comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lib autem amime illius ad huc michi tempus infan¬
tie est que intentatis xp̃o uulneribus ĩmolata digno
sangume agni uictima precucurrit. et dnieam auspi¬
cata est pasionem atq ideo ut in fanem ad huic ũbo
dci et spiritali etate laccentem eluca u̾bis tuis uberis
fidi sapientie caritatis inhiantem: Si officium cõmu¬
ne confideras frat es: simaturitatem ingemitin. et. sen¬
suum pat̾ michi es: et si fortesis euo uinior quia te ad
maturitatem meriti semoꝵ honor ꝓuexit. et iuuenẽ
cana prudentia. fõue gͥ et corrobora me inlit̾is sa¬
ctis et spiritalibus studiis. tempe ut dixi recentem.
et obhoc post longa discrimina post multa naufra¬
gia usu rudem. uix du afluctib scculi emergentem:
tu quiiam solido litore constitisti: toto excipe sinu.
ut in portusalutis si dignum putas parit̾ nauigemꝰ.
Int̾ea me depiculis uite istius. et ꝓ fundo peccatorum
cuadere. intentem orationib tuis tamqmͣ tabula su¬

Expanded text:
libus autem animae illius adhuc mihi tempus infanlibus autem animae illius adhuc mihi tempus infantiae est, quae intentatis Christo uulneribus inmolata digno sanguine agni uictimam praecucurrit et dominicam auspicata est passionem. atque ideo ut infantem adhuc uerbo dei et spiritali aetate lactantem educa uerbis tuis uberibus fidei sapientiae caritatis inhiantem. si officium commune consideras, fratsuum, pater mihi es, etsi forte sis aeuo iunior, quia te ad maturitatem meriti honore seniorum prouexit et iuuenem cana prudentia. foue igitur et corrobora me in sacris litteris et spiritalibus studiis tempore, ut dixi, recentem et ob hoc post longa discrimina, post multa naufragia usu rudem, uixdum a fluctibus saeculi emergentem tu, qui iam solido litore constitisti, toto excipe sinu, ut in portu salutis, si dignum putas, pariter nauigemus. interea me de periculis uitae istius et profundo peccatorum euadere nitentem orationibus tuis tamquam tabula su
Abbreviated transcription (Latin):
satoꝵ: sed et̃no reginouus incorpore tiro militie. Sapi¬
entiã mundi miser huc usq miratꝰ sum. et ꝑ inuciles
litteras. reꝓbatamq prudentiam. deo stutt̃ et tarit᷑
fui: postquam inucceraui int̾ imnuicos meos. et euanui
incogirationib meis. leuaui ocłos incos in montes. ad
p̃cepta iegis. et gr̃e dona suscipiens. unde michi auxiuũ
uenit a domino. qui non scđm uquitates retribuens illu¬
minauit cetum. soluit compeditum humiliauit erec-¬
tum male. ut erigeret humiliatum pit. Sequor gͥ non
equis. ad huc passib magna iustorũ uestigia. si possim
orationib uestris app̃hendere in quo dei miserationib
adp̾hensus sum. Rege gͦ in paruulum int̾ra reptantem
et tuis gressibus ingredi doce. Nolo enim me corporas
ort᷑ magis qm spiritalis. exortus etate consideres. Qmp¬
pe etas michi scłm carnem. iam ca c̃. qua fuit. ule ab
apłis inporta speciosa uerbi potestate sanatus. in nala¬

Expanded text:
catorum, sed aeterno regi nouus incorporeae tiro militiae. sapicatorum, sed aeterno regi nouus incorporeae tiro militiae. sapientiam mundi miser hucusque miratus sum et per inutiles litteras reprobatamque prudentiam deo stultus et mutus fui. postquam inueteraui inter inimicos meos et euanui in cogitationibus meis, leuaui oculos meos in montes, ad praecepta legis et gratiae dona suspiciens, unde mihi auxilium uenit a domino, qui non secundum iniquitates retribuens inluminauit caecum, soluit conpeditum, humiliauit erectum male, ut erigeret humiliatum pie. Sequor igitur non aequis adhuc passibus magna iustorum uestigia, si possim orationibus uestris adprehendere, in quo dei miserationibus adprehensus sum. rege ergo paruulum incerta reptantem et tuis gressibus ingredi doce. nolo enim me corporalis ortus magis quam spiritalis exortus aetate consideres, quippe aetas mihi secundum carnem iam ea est, qua fuit ille ab apostolis in porta speciosa uerbi potestate sanatus, in nata
Abbreviated transcription (Latin):
tiformi ligno pastum oleo letiue lum̃ esfundens. densas
licet. hereticorum caligines discutis. et lutem ueritatis
aconfusione tenebrarum splendore clarificiscrmonis
enubilas. Uides fr̃ unamme ãmirabilis inxp̃o dño et
sustipieͥnde qm̃ familiarit᷑ te agnouermr. qnͣto ad miter
stupore. qm magno amore cõplectar. qui cotidie conlo¬
quio licterarum tuarũ fruor et oris tui spũ uescor. Os
enĩtuum. sistulam aque uiue et uenam fortis et̾m me¬
et ubertatetui fluminis debriari t̾ramea concupiuit. ideo¬
q tum hoc pentateucho tuo contͣ manicheos me satis
armaueris si qͣ in alios quoq hostes cath olice fidi mu¬
nimina cõparasti. quia hostisnr̃ cui milie nocen di
artes. tamuariis expugnandus ẽ ter qmͣ oppugnat in¬
sidus queso ꝑmere michi de armam̃tario tuo. et confer¬
re non abnuas. arma iustitie. Sum enĩ laboriosus etiã
nunc submagno onere peccator. uet̃ añ in numeto pec¬

Expanded text:
tiformi lychno pastum oleo laetitiae lumen effundens, densas tiformi lychno pastum oleo laetitiae lumen effundens, densas licet haereticorum caligines discutis, et lucem veritatis a confusione tenebrarum splendore clarifici sermonis enubilas. 2. Vides, frater unanime, admirabilis in Christo Domino, et suspiciende, quam familiariter te agnouerim, quanto admirer stupore, quam magno amore conplectar, qui cotidie conloquio litterarum tuarum fruor et oris tui spiritu uescor. os enim tuum fistulam aquae uiuae et uenam fontis aeterni meet ubertate tui fluminis inebriari terra mea concupiuit. ideoque cum hoc Pentateucho tuo contra Manichaeos me satis armaueris, si qua in alios quoque hostes catholicae fidei munimina conparasti, quia hostis noster, cui mille nocendi artes, tam uariis expugnandus est telis quam obpugnat insidiis, quaeso promere mihi de armamentario tuo et conferre non abnuas arma iustitiae. sum enim laboriosus etiam nunc sub magno onere peccator, ueteranus in numero pec
Abbreviated transcription (Latin):
unammo et uenerabili augustino:pau¬
linꝰ et therasla petatores. Caritasxpique
unrget nos et ab sentes licet ꝑunitatem fidei alligat: ipsa
fidutiam adte scribendipudore de pulso prestitat. teq
plitceras tuas uiscerib meis intimauit quas et de sco¬
lasticis facultatib affluentes et decelestib faius dul¬
ces. ⁊t anime nce medicas et altrices inquinq libris
int̾im teneo quos munere benedicti et uenerabilis nob̾
ꝓeccłic multarum urbium utilitate suscepim̃. Hos gͥ
nunc libros lectioni habeo. in his me oblecto dehis ci¬
bum capio. ñ illum quiꝑit. s qui oꝑatur uite et̃ne sub¬
stantiam. ꝑfidem nr̃am qͣ ad corporamur in xp̃o ihu
bilib mhiat. ꝑ caritatemomnna scd̃m ueritatem omni¬
potentis deicredentem. uit̾is et exemplis fidelium robore
tur. Ouere sal terre quop̃cordia nr̾a ne possint seculi er¬
rore uanescere condiuntur. Olucerna digne supra can¬
delabrum eccłie posita que late catholicis urbib de sep¬

