comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui eadẽ fidelit̾ p̃dico: si aut̃ me ꝓptea
manicheũ dicendum putas. qͥa eẽ confi¬
tcor originale peccatũ. hoc etiã ille confite.¬
tur. Cur ñ ambos putas.s me petulanter
dicis. illũ latent̃ opinaris: ñ ueritate distin-¬
cta. s extincta potiꝰ libertate: Hoc enim
de illo ñ audes dicere. qđ audes credere: aut
si de illo ista ñ credis. ꝑfecto nec de meere¬
dis: Quia & sierrare̾ nos existimas. facile
ẽ ut uideas ñ ẽẽ manicheos. qui peccantis
propriã substantiã quã ds̃ ñ creauerit
non asserimus. s originale peccatũ de uci¬
o uoluntario nature quã ds̃ bonã condidit
ꝓpagatum eẽ firmamꝰ: facile ẽgͦ ut hoc ui¬
deas: & simuludeas noseẽ contrarios ma¬
nicheis: s eoꝵ nom̃ ab ambrosio abigis ad¬
ulando: & m obicis calũpniando. Iuł.
Uerum ut illi infensus iouimanus arguit᷑:
ita uob̾ comparatꝰ absoͥuit᷑. Quando em̃i
tͥ tantum prudentium censura donauit:

Expanded text:
qui eadem fideliter praedico. Si autem me propterea qui eadem fideliter praedico. Si autem me propterea Manichaeum dicendum putas, quia esse confiteor originale peccatum; hoc etiam ille confitetur: cur non ambos putas? Sed me petulanter dicis, illum latenter opinaris, non veritate distincta, sed exstincta potius libertate. Hoc enim de illo non audes dicere, quod audes credere: aut si de illo ista non credis, profecto nec de me credis; quia et si errare nos existimas, facile est ut videas non esse Manichaeos, qui peccantis propriam substantiam, quam Deus non creaverit non asserimus; sed originale peccatum de vitio voluntario naturae, quam Deus bonam condidit, propagatum esse firmamus. Facile est ergo ut hoc videas, et simul videas nos esse contrarios Manichaeis: sed eorum nomen ab Ambrosio abigis adulando, et mihi objicis calumniando. CXXII. JUL. Verum ut illi infensus Jovinianus arguitur, ita vobis comparatus absolvitur. Quando enim tibi tantum prudentium censura donabit,
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt ista. qͥd sufficit: Exhis gͦ intellige.
quãnsinaris etiã illa sicut conatꝰ es inaliũ
sensũ detorquere atq ꝑu̾tere. quȩ dixitã¬
brosiꝰ dehis qui nascunt᷑ ꝑ cõmixtionẽ
corpoꝵ: ñ arguens dĩ creaturã. s originale
peccatũ. Qͥdm obtendis iheronimũ cuiꝰ
me conuinciaris a seculã: de cuiꝰ uerbis
nulla nunc questio est: Quȩ tam̃ũba si po¬
suisses: aut ea ñ habe qđ displicere deb̾et
ostenderem: aut intelligentiorib exponen¬
da relinquerẽ. Atit si eẽnt ꝓculdubio con¬
traria ueritati: libertate qua dignũ ẽ imꝑ¬
barem. Ambrosiũ respite quẽ manicheũ
non audes dicere: cumme ꝓpt̃ea dicas. qͥa
de originali peccato ea dico quȩ dicit. Nam
si ꝓpt̃ea ñ diceres ambrosium manichȩũ.
quia bonã naturã. quia peccata uolunta¬
ria. quia nuptias adõ institutas & ã dõfa¬
ctos paruulos p̃dicabat: nec me diceres.

Expanded text:
ciunt ista, quid sufficit? Ex his ergo intellige, ciunt ista, quid sufficit? Ex his ergo intellige, quam non sinaris etiam illa, sicut es conatus, in alium sensum detorquere atque pervertere, quae dixit Ambrosius de his qui nascuntur per commixtionem corporum, non arguens Dei creaturam, sed originale peccatum. Quid mihi obtendis Hieronymum cujus me conviciaris asseclam, de cujus verbis nulla nunc quaestio est? quae tamen verba si posuisses aut ea non habere quod displicere deberet ostenderem, aut intelligentioribus exponenda relinquerem; aut si essent procul dubio contraria veritati, libertate qua dignum est improbarem. Ambrosium respice, quem Manichaeum non audes dicere: cum me propterea dicas, quia de originali peccato ea dico, quae dicit. Nam si propterea non diceres Ambrosium Manichaeum, quia bonam naturam, quia peccata voluntaria, quia nuptias a Deo institutas et a Deo factos parvulos praedicabat; nec me diceres,
Abbreviated transcription (Latin):
Iordanes inqͥt conu̾sus e¬
retrorsum. significauit sa¬
iutans lauacri futura mysteria ꝑ quȩ
inprimordiã natuit suȩ quibaptirati fu¬
erint paruuli. ãmalicia reformant᷑. Die¬
iuliane. ãqua malicia:si ñ trahunt origi
nale peccatum: Audi adhuc alio loco. si¬
eñ uirilis coitꝰ inquit uulue uirginalis se¬
creta reserauit: s immacłatum sem̃ inui¬
olabili utero sp̃s sc̃s infudit solus em̃ ꝑoĩa
exnatis de femina sc̃s dñs iħs. qui t̃rene
contagia corruptele ĩmacłati partus noui¬
tate ñ sensit. & celesti maiestate depulerit. Res
ponde iuliane que sĩt terrene contagia corrup¬
tele:que solus ex natis de femina dñs iħs. im
di. Ante quã nascim inqͥt: maclam conta¬
gio. W paulopꝰ & sinec uniꝰ in qͥt diei infanꝰ
sine peccato: multomagis nec illi materni
conceptꝰ dies. sine peccato sunt. Multa
huiꝰ uiri quẽ sani capitis fuisse confessus
es. talia cõmemorare possums cui ñ suffi¬

Expanded text:
Jordanis, inquit, conversus Jordanis, inquit, conversus retrorsum, significavit salutaris lauacri futura mysteria, per quae in primordia naturae suae qui baptizati fuerint paruuli a malitia reformantur. quinale peccatum. Audi adhuc alio loco: Nenim uirilis coitus\\ inquit, \'uuluae uirginalis secreta reserauit, sed inmaculatum semen inuiolabili utero spiritus sanctus infudit; solus enim per omnia ex natis de femina sanctus dominus Iesus, qui terrenae contagia corruptelae inmaculati partus nouitate non senserit et caelesti maiestate ponde, Juliane, quae sint terrenae contagia corruptelae, quae solus ex natis de femina Dominus Jesusdi: Antequam nascimur, inquit, maculamur contagio. Et paulo post: Et si nec unius, inquit, diei infans sine peccato, multo magis nec illi materni conceptus dies sine peccato sunt . Multa hujus viri, quem sani capitis fuisse confessus es, talia commemorare possum: sed cui non suffi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃dacium signatissime xp̃o ẽ conatꝰ affi¬
gere. Non gͦ uire uocatus est manicheus
sitam̃ uocatus: qui contra errorẽ ur̃m.
frequentauit laudationẽ creaturarum.
Auoꝰ.L. audationẽ creaturarũ freqntamꝰ
& nos. Qͥdẽ gͦ qđ dicis hoc facere ambro¬
sium contra errorẽ nr̃mꝰ: cum hoc faciat
ba posuerit. que a me tͥ obiecta tu cõme-¬
ei sicut negligentiori quomͦ loqueris &
incautiori sententia ista semel subrepsis¬
se uideat᷑. s de peccato originali dogina
eiꝰ qm̃ dogia catholicumẽ. satis liqͥda
manifestatione declaret. Cur gͦ & qua
ratione dixerit. seruatũ ẽ gͥ ut ex uiro &
muliere idest ꝑ illã corꝑoꝵ cõmixti¬
onẽ nemo uideat᷑ exꝑs eẽ delicti. qͥ aũt
exꝑs delicti. exꝑs etiam huiꝰmodi concep¬
tionis. quia non hic peccata hominum
postea quã usum cȩperunt habere rati¬
ons ut tualicnaris. s originale peccatũ
intelligi uoluit: qͥd alibi dicat attende.

