comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
catus fuerat. a multis adoratus. Attamen consi¬
deremus quid dixerint et illi. Clamabat latro de
cruce. dñc memento mei cũ uencris in regñ tuũ.
Ergo ne per suppliciũ ille uadit ad regnũ: Quis
indicauit tibi. qũi oporteat pat xp̃m: et sic iafre
in głam suam : Tn quoq ccnturio bnde eũ nosti:
Widens qͣd sic clamans expirasset: uere inqͥt hic
homo filius dei crat. Mira res: et ourmni admirani¬
onc digna. Propterca rogo uos intuemun et uide¬
te qͣm oculata sit fides: qͣm linceos oculos habeat
diligentius considerate. Cognoscit dei filiũ lacteu¬
tem: cognoscit in ligno pendentem: cognoscit mo¬
rientem. Siqͥdem latro in patibulo: magi ĩ sia¬
bulo agnoscunt. Ille claiis infixum: S isti
pannis inuolutũ. Centurio uero bitam agnouit
in morte: isti dei birtutẽ. in teneri corporis infir¬
mitate. Ille sũmum spiritũ in expiratione: isti
dci uebũ. in infantia cognonere. Siquidẽ qͥtqͣd

Expanded text:
catus fuerat, a multis adoratus. Attamen consicatus fuerat, a multis adoratus. Attamen consideremus quid et illi dixerint. Clamabat latro de cruce: Domine, memento mei, dum veneris in regnum tuum . Ergone per supplicium ille vadit in regnum? Quis indicavit tibi quoniam oportebat pati Christum, et sic intrare in gloriam suam? Tu quoque, centurio, eum unde nosti? Videns quod sic clamans exspirasset: Vere, inquit, hic homo Filius Dei erat . Mira res, et omni admiratione digna! 801 4. Propterea, rogo vos, intuemini et videte quam oculata sit fides; quam lynceos oculos habeat, diligentius considerate. Cognoscit Dei Filium lactentem, cognoscit in ligno pendentem, cognoscit morientem: siquidem latro in patibulo, Magi in stabulo cognoscunt; ille clavis infixum, isti pannis involutum; centurio vero vitam agnovit in morte. Isti Dei virtutem in teneri corporis infirmitate, ille summum Spiritum in exspiratione. Isti Dei Verbum in infantia cognovere: siquidem quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
es tu: ego ĩqͥl in het nat̃ sũ. et in hoc utr in mud.
Hic ergo rector est morũ: in iudicio discrctor incri¬
in corona miscricordie. Siquidẽ coronatus est et a
nouerta sua. corona spinca. coroua nusctie: coro¬
uandus a familia sua corona msticic: qñ cxibũt
angeli et tollent de regno cius oĩa scandala: qñ
uemet ad iidiciũ cũ sciuorib populi sui: cum pu¬
gnabit pro eo oebis terre aduersus insensaios.
Coronat eum et pater corona gle sieut ait psalmista:
diademate qͦ coronauit eũ mater sua. Suscipite
coronã parnuili propter uos. regis uẽi et una cum
magis humilitatẽ ipsius adorate: quorũ fidai deuo¬
no uobis hodic proponitur ia excmplũ. Cui crmi
cõparabunus. et cui sumiles estunabius uiros iscos.
Si latronis fidem. si centurioms confessionem con¬
sidero: in co superexcellere bidentur isti qͥd iam tũc
muracula multa fecerat: ⁊ iã tunc a multis predi¬

Expanded text:
es tu? Ego, inquit, in hoc natus sum, et in hoc veni in mundum . es tu? Ego, inquit, in hoc natus sum, et in hoc veni in mundum . Hic ergo rector est morum, in judicio discretor meriin corona miseriae. Siquidem coronatus est et a noverca sua corona spinea, corona miseriae; coronandus a familia sua corona justitiae, quando exibunt angeli, et tollent de regno ejus omnia scandala, quando veniet ad judicium cum senioribus populi sui; cum pugnabit pro eo orbis terrae adversus insensatos. Coronat eum et Pater corona gloriae, sicut ait Psalmista: diademate, quo coronavit eum mater sua. Suscipite coronam parvuli propter vos regis vestri, et una cum Magis humilitatem ejus adorate, quorum fidei devotio vobis hodie proponitur in exemplum. Cui enim comparabimus, et cui similes aestimabimus viros istos? Si latronis fidem, si centurionis confessionem considero, in eo superexcellere videntur isti, quod jam tunc miracula multa fecerat, jam tunc a multis praedi
Abbreviated transcription (Latin):
cimus filic syon anime seculares: debiles. delicate. filic
et non filu: in quibz nichil est fortituduns. nichil
uirilis amim. E gredimimi filic syon. E greduami
de sensu carius ad intellectũ mentis: des cruitute car¬
nalis concupisctrtie ad libertatẽ spiritalis intelli¬
gentie. E gredimum de terra ur̃a. et de cognatiõe ur̃a
et de domo pris uri: et uidete regem salomonen
Tlioquin. non crit uobis tutũ uidẽ cũ ecdesiasten.
idem cuim qͥ salomion idest pacificus in cxilio est.
ecdesiastes idest concionator crit in iudicio: idida
idesi dilectus dñi in regno. In cxilio mansuctus et
amabilis: in iidicio uistus et itrribilis: in regno
gloriosus et admirabilis. E grediuma igitur ct
uidete regem salomoncin. Nam bbiq rex c̃. Cicet
cri regnũ cius non sit de hoc mundo: tanicr rex ẽ
ctiam in hoc mundo. Intcrrogatus siquidẽ ergo rex

Expanded text:
cimus, filiae Sion, animae saeculares, debiles, delicatae filiae, cimus, filiae Sion, animae saeculares, debiles, delicatae filiae, et non filii, in quibus nihil est fortitudinis, nihil est virilis animi: Egredimini, filiae Sion. Egredimini de sensu carnis ad intellectum mentis, de servitute carnalis concupiscentiae ad libertatem spiritualis intelligentiae. Egredimini de terra vestra, et de cognatione vestra, et de domo patris vestri, et videte regem Salomonem; alioquin non erit tutum vobis videre eum Ecclesiasten. Idem enim qui Salomon, id est pacificus, in exsilio est, Ecclesiastes, id est concionator, erit in judicio, Idida, id est dilectus Domini, in regno. In exsilio mansuetus et amabilis, in judicio justus et terribilis, in regno gloriosus et admirabilis. Egredimini igitur, et videte regem Salomonem: nam ubique rex est. Licet enim regnum ejus non sit de hoc mundo, tamen rex est etiam in hoc mundo. Iuterrogatus siquidem, Ergo rex
Abbreviated transcription (Latin):
monẽ in diademate quo coronaiit eũ mater sua tc.
Egredinum birtutes angelice: incole cuitatis
suprue. Ecce rex bestci: sco in corona nr̃a. in dia¬
demate quo coronauit cũ mater sua. Sedhis de¬
licus usq modo caristis: hanc hactenus dulcedine
non gustastis Habrtis sublunitatcui cuis. scd hu¬
militatem non bidistis. E gredimuu igit᷑ et uidete
regem salomonẽ. in diademate q̃ coronauit cum
mater sua. Ueruntameu non est opus illis m̃a
cxhortatione: qni ipsi sunt qͥ desiderant in illum
prospicere. Illis ciim quanto sublumtas notior:
tanto humilitas preciosior et amabilior est. Uude
licet nobis maior sit cansa leticie: nobis cram
natus est. et nobis datus: tamen ipsi nos preueni¬
unt ipsi nes crhoc tantir. ꝓdrobat hoc angelus qui
gandiũ magnũ euangeliz at pastorib: et que cñ es
facta est multitudo celestis excrcitus. Hobis ergo di¬

