comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.xxx. cubitos altitudinis habere. debe¬
mus de pͥma mansione sub ꝑmocena-¬
culo intelligere. Nam tota altitudo
sicut liber paralipomenon in hec u̾ba
declarat. Porro altitudo caix. cubitoꝵ
liber in sequentib ostendit. Cenacla
qͦq terit auro. Notandũ aũt quod
mensura ista longitudinis et latitu¬
dinis templi qũa m descbit. intra pa¬
rietes sumpta. sicut ex his que de che¬
rubin in sequentib dñr: manifesta
ratio conuincit. Mensurã porticus des¬
cribit: cum adiungit. &. porticus erat
ante templum xx cubitoꝵ longitu¬
dinis. uixta mensurã latitudinis tẽpli:
habebat x cubitos latitudinis ante
faciem templi. Sequit᷑. fẽcitq in tẽ¬
plo fenestras obliquas. Hoc ẽ int̾ius
latiores. et ext̾ius strictiores. Erant
aut̃ tria deambulacra. forinsecus pa¬
rietib adiacentia. unum in imo. con¬
tra templi inferiorã. scđm. priori suꝑ¬
positum contͣ cenacłm pͥmũ: terciũ.

Expanded text:
nta cubitos altitudinis habere, vel debenta cubitos altitudinis habere, vel debemus de prima mansione sub primo coenaculo intelligere. Nam tota altitudo sicut liber Paralipomenon in haec verba declarat: Porro altitudo centum vigintiliber in sequentibus ostendit: Coenacula quoque texit auro. Notandum autem quod de mensura ista longitudinis et latitudinis templi quam modo describit, intra parietes sumpta, sicut ex his quae de cherubin in sequentibus dicuntur manifesta ratio convincit. Mensuram porticus describit, cum adjungit: Et porticus erat ante templum viginti cubitorum longitudinis, juxta mensuram latitudinis templi, et habebat decem cubitos latitudinis ante faciem templi. Sequitur: Fecitque in templo fenestras obliquas. Hoc est interius latiores, et exterius strictiores. Erant autem tria deambulacra forinsecus parietibus adjacentia: unum in uno contra templi inferiora, secundum priori superpositum contra coenaculum primum, tertium
Abbreviated transcription (Latin):
monis scd̃m librum
regum ex magna
parte satis ẽ aꝑta:
in quibdam aũt locis multũ ꝑplexa.
et nimis obscura. Compellor aũt qͦꝓ¬
dam instantia. quib libent̾ deseruio:
ubi in his explanatione opus ẽ dicere
quod sentio. Tempus gͥ edificationis.
in pͥmis expͥmit᷑ cum d̃r. factum est
qua dringentesimo et octogesimo an¬
no. egressionis filioꝵ isrł de t̾ra egyp¬
ti. in anno quarto. mense rio. ipse ẽ
mensis scds regis salomonis suꝑ isrł:
edificare cepit domũ dño. Ad id quod dicie
in anno quarto: in construendo adne¬
ctendũ ẽ: regis salomonis suꝑ isrł. Nã
quod dicitur mense zio. ipse ẽ m̃sis
scd̾s: int̾positio ẽ. Hoc ipsum in para¬
lipomenon planius expͥmit᷑ ubi le¬
git᷑ Cepit aut̃ edificare m̃se scd̃o. in
anno quarto regni sui. Mensura tẽ¬
pli det̾minat᷑: in eo quod sequit᷑. Do¬
mus aũt quã edificabat rex salomõ
dño: habebat lx. cubitos in longitu
dine. i.xx. cubitos inlatitudine.

Expanded text:
monis secundum librum Regum ex magna parte satis est aperta; in quibusdam autem locis multum perplexa et nimis obscura. Compellor autem quorumdam instantia, quibus libenter deservio, ubi in his explanatione opus est, dicere quod sentio. Tempus igitur aedificationis in primis exprimitur cum dicitur: Factum est quadringentesimo et octogesimo anno egressionis filiorum Israel de terra Aegypti, in anno quarto mense Zio, ipse est mensis secundus, regis Salomonis super Israel, aedificare coepit domum Domino . Ad id quod dicit in anno quarto in construendo advertendum est: Regis Salomonis super Israel. Nam quod dicitur mense Zio ipse est mensis secundus, interpositio est. Hoc ipsum in Paralipomenon planius exprimitur, ubi legitur: Coepit autem aedificare mense secundo anno quarto regni sui . Mensura templi determinatur, in eo quod sequitur. Domus autem quam aedificabat rex Salomon Domino, habebat ine et triginta cubitos altitudine.
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ minor mundus
appellari ab antiquis
solet: quia ꝑ similitudi¬
nem maioris mundi fi¬
guram tenet. Potest autẽ
assignari magna conuenien¬
tia in compositione eorpis¬

Expanded text:
id est minor mundus, appellari ab antiquis solet, quia per similitudinem majoris mundi figuram tenet. Potest autem assignari magna convenientia in compositione corp
Abbreviated transcription (Latin):
sub rubeus in pennis: amorẽ designat
contemplationis. Longitudo caudȩ: lon¬
gitudinẽ innuit future uite. Quod aũ
quasi oculos in cauda ht̃. ad hoc ꝑtinet.
qd̃ unusqͥsq doctor p̃uidet. qͦd ꝑicl̃m in
fine singulis imminet. Est in cauda co¬
lor uiridis: ut initio conueniat finis.
uarietas gͥ coloꝵ: designat diu̾sitatem
uirtutũ. Nota etiam qͦd pauo dũ lauda¬
tur caudã erigat: qr p̃latus quilibet
adulantiũ laudib ꝑuanam glam m̃-¬
tem leuat. Pennas in ordine ponit. qi
qͥcqͥd doctor agit. se ordinate fecisse cre¬
dit. Cum aũt cauda erigit᷑. posteriora
nundant᷑: et sic quod laudat᷑ in opere.
ũeridetur in elatione. Oportet gͥ ut
pauo caudam submissam gerat: ut qͦd
doctor agit. cum humilitate fiat:
Aquile

Expanded text:
subrubens in pennis amorem significat contemplationis. Longitudo caudae longitudinem innuit futurae vitae. Quod autem quasi oculos in cauda habet, ad hoc pertinet quod unusquisque doctor praevidet, quod periculum in fine singulis imminet. Est in cauda color viridis, ut initio conveniat finis. Varietas igitur colorum designat diversitatem virtutum. Nota etiam quod pavo, dum laudatur, caudam erigit, quando praelatus quilibet adulantium laudibus per vanam gloriam mentem levat. Pennas in ordine ponit, quia quidquid doctor agit, se ordinate fecisse credit. Cum autem cauda erigitur, posteriora nudantur, et sic quod laudatur in opere, deridetur in elatione. Oportet igitur ut pavo caudam submissam gerat, ut id laudabile, quod doctor agit, cum humilitate fiat. aquil
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quã accipit᷑ ligatur in ꝑtica ẽ
mortificatio carnis. ꝑ quam quilibet
conu̾sus tenet᷑ in regłari uita. Corri¬
gia quidem que sit de corio mortui
animalis. designat mortisicationẽ car¬
nis. Nrumpit᷑ hec corrigia s soluit᷑ ẽ
ad capiendũ aliqͥd accipit̃ inipellitur.
Similit̃ si qͥlibet fr̃ ad aliqd lucrũ tẽ¬
porale ereat: ñ rumpit᷑ ꝓpositũ. s cũ
reu̾tit᷑ cadem corrigia qua pͥus seip¬

