comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peste circumdatur . Intellecimus quis ponsus sit uirginalis: uerum qui a iste
sponsus. siuemaritus. non solum uirginem accepit sponsam. sed & mer&ricẽ
inoseae duxit uxorem ̃ propterea scriptum est in deutero nomio. Si egressus
fueris contra inimicos tuos & tradiderit eos dñs ds̃ tuus inmanutu a.captiuos¬
quȩ duxeris & ui deris innumero captiuorum mulierem pulchram & ad ama¬
ueris eam uoluerisque: uxorem habere : intro ducts in domumtua n: quȩ rad&
cesariem &cir cumcid& ungues suos : & depon& uestem in qua capta est sedensq
in do motua. flebit patrem & matrem suam uno mense : & postea intrabis ad eam
dor miȩ squȩ cum illa & erit uxor tua. huius cemodi mulieris non est maritus
id est dominus uirgin alis : sed mer& ricem degentium sordibus ducit uxorem
Quod & de omni anima credentium possumus dicere si a parua & ate credidit dño :

Expanded text:
pro zona reste circumdatur. Intelleximus quis sponsus sit virginalis: verum quia iste pro zona reste circumdatur. Intelleximus quis sponsus sit virginalis: verum quia iste sponsus, sive maritus, non solum virginem accepit sponsam, sed et meretricem in Osee ducit uxorem, propterea scriptum est in Deuteronomio: Si egressus fueris contra inimicos tuos: et tradiderit eos Dominus Deus tuus in manu tua, captivosque duxeris, et videris in numero captivorum mulierem pulchram, et adamaveris eam, voluerisque habere uxorem: introduces in domum tuam: quae radet caesariem, et circumcidet ungues suos, et deponet vestem 177 in qua capta est, sedensque in domo tua, flebit patrem et matrem suam uno mense, et postea intrabis ad eam, dormiesque cum illa, et erit uxor tua . Hujusmodi mulieris non est maritus, id est, dominus virginalis, sed meretricem de gentium sordibus duxit uxorem. Quod et de omni anima credentium possumus dicere. Si a parva aetate credidit Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
albi atq Semor tui ramus culi maneant & compleatur in nobis : si in uiri dp̃
ligno hoc faciunt. in sicco quid facient. Plange quasi uirgo accincta sac co.
super uirum puber tatis tuȩ .lxx. plange ad me suꝑsponsam accinctam cilicio.
superuirum suum uir ginuim. Vir pubertatis. siue septu aginta. transtulerunt. napenin
Quem uulgo uirginium uocant eo quod primus florem uirginitatis abstulerit¬
non alius intellegitur. nisi ds̃ qui in abraham. isa ac. & ia cob. dsspondit sibi
uir ginem sponsam Nullars ido latriae sorde maculatam : ad quam & per iere¬
mniam loquitur. Hon ut dominum meuo casti & patrem & principem uirginita¬
tistuae. Vnde & apostolus ad credentes loquitur. Dis pondiuos uirginem castã
& hibere xp̃o. Quam diu cum hac sponsa sponsus fuerit: non potest ieiunare.
n& plangere n& absentis sponsi desiderium lacrimis indicare. Cum aut̃

Expanded text:
albi atque emortui ramusculi remaneant, et compleatur in nobis: Si in viridi albi atque emortui ramusculi remaneant, et compleatur in nobis: Si in viridi ligno haec faciunt, in sicco quid facient ? Plange quasi virgo accincta sacco, super virum pubertatis tuae Vulg. suae . LXX: Plange ad me super sponsam accinctam cilicio, super virum suum virgineum. Vir pubertatis, sive, ut Septuaginta transtulerunt, παρθενικὸς, quem vulgo virgineum vocant, eo quod primus florem virginitatis abstuleritnon alius intelligitur nisi Deus, qui in Abraham, Isaac et Jacob despondit sibi virginem sponsam nulla idololatriae sorde maculatam. Ad quam et per Jeremiam loquitur: Non ut dominum me vocasti, et patrem, et principem virginitatis tuae . Unde et Apostolus ad credentes loquitur: Despondi vos uni viro virginem castam exhibere Christo . Quamdiu cum hac sponsa sponsus fuerit, non potest jejunare , nec plangere, nec absentis sponsi desiderium lacrymis indicare. Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
Et molares illius quasi catulus leonis : Catu lum leonis uel eum intellege qui eleua¬
tur contra omne quod dicitur dr̃ & religio : uel certe omne dogma peruersum
Decuius contritis molaribus qui intrins&us latent. & non uidentur. ne facile uitent᷑:
&iam psalmista l&atur dicens. Molas lȩonum confring& dñs. Siergo deden¬
mus locum liuic genti ut ascendat innos : statim ponst uineam nostram in deserii
dequa uinum facere solebamus : Quod l&ificat cor hominis: & ficus nostras decortica
siue confringit ne habeamus in nobis sp̃s sc̃ĩ dona dulcissima : ne sub nr̃a uinea &
figu uir sc̃s requiescat. HSub quibus cum fuerit. aduersa riorum imp&um nontime¬
bit N& sufficit huic genti uineam disperdere. ficumque: confringere : nisi scrutans
scrut&ur eas. &t quie quid imillis uitalo fuent inter ficiat &t omni uiro pe consapto

Expanded text:
m devoret . Et molares illius quasi catuli leonis. Catulum leonis, vel eum intellige, qui elevam devoret . Et molares illius quasi catuli leonis. Catulum leonis, vel eum intellige, qui elevatur contra omne quod dicitur, Deus et religio, vel certe omne dogma perversum. De cujus contritis molaribus, qui 176 intrinsecus latent et non videntur, ne facile vitentur, etiam Psalmista laetatur dicens: Molas leonum confringet Dominus . Si ergo dederimus locum huic genti, ut ascendat in nobis, statim ponet vineam nostram in desertum, de qua vinum facere solebamus, quod laetificat cor hominis : et ficus nostras decorticat, sive confringit, ne habeamus in nobis Spiritus sancti dona dulcissima, ne sub nostra vinea et ficu vir sanctus requiescat; sub quibus cum fuerit, adversariorum impetus non timebit. Nec sufficit huic genti vineam disperdere, ficumque confringere, nisi scrutans scrutetur eas, et quidquid in illis vitale fuerit, interficiat: ut, omni virore consumpto,
Abbreviated transcription (Latin):
quem uenit saluator : ut comedere fructus & non inuenit: Male dixitque  ei & aruit
in &er num. Omnia aut̃ sub m& aphora locustarum dicta nos camus : Quȩ intantum
cuntta populantur ut deradant arborum cortices : & ucta squȩ proiciant Et omni
uirore consumpto albos ramos & aridos dere linquant. Diximus iuxta historiam
transeamus ad inte llegentiam spiritalem : ut cum senibus audire possimus: Ascendit
gens superter ramdĩ animam ui delic& humanam. Omnes animȩ enimdĩ sunt :
Sicut anima patris sic & anima filii. Et ascendit gens principum mundi istius. &. tene¬
brarum & spiritalia nequitiae in cȩlestibus. aduersum quos nobis est lucta at que
certamen: De quibus dicitur : Si sp̃s potestatem habentes ascenderit superte : locum
tuum nede miseris: Cuius gentis dentis sunt sicut dentes leonis. dequo p&rus a postoli

