comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ysese. sacerdotes erant .i. digniores p̾cẽts¬
leg̃ hx ꝓ ost regem. Sic dicitur iethro saca¬
dos fuisse madiau.
It recordatus ẽ. dauid federis¬
sui. quod fecerat eũ ionachas
⁊̃ ast. Numquid supet ẽ. aliquus drei
como saisi. cum quo faciam miseri¬
enan pro ionachas Cumq acces¬
osset suꝑeeꝰ imiphibosech fauim io¬
pahe debilem pedib. uocauit eum
estiuit ei omnem possessionem
sus. aui sui. Et constituit eũ cõmes¬
aem sium: tamquam unũ de fai
lms. Porro sẏba puer saul. cui erãt
dito dauuid excolebat terram. et refe¬
reat fructus ad miphibosech. in ihe¬
rsalem. Erat autem miphibosech.
filius micha.
actum est ut moreretur
naas rex amonitarũ: et regna¬
ut pro eo filius eiꝰ amon. Misit q da¬
ns mincios ut consolarentur eum ge
futoris. a patre istius benigne collectꝰ
fuerat. principes audem amon. exa¬
cuerunt regem suum dicentes. Nes¬
eis quia misit dauid ut uideret ing̾s¬
sum. et exitum tuum. ut ꝑcutiat

Expanded text:
vid sacerdotes erant, id est digniores prae caeteris post regem. Sic dicitur Jethro sacerdos fuisse Madian.est David foederis, quod fecerat cum Jonatha, et ait: « Nunquid superest aliquis de domo Saul cum quo faciam misericordiam pro Jonatha . Cumque accepisset superesse Miphoboseth filium Jonathae, debilem pedibus, vocavit eum, et restituit ei omnem possessionem Saul avi sui, et constituit eum commensalem suum, tanquam unum de filiis suis. Porro Siba puer Saulis, cui erant dato David excolebat terram, et referebat fructus ad Miphiboseth in Jerusalem. Erat autem Miphiboseth filius Micha. igitur, ut moreretur Naas rex Ammonitarum, et regnaret pro eo filius ejus Hanon . Misitque nuntios David, ut consolarentur eum de furoris, a patre istius benigne collectus fuerat. Principes autem Hanon exacuerunt regem suum dicentes: Nescis quia misit David, ut videret ingressum, et exitum tuum, ut percutiat
Abbreviated transcription (Latin):
quod dictum est rebeccȩ. Maior serit¬
et minori. & retulit in ierłm aurũ
⁊ argentum muitum nimis. qd scĩfi¬
cauit dño in fabricam future domꝰ.
es quoq corirthium scĩficauit. de
quo fecit salomon mare eneum. co¬
lumpnas. zaltare. Porro ioab erat
suꝑ exercitum. Iosaphath: erat a cõ¬
mentariis .i. scriptor gestoꝵ. Scribebãt
enim singuli reges cromeca gestoꝵ.
Sadoch. ⁊ abiathar. erant sacerdo
Banaias autem erat suꝑ celethi.⁊
phelech. qu erant custodes caputi

Expanded text:
Rebeccae: « Major serviet minori . » Et retulit in Jerusalem aurum, et argentum multum nimis, quod sanctificavit Domino in fabricam futurae domus. Aes quoque Corinthium sanctificavit, de quo fecit Salomon mare aeneum, columnas, et altare. « Porro Joab erat super exercitum; » Josaphat erat a commentariis, id est scriptor gestorum. Scribebant enim singuli reges chronica gestorum, Sadoc, et Abiathar erant sacerdotBanaias autem erat super Chereti et Phelethi, qui erant custodes capiti
Abbreviated transcription (Latin):
ginato. ⁊. ait. Ego sũ qui peccaui. Isti
qͥ oues st̃ quid fecerunt: Uertatur
obsecro manꝰ tua contͣ me. ⁊ contra
domũ patͥs mei. Et misertꝰ dñs: ait
ad angłm. Sufficit. contine manũ
tuã. In illa die dix̃ gad ad dauid. Conᷤ¬
ticue altare dño in area areuma ie¬
busei. & ascendens dauid: dix̃ ad are¬
umã. Uende mͥ aream tuã : ut edifi¬
cem ibi altare dño. ⁊cesset int̾fectio.
Qͥ respondit. Accipiat eã dñs nĩs gͣ¬
tis. habeat qͦ boues in holocaustũ.
⁊ plaustrũ. ⁊iuga boũ. in usũ ligno¬
rum. & ait rex. Nequaꝙͣ: s emã p̃¬
cio. ⁊ ñ offerã dño holocausta gͣtui¬
ta. Emit gͦ dauid areã sexcenti sy¬
clis auri. ut in ꝑ aly pomenon legit᷑.
et boues syclis quinqͣginta. Et edifi¬
cauit ibi altare dño. ⁊obtulit holo¬
causta et pacifica. Et propieiatꝰ est
dñs derre. hic ẽ. mons moria. ut ai¬
unt hebrei. in qͦ abrahã uoluit offer.¬
re filiũ. ⁊ obtulit arietẽ ꝓ eo. Catẽ¬

Expanded text:
qui peccavi; isti qui oves sunt, quid fecerunt? Vertatur, obsecro, manus tua contra me, et contra domum patris mei. » Et misertus Dominus ait ad angelum: « Sufficit, contine manum tuam. » -- « In illa die dixit Gad ad David: Constitue altare Domino in area Areuna Jebusaei. » Et ascendens David dixit ad Areuna: « Vende mihi aream tuam, ut aedificem ibi altare Domino, et cesset interfectio. Qui respondit: « Accipiat eam dominus meus gratis. Habeat quoque boves in holocaustum, et plaustra, et juga bovum in usu lignorum. » Et ait rex: « Nequaquam, sed emam pretio, et non offeram Domino holocausta gratuita. » Emit ergo David aream « sexcentis siclis ati siclis quinquaginta, et aedificavit ibi altare Domino, et obtulit holocausta, et pacifica, et propitiatus est Dominus terrae. » Hic est mons Moria, ut aiunt Hebraei in quo Abraham voluit offerre filium, et obtulit arietem pro eo . Ea tem
Abbreviated transcription (Latin):
.÷. princeps irrationabiiter latran¬
lum contra xp̃m dm̃i. Et misit ab¬
ner ad dauid nuncios dicentes. Cuius
ist terra: Quasi dic̃et. Nonne terra
est inmanumea : Fac mecũ anncrcia ᷤᷤ:
⁊reducam ad te uniuersum isrł.
Qui ait. Oꝑtime faciam tͥ amieicias.
 non uidebis me andequam reduxe¬
ris michol. S et ysposech mandauit
daid: ut remitteret ei uxorẽ suam
michol. Tulerunt gͦ eam a uiro suo
falthiel. Qui sequebatur eam plorans
usq baurim. Nlon enĩ cognouerat eã
eo quod diligens uia dauid semper tͥs¬
tiserat. Et iocutus est abner ad seno

