comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
actib suis. & induite nouũ: & rursũ. licet
is qui foris ẽ. nr̃ homo corrũpit᷑: tam̃ is qͥ
intꝰ. ẽ. renouat᷑ de die in diem. Uetustam
aut̃ pennã ꝓicere.ẽ inueterata studia
dolosȩ actionis amittere: & nouã pennam
sumere. ẽ mitẽ ac simplicẽ bene uiuendi
sensũ tenere. Penna nãq uetĩs conuersati¬
onis grauat. & pluma nouȩ ĩmutationis
subleuat: ut ad uolatũ tanto leuiore qͦn
dit alas suas ad austrũ. Alas qͥppe nr̃aᷤ
ut iã ñ libeat defendendo nos tegere. s
accusando publicare. Tunc gͦ accipit̃ plu¬
mescit. cũ ad austrũ alas expandit: qͥa
tc̃ se unꝰ qͥsq uirtutũ pennis induit. cũ
scõ spũi cogitationes suas confitendo sub¬
sternit. Qui enĩ uetera fatendo ñ detegit:
nouȩ uitȩ oꝑa minime ꝓducit. Qui nescit
lugere qͦd grauat: ñ uals ꝓferre qͦd subleuat.
Ipsa nãq cõpunctionis uis poros cordis aꝑit:

Expanded text:
rursum: Licet rursum: Licet is qui foris est noster homo corrumpatur, tamen is qui intus est renovatur de die in diem . Vetustam autem pennam projicere est inveterata studia dolosae actionis amittere, et novam pennam sumere est mitem ac simplicem bene vivendo sensum tenere. Penna namque veteris conversationis gravat, et pluma novae immutationis sublevat, ut ad volatum tanto leviodit alas suas ad Austrum. Alas quippe nostras ut jam non libeat defendendo nos tegere, sed accusando publicare. Tunc ergo accipiter plumescit, cum ad Austrum alas expanderit, quia tunc unusquisque se virtutum pennis induit, cum sancto Spiritui cogitationes suas confitendo substernit. Qui enim vetera fatendo non detegit, novae vitae opera minime producit, qui nescit lugere quod gravat, non valet proferre quod sublevat. Ipsa namque compunctionis vis poros cordis aperit,
Abbreviated transcription (Latin):
annos singłos pennã ueterẽ accipit̾ noua
nascente ꝓiciat. ac sine int̾missione plume¬
scat. pene nullus ignorat. Non aut̃ hic illud
plumȩ tẽpꝰ dr̃. quo in nido uertit᷑. quia tẽ
nimirũ adhuc uidelic& pullus ad austrũ
alas expandere ñ ual&. s illa annua pluma
describit᷑. quȩ laxata uetere penna renoua¬
tur. Et quidẽ domesticis accipitrib qͦ meliꝰ
plumescere debeant. munita ac tepentia lo¬
ca reqͥrunt᷑: agrestib uͦ moris .c̃. flante au¬
stro alas expandere: qͣtinꝰ eoꝵ m̃bra ad la¬
xandã pennã ueterẽ. uenti tepore concale¬
scant. Cũ uͦ uent᷑ deest: alis contra radiũ
solis expansis. atq ꝑcussis. tepentẽ sibi au¬
rã faciunt: sicq aꝑtis poris. uel ueteres
exiliunt. uel nouȩ succresc̃t. Quid ẽ. gͦ ac¬
cipitrẽ in austro plumescere: nisi qͦd unus
usũ uetustȩ conuersationis abiciens. noui
hominis formã sumit: Qͦd paulꝰ ammons
dicens. Expoliate uos uet̾ẽm hominẽ cũ

Expanded text:
annos singulos pennam veterem accipiter nova nascente projiciat, ac sine intermissione plumescat, pene nullus ignorat. Non autem hic illud plumae tempus dicitur, quo in nido vestitur, quia tunc nimirum adhuc videlicet pullus ad Austrum alas expandere non valet, sed illa annua pluma describitur, quae laxata veteri penna renovatur. Et quidem domesticis accipitribus quo melius plumescere debeant humida ac tepentia loca requiruntur. Agrestibus vero moris est ut flante Austro alas expandant, quatenus eorum membra ad laxandam pennam veterem venti tepore concalescant. Cum vero ventus deest, alis contra radios solis extensis atque percussis, tepentem sibi auram faciunt, sicque apertis poris vel veteres exsiliunt, vel novae succrescunt. Quid est ergo accipitrem in Austro plumescere, nisi quod unususum vetustae conversationis abjiciens, novi hominis formam sumit? Quod Paulus admonet, dicens: Exspoliante
Abbreviated transcription (Latin):
suborientẽ culpã metuimꝰ. uirtutẽ quȩ a¬
genda. ẽ declinamꝰ: & quasi dũ latus circũ¬
spicit᷑. neqͦqͣm cernit᷑ pes in anteriora qͦmͦ
dĩ diuinȩ gr̃ȩ clipeo ꝓtectꝰ .&. quȩ ex latere
possint ꝓdire circũspiciendo considerat: &
gressũ ante faciẽ ferre ꝓficiendo ñ cessat.
Cui fraudulentꝰ hostis inuidens qͥa ꝑ phare¬
tram & hastã neqͦqͣm se p̃ualere conspicit.
clipeũ opponit: ut si resistentis pectꝰ feri¬
endo ñ ꝑfor&. saltẽ quibdã obiectionib
ꝓficientis iter int̾eludat. Quasdã nãq
difficultates ipsis eiꝰ conatib obicit. & cũ
suꝑare ñ ual&. uel resistit. S quid contra
tot argum̃ta belloꝵ equus dĩ agat. audia

Expanded text:
suborientem culpam metuimus, virtutem quae asuborientem culpam metuimus, virtutem quae agenda est declinamus; et quasi dum latus circumspicitur, nequaquam cernitur pes in anteriora quomoDei divinae gratiae clypeo protectus, et quae ex latere possint prodire circumspiciendo considerat, et gressum ante faciem ferre proficiendo non cessat. Cui fraudulentus hostis invidens, quia per pharetram et hastam nequaquam se praevalere conspicit, clypeum opponit, ut si resistentis pectus feriendo non perforat, saltem quibusdam objectionibus proficientis iter intercludat. 1034 Quasdam namque difficultates ipsis ejus conatibus objicit; et cum superare non valet, vel resistit. Sed quid contra tot argumenta bellorum equus Dei agat audia
Abbreviated transcription (Latin):
demergunt᷑. St̃ uͦ e diuerso ñnulli qͥ dũ
libidinis immundiciã fugiunt: ꝑ castita¬
tis culm̃ in uoraginẽ elationis ruunt.
Quasi gͦ aꝑte feriens. hasta.ẽ. culpa de uicio:
& quasi ex occulto uulnerans de sagitta pͥha¬
retra. ẽ. culpa de uirtute. S equus dĩ & an¬
te faciem hastam suꝑat. cũ libidinẽ calcat:¬
& a latere sagittã circumspicit. cũ in casti¬
tatis mundiciã se ab elatione custodit. Un-
de bene int̾ utraq certanti ꝑ salomonẽ dr̃.¬
Dns erit in latere tuo: & custodis pedẽ tuũ
ne capiaris. Pes nãq in anteriora tendit.
spicit. Rursumq qui pedis custodiã ꝓui¬
dens. anteriora cernit: circũ spectionẽ la-¬
teris deserit. Dum uͦ ante faciẽ posite uir¬
tutis aliquid agimꝰ: quasi quo pes debeat
poni p̃uidemꝰ. S dũ ex uircute eadẽ fur¬
tiue culpa suborit᷑: quasi dũ in anteriora
respicit᷑. ad sagictã latͦ nudat᷑. Sepe uͦ dũ

