet ostium, cum reprobis tollet locum poenitentiae. Qui foris stantes, pulsabunt, id est a justis separati, misericordiam quam contempserunt, frustra implorabunt. Tunc incipietis dicere: Manducavimus coram te et bibimus, et in plateis nostris docuisti. Hoc simpliciter potest intelligi de Judaeis, mysteria fidei spernentibus, et arbitrantibus se placere Domino, si victimas ad templum deferant, et ibi coram Domino epulentur, prophetarum lectioni
Abbreviated transcription (Latin):
s iam ñ nouimꝰ. Et si enim morttius ẽ ex
infirmitate carnis:s iam uiuit ex uir¬
tute dĩ Et cum uid̾ent om̃s murmura¬
bant dicentes. quia ad hominẽ peccato¬
rem diu̾tisset. U anifestũ ẽ udȩos sẽꝑ
gentium odisse uł ñ intellexisse salutẽ.
unde etiã fideles fr̃s dixer̃ adu̾sus apłoꝵ¬

Expanded text:
sed jam non novimus . Etsi enim mortuus est ex sed jam non novimus . Etsi enim mortuus est ex infirmitate carnis, sed jam vivit ex virtute Dei . Et cum viderent omnes, murmurabant, dicentes quia ad hominem peccatorem divertisset. Manifestum est Judaeos semper gentium odisse, vel non intellexisse salutem, unde etiam fideles fratres dixerunt adversus apo
Abbreviated transcription (Latin):
untem dñm cernit. qui in crucis myst̾io
celesti sapientiȩ quantũ potest intendit.
Deniq inde id in illa parte erat transitu¬
rus ubi sycomorus. uł ubi crediturꝰ. ut &
mystium seruaret. & gr̃am seminaret. Sic
enim uenerat. ut ꝑ iudȩos transiret ad
gentes Et cũ uenisset ad locũ. suspicieis
iric uidit illum. Iameñ sublimitate fi¬
quebatur uenit ad ppłm nationũ. qͥ passio¬
nis eius fide iam sublimis. etiã diuinita¬
tem eius agnoscere ardet. Suspiciens ui¬
det. quia ꝑ fidem a t̾renis eleuatũ. eligit
eligentẽ se. & amat amantẽ se Et dixit ad¬
festinans descendit:. & excepit illũ gaudenꝰ.
Inuitatus inuitat. quia si ñdũ audierat
uocẽ inuitãtis: audierat affectũ. Itaq ho¬
die in domo pusilli ⁊achei oportet illũ
manere. id noua lucis gr̃a coruscante.
in humili credentiũ nationũ cordequi¬
escere. Qõ aũt de sycomoro descendẽ. &
sic in domo mansionẽ xp̃o parare iubet᷑.

Expanded text:
untem Dominum cernit, qui in crucis mysterio coelesti sapientiae quantum potest, intendit. Denique inde, id est in illa parte erat transiturus, ubi sycomorus vel ubi crediturus, ut et mysterium servaret, et gratiam seminaret, sic enim venerat, ut per Judaeos transiret ad gentes. Et cum venisset ad locum, suspiciens Jesus vidit illum. Jam enim sublimitate fiquebatur, venit ad populum nationum, qui passionis ejus fide jam sublimis, etiam divinitatem ejus agnoscere ardet, suspiciens videt, quia per fidem a terrenis elevatum elegit eligentem se, et amat amantem se. Dess descendit, et excepit illum gaudens. Invitatus invitat, quia si nondum audierat vocem invitantis, audierat affectum. Itaque hodie in domo pusilli Zachaei oportet illum manere, id est nova lucis gratia coruscante, in humili credentium nationum corde quiescere. Quod autem de sycomoro descendere, et sic in domo mansionem Christo parare jubetur,
Abbreviated transcription (Latin):
cđm quosłã ceci significant duos po¬
pulos exgentib unũ ex cham. alterũ
ex iafeth. Ceci erant: quia ñ apparuerat
eis lux uiigenita. Audier̃gentes de tran¬
situ iñu scđm testimonia ꝓpħarũ annun¬
ciantib apłis. cum iam egressus eẽt ab ieri¬

