comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cui uia idẽ mandata ꝑ quȩ graderetur. lar¬
gita sunt : plantatis in ea doctorib ꝑ quos
in omnẽ terram euangłioꝵ sonus nunciare.¬
tur: ipsa quoq adño suꝑ cherubin residen¬
te custoditur: dirigitur ac nutritur. Ope.¬
ruit montes umbra eius: & arbusta eius.
cedros dĩ: cum in patriarchis atq apłis cla.¬
ritas eius dilatata ẽ. Extendit palmites su¬
os. Nlos sumus uites: qui ex iunea illa fron¬
dumus. usq ad mare. usq ad baptismũ
accessimus. qui prius inuanitate scłi huiꝰ
fluctuabamts. Mare enĩ: a pocalipsis bap¬
tismũ signat. Et usq ad flumen ꝓpagines
eius: ut qui in ea renascebantur. baptismo
abluerentur. Hinc ad sẏnagogam reuerti¬
tur. Ut quid destruxisti maceriam eius:
T unc enim munitio synagoge deposita ẽ:
cum ei eccitas contigit. donee plenitudo
gentium sub intraret. & uindennant eã
om̃s transeuntes uiam. Spoliatur ab his
qui ꝑhuius scłi uiam ad dm̃ transeunt:
dum iudeos conuerti faciunt predicando.

Expanded text:
 id est, mandata per quae graderetur, largita sunt, plantatis in ea doctoribus, per quos in omnem terram Evangeliorum sonus nuntiaretur. Ipse quoque a Domino super Cherubim residente custoditur, dirigitur, ac nutritur. Operuit montes umbra ejus, et arbusta ejus cedros Dei. Cum patriarchis atque apostolis claritatis suae. Extendit palmites suos. Nos sumus vites, qui ex vinea illa fronduimus. Usque ad mare. Id est, usque ad baptismum accessimus, qui prius in vanitate saeculi hujus fluctuabamus. Mare enim Apocalypsis baptismum signat. Et ad flumen propagines ejus. Ut qui in ea renascebantur, baptismo abluerentur. Hinc ad synagogam revertitur. Ut quid destruxisti maceriam ejus? Tunc enim munitio synagogae deposita est, cum ei caecitas contigit, donec plenitudo gentium subintraret. Et vindemiant eam omnes transeuntes viam. Spoliatur ab his qui per hujus saeculi viam ad Deum transeunt: dum Judaeos converti faciunt praedicando.
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbi. Pͥmũ pascha: dem̃ pentecosten: deiñ sce¬
nophegia.Ante scenophegiã: ieiumũ: ieiumi¬
o autẽ tubis canebant. Anmadũtite qͥd
positum ẽ ante ocłos moysi: & uidete. qm̃
taberna cula ñ possumus fieri. nisi ante
ieiunemꝰ. Ipsum autẽ ieuiniũ. nisi habu.¬
erit signum uictorie. qđ nr̃os adu̾sarios
deterreat: non iuincitur a malech. Qm̃gͦ
tressunt sollemnitates. pascha. pentecosten.
scenophegia: idõ & .iii. psalimhabent titu

Expanded text:
. Primum Pascha, deinde Pentecostes, deinde Scenopegiae. Ante Scenopegias, jejunium: in jejunio autem tubis canebant. Animadvertite Scpositum est ante oculos Moysi; et videte quoniam tabernacula non possumus fieri, nisi ante jejunemus. Ipsum autem jejunium nisi habuerit signum victoriae, quod nostros adversarios deterreat, non vincitur Amalec. Quoniam ergo tres sunt solemnitates, Pascha, Pentecoste, Scenopegiae: ideo et
Abbreviated transcription (Latin):
Cireuitus autẽ in ierosolimis. plorantis
eccłie intelligitur luctus: uixta illud.
Rachel plorãs filios suos: & noluit conso¬
lari quia non sunt. facti sumus obꝓbri¬
fiunt scĩ. his qui prius fr̃s fueriut: & tẽ
separati abeccłia tuuentes dm̃ ꝑsequunt᷑
qđ ad hereticos refertur. Usqueqͦ dñe iras¬
ceris infinem: accendetur uelut ignis ⁊e¬
lus tuus: Effunde iram tuan ingentes
que te non nouerunt: & in regna que no¬
scaris quesumus dñe. qui te nouimus: sed
illos potius retorque furorẽ tuum. Quia¬
comederunt iacob. & locum eius desolaue¬
runt: illum carnalem qui astutia seductꝰ¬
ẽ inimici. Ne memineris iniquitatum
iniquitatib nr̃is: & eruat nos apeccatis.

Expanded text:
Circuitus autem in Jerosolymis, plorantis Circuitus autem in Jerosolymis, plorantis Ecclesiae intelligitur luctus, juxta illud: Rachel plorans filios suos, et noluit consolari, quia non sunt . Facti sumus opprobrifiunt sancti his qui prius fratres fuerant, et tunc separati ab Ecclesia, timentes Deum persequuntur: quod ad haereticos refertur: Usquequo, Domine, irasceris in finem, accendetur velut ignis zelus tuus? Effunde iram tuam in gentes quae te non noverunt, et in regna quae noscaris quaesumus, Domine, qui te novimus: sed in illos potius retorque furorem tuum, quicomederunt Jacob, et locum ejus desolaverunt. Illum carnalem, qui seductus est astu inimici. Ne memineris iniquitatum iniquitatibus nostris, et eruat nos a peccatis.
Abbreviated transcription (Latin):
templũ scm̃ tuum. Apłs dicit. Uos estis
bis. Si quis templũ dĩ uiolauerit: disper¬
det illum ds̃. Ergo si increscentib uiciis
succumbat anima xp̃iana: tunc hereditaᷤᷤ
que dĩ eẽ debuerat adu̾sario subditur :¬
& tunc templum sp̃u scõ dedicatum. com¬
quinatũ a gentium criminib disꝑdit᷑.
Posuerunt ihrłm. inpomoꝵ custodiam.
Sicut enĩ poma cum maturescere cȩꝑint.
a suis custodiuntur: maturaq facilius de¬
uorantur: ita et ad u̾sarius nr̃ ingruen¬
tib uiciis custodit sibi consentientẽ animã.
donec eam ad plenũ uoluntatis sue con-¬
sensum adducens. ualeat deuorare. Quã¬
diu enĩ in illa. scintilla lucet fidei. acer.¬
ba est dentib immici. Posuerunt morta
salem ante aduentum acta sunt salua.¬
toris: s passionem infantium figuraue¬
runt: ubi et carnes eoꝵ bestuis atq uolu¬
cribus id ẽ ꝑsecutorib exposite sunt: et
tanta multitudo sanguiis effusa ẽ. ut
uix omniũ sepeliri corpuscula possent