Expanded text:
tica, est mortificatio carnis, per quam quilibet conversus tenetur in regulari vita. Corrigia siquidem, quae fit de corio mortui animalis, designat mortificationem carnis. Non rumpitur haec corrigia, sed solvitur, cum ad capiendum aliquid accipiter impellitur. Similiter si quilibet frater ad aliquid temporale exeat, non rumpitur propositum, sed cum revertitur, eadem corrigia, qua prius, seip
Abbreviated transcription (Latin):
i dormiatis
inter medi¬
os cleros. pẽ¬
ne columbe
deargentate
et posterio¬
sacra fr̃. tres columbas legendo rep¬
peri: ex quib si attente consident᷑.
simplitium mentes ad conu̾sionẽ
poterunt edoceri. Lolumba scilicet
noe: columba dauid: columba iłiu
xp̃i. Noe requies. daiud manufortis:
iħc saluator int̃pretatur. Peccatori
autem dicitur. peccasti: quiesce.Si
guis eẽ noe: quiesce a peccatis. Ut
dauid eẽ possis: oꝑare fortia.Salua¬
ri desideras: a saluatore salutem
postula. Duierte gͥ amalo et fac bo-¬
nim: inquire pacem. Diuerte ad
archam noe: preliare cum daiuid p̃¬
lia dñi Inquire pacem cum iħu in
ierłem. Diuerte ad quietem menus.
resiste temptationib: expecta pa-¬
tient salutis benefitium. De colum¬
ba uero noe: dicitur. Reu̾sa ẽ colũ¬
ba ad uesꝑam: ferens in ore ramũ¬

Expanded text:
i dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae et posteriocriptura, frater, tres columbas legendo reperi, ex quibus, si attente considerentur, simplicium mentes ad perfectionem poterunt edoceri, columbam scilicet Noe, columbam David, columbam Jesu Christi. Noe requies, David manu fortis, Jesus Salvator interpretatur. Peccatori autem dicitur: Peccasti , quiesce. Si igitur vis esse Noe, quiesce a peccatis. Ut David esse possis, operare fortia. Si salvari desideras, a Salvatore salutem postula. Diverte igitur a malo, et fac bonum, inquire pacem . Diverte ad arcam Noe. Praeliare cum David praelia Domini. Inquire pacem cum Jesu in Jerusalem. Diverte ad quietem mentis, resiste tentationibus, exspecta patienter salutis beneficium. De columba vero Noe dicitur: Reversa est columba ad vesperam ferens in ore ramu
Abbreviated transcription (Latin):
litans escas querit: qr pecc̃ores in corpꝰ
eccłie p̃dicando conu̾tit. Moralit aũt
niticorar. non quemlibet iustum nob̾
innuit. s eum qui int̾ homines degeis.
ab intuitu hominũ se in quantũ po¬
tuit abscondit. Lucem refugit: qr hu¬
manȩ laudis głam non attendit. De
qua luce dicit᷑. Nonne lux impii ex¬
tinguet᷑: nec splendebit flamma ignis

Expanded text:
litans escas quaerit, quia peccatores in corpus litans escas quaerit, quia peccatores in corpus Ecclesiae praedicando convertit. Moraliter autem nycticorax non quemlibet justum innuit nobis, sed eum qui, inter homines degens, ab intuitu hominum se, in quantum potest, abscondit. Lucem refugit, quia humanae laudis gloriam non attendit; de qua luce dicitur: Nonne lux impii exstinguetur, nec splendebit flamma ignis
Abbreviated transcription (Latin):
actus sum sicut niticorar in
domitilio. Niticorar ẽ aiuis. que
amat tenebras noctis. In parietinis
habitat: qr in ruinis maceriarũ que
sunt sine tecto. domicilium seruat.
lucem refugit: in nocte uolitans cibos
querit. Mistice niticorax. xp̃m signi¬
sicat. qui noctis tenebras amat: qr ñ
uult mortem peccatoris. s ut conu̾tat᷑
et uiuat. Ita enim d̾s̃ pat̃ dilexit mun¬
dum: ut ꝓ redemptione mundi trade¬
ret filium morti. Quod aũt peccatores
tenebre uocent᷑: apł̃s testatur dicens.
fiustis aliquando tenebre: nunc autẽ
lur in domino. Habitat niticorar in
ruinis parietum: quia. xp̃c nasci uo¬
luit de ppło udeoꝵ. Non sum inquit
occiditur a uidis. Lucem refugit: qr
uanam głam detestatur et odit. Cũ
enim leꝓsum mundaret. ut nobis
exemplum humilitatis daret: ait le¬
proso. Uide nemini dixeris. De hac lu¬
ce dicit᷑. auferet᷑ ab impiis lux sua.
.i. p̃sentis uite gloria Ipse aut̃ ẽ lux in¬
accessibilis: quȩ illuminat omnẽ ho¬

Expanded text:
actus sum sicut nycticorax in domicilio . Nycticorax est avis, quae amat tenebras noctis. In parietinis habitat, quia in ruinis maceriarum, quae sunt sine tecto, domicilium servat. Lucem refugit, In nocte volitans cibos quaerit. Mystice nycticorax Christum significat, qui noctis tenebras amat, quia non vult mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Ita enim Deus dilexit mundum, ut pro redemptiene mundi morti traderet Filium suum . Quod autem peccatores tenebrae vocentur, Apostolos testatur, dicens: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Habitat nycticorax in ruinis parietum, quia Christus nasci voluit de populo Judaeorum. Non sum, inquit,occiditur a Judaeis. Lucem refugit, quia vanam gloriam detestatur et odit. Cum enim leprosum curaret, ut nobis exemplum humilitatis daret, dixit leproso: Vide, nemini, dixeris . De hac luce dicitur: Auferetur ab impiis lux sua , id est, praesentis vitae gaudia. Ipse autem est lux inaccessibilis, quae illuminat omnem ho
Abbreviated transcription (Latin):
auis dicta. quod colorem feni¬
ceum habeat: uel quod sit in toto or¬
be singularis et unica. Nam et arabeᷤ
singularem fenicẽ uocant. Hec quin¬
gentis ultra annis uiuens. dum se ui¬
derit seniusse. collectis aromatũ uir

Expanded text:
avis, dicta, quod colorem Phoeniceum habeat: vel quod sit in toto orbe singularis et unica: nam Arabes singularem phoenicem vocant: haec quingentis ultra annis vivens, dum se viderit senuisse, collectis aromatum vir
Abbreviated transcription (Latin):
miracłm fides future resurrõnis. qũã
ex cinere facta resurrectio fenicis. Ec̃¬
e uolucrum natura. simplicib resur

Expanded text:
miraculum fides futurae resurrectionis, quam ex cinere facta resurrectio phoenicis. Ecce volucrum natura simplicibus resur
Abbreviated transcription (Latin):
cupiens: columbe cuius peni
sunt deargentate. et poster iora dorsi e
in pallore auri pingere. et ꝑ picturat¬
simplitium mentes edificare decreuz
ut quod simplicium animus intellig¬
bili oculo caꝑe uir poterat. saltem qͥ¬
nali discernat. et quod uir poterat qͥ
lui columbam formando pingere. sl
dictando describere: ut ꝑ scͥpturam e¬
monstrem picturam. uel cui ñ placa¬
erit simplicitas picture. placeat saltẽ
moralitas scͥpture: Tibi gͥ cui date sunt
penne colũbe. qͥ elongasti fugiens. ut ĩ
solitudine maneres et reqesceres. qͥ ñ q̃¬
inquam ñ tantum ad presens columbã.
h etiam accipitrem pingam. Eoce in e¬
adem ꝑtica sedent accipiter et colum¬
baego enim de clero.tu de milicia. ad
conuersionem uenimuis. ut in regu¬
lari uita quasi in ꝑtica sedeamus. et
qui rapere consueueras domesticas
aues nunc bone oꝑationis manum
siluestres ad conuersionem trahas.
id. ẽ. seculares. Gemat igitur columba.
gemat. et accipiter. uocem doloris e¬

