comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
misericordes ad paupes. Surgen¬
tes primo diluculo. ad eccłiam festi¬
nemus : referamꝰ deo grãs: peccatis
ueniam postulemus: rogantes
p̃teritis delictis indulgentiam:
cautelam futuris. Tota die sit no¬
bis assidua uel oratio uł lectio:
Qui litteras nescit: scm̃ uirum
ꝑquirens. cus confabulatione
pascatur. Nulli actus scłi: actus
cluinitatis impediant. Non lu¬
dus tabule mentem auocet: ñ
uoluptas canum sensus obdu¬
cat: non negotii compendium.
animum auiditate ꝑuertat:
Quicqͥd enim aliud. pret̾ man¬
datum dĩ feceris: quamus absti¬
neas. non ieiunas. Hoc ẽ saluta¬
re ieiunium: ut sicut abstinet cor¬
prandemꝰ hoc tempore: prandi
a nra pauꝑib erogemus. Hec ẽ
enim uera iusticia: site esurien
te. tuo cibo alius saturet᷑: ut tuꝑ
delictis tuis dñm ieunus roges.
et ille ꝓte satiatus exoret: utrũ¬
q tͥ ꝓficiens: et tua fames et satu¬
ritas mendicoꝵs. Ceterũ qui sic
abstinet. ut nichil pauꝑibus de

Expanded text:
misericordes ad pauperes, surgenmisericordes ad pauperes, surgentes primo diluculo ad ecclesiam festinemus, referamus Deo gratias, peccatis veniam postulemus, rogantes praeteritis delictis indulgentiam, cautelam futuris; tota die sit nobis assidua vel oratio, vel lectio. Qui litteras nescit, sanctum virum perquirens ejus confabulatione pascatur. Nulli actus saeculi actus Divinitatis impediant; non ludus tabulae mentem avocet, non voluptas canum sensus obducat, non negotii compendium animam aviditate pervertat. Quidquid enim praeter mandatum Dei feceris, quamvis abstineas, non jejunas. Hoc est enim salutare jejunium, ut sicut abstinetur corprandemus hoc ta nostra pauperibus erogemus. Haec enim est vera justitia, si te esuriente, de tuo cibo alius saturetur: et tu pro delictis tuis Dominum roges, et ille pro te satiatus exoret. Utrumque tibi proficiet, et tua fames, et saturitas mendicorum. Caeterum qui sic abstinet, ut nihil pauperibus de
Abbreviated transcription (Latin):
miliȩ ingemiscentis effundit. Qs
Scriptum est enim. Qua m̃sura
dominus. xp̃iano in his diebus
seruo non parcit: minime respi¬
ciens. qđ et si seruus ẽ conditione:
grã tam̃ ẽ frat̃. Et enim similiter
xp̃m induit: hisdem participat
sacramentis. Eodem qͦ et tuuititur
deo patre: cur te ñ utat᷑ ut frẽ:
Sunt cuim pleriq qui de uenatibꝰ
redeuntes. magis canum quam
seruorum curam gerunt: et faci¬
unt eos uixta se uel recumbere ul
dormire. cotidianum illis cibum
sua p̃sentia ministrantes: qutrũ
serui eius fame moriantur igno¬
rant: et quod ẽ grauus. nisidi¬
ligenter his p̃paratum fuerit:
pcane seruus afficitur. Uideas eñĩ
canes discurrere. homines pallen
tes et titubantes incedere. Isti ergo
miserebunt᷑ aliquando pauꝑib:
quiminime sius famulis mise¬
acceptum dõ eẽ ieiunium: non
solum ut abstimnentia castigemꝰ
corpora: s etiam humilitate am¬
mas induamꝰ. Simus ad seruu¬
los mites : blandi ad extraneos:

Expanded text:
miliae ingemiscentis effunderet. QScriptum est enim: Qua mensuradominus Christiano in his diebus servo non parcit, minime respiciens quod si servus est conditione, gratia tamen frater est. Etenim similiter Christum inducit, iisdem participat sacramentis; eodem qui et tu utitur Deo Patre, cur te non utatur ut fratre? Sunt enim plerique qui de venationibus redeuntes magis canum quam servorum curam gerunt, et faciunt eos juxta se vel recumbere, vel dormire, quotidianum illis cibum sui praesentia ministrantes, qui utrum servi eorum fame moriantur ignorant: et, quod est gravius, nisi diligenter his praeparatum fuerit, pro cane servus afficitur. Vides enim in canes discurrere, homines autem pallentes 460 et titubantes incedere. Isti ergo miserebuntur aliquando pauperibus, qui minime suis famulis domibus miseacceptum Deo esse jejunium, si non solum abstinentia castigemus corpora, sed etiam humilitate animas induamus. Simus ad servulos mites, blandi ad extraneos,
Abbreviated transcription (Latin):
prius influuio p̃ludit. Qͥ canendi
suauitatẽ. et uocis affectant p̃stantiã:
prius sensim canendo uocem excitant.
Et qui uirib corporis legitimoq luc¬
tandi certamine coronam petunt: co¬
tidiano usu palestre durantes : menbͣ
nucrientes. patientiȩ laborem assucscus.
Et ipsa natura nos inparuulis doc&e:
quod prius sonos meditant᷑ loq̃ndi.
ut loqui discant Itaq sonus. ex̾citatio
quedam et palestra uocis ẽ. Ita ergo
et qui uolunt discere cautionẽ loq̃n¬
di.quod nature ẽ non negent: quod
custodiȩ ẽ exerocant: ut qui inspecu-¬
la sunt speculando intendant. non
dormiendo. Omnis enĩ res ꝓpͥis ac do¬
mesticis exercitiis augetur. Ergo d̃.
tacebat. non semꝑ.sed ꝓtempore: non
iugiter. neq omnib. s irritanti ad¬
uersario. ꝓuocanti peccatori non res-¬
pondebat. Et sicut alibiait. Loq̃ntes
uanitatem. et cogitantes dolum ñ

Expanded text:
prius in fluvio praeludit. Qui canendi prius in fluvio praeludit. Qui canendi suavitatem et vocis affectant praestantiam, prius sensim canendo vocem excitant. Et qui viribus corporis, legitimoque luctandi certamine coronam petunt, quotidiano usu palaestrae durantes membra, nutrientes patientiam, laborem assuescunt. 33. Haec ipsa natura nos in parvulis docet, quod prius sonos meditantur loquendi, ut loqui discant. Itaque sonus exercitatio quaedam et palaestra vocis est. Ita ergo et qui volunt discere cautionem loquendi, quod naturae est, non negent: quod custodiae est, exerceant; ut qui in specula sunt, speculando intendant, non dormiendo. Omnis enim res propriis ac domesticis exercitiis augetur. 34. Ergo David tacebat non semper, sed pro tempore: non jugiter, neque omnibus; sed irritanti adversario, provocanti peccatori non respondebat. Et, sicut alibi ait , loquentes vanitatem, et cogitantes dolum, n
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ ꝑpassionem consummari. Nunqͥd
prior panetiꝰ : nunquid prior aristoti¬
les. qui et ipse disputauit de offitio
quam dauid. cum et ipse pithagoras
qui legitur socrate antiquior ꝓpħã
secutus dauid. legem silentii dede.¬
rit suisꝰ Sed ille ut ꝑquinquen mũ
discipłis usum inhiberet loq̃ndi:
dauid aũt non ut naturȩ munus
ĩminueret ÷ s ut custodiam ꝓferen¬
di sermonis doceret. Et pythagoras qͥ¬
dẽ ut ñ loq̃ndo loqui doceret: da¬
uid aũt ut loq̃ndo magis disceremꝰ
loqui. Quomͦ enĩ sine exercitio doctri¬
na ÷ aut sine usu ꝓfectus : Qͥ disciplinã
bellicam uult asseqͥ. cotidie cxercetur
armis: et tanꝗͣ inꝓcinctu positus pre-¬
ludit p̃lium: et uelut coram posito p̃¬
tendit hoste.atq adꝑitiã uiresq ia¬
culandi uel suos explorat lacertos. uel
aduersarioꝵ declinat ictus: et uigilas¬
ti erit obtutu. Qͥ nauẽ in mari regere
gub̾naculis studet. uel remis ducere:

