comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dicebat᷑ etiã affuctiois: qͥa ea die
ieiunabant hoĩes ⁊ iumenta. õ
pueri septennes. Et agebat ea die
memoria mortuoꝵ. Dicebat᷑ etiam
dies expiationis. qͥa ea die purisi¬
cabat᷑ totũ tab̃nacłm. ⁊ altariũ
ꝑ sanguinis asꝑsionẽ: a contagiis
que contͣrerant ꝑ annũ ex pecca¬
tis ministrantiũ. Ea die tollebat
summꝰ sac̾dos de ꝓpͥo: uitulã ru¬
fam. tͥmã. ĩmacłatã. q̃ non traxa̾t
iugũ. Nec turbem̃. si qͣndoꝙ uitu¬
lus nominat᷑. qͥa in feminino ge¬
nere tm̃ intelligendũ ẽ. qͥa ꝓ pec¬
catis fragilitatis offerebat᷑. Sume¬
batꝙ ab uniu̾sa multitudine du¬
os hircos. ꝓ peccato. ⁊ arietẽ unuĩ¬
in holocaustũ. Cũq lauerat se: in¬
duebat᷑ lineis t̃m. scdm ritum
sua: statuebat duos hircos in o
dam: qͥ dixerunt id̾o mite sorteᷤᷤ
ut sciret᷑ qͥs dño ĩmolandꝰ ẽẽt ⁊
qͥs diabolo. mittend̾ ei in solitu¬
dinẽ cũ peccatis. Lex enĩ ĩ molare

Expanded text:
Dicebatur etiam dies afflictionis, quia ea die jejunabant homines, et jumenta, etiam pueri septenes, et agebatur ea die memoria mortuorum. Dicebatur etiam dies expiationis, quia ea die purificabatur totum tabernaculum, et altaria per sanguinis aspersionem, a contagiis, quae contraxerant per annum ex peccatis ministrantium. Ea die tollebat summus sacerdos de proprio vitulam rufam, trimam, immaculatam, quae non traxerat jugum. Nec turbemur, si quandoque vitulus nominetur, quia in feminino genere tantum intelligendum est, quia pro peccatis fragilitatis offerebatur. Sumebatque ab universa multitudine duos hircos pro peccato, et arietem in holocaustum. Cumque lavisset se, induebatur lineis tantum, secundum ritum sua, statuebat duos hircos in ossdam, qui dixerunt; ideo mitti sortes, ut sciretur quis Domino immolandus esset; et quis diabolo mittendus ei in solitudinem cum peccatis. Lex enim immolare
Abbreviated transcription (Latin):
nistrã. ⁊ tingens pollicẽ dextrum
in eo: asꝑgebat septies cont tab̾¬
nacłm. Reliquũ olei qd̾ erat in si¬
nistra: fundebat suꝑ extͤmũ aun¬
culȩ dextrȩ hominis ⁊ suꝑ polli¬
nem: qũe priꝰ infuderat. ⁊ suꝑca
put eiꝰ. ⁊ rogabat sac̾dos ꝑ eo. faci
caustũ cũ libamentis suis ponens
illud in altari. Et nota: qͥa hic ꝓpͥe
distinguit᷑. sacͥficiũ ꝓ delicto. cuiꝰ
sanguine linitꝰ ẽ homo. ⁊ satͥfici¬
um ꝓ peccato. de qͦ nichil ei factũ
ẽ unde ⁊ moyses dix̃ hic qͣi distin¬
guens: ita ꝑtinere ad sacerdotẽ
hostiã ꝓ delicto: sicut ⁊ ꝓ peccato.
Cũ aũt distinxisset agnũ ꝑ delicto
arbit̾o esse sacerdotis. de agno. &
oue. ut alterũ ꝓ peccato: alterum
holocaustũ faceret: qͦd uellet. Ed
si manꝰ eiꝰ ħ inuenire ñ posset.: ag¬
nus tñ ꝓ delicto: ⁊ olei sextariũ:
ñ minuebat᷑. quia ex his purifica¬
bat᷑ homo: ut priꝰ. S ꝓ orie n agno

Expanded text:
nistram, et tingens pollicem dextrum nistram, et tingens pollicem dextrum in eo, aspergebat septies contra tabernaculum. Reliquum olei, quod erat in sinistra, fundebat super extremum auriculae dextrae hominis, et super pollinem, quem prius infuderat, et super caput ejus. Et rogabat sacerdos pro eo, faciecaustum cum libamentis suis, ponens illud in altari. Et nota quod hic proprie distinguitur sacrificium pro delicto, cujus sanguine linitus est homo, et sacrificium pro peccato, de quo nihil ei factum est. Unde et Moyses dixit hic, quasi distinguens, ita pertinere ad sacerdotem hostiam pro delicto, sicut et pro peccato. Cum enim distinxisset agnum pro delicto, arbitrio sacerdotis esse de agno et ove, ut alterum pro peccato, alterum holocaustum facere, quod vellet. Quod si manus ejus haec invenire non posset, agnus tamen pro delicto, et olei sextarium non minuebatur, quia ex his purificabatur homo, ut prius; sed pro ove et agno
Abbreviated transcription (Latin):
Et destruet᷑ domꝰ ⁊ ligna ⁊ lapides
ꝯ pulus extͣ oppidũ ꝓicient᷑ in lo
habens secũ duos passeres uiuoᷤ.
qͥb licitũ erat uesq. lignũ ꝙ cedri¬
coctineũ ⁊ aqͣs uiuentes in uase
fictil. Et occurrens ei sacerdos:
ĩmolabat passerẽ unũ. stilans san
gans filo coccineo cũ ysopo. in sũ¬
mitate ligni cedrins: qͣi faciens
aspsoriũ: tingebat illud in aqusᷤ
rubricatis. asꝑgens hominẽ septi¬
es. Dimittebatq passerẽ uiuum
auolare in agrũ. Cumꝙ lauisset
homo uestimenta sua. radebat
lotisꝙ uestib ⁊ corpore: die octauo
tollebat duos agnos ĩmacłato ᷤ. o
ouẽ anniculã. ⁊ tres decimas simi¬
lȩ: consꝑse oleo. ⁊ olei sextariũ.
Et offerebat omĩa ad ostiũ tab̾na¬
tuli. T unc sae̾dos immolabat ag¬
nũ unũ ꝓ delicto.Et sumens de
sanguine: ponebat suꝑ extremũ
auricdȩ dexfͤ hominis. ⁊ suꝑ poli¬
ces manꝰ lextrȩ. ⁊ pedis. Et de olei
sextario mittens in manũ suã si¬

Expanded text:
et destruetur domus, et ligna, et lapides; et pulvis extra oppidum projicietur in lochabens secum duos passeres vivos, quibus licitum erat vesci, lignumque cedricoccineum, et aquas viventes in vase fictili , occurrensque ei sacerdos, immolabat passerem unum, stillans sanggans filo coccineo, cum hyssopo, in summitate ligni cedri quasi faciens aspersorium, tingebat illud in aquis rubricatis, aspergens hominem septies, dimittebatque passerem vivum avolare in agrum. Cumque lavisset homo vestimenta sua, radebat lotisque vestibus et corpore, die octavo tollebat duos agnos immaculatos, et ovem anniculam, et tres decimas similae conspersae oleo, et olei sextarium, et offerebat omnia ad ostium tabernaculi. Tunc sacerdos immolabat agnum unum pro delicto, et sumens de sanguine ponebat super extremum auriculae dextrae hominis, et super pollicem manus dextrae, et pedis, et de olei sextario mittens in manum si
Abbreviated transcription (Latin):
utrĩꝙ ꝑimendũ dicit. qͦd dictũ
ẽ si fiat ex industͥa. Hec mirũ. qͥa
etiã legitime cognoscentẽ uxorẽ
uoluit dñs lauare uestẽ. ⁊ omne
corpꝰ. ⁊ ee ĩmundũ usꝙ ad uesꝑũ.
E de uxore eodẽ modo. De ui
tem locut᷑ ẽ dñs ad moysẽ. Loq̃re
ad aaron. ne om̃i tẽpore ingredi¬
riat᷑. qͥa in nube apparebo sup o