Expanded text:
demerguntur. Sunt vero e diverso nonnulli qui dum demerguntur. Sunt vero e diverso nonnulli qui dum libidinis immunditiam fugiunt, per castitatis culmen in voraginem elationis ruunt. Quasi ergo aperte feriens hasta est culpa de vitio, et quasi ex occulto vulnerans de pharetra sagitta est culpa de virtute. Sed equus Dei et ante faciem hastam superat cum libidinem calcat, et a latere sagittam circumspicit cum in castitatis munditia se ab elatione custodit. Unde et bene inter utraque certanti per Salomonem ds erit in latere tuo, et custodiet pedem tuum ne capiaris . Pes namque in anteriora tendit. spicit. Rursumque qui pedis custodiam praevidens anteriora cernit, circumspectionem lateris deserit. Dum vero ante faciem positae virtutis aliquid agimus, quasi quo pes debeat poni praevidemus; sed dum ex virtute eadem furtim culpa suboritur, quasi dum in anteriora respicitur, ad sagittam latus nudatur. Saepe vero dum
Abbreviated transcription (Latin):
contra auariciã cernit: importune eiꝰ cogi¬
tationib domesticor suoꝵ inopiã suggerit:
ut dũ mens ad ꝓuisionis curã quasi pie fle¬
ctit᷑. seducta furtĩ in rerũ ambitu inique
rapiat᷑. E quũ gͦ dĩ sagita ꝑ insidias ĩpe¬
tit: qͣndo ei hostis callidus sub uirtute ui¬
ciũ abscondit. Hasta autẽ cõminꝰ uulne¬
rat: cũ manifesta nequitia etiã scientẽ
temptat. Sepe uͦ cȩlesti militi uno eodẽq
tẽpore utrũq ab hoste obicit᷑: ut in qͣlibet
ta metuit᷑. minꝰ ante faciẽ hasta timeatur:
uel dũ ante faciẽ hastȩ resistit᷑. neqͥqm ex
occulto ueniens sagitta uideat᷑. Sepe enĩ
tẽptationẽ ꝓponit de libidine: & subito
fraudulentiꝰ cessans. elationẽ suggerit. de
seruata castitate. Et sunt ñnulli qui dũ
multos ex castitatis arce in elationis foue¬
am cecidisse conspiciunt: uitȩ suȩ custodi¬
am negligentes. in immundiciã libidinis

Expanded text:
contra avaritiam cernit, importune ejus cogicontra avaritiam cernit, importune ejus cogitationibus domesticorum suorum inopiam suggerit, ut dum mens ad provisionis curam quasi pie flectitur, seducta furtim in rerum ambitu inique rapiatur. Equum ergo Dei sagitta per insidias impetit, quando ei hostis callidus sub virtute vitium abscondit. Hasta autem cominus vulnerat, cum manifesta nequitia etiam scientem tentat. 82. Saepe vero coelesti militi uno eodemque tempore utrumque ab hoste objicitur, ut in qualibet ta metuitur, minus ante faciem hasta timeatur; vel dum ante faciem hastae resistitur, nequaquam ex occulto veniens sagitta videatur. Saepe enim tentationem proponit libidinis, et subito fraudulentius cessans, elationem suggerit de servata castitate. Et sunt nonnulli qui dum multos ex castitatis arce in elationis foveam cecidisse conspiciunt, vitae suae custodiam negligentes, in immunditiam libidinis
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enĩ uidet sc̃ẽ m̃tis studiũ contra se
&aliis ꝓdesse: multiplicata hanc satagit
temptatione confundere. Unde sepe con¬
tingit. ut hii qui regendis aliis p̃sunt tẽp¬
tationũ certamina fortiora patiant᷑. qͣti¬
nus corporaliũ more bellor dũ dux ipse
ad fugã uertit᷑. resistentis exercitꝰ consti¬
pata unanimitas sine labore dissipetur.
Hostis itaq callidus contra celestẽ militem
diuersa ꝑcussionũ uulnera exqͥrens. mͦ ex
pharetra ꝑ insidias eũ sagita uulnerat: mͦ
ante eius faciẽ hastã uibrat: qͥa uidelic&
uicia & alia sub uirtutũ specie contegit.¬
& alia ut sunt aꝑta eius ocłis opponit.
Ubi enĩ infirmari dĩ militẽ conspicit. illic
fraudis uelamina ñ requirit. Ubi autẽ¬
sibi resistere fortẽ considerat: illic contra
uires ꝓculdubio dolos parat. Nam cum
infirmũ quẽpiã in carnis illecebrã uidet:
aꝑte speciẽ corporis quȩ concupisci ualeat.
eius obtutib obicit. Si autẽ fortasse ualidũ

Expanded text:
Quia enim videt sanctae mentis studium contra se et aliis prodesse, multiplicata hanc satagit tentatione confodere. Unde saepe contingit ut hi qui regendis aliis praesunt tentationum certamina fortiora patiantur, quatenus corporalium more bellorum dum dux ipse ad fugam vertitur, resistentis exercitus constipata unanimitas sine labore 1033 dissipetur. Hostis itaque callidus contra coelestem militem diversa percussionum vulnera exquirens, modo ex pharetra per insidias eum sagitta vulante ejus faciem hastam vibrat: quia videlicet vitia, et alia sub virtutum specie contegit, et alia ut sunt aperta ejus oculis opponit. Ubi enim infirmari Dei militem conspicit, illic fraudis velamina non requirit. Ubi autem resistere sibi fortem considerat, illic contra vires procul dubio dolos parat. Nam cum infirmum quempiam in carnis illecebra videt, aperte speciem corporis quae concupisci valeat ejus obtutibus objicit. Si autem fortasse validum
Abbreviated transcription (Latin):
etiã in aliis ñ cedebat: cũ ꝓfecto ꝓximis di¬
cer&. ñ regn& peccatũ in ur̃o mortali corpo¬
re. ad obȩdiendũ desideriis eiꝰ. & rursũ.
mortificate m̃bra ur̃a quȩ sunt suꝑ terrã.

Expanded text:
etiam in aliis non cedebat, cum profecto proximis dietiam in aliis non cedebat, cum profecto proximis diceret: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore ad obediendum desideriis ejus . Et rursum: Mortificat
Abbreviated transcription (Latin):
inuadant. Cumq eum suꝑare ñ possunt:
saltẽ occupare conant᷑: quatinꝰ dũ miles dei
de sems ipso concutit᷑. ñ ipse. s is quẽ defen¬
dere consueuerat perimat᷑. S mens in dm̃
immobilit̾ fixa. tẽptationũ spicula despicit.
nec cuiꝰlib& troris iacula ꝑtimescit. Suꝑnę
enĩ gr̃ȩ fretus auxilio. sic uulnera infirmi¬
tatis suę curat: ut aliena ñ deserat. Vnde
bene de hoc equo subiungit᷑. Contempnit¬
rem: quia nulliꝰ tẽptationis formidine ad
hoc usq t̾ret᷑ ut taceat. Nec cedit gladio:
quia & si uiolenta illũ tẽptatio ꝑcutit a cura
tam̃ ꝓximi ñ repellit. Unde & paulꝰ exem¬
plũ nobis inuictȩ conuersationis insinu-¬
ans. & quos ab hoste gladios suscipiat. dic̃
&. quomͦ eisdẽ gladiis ñ cedat. ostendit.
Om̃i enĩ iã carnalis oꝑis pugna suꝑata: car¬
nalis tẽptationis gladiũ ab hoste suscepe
bris meis. S eidẽ gladio quẽ in se uicerat.