Expanded text:
cupiens, columbam, cujus pennae sunt deargentatae, et posteriora dorsi ejus in pallore auri , pingere, et per picturam mentes aedificare decrevi, ut quod simplicium animus intelligibili oculo capere vix poterat, saltem carnali discernat; et quod vix concipere plui columbam formando pingere, sed etiam dictando describere, et per scripturam demonstrare picturam, ut cui non placuerit simplicitas picturae, placeat saltem moralitas scripturae. Tibi ergo, cui datae sunt pennae columbae, qui elongasti fugiens, ut in solitudine maneres et requiesceres, qui non quinquam, non tantum ad praesens columbam, sed etiam accipitrem pingam. Ecce in eadem pertica sedent accipiter et columba. Ego enim de clero, tu de militia ad conversionem venimus, ut in regulari vita quasi in pertica sedeamus, et qui rapere consueveras domesticas aves, nunc bonae operationis manu silvestres ad conversionem trahas, id est saeculares. Gemat igitur columba, gemat et accipiter vocemque doloris e
Abbreviated transcription (Latin):
sabscisas manus. S et ur
agnes ustulata latera.
n: et dauid cum cantorib
ꝑcutit. Post diuersa autẽ
ficate carnis. post dulce

Expanded text:
abscissas manus. Sed et vAgnes ustulata latera, tympanum, et David cum cantoribus citharam percutit. Post diversa autem mortificatae carnis, post dulce
Abbreviated transcription (Latin):
domicilio. Niticorar ẽ auis que
amat tenebras noctis. In parietinis
habitat: qr in ruinis maceriarũ que
S lux impii extinguit᷑. quia fugniuȩ
uitȩ ꝓsꝑitas cum ipsa t̃minatur. Nec
splendebit flamma ignis eius. Ignem
dicit temꝑalium desid̃ioꝵ feruorem.¬
Cuius flamma ẽ decor uel potestas ex¬
terior: que de int̾no eius ardore ꝓcedit.
S non splendebit: qr in die extrus om̃is
ext̾ior decor et potestas ꝑibit. In nocte
iugilat: dum pecc̃oꝵ tenebras atten¬
dens. eorum errores uitat. Habitat in
ruinis parietum: dum mundi defectũ
considerat. et expectat occasum. Escã
in nocte querit: quia peccantiũ uitã
tecogitans. de exemplis ustoꝵ mentẽ¬

Expanded text:
domicilio . Nycticorax est avis, quae amat tenebras noctis. In parietinis habitat, quia in ruinis maceriarum, quae Sed lux impii exstinguitur, quia futurae vitae prosperitas cum ipsa terminatur. Nec splendebit flamma ignis ejus. Ignem dicit temporalium desideriorum fervorem. Flamma est decor, vel potestas exterior, quae de interno ejus ardore procedit. Sed non splendebit, quia in die exitus omnis exterior decor, et potestas peribit. In nocte vigilat, dum peccatorum tenebras attendens, eorum errores vitat. Habitat in ruinis parietum, dum mundi defectum considerat, et exspectat occasum. Escam in nocte quaerit, quia peccantium vitam recogitans, de exemplis justorum mente
Abbreviated transcription (Latin):
ralib presidet. In dexteram uͦ uolat: qͥ
toto affectu mentis et̾na desiderat. Abi
aceapiet accipiter columbanr.i. qͥlibet

Expanded text:
ralibus praesidet. In dexteram vero volat qui toto mentis affectu aeterna desiderat. Ibi capit accipiter columbam, id est quilibet
Abbreviated transcription (Latin):
uirentis oliue: ad archam noe colum¬
ba reuertitur: cum ad quietem men¬
tis ab ext̾iorib animus reuocatur.
Reuertitur ad uesꝑam: cum desitien-¬
te luce mundane felicitatis. uane
glorie fugit pompam. timens ne in¬
currat obscuritatẽ noctis. id. ẽ ꝓfun¬
ditatem ꝑpetue dampnationis. Oli-¬
uam gerit: quia miscdiam querit.
Oliuam in ore portat: dum indulgi
sibi quod deliquerat p̃cib exorat. De
columba ui daiid dicit᷑: et post̾iora
dorsi euis in pallore auri. in post̾iori¬
b dorsi auium habetur: quia bene
oꝑanti in futuro uenia ꝓmutitur.
Similit̃ et de saluatore dicit᷑ legit᷑:
cum in descensu columbe suꝑeum
hec uox auditur. Hic ẽ filuis m̃s di¬
lectus.in quo michi bene complaciui.
Columba ẽ sp̃c scĩ gracia. que super
iħm in iordane descendisse cernitur:
quia cuilibet humili a peccatis mun-¬
dato gr̃a p̃paratur. Penitenti gͥ fit mi¬
Diligenti: datur gracia. Mistice¬
de columba.

Expanded text:
irentis olivae . Ad arcam Noe columba revertitur, cum ad quietem mentis ab exterioribus animus revocatur. Revertitur ad vesperam, cum deficiente luce mundanae felicitatis, vanae gloriae fugit pompam, timens ne incurrat obscuritatem mentis, id est profunditatem perpetuae damnationis. Olivam gerit, quia misericordiam quaerit. Olivam in ore portat, dum indulgere sibi quod deliquit precibus exorat. De columba vero David dicitur. Et posteriora dorsi ejus in pallore auri. In posterioribus dorsi aurum habetur, quia bene operanti, in futuro venia promittitur. Similiter et de Salvatore legitur quod in descensu columbae super eum haec vox audiretur: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui. . Columba est Spiritus sancti gratia, quae super Jesum in Jordane descendisse cernitur, quia cuilibet humili a peccatis mundato gratia praeparatur. Poenitenti igitur fit midiligenti datur gratia. CAPDe columba
Abbreviated transcription (Latin):
ertica accipitris. designat nobis
rectitudinem uite regularis. Que atra
longe suspenditur: qr a t̾renis desidus
huius mundi uita seꝑatur. In hac ꝑti¬
ca ligatus sedet. qui regularis uite
statuta firmit̃ tenet. Duob parietib
inherere dicitur: a quib ex utraq par¬
te sustentatur. Duo parietes qui ꝑti¬
cam sustentant. sunt actiua et contẽ¬
platiua u̾ita: quȩ pie iuuentium re¬
ctitudinem portant.