Expanded text:
est princeps irrationabiliter latranest princeps irrationabiliter latrantium contra christum Domini. Et misit Abner ad David nuntios dicentes: « Cuius est terra? » Quasi dicat: Nonne terra est in manu mea? « Fac mecum amicitias, et reducam ad te universum Israel. Qui ait: Optime. Faciam tecum amicitias, sed non videbis me antequam reduxeris Michol. » Sed et ad Isboseth mandavit David, ut remitteret ei uxorem suam Michol. Tulerunt ergo eam a viro suo Phaltiel, qui sequebatur eam plorans, usque Bahurin. Non enim cognoverat eam, eo quod illa diligens David semper tristis erat. Et locutus est
Abbreviated transcription (Latin):
gentili ma acha. scilicet filia tholoma
regis iessur. Quartus adonias. filius
agich. Quintus. saphaciat filius adi¬
gal. Sextus iechan. quem iosephus uo¬
cat nathan. de egla uxore sua. quã
hebrei aiunt fuisse michol. que sola
dicitur uxor eius. quia in adolescen¬
tia sua primam sortitus est ͣ lixorem.
Quod non uidetur stare posse. cum in
sequentib legatur michol in iherłm
subsannasse dauid. et dicit᷑ quia ñ ẽ.¬
er natus filius de dauid. usq in diem
mortis eius. quia in ipso partu occubu¬
it. S potuit fieri. ut uicina partui.
de iherlm̃ descenderet in hebron. ut
ibi pareret. tamquam in pͥmitiuo ioco
intraret ad concubinam saubs.
suȩ. Et timens ne forte eum concubi¬
na usurparet sͥ regnum. & iratus ab¬
ner ait ad eum. Numquid canis capis.
ego sum hodie adũsus uidam ꝓpter e.
Q uasi diceret. Propter te iudas habet
me quasi capuit canis mortui. Uel ita.
propter te factus sum caput canum.

Expanded text:
gentili, id est Maacha, scilicet filia Tholmai gentili, id est Maacha, scilicet filia Tholmai regis Gessur; quartus Adonias filius Aggith; quintus Saphatia filius Abital; sextus Jetthraam, quem Josephus vocat Nathan de Egla uxore sua, quam Hebraei aiunt fuisse Michol; quae sola dicitur uxor ejus, quia in adolescentia sua primam sortitus est uxorem. Quod non videtur posse stare cum in sequentibus legatur Michol in Jerusalem subsanasse David, et dicitur, quod non est natus ei filius de David, usque in diem mortis suae, quia in ipso partu occubuit. Sed potuit fieri, ut vicina partui de Jerusalem descenderet in Hebron, ut ibi pareret, tanquam in primitivo locointraret ad concubinam Saulis suae, timens ne forte concubina usurparet sibi regnum. Et iratus Abner ait ad eum: « Nunquid canis caput ego sum hodie adversus Judam propter te: » Quasi dicat? Propter te Judas habet me quasi caput canis mortui. Vel ita: Propter te factus sum caput canum, id
Abbreviated transcription (Latin):
mus quasi unus de capreis. ꝑseqͦ¬
batur ab ner instantissime. Cu ab¬
uer. Noli melsequi: ne compellar cõ¬
fodere te. et non poto leuare faciẽ
meam ad ioas. Iue uͦ nolunt declina¬
re. Et ꝑcussit eum abner in ingui¬
ne auersa hasta.i. cum ligno poste¬
riorz. non cum iuerone haste. uel
uersa ad eum hasta. ꝑ sequentib
autem ioab ⁊ abysai. fugientem ab¬
ner: sol occubure. Et uenerunt ad
collem aquȩ ductus. in cuius sum¬
tate congregati sunt ad abner. fili
beniamin in cuncum unũ. Et ait
abner ad ioab sumquid uis deseui¬
re usq ad deletionem frm tuorum :
an ignoras quod ñ gratis moritur u¬
gulo qui prouocat hostem: Cessauit
gͦ ioab. ⁊ omnis exercitꝰ ꝑsequi eos
porro abner cum suis nocte uia drã¬
siens iordanem. uenic ad ysbosech in
manaym. Ioab uͦ et iuiri enis. tuler
azael. ⁊ sepelierunt eum in sepui¬
chro patris sui in bethleem. Et reddie
crescente: alter decrescebat. Natiq

Expanded text:
mus, quasi unus de capreis, persequemus, quasi unus de capreis, persequebatur Abner cum suis instantissime. Cui Abner: « Noli me sequi, ne compellar confodere te, et non potero levare faciem meam ad Joab. Ille vero noluit declinare, et percussit eum Abner in inguine aversa hasta, » id est cum ligno posteriori, non cum mucrone hastae, vel versa ad eum hasta. « Persequentibus autem Joab, et Abisai, fugiente Abner sol occubuit, et venerunt ad collem aquaeductus. » In cujus summitate congregati sunt ad Abner filii Benjamin in cuneum unum, et ait Abner ad Joab. « Nunquid vis desaevire, usque ad deletionem fratrum tuorum. At ignoras, quod non gratis moritur jugulo, qui provocat hostem. » Cessavit ergo Joab, et omnis exercitus persequi eos. Porro Abner cum suis nocte illa transiens Jordanem, venit ad Isboseth in Manaim. Joab vero, et viri ejus tulerunt Asael, et sepelierunt eum in sepulcro patris sui in Bethlehem, et rediercrescente, alter decrescebat . Natique
Abbreviated transcription (Latin):
eum regem suꝑ reliquas trib. uel
ꝑ castra. intelligite manaim locum
munitissimum. ubi inunxit eum
in regem. Erat autem ysbosech dẽ¬
.xL. annoꝵ: ⁊ duob annis regnauit
suꝑ ifrł. Dauid uͦ: septem annis:
sex mensib regnauit in hebron:
suꝑ domum tantũ iuda. Co tem¬
pore. ortum ẽ. intestinum bellum
int̃ hebreos. Porro egressus ẽ. abner
⁊ pueri eius de castris. in gabaon.
Ioab autem ⁊ pueri dauid occurre¬
runt eis ad piscinã gabaon. Et cõ¬
uenit inter eos quod duodecim tã¬
tum ex utraq parte pugnarent
inmedio exercituum. Et app̃henso
unusquisq capite comparis sui:
defixit gladium in latus contrarii
⁊ ceciderunt simul. Os hoc dictus
ẽ locus ille: ager robustoꝵ. Iosephꝰ
tamen uidetur uelle. quod pueri
dauid suꝑstites occiderunt compa¬
res suos. Ortum est autem bellũ
inter reliquos: et fugit abner cũ
suis. Erant autem ibi cum ioab duo
fr̃es eius. quorum azael uelocissi¬

Expanded text:
eum regem super reliquas tribus . » Vel eum regem super reliquas tribus . » Vel per castra intellige Manaim locum munitissimum, ubi inunxit eum in regem. « Erat autem Isboseth  annorum, et duobus annis regnavit super Israel. David vero septem annis, et sex mensibus regnavit in Hebron super domum Juda. » Eo tempore ortum est intestinum bellum inter Hebraeos. Porro egressus est Abner et pueri ejus de castris in Gabaon. Joab autem et pueri David occurrerunt eis ad piscinam Gabaon, et convenit inter eos, quod duodecim tantum ex utraque parte pugnarent in medio exercituum, et apprehenso unusquisque capite comparis sui defixit gladium in latus contrarii, et ceciderunt simul. Ob hoc dictus est locus ille ager Robustorum. Josephus tamen videtur velle, quod pueri David superstites occiderunt compares suos. Ortum est autem bellum inter reliquos, et fugit Abner cum suis. Erant autem cum Joab duo fratres ejus, quorum Asaei velocissi
Abbreviated transcription (Latin):
Pianxit q dauid saulem eo quod ui¬
uter interfectus esset. licet unctus e̾et
oleo. Et subdit causam huiꝰ necis. A
sanguine int̾fectoꝵ. et ab adipe for
occidit in nobe. hebreus tamen in¬
choat uersum ita. A sanguine inter¬
fectoꝵ. ab adipe fortium. sagicta io¬
clauid in hebron. et habitauit
ibi cum duab uxorib suis. ⁊ domo
sua. Hiriq eius manserunt in op¬
pidis hebron. Et uxerunt eum uiri
iuda. in regem suꝑ tridum iuda.
hic inchoat quarta etas. non pro
incio regni iudeoꝵ. ut quidam uo¬
lunt. quia inch oasset tunc a saule:
s pro innouatione ꝓmissionis. que
patrib nr̃is data erat de regno xp̃ia¬
no. Quod prefiguratum ẽ. in dauid.
iurante dño dauid ueritadem : de
fructu uentris eius sessuro suꝑ sedẽ
suam. Nunciatum q ẽ. dauid. quod
iabite sepelissent saul. ⁊ nũciauit
regem: quia unxit me domus iuda.
saul. tulit ẏsbosech e uircũ¬
duxit eum per castra .i. ubicumq
dispersus erat exercitus. Et creauit

