comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
debitor ẽe̾t : Sicut ipse meuangłio testa¬
tur dicens. uenit enĩ pͥnceps huiꝰ mundi
& in me ñ habet quicꝗͣ. Multipontifices
ignorant eos qui intribulationib cons¬
tiduti sunt: neq quȩ sit tribulatio in
qͦ libet sciunt. Inpossibile ẽ qͥppe scire
afflictiones afflictorũ ei qui exꝑimentũ
afflictionis ñ habuit & sensbilit̾ om̃ia
illata post peccatũ pͥmi hominis: & tunc
ininteriora uelaminis ad thronũ pat̃¬
nȩ maiestatis ascendit. Eodẽ aũ tẽpta
peccato. Tep̃tatus ẽ siqͥdẽ diuersis modis¬

Expanded text:
et, sicut ipse in Evangelio testatur, dicens: « Venit enim princeps hujus mundi, et in me non habet quidquam . » Multi pontifices ignorant eos qui in tribulationibus constituti sunt, neque quae sit tribulatio in quolibet sciunt: impossibile quippe est scire afflictiones afflictorum, ei, qui experimentum afflictionis non habuit, et sensibiliter omnia illata post peccatum primi hominis, et tunc ad interiora velaminis ad thronum paternae majestatis ascendit. « Tentatum autem peccato.
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq uictor głosus. Tẽptatus ẽ si qͥdem
ꝓsimilitudine carnis absq peccato. Si¬
militudiẽ itaq carnis peocati habuit:
quȩ tñ caro illiꝰ absq om̃i peccato fui.
Hȩc ẽ tẽptatio qua tẽptatus ẽ. ꝑsecutionẽ
płimoꝵ passus ẽ. sputa suscepit. accusa¬
tus ẽ. detractionẽ sustintrit. calũpnias
passus ẽ. repulsus ẽ. a ꝓpͥa gente infinẽ
crucifixus ẽ iuxta similitudiñe inqͥt
sine peccato. Dũ dicit insimilitudine
carnis: ñ hoc dicit qr similitudo carnis
fuit meo. sed qr carnẽ suscepit uerã.
Qre gͦ dixit insimilitudine carnis. na¬
tura uera quã suscepit similis ẽ carni
nr̃e. Peccata uero nequaqͣm habuit qͥ
nr̃a caro de parentib contrarit. qr tale
fuit originale peccatũ in carne pͥmi
horins. unde & pena & remediũ fie¬
ri potuisset. Pena & peccatũ moninl

Expanded text:
oriosus. Tentatus est siquidem pro similitudine carnis absque 678 peccato. Similitudinem itaque carnis peccati habuit; quae tamen caro illius absque omni peccato fuit. Haec est tentatio qua tentatus est: « persecutionem plurimorum passus est, sputa suscepit, accusatus est, detractionem sustinuit, calumnias passus est, repulsus est a propria gente, in finem crucifixus est. Juxta similitudinem, inquit, sine peccato. Dum dicit, in similitudine carnis, hoc non dicit, quia similitudo carnis fuit in eo, sed quia carnem suscepit veram. Quare ergo dixit, in similitudine carnis? Natura vera quam suscepit, similis est carni nostrae; peccata vero nequaquam habuit, » quae nostra caro de parentibus contraxit; quia tale fuit originale peccatum in carne primi hominis, ut inde et poena et remedium fieri potuisset. Poena et peccatum in
Abbreviated transcription (Latin):
tuos. ꝑ qũe om̃ia bona habenꝰ. redẽptio¬
nẽ. resurrectionẽ. hereditatẽ cũ eo sempi¬
ternã. hȩc confiteam᷑. E uero hȩc uera st̃
manifesta ex eo qđ pontifex minterio¬
ra uelaminis constitutus ẽ. intrat insan¬
gume asꝑsus ꝓprio ñ alleno: sicut pon¬
tisices pͥores qui sanguine uacę rubre¬

Expanded text:
tuos; per quem omnia bona habemus, redemptionem, resurrectionem, haereditatem cum eo sempiternam: haec confiteamur. Quia vero haec vera, manifestum ex eo quod pontifex in interioribus velaminis constitutus est, intrat enim sanguine aspersus, proprio, non alieno, sicut pontifices priores, qui sanguine vac
Abbreviated transcription (Latin):
niũ intrasset in requiẽ. Habemꝰ eñĩ pon¬
tificem magnũ qui penetrauit celos. Er¬
go moyses ductor ppłi cui ꝓmissa ẽ.
requies transitoria. ñ introuut in reqͥem
cerdos melioris ꝓmissionis sponsor uiã
faciens credentib inse. pͥmꝰ intrauit
in reqͥem ppło sibi credit᷑o ꝓmissã. osten¬
dens eũ magnũ sacerdotẽ qr sempiter¬
nũ habet sacerdociũ semꝑ unius adin¬
terpellandũ ꝓ nobis. Et hunc filiũ dei
ostendens. Dũ dixit iħc filiꝰ dei qđ nusꝙͣ
demopse dicere uoluit. Sed eũ famulũ
ꝓferebat insuꝑiorib testificans eũ sub
nomme iħu. qd nom̃ angłs ã deo dire¬
ctus uirgimi annuntiauit filiũ dei ẽe
uerũ & ideo magnũ sacerdotẽ. Tene¬
amꝰ confessionẽ. ñ enĩ habemrus pontifi

Expanded text:
nium intrasset in requiem. Habemus enim ponnium intrasset in requiem. Habemus enim pontificem magnum, qui penetravit coelos. Ergo Moyses ductor populi, cui promissa est requies transitoria, non intravit in requiem cerdos, melioris promissionis sponsor, viam faciens credentibus in se, primus intravit in requiem populo sibi credito promissam; ostendens eum magnum sacerdotem, quia sempiternum habet sacerdotium, semper vivus ad interpellandum pro nobis: et hunc ipsum Filium Dei ostendens, dum dixit: Jesum Filium Dei, quod nusquam de Moyse dicere voluit; sed eum famulum proferebat in superioribus, testificans eum sub nomine Jesu, quod nomen angelus, a Deo directus virgini annuntiavit Filium Dei esse verum, et ideo magnum sacerdotem. Teneamus confessionem. N
Abbreviated transcription (Latin):
faccũ ẽ. Ideo addidit. & ñ ẽ ulla ciea¬
tura in uisibilis inconspectu eius: õm̃ia aũ
mida e aꝑta sunt oculis eiꝰ. hic maxime
eos terruit neforte adhuc inqͥt infide
stantes ñ cũ integra satiffactione ꝑficiȩts
fidei oꝑa: qr ipse que incorde sunt discer¬
nit. ibi examinat ubi considerat. reddens
unicuiq scđm merita sua. Et qͥd dicenꝰ
de hominib  ac si angłos dicas ac si ar¬
changłos ac si cherubin. ac si seraphin ac
si aliã qualibet creatur̃a. Om̃a reuelata
sunit ocłis eiꝰ: om̃ia aꝑta & manifesta. Qͥd
ẽ qdꝰ eũ possit latere : om̃ia nuda & apta
sunt ocłis eius. Adqu̾e nobis sermo. Qd
ẽ adqũe nobis sermo ẽ. Hoc ẽ ipsi reddi¬
gͦ pontificẽ magnũ qͥ penetrauit ulos ib̾m
filiũ dei. Panlulũ em̃ ante dediuinitate
eiꝰ disserens ait. Om̃ia nuda & apta st̃
oculis eiꝰ: ñc̃ aũ qr de carne loquit᷑. De
pontificatu disputat illiꝰ qͥ semet ipsũ
offerebat nr̃ȩ causa salutis. & qͦmͦ pͥorom¬

