comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nationis ȩt̃na nocte mergunt᷑ Hinc in
ęuuangło dñs dicit. Ego ueni in nomine
patris mei: & ñ accepistis me: aliꝰ uenit
in nomine suo: & illũ accipietis. Hinc
paulus ait. Eo qͦd caritatẽ ueritatis ñ
recepunt. ut salui fierent: ideo mitt&
illis ds̃ oꝑationẽ erroris ut credant
m̃dacio: ut iudicent᷑ om̃s qui ñ credide¬
runt ueritati. s consensert̃ iniquitati.
N eqͣqͣm gͦ suꝑ eos uesperũ consurgeret:
si cęli filii e̾ẽ uoluissent. S dũ uisibilia
appetunt: amisso cordis lumine sub no¬
ctis luce tenebrescunt. Qd tam̃ si mora¬
lit̃ discutimꝰ: qͦmͦ cotidie agat᷑ inuenimꝰ:
quia nimirũ & electis lucifer orit᷑. &ues¬
per reꝓbis deo ꝑmittente dñat᷑ Vnꝰ enĩ
atq idẽ sermo dĩẽ. in ore p̃dicantis.
Quẽ dum isti gaudendo. illi uͦ inuidendo
audiunt: claritatẽ sibi luciferi. in ues¬
peri tenebras uertunt. Dũ isti humilit̃

Expanded text:
nationis aeterna nocte merguntur. Hinc in nationis aeterna nocte merguntur. Hinc in Evangelio Dominus dicit: Ego veni in nomine Patris mei, et non accepistis me. Alius veniet in pereunt, eo quod caritatem veritatis non receperunt, ut salvi fierent. Ideo mittit illis Deus operationem erroris, ut credant mendacio, ut iudicentur omnes, qui non crediderunt veritati, sed consenserunt in» Nequaquam ergo super eos vesperus consurgeret, si coeli filii esse voluissent. Sed cum visibilia appetunt, amisso cordis lumine, sub noctis duce tenebrescunt. Quod tamen si moraliter discutimus, quomodo quotidie agatur, invenimus; quia nimirum et electis Lucifer oritur, et vesper reprobis Deo permittente dominatur. Unus enim atque idem sermo Dei in est ore praedicantis: quem dum isti gaudendo, illi vero invidendo audiunt, claritatem Luciferi sibi in vesperi tenebras vertunt. Dum isti humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
ds filiũ suũ. factũ ex muliere. factũ sub
lege: ut eos qui sub lege erant redimer&.
Qui natꝰ ex uirgine uelut lucifer inter tene¬
bras nr̃ȩ noctis apparuit: quia fugata ob¬
scuritate peccati ȩt̃nũ nobis mane nunti¬
auit. Luciferũ uͦ se innotuit: qͥa diluculo
ex morte surrexit: & fulgore sui luminis
mortalitatis nr̃ae tetrã caliginẽ pressit.
matutina. Uiuus quippe apparens post
mortẽ. matutina nobis stella factus. ẽ: qͥa
dum in sem& ipsũ exemplũ nobis resurre¬
ctionis p̃buit: quȩ lux sequat᷑ indicauit.
U esperũ uͦ suꝑ terrȩ filios consurgere dñs
facit: quia infidelib iudeoꝵ cordib domi¬
nari antixp̃m eoꝵ merito exigente per-¬
mittit. Qui idcirco a dño hiuc uesꝑi
iuste subdunt᷑: quia ipsi sponte sua filii
terrȩ e̾ẽ uoluert̃. Terrena quippe & ñ cȩle¬
stia requirentes. ad ꝑspiciendã luciferi
nr̃i claritatẽ excȩcati sunt: & dũ preesse
sibi uesperũ expetunt. subsequentis dãp.¬

Expanded text:
atum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret ; qui natus ex virgine, velut Lucifer inter tenebras nostrae noctis apparuit, quia, fugata obscuritate peccati, aeternum nobis mane nuntiavit. Luciferum vero se innotuit, quia diluculo ex morte surrexit, et fulgore sui luminis mortalitatis nostrae tetram caliginem pressit. matutina . Vivus quippe apparendo al., apparens post mortem, matutina nobis stella factus est, quia dum in semetipso exemplum nobis resurrectionis praebuit, quae lux sequatur indicavit. Vesperum vero super terrae filios consurgere Dominus facit , quia infidelibus Judaeorum cordibus dominari Antichristum eorum merito exigente permittit. Qui idcirco a Domino huic vesperi juste subduntur, quia ipsi sponte sua filii terrae esse voluerunt. Terrena quippe et non coelestia requirentes, a perspicienda luciferi nostri claritate excaecati sunt; et dum praeesse sibi vesperum expetunt, subsequentis dam
Abbreviated transcription (Latin):
intrinsecus ab eo a quo .ẽ. condit᷑ doceat᷑:
Qa gͥ laus tantȩ intelligentiȩ ñ p̃dicatoris
uirtꝰ. ẽ s auctoris: recte ꝑ eundẽ auctorẽ
dr̃. Uel qͥs dedit gallo intelligentiã. ac
si dicer&. nisi ego: qui doctoꝵ m̃tes quas
mire ex nichilo condidi. ad intelligen
quȩ occulta sunt mirabiliꝰ instruxiͤ Unde
bene in dictis p̃dicantiũ ñ solũ inspiratorẽ
se intelligentiȩ s etiã auctorẽ locutionis oste

Expanded text:
intrinsecus ab eo a quo est conditus doceatur? intrinsecus ab eo a quo est conditus doceatur? Quia ergo laus tantae intelligentiae non praedicatoris virtus est, sed auctoris, recte per eumdem auctorem dicitur: Vel quis dedit gallo intelligentiam? Ac si diceret: Nisi ego, qui doctorum mentes quas mire ex nihilo condidi ad intelligenda quae occulta sunt mirabilius instruxi. Unde bene ut in dictis praedicantium non solum inspiratorem se intelligentiae, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
excutiunt: & tẽ ad beneagendũ alios solli¬
citos reddunt. Prius cogitationũ alis se-¬
m& ipsos feriunt: quia quicqͥd in se utilit̃
torpet. sollicita inuestigatione dep̃hendt̃.
districta animnaduersione corrigunt. Priꝰ
sua punire fletib curant: & tc̃ quȩ alioꝵ
sunt punienda denuntiant. Priꝰ gͦ alis
insonant. qͣm cantꝰ emittant: qͥa anteqͣm
uerba exhortationis ꝓferant. om̃e qͦd lo¬
cuti sunt. oꝑib clamant. Et cũ ꝑfecte
in sem& ipsis uigilant: tẽ dormientes a¬
lios ad uigilias uocant. S unde hȩc tan¬
ta doctori intelligentia: ut & sibi ꝑfecte
uigil&. & dormientes ad uigilias sub qͥb¬
dã clamoris ꝓuectib uoc&: ut & peccato
tenebras prius caute discutiat. & discrete
postmodũ lucẽ p̃dicationis ostendat: ut sin¬
gulis iuxta modũ & tempora congruat. &
simul om̃ib que illos seqͣntur ostendat:
Unde ad tanta za & tã subtilit̃ tendit᷑ nisi

