comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dinis fecimus: inuoluti sumus: di¬
cat quid nobis faciendũ sit. ut
fugere a uentura ira ualeamus:
Sequitur: Facite ergo fructus
dignos pęnidentiȩ: In quibꝰ uerbis
notandũ est: quod amicus sponsi
non solum fructus pęiutentię: sed
dignos pęntentiȩ ammonet esse
Ut enĩ scłm dignos pęnitentiȩ
fructus loquamur: sciendũ ẽ. quia
quisquis illicita nulla cõmisit. huic
iure conceditur ut licitis utatur:
Sicq pietatis oꝑa faciat: ut tamen
si noluerit: ea quȩ mundi sunt
non relinquat: At si quis in forni¬
cationis culpa uel fortasse quod
est grauius in adulterio lapsus est:
tanto a se licita debet abscidere:
quanto sẽ menunit illicita perpe¬
trasse: Neq enĩ pars una fructus
boni operis esse debet eius qui mi¬
nus: et eius qui amplius deliquit:
Per hoc ergo quod dicitur. facite fru
ctus dignos pęnitentiȩ: unius cuiꝰq
conscientia conueniturꝰ ut tanto
maiora quęrat bonorũ operum lu¬
cra per pęnatentiam quanto graui¬

Expanded text:
dinis involuti sumus, dicat quid nobis faciendum sit, ut fugere a ventura ira valeamus. Sequitur: Facite ergo fructus dignos poenitentiae. In quibus verbis notandum est quod amicus sponsi non solum fructus poenitentiae, sed dignos poenitentiae admonet esse Ut enim secundum dignos poenitentiae fructus loquamur, sciendum est quia quisquis illicita nulla commisit, huic jure conceditur 1520 ut licitis utatur; sicque pietatis opera faciat, ut tamen, si noluerit, ea quae mundi sunt non relinquat. At si quis in fornicationis culpam, vel fortasse, quod est gravius, in adulterium lapsus est, tanto a se licita debet abscindere quanto se meminit et illicita perpetrasse. Neque enim par fructus boni operis esse debet ejus qui minus et ejus qui amplius deliquit, Per hoc ergo quod dicictus dignos poenitentiae, unusquisque conscientia convenitur, ut tanto majora quaerat bonorum operum lucra per poenitentiam, quanto gravi
Abbreviated transcription (Latin):
septimana uicis suȩ. quȩ ei
de uice abia contigerat.
templũ ministraturus in¬
trauit: sed forte aliquibꝰ
obscurũ ẽ. quia scriptura
tacere uidetur quo hec siñ
anni tẽpor e gesta: Quibus
intimandũ. quia nec hoc
scriptura pretermisit: sed
ex eo qđ addidit latenter
innuit. & om̃is inquiens
multitudo erat populi
orans foris hora incensi:
Una & enĩ tantũ modo
per annũ sollẽpnitas in
qua pontifice ad orandũ

Expanded text:
septimana vicis suae, quae ei septimana vicis suae, quae ei de vice Abia contigerat, templum ministraturus intravit; sed forte aliquibus obscurum est, quia Scriptura tacere videtur quo haec sint anni tempore gesta. Quibus intimandum quia nec hoc Scriptura praetermisit, sed ex eo quod addidit latenter innuit; Et omnis, inquiens, multitudo erat populi orans foris hora incensi. Una etenim tantummodo per annum solemnitas erat, in qua pontifice ad orandu
Abbreviated transcription (Latin):
cebatur. ubi desinente omni
la sciuia concupiscentiȩ car¬
nalis constaret quia nulla
in conceptione causa uolup¬
tatis : sed sola cogitata sit
spũalis gr̃a prolis Sic ysaac
filius promissionis. qui in fi¬
guram redẽptoris nr̃i factus
est obȩdiens patri usq ad
mortem: de ueteranis paren.¬
tibus & sterili du matre
natus est: Sic iacob ioseph
patri archȩ. sic sanson fortis¬
simus ducũ. & propħarum
eximius samuhel. sterilis
diu corpore. s fecundas
semꝑ uirtutibꝰ habuere ge¬
nitrices. ut miraculo natiui¬
tatis. natorũ dignitas nͦ sce¬
retur: & probentur sublimes
in uita futuri : qui in ipso
uitȩ exortu conditionis hu¬
manȩ iura transcencderent:
Quod uero sequitur Factũ
est autẽ cũ sacerdotio funge¬
retur in ordine uicis suȩ̨ ante
dm̃. sccłm consuetudinẽ sacer¬
cdotii. sorteͤ exiit. ut incensũ
poneret ingressus in templũ
dñi. xlaret quidẽ omnibus. claret¬
quia iam redeunte ex ordine