Expanded text:
monem in diademate, quo coronavit eum mater sua, etc. monem in diademate, quo coronavit eum mater sua, etc. Egredimini, virtutes angelicae, incolae civitatis supernae. Ecce rex vester, sed in corona nostra, in diademate, quo coronavit eum mater sua. Sed his deliciis usque modo caruistis, hanc hactenus dulcedinem non gustastis. Habetis sublimitatem ejus, sed humilitatem ejus non vidistis. Egredimini igitur, et videte regem Salomonem in diademate, quo coronavit eum mater sua. 2. Verumtamen non est opus illis nostra exhortatione, quoniam ipsi sunt qui desiderant in illum prospicere. Illis enim quanto sublimitas notior, tanto humilitas pretiosior et amabilior est. Unde, licet nobis major sit causa laetitiae: nobis enim natus est, et nobis datus, tamen ipsi nos praeveniunt, ipsi nos exhortantur. Probat hoc angelus, qui gaudium magnum exangelizat pastoribus, et quae cum eo facta est multitudo coelestis exercitus . Vobis ergo di
Abbreviated transcription (Latin):
Res apparitiones dñi legunus. una
quidm die. sed non uno tẽpore facta.
Et quidẽ mirabilis secunda: mirabi¬
lis tercia: scd prima apparitio mirabilius admirã¬
da. Mirabilis aquarũ mutatio: mirabilis iohannis
et columbe pariter ac paterne uocis attestatio: sed illd̃
mirabile magis qd̃ aguitus est a magis. Ram
qd̃ deũ agnoscant indicat adoranio: indicat thuris
oblatio. Nec solũ deũ et regem agnoscunt: q̃d desi¬
gnatur in auro. Et in his non latet eos magnũ
pictatis sa cramentũ: unde et myrra indicant mo¬
riturũ. Adorant magi et offcrunt muera: adhuc
suigenti matris bbera. Sed ubi est omagi: ubi est
purpura regis huius: Runquid uiles panni isti.
quib est inuolutus.: Si rex est. diadcina cius ubi
est: E ed los cum bere uidctis in diademate. quo coro¬
uauit cũ mater sua. in sacco mortalitatis: de quo
resurgens ait. qr concidisti saccũ meũ et crrcũdedisti
me leticia. E gredimini filic syon. et uidete regẽ salo¬

Expanded text:
res apparitiones Domini legimus: una quidem die, sed non uno tempore factas. Et quidem mirabilis secunda, mirabilis tertia; sed prima apparitio mirabilius admiranda. Mirabilis aquarum mutatio, mirabilis Joannis et columbae pariter et paternae vocis attestatio; sed illud mirabile magis, quod agnitus est a Magis. Nam quod Deum agnoscant, indicat adoratio, indicat thuris oblatio. Nec solum Deum, sed et regem agnoscunt, quod designatur in auro. Et in his non latet eos magnum pietatis sacramentum: 800 unde et in myrrha indicant moriturum. Adorant Magi, et offerunt munera adhuc sugenti matris ubera. Sed ubi est, o Magi, ubi est purpura regis hujus? Nunquid viles panni isti, quibus est involutus? Si rex est, diadema ejus ubi est? Sed vos eum vere videtis in diademate, quo coronavit eum Mater sua, in sacco mortalitatis, de quo resurgens ait: Quia conscidisti saccum meum, et circumdedisti me laetitia . Egredimini, filiae Sion, et videte regem Salo
Abbreviated transcription (Latin):
ta birginb uerccundia est. Omnib ergo nobis
necessaria qͣm simplicitas humilis: ⁊ granitas
uerecunda In secunda uero apparitione uert sal¬
uator ad aquas baptisii: non quidẽ lanand̃
sed magis a pr̃e testunoniũ accepturus. He sũt
lacrime deuotionis: in quib non indulgẽtia
nos spiritus adoptionis filiorũ. testimoniĩ per
nobis de celo bocem bide anurr audire. qr uere dẽ
pater in nobis complacet sibi. Aec parũ distat
inter has lacrimas deuotionis et etatis utiq iã
uirilis. atq cas quas primeua etas inter ĩfan¬
ne bagitus emisit: lacrimas utiq penitentie
et confissions. Ucruntameu lange amplius
utrisq precellant alie quedã lacrime: quib et
infunditur sapor uini. Illas crum lacrimas
uere in binũ mutari dixcrim. q̃ fraterne cõpas¬
sionis affectu. in fernorc prodeunt caritatis:
pro qua ctiant ad horam tin ipsius inucmor
esse. sobria quadam ebrictate uideris.

Expanded text:
ta virginibus verecundia est. Omnibus ergo nobista virginibus verecundia est. Omnibus ergo nobisnecessaria est, quam simplicitas humilis, et gravitas verecunda. In secunda vero apparitione venit Salvator ad aquas baptismi, non quidem lavandus, sed magis a Patre testimonium accepturus. Hae sunt lacrymae devotionis, in quibus non indulgentia descendit in nos spiritus adoptionis filiorum, testimonium perhnobis vocem de coelo videamur audire, quia vere Deus Pater in nobis complaceat sibi. Nec parum distat inter has lacrymas devotionis, et aetatis utique jam virilis, atque eas quas primaeva aetas inter infantiae vagitus emisit, lacrymas utique poenitentiae et confessionis. Verumtamen longe amplius utrisque praecellunt aliae quaedam lacrymae, quibus et infunditur sapor vini. Illas enim lacrymas vere in vinum mutari dixerim, quae fraternae compassionis affectu in fervore prodeunt charitatis; pro qua etiam ad horam tui ipsius immemor esse sobria quadam ebrietate videris.
Abbreviated transcription (Latin):
neat locus: qui in prima apparitione uer hõ
et filius hoñs est declaratus: et in scd̾a uerꝰ nachilo¬
niaius dei filius ⁊ in tertia iam berus deus. ⁊ actor
naturc probatur. ad cuius ntũ natura mutat
Nos ergo dilcctissum xp̃m iesũ diligamus. ut uerũ
hominẽ et frcm nr̃m. honoremus ut dei filiũ: a do¬
remus ut deui. Secure credanius in eũ. secure¬
ci credamus nosipsos frẽs mei: cui nec potestas
deest saluandi nos. cũ sit deus uerus et dei filius:
nec bona uoluntas. cũ sit tanꝙ̃ unus ex nobis
uerus homo et hõis filius. Quomͦ nanq nobis
erit mexorabilis: propter quos factus ẽ similis
nobis passibilis: Iam si desideratis super his appa¬
ritionib aliquid ad edificationẽ morũ audire:
illud attendite quod pͥmo omniũ xp̃s appareat
puer cũ uirgine matre: ut simplicitatẽ et uere¬
cundiam ante oĩa querendã nobis doccat esse.
Ram et pueris simplicitas naturalis: ⁊ cogna¬