Expanded text:
invadant. Cumque cum superare non possint, invadant. Cumque cum superare non possint, saltem occupare conantur; quatenus dum miles Dei de semetipso concutitur, non ipse, sed is quem defendere consueverat perimatur. Sed mens in Deum immobiliter fixa tentationum spicula despicit, nec cujuslibet terroris jacula pertimescit. Supernae enim gratiae fretus auxilio, sic vulnera infirmitatis suae curat, ut aliena non deserat. Unde et bene de hoc equo subjungitur: CArem, quia nullius tentationis formidine ad hoc usque terretur ut taceat. Nec cedit gladio, quia etsi violenta illum tentatio percutit, a cura tamen proximi non repellit. Unde et Paulus exemplum nobis invictae conversationis insinuans, et quos ab hoste gladios suscipiat dicit, et quomodo eisdem gladiis non cedat ostendit. Omni enim jam carnalis operis pugna superata, carnalis tentationis gladium ab hoste susceper membris meis . Sed eidem gladio quem in se vicerat
Abbreviated transcription (Latin):
bilit explorare. Effossa tr̃a. armatis hosti¬
b in occursũ ꝑgere . ẽ. deuicta carnali neqͥ¬
tia contra spiritalia uicia certam̃ subire.
Nam qui adhuc secũ eneruit̾ pugnat: frustra
contra se bella extra posita suscitat. Qui
enĩ sem& ipsũ carnalib subiugat: quomͦ
spũalib uiciis result&: Aut qͦmͦ de labo¬
re externi certaminis triumphare appe¬
tit: qui adhuc apud sems ipsũ domestico
libidinis bello succumbit: Uel certe ar-
fuimꝰ ad locũ aliũ obiuã hostib uenimus:
qͥndo nr̃a cura ordinate postposita. accessũ
immundoꝵ spuũ a ꝓximi m̃te ꝓhibemus.
Unde fit plerũq ut hostes callidi militẽ dĩ¬
iam etiã de intestino bello uictorẽ. tanto
de sems ipso t̾ribiliꝰ tẽpt&. qͣnto illũ contra
se & in alieno corde p̃ualere fortit᷑ uident:
ut dũ illũ ad se tuendũ reuocant. aliena cor¬
da liberiꝰ quȩ ad exhortationẽ eiꝰ ꝓtegebant᷑

Expanded text:
biliter explorare. Effossa terra armatis hostibiliter explorare. Effossa terra armatis hostibus in occursum pergere, est devicta carnali nequitia contra spiritalia vitia certamen subire. Nam qui adhuc secum enerviter pugnat, frustra contra se bella extra posita suscitat. Qui enim semetipsum carnalibus subjugat, quomodo spiritalibus vitiis resultat? Aut quomodo de labore externi certaminis triumphare appetit, qui adhuc apud semetipsum domestico libidinis bello succumbit. Vet. XXIX. 79. Vel certe armafuimus ad locum alium obviam hostibus venimus, quando, nostra cura ordinate postposita, accessum immundorum spirituum a proximi mente prohibemus. Unde fit plerumque ut hostes callidi militem Dei jam de intestino bello victorem tanto de semetipso terribilius tentent, quanto illum contra se et in alieno corde praevalere fortiter vident; ut dum illum ad se tuendum revocant, aliena corda liberius quae exhortatione ejus protegebantur
Abbreviated transcription (Latin):
recte ꝑ salomonẽ dr̃. Diligent̃ exerce agrũ
tuũ: ut postea edifices domũ tuã. Ille qͥppe
bene m̃tis domũ ȩdificat: qui priꝰ agrum
corporis ab spinis uicioꝵ purgat: ne si desi¬
derior sentes in carnis agro ꝓficiunt. intͦ
tota uirtutũ fabrica fame boni crescente
ne posit᷑. tanto subtilius fraudẽ hostiũ con¬
spicit: qͣnto & districtiꝰ corpꝰ ꝓpriũ quasi
quendã hostiũ adiutorẽ p̃mit. Unde post
contritionẽ corporis. post leticiã cordis. re¬
contra nos fraudib accincti. Qui cũ sua-¬
dere nobis iniqua nequeunt: ea sub uir¬
tutũ specie nr̃is obtutib opponunt. Et qͣsi
sub quȩdã arma se contegt̃: ne in sua mali¬
cia a nobis nudi uideant᷑. Qb armatis
hostib in occursũ ꝑgimꝰ: qͦndo eoꝵ insidi¬
as longe p̃uidemꝰ. Effossa gͥ t̾ra armatis
hostib in occursũ ꝑgere. ẽ. edomita car¬
nis suꝑbia dolos immundoꝵ sp̃uũ mira¬

Expanded text:
recte per Salomonem dicitur: Diligenter exerce agrum recte per Salomonem dicitur: Diligenter exerce agrum tuum, ut postea aedibene mentis domum aedificat, qui primum agrum corporis a spinis vitiorum purgat, ne si desideriorum sentes in carnis agro proficiant, intus tota virtutum fabrica fame boni crescente dem hostium conspicit, quanto et districtius corpus proprium quasi quemdam hostium adjutorem premit. Unde et post contritionem corporis, post laetitiam cordis recontra nos fraudibus accincti. Qui cum suadere nobis iniqua nequeunt, ea sub virtutum specie nostris obtutibus opponunt, et quasi sub quibusdam armis se contegunt, ne in sua malitia a nobis nudi videantur. Quibus armatis hostibus in occursum pergimus, quando eorum insidias longe praevidemus. Effossa igitur terra, armatis hostibus in occursum pergere, est, edomita carnis superbia, dolos immundorum spirituum mira
Abbreviated transcription (Latin):
ens. seq in soliuis pacis tranqͥllitate dispo¬
nens. totis uirib a districto iudice inueni¬
ri liber conat᷑. Seruile qͥppe estimat. dñicã
p̃sentiã formidare: ac ne conspecꝰtũ patris
metuat illa agit ꝑ quȩ se filiũ recognoscat.
Discit gͦ udicẽ tota exspectatione diligere:
atq ut ita dixerĩ. timendo rennuit time¬
re. Oriri autẽ cordi formidinẽ ꝓ carnali
actione considerat: & iccirco ante omnia
carnẽ forti edomatione castigat. Vnde
postqͣm dictũ. ẽ. gła nariũ eiꝰ t̾ror. recte
tia t̃ram carnẽ domare. Quo autẽ plus
caro p̃mit᷑: eo de cȩlesti spe animꝰ securiꝰ
lȩtat᷑. Unde effossa tra apte subnectitur.
Exultat audacter. Quia enĩ ualent̃ repri¬
mit qͦd ĩpugnat: audacter exultat de his
quȩ in ȩtña pace desiderat. Tantoq mens
melius ad suꝑna appetenda cõponit᷑: qͣn¬
to ab illicitis artius corpꝰ edomat᷑. Unde

