comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Literam monendi sunt sapientes huius sae¬
culi it que aliter hebetes. Sapier tesquip¬
pe ammonendi sunt : ut amittamt scire quȩ
scium Hebetes quoq: ammonendi subos
ut appetant scire quȩ nesciunt: In illis hoc
primum destruendũ est : quod se sapientes ar¬
bitrantur In istisiam aedificandum est
quic quid desapientia superna cognuscitur: quia
dum minimȩ superbiunt : quasi ad suscipiendum
aedificiũ corda parauerunt: Cum illis laboran¬
dũ est ut sapientius stultifiant : stulta sapientiã
deserant & sapientẽ dĩstultitiã discant Istrs
uero praedicandũ est ut ab eaque putatur stul¬
titia adueram sapientiã uicinius transeant
llis namq: dicitur : siquis uidetur interuorsapi¬
ens es se in hoc saeculo staltur fiat ut sit sapiens
Istis uero dicitur non multi sapientes secundum
carnem: Et rursum : quae stulta sunt mundi
eligit dũ i ut confundat sapientes: Illos plerũq:
ratio hationis argumenta istos nonnumquam
melius exempla conuestunt: Illir nȩ mirum pro¬

Expanded text:
liter admonendi sunt sapientes hujus saeculi, atque aliter hebetes. Sapientes quippe admonendi sunt, ut amittant scire quae sciunt; hebetes quoque admonendi sunt, ut appetant scire quae nesciunt. In illis hoc primum destruendum est, quod se sapientes arbitrantur; in istis jam aedificandum est quidquid de superna sapientia cognoscitur, quia dum minime superbiunt, quasi ad suscipiendum aedificium corda paraverunt. Cum illis laborandum est, ut sapientius stulti fiant, stultam sapientiam deserant, et sapientem Dei stultitiam discant; istis vero praedicandum est, ut ab ea quae putatur stultitia, ad veram sapientiam vicinius transeant. Illis namque dicitur: Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc soeculo, stultus fiat, ut sit sapiens ; istis vero dicitur: Non multi sapientes secundum carnem . Et rursum: Quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Illos plerumque ratiocinationis argumenta, istos nonnunquam melius exempla convertunt. Illis nimirum pro
Abbreviated transcription (Latin):
positorũ uestrorũ : qui uobis locuti sunt uerbũ
di: quorũ intuentes exitũ : conuersationis. umi¬
tamini fidem: quatȩnus &illos uctrx raipo
prangeret & istos ad maiora cons is cendere: imi¬
uerecundi Illos namq ab inpudentiae utio
non nisi increpatio dura compeit Istos autem
plerumq: ad melius exhostatio modesta conpo

Expanded text:
itorum vestrorum, qui vobis locuti sunt verbum Dei, quorum intuentes exitum conversationis, imitamini fidem ; quatenus et illos victrix ratio frangeret, et istos ad majora conscendere imiverecundi. Illos namque ab impudentiae vitio non nisi increpatio dura compescit; istos autem plerumque ad melius exhortatio modesta compo
Abbreviated transcription (Latin):
m. uxorẽ suã suspectã hr̃et miltos
sin eiꝰ p̾cepto eam ad qͣndã siluã ducen¬
tes euagniato gladio eccide̾ uokiert̃.
S tandẽ pietate ducti sub tali ꝯditõe
peꝑcer̾t eid̃ ꝙ ĩ moastĩo de colobeis ha¬

Expanded text:
M. uxorem suam suspectam haberet, milites sui eius precepto eam ad quandam sylvam ducentes, evaginato gladio occidere voluerunt, sed tandem pietate ducti, sub tali conditione pepercerunt eidem, quod in monasterio de Collobiis
Abbreviated transcription (Latin):
incaute ligna ꝑcutit : & proximũ extinguit :
adtres necesse est: urbis fugi& ut uita earũ
defensus uiuat: quia si ad paenitentiaȩ lamen¬
ta conuersus: inunitate sacramenti : subspefide
caritate absconditur: reus perpe trati humi¬
cidii nontenetur. Eumq: ex tincti proximus:
etcũ inuenerit non occidit: quiacum distric¬
tus iudex uenerit qui se se nobis ꝑnaturae
Nr̃ae consostiũ iunxit : ab eo procul dubio cul¬
pae reatũ non expetit: quem sub eius uenia:
⁊spes fides & caritas abs condit:¬
ed tunc omnihoc rete arectore agitur:
si supernae formidinis & dilectione sp̃m ar
flatus studiosȩ cotidiȩ sacri eloquii prae¬
cepta meditatur: ut in eo. uim sollicitudinis
& erga cael estem uitam pr̃o uide circum spec¬
tionis: quã humanae conuersationis usus in¬
desinenter distruit: diuinae ammonitio¬
nis uerba restaurent: Et qui adu&ustatẽ
uitae ꝑ soci&atẽ sacc ulariũ dicitur

Expanded text:
incaute lignum percutit, et proximum exstinguit, incaute lignum percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat, quia si ad poenitentiae lamenta conversus in unitate sacramenti, sub fide, spe et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur, eumque exstincti proximus, et cum invenerit, non occidit, quia cum districtus Judex venerit, qui sese nobis per naturae nostrae consortium junxit ab eo procul dubio vindictam de culpae reatu non expetit, quem sub ejus venia, spes, fides et charitas absconditd praemisimus rite a rectore agitur, si supernae formidinis et dilectionis spiritu afflatus studiose quotidie sacri eloquii praecepta meditetur, ut in eo vim sollicitudinis, et erga coelestem vitam providae circumspectionis, quam humanae conversationis usus indesinenter destruit, divinae admonitionis verba restaurent; et qui ad vetustatem vitae per societatem saecularium ducitur,
Abbreviated transcription (Latin):
qualitas morũ : Vt sit diuss humilis : pauper
elatus unde mox praedicantis lingua: cum
audientis deb& uita componi: Vt tanto dis¬
trictius pauperis elationẽ ferat : quanto
edm nec in lata paupestas inclinat. Et tan¬
tolenius humilitatem diurtũ mulceat :
quanto eos nec habundantia quae sub leuat.
exaltat Nonnum quam tamen: &iam su¬
perbor diues: ex orationis blandimento pla¬
candur est Quia & plerumq: dura uulne¬
ra per linea fomenta molliscunt: Et furor
insanorum: saepe ad salutem medico blan¬
diente reducitur Cumq: eis indulcidine
condiscenditur langor insaniae mrugatur.
Neque enim neglegenter intuendum est
quod cum saulem spr aduersus inuadere
ad praehensa dauid cy thara eius uesaneam seda