Expanded text:
neat locus, qui in prima apparitione verus homo neat locus, qui in prima apparitione verus homo et filius hominis est declaratus, et in secunda verus nihilominus Dei Filius, in tertia jam verus Deus et auctor naturae probatur, ad cujus nutum natura mutatur. Nos ergo, dilectissimi, Christum Jesum diligamus ut verum hominem et fratrem nostrum, honoremus ut Dei Filium, adoremus ut Deum. Secure credamus in eum, secure credamus ei nos ipsos, fratres mei, cui nec potestas deest salvandi nos, cum sit verus Deus, et Dei Filius, nec bona voluntas, cum sit tanquam unus ex nobis verus homo, et hominis filius. Quomodo namque nobis erit inexorabilis, propter quos factus est similis nobis passibilis? 8. Jam si desideratis super his apparitionibus aliquid ad aedificationem morum audire, illud attendite, quod primo omnium Christus appareat puer cum Virgine matre, ut simplicitatem et verecundiam ante omnia quaerendam nobis doceat esse. Nam et pueris simplicitas naturalis, et cogna
Abbreviated transcription (Latin):
mortuũ est propter peccatũ: ne defluens in ui¬
tiũ putrefiat. Hec brcuiter pro mutanda mago
hanc esse diximus: quid in ea appareat dignũ
est bt queramus. Utiq scdm uerba apłi: appa¬
ruit benignitas et humanitas saluator nr̃i dei.¬
Ecee enuim in cuangelica lectione andiuimꝰ q̃m̃
intrantes domũ magi. mucuerunt pucrũ cum
maria matre cius. In infantili corpore quod bir¬
bide si non manifeste uocis paterne testimonio
dei filius approbat: Celi nanq aperti sunt suꝑ
cum: et descendit sp̃s scfus corporali sicut colãba
in illũ: et box prĩs audita ẽ. hic ẽ filius meus
dilectus in quo mͥ bñ cõplacii. Satis equidẽ
manifestũ ese ex hoc ipso. satis euidens et indu¬
bitabile. qm̃ dei filiũ necesse ẽ deũ esse: nam et
filios homimũ hoĩes. et ipsorũ qͦq fetus anima
liũ ex eodem cũ eis genere esse. nemo qͥdubitet.
Ucruntamen ut nullus sacrilego errori rema¬

Expanded text:
mortuum est propter peccatum, ne defluens in vimortuum est propter peccatum, ne defluens in vitium putrefiat. Haec breviter pro imitanda Magoritionem hanc esse diximus, quid in ea appareat, dignum est ut quaeramus. Utique secundum verba Apostoli: Apparuit benignitas et humanitas Salvatoris nostri Deienim in evangelica lectione audivimus quoniam intrantes domum Magi invenerunt puerum cum Maria matre ejus. In infantili corpore, quod virvide si non manifeste vocis paternae testimonio Dei Filius approbatur. Coeli namque aperti sunt super eum, et descendit Spiritus sanctus corporali specie sicut columba in illum, et vox Patris audita est: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Satis equidem manifestum est ex hoc ipso, satis evidens et indubitabile, quoniam Dei Filium necesse est Deum esse. Nam et filios hominum homines, et ipsorum quoque animalium fetus ex eodem cum eis genere esse nemo est qui dubitet. Verumtamen, ut nullus sacrilego errori rema
Abbreviated transcription (Latin):
a precib tus: necesse est ut ñ solũ presens seculũ
contermas. sed et carnẽ ipsam castiges. et subiti¬
as seruituti. Nam qui dixit. iisi quis abremin¬
ciauerit omnibz que possidet. non potest mens ẽt
discipulus. et alibi. si bis esse perfectus uade uende
oĩa q̃ habes et da pauperib et ueni sequere me:
idem ipse alio in loco ait. Qui bult uenrre post
me ab neget semctipsũ. et tollat crucẽ suã ⁊ seq̃t
me. Quod exponens apłs. quicunq inqͥt sunt
xp̃i: carnẽ suam crucifixerunt cũ uitus et con¬
cupiscentus. Quas igitur alas habeat oratio
nr̃a: contemptũ mundi et afflictionẽ carnis:
nec dubiũ quin celes penetret: et dirigat᷑ sicut
incensũ in couspectu dm̃. Erit cram gratũ sacci¬
ficiũ. et acceptabilis oblatio nr̃a. in qua cum
auro et thure fuerit etiã myrra: q̃ licit amara
sit. tamcn perutilis est. et conscruat corpus q̃d

Expanded text:
a precibus tuis, necesse est ut non solum praesens saeculum a precibus tuis, necesse est ut non solum praesens saeculum contemnas, sed et ipsam carnem castiges, et subjicias servituti. Nam qui dixit: Nisi quis abrenuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus , et alibi: Si vis esse perfectus, vade et vende omnia quae habes, et da pauperibus, et veni, sequere me , idem ipse in alio loco ait: Qui vult venire post me, 803 abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Quod exponens Apostolus: Quicunque, inquit, sunt Christi, carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis . Duas igitur alas habeat oratio nostra, contemptum mundi, et afflictionem carnis; nec dubium quin coelos penetret, et dirigatur sicut incensum in conspectu Dei. Erit enim gratum sacrificium, et acceptabilis oblatio nostra, in qua cum auro et thure fuerit etiam et myrrha; quae, licet amara sit, tamen perutilis est, et conservat corpus quod
Abbreviated transcription (Latin):
paupertati matris uoluasse consulere: ut haberet
nuirũ bnde pariuulũ posset filiũ eoucare. Aunc
autem offerentez pariter aurũ thus et myrram:
sinc dubio specialis oblationis genus insinuãt.
Aurũ enim inter diuitias scculi bidet᷑ excellere:
quod per eius gr̃am omnes nos deuote obtulunꝰ
saluatori: cũ pro cius nomine ex integro dereliqui¬
mus substantia huius mundi. Iam bero necesse
est. ut qui perfecte terrena contẽpsimus: flagrãti
desiderio celestia requiramus. Sic eñ offerimus
et thuris odoramcutũ: quo nnurũ ut in apocali¬
psi bt̃i iohis legis. significant: orationes sc̃forũ.
Unde et ꝓpha in psalmo. Dirigat᷑ inquit or̃o
mea sieut incensũ in conspectu tuo. Sic et in
inq̃m non ciuslibet. sed rasti. Naui qͥ auertit
axx̃ suã ne audiat legem: or̃o eiꝰ crit execrabił.
Porro si iustus esse uolueris. et ñ auertere aure
tuam a mandatis dñi. ne anertat et ipse srã

