comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iquis aperuerit cisternã & foderit
& ñ operuerit eam. cecideritq bos
uel asinusmeam: dñs cisterne reddet pre
nammisi intellectu ualido scͥpture saerȩ ar¬
chana penetrare:Quid aut̃ ꝑbouẽ & asi¬
nũ. idẽ mundũ & inmundũ animał:
nisi fidelis quisq uel infidelis accipit᷑:
Qui ergo cisternã fodit & cooperit. ne il¬
luc bos uel asinus ruat:ioẽ qui insacro
eloquio iam alta intelligit. sublimes
sensus coram ñ accipientib ꝑsilentium
tegat. ne ꝓscandalum mencis aufidelẽ
paruulũ aut infidelẽ qui credere potuisset
int̾imat. Ex morte eñi iumentorũ debet p̃¬
cium: quia illud scilicet admisisse conum
citur: unde & ad agendam penitentiam
reus tenet᷑.Quisquis nanq: ad alta scien¬
die fluenta ꝑueniens. cũ hec apud bruca
audientiũ corda non contegit. pene reus
addicit᷑. si ꝑ uerba eiꝰ scandalũ siue mun¬
da seu mens immunda capiat᷑. Oꝑien¬
da est itaq cisterna:quia corã paruulis

Expanded text:
quis aperuerit cisternam, et foderit, et non operuerit eam, cecideritque bos vel asinus in eam, dominus cisternae reddet pretnam, nisi intellectu valido Scripturae sacrae arcana penetrare? Quid autem per bovem et asinum, id est, mundum, et immundum animal, nisi fidelis quisque vel infidelis accipitur? Qui ergo cisternam fodit et cooperuit, ne illuc bos vel asinus ruat, id est, qui in sacro eloquio jam alta intelligit, sublimes sensus coram non accipientibus per silentium tegat: ne per scandalum mentis aut fidelem parvulum aut infidelem, qui credere potuisset, interimat. Ex morte enim jumentorum debet pretium: quia illud scincitur, unde ad agendam poenitentiam reus tenetur. Quisquis namque ad alta scientiae fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda non contexerit, poenae reus addicitur, si per verba ejus in scandalum, seu munda, seu mens immunda capiatur. Operienda est itaque cisterna: quia coram parvulis
Abbreviated transcription (Latin):
eo sole hoe fecit homicidiũ ꝑ petrauit. Insole
ocolumen rccte scientie exprumt. Si eĩ boeire¬
cieus a predicatore admonitus errons suirene¬
bras relinquens. adlum̃ ueritatis appiopinđre
demptauerit. ñ ẽ equũ ut anachematis celoꝑ
fodiats caritatis uinculo constriełꝰ iute iesei
uet eteme scam illam saluatons sentenciã.
Di peccauerit inte fr̃ cuus. uade & corripe
cum int̃te &e ipsu solum. Et si penitentiã
dabitur. hoc ẽ. si cor docibile ñ habues li
un de angios penicentie fructus repenãe possit
ereõ municet᷑: et sed̃m ueritatis sentendã ur

Expanded text:
hoc fecit, homicidium perpetravit. In sole orto, lumen rectae scientiae exprimitur. Si enim haereticus a praedicatore admonitus, erroris sui tenebras relinquens, ad lumen veritatis appropinquare tentaverit, non est aequum, ut anathematis telo perfodiatur; sed charitatis vinculo cecundum illam Salvatoris sententiam: Si peccaverit in te frater tuus, vade et corripe eum inter te et ipsum solum. Et si poenitentiamdabitur, hoc est si cor docibile non habuerit, unde dignos poenitentiae fructus reprehendere possit, excommunicetur, et secundum veritatis sen
Abbreviated transcription (Latin):
craenl aut limylex qtilibet ⁊ pianus iue
etiam paganus ñdũ inxp̃orenatꝰ apud
hereticũ uiuens. id est rectam intentionẽ
uerũ dm̃ qͣrñdi habens cõmanere inuenit᷑
duplo restituat: scilicet tamanimo quã
etiã corpore abheretico in quo nonẽ uericã
separatus. iusto possessori xp̃o quiẽ uiaue¬
ritas & uita ineccłia ꝑfidem & confessio¬
nẽ catholicã resticuatur: ut ibi totũ inue¬
niat. qd alibi frustra querebat. Hinc etiã
hortatur nos dei sapientia dicens. Ego ma¬
ter pulchre dilectionis. & timoris. & agni¬
tionis: & sc̃e spei. In me grã omnis uie &e ue¬
ritatis: in me omnisspes uite & uirtucis.¬

Expanded text:
credens, aut simplex quilibet Christianus, sive etiam paganus nondum in Christo renatus apud haereticum vivens, id est, rectam intentionem verum quaerendi habens, commanere invenitur, duplo restituatur: scilicet tam animo quam etiam corpore ab haeretico in quo non est veritas separatus, justo possessori Christo, qui est via veritas et vita, in Ecclesia per fidem et confessionem catholicam restituatur: ut ibi totum inveniat quod alibi frustra quaerebat. Hinc etiam hortatur Sapientia dicens: Ego mater pulchrae dilectionis, et timoris, et agnitionis, et sanctae spei. In me gratia omnis viae et veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
Iosepl qui int̃ fr̃s undeci ad finẽ usq iustus ꝑse¬
uerasse describitur: solus talarẽ tunicã habuisse
dicitur. Quid ẽ gͦ talaris tumca. nisi ius¬
ticia consummata. Quasi eñ propensa
nos terminũ tegit. Vnde & ꝑ moysen caudahos¬
qd̾ incipimus etiã ꝑseueranti fine cõpleamus

Expanded text:
Joseph, qui inter fratres usque ad finem justus perseverasse describitur, solus talarem tunicam habuisse perhibitur . Nam quid est talaris tunica, nisi actio consummata? Quasi enim protensa nos terminum tegit. Hinc est quod per Moysen caudam hos omne bonum quod incipimus, etiam perseveranti fine compleamus.
Abbreviated transcription (Latin):
dicta sunt. quã cum illis egerat ioseph. quã¬
uis apud eum loqueret᷑ ut omnino de illa in¬
simulatione qd exploratores ẽẽnt nichil dicere¬
tur qd̃ utrum consulto cacitum sit. an idfe¬
cerit ꝑturbationis obliuio. non apparet. Nam
et illud qd̾ dixerunt se abipso ioseph inter¬
rogatos de patre & fr̃e suo. se autem illa
interroganti in dicasse. mirum si uel adsen
tentiam potest ipsa ꝑ uenire narratio ut
eam constet ẽẽ ueracem quanquã et si ali¬
qua falsa inea sunt. falli poti ꝑ obliuionẽ
potuit. quam auderet mentiri apud eũ.
Presertim cui ñ sicut nescienti. s etiamilla
que nouerat eum scire. ad flectendam eiꝰ
miscđiam narration inserebat.¬