Expanded text:
mendacium signatissime Christo est conatus affimendacium signatissime Christo est conatus affigere. Non ergo jure vocatus est Manichaeus si tamen vocatus, qui contra errorem vestrum frequentavit laudationem creaturarum. AUG. Laudationem creaturarum frequentamus et nos: quid est ergo quod dicis hoc facere Ambrosium contra errorem nostrum; cum hoc faciat ba posuerit, quae a me tibi objecta tu commeei sicut negligentiori, quomodo loqueris, et incautiori sententia ista semel subrepsisse videatur; sed de peccato originali dogma ejus, quoniam dogma catholicum est, satis liquida manifestatione declaret. Cur ergo et qua ratione dixerit, Servatum est igitur, ut ex viro et muliere, id est, per illam corporum commixtionem, nemo videatur expers esse delicti; qui autem expers delicti, expers etiam hujusmodi conceptionis; quia non hic peccata hominum posteaquam usum coeperunt habere rationis, ut tu alienaris, sed originale peccatum intelligi voluit; quid alibi dicat attende:
Abbreviated transcription (Latin):
ad meliore gradus ẽ. Infamatio aũt nat̾e.
ad manicheũ uia est. Cum gͦ ñ dampna-¬
ret ambrosius nuptias. nec cõmixtionẽ
conuigum. uelopus diaboli. uel necessita¬
tem diceret ẽẽ peccati: impbe fecit ioui¬
nianꝰ. ut eum conferret manicheo. puta¬
retq nichil intẽe int̃ nuꝑtiarum accti¬
satorem & laudatorem. Nam si de legiti¬
ma && ãdõ instituta corpoꝵ coniuncti-¬
one generatos. postea quã usum cȩpert̃
habere rationis.sponte
pria ꝓbonoꝵ imitatione
tos dixit ambrosiꝰ ntam̃ hanc conuin¬
tionẽ iñdacii uoluit necessitatẽ inden. sed
uniu̾sitatis indicium. Tale ẽ enĩ qđ dixit.
nati exparentib m̃tiunt᷑: quale si dixisset.
omnis homo dumtaxat sui rector arbi-¬
trii. aliquando m̃titꝰ ẽ sciebat quippe:
neminẽ sine cõmixtione parentum pret̃
entis ostendit. Qđ quidẽ uchem̃t contͣ
iheronimũ cuiꝰ tu acsseculaes fremit: qui

Expanded text:
ad meliora gradus est: infamatio autem naturae ad meliora gradus est: infamatio autem naturae ad Manichaeum via est. Cum ergo non damnaret Ambrosius nuptias; nec commixtionem conjugum, vel opus diaboli, vel necessitatem diceret esse peccati: improbe fecit Jovinianus, ut eum conferret Manichaeo, putaretque nihil interesse inter nuptiarum accusatorem et laudatorem. Nam si de legitima et a Deo instituta corporum conjunctione generatos, posteaquam usum coeperunt habere rationis, sponte propria proborum imitatione mentitos dixit Ambrosius; non tamen hanc conjunctionem, mendacii voluit necessitatem videri, sed universitatis indicium. Tale est enim quod dixit, Nati ex parentibus mentiuntur; quale si dixisset, Omnis homo, duntaxat sui rector arbitrii, aliquando mentitus est: sciebat quippe neminem sine commixtione parentum, praetentis ostendit: quod quidem vehementer contra Hieronymum, cujus tu assecla es, fremit; qui
Abbreviated transcription (Latin):
sta dicta dicis ẽẽ falsissima: eisq manicheũ
dogina nefariũ contineri. Ac ꝑhoc am¬
brosu dicta tu rep̃hendis & pouuis: egoue¬
ro illa & uerissima p̃dico: & manicheo ñ
solũ ñ amica. uerũ & inimiea sicut iã feci
eẽ demonstro. Ego gͥ ea potiꝰ defendo: &
atuis nefandis criminationib deluo. Utrũ
homines a quib diligit᷑ formidatis. ꝑfe¬
cdo eum quẽ atrocit accusare coniuncimi¬
ni. fallacia excusare conamini. Iuł Od
dicisci conuiciũ ãiouiniano factũ. in qͦ
mentiri te tam̃ arbitror:. s annuamꝰ uel
iouiniani te criminatorem uerum ẽẽ pos¬
se: ambrosiumq abillo manicheũ uoca¬
tum. At id constat insanũ fuisse. Non
enim sane poterat manicheus uocari: qͥ
bonã naturã. qui peccata uoluntaria. qͥ
a dõ institutas nuptias. qui ado inftita¬
cabat. Si gͦ ille p̃lationẽ uirginitatis.
nuptiarum accusationẽ putauit: nescut
om̃ino qͥd diceret. Aluid ẽ enĩ contrariũ:
aliudordinatũ: boni quippe laudatio:

Expanded text:
sta dicta dicis esse falsissima, eisque Manichaeum dogma nefarium contineri: ac per hoc Ambrosii dicta tu reprehendis et polluis. Ego vero illa et verissima praedico, et Manichaeo non solum non amica, verum et inimica, sicut jam feci, esse demonstro: ego igitur ea potius defendo, et a tuis nefandis criminationibus deluo. Utrumhomines a quibus diligitur, formidatis; profecto eum, quem atrociter accusare convincimini, fallacia excusare conamini. CXXI. JUL. Quod dicis ei convicium a Joviniano factum ; in quo mentiri te tamen arbitror: sed annuamus vel Joviniani te criminatorem verum esse posse, Ambrosiumque ab illo Manichaeum vocatum: at id constat insanum fuisse. Non enim sane poterat Manichaeus vocari, qui bonam naturam, qui peccata voluntaria, qui a Deo institutas nuptias, qui a Deo ficabat. Si ergo ille praelationem virginitatis nuptiarum accusationem putavit, nesciit omnino quid diceret. Aliud est enim contrarium, aliud ordinatum. Boni quippe laudatio
Abbreviated transcription (Latin):
fut.Satis aꝑteq demonstrat. etiã ab eis
qui manichȩi ñ sunt. & in eccłia xp̃i legi
potuisse dici maliciã naturalem. sine ul¬
la rep̃hensione institutionis & conditioni
dĩ. Naturarum om̃iũ sapientissimi atq
optimi creatoris. Unde & apłs: ñ alio sen¬
su dixisse intellectus est. fuimꝰ eni & nos