Expanded text:
paupertati matris voluisse consulere, ut haberet paupertati matris voluisse consulere, ut haberet nimirum unde parvulum posset filium educare. Nunc autem offerentes pariter aurum, thus et myrrham; sine dubio spiritualis oblationis genus insinuant. Aurum enim inter divitias saeculi videtur excellere; quod per ejus gratiam omnes nos devote obtulimus Salvatori, cum pro ejus nomine ex integro dereliquimus substantiam hujus muudi. Jam vero necesse est ut, qui perfecte terrena contempsimus, flagranti desiderio coelestia requiramus. Sic enim offerimus et thuris odoramentum; quo nimirum, ut in Apocalypsi beati Joannis legis, significantur orationes sanctorum . Unde et Propheta in psalmo: Dirigatur, inquit, oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Sic et in ed justi. Nam qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis. 6. Porro si justus esse volueris, et non avertere aurem tuam a mandatis Domini, ne avertat et ipse suam
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo querentib magis regẽ uid or̃. et lciscitãte
a scribis herode dince natintatis locũ: illi uxta
prophetã nomen ciuitatis edicunt. Cñq reces¬
siserit magi et reliquissent indees: erer stella
quam biderant in oriente antecedebat cos. Huic ma¬
iifeste datur intelligi. q̃m humanũ flagitantes
consiliũ. diuinũ amisere ducatũ: et conuersos
ad terrtnũ documentũ. signũ celeste deseruit.
Unde et relicto herode continno gainsi sũt gandio
magno uasde Stella eram autecedebat eos: usq
dũ ueniens starci sup̃ domũ ubi erat puer Et intrã
tes comũ uiuenerunt puerũ cũ maria matre ciꝰ:
et procidentes adoraucrunt eñ. Unde uobis hoc o
li: ñ pauperes cune presepu: Non ues pauperis
matris presentia: non lactentis infantia scanda¬
lizat: Ociq apertis thesauris sius ait euange¬
lisia: obtulcrunt ci muncra. aurũ. thus. ⁊ mirra.
Si solũ obtulissent aurũ. uideri fortasse poterant

Expanded text:
4. Ergo quaerentibus Magis Regem Judaeorum, et sciscitante 4. Ergo quaerentibus Magis Regem Judaeorum, et sciscitante a Scribis Herode Dominicae Nativitatis locum, illi juxta prophetam nomen civitatis edicunt. Cumque recessissent Magi, et reliquissent Judaeos, ecce stella quam viderant in Oriente, antecebat eos. Hinc manifeste datur intelligi quoniam, humanum flagitantes consilium, divinum amisere ducatum; et conversos ad terrenum documentum, signum coeleste deseruit. Unde et relicto Herode, continuo gavisi sunt gaudio magno valde. Stella enim antecedebat eos, usque dum veniens staret supra utes domum invenerunt puerum cum Maria matre ejus, et procidentes adoraverunt eum. Unde vobis hoc, oli, non pauperes cunae praesepii? non vos pauperis matris praesentia, non lactentis infantia scandalizat? 5. Denique apertis thesauris suis, ait evangelista, obtulerunt ei munera, aurum, thus, et myrrham. Si solum obtulissent aurum, videri fortasse poterant
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃es quantũ noccat iniqua potestas: quomeco
caput impiũ subicctos quoq sue conformat
impictan. Misera plane cuntas in q̃ regnat
herodes. qm herodiane sinc dubio particeps crit
malicie: et ad noue lalutis ortũ herodiana mo¬
rebit turbatiore Confido ego in dño. qm int̾
nos nuume regnabit etiã si adesse contingat.
quod et ipsũ deus auertat. Nam herodiana ma¬
licia et babyloma crudelitas est nascentem uelle ex¬
tuignere religionem: et allidere paruulos is acli.
Si quid cium ad salutem pertinens. si qͥd reli¬
gienis oritur. quicũq resistit. qͥuuq ripugnat.
plane cũ egrptus parmlos israclitici gerimnis
necare conatur ĩmo cũ herode nascentẽ perscqͥt
saluatorem. Sed iam inchoatã prosequanur
historiam. Credo si quis si bi conscis est hunis
rei. studiosins canebit de cetero: et heredianum
execrabitur animũ. ne similẽ exitu sortiatur

Expanded text:
fratres, quantum noceat iniqua potestas; quomodo fratres, quantum noceat iniqua potestas; quomodo caput impium subjectos quoque suae conformat impietati. Misera plane civitas, in qua regnat Herodes; quoniam Herodianae sine dubio particeps erit malitiae, et ad novae salutis ortum Herodiana movebitur turbatione. Confido ego in Domino, quoniam inter nos minime regnabit, etiamsi adesse contingat; quod et ipsum Deus avertat! Nam Herodiana malitia et Babylonica crudelitas est, nascentem velle exstinguere religionem, et allidere parvulos Israelis. Si quid enim ad salutem pertinens, si quid religionis oritur, quicunque resistit, quicunque repugnat, plane cum Aegyptiis parvulos Israeitici germinis necare conatur; imo cum Herode nascentem persequitur Salvatorem. Sed jam inchoatam prosequamur historiam. Credo, si quis conscius est hujus rei, studiosius sibi cavebit de caetero; et Herodianum exsecrabitur animum, ne similem exitum sortiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
est. et specialius hodic noscitur celebrari. Hodie gͦ.
sient auduminus in euangelica lectione. magi
ihrosolunã uenerunt ab oriente. Merito sane ab
oriente uenuint. qui solis iusricie nonũ robis Q:¬
tũ annunciant: qra letis rumorib totũ mũdũ
illimmant: nsi qͣd infelix uidea. q lucẽ oderat.
ad fulgorẽ nonc claritatis obtencbratur: et cali¬
gantes oculi cuis choruscante radio solis eterni.
multomagis excecantur. Uementes ergo ab ori¬
ente magi quid dixcrint andiamus. Ubi est qͥ
natus ẽ rex uideorum: Quam certa fides: ⁊ nichil
penitus hesitans. Non querunt uirũ natus sit:
sed fiducialiter loquunturr. et interrogant suis
dubitatione ubi sit qͥ natus ẽ rex indeorum.
Porro andito nomine regis: rex herodes successo¬
rem suspicatus expauit. Nec mirũ si turbatur
herodes: sed qd icrusalẽ cuntas dei. qd bisio pacis
cũ herode turbatur. quis non mirctur: Uidete

