comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nec pecc& cũ alia: sicut nec suam uult cum
alieno uiro peccare: timens illud qđ idem
a postolus terribiliter proclamat. dicens
Fornicatores & ad ulteros: iudi cabit ds̃ quic¬
quid enĩ de iure conubii mulierib non lica
nec uiris omninolic& Nam qui ante legitimas
nuptias habere concubinam p̃sumit: peius
peccat. quã qui adulterium cõmittit & obhoc
dignus est axp̃ianorũ consortio separari
qui si non penituerit: acerna illũ flammasi¬
ne remedio cruciabit qua propter xp̃iane
fuge fornicationẽ: crubesce sub oculis dĩ &
angelorũ peccare Capitalia crimina: omni
ni su de testare Que sunt: sacrilegium. homi¬
cidium. ad ulterium. per iurium. falsũ testi¬
monium. furcũ fraus. rapina. suꝑbia. in¬
uidia. auaricia. iracundia. & ebrietas
hec sunt crimina: que mergunt homines
habere cognoscit: si poenitentiam non egerit
na. uigila ora: cauesemꝑ predicta crimina.

Expanded text:
nec peccet cum alia, sicut nec suam vult cum nec peccet cum alia, sicut nec suam vult cum alieno viro peccare, timens illud quod idem apostolus terribiliter proclamat, dicens: Fornicatores et adulteros judicabit Deus . Quidquid enim de jure connubii mulieribus non licet, nec viris omnino licet: nam qui ante legitimas nuptias habere concubinam praesumit, pejus peccat quam qui adulterium committit; et ob hoc dignus est a Christianorum consortio separari: qui si non poenituerit, aeterna illum flamma sine remedio cruciabit. Quapropter, Christiane, fuge fornicationem, erubesce jam sub oculis Dei et angelorum peccare. Capitalnisu detestare, quae sunt sacrilegium, homicidium, adulterium, falsum testimonium, furtum, rapina, superbia, invidia, avaritia, iracundia, ebrietas. Haec sunt enim crimina quae mergunt homines habere cognoscit, si poenitentiana, vigila, ora, cave semper praedicta crimina,
Abbreviated transcription (Latin):
ciam malam uitate timentes illud: quod
dñs in euangelio dicit Om̃ĩs qui uiderit
mulierẽ ad concupiscendũ cam. iãmecha¬
tus ẽ eamincordesuo Uxores legitimas
absq simulatione diligite sicut a postolus
p̃cepit dicens Uiridiligite uxores ur̃as
et scđm eundẽ apostolũ. Mulieres uirissu¬
is sub iectesint. & timeant sic̃ dominos
Nec quis quãuir legitimã uxorẽ quacũque¬
ex occasione dimiecere p̾sũmat: quia scđm
sententiam dni quicũq dimiserit uxorem
suam excepta fornicationis causa. facit eam
mechari Concubinas & iam siue antenuptias
siue post niptias habere ꝓhibemus: quia omni¬
no in licitũ est Nam qui uxorẽ legitimam
ducere cogitat. dignũ est ut uirginitatẽ usq
ad nuptias custodiat: & post nuptias nullam
alteram praeter unam coniugem cognoscat
Sicut & apostolus paulus praecepit. ut ipsi
fidem seru&: sicut & illã sibi seruari uult

Expanded text:
tiam malam vitate, timentes illud quod tiam malam vitate, timentes illud quod inus in Evangelio dicit: Omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam maechatus est eam in corde suo . Uxores legitimas absque ulla simulatione diligite, sicut Apostolus praecepit, dicens: Viri, diligite uxores vestras, . Et secundum eumdem apostolum: Mulieres viris suis subjectae sint, et timeant sicut Deum . Nec quisquam vir legitimam uxorem ex quacunque occasione dimittere praesumat, quia secundum sententiam Domini: Quicunque dimiserit uxorem suam, excepta fornicationis causa, facit eam moechari . Concubinas etiam sive ante nuptias sive post nuptias habere prohibemus, quia omnino illicitum est: nam qui uxorem legitimam ducere cogitat, dignum est ut virginitatem usque ad nuptias custodiat, et post nuptias, nullam alteram praeter unam legitimam conjugem cognoscat, sicut et apostolus Paulus praecepit , ut ipse fidem servet, sicut et illam sibi servare vult;
Abbreviated transcription (Latin):
perib crogate. Etsicut dñs inenangelio doca
cũ ieiunacis noliteficri. sicut hy poerite qris¬
tes. ut uideamini ab hominib sed illisoli quĩ
uid& in absconso Et iterũ mon& Attendite
neiusticiã ur̃am faciatis corem hominibus.
ut uideamini ab eis Plus ergo semꝑ decibo cor¬
dis. quã decibo corporis cogitate & dũ inmun¬
do uersamini. adernã uitã beneui uendo
uobis adquirite Lectiones diuinas in eccle
sia libenter audite: & quae auditis iugiter
indomibus ur̃is recolite ut quomodo corpus
pascitur cibo: sic reficiatur animadi uerbo
Cercũ ẽ enĩ quia qualis est caro quae post
multos dies ꝑcipit cibum. talis ẽ & anima
que raro pascitur dĩ uerbo Ergo carissimi
siuc ambulatis. siue sed&is siue operamini
uel om̃a quecũq agis. semper qđ ex diuinis
lectionib auditis ad mentẽ reducite. semꝑq
euangelica p̃cepta incorde ruminate
Ante omnia luxuriam fugite. concupiscen¬

Expanded text:
peribus erogate: et sicut Dominus in Evangelio docet, peribus erogate: et sicut Dominus in Evangelio docet, Cum jejunatis, nolite fieri sicut hypocritae, tristes, ut videamini ab hominibus; sed illi soli qui videt in absconso. Et iterum monet: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis . Plus ergo semper de cibo cordis quam de cibo corporis cogitate: et dum in mundo versamini, aeternam vitam bene vivendo vobis emite. Lectiones divinas in eccsia libenter audite, et quae auditis jugiter in domibus vestris recolite, ut quomodo corpus pascitur cibo, sic reficiatur anima Dei verbo: certum est enim quia qualis est caro quae post multos dies perceperit cibum, talis est et anima quae raro pascitur Dei verbo. Ergo, charissimi, sive ambulatis, sive sedetis, sive operamini, vel omnia quaecunque agitis, semper quod ex divina lectione auditis ad mentem reducite, semperque evangelica praecepta in corde ruminate. Ante omnia luxuriam fugite, concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
mium infucuro Quihic dilexerit in imicos.
erit dĩ amicus nec solũ amicus. sed & iamfi¬
lius sicut ipse hoc qđ suprae iam p̃misimus
pollic&ur dicens Diligite inimicos ur̃os.
bene facitchis qui oderunt uos. & oracepro
persequentib & calum niantib uos. ut sitis
filii patris ur̃i qui in caelis ẽ: qui ergo dili¬
git: possidebit requiem: qui non diligit. sicut
aposcolus dicit: manebit in morte: Cũ hec
ita sint carissimi. dilectionẽ ueram non fal¬
sam in inucẽ habetote Accus uestros id¬
dm̃ semper dirigite. & quicquid potestis pro
amore uitae a&ernac laborate: Currite dum
lucẽ habctis: prius quã uostenebre conp̃hen¬
dant: Cum laboratis ꝓcarne laborate & pro
inima : Sicurritis ꝓcarne quã post paucum
tempus uermes deuoraturi sunt ansepulchro
plus currice ꝓ anima. ut ornata bonis ope¬
ribus sine fine l&etur incaelo ante omnia
quando ieiunatis. qđ prindere deb&is piba¬