Expanded text:
Planxitque David Saulem, eo quod viliter interfectus esset, licet unctus esset oleo. Et subdit causam necis hujus « a sanguine interfectorum, et adipe fortoccidit in Nobe. Hebraeus tamen inchoat versum ita: « A sanguine interfectorum, ab adipe fortium, sagittae JoDavid in Hebron, et habitavit ibi cum duabus uxoribus suis in domo sua, virique ejus manserunt in oppidis Hebron. Et unxerunt eum viri Juda in regem super tribum Juda . Hic inchoatur quarta aetas, non pro nuntio regni Judaeorum, ut quidam volunt, quia tunc inchoasset a Saule, sed pro innovatione promissionis, quae patribus olim data erat de regno Christiano, quod praefiguratum est in David, jurante Domino David veritatem, de fructu ventris ejus sessuro super sedem suam . Nuntiatumque est David quod Jabitae sepelissent Saul, et nuntiavit regem, quia unxit me domus Juda rSaul tulit Isboseth, et circumduxit eum per castra, » id est ubicunque dispersus erat exercitus, « et creavit
Abbreviated transcription (Latin):
ientem michol per fenestram. et
despexit eum in corde suo. Cumq
posuisset archam in loco suo: obtu¬
lit dauid holocaustum et pacifica.
et benedixit populo. et partitus ẽ.
ꝑ singula capita. colliridam panis
unam. et assaturam bubale car¬
nis. et similam frixam oleo. Cumq
rediret dauid in domum suam: sub¬
sannauit eum michol: dicens. Qͣm
gloriosus fuit hodie rex ifrł. indutꝰ
quasi unus ex seurris. Et respon
fiam ante dñm. qui potius elegit
me quam patrem tuum. Quam¬
obrem michol non est natꝰ filius
usq in diem mortis suȩ. quod in¬
clusiue legendum est .i. donec in
qui dicit eam de dauid filios inii¬
me procreasse. s de uiro cui dede¬
rat eam pater suus sublatã a dd
quinq filios habuisse. Qui intelli¬
gendi sunt adoptiui. Mortua enim
merob sorore sua. quinq filios eius

Expanded text:
lentem Michol per fenestram, et lentem Michol per fenestram, et despexit eum in corde suo. Cumque posuissent arcam in loco suo, obtulit David holocausta, et pacifica, et benedixit populo, et partitus est per singula capita collyridam panis unam, et assaturam bubulae carnis, et similam frixam oleo. Cumque rediret David in domum suam subsannavit eum Michol, dicens: Quam gloriosus hodie rex Israel nudatus, quasi unus fuit de scurris. Et respondfiam ante Dominum, qui potius elegit me, quam patrem tuum. Quamobrem « Michol non est natus filius, usque in diem mortis suae. » Quod inclusive legendum est, id est donec in ephus, qui dicit eam de David minime filios procreasse, sed de viro cui dederat eam pater suus, sublatam a David, quinque filios habuisse, qui intelligendi sunt adoptivi. Mortua enim Merob sorore sua, quinque filios ejus
Abbreviated transcription (Latin):
& posuerunt archam suꝑ plaustrum
nouum. Et tulerunt eã de domo ami¬
nadab. que erat in gabaa .i. in colle.
iuxta cariachiarim. Non est hic scdm̃¬
quosdam gabaa. nomen urb̃ uł loci.
s scdm̃ interpretationem suam: col¬
lem sonat. Duo autem filii aminadab
minabant plaustrum. aioth. Prece¬
debat. Iora sequebatar. Daiid autẽ
et omnis isrł psallebant. coram archa¬
in musicis instrumentis. Cum autẽ
uenisseł ad aream nachor : calcitraue¬
runt boues. et inclinata ẽ. archa. Et
extendit ora manum ⁊ denuit eam
quia tetigit archam. cum sacerdos ñ
buisset. hebrei trad̃t culos et iumen¬
erat cũ uxore sua.Timuit itaq popłs.
diu̾̃tere archam ad se. et posuit eani
Quo audito: abiit dauid ut adduceret
archam in ciuitate dauid cũ gaudio.
Daiuid autem accinctus ephot lineo
psallebat coram archa in organis. ar¬
migatis .i. ad armũ ligatis. Hel scdm̃
quosdam. genus est organi. quod
fit cum aqua. Et uidit eum psal¬

Expanded text:
et « posuerunt arcam super plaustrum et « posuerunt arcam super plaustrum novum, et tulerunt eam de domo Aminadab, quae erat in Gabaa, » id est in colle juxta Chariathiarim. Nec est hic Gabaa nomen urbis, vel loci, sed, secundum interpretationem suam, collem sonat. Duo autem filii Aminadab minabant plaustrum. Aiot praecedebat, et Oza sequebatur. David autem et omnis Israel psallebant coram arca musicis instrumentis. Cum autem venissent ad arcam Nachor, calcitraverunt boves, et inclinata est arca, et extendit Oza manum, et tenuit eam;percussum, quia tetigit arcam cum sacerdos non buisset. Hebraei tradunt erat cum uxore sua. Timuit itaque David divertere arcam ad se, et posuit eam Quo audito abiit David, ut adduceret arcam in Civitatem David cum gaudio. David autem accinctus ephod lineo, psallebat coram arca in organis armigatis, id est ad armum ligatis. Vel secundum quosdam genus est organi, quod fit in aqua. Et vidit eum psal
Abbreviated transcription (Latin):
udientes autem phylistei dautid
regnare super isrł. ascendert̃
uniuersi ut quererent dauid. et castͣ¬
metati sunt inualle raphaim. ñ pro¬
cui a therłm. & egressus ẽ. ad eos dd̃.
ex responso dñi. Et ꝑcussit eos in ore
gladii. et diuisit eos hac ⁊ illac in fu¬
gam. Ob hoc uocatus est locus boalpha¬
rasim .i. uirorum diuisio. Nel qͥa ibi fu¬
gientes reliquerant ydola. que tulit
daiud secum. ⁊conflauit. Et addider̃
adhuc phylistei ut ascenderent in uai¬
le raphaim. Et posuerunt ydola sua
sub arborib pirorum. Et ait dñs ad
dauid. Non ibis obuiam eis. s gira pꝰ
tergum. et uenies ex adũso pirorum.
hebreus habet flentium .i. ydolorum
que sunt digna fletu. et culcores su¬
os ad fletum eternum trahunt. Cũq
angłs dñi incedens suꝑ cacumina pi¬
uixta domum suam. ad repo¬
nendum archam. Et posuit in ea qdã
de ueterib cortinis. tabulas uͦ. colũp¬
nas ⁊bases priores reseruauit. Et descen¬
dit dauid. cum triginta milib uirorum:

Expanded text:
udientes autem Philisthaei David regnare super Israel, ascenderunt universi, ut quaererent David, et castrametati sunt in valle Raphaim, non procul a Jerusalem . Et egressus est ad eos David ex responso Domini, et percussit eos in ore gladii, et divisit eos hac et illac in fugam. Ob hoc vocatus est locus ille Baal Pharasim, id est virorum divisio; vel quia ibi fugientes reliquerant idola, quae tulit David secum et conflavit. Et addiderunt adhuc Philisthiim, ut ascenderent in valle Raphaim, et posuerunt idola sua, sub arboribus pyrorum, et ait Dominus ad David: « Non ibis obviam eis, sed gyra post tergum, et veniens ex adverso pyrorum. » Hebraeus habet flentium, id est idolorum, quae digna sunt fletu, et cultores suos ad fletum aeternum trahunt. Cumque angelus Domini incedens super cacumina pyjuxta domum suam ad reponendam arcam, et posuit in eo quasdam de veteribus cortinis . Tabulas vero, columnas et bases priores reservavit. Et descendit David cum triginta millibus virorum,
Abbreviated transcription (Latin):
qui iuuente pa filium. Ex hac pro¬
quod adhuc quod saluus sit salo¬
cessione regni. ⁊ ex eo p̃cipue gr̃as
egit deo. addens. Ista enim est lex
sollicitus de successione filioꝵ. uł
ut gr̃as agat deo de beneficiis. fa¬
tum ẽ. autem post hec : ꝑcussit od̾
phylisteos. et abstulit frenum .i.
potestatem tributi. quã habebãtt
inisrł de manu eoram. Et ꝑcus¬
est duos funiculos. unum ad oceide¬
dum. et unum ad uiunficandum .a.
ad arbitrium suum. quos uolutt oe¬
cidit. ⁊ quos uoluit reseruaute. &
factus est ei moab tributarius. Et
ꝑcussit araderer regem soba. Cuicñ
ferrent presidium syri. ⁊damaseꝰ.
ꝑcussit ex eis iuginti milia. Et ponẽ
in syria presidium : fecit eam tribu¬
ꝑcussum aradezer hostem suum mi¬
sit ad daiid ioram filium sium cũ
munerib et grãrum actione. quod
hostem suum ꝑ cusserat. Cumq redi¬
ret dauid a syria : occurrerunt ei
ydume. in ualle saliarum. Et ꝑeus¬
sit ex eis duodecim milia. Ieronimus

Expanded text:
 filium. » Ex hac pro quod salvus sit Salocessione regni, exinde praecipue gratias egit Deo addens: « Ista enim est lex sollicitus de successione filiorum, vel ut gratias agat Deo de beneficiis. « Factum est autem post haec, percussit David Philisthaeos, et abstulit frenum, » id est potestatem tributi, quam habebant in Israel « de manu eorum, et est duos funiculos, unum ad occidendum, et unum ad vivificandum, » id est ad arbitrium suum quos voluit occidit, quos voluit reservavit, « et factus est ei Moab tributarius; » et percussit Adarezer regem Soba , cui cum ferrent praesidium Syri et Damascus; percussit ex eis triginta millia, et ponens in Syria praesidium, fecit eam tribupercussum Adarezer hostem suum, misit ad David Joram filium suum cum muneribus, et gratiarum actione, quod hostem suum percusserat. Cumque rediret a Syria David occurrerunt ei Idumaei in valle Salinarum, et percussit ex eis duodecim millia. Hieronymus
Abbreviated transcription (Latin):
commendat ionachan. ostendens
quantum dilexerit eũ. Nec obest
si aliquando pluralider. aliqñ sin¬
gulariter: de eodem monte loqͥtur.
Est enim mons unus. plures habenᷤ
colles. Ubi legitur montes gelboe
nec ros nec pluuia ueniant suꝑ uoᷤ.
quidam dicunt suꝑ te. sic legentes
iicteram. Montes gelboe subaud.
ue uob̾. Post ea inferunt nec ros.
nec pluuia ueniant suꝑ te. Monteᷤ
hii ut dicunt. prius uberrum fue¬
rant. Et imprecatur eis. non aridi¬
tatem s sterilitatem. quasi acidi
essent. Unde subdit. Neq sint suꝑ
uos agri pͥmiciarum .i. fructuum
optimoꝵ. sicut prius. Aui dicunt
in cacumine montis . nec ante nec
post. pluisse. s per maledictionem

Expanded text:
commendat Jonathan, ostendens commendat Jonathan, ostendens quantum dilexerit eum. Nec obest quod aliquando pluraliter aliquando singulariter de eodem monte loquitur. Est enim unus mons plures colles habens. Ubi legitur; « Montes Gelboë, nec ros, nec pluvia veniat super vos. » Quidam dicunt « super te, » sic legentes litteram. « Montes Gelboe, » subaudi, vae vobis; postea inferunt, « nec ros, nec pluvia veniant super te: montes hi, ut dicunt, prius uberrimi fuerant, et imprecatur eis non ariditatem, sed sterilitatem, quasi aridi essent. Unde subdidit. « Neque sint super vos agri primitiarum, » id est fructuum optimorum sicut prius. Alii din cacumine montis, nec ante nec post pluisse, sed per maledictionem
Abbreviated transcription (Latin):
in libro iustoꝵ. hic liber non habetur
sicut nec plurimi quoꝵ fic mentio in
ueteri testamento. quos combustos
credimus a babiloniis. fuerunt qui
dic̾ent hunc librum. dici librũ iusto¬
rum. eo quod de iustis agit .i. samue¬
le ⁊ dauid. Alii dicunt penthatheucũ
librum iustoꝵ. Ubi conci potest. artẽ
sagitcandi utilem esse. quia dicit ia¬
dob. se tulisse agrum de manu amor¬
rei in gladio ⁊ arcu. el uidam legt̃
nstorum. neutralit̾. Et dicunt librũ
rustoꝵ. quia agit de his que iusta
sunt s librũ idicioꝵ : ut sit sensus.
Sic precepit daiud artem illam ser¬
uandam. sicut seruatur quod scͥptũ
est in libro iustoꝵ. Tunc planxit da¬
ilid carmen lugubre super saul et¬
suꝑ ionatham. Et creditur metri¬
ce compositum fuisse. et est continen¬
dia hunis carminis tripertita. Primo
agit de loco. ubi facta ẽ. strages. ⁊
imp̃catur ei. Scdõ : comiendat sa¬
ul zionatchan. Tercio: spiritaliter