Expanded text:
dicta sunt quam cum illis egerat Joseph, quamdicta sunt quam cum illis egerat Joseph, quamvis apud eum loqueretur, ut omnino de illa insimulatione quod exploratores essent, nihil diceretur. Quod utrum consulto tacitum sit, an fecerit perturbationis oblivio, non apparet. Nam et illud quod dixerunt se ab ipso Joseph interrogatos de patre et fratre suo, se autem illa inttentiam potest ista peruenire narratio, ut eam constet esse ueracem. quamquam etsi aliqua falsa in ea sunt, falli potius per obliuionem potuit quam audere mentiri apud eum praesertim, cui non sicut nescienti, sed etiam illa quae nouerat eum scire ad flectendam eius misericordiam narrationi inserebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Quodlicet tanto suauiꝰ sit cũ legitur. quan¬
to illis fit inopinatius cũ quib agitur.
tamen sapientiȩ illiꝰ grauitate nisi mas¬
num aliquid isto quasi ludo significat
nec abillo fieret. nec ea scriptura contine
retur. inqua est tante scĩtatis. auctorita
et probandorũ tanta intentio futa¬
rorum. Non negligenter considandum
puto tantam miseriam inhac ꝑturbatids
frũm suorum quomͦ ioleph quandiuus¬
luit tenuit. & quantum uoluit morap¬
durit. Non eos utiq faciens calaimto¬
sos. quando tante etiam ipsorum futur
leticiȩ exitũ cogitabat. et totũ hoc quod
agebat ut eorum gaudium differretur.
adhoc agebat ut eadem dilatione cumula¬
retur. tanquã non ee̾nt condigne passions
eorum in toto illo tempore quo turbabant̃
ad futuram głam exulcationis quȩ ineis
fuerat reuelanda: fr̃e cognito quẽ ase ꝑdi¬
cum ẽẽ arbitrabantur: Cu uidas. Quid respĩ
et reliqua. Multa innarratione iude altter

Expanded text:
quod licet tanto sit suauius cum legitur, quanquod licet tanto sit suauius cum legitur, quanto illis fit inopinatius cum quibus agitur, apientiae illius grauitate, nisi magnum aliquid isto quasi ludo significaretur, nec ab illo fieret nec ea scriptura contiretur, in qua est tantae sanctitatis auctoritas, et prophetandorum tanta intentio futurorum. Non negligenter considerandum puto, tantam miseriam in hac perturbatione fratrum suorum quomodo Joseph quandiu voluit, tenuit, et quantum voluit mora produxit, non eos utique faciens calamitosos, quando etiam tantae ipsorum futurae laetitiae exitum cogitabat; et totum hoc quod agebat, ut eorum gaudium differretur, ad hoc agebat, ut eadem dilatione cumularetur, tanquam non essent condignae passiones eorum in toto illo tempore quo turbabantur, ad futuram gloriam exsultationis, quae in eis fuerat revelanda, fratre cognito, quem a se perditum esse arbitrabantur. Cui Judas: Quid respondetc. Multa in narratione Judae aliter
Abbreviated transcription (Latin):
iosepn. nisi quia incorpore pauli iam doc¬
trinȩ cȩlestis prefulgebat eloquiũ. dũ eẽt
eruditus in lege: s quia sub iectus non erat¬
do̾intra saccum erat ciphꝰ. doctrina intͣ legẽ.
lucerna intra modium. Missus tamen
ananias. inpaulum manus posuit. mar¬
supium soluit. Marsupio soluto: ar¬
ei. gentũ reiplenduit. et decidentib¬
Ac: quamis uelut quib dam sacci uin¬
culis. sol̃uto sacco .i. de posito legis uelami¬
ne: ad eptus est gram lib̃tatis et reuela¬
ta facie sermonis. euuangłium predicat.
Deprehensi gͦ fr̃s ioseph. reuersi sunt
solet. Anquia nonserio s ioco dictumẽ.
ut exitus docuit. ñ est habendũ menda¬
tium:. Mendatia enim amandacib se¬
rio aguntur ñ ioco. Cũ aut̃ que ñ sunt
tanquam loco dicuntur. ñ deptitantur
mendacia.S magis mouet quid sib
uelit ista actio ioseph qua fr̃s suos
donec eis aperuit quis ẽẽt tociens ludifi¬
cauit: et tanta ex pectatione suspendit.

Expanded text:
Joseph, nisi quia in corpore Pauli, jam docJoseph, nisi quia in corpore Pauli, jam doctrinae coelestis praefulgebat eloquium, dum esset eruditus in lege? Sed quia subjectus non erat, intra saccum erat scyphus, doctrina intra legem, lucerna intra modium. Missus tamen Ananias , in Paulum manus posuit, marsupium solvit, marsupio soluto argentum resplenduit, et decidentibsquamis, velut quibusdam sacci vinculis, soluto sacco, id est, deposito legis velamine, adeptus est gratiam libertatis, et revelata facie sermonis evangelium praedicat. Deprehensi ergo fratres Joseph reversi sunt solet. an quia non serio sed ioco dictum est, ut exitus docuit, non est habendum mendacium? mendacia enim a mendacibus serio aguntur, non ioco; cum autem quae non sunt tamquam ioco dicuntur, non deputantur mendacia. sed magis mouet quid sibi uelit ista actio Ioseph qua fratres suos, donec eis aperiret quis esset, totiens ludificauit et tanta expectatione suspendit:
Abbreviated transcription (Latin):
apparet hanc ebrietatẽ. saturitatẽ signifi¬
cari. Nonita inebriari ut mebriantur
ebriosi: nec ipsi terrȩ utile est. quando
maiore quã sacietati sufficit humore cor¬
rumpitur. Sicut uita ebriosorũ qui
ñ sacietate se replent: s mergunt. di¬
luuio. Tunc iosepħ accersito dispensa¬
tore domus. surge inquit ꝑsequere in¬
paruulũ fr̃ã suum: significat qd̾ añs
iħs uidit paulum quando lux circũful¬
sit eum. Paruulus dr̃. quia ñdũ maturã
incarne fidei etatẽ gerebat. Unde etiam
et ad olescens legitur. quando lapidan¬
tium stephanum uestimenta seruabat.
fleuit ioseph. et cecitas paul fletus est xp̃i.
Lauat faciem suam: ut lumen ei amissũ
restituat. Lauat faciem suam xp̃c ub bap¬
titatꝰ ẽ paulus: ꝑ quẽ dñs iħc aplurimis ui¬
deretur. De hinc ciphus argenteus soliꝰ
sacculo iunioris inseritur. S quid sibiuult
qd̃ inuentus est insacco beniamin ciphꝰ