Expanded text:
fuit, satis aperteque demonstrat, etiam ab eis fuit, satis aperteque demonstrat, etiam ab eis qui Manichaei non sunt, et in Ecclesia Christi legi potuisse dici malitiam naturalem, sine ulla reprehensione institutionis et conditionis Dei, naturarum omnium sapientissimi atque optimi creatoris. Unde et Apostolus non alio sensu dixisse intellectus est, Fuimus enim et nos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussum. Int̾rogent᷑ hodie quicũq sunt
ipsarum sordiũ sectatores publici.Si a¬
luid dixerint.nos putem̃ fuisse m̃titi. Er¬
gosi ẽ malicia naturalis. quomͦ te fingis
malã non pronuntiare naturã. Si ẽ scm̃
maledictum ab initio. quomͦ te dicis uicia
uoluntatum accusare. ñ seminũ: Si im¬
mutabilis cogitatio malignantũ ẽ. Qmͦ
te peieras liberũ arbitriũ confitere n suꝑẽ.
ut illo ᷤ hebretᷤᷤ sirach ł filonẽ quilibri ip¬
siꝰ qui sapientia dicit᷑ auctores incerta opi¬
mone credunt᷑. dicas fuisse manicheos.
Auoꝰ. Quilibet auctor fuerit librihurꝰ
bene. quia eiꝰ auctoritatẽ ñ respuis. Idoneꝰ
ẽ gͥ. ex quo adu̾sus uos que possumꝰ inueni¬
re testimonia ꝑferamꝰ.Nam & pelagius
doctor ur̃. in libro quẽ testimomioꝵ uel
capituloꝵ edidit. posuit ex isto libro que
intentioni suȩ credidit conuenire. Cuiꝰ
libri auctor magis quia manicheus non

Expanded text:
percussum? Interrogentur hodie quicumque sunt percussum? Interrogentur hodie quicumque sunt ipsarum sordium sectatores publici: si aliud dixerint, nos putemur fuisse mentiti. Ergo si est malitia naturalis, quomodo te fingis malam non pronuntiare naturam? Si est semen maledictum ab initio, quomodo te dicis vitia voluntatum accusare, non seminum? Si immutabilis cogitatio malignantium est, quomodo te pejeras liberum arbitrium confiteri? Nisi superest, ut illos Hebraeos, Sirach, vel Philonem, qui libri ipsius qui Sapientia dicitur, auctores incerta opinione creduntur, dicas fuisse Manichaeos. AUG. Quilibet auctor fuerit libri hujus, bene, quia auctoritatem ejus non respuis. Idoneus est igitur, ex quo adversus vos, quae possumus invenire, testimonia proferamus. Nam et Pelagius doctor vester in libro quem Testimoniorum vel Capitulorum edidit, posuit ex isto libro quae intentioni suae credidit convenire . Cujus libri auctor magis quia Manichaeus non
Abbreviated transcription (Latin):
malicia ipsoꝵ. & quia ñ poterat mutari
cogitatio eoꝵ imꝑpetuum. Sem̃ enĩ erat
maledictum abuntio: Atꝙ ipsum testi¬
monium qđ ꝑtulit. subdita argum̃tati¬
one ꝑsequitur. Nẽpe de quib cũq ista di¬
cat: de hominib in qͥt dicit. En qui se ꝓ¬
ficebat᷑ amanicheoꝵ studiis destitisse:
qui suboccasione sententiȩ quã ñ intelli¬
git. maledictũ sem̃ maliciã naturalem.
& inconũtibilẽ cogitationẽ ꝓnuntiat in qͦꝵ.
fama ẽ. apud catadyta nili aquarũ ꝓruen-¬
tium strepitu. usu auriũ accolas destitutos.
fĩnxerit ulud opinio: quȩ de magnis ma¬
iora disꝑgit. Halet tam̃ exemplũ. ad casti¬
gandã insipientiũ surditatẽ: Qui fragore
terroris mutui. sicut aspidss surde rerum
uocib obnitunt᷑. Clamat augustinꝰ Neꝗͣ
ẽ hominũ natio.naturalis malicia: iminu¬
tabilis cogitatio imꝑpetuũ. Sem̃ maledictũ
abmitio. Ꝙ inueniunt᷑ adhuc qui illũ ñ
usq quaq manichei autument caraetere

Expanded text:
a ipsorum, et quia non poterat mutari cogitatio illorum in perpetuum: semen enim erat maledictum ab initio » . Atque ipsum testimonium quod protulit, subdita argumentatione prosequitur, « Nempe de quibuscumque ista dicat, de hominibus, » inquit, « dicit » . En qui se profitebatur a Manichaeorum studiis destitisse, qui sub occasione sententiae quam non intelligit, maledictum semen, malitiam naturalem, et inconvertibilem cogitationem pronuntiat iniquorum. Fama est, apud cataclita Nili aquarum proruentium strepitu usu aurium accolas destitutos. Finxerit illud opinio, quae de magnis majora dispergit: valet tamen exemplum ad castigandam insipientium surditatem, qui fragore terroris mutui, sicut aspides surdae rerum vocibus obnituntur. Clamat Augustinus, Nequam est hominum natio, naturalis malitia, immutabilis cogitatio in perpetuum, semen maledictum ab initio. Et inveniuntur adhuc, qui illum non usquequaque Manichaei autument charactere
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ docere conaris ambrosiũ aliosq do¬
ctores socios eiꝰ. ñ ee originale peccatum:
qđ ds̃ formauerit corpora. ordinaueritq
conuigia. qđ ñ eẽt sine cõmixtione fȩt᷑a.
Conceduntur hec. concedunt᷑ etiã illa gͦ
adiungis.. fetum scilicet & cõmixtio¬
nẽ adeum ꝑtinere auctorẽ ad quẽ ꝑtinẽt
corpora. si tam̃ cõmixtionẽ coniugalẽ
uoliusti intelligi cum hocdicerts: Quam¬
uis id ꝑseipsum uerũ eẽ noscat᷑. ñ tua ra¬
tiocinatione sit consequens. Alio qͥn di-
mixtio. & exhoc uolente conficere ad
cũ auctorẽ ꝑtinere cõmixtionẽ ad quem
corpora ꝑtinent: potest alius dicere si ñ¬
nisi ꝑdm̃ corpꝰ. ñ nisi ꝑcorpꝰ adulteriũ:
ad eum auctorem ꝑtinet adulteriũ. ad
quẽ ꝑtinet corpus. Qđ uides q̃nta dica¬
tur miuriadĩ: & qͣntũ mali doceant sil¬
logismitui. Sicut gͦ ñsequit᷑ ut idõtri¬
buat᷑ adulterium dõ. quia ñfit nͥ ꝑcor¬

Expanded text:
quae docere conaris Ambrosium, aliosque doquae docere conaris Ambrosium, aliosque doctores socios ejus, non esse originale peccatum, « quod Deus formaverit corpora, ordinaveritque conjugia, quod non esset sine commixtione fetura. » Conceduntur haec; conceduntur etiam illa quae adjungis, « fetum » scilicet « et commixtionem ad eum pertinere auctorem, ad quem pertinent corpora; » si tamen commixtionem conjugalem voluisti intelligi, cum hoc diceres. Quamvis id per se ipsum verum esse noscatur, non tua ratiocinatione sit consequens: alioquin te dmixtio; » et ex hoc volente conficere, « ad eum auctorem pertinere commixtionem, ad quem corpora pertinent; potest alius dicere, Si nonnisi per Deum corpus, nonnisi per corpus adulterium, ad eum auctorem pertinet adulterium, ad quem pertinet corpus: quod vides quanta dicatur injuria Dei, et quantum mali doceant syllogismi tui. Sicut ergo non sequitur, ut ideo tribuatur adulterium Deo, quia non fit nisi per cor
Abbreviated transcription (Latin):
contra se ipsos: & seipsos nob̃cũ dissiluisse.
te fulminante monstrarent. Cur directe
non audes dicere: qđ obliq̃ conuinceris
dicere. Originale peccatũ cũ ambrosio
cularis. ut ꝓpt̃ hec dicta nob̃ uliq cõmu¬
nia. nos eis dissiliamꝰ. ille deluat᷑. Uanꝰes:
non eũ distinguis a nob: & nos prorsus
accusas & ipsũ. Nec tam̃ fulminas si aut
nos aut ipsũ: quasi uiolare ñ uis testimo¬
mũ pelagii doctoris tui. qui dixit ãbrosui
fidẽ &e purissimum inscripturis sensum
ne inimicũ quidẽ ausũ fuisse rep̃hend̾e
unde ce tu eumfidĩ eiꝰ & purissimo in se¬
ꝓcuris sensi satis intelligaris immieꝰ.¬
neumtam̃ audes rep̃hende.s. qͥd malidi¬
cat. me rep̃hendendo. te arbitraris ostenðe.
Homo confosse & ñ confesse:magna ui co¬
geris caliginosas anhelate fallacias. fru¬
stra fingis impetꝰ fulminantis. cũ spires
fumum potiꝰ fulminati. Ista sunt certe. ꝑ

