comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
supse ñ essent: nullus nr̃m iã ꝑ totannos in loco
hoc subsistere int̃ lango bardoꝵ gladios po¬
tuis set Prȩtẽa bene dictionẽ scĩpaeri apłi
clauẽ a sacratissimo eiꝰ corpore transmisi
deqͣ uidelicet claui hoc ÷ gestũ qđ narrẽ
ingress intrans padanis partib inuenisset
aliud uolens. eduxit cultellũ ut illã in¬
cideret.: Quimox cultellũ cũ quo eã ꝑ par¬
ture defixit: eadẽq: hora ex tinctus cȩ¬
cidit: & dumillicrex langobardorum
autharithatq alii multi eiꝰ a dessent ho
clauisuͦ ex seorsũ iaceret int̾ra. factꝰ ẽ. om¬
nib uehem̃tissimꝰ timor : ut eandẽ clauĩ
leuare de t̾ra nullus p̃sumeret: Tunc qͥdã
lango bardiis catholicus qͥ ut sciebatur
orationi & elemosinis deditus mimiulf
nomine uocatus. ẽ: atq ipse hanc leua¬
uit de terra Autarith uero ꝓ eodem
mira culo aliam clauẽ aureã fecit : atq

Expanded text:
si ipsae non essent, nullus nostrum jam per tot annos in loco si ipsae non essent, nullus nostrum jam per tot annos in loco hoc subsistere inter Langobardorum gladios potuisset. Praeterea benedictionem sancti Petri apostoli clavem a sacratissimo ejus corpore transmisi, de qua videingressus in Transpadanis partibus invenissetaliud volens, eduxit cultellum, ut eam incideret. Qui mox cultellum, cum quo eam per parture defixit, eademque hora defunctus cecidit. Et illic rex Langobardorum Autharith atque alii multi eius homines cum clavis vero seorsum iaceret in terra, factus est omnibus vehementissimus timor, ut eandem clavem de terra levare nullus praesumeret. Tunc quidam Langobardus catholicus, qui sciebatur orationi et eleemosynis deditus, Minulfus nomine, vocatus est, atque ipse hanc levavit de terra. Autharith vero pro eodem miraculo aliam clavem auream fecit, atque
Abbreviated transcription (Latin):
capta .ẽ: multiuiri acmultȩ mulie¬
res nobiles in p̃daducte s̃ : & filii a pa¬
rentib. parentes a filiis: & c̃iuges
a c̃iugib diuisi  Ex qͥb aliqͥ iãredẽpti
sunt: sed qr grauib eosp̃ciis dict̃. multi
apud nefandissimos lango bardos
hactenꝰ remanser̃: Mox autẽ medie¬
tatẽ pecuniȩ quã transmisistis: in
eoꝵ redẽptionẽ trans misi: Demedie.¬
tate uͦ: ancillis dĩ quas uos grecalinguai
monasterias dicitis. lectisternciemere
disposui: qr inlectissuis grauinuditate
rant. quȩ in hac urbe multȩsunt: Nã
uxta notitiã qua dispen sant᷑. tric
milia repperiunt᷑: & qͥdẽ descĩpaeri apłoꝵ¬
pͥncipis reb: octoginta anniuas libras acci¬
piunt: Sed ad tantã multitu dinẽ istȩ qͥd s̃.
maximȩ in hac urbe ubi om̃iagraui p̃cioemun¬
tur: Harĩuͦ talis uita .ẽ.: atq intantũ la¬
crimis & abstinentia stricta. ut credamꝰ qr

Expanded text:
capta est, multi viri ac multae muliecapta est, multi viri ac multae mulieres nobiles in praedam ductae sunt, et filii a parentibus, parentes a filiis, et conjuges a conjugibus divisi, ex quibus aliqui jam redempti sunt. Sed quia gravia pretia eis dicunt, multi apud nefandissimos Langobardos hactenus remanserunt. Mox autem medietatem pecuniae quam transmisistis, in eorum redemptionem transmisi. De medietate vero ancillis Dei, quas vos Graeca lingua monastrias dicitis, lectisternia emere disposui, quia in lectis suis gravi nuditaterant, quae in hac urbe multae sunt. Nam juxta notitiam qua dispensantur tria millia reperiuntur. Et quidem de sancti Petri aponcipis rebus octoginta annuas libras accipiunt. Sed ad tantam multitudinem ista quid sunt, maxime in hac urbe, ubi omnia gravi pretio emuntur? Harum vero talis vita est, atque in tantum lacrymis et abstinentia districta, ut credamus quia
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ae ꝓdestis. cotidie sollicite per¬
scrutari debetis.. Peto autẽ ut
paruulos dños quos nutritis. p̃cipue
minorib: instituere curetis : ut
gloriosos eunuchos quieis deputa¬
tisunt admonere. ut ea illis loqui
debeant: quȩ eoꝵ mentes in cari¬
tate circase inuicẽ. & erga sub¬
iectos in mansue tudine cõpungant
N esiquid odi int̾semͦ conceperint:
in aꝑte postea erũpat: Uerba qͥdẽ
nutrientiũ aut lacer̃ sibona s̃:
aut uenenũ simala: Talit̃ ergo nẽ
eis suggerant: quȩ post modum
ostendant quã bona fuerint quȩ
meus sauinianꝰ dia conꝰ ab excellentia
ur̃a trans missas in redẽptionẽ capti¬
uoꝵ dandas: atq pauꝑib erogan¬
das detulit: Deqͥb uob gaudeo sed
stantia. sed etiã deur̃is reb rationes
red diturꝰ uado: Vob autẽ om̃ps ds̃ ꝓ¬
tuat: Indi couͦqr ex croconensi ciuitate
quȩ suꝑ adriaticũ mare int̾ra italiȩ
posita trans acto anno alango bardis

Expanded text:
vestrae prodestis quotidie sollicite pervestrae prodestis quotidie sollicite perscrutari debetis. Peto autem ut parvulos dominos quos nutritis praecipue moribus instruere curetis, et gloriosos eunuchos qui eis deputati sunt admonere ut ea illis loqui debeant quae eorum mentes in charitate circa se invicem et erga subjectos in mansuetudine compungant, ne si quid odii modo inter se conceperint, in aperto postea erumpat. Verba siquidem nutrientium aut lac erunt, si bona sunt, aut venenum, si mala. Talia ergo nunc eis suggerant quae postmodum ostendant quam bona fuerint quae meus Sabinianus diaconus ab excellentia vestra transmissas in redemptionem captivorum dandas atque pauperibus erogandas detulit, de quibus gaudeo, sedstantia, sed etiam de vestris rebus rationem redditurus vado. Vobis autem omnipotuat. Indico vero quia ex Crotonensi civitate, quae, super Adriaticum mare in terra Italiae posita, transacto anno a Langobardis
Abbreviated transcription (Latin):
huc lacrimarũ gr̃am non habent: Hi
nimirũ australẽ & arentẽ habent:
sed adhuc irrigua indigent: Quici
in bonis oꝑib positi. in quib: magni
atq feruentes sunt: oport& ualde.
ut aut timore supplicii. aut amore
regnicȩlestis: peccata sine quib uiuere
non possunt cotidie plorent: Sed quia
ut dixi duo sunt cõpunctionis genera:
declit ei pat̃ suus irriguum suꝑius.
& irriguum inferius: Irriguũ qͥppe
suꝑius accipit anima: cũse in lacri¬
mis regni cȩlestis desiderio affligit:
Irriguum uero inferius accipit : cum
infernisuppliciai flendo ꝑtimescit:
& quidem prius inferius. & pꝰ irriguũ
suꝑius datur Sed quici cõpunctio
amoris. magnci dignitate p̃minet
necesse fuit ut prius irriguum supe¬
rius. & post irriguum inferius di¬
ceretur: Vos ergo quȩ oꝑante om̃i¬
potente dõ utraq cõpunctionis
genera experimento nostis: quan¬
tũ ꝑ uerbaur̃a serenissimȩ dominȩ