Expanded text:
s bis . Si quis templum Dei violaverit, disperdet illum Deus. Ergo si increscentibus vitiis succumbit anima Christiana: tunc haereditas quae Dei esse debuerat, adversario subditur, et tunc templum Spiritui sancto dedicatum, coinquinatum a gentium criminibus disperditur. Posuerunt Jerusalem in pomorum custodiam. Sicut enim poma cum maturescere coeperint, a suis custodiuntur, maturaque facilius devorantur: ita et adversarius noster irruentibus vitiis custodit sibi consentientem animam donec eam ad plenum voluntatis suae consensum adducens, valeat devorare. Quamdiu enim in ea scintilla lucet fidei, acerba est deutibus inimici. Posuerunt morticsalem ante adventum acta sunt Salvatoris: sed passionem infantum figuraverunt, ubi carnes eorum bestiis atque volucribus, id est, persecutoribus expositae sunt, et tanta multitudo sanguinis est effusa, ut vix omnium sepeliri corpuscula possent.
Abbreviated transcription (Latin):
exempla currentes. crucifixerunt se ui¬
cus & concupiscentus. Red de uicinis nr̃is
septuplum insinu eoꝵ: ut ñ iudicii pena
damnentur: s in hoc scło septuplum pe¬
nus autẽ. sepe pectus hominis intelligit᷑:
in quo anima requiescit. Imꝓꝑium ipsoꝵ.
quo exꝓbrauerunt tibi dñe. Tibi enĩ ex.¬
probrant: qui martyres tuos in quib ha¬
bitas contumeliis affligunt. Nos autem
popłs tuus. & oues pascuȩ tuȩ. Propter
innocentiam autẽ quã gerunt. oues uo.¬
cantur: uł quia xp̃m pastorem habent.
Confitebimur tibi in scła. in generatione
&e generationẽ: hoc ẽ apropħis. usq in
euangłiis. Annunciabimus laudẽ tuã:

Expanded text:
crucifixerunt se vitiis et concupiscentiis. Redde vicinis nostris septuplum in sinu eorum. Ut non judicii poena damnentur, sed in hoc saeculo septuplam componus autem saepe pectus hominis intelligitur, in quo anima requiescit. Improperium ipsorum quod exprobraverunt tibi, Domine. Tibi enim exprobrant: quia martyres tuos in quibus habitas, contumeliis affligunt. Nos autem populus tuus, et oves pascuae tuae. Propter innocentiam autem, quam gerunt, oves vocantur, vel quia Christum pastorem habent. Confitebimur tibi in saecula, et in generatione et generationem. Hoc est, a prophetis usque in Evangelia. Ann
Abbreviated transcription (Latin):
peccauerunt adhuc: & non crediderunt
in mirabilib eius. & defecerunt inuam.¬
ne. Peccant cotidie iniqui: quoadusq
deficiant. & cum festinatione deficiunt.
quia sacerdotes dĩ obaudire contemnuñ:
sicut et popłs ille qui contra famulũ dĩ
moysen murmurabat. Cum occideret eo.
querebant eum & reu̾tebantur. & dilucu¬
lo ueniebant ad eum. Hagellati in pecca¬
tis reuertebantur: excussoq infidelitatis
somno. maturabant ut audirent u̾bum
dĩ. & memorabant quia ds̃ est ad iutor
nisi illum qui eos de seruitute egypti libe¬
rauit. & dilexerunt eum in ore suo: cum
dicerent. Omĩa quȩcunq preceꝑit nobis:
faciemus. & lingua sua mentiti sunt ei:
dicentes moysi: omĩa quȩcũq dixerit dñs
faciemus. Cor autẽ ipsoꝵ non erat rectũ
cum eo: nec fideles habiti sunt in testam̃.¬
to eius. Nam &e dñs testimonio utens ysaie
ꝓpħe: dicebat. Popłs hic labus me honorat.
cor autẽ eoꝵ longe ẽ ame. Ipse autẽ ẽ misc¬

Expanded text:
peccaverunt adhuc: et non crediderunt peccaverunt adhuc: et non crediderunt in mirabilibus ejus. Et defecerunc. Peccant quotidie iniqui, quoadusque deficiant, et cum festinatione deficiunt: qui sacerdotibus Dei obaudire contemnunt, sicut et populus ille qui contra famulum Dei Moysen murmurabat. Cum occideret eos, quaerebant eum, et revertebantur, et diluculo veniebant ad eum. Flagellati in peccatis revertebantur: excussoque infidelitatis somno, maturabant ut audirent verbum Dei. Et rememorabant, quia Deus adjutornisi illum qui eos de servitute Aegypti liberavit. Et dilexerunt eum in ore suo. Cum dicerent: Omnia quaecumque praeceperit Moyses, faciemus . Et lingua sua mentiti sunt ei. Dicentes Moysi: Omnia quaecumque dixerit Dominus, faciemus. Cor autem ipsorum non erat rectum cum eo, nec fideles habiti sunt in testamento ejus. Nam et Dominus testimonio utens Isaiae prophetae, dicebat: Populus hic labiis me honorat: cor autem ejus longe est a me . Ipse autem est mise
Abbreviated transcription (Latin):
qđ hii qui de preceptis dĩ refici debuerant.
de puluereis se carnib sentiunt saciatos.
& desid̾ium coꝵ attulit eis. non sunt frau¬
dati a desiderio suo. Immensa pietas dei.
ut terreno uictu esurientes pascit: sic et
qui eum desiderauerit. celesti quẽ suꝑius
diximus pane replet. Ergo hii qui tantũ
carnes. & non dm̃ desiderauerunt: quid
in sequenti ꝑtulerunt uideamus. Adhuc
esca eoꝵ erat inore ipsoꝵ: & ira di ascendit
in eos. & occidit pingues eoꝵ. Hec his qui
dm̃ post acceptum manna dereliquerunt
Dã &e ñe in ecelia siqͥs carne &e sanguine rͥ re¬
ficitur. & declinat ad uicia: nouerit sibi dĩ
iudiciũ ĩminere. sicut paulus apłs ait. Qͥ
acceꝑit corpus & sanguinem xp̃i indigne:
iudicium sibi sumit & bibit. & electos ifrt
impediuit. Impediuntur & nẽ electe eccłe.
sinon & ipsi quoq sacerdotes innocenter
hȩc sacramenta ꝑcipiant. In omĩb his

Expanded text:
quod hi qui de Dei praeceptis refici debuerant, quod hi qui de Dei praeceptis refici debuerant, de pulvereis se carnibus sentiunt satiatos. Et desiderium eorum attulit eis: non sunt fraudati a desiderio suo. Immensa pietas Domini, ut terreno victu esurientes pascit: sic et qui eum desideraverit, coelesti, quem superius diximus, pane replet. Ergo hi qui carnes tantum, et non Deum desideraverunt, quid in sequenti tulerint, videamus. Adhuc esca eorum erat in ore ipsorum, et ira Dei ascendit super eos, et occidit pingues eorum. Haec de his qui Deum post acceptum manna dereliquerunt. Nam et nunc in Ecclesia si quis Carne et Sanguine Christi reficitur, et declinat ad vitia, noverit sibi Dei judicium imminere, sicut Paulus apostolus ait: Qui acceperit corpus et Sanguinem Christi indigne, judicium sibi sumit, et bibit . Et electos Israel impedivit. Impediuntur, et nunc electi Ecclesiae: si ne ipsi quoque sacerdotes innocenter haec sacramenta percipiant. In omnibus his
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum predicationis quo anima sp̃ualit̃
pascatur. annuncient. Panem cȩli dedit
eis. Panem angłoꝵ manducauit homo.
Ipse homini cibum p̃buit: qui dixit. Ego
sum panis uiuus qui descendi de celo: qui
manducauerit ex eo. iuuet in eternũ. Ex
hoc enĩ pane cęli reficiuntur scĩ. & angłi.
Cibaria misit eis in abundantia: ut iam
non littere hordeo. s sp̃ualis tritici dog.¬
mate sacientur. & transtulit austrũ de
cȩlo: & induxit inuirtute sua affricum.
&̾ pluit suꝑ eos sicut puluerem carnes: et¬
Inuentis. flatum sp̃c scĩ demonstrat. Colla¬
tio autem multitudinis uolatiliũ. que
pulueri uł arene maris assimilatur: ter¬
renum & durũ eorum arguit sensum. o
ceciderunt in medio castroꝵ eorũ: cura
tabernacula eoꝵ. & manducauert: & satu¬
rati sunt nimis. Castra. synagogas dicit:
tabernacula uero. corda eoꝵ inquib hec de¬
flurerunt. Quod autẽ eos indicat nimis sa¬
turatos. ingluuiem eoꝵ carnalem increpat.

