comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paret sig̃t mortẽ ur ĩuitacõm alicuius pͥnci¬
pis uł alicuius prĩe destructõui. i sp̃ digit ra¬
dios suos ad uã ꝑtẽ ciu minat᷑. Q uidã tũ di¬
cũt q uõ est stella: s ẽ q̃dam nutes ignea clan¬
tate accẽsa qd mag̃ credius ẜu liug̃.i. ꝓduc¬

Expanded text:
paret significat mortem vel mutationem alicuius principis vel alicuius patrie destructionem et semper dirigit radios suos ad illam partem cui minatur. Quidam tamen dicunt quod non est stella sed est quedam nubes ignea claritate accensa, quod magis credimus; et invenitu
Abbreviated transcription (Latin):
n solent uti. ⁊ iõ ab eoꝵ cosuetudine mũt nom̃
uł cõponit᷑ alarlarisuus a larla ⁊ rure e more.
qͣi mos icõsuetudo barbaroꝵ ruris qr eĩ rurco¬
le ut po te inculti ⁊ diri rudes ⁊ ĩcultaꝵ solẽt
lre iarbais. Iõ ad eius moris siłitudinẽ barba¬
rismus dr̃ uiciũ in dictõne q̃ nõ est cueta iua

Expanded text:
t ideo ab eorundem consuetudine habuit nomen; vel componitur barbarismus a barba et rure et more, quasi mos et consuetudo barbarorum ruris, quia enim ruricole utpote inculti et duri et rudes incultas solebant habere barbas; ideo ad eius moris similitudinem barbarismus dicitur vitium in dictione, que non est culta sua
Abbreviated transcription (Latin):
cutio. tis .i subtili indagare uł quate. decitio
tis .i auferre uł quate. ertutio. tis .i. quate uel
subtilr ĩquirere. Incutio. ĩcutis. iuice̾. infeite. ĩ¬
mtte uł quate. peutio. tis i ferie recutio tis.
i. it̾um cut̾e uł quate. succutio. tis. subtus cut̾ie¬

Expanded text:
 subtiliter indagare vel quatere; decutio -tis, auferre vel quatere; excutio -tis, idest quatere vel subtiliter inquirere; incutio -tis, inicere, inferre, immittere vel quatere; percutio -tis, idest ferire; recutio -tis, idest iterum cutere vel quatere; subcutio -tis, idest
Abbreviated transcription (Latin):
Aruel uit pretat con¬
tusio. uñ cabilonuł la
bilonia cuntas ubi lo
umes olum trim edifi¬
cantes dispsi st̃ in mrs¬
sa diitus cõfusione
inguitꝵ rat int̾ eos uñ labilonia regio. ⁊ ln¬
bilomus ma. mui. patriũ uł getile. Et scias¬

Expanded text:
ABEL interpretatur confusio, unde Babilon vel abilonia, civitas ubi olim homines turrem edificantes dispersi sunt, immissa divinitus confusione linguarum inter eos, unde Babilonia regio et babilonius -a -um patrium vel gentile. B
Abbreviated transcription (Latin):
tus ardelio ganeo. s iitest. ambro dr̃ ille quibe¬
ne scit iudicare de sapore ciboꝵ ⁊ bũ gustat libẽ
pit̃ manduciit. ardeleo ab ardeo qui aiteus ẽ iu
lectacitate. gaueo qui morat initab̾us . ꝙ. gaue¬
u est tabua ubi fit leccacitas. ĩ ganea lectucitas
Uñ gaueo talis leccator.¬
ius. na. nũ uñ quidã cũ uesiet aliũ redargu

Expanded text:
cus, ardelio, ganeo; sed interest: ambro dicitur ille qui bene scit iudicare de sapore ciborum et libenter gustapiter manducat; ardelio ab ardeo, qui ardens est in leccacitate; ganeo qui moratur in tabernis, quia ganeum est taberna ubi fit leccacitas, inde ganea talis leccacitas, unde ganeo talis leccatorninus -a -um, unde quidam, cum vellet alium red
Abbreviated transcription (Latin):
tiduciã prestare. qd uulgarit solet diciafficare
Et cõpouit᷑ aftiducio. as. ad aliq̃ fiduciãi secu¬
uitutẽ dare. Itẽ cõfiducio. as .i. su fiduciã daie.
diffiducio. as. defiducio as. effiducio as itidi¬
cio. sis ⁊ ipignorare. publicare. diffidare. fiduci¬

Expanded text:
idest fiduciam prestare, quod vulgariter solet dici affidare. Et componitur affiducio -as, ad aliquem fiduciam et securitatem dare; confiducio -as, idest simul fiduciam dare; diffiducio -as; effiducio -as; infiducio -as, impignorare, publicare, diffidare. Fiduci
Abbreviated transcription (Latin):
uellet nuuc fedus q̃dã porta sacrfitaret᷑ in liu̾s
tor sũ rer. sũ alius princeps tenebant illã portam
fedus q. sic occidat ille qui a pace resilicuit. Et m̃
dcm ẽ fedus a porc fede .i. turpit occisa cuius mors
optalat᷑ ei qui a pace resiliret. uł dr̃ fedus afide.¬

Expanded text:
ficaretur in hunc tor sive rex sive alius princeps, tenebant porcam illam asi sic occidatur ille qui a pace resilierit, et inde dictum est fedus a porca fede et turpiter occisa cuius mors optabatur ei qui a pace resiliret; unde i
Abbreviated transcription (Latin):
nutõ dr̃. ⁊ pt fĩ ut liuic pc̃o inẜurãt duiones.
silr uiuidia tãqm̃ fascuius unt. Iuuidus eĩ nõ
mõ sibi uocet cũ alieua felicitate tabesat. s ĩ ui
uus ĩ quib aliq̃ loua ẽẽ incipiñt. uñ ii libro
qui sapiu salonis iscribit᷑ fasciacõ maligni¬
tatis obscurat boua. sic fcm̃ ẽ ut ĩuidi canquã
fascinantes nociunit griatius nup in x̃o reua¬
tis ut id galache fidei. stomacho uauseante ci

Expanded text:
o inserviant daemones. Similiter invidia tanquam fascinus urit. Invidus enim non modo sibi nocet, cum aliena felicitate tabescit, sed etiam his in quibus aliqua bona esse incipiunt. Unde in libro qui Sapientia Salomonis inscribitur: Fascinatio malignitatis obscurat bona . Sic factum est, ut invidi tanquam fascinantes nocerent Galatis, nuper in Christo renatis, ut iidem Galatae fidei stomacho nauseante ci
Abbreviated transcription (Latin):
dispuctores cos qui expellũt alios ab reditate ⁊ de¬
lent noĩa eoꝵ de tabula testiũti. uł eos sic diũs
qui ĩ siguãdis p̾ernt testam̃tis. ⁊ eoꝵ ĩserelñt pũc¬
tos qui erãt in teditate. uł eoꝵ quoticus erpedie¬
rat aufebant qui erant extedaudi.¬