Expanded text:
est, et specialius hodie noscitur celebrari. 3. Hodie ergo, est, et specialius hodie noscitur celebrari. 3. Hodie ergo, sicut audivimus in evangelica lectione, Magi Jerosolymam venerunt ab Oriente. Merito sane ab Oriente veniunt, qui Solis justitiae novum nobis ortum annuntiant, qui laetis rumoribus totum mundum illuminant; nisi quod infelix Judaea, 802 quia lucem oderat, ad fulgorem novae claritatis obtenebratur, et caligantes oculi ejus coruscante radio Solis aeterni multo magis excaecantur. Venientes ergo ab Oriente Magi, quid dixerint audiamus: Ubi est, qui natus est Rex Judaeorum? Quam certa fides, et nihil penitus haesitans! Non quaerunt utrum natus sit; sed fiducialiter loquuntur, et interrogant sine dubitatione, ubi sit qui natus est Rex Judaeorum. Porro, audito nomine regis, rex Herodes successorem suspicatus expavit. Nec mirum si turbatur Herodes; sed quod Jerusalem civitas Dei, quae visio pacis est, cum Herode turbatur, quis non miretur? Videte,
Abbreviated transcription (Latin):
recogitantes subtiliora queq tanꝙ̃ munda
aruualia ruminauerint: q̃ parũ intelligibi¬
les ammos pre subtilitate effugerint. Solen¬
nitas igitur hodierne diei. ab apparitione no¬
men accepit. Epipharua quippe apparino est.
Hodie ergo. apparitio dñi celebratur. ñ tantũ
una sed trina: sicut a pr̃ib nr̃is accepimus.
Sodie cium parnulus rex ñr. paucis a natinitate
dieb transactis stella declarante prunitus gentuĩ
apparit: hodie queq cũ iam triginta ferme in
dispenlatione carnis egisset annos. qͥ secundum
diuinitatem idem ipse ẽ. et nni eius ñ deficiunt.
inter populares turbas absconditus. ad iordanem
baptiz andus aduenit. scd testimonio dei patris
umotuit: hodie nichilominus cũ discipulis sins
uocatus ad nuptias. deficiente uine signo adurera¬
bili suc potentie aquas in uina mutaint. Sed
delectat cam. que in infantia saluatoris lacta est
apparitionẽ diligentius intucri: qm̃ ⁊ oulcissuma

Expanded text:
recogitantes subtiliora quaeque, tanquam munda recogitantes subtiliora quaeque, tanquam munda animalia ruminaverint quae parum intelligibiles animos prae subtilitate effugerint. 2. Solemnitas igitur hodiernae diei ab apparitione nomen accepit. Epiphania quippe apparitio est. Hodie ergo apparitio Domini celebratur, non tantum una, sed trina, sicut a patribus nostris accepimus. Hodie enim parvulus rex noster, paucis a Nativitate diebus transactis, stella declarante primitiis gentium apparuit. Hodie quoque, cum jam triginta ferme in dispensatione carnis egisset annos qui secundum divinitatem idem ipse est, et anni ejus non deficiunt, inter populares turbas absconditus, ad Jordanem baptizandus advenit; sed testimonio Dei Patris innotuit . Hodie nihilominus cum discipulis suis vocatus ad nuptias, deficiente vino, signo admirabili suae potentiae aquas in vinum mutavit . Sed delectat eam, quae in infantia Salvatoris facta est, apparitionem diligentius intueri, quoniam et dulcissima
Abbreviated transcription (Latin):
cctcrarũ solinnitatũ consuctudinẽ.
ctiam solcrantatis hodierne bobis
ciponere rationem Iuterdũ ciim contra uina¬
loquimur: et genus illud sermonis perutile:
sed dieb ceteris bidetur oportunius conuenire.
Festiuis autẽ et maxime in precipius solennita¬
tib magis circa ea que solennitatis sunt ĩmo¬
randũ uidetur: ut pariter et erudiatur animus.
et excitetur affectus. Quomͦ erum celebrabitis
qͦd nescitis: aut quomodo scietis nisi anmitief̃
bobis: Propterea non sit molestũ his. qui sunt
un lege periti: si parũ doctis morem gerimus. ut
exigit ratio caritatis Credo enum nc ipsos quide
suis cpulis esse frandandos: si minus cruditis
tanq̃m popularib turbis grossiores prins appo¬
sucrint cibos. Ita bero apponent. si fraterne cari¬
tatis intuitu placuerint eis que necessaria sẽt
non c satis intelligentib: et si fortasse sibi mi¬
nus nccessaria bideantur. Sic autẽ fragncuta
posimodũ recolligent sibiipsis: si diligentius

Expanded text:
um consuetudinem, etiam solemnitatis hodiernae vobis exponere rationem. Interdum enim contra vitloquimur, et genus illud sermonis perutile; sed diebus caeteris videtur opportunius convenire. Festivis autem, et maxime in praecipuis solemnitatibus, magis circa ea quae solemnitatis sunt, immorandum videtur, ut pariter et erudiatur animus, et excitetur affectus. Quomodo enim celebrabitis quod nescitis? aut quomodo scietis, nisi annuntietur vobis? Propterea non sit molestum his qui sunt in lege periti, si parum doctis morem gerimus, ut exigit ratio charitatis. Credo enim ne ipsos quidem suis epulis esse fraudandos, si minus eruditis, tanquam popularibus turbis, grossiores prius apposuerint cibos. Ita vero apponent, si fraternae charitatis intuitu placuerint eis quae necessaria sunt non satis intelligentibus, etsi fortasse minus necessaria videantur. Sic autem fragmenta postmodum recolligent sibi ipsis, si diligentius
Abbreviated transcription (Latin):
ni uerbi pabulo repleas animã tuã. fideli¬
terqz et si non digna certe quanta potes
denotione suscipias panẽ illũ qui de celo de¬
scendit et dat uitã mundo. dr̃cum uidel¬
iesu corpus. ut ueterẽ utrẽ corporis tui no¬
ua illa resurrectionis caro reficiat ⁊ su¬
stincat. quatinus nouũ qͦd intus est u¬
nũ. hoc solidatus glutino ualcat conti¬
nerc: si demq ex fide uiuas. et nequa ꝙͣ
gemere oporteat. quia oblitus sis come¬
dere panc̃ tuũ. bethleẽ factus es dignus
planc susceptione dmica: si tamen con¬
fessio non defuerit. Sit proinide iudea
sanctificatio tuaͥ confessionẽ et detor ẽ
induere: quã maxime stolam in min¬
stris suis xp̃s acceptat. Deniq breuit
tibi utrũq cõmendat apłs: corde inqͥc̃s
creditur ad iusticiã. ore aũt confessio fit
ad salutc̃. Iusticia siqͥdẽ in corde: panis
in domo. Est enim iusticia panis. et be-
buntur. Sit ergo in corde iusticia. ⁊ iu-¬

Expanded text:
ini verbi pabulo repleas animam tuam, fideliini verbi pabulo repleas animam tuam, fideliterque, etsi non digna, certe quanta potes devotione suscipias panem illum qui de coelo descendit, et dat vitam mundo, Dominicum videlicet corpus Jesu, ut veterem utrem corporis tui nova illa resurrectionis caro reficiat et sustineat, quatenus novum quod intus est vinum, hoc solidatus glutino, valeat continere: si denique ex fide vivas, et nequaquam gemere oporteat, quia oblitus sis comedere panem tuum: Bethlehem factus es, dignus plane susceptione Dominica, si tamen confessio non defuerit. Sit proinde Judaea sanctificatio tua: confessionem et decorem induere, quam maxime stolam in ministris suis Christus acceptat. Denique breviter tibi utrumque commendat Apostolus: Corde, inquiens, creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem : Justitia siquidem in corde, panis in domo. Est enim justitia panis. Et, Beabuntur . Sit ergo in corde justitia, et ju
Abbreviated transcription (Latin):
renda arbitrctur esse palacia: ut cũ gloria
rex gli̾c susciperctur. Sed non propter hoc
a regalib illis sedib uenit. In sunstra
ciꝰ diuitie et gła: in dextera longiturrataᷤ
uite: horũ õmũ cterna in celis affluentia
suppetebat. sco paupertas non inuenicba¬
tur in eis. Porro in terris abundabat ⁊
supcrabundabat hec species: et nesciebat
homo prcciũ cius. Hanc itaq dei filius cõ¬
cupiscens. descendit ut cam cligat sibi: et
nobis qͦq sua estimationc faciat prccio¬
sam. Adorna thalamũ tuũ syon: sed hu¬
militate. sed paupertate. In his craim pan¬
is cõplacet sibi: et maria testimoniũ per¬
hibente. his sericis delectatur inuolui. Ab¬
homnnationes egiptiorũ ĩmola deo tuo.
Considera deniq quod in bethlcc̃ uide na¬
scitur. et sollicitus esto qͦmodo bethlcẽ iude
iucniaris: et iam ne in te quidẽ suscipi
dedignatur. Bethlcẽ quippe domũ panis:
uida sonat confessionem. Tu ergosi dun¬