Expanded text:
eorum per passionem consummari . 31. Numquid eorum per passionem consummari . 31. Numquid prior Panaetius, numquid Aristoteles, qui et ipse disputavit de Officio, quam David; cum et ipse Pythagoras, qui legitur Socrate antiquior, prophetam secutus David , legem silentii dederit suis? Sed ille ut per quinquennium discipulis usum inhiberet loquendi: David autem non ut naturae munus imminueret; sed ut custodiam proferendi sermonis doceret. Et Pythagoras quidem ut non loquendo loqui doceret, David ut loquendo magis disceremus loqui. Quomodo enim sine exercitio doctrina, aut sine usu profectus? 32. Qui disciplinam bellicam vult assequi, quotidie exercetur armis, et tamquam in procinctu positus praeludit praelium, et velut coram posito praetendit hoste: atque ad peritiam viresque jaculandi, vel suos explorat lacertos, vel adversariorum declinat ictus, et vigilanti exit obtutu. Qui navim in mari regere gubernaculis studet, vel remis ducere,
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitȩ illiꝰ ec̃ne ꝓsit gr̃am diffinimꝰ.
non quod addelectationem p̃sentis
Neq aliqua cõmoda infacultatib
et copiis opum constitiumꝰ: sed in cõ¬
moda hec putamꝰ si non reiciantur:
eaq oneri cum sint. eftimari magis
quam dispendi cum crogantur. Non
suꝑfluum igitur scriptionis nr̃e ẽ
opus: quia offitium diuersa estimamꝰ
regła atq illi estimauert̃. Illi scl̃i cõ¬
moda in bonis ducunt: nos hec etiã
in detrimentis: qm̃ qui hic recipit
bona. ut ille diues illic cruciatur:
et lazarus qui mala hic ꝑtulit. illic
consolationem inuenit. Deinde qui
illa non legunt. nr̃a legent si uolent:
qui non sermonum suppellectilem.
neq artem dicendi : sed simplicem
rerum exquirt grãm. Decorum aũt
in nr̃is scripturis primo constitui lo¬
et docemur legentes. te decet hymnᷤ
aũt: que decent sanam doccrinam.
Et alibi. Decebat aũt eum ꝑ quem
omnia et ꝓpt̃ quẽ omnia: multis fi¬
liis in glam adductis : ducem salutis

Expanded text:
ad vitae illius aeternae prosit gratiam definimus, non quod ad delectationem praesentis. Neque aliqua commoda in facultatibus et copiis opum constituimus: sed incommoda haec putamus, si non rejiciantur; eaque oneri cum sint aestimari magis, quam dispendio cum erogantur. 29. Non superfluum igitur scriptionis nostrae est opus, quia Officium diversa aestimamus regula atque illi aestimaverunt. Illi saeculi commoda in bonis ducunt, nos haec etiam in detrimentis; quoniam qui hic recipit bona, ut ille dives, illic cruciatur: et Lazarus qui mala hic pertulit, illic consolationem invenit . Deinde qui illa non legunt, nostra legent si volent: qui non sermonum supellectilem, neque artem dicendi; sed simplicem rerum exquirunt gratiam. in nostris Scripturis primo constitui loet docemur, legentes: Te decet hymnus, uere quae decent sanam doctrinam . Et alibi: Decebat autem eum per quem omnia, et propter quem omnia, multis filiis in gloriam adductis, ducem salutis
Abbreviated transcription (Latin):
deniq ait. Unã petii adnõ hanc requirã: ut
inhabitẽ in domo diũ o̾ibꝰ diebꝰ uite mce: ut
ctat sꝑare. Certe ñ credidisse pena ẽ sꝑasse gr̃a.
Qd̾ si in hoc erro qͥ angłis me pꝰ mortẽ sotiari
malo quã bestiis: libent̾ erro: neq unquã hac
me opinione dũ uiuo fraudari patiar. Qͥ d
enĩ mͥ suꝑest solatii. quã qd̾ me citiꝰ ad te frat̃
sꝑo uenturũ:ͤ nec dig̃ssus tu int̾ nos longa
fore diuortia: tuisq int̾cessionibꝰ mͥ hoc posse
conferri. ut citius desiderantẽ tui aduoces: Qis
enim ẽ qui ñ sibi debeat istud optare. pre cete¬
ris. ut corruptibile hoc induat incorruptelam.
& mortale hoc induat immortalitatẽ: ut qui
nunc morti corꝑis fragilitate succumbimꝰ.
supra natura sit. ut mortẽ iã trmere nequcanꝰ¬

Expanded text:
Denique ait: Unam petivi a Domino, hanc requiram; ut Denique ait: Unam petivi a Domino, hanc requiram; ut inhabitem in domo Domini omnes dies vitae meae, et delectat: certe non credidisse poena est, sperasse gratia. Quod si in hoc erro, quia angelis me post mortem sociari malo, quam bestiis; libenter in hoc erro, neque umquam hac me opinione, dum vivo, fraudari patiar. 135. Quid enim mihi superest solatii, quam quod me citius ad te, frater, spero venturum, nec digressus tui inter nos longa divortia fore; tuisque intercessionibus mihi hoc posse conferri, ut citius desiderantem tui advoces. Quis enim est, qui non sibi debeat istud optare prae caeteris; ut corruptibile hoc induat incorruptelam, et mortale hoc induat immortalitatem ? ut qui nunc morti corporis fragilitate succumbimus, supra naturam siti, mortem jam timere nequea
Abbreviated transcription (Latin):
ref grã. S uos uidero qͥd uos de uob̾ gentes
opinionis habeatis. Neq enim mirũ debet
uideri quod creditis uos in bestias posse mu¬
tari: qͥa bestias adoratis. Eĩgo tã malũ de ur̃o
merito meli iudicetis: ut ñ int̾ cet̾ ferarũ. s int̾
angłoꝵ consortia uos credatis futuros. Habet
animus. ex hoc iam uitȩ anfractu. & t̾reni cor¬
ꝑis colluuione discedẽ: & ad illa concilia suꝑna
quã cytharizantes illos dice̾. ꝓpħica lectione cõ¬
ꝑimus qͥamagna & mirabilia oꝑa tua dnẽ ds̃¬
noster. iustȩ & uere iuȩ tuȩ: rex gentiũ. Quis
ñ timebit & magnificabit nom̃ tuũ. qͥa solꝰ
sc̃s es. qr om̃s gentes uenient & adorabunt
ante te. uid̃e quoq tuas iħu nuptias in qui¬
bus de t̾renis ad celestia concinentibꝰ. omium
gaudiis sponsa deducit᷑: Ad te enĩ omnis caro
ueniet: iã ñ scł̃o obnoxia. s spũi copulatã. ui¬