Expanded text:
Apparet hanc ebrietatem saturitatem signifiApparet hanc ebrietatem saturitatem significare. Nam ita inebriari ut inebriantur ebriosi, nec ipsi terrae utile est, quoniam majore quam satietati sufficit humore corrumpitur, sicut vita ebriosorum, qui non satietati se replent, sed merguntur diluvio. Tum Joseph, accersito dispensatore domus: Surge, inquit, persequere viparvulum fratrem suum, significat quod Dominus Jesus vidit Paulum, quando lux circumfulsit eum . Parvulus dicitur, quia nondum in carne maturam fidei aetatem gerebat. Unde etiam et adolescens legitur, quando lapidantium Stephanum vestimenta servabat. Flevit Joseph, et caecitas Pauli fletus est Christi. Lavat faciem suam, ut lumen ei amissum restituat. Lavat faciem suam Christus, ubi baptizatus est Paulus, per quem Dominus Jesus a plurimis videretur. Dehinc scyphus argenteus solius sacculo junioris inseritur. Sed quid sibi vult quod inventus est in sacco Benjamin scyphus
Abbreviated transcription (Latin):
boni animi semꝑ procliuis est ad pietatẽ.
Unde & inioseph uirtutũ possumꝰ consi¬
derare copiam. Castus gͦ erat: cũ spreuit
impudicitiam dñe. Sapiens: cũ diligen¬
ti inuestigatione frũm suorum animos
explorabat. qualit̃ sentirent de fr̃e suo
uterino. Iustus: in adhibitione discipli¬
nȩ delinquentib. Pius: in conuersione
penitentium. Rursusq lota facie egressus
continuit se: & ait. Ponite panes et reliqͣ.¬
aduenȩ. et seorsum fr̃ib quasi exteris natio¬
ne. egyptus quoq similit̃ seorsũ quasim
sisunt cũ asinis suis. Solent hinc ebriosi
adhibere testimonii patrocinũ. ñ ꝓpt̃.
illos filios isrł. s propt̃ ioseph quiual en¬
de sapiens cõmendatur. S hoc uerbum.
et prosacietate solere poni inscripturis
qui diligent̃ aduerterit: multis in locis
inueniet. Unde est illud. uisitasti t̾rã
et in ebriasti eam: multiplicasti locuple¬
tare eam. Eoqd̃ in laude benedictionis
hoc positum est. et donũ dei cõmemorat᷑.

Expanded text:
boni animi semper proclivis est ad pietatem: unde et in Joseph virtutum possumus considerare copiam. Castus ergo erat cum sprevit impudicitiam dominae; sapiens, cum diligenti investigatione fratrum suorum animos explorabat, qualiter sentirent de fratre suo uterino. Justus erat, in adhibitione disciplinae delinquentibus; pius, in conversione poenitentium. Rursusque lota facie, egressus continuit se, et ait: Ponite panes. Quiadvenae, et scorsum fratribus, quasi exteris natione: Aegyptiis quoque seorsum, quasi si sunt cum asinis suis. Solent hinc ebriosi adhibere testimonii patrocinium, non propter illos filios Israel, sed propter Joseph, qui valde sapiens commendatur. Sed hoc verbum, et pro satietate solere poni in Scripturis, qui diligenter adverterit multis in locis inveniet. Unde est illud: Visitasti terram, et inebriasti eam; multiplicasti ditare ea , eo quod in laude benedictionis hoc positum est, et donum Dei memoratur.
Abbreviated transcription (Latin):
est qd̾ dicit ioseph premisit me d̾s ut reser¬
uemim suꝑ terram. et escas ad uiuendũ
habere possitis: qd̾ iuxta alia exemplaria
ita legitur. Misit eñi me d̾s ante uos rema¬
nere urãs reliquias suꝑ terram. et enutri
re urm reliquia rium magnum: Hoc enĩ
non usq quaq consonatut reliquias uel
reliquiariũ accipiamus iacob et filios eiꝰ.
cũ omnes sint incolumes: anforte illud¬
significat alto secretoq misterio qd̾ ait apłs
reliquie ꝑelectionem gr̃e salue facte sunt.
deis et traditus gentib tanquam ioseph egyp¬
tus afr̃ib. ut reliquie isrł salue fierent. Un¬
de dicit apłs. Nam & ego isrłita sum. et
ut plenitudo gentium intraret. & sic om̃is
isrł saluus fieret: id est ex reliquiis isrł scdm
isrłitice restat fidei plenitudo. ex qua erant
reliquie. inquib reliquiis cunc et apłi
salui facti sunt: Hoc significat᷑ ea plenitu

Expanded text:
dicit Joseph, Praemisit me Deus, ut reservemini super terram, et escas ad vivendum habere possitis? Quod juxta alia exemplaria ita legitur: Misit enim me Deus ante vos, remanere vestras reliquias super terram, et enutrire vestrum reliquiarium, mirum est. Hoc enim non usquequaque consonat, ut reliquias vel reliquiarium accipiamus Jacob et filios ejus, cum omnes sint incolumes. An forte significat illud, alto secretoque mysterio, quod ait Apostolus, Reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt , Judaeis, et traditus gentibus, tamquam Joseph Aegyptiis a fratribus, ut et reliquiae Israel salvae fierent; unde dicit Apostolus: Nam et ego Israelita sum, et ut plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret , id est ex reliquiis Israel secundum Israeliticae restat fidei plenitudo, ex qua erant reliquiae, in quibus reliquiis tunc et Apostoli salvi facti sunt, hoc significatur ea plenitu
Abbreviated transcription (Latin):
audiunt ds ur̃ et ds patrum urorum de¬
dit uobis thesauros insacculis urĩs. nam¬
ego habeo. mendatium uidetur: s aliqͥd
significare credendum est. Argentum qd̾
et datur &e ñ minuitur: quia ⁊ ꝓbatum
appellatur. nimirum illud intelligitur
de quo alibi legimꝰ. Eloquia dm̃ eloquia
casta argentum igne ex aminatum. ꝓbatũ
cerre purgatum sepcuplum.i. ꝑfecte.

Expanded text:
audiunt: deus uester et deus patrum uestrorum dedit uobis thesauros in saccis uestris; ar habeo, mendacium uidetur, sed aliquid significare credendum est. argentum enim quod et datur et non minuitur, quia et probatum appellatum est, nimirum illud intellegitur de quo alibi legimus: eloquia domini eloquia casta, argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
deftrte uiro munera. Modicũ resinȩ & mel¬
lis. & stirac is. ⁊ stactis et there binti. et
posuimus: ut sciamus ubi nos habemus
racem transtulit. ex quo domus nechota.
que inisaia legitur manifestissime cella
thimiamatis siue stiratis intelligitur. eoqd̃
quersa in illa aromata sunt condita.

Expanded text:
deferte viro munera, modicum resinae, et mellis, et storacis, et stactes, et therebintii et posuimus, ut sciamus ubi in nostris cstoracem transtulit: ex quo domus Nechota, quae in Isaia legitur, manifestissime cella thymiamatis sive storacis intelligitur, eo quod in illa aromata diversa sint condita.
Abbreviated transcription (Latin):
ominino iurat. Ibi enĩ est conditio qu a drx̃
sifecisti. quẽ tamen ñ fecisse certũ habetS
ait aliquis. Uerũ ẽ quia si fecit adulterium
dampnat illum ds. Hoc aũt quomͦ uerum
est. si ñ uerũ diciti. ȩx ploratorẽ estĩ c̃ ⁊̃ si mentiant᷑
pena digni estis. hoc est ex ploratores depu¬
tamini. merito mendaci ur̃i. eftis aũt potu¬
isse dici prohabemini & deputamini. inmi¬
mere similes locutiones docent. Unde ẽ illa
helye. quicunq exaudierit in igne: ip̃se ent
łs. Nonenim tunc erit: s tunc habebitur.