Expanded text:
renda arbitraretur esse palatia, ubi cum gloria renda arbitraretur esse palatia, ubi cum gloria Rex gloriae susciperetur: sed non propter hoc a regalibus illis sedibus venit. In sinistra ejus divitiae et gloria, in dextera longiturnitas vitae . Horum omnium aeterna in coelis affluentia suppetebat, sed paupertas non inveniebatur in eis. Porro in terris abundabat et superabundabat haec species, et nesciebat homo pretium ejus. Hanc itaque Dei Filius concupiscens descendit, ut eam eligat sibi, et nobis quoque sua aestimatione faciat pretiosam. Adorna thalamum tuum, Sion; sed humilitate, sed paupertate. In his enim pannis complacet sibi, et Maria testimonium perhibente, his sericis delectatur involvi. Abominationes Aegyptiorum immola Deo tuo. 6. Considera denique quod in Bethlehem Judae nascitur, et sollicitus esto quomodo Bethlehem Judae inveniaris; et jam ne in te quidem suscipi dedignatur. Bethlehem quippe domum panis, Juda sonat confessionem. Tu ergo si div
Abbreviated transcription (Latin):
missio. Non anferetur sceptrũ inquit de
uida et dux de femore cius. donce ueniat qͥ
nuttendus est: et ip̃e crit expectatio gentiũ.
Salus quippe ex iudris: scd salus usq ad
fines terre. Inda ait te laudabunt frẽs tui.
Manus tue in ccruicib inimicorũ tuorũ:
et cetera que de uida illo nusꝙͣ legunus:
scd in xp̃o uidemus impleta. Ipse cnĩ leo
de tribu uida de quo et additur: catulus le¬
oiis iuda. Ad predã inquit fili ini asccn-¬
disti. Magnus predator xp̃s: qui priusqͣm
sciat uocare patrẽ aut matrẽ samarie spo¬
tamen abstulit quicꝙ̃: sed magis ip̃e de¬
dit dona hõibz. Has itaq et ceteras simileᷤ
proplxtias ĩplctas in xp̃o. de cosiqͥdẽ et
predictas ad mentẽ reuocat. qͦd dicitur
bethlcc̃ uide: nec omnino querere est. utrũ
a bethleẽ possit aliqͥd bom esse. Sanc quod
ad nos spectat discimus ctiã ex hoc quc̃ad¬
modũ suscipi uclit qui in bcthleẽ uoluit
nasci. Erat crum qͥ forte ci sublinia que¬

Expanded text:
um de Juda, et dux de femore ejus, donec veniat qui mittendus est; et ipse erit exspectatio gentium. Salus quippe ex Judaeis, sed salus usque ad fines terrae Juda, ait, te laudabunt fratres tui. Manus tuae in cervicibus inimicorum tuorum, et caetera quae de Juda illo nusquam legimus, sed in Christo videmus impleta. Ipse est enim Leo de tribu Juda, de quo et additur: Catulus leonis Juda; ad praedam, inquit, fili mi, ascendisti . 757 Magnus praedator Christus, qui priusquam sciat vocare patrem aut matrem, Samariae spotamen abstulit quidquam, sed magis ipse dedit dona hominibus. Has itaque et caeteras similes prophetias impletas in Christo de eo siquidem et praedictas ad mentem revocat, quod dicitur, « Bethlehem Judae: » nec omnino quaerere est, utrum a Bethlehem possit aliquid boni esse. 5. Sane quod ad nos spectat, discimus etiam ex hoc quemadmodum suscipi velit, qui in Bethlehem voluit nasci. Erat enim qui forte ei sublimia quae
Abbreviated transcription (Latin):
omnia opera sua: scrutatur. discutit.
et dundicat unincrsa. Honorat quippe
ucritatem: qui et se et sua omnia in
co statu quo ueritas habet et agno¬
scit ueraciter. et humiliter confitctur.
Andi deniq manifcstius a te iudiciũ
exigi post insticiam. Cum feccritis in¬
quit omma que precepta sunt nobis:
dicite. scrm mutiles sumus. Hxc pla¬
ne quod in homine est. digna scdis
preparatio domino maiestatis: ut ⁊
iusticic mandata studcat obscruare.
et semper indignũ sc̃se et iutilẽ arbi¬

Expanded text:
omnia opera sua, scrutatur, discutit omnia opera sua, scrutatur, discutit et dijudicat universa. Honorat quippe veritatem, qui et se, et sua omnia in eo statu, quo veritas habet, et agnoscit veraciter, et humiliter confitetur. Audi denique manifestius a te judicium exigi post justitiam. Cum feceritis, inquit, omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus . Haec plane, quoad ad hominem, est digna sedis praeparatio Domino majestatis ut et justitiae mandata studeat observare, et semper indignum sese et inutilem arbi
Abbreviated transcription (Latin):
et uidiciũ preparatio sedis tue. Deniq
si prelatis et equalibz et infcrioribus
reddimus quod oportet: nichil ne acci¬
piet deus: At ci planc quod debet retri¬
buere nemo potest. quod tam copiosc
accumu laucrit super nos miscricordiã
suã: quod tam multa deliqucrimus
ci ÷ qͦd tam fragiles et nchili sunus:
quod tam plenus et sufficiens illesi¬
bi: et bonorũ omniũ nostrorũ non
egens. Andiui tamcu dicentt̃ cum.
cui incerta et occulta sapientic suc re¬
uclauerat: quia honor regis iudici¬
u diligit. Nichil quod in se esta no¬
bis ixigit amplius: tantũ dicamus
iquitates nostras. et iustificabit
nos gratis ut gratia cõmendetur.
Diligit crũ animã que in cõspectu
cius et sinc interinissionc considerat:
et sinc suulatione diidicat scinctip¬
sam. Idq iudiciũ non nisi propter
nos a nobis cxigit: quia si nosinct¬
ipsos iudicaucrimus. non utiq iudi¬
cabunur. Propterea sapiens uerctur

