comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ tuȩ. Nescio quid magnum nobis ꝓmit¬
tit: uult illud dicere. & non dicit. Non potest
ad nos: non capimus. Audeo dicere. fr̃s mei
etiam de scĩs linguis & cordibꝰ. ꝑ quas ueritas
nobis nuntiata ẽ: nec dici potest qͦd annun¬
tiabant. nec cogitari. Res enim magna ẽ &
ineffabilis : & ipsi ex parte in enigmate uider̃.
Sic dicit apłs. Uidemꝰ nunc ex parte in enig¬
mate : tunc aut̃ facie ad faciem. Ecce in
enignate uidentes. sic eruetuabant. Quales
erimꝰ. cum uiderimꝰ facie ad faciem: Quod
ipsi parturiebant corde: & lingua parere ñ
poterant ut caperent homines. Duȩ enim ne¬
cessitas fuerat ut dicer& : inebriabunt᷑ ab ub¬
tate domꝰ tuȩ: Quesiuit u̾bum unde loque¬
retur. de rebiis humanis: quid dicer&. Et
quia uidit homines ingurgitantes se in ebri¬
etate. acciꝑe aut̃ uinum. immođate. ẽ mtẽ
ꝑdere : uidit quid dicer&. quia cũ accepta
fuerit illa in effabilis lȩticia. ꝑit qͦd ammͦ hu¬
mana mens. & fit diuina: & in ebriatur

Expanded text:
domus tuae. Nescio quid nobis magnum promittit. Vult illud dicere, et non dicit: non potest, an nos non capimus? Audeo dicere, fratres mei, etiam de sanctis linguis et cordibus, per quas nobis veritas nuntiata est, nec dici potest quod annuntiabant, nec cogitari. Res enim magna est et ineffabilis: et ipsi ex parte in aenigmate viderunt, sicut dicit Apostolus: Videmus nunc ex parte in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Ecce in aenigmate videntes sic eructabant. Quales erimus, cum viderimus facie ad faciem quod ipsi parturiebant corde, et lingua parere non poterant ut caperent homines? Quae enim necessitas fuerat ut diceret: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae? Quaesivit verbum unde loqueretur de rebus humanis, quod diceret: et quia vidit homines ingurgitantes se in ebrietate, accipere autem vinum immoderate, et mentem perdere; vidit quid diceret, quia cum accepta fuerit illa ineffabilis laetitia, perit quodammodo humana mens, et fit divina, et inebriatur
Abbreviated transcription (Latin):
lac uob̾ potum dedi non escam. Neq enĩ po¬
teratis: sed nec adhuc qͥdem potestis. Quo ꝓ¬
do. & ñ solum ñ timeamꝰ uentur ũ illũ diem.
sed & amemꝰ. Dies quippe ille sic̃ infidelibꝰ la¬
borem aug& : sic fidelibꝰ finit. Quid aut̃ hoꝵ
duorum eẽ uelis anteqͣm ueniat. nunc ẽ in
potestate : cum uenerit ñ erit. Elige gͦ cum
tempꝰ ẽ : quia ds̃ qͦd miscđit᷑ occultat. misdt̃¬

Expanded text:
lac vobis potum dedi, non escam: neque enim polac vobis potum dedi, non escam: neque enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis . Quo prodo; et non solum non timeamus venturum illum diem, sed et amemus. Dies quippe ille sicut infidelibus laborem auget, sic fidelibus finit. Quid autem horum duorum esse velis, antequam veniat, nunc est in potestate; cum venerit, non erit. Elige ergo cum tempus est: quia Deus quod misericorditer occultat, mis
Abbreviated transcription (Latin):
Dabis enĩ ꝑfecto domino dõ nr̃o. dõ summo.
dõ uero magnam ignorantiam. qͦd utiq
tatione concipiat scientiam. in qͦ erat ante
ignorantia. Sed quid ẽ temptat uos ut sci¬
at: Temptat uos. ut scire uos faciat. Ac¬
cipite gͦ a contrario regulam intelligentię:
ut quemad modũ cũ dm̃ auditis dicere cog¬
noui uitelligitis cognoscere uos feci : sic &
cum auditis de filio hominis id ẽ de xp̃o
dici. qͦd illum diem nesciat. intelligite di¬
ci qͦd nescire faciat. Quid ẽ aut̃ nescire fa¬
ciat: Occult& ut nesciat᷑. qͦd uob̃ ꝓdi non
ꝓdest. Hoc ẽ qͦd dixi magistrũ bonũ nosse
qͥd ꝓdat. nosse qͥd tegat : sic̃ quędam eũ
legimꝰ distulisse. Unde intelligimꝰ ñ omĩa
ꝓm̃da eẽ : quȩ caꝑe ñ possunt hi quibꝰ ꝓ-¬
munt᷑. Dicit enĩ alibi. M ulta habeo uob̾
dicere: sed ñ potestis illa portare mͦ. Dic̃
sed quasi carnalibꝰ: qͣzi pariuilis in xp̃o

Expanded text:
Dabis enim profecto Domino Deo nostro. Deo summo, Dabis enim profecto Domino Deo nostro. Deo summo, Deo vero magnam ignorantiam, quod utique tra tentatione concipiat scientiam, in quo erat ante ignorantia. Sed quid est, Tentat vos, ut sciat? Tentat vos, ut scire vos faciat. Accipite ergo a contrario regulam intelligentiae; et quemadmodum cum Deum auditis dicere, Cognovi, intelligitis, Cognoscere vos feci: sic et cum auditis de Filio hominis, id est de Christo dici quod illum diem nesciat, intelligite dici quod nescire faciat. Quid est autem, nescire faciat? Occultet, ut nesciatur quod nobis prodi non prodest. Hoc est quod dixi, magistrum bonum nosse quid prodat, nosse quid legat: sicut quaedam eum legimus distulisse. Unde intelligimus non omnia promenda esse, quae capere non possunt hi quibus promuntur. Dicit enim alibi: Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Dicit libus, quasi parvulis in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
tam qͣm int̾rogatꝰ agnoscit. Sicut petrus
quas uires haber& fides eiꝰ. utiq nesciebat:
quando dix̃ dño tecum sum usq ad mortem.
Dñs aut̃ qui nouerat eum: p̾dix̃ ubi deficere¬
eum sciebat. Prenuntians illi infirmita¬
tem eiꝰ: tam qͣm tacta uena cordis eiꝰ. ꝑ roin¬
de petrus qui ante temptationẽ p̾sumpsit de
se: in temptatione didicit se. Sic gͦ ñ absur¬
de. sentimꝰ. & patrem nr̃m abrabam cognouis¬
se uires fidei suȩ. ubi uissus umolare uni¬
cum filium non dubitauit. nec trepidauit
ei offerre qui dederat : quia quẽ admodum
nesciuit unde daturus erat ñdum natũ.
sic credidit posse reparare unmolatũ. Dix̃
gͦ ds̃. Nunc cognoui. qͦd intelligimꝰ nune
cognoscere te feci. scđm locutiones qͥs comm̃¬
dauimꝰ. pigrum frigꝰ qͦd pigros faciat. &
lȩtum diem qͦd lȩtos faciat: sic cognoscens qͦd
cognoscentes faciat. Inde ẽ illud temptat
uos dominꝰ ds̃ ur̃. ut sciat si diligitis eum.