Expanded text:
utrumque perimendum dicit quod dictum utrumque perimendum dicit quod dictum est, si fiat ex industria. Nec mirum quia etiam legitime cognoscentem uxorem, voluit Dominus lavare vestem, et omne corpus, et esse immundum usque ad vesperum. Et de uxore eodem modo. CAP. XIterum locutus est Dominus ad Moysen: Loquere ad Aaron, ne omni tempore ingrediriatur, quia in nube apparebo super
Abbreviated transcription (Latin):
uł suꝑ quẽ ip̃e saluiã iaciebat:
lauabat uestim̃ta sua. ⁊ erat im¬
mundꝰ usꝙ ad uesꝑũ. sũ aũt sana¬
tus fuerat: num̾abat.uii. dies. pꝰ
mundationẽ sui. & lotis uestib ⁊
corpore in aqͥs uiuentib mundus
erat. Die aũt octauo: offerebat par
turturũ. aut duos pullos colũbaꝵ.
& faciebat sac̃dos alterũ ꝓ peccato ⁊
salterũ in holocaustũ. ẜ adem lex
erat ĩmundiciȩ: ⁊ purificationis.
de muliere paciente fluxũ san¬
guinis ex morbo. Similit̾ eiꝰdem
ĩmundiciȩ erat mulier menstru¬
ata. s ñ purificabat᷑ sollẽpniter.
Sufficiebat enĩ ĩp̃ã cũ uestib ablui.
Morbidȩ enĩ ĩmundiciȩ: ꝓ peccato
solent accid̾e. & id̾o: ꝓ eis: ⁊ ꝓ pec¬
cato. ⁊ salutare. offerebat᷑. ⁊ non ꝓ
menstruo: qͥa naturale ẽ. Et nota.
qͥa accedentẽ ad menstruatã. dic̃
hic: immundũ .uii. dieb. ⁊ purifi.¬
cationẽ ei concedit. ad de ignoran¬
ter accedente intelligendũ ẽ. Infra:

Expanded text:
 quem ipse salivam jaciebat, lavabat vestimenta sua, et erat immundus usque ad vesperum. Cum autem sanatus fuerat numerabat septem dies post mundationem sui, et lotis vestibus, ac corpore in aquis viventibus mundus erat. Die autem octava, offerebat par turturum, aut duos pullos columbarum, et faciebat sacerdos alterum pro peccato, alterum in holocaustum. Eadem lex erat immunditiei et purificationis de muliere patiente fluxum sanguinis ex morbo. Similiter ejusdem immunditiei erat mulier menstruata. Sed non purificabatur solemniter. Sufficiebat enim ipsam cum vestibus ablui. Morbidae enim immunditiae pro peccato etiam solent accidere, et ideo pro eis et pro peccato salutare offerebatur, quod non pro menstruo, quia naturale est. Et nota quod accedentem ad menstruatam dicit hic immundum septem diebus, et purificationem ei concedit; quod de ignoranter accedente intelligendum est. Infra,
Abbreviated transcription (Latin):
dit dñs de uiro paciente flu¬
m seminis. qͥ tc̃ uidicat᷑ huic
uicio subiac̾e si ꝑ momenta ad¬
heserit carni: ⁊ concreuit fedus
humor seminis: qd̾ licet noleiᷤ.
effundit ex corruptione. Talis im¬
mund̾ immundũ reddebat qͦd
tangebat. lectũ suũ uestẽ suã. sedẽ.
etiã sagma. suꝑ qd sedebat .i. stra

Expanded text:
nus de viro patiente fluxum seminis ; qui tunc judicatur huic vitio subjacere, si per momenta adhaeserit carni, et concreverit foedus humor seminis, quod, licet nolens, effundit ex corruptione. Talis immundus immundum reddebat quod tangebat, lectum suum, vestem suam, sedem suam, etiam sagma super quod se
Abbreviated transcription (Latin):
batur. turturẽ ꝓ peccato¬
suo. qͥa in libidine
conceꝑat. & erat sacerdotis. Qd̃ si
ñ poterat manꝰ eiꝰ inuenire agnũ.
offerebat duos turtures. uł du¬
os pullos colũbe. alterũ: in holo

Expanded text:
vel turturem pro peccato, quia in libidine conceperat, et erat sacerdotis. Quod si non poterat manus ejus invenire agnum, offerebat duos turtures, vel duos pullos columbatum, alterum in holo
Abbreviated transcription (Latin):
ait. amalech fuit filiꝰ hisma¬
elis. a qͦ: amalechitȩ. qui ⁊ his¬
maelite. ip̃i st̃ sarracem. hos
dicit iosephꝰ: pugnaces. in habi¬
hebreos. ẜ contͣ legit᷑ in genesi:

Expanded text:
fuit filius Ismael, a quo Amalecitae, qui et Ismaelitae ipsi sunt Sarraceni. Hos dicit Josephus pugnaces, inhabiHebraeos. Econtra legitur in Genesi
Abbreviated transcription (Latin):
das annoꝵ ⁊ uocabrt᷑ iter eoꝵ: uia
angustiȩ. qͥa patrẽ illoꝵ hismael
uocauit dñs onagrũ. in sacͥs lociᷤ
int̃ficient sac̾dotes. ibidẽ cũ mu¬
lierib dormient. ad sepulchra
dicit᷑. In nouissimis dieb erunt
hoĩes sese amantes. ⁊ c̃ ⁊ tc̃ imple¬
bit᷑ qͦd dictũ ẽ ꝑ ezechielem. fili
hõis: uoca bestias agri. ⁊ exhorta¬
re illas. diceis. Congregamini. et
uenite. eo qd̃ sacrificiũ magnũ
immolo uob̃. Manducate carneᷤᷤ
fortiũ. ⁊bibite sanguinẽ excelsoꝵ.¬

Expanded text:
ocabitur iter eorum via angustiae, quia patrem illorum Ismael vocavit Dominus onagrum. In sacris locis interficient sacerdotes, ibidem cum mulieribus dormient, ad sepulcra dicitur: In novissimis diebus erunt homines sese amantes, etc. Et tunc implebitur, quod dictum est per Ezechielem: Filii hominis, voca bestias agri, et exhortare illas dicens: « Congregamini, et venite, eo quod sacrificium magnum immolo vobis. Manducate carnes fortium, et bibite sanguinem deo
Abbreviated transcription (Latin):
mana: eg̾ssi st̃ de solitudine: con¬
tra filios isrł. Q uicti ꝑ gedeonẽ:
retrusi st̃ in solitudinẽ de qua
ꝓdierant. qͦd uͦ legit᷑ in genesi:
hic erit ferꝰ homo: hebreus ht̃
phara. qͦd sonat: onager. ꝓpter
hoc ut dicit methodͦ. dictũ ẽ
onagri ⁊ capree a deserto: õm̃ẽ
bestiaꝵ suꝑ gredient᷑ rabiẽ. et
mansuetoꝵ numerꝰ cont̾et᷑ ab eis
Dicit enĩ de filiis hismael. fut᷑m¬

Expanded text:
contra filios Israel , qui victi per Gedeon retrusi sunt in solitudinem de qua prodierant. Quod vero legitur in Genesi: Hic erit ferus homo, Hebraeus habet Phara, quod sonat onager. Propter hoc, ut dicit Methodius, dictum est: Onagri, et capreae a deserto omnem bestiarum supergredientur rabiem, et mansuetorum numerus conteretur ab eis. Dicit enim de filiis Ismael: Fut
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ naute ⁊ uiatores: solatium
luminis hab̾ent. St̃ ꝙ̃ quedam
auicule. q̃ lucẽ solis ferre ñ possẽ
&s fere nocte pascunt᷑ ¶Maxime

Expanded text:
 nautae, et viatores solatium luminis haberent. Sunt etiam quaedam aviculae, quae lucem solis ferre non possunt, et fere nocte pascuntur. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
srescite. ⁊ multiplicamini.
Tuod qr sine ꝯiunctione eoꝵ fie¬
fieri non posse. Questio¬
ed querit᷑: q̃r añ pec̃cm
in qua creatꝰ est: cibis erat su¬
stentanda. nec erat: quat ulla:
quȩ futura ẽ. q̃ cibis ñ egebit.
Illa enim erat: posse ñ mori. hec
exit: non posse mori.

