comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bet Uñ intelligit᷑ qđ de his dicit qͣs
ad huc ho. die marito moriente dia¬
conissas appellant. Non detrahen¬
tes. Quod illi sexui p̃cipue domi¬
natur. Sobrias. fideles in om̃ibus.
Innullo dubitantes. Diaconi sint
unius uxoris uiri: Qui filiis suis
bene presint. et suis domibus. Non
ut si non habuerint ducant: sed
ne duas habuerint. Si eñi dignio¬
rem facit uxor: cur non magis
bigami et trigami ordinentur: Qͥ
enĩ bene minitrauerint. Ostendit.
non ministeriũ tantũ: sed qualita¬
tem ministerii p̃miũ ꝓmereri.
minores. Et multam fiduciã in
fide. que ẽ in xp̃o iħu. Et apud
dm̃ petendi: et apud homines
docendi uł etiã arguendi. Uiiii¬

Expanded text:
bet. Unde intelligitur, quod de his dicat, quas bet. Unde intelligitur, quod de his dicat, quas adhuc hodie in Oriente diaconissas appellant. Non detrahentes. Quod illis vitium praecipue dominatur. Sobrias, fideles in omnibus. In nullo dubitantes. Diacones sint unius uxoris viri, qui filiis suis bene praesint, et suis domibus. Non ut, si non habuerint, ducant; sed ne duas habeant. Si enim digniorem facit uxor, cur non magis et digami, et trigami ordinantur? Qui enim bene ministraverint. Ostendit non ministerium tantum, sed qualitatem ministerii praemium promereri.  sunt enim minores. Et multam fiduciam in fide, quae est in Christo Jesu. Apud Dominum petendi, et apud homines docendi, vel etiam arguendi.
Abbreviated transcription (Latin):
biles ut ep̃i eligantur. Queritur.
cur de p̃sbiteris nullã fecerit mentio¬
quia scds immo pene unus est gradus.
sic̃ ad philippenses epõs⁊ diaconos scͥbit.
cũ una. ciuitas plures epõs habere
non possit. Et mnactib apłoꝵ p̃sbitõs¬
eccłiȩ iturus iherosolunã congregaũ.
quib int̾ cet̾a ait. Uidete gregẽ in qͦ
uos spiritꝰ sc̃s epõs ordinauit. Pudicoᷤᷤ.
Continentes scił. Non bilingues.¬
guss. Susurro et bilingus: multos
turbauit pacẽ habentes. Non mul¬
to uino deditos. Concessit necessi
Non turpe lucrũ sectantes. Turpe
ẽ salutis humane. Si ergo intelli¬
git pure. et non confunditur de
humuilitatibꝰ xp̃i: siue ut ꝓpter
bitum misterii. questum eẽ existi¬
met pietatem. Et hi aũt ꝓbent᷑
primũ: et sic ministrent: nullum
crimen habentes. Non solũ ep̃i:
sed et isti ante ordinationẽ ꝓbari
debent. Mulieres similit̾ pudicas.
Similit̾ eas ut diaconos eligi u¬

Expanded text:
biles, ut episcopi eligantur. Quaeritur biles, ut episcopi eligantur. Quaeritur cur de presbyteris nullam fecerit mentioquia secundus, immo pene unus est gradus: sicut ad Philippenses episcopis ac diaconis scribit, cum una civitas plures episcopos habere non possit, et in Actibus apostoesiae, iturus Jerosolymas, congregans, ait: Inter caetera videte gregem, in quo vos Spiritus sanctus episcopos ordinavit. Pudicos. Continentes scilicet. Non bilingues. Susurro et bilinguis multos turbat, pacem habentes. Non multo viNon turpe lucrum sectantes. Turpe est salutis humanae. Si ergo hoc intelligit pure, et non confunditur de humilitatibus Christi. Sive ut propter bitum mysterium quaestum esse existimet pietatem. Et hi autem probentur primum, et sic ministrent, nullum crimen habentes. Non solum episcopi, sed et isti ante ordinationem probari debent. Mulieres similiter pudicas. Similiter eas, ut diaconos eligi ju
Abbreviated transcription (Latin):
domui suȩ p̃ẽẽ nescit. quomodo
eccłȩ dĩ diligentiã habebit: Ipse
in sequentibꝰ exposuit: filios in
castitate et humilitate nutrire:¬
ut hinc eius diligentia comꝓbe¬
tur. Si enĩ paucos filios suos eru-¬
dire nesciit. quomodo tantos
dĩ filios gubernabit. quoꝵ mores
scđm numerũ st̃ diuersi᷑ Uł qua
fidutia qui indisciplinatos ha¬
beat filios. ab aliis audebit exi¬
gere disciplinã: Non neophitũ.
ne in supbiã elatus. in uidiciũ
incidat diaboli. Ne nuꝑ renatus.
cito possit ꝑ ignorantiã exaltari.
et putet se non tam ministeriũ bu¬
militatis. quã administrationẽ se¬
cularis potestatis adeptum. et con¬
dempnationẽ suꝑbiȩ mereatur. si
is infidelibus atq grecis. et ȩcclẽ
cuilpare uicia: et laudare iurtutes.
Ut non inobꝓbrium incidat. et
laqueum diaboli. Ut non uituꝑe¬
tur ministeriũ nr̃m. et ꝑ illũ dia¬
bolus multos in laqueum teneat.
qui poterant fieri xp̃iani. Diaco¬
nos similiter. Similit̃ inrep̃hensi¬

Expanded text:
domui suae bene praeesse nescit, quomodo Ecclesiae Dei diligentiam habebit? Ipse in sequentibus exposuit, si filios in castitate, et humilitate nutrivit: hinc ejus diligentia comprobatur: si enim filios suos erudire nescivit, quomodo tantos Dei filios gubernabit, quorum mores secundum numerum sunt diversi? vel qua fiducia, qui indisciplinatos habet filios, audebit exigere disciplinam? Non neophytum, ne in superbiam elatus, in judicium incidat diaboli. Ne nuper renatus cito possit per ignorantiam exaltari: et putet se non tam ministerium humilitatis, quam administrationem saecularis potestatis adeptum, et condemnationem superbiae mereatur: sicis, infidelibus, atque Graecis, praesit Ecclesiae culpare vitia, et laudare virtutes. Ut non in opprobrium incidat, et in laqueum diaboli. Ut non vituperetur ministerium nostrum, et per illum diabolus multos in laqueum teneat, qui poterant fieri Christiani. Diaconos similiter. Irreprehensi
Abbreviated transcription (Latin):
brii sint. pudici. prudentes. sani
fide. dilectione. patientia. Hic se¬
nes et ętate et ordine possunt in¬
nibus formã prebere necesse ẽ.
Anus similit̃. Que ad aliarũ eli¬
gantur exemplũ. In habitu sc̃o.
Est ergo habitus non sc̃s: dequo
alibi dicit. Non intortis crinibꝰ.¬
to seruientes. Sed paruo utentes.
Bene docentes: ut prudentiã do-¬
ceant. Docere illis ꝑmisit: sed fe-¬
alienos. siue quia alique continen
tes erant. ne non diligerent uiros
suos: et uerbũ dñi tanquã disci¬
diũ p̃dicans culparetur. Pruden¬
tes. castas. domus curam haben-¬
tes. benignas. subditas suis iuris.¬
Ne iuiros suos in aliquo contrista
tes sunt. uł alii uidentes eas peio¬
res effectas. quã fuerant ante fidẽ.
Iuuenes similiter hortare. ut sobrii

