comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
putati sunt ad c̾codiam homunũ. ita ut qͥsq
tectorum habeat. angłm. ad sui ꝑ fectum. at¬
q ad custodiam speciałr delegatũ. Uñ in euũ¬
głio u̾itas ꝓusilloꝵ scandalo ꝓ hibens ait. an¬
gli eoꝵ semꝑ uident faciem pr̃is. angłos dic̃
eoꝵ eẽ quib ad custodiam de putati sunt.
ab ex ordio natiuitatis hab̾e angłm ad sui cꝰ¬
todiam. teputatum in qͥens ita. Magna oig

Expanded text:
putati sunt ad custodiam hominum, ita ut quisque electorum habeat angelum ad profectum sui atque custodiam specialiter delegatum. Unde in Evangelio Veritas, a pusillorum scandalo prohibens, ait: Aeli eorum semper vident faciem Patris . Angelos dicit eorum esse, quibus ad custodiam deputati sunt. ab exordio nativitatis habere angelum ad sui custodiam deputatum, inquiens ita: Magna dign
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cessĩt cim̃s quia pecc̾m illud in uoluntate
⁊ in actu ꝯsticit. ⁊ uoluntas accũ precessit. s
ipam uoliuitatẽ alia hominis uoluntas ma¬
la non p̾iit atq ex diabło ꝑ suasioẽ ⁊ homini
arbitͥo illa uoluntas mala procuit qͣ iusticiaᷤ
deseruit. Et iniquitatẽ ii coauit.⁊ ip̃a uolũ¬
tas iniquitas fuit.

Expanded text:
 in voluntate, et in actu constitit; et voluntas actum praecessit, sed ipsam voluntatem alia hominis voluntas mala non praecessit, atque ex diaboli persuasione, et hominis arbitrio illa voluntas mala prodiit, qua justitiam deseruit, et iniquitatem inchoavit; et ipsa voluntas iniquitas fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
uñgg̃. Q uxores suas in adult̾io de p̾hendũt. nec
ille. nec illa alian uxorẽ accipiat. ł aliũ uirũ ꝗͣ¬
dui ambo uiuunt. Si uͦ ad ultera mortua fuĩt.
uͥ eiꝰ si uult nubat. adultera uͦ numꝗͣ. si mortuꝰ
fuĩt uͥ eiꝰ. s om̃ib dieb penitẽtie lam̃ta ꝑ soluat.

Expanded text:
ui uxores suas in adulterio deprehendunt, nec ille, nec illa aliam uxorem accipiat, vel alium virum, quamdiu ambo vivunt. Si vero adultera mortua fuerit, vir ejus, si vult, nubat; adultera vero nunquam, etsi mortuus fuerit vir ejus; sed omnibus diebus poenitentiae lamenta persolvat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑͦ ͤ Nõ emĩ forcior est miles quã iuꝑator
Miles gͦ cormandꝰ gaudet mori. ⁊ dñs co¬
ronaturꝰ timet mortẽ : S in firiutatem
nr̃am rep̾sentans. ꝓsuis in firmis qͥti¬
mẽt mori ħ dix̃. uox illoꝵ eras. Rexͥ ⁊̃

Expanded text:
 . Non etiam fortior est miles quam imperator. Miles enim coronandus gaudet mori, et Dominus coronaturus timet mortem? Sed infirmitatem nostram repraesentans, pro suis infirmis qui timent m
Abbreviated transcription (Latin):
ad nõ eẽ. Tende̾enim ad nõ cẽ malũ est.
Ip̃e aũt auctor mali nõ est. Tendi uł uero
ad nõ ẽẽ qui operatur malũ. Non gͦ deo
auctore est quod aliquis oꝑatur malum.
Nõ est gͦ bonum quod aliquis oꝑat᷑ ma¬
lum qr tm̃ boni ds auctor est. Noc aũt
augꝰ in eodem .l. aꝑte ex plicat ita dicẽs.¬
Qͥ om̃ium q̃ sunt auctor ẽ ⁊ ad cuiꝰ bon¬
itatẽ id. ꝑtinet ut sit õe quod est boni
tm̃ mͦ cã est. Qͦ cirxa mali auctor non
est. ⁊ iõ ip̃e sũraũ bonum ẽ. a quo ĩuł¬
lo de ficere bonum ẽ. ⁊ malũ ẽ deficere.
Nõ gͥ est cã de ficiendi .i. tendendi ad ñ
eẽ. qui ũ ita dicam eeñdi cã ẽ qr om̃iũ q̃
sunt auccor ẽ. q̃ in quantũ sũt bona st̃
Coce aperte habes quod deficere a deo qͥ ẽ
sũmũ bonũ malum est. Mala gͦ facere
malum ẽ. Non gͦ deo auctore uł uolẽ¬
te mala fuint
Obiect̃o qͦrunidã sophistica q̃ ꝓbare

Expanded text:
 est; ipse autem auctor mali non est: tendit vero ad non esse qui operatur malum; non ergo Deo auctore est quod aliquis operatur malum. Non est ergo bonum quod aliquis operatur malum, quia tantum boni Deus auctor est. Hoc autem Aug., in eodem lib. ui omnium quae sunt auctor est, et ad cujus bonitatem id pertinet ut sit omne quod est, boni tantummodo causa est. Quocirca mali auctor non est, et ideo ipse summum bonum est, a quo in nullo deficere bonum est, et malum est deficere. Non est ergo causa deficiendi, id est, tendendi ad non esse, qui, ut ita dicam, esunt auctor est, quae, in quantum sunt, bona sunt. Ecce aperte habes quod deficere a Deo qui summum est bonum, malum est; mala ergo facere malum est; non ergo Deo auctore vel volente mala fiunt. 13. Objectio quorumdam sophistica,
Abbreviated transcription (Latin):
nitenciam reꝯiliari. q̃ ad habitũ sue ꝓfessionis re¬
dire neglexerit. Lumnc ille cii se nurxerat ei de fũc¬
tus erit c̃ ab eiꝰ ilicieᷤ amplexibꝰ ħ penit᷑ recesserit. T̃
gͥ dr eas ñ ẽẽ admittendas ad pn̾am nͥ hii quibꝰ se un¬
eis uiri de mundo recedt̃. ⁊ de fungunt᷑ c̃ ab eoꝵ ꝯu¬
piscencia iste se alienãt. Ꝙ sensum sbdita. siłituto
declarat ⁊ ꝯfirmat

Expanded text:
nitentiam, quae ad habitum suae professionis redire neglexerit. Tunc ille qui se conjunxerat ei, defunctus erit, cum ab ejus illicitis amplexibus haec penitus recesserit. Cum ergo dicitur eas non esse admittendas ad poenitentiam, nisi quibus se juneis viri de mundo recedunt et defunguntur, cum ab eorum concupiscentia istae se alienant; quem sensum similitudo subdita declarat et confirmat
Abbreviated transcription (Latin):
is gr̃arũ q̃ ñ singularit̾ s excellent̾ data¬
⁊ sunt in particpatõe. In illa enĩ celesti pa¬
tria uͥ plenituto boni est. lioet q̃dam da¬
ta sint ex cellent̾. nͭ tñ possidet᷑ singulari¬
ter. Om̃ia enim in oĩb st̃ nõ quidem eqͣ¬
cetera relinquentes oroinibꝰ ad agnomina¬
toẽm. ũ seraphin qͥ ordo ex cellentissimus
extimat᷑ tam dilectoẽm quam agnitoem̃
diuinitatis ⁊ oetã uirtutũ dona ceteris oĩ¬
bus sublumiꝰ ꝑ cep̃ ⁊ tñ ab excellentiori do
no.i. a caritate. nom̃ accep̃ ille suꝑior