Expanded text:
am interrogatus agnoscit: sicut Petrus quas vires haberet fides ejus utique nesciebat, quando dixit Domino: Tecum sum usque ad mortem. Dominus autem qui noverat eum, praedixit ubi deficeret, praenuntians illi infirmitatem ejus, tanquam tacta vena cordis ejus . Proinde Petrus, qui ante tentationem praesumpsit de se, in tentatione didicit se. Sic ergo non absurde sentimus et patrem nostrum Abraham cognovisse vires fidei suae, ubi jussus immolare unicum filium suum, non dubitavit nec trepidavit ei offerre qui dederat; quia quemadmodum nescivit unde daturus erat nondum natum, sic credidit posse reparare immolatum. Dixit ergo Deus, Nunc cognovi: quod intelligimus. Nunc cognoscere te feci: secundum locutiones quas commendavimus, Pigrum frigus, quod pigros faciat; et laetum diem, quod laetos faciat: sic cognoscens, quod cognoscentes faciat. Inde est illud: Tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligitis eum .
Abbreviated transcription (Latin):
otꝰ a postee. I n medio un ti mens labone¬
rarem uos. dimissurus eram: sed cogita¬
ui quia intentio ur̃a p̾eideretur. & ñ sic re¬
dir&e ad dimidium. quomꝰ si ercurre̾mꝰ totũ.
reliquias seruare. Debetur etiam uob̾ crastinꝰ
sermo: orate ꝓ nob̾ ut ualeamꝰ ex hibere:
& afferte fauces esurientes. & corda deuota.¬
uenturꝰ auditur. eis qui securi eẽ
bene uiuendo nolunt: & male uiue¬
re diu uolunt. Utilit̾ aut̃ ds̃ latere uoluit
illũ diem: ut semꝑ sit paratũ cor ad expee¬
tandum qͦd eẽ uenturũ scit: & qͣndo uentu

Expanded text:
tus est. In medio jam timens ne onerarem vos, dimissurus eram: sed cogitavi quia intentio nostra praecideretur, et non sic rediretur ad dimidium, quomodo si excurreremus totum; reliquias servare. Debetur enim vobis etiam crastinus sermo: orate pro nobis ut valeamus exhibere, et afferte fauces esurientes et corda devota.urus auditur eis qui securi esse bene vivendo nolunt, et male vivere diu volunt. Utiliter autem Deus latere voluit illum diem, ut semper sit paratum cor ad exspectandum quod esse venturum scit
Abbreviated transcription (Latin):
bit caput: & tu eiꝰ ealcaneum. Serpens obser¬
uat quando tͥ ueniat pes suꝑbiȩ. quando
labaris ut deiciat: tu aut̃ caput eiꝰ obserdia.
netium omnis peccati supbia. Ibi cecider
qui oꝑantur iniquitatẽ. Eapulsi sunt. nec
nun solere eoerigiam clicraiitis nle ttpus.¬

Expanded text:
bit caput, et tu ejus calcaneum . Serpens obserbit caput, et tu ejus calcaneum . Serpens observat quando tibi veniat pes superbiae, quando labaris, ut dejiciat; tu autem caput ejus observa: initium omnis peccati superbia . Ibi ceciderunt qui operantur iniquitatem: expulsi sunt, nec dignum solvere corrigiam calceamenti, non es
Abbreviated transcription (Latin):
hoc times Quasi diceretur. Iui inquit ceci¬
derunt om̃s qui oꝑantur iniquitatẽ. Ut ue¬
irent ad illam abẏssum de qua dictum ẽ.
iudicia tua sicut multa abyssus : ut ad illũ
ꝓfundum ꝑuenirent ubi peccator qui contẽp¬
nit. Cecider̃. Ubi pͥmo cecider̃: In pede su¬
ꝑbiȩ. Audite pedem suꝑbię. Qui cum cogno¬
uissent dm̃: non sic̃ dm̃ glorificauer. Uenit
gͦ illis pes suꝑbiȩ. Unde uenerunt in ꝓfundũ:
Pradidit illos ds̃ in concupiscentias cordis eoꝵ.
facere quȩ non conueniunt. Ladicem pecca¬
ti. & caput peccati timuit: qui dix̃. Non
ueniat mͥ pes suꝑbiȩ. Ouare illum pedem
dixit: Quia suꝑbiendo dñ deseruit. & dis¬
cessit: pedem ipsiꝰ. affectum ipsiꝰ dix̃. Non
ueniat mͥ pes suꝑbiȩ: nec manꝰ peccatoris
moueat me. Id ẽ oꝑa peccatoris n moueuit
suꝑbiam hoc dicit: ibi cecider qui opantur
iniquitatem: Quia qui iniqui sunt. insu¬
ꝑbia ccciderunt: Ideo cum cautam facera
diis eccłam. ait. Illa tuum inquit obserua¬

Expanded text:
hoc times? Quasi diceretur, Ibi ceciderunt omnes qui operantur iniquitatem; ut venirent ad illam abyssum. de qua dictum est, Judicia tua sicut abyssus multa; ut ad illud profundum pervenirent, ubi peccatores qui content. Ceciderunt: ubi primo ceciderunt? In pede superbiae. Audite pedem superbiae: Qui cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt. Venit ergo illis pes superbiae, unde venerunt in profundum: Tradidit illos Deus in concupiscentias cordis eorum, facere quae non conveniunt . Radicem peccati, et caput peccati timuit qui dixit: Non veniat mihi pes superbiae. Quare illum pedem dixit? Quia superbiendo Deum deseruit, et discessit: pedem ipsius, affectum ipsius dixit. Non veniat mihi pes superbiae; et manus peccatoris non moveat me: id est, opera peccasuperbiam hoc dicit, Ibi ceciderunt qui operantur iniquitatem? Quia qui modo iniqui sunt, in superbia ceciderunt. Ideo cum cautam faceret Dominus Ecclesiam, ait: Illa tuum, inquit, observa
Abbreviated transcription (Latin):
gist̃ nob̾ nussus ẽ: etiam filiũ hominis dix̃
nescire illũ diem. quia in magisterio etꝰ ñ
erat ut ꝑ eum sciret᷑ a nob. Neq erũ aliqͥs
scit pat qͦd filiꝰ nescit: cum ipsa scientia
patris illa sit quȩ sapientia ẽ eiꝰ. Est aut̃
sapientia eiꝰ. filiꝰ eiꝰ. ũbum eiꝰ. Sed qͥa nob
seire non ꝓderat. qͦd quidem ille nouerat.
qui nos docere uenerat. ñ tam̃ hoc qͦd nobis
nosse ñ ꝓderat. non solum sicut magist aliqͥd
docuit. sed sicut magist aliquid non docuit᷑.
Tamqͣm enim magist̾ sciebat & docere qd
ꝓderat: & ñ docere qͦd oberat. Sic autem
onis ut dixi. Letum enm diem dicimꝰ. qͥa
letos nos ficit. & tristem diem. quia tristes
nos facit: & frigus pigrum. quia pigros
noui. Dictum ẽ abrahȩ: nune cognoui qm
timeas dñi. Hoc ds̃ nouerat. & ante illam
ꝓbationem. Nam illa ꝓbatio idõ facta ẽ.
ut nos nossemꝰ qͦd ds̃ iam nouerat: & ꝓpt̃
nos docendos conseriberetur qͥd ante dorui¬