Expanded text:
dum quosdam caeci significant duos podum quosdam caeci significant duos populos ex gentibus, unum ex Cham, alterum ex Japhet. Caeci erant, quia non apparuerat eis lux unigenita. Audierunt gentes de transitu Jesu, secundum testimonia prophetarum annuntiantibus apostolis, cum jam egressus esset ab
Abbreviated transcription (Latin):
ransiens quidẽ cecos audit. stans uͦ
illuminat. quia ꝑ humanitatẽ suã nr̃e
cecitatis uocib compatitur. s ꝑ potenti¬
am diuinitatis lum̃ nobis gr̃e infundit.
Uidet aũt & sequit᷑ preeuntẽ iũm: qui
bonum qd intelligit intuitu eius oꝑatur
hic talis & ꝓficit. & alios ad laudem dĩ ae¬
cendit. Laudat plebs dm̃ ñ solũ ꝓ impe¬
trato munere lucis. s & ꝓ merito fidĩ im¬
petrantis. id: ñ solum qd potent̃ & miscii¬
ter illuminat. s quia etiã clamorẽ fidei
firmiter clamantis exaudit. Ieronimus.¬
ypice ceci appellantur. qͥ necdũ dicere
poterant in lumine tuo udebimꝰ lum̃ Secꝰ
iuam dicit. quia uidebant᷑ habere legis no
quidam intelligunt phariseos & saducȩas.
Alii uͦ utrunq ppłm. quoꝵ alt̾ legẽ scͥptã.
alter naturalẽ habebat. Si ceci referunt᷑
adiudȩos: tunc ꝑ turbam intelligendi ft̃
ethnici. Sin ad utrunq ppłm: de uiroq

Expanded text:
ransiens quippe caecos audit, stans vero ransiens quippe caecos audit, stans vero illuminat, quia per humanitatem suam nostrae caecitati compatitur; sed per potentiam divinitVidet autem et sequitur praeeuntem Jesum, qui bonum quod intelligit, intuitu ejus operatur. Hic talis et proficit, et alios ad laudem Dei accendit. Laudat plebs Deum, non solum pro impetrato munere lucis, sed et pro merito fidei impetrantis, id est non solum quod potenter et misericorditer illuminat, sed quia etiam clamorem fidei firmiter clamantis exaudit. HIERON. Typice caeci appellantur, qui necdum dicere poterant, in lumine tuo videbimus lumen . Secus viam dicit, quia videbantur habere legis notquidam intelligunt Pharisaeos et Sadducaeos. Alii vero utrumque populum, quorum alter legem scriptam, alter naturalem habebat. Si caeci referuntur ad Judaeos, tunc per turbam intelligendi sunt ethnici. Sin ad utrumque populum, de utroque
Abbreviated transcription (Latin):
morare miraculũ. Turba autẽ increpabat
eos ut tacerent. At illi magis clamabant
alis ẽ natura fidei qđ qͣnto crisostomꝰ
magis uetat᷑. eomagis accendit᷑. uirtꝰ enĩ
fidei secura ẽ in ꝑiculis Etstetit mñc &
uocauit eos: & ait. Quid uultis ut faciã
uobis: Dicunt illi. Dñe. ut aꝑiant᷑ ocłi
quid uultis. Tunc illi iam ñ dixert̃ dñe
fili dauid: s tantũ dñe. ut aꝑiant᷑ ocłi
nri. Quamdiu dixer̃ fili datud. suspensa
ẽ sanitas. mox ut cdixer̃. tantũmͦ dñe: in¬
fusa ẽ. Ad hoc etiã int̾rogat. ut cor ad
orationẽ excitet. quia uult hoc a nobis
peti. qd̃ prenoscit a se concedi. Ueliccir¬
co requirit: ut credamꝰ ñ nͥ confitentẽ
posse saluari. Misertus aut̃ eoꝵ m̃c. te¬
tigit ocłos eoꝵ. & confestim uider̃. & se¬
cuti st̃ eum magnificantes dñm. & om̃iᷤ
plebs ut uidit dedit laudẽ dõ. Tetigit
oculos eoꝵ carnalit ñ u̾bo. quia dauid
filium eũ dixer̃. Sanauit ut ds̃. quia

