comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
miserit estis templum dei. ñ subdit. ⁊ deus
aperte oftendit sp̃m dei eẽ deum. ybiq enim
adest sp̃c sc̃s ad homines in eternã uitam re¬
generandos. ⁊ non est eis deus ĩmo u est deus
uerus. qr ueri dei mẽbra templũ ełꝰ sunt. et
utiq subiectum est templum illi cuiꝰ est tẽ¬

Expanded text:
miserit, estis templum Dei, non subdit, et Deus aperte ostendit Spiritum Dei esse Deum. Ubique adest Spiritus sanctus, ad homines in aeternam vitam regenerandos; et non est eis Deus, imo vero est Deus verus, quia vera Dei membra templum ejus sunt, et utique subjectum est templum illi cujus est tem
Abbreviated transcription (Latin):
capite ⁊ cõmembro no¬
stro. uelpendentia a cre¬
instituta estis. Ecce os¬
tendit. apcite nr̃am se
cãm per membroꝵ car

Expanded text:
capite, et commembro nostro. Vel pendentia a meinstituta estis. Ecce ostendit aperte nostram se causam per membrorum car
Abbreviated transcription (Latin):
penepetẽoꝵ. Unde dictum. Eradid̾ eos deus in re¬
probum sensũ. ⁊t̃. non ibi peccatũ dei est s ni¬
diciũ. Predestinatio gͥ dei mbono est. eiꝰ q: effec¬
tus bonus est. ille itaq oꝑatur hominẽ bonũ
⁊ custodit qui ĩcomut abilit̾ bonus est semꝑ¬

Expanded text:
peccatorum, unde dictum est: Tradidit eos Deus in reprobum sensum : non ibi peccatum Dei est, sed judicium. Praedestinatio igitur Dei in bono est, ejusque effectus bonus est. Ille itaque operatur hominem bonum et custodit qui incommutabiliter bonus est, sem
Abbreviated transcription (Latin):
meretur.alii si dicunt ulãmalam uolunta¬
tem tm̃ penam ẽẽ ⁊ ñ culꝑam. Sienĩ inqũt
culpa est ⁊ puniri ñ ineretur ĩpunita iria¬
net. ⁊ ita non nullũ peccatũ impiitũ relĩ¬
qͥt deus. cum auccoritas dicat. nullũmalũĩ¬

Expanded text:
oluntatem tantum poenam esse et non culpam. Si enim, inquiunt, culpa est, et puniri non meretur, impunita remanet, et ita nonnullum peccatum impunitum relinquit Deus, cum auctoritas dicat nullum malu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m inter se eẽ ferebant. deinde ĩcrepat eos qui
sibi inuicem inuirias ⁊ fraudes faciebant. ⁊ in¬
fidelium examina tequirebant. Postea ĩstruit
cos de matrimoniis ⁊ deꝑceptõe encaristie uplu

Expanded text:
quem inter se esse ferebant. Deinde increpat eos quia 67 quem inter se esse ferebant. Deinde increpat eos quia 67 sibi invicem injurias, et fraudes faciebant, et infidelium examina requirebant. Postea instruit eos de matrimoniis, et de perceptione Eucharistiae, u
Abbreviated transcription (Latin):
losophia delectabantur: ut sub nõie xp̃i hiis in¬
buerentur que ꝯtraria sunt fider. inflati q̃ erãt
co qd̾ ñ iret ad eos apłe. fornicatorẽ ꝙ̃. qui uxorẽ
patris tenebat inter se eẽ patiebantur. Sunt et
alia capiuila in siis locis notanda. Behiis et
hi. magna cum fidutia ⁊ caritatis affectu scribit
q̃n arguens. Nam multe sunt cause pp̃qͣs seri¬
b eos reuocans ad unitatem. Est gͥ intentio a¬
postoli inhac epła cormthios ab errorib ⁊ scisma¬
tib ad fidemrectam ⁊a uiciis ⁊ aliis peccatis:
ad bonos mores renocare ⁊ in eis ꝯfirmare. Mo¬
dustalis est. huic epłe sicut ⁊ aliis salutationẽ
prestribit. ⁊ nom̃ suum qd̾ celebre erat omni
dignitatis nomina non humilitatis ut seruus.
post salutationẽ pro boniseoꝵ qui bonierant ĩ¬
ter cos gr̃ãs agit. deinde increpat illos qui de bap¬
tistis se iactabant. Post retrahit cos ab amore t̾¬
rene sap̃ie. deinde redarguit cos de fornicatore

Expanded text:
losophia delectabantur, ut sub nomine Christi his imbuerentur quae contraria sunt fidei. Inflati quoque erant eo quod non iret ad eos Apostolus. Fornicatorem quoque qui uxorem patris tenebat inter se esse patiebantur. Sunt et alia capitula in suis locis notanda. Ambrosius. De his et hujusmodi magna cum fiducia et charitatis affectu scribit quando arguens. Nam multae sunt causae propterbus eos revocans ad unitatem. Est igitur intentio Apostoli in hac Epistola Corinthios ab erroribus et schismatibus ad fidem rectam, et a vitiis et aliis peccatis ad bonos mores revocare, et in eis confirmare. Modus talis, huic Epistolae sicut et aliis salutationem praescribit, et nomen suum quod celebre erat omnibdignitatis nomina non humilitatis, ut servus, post salutationem pro donis eorum qui boni erant inter eos gratias agit. Deinde increpat illos qui de baptistis se jactabant, post retrahit eos ab amore terrenae sapientiae. Deinde redarguit eos de fornicatore
Abbreviated transcription (Latin):
Deus damichi diuicias. si uis ut ad te deus ip¬
se ueniat. s ut diuicie ueniant ad te. Deus
aut̃ gr̃atis seuult coli ⁊ diligi. hoc est enĩ ca¬
ste amare. non qr dat aliquid preter se s quia
dat se. talib dicit apłc. Qui inuocant nom̃ do
Ot̃a uobis. ⁊c̾. Ecce
⁊ xp̃m. neunuĩo persone inter cos eẽ putetur.
rãs ago. ⁊ ẽ. hic gr̃ãs agit de donis coꝵ qͥbo¬
ni erant int̾ cos. In
illa enim plebe alii
lut ationẽ gͦ primũ
ꝓponit debonis. ũ hii

Expanded text:
Deus, da mihi divitias, non vis ut ad te veniat ipse Deus, sed ut divitiae veniant ad te. Deus autem gratis se vult coli et diligi. Hoc est enim caste amare, non quia dat aliquid praeter se, sed quia dat se. Talibus dicit Apostolus; Qui invocant nomen Doatia vobis, etc. Ecce et Christum, ne unio personae inter eos esse putetur.as ago, etc. Hic gratias agit de donis illorum qui boni erant inter eos. In illa enim plebe alii lutationem ergo primum ponit de bonis ut his
Abbreviated transcription (Latin):
facitis eam arbitrantes ininistroꝵ dispensatexͤ
c̃ẽ grarũ auctores. Ita ciũ eẽt eccła hominũ nõ
dei. Quoᷤ aut̃ eccłam dei dicat apenit subdens¬
⁊ hoc ut scĩsint. hoc ideo dicit ut oftendat nil bo
mẽẽ ab hoĩe s totuma deo. hns inquã aple ser¬

Expanded text:
es ministeriorum dispensatores esse gratiarum auctores. Ita enim esset Ecclesia hominum, non Dei. Quos autem Ecclesiam Dei dicat, aperit subdenad hoc ut sancti sint. Hoc ideo dicit ut ostendat nil boni esse ab homine, sed totum a Deo. His inquam Apos
Abbreviated transcription (Latin):
dicaui. sicut testimo¬
uel ditati estis .i. donis
p̃dicam uobis. dito ꝙ¬
diuites estis ita ut iñ¬
chil desit uob̾mulla