Expanded text:
brii sint, pudici, prudentes, sani in brii sint, pudici, prudentes, sani in fide, in dilectione, in patientia. Hic senes aetate, et ordine possunt innibus formam praebere necesse est. Anus similiter. Quae ad aliarum eligebantur exemplum. In habitu sancto: Est ergo habitus non sanctus, de quo alibi dicit: « Non in tortis crinibno servientes. Sed parvo utentes. Bene docentes, ut prudentiam doceant. Docere illis alienos, sive quia aliquae conttes erant, non diligerent viros suos, et verbum Dei tamquam dissidium praedicans, culparetur. Dtes, castas, domus curam habentes, benignas, subditas suis virisNe viros suos in aliquo contristartiles sunt, vel alii videntes eas pejores effectas, quam fuerant ante fidem. Juvenes similiter hortare, ut sobrii
Abbreviated transcription (Latin):
admittunt. Hoc testimoniũ ue
rum ẽ. Quam ob causam increpa
illos dure. ut sani sint infide. non
intendentes uidaicis fabulis. et
mendatiis hominũ. Tradicio¬
nibus humanis. de quibꝰ ad no ui
tate. Noui scilicet testamenti.
Omĩa mundis munda. Quia ad¬
huc quedã scđm legem inmunda
uorabant. Comquinatis aũt et in¬
fidelibꝰ. Comquinati et infideles
sunt. qui non credunt uigũ legis
acollo credentiũ dnm abstulisse.
id ẽ. omĩa quȩ temporalit̃ fue¬
rant instituta. Nichil mundũ.¬
ipso. Confitentur se nosse dm̃:
factis aũt negant. Se meluis
xp̃m dicunt nosse. ut ex lege ꝓ¬
missũ. sed factis eus aduentũ
negant. cum se sine legis auxilio
putant iustificari non posse. Cũ
sint abhominati. et incredibiles.
et ad om̃e opus bonũ reꝓbi
Insola confessione religiosiores
se dicunt: cum illa non faciant
quȩ queruntur. iii. Tu aũt loque¬
re. quȩ decẽt sanam doctrinã. Quȩ
adiutã ꝑtinent. xp̃i. Senes ut so¬

Expanded text:
imonium hoc verum est. Quam ob causam, increpa illos dure, ut sani sint in fide: non intendentes Judaicis fabulis et mandatis hominum. Traditionibus humanis, de quibus Dominus tate. Novi scilicet Testamenti. Omnia munda mundis. Quia adhuc secundum Legem immunda vocabant. Coinquinatis autem et infidelibus. Coinquinati et infideles sunt, qui non credunt jugum Legis a collo credentium Dominum abstulisse: id est, omnia quae temporaliter fuerant instituta. Sed inquiipso. Confitentur se nosse Deum, factis autem negant. Se melius Christum dicunt nosse, ut Lege promissum: sed factis, ejus adventum negant: cum se sine legis auxilio putant justificari non posse. Cum sint abominati et incredibiles, et ad omne opus bonum reprobi. In sola confessione legis religiosiores se dicunt, cum illa non faciant, quae quaeruntur. CAPUT II. Tu autem loquere, quae decent sanam doctrinam. Quae ad vitam pertinent Christi. Senes, ut so
Abbreviated transcription (Latin):
te tempora scłaria. Quantũ ad
p̃scientiã dĩ. ante secularia dona¬
uit. Nam et homines solent an¬
te filiis parare p̃dia. quã nascan
latebat. ꝑ illuminationẽ saluato¬
ris nr̃i iħu xp̃i. uerbi scilicet.
atq exempli. Qui destruxit
quidẽ mortẽ.: illuminauit aũt
uitam et incorruptionẽ. Doctrina
sua et conuersatione destruxit
peccata. quȩ mortẽ hominibꝰ gene¬
rabant. Et ostendit quomͦ uita et
incorruptio quereretur. Peuange
Ad comparationẽ aliquoꝵ posst̃
dici magistri. Ad xp̃i uero com¬
parationẽ. nemo magister ẽ uerꝰ
Ob quã causã etiã hec patior. Non
ob aliquod crimen. Sic et nos pa¬
ti petrus hortatur dicens. Nemo
urm patiatur quasi homicida. et¬
erubescat. Sed non confundor.
Hic non erubescit cathenis: cũ
nos solis obꝓbriis confundamur
Scio enĩ cui credidi. et certussũ
quia potens ẽ. Scio enĩ fidelem
et potentẽ. Depositum meũ ser¬
uare: in illũ diẽ. Quod apud me
ipse deposuit. et confirm auit. si¬

Expanded text:
e tempora saecularia. Quantum ad praescientiam Dei, ante saecula jam donavit. Nam homines solent filiis parare praedia, priusquam nascantlatebat. Per illuminationem Salvatoris nostri Jesu Christi. Verbis scilicet et exemplis. Qui destruxit quidem mortem: illuminavit autem vitam et incorruptionem. Doctrina sua, et conversatione destruxit peccata, quae mortem hominis generabant: et ostendit quomodo vita, et incorruptio quaeratur. Per Ad comparationem aliorum possunt dici magistri. Ad comparationem nemo magister verus. Ob quam causam etiam haec patior. Non ob aliquod crimen, sicuti nos pati Petrus hortatur dicens: Nemo vestrum patiatur quasi homicida; erubescat. Sed non confundor. Hic non erubescit in catenis, cum nos in solis opprobriis confundamur. Scio enim cui credidi, et certus sum, quia potens est. Scio enim eum fidelem et potentem. Depositum meum servare in illum diem. Apud me ipse, quod deposuit, conservabit: si
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ oꝑibꝰ comꝓbatur: sicut iacobꝰ
diffiniuit. et quȩ a̾te ex aui̾e suc¬
cessionis insticutione quasi heredi¬
tario iure descendit. Quȩ habita¬
matre tua eunice. Que primo cre¬
didit. Certus sum eni. quod et in
te: ꝓpt̾ quã causã admoneo te.
Quia ꝓbaui fidẽ tuã: comione¬
ri indiges. nondoceri. Ut resusci
li merito humana supplicia uiden¬
tur formidare. qui peccant. Ut¬
aut̃ alibi dicit: si aũt malũ feceris
time. Et dilectionis. cum sobrietate.
benter etiã moriamur ut õm̃ia
itaq erubescere testimoniũ dĩur̃i.¬
Quia nichil. xp̃s confusione dig
nũ exercuit: sed nec ego. quẽ nos¬
ti non ob aliquod crimen. sed ꝓpt̃
di hec omĩa quȩ patior sustineb ͤ.

Expanded text:
peribus comprobat: sicut Jacobus definivit: et quae ad te ex avitae successionis institutione, quasi haereditario jure descendit. matre tua Eunice. Quia prior credidit. Certus sum autem quod et in te. Propter quam causam admoneo te. Quia comprobavi fidem tuam, commoneri indiges, non doceri. Ut resuscitli merito humana supplicia videntur formidare qui peccant: ut alibi dicit: Si autem malefeceris, time. Et dilectionis, et sobrietatis. tro. Libenter etiam moriamur, ut omnia itaque erubescere testimonium DomiQuia nihil confusione dignum Christus exercuit: sed nec ego, quem nosti, ob aliquod crimen, sed propter Deum haec omnia quae patior, sustineo.
Abbreviated transcription (Latin):
balnearũ. uenationum. et huiꝰmo
di que adbreue tempus carnali
ꝓficiunt sanitati. Pictas aũt ad
omia utilis ẽ ꝓmissionẽ habens
uitȩ que nuncꝰ ẽ et futurȩ. Et ad
presens tempiis. et infuturo. Nam
Uerus apud om̃ium conscientias.
et cui nemo resistat. In hõc enĩ la¬
boramus: et maledicimur:. Cum
certũ sit apud om̃s. nichil nos dig¬
nũ odio ꝑpetrasse: neq aliud se¬
quoi quã quod ꝓpt̃ uitã dissi¬
milem blasfematur. Quia sꝑa¬
omium hominum. maxime fide¬
lium. Om̃ium inp̃senti: fidelium¬
etiã in futuro. Siue quia omes
de ꝑiculo liberat: et maxime fi¬
deles . XIII. Precipe hec. et doce.
Precipe ut fiant. doce quomodo
fiant: uł quali p̃mio remuneru¬
di sunt. Nemo ad olescentiã tuã
contempnat. Sic age: ut mirati¬
oni potus quã contemptiui habe¬
aris. Hoc enĩ illi p̾cipit: quod erat¬
in illius potestate. Sed exemplum