Expanded text:
Crescite et multiplicamini . Quod quia sine conjunctione eorum fiefieri non posse. Si quaeritur quare ante peccatum in qua creatus est, cibis erat sustentanda, nec erat talis, qualis illa quae futura est, quae cibis non indigebit. Illa enim erat posse non mori, haec erit non posse mori.
Abbreviated transcription (Latin):
linquerent ea pauꝑib t̾rȩ. nec
opus mercennaris retin̾e usq ma¬
ne. nec acciꝑe ꝑsonas. Diligi ami¬
cum suum sicut se ip̃m precepit:
ubi .lxx: ꝓximũ ponunt. Sõpnia.
auguria: diuinationes: obserua¬
ri ꝓhibuit. N ec agrũ seri diu̾so
dui. Nec comã in rotundũ tonden.
nec barbam radi. nec carnes suas
suꝑ mortuo incidi. Nec figa̾s ali¬
qͣs. aut stigmata. in carne sua fi¬
en. In quib ⁊ similib: ad litt̾am
subintelligendũ ẽ: sc̾m ritũ gen¬
tiũ. ⁊ maxime egiptioꝵ: cũ quib

Expanded text:
linquerent ea pauperibus terrae, nec linquerent ea pauperibus terrae, nec opus mercenarii retinere, usque mane, nec accipere personas, diligi amicum sicut seipsum praecepit, ubi LXX proximum ponunt. Somnia, auguria, divinationes observari prohibuit, nec agrum seri diverso dui, nec comam in rotundum tonderi, nec barbam radi, nec carnes suas super mortuo incidi, nec figuras aliquas, aut stigmata in carne sua fieri, cum quibus, et similibus, ad litteram subintelligendum est, secundum ritum gentium, et maxime Aegyptiorum c
Abbreviated transcription (Latin):
dendo noua. De quid ñ nͥ illa
ꝑstrinximꝰ: que ad intelligentiã
lectionis sacre scͥpturȩ st̃ necessa¬
ria. Sane: ꝓhibuit dñs: ne ho¬
mo ad domesticã carnis suȩ acce¬
deret. nec reuelaret t̃pitudinem
da ipsius. In pͥori quid̾e paren¬
tũ coniugio: ꝓpt̾ hõium rarita¬
tem: solum duas ꝑsonas exclusit
dñs a coniugio. dicens. Ppt̾ hoc
relinquet homo patr̃e ⁊ matrẽ.
.i. nec filiꝰ matͥ: nec pat̾ filia copu¬
labit᷑. Sub lege uͭ: plures excepit
q̃ sunt fere .xii. Mat̾. nouerca. so¬
ror. neptis. amita. materrera.u¬
xor patrui. nurꝰ. uxor fr̃is. s hec:
det̾minationẽ recipit. pͥuigna.
filia pͥuigni. uł pͥuigne. soror uxo¬
ris. P aucas tc̃ exclusit: ut mult¬
plicarent᷑ homines : replerent
terrã. Sub gr̃a: plurime excludun¬
ꝓhibitio: coniugii. A fornicatio¬
ne eñi om̃is mulier excluditur.
ne mortis ꝓhibuit. Ne etiã colli¬
gerent spicas uł racemos rema¬
nentes. nec grana decidentia. s re¬

Expanded text:
dendo nova, de quibus non nisi illa perstrinximus quae ad intelligentiam lectionis sacrae Scripturae sunt necessaria. Sane prohibuit Dominus ne homo ad domesticam suae carnis accederet, nec revelaret turpitudinemda ipsius. In primorum quidem parentum conjugio propter hominum raritatem solum duas personas exclusit Dominus a conjugio dicens. « Propter hoc relinquet homo patrem, et matrem , id est nec filius matri, nec patri filia copulabitur. Sub lege vero plures excepit, quae sunt fere duodecim , mater, noverca, soror, neptis, amita, matertera, uxor patrui, nurus, uxor fratris. Sed haec determinationem recipit privigna, filia privigni, vel privignae, soror uxoris. Paucas tunc exclusit, ut multiplicarentur homines, et replerent terram. Sub gratia plurimae excludunhaec prohibitio conjugii. A fornicatione enim omnis mulier excluditur. ne mortis prohibuit; ne etiam colligerent spicas, vel racemos remanentes, ne grana decidentia; sed re
Abbreviated transcription (Latin):
lam legit᷑ habuisse: suꝑ quã po¬
situs t̃ salomon.⁊ delatꝰ ad fontẽ
gion: ad inungendũ. S egiptus
om̃igenũ uenerans monstra deoꝵ:
in honore diu̾soꝵ deoꝵ qͦs puta¬
bat talib preesse: diu̾sa semina
in agro: iu̾sas mat̾ias in ueste.
socrabat. Diu̾sos etiã cicinnos
capitis diu̾sis diis sacrabat. unde.
⁊ in pͥncipio hoꝵ preceptoꝵ: dixit
dñs. iuxta consuetudinẽ terrȩ
egipti. in qͣ habitabitis: non fa¬
cietis. Iuxta morẽ regionis ad qũa
int̾ducam uos: non agetis. Addi
preputia arboꝵ qͣs plantarent.
Quod qͣi exponens: subdit. Po¬
ma q̃ germinant: immunda ert̃
uobis. hoc tam̃ non ẽ in hebreo.
Et uidet᷑ uelle: qd̾ fructꝰ primoꝵ

Expanded text:
lam habuisse, super quam positus est Salomon, et delatus ad fontem Gihon ad inungendum . Sed Aegyptus omnigenorum venerans monstra deorum, et in honore diversorum deorum, quos putabat talibus praeesse, diversa semina in agro, diversas materias in veste sociabat, diversos etiam cincinnos capitis diversis diis sacrificabat. Unde et in principio horum praeceptorum dixit Dominus: « Juxta consuetudinem terrae Aegypti, in qua habitastis, non facietis, juxta morem regionis, ad quam introducam vos, non agetis. » Addpraeputia arborum quas plantarent. Quod quasi exponens subdit: « Poma quae germinant, immunda erunt vobis, » hoc tamen non est in Hebraeo. Et videtur velle quod fructus trium
Abbreviated transcription (Latin):
nominat. Chananeũ. amorreũ.
pherer eum. iebureũ. eueũ. etheũ.
In hac it̾acione uͦ nominat septi¬
mũ. gergeseũ. Itẽ nota. qͥa abra¬
tc̃ reuera ibi erant. S cũ uener̃t
illuc filii isrł: iam tͤs erant de¬
lete. filii loth: deleuant gigan¬
tes. filii esau: horreos. Capadoces:

Expanded text:
nominat Chananaeum, Amorrhaeum, nominat Chananaeum, Amorrhaeum, Pherezaeum, Jebuzaeum, Hevaeum, Hethaeum. In hac vero iteratione nominat septimum Gergezaeum. Item nota quia Abratunc revera ibi erant. Sed cum venerunt illuc filii Israel, jam tres erant deletae. Filii Lot deleverunt gigantes, filii Esau Horraeos, Cappadoces p
Abbreviated transcription (Latin):
dit quoq: de t̾minis t̾re ꝓmis¬
sionis: dicens. Om̃is locus quẽ
calcauit pes uester: ur̃ erit. a de¬
serto qd̾ est in meridie: ⁊ libano:
qͥ in septentͥone. ⁊ flumine ma¬
gno eufrate: qͥ in oriente: usq¬
ad mare medit̾raneũ: ert̃ t̃mini
ur̃i. hoc ẽ mare: qd̾ tirrenũ dici¬
tur. Addidit quoꝙ: qđ bñdicti¬
ones ⁊ maledictiones scriptas
in libro hoc: tͣnsito iordane in
ingressu suo dice̾nt in hc̃ modũ:
sex trib maiores natu: ascende¬
rent montẽ garizim. cũ sacer¬
dotib ⁊ leuitis.⁊ sex minoreᷤ: mõ¬
tem hebal: e regione. sẜ qͥ in ga¬
rizim: om̃s bñdictiones dicerens
suꝑ legis obseruatores. ⁊ qͥ in he¬
bal: responde̾nt am̃. Post ascñ¬
d̾ent sacerdotes ⁊ leuite cũ aliis
sex tͥbub in hebal. ⁊ om̃s simul
om̃s maledictiones imp̾carent᷑
fasgressorib ⁊ q̃ in garraim:¬
respond̾ent am̃. Et nota. quia
cum enumat gentes qͣs eicieñ
de t̾ra ꝓmissionis: fere ubiq sex