Expanded text:
excutiunt, et tunc ad bene agendum alios solliexcutiunt, et tunc ad bene agendum alios sollicitos reddunt. Prius cogitationum alis semetipsos feriunt, quia quidquid in se inutiliter torpet, sollicita investigatione deprehendunt, districta animadversione corrigunt. Prius sua punire fletibus curant, et tunc quae aliorum sunt punienda denuntiant. Prius ergo alis insonant quam cantus emittant, quia antequam verba exhortationis proferant omne quod locuturi sunt operibus clamant; et cum perfecte in semetipsis vigilant, tunc dormientes alios ad vigilias vocant. 16. Ut rect doctori intelligentia, ut et sibi perfecte vigilet, et dormientes ad vigilias sub quibusdam clamoris provectibus vocet, ut et peccatorum tenebras prius caute discutiat, et discrete postmodum lucem praedicationis ostendat, ut singulis juxta modum et tempora congruat, et simul omnibus quae illos sequantur ostendat? Unde ad tanta et tam subtiliter tenditur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
uebunt᷑ castra. Per duas enĩ tubas exerci¬
tus ducit᷑: quia ꝑ duo p̃cepta caritatis
ad ꝓcinctũ fidei popłs uocat᷑. Quȩ iccir¬
co argentex fieri p̃cipiunt᷑: ut p̃dicatoꝵ
uerba lucis nitore pateant: & auditoꝵ
m̃tẽ nulla sui obscuritate confundant.
Idcirco aut̃ ductiles: quia necesse. ẽ. ut hii
qui uenturã uitã p̃dicant. tribulationũ
p̃sentiũ tunsionib crescant. Bene autẽ
dr̃. cũ concisus elangor increpuerit mo¬
uebunt᷑ castra: qͥa nimirũ p̃dicationis
sermo cũ subtilius ac minutius agit᷑. audi¬
tor corda contra temptationũ certamina
aliud sollerter intuendũ: quia cũ iam
edere cant᷑ parat. prius alas excutit: & se¬
m& ipsũ feriens. uigilantiorẽ reddit. Qd
patent̃ cernimꝰ: si scõr p̃dicatoꝵ uitã uigi¬
lant̃ uidemꝰ. Ip̃si quippe cũ uerba p̃dicati¬
onis mouent. prius se in scĩs actionib ex¬
ercent: ne in sems ipsis torpentes oꝑe. alioᷤ
exerceant uoce. S ante se ꝑ sublimia facta

Expanded text:
bid, 5. Per duas enim tubas exercitus ducitur, quia per duo praecepta charitatis ad procinctum fidei populus vocatur. Quae idcirco argenteae fieri praecipiuntur, ut praedicatorum verba lucis nitore pateant, 963 et auditorum mentem nulla sui obscuritate confundant. Idcirco autem ductiles, quia necesse est ut hi qui venturam vitam praedicant tribulationum praesentium tunsionibus crescant. Bene autem dicitur: Cum concisus clangor increpuerit, movebuntur castra , quia nimirum praedicationis sermo cum subtilius ac minutius agitur, auditorum corda contra tentationum certamina gallo solerter intuendum, quia cum jam edere cantus parat, prius alas excutit, et semetipsum feriens, vigilantiorem reddit. Quod patenter cernimus, si sanctorum praedicatorum vitam vigilanter videamus. Ipsi quippe cum verba praedicationis movent, prius se in sanctis actionibus exercent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; sed ante se per sublimia facta
Abbreviated transcription (Latin):
quant᷑. Conclusit enĩ ds̃ om̃ia in incredu¬
litate: ut om̃iũ misereat᷑. Quã sententiã
suã primũ quidẽ de uocatione iudeoꝵ &
culta dĩ udicia comp̃hendere ñ posse con¬
siderans: exclamando subuinx̃. O altitu¬
do diuitiarũ sapientiȩ & scientiȩ dĩ: quã
incõphensibilia sunt iudicia eius. & inuesti¬
gabiles uiȩ eius. Unde hic qͦq cũ de iudeoꝵ
ꝑfidia dñs dicer&. in similitudinẽ lapidis
aquȩ durant᷑: ut de repulsione eoꝵ occulta
eẽ sua uidicia demonstrar&. apte subdit.
quodã ignorantiȩ nr̃ȩ uelamine incomp̃-¬
hensibilitas diuni iudicii humanȩ m̃tis
ocło nullatenꝰ penetrat᷑. Scriptũ qͥppe. ẽ.
Iudicia tua abyssus multa. Nemo gͦ ꝑscru¬
tari appetat. cur cũ alius repellit᷑. alius
eligat᷑: uel cur cũ alius eligit᷑. alius repel¬
lat᷑: quia suꝑficies abyssi constringit᷑: &

Expanded text:
a in incredulitate, ut omnium misereatur . » Quam sententiam suam primo quidem de vocatione Judaeorum et culta Dei judicia comprehendere non posse considerans, exclamando subjunxit: « O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! » Unde hic quoque cum de Judaeorum perfidia Dominus diceret: « In similitudinem lapidis aquae durantur, » ut de repulsione eorum occulta esse sua judicia demonstraret, apte subdidit: quodam ignorantiae nostrae velamine, incomprehensibilitatem divini judicii humanae mentis oculus nullatenus penetrat. Scriptum quippe est: Judicia tua abyssus multa . Nemo ergo perscrutari appetat cur cum alius repellitur, alius eligatur; vel cur cum alius eligitur, alius repellatur; quia superficies aby
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentis uitȩ umbra t̾minat᷑: eaq stante
nox p̃terit: quia illa in sua columitate
possumus intueri. In septẽ qͥppe stellis
uoluit᷑: & mͦ quidẽ tres ad sũma eleuat.
atq ad ina quattuor inclinat: mͦ qͣttuor
suꝑius erigit & tres inferius p̃mit. Sc̃a qͦq
ȩccła cũ mͦ infidelib trinitatis noticiã mͦ
aut̃ fidelib uirtutes qͣituor. id ẽ. pruden¬
tiã. fortitudinẽ. temperantiã. iusticiã p̃di¬
cat: quasi rotatu p̃dicationis status sui spe¬
ciem qͦdã mͦ immutat. Nam cũ quib lã
de oꝑib suis głantib confidentiã ꝓprii la¬
boris euacuat. & fidẽ trinitatis exaltat: qͥd
aliud facit. nisi tres stellas arcturꝰ eleuat.¬
& quattuor inclinat: Et dum qͦs dã bona
oꝑa ñ habentes de sola fide p̃sumere ꝓhib&s.
s oꝑari enixius quȩ p̃cepta sunt iub&. quid
aliud arcturus facit. nisi qͣttuor stellas eri¬
git tres deponit: Uideamꝰ qͦmͦ tres eleus.

Expanded text:
praesentis vitae umbra terminatur, eaque stante praesentis vitae umbra terminatur, eaque stante nox praeterit; qpossimus intueri. In septem quippe stellis volvitur, et modo quidem tres ad summa elevat, atque ad ima quatuor inclinat, modo 950 quatuor superius erigit, et tres inferius premit. Sancta quoque Ecclesia cum modo infidelibus Trinitatis notitiam, modo autem fidelibus virtutes quatuor, id est prudentiam, fortitudinem, temperantiam, justitiam praedicat, quasi rotatu praedicationis status sui speciem quodammodo immutat. Nam cum quibusdam de operibus suis gloriantibus confidentiam proprii laboris evacuat, et fidem Trinitatis exaltat, quid aliud facit nisi tres stellas Arcturus elevat, quatuor inclinat? Et dum quosdam bona opera non habentes de sola fide praesumere prohibet, sed operari enixius quae praecepta sunt jubet, quid aliud Arcturus facit, nisi quatuor stellas erigit, tres deponit? Videamus quomodo tres elevet,
Abbreviated transcription (Latin):
quia & confessione uocũ. & uirtutũ sibi
unanimitate iungunt᷑. Qd quia solius
diuine uirtutis. ẽ. & disiunctis tẽporib
missos in fidei p̃dicatione coniungere. &
dissimilib uirtutib p̃ditos. fulgore inten¬
tionis unire: recte dr̃. numqͥd coniun-¬
gere ualebis micantes stellas pliades. ac
si dicat. ut ego: quia unus om̃ia impleo.
atq in unitatis sensu electoꝵ m̃tes im¬
plendo coniungo: In arcturo aut̃ qui
ꝑ girum suũ nocturna spacia ñ occasu¬
rus illustrat. nequaqm particulatĩ edi¬
ta uita scõꝵ s tota simul eccła designat᷑.
quȩ fatigationes quidẽ patit᷑ nec tam̃
ad defectũ ꝓprii status inclinat᷑. Girũ
labor tolerat: s ad occasũ cũ temporib
ñ festinat. Neq enĩ ad ima poli arctu¬
rus cũ nocturno tẽpore ducit᷑: s dũ ipse
uoluit᷑. nox finit᷑: quia nimirũ dũ scã
ȩccła innumeris tribulationib quatit᷑.