Expanded text:
verbum praedicationis, quo anima spiritualiter pascatur, annuntient. Panem coeli dedit eis, panem angelorum manducavit homo. Ipse homini cibum praebuit, qui dixit: Ego sum panis vitae, qui de coelo descendi: qui manducaverit ex eo, vivet in aeternum . Ex hoc enim pane coeli, sancti reficiuntur et angeli. Cibaria misit eis in abundantia. Ut jam non litterae hordeo, sed spiritualis tritici dogmate satientur. Et transtulit Austrum de coelo, et induxit in virtute sua Africum, et pluit super eos sicut pulverem carnes, etventis, flatum Spiritus sancti demonstrat. Collatio autem multitudinis, quae pulveri vel arenae maris assimilatur, terrenum et durum eorum arguit sensum. Et ceciderunt in medio castrorum eorum, circa tabernacula eorum, et manducaverunt, et saturati sunt nimis. Castra, synagogas dicit. Tabernacula vero, corda eorum in quibus haec defluxerunt. Quod autem eos nimis indicat saturatos, ingluviem eorum carnalem increpat:
Abbreviated transcription (Latin):
sis uiciis usq in posteriora temporũ. tradi¬
tisq in obꝓbrium sempiternũ. uigilat
ineis. & reppulit tabnaculum ioseph.
& tribum effrem ñ elegit. S elegit tri.¬
bum uida: montem syon quẽ dilexit.
Non adhoc reppulit tribum ioseph uł
effrem ut ineternum sꝑneret: s noluit
de ea susciꝑe carnẽ: cligens tribũ iudȩ.
de qua beata maria ꝓcederet. ex qua na¬
sceretur ipse: ut dilectionis sue montem
id ẽ eccłiam eleuaret. Et edificauit sicut
uncoruiũ. sc̃ificium suum: in t̾ra quã
fundauit in scła. Ipsam enĩ eccłiam suã.
singłari uirtute firmauit: ut immo¬
bilis in scła sempiterna ꝑsisteret. Elegit
dauid seruum suũ: & sustulit eum de
gregib ouium: de postfetantes accepit
eum. Pascere iacob seruum suum. & isrł¬

Expanded text:
sis vitiis usque in posteriora temporum, tradisis vitiis usque in posteriora temporum, traditisque in opprobrium sempiternum, vigilat in eis. Et repulit tabernaculum Joseph, et tribum Ephraim non elegit: sed elegit tribum Juda, montem Sion quem dilexit. Non ad hoc repulit tribum Joseph vel Ephraim, ut in aeternum sperneret: sed noluit de ea suscipere carnem, eligens tribum Juda, de qua beata Maria procederet, ex qua nasceretur ipse, ut dilectionis suae montem, id est, Ecclesiam elevaret. Et aedificavit sicut unicornium sanctificium suum in terra, quam fundavit in saecula. Ipsam Ecclesiam suam singulari virtute firmavit, ut immobilis in saecula sempiterna persisteret. Elegit David servum suum, et sustulit eum de gregibus ovium, et de post fetantes accepit eum. Pascere, e
Abbreviated transcription (Latin):
Manifeste hic excidium illud qđ in iero¬
solimis sub tito uespasianoq actum ẽ:
p̃conauit. ꝙ qr tanꝗ̃ acta agenda predi¬
xit: nouerit qui legit. quia apud dm̃
futura iam facta sunt. Sed utinam et
in nobis hec dño cooꝑante fiant. ut con¬
cupiscentia decidat. erecta potestate uir.¬
tutum: forma iniqui amoris corruat.
electa eccłiȩ pulchritudine: interimat᷑
popłs uicioꝵ. uiuificata numerositate
uirtutũ: respuatur terrena hereditas.
acquiratur cȩlestis. Iuuenulũ. id est in¬
cipiens peccatum. a uirtute scĩ sp̃c erura¬
tur. & uirgo anima colletetur. Incento.¬
res uicioꝵ. gladio idẽ ubo dei trucidentur:
ut exultent mentes abhis iuduate. cũ
xp̃o. Et excitatus est tanquã dormi¬
ens dñs: tanquam potens. crapulatꝰ
a uino. Et ꝑcussit inunicos suos in po¬
steriora: obꝓbrium sempiternũ dedit
eis. Ut dormiens & quasi ebrius. habet᷑
dñs in cordib inquoꝵ. Cum autẽ peni¬
tentiam agere ceꝑint. excitatur: & ꝑcus¬

Expanded text:
Manifeste hic excidium illud quod in Jerosolymis sub Tito Vespasianoque actum est, praeconavit. Et quia tamquam acta agenda praedixit, noverit qui legit, quia apud Deum futura jam facta sunt. Sed utinam et in nobis haec, Domino cooperante, fiat, ut concupiscentia decidat, erecta potestate virtutum. Forma iniqui amoris corruat, erecta Ecclesiae pulchritudine. Interimatur populus vitiorum, vivificata numerositate virtutum. Respuatur terrena haereditas, acquiratur regnum Dei. Juvenculus, id est, incipiens peccatum, a virtute Sancti Spiritus exuratur, et virgo anima collaetetur. Incentores vitiorum, gladio, id est, verbo Dei trucidentur, ut exsultent mentes ab his viduatae cum Christo. Et excitatus est tamquam dormiens Dominus, tamquam potens crapulatus a vino, et percussit inimicos suos in posteriora, opprobrium sempiternum dedit eis. Ut dormiens et quasi ebrius, habetur Dominus in cordibus iniquorum. Quum autem poenitentiam agere coeperint, excitatur. Et percus
Abbreviated transcription (Latin):
reliquit. Qui suꝑ fundamentũ xp̃i edi.¬
ficauerunt lignum. fenũ stipulã: dñs il¬
lis. ignis consummens est. Ignis duplicẽ
habet naturam: & lucet. & urit. Si pecca¬
tores sumus: incendit. Si iusti: lucet
nob̾. Interrupit petram in deserto. Inter¬
rupta ẽ nob̃ petra inheremo. ꝑcussa est
petra. & fluxerunt aquę: illa scilicet que
dicit: qui sitit ueniat & bibat.de uen
eos uelut in abysso multa. In deserto i.¬
bi aqua non erat: abundantia nobaqua¬
rum facta ẽ. Et eduxit aquã de petra: et
dedurit tanquã flumina aquas. & appo.¬
suerunt adhuc peccare ei: in ira ercitaue.