Expanded text:
in libro Justorum. Hic liber non habetur, in libro Justorum. Hic liber non habetur, sicut nec plurimi, quorum fit mentio in Veteri Testamento, quos combustos credimus a Babyloniis. Fuerunt qui dicerent, hunc librum dici librum Justorum, eo quod de justis agit, id est de Samuele et David. Alii dicunt Pentateuchum librum Justorum, ubi conjici potest artem sagittandi utilem esse, quia dicit Joab, se tulisse agrum de manu Amorrhaei in gladio et arcu . Quidam legunt Justorum neutraliter, et dicunt librum Justorum, quia ait de his, quae justa sunt, quasi librum judiciorum, ut sit sensus. Sic praecepit David artem illam servandam, sicut servatur, quod scriptum est in libro Justorum. « Tunc planxit David carmen lugubre super Saul et Jonathan, » et creditur metrice compositum fuisse. Et est continentia hujus carminis tripartita. Primo agit de loco ubi facta est strages, et imprecatur ei; secundo commendat Saul et Jonathan; tertio specialiter
Abbreviated transcription (Latin):
bentem suꝑ hastam suam. et hos¬
tes appropinquabant ei. Cumq
quesisset quisnam essem. et dixissẽ
amalechites sum: ait. Interfice me
quia proselitus es. ne occidant me
incircuncisi. Et occidi eum quia
uiuere non poterat. ⁊ tul dyade
capite eius. ⁊armiiam de brachi¬
o illius. et attul ad te dñm mei.
Aiunt hebrei hunc fuisse filium doeo
ydume.citi pater suus pͥusꝙͣ irrue¬
ret super gladium suum. tradidit
insignia regis. quȩ custodiebat. ut
ferens ea ad dauid: redderet eum sͥ
placabilem. Nec obuiat quod pater
ydumeus. ⁊ filius amalechites dicitur.
cum amalechite sint ẏdumei. Ama¬
sciderunt uestimenta sua. plangen¬
tes Iieiunantes usq ad uesperam se¬
candum legem. & ait dauid ad nun¬
cium. Quare non timuisti mittere
manũ tuam in xp̃m dñi: Os tuum
locutum ẽ. aduersum te. & iubente
dauid: unus de pͥncipib eius occidte
eum. Et p̃cepit dauid. ut patres doce
tandi. eo quod audierit popłm a sagi¬
tariis interfectum. sicut seriptum ẽ

Expanded text:
bentem super hastam suam, et hostes appropiabant ei. » Cumque quaesisset quisnam essem, et dixissem: « Amalecites sum, » ait: « Interfice me, quia proselytus es; ne occidant me incircumcisi. Et occidi eum, quia vivere non poterat, et tuli diademcapite ejus, et armillam de brachio ejus, et attuli ad te dominum meum . Aiunt Hebraei hunc fuisse filium Doeg Idumaei, cui pater suus, prius quam irrueret super gladium suum, tradidit insignia regis, quae custodiebat, ut ferens ea ad David redderet eum sibi placabilem. Nec obviat quod pater Idumaeus filius Amalecites dicitur, cum Amalecitae sint Idumaei. Amasciderunt vestimenta sua, plangentes, et jejunantes, usque ad vesperam secundum legem, et ait David ad nuntium. « Quare non timuisti mittere manum tuam in christum Domini: os tuum locutum est contra te. » Et jubente David, unus de pueris ejus occidit eum. « Et praecepit David, ut patres docertandi, eo quod audierit populum a sagittariis interfectum, sicut scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
actum ẽ. autẽ cum sederet
dauid in domo sua habens reqͥ¬
em ab hostib suis: dixit ad nathan.
Nides quod ego habitem in domo ce¬
orina. et archa dei posita sit in me¬
dio pellium: Faciam ei domum. Et
aic nat᷑an. fac quia dñs decum est.
Nesciens quid diceret. Cadem nocte
fuerint dies sanguinarius est. s¬
ris cum patri ei in regno faciet do¬

Expanded text:
Factum est autem cum sederet rex in domo sua, habens requiem ab hostibus suis, dixit ad Nathan: Vides quod ego habitem in domo cedrina, et arca Dei posita sit in medio pellium. Faciam ei domum. Et ait Nathan. Fac, quia Dominus tecum est , » nesciens quid diceret, id euia sanguinarius est, ss ei in regno faciet do
Abbreviated transcription (Latin):
dauid. sedens in cathedra sapientis¬
simus et ita erant. triginta septem.
annumeraco dauid. Porro de ilł sex
tres erant fortissimi. Alii tres. ñ adeo
fortes. s tam̃ fortiores aliis trignita.
ut qͣsi dice possimus. Triginta erant
fortes.tres uͦ fortiores. tres uͦ reliqͥ for¬
tissimi. Et scom hanc expositionẽ. ca¬
thalogus .xxxui. fortiũ incipit ib.
ꝥrinceps int̾ tres. ipse est quasi tener¬
rimus ligni u̾muculus. qͥ int̾ octin

Expanded text:
David, « sedens in cathedra sapientisDavid, « sedens in cathedra sapientissimus, » et ita erant triginta septem, annumerato David. Porro post David tres erant fortissimi, alii tres non adeo fortes, sed tamen fortiores reliquis triginta, ut quasi dicere possumus triginta erant fortes, tres vero fortiores eis, tres vero reliqui fortissimi. Et secundum hanc expositionem Catalogus triginta sex, fortium incipit ibi. « Princeps inter tres ipse est, quasi tenerrimus l
Abbreviated transcription (Latin):
Iosephꝰ hic dicit. quod cũ dauid
pace altissima frueretur. cantica
et hẏmnos composuit. alios trime¬
tros. ⁊alios qͥnq metͦs. diũsa faci¬
ens organa. in quib leuite ꝑ sad̾a
et alias sollempnitates hẏmnos dice¬
rent. & ponit iosephus differentiã
int̾ psalt̾ium et nablum. Et est psal¬
terium canora. Eythara decẽ cordis.
coaptata. que cũ plectro ꝑcutitur.
Nablũ uͦ. duodecĩ sonos habens. digi¬
tis tangitur. Post carm supradictũ:
addit dauid. loquens de se tamqͣ
de alio. Hȩc sunt u̾ba nouissima qͦ
dix̃ dauid filiꝰ ysa. Dix̃ uir cui cons¬
titutũ est .i. promissio facta. de xp̃o
dĩ iacob hebreus habet ita. Dixit
ꝓpter hec ũba quidã dicunt p̾dictũ
psalmum nouissime scͥptum a dauid.
S tuciꝰ. ẽ. ut dicamus nouissima ũ
tus est ꝑ me. ⁊ cet̾a. ꝙ est forte psal¬
mus nouissime scͥptus. nec aliis .c.l.
sim : quoꝵ insigniores fuerunt
triginta sex. Insignior tam̃ cet̃is erat

Expanded text:
Josephus hic dicit quod, cum David pace altissima frueretur, cantica et hymnos composuit, alios trimetros, alios quinque metros, diversa faciens organa, in quibus Levitae et alias solemnitates hymnos dicerent. Et ponit Josephus differentiam inter psalterium et nablum. Et est psalterium canora cithara decem chordis coaptata, quae cum plectro percutitur. Nablum vero duodecim sonos habens, digitis tangitur. Post carmen supradictum addidit David loquens de se, tanquam de alio. « Haec sunt verba novissima, quae dixit David filius Isai. Dixit vir cui constitutum est, » id est promissio facta, « de Christo Dei Jacob . Hebraeus habet ita: « DixiPropter haec verba quidam dicunt praedictum psalmum novissime scriptum a David. Sed tutius est ut dicamutus est per me, » etc. Et est forte psalmus novissime scriptus, nec aliis centumsimi, quorum insigniores fuerunt triginta sex . Insignior tamen caeteris erat
Abbreviated transcription (Latin):
imposuisset bierosolimis tbutũ bẏrca
pontifice declarato. aristobolũ captiuũ
duxit. duosq filios eiꝰ alexandrũ.⁊ an¬
tigonũ cũ dotidẽ filiab. Romãq ꝑ
eiliciã proꝑabat. syrie ⁊ uideȩ ãministͣ