Expanded text:
gister nobis missus est, etiam Filium hominis dixit nescire illum diem , quia in magisterio ejus non erat ut per eum sciretur a nobis. Neque enim aliquid scit Pater quod Filius nescit: cum ipsa scientia Patris illa sit, quae sapientia ejus est: est autem sapientia ejus Filius ejus, Verbum ejus. Sed quia nobis scire non proderat, quod quidem ille noverat, qui nos docere venerat, non tamen hoc quod nobis nosse non proderat; non solum sicut magister aliquid docuit, sed sicut magister aliquid non docuit. Tanquam enim magister sciebat et docere quod proderat, et non docere quod oberat. Sic autem onis, ut dixi. Laetum enim diem dicimus, quia laetos nos facit; et tristem diem, quia tristes nos facit; et frigus pigrum, quia pigros novi. Dictum est Abrahae: Nunc cognovi quod timeas tu Deum . Hoc Deus noverat et ante illam probationem. Nam illa probatio ideo facta est, ut nos nossemus quod Deus jam noverat, et propter nos docendos conscriberetur, quod ante docum
Abbreviated transcription (Latin):
benedicat᷑ ds̃. quia em̃dat. & ꝓbat: & eris re¬
eto corde dicens. Benedicam dnm̃ in omni
& in ebriabuntur ab ub̃tate domus tuȩ. Cim
ceꝑit quisq isto fonte uberus irrigari: aaue¬
at ne suꝑbiat. Non enim deerat ade pͥmo
homini. Sed uenit illi pes suꝑbiȩ. & mouit
illum manꝰ peccatoris: id ẽ manꝰ diaboli sip¬
ba. Quomͦ ille qui illum sedux̃ dix̃. ponam
sedem meam ad aquilonẽ: sic illi ꝑsuasit.
gustate & eritis sic̃ dii. Suꝑbia gͦ lapsi sim
ut ad istam mortalitatẽ ꝑueniremꝰ. Et quai
nos suꝑbia uulnerauerat: humilitas sano

Expanded text:
benedicatur Deus quia emendat et probat: et eris rebenedicatur Deus quia emendat et probat: et eris recto corde dicens, Benedicam Dominum in omet inebriabuntur ab ubertate domus tuae. Cum coeperit quisque isto fonte uberius irrigari, caveat ne superbiat. Non enim deerat Adae primo homini: sed venit illi pes superbiae, et movit illum manus peccatoris, id est manus diaboli superba. Quomodo ille qui eum seduxit, dixit. Ponam sedem meam ad Aquilonem : sic illi persuasit, Gustate, et eritis sicut dii . Superbia ergo lapsi sumus, ut ad istam mortalitatem perveniremus. Et quia nos superbia vulneraverat, humilitas facit
Abbreviated transcription (Latin):
Fons quia satiat sitientes: lum̃ quia illumi¬
nat cecos. Hic aliquando alibi lum̃: alibi fons.
A liquancio enm currunt fontes & in tenebris :¬
& aliquando in heremo pateris solem. ñ inue¬
nis fontem. Hic gͦ possunt duo ista separata ẽẽ:
ibi non fatigaberis. quia fons ẽ: ñ tenebrabe¬
entibꝰ te: ꝙ usticiã tuam his qui recto st̃ corde.
QS sepe diximꝰ: illi sunt recticordes. qui secun¬
tur in hac uita uoluntatẽ dĩ. Uoluntas dĩ ẽ.
ali quando ut sanꝰ sis. aliq̃ndo ut egrotes. Si
quando sanꝰ es dulcis ẽ uoluntas dĩ. & quando
egrotas amara ẽ uoluntas dĩ: ñ recto corde es.
Duare: Giua ñuis uoluntatẽ tuã dirigere
ad uoluntatẽ dĩ: sed dĩ uis curuare ad tuam.
Illa recta ẽ: sed tu curiuis es Uoluntas tua cor¬
rigenda ẽ ad illam. ñ illa curuanda ẽ ad te:
& rectum habebis cor. Bene ẽ in hoc scło: bene¬
dicat᷑ ds̃ quia consolatur. Laboratur in scło.

Expanded text:
fons, quia satiat sitientes; lumen, quia illumifons, quia satiat sitientes; lumen, quia illuminat caecos. Hic aliquando alibi lumen, alibi fons. Aliquando enim currunt fontes et in tenebris; et aliquando in eremo pateris solem, non invenis fontem: hic ergo possunt ista duo esse separata, ibi non fatigaberis, quia fons est; non tenebrabeentibus te, et justitiam tuam his qui recto sunt corde. Quod saepe diximus, quia illi sunt recti corde, qui sequuntur in hac vita voluntatem Dei. Voluntas Dei est aliquando ut sanus sis, aliquando ut aegrotes: si quando sanuses, dulcis est voluntas Dei, et quando aegrotas, amara est voluntas Dei; non recto corde es. Quare? Quia non vis voluntatem tuam dirigere ad voluntatem Dei, sed Dei vis curvare ad tuam. Illa recta est, sed tu curvus: voluntas tua corrigenda est ad illam, non illa curvanda est ad te: et rectum habebis cor. Bene est in hoc saeculo, benedicatur Deus qui consolatur: laboratur in saeculo,
Abbreviated transcription (Latin):
Inebriabunt᷑ ab ubertate domͦ tuę. Et torren¬
te uoluptatis tuȩ potabis eos. Iorrens dr̃ aqͣ
ueniens eũ impetu. Impetꝰ erit miscđiȩ dĩ.
ad irrigandos & in ebriandos: qui mͦ ponunt
spem sub umbra alarũ eiꝰ. Uoluptas illa que
ẽ Quasi torrens mebrians sitientes. Modo
gͦ qui sitit spem bonam non deponat. Qui
sitit habeat spem: inebriatus habebit rem.
Antequam rem habeat: sitiat in spem̃. Beati
sitientes. Satiabit sꝑantem : qui irrigauit si¬
tientem. Qm̃ apud te ẽ fons uitȩ. Et in lu¬
mine tuo uidebimus lum̃. Hic aliud ẽ foris.
aliud lumen: non ibi ita. Quod enim ẽ fons:
hoc ẽ ꝙ lum̃. Et quiequid uis illud uocas. qui a
ñ ẽ qͦd uocas : quia ñ potes congruum nom̃
inuenire. non reman& in uno nõmine. Si dice¬
qui manducet lum̃: Iilud plane recte mͥ
dictum ẽ. Beati mundicordes: qm̃ ipsi dĩ
uidebunt. Si lum̃ ẽ: oculos meos parabo. Pa¬
ra & fauces: quia illud qͦd lumen ẽ & fons ẽ.

Expanded text:
abuntur ab ubertate domus tuae: et torrentem voluptatis tuae potabis eos. Torrens dicitur aqua veniens cum impetu. Impetus erit misericordiae Dei, ad irrigandos et inebriandos qui modo ponunt spem sub umbraculo alarum ejus. Voluptas illa quae est? Quasi torrens inebrians sitientes. Modo ergo qui sitit, spem ponat: qui sitit, habeat spem, inebriatus habebit rem: antequam habeat rem, sitiat in spe. Beati qusitientes: satiabit sperantem, qui irroravit sitientem. Quoniam apud te fons vitae, in lumine tuo videbimus lumen. Hic aliud est fons, aliud lumen: ibi non ita. Quod enim est fons, hoc est et lumen: et quidquid vis, illud vocas, quia non est quod vocas; quia non potes congruum nomen invenire, non remanet in uno nomine. Si dicequi manducet lumen? Illud plane recte mihi dictum est: Beati mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt : si lumen est, oculos meos parem. Para et fauces; quia illud quod lumen est, et fons est:
Abbreviated transcription (Latin):
terrenam. O homo oꝑarius es dĩ: pꝰ ea ẽ tẽpꝰ
mercedem accipiendi. Quid iam flagitas
mercedem: antequam oꝑeris: Si uenerit
oꝑarus ad domum tuam: numquid dabis
mercedem ante. nͥ ꝑfecerit oꝑa sua: Nam
pu̾sum eum eristimabis. si dixerit. pͥus acci¬
piam mercedem: ꝙ tunc oꝑ ab &r. Prasceris.
Suare autem irasceris: Quia non habuit
fidem homini mendaci. Quom̃i as̃ iraseit᷑.
uenas ẽ qui ꝓmisit. Sed times ne forte
non brbrat qͦd dee. Omp̃s ẽ. Noli tinere.
ns nonsit qui d&. Immortalis ẽ. Nc tince¬
as ne suxedatur ei ꝓpetuuis e securꝰ esto.