Expanded text:
quem venit Salvator, ut comederet fructus, et non invenit: maledixitque ei, et aruit quem venit Salvator, ut comederet fructus, et non invenit: maledixitque ei, et aruit in aeternum . Omnia autem sub metaphora locustarum, dicta noscamus: quae intantum cuncta populantur, ut derodant arborum cortices, exutasque projiciant, et omni virore consumpto, albos ramos et aridos derelinquant. Diximus juxta historiam; transeamus ad intelligentiam spiritualem, ut cum senibus audire possimus: Ascendit gens super terram Dei, animam videlicet humanam. Omnes enim animae Dei sunt: sicut anima patris, sic et anima filii. Et ascendit gens principum mundi istius, et tenebrarum, et spiritualia nequitiae in coelestibus, adversum quos nobis est lucta atque certamen, de quibus dicitur: Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris : cujus gentis dentes sunt sicut dentes leonis, de quo Petrus apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
Siue ultimus romanorum. dequibus supra diximur. Lic& nune nobis magi
debabillo m̃s diciuideatur. at que chaldeis quorum crudelitas in populũ
dĩ feritasque des cribitur. & nisi fallort uideor mih in hoc propheea aliquit¬
reperis se: narratur impi&as hostium subfigura locustarum: Eerur sum sic deipsis locus¬
tis dicitur. quasi hostibus conparentur. Et cum locustas legeris. hostes cogites: Cum
hostes cogitaueris redeas ad locustas: Ascendit ergo gens locustarum desolitudine.
siue &ercitus chaldeorum super.ter ram dũ fortis & in numerabiles. Quidenim locustis
innumerabilius & fortius. quibus humana in dustria resistere non potest: Dentes eius genis
leonis Vt qui in fortitudine & in multitudine. locustis coequantur. infero citate & crude¬
litate leonibus conparentur. H& in quit gens posuit uineam meam in deser tum : quã
de aegrpto trans tuli & plantaui : & ficum meam de corticauit: populum iudeorum a

Expanded text:
sive ultimo Romanorum, de quibus supra diximus. Licet nunc nobis magis sive ultimo Romanorum, de quibus supra diximus. Licet nunc nobis magis 175 de Babyloniis dici videatur atque Chaldaeis, quorum crudelitas in populum Dei feritasque describitur: et, ni fallor, videor mihi in hoc Propheta aliquireperisse. Narratur impietas hostium sub figura locustarum: et rursum sic de ipsis locustis dicitur, quasi hostibus comparentur, ut cum locustas legeris, hostes cogites; cum hostes cogitaveris, redeas ad lucustas. Ascendit ergo gens locustarum de solitudine, sive exercilus Chaldaeorum super terram Dei, et fortis, et innumerabilis. Quid enim locustis innumerabilius et fortius, quibus humana industria resistere non potest? Dentes ejus, gentileonis, ut qui in fortitudine et multitudine locustis coaequantur, in ferocitate et crudelitate leonibus comparentur. Haec, inquit, gens posuit vineam meam in desertum, quam de Aegypto transtuli et plantavi, et ficum meam decorticavit, p
Abbreviated transcription (Latin):
Dentes eius ut dentes leonis. & molares eius ut catulileonis. Posuit uineam in dis¬
si pationemr: & ficus meas in confractionem. Scrutans scrutatus est eam & pro¬
i&cit : de albauit ramos eius. Iudȩiputant in diebus iohel tam innum erabilem
locustarum super iuda eam uenis se multitu dinemut cuncta conplerent ⁊
Et non dicam fruges : sedui nearum quidem & arborum cortices ramos que
dimit terent Ita ut omni uirore consumpto : albentes arborum rami & sic¬
equi nearum flagella rema nerent. Hoc utrum frcctum neo nesit li quido
ad firmare non possum. Neque enim regum & para li ponon narrat historia
Quod utique si fuirs& : quo modo famem sub helia trium annorum & s&men¬
sium legimuenum quam scriptura tacuissa : tantum dicimus quod subm&a¬
phora locustarum hostium de cribatur aduentur siue arirriorum & babi¬
comorum quitunc in minebant : Siue medorumat que ꝑsarum. qui post
Sfucurierant. Siue mace donum. quos multo post tempore fuis se cognouim

Expanded text:
s ejus, leonis: et molares ejus, ut catuli leonis. Posuit vineam meam in dissipationem, et ficos meas in confractionem: scrutans scrutatus est eam, et projecit: dealbavit ramos ejus. Judaei putant in diebus Joel tam innumerabilem locustarum super Judaeam venisse multitudinem, ut cuncta complerent: et non dicam fruges, sed vinearum quidem et arborum cortices ramosque dimitterent, ita ut, omni virore consumpto, arentes arborum rami, et sicca vinearum flagella remanerent. Hoc utrum factum nec ne sit, liquido affirmare non possumus: neque enim Regum et Paralipomenon narrat historia . Quod utique si fuisset, quomodo famem sub Elia trium annorum et sex mensium legimus, numquam Scriptura tacuisset. Tantum dicimus, quod sub metaphora locustarum, hostium describatur adventus, sive Assyriorum et Babyloniorum, qui tunc imminebant: sive Medorum atque Persarum, qui post futuri erant: sive Macedonum, quos multo tempore post fuisse cognovimus:
Abbreviated transcription (Latin):
si fuerant int̃fectis Nouissime uenit dĩ filius dñs ihs̃ : quocruci fixo & amostuis resurgente
des ponsatꝰ. nequaꝙ in legis iustitiã sed infide & gratia euangelii : ut cũ cognouerit unigentũ
cognoscat & patrem. Dicit enimipse adphilyppũ : tanto temp uob̵cũ sũ & ñ cognouistis
me philyppe. quiuid& me uid& & patrem meũ. quomodo tudicis ostende nob̵ patrem̃ ñ credis
quia egoin patre & pat̃ inme est᷑ Qui in fide fuerit desponsatus & creͣderit euangelio : statim
sci& quia ipse est dr̃ credenr in eum quem prius negauerit. Et erit in dieilla & audiã dicit dñs¬
xx audiam caelos. & illi ex audient terrã & teric & audi& triticũ & uinũ &oleũ : & ha&
ex audient hiezrahel & seminabo eã mihi interrã & miser eboreius quae fuit abrq: misericor¬
dia & dicam populomeo populus meustu. & ipse dic&. dñs mr̃ tu. Hx. Et erit indie illa¬