Expanded text:
retur gratia. 131. Sed videro quid vos de vobis, gentes, retur gratia. 131. Sed videro quid vos de vobis, gentes, opinionis habeatis; neque enim mirum debet videri, quod creditis vos in bestias posse mutari, qui bestias adoratis. Ego tamen malim de vestro merito melius judicetis; ut non inter coetus ferarum, sed inter angelorum consortia vos credatis futuros. 132. Habet animus ex hoc jam vitae anfractu, et terreni corporis colluvione discedere, et ad illa concilia superna quam 1170 citharizantes illos dicere prophetica lectione comperimus: Quia magna mirabilia opera tua, DRex gentium! Quis non timebit et magnificabit nomen tuum; quia solus sanctus es, quia omnes gentes venient et adorabunt ante te; videre quoque tuas, Jesu, nuptias, in quibus de terrenis ad coelestia, concinentibus omnium gaudiis sponsa deducitur; ad te enim omnis caro veniet , jam non saeculo obnoxia, sed spiritui copulata: vi
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ penne usq ad alta celi ꝑ sublime acris
alarũ remigiis euchebant: cadẽ postea uolatꝰ
iam ñ suos requirat .&. se humani doleat cor¬
ꝑis grauitate pigrescere. Hhinc fortasse & illũ
icarum ꝑdidistis. quod ꝑsuasionib ur̃is in¬
ductus adolescens. priꝰ autẽ se fuisse fortasse
crediderat. huic etiã senes pleriq decepti sunt.
ut graui morerent᷑ dolore. cignei male credu¬
li fabulis. dũ putant modulis se mulcendo fle¬
bilib. albeutẽ molli pluma mutare canitiẽ.
Hȩc quã incredibilia: quã deformia: Quanto
illud conuemientiꝰ ut credas scđ̃m naturam.
xp̃i cȩleste ꝓmissũ: Quid uͦ p̃stantiꝰ quam
effigies bestiarum: cũ utiq ad similitudinẽ
dĩ ñ corꝑis sit imago. s rõ: Nam quẽadinodũ
homo cui subiecta st̃ aĩantium gn̾a eteroꝵ:
in subiectũ sibi aĩal meliꝰ se demigret: Hon¬
hoc patit᷑ natura: & si pateret᷑ natura: ñ pate¬

Expanded text:
prius pennae usque ad alta coeli per sublime aeris prius pennae usque ad alta coeli per sublime aeris alarum remigiis evehebant; eadem 1169 postea volatus jam non suos requirat, et se humani doleat corporis gravitate pigrescere. 129. Hinc fortasse et illum Icarum perdidistis, quod persuasionibus vestris inductus adolescens, prius avem se fuisse fortasse crediderat. Hinc etiam senes plerique decepti sunt, ut gravi immorerentur dolori, cygneis male creduli fabulis, dum putant modulis se mulcendo flebilibus albentem molli pluma mutare canitiem. 130. Haec quam incredibilia! quam deformia! Quanto illud est convenientius, ut credas secundum naturam, i coeleste promissum. Quid vero praestantius, quam effigies bestiarum; cum utique ad similitudinem Dei non corporis sit imago, sed spiritus? Nam quemadmodum homo, cui subjecta sunt animantium genera caeterorum, in subjectum sibi animal meliore sui  patitur hoc natura, et si pateretur natura, non pate
Abbreviated transcription (Latin):
destruitis: qͥ docetis. Nam magicis incantata
carminib: portentuose huiꝰ conuersionis
genera tradidistis. Ludunt hȩc poete. re¬
prehendunt phylosophi: & quȩ putant ficła
de uuentibꝰ. hec arbitrant᷑ uera de mortuis.
Illi autẽ qui ista fuxerunt. ñ suam ꝓbare fa¬
bulam. s phylosophoꝵ errores ittid̾e uoluer̾t:
qͥ putant qd̃ illa anima quȩ miti humiliq
ꝓposito uerecundiã uncere: patientiã assume¬
re: cruore abstinere consueuerat: eadẽ frementi
motu leonis incesset: ire impatiens. effrena ra¬
bie. sitire sanguinẽ. cedẽq possit expetere. &. il¬
la quȩ ppłoꝵ fremitꝰ uarios regali quodã con¬
silio temꝑabat ꝙ rõnabili uoce mulcebat: cadẽ
se int̾ deiia atq deserta ritu lupoꝵ patiatur
ululare: aut que iniusto sub onere gemens du¬
ros arat᷑ labores questu miscrabili mugiebat:
eadẽ postea in figurã hominis cõmutata. leui
cornua querat in fronte: uł illa quã p̃petes

Expanded text:
destruitis, qui docetis. Nam magicis incantata destruitis, qui docetis. Nam magicis incantata carminibus portentosae hujus conversionis genera tradidistis. 128. Ludunt haec poetae, reprehendunt philosophi: et quae putant ficta de viventibus, haec arbitrantur vera de mortuis. Illi autem qui ista finxerunt, non suam probare fabulam, sed philosophorum errores irridere voluerunt: qui putant quod illa anima quae miti humilique proposito iracundiam vincere, patientiam assumere, cruore abstinere consueverat, eadem frementi motu leonis incensa, irae impatiens, effrena rabie, sitire sanguinem, caedemque possit expetere: et illa quae populorum fremitus varios regali quodam consilio temperabat, et rationabili voce mulcebat; eadem se inter devia atque deserta ritu luporum patiatur ululare: aut quae injusto sub onere gemeus, dures aratri labores questu miserabili mugiebat; eadem postea in figuram hominis commutata, levi cornua quaerat in fronte: vel illa quam praepetes
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ip̃a semoueat & semꝑ moueat᷑ aĩa. ĩmorta¬
lis ẽẽ credatur: Quod nob̃ in corꝑe cõmune
cũ bestus: ante corpꝰ quod gerat᷑ incertũ: nec ex
contrariis colligat᷑ ueritas. s destruat᷑. An uͦ illo¬
rũ sententia placet. qͥ nr̃as aĩas uͥ ex corꝑe emi¬
grauerint. in corꝑa ferarũ uariarũq aĩantiũ
transire cõmemorant: At certe hȩc circeis medi-¬
cam̃toꝵ illecebris cõposita ẽẽ ludibria poetaꝵ.
ipsi phylosophi disserere solent: nec tam illos
qͥ ꝑpessi ista simulent᷑. quã sensus eoꝵ qͥ ista
confinxerint: uelut circeo poculo ferunt in ua¬
ria monstra bestiarũ conu̾sos. Qͥd enĩ tam si¬
mile ꝓdigii. quã hoĩes credere in habitũ fera¬
rũ potiusse mucari: Quanto maioris ẽ ꝓdi¬
gii. gubernatricẽ aĩani hominis. adu̾sam hu¬
uano gñi bestiarũ susciꝑe naturã: capacemq
rationis. ad irrationabile aĩal posse transire.
quã corꝑis effigies ẽẽ muttatas: Uos ipsi hȩc