Expanded text:
huc gratiam lacrymarum non habent. Hi huc gratiam lacrymarum non habent. Hi nimirum terram Australem et arentem habent, sed adhuc irrigua indigent, quia in bonis operibus positi, in quibus magni atque ferventes sunt, oportet valde ut aut timore supplicii, aut amore regni coelestis peccata, sine quibus vivere non possunt, quotidie plorent. Sed quia, ut dixi, duo sunt compunctionis genera, dedit ei pater suus irriguum superius, et irriguum inferius. Irriguum quippe superius accipit anima, cum se in lacrymis regni coelestis desiderio affligit; irriguum vero inferius accipit, cum inferni supplicia flendo pertimescit. Et quidem prius inferius, et post irriguum superius datur. Sed quia compunctio amoris magna dignitate praeeminet, necesse fuit ut prius irriguum superius, et post irriguum inferius diceretur. Vos ergo, quae, operante omnipotente Domino, utraque compunctionis genera experimento nostis, quantum per verba serenissimae dominae
Abbreviated transcription (Latin):
amplius plangit &r bonis ꝑhennib: de .ẽ.
quã flebat prius cũ mala ȩt̃nci metue¬
bat: Sicq fit: ut ꝑfecta cõpunctio for¬
midinis. trahat animũ cõpunctioni dilec¬
tionis Qđ bene insacra ueraciq histo¬
ria: figurata narratione describitur.
quȩ ait Axa filici chaleb: sedebat suꝑ
asinc̃ suspirans, Cuidix̃ pat̾suus Quid
habes.c Atq illa respondit Dam bene
dictionẽ. Terrã australẽ & arentẽ de¬
distimichi : unge & irriguam: & dedit
ei patersuus irriguum superius: & irri¬
guum inferius: Axa quippe suꝑ a sincim
sedet : cuminrationabilib carnis suae
motib anima p̃sidet: Quȩ suspirans. a pa¬
tre terrã irriguã p&it : qr acreatore
nr̃o cũ magno desiderio querenda .ẽ. gr̃ã
lacrimarũ Sunt namq: non nulli. qͥiã
in dono ꝑcipunt libe proiustitia eloqͥ
oppressos tueri. indigentib propria
tribuere. ardorẽfidei habe: sed ad¬

Expanded text:
amplius plangit quia a bonis perennibus deest amplius plangit quia a bonis perennibus deest quam flebat prius cum mala aeterna metuebat; sicque fit ut perfecta compunctio formidinis trahat animum ad compunctionem dilectionis. Quod bene in sacra veracique historia figurata narratione describitur, quae ait: Axa filia Caleph sedens super asinam suspiravit. Cui dixit pater suus: Quid habes? At illa respondit: Da dictionem. Terram australem et arentem dedisti mihi; junge et irriguam. Deditque ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius sedet cum irrationabilibus carnis suae motibus anima praesidet, quae suspirans a Patre terram irriguam petit, quia a Creatore nostro cum magno gemitu quaerenda est gratia marum gratia. Sunt namque nonnulli qui jam in dono perceperunt libere pro justitia eloqui, oppressos tueri, indigentibus propria tribuere, ardorem fidei habere, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
foras trahitur. semꝑ adamorẽ cȩlestis
patriȩ intus reuocȩtur & hoc quoq
inuestigare debetis: quotiesei ꝓsuci
anima lacrimȩ dantur. utrũ ad huc
extimore an iam ex amore cõpungit᷑:
Duo quippe sunt cõpunctionis genera:
sicut scitis: Vnũ qđ aet̾ncis pencis m&uit.
alud qđ cȩlestib p̃miis suspirat Quia
dm̃ sitiens animci prius timore cõpungit᷑
post amore: Ante enim semet ipscim
in lacrimis afficit: quia dum maloꝵ
suoꝵ recolit. ꝓhis ꝑp&i supplicia ȩt̃nci
ꝑtimescit: At uͦ cum longa meroris
anxietate fucrit formido consũpta:
quȩ dam iam dep̃sũptione ueniȩ securitas
nascitur. & in amorẽ cȩlestiũ gaudioꝵ
animꝰ in flammat᷑: & prius qui flebat
neduceretur adsuppliciũ: post modum
flereamarissime incipit. quic differt᷑¬
a regno: Contẽplat᷑ & enĩmens qui sunt
illiangłoꝵ chori quȩ ipsa societas beatoꝵ¬
spũum. quȩ uisio int̾nȩ claritatis dĩ. &

Expanded text:
foras trahitur, semper ad amorem coelestis foras trahitur, semper ad amorem coelestis patriae interius revocetur; et hoc quoque investigare debetis, quoties ei pro sua anima lacrymae dantur, utrum adhuc ex timore an jam ex amore compungatur. Duo quippe sunt compunctionis genera, sicut scitis. Unum quod aeternas poenas metuit, aliud quod de coelestibus praemiis suspirat, quia Deum sitiens anima, prius timore compungitur, post amore. 871 Ante enim semetipsam in lacrymis afficit, quia dum malorum suorum recolit, pro his perpeti supplicia aeterna pertimescit. At vero cum longa moeroris anxietate fuerit formido consumpta, quaedam jam de praesumptione veniae securitas naanimus inflammatur; et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum flere amarissime incipit, quia differta regno. Contemplatur etenim mens qui sint illi angelorum chori, quae ipsa societas beatospirituum, quae visio internae claritatis Dei; et
Abbreviated transcription (Latin):
uod intanto tumultu rerum
urã excellentici posita. sacri
scriptum . ẽ. Filii autemisrł ambula¬
uerunt ꝑ siccum. ꝑ medium maris : At
contra. ego ueni in altitudinẽ maris:
& tempestas demersit me: Vos uero ad
re promissionis patric̃ int̃ undcis causarũ
scłarium : siccis ut uideo gressib amibu¬
latis A gamusergo gr̃as ei sp̃ui: quȩ cordci
quȩ implet leuat Quunt̃ tumultꝰ hominũ
sollicitu dinẽ inmente facit: in cuiꝰ p̃sen¬
tici nullus locus cõpunctȩ animȩ non . ẽ.
secretus: Aet̃nȩ enim suciuitatis odorẽ
trahitis. atq idõ sponsũ animȩ ardent̃
amatis. itaut cũ cȩlesti sponsa ei dicere
possitis: Traheme postte: inodore ungen¬
cellentiȩ hoc minꝰ repperi : qr m desere¬
nissima domina indicare noluit quam
studiose legat. uel inlectione qualiter
cõpungatur. Prod. eẽ. quippe ei multũ
debet urã p̃sentia: ut int̃ causarũ fluctꝰ
quos assiduȩ patit᷑. ex quib uel it nolit