Expanded text:
aeponens fratribus, bonus eris minister Christi Jesu. Libram in omnibus tenens, et omnia rationabiliter et moderate dispensans. Enutritus verbis fidei et bonae doctrinae, quam assecutus es. Quia sacris Legis litteris ab inferus apud omnium conscientias, et cui nemo resistit. In hoc enim laboramus et maledicimur. Cum enim certum sit apud omnes, nihil nos dignum odio perpetrasse, quid aliud sequitur, quam quod propter vitam dissimilem blasphemamur? Quia speraomnium hominum, maxime fidelium. Omnium, in praesenti: fidelium, in futuro. Sive, quia omnes de periculis liberat, et maxime fideles. Praecipe haec, et doce. Praecipe, ut fiant: doce quomodo fiant, vel quali praemio remuneranda sint. Nemo adolescentiam tuam contemnat. Sic age, ut admirationi sis, priusquam contemptui habearis. Hoc enim illi praecipit, quod in illius potestate constabat.
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo uidit sicuti ẽ. sed unus¬
solem tantũ ampluis uident sin¬
guli: quantũ purior fuerit aci¬
es oculoꝵ. xxix. Diuitibꝰ huiꝰ
seculi p̃cipe. St̃ enĩ et alterius scłi
diuites: qui emunt sibi aurũ igni¬
ra. Non sublie saꝑe. In prunis.
principalẽ eoꝵ tetigit morbũ. Dif¬
ficile enĩ inuenies diuitem non su¬
ꝑbum: qui pauꝑes uł parentes ag¬
ulesca̾nt: cum uiluerint. erogant᷑.
Inincerto diuiciarii. De quibus
incertũ ẽ. utrum illȩ tibi. an tu
eas alienare oculis ꝑuiderunt.
Nonnulli etiã inuiti extraneis re
bunde. Qui idõ abunde prestat.
ut ͤ amore etiã aliis largientes. non
ut grandi labore destruentes hor¬
rea. maiora faciamus. Ad frũen
neq in argento. Facile tribuere.
communicare. Qui facile tribuit.
cito diues ẽẽ cessabit. Tribuere
donare ẽ. cominunicare uero. mu¬
tuũ dare. Thesaurizare sibi fun¬
dam̃tũ bonũ infuturũ. Uade uen¬

Expanded text:
Nemo vidit sicuti est, sed unussolem tanto amplius vident singuli, quanto purior fuerit acies oculorum. Divitibus hujus saeculi praecipe. Sunt et alterius saeculi divites, qui emunt sibi aurum ignira. Non sublime sapere. In primis principalem eorum tetigit morbum. Difficile divitem invenies non superbum, qui pauperes, vel parentes agvilescunt: cum viluerint, erogantur. In incerto divitiarum. De quibus incertus es, utrum illae tibi, an tu eas alienari oculis praeviderunt; nonnulli inviti eas extraneis relbunde. Qui ideo abunde praestat, ut utamur, etiam aliis largientes: non ut grandi labore destruentes horrea majora faciamus. Ad fruenduet argento. Facile trcommunicare. Qui facile tribuit, cito dives esse cessabit. Tribuere, donare est: communicare vero, multum dare. Thesaurizare sibi fundamentum bonum in futurum. Vade: Ven
Abbreviated transcription (Latin):
monium reddidit sub pontio pila¬
to. bonã confessionẽ. Dicens ad
pilatũ. Ego ad hoc ueni in hunc
mundũ: ut testimoniũ ꝑhibeam
ueritati. scilicet ꝓ ea etiã morien¬
do. Ut serues mandatũ. Sicut ille
usq ad mortẽ. Sine macula. in¬
rep̃hensibile. Maculat quod am¬
modo et rephendi facit manda¬
ta. qui peccat. Usq in aduentũ¬
uerit usq infinẽ: hic saluus
crit. Quẽ sius temporibꝰ ostendet
ds. Qui solus habet in mortalita.¬

Expanded text:
monium reddidit sub Pontio Pilato, bonam confessionem. Dicens ad Pilatum: Ego ad hoc veni in hunc mundum, ut testimonium perhibeam veritati: scilicet pro ea etiam moriendo. Ut serves mandatum. Sicut ille usque ad mortem. Sine macula irreprehensibili. Maculat quodammodo, et reprehendi facit mandata, qui peccat. Usque in adventuverit usque in finem, hic salvus erit. Quem suis temporibus ostendet . Qui solus habet immortalita
Abbreviated transcription (Latin):
homine in interitum et ꝑdicionẽ.
Dum ambicione hominũ tłmen¬
ad inferos deducuntur: Siue. de¬
siderantes alienas opes: ut usq
ad homicidii ꝑueniant factiones.
Radix em̃ est omiũ maloꝵ. cu
piditas. Que aut fons ẽ om̃ium
criminũ: aut iumentũ. Radix
enĩ ĩcisa: semꝑ densuis reparat
ramos. Euellenda ẽ ergo raclix:
ne rami suꝑflui abscidantur. Quã
quidam appetentes: errauerunt.
a fide. Hoc ẽ recesserunt afide
ꝓmissoꝵ dĩ: dum p̾sentibus oblec¬
tantur. Et inseruerunt se dolo¬
ribus multis. Quanto amplius
habuerint. tanto plures sollicitu¬
dinum sustinent cruciatus. Unde
et dñs. diuitiarũ erumnis. circa re¬
liqua concupiscentie oꝑa. uerbũ
asseruit suffocari .xxuiii. Tu
aũt õ homo dĩ. Non diuiciarũ
homo. sed dĩ: Nec maminone ser¬
que non uidentur. Hec fuge. Qua¬
si causas ꝑfidie. uł doloꝵ. Sectare
uero iusticiam. pietatẽ. fidẽ. In
bis te cupio diuiciis ẽẽ locupletẽ.
tinendi: mansuetudinẽ non no¬

Expanded text:
. Dum ambitione bonorum tumenad inferos demerguntur: sive desiderantes alienas opes, ut Achab, usque ad homicidii perveniunt factiones. Radix enim omnium malorum est cupiditas. Quia et fons est, et omnium criminum augmentum. Radix excisos semper densius reparat ramos: evellenda est ergo radix, ne rami superflue excidantur. Quam quidam appetentes erraverunt a fide. Hoc est, recesserunt a fide promissorum Dei, dum praesentibus oblectantur. Et inseruerunt se doloribus multis. Quanto amplius habuerint, tanto plures sollicitudinum sustinent cruciatus: unde et Dominus divitiarum aerumnas circa reliqua concupiscentiae verba asseruit suffocare. Tu autem, o homo Dei. Non divitiarum homo, sed Dei: nec mammonae serquae videntur. Haec fuge. Quasi causas perfidiae, vel dolorum. Sectare vero justitiam, pietatem, fidem. In his te cupio divitiis esse locupletem. tinendi, mansuetudinem non no
Abbreviated transcription (Latin):
multũ ad quirit. qui habet pietatẽ.
cum sufficientia. non luxurie. sed
Pietas ẽ cultura dĩ: si impietas ẽ
contemptus. Nichil enĩ intulimꝰ
in hunc mundũ: haud dubium
quia nec auferre quid possumꝰ
Nudi nati sumꝰ: nudi etiã moritu¬
ri. Quicquid hic inuentũ ẽ: hic
relinquetur. Non ẽ nr̃m: quod
ergo sufficienti usu contenti: il
tegamur: his contenti sumus.
Quod suꝑius dixerat sufficientiã
quicquid hic amplus ẽ: diuiti¬
is deputatur. Nam qui uolunt
diuites fieri. Uoluntatẽ diuicia¬
cias. Et desideria multa. Nunquã