Expanded text:
idit: Et non est ulla creatura invisibilis in conspectu ejus. Omnia autem nuda et aperta sunt oculis ejus. « Hic maxime eos terruit, ne forte adhuc, inquit, in fide stantes non cum integra satisfactione perficiatis fidei opera, quae ipse quae in corde sunt discernit; ibi examinat, ubi considerat, reddens unicuique secundum opera sua. Et quid dicemus de hominibus? Ac si angelos dicas, ac si archangelos, ac si cherubim atque seraphim, ac si aliam quamlibet creaturam, omnia revelata sunt oculo ejus, omnia aperta et manifesta. Quid est quod eum possit latere? Omnia nuda et aperta sunt oculis ejus; ad quem nobis sermo. » Quid est, ad quem nobis sermo est? Hoc est, ipsi reddigo pontificem magnum, qui penetravit coelos, Jesum Filium Dei. Paululum enim ante de divinitate ejus disserens ait: Omnia nuda et aperta sunt oculis ejus; nunc autem, quia de carne loquitur, de pontificatu disputat illius, qui semetipsum offerebat nostrae causa salutis; et quomodo prior om
Abbreviated transcription (Latin):
malis abstinere p̃cepit.: que adobsequiũ
dei ꝑtinerẽt que sacerdotes efficiebant.
& que anim̃a iuuabant & nichil alid¬
p̃cepit. Nec tale uult sabbatũ in regno
laboriosa sicut insabbato carnali fecert̃
stud uͦ sabbatũ dĩ quicũq intrat reqͥenit
ꝑpetuo aboꝑib suis sicut a suis deus.
Uolens itaq eos resurrectione instruere ꝙ
de requie sempiterna. hodie se pissime
interposuit: ut nũꝙͣ desperarent se
intraturos. Quasi diceret. Si qͥsqũa pec¬
cauerit usq qͦ hodie: sp̃e habeat reuer¬
tendi. Hullus igͥ desꝑet: usqueqͦ unut:¬

Expanded text:
men fieri praecipit, quae ad obsequium Dei pertinent, quae sacerdotes efficiebant, et quae animam juvabant, et nihil aliud; nec tale vult Sabbatum in regno rtatur ad opera laboriosa, sicut in Sabbato carnali fecerunt. Istud vero Sabbatum Dei quicunque intrat, requiescet perpetuo ab operibus suis, sicut a suis Deus. Volens itaque eos de resurrectione instruere et de requie sempiterna, hodie saepissime interposuit, ut nunquam desperarent se intraturos, quasi diceret: « Si quisquam peccaverit, usquequo est hodie, spem habeat revertendi. Nullus igitur desperet usqueq
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ dñm contẽpnendũ putau̾it. Hex
doce & exhortare. Doctrinã dñicam
mamfefestari uult ut obtrectatores
studeant. qr ñ ẽ. qđ reprehendat᷑ in
ea. in considerantes parit que in
sacris eorũ sint occulta turpia. et
erubescant ꝑ qd in excusabiles ert̃.
Siqͥs alit̾ docet ñ ad̾qͥeseit sanis ser¬

Expanded text:
lem Dominum contemnendum putaverit. Haec lem Dominum contemnendum putaverit. Haec doce, et exhortare. Doctrinam Dominicam manifestari vult, ut obtrectatores studeant, quia non est quod reprehendatur in ea, considerantes pariter quae in sacris eorum sint occulta turpia, et erubescant per quod inexcusabiles erunt. Si quis aliter docet, non aquiescit sanis ser
Abbreviated transcription (Latin):
quo dicunt᷑. siue bona siue mala. Que
aũ occulta fuerint hominib indie u¬
dicii palam fient. Propter hoc gͦ dicta
sunt ut sciant huius modi gra uiorẽ
se causam habere p̃cet̾is. Eeior ẽ e¬
nĩ qͥ se cũ sit malus bonũ ostendit:
qͣm ile qͥ aꝑte ẽ. inalus. Quot qͦt suñ
sub iugo serui dños suos om̃i honore
dignos arbitrent᷑ ne nom̃ dñi & do¬
etrina blasphemet᷑ seruorũ obsequiis
dño nõ ao gras uult ref errezeũ eñĩ
ꝑdei discipliñã fidelia illis exhibue¬
rint seruitia: forte etiã ipsi huuic se su¬
biciant discipline Qͥuͦ fideles
sed magis seruiant q fideles sunt
Si ꝑfanis dñis seruiendũ tota sollici¬
fudine imꝑat. qͣntomagis fidelibus:
Tc̃eñi ꝓbat se timori dei subiectu si
fideli & tẽꝑali dño toto animo fu¬
erit obsecia us. N e contẽpnendũ pu¬
tet qr fr̃ dicit᷑ causa cõmunis fider.
qr magis corripiendus erit. qͥ fide¬

Expanded text:
quo dicuntur, sive bona, sive mala. Quae quo dicuntur, sive bona, sive mala. Quae autem occulta fuerint hominibus, in die judicii palam fient. Propter hoc ergo dicta sunt, ut sciant hujusmodi graviorem se causam habere prae caeteris. Pejor est enim qui se, cum sit malus, bonum ostendat, quam ille qui aperte est malus. Quotquot sunt sub jugo servi, dominos suos omni honore dignos arbitrentur, ne nomen Domini et doctrina blasphemetur. Servorum obsequiis dominos Deo gratias vult referre. Cum enim per Dei disciplinam fidelia illis exhibuerint servitia, forte etiam ipsi huic se subjiciant disciplinae. Qui vero fideles sed magis serviant, quia fideles sunt Si profanis dominis serviendum tota sollicitudine imperat, quanto magis fidelibus? Tunc enim probat se timori Dei subjectum, si fideli et temporali domino toto animo fuerit obsecutus. Nec contemnendum putet, quia frater dicitur causa communis fidei quia magis corripiendus erit qui fide
Abbreviated transcription (Latin):
& oꝑa bona manifesta sunt. & q̃ aliter
se habent abscondi ñ possunt. Nullã
excusationẽ uult intelligi fore eorum
qui his adherent quoꝵ peccata palam
sunt: cũ euitandi sint magis horori
sint. Hoc gͦ significat ut homo dei ab
his secernat᷑. maxime dispensator xp̃i:
Mͥetiã corripiendi eos habet auccorita¬
tẽ: qͥsi se emendare ꝓmittunt: retinẽ¬
di sunt. Alios uͦ subseqͥ mala oꝑa illor
ostendit : qr cũ uiuendes estimantur
boni. mortui de tegunt᷑. ut qͥ briꝰ osten¬
debant se idoneos post modũ de claren¬
tur impostores. Suꝑiori ratione sicut
mala ita & facta bona marnfesta sunt.
bona enĩuita et actus modesti abscondi
ñ possunt: adhibita pietate faciunt ꝑ¬
fectͥos: sed sicut quedã mala occulta ad
presens st̃: ita & bona Nemo eiũ om̃ia
inoͥm̃ib potest scrre. sed exhis quȩ ui¬
det & audit ꝓbat & iudicat. ꝑ pendit
eñi anea que dicunt᷑ conueniant ei de