Expanded text:
immortalis esse credatur? Quod nobis in corpore commune cum bestiis, ante corpus quid geratur incertum; nec ex contrariis colligatur veritas, sed destruatur. 127. An vero illorum sententia placet, qui nostras animas, ubi ex hoc corpore emigraverint, in corpora ferarum, variorumque animantium transire commemorant? At certe haec circeis medicamentorum illecebris composita esse ludibria poetarum ipsi philosophi disserere solent: nec tam illos qui perpessi ista simulentur, quam sensus eorum qui ista confinxerint, velut circeo poculo ferunt in varia bestiarum monstra conversos. Quid enim tam simile prodigii, quam homines credere in habitum ferarum potuisse mutari? Quanto majoris est prodigii gubernatricem hominis animam, adversam humano generi bestiarum suscipere naturam, capacemque rationis ad irrationabile animal posse transire, quam corporis effigies esse mutatas? Vos ipsi haec
Abbreviated transcription (Latin):
erit apliꝰ. neq luctus neq clamor. neq dolor¬
uitam hanc cũ illa uita: elige si potes ꝑpetu¬
am corꝑis uitã in labore erũpnaq misetabili
tautarũ commitationũ. uotoꝵ tedio: fasti¬
dio uoluptatũ. Honne si d̃s ista ꝑpetuare uel¬
let: illa diligeres: Nam si ꝑ se ipsa uita fugien¬
da ẽ. ut sit molestiarum fuga: reqͥes crũpnaꝵ:
quatomag̃ ea reqͥes expetenda. cui futurȩ resur¬
rectionis uoluptas ꝑpetua succedet: ubi nulla
criminũ scries: nulla illecebra delictoꝵ: Quis
in dolore tam patiens. qͥ ñ mortem oret: Qls
in infirmitate tam constans: ut ñ optet mori
se potiꝰ quam debilẽ uiuere: Quis in merore
tam fortis: ut ñ desideret eo se uł moriendo
defungi: Quod si ipsi nobis dũ uuimꝰ displi¬
cemus. cũ iuuendi finẽ p̃stitutũ esse noueri¬
mus: quanto ampliꝰ nos tederet istius. si sine
fine futuros nobis labores huiꝰ corꝑis cernere¬

Expanded text:
erit amplius, neque luctus, neque clamor, neque doloerit amplius, neque luctus, neque clamor, neque dolovitam hanc cum illa vita, et elige, si potes, perpetuam corporis vitam in labore aerumnaque miserabili tantarum commutationum, votorumque taedio, fastidio voluptatum. Nonne si Deus ista perpetuare velit, illa deligeres? Nam si per se ipsa vita fugienda est, ut sit molestiarum fuga, requies aerumnarum; quanto magis ea requies est expetenda, cui futurae resurrectionis voluptas perpetua succedet; ubi nulla criminum series, nulla illecebra delictorum? 124. Quis in dolore tam patiens, qui non mortem oret? quis in infirmitate tam constans, ut non optet mori se potius, quam debilem vivere? quis in moerore tam fortis, ut non desideret eo se vel moriendo defungi? Quod si ipsi nobis dum vivimus, displicemus, cum vivendo finem praestitum esse noverimus; quanto amplius vitae nos taederet istius, si sine fine futuros nobis labores hujus corporis cernere
Abbreviated transcription (Latin):
los impetꝰ descendentes a libano ꝑtimescens:
aqͥlonẽ & austrũ aduocans: ꝑflari cupiens
ortum tuũ. ut in aliis unguenta defluant.
in aliis multiplices fecunditatis tuȩ fructus
offeras. xp̃o. Et ideo beatus qͥ custodit u̾ba ꝓ¬
phetiȩ libri huiꝰ. que nobis resurrectionem
euidentiorib testimoniis declarauit. dicens.
uidi mortuos magnos & pusillos stantes an¬
te sedem: & libros aꝑuerunt & alius lib̃ aꝑtꝰ
ẽ qui ẽ uitȩ: & iudicati st̃ mortui descͥpti in
libris. scd̃m oꝑa sua: & dedit mare mortuos
suos. qͥ erant in ipso: & inferni dederunt
mortuos qͥ penes se erant. Ne gͦ dubites. quẽad
reddidit. Accipe etiã quando ꝓmittat᷑ grã
futura iustoꝵ. Ꝙ audiu inqͥt uocẽ magnã
de cȩlo dicentẽ. E cce tab̾naculum dĩ cũ hoĩb:
& habitabit cũ illis:. & ipsi ppłs eius erunt.
& ipse deus cum eis erit eoꝵ deus: & delebit
omnẽ lacrimam de oculis eorz & mors ñ

Expanded text:
los impetus descendentes a Libano pertimescens, los impetus descendentes a Libano pertimescens, aquilonem et austrum advocas, perflari cupiens hortum tuum; ut in aliis unguenta tua defluant, in aliis multiplices fecunditatis tuae fructus offeras Christo. 121. Et ideo beatus qui custodit verba prophetiae hujus , quae nobis resurrectionem evidentioribus testimoniis revelavit dicens: Et vidi mortuos magnos et pusillos stantes ante sedem, et libros aperuerunt: et alius liber apertus est, qui est vitae: et judicati sunt mortui de scriptis in libris, secundum facta sua. Et dedit mare mortuos, qui in ipso erant: et inferi dederunt mortuos, qui penes se erant . Ne ergo dubites quemadmoreddidit. 122. Accipe etiam quando promittatur gratia futura justorum: Et audivi, inquit, vocem magnam de throno dicentem: Ecce tabernaculum Dei cum hominibus, et habitabit cum illis; et ipsi populus ejus erunt, et ipse Deus cum illis erit illorum Deus. Et delebit omnem lacrymam de oculis eorum, et mors non
Abbreviated transcription (Latin):
te o occidente & ab aquilone ꝙ austro. &. re¬
cumbent in regno dĩ. Non enĩ exigua mundũ
suum. xp̃c luce complectit᷑. qñquidem a sum¬
mo glo eg̃ssio eius. & occursus eiꝰ usq ad sũiũ
euis: nec ẽ qui se abscondat a calore euis. Om̃s¬
enim benignꝰ illustratͥ. nec refutare leucm. s
em̃dare uult nec excludẽ durũ eccla. s molli¬
re desiderat: & ideo eos in canticis canticoꝵ
mitis sum & humilis corde. Ecclẽ quoq nocẽ
fructuti ponuftrarũ suaꝵ. Sciens enĩ iam
tunc etiam hoꝵ tͥ forte oꝑa fructuosa: xp̃o
tuo fructum de talib pollicebar. Deniq pͥ¬
mo te in cubicłm regis dixisti introductã:
diligens ubera suꝑ uinũ. cum diligentẽ amo¬
ris latentẽ queris. ꝑicula ꝓ religione con-¬
tempneres. Deinde a libano sponsa rogaris
sibilis. tota formosa. Sic enu scͥptum ẽ. Tota
Ades huc a libano sponsa. ades huc a libano:
postea ipsa iam nullos aquȩ lapsus. iã nul¬