Expanded text:
contra se ipsos, et se ipsos nobiscum dissiluisse contra se ipsos, et se ipsos nobiscum dissiluisse te fulminante monstrarent. Cur directe non audes dicere, quod oblique convinceris dicere? Originale peccatum cum Ambrosio cularis, ut propter haec dicta nobis illique communia, nos eis dissiliamus, ille deluatur? Vanus es: non eum distinguis a nobis; et nos prorsus accusas et ipsum: nec tamen fulminas aut nos, aut ipsum, si violare non vis testimonium Pelagii doctoris tui, qui dixit Ambrosii fidem et purissimum in Scripturis sensum ne inimicum quidem ausum fuisse reprehendere . Unde et tu cum fidei ejus et purissimo in Scripturis sensui satis intelligaris inimicueum tamen audes reprehendere; sed quid mali dicat, me reprehendendo, te arbitraris ostendere. Homo confosse, et non confesse, magna vi cogeris caliginosas anhelare fallacias: frustra fingis impetus fulminantis, cum spires fumum potius fulminati. Ista sunt certe, per
Abbreviated transcription (Latin):
manicheos cr traducianos splendentibus
catholice rationis dissiluisse fulminib. auoꝰ.
Cur gͦ eoꝵ qͦs prudentes uios dicis & catho¬
licos sacerdoces. te dict̾a defendẽ atq deluere
sine ullo pudore m̃tiris: & si ipsa dissiliunt
fulminib tuis: Siaũt defendunt atq de¬
luuntur & obhoc manent integra: ipsis tu
potiꝰ fulminaris. Nã qđ ait ambrosius. ex
commixtione sexus utriꝰq conceptum. exꝑ¬
tem neminẽ eẽ delicti: aut falsum ẽ aut ue¬
rũ si falsum eẽ dicis: oppugnas gͦ pruden¬
tium uiroꝵ ce catholicoꝵ sicut tu fateris
saẽdotũ dicta. ñ defendis ac deluis siaũt
ut merito defendant᷑ atq deluant᷑. hoc ue¬
rum ẽẽ concedis: tu potiꝰ dictis catholicoꝵ
& dicis illos beatissimos & doctissimos ui¬
ros si audissent sillogismos tuos ꝓnunti¬
aturos fuisse. nos quos appellas manichedᷤ
& traducianos. splendentib catholicȩ rati¬
onis dissiluisse fulminib. Pnuntiarent gͥ

Expanded text:
endentibus catholicae rationis dissiluisse fulminibus. AUG. Cur ergo eorum, quos prudentes viros dicis et catholicos sacerdotes, te dicta defendere atque deluere sine ullo pudore mentiris, si et ipsa dissiliunt fulminibus tuis? Si autem defenduntur atque deluuntur, et ob hoc manent integra, ipsis tu potius fulminaris. Nam quod ait Ambrosius, ex commixtione sexus utriusque conceptum expertem neminem esse delicti, aut falsum est, aut verum. Si falsum esse dicis; oppugnas ergo prudentium virorum et catholicorum, sicut tu fateris, sacerdotum dicta, non defendis ac deluis. Si autem ut merito defendantur atque deluantur, hoc verum esse concedis; tu potius dictis catholicorum jactas et dicis illos beatissimos et doctissimos viros, si audissent syllogismos tuos, pronuntiaturos fuisse, nos, quos appellas « Manichaeos et Traducianos, splendentibus catholicae rationis dissiluisse fulminibus? » Pronuntiarent igitur
Abbreviated transcription (Latin):
manicheus. Aug̃ Quã bellus tͥ uidẽris: cũ
me iouiniano cõparans. ꝓeiorẽ conaris osten¬
de. Herumhanc quoq contumeliã men¬
dacissimã cum ambrosio me abste acciꝑe
gaudeo.s te sic insanire contristor. Ca qͥppe
causa me iouiniano dicis ẽẽ peiorẽ: qua me
dicis etiã manicheũ. Et qͥd est hoc: Illud
scilicet originale peccatũ. qđ uos negatis cũ
pelagio: nos uͦ cũ ambrosio confitem᷑. Cũ¬
uiniano:& quicqͥd nos aliud ore ꝑpt̃uo. nec
sane ueridico s malẽdictio dixeritis. Docu¬
it nos dñs gaudere & exultare. qͣndo qͣlia¬
cũq maledicta ñ ex ueritate audiamꝰ: sed
quia ꝓueritate certamꝰ. Eece ego ñ dicõ

Expanded text:
us tibi videris, cum me Joviniano comparans, pejorem conaris ostendere. Verum hanc quoque contumeliam mendacissimam cum Ambrosio me a te accipere gaudeo: sed te sic insanire contristor. Ea quippe causa me Joviniano dicis esse pejorem, qua me dicis etiam Manichaeum. Et quid est hoc? Illud scilicet originale peccatum, quod vos negatis cum Pelagio, nos vero cum Ambrosio confitemur. Cuviniano, et quidquid nos aliud ore protervo, nec sane veridico, sed maledico dixeritis, docuit nos Dominus gaudere et exsultare, quando qualiacumque maledicta non ex veritate audimus, sed quia pro veritat
Abbreviated transcription (Latin):
mixtio coniugalis. cum eã bonã utriq
dicamus: Qdest gͦ qđ tã male sentis
de illis sac dotib quoꝵ ñ ut mentiris
deluis dicta s polluis: ut eis quasi du¬
bitantib uelis ꝑsuadere. unde nec illos
nec nos dubitare conuincis: Bonaest
cõmixtio conuigalis: que fit causa ꝓcreã¬
di s ambrosiꝰ qui dixit ex cõmixtione
utrsꝰq sexus neminẽ exꝑtẽ eẽ delictim
cõmixtionẽ redarginit coniugałẽ. s ui¬
dit malũ. cuiꝰ bono usu fit illud. qđ ne¬
mo catholicꝰ dubitat eẽ opꝰbonũ. In ani¬
a loqueris: suꝑfluis tempꝰ impendis. Qd
agit᷑ deseris: & unde ñ dubitat᷑. tanquã
dubitet᷑ uel etiã negetur docere moliris.
Qͥd gͦ mirũ ẽ. qđ tam multos libros tãq
uanos facis: Iuli ¶ uic effecto sine dubio
prudentes uiri. catholici annuerent sac do¬
tes: uidentesq nichil insensib carnis ni¬
chil infetib sexuũ alterum quempiam

