comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meam: et non ꝓposuerunt dm̃ ante conspectũ suum. hoc non muta¬
cit. quid sibi et ⁊ipheis faciat deus: unde soluit laudes. Quasi
diceret. Non ꝓposuerunt dm̃ ante ocłos. quod ꝑ hoc patet: quia
ecce deus adiuuat me. intus ubi nemo uidet. ubi est gła nr̃a. non
in flore extra: quod tamen ipsi nesciunt. inter quos lateo. S hoc
quod me adiuuat uiderent: si dm̃ ante oculos ponerent. Adiu¬
uat ergo me: laborantem ferre quȩ ingerunt. adiuuat ita. id est
quia dñs susceptor est anime meȩ. et si corpus deserit. et ita quod
aduertit mala mimicis meis: disꝑdetq in untute sua. eos qui flo¬
rent in felicitate seculi. Et hoc dicit loquens ad dm̃. Aduerte. Et¬
predicit: non optat. Et hoc est o dũe aduerte. id est auertes. ma¬
la inimicis meis: idẽ a ine u̾tes in illos. Et in ueritate tua disꝑde
illos. Quasi. florent ad tempus. ꝑeunt in et̾num: id est florent

Expanded text:
meam, et non proposuerunt Deum ante conspectum suum. Hoc non mutameam, et non proposuerunt Deum ante conspectum suum. Hoc non mutas faciat Deus. Unde solvit laudes. 114 Quasi dicat: Non proposuerunt Deum ante oculos, quod per hoc pater, quia ecce Deus adjuvat me intus ubi nemo videt, ubi est gloria nostra non in flore extra. Quod tamen ipsi nesciunt inter quos lateo, sed hoc quod me adjuvat viderent, si Deum ante oculos ponerent. Adjuvat ergo me laborantem ferre quae ingerunt. Adjuvet ita et, id est quia Dominus susceptor est animae meae, et si corpus deserit. Vel ita, quod avertit, mala inimicis meis, disperdetque in veritate sua eos qui florent in felicitate saeculi. Et hoc dicit loquens ad Deum. VERS. praedicit, non optat. Et hoc est: Deus, averte, id est avertes, mala inimicis meis, id est a me vertes in illos, et in veritate tua disperde illos. Quasi dicat: Florent ad tempus, pereant in aeternum, id est florent
Abbreviated transcription (Latin):
est menti reconde. uerba oris mei: quia et uecbis cor udicatur.
Ta ergo ꝑcipe tu. tiphei et si audiant non ea intelligent: quod non
nisi cemporalia cognouerunt. hȩc est causa orationis: et loquitui¬
eccłia. Quasi diceret. Ideo oro. Om̃ aliem. ul est mali: insurrere¬
runt aduersum me. Et fortes. id est ꝑsetutores quesierunt animã
meam. et non ꝓposuerunt dm̃ ante conspectũ suum: quia putant
dm̃ nescire quod agunt. qui nichil nisi seculum conspiciunt. quo
insua ꝑsona loquitur dauid. Quasi. ideo oro. qm̃ aliem. id est ti¬
phei: insurrȩxerunt aduersum me. s non uidetur. quod ⁊iphei ali¬
eni eẽnt a dauid: quia erant de eadem tribu. ⁊iphuanq uiculus
erat. qui ꝑtinebat ad tribum uide: unde id est de qua tribu erat da¬
ud. S alieni erant flore maliciȩ. qui ꝑdiderunt eum: non tribu uł
loco. Sequitur. Et faortes. id est saul et ministri. quesierunt animam

Expanded text:
est menti reconde verba oris mei, quia et verbis cor indicatur. est menti reconde verba oris mei, quia et verbis cor indicatur. Ea ergo percipe tu; Ziphaei etsi audiunt, non ea intelligunt, qui non nisi temporalia cognoverunt. VEEcclesia. Quasi dicat: Ideo oro, quoniam alieni, id est mali, insurrexerunt adversum me et fortes, id est persecutores, quaesierunt animam meam, et non proposuerunt Deum ante conspectum suum, quia putant Deum nescire quod agunt, qui nihil nisi saeculum conspiciunt, quoid est Ziphaei insurrexerint adversum me. Sed non videtur quod Ziphaei alieni essent a David, qui erant de eadem tribu . Ziph namque viculus erat, qui pertinebat ad tribum Judae. Unde, id est de qua tribu erat David, sed alieni erant flore malitiae, qui prodiderunt eum, non tribu vel loco. Et fortes, id est Saul et ministri. Quaesierunt animam
Abbreviated transcription (Latin):
in finem: id est in nouissima non presentia. Intentione mouet etiam
in aduersis laudare dm̃. Molus. Biꝑtitus est psalmus. Primo sunt
uerba ecelie orantis. et latentis inter ⁊ipheos: cuius bonum intus ẽ.
et merres occulta. Scdo dicit. qͥd sibi et ⁊ ipheis factat deus. Unde
ait. D deus saluum me fac in mundo: et hoc in nomine tuo quod
mundo p̃dicatum.. est. Quasi alii aliis petunt liberari. ego in nomi¬
ne tuo: in illo scilicet nomine humilitatis. quod est saluatio. Hic sal¬
ua me. id est imple in me rem nominis: et post non timebo iudica¬
riin ueritate. Unde sequitur. Et in uirtute cua. id est in futuro ui¬
dicio. ubi urtus tua apparebit. iudica me. id est secerne azipheis:
ut a rescente feno eorum. et flore decidente. flos meus qui est in atri¬
is domus dñi. inet̾num ꝑmaneat. Deus exaudi. Item ds̃. No¬
men potentiȩ repetit: ne taudet auxilium. Et o deus exaudi orati

Expanded text:
in finem, id est in novissima, non praesentia. Intentio. Monet etiam in finem, id est in novissima, non praesentia. Intentio. Monet etiam in adversis laudare Deum. Modus. Bipartitus est psalmus. Primo sunt verba Ecclesiae orantis, et latentis inter Ziphaeos, cujus bonum intus est, et merces occulta. Secundo dicit quid sibi et Ziphaeis faciat Deus. Unde iod., Hier., Aug. in mundo. Et hoc, in nomine tuo, quod mundo praedicatum est: Quasi alii aliis petunt liberari, ego, in nomine tuo, in illo scilicet nomine humilitatis, quod est salvatio. Hic salva me, id est imple in me rem nominis tui et post non timebo judicari in virtute. Unde sequitur: Et in virtute tua, id est in futuro judicio, ubi virtus tua apparebit, judica me, id est secerne me a Ziphaeis, ut arescente feno eorum et flore decidente, flos meus qui est in atriis domus Domini, in aeternum permaneat. VERS. 2.-- men potentiae repetit, ne tardet auxilium Et, o Deus, exaudi orati
Abbreviated transcription (Latin):
untur. Horum fles atq pax. non est amanda. quȩ transit ut
fenũ. quod dauid in illo facto intellexit. Et hoc est. hic ostenditur
intellectus dauid ꝓpħȩ. uel alicuius uiri spũalis. qui intelligit flor̃t
malerũ transiturum. quia uir insipiens non cognoscit. quomodo
iiterit flos seculi. Intellectus dico: quem habuit de hoc quod fuit
cum uenissent ⁊iphei ad saul. Ad litteram ⁊iphei ad saul uenerunt.
quib non ꝓfuit sua ꝓditio: et dauid non nocuit. Ibi enim ut iam di¬
rimus. datus est saul in manum dauid: in speluncam. hii sunt per
quos figurantur. florentes in mundo. de quib hic agitur. et nunti¬
assent saul. nonne d auid absconditus est apud nos. Modo latet
inter quos sunt uiles et abiecti: quos ꝓdunt sault ilũ laborant eos
traliere ad regem mortis. Et iste intellectus est in carminib uel in¬
hymnis. id est in laudib. quia hoc intelligens. scit quod etiam in
aduersis laudandus est deus. Et hoc scit ille. qui dirigit aciem mentis