Expanded text:
excellenter data sunt in participatione. In illa enim coelesti curia, ubi plenitudo boni est, licet quaedam data sint excellenter, nihil tamen possidetur singulariter. Omnia enim in omnibus sunt, non quidem aequcaetera relinquentes ordinibus ad cognominationem; ut seraphin, qui ordo excellentissimus aestimatur, tam dilectionem quam cognitionem divinitatis, et caetera virtutum dona caeteris omnibusno, id est, a charitate nomen accepit ille superior
Abbreviated transcription (Latin):
formalit̾ dr fuisse in primo homine. o̾e̾
⁊ multiplicatũ ẽ. nulla ext̾iori sułu in id
transcunte ⁊ ip̃m in futuro resurget. Eo¬
mentũ quidẽ ħt a cib̾: s non ꝯu̾tuntur
adam quid de suba sua in corꝑa filiorum.
ssa sube eiꝰ diuisum ẽ. ⁊ inde formatũ est¬
corpꝰ. filii suiq. multiplicatoe̾ sine rei ext̾ͥn¬
sece ad iectõe auctuũ ẽ ⁊ de illo ita augniẽ
lege ꝓpagatonis. usq ad finẽ humani
gnĩs. Itaq diligent ac ꝑ spicue in telli¬
gentib patet. om̃s scd̾ corꝑa in adã fr̃i

Expanded text:
formaliter, dicitur fuisse in primo homine omne et multiplicatum est, nulla exteriori substantia in id transeunte, et ipsum in futuro resurget. Fomentum quidem habet a cibis, sed non convertuntur modicum quid de substantia sua in corpora filiorum, stantiae ejus divisum est, et inde formatum corpus filii, suique multiplicatione sine rei extrinsecae adjectione, auctum est; et de illo ita augmentalege propagationis, usque ad finem humani generis. Itaque diligenter ac perspicue intelligentibus patet omnes s
Abbreviated transcription (Latin):
films nascibilitatis ꝓprietate ac ueritate¬
filuis eist cius soliuis qui genuit ⁊ ille rm̃qͥ
genuit pater ip̃ius est. quia sic̃ ille filiꝰ ori¬
gine ita ille pater geuerationem

Expanded text:
Filius nascibilitatis proprietate ac veritateFilius est solius qui genuit, et ille tantum qui genuit Pater ipsius est, quia sicut ille Filius origine, ita ille Pater generatione.
Abbreviated transcription (Latin):
D̾s autẽ filiꝰ. originis ꝓprietatẽ filius est. ⁊ũ¬
itate natiuitatis nõ factura ł adoptione ⁊ il¬
li quidem añ sũt. quam filii dei sint. fuĩt
cnim filii non nascunt᷑ filii dei. Nñ ylariꝰ
solum dm̃ natum originis ꝓprietate. dei fi¬
liũ ostendens. inter ip̃m ⁊ homines filios
uere est filius. ⁊ nos quidem filii dei sumus
s ꝑ facturam. Fu̾imꝰ enim aliqñ filii iracũ
die. s filii dei per ad optõnem effecti sumus
potius quan nascerem. ⁊ quia cẽ quod fit
añ ꝗͣ fiat nõ fuit. nos cum filii nõ fuissemꝰ
efficimur. Ante enim filii non eramꝰ. s ꝑ
graciã fcĩ sumꝰ nõ nati.n gñati s adqͥsiti.

Expanded text:
originis proprietate Filius est et veritate nativitatis, non factura vel adoptione; et illi quidem ante sunt quam filii Dei sunt. Fiunt enim filii, non nascuntur filii Dei. Unde Hilarius solum Deum natum originis proprietate Dei Filium ostendens, inter ipsum et homines filios ur vere Filius est: et nos quidem filii Dei sumus, sed per facturam. Fuimus enim aliquando filii iracundiae, Ephes. 2, sed filii Dei per adoptionem effecti sumus potius quam nascimur: et quia omne quod fit, antequam fiat non fuit, nos cum filii non fuissemus, efficimur. Ante enim filii non eramus, sed per gratiam facti sumus, non nati neque generati, sed acquisiti.
Abbreviated transcription (Latin):
memoria ẽ ꝗͣ ip̃a memoria. T̃ otã gͥ memi¬
ni. Item quicqͥd in telligo in tlligere me
sçio ⁊ scio me uelle quicqͥd uolo. Qͥcquid
at̾ scio menuim. Totam gͥ in tlłigenciam
totamq uoluntatẽ meam. meniini. Qͦmͦ

Expanded text:
memoria est, quam ipsa memoria; totam ergo memini. Item quicquid intelligo, intelligere me scio; et scio me velle quicquid volo, quicquid autem scio memini. Totam ergo intelligentiam totamque voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ. Iõ aũt fr̃s sororib tẽ sunt copulati. qr ñ e¬
rant alie mulieris. ł filii quib a de filii. ł filie
yiungeret᷑. Primꝰ om̃iuni lamech duas legit᷑
simł habuisse uxores. ⁊ hoc in eo arguit᷑ qr exp
ea uͦ cum iam pene om̃s hoĩes falsis diis seruirẽt.
paucis in cultu dei ꝑmanentib ꝯsultum ẽ a dco
płes in mat̾moniũ copłare sͥ. ne ilł paucis deficiẽ¬
tib cultꝰ ⁊ noticia dei deficeret. Uñ habraam uiuẽ¬
te uxore ad ancillam intrauit. ⁊ ex ea genuit. Ia¬
cob ⁊̃ lib̾is ⁊ ancilł se copulaũ.⁊ filie loch patrie
hebrio. use sunt. Cum enĩ cet̾is i ydolatria re
dei multiplicatio q̃rebat᷑. qr in successioe sangͥnis.
erat successio religionis. Uñ ⁊̃ in lege maledicra
erat stil. q̃ ñ relinq̃bat scm sr̃ t̾ram. Hĩe ⁊̃ sacer¬
dotib ouigia s̃ decceta qr in successio̾e familie su
fere imitet᷑ fornicatõnis. illiꝰ temporis. De hoc aũs¬

Expanded text:
tem fratres sororibus tunc sunt copulati. quia non erant aliae mulieres vel viri, quibus Adae filii vel filiae jungerentur. Primus omnium Lamech duas legitur simul habuisse uxores; et hoc in eo arguitur, quia ea vero cum jam pene omnes homines falsis diis servirent, paucis in cultu Dei permanentibus, consultum est a Deo plures in matrimonio copulare sibi, ne illis paucis deficientibus, cultus et notitia Dei deficeret. Unde Abraham vivente uxore ad ancillam intravit, et ex ea genuit. Jacob etiam liberis et ancillis se copulavit; et filiae Loth patre ebrio usae sunt. Cum enim caeteris in idololatria relDei multiplicatio quaerebatur, quia in successione sanguinis erat successio religionis. Unde etiam in lege maledicta erat sterilis, quae non relinquebat semen super terram. Hinc etiam sacerdotibufere imitetur fornicationis illius temporis. De hoc Au
Abbreviated transcription (Latin):
Id̾ alibi. Antiqͥs temporib c̃ ad huc salutis ur̃e
mist̾iũ uelaret᷑. iusti officio ꝓpagandi nupcias
cõtrahebãt. ñ uicti libidine. s ducti pietate.
multo qͥ facili. tiñe pꝰsẽt. ⁊ si uellent. Utebant᷑
habebat quã nẽ unam qͥ libet istoꝵ in quibꝰ nice

Expanded text:
i, c. 14: Antiquis temporibus cum adhuc salutis nostrae mysterium velaretur, justi officio propagandi nuptias contrahebant, non victi libidine, sed ducti pietate; qui multo facilius continere possent et vellent. Utebanturhabebat, quam nunc unam quilibet istorum in quibus vide
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ. Uidendũ ẽ in quid hoc significari cum
dr̃ genitꝰ. qd̾ significat᷑ cum dr filius. Iõ
enim filius quia genitꝰ. ⁊ quia filiꝰ utiq ge¬
nitꝰ. Sic̃ aũt filus ad patrẽ. sic genitus ad
genitorẽ refertur. Ex sic̃ pr̃ ad filiũ. ita ge¬
U̾bum quidem solus filius accipit᷑ nõ simł
pat̃ ⁊ filiꝰ tanquã ambo sint unũ ũbũ:
Sic enim ũbum dr quomodo ymago. ñ
enim pat̾ ⁊ filiꝰ. simul ambo ymago. s fi¬
lius solus ymago patris quem admooũ ⁊