Expanded text:
imposuisset Jerosolymis tributum, Hircano imposuisset Jerosolymis tributum, Hircano pontifice declarato, Aristobulum captivum duxit, duosque filios ejus, Alexandrum et Antigonum, cum totidem filiabus. Romamque per Ciliciam properabat, Syriae et Jud
Abbreviated transcription (Latin):
sio in urbe. Nam fautores aristoboli.
urbẽ dueri. fautores hẏrcam eã tra¬
de romanis contendebant. S uicta
pars aristobol in templũ ꝯcessit. Recep¬
tusq ĩ urbe pompeiꝰ.templũ expugna¬
bat. Cumq sepdentͥonalẽ uallẽ agge¬
rib impleret. labor e̾e̾t imꝑfectus. nisi
obseruatis septimis dieb quib oꝑari
iudeis fas ñ erat. agg̃em fieri prece¬
pisset. Mense tñ t̃ cio fanũ irruptũ :
Faustꝰ autẽ corneliꝰ sille filiꝰ. pͥmus in¬
gredi ausus ÷ ⁊ irruentes romani pto¬
phanauer̃ templũ. Et ut alib legit᷑
eqͦs inꝑorticib stabulaũnt. Eb quã rẽ
traditur nũꝙͣ de cet̾o pugnasse pom¬
peiũ qͥn uitceretur. qu hactenus for¬
tunatissimꝰ fuerat. Post̾o autẽ die in¬
gressus templũ pompeiꝰ. admiratꝰ si¬
tum ⁊ ornatum. et religionẽ demph.
nichil inde tulit. p̾cipiens edituis ut
a sordib templũ mundarent. Cumq

Expanded text:
sio in urbe. Nam fautores Aristobuli sio in urbe. Nam fautores Aristobuli urbem tueri, fautores Hircani eam tradere Romanis contendebant; sed victa pars Aristoboli in templum cessit. Receptusque in urbem Pompeius templum expugnavit. Cumque septentrionalem vallem aggeribus impleret, labor esset imperfectus, nisi observatis septimis diebus quibus operari Judaeis fas non est, aggerem fieri praecepisset. Mense tamen tertio fanum irruptum est. Faustus autem Cornelius, Syllae filius, primus ingredi ausus est, et irruentes Romani profanaverunt templum, et, ut alibi legitur, equos in porticibus stabulaverunt. Ob quam rem traditur nunquam de caetero pugnasse Pompeium, quin vinceretur, qui hactenus fortunatissimus fuerat. Postero autem die ingressus templum Pompeius admiratus situm, et ornatum, et religionem templi, nihil inde tulit, praecipiens aedituis, ut a sordibus templum mundarent. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
ut de oppido ad se descendet. Is uͦ qͥ pro
imperio uocabat᷑. decreuerat põtius
ꝑiclitari. ꝗͣ parere. Consilio tñ suorũ
descendens ad oppido. relictis ibi custo¬
dib. precepit ut ñ nͥ manu sua scͥp¬
tis eplĩs obtemꝑarent. Abiit gͦ hiero¬
solimam quẽ statĩ insecutꝰ ÷ magnus.
alacer factꝰ cirtã iericonta morte mi¬
tridatis sͥ minciata. Ubi pinguissima
ydumeȩ regio. et palmarum pluri-¬
mũ. ÷baisamũ nutrit. Cuiꝰ inciso la¬
pidib acutis. robore. ftillantẽ ex uul¬
colligunt.p ere¬
umq hierosolunam
properaret territꝰ aristobolus
occurrit ei peccuniã pollicens que e¬
rat in alexandrio. seq decet̾o imꝑio
romano parituru. s nichil hoꝵ effec¬
tum ẽ. Missum enĩ gabinũ ad suscipi¬
endã peccuniã. custodes nec in oppi¬
dũ susceꝑunt. his cõmotꝰ pompeius.
aristobolũ ĩ custodiã collocauie. Cũ
autẽ obsedisset hierłm: orta. ẽ. dissen¬

Expanded text:
ut de oppido ad se descenderet. Is vero, quia pro ut de oppido ad se descenderet. Is vero, quia pro imperio vocabatur, decreverat potius periclitari quam parere. Consilio tamen suorum descendens ab oppido, relictis ibi custodibus, praecepit, ut non nisi manu sua scriptis epistolis obtemperarent, abiitque Jerosolymam. Quem statim insecutus est Magnus, alacer factus, circa Jerichonta, morte Mithidatis sibi nuntiata, ubi pinguissima Idumaeae regio et palmarum plurium, et balsamum nutrit. Cujus inciso lapidibus acutis robore, stillantem lacrycolligunt. umque Jerosolymam properaret, territus Aristobulus occurrit ei, pecuniam pollicens quae erat in Alexandria, seque de caetero imperio Romano pariturum: sed nihil horum effectum est. Missum enim Gabinium ad recipiendam pecuniam, custodes nec in oppidum receperunt. His commotus Pompeius Aristobulum in custodiam collocavit. Cum autem obsedisset Jerusalem, orta est dissen
Abbreviated transcription (Latin):
miserat p̾sidem sirie. Qͥ cũ audisset dis
manu ualida fines iudeȩ intrauit. Ad
quẽ legati a fr̃ib utͥmq uener̃. auxi¬
liũ eiꝰ hinc inde postulantes. Corruptꝰ
autẽ scautꝰ. t̾centis talentis missis ab
aristobolo. qͦd ꝓpriũ eẽ romanoruĩ iose¬
phus destat᷑. Ad arabes legatos romano
arecha hyrcanũ ⁊ antipatrũ philadel¬
phye collocauit. Qui frustrati spe ara¬
bum. in adũsarios spem ꝯtuier̃. Cũ enĩ
pompeiꝰ damascũ uenisset cũ multis
munerib uener̾ ad eũ. orantes ut uio¬
lentiã aristobol dignã odio iudicaret.
⁊ hẏr canũ restitueret ĩ regno.S. nec
aristobolus sͥ defuit corruptione scau¬
ri fretꝰ. Cũ autẽ pompeiꝰ honorẽ regi¬
ũ ei ñ exibuisset indignans insalutato
pompeio recessit. et recepit se ĩ alexan¬
driam. ꝓpt̾ in expugnabilẽ oppidi mu¬
nitionẽ. Quẽ collecto romanoꝵ syror¬
q exercitu in secutꝰ ÷ magnꝰ. iussitq

Expanded text:
miserunt praesidem Syriae. Qui, cum audisset dissmiserunt praesidem Syriae. Qui, cum audisset dissmanu valida fines intravit Judaeae. Ad quem legati a fratribus utrinque venerunt, auxilium ei hinc et inde postulantes. Corruptus autem Scaurus trecentis talentis missis ab Aristobulo quod proprium esse Romanorum Josephus testatur ad Arabes legatos mittit Aretha Hircanum et Antipatrum Philadelphiae collocavit. Qui frustrati spe Arabum in adversarios spem contulerunt. Cum enim Pompeius Damascum venisset, cum multis muneribus venerunt ad eum, orantes, ut violentiam Aristobuli dignam odio judicaret, et Hircanum regno restitueret. Sed nec Aristobulus sibi defuit corruptione Scauri fretus. Cum autem Pompeius honorem regium ei non exhibuisset, indignans insalutato Pempeio recessit, et recepit se in Alexandriam, propter inexpugnabilem oppidi munitionem. Quem, collecto Romanorum Syrorumque exercitu, insecutus est Magnus, jussitque,
Abbreviated transcription (Latin):
a mortua aristobolus
collecto exercitu contͣ fr̃em mouit
arma. Cumq egressi ee̾nt frẽs in cam¬
pis iericontinis. uictus hyrcanus fugit
inhierłm. Tandẽ ea lege in concordiam
redierunt. ut aristobolus regnaret. Hyr¬
canus uͦ sud eo quib libet fungeretur
honorib. domos etiã ꝑmutauer̃. Etat
autẽ cum hyrcano antipat̃ ydumeus cu¬
ꝰ prudentiam ⁊ strenuitatẽ timens ariᷤ¬
cobolus. calumpnias ei p̃tendebat. hic
ꝑsuasit hẏrcano. ut se dolo circuuen¬
tum quereretur. et utꝰ arechẽ regẽ
arabrm confuge̾t. cuiꝰ auxilio rediret
in regnum. Nocte gͥ egress uenert̃ ad
regem arabũ in opidũ qͦd petra dr̃. ubi
regni sedes erat. Itaq collecto exercitu
arecha. uenit in uideã. et obsedit hierłm.
Quã ⁊ cepisset nͥ dux romanoꝵ scaurꝰ
soluisset. obsidiũ. Iam enĩ syria habere
desierat regem. facta romanis tributa¬
ria. Missusq erat pompeiꝰ a romanis
ꝯtͣ tigranẽ regem armenie. et iscaurũ

