comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potestates sumunt: recte subiun¬
gitur. ut sonitus castrorum: Cũ
enim scĩs p̃dicatorib fideles popłi
conuinguntur : contra malignos
sp̃s inꝓcinctu fidĩ multitudines
castrorum fuat. Et dum qͦtichie
fideles quiq celestib defideriis
replentur. terrena despiciunt:
dura sibi ꝓ amore superne patriȩ
ꝓponunt : contra potestates aereas
castra fiunt quia armatifide &
bonis operib muniti gradiunt᷑
Quasi enim quibusdã castris
spitualis exercitus : ꝑ paulum
dicitur: Induite uos armaturã dĩ
ut possitis stare aduersus insi-¬
dias diaboli quia non est nob̃

Expanded text:
potestates sumunt, recte subjunpotestates sumunt, recte subjungitur: Ut sonitus castrorum. Cum enim sanctis praedicatoribus fideles populi conjunguntur, contra malignos spiritus in procinctu fidei multitudines castrorum fiunt. Et dum quotidie fideles quique coelestibus desideriis replentur, terrena despiciunt, dura sibi pro amore supernae patriae proponunt, contra potestates aereas castra fiunt, quia armati fide et bonis operibus muniti gradiuntur. Quasi enim quibusdam castris spiritalis exercitus per Paulum dicitur: Induite vos armaturam Dei, ut possitis stare adversus insidia
Abbreviated transcription (Latin):
scõrum opera in hac adhuc uita
uuentium ꝓpheticus sermo refun¬
ditur : quia sanctus sps in corde
ꝓphetarum quod simul ostendit
intus : non simul eicit ꝑ linguam
soras: Aqua quippe scientiȩ qua
ꝓphetantis animus replecur : in
contemplatione uehementer exube¬
rat Sed quia angustum est spiritui
omne os hominis id est foramen
carnis. ad explendam illam im¬
mensitatem quȩ conspicitur. modo
ferendo lingua uariatur. Postqtrã
ergosonum alarum quasi sonum
sublimis dĩ eẽ conspexit in cęlis
rursus ad terras redit: & pennata
animalia quid agant loquitur
ut illic summa mereantur dicens
Cum ambularent quasi sonꝰ erat
multitudinis : ut sonitus castorũ.
Cum p̃dicatores scĩ mundum
p̃dicando & trahendo circũeunt.:
animalia ambulant: Et quiahi
etiam quos colligunt statim ut
crediderint mn laudem nrĩ creato¬
ris exurgunt : fit sonus quasi sonꝰ
multitudins. Et quia in p̃dica¬
tione eadem bellum contra aereas

Expanded text:
sanctorum opera in hac adhuc vita sanctorum opera in hac adhuc vita viventium propheticus sermo refunditur, quia sanctus Spiritus in corde prophetarum, quod simul ostendit intus, non simul ejicit per linguam foras. Aqua quippe scientiae qua prophetantis animus repletur, in contemplatione vehementer exuberat. Sed quia angustum est spiritui omne os hominis, id est foramen carnis, ad explendam illam immensitatem quae conspicitur, proferendo lingua variatur. Postquam ergo sonum alarum quasi sonum sublimis Dei esse conspexit in coelis, rursus ad terras redit, et pennata animalia quid hic agant loquitur, ut illic summo mereantur, dicens: Cum ambularent, quasi sonus erat multitudinis, ut sonitus castrorum. Cum praedicatores sancti mundum praedicando et trahendo circumeunt, animalia ambulant. Et quia hi etiam quos colligunt, statim ut crediderint, in laudem nostri creatoris exsurgunt, fit sonus quasi sonus multitudinis. Et quia in praedicatione eadem bellum contra aereas
Abbreviated transcription (Latin):
iam nichil in suo sancto amore
contradicat. sed unita glorie sur
redemptoris fiat. Recte dicitur
quasi sonum sublimis dĩ Notan¬
dus ergo est. ordo describentis
quia prius sonus ex alis anima¬
lium. qui postmodum quasi sonꝰ
aquarum multarum. Adextre¬
mum uero quasi sonus sublimis
dĩ dicitur: Quod enim prius
p̃dicauerunt scĩ doctores. Hoc post¬
modum credideriu atq tenueruñs
conuersi ad fidem populi : qui ad
extremum quoq liberatori omniũ
rededent laudem in celestia sublerrati
aquarum: fit quasi sonus sublimis
dĩ: quia laudem omnipotentis dnĩ
quam prius in mundo pauci. hanc
post modum multi clamauerunt.
Et quam nunc multiclamant.
cum adhuc eis in semec ipsis suacor-¬
ruptio repugnet. hanc in cęlesti pa-¬
tria electi omnes suo iam capitiuni¬
ti resonabunt. Adhuc aut̃ scõrum
animalium opera uirtutesq des-¬
sonitum sublimis dĩ. laus nr̃i re-
demptoris incelesti patria designat᷑
mirandum non est quod rursus ad

Expanded text:
jam nihil in suo sancto amore jam nihil in suo sancto amore contradicat, sed unita gloriae sui Redemptoris fiat; recte dicitur: Quasi sonum sublimis Dei. 4. Notandus est ordo describentis, quia prius sonus ex alis animalium, qui postmodum quasi sonus aquarum multarum, ad extremum vero quasi sonus sublimis Dei dicitur. Quod enim prius praedicaverunt sancti, hoc postmodum crediderunt atque tenuerunt conversi ad fidem populi, qui ad extremum quoque liberatori omnium reddent laudem in coelestia sublevati.m, et sonus aquarum fit quasi sonus sublimis Dei, quia laudem omnipotentis Domini, quam prius in mundo pauci, hanc postmodum multi clamaverunt. Et quam nunc multi clamant, cum adhuc eis in semetipsis sua corruptio repugnat, hanc in coelestem patriam electi omnes suo jam capiti uniti resonabunt. Adhuc autem sanctorum animalium opera virtutesque dessonitum sublimis Dei laus nostri creatoris in coelesti patria designatur, mirandum non est quod rursus ad
Abbreviated transcription (Latin):
quia naturaliter deus. Quem ergo
paulus dm̃ suꝑ omnia. hunc
iezechiel ꝓpheta dm̃ sublimem
nominauit. Postquam uero dictũ
est audiebam sonum alarum
quasi sonum aquarum multarũ
quia adhuc subditur quasi sonũ
sublimis dĩ: etiam hoc intelligere
possumus quod futurũ electis
omnib scimus. Alarum enim
sonitus sicut diximus fuit in p̃di¬
catorib scĩs : aquarum sonitus
in conuersis & sequentib populis
Sed isdem ipse sonitus erit qͣndoq
sonus sublimis dĩ : quia multitudo
quȩ nunͤ ad fidem ꝑ scõs doctores
trahitur : quandoq in cȩlestem
patriam congregatur. ut ibi om̃s
electi sine fine laudent. cum uide¬
rint sine fine quem laudent Et
quia tunc ꝑfecte corpus redẽptoris
efficitur omnis multitudo scorũ
iuxta pauli uocem dicentis.
& ipsa creatura liberabitur a ser-¬
uitute corruptionis in libertatem
glorie filiorum dĩ. Eiq nunc ita
inherent. ut eis de corruptione
quȩ ꝑ resurrectionem uincitur