Expanded text:
mixtio conjugalis? cum eam bonam utrique mixtio conjugalis? cum eam bonam utrique dicamus. Quid est ergo quod tam male sentis de illis sacerdotibus, quorum non, ut mentiris, deluis dicta, sed polluis, ut eis quasi dubitantibus velis persuadere, unde nec illos, nec nos dubitare convincis? Bona est commixtio conjugalis, quae fit causa procreandi. Sed Ambrosius, qui dixit ex commixtione utriusque sexus neminem esse expertem delicti, non commixtionem redarguit conjugalem; sed vidit malum, cujus bono usu fit illud, quod nemo catholicus dubitat esse opus bonum. Inania loqueris, superfluis tempus impendis: quod agitur deseris, et unde non dubitatur, tanquam dubitetur, vel etiam negetur, docere moliris. Quid ergo mirum est, quod tam multos libros tamque vanos facis? CXVIII. JUL. Huic effecto sine dubio prudentes viri catholici annuerent sacerdotes, videntesque nihil in sensibus carnis, nihil in fetibus sexuum, alterum quempiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria uoluntate. Pinde peccati quidem
uoluntatẽ paruulus ñ habet. s peccatũ
ñ haberet. nisi ille dequo id attraxit
uolũtate peccasset. Nã de ipsa qͦq hominis
natiuitate: tale aliqͥd dicipot̃: si eñi diceres.
nemo nascit᷑ nͥ ex uolũtate ñ sine rõe ꝯcederẽ.
Siaut diceres. nemo nascit᷑ nisi ex sua ꝓpria
uoluntate: ñ concederẽ. Isto itaq mͦ qͥa de pec¬
cato agimꝰ paruuli: ita originale peccatũ
rent illi sac̃ dotes quoꝵ nunc dicta delui-¬
mus dubitari utrũ cõmixtio coningalis
bona eẽt:atq ab eis peterem corporã ne
ã dõ informata paterent᷑. hoc que con¬
cesso adderem. utrũ coniugia adoannu¬
erent ordinata. quo similit̾ confirmato
peterem denuo.utrũ eẽt sine cõmixtiõe
fetura: hoc qu̾ denegato.quid sequebat᷑
auctorẽ ꝑtincre & fetum & cõmixtionẽ.
ad quẽ corpora ꝑtinerent. Auo. Nunqͥd
hec int̾̃ nos utit᷑ questio. utrũ bona sit cõ¬

Expanded text:
propria voluntate. Proinde peccati quidem propria voluntate. Proinde peccati quidem voluntatem parvulus non habet, sed peccatum non haberet, nisi ille, de quo id attraxit, voluntate peccasset. Nam de ipsa hominis quoque nativitate tale aliquid dici potest: si enim diceres, Nemo nascitur nisi ex voluntate; non sine ratione concederem: si autem diceres, Nemo nascitur nisi ex propria sua voluntate, non concederem. Isto itaque modo, quia de peccato agimus parvuli, ita originale peccatum rent illi sacerdotes, quorum nunc dicta deluimus, dubitari utrum commixtio conjugalis bona esset, atque ab eis peterem corporane a Deo informata, faterentur. Hocque concesso, adderem utrum conjugia a Deo annuerent ordinata. Quo similiter confirmato, peterem denuo, utrum esset sine commixtione fetura. Hocque denegato, quid sequebatur? et fetum et commixtionem, ad quem corpora pertinerent. AUG. Numquid haec inter nos vertitur quaestio, utrum bona sit com
Abbreviated transcription (Latin):
Uanã gͦ fuisse intentionẽ tuã. & inuanũ te
istam ꝓposuisse questionẽ: siñes nimiũ
uanꝰ. intelligis. Ecce rationis tue qm̃ ra
tio uera ñ ẽ. fundam̃ta conuello: nec tam̃
putas. duoꝵ effectus illoꝵ. Idõ quippe
concedo ñ eẽ sine uoluntate peccatũ: qͥa
sine uoluntate ñ potest fieri s alia ratiõe
rursus recte dicit᷑. cẽ sine uolutate pecca¬
tum: quia manet quandui ñ remmittitur.
etiã desistente uoluntate qua factũ ẽ. Item
concedo ñ eẽ sine uoluntate peccatũ: quia
& originale peccatũ sine uoluntate non
factum ẽ. eiꝰ a quo ipsa origo sumpsit exor¬
dium. Pinde cũ etiã illud concedo. qđ pec¬
candi uoluntas ñ sit inparuulo: ñ ex his
duob conficit᷑ t̃ciũ. qđ peccatũ ñ sit in par¬
uulo conficeret᷑ aũt: si quẽadmodũ con¬
cedo ñ ẽẽ peccatũ sine uoluntate. ita con¬
cederem ñ eẽ cuiꝰq peccatum sine ipsius

Expanded text:
vanam ergo fuisse intentionem tuam, et in vanum te vanam ergo fuisse intentionem tuam, et in vanum te istam proposuisse quaestionem, si non es nimium vanus, intelligis. Ecce rationis tuae, quoniam ratio vera non est, fundamenta convello; nec tamenputas, duorum effectus illorum. Ideo quippe concedo non esse sine voluntate peccatum, quia sine voluntate non potest fieri. Sed alia ratione rursus recte dicitur, esse sine voluntate peccatum, quia manet, quamdiu non remittitur, etiam desistente voluntate qua factum est. Item concedo non esse sine voluntate peccatum, quia et originale peccatum sine voluntate non factum est ejus, a quo ipsa origo sumpsit exordium. Proinde cum etiam illud concedo, quod peccandi voluntas non sit in parvulo, non ex his duobus conficitur tertium, quod peccatum non sit in parvulo. Conficeretur autem, si quemadmodum concedo non esse peccatum sine voluntate, ita concederem non esse cujusque peccatum sine ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
tio recurrat: querit᷑ utrũ sit innatura
peccatũ. Petiui. concederes nenullũ
eẽ sine uoluntate peccatum: assensus
es. sicut tua dicta testant᷑. Addidran
in paruulo putares eẽ uoluntatem.¬
hocetiã denegasti. Qͥd sequit c̃eiũ sin ẽ sine¬
uoluntate peccatũ: Hoc tam certum ẽ: ut
nec ab acbademicis uenire possit indubiũ.
quoꝵ diuitiȩ sunt. nichil certum tenere.
Tugͦ cum post duo prima sumpta t̃cium
negas. in quo ẽ effectus duoꝵ: ñ rationis
fundam̃ta conuellis. s tuũ ꝑdis furorẽ.
auo᷑. Itane es insipiens. ut putes in nat᷑a
ñẽẽ peccatum: cum om̃ino peccatũ nͥ in
natura eẽ ñ possit: Nam uel in angło ẽ
uel in homine: quȩ sine dubitatione nat᷑ȩ
sunt: sigͦ peccatum in nulla istarum nat᷑a
eẽt: ꝓfecto nusquã eẽt Ac ꝑhoc ꝓposita
questione. utrũ sit in natura petatũ: do¬
cere intenderas. in natura ñ eẽ peccatum.