Expanded text:
dit quoque de terminis terrae promissionis dicens: « Omnis locus, quem calcaverit pes vester, vester erit, a deserto, quod est in meridie, et Libano, qui in septentrione, et flumine magno Euphrate, qui est in oriente, usque ad Mediterraneum erunt termini vestri , hoc est mare quod Tyrrhenum dicitur. Addidit quoque quod benedictiones et maledictiones scriptas in libro hoc, transito Jordane; in egressu suo dicerent, in hunc modum: Sex tribus majores natu ascenderent montem Garizim cum sacerdotibus et Levitis, et sex minores montem Ebal e regione, et qui in Garizim omnes benedictiones dicerent super legis observatores, et qui in Ebal responderent: Amen. Post ascenderent sacerdotes et Levitae cum aliis sex tribubus in Ebal, et simul omnes maledictiones imprecarentur transgressoribus, et qui in Gariresponderent: Amen. Et nota, quia cum enumerat gentes quas ejecerunt de terra promissionis, fere ubique sex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissionis: addidit: qͥa ñ erat
terra illa: sicut t̾ra egẏpti. que
beneficio fluminis fecundatur.
ubi ꝑ hortos aque deriuantur
irriguȩ. s erat montuosa⁊ cam¬
pestris. de celo pluuiã expectais.
ss id̾o płimũ ibi colendus deus:
ut daret eis pluuias tẽporib

Expanded text:
omisionis, addidit, quia non erat omisionis, addidit, quia non erat terra illa, sicut terra Aegypti, quae beneficio fluminis fecundatur, ubi per hortos aquae derivantur irriguae, sed erat montuosa et campestris, de coelo pluviam exspectans; et ideo plurimum ibi colendum Deum, ut daret ei pluviam te
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo qd̃ ꝓcedit de ore d̾i. Pa¬
nem uocauit hic: omnẽ cibũ
hominũ. sonsueuit enĩ scͥpt᷑a.
panẽ ꝓ cibo pon̾e ⁊ ẽ sensus. No¬
lite mirari: si cibũ insolitum
dedit uobis dñs. qͥa ñ in solis
usitatis cibis: uita hominis sta¬
bilita ẽ apud d̾m. s solo uerbo
potest creare noua. ex quibus
uiuat homo. Addidit quoq
cerant uetustate. nec sotulares
attriti erant. ⁊ qd̃ euaserant
serpentes: flatu urentes cͥcum¬
stantia. qͦs forte supͣ dix̃ ignitoᷤ.
⁊ scorpiones. ⁊ dipsades. que la¬
tine: situle dicunt᷑: qͥa ꝑimuss
hominẽ siti. ⁊ adeo paruȩ suñ:
ut cũ calcant᷑ uix uideant᷑. cuiꝰ
uenenũ ante extinguit qͣm sen¬
tiat᷑. nec tͥsticiam sentit moritu¬
rus. Dicit᷑ aũt situla. ꝑ contͣriũ.
uas ciĩ qd situla dicit᷑. aufert
sitim. ħ: affert. sic̃ pharet᷑: que
infert mortẽ. feretrũ quia fcit
uł aufert mortuũ. ut etiã ostñ¬
deret que necessitas incumbet
eis obseruandi p̃cepta dñi in t̾ra

Expanded text:
re Dei . » Panem vocavit hic omnem cibum hominum. Consuevit enim Scriptura, panem pro cibo ponere, et est sensus: Nolite mirari si cibum insolitum dedit vobis Dominus, quia non in solis usitatis cibis vita hominis stabilita est apud Deum, sed solo verbo potest creare nova, ex quibus vivat homo. Addidit quoquecerant vetustate, nec solutares attriti erant, et quod evaserant serpentes flatu urentes circumstantia, quos ob hoc forte supradixit ignitos, et scorpiones, et dipsades , quae Latine situlae dicuntur, quia perimunt hominem siti, et adeo parvae sunt, ut cum calcantur vix videantur, cujus venenum ante exstinguit, quam sentiatur, nec tristitiam sentit moriturus. Dicitur autem situla per contrarium; vas enim quod situla dicitur. aufert sitim, haec affert. Sicut pharetra quae infert mortem, feretrum, quia fert vel aufert mortuum. Ut etiam ostenderet quae necessitas incumberet eis, observandi praecepta Domini, in terra
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ est suꝑ fontẽ qͥ erat in ierrael.
satrape uͦ philisteoꝵ uidentes
dauid ⁊ suos ẽẽ cũ achis: dixeit.
Reu̾tant᷑ hebrei isti in locum
suũ. ne forte cũ ceꝑimꝰ p̾liari:
fiant nobis adu̾sarii.⁊ in capi¬
tib nr̃is mereant᷑ sͥ reddi gr̾am
dñi sui. Tc̃ ait achis ad dauid:
inuitꝰ ⁊ dolens. Bonꝰ es in con¬
spectu meo. s satrapis ñ places
Surgite de nocte. ⁊ abite dilu¬
culo. abiit gͦ dd̃ cum suis in sy¬
celec: die t̾cia. Amalechitȩ uͦ
intĩm impecũ fec̾ant in sycelec:
⁊ succenderant eam. ⁊ captiuas
duxãnt mulieres ⁊ paruulos.
⁊ uniu̾sam p̾dam. P lanxit gͦ
dauid.⁊ ppłs qui erant cum eo:
donec defice̾nt in eis lacrimȩ.
⁊ uolebant cũ sui lapidare. sõn¬
fortatꝰ aũt dd̃ in dño: consuluit
dñm ꝑ abiathar. dicens. ꝑseqͣr¬
latrunculos hos ⁊ cõp̃hendã:
A respondit. ꝑsequere ⁊ cõpre¬
hendes.⁊ reduces predã. Abiit

Expanded text:
erat in Jezrahel . » Satrapae vero Philisthinorum videntes David, et suos esse cum Achis dixerunt: « Revertantur Hebraei isti in locum suum, ne forte cum coeperimus praeliari fiant nobis adversarii, et in capitibus nostris mereantur sibi reddi gratiam Domini sui. » Tunc ait Achis ad David invitus et dolens. « Bonus es in conspectu meo, sed satrapis non places. Surgite de nocte, et abite diluculo. Abiit ergo David cum suis in Siceleg die tertia. Amalecitae vero interim impetum fecarunt in Siceleg. Et succenderant eam, et captivas duxerunt mulieres, et parvulos, et universam praedam . » Planxit ergo David, et populus, qui erat cum eo, donec deficerent in eis lacrymae, et volebant eum sui lapidare. Confortatus autem David in Domino, consuluit Dominum per Abiathar dicens. « Perlatrunculos hos, et comprehendam. Qui respondit. Persequere, et comprehendes, et reduces praedam. Abiit
Abbreviated transcription (Latin):
arula. s suꝑ craticłam supposi¬
iosephꝰ: in p̃dictis u̾bis. Aliis in¬
det᷑: nec oꝑim̃tũ. nec fundum
ip̃m habuisse. s parietes t̃m t̃ra
imponebant᷑. Et de craticula al¬
tari supposita: idem sentiunt.
Arulam uͦ subt̾ quã craticula
posita legit᷑: hebreꝰ areunculã
uocat. uł sulcũ. quẽ in medio
parietũ altaris fuisse dic̃. usq
ad quẽ locũ altitudo craticulȩ