Expanded text:
te et Occidente, ab Aquilone et Austro, et rete et Occidente, ab Aquilone et Austro, et recumbent in regno Dei . 117. Non enim exigua mundum suum Christus luce complectitur; quandoquidem a summo coelo egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum ejus: nec est qui se abscondat a calore ejus . Omenim benignus illustrat, nec refutare levem, sed emendare vult: nec excludere durum Ecclesia, sed mollire desiderat. Et ideo eos in Canticis canticorum mitis sum et humilis corde . 118. Ecclesiae quoque vocem fructum pomiferarum suarum . Sciens enim jam tunc etiam horum tibi fore opera fructuosa, Christo tuo fructum de talibus pollicebare: et quae primo te in cubiculum dixisti Regis inductam, diligens ubera super vinum, cum diligentem amares, lactantem quaereres, pericula pro religione contemneres. 119. Deinde a Libano, sponsa, rogaris sibilis. Sic enim scriptum est: Tota Ades huc a Libano, sponsa, ades huc a Libano . 120. Postea ipsa jam nullos aquae lapsus, jam nul
Abbreviated transcription (Latin):
dura iñtium nequaquã satis potuerint elo¬
quii spũalis mollire p̃cepto: &. ideo scđm bo¬
ream uocati sunt. Boreas enim scđm salomo¬
nẽ durus ẽ uentus. Itaq licet in mom̃to re¬
& idõ pͥmi resurgent qͥ maturo deuotionis
occursu .&. qͦdã antelucano fidei exortu ꝓde¬
untes. solis ȩt̾ni radios receꝑunt: quod uel
de patriarchis iuxta ueteris seriẽ testam̃ti.
uel de aplis iuxta euangłin iire noiauerim:
scdĩ autẽ qui ritum gentium relinquentes
ab errore saclego trausierunt in ȩcclȩ discipli¬
nam. Et ideo pͥmi illi ex patribꝰ. isti scłi ex
patrib. Ab illis enim lux fidei cepit. in istis
usq ad mundi occasum suscepta durauit.
Tercii suscitant᷑ & quarti: qͥ ab austro &. aqͥ¬
eccła congregat᷑. Omnes enĩ qui sacrosc̃e eccłȩ
copulati diumi nõis appellatione censentur:
p̃rogatiuam resurrectionis & delectationis
et̾nȩ gr̾am consequent᷑. qm̃ uenient ab orien

Expanded text:
dura mentium nequaquam satis potuerint elodura mentium nequaquam satis potuerint eloquii spiritalis mollire praecepto. Ideo secundum Boream vocati sunt. Boreas enim secundum Salomonem durus est ventus. Itaque licet in momento reEt ideo primi resurgunt, qui maturo devotionis occursu, et quodam antelucano fidei exortu prodeuntes, solis aeterni radios receperunt. Quod vel de patriarchis juxta veteris seriem Testamenti, vel de apostolis juxta Evangelium jure memoraverim. Secundi autem, qui ritum gentium relinquentes, ab errore sacrilego transierunt in Ecclesiae disciplinam. Et ideo illi primi ex patribus, isti secundi ex gentibus; ab illis enim lux fidei coepit, in istis usque ad mundi occasum suscepta duravit. Tertii suscitantur, et quarti, qui ab austro, et qEcclesia congregatur. Omnes enim qui sacrosanctae Ecclesiae copulati, divini nominis appellatione censentur, praerogativam resurrectionis et delectationis aeternae gratiam consequen
Abbreviated transcription (Latin):
aurẽ m̃tis implere. & intimȩ conscientie
niunt. diuinitati ñ putemꝰ aptanda: nec di
gat: aut quali corꝑe uenat. aut quẽadmodũ
soluta cocant᷑. lapsa repareut᷑. Hec enĩ arbi¬
trio dci simul ut statuunt᷑. implent᷑. nec sen¬
sibilis tubarũ expectatur auditiss. s inui¬
sibilis potentia magnificentiȩ celestis oꝑatur.
Deo enĩ uelle. ꝓ oꝑe ẽ. Nec resurrectionis requi¬
rendus usus: s fructus nobis ẽ expetendꝰ. Que
ꝓfecto celebrabit᷑. si exinaniti uicus. plenitu¬
dinẽ spũalis mysterii consequani᷑. gr̾amq re¬
nouatam caro sumat spu. & fulgorẽ lucis
ria sunt: Aduerte enĩ uxta typum legis. ordi¬
nem gr̾e. Cum tuba pͥma cecinerit orientales
congregat: quasi p̃cipuos & electos. Cum scdã.
suppares meritis. qͥ scd̾m libanũ siti. derelique¬
rint luchibria nationis. Cũ t̾cia: eos qͥ tamquã¬
in mari exagitati freto istiꝰ mundi scl̃i huiꝰ
fluctib uacillauerint. Cũ quarta: illos qui

Expanded text:
plere, et intimae conscientiae niunt, divinitati non putemus aptanda: nec divgat, aut quali corpore veniat, aut quemadmodum soluta coeant, lapsa reparentur; haec enim arbitrio Dei simul ut statuuntur, implentur. Nec sensibilis tubarum exspectatur auditus, sed invisibilis potentia magnificentiae coelestis operatur; Deo enim velle pro facto est: nec resurrectionis requirendus nisus, sed fructus nobis est expetendus. Quae proclivius celebrabitur, si exinaniti vitiis plenitudinem spiritalis mysterii consequamur, gratiamque renovata caro sumat a spiritu, et fulgorem lucis ria. Adverte enim juxta typum Legis, ordinem gratiae. Cum tuba prima cecinerit, orientales congregat, quasi praecipuos et electos: cum secunda, suppares meritis, qui secundum libanum siti, dereliquerint luin mari exagitati istius freto mundi, saeculi hujus fluctibus vacillaverunt. Cum quarta, illos qui
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur qm̃ ꝓ tempore sp̃italib epulis
reficere nos debemus: iudeamis qͥd
eugłica lectio ꝓsequat᷑. Ait enim
dñs. sicut nuꝑ audiuimus de ad¬
uentus sui tempore. Sicut fulgur
coruscans de sub celo: ita erit ad¬
uentus filii hominis. Ee addidit
in consequentib. In illa nocꝰte e¬
runt duo in lecto uno: unus assu¬
met᷑.&. unus relinquet᷑. Que molen¬
tes in pistrino: una assumet᷑. & una
relinquet᷑. Mouet fortasse uos fr̃s.
curdñs aduentum suum indicans.
noctis se tempore ostendit aduentu¬
rum. Utiq enis aduentꝰ magna eũ
elaritate diei: magno eum nitore
& timore suscipi debet a cunctis. fre¬
quent̾ audiuimus. saes licteris p̃di¬
at. antixp̃m regnaturum. Qui ita
humano generi suam prauitatẽ
infundet. ut lucem ueritatis nemo
pene respiciat: & caligine ꝓpͥa operi¬
ens mentes hominum. cecitatem qnͣ¬
dam sp̃italib ocłis ex hibebit. Nec
mirum. si diabolus emittat iniquita¬
tis tenebras: cum ipse nox sit om̃ium

Expanded text:
iam post tempus spiritualibus epulis reficere nos debemus, videamus quid evangelica lectio prosequatur. Ait enim Dominus, sicut audivimus, de adventus sui tempore: Sicut fulgur coruscans de sub coelo , in ventus Filii hominis. Et addidit in consequentibus: In illa nocte erunt duo in lecto uno, unus assumetur, et unus relinquetur. Duae molentes in pistrino, una assumetur, et una rant. Movet fortasse vos, fratres, cur Dominus adventum suum indicans noctis se tempore ostenderit adventurum, cum utique ejus adventus magna cum claritate diei, magno cum nitore, et timore suscipi debeat a cunctis. Frequenter namque audivimus sacris Litteris praediat, Antichristum regnaturum, qui ita tenebras humano generi suae pravitatis infundet, ut lucem veritatis nemo pene respiciat, et caligine 7 propria operiens mentes hominum, caecitatem quamdam spiritualibus oculis exhibebit. Nec mirum si diabolus emittat iniquitatis tenebras, cum ipse nox sit omnium
Abbreviated transcription (Latin):
in locũ tabernaculi admirabilis usq ad do¬
mum dei: in uoce exultationis &. confessionis.
sonꝰ epulantis. Non enĩ soli hostes. harum
tubarũ sonitu uincunt᷑. s & delectationes.
ꝙ dies festi .&. neomeniȩ. sine his eẽ non pos¬
sunt. Nemo enĩ potest nͥ diuni hauriat ꝓ¬
missa sermonis. & tesultantib credat oracu¬
lis exultare leticia:. dies festos aut neomenias
agere: quib se corꝑali grã. & seculari occupa¬
tione uacuatum. xp̃i luce repleri desideret.
Sacrificia qͦq ipsa dco ꝓbata c̾e non possunt:
nͥ confessio uocis adspiret: quȩ sacerdotali ob¬
latione ad obsecrandã dei gr̃ãm. ppłos excita¬
re consueuit. ltaq sumus p̃dicatores dñi: &
laudemꝰ eum in uoce tubȩ: ñ exiguade uir