Expanded text:
si fuerant, interfectis, novissime venit Dei Filius, Dominus Jesus: quo crucifixo, et a mortuis resurgente, si fuerant, interfectis, novissime venit Dei Filius, Dominus Jesus: quo crucifixo, et a mortuis resurgente, desponsatur nequaquam in Legis justitia, sed in fide et gratia Evangelii, ut cum cognoverit Unigenitum, cognoscat et Patrem. Dicit enim ipse ad Philippum: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui videt me, videt et Patrem meum: quomodo tu dicis, ostende nobis Patrem? non credis quia ego in Patre, et Pater in me est . Qui in fide fuerit desponsatus et crediderit Evangelio, statim sciet, quia ipse sit Deus, credens in eum quem prius negaverat. Et erit in die illa: Exaudiam, dicit Dexaudiam caelos et illi exaudient terram et terra exaudiet triticum et vinum et oleum et haec exaudient Hiezrahel et seminabo eam mihi in terram et miserebor eius quae fuit absque misericordia et dicam non populo meo populus meus tu et ipse dicet Dominus meus es tu et dixi
Abbreviated transcription (Latin):
sponsabo te mihi infide. & scies quia egodñs. Primo dir pondit eã
in abraamsiue in aegypto ut uxorem habeat sempit̃nã . S&undo inmontesinai
dans ci insponsalib: legis iustitiã atq: iudiciũ & iunctã legimisericordiã ut quando
p& cauerit tradatur captiuitati cũ egerit paenitentiã reuoc& in patriã : & mis¬
cordiã consequat᷑. De his sponsalib: indiuersis locis psalmista d&cantat misericor¬
diã & iudiciũ cantabo tibi dñe : & miseri cordia & ueritas obuiauer̃ sibi &iustitia & pax
deosculataes̃ se. Quos duos calices in septua gesimo quasto psalmolegim. calix in manu
dñi uinimeri ꝓlet mixto. & inclinauit & hoc in hoc. De iustitiae calice. incalicem n¬
iuncta conplexus ut nunq auinculo r&ceder& maritali quia recessit & in aegypto fornica¬
taẽ . Rursum ꝑ legemad sumitꝰ : quã quia p̃terit ꝓph&is quasi sponsi sodalib: qui ad se mis¬

Expanded text:
Sponsabo te mihi in fide, et scies quia ego Dominus. Primo despondit eam Sponsabo te mihi in fide, et scies quia ego Dominus. Primo despondit eam in Abraham, sive in Aegypto, ut uxorem habeat sempiternam. Secundo in monte Sinai, dans ei pro sponsalibus Legis justitiam atque judicium, et junctam Legi misericordiam, ut quando peccaverit, tradatur captivitati, cum egerit poenitentiam, revocetur in patriam, et misericordiam consequatur. De his sponsalibus in diversis locis psalmista decantat: Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine . Et: Misericordia et veritas 27 obviaverunt sibi, et justitia et pax deosculatae sunt se . Quos duos calices in septuagesimo quarto psalmo legimus: Calix in manu Domini vini meri plenus mixto, et inclinavit ex hoc in illum: de justitiae calice in calicem mjuncta complexus, ut numquam a vinculo recederet maritali, quia recessit et in Aegypto fornicata est, rursum per Legem assumitur: quam quia praeteriit, prophetis quasi sponsi sodalibus, qui ad se mis
Abbreviated transcription (Latin):
miseri cordia & miserationib:: & sponsabote mihi infide. & scies
quia ego dñr . Lxx. similit̃. O quanta clem̃tiađi: mer&rix quae
cum multis amatorib: fornicataẽ & obcrim̃ bestus tradita:
postq reuertitꝰ aduirũ. ne quaquã reconciliari ei dicitur. seo
dis pondi & uide quid sit interdi conianstionẽ & hominum
homo cũ uxorem acceperit: deuirgine mulierem facit id ÷ non
uirginem : ds &iã mer&ricib: copulatus. eas mutat in uirgines
Iux ta illud quod ad ulterae dicitur ꝑ hieremiã. nonut dnm me in¬
uocasti. aut patrem. aut principem uirginitatis tuae. ⁊nde & apłs
post fornicationẽ & idoloꝵ cultũ. credentib: corinthis. loquitur
Dsspondi enim uos uni uiro uirginẽ castã. ex hibere xp̃o. Quaerim¬
in ientertio disponsionis nom̃ p̃&ierit. Primũ enĩ ait sponsabo tenhi
in sempiternũ: secundo sponsabotemi hi iniustitia & iudicio: & in
musericordia & miserationib:: ne hoc fine contentus iungit & tertiũ :

Expanded text:
e in miserationibus: et sponsabo te mihi in fide: et scies quia ego Dominus. LXX similiter. O quanta clementia Dei! meretrix quae cum multis amatoribus fornicata est, et ob crimen bestiis tradita, postquam revertitur ad virum, nequaquam reconciliari ei dicitur, sed despondi. Et vide quid sit inter Dei conjunctionem et hominum: homo cum uxorem acceperit, de virgine mulierem facit, id est, non virginem; Deus etiam meretricibus copulatus, eas mutat in virgines, juxta illud quod adulterae dicitur per Jeremiam: Non ut dominum me invocasti, aut patrem, aut principem virginitatis tuae . Unde et apostolus post fornicationem et idolorum cultum credentibus Corinthiis loquitur: Despondi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo . Quaerimus cur tertio desponsionis nomen repetierit. Primo enim ait: Sponsabo te mihi in sempiternum. Secundo: Sponsabo te mihi in justitia et judicio, et in misericordia et miserationibus. Nec hoc fine contentus jungit et tertium:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc inliberis suis &uxorib sentiant : & ex proprio dolore intellegant dolorem dĩ qui intan¬
tũ iratus ẽ ut nequaquã percutit delinquentes quod & apł̃s a dromanos scribens mystico

Expanded text:
hoc in liberis suis et uxoribus sentiant, et ex proprio dolore intelligant dolorem Dei, qui intanhoc in liberis suis et uxoribus sentiant, et ex proprio dolore intelligant dolorem Dei, qui intantum iratus est, ut nequaquam percutiat delinquentes. Quod et Apostolus ad Roman
Abbreviated transcription (Latin):
erat corã dõ cunctis dieb suis. Sciendum aũ quod in p̃senti cadesoth. meretrices iẽpiae id est sacer¬
doces priapomancipatas uoc& In aliis aũ locis uiros exsectos : libidinẽ cãdesi a legimus isaia dicen¬
tũ ẽ. &cadesim dominabuntur eorũ quod nos in effeminatos uestimus. Aquila enATMa ap̃
aenorc interp̃tans id est mutatos. Hoc ostendere uoluit quod suam naturã mutauerint & de
uiris facte sunt feminȩ Simachus ẽt apIaac proprie mer&rices appellauit . Lxx
dotio ΚEXΩpis MeΝorC idestapopulo separatos qui sibi uidebantur auulgo aliquid plusha¬
bere De uerbo breuiter disseruimus : Nunc ad sensum capituli reuertamur. Crandis
offensa ẽ postquã peccaueris irã dñi non mnereri. fornicatus fuerat isrł ad ño đo suo & sp̃u
ut quod filii & uxor ufro parenti fecerant & marito