Expanded text:
reliquit. Qui super fundamentum Christi aedireliquit. Qui super fundamentum Christi aedificaverunt, lignum, fenum, stipulam : Dominus illis ignis consumens est. Ignis duplicem habet naturam, et lucet, et urit. Si peccatores sumus, incendit: si justi, lucet nobis. Interrupit petram in deserto. Interrupta nobis est petra in eremo. Percussa est petra, et fluxerunt aquae. Illa petra quae dicit: qui sitit, veniat et bibat; de cujus eos velut in abysso multa . . . In deserto, ubi aqua non erat, abundantia nobis aquarum facta est. Et eduxit aquam de petra, et eduxit tamquam flumina aquas, et apposuerunt adhuc peccare ei
Abbreviated transcription (Latin):
per mare: & fluctus maris mitigauit:
&x nos ꝑdurit. Interrupit mare: & edix̃
cos. Usq hodie omonache fidelis. quan¬
do educeris de egypto interrumpitur
mare: & sic educeris.Statuit aquas qua¬
si in utre. In hebreo non habet utrẽ: sed
aceruum. Et eduxit nos in nube diei. Ee.¬
ce dñs uenit in egypto. in nube leui. Nu¬
bem leuem aut ꝓprie saluatoris corpus
debemus accipere. quia leue fuit & nullo
peccato pregrauatum ẽ: aut certe nubẽ
nullo semine humano pregrauatã. Ee.¬
ce dñs ueniet in egyptum scłi istius: su¬
per leuem nubem. uirginẽ. & edux̃ eos
unube diei. Pulchre dixit diei. Nubes
enũ illa non fuit inteuebris: s semper
inluce. & tota nocte in illuminatione
ignis: & tenebre non sunt absconse ate.Si¬
eut lur tibi: ita et nox tibi. Et tota nocte
in illuminatione ignis. Ds̃ nr̃ ignis con¬
sumens ẽ. Ignis consumeus. Non dixit.
quid consumens: nob̾ intelligentiam de¬

Expanded text:
per mare, et fluctus maris mitigavit, per mare, et fluctus maris mitigavit, et nos perduxit. Interrupit mare, et eduxit eos. Usque hodie, o Monache fidelis, quando educeris de Aegypto, interrumpitur mare, et sic educeris. Statuit aquas quasi in utre. In Hebraeo non habet, utrem: sed, sicut acervum. Et deduxit eos in nube diei. Ecce Dominus venit in Aegyptum in nube levi. Nubem levem, aut proprie Salvatoris corpus debemus accipere: qui leve fuit, et nullo peccato praegravatum est. Aut certe nubem ere: nullo semine humano praegravatam. Ecce Dominus venit in Aegyptum, saeculi istius: super nubem levem, Virginem. Et deduxit eos in nube diei. Pulchre dixit, diei: Nubes enim illa non fuit in tenebris, sed semper in luce. Et tota nocte in illuminatione ignis. Et tenebrae non sunt absconsae a te. Sicut lux tibi, ita et nox tibi . Et tota nocte in illuminatione ignis. Dominus noster, ignis consumens est. Ignis consumens. Non dixit quid consumens, nobis intelligentiam de
Abbreviated transcription (Latin):
ra egypti. incampothaneos: Int̾rupit
mare & ꝑduxit eos. statuit aquas quasi
inutre. & de duxit eos in nube diei. Dicat
aliquis. Uim facis scripture. Simplicit᷑
enĩ dicitur de popło isrł. quando educ¬
tus est de t̾ra egypti: & ꝓpterea scđm hi¬
storiam dr̃. Legimus de decem tribub
&e quasi secuti sunt uitulos aurcos.ui.¬
deamus. asaph ꝓpħa quo temꝑe fuerit:
utiq illo temꝑe quando fuit dauid qua¬
draginta annis: rursum salomon fuit¬
aliis quadraginta annis: post octogin¬
ta annis. sub roboam postea scisse sunt
decem tribus. Uide gͦ quod dicitur. non
dicitur de decem tribub: s de hereticis
ꝓpħatur. Coram patrib eoꝵ. quȩ fecit
mirabilia. Obliti sunt gͦ heretici patri
sui: que fecit mirabilia. in terra egẏpti:
in tenebris istius seli. Quomodo illos li¬
berauit: in eccłia renatisunt: & postea u¬
bi nati sunt disciplicet eis eccłia. Int̾ra
egypti. ui campothaneos: ubi ydolatria.
mare et edurit eos. Ambulauit dñs su¬

Expanded text:
ra Aegypti, in campo Taneos: interrupit mare, et perduxit eos, statuit aquas quasi in utre, et deduxit eos in nube diei. Dicat aliquis: Vim facis Scripturae: simpliciter enim dicitur de populo Israel, quando eductus est de terra Aegypti, et propterea secundum historiam dicitur. Et legimus decem tribus et quasi secuti sunt vitulos aureos. Videamus Asaph propheta quo tempore fuerit. Utique illo tempore, quando fuit David quadraginta annis. Rursum Salomon aliis quadraginta annis. Post octoginta annos sub Roboam, postea scissae sunt decem tribus. Vides ergo quod dicitur, non dicitur de decem tribubus, sed de haereticis prophetatur. Coram patribus eorum fecit mirabilia. Obliti ergo sunt haeretici patris sui, qui fecit mirabilia in terra Aegypti, in tenebris istius saeculi, quomodo illos liberavit. In Ecclesia renati sunt, et postea ubi nati sunt, displicet eis Ecclesia. In terra Aegypti in campo Taneos: ubi idololatria, mare, et eduxit eos. Ambulabat Dominus su
Abbreviated transcription (Latin):
nominis tui quȩ ingentib benedicitur.
adũsũ nos dicentes. ꝓͥ ẽ ds̃ uerax ũr: Sic pagani
guinis seruorum tuorum¬
oꝵ qui effusus ẽ. Iudicium hic inuocat qͦ
sanguinis martyriũ exquiratur ad ño: qͥ
in apochalipsi ait: quiescite modicũ donec
impleatur numerus conseruoꝵ ur̃oꝵ. In¬

Expanded text:
nominis tui, quae in gentibus benedicitur, adversum nos, dicentes: Ubi est Deus verax vester? Sicut pagani guinis servorum tuorum qui effusus est. Judicium hic invocat: quo sanguis martyrum exquiratur a Domino, qui in Apocalypsi ait: Quiescite modicum, donec impleatur numerus conservorum
Abbreviated transcription (Latin):
dñm referuntur: qui paterno consilio
ad redemptionẽ nrãm electus ẽ de gre¬
ge mortalium: carnem assumens pas¬
censq xp̃ianum popłm: siue supplanta¬
torem uicioꝵ. siue mente uidentẽ dm̃.
Qui nunc eccłiam suã suis uoluntatib
in herentẽ in bonitate cordis sui pascere:
& in cȩlesti ierłm conumerare dignetur:
ipsi gła cum ȩterno patre & sp̃u sc̃o ĩscła¬
deꝑ̃s.lxxuiii. Psalmus a saph.
continet ꝓpħe. captiuitatem t̃renȩ
ierłm deplorantis: quȩ captiuitas non
tantum ad ciuitatẽ illam. quantũ ad ani¬
mam que sepe ciuitas scribitur. referenda
s̃ uenerunt gentes .lxxxiii. est:

Expanded text:
num referenda sunt, qui a paterno consilio, ad redemptionem nostram electus est de grege mortalium: carnem assumens, pascens Christianum populum, sive supplantatorem vitiorum, sive mente videntem Deum. Qui nunc Ecclesiam suam suis voluntatibus inhaerentem, in bonitate cordis sui pascere, et in coelesti Jerusalem collocare dignetur. Ipsi gloria cum aeterno Patre et Spiritu saALMUS LXXVIII. Psalmus Asaph. continet prophetae, captivitatem terrenae Jerusalem deplorantis: quae captivitas non tantum ad illam civitatem, quantum ad animam, quae saepe civitas scribitur, referenda est. Deus, venerunt gentes
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ omĩs eloquentia scłaris. aurum dicit᷑:
hoc ẽ quod lingua eoꝵ quasi ꝓpter splen¬
dorem auri dr̃ calix aureus babylon. an
manu dñi. Uidete quid dicat. Babylon.
confusio ẽ.Ergo mundus iste calix aurẽ
est. De hoc calice aureo om̃s gentes ꝓpinan.¬
tur. Filii effrem intendentes & mittentes
meã do uob̃. pacem meã relinquo uobis:
s ad uerba sunt preparati: habent ũba.