Expanded text:
t: Videndum est hoc significari cum dicitur genitus, quod significatur cum dicitur Filius. Ideo enim Filius, quia genitus; et quia Filius, utique genitus. Sicut autem Filius ad Patrem, sic genitus ad genitorem refertur; et sicut Pater ad Filium, ita gep. 2: Verbum quidem solus Filius accipitur, non simul Pater et Filius, tanquam ambo sint unum Verbum. Sic enim Verbum dicitur, quomodo imago, non autem Pater et Filius simul ambo imago, sed Filius solus
Abbreviated transcription (Latin):
ni medio ũ ei seruiret᷑. ⁊ ip̃e seruiret. u̾
acciꝑet utr̃q ⁊ reflũet totũ ad bonũ ho¬
minis. ⁊ qd̾ accipit obsequiũ.⁊ qd̾ inpen¬
dit. Ita enim uoluit ds sͥ ab homine ẜ¬
uiri. ea seruitute nõ di. set homo seruiẽs.¬
iuuaret᷑. ⁊ uoluit ut mundꝰ seruiret hõi.¬

Expanded text:
 ut ei serviretur, et ut ipse serviret: ut acciperet utrumque, et reflueret totum ad bonum hominis, et quod accepit obsequium, et quod impendit. Ita enim voluit Deus sibi ab homine serviri, ut ea servitute non Deus, sed homo juvaretur: sed voluit ut mundus serviret homi
Abbreviated transcription (Latin):
Gad ulr̾ium. homicidiũ. ⁊ similia in qͣn¬
tũ sunt. bona sunt ⁊ n᷑e sunt. ⁊ eo uolẽ¬
te fuint. Qo si ẽ tunc illi q̃ faciunt
illa. bona agunt. Qd̾ penuꝰ ab surdũ ẽ
his uͦ sic illi respontent cicũt equidem.
plicit̾ actꝰ de uotare. s actuum uicutu.
Actͦꝰq ip̃is as ult̾i. ⁊ hoĩcielis in quantu̾¬

Expanded text:
dium, et similia, in quantum sunt, bona sunt, et naturae sunt, et Deo volente fiunt. Quod si est, tunc illi qui faciunt illa, bona agunt; quod penitus absurdum est. His vero sic illi respondent: dicunt equidem pliciter actus denotare, sed actuum vitia; actusque ipsos adult
Abbreviated transcription (Latin):
actum in t̾iorem uł exteriorẽ in qͣntum
na. qr nͥ ẽ aliqua res mala ii eadem res bo
ẽ natura nͥ eẽt. Non gͥ pͣ ee̾ malum. nisi
eet aliquos bonũ. Qd̃ cum dici iuteatur
ab surce. ꝯ nexio tñ raciocinatois nos ꝯ pel¬
lit ħ dĩe. Ex p̾missis testimoniis assept̃¬

Expanded text:
interiorem vel exteriorem, in quantum na; quia non est aliqua res mala, nisi eadem res bonest, natura non esset. Non ergo potest esse malum nisi esset aliquod bonum. Quod cum dici videatur absurde, connexio tamen ratiocinationis nos compellit hoc dice
Abbreviated transcription (Latin):
augꝰ cãs primordiales om̃iũ ir̃ in deo eẽ. ĩ¬
duces similitudinẽ artificis in cuiꝰ dispõe ẽ.
quał futura sit archa. Ita ⁊ in deo uniꝰcuiꝰ¬
q rei future cã p̃cessit. In creaturis au̾t
quaꝵda̾ ir̃ s nõ om̃ium cãe st̃. ut ait au¬
gꝰ. qͥa in seruit dis ratõnas seminales re

Expanded text:
Aug. causas primordiales omnium rerum in Deo esse; inducens similitudinem artificis, in cujus dispositione est qualis futura sit arca. Ita et in Deo uniuscujusque rei futurae causa praecessit. In creaturis vero quarumdam rerum, sed non omnium causae sunt, ut ait Aug. Quia inseruit Deus seminales rat
Abbreviated transcription (Latin):
Neo querit᷑ an ratõ seĩał quam ds pͥmis
Ioperib cõ crcaũ. id hab̾e̾t. uͥ scõ ip̃am ex
uirili latere feminã fi necesse foret. an ħ
ret. uł equs. ⁊ hꝰ moĩ in dei potencia ⁊ di¬
spõe ab etu̾o fuit. ⁊ hee dũr pͥmordiales eĩe¬
ẽ. qi istas alie ñ p̃cedunt. s iste alias q̃ st̃

Expanded text:
ed quaeritur an ratio quam Deus primis operibus concreavit, id haberet ut secundum ipsam ex viri latere feminam fieri necesse foret, an horet vel equus et hujusmodi, in Dei potentia et dispositione ab aeterno fuit. Hae dicuntur primordiales causae, quia istas aliae non praecedunt, sed istae a
Abbreviated transcription (Latin):
ra eoꝵq animabꝰ illabant᷑. an iõ intrare cli¬
cant᷑. qr malicie sue effect̾ iͥ exercent dei ꝑmi¬
fsice̾. oppͥmendo atq uexando eas. ł in peccm̃
ꝓ uoluntate sua trahendo. Qd̾ in homines
in troeant atq ab eis ex pulsi exeant. eũgłi¬
um aꝑte de clarat ꝯmemorans demonia in
dicant᷑ in gressa nõ adeo ꝑspicuum ẽ. Ge

Expanded text:
ra, eorumque animabus illabantur? An ideo intrare dicantur, quia malitiae suae effectum ibi exercent Dei permissione, opprimendo atque vexando eas, vel in peccatum pro voluntate sua trahendo. Quod in homines introeant, atque ab eis expulsi exeant, Evangelium aperte declarat, commemorans daemonia in dicantur ingressa, non adeo perspicuum est. De
Abbreviated transcription (Latin):
d̾m oꝑatõnem ⁊ uoluntatis instinetũ aĩa
de his q̃ sunt creata in plet᷑. Implet uero
sathanas cor alicꝰ ñ quos in grediens in eũ.
⁊ in sensum eiꝰ neq in troiens a ditũ cordiᷤ
siquidẽ potestas ħ soliꝰ dei est. s callioa ⁊ fr¬
audulenta de ceptoẽ aĩam in affectũ mali¬
cie trahens ꝑ cogicatõnes ⁊ in centiua uici¬
oꝵ quib plenus est. Impleũ g̾ sathanas cor
ananie ñ intrando s malicie sue iures in¬
serendo. Id̾. sp̃c in mundꝰ flama u̾tutũ de
cordib fideliũ. ex pulsꝰ doctoribꝰ u̾itatis ue¬

Expanded text:
dum operationem et voluntatis instinctum anima de his quae sunt creata impletur. Implet vero Satanas cor alicujus, non quidem ingrediens in eum et in sensum ejus, neque introiens aditum cordis siquidem potestas hoc solius Dei est, sed callida et fraudulenta deceptione animam in effectum malitiae trahens per cogitationes et incentiva vitiorum quibus plenus est. Implevit ergo Satanas cor Ananiae, non intrando, sed malitiae suae virus inserendo. Idem spiritus immundus flamma virtutum de cordibus fidelium expulsus, doctoribus veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Hoc si credideris ⁊ dixis nͥ de hac re ult̾uis
accusab̾is. Lis .it. uerbis aꝑit quortͦ p̃ dicta
debeant intelligi. Simir filiꝰ natꝰ ÷ de subͣ¬
stancia patris uł pat̾ genuit filiũ de sua na¬
tura suie eẽntia .i.d̾ se natura ⁊ eẽntia gt¬

Expanded text:
uit. Hoc si credideris et dixeris, nihil de hac re ulterius accusaberis. His enim verbis aperit quomodo praedicta debeant intelligi. Similiter Filius natus est de substantia Patris, vel Pater genuit Filium de sua natura sive essentia, id e
Abbreviated transcription (Latin):
piscentiã. q̃ cet̾i ꝯcipiunt᷑ qͥ originale t̾bũt
peccm. s credento ñ ꝯcumbendo seã ẽ fecun¬
data. uͥginitas. Ex his aꝑte ostendr ⁊ aliũ
⁊ aliunde hominẽ dm̃ assuinere potuisse.
Si hõ ille potuit peccare. uł non esse deus.