Expanded text:
arula, sed super craticulam superposiJosephus in praedictis verbis. Aliis videtur, nec operimentum, nec fundum ipsum habuisse, sed parietes tantum terra imponebantur. Et de craticula altari superposita idem sentiunt. Arula vero subter quam craticula posita legitur, Hebraeus arunculam vocat, vel sulcum, quem in medio parietum altaris fuisse dicit, usque ad quem locum altitudo craticulae
Abbreviated transcription (Latin):
pantis dñi. S ⁊ tunc surrexit ad¬
uersus abel ⁊ int fecit illũ. Et ait
dñs ad eum. ubi ẽ abel frat̃ tuuᷤ:
Non ignorans: s increpando im¬
ꝓperans fr̃icidium: qui cũ uellet
occultare factũ: dicit dñs. Nox
sanguinis fr̃ĩs tui: clamat ad
me de t̾ra.i. notoriũ ẽ qd̾ fecisti.
qͥa effusio sanguinis hoc indi¬
cat. Nec eget accusatore: qͦd in
euidenti ẽ. Inde ẽ: qd̾ in eccłia
quoꝵdam mos ẽ: etiam si ne
tur in causam. qͥa sanguis cla¬
citur qd̃ ñ adam. qͥa sciens iste
penam pͥmȩ preuaricationis:
tñ: fr̃icidium addidit. Timeis
gͦ chain ne uł bestiȩ eũ deuo¬
rarent: si egrederet᷑ ab hõib:
uł si maneret cum eis. ꝓ pec¬
cato suo occiderent eũ: damp¬
nans se:⁊ desꝑans ait. Maior
ẽ iniqͥtas mea: qm ut ueniam
merear. Om̃is qui inuenerit me:
occidit me. Ex timore hoc dix̃.

Expanded text:
pantis scilicet. Et tunc consurrexit adversus Abel, et interfecit eum, et dixit Dominus ad eum. Ubi est Abel frater tuus? Non ignorando, sed increpando improperans fratricidium. Qui cum vellet occultare factum, dixit Deus: Vox sanguinis fratris tui Abel clamat ad me de terra, id est notorium est quod fecisti, quia effusio sanguinis hoc indicat, nec eget accusatore quod in evidenti est. Inde est quod in Ecclesia quorumdam mos est, etiam si nemtur in causam, quia sanguis clacitur, et non Adam, quia sciens iste poenam primae praevaricationis, inde fratricidium addidit. Timens ergo Cain, ne vel bestiae devorarent eum, si egrederetur ab hominibus, vel si maneret cum eis cato suo, occiderent eum, damnans se et desperans ait: «Maior est iniquitas mea quam ut veniam merear. Omnis qui invenerit me, occidet me». Ex timore enim hoc dix
Abbreviated transcription (Latin):
mare in insulis ortigiis cotur¬
nices detulit in castra. ⁊ ꝑ cͥcu¬
itum castroꝵ itinere diei uniuᷤ.
uolabantꝙ a t̾ra: altitudine
duoꝵ cubitoꝵ. Surgensꝙ ppłs
congregauit sibi coturnices
duob dieb. ⁊ siccauit cas. Qui
parũ :.x. choros habuit. Et fu¬
erunt he cotͣnices ut tͣdunt: ñ
modice. que apud nos st̃. s illȩ
maiores: q̃ regiȩ aues dicunt᷑.
qͣs curleios a cuirendo uocamꝰ.
Neccdum defec̾at cibus: ⁊ furor
dñi ꝑcussit ppłm plaga magna
nimis. Modus uͦ plage ñ deter¬
minat᷑ hic. s in psalmis uidet᷑
qͦd fuerit ignis. Sepultꝰꝙ ẽ ib
ppłs:qͥ carnes desiderauerat. uñ:
⁊ locus ille uocatꝰ ẽ cabroth. qͦd¬

Expanded text:
mare in insulis Ortygiis coturnices, detulit in castra per circuitum castrorum itinere diei unius, volabantque a terra altitudine duorum cubitorum . Surgensque populus, congregavit sibi coturnices duobus diebus, et siccavit eas. Qui parum decem coros habuit. Fuerunt hae coturnices, ut tradunt, non modicae quae apud nos sunt; sed illae majores, quae regiae aves dicuntur, quas curleios, a currendo, vocamus. Nondum defecerat cibus, et furor Domini percussit populum plaga magna nimis. Modus vero plagae non determinatur hic, sed in psalmis videtur, quod fuerit ignis. Sepultusque est ibi populus qui carnes desideraverat. Unde et locus ille vocatus est Cabroth,
Abbreviated transcription (Latin):
etiã dici. qͥa moyses curam
salutẽ alioꝵ undeq̃ illi cõmisit.
nomina saluatorẽ sonant: tunc
pͥmo ei ħ nomina aꝓpriauit:
cũ saluatorẽ alioꝵ instituit. Pre¬
cepitꝙ eis moyses: ut considera¬
rent qualitatẽ t̾re. ⁊ hominum.
ꝯ urbiũ. ⁊ afferrent de fructib
t̾rȩ. ẜratq tempꝰ qͣndo p̾coquȩ
iiuȩ comedi possunt. Qui ascen¬
dentes: explorauer̃t t̾rã. & ue¬
nientes in hebron: uideruñ tͤs
de gene̾ enach. uł enachim .i. de
semine giganteo. qͣles etiã uide¬
rant in thani ciuitate egipti. qͥ
⁊a thani: titanes dich sunt. fũ¬
it aũt hebron .uii. annis edifica¬
ta ante urbem thani. uñ: ⁊ ab
hebron semen gigantũ in egip¬
tum descendisse credit᷑. Descendñ¬

Expanded text:
Moyses curam et salutem aliorum undecim commisit illi. nomina salvatorem sonant, tunc primo ei haec nomina appropriavit, cum salvatorem aliorum instituit. Praecepitque eis Moyses ut considerarent qualitatem terrae et hominum, et urbium; et afferrent de fructibus terrae. Eratque tempus quando praecoquae uvae comedi possunt. Qui ascendentes exploraverunt terram, et venientes in Hebron viderunt tres viros de genere Enac, vel Enacim, id est de semine giganteo, quales etiam viderant in Tanai civitate Aegypti, qui et a Tanai, Titanes dicti sunt. Fuit autem Hebron septem annis aedificata ante urbem Tanaim. Unde, et ab Hebron semen gigantum in Aegyptum descendisse creditur. Descenden
Abbreviated transcription (Latin):
bulauerunt tota nocte.: ⁊ tulert̃
cadauera de muro bechsan.⁊ com¬
busserunt ea igni. ⁊ sepelierunt
ossa in nemore iabes:i planxert̃
eum ieiunantes septem diebus
Nota: qd̃ in paralipomenon legit᷑.
Mortuus ẽ saul ꝓpt̾ miquitates
suas. & additur: quasi in cumu¬

Expanded text:
bulaverunt tota nocte et tulerunt bulaverunt tota nocte et tulerunt cadavera de muro Bethsan, et combusserunt ea igni, et sepelierunt ossa in nemore Jabes. Et planxerunt eum jejunantes septem diebus. Nota quod in Paralipomenon legitur: « Mortuus est Saul propter iniquitates suas , » et additur, quasi in cumu
Abbreviated transcription (Latin):
miger. Et irruit saulsuꝑ gladium
suũ. Adeo enim defecerat: qd ñ po¬
terat se tͣnsuerb̾are. Quod uidens
armiger suus: irruit ⁊ ipse super
gladiũ suũ. hic fuit docchydumeꝰ
ut aiunt hebrei. qui timuit eẽ suꝑ¬
stes sauli: ꝓpt̾ dauid. sẜ mortui st̃
õs domesticisaulis: qͥ erant cũ eo.
uidentes autẽ filii isrł qui trans
uallẽ iordanis erant stragem suoꝵ:
egressi de ciuitatib sius fugerunt.
Alt̾a die uenientes philistei ut spo¬
liarent int̾fectos: spoliauerunt
saul armis suis: ⁊ filios eius. et pre¬
cisa capita eoꝵ: cum armis misert̃
in terram suam ꝑ circuitũ. ut an¬
nunciaretur hoc intemplo ydolo¬
rum & inppłis. Et posuerunt ar¬
ma eius in templo astaroth. caput
uͦ in templo dagon. ut in parali¬
pomenon legitur. Corpus uͦ eius:
et filiorum: suspenderunt in mu¬
ro bechsan quasi in oculis isrł est
enim ciuitas philistuim in t̾minis
isrł. uiriatitẽ de iabis galaad: qͦs
liberauerat saul ab amonitis: am¬