Expanded text:
untur. Horum flos, atque pax, non est amanda, quia transit ut fenum, quod David in illo facto intellexit. Et hoc est, hic ostenditur intellectus David prophetae, vel alicujus viri spiritualis, qui intelligit florem malorum transiturum, quia vir insipiens non cognoscit, scilicet quomodo interit flos saeculi. Intellectus dico, quem habuit de hoc quod fuit, cum venissent Ziphaei ad Saul. Ad litteram, Ziphaei ad Saul venerunt, quibus non profuit sua proditio, et David non nocuit. Ibi enim, ut jam diximus, datus est Saul in manum David in speluncam. Hi sunt per quos figurantur florentes in mundo, de quibus hic agitur. Et nuntiassent Saul: Nonne David absconditus est apud nos? Modo latet inter quos sunt viles et abjecti, quos produnt Saul, dum laborant eos trahere ad regnum mortis. Et iste intellectus est in carminibus vel hymnis, id est in laudibus, quia hoc intelligens, scit etiam quod in adversis laudandus est Deus et hoc scit ille qui dirigit aciem mentis
Abbreviated transcription (Latin):
tra es. non corpore sed mente: ideo dissensio est inter nos. Aliter totũ¬
sim solitudine. et ibi etiam expectabam eum. scilicet dm̃ patrem. q̃si
in solitudine. non exme securus: prȩsidiũ patris sustinui. Qui sal¬
uum me fecit a pusillanmitate sp̃c. ne cederem malis in passione. e
tẽpestate ne irascerer. Sequitur. Dȩcipita dñe et diuide linguas
eoꝵ. idest disꝑgant᷑ diuisis linguis. et agit xp̃c sp̃aliter de iudeis qͥ

Expanded text:
tra es, non corpore sed mente: ideo dissensio est inter nos. Cassiotra es, non corpore sed mente: ideo dissensio est inter nos. Cassiosi in solitudine. Et ibi etiam, exspectabam eum, scilicet Deum Patrem. Quasi dicat: In solitudine non ex me securus, praesidium patris sustinui; qui salvum me fecit a pusillanimitate spiritus, ne cederem malis in passione et tempestate, ne irascerer. Sequitur: praecipita, Domine, divide linguas eorum, id est dispergantur divisis linguis. Vel agit Christus specialiter d
Abbreviated transcription (Latin):
sustinuissem utiq: quia ñ inopinatum malum ẽẽt. Et si his qui¬
suꝑbe insultaret. magnificaret se suꝑ me. et minaretur michi quic¬
quid posset: abscondissem me inter eos qui nitus sunt mecum. scili¬
cet meccłia. ab eo qui foris est. abscondissem dico: forsitan. uel utiq.
alia littera quam alii ponunt. Notatur hic magna patientia
huius. Ita enim locum daret uerbis. ut se absconderet: ne uideret
qui aliquando bonum consilium dedisti. et dix m̃s. qui aliquan¬
do bene moniusti. et notus m̃s. qui in eadem eccł̃ia mecum fuisti:
tu inquam talis non es tolerandus. Et cum intus sint mali: quid
miliaris mimicus Unde.Inimici hominis domesticieius. Et alibi.
Ab ea quȩ dormit in sinu tuo: custodi claustra oris tui. Sequitur
Qui sunul cum aliis mecum conuersans in eccłia: dulces capiebas
uimus cum consensu in domo dei: id est in ȩccłia. S quia modo ex¬

Expanded text:
sustinuissem utique, quia non inopinatum malum esset. VERS. sustinuissem utique, quia non inopinatum malum esset. VERS. siod. id est superbe insultaret, magnificaret se super me, et minaretur mihi quidquid posset, abscondissem me inter eos qui intus sunt mecum, scilicet in Ecclesia, ab eo qui foris est. Abscondissem dico, forsitan. Vel, utique, alia littera quam alii ponunt. Notatur hic magna patientia hujus, ita enim daret locum verbis, ut se absconderet ne videret qui aliquando bonum consilium dedisti, et dux meus qui aliquando bene monuisti, et notus meus qui in eadem Ecclesia mecum fuisti. Tu, inquam, talis non es tolerandus. Et cum intus sint mali, quod m, quam familiaris inimicus. Unde: Inimici hominis domestici ejus . Et alibi: Ab ea quae dormit in sinu tuo, custodi claustra oris tui . VERl, Aug. cum aliis mecum conversans in Ecclesias, dulces capiebas  Et ambulavimus cum consensu in domo Dei, id est in Ecclesia. Sed quia modo ex
Abbreviated transcription (Latin):
singłorum merita discutiet xp̃c. Et labor est in medio eius: id est in cõ¬
muni plebe. Ideo labor in medio: et. id est quia in iustitia. id est ini¬
quitas. Quies est autem. in humilitate. Ecce in maiorib. et minori¬
bus: est iniquitas. Uel labor mopp̃sionib aliorum: et iniustitia.
in iudiciis faciendis. Et hoc est in medio eius. asimili quasi in ea to
ta. Et non defecit. quia semꝑ durat usura: quia plus exigit in iniu¬
ria. uel in qualibet re quam acceꝑit: non dimittit ut sibi dimittatur.
It dolus. quia alios decipiunt: deplateis ctus. Non absconduntur
de aꝑtis inimicis egit: nunc de occultis agit ȩccłia. Quasi diceret.
Ita fac in ciuitate. scilicet precipita. et diuide linguas: quia in ea st̃
non tantum aꝑti inmici. immo etiam occulti: qui magis nocent.
Qm̃ si inimicus ms̃. aliquis manifestus maledixisset michi. iurgiis.