Expanded text:
quoniam omnis eloquentia saecularis, aurum dicitur: quoniam omnis eloquentia saecularis, aurum dicitur: hoc est, quoniam lingua eorum quasi propter splendorem auri dicitur: Calix aureus Babylon in manu Domini. Videte quid dicat: Babylon confusionis. Ergo mundus iste, calix aureus est. De hoc calice aureo omnibus gentibus propinatur . Filii Ephraim intendentes et mittentes meam do vobis, pacem meam relinquo vobis : sed ad verba sunt praeparati. Habe
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ : filios effrem. om̃s eẽ hereticos. & isti enĩ
recesserunt de domodĩ: & isti dumiserunt
dauid. & habitant indesertis: & dicunt᷑
quide columbe. quia legunt ipsi scripturaᷤᷤ.
s insipient᷑ intelligunt. Multa sunt que
dicantur. Filii effrem intendentes & mitten¬
tes arcũ. Uide om̃s hereticos qui derelique¬
runt iherłm: qui dereliquerunt tempb̃
dei: qui habitant usamaria. ibi fecert̃
uitulos aureos in bethel & indan. & ui¬
de quid dieat. fecerunt uitulos aureos
in bethel: in domo cdi idolatre facti sunt
& fecerunt illud indan: hoc ẽ in iudiciũ
suum & condemnationẽ. Dereliqueruã
domum dĩ. & nicħ aliud usi aurum co.¬
gitant. Dicat aliquis. Quare fecerunt ui¬
tulos aureos: Noster thesaurus repositꝰ
est in uasis fictilib. Eccłiastici enĩ rustici
sunt. simplices: om̃s uero heretici. aristo.¬
telici & platonci sunt. Deniq ut sciatis

Expanded text:
ergo, filios Ephraim, omnes esse haereticos. Et isti enim ergo, filios Ephraim, omnes esse haereticos. Et isti enim recesserunt de domo Dei, et isti dimiserunt David, et habitabant in desertis. Et dicuntur quidem columbae, quia legunt ipsi Scripturas, sed insipienter intelligunt. Multi sunt qui dicuntur, filii Ephraim, intendentes et mittentes arcum. Vide omnes haereticos, qui dereliquerunt Jerusalem, qui dereliquerunt templum Dei, qui habitant in Samaria. Ubi fecerunt vitulos aureos? In Bethel, et in Dan. Et vide quid dicat: Fecerunt vitulos aureos in Bethel, in domo Dei, idololatrae facti sunt. Et fecerunt illud in Dan: hoc est, in judicium suum, et in condemnationem. Dereliquerunt domum Domini, et nihil aliud nisi de auro cogitant. Dicat aliquis, Quare fecerunt vitulos aureos? Noster thesaurus repositus est in vasis fictilibus. Ecclesiastici enim, rustici sunt et simplices: omnes vero haeretici, Aristotelici et Platonici sunt. Denique ut sciatis,
Abbreviated transcription (Latin):
in regnoꝵ libris. qm̃ sub roboam filio salo¬
monis. ieroboam filius nabath scidit ppłm
a reliquo popło. & decem trib duxit insa¬
mariã: uidȩ uero trib & beniamn. reman¬
scrunt sub imꝑio roboam:. & multi de tri¬
bu leui qui habitabant in ierłm sacerdoteᷤᷤ
et leuite. sicut scriptum ẽ in paralipome
umin: & post ea leuite ibi uenert̃ de diũsistͥbub:
adtẽplũ Qgͦ erãt insamaria. de tͥbu effrẽ habebãt
regẽ. Q mͦ enĩ qͥ regnabãt inuidea habebãt regẽ
detͥbu iuda & genẽ d̃d: sicqͥ regnabãt in samaria
insipiens. Uide quid dicat. columba insi¬
piens. reliquit templum. habitat in siluis.
Columba enĩ semꝑ indomib habitat: ef¬
frem uͦ columba mea reliquit templũ: re.¬
liquit domũ. & habitat in siluis: habitat
in desertis. Hoc interim scdm litteram. De.¬
bemus enĩ & historiam ponere. Nunc uͦ
post litterã. quasi ꝑ quosdam gradus de.¬
beinus ad maiora conscendere. Dicamus

Expanded text:
in Regum libris: quoniam sub Roboam filio Salomonis, Jeroboam filius Nabath scidit populum a reliquo populo, et decem tribus duxit in Samariam . Judae vero tribus, et Benjamin remanserunt sub imperio Roboam, et multi de tribu Levi, qui habitabant in Jerusalem sacerdotes et Levitae, sicut scriptum est in Paralipomenjamin, et postea Levitae ibi venerant de diversis tribubus ad templum. Qui erant ergo in Samaria, de tribu Ephraim habebant regem. Quomodo enim qui regnabant in Judaea, habebant regem de tribu Juda, et genere David: sic qui regnabant in Samaria,insipiens. Vide quid dicat. Columba enim insipiens relinquit templum, et habitat in silvis. Columba semper in domibus habitat. Ephraim vero columba mea reliquit templum, reliquit domum, et habitat in silvis, habitat in desertis. Hoc interim secundum litteram, debemus enim et historiam ponere. Nunc vero post litteram, quasi per quosdam gradus debemus ad majora conscendere. Dicamus
Abbreviated transcription (Latin):
sylo: tabernacłm suũ. in quo habitauit
inter homines. Uel intab̃naculis sylo.
sub hely: uł in ierłm. sub salomone. S his
repulsis. elegit potius templũ regis. uir¬
ginis incorrupte: siue eccłie sc̃e ex gentib
euocate. Tradidit incaptiuitatẽ uirtutẽ

Expanded text:
Silo, tabernaculum suum, in quo habitavit inter homines. Vel in tabernaculis Silo sub Eli, vel in Jerusalem sub Salomone. Sed his repulsis, elegit potius templum regis virginis incorruptae, sive Eclesiae sanctae ex gentibus evocatae. Tradidit in captivitatem virtute
Abbreviated transcription (Latin):
boꝵ sagitas. In irã concitauer̃t eum in
collib suis: & in sculptilib suis ademu¬
lationem eum ꝓuocauerunt. Relicto e.¬
nĩ eo. seruierunt ydolis ac symulachriꝰ
adorantes etiam in montib. Audiuit
dñs &e spreuit: & ad nichilũ redegit ual.¬
de isrł: illum qui tantũ nomine &e non

Expanded text:
gittas. In iram concitaverunt eum in collibus suis: et in sculptilibus suis ad aemulationem eum provocaverunt. Relicto enim eo, servierunt idolis ac simulacris, adorantes etiam in montibus. Audivit Dominus et sprevit: et ad nihilum redegit valde Israel. Illum qui tantum nomine, et no
Abbreviated transcription (Latin):
figuli. in sepulturã ꝑ egrinoꝵ. Precium xp̃i:
sepultura nr̃a est. & uocaturager ille achel¬
demach: qđ est ager sanguinis. Sanguimꝰ
ubi requiesceremus. Ille crucifirus est et
inortiuis : & noscum illo consepulti sumꝰ.
Ut compleretur inquit quod seriptum ẽ
in iheremia ꝓpħa. retulit triginta argen