Expanded text:
ertica accipitris designat nobis rectitudinem vitae regularis, quae a terra longe suspenditur quia a terrenis desideriis hujusmodi vita separatur. In hac pertica ligatus sedet, qui regularis vitae statuta firmiter tenet. Duobus parietibus inhaerere dicitur, a quibus ex utraque parte sustentatur. Duo parietes. qui perticam sustentant sunt activa et contemplativa vitae, quae pie viventium rectitudinem portant.
Abbreviated transcription (Latin):
uideantur ex ea posse intelligi sine
expositione. In pͥma tabula et in pri¬
mo ipsius ordine. habes ordinata a sũ¬
mo usq deorsum nomina regum in
iuda regnantium: et in scdo ordine.
quot annis regnau̾it unusquisq eoꝵ.
In tercio ordine habes reges isrłitici
regni: et in quarto temꝑa regnan¬
di. In numeris qui quibꝰdam regib
subscͥbuntur. notatur quoto anno
regni ipsius qui suꝑsebitur regnare
ceꝑunt: qui decontra eregione scri¬
buntur. In scda tabula. in pͥma euis
fronte ordinantur series temporũ:
ab exordio scismatis usq ad temꝑa
pͥme captiuitatis. In scdo ordine cõ¬
tinentur series temporum regum
uda: ordine sibi succedentium. In ter¬
cio ordine ẽ palam uidere: q̃n con¬
tigit filios patrib conregnasse. Qd̾
de regib iuda eorumq filiis docet
ordo scd̃s et teicius: hoc de regibus
isrł docet ordo quartus et quintus.
In quib et illud ꝑpendi potest. qͦd
quedam conregnandi demꝑa attri¬
buuntur solis filiis. quedam solis

Expanded text:
ideantur ex ea posse intelligi sine expositione. In prima tabula, et in primo ipsius ordine habes ordinata a summo usque deorsum nomina regum in Juda regnantium. Et in secundo ordine, quot annis regnaverit unusquisque eorum. In tertio ordine habes reges Israelitici regni. Et in quarto tempora regnandi. In numeris, qui quibusdam regibus subscribuntur, notatur quoto anno regni ipsius, qui superscribitur, regnare coeperunt qui econtra de regione scribuntur. In secunda tabula, in prima ejus fronte ordinatur series temporum ab exordio schismatis usque ad tempora primae captivitatis. In secundo ordine continetur series temporum regum Juda ordine sibi succedentium. In tertio ordine est palam videre, quando contigit filios patribus conregnasse. Quod de regibus Juda eorumque filiis docet ordo secundus et tertius, hoc de regibus Israel docet ordo quartus et quintus. In quibus et illud perpendi potest, quod quaedam conregnandi tempora attribuuntur solis filiis, quaedam solis
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ ꝑuersis hominib tͥbuunt. qͥ patres
suos cum senuerint a domib ꝓprus ex-¬
pellunt. qͥ eos cũ defitiant sustentare
cũ irrationabilis creatura qͦd p̃cdhrimꝰ
in necessitate cum senuerint parenti¬
b reddat.

Expanded text:
ersos homines arguunt, qui patres suos, cum senuerint, a domibus propriis expellunt, qui eos, cum deficiant. sustentare cum irrationalis creatura quod praediximus, in necessitate cum senuerint, parentibus reddat.
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃ oꝑat᷑ ꝓpt̾ quod oportet eum qͥdiligit
am̃ semꝑ gaudere. sine int̾nussione ora¬
re i om̃ib gr̃ãs agere: qi gaudiũ fru¬
tus ẽ sp̃c. Se huppupa etiam phisio¬
logus dicit. quod cum senuerit et uola¬
re ñ possit. filii eius ad eam ueniunt:
pennas uetustissimas a corpore ipsius
euellunt: eamq fouere ñ cessant. donec
ñm penne noue recrescant. Sibis sustẽ¬
tatut ut scͥptura dic̃: donec sic̃ antea

Expanded text:
Propter hoc oportet eum, qui diligit Deum, semper gaudere, sine intermissione orare, in omnibus gratias agere , quia gaudium fructus est spiritus . De upupa etiam physiologus dicit quod cum senuerit et volare non possit, filii ejus ad eam veniunt, et pennas vetustissimas e corpore ipsius evellunt, eamque fovere non cessant, et donec iterum pennae novae crescant, cibis sustentant, ut Scriptura dicit, donec s
Abbreviated transcription (Latin):
imilis factus sum pellicano so¬
litudinis. Pelliconus ẽ egyptia
auis: habitans in solitudine nili flu-¬
minis. Hȩc auis rostro pullos fertur
occidere: et ꝑtres dies suꝑ eos flere.
Post tres dies seipsam rostro ꝑcutit. et
suo sanguine pullos asꝑgit. Et sic qͦs
pͥus ocuderat: asꝑso sanguine uiuifi¬
cando sanat. Mistice pellicanus sigĩ¬
ficat xp̃m: egyptus mundũ. Pellica¬
nis habitat in solitudine. qr xp̃c
solus de uirgine nasci dignatus ẽ si¬
ne uirili copulatione. Est etiam so¬
litudo pellicani: quod immunis ẽ a
peccato uita .xp̃i. Hec aius rostro pul¬
los suos occidit: quia uerbo p̃dicatio¬
nis incredulos conu̾tit. Suꝑ pullos
suos flere non desinit: quia xp̃c cũ
resuscitaret lararum. miscdit fleuit.
Et sic post tres dies sanguine suo pul

Expanded text:
imilis factus sum pelicano solitudinis . Pelicanus est Aegyptia avis, habitans in solitudine Nili fluminis. Haec avis rostro pullos suos fertur occidere, et per tres dies gemere super eos, post tres dies seipsam rostro percutit, et suo sanguine pullos aspergit, et sic quos prius occiderat, asperso sanguine vivificando lavat. Mystice pelicanus significat Christum; Aegyptus mundum. Pelicanus habitat in solitudine, quia Christus solus de Virgine nasci dignatus est sine virili copulatione. Est enim solitudo pelicani, quod immunis est a peccato vita Christi. Haec avis rostro pullos suos occidit, quia verbo praedicationis incredulos convertit. Super pullos suos gemere non desinit, quia Christus, cum resuscitaret Lazarum, misericorditer flevit. Et sic post tres dies sanguine suos pul
Abbreviated transcription (Latin):
In egypto gͥ solitudinẽ faumꝰ: dum
a uiris et uoluptatib scł̃i longe sumꝰ.
Sic et uistus in ciuitate solitudineni
faut. dum se immunẽ in quantum
humana natura patit᷑ a peccõ custo¬
dit. Rostro pellicanus pullos suos oc¬
cidit: quia uistus cogitationes etoꝑa.
que male gessit. ore ꝓprio indicat
et confundit. dicens. Confitebor adu̾¬
sum me iniusticiam meã dño et tu
remisisti impietatẽ peccati mei. Su-¬
ꝑ eos tͥduo deflet: qr quicqͥd cogita¬
tione. loquitione. et ope. male ges

Expanded text:
dinem facimus, dum a curis et voluptatibus saeculi longe sumus. Sic et justus in civitate solitudinem facit, dum se immunem, in quantum humana natura patitur, a peccato custodit. Rostro pelicanus pullos suos occidit, quia justus cogitationes et opera quae male gessit, ore proprio judicat et confundit, dicens: Dixi; confitebor adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei . Super eos triduo deflet, quia quidquid cogitatione, locutione, et opere male ges
Abbreviated transcription (Latin):
aquilo temptatio. Ma¬
re mundꝰ. ab aqͥlone
gregat: cũ a tumultu
temptationũ ñ tm̃ ui
stos. s etiam peccatores

Expanded text:
Aquilo tentatio, mare mundus. Ab aquilone gregat, cum a tumultu tentationum non tantum justos, sed et peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
s inquit ab au¬
stro ueniet.Ab
aquilone diabolus: ab austro d̾s. Ille
ignorantie tenebras inhabitat: iste
serenitatem caritatis amat. frigus
aquilonis: poros carnis stringit. Calor
austri: clausos aꝑit. Quod enim frig
auaricie restringendo retinet: aꝑtis
elemosine manib caritas larga p̃bet.
Penna siquidem uetus in infernum
mergiti noua uero animũ ad celestia
desidanda sustollit. Peccata enim gra¬
uant: uirtutes uͭ subleuant.