Expanded text:
UNANIMO ET VENERABILI AUGUSTINO - PAULINUS ET THERASIA PECCATORES. Caritas Christi, quae urget nos et absentes licet per unitatem fidei alligat, ipsa fiduciam ad te scribendi pudore depulso praestitit teque per litteras tuas uisceribus meis intimauit, quas et de scholasticis facultatibus adfluentes et de caelestibus fauis dulces ut animae meae medicas et altrices in quinque libris interim teneo, quos munere benedicti et uenerabilis nobispro ecclesiae multarum urbium utilitate suscepimus. hos igitur nunc libros lectioni habeo, in his me oblecto, de his cibum capio non illum, qui perit, sed qui operatur uitae aeternae substantiam per fidem nostram, qua adcorporamur in Christo Ibilibus inhiat, per caritatem omnia secundum ueritatem omnipottur. O vere sal terrae, quo praecordia nostra, ne possint seculi errore vanescere, condiuntur ! O lucerna digne supra candelabrum Ecclesiae posita, quae late catholicis urbibus de sep
Abbreviated transcription (Latin):
Ita nos pueri apud medit̾raneos nati atq nutriti.
uł inparuo calice aqua uisa iam imaginari ma¬
ria pot̾amus. cum sapor fragorum et cornorũ ante¬
qmͣ initalia gustaremus. nullo modo ueniret intñ¬
tẽ. hinc ẽ qd̾ apͥma etate ceti cum deluce coloribq
int̾rogantur. quid respondeant ñinueniũt.
Non enun coloratas ullas patiuntur imagines:
qui senserit nullas. Nlec mirere quo pacto ea que
inrerũ natura figurantur et fingipossunt ñ pͥ¬
nũqmn extrinsecus senserit. slam etiam nos cum in¬
dignando atit letando. cet̾isq hui cemodi animi mo¬
tib multos innr̃o corpore uultꝰ coloresq formamus:
pͥus nr̃a cogitatio qd̾ facere possimtis. tales imagi¬
nes concipit. Consequuntur autẽ ista miris modis
illis et cõmittendis cogitationi tue: cũ iamma si¬
ne ulla corporali figura falsitatum numeri acci¬
tantur occulti. Ex quo intelligas uelim. ctum tam

Expanded text:
ita nos pueri apud mediterraneos nati atque nutriti ita nos pueri apud mediterraneos nati atque nutriti uel in paruo calice aqua uisa iam imaginari maria poteramus, cum sapor fragorum et cornorum, antequam in Italia gustaremus, nullo modo ueniret in mentem. hinc est, quod a prima aetate caeci, cum de luce coloribusque interrogantur, quid respondeant, non inueNon enim coloratas ullas patiuntur imagines, qui senserunt nullas. 7. Nec mirere quo pacto ea quae in rerum natura figurantur et fingi possunt, non prnumquam extrinsecus senserit. non enim etiam nos cum indignando aut laetando ceterisque huiusce modi animi motibus multos in nostro corpore uultus coloresque formamus, prius nostra cogitatio, quod facere possimnes concipit. Consequuntur ista miris illis modis, et committendis cogitationi tuae, cum in anima sine ulla corporalium figura falsitatum numeri actitantur occulti. Ex quo intelligas velim, cum tam
Abbreviated transcription (Latin):
dam ñ dum corpore sentientem. ñdum ꝑsensus
uanissimos mortali et fugaci substantia ũbera.¬
tam. intantam falsitatis ignominiã iacuisse. uni¬
de gͥ eucnit. ut que ñ uidemus cogitem᷑. Quid
putas nisi ẽẽ iuim qnͣdã minuendi et augendi a¬
nime insitam: qmͣ quoc̃q uenerit. necesse ẽ aufe¬
rat secũ: Que uis innum̃is p̃cipue ammaduerti
potest. hac fit ut u̾bigr̃a corui qͣsi oboculos ima¬
go constituta. que uidelicet aspectib nota ẽ. demẽ¬
do et addendo quedam: ad qmlibet oĩuo numqmͣ
uisam imaginem ꝑ ducatur. hac euenit. rit ꝑ cõ¬
suetudinem uoluentib sese intalib ammis fi¬
gure huiꝰcemodi uelut sua sponte cogitationib
irruant: licet gͥ anime rmnaginanti exhis que
illi sensus inuexit. dem̃do ut dictum ẽ. et ad den¬
do. eagignere que nullo sensu attingit tota: par¬
tes uero corũ que maliis atq aliis reb attigerat.

Expanded text:
dam nondum corpore sentientem, nondum per sensus dam nondum corpore sentientem, nondum per sensus uanissimos mortali et fugaci substantia uerberatam in tanta falsitatis ignominia iacuisse. Unde igitur euenit, ut, quae non uidemus, cogitemus ? quid putas, nisi esse uim quandam minuendi et augendi animae insitam, quam, quocumque uenerit, necesse est adferat secum? quae uis in numeris praecipue animaduerti potest. hac fit, ut uerbi gratia corui quasi ob oculos imago constituta, quae uidelicet aspectibus nota est, demendo et addendo quaedam ad quamlibet ojnnino numquam uisam imaginem perducatur. hoc euenit, ut per consuetudinem uoluentibus sese in talibus animis figurae huiusce modi uelut sua sponte cogitationibus inruant. licet igitur animae imaginanti ex his, quae illi sensus inuexit, demendo, ut dictum est, et addendo ea gignere, quae nullo sensu adtingit tota; partes uero eorum in aliis atque aliis rebus adtigerat.
Abbreviated transcription (Latin):
nationes quib ipsa ratio uix resistit. tam et si nẽc
ipsam disserendi disciplinam carere hoc malo
facile ẽ cum indiuisionib et conclusionib qͦs dã
qͣsi calculos imaginam᷑. In hac tota unaguium
silua: credo tͥ ñ iuderi pͥmum illud genus ad a
ad huc queri poss nisi manifestum eẽt animã
minꝰ ẽẽ obnoxiam falsitatibꝰ ñdum passam sen-¬
sibilium sensuumq uanitatẽ at istas iagine ᷤᷤ
qͥs dubitauit istis sensibilib multo eẽ falsiore s:
Nam illa deputamus et credimus. siue fingi¬
mꝰ. et ex omni pante oĩno falsa sunt: et certe longe
ut cernis ueriora sunt que uidemꝰ atq sentimꝰ.
Iam in illo t̾cio genere qd̃ libet spatium corpora¬
le animo figurauero qmͣ qm id rationib discipli¬
narum minime fallentib cogitatio peꝑisse ui-¬
dcatur. ipsis rursum rationib arguentib falsũ
cẽ conuinco. Quo fit. ut nullo pacto animam cre¬