Expanded text:
omnino iurat. ibi est enim condicio, qua dixit: omnino iurat. ibi est enim condicio, qua dixit: si fecisti, quem tamen non fecisse certum habet. sed ait aliquis: uerum est, quia, si fecit adulterium, damnat illum deus; hoc autem quomodo uerum est: si non uerum dicitis, exploratores estis, cum, etiamsi mentiantur, esset: exploratorum poena digni estis, hoc est exploratores deputabimini merito mendacii uestri. "estis" autem potuisse dici pro habebimini et deputabimini innumerae similes locutiones docent. unde est illa Heliae: quicumque exaudierit in igne, ipse erit deus. non enim tunc erit, sed tunc habebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
deli uilis fuerat pharaonis salus. cuifidem
libet hominis salute uitare nondebuit :
Annonest ꝑiurium: Tenuit enim unum
eorum donec ueniret beniamin. & uerum
factum est qd̵ dixerat: ñ exibitis hinc nisi
uenerit fr̃ uester. Ad om̃s enim potuit ꝑti¬
nere qd̾ dictum est. Nan quomͦ ille uentu¬
rus eẽt. nisi ad eum ad ducendũ aliqui re¬
dissent: S qd̾ sequitur magis urget ques¬
tionem. ubi iterum iurauit dicens. Mitate
ex uobis unum: et ad ducite frẽm urm. uos
autem uincimini: quo adusq manifesta
sint uerba ur̃a. siuera dicitis. anñ. Sin aut̃:
ꝑsalutem pharaonis exploratores estis.
idẽ siñ uera dicitis exploratores estis. Hu¬
ic sententie inter posuit iurationem: qͥa
siuera non dixissent exploratores essent. icdo
exploratorũ pena digni e̾ẽnt. quos tamen
uera dicere sciebat. Neq enim ꝑ iurus est
quisquã: si ei quem castissimũ nouit dicat.
Si hoc adulteriũ cõmisisti: dampnat te
ds. & his uerbis adhibeat iurationẽ. uerum

Expanded text:
deli uilis fuerat Pharaonis salus, cui fidemslibet hominis salute uitare non debuit? an non est periurium? tenuit enim unum eorum, donec ueniret Beniamin, et uerum factum est quod dixerat: non exibitis hinc, nisi uenerit frater uester. ad omnere quod dictum est. Nam quomodo et ille venturus esset, nisi ad eum adducendum aliqui redissent? Sed quod sequitur magis urget quaestionem, ubi iterum juravit dicens: Mittite ex vobis unum, et adducite fratrem vestrum, vos autem vincimini, quoadusque manisint uerba uestra, si uera dicitis an non; sin autem, per salutem Pharaonis <nisi> exploratores estis; id est: si non uera dicitis, exploratores estis. huic sententiae interposuit iurationem, quia, si uera non dixissent, exploratores essent, id est exploratorum poena digni essent, quos tamen uera dicere sciebat. neque enim periurus est quisque, si ei quem castissimum nouit dicat: "si hoc adulterium de quo argueris commisisti, damnat te deus", et his uerbis adhibeat iurationem, uerum
Abbreviated transcription (Latin):
ds pater scđm carnẽ natũ ceteris fr̃ib exabrahã
stirpe ꝓgenits p̾tulit. Unde & ibi dr. Amabat eũ
iacob: eoqd̃ insenectute genuisset eũ. Senescen
filiꝰ senectutis scđm sacramentũ suscepti corporis
qui erat ante sicut semꝑ apud patrẽ. Fecitq ei¬
inquit E tuncã polimitã .i. uariam. Pro ua¬
ria tumca aquila int̾pretatus est. talarẽ. Tu

Expanded text:
Abrahae stirpe progenitis praetulit. Unde et ibi dicitur: Amabat eum Jacob, eo quod in senectute genuisset eum. Senescentfilius senectutis secundum sacramentum suscepti corporis, qui erat ante sicut semper apud Patrem. Fecit, inquit, ei tunicam polymitam, id est, variam. Pro varia tunica Aquila interpretatus est tu
Abbreviated transcription (Latin):
infernum quia cũ tristicia: an etiam siabeet
ensticia tanquam ad infernũ moriendo des¬
censurus hec diceret. De inferno eñi mag¬
na questio est. & quid inde scriptura senti¬
at locis omnib ubi forde hoc cõmemoratũ
fuerit obseruandum est. Igit᷑ isrł pat̃ eoꝵ¬

Expanded text:
infernum, quia cum tristitia? an etiamsi abesset tristitia, tamquam ad infernum moriendo descensurus haec loquitur? de inferno enim magna quaestio est et quid inde scriptura sentiat locis omnibus, ubi forte hoc commemoratum fuerit, obseruandum est. Quod a prae
Abbreviated transcription (Latin):
terpretem nichil ei dicere eorum quȩ loque¬
bantur. nec ob aliud adhibitum putabant
interpretem. isi qd̾ eorum linguam nesciret.
nec cura erat interpretis ea dicere illi aquopo¬
situs fuerat. que ñ ad illum. s interse ioque¬
bantur. Et reuersus locutus est ad eos: tollensq
simeon et ligans illis presentib. iussit minis¬
tris ut implerent saccos eorum. et cetera.
Quid significat qd̾ fr̃s ioseph dederunt pe¬
cuniam inemptionem frumenti. s eam accep
nr̃ ñ querit nr̃a. s nos : Gratis enim dat sua
munera. & innr̃a emptione nos ditiores facit.
quia ñ pecunia emitur. xp̃e: s gr̃a.¬

Expanded text:
erat, nihil ei dicere eorum quae loquebantur. Nec ob aliud adhibitum putabant interpretem, nisi quod eorum linguam ille nesciret, nec cura erat interpretis ea dicere illi a quo positus fuerat, quae non ad illum, sed inter se loquebantur. Et reversus locutus est ad illos. Tollensque Simeonem, et ligans illis praesentibus, jussit ministris ut implerent saccos eorm significat quod fratres Joseph dederunt pecuniam in emptionem frumenti, sed eam ipsi, acceptnoster non quaerit nostra, sed nos? Gratis enim dat sua munera, et in nostra emptione nos ditiores fecit, quia non pecunia emitur Chr
Abbreviated transcription (Latin):
cauit eum saluatorẽ mundi. Quid ma¬
nifestius de xp̃o quando subfigura ioseph
saluator ostenditur. ñ tantũ uniꝰ terre
egypti. s etiam totiꝰ mundi. Licet hebra¬
ice hoc nomen absconditorũ reꝑtorem

Expanded text:
ca Salvatorem mundi. Quid manifestius de Christo, quando sub figura Joseph Salvator ostenditur, non tantum unius terrae Aegypti, sed etiam totius mundi? Licet hoc nomen absconditorum repertorem
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam: ex qua genuit duos filios idẽ
raonis inconspectu mundi apparuit.¬
Circuiuit ioseph om̃s regiones egypti.
uenitq fertilitas septem annorũ. et in
manipłos redacte segetes: congregate st̃
inhorrea egypti. Omnis etiã frugũ ab un¬
dantia: insingłis urbib condita ẽ. tantaq

Expanded text:
esiam: ex qua genuit duos filios, id eraonis in conspectu mundi apparuitcircuivit omnes regiones Aegypti. Venitque fertilitas septem annorum: et in manipulos redactae segetes congregatae sunt in horrea Aegypti. Omnis etiam frugum abundantia in singulis urbibus condita est. Tantaque
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc falomon ait. Nonẽ sapientia. non
anm̃. Erat aut̃ ioseph pulchra facie: et
decorus aspectu. Post multos itaq dies:
imecit adña ocłos suos in ioseph. Et ait. Dor¬
successib elatus. lenocinante cordis lȩticia
temptari se luxuriȩ stimulis sentit. ioseph
faccũ ad memorã reuocet. et inarce se casti¬
tatis seruet. qui dũ sihi adña conspiceret
pudicitie ddamna suaderi: ait. Ecce dñs ms̃
om̃ib mͥ traditis: ignorat quid habeat indo¬
mosua. nec quicquã est qd̾ ñ inmea sit po
cestate. pret̃ te quȩ uxor eius es. Quomͦ pos¬
sum malũ hoc facere. et peccare ind̾m me¬
um: Quib uerbis ostendit᷑. quia bona q̃
assecutus fuerat repente memoriȩ intulit.
&e malũ qd se pulsabat euicit. et quia ꝑcep¬
te gr̃e meminit: ium culpe imminentis fir
nenda. ut eo erubes camiis praua cõmitt̾e :
quo nos adño meminerimꝰ gratuita bona

