comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
equescamus Cubileautem cubandilocus ẽ Et secessus quod sitlocusse cretus idest sinea cs quisa
Diuer sorium dictum eo quodexdiuer sis uisibi conuenia tur Ospitium sermo graecusest iubiquis ad
empus ospitceduiurein habitat et iterum inde transien smigrat : Inde etmetatum quia mutatur :
Vndelegitur et castrametati sunt promutauerunt non enimillic permanet exercitus sed pertran¬
t Moenianus collegacrassi inforo proiecitinaterias utessent loca in quib expectantes in sisterent
quae ex nomine eius mõenia na a ppellata sunt : Haec et solaria quia patent soli Post haet aliꝰ sãpi

Expanded text:
requiescimus. Cubile autem cubandi locus est. Secessus, quod sit locus secretus, id est sine accessu. requiescimus. Cubile autem cubandi locus est. Secessus, quod sit locus secretus, id est sine accessu. Diversorium dictum eo quod ex diversis viis ibi conveniatur. Hospitium sermo Graecus est, ubi quis ad tempus hospitali iure inhabitat, et iterum inde transiens migrat. Inde et metatum, quia mutatur. Unde et legitur: 'castra metati sunt,' pro mutaverunt; non enim illic permanet exercitus, sed pertransit. Moenius collega Crassi in foro proiecit materias, ut essent loca in quibus spectantes insisterent, quae ex nomine eius Moeniana appellata sunt. Haec et solaria, quia patent soli. Post haec alii lapi
Abbreviated transcription (Latin):
onera peretur alamoniduci eamora culore sponsum ẽdari : Et qum̃ ba cenuptiae feliarerubo nbente
institutum ẽ ut in omnib: nuptiusthalami nomeniterctur : A egypti quoq linguasua lo ca inquibi nubenbes
iccedunt et incubant ⁊ halce mum nominant : Cenaculum dictum a communione uescendi Vindeetcenobiũ
congragatio : Acutiquienim publice et in communeuescebant n ec ullius conuiuium singula reerat nein
oculto diliciac lurxuria imgignerent: Triclinium ẽ cenaculum ae trib lectulis discumbentium dictum
Apudueteres enim in loco ubi conuiuuia pparatus exponebatur : tres lectuli s tratierant in quib discum¬
bentes aepulabantur Clinon enim grecae lectumuela deubitum dicitur: Ex quo confectumer erierd¬
nium diceras : Celtadicte quo dnos occulat et celat: Cubiculum uero quod eo cubamus ibiq dormientes

Expanded text:
tione raperetur, Thalamoni duci eam oraculo responsum est dari; et quoniam hae nuptiae feliciter cesserant, tione raperetur, Thalamoni duci eam oraculo responsum est dari; et quoniam hae nuptiae feliciter cesserant, institutum est ut in omnibus nuptiis thalami nomen iteretur. Aegyptii quoque lingua sua loca, in quibus nubentes succedunt et cubant, 'thalamum' nominant. Coenaculum dictum a communione vescendi; unde et coenobium congregatio. Antiqui enim publice et in commune vescebant, nec ullius convivium singulare erat, ne in occulto deliciae luxuriam gignerent. Triclinium est coenaculum, a tribus lectulis discumbentium dictum. Apud veteres enim in loco, ubi convivii apparatus exponebatur, tres lectuli strati erant, in quibus discumbentes epulabantur. Κλίνη enim Graece lectus vel adcubitus dicitur, ex quo confectum est ut triclinium diceretur. Cella dicta quod nos occultat et celat. Cubiculum vero, quod eo cubamus ibique dormientes
Abbreviated transcription (Latin):
abiinea comauium temauarum emolumenta redduntur : Ibienim uetaigalis exactor sed a p̃cium
milia chabitatio sicuturbs uniuspopuli sicut orbis domicilium totius generis humani Omne a ed
ficium antiquiae dema ppella uerunt : Alua edem ab aedendo sum psis se nomenexiscuraritecuruus
fxamplum depledito siuo cas semuosina edem ad prandium: Hinc etae dificium eo quod fi cenculius
adaulndum saccum: A ula domus ẽ regia si uespitio sum habita culum porticib quat tuoreoidusuni
Atrium duingnturses c̃siucamplior et sptitiosa domus Etdictum ẽ atrium eo quod ad dantur enres
porticus exerinsccus : Aliiatrium quasi abignsẽ cligno a trumdixerunt atrumenum Fit en efurco pal¬
tum a psllanteprincipeartadundictum ĩ ncuius honorea rea despallanteum oppidun conist uxencn
rapttce fuis sent at omanis abinae Ex quibi cumuna antealias spccienobilis cum magna ominum sd mita¬

Expanded text:
ubi merces navium et nautarum emolumenta redduntur. Ibi enim vectigalis exactor sedet pretium ubi merces navium et nautarum emolumenta redduntur. Ibi enim vectigalis exactor sedet pretium miliae habitatio, sicut urbs unius populi, sicut orbis domicilium totius generis humani. Omne aedficium antiqui aedem appellaverunt. Alii aedem ab edendo quidem sumpsisse nomen existimant, dantes exemplum de Plauto: Si vocassem vos in aedem ad prandium. Hinc et aedificium, eo quod fuerit prius ad edendum factum. Aula domus est regia, sive spatiosum habitaculum porticibus quattuor conclusum. Atrium magna aedes est, sive amplior et spatiosa domus; et dictum atrium eo quod addantur ei tres porticus extrinsecus. Alii atrium quasi ab igne et lychno atrum dixerunt; atrum enim fit ex fumo. Palatium a Pallante principe Arcadum dictum, in cuius honore Arcades Pallanteum oppidum construxerunt,raptae fuissent a Romanis Sabinae, ex quibus cum una ante alias specie nobilis cum magna omnium admira
Abbreviated transcription (Latin):
tione maeroris : Nam greciba laniondixerunt quod anxietatem animitollat : Haec et gimna sia
dicuntur q̃ui a ibi athlaeta e uncto corporeetperfricatomanib: exercitantur Namgimnasium¬
grecae latinac exercitium dicitur : Cimnas uero nudus. A poleterium ubilcuantiumuestim¬
tuponuntur ab exuendoscibcet dictumꝰ: A podeterinenim greeae exueretbicitur: Popina
grecus sermo ẽ qua ea pudnos corruptice propina dicitur. Escautem locus uxta ba lnea publica libio
mnifiut eo quodhiclocus famemtollat ł abernae olimuo cabantur aedicula eplebeiorum eearuate
bermae quod extabulis lignisq erant construetere Quae nunc et sinonspeciem nomentamen pristinũ
ntanene quoaceliumdictum quo dibimactentur petora quae mer cantib uenundantur quegliatũ
tino ncommer cio nominatum ibi enimres uendere uele mere solitum ẽ sicut etteloneum dicitur