Expanded text:
bat eos ut tacerent. At illi magis clamabant alis est natura fidei, quod quanto magis vetatur, teo magis accenditur. Virtus enim fidei secura est in periculis. « Et stetit Jesus et convocavit eos et ait: Quid vultis ut faciam vobis? Dicunt illi: Domine, uquid vultis. Tunc illi jam non dixerunt: Domine, fili David, sed tantum: « Domine, ut aperiantur oculi nostri. » Quamdiu dixerunt fili David, suspensa est sanitas; mox ut dixerunt tantummodo, Domine, infusa est. Ad hoc etiam interrogat, ut cor ad orationem excitet, quia vult a nobis hoc peti quod praenoscit a se concedi; vel idcirco requirit ut credamus non nisi confitentem posse salvari. « Misertus autem eorum Jesus tetigit oculos eorum, et confestim viderunt, et secuti sunt eum, magnificantes Dominum. Et omnis plebs, ut vidit, dedit laudem Domino. » Tetigit oculos eorum carnaliter, non verbo, quia David filium eum dixerunt; sanavit ut Deus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
amiseratrecepit. Cecus sedet iuxta uiam.
dum incipit credere in ipsũ qui dicit. ego
sum uia. Mendicat dũ rogat. Unde sequit᷑.
& clamabat. Qui iu̾m uenientẽ p̃ceduis.
& increpant. tumultũ carnaliũ uicioꝵ de¬
signant. q̃ cogitationes nr̃as dissipant. &
uoces cordis moratione ꝑturbant. ne m̾c
cor illuminare accedat. Sepe occurrunt
cordi fantasiata peccatoꝵ q̃ fecimꝰ. & tur¬
bant amimũ. s tc̃ ardentius clamoriora¬
tionis insistendũ ẽ. Quandofantasmata
occurrunt. aliquatenꝰ uim transire sen¬
timus. cum uͦ orationi uehem̃t̾ insistimꝰ.
tt̃ in nob̃ stat un̾c. & sic luxamissa reparat᷑.¬

Expanded text:
amiserat, recepit. Caecus sedet juxta viam, amiserat, recepit. Caecus sedet juxta viam, dum incipit credere in ipsum qui dicit: Ego sum via . Mendicat, dum rogat. Unde sequitur: Et clamabat. Qui Jesum venientem praecedunt et increpant, tumultum carnalium vitiorum designant, quae cogitationes nostras dissipant, et voces cordis in oratione perturbant, ne Jesus cor illuminare accedat. Saepe occurrunt cordi phantasmata peccatorum quae fecimus, et turbant animum, sed tunc ardentius clamori orationis insistendum est. Quando phantasmata occurrunt, aliquatenus Jesum transire sentimus; cum vero orationi vehementer insistimus, tunc in nobis stat Jesus, et sic lux amissa reparat
Abbreviated transcription (Latin):
gentib et̃nȩ diuinitatis & assũptȩ hu¬
manitatis archana patefecit. Qd̾ marcꝰ
unũ illuminatũ scribit ad gentiũ salu¬
tem specialit̃ respicit. quarũ cecitas no¬
tissima erat. Matheus rec̾te duos dicit
illuminatos scribens hebreis: sciebat enĩ
noticiam dĩ ꝑuenturã ad gentes. Unde
etam asinam &e pullũ refert simul ad¬
ductos dño. cum ceteri tres euangłistȩ so¬
lummꝰ menionẽ faciant asini. itpote
scribentes ȩccłe gentiũ. Uocat dñs scd̃m
marcũ cecum clamantẽ ad se. cum ppło
gentiũ scientiam ueritatis desid̾anti. ꝑ sc̃õs
p̾dicatores u̾bum fidĩ cõmittit. qͥ dicunt
cum ꝓpħa. Accedite adeũ & illuminamini.
accipe facultates. & retinacula mundi.
Animequior. id÷ animi ȩquioris. scilicet
constantior. Beda in lucam.
um conditor nr apppinquat ieri¬
cho cecus ad lum̃ redit. quia dũ diuim¬
tas defectum nr̃ȩ carnis suscepit. huma¬
num genus ꝑ̧t̃nȩ claritatis lum̃ quod