Expanded text:
quia naturaliter Deus. Quem ergo quia naturaliter Deus. Quem ergo Paulus Deum super omnia, hunc Ezechiel propheta Deum sublimem nominat. Postquam vero dictum est: Audiebam sonum alarum, quasi sonum aquarum multarum, quia adhuc additur: Quasi sonum sublimis Dei, etiam hoc intelligere possumus quod futurum electis omnibus scimus. Alarum etenim sonitus, sicut diximus, fuit in praedicatoribus sanctis: aquarum sonitus, in conversis et sequentibus populis. Sed idem ipse sonitus erit quandoque sonus sublimis Dei, quia multitudo, quae nunc ad fidem per sanctos doctores trahitur, quandoque in coelestem patriam congregabitur, ut ibi omnes electi sine fine laudent, cum viderint sine fine quem laudent. Et quia tunc perfecte corpus Redemptoris efficitur omnis multitudo sanctorum, juxta Pauli vocem dicentis: Quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei ; eique ita tunc inhaerent, ut eis 1237 de corruptione, quae per resurrectionem vincitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cerit : applica illum ad deos: uide¬
licet ad sacerdotes Iui rursum dic̃
Diis non detrahes id est sacerdotibus¬
Et sicut psalmista ait. Peus stetit
insinagoga deorum : in medio aut
deos discernit Essencialiter aũt
deus dicitur : sicut ipse ad moysen
dicit Ego sum deus patris tui
abraham deus ysaac. & ds̃ iacob
Unde paulus apostolus uolens
non cupatiuum dĩ nomen ab es¬
senciali discenere de redemptore
nr̃o locutus est dicens: Quorum
patres & ex quib xp̃c secundum
carnem qui est suꝑ omnia deus
benedictus in secula Qui enim
non cupatiue dicitur ds̃ inter
omnia : qui uero eẽncialit̃ deus
suꝑ omnia est. Ut ergo ostenderet
xpm̃ naturaliter dm̃i: nun hunc
dm̃ tantum modo : sed dñ suꝑ
omnia ẽẽ memorauit: quia et
electus quisq sicut p̃misimus uł
in exemplo iustitie prero gando
positꝰ dici deus pocest: sed inter¬
omnia : qm̃ non cupatiue deus
Ap̃s autem deus est super omnia:

Expanded text:
cerit, applica illum ad deos, videcerit, applica illum ad deos, videlicet ad sacerdotes; » qui rursum dicit: « Diis non detrahes , id est, sacerdotibusEt sicut Psalmista ait: « Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos discernit . » Essentialiter autem Deus dicitur, sicut ipse ad Moysen ait: « Ego sum Deus Patris tui, Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob . Unde Paulus apostolus, velens nuncupativum Dei nomen ab essentiali discernere, de Redemptore nostro locutus est, dicens: Quorum Patres, et ex quibus Christus secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula . Qui enim nuncupative dicitur Deus, inter omnia est; qui vero essentialiter Deus, super omnia est. Ut ergo ostenderet Christum naturaliter Deum, non hunc Deum tantummodo, sed Deum super omnia esse memoravit: quia et electus quisque, sicut praemisimus, vel in exemplo justitiae praerogando positomnia, quoniam nuncupative deus; Christus autem Deus est super omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
cordib suscipit p̃cem: Nȩgationẽ
suam petrus fleuit amare. sed
tamen illic p̃mittitur : quia dñs¬
iħs respęxit pͤtrum: Genit ma-¬
ria maria magdalene post mul¬
tas maculas culpe ad pedes redẽp̃
benigne suscepit foris.: Quis illã
ad lacrinas urgebat ꝑ compunc¬
tionis sp̃m: nisi qui hanc exterius
coram simul discumbentib reci¬
piebat adueniam: Redemptor
igitur nr̃ peccatricis mulieris
bat: Trahebat cum de culpa com¬
pungeret suscipiebat ut a culpa
liberaret Pene ergo iste alarum
sonus quasi sonus sublimis dĩ dicit᷑
quia quicquid in scorũm uirtutib
agitur eius est gratiȩ qui merita
largitur: Iui recte ꝑ prophetam
sublimis dĩ eẽ memoratur: Infcri-¬
ptura & enim sacra aliquando ds̃
non cupatiue aliquando uero
essencialiter dicitur Non cupatiuie
enim dicitur: sicut seriptum est Ecce
constitui te dm̃ pharaonis Et sicut
moyses ait. Si quis hoc uel illud fe¬

Expanded text:
cordibus suscipit precem. Negationem cordibus suscipit precem. Negationem suam Petrus flevit amare, sed tamen illic praemittitur quia Jesus respexit Petrum . Venit Maria Magdalene post multas maculas culpae, ad pedes Redemptobenigne suscepit foris? Quis illam ad lacrymas urgebat per compunctionis spiritum, nisi qui hanc exterius coram 1236 simul recumbentibus recipiebat ad veniam? Redemptor igitur noster peccatricis mulieris rahebat cum de culpa compungeret, suscipiebat ut a culpa liberaret. Bene ergo iste alarum sonus quasi sonus sublimis Dei dicitur, quia quidquid in sanctorum virtutibus agitur, ejus est gratiae qui merita largitur: 3. Qui recte per prophetam sublimis Deus esse memoratur. In Scriptura etenim sacra aliquando Deus nuncupative, aliquando vero essentialiter dicitur. Nuncupative enim dicitur, sicut scrconstitui te Deum Pharaonis . » Et sicut Moses ait : « Si quis hoc vel illud fe
Abbreviated transcription (Latin):
eus p̃dicatio in mundo diffusaẽ.
quanti iam par uuli quanti gra-¬
uiores. quanti sorte iuuenes ꝗͣnti
imbecilles. quante conuersȩ pecca-¬
trices. quantȩ anus uirgines. ꝑ
fidem. ꝑ spem. ꝑ amorem ad cȩle¬
stia euolant. quis dicere quis esti-¬
mare sufficiat. Eçce alarum
sonitus qui prius P animalibus
suit: iam nunc in populis resonat.
iam nunc mundi multitudinẽ
ad cȩleste desiderium pennȩ tur¬
tutum leuant Bene ergodicit᷑:
Et audiebam sonum alarum:
quasi sonum aquarũ multarũ:
Quia sicut p̃sati sumus ille uirtũ¬
tum sonus: qui inaurȩ dĩ prius
ex paucis scĩs factus est. post mo¬
dum ex aquis multis. id est ex
innumerabilib est populus mul¬
tiplicatus De quo ad huc sono
bene additur Quasi sonum sub¬
lunis dĩ Quid̃ est quod alarũ
sonus in scĩs animalib quasi sonꝰ
sublimis dĩ dicitur : nnsi quod
omnipotens deus & ipse implet
amorem & ipse ex amantibus