Expanded text:
ens, seque in solius pacis tranquillitate dispoens, seque in solius pacis tranquillitate disponens, totis viribus a districto judice inveniri liber conatur. Servile quippe aestimat dominicam praesentiam formidare; ac ne conspectum patris metuat, illa agit per quae se filium recognoscat. Discit ergo judicem tota exspectatione diligere, atque, ut ita dixerim, timendo renuit timere. Oriri autem cordi formidinem pro carnali actione considerat, et idcirco ante omnia carnem forti edomatione castigat. Unde postquam dictum est: Gloria narium ejus terror, recte tia carnem edomare. Quo autem plus caro premitur, eo de coelesti spe animus securius laetatur. Unde effossa terra apte subnectitur: Exsultat audacter. Quia enim valenter reprimit quod impugnat, audacter exsultat de his quae in aeterna pace desiderat; tantoque mens melius ad superna appetenda componitur, quanto ab illicitis arctius corpus edomatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ocłs adhuc ñ nouimꝰ. iã tam̃ sperando p̃ui¬
demꝰ. Omĩs aut̃ qui bene uiuere incipit.
audiens qͦd ꝑ extremũ iudiciũ iusti ad
regnũ uocent᷑. hilarescit: s qͥa qͦdã mala
adhuc ex reliquiis sibi ine̾e̾ considerat. hoc
ipsũ iudiciũ de quo exultare inchoat. ap¬
ꝓpinquare formidat. Uita qͥppe suam
bonis malisq ꝑmixtã conspicit: & cogita¬
tiones suas aliquo mͦ spe & timore con¬
fundit. Nam cũ audit quȩ sint regni
gaudia. mox m̃tẽ leticia subleuat: & rur-¬
sũ cũ respicit quȩ sint gehennȩ torm̃ta.
mox m̃tẽ formido ꝑturbat. Bene gͦ gła
nariũ eiꝰ t̾ror dr̃: quia int̾ spẽ & metum
positꝰ. dũ futurũ iudiciũ m̃te conspicit.
hoc ipsũ tim& unde głat᷑. Ipsa ei sua gła
terror. ẽ: quia inchoatis iã bonis spe de iudi¬
cio letꝰ. ẽ: & necdũ finitis om̃ib malis ꝑfec¬
te securus ñ ẽ. S int̾ hȩc sollicite ad m̃tẽ
reuertit᷑. & ꝓcellas tantȩ formidinis rennu¬

Expanded text:
tamen sperando prdemus. Omnis autem qui bene vivere incipit, audiens quod per extremum judicium justi ad regnum vocentur, hilarescit; sed quia quaedam mala adhuc ex reliquiis sibi inesse considerat, hoc ipsum judicium, de quo exsultare inchoat, appropinquare formidat. Vitam quippe suam bonis malisque permistam conspicit, et cogitationes suas aliquo modo spe et timore 1031 confundit. Nam cum audit quae sint regni gaudia, mox mentem laetitia sublevat; et rursum cum respicit quae sint gehennae tormenta, mox mentem formido pernarium ejus terror dicitur, quia inter spem et metum positus, dum futurum judicium mente conspicit, hoc ipsum timet unde gloriatur. Ipsa ei sua gloria terror est, quia inchoatis jam bonis, spe de judicio laetus est; et necdum finitis omnibus malis, perfecte securus non est. Sed inter haec sollicite ad mentem revertitur, et procellas tantae formidinis renu
Abbreviated transcription (Latin):
phemat᷑. Igit᷑ quia sc̃s quisq p̃dicator atq
in ꝑsecutionis bello dux fidei qualẽ se pos¬
sit exhibere narrauimꝰ: nc̃ sub huiꝰ eqͥ specie
unũ quẽq xp̃i militẽ describamꝰ: ut & qui
ad p̃dicationis culm̃ necdũ se ꝑuenisse cõ
siderat. hanc tam̃ uoce dñica si iã bene ui-¬
uere cȩꝑit exp̃ssũ se eeͥ cognoscat: quatinꝰ
hinc colligat qͣntũ dõ notꝰ sit si ad maio¬
ra puenerit: quẽ signate ds̃ eloqui nec in
minimis p̃tmittit. Singula itaq quȩ de eqͦ
dicta st̃ repetentes. intimemꝰ qͦmͦ miles dei
a primeua conuersatione ꝓficiat: quomͦ a
minimis ad maiora succrescat: uel qͥb gra¬
dib ab infimis ad suꝑna ꝑueniat. Dicat gͦ.¬

Expanded text:
a.---Igitur quia sanctus quisque praedicator atque in persecutionis bello dux fidei, qualem se possit exhibere narravimus, nunc sub hujus equi specie unumquemque Christi militem describamus, ut et qui ad praedicationis culmensiderat, hac tamen voce dominica, si jam bene vivere coeperit, expressum se esse cognoscat, quatenus hinc colligat quantum Deo notus sit, si ad majora pervenerit, quem signanter Deus eloqui nec in minimis praetermittit. Singula itaque quae de equo dicta sunt repentes, intimemus quomodo miles Dei a primaeva conversatione proficiat, quomodo a minimis ad majora succrescat, vel quibus gradibus ab infimis ad superna perveniat. Dicat
Abbreviated transcription (Latin):
ȩuuangłantib quasi de arantib. dicit.
Deb& enim in spe qui arat arare: & qui tri¬
turat in spe fructus ꝑcipiendi. Qui igit᷑
trem̃da priꝰ fidelib irrogauerat. & ꝓ fide
postinodũ flagella libent̾ portat: qui scrip¬
tis etiam epłis humilis ac despectꝰ p̃dicat.
qͦd dudũ t̾ribilis impugnabat: ꝓfecto bene
ligat᷑ sub aratro desudat ad segetẽ: qui fu¬
erat in cãpo male liber a timore. De qͦ recͦte

Expanded text:
evangelizantibus quasi de arantibus dicit: evangelizantibus quasi de arantibus dicit: Debet enim in spe qui arat arare; et qui triturat, in spe fructus percipiendi . Qui igitur tormenta prius fidelibus irrogaverat, et pro fide postmodum flagella libenter portat, qui scriptis etiam epistolis humilis ac despectus praedicat, quod dudum terribilis impugnabat; profecto bene ligatus sub aratro desudat ad segetem, qui vivebat in campo male liber a timore. De quo recte
Abbreviated transcription (Latin):
& fortitudinẽ suam rynoceros ꝑdidit: quia
ꝓstrat᷑ humi. om̃e qͦd suꝑbũ tumebat. ami¬
sit. Qui dũ sublato ocłoꝵ lumine. manu
ad ananiã ducit᷑ pat& iam rynocerus iste
quib loris dĩ astringit᷑: quia uidelics uno
in tẽpore cȩcitate. p̃dicatione. baptismate.
quia ruminare uerba ȩuuangłu dedignatꝰ
ñ .ẽ. Ait enĩ. Ascendi iherusolimã cũ bar¬
naba assumpto & tyto: ascendi aut̃ scd̃m
reuelationẽ: & contuli cũ illis ȩuuangłm.
Et qui priꝰ ieiunꝰ audierat. durũ tͥ.ẽ. contra
stimulũ calcitrare: mira postmodũ uirtu¬
te p̃sidentis p̃ssus. ex uerbi pabulo uires
obtinuit: & calcẽ suꝑbiȩ amisit. Loris qͦq
dĩ ñ tantũ a feritate paulus restringitur.
s qͦd magis sit nurabile ad arandũ ligat᷑.
ut ñ solũ homines crudelitatis cornu non
impetat. s edr etiam refectioni seruiens a¬
ratrũ p̃dicationis trahat. Ipse qͥppe de

Expanded text:
Et fortitudinem suam rhinocerotus perdidit, quia Et fortitudinem suam rhinocerotus perdidit, quia prostratus humi, omne quad superbum tumebat amisit. Qui dum sublato caelorum lumine, manu ad Ananiam ducitur, patet iam rhinocerus iste quibus Dei loris astringitur, quia uidelicet uno in tempore caecitatis praedicationis baptismate atus est, quia ruminare uerba Euangelii dedignatus non est. Ait enim: "Ascendi Ierosolymam cum Barnaba assumpto et Tito. Ascendi autem secundum reuelationem, et contuli cum illis Euangelium." Et qui prius ieiunus audierat: "Durum est tibi contra stimulum calcitrare?" mira postmodum uirtute praesidentis pressus ex uerbi pabulo uires obtinuit, et calcem superbiae amisit. Loris quoque Dei non tantum a feritate restringitur, sed quod magis sit mirabile, ad arandum ligatur: ut non solum homines crudelitimpetat, sed eorum etiam refectioni serviens, aratrum praedicationis trahat. Ipse quippe de
Abbreviated transcription (Latin):
Cum flatꝰ nare trahit᷑ reddendus. inspiratio
uocat᷑: & illud sepe ꝑ odorẽ nare dep̃hendimꝰ.
qͦd ocłis n uidemꝰ Rynocerus gͦ iste nare ge¬
stabat cornũ quo ꝑcuter&: qui minarũ & ce¬
dis spirans postqͣm p̃sentes int̾fecerat. absen¬
tes quȩrebat S ecce om̃is ante illũ uenator
abscondit᷑: om̃is homo. id ẽ rationale sapiens.
opinione timoris eiꝰ effugat᷑. Ut gͦ hẽ ryno¬
cerotã capiat: sinũ suũ uirgo id ẽ. secretũ
suũ ipsa ꝑse inuolata in carne dĩ sapien-¬
tia expandit. Scriptũ qͥppe. ẽ qͦd cũ dama¬
scũ ꝑger&. subito circũ fulsit illũ die media
lux de celo & uox facta. ẽ dicens. Saule sau¬
le. quid me ꝑsequeris: Qui ꝓstratꝰ in terra.
respondit. Quis es dñe: Cui ilico dr̃ Ego
sum ihc nazarenꝰ. quẽ tu ꝑsequeris. Uirgo
nimirũ rẏnoceroti sinũ suũ aꝑuit: cũ sau¬
lo incorrupta dĩ sapientia incarnationis
suȩ mysteriũ de cęlo loquendo patefecit.