Expanded text:
Ea mortua, Aristobulus, collecto exercitu, contra fratrem movit arma. Cumque egressi essent fratres in campis Jerichontinis, victus Hircanus fugit in Jerusalem. Tandem ea lege in concordiam redierunt, ut Aristobulus regnaret, Hircanus vero sub eo quibuslibet fungeretur honoribus. Domos etiam permutaverunt. Erat autem cum Hircano Antipater Idumaeus, cujus prudentiam, et strenultatem timens Aristobulus calumnias ei praetendebat. Hic persuasit Hircano, ut se dolo circumventum quaereretur, et ut ad Aretham regem Arabum confugeret, cujus auxilio rediret in regnum. Noctu igitur egressi venerunt ad regem Arabum in oppidum, quod Petra dicitur, ubi regni sedes erat. Itaque, collecto exercitu, Aretha venit in Judaeam, et obsedit Jerusalem, quam et recepisset, nisi dux Romanorum Scaurus solvisset obsidium. Jam enim Syria desierat habere regem, facta Romanis tributaria. Missus erat Pompeius a Romanis contra Tigranem regem Armeniae, et Scaurum
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmogenitũ pontificẽ declarauit.
eũ futurũ regem indicans qͦd modestus
erat. Minorẽ uͦ aristobotũ eo qͦd feruen¬
tis animi uid̾e̾tur. priuatũ uiu̾e coegit
qͥb post cũ sectis aliis explicabit᷑. quoꝵ
consilio utebat᷑ in omnib alexandra. tea
ut eoꝵ consilio. optimates qͦsq iudeoꝵ
aut exilio dampnaret. aut int̾ficeret.
Deniq diogenẽ. qͥ alexandro amicissimꝰ
fuerat occidit. Alienigenarũ qͥdẽ sib
duos ꝯflau̾at exercitꝰ. ut in iudeos tutiꝰ
debacaret. ꝓ inde multi ad aristobolũ con¬
fugerant. cuiꝰ patͦ cinio tuerent᷑. Nono
autẽ regnisui anno egrotauit alęxandra
⁊ aristobolus collecta plurimoꝵ manu.
Obhoc miserata querelas hyrcani mat̾.
conrugẽ aristoboli cũ filiis ĩ custodiam¬

Expanded text:
primogenitum pontificem declaravit, eum futurum regem indicans, quia modestus erat; minorem vero Aristobulum, eo quod ferventis animi videretur, privatim vivere coegit. quibus post cum sectis aliis explicabitur, quorum consilio utebatur in omnibus Alexandra, ita ut eorum consilio optimates quosque Judaeorum, aut exsilio damnaret, aut interficeret. Denique Diogenem, qui Alexandro amicissimus fuerat, occidit. Alienigenarum quidem duos sibi conflaverat exercitus, ut in Judaeos tutius debaccharet. Proinde multi ad Aristobulum confugerant, ut ejus patrocinio tuerentur. Nono autem regni sui anno aegrotavit Alexandra, et Aristobulus, collecta plurimorum manu, Ob haec miserata querelas Hyrcani mater, conjugem Aristoboli cum filiis includi
Abbreviated transcription (Latin):
tes gͦ ordinem libri dicimus quia moy¬
ses et aaron. et duodecim pͥncipes tri
uiros preter tribum leui. a uicesimo
anno et supra.
osephus certum t̾minum ponit.
scilicet usq ad quinquagesimũ annũ.
Et numerati sunt ꝑ generationes. et
familias et domos. et nomina et capi¬
ta singuloꝵ. hec autẽ quinq : ad in¬
culcationem tantum. quidã posita tͣ¬
dunt. et hic et in iosue. S congrue
distingui possunt. Generationes et cog¬
nationes uocat hic. tribus ipsas duo¬
decim familias. que ex ipsis filiis patͥ¬
archarum primo descenderunt. Uerb
gra. In una tribu leui. fuerunt tres
familie. Caathite. Gersonite. M irati¬
de. Unaqueq familia multas habe¬
bat domos. In quib proprii patres fa¬
milias erant. Qd additur nomina.
et capita. intransitiue legendum ẽ.
i.capitum nomina. scił singuli hoĩes
in eadem domo. fuerunt autem in

Expanded text:
tes ergo ordinem libri, dicimus quia Moyses, et Aaron, et duodecim principes tribviros, praeter tribum Levi, a vicesimo anno, et supra. Josephus certum terminum posuit, scilicet usque ad quinquagesimum annum, et numerati sunt per generationes, et familias, et domos, et nomina, et capita singulorum. Haec autem quinque ad inculcationem tantum quidam apposita tradunt, et hic, et in Josue, sed congrue quidem distingui possunt generationes, vel cognationes. Vocat hic tribus ipsas, duodecim familias, quae ex ipsis filiis patriarcharum primo descenderunt, verbi gratia. In una tribu Levi fuerunt tres familiae, Caathitae, Gersonitae, Meraritae. Unaquaeque familia multas habebat domos, in quibus proprii patresfamilias erant. Quod additur nomina, et capita, intransitive legendum est, id est capitum nomina, scilicet singuli homines in eadem domo. Fuerunt autem in
Abbreviated transcription (Latin):
ebat. Forte non pro quolibet mortuo.
s pro occiso coram eo. polluebatur.
caustum. Ouem annicłam pro pecẽo.
ariedem hostiam pacificam & nota
cum ita simplicit̃ ponitur aries. qđ
hebreus dicit adminus duoꝵ annoꝵ
cũ debere e̾̃ẽ. Camstrum quoq ãĩusoꝵ
panum azimoꝵ. Exceptis hiis que
sponte offerebat nirta ꝑfectionẽ
sanctitatis sue. Que oblatio diceba¬
tur corban .i. munus. Et offerebat
mulier triginta syclos si poderat.
uir.Quinquaginta. Sin autẽ. ad ar¬
bitrium sacerdodi osferebat. Cũq
immolauerat hostias sacerdos ritu
suo: radebatur narareus ad ostium
tabernaculi. ponebatq sacerdos eri¬
nes eius in ignem sacrificii. et sic
ad cominunem hominum uitã redi¬
re poterat.