Expanded text:
miger. Et irruit Saul super gladium suum. Adeo enim defecerat, quod non poterat se transverberare. Quae videns armiger suus irruit ipse super gladium suum. Hic fuit Doeg Idumaeus, ut autumant Hebraei, qui timuit esse superstes Sauli propter David, et mortui sunt omnes domestici Saul, qui erant cum eo. Videntes autem filii Israel, qui trans vallem Jordanis erant stragem suorum, egressi de civitatibus suis fugerunt. Altera die venientes Philisthaei, ut spoliarent interfectos, exspoliaverunt Saul armis suis, et filios suos, et praecisa capita eorum cum armis, miserunt in terram suam per circuitum, ut annuntiaretur hoc in templo idolorum, et in populis. Et posuerunt arma ejus in templo Astaroth, caput vero in templo Dagon, ut in Paralipomenon legitur . Corpus vero ejus et filiorum suspenderunt in muro Bethsan, quasi in oculis Israel. Est enim civitas Philisthiim in terminis Israel. Viri autem de Jabes Galaad, quos liberaverat Saul ab Ammonitis, am
Abbreviated transcription (Latin):
nationib differ¬
re. sic̃ religione:
⁊ caractere cͥcũci¬
sionis: ita ⁊ tem¬
poris ratione. Ro¬
mani enĩ ex tͣdi
incipit sol ascen¬
dere pꝰ solsticũ
hiemale. Arabes
inchoant annũ
post solsticium
estiuum. Congru¬
entꝰ uid et᷑ fieri

Expanded text:
nationibus differre sicut religione, et charactere circumcisionis, ita ex temporali ratione. Romani enim ex traditincipit sol ascendere post solstitium hiemale. Arabes inchoant annum post solstitium aestivum. Congruentius videtur fieri
Abbreviated transcription (Latin):
ixit quoq: dñs ad moysem.
Ascende in montẽ abarim.⁊
contemplare t̾rã qua daturꝰ sũ
filiis isrł. ⁊ post ibis ad ppłm tu¬
um. Non enĩ intrabis eam. sui
moyses. Puideat dñs d̃s sp̃uũ
om̃is carnis: hominẽ qui sit
suꝑ multitudinẽ hanc. ne sit
popłs dñi sic̃ oues sine pastore
ram eleataro ⁊ om̃i multitudi¬
ne. impone manꝰ tuas suꝑ cap̃.¬

Expanded text:
it quoque Dominus ad Moysen: Ascende in montem Abarim, et contemplare terram quam daturus sum filiis Israel, et post ibis ad populum tuum: non enim intrabis eam. Cui Moyses: Provideat Dominus Deus spiritum omnis carnis, hominem, qui sit super multitudinem hanc, ne sit populus Domini sicut oves sine pastore. coram Eleazaro et omne multitudine, et impone manum tuam super cap
Abbreviated transcription (Latin):
lii sumꝰ uiri uniꝰ. Minimꝰ cũ patre
cutꝰ sũ. exploratores estis. Impossi¬
bile enĩ ẽ uiro idiotȩ tales filios
ẽe. cũ etiã regib talis filioꝵ copia
unũ ex uobis qͥ adducat eũ. Time¬
bat enĩ. ne forsitan ⁊ in illũ aliqͥd
deliqͥssent. Tradiditq eos uinctos
custodiȩ tͥb dieb. t̾cio aũt die edu¬
xit eos. Et retinens simeon: ligais
q illis p̃sentib: alios abire ꝑmisit.
Qͥ conquerebant᷑ ab inuice. m̾to
hec patim᷑. qͥa peccauimꝰ in frẽm
nr̃m: nescientes: qd̾ intellige̾t eoᷤ
ioseph. qͥa ꝑ int̾prete loquebat᷑
eis. Iussitꝙ ioseph ministͥs suis.
ut implerent saccos eorum. et
in saccis suis. datis supͣ cibariis

Expanded text:
mus filii viri unius; minimus cum patre mus filii viri unius; minimus cum patre cutus sum: Exploratores estis. Impossibile est enim viro idiotae tales filios esse, cum etiam regibus talis filiorum copia unum ex vobis, qui adducat eum. Timebat enim ne forte et in illum aliquid deliquissent; et tradidit eos vinctos custodiae tribus diebus. Tertio autem die eduxit eos, et retinens Simeon, ligansque eum illis praesentibus, alios abire permisit. Qui conquerebantur ad invicem: Merito haec patimur, quia peccavimus in fratrem nostrum, nescientes, quia intelligeret eos Joseph, quod per interpretem loquebatur eis. Jussitque Joseph ministris suis, ut implerent saccos eorum, et in saccis suis, datis supra cibariis
Abbreviated transcription (Latin):
fames. uocauitq:¬
obliuio. dicens.
Obliuisci fecit me¬
õs laboꝵ meoꝵ. ⁊ domꝰ patͥs mei. Se¬
cundũ: uocauit effraim. qͦd ẽ. fru¬
ctificatio. dicens: cresc̾e me fecit
.UII. annis. ꝗͥb transactis: uenert̃
anni inopiȩ. Et clamauit ppłs ad
pharaonẽ. alim̃ta petens. quibuᷤ
ille respondit. Ite ad ioseph. aꝑuit¬
ꝙ ioseph horrea :⁊ uendebat egup¬
tiis. Alie etiã ꝓuincie ueniebans
in egiptũ: ut em̾e̾nt escas. Pecu¬
nia uͦ tͣdebat᷑ archariis regis. au¬
diens aũt iacob qd esce uende̾nt᷑
in egipto: misit illuc .x. filios. ben¬
iamin domi retento. Q ing̃ssi t̾rã
egipti uenert̃ ad ioseph. nec cogno¬
uert̃ eũ. sũq ad orassent eũ. ⁊ag¬
nouisset eos: duriꝰ loquebat᷑ eis. d¬
cens. uñ uenistis: qͥ dixert̃. De t̾ra
chanaã: ad emendũ escas. Et ille.
Exploratores estis. ut uideatis in¬
firmiora t̾rȩ: ex diu̾so uenistis. Et
illi. Ñ ẽ ita dñe. s serui tui om̃s fi¬

Expanded text:
fames. Vocavitqoblivio, dicens: Oblivisci me fecit Deus laborum meorum, et domum patris mei. Secundum vocavit Ephraim, quod est fructificatio, dicens: Crescere me fecit annis. Quibus transactis, venerunt anni inopiae. Et clamavit populus ad Pharaonem, alimenta petens. Quibus ille respondit: Ite ad Joseph. Aperuitque Joseph horrea, et vendidit Aegyptiis. Aliae etiam provinciae veniebant in Aegyptum, ut emerent escas . Pecunia vero tradebatur arcariis regis. Audiente autem Jacob quod escae venderentur in Aegypto, misit illuc decem filios suos, Benjamin domi retinendo. Qui ingressi terram Aegypti venerunt ad Joseph, nec agnoverunt eum. Cumque adorassent eum, et cognovisset eos, durius loquebatur eis dicens: Unde venistis? Qui dixerunt: De terra Chanaan, ad emendum escas. Et ille: Exploratores estis, ut videatis infirmiora terrae ex diverso venistis. Et illi: Non est ita, domine; sed servi tui, omnes su
Abbreviated transcription (Latin):
menstruũ. In tm̃ enĩ ĩmunda ẽ:
sibũ. lectũ. uestẽ. sedẽ. uñ ñ licit
alicui cõmunicare ei:nec in ci¬
in sanguine purificationis suȩ
ut ita om̃s dies purificationisᷤ
utero. In purificatione uͦ.xxxiii.
ambulare. s non egredi ⁊ oꝑari.
& tangendo ñ polluebat.⁊ lice¬
bat aliis cõmunicare ei:in sede.