Expanded text:
tione moeroris. Nam Graeci balaneion dixerunt, quod anxietatem animi tollat. Haec et gymnasia tione moeroris. Nam Graeci balaneion dixerunt, quod anxietatem animi tollat. Haec et gymnasia dicuntur, quia ibi athlGraece, Latine exercitium dicitur, γυμνὸς enim nudus. 41. Apodyterium, ubi lavantium vestimenta ponuntur, ab exuendo dictum; ἀποδύειν enim Graece exuere dicitur. 215 42. Popina Graecus sermo est, qui apud nos corrupte propina dicitur. Est autem locus juxta balnea publica, ubi psignificat, eo quod hic locus famem tollat. tabernae quod ex tabulis lignisque erant constructae, quae nunc et si non speciem, nomen tamen pristinum retinent. Macellum dictum quod ibi mactentur pecora quae mercantibus venundantur. Mercatum autem a conmercio nominatum. Ibi enim res vendere vel emere solitum est; sicut et teloneum dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
terribileaudiatur : descendi turcentenis ultra gradibus. in tus simulacra et monstrificae effigies
i partes diuersas transitus innumeri ꝑtenebras et cetera aderrorem in gredientium facta Itaut
de tenebris eius adlucem uenir eimpossibi leuideatur : Quattuor sunt autem laberinti: Primus
a egrptius. Secundus creticus Tertius inlemno Quartus initalia Omnesita constructi ut dissol
arum a ppella uerunt eo quod flammarumin dicio longeuideatur a nauigantib: qualempto lomcus
ignes ostendere ad pronuntiandauada portusq in troitus ned ecepti tenebris nauigantes in scopulos inci
lucendiminis terium fabricatas faros dicunt: Namfos lux ẽ Oros uisiodicitur Vnde etlucifer
grecae fosforos appellatur : Cocle a esunt altae et rotundae turres : Et dicta ecodeae quasi cidiae
appellatas quod caleant : grecienim termon calore muocant : Balneis uero nomen inditum a laba¬

Expanded text:
terribile audiatur descenditur centenis ultra gradibus. Intus simulacra et monstrificae effigies: terribile audiatur descenditur centenis ultra gradibus. Intus simulacra et monstrificae effigies: in partes divisas transitus innumeri per tenebras, et caetera, ad errorem ingredientium facta, ita ut de tenebris ejus in lucem venire impossibile videatur. Quatuor autem sunt labyrinthi: primus Aegyptius: secundus Creticus: tertius in Lemno: quartus in Italia: omnes ita constructi, ut dissolpharum appellaverunt: eo quod flammarum indicio longe videatur a navigantibus: qualem Ptignes ostendere ad praenuntianda vada portusque introitupraelucendi ministerium fabricatas pharos dicunt. Pyramides turres sunt fastigatae ultrGraece Φωσφόρος appellatur. Cocleae sunt altae et rotundae turres; et dictae cocleae quasi cycleae, appellatas quod caleant; Graeci enim
Abbreviated transcription (Latin):
appellauit. Arces sunt partes urbis excelsae atq munitae Iam qua ecumq tutis sima urbium sunt :
ab arcendo hostem. arces uocantur : unde et arcus et arca Circum romani dictum putant acircu¬
equorum : ẽo quod ibi circumm et cs equicurrant : Tea trum autem abspectaculo nominatum AΠOT EC¬
ΤEΟΡΙAC quod in eo populus st ans desuꝑ atq: spectans ludos scenicos contemplar&cur Anfite atri
uerouocatum quod ex duob: sit teatris compositum Nam amfiteatrum rotundum ẽ : Teatrum uero
ex medio amfiteatro ẽ semicirculi figuram habens : Laberintus ẽ perplexis parietib: aedificiun
qualis ẽ a puderetama dedalo factus ubi fuitmino tccurus inclusus. In quosi quis introierit si neglo¬
ie relini exitum in uenire nonualet : Cuius aedificii talis ẽ situs ut a perientib fores tonitruumintus

Expanded text:
appellavit. Arces sunt partes urbis excelsae atque munitae. Nam quaecumque tutissima urbium sunt, appellavit. Arces sunt partes urbis excelsae atque munitae. Nam quaecumque tutissima urbium sunt, ab arcendo hostem arces vocantur. Unde et arcus et arcaequorum, eo quod ibi circum metas equi currant. Theatrum autem ab spectaculo nominatum, quod in eo populus stans desuper atque spectans ludos scenicos contemplaretur. CAPUT XII. De amphitheatro. Amphitheatrum vero vocatum, quod ex duobus sit theatris compositum. Nam Amphitheatrum rotundum est: theatrum vero ex medio amphitheatri est, semicirculi figuram habens. Labyrinthus est perplexum parietibus aedificium, qualis est apud Cretam a Daedalo factus, ubi fuit Minotaurus inclusus, in quo si quis introierit, sine glomere lini exitum invenire non valet. Cujus aedificii talis est situs, ut aperientibus fores tonitruum intus
Abbreviated transcription (Latin):
s nauib: cartaginiensi umrostra ablata sunt et in fororomano p̃fixa ut essethuius insigneuictoriae .
Curia dicitur eo quodibicura persenatum decunctis adminis tretur : Praetorium  quo dibi p̃tor reside¬
at ad discutiendum : Cimna sium generalis ẽ exercitiorum locus : tamenapudathenas locuseratubi dis¬
cebatur philosophia et sapienti & exercebatur studiumꝰ namgimna sium greca euocatur : q̃uod latinae
exercitium dicitur. hocẽ meditatio : Sed etbalnea et loca cursorum et athlactarum gimnasia sunt
eo quod illic homines insuae artis studium exercitentur : Capitolium roma euocatum eo quod fueri
romana eurbis et religionis caput summum : Alii aiunt cumtarquinius priscus capitolii fundamenta ro¬
na eaperip& in loco fundamenti caput hominis litteris tuscis notatum inuenit : Et pro inde capitolium

Expanded text:
tis navibus Carthaginiensium rostra ablata sunt, et in foro Romano praefixa ut esset huius insigne victoriae. tis navibus Carthaginiensium rostra ablata sunt, et in foro Romano praefixa ut esset huius insigne victoriae. Curia dicitur eo quod ibi cura per senatum de cunctis administretur. Praetorium, quod ibi praetor resideat ad discutiendum. Gymnasium generalis est exercitiorum locus. Tamen apud Athenas locus erat ubi discebatur philosophia et sapientiae exercebatur studium; nam γυμνάσιον Graece vocatur, quod Latine exercitium dicitur, hoc est meditatio. Sed et balnea et loca cursorum et athletarum gymnasia sunt, eo quod illic homines in suae artis studio exercitentur. Capitolium Romae vocatum eo quod fuerit Romanae urbis et religionis caput summum. Alii aiunt, cum Tarquinius Priscus Capitolii fundamenta Romae aperiret, in loco fundamenti caput hominis litteris Tuscis notatum invenit, et proinde Capitolium
Abbreviated transcription (Latin):
icos sunt: Plateae perpetua eaclatiores ciuitatum uiae sunt. Tuxta proprietatem linguae
grecaea latitudin enuncuipatae : platos enim greci latumdicuntꝰ Quintanae parspłateae
estautem si ne munitione murorum lic& et uicidicantꝰ ipse habitationes urbisdictus autem uicus eo quod
sit uice ciuitatis uel quod uias habeattantũ sinemuris::¬
Quinta ẽ : qua carpentum progredipotest Cloa caedictae quodhispercolantur aquae: has primo
romae fecisse tarquinium priscum ut quotiens pluuiarum inundatio exsisteret pereas a quae extra
ciuitatem emitterentur. nem aximis perpetuisq tempestatib: planitiem uel fundamenta urbius
iimporticihinc indeplatearum : orus ẽ exercendarum litium locus a fando dictus siue a foroneo
rege qui primus grecis leges dedit : Haec loca et prorostrauocantur ĩ deo quod exbello punico cap