Expanded text:
Cum flatus nare reddendus trahitur, spiratio uocatur, et illud saepe per odorem nare deprehendimus, quod oculis non uidemus. Rhinocerus ergo iste nare gestabat cornu quo percuteret; quia minarum et caedis spirans, postquam praesentes interfecerat, absentes quaerebat. Sed ecce omnis ante illum uenator absconditur, omnis homo, id est raopinione timoris ejus effugatur. Ut ergo hunc rhinocerotem capiat, sinum suum virgo, id est secretum suum ipsa per se inviolata in carne Dei sapientia expandat. Scriptum quippe est quod cum Damascum pergeret; subito circumfulsit illum die media lux de coelo, et vox facta est, dicens: Saule, Saule, quid me persequeris? Qui prostratus in terra respondit: Quis es, Domine? Cui illico dicitur: Ego sunimirum rhinoceroti sinum suum aperuit, cum Saulo incorrupta Dei sapientia incarnationis suae mysterium de caelo loquendo patefecit.
Abbreviated transcription (Latin):
diah dicit: quia fortis quisq p̃dicator cũ
certam̃ passionis sibi ꝓpinqͣre considerat.
de exercitio uirtutis exultat. Nec t̃ret᷑
pugnȩ ꝑicło: qͥa uictoriȩ letat᷑ triumpho.
Equo itaq .ẽ. uah diccre: p̃dicatori scõ de
fortis głam passionis appetit: si discrim̃
mortis subire ꝓ dño letꝰ quęrit: quid. ẽ
qͦd ipsi fortissimo p̃dicatori qui ex robu¬
sto corde uirtutẽ traxit in nomine. petro.
ueritas dicit. cũ senueris extendes manꝰ
tuas. & alius te cinget. & ducs quo ñ uis:
Quomꝰ de passione gauds: qui cinctꝰ ab alio
ire quoducit᷑ ñ uola: S si pensamꝰ qͥlit̃
animꝰ appropinqͣnte passione & mortis
metu quatit᷑. & tam̃ de uenturo regni p̃¬
mio letat᷑ intelligimꝰ qͦmͦ głosi certaminiᷤᷤ
subire ꝑicłm uolens nolet: qͥa & in morte
considerat qͦd tolerans paueat: & in fru-¬
c̾tu mortis aspicit qͦd appetens quȩrat.

Expanded text:
vah dicit, quia fortis quisque praedicator cum vah dicit, quia fortis quisque praedicator cum certamen passionis sibi propinquare considerat, de exercitio virtutis exsultat; nec terretur pugnae periculo, quia victoriae laetatur triumpho. 1028 Equo itaque est vah dicere, praedicatorem sanctum de fortis gloriam passionis appetit, si discrimen mortis subire pro Domino laetus quaerit, quid est quod ipsi fortissimo praedicatori, qui ex robusto corde virtutem traxit in nomine, Petro Veritas dixit: Cum senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo non vis . Quomodire quo ducitur non volet? Sed si pensamus qualiter animus, appropinquante passione et mortis metu quatitur, et tamen de venturo regni praemio laetatur: et intelligimus quomodo gloriosi certaminis subire periculum volens nolit, quia et in morte considerat quod tolerans paveat, et in fructu mortis aspicit quod appetens quaerat.
Abbreviated transcription (Latin):
no ñ cernit᷑ recte dictũ. ẽ. qa longe ds̃ ui¬
det᷑. Lib& ad mediũ ysaiȩ uerba educere.¬
atq hȩc & illa qͦm uno sp̃u ꝓferant᷑ indi¬
care: qui cũ actiuȩ uite uirtutes expri¬
mer& dicens. qui ambulat in iusticiis. &
loquit᷑ ueritatẽ. qui ꝓicit auariciã ex ca¬
lumpnia. & excutit manus suas ab omni

Expanded text:
no non cernitur, recte dictum est, quia a longe Deus vino non cernitur, recte dictum est, quia a longe Deus videtur. atque haec et illa quam uno spiritu proferantur indicare. Qui cum activae vitae virtutes exprimeret, dicens: Qui ambulat in justitiis, et loquitur veritatem, qui projicit avaritiam ex calumnia, et excutit manus suas ab
Abbreviated transcription (Latin):
delonge ꝓspiciunt. Quantũlib& enĩ in hac
uita positꝰ qͥsq ꝓfecerit: necdũ dm̃ ꝑ speciẽ.
s ꝑ enigna & speculũ uids. E uicino autẽ
cũ respicimꝰ: uerius cernimꝰ. Cũ uͦ longus
aciem tendimꝰ: sub incerto uisu caligamus.
Quia gͥ scĩ uiri in alta contẽplatione se eri¬
gunt. & tam̃ dm̃ sicut. ẽ. uidere ñ possunt.
bene de hac aquila dr̃. ocłi eiꝰ delonge ꝓspi¬
ciunt: acsi dicer&. Intentionis aciẽ fortit᷑
tendunt: s necdũ ꝓpinquũ aspiciunt. cuiꝰ
claritatis magnitudinẽ penetrare neqͥqͣm
possunt. Aluce enĩ incorruptibili. caligo noᷤᷤ
nr̃e corruptionis obscurat. Cũq & uideri
aliqͣtenus potest. & tam̃ lux uideri ipsa si¬
cut.ẽ ñ potest: qͣm longe sit indicat. Quã
si mens utcũq ñ cerners: nec qͥa longe
ee̾t uider&. Si autẽ ꝑfecte iam cerneret:
ꝓfecto hanc quasi ꝑ caliginẽ ñ uideret.
Igit᷑ quia nec om̃ino cernit᷑. nec rursũ om̃i¬

Expanded text:
de longe prospicimus.---Quantumlibet enim in hac vita positus quisque profecerit, necdum Deum per speciem, sed per aenigma et speculum videt. E vicino autem cum respicimus, verius cernimus; cum vero longius aciem tendimus, sub incerto visu caligamus. Quia igitur sancti viri in altam se contemplationem erigunt, et tamen Deum, sicut est, videre non possunt, bene de hac aquila dicitur: Oculi ejus de longe prospiciunt. Ac si diceret: Intentionis aciem fortiter tendunt, sed necdum propinquum aspiciunt, cujus claritatis magnitudinem penetrare nequaquam possunt. A luce enim incorruptibili caligo nos nostrae corruptionis obscurat; cumque et videri aliquatenus potest, et tamen videri lux ipsa, sicut est, non potest, quam longe sit indicat. Quam si mens utcunque non cerneret, nec quia longe esset videret. Si autem perfecte jam cerneret, profecto hanc quasi per caliginem non videret. Igitur quia nec omnino cernitur, nec rursum omni
Abbreviated transcription (Latin):
ocłi nr̃i conspiciunt: quia redẽptor nr̃ in
uinitatis eiꝰ intuendã celsitudinẽ soli qͥ
electi sunt subleuant᷑. Quasi enĩ qͥndã fe¬
ditatẽ regis uidere. ẽ solã seruilẽ formã.
in qua ab iniquis despectus . ẽ. cernere: s ab
electis in decore suo rex cernit᷑: qͥa ultra
sem& ipsos rapti. in ipso deitatis fulgore.
ocłos cordis figunt. Qui qͦm dui in hac ui¬
ta sunt. quia illã uiuentiũ patriã sicut. ẽ
uidere ñ possunt: recte adiungit᷑. cernent

