comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
numerũ iacet. in euugłio dñs dicit. Multi
uocati. pauci autẽ electi. S qr hoc qđ e
lectis aliis alii conterunt᷑. de merito pati¬
entis ẽ. ñ de iniquitate punientis: ñ enim
iniquus ds̃ qui infert irã: apte subiungit.¬
Nouit enĩ oꝑa eoꝵ: & iccirco inducit noctẽ.
& conterent᷑. Sciendũ sũmoꝑe ẽ. qđ iniqꝰ
qͥsq duob modis in nocte conterit᷑: uł cũ
exterioris penȩ tribulatione ꝑcutit᷑. uł cũ
occulta sententia interiꝰ cecat᷑. In nocte
corruit: cũ ꝑ extremũ iudiciũ uuendi lu¬
m̃ in ꝑpetuũ amittit. Uñ scriptum est.
Ligate ei manꝰ & pedes: & mittite eũ in tene¬
bras exteriores. Tunc enĩ coactus in te¬
conterit᷑: cũ peccatoꝵ p̾cedentiũ confusio¬
ne dãpnatꝰ. ueritatis lum̃ ñ inuenit: & qͥd
deinceps agere debeat ñ agnoscit. Om̃e
qͥppe peccatũ qđ tam̃ citius penitendo ñ
t̃gitur. aut peccatũ ẽ. & causa peccati: aut¬
peccatũ. & pena peccati. Peccatũ nãq qđ

Expanded text:
Dominus dicit: Multi sunt vocati, pauci vero electi . Sed quia hoc quod electis aliis alii conteruntur, de merito patientis est, non de iniquitate punientis: Non enim iniquus Deus, qui infert iram, apte subjungitNovit enim opera eorum, et idcirco inducit noctem et conterentur. - Sciendum summopere est, quod iniquus quisque duobus modis in nocte conteritur, vel cum exterioris judicii tribulatione percutitur, vel cum occulta sententia interius caecatur. In nocte corruit, cum per extremum judicium, vivendi lumen in perpetuum amittit. Unde scriptum est: Ligatis manibus et pedibus, mittite eum in tenebras exteriores . Tunc enim coactus in teconteritur, cum peccatorum praecedentium confusione damnatur, et veritatis lumen non invenit, et quid deinceps agere debeat non agnoscit. Omne quippe peccatum, quod tamen citius poenitendo non tergitur, aut peccatum est aut peccatum et poena peccati. Peccatum namque quod
Abbreviated transcription (Latin):
interiꝰ ȩt̃na ꝑdidert̃. Indicat qͥd sententia
occulta decernit᷑: ne immoderate a nobis
hȩc publicata cogitent᷑. Dicit qͥd suꝑ nos a¬
gat᷑. de nobis. ut ab hoc publico tp̃ralitatiᷤᷤ
colligamꝰ ocłm cordis ad secretũ int̾nȩ dispo
pena maloꝵ: subito infert᷑ occultũ iudiciũ.
qđ pie suꝑ nos iusteq disponit᷑. qͦmͦ alii ꝑ¬

Expanded text:
interius aeterna perdiderunt. Indicat quid sententia interius aeterna perdiderunt. Indicat quid sententia occulta decernitur, ne immoderate a nobis haec publica cogitentur. Dicit quid super nos agatur de nobis, ut ab hoc publico temporalitatis colligamus oculum cordis ad secretum internae dispopoena malorum, subito infertur occultum judicium, quod pie super nos justeque disponitur, quomodo alii
Abbreviated transcription (Latin):
cessant̃ apposita considerandis nobis m̃tis
quȩ intuet᷑ cor nr̃m extra se spargit᷑: & qͥd
de se intrinsecꝰ agat᷑ obliuiscit᷑. dũ extrinsecꝰ¬
occupat᷑. Diuina autẽ uox t̾ribilib senten¬
tiis suis qͣsi qͥbd̃a clauis illud pungit ut e¬
iugilet: & hõ occulta suꝑ se iudicia quȩ pres¬
sus torpore dissimulat. trore saltẽ pulsatus
expauescat. Ut enĩ suꝑiꝰ diximꝰ. ipso usu uitȩ
ueteris mens male assueta depͥmit᷑: & in hec q̃¬
expectat exteriꝰ quasi dormiens sopit᷑. qr postqͣ
semel se ad appetenda uisibilia foras fudit.
a contẽplandis uisibilib intꝰ euanuit. Unde
nc̃ necesse ẽ. ut quȩ ꝑ uisibilia spargit᷑: de
inuisibilib uidiciis feriat᷑. Et qr in his se ex¬
teriorib male delecta ꝓstrauit: saltẽ ꝑcussa
reqͥrat qđ deseruit. Ecce autẽ scriptura sa¬
cra t̾rore qͦd̃a torpentia corda transfigit: ne
in his inhereant quȩ exteriꝰ defluunt. s quȩ

Expanded text:
cessantur apposita a considerandis nobismetipsicessantur apposita a considerandis nobismetipsiquae intuetur cor nostrum, extra se spargitur: et quidquid de se intrinsecus agatur obliviscitoccupatur. Divina autem vox terribilibus sententiis suis quasi quibusdam clavis illud pungit ut evigilet, ut homo occulta super se judicia quae pressus torpore dissimulat, terrore saltem pulsatus expavescat. Ut enim superius diximus, ipso usu vitae veteris mens male assueta deprimitur, et in haec quae spectat exterius quasi dormiens sopitur: quae postquam semel se ad appetenda visibilia foras fudit, a contemplandis invisibilibus intus evanuit. Unde nunc necesse est ut quae per visibilia spargitur de invisibilibus judiciis feriatur; et quia in iis se exterioribus male delectata prostravit, saltem percussa requirat quod deseruit. Ecce autem Scriptura sacra terrore quodam torpentia corda transfigit, ne in his inhaereant quae exterius defluunt, sed quae
Abbreviated transcription (Latin):
locuti st̃ uerbũ dĩ: quoꝵ intuentes exitũ
conuersationis. imitamini fidẽ. Suꝑiꝰ uide¬
licet dũ sp̃ualia p̃cepta loqueret᷑ quasi fu¬
nes miserat: postmodũ uͦ memorans ȩxẽpla
maioꝵ. quasi ueteres pannos adhibebat.
Excitati gͦ tot uocib p̃ceptoꝵ. adiuti tot cõ¬
parationib exẽploꝵ. ad corda nr̃a redeamꝰ.
Discutiamꝰ om̃e qđ agimꝰ: & qͥcqͥd in nobis di¬
uinȩ rectitudinis regulã offendit accusem:
ut apud districtũ iudicẽ ipsa nos accusatio
excuset. In hoc enĩ m̃tis nr̃ȩ iudicio tantõ
citiꝰ absolum᷑: quanto nos districtiꝰ reos te.¬
nemꝰ. Nec ad hȩc agenda. ꝑdenda st̃ tem¬
pora qͥb uacat: qr ad hȩc agenda post huiꝰ
uitȩ tẽpora ñ uacat. Uacue qͥppe ñ dr̃ neq
eñ ultra in hominis potestate ẽ ut ueniat
ad dm̃ in iudiciũ. Iccirco nãq memoram᷑
qđ tc̃ ñ possumꝰ: ne nc̃ qđ possumꝰ negliga¬
mꝰ. S ecce negotia ocrupant: quȩ nobis in¬