Expanded text:
nationes, quibus ipsa ratio uix resistit, tametsi nec nationes, quibus ipsa ratio uix resistit, tametsi nec ipsam disciplinam disserendi carere hoc malo facile est, cum in diuisionibus et conclusionibus quosdam quasi calculos imaginamur. In hac tota imaginum silua credo tibi non uideri primum illud genus ad anadhuc quaeri posset, nisi manifestum esset animam minus esse obnoxiam falsitatibus nondum passam sensibilium sensuumque uanitatem. at istas imagines quis dubitauerit istis sensibilibus multo esse falsiores ? nam illa quae putamus et credimus siue fingimus, et ex omni parte omnino falsa sunt et certe longe, ut cernis, ueriora esse, quae uidemus atque sentimus. iam in illo tertio genere quodlibet spatium corporale animo figurauero, quamquam id rationibus disciplinarum minime fallentibus cogitatio peperisse uideatur, ipsis rursum rationibus arguentibus falsum esse conuinco. quo fit, ut nullo pacto animam cre
Abbreviated transcription (Latin):
figuris. siue stultiuariarum supstitionũ conditoreᷤsᷤ
ꝓuero attulerunt: ut ẽ tarcareus flageton et qnq
antra gentis tenebaꝵ. et stilus septẽtrionalis conti¬
nens celum et alia pottaꝵ atq hereticorũ mille por¬
tenta. Dicimꝰ tam̃ int̾ disputandũ. puta ẽẽ tres suꝑ
mincẽ. mundos. qualis hic unus ẽ. et puta quadra¬
ta t̾ram figura contineri et similia. hec oĩa ut se co¬
gitationis tempestas habuerit. fingimꝰ et putamꝰ
N am de reb qd̾ ad t̾cium genus attinet imagi¬
nũ: numeris maxime atq dim̾sionib agitur. Qd̾
partim ẽ interum natura. uelut cũ totiꝰ mundi figa̾
iuuenitur. et hano inuentionẽ in animo cogitantis
sequitur imago partim indisciplinis tanꝗͣ infigu¬
ris grometricis et richinicis. et musicis. et infinita
uarietate nuimeroꝵ. Que qmͣuis uera sicut ego au¬
tumo cõp̃hendantur: gignunt tam̃ falsas imagi¬

Expanded text:
figuris siue stulti, uariarum superstitionum conditores, figuris siue stulti, uariarum superstitionum conditores, pro uero adtulerunt, ut est tartareus Phlegethon et quinque antra gentis tenebrarum et stilus septentrionalis continens caelum et alia poetarum atque haereticorum mille portenta. dicimus etiam inter disputandum: puta esse tres super inuicem mundos, qualis hic unus est, et: puta quadrata figura terram contineri. et similia. haec enim omnia, ut se cogitationis tempestas habuerit, fingimus et putamus. nam de rebus, quod ad tertium genus adtinet imaginum, numeris maxime atque dimensionibus agitur, quod partim est in rerum natura, cum totius mundi figura inuenitur et hanc inuentionem in animo cogitantis imago sequitur, partim in disciplinis tamquam in figuris geometricis et rhythmicis musicis et infinita uarietate numerorum. quae quamuis uera, sic ut ego autumo, comprehendantur, gignunt tamen falsas imagi
Abbreviated transcription (Latin):
ciorem apportat tͥ. Om̃s has imagines quas
fautasias cum multis uocas: intria genera com¬
modissime ac uerissime distribui iudeo. Quorũ
ẽ unum sensis reb imp̾ssum: alt̾um putati ᷤᷤ t̃ciũ
ratis. Prum gen̾s exempla sunt: cũmͥ tuã fati¬
em uł carthagiem uł familiarẽ quͦdam nr̃m
uerecundum. et siqͥd aliud manentium uł mortu¬
arũ rerũ qs tam̃ uidi atq sensi. inse animꝰ format:
alt̾i gem̃ subitiant᷑ illa que putamꝰ ita se habuis¬
se uł ita se hab̾e uelut cum disserendi gr̃a. quedã
ipsi fingimus. neqͣquam impedientia u̾itatẽ uł.
qualia figuramꝰ cũ legitur historia et cũ fabulosa
uł audimiꝰ. uł cõponimꝰ uł suspicamꝰ. Ego enĩ mͥ ut
libet atq ut occurrit animo. enee fatiem fingo. ego
medee cum suis anguib alitib iunctis iungo ego
cremetis et alicuiꝰ parmenonis. In hoc genere sinit etiã
illa que suie sapientes aliqͥd ueri talib inuoluentes

Expanded text:
aciorem adportat tibi. Omnes has imagines, quas aciorem adportat tibi. Omnes has imagines, quas phantasias cum multis uocas, in tria genera commodissime ac uerissime distribui uideo, quorum est unum sensis rebus inpressum, alterum putatis, tertium ratis. primi generis exempla sunt, cum mihi tuam faciem uel Carthaginem uel familiarem quondam nostrum Uerecundum et si quid aliud manentium uel mortuarum rerum, quas tamen uidi atque sensi, in se animus format., alteri generi subiciantur illa, quae putamus ita se habuisse uel ita se habere, uel cum disserendi gratia quaedam ipsi fingimus nequaquam impedientia ueritatem uel qualia figuramus, cum legitur historia et cum fabulosa uel audimus uel componimus uel suspicamur. ego enim mihi, ut libet atque ut occurrit animo, Aeneae faciem fingo, ego Medeae cum suis anguibus alitibus iunctis iugo, ego Chremetis et alicuius Parmenonis. in hoc genere sunt etiam illa, quae siue sapientes aliquid ueri talibus inuoluentes
Abbreviated transcription (Latin):
imaginari potest. et melius qd̃ nemo sanus am¬
bigit affecta erat. ante qmͣ his fallacib sensib
umplicaretur: melius affitiuntur anime dormien¬
ciũ qm̃ uigilantiũ. meliꝰ frencticorũ quã tali pes¬
te calentiũ. his enim affitiuntur unaginib qͥb
ante istos sensus uanissimos nuntios affitiebant᷑.
et auit uerior erit sol quem uident illi qmͣ ille quẽ
sani atq unigilantes: aut erunt uetis falsa melio¬
ra. Que si absurda sunt sicuti st̃: incħ ẽ aliud illa
imaginatio mi nebridi. qmnͣ plaga inflicta ꝑsensa
qͥb ñut tu scribis cõmemoratio quedã fitut ta¬
lia form̃tur in amma. s ipsa huiꝰ falsitatis illa¬
cio. siue ut exp̃ssius dicatur imp̃ssio. Qd̃ sane te mo¬
uet. qui fiat ut eas faties formasq cogitemꝰ. quaᷤᷤ
numꝗͣ uidimus: acute mouet. Itaq fatiam qd̾
ultra solitum modũ. hanc epłam porrigat: s nõ
apud te cui nulla ẽ pagina gratior. qmͣ que loqͣ¬