Expanded text:
oculi nostri conspiciunt, quia Redemptor noster in oculi nostri conspiciunt, quia Redemptor noster in vinitatis ejus celsitudinem, soli qui electi sunt sublevantur; quasi enim quamdam foeditatem regis videre est, solam servilem formam, in qua ab iniquis despectus est, cernere. Sed ab electis in decore suo rex cernitur, quia ultra semetipsos rapti, in ipso deitatis fulgore oculos cordis figunt. Qui quandiu in hac vita sunt, quia illam viventium patriam, sicut est, videre non possunt, recte adjungi
Abbreviated transcription (Latin):
uirgis cesus sũ: semel lapidatꝰ sũ: ter nau¬
fragiũ feci: nocte & die in ꝓfundũ maris
fui: & ceta quȩ ipse tolerare potuit & nos
enumerare lassamur. S quomͦ eidẽ gladio
in ꝓximi dilectione ñ cedat. post multa
ipse subiungat. Pret̃ illa quȩ extrinsecus
sunt instantia. mea cotidiana sollicitudo
om̃iũ eccłarũ. Equus gͦ dĩ & gladio ꝑcuti¬
tur. nec tam̃ ꝑcussione eadẽ a cursu ꝓhibet᷑.
dum fortis spiritalis certaminis miles. &
ipse uulnera ab hoste suscipit. & tam̃ ad sa¬
lutem alios stringit. S erga tã durũ cȩ¬
lestis militis pect᷑. antiquus hostis acutio¬
ra spicula ꝑquirit: qͣnto se despici robustiꝰ
conspicit. Unde & sequit᷑. Suꝑ ipsũ sona¬

Expanded text:
gis caesus sum, semel lapidatus sum, ter naufragium feci, nocte et die in profundo maris fui , et caetera, quae ipse tolerare potuit, et nos enumerare lassamur. Sed quomodo eidem gladio in proximi dilectione non cedat, post multa ipse subjungit: Praeter illa quae extrinsecus sunt, instantia mea quotidiana, solicitudo omnium Ecclesiarum . Equus ergo Dei gladio percutitur, nec tamen percussione eadem a cursu prohibetur, dum fortis spiritalis certaminis miles et ipse vulnera ab hoste suscipit, et tamen ad salutem alios stringit. Sed erga tam durum coelestis militis pectus antiquus hostis tanto acutiora spicula perquirit, quanto se despici robustius conspicit. Unde et sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
sagittas suas: quas eo citius auditor cordi-¬
b iniciunt. quo illas de spiritali arcu. id ẽ
de intima cordis tensione distringt̃. His
quippe se in bello fidei paulꝰ armauerat.
cũ dicebat. Laboro usq ad uincula quasi
male oꝑans: s uerbũ dĩ ñ . ẽ. alligatũ. Acsi
dicer&. Hasta quidẽ supplicioꝵ ferior: sed
tam̃ uerboꝵ sagitas emittere ñ desisto.
Uulnera crudelitatis accipio: s cor infideliũ
uera loquendo transfigo. Dicat᷑ gͦ. Super
ipsũ sonabit pharetra: iubrabit hasta &
clipeus. Contra equũ quippe dĩ. qͥa prauor
consilia ꝑstrepunt. pharetra sonat: qͥa aꝑ-¬
ta pęna exquirit᷑. hasta uibrat᷑. Qa uͦ ei etiã
disputatione resistit᷑: clipeus ante fertur.
S nũquid a feruore suo ꝑ ista cõpescit᷑. Uir
enĩ sc̃s̃ qͦ maiore ꝑsecutione p̃mit᷑. eo ad p̃¬
dicandã ueritatẽ acriꝰ instigat᷑. & cũ pati¬
ent̃ ꝑsecutores tolerat. ardent̃ ad se audi¬

Expanded text:
sagittas suas quas eo citius in auditorum cordsagittas suas quas eo citius in auditorum corda injiciunt, quo illas de spiritali arcu, id est de intima cordis tensione distringunt. His quippe se in bello fidei Paulus armaverat, cum dicebat: Laboro usque ad vincula quasi male operans, sed verbum Dei non est alligatum . Ac si diceret: Hasta quidem suppliciorum ferior, sed tamen verborum sagittas emittere non desisto. Vulnera crudelitatis accipio, sed cor infidelium vera loquendo transfigo. Dicatur ergo: Super ipsum sonabit pharetra, vibrabit hasta et clypeus. Contra equum quippe Dei, quia pravorum consilia perstrepunt, pharetra sonat, quia aperta poena exquiritur, hasta vibratur; quia vero ei etiam disputatione resistitur, clypeus antefertur. Sed nunquid a fervore suo per ista compescitur? Vir enim sanctus quo majore persecutione premitur, eo ad praedicandam veritatem acrius instigatur; et cum patienter persecutores tolerat, ardenter ad se audi
Abbreviated transcription (Latin):
hasta uibrat᷑. qͦndo post t̃rores exibitos e
uicino iã feriens aꝑta pęna ꝓducit᷑ Predi¬
catores aut̃ scĩ cũ ꝓ defensione fidei sup¬
plicia subeunt: ad eandẽ fidẽ qͦs ualent
raꝑe. & int̾ uerbera ñ desistunt. Et cum
patientes uulnera suscipiunt: prudent̃
contra corda infideliũ sagittas p̃dicatio¬
nis reddunt. Unde ñ nũqͥm agit᷑. ut ipsi
qui in ꝑsecutione seuiunt. ñ tã doleant
qͦd cor p̃dicatoris ñ emolliunt: qͣm qͦd ꝑ
eius uerba etiã alios amittunt. Quia gͥ
eũ feriendo ñ suꝑant: ne fortasse & alii
qui illũ audiunt derelinqͣnt. mox contra
loquentis uerba scutũ responsionis paranT.
Unde cũ dicer&. uibrauit hasta: recte sub-
postqͣm p̃dicatoris corpꝰ supplicio ꝑcutit: au¬
ditor cor quasi clypeo uerbis suȩ disputati¬
onis munit. Uir gͥ sc̃s ut feriri debeat ha¬
sta uibrat᷑. s ne audiri possit opponit᷑ cli¬
peus. Habent nãq defensores dĩ in prelio