Expanded text:
verbum Dei: quorum intuentes exitum conversationis imitamini fidem . » Superius videlicet, dum spiritalia praecepta loqueretur, quasi funes miserat: postmodum vero memorans exempla majorum, quasi veteres pannos adhibebat. Excitati ergo tot vicibus praeceptorum, adjuti tot comparationibus exemplorum, ad corda nostra redeamus, discutiamus omne quod agimus: et quidquid in nobis divinae rectitudinis regulam offendit accusemus, ut apud districtum judicem ipsa nos accusatio excuset. Hoc enim mentis nostrae judicio tanto citius absolvimur, quanto nos districtiu reos tenemus. Nec ad haec agenda perdenda sunt tempora, quibus vacat, quia ad haec agenda post hujus vitae tempora non vacat. Vacue quippe non dicitur, neque enim ultra in hominis potestate est, ut veniat ad Deum in judicium. Idcirco namque memoramur, quod tunc non possumus, ne nunc, quod possumus negligamus. Sed ecce negotia occupant, quae nobis in
Abbreviated transcription (Latin):
peccamꝰ: qr ipsa nobis & ñ sibi p̃sentib p̃-¬
sto ẽ: & ꝑuerse gradientes in ipsã inpingi¬
mur: a qua ꝑ meritũ longe sumꝰ. Cũ uero
nos uideri ñ credimꝰ: in sole ocłos clausos te¬
nemꝰ. Illũ iudelicet nobis abscondimꝰ: ñ
nos illi. Nc̃ gͦ dũ possumꝰ. a conspectu et̃¬
ni iudicis & male cogitata. & peiꝰ ꝑpetrata
deleamꝰ: reuocemꝰ ante ocłos cordis qͥcquid
ꝑuerse egimꝰ ꝑ nequitiã p̃sũptionis. Ni-¬
chil sibi nr̃a blandiat᷑ infirmitas: atq in
his quȩ recolit semet ipsã delicate ñ pal¬
pet: s quanto sibi male fit conscia. tantõ
in se benigniꝰ sit seuera. Proponat contra
se futurũ iudiciũ: & quęq in se sentit di¬
stricte ferienda ꝑ sententiã iudicis. hȩc in
se pie feriat ꝑ penitentiã conuersionis.

Expanded text:
peccamus, quia ipsa nobis, et non sibi, praesentibus prapeccamus, quia ipsa nobis, et non sibi, praesentibus praesto est, et perverse gradientes in ipsa impingimus, a qua per meritum longe sumus. Cum vero nos videri non credimus, in sole oculos clausos tenemus: illum videlicet nobis abscondimus, non nos illi. Nos ergo, dum possumus, a conspectu aeterni Judicis male cogitata et pejus perpetrata deleamus. Revocamus ante oculos cordis quidquid perverse egimus per nequitiam praesumptionis. Nihil sibi nostra blandiatur infirmitas, atque in his quae recolit, semetipsam delicate non palpet, sed quanto sibi mali sit conscia, tanto in se benignius sit severa, proponat contra se futurum judicium, et quaeque in se sentit districte ferienda per sententiam judicis, haec in se pie feriat per poenitentiam conversionis.
Abbreviated transcription (Latin):
pria in p̃ceps posse ire se considerat: s ad
creatorẽ suũ amoris manu se retineat ne
cadat. qͦusq ad immutabilitatẽ transeat:
& eo uere immortalit̃ qͦ immutabilit̾ ui¬
natura conditi: quatinꝰ aut sua sponte ca-¬
derent. aut ex arbitrio starent. S qr humi¬
lit̃ elegert̃ ei inberere ã quo creati st̃: hanc
ipsã in se mutabilitat᷑e suã standi ĩa im¬
mutabilitate uicert̃: ut hoc ipso merito
transcenderent. qđ naturȩ suȩ ordine mu-¬
tabilitati subẽẽ potuissent. Na gͦ soliꝰ diui.¬
nȩ naturȩ ẽ. umbras ignorantiȩ mutabili¬
Itatiq
ñ ꝑpeti: dicat᷑ recte. ñ st̃ tenebre. & ñ ẽ ũbra
tatẽ. Lux enĩ ȩterna quȩ ds̃ ẽ. quantõ in¬
cõmutabilit̃ fulget: tanto penetrabiliter
uidet. Et neq occulta nescit. qr cuncta
penetrat: neq penetrata obliuiscit᷑. qr in¬
cõmutabilis durat. Promide qͦtiens indig¬
nũ aliqͥd corde concipimꝰ. totiens in luce

Expanded text:
ropria in praeceps posse se ire conropria in praeceps posse se ire conConditorem suum amoris manu se retinet, ne cadat, quousque ad immutabilitatem transeat, et eo vere immortaliter, quo immutabiliter vinatura sunt conditi, quatenus aut sua sponte caderent, aut ex arbitrio starent. Sed quia humiliter elegerunt ei inhaerere, a quo creati sunt, hanc ipsam in se mutabilitatem suam standi jam immutabilitate vicerunt, ut hoc ipsum merito transcenderent, quo naturae suae ordine mutabilitati subesse potuissent. Quia ergo solius divinae naturae est, umbras ignorantiae mutabilitatisque non perpeti; dicatur recte: Non sunt tenebrae, et non est umbra t. VI. Lux enim aeterna, quae Deus est, quanto incommutabiliter 792 fulget, tanto penetrabiliter videt; et neque occulta nescit, quia cuncta penetrat, neqcommutabilis durat. Proinde quoties indignum aliquid corde concipimus, toties in luce
Abbreviated transcription (Latin):
qđ mutat᷑. quasi ab eo qd erat int̃ficit᷑: ut de¬
sinat ẽẽ qđ fuit. & incipiat ẽẽ qđ non fuit.
um̃ gͥ uerũ. creator uidelicet nr̃. qr nulla
mutabilitatis uicissitudine tenebrescit.
nullis naturȩ suȩ defectib obumbrat᷑: s eiꝰ
mortis dr̃ ñ me̾ẽ. Unde alias scriptũ est.
pud qu̾e ñ ẽ transmutatio: nec uicissitudi¬
nis obumbratio. Et unde rursũ paulus¬
apłs dicit. Q solꝰ ht̃ immortalitatẽ: & lucẽ
qđ & humana anima. & angłici sp̃c sint ĩ.¬
mortales instituti: cur ab apło sol ds̃ in
mana qͥppe anima in lapsũ nũquã cade¬
ret: si mutabilis ñ fuisset. Quȩ ã parady¬
si qͦq gaudiis expulsa: si mutabilis ñ eẽt.
ad uitã minime rediret. In hoc ipsũ uͦ qđ
alt̾nante semꝑ mutabilitate tolerare. Ma
gͦ ex nichilo condita ẽ. ex se nichilominus
infra se tendit: nisi ad boni desiderii statũ
artificis sui manu teneat᷑. Ex eo itaq qđ
creatura ẽ: deorsũ ire ht̃. Uirtute nãq ꝓ¬

Expanded text:
icitur, ut desinat esse quod fuit, et incipiat esse quod non fuit. Lumen autem verum, Creator videlicet noster, nulla mutabilitatis vicissitudine tenebrescit, nullis naturae suae defectibus obumbratur, sed ejus non inesse. Unde alias scriptum est: Apud quem non est transmutatio nec vicissitudinis obumbratio . Et unde rursus Paulus dicit: Qui solus habet immortalitatem, et lucem quod et humana anima et angelici spiritus sint immortales instituti, cur ab Apostolo solus DHumana quippe anima in lapsum non caderet, si mutabilis non fuisset; quae a paradisi quoque gaudiis expulsa, si mutabilis non esset, ad vitam nunquam rediret. In hoc ipso vero qualternante semper mutabilitate tolerare. Quia ergo ex nihilo est condita ex se nihilominus infra se tendit, nisi ad boni desiderii statum artificis sui manu teneatur. Ex eo itaque quod creatura est, deorsum ire habet. Virtute namque p
Abbreviated transcription (Latin):
obliuio ẽ. Sicut enĩ agit mors int̾ueniens
ñ ẽẽ qđ fuit in uita: ita int̾ueniens agit o.¬
bliuio. ñ ẽẽ qđ fuit in memoria. Recte ita.
ta obliuiscit᷑. nisi ab eiꝰ ocłis penitendo de¬
leant᷑: congrue dictũ ẽ ñ st̃ tenebrȩ. & ñ ẽ
umbra mortis. ut abscondant᷑ ibi qui oꝑan¬
tͣ iniqͥtatẽ: Ac si diceret. Iccirco eiꝰ iudicio¬