Expanded text:
Quod in tanto tumultu causarum vestra excellentia posita sacri vscriptum est: Filii autem Israel ambulaverunt per siccum per medium mare. At contra: Ego veni in altitudinem maris, et tempestas demersit me. Vos vero ad repromissionis patriam inter undas causarum saecularium siccis, ut video, gressibus ambulatis. Agamus ergo gratias ei spiritui qui corda quae implet levat, qui inter tumultus hominum solitudinem in mente facit. In cujus praesentia nullus locus cumpunctae animae non est secretus. Aeternae enim suavitatis odorem trahitis, atque ideo sponsum animae ardenter amatis, ita ut cum coelesti sponsa ei dicere possitis: Trahe me post te, in odore unguencellentiae vestrae hoc minus reperi, quia mihi de serenissima domina indicare noluit quam studiose legat, vel in lectione qualiter compungatur. Prodesse quippe ei multum debet vestra praesentia, ut inter causarum fluctus, quos assidue patitur, ex quibus, velit nolit,
Abbreviated transcription (Latin):
latione suci ad nr̃am studeat ꝑ ducere
notionẽ : quatenꝰ a nob̃ ualeat congrua
sine dubio sententia terminari & qm̃
necesse . ẽ. ut ad eum cuiuices nr̃as in¬
dulsimus quotiens oportere ꝑspexerit
pro facienda collatione aptis debeant
ep̃i temporib: conuenire : hortam᷑
ut nullus mandatis eiꝰ inoboe diens
esse p̃ sumat. nec cõmuni congregati¬
oni int̃ eẽ. post ponat: nisi aut cor¬
poris infirmitas quem piam fortasse
uetuerit. aut cuius dã tum causȩ
iusta excusatio minime uenire ꝑmi¬
serit: Hi tam̃ qui ꝓhibente aliqua
necessitate nequeunt in sy nod ocon¬
uenire. locosuo prbm aut diaconẽ
dirigant: quatenus quȩ anr̃o uicario
dõ auxiliante fuerint de finita. ad
eum qui absens. ẽ. ꝑ ipsum quẽ miserit
fida relatione ꝑueniant: ut in con¬
uulsa firmitate seruent᷑. & nullius
ea audeat occasionis ex cusatio uno¬
lare: Hocetiam uos parit̃ p̃uidimꝰ
ammonen dos: ut nullus ur̃m ad

Expanded text:
latione sua ad nostram studeat perducere latione sua ad nostram studeat perducere notionem, quatenus a nobis valeat congrua sine dubio sententia terminari. Et quoniam necesse est ut ad eum cui nostras vices indulsimus, quoties oportere perspexerit, pro facienda collatione aptis debeant episcopi temporibus convenire, hortamur ut nullus mandatis ejus inobediens esse praesumat, nec communi congregationi interesse postponat, nisi aut corporis infirmitas quempiam fortasse vetuerit, aut cujusdam cum causae justa excusatio minime venire permiserit. Hi tamen qui prohibente aliqua necessitate nequeunt in synodum convenire, loco suo presbyterum aut diaconum dirigant, quatenus quae a nostro vicario, Deo auxiliante, fuerint definita, ad eum qui absens est per ipsum quem miserit fida relatione perveniant, ut inconvulsa 785 firmitate serventur, et nullius ea audeat occasionis excusatio violare. Hoc etiam vos pariter praevidimus admonendos, ut nullus vestrum ad
Abbreviated transcription (Latin):
officium. cum fuerit unus adquẽ
possit recurri p̃positus: idcirco opor¬
berti regis. scđm antiquã consuetudinẽ
fr̃inr̃o uergilio arelatensis ciuitatis
epõ. uices nr̃as tribuere Quatenus &
catholicȩ fidei integritas. id .ẽ sc̃arũ
quattuor sẏnodorũ dõꝓte gente solli¬
cita deuotione seruetur: & si inter
fr̃s consacer dotesq nr̃os aliqͣ euenerit
forte contentio. auctoritatissuȩ ui¬
gore uicib nempe sedis apłicȩ functus:
discreta moderatione cõpescat Cui
etiam iniunximus. ut siquarũ dcm
causarũ tale fuerit certam̃ exortum.
in qͦalioꝵ p̃sentic opussit: congrega¬
tis sibinumero competenti fr̃ib & co
definiat Si quã uero contentionem
qđ longe faciat diuincipotentia de
fidei causa euenire contigerit: aut
negotiũ emerserit cuiꝰ uehemenssit
fortasse dubietas & prosui magnitu¬
dine iudicio aplicȩ sedis indigeat.
examinata diligentius ueritate. re¬

Expanded text:
officium, cum fuerit unus ad quem officium, cum fuerit unus ad quem possit recurri praepositus, idcirco opport, secundum antiquam consuetudinem, fratri nostro Virgilio Arelatensis civitatis episcopo vices nostras tribuere, quatenus et catholicae fidei integritas, id est sanctarum quatuor synodorum, Deo protegente, sollicita devotione servetur; et si inter fratres consacerdotesque nostros aliqua evenerit forte contentio, auctoritatis suae vigore, vicibus nempe sedis apostolicae functus, discreta moderatione compescat. Cui etiam injunximus ut si quarumdam causarum tale fuerit certamen exortum in quo aliorum praesentia opus sit, congregatis sibi in numero competenti fratribus etdefiniat. Si quam vero contentionem, quod longe faciat divina potentia, de fidei causa evenire contigerit, aut negotium emerserit cujus vehemens sit fortasse dubietas, et pro sui magnitudine judicio sedis apostolicae indigeat, examinata diligentius veritate, re
Abbreviated transcription (Latin):
dhoc diuinȩ dispensationis ꝓuisio
eẽ. distinctos: utdum reuerentic̃ mi¬
noris potiorib ex hibent. & potiores
minorib diligentiam impenderent.
un a concordiȩ fieret ex diuersitate
contextio. & recte officioꝵ generet᷑
amministratio singuloꝵ Neq enim
uniuersitas alici poterat ratione sub¬
sistere: nisi huius modi magnus eam
differentiȩ ordo seruaret: Quiciuꝰ
creatura inuna eademq ȩqucilitate
gubnari uł uiuere non potest: cȩlestiũ
miliciarũ exemplo nos instruit: Quici
dum sint angłi. sint archangłi. liquet
quic non aequalessunt. sed in potes¬
tate & ordine sicut nostis. differt
alter ab altero Siergo int̃ hos qui
sine peccato sunt ista constat. eẽ.
distinctio. quis hominũ abnuat
huicse libent̃ dispositioni sũmittere.
cuinouit etiam angłos oboedire.e
Hinc & enimpax & caritas mutucise
uice complectitur: & manet firma
concordiȩ malternai & dõplacita
dilectione sinceritas: Quia igitur
unũ qđq tunc salubrit̃ cõpletur

Expanded text:
hoc divinae dispositionis provisio esse distinctos, ut dum reverentiam minores potioribus exhiberent, et potiores minoribus dilectionem impenderent, una concordiae fieret ex diversitate contextio, et recte officium gereret administratio singulorum: neque universitas alia poterat ratione subsistere, nisi hujusmodi magnus eam differentiae ordo servaret. Quia vero creatura in una eademque aequalitate gubernari vel vivere non potest, coelestium militiarum exemplar nos instruit; quia dum sint angeli, sint archangeli, liquet quia non aequales sunt, sed in potestate et ordine, sicut nostis, differt alter ab altero. Si ergo inter hos, qui sine peccato sunt, ista constat esse distinctio, quis hominum abnuat huic se libenter dispositioni submittere, cui novit etiam angelos obedire? Hinc etenim pax et charitas mutua se vice complectitur, et manet firma concordiae in alterna et Deo placita dilectione sinceritas. Quia igitur unumquodque tunc salubriter completur
Abbreviated transcription (Latin):
tib neces sario duximꝰ adhortandũ.
ut ueniente ad te hr̾laro cartula¬
rio nr̃o. adunato episcoporũ uniũ¬
sali concilio abito p̃ocuł t̾rore
uenturi iudicii causa eadẽ sub¬
tili ac sollerti debeat indagati¬
one ꝑquiri. Etsi capitulũ hoc ap̃¬
sentiũ latorib p̃dicto ep̃o do¬
cum̃tis idoneis fuerit ad ꝓbatum.
adignitate officioq quo fungit᷑
mod om̃ib degradet᷑. ut & ille
ad penitentie lucra ꝑ agnicionẽ
delicti redeat & ceteri temptare
accepta peccunia ut fertur uen

