comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ponedit ⁊ħsa dr̃. Amen amen dico uobis: quęritis me ñ eue uedistis sc lor
Qua inultnquo il.m : nisi ut illis faciatbene scđm tẽpus Alius negotiũ
babens querie intcessionẽ clericoꝵ: alius p̃mitur a potentune sagrũ
a dd ecrlame alius uult ꝓse int̃ueniri apud eũ apud quẽ ualos pa r
lua sic ille sicu inpletur cotidie talib ecclaa qusesauabns iprt̃ ulm¬

Expanded text:
pondit Jesus, et dixit, Amen amen dico vobis, Quaeritis mepondit Jesus, et dixit, Amen amen dico vobis, Quaeritis mequaerunt Jesum, nisi ut illis faciat bene secundum tempus! Alius negotium habet, quaerit intercessionem clericorum; alius premitur a potentiore, fugit ad Ecclesiam; alius vult pro se interveniri apud eum apud quem parum valet; ille sic, ille sic. Impletur quotidie talibus Ecclesia. Vix
Abbreviated transcription (Latin):
ibi erat. Uener̃ aut̃ inde & naues iuxta illum locũ ubi manducauer̃
panẽ : in quib eũ turbȩ secute s̃ cũdiscipłis. Ergo non ascender̃ : alia
nauis illic nonerat unde subito transmare factus ÷ iħs: nisi quia
suꝑ mare ambulauit . ut miraculũ monstrar&. Q̾cum inuenissent
eũ turbȩ : ecce p̃sentat se turbis aquib rapi timuerat. & in montẽ
fugerat. Omnino consirmat. & insinuat nobis inministerio dic-¬
ta. eẽ. illa om̃a: & facta in magno sacram̃to. ut aliquid signisicarent
Ecce ẽ. ille qui inmontẽ sugerat turbas: nonne cũ ipsis turbis loquitur:
modo teneant. modo regẽ faciant. Q̾cum inuenissent eũ trans mare:
dixer̃ ei. Rabbi: quando huc uenisti : ille post miraculi sacram̃tũ. & sermo-¬
nẽ infert : ut sisieri potest quipastisunt pascantur: & quorũ satiauit pa-¬
nib uentres: sati& sermonib mentes. Sed si capiunt in sinqn capiiies :¬
sumant qđ capunt : ne fragm̃ta pereant. Loquatur gͦ ut audianius. Res¬

Expanded text:
aliae naves juxta locum illum ubi manducaverant panem, in quibus eum turbae secutae sunt cum discipulis: ergo non ascenderat, alia navis illic non erat. Unde subito trans mare factus est Jesus, nisi quia super mare ambulavit, ut miraculum monstraret? Et cum invenissent eum turbae. Ecce praesentat se turbis, a quibus rapi timuerat, et in montem confugerat. Omnino confirmat et insinuat nobis in mysterio dicta esse illa omnia et facta in magno sacramento, ut aliquid significarent. Ecce ille qui in montem fugerat turbas, nonne cum ipsis turbis loquitur? Modo teneant, modo regem faciant. Et cum invenissent eum trans mare, dixerunt ei, Rabbi, quando huc venisti? Ille post miraculi sacramentum, et sermonem infert: ut si fieri potest, qui pasti sunt, pascantur: et quorum satiavit panibus ventrem, satiet sermonibus mentem, sed si capiunt; et si non capiunt, sumant quod capiunt, ne fragmenta pereant. Loquatur ergo, et audiamus. Res
Abbreviated transcription (Latin):
qr nondũ uenerat xp̃s: nondũ uelũ templi fuerat in illo incruce pendente
consseissum. Quia ergo ignorantia popłi erant inlege. propterea temptato¬
uit : s intellectorẽ requir̃. Nam et ipse numerus. pastipopłi popłm sig¬
nisicabat sublege constitutũ. Cur enĩ .u. milia erant. nisi qr sublege erant.
quȩ ler .u. libris morsi explicatur. Vnde & .ii. illis porticib languidi prode¬
bantur nonsanabantur. Ille aut̃ ibi curauit languidum: qui ethic turbas
esequmq panib pauit Niam & suꝑ foenũ dis cũbebant. Carnaliẽ ergo sape¬
eoani ⁊ incarnalib: quiescebant. Om̃is caro fenũ. Que erant aue ella fuas¬
ntt nisi que popłs non potuit manducares itelligunt Aes er enusd̃ã
secre tiora inttlligentiae quae multitudo nom porest capeuid ergudes¬
sat snis ut secretiora intelligentiae quȩ nompotest rañet prulnid eid̃¬

Expanded text:
quia nondum venerat Christus; nondum velum templi fuerat illo in cruce pendente quia nondum venerat Christus; nondum velum templi fuerat illo in cruce pendente conscissum: quia ergo ignorantia populi erat in Lege, propterea ent, sed intellectorem requirunt. Nam et ipse numerus pasti populi populum significabat sub lege constitutum. Cur enim quinque millia erant, nisi quia sub lege erant, quae lex quinque libris Moysi explicatur? Unde de quinque illis porticibus languidi prodebantur, non sanabantur. Ille enim ibi curavit languidum, qui et hic turbas de quinque panibus pavit. Nam et super fenum discumbebant. Carnaliter ergo sapiebant, et in carnalibus quiescebant. Omnis enim caro fenum . Quae sunt autem illa fragmenta, nisi quae populus non potuit manducare? Intelliguntur ergo quaedam secretiora intelligentiae, quae multitudo non potest capere. Quid ergo restat, nisi ut secretiora intelligentiae, quae non potest capere multi
Abbreviated transcription (Latin):
pisces. undentur nobis quȩ ungebantur: signisicare : duas illas inueteri
testam̃to sublimes ꝑsonas: que unguebantur ad popłm sc̃isi candum. & re¬
gendum : sacerdotes & reges. Ꝙipse in ministerio uenit aliquando: quiꝑ
illas signisi cabatur. Uenit aliquando quã ꝑmedullã hordei. ostendebatur:
ꝑpaleã uero hordei occultabatur. Uenit ipse imus utrãq ꝑsonã inse
portans. sacerdotis etregis. Sacerdotes ꝑuictimã quã se ipsum obtulit
pronobis dõ regis: qr regimur ab eo. &aperiuntur quȩ clausa porta¬
E tfrangi iussit panes: frangendo multiplicata sunt. Nichil uerius .U. enĩ
illi libri morsi. quã multos libros cum exponuntur tãquã frangendo :
id ÷ deserendo fecerunt : ħ quia in illa hordeo ignorantia primi popłi
tegebatur : dequo primo popło dictum. ẽ. Quam diu legitur mor ses
uelam̃ supͣ corda eoꝵ positũ ẽ. nondũ enim ablatũ erat uelamen