Expanded text:
erat cum Deo cunctis dieberat cum Deo cunctis diebdotes, Priapo mancipatas vocet. In aliis autem locis viros exsectos libidine, CADESIM   legimus, Isaia dicentum est: Et CADESIM dominabuntur eorum, quod nos in effeminatos vertimus. Aquila autem ἐνηλλαγμένους interpretans, id est, mutatos, 42 hoc ostendere voluit, quod suam naturam mutaverint, et de viris facti sint feminae. Symmachus ἐταιρίδας proprie meretrices appellavit. Septudotion, κεχωρισμένους, id est, a populo separatos, qui sibi videbantur a vulgo aliquid plus habere. De verbo breviter disseruimus, nunc ad sensum capituli revertamur. Grandis offensa est postquam peccaveris, iram Domini non mereri. Fornicatus fuerat Israel a Domino Deo suo, eut quod filii et uxor vero parenti fecerant et marito,
Abbreviated transcription (Latin):
catos libidine in honore mat is quẽ eunuchum dea mer& rix fecerat sacerdotes illius manciparint
Dropterea aũ gallorũ gentis homines effeminantur ut quidđ orbem romanł coeperant. hac feriantur
ignominia: istius modiidolatriae inisrł : Colentibus maxime feminis beelfegor. ob obscenimag¬
nitudinẽ quẽ nos priapũ possumus appellare. Vnde & asã extulit excelsa depopulo & huiusce¬
modi sacerdo tes &matrem de augusto deposuit imperio. sicut scriptura testatur dicens & fecit as a
rectum ante conspectum dñi sicut dauid patereius: & abstulit effeminatos deterra. Purgauitq:
insacris priapi. & lucum eius quem consecrauerat. subuertitq specum eius & confregitsimulacrũ¬
turpissim ũ & conbussit in torrente cedron. Excelsa aũ non abstulit uerum tamen corasa perfectũ

Expanded text:
catos libidine, in honorem Atys quem eunuchum dea meretrix fecerat sacerdotes illius manciparint. catos libidine, in honorem Atys quem eunuchum dea meretrix fecerat sacerdotes illius manciparint. Propterea autem Gallorum gentis homines effeminantur, ut qui urbem Romanam ceperant, hac feriantur ignominia. Istiusmodi idololatria erat in Israel, colentibus maxime feminis Beelphegor ob obscoeni magnitudinem, quem nos Priapum possumus appellare. Unde et Asa rex tulit excelsa de populo, et hujuscemodi sacerdotes, et matrem de augusto deposuit imperio, sicut Scriptura testatur, dicens: Et fecit Asa rectum ante conspectum Domini, sicut David pater ejus, et abstulit effeminatos de terra, purgavitque in sacris Priapi, et in luco ejus quem consecraverat: subvertitqturpissimum et conbusit in torrente Cedron excelsa autem non abstulit verumtamen cor Asa perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
tur.: Adsumunt aũ sibi interdum therebintũ quaeiuxta is aiam folia non habent : ut abraham in¬
intugari
uideantur exemplũ : Ideo forni cabuntur filieur̃ȩ: & sponsȩurȩ adulterȩ crunt. Non uisitabo
uersabantur : & cũ effeminatis sacrificabant & populus non intellegens uapulabit. Lxx
Propterea fornicabuntur filiȩ ur̃ãe & sponsȩ urȩ moechabuntur : & non uisitabo suꝑfilias ur̃as
cũ fuerint fornicatȩ & suꝑsponsas ur̃as cũ adulterauerint : quia & ipsi cũ mere tricib: miscebantur
&cũ initiatis immolabant. & populus intellegens adhȩrebat mer&rici. Verbum c̃ã desoth. quod
piC MEΝOñ interp̃tati sunt : Nos effeminatos uestimus ut sensum uerbi nr̃orum aurib: panderemus
Hi sunt quos hodie romamnatri Non deorumsermientes gallos uocant: eo quod hegentes romani trun¬

Expanded text:
tur. Assumunt autem sibi interdum terebinthum, quae juxta Isaiam folia non habet, ut Abrahae imtur. Assumunt autem sibi interdum terebinthum, quae juxta Isaiam folia non habet, ut Abrahae imitari videantur exemplum . Ideo fornicabuntur filiae vestrae, et sponsae vestrae adulterae erunt. ersabantur, et cum effeminatis sacrificabant, et populus non intelligens vapulabit. LXX: Propterea fornicabuntur filiae vestrae, et sponsae vestrae moechabuntur, et non visitabo 41 super filias vestras cum fuerint fornicatae, et super sponsas vestras cum adulteraverint: quoniam ipsi cum meretricibus miscebantur: et cum initiatis immolabant, et populus non intelligens adhaerebat meretrici. Verbum CADESOTH  , quodωρισμένων interpretati sunt, nos effeminatos vertimus, ut sensum verbi nostrorum auribus panderemus. Hi sunt quos hodie Romae, matri, non deorum, sed daemoniorum servientes, Gallos vocant, eo quod de hac gente Romani trun
Abbreviated transcription (Latin):
colles immolabant : subter quercũ & populũ & nemorosas arbores : quia bonũ erat umbracu¬
lum. In legep̃ceptum ẽ ut non sacrific&urdño nisi in loco quẽ clegerit dñs õs: & unxta
altare lucus non plant&ur : Nescilic& passiua & uoluptuosa religio austeritatẽ unius
& uerȩ religionis euestat. Econtrario isrłsacrificabat inmontib: & in collib: adoleba
incensum. Excelsa terrȩ diligens loca : quia excelsum reliquerat dm̃. & umbrã quȩrens
perdiderat ueritatẽ. Hocẽ quod legimus desingulis reb uerum tam̃ excelsa ñ abstulit :
adhuc populus immolabat. & sacrificabat in excelsis. Quod hebraice appellatur P aua
Her&ici sublimitatẽ sibi dogmatũ repromittunt : & sacrificant subterquercũ & populũ
& therebintum in fructuosas arbores : ficũ & uineã non habentes. sub quibi sẽ srequi escere diei¬

Expanded text:
colles immolabant: subter quercum et populum et nemorosas arbores, quia bonum erat umbracucolles immolabant: subter quercum et populum et nemorosas arbores, quia bonum erat umbraculum. In Lege praeceptum est ut non sacrificetur Domino, nisi in loco quem elegerit Dominus Deus: et juxta altare lucus et arbores non plantentur, ne scilicet passiva et voluptuosa religio austeritatem unius et verae religionis evertat. Econtrario Israel sacrificabat in montibus, et in collibus adolebat incensum, excelsa terrae diligens loca, quia excelsum reliquerat Deum, et umbram quaerens perdiderat veritatem. Hoc est quod legimus de singulis regibus: Verumtamen excelsa non abstulit: adhuc populus immolabat et sacrificabat in excelsis , quod Hebraice appellatur BAMA  . Haeretici sublimitatem sibi dogmatum repromittunt, et sacrificant subter quercum et populum et terebinthum, infructuosas arbores, ficum et vineam non habentes, sub quibus Sanctus requiescere dici
Abbreviated transcription (Latin):
postquã fornicati sunt cũ his omnib: reuertere adme : & nonẽ reuersa in toto corde. sed in men¬
datio. Et rursum medereliquisti & dixisti. uadam suꝑ omnẽ collem excelsũ & diffundar
infornicationemea. subter omne lignofrondoso. Et in psalmodicitur. perdidisti omnes qͥ
fornicantur abste. Principiũ enim fornicationis idolorũ inuentionũ quã hȩr&ici suo erro¬
resatiantur. nec cessant a fornicationis turpitudine : & cotidie non custodiendo legem &
scripturas scãs. dñm derelinquent insaniunt & in ebriantur : & perdit omentis iudicio
Adorant idola quȩ desuo corde finxerunt : fornicationisq sp̃u possidentur : suꝑ capita
montiũ sacrificabant & suꝑ colles accendebant thrmiama subtus quercũ & populũ & tche¬
Srebintum. quia bona erat umbracius . Lxx. Suꝑuerticẽ montiũ sacrificabant & super