Expanded text:
tibus necessario duximus 612 ad hortandam, tibus necessario duximus 612 ad hortandam, ut veniente ad te Hilaro chartulario nostro, adunato episcoporum universali concilio, habito prae oculis terrore venturi judicii, causa eadem subtili ac solerti debeat indagatione perquiri. Et si capitulum hoc a praesentium latoribus praedicto episcopo documentis idoneis fuerit approbatum, a dignitate officioque quo fungitur modis omnibus degradetur, ut et ille ad poenitentiae lucra per agnitionem delicti redeat, et caeteri tentare accepta pecunia venun
Abbreviated transcription (Latin):
antiquus hostis qui pͥmum
hominẽ deparadisy delicus
ihanc erumpnosam uitam callida
ꝑsuasione deposuit. & in eo iã tunc
humano generi pęnã mortalitatis
inflix̃. eadẽ calliditate ouiũ domi¬
nicarũ pastores quo faciliꝰ gregẽ
capiat tͣnsfusis conet̾ uenenis infi¬
cere. &iure iã potestati ꝓpͥe uin¬
dirare. Sednos qͥlic& in meriti sedẽ
apłicam uice scĩpetri apłorum pͥn¬
cipis suscepimꝰ gubnandam. ipso
pontificatus officio funꝰgimꝰ. generali
hosti qͥb ualemꝰ nisib obuiare. Por¬
recta igͥ peticione. insinuauer̾
nob̾ p̃sentuĩ latores. constantius.
& mustelus. & asser̃ eccłȩ pudenti¬
ane diacones numidia ꝓuincia
constitute maximianũ eccłe eiꝰdẽ
antistitem. in loco qđ eg& corruptũ
p̃mio donatistarũ ep̃m noua licqi¬
cia fieri ꝑmisisse. Cum & si hoc¬
anterior ususꝑ mitter& manere. atq
ꝓsistere fides catholica ꝓhiber&.
Obhoc gͦ fr̃nitatẽ tuã scriptis p̾sen¬

Expanded text:
antiquus hostis, qui primum hominem de paradisi deliciis in hanc aerumnosam vitam callida persuasione deposuit, et in eo jam tunc humano generi poenam mortalitatis inflixit, eadem nunc calliditate ovium dominicarum pastores, quo facilius gregem capiat, transfusis conetur venenis inficere, et jure jam potestati propriae vindicare. Sed nos qui, licet immeriti, sedem apostolicam vice Petri apostolorum principis suscepimus gubernandam, ipso pontificatus officio cogimur generali hosti quibus valemus nisibus obviare. Porrecta igitur petitione insinuaverunt nobis praesentium latores Constantius et Mustellus, et asserunt Ecclesiae Pudentianae diacones in Numidia provincia constitutae, Maximianum ejusdem Ecclesiae antistitem in loco quo degit, corruptum praemio Donatistarum, episcopum nova licentia fieri permisisse, cum etsi hoanterior usus permitteret, manere atque persistere fides catholica prohiberet. Ob hoc ergo fraternitatem tuam scriptis praesen
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ uelina uuxentina. & blan¬
dana ecđa quȩ tibi ĩui¬
cino st̃ constitute. sacer¬
dotis noscuntur uacare regimine.
ꝓpt̃ ea fr̃nitati tuȩ earum sollem¬
nit̾ oꝑam uisitacionis inungimus
Illud p̃omĩb cominonentes. ut ubi
p̃fatarũ eccłarum. siue dio ceseos
earũ uł diacones. siue religiose
ꝑsone ĩuente fuerint. districte ac¬
canonice ut uiuant. mođ om̃ibus
stupebis. nec passim eis inqͣ lib& re
sit excedendi licentia. Sed tuo mo¬
deramine atq ꝓuisione ĩculpabi¬
lit̾ in qͣst̃ conuersatione uł habitu
ꝑseuerent. Sciturꝰ. qͥa siqͥd secus
accesserit. tui neglegitui mođ
om̃ib imputari. Pbr̃s quoq uł¬

Expanded text:
m Velina , Buxentina, et Blandana Ecclesiae, quae tibi in vicino sunt constitutae, sacerdotis noscuntur vacare regimine; propterea fraternitati tuae earum solemniter operam visitationis injungimus, illud prae omnibus commonentes, ut ubi praefatarum Ecclesiarum sive dioeceseos earum, vel diaconi, sive religiosae personae inventae fuerint, districte canoniceque ut vivant modis omnibus studebis. Nec passim eis in qualibet re sit excedendi licentia, sed tuo moderamine atque provisione inculpabiliter in qua sunt conversatione vel habitu perseverent; sciturus, si quid secus accesserit, tuo neglectui modis omnibus imputari. Presbyteros quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
Quib aut̃ hoc in loco t̾renarũ re¬
rũ tumultib p̃mor ex plere ũbis
nequeo qđ tam̃ colligere ex breui¬
tate epłȩ potestis in qua ei minꝰ
loqͦr quẽ plꝰ om̃ib diligo. P̃t̾ea
indico qͥa aserenissimis dñis qͣntis
ualui p̃cib postulaui ut uos
apłoꝵ pͥncipis limina uenire
hic mecũ uiuere concedant
qͣtinꝰ dũuos uidere meruero
ꝑegrinationis nr̃ȩ tediũ de &t̾¬
na patria inuicẽ loquendo re¬
leuemus.

Expanded text:
Quibus autem hoc in loco terrenarum reQuibus autem hoc in loco terrenarum rerum tumultibus premor, explere verbis nequeo; quod tamen colligere ex brevitate epistolae potestis, in qua ei minus loquor, quem plus omnibus diligo. Praeterea indico quia a serenissimis dominis quantis 495 valui precibus postulavi, ut vosncipis, limina venire hic mecum vivere concedat, quatenus dum vos videre meruero, peregrinationis vestrê tedium de êterna patria invicem loquendo relevemus.
Abbreviated transcription (Latin):
płas beatitudinis ur̃ȩ ut
fessus reqͥem. salutẽ ȩger
fontẽ si tiens. umbrã ęscaans ac¬
cepi. Neq enĩ illa u̾ba ꝑ linguam
carnis uidebant᷑ ex pressa. sed sic
sp̃ualẽ amorẽ suũ quẽ gestabał
aꝑuit acsi mens ꝑse ipsã loqueret᷑
sed durũ ualde fuit qđ secutũ . ẽ.
qͥa amor ur̃ terrena me portare
onera p̾̃cepit. & quẽ prius sp̃u-¬
alit̃ diligebatis post ut ęstimo
tẽpr̃alit̾ amantes usq ad t̾rã
me suꝑposito onere depressistis.
ita ut mentis rectitudinẽ fun-¬
ditꝰ ꝑdens contẽplationisq aciẽ
humiliatꝰ sũ usqueqͣq. Multis enĩ
causarũ fluctib quatior & tu¬
multuosȩ uitȩ tẽpestatib affli¬
gor. ita ut recte dicã ueni in
altitudinẽ maris & tẽpestas de¬
mersit me. Piclitanti igit᷑ michił
orationis ur̃ȩ manũ tendite uos
qͥ inuirtute littore statis. Qđ uͦ
ad iniqͥtatũ mearũ cumulũ ac.¬
cidit ut cũ uindicari in me iniqͥtas
debuit laudes ꝓ uindicta recipiã.