Expanded text:
dicavi, sicut testimoVel, ditati estis, id est dopraedicavi vobis. Dico divites estis, ita ut nihil desit vobis in ulla
Abbreviated transcription (Latin):
pide iurtutum seq̃bant᷑ apłos ministran¬
tes eis: sumptus ⁊ seruicia. Sie ⁊ saluatorẽ
secute sũt ininistrantes ei de facultatim su¬
qnos cõmendauit iude. ut ĩ fures si ñpossemꝰ
uitar. disceremus in eccła tołare. Et m̃ulieres
a salute que ⁊ munstrabant ei sicut ⁊ apostoli

Expanded text:
pidae virtutum sequebantur apostolos, ministrantes eis et sumptus et servitia, sicut et Salvatorem sunt secutae ministrantes ei de facultatibus suquos commendavit Judae, ut etiam fures, si non possemus vitare, disceremus in Ecclesia tolerare. Et mulieres a salute, quae et ministrabant ei sicut et apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
gis dr̃ quicquid aple¬
le p̃positis datur. ħus
passe ultra debitũ coa¬
postolossuossi sicũ do
minus ꝯstituit exeuã¬

Expanded text:
citur quidquid a plebe praepositis datur. His id usurpasse ultra debitum coapostolos suos; sed minus constituit, ex Eva
Abbreviated transcription (Latin):
bis sum apłc. Nã sig¬
naculum .i. forma a¬
inmo auctore. a sum
betisper me. que ali
uos ap̃ alios qui dubi
terrogant utrũ sum

Expanded text:
is sum apostolus; nam signaculum, id est forma, aino auctore, a simibetis per me, quae vos apud alios qui dubitterrogant utrum sim
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpturas. inqͥt enim osee post biduũ inuificab̃
nos. ⁊ in die tercioresurgemus ⁊ inuemꝰ in ꝯspec¬
tu cius. Siaut̃ mortuus ⁊ sepultus resuexit. ne
dubitetis⁊ mortuo ⁊ sepultos resurgere. ⁊ ̃ tradidi
qr usus est p̃ resurretionẽ cephe .i. petro pͣquã

Expanded text:
sius Inquit enim Osee; Post biduum vivificabit nos, et in die tertio resurgemus, et vivemus in conspectus ejus . Si autem mortuus et sepultus resurrexit, ne dubitetis mortuos et sepultos resurgere. Et etiam tradidi, quia visus est, post resurrectionem, Cephae, id est Petro,
Abbreviated transcription (Latin):
sum liber. Incipit se
ꝓponere in exemplũ.
ut sicut ipse abstinet
alicitis pro scandalo fr¬
atrum uitandoita et

Expanded text:
sum liber? Incipit se proponere in exemplum, ut sicut ipse abstinet a licitis pro scandalo atrum vitando, ita et
Abbreviated transcription (Latin):
Sonum est qd tenent s malũ ⁊ ubĩ tenent:
peritatem enĩtenent s in iniqͥtate. Inueni¬
si enĩ derim o tu gentilis. o plylosophe ⁊ coł
ỹdolum. ĩuenisi ueritatem⁊ ipsam detineᷤ
dinem ⁊̃ nonius attende qd̾ mundꝰ opꝰ dei sit.
ycolum opus fabriS taber ydolo sicut dedit fi¬
guram daret ⁊ cor ab ip̃o ydolo faberadora¬
retur. Qi gͥ hõ faber deustis non est si hõ
ydoli faber : quis est deus tuus qui fecit te:
cit illume Ecte qͣm detinent ĩutatẽ dei in in¬
iustiia. Occurrebat aut̃ apło ut ei diceretur
pnde illiueritatem detinent ad qͥslocitusũ
est deus. nec legem acceperunt sicut ppłs ilrł:

Expanded text:
onum est quod tenent, sed malum est ubi tenent. Veritatem enim tenent, sed in iniquitate. Invenisti enim Deum, o tu gentilis, o philosophe, et colis idolum; invenisti veritatem, et ipsam detines dinem, et non vis attendere quod mundus opus Dei sit; idolum opus fabri. Si faber idolo sicut dedit figuram, daret et cor, ab ipso idolo faber adoraretur. Quomodo ergo homo faber tuus Deus non est, si homo idoli faber est? Quis est Deus tuus qui fecit te? cit illud? Ecce quomodo detinent veritatem Dei in injustitia. Occurrebat autem Apostolo, ut ei diceretur: Unde illi veritatem detinent, ad quos locutus non est Deus? nec legem acceperunt, sicut populus Is
Abbreviated transcription (Latin):
de ira .i. pena. ⁊ hoc iter᷑ reuelatur meuange¬
lio dei. ⁊ hec est. Reu elatur enĩ in euãge¬
lio ira dei .i. pena. Quotiens iradei legitur
ñꝑturba⁊ o aĩ es est intelligenda s iudici¬
qd accufat eos. qr indicauit ciscreatorem ⁊̃
saluatorem. ex ipsa enĩ celi fabrica iratus il¬
lis deus ostendit᷑. quiideo tampulchra astra
ĩꝯdidit. ut ex eis qnͣtus ⁊ quã admirabiliete¬
ator eoꝵ ẽpossit agnosci ⁊ solus adorari. Rcũ
gͥ facit᷑ apłs gentilem ꝑlegẽ nature ꝑ q̃ po¬
auctorem deum solum diligendũ.s ĩiusticia
⁊ ĩpictas in eis apparet. dum hec uidentes dũ¬
simu̾lant᷑ a u̾itate ñ fãtentes unũ deũ. Unde
rari iniuste in sua uolup̃tate. Sic lege litt̃ã.¬

Expanded text:
de ira, id est poena, et hoc revelatur in Evangelio Dei, et hoc est: Revelatur enim in Evangelio, ira Dei, id est poena. Quoties ira Dei legitur, non perturbatio animi ejus est intelligenda, sed judicid accusat eos quia indicavit eis Creatorem vel Salvatorem. Ex ipsa enim coeli fabrica iratus illis Deus ostenditur, qui ideo tam pulchra astra condidit, ut ex his quantus et quam admirabilis Creator eorum est possit agnosci, et solus adorari. Reum igitur facit Apostolus gentilem per legem naturae, pauctorem Deum solum diligendum; sed injustitia et impietas in eis apparet, dum haec videntes dissimulant a veritate, non fatentes unum Deum. Unde rari injuste in sua voluptate. Verita
Abbreviated transcription (Latin):
fructificabamꝰ morti
sub legr ⁊ uere modo
fructificaius deo ⁊¬
ñ olim. Cum enĩ eẽ.¬
mus in carne .i. que carnis it̃ oꝑantes
qd̾ erat sub lege. passones peccoꝵ .i. con
sus ⁊ operis. sub quib tanquã sub inro dũan¬
teagebat aĩa. antequã ueniret gr̃a ꝑfidẽ. &̾¬

Expanded text:
fructificabamus morti sub lege, et vere modo fructificamus Deo, et non olim. Cum enim essemus in carne, id est quae carnis sunt operantes quod erat sub lege, passiones peccatos operis, sub quibus tanquam sub viro dominante agebat anima, antequam gratia venirets operis, sub quibus tanquam sub viro dominan
Abbreviated transcription (Latin):
Dicemꝰ qd̾ lex peccatum est .ł. docens ⁊ faciẽs
peccare. uł talis ꝓro qua donata peccauit au¬
ctorenis qĩ mãle reie. ausit: Non enĩ lex ma¬
la est s potuis bona. qr peccatũ ñ cog.nͥꝑ. le.
uia ⁊ ẽẽ pumienda. Non g adeo priꝰ cognoui