Expanded text:
ebat. Forte non pro quolibet mortuo, ebat. Forte non pro quolibet mortuo, sed pro occiso coram eo, polluebatur qcaustum, ovem anniculam pro peccato, arietem hostiam pacificam. Et nota, cum ita simpliciter ponitur aries, quod Hebraeus dicit, ad minus duorum annorum eum debere esse. Canistrum quoque diversorum panum azymorum, exceptis his, quae sponte offerebat juxta perfectionem sanctitatis suae, quae oblatio dicebatur corban, id est munus. Et offerebat mulier triginta siclos, si poterat, vir quinquaginta, sin autem, ad arbitrium sacerdotis pauper offerebat. Cumque immolaverat hostias sacerdos ritu suo, reddebatur Nazaraeus ad ostium tabernaculi, ponebatque sacerdos crinem ejus in ignem sacrificii, et sic ad communem hominis vitam redire poterat.
Abbreviated transcription (Latin):
Hazareus sonat sanctus. uł florens.
uł germinans. Dicebant᷑q nazarei
quidam. qui ex uoto obligabant se
sẽimonie. usq ad certum tempus. Uel
iugiter. ut samuel. Et consecrabant
se dño. et quasi seꝑabant ͤa cõmun
uita hominum. Sicut qͥs mͦ. ꝑ anñ
uł duos: ex uoto seruit in hospitali
rat hec. Omni tempore seꝑationis
sue. nouacula non transibat super
caput eius. Unde forte quidã pin
s pro scĩtate. Nichil quod in ebriare
potest bibebat. nec edebat aliquio
quod esset ex uinea. Ab uua passa.
usq ad accinum. Ad nullum mortu¬
um ingrediebant᷑. Quod si mortuus
ẽe̾t subito quispiam coram eo pollue¬
batur caput consecrationis sue. Et ili¬
co radebat caput suum. et rursũ
die septimo. Offerebatq par tur¬
turum. aut duos pullos columbarũ.
Quoꝵ unum sacerdos faciebat pro
peccato: alterum in holo caustum.
Dies q qͦs fecerat. pro infectis erant
et uoti sui scĩmoniam iterũ incipi¬

Expanded text:
Nazaraeus sonat sanctus, vel florens, Nazaraeus sonat sanctus, vel florens, vel germinans. Dicebanturque Nazaraei quidam qui ex voto obligant se sanctimoniae, usque ad certum tempus, vel jugiter ut Samuel, et consecrabant se Domino, et quasi separabantur a communi vita hominum, sicut quis modo per annum, vel duos, ex voto servit in hospitali uit haec. Omni tempore separationis suae novacula non transibat super caput ejus. Unde forte quidam pingsed pro sanctitate. Nihil quod inebriare poterat, bibebant, non edebant aliquid quod esset ex vinea, ab uva passa, usque ad acinum, ad nullum mortuum ingrediebantur. Quod si mortuus esset subito quispiam coram eo, polluebatur caput consecrationis suae, et illico radebat caput suum, et rursum die septimo offerebat par turturum, aut duos pullos columbarum, quorum unum sacerdos faciebat pro peccato, alterum in holocaustum. Diesque quos fecerat, pro infectis erant, et voti sui sanctimoniam iterum incipi
Abbreviated transcription (Latin):
serto uiri thoro. non de noceant aqͦ
iste amarissime. Sin autem declinasti
a uiro. ingrediantur aque maledie¬
te uentrem tium. et ipsum tumes¬
cere faciant. et putrescat femur
duum dextrum. Et dicet mulier am̃
amen. Et delebit sacerdos omnem m¬
drane descriptionẽ. in aquis et dabit
eibibere. Et tunc sacerdos tollet de
manu eius sacrificiũ zelotipie. et
eleuabit coram dño illud. et ponet
suꝑ altare. Qd̾ sirea erit adulterii
mulier: putrescet femur enis. et u¬
terus tumebit in ydropisim. ñ tam̃
statim. s usq ad decem menses. Qđ
si polluta non erit. innoxia erit ei a¬
qua. immo sepe concipiet. et pariet
aquȩ dicebantur scẽ ꝓpt̾ nomen dñ
deletum in eis. et dicebantur male¬
dicte: ꝓpter maledicta comecta in
eis. et amarissime propter effectum
qrui quandoq sequebatur. Hec autẽ
lex introducta fuit ad duriciam
cordis eoꝵ. sicut ꝑmissus libellus re¬
pudii. quia prompti erant ad effun

Expanded text:
serto viri toro, non te noceant aquae serto viri toro, non te noceant aquae istae amarissimae. Si autem declinasti a viro, ingrediantur aquae maledictae ventrem tuum, et ipsum tumescere faciunt, et putrescat femur tuum dextrum. Et dicet mulier: Amen, amen. Et delebit sacerdos omnem membranae scripturam in aquis, et dabit ei bibere, et tunc sacerdos tollet de manu ejus sacrificium zelotypiae, et elevabit illud coram Domino, et ponet super altare. Quod si rea erit adulterii mulier, putrescet femur ejus, et uterus tumebit in hydropisim, non tamen statim sed usque ad decem menses. Quod si non polluta erit, innoxia erit ei aqua, imo saepe concipiet, et pariet aquae dicebantur sanctae propter nomen Domini dilutum in eis, et dicebantur maledictae propter maledicta congesta in eis, et amarissimae propter effectum qui quandoque sequebatur. Haec autem lex introducta fuit ad duritiam cordis eorum sicut permissus est libellus repudii, quia prompti erant ad effund
Abbreviated transcription (Latin):
in uxorem: pro quo sustinere ñ podest.
ut alii misceatur. Unde uir dicitur
zelotes. ⁊elocipia uͦ quandoq dicitur
mechia. et zelotipus adult̾. Solet qͦq
relotipia dici sola suspicio adulterii.
de qua legitur hic. in hunc modũ. Si
sp̃s relotipie concitauerit uirũ cunt᷑
uxorẽ suã. que polluta.ẽ. s probari ñ
potest. uł que falsa suspitione appeci¬
tur. adducet eam ad sacerdodem. et
offeret pro ea assirium farme ordeacȩȩ.
quod ẽ. decima pars sati. Non fundet᷑
oleum. nec thus imponet. Sacerdos
autem statuet eam coram dño. et po¬
nec inmanib eius in uase fictil a qͣs
eluus incendet super altare. et mit¬
tet in aquam paxillum pulueris de pa¬
uimento tabernaculi. et nudabit ca¬
put eius. scribetq in menbrana. ut
iuro suo in hiis que sͥ obiciuntur. Qd
si hoc uiro non sufficiet: subdet sacer¬
dos maledictiones etiam scriptas inm̃¬
brana et dicet. Si polluta non es: de¬

Expanded text:
in uxorem, pro quo sustinere non potest, in uxorem, pro quo sustinere non potest, ut alii misceatur . Unde vir dicitur zelotes; zelotypia vero quandoque dicitur moechia, et zelotypus, adulter. Solet ergo zelotypia dici sola suspicio adulterii, de qua legitur hic, ad hunc modum. Si spiritus zelotypiae concitaverit virum contra uxorem suam, quae polluta est, sed probari non potest, vel qui falsa suspicione impetitur, adducet eam ad sacerdotem, et offeret pro ea assarium farinae hordeaceae, quod est decima pars sati, non fundet oleum, nec thus imponet. Sacerdos autem statuet eam coram Domino, et ponet in manibus ejus in vase fictili aquas  cujus et thus incendet super altare, et mittet in aquam pauxillum pulveris de pavimento tabernaculi, et nudabit caput ejus, scribetque in membrana, ut in his quae sibi objiciuntur. Quod si hoc viro suo non sufficiet, subdet sacerdos maledictiones etiam scriptas in membrana, et dicet: Si non es polluta, de