Expanded text:
as beatitudinis vestrae, ut fessus requiem, salutem aeger, fontem sitiens, umbram aestuans accepi. Neque enim illa verba per linguam carnis videbantur expressa, sed sic spiritalem amorem suum quem gestabat aperuit, ac si mens per semetipsam loqueretur. Sed durum valde fuit quod secutum est, quia amor vester terrena me portare onera praecepit; et quem prius spiritaliter diligebatis, postea, ut existimo, temporaliter amantes, usque ad terram me superposito onere depressistis, ita ut mentis rectitudinem funditus perdens, contemplationisque aciem humiliatus sum usquequaque. Multis enim causarum fluctibus quatior, et tumultuosae vitae tempestatibus affligor, ita ut recte dicam: Veni in altitudinem maris, et tempestas demersit me. Periclitanti igitur mihi orationis vestrae manum tendite, vos qui in virtutum littore statis, Quod vad iniquitatum mearum cumulum accidit, ut, cum vindicari in me iniquitas debuit, laudes pro vindicta recipiam.
Abbreviated transcription (Latin):
fide enĩ statis Acsi id qđ̃ ꝓ tulerat
aꝑir& dicens Ideo nõminam fidei
ur̃e. qr fide statis: aeqͣles enĩ uob sumꝰ
ĩ qͦ uos stare cognoscimꝰ qͣsi p̃latũ
se fr̃ibus. eẽ. nesciebat : cũ dicer&

Expanded text:
Fide enim statis. Ac si id quod protulerat Fide enim statis. Ac si id quod protulerat aperiret, dicens: Ideo non dominamur fidei vestrae, quia fide statis; aequales enim vobis sumus in quo vos stare cognoscimus. Quasi praelatum se fratribus esse nesciebat, cum dicer
Abbreviated transcription (Latin):
nullo sep̃ferat. & cũpͣuoꝵ culpa
cat. Ut & honore supp̾sso equalẽ
se subditis bene uiuentib depu¬
t&. ⁊ contͣ ꝑuersoꝵ culpas. exzelo
iusticiȩ excrescat. hinc ÷ nãq qđ
petrꝰ auctore dõ scẽ eccłȩ pͥncipa¬
tũ tenens abene agente cornelio.
& sese ei humilit̾. ꝓsternente. in mo¬
deratius uenerari recusauit : seq
eisimilẽ recognouit dicens. Sur¬
ge. nefeceris: &ego hõsum Sed cũ
ananie ⁊ saphirȩ culpã repꝑit.
mox qͣnta potentia suꝑcetos ex¬
creuiss&: ostendit. Uerbo nãq eoꝵ
p̃hendit Et sũ mũ ᷤ intͣ eccłam ẽt᷑
peccata recoluit : qđ honore sibi
uehem̃ter ĩpenso. corã bene agen¬
tib fr̃ibus ñ agnouit flic cõmuni¬
onẽ eqͣlitatis meruit. scĩtus accio¬
nis: illic zelus ulcionis. is aꝑuit
potestatis hinc ẽ. qđ p aulus
bene agentib frĩbus p̃latũ eẽ. se
nesciebat: cũ dicer&. Niquia domi¬
nam fidei ur̃ȩ: sed ad uitores sumꝰ
gaudii ur̃i Atq. ilico ad unxit.

Expanded text:
eferat, et cum pravorum culpa cat; ut et honore suppresso, aequalem se subditis bene viventibus deputet, et contra perversorum culpas ex zelo justitiae excrescat. Hinc est namque quod Petrus, auctore Deo, sanctae Ecclesiae principatum tenens, a bene agente Cornelio, et se e ei humiliter prosternente, immoderatius venerari recusavit, se que illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris, et ego homo sum. Sed cum Ananiae et Sapphirae culpam reperit, mox quanta potentia super caeteros excrprehendit: et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso coram bene agentibus fratribus non agnovit. Hic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, illic zelus ultionis jus aperuit potestatis. Hinc est quod Paulus bene agentibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum diceret: Non quia dominamur fidei vestrae, sed adjutores sgaudii vestri . Atque illico adjunxit:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe ĩsacro eloqͥo ñ nũꝗ doctores
uocant̾ : qͥdum fugitiua. eẽ p̃sen¬
tia ĩdicant: quȩ sint uent̾a ma¬
nifestant: Quos diuinꝰ sermo
falsa uidẽ redarguit: qr dũ
corriꝑe culpas metuunt: ĩcas¬
sũ delinquentib ꝓmissa securi¬
tate blandiunt᷑: Qui iniqͥtatẽ
crepationis uoce c̃ticescur̃. Cla¬
uis qͥppe aꝑitionis ẽ sermo correp¬
tionis: qͥa ĩcrepando culpã de¬
degit : ꝗ sȩpe nesc̃ ipse &iã qͥꝑ
petrauit Hinc paulus ait. Ut
potens sit & ex hortari ĩ doctri¬
na sua. & eos qͥc̃t᷑ͣdic̃t redargu¬

Expanded text:
o eloquio nonnunquam doctores vocantur, qui dum fugitiva et praesentia indicant, quae sint ventura manifestant. Quos divinus sermo falsa videre redarguit, quia dum corripere culpas metuunt, incassum delinquentibus promissa securitate blandiuntur. Qui iniquitatem crepationis voce conticescunt. Clavis quippe apertionis est sermo correptionis, quia increpando culpam detegit, quam saepe nescit ipse etiam qui perpetravit. Hinc Paulus ait: Ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui contradicunt argu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩboũ lutere. cogitacionis ł oꝑis
manꝰ lau&: Etfit plerũq ut dum
rectoris anim. aliena tẽptam̃ta c̃¬
descendendo cognoscit: auditis tẽ¬
tationib etiã ipse pulset̾ Quia &
hac ȩadẽ ꝑꝗ popłi multitudo di¬
luit᷑ aqͣ ꝓcul dubio luteris ĩ qͥnat᷑:
Nã dũ sordes diluentiũ suscip̃: qͣsi suę
mundiciȩ serenitatẽ ꝑpendit Sed hec
neqͣꝗ pastori tim̃dil sunt: qr dõ sub¬
tilit̾ cuncta pensante. tanto faciliꝰ
asua eripit᷑ qͣnto miscdils ex aliena
tempcatione fatigat᷑ Rurs cũ me
adc̃sidandũ c̃fero. qͣł inhumilitate
qͣlisq eẽ rector debeat ĩdistricti¬
one: ꝑpendo. qm̃ necesse ẽ. ut & be¬
ne agentib sit ꝑhumilitatẽ socius
& cont᷑ delinq̃ntiũ uicia. ꝑzelum