Expanded text:
ntia qua caeteri concipiuntur, qui originale trahunt peccatum, sed credendo, non concumbendo facta est fecundata virginitas. Ex his aperte ostenditur et alium, et aliunde hominem Deum assumere potuisse. 3. Si homo ille potuit peccare, vel non esse Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
humano tanta diligentia separat᷑. ma¬
net tũ in fructu qͥ de purgato nascitur
tritico. ĩ peccm qd̾ in parentib ꝑ bap̾m
muudat᷑. manet in eis qͦd̾ genuerunt.
Ex hoc enim gignunt quod ad huc uetꝰ¬
tũ trahunt. nͥ ex hoc quos in nouitate ꝓ¬
mouit eos int̾ filios dei. Non enun ge¬
n̾ant parentes filios sed illam gn̾atoe̾m
q̃ de nuo sũt nati. s pociꝰ scłm eam q car¬

Expanded text:
humano tanta diligentia separatur, manet tamen in fructu qui de purgato nascitur tritico; ita peccatum quod in parentibus per baptismum mundatur manet in eis quos genuerunt. Ex hoc enim gignunt, quod adhuc vetustum trahunt; non ex hoc, quod lex in novitate promovit eos inter filios Dei. Non enim generant parentes filios secundum illam generationem qua denuo nati sunt, sehumano tanta diligentia separatur, ma
Abbreviated transcription (Latin):
murm᷑ ⁊ in tellectu turbem᷑ audientes
pecem originale filios tradno̾e a parẽtib
iam ꝑ bap̾m ab illo peocato mundatis. di¬
uersarum similitudine in ductõe id p̾se
fi̾ in simuat aug̾. in .l. de. bapto paruulo¬
rum ĩ in quiens. Quomͦ p̃putriũ ꝑ cir

Expanded text:
mur et intellectu turbemur audientes peccatum originale filios traducere a parentibus, jam per baptismum ab illo peccato mundatis, diversarum similitudinum inductione id posse fieri insinuat Aug. in lib. de Baptismo parvulorum, inquiens: Quomodo p
Abbreviated transcription (Latin):
uet. Si uͦ ambo tali ꝯcupiscentie sbuĩgunt᷑. re faci¬
unt. q̃ũ est nupciar. Cuiĩ delicti ñ st̃ nupcie hor¬
tatrices. s de p̾ecatrices. Dec̃ qͥdem ꝯiugale ẽ casti¬
tas ꝓcreaueli. ⁊ reddẽdi carnał cb̃iti fides. hoc ẽ opꝰ
uupciar. qd ab oi pecc̃o cefend̾ apłedicens. õ pͦ¬

Expanded text:
. Si vero ambo tali concupiscentiae subiguntur, rem faciunt quae non est nuptiarum; cujus delicti non sunt nuptiae hortatrices, sed deprecatrices. Decus quidem conjugale est castitas; procreandi et reddendi carnalis debiti fides, hoc est opus nuptiarum, quod ab omni peccato defendit Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
bile ẽ fi̾. potuert̃ gͦ ognosoere siue cognouerũt
ult᷑ oẽm creaturã eẽ illũ qui ea fec̃. q̃ nulla crea¬
turarũ fac̾e s d̾stͣtii ualet. accedat q̃cũ q uis crea¬
turas ⁊ faciat talecelum ⁊ talẽt̾ra. ⁊ dicã qd̾ d̾s
ẽ. S qr nulla creatura talia fac̃e ualet ostat sr̃¬

Expanded text:
sive cognoverunt ultra omnem creaturam esse illum, qui ea fecit, que nulla creatura facere au t destruere valet. Accedat quecumque vis creatura et faciat tale celum et talem terram et dico, quia deus est. Sed quia nulla creatura talia facere potest, constat s
Abbreviated transcription (Latin):
ds de suba. uiri. sic̾ pꝰ plantatũ paradisũ
hoĩemq in eo poĩtũ.⁊ pꝰ uniũsa animalia
ad eũ ducta. sinsq nõibꝰ de signata. sb̾ nectit
script᷑a. In misit ds soporẽ in adã. c̾q obdor¬
misset tulit unã de costis eiꝰ. ⁊ formaũ eam
ĩ mulierẽ. Hic artendend̾ ẽ quare nõ creauit

Expanded text:
Deus de substantia viri; sicut post plantatum paradisum, hominemque in eo positum, et post universa animalia ad eum ducta, suisque nominibus designata, subnectit Scriptura, Gen. 2: Immisit Deus soporem in Adam. Cumque obdormisset, tulit unam de costis ejus, et formavit eam in mulie
Abbreviated transcription (Latin):
diabłi ꝯ funderet᷑. ⁊ hͦnis humilitas dei simi¬
litudine sb̃limaret᷑. Diabłs quippe a deo ali¬
ud pͥncipiũ eẽ ⁊cupierat. Iõq ũ eꝰ suꝑbia re¬
tunderet᷑. hoc homõ ĩ munere acep̃ ꝗ di abłs
peruerse rapere uoluit. s obtinere nõ potuit.
⁊ ꝑ hoc ẏmago dei in homine apparuit. qͥa sic̃
os om̃ib reł existit principiũ ercatõnis. ita
hõ om̃ib hominib unũ principiũ gn̾atõis.
Iõ t̃ ex uno homine om̃s ẽẽ uoluit cłs ũ aum
cognoscerent se ab uno eẽ. om̃s se qͣi unum
amarent.
Qre de latere uiri ⁊ ñ de alia corꝑis ꝑte

Expanded text:
s Dei similitudine sublimaretur. Diabolus quippe aliud a Deo principium esse concupierat. Ideoque ut ejus superbia retunderetur, hoc homo in munere accepit, quod diabolus perverse rapere voluit, sed obtinere non potuit. Et per hoc imago Dei in homine apparuit; quia sicut Deus omnibus rebus existit principium creationis, ita homo omnibus hominibus principium generationis. Ideo etiam ex uno homine omnes esse voluit Deus, ut dum cognoscerent se ab uno esse omnes, se quasi unum amarent. 3. Quare de latere viri, non de alia corporis
Abbreviated transcription (Latin):
accep̃ s ab ecce̾e rei pꝰea secute. Augꝰ. Ar¬
bor enim illa nõ erat mala. s scĩe bom
illa traps gressio futura. ꝗͣ hõ experiendo
gressioẽ secuta. Cognoũ. it. homo priꝰquã tan¬
getet hoc lignũ: bonum. ⁊ malum. s bonũ
to ligno uento. qi ꝑ exꝑienciã mali didicit.
qͥd sit int̾ bonũ obediencie. ⁊ malũ in obedi¬
encie. Si uͦ pͥmi paientes in obedientes eẽt
nec q̃ preceptũ pecrassent nõ iõ tñ minꝰ dies
t᷑ lignũ scd̃e boni ⁊ mali. qr hoc ex eiꝰ tac¬
tu acceͥderet. si usurparet᷑. Aligno gͥ homo ꝓ¬
hibitꝰ est qd̾ malum ñ erat. ũ ip̃a p̾cepti a ser¬
uatõ bonum illi eẽt. transgressio malũ. nec
meliꝰ sideratet᷑ quantũ malũ sit in obeoien¬
git᷑ q ꝓhibitꝰ rem tetig̃. quã sinõ ꝓhibitꝰ ce¬
tigiss. nec peccass nec penã sensiss. Si enĩ
uenenosam herbam ꝓ hibitꝰ tetig̾is pena se¬
benti ob est sic̾ aliena pͤcunia .xĩo ꝓhibita ẽ