Expanded text:
gentibus aeternae divinitatis et assumptae humanitatis arcana patefecit. Quod Marcus unum illuminatum scribit, ad gentium salutem specialiter respicit, quarum caecitas notissima erat. Matthaeus recte duos dicit illuminatos, scribens Hebrnotitiam Dei perventuram ad gentes. Unde etiam asinam et pullum refert simul adductos Domino , cum caeteri tres evangelistae solummodo mentionem faciunt asini, utpote scribentes Ecclesiae gentium. Vocat Dominus secundum Marcum caecum clamantem ad se, cum populo gentium, scientiam veritatis depraedicatores verbum fidei committit, qui dicunt cum Propheta: Accedite ad eum, et illuminamini . vestimentum, accipe facultates et retinacula mundi. Animaequior, id est animi aequioris, scilicet constantior. BEDA in Lucam.  Dum Conditor noster appropinquat Jericho, caecus ad lumen redit; quia dum divinitas defectum nostrae carnis suscepit, humanum genus aeternae claritatis lumen quod
Abbreviated transcription (Latin):
& siquid aliquẽ defraudaui. reddo quadru¬
plum.T acheus stans. hoc ẽ in fide quã
ceꝑat ꝑsistens. ostendit se eẽ om̃ino con¬
uersum ad dñm. Ideo siquẽ aliquid de¬
fraudauit. reddit quadruplũ. quia in an-¬
tiquis ȩccłȩ statutis decretum ẽ. ut qui
aliena inuadit. ñ exeat impunitꝰ. s cũ
multiplicatione om̃ia restituat. In legib
aũt scł̃i cautum habetur. ut qui rem sub¬
cui subripit. Ubi aũt ⁊acheus dimidiũ
det: ut etiam totũ dare ñ recuset insinu¬
at. Ait mĩc ad eum. Quia hodie salus
huic domui facta ẽ: eõ qd̃ & ipse filius
sit abrahe. E ilius abrahȩ dr̃. non de eiuᷤ
stirpe generatus. s eius fidẽ imitatꝰ. Saluᷤ
q̃ olim fuit iudȩoꝵ. hodie illuxit popło¬
filius hominis querere. & saluũ facete
quod ꝑierat. Unde alibi. Non ueni uo¬
care iustos. s peccatores in pęnitentiam.

Expanded text:
 si quid aliquem defraudavi, reddo quadruplum. Zachaeus stans, hoc est in fide quam acceperat persistens, ostendit se esse omnino conversum ad Dominum. Ideo si quem aliquid defraudavit, reddit quadruplum, quia in antiquis Ecclesiae statutis decretum est ut qui aliena invadit, non exeat impunitus, sed cum multiplicatione omnia restituat. In legibus quoque saeculi cautum habetur, ut qui rem subcui subripuit. Ubi autem Zachaeus dimidium det, ut etiam totum dare non recuset, insinuat. Ait Jesus ad eum: Quia hodie salus huic domui facta est, eo quod et ipse filius sit Abrahae. Filius Abrahae dicitur, non de ejus stirpe generatus, sed ejus fidem imitatus. Salus quae olim fuit Judaeorum, hodie illuxit popFilius hominis quaerere et salvum facere quod perierat. » Unde alibi: « Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentia .
Abbreviated transcription (Latin):
duos discipłos dicens eis. Ite in castellum
qd̾ contra uos ẽ: & statim inuenietis asi¬
nam alligatã. & pullũ cũ ea alligatũ. cui
nemo unquã hominũ sedit. Soluite il¬
lum. & ad ducite cũ m̃. Et siquis uob aliqͥo
dixerit. dicite ei quia dñs oꝑam eiꝰ desidãt.
et confestim dimitet eos. Ixꝵꝵ & Beda.
Dethfage sac̾dotum uiculus erat. & con