Expanded text:
in boum lutere cogitationis vel operis in boum lutere cogitationis vel operis manus lavet. Et fit plerumque ut dum rectoris animus aliena tentamenta condescendendo recognoscit, auditis tentationibus et ipse pulsetur, quia et haec eadem per quam populi multitudo diluitur, aqua procul dubio luteris inquinatur. Nam dum sordes diluentium suscipit, quasi suae munditiae serenitatem perdit. Sed haec nequaquam pastori timenda sunt, quia, Deo subtiliter cuncta pensante, tanto facilius a sua eripitur, quanto misericordius ex aliena tentatione fatigatur. Rursus cum me ad considerandum confero qualis in humilitate, qualisque esse rector debeat in districtione, perpendo, quoniam necesse est ut et bene agentibus sit per humilitatem socius, et contra deli
Abbreviated transcription (Latin):
cendit adĩfima : ualent̾ recur¬
rit ad sũma Inqͣ uidelic& cõpas¬
sione necesse. ẽ. ut talẽ se qͥp̃ est
exhibeat: cui sub iecti qͥq occulta
quoq sua ꝓde ñ erubescant: ut
cũ temptationũ fluctus par¬
uuli tolerant: ad pastoris m̃tẽ
qͣsi ad matris sinũ recurrant.
Et hoc qͦ se ĩquinari pulsantis cul¬
pę sordib p̃uident: exortationis
eiꝰ solatio. lacrimis orationis lauerĩ.
Unde & ante fores tẽpli abluendas ĩ
gredientiũ manꝰ. mare ȩneũ. id÷
luterẽ .xii. b oues portant: qͥ qͥdẽ fucie
obturab̾ osboui trituranti: Quoꝵ
qͥdẽ nos aꝑta oꝑa cernimꝰ: sed apđ
districtũ uidicẽ quȩ illos postĩus¬
maneant ĩocculta retributione
nescimꝰ Qui tam̃ c̃descensionis suȩ
patientiã diluendis ꝓximor c̃fes¬
sionib p̃parant: uelut ante fores
tẽpli luterẽ portant Ut qͥsqͥs intͣre
aet̾n itatis ianuã nitit᷑: tẽptatio¬
nes suas m̃ti pastoris ĩdic&. &qͣsi

Expanded text:
dit ad infima, eo valenter recurrit ad summa. In qua videlicet compassione necesse est ut talem se qui praeest exhibeat, cui subjecti quique occulta quoque sua prodere non erubescant; ut cum tentationum suarum fluctus parvuli tolerant, ad pastoris mentem, quasi ad matris sinum, recurrant, et hoc, quod se inquinari pulsantis culpae sordibus praevident, exhortationis ejus solatio lacrymis orationis lavent. Unde et ante fores templgredientium manus mare aeneum, id est luterem, duodecim boves portant : qui quidem facie obturabis os bovi trituranti . 20 Quorum quidem nos aperta opera cernimus, sed apud districtum judicem qumaneant in occulta retributione nescimus. Qui tamen cum condescensionis suae patientiam diluendis proximorum confessionibus praeparant, velut ante fores templi luterem portant, ut quisquis intrare aeternitatis januam nititur, tentationes suas menti pastoris indicet, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tẽ semꝑ qͣsi ad tab̾naculũ re¬
deant: & uelud corã testam̃ti ar¬
cha dñm c̃sulunt: sed dehis in
qͥb dubitant aput sem& ipsos
ĩtꝰ sacri eloqͥi paginas reqͥrant.
Hinc ipsa ueritas ꝑsusceptionẽ
nr̃ȩ nob̾ nr̃ȩ humanitatis osten
nis uidelic& uiã bonis rectorib
st̃nens: ut & si iã sũma c̃tẽplan¬
do appetunt: necessitatib tam̃
ĩsirmantiũ cõpatiendo misceant᷑.

Expanded text:
mentem semper quasi ad tabernaculum rementem semper quasi ad tabernaculum redeant, et velut coram testamenti arca Dominum consulant, si de his iquibus dubitant apud semet ipsos intus sacri eloquii paginas requirunt. Unde et ipsa Veritas, per susceptionem nobis nostrae humilitatis ostensa, nis videlicet viam bonis rectoribus sternens, ut si etiam summa contemplando appetunt, necessitatibus tamen infirmantium compatiendo misceantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Quis ĩ firmat᷑ & ego ñ ĩfirmor: qͥs
scandalizat & ego ñuror : hinc
tendo fidẽ. sed extendendo pie¬
tatẽ: ut ĩse ꝑsonã infideliũ tͣns¬
figurans. ex sem& discer& qͣliter
aliis misereri debuis s& Quatenꝰ
hoc illis impenda: qđ sibi ipse
si ita eẽt ĩpendi recte uoliuiss&
Hinc iterũ dic̃. Siue m̃te excedimꝰ
dõ siue sobri sum uob̃. Quia &
sem& ipsũ nouerat c̃templando
tͣnscede: & eundẽ se auditorib
c̃descendo tẽꝑare. hinc iacob
dño de suꝑ ĩnitente & uncto
tunt : sed deorsum quoq ad mẽ¬
bra illiꝰ miserando descendunt Hĩc
moyses crebro tab̾naculũ intrat.
&ex̃ & qͥ intꝰ ĩ contẽplatione ra¬
pitur : foris infirmantiũ nego¬
tus urget᷑. Intꝰ dĩ archana cõ¬
sid̾at: foris onera carnaliũ por¬
tat. Qui dereb quoq dubus sẽꝑ
ad tabuaculũ recurrit: coram
testam̃ti archa dnm c̃sulit: exẽ¬
plũ ꝓcul dubio rectorib p̃bens.
ut cũ foris ambigit᷑ qͥd disponant: ad

Expanded text:
Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Hinc tendo fidem, sed extendendo pietatem, ut in se personam infidelium transfigurans, ex semetipso disceret qualiter aliis misereri debuisset, quatenus hoc illis impenderet, quod sibi ipse, si ita esset, impendi recte voluisset. Hinc iterum dicit: Sive mente excedimus, Deo; sive sobrii sumus, vobis ; quia et semetipsum noverat transcendere, et eumdem se auditoribus condescendendo attemperare. Hinc Jacob Domino desuper innitente, et uncto tunt, sed deorsum quoque ad membra illius miserando descendunt. Hinc Moyses crebro tabernaculum intrat et exit, et qui intus in contemplatione rapitur, foris infirmantium negotiis urgetur. Intus Dei arcana considerat, foris onera carnalium portat. Qui de rebus quoque dubiis semper ad tabernaculum recurrit, coram testamenti arca Dominum consulit; exemplum procul dubio rectoribus praebens, ut cum foris ambigunt quid disponant, ad
Abbreviated transcription (Latin):
dñi exercituũ ẽ Hinc ꝑesaiã
dñs amon& dic̃s Clama neces¬
ses qͣsi tuba exalta uocẽ tuã:
Pconis quippe offitiũ suscipit:
qͥsqs ad sac̃ dociũ accedit. ut an¬
te aduentũ uidicis qͥ t̾ribilit̃
seqͥt̾ ipse scilic& clamando gͣ¬
diatur Sac̃dos gͦ sip̃dicationis