Expanded text:
oblivio est. Sicut enim agit mors interveniens non esse quod fuit in vita; ita interveniens agit oblivio, non esse quod fuit in memoria. Recte itaquata obliviscitur, nisi ab ejus oculis poenitendo deleantur; congrue dictum est: Non sunt tenebrae, et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi, qui operantur iniq
Abbreviated transcription (Latin):
Tc̃ enĩ neqͣquã considerare credebat᷑. qͣndo
uiolentꝰ iste om̃e malũ qđ̃ poterat inulte
cernere. ꝙ differebat iuste dãpnare: & ma-¬
gna eiꝰ patientia. quasi quȩdã negligentia
putabat᷑. Iniquus qͦq ipse totiens se in
peccatis suis ñ uideri a dõ credidit: qͦtiens
inulte peccauit. Cui ꝑ quendã sapientẽ
dr̃. Ne dicas peccaui: & qͥd accidit mͥ triste:

Expanded text:
tunc nequaquam considerare credebatur quando violentus iste omne malum quod poterat inulte cernere, quia differebat juste damnare, et magna ejus patientia quasi quaedam negligentia putabatur. Iniquus quoque ipse toties se in peccatis suis non videri a Deo credidit, quoties inulte peccavit, cui per quemdam sapientem dicitur: « Ne dicas: Peccavi, et quid accidit mihi triste?
Abbreviated transcription (Latin):
dant᷑ ibi qui oꝑant᷑ iniquitatẽ. Ud ꝑtene.¬
bras. nͥ ignorantiã: & quid ꝑ umbrã mortiᷤ.
nͥ obliuionẽ studuit designare: De quoꝵ¬
dã qͥppe ignorantia dr̃. Tenebris obscura¬
tũ habentes intellectũ. Et rursũ de obliui¬
one. quȩ in morte contingit. scriptũ ẽ. In il¬
la die ꝑib̃t om̃s cogitationes eoꝵ. Ma gͦ ꝑ¬

Expanded text:
 ibi qui operantur iniquitatem. - Quid per tenebras nisi ignorantiam, et quid per umbram mortis, nisi oblivionem studuit designare? De quorumdam quippe ignorantia dicitur: « Tenebris obscuratum habentes intellectum . » Et rursum de oblivione quae in morte contingit scriptum est: « In illa die peribunt omnes cogitationes eorum .
Abbreviated transcription (Latin):
deponunt᷑. Od enĩ funib. nͥ p̃cepta dñica
figurant᷑: Quȩ qr nos in mala operatione
positos & conuinciunt & eripiunt. qͣsi ligais.
& trahunt. coartant. & leuant. S ne ligatꝰ
his funib dũ trahit᷑. incidat᷑. simul etiã pan¬
ni ueteres deponunt᷑: ꝙ ne diuina p̃cepta
nos t̾reant. antiquoꝵ patrũ nos exẽpla con-¬
fortant: & ex eoꝵ cõparatione facere nos poᷤ¬
se p̃sumimꝰ. qđ ex nr̃a imbecillitate formi¬
damꝰ. Si gͦ leuare de hoc ꝓfundo festinamꝰ.
ligem᷑ funib: idẽ p̃ceptis dñicis astringam᷑.
neant᷑ funes: id ẽ p̃cedentiũ confortem᷑ exẽ¬
plis: ne infirmos nos ac timidos p̃cepta
subtilia uulnerent. dũ leuant. Quasi qͦsda
pannos ueteres paulꝰ apłs subiungebat: cũ
leuandis discipłis p̃ceptis suis sp̃ualib exẽ¬
pla ueterũ cõmodaret dicens. Iusti ludibͥa
& uerbera exꝑti. insuꝑ uincula & carceres:

Expanded text:
deponuntur. Quid enim funibus, nisi praecepta dominica deponuntur. Quid enim funibus, nisi praecepta dominica figurantur? Quae quia nos in mala operatione positos, et convincunt, et eripiunt, quasi ligant, et trahunt, coarctant, et elevant: sed ne ligatus his funibus dum trahitur incidatur, simul etiam panni veteres deponuntur: quia ne divina praecepta nos terreant, antiquorum patrum nos exempla confortant, ut ex eorum comparatione facere nos posse praesumamus, quod ex nostra imbecillitate formidamus. Si ergo levari de hoc profundo festinamus: Ligemur funibus, id est, praeceptis dominicis astringamur, neantur funes, id est, praecedentium confortemur exemplis, ne infirmos nos ac timidos praecepta subtilia vulnerent, dum levant. Quasi quosdam pannos veteres Paulus apostolus subjungebat, cum ad sublevandos discipulos praeceptis suis spiritualibus exempla veterum commendaret, dicens: « Justi ludibria, et verbera experti, insuper et vincula, et carcere
Abbreviated transcription (Latin):
onũ suarũ int̃na considerat. & uitã reꝓbã
ꝑ immutationis gladiũ mactat. in ara se
sui cordis imponit. & igne caritatis accen¬
dit. De qua hostia pacificoꝵ adipes redo¬
lent: qr int̾na nouȩ uitȩ impinguatio pa¬
c̃ẽ int̾ nos & dm̃ faciens. odorẽ de nobis sua¬
uissimũ reddit. Na uͦ eadẽ caritas in cordi¬
b electoꝵ in extinguibilis manet: apte illic
subdit᷑. Ignis ẽ iste ꝑpetuus: qͥ ñ quã deficioe¬
de altari. Nũqu̾a ꝓfecto de altari ignis iste
deficit: qr etiã post hanc uitã in eoꝵ m̃tib
feruor caritatis accrescit. Et̃na qͥppe con¬
tẽplatione agit᷑: ut om̃ps ds̃ qͦ magis uisus
fuerit. eõ ampliꝰ diligat᷑. Qd̃ autẽ diuinis
admonitionib. & p̃cedentiũ exẽplis adiuti.
de huiꝰ uitȩ ꝓfundo liberam: bene etiã ꝓpħa
iheremia in puteo misso signatũ ẽ: qui ut
leuet᷑ ex puteo. funes ad eũ & panni ueteres