Expanded text:
singulorum merita discutiet Christus. Et labor est in medio ejus, id est in comsingulorum merita discutiet Christus. Et labor est in medio ejus, id est in communi plebe. Ideo labor in medio, et, id est quia, injustitia, id est iniquitas. Quies autem est in humilitate. Ecce in majoribus et in minoribus est iniquitas. Vel, labor est in oppressionibus aliorum; et injustitia in judiciis faciendis. Et hoc est, in medio ejus, a simili, quasi in ea toCassiod. quia semper durat usura, quia plus exigit in injuria, vel in qualibet re, quam acceperit: non dimittit ut sibi dimittatur. Et dolus, quia alios decipiunt de plateis ejus non abscondunturde apertis inimicis egit, nunc de occultis agit Ecclesia. Quasi dicat: Ita fac in civitate, scilicet praecipita, et divide linguas, quia in ea sunt, non tantum inimici aperti, imo etiam occulti, qui magis nocent. Quoniam si inimicus meus, aliquis manifestus, maledixisset mihi virgis,
Abbreviated transcription (Latin):
eorum celebraretur. S ibi confusa est lingua eoꝵ. ne efficerent
quod uolebant. Et ita petit iste demalis fieri. Ideo diuide. qm̃ ui
di iniquitatẽ. id est ꝑfidiam eorum. qui non credunt. et contradic¬
tionem. quia contra misteria xp̃i agunt: inciuitate babiloma.
quȩ currem suꝑbiȩ edificauit. Quia hec uidi: ideo fugi in solitu¬
dinem. liec est ciuitas. de qua dicit dñs ꝑ propħam. Ego deus
et nen homo: et ciuitatem non ingredior. Et alia cuntas. quam
in habitat deus: dequa dicitur. Non potest absconili ciuitas supra
s die ac nocte. id est assidue circundabit eam: scilicet babiloniam. hec
turbare solent iustum: ut uellet auolare. Iniquitas dico. existens
suꝑ muros eius ciuitatis: id est principes eius qui sunt munim̃ta
ciuitatis. qui archa cutũ eunte. tanquam murti ierico cadent septimo
die. id est iniudicio. quando post hanc uitam quȩ seytem dieb agit᷑

Expanded text:
eorum celebraretur. Sed ibi confusa est lingua eorum, ne efficerent eorum celebraretur. Sed ibi confusa est lingua eorum, ne efficerent quod volebant , ita petit iste de malis fieri. Ideo divide, quoniam vidi iniquitatem, id est perfidiam eorum, qui non credunt, et contradictionem, quia contra mysteria Christi agunt, in civitate Babylonia, quae turrim superbiae aedificat. Quia haec vidi, ideo fugi in silitudinem. Haec est civitas de qua dicit Dominus per prophetam. Ego Deus, et non homo, et civitatem non ingredior . Est alia civitas, quam inhabitat Deus. De qua dicitur: Non potest abscondi civitas supra sed die ac nocte, id est assidue, circumdabit eam, scilicet Babyloniam. Haec turbare solent justum, ut vellet avolare. Iniquitas dico, existens super muros ejus civitatis, id est principes ejus, qui sunt munimenta civitatis, qui arca circumeunte tanquam muri Jericho cadent septimo die , id est in judicio erit, quando post hanc vitam quae septem diebus agitur,
Abbreviated transcription (Latin):
diceret: mansi in solitudine mentis. ubi quies est : s quia extra tri¬
bulatio est: gxpectabam eum. qui saluum mefecit. Saluat nos xp̃c.
dum gxcitatur in nobis. i est dum fides eius in nobis in ardescit. et
dum uidemus quȩ ꝓ nobis tułi̾t: ut et petrus liberatus est. dum ex¬
citauit eum dormientem dicens. Dñe ꝑimus. Et tu ergo si nauicula
cordis trirbatur in fluctib. excita xp̃m. id est fidem xp̃i inte. ⁊t sal¬
uaris. Unde me saluauit apusillammitate sp̃c. qua supra dixit
se curbatum: et tempestate. id est sed tionib. hoc est tempestas:
in qua petrus clamabat. desaluasti: illos autem qui se extule¬
do. id est quasi quadam machina: et linguas eoꝵ qui male cons¬
piraurrunt. in tutre suꝑbiȩ edificanda. diuide. ne sit superba uni¬
tas. ne malicia habeat effectum. horum figura fuerunt illi. qui mo¬
uerunt pedes suos ab oriente. et uenerunt in t̾ram semiaar. edifica¬
re turrini contra dũm. quȩ ꝑtingeret usq ad celum: ut sic nomen

Expanded text:
dicat: Mansi in solitudine mentis, ubi quies est. Sed quia extra tribulatio est, exspectabam eum qui salvum me fecit. Salvat nos Christus, dum excitatur in nobis, id est dum fides ejus in nobis inardescit, et dum videmus quae pro nobis tulerit ut et Petrus liberatus est, cum excitavit eum dormientem, dicens: Domine, perimus . Et tu ergo si navicula cordis turbatur in fluctibus, excita Christum, id est fidem Christi in te, et salvaris. Unde me salvavit? a pusillanimitate spiritus, qua supra dixit se turbatum, et tempestate, id est seditionibus. Haec tempestas in qua Petrus clamabat: Me salvasti; illos autem qui se extuledo, id est quasi quadam machina; et linguas eorum qui male conspiraverunt in turre superbiae aedificanda, divide, ne sit superba unitas, ne malitia habeat effectum. Horum figura fuerunt illi qui moverunt pedes suos ab Oriente, et venerunt in terram Sennaar aedificare turrim contra Dominum, quae pertingeret usque ad coelum, ut sic nomen
Abbreviated transcription (Latin):
sorbuit. cum tab̾naculis. et om̃i substantia eoꝵ. Chore quoq et cũ
eo ducenti quinquaginta illoꝵ sequentes maliciam arripuerunt thu¬
ribula ut abholerent incensũ inconspectu dm̃. qui diuino igne st̃¬
consũpti: qui etiam de popło quattuordecim milia. et septingentos¬

Expanded text:
sorbuit, cum tabernaculis et omni substantia eorum. Chore quoque et cum sorbuit, cum tabernaculis et omni substantia eorum. Chore quoque et cum eo ducenti quinquaginta illorum, sequentes malitiam, arripuerunt thuribula, ut adolerent incensum, in conspectu Domini, qui divino igne consumpti sunt, qui etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ambulaui cum consensu. Uel specialiter contra udam loquitur.
dicens. T u uero homo. sci licet iuda unanimis. quia inter apłos¬
fuit. dux meus. quia ad castella et uicos prȩmissus
mul mecum dulces capiebas cibos. corporales. sicut bucellam:
qui soli scilicet corporales cibi. iniquo poterant ẽẽ dulces. Solet
autẽ uis iniquitatis. cõmessationib mutescere. Unde huic gra¬
uior culpa ẽ st in domo dei. id est intemplo ierł̾m ambulauimiꝰ cum
consensu. corporalis conuersationis. quia in eius collegio uidas
erat. Cemat mors. Sicut supra aꝑtis inimicis: ita hic occultis imp̃¬
cat᷑. Et neputaretur unus ẽẽ. de quo agebat. penam cõmunicat uideis.
id est cõmuniter iudeis. cum aliis imprecatur. Et tangit initiũ scis¬
matis. quando scilicet datan et abiron. mouerunt seditionem adui¬
sus moysen et aaron. sicut legitur in numeris: quos uiuos t̃ra ab¬