Expanded text:
Dicemus quia lex peccatum, id est docens vel faciens peccare. Vel talis pro qua donata peccavit auctor ejus, quasi malae rei? Absit! non enim lex mala est, sed potius bona, quia peccatum non cognovi, quia pe
Abbreviated transcription (Latin):
doinducta fuit. Siłr tria .s. aĩa. peccatũ. lex. hoc
solum hic diu̾sum est qd̾ m illa uir morituri
alege uiri soluta muliet nubat cui uelit. hic
aũ non peccatum s. ip̃a moritur poccato. p̃dic¬
tis namq passionib ipsa aĩa moritur que iam
passe legẽ dicendo passi¬
onos peccatoꝵ eẽ ꝑ legẽ¬

Expanded text:
do inducta fuit, similiter tria, anima, peccatorum lex. Hoc solum hic diversum est, quod in illa vir moritur, ut a lege viri soluta mulier nubat cui velit; hic autem non peccatum, sed ipsa anima moritur peccato. Praedictis namque passionibus ipsa anima moritur quae jam asse legem dicendo passiones peccatorum esse per lege
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ peccatũ qd̃ ignorabatur. ia ẽẽ graue ł esse
puiniend̾. ꝑ hoc oftendit legem non c̃e pecca¬
tum s indicem peccati. Quare intelligitiu.
logem ad hecdatam cẽ non ut peccatũ inscre¬
tur⁊ extirparetur.s tm̃ ut demonstraret᷑ qd̾ a¬
nimam faceret ream. ut qr peccat̃ sine gr̃a d̾i
innti ñ possit. ipsa reatus sollicitudine ad ꝑcipi¬
endam gr̃am ꝯuerceretur. Q d̾ aut̃ ꝑ logẽ notũ¬
atrixpeccati. ꝑ eam factus est hõ doct̃ s penis:
uictus dum sine gr̃a xp̃i erat. Et nota qd̾ att sic¬

Expanded text:
peccatum quod ignorabatur, vel esse grave, vel esse puniendum. Per hoc ostendit legem non esse peccatum, sed indicem peccati. Quare intelligitur legem ad hoc datam esse, non ut peccatum insereretur, vel exstirparetur, sed tantum ut demonstraretur quod animam faceret ream, ut quia peccatum sine gratia Dei vinci non possit, ipsa reatus sollicitudine, ad percipiendam gratiam converteretur. Quod autem per legem notuatrix peccati. Per eam factus est homo doctus, sed pejus est victus, dum sine gratia Christi erat. Et nota quod ait, ne
Abbreviated transcription (Latin):
rtũ ideo dicta ÷ qr pec¬
cantes int̾ficit ⁊ reo py¬
nit. in qua lege detine¬
bamur. nec ũquã msi¬
dei gr̃a soluerem. Solu

Expanded text:
rtis ideo dicta est, quia peccantes interficit, et rnit. In qua lege detinebamur, nec unquam niDei solveremur. Solu
Abbreviated transcription (Latin):
eis agit᷑ p̾dictis testi¬
intelligunt conã¬
tur ꝯuincere catho¬
licos. Qd̾ gͥ sensit a¬
postolus posse nitel

Expanded text:
eis agitur, praedictis testiintelligunt, conantur convincere Catholicos. Quod ergo sensit Apostolus posse intel
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑfectum euange¬
li. sed ctiam mali qͥñ
bono animo p̃dicant¬
sunt ad ꝑfectum ⁊ iõ
annuncietur. Cetitatẽ quippe anmuinciabant
renis enĩ cupiditatib ꝯsulentes regnũ celor an¬
nunciabant. habenta: in lingua ueritatem si
non in peccore castitatẽ qui sunt utiles ciꝰ quõ
salutem ab eo qui ñ babet salutem si i illũ t̃

Expanded text:
m Evangei, sed etiam mali. Qui non bono animo prasunt ad profectum, et ideo tannuntietur. Veritatem quippe annuntiabantsulentes regem coelorum annuntiabant, habentes in lingua veritatem, sed non in pectore castitatem, qui sunt utiles eis quos salutem ab eo qui non habet salutem si ei credider
Abbreviated transcription (Latin):
meis .i. existimantes ħ
ut si quis de p̃dicatõe
cos accuset in me aut
ditõss excitare apło q. au¬
om̃s annunciant xp̃m. s non codem animo. oo¬

Expanded text:
est existimantes hoc, ut si quis de praedicatione eos accuset in me auctexcitare Apostolo, quasi auomnes annuntiant Christum, sed non eodem animo.
Abbreviated transcription (Latin):
mexeut euangelirare.
Alii aut̃ quidam diu̾¬
siapriorib qr malift̾
p̃dicant quidem xũm
ꝯtentionem.

Expanded text:
ent evangelizare. Alii autem, quidam diversi a prioribus quia mali aedicant quidem Christum. contentionem,
Abbreviated transcription (Latin):
Oportet domui sue cẽ
benep̾positum. Siqͥsã
nori de qua familian¬
uiter ꝯuersũ. hoc tã
manifestum testimo¬
nium pauci custodi
pere in curo hodie in
altari. Sudum fautor hy
ne elatus in superbiam p̾re cetens digniorem se
mentaneus sacerdos humilitatem ⁊ modor ꝑso¬
narum ut se ipsum ꝯtinere. Non iciunauit. ñ
arrogantiam que est rumna diaboli incidunt

Expanded text:
Oportet domui suae esse bene praepositum. Si quis nori, de qua et familiviter conversum. Hoc tam manifestum testimonium pauci custodiupere in circo, hodie in altari; dudum fautor hisNe elatus in superbiam, prae caeteris digniorem se mentaneus sacerdos humilitatem et modos personarum, vel seipsum continere: non jejunavit, non In arrogantiam quae est ruina diaboli incidunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pluris uendere. ẽur¬
pe est enĩ huic ꝓfessi¬
omi q̃stib ftudere. ha¬
bentos misteriũ fidei
.s. ut sciant qd̾ de fide
aliis est cocultũ. illos

Expanded text:
pluris vendere. Turpe est huic professioni quaestibus studere. Habentes mysterium fidei, scilicet ut sciant quod de fide aliis est occultum. Illos
Abbreviated transcription (Latin):
ret ꝓ quib lib̾andis ⁊ adiũuandis tp̃cuenit
mortuue est ⁊ resurrexit. Mortiuuis enĩ est ut
mortuos peccatis liberet a peceatis. Dũ unit
iui.i salutis uram oftendit. ⁊ resurrexit ut
iustificatos secumuniere faciat. Ex ꝑditis
g reformauit sibi seruos. ẽu aũ. ⁊ c̃ .0. Ex hus¬
ducans omnia qͥd iudicas fratrem tuũ non
manducantem. aut tuñ manducans quare
spernis fratrem tirum manducantem: Nõ¬

Expanded text:
 liberandis et adjuvandis, Christus venit, mortuus est, et resurrexit. Mortuus enim est ut mortuos in peccatis liberet a peccatis, dum vixit, vivus salutis viam ostendit; resurrexit, ut justificatos secum vivere faciat. Ex perditis ergo reformavit sibi servos. Tu autem. Quducans omnia, quid judicas fratrem tuum non manducantem? Aut tu, non manducans, quare spernis fratrem tuum manducantem? No
Abbreviated transcription (Latin):
nione .q. nonusur¬
pemus nobis qd̾ ad no¬
non pertinet. Nonre¬
p̃hendamus ea q̃ nes
In hĩs enim duob te¬
merarium est indici¬
um .s. cum incertũ ⁊
quo anmo quid fac
ñc uel bonus nel ma¬
lus manifeste appart.¬
⁊ uel superbia est ut
ĩuidentia de hĩis nidi¬
unt qui magis amãt