Expanded text:
qualitas morum, ut sit dives humilis, sit pauper qualitas morum, ut sit dives humilis, sit pauper elatus. Unde mox praedicantis lingua cum audientis debet vita componi, ut tanto districtius in paupere elationem feriat, quanto eam nec illata paupertas inclinat; et tanto lenius humilitatem divitum mulceat, quanto eos nec abundantia quae sublevat, exaltat. Nonnunquam tamen etiam superbus dives exhortationis blandimento placandus est, quia et plerumque dura vulnera per lenia fomenta mollescunt, et furor insanorum saepe ad salutem medico blandiente reducitur; cumque eis in dulcedine condescenditur, languor insaniae mitigatur. Neque enim negligenter intuendum est, quod cum Saulem spiritus adversus invaderet, apprehensa David cithara, ejus vesaniam seda
Abbreviated transcription (Latin):
non superbȩ sapere: neq: sperare in incesto
diuitiarũ suarũ: ubi nõtandũ ualde est.
quod humilitatis doctor: me moriã diuitum
faciens non at rugo sed praecipe: Quia & si
inpendenda est pi&as inpirmitati honor
tamen non debetur elatione Talib: ergo
rectum quod dicitur : tanto rectius iube¬
tur : quanto & in reb: transitoriis. Altitu¬
dine coritationis intũ miscunt: De his in eu¬
angelio dñs dicit: Vae uobis diuitib qui ha¬
betis consolationẽ uestrã. Quia enim quae
sunt x̧terna gaudia nesciunt : ex praesentis
uitae habundantia consolantur: Offeren¬
da est eis consolatio quos caminus paupesta¬
tis ex quoquit: Atq illis inferendos aestti¬
mor: quos consolatio gloriae temporalis ex¬
tollit: ut & illi discantꝰ qui adiuitias quas non
conspiciunt porsident : & isti cognoscant quia
eas quas conspiciunt : tenere ne qua quã possunt
Plerumq tamen personarũ ordinẽ ꝑmutat

Expanded text:
non superbe sapere, neque sperare in incerto non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum suarum . Ubi notandum valde est, quod humilitatis doctor memoriam divitum faciens non ait, Roga, sed Praecipe, quia etsi impendenda est pietas infirmitati, honor tamen non debetur elationi. Talibus ergo rectum quod dicitur, tanto rectius jubetur, quanto et in rebus transitoriis altitudine cogitationis intumescunt. De his in Evangelio Dominus dicit: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram . Quia enim quae sunt aeterna gaudia nesciunt, ex praesentis vitae abundantia consolantur. Offerenda est ergo eis consolatio, quos caminus paupertatis excoquit; atque illis inferendus est timor, quos consolatio gloriae temporalis extollit; ut et illi discant quia divitias quas non conspiciunt possident, et isti cognoscant quia eas quas conspiciunt nequaquam tenere possunt. Plerumque tamen personarum ordinem permutat
Abbreviated transcription (Latin):
singula quanta possumus breuitate pandam̃us
Aliter igitur ammonendi sunt uiri atq
aliter feminȩ: quia illis grauia. istis uero¬
sunt iniungenda leuiora: Illos ut magna ex¬
erceant istas autẽ lenia demulgendo conuestant
Aliter iuuenis: atq: aliter senis: Quia illor
plerumq seueritas ammonitionis ad profectũ
dirigit : Istos uero ad meliora opera: de prȩcatio
blanda componit Scriptũ quippe est : seniorẽ
ne increpaueris sed obsecra ut patrem
iAliter in opes atq: aliter locupletis: Illis
namq: offerre consolationis solatiũ contra
tribulationẽ : istis uero inferre metũ contra
elationẽ debemus In opi quippe dño perpro¬
ph&am dicitur: noli timere quia non confur¬
deris: cui non longe postblan diens dicit: pau¬
percula tempestate conuulsa rursum que
hanc consolatur dicens: eligite in camino
paupestatis: At contra paulus discipulo unoto
dediuitib dicit: diuitib: huius saeculi pracipe

Expanded text:
singula, quanta possumus brevitate, pandamus. singula, quanta possumus brevitate, pandamus. Aliter igitur admonendi sunt viri, atque aliter feminae, quia illis graviora, istis vero injungenda sunt leviora, ut illos magna exerceant, istas autem levia demulcendo convertantt juvenes, atque aliter senes, quia illos plerumque severitas admonitionis ad profectum dirigit; istos vero ad meliora opera 36 deprecatio blanda componit. Scriptum quippe est: Seniorem ne increpaveris, sed obsecra ut patremt inopes, atque aliter locupletes; illis namque offerre consolationis solatium contra tribulationem, istis vero inferre metum contra elationem debemus. Inopi quippe a Domino per prophetam dicitur: Noli timere, quia non confunderis . Cui non longe post blandiens, dicit: Paupercula tempestate convulsa . Rursumque banc consolatur, dicens: Elegi te in camino paupertatis . At contra Paulus discipulo de divitibus dicit: Divitibus hujus saeculi praecipe
Abbreviated transcription (Latin):
xxuI Alit̃ quicũq praedica¬
militate formidant¬
tempor aliter appe¬
tunt prosperantus
aliter qui quidem quȩ
mundi sunt concupis
aliter ignorantes.¬
xxx aliter qui peccata de¬
plorant operum.
gunt nec tamen de¬
serunt
alit̃ quȩ disseruN ne
tamen plangunt.¬
xexii Aliter qui inlicita quae
faciunt &iã laudant :
Aliter qui accusant pra¬
u& nec tamen deuitunt¬
xxxiualiter quis epentina
concupiscentia supe¬
rantur atq: aliter qui
inculpa ex consiloligantur¬
xiii Aliter quilic&a mini¬
ma crebro tamen in li¬
cita faciunt atque.
aliter qui seaparuis
custodiunt sed aliquan¬
do ingrauib: demergunłur.¬
Exev alit̃ quibona nec inchoant.
aliter qui in cboatã
minime consũ mant¬
xxxui Aliter qui mala
occultȩ agunt & bona
publicae
aliter quibona
quafaciunt abs con¬
dunt & tamen quibus¬
dam factis pub licȩ
mala dese opinare
permittunt. Sed
quid ietilitatis est
quod cuncta haec collectae numeratione trans¬
currimus. si non &iam manitionis modas p