Expanded text:
imaginari potest et melius, quod nemo sanus amimaginari potest et melius, quod nemo sanus ambigit, affecta erat, antequam his fallacibus sensibus implicaretur, melius afficiuntur animae dormientium quam uigilantium, melius phreneticorum quam tali peste carentium; his enim afficiuntur imaginibus, quibus ante istos sensus uanissimos nuntios afficiebantur, et aut uerior erit sol, quem uident illi, quam ille, quem sani atque uigilantes, aut erunt ueris falsa meliora. quae si absurda sunt, sicuti sunt, nihil est aliud illa imaginatio, mi Nebridi, quam plaga inflicta per sensus, quibus non, ut tu scribis, commemoratio quaedam fit, ut talia formentur in anima, sed ipsa huius falsitatis inlatio siue, ut expressius dicatur, inpressio. quod sane te mouet, qui fiat, ut eas facies formasque cogitemus, quas numquam uidimus, acute mouet. itaque faciam, quod ultra solitum modum hanc epistulam porrigat, sed non apud te, cui nulla est pagina gratior, quam quae me loqu
Abbreviated transcription (Latin):
tentꝰ accipias. Non trulli calumpmantur adũs
socraticũ illud nobilissimum inuentũ qͥ asseritur
ñ nob̃ ea quedistimꝰ ueluti noua inseri. s tinemoriã
recordatione reuocari. dicentes memoriam p̃teritarũ
eẽ rerum. hec autẽ que intelligendo distimꝰ. platone
ipso auictore manere semꝑ. nec posse int̃ire: ac ꝑhoc
ñ eẽ p̃tertra. Qui ñ attendunt illam uisionẽ eẽ p̃teri
do reuisere id ẽ ꝑmemoriã. Qm̃obrem si ut alia o¬
mtttam. ipsa et̾nitas semꝑ manet irec aliqͣ imagi¬
naria figm̃ta conquirit: quib tnm̃te quasi uehi
culis ueniat: nec tam̃ uenire poss nisi eiꝰ memins¬
semĩ: potest ẽẽ quarumbã terum sine ulla inagi¬
natione memoria. Iam uero qd tibi uidetur amina
etiã ñusa sensib corporis. corporalia posse imagnia.¬
ri: falsum eẽ comuncitur. istomꝰ. Si anima pͥusꝙͣ
corpore utatur ad corpora sentienda eadẽ corpora

Expanded text:
ntentius accipias. nonnulli calumniantur aduersus ntentius accipias. nonnulli calumniantur aduersus Socraticum illud nobilissimum inuentum, quo adseritur non nobis ea, quae discimus, ueluti nona inseri, sed in memoriam recordatione reuocari, drerum esse, haec autem quae intelligendo discimus, Platone ipso auctore, manere semper, nec posse interire, ac per hoc non esse praeterita: qui non attendunt illam visionem esse praeteritdo revisere, id est, per memoriam. Quamobrem si, ut alia omittam, ipsa aeternitas semper manet, nec aliqua imaginaria figmenta culis ueniat, nec tamen uenire posset, nisi eius meminissemus, potest esse quarundam rerum sine ulla imaginatione memoria. Iam uero quod tibi uidetur anima etiam non usa sensibus corporis corporalia posse imaginari, falsum esse conuincitur isto modo. si anima, priusquam corpore utatur ad corpora sentienda, eadem corpora
Abbreviated transcription (Latin):
que fantasiarum nomine appellare uoltusti: ego a¬
luid existimo. Primum gͦ uidendumẽ. ñ nos semꝑ re¬
rum p̾tereuntium meminisse: s plerumq manen¬
ciũ. Quare cũ sibi memoria p̃t̾iti temporis uendicet
tenatitatem: constat eam tam̃ partĩ eorũ eẽ que nõ
deserunt. partim eorũ que deseruntur a nob̾. Nlam
cũ recordor patrem meum: id utiq recordor qd̃ me
deseruit. et minc ñ ẽ. Cum autẽ carchaginẽ: id qd̃ ẽ
it qd̾ ipse descrui. Inutroq t̾n horũ generum: p̃t̾itũ
tempus memoria tenct. Nam et ulum hominẽ et
istam urbem ex eo qd̃ uidi: ñ exeo qd̾ uideo memi¬
tri. Hic tu fortassis queris quorsum ista: p̃sertim cũ
amimadu̾tas utrumlibet horũ ñ posse in memoriã
uenirenisi uiso illo imaginario. At mͥ satis ẽ sicin¬
t̾im ostendisse posse dicicaꝵ etiã rerũ que ñdum in¬
teunt memoriã: uerũ quidine aduiueti facito m¬

Expanded text:
quae phantasiarum nomine appellare uoluisti; ego aquae phantasiarum nomine appellare uoluisti; ego aliud existimo. primum ergo uidendum est non nos semper rerum praetereuntium meminisse, sed plerumque manentium. quare cum sibi memoria praeteriti temporis uindicet tenacitatem, constat eam tamen partim eorum esse, quae nos deserunt, partim eorum, quae deseruntur a nobis. nam cum recordor patrem meum, id utique recordor, quod me deseruit et nunc non est; cum autem Carthaginem, id quod est et quod ipse deserui. in utroque tamen horum generum praeteritum tempus memoria tenet. nam et illum hominem et istam urbem ex eo, quod uidi, non ex eo, quod uideo, memini. Hic tu fortasse quaeris: Quorsum ista? praesertim cum animaduertas utrumlibet horum non posse in memoriam uenire nisi uiso illo imaginario. at mihi satis est sic interim ostendisse posse dici earum etiam rerum, quae nondum interierunt, memoriam. uerum quid me adiuuet, facito i
Abbreviated transcription (Latin):
ũba sine tempore ñ sunt et aosensum uł fartasiam
ꝑtinent: aut tale aliquidnr intellectꝰ cogitatioue
passa ẽ qđ manimo fantasticam memoriam facẽ po¬
tuissent. Hec gͦ inconsid̾ate ac ꝑturbate ut soleo dixi:
tuiexplorabis. et falso reiecto u̾itatem inlitt̃s confe¬
res. audi aluud cur queso te ñ ase potiꝰ quam a senfu
fantasiam hab̾e.omnes imagines dicimus: potest
gibilia suauidenda a sensu admonet᷑ potiꝰꝗͣ aliqͥd accip̃: itari
fantasticꝰ aĩmꝰ ad imaginessuas ꝯtẽplandas a sensuãmoneri
potiꝰꝗͣ aliqͥdassum̾e. Nã forte ĩ de ꝯting̃. uͭ eaq̃sensꝰ ñ uidet ille tl̃as
pic̾e possit: qd̾ sigñ ẽ ĩ se ⁊ asehrẽ om̃s imagines. Dehac re qͦ qͥd sen¬
cias respondebis.
cipiam. qd̾ me iamiamꝙ tris dicere: p̃scrtim ñ
citodesiturꝰ. Memoria tibi uidetur nulla
nulla ce posse sine imagiib uł imaginariis uisis.