Expanded text:
mium in futuro. Qui hic dilexerit inimicos, mium in futuro. Qui hic dilexerit inimicos, erit Dei amicus; nec solum amicus, sed etiam filius, sicut ipse hoc quod supra jam praemisimus pollicetur, dicens: Diligite inimicos vestros: benefacite his qui oderunt vos: et orate pro calumniantibus vos, ut sitis filii Patris vestri, qui in coelis est . Qui ergo diligit, possidebit requiem: qui enim non diligit, sicut dicit Apostolus, manet in morte . 14. Cum haec ita sint, charissimi, dilectionem veram, non falsam ad invicem habetote: actus vestros semper ad Deum dirigite, et quidquid potestis pro amore Dei et vitae aeternae, laborate. Currite dum lucem habetis, priusquam tenebrae vos comprehendant . Cum laboratis pro carne, laborate et pro anima. Si curritis pro carne, quam post modicum tempus vermes devoraturi sunt in sepulcro; plus currite pro anima, ut ornata bonis operibus sine fine laetetur in coelo. Ante omnia quando jejunatis, quod prandere debetis pau
Abbreviated transcription (Latin):
non potest fieri ut ab aliquib non patiatur
in iuriam. si ex toco corde om̃ib in sepeccantib
inlulgeat & contra nullũ hominẽ odium
in cordeteneat. atq om̃s sic ut sem&ipsũ dili¬
gat hoc ei procul dubro ꝓmaxima elemo¬
sina reputabitur: ut autẽ peccantib in nos
liberius dimictamus: hortatur dñs in euan¬
gelio dicens: Si dimiseritis hominib pecca
nec pater uester di mitt& uobis Nemoer¬
gosc circũ ueniat nemose seducat: quia
lerit totũ per d&: quia non mentitun
a postolus terribiliter clamans. qui fratrẽ
suum odit homicida& mendax est & in
tenebris ambulat: hoc locofratrem: omnem
liominẽ oport&e intellegi quia om̃s inrep̃o
fratis sumtis: Ego fr̃s idcirco uos ad inimico¬
fum dilectionẽ cõmoneo quia ad sananda
peccatorũ uulnera. nullũ fortius medicamen¬
cũ esse cognosco: Erandis sit lica labor inuni¬
cos diligere in hioc scło: sed magnũ erit prae¬

Expanded text:
non potest fieri ut ab aliquibus non patiatur non potest fieri ut ab aliquibus non patiatur injuriam, si ex toto corde omnibus in se peccantibus indulgeat, et contra nullum hominem odium in corde teneat, atque omnes sicut semetipsum diligat, hoc ei procul dubio pro maxima eleemosyna reputabitur. Ut autem in nos peccantibus liberius dimittamus, hortatur nos Dominus in Evangelio dicens: Si dimiseritis hominibus peccanec Pater vester dimittet vobis . Nemo ergo se circumveniat, nemo selerit, totum perdet, quia non mentitur Apostolus terribiliter clamans: Qui fratrem suum odit, homicida est , et mendax est, et in tenebris ambulat . Hoc loco fratrem omnem hominem oportet intelligi, quia omnes in Christo fratres sumus. Ergo, fratres, idcirco vos ad inimicorum dilectionem commoneo, quia ad sananda peccatorum vulnera nullum fortius medicamentum esse cognosco. Licet grandis sit labor inimicos diligere in hoc saeculo, sed magnum erit prae
Abbreviated transcription (Latin):
poena. gehennae Id circo quotiens cũq pecca¬
tis nolite expectare mortifera securitate ut
uulnerx ipsa putrescant. nec alia insuꝑ augea¬
tis: sed continuo perpenitentiae confessione
remedium uobis adhiberefestinate In magnis
&iam operib uos iugiter dilatari contendite.
ita ut qui fuit hactenus superbus. sit iamhu¬
milis: qui erat ad ulter. sic castus. qui solebat
furari. aut res alienas tollere incipiat iã res
proprias ecclesiis & pauperib erogare: qui
fuit in uidus: sit benignus Qui eratꝰ ebriosus.
sit sobrius Qui fuit iracundus: sit patiens
qui fecit alteri in iuriam: cito ueniam p&at
Cui in iuria facta ẽ absq mora dimittat: ut &
illi dimittatur. Aut quare᷑ dimittat fratri
& hoc elemosinaegenus est: ut dimittat ali¬
quis ex toto corde ei a quoluesus extiterit.
quod si aliquis ita sic pauper ut nullã rem
habeat unde elemosinã corporalẽ faciat. quia

Expanded text:
poena gehennae. Idcirco quotiescunque peccapoena gehennae. Idcirco quotiescunque peccatis, nolite exspectare mortifera securitate, ut vulnera ipsa putrescant, nec alia insuper augeatis, sed continuo per poenitentiae confessionem remedium vobis adhibere festinate. In magnis etiam operibus vos jugiter dilatare contendite, ita ut qui fuit hactenus superbus, jam sit humilis; qui erat adulter, sit castus; qui solebat furari, aut res alienas tollere, incipiat jam res proprias ecclesiis et pauperibus erogare; qui fuit invidus, sit benignus; qui erat sit sobrius; qui fuit iracundus, sit patiens: qui fecit alteri injuriam, cito petat veniam; cui injuria facta est, absque mora dimittat, ut et illi dimittatur. Aut quare non dimittat fratri et hoc eleemosynae genus est, ut dimittat aliquis ex toto corde ei a quo laesus exstiterit. Quod si aliquis ita sit pauper, ut nullam rem habeat unde eleemosynam corporalem faciat; quia
Abbreviated transcription (Latin):
tes haec rememoramini dũ sed&is indomib
uris & dũ ambulatis Nec obliuiscamini ea
cũ benefuerit uobis sed dm̃ semꝑ timae & ipsi
soli seruite ne uascatur contra uos furor eius:
Scicote quia ipse custodit pactũ & misericordia
diligentib se & custodientib p̃cepta sua om̃sq
ab eis toll& languores. Consideraete quia sicut¬
beatus ioliannes apostolus p̾nuntiat. nouissima
horaẽ Ideoq nolite iam mundũ diligere: quia
cito transit A om̃is concupiscentiaeius cũ ipso:
Uos autẽ facite uoluntatẽ dĩ: ut maneatis in ae¬
ternũ & habeatis fiduciã cũ apparuerit. nec
confundamini in aduentueius Ne mouos se¬
ducat: qui facit iusticiã iustus ẽ qui facit pec¬
catũ ex diabolo ẽ. & utique om̃e peccatũ siue
furtũ. siue ad ulterium. siue mendatiũ sine
demonis operationenonfit Considerateque¬
so quã pernitiosũ ẽ opera diaboli exercere.
ciusq participẽfieri. non in requie sed in