Expanded text:
 aliter qui, cum praedicamilitate formidanttemporaliter appetunt prosperantur, aliter qui quidem quae mundi sunt concupiscaliter ignorantes; aliter qui peccata deplorant operum, gunt, nec tamen deserunt; aliter qui deserunt, nec tamen plangunt; aliter qui illicita quae faciunt etiam laudant, aliter qui accusant prava nec tamen devitant; aliter qui repentina concupiscentia superantur, aliter qui in culpa ex consilio ligantur; aliter qui licet minima, crebro tamen illicita faciunt, atque aliter qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur; aliter qui bona nec inchoant, aliter qui inchoata minime consummant; aliter qui mala occulte agunt, et bona publice, aliter qui bona quae faciunt abscondunt, et tamen quibusdam factis publice mala de se opinari pequid utilitatis est, quod cuncta haec collecta numeratione transcurrimus, si non etiam admonitionis modos per
Abbreviated transcription (Latin):
modo proficientib insidi&ur ostenditur
quasi obsidio circa ciuitatẽ hierusalẽ uoce
praedicatoris ordinatur: Sed quia non solũ
debent in notiscere qualiter uitia in pug¬
nant: uerũ &iam quo modo custo dite nos
uistutes roborent: Recte sub iungatus cp
aedificabis munitionis: munitionis quip¬
pesẽs praedicatur aedificat : quando uistu¬
tes quib: resistant uitiis demonstranti
et quia crescente uistutẽ plerumq bella
temptationis augentur: Rec te adhuc ad¬
ditur et apostabis agerem & dabis contra
eam castra & ponis ari&is ingiro Agerẽ
namq: compostat: quando praedicatur

Expanded text:
modo proficientibus insidietur ostenditur, modo proficientibus insidietur ostenditur, quasi obsidio circa civitatem Jerusalem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum debent innotescere qualiter vitia impugnent, verum etiam quomodo custoditae nos virtutes roborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanctus praedicator aedificat, quando quae virtutes quibus resistant vitiis demonstrat. Et quia, crescente virtute, plerumque bella tentationis augentur, recte adhuc additur: Et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Aggerem namque comportat, quando
Abbreviated transcription (Latin):
rũ speciẽ tenit: Cui dicitur : sume tibi la¬
terem & pones eũ coramte. & discribis in eo
ciuitatẽ hierusalẽ: Sc̃i quippe doctores
sibi laterẽ sumunt : quando terrenũ audi¬
torũ. cõr. ut doceant ad praehendunt :
Quaem scilic& laterẽ corã seponunt: quia to¬
ta illud mentis intentione custodiunt :¬
N quo & ciuitatẽ hierusalẽ iubentur discri¬
bere : quia praedicando terrenis cordib
curant: sum mo opere quae sit supernae
pacis uisio de monstrare. Sedquia incas sũ
doria patriae caelestis agnoseutartemp̃
& quantahi ic in ruat hoster callidi tetup¬
tamenta nascantur: a peste subiungitur
tordimabis aduersus eã obsidioner de dedi¬
ficabis munitionis Sc̃i quippe praciopie¬
tores obsidionem circalaterẽ inquohaeu¬
rusale ciuitas discripta est ordinantiquar¬
do terrenȩ menti : &iã supernã patriator
requirentꝰ: Quanta eã in huius uttaetaon¬
pore uitiorũ inpugn& aduersitas demons¬
trant: Namcũ unũ quodq peceatũ quo¬

Expanded text:
t? Cui dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Sancti quippe doctores sibi laterem sumunt, quando terrenum auditorum cor, ut doceant, apprehendunt. Quem scilicet laterem coram se ponunt, quia tota illud mentis intentione custodiunt. In quo et civitatem Jerusalem jubentur describere; quia praedicando terrenis cordibus curant summopere quae sit supernae pacis visio demonstrare. Sed quia incassum gloria patriae coelestis agnoscitur, nisi et quanta hic irruant hostis callidi tentamenta niscantur, apte subjungitur: Et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones. Sancti quippe praedicatores obsidionem circa laterem, in quo Jerusalem civitas descripta est, ordinant, quando terrenae menti, sed jam supernam patriam requirenti, quanta eam in hujus vitae tempore vitiorum impugnet adversitas demonstrant. Nam cum unumquodque peccatum quo
Abbreviated transcription (Latin):
tur In animꝰ alib: uero iam quidem aliquantu¬
lum aterra suspense: Sed ad huc terrenȩ
mes cedes praemia requirentis. Nam rep¬
tilia toto excorpore terre inherent Ani¬
malia autẽ mole corporis a terra sus pensa
sunt: app&itu tamen golae : a terrã semper
inclinantur. Peptilia itaq: sunt intrapari¬
&em : quando cogitationis uoluuntur in mex¬
tȩ quae aterrenis desideriis num quã leuan¬
tur. Animalia quoq: sunt intrapari&em
quando & siqua iam iusta siqua on esta cogi
tantur: appetendis tamen lucris tempora¬
lib: honorib: quae deseruiunt. et persem&¬
ipsa quidem iam quasi a terra sus pensa sunt:
sed adhuc per ambitum: quasi ꝑgula deside¬
rium sese adima sub mittunt Vnde abe¬
ne subditur. Et uniuersa idola domus is¬
rahel depicta erant in parietẽ: Scriptum
quippe est & auaritia que est idolorũ ser¬
uitus. Recte ergo post animalia idoladis¬
cribuntur. quia & si onesta actione non nul

Expanded text:
tur, in animalibus vero, jam quidem aliquantutur, in animalibus vero, jam quidem aliquantulum a terra suspensae, sed adhuc terrenae mercedis praemia requirentes. Nam reptilia toto ex corpore terrae inhaerent, animalia vero ventre a terra suspensa sunt appetitu tamen gulae ad terram semper inclinantur. etem, quando cogitationes volvuntur in mente quae a terrenis desideriis nunquam levantur. Animalia quoque sunt intra parietem, quando et si qua jam justa, si qua hontantur, appetendis tamen lucris temporalibus honoribusque deserviunt; et per semetipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum quasi per gulae desiderium sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: Et universa idola domus Israel depicta erant in pariete . Scriptum quippe est: Et avaritia, quae est idolorum servitus . Recte ergo post animalia, idola deseribuntur, quia etsi honesta actione nonnulli
Abbreviated transcription (Latin):
quod medendi officiũ amittant: Sed cũ tem¬
pus sub ditis ad correptionẽ quaeritur sub ipso
culparũ pondere pacientia prȩsolis exercitur
Vnde bene perpsalmistamdicitur suprador sũ
meũ fabricauerunt peccatores: Indor sum quip¬
pe onera sustenemus: Supradorsum igitur
suũ fabricasse peccatores quaeritur ac si a per¬
tedicat: quos corrigere pequeo : quasi super¬
inpositum. onus posto. Non nulla autem sunt
subtiliter: & occultae perscrutanda ut quibus dã
signis erumpentib: rector insubditorũ mente.
omne quod clausum lat&. inueniat . & interueni¬
ente correptionis asticulo exminimis maiora
cognuscat: Vnde rec tũ ad ezechihelũ dicitur.
Pili hominis fode paridem. ubi mox. is dem pro