Expanded text:
Hinc Salomon ait: Non est sapientia, non Hinc Salomon ait: Non est sapientia, non atur. Erat autem Joseph pulchra facie, et decorus aspectu. Post multos itaque dies injecit domina oculos suos in Joseph, et ait: Dorsuccessibus elevatus, lenocinante cordis laetitia, tentari se luxuriae stimulis sentit, Joseph factum ad memoriam revocet, et in arce se castitatis servet. Qui dum sibi a domina conspiceret pudicitiae damna suaderi, ait: Ecce Dominus meus, omnibus mihi traditis, ignorat quid habet in domo sua, nec quidquam est quod non in mea sit peter te quae uxor eius es quomodo ergo possum malum hoc facere et peccare inum? Quibus verbis ostenditur qui bona quae assecutus fuerat repente memoriae intulit, et malum quod se pulsabat evicit, et quia perceptae gratiae meminit, vim culpae imminentis fregnenda, ut eo erubescamus prava committere, quo nos a Deo meminerimus gratuita bona
Abbreviated transcription (Latin):
rei ordinẽ: et quomͦ cogitationes hominũ
inipsa sua ꝓuisione ius diuina cõprehen¬
dat. Ido abeis ioseph uenditus fuerat: ne
ad oraret᷑. s icdo est ad oratꝰ: quia uenditꝰ.
dic aiuinũ consiliũ dũ deuitat᷑ cõplet᷑.
sic humana sapientia dũ reluctat᷑ cõpre¬
hendit᷑. Iustus nanq & misericors ds̾.
mortaliũ acta disponens: alia concedit
ꝓpitiꝰ. alia ꝑmittit iratus. Atq ea que
ꝑmittit sic tolerat: ut ea insui consili
usũ uertat. Unde miro mͦ fit: ut et qd
sine dei uoluntate agitur: uoluntati
dei contrariũ ñ sit. quia dũ inbonũ usũ
mala facta uertunt᷑: eius consilio mili¬
cant. etiã que eiꝰ consilio repugnant.
Hinc ꝑ psalmistã dr̃. Magna oꝑa dñi
exquisita inom̃s uoluntates eiꝰ. Sic
quippe eius oꝑa magna sunt: ut ꝑomẽ
qd̾ agitur ab om̃ib eius uoluntas ex qui¬
ratur. stam sepe inde ꝑficitur. unde
repell putatur. Hinc rursũ r. Omĩa
quecũq uoluit dñs fecit. incȩlo et int̾ra.

Expanded text:
rgo quomodo cogitationes hominum in ipsa sua provisione vis divina comprehendat. Ideo ab eis Joseph venditus fuerat, ne adoraretur, sed idSic divinum consilium, dum devitatur, impletur. Sic humana sapientia, dum reluctatur, compreit. Justus namque et misericors Deus mortalium acta disponens, alia concedit propitius, alia permittit iratus, atque ea quae permittit sic tolerat, ut ea in sui consilii usum vertat. Unde miro modo fit ut et quod sine voluntate Dei agitur, voluntati Dei contrarium non sit, quia dum in bonum usum male facta vertuntur, ejus consilio militant etiam quae ejus consilio repugnant. Hinc per Psalmistam dicitur: Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus . Sic quippe ejus opera magna sunt, ut per omne quod agitur ab hominibus ejus voluntas exquiratur. Nam saepe inde perficitur, unde repelli putatur. Hinc rursum dicit: Omnia quaecunque voluit Dominus, fecit in coelo et in terra .
Abbreviated transcription (Latin):
lier figura erat sinagoge ut supradiximꝰ que
sepe sicut scriptũ est. mechata ẽ. post deos ali
scelere retinere ut negaret se ẽẽ dm̃. et pharise
quiescens illicite doctrine adulterio: adulte¬
re sinagoge manu ueste corporis apprehensꝰ.
carne se exuit. & liber mortis: in celũ ascendit.
Calumpniata ẽ meretrix. ubi eũ tenere ñ
potuit. dicens qd̾ templũ dm̃ blasphemaret:
et legis diceretur ẽẽ transgressor. Illũ uͦ car¬
cer ñ teriuit. infema tremuerunt: cũ etiam
ubi uelut pumendus descenderat. inde
alios liberauit.¬
Ouo eunuchi quos de domo regis iunc
dentiũ uel incredulorũ mistice figurã tenẽt.
qui ideo dicuntur eunuchi. quia castã acce¬
perunt regulam disciplinȩ. eloquia dñi cas¬
ta: Deniq post trinã lucẽ dño abinferis
resurgente. et legis obscura ut ioseph som¬
na reuelante. solutus ẽ. apeccatis credentĩ
popłs. et de inferni carcere liberatus. redor
inministenũ diuine legis. Incredulus dĩ

Expanded text:
lier figura erat Synagogae, quae saepe, sicut scriptum est, moechata est post deos aliescelere retinere, ut negaret se esse Deum, et Pharisaquiescens illicitae doctrinae, id est, adulterinae Synagogae, manu veste corporis apprehensus, carne se exuit, et liber mortis in coelum ascendit. 12. Calumniata est meretrix, ubi eum non potuit tenere, dicens quod templum Domini blasphemaret, et legis diceretur transgressor. Sed illum non carcer terruit, non inferna tenuerunt, cum etiam, ubi velut puniendus descenderat, inde alios liberavit.Duo eunuchi quos de domo regis in caulorum credentium vel incredulorum mystice figuram tenent. Qui ideo dicuntur eunuchi, quia castam acceperunt regulam disciplinae. Eloquia, inquit, Domini casta . Denique post trinam lucem Domino ab inferis resurgente, et legis obscura, ut Joseph somnia revelante, solutus est a peccatis credentium populus; et de inferni carcere liin ministerio divinae legis, incredulus aute
Abbreviated transcription (Latin):
Dum adultera io seph male ut uoluisset:
relicto pallio fugit foras. quiadũ sinago¬
ga dm̃ purũ hominẽ credens. quasi ad¬
ulterino cõpleru constringere uoluit. ipse
tegmen littere eius ocłis reliquit: & ad
cognoscendã sue diuinitatis potentiam
Qui gͦ asinagoga ueniens. fidei gentium
conspicuus apparuit: scđm sententiã beat
iob exutero matris nudus exiuit.
Umq uidissec mulier uestẽ inmanib suis
& se e̾e condemptã: uocauit homines domus