Expanded text:
ambulavimus cum consensu. Vel specialiter contra Judam loquitur ambulavimus cum consensu. Vel specialiter contra Judam loquitur dicens: Tu vero homo, scilicet Juda, unanimis, quia inter aposfuit, dux meus, quia ad castella et vicos praemissus;mul mecum dulces capiebas cibos? corporales, scilicet bucellam: qui soli, scilicet corporales cibi, iniquo poterant esse dulces. Solet autem vis iniquitatis comessationibus mitescere. Unde huic gravior culpa est. Et in domo Dei, id est in templo Jerusalem, ambulavimus cum consensu corporalis conversationis, quia i Alcuin. Sicut supra apertis inimicis, ita hic occultis imprecatur, et ne putaretur esse unus de quo agebat, poenam communicat Judaeis, id est communiter Judaeis cum aliis imprecatur. Et tangit initium schismatis, quando, scilicet Dathan et Abiron moverunt seditionem adversus Mosem et Aaron, sicut in Numeris legitur, quos vivos terra ab
Abbreviated transcription (Latin):
dabit eam ierłm. Iniqͥtas dico existens suꝑ muros eiꝰ .& labor ĩmedio
eius. et iniusticia. hec non mutantur. Et non defecit de plateis
eius. ierłm. usura et dolus: nec hoc mutatur. Qm̃ si iuimicus. hic
uel contra quem libet uirum iud aicum: sibi familiariter imiican¬
tem. Quasi diceret. Ita fac in ciuitate ierłm. quia ibi habeo familiares
imimieos: qui sunt intolerabiles. Et hoc est. Qm̃ si inimicus meus ma¬
nifestuis mala mͥ feciss. sustinuissẽ utiq Et sihis qui oderat. id ẽ qͥ de me
nullã notitiã habuit. suꝑ me magna locutꝰ fuiss. abscondissẽ me forsi¬
tan uel utiq ab eo ud ẽ non iũdicassem. Tu uero hõ iudaice unanimis
cui credita sut eloqͥa di. duxm̃s. quia fecite ducẽ suꝑ popłm meũ. et
notus meus. quia de eadem gente mecum.cur scilicet me occide¬
re queris: Qui simul mecum dulces capiebas cibos. id est legis in¬
stituta. quȩ tibi exponebam: et indomo dei. id est in templo ierus alẽ

Expanded text:
alem. Iniquitas, dico, existens, supra muros ejus, et labor in medio ejus et injustitia. Haec non mutantur. Et non defecit de plateis ejus, Jerusalem, usura et dolus. Nec hoc mutatur. Quoniam si inimicus, vel contra quemlibet virum Judaicum, sibi familiariter inimicantem. Quasi dicat: Ita fac in civitate Jerusalem, quia ibi familiares inimicos habeo, qui sunt intolerabiles. Et hoc est, id est quoniam si inimicus meus, manifestus, mala fecisset mihi, sustinuissem utique. Et si is qui oderat me, id est qui de me nullam notitiam habuit, super me magna locutus fuisset, abscondissem me forsitam ab eo, id est non vindicassem. Tu vero homo, Judaice, unanimis, cui tradita sunt eloquia Dei , dux meus, quia feci te ducem super populum meum, et notus meus, quia de eadem gente mecum, cur scilicet me occidere quaeris? Qui simul mecum dulces capiebas cibos, id est legis instituta, quae tibi exponebam; et, in domo Dei, id est in templo Jerusalem,
Abbreviated transcription (Latin):
bit salutare isrł: Nonne hic solus cui dixisti non est deus :: Utiq
iste solus dabit. tunc cũ conuerterit dñs. qui modo inter manus
ur̃as tenetur captiuus: captiuitatẽ plebis suȩ. Et tẽ iacob uerꝰ scili
cet xp̃ianus popłs. cui maior seruiet. exultabit hic. quia hoc intel¬
ligit: et ipse idem factus isrł. letabitur in futuro. quia ipse cogno

Expanded text:
bit salutare Israel. Nonne hic solus cui dixisti, non est Deus? Utique bit salutare Israel. Nonne hic solus cui dixisti, non est Deus? Utique iste solus dabit, tunc cum averterit Dominus, qui modo inter manus vestras tenetur captivus, captivitatem plebis suae, et tunc Jacob verus, id est Christianus populus, cui major serviet . exsultabit hic, quia haec intelligit et ipse idem factus Israel laetabitur in futuro, quia ipse cogno
Abbreviated transcription (Latin):
Et̃ ideo illic trepidauerunt timore. ubi non fuit timor. id est de t̃¬
renis timent. de quib non eẽt timendum. sed non de his ubi eẽt
dimendum. id est de et̾nis: sicut et uidei. qui dm̃ occideriunt ne pde¬
Do uero illius id est xp̃i. nemo confregit. qui hominib placere no¬
luit aonfractis osib duorum qui cum eo fuerunt crucifit. Sibi
boni displicent. cum carnem castigant. mali sibi placent. Confu¬
si sunt qm deus spreuit eos. hoc specialiter ad literim de iudeis qͥa¬
malios et ponit preteritũ ꝓ futiuo. Sonfus. iunt id est contuncient᷑:
quia a regno dei separabuntur. Dm̃ deus spre uit eos. id est sper¬
net: s isrł saluabitur. Unde sequitur. Quis dabit ex syon. Ter¬
tia pars: ubi dicit. quod salus erit partunenti eccł̃iȩ. Quasi. dixisti
non est deus: s o uosstubti. quis ꝓcedens ex syon. id est de iudeis. da¬

Expanded text:
Et ideo, Illic trepidaverunt timore ubi non fuit timor, id est de terEt ideo, Illic trepidaverunt timore ubi non fuit timor, id est de terrenis timent, de quibus non esset timendum; sed non de his ubi esset timendum, id est de aeternis, sicut et Judaei qui Deum occiderunt, ne perdeOs vero illius, id est Christi, nemo confregit, qui hominibus placere noluit, contractis ossibus duorum, qui cum eo fuerunt crucifixi . Boni sibi displicent, cum carnem castigant; mali sibi placent. Confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos. Hoc specialiter ad litteram de Judaeis, qumalis. Et ponit praeteritum pro futuro. Confusi sunt, id est confundentur quia a regno Dei separabuntur. Quoniam sprevit eos, id est spernet, sed Israel salvabitur. Unde sequitur: PARS III. VERS. parturienti Ecclesiae. Quasi dicat: Dixistis non est Deus, sed, o vos stulti, quis procedens ex Sion, id est de Judaeis, da
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ oꝑe. Uel sic. Si est intelligens: aut si non intelligit si saltẽ est
quasi ꝓspiciendo hoc inuenit. Et simul cum ipsa declinatione in¬
utiles facti sunt: sibi et aliis. Unde non est qui faciat ex se. scilicet
ductus ratione bonum. Et quasi ex dolore repetit ñ est usq ad
unum: id est nec unus. Si uel. id est saltem. unum exciꝑet: diceret
p̃ter unum. Notatur hic congruus ordo. Pͥrius declinant. tunc
inutiles: inde non est qui faciat bonum. N ontescient. Secda
pars. ubi est cõminatio. malorum: ꝑfinem. Minatur eniim illis.¬
iste qui loquitur ꝓparturiente. Quasi diceret. Illi dicunt non ẽ
ds: sed nonne scient om̃s in futuro. qui modo scire nolunt. qui
oꝑantur iniquitatẽ. et qui plebem meam quȩ parturit et dolet
deuorant. uolentes eam consumere. deuorant dico. ut cibum pa¬
bere. Hoc dicendo consolatur gementes. ne imittentur ꝓsꝑanteᷤ