Expanded text:
opera bona manifesta sunt; et quae aliter opera bona manifesta sunt; et quae aliter se habent, abscondi non possunt. Nullam excusationem vult intelligi fore eorum, qui his adhaerent, quorum peccata propalam sunt, ut cum evitandi sint, magis honori sint. Hoc ergo significat, ut homo Dei ab his secernatur, maxime dispensator Christi. qui etiam corripiendi eos habet auctoritatem; qui, si se emendare promittunt, retinendi sunt. Alios vero subsequi mala opera illorum ostendit, quia cum viventes aestimantur boni, mortui deteguntur, ut qui prius ostendebant se idoneos, postmodum declarentur impostores. Superiore ratione, sicut mala, ita et facta bona manifesta sunt. Bona enim vita et actus modesti abscondi non possunt; adhibita pietate faciunt perfectos. Sed sicut quaedam mala occulta ad praesens sunt, ita et bona. Nemo enim omnia in hominibus potest scire; sed ex his, quae videt et audit, probat et judicat. Perpendit enim an ea quae dicuntur conveniant ei de
Abbreviated transcription (Latin):
habeatur ad ordinationẽ. Hec ep̃c cus¬
todiens castũ se exiibebit religioni: eiꝰ
rei in futuro p̃miũ consequat᷑. Noli ad¬
huc bibere aqũa sediuno modico utere
ꝓpter stomacũ & crebras tuas infirmi¬
tates. Nẽ speciale consiliũ dat: ut se ip¬
sũ salubri regat doctrina pͥudenter e¬
nĩ deus sibi seruiri uult: ñ ut nimieta¬
te sua debiles fiant. & postea medicoꝵ
suffragia requirant. Tempandũ ẽ eñ
ut si fieri pot̃: ceptũ obsequiñ gradat̾i
proueant᷑ qͣ ꝑ in considerantiã mimniat᷑
Intẽperantia enĩ ipsã animaĩquetã facit:
utc̃ de infirmitate sollicita ẽ. ñ tm̃ de¬
ditasit diuuns serupus. Dãpnũ enim
affert in ꝓuidentia. Anima eñi int᷑u¬
qͥllitate positadotum cor extollit ad
deũ: integro consilio obsecrans quȩ pe¬
tenda sunt. Quordã honiniũ peccata
manifesta sunt precedentia inuidiciũ
qͦsdã uero & subsecuntur pari modo

Expanded text:
habeatur ad ordinationem. Haec episcopus cushabeatur ad ordinationem. Haec episcopus custodiens, castum se exhibebit religioni, cujus rei in futuro praemium consequatur. Jam noli bibere aquam, sed vino modico utere propter stomachum, et crebras tuas infirmitates. Nunc speciale consilium dat, ut seipsum salubri regat doctrina. Prudenter enim Deus sibi serviri vult, non ut nimietate sua debiles fiant, et postea medicorum suffragia requirant. Temperandum est enim, ut si fieri potest, coeptum obsequium gradatim provehatur, quam per inconsiderantiam minuatur. Intemperantia enim ipsam animam inquietam facit, ut cum de infirmitate sollicita est, non tantum dedita sit divinis servitiis. Damnum ergo affert improvidentia. Anima enim in tranquillitate posita, totum cor extollit ad Deum, integro consilio obsecrans quae petenda sunt. Quorumdam hominum peccata manifesta sunt praecedentia in judicium, quosdam vero et s
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ñ dei angłi s diaboli. assentien¬
tes. apostasie eius. Sub testatione gͦ quȩ
ad ordinationẽ eccłiȩ mandat eusto¬
diri: p̃cipit nichil fieri sine p̃iudicio
ne facile aliqͥs accipiat ecehasticã dig¬
nitatẽ. nͥ priꝰ deuita eius & morib fui¬
erit disputatũ ut dignus ap ꝓbatus
minister. aut sacerdos constituatur: ut
ñ postea si reprehensibilis uideat᷑ peni¬
teat forte pͥncipẽ ppłi ñ adliqͥdũ pre¬
iudicasse qͥd mereretur quẽ ĩpbabilit̃
ordinauit: nec illũ cunꝰ peccata adsus¬
pitionẽ ueniunt ordinandũ. ne cũ ma¬
cłetur ordinator utiis & delictis eius.
Si gͦ om̃ino latentia sunt delicta: ĩmunis
erit rector qr conscientia eius libera ẽ.
uspicio eñ crepid ũ facit peccat enĩ si
non ꝓbat & sic ordinat. Melior em̃ cȩt̾is
deb̾et ꝓbari: qͥ oramanduᷤ. Non em̃ suf¬
ficit si sine crimine sit: qr merita ens
debent pieire bonorũ oꝑñ. ut dignus

Expanded text:
sunt non Dei angeli, sed diaboli, assentiensunt non Dei angeli, sed diaboli, assentientes apostasiae ejus. Sub testatione ergo ea, quae ad ordinationem Ecclesiae mandat custodiri, praecipit nihil fieri sine praejudicio, ne facile aliquis accipiat ecclesiasticam dignitatem, nisi prius de vita ejus et moribus fuerit disputatum, ut dignus approbatus minister, aut sacerdos constituatur, ut non postea, si reprehensibilis videatur, poeniteat forte principem populi non ad liquidum praejudicasse quid mereretur, quem improbabiliter ordinavit; nec illum, cujus peccata ad suspicionem veniunt ordinandum, ne commaculetur ordinator vitiis et delictis ejus. Si ergo omnino latentia sunt delicta, immunis erit rector, quia conscientia ejus libera est. Suspicio enim trepidum facit. Peccat enim, si non probat, et sic ordinat. Melior enim caeteris debet probari qui ordinandus est. Non enim sufficit si sine crimine sit, quia merita ejus debent praeire bonorum operum ut dignus
Abbreviated transcription (Latin):
tristet᷑ neq extollat᷑ Aduersũ p̃sbite¬
rũ accusationẽ ñ recepis: nͥ subduob¬
honor ẽ. hiuius mõi em̃ uicaru xp̃i st̃. iocirco
ñ facile de hac ꝑsona accusatio debet ad¬
mitti. Incredibile enĩ debet uideri istum
tes aũt coram om̃ib argue ut ceteri me¬
tũ habeant. Qͦmͦ ñ facile credi debet de
p̃sbitero crimen.s ꝓbetur tam̃ ut sit
manifestum qr irreuerenter uersatus ẽ
publice precipit arguendũ ut. & ceteri
terreantur qđ ñ solũ ordinatis ꝓficit sed
& plebi. Qndo enĩ uident dignitosir ui¬
rũ erroris causa corripi: necesse ẽ ut sibi
iudicio nichil faciens in partẽ aliam
declinans. Canus cito nemim inposu¬
eris neq cõmunicaberis peccatis alie¬
nis: temet ipsũ castũ eustodi. Contes¬
tationẽ deponit deponit apud deum
patr̃e & xp̃m filiũ eius & electos ange¬
los : qͦs dñs in euangłio scõs appellat.
i gͦ electi sunt qr sunt alii reprobi qui

Expanded text:
tristetur neque extollatur. Adversum presbytetristetur neque extollatur. Adversum presbyterum accusationem ne receperis. Quonihonor est; hujusmodi enim vicarii Christi sunt: idcirco non facile de hac persona accusatio debet admitti. Incredibile enim debet videri istum, tes autem coram omnibus argue, ut caeteri metum habeant. Quomodo non facile credi debet de presbytero crimen, si probetur tamen, aut sit manifestum, quia irreverenter versatus est, publice praecipit arguendum, ut caeteri terreantur. Quod non solum ordinatis proficit, sed et plebi. Quando enim vident dignitosum virum erroris causa corripi, necesse est ut sibijudicio, nihil faciens in partem aliam declinans. Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis. Temetipsum castum custodi. Contestationem depromit apud Deum Patrem, et Christum Filium ejus, et electos angelos, quos Dominus in Evangelio sanctos appellat. Hi ergo electi sunt, quia sunt alii reprobi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
se interim teneat: qr didicit temera¬
riũ eẽ ꝓfiteri. qđ adhuc iuuenili eta¬
ti eredi ñ habet. Dãpnationi enĩ fit
obnoxius qui ab eo declinat qđ recte
fecerat. Quantũ enĩ laudabile ẽ. sum¬
pleat qđ ultra uires eius creditur:
canto magis pumendus erit. Si hoc
audeat sibi imponere p̃sũptione te¬
nieritatis qđ ferre ñ possit. Nec adue
lis inuentus. ẽ. Simul añ ꝙ ociose dis¬
cunt cireiuure domꝰ ñ solũ aũt otiose
sed & uerbo se .x. curiose loquentes qͤ¬
ñ oportet. Quedã uirgines uł udue
cõmendante ꝓfessione głosũ.ẽ. enim
hunis rei uocabulũ: acceptabiles sũ.
domib diuitũ quȩ id agunt uit pa¬
reant uoluntatib ambulantes. et
querentes que ꝑferant ad illos. qͥb
deleecent᷑ uc oeiose munerib a ffi¬
ciantur & malo more plus querant
fabulis quã que opant᷑ manib ut e¬
late ꝓcedant & cõposite contra ꝓfessi¬
onẽ suã a gentes. Que res solent illis