Expanded text:
nione, quasi non usurpemus nobis, quod anon pertinet. Non reprehendamus ea quae neIn his enim duobus temerarium est judicilicet cum incertum est quo animonunc bonus vel malus manifeste appat vel superbia est vel invidentia, de his judiunt qui magis amant
Abbreviated transcription (Latin):
ita debes facere. Omnes enim stabimꝰ ut iu¬
deum sedentem. ⁊ dr̃ hoc a simili. Trib̾imal
enim sedes iudicum est. que in excelsolocat᷑
⁊ ipse omnium ꝯscĩas uidebit teausas diuidi¬
cabit. ⁊ uere. criptum est enim in ysaia
uiuo ego dicit do. &.¬
chi inuidicio omne
omnis lingua .i. om̃
nis ꝯstĩa cognoscẽs me

Expanded text:
ita debes facere. Omnes enim stabimus, ut juDeum sedentem. Et dicitur hoc a simili. Tribunal enim sedes judicum est, quae in excelso locatur,  ipse omnium conscientias videbit et causas dijudicabit. Et vere, scriptum est enim in Isaia: Vivo ego, dicit Dohi in judicio, omne omnis lingua, id est ntia cognoscens me
Abbreviated transcription (Latin):
regnant.qr que sursum sunt
sapiunt ⁊ querunt. Postremo regnabunt
cum illo itaut sint in regno ei̾. ⁊ sint ⁊ illi:
regnum eiꝰ. qr ⁊ aniepioꝵ mortuoꝵ ñ se¬
parantur ab ectła queetiam nunc ÷ regnũ
inuis ⁊ mortus. Alioquin nẽc ad altare dei fi¬
eret memoria eoꝵ in cõmunicatõe corpors ⁊
Ergo fideles ⁊̃ defuncti membra sunt eius. iõ

Expanded text:
regnant, quia quae sursum sunt sapiunt et quaerunt; postremo regnabunt cum illo, ita ut sint in regno ejus, et sint etiam illi regnum ejus, quia et animae piorum mortuorum non separantur ab Ecclesia, quae etiam nunc est regnum ivis et mortuis. Alioquin nec ad altare Dei fieret memoria eorum in communicatione corporis Christi. Ergo fideles etiam defuncti, membra sunt ejus. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
uiuunt hominibus
sit cominissũ iudi¬
cium sed post mortẽ¬
deo. Hoc enĩ insipien¬
tium dogma perusũ¬
tradidit. S melius

Expanded text:
vivunt hominibus sit commissum judicium, sed post morteDeo. Hoc enim insipientium dogma pertradidit. Sed melius
Abbreviated transcription (Latin):
uere dñi sumus. quia
p̾cio sangunus emit
nos. nec tenebit mois
illum. pro quo mor¬
tiuis est liber in mor
gatur dominari ⁊ ui¬
uorum ⁊ mor¬
q iudicare. ⁊ accipit

Expanded text:
ere Domini sumus, quia pretio sanguinis eruit nos, nec tenebit mors illum pro quo mortuus est liber in mortgatur dominari, et vivorum et morque judicare, et accipit
Abbreviated transcription (Latin):
credo eẽ ex parte .i. in
est mutile bonis. Nã
huis qui dubitabant
dirnbolus templa de¬
monũ descri ⁊ nomẽ
libantis mediatoris:¬
curare genus huma¬
ũ mouit heciticos qui sũb uo¬
aut. resistunt ꝯtumacit᷑ sua q pestifera dog¬
matã emendare nolunt ẜ. defens ire ꝑsistunt.¬

Expanded text:
credo, esse ex parte, id est in est inutile bonis. Nam his qui dubitabant nim diabolus templa dmonum deseri, et in nomen liberantis Mediatorcurrere genus humanum, movit haereticos qui sub voant, resistunt contumaciter suaque pestifera dogmata emendare nolunt, sed defensare persistunt
Abbreviated transcription (Latin):
malicia deprau ati psinit. qr si acciptunt pote¬
statem corporalit̃ affligendi. exercent cĩ patiẽ¬
tiam. siucro male sentiendo adu̾sant᷑. excirẽt¬
ai sap̃iam. ab̾ adusario enĩ mota q̃stio discendi
cristit occasio. quilta qͥppe ad fidem catholicam
ptinentia. dum heretico ꝵ callida ĩ quietudine
eragitantur. ut aduisus eos defendipossint.i:¬

Expanded text:
malicia depravati prosunt, quia, si accipiunt potestatem corporaliter affligendi, exercent eius pacienciam. Siejus sapientiam. Ab adversario enim mota quaestio, discendi existit occasio. Multa quidem ad fidem Catholicam pertinentia, dum haereticorum callida inquietudine exagitantur, ut adversus eos defendi possint
Abbreviated transcription (Latin):
sum primus .i. maximus. ꝓcior enim õib sũ
qr ꝑsetutor. quononerat pcior. Nemo enimi
acrior inter ꝑserutoree. gͥ nemopriorint̃ pet¬
catores. Primus gͥ erat non ordine temporis
s magnitudinẽ miquitatis. Sed ideo mi

Expanded text:
sum primus, id est maximus, pejor enim omnibus sum, quia persecutor quo non erat pejor. Nemo enim acrior inter persecutores. Ergo nemo pejor inter peccatores. Primus ergo erat non ordine temporis, sed magnitudine iniquitatis. Sed ideo mi
Abbreviated transcription (Latin):
ceptabilis qrutilis est. ⁊ non uni tm̃ s omni
qr hic ⁊ in futuro saluat corpus ⁊ antmã. s cor¬
pus infuturo. animnam hic⁊ in futuro. uł ser¬
humanus est quim seipso suscepit homi¬
nem. ⁊ ideo huinis sacramenti sermoquã ius
sit diuinus recte tñ dicitur ẽt̃ humanus. fi¬
delis inqͣm uelhumanus sermo est iste.ĩ. qr¬

Expanded text:
ceptabilis, quia utilis est: et non una tantum, sed omni, quia hic et in futuro salvat corpus et animam; sed corpus in futuro, animam hic et in futuro. Vel, serhumanus est qui in seipso suscipit hominem. Et ideo sacramenti hujus sermo quamvis sit divinus, recte tamen dicitur esse humanus. Fidelis, inquam, vel humanus sermo est iste,
Abbreviated transcription (Latin):
seruantiis ñ sufficere ad salutẽ. ⁊ petrũ.⁊ iãcobũ.
⁊ alios. qui cũ dño fuerãt. legis obseruantias cum
euangelio miscuisse. ipsum q paulũ aliud ĩ uidea
subũter̃t a deout eis assentientes in legis obseruã¬
fundiorib usus ÷ argum̃tis. Istis u uelut minus
sapientib usus : moderato sermone. quib ⁊ dicit.
Oinsensati galathe. ut sic cosreuocaret. Est gͥ ĩ¬
tentio apłi in hac epła. galathas u̾sutiis pscudo a¬
postoloꝵ airtũuentos ad fidei religionẽ ⁊ cuange
ꝑsonam suam quã pseudo depmebant. Post saly

Expanded text:
servantiis non sufficere ad salutem, et Petrum et Jacobum et alios qui cum Domino fuerant legis observantias cum Evangelio miscuisse; ipsum quoque Paulum aliud in Judaea  Galatas subverterunt, adeo ut eis assentientes in legis observanrofundioribus usus est argumentis; istis vero velut minus sapientibus usus est moderato sermone: quibus etiam dicit: O insensati Galatae, ut sic eos revocaret. Est ergo intentio Apostoli in hac Epistola Galatas, versutiis pseudoapopersonam suam, quando pseudo deprimebant. Post salut
Abbreviated transcription (Latin):
mini ⁊ non destruami¬
ni. nec apostolus destrũ
si qͣndoq arguit. Non
em destruuntur qui ar¬
sit. ⁊ ut gaudeatis esto¬
te perfectim fide. ⁊uos
maiores exhortumini
Adidem minores. ⁊ uoᷤ
minores idem sapite
or discordia inter uos.