Expanded text:
ejus praedicatio in mundo diffusa est, ejus praedicatio in mundo diffusa est, quanti jam parvuli, quanti graviores, quanti fortes juvenes, quanti imbecilles, quantae conversae peccatrices, quantae anus virgines per fidem, per spem, per amorem ad coelestia evolant, quis dicere, quis aestimare sufficiat? Ecce alarum sonitus, qui prius in paucis animalibus fuit, jam nunc in populis resonat, jam nunc mundi multitudinem ad coeleste desiderium pennae virtutum levant. Bene ergo dicitur: Et audiebam sonum alarum, quasi sonum aquarum multarum, quia, sicut praefati sumus, ille tum sonus, qui in aure Dei prius ex paucis sanctis factus est, postmodum ex aquis multis, id est, ex innumerabilibus est populis multiplicatus. De quo adhuc sono bene additur: « Quasi sonus sublimis Dei. » Quid est quod alarum sonus in sanctis animalibus, quasi sonus sublimis Dei dicitur? Nisi quod omnipotens Deus et iamorem, et ipse ex amantibus
Abbreviated transcription (Latin):
uod ꝑ exempla
iustorum multi
ꝓficiant suꝑioris
locutionis fine
tractatum est atq hoc ipsum pro¬
pheta nobis certius apperuit: cũ
his quȩ dixerat adiungit Et au-
num aquarum multarum: Soleqs¬
in sacro eloquio per aquas populi
designari: Vnde ꝑ ioħem dicitur.
Aquȩ uero stnt populi Idcirco
aut̃ aquis populus designat᷑.: quia
& inuita sonum habet ex tumul¬
tu carnis: & quodie defluit ex
decursu mortalitatis Ut autem
sepe iam diximus : alȩ sunt ani¬
malium uirtutes scorum Iuid
est ergo quod ꝓpb̃a alarum sonũ
audit quasi sonum aquarũ mul-¬
tarum: nisi quod exomĩpoten¬
tis dĩpietatȩ illȩ alȩ uirtutum
que in paucis prius scĩs sonabant
iam nunc p̃dicatione diffusa in
multorum poprilorum conuersa¬
tione resonant. Incarnato enim
passo. ac resurgente dño: pauca
pennata ammalia fuerunt.¬
quia rari ualde extiterunt qui
celestia desiderarent. & uirtu¬
tum pennis se in alta suspende¬
rent: Sed postquam diuinitatis

Expanded text:
uod per exempla justorum multi proficiunt, superioris locutionis fine tractatum est. Atque hoc ipsum propheta nobis certius aperit cum his quae dixerat adjungit: VERS. num alarum, quain sacro eloquio per aquas populi designari. Unde per Joannem dicitur: « Aquae vero sunt populi . » Idcirco autem per aquas populus designatur, quia et in vita sonum habet ex tumultu carnis, et quotidie defluit ex decursu mortalitatis. Ut autem saepe jam diximus, alae sunt animalium virtutes sanctorum. Quid est ergo quod propheta alarum sonum audit, quasi sonum aquarum multarum, nisi quod ex omnipotentis Dei pietate illae alae virtutum, quae in paucis prius sanctis sonabant, jam nunc praedicatione diffusa in multorum populorum conversatione resonant? Incarnato enim, passo ac resurgente Domino, pauca pennata aquia rari valde exstiterunt, qui oelestia desiderarent, et virtutum pennis se in alta suspenderent. Sed postquam divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ecce occurrit animo : quid
agamus Mala quȩ fecimus : et
deseramus : & accusemus Scriptũ
est: Iustus in principio accusator
est sui. Qui libet & enim peccator
conuersus in fletib iam iustus eẽ
inchoat: cum ceperit accusare
quod fecit Cur enim iustus non
sit qui contra suam iniustitiam
iam ꝑ lacrimas seuit: Iustus
igitur aduocatus nr̃ iustos nos
defendec in iuidicio quia nosmet¬
ipsos. & cognoscimus & accusamꝰ¬
inustos Nonergo infletibus
non actib nostris. sed in aduoca-
tinrĩ allegation&e confidamus :¬

Expanded text:
Sed ecce occurrit animo, quid Sed ecce occurrit animo, quid agamus: Mala, quae fecimus, et deseramus et accusemus. Scriptum est enim: Iustus in principio accusator est sui. Quilibet etenim peccator conversus in fletibus iam iustus esse inchoat, cum coeperit accusare, quod fecit. Cur enim iustus non sit, qui cjam per lacrymas saevit? Justus igitur advocatus noster justos nos defendit in judicio, quia et nosmetipsos et cognoscimus et accusaminjustos. Non ergo in fletibus, non in actibus nostris, sed in advocati nostri allegatione confidamus
Abbreviated transcription (Latin):
habent peccata sua minime de¬
plorant. si & illi ad huc plangere
non desistunt qui iam uirtutum
pennas ꝑ exempla ad proximos
tendunt: In quib uerbis neces¬
se est : ut nos qui paruuli adhuc
sumus ꝑfectorum semꝑ & uirtu¬
tes & lacrimas ante mentis nr̃ȩ
oculos ponamus. Imitemur que
in illis conspicimus : ut dum ce-¬
perimus ꝑ incrementa crescere
possimꝰ ab illo districto examine
mala quȩ fecimus uelare:. In assidu-¬
in cęlis qui interpellat pro nob
de quo etiam ꝑ iohannem dicit᷑
Si quis peccauerit aduocatum ha
bemus apud patrem iħm xp̃m
iustum: & ipse est ꝓpiciatio pro
peccatis nrĩs Ecce exultat animꝰ
cum aduocatinrĩ potentiam
audimus: Sed exultationẽ nos¬
tram iterum remordet cimor:
quia ipse qui nobis aduocatus
est dicitur iustus: Nos enĩcauisa
in iustitie habemus. iustus uero
aduocatus iniustas carisas nullo
modo suscipit: nec uerba dare
ꝓiniustitia consentit. Quid ergo
agimus karissimi fratres mei :

Expanded text:
habent peccata sua minime dehabent peccata sua minime deplorant, si adhuc et illi plangere non desinunt, qui jam virtutum pennas per exempla ad proximos tendunt. 24. In quibus verbis necesse est ut nos qui parvuli adhuc sumus perfectorum semper et virtutes et lacrymas ante mentis nostrae oculos ponamus. Imitemur quae in illis aspicimus, ut dum coeperimus per incrementa crescere, possimus ab illo districto examine mala quae fecimus velare. In assiduin coelis, qui interpellat pro nobis. De quo etiam per Joannem dicitur: Si quis peccaverit, advocatubemus apud patrem Iesum Christum iustum, et ipse est propitiatio pro peccatis nostris. Ecce exultat animus, cum advocati nostri potentiam audimus; sed exultationem nostram iterum remordet timor, quia ipse, qui nobis advocatus est, dicitur iustus. Nos enim causas iniustitiae habemus, / iustus vero advocatus iniustas causas nullo modo suscipit nec verba dare pro iniustitia consentit. Quid ergo agimus, karissimi fratres mei?
Abbreviated transcription (Latin):
muenerit Queri & enim potest.
cur postquam dictum est. unum¬
quodq uelabat corpus suum.statĩ
subditur. & alterum similiteR
uelabatur Si enim diceret uiram
& alterum lo quendi ratiostaret
Postquam uero dictum est: unũ qͦdq
cur additur & alterum: cum in
uno quoq omnes comp̃hendunt᷑.
entium merita distinguimus:
& unum quodq & alterum ñ
irrationabiliter positum uidemꝰ
Qui enim & sua deflent & uir¬
tutum pennas ad ꝓximos in
exemplum tendunt: proculdu-¬
bio ꝑfecti sunt: Sunt autem
pleriq paruulorum : qui eorũ
lacrimas conspiciunt & imi¬
tantur : Et qui nudi in siuis pra-¬
uitatib eẽ potuissent scõs uigi¬
lantioresq uiros considerant:
Moxq suis prauitatib irati accen¬
duntur ut plangant: Inflam¬
mantur ad penitentiam : Atq
ut uelare scõs corpora sua conspi¬
ciunt. ita ipsi quoq lacrimarũ
suarum alis uelantur: Se ipsos
enim magnis increpationibus
feriunt: cur qui uirtutes non