Expanded text:
se interim teneat; quia didicit temerase interim teneat; quia didicit temerarium esse profiteri, quod adhuc juvenili aetati credi non debet. Damnationi enim fit obnoxius, qui ab hoc declinat quod recte fecerat. Quantum enim laudabile est, si impleat quod ultra vires ejus creditur; tanto magis puniendus erit, si hoc audeat sibi imponere praesumptione temeritatis, quod ferre non possit: nec ad velis inventus. Simul autem et otiosae discunt circuire: non solum autem otiosae, sed et verbosn oportet. Quae dam virgines et viduae, commendante professione gloriosum est enim hujus rei vocabulum acceptabiles sunt domibus divitum; quae id agunt, ut pareant voluntatibus eorum, ambulantes et quaerentes quae perferant ad illos, quibus delectentur, ut otiosae muneribus afficiantur, et malo more plus quaerant fabulis quam quae operantur manibus, ut elatae procedant et compositae, contra professionem suam agentes. Quae res solent illis
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiasticis morimentis: quã dignã uetus
uita declarat. Imbuta enĩ diuinis obseqͥis
e in his uitã atterens suscipienda ẽ. in
sinu ȩccłie cin olim se uouit legittuns
seruitiis. Iumores aũ uiduas deuita.
Cũ em̃ indeliciis egerint in xp̃o nubere
uolunt. Phibet ad olescentulas uiduas:
in hac suscipi ꝓfessione. Lubrice enĩ
ȩtat .ᷤ facile haberi ñ debet. Qͥppe cũ
quarũdã exempla precedant: quȩ pꝰ
ꝓfessionem uite delitiarũ oblectati¬
one nom̃ ñ oꝑa uduitatis habent:
& conuerse nriptiis sollicitant᷑. Qͥeñi
minime innocens ꝑseuerat. Luxuria
enĩ trahit illũ ad sua menbra: ut su¬
biciatur peccato. Deliciȩ enĩ ianue
sunt peccati: Ñ enĩ qͦ tendat ignorat᷑:
qͥ fluuidã amat uitã: Habentes dãp¬
nationẽ qr pͥmã fidem irritã fecerunt
Qͥd maneat talibꝰ ostendit: ne facile aude¬
ant qđ implere difficile ẽ. Aut si ani¬
mus ẽ. hinc deuocioni deditus apud

Expanded text:
ecclesiasticis monumentis, quam dignam vetus ecclesiasticis monumentis, quam dignam vetus vita declarat. Imbuta enim divinis obsequiis et in his vitam atterens, suscipienda est in sinu Ecclesiae, cui olim se vovit legitimis servitiis. Juniores autem viduas devita. Cum enim in deliciis egerint, in Christo nubere volunt. Prohibet adolescentulas viduas in hac suscipi professione. Lubricae enim aetati fides facile haberi non debet, quippe cum quarumdam exempla praecedant, quae post professionem vitae deliciarum oblectatione nomen, non opera viduitatis habent, et conversae nuptiis sollicitantur. Qui enminime innocens perseverat; luxuria enim trahit illum ad sua membra, ut subjiciatur peccato; deliciae enim januae sunt peccati. Non enim quo tendat, ignoratur, qui fluidam amat vitam. Habentes damnationem; quia primam fidem irritam fecerunt. 300 Quid maneat tales, ostendit; ne facile audeant, quod implere difficile est: aut si animus est huic devotioni deditus, apud
Abbreviated transcription (Latin):
mo seriptũ sit & inlumine tuo iude¬
bunꝰ lumen. Hoc ẽ lumen ꝑatͥs eẽ infi¬
lio. S qr nemo uidit patr̃e: ac ꝑ hoc
in accessibile habitat lumen. Non ẽ
llud gͦ peculiare patͥs ẽ: qđ supͣ lictũ
ẽ. cui honor & potestas eterna am̃.
hoc ẽ uerũ. Diitib huiꝰ scłi p̃cipe
ñ suꝑbe sapere neq sperare in incer
to diuitiatũ sed indeo uiio qͥ prestat
nobis om̃ia habundanter ad fruendũ
in uoluntate oꝑum bonorũ: dixites
ẽẽ factis bonis. faciles admpeiendũ cõ¬
municatores. thesaurizare sibi funda¬
mentũ bonũ infuturũ: ut̃ apprehen¬
dant uerã uitã. Uera uita ẽ illa qũa¬
sꝑamꝰ futurã quȩ ñ occasu ñ tẽꝑibus

Expanded text:
sit: Et in lumine tuo videbimus lumen. , hoc est, lumen Patris esse in Filio: sed quia nemo vidit Patrem, ac per hoc inaccessibile habitat lumen. Non est Illud ergo peculiare Patris est, quod supra dictum est: Cui honor et potestas aeterna, amen; hoc est verum. Divitibus hujus saeculi praecipe nsed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum, in voluntate operum bonorum divites esse factis bonis, faciles ad impertiendum, communicatores, thesaurizare sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam. Vera vita illa es
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur quod aliqm a morte liberarũt.
p̃c nos redemit ñ diuitie. Ipse enĩ fucurȩ
ucȩ instar osteudit: ut his om̃ib spretis.
bonis factis diuites simus: & his terrenis
copiis spiritales diuitias addqͥramꝰ. Semi¬
nemꝰ interra ut metamꝰ incelis. ubi ches¬
auriis collocat᷑ eternus. O timothee ed¬
mendatũ custodi deuitans ꝓfanas. uocũ
nouitates & obpositiones fallaces nominis
scientiȩ qͣt quidã ꝓmittentes: cirea fidẽ
exciderunt: gr̃a tecũ. Eadẽ admonet ut
ea que supͣdicta sunt seruent᷑. Contra

Expanded text:
detur, quod aliquem a morte liberaverint. Christus nos redemit, non divitiae. Ipse enim futurae vitae iter ostendit, ut his omnibus spretis iiti debemus, ut bonis factis divites simus, et de his terrenis copiis spiritales divitias acquiramus. Seminemus in terra, ut metamus in coelis, ubi thesaurus collocatur aeternus. O Timothee, commendatum custodi, devitans profanas vocum novitates, et oppositiones fallaces nominis scientiae, quam quidam promittentes circa fidem exciderunt. Gratia tecum. Eadem admonet, ut ea, quae supra dic
Abbreviated transcription (Latin):
ctu humilis uisus ẽ ꝑ carnẽ. qu̾a diu de¬
uicta morte resurgeret a mortuis & ui¬
detur maiestas eiꝰ. qͥ natꝰ ut hõ ñ erat
cotus homo ut agnoscentes angłi mi¬
steriũ qd̾ pͥus latuit declaratũ incarne.
genu illi fleccentes qͣsi dco gĩas agad.
qi didicert̃ ueritatẽ que gentib p̃dicata
ueniã erroris mereri ñ possint. sic̃ dicit
dñs de uideis. Siñ uenissẽ & locutꝰ eis
fuissẽ peccatũ ñ hr̃ent. Nẽ aũ excusa¬
cionẽ ñ habebunt de peccato suo. Qͥa
sert̃: assũptũ ẽ ingła. Post crucẽ ma
nifestata ꝑsona & uirtute sua: saluator
palã famulantib nubib ascendit glo̾sus
incelos. Sp̃c aũ manifeste diẽ: qr in no¬
uissimis temꝑib recedent qͥlã a fide.
aidendentes sp̃c fallaces. doctrinas de¬
moniorũ in simulatione falsi locorũ
cautheriatã hñtiũ consc̃ĩam suã. ꝓ¬
hbentiũ nub̃e. abstinere a cibis qͦs ds̃