Expanded text:
terrenam. O homo! operarius es Dei; postea est tempus terrenam. O homo! operarius es Dei; postea est tempus mercedem accipiendi: quid jam flagitas mercedem antequam opereris? Si venerit operarius ad domum tuam, numquid dabis mercedem ante, nisi perfecerit opera sua? Nam perversum eum existimabis, si dixerit: Prius accipiam mercedem, et tunc operabor. Irasceris. Quare autem irasceris? Quia non habuit fidem homini mendaci. Quomodo Deus non irasveritas est qui promisit. Sed times ne forte non habeat quod det? Omnipotens est. Noli timere, ne non sit qui det; immortalis est. Non timeas, ne su
Abbreviated transcription (Latin):
iectionẽ uimicorum suorum: habundist
fruetuum. salutem ꝓpͥam. salitem filiorũ
su&um. Talia desidabant. & talia accipie¬
banit: & custo diebant. Desidabant a dõ bona.
quȩ dat & ium̃tis: quia nondum ad illos
uenerat filius hominis. ut eẽnt filis homi¬
num. Tam̃ iam habebant nubes annuntian¬
tes filium hominis. Uenerunt ad illos ꝓpb̃ȩ
intelligebant. & spem futuram habebant. ut
acciꝑent miscđiam quȩ in celo ẽ: erant ibi
qui non nͥ carnalia desidarent & t̾rena. tem¬
poralemq felicitatem. Ipsis labebant᷑ pedes
ad facienda uł adoranda ydola. Ouando
enĩ illos ammonebat. & flagella bat in his
onmnibꝰ quibꝰ delectabantur. & auferebat ea:
patiebantur fanem. bella. pestilentias.
morbos. & conu̾tebantur ad ydola. Talia bona
quȩ ꝓ magno a dõ desidare debebant. ab ydo¬
lis desid̾abant: & dimtitebant dm̃. Atten¬
debant enim ipsa bona quȩ querebant ha¬
bundare impiis & sceleratis. & putabant se
frustra colere dm̃: quia non dabat mercedẽ

Expanded text:
ectionem inimicorum suorum, abundantiam fructuum, salutem propriam, salutem filiorum suorum. Talia desiderabant, et talia accipiebant, sub Lege custodiebantur. Desiderabant a Deo bona, quae dat et jumentis, quia nondum ad illos venerat Filius hominis, ut essent Filii hominum: tamen jam habebant nubes annuntiantes Filium hominis. Venerunt ad illos Prophetintelligebant, et spem futuram habebant, ut acciperent misericordiam, quae in coelo est. Erant ibi qui nonnisi carnalia desiderarent et terrenam ac temporalem felicitatem. Ipsis labebantur pedes ad facienda vel adoranda idola. Quando enim illos admonebat, et flagellabat in his omnibus quibus delectabantur, et auferebat ea, patiebantur famem, bella, pestilentias, morbos, et convertebantur ad idola. Talia bona quae pro magno a Deo desiderare debebant, ab idolis desiderabant, et dimittebant Deum. Attendebant enim ipsa bona, quae quaerebant, abundare impiis et sceleratis, et putabant se frustra Deum colere, quia non dabat mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
caro factum ẽ: & habitauit in nob̃. Cenixi¬
sus ẽ a iudeis: insultatũ ẽ ei. Audistis cũ aͥei
legeretur quid dixerunt: & cu dixer̃. demis¬
um babes. Et ille ñ dix̃ demonium habets
uos: quia uos in peccatis ur̃is estis. & diabes
possid&e corda urã. Non hoc dix̃: qͦd si dicta
uerum dicer&. Sed non erat tempꝰ ut hoe
dicer&: ne ñ ueritatem p̃dicare. sed malede¬
tum reddere uideretur. Dimisit qͦd audust
quasi ñ audiss&. Medicus enim erat: ꝙ fłi¬
neticum eurare uenerat. Quom̾ medicͥ n a
rat. quioquid audiat a frenetico. sed quodi
conualescat & fiat sanꝰ frenetieꝰ. Nec si peos
num ab illo accipiat. curat. Ille illi fact
ua uulnera: ille ueterem febrem sanat.d
& dominꝰ ad egrotum uenit. ad frenenci
nit. ut quicquid audir&. quicquid passisa
contempner&: hoc ipso eos docens iucalal
ut humilitate docti sanarent᷑ a suꝑliᵈ
peccatoris. Due ẽ manꝰ peccatoris: Maleds¬

Expanded text:
o factum est, et habitavit in nobis . Comprehensus est a Judaeis, insultatum est ei. Audistis cum Evangelium legeretur, quid dixerunt, et cui dixerunt, Daemonium habes : et ille non dixit, Daemonium habetis vos, quia vos in peccatis vestris estis, et diabolus possidet corda vestra. Non hoc dixit, quod si diceret, verum diceret; sed non erat tempus ut hoc diceret, ne non veritatem praedicare, sed maledictum reddere videretur. Dimisit quod audivit, quasi non audisset. Medicus enim erat, et phreneticum curare venerat. Quomodo medicus non curat quidquid audiat a phrenetico, sed quomodo convalescat et fiat sanus phreneticus; nec si et pugnum ab illo accipiat curat; ille illi facit nova vulnera, ille veterem febrem sanat: sic et Dominus ad aegrotum venit, ad phreneticum venit, ut quidquid audiret, quidquid passus esset contemneret, hoc ipso eos docens humilitatem, ut humilitate docti, sanarentur a superbia; de peccatoris. Quae est manus peccatoris? Male s
Abbreviated transcription (Latin):
ginem celestis homirs filii hominũ suiẽ
quia xp̃c filiꝰ hominis dietꝰ ẽ. Et enim abil
homo erat: sed filiꝰ hominis ñ erat. Iad
illi ꝑtinent ad adam qui desid̾ant ꝗtll
bona: & salutem istam temporalen. slce¬
mur illos ut sint filiĩ hominũ qui saldes¬

Expanded text:
ginem coelestis hominis, filii hominum sumus; quia Christus Filius hominis dictus est . Etenim Adam homo erat, sed filius hominis non erat: ideo illi pertinent ad Adam qui desiderant carnalia bona, et salutem istam temporalem. Hortamur illos ut filii sint hominum, qui sub teg
Abbreviated transcription (Latin):
tum honorem dedit pęnis suis: qͥd seruat fidelibꝰ
suis: His gͦ rebꝰ. his u̾bis. his allocutionibꝰ. hoc
tali exemplo: confirmat iustos dñs. Sȩuiant qͣn¬
tum uoluerint. & qͣntum ꝑmissi fuerint pecca¬
tores: confirmat ustos dominꝰ. Quicqͥd accide¬
rit iusto: uoluntati diuinȩ deput& ñ potesta¬
ti inimici. Sęuire ille potest: ferire si ille no-¬
luerit nͣ potist. Et si ille uoluerit ut feriat:
nouit suum quẽ admodum excipiat. Quẽ enĩ
diligit dñs corripit: flagellat aut̃ omñe filiũ
quẽ recipit. Quid sibi gͦ plaudit iniquus: quia
flagellum de illo sibi fecit patͣ m̃s: Illũ assu¬
mit ad ministerium: me erudit ad patrimoni¬
um. Hec attende debemꝰ qͣntum ꝑmutat in¬
iustis: sed qͣntum seru& iustis. Sed debemꝰ etiã
optare illis ꝑ qͦs flagellam᷑ : ut conu̾tant᷑ & fla