Expanded text:
invenerit. Quaeri etenim potest invenerit. Quaeri etenim potest cur postquam dictum est: Unumquodque velabat corpus suum, statim subditur: Et alterum similiter velabatur. Si enim diceret unum et alterum, loquendi ratio staret. Postquam vero dictum est Unumquodque, cur adjicitur alterum, cum in unoquoque omnes comprehenduntur? entium merita distinguimus, et unumquodque et alterum non irrationabiliter positum videmus. Qui enim et sua deflent, et virtutum pennas ad proximos in exemplum tendunt, procul dubio perfecti sunt. Sunt autem plerique parvulorum qui eorum lacrymas conspiciunt et imitantur. Et qui nudi in suis pravitatibus esse potuissent, sanctos vigilantioresque viros considerant; moxque suis pravitatibus irati, accenduntur ut plangant, et inflammantur ad poenitentiam. Atque ut velare sanctos corpora sua conspiciunt, ita ipsi quoque lacrymarum suarum alis velantur. Seipsos enim magnis increpationibus feriunt; cur qui virtutes non
Abbreviated transcription (Latin):
tutes apud ommpotentem deum
ꝓtegunt quas ex caritate ꝓximis
imꝑtimuꝵ: atq coniungimus: cũ
quib dum concorditer uiuimus
mala quȩ fecimus: uelamus.:
Possunt ergo etiam ꝑ has alas duo
p̃cepta karitatis intelligi: amor
scilicet dĩ & ꝓximi. Amando enĩ
dm̃ nrã in nobis mala ꝑsequimur
id est corpus uelamus: Diligendo
autem ꝓcimum ei in quo ꝓdesse
possumus festinamus: id est alasad
altertim tendimus. Hoc autem
quod subditur & alterum simili¬
ter uelabatur : in translatione ue-¬
teri non habetur Ec queri potest
cur postquam dictum est unum¬
quodq duab alis uelabat corpꝰ
suum : subiungitur & alterũ simi¬
liter uelabatur Cranslationem
autem septuaginta interp̃tum
aquilȩ & theodocionis. & simma¬
chi. sollicite ꝑscrutantes: nichilex
his uerbis inuenimus : sed beati
hieronimi scripta relegentes agno¬
urmus quia hanc sententiam in
ebrea ueritate ita positam ñ quidẽ
uixta uerbum. sed uixta sensum

Expanded text:
tutes apud omnipotentem Deum tutes apud omnipotentem Deum protegunt, quas ex charitate proximis impertimur atque conjungimus; cum quibus dum concorditer vivimus, mala quae fecimus velamus. Possunt ergo etiam per has alas duo praecepta charitatis intelligi, amor scilicet Dei, et proximi. Amando enim Deum, nostra in nobis mala persequimur, id est corpus velamus. Diligendo autem proximum, ei in quo prodesse possumus festinamus, id est alas ad alterum tendimus. 23. Hoc autem quod subditur, Et alterum similiter velabatur, in translatione veteri non habetur. Et quaeri potest cur postquam dictum est: Unumquodque duabus alis velabat corpus suum, subjungitur: Et alterum similiter velabatur. Translationem autem Septuaginta interpretum, Aquilae, Theodotionis, et Symmachi sollicite perscrutantes, nihil ex his verbis invenimus; sed beati Hieronymi scripta relegentes 1234 agnovimus quia hanc sententiam in Hebraea veritate ita positam, non quidem juxta verbum, sed juxta sensum
Abbreviated transcription (Latin):
alterum tendebant. & tam̃duab
alis corpus ꝓprium uelabant Suid
est hoc nsiquia sic debemꝰ uirtutes
quas accepimus aliis impendere.
ut ea in quib peccaumus ñ desi-¬
namus caute cogitare. & reatum
nostrum quotidie ꝑtimorem &
penitentiam plangere. Duas enĩ
alas superius quib corpꝰ uelabatur
timorem & penitentiam diximꝰ
Sic ergo in caritate crescamus.: ut
pennas tendamus ad proximos:
Sic pennas tendamus ad ꝓximos:
ut numquam desinamus cogitare
& plangere nosmecipsos. Pennȩ ten-¬
dantur uixta:penne̾ cooperiant᷑
corpora: ut & de bonis actibus
p̃beamus exempla. & mala quȩ
egimus abscondant a iudicioti-¬
mor & penittentia: In translatio¬
ne autem ueteri: de his alis dicit᷑
Singulis due coniunctȩ tegentescor-¬
pora eorum: In quib uerbis intelli¬
gitur quia & ipse erant penne
que iungebantur alterius ad al-¬
cerum: & ipse que eorũ corpora
cooperiebant: Quod ꝑ figuram
bene accipitur quia illȩ nos uir-¬

Expanded text:
alterum tendebant, et tamen duabus alterum tendebant, et tamen duabus alis corpus proprium velabant. Quid et hoc, nisi, quia sic debemus virtutes quas accipimus aliis impendere, ut ea in quibus peccavimus, non desinamus caute cogitare, et reatum nostrum quotidie per timorem et poenitentiam plangere? Duas enim alas superius quibus corpus velabatur, timorem et poenitentiam diximus. Si ergo in charitate crescamus ut pennas tendamus ad proximos, sic pennas tendamus in proximos, et nunquam desinamus cogitare et plangere nosmetipsos. Pennae tendantur juxta, pennae cooperiant corpora, ut et de bonis actibus praebeamus exempla, et mala quae egimus abscondant a judicio timor et poenitentia. In translatione autem veteri de his alis dicitur: Singulis duae conjunctae, et tegentes corpora eorum. In quibus verbis intelligitur quia et ipsae erant pennae quae jungebantur alterius ad alterum, et ipsae quae eorum corpora cooperiebant. Quod per figuram bene accipitur, quia illae nos vir
Abbreviated transcription (Latin):
accepimus a quo factum est ut esse-¬
mus: Tanto ea nob non debemus
retinere priuata: quanto ea nob̃
conspicimus ab auctore nr̃o ad
communem utilitatem data Unde
recte petrus apłs in exortatione
huius rei subdidit dicens Sicut
boni dispensatores multiformis grẽ
dĩ: Atq adhuc addit : Siquis loqͥ¬
tur: quasi sermones dĩ: Siquis mi¬
nistrat tamquam ex uirtute quã
ministrat deus: Ac si aꝑte dicat
Humiliter impendite bonũ ꝓximis
quia scitis uob non a uob ẽẽ quod
habetis: Quȩ libetenim penna uir-¬
entutis cum ad ꝓximum imꝑciendo
tenditur recta non erit : si humili¬
tate caruerit Sequit᷑ Vnum qđq
Iuia ꝑ corpus actio: ꝑ alas uero uir¬
tutes signantur: supra iam diximꝰ
Et cum dicat sub sirmamento aut̃
penne eorum recte: alteriꝰ ad alterũ
querendum est qualit̃ subditur
Unumquodq duab alis uelabat
corpus suum: Nua inre hoc patent̃
indicatur : quia & pennas alias ad