Expanded text:
ctu humilis visus est per carnem, quam diu dectu humilis visus est per carnem, quam diu devicta morte, resurgeret a mortuis, et videretur majestas ejus, qui natus ut homo, non erat totus homo; ut agnoscentes angeli mysterium, quod prius latuit, declaratum in carne, genu illi flectentes quasi Deo, gratias agant; quia didicerunt veritatem, quae gentibus praedicata veniam erroris mereri non possit, sicut dicit Dominus de Judaeis: Si non venissem et locutus eis fuissem, peccatum non haberent: nunc autem excusationem non habebunt de peccato suo . Assserunt, assumptum est in gloria; post crucem enim manifestata persona et virtute sua Salvator palam, famulantin coelos. Spiritus autem manifeste dicit, quia in novissimis temporibus recedent quidam a fide, attendentes spiritus fallaces, doctrinas daemoniorum in simulatione falsiloquorum, cauteriatam habentium conscientiam suam, prohibentium nubere, abstinere a cibis, quos Deus
Abbreviated transcription (Latin):
uerso curbatus errore : idõ illic necesse
ẽ dicat᷑ eẽ domꝰ dei & ueritas. ubi sc̾muo
lintatẽ suã timet᷑. hoc ꝓfitentib de eo ser¬
uis qđ ipse dignatus ẽ. docere. Nle forte
inficauit. que a nullo alio fieri possunt:
ut his infidelitas accusata męxeusabilis
ꝑeat. firmamentũ enĩ ueritatis: signa st̃
ammitari negat. saciam̃tũ ueritatis in
ȩccłia p̃dicate: ꝗͣ pietat̾e appellat. Mag
ta remissione peccatoꝵ qu̾a hic in p̃senti
largitur. Quod declaratũ ẽ. incarne iu¬
stificatũ ẽ. in spu. Gisũ ẽ angłis p̃di¬
catũ ẽ. gentib. ereditũ ẽ. in hoc mundo
assũptũ ẽ. in gła. Sacram̃tũ misterii dei
qđ latebat in sp̃u. Natus eñi homo filiu
dei qͥ insecreto erat apud dm̃: oꝑe ꝓpre¬
dicatiõe declarauit se ereaturȩ. Et hocẽ.
isse eum qͥ erat incarne qͥsee̾t. Dem̃ appa¬
riusse angłis. non iã informa humili¬
tatis sed in potestate. Tam dii eiũ aspe¬

Expanded text:
verso turbatus errore; ideo illic necesse verso turbatus errore; ideo illic necesse est dicatur esse domus Dei, et veritas, ubi secundum voluntatem suam timetur. Hoc profitentibus de eo servis, quod ipse dignatus est docere, ne forte navit, quae a nullo alio fieri possunt; ut his infidelitas accusata inexcusabilis pereat. Firmamentum enim veritatis hujus signadelium admirari negat sacramentum veritatis in Ecclesia praedicatae, quam pietatem appellat; magnta remissione peccatorum, quam hic in praesenti largitur. Quod declaratum est in carne, justificatum est in spiritu, visum est angelis, praedicatum est gentibus, creditum est assumptum est in gloria. Sacramentum mysterii Dei,quod latebat in spiritu. Natus enim homo Filius Dei, qui in secreto erat apud Deum, opere, et praedicatione declaravit se creaturae. Et hoc est isse eum, qui erat in carne, quis esset: deinde apparuisse angelis, non jam in forma humilitatis, sed in potestate. Tamdiu enim aspe
Abbreviated transcription (Latin):
tem romanor receptos ut de cecero ciue ᷤ¬
ippellarent᷑ romani. Ideirco necesse ẽ.
eos ꝙcuriã habere inqͣm more romanoꝵ
penulati conueniant. Qͥcũq enĩ illo
tepore cõmunerib obuiaui exissent
romaniᷤ miminitate ꝑpetua donati:

Expanded text:
tem Romanorum receptos, ut de caetero tem Romanorum receptos, ut de caetero appellarentur cives Romani; idcirco necesse est eos et curiam habere, in quam more Romanorum penulati conveniant. Quicumque enim illo tempore cum muneribus obviam exissent Romanis, immunitate perpetua donati,
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudine & peritia conluctatꝰ. Erem¬
plũ qͦmͦ uincerent relmqueret: ut ini¬
olata doctrina & agonis legitimũ cer¬
tamen dignos illos faceret coronari⁊
Qe deus iustus nidex dabit amplissima pre¬
mia diligentib se et expectantib filum
eius decelis. Sollicitus esto uenire adme
qͣm pͥnũ: deias eni me derelinqͥd diligẽs
hoc scłm: ꝙ abiit thessalonicã crescens¬
ingaliͣtiã: aitus indalmatiã lucas ẽ me¬
el solus marcũ assunie. & adhuc tecum
ẽeñi michi utilis inministerio: tyhicun
au misi ephesũ. Cũ constet omẽm instru¬
cionẽ iuris eccłiastici in epła contineri:
ypter multã tam̃ caritatem presentiã euoᷤᷤ
desiderat. Marco aũ idcirro testimonium
enulã qũa reliqui troade apud carpum.
ueniens affer & libros maxime aũ m̃bra.¬
ias. Apłs nat᷑a iudeus fuit: & ne qͥcquã
habuit alieuaum. Unde ergo illi penulã:
sed qr erat a tharso qͦs constat in societa¬

Expanded text:
sollicitudine et peritia colluctatus, exemsollicitudine et peritia colluctatus, exemplum quomodo vincerentur, relinqueret; ut inviolata doctrina, et agonis legitimum certamen dignos illos faceret coronari; quia Deus justus judex dabit amplissima praemia diligentibus se, et exspectantibus Filium ejus de coelis. Sollicitus esto venire ad me quamprimum; Demas enim me dereliquit, diligens hoc saeculum, et abiit Thessalonicain Galatiam, Titus in Dalmatiam, Lucas est mecum solus. Marcum assume, et adhuc tecum: est enim mihi utilis in ministerio. Tychicum autem misi Ephesum. » Cum constet omnem instructionem juris ecclesiastici in epistola contineri, propter multam tamen charitatem praesentiam ejus desiderat. Marco autem idcirco testimonium Penulam, quam reliqui Troade apud veniens affer tecum, et libros, maxime autem membranas. Apostolus natura Judaeus fuit, nec quidquam habuit alienum. Unde ergo illi penula? Sed quia erat a Tharso, quos constat in societa
Abbreviated transcription (Latin):
gui maligna oꝑa suã qͣre tales uolũt ma¬
gstros qͥ seruiant morib eorũ. Pruriunt
eñ aures eorũ ut audiant fabulaf uani¬
esto inoĩib paciens opus fac euauglis¬
te minsterĩ cuũ imple. Ego eñ ia
aelibor & tẽpus solutionis mee instat.
Aamonet & bortatur ut uigilet indisel¬
plina e eccłiostica uiriliter agat. serd¬
turas explanet: ut prudentes eeralis
in aries fabulas uitent. Apłs em̃ sereus pl¬
sione suã ĩ mere exemplũ pie omdaa¬
ois & saue doctrmȩ in sc̃o timotheo uult
reliquere: ut ꝑtͣducẽ nũqu̾a de ee̾nt
eius patitur. Certamen bonũ certaui
curiũ consũmaui fidẽ seruam. qđ reli¬
quĩiẽ reposita ẽ michi iustitiȩ corona:
pa e̾ent. seruasse se memorat añ solũ enĩ¬
in uerbis sed & inoꝑib formã se p̃buit
audientib ut x auctori suo ueritate pre¬
dicationis fidelis dispensator existeret.
& contra mũdi pͥncipes & potestates om̃i