Expanded text:
tum honorem dedit poenis suis, quid servat fidelibus tum honorem dedit poenis suis, quid servat fidelibus suis? His ergo rebus, his verbis, his allocutionibus, hoc tali exemplo confirmat justos Dominus. Saeviant quantum voluerint, et quantum permissi fuerint peccatores: confirmat justos Dominus. Quidquid acciderit justo, voluntati divinae deputet, non potestati inimici. Saevire ille potest: ferire, si ille noluerit, non potest. Et si ille voluerit ut feriat, novit suum quemadmodum excipiat: Quem enim diligit Dominus, corripit: flagellat autem omnem filium quem recipit . Quid sibi ergo plaudit iniquus, quia flagellum sibi de illo fecit Pater meus? Illum assumit ad ministerium, me erudit ad patrimonium. Nec attendere debemus quantum permittat injustis, sed quantum servet justis. 5. Sed debemus opta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑos epulabat᷑: apud inferos torquebat᷑: Bra¬
chia gͦ: eorum conterent᷑. Confirmat aut̃
ustos domirꝰ. Iuomꝰ eos confirmat: Quid
eis dicit.. Se dr̃ in alio psalmo. Sustine
iusm  urilit̾ age & confortet᷑ cor tuĩ. &
sustine dominũ. Qd ẽ hoc sustine dñm
Qy teipꝰ laboras: in ec̃num ñ laborabis.
acuis e molestia tua: ȩtna erit beatitudo
tia. Ad modicũ doles: sine fine gaultbis
Sed int̾ molestias incipis labi: ꝓponit᷑ & exem¬
plum passionum xp̃i. Uide quid ꝓpt̾ te ꝑtulit:
qui quare ꝑferr& ñ habebat. Quantacũq patiariꝰ.
non ꝑuenies ad illas insultationes. ad illa flagella.
ad illam ignominiosam uesteni. ad illam spineam
coronam. ad illam postremo crucem ñ ꝑuenis:
quia iam & de pena generis humani sublata eͣ.
Cum enũ sub antiquis scelerati crucifigerentur:
mͦ nullꝰ crucifigit᷑. honorata ẽ. & finita. E inita
ẽ in pena : man& in gła. A locis suppliciorũ: fe¬
cit transitum ad frontes imꝑatorum. Qui tan¬

Expanded text:
apud inferos torquebatur ? Brachia ergo eorum conterentur. Confirmat autem justos Dominus. Quomodo eos confirmat? quid eis dicit? Quod dicitur in alio psalmo: Sustine Dominum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum . Quid est hoc, Sustine Dominum? Ad tempus laboras, in aeternum non laborabis: brevis est molestia tua, aeterna erit beatitudo tua: ad modicum doles, sine fine gaudebis. Sed inter molestias incipis labi? Proponitur exemplum et passionum Christi. Vide quid pro te pertulit, qui quare perferret non habebat. Quantacumque patiaris, non pervenies ad illas insultationes, ad illa flagella, ad illam ignominiosam vestem, ad illam spineam coronam, ad illam postremo crucem non pervenies, quia jam et de poena generis humani sublata est. Cum enim sub antiquis scelerati crucifigerentur, modo nullus crucifigitur. Honorata est, et finita. Finita est in poena, manet in gloria. A locis suppliciorum fecit transitum ad frontes imperatorum. Qui tan
Abbreviated transcription (Latin):
dit illos dec ir concuoiscertus dordis crtumn
saere quȩ ñ conienunt. Intendit corin:
ur̃a. magna res ẽ: magna res agitur. Quid ẽ
hoc. dedit illos in concupiscentias eordis eorum:
facere quȩ ñ conueniunt: Ergo si ds̃ illos dedit
in concupiscentias cordis eorum. facere quȩ ñ
conueniunt: idõ faciunt illi tanta mala. Quã¬
si aliquis ꝓponit questionem. si ds̃ hoc facit.
ut faciant quȩ non conueniunt: quid ipsi fecer̾:
Occultũ ẽ qͦd audisti: dedit illos ds in c̃cupis¬
centias cordis eorum. Ergo fuit concupiscentia
quam uincere noluer̃. non cui traderentur ui¬
dicio dĩ : sed qua digni haberentur qui trade¬
de illis suꝑiꝰ dix̃. Qui cum cognouissent dm̃. ñ
ut dm̃ glorificauerunt aut grãs egert̃. sed eua

Expanded text:
dit illos Deus in concupiscentias cordis eorum, facere quae non conveniunt. Intendat Charitas Vestra. Magna res est, magna res agitur. Quid est hoc? Dedit illos Deus in concupiscentias cordis eorum, facere quae non conveniunt. Ergo si Deus illos dedit in concupiscentias cordis eorum, facere quae non conveniunt, ideo faciunt tanta illa mala? Quasi aliquis proponat quaestionem: Si Deus hoc facit, ut faciant quae non conveniunt, quid ipsi fecerunt? Occultum est quod audisti: Dedit illos Deus in concupiscentias cordis eorum. Ergo fuit concupiscentia, quam vincere noluerunt, cui traderentur judicio Dei. Sed ut digni haberentur qui tradede illis superius dixit: Qui cum cognovissent Deum, non u
Abbreviated transcription (Latin):
malȩ conscientiȩ. At ille ut meditaretur
dolos illuc se tollebat de qͦ loquitur ista scͥp¬
tura. ubi homines non uident: & talia ibi me¬
ditabatur. ut nec in ipso corde requi escer&.
Ini quitatem meditatꝰ ẽ in cubili suo. Astitit
omni uiȩ non bone. Puid ẽ asticit: Perse¬
uerant᷑ peccauit. Unde & de qͦdam pio & bo¬
no dr̃: & in uia peccatorum ñ stetit. Quom᷑
ille nͣ stetit: sic iste astitit. M aliciam aut̃
non odio habuit. Ibi ẽ finis: ibi fructꝰ. Si
non potes non habere maliciam: uł oderis
illam. Cum enim odisti illam: uix tͥ subre¬
pit. ut aliquid mali facias. Est enim pecca
tum in mortali corpore. Sed quid dic̃ apłs:
Non regnae peccatum in ur̃o mortali corpo¬
re: ad obȩdiendum desiderus etꝰ. Quando