Expanded text:
uerba sine tempore non sunt et ad sensum uel phantasiam uerba sine tempore non sunt et ad sensum uel phantasiam pertinent, aut tale aliquid noster intellectus cogitatioue passa est, quod in animo phantastico memoriam facere potuisset. haec ego inconsiderate ac perturbate, ut soleo, dixi; tu explorabis et falso reiecto ueritatem in litteris conferes. ! Audi aliud: cur, quaeso te, non a se potius quam a sensu phantasiam habere omnes imagines dicimus? potest gibilia sua uidenda a sensu admonetur potius quam aliquid accipit, ita et phantasticus animus ad imagines suas contemplandas a sensu admoneri potius quam aliquid adsumere. nam forte inde contingit, ut ea, quae sensus non uidet, ille tamen aspicere possit. quod signum est in se et a se habere omnes imagines. de hac re quoque, quid sentias, respondebis. cipiam, quod me iam iamque uis dicere, praesertim non cito desiturus. memoria tibi uidetur nulla esse posse sine imaginibus uel imaginariis uisis,
Abbreviated transcription (Latin):
ebridiꝰ augustino. Epłas tuas ꝓplacet
ita seruare ut ocłos meos. Sunt enĩmag¬
ne non qnͣtitate s reb et magnarum rerũ
magnas continent ꝓbationes. Ille michi xp̃m. il¬
leplatonem: ille plotinum sonabt̃ Crunt gͥ michi
et ail audiendum ꝓpt̾ eloquentiã dulces: et ad le¬
gendum ppt̾ breuitatem faciles: et ad intelligen¬
dum ꝓpt̾ sapieutiã salubres. Curabis gͥ qd tue m̃¬
ti sc̃mn bonumq uisum fuerte: me docere. his aũ
litt̾is respondebis: cum defantasia et memoria
subtilius aliquid disputaius. Michienim ita uidet᷑
qd̃ qmͣuis ñ omnis phantasia cũ memoria sit: omĩs
tam memoria sine phantasia cẽ ñ possit. S dicis. Qd
cũ recordamur nos intellexisse aut cogitasse aliquidꝰ
Contra hec ego respondeo et dico ꝓptea hoc cuenisse qͥa
cum intelleximꝰ. uł cogitauimꝰ corporeum ac tempa¬
le aliquidgeninmꝰ qd̃ ad fantasiam ꝑtinet. Nam aut
ũ̾ba ntellectui cogitationib q nrĩs adunximꝰ. que

Expanded text:
EBRIDIUS. Epistulas tuas perplacet ita seruare ut oculos meos. sunt enim magnae non quantitate sed rebus et magnarum rerum magnas continent probationes. illae mihi Christum, illae Platonem, illae Plotinum sonabunt. erunt igitur mihi et ad audiendum propter eloquentiam dulces et ad legendum propter breuitatem faciles et ad intellegendum propter sapientiam salubres. curabis ergo, quod tuae menti sanctum bonumque fuerit uisum, me docere. his autem litteris respondebis, cum de phantasia et memoria subtilius aliquid disputaris. mihi enim ita uidetur, quod, quamuis non omnis phantasia cum memoria sit, omnis tamen memoria sine phantasia esse non possit. sed dices: Quid, cum \'recordamur nos intellexisse aut cogitasse aliquid? contra haec ego respondeo et dico propterea hoc euenisse, quia, cum intelleximus uel cogitauimus corporeum ac temporale aliquid, genuimus, quod ad phantasiam\' pertinet; nam aut uerba intellectui cogitationibusque nostris adiunximus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
sortiri corpus qm sensibilium cogitatione formarũ
quas eam pͥus quam corpore sensib q utatur. ñul¬
lo modo arbitror pati posse. Qmobrem ꝓnra fami
fernis umbris copules amiciciam: ne ueillam
que copulata ẽ cuncteris diuellere. Nullo modo
enĩ resistitur corporis sensib. que nob̾ sacratis¬
sima disciplina ẽ: si ꝑ eos inflictis plagis uulm̃¬

Expanded text:
sortiri corpus quam sensibilium cogitatione formarum, quas eam, priusquam corpore sensibusque utatur, nullo modo arbitror pati posse. quam ob rem pro nofernis umbris copules amicitiam neue illam, quae copulata est, cunctere diuellere. nullo modo enim resistitur corporis sensibus, quae nobis sacratissima disciplina est, si per eos inflictis plagis uul
Abbreviated transcription (Latin):
lantis meliorispeituȩ qmͣ in dño hab̃e cepisti. Nos
autẽ te suie absentẽ corꝑe. siue p̃sentẽ mimo sp̃u bab̃e.
cupimꝰ ꝑ quẽ diffundit᷑ caritas incordib nr̃is. ut qͣlibet
loco fu̾̃it caro nr̃a. nullomͦ separata possir eẽ aĩa nr̃ã. Gra¬
tissime accepimꝰ cilicia quȩ msisti: tinos defrequentan

Expanded text:
lantes meliori spei tuae, quam in domino habere coepisti. nos lantes meliori spei tuae, quam in domino habere coepisti. nos autem te siue absentem corpore siue praesentem in uno spiritu habere cupimus, per quem diffunditur caritas in corloco fuerit caro nostra, nullo modo separata possit esse anima nostra. Gratissime accepimus cilicia quae misisti, ubi nos de frequentan
Abbreviated transcription (Latin):
p̾stare posser uolendo: ñ posceret᷑ orando. Qa ꝓpt̃ ut ñ m¬
tereimus intempcationẽ. si uoluntas sufficeret ñ oraremꝰ.
que tam̃ si deeẽt nec orair possemtis. Absit gͦ ut uelunt
oret autẽ ut ualeamꝰ qd̃ uoluerimus. cum ipso donante
recte sapuerimꝰ. Quod bonum qi iam accepisti: ẽ unoe
gr̃as agas. Quid enim habes qd̾ ñ accepisti: si autem
accepisti. caue ne głeris quasi ñ acceꝑis. hoc ẽ quasier
te ipso hab̾e potueris. Sciens autẽ unde acceꝑis: ab il¬
lo pete ut ꝑficiat᷑. a quo datum ẽ ut ñ inciꝑetur: Cum
timore traꝙ et tremore tuam salutẽ oꝑare. Ds̃ ẽ emm¬
qͥoꝑatur inte: iuelle ⁊ ꝑficere pro bona uoluntate. qm̃
p̃parat᷑ uoluntas a dño. atꝙ ab ipso gressus hoĩs diri¬
gunt᷑ couiã eiꝰuolet. Hec cogitatio scã seruabit te: ut
ingratus. Desid̾ant te parentes tui. fidelit̾ congratu¬

Expanded text:
praestare posset uolendo, non posceretur orando. quapropter, ut non ipraestare posset uolendo, non posceretur orando. quapropter, ut non intremus in temptationem, si uoluntas sufficeret. non oraremus; quae tamen si deesset, nec orare possemus. adsit ergo, ut uelimus: oremus autem, ut ualeamus, quod uoluerimus, cum ipso donante recte sapuerimus. quod bonum quoniam iam cepisti, est, unde gratias agas. quid enim habes, quod non accepisti? si autem accepisti. caue, ne glorieris, quasi non acceperis. hoc est quasi ex te ipso habere potueris. sciens autem, unde acceperis. ab illo pete, ut perficiatur, a quo datum est, ut inciperetur. cum timore itaque et tremore tuam salutem operare. deus eatur in te et uelle et perficere pro bona uoluntate, quoniam praeparatur uoluntas a domino atque ab ipso gressus hominis diriguntur et uiam eius uolet. haec cogitatio sancta seruabit te, ut ingratus. Desiderant te parentes tui fideliter congratu
Abbreviated transcription (Latin):
ter quippe improbant᷑ in psalmo:⁊ quiconfiount inurt¬
ute sua: et qui in habundantiadiittiarũ suaruni głant᷑.
Ego diuitiarum głam noniam habebas: s. quã hab̾e cupie¬
bas. prudentissime contempsist. saue nerͥ subrepat in
tuauirtute confidere. Homo es enm: ⁊̃ maledictus omĩs
qui spemsuam ponit in homine. s planem dõtuo toto
crde confide u ipse erit uirtus tua. inqua pius gratusꝙ
confidas. cuidicas humilit̃ i fidelit̃. diligam te domine tuitꝰ
mea. quia et ipsa caritas di. que ꝑfecta foras mittir timo¬
rem. non ꝑuiresnras id ẽ bumanas diffundit᷑ incordib
gͦ et ora: ne intres intemptationẽ. Ipsa quippe oratio ad¬
mouet ce. qd̃ indigeas adiutorio domintiu: ne spembe¬
ne utuendimte ponas. Oras enmnoniam ut accipias
duuitias ⁊ honores p̃sentis scłi aut aliquid uanitatis hu¬
mane. s ne intres intemptationẽ. Quod utiꝙ si homo sibi