Expanded text:
 inquit, ab austro veniet. Ab aquilone diabolus, ab austro Deus. Ille ignorantiae tenebras inhabitat, iste serenitatem charitatis amat. Frigus aquilonis poros carnis stringit, calor austri clausos aperit. Quod enim frigus avaritiae stringendo retinet, apertis eleemosynae manibus charitas larga praebet. Penna siquidem vetus in infernum mergit, nova vero animum ad coelestia desideria sustollit. Peccata enim gravant, virtutes vero sublevant.
Abbreviated transcription (Latin):
sua. & eoꝵ quoꝵ mors p̾ciosa ẽ in
conspectu dñi. Ibi enĩ intelliges
ap̃mia iustoꝵ: et penas dãnatoꝵ.
In hoc oracło posuit salomon ar¬
cham federis: & in ea tabulas legis.
Est autẽ oracłm: diuinȩ reuelati¬
onis secretũ. Ibi salomon archam
posuit: et ibidem qui pacem desi¬
dat. m̃tem ponit. In ea st̃ tabulȩ
legis: scientia uidelicet diuinȩ
districtionis. Hic solus intrat
pontifex: st̃ enĩ pauci quib reue¬
latur consilii diuini secretũ. Hic
solus oras. si solitarius ẽẽ desidãs.
siluauitatem quietis amas. Actẽ¬
de gͥ ut oratio tua sit discreta et
secreta. dulcis & humilis: discreta
ꝓpter idiotas. secreta ꝓpt̾ hypocͥtas
dulcis affectu. humilis appetitu.
ut qd̵ appetit diligat. nicħ altum.
s humilia concupiscat. Sit pura
& tranquilla. ne qͥcqͣm commodi
temꝑalis oratio postulet: ne tͣnqlli¬
tatem orationis curiositas contur¬
bet. Si gͥ talis ẽẽ desid̃as. ad illud
claustrũ ñ manufactũ qd̾ ẽ in celiᷤᷤ

Expanded text:
ors pretiosa est in conspectu Domini . Ibi enim intelliges et praemia justorum, et poenas damnatorum. In hoc oraculo posuit Salomon arcam foederis, et in ea tabulas legis. Est autem oraculum divinae revelationis secretum. Ibi Salomon arcam posuit, et ibidem qui pacem desiderat, mentem ponit. In ea sunt tabulae legis, scientia videlicet divinae districtionis. Huc solus pontifex intrat. Sunt enim pauci, quibus revelatur consilii divini secretum. Hic solus ores, si solitarius esse desideras, si suavitatem quietis amas. Attende ergo ut oratio tua sit discreta et secreta, dulcis et humilis. Discreta propter idiotas, secreta propter hypocritas, dulcis et humilis appetitu, ut quod appetit diligat, nihil altum sapiens humilia concupiscat. Sit pura et tranquilla, nec quidquam commodi temporalis oratio postulet, nec tranquillitatem orationis curiositas conturbet. Si igitur talis esse desideras, ad illud claustrum non manufactum, quod est in coelis,
Abbreviated transcription (Latin):
deliũ m̃tes. Qui panes
delabra meditatio. Puri
uri in candelabris. pui
tet meditatio. In alta
s refectionis. lucernȩ
dulcescit: cognitus amatur. Ha¬
bent thimiamata odorẽ. panes
saporem: cognitio amorem. Ora¬
tio siquidẽ redolet dm. panes sa-¬
punt.: cognitio diligit. Infun¬
dit autẽ d̃s odori suauitatẽ. sapori
dulcedinẽ: amori de leccationem.
Ut sit odor suauis. gustus dulcis:
amor delectabilis. Hȩc omia debẽt
ẽe in conu̾sione. Hȩc ministrant᷑
a sacerdotib et leuitis in templo

Expanded text:
delium mentes. Qui panes lectio, candelabra meditatio. Puritauri in candelabris, puruoptet meditatio. In altarpanes refectionis, lucernae dulcescit, cognitus amatur. Habent thymiamata odorem, panes saporem, cognitio amorem. Oratio siquidem redolet Deum, panes sapiunt, cognitio diligit. Infundit autem Deus odori suavitatem, sapori dulcedinem, amori dilectionem, ut sit odor suavis, gustus dulcis, amor delectabilis. Haec omnia debent esse in conversione. Haec ministrantur a sacerdotibus et levitis in templo
Abbreviated transcription (Latin):
iliius. mollis et uirib et uo¬
latu. quasi mollis auis. unde
in libro ethimologiarũ ysidori legit᷑.
miliuuis a molli uolatu nominatur.
Est enim miliis: mollis uirib. Illos¬
luptatis temptat. Cadaiuib milius
uescit᷑: qr car nalib desid̃iis uoluptuo¬
si delectantur: Circa coquinas et ma
cella miluus assidue uolitat: ut siqͥd
crude carnis ab eis ꝓitiatur foras ue¬
lotius rapiat. ꝑ hoc enim miliuus eos
nobis innuit: quos cura uentͥs sollici¬
tos reddit. Qui gͥ huiꝰmodi sunt. uolup¬
tuosa querunt. macella frequentant.
et coquinis uihiant. Miluus timidꝰ ẽ
in magnis: audar in minimis. Silue¬
stres uolucres raꝑe ñ audet: domesti¬
cis aut̃ insidiari solet. Insidiat᷑ pullis
ut illos rapiat: et quos incautos rep¬
pererit: uelotuis necat. Sic molles et
uoluptuosi teneros pullos rapunt:
qi simplitiores et indiscretos suis mo¬
rib aptant. et ad ꝑuersos usus ꝑtra¬
hunt. Suꝑ eos lente uolando incau¬
tos decipiunt: dum eos blandis ser¬

Expanded text:
ilvus, mollis est viribus et volatu, quasi mollis avis, unde in libro Etymologiarum Isidori legitur, milvus a molli volatu nominatur. Est igitur milvus mollis viribus, illosluptatis tentat. Cadaveribus milvus vescitur, quia carnalibus desideriis voluptuosi delectantur. Milvus cella milvus assidue volitat, ut si quid crudae carnis ab eis projiciatur foras, velociter rapiat. Per hoc autem milvus eos nobis innuit, quos cura ventris sollicitos reddit. Qui igitur hujusmodi sunt, voluptuosa quaerunt, macella frequentant, et coquinis inhiant. Milvus timidus est in magnis, audax in minimis; silvestres volucres rapere non audet, domesticis autem insidiari solet, insidiatur pullis ut eos rapiat, et quos incautos reperit velocius necat. Sic molles et voluptuosi teneros pullos rapiunt, quia simpliciores et providos suis moribus aptant, et ad perversos usus protrahunt. Super eos lente volando incautos decipiunt, dum eos blandis ser
Abbreviated transcription (Latin):
S et in extremis cum cignus morit᷑. ual¬
de dulcit̃ moriens canere ꝑhibet᷑. Si¬
milit᷑ cum de hac uita suꝑb egredit᷑
adhuc dulcedine p̃sentis scl̃i delectat᷑:
et que male gessit. ad memoriã mori
tionabilis. qd patri uel matri debeat
cũ irrationabilis creatura qd p̃diximꝰ
in necessitate cum senuerint parenti¬
ens reduuit. Cum uͦ pluma nuea cignꝰ
exuit᷑: in ueru positus ad ignem torret᷑
Similit̾ cum diues suꝑb moriens exui¬
tur mundana gła. descendens ad flã-¬
mas inferni cruciabit᷑ ꝑ torm̃ta: et qͥ
cibum querere consueuerat in imis.
in abyssum descendens. sit cibꝰ ignis.