Expanded text:
pisces, videntur nobis significare duas illas in Veteri pisces, videntur nobis significare duas illas in Veteri Testamento sublimes personas, quae ungebantur ad populum sanctificandum et regendum, sacerdotis et regis. Et ipse in mysterio venit aliquando, qui per illas significabatur: venit aliquando qui per medullam hordei ostendebatur, per paleam vero hordei occultabatur. Venit ipse unus utramque personam in se portans, sacerdotis et regis: sacerdotis per victimam, quam seipsum obtulit pro nobis Deo; regis, quia regimur ab eo: et aperiuntur quae clausa portaEt frangi jussit panes: frangendo multiplicati sunt. Nihil verius. Quinque enim illi libri Moysi, quam multos libros, cum exponuntur, tanquam frangendo, id est disserendo, fecerunt? Sed quia in illo hordeo ignorantia primi populi tegebatur, de quo primo populo dictum est, Quamdiu legitur Moyses, velamen supra corda eorum positum est : nondum enim ablatum erat velamen,
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ d̃s iłis panes grãs aegit: iussit factisunt panes positi ante discũbentes. noniam
.U. panes. sed quod adiecerat quicreauerat qđ actum erat: & depiscib quantũ suffic¬¬
ebat. Parum ẽ. turbã illã fuisse satiatã: &iam fragm̃ta resederunt: & ipsa colligi
aduus testamentũ ꝑtinent. Nostis aut̃ ordeũ ita creatum: ut medulla eius
uir ꝑueniatur. Uestitur enim eadem medulla tegmine paleȩ: & ipsa palea
tenax &inherens utcum labore exuatur. Talis . ẽ. littera ueteris testamenti:
uestita tegminib carnaliũ sacram̃torũ. s si ad medullã ꝑueniatur: pascit et
saciat. Ferebat ergo puer .u. panes: et duos pisces. Si quȩramus quis suerit
puer iste : forte popłs isrł erat sensu pueri portabat. nec manducabat.
Illa enĩ quȩ por tabat. clausa honerabant: aꝑta pascebant. duo autem

Expanded text:
autem Dominus Jesus panes, gratias egit, jussit, fracti sunt panes, positi ante discumbentes. Non jam autem Dominus Jesus panes, gratias egit, jussit, fracti sunt panes, positi ante discumbentes. Non jam quinque panes, sed quod adjecerat, qui creaverat quod auctum erat. Et de piscibus quantum sufficiebat. Parum est turbam illam fuisse satiatam, etiam fragmenta resederunt: et ipsa colligi jusad Vetus Testamentum pertinent. Nostis autem hordeum ita creatum, ut ad medullam ejus vix perveniatur: vestitur enim eadem medulla tegmine paleae, et ipsa palea tenax et inhaerens, ut cum labore exuatur. Talis est littera Veteris Testamenti, vestita tegminibus carnalium sacramentorum: sed si ad ejus medullam perveniatur, pascit et satiat. Ferebat ergo puer quidam quinque panes et duos pisces. Si quaeramus quis fuerit puer iste, forte populus Israel erat: sensu puerili portabat, nec manducabat. Illa enim quae portabat, clausa onerabant, aperta pascebant. Duo autem
Abbreviated transcription (Latin):
dere. Nã int̾rogamus aliquando qđ nescimus: audire uolentes ut discamus.
Aliquando int̾rogamus qđ scimus scire uolentes: utrũ & ille sciat quẽ int̾¬
rogamꝰ. Utrũq hoc nouerat ch̃s: et qđ int̾rogat sciebat. Quid enĩ. ẽẽt. fac¬
turus ipse nouerat: ethoc nescire phylippũ sciebat similit̃. Quare itaq
int̾rogabat: nisi quia illius ignorantiã demonstrabat: & hoc quare secerit.
ut dixi post intelligemus. Andreas ait. Est hic puer quidã quihab&.u. pa-
nes et duos pisces. Sedhaec quid sunt ad tantos: cũ dixiss& philippus int̾ro¬
gatus ducentorũ denariorũ panes nonsufficere : ex quib: tanta illa turba resiceret᷑.
Erat ibi quidã puer por tans .u. panes or deaceos et duos pisces. Ꝙait iħs. facite homi¬
nes discũbere. Erat aut̃ ibi multũ foenũ. Q discubuer̃ ferme : .u. milia hominũ. Accepit¬

Expanded text:
dere. Nam interrogamus aliquando quod nescimus, audire volentes ut discamus; dere. Nam interrogamus aliquando quod nescimus, audire volentes ut discamus; aliquando interrogamus quod scimus, scire volentes utrum et ille sciat quem interrogamus: utrumque hoc noverat Dominus; et quod interrogabat sciebat, quid enim esset facturus ipse noverat; et hoc nescire Philippum sciebat similiter. Quare itaque interrogabat, nisi quia illius ignorantiam demonstrabat? Et hoc quare fecerit, ut dixi, postea intelligemus. 4. Andreas ait: Est hic puer quidam qui habet quinque panes, et duos pisces; sed haec quid sunt ad tantos? Cum dixisset Philippus interrogatus, ducentorum denariorum panes non sufficere, quibus tanta illa turba reficeretur, erat ibi quidam puer portans quinque panes hordeaceos et duos pisces. Et ait Jesus: Facite homines discumbere. Erat autem ibi fenum
Abbreviated transcription (Latin):
pauit . Nonsolũ ꝓbonitate : uerũ etiã propotestate. Quid enĩ sola prod ess& bo-¬
nitas. ubi nonerat panis. Unde turba esuriens pasceretur: nisi bonitati ao¬
cũ chĩo infame et ipsi turbas uolebant pascere ut non remanerent inanes:
s unde pascerent. non habebant. In t̾rogauit ch̃s. unde emerent᷑ panes: ad tͣ¬
bas pascencdas: ⁊ait scriptura. Hoc aut̃ dicebat tẽptans eũ. discipłm scilicet
phylippũ quẽ int̾rogauerat ipse enĩ sciebat. quid eẽt. facturꝰ. Cui ergo bono
tẽptabat. nisi quia ignorantiã discipłi demonstrar&: etforte indemonstratione
ignorantiae discipłis aliquid signisicauit. Apparebit ergo cũ ipsum sacram̃tũ
de u panibꝰ caeperit nobis loqui & quid signisic& indicare. Ibi enĩ uidebimus
quare ch̃s in hoc facto ignorantiã discipłi uoluit. In t̾rogando qđ sciebat osten¬

Expanded text:
pavit, non solum pro bonitate, verum etiam pro potestate. Quid enim sola prodesset bopavit, non solum pro bonitate, verum etiam pro potestate. Quid enim sola prodesset bonitas, ubi non erat panis unde turba esuriens pasceretur? Nisi bonitati ad erant cum Domino in fame, et ipsi turbas volebant pascere, ut non remanerent inanes, sed unde pascerent non habebant. Interrogavit Dominus unde emerentur panes ad turbas pascendas. Et ait Scriptura: Hoc autem dicebat tentans eum, discipulum scilicet Philippum, quem interrogaverat. Ipse enim sciebat quid esset facturus. Cui ergo bono tentabat, nisi quia ignorantiam discipuli demonstrabat? Et forte in demonstratione ignorantiae discipuli aliquid significavit. Apparebit ergo, cum ipsum sacramentum de quinque panibus coeperit nobis loqui, et quid significet indicare: ibi enim videbimus quare Dominus in hoc facto ignorantiam discipuli voluit interrogando quod sciebat, osten
Abbreviated transcription (Latin):
littere. Picturã cum uideris hoc. ẽ. totũ uidisse laudasse: litteras cum¬
uideris. non ẽ. hoctotũ quõ cõmoneris & legere. Qenĩ dicis cũ uideris litteras:
siforte noneas nostilegere. Quid putamꝰ. eẽ . quodscriptum. ẽ: interrogas
qđ sit cum iam uideas. Aliquid aliud tibi demonstraturus ẽ: a quo quȩris ag¬
noscere quod uidisti. Alios ille oculos hab&: alios tu. Nonne similit̾ apices
uidetis : sed nonsimilit̾ signa cognoscitis. Tuergo uides et laudas. ille uid&¬
et laudat. legit et intelligit. Quia ergo uidimꝰ. qr laudabimus. legamꝰ etintel.¬
legamꝰ. Dñs in monte multo magis intelligamus. qr chĩs inmonte: uerbũ est
in alto. Proinde non quasi humilit̾ iac&. qđ inmonte factũ . ẽ. nec transeunt̃
p̃ter eundũ ẽ. sed suspiciendũ. Turbas uidit. esurientes agnouit: misericor diter