Expanded text:
figuli in sepulturam peregrinorum . Pretium Christi, figuli in sepulturam peregrinorum . Pretium Christi, sepultura nostra est, et vocatur ager ille Acheldemach, quod est, ager sanguinis. Sanguinisubi requiesceremus. Ille crucifixus est, et mortuus est, et nos cum illo consepulti sumus. Ut impleretur, inquit, quod scriptum est in Jeremia propheta: Retulit, inquit, trigin
Abbreviated transcription (Latin):
non loquitur s asaph. Deniq & impius il¬
le porphirius ꝓponit aduersum nos hoc
citer dicamꝰ: quo modo in euangłio scͥptũ
est. Scriptum ẽ in matheo & iohanne. qͦd
dñs nr̃ hora sexta crucifixus sit: & rursũ
scriptum ÷ in marco. quod hora t̾cia cruci.¬
fixus sit. Hoc uidetur eẽ diuersum: s non.
sexta.scriptũ fuit: s multi ꝓ episimo gre
co putauerunt ẽẽ grãma. Sic enĩ ibi error
scriptoꝵ fuit: ut ꝓ asaph. ysaiam scribent.
Scimus enĩ: quia plurima eccłia de impe.¬
ritis congregata fuit gentilib. Ergo cum
legerent in euangłio. ut impleretur quod
scriptum ÷ in asaph ꝓpħa: ille qui primus
scribebat euangłium cepit dicere. Quis ẽ
iste asaph ꝓpħa: Non erat notus in popło
Quid fecit: ut errorem emendaret: fecit
errorem. Dicamus aliquid simile & in alio
loco in ȩuangłio scdm matħm. quando iu¬
das retulit triginta argenteos. & noluert̃
preciũ sanguinis: emerunt inde agrum

Expanded text:
non loquitur, sed Asaph. Denique et impius ilnon loquitur, sed Asaph. Denique et impius ille Porphyrius proponit adversum nos hoc citer dicamus: quomodo illud in Evangelio scriptum est, sic scriptum est in Matthaeo et Joanne, quod Dominus noster hora sexta crucifixus sit. Rursum scriptum est in Marco: quia hora tertia crucifixus sit. Hoc videtur esse diversum, sed non sexta scriptum fuit; sed multi episemum Graecum ς, putaverunt esse γ· sicut et ibi error fuit scriptorum: ut pro Asaph, Isaiam scriberent. Scimus enim quia prima Ecclesia de imperitis congregata fuit gentibus. Ergo cum legerent in Evangelio: Ut impleretur quod scriptum est in Asaph propheta: ille qui primus scribebat Evangelium, coepit dicere: Quis est iste Asaph propheta? Non erat notus in populo, et hoc fecit, ut dum errorem emendaret, faceret errorem. Dicamus aliquid simile, et in alio loco in Evangelio secundum Matthaeum: quando Judas retulit triginta argenteos, et noluerunpretium sanguinis: et emerunt inde agrum
Abbreviated transcription (Latin):
nes ab initio. Uides gͦ quod euangłista
matħs ex persona xp̃i hoc intellexit. Cũ
enim indurisset dñm docentem in para¬
bolis. & illi ñ intelligerent: hoc inquit fac¬
tum ẽ ut impleretur quod scͥptum est. A.¬
ꝑiam in parabolis os meum: loquar ꝓpo¬
sitiones ab initio. Uidetur nobis nichil
remansisse questionis: s diligenter atten¬
dite. Studii eñĩ mei ẽ. uon declamare re
thorice. s scͥpturarũ sensus aꝑire. Deniq
dñs atq saluator quid dix̃.Scrutamini scͥp¬
turas. & ibi inuenietis. quomͦ de me seͥptũ :.
& aliud dirit uideis. Erratis: nescientes
scripturas. neq uirtutẽ dĩ. Uidete qͥd di¬
cat. Erratis. Quare: Nescientes scripturaᷤᷤ.
Qm̃ autem nescitis scripturas: nescitis
s homines ignorantes tulerunt illud.
Deniq multa euangłia usq hodie ita ha.¬
bent: ut impleretur qđ dictum ẽ ꝑ ysaiã¬
ꝓpħam. Aꝑiam in parabola os meũ. elo¬
quar propositiones abinitio. Hoc ysaias

Expanded text:
initio. Vides ergo quod evangelista Matthaeus hoc ex persona Christi intellexit. Cum enim induxisset Dominum dicentem in parabolis, et illi non intelligerent: hoc, inquit, factum est, ut impleretur quod scriptum est: Aperiam in parabolis os meum, et loquar propositiones ab initio. Videtur nobis nihil remansisse quaestionis, sed diligenter attendite : Studii enim mei est non declamare more rhetorico, sed Scripturarum sensus aperire. Denique et Dominus atque Salvator quid dixit? Scrutamini Scripturas, et ibi invenietis quomodo de me scriptum est. Et alibi dixit Judaeis: Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei. Videte quid dicat: Erratis. Quare? Nescientes Scripturas . Quoniam autem nescitis Scripturas: proptereased homines ignorantes tulerunt illud. Denique multa Evangelia usque hodie ita habent: Ut impleretur quod scriptum est per Isaiam in parabolis os meum, et loquar propositiones ab initio. Hoc Isaias
Abbreviated transcription (Latin):
culo distributionis. Et habitare fecit inta¬
bernaculis eoꝵ. trib isrł. fiectis peccatigen¬
tib a cordib humanis. data est eis posses¬
sio terre uiuentium: factumq ẽ. ut ubi
quondã sortilogus ariolusq habitaue¬
rant. nunc mente uidens dm̃ in habitet.
& temptauerunt & exacerbauerunt dm̃
excelsum: et testimonia eius ñ eustodiert.
Et auerterunt se & non seruauert̃ pactum:
quẽ admodũ patres eoꝵ. Ad uideos nunc
sermo conu̾titur: quos nec uirtus nec bene¬
ficia mollierunt diuia: si sicut patres
eoꝵ occiderunt ꝓpħas. ita isti ipsũ dñm̃
ꝑ sequuntur. Conũsi sunt in arcum pra

Expanded text:
istributionis, et habitare fecit in tabernaculis eorum tribus Israel. Ejectis peccatis gentibus a cordibus humanis, data est eis possessio terrae viventium: factumque est, ut ubi quondam sortilegus hariolusque habitaverat, nunc mente videns Deum inhabitet. Et tentaverunt, et exacerbaimonia ejus non custodierunt. Et averterunt se, et non servaverunt pactum: quemadmodum patres eorum. Ad Judaeos nunc sermo convertitur, quos nec virtus, nec beneficia mollierunt divina: sed sicut patres eorum occiderunt prophetas, ita et isti ipsum Dominum persequuntur. Conversi sunt i
Abbreviated transcription (Latin):
nobis narrauer̃t: et nos narrabimꝰ filuis
nr̃is. filii eoꝵ uos sumus. Ut ponant ĩ deo
spem suam: ut iam non credant in ydoli:
s in deo credant. Ꝙ non obluuscant᷑ oꝑa
dĩ: et uideant ordinem creature: et ex crea
eius exquirant: non contempnant sicut
iudei: s exquirant sicut. xp̃iani. Ne fiant
sieut patres eoꝵ: ne murmurent sicut
m̃ murauert̃ qͥdã eoꝵ in deserto & ꝑierunt.