Expanded text:
Deum opere. Vel sic, si est intelligens, aut si non intelligit, si saltem, estDeum opere. Vel sic, si est intelligens, aut si non intelligit, si saltem, estQuasi prospiciendo hoc inveni, et simul cum ipsa declinatione inutiles facti sunt sibi et aliis. Unde non est qui faciat ex se, scilicet ductus ratione bonum, et quasi ex dolore repetit, non est usque ad unum, id est nec unus. Si vel, id est saltem unum exciperet, diceret praeter unum. Notatur hic congruus inutiles; inde non est qui faciat bonum. VERS. 5.-- Nonne scient. Comminatio malorum iste qui loquitur pro parturiente. Quasi dicat: Illi dicunt: Non est Deus. Sed nonne scient omnes in futuro, qui modo scire nolunt, qui operantur iniquitatem, et qui plebem meam, quae parturit et dolet, devorant, volentes eam consumere. Devorant dico, ut cibum pabere. Hoc dicendo, consolatur gementes, ne imitentur prosperant
Abbreviated transcription (Latin):
plures intelliguntur. Insipiens ergo id est om̃is qui male uiuit.
dixit. quia deus audit. et si non homo. ut quod dicitur audiat᷑.
in corde suo. et siore non audet. quid ilixit: Non est deus. Qui eñ S
putat deo placere mala. non eum putat ẽẽ dm̃: uel quidicit eũ
om̃ib parcere. Idem nanq ileo est ẽẽ dm̃. et ẽẽ iustum: quia iustitia
in deo deus est. Qui ergo negat cum ẽẽ iustum: negat eẽ dm̃. Eum
uero negat eẽ iustum: qui ei putat placere mala. uel non punire.
studio deliberatȩ maliciȩ. hic homo: non est deus. idem hodie ma
est abhominabiles factisunt. om̃s qui dicunt non est d̾s. et hoc¬
ẽ in iniquitatib suis. ad eo quod non est de illis. qui faciat bo¬
portando imaginem noui hominis. Uel de cȩlo. id est per scãs
amimas ꝓspexit suꝑ filios hominũ. id est ammonuit.ut uideat.
idẽ uidi faciat. si est. aliquis intelligens cognitione: aut reqͥrens

Expanded text:
plures intelliguntur. Insipiens. Ergo, id est omnis qui male vivit, plures intelliguntur. Insipiens. Ergo, id est omnis qui male vivit, dixit, quia Deus audit, etsi non homo, ut quod dicitur, auditur in corde suo, etsi aure non audet. Quid dixit? Non est Deus. Qui enim putat Deo placere mala, non eum putat esse Deum. Vel qui dicit eum omnibus parcere. Idem namque Deo est esse Deum, et esse justum, quia justitia in Deo Deus est. Qui ergo negat eum esse justum, negat esse Deum. Eum vero negat esse justum, qui ei putat placere mala, vel non punire. sest abominabiles facti sunt omnes qui dicunt: Non est Deus. Et hoc in iniquitatibus suis, adeo quod non est de illis qui faciat boportando imaginem novi hominis . Vel de coelo, id est per sanctas animas, prospexit super filios hominum, id est admonuit, ut videat, id est videri faciat, si est aliquis intelligens cognitione, aut requirens
Abbreviated transcription (Latin):
Deds scam aliam litteram quam ponit augustinus: scilicet ꝓ melech
Delech suero intoretatur dolens. uel parturiens. et significat ecliam
illcs et inctepando: inter quos gemiit parturiens. Et est sensus
Hic est intellectus dauid ꝓphete. tendens in finem habitus ꝓ me¬
lech id est parturiente uel dolente. quȩ est eccłia ꝓqua mcrepant᷑
hic homines. inter quos geinte. Et notandum. quod supra ulem psal¬
mus. quantũ ad uerborum suꝑficiem p̃cessit: s differt ab isto. tam
⁊ tulo quam materia: quia ibi de incarnatione dm̃. hic de aduentu
iudicii agitur Iitentio ꝓpħe est. ecłiani contra malos roborate. et con¬
ẽincrepatio malorum. Scda cõminatio ꝑ finem. Ibi. Nonne. scient¬
Teitio dicit. quod salus sit parturienti. Ibi. Quis dabit. Primo
ergo increpans malos. et impꝑans ait. Nixtt insipiens. Inter hos
insipientes. dolendum est. Licet enim singłariter dicatur. tam̃

Expanded text:
Vel secundum aliam litteram, quam ponit Aug., scilicet pro Maeleth. Vel secundum aliam litteram, quam ponit Aug., scilicet pro Maeleth. Maeleth vero interpretatur dolens, vel parturiens: et significat Ecclesiam, illis et increpando, inter quos gemit parturiens. Et est sensus; hic est, intellectus David prophetae tendens in fine habitus pro Maeleth, id est pro parturiente, vel dolente, quae est Ecclesia, pro qua increpantur hic homines inter quos gemit. Et notandum quod supra idem psalmus quantum ad verborum superficiem praecessit. Sed differt ab isto, tam titulo quam materia, quia ibi de incarnatione Domini; hic de adventu judicii agitur. Intentio Prophetae est Ecclesiam contra malos roborare et conPrima pars est increpatio malorum. Secunda, comminatio per finem, ibi, nonne. Tertio, dicit quod salus sit parturienti, ibi, quis dabit. Primo ergo increpans malos et improperans, ait: VERS. insipientes dolendum est, licet enim singulariter dicatur, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Iis libro regum legitur. quod dauid
fugiens a facie saul. abiit cum sex centiᷤ
uiris. ad acchis regem geth. qui dedit
ei ciuitatem sicelec. quam dauid absen¬
te. amalechitȩ inuaserunt et succende¬
runt. captiuas quoq durerunt uxores eius et aliorũ et filios
et filias. Quod cum accepisset dauid reuertens de exercitu regis
acbis. in secutus eos est atq ꝑcussit: reduxito om̃ia quȩ rapu
eraut. Hanc bistoriam cangit iste titulus. amalechite uero qui
intpretantur pople lingeno terram. significant antip̃m. et suos.
derrena amantes qui infine mnundiꝓ uirib uastabunt ȩccłiam
Sy auid id est ip̃e uere manu fortis. eandem liberabit ꝑcussis
amalechitis. id est antixp̃o et suis. Et ẽsensus hic estintellectus da¬
uid ꝓpħe dirigens nos in finem id est in xp̃m quem habuit ꝓ
amalech me est de amalechitis. qui uastauerunt sicelec ꝑquos in¬
tellest. membia antixp̃i. eccłiam uastatura quȩ hic confutantur.