Expanded text:
postquam fornicati sunt cum his omnibus, revertere ad me, et non est reversa in toto corde sed in menpostquam fornicati sunt cum his omnibus, revertere ad me, et non est reversa in toto corde sed in mendacio. Et rursum: Me dereliquisti et dixisti: Vadam super omnem collem excelsum, et diffundar in fornicatione mea subter omni ligno frondoso . Et 40 in Psalmo dicitur: Perdidisti omnes qui fornicantur abs te . Principium enim fornicationis, idolorum inventio. Numquam haeretici suo errore satiantur, nec cessant a fornicationis turpitudine, et quotidie non custodiendo Legem et Scripturas sanctas, Dominum derelinquunt, insaniunt et inebriantur, et, perdito mentis judicio, adorant idola, quae de suo corde finxerunt, fornicationisque spiritu possidentur. Super capita montium sacrificabant, et super colles accendebant thymiama: subtus quercum et populum et terebinthum, quia bona erat umbra ejus. LXX: Super verticem montium sacrificabant, et super
Abbreviated transcription (Latin):
runt dñm dm̃ suum non custodiendo quȩ iusserat dicens: Dñ in dm̃tuũ ad orabis & ipsisoli
seruies: EnΦatiroc. autlegendõ fornicatio & uinũ &ebrietas aufert cor. Sicut enim
uinũ &ebrietas eũ qui biberit mentissuȩ m potẽ facit : Ita fornicatio ac uoluptas ꝑuertit sen¬
sum animũq debilitat. &derationali homine brutũ efficit animal. ut ganeas. & lupanaria¬
& lustralibidinũ sectetur. Cumq ita cor locosuo motũ fuerit. ligna & lapides deos putat :¬
& ad orat opera manuũ suarũ. Vnde & prophetaquasi stupens & mirabundus eloquitur popu¬
lus meus qui condã ineo uocabatur nomine. lignũ inter rogauit &uirgas: quod genus diuina¬
tionis greci. PABΛMΗTΑΝ uocant. Vnde in ezechiellegimus. quod uirgas suas miscuen
nominat : Iuxta illud quod in hieremia legimus & moechabantur in ligno & lapide : & dixi

Expanded text:
runt Dominum Deum suum, non custodiendo quae jusserat, dicens: Dominum Deum tuum adorabis, et ipsi soli runt Dominum Deum suum, non custodiendo quae jusserat, dicens: Dominum Deum tuum adorabis, et ipsi soli servies , ἐμφατικῶς autem legendum: Fornicatio et vinum et ebrietas aufert cor. Sicut enim vinum et ebrietas eum qui biberit, mentis suae impotem facit: ita et fornicatio ac voluptas pervertit sensum, animumque debilitat: et de rationali homine, brutum efficit animal, ut ganeas et lupanaria et libidinum lustra sectetur. Cumque ita cor loco suo motum fuerit, ligna et lapides deos putat, et adorat opera manuum suarum. Unde et propheta quasi stupens et mirabundus eloquitur: Populus meus qui quondam meo vocabatur nomine, lignum interrogavit et virgas: quod genus divinationis Graeci ῥαβδομαντείαν vocant. Unde in Ezechiel legimus, quod virgas suas miscuerinominat, juxta illud quod in Jeremia legimus: Et moechabantur in ligno et lapide, et dixi:
Abbreviated transcription (Latin):
smeus in lignosuo interrogauit. & baculus eius ad nunti auit eis: sp̃s enim fornicationũ de¬
cepit eos: & fornicati sunt a dosuo Lx. Et comedent & non implebuntur. forni¬
catis & non dirigentur : quia dñm rebquer̃ ut non custodirent: fornicationẽ. & uinũ
& ebri&atem suscepit corpopuli : In auguriis interrogabant & in uirgis suis adnuntia
& quanto magis capitur: tanto plus utentib se famẽ creat. Econtrariobeatiesurientes
& sitientes iustitiã qm̃ipsi saturabuntur: sicut iustitia saturat. sic iniquitas substantiã
non habens. bona comedentes fraude deludit: &utero sdeuorantiũ uacuos derelinquit
Fornicatesunt & nonces sauer̃: uires infornicatione deficiunt. & fornicandi desiderium
non quiescit. Fornicatȩ sunt & decem trib: cũ idolis hieroboam filii nabath & relique¬

Expanded text:
s meus in ligno suo interrogavit: et baculus ejus annuntiavit ei. Spiritus enim fornicationum des meus in ligno suo interrogavit: et baculus ejus annuntiavit ei. Spiritus enim fornicationum decepit eos, et fornicati sunt a Deo suo. LXX: Et comedent, et non implebuntur: fornicati sunt, et non dirigentur: quia Dominum reliquerunt, ut non custodirent: fornicationem et vinum, et ebrietatem suscepit cor populi mei: in auguriis interrogabant: 39 et in virgis suis annuntiabet quanto magis capitur, tanto plus utentibus se famem creat. Econtrario beati esurientes et sitientes justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Sicut justitia saturat, sic iniquitas substantiam non habens, vana comedentes fraude deludit, et uteros devorantium vacuos derelinquit. Fornicati sunt, et non cessaverunt. Vires in fornicatione deficiunt, et fornicandi desiderium non quiescit. Fornicatae sunt et decem tribus cum idolis Jeroboam filii Nabaoth: et relique
Abbreviated transcription (Latin):
sed & cogitationes quib utalia facerent tractauer. Non solum enim opus. sed & cogitatio ma¬
lioperis poenas lu &: Deher&icis facilis intellegentia ẽ : quod quanto plures fuerint. tanto
magis delinquant do. & glorientur in populis : Et idcrco decipiant infelices ut peccata
populi comedent: & ꝑdulces sermones deuorent domas uiduarũ. Cum enĩ uiderint aliquos
delinquentes aiunt. Nihil aliud quȩrit ds nisi fidei ueritatẽ : quã si custo dieritis non curat
quidagatis. Haec dicentes ininiquitatib eorũ subleuant animas eorũ : ut nonsolum ñ
agant penitentiã. Nec humilientur : sed gaudeant inscelerib: suis. & e recta ceruice gradi¬
antur. Vnde & populus & sacerdos. & hiqui docti sunt. &hiqui docuer̃. pari iudicio c̃strin¬
Sreliquerunt in non custodiendo: fornicatio. &uinũ &ebrietas. aufertcor. populus¬