Expanded text:
malae conscientiae. At ille ut meditaretur malae conscientiae. At ille ut meditaretur dolos, illuc se tollebat, de quo loquitur ista Scriptura, ubi homines non vident; et talia ibi meditabatur, ut nec in ipso corde requiesceret. Iniquitatem meditatus est in cubili suo. 6. Astitit omni viae non bonae. Quid est, astitit? Perseveranter peccavit. Unde et de quodam pio et bono dicitur: Et in via peccatorum non stetit . Quomodo ille non stetit, sic iste astitit. Malitiam autem non odio habuit. Ibi est finis, ibi fructus: si Non potes, non habere malitiam? vel oderis illam. Cum enim odisti illam, vix tibi subrepit, ut aliquid mtum in mortali corpore: sed quid dicit Apostolus? Non regnet peccatum in vestro mortali corpore, ad obediendum desideriis ejus . Quando
Abbreviated transcription (Latin):
pat& ostium in illo strepitu. & ñ audit dt̃
qͦmͦ audire uult. Cubile gͦ id c̾ cor nr̃m b¬
boremꝰ mundare: ut ibi possit nob benia
Nouit caritas ur̃a quanta multi patiunt᷑ i
publico. in foro. in uirgiis: in contentioni.
& molestiis negociorum. O uomͦ quisq faigi
negociis foris. currit ad domum suam. utt ibi
requiescat. & dat oꝑam cito finire negocia q
foris sunt. & tollere se ad reqͥem in domia
suam. Idõ enuĩ qͥsq domũ suã hab&: qͥa ibirqͥss¬
Si uͦ & ibi molestias patit᷑ : ubi potest ns¬
escere. Quid gͦ bonum ẽ: Ut uł in dra
sua requiem habeat. Si aut̃ foris mall̃
publicum. Cum uult requiescere iuis al
foris sunt: intrat in domum. Quando all
ibi requiescit. nec foris requtescit: ubi sil̃
requies : Saltem in cubili cordis: ut cele
te ad interiora conscientie tuȩ. Si tͥ sel̃¬
dinẽ. sapientiã dĩ. cũ ipsa coniungere. pos
uitꝰ in eubili tuo: ñ inde te eciat fil

Expanded text:
patet ostium illo strepitu, et non audit Deus patet ostium illo strepitu, et non audit Deus quomodo audire vult. Cubile ergo cor nostrum laboremus mundare, ubi possit nobis bene esse. Novit Charitas Vestra quam multa multi patiuntur in publico, in foro, in jurgiis, in contentionibus, in molestiis negotiorum: quomodo quisque fatigatus negotiis foris, currit ad domum suam ut ibi requiescat, et dat operam cito finire negotia quae foris sunt, et tollere se ad requiem in domum suam. Ideo enim unusquisque domum suam habet, quia ibi et ibi molestias patiatur, ubi potest requiescere? Quid ergo? Bonum est ut vel in domo sua requiem habeat. Si autem patitur foredit in publicum: cum vult requiescere ab his quae foris sunt, intrat in domum: quando vero nec ibi requiescit, nec foris requiescit, ubi erit requies? Saltem in cubiculo cordis, ut tollas te ad interiora conscientiae tuae. Si ibi inveudinem, sapientiam Dei; cum ipsa conjungere, quiesce intus in cubiculo tuo, non inde te ejiciat fumus
Abbreviated transcription (Latin):
nedicti patris mei. ꝑcipite regnum. qd uos
paratum ẽ ab origine mundi: Audient hg
illi qui ad sinistram erunt: & gement inssi¬
etuosa penitentia. quia cum uiuerent emn
fruetuose noluer̃ agere. Ouomͦ gementa
Quia non ẽ illis locꝰ correptionis. Audient
aut̃ & ipsi. Ite in ignem ȩt̃num : qui paratꝰ
ẽ diabolo & angłis eiꝰ. Iste ẽ auditus malis
Nam iusti ad auditum bonum gaudebunt
sic enim scriptum ẽ. In memoria etnaert p
iustꝰ: ab auditu malo non timebit. A qu ÷
auditu malo: Quem audituri sunt illi. s t̾
in ignem ȩt̃num. Ds enim qui potest sup A
qͣm petimꝰ aut intelligimꝰ facere. occultia
gemitum nr̃m querit. ut in c̃spectui a
ceamꝰ : & non nos quasi de iusticia nã ntt
homines iactemꝰ. Qui enĩ de iusticia sua ilt¬
placere hominibꝰ. ñ eo fine ut homines qͥ tĩ
uident dm̃ laudent. sed ea intentione ut pe
laudetur. ñ claudit ostiũ contͣ strepituĩ. ͥ

Expanded text:
nedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis nedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . Audient haec illi qui ad sinistram erunt, et gement infructuosa poenitentia ; quia cum ita viverent, eam fructuose noluerunt agere. Quomodo gement? Quia non est illis locus correctionis. Audient autem et ipsi: Ite in ignem aeternum qui paratus est diabolo et angelis ejus . Iste est auditus malus. Nam justi ad auditum bonum gaudebunt; sic enim scriptum est: In memoria aeterna erit justus, ab auditu malo non timebit . A quo auditu malo? Quem audituri sunt illi, Ite in ignem aeternum. Deus ergo qui potest supra quam petimus aut intelligimus facere , occultum gemitum nostrum quaerit, ut in conspectu ejus placeamus, et non nos quasi de justitia nostra ante homines jactemus. Qui enim de justitia sua placere vult hominibus, non eo fine ut homines qui eum vident Deum laudent, sed ea intentione ut ipse laudetur, non claudit ostium contra strepitum: quia
Abbreviated transcription (Latin):
bili suo: Dix̃ iniustus ut delinquat in se¬
dix̃ in cubili suo. Cũbile nr̃m. ẽ cor nr̃m
bi tumultum patimur malę conscientiȩ.
& ibi requiescimꝰ quando bona c̃scientia ẽ
Qui amat cubile cordis sui: aliquid boni ibi
agat. Ibi ẽ cubile: ubi nos dñs iħc xp̃c
ostium. Quid ẽ claude ostium tuum: No
li expectare de dõ que forinsecꝰ sunt: sed ea
quȩ itruisecꝰ sunt. Et pat̾ tuus qui ud&
in abscondito: redd& tͥ. Ouis ẽ qui ñ claudit
ostium: Qui talia petit. a dõ ꝓ magno. & ibi
constituit p̾ces suas: ut accipiat ea quȩ sunt
huiꝰ scłi bona. Pat& ostium tuum: turba ui¬
d& cũ oras. Quid ẽ claudere ostium tuum:
Eͦd oculus non uidit. & auris ñ audiuit.
nec in cor hominis ascendit. Et forte ñ as¬
cendit in ipsum cubile tuum. id ẽ i cor
tuum: sed ds̃ nouit quid tͥ daturꝰ ẽ. Quan¬
do aut̃ erit: Quando reuelabit᷑ dñs: qͣndo
apparebit uidex. Quid enĩ manifestiꝰ. qͣm
qͥd dicturꝰ ẽ ad dert̾am positis: uenite be¬

Expanded text:
bili suo? Dixit injustus, ut delinquat in sedixit, in cubili suo. Cubile nostrum est cor nostrum: ibi tumultum patimur malae conscientiae: et ibi requiescimus, quando bona conscientia est. Qui amat cubile cordis sui, aliquid boni ibi agat. Ibi est cubile, ubi nos Dominus Jesus ostium tuum. Quid est, claude ostium tuum? Noli talia exspectare de Deo, quae forinsecus sunt; sed ea quae intrinsecus sunt: Et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi . Quis est qui non claudit ostium? Qui talia petit a Deo pro magno et ibi constituit omnes preces suas, ut accipiat ea quae sunt hujus saeculi bona. Patet ostium tuum, turba videt cum oras. Quid est claudere ostium tuum? Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Et forte non ascendit in ipsum cubile tuum, id est in cor tuum. Sed Deus novit quid tibi daturus est. Quando autem erit? Quando revelabitur Dominus, quando apparebit judex. Quid enim manifestius quam quod dicturus est ad dexteram positis? Venite, be
Abbreviated transcription (Latin):
bibꝰ meis. ne pluant suꝑ eam. Ad uos missi era¬
mꝰ: sed quia respiustis u̾bum dĩ. ecce conu̾tim᷑
ad gentes. Ergo impletum ẽ: mandabo nubibꝰ
meis. ne pluant suꝑ eam. Usq ad nubes ueritas¬
tua uenit: idõ nobis ꝑ nubes potuit nuntiari
miscđia dĩ. quȩ in cęlo ẽ. & ñ in t̾ra. Et reue¬
ra fr̃s nubes sunt p̃dicatores u̾bi ueritatis.
Quando minatur ꝑ p̃dicatores ds̃: tonat ꝑ
nubes. Quando mira cula facit ꝑ p̃dicatores ds̃.
choruscat ꝑ nubes. Terrae ꝑ nubes: & irrigat
ꝑ pluiiam. P redicatores gͦ isti ꝑ qͦs p̃dicat᷑