Expanded text:
libro Regum legitur quod David fugiens a facie Saul abiit cum sexcentis viris ad Achis regem Geth, qui dedit ei civitatem Sicelech, quam David absente Amalechitae invaserunt, et succenderunt, captivas quoque duxerunt uxores ejus, et aliorum, et filios et filias. Quod cum accepisset David, revertens de exercitu regis Achis, insecutus est eos atque percussit, reduxitque; omnia quae rapu Hanc historiam tangit iste titulus. Amalechitae vero, qui interpretantur populus lingens terram, significant Antichristum et suos, terrena amantes, qui in fine mundi pro viribus vastabit ecclesiam. Sed David, id est Christus, vere manu fortis, eamdem liberabit percussis Amalechitis, id est Antichristo et suis. Et est sensus, hic est. Intellectus David prophetae, dirigens nos in finem, id est in Christum, quem habuit pro Amalech, id est de Amalechitis, qui vastaverunt Sichelech, per quos intellexit membra Antichristi Ecclesiam vastatura, quae hic confutantur.
Abbreviated transcription (Latin):
nota quia hucusq fuit uituꝑatio illuis partis: hic uero est laus
contrarie partis. Ecce ꝑfecta demonstiatio. Quasi diceret. Mali spe¬
rant in diuitiis. Ego autẽ dicit popłs fidelis. qui sum in domo
di id est in ȩccłia. sicut oliua. quȩ hieme et estate uiret. fructifera:
de quus germine ip̃c est. Popłs dei est ista oliua. de qua fraccist̃
suꝑbi rami id est iudei: et insertus est humilis holeaster de genti¬
eternum repetit: et ꝓ id est in seculũ seculi. ut repetendo confir¬
miscđia dei non ad terrena adipiscenda: s ad ea quȩ sunt in eter¬
num. et in seculũ seculi id est et̃na et confitebor cibi id est lau¬
dabo te in seculum. quia fecisti predicta: scilicet quod sum oliua
tuum. id est rem nominis tui quod est iħc: scilicet quod tunc sal¬
sed non nisi guitanti. amarum est uero seculum. Dico bonum est s
inconspecuts crum tuoꝵ tantum. non in conspectui impiorum. qͦ

Expanded text:
nota quia hucusque fuit vituperatio illius partis. Hic vero est laus nota quia hucusque fuit vituperatio illius partis. Hic vero est laus contrariae partis. Ecce perfecta demonstratio Quid dicat: Mali sperant in divitiis, ego autem, dicit populus fidelis, qui sum in domo Dei, id est Ecclesia, sicut oliva, quae hieme et aestate viret, fructifera, de cujus germine Christus est. Populus Dei est ista oliva, de qua fracti sunt superbi rami, id est Judaei, et insertus est humilis oleaster de gentim dixit in aeternum, repetit. Et, pro id est in saeculum saeculi, ut repetendo confiravi in misericordia Dei, non ad terrena adipiscenda, sed ad ea quae sunt, in aeternum, et in saeculum saeculi, id est aeterna. Et VERS. 9.-- « dabo te in saeculum, quia fecisti praedicta, scilicet quod sum oliva,tuum, id est rem nominis tui, quod est Jesus, scilicet quod tunc salsed non nisi gustanti; amarum vero est saeculum. Dico bonum est, sed in conspectu sanctorum tuorum, tantum, non in conspect
Abbreviated transcription (Latin):
aetur malis ñ sine fructupiorũ quia uidebunt m̃ iusti. i est ui¬
dent nẽ quid malis euenturũ sit insinẽ.: et timebunt. id ẽ timent
sibi iue et ip̃i cadant et in futuro suꝑ eũ ridebt. id ẽ irrisio nedignũ
nidicabit. bi eũsient. Nc̃ enĩ ambulant̃ ut petrus ait intãdente u
pohieum sermonem. quasi ad lucernam innocte. don ec dias liuca
nr̃a. Et ideo modo timendum est quia in nocte agitur. tunc uero
erit dies. Et ileo tunc ridebunt suꝑ eum. quia non erit tunc lo¬
cus correctionis: et dicent. Ecce homo. non deus. qui non posuit
suarũ. Non diconon habent diuttias quia babec aliqius quuin
amat: et ardec auarttia et quinon habet. Et preualuit inuanita¬
te. sua. quia nichil est uanius eo qui putat plus ualere nummum
quamdm̃. Uel de antrxp̃o specialiter agitur. et p̃ualuit inuanita¬
de sua quia plus om̃ib aliis malis fideles decipiet. Ego autẽ.¬
Quarta pars. ubi dicit quomodo contra eum bonus se habeat. Et̃

Expanded text:
n sine fructu piorum, quia, videbunt, modo justi, id est, vident nunc quid malis eventurum sit in finem; et timebunt, id est timent sibi ne et ipsi cadant, et in futuro super eum ridebunt, id est irrisione dignum indicabunt. Hic vero flent, nunc enim ambulant, ut Petrus ait: Intendentes ad propheticum sermonem, quasi ad lucernam in nocte, donec dies luceat,nostra. Et ideo timendum est modo, quia in nocte agitur. Tunc vero erit dies, et ideo tunc ridebunt super eum, quia non erit tunc locus correctionis, et dicent: Ecce homo, non Deus, Qui non posuit uin. Non dicit, habuit divitias, quia habet aliquis qui non amat, et ardet avaritia, etiam qui non habet, et praevaluit in vanitate sua, quia nihil est vanius eo qui putat plus valere minimum quam Deum. Vel de antichristo specialiter agitur. Et praevaluit in vanitate sua, quia plus omnib-- Ego autem, etc. Quomodo contra eum bonus se h
Abbreviated transcription (Latin):
quitates. quȩ eorum erant. Iddeo dicit declinauerunt: quia impetꝰ
maliciȩ eorum. est quasi fluminis cursus. dͥ tribulatione peccatoris:
et. id est quia in ira. id est in furore suo. non merito mes. molesti erant

Expanded text:
Cassiod. quae eorum erant. Ideo dicit. Declinaverunt, quia impetus Cassiod. quae eorum erant. Ideo dicit. Declinaverunt, quia impetus malitiae eorum est quasi fluminis cursus, a tribulatione peccatoris, et, id est quia, in ira, id est in furore suo, non merito meo, molesti erant
Abbreviated transcription (Latin):
xaudi me. Quid enim tibi est: Ecce contristatus sum. in exercita
tioẽ mea. id est in his q̃ mali ingerunt. quod postea dicit aꝑte:
ꝑ quos malos exercetur. Om̃is nempe malus uiuit. uel ut cor¬
rigatur: ułiit ꝑ eũ bonus exerceatur. Et conturbatus sum in mati
seculi. auento ualido tribulationum. Sicut petrus uidens uentũ
ualidum uenientem timuit. sic iste conturbatus est in ipsa pugna
qua exercetur inter malos. dum et inimicos iult diligere. quorum
correctionem amat. et habundante eoꝵ malicia incipit odisse: et ita
incipit in fluctib mergi. Unde conturbatus: A uoce mimici. et a
tribulatione peccatoris. hȩc exercitatio ẽ in quã supra tribulatur
quȩ turbat oculum ira quasi festuca: non tamen extinguit odio
uelud trabȩ. Postea reddit singula singulis. ostendens qualiter sit
tribulatus: a noce inimici. et a tribulatione pecratoris. Quasi diceret