Expanded text:
quia et confessione vocum, et virtutum sibi quia et confessione vocum, et virtutum sibi unanimitate junguntur. Quod quia solius divinae virtutis est, et disjunctis temporibus missos in fidei praedicatione conjungere, et dissimilibus virtutibus praeditos fulgore intentionis unire, recte dicitur, Nunquid conjungere valebis micantes stellas Pleiades? Ac si dicat ut ego, qui unus omnia impleo, atque in unitatis sensu electorum mentes implendo conjungo. per gyrum suum nocturna spatia non occasurus illustrat, nequaquam particulatim edita vita sanctorum, sed tota simul Ecclesia designatur, quae fatigationes quidem patitur, nec tamen ad defectum proprii status inclinatur. Gyrum laborum tolerat, sed ad occasum cum temporibus non festinat. Neque enim ad ima poli Arcturus cum nocturno tempore ducitur, sed dum ipse volvitur, nox finitur: quia nimirum dum sancta Ecclesia innumeris tribulationibus quatitur,
Abbreviated transcription (Latin):
nem sc̃ȩ̃ trinitatis ostender&. ait. Ex ip¬
so. & ꝑ ipsũ. & in ipso st̃ om̃ia. Atq ut uni¬
tatẽ eiusdẽ trinitatis intimaret. addidit
sonas innotuit. qͦd suꝑiꝰ t̃cio idipsũ dixit.
Quasi gͦ & uno in loco plyades site st̃ quia
de dõ concordit̃ sentiunt: & tam̃ semꝙ¬
ipsas ñ tangunt: quia sicut dictũ. ẽ. per
huius mundi tempora diuersa partiuii.
bit: qui cũ diuersi generis animalia ui¬
dere se dicer&. adiunxit. iunctȩq erant
pennȩ eoꝵ alterius ad alterũ. Pennȩ qͥp¬
pe animaliũ alt̃ius ad alt̾m iunctȩ st̃.
quia & si dissimilia st̃ quȩ agt̃: uno ta¬
m̃ eodẽq sensu sibi scõꝵ uoces uirtutes¬
q sociant᷑. Et qͣmius alius rationabilit̃
cuncta agendo sit homo: alius in passio¬
nib fortis aduersa mundi ñ tim̃do sit
leo: alius ꝑ abstinentiã sem& ipsũ uiuã
ostiã offerendo sit uitulus: alius se in al¬
ta rapiendo contemplationis uolatu sit
aquila: pennus se tam̃ dũ uolant tangt̃.

Expanded text:
 ait, Ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia . Atque ut unitatem ejusdem Trinitatis intimaret, protinus addidit:personas innotuit, quod superius tertio idipsum dixit. Quasi ergo et uno in loco Pleiades sitae sunt, quia de Deo concorditer sentiunt, et tamen semetipsas non tangunt, quia sicut dictum est per hujus mundi tempora diversa partiunturbit, qui cum diversi generis animalia videre se diceret, adjunxit: Junctaeque erant pennae eorum alterius ad alterum . Pennae quippe animalium alterius ad alterum junctae sunt, quia etsi dissimilia sunt quae agunt, uno tamen eodemque sensu sibi sanctorum voces virtutesque sociantur. Et quamvis alius rationabiliter cuncta agendo sit homo, alius in passionibus fortis adversa mundi non timendo sit leo, alius per abstinentiam semetipsum vivam hostiam offerendo sit vitulus, alius se in alta rapiendo contemplationis volatu sit aquila, pennis se tamen dum volant tangunt,
Abbreviated transcription (Latin):
bula dñs leuat: qͣndo ꝑ p̃dicatoꝵ suor lin¬
guas ad caligosa corda infideliũ exhortati¬
onẽ format: eũq aquarũ impetꝰ oꝑit: dũ
bene agentia m̃bra eius turba resistentiũ
popłor p̃mit. Hinc . ẽ. enim qͦd scriptũ. ẽ.
Factũ ẽ. uerbũ dñi ad iheremiam dicens
Sta in introitu atrii domus dñi & loqͤris
ad om̃s ciuitates uda. de quib ueniunt
ut adorent in domo dñi uniuersos ser¬
mones qͦs ego mandaui tͥ & paulo post
& audiert̃ sacerdotes. ꝓpħȩ. & om̃is popłs

Expanded text:
bula Dominus elevat, quando per praedicatorum suorum linguas ad caliginosa corda infidelium exhortationem format; eumque aquarum impetus operit, dum bene agentia membra ejus turba resistentium populorum premit. Hinc est enim quod scriptum est: Factum est verbum Domini ad Jeremiam dicens: Sta in atrio domus Domini, loquens ad omnes civitates Juda, de quibus veniunt, ut adorent in domo Domini, universos sermones quos ego mandavi tibi . Et paulo post: Et audierunt s
Abbreviated transcription (Latin):
entiam: uel quis dedit gallo intelligenti¬
am: Qs enarrauit cȩlor rationẽ: & concen¬
tũ cęli quis dormire faci&: Quando fun¬
debat᷑ puluis in terrã: & glebȩ compinge¬
bantur: Numquid capies leenȩ p̃dã: & a¬
nimam catulor eiꝰ implebis. quando cu-¬
bant in antris. & in specub insidiantur.:
Os p̃parat coruo escã suã quando pulli eiꝰ
ad dm̃ clamant uagantes. eo qͦd ñ habeañ
merasti m̃ses conceptꝰ earũ: & scisti tempꝰ
partus earũ. Incuruant᷑ ad fȩtũ & parui.
& rugitꝰ emittunt. Separant᷑ filii earum:
ꝑgunt ad pastũ. egrediunt᷑ & ñ reuertu¬
nt᷑ ad eas. Quis dimisit onagrum libe¬
rum: & uincula eius quis soluit: Cui dedi
in solitudine domum: & tabernacula eiꝰ
in terra salsuginis: Contempnit multi¬
tudinem ciuitatis: clamorem exactoris
non audit: circumspicit montes pascuȩ
suȩ: & uirentia quȩq ꝑquirit.