Expanded text:
litterae. Picturam cum videris, hoc est, totum vidisse, laudasse; litteras cumlitterae. Picturam cum videris, hoc est, totum vidisse, laudasse; litteras cumvideris, non est hoc totum, quoniam commoneris et legere. Etenim dicis cum videris litteras, si forte non eas nosti legere. Quid putamus esse quod hic scriptum est? Interrogas quid sit, cum jam videas aliquid. Aliud tibi demonstraturus est, a quo quaeris agnoscere quod vidisti. Alios ille oculos habet, alios tu. Nonne similiter apices videtis? Sed non similiter signa cognoscitis. Tu ergo vides et laudas, ille videt, laudat, legit et intelligit. Quia ergo vidimus, quia laudavimus, legamus et intelligamus. Dominus in monte. Multo magis intelligamus, quia Dominus in monte, verbum est in alto. Proinde non quasi humiliter jacet quod in monte factum est, nec transeunter praetereundum, sed suspiciendum. Turbas vidit, esurientes agnovit, misericorditer
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ sufficit. hȩc intueri inmiraculis xpi: in terrogemus ipsa miracula quid
nobis loquantur dexp̃o. habent enim si intelligantur linguã suã. nã quia
audiuius quã magnũ sit. quaeramus &iam quam profundũsit: non tantum
eiꝰ suꝑsicie delectemur : s etiam altitudinẽ ꝑscrutemur. Hab& enĩ aliquid
in tus hoc quod miramur foris. Uidimus spectauimus magnũ quiddã p̃clarũ
quid dã ⁊ omĩno diuinũ qđ sieri nisi adõ nom possit. Laudemus defacto factorẽ.
s quem ad modum silitteras pulchras alicubi inspiceremus. Non nobis suffi¬
cer& laudare scriptoris articulũ: qm̃ eas pariles aequales decoras fecit
nisi &iam legeremus quod nobis ꝑ illas indicauerit. Ita factum hoc qui
tantũ inspicit delectatur pulchritudine facti: ut admiraretur artisicẽ.
Quiaut̃ intelligit: quasi legit. Alit̃ enim uidetur pictura. alit̃ uidetur

Expanded text:
tamen sufficit haec intueri miraculis Christi. Interrogemus ipsa miracula quid tamen sufficit haec intueri miraculis Christi. Interrogemus ipsa miracula quid nobis loquantur de Christo. Habent enim, si intelligantur, linguam suam. Nam quiaaudivimus quam magnum sit, quaeramus etiam quam profundum sit. Non tantum ejus superficie delectemur, sed etiam altitudinem perscrutemur. Habet enim aliquid intus hoc quod miramur foris. Vidimus, exspectavimus magnum quiddam, praeclarum quiddam et omnino divinum, quod fieri nisi a Domino non possit, laudavimus de facto factorem. Sed quemadmodum si litteras pulchras alicubi inspiceremus, non nobis sufficeret laudare scriptoris articulum, quomodo eas pariles, aequales, decorasque fecerit, nisi etiam legeremus quid nobis per illas indicaverit: ita factum hoc qui tantum aspicit, delectatur pulchritudine facti, ut admiretur artificem. Qui autem intelligit, quasi legit. Aliter enim videtur pictura, aliter videntur
Abbreviated transcription (Latin):
Mira & stupenla in quo lib& seminis grano: scłm ipsam suã miscdĩam seruauit. Sibi
quȩdam quȩ facer& oportuno tpr̃. p̃t̃ usitatũ cursum. ordinẽq: naturȩ ut non maiora
s insolita uidendo stuperent. quib cotidiana uiluerant. Maus enĩ miraculum est
nemo miratur. Illud mirantur homines : non quo maius ẽ .s quia rarum .ẽ. Quis
enim et nunc pascit uniuersũ mundũ. nisi ille quidepaucis granis segetes creat.
fecit ergo quomodo ds̃ Vnde enĩ multiplicat depaucis granis seg& es: inde etina¬
nib suis multiplicauit ai panes. Potestas enim erat: in manib: xp̃i. Panes aut̃ illi¬
.u. quasi semina erant. non quidẽ terre mandata: s ab eo qui terrã fecit multi¬
mens & eribitũ oculis ubi et exerceretur intellectus: ut inuisibilẽ ch̃ ꝑuisibi¬
lia oꝑa miraremur: et erecti adsidem et purgati ꝑsidem &iam ipsum inui¬
sibilit̃ uidere cuperemus. quem dereb uisibilib inuisibilẽ nosceremur. Nec

Expanded text:
is grano; secundum ipsam suam misericordiam servavit sibi quaedam, quae faceret opportuno tempore praeter usitatum cursum ordinemque naturae, ut non majora, sed insolita videndo stuperent, quibus quotidiana viluerant. Majus enim miraculum est nemo miratur: illud mirantur homines non quia majus est, sed quia rarum est. Quis enim et nunc pascit universum mundum, nisi ille qui de paucis granis segetes creat? Fecit ergo quomodo Deus. Unde enim multiplicat de paucis granis segetes, inde in manibus suis multiplicavit quinque quasi semina erant, non quidem terrae mandata, sed ab eo qui terram fecit multimens, et exhibitum oculis ubi exerceretur intellectus, ut invisibilem Deum per visibilia opera miraremur, et erecti ad fidem, et purgati per fidem, etiam ipsum invisibiliter videre cuperemus, quem de rebus visibilibus invisibiliter nosceremus. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
nit. quẽ ammodũ pat̃ siliũ gignit. Demonstratio quippe generat uisionenꝰ
non uisio demonstrationẽ. Quod si purius ⁊ ꝑfectius intueri ualeremus : fortas¬
sẽ inueniremus nec aliuo eẽ. patrẽ alius eiꝰ demonstrationẽ nec alius filium
alius eꝰ uisionẽ. Sedsi uit hoc coepimꝰ uit explicare potuer̾imꝰ. quom̃ memoria
piuod iepu. eitrinsetꝰ ostendat cogitationi : quantominꝰ cape aut ex plicare
poterimus. quomodo pat̃ ds̃ demonstrat filio quodnonhab& aliunde: uł
qđ nonẽ aliud quã ipse. Paruuli sumus: quod paruobis loquor. quid ñsit els
non ostendo quid sit Ergo ut capiamus quidsit. qđ faciemus uãsiud s. neo
nquis tme poteris : dicã hoc pariuilis et uobis & mͥ. Est ꝑqiuẽ possimus modo
centa tamus: modo aucdliumus. Iacta in ch̃o curã tuã : &ipsete enutrie Ioõ
enĩ non potes o homo: quia paruulus es Si paruulus es. nugtrien duis esi urit ue¬