Expanded text:
accepimus a quo factum est ut esseaccepimus a quo factum est ut essemus, tanto ea nobis non debemus retinere privata, quanto ea nobis conspicimus ab auctore nostro ad communem utilitatem data. Unde recte Petrus apostolus in exhortatione hujus rei subdit, dicens: Sicut boni dispensatores multiformis gratiae Dei . Atque adhuc adjicit: Si quis loquitur, quasi sermones Dei; si quis ministrat, tanquam ex virtute quam administrat Deus . Ac si aperte dicat: Humiliter impendite bonum proximis, quia scitis vobis non a vobis esse quod habetis. Quaelibet enim penna virtutis cum ad proximum impertiendo tenditur, recta non erit, si humilitate caruerit. Sequitur: Quia per corpus actio, per alas vero virtutes signantur, supra jam diximus. Et cum dicat, « sub firmamento autem pennae eorum rectae alterius ad alterum, » quaerendum est qualiter subditur, « Unumquodque duabus alis velabat corpus suum. » Qua in re hoc patenter indicat, quia et pennas alius ad
Abbreviated transcription (Latin):
manibus euello: uicissim nobis pen¬
nas nr̃as tendimus. ut nos affectu
& ope uicaria ex bono qđ accepimꝰ
tangamus: Vnde bene primus
pastor ammonet dicens Omniũ
sinis apꝓpinquauit. Estote itaq
prudentes & uigilate in orationib
Ante omnia autem mutuã in uo-¬
bis mec ipsis karitatem continuã
habentes: quia caritas operit mul¬
titudinem peccatorum. Hospita¬
les inuicem: sine murmuratione
Unus quisq sicut accepit grãm: in
alterutrum illam ad ministrantes
Quod ergo apud iez echihelem pen¬
na: hoc apud pecrum apostolum
accepta gr̃a dicitur Et quod ille
aic rectȩ pennȩ alteriꝰ ad alterum :
hoc eccłiȩ pastor dicitͫ unusquisq
sicut accepit grãm malterutrum
illam administrantes: Pennȩ enĩ
nr̃e rectȩ iam non sunt si ad ucili¬
tatem nrãm soluminodo reflec¬
tuntur Sed cunc rectȩ fiunt
cum ad utilitatem ꝓximi dirigimꝰ
quod habemus: Suia enim bona
nra non a nobis sunt sed ab eo hec

Expanded text:
manibus evello, vicissim nobis penmanibus evello, vicissim nobis pennas nostras tendimus, ut nos affectu et ope vicaria ex bono quod accepimus tangamus. Unde bene primus pastor admonet, dicens: Omnium inis appropinquavit. Estote itaque prudentes, et vigilate in orationibus. Ante omnia autem, mutuam in vobismetipsis charitatem continuam habentes: quia charitas operit multitudinem peccatorum. Hospitales invicem sine murmuratione. Unusquisque, sicut accepit gratiam, in alterutrum illam administr. Quod ergo apud Ezechielem penna, hoc apud Petrum apostolum accepta gratia dicitur. Et quod ille ait: Rectae pennae alterius ad alterum, hoc Ecclesiae pastor dicit: Unusquisque sicut accepit gratiam, in alterutrum illam administrantes . Pennae enim nostrae rectae jam non sunt, si ad utilitatem nostram solummodo reflectuntur. Sed tunc rectae fiunt, cum in utilitatem proximi dirigimus quod habemus. Quia enim 1233 bona nostra non a nobis sunt, sed ab eo haec
Abbreviated transcription (Latin):
phetiȩ spũ plenus est auita ꝓximi
mala imminentia bona suadendo
declinet. qui grãm curationis ac¬
cepit intercessionem suam saluti
insirmantium pie & humiliter
impendat Qui ã terrens actib
liber soli dõ uacare meruit: pro
delinquentibus ꝓximis exoret
fit autem sepe: ut qui terrena sub¬
stantia nimis occupatur orationi
nequaquam ut debet inuigilet.
Et sit plerumq ut his qui ad exo¬
randum dñm cunctis mundione¬
ribus exutus uacat sustentationẽ
uiuendi non habeat Sed dum
diues porrigit alimentum atq
uestimentum pauperi : & dum
pauper orationem suã amme
diuitis impendit: pennȩ animaliũ
recte alterius ad alterum tẽdunt᷑:
Nam ditm ille michi uerbum p̃di¬
cationis exhibec. & lumine uerita¬
tis ex corde meo ignorantiȩ tene-¬
bras expellit: Dumq illi ego quia
fortasse a mundi huiꝰ potente op¬
primitur solatium meȩ defensionis
impertior: atq hunc de iuolenti

Expanded text:
phetiae spiritu plenus est, a vita proximi phetiae spiritu plenus est, a vita proximi mala imminentia, bona suadendo, declinet; qui gratiam curationis accepit, intercessione sua saluti infirmantium pie et humiliter impendat; qui, a terrenis actibus liber, soli Deo vacare meruit, pro delinquentibus proximis exoret. Fit autem saepe ut qui terrena substantia nimis occupatur orationi non quantum debet invigilet. Et fit plerumque ut is qui ad exorandum Dominum cunctis mundi oneribus exutus vacat sustentationem vivendi non habeat. Sed dum dives porrigit alimentum atque vestimentum pauperi, et dum pauper orationem suam animae divitis impendit, pennae animalium rectae alterius ad alterum tenduntur. Nam dum ille mihi verbum praedicationis exhibet, et lumine veritatis ex corde meo ignorantiae tenebras expellit, dumque illi ego, quia fortasse a mundi hujus potente opprimitur, solatium meae defensionis impertior, atque hunc de violentis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtegit: recte subiungit᷑: extenti
suꝑ capita eorum desuꝑ: firma¬
mamentum hoc quod insimilitu¬
dinem christalli suꝑ capita eoꝵ
animalium apparet : & horribi¬
le & extensum est : quia bonoꝵ
mentes unde terret inde ꝓtegit
Si enim pauendus in eorũ cordib
non eẽt ꝓtector & modo a pecca-¬
tis & post a suppliciis ñ fuisset.
Iui autem semꝑ considerant: qui
pauor & iudicio immineat. uir-¬
tutum pennas in rectitudine con¬
seruant: Onde & apte mox subdit᷑:¬
Sub firmamento autem penne
eorum rectȩ alterius ad alterum.
Cunc pennȩ tircutum sub sir¬
mamento rectȩ sunt : quando
bonum quod alter habet hoc al¬
teri. impedit: ut qui t̾renam
substantiam accepit indigentis
ꝓximi mopiam subleuet Qui
doctrine sp̃ũ plenus est. igno¬
rantis ꝓximi tenebras uerbo stiȩ
p̃dicationis illustret Qui tempo¬
rali potestate subnixus est opp̃s¬
sos a iolentiis subleuet: Qui pro¬