Expanded text:
exaudi me. Quid enim tibi est? Ecce VERS. 2.-- « Contristaexaudi me. Quid enim tibi est? Ecce VERS. 2.-- « Contristatione mea, Aug. id est in his quae mali ingerunt, quod postea dicet aperte, per quos malos exercetur, omnis nempe malus vivit, vel ut corrigatur vel ut per eum bonus exerceatur. Et conturbatus sum in mari saeculi, a vento valido tribulationum. Sicut Petrus videns ventum validum venientem, timuit ; sic iste turbatus est in ipsa pugna, qua exercetur inter malos, dum et inimicos vult diligere, quorum correctionem amat, et abundante eorum malitia incipit odisse. Et ita incipit in fluctibus mergi, unde, conturbatus sum a voce inimici, et a tribulatione peccatoris. Haec est exercitatio, in quia tristabatur, quae turbat oculum mentis ira quasi festuca, non tamen exstinguit odio velut trabe. Postea reddit singula singulis, ostendens qualiter sit tribulatus a voce inimici, et a tribulatione peccatoris. Quasi dicat
Abbreviated transcription (Latin):
forme in xp̃o desctibitur: ut detur nobis exemplum humilitatis cũ
xp̃e adeo altus: tantum sit humiliatus. Et scđ̾m hoc: iste psalmus
tertius est. eorum qui de passione et resurrectione xp̃i. latius agunt
Modus. M̾riꝑtitus est psalmus. Prima pars est: oratio p̃missa.
contra mala seculi uel fluctus. Scdo. iste pusillanimis iam in solitu
dine saluus. sꝑat auxilium dei: et imp̃catur ciuib. Ibi. Expectabam.
Tertio affirmat. quid sibi et illis fiat: alternatim ꝓcedendo. Ibi.
Ego autem. Laborans ergo eccłia inter fluctus seculi. orat dicens. Er
audi deus orationem meam. hȩc sunt uerba tribulati: optantis
liberari. Et post. ne despexeris dep̃cationem meam. ut fit illis
quorũ oratio impleta est post despicitur: quia non est de ecernis.
Et si enim deus det tẽporalia alicui petenti. eius tamen oratio ei ñ
est accepta: quia caret debito fine. Sequitur. Intende michi et

Expanded text:
formae in Christo describitur, ut detur nobis exemplum humilitatis, cum formae in Christo describitur, ut detur nobis exemplum humilitatis, cum Christus adeo altus tantum sit humilitatus. Et secundum hoc iste psalmus tertius est eorum qui de passione et resurrectione Christi latius agunt.Modus: Tripartitus est psalmus. Prima pars est oratio praemissa, contra mala saeculi vel fluctus. Secunda, isum Dei et imprecatur vicibus, ibi, exspectabam. Tertia affirmat quid sibi et illis fiat alternatim procedendo, ibi, ego autem. Laborans ergo Ecclesia inter fluctus saeculi orat, dicens: VERAug., Cassiod. Haec sunt verba tribulati optantis liberari. Et post, ne despexeris deprecationem meam, ut fit illis, quorum oratio impleta, post despicitur, quia non est de aeternis. Et si enim Deus det temporalia alicui petenti, ejus tamen oratio ei non est accepta, quia caret debito fine. Intende mihi et
Abbreviated transcription (Latin):
Per dauid hic intelligitur eccłia. quȩ
summoꝑe aduertere debet. in quo ma¬
lo nune est: a quo liberari optat. plan¬
gens inter mala seculi: quia non est in
presenti incolatu locus gaudii sed me¬
roris. Et hoc est. hic ostenditur intellectus dauid. id est ȩccłiȩ: id ẽ
qͥd intelligere debeat. Magna enim cura debet intelligere ȩccłia
in quo malo nunc est: undeliberari optat. Plangit enim inter ma¬
la seculi. qui intelligit. quia hȩc regio non est gaudiĩ sed meroris:
dus est deus. siue erudiat aduersis. siue consoletur letis. Quod
fit: si dirigitur mentis acies in finem id est in xp̃m: uel in consum¬
inationẽ fucurã. Et loquitur ꝑ totum hunc psalmum ȩccłia: siue
in ꝑsona sua. siue xp̃i. Quando in ꝑsona sua. loqͥturut homo pusil¬
laminis in tempestate positus. quidum fluctuat: et mergitur in
noceat: asimili dauid. qui ꝓ molestiis eiuium. fugit in solitudi¬
nem. Quando autẽ in ꝑsona xp̃i loquitur. integra ꝓprietas seruilis

Expanded text:
Per David hic intelligitur Ecclesia, quae summopere advertere debet, in quo malo nunc est, a quo liberari optat, plangens inter mala saeculi, quia non est in praesenti incolatu locus gaudii, sed moeroris. Et hoc est: Hic ostenditur intellectus David, id est Ecclesiae, id est quid intelligere debeat. Magna enim cura debet intelligere Ecclesia, in quo malo nunc est. Unde liberari optat; plangit enim inter mala saeculi, qui intelligit, quia haec regio non est gaudii, sed moeroris,diat nos in adversis, sive consoletur laetis: quod fit si dirigitur mentis acies in finem, id est in Christum. Vel in consummationem futuram, et loquitur per totum hunc psalmum Ecclesia, sive in persona sua, sive Christi. Quando in persona sua loquitur, ut homo pusillanimus in tempestate positus, qui dum fluctuat et mergitur in noceat, a simili David, qui pro molestiis civium fugit in solitudinem. Quando autem in persona Christi loquitur, integra proprietas servilis
Abbreviated transcription (Latin):
quia non est altus fixa ꝑ caritatem. sed est in pecra arida et steri¬
re sup quamiacta semina aruerunt: quia non habebant humo¬
rem. sce doech id est motus: unde loquitur ticulus. hic est enũ
puluis: quem pict uentus a facie terrȩ. el radirmali est cui¬
alrcas: que non pͥari fructum. in terra uiuentium. Uel specialit
loquitur de antixp̃o. cuius radix suite ministri eius. qui cumeo

Expanded text:
quia non est altius fixa per charitatem, sed est 112 in arida petra et steriquia non est altius fixa per charitatem, sed est 112 in arida petra et sterili, supra quam jactata semina aruerunt, quia non habebant humorem . Ecce Doeg, id est motus, unde loquitur titulus. Hic est enim pulvis quem projicit ventus a facie terrae. Vel radix mali, est cupiditas, quae non parit fructum in terra viventium. Vel specialiter loquitur de Antichristo, cujus radix sunt ministri ejus, qui cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
Quali dicette. hec dilexisti: pterea deus destruet te in finem et sin¬
modo. N estruet hoc modo quia prius euellet te. id est dignitatem¬
tuam aufert. et post emigrabte te. id est faciet te transire. de tab̾na¬
culo tuo id est de hac uana gła in qua add tempus es: Uel detab¬
naculo suo: alia litera.Et accipit tabernaculũ eccłiam presentẽ:
ubi modo est doech y dumeus. cum dauid ciu insidiatur: idest
palee cum granie serui cum filiis: qui non manebunt in domo
in eduim. łt hoc est. emigrabit te. id est emigrare faciet te deta¬
bnaculo suo. id est dep̃senti ȩccłia: ubi sunt paleȩ cum granis.
Quasi modo e in tabernaculo d seruus non manet in domomi
etoum. Modo si qua bona facit seriuis. mercedem suani recipit.
Sequitur. Et radicem tuam euellet de terra uuentium. ielest
bearudiie scorum. Radix nr̃a caritas est. qua radicati sumus in
terra uiuentiũ: de qua radix hinus id est uoluptas eradicatur.