Expanded text:
cebatur, ubi desinente omni cebatur, ubi desinente omni lascivia concupiscentiae carnalis constaret quia nulla in conceptione causa voluptatis, sed sola cogitata sit spiritualis gratia prolis. Sic Isaac filius promissionis, qui in figuram Redemptoris nostri factus est obediens patri usque ad mortem, de veteranis parentibus et sterili diu matre natus est: sic Jacob et Joseph patriarchae, sic Samson fortissimus ducum, et prophetarum eximius Samuel steriles diu corpore, sed fecundas semper virtutibus habuere genitrices, ut miraculo nativitatis, natorum dignitas nosceretur, et probarentur sublimes in vita futuri, qui in ipso vitae exortu conditionis humanae jura transcenderent; quod vero sequitur: Factum est autem, cum sacerdotio fungeretur m, secundum consuetudinem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret, ingressus in templum Domini. Claret quidem omnibus quia jam redeunte ex ordine
Abbreviated transcription (Latin):
un moderacius studendo. dũ
sine scientia dõ placere appe-¬
tunt: proximorũ oculos offen¬
dant: A qua utraq repre¬
hensione parentes beati iohis.
immunes esse declarantur:
De quibus cũ dictũ esset:
erant autẽ iusti ambo.
Continuo subnectitur ante
dm̃ & cũ adiunctũ esset
incedendes in omraibꝰ man¬
datis & iustificationibꝰ dñi:
mox infertur sine quȩrela:
Acsi aperte dicatur: Adeo
se in actibus pariter & cogi¬
tationibus suis circũ specte
agebant: ut & diuinis optu¬
tibus in occulto & humano
foras iuditio placerent. Iuxta
illud apłi Frouiclemus enun
bona non solũ corã dõ. sed
etiã corã hominibus: Qñ erat
illis filius eo qđ esset elysabeth
sterilis: & ambo processissent
in diebus suis Diuinitus est
rocuratũ. ut sterili matre.
utroq parente ꝓuectioris
etatis ioħ s nascerentur: qua¬
tinus etiã ipso ortus eius mira¬
culo patesceret uirũ magnȩ
uirtutis futurũ eẽ qui nas¬

Expanded text:
immoderatius studendo, dum immoderatius studendo, dum sine scientia Deo placere appetunt, proximorum oculos offendant. A qua utraque reprehensione parentes beati Joannis immunes esse declarantur, de quibus cum dictum esset, Erant autem justi ambo, continuo subnectitur, ante Deum; et cum adjunctum esset, Incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini, mox infertur, sine querela. Ac si aperte dicatur, Adeo se in actibus pariter et cogitationibus suis circumspecte agebant, ut et divinis obtutibus in occulto, et humano foris judicio placerent, juxta illud Apostoli: Providemus enim bona non solum coram Diam coram hominibus . Et non erat illis filius, eo quod esset Elizabeth sterilis, et ambo processissent in diebus suis. Divinitus est procuratum ut sterili matre et utroque parente provectioris aetatis Joannes nasceretur, quatenus etiam ipso ortus ejus miraculo patesceret virum magnae virtutis futurum esse qui nas
Abbreviated transcription (Latin):
sũmi sacerdotis nomen habę¬
ret Qui autẽ oido partium
earũdem seruari deberet. miulsa
corã dauid rege & principibꝰ
familiarũ sacerdotaliũ. & lȩ¬
uiticarũ sorte querebatur:
Inquarũ distributione sortiũ
abia de cuiꝰ uice & genere
Tacharias oritur. octauo loco
positus inuenitur: & recte prȩco
noui testamenti. in quo gła
resurrectionis mundo decla.¬
ratur. loco octauȩ̨ sortis nas¬
citur: quia & dñs nr̃ una
sabbati quȩ est a die con¬
ditionis octaua resurrexit a
mortuis: & nobis post sex huiꝰ
scłi ȩtates. ac septimã quietis
animarũ. quȩ est in alia uita
octaua iam ȩtas ꝑpetuȩ re¬
surrectionis in fine ꝓmittit᷑
Erant autẽ iustĩ ambo
mancdatis & iustificatioribꝰ
dñi sine querela: Sepe contin-¬
git ut hi qui iam perfecti
hominũ estimatione udican.¬
tur: adhuc in oculis interni
arbitri minus aliquid per¬
fectionis habeant: Et rursus
quibusdã uirtutũ operibus