Expanded text:
sed et cogitationes, quibus ut talia facerent, tractaverunt. Non solum enim opus, sed et cogitatio mased et cogitationes, quibus ut talia facerent, tractaverunt. Non solum enim opus, sed et cogitatio mali operis poenas luet. De haereticis facilis intelligentia est, quod quanto plures fuerint, tanto magis delinquunt Deo, et glorientur in populis: et idcirco decipiant infelices, ut peccata populi comedant, et per dulces sermones devorent domus viduarum . Cum enim viderint aliquos delinquentes aiunt: Nihil aliud quaerit Deus nisi fidei veritatem, quam si custodieritis, non curat quid agatis. Haec enim dicentes, in iniquitatibus eorum sublevant animas eorum, ut non solum non agant poenitentiam, nec humilientur; sed gaudeant in sceleribus suis, et erecta cervice gradiantur. Unde et populus et sacerdos, et hi qui docti sunt, et hi qui docuerunt, pari judicio constrint: quoniam Dominum reliquerunt in non custodiendo: fornicatio, et vinum, et ebrietas aufert cor. Populu
Abbreviated transcription (Latin):
peccauit mihi. Propter eigloriã corũ inquagloriantur sib:. & do idola p̃fe runt in ignomi¬
niã commutabo : ut sacerdotes capiantur & populi. Si quidem sacerdotes peccata populi mei
comedent: de quib scriptum ẽ : Qui deuorant plebem meã sicut ȩscam panis. Et idcircopec¬
cata populi meideuorant. consentientes scelerib delinquentiũ : quia cũ eos peccaH perspexe¬
rint. Non solum non arguunt : sed laudant atq sustollant & beatos p̃dicant: De quib &isa¬
ias loquitar. populus meus quibeatos uos dicunt seducunt uos. & semitas pedum uestrorũ
subplantant. Dehis & ꝑpsalmistam conclamat. q̃m laudatur peccator indesiderus animȩ
suȩ : &iniquus benedicitur. Vnde x qualiterpopulus & sacerdos indignantis dĩ sententiã sus¬
tinebunt: quia non solum opera corũ uisitabit. quaȩ appellantur i ȩ inquib ingrediuntur.

Expanded text:
peccavit mihi. Propterea gloriam eorum, in qua gloriabantur sibi, et Deo idola praeferabant, in ignomipeccavit mihi. Propterea gloriam eorum, in qua gloriabantur sibi, et Deo idola praeferabant, in ignominiam commutabo, ut et sacerdotes capiantur et populi. Siquidem 38 sacerdotes peccata populi mei comedunt, de quibus scriptum est: Qui devorant plebem meam, sicut escam panis . Et idcirco peccata populi mei comedunt, consentientes sceleribus delinquentium: quia cum eos peccare perspexerint, non solum non arguunt, sed laudant atque sustollunt, et beatos praedicant. De quibus et Isaias loquitur: Populus meus, qui beatos vos dicunt, seducunt vos, et semitas pedum vestrorum supplantant . De his et per Psalmistam clamat: Quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur . Unde aequaliter populus et sacerdos indignantis Dei sententiam sustinebunt; quia non solum opera eorum visitabit, quae appellantur viae, in quibus ingrediuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
teq intellexerunt intenebris ambulant. Omnia quae dicuntur ad dexem trib referre
nacte cooperti sunt: Nechabent scientiã dĩ & repelluntur adño nesacerdotio funganturei.
& filiorũ qus genuerint numquã meminit: quia filii alieni facti sunt ei Secundum multi¬
tudinẽ eorũ sic peccauer̃ mihi. gloriã eorũ in ignomiã commutabo. & peccata populimei
comedent. & ad iniquitatẽ eorũ subleuabunt animas eorũ. &erit sic̃ populus sic sacerdos. &
uisitabo super eũ uias eius & cogitationes eͥiu reddam ei. LXX. Secundũ multitudinẽ corũ
sic peccauer̃ mihi gloriã eorũ in ignomĩam ponã. peccata populi mei comedent. & iniquitatibus
corũ accipiant animas eorũ &erit sicut populus sic sacerdos &ulcis car suꝑ eũ uias eius. & cogitati¬
ones illius reddamei. Quot homines habuit i srł totaras extruxit demonib: in quorũ uictimis

Expanded text:
neque intellexerunt, in tenebris ambulant . Omnia quae dicuntur ad decem tribus, referre neque intellexerunt, in tenebris ambulant . Omnia quae dicuntur ad decem tribus, referre : et ideo aeterna nocte cooperti sunt, nec habent scientiam Dei, et repelluntur a Domino ne sacerdotio fungantur ei, et filiorum quos genuerint, numquam meminit, quia filii alieni facti sunt ei. Secundum multitudinem eorum, sic peccaverunt mihi: gloriam eorum in ignominiam commutabo, peccata populi mei comedent, et ad iniquitatem eorum sublevabunt animas eorum, et erit sicut populus, sic sacerdos, et visitabo super eum vias ejus, et cogitationes illius reddam ei. LXX: Secundum multitudinem eorum, sic peccaverunt mihi, gloriam eorum in ignominiam ponam Al. pandam animas eorum, et erit sicut populus, sic et sacerdos, et ulciscar super eum vias ejus, et cogitationes illius reddam ei. Quot homines habuit Israel, tot aras exstruxit daemonibus, in quorum victimis
Abbreviated transcription (Latin):
quae occidis ꝓph& as & lapidas eos qui ad te missis : Quoties uolui congregare filios
tuos sicut gallina congregat pullos suos subalas suas & noluisti : Non quo alia ess& hierł
& alius populus. Neq enim absq: populo ad cementa urbis & ligna & lapides loquebatur:
Sic mater uocatur populi frequentia: & omnis turba nationis abrahae. ad quã
loquitur : filii autem uel singuli. E populo uel ꝑ oppida uillasq disꝑsi. Innoste ergo ac
tenebris captiuitatis & mes oris & p̃mentis angustiae traditur israhel & popłs
eius a&erno silentia conticescit : quia ñ habuit legis scientiã n& di p̃cepta serua¬
uit : R&epitq qđ feceratꝰ ipsa enim dĩ reppulit legem & ideo sacer dotiũ ꝑdidit
in a&ernũ Colens uitulos aureos indan. & b& hel: & quia oblitaẽ legis di & pae¬
nitus : aegyptuis ĩcolis mancipauit: Ieeirco de dñs obliuis cet᷑ filioꝵ eius. tradens
eos cptiuitati eternae: quienim ignorat ignorabitur . & in psalmis legimus Nescier̃