Expanded text:
 meis ne pluant super eam: Ad vos missi eramus, sed quia respuistis verbum Dei, ecce convertimur ad Gentes . Ergo impletum est, Mandabo nubibus meis ne pluant super eam. Usque ad nubes veritas venit: ideo nobis potuit nuntiari misericordia Dei quae in coelo est, et non in terra. Et revera, fratres, nubes sunt praedicatores verbi veritatis. Quando minatur per praedicatores Deus, tonat per nubes. Quando miracula facit per praedicatores Deus, coruscat per nubes, terret per nubes, et irrigat per pluviam. Praedicatores
Abbreviated transcription (Latin):
ni& homo quasi muustros xp̃ĩ: & dispensatores
nysteriorum dĩ. Sed ne itm spes tua figat᷑
in montub es non sit in dõ: audi. Ego planta¬
ui apollo rigauit : ds̃ autem increm̃tum dedit.
et neq qui plantat ẽ aliquid. neq qͥ rigit.
sead qui inerem̃tum dat ds̃. lam gͦ dixisti le

Expanded text:
met homo quasi ministros Christi, et dispensatores met homo quasi ministros Christi, et dispensatores mysteriorum Dei: hoc estin montibus et non sit in Deo, audi: Ego plantavi, Apollo rigavit, sed Deus incrementum dedit; et: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Jam ergo dixisti: Le
Abbreviated transcription (Latin):
assumpsit quã calcar& & contempner &. ut
xp̃m glorificar&. Numquid paulus ꝓ uob̾ cruci¬
fixus ẽ : aut in nomine pauli baptizati estis:
Repellit a se: sed ut mntat ad xp̃m. Non uult
ab sponsa amari ꝓ sponso: sed ꝓ amieo sponsi.
Amici enim sponsi. apłi. Hiuc enim sponso. &
ille humilis ioħs qui putabatur. xp̃c. ⁊elabat:
unde ait. Non sum ego xpc. sed qui pꝰ me ue¬
nit. maior me ẽ: cuiꝰ ñ sum dignꝰ corrigiam cal¬
ciam̃ti soluere. Uere quia tantum se humilians.
ostendit se ñ eẽ sponsum: sed amicum sponsi
idõ ait. Oui hab& sponsam. sponsis ẽ. Amicus
aut̃ qui sponsi stat. & audit eum: gudio gau¬
d& ꝓpt̃ uocem sponsi. Et si amicus sponsi monͣ
ẽ. non tam̃ a se hab& lucem mons. sed audit.:
& gaudio gaud&. ꝓpt̾ uocem sponsi. Nos in qͥt
de plenitudine eiꝰ accepimꝰ. De ciũ plenitudine:
Illiꝰ qui erat lum̃ uerum. qͦd illuminat omnẽ
hominem uenientem in hunc mundum. Huic

Expanded text:
assumpsit, quam calcaret et contemneret, ut assumpsit, quam calcaret et contemneret, ut Christum glorificaret: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est, aut in nomine Pauli baptizati estis ? Repellit a se, sed ut mittat ad Christum. Non vult a sponsa amari pro sponso nec amicum sponsi. Amici enim sponsi Apostoli. Huic sponso et ille humilis Joannes, qui putabatur Christus, zelabat. Unde ait: Non sum ego Christus, sed qui post me venit, major me est, cujus non sum dignus corrigiam calceamenti solvere . Vere quia tantum se humilians, ostendit se non esse sponsum, sed amicum sponsi; et ideo ait: Qui habet sponsam, sponsus est: amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi . Et si amicus sponsi mons est, non tamen a se habet lucem mons: sed audit, et gaudio gaudet propter vocem sponsi. Nos, inquit, de plenitudine ejus accepimus. De cujus plenitudine? Illius qui erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Huic
Abbreviated transcription (Latin):
auxilium mͥ. Suid gͦ: Montes tͥ dabunt a¬
xilium: Non. Audi sequentia. Auxiliũ nd̃
a domino: qui fecit cęlum & t̾ram. De mon¬
tibꝰ uenit auxilium : sed non a montibꝰ. Et
a qͦ : A domino qui fecit celum & t̾ram.
rant montes alii ꝑ qͦs unꝰquisq cum duceri
nauim. naufragium faciebat. E merser al
pͥncipes heresum: & montes erant. Ait al
erat. donatꝰ mons erat: maximianꝰ iã. Mli
tram desid̾antes. eum de fluctibꝰ uellent l¬
ri. ad saxa compulsi sunt: & naufragium ll
t̾ra fecer̃. A talibꝰ montibꝰ ñ seducelat᷑ il
qui ait. In dño confido: quomꝰ dieitis anie
meȩ transmigra in montes sic̃ passerꝰ Hole
sit spes mea in arrio. nolo in donato: apeil
meum a dño qui fecet cȩlum & trã. Dict
quantum p̃sumatis de dõ. & quantum tribua.¬
tis hominibꝰ: quia maledictꝰ omnis qui spem suã
in homine ponit. M odestissime & humilit̃ sc̃s
sibi. & horrens illos quando uoluer̃ dicere. ego
sum pauli. & ego apollo: suam ꝑsonam potius

Expanded text:
uid ergo? Montes tibi dant auxilium? Non: audi sequentia: Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram . De montibus venit auxilium, sed non a montibus. Et a quo? A Domino qui fecit coelum et terram. Erant montes alii, per quos unusquisque cum duceret navim, naufragium faceret. Emerserunt enim principes haeresum, et montes erant. Arius mons erat, Donatus mons erat. Maximianus modo quaterram desiderantes, cum de fluctibus volunt liberari, ad saxa compulsi sunt, et naufragium in terra fecerunt. A talibus montibus non seducebatur ille qui ait: In Domino confido, quomodo dicitis animae meae, Transmigra in montes sicut passer ? Nolo sit spes mea in Ario, nolo in Donato: Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram. Discite quantum praesumatis de Deo, et quantum tribuatis hominibus; quia maledictus omnis qui spem suam ponit in homine . Modestissime et humiliter sanctus sibi, et horrens illos quando voluerunt dicere, Ego sum Pauli, ego Apollo ; suam personam potius
Abbreviated transcription (Latin):
illid oderit. Iam coniunctꝰ m̃te legi dĩ:
m̃te serui legi dĩ. Et si carne ꝓpt̾ea seruis
legi poceita. quia sunt in te delectationes que¬
iam carnales: tunc nulle erunt quaudo iam
uor pugnabis. aAliud ẽ non pugnare. & ec̃ in
iare. abiid pugnare & uinci: aliud nec pug¬
naro sed trabi. Sunt enĩ honuines ꝓrs qui
Cori pentnaant: qualis ẽ iste de qͥ loquitur.
quos enim dit̃. maliciam non odio habruit.
quosi pugrat cont̾ eam quam i odit. Iste
quialiesa arahiter: neo pugnat. Sunt aut
ius Pusrar e incipiunt: sea quia de uititꝰ¬