Expanded text:
accepit, sed ab occasione rei postea secutae. Arbor enim illa non erat mala, sed ideo scieilla transgressio futura, qua homo experiendo gressionem secuta. Cognovit autem homo, priusquam tangeret hoc lignum, bonum et malum; sed bonumto ligno vetito, quia per experientiam mali didicit quid sit inter bonum obedientiae et malum inobedientiae. Si vero primi parentes obedientes essent nec etur lignum scientiae boni et mali, quia hoc ex ejus tactu accideret si usurparetur. A ligno ergo prohibitus est quod malum non erat, ut ipsa praecepti conservatio bonum illi esset, transgressio malum. Nec melius consideratur quantum malum sit inobediengitur, quia prohibitus rem tetigit, quam si non prohibitus tetigisset, nec peccasset, nec poenam sensisset. Si vero venenosam herbam prohibitus tetigeris, poena sebenti obest, sicut aliena pecunia; ideo prohibitum est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad patrem.⁊ ad filium refertur quia sp̃c
apparet in hoc nomine. Apparet añt cum
ar donum dei. Dunum est ciũ pagris ⁊ filii.
in esfamilis queda tatris. fiũ comun¬
io est. ⁊ ĩo fortasse sic appellatur ut iam
diximus nec iterare piget quia patri ⁊ filio
pͭ eadem applłatõ ꝯ uenire. Nam hoc ip̃e ꝓͥe

Expanded text:
 ad Patrem et ad Filium refertur, quia Spirapparet in hoc nomine; apparet autem cum dicitur donum Dei : donum enim est Patris et Filii, ineffabilis quaedam Patris Filiique communio est. Et ideo fortasse sic appellatur, ut jam diximus, nec iterare piget, quia Patri et Filio potest eadem appellatio convenire, nam hoc ipse prop
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ pecc̾m ñ mortale qd̾ erat. si maruĩ
qd̾ nõ fieret nͥ peccareͭ. a mortale eniu
est hoc corpꝰ sic̃ primi hominis fuit.
iam de terius est. ħt enĩ necessitatẽ mo¬
riendi. Ecce hic euident̾ aperit. augꝰ
qe corpꝰ hoĩs aũ peccatũ mortale ⁊ ĩ mor¬
tale fuit.s ñ quale fiet ĩure suirectõe
De hoc eos beda sr̃ genesim ait. Non ẽ cre¬
dend̾ añ pece̾m ĩ fuisse mortua corpora si

Expanded text:
per peccatum non mortale, quod erat; sed mortuum, quod non fieret nisi peccaret. Animale enim non est hoc corpus, sicut primi hominis fuit, sed jam deterius est; habet enim necessitatem moriendi . Ecce hic evidenter aperit August. quod corpus hominis ante peccatum mortale et immortale fuit, sed non qualiter fiet in resurrectione. De hoc eodem Beda, super Genes., ait: Non est credendum ante peccatum ita fuisse mortua corpora, si
Abbreviated transcription (Latin):
lens. In trare eecc̃m.⁊ a ccedere ad altere.
.I
laba ⁊ batuel dixert̃. ueceinꝰ ꝑuellã
⁊ queramꝰ eiꝰ uoluntatẽ. Dic̾ ex poi̾tor
qr fi̾des est uoluntatis non necessitatiᷤ.
ad quod respondentes dm̃s. ñ hec ĩ accipi¬
enta fore. ut ex uoluntate hoĩs fides intł¬
ligat᷑ ꝓ uentre cum ip̃a sit ꝓprie dei doñ
in cipiant. E anc .it. nͥ ait augꝰ suꝑ ps¬
almũ. lxui. Iustificat᷑ impiꝰ .i. fit de ĩ¬
pio pi. ut de iñ ip̃a fides in cipiat ꝑ diłc¬
tiem oꝑari. Uñ om̃ia bona merita in ci¬
piut. Sed pociꝰ ħ iõ ita dicta sũt. quia
ñ est fides nͥ in eo qͥ uult credere. cͣ bonã
uoluntatẽ fides p̾uenit ñ tempore sco

Expanded text:
ere ad altare ., Laban et Batuel dixerunt: Vocemus puellam, et quaeramus ejus voluntatem, dicit expositor quia fides est voluntatis, non necessitatis. Ad quod respondentes, dicimus non haec ita accipie de fore, ut ex voluntate hominis fides intelligatur provenire, cum ipsa sit proprie Dei donumincipiant. Per hanc enim, ut ait Aug., super psal. 67, justificatur impius, id est, fit de impio pius, ut deinde ipsa fides incipiat per dilectionem operari; unde omnia bona merita incipiunt. Sed potius haec ideo dicta sunt, quia non est fides nisi in eo qui vult credere, cujus bonam voluntatem fides praevenit non tempore, sed
Abbreviated transcription (Latin):
libo arbitrio uoluntatis fuit ⁊ in ip̃o enim
⁊ in alio ciusa exticit ut fieret de terior
In alic quia in iliabolo qui sicasit. Ii p̃o
quia uoluntate libi arbitriĩ ꝯsensie ⁊ cum
lib̾m arbitrium sit bonu̾ exre utiq boua

Expanded text:
io propriae voluntatis fuit. In ipso enim et in alio causa extitit ut fieret deterior. In alio, quia in diabolo qui suasit; in ipso, quia voluntate liberi arbitrii consensit, et cum liberum arbitrium
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sit in potestate sua illus uitare. ñ enimi
ioͥ aiam ream eẽ aliꝰ peccͥi licet mida a do̾
sit creata. qr cum in fundit᷑ corpori ã desẽ¬
tat᷑ carni ex quo peccatũ trahit. Qd si es¬
set. iam nõ originale s acruale diocretur.
Pociꝰ gͦ iõ recte pͥ dici in putari aĩce illuo pͦ¬

Expanded text:
on sit in potestate sua illud vitare. Non enim ideo animam ream esse illius peccati, licet munda a Deo sit creata, quia cum infunditur corpori, condelectatur carni, ex quo peccatum contrahit. Quod si esset, jam non originale, sed actuale diceretur. Potius ergo ideo recte potest dici i
Abbreviated transcription (Latin):
tia pꝰ bap̾m ñ tñ dñatur ⁊ regnat sic̾ ãte
imo ꝑ gr̃am bap̾i mitigat᷑ ⁊ minuit᷑. uͥ
pꝰ dñari ñ ualeat. nͥ quis reddat uires h¬
osti. eu̾do pꝰ ꝯcupisaentias. uͨͦ pꝰ bap̾m re¬
manet ad reatum. qr ñ in putat᷑ in per¬

Expanded text:
n dominatur et regnat sicut ante; imo per gratiam baptismi mitigatur et minuitur, ut post dominari non valeat, nisi quis reddat vires hosti eundo post concupiscentias. Nec post baptismum remanet ad reatum, quia non imputatur in pec
Abbreviated transcription (Latin):
git nos ante mnuncli constitutõem. quis sub¬
ficit hoc explicare. E ligunt᷑ qui nõ sunt. nͨ
errat qͥ elegit. nec uane elegit. Cleg̃ tñ ⁊
habet electos q̃s creaturuis ẽ eligendos. quos
hũit apud semetipsum non in sua natura

Expanded text:
git nos ante mundi constitutionem. Quis sufficit hoc explicare? Eliguntur qui non sunt; nec erat qui elegit, nec vane elegit. Elegit tamen, et habet electos quos creaturus est eligendos, quos habuit apud semetipsum non in natura
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ ap̃ uabe e lectos añ mundũ nõ in na᷑.¬
ud quã eiꝰ natura. quia ip̃iꝰ p̃sencia. ẽ eiꝰ no¬
illoꝵ qi non dum erant s in sua p̃sencia. qr
eos ita nouit ac si eẽnt.
utr̃ mala cbeant
dici eẽ in deo ũ st̃ oĩa bona cũ utraq sĩt ĩ eiꝰ ꝯgnitõe