Expanded text:
post terrores exhibitos e vicino jam feriens aperta poena producitur. Praedicatores autem sancti, cum pro defensione fidei supplicia subeunt, ad eamdem fidem, quos valent, rapere et inter verbera non desistunt; et cum patienter vulnera suscipiunt, prudenter contra corda infidelium sagittas praedicationis reddunt. Unde nonnunquam agitur ut ipsi qui in persecutione saeviunt non tam doleant quod cor praedicatoris non emolliunt quam quod per ejus verba etiam alios amittant. Quia igitur eum feriendo non superant, ne fortasse et alii qui illum audiunt se derelinquant, mox contra loquentis verba scutum responsionis parant. Unde cum diceret: Vibrabit hasta, recte subjupostquam praedicatoris corpus supplicio percutit, auditorum cor quasi clypeo verbis suae disputationis munit. Vir igitur sanctus ut feriri debeat, hasta vibratur; sed ne audiri possit, clypeus opponitur. Habent namque defensores Dei in praelio
Abbreviated transcription (Latin):
gitationũ suꝑflua quasi uentris graua-¬
mina erũpunt. S portare sub balteo paxil¬
lũ debemꝰ: ut uidelic& ad rep̃hendendos
nos ms ipsos semꝑ accincti. acutũ circa nos
stimulũ cõpunctionis habeamꝰ: qui inces-¬
sant̃ terrã m̃tis nr̃ȩ pęnitentiȩ dolore con-¬
fodiat: & hoc qͦd a nobis fetidũ erupit abs-¬
condat. Uentris qͥppe egestio fossa humo
ꝑ paxillũ tegit᷑. cũ m̃tis nr̃e suꝑfluitas sub¬
tili redargutione discussa. ante dĩ oculos
re ac duudicare ñ cessant: de eqͦ suo dñs
dicat. trã ungula fodit: id ẽ qͥeqͥd in m̃te
sua tr̃enũ uersari conspicit. hoc nimirũ
suꝑductȩ pęnitentiȩ duris ꝑcussionibus
rũpit. Cũ uͦ se interiꝰ districta subtilitate
diuidicant: iã nichil. ẽ. qͦd exteriꝰ ꝑtime¬
scant. Tanto enĩ minꝰ ad mala p̃sentia tre.¬
pidant: qͣnto semns ipsos pleniꝰ bonis uentu¬
ris parant. Unde & subdit᷑. Exultat auda

Expanded text:
gitationum superflua, quasi ventris gravagitationum superflua, quasi ventris gravamina erumpunt; sed portare sub balteo paxillum debemus, ut videlicet ad reprehendendos nosmetipsos semper accincti, acutum circa nos stimulum compunctionis habeamus, qui incessanter terram mentis nostrae poenitentiae dolore confodiat, et hoc quod a nobis fetidum erumpit abscondat. Ventris quippe egestio fossa humo per paxillum tegitur, cum mentis nostrae superfluitas subtili redargutione discussa, ante Dei oculos,re ac dijudicare non cessant, de equo suo Dominus dicat: Terram ungula fodit, id est quidquid in mente sua terrenum versari conspicit, hoc nimirum superductae poenitentiae duris percussionibus rumpit. Cum vero se interius districta subtilitate dijudicant, jam nihil est quod exterius pertimescant. Tanto enim minus ad mala praesentia trepidant, quanto semetipsos plenius bonis venturis parant. Unde et subditur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
de futuris trahit. S gła nariũ eiꝰ t̃ror. ẽ
quia uisionẽ districti iudicis qͣm iustꝰ ue¬
hem̃ter exspectat. iniustus uenire formidat.
Iste nãq labores suos considerans. mercedẽ
retributionis quęrit: & causȩ suȩ meritũ
sciens. p̃sentiã iudicis expetit: eũq ut ue¬
niat in flãma ignis. dans uindicta ĩpiis.
& contẽplationis suȩ speciẽ in retributio¬
ne deferens piis. sũmo ardore concupiscit.
Ille uͦ quia iniusticiȩ suȩ meminit. uenire
iudiciũ ꝑhorrescit: actusq suos examinari
metuit: quia dampnari se si examinent᷑
nouit. Gła gͦ nariũ eiꝰ t̃ror. ẽ: quia iustus
inde głat᷑. unde peccator addicit᷑. Uidea¬
mus equũ: qͦmͦ de his quȩ adhuc ñ uidet iã
ꝑ nares sp̃m trahit. Uideamꝰ qͣnta gła at-¬
collit᷑: cũ iam uentura p̃stolat᷑. Ecce labo

Expanded text:
de futuris trahit. Sed gloria narium ejus terror est, de futuris trahit. Sed gloria narium ejus terror est, quia visionem districti judicis, quam justus vehementer exspectat, injustus venire formidat. Iste namque labores suos considerans, mercedem retributionis quaerit; et causae suae meritum sciens, praesentiam judicis expetit, eumque ut veniat in flamma ignis, dans vindictam impiis, et contemplationis suae speciem in retributionem deferens piis, summo ardore concupiscit. Ille vero qui injustitiae suae meminit, venire in judicium perhorrescit, actusque suos examinari metuit, quia damnari se, si examinentur, novit. Gloria ergo narium ejus terror est, quia justus inde gloriatur, unde peccator addicitur. Videamus equum quomodo de his quae adhuc non videt jam per nares spiritum trahit, videamus quanta gloria attollitur cum jam
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ñ uidemꝰ. odore cõphendimꝰ: ita ut ñ¬
nullȩ res etiã cũ longe iaceant. fraglantia
nobiᷤᷤ suȩ qualitatis innotescant. Dũq per
nares sp̃m ducimꝰ: płerũq aliqͣ & inuisa p̃¬
dr̃: ut uidelic& scientia illiꝰ e̾e̾ in p̾scientia
designet᷑: qͥa quȩcũq se scire in natura hu¬
manitatis innotuit. hec nimirũ ante scła
ex diuinitate p̃sciuit. Qui unde sp̃m in na-
quia excelsus reputat᷑. ẽ. ipse. Acsi diceret.
In inferiorib uentura desuꝑ p̾scit: qͥa ad ima
de celestib uenit. Scĩ etiam uiri qui ab illo
audita credidert̃: ipsi qͦq etiã uentura p̃¬
sciunt Dũq eiꝰ fidelit̃ p̃ceptis inseruiunt:
aduentũ illiꝰ spe certa p̃stolant᷑. Unde & hoc
loco equi huiꝰ narib p̃dicatoris scĩ p̃scien¬
tia. ac p̃stolatio designat᷑. Dũ enĩ uenire ex¬
tremũ iudiciũ. ostendi cȩlestẽ patriã. ꝑsol¬
ui iustis p̃mia appetit: quasi ꝑ narẽ sp̃m

Expanded text:
quod non videmus, odore comprehendimus, ita ut nonnullae res, etiam cum longe jaceant, fragrantia nobis suae qualitatis innotescant, dumque per nares spiritum ducimus, plerumque aliqua et invisa prdicitur, ut videlicet scientia illius esse in praescientia designetur, quia quaecunque se scire in natura humanitatis innotuit, haec nimirum ante saecula ex divinitate praescivit. Qui unde spiritum in Quia excelsus reputatus est ipse . Ac si diceret: In inferioribus ventura desuper praescivit, quia ad ima de coelestibus venit. Sancti etiam viri, quia ab illo audita crediderunt, ipsi quoque jam ventura praesciunt; dumque ejus fideliter praeceptis inserviunt, adventum illius spe certa praestolantur. Unde et hoc loco equi hujus naribus, praedicatoris sancti praescientia ac ptremum judicium ostendi coelestem patriam, persolvi justis, praemia appetit, quasi per nares spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dira ꝑsequentiũ uexatione cruciat᷑: quis
intueri ual& qͥd ẽ. qͦd intͦ conspicit. qui tot
sua exteriꝰ dãpna ñ sentit: Nisi enĩ essent
mira quȩ salubrit intus pascerent: ea ꝓcul
dubio quȩ ad mouent᷑ exteriꝰ usq ad cortor¬
m̃ta ꝑuenirent. S in arce spei se animꝰ
subleuat: & iccirco obiectȩ obsidionis iacu¬
la minime formidat. Unde & hoc loco dñs
ut ostendat equus iste qͣm suauia iã de in¬
ternis odoret᷑. cũ tot aduersa in ext̃iorib
In scriptura sacra uocabulo nariũ aliqͥndo
fatuitas: aliqͣndo antiqui hostis instigatio.
aliqͣndo uͦ p̃scientia solet intelligi. Narib
nãq fatuitas de signat᷑: sicut iã suꝑiꝰ salo¬
mone attestante docuimꝰ. qui ait. circulus
aureus in narib suis. mulier pulchra &
fatua. Nariũ nomine exalantes insidiȩ.
atq instigatio antiqui hostis accipit᷑: qͦd
in hoc eodẽ libro de illo dñs accestat᷑. diceis.