Expanded text:
dispunctores eos qui expellunt alios ab hereditate et delent nomina eorum de tabula testamenti, vel eos sic dicimus qui in signandis preerant testamentis et eorum inserebant punctos qui erant hereditandi vel eorum, quotiens expediebat, auferebant qui erant exheredi
Abbreviated transcription (Latin):
fallacit̾. cuis. me. adubĩ ⁊ ħ tallacia . cie. Et nõ
ꝙ fallar diffeit ab eo qui mẽtit᷑ qr om̃is do fullar
id agit uł dicit. uũ aliquis fallat᷑. s nõ ouus co
uult falle qui u̾itit᷑ ut icculatores qui sepe mẽtiũ¬
t inag̃ studio de lectandi: ꝙͣ uolu̾̃tate fallendi. uũ

Expanded text:
fallaciter -cius -me adverbium et hec fallacia -e. Et nota quod fallax differt ab eo qui mentitur, quia omnis homo fallax id agit vel dicit unde aliquis fallatur, sed non omnis homo vult fallere qui mentitur, ut ioculatores qui sepe mentiuntur magis studio delectandi quam voluntate fallendi. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
face. caleface̾. calefactũ bufactũ. lt̃ oĩa cõposita
a facio i noĩb nõ ex toto possũt facile distingu
cc̃ genus. s q̃dam st̃ actina ut derfico maguifi¬
co. q̃daui uentra ut edifico. cas. domifico. inclul¬
facio. Quedã deponẽtia ut usificor. gͥtificor. ludi¬

Expanded text:
efacere calefacere, benefactum calefactum. Item omnia composita a facio et nominibus non ex toto possunt facile distingui circa genus, sed quedam sunt activa, ut deifico, magnifico, quedam neutra, ut edifico, domifico, nilfacio, quedam deponentia, ut versificor -aris, grati
Abbreviated transcription (Latin):
eiũt pectibr eos augus malis ĩ cas aues qui ꝓ
illis st ogulte ex alus iccs ubi ẽ ħ genus auium
ad ca lori ꝑducte ac repente supposite credunt᷑ ẽẽ
coniĩsi: Iea uod ã dyomedis tẽplo aqͣ in rostris af¬
fetũt i spgunt i ꝑgunt ⁊ biandiunt grecigcuis ał¬
q alicuigenas ꝑscquat᷑. nurand nõ ẽ fĩ demonũ

Expanded text:
s angelis malis, in eas aves quae pro illis sunt occulte ex aliis locis, ubi est hoc genus avium, ad ea loca perductae ac repente suppositae, creduntur esse conversi. Quod autem Diomedis in templum aquam rostris afferunt et aspergunt, quod blandiuntur Graecigenis, alienigenas persequuntur, mirandum non est fieri daemonu
Abbreviated transcription (Latin):
to orle singuians ⁊ mauca. Na mubes singularẽfe¬
uicẽ uocant si quiugẽtos i ultra annos iuuẽs dũ
se uidet seuuisse colectis aromatũ ungulis rogũ
sͥ iustruit i conu̾so ad radiũ solis alaꝵ plausuuo¬
lũtariũ sibi ĩcendiũ nutrit. sic q itui de sim̃b suis

Expanded text:
to orbe singularis. Nam Arabes singularem fenicem vocant. Hec quingentos et ultra annos vivens, dum se videt senuisse, collectis aromatum virgulis, rogum sibi: seruit et, converso ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nut
Abbreviated transcription (Latin):
Eredra. dic .i. cattedra clironus. sedes. sella sug¬
gestus. uł eredra c̃ cam̾a secicta uł locus tłrum.
ul iccus subsellioꝵ .i. absida ul cam̃a uł iocus qͥ¬
dam sepatus modicũ a ptorio uł apalatio. uł crit¬
dra gruus ẽ feuestit acit̾ius dilatat᷑. s. int̾iis co¬

Expanded text:
EXEDRA -e, idest cathedra, thronus, sedes, sella, suggestus; vel exedra est caminata secreta vel locus thesauri vel locus subselliorum, idest absida vel camera vel locus quidam separatus modicum a pretorio vel palatio; vel exedra genus est fenestre que exterius dilatatur sed interius co
Abbreviated transcription (Latin):
E Ogus a rego. gas di i rogus.grigius pro
iuortuo. s rogus ꝓpric ẽ compo̾ lignoꝵ. pira qũ cor
cõpositũ ẽ ⁊ ardet. fuiiꝰ mortui appatus: bustũs cor
cgrreuatũ sepulcui ubi ossa condiuit. tumulus
cõgestio tre ini regione sancita qui i sũ ossibr p̃t cẽ.
monum̃tũ uo ẽ cuiusi rei menoria q̃ moueat mẽ¬
romano iore se lỹe ul loqui. ⁊rouiauro : as .i.¬

Expanded text:
gus, ignis pro mortuo. Sed rogus proprie est compositio lignorum, pira quando corpus compositum est et ardet, funus mortui apparatus, bustum corpus concrematum, sepulcrum ubi ossa conduntur, tumulus congestio terre in religione sancita, qui et sine ossibus potest esse, monumentum vero est cuiusromano more se habere vel loqui. R 48 ROMANI
Abbreviated transcription (Latin):
uili de c̃ di. lucrecius qui in loco bruti fu̾at sur¬
rogatus. loꝵ a iurrogatoꝵ cõpositoꝵ sigͣtiones
facile his ulib distiugũt᷑. Si rogat add dis cõ
congͥgat .c. datm. infert. De ununt. sub. sb̾scituit¬
pro. ptralut uit̾. Quenit pre supat ab destruit ad q¬

Expanded text:
itate Dei ‘Lucretius qui in loco Bruti fuerat subrogatus’. Sed horum compositorum significationes facile his versibus distinguuntur: ‘si rogat addideris con, congregat, e dat, in infert, de minuit, sub substituit,pro protrahit, inter querit, pre sup
Abbreviated transcription (Latin):
uł ruius a rigo. gas qr ducit ad uigand̾ t̾ram
Runis subito fit i celicer decurut i deficit. tous
u̾o ẽ caput ⁊ decusus aq̃ qui ulr̃ manat. torrẽs
iũ huit fluuiꝰ est aã decursus gu̾auĩ flumẽ ẽ aci
decurreus. ⁊a riuus ħ ruuilus .li. dimi i riuosus

Expanded text:
vel rivus a rigo -as, quia ducitur ad rigandam terram. Rivus subito fit et celeriter decurrit et deficit; fons est caput et decursus aque qui naturaliter manat; torrens men habuit; fluvius est aque decursus; generaliter flumen aqua decurrens. Et a rivus hic rivulus di
Abbreviated transcription (Latin):
sim que nemo alius facere potest. Quod si ita ẽ.
dñe deus meus quomodo tuum de me solo frustra¬
tum est iudicium: ponens sub modio lucernam
quȩ pot̾at lucere suꝑ candelabrum:. Et ut aꝑ¬
tius loquar. temptans me facere monachum.
et tiolens abscondere intab̃naculo tuo indie ma¬
lorum. hominem necessarium mundo. sine quo
ep̃i non possunt sua ꝑtractare negotia : S et
hoc mei michi necessarii prestiterunt: ut nunc
quoq uidear loqui turbatus homini cuiꝰ nũquã
nisi serenus et cum om̃i iocunditate. soleo recor¬
dari. Uos tamen uobis dico pater noueritis :¬
qtuia paratus sum et non sum turbatus. ut custo¬
diam mandata urã. Urẽ autẽ indulgentiȩ erit