Expanded text:
m habere electos ante mundum, non in sua nt quam ejus natura, quia ipsius praesentia est ejus noillorum, qui nondum erant, sed in sua praescientia, quia eos ita novit ac si essent. 2. Utrum mala debeant dici esse in Deo, ubi sunt omnia bona, cum utraque sint in ejus cognitione
Abbreviated transcription (Latin):
tti qm ⁊ ille qui peccat ignoraus. nolun
putat ec̾ facieno. ⁊ ille qͥ ꝯ cupiscente ad¬
uersꝰ sp̾m carue. nõ ea qͥ uult facit acu¬
piscit quidem nolens. ⁊ in eo nͥ fac̃ quos
uult. sed si uinct᷑. ꝯ cupiscentie ꝯ sentit
uoleus. ⁊ in eo ñ fac̾ nͥ quos uult. ⁊ illo¬

Expanded text:
iam et ille qui peccat ignorans, voluntputat esse faciendum. Et ille qui concupiscente aduersus spiritum carne non ea quae uult facit, concupiscit quidem nolens et ideo non facit quod uult, sed, si uincitur, concupiscentiae consentit uolens, et ideo non facit nisi quod uult, l
Abbreviated transcription (Latin):
i. nõ pͭ eẽ ut p̃ destinatꝰ sit ⁊ dampnetur.
uerũ dicis. qr cõ uincti intlłigis falsum at̾
si disiunctũ ut sun telligas istum nõ pꝰse
dampnari quẽ p̃ destinatũ dico. potuit. it
nõ eẽ p̃ destinat᷑ꝰ ⁊ ita dampnaret᷑. Qmͦ ad¬

Expanded text:
 potest esse ut praedestinatus sit et damnetur, verum dicis, quia conjunctim intelligis; falsum autem, si disjunctim, ut si intelligas istum non posse damnari quem dico praedestinatum; potuit enim non esse praedestinatus, et ita damnaretur. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
alius accipiat coronam tuam. Si aliꝰ nõ est
ciunt qͥdam nitẽtes ꝓbare numerũ electoꝵ
p̾se minui ⁊ aug̃ĩ sic. Poss di nõ apponere
grãm quib apponit. ⁊ pꝰset subtraħe quib
nõ subtͣhit. Qd̾ si fieret utiq damꝑnarent᷑
Possent gͦ dampnari isti qͥ tñ saluabunt᷑. Pos

Expanded text:
alius accipiat coronam tuam. Si alius non est ciunt quidam, nitentes probare numerum electorum posse augeri et minui, sic: Posset Deus non apponere gratiam quibus apponit, et posset subtrahere quibus non subtrahit; quod si faceret, utique damnarentur; possent ergo d
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ uoĩe equalitatis uł similitudinis nõ aͥd
poni. s remoũi. ut ea relatõe dicatur filiꝰ
equał patri. quia nec maior est eo nͨ minor
⁊ hoc ꝓpt̃ unitatem centie. Ita ⁊ simuł d̾r
quia nec diũsus necalienꝰ nec in aliqͦ dissi¬
mił ⁊ hoc ꝓpt̾ eẽntie simplicitatẽ. Non gͦ se¬
cund̾ quod filiꝰ ẽ genit̾ apatre equał ł ine¬

Expanded text:
r nomine aequalitatis vel similitudinis non aliquid poni, sed removeri ut ea ratione dicatur Filius aequalis Patri, quia nec major est eo, nec minor, et hoc propter unitatem essentiae. Ita et similis dicitur, quia nec diversus, nec alienus, nec in aliquo dissimilis, et hoc propter essentiae simplicitatem. Non ergo secundum quod Filius est genitus a
Abbreviated transcription (Latin):
te pecc̾m. qr oĩ carebat miscria. ⁊ ulła tã¬
gebat᷑ molestia. ⁊ ploniꝰ habebit in fut᷑a
beatitudine uͥ miser eẽ nͥ potit. Sed in
hac uita q̃ est int̾ pͥmũ pecc̃m. ⁊ ultimã
ꝯ firmatõe in nemo amiseria lib̾ est qr pe¬
na ꝑec̾ci ñ caret.
Repetit de corruptõe.li.

Expanded text:
rebat miseria, et nulla angebatur molestia; et plenius habebit in futura beatitudine, ubi miser esse non poterit. Sed in hac vita, quae est inter primum peccacatum et ultimam confirmationem, nemo a miseria liber est, quia poena peccati non caret. 15. Repetit de corruptione li
Abbreviated transcription (Latin):
alid̾ facere quã fac̾. ⁊ tñ si alid̾ faceret
alid̾ ipẽ nõ eẽt. ⁊ poteit alis̾ uelle quam
mut. ⁊ tñ eus uoluntas necalia nec no
nouit̾ nec noua uoluntate s sempit̾na
tm̃ uelle. pot̾. Pocest enim uelle qd̾ potest
ab et̾no uoluit.

Expanded text:
aliud facere quam facit; et tamen si aliud faceret, alius ipse non esset. Et potest aliud velle quam vult; et tamen ejus voluntas nec alia, nec nonoviter nec nova voluntate, sed sempiterna tantum velle potest. Potest enim velle, quod potest ab eterno voluit.
Abbreviated transcription (Latin):
dũt uł acidt̃ uͥ habitũ faciant. ñ mutãt᷑
s ip̃a mutant. in se integͣ ⁊ in ꝯ cussa mane̾¬
tia. sic̃ sapia accedens hoĩ ñ ip̃a mittat᷑. seo
hominẽ uutat. q̃de stulto sapientẽ fac̾ q̃da
uͦ sic accedũt uł accidũt ũ mutẽt ⁊ mutẽt᷑.¬
ii cib qͥ amittens spc̃m suam ĩ corp̾ ĩnitur
⁊ nos cibo refecti ab exilitate. acq langore
in robur atq ualentiã mutam. Terciun
genꝰ ẽ cũ ea q̃ accidt̾ uł acce. nec mutãt ea
quib accidũt. nec ab eis ip̃a nuitant᷑. Sic̃
anulꝰ poĩtꝰ in digito qd̾ gñs rarisime reꝑit᷑.
Qrtũ gen̾ est cũ ea q̃ accidũt mutant᷑ mu¬
piũt ũ est uestis. q̃ ce iecta atoꝵ de poĩta ñ
b̾t eam formã quã sumit in cduta. In du¬
ta enĩ m̾ibris accip̃ formã quã ũ habebat
exuta. qd̃ genus ꝯgͣit huic ꝯparatõi. d̾i enĩ
s formam serui accipiens. n ꝯuersꝰ aũ trã

Expanded text:
dunt vel accedunt ut habitum faciant, non mutantur, sed ipsa mutant, in se integra et inconcussa manentia. Sicut sapientia accedens homini, non ipsa mutatur sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic accidunt vel acceduut cibus qui amittens speciem suam in corpus vertitur, et nos cibo refecti atque ab exilitate atque languore in robur atque valentiam mutamur. Tertium genus est, cum ea quae accedunt nec mutant ea quibus accedunt, nec ab eis ipsa mutantur; sic annulus positus in digito, quod genus rarissime invenitur. Quartum genus est cum ea quapiunt; ut et vestis, quae dejecta atque deposita non habet eam formam quam sumit induta. Induta enim membris accipit formam quam non habebat exuta; quod genus congruit huic comparationi. Deus enim on formam
Abbreviated transcription (Latin):
to̾e in hoiminẽ s habitu fc̃s ẽ cũ indutꝰ ẽ
hoĩe. quẽ sͥ uniẽs qͥdam mͦ atq a formans
in mortalitati etuitatiq sociaret. Nõ gͦ o
portet in telligi mutatũ eẽ uerbũ suscep¬
tõe hoĩs sic̃ nec mẽbra ueste in duta mutã¬
tur. quã uis illa suscept̃o in est̾abilit̾ susce¬
pt̾ suscipienti copularet. his u̾b̾ aꝑte msr¬