Expanded text:
nit, quemadmodum Pater Filium gignit. Demonstratio quippe generat visionem, nit, quemadmodum Pater Filium gignit. Demonstratio quippe generat visionem, non visio demonstrationem. Quod si purius et perfectius intueri valeremus, fortasse inveniremus nec aliud esse Patrem, aliud ejus demonstrationem; nec aliud Filium, aliud ejus visionem. Sed si vix hoc cepimus, vix explicare potuimus, quomodo memoria quod cepit extrinsecus, ostendat cogitationi; quanto minus capere aut explicare poterimus, quomodo Pater Deus demonstrat Filio quod non habet aliunde, vel od non est aliud quam ipse? Parvuli sumus; loquor vobis quid non sit Deus, non ostendo quid sit: ergo ut capiamus quid sit, quid faciemus? Numquid a me, numquid per me poteritis? Dicam hoc parvulis, et vobis et mihi: est per quem possimus; modo cantavimus, modo audivimus, Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet . Ideo enim non potes, o homo, quia parvulus es: si parvulus es, nutriendus es: nutri
Abbreviated transcription (Latin):
silio non ae cepst et prinserus intus tocu agrabi qua nichi que clemonsor
ferrinsetus nisi hoc pat᷑ secisseo ꝑsiliũ: creatura onnis ado factae anu quia
sierꝰ nonerat. Non ergo facta uisa ẽ & retenta memorit᷑. ut eã pat̃ filio tã¬
quã memoria cogitationi monstrar& : sed faciendã pat̃ monstrauit. faciendã
siliꝰ uidit. ⁊ eã pat̾ demonstrando fecit qr ꝑsiliũ uidentẽ fecit. Qidõ mouere
ñ deb& quia dictũ ẽ. nisi quod uiderit patrẽ facientẽ nondictũ ẽ. demonstmm¬
tẽ. Per hoc enim signisicatũ ÷ id eẽ. patri facere quod ẽ. demonstrare ut ex hoc
intelligatur. ꝑsiliũ uidentẽ omiã facere Nec illa demonstratio nec illa uisio:
temporalis ẽ. Quia enim ꝑfiliũ siunt om̃a tẽpora: non utiq aliquo tẽpr̃
possent. ei demonsbrari facienda. Sic aut̃ demonstratio patris sili uisionẽ gig¬

Expanded text:
Filio, non accipit extrinsecus: intus totum agitur; quia nihil creaturFilio, non accipit extrinsecus: intus totum agitur; quia nihil creaturrinsecus, nisi hoc Pater fecisset per Filium. Creatura omnis a Deo facta est; antequam fieret non erat. Non ergo facta visa est et retenta memoriter, ut eam Pater Filio tanquam memoria cogitationi monstraret: sed faciendam Pater monstravit, faciendam Filius vidit, et eam Pater demonstrando fecit, quia per Filium videntem fecit. Et ideo movere non debet, quia dictum est, nisi quod viderit Patrem facientem: non dictum est, demonstrantem. Per hoc enim significatum est, id esse Patri facere, quod est demonstrare; ut ex hoc intelligatur per Filium videntem omnia facere. Nec illa demonstratio, nec illa visio temporalis est. Quia enim per Filium fiunt omnia tempora, non utique aliquo tempore possent ei demonstrari facienda. Sic autem demonstratio Patris Filii visionem gig
Abbreviated transcription (Latin):
sisti. nec sonuisti: ⁊ tam̃ cogitatio uidit qđ memoria demonstrauit. Eiusdẽ aut̃
substantiae sunt. ⁊quȩ demonstrauit . & cui demonstrauit: sed carthaginẽ ut
haber& memoria tua. ꝑ oculos hausta. ẽ. imago hȩc. Ui disti enĩ quod mmemo¬
ra reconderes : si carborẽ quã meministi uidisti. Sic m̃tẽ suꝑfluũ. sic amio faciẽ:
sic ipsius codicis. sic huius basilice. Omĩa ista uidisti. ⁊ uisa quia iã erant memo¬
riae cõmendasti: & tãquã posuisti illic quȩ uideres cogitando cũ uelis & iam
cũ abistis corporis oculis afuissent. Uidisti enĩ carchaginẽ cũ esses carthagini:
asgepitispeciẽ ꝑoculos anima tua. Haec species recdita ẽ in memoria tua :
useruiasti aliquid intus homo apud carthaginẽ constitutus. quod possis apudte
siuoleno cũo tom ibi esses Huetomĩa formsecus accepist. P E quȩ cdes nonsrat

Expanded text:
sisti, nec sonuisti; et tamen cogitatio vidit quod memoria demonstravit. Ejusdem autem sisti, nec sonuisti; et tamen cogitatio vidit quod memoria demonstravit. Ejusdem autem substantiae est, et quae demonstravit, et cui demonstravit. Sed Carthaginem ut haberet memoria tua, per oculos hausta est imago haec: vidisti enim quod in memoria reconderes. Sic arborem quam meministi vidisti, sic montem, sic fluvium, sic amici faciem, sic ipsius codicis, sic hujus basilicae: omnia ista vidisti, et visa quia jam erant, memoriae commendasti; et tanquam posuisti illic quae videres cogitando cum velles, etiam cum ab istis corporis oculis abfuissent. Vidisti enim Carthaginem cum esses Carthagini, accepit speciem per oculos anima tua; haec species recondita est in memoria tua, et servasti aliquid intus homo apud Carthaginem constitutus, quod posses apud te videre etiam cum ibi non esses. Haec omnia forinsecus accepisti. Pater quae demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ urȩ om̃s uidistis ꝑ nom̃ hoc ꝑquattuor has syllabas
notatas uobis erũpentes ex ore meo. Tacte sunt aures ur̃e
tactus ÷ sensus anime ꝑ corpus:⁊ abalia intentione reflerus
animus ad id quod ibi ẽrat & uidit carchaginẽ. nũquid tunc
est ibi carchago facta: iam ibi erat sedlarabat: Nuare
ibi latebat: quia animus tuus in aliud adtendebaei a
uero reflera .ẽ. cogitatio tua adid quod erat in memoria
inde sormata ẽ. & uisio quȩdã animi facta ẽ. Antea non
erat uisio: s erat memoria reflera cogitatione achnemo¬
riam. Facta ÷ uisio demonstrauit ergo memoria tua cogi¬
tationi tuȩ carthaginẽ : ⁊ quod in illa erat antequã untende¬
res conuerse adse intentionis cogitationi ostendit. Eece
facta est amemoria demonstratio: facta ẽ. in cogitatione uisio. & nulla u̾ba
in medio cucurrer̃. nullũ ex corpore signũ datũ ẽ nec innuisti. nec scrip¬