Expanded text:
gui maligna opera sua: quare tales volunt magui maligna opera sua: quare tales volunt magistros, qui serviant moribus eorum. Pruriunt enim aures eorum, ut audiant fabulas vaniesto, in omnibus patiens, opus fac evangelistae, ministerium tuum exple. Ego enim jam delibor, et tempus solutionis meae instat. » Admonet et hortatur, ut vigilet, in disciplina ecclesiastica viriliter agat, Scripturas explanet, ut prudentes, et eruditi inanes fabulas vitent. Apostolus enim sciens passionem suam imminere, exemplum piais et sanae doctrinae in sancto Timotheo vult relinquere; ut per traducem numquam deessent s justitia patitur. Certamen bonum decertavi, cursum consummavi, fidem servavi. Quod reliquum est, reposita est mihi corona pera essent, servasse se memorat. Non solum enim verbis, sed et in operibus formam se praebuit audientibus, ut et auctori suo veritate praedicationis fidelis dispensator existeret, et contra mundi principes, et potestates omni
Abbreviated transcription (Latin):
dicatione & crebra obiurgatione cũ opor¬
cunitate ꝓuocet ad meliorẽ ꝓfectũ. Et ut
facilius arguenti ad sentiañt sine amari¬
cudine hoc agendũ hortat᷑. Erit enĩt̾eyꝰ
cũ sanã doctrinã ñ sustinebunt sed ad
sua desideria magistros sibi agerent pru¬
rientes aurib & aueritate quidẽ auditũ
auertent ad fabulas uͦ conuertent᷑. Et
hec simili mͦ ꝓphetia ẽ. scĩ apłi qͥ p̃seuis
futurꝵ isfandũ indoetrina sollicite p̃¬
cipit̃ ut formati infide & bonis oꝑib eru¬
aiti: indisciplina s ana robusti maneant:
ut postremo tp̃e cũ quidã a uentate ad
errorẽ conuerti ceꝑnit ĩ mobiles ꝑseuerẽt
Tales eñ dieit futuros qͥ ꝓ desideriis suis
doceri se uelint ut amagistris constanti¬
b & ueracib adhos comitant᷑. qͥhȩc illoᷤ
aoceant qͥlibenter aucdiant. Q ueritas
illis aspera u ddebitur: ut relicta sana
doctrina fabulis uacent. Nolunt eñi ar¬

Expanded text:
aedicatione et crebra objurgatione cum opporaedicatione et crebra objurgatione cum opportunitate provocet ad meliorem profectum: et ut facilius arguenti assentiant, sine amaritudine hoc agendum hortatur. Erit enim tempus, cum sanam doctrinam non sustinebunt; sed ad sua desideria magistros sibi aggerent, prurientes auribus: et a veritate quidem auditum avertent, ad fabulas vero convertentur. Et haec simili modo prophetia um, instandum in doctrina sollicite praecipit; ut formati in fide et bonis operibus, eruditi in discut postremo tempore, cum quidam a veritate ad errorem converti coeperint, immobiles perseverent. Tales enim dicit futuros, qui pro desidedoceri velint, ut a magistris constantibus et veracibus ad hos convertantur qui illos doceant quae libenter audeant; quia veritas illis aspera videbitur, ut relicta vera doctrina fabulis vacent. Nolunt enim ar
Abbreviated transcription (Latin):
digia idit facta ꝑ eũ. qͥb om̃is sermo
succubi. Om̃is scͥptura diuinitus in¬
spirata ucilis ẽ. ad doctrinã. ad corrup¬
tionẽ. adre̾integrationẽ. aderuditionem
que ẽ in ipsa iustitia: ut paratus sit ho
aei adom̃e opus bonũ instructus. Mam¬
festũ ẽ qr om̃s scͥptura cuiꝰ deus auctor
ostendit᷑ utilis ẽ. Adhoc em̃ dat̃a ẽ. ut̃
ꝓficiat imꝑitis: & instauret de formes:
extrahers iniquos adiustitiã ut homo
dei in om̃i oꝑe bono ꝑfectus sit. In nouo
em̃ homine gradati ꝓficiens. constituit
illũ hominẽ dei. Testor corã deo & xp̃o¬
iħu qͥ iudicaturus ẽ. unios & mortuos
& aduentũ ipsius & regnũ eius p̃dica¬
hoc uerbũ: insta oportune ĩ portune argue horta¬
re. inerepa in om̃i magnaninntatẽ et
doctrina. Tam sollicite maudat inuio¬
late p̃dicandũ dei donũ ut ꝯtestatione
deipatis a xp̃i filii eius Hoc moneat cu¬
randũ instandũꝙ meo: ut assidua p̃¬

Expanded text:
digia vidit facta per eum, quibus omnis sermo digia vidit facta per eum, quibus omnis sermo succumbit. « Omnis scriptura divinitus inspirata utilis est ad doctrinam, ad correptionem, ad redintegrationem, ad eruditionem, quae est in ipsa justitia, ut paratus sit homo Dei ad omne opus bonum consummatus. » Manifestum est, quia omnis scriptura, cujus Deus auctor ostenditur, utilis est. Ad hoc enim data est, ut proficiat imperitis, et instauret deformes, attrahens iniquos ad justitiam, ut homo Dei in omni opere bono perfectus sit. In novo enim homine gradatim proficiens, constituit illum hominem Dei. « Testor coram Deo, caturus est vivos et mortuos, per adventum ipsius, et regnum ejus; praedica verbum, insta opportune, importune: argue, hortare, increpa in omni magnanimitate et doctrina. Tam sollicite mandat inviolate praedicandum Dei donum, ut cum testatione Dei Patris et Christi Filii ejus hoc moneat curandum, instandumque in eo; ut assidua pr
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Neqͦm aũt homines edeceptores
memorat ut auxilia dei oftendat qͥb
defendat & tutos prestat seruos suos
ab inpudentia sua sathans. ut secu¬
ros illos faeiat & erigat. ne cimeant
quȩ irrogari possunt a ꝑfidis sed in ꝑsecri¬
ꝓficient dñ uident multos sibi dare add¬
sensum: ita ut cet̾os in errorẽ inittant.
Dũ eñi seie̾ntur ẽe̾ mali & deceptores et
nichilominꝰ florere & ꝓsꝑari inmundo.
adtrabunt qͦsdã ut imitatores eoꝵ effi¬
ciant᷑ ñ solũ in ꝓpriis errorib punien¬
diuerũ etiã in horũ qͦs exemplo suo
deꝑdunt. Tu uͦ ꝑseuera in his quȩ
didicisti & que tibi credita sunt: sci¬
ens ã quib didiceris. & qr ab infantia
sacras litt̾as nosti quȩ possunt te eru¬
dire ad salutem. Multũ ꝓdesse signi¬
ficat uet̾is testamenti habere notitiam
tatur eña ut in his ꝓficiat. Antiqͥtas eñ
hec robur est nouitati. seiens qi qđ didi¬
cit firma ẽe̾ auctoritas. Signa enĩ & pro¬