Expanded text:
summi sacerdotis nomen habesummi sacerdotis nomen haberet. Qui autem ordo partium earumdem servari deberet, missa coram David rege et principibus familiarum sacerdotalium, et Levitarum sorte quaerebatur. In quarum distributione sortium, Abia, de cujus vice et genere Zacharias oritur, octavo loco positus invenitur. Et recte praeco Novi Testamenti, in quo gloria resurrectionis mundo declaratur, loco octavae sortis nascitur: quia et Dominus noster una sabbati, quae est a die conditionis octava, resurrexit a mortuis, et nobis post sex hujus saeculi aetates, ac septimam quietis animarum, quae est in alia vita, octava jam aetas perpetuae resurrectionis in fine promittitur. Erant autem justi ambo mandatis et justificationibus Domini sine querela. Saepe contingit ut hi qui jam perfecti hominum aestimatione judicantur, adhuc in oculis interni arbitri, minus aliquid perfectionis habeant; et rursus quibusdam virtutum operibus
Abbreviated transcription (Latin):
puli circũstantis ad memo
solũ sublimitate uerborum
que dicebantur erigerent:
Uolensq ut crescente cultu
& magnificentia templi de¬
cus quoq ministerii illius.
& ministrantium cresceret
cȩtus: conuocauit omnem
progeniẽ filiorũ aaron. et
eos uidelicet qui de eleazar.
& illos qui de ithamar styr-¬
pe descenderant. diuisitq
hos in partes uiginti quatuor
Ac de his singulis. singulos
pontifices eligens: cȩteros
qui in partibꝰ erant sacer¬
dodii minoris. qui nunc
presbiteratus uocatur officio
fungi p̃cepit: Ea uidelicet
prouisione. ut dũ quilibet
pontificũ uita decederet.
quicumq in eiꝰ parte obtimꝰ
putaretur: ei pontificatu succe¬
cleret: Quas uidelicet partes
taliter ordinauit: ut singuli
pontifices. cũ subiectis sibi sa-¬
cerdotibus per octo nos minisra¬
rent dies: Hoc ẽ. a sabbato.
usq ad sabbatũ Q cũ omnes¬
gradus sacerdota essent ȩ¬
dignior uideretur. speciali re¬
uerentia ac potrstate p̃minens.