Expanded text:
onum suarum interna considerat, et vitam reprobam onum suarum interna considerat, et vitam reprobam per immutationis gladium mactat, in ara se sui cordis imposuit, et igne charitatis incendit; de qua hostiae pacificorum adipes redolent, quia interna novae vitae impinguatio, pacem inter nos et Deum faciens, odorem de nobis suavissimum reddit. Quia vero eadem charitas in cordibus electorum inexstinguibilis manet, apte illic subditur: Ignis enim iste perpetuus, qui nunquam deficiede altari. Nunquam profecto de altari ignis iste deficiet, quia etiam post hanc vitam eorum mentibus fervor charitatis accrescit. Aeterna quippe contemplatione agitur ut omnipotens Deus quo magis visus fuerit, eo amplius diligatur. Haec esadmonitionibus et praecedentium exemplis adjuti, de hujus vitae profundo liberamur, bene etiam propheta Jeremia in puteum misso signatum est, quia ut levetur ex puteo, funes ad eum et panni veteres
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a. ipsa cotidie huiꝰ uitȩ conuersatione
ueterascit: ignis iste adhibitis lignis nutͥ.¬
endꝰ ẽ: ut dũ ꝑ usũ se nr̃e uetustatis exte¬
nuat. ꝑ patrũ testimonia & exẽpla reuiuis¬
cat. Et bene illic p̃cipit᷑: ut mane ligna
nͥ cũ nox cecitatis extinguit᷑. Uel certe qr ma¬
ne pͥma pars diei ẽ. postpositis cogitationib
uitȩ p̾sentis. hoc pͥori loco qͥsq fideliũ cogi¬
tet: ut qđ in se iaĩaq qͣsi deficit. qͥb ualeat
nisib studiũ caritatis inflãmet. Ignis enĩ
iste in altari dñi. id ẽ in corde nr̃o citiꝰ extin¬
guit᷑. nͥ sollert̃ adibitis exẽplis patrũ & dñi
cis testimoniis p̃paret᷑. Bene autẽ illic sub¬
iungit᷑: & imposito holocausto desuꝑ adole¬
lebit adipes pacificoꝵ. Nã qͥsqͥs in se hunc
ignẽ caritatis accendit. semet ipsũ utiq ho¬
locaustũ desuꝑ imponit: qr om̃e uiciũ qđ
in se male uiuebat exurit. Cũ enĩ cogitati¬

Expanded text:
nostra ipsa quotidie hujus vitae conversatione nostra ipsa quotidie hujus vitae conversatione veterascit, ignis iste adhibitis lignis nutriendus est, ut dum per usum se nostrae vetustatis extenuat, per patrum testimonia et exempla reviviscat. Et bene illic praecipitur ut mane ligna nisi cum nox caetitatis exstinguitur. Vel certe quia mane prima pars diei est, postpositis cogitationibus vitae praesentis, hoc primo loco quisque fidelium cogitet, ut quod in se jamjamque quasi deficit, quibus valet nisibus studium charitatis inflammet. Ignis enim iste in altari Domini, id est in corde nostro citius exstinguitur, nisi solerter adhibitis exemplis patrum et dcis testimoniis reparetur. Bene autem illic subjungitur: Et imposito holocausto desuper adolebit adipes pacificorum. Nam quisquis in se hunc ignem charitatis accendit, semetipsum utique holocaustum desuper imponet, quia omne vitium quod in se male vivebat exurit. Cum enim cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
b aurẽ p̃bemꝰ: alia nos contẽplata. alia au-¬
dita succendt̃: & cor nr̃m torpore ñ constͥn¬
git᷑. dũ imitatione ꝓuocat᷑. Unde bene ad.
moysen dr̃. Ignis in altare semꝑ ardebit:
que nutͥ& sacerdos subiciens mane ligna
ꝑ singulos dies. Altare qͥppe dĩ ẽ cor nr̃m:
in quo iubet᷑ ignis semꝑ ardere: qr necesse
ẽ ex illo ad dñm caritatis flãmã indesinen¬
ter accendere: cui ꝑ singulos dies sacerdos
ctus ẽ: sicut cunctis fidelib petrus dicit.¬
nũ & sacerdotes. Sacerdos gͦ in altare ig¬
nẽ nutriens cotidie ligna subiciat: idẽ fi¬
delis qͥsq ne in eo caritatis flãma deficiat.
in corde suo tã exẽpla p̾cedentiũ. quã sa¬
crȩ scripturȩ testimonia congerere ñ desistat.
Nã quasi quȩdã fom̃ta igni dare ẽ: in excita¬
tione caritatis uel exẽpla patrũ. uel p̃cepta
dñica ministrare. Na enĩ int̾na nouitas

Expanded text:
bus aurem praebemus, alia nos contebus aurem praebemus, alia nos contedita succedunt, et cor nostrum torpore non constringitur, dum imitatione provocatur. Unde bene ad Moysen dicitur: Ignis in altari semper ardebit, quem nutriet sacerdos subjiciens mane ligna per singulos dies . Altare quippe Dei est cor nostrum in quo jubetur ignis semper ardere, quia necesse est ex illo ad Deum charitatis flammam indesinenter accendere. Cui per singulos dies sacerdos ctus est, sicut cunctis fidelibus Petrus apostnum et sacerdotes . Sarcerdos ergo in altari ignem nutriens, quotidie ligna subjiciat, id est fidelis quisque, ne in eo charitatis flamma deficiat, in corde suo tam exempla praecedentium quam sacrae Scripturae testimonia congerere non desistat. Nam quasi quaedam fomenta igni dare est in excitatione charitatis vel exempla patrum vel praecepta dominica ministrare. Quia etenim interna novitas
Abbreviated transcription (Latin):
residentes. ꝓuectus nr̃os cotidie defectusq
pensemꝰ. Hoc ipsũ enĩ in hac mortali uita
consistere. qͣsi ad uetustatẽ ire ẽ. Et cum
indiscussa mens relinquit᷑: in qͦda senio
torporis soporat᷑: qr sui negligens & ꝓpo¬
sitũ robur insensibilit̃ ꝑdens. a forma pri¬
oris fortitudinis dũ nescit senescit. Unde
dert̃ alieni robur eiꝰ. & nesciuit: s & cani ef¬
fusi st̃ in eo. & ipse ignorauit. Cũ uͦ semet¬
ipsũ querit. & subtilit penitendo se discu¬
tit. ab hac ipsa uetustate sua lota lacͥmis
& merore incensa renouat᷑: & quȩ iã pene
inueterata friguerat. ꝑ subministrata int̾ni
amoris studia nouũ calet. Unde paulus
apłs usu mortalis uitȩ ueterascentes disci¬
płos admonet dicens. Renouamini sp̃u
m̃tis ur̃ȩ. S ad hȩc agenda. ualde exẽpla
patrũ. & sacri eloquii p̃cepta. nos adiuuant̃.
Si enĩ scõꝵ oꝑa inspicimꝰ. & diuinis iussioni¬

Expanded text:
residentes, provectus nostros quotidie defectusque residentes, provectus nostros quotidie defectusque pensemus. Hoc ipsum enim in hac mortali vita consistere, quasi ad vetustatem ire est, 794 et cum indiscussa mens relinquitur, in quodam senio torporis sopitur, quia sui negligens, propositum robur insensibiliter perdens, a forma prioris fortitudinis dum nescit senescit. Unde derunt alieni robur ejus, et nescivit; sed et cani effusi sunt in eo, et ipse ignoravit ipsam quaerit, et subtiliter poenitendo se discutit, ab hac ipsa vetustate sua lota lacrymis et moerore incensa renovatur, et quae jam pene inveterata frixerat, per subministrata interni amoris studia novum calet. Unde Paulus apostolus usu mortalis vitae veterascentes discipulos admonet, dicens: Renovamini spiritu mentis vestrae . Sed ad haec agenda, valde exempla patrum, et sacri eloquii praecepta nos adjuvant. Si enim sanctorum opera inspicimus, et divinis jussioni
Abbreviated transcription (Latin):
tũ corã me. Na gͥ humiliatꝰ ẽ causa mei: ñ¬
te ẽ int̾nũ m̃tis nr̃e contͣ nos subire iudiciũ:
recognoscendo accusemꝰ nosmet ipsos qualeᷤᷤ
fuimꝰ: penitendo torqueamꝰ: ñ cessemꝰ dũ
licet iudicare qđ fecimꝰ. Audiamꝰ caute qđ¬
dr̃. neq enĩ ultra in hominis potestate ẽ. ut
ueniat ad dm̃ in udiciũ. Reꝓboꝵ nanq
ẽẽ ꝓpriũ solet. semꝑ pͣua agere: & nunqũã
quȩ egerint retractare. Om̃e enĩ qđ faci¬
unt. ceca m̃te ꝑtranseunt: factũq suũ nisi
cũ puniti fuerint ñ agnoscunt. At contra
electoꝵ ẽ. actus suos cotidie ab ipso fonte co¬
gitationis discutere: & om̃e qđ turbidũ ꝓ¬¬
nigredo capilloꝵ albescit in canos. hȩc qͥp¬
pe om̃ia nobis nescientib agunt᷑ in nobis:
ita mens nr̃a ꝑ momĩta uiuendi ipso cura¬
rũ usu a semetipsa ꝑmutat᷑. & ñ agnosci¬
mꝰ: nͥ uigilanti custodia ad interiora nr̃a