Expanded text:
dicens eis: Ite in castellum quod contra vos est, et statim invenietis asinam alligatam, et pullum ejus cum ea alligatum, cui nemo unquam hominum sedit. Solvite illum, et adducite eum mihi. Et si quis vobis aliquid dixerit, dicite ei, quia Dominus operam ejus desiderat, et confestim dimittet eos. HIERON.--BEDA. Bethphage sacerdotum viculus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
unt. s turba noxiȩ uicioꝵ consuettidimꝰ
tardat. Itaq necesse ẽ. ut pusillus turbe
obstaculũ transcendat. terrena relinquat.
arborẽ crucis ascendat. Sicomorꝰ. ficus fa-¬
tua dr̃. arbor foliis moro similis. s alti¬
tudine p̃stans. unde & a latinis celsa nun¬
cupatur. Et dñica crux credentes alitut
ficus. ab incredulis irridetur ut fatua.
Nos enim inquit apłs p̃dicamus xp̃m¬

Expanded text:
unt, sed turba noxiae vitiorum consuetudinis unt, sed turba noxiae vitiorum consuetudinis tardat. Itaque necesse est ut pusillus turbae obstaculum transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus, ficus fatua dicitur, arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans, unde et a latinis celsa nuncupatur. Et Dominica crux credentes alii ut ficus, ab incredulis irridetur ut fatua. Nos enim, inquit Apostolus, p
Abbreviated transcription (Latin):
statura pusillus erat. Et precurrens ascen¬
dit in arborẽ sicomorũ ut uideret illum.
quia indeerat transiturus Ecce camelus
deposita gibbi sarcina ꝑ foram̃ acus tran¬
sit. hoc ẽ diues & publicanꝰ relicto oneredi¬
uitiarum. contẽpto censii fraudiũ. angistã
portam artãq uiam q̃ ad uitã ducit ascen¬
dit. Et quia deuouone fidei ad uidendũ
saluatorẽ. qd natura minus habebat ascen¬
su supplet arboris. iuste qd̾ rogare ñ aude¬
bat. dnĩcȩ susceptionis benedic̾tionẽ acci¬
pit quam desiderabat. Quia enam turba
imꝑite confusio multitudinis ẽ. q̃ uerticẽ
sapientiȩ uidere nequit: merito nec intur¬
ba. s plebem transgressus insciam. quẽ de
siderat aspicit. Tacheus aut̃ inĩpretatur
iustificatus. & significat credentes ex genti¬
b ꝑ occupationẽ temporaliũ dep̃ssos. ac
minimos. s a dño sc̃ificatos. Ingressũ ie¬
rico saluatorẽ uidere quert̃. dũ gr̃ȩ fidei
quam saluator attulit participare cupi¬

Expanded text:
tura pusillus erat. Et praecurrens, ascendit in arborem sycomorum, ut videret illum, quia erat inde transiturus. Ecce camelus, deposita gibbi sarcina, per foramen acus transit, hoc est dives et publicanus, relicto onere divitiarum, contempto censu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit, ascendit. Et quia devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habet, ascensu supplet arboris, juste quod rogare non audebat, Dominicae susceptionis benedictionem accipit, quam desiderabat. Quia etiam turba imperitae confusio multitudinis est, quae verticem sapientiae videre nequit: merito non in turba, sed plebem transgressus insciam in scientia, quem desiderat, aspicit. Zachaeus autem interpretatur justificatus, et significat credentes ex gentibus; per occupationem temporalium depressos ac minimos, sed a Domino sanctificatos. Ingressum Jericho Salvatorem videre quaerunt, dum gratiae fidei quam Salvator attulit, participare cupi
Abbreviated transcription (Latin):
ab iericho: secuta ẽ eũ turba
multa. LeroNm
Iulti latrones erant in iericho. qui
egredientes de ierosolimis in ieri¬
cho. intficere consueuerant & uulnerare.
Et iccirco dñs cum discipłis suis. uenit
liberare uulneratos E t ecce duo ceci
ex quib erat barthymeus filius thymei.
sedentes secus uiã audier̃ quia m̾c na¬
zarenus transirec. et clamauerunt di-¬
centes. Dñe. miserere nr̃i. fili dauid.
d̾ marcus de altero cecotacet. ita
soluitur. ut illa soluta ẽ q̃stio de duob qͥ
legionẽ demonũ patiebantur in regione
gera senor. Nam duoꝵ cecoꝵ unũ fuisse fa¬
mosissimũ in hoc apparet: qd̃ nom̃ etiam
patris eiꝰ cõmemorauit. Lucas uͦ quãuis