Expanded text:
derit. Jam conjunctus mente legi Dei, mente servis legi Dei. Et si carne propterea servis legi peccati , quia sunt in te delectationes quaedam carnales, tunc nullae erunt quando jam non pugnabis. Aliud est non pugnare, et esse icere; aliud pugnare et vinci; aliud nec pugnare, sed trahi. Sunt enim homines prorsus qui non pugnant, qualis est iste de quo loquitur. Cum enim dixit, Malitiam autem non odio habuit, quomodo pugnat contra eam, quam non odit? Iste malitia trahitur, nec repugnat. Sunt autem, qui pugnare incipiunt, sed quia de viri
Abbreviated transcription (Latin):
sicut multa abyssus: Qui sunt montes di.
Qui sunt nubes dicti: ipsi sunt & montes di.
Magni p̃dicatores. montes dĩ. Et qͦmͦ q̃ndo
oritur sol pͥus montes luce uestit. & inde lur
ad humillima t̾rarum descendit: sic quando
qͦdam loco dicit in psalmo. Leuaui oculos me¬
os in montes: unde ueniat auxilium mͥ se
noli putare quia ipsi montes tͥ daburt um¬
lium. Accipiunt enim qͦd tͥ dent: ñ de lice
dant. Et si remanseris in montibꝰ non erit hl
rilium autem ueni& tͥ de montibꝰ: qua
scripture ꝑ montes tͥ ministrate sunt. ꝑ nis

Expanded text:
sus multa. Qui sunt montes Dei? Qui dicti sunt nubes, ipsi sunt et montes Dei: magni praedicatores, montes Dei. Et quomodo, quando oritur sol, prius luce montes vestit, et inde lux ad humillima terrarum descendit: sic quando quodam loco dicit in psalmo: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi. Sed noli putare, quia ipsi montes tibi dabunt auxilium: accipiunt enim quod dent, non de suo dant. Et si remanseris in montibus, non erit fxilium autem veniet tibi de montibus, quia Scripturae per montes tibi ministratae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Et quid sequitur : Confundant᷑ & reuere¬
ant᷑. requirentes animam meam. Ad hoc enĩ
illam requir̾ ut ꝑdant. Nam utinã bene qͦ¬
rant. In alio psalmo hoc rep̃hendit in ho¬
minibꝰ : quia ñ erat qui querer& animã ipsiꝰ.
Periit fuga a me : & ñ ẽ qui reqͥrat animam
meã. Quis ẽ ille qui dicit ñ ẽ qͥ requirat

Expanded text:
Et quid sequitur? Confundantur et revereantur requirentes animam meam: ad hoc enim illam requirunt, ut perdant. Nam utinam bene quaerant! In alio quippe psalmo hoc reprehendit in hominibus, quia non erat qui requireret animam ipsius: Periit fuga a me, et non est qui requirat animam mea
Abbreviated transcription (Latin):
sumit de eo qui iussit ut pugn&. & uincat
hostem: aduitꝰ a iubente. Iste aut̃ maliciã ñ
ipsiꝰ dicit: quȩ in gelo ẽ. Est enĩ misedia diũ
x in t̾ra. Habes scriptũ : miscđia dni plena
ẽ t̾̃ra. De qua gͦ miscđia loquit᷑ cũ dicit:
dnẽ in celo miscđia tua: Ounera dĩ partim¬

Expanded text:
sumit de eo qui jussit ut pugnet, et vincit hostem adjutus a jubente. Iste autem malitiam noipsius dicit, quae in coelo est. Est enim misericordia Domini et in terra. Habes scriptum: Misericordia Domini plena est terra . De qua ergo misericordia loquitur, cum dicit: Domine, in coelo miseri
Abbreviated transcription (Latin):
animo agunt inuenire & odisse. Sed qͥa in
ipsa inquisitione dolus ẽ: in inuentione de¬
fensio iniquitatis erit. Cũ enĩ inuenerit
Agebat ut inuenir&: iam inuenit. & ñ odit.
Qud enum dicit: Quam. multi hoc faciunt.
& quis hoc non facit: Et numquid om̃s ꝑdi¬
turus ẽ ds: Aut certe hoc dicit. Si nolloe
illam ds̃ fieri : uiuerent homines qui ista
cominitunt. Uides quia dolose agebas. ad
inueniendam iniquitatẽ tuam. Nam si non
dolose. sed sincerit̾ ageres: iam inuenisses
& odisses. O odo inuenisti. & defendis. Dolo¬
se gͦ agebas. cum quereres. Uerba oris eiꝰ in¬

Expanded text:
animo agunt invenire et odisse. Sed quia in animo agunt invenire et odisse. Sed quia in ipsa inquisitione dolus est, in inventione defensio iniquitatis erit. Cum enim invenerit agebat ut inveniret, jam invenit, et non odit: quid enim dicit? Quam multi hoc faciunt, et quis hoc non facit? Et numquid omnes perditurus est Deus? Aut certe hoc dicit: Si nollet Deus illa fieri, viverent homines qui ista committunt? Vides quia dolose agebas ad inveniendam iniquitatem tuam? Nam si non dolose, sed sinceriter ageres, jam invenisses et odisses: modo invenisti et defendis: dolose ergo agebas, cum quaereres. 4. vers.
Abbreviated transcription (Latin):
utelligere. Om̃ dolose egit in conspectu
eiꝰ. In cuiꝰ conspectu: Cuiꝰ timor non ante
oculos eiꝰ: qui dolose egit. ut inuenir& mi¬
quitatem suam. & ediss&. Iste sic egit. ut
ñ inuenir&. Sunt enĩ homines qͥ quasi co¬
nant᷑ querere iniquitatẽ suam. & timent
illam inuenire: qͥa si illam inuenerint. dr̃
illis. Recedite ab illa. Hȩc fecisti anteq̃m
scires. Iiuquitatem fecicti cum eẽs in iggnorin¬
tia: dat ds̃ ueniam. M odo cognouisti eam.
dimitte eam. ut possit facile ignorantię tuȩ
uenia dari: ut libera fronte dicas dẽ. Delicta
iuuentutis meȩ. & ignorantie meę. ne memi¬
neris. Et illam querit: & tim& ne inueniat
illam. Dolose enim querit. Non sciebam quia
peccatum ẽ quando dicit homo. cũ uiderit
quia peccatũ ẽ. & destiterit facere ipsum pec¬
citum. qͦd idõ faciebat quia ignorabat.
uere sic uoluit nosse iniquitatẽ. ut inueni¬
r& & odiss&. Nunc aut̃ multi dolose agt̃
ut inueniant iniquitatẽ suam : id ẽ ñ ex

Expanded text:
uoniam dolose egit in conspectu ejus. In cujus conspectu? Cujus timor non est ante oculos ejus qui dolose egit. Ut inveniret iniquitatem suam, et odisset. Iste sic egit ut non inveniret. Sunt enim homines qui quasi conantur quaerere iniquitatem suam, et timent illam invenire; quia si illam invenerint, dicitur illis, Recedite ab illa: haec fecisti antequam scires, iniquitatem fecisti cum esses in ignorantia; dat Deus veniam: modo cognovisti eam; dimitte illam ut possit facile ignorantiae tuae venia dari, et libera fronte dicas Deo, Delicta juventutis meae et ignorantiae meae ne memineris . Hac illam quaerit, hac timet ne inveniat illam: dolose enim quaerit. Non sciebam quia peccatum est, quando dicit homo? Cum viderit quia peccatum est, et destiterit facere ipsum peccatum, quod ideo faciebat, quia ignorabat; vere sic voluit nosse iniquitatem, ut inveniret, et odisset. Nunc autem multi dolose agunt, ut inveniant iniquitatem suam, id est, non ex