Expanded text:
tur. Nequam autem homines et deceptores memorat, ut auxilia Dei ostendat, quibus defendit, et tutos praestat servos suos ab imprudentia Satanae, ut securos illos faciat, et erigat, ne timeant quae irrogari possunt a perfidis, sed in persecuproficient, dum vident multos sibi dare assensum, ita ut caeteros in errorem mittant. Dum enim sciuntur esse mali, et deceptores, et nihilominus florere, et prosperari in mundo, attrahunt quosdam, ut imitatores eorum efficiantur, non solum in propriis erroribus puniendi, verum etiam in horum, quos exemplo suo perdunt. « Tu vero persevera in his, quae didicisti, et quae tibi credita sunt: sciens a quibus didiceris, et quia ab infantia sacras litteras nosti, quae possunt te erudire ad salutem. » Multum prodesse significat Veteris Testamenti habere notitiam.tatur enim, ut in his proficiat. Antiquitas enim haec robur est novitatis: sciens quia a quo didicit, firma est auctoritas. Signa enim, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
& de ꝓuidentia dñi cã securus ẽ. ut et
defuturis tẽptationib liberarise cre¬
dat. Et non solũ libeiari ad presens. uerum
etiam saliñi se futurũ in die nidicii & reg¬
naturũ cũ dño. xp̃o inęterna scła. a¬
luta pͥscillam & aquilam & onesifori do¬
mũ. Eidtꝰ remansit corinthi thõfũ au̾
reliqui infirmũ nuleti sollicitus esto añ
hpemen uenire. Aqrula & pͥscilla duo
sunt apud quos hospitatus oꝑabatur
manib. Onesiforus aũ hic ẽ. cui testis
firmaretur : sed signa ꝓpt̾ incredulos
facta sunt & qr erdiersis causis meritũ
collocat᷑ apud dm̃ ut siue qͥ intribu¬
latione siue megritudine deo gr̃as a¬
git. nec ab aduersa parte suffragium
querit ut faciat meritis apud dm̃ ꝓpt̃
ymbres aũ . frigora cõmonuit: ut au¬
tunno adse ueniret. Salutant te eu¬
bolus &e pudens & li nus & claudia &
om̃s fr̃s. More consueto impleta ẽ ȩpła

Expanded text:
et de providentia Dei tam securus est, ut et de providentia Dei tam securus est, ut de futuris tentationibus liberari se credat: et non solum liberari ad praesens, verum etiam salvum se futurum in die judicii, et regnaturum cum DoSaluta Priscillam, et Aquilam, et Onesiphori domum. Erastus remansit Corinthi. Trophimum autem reliqui infirmum Mileti. Sollicitus esto ante hiemem venire. » Aquila, et Priscilla hi sunt, apud quos hospitatus operabatur manibus. Onesiphorus autem hic est, cui testis firmaretur? Sed signa propter incredulos facta sunt. Et quia ex diversis causis meritum collocatur apud Deum, ut sive qui in tribulatione, sive qui in aegritudine Deo gratias agit, nec ab adversa parte suffragium quaerit, ut proficiat meritis apud Deum. Propter imbres autem, et frigora commonuit, ut autumno ad se veniret. « Salutat te Eubolus, et Pudens, et Linus, et Claudia, et omnes fratres. » More consueto impleta est Epistola
Abbreviated transcription (Latin):
confortauit me. ut ꝑ me p̃dicatio im¬
& auctũ uirtute ut predicationẽ im¬
pleret mom̃nb gentib Idcico ignos¬
ci petit eis a qͥb derelictus ẽ. in ne¬
cessitate: ut bene acceptus a deo um¬
dictamñ querat. he̾c eñi causa amplius
adiutũ se credit a deo. quiꝰ derelictus ẽ. ab
homnib Et liberatus sũ de ore leonis.
Liberauit me dñs abom̃ oꝑe malo & sal¬
nũ faciet in regno suo cęleste eui gła in
eteriũi am̃. Similit̾ dicit & petrus coa¬
płs eius qi aduersariꝰ nr̃ diabolus cucu¬
it fremens sicut leo querens quẽ deuo¬
ret. Sed qr in apło occasioñe ñ inuemie¬
bat qua illũ d̾ cipet: ꝑfilios suos p̃ssurã
illi exeitabat̃ ꝓ penas. Et si ñ quasi pec¬
cator uł quasi ustus de hac tam̃ colle¬
retur uita: ne multos hortaretur ad
fidẽ. Qđ cũ ꝓpe impleret dei ꝓuiden¬
cia. liberatus apłs insultat ili infirmũ
illũ testificans qr de ore eius ereptus
dei auxiliis morti se ereptũ gratulat᷑:

Expanded text:
confortavit me; ut per me praedicatio imet auctum virtute, ut praedicationem impleret in omnibus gentibus: idcirco ignosci petit eis, a quibus derelictus est in necessitate; ut bene acceptus a Deo, vdictam non quaerat. Hac enim causa amplius adjutum se credit a Deo, quia derelictus est ab hominibus. Et liberatus sum de ore leonis. Liberabit me Dominus ab omni opere malo, vum faciet in regno suo coelesti. Cui gloria in aeternum. Amen. » Similiter dicit et Petrus coapostolus ejus, quia adversarius noster diabolus circuit, fremens, sicut leo, quaerens quem devoret . Sed quia in Apostolo occasionem non inveniebat, qua illum deciperet, per filios suos pressuram illi excitabat, et poenas, ut si non quasi peccator, vel quasi justus, de hac tamen tolleretur vita, ne multos hortaretur ad fidem. Quod cum prope impleret, Dei providentia liberatus Apostolus, insultat illi, infirmum illum testificans, quia de ore ejus ereptus Dei auxiliis morti se ereptum gratulatur,
Abbreviated transcription (Latin):
sle que inunica fidei sunt denotantur.
pse enim apłs dixit. quo em̃ m dehis qui
foris sunt iudicare. Qui eñĩ male de deo
sentiunt se ñ timent quod adimuria eius
ꝑtine ꝓfiteri. qͦmͦ inconuersatione hu¬
mana possunt ẽẽ beinuioli. Iaco enĩ aĩẽ
habentes formã pietatis uirtutẽ enis ab¬

Expanded text:
ista, quae. inimica fidei sunt, denotantur. Ipse enim Apostolus dixit: « Quo enim mihi de his, qui foris sunt, judicare? » Qui enim male de Deo sentiunt, et non timent, quod ad injuriam ejus pertinet, profiteri, quomodo in conversatione humana possunt esse benevoli? Ideo enim dixit: habentes formam pietatis, virtutem a
Abbreviated transcription (Latin):
tione talia opponi elimato maliuoleuds
ferro. ut moueat animos inci pientium
fr̃m̃. Sollicite cura temet ipsũ ꝓbabilẽ
exhibere deo oparrũ ñ ĩpudoratũ. res¬
te traçcantẽ uerbũ ueritatis. Qm̃ sul¬
aliqui qͥ contentionẽ dicant ꝓ desse. pl¬
uius qͥsq: hoc eurec. ut spreta alt̾cae¬
ne semet ipsũ ꝓbabilẽ faciat & inpale¬
multuq dicantur cont᷑ cõscientiam: ut in¬
cus in auuno ꝑdat. foris uictor abscedat:
themo emĩ patitur se umei licet sciat uera
pes cudut. Pecta aũt tractat ⁊ bona con¬
seientia qui uolentib loquitur & paci̾ti