Expanded text:
puli circumstantis ad memorpuli circumstantis ad memorsolum sublimitate verborum qua dicebantur, erigerent. Volensque ut crescente cultu et magnificentia templi, decus quoque ministerii illius et ministrantium cresceret coetus, convocavit omnem progeniem filiorum Aaron, et eos videlicet qui de Eleazar, et illos qui de Ithamar stirpe descenderant, divisitque hos in partes viginti quatuor, ac de his singulis singulos pontifices eligens, caeteros qui in partibus erant sacerdotii minoris, qui nunc presbyteratus vocatur, officio fungi praecepit, ea videlicet provisione ut dum quilibet pontificum vita decederet, quicunque in ejus parte optimus putaretur, ei in pontificatu succederet. Quas videlicet partes taliter ordinavit ut singuli pontifices cum subjectis sibi sacerdotibus, per octonos dies, hoc est a sabbato usque ad sabbatum  Al. omgradu sacerdotali essent aedignior videretur, speciali reverentia ac potestate praeeminens,
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃nidatẽ urãm audire de¬
lectat. qui sit abia de
cuius uice tacharias genus
duxisse perhibetur: hic tẽ¬
pori dauid regis sũmus
erat sacerdos siquidẽ ui¬
bente dño ꝑ moysen: primo
unus in lege pontifex aã¬
ron est constitutus. Post
cuiꝰ mortẽ eleazar filius
eiꝰ sacerdotiũ suscepit: &
hoc quoq mortuo: finees
filius eiꝰ sacerdotii successor
extitit: Et sic usq ad tẽpora
lauid. per annos circiter
quadringentos septuaginta.
unus post unũ extitere pon¬
tificatus heredes: At uero
dauiel cũ magno feruens
studio. religionis templũ dño
condere desiderasset : dñs autẽ
magis hoc per filiũ eiꝰ salomo¬
nem uellet impleri: nichilo¬
minus ip̃se dauid omĩa quȩ
ad futurã eiusdẽ tẽpli constru.¬
ctionẽ uel reuerentiã ꝑtine.¬
rent: sollicitus p̃parare cura-¬
uit: Unde etiã cantores
statuit: qui tẽpore sacrificii
cotidie psalmos cũ melodia
resonarent: atq animos po¬

Expanded text:
fraternitatem vestram audire defraternitatem vestram audire delectat quis sit Abia, de cujus vice Zacharias genus duxisse perhibetur, hic temporibus David regis summus erat sacerdos. Siquidem jubente Domino per Moysen, primo unus in lege pontifex Aaron est constitutus, post cujus mortem Eleazar filius ejus sacerdotium suscepit. Et hoc quoque mortuo, Phinees filius ejus sacerdotii successor exstitit, et sic usque ad tempora David per annos circiter quadringentos septuaginta, unus post unum exstitere pontificatus haeredes. At vero David cum magno fervens studio religionis templum Domino condere desiderasset, Dominus autem magis hoc per filium ejus Salomonem vellet impleri, nihilominus ipse David omnia quae ad futuram ejusdem templi constructionem vel reverentiam pertinerent, sollicitus praeparare curavit. Unde etiam cantores statuit qui tempore sacrificii quotidie psalmos cum melodia resonarent, atque animos po
Abbreviated transcription (Latin):
go congruentius translatio¬
nẽ legalis & substitutionẽ
euangłici sacerdotii. quã
sũmi iuxta legẽ sacerdotis
filius propħaret : qui cũ &
ipse summus sacerdos scđm
legem existere posse uide-
retur: maluit docente in¬
trinsecus in cõmutabili ra¬
tione ueritatis. noui sacer¬
dotis prȩco. quã successor
& heres existere. ueteris:
Maluit doctus in sp̃ũ uo¬
catis in desertũ popłis. noui
destamenti. sacramenta prȩ¬
dicare: quã ad se uenientibꝰ
un tẽplum gloriosissimo illo
tunc temporis sacerdotii ue.¬
teris officio prȩesse Pretulit
longam solitudinis sitim. &
esurient continuis hostia¬
rũ sollẽpniis. płlis camelo¬
rum. & cinctui zonȩ pelli¬
ciȩ. auro textas pontificum
postposuit stolas Ut quid
enĩ hȩc fr̃s mei nisi ut as
qui merito iusticie ꝑfit̾ioris
auctoritatẽ sibi prȩdicandi
adsciuerat: Ipse etiã neglectu
ostenderet. quia in lubitant̃
melioris pontificatus prȩco. & precursor¬