Expanded text:
ni exercituum est. Hinc per Esaiam Dominus admonet dicens: Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam. Praeconis quippe officium suscipit, quisquis ad sacerdotium accedit, ut ante adventum judicis, qui terribiliter sequitur, ipse scilicet clamando gradiatur. Sacerdos ergo, si praedicationis
Abbreviated transcription (Latin):
ex asꝑitate sedex frat̾na scito dilecti¬
one descendere : quia sac̃ dotẽ te
apud om̃i potentẽ dm̃ nonnomine
qđ solũ ad penã. ẽ: sed etiã meritis
qđ ad mercedem respicit inueniri
desidero: Nam dũunũ in redẽptoris
nr̃i corpore menbrũ sumꝰ: sicut iN
culpatuci dilaceror. itaquoq in bona
actione letificor.: Illud p̃terea qđ
uultis. ut ꝑsonã a nr̃õ latere deputemꝰ:
cui causas ur̃as insinuare nob referen¬
das subtilit̃ debeatis. dilectissimo
filionr̃o paro & theodoro consilia¬
rio. quȩcũq uultis scribite : ut ꝑeos
nob insinuata. quic quid dehis ratio
suaserit : dño ualeat reuelante
disponi. Defratre autẽ & co ep̃onr̃o
mariniano. dũ pax cum p̃dicto agi¬
lulfoꝑfecta fuerit confirmata.
erit cognitio. & fiet quicquid ratio¬
nis ordo dictauerit:: GREGORI¬

Expanded text:
ex asperitate, sed ex fraterna scito dilectiex asperitate, sed ex fraterna scito dilectione descendere, quia sacerdotem te apud omnipotentem Deum non nomine, quod solum ad poenam est, sed etiam meritis, quod ad mercedem respicit, inveniri desidero. Nam dum unum in Redemptoris nostri corpore membrum sumus, sicut in culpa tua dilaceror, ita quoque et in bona actione laetificor. Illud praeterea quod vultis, ut personam a nostro latere deputemus, cui causas vestras insinuare 929 nobis referendas subtiliter debeatis, dilectissimo filio nostro Petro et Theodoro consiliario quaecunque vultis scribite, ut per eos nobis insinuata, quidquid de his ratio suaserit, Domino valeat revelante disponi. De fratre autem et coepiscopo nostro Mariniano, dum pax cum praedicto Agilulpho perfecte fuerit confirmata, erit cognitio, et fiet quidquid rationis ordo dictaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
ponere uerum . ẽ: Sed int̃ diuersa non
nos sic res alic contristauit: qͦmͦ id qđ
nob dilectissimꝰ filius nr̃ cyriacus abbas
retulit . qr die dominico ante missas
messem de agroquẽ donatus posside¬
bat feceris exarari Qdne parũ esset.
expleto sacrificio ꝑtemet ipsum illuc
accedens. terminos effodisses: Ob quã
rem. hortor ut officium qđ geris solli¬
cita mente consideres: & quic quid
grauare potest aut opinionẽ tucĩ aut
anim̃ om̃ino refugias. & te cõmittere
illud nullius suasioni consentias Non
terrenarũ rerũ curam : sed animarũ
te ducatũ suscepisse cognoscas Ibiergo
cor figere. ibisollicitudinẽ. ibi totum
debes studium adhib̾e : atq deearũ
lucro diligentius cogitare : U tdum
uenienti dõ multi plicata quȩ tradidit
talenta red dideris: retributionis
abeo fructum consequi. & int̃fideles
famulos inȩt̃na merearis gła exaltari:
Hocautẽ qđ obiurgo uł increpo. non

Expanded text:
ponere, verum est; sed inter diversa non ponere, verum est; sed inter diversa non nos sic res alia contristavit, quomodo id quod nobis dilectissimus filius noster Cyriacus abbas retulit, quia die dominico ante missas messem de agro quem Donatus possidebat feceris exarari. Quod ne parum esset, expleto sacrificio, per temetipsum illuc accedens terminos effodisses. Ob quam rem hortor ut officium quod geris sollicita mente consideres, et quidquid gravare potest aut opinionem tuam aut animam omnino refugias, et te committere illud nullius suasione consentias. Nam non terrenarum rerum curam, sed animarum te ducatum suscepisse cognoscas. Ibi ergo cor figere, ibi sollicitudinem, ibi totum debes studium adhibere, atque de earum lucro diligentus cogitare, ut dum venienti Domino multiplicata quae tradidit talenta reddideris, retributionis ab eo fructum consequi et inter fideles famulos in aeterna merearis gloria exaltari. Hoc autem quod objurgo vel increpo, non
Abbreviated transcription (Latin):
hoc futurũ dudũ metiumꝰ. euenisse
ea quȩ tam uob quã excellentissimo
filio nr̃o gennadio hoc fore nuntiantes
scripsimꝰ: sollicitudo fuisset adhibita.
inimici illuc aut non accedent. autacce¬
dentes periculũ qđ fecer̃ incurrerent:
Uel nuncergo eaquȩ contigerunt. uigilan¬
tiam ur̃am infutura exacuant. Nam&
nos quicquid prod. eẽ. possumꝰ: facere
dño auxilicinte nequaquã omittimus::
Cognos catis autem ab batẽ quẽ ad agilulfũ
ante multũ iam tempus transmisimus.
pacẽ cum eo dõ propitio quantũ nob̾ ab
excellentissimo exarchoscriptum. ẽ.
or dinasse: &idõ quousq pacta de
confirmatione pacis ipsius conscribant᷑:
neforte hostes nr̃i in hac dilatione ad
partes illas iterumuelint accede. mu¬
rorũ uigilias & sollicitu dinẽ in locis
facite om̃ib adhiberi: & confidimus
inredemptoris nr̃ipotentia. q ad¬
uersarioꝵ uebincursus uł insidiȩ de¬
nuonon nocebunt: Hocuͦ qđ scripsis¬
tis. multos contrauos nob querelas de¬

Expanded text:
hoc futurum dudum metuimus, evenisseea quae tam vobis quam excellentissimo filio nostro Gennadio hoc fore nuntiantes scripsimus sollicitudo fuisset adhibita, inimici illuc aut non accederent, aut accedentes periculum quod fecerunt incurrerent. Vel nunc ergo ea quae contigerunt vigilantiam vestram in futura exacuant. Nam et nos quidquid prodesse possumus, facere, Domino auxiliante, nequaquam omittimus. Cognoscatis autem abbatem, quem ad Agilulphum ante multum jam tempus transmisimus, pacem cum eo, Deo propitio, quantum nobis ab excellentissimo exarcho scriptum est, ordinasse. Et ideo quousque pacta de confirmatione pacis ipsius conscribantur, ne forte hostes nostri in hac dilatione ad partes illas iterum velint accedere, murorum vigilias et sollicitudinem in locis facite omnibus adhiberi. Et confidimus in Redemptoris nostri potentia quia adversariorum vobis incursus vel insidiae denuo non nocebunt. Hoc vero quod scripsistis, multos contra vos nobis querelas de
Abbreviated transcription (Latin):
GRẼAR PETRO EP̃O T ERRA¬
CINENSI.
oseph p̃sentiũ lator uid eus ĩsinuauit
nob deloco qͦdã ĩquo ad celebran¬
dasfestiuitates suas uidei ĩtracinen
si castro c̃sistentes c̃uenire c̃sueuerañ.
tua eos fr̃nitas expuliss&. & ĩaliũ locũ
ꝓ colendis similit̾ festiuitatib suis.
te quoq noscente & c̃sentiente migͣ¬
uerint: & nc̃ de eodẽ loco expulsos
se denuo c̃querunt᷑. Sedsi ita . ẽ: uo¬
lumꝰ tua fr̃nitas ab huiꝰ modi seque¬
rela suspendat: & adlocũ quẽ sic̃ p̃¬
diximꝰ cũ tua c̾scientia qͦ c̃gregent᷑
c̃uenire Hlos enĩ qͥareligione xp̃iana
discordant: mansu&udine benignita¬
te admonendo. suadendo. ad unitatẽ
fidei necesse. ẽ c̃gregare: neqͦs dul¬
cedo p̃dicationis. ip̃uentꝰ futuri
uidicis t̾ror ad credendũ ĩ uitare
pot̾at .: minis ⁊ t̾rorib repellant᷑.
Oport& gͦ magis ut audiendum