Expanded text:
sim, quae nemo alius facere potest. Quod si ita est, sim, quae nemo alius facere potest. Quod si ita est, Domine Deus meus, quomodo tuum de me solo frustratum est judicium, ponens sub modio lucernam, quae poterat lucere super candelabrum; et, ut apertius loquar, tentans me facere monachum, et volens 39 abscondere in tabernaculo tuo in die malorum, hominem necessarium mundo, sine quo episcopi non possunt sua pertractare negotia? Sed et hoc mei mihi necessarii praestiterunt, ut nunc quoque videar loqui turbatus homini, cujus nunquam nisi serenus et cum omni jucunditate soleo recordari. Vos tamen vobis dico, pater noveritis quia paratus sum, et non sum perturbatus, ut custodiam mandata vestra. Vestrae autem indulge
Abbreviated transcription (Latin):
tienisse s grauiter ꝑtulisse: ut uł nunc exꝑiant᷑
quia non ẽ consilium contra consilium dñi. Quib
si ego respondissem. exui tunicam meam quomodo
induam illamilatii pedes meos quomodo inquina¬
bo illos: ꝓfecto indignarentur. Nunc autem di¬
uino aut succenseant aut ac quiescant iudicio: quo
factum est. ut et si uelim non ualeam ꝓficisci. S
grandis inquiunt fuit causa: grauisq necessitas
Querendus gͦ fuerat: qui grandib diffimendis
fuisset idoneus. Si metalem putant: ego me talẽ
non eẽ nequaquam puto. s scio. Deniq siue grandia
sint siue parua. ad que me ica ꝑuigent: ego cau¬
sam non habco. Quęro siquidem. Facilia scint
an difficilia. quȩ ad ꝓturbandum amicũ silentiũ
tantoꝑe imponere curatis amico: Si facilia. absq
me possunt fieri. Si difficilia: ꝑ me non possunt
effici. Nisi forte tanti es taor cin grandia et
impossibilia reseruentur : tamquam ea ego pos¬

Expanded text:
venisse, sed graviter pertulisse: ut vel nunc experiantur, venisse, sed graviter pertulisse: ut vel nunc experiantur, quia non est consilium contra consilium Domini. Quibus si ego respondissem, Exui tunicam meam, quomodo induam illam? lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos? profecto indignarentur. Nunc autem divino aut succenseant, aut acquiescant judicio, quo factum est ut etsi velim, non valeam proficisci. 2. Sed grandis, inquiunt, fuit causa, gravisque necessitas. Quaerendus ergo fuerat qui grandibus definiendis fuisset idoneus. Si me talem putant, ego me talem non esse nequaquam puto, sed scio. Denique sive grandia sint, sive parva, ad quae me ita perurgent ego causam non habeo. Quaero siquidem: Facilia sunt an difficilia, quae ad perturbandum amicum silentium tantopere imponere curatis amico? Si facilia, absque me possunt fieri; si difficilia, per me non possunt effici, nisi forte tanti aestimor, cui grandia et impossibilia reserventur, tanquam ea ego pos
Abbreviated transcription (Latin):
orat̾. Quia semel cepi loquar. et loquar
aduos: eroq importunus. s importunus
caritatis. s ueritatis. s iusticie. Nam et si
tanti non sum. ut romȩ habeam ꝓpria ne¬
gotia: nulla tñ quȩ dei ẽẽ constiterit. a me
dico aliena. Qua ꝓpter siuiere id michi gr̃e
apud uos manet. quod multorum habet
opinio: liceat illud obsecro legatis dñi ar¬
chicp̃i temensis. in p̃senti negotio exꝑiri.
Nil quippe cos nisi quod iustum est ꝑferre uel que¬
rere suspicamur. Ad matħm legatum. xxi.
non equȩ et corpus meum. Seuientis si¬
quidem acuce febris exusta ardorib. et exhausta
sudorib: non ualuit sufficere spũi ꝓmpto. caro
infirma. Uoluigͦ: s p̃uolanti uoluntati obstitit
eaquam dixi occasio. Que aniusta sit. ipsi iudicent
amicinri. qui me om̃i exclusa excusatione obedi¬
entie retib circumclusum: cotidie de claustro
ad eiuitates ꝑ trahere moliuntur. Simulq at¬
tendant istam me occasionem non fallaciter ad in¬

Expanded text:
orationem. Quia semel coepi, loquar, et loquar ad vos: eroque importunus, sed importunus charitatis, sed veritatis, sed justitiae. Nam etsi tanti non sum, ut Romae habeam propria negotia, nulla tamen quae Dei esse constiterit, a me duco aliena. Quapropter si verae id mihi gratiae apud vos manet quod multorum habet opinio, liceat illud obsecro legatis domini archiepiscopi Remensis in praesenti negotio experiri. Nil quippe eos, nisi quod justum est, perferre vel quaerere suspicamur. EPISTOLA XXI. non aeque et corpus meum. Saevientis siquidem acutae febris exusta ardoribus et exhausta sudoribus, non valuit sufficere spiritui prompto caro infirma. Volui ergo, sed praevolanti voluntati obstitit ea quam dixi occasio. Quae an justa sit, ipsi judicent amici nostri, qui me omni exclusa excusatione, obedientiae retibus circumclusum, quotidie de claustro ad civitates pertrahere moliuntur; simulque attendant istam me occasionem non fallaciter adin
Abbreviated transcription (Latin):
Librum quem quesistis ad transeriben¬
dum habetis. Opuscula nr̃a quȩ requiritis.
et pauca sunt. et nichil est meis omino quod
ur̃o studio dignum putem. Tamen quia
melius iudico michi. nrm̃ culpari ingenio¬
lum quam uoluntatem: et ꝑiclitari apud
uos potius imꝑiciam quam obedientiam:
que horum et quo uobis placet ut mittam.
scripto nobis ꝑp̃sentem nuncium significate
ut quia modo penes me non sunt. ab his qui
habent ea requiram: et dirigam quocumq
mandaueritis. Et ut sciatis quid petatis:
scio me scripsisse libellum qui inscribitur de
humilitate. et .iiiͦi. omelias in laudib uir¬
ginis matris. nam hũc habet ticulum. suꝑ
illum uidelicet locum euangłii apud lucã
ubi dicitur. Missus est angłs gabribel. noc¬
non et apologiam ad quendam amicũ nr̃m:
ubi aliqua disserui de clumacensib. et nr̃is
id est eisterciensib obseruantiis. S et pau¬
cas ad diuersos epłas dictaui. Aliqui frẽs