Expanded text:
mini, non destruamini. Nec Apostolus destruit, si quandoque arguit. Non enim destruuntur qui arsit, et ut gaudeatis, estote perfecti in fide, et vos majores exhortamini, ad idem minores; et vos minores idem sapite,or discordia inter vos.
Abbreviated transcription (Latin):
um qui est saluator et
rex. Nongͥ ꝯtrariꝰ: deo¬
a quo ꝑ filiũ eleccꝰ ÷. et¬
missus. ut dr̃ in destru¬
ccione legis. Imponebãt

Expanded text:
um, qui est salvator et rex. Non ergo contrarius ea quo per Filium electmissus, ut dicitur in destructionem legis. Imponebat
Abbreviated transcription (Latin):
auincentes a uob̾ re¬
pellitis uindictã. ⁊ nõ
lo ⁊ oro. ideo absens scri¬
bo uobishec ut p̾sens
ñagam inuobis du¬
rius quamuolo. e. d̾u¬
tiꝙ: possem simala feieritis. Scd̾m potestatem li¬
gandi⁊ soluendi quam dñs cedit muchi in edrfica.¬

Expanded text:
vincentes a vobpellitis vindictam. Et non lo et oro, ideo absens scrbo vobis ut praesens non agam, in vobis durius, quam volo: quod utique possem, si mala faceretis, secundum potestatem ligandi et solvendi, quam Dominus dedit mihi in aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
umiꝰ eoꝵ. s m̃n quo cõmunitas apparet amborũ.
Sur gͣ ñ credamꝰ qd̾ ⁊̃ de filio ꝓcedat sp̃c sc̃s. cũ filii
surrectionem se rep̾sentans discipulis insufflas¬
set dicens. Accipite sp̃m sc̃m. Quid enĩ aliud sig¬
so: ad hoc ꝑtinet ⁊̃ illd̾ qd̾ ait demuliere fluxxum
sanguiis patiente. ẽetigit me aliqͥs. ego sensi
ĩtutem de me exisse. Nam uirtittis noĩe. applłari

Expanded text:
unius eorum, sed in quo communitas apparet amborum. Cur ergo non credamus quod etiam de Filio procedat Spiritus sanctus, cum Filiisurrectionem se repraesentans discipulis suis insufflasset dicens: Accipite Spiritum sanctum . Quid enim aliud sigso? Ad hoc pertinet etiam illud quod ait de muliere, quae fluxum sanguinis patiebatur: Tetigit me aliquis, ego enim sensi virtutem de me exisse . Nam virtutis nomine appellari
Abbreviated transcription (Latin):
lios sp̃m suũdedit no¬
bis qui signũ patris os¬
tendat in filios. ut qr nos non hoc audercinꝰ dr̃e
mantem .i. qui facit nos clamare. ad̾ nũq̃m pre
ba hebraicũ eat. idipsum significans qd ⁊ pat̃. et
hanc ꝯsuetudinem inpli̾b locis scͥptura sernat.
Eleganteraut̃ intelligitur. ñ frustra duarũ lin¬
bi eadem significatio ad cundem fidei sp̃c qr uni¬
t̾atem. Notand̾ ⁊̃ qr clamor in scͥpturis ñ mag¬
ne uocis emissio s scĩe intelligatur ⁊ intentiõis
magnitudo. Nõ gͥ clamamꝰ.s. ille clamare dict᷑
ritũ ⁊̃ ẽẽ filii. ⁊ nota hic trimitatẽ. S aligͥs forsitã

Expanded text:
lios, Spiritum suum dedit nobis, qui signum Patris ostendat in filios, ut quia nos non hoc auderemus dicermantem, id est qui facit nos clamare. Augustinus ba Hebraicum est, idipsum significans quod et pater. Et hanc consuetudinem in pluribus locis Scriptura servat, Eleganter autem intelligitur non frustra duarum linbi eadem significatio, ad ejusdem fidei spiritusque unitatem. Notandum quia clamor in Scripturis non magnae vocis emissio, sed scientiae intelligatur et intentionis magnitudo. Nos ergo clamamus; sed ille clamare dictusritum etiam esse Filii, et nota hic Trinitatem. Sed aliquis forsan
Abbreviated transcription (Latin):
missio siue filii s uie sp̃e sc̃i. Qd̾ qr in epła ad ro¬
manos ꝑtractatũ ÷ nixta humane capacitatis
ualitudinẽ hic ꝑstringimꝰ. ad alia festinantes.
Si tñ sobrie de dei filio que digna sũt opinemui
ideo missum intelligere cebemui. qr ex illomcõ
bum. non solum cum se exmaniret. s ⁊̃ cũ habi¬
taret in nobis sic̃ scͥptum ÷. qm̃ in habitabom¬
sc̃o dicit se ẽẽ missũ. Nũquid g sp̃u minor est
filius qr a sp̃u missus ÷: Habes enĩ scͥptũ qd̾ filiꝰ
a patre ⁊ sp̃u eius dicat se esse missũ. Uides erg
qd simplicitas sermonis non iuiria sit missi¬
ũ moueat. Utrumq enim de scriptura dr̃ ⁊ ex
tionis hebreoꝵ. ysus enĩ hebree locutõis muli¬
eres dicit: ñ uirginitate corruptas. sed feminas.
ꝯcubitum uiri. Item non te offendat qd̾ ait.
factũ. cum ꝯfiteamur natum. factum enĩ ñ
erat. non ut ꝑiet qd erat. Factũ gͦ dicit ꝓpt̾¬
Saluator ficri debebat
sub lege. ut circũcisus.
appareat q̃i filius abͣ¬

Expanded text:
 in Epistola ad Romanos pertractatum est juxta humanae capacitatis valetudinem, hic perstringimus ad alia festinantes. Si tamen sobrie de Dei Filio quae digna sunt opinemur, ideo missum intelligere debemus, quia ex illo inbum; non solum cum se exinaniret, sed etiam cum habitaret in nobis, sicut scriptum est: Quoniam inhabitabosancto dicit se esse missum. Nunquid ergo Spiritu minor est Filius, quia a Spiritu missus est? Habes enim scriptum, quod Filius a Patre et Spiritu ejus dicat se esse missum. Vides ergo quod simplicitas sermonis, non injuria sit missin moveat. Utrumque enim de Scriptura dicitur, et ex tionis Hebraeorum. Usus enim Hebraeae locutionis mulieres dicit, non virginitate corruptas, sed feminas, concubitum viri. Item, non te offendat quod ait, factum cum confiteamur natum. Factum enim nonerat, non ut periret quod erat. Factum ergo dicit pSalvator fieri debebat sub lege ut circumcisus appareat, quasi filius Abr
Abbreviated transcription (Latin):
rum si ⁊ illa legis oꝑa sustinuit. ex qͥb lib̾aret
eos qui eis seruilit̾ tenebantur. Qui ⁊̃ mortẽ susti
.i. sub honere legis. sicut sub a liis penis. nõ ut
ab ea expiaretur. f. ut ab ea liberaret. sicut ab a¬
suble. S mutato ordine illis alia duordit.
Ad idenĩ qđ dixit factsi sub le. illud retulit. ut

Expanded text:
rum si eos qui eis serviliter tenebantur; qui etiam mortem susti sub onere legis, sicut sub aliis poenis; non ut ab ea expiaretur, sed ut ab ea liberaret eos, sicut a sub lege, sed mutato ordine, illis alia duo respondent. Ad id enim quod dixit factum sub lege, illud retulit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
.i. quamius sit futurus. dñs õĩum rerũ suatũ.
s potiꝰ sub tutorib est qui eum contra hostes de¬
fendant. ⁊ actorib qui pro eo causas agant ⁊
datur. Postꝙ̃ enĩ adultus est lib̾tatẽ sin ⁊ suoꝵ
tuert᷑. ita ut qͣmdui parunlus est lib̾tate sua iti
ñ ualeat nec dñari quasi heres. s sumlisꝑpe set¬