Expanded text:
dedit gallo intelligentiam? Quis enarravit coelorum rationem, et concentum coeli quis dormire facit? Quando fundebatur pulvis in terram, et glebae compingebantur? Numquid capies leaenae praedam, et animam catulorum ejus implebis, quando cubant in antris, et in specubus insidiantur? Quis praeparat corvo escam suam, quando pulli ejus ad Deum clamant, vagantes eo quod non habeant merasti menses conceptum earum, et scisti tempus partus earum? Incurvantur ad foetum et pariunt, et rugitus emittunt. Separantur filii earum, pergunt ad pastum; egrediuntur et non revertuntur ad eas. Quis dimisit onagrum liberum, et vincula ejus quis solvit? Cui dedi in solitudine domum, et tabernacula ejus in terra salsuginis, et contemnit multitudinem civitatis. Clamorem exactoris non audit; circumspicit montes pascuae suae, et virentia quaeque perquirit.
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ ne fecerit
dño int̾rogan¬
te requirit᷑. qͣlia
utiq facere ñ po¬
test homo: ut
dũ se ista
facere non
posse dep̃¬
hendit ad
eũ refugi¬
at quẽ solũ
talia qͥa facere
possit intelligat: at¬
q ante ocłos iudicis sui magis potens ap¬
pareat. si sua uerius infirma cognoscat.
Q dgͦ mire a dño fieri ñ ignorat᷑. de eo di¬
uina iob uoce requirit᷑: dicit᷑q ei. Nũqͥd¬

Expanded text:
utrumne fecerit, Domino interrogante, requiritur, qualia utique facere non potest homo, ut dum se ista facere non posse deprehendit, ad eum refugiat quem solum talia quia facere possit intelligit, atque ante oculos judicis sui magis potens appareat, si sua verius infirma cognoscat. Quod ergo mire a Domino fieri non ignoratur, de eo divina Job voce requiritur; diciturque ei:
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit: s tam̃ nullus eoꝵ altĩ diuersũ
sensit quia & si sem& ipsos ñ nouerant fa
cie: unũ tam̃ didicerant ex diuina cogni¬
tione. Dauid qͥppe ut auctorẽ om̃iũ dm̃.
trinitatẽ ostender&. dixit Benedicat nos
ds̃ ds̃ nr̃. benedicat nos ds̃. Ac ne tercio
dm̃ nominans. tres deos dixisse putaret᷑.
ilico unitatẽ eiusdẽ trinitatis insinuans
addidit. & metuant eũ om̃s fines terrȩ.
Qui enĩ ñ eos. s eũ subdidit: unũ tria quȩ
dixerat intimauit. Ysaias quoq cũ lau¬
dem de unitate crinitatis aꝑir&: sera¬
phim uoces exprimens. ait. sc̃s. sc̃s. sc̃s.¬

Expanded text:
apparuit; sed tamen nullus eorum alteri diversum apparuit; sed tamen nullus eorum alteri diversum sensit, quia etsi semetipsos noncie, unum tamen didicerunt ex divina cognitione. David quippe ut auctorem omnium Deum in Trinitate ostenderet, dixit: Benedicat nos Deus, Deus noster, benedicat nos Deus : ac ne tertio Deum nominans, tres deos dixisse putaretur, illico unitatem ejusdem Trinitatis insinuans, addidit: Et metuant eum omnes fines terrae. Qui enim non eos, sed eum subdidit, unum tria quae dixerat intimavit. Isaias quoque cum laudem de unitate Trinitatis aperiret, Seraphim voces exprimens, ait: Sanctus, S
Abbreviated transcription (Latin):
diuersis tẽporib partiunt᷑. Qͣm diuersis
temporib. abel. ysaias. & ioħes apparuert̃.
Diuersi quidẽ fuerunt tempore: s ñ p̃dicatio¬
ne. Nam abel redemptoris nr̃i passionẽ sig¬
nificans. agnũ in sacrificio obtulit: de cuiꝰ
passione ysaias ait. Sicut agnus corã ton¬
dente se obmutesc&. & ñ aꝑi& os suũ: de qͦ
iohannes qͦq ait. ecce agnus dĩ qui tollit¬
peccata mundi. Eece diuisis quidẽ tempo¬
rib missi: & tam̃ concordit̃ de redẽptoris
nr̃i innocentia sentientes. eundẽ agnũ io¬
hannes ostendendo. ysaias p̃uidendo. abel
offerendo locutus. ẽ: & quẽ ioħes in osten¬
sione. quẽ ysaias in locutione. hẽ abel sig¬
nificando in manib tenuit. Et qͥa igit᷑
quomͦ plyades stellȩ de humanitate redẽp¬
toris sibi concinant diximꝰ: nc̃ qͦmͦ in os¬
tendenda unitate trinitatis concorditer
luceant. demonstremꝰ. Diuersis qͥppe tem¬
porib huic mundo. dauid. ysaias. & paulꝰ

Expanded text:
 Diversis temporibus Abel, Isaias et Joannes apparuerunt; divisi quidem fuerunt tempore, sed non praedicatione. Nam Abel Redemptoris nostri passionem significans, agnum in sacrificio obtulit; de cujus passione Isaias ait: Sicut agnus coram tondente se obmutescet, non aperiens os suum . De quo Joannes quoque ait: Ecce agnus Deipeccata mundi . Ecce divisis quidem temporibus missi, et tamen concorditer de Redemptoris nostri innocentia sentientes, eumdem agnum Joannes ostendendo, Isaias praevidendo, Abel offerendo locutus est; et quem Joannes in ostensione, quem Isaias in locutione, hunc Abel significando in manibus tenuit. 70. Quia igitur quomodo Pleiades stellae de humanitate Redemptoris sibi concinant diximus, nunc quomodo in ostendenda unitate Trinitatis concorditer luceant demonstremus. Diversis quippe temporibus huic mundo David, Isaias et Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ sp̃e sufficis: Me ergo coniungentẽ ply¬
ades in cunctis uirtutib contemplare: &
tu de paucis ab elatione compescere. Audi
at qͦd dr̃. Aut girũ arcturi potĩs dissipa¬
re: Acsi ei aꝑte diceret᷑. Et si ipse iã quȩ
recta sunt sentis: nũqͥd uirtute tua etiã
in alienis cordib laborẽ grossioris intel¬
ligentiȩ destrus: Me itaq considera: qͥa
carnaliũ stulta corrigo. dũ me ꝑ carnis
stulticiam manifesto: ut tantomagis hȩc
quȩ putas uirtutũ tuarũ fortia humili¬
es: qͦnto nec uestigia meȩ infirmitatis ap¬
p̃hendis. Quia uͦ in ipso dñicȩ incarna¬
tionis mysterio. aliis lux ueritatis osten¬
ditur. alioꝵ uͦ ꝑ scandalũ corda tenebran¬

Expanded text:
sancti Spiritus sufficis? Me ergo conjungentem Pleisancti Spiritus sufficis? Me ergo conjungentem Pleiades in cunctis virtutibus contemplare, et tu de paucis ab elatione compescere. Audi quod dicitur: Aut gyrum Arcturi poteris dissipare? Ac si ei aperte diceretur: Et si ipse jam quae recta sunt sentis, nunquid virtute tua etiam in alienis cordibus laborem grossioris intelligentiae destruis? 952 Me itaque considera, qui carnalium stulta corrigo, dum me per carnis stultitiam manifesto, ut tanto magis haec quae putas virtutum tuarum fortia humilies, quanto nec vestigia meae infirmitatis apprehendis. Quia vero in ipso dominicae incarnationis mysterio aliis lux veritatis ostenditur, aliorum vero per scandalum corda tenebran
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Suꝑ lapidem unũ septẽ ocłi sunt: atq
iterũ. & in candelabro aureo lucernȩ septẽ.
N ullus uͦ hominũ oꝑationes scĩ sp̃c simul om̃ᷤ
habuit: nisi mediator dĩ & hominũ cuius
omnẽ uirtutẽ sp̃c septiformis gr̃ȩ in opati¬
one retinere. Alius nãq ꝓphetiam. aliꝰ sci-¬
entiam. alius uirtutes. alius genera lingua¬
rũ. alius intp̃tationẽ sermonũ iuxta distri¬
butionẽ scĩ sp̃c accipit: ad habenda uero
cuncta eiusdẽ sp̃c munera nemo ꝑtingit.
At uͦ conditor nr̃ infirma nr̃a suscipiens. qͥa
ꝑ diuinitatis suȩ potentiã simul se habere
stam̃to ueteri litterȩ laborẽ soluit: ut fi¬
delis quisq iam cũ libertate sp̃e illud in¬
telligat. cui prius in formidine int̃ tot
discrimina seruiebat. Audiat itaq beat᷑
iob. Numqͥd coniungere ualebis micantes
stellas plyades: Acsi apte diceret᷑. Habere
quidẽ lumina quarũdã uirtutũ potes: s
numquid exercere simul om̃s oꝑationes