Expanded text:
ntum enim immunda est, cibum, lectum, vestem, sedem. Unde non licet alicui communicare eiin sanguine purificationis suae, ita ut omnes dies purificationis sutero. In purificatione vero triginambulare, sed non egredi et operari; et tangendo non polluebat, et licebat aliis communicare ei in
Abbreviated transcription (Latin):
De purificatione puetpere.
ddidit quoꝙ dñs legẽ pu¬
rificationis mulieꝵ:talem.
Si mulier peꝑerit mascłm. im¬
munda erit .uii. dieb. iuxta dieᷤ
separationis menstrue .i. eiꝰdem¬

Expanded text:
De purificatione puerperae. Addidit quoque Dominus legem purificationis mulierum talem: « Si mulier peperit masculum, immunda erit septem diebus, juxta dies separationis menstruae , » id
Abbreviated transcription (Latin):
cum loth: dũ pastores int̾ se ri¬
xarent᷑ ꝓ pasciuis. optionẽ etiã
concessit loth. Et eleuans loth
ocłos: uidit regionẽ iordanis
congruã sibi. Et moratꝰ ẽ in op¬
pidis sodomoꝵ. Abrã uͦ descen¬
dit ad conuallem mambre: iu¬
xta ebron ⁊ habitauit ibi. fecq
ibi altare dño.Ebron:ciuitas ẽ.¬

Expanded text:
cum Lot, dum pastores eorum inter se ricum Lot, dum pastores eorum inter se rixarent, pro pascuis, optionem etiam concessit Lot, et elevans Lot oculos, vidit regionem Jordanis congruam sibi, et moratus est in oppidis Sodomorum. Abram vero descendit ad convallem Mambre juxta Hebron, et habitavit ibi, fecitque ibi altare Do
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra. ⁊ descendit in egyptũ. Timeisq
libidinẽ egyptioꝵ: ne eũ ꝓpt̃ spe¬
ciem mulieris int̾fice̾nt: sororẽ
suam dix̃ eam ẽe. Et sublata est
mulier ualde pulchra in domũ
pharaonis. Abram uͦ bñ usi ft̃
egiptii. ꝓpt̾ eam. Ds uͦ desideriũ
regis impediuit: ne tangeret
eam. egritudine ⁊ tu multu cau¬
sarũ. Cũq ꝓ salute regis sacͥfica¬
rent sac̾dotes: ꝑ ira d̃i hoc acci¬
disse significauert̃. qͦd uxori ꝑe¬
grini iniuriã inferre uoluisset.
Uocauitq pharao abrã: ⁊ dixit
ei.Cur ñ indicasti qd uxor tua
e̾e̾t: Ecce coninx tua. accipe
eam ⁊ uade. Et p̃cepit rex uiriᷤ
ut deducent eũ. Erat enĩ diueᷤᷤ
ualde. in auro ⁊ argento. in ser¬
ius ⁊ ancillis. ⁊ iumentis. arime¬
ticam sane: ⁊ que de astrologia
st̃: egiptiis tͣlidit. ante eis igno¬
rata. a quib post ꝑuenert̃ ad gͦ¬
cos. Reu̾susq ẽ abram usq ad lo¬
cum: ubi fixerat tab̃naculum
int̾ betel ⁊ hai. Partit᷑q ẽ t̾ram

Expanded text:
um, timensque libidinem Aegyptiorum, ne eum propter speciem mulieris, occiderent, sororem suam eam dixit esse. Et sublata est mulier, valde pulchra, in domum Pharaonis. Abram vero bene usi sunt Aegyptii propter eam. Deus vero desiderium regis impedivit, ne tangeret eam, aegritudine, et tumultu causarum. Cumque pro salute regis sacrificarent sacerdotes, per iram Dei hoc accidisse significaverunt, quod uxori peregrini injuriam inferre voluisset. Vocavitque Pharao Abram, et dixit ei: Cur non indicasti, quod uxor tua esset? Ecce uxor tua, accipe eam, et vade . Et praecepit rex viris suis, ut deducerent eum. Erat enim dives valde, in auro, et argento, in servis, et ancillis, et in jumentis. Arithmeticam sane, et quae de astrologia sunt Aegyptiis tradidit, ante eis ignota, a quibus post pervenerunt ad Graecos. Reversusque est Abram, usque ad locum, ubi fixerat tabernaculum, inter Bethel et Hai. Partitusque est terram
Abbreviated transcription (Latin):
on assumes nom di tui in
uanũ .i. nec falso: nec suꝑ¬
flue: nec dolose: iurabis ꝑ no¬
men d̾i. nec honorẽ eiꝰ qͣntũ in
te ẽ: euanesc̾e̾ facias: praue
de eo sentiendo. Tercium.
as. Non facies om̃e opꝰ. tu. ⁊ fi¬
lius tuus. ⁊ filia tua. nec seruꝰ.
ancilla tua. nec ium̃tũ tuũ.
nec aduena qͥ int̾ portas tuaᷤ ẽ
.i. tecũ in domo: tͥ seruiens. qͥa
ds quieuit die septimo. Et noᷤ
diem septimũ seruamꝰ: ⁊ si ñ
hunc quẽ illi. nã ⁊ iosephꝰ sic
ait. Quartꝰ sermo: scd̃m seruan¬
das septimanas. cũ ab omni

Expanded text:
on assumes nomen Dei tui in vanum, » id est nec falso, nec superflue, nec dolose jurabis per nomen Dei, nec honorem ejus, quantum in te est, evanescere facias, de eo prave sentiendo. Tertium pas. « Non facies in eo omne opus, tu et filius tuus, et filia tua, nec servus nec ancilla tua, nec jumentum tuum, nec advena, qui juxta portas tuas est, est tecum in domo tua serviens, quia « Deus quievit die septimo , » et nos diem septimum servamus, etsi non hunc, quem illi. Nam et Josephus sic ait: Quartus sermo secundum servandas septimanas, cum ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
relinquet cohabitare corpora¬
liter: uł sp̃ũalit̃. qͥa maioe est
zelus in uxorẽ: qͣm amor filiqr
in parentes. ñ dico: parentum
in filios. humoͭ enĩ ascendit de
parentes filios. Et erunt duo
sanguinib: concreat᷑ paruul¬
caro. Uel licet sint duo ꝑsona¬
liter: erunt in coniugio una

Expanded text:
relinquunt cohabitare corporaliter, vel spiritualiter, quia major est zelus in uxorem, quam amor filiorum in parentes, non dico parentum in filios, humor enim ascendit de parentes filios. Et erunt duo sanguinibus concreatur parvulcaro, vel licet sint duo personaliter, erunt tamen in conjugio una
Abbreviated transcription (Latin):
tates refugii: transiordanẽ.
bosor: in tͥbu ruben. Ramoth:¬
in galaad: in tͥbu gad. Golam:
in basã. in tͥb manasse. harum
usus: hic erat. Siqͥs nolens ho¬
minẽ occidisset: confugiebat ad
aliqͣm hay. ⁊ ibi a consangui¬
neis occisi tutꝰ erat. Si enĩ extͣ
fines alicuiꝰ haꝵ inueniret eũ
qͥ ultor sanguinis effusi ẽe de¬
bebat: impune ꝑcuteret ho¬
micidã. E rat aũt in ea fugiti¬
uus: usq ad reconciliationem
cũ ꝓpinquis. uł usq ad mortẽ
summi pontificis. in qua: om̃s
bant ad ꝓpria. Tñ: si ꝓpinqui
occisi uolebant illum impet̾e:
qd̃ uolens occidisset: ⁊ corã ciui¬
b urbis eiꝰ hoc ꝓbarent: trade