Expanded text:
Multum inquirit, qui habet pietatem: cum sufficientia, non luxuriae, sed pietas est cultura Dei; ita impietas est contemptus. Nihil enim intulimus in hunc mundum: haud dubium, quia nec auferre quid possumus. Nudi nati sumus, nudi etiam morituri. Quidquid hic invenitur, hic relinquetur: non est nostrum, quod Ergo sufficientia contenti, illtegamur, his contenti sumus. Quod superius quidquid his amplius est, divitiis deputatur. Nam qui volunt divites fieri. Voluntatem divitiatias. Et desideria multa, et inuti
Abbreviated transcription (Latin):
sciens. Suꝑ alios se extollens: cum¬
non sit desursum ueniens. quam
p̃dicat sapientia. Sed languens
cura questiones. Nec enĩ recusan¬
sed diuersis accessionibꝰ languet.
Et pugnas uerboꝵ. Relicto sensu
ueritatis. ambiguitates uerborũ
obseruat. sicut manichei. qui ex
uerbis diuersitatẽ testam̃toꝵ ad¬
firmant. Ex quibus nascuntur
inu̾idiȩ. contentiones. blasfemiȩ.
Qu̾ȩ generant lites. blasfeiiȩ in
din: pugnͣando sermonibus. Sus¬
piciones male. Sue heresim de al¬
terutro suspicantur: siue audien¬
tes. putant deficere ueritatem.
Conflictationes hominũ mente
corruptorũ. et qui ueritate pri¬

Expanded text:
sciens. Super alios se extollens, cum sit desursum veniens, quam praedicat sapientiam. Sed languens circa quaestiones. Nec enim recusansed diversis occasionibus languet. Et pugnas verborum. Relicto sensu veritatis, ambiguitates verborum observant: sicut Manichaei ex verbo, diversitatem Testamentorum. Ex quibus oriuntur invidiae, contentiones, blasphemiae. Quae generant lites ac blasphemias, in Deum pugnando sermonibus. Suspiciones malae. Sive haeresim de altero suspicantur, sive audientes putant efficere veritatem. Conflictationes hominum mente corruptorum: et quia veritate pri
Abbreviated transcription (Latin):
beratus sum de ore leonis. De ꝑse¬
cutore. Liberauit me dñs ab om̃i
oꝑe malo. Ab insidiantiũ malig¬
nitate. Et saluũ faciet in regnũ
amen. Quomodo hic liberat: in

Expanded text:
beratus sum de ore leonis. Persecutoris. Liberavit me Dominus ab omni opere malo. Ab insidiantium malignitate. Et salvum faciet in regnum e. Quomodo hic liberat, ita in
Abbreviated transcription (Latin):
ut his quȩ uerȩ uiduȩ sunt suf¬
ficiat. Quȩ sunt om̃i auxilio
destitutȩ. xIX. Qui bene p̃sunt
prb̾ri. Qui implent officiũ siũ:¬
ci bonore honorentur. Et offici.
et doctrine. Maxime qui laborad.
muerbo et doctrina. Nondixit
om̃s qui habent uerbũ: sed qui la¬
borant inuerbo. Cȩterum om̃s ha¬
enĩ scriptura. Non alligabis os bo
ui trituranti. et dignus ẽ. oꝑari¬
us mercede sua. Uult illis presta¬
ri carnalia: aquibus sp̃icalia con
secuntur. quia occupati in doctri¬
na. necessaria sibi p̃uidere non
possunt. xx. Aduersus prb̃rm
accusationem noli reciꝑe: nisi sub
duobus uł tribus testibus. Quia
testibꝰ quanto magis aduersus sa
cerdotem dñi: xxi. Peccantes co¬
ram om̃ibus argue. Si illis fuerit
comꝓbatum. Ut et ceteri timorẽ
habeant. Uidentes te nemini pe¬
xp̃o iħ̃ii. Obtestatur illũ diuina
et celesti testificatione: ut nulla
assistunt altaribꝰ. Ut hec custodi¬
Nichil faciens uialiam partẽ decli

Expanded text:
his quae vere viduae sunt, sufficiat. Quae sunt omnium auxilio desolatae. Qui bene praesunt presbyteri. Qui implent officium suci honore digni habeantur. Et officii, et doctrinae. Maxime qui laborant in verbo, et doctrina. Non dixit omnium, qui habent verbum, sed qui laborant in verbo. Caeterum omnes haenim Scriptura: Non infrenabis os bovi trituranti; et: Dignus est operarius mercede sua. Vult illis praestari carnalia, a quibus accipiunt spiritalia: quia occupati in doctrina, necessaria sibi providere non possunt. Adversus presbyterum accusationem noli recipere, nisi sub duobus et tribus testibus. Injusquanto magis adversus Domini sacerdotem! Peccantes coram omnibus argue. Si de illis fuerit comprobatum. Ut caeteri timorem habeant. Videntes te nemini peChristo Jesu. Obtestatur illum divina et coelesti obtestatione, ut nulla assistunt altaribus, vel quiNihil facien
Abbreviated transcription (Latin):
plandam. qua correp̾tionẽ. accep¬
ta ratione resipiscant. Simul et
contra nouacianos penitentie
negatores: quił heretici si conuer
hibentur. xIIii. Hoc aũt scito.
quia in nouissimis diebꝰ instabunt
tempora ꝑiculosa. Nonsit tibi hoc¬
mirũ: quia cotidie peiora ꝓueni¬
unt. Et erunt homines seipsos
amantes. Non dĩ głam. sed suam
querentes. Cupidi. elati: auari.:
et in auaricia iactantes. Suꝑbi.
blasfemi. Cum nolunt discere:
doctrinã usurpant. Parentibus

Expanded text:
blandamque correptionem, ut accepta ratione, resipiscant. Simul et contra Novatianos poenitentiae negatores, qui haereticos conversos erhibent. CAPUT III. Hoc autem scito, quia in novissimis diebus instabunt tempora periculosa. Non sit tibi mirum, quod quotidie pejora veniunt. Et erunt homines seipsos amantes. Non Dei gloriam, sed sua quaerentes. Cupidi, elati. Avari, et in avaritia jactabundi. Superbi, blasphemi. Cum nolint discere, doctrinam usurpant. Parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ nemini ad credendũ uim in¬
ferre : nec tollere arbitrii uolun¬
tatem. Sed et illud hoc loco sol¬
uetur. de induratione pharaonis.
re.Si ip̃si tamen uocanti deo

Expanded text:
e ad credendum vim inferre, nec tollere arbitrii libertatem. Sed et illud hoc loco solvitur de induratione Pharaonis, re. Si ipsi tamen vocanti Deo
Abbreviated transcription (Latin):
scđm quod de eo ꝓpħa p̃dixit.
Sed mansuetũ eẽ ad om̃s. Nonso¬
lum ad amicos. Docibilem. pacien¬
dĩ bonitate dubitat: sed de acͤci¬
pienda prauitate. Det illis ds̃ pe¬