Expanded text:
go congruentius translatiogo congruentius translationem legalis, ut substitutionem evangelici sacerdotii, quam summi juxta legem sacerdotis filius prophetaret? Qui cum et ipse summus sacerdos secundum legem existere videretur posse, maluit docente intrinsecus incommutabili ratione veritatis novi sacerdotis praeco, quam successor et haeres existere veteris. Maluit doctus in spiritu vocatis in desertum populis Novi Testamenti sacramenta praedicare, quam ad se venientibus in templum, gloriosissimo illo tunc temporis sacerdotii veteris officio praeesse. Praetulit longam solitudinis sitim et esuriem continuis hostiarum solemniis, pilis camelorum et cinctui zonae pelliceae, auro textas pontificum postposuit stolas. Ut quid enim haec, fratres mei, nisi ut is qui merito justitiae perfectioris auctoritatem sibi praedicandi asciverat, ipse etiam neglecto ostenderet quia non dubie melioris pontificatus praeco et praecursor
Abbreviated transcription (Latin):
quo hȩc ipse ñ quasi nouitia
didicisset. sed uelut here¬
ditario iure. a ꝓgenitoribꝰ
accepta seruaret: De sacer¬
dotali prosapia ortus ẽ: ut
eo potentus mutationem
sacerdotii prȩconaret᷑. quo
ipsũ ad sacerdotale genus
ꝑtinere claresceret: Redeptor
&enĩ nr̃ in carne apparens.
sicut rex fieri nobis dignatus
est regnũ cȩleste tribuendo
ita etiã pontifex factus est.
semet ipsũ pro nobis offeren
do hostiam dõ in odorem
suauitatis Unde scriptũ
est: Iurauit dñs & non pe¬
nitebit eũ: du es sacerdos
in ȩternũ. sccłm ordinem
me lchisedech Melchi sedech
quippe ut legimus. sacerdos
dĩ summi longe legalis sa-¬
cerdotii tẽpora p̃cessit. offe¬
rens dõ panẽ &e uinũ: & idõ
redẽptor nr̃ sacerdos e̾e̾ dicit᷑
scđm ordinẽ m elchisedechi
qui ablatis uictimis legalibꝰ
idem sacrificii genus in mi-¬
nisteriũ sui corporis & san-¬
guinis. in nouo testamento
offerendo instituit: Quis er¬

Expanded text:
quo haec ipse non quasi novitia quo haec ipse non quasi novitia didicisset, sed velut haereditario jure a progenitoribus accepta servaret. De sacerdotali prosapia ortus est, ut eo potentius imitationem sacerdotii praeconaretur, quo ipsum ad sacerdotale genus pertinere claresceret. Redemptor etenim noster in carne apparens, sicut rex nobis fieri dignatus est regnum coeleste tribuendo, ita etiam pontifex factus est semetipsum pro nobis offerendo Deo hostiam in odorem suavitatis. Unde scriptum est: Juravit Dominus et non poenitebit eum , tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Melchisedech quippe, ut legimus, sacerdos Dei summi, longe legalis sacerdotii tempora praecessit, offerens Deo panem et vinum. Et ideo Redemptor noster sacerdos esse dicitur secundum ordinem Melchisedech, quia ablatis victimis legalibus, idem sacrificii genus in mysterium sui corporis et sanguinis in Novo Testamento offerendo instituit. Quis er
Abbreviated transcription (Latin):
enturus in carne
dñs & redẽptor
ñr̃. multos dispen-¬
sationis suȩ testes p̃misit
&̾ nuntios. qui diuersis tem-¬
poribus diuersis israheliticȩ
plebis tribubus orti. ñ diuer¬
sa fide. sed uno eodẽq per
&e̾ quasi limes quidã legis
& euangłii. figure & uerita.¬
tis iohes apparuit. Domino
attestante qui ait. Lex et
propħȩ usq ad ioħem: ex eo
regnũ dei euangłizatur: Unde
etiã plusquã propħa clictus ẽ:
quia quẽ cȩteri alonge pro¬
phetando solũ predixerant
ille & primo uenturũ ꝓpħan¬
do signauit : & mox uenientẽ
ostendendo demonstrauit:
Qui certe gr̃a dispensationis
non solũ iu̾stus. sed et de
pontificali stirpe ortis paren¬
tibus natus asseritur Fuit
erũ sacerdos sicut ex lectione
euangłica audiuimꝰ. nomine
Tacharias de uice abia: et
uxor illi de filiabus aaron.
& nomen eiꝰ elysabeth Erant
autẽ iusti ambo: ante dm̃
Iustis quippe parentibꝰ est
genitus. ut eo confidentius
iusticię p̃cepta popłis daret.