Expanded text:
ab Jericho, secuta est eum turba multa. HIERON. Multi latrones erant in Jericho, qui egredientes de Jerosolymis in Jericho, interficere consueverant et vulnerare. Et idcirco Dominus cum discipulis suis venit liberare vulneratos. Et ecce duo caeci, ex quibus erat Bartimaeus filius Timaei, sedentes secus viam, audierunt quia Jesus Nazarenus transiret. Et clamaverunt dicentes: Domine, miserere nostri, fili David. d Marcus de altero caeco tacet, ita solvitur, ut illa soluta est quaestio de duobus qui legionem daemonum patiebantur in regione Gerasenorum. Nam duorum caecorum unum fuisse famosissimum in hoc apparet, quod nomen etiam patris ejus commemoravit. Lucas vero quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
In illo die uos cognoscetis. quia ego sum in
patre meo. & uos in me. & ego in uob. Qui
habet mandata mea & seruat ea: ille estqui
diligit me. Qui habet in memoria & ser¬
uat in uita. qui habet in sermonib & ser¬
uat in morib. qui habet audiendo. & seruat
faciendo: ipsediligit me. Probatio dilectiõis:
quia diligo dm̃ & mandata eiꝰ ñ custodit. m̃¬

Expanded text:
ego sum in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. Qui habet mandata mea, et servat ea, ille est qui diligit me. Qui habet in memoria et servat in vita, qui habet in sermonibus et servat in moribus, qui habet audiendo et servat faciendo, ipse diligit me. Probatio dilectionis, quia diligo Deum, et mandata ejus non custodit, me
Abbreviated transcription (Latin):
nobis rogat. obedientiã rep̃sentando. Mig̃.¬
Undum hoc loco dix̃ dilectores mundi.
manebit. ita qđ in illis erit ad cognoscendũ.
ad ꝑmanendsi. Quanius enĩ dauid infir¬
mitate suꝑatꝰ. criminalit̃ peccauerit. sane
tam̃ credidit. ꝓximũ si ñ effectu saltẽ affe¬
buit. id sic dilexit. q sioptio daret᷑ ei pͥmũ
ꝑmitteret se int̾fici quã dm̃ denegaret. licet
ad tempꝰ inaliqͦ eum contẽpneret. Scĩcum
peccant. lapis ẽ motꝰ ñ euulsus. Cadat iustꝰ.
labatur iustꝰ resurgat iustꝰ. melior erii. Scĩs
emm: om̃ia cooꝑantur in bonũ. Non relm¬
quam uos orphanos:. ueniam aduos. Aug̃.¬
oc idõ adiecit: ne putaretur mittere sp̃m
sine se. Orpham pupilli st̃.s illud grecũ.
hoc latinũ. Unde in psalmo ubi legimꝰ pupillo
tueris aduutor: grecus ht̃ orphano. Adhuc mo¬
mͦ udet ocłis carnis. post modicũ ñ uidebit.
quia post resurrectionẽ noluit demonstra¬
re carnẽ suam ñ suis. S & totũ tempus mo¬