Expanded text:
m quod de eo propheta praedixit. Sed mansuetum esse ad omnes. Non solum ad amicos. Docibilem, patienDei bonitate dubitat, sed de accipientium pravitate. Det illis Deus pe
Abbreviated transcription (Latin):
ducta ẽ. Reddit causas cur eas
uult eẽ subiectas: scilicet quia et
posteriores in facto sunt: et prio
eua ad exemplũ adducta ẽ cre¬
atõis: ñ de ipsiꝰ salute ꝓpͥa tͣctabat᷑ Salua¬

Expanded text:
de Eva. Reddit causas cur velit eas esse subjectas: scilicet, quia et posteEva ad exemplum adducta est creationis: non de ipsius salute proprie tractabatu
Abbreviated transcription (Latin):
Uolo ergo uuuores nubere. filios
ꝓereare. Uolo. quia necesse ẽ. ut¬
quȩ talessante hoc faciant quam
illud ꝓmittant. unde si transgres¬
se fuerint. dampnationẽ ad qui¬
rant. Matres familias eẽ. Matres
familias dici possunt. etiã quȩ di¬
os habent uł tres seruos ancilasq
hoc ideo ne ex hoc nomine aua¬
ricia defendatur. Nullam occasio¬
nem dare aduersario. maledicti gũ.
Si incontinentes sunt: uł ne pillas
religio blasfemetur. Iam enĩ quę¬
dam conuerse sunt retro post sa¬
thanan. Reddit causam. quare
eas nubere suelle p̃dixerat. ne cũ

Expanded text:
Volo autem juniores nubere, filios procreare. Volo: quia necesse est ut tales ante hoc faciant, quam illud promittant: inde si transgressae fuerint, damnationem acquirunt. Matres familias esse. Matres familias dici possunt, etiam quae duos habent, vel tres servos: hoc dicit, ne ex hoc nomine avaritia defendatur. Nullam occasionem dare adversario, maledicti gratia. Si incontinentes sunt: vel ne per illas religio blasphemetur. Jam enim quaedam conversae sunt retro post Satanam. Reddit causas quare eas nubere vel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatus fuerit ordinatus. Te ipsum
ter arguere delinquentes. Noli
adhuc aquam bibere. sed uino
modico utere ꝓpt̃ stomachũ. et
frequentes tuas infirmitates. Ne
putaret. etiã in abstinentia se for¬
xime cum audiuerit amagistro.
bibere uinũ. Dat ergo ei consi¬
lium. ut plus doctrinę causam
quam abstinentie curet. Simulq
ostendit. posse quasdã infirmita¬
tes. creaturarũ medicina sanari.
.XXIIII. Quorundã hominum
peccata manifesta sunt: p̃ceden¬
tia adiuidiciũ. Eorũ inquit ho¬

Expanded text:
probatus fuerit ordinatus. Teipsum ter arguere delinquentes. Noli adhuc aquam bibere, sed modico vino utere, propter stomachum tuum, et frequentes tuas infirmitates. Ne putaret etiam abstinentiae se forxime cum audierit a magistro bibere vinum. Dat ergo ei consilium, ut plus doctrinae causam, quam abstinentiae curet: et simul ostendit quas infirmitates creaturarum medicina possit sanare. Quorumdam hominum peccata manifesta sunt, praecedentia ad judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione. In fide. xp̃i. et dilectio¬
ne ꝓximoꝵ. Et scĩficatione. cum
sobrietate. Notandũ. quod sola
fides ad salutẽ ei qui post baptis¬
mũ suꝑuixerit: non sufficiat.
nisi scĩtatem et mentis et corporis
habeat. quȩ sine sobrietate dif¬
ficile custoditur. Uiii. Fi delis
sermo. Siquis episcopatũ deside¬
rat. Priuis laicos instruit. de qui¬
bus optimi quiq insacerdociũ
eligantur: et sic dicit qualis
debeat ordinari. Bonũ opus de¬
siderat. Ad boni oꝑis desideriũ
eum ꝓuocat. non ad honores.
Oportet episcopũ in rep̃hensi¬
bilem eẽ. Qui eccłȩ princeps
erit. quam idem apłs sine ma¬
cula alibi diffiniuit. Unius uxo¬
ris uirũ.Si illi nec hoc licet qd̾
laico conceditur: multomagis
illa quȩ etiã laico ꝓhibentur.
talibus ornamentis. Doctorẽ. Ut
tam uerbo doceat quã exemplo.

Expanded text:
dilectione. Christi, et dilectione proximorum. Et sanctificatione cum sobrietate. Notandum, quod sola fides ad salutem ei, qui post baptismum supervixerit, non sufficiat, nisi sanctitatem mentis et corporis habeat: quae sine sobrietate difficile custoditur. CAPUT III. Fidelis sermo: Si quis episcopatum desiderat. Primum laicos instituit, de quibus optimi quique in sacerdotium eliguntur: et sic dicit quales debeant ordinari. Bonum opus desiderat. Ad boni operis desiderium eum provocat, non ad honorem. Oportet enim episcopum irreprehensibilem esse. Aut Ecclesiae princeps non erit: quam ideo Apostolus sine macula alibi definivit. Unius uxoris virum. Viris nec hoc licet, quod velati incedant: multo magis illa, quae etiam laico prohibentur. talibus ornamentis. Doctorem. Ut tam verbo doceat quam exemplo.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ nouitates. Quȩ ame non audi
mittas. Et opposiciones falsi nomi¬
nis scientie. quã quidã ꝓmitten¬
tes. circa fidẽ exciderunt. Artęs
quas sibi infinitam rerũ scientiã

Expanded text:
cum novitates. Quod a me non audismittas. Et oppositiones falsi nominis scientiae: quam quidam promittentes, circa fidem exciderunt. Artis quas sibi infinitam rerum scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
iam uitia sua etiã defendentes.
Ex quibus ẽ hymeneus et ale¬
xander. Qui amore uiciorũ: ad
heresim transierunt. Quos tradi
ex p̃senti correptione: discant fu¬
dum sunt traditi: non ad ꝑden¬
dum. U. Obsecro igitur primo
nes. postulationes. Obsecratio:
nes. Pro eo quod nos dignos fecit.

Expanded text:
sive etiam jam vitia defendentes. sive etiam jam vitia defendentes. Ex quibus est Hymenaeus et Alexander. Qui amore vitiorum ad haeresim transierunt. Quos tradidex praesenti correptione discant, fudum traditi, non ad perdendum. CAPUT II. Obsecro igitur primum ationes. Obsecratio, nes. Pro eo quod nos dignos fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
facere. Ergo et me saluauit int̾
uenisset. Quorũ primus sum ego.
hic sum ꝓfui ponitur. sicut et ma¬
tħ̾s dicitur publicanus. cum iam
consecutus sum: ut inme ostende¬
docebo iniquos uias tuas: et in¬
pii adte conuertentur. simichi
uersis. non solum indulget. sed eti¬
am confert apłatus honorẽ: Ad in¬
formationẽ eoꝵ. qui credituri st̃
illi inuitam ȩt̾̃nam. Ad exemplũ.
merenti. Rex parui temporis.
et mortalis ac iusibilis. et capax
consortis. honorẽ et głam tem¬
poralẽ habere potest: non tam̃
sempitnũ. iIII.Hoc p̃ceptum
commendo tibi ofili timothee.
Huc usq de statu suo: quomodo
aduersariis responderłt: hinc
dat auctoritatẽ ordinandi do
cundum p̃cedentes inte ꝓpħias.
Scđm quod etiã ante hoc officiũ.
licia ẽ. inqua contra diabolũ et
uitia militatur. Habens fidem: ꝓ
conscientiã. Implendo quod do¬
ces. Quam quidã repellentes: cir¬
ca fidẽ naufragauerunt. Male
uiuendo. ipsam quoq fidẽ ꝑdide¬
runt. quam habere uidebantur.