Expanded text:
 quamvis, sit futurus, dominus omnium rerum suarum, sed potius sub tutoribus, qui eum contra hostes defendant, et actoribus est, qui pro eo causas agant, edatur. Postquam enim adultus est, libertatem sui et suorum tuerunt, ita ut quandiu parvulus est, libertate sua uti non valeat, nec dominari quasi haeres
Abbreviated transcription (Latin):
passionem tñ filii ⁊ pat̾ ⁊ filiꝰ oꝑatus ÷. ẽradidit
enĩ pat̾ filiũ. tradidit filius se ipsũ. Passio hec u¬
nifacta ẽ s abutroq facca est. Sicut gͥ natinita¬
tem. tta passionẽ xp̃i. nec pat̾ fecit sine filio. nec
filius sine patre. Iudas aũi quid fecit nͥ peccatum:
cequidẽ missũ cẽ filiũ. Sed queriturunde ⁊ ex
qͦ missus est filius. Ego inqͥt a patre exim ⁊ ue
illucaut̃ missus est: quo uenit. ⁊ sii hunc mun¬
dum missui est. qi exiuit a patre ⁊ uenit inhũc
mundũ.⁊ in hoc mundo erat. Illuc g missus ẽ
u̾ erat. unde ⁊ illd̃ in ꝓpħa dicit. Cclum ⁊ terrã

Expanded text:
en Filii et Pater et Filius operatus est. Tradidit enim Pater Filium, et tradidit Filius seipsum. Passio haec uni facta est, sed ab utroque facta est. Sicut ergo nativitatem, ita et passionem Christi, nec Pater fecit sine Filio, nec Filius sine Patre. Judas autem quid fecit nisi peccatum? ce quid est missum esse Filium. Sed quaeritur unde et quo missus est Filius. Ego, inquit, exivi a Patre Illuc autem missus est quo venit, et si in hunc mundum missus est, quia exivit a Patre, et venit in hunc mundum, et in hoc mundo erat, illuc ergo missus est ubi erat. Unde et illud in propheta dicit: Coelum et terra
Abbreviated transcription (Latin):
itauideis adhuc pariuilis lex fuit pedagogꝰ. qr
timore comp̃ssit ⁊ p̃ceptis dei serime coegit. fu
poralium ad bona incitati. nec sui dñabantur.
dñi a deo instititti. hiis gͥ fuit lex tutoris loco.
dũ ⁊tea in alignoꝵ sp̃im ĩpugnatões ⁊ genti
illos defendebant admonendo aincrepando.ali¬
qͣn ꝑuniendo. ⁊ sicet̾na bona illis ꝯseruauit. qͦ¬
nam ex illis ⁊p̃t multos ab inferno lib̾auit. fy¬
it eis ⁊ actor qr cãm eoꝵ ap̃ deũ bene egit. dũ ꝑ sa¬
crificia ⁊ expiatões deum eis placauit.⁊ hocusq

Expanded text:
ita Judaeis adhuc parvulis lex fuit paedagogus, quia timore compressit, et praeceptis Dei servire coegit. Fuit poralium ad bona incitati; nec sui dominabantur, m essent horum domini a Deo instituti. His igitur fuit lex tutoris loco dum contra malignorum spirituum impugnationes et gentiillos defendebat admonendo, increpando, aliquando puniendo, et sic aeterna bona illis conservavit, quoniam ex illis Christus multos ab inferno liberavit. Fuit eis et actor, quia causam eorum apud Deum bene egit, dum per sacrificia et expiationes Deum eis placavit, et hoc usque
Abbreviated transcription (Latin):
num habemus qd̃ non su. sb pe. ⁊ maĩ ĩ futuro
fidei pedagogũ descrun¬
mꝰ qr om̃s uos gentiles
qui ñ habinais legem
estis filiĩ dei. Qd̃g nĩp¬

Expanded text:
majus in futuro fidei pedagogum deseruimus, quia omnes, vos gentiles qui non habuistis legem, estis filii Dei. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
dei estis uos dico entes
⁊ idem cum deo. non uti¬
q natura. s caritatis
copula. Quicũq e.a.
uere ꝑ fidem estis in tͦ¬

Expanded text:
Dei estis. Vos dico, entes et idem cum Deo, non utiatura, sed charitatis copula. Quicunque enim; Vere per fidem estis in Ch
Abbreviated transcription (Latin):
de arbore uecita uoluptatem. Ereatus ÷ gͥ pri¬
mus hõ rectus sñculpa. sñ uicio. s ipse ñ reccũ¬
se fecit. qr descruit imꝑatorẽ. ⁊ diuercit ad deser¬
torẽ. cadensq a manu figuli uasfractũ est. qd̾
deus ꝑmisit. ut miseria sua ꝓbare᷑ qr sũ dõ n¬
cħ̾ pot̃. Se gͦ ⁊ alios uendidit uoluntaria ꝯcu¬
piscentia ut sub pec̃co.i. serui peccati sĩt. Qͥa

Expanded text:
de arbore vitae voluptatem. Creatus est ergo pride arbore vitae voluptatem. Creatus est ergo primus homo rectus sine culpa, sine vitio, sed ipse non rectum fecit se, quia deseruit imperatorem, et divertit ad desertorem, cadensque a manu figuli vas fractum est, quod Deus permisit, ut miseria sua probaret, quia sine Deo nihil potest. Se ergo et alios vendidit, voluntaria concupiscentia ut sub peccato, id est servi peccati sint. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
tus ex carne ꝯtraxit. ⁊ unde hoc sit subdit. ego
ꝑa primi hominis. quiꝑꝓ dilectõe cibi uetitise
⁊ om̃s alios uendidit. adamenĩ uendidit se pͥ¬
or ac ꝑhoc omne semen eiꝰ subiectũ est peccato.
ut potestate suiuti ñ possit circa obedientiã
legis. Ade qͥppe p̃uaricatõe atq ut ita dicãdõp
tis ꝑsuasione seductus. illicita cibi ꝑceptõe ꝑ¬
petue seruituti addixit. Solet qr humos inter
uendentes ementesq seruari. ut is qui se ali
eno cupit dñio mancipari aliqͥd p̾ci proiact᷑a
ꝓpͥe libertatis. ⁊ addictione ꝑpetue scruitutis:¬
pentẽ in anifestũ ÷ intercessisse. Ille eñ preci¬
um lib̾tatis noxie ⁊ mortiferi pomi. a serpẽte
cuĩ effectus est scruus. uendere nos potuit s
redimere ñ ualuit. uendidit nos ꝯscusu pec̃ci¬
datus est ꝓ nob ut redimeremur. in uenditore
gͥ crubescat suꝑbia. in redemptore głetͣ gr̃a.
Uendidit se hõ ꝑ lib̾um arbitrium sub domi¬
nante iniquitate. ⁊ accepit. ꝓp̾cio exiguam