Expanded text:
vicos sunt. Plateae perpetuae ac latiores civitatum viae sunt, iuxta proprietatem linguae vicos sunt. Plateae perpetuae ac latiores civitatum viae sunt, iuxta proprietatem linguae Graecae a latitudine nuncupatae; πλατύς enim Graeci latum dicunt. Quintana pars plateaeEst autem sine munitione murorum; licet et vici dicantur ipsae habitationes urbis. Dictus autem vicus, eo quod sit vice civitatis, vel quod vias habeat tantum sine murisquinta est, qua carpentum progredi potest. 25. Cloacae dictae, quod iis percolantur aquae. Has primum Romae fecisse dicunt Tarquinium Priscum, ut quotiens pluviarum inundatio existeret, per eas aquae extra civitatem omitterentur, ne maximis, perpetuisque tempestatibus planitiem, vel fundamenta urbium enim porticus hinc inde platearum. 27. Forus est exercendarum litium locus, a fando dictus, sive a Phoroneo rege, qui primus Graecis leges
Abbreviated transcription (Latin):
diciomnia aedificia publicaciuitatis : Vt diuidimus muros et moenia pandimus urbis : Pro¬
prieautem mõenia sunt tantum muri : Murus autem turrib: propugnaculisq: ornatur :¬
Turres uocatae : quod teretes sint et longae : Teres ẽ enim aliquid rotundum cum procerit¬
te ut columna nam et quamuis quadratae aut lata econstruantur proculta menui dentib ro¬
tundacaestimantur : Ideo quia omnis cuiusq anguli simula crumper longum aeris spacium
euane scit atq consumitur et rotundum uidetur : Propugnacula p̃innae murorum sunt dic¬
ta quia exhis propugnatur : Promurale uero eoquod sit promunitione muri Est enĩmurus
proximus antemurum Porta dicitur : qua potest uel in portariuel exportaria liquid
Pro pria cautem porta aut urbis aut cascrumuocatur sicut superius dictum ẽ : Vicus ut p̃dio¬
tum ẽ : Ipsa ehabitationes urbis sunt unde etuicinidicq : Via ei psaspatia angusta quae inter

Expanded text:
dicuntur omnia aedificia publica civitatis, ut: Dividimus muros, et moenia pandimus urbis: prodicuntur omnia aedificia publica civitatis, ut: Dividimus muros, et moenia pandimus urbis: proprie autem moenia sunt tantum muri: murus autem turribus propugnaculisqTurres vocatae quod teretes sint et longae; teres est enim aliquid rotundum cum proceritate, ut columna. Nam et quamvis quadratae aut latae construantur, procul tamen videntibus rotundae existimantur; ideo quia omne cuiusque anguli simulacrum per longum aeris spatium evanescit atque consumitur, et rotundum videtur. Propugnacula pinnae murorum sunt, dicta quia ex his propugnatur. Promurale vero, eo quod sit pro munitione muri. Est enim murus proximus ante murum. Porta dicitur qua potest vel inportari vel exportari aliquid. Proprie autem porta aut urbis aut castrorum vocatur, sicut superius dictum est. Vicus, ut praedictum est, ipsae habitationes urbis sunt; unde et vicini dicti. Viae ipsa spatia angusta quae inter
Abbreviated transcription (Latin):
oppidum loco altissimositum : quasi casa maltam cuiuspluralis numerus castra: diminutiuũ
castellũs ẽ siue quod castrabatur licentia inibi habitantium ne passimuaga hostipater&
Pagi sunt apta aedificuis loca inter agros habitanteb̵ Haec et conciliabuladicta a conuentu
et societa te multorum inunum : Conpita sunt ubiusus ẽ conuentus fierirusticorum: Et
dicta cõnpita quod loca multa in agris eodem competunt et quo conuenitur arusticis. SSubur¬
bana sunt circumiec taciuitatis aedificia : quasi suburbe : Moenia sunt muriciuitatis : Dicta
ab eo quod muniantciuitatem quasi munimenta urbis idest tutamenta: Muniũ autem dictum
uasi manufactum sicet muri amunitione dicti : quasimuniri. quod muniant et tuentur in teri¬
oraurbis : Moenia autem duplicem habent significationem : Nam in terdum moenia abusiue

Expanded text:
oppidum loco altioppidum loco alticastellum est sive quod castrabatur licentia inibi habitantium, ne passim vaga hosti pateret. Pagi sunt apta aedificiis loca inter agros habitantibus. Haec et conciliabula dicta, a conventu et societate multorum in unum. Conpita sunt ubi usus est conventus fieri rusticorum; et dicta conpita quod loca multa in agris eodem conpetant; et quo convenitur a rusticis. Suburbana sunt circumiecta civitatis aedificia, quasi sub urbe. Mab eo, quod muniant civitatem, quasi munimenta urbis, id est, tutamenta. Munium autem dictum, quasi manu factum, sic et muri a munitione dicti, quasi muniti, quod muniant et tueantur interiora urbis. Moenia autem duplicem habent significationem. Nam interdum moenia abusive
Abbreviated transcription (Latin):
lantur : Ciuitas propriaedicitur quam nona duenae sed eodeminnati solo condiderunt:
I deoq urbes a pro priisciuib: conditae ciuitates non coloniae nuncupantur : Colonia uero ẽ
quae defectuin digenarum nouiscultorib: adimpletur: Vnde et colonia acultua griẽ dicta
Municipiumẽ quomanentes tatuciuitatis iusaliquodminoris autmaioris officua principe
impetrat : Dictum autem municipium : amunis idest officiis Quod tantum munia idest tribu¬
t debita uel munera red dat nam liberales et famosissimaecausae et quacex principe profi¬
ciscuntur ibinonaguntur : Haecenimad dignitatem ciuitatium pertinent : Vici et castelli&
pagi hi sunt qua enulla dignita teciuitatisor antur seduulgari hominum conuentuin co¬
luntur : Et propt̃ paruita tem̃ sui maiorib: ciuitatib: ad tribuuntur : Vicus autemdictus ab ip
sis tantum habitationib: uel quoduias habeattantumsine murisi rCastrum antiqui dicebant