Expanded text:
facere. Ergo et me salvavit intervenisset. Quorum primus ego sum. Hic, sum pro fui ponitur: sicut Matthaeus dicitur publicanus, cum jam consecutus sum. Ut David ait: DDocebo iniquos vias tuas, et impii ad te convertentur: scilicet ribus non solum indulget, sed etiam confert apostolatus honorem. Ad informationem eorum, qui credituri sunt illi in vitam aeternam. Ad exemplum, merenti. Rex enim parvi temporis et mortalis, ac visibilis, et capax consortis, honorem et gloriam temporalem habere potest, non tamen sempiternam. Hoc praeceptum commendo tibi, fili Timothee. Hucusque de statu suo, quomodo adversariis respondere: hinc dat auctoritatem ordinandi, docundum praecedentes in te prophetias. Secundum quod etiam ante hoc officium, litia est, in qua contra diabolum et vitia militatur. Habens fidem. Prconscientiam. Implendo quod doces. Quam quidam repellentes circa fidem naufragaverunt. Male vivendo, ipsam quoque fidem perdiderunt, quam habere videbantur:
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Non uinolentum. Ut fiduci¬
aliter possit corriꝑe ebriosos. Nõ
ꝑcussorẽ. Siue ne sit petulans ad
cedendum. sue ne malo exemplo
conscientias feriat infirmoꝵ. Sed
mo destum. Qui om̃ia faciat cũ
m̃sura. Non litigiosum. non cu¬

Expanded text:
t. Non vinolentum. Ut fiducialiter possit corripere ebriosos. Non percussorem. Sive ne sit petulans ad caedendum: sive ne malo exemplo conscientias feriat infirmorum. Sed modestum. Qui omnia faciat cum mensura. Non litigiosum, cu
Abbreviated transcription (Latin):
ut scias qualit̾ oporteat te indo¬
mo dĩ conuersari: quȩ ẽ ȩccła
dĩ uiui. Ut auctoritatẽ habeas ꝓ
me om̃ia ordinandi: huiꝰ ȩpłe
scientia confirmatus. Columna
et firmamentũ ueritatis. Inqua
quȩ ante in lege erat posita uł
natura. et quȩ sola totũ sustinet
edificiũ ueritatis. Et manifeste.
magnũ ẽ pietatis sacramtũ. Quod

Expanded text:
 oporteat te in domo Dei conversari, quae est Ecclesia Dei vivi. Ut auctoritatem habeas pro me omnia ordinandi, hujus epistolae sententia confirmatus. Columna et firmamentum veritatis. In qua quae ante in lege erat posita vel naturae, quae sola sustinet aedificium. Et manifeste magnum est piet
Abbreviated transcription (Latin):
In ypo̾chrisi loquitur: qui form
cari non tuet. Cam casti uolunt
uideri: ut etiã nuptias damp¬
nent. Abstinentes acreatura dĩ.
Parce utentes iudicęnt. cũ ipsi cõ¬
messationibꝰ uacent. Hi uero ita
casticatẽ et abstinentiã p̃dicans.
ec naturã nec creaturas damp
concedit infirmis. Illi aũt hoc
non amore castitatis et abstinen¬
ne. sed ad obumbrandam eius iusti¬
ciam faciebant. sanctiores uideri
uolentes. quã illł qui amore casti¬
tatis nuptias concedebant: scilicet
ne fornicationis crimen incurre¬
rent. Omis eñi qui nuptias damp¬
nat: non amator sed mimicus ẽ
castitatis. dum et a continentibꝰ
laudem tollit. et incontinentes
sublato nuptiarũ remedio: forni¬
cationis facit inire discrunen.¬
conscientiã. Si ad ꝓprietatem ser¬
monis adtendas: monstruosa nes¬
cio que p̃cauetur p̃dicatio. quȩ tam
nubere quam abstinere ꝓhibeat.
dicentium hȩc om̃ia quȩ secunt᷑.¬

Expanded text:
In hypocrisi loquuntur: qui cum non contineant, tam casti volunt videri, ut etiam nuptias damnent: tam abstinentes, ut creaturas Dei, parce utentes, judicent, cum ipsi comessationibus vacent. Hic vero ita castitatem et abstinentiam praedicat, ut nec naturam, nec creaturas damneconcedit infirmis. Illi autem hoc amore castitatis et abstinentiae, sed ad obumbrandum ejus justitiam faciebant: sanctiores videri volentes, quam ille qui amore castitatis etiam nuptias concedebat: scilicet ne fornicationis crimen incurrerent. Omnis enim qui nuptias damnat, non amator, sed inimicus est castitatis: dum et continentibus laudem tollit, et incontinentibus, sublato nuptiarum remedio, fornicationis facit inire discrimen.orationem. Si ad proprietatem sermonis attendas, monstruosa nescio quae praedicatio praedicatur: quae tam nubere, quam abstinere prohibeat dicentium haec omnia quae sequunt
Abbreviated transcription (Latin):
sent. Sed quod decet mulieres.
ꝓmittentes pietatẽ ꝑ oꝑa bona.
Ista ergo ñ spmittentiũ: sed ne¬
gantium casticatem. Mulier insi¬
lentio discat: cum omi subiectio¬
ne. Discat quidẽ. sed cum humi¬
litate et taciturnitate. Docere
aũt mulieri non ꝑmuto. Publice
non ꝑmittit. Nec filiũ nec fratrẽ
debet docere priuatim. Neq do¬
minari iniurũ: sed eẽ insilentio.
Non magisteriũ usurpandũ: sed¬

Expanded text:
sent. Sed quod decet mulieres, sent. Sed quod decet mulieres, promittentes pietatem per opera bona. Ista ergo non sunt promittentium, sed negantium castitatem. Mulier in silentio discat cum omni subjectione. Discat quidem, sed cum omni humilitate et charitate. Docere autem mulieri non permitto. Publice non permittit: nam filium aut fratrem debet docere privatim. Neque dominari in virum, sed esse in silentio. Ne magisterium sibi usurpando s
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o. UII. Uolo ergo uiros orare
in om̃i loco. Ut magister genti¬
um.dat legem orandi. ut auc̃¬
toritate saluatoris neq inmon¬
te neq in iherosolimis orandi
aliquis eligat locũ: sed in sp̃u
qui ubiq nobiscũ ẽ. Intelligĩ
sane hoc loco. de hac causa auideis
limȩ cupiebant. Leuantes puras
manus. sine ira et disceptatione.
Acede et sanguine. om̃iq oꝑe
malo. Testimonium eñi innocen¬
tiȩ ẽ: manuũ eleuatio. Non solũ
aũt manus ab oꝑe pure sint: sed
etiã mens ab ira et disceptationis
cogitatu. qui ita sibi dimuti pe¬
aliquid impetrare potest: alia co¬
gitando. Similiter et mulieres.¬
In om̃ibus quȩ dixi de uiris. In ha¬
ne xp̃i. Ornantes se. non intortis
crinibꝰ. Non debent occasionem
dare concupiscentie. Aut auro.
aut margaritis. Que terre sunt
partes: cuiꝰ homo ẽ dñs institu¬
tus. Uł ueste p̃ciosa. Quȩ p̃ni
mia subtilitate nec frigus arceat.
et decuiꝰ p̃tio plurimi uestiri
eiusdẽ nature homines potuis¬