Expanded text:
tum coram me? Quia igitur humiliatus est mei tum coram me? Quia igitur humiliatus est mei est internum mentis nostrae contra nos subire judicium, recognoscendo accusemus nosmetipsos quales fuimus; poenitendo torqueamus; non cessemus, dum licet, judicare quod fecimus; audiamus tate est, ut veniat ad Deum in judicium. Reproborum namque esse proprium solet, semper prava agere, et nunquam quae egerint retractare. Omne enim quod faciunt caeca mente pertranseunt, factumque suum nisi cum puniti fuerint, non agnoscunt. At contra electorum est actus suos quotidie ab ipso cogitationis fonte discutere, et omne quod turbidum pronigredo capillorum albescit in canis haec quippe omnia nobis nescientibus aguntur in nobis, ita mens nostra per momenta vivendi ipso curarum usu a semetipsa permutatur, et non agnoscimus, nisi vigilanti custodia ad interiora nostra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ irã districti iudicis decerni possit intuen¬
tur: ibi tot patiunt᷑ supplicia qͦt pati ti¬
ment. Nec deest in hoc iudicio m̃te con¬
cepto om̃e ministeriũ. qđ punire reos suoᷤ
pleniꝰ debeat: nã conscientia accusat: ratio
iudicat: timor ligat: dolor excruciat. Qđ
iudiciũ eo certiꝰ punit. qͦ interiꝰ seuit: quia
udelicet ab exteriorib ñ accidit. Unꝰqͥsq
enĩ cũ causã huiꝰ examinis contͣ se aggredi
ceperit. ipse ẽ auctor qui exhibet: ipse reus
qui exhibet᷑. Odit se qualẽ fuisse se memi¬
nit: & ipse qui ẽ. semet ipsũ insequit᷑ illũ qͥ
fuit: atq ab ipso homine aduersus semet.¬
ipsũ fit quȩdã rixa in animo: parturiens
cultaui: nemo qđ bonũ ẽ loquit᷑: nullꝰ ẽ qui
agat penitentiã suꝑ peccato suo dic̾ens. qͥd
feci: Ista cordis humani rixa placatus est:
cũ ꝓpħe suo de aab rege semet ipsũ rep̃hen¬
dente loqueret᷑ dicens. uidisti aab humilia¬

Expanded text:
per iram districti judicis discerni possit intuenper iram districti judicis discerni possit intuentur, ibi tot patiuntur supplicia quot pati timent. Nec deest in hoc judicio mente concepto omne ministerium, quod punire reos suos plenius debeat; nam conscientia accusat, ratio judicat, timor ligat, dolor excruciat. Quod judicium eo certius punit, quo interius saevit, quia videlicet ab exterioribus non accedit. Unusquisque enim cum causam hujus examinis contra se aggredi coeperit, ipse est actor qui exhibet, ipse reus, qui exhibetur. Odit se, qualem fuisse se meminit, et ipse qui est, per semetipsum insequitur illum qui fuit, atque ab ipso homine adversus semetipsum fit quaedam rixa in animo, parturiens cultavi, nemo quod bonum est loquitur, nullus est qui agat poenitentiam super peccato suo, dicens: Quid feci ? Ista cordis humani rixa placatus est, cum prophetae suo de Achab rege semetipsum reprehendente loqueretur, dicens: Vidisti Achab humilia
Abbreviated transcription (Latin):
Accedt̃ enĩ ad secretariũ iudicis in sinũ cor-¬
dis: considerant qũã districte quandoq feri¬
at. qui diu patient̃ expectat. Metuunt in
his quȩ se egisse meminert: pununt flen¬
do qđ ꝑpetrasse se intelligt̃. Timent subti¬
lia diuina iudicia: etiã de his quȩ in semet.¬
ipsis intelligere fortasse ñ possunt. Uident
eñĩ uideri diuinitꝰ. qđ ipsi in se ꝑ humanita.¬
tẽ ñ uident. Conspiciunt districtũ udicẽ:
qui quo tardius uenit. eo seueriꝰ ꝑcutit.
Scõꝵ etiã patrũ residere conuentũ. cũ eo pa¬
rit contẽplant᷑: eorq uel exempla uł dicta
se contẽpsisse rep̃hendt̃: atq in hoc secreto
interioris iudicii ipsa m̃tis suȩ executione
constricti. penitendo feriunt. qđ suꝑbien¬
do cõmisert̃. Ibi nãq aduersũ se quicquid
se impugnat enumerant: ibi ante ocłos su¬
os om̃e qd̃ defleant coaceruant: ibi qͥcquid

Expanded text:
Accedunt enim ad secretarium judicis intra sinum corAccedunt enim ad secretarium judicis intra sinum cordis, considerant quam districte quandoque feriat, qui diu patienter exspectat. Metuunt in his, quae se egisse meminerunt, et puniunt flendo, quod perpetrasse se intelligunt, timent subtilia divina judicia, etiam de his quae in semetipsis intelligere fortasse non possunt. Vident enim videri divinitus, quod ipsi in se per humanitatem non vident. Conspiciunt districtum judicem, qui quo tardius venit, eo severius percutit. Sanctorum etiam patrum residere conventum cum eo pariter contemplantur, eorumque vel exempla, vel dicta se contempsisse reprehendunt, atque in hoc secreto interioris judicii ipsa mentis suae exsecutione constricti poenitendo feriunt, quod superbiendo commiserunt. Ibi namque adversum se, quidquid se impugnat enumerant, ibi ante oculos suos omne, quod defleant, coacervant. Ibi quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ in gressib eoꝵ. & de quo dauid ait. ho¬
nor regis iudiciũ diligit: ut uidelicet qͥ iam
dñm honorat ex fide. sollicite iudicet quid
ei debeat in oꝑatione: Unde rursũ scriptũ
est. Iudicare corã dño: & expecta eũ. Corã
dño scilicet iudicat᷑: qui corde dñm conspi¬
cit. & actus suos sub eiꝰ p̃sentia sollicita in¬
quisitione discernit. Qũe qͥs tanto securius
expectat: quanto cotidie uitã suã suspectus
examinat. Nenĩ ad extremũ eiꝰ iudiciũ ue¬
nerit: ñ ia corã illo. s ab illo iudicat᷑. De hoc¬
dñs dicit. Reduc me in memoriã ut iudi¬
cemͦ simul: narra si qͥd habes. ut iustificeriᷤ.
Debet enĩ uniꝰcuiꝰq mens & causas suas apud
dñm. & causas dñi contra se sollicita in qͥsi¬
tione discutere. Debet autẽ pensare uel q̃
ab eo bona ꝑceꝑit: uel quȩ mala bonis illiꝰ
ꝑuerse uiuendo responderit. Qđ electi qͥdẽ
cotidie facere om̃ino ñ cessant: unde bene
salomon ait. Cogitationes iustoꝵ iudicia.