Expanded text:
lantur. Civitas proprie dicitur, quam non advenae, sed eodem innati solo condiderunt. lantur. Civitas proprie dicitur, quam non advenae, sed eodem innati solo condiderunt. Ideoque urbes a propriis civibus conditae civitates, non coloniae nuncupantur. Colonia vero est quae defectu indigenarum novis cultoribus adimpletur. Unde et colonia a cultu agri est dicta. Municipium est quo manente statu civitatis ius aliquod minoris aut maioris officii a principe inpetrat. Dictum autem municipium a muniis, id est officiis, quod tantum munia, id est triba debita vel munera, reddant. Nam liberales et famosissimae causae, et quae ex principe proficiscuntur, ibi non aguntur. Haec enim ad dignitatem civitatum pertinent. Vici et castella et pagi hi sunt qui nulla dignitate civitatis ornantur, sed vulgari hominum conluntur et propter parvitatem sui, maioribus civitatibus attribuuntur. Vicus autem dictus, eo quod sit vice civitatis, vel quod vias habeat tantum sine muris. Castrum antiqui dicebant
Abbreviated transcription (Latin):
In primeretq muris ostile aratrũ : Oppidum quidam ab oppositone murorum dixerunt:
Ali abopib recondendis eo quod sit munitum Mlii quod sibi in coconuentus habitantiũ
opem detmutuam contraostem Nam primum homines tam quam nudi et iñ ermes nec
contra beluas p̃si dia habebant nec receptacula frigoris et caloris necipsi intersehomines
abhominib: satiserant cuti ł andemnaturalis solertia speluncis siluestrib:q tegumentis
tuguria sibi et casas uirgultis arundinib:q contexerunt: quo essec uitatutior nehis quino¬
cerepossent aditus eẽtͦ HAeC ẽ origo oppidoram quae quod opemidarent Id circo oppida
nominata dixerunt. Op̃pidum autem magnitudine et moenib: discrepare a uico et castello
et pago : Ciuitates autem aut coloniae aut municipia autuiciaut castella aut pagiappel¬

Expanded text:
C. 1, 16, 20: Inprimeretque muris hostile aratrum. Oppidum quidam ab oppositione murorum dixerunt; C. 1, 16, 20: Inprimeretque muris hostile aratrum. Oppidum quidam ab oppositione murorum dixerunt; ab opibus recondendis, eo quod sit munitum; alii quod sibi in eo conventus habitantium opem det mutuam contra hostem. Nam primum homines tamquam nudi et inermes nec contra beluas praesidia habebant, nec receptacula frigoris et caloris, nec ipsi inter se homines ab hominibus satis erant tuti. Tandem naturali sollertia speluncis silvestribusque tegumentis tuguria sibi et casas virgultis arundinibusque contexerunt, quo esset vita tutior, ne his, qui nocere possent, aditus esset. Haec est origo oppidorum, quae quod opem darent, idcirco oppida nominata dixerunt. Oppidum autem magnitudine et moenibus discrepare a vico et castello et pago. Civitates autem aut coloniae, aut municipia, aut vici, aut castella, aut pagi appel
Abbreviated transcription (Latin):
uinculo adunata: Dictãciuib: Id ẽ ab ipsis in colis urbis proeo quod plurimorũ consciscat et contine¬
at uitas : Nam urbs ipsa moenia sunt : ciuitas aut̃ non saxa sed habitatores uocantur  Tres
aut̃ sunt societates familiarũ urbium gentium : Vrbs uocata ab orbe quod antiquae
ciuitates in orbe fiebant : uel ab urbo parte aratri quomuri designabantur rinde ẽ illud:
optauitq locum regno et concludere sulco ⁊ locus enim futur aeciuitatis sulco designabatur
Idẽ aratro : cato : qui urbem inquit nouam condet : Tauro et uacca arat : ubi arauerit murũ
faciat : ubi portam uult esse : Aratrũ sustollat et portec et portam uocet Ideo aut̃ urbs
ara tro circum dabatur Dis pari sexu iuuencorũ : propt̃ conmixtionẽ familiarũ et imaginẽ
serentis fructumq reddentis M rbs aut̃ aratro conditur. aratro uertitur Vindeoratius :

Expanded text:
vinculo adunata, dicta a civibus, id est ab ipsis incolis urbis pro eo quod plurimorum consciscat et continevinculo adunata, dicta a civibus, id est ab ipsis incolis urbis pro eo quod plurimorum consciscat et contineat vitas. Nam urbs ipsa moenia sunt, civitas autem non saxa, sed habitatores vocantur. Tres autem sunt societates: familiarum, urbium, gentium. Urbs vocata ab orbe, quod antiquae civitates in orbe fiebant; vel ab urbo parte aratri, quo muri designabantur; unde est illud Virg. Aen. 3, 109; 1, 425: Optavitque locum regno et concludere sulco. Locus enim futurae civitatis sulco designabatur, id est aratro. Cato Orig. 1, 18; 'Qui urbem,' inquit, 'novam condit, tauro et vacca arat; ubi araverit, murum facit; ubi portam vult esse, aratrum substollit et portat, et portam vocat.' Ideo autem urbs aratro circumdabatur, dispari sexu iuvencorum, propter commixtionem familiarum, et imaginem serentis fructumque reddentis. Urbs autem aratro conditur, aratro vertitur. Unde Horatius
Abbreviated transcription (Latin):
oppidum amontib septẽ quia similitudine fratresuocati gaditano inminent fretu. Tingis
ciuitatis etlix anteus auctor ẽ quem ercules fertur. luctae certamine superatum interfecis¬
se ⁊ lix aut̃ alixo flumine mauritaniae nuncupata ũbi antei regia fuit etsala quod inmi¬
neat sale flumini. Caesareã mauritania e oppidum iubarex maurorum. in honorem caesa¬
ris agusti condidit quam exeius nomine caesareã appellauit sicut herodes aliã caesareã
in palestina quaenunc urbs ẽ clarissima. hico sium caesariensis mauritaniae oppidum
ertule illuc transeunte uigintima comitatueius discedentes construxeruNt. Hanc nequis
in posito a senomine priuatim gloriaretur de condentiũ numero urbi hicosio nomen datum :
Cirene regina fuit libiae quae ex suo nomine ciuitatẽ cirenen condidit &qua edibiam cire¬
nensem uocauit. DEAEDIFΙCΙΙS ΡUBIICIS Ciuitas ẽ hominum multitudo societatis