Expanded text:
Sed et in extremis cum cygnus moritur valSed et in extremis cum cygnus moritur valde dulciter canero perhibetur. Similiter cum de hac vita superbus egreditur, adhuc dulcedine praesentis saeculi delectatur, et quae male gessit, ad memoriam moritura quid patri vel matri debeat, cum irrationalis creatura quod praediximus, in necessitate cum senuerint, parentiens reducit. Cum vero nivea pluma cygnus exuitur, in veru positus ad ignem torretur. Similiter cum dives superbus moriens exuitur mundana gloria, descendens ad flammas inferni cruciabitur per tormenta, et qui cibum sumere consueverat nimis, in abyssum descendens fit cibus ignis.
Abbreviated transcription (Latin):
plumis albus. Nullus eñi meminit cig¬
Cignus a canendo ẽ. appellatus. eo qͦd car¬
minis dulcedinẽ modulatis uocib fun-¬
dit. Ideo aut̃ suauit eum canere ꝑhibens.
qr longum collum et inflexum ht̃ : ne¬
cesse ẽ eluctantẽ uocem ꝑ longum et
flexuosum it̃. uarias fundere modula-¬
tiones. ferunt in hiꝑboreis partib p̃ci¬
nentib citharedis. olores płimos aduo¬
lare: apteq ad modũ concinere. Tign¬
ht̃ plum̃a nuieam. s carnẽ nigram.
Moralit̃ color niueus in plumis. desig¬
nat effectũ simulationis. qua caro ni¬
gra tegit᷑: qi peccatũ carnis simulatiõe
uelatur. Cignus dum in flumine natat.
ceruicẽ capitis erectã gestat. qr suꝑb
qui cum reb transitoriis tiahit᷑. etiam¬
labentium rerũ possessione ad tempꝰ
glatur. ferunt in hiꝑboreis partib p̃¬
cinentib citharedis olores płimos ad¬
uolare. apteq admodũ concinere: qr qͥ
uoluptatib totis desidiis inhiant. q̃i
ad uolantes. uoluptuosis concordant.

Expanded text:
us enim meminit cyga canendo est appellatus, eo quod carminis dulcedinem modulatis vocibus fundit. Ideo autem suaviter eum canere perhibent, quia longum collum et inflexum habet, et necesse est eluctantem vocem per longum et flexuosum iter varias reddere modulationes. Ferunt in Hyperboreis partibus praecinentibus citharoedis olores plurimos advolare, apteque admodum concinere. Cygnus plumam habet niveam, sed carnem nigram. Moraliter olor niveus in plumis designat effectum simulationis, qua caro nigra tegitur, quia peccatum carnis simulatione velatur. Cygnus, dum in flumine natat, cervicem capitis erectam gestat, quia superbus qui cum rebus transitoriis ad ilabentium rerum possessione ad tempus gloriatur. Ferunt in hyperboreis partibus praecinentibus citharoedis olores plurimos advolare, apteque admodum concinere, quia qui voluptatibus totis desideriis inhiant, quasi advolantes voluptuosis concordant.
Abbreviated transcription (Latin):
excisa ramoꝵ. Moralit̃ gͥ mare.
mundũ÷ nauis. huiꝰ scłi uitã:
egͥssio de mari. renuntiationem
mundr: insula quȩ mari suꝑe¬
paulus. illos qui u̾bo p̾dicationis
frigidos ac pigros fr̃s. et ex un¬
dis mundanȩ tẽpestatis abstrac¬
tos. excitant ad amorem. xp̃i: sar¬
m̃ta exhortationis u̾ba. ignis
caritatem designat. Per uiꝑam¬
sp̃s. siue detractores ueritatis de¬
signant᷑. Que inuasit manum
pauli. id est opus doctrine sp̃ital
impedire nititur. detractionis
morsus inferendo. et inuidiȩ ui¬
rus infundendo. Hanc uꝑam
fr̃ exhorresco. et ne uirus

Expanded text:
excisa ramorum. » Moraliter igitur mare, excisa ramorum. » Moraliter igitur mare, mundum, navis hujus saeculi vitam, egressio de mari renuntiationem mundi, insula quae mari supereignificat. Paulus illos verbo praedicationis frigidos ac pigros fratres, et ex undis mundanae tempestatis abstractos excitat ad amorem Christi. Sarmenta exhortationis sunt verba, ignis charitatem designat. Per vispiritus sive detractores veritatis designantur. Quae invadit manum Pauli, id est opus doctrinae spiritualis impedire nititur, detractionis morsus inferendo, et invidiae virus infundendo. Hanc viperam, frater, exhorresco, et ne virus
Abbreviated transcription (Latin):
ogasti nos frat̃
amantissime qͣ¬
tinus aliqua re-¬
media tẽptatio¬
num. uidelicet
sp̃italis delectationis fercula.
fr̃ib nobiscum cominorantib
quererem ac ꝓpinarẽ. Quesiui
fr̃ & inieni. In solitudine et¬
enim uet̾is testam̃ti paucłas
radices salutiferas repperi. ex
terra uero euangłii bene cul¬
ta. quosdam fructus boni
saporis attuli. ex libris autẽ
expositoꝵ et alioꝵ qͦrundã
sapientum. quasi ex agrico¬
laꝵ ortis quosdã flores colle¬
gi. ut in unum congesta lo¬
cũ. suauem reddant odorẽ.
Ex radicib itaq id est ex sen¬
tentiis ueteris testam̃ti. ali¬
qd̃ remedium sanitatis infir¬
delicati autẽ diu̾sis expositio¬
num florib meditando delec¬
tent᷑. Sic paulus apłs apud
melitene insulam egressus de
mari collegit multitudinem
sarm̃toꝵ. ut sociis qui secum
de maris ꝑicło euaserant. igñe
que ad accendendã caritatem
ualentia. integritate decerpta
scripturarũ. quasi frondib sũt

Expanded text:
ogasti nos, frater amantissime, quatenus aliqua remedia tentationum, videlicet spiritualis delectationis fercula, fratribus vobiscum commorantibus quaererem ac propinarem. Quaesivi, frater, et inveni. In solitudine etenim Veteris Testamenti pauculas radices salutiferas reperi. Ex terra vero Evangelii bene culta, quosdam fructus boni saporis attuli. Ex libris autem expositorum et aliorum quorumdam sapientum, quasi ex agricolarum hortis, quosdam flores collegi, ut in unum congesta locum, suavem reddant odorem. Ex radicibus itaque, id est ex sententiis Veteris Testamenti, aliquod remedium sanitatis infirDelicati autem diversis expositionum floribus meditando delectentur. Sic Paulus apostolus, apud Miletam insulam egressus de mari, collegit multitudinem sarmentorum, ut sociis qui secum de maris periculo evaserant, ignem quae ad accendendam charitatem valentia, integritate decerpta Scripturarum, quasi frondibus, sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tabilitate ꝓpositi ẽ illud. uult et ñ
uult piger. Audi et quom muta¬
bilitas ꝓmissi arguit᷑ in eo quod dr̃.
Nubes et uentus et pluuie non se¬
quentes. uir głosus et ꝓmissa nõ
complens. Uoti mutabilitatẽ pre¬
cauere nos uoluit. qui dicit. Siqd
uoiusti deo. ne moreris reddere: dis¬
plicet enim dõ infidelis et stulta
ꝓmissio. Stulta ꝓmissio ẽ. que fit
de eo quod fieri non licet. uel quod
ũs̃ facere ꝓhibet. Stulta ꝓmissio
ẽ de eo quod fieri non expedit. in
eo quod quis uel modestie metas