Expanded text:
te. Haec rememoramini dum sedetis in domibus te. Haec rememoramini dum sedetis in domibus vestris, et dum ambulatis, nec obliviscamini ea cum bene fuerit vobis: sed Deum semper timete, et ipsi soli servite; ne irascatur contra vos furor ejus. Scitote quia ipse custodit pactum et mirericordiam diligentibus se, et custodientibus praecepta sua, omnesque ab eis tollet languores. Considerate quia, sicut Joannes apostolus praenuntiat, Novissima hora est . Ideoque nolite jam mundum diligere ; quia cito transit, et omnis concupiscentia ejus cum eo. Vos autem facite voluntatem Domini, ut maneatis in aeternum, et habeatis fiduciam cum apparuerit, nec confundamini in adventu ejus. Nemo vos seducat. Qui facit justitiam, justus est: et qui facit peccatum, ex diabolo est. furtum, sive adulterium, sive mendacium, sine daemonis operatione non fit. Considerate, quaeso, quam perniciosum est opera diaboli exercere, ejusque participem fieri, non in requie, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ferrũ. & terra quasi aeramentũ Nec pro¬
fera terragermen. & segetes om̃s delebuntur
omnisq labor uester in cassũ consumetur. insuꝑ
consurgent in uos hostes ur̃i. & deuorabit uos
gladius Et erit terra ur̃a deserta & desolata:
et tunc clamabitis prae angustia & non exau
di& dñs. sicut perproph& am minatur dicens¬
Si cuc locutus sũ & non audierunt. sic clam abt̃
clamat Non est adbreuiata manus dñi. ut
non possit saluare aut ex audire: sed iniquita
diat Ut ista uero non uobis contingant. custo¬
dite quae p̃cepta sunt. impl&e dĩ mandata ut
uiuatis & benesit uobis. nichilq uobis calami¬
tatis eueniat Ipse enĩ per proph&am conso¬
latur dicens Siegerint inquid poenitentiã
ꝓ iniquitatib suis: & egopoenitentiã agam
suꝑ malũ quod locutus sũ ut facerẽ eis & non
fatiam dicit dñs Haec rogo fr̃s semꝑ inmente
tenete haec uerba filiis & uicinis uris nana¬

Expanded text:
sicut ferrum, et terra quasi aeramentum; nec prosicut ferrum, et terra quasi aeramentum; nec proferet terra germen suum, et segetes omnes delebuntur, omnisque labor vester incassum consumetur. Insuper consurgent in vos hostes vestri, et devorabit vos gladius, et erit terra vestra deserta et desolata . Et tunc clamabitis prae angustia, et non exaudiet vos Dominus, sicut per prophetam minatur dicens: Locutus sum, et non audierunt; et clamabunt, clamat: Non est abbreviata manus Domini, ut non possit salvare aut exaudire; sed iniquitatdiat . Ut ista vero vobis non contingant, custodite quae praecepta sunt. Implete Dei mandata, ut vivatis, et bene sit vobis, nihilque calamitatis eveniat. Ipse enim per prophetam consolatur dicens: Si egerint, inquit, poenitentiam pro iniquitatibus suis, et ego poenitentiam agam super malum quod locutus sum, ut facerem eis; et non faciam, dicit Dominus . Haec ergo, fratres, semper in mente tenete, haec verba filiis et vicinis vestris narra
Abbreviated transcription (Latin):
huc & animas ur̃as Ut autẽ haee uobis non
eueniant. festinate cum bono animo dare.
unde animas ur̃as possitis redimere Nec eli¬
gatis cui miscđiam faciatis. ne forte praeterea¬
tis eum qui meretur accipere: quia nescitis in
quo xp̃s dignaur aduenire. Scitote quia quod
pauperi uel peregrino in terra largimini:
dñs exerceri praecepit bonitatis opera. nihil
aliud a uobis querit. nisi salutẽ animarum
uestirerum & ut timeatis eum semꝑ. & custo¬
diatis mandataeiꝰ. Quod si feceritis. dabit
uobis sicut per sem̃ morsen pollicitus est pluui¬
as congruotempore & terraur̃agign& germ̃
suum: Eritq habundantia fructuũ pomorũ
uinearũ & segetum: Et habundabitis om̃ib
bonis. & dabit uobis pacem per circuitũ . & absq
terrore eritis. ipseq habitabit inter uos
Econtra si non custodieritis p̃cepta eius. uena
ent in uobis plage ab eodẽ morse p̃dictae Pes¬
tilentiae scilic&. fames & gladius Eritq caelũ

Expanded text:
huc et animas vestras. Ut autem haec vobis non veniant, festinate cum bono animo dare, unde animas vestras possitis redimere, nec eligatis cui misericordiam faciatis, ne forte praetereatis eum qui meretur accipere, quia nescitis in quem Christus dignetur advenire. Scitote quia quod pauperi vel peregrino in terra largimini, Dominus exerceri praecepit bonitatis opera, nihil aliud a vobis quaerit, nisi salutem animarum vestrarum: et ut timeatis eum semper, et custodiatis ejus mandata. Quod si feceritis, dabit vobis, sicut per Moysen pollicitus est, pluvias congruo tempore, et terra vestra gignet germen suum: erit abundantia fructuum, pomorum, vinearum et segetum, et abundabitis omnibus bonis. Et dabit vobis pacem per circuitum, et absque terrore eritis, ipseque habitabit inter vos. E contra, si non custodieritis praecepta ejus, in vobis venient plagae ab eodem Moyse praedictae, pestilentia scilicet, fames et gladius: eritque coelum
Abbreviated transcription (Latin):
qutenus &e ammonicianr̃a effec tumhabeat salutis
& uos semꝑ uo luntatẽ dĩ facientes abomniuos incilb
cus todiatis. Atq demum liberi abomniconttigione.
peccuti a dregna eue lesta tripudiantes ꝑuenire pos¬