Expanded text:
tione talia opponi, elimato malevolentiae tione talia opponi, elimato malevolentiae ferro, ut moveant animos insipientium fratrum. « Sollicite cura temetipsum, ut probabilem exhibeas Deo operarium, non impudoratum, recte tractantem verbum veritatis. » Quntionem dicant prodesse, unusquisque hoc curet, ut spreta altercatione semetipsum probabilem faciat, et impudomulta quae dicantur contra conscientiam, ut intus in animo perdat, foris victor abscedat. Nemo enim patitur se vinci, licet sciat vera quae audit. Recte autem tractat et bona conscientia q
Abbreviated transcription (Latin):
Sinegamus. & ille negabit nos. Uerũ ẽ qr
siminime confessi illũ fuerimus coram
hominib tunc dicet & ipse nobis. In illa
necessitate futuri iudicii nescio uos.
Hec ẽ punitionis significatio. Siñ credimꝰ:
ille fidelis ꝑmanet negare semet ipsum
ñ pot̃. Nemo pot̃ dño auferre qđ ha¬
bet. Qͥs eñĩ illo fortior ẽ. per quem
om̃ia extiterunt. Ilec addi pot̾ ꝑfecto
qr ñ illi  aliqͥd prestat qui credit
in illũ. qͦmͦ nichil aufert. qͥ ñ crediti illũ¬
Qcq̃ gͦ agitur ad ꝓfectũ nr̃m ꝑtinet:
ne ĩ ignorantia maneamꝰ. Nec enĩ ano¬
bis firmatut: cũ ipse ex se ł apud se fir¬
mus sit. i lec admonens contestans corã
año noli uerbis pugnare ad nichil enĩ
utile ẽ: nͥ ad subuersionẽ audientium.
Contentiones uitandas monet p̃cepta
aũt cdanda subdei timore & terrore qi
contentio pot̾ adhuc minus stabilitis
gn̾are scrup ulũ. Solent em̃ in conteu¬

Expanded text:
Si negamus, et ille negabit nos. Verum est, quia Si negamus, et ille negabit nos. Verum est, quia si minime confessi illum fuerimus coram hominibus, tunc dicet et ipse nobis in illa neceHaec est punitionis significatio. « Si non credimus, ille fidelis permanet, negare semetipsum non potest. » Nemo potest Domino auferre quod habet. Quis enim illo fortior est, per quem omnia exstiterunt? Nec addi potest perfecto, quia non illi aliquid praestat, qui credit in illum, quomodo nihil aufert, qui non credit ei. Quidquid ergo agitur ad profectum nostrum pertinet, ne in ignorantia maneamus. Nec enim a nobis firmatur, cum ipse ex se, et apud se firmus sit. « Haec admone contestans coram Domino. Noli verbis pugnare; ad nihil enim utile est, nisi ad subversionem audientium. » Contentiones vitandas monet. Praecepta autem danda sub Dei timore, et terrore, quia contentio potest adhuc minus stabilitis generare scrupulum. Solent enim in conten
Abbreviated transcription (Latin):
deos ꝓpter lege̾. qu̾a cessare docebat:
gentiles aũt iniicos faciebat: quia
unũ dm̃ predicabat in xp̃o. Unde quasi
latronẽ hunc tractabant alligantes
claudentes si possit tacere nescientes qi
uerbũ dei alligare ñ pot̾ant. Deniq
sepe clausus: ñ dispendiũ fecit sed lu¬
crũ. Nleq eñi defuit cui predicaret in
carcere ut qͦs libere in uitare ad fidẽ
ñ possit inuincłis positus pasceret dĩ
uerbo. Ideo om̃ia sufferro ꝓpt̾ elec
sciens ꝓfectum se habiturũ quesite
significat. si informa baptismatis man¬
serimus ubi om̃ia delicta moruintur ut
in nouati oñna uitia uetera &crimina
fuge amus ut auctoris secuti uestigia
peccatis mortui uideam᷑. Si uͦ addicum
fuerit ad causam ut & tribulationes ac
pressuras ñ egre ꝓnomine dñi pariam᷑
sustmentes hec : simul cũ illo regnabimꝰ.
Dignum ẽ enim ut qͥ ꝓ illo obꝓbria patit᷑
& exicia: in regno eius głosus appareat.

Expanded text:
daeos propter Legem, quam cessare docebat: daeos propter Legem, quam cessare docebat: gentiles autem inimicos sibi faciebat; quia unum Deum praedicabat in Christo. Unde quasi latronem hunc tractabant, alligantes, claudentes si posset tacere, nescientes quia verbum Dei alligari non poterat. Denique saepe clausus non dispendium fecit, sed lucrum; neque enim defuit, cui praedicaret in carcere, ut quos libere invitare ad fidem non posset, in vinculis positus pasceret Dei verbo. Ideo omnia suffero propter elesciens profectum se habiturum quaesitae erveniri significat, si in forma baptismatis manserimus, ubi omnia delicta moriuntur; ut innovati omnia vitia vetera et crimina fugiamus, ut auctoris secuti vestigia, peccatis mortui videamur. Si vero additum fuerit ad causam, ut et tribulationes ac pressuras non aegre pro nomine Domini patiamur, sustinentes haec, simul cum illo regnabimus; dignum est enim ut qui pro illo opprobria patitur et exitia, in regno ejus gloriosus appareat.
Abbreviated transcription (Latin):
tię fuit sc̃s cimotheus: ut etiã alicitis
cepares. Hic eiũ uult intelligiqr a parcicipatione
garofilaeii se abstinebat ũ hoc dño
dec reuerit ut qui ȩnangłm aimiuitiañ
de euangłio iuuant. Idõ apłs pͥus hunc
suinere precipit qui pͥmius ẽ. & sic cet̾is
rerisse amortins ex senime dauid scđ̃m
ȩuangłm meũ inquo labero usq ad uin¬
cła quasi latro sed uerbũ dei ñ ẽ alli¬
gatũ. Qm̃ mula futuiri erant filii dia¬
boli quidei filiũ incarnatũ negarent:
Idcnco hoc memorat qm̃ fallaciter sub¬
nomine apłm hoc adseuerare nitun¬
tur. Subiecit scđm euangłm meũ: ut
excluderec male mentis falsa colloqͥa.
Nec em̃ plus herecicis credendũ ẽ de apłis
qua his ipsis de p̃dicatiõe sua testantib
qin prec̾ationẽ cum labore se agere
queritur Pressuris eñ cribulabat᷑ & car¬
cerib eo qđ tã iudeos quã gentiles of¬
fenderet sicut ilis uidebatur incredi¬
bilia predicando. Iratos enĩ habebat iu¬

Expanded text:
tiae fuit sanctus Timotheus, ut etiam a licitis temperaret. Hoc enim vult intelligi, quia a participatione gazophylacii se abstinebat, cum hoc Dominus decreverit ut qui Evangelium annuntiant de Evangelio vivant. Ideo Apostolus prius hunc sumere praecepit, qui primus est, et sicrexisse a mortuis ex semine David, secundum Evangelium meum, in quo laboro usque ad vincula, quasi latro; sed verbum Dei non est alligatum. » Quoniam multi futuri erant filii diaboli, qui Dei Filium incarnatum negarent, idcnomine apostolorum hoc asseverare nituntur. Subjecit, secundum Evangelium meum, ut excluderet malae mentis falsa colloquia; non enim plus haereticis credendum est de Apostolis, quam his ipsis de praedicatione sua testantibus, quam praedicationem cum labore se agere queritur. Pressuris enim tribulabatur et carceribus, eo quod tam Judaeos quam gentiles offenderet, sicut illis videbatur, incredibilia praedicando; iratos enim habebat Ju