Expanded text:
 adultera Joseph male uti voluisset, relicto pallio fugit foras, quia dum Synagoga Dominum, purum hominem credens, quasi adulterino complexu constringere voluit, ipse tegmen litterae ejus oculis reliquit, et ad cognoscendam suae divinitatis potentiamQui ergo a Synagoga veniens fidei gentium conspicuus apparuit, secundum sententiam beati Job, ex utero matris nudus exivit. Cumque vidisset mulier vestem in manibus suis, et se esse contemptam, vocavit homines domus
Abbreviated transcription (Latin):
ei & cetera. Sepe ñ nulli humana sapientia
inflati. dũ desideriis suis diuma iudicia con¬
traire conspiciunt. astutis ei reluctate machi¬
nationib conant᷑. ⁊ ꝗͣ ad uotũ suũ iuim su¬
ꝑnȩ dispositionis intorqueant. callidis cog¬
tationib insistunt: subtiliora consilia exqill¬
runt. S inde uoluntatẽ ddei ꝑagunt: undl
hanc immutare contendunt. atq ommips
shamanũ studium friuole resultat: sicut scrip¬
fum est. Qui cõprehendit sapientes in astucia
coum. In astucia namq sapientes cõprehendit:¬
quando eiꝰ consiliis humana facta etiã tunc
congrue seruiunt. cũ resistunt. Unde ꝑ psalmistã¬

Expanded text:
it, etc.--Saepe nonnulli humana sapientia inflati, dum desideriis suis divina judicia contraire conspiciunt, astutis eis reluctari machinationibus conantur, et quo ad votum suum vim supernae dispositionis intorqueant, callidis cogitationibus insistunt, subtiliora consilia exquirunt. Sed inde voluntatem Dei peragunt, unde hanc immutare contendunt, atque omnipoper humanum studium frivole resultat, sicut scriptum est: Qui comprehendit sapientes in astutia eorum . In astutia namque sua sapientes comprehenditquando ejus consiliis humana facta etiam tunc congrue serviunt, cum resistunt. Unde et per Psalmista
Abbreviated transcription (Latin):
quã conugali federe eoherebat: s tanquã extra¬
perat. Sic & eiꝰ filii tetrarchȩ quorũ erat
unus herodes. patris nomine dictus: quicũ pi¬
iato inpassione dñi concordauit. Istigͦ aliem¬
gene usq adco ñ deputabant᷑ in regno illo misti¬
co iudeorũ: ut ipsi iudei publice clamarent.
frẽdentes aduersus xp̃m. Nos non habemus
regem. nisi cesarem. Neq hoc uerũ: nisi illa umi¬
uersali dominatione romanorũ. Quippe etiã
cesar non erat rex proprie iudeorũ: s ut xpm̃
Iuo em̃i tempore qͦiã de tͥbu iuda regnũ defece¬
rat. ueniendũ erat xp̃o uero saluatori: qui ñ¬

Expanded text:
quam coniugali foedere cohaerebat, sed tamquam extraquam coniugali foedere cohaerebat, sed tamquam extraperat. sic et eius filii tetrarchae, quorum erat unus Herodes patris nomine appellatus, qui cum Pilato in passione domini concordauit. isti ergo alienigenae usque adeo non deputabantur in regno illo mystico Iudaeorum, ut ipsi Iudaei publice clamarent frendentes aduersus Christum: nos non habemus regem nisi Caesarem. neque hoc uerum nisi illa uniuersali dominatione Romanorum ; quippe etiam Caesar rex erat non proprie Iudaeorum; sed ut Christum Illo ergo tempore, quo iam de tribu Iuda regnum defecerat, ueniendum erat Christo, uero saluatori domin
Abbreviated transcription (Latin):
sunt prum homines. inpena dãpnationis luȩ di¬
missi exparadiso. Sequentis aut nom̃ qui uocat᷑
onam: int̾pretat᷑ meror eorũ. Quorũ nisi quib
nil prodest. Cũ habeat unde prodẽe possit. atq
id perdat interra: Maius porro malũ est abla¬
te uite qd̾ signiticat pellis: quã ñ adiute qd̃ sig¬
nificat meror eorũ: Ds tamen ambos occidisse
dictus ẽ. ubi figuratur. regnũ talib hominib
abstulisse. Tercius uero filius iude qd illi muli¬
eti ñ iungitur: significat tempus ex quo reges
plebi iudeorũ ceperunt de tribu iude. ñ fieri.
siam inpopło iude nemo regnabat. unde et
ad hanc significationẽ uiri & iusti sc̃i. quilicet
illo tempore fuerint: ad nouũ tam̃ ꝑtinent testa
dauid fuit. Eo sane tempore quo iam iudea
computandus herodes maior in regib eius.
tanquã maritus thamar. Erat aut̃ alienige¬
na. nec ei saeramento illo mistice unetionis tan¬

Expanded text:
sunt primi homines in poenam damnationis suae disunt primi homines in poenam damnationis suae dimissi ex paradiso. sequentis autem nomen, qui uocabatur Aunan, interpretatur "maeror eorum." quorum ? nisi quibus nihil prodest, cum habeat, unde prodesse possit atque id perdat in terra. maius porro malum est ablatae uitae, quod significat pellis, quam non adiutae, quod significat maeror eorum. deus tamen ambos occidisse dictus est: ubi figuratur regnum talibus hominibus abstulisse. tertius uero filius Iudae, quod illi mulieri non iungitur, significat tempus. ex quo reges plebi Iudaeorum coeperunt de tribu Iuda non fieri. sed iam populo inde nemo regnabat. unde et ad hanc significationem uiri sancti et iusti, qui licet illo tempore fuerint, ad nouum tamen pertinent tesDauid fuit. eo sane tempore, quo iam Iudaea t conputandus Herodes maior in regibus eius tamquam maritus Thamar; erat enim alienigena nec ei sacramento illo mysticae unctionis tam
Abbreviated transcription (Latin):
nunc factum ude seđm allegoriam qͥd significall¬
rit futurorũ consideremus. Inthamar gͦ nutull¬
de intelligitur plebs iudea. eui detribu iuda ng
tanquã mariti debebant. Et merito nomencis
amaritudo int̾pretat. ipla eñi año fraus pos¬
aedi᷑. Duo aut̃ genera principũ quiñ recte oꝑa¬
bantur inplebe: unũ eoiũ qui ober ant alterum
eoñ quinichil proderant. significant᷑ induob fi¬
uis iude. Quorũ unus erat malignus uł reus
ante dnm̃. alter interrã semen fundebat̃. neda¬
ret ad fecundandã. Nec sunt ampliꝰ quã duo
genera hominũ: mutilia generz humano. Enũ
nocentiũ: alterũ prestare nolentiũ. & siquid bo¬
m habent. inhact̾rena uita ꝑdentiũ tanquã
interra fundentiũ. Et quia inmalo priorẽ iue
qui nocet. quã ille quiñ prodest: ideo dicitur
maior malignus. ille minor & sequens: qui fun¬
debat interram. Nomenq maioris qui uocatur
ner. int̾pretatur pelliciꝰ. qualib tunicis induti