Expanded text:
abitu factus est, cum indutus est hominem, quem sibi uniens quodammodo atque conformans immortalitati aeternitatique sociaret. Non ergo oportet intelligi mutatum esse Verbum susceptione hominis, sicut nec membra veste induta mutantur: quamvis illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti copularet. His verbis aperte in
Abbreviated transcription (Latin):
ita in quiens. M ultis modis habitum di¬
cimꝰ. uel habitum aĩ sic̃ discipline ꝑ ceptõe
usu firmatam. uł habitum corꝑis. sic̃ dm̃s
alium alio ualidiorẽ. uł habitũ coꝵ q̃ mbͥs
acomodant᷑ extͥisec. uĩ cuin dm̃s aliquẽ uesti¬
tũ. calciatũ ⁊ hmi. In qͥb om̃ib gñ̾ib ma
nifestũ ẽ in ca re dici habitũ q̃ accid̾. uł a cce¬
dit alicui ĩ ut possit eam ⁊ non habere. Hoc
aũt uͦ ductũ est ab illo u̾bo qđ est habere. ha¬

Expanded text:
ita inquiens, q. 73: Multis modis habitum dicimus: vel habitum animi, sicut disciplinae perceptionem usu firmatam; vel habitum corporis, sicut dicimus alium alio validiorem; vel habitum eorum quae membris accommodantur extrinsecus, ut cum dicimus aliquem vestitum vel calceatunifestum est in ea re dici habitum, quae accidit vel accedit alicui, ita ut eam possit etiam non habere. Hoc autem nomen dictum est ab illo verbo quod est habere. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
uert̃ aũt ñ nulli hetici mipcias de testantes.
q̃ daciani st̃ appellati. hi nuptias: oĩo dampnant.
ac pares fornicatõnib aliisꝙ corruptõnibꝰ faciunt nͦ
recipiunt in suoꝵ numero ꝯiugio utentẽ marẽ uł
feminã. Q at̃ res bona sit ꝯiugiũ ũ mͦ ex eo ꝓbatur:¬

Expanded text:
unt autem nonnulli haeretici nuptias detestantes, qui Tatiani appellati sunt. Hi nuptias omnino damnant, ac pares fornicationibus aliisque corruptionibus faciunt, nec recipiunt in suorum numero conjugio utentem marem vel feminam. Quod autem res bona sit conjugium, non modo ex eo probatur
Abbreviated transcription (Latin):
at̾ sp̃c. s. noñ dicatur. uł sit natꝰ. ⁊ iõ non
sit filius. augꝰ ostend̾̃ in .xu. libro detrin¬
quippe nullus ẽ duoꝵ. nͥ patris ⁊ matris.
absit aũt uͥ int̃ dm̃ patrẽ. ⁊ dm filium
tale aliquid suspicem᷑. Ab sindissime gͥ
rum erũ filius diceretur si ambo eũ genu¬
issent. quod ab horret oĩum sanoꝵ sensꝰ.
Nõ gͥ ab utroq ẽ genit. s ꝓoed̾ ab utroq
amboꝵ sp̃c. his uerbis ostẽd̾r cur sp̃c .s.¬

Expanded text:
 sanctus non dicatur vel sit natus, et ideo non sit Filius, Aug. ostendit in lib. 15 de Trinquippe nullus est duorum, nisi patris et matris. Absit autem ut inter Deum Patrem et Deum Filium tale aliquid suspicemur. Absurdissime ergrum enim Filius diceretur, si eum ambo genuissent, quod abhorret omnium sanorum sensus. Non ergo ab utroque est genitus, sed procedit ab utroque amborum Spiritus. His verbis ostend
Abbreviated transcription (Latin):
ssencire uidñr qͥ auccoritate p̾ clari aliis
datores in sacra pagina extiter̃ nectm̃ alii
ab aliis uer̃ ⁊̃ iocm a se ip̃is dissentire uicẽ¬
tͣ sic̃ subiecta capitula dercent. legr enĩ in
bũ caro factum ẽ ⁊ ha. in.n. ⁊ cũ tota t̾mi¬

Expanded text:
ssentire videntur, qui auctoritate praeclari aliisque doctiores in sacra Pagina extiterunt; nec tantum alii ab aliis, verum etiam iidem a seipsis dissonare videntur, sicut subjecta capitula docent. Legitur enim in bum caro factum est, et
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt ab eo tempore. qͦ temptauit xꝰͦ in deserto.
uel in passioẽ ⁊ uictꝰ ẽ ab eo. Ip̃m putant pri¬
niũ hõĩnẽ temptasse. ⁊ uicisse.⁊ scdo dm̃ s ab
eo uictum cẽ ⁊ iõ in inferno religatum. alii
aũt putant ex qͦ cecidit ꝓ pecci sui magnitu¬
dine illuc fuisse de mersum.
Qd̾ lucifer nõ¬
ħt illam potestatẽ. quã habebit in tp̃r ãtixͥ.

Expanded text:
dicunt ab eo tempore quo tentavit Christum in deserto. vel in passione; et victus est ab eo. Ipsum putant print hominem tentasse et vicisse; et secundo Deum, sed ab eo victum esse, et ideo in inferno relegatum. Alii autem putant ex quo cecidit pro peccati sui magnitudine illuc fuisse demersum. 7. Quod Lucifer non habet potestatem quam habebit in tempore Anti
Abbreviated transcription (Latin):
i assistere semꝑ creatori. quos ad exteriora ñ
exeunt. In fi̾ores aũt tres ad exteriora mitti.
Tres uͦ medios int̾ utrosq ꝯsistere non modo.
dignitate us loco. sed ⁊̃ officio. qr p̾ceptũ diui¬
nũ a suꝑioribꝰ accipunt. ⁊ oeferunt ad infi̾o¬
res. Iõq cum sump̃mi mediis:. atꝙ hii ho

Expanded text:
i assistere, quod ad exteriora non exeunt; inferiores autem tres ad exteriora mitti; tres vero medios inter utrosque consistere, non modo dignitate vel loco, sed etiam officio, quia praeceptum divinum a superioribus accipiunt, et deferunt ad inferiores
Abbreviated transcription (Latin):
Iud uͦ qd̾ ysaias ait. ꝑ uerba dionisii de termii¬
nant dicentis. hii spẽ qui mittunt᷑ ꝑcipiũt
hor uocabulum. quoꝵ gerunt officium. Uñ
dñt illum angłm qͥ missus ẽ ad ysaiam ut
mundaret. ⁊ in cenderet labia ꝓpħe. fuisse de
ordine in fi̾orum. s iõ dictꝰ est fore de seraphĩ
q ueniebat in cẽd̾e.⁊ ꝯsumere delicta ysaie.

Expanded text:
uod Isaias ait per verba Dionysii determinant dicentes: Hi spiritus qui mittuntur, percipiunt horum vocabulum quorum gerunt officium. Unde dicunt illum angelum qui missus est ad Isaiam, ut mundaret et incenderet labia prophetae, fuisse de ordine inferiorum. Sed ideo dictus est forte de seraphin, quia veniebat incendere et consumere delicta Isaiae.
Abbreviated transcription (Latin):
mag̃ subtiles ⁊ sap̾ia ampliꝰ ꝑ spicasses. In fi̾¬
ores qͥ natura minꝰ subciles.⁊ in telligencia
minꝰ ꝑspicaces facti sunt. Has aũt in uisibi¬
les differencias in uisibiliũ naturaꝵ solꝰ ip̃e
ponderare potuit qͥ om̃ia in nũo ⁊ m̾sura ⁊
pondere disposuit.i. in se ip̃o qͥ est m̃sura. oĩ
⁊ ponoꝰ ce̾m rem ad stabilitatẽ trahens.i. ter¬
minas ⁊ formans. ⁊ ordinans om̃ia. utrͣ om̃s¬

Expanded text:
 subtiles, et sapientia magis perspicaces; inferiores, qui natura minus subtiles, et intelligentia minus perspicaces facti sunt. Has autem invisibiles differentias invisibilium solus ille ponderare potuit, qui omnia in numero et mensura et pondere disposuit, id est, in seipso qui est mensura omni et pondus omnem rem ad stabilitatem trahens, id est terminans et formans et ordinans omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
ũ minorẽ unttat᷑ uł sit. s qr a patre ⁊ filio
⁊ nuttit᷑ ab utroq. S hoc ip̃m habet filiꝰ.
a patre ũ ab ip̃o sit ⁊ mittatur sp̃e .s. Hoc
ens in locutõe ut ostenderet ĩpat᷑ auetori¬
tatemͤ.