Expanded text:
animae vestrae? Omnes vidistis per nomen hoc: per quatuor has syllabas animae vestrae? Omnes vidistis per nomen hoc: per quatuor has syllabas notas vobis, erumpentes ex ore meo, tactae sunt aures vestrae, tactus est sensus animae per corpus, et ab alia intentione reflexus est animus ad id quod ibi erat, et vidit Carthaginem. Numquid tunc est ibi Carthago facta? Jam ibi erat, sed latebat. Quare ibi latebat? Quia animus tuus in aliud attendebat: cum vero reflexa est cogitatio tua ad id quod erat in memoria, inde formata est, et visio quaedam animi facta est. Antea non erat visio, sed erat memoria: reflexa cogitatione ad memoriam, facta est visio. Demonstravit ergo memoria tua cogitationi tuae Carthaginem, et quod in illa erat antequam intenderes, conversae ad se intentioni cogitationis ostendit. Ecce facta est a memoria demonstratio, facta est in cogitatione visio; et nulla verba in medio cucurrerunt, nullum ex corpore signum datum est; nec innuisti, nec scrip
Abbreviated transcription (Latin):
siat aliquid apatre ꝑsiliũ. Sed cũ ditero &intellexeris. necsic
putes iam illud aliquid tale. eẽ. Ut serues ibi pietatẽ quar
uolo ate seruari & p̃cipue moneo. Id ÷ ut si non uales cõp̃hen¬
dere ds̃ quidsit: parum non tibi ẽẽ.putes sciri quodnonsit.
Ecce inmente tua uideo aliqua duo: memoriã tuã et cogi¬
tationẽ tuã Id ÷ quasi aciem quandã ⁊ obtutã animȩr tuȩ
Uides aliquod eꝑoculos ꝑcipis: et cõmendas memoriae
Nbi ẽ intus quodinemoria cõmendasti: in abdito rec̃ditũ
quasi inhorreo quasi inthesauro: quasi insecretario quodam
cẽ penetrali interiore. Cogitas aliunde intentio tua: alib li:
Illud quod ui disti inmemoria tua ẽ. inonindetur ate iquia
cogitatio cua in aliud intenditur. Modo probo scientibus
loquor: carchaginẽ nomino. Om̃s modo intus qui cũq eã
nostis uicdistis carthaginẽ. Nũquid tot sunt carthagines. qđ

Expanded text:
fiat aliquid a Patre per Filium. Sed cum dixero et intellexeris, nec sic fiat aliquid a Patre per Filium. Sed cum dixero et intellexeris, nec sic putes jam illud aliquid tale esse, ut serves ibi pietatem, quam volo a te servari, et praecipue moneo: id est, ut si non vales comprehendere Deus quid sit, parum non tibi putes esse scire quid non sit. 11. Ecce in mente tua video aliqua duo, memoriam tuam et cogitationem tuam, id est, quasi aciem quamdam et obtutum animae tuae. Vides aliquid, et per oculos percipis, et commendas memoriae: ibi est intus quod memoriae commendasti, in abdito reconditum quasi in horreo, quasi in thesauro, quasi in secretario quodam et penetrali interiore. Cogitas aliunde, intentio tua alibi est; illud quod vidisti in memoria tua est, et non videtur a te, quia cogitatio tua in aliud intenditur. Modo probo, scientibus loquor: Carthaginem nomino, omnes modo intus quicumque eam nostis, vidistis Carthaginem. Numquid tot sunt Carthagines quot
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ibi pot ÷ dici inte. Inte . ẽ. enim sanitas inte qualib& aetas : sed
scđm corpus. inte ÷ manus. pes tuus s aliud . ẽ. inte in tus. aliud inte
tã quã inueste tua. Sedrelinq foris iuestẽ tuã ⁊ carnẽ tuã: edsscen¬
de inte a disecretariũ tuũ mentẽ tuã: ubi uide quod uolo dicere
sipotueris. Si enĩ tu ipse ate longe es. dõ propinquare unde potes:
dicebam dedõ & intellecturũ te arbitrabaris de anima: dico
dete. Intellege: ibi te probabo. Nonenim ualde longe ꝑgo
in exempla. quando d& mente tua uolo aliquã similitudinẽ
clare ad chñ tuum : quia utiq non incorpore. s in ipsa mente.
Factus ÷ homo adimaginẽ dĩ. Insimilitudinẽ sua dm̃ quȩra¬
mus: inimagine sua creatorem agnoscamus. Ibi intus sipotu-¬
erimus inueniamus hoc qđ dicimus: quo modo demonstrare
pat̃ filio suo: & filius uideat quod demonstrat pat̾ antequam

Expanded text:
et ibi potest dici in te. In te est enim sanitas, in te quaelibet aetas, sed et ibi potest dici in te. In te est enim sanitas, in te quaelibet aetas, sed secundum corpus; in te est manus, pes tuus: sed aliud est in te intus, aliud in te tanquam in veste tua. Sed relinque foris et vestem tuam et carnem tuam, descende in te, adi secretarium tuum, mentem tuam, et ibi vide quod volo dicere, si potueris. Si enim tu ipse a te longe es, Deo propinquare unde potes? Dicebam de Deo; et intellecturum te arbitrabaris: de anima dico, de te dico; intellige, ibi te probabo. Non enim valde longe pergo in exempla, quando de mente tua volo aliquam similitudinem dare ad Deum tuum; quia utique non in corpore, sed in ipsa mente factus est homo ad imaginem Dei. In similitudine sua Deum quaeramus, in imagine sua Creatorem agnoscamus. Ibi intus, si potuerimus, inveniamus hoc quod dicimus; quomodo demonstret Pater Filio, et Filius videat quod demonstrat Pater, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ apłs. Siaut̃ mortui estis cum xp̃o abelem̃tis huius
mundi qđ adhuc uelut uiuentes dehoc mundo decernitis:
& iterũ. Mortui erum estis: ⁊uita ur̃a abscondita ÷ cum ap̃o
in cło. Morinos uult ut uiuamus: quia uiximus ut moriremur:
Quic quid ergo ⁊ameliore inde terius. & ad&eriore in melius mo-¬
ritur non ÷ hoc dĩ: qr neq in melius ire potest sum ma boni¬
tas: neq incleterius uera et̃nitas. Uera enim ȩt̾nitas ÷ ubi tem¬
poris nichil ÷ Erat aut̃ modo hoc i modo illud iam tempus ad¬
misͥ sum .ẽ. adnum non ÷ Nam ut noueritis quia nonsic ds̃ qͣmđ
anima : certe in mortalis . ẽ. anima. Quid ergo ÷ quod ait
apłs dedõ. qͥ solus hab& in mortalitatem : nisi qr hoc aꝑte dixit
ȩt̾nitatẽ. Ergo ubi nulla mutabilitas agnosce inte aliꝗd quod
uolo dicere intus. Intus inte noninte : quasi incorpore tuo. Nam