Expanded text:
quod medendi officium amittant. Sed cum temquod medendi officium amittant. Sed cum tempus subditis ad correptionem quaeritur, sub ipso culparum pendere patientia praesulis exercetur. Unde bene per Psalmistam dicitur: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores . In dorso quippe onera sustinemus. Supra dorsum igitur suum fabricasse peccatores queritur, ac si aperte dicat: Quos corrigere nequeo, quasi superimpositum onus porto. Nonnulla autem occulta subtiliter sunt perscrutanda, ut quibusdam signis erumpentibus, rector in subditorum mente omne quod clausum latet, inveniat, et interveniente correptionis articulo, ex minimis majora cognoscat. Unde recte ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, fode parietem . Ubi mox idem pro
Abbreviated transcription (Latin):
dissimulantur indicanda: Aliquando & apeste
cognita maturae tolleranda. Aliquando uero
subtiliter & occultae perscrutanda. Aliquando
leniter arguenda Aliquando autem uehe¬
menter increpanda : non nulla quippe ut dixi¬
mus prudenter dissimulanda sunt Sed qui a
dis si mulantur indicanda : ut cũ delinquens &
depraehendi se cognoscit & perp&i has quas in
setacite tollerare considerat: augere culpas
erubescat: Seque sibi iudicẽ ponat quẽ sibia
apud se rectoris pacientia clementer excusat:
Qua scilic& dissimulatione: bene iud eã dñrcor¬
riit: cũ perproph&ã dicit: mentitaes &
peccantẽ tacuit : & hoc ipsum tamen quia tacu¬
erit dixit: Non nulla autẽ uel a peste cognita
maturae toller anda sunt: cũ uidelic& rerum
minime opostunitas congruit: ut apeste cor¬
rigantur Nam secita inmaturae uulnera de¬
terius inferuiscunt: Et nisicũ tempore medi¬
camenta conueniant constat procul dubio

Expanded text:
dissimulantur, indicanda; aliquando et aperte dissimulantur, indicanda; aliquando et aperte cognita, mature toleranda, aliquando vero subtiliter et occulta perscrutanda; aliquando leniter arguenda, aliquando autem vehementer increpanda. Nonnulla quippe, ut diximus, prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; ut cum delinquens et deprehendi se cognoscit et perpeti, has quas in se tacite tolerari considerat, augere culpas erubescat, seque se judice puniat, quem sibi apud se rectoris patientia clementer excusat. Qua scilicet dissimulatione bene Judaeam Dominus corripit, cum per prophetam dicit: Mentita es, et peccantem tacuit, et hoc ipsum tamen quia tacuerit dixit. Nonnulla autem vel aperte cognita, mature toleranda sunt, cum videlicet rerum minime opportunitas congruit, ut aperte corrigantur. Nam secta immature vulnera deterius infervescunt, et nisi cum tempore medicamenta conveniant, constat procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
cire &iam rector deb& : quod plerumq: uitia
uistutis si esse mentiuntur. Nam saepe
sub parsi moniae nomine se tenacitas placeat¬
at contra. se effusio. sub appellatione lar¬
gitatis occultat: Saepe in ordinata remis¬
sio :pi& as creditur: et ef̃frenata ir a spirita¬
lis ⁊yliuistus aestimatur: Saepe praecipita¬
ta actio: uelocitatis efficatiã: Atq agendi
tarditas: grauitatis consilium putatur: unde
necesse est : ut rector animarũ uistutes ac̃ uitia.
uigilanticura discernat. Ne aut cor tenatia
occup& & parcũ seuidere indispensatio nib:
exult&: aut effuse qui proditur largum sequa¬
si miserando glorietur: Aut remit tendo
quod ferire debuit : ad aeterna supplicia sub¬
ditus ꝑtrahat: aut in maniter feriendo q̃d
delinquetur ipse grauius delinquat: Aut hoc
quod age rectȩ ac grauiter potuit inmatu¬
rae praeueniens leuig&: aut bonae actionis
meritũ differendo ad deteriora ꝑ mut& .xxi.
uicia: prudenter disimulanda sunt: sed quia

Expanded text:
cire etiam rector debet quod plerumque vitia virtutes se esse mentiuntur. Nam saepe sub parcimoniae nomine se tenacia palliat, contraque se effusio sub appellatione largitatis occultat. Saepe inordinata remissio pietas creditur, et effrenata ira spiritalis zeli virtus aestimatur. Saepe praecipitata actio velocitatis efficacia, atque agendi tarditas 29 gravitatis consilium putatur. Unde necesse est ut rector animarum virtutes ac vitia vigilanti cura discernat, ne aut cor tenacia occupet, et parcum se videri in dispensationibus exsultet; aut cum effuse quid perditur, largum se quasi miserando glorietur; aut remittendo quod ferire debuit, ad aeterna supplicia subditos pertrahat; aut immaniter feriendo quod delinquitur, ipse gravius delinquat; aut hoc quod agi recte ac graviter potuit, immature praeveniens leviget; aut bonae actionis meritum differendo, ad deteriora permutet. vitia prudenter dissimulanda sunt, sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
natio eius Dõ enim sermocinari est: per
in lustrationẽ suae praesentiae: humanis men¬
tibus archana reuelare: Cum simplicib igi¬
tur sermoc inari dicitur: quiade supernis mrs¬
teriis. illorũ mentes radio suae uisitationis
inluminat : quos nulla umbra duplicitatir obs¬
curat : Est autem speciale dupliciũ malum :
quia dum peruersa & duplicractione c&eros¬
fallute: quasi praestantius c&eris prudentes
se esse gloriantur: quia dis cretionem retri¬
butionis non considerant : dedampnis suis mi¬
seri exultant: Audiant autem quam sup¬
illcis proph&a sophonias uim diuinȩ animad¬
uersionis intentat dicens: Eccedies dm̃i uenit
magnus & orribilis. Dies irae : dies illa dies te¬
nebrarũ : & caliginis : dies nebulae & turbinis:
dies tubȩ & clangoris: suꝑ omnes ciuitates mu¬
nitas: & suꝑ omnes angulos excelsas Quidenim
perciuitates munitas expremitur : nisi suspec

Expanded text:
natio ejus . Deo enim sermocinari est per illustrationem suae praesentiae humanis mentibus arcana revelare. Cum simplicibus igitur sermocinari dicitur, quia de supernis mysteriis illorum mentes radio suae visitationis illuminat, quos nulla umbra duplicitatis obscurat. Est autem speciale duplicium malum; quia dum perversa et duplici actione caefallunt, quasi praestantius caeteris prudentes se esse gloriantur. Et quia districtione retributionis non considerant de damnis suis miseri exsultant, et caetera quae ices propheta Sophonias vim divinae animadversionis intentat, dicens: Ecce dies Domini venit magnus, et horribilis. Dies irae, dies illa, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris super omnes civitates munitas, et super omnes angulos excelsos . Quid enim per civitates munitas exprimitur, nisi suspec
Abbreviated transcription (Latin):
Laegri: Ammonendi sunt in coldmes ut salutẽ
corporis exerceant ad salutem mentis. Nesiac¬
ceptae in colomitatis gratiã. adusum nequraae
inclinant: dono de terioris fiant: Et eo postmo¬
dum supplicia grauiora mereantur : quo nunc
largiorib bonis dõ male uti non me tuunt
Ammonendi sunt in colbmes : pe opostuni tatẽ