Expanded text:
enturus in carne Dominus et Redemptor noster multos dispensationis suae testes praemisit et nuntios, qui diversis temporibus diversis Israeliticae plebis tribubus orti, non diversa fide, sed uno eodemque perultimus et quasi limes quidam legis et Evangelii, figurae et veritatis Joannes apparuit, Domino attestante qui ait: Lex et prophetae usque ad Joannem, ex eo regnum Dei evangelizatur . Unde etiam plus quam propheta dictus est, quia quem caeteri a longe prophetando solum praedixerant, ille et primo venturum prophetando signavit, et mox venientem ostendendo monstravit. Qui certe gratia dispensationis non solum justis, sed et de pontificali stirpe ortis parentibus natus asseritur. Fuit enim sacerdos, sicut ex lectione evangelica audivimus, nomine Zacharias, de vice Abia, et uxor illi de filiabus Aaron, et nomen ejus Elisabeth. Erant autem justi ambo ante Dominum. Justis quippe parentibus est genitus, ut eo confidentius justitiae praecepta populis daret,
Abbreviated transcription (Latin):
plaita est Nlã profecto qui ꝓ-¬
ximũ loquendo ȩdificat. bo-¬
nũ opus operatur. Sed quid
est a me ipso non loquor. ni
si a me ipso ñ sũ qui loquorͤ
Ei quippe tribuit qui facit.
de quo ẽ. ipse qui facit: Iater
enĩ ds̃ non ẽ. de aliquo. fi¬
lius autẽ ds̃ est quidẽ pa¬
tri equalis sed de patre dõ:
Idõ ille ds̃ sed ñ de dõ: et
lumen. sed ñ de lumine: Iste
uero ds̃ de dõ: lumen de
lumine: Deniq adiungit :¬
& dicit: Non creditis quia ego
in patre. & pater in me est :
Alioqui: propter opera ipsa
credite: Antea solus phylip¬
pus arguebatur : nunc autẽ
non ibĩ eũ solũ fuisse. et qui
esset arguendus oftendicur.
Propt̃ opera ipsa inquit credite.
quia ego in patre. & pater in
me est: Heq enĩ si separati
essemus: insepa rabiliter ope¬
rari ulla ratione possemus:
Sed quid ẽ. quod sequitur.
Ainen amen dico tibi qui
credit in me. opera quȩ ego
facio & ipse faciet. & maiora

Expanded text:
Plane ita est. Nam profecto qui prPlane ita est. Nam profecto qui proximum loquendo aedificat, bonum opus operatur. Sed quid est, a meipso si a me ipso non sum qui loquor. Ei quippe tribuit quod facit, de quo est ipse qui facit. Pater enim Deus non est de aliquo, Filius autem Deus est quidem Patri aequalis, sed de Patre Deo. Ideo ille Deus sed non de Deo, et lumen sed non de lumine. Iste vero Deus de Deo, lumen de lumine. Denique adjungit et ait: Non creditis quia ego in Patre et Pater in me est? Alioqui propter opera ipsa credite. Ante solus Philippus arguebatur; nunc autem non ibi eum solum fuisse qui esset arguendus ostenditur; propter opera ipsa, inquit, credite, quia ego in Patre et Pater in me est. Neque enim si separati essemus inseparabiliter operari ulla ratione possemus, sed quid est quod sequitur: Amen amen dico vobis, qui credit in me, opera quae ego facio et ipse faciet,
Abbreviated transcription (Latin):
quit cognoscetis eũ: & uidistis¬
mũ filiũ : sed admonendi
fuerant talem e̾ẽ etiã patrẽ.
est filius quẽ uid ebant:
pater & filius. qđ in sabelli¬
anis. qui uocantur etiã patri¬
passiani catholica fides dãp
nat Sed quod tã similes sint
pater & filius. ut qui unum
nouerit : ambos nouerit: So¬
lemus erã di similliiis duobꝰ
ita loqui eis qui unũ illorum
uident. & qualis sit alius
uolunt nosse. ut dicamus
uidistis illũ: istũ uidistis.
Sic ergo dictũ ẽ: qui uidit¬
me uidit & patrẽ:ꝰ non quia
ipse sit pater. qui filius: sed
quod ad patris similitudinẽ
in nullo prorsus discrep& fillꝰ
& pater in me ẽ cur in simili¬
bus distantiã cupis cernere
Cur in separabiles separatin
desideras nosse: Peinde non
solũ ad phẏlippũ. sed ad eos
pluraliter loquitur Uerba
quȩ ego loquor uobis a me¬
ipso non loquor: pater audẽ
in me manens facit opera¬
ipse: ergo & uerba opera suns