Expanded text:
mortem Apostolus: Si autem mortui estis cum Christo ab elementis hujus mortem Apostolus: Si autem mortui estis cum Christo ab elementis hujus mundi, quid adhuc velut viventes de hoc mundo abscondita est cum Christo in Deo . Mori nos vult ut vivamus, quia viximus ut moreremur. Quidquid ergo et a meliore in deterius, et a deteriore in melius moritur, non est hoc Deus: quia neque in melius ire potest summa bonitas, neque in deterius vera aeternitas. Vera enim aeternitas est, ubi temporis nihil est. Erat autem modo hoc, et modo illud? jam tempus admissum est, aeternum non est. Nam ut noveritis quia non sic Deus quomodo anima: certe immortalis est anima; quid ergo est quod ait Apostolus de Deo, Qui solus habet immortalitatem ; nisi quia hoc aperte dixit, aeternitatem? Ergo ibi nulla mutabilitas. 10. Agnosce in te aliquid, quod volo dicere, intus, intus in te; non in te quasi in corpore tuo, nam
Abbreviated transcription (Latin):
ubi inuenis alit̃ ⁊ alit̃. facta. ẽ ibi quȩlã mors. Mors enim
.ẽ. non ẽẽ qđ fuit In mortalis diciturꝰ anima ẽ. quidem quia
uiuit semꝑ anima ⁊ ẽ in illa quaedam uita ꝑmanens. sedmu¬
tabilis uita. Secundum mutabilitatẽ uitȩ huius. & mor talis
dici potest: qr si uiuebat sapient̾ ⁊ desipit mortua ẽ. indeteriꝰ.
Si uiuebat insipient̃ ⁊ sapit. mortua ÷ in melius. Nam ea mor¬
tẽ indeterius. ee. mortẽ inmelius. scriptura nos doc. Uitiq
indeteriꝰ mortui erant: dequib dicitur sine mortui sepeliant
mor tuos suos. & surge qui dormis & exurge amortuis: et
inluminabit te xp̃s. Et de hac lectione quando mortui audi
ent. ⁊ qui audierint uiuent: indeterius mortui erant. Ilõ
reuiuiscunt. reuiuisfendo moriuntur in melius : quia in reuiuis¬
cendo nonerunt. qđ erant. Non. ẽẽ. aut̃ quoderat mors. ẽ.
Sedforte si in melius ÷ non appelletur mors: appellauit illam

Expanded text:
ubi invenis aliter et aliter, facta est ibi quaedam mors: mors enim ubi invenis aliter et aliter, facta est ibi quaedam mors: mors enim est, non esse quod fuit. Immortalis dicitur anima: est quidem, quia vivit semper anima, et est in illa quaedam vita permanens, sed mutabilis vita. Secundum mutabilitatem vitae hujus et mortalis dici potest: quia si vivebat sapienter, et desipit, mortua est in deterius; si vivebat insipienter, et sapit, mortua est in melius. Nam esse mortem in deterius, esse mortem in melius Scriptura nos docet. Utique in deterius mortui erant, de quibus dicitur, Sine mortuos, sepeliant mortuos suos ; et, Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illumiivent. In deterius mortui erant, ideo reviviscunt. Reviviscendo moriuntur in melius, quia et reviviscendo non erunt quod erant: non esse autem quod erat, mors est. Sed forte, si in melius est, non appellatur mors? Appellavit illam
Abbreviated transcription (Latin):
ibi simplicitas Ibi ẽ pat̃. ostendit silio quodsapt : a ostendendo
filiũ gignit. Uido quid dixerĩ sat iuobis intellectus iste
cuoosondte quid nonsit ds̃ Multum prosiceritis. ẜ non aliud
quam ÷ dedõ senseritis. Nondum potes ꝑuenire ad quid sie
pueniat qđ ñ sit Non ÷ ds̃ corpꝰ. non terra. non cȩlũ non luna
non sol nonstelle noncor poralia ista. Si enim noncelestia quan¬
tomagis minus terrena: tolle om̃e corpus ad huc audi aliud.
Non : ds̃. mutabilis sp̃s. Nam fateor etfatendum ẽ. quia euangłm
loquitur ds̃ sp̃s .ẽ. Sed transi omnẽ mutabilem sp̃m: transi sp̃m
quimodo scit & modo nescit. modo meminit ⁊ obliuis citur
uult qđ nolebat non uult quod uolebat. Siue patiatur iam
istas mutabilitates siue pati possit: transi. Haec om̃a non inue¬
non aliquid quod alit̃ nuncsit. alit̾ paulo ante suerit. Nam

Expanded text:
ibi, simplicitas ibi est. Pater ostendit Filio quod facit, et ostendendo ibi, simplicitas ibi est. Pater ostendit Filio quod facit, et ostendendo quia video et quibus dixerim, fiat in vobis intellectus iste vel hoc comprehendite quid non sit Deus: multum profeceritis, si non aliud quam est, de Deo senseritis. Nondum potes pervenire ad quid sit, perveni ad quid non sit. Non est Deus corpus, non terra, non coelum, non luna, non sol, non stellae, non corporalia ista. Si enim non coelestia, quanto minus terrena? Tolle omne corpus. Adhuc audi aliud: non est Deus mutabilis spiritus. Nam fateor, et fatendum est, quia Evangelium loquitur, Deus spiritus est. Sed transi omnem mutabilem spiritum, transi spiritum qui modo scit, modo nescit, modo meminit, et obliviscitur; vult quod nolebat, non vult quod volebat; sive patiatur jam istas mutabilitates, sive pati possit: transi haec omnia. Non invenon aliquid quod aliter nunc sit, aliter paulo ante fuerit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
implicaueris. s exmundo explicaueris. Explicando enim tesim¬
plex eris: & uide si potest quod dico. autsi non potest crede. Qđ
ñ uiles dicis silio tuo: uerbo dicis. Uerbũ quod sonat: nec tues
nec silius tuus. Habeo inquis aliud qđ ostendã. Ita ÷ enĩ eruditꝰ
silius m̃s: ut necloquentẽ me audiat: s nutu ei ostendo quod
faciat. Ecce nunc tu ostende quodius: certe animus tuus uult
ostendere qđ inse hab&. Unde facis nutum : decorpore sci¬
lic& labiis uultu : suꝑ ciliis oculis manib Haec omĩa non sunt
qđ animus tuus diam ista media sunt. Intellectum ÷ aliquid
ꝑhaee signa quȩ non sunt qđ animus tuus nec qđ animus silu
tui: si hoc totũ quod corpore agis infra animũ tuũ. ⁊ infra ani¬
mũ silii turẽ. Nec potest cognoscere animũ tuũ filius tuus:
nisi dederis ei signa decorpore. Qud igitur facio: non ẽ. hoc

Expanded text:
implicaveris, sed ex mundo explicaveris: explicando enim te simimplicaveris, sed ex mundo explicaveris: explicando enim te simplex eris. Et vide si potes quod dico, aut si non potes, crede quod non vides. Dicis filio tuo, verbo dicis; verbum quod sonat, nec tu es, nec filius tuus. 9. Habeo, inquis, aliud quo ostendam: ita enim est eruditus filius meus, ut nec loquente me audiat, sed nutu ostendo ei quod faciat. Ecce nutu ostende quod vis, certe animus tuus vult ostendere quod in se habet. Unde facis nutum? De corpore, scilicet, labiis, vultu, superciliis, oculis, manibus. Haec omnia non sunt quod animus tuus; etiam ista media sunt: intellectum est aliquid per haec signa, quae non sunt quod animus tuus, nec quod animus filii tui: sed hoc totum quod corpore agis, infra animum tuum est, et infra animum filii tui; nec potest cognoscere animum tuum filius tuus, nisi dederis ei signa de corpore. Quid igitur facio? Non est hoc
Abbreviated transcription (Latin):
endi ꝑducit ad cognitionẽ tuam. Sonus ergo ille nonẽ. ipse tu
non ÷ ipse silius tuus: signũ datum ÷ ab animo tuo animo
sili i tui. Qđ signũ nonsit nonsit̾ animus tuus necanimus silu
tui s aliud aliquid: ita neputamus patrẽ locũ eẽ. cum silio. Euer̃
uerba int̾ hñ ⁊ uerbum : quomđ istud ẽ  an quicquid uellet
pat̾ dicere silio: si uerbo uell& dicere ipse silius. ẽ. uerbũ patris
Nũquid ꝑ uerbum loqueretur ad uerbum : anquia filius magnũ
uerbũ minora uerba cursura erant int̾ patrẽ & siliũ: sonas ali¬
quis . iquasi creatura quaedam temporalis atq uolatica exitura
erat exore patris & ꝑcursura aurẽ silii. Nũquid hab&̾ ds̃ corpꝰ
ut qua si exeius labiis hoc procedat: & habet aures corporis
uerbũ in quas sonus ueniat : remoue omĩa corporalia. simplici¬
tatẽ uide si simplexes. Quomodo aut̃ eris simplex : site non mundo