Expanded text:
ter quippe inprobantur in psalmo, et qui confidunt in uirtter quippe inprobantur in psalmo, et qui confidunt in uirtute sua et qui in abundantia diuitiarum suarum gloriantur. ergo diuitiarum gloriam non iam habebas, sed, quam habere cupiebas, prudentissime contempsisti. caue, ne tibi subrepat in tua uirtute confidere: homo es enim et maledictus omnis, qui spem suam ponit in homine. sed plane in deo tuo toto corde confide et ipse erit uirtus tua, in qua pius gratusque confidas, cui dicas humiliter et fideliter: Diligam te, domine, uirtus mea, quia et ipsa caritas dei, quae perfecta foras mittit timorem, non per uires nostras, id est humanas diffunditurin cordibu datus est nobis. Vigila ergo et ora, ne intres in temptationem. ipsa quinpe oratio admonet te, quod indigeas adiutorio domini tui, ne spem bene uiuendi in te ponas. oras enim non iam, ut accipias diuitias et honores praesentis saeculi aut aliquid uanitatis humanae, sed ne intres in temptationem. quod utique si homo sibi
Abbreviated transcription (Latin):
desio erantissimo fitio palatmo: augustinꝰ
oni̾satio tua fortior atꝙ fructuosior aqd
doinũ dm̃nt̃m magnum nob̾ attulit gauotu.
llegistiemimauua entitte docitinam: ut inuenias usq abca¬
nossapientiam. sam sunt gͦ sensus hominis: ⁊ senectutis e¬
tas nuta imaculata. Quamdonec tͥ domin petenti. queren¬
t arꝙy pulsanti: qui nouit bona data dare filiisfuis. Quã¬
iis enimo abundent exhortationes ⁊ exhortationes ad
mnami salittis et głe sempit̃ne marime ipsa gr̃a xp̃i que
officio quam t̾ debemtis. asferimus aliquis ex hortationis¬
in haciesalutatione na. quate ñ pigrumuł dormentem
eititemus s prouocemus incitemus ꝙ currentẽ. Sapere
te oporter filiut ꝓseueres. quia sapiusti ut eligeres. Sit hoc
ipsum sapientie tue: scire cuiꝰ domimhoc ẽ. Reuela ad do
lumiusticiam tuam. uudicium tuum uelut merioiẽ. i pse
faciet rectos cursus tuos.⁊ itinera tuamꝑace producet.
Sicut sp̃usti qd̾ sperabas inscło. ne in abundantia diui¬

Expanded text:
DESIDERANTISSIMO FILIO PALATINO AUGUSTINUS. Conuersatio tua fortior atque fructuosior ad dominum deum nostrum magnum nobis adtulit gaudium. elegisti enim a iuuentute doctrinam, ut inuenias usque ad canos sapientiam. cani sunt ergo sensus hominis et senectutis aetas uita inmaculata. quam donet tibi dominus petenti, quaerenti atque pulsanti, qui nouit bona data dare filiis suis. quamuis enim tibi abundent exhortatores et exhortationes ad uiam salutis et gloriae sempiterofficio, quam tibi debemus, ain hac resalutatione nostra, qua te non pigrum uel dormientem excitemus, sed prouocemus incitemusque currentem. -Sapere te oportet. fili, ut perseueres, quia sapuisti. ut eligeres. sit hoc ipsum sapientiae tuae scire. cuius donum hoc est. reuela ad domlumen iustitiam tuam et iudicium tuum uelut meridiem. ipse faciet rectos cursus tuos et itinera tua in pace producet. sicut spreuisti. quod sperabas in saeculo, ne in abundantia diui
Abbreviated transcription (Latin):
unde humañ animꝰ haurit ut bonꝰ sit. quonam modo
colendũ credas audeo ꝑcunctari. Nam quod eum colen¬
dum creclas iam teneo. Quero etiam quid dexp̃o sentiaˢ.
Qd enimeũ non parui pendas. aduerti. Sedutrum ca
sola uia que ab ilio demonstrata ẽ. aduitam beatam
posse ꝑueniri existimes. ut aliqua ex causa non cã negli¬
gas ire sed differas. anei aliamuł alias ad tam opmnatã
et p̾omĩb appetendam possessionem uias ẽẽ arbitreris.
a aliqmͣ earũ iam te ingredi credas. nosse cupio non ut
opinor impudenter. Diligo enim te ꝓpt̾ id quod supra dixi.
meq abste diligi non temere existimo. Nec ulla dere alia
int̾ eos qui se beniuole nouerunt: seranofructuosior uel
inpenditur. uł reposcitur. uł accipitur. uł recipitur. qmͣ
unde bom beatiq sumus.

Expanded text:
unde humanus animus haurit, ut bonus sit, quonam modo unde humanus animus haurit, ut bonus sit, quonam modo colendum credas, audeo percontari; nam quod eum colendum credas, iam teneo. quaero etiam, quid de Christo sentias: quod enim -eum non parui pendas, aduerti, sed utrum ea sola uia. quae ab illo demonstrata est, ad uitam beatam perueniri posse existimes et aliqua ex causa non eam neglegas ire, sed differas, an et aliam uel alias ad tam opimam et prae omnibus appetendam possessionem uias esse arbitreris et aliquam earum iam te ingredi credas, nosse cupio non, ut opinor, inpudenter; diligo enim te propter id, quod supra dixi, meque abs te diligi non temere existimo nec ulla de re alia inter eos, qui se beniuole nouerunt, sermo fructuosior uel inpenditur uel reposcitur uel accipitur uel recipitur quam, unde boni beatique simus.
Abbreviated transcription (Latin):
Solere aiunt quẽdam uec̾um dicere. qͥb satis
ꝑsuasum cẽt. ut nichil mallent se cẽ quã uiros bonos
his reliqmͣ facilem ẽẽ doctrinam. hanc sententiã non
scire te recolo socratica ẽ: longe antiquior ꝓpħica iam
p̾cesserat: p̾cipiens h ominib breuit̃ et simul non tã¬
tum ut se nichil malit cẽ qmͣ bonũ. uerum etiã unde
fiat bon᷑:. Diliges in quit dñm dm̃ tuum extoto corde
tuo et extota amma tua. et extota m̃te tua. et diliges
ꝓrimum tuum tamꝙ̃. teip̃m. Hoccui ꝑsuasũ cẽt
non ei reliquam facilem sed eam totam cẽ doctrinam.
dũ taxat utilem ac salubrẽ: multe enim doctrine sunt.
si tam̾ doccrine dicende sc̃ uł suꝑflue uł noxie. Ueterũ
libris xp̃c attestans. in his inquit duob p̾ceptis. tota
lex pendet et ꝓphete. Pinde quia michi uideor inspex¬
isse tamqm inspeculo sermocinatiotus mecũ tue nichil
tecẽ malle qm uirum bonũ dm̃ qͦ nichil ẽ melius. et