Expanded text:
oppidum a montibus septem, qui a similitudine Fratres vocati Gaditano inminent fretu. Tingis oppidum a montibus septem, qui a similitudine Fratres vocati Gaditano inminent fretu. Tingis civitatis et Lix Antaeus auctor est, quem Hercules fertur luctae certamine superatum interfecisse. Lix autem a Lixo flumine Mauretaniae nuncupata, ubi Antaei regia fuit, et Sala, quod inmineat Salae flumini. Caesaream Mauretaniae oppidum Iuba rex Maurorum in honorem Caesaris Augusti condidit, quam ex eius nomine Caesaream appellavit; sicut Herodes aliam Caesaream in Palaestina, quae nunc urbs est clarissima. Icosium Caesariensis Mauretaniae oppidum, Hercule illuc transeunte, viginti a comitatu eius discindentes construxerunt. Hanc ne quis inposito a se nomine privatim gloriaretur, de condentium numero urbi Icosio nomen datum. Cyrene regina fuit Libyae quae ex suo nomine civitatem Cyrenen condidit, ex qua et Libyam Cyrenensem vocavit. De aedificiis publicis . Civitas est hominum multitudo societatis
Abbreviated transcription (Latin):
prouintiae dedit : Nunc aut̃ agotis subuersa atq indesolationẽ redaequã udagunmm̃ eseei extꝰ
insulin lucincito prefecto inhispaniã condiderunt quana fripostra bello in pie entun delũ erunt
cimertã cuesit augustus a edificauit : post quã lusitaniã etquasdam oceani in sulas coepit :
dans ei nomen ab eo quod ibi milites ueteranos constituis set : Namemeriti dicuntur uetera¬
ni solutiq militiae : Olisipona abdlixe c̃ condita et nuncupata quolo cosicat historiogra fi
dicunt : caclumꝰ terra et maria distinguttur a terris : Is palim caesar iulius condidit : quam
exsuo et romae urbis uocabulo iuliam romulam nuncupauit : ispaliaut̃ a situ cognominata ẽ :
eo quod in solo palustri subfixis in profundo palis locata sit Nelubrico atq instabili fundam̃to
cederet Cades oppidum a penis conditũ quietiã et cartaginẽ spartariã condiderunt septẽ

Expanded text:
provinciae dedit. Nunc autem a Gothis subversa atque in desolationem redacta est. Saguntum Graeci ex provinciae dedit. Nunc autem a Gothis subversa atque in desolationem redacta est. Saguntum Graeci ex insula Zacyntho profecti in Hispania condiderunt; quam Afri postea bello inpetitam deleverunt. Emeritam Caesar Augustus aedificavit, postquam Lusitaniam et quasdam Oceani insulas cepit, dans ei nomen ab eo quod ibi milites veteranos constituisset. Nam emeriti dicuntur veterani solutique militiae. Olisipona ab Ulixe est condita et nuncupata; quo loco, sicut historiographi dicunt, caelum a terra et maria distinguuntur a terris. Hispalim Caesar Iulius condidit, quam ex suo et Romae urbis vocabulo Iuliam Romulam nuncupavit. Hispalis autem a situ cognominata est, eo quod in solo palustri suffixis in profundo palis locata sit, ne lubrico atque instabili fundamento cederet. Gades oppidum a Poenis conditum, qui etiam et Carthaginem Spartariam condiderunt. Septe
Abbreviated transcription (Latin):
audirent atq ita inultimos galliaesinus nauib: profecti armisq se aduersus gallicã seritatẽ
tuentes mas siliã condiderunt et ex nomineducis nuncu pauerunt hos uarro trilingues
enst ait: quod etgrecae loquantur eclatinae etgallicae: Narbonam et arelagũ et pietanis
coloni pro prui condiderunt :Burdigalim appellatã ferunt qđ burgosgallos primũ colonos
habuerunt. quib antea cultorib: adimpleta c̃. Tarra conã in hispania scipiones construxer̃
Ideo capud ẽ tarra conensis prouinciae : Caesaragusta tarra conensis his paniae oppidum acesa
darusto esitum et nominatũ. loci a menitate et delicuis praestantius ciuita tib: his paniae cunctis
atq inlustrius Nortns scorũ martirũ sepulturis. Afri sub annibale maritimalnis ponine occu¬
pantes cantaginẽ spartariã iystruxerun s quae moxa romanis capta etcolonua factũ nomenetiã

Expanded text:
audirent; atque ita in ultimos Galliae sinus navibus profecti, armisque se adversus Gallicam feritatem audirent; atque ita in ultimos Galliae sinus navibus profecti, armisque se adversus Gallicam feritatem tuentes, Massiliam condiderunt et ex nomine ducis nuncupaverunt. Hos Varro trilingues esse ait, quod et Graece loquantur et Latine et Gallice. Narbonam et Arelatum et Pictavis coloni proprii condiderunt. Burdigalim appellatam ferunt quod Burgos Gallos primum colonos habuerit, quibus antea cultoribus adimpleta est. Terraconam in Hispania Scipiones construxerunt; ideo caput est Terraconensis provinciae. Caesaraugusta Terraconensis Hispaniae oppidum a Caesare Augusto et situm et nominatum, loci amoenitate et deliciis praestantius civitatibus Hispaniae cunctis atque inlustrius, florens sanctorum martyrum sepulturis. Afri sub Hannibale maritima Hispaniae occupantes, Carthaginem Spartariam construxerunt, quae mox a Romanis capta et colonia facta, nomen etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ti resiae filia post interitũ teb anorum dicitur delata in italiã : mantuã condidisse ⁊ est aut̃ in
uenetia quaegallia cis alpinadicitur :etdictã mantuam quod manes tuetur : parte nopia a parte nope
quadam uirgine illic sepulta parte nope appellata : quod oppidum postea augustus nea polim es semalu¬
it ⁊ A promuncturiũ leucaten in quo actu a pollinis templũ fuit : bellum agustus contra antoniũ gessit :
quo uicto urbem in actia co sinu condidit : quam auictoria nicopolim appellauit : palantus partenio¬
rumdux partenios constituit :Taras neptuni filius fuit : a quo tarentũ ciuitas et condita et appella¬
ia ẽ : cumerrus maritimas urbes greciae occuparet et focenses ab eo expugnati omnib angustiis p̃merent᷑
Iurauerunt ut pro fugłrent quam longis simae abimperio persarũ ubin enomen quidem corum

Expanded text:
Tiresiae filia post interitum Thebanorum dicitur delata in Italiam Mantuam condidisse: est autem in Tiresiae filia post interitum Thebanorum dicitur delata in Italiam Mantuam condidisse: est autem in Venetia, quae Gallia Cisalpina dicitur: et dicta Mantua quod manes tuetur. Parthenope a Parthenope quadam virgine illic sepulta Parthenope appellata; quod oppidum postea Augustus Neapolim esse maluit. Ad promuntorium Leucaten, in quo Actii Apollinis templum fuit, bellum Augustus contra Antonium gessit. Quo victo, urbem in Actiaco sinu condidit, quam a victoria Nicopolim appellavit. Phalantus Partheniorum dux Parthenios constituit. Taras Neptuni filius fuit, a quo Tarentum civitas et condita et appellata est. Cum Cyrus maritimas urbes Graeciae occuparet, et Phocaeenses ab eo expugnati omnibus angustiis premerentur, iuraverunt ut profugerent quam longissime ab imperio Persarum, ubi ne nomen quidem eorum
Abbreviated transcription (Latin):
rata exqua et prouincia italiae campania dicta ẽ : Romulus cum interfecto apud albama mullio
auum numitorẽ in regnũ restituis set : in eum locũ ubi nunc roma ẽ deuenit ibiq sedes posuit moe¬
nia construxit urbemq ex nomine suoromam uocauit : hanc aut̃ antea euander dicitur con
pilii natus hic urbem in exitu tiberis condidit quae et peregrinas merces exciperet. et ostem mora¬
retur quam abipsositu ostia appellauit: Galliquidam intestina discordia et adsiduis dissensionib:
suorum permoti : sedes nouas quaerentes. Italiam profecti sunt sedib que propriis tuscis expulsis
mediolanum atq alias urbes condiderunt : uocatum aut̃ mediolanum ab eo quod ibi sus medi&lanea
perhibetur inuenta mhistoriis placet amessapo greco mes sapiaedatamoriginẽ uersa post modum
in nomen calabriae quam in exordio oenotrii frater peucetius peucetiã nominauerat imanto