Expanded text:
in locum tabernaculi admirabilis, usque ad domum Dei; in voce exsultationis et confessionis, sonus epulantis . Non enim soli hostes harum tubarum 1165 sonitu vincuntur: sed et delectationes, et dies festi, et neomeniae sine his esse non possunt. Nemo enim potest nisi divini hauriat promissa sermonis, et resultantibus credat oraculis, exsultare laetitia, dies festos aut neomenias agere, quibus se corporali gratia, et saeculari occupatione vacuatum, Christi repleri luce desideret. Sacrificia quoque ipsa Deo probata esse non possunt, nisi confessio vocis aspiret, quae sacerdotali oblatione ad obsecrandam Dei gratiam populos excitare consuevit. 114. Itaque simus praedicatores Domini, et laudemus eum in voce tu
Abbreviated transcription (Latin):
positas. &. ornatas: quibꝰ non raucum incre¬
pans t̾ribili sonitu murmur insterstrepat:
s sublimis gr̃e deo continua iubilatione
fundat᷑. Talium enĩ tubarum sonitu mor¬
tui suscitant᷑. ñ crepitu utiq aeris. s u̾bo
ueritatis animati.  fortasse dduȩ iste tubȩ
sunt. ꝑ quas d̾iuno spũ paulus increpuit
ꝑfectam. Nec tam̃ omnium ẽ itraq canere
tuba. nec oĩum uniu̾sam colligere synago¬
gam: s solis sacerdotib & ministris dei ca¬
nentib p̃rogatiua ista defertur: ut qͥcũq au¬
dierit &. sequutꝰ eos fuerit ubi ẽ dĩ gła: ꝙ ad
tabernaculũ testimonii p̃matura intentioe
conuenerit. oꝑa possit spectare diuma: & le¬
gitunũ illud et̾numq domiciliũ. in suȩ po¬
testatis serie ꝓmereri.: Tunc enim bellum
conficit᷑ hostis fugat᷑: quando sp̃s gr̃a con¬
cunt & nĩtis industria. Sunt & ilȩ salu¬
tares tubȩ: si corde credas: & ore fatearis. Cor¬

Expanded text:
positas et ornatas; quibus non raucum increpositas et ornatas; quibus non raucum increpans, terribili sonitu murmur interstrepat, sed sublimes gratiae Deo continua jubilatione fundantur. Talium enim tubarum sonitu mortui suscitantur, non crepitu utique aeris, sed verbo veritatis animati. Et fortasse duae istae tubae sunt, per quas divino spiritu Paulus increpuit perfectam. 111. Nec tamen omnium est utraque canere tuba, nec est omnium universam colligere synagogam: sed solis sacerdotibus, et ministris Dei canentibus ista praerogativa defertur ; ut quicumque audierit, secutus eo fuerit, ubi est Dei gloria, et ad tabernaculum testimonii praematura intentione convenerit: et opera possit spectare divina, et legitimum illud aeternumque domicilium in suae posteritatis seriem promereri. Tunc enim bellum conficitur, hostis fugatur; quando Spiritus gratia concinit, et mentis industria. 112. Sunt et illae salutares tubae, si corde credas, et ore confitearis: Cor
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝑ speculũ uidemꝰ: tunc aitẽ facie ad faci¬
em. Nunc scđm carnẽ militamꝰ: tunc spũ
uidebimꝰ diuina mysteria. W ideo uerc
legis caracter in nostris moribus expͥmat᷑
qui in dei ambulamꝰ imagine: qm̃ legis um¬
bra transiuit. Umbra iudcis carnalibꝰ. nobis
imago: ueritas resurrecturis.: Tria enĩ hȩc se¬
cundũ legem ẽẽ cognouimꝰ. umbrã. unaginẽ:
ueritatẽ. Umbrã in lege: in eũgłio imaginem:
quȩ nunc scđm ueritatẽ uidere ñ possum᷑ s ui¬
demus quasi in quadã imagine futuroꝵ. qͦꝵ
umbram in lege ꝑspeximus. Er̾go xp̃c non
umbra s imago dĩ: ñ uacua unago. s uerttaᷤ.
& ideo ꝑ moysen lex. qr umbra ꝑ hoĩem: figa
nͥ ex ueritate ꝓcederet. Si qͥs gͦ hauc imaginẽ
dĩ uidere desiderat. debet diligere dm̃. ut diliga¬
t᷑ a deo. & sit iam ñ seruus s amicus. qui man¬
data fecerit dci. ut possit introire in nubẽ uͥ
ductiles argento ꝓbato. hoc ẽ p̃cioso u̾bo cõ¬

Expanded text:
faciem . Nunc secundum carnem militamus, tunc spiritu videbimus divina mysteria. Et ideo verae legis character 1164 in nostris moribus exprimatur, qui in Dei ambulamos imagine; quoniam jam legis umbra transivit: umbra Judaeis carnalibus, imago nobis, veritas resurrecturis. Tria enim haec secundum Legem esse cognovimus, umbram, imaginem, veritatem: umbram in Lege, imaginem iquem nunc secundum veritatem videre non possumus: sed videmus quasi in quadam imagine futurorum, quorum umbram in Lege perspeximus. Ergo Christus non umbra, sed imago Dei: non vacua imago, sed veritas. Et ideo per Moysen Lex; quia umbra per hominem, figura nisi ex veritate procederet. 110. Si quis ergo hanc imaginem Dei videre desiderat, debet diligere Deum ut diligatur a Deo: et sit jam non servus, sed amicus, qui mandata Dei fecerit; ut possit introire in nubem, ubductiles argento probato , hoc est, pretioso verbo com
Abbreviated transcription (Latin):
membra. & debilitate confracti. uelut
anime sue necessarium lectulum pa¬
taliticus ipse gestaretꝵ & eo¬
ram positis iu deis. ꝓpͥis abtret pedibꝰ.
qui manib allatus fuerat alienis.
In hoc plane sicut dixi. completa ẽ ꝓpħi¬
ca illa sententia. uersasti stratum eiꝰ
in infirmitate eius: ut uerza uice por.¬
taret lectum. in ꝗuo fuerat paulo an¬
te portatus: & anima illius que prius