Expanded text:
Librum quem quaesistis ad transcribenLibrum quem quaesistis ad transcribendum, habetis. Opuscula nostra quae requiritis, et pauca sunt, et nihil est in eis omnino quod vestro studio dignum putem. Tamen quia melius judico mihi, nostrum culpari ingeniolum, quam voluntatem; et periclitari apud vos potius imperitiam, quam obedientiam: quae horum, et quo vobis placet ut mittam, scripto nobis per praesentem nuntium significate; ut quae modo penes me non sunt, ab his qui habent ea requiram, et dirigam quocunque mandaveritis. Et ut sciatis quid petatis, scio me scripsisse libellum, qui inscribitur, De humilitate; et quatuor homilias in Laudibus Virginis Matris nam hunc habet titulum, super illum videlicet locum Evangelii apud Lucam, ubi dicitur, Missus est angelus Gabriel ; necnon et Apologiam ad quemdam amicum nostrum, ubi aliqua disserui de Cluniacensibus, et nostris, id est Cisterciensibus, observantiis. Sed et paucas ad diversos epistolas dictavi. Aliqui fratres
Abbreviated transcription (Latin):
me existimet supͣ id quod uidet in me aut
audit aliquid exme. Hec int̾im uobis ni¬
mis festine et obhoc minus festiue exara¬
ui potius quam dictaui: ac fortassis loqͦ¬
cius quam debui: s om̃ino ueracius non
potui. ꝓut sapui. S ut inde sumat epla
finem unde sũpsit exordium: nolo uos de
me incerte fame minis credulũ ẽẽ : que
ut optime nostis. sepe insua solet utrobi¬
q falli sententia: et de laude uidelici ⁊ de
uituꝑatione. Pbate siplacet. et estimate.
quatinus amor uel fauor ur̃ et iustus. et
eo sit amplius amico gratus. quo ꝑmeri¬
tis moderatus: ut cum laus de grauitate
iudicii. non de mendacio uulgi ꝓcesserit.
et siminus honoris. minus quoq conferat
et oneris. Est certe quod magis quãtulꝰ¬
cumq sum facit ẽẽ ur̃m. quod indelicet
inreb deistrenue sincereq ut aiunt pro
ur̃ã uice uersamini. Hoc ut semꝑ de uob̃
uere dicatur: semꝑ in uob̃ uere inueniat᷑.

Expanded text:
me existimet supra id quod videt in me, aut me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Habebat mis festine, et ob hoc minus festive exaravi potius quam dictavi, ac fortassis loquacius quam debui, sed omnino veracius non potui, prout sapui. Sed ut inde sumat epistola finem, unde sumpsit exordium, nolo vos de me incertae famae nimis credulum esse: quae, ut optime nostis. saepe in sua solet utrobique falli sententia; et de laude videlicet, et de vituperatione. Probate, si placet, et aestimate, quatenus amor vel favor vester et justus, et eo sit amplius amico gratus, quo pro meritis moderatus: ut cum laus de gravitate judicii, non mendacio processerit vulgi, et si minus honoris, minus quoque conferat et oneris. Est certe quod me magis, quantuluscumque sum, facit esse vestrum: quod videlicet in rebus Dei strenue sincereque, ut aiunt, pro vestra vice versamini. Hoc ut semper de vobis vere dicatur, semper in vobis vere inveniatur. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
dum: hoc est et̃nitas caritas. uirtus. et sapientra.
Deus enim caritas est. Est et dei uirtus: et
dei sapientia. S quando hec erunt: Quan¬
do uidebimus eum sicuti est. Quando a ma¬
bimus cum ꝓut est. Nam expectatio crea¬
turę: reuelationem filiorum dei expectat.
Ulanitati enim ereatura subiecta est non
uolens. Dequa uint̾isali uanitate mẽ et nob̾
et uelle laudari eum simus uttuꝑabiles: et
nolle laudare. quos sennus ẽẽ laudabiles.
S et hoc tianum est. quod nr̃a plerumq ig¬
norantia et tacctur quod est: et p̃dicatur
quod non est. Qui d ad ista dicemus: nisi
quia uani filii hominum. mendaces filii
hominum instateris. ut decipiant ipside
citer: delectamur maniter: ut et uani sint
qui laudantur. et mendaces qui laudant.
Alii adulantur et ficti sunt. alii laudant
quod putant et falsi sunt: alii utrorumq
p̃coniis gloriant᷑. et uani sunt. Solus sapi¬
ens. qui cum apło dicit: parco autem ne qͥs¬

Expanded text:
dum, hoc est aeternitas, charitas, virtus et sapientia. dum, hoc est aeternitas, charitas, virtus et sapientia. Deus enim charitas est . Est et Dei virtus, et Dei sapientia . Sed quando haec erunt? quando videbimus eum sicuti est? Quando amabimus eum prout est? Nam exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat. Vanitati enim creatura subjecta est non volens . De qua universali vanitate inest nobis et velle laudari, cum simus vituperabiles; et nolle laudare quos scimus esse laudabiles. Sed et hoc vanum est, quod nostra plerumque ignorantia et tacetur quod est, et praedicatur quod non est. Quid ad ista dicemus, nisi quia vani filii hominum, mendaces filii hominum in stateris, ut decipiant ipsi de citer, delectamur inaniter; ut et vani sint qui laudantur, et mendaces qui laudant. Alii adulantur, et ficti sunt; alii laudant quod putant, et falsi sunt; alii utrorumque praeconiis gloriantur, et vani sunt. Solus sapiens qui cum Apo
Abbreviated transcription (Latin):
nationis. inplentudinem cõmutabitur dilec¬
cionis. Si eñĩ adhuc absentes iniciat fides et
desiderium: p̃sentes ꝓfecto consummat in¬
tellectus et amor. Sicut autem fides ducit
ad plenam cognitionẽ: sic desideriũ ad per¬
fectam dilectionem. Et sicut dicitur nsi
credi deritis non intelligetis: sic dici eque ñ
absurde potest. si non desideraueritis. non
ꝑfecte amabitis. Intellectus gͥ. est fructus
fidei: ꝑ fecta caritas desiderii. Interim iustꝰ
ex fide uiuit: nam beatus ex intellectu. Inte¬
rim iustus desiderat ad dm̃ sicut ceruus ad
fontes aquarum: nambeatꝰ haurit iam in
gaudio de fontib saluatoris: hoc est delec¬
tatur inplentudine caritatis. his gͦ fortas¬
sis quasi duob animȩ brachiis. intellectu uideli¬
cet et amore. idest cognitione et dilectione ueri¬
tatis. amplectitur et comp̃henditur cum om̃ib
scĩs. longitudo. latitudo. sublimitas. et ꝓfun¬

Expanded text:
nationis in plenitudinem commutabitur dilecnationis in plenitudinem commutabitur dilectionis. Si enim adhuc absentes initiat fides, et desiderium, praesentes profecto consummat intellectus et amor. Sicut autem fides ducit ad plenam cognitionem, sic desiderium ad perfectam dilectionem. Et sicut dicitur: Nisi credideritis, non intelligetis : sic dici aeque non absurde potest, Si non desideraveritis, non perfecte amabitis. Intellectus igitur est fructus fidei, perfecta charitas desiderii. Interim justus ex fide vivit ; nam beatus ex intellectu. Interim justus desiderat ad Deum sicut cervus ad fontes aquarum: nam beatus haurit jam in gaudio de fontibus Salvatoris, hoc est, delectatur in plenitudine charitatis. 3. His igitur fortassis quasi duobus animae brachiis, intellectu videlicet et amore, id est cognitione et dilectione 37 veritatis, amplectitur et comprehenditur cum omnibus sanctis longitudo, latitudo, sublimitas et profun
Abbreviated transcription (Latin):
sensum. Ex hac gͦ cecitate descendit. quod plerũq
ꝓ eo quod est. amamus uł apꝓbamus quod non
est: qm̃ dum sumus in hoc corpore ꝑ egrinamur
abeo qui sũme est. Et quid est homo odeus:
nisi quod innotusti ei: Itaq si noticia dei cau¬
sa est. ut homo aliquid sit: ignorantia facit ut
nichil sit. S qͥ uocat ea q̃ ñ st̃ tanquã eaq̃ sc̃: miseratꝰ
qͥdãmͦ redactos innichili: manna illd̃ absconditũ de
quo apłs. et uita inquit ur̃a abscondita est cum
xp̃o indeo. quia nec dum possumus contempla¬
ri ꝑspẽm uel plene amplecti ꝑ amorem. dedit
reducti. fieri incipiamtis inicium aliquod
creature eius. transituri quandoq inuirum
ꝑfectum. in mensuram etatis plenitudinis xp̃i.
Quod ꝓculdubio erit. cum iusticia conuerte¬
tur iniudicium. hoc est fides in intellectum:
iusticia uidelicet quȩ exfide est iniudicium
plene cognitionis: et ittm desiderium ꝑ egri¬