Expanded text:
 sit, sed quia ex Patre et Filio est et mittitur ab utroque, sed hoc ipsum habet Filius a Patre, ut ab ipso sit et mittatur Spiritus sancens in locutione, ut ostenderet in Patre esse auctoritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
tões uocant᷑ qui principatꝰ ⁊ potestates trã¬
scendunt: ꝓ rincipatꝰ dñr qui sͥ subiectis
q̃ sunt a genda disponunt. eisq ad explẽ¬
da dĩa ministeria principant᷑. Potestateᷤ
nominant᷑ꝰ hii qui ħ ceteris potenciꝰ in su¬
o ordine acceꝑunt. ũ uirtutes ad ũse eis
sb̾iecte. eoꝵ refrenent᷑ potestate. ne hoies
temptare tm̃ ualeant qͣntũ desiderant.
uirtutes uocant᷑ illi ꝑ quos signa ⁊ mira¬
cła frequent̾ fiunt: Archangłi qͥ maiora

Expanded text:
 qui principatus et potestates transcendunt. Principatus dicuntur, qui sibi subjectis, quae sunt agenda, disponunt, eisque ad explenda divina mysteria principantur. Potestates nominantur hi, qui hoc caeteris potentius in suo ordine acceperunt, ut virtutes adversae eis subjectae eorum refrenentur potestate, ne homines tentare tantum valeant, quantum desiderant. utem vocantur angeli, per quos signa et miracula frequenter fiunt; archangeli, qui maiora
Abbreviated transcription (Latin):
erum ub̾ magis placet ut ip̃a bitrii.¬
lib̾tas arbitrii sit ⁊ illa qua quis lib̾ẽ
ad malum faciend ⁊ illa qͣ quis lib̾ est
ad bonũ faciend̾. Excaĩs enim uariis soc¬
titur uocabula diu̾sa. Dicit̾ eni libertas
ad bouu̾ faciend̾. quia añ grãm lib̾a est uo¬
luntas ad malu̾. ꝑ grani uero lib̾a fit ao
lonꝰ. Semꝑ gͥ uoliuitas hominis aliqͣmͦ
lib̾a ẽ. s ñ semꝑ bona ẽ. Nõ enĩ est bo¬

Expanded text:
erum nobis magis placet ut ipsa libertas arbitrii sit, et illa qua quis liber est ad malum, et alia qua quis liber est ad bonum faciendum. Ex causis enim variis sortitur diversa vocabula. Dicitur enim libertas ad bonum faciendum, quia ante gratiam libera est voluntas ad malum, per gratiam vero libera fit ad bonum. Semper ergo voluntas hominis aliquo modo libera est, sed non semper bona e
Abbreviated transcription (Latin):
corruert̾. Nob̾ at̾ est meritũ. aliqñ si ma¬
lũ ñ facimꝰ. s resistimꝰ. Ibi dum taxat uͥ
cã sbe̾ q̃ nos facere id mon. quia ex peccati
corruptela ꝓ i sunt ad lapsũ gͥssꝰ nr̃i. Ubi
aũt nõ in terueñ eã nos ad malũ in pelle̾.
nõ merem᷑ si ab eo declinams. De clinare
enim a malo. semꝑ uitat penã. s nou
semꝑ meret᷑ palma.
D̾ at uitorio hõi in cã

Expanded text:
t aliquando si malum non facimus, sed resistimus; ibi duntaxat, ubi causa subest quae nos id facere movet, quia ex peccati corruptela proni sunt ad lapsum gressus nostri. Ubi autem non intervenit causa nos ad malum impellens, non meremur si ab eo declinamus. Declinare enim a malo semper vitat poenam, sed non semper meretur palmam. 4. De adjutorio homini in c
Abbreviated transcription (Latin):
si eni homo aliquos bonũ ẽ : qr naͣ est.
quid aluit ẽ malꝰ hõ. nͥ malũ bonũ
d̾ũ cum duo ista disc̾nimꝰ. in uenimꝰ
uec iõ malum qr homo ẽ. nec iõ bonũ
qm̾ iniquus ẽ. s bonũ qr homo ma¬
lũ qr iniqus. hominis ĩq n᷑a ⁊̃ si ui

Expanded text:
si homo aliquod bonum est, quia natura est, quid aliud est malus homo, nisi malum bonum? Tamen eum duo ista discernimus, invenimus nec ideo malum, quia homo est; nec ideo bonum, quia iniquus est; sed bonum quia homo, malu
Abbreviated transcription (Latin):
Si ñ peccarent ñ morerent᷑. s nõ pecca¬
rẽt ⁊ sinõ comederẽt. Pot̾ant gͥ sñ ali¬
monia uiu̾e. Cetm̃ sic̃ supdiximꝰ ñ so¬
lũ peccarẽt si de ligno uetito ederent .s
etiã si ꝯcessis ñ uterent᷑. qr sic̃ eis erat p̃¬
copt̾ non illa ligna uesti. ita aliis uescia
Ĩ tem oponit᷑. Cum tames sit pena pec¬
cati si ñ peccarent fam̃i u̾ sentirent. s sũ
fame sr̃ fluũ uideret᷑ ꝯmedere. Uñ putãt
qͥdam eos cib̾ ñ in diguisse añ peccm qͥa
ñ pot̾ant esurue si ñ peccassent. Ad quos
sub̃ iacuiss homo si nõ peccasẜ. ses ꝓcul
dubio peccar⁊ nͥ hunc defectũ cib p̾ue¬
niret. habebat enĩ u᷑ale̾ appetitũ ⁊ mosa¬
tum. Eui ĩ satis faciend̾ erat ne de fectum
famis sentiret. Sic̃ gͥ ñ ex uicio ĩ ex nat᷑e
ꝯ dito̾e erat qd̾ añ pecc̾m hõ cib in digelut.
Ita ñ exuicio eẽt s de n᷑a si hominis: ditio

Expanded text:
ccarent si non comederent; poterant igitur sine alimonia vivere. Caeterum, sicut supra diximus, non solum peccarent si de ligno vetito ederent, sed etiam si concessis non uterentur; quia sicut erat eis praeceptum non illo ligno uti, ita aliis vesci. §. Item opponitur: Cum fames sit poena peccati, si non peccarent famem non sentirent; sed sine fame superfluum videretur comedere: unde putant quidam eos cibis non indiguisse ante peccatum, quia non poterant esurire si non peccassent. Ad quod subjacuisset homo si non peccasset; sed procul dubio peccaret nisi hunc defectum cibo praeveniret. Habebat enim naturalem appetitum et moderatum, cui ita satisfaciendum erat, ne defectum famis sentiret. Sicut ergo non ex vitio, sed ex naturae conditione erat quod ante peccatum homo cibis indigebat, ita non ex vitio
Abbreviated transcription (Latin):
nales sp̃c uaria sorte ꝓ arbitrio uoluntatis sue
disponens ilł. quos in sua puritate relinque¬
rat sursum in celo mansionẽ. illis uͦ quos
trenis corꝑib sociauerat. de orsum in t̾ra ha¬
bitatõem ꝯstituit utrisꝙ regulam ꝓponẽs
obediencie. quatenꝰ ⁊ illi ab eo ubi erant ñ
caderẽt. ⁊ isti ab eo ubi erant ad id uͥ ñ erãt
ascend̾ent. Fecit itaꝙ deus hominẽ ex
de nich̾o faciens. Iõ ⁊ unite sunt anime
corporib ut in eis deo famulantes maierem¬

Expanded text:
nales spiritus, varia sorte pro arbitrio voluntatis suae disponens, illis quos in sua puritate reliquerat sursum in coelo mansionem; illis vero quos corporibus terrenis sociaverat, deorsum in terra habitationem constituit, utrisque regulam imponens obedientiae, quatenus et illi ab eo ubi erant non caderent, et isti ab eo ubi erant ad id ubi non erant ascenderent. Fecit itaque Deus hominem ex de nihilo faciens. Ideo etiam unitae sunt animae corporibus, ut in ei