Expanded text:
et judicium praeparatio sedis tuae . Denique et judicium praeparatio sedis tuae . Denique si praelatis, et aequalibus, et inferioribus reddimus quod oportet, nihilne accipiet Deus? At ei plane quod debet retribuere nemo potest, quod tam copiose accumulaverit super nos misericordiam suam, quod tam multa deliquerimus ei, quod tam fragiles et nihil simus, quod tam plenus et sufficiens ille sibi, et bonorum omnium nostrorum non egens. Audivi tamen dicentem eum, cui incerta et occulta sapientiae suae revelaverat, quia honor regis judicium diligit . Nihil quod in se est a nobis exigit amplius; tantum dicamus iniquitates nostras, et justificabit nos gratis, ut gratia commendetur. Diligit enim animam quae in conspectu ejus et sine intermissione considerat, et sine simulatione dijudicat semetipsam. Idque judicium nonnisi propter nos a nobis exigit, quia si nosmetipsos judicaverimus, non utique judicabimur. Propterea sapiens veretur
Abbreviated transcription (Latin):
nox est: et nichilominus exigitur a
mc utriusq custodia. et clamatur. custõ
quid de note. custos quid de nocte. Ron
est michi dicere cum cain. nunquid cu¬
stos frĩs nci sum cgo: scd est fatcri
humiliter cum prophcta: quia nisi do¬
minus custodicrit ciuitatem. frustra
uigilat qui custodit cam An cotamc̃
excusabilis ego uidcor: si ut predixi.
debitam gchibro custodiã paxitir ⁊ di¬
sciplinam. Quod si prior a qq quatu¬
or non defucrut. dico autẽ erga prs¬
latos reuerentiã et obedicitiã. consili¬
um et auxiliũ erga fr̃es. quod ad iusti¬
ciam pertunct. non imparatã sedc̃ inue¬
nict sapientia: et fortassis he iudeãtur
septem coluume quas cxcidit in ipsa
domo quã edificauit sibi: et septima
quoqz querenda est. si forte et tam no¬
bis notã faccre ip̃a dignctur. Quid
utro ptrhibet sicut sex in iusticia: sep¬
timã quoq intelligi ĩ iudicio: Req
crũ iusticia sola: sc̃d iusticia inquit

Expanded text:
nox est: et nihilominus exigitur a nox est: et nihilominus exigitur a me utriusque custodia, et clamatur: Custos, quid de nocte? custos, quid de nocte? Non est mihi dicere cum Cain: Nunquid custos fratris mei sum ego ? sed est fateri humiliter cum Propheta, quia nisi Dominus custodierit civitatem, frustra vigilat qui custodit eam . In eo tamen excusabilis ego videor, si, ut praedixi, debitam exhibeo custodiam pariter et disciplinam. Quod si priora quoque quatuor non defuerint, dico autem erga praelatos 726 reverentiam et obedientiam, consilium et auxilium erga fratres, quod ad justitiam pertinet, non imparatam sedem inveniet Sapientia 7. Et fortassis hae videantur sex columnae, quas excidit in ipsa domo, quam aedificavit sibi: et septima quoque quaerenda est, si forte et eam nobis notam facere ipsa dignetur. Quid vero prohibet sicut sex injustitia, septimam quoque intelligi in judicio? Neque enim justitia sola, sed justitia, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
subditum scruituti. Longe tamen
grauiori et periculosiori debito tencn¬
tur astricti: qui pro multis animabz
reddituri sunt rationem. Quid ego ĩ¬
fclix. quo me uertam. si tantũ thesan¬
rum. si preciosũ depositum istud. qͦd
sibi christus sanguint proprio pretio¬
suis iudicauit. contigerit negligentinᷤ
custodire:. Si stillantem in cruce dñi
sanguinẽ collegissem. essetq reposituˢ
penes me in uase uitreo. quod et porta¬
ri scpius oporterit: quid animi habitu¬
rus essem in discriminc tanto: Et cer¬
te id seruandum accepi pro quo mer¬
cator non insipicns ip̃a utiq sapicn¬
tia sangumem illum dedit. Sed et ha¬
beo thelaurũ istum in nasis fictilib:
et quib multo plura qͣm iutreis mi¬
minere pericula uideantur. Accedit
sanc ad sollicituduns cumulũ et pon¬
dus tunoris. quod cum et mcã et pro¬
xinui conscientiã scruare nccesse sit.
neutra michi satis est nota: utraq a¬
byssus est inperscrutabilis. utraq mͥ

Expanded text:
subditus servituti. Longe tamen subditus servituti. Longe tamen graviori et periculosiori debito tenentur astricti, qui pro multis animabus reddituri sunt rationem. Quid ego infelix! quo me vertam, si tantum thesaurum, si pretiosum depositum istud, quod sibi Christus sanguine proprio pretiosius judicavit, contigerit negligentius custodire? Si stillantem in cruce Domini sanguinem collegissem, essetque repositus penes me in vase vitreo, quod et portari saepius oporteret, quid animi habiturus essem in discrimine tanto? Et certe id servandum accepi, pro quo mercator non insipiens, ipsa utique Sapientia, sanguinem illum dedit. Sed et habeo thesaurum istum in vasis fictilibus, et quibus multo plura quam vitreis imminere pericula videantur. Accedit sane ad sollicitudinis cumulum et pondus timoris, quod cum et meam, et proximi conscientiam servare necesse sit, neutra mihi satis est nota. Utraque abyssus est imperscrutabilis, utraque mihi
Abbreviated transcription (Latin):
te pro co. ut non dissimules redar¬
guere culpas cius: ut nõmodo nullũ
ci offcndiculũ ponas. sed et sollicitus
sis quantum preuales. tanqͣm anglũ
pacis de regno dei scandala tollere. Et
occasiones scandalorum penitus dimo
uere: Si talcm fr̃ĩ consiliarium et
auxiliariũ exhibes: reddis ci quod de¬
bes. nec habet unde causctur. Porro si
cui forte prelatus es: huic sine dubio
tencris debito: sollicituduus ampliori.
Exigit a te et ip̃r custodiã et disciplinã.
Custodiã quidm. ut possit cauere pec¬
catum: disciplinã uero ut qͦd muiꝰ
cauit. minime mancat impunitum
Quod et si nemini fratrũ prcesse uide¬
ris: habes tamcn sub te cui custodiam
hanic et disciplinã oporteat exhiberi.
Dico autẽ corpus tuũ: quod sine du¬
bio regendum accepit spiritus tinis.
Debes ci custodiã. ut non regnet in co
prccatum. nec mc̃bra tua arma fiant
iiquitati: delbes et discipluã ut dignoᷤᷤ
faciat penitentie fructus. castigatũ et