Expanded text:
te missi sunt, quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregabat pullos suos sub alas suas, et noluisti ? Non quod alia 37 Jerusalem, et alius populus ejus: neque enim absque populo ad caementa urbis et ligna et lapides loquebatur. Sic mater vocatur populi frequentia et omnis turba nationis Hebraeae, ad quam loquitur: filii autem, vel singuli ex populo, vel per oppida villasque dispersi. In nocte ergo ac tenebris captivitatis et moeroris et prementis angustiae traditur Israel, et populus ejus aeterno silentio conticescit; quia non habuit legis scientiam, nec Dei praecepta servavit, recepitque quod fecerat. Ipsa enim Dei repulit legem, et ideo sacerdotium perdidit in aeternum, colens vitulos aureos in Dan et Bethel: et quia oblita est legis Dei, et penitus Aegyptiis se idolis mancipavit, idcirco et Dominus obliviscetur filiorum ejus, tradens eos aeternae captivati: Qui enim ignorat ignorabitur , et in Psalmis legimus: Nescierunt,
Abbreviated transcription (Latin):
te omnem gratiũ : ꝓph&alem. Quã diuenĩ non sunt captȩ decem trib: habuer̃ & he
liã ꝓph&am & heliseũ & c&eros filios ꝓph&arũ qui ꝓph& auer̃ in samari a
& ego: ne sacer dotio fungaris mihi & oblitaes legis ditui. obliuis car filiorũ tuorum¬
& ego Lxx Nocte ad similaui matrem tuã ud similatus ẽ populus mĩ. quasi non ha¬
bens scientiũ: qui a tuscientiã reppulisti : & ego repellacmte. ne sacerdotio fungaris mihi.
Oblitices legis ditui & ego obliuiscar filiorũ tuoꝵ: Non quo alia mat̃ sit : & alii filii iatrẽ

Expanded text:
te omnem gratiam prophetalem. Quamdiu enim non sunt captae decem tribus, habuerunt et te omnem gratiam prophetalem. Quamdiu enim non sunt captae decem tribus, habuerunt et Eliam prophetam et Elisaeum, et caeteros filios prophetarum, qui prophetaverunt in Samaam te  Al. add. et ego, ne sacerdotio fungaris mihi: Et oblita es legis Dei tui, obliviscar filiorum tuorumet ego. LXX: Nocti assimilavi matrem tuam, et assimilatus est populus meus quasi non habens scientiam: quia tu scientiam repulisti, et ego repellam te, ne sacerdotio fungaris mihi: oblita es legis
Abbreviated transcription (Latin):
quis quã supoiori capitulo eeptandum ẽ : sednos ẽbreos sequamur. prouocati adiudiciũ
dĩ filius rahel. qui habitabant interra. ut causas dominicae indignationes audirent
&p̃terita p& catic a gnoscerent. propterꝙ̃ hostib: traderentur : Nunc quia in sceleri¬
b ꝑ seuerant. & inpudenti dm̃ fronte contempnant: audiunt. Non necesse ẽ. ut ueni¬
atis ud iudiciũ ut inurũ flugitiis arguamini : quia tanti e᷑ estis inpudentiue. ut ne
conuisti quidem. pudorem habeatis. & uerecundium : sed contradicatis mihi. quasi si
discipulus mugistro. sacer dotiplebicula contradicat. quae ñ hab& sacer dotii digni¬
detis regnum is rahel Quoduũ dicit hodie: ut p̃sens temp significat : uut ñ fricu¬
de & insidiis sed clara incaptiuitatẽ luce ducemini: tuntaq: erit ur̃ a infirmitas.
ut &iũ proph&ae qui uobis solebant proph&are mendaciũ. uobis cũ corruant : & sbi.¬
tiant captiuita tem : hic ꝓph&as aut pseudo ꝓph&as debemus accipere : aut cer¬

Expanded text:
quisquam, superiori capitulo coaptandum est: sed nos Hebraeos 36 sequimur. Provocati ad judicium Dei, filii Israel, qui habitabant in terra ut causas Dominicae indignationis audirent, et praeterita peccata cognoscerent, propter quae hostibus traderentur, nunc quia in sceleribus perseverant, et impudenti Deum fronte contemnunt, audiunt: Non necesse est ut veniatis ad judicium, ut in vestris flagitiis arguamini; quia tantae estis impudentiae, ut nec convicti quidem, pudorem habeatis et verecundiam; sed contradicatis mihi, quasi si discipulus magistro sacerdoti plebecula contradicat, quae non habet sacerdotii digniperdetis regnum Israel. Quod dicit, hodie, aut praesens tempus significat, aut non fraude et insidiis, sed clara in captivitatem luce ducemini, tantaque erit vestri infirmitas, ut etiam prophetae, qui vobis solebant prophetare mendacium, vobiscum corruant, et sentiant captivitatem. Hic prophetas, aut pseudoprophetas debemus accipere, aut cer
Abbreviated transcription (Latin):
domũ. ANI Gea or .c. id est inutile quȩ nihil prosit : & alio uerbo idolũ nuncup&ur. E
aũ bethel: &quȩ prius uocabatur domus dĩ. postquã uituli in ea positi sunt. appellata ẽ
bethauen. id est domus in utilis. & domus idoli : quos nos ut in hȩbreo legitur expressimus
Vid&ur aũ mihi idurco &populus isrł insolitudine fecisse sibi caput uituli quod coleren
& hieroboã filius nabath uitulos aureos fabricatos ut quod in aegrpto didicerant. apia
et cõueunix̃. qui subfigura bo um coluntur esse deos hoc in sua suꝑstitione seruareũ¬

Expanded text:
domum ἀνωφελοῦς, id est, inutilem, quae nihil prosit, et alio verbo idolum nuncupetur. Est domum ἀνωφελοῦς, id est, inutilem, quae nihil prosit, et alio verbo idolum nuncupetur. Est autem Bethel: et quae prius vocabatur domus Dei, postquam vituli in ea positi sunt, 44 appellata est Bethaven, id est, domus inutilis, et domus idoli, quod nos ut in Hebraeo legitur expressimus. Videtur autem mihi idcirco et populus Israel in solitudine fecisse sibi caput vituli, quod coleret, et Jeroboam filius Nabath vitulos aureos fabricatus, ut quod in Aegypto didicerant ἄπιν et μνεῦιν, qui sub figura boum coluntur, esse deos, hoc in sua superstitione servare
Abbreviated transcription (Latin):
cipiat disciplinã. Deher&icis facilis sententia ẽ quod filii eorũ fornicentur. & sponsgam
mȩ quas inerrore genuer̃. & suis dogmatib: desponsarunt: istius modi indigni sunt corrp¬
tionẽ dĩ qm̃ omnis eorũ cultus fornicatio ẽ & turpes turpib: commiscentur. Et propt̃ea
uapulabunt: ut aliquando ꝑ plagas intellegant quẽ requirant dm̃: quando uideris peccatorẽ
diuitus affluere. lactare sepotentia sanitate gaudere delectari coniuge. corona circum¬
flagellabuntur : Dicito in illo comminationẽ proph&ae esse compl&am. Nonuisi tabo suꝑfilias
delinquat salten uida. & nolite in gredi ingalgala & nea scenderitis in b&hauen : Neq iuraue¬
pasc& eos dñs sicut agnũ inspatioso. Prodomo oñ in quibusdam exemplarib: & maxi¬
me intheo dotione legimus domus iniquitatis : quod aquila &symmachus interp̃tati suã