Expanded text:
sensum . 2. Ex hac ergo caecitate descendit, quod plerumque sensum . 2. Ex hac ergo caecitate descendit, quod plerumque pro eo quod est, amamus vel approbamus quod non est: quoniam dum sumus in hoc corpore, peregrinamur ab eo qui summe est. Et quid est homo, o Deus, nisi quod innotuisti ei? Itaque si notitia Dei causa est ut homo aliquid sit, ignorantia facit ut nihil sit. Sed qui vocat ea quae non sunt, tanquam ea quae sunt, miseratus quodammodo redactos in nihil; manna illud absconditum de quo Apostolus, Et vita, inquit, vestra abscondita est cum Christo in Deo , quia necdum possumus contemplari per speciem, vel plene amplecti per amorem, dedit reducti, fieri incipiamus initium aliquod creaturae ejus, transituri quandoque in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. Quod procul dubio erit, cum justitia convertetur in judicium, hoc est, fides in intellectum, justitia videlicet quae ex fide est, in judicium plenae cognitionis, et item desiderium peregri
Abbreviated transcription (Latin):
lum ꝑcognitionem. s ꝑ amorem. Nam qui¬
dam ex filuis adam cum cognouissent dm̃.
non sicut dm̃ głificatierunt aut grãs ege¬
runt: s euanuerunt incogitationib suis.
Merito ꝓm̃obscuratũ est insipiens cor eorũ.
quia cum ueritatẽ cognoscerent et contẽp¬
nerent: iure receperunt inpenam. ut nec
cognoscerent. Heu sic adherendo ueritati ꝑ
cognitionem.s ab illa de fluendo ꝑ amorẽ:
amando ꝓilla scilicet uanitatẽ: homo uani¬
tati similis factts est. Et quid uanius quã
diligere uanitatẽ : Et quid iniquiusquam
contempnere ueritatẽ : Quid uero iustiꝰ. quam
contẽptorib subtrahi et ipsam cognitionem :
Quid inquam iustius. quam ut iam de eius
cognitione głari non possit. qui cognitam
non glorificauit: Itaq appetitus uanitatis:
est contemptꝰ ueritatis. Contẽptus tieritatis:
causa nr̃e cecitatis. Ett quia non ꝓbauerunt inquit
dm̃ habere innoticiam. tradidit illos inreꝓbum

Expanded text:
lum per cognitionem, sed per amorem. Nam quilum per cognitionem, sed per amorem. Nam quidam ex filiis Adam cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt: sed evanuerunt in cogitationibus suis. Merito proinde obscuratum est insipiens cor eorum: quia cum veritatem cognoscerent et contemnerent, jure receperunt in poenam ut nec cognoscerent. Heu! sic adhaerendo veritati per cognitionem, sed ab illa defluendo per amorem, amando pro illa scilicet vanitatem, homo vanitati similis factus est. Et quid vanius quam diligere vanitatem; et quid iniquius, quam contemnere veritatem? Quid vero justius quam contemptoribus subtrahi et ipsam cognitionem? quid, inquam, justius, quam ut jam de ejus cognitione gloriari non possit, qui cognitam non glorificavit? Itaque appetitus vanitatis est contemptus veritatis; contemptus veritatis, causa nostrae caecitatis. Et quia non probaverunt, inquit, Deum habere in notitiam, tradidit illos in reprobum
Abbreviated transcription (Latin):
me dedero uobis: parum est ut digne
mͥuideat recompensasse uł dimidium. beni¬
uolentie quam erga nram humilitatẽ habere
uos aiut̃. Gaudeo quidem de gr̃a: s temꝑat
fateor ꝓtanto fauore leticiam. quod eundem
michi fauorem non opus s opinio ac quisie¬
rit. Pudet nimirum granditer exultare: cũ
sentio in me uenerari uł diligi. non quidem
quod sum. s quod putor. Neq enim ego cunc
diligor. quando sic diligor: s nescio quid
in me ꝓme. quod non sum ego. Immo ut
uerius loquar non nescio: nam certissime
scio quod nichil. Nichil enim ꝓculdtibio
est: quicquid putatur et non est. Porro
cum amatur quod non est s ẽẽ putatur :
non amor uł amans nichil est. s quodama¬
tur. Mirandum.s magis dolendum quã
mirandum: quod id quod nichili est ama¬
ri potest.hinc plane sentimus.unde. quo
uenimus: quid ꝑdidimtis: quid inuenimꝰ
Ad herendo eiqͥ sẽꝑ et beate ẽ: semꝑ et nos ẽe. et ẽẽ
beate poteramꝰ. Ad herendo aut̃ aixerim: non so¬

Expanded text:
e dedero vobis, parum est, ut digne mihi videar recompensasse vel dimidium benevolentiae, quam erga nostram humilitatem habere vos aiunt. Gaudeo quidem de gratia: sed temperat, fateor, pro tanto favore laetitiam, quod eumdem mihi favorem non opus, sed opinio acquisierit. Pudet nimirum granditer exsultare, cum sentio in me 36 venerari vel diligi, non quidem quod sum, sed quod putor. Neque enim ego tunc diligor, quando sic diligor: sed nescio quid in me pro me, quod non sum ego. Imo ut verius loquar, non nescio: nam certissime scio quod nihil. Nihil enim procul dubio est, quidquid putatur et non est. Porro cum amatur quod non est sed esse putatur, non amor vel amans nihil est, sed quod amatur. Mirandum, sed magis dolendum quam mirandum, quod id quod nihil est, amari potest. Hinc plane sentimus unde, quo venimus; quid perdidimus, quid invenimus. Adhaerendo ei qui semper et beate est, semper et nos esse, et beate esse poteramus. Adhaerendo autem dixerim, non so
Abbreviated transcription (Latin):
empus est ut ꝓmissum exigam. xuiiii
merui et amiciciam. Michi siquidem uos
prestitisse confidite: quicquid oꝑis ur̃e isti
remenses legati p̃sto sibi eẽ ꝑsenserint. Non
quia me tanti putem hȩc audeo: s uos pro¬
misistis. utrum ne digne: uos uideritis.