Expanded text:
tio recurrat, quaeritur utrum sit in natura tio recurrat, quaeritur utrum sit in natura peccatum: petivi, concederesne nullum esse sine voluntate peccatum: assensus es, sicut tua dicta testantur. Addidi, an in parvulo putares esse voluntatemhoc etiam denegasti. Quid sequitur tertie peccatum? Hoc tam certum est, ut nec ab Academicis venire possit in dubium, quorum divitiae sunt nihil certum tenere. Tu ergo cum post duo prima sumpta, tertium negas, in quo est effectus duorum, non rationis fundamenta convellis, sed tuum prodis furorem. AUG. Itane es insipiens, ut putes in natura non esse peccatum, cum omnino peccatum nisi in natura esse non possit? Nam vel in angelo est, vel in homine, quae sine dubitatione naturae sunt: si ergo peccatum in nulla istarum natura esset, profecto nusquam esset. Ac per hoc, proposita quaestione utrum sit in natura peccatum, docere intenderas in natura non esse peccatum:
Abbreviated transcription (Latin):
sexuum negociũ uindicare. Nongͦ flu-¬
ctuatio tua quã int formidinẽ impieta¬
tẽq ꝑpeteris. nouas disputandi regłas
condere ualebit. ut de duob conexis.
unũ suscipias: & qd̃ei adheret & exclu¬
das: ante leues pascent᷑ in ethere cerui.
quã pꝰ p̃iudicium sumpti. neget᷑ effecti¬
o. exercet hoc genꝰ apł̃s paulus:cũ dicit.
si mortui ñ resurgunt: nec xp̃s resurrex¬
rum diẽ. resurrectionẽ futurã. & ut hoc
ipsum breuiore ꝓpt̃ legentẽ inculcemꝰ
exemplo: dubitetur. utrum iustum bo¬
num sit. Peto: an om̃e iustum. hone¬
stum eẽ facearis. Quo concesso  addo a¬
liud: utrũ om̃e honestum. bonũ quoq
eẽ ꝓnunties. Hoc quoq dato: te uolẽ¬
te nolente concludo: si om̃e iustũ ho¬
nestum. om̃e honestum bonũ: omne
gͥ iustum bonũ ẽ. Huic effecto. qͥcũq
pꝰ prima sumpta uoluerit obñiti: non
ȩdificium rationis quatit.s. ipse se ex¬
ponit irrisui: ut gͦ ad causam cõpara¬

Expanded text:
exuum negotium vindicari. Non ergo fluctuatio tua, quam inter formidinem impietatemque perpeteris, novas disputandi regulas condere valebit, ut de duobus connexis unum suscipias, et quod ei adhaeret excludas. Ante leves pascentur in aethere cervi , quam post praejudicium sumpti negetur effectio. Exercet hoc genus apostolus Paulus, cum dicit: Si mortui non resurgunt, nec Christus resurrexrum diem resurrectionem futuram. Et ut hoc ipsum breviore propter legentem inculcemus exemplo: dubitetur utrum justum bonum sit; peto, an omne justum, honestum esse fatearis. Quo concesso, addo aliud, utrum omne honestum, bonum quoque esse pronunties. Hoc quoque dato, te volente nolente, concludo: Si omne justum honestum, omne honestum bonum; omne igitur justum bonum est. Huic effecto quicumque post prima sumpta voluerit obniti, non aedificium rationis quatit, sed ipse se exponit irrisui. Ut ergo ad causam compara
Abbreviated transcription (Latin):
cõmixtionẽ corpoꝵ natos: nec tamcii
ipsam cõmixtionẽ. cum ipsiꝰ naturȩ in¬
stitutione condempnat cõmixtio qͥppe
coniugum ꝑereandi causa bonũ ẽ nup¬
tiarum: s: ita fiunt ñnulla oꝑa bona ñ
sine malo uicioꝵ. sicut oꝑa mala ñ sine
bono m̃broꝵ. Qntislibet aũt uiciis t᷑¬
pet᷑ quęcũq natura: institutio eiꝰ semꝑẽ
bona. Nam sicut insticutio corporis
bona c̃. etia quando nascit᷑ morbid̾: & insti¬
tutiͦ ammibona ẽ. etiam quando nascit᷑
fatuus: sic institutio ipsius hominis bona
ẽ. quando nascit᷑ contagioni peccati origi¬
nalis obnoxius. Iuł. Dđ aut utrumq
simul negat᷑: aut simul utrũq suscipit᷑
& cũ sit inpotestate utriꝰq recctio: non ẽ
tam̃ in arbitrio alteriꝰ electionis. id qđ
facilius potest illicita cõmixcione graua¬
riuitio uoluntatis. seminũ tam̃ fructifi

Expanded text:
c tamen ipsam commixtionem cum ipsius naturae institutione condemnat. Commixtio quippe conjugum procreandi causa, bonum est nuptiarum: sed ita fiunt nonnulla opera bona non sine malo vitiorum, sicut opera mala non sine bono membrorum. Quantislibet autem vitiis turpetur quaecumque natura, institutio ejus semper est bona. Nam sicut institutio corporis bona est, etiam quando nascitur morbidus; et institutio animi bona est, etiam quando nascitur fatuus: sic institutio hominis ipsius bona est, quando nascitur contagioni peccati originalis obnoxius. CXVI. JUL. Quod aut utrumque simul negatur, aut simul utrumque suscipitur; et cum sit in potestate utriusque rejectio, non est tamen in arbitrio alterius electio; nisi quod facilius potest illicita commixtione gravari vitio voluntatis, seminum tamen fru
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓpt̃ similitudinẽ carnis peccati quam
ꝓlibanda peccati carne susceꝑat: pocuit
etiã m̃bra tegere ñ ea causa quaceteri .s.
ut sic congrueret pudenda tegentib nicħ
habens pudendum. quẽ admodũ baptiratꝰ
cong̾uit penicentib nichil abluens peniten¬
dum. Decebant quippe similitudinẽ car¬
nis peccati. ea quib indigebat earo peccatit
Quaquã & ipsa species humani corpori
nudi. ubicũq insolita ẽ humanũ offen¬
dit aspectum. Unde & angłi qui hominũ
similes hominib apparuert. uestiti appa¬
rere uoluert̃: sicut humana consuetudo
poscebat. s. hec consuetudo si unde originẽ
sumpserit recordemur. Occurrit primi
causa peccati. in illis hominib qui pruis¬
quã peccarent. decent̃ & honeste erant in
loco tante beatitudinis nudiñdũ scilicet
de sua carne quȩ inobediens inobedientib
reddita ẽ contra sp̃m concupiscentie con-¬
fusi nichil gͦ ce adiuuat xp̃i uestis. ut

Expanded text:
sed propter similitudinem carnis peccati, quam sed propter similitudinem carnis peccati, quam pro liberanda peccati carne susceperat: potuit etiam membra tegere, non ea causa qua caeteri; sed ut sic congrueret pudenda tegentibus, nihil habens pudendum; quemadmodum baptizatus congruit poenitentibus, nihil abluens poenitendum. Decebant quippe similitudinem carnis peccati, ea quibus indigebat caro peccati. Quanquam et ipsa species humani corporis nudi, ubicumque insolita est, humanum offendit aspectum. Unde et Angeli qui hominum similes hominibus apparuerunt, vestiti apparere voluerunt, sicut humana consuetudo poscebat. Sed haec consuetudo si unde originem sumpserit recordemur, occurrit primi causa peccati, in illis hominibus, qui priusquam peccarent, decenter et honeste erant in loco tantae beatitudinis nudi, nondum scilicet de sua carne, quae inobediens inobedientibus reddita est, contra spiritum concupiscente confusi. Nihil ergo te adjuvat Christi vestis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
festissimȩ restitisses. Iuł. Esse aũt sacͥle¬
giĩ. pudendũ aliqͥd qđ̃ ds̃ fecisse credatur
pt hanc carnis concupiscentiã iudicare:
cariis que mortalib facit causam pudo¬
ris. O̾ digit᷑ ad hec occurreret ñ uidisti:
lis debuisse misceri. nec aliquẽ ucrecundiȩ
habere respectum. ne sacͥ legiũ qđ cõm̃taris
incurreret. in carne uidelicet sua quȩ concu¬
piscentiã ñ habebat. de siis & patris oꝑib
erubescens. Si aũt & concupiscentia ñ fuit.
&e tam̃ ille ẽ pudoris functus officio. ir re¬
futabilit etiã scđm te approbat᷑. uerecundiã
corpori humano debitam. ñ calori. atioꝰ sta
cuaratione tã acuta & ex quisita. debetꝰ ne¬
gari baptismus ioħis datus fuisse in peni¬
tentiã peceatoꝵ: quia eobaptiratus est xp̃c.
quinulũ habebat om̃io pecatũ. Si aũt
potuit alia causa ñ ea qua cȩceri baptirari.
id÷ non ꝓpt̃ carnẽ peccati quã ñ habebat.