Expanded text:
endi perducit ad cor cogitationem tuam; sonus ergo ille, non est ipse tu, endi perducit ad cor cogitationem tuam; sonus ergo ille, non est ipse tu, non est ipse filius tuus. Signum datum est ab animo tuo animo filii tui, quod signum non sit nec animus tuus, nec animus filii tui, sed aliud aliquid. Itane putamus Patrem locutum esse cum Filio? Fuerunt verba inter Deum et Verbum? quomodo istud est? An quidquid vellet Pater dicere Filio, si verbo vellet dicere, ipse Filius est Verbum Patris, numquid per verbum loqueretur ad Verbum? An quia Filius magnum Verbum, minora verba cursura erant inter Patrem et Filium? Sonus aliquis et quasi creatura quaedam temporalis atque volatica, exitura erat ex ore Patris, et percussura aurem Filii? Numquid habet Deus corpus, ut quasi ex ejus labiis hoc procedat; et habet aures corporis Verbum, in quas sonus veniat? Remove omnia corporalia, simplicitatem vide, si simplex es. Quomodo autem eris simplex? Si te non mundo
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃ facut non ẽ hocibi quidꝑgis adsimilitudinẽ tuã ideles
inte similitudinẽ dĩ: ibi omĩno non est hoc. Inueni aliquid
qͥmđ demonstrares filio tuo qđ facis antȩquã facis ut cũ de¬
fabricetur: antequam eam ipse fabricem ostendo silio meo
qa uolo facere et facit ipse: atq ego ꝑipsum. cui ostendiue
uoluntatẽ meã. Recessisti quidem a pristina similitudineã
s ad huc iaces in magna dissimilitudine . Ecce enĩ antequã
facias domũ indicas filio tuo ⁊ de monstras quid facere uelis
ut ae demonstrante antequam facias faciat ipse quod de¬
monstraueris : ⁊ tuꝑ ipsum s uerba dicturus es silio tuio.
int̃te upsum uerba cursura sunt: ⁊ int̃ demonstrantẽ &ui¬
dentẽ. ł loquentẽ ⁊ audientẽ sonus articulatus uolat: ꝗ ñ ẽ.
quodtu nones quod ipse . Sonus quippe ille qui exit deore tuo
& uerberato aere tang& aurem silii tui: ⁊ inpleto sensu audi¬

Expanded text:
liter faciat. Non est hoc ibi: quid pergis ad similitudinem tuam, et deles liter faciat. Non est hoc ibi: quid pergis ad similitudinem tuam, et deles in te similitudinem Dei? Ibi omnino non est hoc. Inveni aliquid, quomodo demonstres filio tuo quod facis, antequam facis; ut cum defabricetur: antequam eam ipse fabricem, ostendo filio meo quod facere volo; et facit ipse, atque ego per ipsum, cui ostendi voluntatem meam. Recessisti quidem a pristina similitudine, sed adhuc jaces in magna dissimilitudine. Ecce enim antequam facias domum, indicas filio tuo, et demonstras quid facere velis; ut te demonstrante antequam facias, faciat ipse quod demonstraveris, et tu per ipsum: sed verba dicturus es filio tuo, inter te et ipsum verba cursura sunt; et inter demonstrantem et videntem, vel loquentem et audientem sonus articulatus volat, qui non est quod tu, non est quod ipse. Sonus quippe ille qui exit de ore tuo, et verberato aere tangit aurem filii tui, et impleto sensu audi
Abbreviated transcription (Latin):
filio s. demonstrando fact ꝑsiliũ. Uid& enim silius patrem de¬
monstrantẽ antequam aliquod siat: ⁊ exdemonstratione patris
& usione filii fit quodsit apatre ꝑfiliũ sicanimȩ suscitantur
Sipotuerint uidere istam unitatis cõiunctionẽ. patrẽ demons¬
trantem: silium uidentem ⁊ ꝑpatris demonstrationẽ & silu
uisionẽ sieri creaturã. atq id heri ꝑpatris demonstrationem
difili i uisionẽ. Quod nec pat̃ sit nec silius s infra patrẽ & siliũ
quicquid sit apatre sit ꝑsiliũ. Quis hoc uido ecce iterum ad cir¬
nales sensus. Ecce rursus humiliamus nos ⁊ descendimus aduos:
sit am̃ aliquid aliquando ascenderamus a uobis. Uis demonstrare
aliquid silio tuo ut siat qđ facis facturus es: isic demonstraturꝰ.
Q đigitur facturus es ut clemonstrares silio. ñ utiq facis ꝑsiliũ
Sedtu solus facis quod ipse factum uideat: & aliud talẽ simi¬

Expanded text:
Filio, sed demonstrando facit per Filium. Videt enim Filius Patrem deFilio, sed demonstrando facit per Filium. Videt enim Filius Patrem demonstrantem antequam aliquid fiat, et ex demonstratione Patris et visione Filii fit quod fit a Patre per Filium. Sic animae suscitantur, si potuerint videre istam unitatis conjunctionem, Patrem demonstrantem, Filium videntem, et per Patris demonstrationem et Filii visionem fieri creaturam: atque id fieri per Patris demonstrationem et Filii visionem, quod nec Pater sit nec Filius, sed infra Patrem et Filium, quidquid fit a Patre per Filium. Quis hoc videt? 8. Ecce iterum ad carnales sensus, ecce rursus humiliamus nos, et descendimus ad vos, si tamen aliquid aliquando ascenderamus a vobis. Vis demonstrare aliquid filio tuo, ut faciat quod facis: facturus es tu, et sic demonstraturus. Quod igitur facturus es ut demonstres filio, non utique facis per filium: sed tu solus facis quod ipse factum videat, et aliud tale simi
Abbreviated transcription (Latin):
caelo quae in terra quae inmari uisibilia inuisibilia animalia
interris: frutecta in agris. natantia in aquis: inaera uolantia
incȩlo lucentia. Praeter haec angłos. uirtutes sedes. dominatio¬
nes. principatus potestates. omĩa ꝑipsum facta sunt. Nũquid fec̃
haec omĩa dĩ. ⁊ demonstrauit ea facta filio ut & ipse faceret
alterũ mudũ his om̃ib plenũ : non utiq sed qͥđ᷑ quaecumq
enim ille fecerit. hȩc nonalia sedhaec ⁊ silius nec lissimiliter
s similiter facit. Pater enĩ diligit siliũ : ⁊ om̃a demonstrat ei
quȩ ipse facit. demonstrat pater silio ut animȩ suscitentur:
qr ꝑpatrẽ isiliũ animȩ suscitantur. Nec possunt uiuere
animȩ : nisi eorũ uita sit dĩ. Si ergo non possunt uiuere animȩ
nisi earũ uita sit cd̃ sicut ipsesunt uita corporum. qđ de monstrat
pat̃ silio: id ẽ quod facit ꝑsiliũ facit. Nonenim faciendo lemonstrat