Expanded text:
. Volo ergo viros orare in omni loco. Magister gentium dat legem orandi, ut auctoritate Salvatoris, neque in monte, neque in Jerosolymis aliquis orandi eligat locum, sed in spiritu: qui ubique nobiscum esse intelligitur. Sane de hoc loco, et hac causa a Judaeis rare cupiebant. Levantes puras manus sine ira et disceptatione. A caede, et sanguine, omnique opere malo. Testimonium enim innocentiae est manuum elevatio. Non solum autem manus ab opere, sed etiam mentem ab ira et disceptationis cogitatu, qui sibi dimitti pealiquid impetrare potest, alia cogitando. Similiter et mulieres. Omnia quae dixi de viris. In hanae Christianae. Et non in tortis crinibus. Non debent occasionem dare concupiscentiae. Aut auro, aut margaritis. Quae terrae sunt partes: cujus est homo dominus institutus. Vel veste pretiosa. Quae prae nimia subtilitate, nec frigus arceat, et de cujus pretio plurimi vestiri ejusdem naturae homines potuis
Abbreviated transcription (Latin):
cibus. ꝑuiris. Illis omĩbus data ẽ.
quos ab istis criminibꝰ nititur re¬
uocare. Et si quid aliquid sanȩ
doctrinȩ non sanȩ. contra quas
etiã data ẽ lex. quȩ contrariȩ st̃
cȩlestibus institutis. Quid ergo
ubi querunt quod etiã hic ha¬
bent: simul. ut legem euangło
concordare demonstrent. Quȩ¬

Expanded text:
cibus et perjuris. Illis omnibus data est, cibus et perjuris. Illis omnibus data est, quos abjectis criminibus nititur revocare. Et si quid aliud sanae dodoctrinae non sanae: contra quas etiam data lex est, quae contrariae sunt coelestibus institutis. Quid ergo ibi quaerunt, quod hic non habent? simul et Legem Evangeliis concordare demonstrat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximi. in qua tota lex pendet
difficile delinquere poterimꝰ
Et conscientia bona. Ut consci¬
entia testimoniũ ꝑhibeat cari¬
tati. Et fide non ficta. Est eñi
et actu negatur. A quibusdam
quidã aberrantes: conuersi st̃
inuaniloquiũ. uolentes ẽẽ legis
doctores. non intelligentes. neq
quȩ loquuntur. neq de quib
affirmant. Infinite stulticie ẽ. non
intellecta. de magis non intellectis
lex scã ẽ appellata. Si quis ea le¬
gitime utatur. Si quis sciat. qui¬
bus. quare. quando habenda. sit
data. Scienͣs hoc. quia lex iusto ñ
ẽ posita. Ergo xp̃ĩanis non est¬
opus. qui sunt iustificati ꝑ xp̃m.¬
et qui didicerunt etiã occasiones
fugere delictoꝵ. Nam ut quid
dicitur non occides his. quibus¬
nec irasci ꝑmictitur: Sed inuistis
et non subditis. impiis et pecca¬
toribus: scęleratis et contamina¬
tis. parricidis et matricidis. ho
micidis et fornicariis. masculoꝵ
concubitoribus. plagiariis. inda¬

Expanded text:
proximi, in qua tota Lex pendet,proximi, in qua tota Lex pendet,uro sit, difficile delinquere poterimus. Et conscientia bona. Ut conscientia tua testimonium perhibeat veritati. Et fide non ficta. Fides enim et actu negatur. A quibus quidam aberrantes conversi sunt in vaniloquium, volentes esse legis doctores: non intelligentes, neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant. Infinitae stultitiae est, non intellecta de magis non intellectis lex sancta est appellata. Si quis ea legitime utatur. Si quis sciat, quibus, quare, quamdiu habenda sit data. Scientes hoc, quia lex justo non est posita. Ergo Christianis non opus est, qui sunt justificati per Christum: qui didicerunt etiam occasiones fugere delictorum: nam ut quid dicitur: Non occides, quibus irasci non permittitur? Sed injustis et non subditis, impiis et peccatoribus, sceleratis et contaminatis, patricidis, matricidis, et homicidis, fornicariis, masculorum concubitoribus, plagiariis, menda
Abbreviated transcription (Latin):
iħu. Auctoritas nomi¬
nis et officii p̃notatur.
ꝓpt̃ eos quibus erat
responsurus. Scd̾m imꝑium
dĩ saluatoris nr̃i. et xp̃i iħu¬
spei nr̃e. Non scd̾m meã pre-¬
sumptionẽ simul. et patris
ac filii unũ imꝑiũ demons¬
tratur. Timotheo dilecto filio
infide. In fide filio. non incar-
sccłiam consecuti. reconciliati
sumus. Sicut rogaui te ut rema¬
neres ȩphesi. cũ irem in macȩdo¬
niam. ut denuntiares quibusdam.
ne aliter docerent. Quos in actib
apłoꝵ dixerat intraturos lupos.
derent fabulis. Quas deuterosim
appellant: unde in euangło ha¬
bentes doctrinas fabulas con¬
dempnantur. Et genealogiis
int̾minatis. Generationibus an¬
tiquoꝵ. inquibus sibi summam
scientiȩ uendicant: si om̃s ab
inicio generationes enumerent.
Quȩ questiones prestant magis
quã edificationẽ dĩ quȩ ẽ infi¬
de. Tam deuterosis contrarietas.
quam generationum sollicitudo
suꝑflua. Finis aũt p̃cepti ẽ cari¬
tas de corde puro. Caritas dĩ et

Expanded text:
i. Auctoritas et nominis et officii praenotatur, propter eos quibus erat responsurus. Secundum imperium Dei, Salvatoris nostri, et Chrispei nostrae. Non secundum meam praesumptionem: simul et Patris et Filii unum imperium demonstratur. Timotheo dilecto filio in fide. In fide filio, non in carnsericordiam consecuti, reconciliati sumus Deo. Sicut rogavi te, ut remaneres Ephesi, cum irem in Macedoniam: ut denuntiares quibusdam, ne aliter docerent. Quibus in actibus praedixerat intraturos lupos, ntenderent fabulis. Quas Deuteroseis appellant. Unde in Evangelio docentes doctrinas hominum condemnantur. Et genealogiis interminatis. Generationibus antiquorum: in quibus sibi summam scientiam vindicant, si omnes ab initio generationes enumerent. Quae quaestiones praestant magis, quam aedificationem Dei, quae est in fide. Tam veteres contrarietates, quam generationum sollicitudines superfluas. Finis autem praecepti est charitas de corde puro. Charitas Dei et
Abbreviated transcription (Latin):
fui blasfemus et ꝑsecutor. et con¬
tumeliosus. Iustus in primordio
accusator sui ẽ. ut statim cũ cę¬
perit: aduersarius confundatur.
cum fide et dilectione quȩ ẽ in
xp̃o iħu. libi ante iniquitas ha¬
bundauerat. statim ut credidi.
amplius cępi diligere. xp̃m. qui
michi magna peccata dimisit.¬
ui. Fidelis sermo. et om̃i acceptio¬

Expanded text:
 blasphemus fui, et persecutor, et contumeliosus. Justus in primordio accusator sui est: ut statim cum coeperit, adversarius confundatur. cum fide et dilectione, quae est in Christo Jesu. Ubi autem iniquitas abundaverat; statim ut credidi, amplius coepi diligere Christum, qui mihi magna peccata dimisit. Fidelis sermo et omni acceptio
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibus qui insublimitate sunt:¬
agamus. Ut cognoscant dm̃. siue
ut subiectas habeant gentes. In¬
litas nr̃a consistit. Sed et si xp̃ia
nos uult eẽ quietos: ut castitat᷑e
et pietate̾. non dissensione̾ atq
luxuriaᷤᷤ tranquillitas nr̃a ꝓficiat.
Hoc enĩ bonũ ẽ et acceptum: co¬
ram saluatore nr̃o dõ. Ut et uos¬