Expanded text:
tus ex carne contraxi. Et unde hoc sit, subdit: Egopa primi hominis qui pro delectatione cibi vetiti se et omnes alios vendidit. Adam enim vendidit se prior, ac per hoc omne semen ejus subjectum peccato, ut potestate sui uti non possit circa obedientiam legis. Adae quippe praevaricatione atque, ut ita dicam, tis persuasione seductus, illiciti cibi perceptione perpetuae servituti addixit. Soletque hic mos inter vendentes ementesque servari, ut is qui se cupit alieno domino mancipari aliquid pretii pro jactura propriae libertatis et additione perpetuae servitutispentem manifestum est intercessisse. Ille enim pretium libertatis noxiae, et mortiferi pomi a serpente cujus effectus est servus. Vendere nos potuit, sed redimere non valuit. Vendidit nos consensu peccdatus est pro nobis ut redimeremur. In venditore ergo erubescat superbia, in redemptore glorietur gratia. Vendidit se homo per liberum arbitrium, sub dominante iniquitate, et accepit pro pretio exiguam
Abbreviated transcription (Latin):
inanib gratia. siue ꝓsit plenis gr̃a. Muͥta enĩ
sunt bona que tñ quibdam iucio ip̃oꝵ sunt
noxia. Sicut sol sanos quidẽ oculos muliet:
dolentibzauget dolorem.Similit̃ gͦ lex ꝓdest
hñtib gr̃am. que est m̃tiũ sanitas. in anib̾ã
obest non suo s illoꝵ uicio. Dico. oꝑatumẽ¬

Expanded text:
inanibus gratia, sive prosit plenis gratia. Multa enim sunt bona quae tamen quibusdam vitio ipsorum sunt noxia, sicut sol sanos quidem oculos mulcet, dolentibus auget dolorem. Similiter ergo lex prodest habentibus gratiam, quae est mentium sanitas. Inanibus obest non suo, sed illorum vitio. Dico operatum
Abbreviated transcription (Latin):
licita illi suasit. qr eiuidit a dño ꝓuideri in
quo apparet peccatũ.i. inimicus. ⁊ hoc ẽ. Pecca¬
uidens hõi ꝓuideri ꝑ legem illicita suasit ut
pro uita ex lege et mors ꝓueniret. Oꝑatũ est
dico in tm̃ ut peccans pecẽ .i. peccare faciens

Expanded text:
licita illi suasit, quia ei vidit a Domino provideri, in quo apparet peccatum, id est inimicus. Et hoc est peccavidens homini provideri per legem illicita suasit, ut pro vita ex lege ei mors proveniret. Operatum est dico in tantum, ut peccatum fiat peccans
Abbreviated transcription (Latin):
mortis: Absit. Non enĩ est cxipsa lege iors.
s exincio hõis. &a non lex s fomes ⁊ efficiẽs
causa mortis. qͥ bonãm temuertit in malũ
abitantur ad mortẽ suã ł alioꝵ sic lex qye
uenena peccatoꝵ demonstrat ⁊ hominẽ libet¬
tate sua abitentẽ q̃i freno cobibet ⁊ cõposito
gressu incedere docet. non ÷ efficiens c̃a pec̃ci¬

Expanded text:
est ex ipsa lege mors, sed ex vitio hominis, quia non lex, sed fomes est efficiens causa mortis, qui bonam rem vertit in malum.abutantur ad mortem suam, vel aliorum; sic lox quae venena peccatorum demonstrat, et hominem libertate sua abutentem quasi freno cohibet, et composito gressu incedere docet, non efficiens causa pecc
Abbreviated transcription (Latin):
ne docens. ⁊ mandatum .i. id qd̾ ꝑ eã precipit̃
est sc̃m in se ⁊ iustũ .i. iustificans peccatorẽ
⁊ bonum .i. utile. uitam acquirens. Sẽqͥtur.
ad̾gͦ. Hic queritur utrũ lex ⁊ si sit bona sit
unde minꝰ intelligentib inderipot bonũef¬
fecisse mͣortẽ. Qd̃ sibi opponens remonet. et
quo intellectu dixerit mandatũ eẽ ad mor¬
tem exponit. ⁊tra qͦsdã impios qui dicebant

Expanded text:
ne docens, et mandatum, id est quod per eam praecipitur, est sanctum in se, et justum, id est justificans peccatorem, et bonum, id est utile vitam acquirens. Quid ergo! Hic quaeritur utrum lex, et si sit bona, sit Unde minus intelligentibus videri potest bonum effecisse mortem. Quod sibi opponens removet, et quo intellectu dixerat mandatum esse ad mortem, exponit contra quosdam impios qui dicebant
Abbreviated transcription (Latin):
enim .i. quantũ ad malos qro̾
exeus auit qd̾ non debet refundi in cã culpai
Hic dicit qd̾ nec refundi debet in pͥncipalẽ na
ñ in creatorẽ s in hoĩes qui ex se uiciati sũt. ut
p̃uis motib resisterẽ neq̃ant.Q.d. lex sp̃ualĩ¬

Expanded text:
id est quantum ad malos quos excusavit, quod non debet refundi in eam culpa. Hic dicit quod non refundi debet in principalem nahabet, et ita non in Creatorem, sed in homines qui ex se vitiati sunt, ut pravis moribus resistere nequeant. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
uit defendens eam a
crimine. Hic eandem
iecto defend̾e. aliud de¬
bito p̃conio p̾dicare.¬
erimen obiectũ fut
catum est. defensiosõ¬

Expanded text:
it, defendens eam a crimine, hic eamdem ine objecto defendbito praeconio praedicare.Crimen objectum fuit, catum est? Defensio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙyregraphum decreti dico qd̾ ⁊̃ decretum .i. lex
erat᷑ ꝯtearium nobis cũm non adiiuaret sed
cretum tulit de medio omnium .i. de comini.
ut nullus credentium ut cyregraphũ timet¬
illud decretum cenci ut iam cesset. cumoĩa.
sacrificia legis carnalia in oblatõe ueriagn
⁊ alegis preuaricatõe liberauit. sic ⁊ patres
antiquos ab inferno lib̾auit. ne qͥs putet eos
ferendo abraham. ySaas. ⁊ ceteros iustos tra¬
dirit suos .i. longe ab hoc regno ad celũ duẽ
ipse dico priusꝯ fidenter .i. cum magna fidr¬
tia. tum sꝑc iuictorie ut deus homo sñ pcccoo
palam. Si quis enu ꝑfectionẽ cccłe respicit᷑.
aperte uidetur antiquus hostis iuctus triũ¬
nos pͥncipatus ⁊ pogestates ad luenda supplicia
iire detinebant extinxit. unde g accepit dy¬
abolus exterius potestatem dominite carnis
occidende. inde exterior qua nos tenebat pote¬
stas eiꝰ octrĩa est. uelita ab illoloco. Delens. ⁊ ẽ¬

Expanded text:
um decreti, dico quod, etiam decretum, id est lex erat contrarium nobis, cum non adjuvaret, sed cretum, tulit de medio omnium, id est de communi, ut nullus credentium vel chirographum timeillud decretum cruci, ut jam cesset cum omnia sacrificia legis carnalia in oblatione veri Agni et a legis praevaricatione liberavit, sic et patres antiquos ab inferno liberavit, ne quis putet eos ferendo Abraham, Isaac et caeteros justos, traduxit, suos, id est longe ab hoc regno ad coelos duxit, ipse dico, prius confidenter, id est cum magna fiducia, cum spe victoriae, ut Deus homo sine peccatpalam. Si quis enim perfectionem Ecclesiae respicit, aperte videtur antiquus hostis victus. Triumnos principatus et potestates ad luenda supplicia jure detinebant, exstinxit. Unde ergo accepit diabolus exterius potestatem Dominicae carnis occidendae, inde interior qua nos tenebat potestas ejus occisa est. Vel ita, ab illoc loco, Delens, e
Abbreviated transcription (Latin):
a morte uel uitero. Cum̃ iuiccens ocudit pxe¬
catrum crucifigit᷑ .i anortificat᷑. Erux enĩ ñ sal¬
uatoris mors est s peccati. Innocens enĩ dsi ccci¬
ditur reos illos facit a quib eccidit᷑. s peccatũ
quas teuebant captuias. quib cos coseipolia¬
uit.illarum ablucndo peccata expolians inquã
uit. ne fidelib nocere possent ut ante. ip̃e dico
p̾crutis triumphum ⁊fidenter ⁊ palã .s. cũ le¬
semet ipso .i. inp̾sentia sue maiestatis. Uel sed̾
carnis hoc loco mortalitas intelligitur. iuxta
bolicas potestates que ꝑ hanc mortalitatem
dñ. bantur. dr̃ exemplase.qr in seipso capite
uincuntur mimite nobis inuisibiles pote¬
ctates. ybi uincuntur muisibiles cupiditate
fũso eium sanguine sinc culpa omniun ci¬
parum cy rograpla deleta sunt. quib debito¬
ies qui in cum ciedunt adynbolo antea tene
hocominia in xp̃o nob̾ donata sunt g deĩceps
dampnabiles faciat¬
in cibo aut in po. sũp¬
tout non sumptor
dampnet de hoc qd̾ nu¬