Expanded text:
coelo, quae in terra, quae in mari, visibilia, invisibilia, animalia coelo, quae in terra, quae in mari, visibilia, invisibilia, animalia in terris, fruteta in agris, natantia in aquis, in aere volantia, in coelo lucentia; praeter haec omnia, Angelos, Virtutes, Sedes, Dominationes, Principatus, Potestates: omnia per ipsum facta sunt haec fecit, et demonstravit ea facta Filio, ut et ipse faceret alterum mundum his omnibus plenum? Non utique. Sed quid? Quaecumque enim ille fecerit, haec, non alia, sed haec et Filius, nec dissimiliter, sed similiter facit. Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit. Demonstrat Pater Filio ut animae suscitentur, quia per Patrem et Filium animae suscitantur: nec possunt vivere animae, nisi earum vita sit Deus. Si ergo non possunt vivere animae, nisi earum vita sit Deus, sicut ipsae sunt vita corporum; quod demonstrat Pater Filio, id est quod facit, per Filium facit. Non enim faciendo demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
Excepta quippe rationali m̃te : uita beluina ẽ. Sed qr expulsisunt
iueritate expulsi sunt accipe totũ xp̃m uerbũ. m̃tẽ rationalem
& carnẽ hoctotũ ꝓp̃s ẽ. Resurgat anima tua abiniquitate : ꝑid qđ
ds̃ .ẽ. Resurgat corpus tuũ acorruptione : ꝑid quod homo. ẽ. Proinde
carissimi audite magnã lectionis huius quantũ michi uidetur
profunditatẽ : iuidete quẽ ad modũ loquatur hic xp̃s: nichil aliud
quã quare uenerit xp̃s. utresurgant amimȩ abiniquitate : resur¬
gant corpora acorruptione. Iam dixi animȩ ꝑquid resurgant᷑ :¬
ꝑ ipsam substantiam dĩ. corpora ꝑquid resurgant ꝑ dispensationẽ
humanã chũ nr̃i iħu xp̃i. Am̃ am̃ dico uobis non potest filius a se¬
facere quicquã : nisi quod uiderit patrẽ facientẽ. Quȩcũq enim
ille fecerit: haec ⁊ silius facit similit̃. Caelũ terrã mare quȩ in

Expanded text:
excepta quippe rationali mente, vita belluina est. Sed quia expulsi sunt, excepta quippe rationali mente, vita belluina est. Sed quia expulsi sunt, et veritate expulsi sunt; accipe totum Christum, Verbum, mentem rationalem, et carnem. Hoc totum Christus est. Resurgat anima tua ab iniquitate per id quod Deus est, resurgat corpus tuum a corruptione per id quod homo est. Proinde, charissimi, audite magnam lectionis hujus, quantum mihi videtur, profunditatem; et videte quemadmodum loquatur hic Christus, nihil aliud quam quare venerit Christus, ut resurgant animae ab iniquitate, resurgant corpora a corruptione. Jam dixi animae per quid resurgant, per ipsam substantiam Dei; corpora per quid resurgant, per dispensationem humanam facientem: quaecumque enim ille fecerit, haec et Filius similiter facit. Coelum, terram, mare, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
qr uerbum caro factũ ẽ. & habitauit in nobis. Ergo et uerbũ et caro
xp̃s. Cum enim informa dĩ. eẽt: non rapinã arbitratus. eẽ. se eq¬
lis dõ & quidnos inimo qͥ non poteramus infirmi rihumilis repẽ¬
tens: at tingere dm̃: nũquid relinquendi eramus : absit. Sem&d¬
ipsum exinaniuit. formam serui accipiens : non engo formã dei
amittens Factus gͦ homo qui erat ds̃. accipiendo quod noneratu
non amittendo quod erat. Ita factus : homo ds̃ ubi habes aliquid
propt̃ infirmitatẽ nrãm: ibi habes aliud propt̃ ꝑsecutionem
corpora: utrũq quippe mortuũ eratꝰ. Corpus ex infirmitate
anima ex iniquitate : quia utrũq mortuũ erat. resurgat utrũ¬
ꝑquid corpus: nisi ꝑ hominẽ xp̃i: erat enĩ & in xp̃o anima humana
tota anima. non inrationale tantũ animȩ. sed etiã rationale quodñs
dicitur. Fuerant enĩ quidã heretici & pulsisunt abȩccła : quiputarent
non habere m̃tẽ rationalẽ corpus xp̃i. Sed quasi animã beluinam:

Expanded text:
go et Verbum et caro Christus. Cum enim in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Et quid nos in imo, qui non poteramus infirmi et humi repentes attingere Deum, numquid relinquendi eramus? Absit. Semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Non ergo formam Dei amittens. Factus est ergo homo qui erat Deus, accipiendo quod non erat, non amittendo quod erat: ita factus est homo Deus. Ibi habes aliquid propter infirmitatem tuam, ibi habes aliud propter perfectionem ae, resurgant et corpora. Utrumque quippe mortuum erat; corpus ex infirmitate, anima ex iniquitate. Quia utrumque mortuum erat, resurgat utrumtum? Per quid corpus, nisi per hominem Christum? Erat enim et in Christo anima humana, tota anima: non irrationale tantum animae, sed etiam rationale quod mens dicitur. Fuerunt enim quidam haeretici, et pulsi sunt ab Ecclesia, qui putarent non habere mentem rationalem corpus Christi, sed quasi animam belluinam:
Abbreviated transcription (Latin):
Huiꝰ rei sacramtũ. idest unitatis corporis & sanguinin atiuc¬
xp̃i. alicubi cottidie alicubi certis int̃uallis dierũ indinica
mensa p̃parat᷑ : & de m̃sa dominica sumit᷑. qͥbusdã adinia¬
qͥbusda adexitu: Res u ipsa cuiꝰ sacram̃tũ .ẽ. oña homini
aduitã. nulli adex itũ qͥcuq eiꝰ particeps fuerit. Ne aute
putarent sicinisto cibo & potu ꝓmitti uitã xtnã ut qui eẽ
sumerent. iã ñ corpore morerent᷑. huic cogitationi: Est¬
dignatus occurre: Nam cũ dixiss& qͥmanducat meã carnẽ. & bibit meũ

Expanded text:
us rei sacramentum, id est unitatis, corporis Christi et sanguinis, alicubi quotidie alicubi certis intervallis dierum, in Dominica mensa praeparatur, et de mensa Dominica sumitur: aliquibusdam ad exitium: res vero ipsa cujus sacramentum est, omni homini ad vitam, nulli ad exitium, quicumque ejus particeps fuerit. 16. Ne autem putarent sic in isto cibo et potu promitti vitam aeternam, ut qui eam sumerent, jam nec corpore morerentur; huic cogitationi dignatus est occurrere. Nam cum dixisset, Qui manducat meam carnem, et bibit meu