Expanded text:
cium in gressibus eorum ; et de quo David ait: Honor regis judicium diligit ; videlicet qui jam Deum honorat ex fide, sollicite judicet quid ei debeat in operatione. Unde rursum scriptum est: Judicare coram Domino, et exspecta eum . Coram Domino scilicet judicatur, qui corde Dominum conspicit, et actus suos sub ejus praesentia, sollicita inquisitione discernit. Quem tanto quis securius exspectat, quanto quotidie vitam suam suspectus examinat. Qui enim ad extremum ejus judicium venit, non jam coram illohetam Dominus dicit: Reduc me in memoriam, ut judicemur simul; narra si quid habes ut justificeris . Debet enim cujusque mens, et causas suas apud Dominum, et causas Domini contra se sollicita inquisitione discutere, debet caute pensare, vel quae ab eo bona perceperit, vel quae mala bonis illius perverse vivendo responderit. Quod electi quidem quotidie facere omnino non cessant. Unde bene Salomon ait: Cogitationes justorum judicia.
Abbreviated transcription (Latin):
uia ergo ego locutus sũ
ad dm̃: te quoq ñ ꝓhi¬
bebo. Si erraui tu doce
me: si iniquitatẽ locutꝰ
sti loqui: & non ego. Qđ si quid nosti meliꝰ.
loquere. Uiri intelligentes loquantur mͥ:¬

Expanded text:
uia ergo ego locutus sum ad Deum, te quoque non prohibebo. Si erravi, tu doce me: si iniquitatem locutussti loqui, et non ego: quod si quid nosti melius, loquere. Viri intelligentes loquantur m
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ & in eisde beati iob sermonib
remotis allegoriarũ umbris. quaꝑ
pressis altȩ noctis tenebris coru
re ꝑtranseuntis intermicat. cũ
cte hystoriȩ paulus lum̃ inuene
cũ dicebat. Om̃s in moysen bapi
sunt in nube & in mari: & om̃s E
escã spũalem manducauerunt: qf

Expanded text:
Quod et in eisdem beati Job sermonibus, etiam Quod et in eisdem beati Job sermonibus, etiam remotis allegoriarum umbris, quasi depressis altae noctis tenebris, corusci more pertranseuntis intermicat, cum nocte historiae, Paulus lumen invenerat, cum dicebat: Omnes in Moyse baptizati sunt in nube et in mari, et omnes eamdem escam spiritalem manduca
Abbreviated transcription (Latin):
Quisquis gͦ beatũ iob deliquisse in suis
sermonib queritur: quid aliud qͣm dm̃
qui ꝓ illo ꝓposuit deliquisse confitetur:¬
Quia uero antiqui patres fructiferis ar¬
borib similes. non solũ pulchri sunt ꝑ
speciẽ. sed etiã utiles ꝑ ubertatẽ: sic eoꝵ
uita pensanda ẽ. ut cum miram᷑ quȩ
sit uiriditas in hystoria. inueniamus &
quanta sit ubertas in allegoria: quati¬
nus cũ blandũ est qđ in foliis redolet.
cognoscamus &e qũa dulce sit. qđ in fru¬
ctib sapit. Nullus quippe suꝑnȩ adop¬
tionis grãm habuit: nisi qui hanc per
cognitionẽ unigeniti accepit. Dignũ
uaq ẽ ut ipse in eoꝵ uita & lingua re¬
splendeat: qui eos ut resplendere mere¬
antur illustrat. Nam cũ in tenebris
lum̃ lucernȩ accenditur: prius lucerna
eadẽ quȩ uidere cetera efficit uidetur.
Vnde necesse ẽ ut si uere intendimus
illuminata cernere: studeamus mentiᷤ
oculos add ipsũ illuminans lum̃ aꝑire.

Expanded text:
Quisquis ergo beatum Job deliquisse in suis Quisquis ergo beatum Job deliquisse in suis sermonibus queritur, quid aliud quam Deum, qui pro illo proposuit, perdidisse confiteturQuia vero antiqui Patres fructiferis arboribus similes, non solum pulchri sunt per speciem, sed etiam utiles per ubertatem, sic eorum vita pensanda est, ut cum miramur quae sit viriditas in historia, inveniamus et quanta sit ubertas in allegoria; quatenus cum blandum est quod in foliis redolet, cognoscamus et quam dulce sit quod in fructibus sapit. Nullus quippe supernae adoptionis gratiam habuit, nisi qui hanc per cognitionem Unigeniti accepit. Dignum itaque est ut ipse in eorum vita et lingua resplendeat, qui eos ut resplendere mereantur illustrat. Nam cum in tenebris 731 lucernae lumen accenditur, prius lucerna eadem, quae videri caetera efficit, videtur. Unde necesse est ut si vere intendimus illuminata cernere, studeamus mentis oculos ad ipsum illuminans lumen aperire.
Abbreviated transcription (Latin):
dõ soli fibiq cognitꝰ in tranquilli¬
tate. ad nrãm notitiã ꝑducendus
cactus ẽ uerbere: ut odorẽ suarũ
uiriũ tantõ latius spargeret. qͣn¬
to more aromatũ melius ex incen¬
sione fraglaret. Nouerat in bo¬
nis pie subditos regere. & a malis
Post hos quoq ad contumelias etiã helyu
iunior excitatur: ut tranquillitatẽ tantę
mansuetudinis. saltẽ dedignata leuitas ꝑ¬
turbaret ȩtatis. Sed contra tot antiqui
hostis machinas. stetit inuicta constantia:
stecit equanimitas infracta. Nam uno
eodemq tempore uerbis aduersantib op¬
posuit prudentiã: reb uitam. Nemo gͥ
scm uirũ quãuis aꝑte de illo post flagel¬
la scriptũ sit. in om̃ib his non peccauit
iob labiis suis. saltem postmodũ in conten¬
tione amicorũ estimet inter uerba deliqͥs¬
se. Sathan quippe temptationẽ illius ex¬
petiit: sed ds̃ qui hunc laudauerat. in se¬
ipso eius intentionẽ certaminis accepit.

Expanded text:
Deo soli sibique cognitus, in tranquilliDeo soli sibique cognitus, in tranquillitate ad nostram notitiam perducendus tactus est verbere, ut odorem suarum virium tanto latius spargeret, quanto more aromatum melius ex incensione fragraret. Noverat in bonis pie subditos regere, et a malis Post hos quoque ad contumelias etiam Eliu junior excitatur, ut tranquillitatem tantae mansuetudinis saltem dedignata levitas perturbaret aetatis. Sed contra tot antiqui hostis machinas stetit invicta constantia, stetit aequanimitas infracta. Nam uno eodemque tempore verbis adversantibus opposuit prudentiam, rebus vitam. Nemo igitur sanctum virum, quamvis de illo aperte post flagella scriptum sit: In omnibus his non peccavit Job labiis suis , saltem postmodum in contentione amicorum aestimet inter verba deliquisse. Satan quippe tentationem illius expetiit; sed Deus, qui hunc laudaverat, in seipso ejus intentionem certaminis accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
lit: tot scõ uiro nesciens uictorias n¬
nistrauit. Nsam fidelis dĩ famulus
uno eodẽq tempore int̾ uulnera os
uerba deprehensus. & dolentẽ carnei
equanimit᷑ ꝓtulit: & desipientẽ con
qe prudenter increpauit. Antiqu
itaq hostis quia uinci se in domess¬
cis doluit: ꝓtinus exteriora requisi
Amicos nanq eius de locis singulis su¬
si ꝓ ecercenda caritate cõmouit: eofũ
ora sub specie consolationis aperait
sea ꝑ hec iacula increpationis intor si
quȩ eo dlurius cor secure audientis ie¬
figerent. quo int̃ ostensȩ & noi serua
oꝑis totiens necessario repeto: qͦ¬
tiens. hoc in distinctione uolu-¬
minũ locutionis meȩ pausatio.¬
ne succido: ut cũ legendi exordi¬
um sumitur. prius ipsa memo.¬
rie lectionis causa renouet᷑: & tan¬
to robustius surgat doctrinȩ edi¬
ficium: quantõ ex considerata cau¬
se origine studiosius ponitur in
mente fundamentũ. Beatus iob