Expanded text:
festissimae restitisses. LXIII. JUL. Esse autem sacrilefestissimae restitisses. LXIII. JUL. Esse autem sacrilegium, pudendum aliquid quod Deus fecisse credatur, praeter hanc carnis concupiscentiam judicare: carnis, quae mortalibus facit causam pudoris. Quid igitur ad haec occurreret, non vidistilis debuisse misceri; nec aliquem verecundiae habere respectum, ne sacrilegium quod commentaris incurreret, in carne videlicet sua, quae concupiscentiam non habebat, de suis et Patris operibus erubescens. Si autem ei et concupiscentia non fuit, et tamen ille est pudoris functus officio; irrefutabiliter etiam secundum te approbatur, verecundiam corpori humano debitam, non calori. AUG. Ista tua ratione tam acuta et exquisita, debet negari baptismus Joannis datus fuisse in poenitentiam peccatorum, quia eo baptizatus est Christus, qui nullum habebat omnino peccatum. Si autem potuit alia causa, non ea qua caeteri, baptizari, id est, non propter carnem peccati, quam non habebat;
Abbreviated transcription (Latin):
consentit᷑ ad malũ. Ipsa ẽ em̃ quacaro con¬
cupiscit adusus sp̃m. etiãsi adusus eã concu¬
piscente spũ. ñ ꝑficiat qđ conat᷑. idest opus
malũ. Iuł. A dalia ire festino. s multum
hiererum admiratione defigor. Quimalũ
tantus furor est. ut si scͥpturas ñ intelligis.
ueltua dicta ñ ponderes: S. ita argum̾ta¬
ris iugit᷑. ut qͥeqd ieceris. recurrat inte im¬
petu grandiore e Dixisti nẽpe nullã cẽ cau¬
sam pudoris: pt̃ concupiscentiã carnis. in
genitalib motib apparentẽ. Aubꝰ. Non
hoc dixisti. St̃ eñi & alic cause pudoris. si¬
uene fiat aliqͥd qđ ñ decet. siue quia factũ
e  s huiꝰ pudoris de quo nunc agimꝰ cum
querit᷑ causa. ula uerissima repꝑit᷑. qua
factũ e. ut hec m̃bra pudenda propͥe uoca¬
rent᷑. quȩ prius pudenda ñ fuert̃. quando
illi homines recti atq ꝑfecti. nudi erant.
de ñ pudebat eos. Qa si prudent̃ cogitare
uoluisses: ñipse impudent̃ ucritati mani¬

Expanded text:
m, qua caro concupiscit adversus spiritum; etiamsi adversus eam concupiscente spiritu, non perficiat quod conatur, id est, opus malum. LXII. JUL. Ad alia ire festino, sed multum hic rerum admiratione defigor. Qui in alium tantus furor est, ut si Scripturas non intelligis, vel tua dicta non ponderes? sed ita argumentaris jugiter, ut quidquid jeceris, recurrat in te impetu grandiore. Dixisti nempe, nullam esse causam pudoris, praeter concupiscentiam carnis in genitalibus motibus apparentem. AUG. Non hoc dixi. Sunt enim et aliae causae pudoris, sive ne fiat aliquid quod non decet, sive quia factum est. Sed hujus pudoris de quo nunc agimus, cum quaeritur causa, illa verissima reperitur, qua factum est ut haec membra pudenda proprie vocarentur, quae prius pudenda non fuerunt, quando illi homines recti atque perfecti nudi erant, et non pudebat eos. Quod si prudenter cogitare voluisses, non ipse impudenter veritati mani
Abbreviated transcription (Latin):
tate resisteret. quã ñ sint consequentia qͥ
consequentia putatis ostendens: quia et
recte uim potest. ñ pulsa nec laudata ma¬
la concupiscentia s frenata: nec culpat᷑ na¬
ture conditor. quando ab illo sananda
monstrat᷑. quȩ ab inimco uiciari potuit
ñec ereari: nec dampnãt᷑ nuptiȩ que be¬
ne utunt᷑ pudenda libidine: nec liberum
aufert᷑ arbitrium. s. cuiꝰ beneficiosit inbo¬
no liberum ostendit᷑: nec lex euacuatur
ꝑ gr̃am s: implet᷑. Hec ille doctor egregiꝰ
egregie disputaret. & inurãs facies im¬
puddentes. illa quȩ suꝑiꝰ de paradiso ur̃o
diximꝰ. & ur̃m errorẽ uere consecuntur.
& ab om̃ib hominib tanquã uesana atq

Expanded text:
tate resisteret, quam non sint consequentia, quae tate resisteret, quam non sint consequentia, quae consequentia putatis, ostendens; quia et recte vivi potest, non pulsa nec laudata mala concupiscentia, sed frenata; nec culpatur naturae Conditor, quando ab illo sananda monstratur, quae ab inimico vitiari potuit, non creari; nec damnantur nuptiae, quae bene utuntur pudenda libidine; nec liberum aufertur arbitrium, sed cujus beneficio sit in bono liberum ostenditur; nec lex evacuatur per gratiam, sed impletur. Haec ille doctor egregius egregie disputaret, et in vestras facies impudentes, illa quae superius de paradiso vestro diximus, et vestrum errorem vere consequuntur, et ab omnibus homi
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudinis loco. uͥ nec pꝰ peccatũ esse
potuerunt. eiectis inde illis quoꝵ pre¬
Quaricatione malaista
secuta sunt. ac ꝑhoc demiseria uenire
mortaliũ. quȩ nulla cẽt. nͥ grauissi mo
peccato primi hominis natura huma¬
na uiciata atq mutata. hoc scłm tot
tantisq calamitatib plenũ ꝓpagare meruisset
ubi nec redempti iam sempitnȩ salutis
pignore accepto malis hurꝰmodi carent.
scũ de hoc scło exierint tunc carebunt:
sigͦ talia responderet ambrosiꝰ. p̃claris
sillogismis ur̃is ꝓhiberet᷑ hec dicere. ne
scilicet concupiscentia carnis uituꝑata.
&r originali peccato credito. nuptie dã¬
pnarent᷑. liberum auferret᷑ arbitriũ.
intuꝑarent᷑ oꝑa cd̃ĩ & sub nomine gr̃e
legis eũsio sequeret᷑: ñ sic plane: ñ sic.
Erubescite: uł potiꝰ ex pauescite talia
cogitare. Immo uͦ siuir ille suꝑesset.
multo uehem̃tiꝰ quã nos & auctoratius.