Expanded text:
nobis rogat obedientiam repraesentando. Mundum hoc loco dixit, dilectores mundi, non manebit, ita quod in illis erit ad cognoscendum, ad permanendum. Quamvis enim David infirmitate superatus criminaliter peccaverit, sane tamen credidit ; proximum, si non effectu, saltem affebuit, id est, sic dilexit, quod si optio daretur ei, primum permitteret se interfici, quam Deum negaret, licet ad tempus in aliquo eum contemneret. Sancti cum peccant, lapis est motus, non evulsus. Cadat justus, labatur justus, resurgat justus, melior erit. Sanctis enim omnia cooperantur in bonum . Non relinquam vos orphanos, veniam ad vos. Hoc ideo adjecit, ne putaretur mittere Spiritum sine se. Orphani pupilli sunt, sed illud Graecum, hoc Latinum. Unde in psalmo ubi legimus: Pupillo tu eris adjutor , Graecus habet orphano. Adhuc momodo videt oculis carnis, post modicum non videbit, quia post resurrectionem noluit demonstrare carnem suam nisi suis. Sed et totum tempus mo
Abbreviated transcription (Latin):
luit. nͥ qͥ eũ diligit: Multi dicunt uoce. corde
habere qui diligit. & habendo mereri ut plu
habeat. & plus habendo plus diligat. Habe¬
bant discipłi sp̃m minus. & dandus erat eis¬
amplius. Habebant occulte. accepturi erant

Expanded text:
luit, nisi qui eum diligit? Multi dicunt voce, corde m sanctum habere qui diligit, et habendo mereri, ut plus habeat, et plus habendo plus diligat. Habebant discipuli spamplius. Habebant occulte, accepturi erant
Abbreviated transcription (Latin):
salutem nr̃am. ñ petimꝰ in nomine saluatoriᷤᷤ
Itaq dñs ñ faciens qđ peti uidet contra salu¬
tem: potius se exhibet saluatorẽ. Nouit em̃
medicus. quid salutiferũ. quid contra petat
grotus Si uolumꝰ ut faciat qđ petimꝰ salu¬
tem nrãm petamꝰ. Et glificet᷑ pat̃ in filio sub¬
iecit. neqͥs putaret eũ sine patre aliqͥd factu¬
rum. Si ctiligitis me: mandata mea seruate.
Et ego rogabo patrẽ & alium paraclytũ dabit

Expanded text:
salutem nostram, non petimus in nomine Salvatoris. Itaque Dominus non faciens quod videt peti contra salutem, potius se exhibet Salvatorem. Novit enim medicus quid salutiferum, quid contra petat aegrotus. Si volumus ut faciat quod petimus, salutem nostram petamus. Ut glorificetur Pater in Filio; subjecit: Ne quis putaret eum sine Patre aliquid facturum. Si diligitis me, mandata mea servate. Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit
Abbreviated transcription (Latin):
sarius appellari. Sathanas int̾pretatur
aduersarius. siue contrariꝰ. Multi pu¬
gnus sp̃s hȩc dicere suggerens ei. sed mͥ
nunquã uidebitur incentiuũ diaboli.
error de pietatis affectu ueniens. Uade
post me. id÷ sequere meã sententiã. ut gra¬
num tritici cadens in t̾ram multos fructꝰ
afferat. Uolendo enĩ preire scandalũ mͥ es.
idest me offendis: sciat prudens lector pe¬
tro hanc beatitudinẽ. qd̾cunq ligaueris su¬
ꝑ t̾ram etcet̾a. in futuro ꝓmissam. nam si
statim data eẽt ei. nunquam in eo prauȩ con¬
fessionis error locũ inuenisset. M.cͦ. Ixx.

Expanded text:
sarius appellari. Satanas interpretatur sarius appellari. Satanas interpretatur adversarius sive contrarius. Multi pugnus spiritus haec dicere suggerens ei. Sed mihi nunquam videbitur incentivum diaboli, error de pietatis affectu veniens. Vade post me, id est sequere meam sententiam, ut granum tritici cadens in terram, multos fructus afferat. Volendo enim praeire scandalum mihi, id est, me offendis. Sciat prudens lector, Petro hanc beatitudinem, quodcunque ligaveris super terram et caetera, in futuro promissam. Nam, si statim data esset ei, nunquam in eo pravae confessionis error locum invenisset. M.