Expanded text:
nobis narraverunt, et nos narravimus filiis nobis narraverunt, et nos narravimus filiis nostris, filii eorum nos sumus. Ut ponant in Deo spem suam. Ut jam non credant in idolis, sed in Deo credant. Ut non obliviscantur opera Dei. Ut videant ordinem creaturae, et ex createjus exquirant. Non contemnant sicut Judaei, sed exquirant sicut Christiani . Nec fiant sicut patres eorum. Ne murmurent sicut murmuraverunt quidam in deserto, et perierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
in iereinia: & hoc penitus inuenire non
potiumꝰ:s inuenimus illud inzacha.¬
ria. Uidetis gͦ: quia & hic error fu¬
it. sicut ibi. Quanta audiuimus
& cognouimus ea. Hii uersiculi. attendi¬
te popłs m̃s in legem meam: usq in istũ
uersiculum. eloquar ꝓpositiones abini¬
tio. ex ꝑsona xp̃i dicuntur: & ipse salua¬
tor loquitur. iam ceteros uersiculos us¬
q ad finem psalmi: ex ꝑsona apłoꝵ debe¬
mus acciꝑe. Dicente gͦ dño. inclinate au¬
rem urãm ad uerba oris mei o apłi & qd̃¬
& patres. nr̃i narrauert̃ nob. Honst̃ occultata
cuti st̃: ut nos filueoꝵ sciremꝰ. & legẽ posuit ĩ istł . E
m̾an dauit patrib nr̃is. Illis carnaliter locutꝰ
est: s nos ea sp̃ualiter intelligimus. Ut
nota facerent ea filuis suis. hoc est nobis.
Propt̾ea illis locutus est: ut nobis ꝓdereis.
filii qui nascentur &e exurgent: euarra.¬
bunt filiis suis. ꝓ patrib inquit tuis: na¬
ti sunt tibi filii. Nos filii sumus illoꝵ: illi

Expanded text:
ia propheta, et hoc penitus invenire non potuimus, sed invenimus illud in Zacharia: Videtis ergo, quia et hic error fuit, sicut ibi . Quanta audivimus et cognovimus ea. Hi versiculi ab: Attendite, populus meus, legem meam: usque in istum versiculum, loquar propositiones ab initio: ex persona Christi dicuntur, et ipse Salvator loquitur. Jam caeteros versiculos usque ad finem psalmi, ex persona apostolorum debemus accipere. Dicente ergo Domino: Inclinate aurem vestram ad verba oris mei. O apostEt patres nostri narraverunt nobis. Non sunt occulta cuti sunt, ut nos filii eorum sciremus. Et legem posuit in Israel: quanta mandavit patribus nostris. Illis carnaliter locuti sunt: sed nos ea spiritualiter intelligimus. Ut nota facerent ea filiis suis. Hoc est, nobis. Propterea illis locutus est, ut nobis proderent. Filiis qui nascentur et exsurgent, et narrabunt filiis suis. Pro patribus, inquit, tuis nati sunt tibi filii . Nos filii sumus illorum. Illi
Abbreviated transcription (Latin):
eis: ne in t̾ram repmissionis intrarent. Q
ignis accensus ẽ in iacob & ira ascendit in
ifrł. Iacob. non semꝑ supplantator uicioꝵ¬
dr̃. nec isrł in omĩb uidens dm̃ accipitur
Apłs autẽ docet ẽẽ isrłm scd̾m carnẽ. de qͦ
dicitur. Et formeatus ẽ isrł. Si enĩ uidisset
mente dm̃. fornicatus utiq non fuisset. Sic
& iacobcum esau pollutũ ydolis adorabat.
dicens. uideo faciem tuã tanquã faciem an¬
geli dĩ: uł cum inpinguatus recalcitrauit:
uonerat supplantator uicioꝵ. Ideo ita &
hic intelligendum ẽ. quia accensus est in ia¬
cob terrenũ. ignis concupiscentie: & ira
in ultione diuina. suꝑ isrł carnalem ascẽ¬
dit. Quia non crediderunt in deo: nec spe.¬
rauerunt in salutari eius. Nec patrẽ nec
filium qui salus ẽ mundi. crediderunt.
&manclauit nubib desuꝑ. & ianuas ce¬
li aꝑuit. & pluit illis manna ad mandu.

Expanded text:
eis, ne in terram repromissionis intrarent. Et eis, ne in terram repromissionis intrarent. Et ignis accensus est in Jacob, et ira ascendit in Israel. Jacob non semper supplantator vitiour; nec Israel in omnibus videns Deum accipitur. Apostolus autem docet esse Israelem secundum carnem , de quo dicitur: Et fornicatus est Israel . Si enim vidisset mente Deum, fornicatus utique non fuisset. Sic de Jacob, cum Esau pollutum idolis adorabat, dicens: Video faciem tuam tamquam faciem angeli Dei ; vel, cum impinguatus recalcitravit, non erat supplantator vitiorum. Ideo et hic ita intelligendum est: quia accensus est in Jacob terrenus ignis concupiscentiae, et ita in ultione divina, super Israel carnalem ascendit. Quia non crediderunt in Deum, nec speraverunt in salutari ejus. Nec Patrem, nec Filium, qui salus mundi est, crediderunt. Et mandavit nubibus desuper, et januas coeli aperuit. Et pl
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Oꝑuersitas cordis praui. In dm̃ ma¬
le loquitur: & qui iusticiam esurire debu¬
erat: carnes requirit & olera. Nam sicut
moyses ꝑcussit inheremo petram. & ꝓdu¬
xit popło aquas: ita & dñs quẽ paulus a¬
ĩmensos nob ꝓtulit fontes. Item apłos su.
ẽ sub sequentes eccłiarum doctores repleti
sunt: ex quoꝵ nos predicatione. situm u̾bi
dei restinguimus. S et fontem baptisin
nobis atq martyriiidẽ petram ostendit.
De latere enĩ eius cum ꝑcussus ẽ sanguis
&e aqua ꝓcessit: qͦd baptismũ & martyriũ
figurauit. Torrentes autẽ. dicti sunt docto¬
res: quia priusquam crederent.ab imbrib
&e uolutabris huuis scłi erant repleti: nc̃
autẽ baptismo abluti. a fonte uite ꝑhenniᷤᷤ
inundauerunt. Addit murmuratio iuda¬
ica dicens. Nunquid & panem poterit dare:
aut parare mensam popło suo: Difficilẽ
putat uirtutem dĩ: ut qui eduxit aquã
de saro: quasi non possit decȩlo dare man
na. Ideo audiuit dñs & distulit. se utiq ab