Expanded text:
membra, et debilitate confracti, velut membra, et debilitate confracti, velut animae suae necessarium lectulum paralyticus ipse gestaret, et coram positis Judaeis propriis abiret pedibus, qui manibus allatus fuerat alienis. In hoc plane sicut dixi completa est prophetica illa sententia: Versasti stratum ejus in infirmitate ejus; et versa vice portaret lectum in quo fuerat paulo ante portatus, et anima illius, quae prius
Abbreviated transcription (Latin):
rum rapiet᷑ ad celum: alt̾ relinquet᷑
in t̾ris. Lecꝰtus enim quidam ñr com¬
munis ẽ. t̾re huius amplissimum solũ.
in quo corpora nr̃a deposita. tutissi¬
ma sede requiescunt. In hoc audem lec¬
tulo ille mollius dormit: quisq durius
in uita se gesserit. Possumus autem ipsa
in quib anime nr̃e uelut in quodam
strato suauissimo demorant᷑. Quod qui¬
dem scm̃ ꝓpħam sensisse arbitror: eum
dicit. Uniu̾sum stratum eius uersasti m
infirmitate eius. Beatus enim ẽ ille eu¬
ius stratum dñs in ipsius infirmitatȩ
conu̾tit ut qui fuit paulo ante irac̃¬
dus. adult̃ & petulans. & euncꝰ torum sce¬
lerum infirmitatib plenus: assuetũ
corpus enis malo uersans dñs: fiat ca¬
stus. humilis. & modestus. De quo stra¬
tu. sp̃italit ad paraliticum dictum ẽ
ad nõ: surge tolle grabatum tuum. &
ambula. Hon enim cam in eo ammi¬
rationis aliquid erat. ut confracti le¬
ctuli ligneum cratem portaret pa¬
raliticus: quam ut resoluti corporis

Expanded text:
rum rapietur ad coelum, alter relinquetur in terris. Lectus quidem noster communis est terrae hujus amplissimum solum, in quo corpora nostra deposita tutissima sede requiescunt. In hoc autem lectulo ille mollius dormit, quisquis durius in vita se gesserit. Possumus enim ipsa in quibus animae nostrae in quodam strato suavissime demorantur; quod quidem sanctum prophetam sensisse arbitror, cum dicit: Universum 8 stratum ejus versasti in infirmitate ejus . Beatus enim est ille, cujus stratum Dominus in ipsius infirmitate convertit; ut qui fuerat paulo ante iracundus, adulter, et petulans, et cunctorum scelerum infirmitatibus plenus, assuetum corpus ejus malo versans Dominus, fiat castus, humilis et modestus: de quo strato spiritualiter ad paralyticum dictum est a Domino: Surge: tolle lectum tuum, et ambula . Non enim tam in eo admirationis aliquid erat, ut confracti lectuli ligneam cratem portaret paralyticus, quam ut resoluti corporis
Abbreviated transcription (Latin):
cursꝰ nr̃aꝵ ętatum: quantũ uidemꝰ nobis af¬
ferre fastidiũ: Puer adolescentiñ desiderat:
adolescens annos sibi maioris m̃tit᷑ etatis. iuue¬
nis bñficio ȩui florentis ingratꝰ. senilẽ houori¬
ficentiã concupiscit. Ita omnibꝰ ex natura ue¬
nit uelle mutari: quia eiꝰ nos qd̃ sumꝰ penitet.
Deniq etiã ipsa post usum nota fastidio st̃. &
que mereri optauimꝰ cũ meriumꝰ: abdicamꝰ. Un
de ñ ĩmerito sc̃ĩ etiam uiri ꝓlongatũ incolatũ
suũ sepe doluerunt. Doluit dauid: ooliuit hie¬
remias: doluit helyas. Sapientib credit᷑. ꝙ hii
in quib diuuꝰ sp̃s loquebat᷑ ad meliora ꝓpera¬
bant. Si reliquoꝵ iudicio suscitem᷑. ut cognos¬
camus omnes in unã conuenire sententiã. qͣnti.
mortẽ merori. quanti. mortẽ formidini p̃tuler̃t:
udicantes uidelicet grauiorẽ mortis metũ esse.
quam mortẽ: adeo suis malis mors ñ tunetur.:
s uite miserus antefert᷑. cũ expetit᷑ mortis metꝰ:

Expanded text:
nostrarum aetatum quantum videmus nobis afferre fastidium? Puer adolescentiam desiderat, adolescens annos sibi majoris metitur aetatis, juvenis beneficio aevi florentis ingratus, senilem honorificentiam concupiscit. Ita omnibus ex natura venit velle mutari; quia ejus nos quod sumus, poenitet. Denique etiam ipsa post usum vota fastidio sunt: et quae mereri optavimus, cum meruerimus, abdicamus. 125. Unde non immerito etiam sancti viri prolongatum incolatum suum saepe doluerunt : doluit David, doluit Jeremias , doluit Elias . Si sapientibus creditur, et hi in quibus divinus Spiritus loquebatur, ad meliora properabant: si reliquorum judicia sciscitamur, ut cognoscamus omnes in unam convenire sententiam; quanti mortem moerori, quanti mortem formidini praetulerunt? judicantes videlicet graviorem metum mortis esse, quam mortem. Adeo suis malis mors non timetur, sed vitae miseriis antefertur! cum expetitur morientis exitus,
Abbreviated transcription (Latin):
ritas. Septima gͥ tuba ebdomadis requiẽ ui¬
det᷑ significare: quȩ ñ solum in diebus &. annuis
& periodis estimatur: unde & iubileus sacra¬
tus ẽ numerꝰ s etiam annũ septuagesimum
comp̃hendit: qñ in iherłm regressus ẽ ppłs:
qͥ septuaginta annis in captiuitate durauit.
In centesimis quoq: etiã in millesimis: sacri
obseruatio numeri minime p̾terit᷑. Neq oci
ose dicit: reliqͥ mͥ septẽ milia uiroꝵ: qͥ ñ cur¬
uauerunt genua. ante baal. Eigo umbra fu¬
turȩ qͥetis. in diebꝰ. m̃sib. annis. mundi ipsiꝰ
tempore figurat᷑: & ideo ꝑ moysen mandat᷑
filiis isrł ut septimo m̃se una m̃sis fiat reqͥes
in memoriale tubarũ: nec seruile aliqͦd opus
s dõ sacͥficium deferat᷑. eo qd̃ in ipso fine eb¬
domadis quasi mundi sabb̃o spũalia a nob̃
ñ carnalia oꝑa flagitent᷑. Qd̃ enim carnale.
seruile. quia animȩ caro seruit. liberũ inno¬
centia facit. culpa uernaculum. Oportuit

Expanded text:
ritas. 108. Septima igitur tuba hebdomadis requiem videtur significare, quae non solum in diebus et annis et periodis aestimatur unde et jubilaeus sacratus est numerus, sed etiam annum septuagesimum comprehendit, quando in Hierusalem regressus est populus, qui septuaginta annis in captivitate duravit. In centesimis quoque et in millesimis sacri observatio numeri minime praeteritur; neque enis dixit: Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal . Ergo umbra futurae quietis in diebus, mensibus, annis, mundi ipsius tempore figuratur; et ideo per Moysen mandatur filiis Israel, ut septimo mense, una mensis, sin memoriale tubarum: nec servile aliquod opus, sed Deo sacrificium offeratur; eo quod in ipso fine hebdomadis, quasi mundi sabbato, spiritalia a nobis non carnalia opera flagitantur. Quod enim carnale, servile; quia animo caro servit: liberum vero innocentia facit, culpa vernaculum. 109. Oportuit
Abbreviated transcription (Latin):
canetis significationẽ quartã . & ꝓmouebunt
castra: quȩ & constituent᷑ ad aquilonẽ. Signi¬
ficationẽ tuba canent in ꝓmotu eoꝵ. Et cum
congregabitis sinagogã. tuba canite. ꝙ ñ sig-
uob̃ legitimũ ęt̾num in ꝓgenies ur̃as. Si aũ
exieritis ad bellum. in t̾ra ur̃a. adadu̾sarios¬