Expanded text:
ris. Admonendi sunt incolumes, ut salutem corporis exerceant ad salutem mentis; ne si acceptae incolumitatis gratiam ad usum nequitiae inclinent, dono deteriores fiant: et eo postmodum supplicia graviora mereantur, quo nunc largioribus bonis Dei male uti non metuunt . Admonendi sunt incolumes, ne opportunitate
Abbreviated transcription (Latin):
sur sub trahit : caput ab scondit: & intratenentes
cessib: conpraehenduntor: Caput ericii cer¬
nitur : quia quo inicio adculpam peccator acces¬
serit uidetur: pedes ericii conspiciuntur
quia quib uestigur nequitia sit perparata cognus¬
citur: et tamen ad ductis repente excusationi¬
b in puramens introrsus pedes colligit quia
cuncta iniquitatis suae uestigia abscondit:
Caput sub trahit : quia mifis defensionib: : nec in¬
choas sese malum aliquid ostendit : & quasi spera
in manu tenentes reman& : quia is quicorripit
cuncta quae iam cognouerat. subito amittens
in uolutum intra conscientiam peccator em
ten&: et qui totum iam de praehendendo ui¬
derat : tergae uersationẽ prauȩ defensionis
inlusus : totũ pariter ignorat: Fouea mergo
ericius hab& inreprobis: quiama litiosȩ mentis :¬
duplicitas: se se intrase colligens : abscondit in
tenebris defensionis: Audiant in puri : quod
scriptum est : qui ambulat simpliciter : ambu¬
lat confidenter: Fidutia quippe magna secu¬

Expanded text:
sus subtrahit, caput abscondit, et intra tenentis cessibus comprehenduntur: caput enim ericii cernitur, quia quo initio ad culpam peccator accesserit, videtur. Pedes ericii conspiciuntur, quia quibus vestigiis nequitia sit perpetrata cognoscitur; et tamen adductis repente excusationibus impura mens introrsus pedes colligit, quia cuncta iniquitatis suae vestigia abscondit. Caput subtrahit, quia miris defensionibus nec inchoasse se malum aliquod ostendit, et quasi sphaera in manu tenentis remanet; quia is qui corripit cuncta quae jam cognoverat subito amittens, involutum intra conscientiam peccatorem tenet. Et qui totum jam deprehendendo viderat, tergiversatione pravae defensionis inclusus totum pariter ignorat. Foveam ergo ericius habet in reprobis, quia malitiosae mentis duplicitas sese inter se colligens abscondit in tenebris defensionis. Audiant impuri quod scriptum est: Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter : fiducia quippe magnae secu
Abbreviated transcription (Latin):
nuscere potuit : qui a hoc ebrius non audiurt
Cum uero ita iracundi alior inpetunt : ut dech¬
pareomnino non possent non a pesta ex pro¬
bratione: sed sub quedam sunt cautilla reueren¬
tas parcendo feriendi : quod melius ostendimur
si abner. factum ad medium dedicamur hanc
quippe cum a sahel uim incaute pracipitatio¬
nis in pecer& : Scriptum est: Locutus est abner
ad a sahel dicens: recide. noli me sequi: necon¬
pellar confoderete interram: qui audire
contempsit : & noluit declinare: Percus sit er¬
go eum abner. auersa asta in inguine: & transfo¬
dit eum & mostuus est Cuius enim asahel tr¬
pum tenuit nisi eorum quor uehementer abri¬
piens furor : in praeceps ducit: Qui in eodem fu¬
roris impetit: tanto caute declinandi sunt :
quanto & insane rapiuntur: Vnde & abner.
qui sermonem nostrum patris lucerna dicitur:
fugit. quia doctorum lingua quae supernum dĩ
lumen indicat: cumiabruptam furore mente

Expanded text:
noscere potuit, quia hoc ebrius non audivit. noscere potuit, quia hoc ebrius non audivit. Cum vero ita iracundi alios impetunt, ut declinari omnino non possint, non aperta exprobratione, sed sub quadam sunt cautela reverentiae parcendo feriendi. Quod melius ostendimus, si Abner factum ad medium deducamus. Hunc quippe cum Asael vi incautae praecipitationis impeteret, scriptum est: Locutus est Abner ad Asael, dicens: Recede, noli me persequi, ne compellar confodere te in terram. Qui audire contempsit, et noluit declinare. Percussit ergo eum Abner aversa hasta in inguine, et transfodit eum, et mortuus est . Cujus enim Asael typum tenuit, nisi eorum, quos vehementer arripiens furor in praeceps ducit? Qui in eodem furoris impetu tanto caute declinandi sunt, quanto et insane rapiuntur. Unde et Abner, qui nostro sermone patris lucerna dicitur, fugit, quia doctorum lingua quae supernum Dei lumen indicat, cum per abrupta furoris mente
Abbreviated transcription (Latin):
deratae crescendo : quor prae tulleruntꝰ amet¬
tanir Sed longe alia est ira quae sub aemula¬
tionis spoeciȩ subrepit : aliaq: perturbatum cor
ensine iustitiae prdetextum confundit Illao
Perum in hoc quod deb& inordinatae ex tendrtur:
Haec autem semper in hisq non deba inflamatur
Sciendum quippe est quia hoc ab in pacientib ira¬
cundi dfferunt : quodilli ab aliir in lata& tollerar
isti autem &iam quaȩ tollerentur in postant
Nam iracundi sae pe &iam sedeclinantes in secun¬
tur rixae occansionem cõmouent: labore
contentionis guident: Quos tamen meliuscor¬
rregimus siinipsa irae suae cõmatione declinamus
Per turbati quippe quid audiant ignorant sed
adse reducti: tanto libentius ex hostationes uer¬
ba recipiunt: quanto se tranquillius tolleratos
erubercunt: mentȩ autem furore hebriae
omne rectum quod dicitur peruersum uid&ur
inde e nabal hebrio culpam suam abigahel lau¬
dabiliter tacuit : quam degesto uino laudabiliter
dixit: Idcirco enim malum quod fecerat cor¬