Expanded text:
quatenus et admonitio nostra effectum habeat salutis, quatenus et admonitio nostra effectum habeat salutis, et vos semper voluntatem Dei facientes, ab omni vos malo custodiatis, atque demum liberi ab omni contagione peccati, ad regna coelestia tripudiantes pervenire pos
Abbreviated transcription (Latin):
dacionẽ nostramnon ad ex tremumuitue differamus:
Ac totis uiribus uoluntates pessimas carnisq in lece¬
bras uincentes: illud omnimodis pruecaiueamus quia
cotidie ad mortẽ ꝓperamus. & dumnescimus securiq
consistimus : repente mors uenit. Illuc ergofestinemus :
ubimor iam non timebimur: & bubi nos scĩ omnes susci¬
ꝑnieiues angeli : expansis carittitis manus brachus
ex pec ttint᷑. Illuc inquam festinemus ubi sine fine uiua¬
mus & ubi angelicis agminibus consortes eẽ posimus
Itti postremo inexilio mundiistius agtimus: ut ad
futurum in diciumcum secura consciencia bonis operib
ornatiueniamus. ibiq gratis simum dã munus nr̃as ei
Haec nos carissimi manduteꝰ hac tenus quasi lac
nobis gustandit porreximus . & ecce modo subtes¬
timonio dĩ & scõrum angłorum qui nos. loquentes
audiunt. ab sobuimus debitumnrm caelestia uobis
p̃ceptti tredentes Amodoiam ur̃m ẽ cogitare :

Expanded text:
dationem nostram non ad extremum vitae differamus, dationem nostram non ad extremum vitae differamus, ac totis viribus voluntates pessimas carnisque illecebras vincentes, illud omnimodis praecaveamus, quoniam quotidie ad mortem properamus, et dum nescimus securique consistimus repente mors veniet. Ibi ergo festinemus, ubi mors jam non timebitur, et ubi nos sancti omnes susciet superni cives angeli, expansis charitatis brachiis, exspectant; ibi, inquam, festinemus, ubi sine fine vivamus, et ubi angelicis agminibus consortes esse possimus. Ita postremo in exsilio mundi istius agamus, ut ad futurum judicium cum secura conscientia bonis operibus ornati veniamus, ibique gratissimum Deo munus nostras Haec nos, charissimi, mandata hactenus quasi lac vobis gustanda porreximus, et ecce modo sub testimonio Dei et sanctorum angelorum, qui nos loquentes audiunt, absolvimus debitum nostrum, coelestia vobis praecepta tradentes; amodo jam vestrum est cogitare,
Abbreviated transcription (Latin):
cdiuinci: Unde ꝑ pscl misttadicitur Mult& ẽ apud
dnm miscđia : & copiose apud eum redẽptio & iterum
Cor contritum & humiliatum : ds̃ non sꝑnit Haec nos
frs dieb ac noctibus : memoria refoueat Haec nos prae¬
cepta: frequenter sollicitent Debitum uitae finẽ iam
icimque ad futurum putemus : uicinumq speremus mor¬
tis diem quem longinquum ẽẽ nescimus. Modo emendiis
quod deliquimus : nec tunc poenitere incipiamus quan¬
do iamnonucilebimus. Erit quidẽ & in inferno poeni¬
tentia: sed omnino in fructuosu Erit ibi poeni tencia:
dolorẽ habens: sedicim medicinam non habenS:
Ibiquue mullatenus poterit adõ promereri quod p&eit
quantum possumus praeceptis dĩ in omnib optẽpere¬
mus : ut ibi pruemium muneriscapiamus: Ipsidũ lic&
hicnos castigemus: ipsi nobiscum de ac tib nr̃is racionẽ
facicimus: Ipsinos iudici nostro. accusemus: Atq e men¬

Expanded text:
divina; unde per psalmistam dicitur: Multa est apuddivina; unde per psalmistam dicitur: Multa est apuddia, et copiosa apud eum redemptio . Et iterum: Cor contritum et humiliatum Deus non despicit . Haec nos, fratres, diebus ac noctibus memoria refoveat, haec nos praecepta frequenter sollicitent; debitum vitae finem jam jamque affuturum putemus, vicinumque speremus mortis diem, quem longinquum esse nescimus; modo emendemus quod delinquimus, ne tunc poenitere incipiamus quando jam non valebimus: erit quidem et in inferno poenitentia, sed omnino infructuosa; erit ibi poenitentia dolorem habens, sed jam medicinam non habens; ibique nullatenus poterit a Deo promereri quod petit,quantum possumus praeceptis Dei in omnibus obtemperemus, ut ibi praemium muneris capiamus; ipsi dum licet hic nos castigemus, ipsi nobiscum de actibus nostris rationem faciamus, ipsi nos Judici nostro accusemus, atque emen
Abbreviated transcription (Latin):
Pcrissimi : & ambulaite indleccione Etiterum: om̃is
amaritudo & .ii u . & indignacio : tollatur a uobiscũ om̃i
malicia: & soloccidat. suꝑ iracundicimur̾am. Nẽ pe¬
sicut nullum ꝓ ficit inuulnere medicamentum si sit
interius ferrum: ittinihil ꝓficit ortecio illius. incuius
conspectu morti ferumuersatur odium: habeamus er¬
go fr̃s caritaitẽ : quia si illam habuerimus: quicquid
quicquid bonihabes e idemur. totum per dimus. Nec
in arrepto bene uiuendi ꝓ posito: penitus lasses camur:
Praecipue enim: cumdñs dicat. Nullũ ponentẽ manum
in aratro & respicientẽ r&ror sum: dignũ ẽẽ regnũ cęloꝵ
Respicere autẽ r &ror sumnhilẽ aliud: quamine quem¬
quam poenitere quo coeperit bono. & rursum mundanis
desideriis obligari Deniquue ad speueniae nulla nos
malorum quuntitas reuoc& : qui aquam uissit gra¬
uis cul pahumenc : largior nihil hominus ẽ miscđica.

Expanded text:
karissimi et ambulate in dilectione; et iterum: Omnis karissimi et ambulate in dilectione; et iterum: Omnis amaritudo et ira et indignatio tollatur a vobis cum omni malicia; et: Sol non occidat super iracundiam vesicut nullum proficit in vulnere medicamentum, si sit interius ferrum, ita nihil proficit oratipecture mortiferum versatur odium. Habeamus ergo, fratres, karitatem, quia si illam habuerimus, omnibus quidquid boni habire videmur, totum perdimus. Nec in arepto bene agendi proposito penitus lassiscamur, precipue cum Dominus dicat nullum ponentem manum in aratro et respicientem retrorsum dignum esse regnum celorum. Respicere autem retrorsum nihil est aliud quam in eo quemquam penetire quo ceperit bonum et rursum mundanis desideriis obligari. Denique ab spe veniae nulla nos malorum quantitas revocet, quia quamvis sit gravis culpa humana, largior nihilhominus est misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
nobis propt̃ peccatti nr̃a adueniunt. a equa nimi ter
toleremus ut pacientiae fructum. inuitti a &ẽ naca pere
possimus : Orgeamus ergo fr̃s cursum nr̃ indum tẽpus ha¬
bemus: uodiamus hunc mundum quẽ diupossidere non
possumus : Nullanos iam malorum operum conttigia
polluant : sed diuinus nos respectus semꝑ apeccatis ar¬
ceat: Si enim homines similes nobis peccatores eix eodẽ
luto formatos nenos peccantes inspiciant̃ erubescimus
quanto magis a&ernum & solumsine peccato omnipoten¬
tem dnm reuereri actimere debemus: qui non solum facto
sed a&iam secr& a cordis considerat & uid& : huncergo
cotidie timeamus. huius reuerentiam nobiscum sẽꝑ feramꝰ.
Sicq nos spes indulgencie erigut : ut metus gehenne
semꝑ affligut Antẽ omnia & suꝑ omnia caritatẽ habe¬
Nam& alias dicitur: hab& e ccritutem : qđ c̃ uinculum
unittitis & iterum: Es tote imita tores dĩ tamquam filii