Expanded text:
s significationem quartam, et promovebunt castra, quae constituentur ad Aquilonem. Significationem tuba canent in promotu eorum. Et cum congregabitis synagogam, tuba canite, et non sigvobis legitimum aeternum in progenies vestras. Si autem exieritis in bellum in terram
Abbreviated transcription (Latin):
Uenim si incertã uocẽ det tubã. qͥs ꝑabit se
ad bellũ: Unde oportet uocis eiꝰ nosscire iur¬
tutẽ. ne uidcam᷑ barbari: cũ tubas huiꝰmodi
aut audimꝰ aut loqͥmur. S idõ cum loquit᷑.¬
de tubarum gn̾e legerun: conitientes eas
festoꝵ. hic enĩ umbra: illic uetitas. ꝑ um¬
bram: ad ueritatẽ ꝑuenire nitam᷑. Cuiꝰ figu¬
ta etiam alibi exp̾ssa ẽ hoc modo. Habes cnĩ
quia locutus ẽ dũs ad moysen. Loquere fi¬
liis isrł dicens. Mense septimo una mensis
erit uobis requies. in memoriale tubariun
uocata: scã erit nobis. Omne opꝰ seruile non
facietis in eo: & accendetis holocaustũ dño.
In numeris autẽ. Locutꝰ ẽ dñs ad moysen di¬
cens. fac tibi duas tubas ductiles: argenteas
facies cas: & erunt tibi ad euocandã synagogã
& ꝓmouenda castia: & tuba canes in illis: ꝙ
colliget᷑ omnis turba ad ostiũ tab̾naculi te¬
stimonii. Si autẽ una tuba cecinerit: ueni
ba canetis significationẽ pͥmam: & ꝓmoue¬

Expanded text:
abit se ad bellum? Unde oportet vocis tubae nos scire virtutem, ne videamur barbari, cum tubas hujusmodi aut audimus, aut loquimur. Et ideo cum loquimde tubarum genere legerimus, consentientes eas festorum. Hic enim umbra, illic veritas. Per umbram ad veritatem pervenire nitamur. Cujus figura etiam alibi expressa est hoc modo; habes enim quia locutus est Dominus ad Moysen: Loquere filiis Israel, dicens: Mense septimo, una mensis, erit vobis requies in memoriale tubarum, vocata sancta erit vobis. Omne opus servile non facietis, et accendetis holocaustum Domino . In Numeris autem: Locutus est Dominus ad Moysen, dicens: Fac tibi duas tubas ductiles, argenteas facies eas, et erunt tibi ad evocandam synagogam, et promovenda castra: et tuba canes in illis, et colligetur omnis turba ad ostium tabernaculi testimonii. Si autem in una tuba cecineris, ad te ba canetis significationem primam, et promove
Abbreviated transcription (Latin):
cta soluunt᷑. & cum abcecata & mortua soli ge¬
nitalis succus animauerit. qͦdam calore iuitalẽ
sp̃m quendã herbȩ iuridantis exhalant: deinde
paulatim teneram spicȩ adulescentis ȩtatem
culmo erigit: & uaginis quibusdã. natura tã¬
quã sedula mater includit. ne pubescentem
glacies adurat asꝑa: atq annui solis defendat

Expanded text:
a et mortua soli genitalis succus animaverit, quodam calore vitali spiritum quemdam herbae viridantis exhalant. Deinde paulatim teneram spicae adolescentis aetatem culmo erigit, et vaginis quibusdam natura tamquam sedula mater includit; ne pubescentem glacies adurat aspera
Abbreviated transcription (Latin):
glam quasi unigeniti a patre sc̃m iohem:. Ita
Non legatꝰ. ñ munitꝰ. s ipse dñs saluũ fecit eũ.
Ipse dixit: & facta sunt. Ipse dñs saluũ fecit eũ:
ubiq ipse: qͥa ꝑ ipsũ omnia. Quis autẽ adiuua¬
tuba mortuos suscitas: Non qͥa pͥma aut scd̾a
ñ possit aut t̾cia: s ordo seruat᷑: non quod diffi¬
spetie dicere: qm̃ sermo ꝓpinquat ad finẽ. it
nr̃i quoq consũmandi eloquii tuba sit signũ.
Septem tubas legimꝰ. in apocalypsi ioħ̃is. qͣs
septem sumpsere angłi: ubi habes qm̃ septimꝰ
angłs tuba cecinit: & facta ẽ uox magna de
celo dicens. factum ẽ regnũ mundihuiꝰ dĩ &¬

Expanded text:
riam quasi unigeniti a Patre secundum Joannem Non legatus, non nuntius, sed ipse Dominus salvum fecit eum: Ipse dixit, et facta sunt . Ipse Dominus salvum fecit eum: ubique ipse, quia per ipsum omnia . Quis autem adjuvatuba mortuos suscitat ? Non quia aut prima, aut secunda non possit, aut tertia: sed ordo servatur, non quo diffispecie dicere, quoniam sermo propinquat ad finem; ut nostri quoque consummandi eloquii tuba sit signum. Septem tubas legimus in Apocalypsi Joannis, quas septem sumpsere angeli . Ubi habes quoniam septimus angelus tuba cecinit, et facta est vox magna de coelo dicens: Factum est regnum hujus mundi
Abbreviated transcription (Latin):
ui sic̃ tube loquentis mecũ diceus. Ascende huc:
& ostendã tͥ quȩ oportet fieri post hȩc. Legimꝰ
etiam. Canite in iuitio m̃sis tuba. S etiã alibi.
Laudate dnm̃ in sono tube. Er̃go quid sibi ue¬
lit tubarum significatio. omni urtute debe¬
mus adu̾tere: ne quasi fabulam anilit̾ accipien¬
tes ꝑiclitemͣ: si indigna doginate spũali uec
conuenientia scͥptiuaꝵ eminentiȩ sentiamꝰ.
Nã cũ legerimꝰ bellum nobis ẽẽ ñ adu̾sus car¬
nẽ & sanguinẽ. s adu̾sus spũalia neqͥtiȩ in &¬

Expanded text:
 sicut tubam loquentem mecum et dicentem: Ascende huc, et ostendam tibi quae oportet fieri . Legimus etiam: Canite initio mensis tuba ; sed etiam alibi: Laudate eum in sono tubae . 106. Ergo quid sibi velit tubarum significatio, omni virtute debemus advertere; ne quasi fabulam aniliter accipientes periclitemur, si indigna dogmate spiritali, nec convenientia Scripturarum eminentiae sentiamus. Nam cum legerimus bellum nobis esse non adversus carnem et sanguinem, sed adversus spiritalia nequiti
Abbreviated transcription (Latin):
usus atq collegii. acerbitatẽ doloris accendunt.
S eccc dicentem scͥpturam audio. Noli facere
hunc sermonẽ. s consenti ꝑsuaderi. Qui enĩ
casus fyon: & consolare ꝓprer dolorem hierłm.
Uides gͦ quia scã nr̃a contaminata sunt. &.
nom̃ quod nominatũ est suꝑ nos pene ꝓfa¬
natum ẽ. ꝙ illi nr̃i contumeliã passi sunt .ꝙ.¬

Expanded text:
usus atque collegii acerbitatem doloris accendunt. 69. usus atque collegii acerbitatem doloris accendunt. 69. Sed ecce dicentem Scripturam audio: Noli facere hunc sermonem, sed consenti persuaderi. Qui enim casus Sion? Consolare propter dolorem Hierusalem. Vides enim quia sancta nostra contaminata sunt, et nomen quod nominatum est super nos, pene profanatum e