Expanded text:
Solere aiunt quendam ueterum dicere, quibus satis persuasum esset, ut nihil mallent se esse quam uiros bonos, his reliquam facilem esse doctrinam. hanc sententiam — nam, si rite recolo, Socratica est — longe antiquior prophetica iam praecesserat praecipiens hominibus breuiter et simul, non tantum ut se nihil malit esse quam bonum, uerum etiam unde fiat bonus: Diliges, inquit. dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua et: Diliges proximum tuum tamquam te ipsum. hoc cui persuasum esset, non ei reliquam facilem sed eam totam esse doctrinam dum taxat utilem ac salubrem. multae enim doctrinae sunt, si tamen doctrinae dicendae sunt, uel superfluae uel noxiae. ueterum libris Christus adtestans: In his, inquit, duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. proinde, quia mihi uideor inspexisse tamquam in speculo sermocinationis mecum tuae nihil te esse malle quam uirum bonum, deum, quo nihil est melius et
Abbreviated transcription (Latin):
et sorores que apud nos st̃. nobiscum in domino te sa¬
lutant: Et alia manu: In columes ꝓ nob̾ orate. diuec¬
tissimi et scĩfr̃s: Ego alipius impensissime saluto si¬
ceritatem tuã. om̃s q tͥ in domino ꝯiunctos: atq ut
hanc tamqm meam epłam deputes peto. Et si enim
aliam ꝓpͥam mitc̃e potuissẽ. tam̃ malui huic scrib̾e:
ut unanimitatem nr̃am. una etiã pagina testaretur.

Expanded text:
et sorores. quae apud nos sunt, nobiscum in domino resaet sorores. quae apud nos sunt, nobiscum in domino resalutant. Et alia manu: i Incolumes pro nobis oretis, dilectissimi et sancti fratres. Ego Alypius inpensissime saluto sinceritatem tuam omnesque tibi in domino coniunctos atque, ut hanc tamquam meam epistulam deputes, peto; etsi enim aliam propriam mittere potuissem. tamen malui huic subscribere, ut unanimitatem nostram una etiam pagina testaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
iuuens impie. et si non obligat consentientem. truciat
lentientem: Nam sepe. et dii impioꝵ corporib asecula¬
rib potestatib et quorumlibet uexationib parcitur:
pioꝵ autem cordib amalis hominũ morib nusqmͣ
usq ad huĩ scłi finẽ: Sic gͦ potius impletur qd̃ cõmettio¬
donec diluuium tnseat. ubi archa continet coruum
et columbam. S in here fr̃ illi a quo audisti qui ꝑseue¬
rau̾it usq infinem: hic salnus erit. Conung̾e dño. ut
crestat in nouissimis tua uita: scio enim ̃ de eẽ recrea¬
cionem cordis defrib bonis: Huic ad iunge ꝓmissio¬
nes dei fideles. Magnas. certas. sempit̾nas apsiusq to¬
lerantie imꝑturbabilem ineffabilemq mercedemr: ce
uide qm̃ uerum dño cantes. sodm muititudinẽ dolor
meoꝵ incorde meo: consolationes tue iocundaũunt a¬
mimam meam. Mitte fr̃i meo litt̾as nr̃as. Scitatem
tuam et familiam di que tuo ministĩo gub̃natut. fr̃s

Expanded text:
uiuens impie, etsi non obligat consentientem, cruciat uiuens impie, etsi non obligat consentientem, cruciat sentientem? nam saepe et diu impiorum corporibus a saecularibus potestatibus et quorumlibet uexationibus parcitur. piorum autem cordibus a malis hominum moribus numquam usque ad huius saeculi finem. sic ergo potius impletur, quod commemodonec diluuium transeat, ubi -area continet coruum et columbam. Sed inhaere, frater, illi, a quo audisti: Qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit; coniungere domino. ut crescat in nouissimis tua uita. scio enim non deesse recreationem cordis de fratribus bonis. huc adiunge promissiones dei fideles, magnas, certas. sempiternas ipsiusque tolerantiae inperturbabilem ineffabilemque mercedem et uide, quam uerum domino cantes: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo consolationes tuae iucundauerunt animam meam. mitte fratri Firmo litteras nostras. sanctitatem tuam et familiam dei, quae tuo ministerio gubernatur, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
ommo scõ desid̃abili & inxp̃i honore sua¬
iussimo fr̃i sebastiano:augustinus in dño
sał. Qmͣuis ab animo nr̃o muio modo seꝑ¬
atum de ẽẽ ꝑmittat dulce uincłm caritatis. et indesi¬
nent̾ tuos scõs mores atq collo quia recolamꝰ: tam̃betie
fecisti. et gratias agimꝰ quod nobis etiã corporalis salu¬
tis tue nuntios apices mittendo. nos plurimum exhi¬
larasti. Sensi autem in epła dua: qd̃ dedium te detinu¬
erit apeccatorib seli quentib legem dei. Illo emm
spũ uiuis quo dictum ẽ: uidi in sensatos et tabestebã
pia ẽ ista tristitia et si dici potest beata miseria. uiciis
alienis tͥbulari ñ implicari: merere nonherere. dolore
contrahi. ñ amore attrahi. hec ẽ ꝑsecutio qmͣ patiunt᷑
omis qui uolunt in xp̃o pie uiuere: scdm apłicam mor¬
daccm ueramq sententiã. Quid enim sic ꝑsequitur
uitã bonoꝵ qm̃ uita iniquoꝵ. Non cũ oogit mutari
qd̃ displicet. s cum cogit dolere qd uidet: qm̃ coram pio

Expanded text:
O ET DESIDERABILI ET IN CHRISTI HONORE SUAVISSIMO FRATRI SEBASTIANO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quamuis ab animo nostro nullo modo te separatum esse permittat dulce uinculum caritatis et indesinenter tuos sanctos mores atque conloquia recolamus, tamen bene fecisti et gratias agimus, quod nobis etiam corporalis salutis tuae nuntios apices mittendo nos plurimum exhilarasti. sensi autem in epistula tua, quod taedium te detinuerit a peccatoribus relinquentibus legem dei; illo enim spiritu uiuis, quo dictum est: Vidi insensatos et tabescebam. pia est ista tristitia et, si dici potest, beata miseria uitiis alienis tribulari non implicari, maerere non haerere, dolore contrahi non amore adtrahi, haec est persecutio, quam patiuntur omnes, qui uolunt in Christo pie uiuere secundum apostolicam mordacem ueracemque sententiam. quid enim sic persequitur uitam bonorum, quam uita iniquorum. non cum cogit imitari. quod displicet, sed cum cogit dolere. quod uidet, quoniam coram pio
Abbreviated transcription (Latin):
um dicte certum ẽ continuo secitturos: Iustitia uͦ sic amã¬
da ẽ ut ab tius oꝑib etiam pene corporis nos cohibere ñ
debeant: atq int̾ manus etiã crudelium inimicorũ.
luceant oꝑ a nrã coram hoĩb utquib placere possc̃.
ritate xp̃i: lribulatio angustia. an ꝑsecutio. an fa¬