Expanded text:
protegit, recte subjungitur: Extenti protegit, recte subjungitur: Extenti super capita eorum desuper. Firmamentum hoc quod in similitudinem crystalli super capita eorum animalium apparet, et horribile et extentum est, quia bonorum mentes unde terret, inde protegit. Si enim pavendus in eorum cordibus non esset, protector et modo a peccatis et post a suppliciis non fuisset. Quia autem semper considerant qui pavor ex judicio immineat, virtutum pennas in rectitudine conservant. Unde et apte mox subditSub firmamento autem pennae eorum rectae alterius ad alterum. 21. Tunc pennae virtutum sub firmamento rectae sunt, quando bonum quod alter habet, hoc alteri impendit, ut qui terrenam substantiam accepit, indigentis proximi inopiam sublevet; qui doctrinae gratia plenus est, ignorantis proximi tenebras verbo suae praedicationis illustret, qui temporali potestate subnixus est, oppressos a violentiis relevet; qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
dum dicitur Quis autẽ nesci-¬
at cuius pulchritudinis sic chri¬
stallum: Et mirum quomodo
in hoc christallo conueniat. pul¬
chritudo cum pauore Sed omĩb
uera scientib constat: quia redẽp¬
tor humam generis cum iudex
apparuerit : & speciosus iustis. &
terribilis erit iniustis Quemenĩ
mansuetum aspiciunt electi. hunc
cundem pauendum atq tribilem
conspiciunt reꝓbi Sed hunc
ideo tunc electi terribilem non
uidebunt : quia modo terrorem
illius considerare non cessant: Stu¬
diose enim considerant : quam
terribilis ad uidicium ueniat:
Culpas ante actas deflent: immi¬
nentes declinant. Pauorem illius
quotidie ante oculos mentis po-¬
nunt : & quando tremendus ap
pareat sine cessatione suspectist̃
atq quotidie timendo agunt
nequando uenerit ꝑtimescant.
Similitudo ergo suꝑ capita ani¬
malium firmamenti quasi aspectꝰ
christalli horribilis. Et qr ipse
pauor eius quem in suis cogitati¬
onibus tenent: eorum mentes

Expanded text:
dum, dicitur. Quis autem nescidum, dicitur. Quis autem nesciat cujus pulchritudinis sit crystallum? Et mirum quomodo in hoc crystallo conveniat pulchritudo cum pavore. Sed omnibus vera scientibus constat quia Redemptor humani generis cum judex apparuerit, et speciosus justis, et terribilis erit injustis. Quem enim mansuetum aspiciunt electi, hunc eumdem pavendum atque terribilem conspiciunt reprobi. Sed hunc ideo tunc electi terribilem non videbunt, quia modo terrorem illius considerare non cessant. Studiose enim considerant quam terribilis ad judicium veniat, culpas anteactas deflent, imminentes declinant; pavorem illius quotidie ante oculos mentis ponunt, et quam tremendus 1232 appareat sine cessatione suspecti sunt, atque quotidie timendo agunt ne quando venerit pertimescant. Similitudo ergo super capita animalium firmamenti quasi aspectus crystalli horribilis. Et quia ipse pavor ejus, quem in suis cogitationibus tenent, eorum mentes
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicit᷑ Quasi aspectꝰ christalli
horribilis Christallum sic̃dictũ
est ex aqua congelascit & robustũ
fit Scimus uero quanta sit aquȩ
mobilitas: Corpus ergo redẽptoris
nr̃i quia usque ad mortẽ passiom
subiacuric. aquȩ simile iuxta aliqͥd
fuit : quia nascendo. crescendo. las¬
cescendo. esuriendo scriendo. mo-¬
riendo.usq ad passionem suam
ꝑmomenta temporum mobilit̃
decucuͬrit. Cuius cursum ꝓpheta
intuens ait. Exultauit ut gigas
adcurrendam uiam: Sed quia
ꝑ resurrectionis suȩ głam ex ipsa
sua corruptione in incorruptionis
uirtute conualuit : quasichris¬
talli more ex aqua duruit: ut
in illo & hec eadem natura ẽẽt: &¬
ipsa iam que fuerat corruptionis
mutabilitas non ee̾t. Aqua ergo
in christallum uersa est : quando
corruptionis eius infirmitas ꝑ
resurrectionem suam ad incor-¬
ruptionis ẽ. firmitatem mutata:
Sed notandum quod hoc chris-¬
tallum horribile idest pauen-¬

Expanded text:
cum dicitur: Quasi aspectus crystalli cum dicitur: Quasi aspectus crystalli horribilis . Crystallum sicut dictum est ex aqua congelascit et robustum fit. Scimus ergo quanta sit aquae mobilitas. Corpus autem Redemptoris nostri, quia usque ad mortem passionibus subjacuit, aquae simile juxta aliquid fuit, quia nascendo, crescendo, lassescendo, esuriendo, sitiendo, moriendo, usque ad passionem suam per momenta temporum mobiliter decucurrit. Cujus cursum Propheta intuens, ait: Exsultavit ut gigas ad currendam viam . Sed quia per resurrectionis suae gloriam ex ipsa sua corruvirtutem convaluit, quasi crystalli more ex aqua duruit, ut in illo et haec eadem natura, et ipsa jam, quae fuerat, corrmutabilitas non esset. Aqua ergo in crystallum versa est, quando corruptionis ejus infirmitas per resurrectionem suam ad incorruptionis est firmitatem mutata. 20. Sed notandum quod hoc crystallum horribile, id est paven
Abbreviated transcription (Latin):
animalium ẽẽ memorantur:
Quis enim in carne corruptibili
positus comp̃hendere ualeat
quȩ sit illa angelorum meffabilis
&e sine fine leticia. quȩ beatitudo
sine defectu uultum uidere crea-¬
toris atq in eius delectatione sine
immutatione ꝑsistere : Potest aũt
firmamenti nomine ipse ꝑ figurã
deus suꝑomnia & factus inter
omnia homo ꝑfectus: in qͦ natura
nrã apud patrem confirmataẽ.
De quo etiam ꝑ psalmistã ꝓphe-¬
tando dicitur fiat manus tua
suꝑ iurum dexterȩ tuȩ : & suꝑ
filium hominis quem confirmasti
tibi Humana & enim natura priꝰ¬
quam a creatore omnuĩ suscipere-¬
tur terra erat: nam firmam̃tum
non erat. Peccanti quippe homini
dictum est Terra es & in t̾ramibis.
At postquam assumptaẽ. ab auctore
ommum: atq in cęlis subleuata
& stiꝑ angłos ducta: firmamentũ
facta est quȩ tra fuit. Sed firma¬
mentum quod aspicitur cuius
habeat similitudinem subin fert᷑