Expanded text:
nobis propter peccata nostra eveniunt, aequanimnobis propter peccata nostra eveniunt, aequanimtoleremus, ut patientiae fructum in vita eterna capere possimus. Urgeamus ergo, fratres, cursum nostrum, dum tempus habemus; odiamus hunc mundum, quem diu possidere non possumus; nulla nos iam malorum operum contagia polluant, sed divinus nos respectus semper a peccatis arceat. Si enim homines nostri similes peccatores et ex eodem luto formatos, ne nos peccantes inspiciant, erubescimus, quanto magis aeternum et solum sine peccato omnipotentem Dominum reverere ac timere debemus, qui non solum facta, sed etiam secreta cordis considerat et videt? Hunc ergo cotidie timeamus, huius reverentiam nobiscum semper feramus; sicque nos spes indulgentiae erigat, ut metus gehennae semper affligat. 18. Ante omnia et super omnia caritatem habeNam et alibi dicitur: Habete caritatem, quod est vinculum unitatis; et iterum: Estote imitatores Dei tamquam filii
Abbreviated transcription (Latin):
egerimus: ipsci nobis cum adcuelum por tabimus: imi¬
qͥuae nos ipsa adouelumpor ltbunt : Tam quam pere¬
griniergo sula sufficencia contenti: illas nobis diuicias
hic ad quircimus quas nobiscum ad patriam para disi
fercimus: dm̃ suꝑ omnia diligamus: quia reueris impiũ
est hunc non diligere: cui uicem repensare non pos sumus
adtiam &e cumdiligimus. A uidenim nos .i pio dño
r&ribuere poterimus ꝓ omnib: quae nobis r&eribuit. qui
nullis nr̃is praecedentibus meritis tanto nobis praeftitit
indignis : & ut nos aiure dominacionis redimer&. desede
pater nae maiesttitis ad nos descendit: Iniurias inter¬
ris pertulit: ꝓbi łe sustinuit mortẽ indebitae subiit:
& haec quidemomnia pacient̃ tulit: ut nobis humi¬
littitis & pacientiae exemplamonstrar& Unde & sequen¬
tibus se discipulis: ueritias dicit discite ame quiamitis
sum & humilis corde : & inueni&cis requiem animabus

Expanded text:
egerimus, ipsa nobiscum ad caelum portabimus, immegerimus, ipsa nobiscum ad caelum portabimus, immoque nos ipsa ad caelum portabunt. Tamquam peregrini ergo sola sufficientia contenti, illas nobis divitias hic adquiramus, quas nobiscum ad patriam paradysi feramus. Deum supra omnia diligamus, quia re vera impium est hunc non diligi, cui vicem repensare non possumus, etiam et cum diligimus. Quid enim nos impii pio Domino retribuere poterimus pro omnibus quae retribuit nobis? Qui, nullis nostris praecedentibus meritis, tanta nobis praestitit indignis, ut nos a iugo dirae dominationis redimeret. De sede paternae magestatis ad nos descendit, iniurias in terris pertulit, probra sustinuit, mortem indebitae subiit; et haec quidem omnia patienter tulit, ut nobis humilitatis et patientiae exempla monstraret, unde et sequentibus se discipulis dicit: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus
Abbreviated transcription (Latin):
diuenimẽ quodduox diuinaminatur : sed nulla tenus hominũ
pestinacia muititur: Caelestis holimintentatur ulcio
& nulla h ominum ad hib&cur satis factio. Dĩ proximat
ira: & tepide agitur poenitencia Uenturum ꝓph&ae tes¬
tentur supplicium: & rero ab hominib dĩ miscđia implo¬
moneo: ut uł mundo iam finiente humana finia tur
malicia soliusq dĩ totonisuquueratur msericordia:
Nonnos iamdiuici arum honera ad terrum praemant.
qui a cito omnia hic relinquemus. Nec pariter & xp̃m
habere uelimus & saeculum: sed scło spr&co. liberifestinem
adcaelum: Reminscatur quam grauia sunt scelera
quue comiisimus: quamꝗdira in ferni supplicia que
timemus : & iufta qualita tẽ culpe: medicamentum
nihilin hunc mundismintulimus: nihilq ab eo morientes
auferre poterimus: Hudinati sumus nudiutiquu e
mori turi Quic quid autẽ. hic inuentum est: hic ꝓcul
dubio relinqua&us: Opera tuntum modo bona si hic

Expanded text:
Diu est enim quod vox divina minatur: sed nulDiu est enim quod vox divina minatur: sed nulpertinatia mutatur. Caelestis olim intentatur ultio, et nulla hominum adhibetur satisfactio; Dei proximat ira, et tepide agitur paenitentia; venturum prophetae testantur supplicium, et raro ab hominibus Dei inplomoneo, ut vel mundo iam finiente humana finiatur malitia soliusque Dei toto nisu quaeratur misericordia: non nos iam divitiarum onera ad terram premant, quia cito omnia hic relinquemus, nec pariter et Christum habere velimus et saeculum, sed, saeculo spreto, liberi festinemus ad caelum. 16. Reminiscamur, quam gravia sunt scelera quae commisimus, quamque dira inferni supplicia quae timemus, et iuxta qualitatem culpae medicamentum nihil in hunc mundum intulimus, nihilque ex eo morientes auferre poterimus: nudi nati sumus, nudi utique morituri. Quicquid autem hic inventum est, hic procul dubio relinquetur; opera tantummodo bona si hic
Abbreviated transcription (Latin):
nonẽ ulla creatura in uisibilis in conspectueius : sed
omnia nuda & aꝑta sunt oculis eius. Haec iugiter cogi¬
tantes: intentissima sollicitudine uos custodite uł¬
timiq: diciuos aduentui cumbonis operib semꝑ prae¬
parate Ecce iam ut cestissime tenemus finis mundi
in promptuẽ : iamfinis sacculi infttit & quodlugendũ
ẽ itintt malaicotidie funt. tanteq tribulationes cre¬
brescunt : ut ꝑ baec adiam mundus finẽ suũ quodammo¬
do ꝓolamare uideatur: Ecce omnia quare ꝓph&cae ua¬
ticinaiuerunit quue a postoli praedixer̃ pone iam com¬
pl&eu sunt Solusq dies iudecii. & horribilis antixp̃i
aduqritus ad huc restut Eccebellum suꝑbellum tribula¬
cio suꝑ trabulationẽ. stimes suꝑ ftmem. pestilenciae
suꝑ pestilgiciam. de gens suꝑ gentem eo surgit: omniaq:
quuedudum sunt praedictu:÷ nos i amudemus im¬
ut premedio animae nrae intes tot mala minime cagitemꝰ:

Expanded text:
Non est ulla creatura invisibilis in conspectu ejus, sed Non est ulla creatura invisibilis in conspectu ejus, sed omnia nuda et aperta sunt oculis ejus . Haec jugiter cogitantes, intentissima sollicitudine vos custodite, ultimique diei vos adventui cum bonis operibus semper praeparate. Ecce jam, ut certissime tenemus, finis mundi in promptu est, jam finis saeculi instat, et, quod lugendum est, tanta mala quotidie fiunt, tantaeque tribulationes crebrescunt, ut per haec etiam mundus finem suum quodammodo proclamare videatur. Ecce omnia quae prophetae vaticinaverunt, quaeque apostoli praedixerunt, pene jam completa sunt, solusque dies sui judicii et horribilis Antichristi adventus adhuc restat. Ecce bellum super bellum, tribulatio super tribulationem, fames super famem, pestilentia super pestilentiam, et gens super gentem consurgit: omnia quaeque dudum sunt praedicta, nos jam videmus imut pro remedio animae nostrae inter tot mala minime cogitemus?
Abbreviated transcription (Latin):
ñs enim quantum patris pia eate indulgens sc̃ꝑ & miscricors ẽ
tantum uidicis maies tate scuerus & m&uendus Potest qui
demindulgenciam. reis dare. potest ipse sentenciam suã
ẽ nflectere. potest poenitenti gratis indulgere : non po¬
test tamennisi iustissime iudicure  Qm̃ non est apud eum
commutticio : nec uissitudinis obumbracio Acquissi me
enimiudicat : atq equalit̃ scđmunius cuiusq facta
repensat: Bona scilic& bonis & malamalis: Id coquae
caris simi reminis cimini quod a egistis : & siuos deliquis se
cognosertis. sine dilatione ad poenitentuae medicamenta
confugite Audite ꝓph& amdicentem Nolite inquid
diem. quia nescitis quidcrastinouenturumsit Mem̃¬
tote semꝑ quod ante conspectum ommipo tentis dĩ cor¬
uer sumini: qui prospicit omnium hominum nonsolum
factu : sed a& iam cogitationes: sicut & apłspaulus dic̃

Expanded text:
Dominus enim quantum patris pietate indulgens semper et misericors est, Dominus enim quantum patris pietate indulgens semper et misericors est, tanto judicis majestate severus et metuendus; potest quidem reis indulgentiam dare, potest ipse sententiam suam reflectere, potest poenitendi tempus gratis indulgere, non potest tamen nisi justissime judicare, quoniam non est apud eum commutatio, nec vicissitudinis obumbratio; aequissime enim judicat, atque aequaliter secundum uniuscujusque facta repensat, bona, scilicet, bonis, et mala malis; et ideo, charissimi reminiscimini quae egistis, et si vos deliquisse cognoscitis, sine aliqua dilatione ad poenitentiae medicamenta confugite. Audite prophetam admonentem: Nolite, inquitdiem, quia nescitis quid crastina futurum sit . Mementote semper quod ante conspectum omnipotentis Dei conversamini, qui prospicit omnium hominum, non solum facta, sed etiam cogitationes, sicut Apostolus Paulus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
quicumq peccati catena adstrictus ten&ur.: & ex ꝑ gefactꝰ
a somno suue mortis euigil&: Recursat ad confessionẽ
agut penitenciam: nec erubescut. publice paeniteri. suꝑ
in mundiciam sucm quam gessit: Quia reuera multomelius
ẽ hic pauco tẽpore poenitere : quam ꝑ totmilia annorũ
inferni supplicia sustinere : Si excorde enimpenituerit :
cito succurr & illi redemptor. qui quatriduanũ suscittuut
& dementer expectat. ut suscipiat poenitentes Nonẽ
enim sicut scriptum tenemus. dequamuis magnis eriminib:
re mittendis : dĩumquam miscđia desperanda Quicipse
fuer it peccator ab inmundicia sua: om̃s iniquitates eius
in obliuione erunt coramme Et rursus ꝑ alium ꝓph&am
in aeuangelio Gcudium er it incelo suꝑ uno peccatore peni¬
tenciam agentẽ quam supͣ nonaginti nouẽ iustis qui non
fructu penitencie. ueniam concessam praesumamus

Expanded text:
quicumque peccati catena adstrictus tenetur, et expergefactus quicumque peccati catena adstrictus tenetur, et expergefactus a somno suae mortis evigilet. Recurrat ad confessionem et agat paenitentiam nec erubescat publicae paeniteri super inmunditiis quae gessit, quia re vera multo melius est hic pauco tempore paeniteri quam per tot milia annorum inferni supplicia sustinere. Si ex corde ergo paenituerit, cito succurret illi redemptor, qui quatriduanum suscitavit sinus et clementer expectat, ut suscipiat paenitentes. Non est enim, sicut scriptum tenemus, de quamvis magnis criminibus remittendis Dei umquam misericordia desperanda, quia ipse versus fuerit peccator ab immundicia sua, omnes iniquitates eius in oblivione erunt coram me; et rursus per alium prophde euangelio: Gaudium erit in caelo super uno peccatore paenitentiam fructu poenitentiae veniam concessam praesumamus;
Abbreviated transcription (Latin):
Lon ibi audi&cur aliud: nisi fl&us. planctus & stidor
dencium. Nonerit aliud consolamentum. quã flã me
& t̃rores poenarum: Ardebuntq miscri : sine fine inig¬
ne adẽno semꝑ & insaeculai saeculorum: Iustiautẽ ibunt
inuittim a & nam in ipsa sine dubiocarne quam hicha¬
pliorẽ illic mercedem accipi&: Quantoq amplius hic dm̃
amauit: ttnto tunc propius eum uidebit Ecce caris si¬
mi prbcedixi uobis simpliciter : ut intellere possitis que
sint uni cui quo uentura Nemoiam se de ignorancia excu
upplicia impiorum &gła iustorum: uobis denunciatas.
Iumuero marbitrio ur̃ o consistit : eligere quid teneatis.
Unus quisq enim quod hic concupiuerit: & assecutus fuerit
hocittiq illic possidebit Ui tam ergo a&ernam toto
nisu concupiscite. nec emendacionẽ urum diucius differ
te: sed ad lucrendacaeles tiaregna ultro ipsirelinqui.¬
te. quod lucis istius fine ꝑden dumẽ Surgat iã quȩ so