Expanded text:
a morte, vel inferno. Dum innocens occiditur, peccatum crucifigitur, id est mortificatur. Crux enim non Salvatoris mors est, sed peccati. Innocens enim dum occiditur, reos illos facit a quibus occiditur; sed peccatum quas tenebant captivas, quibus eos exspoliavit illarum abluendo peccata. Et exspolians, inquam Ecclesia exterminavit, ne fidelibus nocere possent, ut ante. Ipse dico post crucis triumphum, confidenter et palam, scilisemetipso id est praesentia suae majestatis. Vel secundum carnis hoc loco mortalitas intelligitur, juxta bolicas potestates quae per hanc mortalitatem dominabantur dicitur exemplasse, quia in seipso capite vincuntur inimicae nobis invisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt a diabolo antea tenesunt, ergo deinceps damnabiles faciain cibo aut in potu, sumpto vel non sumpto rdamnet, de hoc qu
Abbreviated transcription (Latin):
endo .i. in sp̃u estisser¬
ientes non incarne
in eodem sensu potest intesligi litt᷑a nr̃a sic ñ
mamifacta in erpoliatõe. cor.car .i. corporis
qi aliud sit caro. aliud corpus carnis. S qr cor¬
pus multarum rerum nomcu est quarũ mil¬
la caro est: qr ñ omne corp̾ carõ est. Non inq̃m
tali cutũcisione cutũcisiestis s tn cir. iħu xp̃i.¬

Expanded text:
d est in spiritu estis servientes non in carneIn eodem sensu potest legi littera nostra sic, non manufacta; in exspoliatione corporis carnisi aliud sit caro, aliud corpus carnis; sed quia corpus multarum rerum nomen est, quarum nulla caro est, quia non omne corpus caro est. Non inquam tali circumcisione circumcisi estis, sed in circumci
Abbreviated transcription (Latin):
qd ⁊ penam tõuet. ⁊
non solum uob gẽ¬
tib donauit deluta
cationẽ que fuit ex le
onis quectat ex decre
phum erat aduersũ

Expanded text:
d et poenam tollet. Et non solum vobis gentibus donavit delicta, cationem, quae fuit ex legonis quae erat ex decreto, phum erat adversum
Abbreviated transcription (Latin):
stra. ⁊ placere querentes. qr necspe¬
ciem placentis habeniꝰ s pla¬
cit ut sibi non hominib placeamus. Qd̾ nisi
ipse operetur in nobis uitare nequimus. Quas
em̃uires nocendi habeat humanegle amor nõ
sendit nisi qui ei bellum indixit. qr ⁊ si cuiqͣm
facile est laudem non cupere dum negat᷑. diffĩ¬

Expanded text:
st placere quaerentes, quia nec speciem placentis habemus, sed placit, ut sibi non hominibus placeamus, quod nisi ipse operetur in nobis, vitare nequimus. Quas enim vires nocendi haberet humanae gloriae amor non sentit, nisi qui ei bellum indixerit, quia et si cuique facile est laudem non cupere, dum negatur, diffi
Abbreviated transcription (Latin):
Ne. memorat passus est in phylappis itõ
sp̃m phytonem quem a puella e¬
iecerat. uel ita. hoc de introitu meo seitis qr
it manis dico. S licet ante ẽẽmus passi ⁊ cõ.¬
relata ⁊ per illoꝵ beneceꝑta monet illos ꝑ
tur incipere cõmemor¬
ans de euangelii ueri¬
tate. deinde de suam¬
ter cos prudenti con¬
uersatione. Q. mxti¬

Expanded text:
nc memorat passus est in Philippis propter spiritum pythonem quem a puella dejecerat. Vel ita: Hoc de introitu modo scitis, qit inanis, dico, sed, licet ante, essemus passi et corelata, et per illorum bene coepta monet illos petur incipere, commemorans de Evangelii veritate. Haimo. Deinde de suater eos prudenti conversatione. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt .i. p̾dicant. ut lu crum temporale ab au¬
ditorib accipiant. qr pro questu preditant.¬
questus. s pietas est longe alius questus. quia
sufficiunt. qñ homo¬
ñ plus desiderat hr̃e
quam necẽe est. Q d̾¬

Expanded text:
ciunt, id est praedicant ut lucrum temporale ab auditoribus accipiant, quia pro quaestu praedicantquaestus, sed pietas est longe alius quaestus, quia sufficiunt, quando homo plus non desiderat habere quam necesse est: q
Abbreviated transcription (Latin):
significatũ ꝑ corpora hoꝵ aĩalium. quoꝵ sanguis
infertur ꝓpecto i sancta perpontificem ita ⁊ san
carnalia significatur. est n agins scd̃mansuctu¬
dinẽ ⁊m̃ocentiam. hyrcus ꝓsimilitudine carnis
pectati. qr caro eius passibilis ⁊ mortalis. aries. qu ia
uicia ꝓpulit gemino corniuaritatis. taurus forti
traẽe ÷ uoluptates corporis exire. husg qui fr̃ extͣ
castra .i. extra corporis celitias cremantur corpora.
.lanemoriale efficitur corpus x̃p̃i significatum
ꝑ corpora illoꝵ aĩaliuum que cremabantur. Siquis

Expanded text:
significatur per corpora horum animalium, quorum sanguis infertur pro peccato in sancta per pontificem, ita et saner illa carnalia significatur. Est enim agnus secundum mansuetudinem et innocentiam; hircus, pro similitudine carnis peccati, quia caro ejus passibilis et mortalis; aries, qui vitia propulit, gemino cornu charitatis; taurus, fortitra esse est voluptates carnis exire. His ergo qui sunt extra castra, id est extra corporis delicias, cremantur corpora, id est memoriale efficitur corpus Christi, significatum per corpora illorum animalium quae cremabantur. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
duplicem allegoriã uã
bernatulo .i. corporideser¬
uiunt. Ad hoc i signifi¬
cand̃ ⁊ corpora aĩalium
olim extra castra crema
ramus. ⁊ prius probat

Expanded text:
duplicem allegoriam, unam bernaculo, id est corpori deserviunt. Ad hoc enim significandum et corpora animalium olim extra castra cremabramus. Et prius probat
Abbreviated transcription (Latin):
oratunis ꝓfidelib sus. ĩmolabantur. aũ illã aĩalia
mantib uideis crucifige. qͣ dam m qͣntũ ad illos ꝑti¬
net ĩmolat᷑ ÷ unde marcus dicit eum crucificũ bora
t̃cia. Nam hora .ũi. in cruce leuatꝰ: Altare aut̃ ubi
extra castra creniabant᷑ carnes altare eccłe : u coti¬

Expanded text:
oraturus pro fidelibus suis. Immolabantur illa animalia mantibus Judaeis: Crucifige , quodammodo quantum ad illos pertinet immolatus est. Unde Marcus dicit eum crucifixum hora tertia . Nam hora sexta in cruce levatus est. Altare autem ubi extra castra carnes cremabantur, altare Ecclesiae est