Expanded text:
cum dira persequentium vexatione cruciatur, quis cum dira persequentium vexatione cruciatur, quis intueri valet quid est quod intus conspicit, qui tot sua exterius damna non sentit? Nisi enim essent mira quae salubriter intus pascerent, ea procul dubio quae admoventur exterius usque ad cor tormenta pervenirent. Sed in arce spei se animus sublevat, et idcirco objectae obsidionis jacula minime formidat. Unde et hoc loco Dominus, ut ostendat equus iste quam suavia jam de internis odoretur, cum tot adversa in exterioribus In Scriptura sacra vocabulo narium aliquando fatuitas, aliquando antiqui hostis instigatio, aliquando vero praescientia solet intelligi. Naribus namque fatuitas designatur, sicut jam superius Salomone attestante docuimus qui ait: Circulus aureus in naribus suis mulier pulchra et fatua . Narium nomine exhalantes insidiae atque instigatio antiqui hostis accipitur, quod in hoc eodem libro de illo Dominus attestatur, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
dere reuoluunt᷑. Adhuc.ẽ aliud qͦd locu¬
stȩ simile scĩs p̃dicatorib gert̃. Matutiniᷤ
nãq horis. id ẽ teporis tempore. uix a t̾ra
se subleuant: cũ uͦ estus exarserit. tanto
altius. qͣnto alacrius uolant. Sc̃s aut̃ qͥsq
p̃dicator cũ quieta fidei tẽpora conspicit.
humilis ac despectꝰ aspicit᷑. & locustȩ more
quasi uix a t̾ra subleuat᷑. Si aut̃ ꝑsecutio¬
nis ardor incandeat. corde cȩlestib in he¬
rens. mox qͣntȩ sit sublimitatis ostentat:
& pulsat᷑ alis in altũ rapit᷑. qui quietus in
imis torpuisse credebat᷑. De hoc gͦ eqͦ id est
p̃dicatore suo beato iob dñs dicat. Nũqͥd
suscitabis eũ quasi locustas. subaudis ut
ego: qui illũ ad altiora excitando subleuo.
quo grauiore ꝑsecutionis ȩstu excruciari ꝑ¬
mitto: ut tẽ in illo robustior uirtꝰ euigils.
cũ se ei ardentior infideliũ crudelitas illi¬
dit: S cũ multa exteriꝰ sc̃s p̃dicator patit᷑:

Expanded text:
t adhuc aliud quod locustae simile sanctis praedicatoribus gerunt. Matutinis namque horis, id est teporis tempore vix a terra se sublevant; cum vero aestus exarserit, tanto altius, quanto alacrius volant. Sanctus autem quisque praedicator dum quieta fidei tempora conspicit, humilis ac despectus aspicitur, et locustae more quasi vix a terra sublevatur. Si autem persecutionis ardor incaleat, corde coelestibus inhrens, mox quantae sit sublimitatis ostendit; et pulsatus alis in altum rapitur, qui quietus in imis torpuisse videbatur. De hoc ergo equo, id est praedicatore suo, beato Job Dominus dicit: Nunquid suscitabis eum quasi locustas? Subaudis ut ego, qui eo illum ad altiora excitando sublevo, quo graviore persecutionis aestu excruciari permitto, ut tunc in illo robustior virtus evigilet, cum se ei ardentior infidelium crudelitas illidit. Sed cum multa exterius sanctus praedicator patitur,
Abbreviated transcription (Latin):
os. quasi ñ sint sui. Quasi ñ suos respicit.
qͦs alit̾ uiuere qͦm docuit ipsa dep̃hendit.
Et durescente seuitia. t̾rores admous: seq
in eoꝵ cruciatib exerc&: atq inuidiȩ faci¬
b inflãmata. in qͥb ñ laborauit ut pos

Expanded text:
os, quasi non sint sui . Quasi non suos respicit, os, quasi non sint sui . Quasi non suos respicit, quos aliter vivere quam docuit ipsa deprehendit, et durescente saevitia terrores admovet, seque in eorum cruciatibus exercet, atque invidiae facibus inflammata, in quibus n
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinȩ magisteriũ uiuentes uolant. Qua
sua strutio in puluere dereliquit: qͥa & om̃¬
quos p̃dicando sẏnagoga genuit. a t̾renis de¬
sideriis minime suspendit. Quȩ nimirũ de¬
sideria. qͥa antiquus hostis concepta in corde
inuenit: obsessas m̃tes etiã in scelerib rapit.
ea: & bestia agri conterat. Tunc oua pes cal¬
cat. & bestia conterit. cũ in tra deseruntur
quia uidelic& humana corda dũ sẽꝑ t̃rena
cogitare. semꝑ quȩ ima sunt agere appetuis:
ad conterendũ se agri bestiȩ. id ẽ diabolo
sternunt: ut cũ dui infima cogitatione ab¬
iecta sunt. qͦndoq etiã malor crimiũ ꝑ¬
petratione frangant᷑. Synagoga gͦ oua quȩ
genuit a t̾ra suspendere beneuiuendo ne-¬
glexit: s om̃ps ds̃ multos eius filios qͦuis
in t̾renis desideriis mortuos ac frigidos
hanc postmodũ inuidit: dũ moliret᷑ ꝑse¬
quendo extinguere. qͦs se ad bona oꝑa non
meminerat fouendo genuisse. Unde &aꝑ-¬
te de hac strutione subdit᷑. Durat᷑ ad fili¬

Expanded text:
doctrinae magisterium viventes volant. Ova sua struthio in pulvere derelinquit, quia omquos praedicando Synagoga genuit, a terrenis desideriis minime suspendit. Quae nimirum desideria quia antiquus hostis concepta in corde invenit, obsessas mentes etiam in scelera rapit. ea, et bestia agri conterat . Tunc ova pes calcat, et bestia agri conterit, cum in terra deseruntur, quia videlicet humana corda, dum semper terrena cogitant, semper quae ima sunt agere appetunt, ad conterendum se bestiae agri, id est diabolo sternunt, ut cum diu infima cogitatione abecta sunt, quandoque etiam majorum criminum perpetratione frangantur. Synagoga ergo ova quae genuit a terra suspendere bene vivendo neglexit, sed omnipotens Deus multos ejus filios quamvis in terrenis desideriis mortuos ac frigidos hanc postmodum invadit, dum moliretur persequendo exstinguere quos se ad bona opera non meminerat fovendo genuisse. Unde et apte de hoc struthione subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
cabulo. lingua adulantis exprimit᷑. Quod
exibite cęlit᷑ egypti plage testant᷑. quȩ exi¬
gentib meritis corporalit̾ semel illatȩ st̃
s quȩ mala prauas m̃tes cotidie feriant.
sp̃alit̾ signauert̃. Scriptũ nãq ẽ. Uentus
urens leuauit locustas: quȩ ascendert̃ suꝑ
uniuersam t̾rã egypti: oꝑuert̃q uniuersã

Expanded text:
cabulo lingua adulantis exprimitur: quod cabulo lingua adulantis exprimitur: quod exhibitae coelitus Aegyptiae plagae testantur, quae exigentibus meritis corporaliter semel illatae sunt; sed quae mala pravas mentes quotidie feriant, spiritaliter signaverunt. Scriptum namque est: Ventus urens levabat locustas, quae ascenderunt super universa