Expanded text:
derate crescendo, quos protulerint amittant. Sed longe alia est ira quae sub aemulationis specie subripit, alia quae turbatum cor et sine justitiae praetextu confundit. Illa enim in hoc quod debet inordinate extenditur, haec autem semper in his quae non debet inflammatur. Sciendum quippe est quia in hoc ab impatientibus iracundi differunt, quod illi ab aliis illata non tolerant, isti autem etiam quae tolerentur important. Nam iracundi saepe etiam se declinantes insequuntur, rixae occasionem commovent, labore contentionis gaudent; quos tamen melius corrigimus, si in ipsa irae suae commotione declinamus. Perturbati quippe quid audiant ignorant, sed ad se reducti tanto liberius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius toleratos erubescunt. Menti autem furore ebriae, omne rectum quod dicitur, perversum videtur. Unde et Nabal ebrio culpam 58 suam Abigail laudabiliter tacuit, quam digesto vino laudabiliter dixit . Idcirco enim malum quod fecerat, cog
Abbreviated transcription (Latin):
cusatõem affens asseũet qx
litĩas ppłi acceꝑit. cũ mani¬
festũ sit potuisse ple̾s eoꝵ¬
qui sinc̾am fidẽ ñ hñt p̾m
uosas ẽe arbitror. itaut noc

Expanded text:
cusationem afferens, asseveret quia litteras populi acceperit, eam manifestum sit potius potuisse plqui sinceram fidem non habent andas esse arbitror, ita ut nec
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptõibꝰ ꝓpriis roboratũ. pe¬
tissetis a nob̾ ꝑ ꝯmunes mĩ¬
cios ꝯfirmari. Nosq urãm
recepimꝰ pꝰtulationẽ diiu¬
dicandã si suffraganri forsi

Expanded text:
scriptionibus propriis roboratum, petissetis a nobis per communes nuntios confirmari, nosque vestram recepissemus postulationem dijudicandam, si suffraganei forsan
Abbreviated transcription (Latin):
dis simulat eo se esuriens per uoluptatum
desideria spargat: Hinc ab eodem rursum salo¬
monem scribitur : indesideriis est omnes otiosus:
inc iosa ueritate praedi cante un quidem ex¬
eunte sp̃m munda domus dicitur Sed multipli¬
cius redeunte dõ uacate: occupatur
Plerumq piger dum necessaria agere neglegit:
uenit. quod uelut iuste metuat ostendit quod
inotio quasi iustetorpecat: Cui recte persalo¬
monem dicitur : propterfrigus piger arare
roluit: mendicabit ergo state & non dabitur ei
Propter frigus quippe piger non arat dum desi¬
dincorpore constrictus agere quaedeb& bona
dirsimulat: Propter frigus piger non arat
dum parua ex ad uerso mala metuit : & operari
maxima praeter mittit : Bene autem dicitur :
Mendicabit aestate & nondabitur ei Quienim
Nunc inbonis operib: non ex sudat : cum sul iustei

Expanded text:
dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eodem rursus Salomone scribitur: In desideriis est omnis otiosus . Hinc ipsa Veritate praedicante , uno quidem exeunte spiritu munda domus dicitur, sed multiplicius redeunte dum vacat occupatur. Plerumque piger dum necessaria agere negligit, venit quod velut juste metuat, ostendit quod in otio quasi non injuste torpescat. Cui recte per Salomonem dicitur: Propter frigus piger arare noluit; mendicabit ergo aestate, et non dabitur ei . Propter frigus quippe piger non arat, dum desidiae torpore constrictus, agere quae debet bona dissimulat. Propter frigus piger non arat, dum parva ex adverso mala metuit, et operari maxima praetermittit. Bene autem dicitur: Mendicabit aestate, et non dabitur ei. Qui enim nunc in bonis operibus non exsudat, cum sol judi
Abbreviated transcription (Latin):
quillitate confundunt: Quoscum furor agit in
praeceps ignorant quic quid irati faciunt : igno¬
rant quic quid a sem & ipsis irati paciuntur: Non¬
num quam uero quod est grauius irae suae stimu¬
lum  iustitiae zelũ putant: Et cũ urtium uistus
creditur. sine metu culpa cũ mulatur: Sae pe
ergo mansueti dis solutionis torpescunt taedio
saepe iracundi rectitudines falluntur telo
Illorum itaq uistute uicium latenter adiungi

Expanded text:
quillitate confundunt. Quos cum furor agit in quillitate confundunt. Quos cum furor agit in praeceps, ignorant quidquid irati faciunt, ignorant quidquid a semetipsis patiuntur irati. Nunnunquam vero, quod est gravius, irae suae stimulum justitiae zelum putant. Et cum vitium virtus creditur, sine metu culpa cumulatur. Saepe ergo mansueti dissolutionis torpescunt taedio; saepe iracundi rectitudinis falluntur zelo. Illorum itaque virtuti vitium latenter adjungi
Abbreviated transcription (Latin):
erint agere cognuscunt: quib: sub auditoris
specie recte apud salomonem dicitur: filisine
consilio nihil facias. & post factũ non penite¬
is: Et rursum palpebrae tuae praecidant.
gressus tuos. palpebrae quippe grissui.prae¬
cidunt cum operationẽ nostram̃: consilia rec¬
ta praeueniunt:. Qui enim neglegit conside¬
rando praeuidere quod facit: gressus ten¬
dit . oculos claudit: pergendo iter conficit :
sed prae uidendo sibi m&ipsi. non antecedit.
atq idcircocitius carruit: quia quo pedem ope¬
ris ponere debeat perpalpebram consilii non
adtendit:+
Nracundi Nondiumquã namque mansueti
cum prae sunt uicinũ & quasi iuxta positũ tor¬
porem desidiae paciuntur. Et plerumq: nimia
re solutione laenitatis. ultra quam necesse est
uigorem districtionis emoliunt: At contra
iracundicũ regiminum loca percipiunt : quo
impellente ira inmentis uesaniam de uoluuntur:
eo &iam sub ditorũ uitam dissipatam quietis tran¬

Expanded text:
erunt agere cognoscunt. Quibus sub auditoris erunt agere cognoscunt. Quibus sub auditoris specie recte apud Salomonem dicitur: Fili, sine consilio nihil facias, et post factum non poenitebis . Et rursum: Palbebrae tuae precedant gressus tuos . Palpebrae quippe gressus praecedunt, cum operationem nostram consilia recta praeveniunt. Qui enim negligit considerando praevidere quod facit, gressus tendit, oculos claudit, pergendo iter conficit, sed praevidendo sibimetipsi non antecedit, atque idcirco citius corruit, quia quo pedem operis ponere debeat, per palpebram consilii non attendit. Ciracundi. Nunnunquam enim mansueti cum praesunt, vicinum et quasi juxta positum torporem desidiae patiuntur. Et plerumque nimia resolutione lenitatis, ultra quam necesse est vigorem districtionis emolliunt. At contra iracundi cum regiminum loca percipiunt, quo impellente ira in mentis vaesaniam 57 devolvuntur, eo etiam subditorum vitam dissipata quietis tran
Abbreviated transcription (Latin):
ferueutior a paruerit quia frustra regni
aditum postulat : nil accipiens a estate men¬
dicat: Benehinc per eundem rursum salomonẽ
dicitur : qui obseruat uentũ non seminat: Et qui
considerat nubes num quã me tet: Quid enim
peruentũ nisi malignorũ spirituũ temptatio ex¬
praemitur. Et quid pernubes. que mouentur
auento : nisi aduersitatis prauorũ hominũ desig¬
nantur: Auentis uidelic& inpelluntur nubes:
quia inmundorũ spirituũ aflatũ praui excitan¬
tur homines. Qui ergo obseruat uentũ non se¬
minat: Et qui considerat nubes num quã metit :
quia quis quis temptationẽ malignorũ spirituũ
quis quir persecutionẽ prauorum hominum me¬
turt : neq: nunc grana boni operis seminat :
neq: tunc manipulus scãe retributionis secat
At cona& praec ipites: dum bonorum ac tuum
tempus praeueniunt: meritũ per uertunt.
Et saepe in malis corrunt. dumbona minime
discernunt: Quia haec nequaquam quando agant
inspiciunt: sed plerumq acta quia ita non debu¬