Expanded text:
Quasi dicat: Haec dilexisti, propterea Deus destruet te in finem, et siQuasi dicat: Haec dilexisti, propterea Deus destruet te in finem, et si non modo, quia prius evellet te, id est dignitatem auferet, et post emigrabit, id est faciet te transferre de tabernaculo tuo, id est de hac vana gloria, in qua ad tempus es. Vel, de tabernaculo suo. Alia littera, etiam accipit tabernaculum praesentem Ecclesiam, ubi modo est Doeg Idumaeus cum David cui insidiatur, id est paleae cum granis, servi cum filiis, qui non manebunt in domo in aeternum . Et hoc est. Et emigrabit te, id est emigrare faciet te, de tabernaculo suo, id est de praesenti Ecclesia, ubi sunt paleae cum granis. Quasi dicat: modo es in tabernaculo, sed servus non manet in domo in aeternum; modo si qua bona facit servus, mercedem suam recipit; et radicem tuam evellet de terra viventium, id est de beatitudine sanctorum. Radix nostra charitas est, qua radicati sumus in terra viventium: de qua radix hujus, id est voluntas eradicatur,
Abbreviated transcription (Latin):
benignitatem: quia et si benignitas quandoq cangit animũ
eius. refugit. Et nota quod ait: dilexisti maliciam suꝑ benigni¬
tatem. Quasi utrũq habes ante te. s hoc. id est maliciam eli¬
gis ꝑu̾se Et̃ ita facis. quasi leues aquam suꝑ oleum. et terras su¬
ꝑ celum. S cum his. id est ad similitudinem istoꝵ cadis inferiꝰ
quia sicut ista suo pondere deorsum feruntur.: sic tu benignitati
p̃ferens maliciam riud in profundum: quia talentum plumbi suꝑ
quod sedet iniquitas. ut tachatias ait ppħa amplexaris. Dileti¬
fli etiam loqui iniqͥtatem magis quam loqui equitatem. quasi
nis tue: et aliorum. Dilȩxisti dico tu quies linguado losa: Id esto
linguosus et aolosuo. Uel sic dilȩxisti om̃ia uerba p̃cipitationiꝰ¬
et hec sunt uerba precipitationis. scilicet lingua dolosa ia est ao¬
losa uerba fallaciȩ ministra: aliud in corde gestantiũ aliud inore

Expanded text:
benignitatem, quia et si benignitas quandoque tangit animum benignitatem, quia et si benignitas quandoque tangit animum ejus, refugit. Et nota quod ait dilexisti malitiam super benignitatem. Quasi dicat: Utrumque habes ante te; sed hoc, id est malitiam eligis perverse; et ita facis, quasi leves aquam super oleum, et terram super coelum, sed cum his, id est ad similitudinem horum cadis inferius, quia sicut ista suo pondere deorsum feruntur, sic tu benignitati praeferens malitiam ruis in profundum, quia talentum plumbi super quod sedet iniquitas, ut Zacharias propheta ait , amplexaris. Dilexisti etiam loqui iniquitatem magis quam aequitatem, quasi  tuae et aliorum. Dico dilexisti, tu qui es lingua dolosa, id est linguosus et dolosus. Vel sic, dilexisti omnia verba praecipitationis. Haec sunt verba praecipitationis, scilicet, lingua dolosa, id est dolosa verba fallaciae ministra, aliud in corde gestantium, aliud ore
Abbreviated transcription (Latin):
id est sine int̾missione: ecce iniquitas. Lingua tua. concinnabat in¬
iustitiam: id est meditatio mali est in lingua. in qua ostenditur le¬
uis mens. preceps dictio: quia non ante cogitat quam loquatur.
Unde salomon ait. In ore stultorum. est cor eorum. Iste talis si non
potest facere: loquitur malum. S si et hoc nequit. saltem cogitat.
ut quando aliquid mali ab est amanib: a corde non absit. Quid
uero efficiat. subdit. fecisti dolum sicut nouacula acuta: id est ita
expedite. sicut nouacula. cito. et facile radit. Uel sicut nouacula
p̃sentia. que sc̃i contẽpnunt cum ipsa uita: ut suit flii chore.¬
autẽ non possunt occidere. Et est fecisti dolum. sicut nouacla acuta:
quia iniutilia rapit. et animam purgat Nel fecisti dolum sicut
noua cula acuta: quȩ dum ꝓmittit innouationem incidit. Ita
et ille dolosus id est antixp̃c: suis ꝓmittit beacitudinem. et occi¬
etiam dilexisti maliciam. Non deserit malum: qui diligit. Suꝑ

Expanded text:
id est sine intermissione. Ecce iniquitas. Lingua tua cogitavit injustitiam, id est meditatio mali est in lingua, in qua ostenditur levis mens, praeceps dictio, quia non ante cogitat quam loquatur. Unde Salomon ait: In ore stultorum est cor eorum . Iste talis, si non potest facere, loquitur malum; sed si et hoc nequit, saltem cogitat, ut quando aliquid mali abest a manibus, a corde non absit. Quid vero efficiat subdit, fecisti dolum sicut novacula acuta, id est ita expedite, sicut novacula acuta, cito et facile radit. Vel sicut novacula praesentia, quae sancti contemnunt, cum ipsa vita, ut sint filii Coreautem non possunt occidere . Et est: Fecisti dolum sicut novacula acuta, quia inutilia rapit, et animum purgat. Vel, Fecisti dolum sicut novacula acuta, quae dum promittit innovationem, incidit; ita et ille dolosus, id est Antichristus, suis promittit beatitudinem, et occietiam dilexisti malitiam, non deserit malum qui diligit super
Abbreviated transcription (Latin):
cat autixp̃m. qui totum orbem mouebit. qui ueniet ꝑsigna et mi¬
racula: ante aduentum iudicii. Et auxilium a saule. id est adiabo¬
lo petens. nuntiabit dauit uenisse in domum abimelech: id est
xp̃m uenisse ad ȩccłiam. quȩ est reguum dei patris. Et est sensus.
Intellectus dauid ꝓpħe. tendens in finen. hic aꝑitur: habitus
de hoc quod factum est. cum uenisset doech ydumeus. id est auti¬
xp̃c. et nuntiasset sauli. id est diabolo. uenit dauid. id est xp̃c incdomũ
abuielech. id est ad eccliam. Et utitur p̃terito ꝑ futuro. Intentione ro¬
cundo agit. de celeri fine iniqui. Ibi. Propterea deus destruet

Expanded text:
cat Antichristum, qui totum orbem movebit, qui veniet per signa et micat Antichristum, qui totum orbem movebit, qui veniet per signa et miracula ante adventum judicii; et auxilium a Saule, id est a diabolo petens, nuntiabit David venisse in domum Abimelech, id est Christum venisse ad Ecclesiam, quae est regnum Dei Patris. Et est sensus: Intellectus David, prophetae, tendens in finem. Hic aperitur habitus de hoc quod factum est: Cum venisset Doeg Idumaeus, id est Antichristus; et nuntiasset Sauli, id est diabolo. Venit David, id est Christus, in domum Abimelech. id est ad Ecclesiam: et utitur praeterito pro futuro. Intentio: Rocundo agit de celeri fine iniqui, ibi, propterea Deus destruet