Expanded text:
ait: Super lapidem unum septem oculi sunt ; et iterum: Et in candelabro aureo lucernae septem . Nullus quippe hominum operationes sancti Spiritus simul omnes habuit, nisi solus Mediator Dei et hominum, cujus est omnem virtutem Spiritus septiformis gratiae in operatione retinere. Alius namque prophetiam, alius scientiam, alius virtutes, alius genera linguarum, alius interpretationes sermonum juxta distributionem sancti Spiritus accipit ; ad habenda vero cuncta ejusdem Spiritus munera nemo pertingit. At vero conditor noster infirma nostra suscipiens, quia per divinitatis suae potentiam simul se habere stamento Veteris litterae laborem solvit, ut fidelis quisque jam cum libertate spiritus illud intelligat, cui prius in formidine inter tot discrimina serviebat. Audiat itaque beatus Job: Nunquid conjungere valebis micantes stellas Pleiades? Ac si aperte diceretur: Habere quidem lumina quarumdam virtutum potes, sed nunquid exercere simul omnes operationes
Abbreviated transcription (Latin):
niens. plẏades uxit: quia oꝑationes septi¬
formis spc̃ simul in se. & cunctas. & manen-¬
tes habuit. De quo ꝑ ysaiam dr̃. Egredie¬
tur uirga de radice iesse. & flos de radice
eius ascend&: & requiescet suꝑ eũ sp̃c dñi.

Expanded text:
niens Pleiades junxit, quia operationes septiniens Pleiades junxit, quia operationes septiformis Spiritus simul in se et junctas et manentes habuit. De quo per Isaiam dicitur: « Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet, et requiescet
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinȩ rigor astringat: ne si aut ante¬
qͣm deb& aut plusqͣm necesse .ẽ. conceptas
uirtutes ꝓferat. fruges in herbam uertat:
Plerumq enim ab inchoantib opus bonũ
dũ priꝰ qͣm oportet ostendit᷑. a grano ꝑfe¬
ctionis inant᷑. & plerũq uirtutes dum
plus qͣm necesse. ẽ. exuberant: exalant.
Unde & elector suoꝵ dñs uel ante tẽpꝰ desi¬
deria renuit: uel rursũ in tẽpore suo ul¬
tra m̃surã ꝓuectus p̃mit: ne si aut ante¬
qͣm debent. aut plusqͣm debent ꝓficiant.
ꝑ ꝓuectus sui magnitudinẽ in elꝰ tionis
defecꝰtũ cadant. Nam cũ cor post peccata
cõpungit᷑. terra quȩ aruerat infusione plu¬
uiȩ rigatur. Et cũ relictis iniqͥtatib bo¬
na exequi oꝑa ꝓponit: quasi post infusi¬
onem semina accipit. Et pleriq cũ deside¬
ria scã concipiunt. in sũmis iam exercere
uirtutib mn ardescunt: ut ñ solum culpa

Expanded text:
disciplinae rigor astringat, ne si aut antedisciplinae rigor astringat, ne si aut antequam debet, aut plusquam necesse est conceptas virtutes proferat, fruges in herbam vertat? Plerumque enim ab inchoantibus opus bonum dum priusquam oportet ostenditur, a grano perfectionis inanitur, et plerumque virtutes dum plus quam necesse est exuberant exhalant. Unde et electorum suorum Dominus vel ante tempus desideria renuit, vel rursum in tempore ultra mensuram profectus premit, ne si aut antequam debent, aut plus quam debent, proficiant, per profectus sui magnitudinem in elationis defectum cadant. Nam cum cor post peccata compungitur, terra quae aruerat infusione pluviae rigatur; et cum relictis iniquitatibus bona exsequi opera proponit, quasi post infusionem semen accipit. Et plerique cum desideria sancta concipiunt, in summis jam exerceri virtutibus inardescunt ut non solum culpa
Abbreviated transcription (Latin):
eius intelligentia sine obstaculo difficulta
in eã semina feracius ligant᷑. S rursũ si il¬
lam pluuia immoderatius irrigat: in cul¬
mo pinguedinẽ frum̃ti. uirtutẽq mutat.
Sin uͦ iactatũ semen post pluiiã gelu p̃mit᷑.
quo foras citius apparere repellit᷑. eo intus¬
fecundius radicat᷑. & quo uetat᷑ ꝓgredi cogi¬
tur multiplicari: qͥa cũ ab immaturo ortu
restringit᷑. in conceptionis suȩ tarditate la¬
xatũ ad fructũ uberius implet᷑. Qd ẽ. gͦ¬
qͦd dñs prius quidẽ patrẽ se pluuiȩ insinu¬
at. postmodũ uͦ de suo egredi ut̃o glaciem
narrat. seq gelu gignere de cȩlo ꝓnuntiat.
nisi qͦd miro mͦ nr̃i pectoris terrã ad su¬
scipienda uerbi semina. & priꝰ ꝑ occultȩ
gr̃ẽ pluuiã infundit: & postmodũ ne in
conceptis uirtutib immoderatius ꝓflu¬
at disciplina intimȩ dispensationis p̃mit:
ut qͣm ꝑcepta gr̃ȩ pluuia irrigat. etiam

Expanded text:
ejus intelligentia sine obstaculo difficultatejus intelligentia sine obstaculo difficultatin eam semina feracius ligantur. Sed rursum si illam pluvia immoderatius irrigat, in culmo pinguedinem frumenti virtutemque mutat. Sin vero jactatum semen post pluviam gelu premitur, quo foris citius apparere repellitfecundius radicatur, et quo vetatur progredi, cogitur multiplicari, quia cum ab immaturo ortu restringitur, in conceptionis suae tarditate laxatum ad fructum uberius impletur. nus prius quidem patrem se pluviae insinuat: postmodum vero de suo egredi utero glaciem narrat, seque gelu gignere de coelo pronuntiat? nisi quod miro modo nostri pectoris terram ad suscipienda verbi semina prius per occultae gratiae pluviam infundit, et postmodum, ne in conceptis virtutibus immoderatius profluat, disciplina intimae dispensationis premit, ut quam acceptae gratiae pluvia irrigat, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
sert̃: fortes se in bonis oꝑib ꝑ ypochrisin
ostendunt: dumq in intimis suis ad uicia
defluunt. & foris se scõꝵ ac fortiũ imita¬
tores fingunt: aquȩ in similitudinem
lapidis durant᷑: & suꝑficies abyssi con-¬
stringit᷑: quia ꝑ suꝑductã scĩtatis speciẽ
fluxa ac instabilis eoꝵ conscientia homi¬
nib tegit᷑. Nam cũ sibimsipsis intrin¬
secus turpes sint: ante alienos tam̃ ocłoᷤ
quadã iuuendi uenustate uestiuntur.
S ne guis hȩc uerba dñi in bona intelli¬
gi partẽ uelit: debemus sic etiã quȩxen¬
tib astruere. dũ mͦ minime iudicemur
quȩ ꝑscrutanda fuerant neglexisse. Su¬
ꝑiori enim uersu dr̃. quis . ẽ. pluuiȩ pat̃
uel quis genuit stillas roris: statĩq ad¬
ditur. de cuiꝰ ut̃o egressa. ẽ. glacies: & ge¬
lu de celo quis genuit: Sigͦ dictis p̃ce¬
dentib sequens sententia ñ dispari sensu
coniungit᷑. ꝓfecto & in bonam partẽ nobis