Expanded text:
lit, tot sancto viro nesciens victorias mlit, tot sancto viro nesciens victorias ministravit. Nam fidelis Dei famulus, uno eodemque tempore inter vulnera et verba deprehensus, et dolentem carnem aequanimiter pertulit, et desipientem conjugem 730 prudenter increpavit. Antiquus itaque hostis, quia vinci se in domesticis doluit, protinus exteriora requisivit. Amicos namque ejus de locis singulis, quasi pro exercenda charitate commovit, eorumque ora sub specie consolationis aperuit; sed per haec jacula increpationis intorsit, quae eo durius cor secure audientis infigerent, quo inter ostensae et non servais toties necessario repeto, quoties hoc in distinctione voluminum locutionis meae pausatione succido, ut cum legendi exordium sumitur, prius ipsa memoriae lectionis causa renovetur, et tanto robustius surgat doctrinae aedificium, quanto ex considerata causae origine studiosius ponitur in mente fundamentum. Beatus Job,
Abbreviated transcription (Latin):
districte custodire: noueral bene uti reb
habitis: sed nesciebamus ĩ patiens ꝑ¬
maneret ablatis. Nouerai cotidianũ
dõ pro sanis pignorib sacrificiũ solue.¬
re: sed incertũ erat si ei gratiarum sa¬
crificiũ &s orbatus immolaret. Ne
quid gͦ uicii salus tegeret: dignũ fuit
ut hoc dolor aperiret. Data itaq est
contra sc̃m uirũ hosti callido temptan.¬
di licentia: qui dũ bona eius multis
cognita interimere appetit. etiã bonũ
patientiȩ qđ latebat ostendit: & qũe
se angustare ꝑsequendo credidit. fla¬
gellis auc̾tum & in exemplo dilata¬
uit: nec sine graui arte exercuit li¬
centiã qua accepit. Nam c̃õbussit
greges: extinxit familias: obruit he¬
redes: ꝑcussit salutẽ corporis: & ad
intorquendũ grauioris tẽptationis io¬
culum lingũa seruauit uxoris: qua¬
tinus sc̃i uiri forte ac solidũ pectus.
& ꝑ dampna rerũ dolor sterneret: &
ꝑ uerba comugis maledictione ꝑfori¬
ret . Sed quot uulnera seuiens intu¬

Expanded text:
districte custodire. Noverat bene uti rebus habitis, sed nesciebamus si patiens permaneret ablatis. Noverat quotidiana Deo pro sanis pignoribus sacrificia solvere, sed incertum erat si ei gratiarum sacrificium et orbatus immolaret. Ne quid ergo vitii salus tegeret, dignum fuit ut hoc dolor aperiret. Data itaque est contra sanctum virum hosti callido tentandi licentia. Qui dum bona ejus multis cognita interimere appetit, etiam bonum patientiae quod latebat ostendit; et quem se angustare persequendo credidit, flagellis auctum et in exemplo dilatavit. Nec sine gravi arte exercuit licentiam quam accepit. Nam combussit greges, extinxit familias, obruit haeredes, percussit salutem corporis, et ad intorquendum gravioris tentationis jaculum, linguam servavit uxoris , quatenus sancti viri forte ac solidum pectus et per damna rerum dolore sterneret, et per verba conjugis maledictione perforaret. Sed quot vulnera saeviens intu
Abbreviated transcription (Latin):
toris speciem petra tenuit: cur nof
gurã illius beatus iob insinuet: qu
qu̾e uoce ꝓtulit. etiã passione signa
Unde & non immerito iob uidelf
dolens dr̃. quia uidelicet illiꝰ in se u¬

Expanded text:
toris speciem petra tenuit, cur non figuram illius beatus Job insinuet, qui eum quem voce protulit etiam passione signavit? Unde et non immerito Job videlicet dolens dicitur, quia illi
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ iob qui mediatoris typum eõ u
tenuit. quo passionẽ illius non loqu¬
do tantũmodo. sed etiã patiendo ꝓpł¬
tauit: Cũ in dictis factisq suis expif¬
oñẽ redemptoris innitit᷑. repente ad
nificationẽ corporis aliquando diriu¬

Expanded text:
igitur Job, qui Mediatoris typum eo verius tenuit quo passionem illius, non loquendo tantummodo, sed etiam patiendo prophetavit, cum in dictis factisque suis expressioni Redemptoris innititur, repente ad significationem corporis aliquando deri
Abbreviated transcription (Latin):
Unus quisq enĩ qui recte uiuit. atq hoc &
alios docere consueuit. quasi tot uestim̃ta
hab&: quot auditores ei concordit̃ inhe
uenti corpori. dũ exhalantes m̃broꝵ poroᷤᷤ
contegunt. emanantẽ ab intimis calorem
p̃munt. Quo nimirũ calore hȩc eadẽ ue¬
stim̃ta calefiunt: s calefacta calorẽ quem
acceꝑint retinendo ad corpꝰ reddunt. Qd
si discipłoꝵ uita magistris bene uiuentib
coniuncta signatur: quȩ quasi ꝑ poros calo¬
rẽ accipit. qͥa ad amorẽ dĩ exemplo actioniᷤᷤ
& impulsu exhortationis ignescit: Quȩ
uelut frigus ꝓpriũ respuit: dũ apristina
iniquitate discedit. Calorem quẽ accipit
retin&: quia in eo quẽ ꝑ p̃dicam̃ta sump¬
serit. feruore conualescit. Doctores autẽ
scĩ dũ auditores suos in amore dĩ ꝓficere
sentiunt: ipsi amplius in doctrinȩ uirtu¬
te feruescunt. Et quia eos ad sũma inar¬
descere & feruere conspiciunt: ad p̃dican¬
da bona cęlestis patriȩ ualidiꝰ succendun.