Expanded text:
rius Petro episcopo Terracinensi. Joseph, praesentium lator, Judaeus nobis insinuavit quod de loco quodam, in quo ad celebrandas festivitates suas Judaei in Terracinensi 525 castro consistentes convenire consueverant, tua eos fraternitas expulerit, et in alium locum pro colendis similiter festivitatibus suis, te quoque noscente et consentiente migraverint, et nunc de eodem loco expulsos se denuo conqueruntur. Sed si ita est, volumus tua fraternitas ab hujusmodi se querela suspendat, et ad locum quem, sicut praediximus, cum tua conscientia, quo congregentur convenire. Eos enim qui a religione Christiana discordant, mansuetudine, benignitate, admonendo, suadendo, ad unitatem fidei necesse est congregare, ne quos dulcedo praedicationis et praeventus futuri judicis terror ad credendum invitare poterat, minis et terroribus repellantur, Oportet ergo ut ad audiendum
Abbreviated transcription (Latin):
cotidianas ex pensas faciat. ita & in
hac urbe incausistalib eoꝵ saccellari
egosum: & tam̃ hȩc ȩccła quȩ uno
eodemq tempore dericis. monas¬
teriis. pauꝑib. popło. atq insu ꝑ
langobar dis tam mulata in desinent̃
expendit: ecce adhuc ex om̃ium egde

Expanded text:
quotidianas expensas faciat, ita et in quotidianas expensas faciat, ita et in hac urbe in causis talibus eorum sacceliarius ego sum. Et tamen haec Ecclesia, quae uno eodemque tempore clericis, monasteriis, pauperibus, populo, atque insuper Langobardis tam multa indesinenter expendit, 752 ecce adhuc ex omnium E
Abbreviated transcription (Latin):
uerso uocabulo ullũ om̃i modo p̃be¬
atis assensum. atq: in hac causa ne¬
quaquã me pietas urã despiciat.
quici & si peccata gregorii tanta s̃
ut patitalia debeat. petriapłi pec¬
cata nulla sunt .: ut ur̃is temporib
patiista mereatur: Vnde iterum
atq iterũ ꝑ om̃i potentẽ dñm rogo.
ut sic̃ parentes ur̃i priores principes
hanc uob & querere & seruare curetis:
& ꝓpt̃ peccata nrã qui ei in digne seruimꝰ:
eius apduos honor nullatenꝰ minuat᷑.
qui& modo uob̾ adiutor. eẽ. in om̃ib
& post modũ ur̃a ualeat peccata di¬
mittere.: Viginti autẽ & septẽ annis
ducimꝰ. qđ in hac urbe int̾̃ lango bar¬
dorũ gladios uiuimꝰ:: quib quã multa
abhac ȩccła cotidianis dieb erogant᷑.
ut inter eos uiuere possimus sugge¬
renda non sunt : Sed breuit̃ indico:
qr sic̃ m rauenne partib dominoꝵ pie¬
tas apd primi exercitum italiȩ saccel¬
larium habet: qͥ causis suꝑuenientib

Expanded text:
erverso vocabulo ullum quoquo modo praebeerverso vocabulo ullum quoquo modo praebeatis assensum, atque hac in causa nequaquam me pietas vestra despiciat, quia etsi peccata Gregorii tanta sunt ut pati talia debeat, Petri tamen apostoli peccata nulla sunt, ut vestris temporibus pati ista mereatur. Unde iterum atque iterum per omnipotentem Dominum rogo ut sicut parentes priores vestri principeshanc vobis quaerere et conservare curetis, et propter peccata nostra, qui ei indigne servimus, ejus apud vos honor nullatenus minuatur, qui et modo vobis adjutor esse in omnibus, et postmodum vestra valeat peccata dimittere. Viginti autem jam et septem annos ducimus, quod in hac urbe inter Langobardorum gladios vivimus. Quibus quam multa hac ab Ecclesia quotidianis diebus erogantur, ut inter eos vivere possimus, suggerenda non sunt. Sed breviter indico, quia sicut in Ravennae partibus dominorum pietas apud primum exercitum Italiae saccellarium habet qui causis supervenientibus
Abbreviated transcription (Latin):
est : non .ẽ. sapientiti. ñ .ẽ. pruden¬
tia non .ẽ. consiliũ contra dñm :¬
& quidem sepae fatus scĩs simꝰ fr̃. sere¬
nissimo dño multa suadere conat᷑.
sedbene noui quia ille tantȩ oratio¬
nes eius & lacrimȩ: nileia quoquã
contra rationẽ aut animã suc̃ sub¬
ripi ꝑmittunt: Triste tam̃ ualde
est: ut patient̃ feratur. quatenus
despectis om̃ib p̃dictus frat̃ & coep̃s
meus solus conȩtur appellariep̃s:
Sed in hac eius suꝑbia. quid aliud nisi
propinqua iam antix p̃i. eẽ. tẽpora
designantur e Quic illũin delicet
imitatur. qui sp̃tis in sociali gaudio
angłoꝵ legionibus. ad culmen cona¬
tus .ẽ. singularitatis erumpere dic̃s:
Suꝑ astracęli exaltabo soliũ meũ.: se¬
debo inmonte testam̃ti in laterib:
a quilonis : Ascendã suꝑ altitudinẽ
nubium: similis ero altissimo: Vnde
ꝑ om̃ipotentẽ dm̃ rogo. nepietatis
ur̃ȩ tempora ꝑmittatis unius hominis
elatione maculari: neq tam ꝑ¬

Expanded text:
est prudentia, non est consilium contra Dominum. Et quidem saepe praefatus sanctissimus frater serenissimo domino multa suadere conatur, sed bene novi quia tantae illae orationes ejus et lacrymae nil ei a quoquam contra rationem aut animam suam subripi permittunt. Triste tamen valde est ut patienter feratur quatenus, despectis omnibus, praedictus frater et coepiscopus meus solus conetur appellari episcopus. Sed in hac ejus superbia quid aliud nisi propinqua jam Antichristi esse tempora designatur? Quia illum videlicet imitatur, qui spretis in sociali gaudio angelorum legionibus ad culmen conatus est singularitatis erumpere, dicens: Super astra coeli exaltabo solium meum, sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, et ascendam super altitudinem nubium, et ero similis Altissimo. Unde per omnipotentem Dominum rogo ne pietatis vestrae tempora permittatis unius hominis elatione maculari, neque tam p
Abbreviated transcription (Latin):
bitũ antistitis.: directa relatio¬
nob pate fecit Qua ꝓpt̾ uisitacio¬
nis destitutȩ eccłȩ fr̃nitati tuę.
oꝑam sollempnit̾ delegamus. quã
ita te conuenit exhibere. ut nichil
deꝓuectionib dericoꝵ ornatu

Expanded text:
is antistitis, directa relatio patefecit. Quapropter visitationis destitutae Ecclesiae fraternitati tuae operam solemniter delegamus, quam ita te convenit exhibere, ut nihil de provectionibus clericoru