Expanded text:
serunt, fortes se in bonis operibus per hypocrisim serunt, fortes se in bonis operibus per hypocrisim ostendunt; dumque in intimis suis ad vitia defluunt, et foris se sanctorum ac fortium imitatores fingunt, Aquae in similitudinem lapidis durantur, et superficies abyssi constringitur, quia per superductam sanctitatis speciem fluxa ac instabilis eorum conscientia hominibus tegitur. Nam cum sibimetipsis intrinsecus turpes sint, ante alienos tamen oculos quadam vivendi vetustate vestiuntur. ne quis haec verba Domini in bonam intelligi partem velit, debemus sic etiam quaerentibus astruere, dummodo minime judicemur quae perscrutanda fuerant neglexisse. Superiori enim versu dicitur: Quis est pluviae pater vel quis genuit stillas roris? Statimque additur: De cujus utero egressa est glacies, et gelu de coelo quis genuit? Si ergo dictis praedentibus sequens sententia non dispari sensu conjungitur, profecto et in bonam partem nobis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ipsa scriptura sacra in elector cordib
caleat. eos qui se suꝑbe scire appetunt a se
frigidos emittat. Ibi quippe errant: ubi cor¬
rigere errata debuerant. Et dũ a suꝑna
intelligentia resplendentis eloquii. & obdu¬
rati ipsi & seductores cȩteri corruunt: ad
ima uenientes ut gelu & alios astringt̃:
sems ipsũ tam̃ dñs hoc gelu gignere ꝑhi¬
b&. ñ quo prauoꝵ m̃tes ipse ad culpã for¬
mat. s quo a culpa ñ liberat: sicut scriptũ
ẽ. ego obdurabo cor pharaonis. Qd qͥa mi¬
scd̃iter emollire noluit: ꝓfecto districte
ta diuini timoris uirtus obmutit᷑. ꝓpter
humanas laudes uirtutis imago retine¬
tur: recte subiungit᷑. in similitudine la-¬
pidis aquȩ durant᷑. & suꝑficies abissi con¬
stringit᷑. Aquȩ enĩ ꝑ glaciem in suꝑficie
durescunt: s fluide in intimis remaneñ.
Et quid ꝑ aqͦs. nisi fluxa accipimus corda
reꝓbor: Quȩ cũ ex ꝓposito uirtutẽ de¬

Expanded text:
cum ipsa Scriptura sacra in electorum cordibus cum ipsa Scriptura sacra in electorum cordibus caleat, eos qui se superbe scire appetunt a se frigidos emittat. Ibi quippe errant ubi corrigere errata debuerant; et dum a superna intelligentia resplendentis eloquii, et obdurati ipsi, et seducturi caeteros, corrunt, ad ima venientes ut gelu, et alios astringuat. Semetipsum tamen Dominus hoc gelu gignere perhibet, non quod pravorum mentes ipse ad culpam formet, sed quod a culpa non liberat, sicut scriptum est: Ego obdurabo cor Pharaonis . Quod quia misericorditer emollire noluit, profecto districte ta divini timoris virtus amittitur, propter humanas laudes virtutis imago retinetur, recte subjungitur: In similitudinem lapidis aquae durantur, et superficies abyssi constringitur. Aquae enim per glaciem in superficie durescunt, sed fluidae in intimis remanent. Et quid per aquas nisi fluxa accipimus corda reproborum? Quae cum ex proposito virtutem de
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc qͦd bene uiuendo caluerat. suꝑbi¬
endo frigescat: & a diuinitatis ut̃o repul¬
sus exeat. si intra sinũ sui cordis se tumi¬
bas m̃tes ad culpã egredi ex accepta uir¬
tute ꝑmittit: recte adhuc subiungitur.
Et gelu de cȩlo quis genuit: Plerũq enĩ
sacri eloquii scientiã p̃stat: s dũ ꝑ ean¬
dem scientiam is qui accipit extollitur.
ira districti uidicis in ipso sacro eloquio
cȩcatur: ut exteriores fauores ꝑ illã se¬
quens. eius iã int̾na ñ uideat: & qͥ intꝰ
manens calere potãt. exeundo frigescat.
durat᷑q in ima corruat: qui ad cogniti¬
onem dĩ prius tractabilis in sũmis liqͥ¬
dus stabat. An sacrũ eloquiũ cęlũ ñ. ẽ.
quod diem nobis intelligentiȩ aꝑiens.
sole nos iusticiȩ illustrat: Quod dũ nos
uitȩ p̃sentis nox contins: stellis nobis man.
tu sano mens suꝑba repellit᷑. ultione di¬
stricti iudicis gelu de cȩlo generat᷑ ut

Expanded text:
in hoc quod bene vivendo caluerat, superbiin hoc quod bene vivendo caluerat, superbiendo frigescat, et a Divinitatis utero repulsus exeat, si intra sinum sui cordis se tumierbas mentes ad culpam egredi ex accepta virtute permittit, recte adhuc subjungitur: Et gelu de coelo quis genuit? Plerumque enim sacri eloquii scientiam praestat, sed dum de eadem scientia is qui accipit extollitur, 945 ira districti judicis in ipso sacro eloquio caecatur, ut exteriores favores per illam sequens, ejus jam interna non videat; et qui intus manens calere poterat, exeundo frigescat, duratusque in ima corruat, qui ad cognitionem Dei prius tractabilis in summis liquidus stabat. An sacrum eloquium coelum non est, quod diem nobis intelligentiae aperiens, sole nos justitiae illustrat, quod dum nos vitae praesentis nox continet, stellis nobis mandatu sano mens superba repellitur, ultione districti judicis gelu de coelo generatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib poll&. atq ꝑ hȩc dona placere homi¬
nib appetit: om̃e qͦd prius intimũ calu¬
erat. exteriorẽ laudẽ diligens in torporẽ
uertit. Quasi gͦ glacies de ut̃o egredit᷑.
dum post donor beneficia a uiscerib pi¬
etatis suꝑnȩ separat᷑. An ñ sunt glacies
qui in uirtutib qͣs accipiunt. laudes ab ho¬
minib quęxt̃: & tam̃ uenienti iudici dona
sua ad eiusdẽ memoriã reuocantes dicunt.
dñe dñe. nonne in nomine tuo ꝓphetaui-¬
mus. & in tuo nomine demonia ciecimꝰ. &
in tuo nomine uirtutes multas fecimus:
S qͦm hanc glaciem dñs ꝓiciat. ostendit di¬
cens. Nescio uos unde sitis: discedite a me
om̃s oꝑarii iniquitatis. Hanc glaciẽ nẽ in
utõ dñs portat: quia intra sinũ ȩccłȩ tole
b ꝑ extremũ & publicũ iudiciũ repellet.
His itaq uerbis qͥd aꝑte agit᷑: nisi ut beatꝰ
iob de sũmis suis uirtutib humiliet᷑. ne