Expanded text:
tabilitate propositi est illud: Vult et non tabilitate propositi est illud: Vult et non vult piger . Audi et quomodo mutabilitas promissi arguitur in eo quod dicitur: Nubes et ventus, et pluviae non sequentes, vir gloriosus, et promissa non complens . Voti mutabilitatem praecavere nos voluit qui dicit: Si quid vovisti Deo, ne moreris reddere, displicet enim Deo infidelis, et stulta promissio . Stulta promissio est quae fit de eo quod fieri non licet, vel quod Deus facere prohibet. Stulta promissio est de eo quod fieri non expedit in eo quod quis vel modestiae metas
Abbreviated transcription (Latin):
idebam in uisione
mea nocte: et ecce
quatuor uenti ce¬
li pugnabant in
mari magno. et
quatuor bestie grandes ascendebant
de mari diuerse int̾ se. Prima q̃i le¬
ena: et alas habebat aquile: Aspici¬
ebam donec euulse sunt ale euis:
sublata ẽ de t̾ra. & suꝑ pedes quasi
homo stetit: et cor eius datum ẽ ei.
ideamus nunc quid sit hoc
mare magnum. in quo ꝓpheta
daniel uidit hanc quetumq sit pu¬
gnam uentorum. Quis aut nescit
mare quam sit instabile et inqͥe¬
tum. quod semꝑ mouetur ad om-¬
nem flatum: impulsumq uentoꝵ:
Recte itaq in eo ni fallor cordis mu¬
tabilitas et inconstantia figuratur.
eo quod uere sit similis fluctui ma¬
ris. qui auento mouet᷑ et circum¬
fertur. Est autem hoc malum tri¬
plex. E enin mutabilitas ꝓpositi. et
ẽ mutabilitas ꝓmisi: et item mu¬
tabilitas uoti. Propositum ẽ quod
quisq statuit apud semetipsum.
Promissum ẽ quod quisqi statuit
apud ꝓximum. Uotum ẽ quod qͥsq
statuit: s quasi apud dm̃. De mu¬

Expanded text:
idebam in visione mea nocte, et ecce quatuor venti coeli pugnabant in mari magno. Et quatuor bestiae grandes ascendebant de mari diversae inter se. Prima quasi leaena, et alas habebat aquilae: Aspiciebam donec evulsae sunt alae ejus, et sublata est de terra; Et super pedes quasi homo stetit, et cor ejus datum est ei.Videamus nunc quid sit hoc mare magnum, in quo propheta Daniel vidit hanc, quaecunque sit, pugnam ventorum. Quis autem nescit mare quam sit instabile et inquietum, quod semper movetur ad omnem statum, impulsumque ventorum? Recte itaque in eo, ni fallor, cordis mutabilitas, et inconstantia figuratur, eo quod vere sit similis fluctui maris qui a vento movetur et circumfertur. Est autem hoc malum triplex. Est enim mutabilitas propositi, et est mutabilitas promissi, et item mutabilitas voti. Propositum est quod quisque statuit apud semetipsum; promissum est quod quisque statuit apud proximum; votum est quod quisque statuit, sed quasi apud Deum. De mu
Abbreviated transcription (Latin):
discretus homo. ꝑ bonam uel malam
famã. alios licet longe remotos: cog¬
noscit. Cum gͥ anser odorem suꝑueni¬
entis hominis sentit. nocte clamare
re debet. In capitolio quondã roma¬
nus fuit clamor anseris: et in capło
cotidie ꝓdest. cum negligentias uidit
cdamor discreti frĩs. Clamor anseris.
a capitolio suo reppulit hostem gal¬
hostem reppulit antiquũ. Clamor an¬
seris urbem romanã ab impetu ho¬
stium seruauit immunẽ: clamor dis¬
creti fr̃is. ne turbetur a ꝑusis. custo¬

Expanded text:
discretus homo per bonam, vel per malam discretus homo per bonam, vel per malam famam alios, licet longe remotos, cognoscit. Cum igitur anser supervenientis hominis odorem sentit, nocte clamare det, clamare debet. In Capitolio quondam Romanis profuit clamor anseris, et in capitulo quotidie prodest, cum negligentias viderit, clamor prudentis fratris. Clamor anseris a Capitolio repulit hostem Galhostem repellit antiquum. Clamor anseris urbem Romam ab impetu hostium servavit immunem; clamor prudentis fratris, ne turbetura perversis, custo
Abbreviated transcription (Latin):
nser uigilias noctis assiduitate
clangoris testatur. Nullum aũt
animal ita odorem hoĩs sentit: ut anser:¬
Unde et clangore eus gallorum afcensꝰ
suam bene iugilantes: significare pot̾̃
Anserum. due sunt species. domesticie
udelicet et campestres. Lampestres in
altum et ordinate uolant. illosq designãt:
qui remoti at̃renis. ordinem bene uinẽ¬
di diseruant. Domestice uͦ in uicis si¬
seipsas rostris lacerant. illos sigc̃ant: qͥ
et si conuentus amant. loquacitati tñ.
et detractioni uacant. Campestres an-¬
seres om̃s sunt coloris cineritii. nec aliꝗͣ
eaꝵ niuieam seu uariam uidi. In dome¬
sticis uͦ ñ solum habet᷑ color cineritius:
s etiam uarius uel albus. In cãpestrib
habetur color cinericiꝰ .i. in his qui a se¬
culo sunt remoti: penitentie uilis ha¬
bitus. Hii uͭ qui in urbib uel in uicis
habitant: pulcrioris coloris uestem por¬
tant. Anser precet̾is animalib suꝑue¬
nientis hominis odorem sentit: quia

Expanded text:
nser vigilias noctis assiduitate clangoris testatur. Nullum autem animal ita odorem hominis sentit, ut anserUnde et clangore ejus Gallorum ascensusam bene vigilantes significare potest. » Anserum duae sunt species, domestici scilicet et campestres. Campestres in altum et ordinate volant, illosque designant qui remoti a terrenis, ordinem bene vivendi servant. Domestici vero in vicis siseipsos rostro lacerant, illosque significant qui etsi conventus ament, loquacitati tamen et detractioni vacant. Campestres anseres omnes sunt coloris cinericii, nec aliquem eorum varium seu niveum vidi. In domesticis vero non solum habetur color cinericius, sed etiam varius vel albus. In campestribus habetur color cinericius, id est in iis qui a saeculo sunt remoti, poenitentiae vilis habitus. Ii vero qui in vicis vel in urbibus habitant pulchrioris coloris vestem portant. Anser prae caeteris animalibus supervenientis hominis odorem sentit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
transit scds. Cum uͦ tres reliqui sensꝰ.
tunc quingenti anni moralit trans¬
acti sunt. Cum enĩ morti fenix appro¬
pinquat: tunc diu̾sas species aroma-¬
riem aromatũ construit:⁊ se in me¬
diis aromatũ sp̃eb componit. Hec to¬
ciens iustus agit: quotiens ad me
reducit. Ad radium solis alis ignẽ
uoluntariũ excitat: qr mentẽ alis
contemplationis excitatã. iustus ar¬
dore scĩ sp̃c inflaminat. Sic gͥ fenir
incendit᷑: s ex eiꝰ cinere fenir ttͥm