Expanded text:
uindictae certum est continuo secuturos. iustitia uero sic amanuindictae certum est continuo secuturos. iustitia uero sic amanda est, ut ab eius operibus etiam poenae corporis nos cohibere non debeant atque inter manus etiam crudelium inimicorum luceant opera nostra coram hominibus, ut, quibus placere possunt, ritate Christi? tribulatio? an angustia? an persecutio? an fa
Abbreviated transcription (Latin):
hibuistis menbra ur̃a de seruire ĩ munditie et iniqͥta¬
ti ad in iuistitiam: sic nunc exhibete m̃bra ur̃a deser¬
iure iustitie inscificationẽ. Quid ẽ enĩ sicut illud ita et
hoc. nisi quẽ ad modum ad peccandum nullus uos coge¬
bat timor. s ipsius libido uoluptas ꝙ peccati. sic ad
iuste uiuendum ñuos supplicu metus urgeat s du¬
cat delectatio caritasq iustitie: Et hec quidẽ qnͣtum mͥ
uidetur ñ dum ẽ ꝑfecta: s quodam mͦ ad ulta iustitia.
Neq enim frustra p̃ mitteret. humanum dico ꝓpt̃ in¬
firmitatem carnis ur̃e: nisi quia plus aliquid dicendũ
fuit. si iam illi ferre potuissent: pius quippe seruitutis
debetur iustitie: qmͣ peccato solent homines exhibere.
Nampena corporis et si ñ auoluntate: tam̃ reuocat ab
ope peccati. Nec facilequisq ẽ qui palam cõmittat qd̃ in¬
licitam et ĩmundam ꝑcipiat uoluptater.si cruciatus

Expanded text:
hibuistis membra uestra deseruire inmunditiae et iniquitahibuistis membra uestra deseruire inmunditiae et iniquitati ad iniustitiam, sic nunc exhibete membra uestra deseruire iustitiae in sanctificationem. quid est enim \'sicut illud ita et hoc\' nisi quem ad modum ad peccandum nullus uos cogebat timor sed ipsius libido uoluptasque peccati, sic ad iuste uiuendum non uos supplicii metus urgeat, sed ducat delectatio caritasque iustitiae? et haec quidem, quantum mihi uidetur, nondum est perfecta sed quodam modo adulta iustitia. neque enim frustra praemitteret: Humanum dico propter infimitatem carnis uestrae, nisi quia plus aliquid dicendum fuit, si iam illi ferre potuissent. plus quippe seruitutis debetur iustitiae, quam peccato solent homines exhibere. nam poena corporis etsi non a uoluntate tamen reuocat ab opere peccati nec facile quisque est, qui palam committat, quo inlicitam et inmundam percipiat uolup-; tatem, si cruciatus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa uoluntate reus ẽ qͥ uult facere qđ non licet: s ideo ñ
facit quia impune ñpotest fieri. Nam qnͣtum in ipso ẽ
mallet ñ ec̃ iͣticiã pecc̃a ꝓhibentẽ atq pumentẽ  utiq si mailet
tẽ łiudicantẽ ferat: ininicꝰ gͦ iusticiȩ ẽ qui pene timore
non peccat: Amicꝰ autem erit: si eiꝰ amore ñ peccet: Lunc
enĩuere timebit peccare. Nam qͥ gehennas metuit. non
peccare metuit s ard̃e: Ille autem peccare metuit: qui
peccatum ipsũ sicut gehennas odit. Ipse ẽ timor dnĩ
castus: ꝑmanens inscłm scł̃i. Nam ille tirnor pene tor¬
m̃tum habet. et ñ ẽ incaritate eumq ꝑ fecta caritas
foras mittit: lantũ porro quisq peccatũ odit qnͣtum
iustitiam diligit: qd̾ ñ pot̾it lege terrente ꝑ litt̃am. sed
spũ sanante ꝑ gr̃am. Tunc fit qd̾ apłs ammonet. huma¬
num dico ꝓpt̾ infirmitatem carnis ur̃e. Sicut eñ ex¬

Expanded text:
ipsa uoluntate reus est, qui uult facere. quod non licet fieri, sed ideo non ipsa uoluntate reus est, qui uult facere. quod non licet fieri, sed ideo non facit, quia impune non potest fieri. nam quantum in ipso est, mallet non esse iustitiam peccata prohibentem atque punientem et utique, si mallettem uel iudicantem ferat? inimicus ergo iustitiae est, qui poenae timore non peccat, amicus autem erit, si eius amore non peccet; tunc enim uere o timebit peccare. nam qui gehennas metuit, non peccare metuit sed ardere; ille autem peccare metuit, qui peccatum ipsum sicut gehennas odit. ipse est timor domini castus, permanens in saeculum saeculi; nam ille timor poenae tormentum habet et non est in caritate eumque perfecta s caritas foras mittit. Tantum porro quisque peccatum odit, quantum iustitiam diligit, quod non poterit lege terrente per litteram sed spiritu sanante per gratiam. tunc fit, quod apostolus admonet: Humanum dico propter infirmitatem carnis uestrae; sicut enim ex
Abbreviated transcription (Latin):
tudo legis caritas: Ita bona ẽ lex: uli qui ea legiti¬
me utitur. Utitur autẽ legitime: qui intelligens
quare sit data ꝑ eiꝰ comminationẽ confugit ad gra-¬
ciam lib̾antem: huic gratie qua iustificatur impius.
quisquis ingratus uelut ad legim impiendam desu¬
is uirib fidit ignorans d̃i iustitiam et suã uolens
cõstituere iustitie dei ñ ẽ subiectꝰ ac ꝑ hoc fit ei lex ñ
ab solutionis ad iutorium s uinculũ cͥminis: ñ quia
lex malum ẽ. s qͥa peccatum sicut scͥtum ẽ ꝑ bonũ
talib oꝑatur mortẽ: ꝑmandatum enĩ grauiꝰ delin¬
quit: qui ꝑ mandatum scit qmͣ malum sit qd̃ ad mit¬
tit. In anit̾ autem putat uictorẽ se eẽ peccati qui pe¬
ne timore ñ peccat: quia et si ñ impletur foris nego¬
cium male cupiditatis. ipsa tam̃ mala cupiditas intus
ẽ hostis. Et quis coram dõ innocens inuenitur:. qui fieri
uult qd̃ uetatur. si sub trahas qđ timetur :. ac ꝑ hoc in

Expanded text:
tudo legis caritas. ita bona est lex illi, qui ea legititudo legis caritas. ita bona est lex illi, qui ea legitime utitur, utitur autem legitime, qui intellegens, quare sit data, per eius comminationem confugit ad gratiam liberantem. huic gratiae, qua iustificatur impius, quisquis ingratus uelut ad legem implendam de suis uiribus fidit,\' ignorans dei iustitiam et suam uolens constituere, iustitiae dei non est subiectus ac per hoc fit ei lex non absolutionis adiutorium sed uinculum criminis, non quia lex malum est, sed quia peccatum, sicut scriptum est, per bonum talibus operatur mortem; per mandatum enim grauius delinquit, qui per mandatum scit, quam malum sit, quod admittit. Inaniter autem putat uictorem se esse peccati, qui poenae timore non peccat, quia, etsi non impletur foris negotium malae cupiditatis, ipsa tamen mala cupiditas intus est hostis. et quis coram deo -innocens inuenitur, qui uult fieri, quod uetatur, si subtrahas, quod timetur? ac per hoc in