Expanded text:
operibus pollet, atque per haec dona placere homioperibus pollet, atque per haec dona placere hominibus appetit, omne quod prius intimum caluerat, exteriorem laudem diligens, in torporem vertit. Quasi ergo glacies de utero egreditur, dum post donorum beneficia a visceribus pietatis supernae separatur. An non sunt glacies, qui in virtutibus quas accipiunt laudes ab hominibus quaerunt? Et tamen venienti judici dona sua ad ejus memoriam revocantes, dicunt: Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus ? Sed quomodo hanc glaciem Dominus projiciat ostendit, dicens: Nescio vos unde sitis, discedite a me, omnes operarii iniquitatis . Hanc glaciem nunc in utero Dominus portat, quia intra sinum Ecclesiae tolbus per extremum et publicum judicium repellit. His itaque verbis quid aperte agitur, nisi ut beatus Job de summis suis virtutibus humilietur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
nit laudabilia: ut ad illicita ꝑtrahat.
Abyssi gͦ suꝑficies constringit᷑: quia dũ quasi
bona ꝑsuasionis eus species uelut solida de-¬
suꝑ glacies ostendit᷑ in ꝓfundũ latens eius
gere & alit̾̃ possumus: si moralit̃ exquira
in suo timore format. quasi concipit: easq
ad aꝑtas uirtutes dũ ꝓuehit gignit s si
de acceptis uirtutib extolluntur. relinqͥt.
Et sepe qͦs dã cognouimꝰ malor suoꝵ conside¬
ratione cõpungi: diuini terroris pauore
feruescere. & ꝑ pauoris exordia usq ad
uirtutũ sũma ꝑuenire. S dũ de eisdẽ
uirtutib qͥs accipiunt extollunt᷑: inanis
głȩ laqueo astricti. ad antiquũ corporẽ
de dĩ ut̃o glacies egredit᷑ qͣndo hii qͥ iã
intꝰ incaluerant. ex uirtutũ dono frige¬
scunt: & inde exteriorẽ głam torpentes
appetunt. unde ad int̾na diligenda ar-¬
dentius flagrare debuert̃: dũq iste sig-¬
nis. ille scientia. iste ꝓphetia. ille magnis

Expanded text:
nit laudabilia, ut ad illicita pertrahat. nit laudabilia, ut ad illicita pertrahat. Abyssi ergo superficies constringitur, quia dum quasi bona persuasionis ejus species velut solida desuper glacies ostenditur, in profundo latens ejus gere et aliter possumus, si moraliter exquira omnipotens Deus dum in suo timore format, quasi concipit, easque ad apertas virtutes, dum provehit, gignit; sed si de acceptis virtutibus extolluntur, relinquit. Et saepe quosdam cognovimus malorum suorum consideratione compungi, divini terroris pavore fervescere, et per pavoris exordia usque ad virtutum summa pervenire; sed dum de eisdem virtutibus quas accipiunt extolluntur, inanis gloriae laqueo astricti, ad antiquum torporem de Dei utero glacies egreditur, quando hi qui jam intus incaluerant ex virtutum dono frigescunt; et inde exteriorem gloriam torpentes appetunt, unde ad interna diligenda ardentius flagrare debuerunt. Dumque iste signis, ille scientia, iste prophetia, ille magnis
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ. ẽ de cuius ut̃o egressa. ẽ glacies. & ge¬
lu de cȩlo quis genuit. etiam sathan in ge¬
lu & glacie nil obstant intelligi. Ipse qͥppe
quasi de dĩ ut̃o glacies ꝓcessit: qͥa a calore
secretor eiꝰ. maliciȩ torpore frigidus magi¬
ster iniquitatis exiuit. Ipse gelu de ceło ẽ.
genitꝰ: quia constricturus corda reꝓboꝵ
a sũmis cadere. ẽ. ad ia ꝑmissus. Qui
bene in cȩlestib condit᷑. in culpȩ frigore
m̃tes sequentiũ quasi gelu dũ cecidit as
triyxit: qui ad t̾ram ueniens. quid in ho¬
minib egerit expletur. cũ subdit᷑. in simi¬
litudinẽ lapidis aquȩ durant᷑. Per aquaᷤ¬
in similitudinẽ lapidis aquȩ duratȩ st̃.
quia eius maliciã imitati homines mollia
uiscera caritatis amiserunt. Cuiꝰ fraudu¬
lenta consilia qͥa a seductis hominib depre-¬
hendi ñ possunt. recte subiungit᷑ & suꝑfi¬
dit. Trans figurat enim se uelut angłm lu-
cis: & callida deceptionis arte plerũq ꝓpo-¬

Expanded text:
dictum est: De cujus utero egressa est glacies, et gelu de coelo quis genuit? etiam Satan in gelu et glacie nil obstat intelligi. Ipse quippe quasi de Dei utero glacies processit, quia a calore secretorum ejus, malitiae torpore frigidus, magister iniquitatis exivit. Ipse gelu de coelo est genitus, quia constricturus corda reproborum, a summis cadere est ad ima permissus. Qui bene in coelestibus conditus, in culpae frigore mentes sequacium quasi gelu dum trinxit, qui ad terram veniens, quid in hominibus egerit expletur cum subditur: « In similitudinem lapidis aquae durantur. » in similitudinem lapidis aquae duratae sunt, quia ejus malitiam imitati homines, mollia viscera charitatis amiserunt. Cujus fraudulenta consilia, quia a seductis hominibus deprehendi non possunt, recte subjungitur. « Et superfidit; transfcis , et callida deceptionis arte plerumque propo
Abbreviated transcription (Latin):
ante mortẽ: in suis aut̃ & post ascensionem
ꝑtulit. Hinc. ẽ. enĩ qͦd & de suꝑiorib clamat.
Saule. saule: quid me ꝑsequeris: Ecce iam
cȩlũ conscenderat: & tam̃ adhuc eũ saulus
oxtĩs unda tangebat. Ipse quippe. ẽ. qui ꝑ
bonos recta loquit᷑ ipse qui in bonor passi¬
one lacerat᷑. Ut gͦ mirifica dñs caritatis u¬
nitate monstrar& se ẽẽ qui indignis audi

Expanded text:
ante mortem, in suis autem et post ascensionem ante mortem, in suis autem et post ascensionem pertulit. Hinc est enim quod et de superioribus clamat: Saule, Saule, quid me persequeris ? Ecce jam coelum conscenderat, et tamen adhuc eum Saulus  tumidior caeteris unda tangebat. Ipse quippe est qui per bonos recta loquitur, ipse qui in bonorum passione laceratur. Ut ergo mirifica Dominus charitatis unitate, monstraret se esse qui indignis audi
Abbreviated transcription (Latin):
dñi quasi ꝓpt̃ nebulã ministrare neqͥuert̃.
qui & in testam̃to ueteri dũ sensus mysti¬
cos litterȩ uelamine cooꝑtos. int̾ obscuras
allegoriarũ caligines inuestigare despici¬
unt. debitũ fidei sui ministeriũ ꝓpt̃ nebu¬
lam ꝑdidert̃. Qb & tunc in nebula doctri¬
nȩ suȩ uocẽ dñs ꝓtulit: cũ de se etiã aꝑta
narrauit. Qd .ẽ. enĩ aꝑtius. qͣm ego & pat̃
unũ sumus: Qd .ẽ. aꝑtius dicere. antequã
abrahã fier& ego sum: S quia auditorũ
m̃tes infidelitatis caligo repleuerat: quasi
emissũ solis radiũ nebula int̾iacens abscon¬
dei occidere: quia ñ solũ soluebat sabbatũ.
s & patrẽ suũ dicebat dm̃. ȩqualẽ se faciens
dõ. De hoc aquarũ impetũ ꝑ ꝓpħam ela-
mat. Circũdedert̃ me sicut aqua: totadie
circumdedert̃ me simul. Et rursũ. Saluũ
me fac dñe: q̃m introiert̃ aquȩ usq ad ani¬
mã meã. Quas ꝓfecto aquas in sem&. ipso