Expanded text:
beatitudinis loco, ubi nec post peccatum esse beatitudinis loco, ubi nec post peccatum esse potuerunt, ejectis inde illis, quorum praevaricatione mala ista secuta sunt; ac per hoc de miseria venire mortalium, quae nulla esset, nisi gravissimo peccato primi hominis natura humana vitiata atque mutata hoc saeculum tot tantisque calamitatibus plenum propagare meruisset; ubi nec redempti, jam sempiternae salutis pignore accepto, malis hujusmodi carent; sed cum de hoc saeculo exierint, tunc carebunt: si ergo talia responderet Ambrosius, praeclaris syllogismis vestris prohiberetur haec dicere, ne scilicet concupiscentia carnis vituperata, et originali peccato credito, nuptiae damnarentur, liberum auferretur arbitrium, vituperarentur opera Dei, et sub nomine gratiae legis eversio sequeretur. Non sic plane, non sic. Erubescite, vel potius expavescite talia cogitare. Imo vero si vir ille superesset, multo vehementius quam nos et auctoratius
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscere etiã sp̃m adusus carnẽ. quã
dissensionẽ dicere soleret ambrosiꝰ ꝑpre¬
uaricationẽ primihominis in hominũ
ũtisse naturam. s iam sub uob magistͥs
dicere ñ auderet. Necesse quoq eẽt in ta¬
li paradiso pallere p̃gnantes. tolerare lon¬
ga fastidia. gemere atq ululare parien¬
tes. cum diuersis uicris ingenioꝵ & cor¬
poꝵ homines nasci. paucosq cordatos
minore quidẽ nec tam̃ sine labore lit¬
teras discere. cȩteros tardi unculos siue
tardos & tantomagis qnto quisq eẽt
tardior aut concidi ferulis magistroꝵ.
aut indoctos imꝑitosq manere fatuos
uero nec magistris dari .s dolendos ri¬
dendos ue nutriri. infantes ante quã
quiequã mali possent uelle uel agere.
agitari morbis. torqueri dolorib. medi¬
camentis curari cruciantib. uexari a
si uero hec exhorrens credere nollet am¬
brosiꝰ. & responderet hec omĩa si nemo
peccasset nullom᷑ futura fuisse intante

Expanded text:
concupiscere etiam spiritum adversus carnem: quam concupiscere etiam spiritum adversus carnem: quam dissensionem dicere soleret Ambrosius, per praevaricationem primi hominis in hominum vertisse naturam ; sed jam sub vobis magistris dicere non auderet? Necesse quoque esset in tali paradiso pallere praegnantes, tolerare longa fastidia, gemere atque ululare parientes; cum diversis vitiis ingeniorum et corporum homines nasci, paucosque cordatos, minore quidem, nec tamen sine labore litteras discere, caeteros tardiusculos sive tardos, et tanto magis quanto quisque esset tardior, aut concidi ferulis magistrorum, aut indoctos imperitosque manere; fatuos vero nec magistris dari, sed dolendos ridendosve nutriri; infantes, antequam quidquam mali possent velle vel agere, agitari morbis, torqueri doloribus, medicamentis curari cruciantibus, a daemonSi vero haec exhorrens credere nollet Ambrosius, et responderet haec omnia, si nemo peccasset, nullo modo futura fuisse in tantae
Abbreviated transcription (Latin):
se ipsis: Ubiẽ. qđte libere coniectare &
ꝓnuntiare ꝓmiseras: Ecce nec liba est
tua uanitas: & falsa libertas. Timuisti e¬
nun dicere. qđ sihis dieb suꝑẽẽt ãbrosiꝰ.
uobis auditis primũ seipsũ deinde nos
em̃daret: s quasi homo liber hoc muti¬
re formidans. tam̃ intelligi
uoliisti: en quo deuenerunt hidies. ut
ineis ambrosiꝰ si hic uiueret disceret se
fuisse manicheũ: & audito iuliano uel
celestio uł ipso pelagio. eẽ ulteriꝰ ñ deb̾e:
s ex illa nefaria pestilentia uob̃ p̃cipi¬
entib curantibq sanari quale specta¬
culũ animo cogitantis occurrit: Qua¬
le eẽt. uide ambrosiũ stantẽ. uł si ille ꝑ¬
mitteret sedentẽ ante pelagiũ. atq dis¬
centẽ paradisum nouu. scłihutꝰ calami¬
tatib plenũ. quas uidemꝰ paruulos
ꝑpeti. ubi necesse eẽt etiã si nemo peccas¬
set carnẽ concupiscere adũsus sp̃m. &
ne ad ilicita ac flagitiosa ꝑtraberet

Expanded text:
se ipsis? Ubi est quod te libere conjectare et se ipsis? Ubi est quod te libere conjectare et pronuntiare promiseras? Ecce nec libera est tua vanitas, et falsa libertas: timuisti enim dicere, quod si his diebus superesset Ambrosius, vobis auditis, primum se ipsum, deinde nos emendaret; sed quasi homo liber hoc mutire formidans, tamen intelligi voluisti. En quo devenerunt hi dies, ut in eis Ambrosius, si hic viveret, disceret se fuisse Manichaeum, et audito Juliano, vel Coelestio, vel ipso Pelagio, esse ulterius non debere, sed ex illa nefaria pestilentia vobis praecipientibus curantibusque sanari. Quale spectaculum animo cogitantis occurrit? quale esset, videre Ambrosium stantem, vel si ille permitteret, sedentem ante Pelagium, atque discentem paradisum novum saeculi hujus calamitatibus plenum, quas videmus parvulos perpeti, ubi necesse esset, etiamsi nemo peccasset, carnem concupiscere adversus spiritum; et ne ad illicita ac flagitiosa pertraheret,
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ cumeis: tu adũsus eos. Illoꝵ enim
dicta ñ defendis ut ꝓmiscras s. rep̃hen¬
dis. Tuo quippe dognate cum cogaris illa
culpare. & falsa eẽ contendẽ. nullomͦ sineris
auctorib eoꝵ defensionẽ quã spoponde-¬
ras exhibere. Quia & inaccusatione ad¬
ulator ẽẽ conaris. & in adulatione dep̃hen¬
deris accusator. Iuł. Libere itaq con¬
iecto & pnuntio. qm̃ si eoꝵ aliquis hissu¬
ꝑeẽt dĩeb uideretq extinctum discipline
xp̃ianȩ decus. otiantc̃ in om̃ib lib̃am uo¬
luntatem. atq affectantẽ imputare neces-¬
sitati quicquid sponte cõmittit. uituꝑa¬
tionẽ quoq oꝑum dĩ. eu̾sionẽq legis eiꝰ.
sub nomine inefficacis gr̃ȩ popłoꝵ au¬
rib intimari. toto contra uos felle moue¬
a manichea ñ posse impietate discerm:
fidẽ catholicã. aut em̃datis aut condem¬
ꝑnatis uobis. & planiꝰ tucret᷑ & cautius.
auo. Curgͦ em̃datis nob̃. & ñ etiam

Expanded text:
sumus cum eis, tu adversus eos. Illorum enim sumus cum eis, tu adversus eos. Illorum enim dicta non defendis, ut promiseras, sed reprehendis. Tuo quippe dogmate, cum cogaris illa culpare et falsa esse contendere, nullo modo sineris auctoritatibus eorum defensionem quam spoponderas, exhibere: quia et in accusatione adulator esse conaris, et in adulatione deprehenderis accusator. CXIV. JUL. Libere itaque conjecto et pronuntio, quoniam si eorum aliquis his superesset diebus, videretque exstinctum disciplinae christianae decus, otiantem in omnibus liberam voluntatem, atque affectantem imputare necessitati quidquid sponte committit, vituperationem quoque operum Dei, eversionemque legis ejus sub nomine inefficacis gratiae populorum auribus intimari; toto contra vos felle movea Manichaea non posse impietate discerni, fidem catholicam aut emendatis aut condemnatis vobis, et planius tueretur et cautius. AUG. Cur ergo emendatis nobis, et non etiam