Expanded text:
Unusquisque enim qui recte vivit, atque hoc et alios docere consuevit, quasi tot vestimenta habet, quot auditores ei concorditer inhaventi corpori, dum exhalantes membrorum poros contegunt, emanantem ab intimis calorem premunt, quo nimirum calore haec eadem vestimenta calefiunt, sed calefacta calorem quem acceperint retinendo ad corpus reddunt. Qusi discipulorum vita magistris bene viventibus conjuncta signatur? Quae quasi per poros calorem accipit, quia ad amorem Dei et exemplo actionis et impulsu exhortationis ignescit. Quae velut frigus proprium expellit, dum a pristina iniquitate discedit; calorem quem accepit retinet, quia in eo quem praedicando sumpserit fervore convalescit. Doctores autem sancti dum auditores suos in amorem Dei proficere sentiunt, ipsi amplius in doctrinae virtute fervescunt; et quia eos ad summa inardescere et fervescere conspiciunt, ad praedicanda bona coelestis patriae validius succenduntur.
Abbreviated transcription (Latin):
intendat. curarũ scłariũ tumultꝰ p̃mit.
S prudent̃ sycomoꝵ ascendimꝰ: si ꝓuide
eam quȩ diuinitꝰ p̃cipit᷑ stulticiã tenemꝰ
Odenĩ in hoc mundo stultius qͣm amissa
ñ quęrere: possessa rapientib relaxare.
nullam ꝓ acceptis iniuriis iniuriã red¬
dere: immo adiunctis aliis patientiã pre¬
bere: Quasi enim sycomor nos ascendere
dñs p̃cepit cũ dicit. qui aufert quȩ tua
sunt ne repetas: & rursũ. si qͥs te ꝑcus¬
serit in dexterã maxillã. p̃be illi & alt̾am.
Per sychomorũ transiens dñs cernit᷑: quia
ꝑ hanc sapientẽ stulticiã & si necdũ ut .ẽ.
solide. iam tam̃ ꝑ contemplationis lumen
dĩ sapientia quasi in transitu uidetur.
Quam iuxta helyu uerba uidere nequeuis.
qui sibi sapientes uident᷑: qͥa ad conspicien¬
dũ dnm̃ in elata cogitationũ suarũ turba
dep̃hensi. ad huc sẏcomoꝵ arborem non
inuenerunt.

Expanded text:
it. Sed prudenter sycomorum ascendimus, si provide eam quae divinitus praecipitur, stultitiam tenemus. Quid enim in hoc mundo stultius quam amissa non quaerere, possessa rapientibus relaxare, nullam pro acceptis injuriis injuriam reddere, imo et adjunctis aliis patientiam praebere? Quasi enim sycomorum nos ascendere praecipit, cum dicit: Qui aufert quae tua sunt, ne repetas . Et rursum: Si quis te percusserit in dexteram maxillam, praebe illi et altns cernitur, quia er hanc sapientem stultitiam etsi necdum ut est solide, jam tamen per contemplationis lumen Dei sapientia quasi in transitu videtur. Quam juxta Eliu verba videre nequeunt, qui sibi sapientes esse videntur, quia ad conspiciendum Dominum in elata cogitationum suarum turba deprehensi, adhuc sycomori arborem non invenerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Contemplari enim dĩ sapientiã non¬
possunt. qui sibi sapientes uident᷑: qͥa tan¬
to ab eius luce longe sunt. qͣnto apud se-¬
m& ipsos humiles ñ st̃: quia in eoꝵ m̃tib
dũ tumor elationis crescit. aciẽ contẽpla¬
tionis claudit: & unde se lucere p̃ cȩteris
ȩstimant. inde se lumine ueritatis pri-¬
uant. Si gͥ ueracit̃ sapientes c̾e. atq ipsã
sapientiã contẽplari appetimus: stultos noᷤ
humilit̃ cognoscamꝰ. Relinquamꝰ noxiam¬
sapientiã: discamꝰ laudabilẽ fatuitatem.
Hinc quippe scriptũ. ẽ. Stulta mundi elegit
ds̃: ut confundat sapientes. Hinc rursũ
dr̃. Si quis uidet᷑ int̾ uos sapiens ee̾ in hoc
scło: stultꝰ fiat ut sit sapiens. Hinc ȩuuan¬
gelicȩ hystoriȩ uerba testant᷑. qͥa racheus
cũ uidere p̃turba nil poss&. sẏcomorum
arborẽ ascendit: ut transeuntẽ dñm cer¬
ner&. Sycomorus quippe ficus fatua dr̃
Pusillus itaq tacheus sycorũ subut. & do¬
minũ uidit: quia qui mundi stulticiam

Expanded text:
t. Contemplari enim Dei sapientiam nequeunt, qui sibi sapientes videntur, quia tanto ab ejus luce longe sunt, quanto apud semetipsos humiles non sunt, quia in eorum mentibus dum tumor elationis crescit, aciem contemplationis caudit, et unde se lucere prae caeteris aestimant, inde se lumine veritatis privant. Si igitur veraciter sapientes esse atque ipsam sapientiam contemplari appetimus, stultos nos humiliter cognoscamus. Relinquamsapientiam, discamus laudabilem fatuitatem. Hinc quippe scriptum est: Stulta mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Hinc rursum dicitur: Si quis vult inter vos sapiens esse in hoc saeculo, stultus fiat ut sit sapiens . Hinc evangelicae historiae verba testantur , quod Zachaeus, cum videre prae turba nil posset, sarborem ascendit, ut transeuntem Dominum cerneret. Sycomorus quippe ficus fatua dicitur. Pusillus itaque Zachaeus sycomorum subiit, et Dominum vidit; quia qui mundi stultitiam
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ acturi sunt qͦs doctrina eleuat: si
dauid ex carne sua uenturũ redẽptorem
nouerat. eiꝰq gaudia ꝓphetando nuntia¬
bat: & tam̃ in sem& ipso ceruicẽ cordis ua¬
lida discretionis calce deprimebat dicens.
eroq humilis in ocłis meis: Bene gͦ ꝑ helyu

Expanded text:
Quid ergo acturi sunt quos doctrina elevat, si Quid ergo acturi sunt quos doctrina elevat, si David ex carne sua venturum Redemptorem noverat, ejusque gaudia prophetando nuntiabat, et tamen in semetipso cervicem cordis valida discretionis calce deprimebat, dicens: Eroque humilis in oculis meis? Sacerdos qu
Abbreviated transcription (Latin):
crandis animab impendit᷑: quasi accep¬
tȩ diuitiȩ egenis fr̃ib largiunt᷑. Quiagͦ
sepe ꝑ ipsam doctrinam quã se ꝑcipere
exultat. a manu dantis incautꝰ animus
elongat: uigilanti ꝓuisione curandũ. ẽ.
ut & prius subigant᷑ uicia. & post sub cir¬
cumscriptione dona teneant᷑. Nã si in eis
mens incaute se deserit: ñ ꝑ hȩc adiuta
subuehit᷑: s quasi ꝓ anteactis laborib
remunerata reꝓbat᷑. Vnde fit etiã ut
accepta uirtus dũ in usu transitoriae
laudis assumit᷑: quia uicio militat. uirtus
nonsit. Quia enĩ origo uirtutis humilitaᷤᷤ
est: illa in nobis uirtꝰ ueracit̃ pullulat. qͦͤ
in radice ꝓpria. id ẽ in humilitate ꝑdurat.
Aqua nimirũ si abscidit᷑. arescit: qui uuifi¬
cantẽ se in intimis humorẽ caritatis ꝑdit.

Expanded text:
crandis animabus impenditur, quasi accepcrandis animabus impenditur, quasi acceptae divitiae egenis fratribus largiuntur. Quia ergo saepe per ipsa donaexsultat, a manu dantis incautus animus elongat, vigilanti provisione curandum est, ut et prius subigantur vitia, et post sub circumspectione dona teneantur. Nam si in eis mens incaute se deserit, non per haec adjuta subvehitur, sed quasi pro anteactis laboribus remunerata reprobatur. Unde fit etiam ut accepta virtus, dum in usu transitoriae laudis assumitur, quia vitio militat, virtus non sit. Quia enim origo virtutis humilitas est, illa in nobis virtus veraciter pullulat, quae in radice propria, id est in humilitate perdurat. A qua nimirum si abscinditur, arescit, quia vivificantem se in intimis humorem charitatis perdit.