Expanded text:
rata; ex qua et provincia Italiae Campania dicta est. Romulus cum interfecto apud Albam Amulio rata; ex qua et provincia Italiae Campania dicta est. Romulus cum interfecto apud Albam Amulio avum Numitorem in regnum restituisset, in eum locum ubi nunc Roma est devenit, ibique sedes posuit, moenia construxit, urbemque ex nomine suo Romam vocavit. Hanc autem antea Evander dicitur condpilii natus: hic urbem in exitu Tiberis condidit quae et peregrinas merces exciperet et hostem moraretur, quam ab ipso situ Ostiam appellavit. Galli quidam intestina discordia et assiduis dissensionibus suorum permoti, sedes novas quaerentes Italiam profecti sunt, sedibusque propriis Tuscis expulsis, Mediolanum atque alias urbes condiderunt. Vocatum autem Mediolanum ab eo quod ibi sus medio lanea perhibetur inventa. Historiis placet a Messapo Graeco Messapiae datam originem, versam postmodum in nomen Calabriae, quam in exordio Oenotri frater Peucetius Peucetiam nominaverat. Manto
Abbreviated transcription (Latin):
italia aut̃ aiano ianiculũ : a saturno : saturnia atq latium conditũ et quo dibi fugiens latuis set
comominatũ : Aberculaẽ in campania pompeiam quiuictor exspania pompam boum duxerat.
Aeneas aut̃ post excidium troiae in eadem italia ueniens. abuxoris nomine labinitm condidit
Ascaniu suero relicto lauiniae nouercaesuaeregno albam longam aedificauit : alba autem
uocata : proptertolorem suis : longa quia longum oppidum ẽ. iuxta prolixitatẽ collis. inquo
sita ẽ : ex hac etiã urbe reges albanorũ appellari ceperunt : Capuam capissiluius rex al¬
banorum construxit. appellata nomine conditoris. licet sint quidicant acapacitate eã
capuam dictam quod eius terra omnem uitae fructũ capiat : alii a locis campestrib: in quib:
sita ẽ : Est aut̃ capud urbium campaniae : Inter tresmaximas romam cartaginemq: nume¬

Expanded text:
Italia autem a Iano Ianiculum, a Saturno Saturnia atque Latium conditum, eo quod ibi fugiens latuisset Italia autem a Iano Ianiculum, a Saturno Saturnia atque Latium conditum, eo quod ibi fugiens latuisset cognominatum. Ab Hercule in Campania Pompeia, qui victor ex Hispania pompam boum duxerat. Aeneas autem post excidium Troiae in eadem Italia veniens, ab uxoris nomine Lavinium condidit. Ascanius vero relicto Laviniae novercae suae regno, Albam Longam aedificavit. Alba autem vocata propter colorem suis; Longa, quia longum oppidum est, iuxta prolixitatem collis in quo sita est. Ex hac etiam urbe reges Albanorum appellari coeperunt. Capuam Capys Silvius rex Albanorum construxit, appellatam a nomine conditoris; licet sint qui dicant a capacitate eam Capuam dictam, quod eius terra omnem vitae fructum capiat: alii a locis campestribus in quibus sita est. Est autem caput urbium Campaniae, inter tres maximas Romam Carthaginemque nume
Abbreviated transcription (Latin):
afinicib condidit : tebis a egrptiis prius ab eo constructis micenas. lacedemonia condita
alacedemone semole filio sparta absparto filio foroneis uocata qui fuit filius in aci Ipsam aut̃
eẽ spartam quam ec lacedemoniã ciuitatẽ atq inde lacedemonios spartanos dici ⁊ Acaia ab
aceo constructa : Pelops qui apud argos regnauit : pelo ponnensem urbem condidit : Cecrops in insula
rodorodum aedificauit : Carpactus coum: eositifonis filius pafum angeus ligurgi filius samum :
Dardanus aut̃ condidit dardaniã : tes salonicam : tessalus grecifilius aedificauit inqua ẽtreg¬
nauit : Grundisium construxerunt greci: brundisium aut̃ dictũ g̃recae : quod brunda capud cerui
dicatur : sic ẽ enim ut et cornua uideantur. et capud et lingua in positione ipsius ciuitatis : In

Expanded text:
a Phoenicibus condidit, Thebis Aegyptiis prius ab eo constructis. Mycenas civitatem Graeciae. Lacedaemonia condita a Phoenicibus condidit, Thebis Aegyptiis prius ab eo constructis. Mycenas civitatem Graeciae. Lacedaemonia condita a Lacedaemone Semelae filio. Sparta ab Sparto filio Phoronei vocata, qui fuit filius Inachi. Ipsam autem esse Spartam quam et Lacedaemoniam civitatem, atque inde Lacedaemonios Spartanos dici. Achaia ab Achaeo constructa: Pelops, qui apud Argos regnavit, Peloponnensem urbem condidit: Cecrops in insula Rhodo Rhodum aedificavit: Carpathus Coum: Aeos Typhonis filius Paphum: Angeus Lycurgi filius Samum: Dardanus autem condidit Dardaniam: Thessalonicam Thessalus Graeci filius aedificavit, in qua etiam et regnavit. Brundisium construxerunt Graeci: Brundisium autem dictum est Graece quod brunda caput cervi dicatur: sic est enim ut et cornua videantur et caput et lingua in positione ipsius civitatis. In
Abbreviated transcription (Latin):
et propontidem uel quod sit receptaculũ terrae mariq copis. Nnde eteã constantinus aptis¬
simam condere iudicauit : ut recextaculũ sibi terra mariq fieret unde et nunc romani impe¬
rii sedes et totius caput ẽ orientis sicut᷑ roma occidentis : Epirum ciuitas traciae condita ẽ
apirro et eognominata : atenas in elladas cecrobs condidit : et ex suo nomine cecropĩã nominauił :
hanc anfixionid est qui in grecia tertius post cicropem regnauit mineruaesa crauit. Et nomenciuitat
athenas dedit : Nammineruagrecae athenas dicitur : Vnde et mineruam greci: inuentricem
multarum artiũ as serunt : quia eclitterȩ et artes diuersorũ studiorũ et ipsa filo sophia uelut:
templũ athenas habuerunT : Corintum in acͥaiã condidit corintus orestis filius : hancereci
coriteiam uocant hoc ẽ administrationẽ rei publicae : Thebas boetiae cadius uenien