Expanded text:
ibus qui in sublimitate conUt cognoscant Deum, sive, ut subjectas habeant gentes. Ilitas nostra consistit: sed et si nobis nos vult esse quietos, ut pietate et castitate, non dissensione atque luxuria, tranquillitas nostra proficiat. Hoc enim bonum est, et acceptum coram Salvatore nostro Deo. Ut qu
Abbreviated transcription (Latin):
us talis: nec moyses. nec aliquis
ꝓpħarũ. quiais et homo erat
et ds̃: sed quia dstradito erat tra
dĩtutiis: ideo hominẽ solummo¬
do nominauit. Qui dedit semet¬

Expanded text:
us talis, nec Moyses, nec aliquis propheta, quia hic et homo erat, et Deus. Sed quia de traditione erat dicturus, ideo hominem solummodo nominavit. Qui dedit rede
Abbreviated transcription (Latin):
translationem. tanquã factorũ:
ut maneant ea que sunt inmo¬
bilia. Itaq regnũ in mobile sus¬
cipientes. XLIi. Habemus gr̃am.
ꝑ quã seruiamus placentes deo.
cũ metu et reuerentia. Et enim
ds̃ nr ignis consumens ẽ. Cari¬
hospitalitatem nolite obliuisci.
ꝑhanc enĩ placuerunt quidam.
angłis hospicio receptis. xLiii.¬
Meintote unctorũ tanquã simul
uncti: et laborantiũ tanquam
et ipsi incorpore manentes. Ho¬
norabile conubiũ in om̃ibus: et tho¬
rus inmaculatus. Fornicatores enim
et adulteros: iudicabit ds̃. Sint mo¬
res sine auaricia: contenti presen¬
tibus. Ipse eñĩ dixit. Non te dese¬
ram: neq derelinquam. ita ut con¬
fidenter dicamus. Diĩs michi ad¬
uitor est: non timebo quid faci¬
at michi homo. Testimonium¬

Expanded text:
translationem tamquam factorum translationem tamquam factorum ut maneant ea quae sunt inmobilia itaque regnum inmobile suscipientes habemus gratiam per quam serviamus placentes Deo cum metu et reverentia etenim Deus noster ignis consumens est carihospitalitatem nolite obliviscihanc enim latuerunt quidam, angelis hospitio receptis. Mementote vinctorum, tanquam simul vincti, et laborantium, tanquam et ipsi in corpore morantes. Honorabile connubium in omnibus, et thorus immaculatus. Fornicatores enim, et adulteros judicabit Deus. Sint mores sine avaritia, contenti praesentibus; ipse enim dixit: Non te deseram, neque derelinquam, ita ut confidenter dicamus: Dominus mihi adjutor est; non timebo quid faciat mihi homo. Memen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcellam. et tube sonũ. et uocem
uerboꝵ. quã qui audierunt ex¬
cus auerunt se ne cis fieret uer¬
bũ. non enĩ portabant quod dice¬
batur. Et si bestia tetigerit mon¬
tem: lapidabitur: et ita terribi¬
le erat quod dicebatur. moyses¬
eni dixit. exterritus sum et tre¬
mebundui. Sed accessistis ad sy¬
on montẽ. et ciuitatẽ dĩ iuiuen¬
tis ierłm cȩlestem. et multorũ
miliũ angłorũ frequentiam. et
eccłam primitiuoꝵ qui conscripti
sunt incelis. et iudicem om̃ĩum.¬
et sp̃s iustoꝵ ꝑfectoꝵ. et testam̃¬
ti noui mediatorem iħm. et san¬
guinis asꝑsionem. melius loquen¬
tem quã abel. Uidete ne recuse¬
tis loquentem. XLi. Si eñu illi
non effugerunt. recusantes eum
qui suꝑ t̾ram loquebatur: mul¬
tomagis nos qui de cęlis loquen¬
tem nobis auertimus. cuiꝰ uox
mouit terrã tunc. modo aũt re¬
ꝓmitit dicens. Adhuc semel. et¬
ego mouebo. non solum terram.
sed et celum. Quod aũt adhuc
semel dicit. declarat mobilium

Expanded text:
em verborum quam qui audierunt excusaverunt se ne eis fieret verbum non enim portabant quod dicebatur et si bestia tetigerit montem lapidabitur et ita terribile erat quod videbatur Moses dixit exterritus sum et tremebundus sed accessistis ad Sion montem et civitatem Dei viventis Hierusalem caelestem et multorum milium angelorum frequentiae et ecclesiam primitivorum qui conscripti sunt in caelis et iudicem omniumet spiritus iustorum perfectorum et testamenti novi mediatorem Iesum et sanguinis sparsionem melius loquentem quam Abel videte ne recusetis loquentem si enim illi non effugerunt recusantes eum qui super terram loquebatur multo magis nos qui de caelis loquentem nobis avertimur cuius vox movit terram tunc modo autem repromittit dicens adhuc semel ego movebo non solum terram sed et caelum quod autem adhuc semel dicit declarat mobilium
Abbreviated transcription (Latin):
cui gła in secula seculoꝵ amen.
XIUIII. Rogo aũt̃ uos fratres.
ut sufferatis uerbũ solacii. et
dimissum: cũ quo si celerius
uenerit uidebo uos. Salutate
om̃s p̃positos ur̃os. et om̃s scõs:

Expanded text:
ia in saecula saeculorum. Amen. Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii. Etedimissum; cum quo si celerius venerit videbo vos. Salutate omnes praepositos vestros, et
Abbreviated transcription (Latin):
Cum lacerat scȩ matris pia fecdera
Post tenebras uerũ meruit cog¬
noscere lumen. xp̃i:¬
Mutato placuit postquam de no¬
Mira fides rerum. subito trans ȩthe¬

Expanded text:
Cum lacerat sanctae Matris pia foedera caecus Post tenebras verum meruit cognoscere Lumen. pta secutus. Mutato placuit postquam de noMira fides rerum, subito trans aeth
Abbreviated transcription (Latin):
Tercia lux tenuit paradiso. illum
Colloquiis dñi fruitur. secreta
Sentibus ac populis uissus predice
Erofundum penetrare maris noc¬
U isere. cum magnum satis est ui
Carceris illuiuiem. uirgas. tormenta
Daufragium. lacrimas. serpentis di¬
S tiginata non metuit portare in
Uersibus his breuiter fateor bea
gister.tissime doctor.
S c̃e tuos damaso uolui monstra¬

Expanded text:
Tertia lux coeli tenuit paradisus Colloquiis Domini fruitur, secreta reservat. Gentibus ac populis jussus praedicere vera, Profundum penetrare maris, noce Visere, cui magnum satis est vixCarceris illuviem, virgas, tormenta, catenas, Naufragium, lacrymas, serpentis diStigmata non timuit portare in magister. Versibus his breviter fateor, sanctissime doctor Paule, tuos Damasus volui monstra
Abbreviated transcription (Latin):
am dudũ saulus ꝓcerum p̃cepta se¬
cutus.
ponere leges. pbas:
Cedibus assidius cuperet discer¬
pere plebem: cecus:¬

Expanded text:
amdudum Saulus, procerum praecepta secutus, ponere leges, AbnuerCaedibus assiduis cuperet discerpere plebem, Cu