Expanded text:
cipiat disciplinam. De haereticis facilis intelligentia est, quod filii eorum fornicentur, et sponsae,cipiat disciplinam. De haereticis facilis intelligentia est, quod filii eorum fornicentur, et sponsae, id est, animae quas in errore genuerunt, et suis dogmatibus desponsarunt. Istiusmodi indigni sunt correptione Dei: quoniam omnis eorum cultus fornicatio est, et turpes turpibus commiscentur, et propterea vapulabunt, ut aliquando per plagas intelligant quem requirant Deum. Quando videris peccatorem divitiis affluere, jactare se potentia, sanitate gaudere, delectari conjuge, corona circumcum hominibus non flagellabuntur , dicito in illo comminationem Prophetae esse completam: Non visitabo super filias delinquat saltem Iuda. et nolite ingredi in Galgala, et ne ascendatis in Bethaue, neque iurauepascet eos Dominus sicut agnum in spatioso. Pro domo ὢν in quibusdam exemplaribus, et maxime in Theodotione legitur domus iniquitatis, quod Aquila et Symmachus interpretati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibilis dĩ in similitudinẽ ima ginis corruptibilis hominis & uoluerũ & quadrupedũ &
serpentiũ. Relinquuntur & quia cumidolis fuerant forniciti taliferiu̾ntur sententia
Propterꝰ tradidit illos ds̃ indesideria cordis eorũ in in munditiã ut contumelus afficiant corpora
quasi uulneratorum &languentiũ ideo inferriado ut uelutica terio &amarissimis potionib:
recipiant sanitatẽ & morbis careant: ꝑ proph&am loquentẽ . Audiamus dm̃ uisi tabo in uirgto
iniquitates eorũ & in uerberib peccata eorũ. miseri cordiã au meã non dispergã abeo Qui igitꝰ
amatur. corripitur : qui neglegitur. suis peccatis dimittitur. Tantusq fuit numerus fornica¬
tionũ isrł : ut cess& ultio. dsperans emendationẽ. Quid enim turpius quã uires mer&ricũ cul¬
tui copulari. Qcum effeminatis immolarent hostias libidinisuȩ. Quod aũ iungit populus
trici : hoc significat quoduapul& in captiuitatẽ. & diuersis afficiatur plagis : ut ꝑdolorẽ re¬

Expanded text:
similitudinem imaginis corruptibilis hominis, et volucrum, et quadrupedum, et serpentum . Et quia cum idolis fuerant fornicati, tali feriuntur sententia: propter quod tradidit illos deus in desideria cordis eorum in inmunditia, ut contumeliis adficiant corpora quasi vulneratorum et languentium ideo inferri a Deo, ut veluti cauterio et amarissimis potionibus recipiant sanitatem, et morbis careant, per prophetam loquentem audiamus Dominum: Visitabo in virga iniquitates eorum, et in verberibus peccata eorum: misericordiam autem meam non dispergam ab eo . Qui igitur amatur, corripitur: qui negligitur, suis peccatis dimittitur. Tantusque fuit numerus fornicatorum Israel, ut cesset ultio, desperans emendationem. 43 Quid enim turpius quam viros meretricum cultui copulari, et cum effeminatis immolare hostias libidinis suae? Quod autem jungit: populus trici, hoc significat quod vapulet in captivitate, et diversis afficiatur plagis, ut per dolorem re
Abbreviated transcription (Latin):
aridis & u&eri sic citate marcentes. Vnde ꝓuinaceis qđ ebraicae dr̃ Asi se.
Aquila inte p̃tatus ẽ HAΛΑΙΛ id ÷ u&era : symmachus AΡΑΡΤTΟΥC id÷
sterilis: & non solũ uinactas : sed & u& era uinacea ut antiqua delicta
testent᷑. & notandũ qđ ha& adultera p̃sens tempus signific& iudaeoꝵ:
qui absq: dõ & notitia scripturaꝵ & gratia sps scĩ diligantꝰ adnõ. qui
omniũ & petat salutẽ & aperit ianuã penitentibꝰ nihilhomin: Illi res in¬
utiles amant traditiones hominũ etΑΕΥΤΕΡΩCΕΟΝ somnia diligentes
cũ uuis passis siue uinacdis placentas. Latinae possumꝵ dicere uel crustula
quae i dolis offeruntur & gr&sappellantꝰ TTori ana Filii aũ is raħ in p̃sentilo
duod&im uocantꝰ trib: Suprauero d&cẽ. quae erant insamaria & porside¬

Expanded text:
aridi sunt, et veteri siccitate marcentes. Unde pro vinaciis, quod Hebraice dicitur, ASISE  . aridi sunt, et veteri siccitate marcentes. Unde pro vinaciis, quod Hebraice dicitur, ASISE  . Aquila interpretatus est παλαιὰ, id est, vetera. Symmachus ἀκάρπους, id est, steriles: et non solum vinacia sunt, sed et vetera vinacia, ut antiqua delicta testentur. Et notandum quia haec adultera praesens tempus significet Judaeorum, qui absque Deo et notitia Scripturarum et gratia Spiritus sancti diligantur a Domino, qui omnium expectat salutem, et aperit januam poenitentibus, et nihilominus illi res inutiles amant, traditiones hominum et δευτερωσέων somnia diligentes, t comeduntur cum uvis passis, sive vinaciis, placentas Latine possumus dicere, vel crustula, quae idolis offeruntur, et Graece appellantur πόπανα. Filii autem Israel in praesenti loco duodecim vocantur tribus; supra vero d
Abbreviated transcription (Latin):
huc uade & dilige mulierem diligentẽ mala & adulterã. sicut diligit dñs filios
is rħ : & ipse respiciunt addeos alienos. & amant coctiones cũuin acbis.
Priori mulieri in typũ d&cem tribuã. uel totius iudaice populi fornicantis
ꝓph&a coniungitur : & ab iectos filios atq: truciatos tandem recepit insalutẽ
Hic iub&ur ut ad huc diligat adulterã mulierẽ : quando dr̃ ad huoostendit. qđ
prius a mauerit fornicariã q̃: adultera. uel diligat ibi mala ueldiligatꝰ ab amico
& proximo. Rem enĩ uerbũ ebraicũ: uel malũ legitꝰ. uel amicus. Et neputem:
n& fornicatione coniungitur. sed tam̃ diligit delinquentẽ typus dĩ est : qui fi¬
lios i srał pessimos diligit. Quicũ diligant᷑ adno ad deos alienos idolaq: respiciuił.
& diligunt uinacȩa uuaꝵ quae uinũ ñ habent pristinã gratiã ꝑdider̃. sicut
daemones : quilapsi depropria dignitate. & nihil antiq̃ gratiae possidentes

Expanded text:
diligentem mala et adulteram, sicut diligit Dominus filios Israel: et ipsi respiciunt ad deos alienos, et amant coctiones cum vinaciis. Priori mulieri in typum decem tribuum, vel totius Judaici populi fornicantis, propheta conjungitur, et abjectos filios atque cruciatos tandem recepit in salutem: hic jubetur ut adhuc diligat adulteram mulierem. Quando dicitur, adhuc, ostendit quia prius amaverit fornicariam: quae adultera, vel diligat illa mala, 29 vel diligatur ab amico et proximo: RE   enim verbum Hebraicum, vel malum legitur, vel amicus. Et ne putemunec fornicatione conjungitur, sed tantum diligit delinquentem, typus Dei est, qui filios Israel pessimos diligit, qui cum diligantur a Domino, ad deos alienos idolaque respiciunt, et diligunt vinacia uvarum, quae vina non habent, et pristinam gratiam perdiderunt, sicut daemones qui lapsi de propria dignitate, et nihil antiquae gratiae possidentes,