Expanded text:
empus est ut promissum exigam; utque pmerui, et amicitiam. Mihi siquidem vos praestitisse confidite, quidquid opis vestrae isti Remenses legati praesto sibi esse persenserint. Non quia me tanti putem, haec audeo, sed quia vos promisistis: utrumne digne, vos videritis.
Abbreviated transcription (Latin):
urgeor euris. Infine p̃cor miseremini mei: & siexulta¬
stis ĩbonis deme tantũ auditis: certis queso cõpatimi¬
ni malis. Uidit fortassis qui uobis ea narra¬
uit. aliqua parua: et de paruis grandia esti-¬
mauit. Urã autẽ sinceritas. facile credidit.
quod libent̃ audiuit. Gratulor quidẽ de cari¬
tate que omĩa eredit: s confundor ꝓueritate
que omĩa nouit. Uolo uos michi credere de me.
magis quam alteri qui t̃m tudet in facie. Ne¬
mo quippe scit quȩ sunt in homine: nisi sp̃s
hominis qui ineo est. Dico uob̾ego. qui de me
loquor non ex comectura s ex sententia: non sũ
talis. quał putor ueldicor. Quod quidem tã sccurꝰ
fateor qũacertus exꝑior: ita ut nil malim tirĩs
orationib specialiter obtinere: quam ut talis

Expanded text:
urgeor curis. In fine precor, miseremini mei; et si exsultaurgeor curis. In fine precor, miseremini mei; et si exsultastis in bonis de me tantum auditis, certis, quaeso, compatimini malis. Vidit fortassis qui vobis ea narravit, aliqua parva, et de parvis grandia aestimavit; vestra autem sinceritas facile credidit quod libenter audivit. Gratulor quidem de charitate, quae omnia credit ; sed confundor pro veritate, quae omnia novit. Volo vos mihi credere de me magis quam alteri, qui tantum videt in facie. Nemo quippe scit quae sunt in homine, nisi spiritus hominis qui in eo est . Dico vobis ego qui de me loquor non ex conjectura, sed ex sententia: Non sum talis qualis putor vel dicor. Quod quidem tam securus fateor, quam certus experior: ita ut nil malim vestris orationibus specialiter obtinere, quam ut talis
Abbreviated transcription (Latin):
certum est. sic neminem saue fore qtu pe¬
niteat. quomodo qui peccet nonerit: Ab¬
sit aucem. uel eos qui ignib et̃nis cum dia¬
bolo et anglis eius de putandi sunt plangat
et defleat. inilla eiuitate quam fluminis
impetus letificat: euius diligit dñs portas
suꝑ omnia tab̃nacula iacob: quod uidelie̾et in
tabernaculis et siquando gaudetur de uicto¬
ria. laboratur tamen inpugna et plerumq
ꝑiclitatur de uita: in illa autẽ patria nulla
ꝓrsus admittitur aduersitas. siue tristicia:
quẽ admodum de illa canitur. Sicut letanti¬
um om̃ium: habitatio in te: Et rursum. Le¬
ticia sempiterna erit illis. Deniq quomodo
mi scdie recordabitur: ubi memorabitur iusti¬
cie dei solius : Piñ ubi iam non erit miserie locꝰ.
aut miscđie tempꝰ: null ꝓfecto ẽẽ poterit mi¬
serationis affectus. Longum quidẽ adhuc cexe ẜ¬
re sermonẽ. insaciabili colloquendi adtios de¬

Expanded text:
certum est, sic neminem sane fore qui poecertum est, sic neminem sane fore qui poeniteat, quomodo qui peccet non erit? Absit autem ut vel eos qui ignibus aeternis cum diabolo et angelis ejus deputandi sunt, plangat et defleat in illa civitate, quam fluminis impetus laetificat , cujus diligit Dominus portas super omnia tabernacula Jacob ; quod videlicet in tabernaculis etsi quandoque gaudetur de victoria, laboratur tamen in pugna, et plerumque periclitatur de vita: in illa autem patria nulla prorsus admittitur adversitas sive tristitia, quemadmodum de illa canitur: Sicut laetantium omnium habitatio in te ; et rursum: Laetitia sempiterna erit eis . Denique quomodo misericordiae recordabitur, ubi memorabitur justitiae Dei solius? Proinde ubi jam non erit miseriae locus, aut misericordiae tempus, nullus profecto esse poterit miserationis affectus. 10. Longum quidem adhuc texere sermonem insatiabili colloquendi ad vos de
Abbreviated transcription (Latin):
nunc sunt humane affectiones. in diui¬
nas quasdam potentias habeant com¬
mutari. Gunc sagena caritatis. quȩ
nunc tracta ꝑ hoc mare magnũ et spa¬
ciosum ex om̃i genere piscium congre¬
gare non desinit: cum ꝑducta ad littꝰ
fuerit: malos foras mittens.bonos so¬
lũmodo retinebit. Siquidem in hac uita
exom̃i genere piscium intͣ sinũ sue lati¬
tudinis. caritatis rete concludit: ubi
se ꝓ tempore om̃ĩb conformans om̃iũqi
inse siue ꝓsꝑa siue adusa traiciens. sua¬
q quodam modo faciens: non solum
gaudere eum gaudentib. s etiã flere
cum flentib consueuit. S eũ ꝑuenerit
ad littus: uelat malos pisces om̃e quod
triste patitur foras mittens: sola quȩ
placere et iocunda ẽẽ poterunt retinebit.
Numquid enĩ tunc u̾bi gratia paulus
aut infirmabit᷑ cum infirmis. aut uret᷑
ꝓ scandalizatis: ubi scandala et infirmi¬
tas ꝓculerunt: Aut certe lugebit eos
qui ante non egerunt penitentiam: ubi

Expanded text:
nunc sunt humanae affectiones in divinunc sunt humanae affectiones in divinas quasdam potentias habeant commutari. Tunc sagena charitatis, quae nunc tracta per hoc mare magnum et spatiosum, ex omni genere piscium congregare non desinit, cum perducta ad littus fuerit, malos foras mittens, bonos solummundo retinebit. Siquidem in hac vita ex omni genere piscium, intra sinum suae latitudinis, charitatis rete concludit: ubi se pro tempore omnibus conformans, omniumque in se sive prospera, sive adversa trajiciens, suaque quodammodo faciens, non solum gaudere cum gaudentibus, sed etiam flere cum flentibus consuevit. Sed cum pervenerit ad littus, velut malos pisces omne quod triste patitur, foras mittens, sola quae placere et jucunda esse poterunt, retinebit. Nunquid enim tunc, verbi gratia, Paulus aut infirmabitur cum infirmis, aut uretur pro scandalizatis, ubi scandala et infirmitas procul erunt? aut certe lugebit eos qui ante non egerunt poenitentiam, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
diumdñi sui: et inebriatus abubertate domꝰ
dei. Quasi enim ebrius. miro quodã modo
oblitus sui. et a se penitus uelut deficiens.
totus ꝑget indm̃: et deinceps adherens ei
unus sp̃c erit. Arbitror hoc ꝓpham sensisse
cum diceret. Introibo inpot̾entias dm̃. dñe
memorabor itisticie tue solius. Sciebat
ꝓfecto. cum introiret inspũales podentias
dm̃i exutum se iri uniu̾sis infirmitatibus
carnis: ut iam nil de carne haberet cogita¬
re: s totus in spũ memoraretur iusticie
dei solius. Tunc ꝓcerto singła xp̃i menbra
dicere poterunt de se: quod paulus aie¬
bat de capite. Et si cognouimus seđin car¬
nem xp̃m: s nunc iam non nouimus.
Nemo ibi secognoscit scđm carnem: qͥa
caro et sanguis regnum dei non posside¬
bunt. Non quod carnis illic substantia
futura non sit: s quod carnalis omnis
necessitudo sit de futura. carnisq amor
amore sp̃s absorbendus: et infirme que