Expanded text:
nunc factum Judae secundum allegoriam quid significaverit futurorum, consideremus. In Thamar ergo nuru Judae, intelligitur plebs Judaea, cui de tribu Juda reges, tanquam mariti, debeantur. Merito nomen ejus amaritudo interpretatur. Ipsa enim Domino fellis poedit. duo autem genera principum, qui non recte operabantur in plebe, unum eorum, qui oberant, alterum eorum, qui nihil proderant, significantur in duobus filiis Iudae, quorum unus erat malignus uel saeuus ante dominum, alter in terram fundebat, ne semen daret ad fecundandam Thamar. nec sunt amplius quam duo genera hominum inutilia generi humano: unum nocentium, alterum praestare nolentium et, si quid boni habent in hac terrena ' uita, perdentium tamquam in terram fundentium. et quoniam in malo prior est, qui nocet, quam ille, qui non prodest, ideo maior dicitur malignus ille et sequens, qui fundebat in terram. nomen quoque maioris, qui uocabatur Er, interpretatur "pellicius," qualibus tunicis induti
Abbreviated transcription (Latin):
emitq eum phutiphar eunchus pharaonis¬
princeps exercitus. Ad ordinẽ redit scriptura
unde recesseiai. ui iliu naparet quȩ supra di¬
gesta sunt. Igitur ioseph descendit inegyptũ.
et xp̃c inmundũ. Emitq eum eunuchus .i.
castus indisciplinis euangłicis popłs. Fuitꝙ
dñs cũ eo. & erat uir incunctis ꝓsꝑe agens: habi¬
tabatq indomo dñi sui. qui obtune nouerat ẽe

Expanded text:
edit eum Putiphar spado Pharaonis. Ad ordinem redit Scriptura unde recesserat, ut illa narraret quae supra digesta sunt. Igitur Joseph descendit in Aegyptum, et Christus in mundum. Emitque eum eunuchus, id est castus in disciplinis evangelicis populus. Fuitque Dominus cum eo, et erat vir in cunctis prospere agens, habitabatque in domo
Abbreviated transcription (Latin):
habentẽ. quorũ scilicet primus qui dr̃ tara. mi¬
sit manũ suam & obstetrix ligauit coccinũ.
uocatur phares porrexit manũ & nascendo
precessit: figuulit̃ congruit qd̾ extenderit isit
inlegis oꝑa manũ suam. et eam propħarum
Postea proruꝑit popłs gentilis: scilicet ut

Expanded text:
habentem, quorum scilicet primus qui dicitur Zara, mihabentem, quorum scilicet primus qui dicitur Zara, misit manum suam, et obstetrix ligavit coccinum, Phares vocatur, porrexit manum, et nascendo praecessit. Figuraliter congruit, quod extenderit Israel in legis opera manum suam, et eam prophetarum Postea vero prorupit populus gentium, scilicet ut
Abbreviated transcription (Latin):
Uõeatione signatur. iustificatione decorat᷑: glifica¬
tione exaltatur. Quos eñi predestinauit: hos et
uocauit. Quos aut uocauit: hos & iustificainit.
Et quos iustificauit: illos et głificauit. S hec ut
dixi: adhuc in occulto ubi fit conceptio sc̃e ub̃tatis. Gneg¬
Mittitur aut̃ promissus hedus. tanquã meretriei.
hedus exprobatio peccati. ꝑeundẽ odollamitẽ tan¬
quã increpantẽ ⁊ dicentẽ generatio uiꝑarũ. S ñ
eam inuenit exprobratio peccati. quã mutauit
confessionis amaritudo. Post uͦ iam publicissig
nis. anuli. monilis. & uirge. uicit temere iudi¬
cantes iudeos: quorũ ram ꝑsonã iudas ipse gesta
nec habere nos semen abrahe. S prolatis certisi¬
mis documentis nr̃e uocationis. iustificationie
et glificationis: erubeseunt sine dubio et confim¬
diuit᷑. & nos magis quã se iustificatos ẽẽ fatebimt
et anulũ pignus immortalitatis. Od scriptura

Expanded text:
uocatione signatur, iustificatione decoratur, glorificauocatione signatur, iustificatione decoratur, glorificatione exaltatur. quos enim praedestinauit, illos et uocauit; quos autem uocauit, illos et iustificauit; et quos iustificauit, illos et glorificauit. sed haec, ut dixi, adhuc in occulto, ubi fit et conceptio sanctae ubertatis. mittitur autem promissus hedus tamquam meretrici, hedus exprobratio peccati, per eundem Odollamitem tamquam increpantem et dicentem: generatio uiperarum. sed non eam inuenit peccati exprobratio quam mutauit confessionis amaritudo. post uero ianis annuli, monilis et virgae vicit temere judicantes Judaeos. Quorum jam personam Judas ipse gestabe Christi, nec habere nos semen Abrahae; sed prolatis certissimis documentis nostrae vocationis, justificationis et glorificationis, erubescunt sine dubio et confunduntur, et nos magis quam se justificatos esse fatebuntur. et annulum pignus immortalitatis. Quod autem Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
illo nemo surrerit. quia ex omnib prenuntian¬
dendas: idẽ exonerandas saremis peccatorũ: exqͥb
ieccłiȩ laude in canticis dr̃. Dentes eiꝰ. uelut grex
detonsarũ. Iam deinde thamar habitũ mutat.
nam ⁊ cõmutans int̃pretatur. mutat ⁊ nom̃ ⁊ fit
dño fel ministrauit: s illiꝰ inqua petrus amare
fleuit.Nam ⁊uda latine confessio ẽ. Confessioni
gͦ amaritudo misceatur: ut uera penitentia pitũg¬
die tercia ⁊ predicari innomine eiꝰ penitentiam
⁊ remissionẽ peccatorum. ꝑ om̃s gentes incipien
tib abiherłm. Namrupse habitus meretricis: con¬
fessio ẽ peccatorũ. Tipũ quippe eccłie exgentib
enan. & enain. qd̾ int̃pretatur fons. Cucurrit
eñi uelut ceruus ad fontẽ aquarũ: ut ꝑueniret
ad semen abrahȩ. Illo em̃ ñ cognoscente fetatur.
quia de illo predictum ẽ. Popłs quẽ ñ cognoui ser¬
uiuit mͥ. Accepit occulte anulũ. monile. ⁊ ungã.

Expanded text:
 exsurrexit : quia ex omnibus praenuntian exsurrexit : quia ex omnibus praenuntiandendas, hoc est, exonerandas sarcinis peccatorum, ex quibus Ecclesiae laudatae in Canticis canticorum dentes essent velut grex detonsarum . 15. Jam deinde nam et commutans interpretatur; mutat habitum et noDomino ministravit, sed in qua Petrus amare flevit. Nam et Judas Confessio dicitur, Confessioni ergo amaritudo misceatur, ut vera poenitentia praesigresurgere, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccaalem . Nam et ipse habitus meretricius, confessio peccatorum est. Typum quippe jam Ecclesiae Aenan, vel Aenaim, quod interpretatur Fontes. Cucurrit enim velut cervus ad fontes aquarum, pervenire ad semen Abrahae: illic a non agnoscente fetatur, quia de illa praedictum est, Populus quem non cognovi, seruiuit mihi accipit in occulto anulum, monile et uirgam:
Abbreviated transcription (Latin):
omne magisteriũ iudeorum. et mistica unde
xp̃i uocabant᷑ unctio ipsa defecerat. scđm pro
igitur uenientis adoues que perierant domus
isit. figuram gessit ipse iudas cũ iret ad tonden¬
das ouei suas inthamna. qd̾ interpretat᷑ deficiens.
Iam eñ defecerat princeps ex iuda et omne ma¬
gisteriũ. atq unctio iudeorũ. donec ueniret eus
reposicum erat. Penit aut cũ pastore suo odolla¬
mitȩ. cui nomen erat hiras. et interpretatur
odollamitis: cestimoniũ inaqua. Cũ hoc plane
cestimonio dñs uenit: habens quidẽ testimoni¬
um maius ioħe. s tam̃ propt̃ infirmos. hoc
testimonio usus est maqua. Nam & ipse hiras
qd̾ nom̃ pastoris erat: interpretat᷑ frĩs mei uisio.
Cidit omnino frẽm suum iołis. frẽm scd̃m sem̃
abrahȩ. scãm cognationẽ mariȩ matris eius. &
elisabeth matris suȩ eundẽq dnm̃ et dm̃ suũ
quia sicut ipse ait: ex plenitudine eius accepit.
Tidit omnino: & ideo innatis mulierũ maio¬