Expanded text:
quit, cognoscitis eum. Vidquit, cognoscitis eum. Vidmum Filium. Sed admonendi fuerant talem esse etiam Patrem, est Filius quem videbant. EPater, et Filius: quod in Sabellianis, qui vocantur etiam Patripassiani, catholnat: sed quod tam similes sint Pater et Filius, ut qui unum noverit, ambos noverit. Solemus enim de simillimis duobus ita loqui eis qui unum illorum vident, et qualis est alius volunt nosse, ut dicamus: Vidistis istum, illum vidistis. Sic ergo dictum est, Qui me videt, videt et Patrem: non utique ut ipse sit Pater qui Filius, sed quod a Patris similitudine in nullo prorsus discrepet Filius. et Pater in me est? Cur in similibus distantiam cupis cernere? cur inseparabiles separatim desideras nosse? Deinde non ad solum Philippum, sed ad eos pluraliter loquitur, quaquae ego loquor vobis, a meipso non loquor: Pater autem in me manens ipse facit opera. Ergo et verba opera sunt?
Abbreviated transcription (Latin):
scirent: Non ob aliud: nisi
quod ipsũ utiq scirent: Sed
facile ista soluitur quęstio:
si dicamus quod eũ aliqui
eorũ sciebant: aliqui nesci-¬
ebant : atq in his qui nescie¬
bant & phylippus erat: Et
quod ait: & quo ego uado sci-¬
tis. & uiã scitis: illis dixisse
intelligatur qui sciebant:
non phylippo cui dictũ est.
tanto tẽpore uobiscũ sũ. et
ñ cognorusti me. Phylippeᷤ
his ergo qui filiũ iam noue¬
rant: etiã illud de patre di¬
ctũ est. & amodo cognoscetis
eũ: & uidistis eũ: Dictũ est
erã propt̃ omimodã simuli-¬
tudinẽ quȩ illi cũ patre ẽ:
& idõ amodo dicerent᷑ nosse
patrẽ. quia nouerant similem
filiũ. ergo iã sciebant filium.
Et si non om̃s: certe quiclam
eorũ quibus dicitur. & quo
uaclo scitis: & uiã scitis Ipse
est enĩ uia. sed patrẽ nesciebaÑ.
idõ audiunt: si cognouissetis
ego sũ. alius ille: sed ne puta¬
rent dissimilẽ: & amodo in¬