Expanded text:
dium Domini sui, et inebriatus ab ubertate domus dium Domini sui, et inebriatus ab ubertate domus Dei. Quasi enim ebrius, miro quodam modo oblitus sui, et a se penitus velut deficiens, 32 totus perget in Deum, et deinceps adhaerens ei unus spiritus erit. 9. Arbitror hoc prophetam sensisse cum diceret: Introibo in potentias Domini; Domine, memorabor justitiae tuae solius . Sciebat profecto cum introiret in spirituales potentias Domini, exutum se iri universis infirmitatibus carnis, ut jam nil de carne haberet cogitare, sed totus in spiritu memoraretur justitiae Dei solius. Tunc pro certo singula Christi membra dicere poterunt de se, quod Paulus aiebat de capite: Etsi cognovimus secundum carnem Christum, sed nunc jam non novimus . Nemo ibi se cognoscit secundum carnem, quia caro et sanguis regnum Dei non possidebunt . Non quod carnis substantia illic futura non sit; sed quod carnalis omnis necessitudo sit defutura, carnisque amor amore spiritus absorbendus, et infirmae quae
Abbreviated transcription (Latin):
ergo diligit se ipsum homo: ꝓpter se. Caro
quippe est: et nil sapere ualet. pret̃se. Cumq
se uidet ꝑse non posse subsistere. dm̃ sibi quasi
necessarium incipit ꝑfidem inquirere et dili¬
gere. Diligit itaq in scđõ gradudm̃. s ꝓpter
se non ꝓpter ipsum. At uͦcum ipsum ceꝑit oc¬
casione ꝓprie necessitatis colere et frequenta¬
re.cogitando. legendo. orando.obediendo:qua¬
dam huiuscemodi familiaritate paulatim sen¬
simq deus innotescit. consequenter et dulceseit
et sic gustato quam suauis est dñs. transit ad
tercium gradum: ut diligat dm̃. non iam ꝓpt̃
se. s ꝓpter ipsum. Sane in hoc gradustatur
et nescio si aquoquã hominum quartus in
hac uita ꝑfecte apprehenditur. ut se scilicet
homo diligat. tantum ꝓpter dm̃. Asserant
hoc si qui exꝑti sunt: michi fatcor impossibi¬
le uidetur. Erit autẽ ꝓculdubio. eum intro¬
ductus fuerit seruus bonus et fidelis ingau¬

Expanded text:
ergo diligit se ipsum homo propter se. Caro ergo diligit se ipsum homo propter se. Caro quippe est, et nil sapere valet praeter se. Cumque se videt per se non posse subsistere, Deum sibi quasi necessarium incipit per fidem inquirere et diligere. Diligit itaque in secundo gradu Deum, sed propter se, non propter ipsum. At vero cum ipsum coeperit occasione propriae necessitatis colere et frequentare cogitando, legendo, orando, obediendo, quadam hujuscemodi familiaritate paulatim sensimque Deus innotescit, consequenter et dulcescit; et sic gustato quam suavis est Dominus, transit ad tertium gradum, ut diligat Deum, non jam propter se, sed propter ipsum. Sane in hoc gradu statur, et nescio si a quoquam hominum quartus in hac vita perfecte apprehenditur, ut se scilicet homo diligat tantum propter Deum. Asserant hoc si qui experti sunt: mihi, fateor, impossibile videtur. Erit autem procul dubio cum introductus fuerit servus bonus et fidelis in gau
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quod legitur. ꝑfecta caritas foras mit¬
tit timorem. pena intelligenda est. quȩ ser¬
uili ut diximus numquam de est timori:
illo seilicet genere locutionis. quo sepe cau¬
sa ponitur ꝓeffectu. Deinde cupiditas tẽ
recte a suꝑueniente caritate ordinatur: cũ
mala quidem penitus respuuntur. bonis
tero meliora p̃feruntur. nec bona nisi ꝓpter
meliora appetuntur. Quod eum plene ꝑ dei.
grãm assecutum fuerit: diligetur corpus
et unit̾isa corporis bona tm̃ ꝓpter animam.
anima ꝓpter dm̃: deus autẽ ꝓpter se ipsum.
Uerumtam̃ quia carnales sumus. et de carnis
concupiscentia nascirn᷑ ⁊ necesse est cupiditas.
uł amor nr̃ acarne incipiat. quȩ sirecto ordi¬
ne dirigitur. quib dam suis gradib duce gr̃a
ꝓficiens. spũ tandem consum mabitur: quia
non prius quod spuale. s quod animale: dem̃
quod spũale. Et prius necesse est. portemus
imaginem terrestris: deinde celestis. In pͥmis

Expanded text:
. Nam quod legitur, Perfecta charitas foras mit. Nam quod legitur, Perfecta charitas foras mittit timorem , poena intelligenda est, quae servili, ut diximus, nunquam deest timori, illo scilicet genere locutionis, quo saepe causa ponitur pro effectu. Deinde cupiditas tunc recte a superveniente charitate ordinatur, cum mala quidem penitus respuuntur, bonis vero meliora praeferuntur, nec bona nisi propter meliora appetuntur. Quod cum plene per Dei gratiam assecutum fuerit, diligetur corpus, et universa corporis bona tantum propter animam, anima propter Deum, Deus autem propter se ipsum. 8. Verumtamen quia carnales sumus, et de carnis concupiscentia nascimur, necesse est cupiditas vel amor noster a carne incipiat: quae si recto ordine dirigitur, quibusdam suis gradibus duce gratia proficiens, spiritu tandem consummabitur: quia non prius quod spirituale, sed quod animale, deinde quod spirituale; et prius necesse est portemus imaginem terrestris, deinde coelestis . In primis
Abbreviated transcription (Latin):
is eo liberaliter data. quo suauiter in spira¬
ta. Inde et pulcre dominꝰ. tollite ait iugum
meum suꝑ uos. fcsi diceret. Non impono
inuitis. s uos tollite si utltis. Allioquim: non
requiem. s laborem inuenietis animab ur̃is.
Bona itaq lex caritas et suauis: quȩ non solũ
leuiter suauiterq portatur. s etiam seruorũ
et mercennariorum leges portabiles ac leues
reddit: quas utiq non destruit. s facit ut
impleantur dicente dño. Nonueni legem
soluere: s ad implere. Illam temꝑat: istam
ordinat: utramq leuigat. Numqtĩa erit
caritas sine timore. s casto: nũquam sine
cupiditate. s ordinata. Implet gͦ caritas
legem serui: cum infundit deuotionẽ. Implet
et mercennarii: cum ordinat cupiditatem.
Porro timori ꝑ mixta deuotio: ipsum non
ad nullat. s castificat. Pena t̃m tollicur.
sine qua ẽẽ non potuit. dum fuit seruilis:
et timor manet in scłm scłi. castus et filialis