Expanded text:
Domini quasi propter nebulam ministrare nequiverunt, Domini quasi propter nebulam ministrare nequiverunt, qui et in Testamento Veteri dum sensus mysticos litterae velamine coopertos inter obscuras allegoriarum caligines investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium propter nebulam perdiderunt. Quibus et tunc in nebula doctrinae suae vocem Dominus protulit, cum de se etiam aperta narravit. Quid est enim apertius quam: Ego et Pater unuAbraham fieret, ego sum ? Sed quia auditorum mentes infidelitatis caligo repleverat, quasi emissum solis radium nebula interjacens abscont eum Judaei occidere, quia non solum solvebat Sabbatum, sed et Patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo . » De hoc aquarum impetu pemat: Circumdederunt sicut aqua tota die, circumdederunt me simul . Et rursum: Salvum me fac, Deus, quoniam intraverunt aquae usque ad animam meam . Quas profecto aquas in semetipso
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendert̃ eũ sacerdotes. & ꝓpħȩ. & omnis
popłs dicens. Morte moriat᷑. Quare pro¬
phetauit in nomine dñi: Eece in nebula dñ
uocẽ leuauit: quia obscuras m̃tes suꝑbien¬
tiũ directo ꝓpħa corripuit. Ecce aquarũ
impetus eũ ꝓtinus aꝑuit: qͥa ab insurgen¬
tib popłis. & causa suȩ correptionis insti¬
gatis. ipse in iheremia cuncta ꝑtulit. qui
correptionis uerba mandauit. Per semet.¬
ipsũ qͦq dñs in nebula uocẽ leuauit: qͣndo
p̃sentẽ se etiã assumpto corpore exibens. mul
ta suis ꝑsecutorib. s figuris eniginatum
uelata p̃dicauit. In nebula uocẽ leuauit.
quia ueritatẽ suã ñ secuturis infidelib qͦsi
ꝑ caliginẽ sonuit. Unde & bene in libris
regũ scriptũ. ẽ. Nebula impleuit domũ
dñi: & ñ poterant sacerdotes ministrare
ꝓpt̃ nebulã. Exigentib enĩ meritis. dum¬
suꝑbi iudeoꝵ pontifices diuina mysteria ꝑ
parabolas audiunt. sacerdotes in domum

Expanded text:
 sacerdotes et prophetae et omnis populus, dicens: Morte moriatur, quare prophetavit in nomine Domini ? Ecce in nebula Dominus vocem levavit, quia obscuras mentes superbientium directo propheta corripuit. Ecce aquarum impetus eum protinus operuit, quia ab insurgentibus populis, et causa suae correptionis instigatis, ipse in Jeremia cuncta pertulit, qui correptionis verba mandavit. Per semetipsum quoque Dominus in nebula vocem levavit, quando praesentem se etiaecutoribus sed figuris aenigmatum velata praedicavit. In nebula vocem levavit, quia veritatem suam non secuturis infidelibus quasi per caliginem sonuit. Unde et bene in libris Regum scriptum est: Nebula implevit domum Domini, et non poterant sacerdotes ministrare propter nebulasuperbi Judaeorum pontifices divina mysteria per parabolas audiunt, sacerdotes in domum
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. ut ad sꝑanda suꝑna tendat᷑. Cumq
euagari exterius ñ ꝑmittit᷑: quasi in sinum
suũ reuocata dilatatur. Nos autẽ quȩ bo¬
ni uiri aduersa tolerent cernimꝰ: s intus
qͣntũ gaudeant. ñ uidemꝰ. Mentieor latitu¬
dinẽ. mͦ in uerbis. mͦ in oꝑib. considerando
cognoscimꝰ: s tam̃ qͣnta in eis amplitudo sit
eiusdẽ latitudinis ignoramꝰ Audiat gͦ
humana sapientia: & se insipientẽ dicat.
Numquid considerasti latitudinẽ t̾rȩ acsi
dicat. ut ego: qui flagellis cunctã occultã
iustor leticiã solus plane considero: quia
solus miscdit̃ formo: Uel certe idcircobe¬
atus iob utrũ terrȩ latitudinẽ considera¬
uerit inquirit᷑: ut exemplo alienȩ latitu¬
dinis humiliet᷑. Acsi ei aꝑte diceret᷑ Hos
quos innumera mala p̃sentis uitȩ neque¬
unt angustare considera: & de cordis sta-¬
tu tui inter uerbera głari cessa. Sequit᷑.¬

Expanded text:
gitur, ut ad speranda superna tendatur. Cumque gitur, ut ad speranda superna tendatur. Cumque evagari exterius non permittitur, quasi in sinum suum revocata dilatatur. Nos autem quae boni viri adversa tolerent cernimus, sed intus quantum gaudeant non videmus. Mentis eorum latitudinem modo in verbis, modo in operibus considerando cognoscimus, sed tamen quanta in eis amplitudo sit ejusdem latitudinis ignoramus. Audiat ergo 931 humana sapientia, et se insipientem discat: Nunquid considerasti latitudinem terrae? Ac si dicat: ut ego, qui flagellis cinctam, occultam justorum laetitiam solus plene considero, quia solus misericorder formo. Vel certe idcirco beatus Job utrum terrae latitudinem consideraverit inquiritur, ut exemplo alienae latitudinis humilietur. Ac si ei aperte diceretur: Eos quos innumera mala praesentis vitae nequeunt angustare considera, et de statu cordis tui inter verbera gloriari cessa. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
nãq bonoꝵ interior. ẽ: & neqͣqͣm comp̃hen¬
dit᷑. nisi caute consideret᷑. Nam plerumq
eos exterius inopia humiliat: pęne cruci
atus angustat: s tam̃ int̾ hȩc semꝑ int̾ior
fortitudo usq ad sꝑanda cȩlestia dilatat.
Angustati apłi ext̃ius fuerant. qui flagella
sustinebant: s in magna stabant intus
latitudine liberi. qui apud se hȩc eadem
flagella in gaudiũ uerterant. Scriptum
angustias paulus inuenerat. qͥ dicebat.
Scire aut̃ uolo uos fr̃s. qͥa quȩ circa me st̃
magis ad ꝓfectũ uenert̃ euuangłii: ita ut
uincła mea manifesta fierent in om̃i pre¬
torio. Hanc latitudinẽ dauid int̃ angu¬
stias optabat dicens. In tribulatione dila¬
tasti me. Tunc itaq hȩc t̃ra. id ẽ scori con¬
scientia dilatat᷑: cũ mundi huiꝰ aduersi¬
tatib exteriꝰ p̃mit᷑. Nam cũ a presentis
uitȩ securitate repellit᷑: intꝰ ad se impin¬

Expanded text:
namque bonorum interior est, et nequaquam comprehennamque bonorum interior est, et nequaquam comprehenditur, nisi caute consideretur. Nam plerumque eos exterius inopia humiliat, poenas cratus angustat; sed tamen inter haec semper interior fortitudo se usque ad speranda coelestia dilatat. Angustati apostoli exterius fuerant, quando flagella sustinebant; sed in magna stabant intus latitudine liberi, qui apud se haec eadem flagella in gaudium verterant. Scriptum angustias Paulus invenerat, qui dicebat: Scire autem vos volo, fratres, quia quae circa me sunt magis ad profectum venerunt Evangelii, ita ut vincula mea manifesta fierent in omni praetorio . Hanc latitudinem David inter angustias obtinebat, dicens: In tribulatione dilatasti me . Tunc itaque haec terra, id est sanctorum conscientia, dilatatur, cum mundi hujus adversitatibus; exterius premitur. Nam cum a praesentis vitae securitate repellitur, intus ad se impin