Expanded text:
ferventior apparuerit, quia frustra regni aditum postulat, nil accipiens aestate mendicat. Bene huic per eumdem Salomonem rursum dicitur: Qui observat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metit . Quid enim per ventum, nisi malignorum spirituum tentatio exprimitur? Et quid per nubes quae moventur a vento, nisi adversitates pravorum hominum designantur? A ventis videlicet impelluntur nubes, quia immundorum spirituum afflatu pravi excitantur homines. Qui ergo observat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metit; quia quisquis tentationem malignorum spirituum, quisquis persecutionem pravorum hominum metuit, neque nunc grana boni operis seminat, neque tunc manipulos sanctae retributionis secat. At contra, praecipites dum bonotempus praeveniunt, meritum pervertunt, et saepe in malis corruunt, dum bona minime discernunt, qui neinspiciunt, sed plerumque acta quia ita non debu
Abbreviated transcription (Latin):
cum sui nobis studi occulta manifestat di¬
cens Sicut dego ꝑ omnia hominib placeo.
qui tamen rursus dicit: si adhuc hominib: place¬
rem xp̃i seruus non essem: plac& ergo pau¬
lus & non plac&: quia in eo quod placere appeut.
nonse. sed ꝑ se hominib: placere ueritatem

Expanded text:
cum sui nobis studii occulta manifestat, dicum sui nobis studii occulta manifestat, dicens: « Sicut et ego per omnia omnibus placeo . » Qui tamen rursus dicit: « Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem . » Placet ergo Paulus, et non placet, quia in eo, quod placere appetit, non se, sed per se hominibus placere veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
regiminis. tante moderaminis aste tempere¬
tur : quatenus sub ditorũ mentes : cũ quȩ dam
rec te sentire potuerint: sic in uocis libestatẽ
prodeant: ut tamen libestas insuperbia non
erumpat: Nedũ fostasse in moderatius lin¬
guae eis libertas conciditur: uitae abhis humi¬
litas amittatur: Sciendũ quoq: quod opor
teat: ut rectoris boni: placere hominib: a p¬
petant: sed ita ut sua aestimationis dulcedine
proximus in affectu ueritatis trahant: Non
ut se amare desiderent: sed ut dilectionẽ suã
quasi quandã uiam faciant : per quã corda au¬
dientium: ad amorẽ conditoris introducant.
Difficile quippe est ut quã lib& recta denunti¬
ans praedicatur: qui non diligitur. libenter au
diatur. Deb& ergo qui prae est studire
sidiligi: quatenus possit audire: et tamen.
amore suum prosem& ipsum non quȩrere :
Ne inueni aturo cui seruire per officium
cernitur occulta cogitationis tsranni¬
de resultare: Quodbene paulus insinuat.

Expanded text:
regiminis tanta moderaminis arte tempereregiminis tanta moderaminis arte temperetur, qurecta sentire potuerit, sic in vocis libertatem prodeat, ut tamen libertas in superbiam non erumpat; ne dum fortasse immoderatius linguae eis libertas conceditur, vitae ab his humilitteat, ut rectores boni placere hominibpetant, sed ut aestimationis suae dulcedine proximos in affectum veritatis trahant; non ut se amari desiderent, sed ut dilectionem suam quasi quamdam viam faciant per quam corda audientium ad amorem Conditoris introducant. Difficile quippe est ut quantumlibet recta denuntians praedicator qui non diatur. Debet ergo, qui praeest, et studere se diligi, quatenus possit audiri. Et tamen amorem suum pro semetipso non quaerere, ne inveniatur ei, cui servire per officium cernitur, occulta cogitationis tyrannide resultare. Quod bene Paulus insinuat,
Abbreviated transcription (Latin):
crepat dicens. Vor autẽ cũ austeritate im¬
perabatis eis & cũ potentia. plus enim. sesuo
auctore diligentes.: Iactanter erga subiec¬
tus seerigunt : Nequid ageredebent : sed quid
ualeant attendunt. NIl. subsequente iudicio.
metuunt In probȩ de temporale potestate
gloriantur: Hib& ut licenter licita fiant
sub ditorũ nemo contradicat. Quiergo.
uult praua agere . & tamen adhaec ceteros
tacere ipse sibi testis est : quia plus uerita¬
tẽ se appetit diligi quamse contrase non
uult defendi. Nemo quippe est quiita uiuat
& aliquatenur non delinquat Illiergo si
ipso amplius ueritatẽ desiderat amare
qui sibi anullo uult contra ueritatem
parci: hinc enim petrus: increpationẽ pauli li¬
benter accepit: hinc dauid correptionẽ sub¬
diti humiliter audiuit: quia rectoris boni: dũ
priuato diligere amore se nesciunt liberipu¬
ritatis uerbũ : a subditis obsequio humilitatis
credunt: Sed inter haec Necesse est ut cura