Expanded text:
et Propontidem, vel quod sit receptaculum terrae marisque copiis. Unde et eam Constantinus aptiset Propontidem, vel quod sit receptaculum terrae marisque copiis. Unde et eam Constantinus aptissimam condere iudicavit, ut et receptaculum sibi terra marique fieret. Unde et nunc Romani imperii sedes et totius caput est orientis, sicut et Roma occidentis. Epirum civitas Thraciae condita est a Pyrrho et cognominata. Athenas in Hellade Cecrops condidit, et ex suo nomine Cecropiam nominavit. Hanc Amphictyon, idem qui in Graecia tertius post Cecropem regnavit, Minervae sacravit et nomen civitati Athenas dedit; nam Minerva Graece Ἀθήνη dicitur. Unde et Minervam Graeci inventricem multarum artium asserunt, quia et litterae et artes diversorum studiorum et ipsa philosophia veluti templum Athenas habuerunt. Corinthum in Achaia condidit Corinthus Orestis filius. Hanc Graeci Corintheam vocant, hoc est administrationem reipublicae. Thebas Boeotiae Cadmus veniens
Abbreviated transcription (Latin):
indiae tarsus uocatur : Seleuciã isauriae condidit seleucius quietantiociam illus aut̃ a pollo¬
nis filius infrigia ilium condidit : Amatones : efesum in asia construxerun Teseus uero smir¬
iam construxit : quae omero poetae patria extitit : et uocata s mirna : quodeius camposermas
fluuius secat: Dioscoriam colcorũ urbem : amfitus et circius aurigae castoris et pollucis
abricauerunT exeorũ nomine eam cognominantes : Nam castor et pollux grecae dioscori
ppellantur : Nicomedia aniconnedo regebitiniae aedificata ẽ : Bitinia condita a fenice
uae primum miran dina uocabatur : Constantino polim urbem traciae : constantinus ex no¬
iomine suo instituit . solam romae meritis et potentia ad aequatã :hanc conditã primum
a pausania rege spartanorũ et uocatã bizantiũ uel quod tantũ patet inter adriaticũmare

Expanded text:
Indiae Tarsus vocatur. Seleuciam Isauriae condidit Seleucus, qui et Antiochiam. Ilus autem ApolloIndiae Tarsus vocatur. Seleuciam Isauriae condidit Seleucus, qui et Antiochiam. Ilus autem Apollonis filius in Phrygia Ilium condidit. Amazones Ephesum in Asia construxerunt. Theseus vero Smyrnam construxit, quae Homero poetae patria extitit; et vocata Smyrna quod eius campos Ermus fluvius secat. Dioscoriam Colchorum urbem Amphitus et Cercius aurigae Castoris et Pollucis fabricaverunt, ex eorum nomine eam cognominantes; nam Castor et Pollux Graece Διόσκουροι appellantur. Nicomedia a Nicomedo rege Bithyniae aedificata est. Bithynia condita a Phoenice, quae primum Mariandyna vocabatur. Constantinopolim urbem Thraciae Constantinus ex nomine suo instituit, solam Romae meritis et potentia adaequatam. Hanc conditam primum a Pausania rege Spartanorum, et vocatam Byzantium, vel quod tantum patet inter Adriaticum mare
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos fuit : cuius meminit herechiel ⁊ Vrbem alexandriã condidit alexander magnũs
Cuius et nomen detinet : h anc enim idem in terminis africae Regrpti constituit : Et capud ẽe
regionis a egrptiius sit ⁊ Interiacet aut̃ inter a egrptũ et mare quasi claustrũ in portuosa
haec ẽ urbs aegrptipo postea uersa in alexan driã : Thebas aegrptias condidit cathmos
quae inter aegrpti as urbes numero portarũ nobiliores habentur. ad quas conmercia ara¬
bes undiq subueniunt : hincregio aegypti tebaida dicta ẽ : Tebe aut̃ et boetiae sunt et aegyptpe
uno tamen auctore conditae : ꝓtholomais et berenice a regib: aegrptiis nominatae : aquib:
et aedificatae fuerunt cesar eam cappadociae. Tarsumciliciae danes proles perseus a edi¬
ficauit : Dequaciuitate fuit paulus apostolus : Natus inquit tar sociliciae : quidam etĩa locus

Expanded text:
sacerdos fuit, cuius meminit Ezechiel. Urbem Alexandriam condidit Alexander Magnus, sacerdos fuit, cuius meminit Ezechiel. Urbem Alexandriam condidit Alexander Magnus, cuius et nomen detinet. Hanc enim idem in terminis Africae et Aegypti constituit, et caput esse regionis Aegypti iussit. Interiacet autem inter Aegyptum et mare, quasi claustrum, inportuosa. Haec est urbs Aegypti Noo, postea versa in Alexandriam. Thebas Aegyptias condidit Cadmus, quae inter Aegyptias urbes numero portarum nobiliores habentur, ad quas conmercia Arabes undique subvehunt. Hinc regio Aegypti Thebaica dicta est. Thebae autem et Boeotiae sunt et Aegyptiae, uno tamen auctore conditae. Ptolomais et Berenice a regibus Aegyptiis nominatae, a quibus et aedificatae fuerunt. Caesarea Cappadociae . . . Tarsum Ciliciae Danaes proles Perseus aedificavit. De qua civitate fuit Paulus Apostolus Act. Apost. 22, 3: 'Natus' inquit, 'Tarso Ciliciae.' Quidam etiam locus
Abbreviated transcription (Latin):
tadam nominauit : quod fenica lingua ex primit ciuitatẽ nouam : mox sermo neuerso car¬
tago ẽ dicta shanc scipio deleuit : quae aut̃ nunc ẽ : postea aromanis condita ẽ : cartago autẽ
antea birsa : posttirus dicta ẽ : deinde cartago Men fimciuitatẽ aegypti ã edificauit epafos
louis filius cum in secunda aegrpto regnaret : haec ẽ urbs ubi carta nascitur : ubi etiã optimi
matematici fuerunt : Nam hanc urbem magicis artib deditã pristini usq ad praesens tẽpus
uestigia erroris ostendunt : Tanis metropolis aegrpti ubi farao fuit : et morses cuncta signa
fecit quae in ex odo scribuntur : hanc construxisse perhibentur titanes id ẽ gigantes : et
ex nomine suo nuncupauerunt. : Eli opolis urbs a egrpti quae latine interp̃tatur sobisciuitas:
sicut septuaginta interpraetes arbitrantur. aedificata ẽ aut̃ afiliis isrł. in qua petefres