Expanded text:
omne magisterium Judaeorum, et mystica, unde Christi vocabantur, unctio ipsa defecerat. Neque itaque uenientis ad oues, quae perierant domus Israhel, figuram gessit ipse ludas, cum iret ad tondendas oues suas in Thamna, quod interpretatur "deficiens". iam enim defecerat princeps ex Iuda et omne magisterium atque unctio Iudaeorum, ut ueniret cui repositum erat. uenit autem cum suo pastore Adollamite, cui nomen erat Hiras; et interpretatur Odollamites „testimonium in aqua.". cum hoc plane testimonio dominus uenit, habens quidem testimonium maius Iohanne, sed tamen propter oues infirmas hoc testimonio est usus in aqua. nam  pastoris fuit, interpretatur Fratris mei visio. Vidit omnino fratrem suum Joannes, fratrem secundum semen Abrahae, secundum cognationem Mariae matris ejus et Elisabeth matris suae; eumdemque Dominum et Deum suum, quia, sicut ipse ait, ex plenitudine ejus accepit . Vidit omnino, et ideo in natis mulierum majo
Abbreviated transcription (Latin):
innotuit pharaoni. Cũ gͦ ipse anno septimo decimo
etatis sue uenditꝰ fuisse credat᷑ .xiii. annos ꝑegerat
in egypto: ignotus pharaoni. Adhos aũt tredec̃i.
accesserunt septẽ anm pubtatis. & facti st̃ anni xx.
His addunt᷑ . iͦi. quia scđo anno famis intrauit ia¬
cob inegyptũ cũ filus suis. Et inueniunt᷑. xx.ii.
dio tẽpore quomͦ fieri potuerint de ipxore et filiis
et nuru iude ommia quȩ nairant᷑: indagari diffi¬
quã duxit uxorẽ. ñdũ uendito ioseph inegyptum.
Qui post luctũ consolatione suscepta. ascende¬
bat adconsores ouiũ suarũ. ipse & hiras opilio
gregis odollamita intamnas. Pro pastore. inhebrec
amicus legit᷑. S uerbũ ambiguũ est quia isdem

Expanded text:
innotuit Pharaoni. cum ergo ipse anno septimo decimo innotuit Pharaoni. cum ergo ipse anno septimo decimo aetatis suae uenditus fuisse credatur, tredecim annos peregerat in Aegypto ignotus Pharaoni; ad hos autem tredecim annos accesserunt septem anni ubertatis et facti sunt anni uiginti; his adduntur duo, quia secundo anno famis intrauit Iacob in Aegyptum cum filiis suis; et inueniuntur uigintidio tempore quomodo fieri potuerunt de uxore et filiis et uuru Iudae omnia quae narrantur, indagare diffiquam duxit uxorem nondum uendito Ioseph in Aegyptum. Qui post luctum consolatione suscepta, ascendebat ad tonsores ovium suarum, ipse et Hiras opilio gregis Odollamites, in Thamnas. Pro pastore, in Hebraeo amicus legitur; sed verbum ambiguum est, quia iisdem
Abbreviated transcription (Latin):
rere ultra cessauit. & cetera. Querit᷑ quando ista
fieri potuerunt. Si eñi postea quã ioseph deue¬
nit megyptum. quomͦ intra .xx. & ferme duos
annos. nam post tantũ tempons colligit̾ cos¬
uenisse adeu̾ndẽ ioseph frẽm suũ inegyptum
cũ patie suo. fieri potuent ut iude filii huius
etatis om̃s potuerint ducere uxores. Nã thamar
nurũ suam. mortuo primogenito suo: alteri fi¬
uo dedit. Quo etiã mortuo: expectauit ut cres¬
ceret tercius. Et cũ creuisset: nec illi eam dedit.
timens ne & ipse moreret᷑. Inde factũ est. ut eidem
socero suo se illa supponeret. Quomͦ ergo hec om̃a
intra paueos annos fieri potuerunt: Hisi ut for¬
te solet scriptura ꝑ recapitulationẽ aliquot annoᷤ
ante uenditũ ioseph. hoc fieri cepisse intelligi uelit
potuent quartus filiꝰ ia cob quando ipse primoge¬
nitus ruben ut plurimũ frẽm suũ ioseph.uͦ. autuii. ex
annis potuent etate precedere. Euident̃ autem
scriptura dicit.xxx. annorũ fuisse ioseph. quando

Expanded text:
rit filium et cetera. quaeritur quando ista fieri potuerunt. si enim posteaquam Ioseph deuenit in Aegyptum, quomodo intra uiginti ferme et duos annos — nam post tantum temporis colligituenisse ad eundem Ioseph fratrem suum in Aegyptum cum patre suo — fieri potuerit, ut Iudae filii eius aetatis omnes possent ducere uxores? nam Thamar nurum suam mortuo primogenito suo alteri filio dedit: quo etiam mortuo expectauit, ut cresceret tertius; et cum creuisset, nec illi eam dedit timens, ne et ipse moreretur. unde factum est, ut eidem socero suo se illa subponeret. quomodo ergo haec omnia intra tam paucos annos fieri potuerint, merito monet, nisi, ut forte solet, scriptura per recapitulationem aliquot annos ante uenditum Ioseph hoc fieri coepisse intellegi uelit, potuerit quartus filius Iacob, quandoquidem ipse primogenitus Ruben ut plurimum fratrem suum Ioseph quinque aut sex annos potuerit aetate praecedere. euidenter autem scriptura dicit triginta annorum fuisse Ioseph, quando
Abbreviated transcription (Latin):
raonis: magistro milicie. Inplerisq locis archi¬
magiros.i. coquorũ principes pro magistris exer
torũ. ñ petephre uͥ ĩ latino scͥptũ ẽ: s phutiphar eu¬
nuco. Ubiqueritur quomͦ postea uxorẽ habere
dicatur. Tradunt hebrei emptũ abhoc ioseph¬
obnimiã pulchritudinẽ inturpe ministeriũ. et
adño uirilib eius arefactis. postea electũ esse iuxta
& huiꝰ filiam eẽ. asenech quã postea ioseph uxorem¬

Expanded text:
raonis, magistro militis. In plerisque locis, archiraonis, magistro militis. In plerisque locis, archimagiros, id est, cocorum pritorum, non Petephre, ut in Latino scriptum est, sed Phutiphar eunucho. Ubi quaeritur, quomodo postea uxorem habere dicatur. Tradunt Hebraei emptum ab hoc ob nimiam pulchritudinem in turpe ministerium, et a domino, virilibus ejus arefactis, postea electum esse juxta et hujus filiam esse Aseneth, quam postea Joseph acce