Expanded text:
rversitas cordis pravi, in Deum male loquitur, et qui justitiam esurire debuerat, carnes requirit et olera. Nam sicut Moyses percussit in eremo petram, et produxit populo aquas , ita et Dominus quem Paulus immensest, subsequentes Ecclesiarum doctores repleti sunt. Ex quorum nos praedicatione, sitim verbi Dei restinguimus. Sed et ad fontem Baptismi nobis atque martyrii, eadem petra ostendit. De latere enim ejus cum percussus est, sanguis et aqua processit, quod baptismum et martyrium figuravit . Torrentes autem doctores dicti, quia priusquam crederent, ab imbribus et volutabris hujus saeculi erant repleti. Nunc autem baptismo abluti, a fonte vitae perennis inundaverunt. Addit murmuratio Judaica, dicens: Numquid et panem poterit dare, aut parare mensam populo suo? Difficilem putat virtutem Dei: ut qui eduxerit aquam de saxo, quasi non possit manna dare de coelo. Ideo audivit Dominus, et distulit. Utique se ab
Abbreviated transcription (Latin):
ista intelligentia. s ista multo melior ẽ:
qm̃ habenius thesaurũ istum preciosissi.¬
mũ inuasis fictilib: hoc est in uerbis ru¬
sticis scͥpturarũ mysteria. Filii effrem in¬
tendentes & mittentes arcum: conuersi
sunt indie belli. Non custodierunt te¬

Expanded text:
ista intelligentia: sed ista multo melior est, quoniam habemus thesaurum pretiosissimum in vasis fictilibus: hoc est, in verbis rusticis Scripturarum. Filii Ephraim intendentes et mittentes arcum, conversi sunt in die belli, et c
Abbreviated transcription (Latin):
det in iħm. filii effrem intendentes & mit¬
tes arcũ. O quanta mysteria: oquanti flo¬
res. Non dico. dies: s totus mensis ad intel¬
ligentiam istius psalmi ñ potest sufficere.
In singłis uerbis: sensus sunt. Habemus
thesaurum istum in uasis istis fictilib.

Expanded text:
det in Jesu. Filii Ephraim intendentes et mittentes arcum. O quanta mysteria! o quanti flores! Non dico dies, sed et totus mensis ad intelligentiam istius psalmi non potest sufficere. In singulis verbis sensus sunt. Habemus et thesaurum in vasis istis fictilibus.
Abbreviated transcription (Latin):
locauit eum in eccłia. quȩ prius sterilis fu¬
it ac deserta: de qua ait. multi filii deser¬
tȩ.inagis quã eius quȩ habebat iurũ. &
induxit eos inspe. & non tunuerunt: & in¬
micos eoꝵ oꝑuit mare. Collocatis hisinspe
ȩternitatis. oꝑuit mare inmicos eoꝵ: sci¬
licet. ut cum hiĩ abluebantur inbaptismo.
diabolus cum suis excitib mergeretur. ꝙ
induxit eos in montem sc̃ificationis sue.
in montẽ quẽ acquisiuit dextera eius. in

Expanded text:
locavit eum in Ecclesia, quae prius sterilis fulocavit eum in Ecclesia, quae prius sterilis fuerat ac deserta: de qua ait: Multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum . Et eduxit eos in spe, et non timuerunt, et inimicos eorum operuit mare. Collocatis his in spe aeternitatis, operuit mare inimicos eorum, scilicet ut cum hi abluebantur baptismo, diabolus cum suis exercitibus mergeretur. Et induxit eos in montem sanctificationis suae: in montem quem acquisi
Abbreviated transcription (Latin):
parauit pater mĩs diabolo & angłis eius.
Uiam fecit semite ire sue: & non pepercit
a morte animab eoꝵ: & iumenta eorũ in
morte conclusit. Habet uiam diuina ira.
cum in peccati ultione quis traditus. non
liberat animã suam a supplicio gehenne:
uł cum in insipientia quȩ iumentis ẽ si¬
milis. in morte sempiterna concludit᷑.
& ꝑcussit om̃e primogenitũ in t̾ra eoꝵ:
primiticias omĩs laboris eoꝵ in tab̃naculi
cham. Sieut hec gesta in egypto referunt᷑.
ita & dñs. principatus & potestates. siue de¬
monoꝵ siue uicioꝵ in hoc mundo. sacro sc̃o
aduentu suo deleuit & triumphauit inligno
crucis sue.& ab eoꝵ corde eos depulit qͥ calli¬
ditati diabolicȩ dediti fuerant.: quia cham
calliditas interpretatur. & abstulit sicut
oues popłm suum: et ꝑduxit eos tanquam
gregem in deserto. his plagis uerberata dñs
egyto. eduxit popłm suũ de supradicta ser.¬
uitute. quẽ sanguine suo redemerat: & col¬

Expanded text:
aeparavit Pater meus diabolo et angelis ejus . aeparavit Pater meus diabolo et angelis ejus . Viam fecit semitae irae suae, et non pepercit a morte animabus eorum, et jumenta eorum in morte conclusit. Habet viam divina ira, cum in peccati ultione quis traditus non liberat animam suam a supplicio gehennae. Vel cum insipientia, quae jumentis est similis, in morte sempiterna concluditur. Et percussit omne primogenitum in terra eorum: primitias omnis laboris eorum in tabernaculis Cham. Sicut haec gesta in Aegypto referuntur: ita et Dominus, principatus, et potestates, sive daemoniorum, sive vitiorum, in hoc mundo, sacrosancto adventu suo delevit, ac triumphavit in ligno crucis suae, et ab eorum corde depulit, qui calliditati diabolicae dediti fuerant, quia Cham calliditas interpretatur. Et abstulit sicut oves populum suum, et perduxit eos tamquam gregem in deserto. His plagis verberata Dominus Aegypto, eduxit populum suum de suprascripta servitute, quem sanguine suo redemerat, et col
Abbreviated transcription (Latin):
eos atq occultis morsib seuissime uorat.
& labores eoꝵ locuste. In locusta humani
generis discordie confutantur: que cum
sine rege ordinatum ducat exercitũ: hu¬
ianũ tamen genus semꝑ dissidet ac dis¬
cordot. Occidit in grandine uineas eoꝵ &
moros eoꝵ in pruna. Tradidit grandim
iumenta eoꝵ: & possessiones eoꝵ igni. In
grandine. castigatio diuina monstratur:
in qua ul uinee uł arbores flagellantur:
he scilicet. que nob̃ ꝓfructib tribulos ꝓ¬
tulerunt. Ab hac enĩ grandine & iumen¬
ta occiduntur: ut eoꝵ insipientia argua.¬
tur. qui diuinum nomen bestiis indidert̃.
Ignis quoq ad depascenda uicia. & illumi
indignationis sue. indignationem. & irã.
& tribulationem. ĩmissiones ꝑ angłos ma¬
los: ut qui diuinis plagis ñ arguebantur:
diabolicis insidus tonderentur. Quod au¬
tem sint angłi. ipse dñs in euangłio decla¬
rauit: ite inquit in ignem eternũ. quẽ p̃¬

Expanded text:
eos atque occultis morsibus saevissime vorat. eos atque occultis morsibus saevissime vorat. Et labores eorum locustae. In locusta, humani generis discordiae confutantur. Quae cum sine rege ordinatum ducat exercitum, humanum tamen genus semper dissidet ac discordat. Occidit in grandine vineas eorum, et moros eorum in pruina. Et tradidit grandini jumenta eorum, et possessiones eorum igni. In grandine castigatio divina monstratur: in qua vel vineae, vel arbores flagellantur: hae scilicet quae pro bonis fructibus, tribulos protulerunt. Ab hac enim grandine et jumenta occiduntur, ut eorum insipientia arguatur, qui divinum nomen bestiis indiderunt. Ignis quoque ad depascenda vitia et illuminindignationis suae: indignationem, et iram et tribulationem, immissionem per angelos malos. Ut qui divinis plagis non arguebantur, diabolicis insidiis tunderentur. Qui autem sint angeli, ipse Dominus in Evangelio declaravit: Ite, inquit, in ignem, quem pr