Expanded text:
tates refugii trans Jordanem Bosor in tribu Ruben, Ramoth Galaad in tribu Gad, Golan in Basan in tribu Manasse . Harum hic usus erat: si quis nolens hominem occidisset, confugiebat ad aliquam harum, et ibi a consanguineis occisi tutus erat. Si enim extra fines alicujus harum invenisset eum, qui ultor sanguinis effusi esse debebat, impune percutiebat homicidam. Erat autem in ea fugitivus usque ad reconciliationem cum propinquis, vel usque ad mortem summi pontificis, in quo ad propria. Tamen si propinqui occisi volebant illum impetere, quod volens occidisset, et coram civibus urbis ejus hoc probarent, trade
Abbreviated transcription (Latin):
uinta die:
ornauit ds acrem. ⁊ aquam.
uolatilia: dans acri. Natatilia:
aquis. & utraq: ex aquis sunt.
facilis enĩ transitus ẽ aque in aera:
tenuando. ꝯaeris in aquã. spissan¬
do. Pisces: uocauit moyses: rep¬
tilia. qr impetu quodam: se to¬
tos rapuint ut serpentes. qui¬
descendens in egyptũ: libros mo¬
ysi legit. ⁊putauit moysen sen
suꝑioris: calodemones. ⁊ cacode¬
mones. S ñ ẽ ita. Boni enĩ demo¬
nes: ut dictum ẽ: st̃ in empyrto.
Maliuͦ: in hunc caliginosum ae¬
rem detrusi st̃: ad suam penam.
atq plasmauit: cetȩ grandia.
Cetȩ: gn̾is neutͥ ẽ. ⁊ indeclinabi¬
le. declinat᷑ tñ: hic cetꝰ huiꝰ ceti.
Et omnẽ ammã uiuentẽ: atq
motabilem: qũã ꝓduxa̾nt aq̃.
Motabiles aut̃ dicunt᷑ aĩe pisciũ:
⁊auiũ:. respectu aĩe hoĩs. Ille enĩ
mouent᷑: de esse ad non e̾e̾. Ista:

Expanded text:
uinta die Deus ornavit aerem et aquam, vola tilia dans aeri, natalitia aquis: et utraque ex aquis orta sunt . Facilis enim transitus est aquae in aera tenuando, et aeris in aquam spissando. Pisces vocavit Moyses reptilia, quia impetu quodam totos se rapiunt, ut serpentes: descendens in Aegyptum libros Moysi legit, et putavit Moysen sensris superioris calodaemones, et cacodaemones: sed non ita est. Boni enim daemones, ut dictum est, sunt in empyreo; mali vero in hunc aerem caliginosum detrusi sunt ad poenam, id est plasmavit cete grandia. Cete generis neutri est indeclinabile declinatur tamen cetus, ceti. Et omnem animam viventem atque motabilem, quam produxerant aquae. Motabiles autem dicuntur animae piscium et avium, respectu animae hominis. Illae enim moventur de esse ad non esse; ista
Abbreviated transcription (Latin):
expend̾e uolebat: aliqua de bo¬
nis siuis adhuc separabat. ⁊ cũ
p̾dictis reseruabat. uouens illa
dũo. Preterea: quidam etiam
in illis sollẽpnitatib pret̾ ea q̃
diximꝰ: sponte quedã expende¬
bant. ad honorẽ dñi. s hec scdã¬
ria: p̾cepit moyses ferri ad lo¬
cũ sc̃m. ⁊ comedi corã dño. Tam̃
remotiorib licebat ista uendere
in loco suo. ⁊ ferre p̾ciũ secũ. et
emere sibi in ierłm: qd̃ desidera¬
bat anima sua. Preterea: tercio
anno duab decimis sublatis ut
diximꝰ: terciam faciebant iterũ
decimationẽ: in usus pauꝑum.
⁊ hanc reponebant apud se. ut
haberent uñ darent peregrino.
⁊ aduenȩ. pupillo. ⁊ uiduȩ. egen¬
tib. ⁊ etiam leuitis. si indig̾ent.
In usus uͦ ꝓpͥos ex hac nichil
impendebant. & de hac dictũ ẽ.
om̃i petenti te tribue.

Expanded text:
expendere volebat, aliqua de boexpendere volebat, aliqua de bonis adhuc separabat, et cum praedictis reservabat, vovens illa Domino. Praeterea etiam quidam in illis solemnitatibus, praeter ea quae diximus, sponte quaedam expendebant ad honorem Domini, et haec secundaria praecepit Moyses ferri ad locum sanctum, et comedi coram Domino . Tamen remotioribus licebant ista vendere in loco suo, et ferre pretium secum, et emere sibi in Jerusalem quod desiderabat anima sua. Praeterea tertio anno duabus decimis sublatis, ut diximus, tertiam faciebant iterum decimationem in usus pauperum, et hanc reponebant apud se, ut haberent unde darent peregrino, et advenae, pupillo et viduae egentibus, et etiam Levitis, si indigerent. In usus vero proprios ex hac nihil expendebant, et de hac dictum est: « Omni petenti tribue
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt: qͥa singłis annis hoc fi¬
ebat. sic. Primã partẽ decime
tociꝰ: ut pͥmã gelimã grani: pͥ¬
mam amphorã iuini uł olei:
separabat sibi: qͥ decimã dabat
leuitis. ⁊ illam modicã partem
decimaꝵ: ferebat secũ. in ierłm.
⁊ epulabat᷑ inde corã dño. Et hoc
inde coniectant: qͥa ħ decima
p̾cipit᷑ poni in quartallo: quod
modicũ uas ẽ. nec uerã caꝑet de¬
cimã. S hii: de pͥmogenitis ⁊ pͥ¬
mitiis uotiuis ⁊ spontaneis ni
hic tͣditio hebreoꝵ. Singłis an¬
cimationes: bonoꝵ suoꝵ. Primã
separabant leuitis. de hac dictũ
liqͣs partes decimabant. ⁊ banc
scdam decimã: sibi rescruabañ.
⁊ex ea: ter in anno cũ ascende¬
bãt in ierłm: oblationes ⁊ epu¬
las sibi ⁊ domui suȩ faciebant.
⁊ leuitã concellaneum: qͥ etiam
cum cis aiscendãt: inuitabant.
sciłm animal: post pͥmogenitũ.
post pͥmicias: tantũdẽ sͥ repone¬
bant. qͣi scdas pͥmicias. Qui aũt
ampliora his in illis tͥb festis

Expanded text:
dicunt quia singulis annis haec fiebant sic: primam partem decimae totius, ut primam gelimam grani, primam amphoram vini, vel olei separabat sibi, qui decimam dabat Levitis, et illam modicam partem decimarum ferebat secum in Jerusalem, et epulabatur inde coram Domino. Et hoc inde conjectant, quia haec decima praecipitur poni in cartallo, quod modicum vas est, nec veram caperet decimam. Sed hic primogenitis et primitiis, votivis et spontaneis nihhic traditio Hebraeorum: Singulis ancimationes bonorum suorum. Primam separabant Levitis: de hac dictum liquas partes decimabant, et hanc secundam decimam sibi reservabant, et ex ea ter in anno, cum ascendebant in Jerusalem, oblationes et epulas sibi, et domui suae faciebant, et Levitam concellaneum, qui etiam cum eis ascenderet invitabant. cundum animal post primogenitum, post primitias tantumdem sibi reponebant, quasi secundas primitias. Qui autem ampliora his illis tribus festis
Abbreviated transcription (Latin):
moyses: qͥa non licẽt eis co¬
medere decimã in oppidis suis.
nec pͥmogenita pecoꝵ. nec pͥmi¬
tias laboꝵ. nec uotiua. nec spon¬
te oblata. s tm̃ corã dño: in loco
quẽ eligẽt dñs: ibi comederent
⁊ leuites qui concellaneꝰ e̾ẽt. In
quo p̾cepto uident᷑ fraudari le¬
uitȩ. quib p̾missa debebantur.

Expanded text:
Moyses, quia non liceret eis comedere decimam in oppidis suis, nec primogenita pecorum, nec primitias laborum, nec votiva, nec sponte oblata, sed tamen coram Domino in loco quem elegerit Dominus, ibi cum uxore et levita qui concellaneus esset . In quo praecepto videntur fraudari Levitae, quibus praemissa debebantur.