Expanded text:
Non ibi auditur aliud nisi fletus et planctus et stridor Non ibi auditur aliud nisi fletus et planctus et stridor dentium; non erit aliud consolamentum quam flammae et terrores poenarum, ardebuntque miseri sine fine in ignem aeternum semper in saecula saeculorum. Iusti autem ibunt in vitam eternam in ipsa sine dubio carne, quam hic hapliorem illic mercedem accipiet; quantumque amplius hic Deum amavit, tanto tunc proprius eum videbit. Ecce, charissimi, praedixi vobis simpliciter, ut intelligere possitis quae sunt unicuique ventura; nemo jam se de ignorantia excus supplicia impiorum et gloria justorum vobis denuntiata sunt; jam vero in arbitrio vestro consistit eligere quod teneatis, unusquisque enim quod hic concupiverit, et assecutus fuerit, hoc utique illic possidebit. Vitam ergo aeternam toto nisu concupiscatis, sed ad lucranda caelestia regna ultro ipsi relinquite, quod lucis istius fine perdendum est. Surgat iam, quaeso,
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a recipere Ergo: quod ipsi elegistis ten&e Contẽpsis¬
tis lucẽ : possid&e tenebras. Amastis mortem: ite in per¬
Tuncerit malis dura sepuratio : adulciscõrum consor cid
de traditiin potesatite dempnum. ibunt in ipsis corporib suis
cum diabolo in supplicium a&ernum & ꝑmanebunt semꝑ
inluctu & lurimis: Procul quippe exiliati abeatt puradi¬
sĩ patria : cruciabuntur ingehenna numquam lucẽ uisuri
numquam refrigerium adepturi Numquam poenas fini¬
turi: numquam requiẽ accepturi Sed ꝑmilia miliũ annoꝵ
in infernocruciandi nec umquam in sc̃tulaliberandi :
Tbi nec quitor qe aliquan do fatigatut nec quitor quetur.
um qua moritur : Sic enim ibi c̃osumit: ut sẽꝑ reseruet
sic torm̃ta. aguntur ut sẽ ꝑ re nouentur: Iux ta qualita¬
tẽ ue roculpe poe nã ibiunus quisq sustinet gehenne:
Et similis culpe rei : suissimilib iungunt᷑ cruci andi:

Expanded text:
vestra recipere! Ergo quod ipsi elegistis, tenite: contemsisvestra recipere! Ergo quod ipsi elegistis, tenite: contemsistis lucem, possedite tenebras; amastis mortem, ite in per Tunc enim erit malis dura separatio a dulci sanctorum consortio, et traditi in potestate daemonum, ibunt in ipsis corporibus suis cum diabolo in supplicium aeternum et permanebunt semper in luctu et gemitu. Procul quippe exiliati a beata paradisi patria, cruciabuntur in gehenna, numquam lucem visuri, numquam refrigerium adepturi, numquam poenas finituri, numquam requiem accepturi; sed per milia milium annorum in inferno cruciandi nec umquam in saecula liberandi, ubi nec qui torquet aliquando fatigatur, nec qui torquetur umquam moritur: sic enim ibi ignis consumit, ut semper reservet, sic tormenta aguntur, ut semper renoventur. Iuxta qualitatem vero culpae poenam ibi unusquisque sustinet gehennae et similis culpae regi suis similibus iunguntur cruciandi.
Abbreviated transcription (Latin):
sum reducerem : tor turiclaustra adii Ut te incaelo
regnares : inferni profunda pene traui: Agnosce ergo :
prote excepi: ecce clauorum foramina quib affixus in
cruce pependi Suscipe dolores tuos: ut te possimsana¬
re. Suscipe poenam: ut darẽ tibigloriam. Suscepimor¬
tẽ : ut tu uiueres sine finc Conditus iacui in sepulchro:
ut turegnares in caelo. Hhaec omnia prouobis suftinui: am¬
pliora orum quiduobis debui facere de non feci : Dici te nunc
uł ostendite mihi quid passiestis propt̃ me aut quid boni
egistis ꝓ uobis. Egocum essem inuisibilis: sponte prouobis
in carnatus sum. Cumes seminpas sibilis: propt̃ uos pati
dignatus sum: Cumes semdiues ꝓpt̃uos egenus factus sũ
Seduos & humilita temin eam & p̃cepttimea sem ꝑrennuistis.
seductorẽ magis quã me secutiestis Eece modo non potest
aliud iustitia mea iudicare : nisi quod merentur opera

Expanded text:
sum reducerem, tartari claustra adii; ut tu in coelo sum reducerem, tartari claustra adii; ut tu in coelo regnares, inferni profunda penetravi. Agnosce ergo qupro te excepi, ecce clavorum foramina quibus in cruce affixus pependi. Suscepi dolores tuos, ut te possem sanare; suscepi poenam, ut darem tibi gloriam: suscepi mortem, ut tu viveres sine fine: conditus latui in sepulcro, ut tu regnares in coelo. Haec omnia pro vobis sustinui. Ampliora horum quid vobis debui facere, et non feci? Dicite nunc vel ostendite mihi quid passi estis propter me, aut quid boni egistis pro vobis. Ego cum essem invisibilis, sponte propter vos incarnatus sum: cum essem impassibilis, propter vos pati dignatus sum: cum essem dives, propter vos egenus factus sum. sed vos et humilitatem meam et praecepta mea semper rennuentes, seductorem magis quam me secuti estis. Ecce modo non potest aliud iusticia mea iudicare, nisi quod merentur opera
Abbreviated transcription (Latin):
re: Sitiui : & dedistis mihibibere: Hospes eram: & collegistime:
nudus & co operuistisme. Infirmus & in carcere : & uisi tastis me
Iaec quam diu fecistis uni ex minimis meis: mihi fecistis
Tunc omnib aspicientib oftendet liuores fixurasq clauoꝵ
in ipsosine dubio corpore quod pronr̃is peccatis uulnera¬
tumest : & itti conpellans peccatores dicit : Egote homo
de terraelimomanib: meis ÷. for maui& in paradisi delicus
quod non merebaris collocciui : Sed tume meaq: iussa contẽp¬
ne deceptorẽ sequim aluisti VUnde de iustapoeni damp¬
natus: inferni suꝑ plicio deputtitus es Postea misertꝰ tui
carnẽ assumpsi interris int̃peccatores habitaiui. con¬
tumelias & uerbera prote sustinui. ut te eriperemchola¬
phos & sputti suscepi. ut diducedinẽ parudisi redderem:
acocumcum fellebibi : Propt̃ te ueprib: coronatus: eruci
affixus. lancea uulneratussum. Propt̃ te mortuus: & in
sepulchro positus. adinferna descendi Ut te ad paradi¬