Expanded text:
is eo liberaliter data, quo suaviter inspirais eo liberaliter data, quo suaviter inspirata. Unde et pulchre Dominus, Tollite, ait, jugum meum super vos : ac si diceret, Non impono invitis, sed vos tollite si vultis; alioquin non requiem, sed laborem invenietis animabus vestris. 38. Bona itaque lex charitas, et suavis: quae non solum leviter suaviterque portatur, sed etiam servorum et mercenariorum leges portabiles ac leves reddit, quas utique non destruit, sed facit ut impsolvere, sed adimplere . Illam temperat, istam ordinat, utramque levigat. Nunquam erit charitas sine timore, sed casto; nunquam sine cupiditate, sed ordinata. Implet ergo charitas legem servi, cum infundit devotionem; implet et mercenarii, cum ordinat cupiditatem. Porro timori permixta devotio ipsum non annullat, sed castificat. Poena tantum tollitur, sine qua esse non potuit dum fuit servilis; et timor manet in saeculum saeculi castus et filialis
Abbreviated transcription (Latin):
ui aut mercennaris sunt. sed filii. Itaq
tiat ꝓpter hoc quod scriptum est: iustis ñ
est lex posita. S sciendum quod alia est lex
ꝓmulgata aspũ seruitutis intimore: alia
a spũ libertatis data insuauitate. Nec sub illa
coguntur ẽẽ filii: nec sine ista patiuntur.
Uis audire quia iustis non est lex posita: Non
accepistis ait. spm seruitutis iterum intimo¬
re. Uis audire quod tamen sine lege caritatis
nons int : S accepistis inquit spm̃ adoptio¬
nis filiorum. Demiq audi iustum utrumq
de se fatentem: et quod non sit sub lege: nec
tamen sit sine lege. Factus sum inquit his
qui sub lege erant. quasi sub lege eẽm: cũ
ipse non eẽm sublege. his qui sine lege erãt.
tanquam sine lege eẽm:cum sine lege dei
non eẽm: s in lege eẽm xp̃i. Inde apte non
dicitur. iusti non habent legem. aut iusti st̃
sine lege: s iustis non est lexposita: hoc est
non tanquam inuitis imposita. s uoluntari¬

Expanded text:
vi aut mercenarii sunt, sed filii. CAPUT vi aut mercenarii sunt, sed filii. CAPUT tiat propter hoc quod scriptum est: Justis non est lex posita . Sed sciendum, quod alia est lex promulgata a spiritu servitutis in timore; alia a spiritu libertatis data in suavitate. Nec sub illa coguntur esse filii; nec sine ista esse patiuntur. Vis audire quia justis non est lex posita? Non accepistis, ait, spiritum servitutis iterum in timore. Vis audire quod tamen sine lege charitatis non sint? Sed accepistis, inquit, spiritum adoptionis filiorum . Denique audi justum utrumque de se fatentem, et quod non sit sub lege, nec tamen sit sine lege. Factus sum, inquit, his qui sub lege erant, quasi sub lege essem; cum ipse non essem sub lege: his qui sine lege erant, tanquam sine lege essem; cum sine lege Dei non essem, sed in lege essem Christi . Unde apte non dicitur, Justi non habent legem, aut, Justi sunt sine lege: sed, Justis non est lex posita; hoc est, non tanquam invitis imposita, sed voluntari
Abbreviated transcription (Latin):
propͥe uoluntatis onus importabile patere¬
tur tnuitus. Miro itaq modo eterna lex
fugituum suum. et posuit sibi contrariũ.
et retinuit subiectum: dum uidelicet nec
iusticie ꝓmeritis legem euasit. nec tamen
cum deo in sua luce. instia requie. in scia
gła remansit: subiec̾tus potestati. et sub¬
motus felicitati. Dñe deus meus eur non
collis peccatum meum. et quare non aufers
iniquitatẽ meã᷑ ut abiecta graui sarcina
ꝓprie uoluntatis. sub leui onerecaritatis res¬
pirem: nec iam seruili timore cohercear. nec
mercennaria cupiditate illicear. s agar spũ
tuo. spũ libertatis quo aguntur filii tui: qui
testimonium reddat spũi meo. quod et ego
sim unus ex filus. dum eadem michi lex fu¬
erit. quȩ et tibi: et sicut tues ita et ipse sim
in hoc mundo: hi siquidem qui hoc faciunt
quodait apostolꝰ nemini quiequã debeatis
nisi ut inuicem diligatis: ꝓculdubio sicut
deus est. et ipsi sunt in hoc mundo: nec ser¬

Expanded text:
propriae voluntatis onus importabile paterepropriae voluntatis onus importabile pateretur invitus. 6. Miro itaque modo aeterna lex fugitivum suum, et posuit sibi contrarium, et retinuit subjectum: dum videlicet nec justitiae pro meritis legem evasit, nec tamen cum Deo in sua luce, in sua requie, in sua gloria remansit; subjectus potestati, et submotus felicitati. Domine Deus meus, cur non tollis peccatum meum, et quare non aufers iniquitatem meam? ut abjecta gravi sarcina propriae voluntatis, sub levi onere charitatis respirem; nec jam servili timore coercear, nec mercenaria cupiditate illiciar: sed agar spiritu tuo, spiritu libertatis, quo aguntur filii tui, qui testimonium reddat spiritui meo, quod et ego sim unus ex filiis , dum eadem mihi lex fuerit quae et tibi; et sicut tu es, ita et ipse sim in hoc mundo. Hi siquidem, qui hoc faciunt quod ait Apostolus, Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis ; procul dubio sicut Deus est, et ipsi sunt in hoc mundo: nec ser
Abbreviated transcription (Latin):
do communi et ȩterne legi ꝓpͥam pretulit
uoluntatem÷ ꝑuerse utiq uolens suum
imitari creatorem: ut sicut ipse sibi lex sui¬
q uiris est. ita is quoq se ipsum regeret. et
legem sibi suam faceret uoluntatem: graue
utiq et importabile iugum suꝑ omnes filios
adam: heu inclinans et incuruans ceruices
nisi quia dñs adiuuit me. paulominus ha¬
bitasset in inferno anima mea. Sub hoc
onere grauatus gemebat: qui dicebat.
Quare posuistime contrarium tibi. et
factus sum michi met ipsi grauis: Ubi
dirit factus sum michi met ipsi grauis: oste¬
ndit quod lex ipse sibi eẽt: nec altus hoc quã
ipse fecisset. Quod autem deo loquens pre¬
misit. posuisti me contrarium tibi: dei se
tamen non effugisse legem indicauit. hoc
quippe ad ȩternam iustamq dei legem per¬
tinuit: ut quia deo noluit suauiter regi.
penalicer a se ipso regeretur: quiq sponte
iugum suaue et onus leue caritatis abiecit:

Expanded text:
do communi et aeternae legi propriam praetulit do communi et aeternae legi propriam praetulit voluntatem, perverse utique volens suum imitari Creatorem: ut sicut ipse sibi lex, suique juris est, ita is quoque se ipsum regeret, et legem sibi suam faceret voluntatem: grave utique et importabile jugum super omnes filios Adam, heu! inclinans et incurvans cervices nisi quia Dominus adjuvit me, paulo minus habitasset in inferno anima mea . Sub hoc onere gravatus gemebat qui dicebat: Quare posuisti me contrarium tibi, et factus sum mihimetipsi gravis? Ubi dixit, Factus sum mihimetipsi gravis, ostendit quod lex ipse sibi esset, nec alius hoc quam ipse sibi fecisset. Quod autem Deo loquens praemisit, Posuisti me contrarium tibi; Dei se tamen non effugisse legem indicavit. Hoc quippe ad aeternam justamque legem Dei pertinuit, ut qui a Deo noluit suaviter regi, poenaliter a se ipso regeretur; quique sponte jugum suave et onus leve charitatis abjecit,