Expanded text:
transit secundus. Cum tres reliqui sensus,transit secundus. Cum tres reliqui sensus,tunc quingenti anni moraliter transacti sunt. Cum vero morti phoenix appropinquat, tunc diversas species aromariem aromatum construit, et se in mediis aromatum speciebus componit. Hoc toties justus agit, quoties ad memo multitudinem reducit. Ad radium solis alis ignem voluntarium excitat, quia mentem alis contemplationis excitatam justus ardore sancti Spiritus inflammat. Sic igitur phoenix incenditur, sed ex ejus cinere phoenix iterum
Abbreviated transcription (Latin):
auis dicta. quod colorem feni¬
ceum habeat: uel quod sit in toto or¬
be singularis et unica. Nam et arabeᷤ
gentis ultra annis uiuens. dum se ui¬
derit senuisse. collectis aromatũ uir¬
gulis. rogum sibi instruit: et conu̾sa
ad radium solis. alarum plausu uo¬
luntariũ sibi incendium nutrit. sicq
tt̾m de cinerib suis resurgit. Unde ra-¬
banus. fẽnir inqͥt pot̃ significare re¬
surrõnem iustoꝵ: qui aromatib uir¬
tutum collectis. restaurationẽ pͥoris ui-¬
goris pꝰ mortẽ sibi p̃parant. fẽnix ẽ ara¬
bie auis. arabia uͦ interp̃tat᷑ cãpestris.
Campus ẽ. hic mundꝰ. Arabia. scla¬
ris uita. Arabes seculares.
arabes fenicem: appellant singularẽ.
Singłaris ẽ quilibet iustus. acuris scl̃a¬
rib omnino remotꝰ fenir ꝑ quingen¬
tos annos uiuere credit᷑: sic̃ scͥptura
testat᷑. Centenarius uͦ numerꝰ in an¬
nis: moralit̾ designat t̃minũ ꝑfectio
numerus transit. Cum deficit auditꝰ.

Expanded text:
avis dicta, quod colorem phoeniceum habeat, vel quod sit in toto orbe singularis et unica. Nam Arabes remgentis et ultra annis vivens, dum se viderit senuisse, collectis aromatum virgulis rogum sibi instruit, et conversa ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nutrit, sicque iterum de cineribus suis resurgit. Unde Rabanus: « Phoenix, inquit, potest significare resurrectionem justorum, qui aromatibus virtutum collectis, restaurationem prioris vigoris post mortem sibi reparant. Phoenix est Arabiae avis. » Arabia vero interpretatur campestris. Campus est hic mundus, Arabia saecularis vita, Arabes saeculares. Arabes phoenicem appellant singularem. Singularis est quilibet justus, a curis saecularibus omnino remotus. Phoenix per quingentos annos vivere creditur, sicut Scriptura testatur. Centenarius vero numerus in annis moraliter designat terminum perfectionnumerus transit, Cum vero deficit auditus,
Abbreviated transcription (Latin):
calidissimus uentus ẽ. Ds̃ inquit
ab austro ueniet. Ibi sedes altissimi. ibi
dilectionis ardor. Inde sinceritas uita¬
tis. Auster a serena regione procedit:
quia d̾s in serenitate moꝵ requiescit.
lbi pascit. ibi cubat. Ibi quiesmentis.
ibi refectio contemplationis. Auster. sp̃c

Expanded text:
calidissimus ventus est. Deus, inquit ab austro veniet . Ibi sedes Altissimi, ibi dilectionis ardor. Inde sinceritas veritatis. Auster a serena regione procedit. quia Deus in serenitate morum requiescit, ibi pascit, ibi cubat, ibi quies mentis, ibi refectio contemplationis. Auster Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
uñsolent głiariuuider ⁊ gentib insultatẽ. cõ¬
futo eos. ⁊i enimu̾ uidei estis. tunc inuohͥsp
otusest .d̃. sic̃ dicit ꝓpħã. qd si nonest. tunc
ñ estisindei. s non est notusin cied̾s. qr ce¬
sarem gentilem confessi sunt. dicentes. ñ

Expanded text:
solent gloriari Judaei et gentibus insultare confuto eos. Si enim veri Judaei estis, tunc in vobis notus est Deus, sicut dicit Propheta, quod si non est, tunc non estis Judaei. Sed non est notus in eis Deus, quia Caesarem gentilem confessi sunt, dicentes: Non
Abbreviated transcription (Latin):
exultatione
qͣr indutisunt saluta¬
ri. Non enimin se lux
sũnt. s in domino. ut¬
sauitari .i. xp̃o. ut honesti sunt ad docendum.¬

Expanded text:
exsultatione quia induti sunt saluta Non enim in se lux sunt, sed in Domino. Christo, ut honesti sint ad docendum,
Abbreviated transcription (Latin):
dẽbent habitare. m̃te ⁊ fide. s ꝓpͥe: conuenit mo¬
nast̾us⁊ fr̃ĩb in unum cobabitantib. ñ mͦ corde:
s ⁊ corpore. ut ⁊ nus fr̃ĩb de fudea: qui omnib su¬
ispoĩtisad pedes apłoꝵ. in unum habitabant. de
ius melcoya. coto orbe notissimus. ut cuba spc̃
scĩ. diuisos corpore cong̾gauit snunum. ⁊ mon

Expanded text:
nvenit monasteriis et fratribus in unum cohabitantibus, non modo corde, sed etiam corpore, ut et illis fratribus de Judaea, qui omnibus suis positis ad pedes apostolorum, in unum habitabant de qvis melodia, toto orbe notissimus, ut tuba Spiritus sancti, divisos c
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑. sũꝑbi ũosaturatisunt insc. hec saturab¬
unt᷑ s hiumlesqͥnanto plusesur unit. tanto plꝰ
manducant. ⁊ canto plusesununt: quanto ĩ
anes sunt a scło. plen̾us fastidit. ⁊ quicquid ali
Sacerdotes eĩ¬

Expanded text:
buntur . Superbi vero saturati sunt in se, nec saturabuntur; sed humiles quanto plus esuriunt, tanto plus manducant; et tanto plus esuriunt, quanto magis manes sunt a saeculo. Plenus fastidit, et quidquid illi Sacerdotes e
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ ascendit. scdm̃ gnod
homo. Nam sedm̃ ds
s c̾aturas. ut nichil supͣ se haberet.
surrexit: moriente est. uł ascenoit ad ouentẽ.
nr̃e illuminatõnis .i. ut lum̃ gr̃e. nobis oriri fa¬
ceret. uł ociens intłsigitur u̾bum apatre genitũ.
cuiꝰ uirtute ascendit homo ille. ⁊ẽ. ascendit ad

Expanded text:
 Ascendit. secundum quod homo. Nam secundum creaturas, ut nihil supra se haberet. in oriente est. Vel ascendit ad orientem nostrae illuminationis, id est ut lumen gratiae nobis oriri faceret. Vel oriens intelligitur Verbum a Patre genitum cujus virtute ascendit homo ille. Ascendit,