Expanded text:
thadam nominavit; quod Phoenica lingua exprimit civitatem novam; mox sermone verso Carthadam nominavit; quod Phoenica lingua exprimit civitatem novam; mox sermone verso Carthago est dicta: hanc Scipio delevit. Quae autem nunc est, postea a Romanis condita est. Carthago autem antea Byrsa, post Tyrus dicta est, deinde Carthago. Memphin civitatem Aegypti aedificavit Epaphus Iovis filius, cum in secunda Aegypto regnaret. Haec est urbs ubi charta nascitur, ubi etiam optimi mathematici fuerunt. Nam hanc urbem magicis artibus deditam pristini usque ad praesens tempus vestigia erroris ostendunt. Tanis metropolis Aegypti, ubi Pharao fuit, et Moyses cuncta signa fecit quae in Exodo scribuntur. Hanc construxisse perhibentur Titanes, id est gigantes, et ex nomine suo nuncupaverunt. Heliopolis urbs Aegypti, quae Latine interpretatur solis civitas, sicut septuaginta interpretes arbitrantur. Aedificata est autem a filiis Israel, in qua Petephres
Abbreviated transcription (Latin):
a fenicib fuit : haec ẽ ciuitas exquaaurũ regisal omoni deferebatur : In qua optima purpura
tingustur : unde et tiriadicitur. nobilis purpura fenices arubro profectimare sidonem urbem opu¬
lentis simam condiderunt quã apiscium copia sidon appellauerunt : Nam piscẽ fenices sidon uo¬
cant ipsietiãtirum insiria: ipsi uticam in africa : ipponem leptim aliasq urbes in ora mari¬
tima condiderunt : ipsi tebͥas inboetiã ducecatmo: ipsi postremo inultima orbistendentes
urbem in oceano construxerunt : Eamq linguasua gades nominauerunt : Nam mos erat
antiquas fenicum gentes multis simul mertandi causa ad omoproficisci : e quum incolarum
animos conmerciorerum hisante in cognitarũ sibi concilias sent : loca qua e condendis urbib:
idon ea uidebantur capere ⁊ ex his profecta et dido inlitus africae urbem condidit. et car¬

Expanded text:
a Phoenicibus fuit. Haec est civitas ex qua aurum regi Salomoni deferebatur; in qua optima purpura a Phoenicibus fuit. Haec est civitas ex qua aurum regi Salomoni deferebatur; in qua optima purpura tinguitur: unde et Tyria dicitur nobilis purpura. Phoenices a Rubro profecti mare Sidonem urbem opulentissimam condiderunt, quam a piscium copia Sidon appellaverunt. Nam piscem Phoenices 'sidon' vocant. Ipsi etiam Tyrum in Syria, ipsi Uticam in Africa, Hipponem, Leptim aliasque urbes in ora maritima condiderunt. Ipsi Thebas in Boeotia duce Cadmo; ipsi postremo in ultima orbis tendentes urbem in Oceano construxerunt, eamque lingua sua Gades nominaverunt. Nam mos erat antiquus Phoenicum gentis multis simul mercandi causa a domo proficisci, et cum incolarum animos conmercio rerum his ante incognitarum sibi conciliassent, loca quae condendis urbibus idonea videbantur capere. Ex his profecta et Dido in litus Africae urbem condidit, et Car
Abbreviated transcription (Latin):
in posuit quod domus panis interp̃tatur. propt̃ eũ panẽ qui ibi decaelo descendit : Eebron ciuis¬
tas iud&e q̃tondam uocabatur arbe: condita ẽ agigantib ante septemannos quam ab eis tanis
urbs aegypti conderetur : Ipsa ẽ arbe anumero ita uocata : quod ibi tres patriarcae sepul¬
tisũt et quartus adam : ipsa ẽ et mambre uocata exuno amico abraae : Samariã a qua omnis
regio quaecirca eã fuit nomen accepit : sunt ceri prex as srriorũ construxit : Vocauitq sama¬
riam Id ẽ custodem qui a quando srł transtulit medos. ibi custodes constituit : hanc
sidione captam antiocus soloquo aequauit : quã postea herodes a fundamentis instaurans.
in honorẽ augusti agustã Id ẽ sabastiã greco sermone uocauit: ibi siti sunt eliseus et
hero des alius iniudaea in nomine tiberii caesaris condidit : Tirus urbs fenicũ c̃ondita

Expanded text:
inposuit, quod domus panis interpretatur, propter eum panem qui ibi de caelo descendit. Chebron civiinposuit, quod domus panis interpretatur, propter eum panem qui ibi de caelo descendit. Chebron civitas Iudaeae, quae quondam vocabatur Arbe, condita est a gigantibus ante septem annos quam ab eis Tanis urbs Aegypti conderetur. Ipsa est Arbe a numero ita vocata, quod ibi tres patriarchae sepulti sunt et quartus Adam. Ipsa est et Mambre vocata ex uno amico Abrahae. Samariam, a qua omnis regio quae circa eam fuit nomen accepit, Sennacherib rex Assyriorum construxit vocavitque Samariam, id est custodiam, quia, quando Israel transtulit in Medos, ibi custodes constituit. Hanc obsidione captam Antiochus solo coaequavit. Quam postea Herodes a fundamentis instaurans in honorem Augusti Augustam, id est Sebastiam Graeco sermone, vocavit. Ibi siti sunt Heliseus et Herodes alius in Iudaea in nomine Tiberii Caesaris condidit. Tyrus urbs Phoenicum condita
Abbreviated transcription (Latin):
ciuium capta atq destructa ẽ: propt̃ quã tertia aedificata ẽ urbs q̃uae hodieq perman& : :¬
Sicem samariae urbem quae latine et grecae sicima uocatur aedificauit emor. appella¬
uitq eã nomine sicem filii sui: ipsa ẽ nunc ne a polis ciuitas samaritanorũ : Betel urbẽ
samariae condiderunt ieliusei : quae prius uocabatur luza : sed postquã dormiens ibi iacab
uidit scalam innitentẽ caelo et dixit uerehic domus dĩ ẽ et porta caeli hac excausa nomen
locus accepit betel. id .ẽ domusdĩ : quando aut̃ ibi aieroboam uitul aurei fabricati suNt
uocata ẽ betgisn id ẽ domus idol: quae ante a uocabatur domusdĩ: Beclem᷑ iuda ciuitas
dauid quaemundi genuit saluatorẽ aiebuseis condita fertur. et uocata primũ eu frata :
quando aut̃ ibi ia cobpecora sua pauit : eidemlo co bethlem nomen quodamuaticinio futuri

Expanded text:
civium capta atque destructa est; propter quam tertia aedificata est urbs, quae hodieque permanet. civium capta atque destructa est; propter quam tertia aedificata est urbs, quae hodieque permanet. Sichem Samariae urbem, quae Latine et Graece Sichima vocatur, aedificavitque eam nomine Sichem filii sui. Ipsa est nunSamariae condiderunt Jebusaei, quae prius vocabatur Luza; sed postquam dormiens ibi Jacob vidit scalam innitentem coelo, et dixit: Vere hic domus Dei est, et porta coeli; hac ex causa nomen locus accepit Bethel, id est, domus Dei. Quando autem ibi ab Jeroboam vituli aurei fabricati sunt, vocata est Bethaven, id est domus idoli, quae antea vocabatur domus Dei. Bethleem Iuda, civitas David, quae mundi genuit salvatorem, a Iebusaeis condita fertur et vocata primum Euphrata. Quando autem ibi Iacob pecora sua pavit, eidem loco Bethleem nomen quodam vaticinio futuri