Expanded text:
re; hospes eram, et collegistis me; nudus, et operuistis me; infirmus et in carcere, et visitastis me. Haec quamdiu fecistis uni ex minimis meis, mihi fecistis . Tunc omnibus aspicientibus ostendet livores et fixuras clavorum, in ipso sine dubio corpore, quod pro peccatis nostris vulneratum est: et ita compellans peccatores dicet, Ego te, homo, de limo terrae manibus meis formavi, et inter paradisi delicias, quod non merebaris, collocavi: sed tu me meaque jussa contemnens, deceptorem sequi maluisti, unde et justa poena damnatus inferni suppliciis es deputatus. Postea misertus sum tui, carnem assumpsi, in terris inter peccatores habitavi, contumelias et verbera pro te sustinui: ut te eriperem, colaphos et sputa suscepi; ut tibi dulcedinem paradisi redderem, acetum cum felle bibi. Propter te vepribus coronatus; cruci affixus, lancea vulneratus sum. Propter te mortuus et in sepulcro positus, ad inferna descendi. Ut te ad paradi
Abbreviated transcription (Latin):
nomine : pessimalabor aibat a egre tudine : Deniq
dira atq in toleraibili ꝑcussus fictai & mor te iã iamq
inminente : & icimaflata spiraminis arcebatur: Erat
autẽ tuncelegius : iter quoddam carpere disponens : Cum
subito postulciuit aeger motus pocius quam uerbo: ut sese
heros priusquam sp̃m ex halar& dignar&ur uisiture.
Ad quemcum elegius in traess& : coepit eumduris uerbis in¬
crepare : quod scilic& cordececcto poenitenciam minime
ꝓ neglegenciis suis gesserit: Et cum ille nimis anxius. pene
icmex hacuitapender &. ac ꝓuerbis lacrimis solũ modo
cum dirogemitu satis facer&: misericordici motus. piusenĩ
erat elegius. circa subiectos suos: posuit suꝑ eumquem
manu gestaibat bacterium. & pruecepit ei ut sine mora
inmͦoneꝰ iħ u xp̃i sanus exurger&. secumq ilico itnere
disposito ꝑger&: Confestimergo ad eius uerbum omni
dolore celeri uel ocitate fugiente : surrexit qui erat

Expanded text:
nomine, pessima laborabat aegritudine; denique nomine, pessima laborabat aegritudine; denique dira atque intolerabili percussus ficta, et morte jamjamque imminente, et jam a flatu spiraminis arcebatur. Erat autem tunc Eligius iter quoddam carpere dispositus; tum subito postulat aeger, motu potius quam verbo, ut sese herus priusquam spiritum exhalaret, dignaretur visitare: ad quem cum Eligius intrasset, coepit eum duris verbis increpare, quod scilicet corde caecato poenitentiam minime pro negligentiis suis gesserit. Et cum ille nimis anxius pene jam ex hac vita penderet, ac pro verbis lacrymis solummodo cum diro gemitu satisfaceret, misericordia motus est, pius enim erat Eligius circa subjectos suos, posuitque super eum quem manu gestabat bacterium, et praecepit ei ut sine mora in nomine Jesu Christi sanus exsurgeret, secumque illico in itinere disposito pergeret. Confestim ergo ad ejus verbum omni a se dolore celeri velocitate fugiente, surrexit qui erat
Abbreviated transcription (Latin):
Arbustocum fiducia impercut Quifide plenissima:
domini cam tenebat sentenciã quadicitur Iui a qui
credit inme non solum faci& ea quue ego facio: sed
Nlicorur sus tempore : a gebatur natailis beatimastini
Apontificis Cumq inter mis sarum sollẽ pnia. euangelica
iustamorem leccione ex pl&a diuina elegius populo
pruedicar& mandatu : ue hem̃ter inter ci piebant
uerbacius plurimi. debacchantes in aeccła T uncelegi¬
us por recta contra pacientes manu: precepit ĩnomi¬
ne dñiiħuxp̃i ut quousq ipse pruedicacionem
compler& : nullus eorum mutire presumer& : Quod
& mox stictum est : & non solum ad iubentis uerbum
omnis illci turba conticuit: amplius enimerant xii
uir tutem confestimut ille contra eos manũ ꝓtendit.
non nullos ex eis relinquentes confugi. fuger unt
acucisa dudum obsessa. scna illicodimiserunt: XX IIII¬
lio quoq tempore: quidam exstimiliarib eius eme sinđ

Expanded text:
arbustae cum fiducia imperavit, qui fide plenissima arbustae cum fiducia imperavit, qui fide plenissima dominicam tenebat sententiam, qua dicitur, quia qui credit in me, non solum faciet ea quae ego facio, sed liquo rursus in tempore agebatur natalis beati Martini pontificis; cumque inter missarum solemnia, evangelica juxta morem lectione expleta, divina Eligius populo praedicaret mandata, vehementer intercipiebant verba ejus plurimi debacchantes in ecclesia. Tunc Eligius porrecta contra impatientes manu, praecepit, in nomine Jesu Christi, ut quousque ipse praedicationem compleret, nullus eorum mutire praesumeret; quod et mox factum est: et non solum ad jubentis verbum omnis illa turba conticuit amplius enim erant quavirtutem, confestim ut ille manum contra eos protendit, nonnullos ex eis relinquentes, confusi fugerunt, ac vasa dudum obsessa sana illico dimiserunt. lio quoque tempore quidam ex familiaribus ejus, Ermesindus
Abbreviated transcription (Latin):
nuces Enet autẽ tempus : quo congruue uescipoterant.
Accurrens autẽ concite domus arbusti : ccuiscibatur pro¬
caciter nucȩs sibi subripere: Quo elegius comperto: uocauit
ad se uirum & blande acleniter eum de mulcens ait : Noli
amice huiuscemodi obcausam molestus nobis existere.
& si pauca pueri prue sumpserunt. plur ima tbi adhuc
suꝑsunt: nam & hoc quod at tigerunt : ego datti pe¬
cunici tibi gratifice satis faciam Atille tumida m̃te
lenittitẽ eius sꝑnens : duriscum amaricabat uerbis.
eadem crebrius retexens : Tunc elegius animoincita¬
tus: stimulos quidem ꝓreistictodurius obiugauit :
Hominiuero ꝓfttnciue damno: tres aureo s̃ dari
iussit: ad arbustam tamen conuersus: nimirum
potencia cuius exemplum secutus fuerat in uerbo eiꝰ dẽ
& uirtus subsequitur in effectu : Nam post nõ longũ
spacium a reftictti arbos: siccademum ꝑ man& in euu̾m
Meritolgitur in hoc opere dominicum secutus exemplũ

Expanded text:
nuces; erat enim tempus, quo congrue vesci poterant. nuces; erat enim tempus, quo congrue vesci poterant. Accurrens autem concite dominus arbustae, causabatur procaciter nuces sibi subripere; quo Eligius conperto vocat ad se virum, et blande ac leniter eum demulcens, ait: 'Noli, amice, huiuscemodi ob causam molestus nobis existere, et si pauca pueri praesumpserunt, plurima tibi adhuc supersunt; nam et hoc quod attigerunt ego, data pecunia, tibi gratifice satisfaciam'. At ille tumida mente lenitatem eius spernens, duris eum amaricabat verbis, eadem crebrius taxans. Tunc Eligius animo inmutatus famulos quidem pro rei facto durius obiurgavit, homini vero pro substantiae damno tres aureos dari iussit; ad arbustam tamen conversus, nimirum mira Domini potentia! cuius exemplum secutus fuerat in verbo, eiusdem et virtus subsequitur in effectu; nam post non longum spatium arefacta arbusta, sicca demum permanet in aevum. Merito igitur in hoc opere dominicum secutus exemplum,