Expanded text:
animalium esse memorantur. animalium esse memorantur. Quis enim in carne corruptibili positus comprehendere valeat quae sit illa angelorum ineffabilis et sine fine laetitia? quae beatitudo, sine defectu vultum videre creatoris, atque in ejus delectatione sine immutatione persistere? 19. Potest autem firmamenti nomine ipse per figuram Deus super omnia, et factus inter omnia homo perfectus, in quo nostra natura apud Patrem confirmata est. De quo etiam per Psalmistam prophetando dicitur: Fiat manus tua super virum dexterae tuae, et super filium hominis quem confirmasti tibi . Humana etenim natura priusquam a creatore omnium susciperetur, terra erat; nam firmamentum non erat. Peccatori quippe homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . At postquam assumpta est ab auctore omnium, atque in coelis sublevata, et super angelos ducta, firmamentum facta est, quae terra fuit. Sed firmamehabebat similitudinem, subinfertur,
Abbreviated transcription (Latin):
ente dño duobus modis expo¬
nimus: ut lectoris iudicio. qͥd
elegendum censeat relinquamꝰ:
Possunt enim firmam̃ti nomine
celestes potestates intelligi Iuod
firmamentum recte quasi aspectꝰ
christallum forte quidem nimis
est sed ex aqua solidatur. Et natu¬
ra angelica quando creata liberũ
arbitrium accepit : ut utrum uel¬
lec in humilitate ꝑsisteret : et in
omni potentis dĩ conspectu ꝑma-¬
neret. an ad suꝑbiam laberetur
& a beatitudine caderet : ꝑsimi¬
litudinem aqua fuit. Sed quia
cadentibus aliis. sancti angeli
in sua beatutudine ꝑstiterunt
ut etiam cadere omnino non
possint : in eis natura sua quia
iam duci mutabiliter ñ potest
quasi in uñfortitudine cristalli
durata est. Quod cristallum
horribile & extensum super
capita animalium dicitꝰ. quia
ille potestates angelicȩ que
pectui: nobis adhue in hac cor-¬
ruptione positis terribiles atq
pauendȩ sunt: Quarum nunc
gaudia. quia sensum nostrarum
mentium excedunt. suꝑ capita

Expanded text:
ente Domino duobus modis exponimus, ut lectoris judicio, quid eligendum censeat relinquamus. Possunt enim firmamenti nomine coelestes potestates intelligi. Quod firmamentum recte, quasi aspectus crystallum forte quidem nimis est, sed ex aqua solidatum. Et natura anarbitrium accepit, ut utrum vellet, in humilitate persisteret, et in omnipotentis Dei conspectu permaneret; an in superbiam labaretur et a beatitudine caderet per similitudinem a qua fuit. Sed quia cadentibus aliis sancti angeli in sua beatitudine permanserunt, nt, ut cadere omnino non possint; in eis natura sua, quia jam duci mutabiliter non potest, quasi in magnitudine crystalli durata est. Quod crystallum horribile extensum super capita animalium dicitur; quia illae potestates angelicae, quae sistunt, nobis adhuc in hac corruptione positis, terribiles atque pavendae sunt. Quarum nunc gaudia, quia sensum nostrarum mentium excedunt, super capita
Abbreviated transcription (Latin):
Ualde autem in nobis caritatem
ueram. id est amorem humilem
quem nob uicissim impendimus
timet. & nimis concordie nostrȩ
inuidet: quia hanc nos tenemus
in terra: quam ipse tenere nolens
amisit incelo Bene ergo dicit᷑ ter¬
ribilis ut castrorum acies ordinata
quia electorum multitudinem.
eõ maligni sp̃s ꝑtimescunt. quo eos
ꝑ caritatis concordiam munitos
contͣ se & conglobatos aspiciunt:
Quanta autem sit concordię uirtꝰ
ostenditur : cum sine illa uirtutes
relique. uircutes non eẽ monstran¬
tur. Magna enim est uirtꝰ abstinen-¬
tie Sedsiquis ita ab alimentis absti¬
neat ut ceteros in eybo duudicet
& alimenta eadem que ds̃ creauit
ad ꝑcipiendum cum gratiarum
actione fidelibus etiam damnet
quid huic uirtus abstinentiȩ facta
est nisi laqueus culpȩ Unde psalmi¬
sta quoq nullam ee continentiam
sine concordia designans: ait:
Laudate eum in trmpano & choro.
In tympano enim corium siccum

Expanded text:
Valde autem in nobis charitatem Valde autem in nobis charitatem veram, id est amorem humilem quem nobis vicissim impendimus timet, et nimis concordiae nostrae invidet, quia hanc nos tenemus in terra, quam ipse tenere nolens amisit in coelo. Bene ergo dicitur: Terribilis ut castrorum acies ordinata , quia electorum multitudinem eo maligni spiritus pertimescunt, quo eos per charitatis conco liam unitos contra se et conglobatos aspiciunt. 8. Quanta autem sit concordiae virtus ostenditur, cum sine illa virtutes reliquae, virtutes non esse monstrantur. Magna enim est virtus abstinentiae; sed si quis ita ab alimentis abstineat, ut caeteros in cibo dijudicet, et alimenta eadem quae Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus etiam damnet , quid huic virtus abstinentiae facta est nisi laqueus culpae? Unde Psalmista quoque nullam esse abstinentiam sine concordia designans, ait: Laudate eum in tympano et choro . In tympano enim corium siccum
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur: quando ita fuerit cons¬
tipata atq densata: ut in nullo
loco interrupta uideatur : Namsi
ita disponitur ut locus uacuus
ꝑ quem hostis possit ingredi dimi¬
ecatur : ꝓfecto iam stus hostib t̾ribi¬
lis non est Et nos ergo cum contra
malignos sp̃s spiritualis certami¬
nis aciem ponunus summo opese
necesse est ut ꝑ caritatem semꝑ uniti
atq constricti & numquã int̾rupti
ꝑdiscordiam inueniamtir : quia
quȩ libec bona in nob̃ opera fuerint
si caritas desit: ꝑ malum discordiȩ
locus aperitur inacie. unde: ad
feriendos nos ualeat hostis intrare
Antiquus uero inimicus castitatẽ
in nobis sisine caritate fuerit non
timet : quia ipse nec carne p̃mitur
ut in eirs luxuria dissoluatur:
Abstinentiam non timet: quia ipse
cybo non utitur qui necessitate
corporis non urgetur: Distributio¬
nem terrenarum rerum ñ timet .
sieidem opericaritas desit. quia
diuitiarum subsidiis nec ipse eget

Expanded text:
ostenditur, quando ita fuerit consostenditur, quando ita fuerit constipata atque densata, ut in nullo loco interrupta videatur; nam si ita disponitur, ut locus vacuus, per quem hostis possit ingredi, dimittatur, profecto jam suis hostibus terribilis non est. Et nos ergo cum contra malignos spiritus, spiritualis certaminis aciem ponimus, summopere necesse est ut per charitatem semper uniti atque constricti, nunquam interrupti per discordiam inveniamur, quia quaelibet bona in nobis opera fuerint, si charitas desit, per malum discordiae locus aperitur in acie, unde ad feriendos nos hostis valeat intrare. Antiquus vero inimicus castitatem in nobis, si sine charitate fuerit, non timet, quia ipse nec carne premitur, ut in ejus luxuria dissolvatur. Abstinentiam non timet, quia ipse cibo non utitur, quia necessitate corporis non urgetur. Distributionem terrenarum rerum non timet, si eidem operi charitas desit, quia divitiarum subsidiis nec ipse eget.
Abbreviated transcription (Latin):
incelestib Sanctorum ergo mul¬
titudines castra sunt: quȩ bellũ
contra potestates aereas susceper̃
sub specie dilecte describitur: ut
dicatur Pulchra es amica mea su¬
auis & decora sicut ierusalem: ter-¬
ribilis ut castrorum acies ordina-¬
ta: Quia enim hierusalem pacis
uisio int̃precat᷑ : cuius nomine
patria celestis ex primitur: Sancta
eccłã suaius & decora ut ierusalem
dicitur: quia eius uita & desideriũ
uisioniiam pacis intime comparat᷑.
ut in eo quod auctorem suum
diligit. quod euis speciem uidere
concupiscit De quoscriptum est:
Inquem desiderant angeli prospi¬
cere. ꝑ ipsaiam amoris suidesideria
angelis similis dicatur Que qͣnto
deo amabilis efficitur : tanto
agit ut malignis spiritib terri-¬
bilis fiat. Qualiter aut̃ sit t̾ribilis
subiuncta comparatione ostendit᷑:
Id est ut castrortimacies ordinata
ista comparatio & idcirco subtilit̃ ẽ
intuenda: Scimus & constat quia
castrorum acies tunc hostib t̾ribit