Expanded text:
crepat, dicens: « Vos autem cum austeritate imcrepat, dicens: « Vos autem cum austeritate imperabatis eis, et cum potentia , » plus se suo auctore diligentes, jactanter erga subditos se erigunt, nec quid agere debeant, sed quid valeant attendunt, nihil de subsequenti judicio metuunt improbe de temporali potestate gloriantur, libet ut licenter illicita faciant, et subditorum nemo contradicat. Qui ergo et prava studet agere, et tamen ad haec vult caeteros tacere, ipse sibimet testis est, quia plus te se appetit diligi, quam contra se non vult defendi. Nemo quippe est qui ita vivat, ut aliquatenus non delinquat. Ille ergo se ipso amplius veritatem desiderat amari, qui sibi a nullo vult contra veritatem parci. Hinc etenim Petrus increpationem Pauli libenter accepit ; hinc David correptionem subditi humiliter audivit ; quia rectores boni dum privato diligere amore se nesciunt, liberae puritatis verbum a subditis obsequium humilitatis credunt. Sed inter haec necesse est ut cura
Abbreviated transcription (Latin):
Vae his qui consuunt puluillus sub omni cubi tũo
& faciunt ceruicalis: sub capitȩ uniuersae. a¬
tatis ad capiendas animas pul uillis quippe
sub omni cubi tũ manus est ponere: caden¬
tes a sua recti tudine animas : atq: in huius
m.di. si dilectione reclinantes: blanda
adolatione refouere: quasi enim pul uillo
cubitus uel ceruicalib caput iacentes excipi¬
tur: Cum correptionis duritia peccanti sub¬
trahitur: ei que mollicies fauoris adhibitur.
ut inerrorẽ molliter iaceat: quã nulla as¬
peritas contradictionis pulsat. Sed haec rec¬
torer qui sem &ipsor diligunt: his proculdu¬
bio exhibent : a quib: senocere posse: instudio
gloriae temporalis timent: Nam quos nil
contrase ualere conspiciunt: hõs nemirũ
asperitate semꝑ rigidae inuectionis prȩmunt
Num quã clementer ammonent : sed pastoralis
mansue tudinis obliti. iurae dominationis ter
rent: Quos recte ꝑ proph&ã diuina uox in¬

Expanded text:
Vae his qui consuunt pulvillos sub omni cubito manus, Vae his qui consuunt pulvillos sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas . Pulvillos quippe sub omni cubito manus ponere, est cadentes a sua rectitudine animas, atque in hujus mundi se delectatione reclinantes, blanda adulatione refovere. Quasi enim pulvillo cubitus, vel cervicalibus caput jacentis excipitur, cum correptionis duritia peccanti subtrahitur, eique mollities favoris adhibetur, ut in errore molliter jaceat, quem nulla asperitas contradictionis pulsat. Sed haec rectores, 28 qui semetipsos diligunt, his procul dubio exhibent, a quibus se noceri posse in studio gloriae temporalis timent. Nam quos nil contra se valere conspiciunt, hos nimirum asperitate rigidae semper invectionis premunt, nunquam clementer admonent, sed pastoralis mansueturent, quos recte per Prophetam divina vox in
Abbreviated transcription (Latin):
nter haec nec esse est : ut rector solerter IN¬
uigil& ne hunc cupido placendi hominib: puls&¬
o Necum studiose interiora penetrat : cũ prouide
exteriora sub ministrat: simagis a subditus
diligi : quã ueritate quaerat: Neobonis actib:
fultus amundo uidetur alienus : hunc aucto¬
ri reddat extraneum amorsuos: Hostis nam¬
que redemptoris ẽ : quiper recta opera quae fa¬
cit : eius uice: abecclesia amari concupiscit.
quia adulterini gotrationis reus est : si place¬
re puer sponsae oculis appetit: perquẽ sponsus
dona transmisit: Qui nemirũ amor proprius
cũ rectoris mentem coeperit : aliquando hunc
in ordinatȩ ad molliciem : aliquando uero ad
asperitatẽ rapit: Ex amore & enim suo :¬
mens rectoris in molliciẽ uestitur : quiacum
peccantes subditus respicit: neerga hunc eo¬
rum dilectio turpeat: corripere non prae¬
sum&: Nonnum quã uero errata subditorũ
quae increpare debuerant : ad olationib: de¬
mulc&: Vn de bene ꝑ prophetã dicitur:

Expanded text:
nter haec quoque necesse est ut rector solerter invigilet, ne hunc cupido placendi hominibus pulset; ne cum studiose interiora penetrat, cum provide exteriora subministrat, se magis a subditis diligi quam veritatem quaerat; ne cum, bonis actibus fultus, a mundo videtur alienus, hunc auctori reddat extraneum amor suus. Hostis namque Redemptoris est, qui per recta opera quae facit, ejus vice ab Ecclesia amari concupiscit, quia adulterinae cogitationis reus est, si placere puer sponsae oculis appetit, per quem sponsus dona transmisit. Qui nimirum amor proprius cum rectoris mentem ceperit, aliquando hanc inordinate ad mollitiem, aliquando vero ad asperitatem rapit. Ex amore etenim suo mens rectoris in mollitiem vertitur; quia cum peccantes subditos respicit, ne erga hunc eorum dilectio torpeat, corripere non praesumit; nonnunquam vero errata subditorum quae increpare debuerat, adulationibus demulcet. Unde bene per prophetam dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
praemit: hino perhier emiam dicitur. docue¬
runt linguam silam loqui mendatium : ut iniqus
agerent labor auerunt: Ac̃ si a peste diceretur:
qui a mici es se ueritatis sine labore poterant
ut peccent laborant : Cumque uiuere simpliciter
rennuunt: laborib: exigunt ut moriam

Expanded text:
premit. Hinc per Jeremiam dicitur: «Docuerunt linguas suas loqui mendacium; ut inique agerent, laboraverunt .» Ac si aperte diceretur: Qui amici esse veritatis sine labore poterant, ut peccent, laborant; cumque simpliciter vivere renuunt, laboribus exigunt, ut moria
Abbreviated transcription (Latin):
Nam plerumq: inculpa de praehensi dumqualss sint
conuscere fugiunt sese sub fallatiae uela mento
abscondunt: Et hoc quod peccant quod cunctirum
a peste cernitur : excusare moliuntur: Itaut se¬
pe his qui eorum culpas corripere studst : asper¬
sae falsitatis: nebulis seductus pȩne amilsirse ui¬
deat : quod de eis iam ceste tenebat: Vnde rectae¬
te sub iudeae speciȩ perproph&am contra peccan¬
tem animã excus antem quae sedicitur: Ibi habuit
foueam ericius : Ericii quippe nomine in pure
mentis sese quae callide defendentes : duplicitas
designatur : Quia uidelic& ericius cũ ad praehendȩ¬
tur: eius & caput cernitur & pedes uidentur : & cor¬
pus omnẽ conspicitun: Sedmox ad praehensus
fuerit sem& ipsum insperam colligit: pedes intror

Expanded text:
Nam plerumque in culpa deprehensi, dum quales sint cognosci refugiunt, sese sub fallaciae velamine abscondunt, et hoc quod peccant, quodque jam aperte cernitur, excusare moliuntur; ita ut saepe is qui eorum culpas corripere studet, aspersae falsitatis nebulis seductus, pene amisisse se videat quod de eis jam certum tenebat. Unde recte sub Judaeae specie per prophetam contra peccantem animam excusantemque se, dicitur: Ibi habuit foveam ericius . Ericii quippe nomine impurae mentis seseque callide defendentis duplicitas designatur; quia videlicet ericius cum apprehenditur, ejus et 48 caput cernitur, et pedes videntur, et corpus omne conspicitur; sed mox ut apprehensus fuerit, semetipsum in sphaeram colligit, pedes intror