Expanded text:
te pro eo, ut non dissimules redarte pro eo, ut non dissimules redarguere culpas ejus: ut non modo nullum ei offendiculum ponas, sed et sollicitus sis, quantum praevales, tanquam angelus pacis de regno Dei scandala tollere, et occasiones scandalorum penitus dimo vere? Si talem te fratri auxiliarium et consiliarium exhibes, reddis ei quod debes, nec habet unde causetur 6. Porro si cui forte praelatus es, huic sine dubio teneris debitor sollicitudinis amplioris. Exigit a te et ipse custodiam et disciplinam. Custodiam quidem ut possit cavere peccatum, disciplinam vero, ut quod minus cavit, minime maneat impunitum. Quod etsi nemini fratrum praeesse videris, habes tamen sub te, cui custodiam hanc et disciplinam oporteat exhiberi. Dico autem corpus tuum, quod sine dubio regendum accepit spiritus tuus. Debes ei custodiam, ut non regnet in eo peccatum, nec membra tua arma fiant iniquitati. Debes et disciplinam, ut dignos faciat poenitentiae fructus, castigatus et
Abbreviated transcription (Latin):
ti ipsuis officu defcrentes. Sic et frĩ¬
bus nr̃is inter quos uiuimus: ipso
iire fraternitatis et societatis huma¬
ne. consilu sumus et auxili debito¬
res. Ixc ciũ uolumus. ut et ip̃i no¬
bis impendant: consiliũ quo crudi¬
atur ignorantia nr̃a: auxiliũ quo
inuetũr infirmitas nostra. Sed forte
crit inter uos: qui tacitus respondeat
dicens. Quod ego consilium dabo fr̃i
cui nec uinũ quidẽ dicere uerbũ fas est
absq licencia: Quod ei auxiliũ ĩpen¬
dere est. cum nec niimũ aliquidage¬
re liccat. absq obedicutia: Ad qͦd egõ.
Non decrit certe quod facias: tantu̾m
caritas fraterna non desit. Aullum
ego consiliũ mclius arbitror. qͣm si exẽ¬
pło tuo frc̃m doccre studcas que opor¬
teat. que non oportcat ficri: prouo¬
cans cum ad incliora. et consulens ci
non uerbo neq lingua. scd opere et
ueritate. An ucro utilius aut efficati
auxiliũ aliquod est. qͣm ut ores deuo¬

Expanded text:
ti ipsius officii deferentes. 5. Sic et fratti ipsius officii deferentes. 5. Sic et fratribus nostris, inter quos vivimus, ipso jure fraternitatis et societatis humanae consilii sumus et auxilii debitores. Haec enim volumus ut et ipsi nobis impendant: consilium, quo erudiatur ignorantia nostra; auxilium, quo juvetur infirmitas nostra. Sed forte erit inter vos qui tacitus respondeat, dicens: Quod ego consilium dabo fratri, cui nec unum quidem dicere verbum fas est absque licentia? quod ei auxilium impendere est, cum nec minimum aliquid agere liceat absque obedientia? Ad quod ego: Non deerit certe quod facias, tantummodo charitas fraterna non desit. Nullum ego consilium melius arbitror, quam si exemplo tuo fratrem docere studeas, quae oporteat, quae non oporteat fieri; provocans eum ad meliora, et consulens ei, non verbo neque lingua, sed opere et veritate. An vero utilius aut efficacius auxilium aliquod est, quam ut ores devo
Abbreviated transcription (Latin):
in anima sua sedem parare xp̃o. Ecce
quenam illi serica. que tapecia. qͦd
puluinar oporteat preparari. Iusticia
inquit et iudiciũ preparatio sediᷤᷤ tue.
Dusticia uirtus est. quod suũ est uni¬
cuiq tribuens. Tribue ergo tribus
que sua sunt. redd supcriori. redde in¬
fcriori. redde cquali cuiq quod debes.
et digne celebras aduentũ xp̃i. parã
ei in iusticia sc̃dem suam. Redde in qͣ
rtuercritiã prelato et obedicntiã: qua¬
rũ altera cordis. altera corporis est. Nce
cnim sufficit exterius obtemperare ma¬
iorib nr̃is: nisi ex intino cordis affe¬
ctu. sublumter scutiamus de cis. Eid̃
et si tam manifeste innotuerit ĩdigna
prclati alicuius uita. ut nichil õmo
dissimulationis. nichil excusationis
admistat: propter eum tamena quo
omns est potestas. ipsum quẽ modo
talcm nouimus. excelsũ reputare de¬
bemus non prescritib persons mcri¬
tis. scd ordinationi diuine et dignita¬

Expanded text:
in anima sua sedem parare Christo? Ecce in anima sua sedem parare Christo? Ecce quaenam illi serica, quae tapetia, quod pulvinar oporteat praeparari. Justitia, inquit, et judicium praeparatio sedis tuae . Justitia virtus est, quod suum est unicuique tribuens. Tribue ergo 725 tribus quae sua sunt. Redde superiori, redde inferiori, redde aequali cuique quod debes, et digne celebras adventum Christi, parans ei in justitia sedem suam. Redde, inquam, reverentiam praelato, et obedientiam; quarum altera cordis, altera corporis est. Nec enim sufficit exterius obtemperare majoribus nostris, nisi ex intimo cordis affectu sublimiter sentiamus de eis. Quod etsi tam manifeste innotuerit indigna praelati alicujus vita, ut nihil omnino dissimulationis, nihil excusationis admittat; propter eum tamen a quo est omnis potestas, ipsum quem modo talem novimus, excelsum reputare debemus, non praesentibus personae meritis, sed ordinationi divinae, et dignita
Abbreviated transcription (Latin):
si nescires quia bonus dñs speranti¬
bus in sc. anime querenti ip̃mꝰ insi
cognouisses et tu qui a suauis est dñs
et mitis et multe miscricordie ⁊ ucraxͤ.
Hec autẽ unde nosti: insi quia non
solum ad te sedctiam in te uenit:
riplicem enim aduentũ nouimꝰ:
ad hoĩcs. in hoĩes. contra homines
Ad omnes quidẽ indifferenter: non
autẽ ita in omnes. aut contra oẽs.
Sid quia primus et tertius noti sunt
uipote manifesti: desccundo qui spirita¬
lis et occultus est. ipsũ audi dicentem.
Si quis diligit me: scriont̃ nieũ ser¬
uabit. ⁊ pater neus diliget cũ. ⁊ ad cũ
uenicni. et mansionẽ apud cũ faticui.
Bcatus apud quẽ mansionc̃facies
dñc iesu. Bcatus in quo sapicutia
edificat sibi domũ. extidens columnaᷤᷤ
septcm: beata anima que sedes est sa¬
pientie. Que nam est illa: Anima
utiq iusti. Merito plane. quia iusti¬
cia et iudiciũ preparatio sedis tue.
Quis in uobis est frẽs. qui desiderat

Expanded text:
si nescires, quia bonus Dominus sperantisi nescires, quia bonus Dominus sperantibus in se, animae quaerenti ipsum; nisi cognovisses et tu, quia suavis est Dominus, et mitis, et multae misericordiae, et verax? Haec autem unde nosti, nisi quia non solum ad te, sed etiam in te venit? 4. Triplicem enim ejus adventum novimus; ad homines, in homines, contra homines. Ad omnes quidem indifferenter, non autem ita in omnes, aut contra omnes. Sed quia primus et tertius noti sunt, utpote manifesti; de secundo, qui spiritualis et occultus est, ipsum audi dicentem: Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Beatus, apud quem mansionem facies, Domine Jesu. Beatus, in quo Sapientia aedificat sibi domum, excidens columnas septem. Beata anima, quae sedes est Sapientiae. Quaenam est illa? Anima utique justi. Merito plane, quia justitia et judicium praeparatio sedis tuae. Quis in vobis est, fratres, qui desiderat