Expanded text:
 Sanctorum ergo multitudines castra sunt; quae bellum contra potestates aereas susceperunsub specie dilectae describitur, ut dicatur: Pulchra es, amica mea, suavis et decora sicut Jerusalem, terribilis ut castrorum acies ordinata . Quia enim Jerusalem pacis visio interpretatur, cujus nompatria coelestis exprimitur, sancta Ecclesia suavis et decora ut Jerusalem dicitur, cujus vita et desiderium visioni jam pacis intimae comparatur, ut in eo quod auctorem suum diligit, quod ejus speciem videre concupiscit, de quo scriptum est: In quem desiderant angeli prospicere ; per ipsa jam amoris sui deangelis similis dicatur. Quae quantum Deo amabilis efficitur, tanto agitur ut malignis spiritibus terribilis fiat. Qualiter autem sit terribilis subjuncta comparatione ostenditur, id est ut castrorum acies ordinata. ista comparatio, et idcirco est subtiliter intuenda. Scimus enim et constat, quia castrorum acies, tunc hostibus terribilis
Abbreviated transcription (Latin):
psalmista dicit. Lucerna pedib
meis uerbum tuum dñe : & lum̃
semitis meis: Scimus tamen: qr
& ipsa nob nr̃a lucerna obscura
tu illuminas lucernam meã dñe
deus meus illumina tenebras meaᷤᷤ
Quid enim lucerna ardens nisi
lumen est: Sed lumen creatum¬
nob̶ nobis non lucet: nnsi illumi¬
netur a lumine non creato
Quia ergo omip̃s deus ad salutẽ
nrãm scorum testamentorũ dicta
& ipse creauit. & ipse apperuit:
sp̃s uitȩ erat inrotis Sequituꝵ:

Expanded text:
Psalmista dicit: Lucerna pedibus Psalmista dicit: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis . Scimus tamen quia et ipsa nobis nostra lucerna obscura tu illuminas lucernam meam, Domine, Deus meus, illumina tenebras meas . Quid enim lucerna ardens, nisi lumen est? Sed lumen creatum nobis non lucet, nisi illuminetur a lumine non creato. Quia ergo omnipotens Deus ad salutem nostram sanctorum Testamentorum dicta et ipse creavit, et ipse aperuit, spiritus vitae erat in rotis. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio ꝓxima: ꝑ quȩ utraq nos
sacrȩ scripturȩ dicta uiuificant:.
Decundo ergo dicitur quod sp̃s
utȩ erat in rotis : quia dilectionẽ
dĩ & ꝓximi capimus in eloquus
diuinis Per p̃cepta ęnim scripturȩ
sacrȩ reuiuiscimus: qui mortui in
tulpa iacebamus Unde omp̃ti
dno ꝑ psalmistam dicitur: In ecer¬
num non obliuiscar iustificationes
tuas : quia in ipsis uiuficasti me
Iustificationes enim p̃cepta domini
dicuntur : inquib nos corrigen¬
do iustificat De quib psalmista
apertius dicit In tuis iustificatio¬
nib meditabor: non obliuscar
sermones tuos. In eis itaq uiuificat
quia ꝑ hec nob̃ spũalem uitam
demonstrat. eamq ꝑ afflacum sp̃s
nrĩs mentibus infundit Quod
quia quotidie ꝑdonum gratiȩ
scriptura sacra in tenebris uitȩ
p̃sentis facta est lumen taneris:
Hinc & enim pecriis ait Cui bene¬
facitis intendentes quasi lucernȩ
lucenti in caliginoso loco Hinc

Expanded text:
dilectio proximi, per quae utraque nos dilectio proximi, per quae utraque nos sacrae Scripturae dicta vivificant. Secundo ergo dicitur quod spiritus vitae erat in rotis, quia dilectionem Dei et proximi capimus in eloquiis divinis. Per praecepta enim Scripturae sacrae reviviscimus, qui mortui in culpa jacebamus. Unde omniam dicitur: In aeternum non obliviscar justificationes tuas, quia in ipsis vivificasti me . Justificationes enim praecepta Domini dicuntur, in quibus nos corrigendo justificat. De quibus Psalmista apertius dicit: In tuis justificationibus meditabor, non obliviscar sermones tuos . In eis itaque nos vivificat, quia per haec nobis spiritualem vitam demonstrat, eamque per afflatum spiritus nostris mentibus infundit. Quod quia quotidie per donum gratiae iScriptura in tenebris vitae praesentis facta est lumen itineris. Hinc etenim Petrus ait: Cui benefacitis intendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco . Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
nantur : in dĩ se ut p̃dictum ẽ con¬
templatione suspendunt: Cum his
ergo eleuatis & rotȩ parit̾ leuant᷑.
quia in quantum quisq ad alta
ꝓfecerit: in tantum ei & sacra elo¬
quia de altiorib loquunt᷑ Iaduis
ergo animalia ad utilitatẽ ꝓximi
stant ad custodiam sui: & eleuant᷑
ad contemplationem dĩ: Sed &
rotȩ pariter uadunt. stant ełe-¬
uantur : quia quesita sacralectio
talis inuenitur : qualis fit & ipse
a quo queritur Ad actuã entm
uitam ꝓsecisti am bulat tecum
Adimmutabilitatem atq con-¬
stantiam sp̃s ꝓfecisti stat tecum
Ad contemplatiuam uitam ꝑ dĩ
gram ꝑuenisti: uolat tecũ Et
sursum subditur : quia sp̃s uitȩ
erat in rotis: Quod idcirco secundo
dicitur : uitȩ sp̃s in rotis ẽẽ: quia
scripturȩ sacrȩ duo sunt testam̃ta
quȩ utraq dĩ sp̃s scribi uoluit
ut nos ab animȩ morte liberaret :
Uel certe quia duo sunt p̃cepta
caritatis dilectio uidelicet dĩ &

Expanded text:
nantur, et in Dei se, ut praedictum est, connantur, et in Dei se, ut praedictum est, contemplatione suspendunt. Cum his ergo elevatis et rotae pariter levantur, quia in quantum quisque ad alta profecerit, intantum ei et sacra eloquia de altioribus loquuntur. Vadunt ergo animalia ad utilitatem proximi, 1230 stant ad custodiam sui, elevantur ad contemplationem Dei. 16. Sed et rotae pariter vadunt, stant, elevantur, quia quaesita sacra lectio talis invenitur, qualis et fit ipse, a quo quaeritur. Ad activam enim vitam profecisti, ambulat tecum. Ad immobilitatem atque constantiam spiritus profecisti, stat tecum. Ad contemplativam vitam per Dei gratiam pervenisti, volat tecum. Et rursum subditur: Quia spiritus vitae erat in rotis. Quod idcirco secundo dicitur vitae spiritus in rotis esse, quia Scripturae sacrae duo sunt Testamenta, quae utraque Dei spiritus scribi voluit, ut nos a morte animae liberaret. Vel certe quia duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et