Expanded text:
scirent, non ob aliud nisi scirent, non ob aliud nisi quod ipsum utique scirent? Sed facile ista solvitur quaestio, si dicamus quod eum aliqui eorum sciebant, aliqui nesciebant, atque in his qui nesciebant et Philippus erat: ut quod ait, Et quo ego vado scitis, et viam scitis, illis dixisse intelligatur qui sciebant; non Philippo cui dictum est, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? His ergo qui Filium jam noverant, etiam illud de Patre dictum est, Et amodo cognoscetis eum, et vidistis eum; dictum est enim propter omnimodam similitudinut ideo amodo dicerentur nosse Patrem, qui noverant similem Filium. Ergo jam sciebant Filium, et si non omnes, certe quidam eorum, quibus dicitur: Et quo vado scitis, et viam scitis. Ipse est enim via. Sed Patrem nesciebant: ideo audiunt: Si cognovissetis nim ego sum, alius ille. Sed ne putarent dissimilem, Et amodo, in
Abbreviated transcription (Latin):
& de se ipso alibi dicit. Ad
patrẽ uado & hoc loco ꝓꝑter
nos Memo inquit uenit ad
patrem: nisi per me Ac per hoc
& ipse ꝑ se ipsũ. ad se¬
ipsum & ad patrẽ : & nos ꝑ
ipsũ & ad ipsum & ad patrẽ:¬
Si cognouistis me inquit.
&e̾ patrẽ meũ utiq cognosce¬
tis Hoc ẽ. qđ ait Nemo ue¬
nit ad patrẽ: nisi per me
Deinde subiungit: Cognos¬
citis eũ: & uidistis eũ Sed
phylupus unus ex apłis.
quid audierit ñ intelligens:
dñe inquit: ostende nobis
patrẽ: & sufficit nobis Cui
uobiscũ sũ & ñ cognouisti
me Phylippe: Qui uidet me:
uidet & patrẽ: Ecce incre¬
pat qđ tanto tẽpore cum
ipsis erat: & non cognoscebatur:
Nonne ipse dixerat. & quo ego
uado scitis. & uiã scitis. et
se nescire dicentes. eos hoc
scire conuicerat. addendo
atq dicendo: ego sũ uia. ue-¬
ritas. & uita : Quom odo nunc
dicit. tanto tẽpore uobiscũ
sũ. & non cognouistisme. cũ
profecto & quo iret. & uiam

Expanded text:
et de seipso alibi dicit, Ad et de seipso alibi dicit, Ad Patrem vado : et hoc loco propter nos, Nemo, inquit, venit ad Patrem, nisi per me. Ac per hoc et ipse per se ipsum et ad seipsum et ad Patrem, et nos per ipsum et ad ipsum et ad PatreSi cognovistis me, inquit, et Patrem meum utique cognovistis. Hoc est quod ait: Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Deinde subjungit: Et amodo cognoscetis eum, et vidistis eum. Sed Philippus unus ex Apostolis, quid audierit non intelligens: Domine, inquit, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Cui vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem. Ecce increpat quod tanto tempore cum ipsis erat, et non cognoscebatur. Nonne ipse dixerat, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; et se nescire dicentes, eos haec scire convicerat, addendo atque dicendo, Ego sum via, veritas et vita? Quomodo nunc dicit, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? cum profecto, et quo iret, et viam
Abbreviated transcription (Latin):
diam latitantẽ: Sed quidnã
possumus capere: Numquid
poterant ei dicere apłi eius
cũ quibꝰ loquebatur: nescimꝰ
te: Proinde si eũ sciebant.
&e uia ipse est. uiã sciebant:
Ecce scire conuicti sunt:
quod se scire nesciebant: Quid
igitur & nos in isto sermone
non cãpimus : quid putatis
fr̃s mei nisi quia dixit. et
quo uaclo scitis & uiã scitis
& ecce cognouimus qđ scie¬
bant uiam: quia sciebant
ipsũ qui ẽ. uia. sed uia ẽ
qua itur Nũquid uia ẽ. &
quo itur: Utrũq illos dixe¬
rat scire: & quo uadit: & uiã:
Opus ergo erat ut diceret
ego sũ uia. ut ostenderet eos.
qui eũ scirent: uiam scire.
quã putauerant se nescire:
Quid autẽ opus erat ut
diceret ego sũ & ueritas et
uita: cũ uia cognita qua
iret. restaret nosse quo iret.
uisi quia ibat ad ueritatẽ:
ibat ad uitã. Ibat ergo ad
nisi per ipsum: Ipse igit᷑ ad
se ipsũ per se ipsũ. nos ad
ipsũ per ipsũ. immo uero
ad patrẽ: & ipsenos. Nã

Expanded text:
tiam latitantem. Sed quid non tiam latitantem. Sed quid non possumus capere? Numquid poterant ei dicere Apostoli ejus cum quibus loquebatur, Nescimus te? Proinde si eum sciebant, et via ipse est, viam Ecce scire convicti sunt quod se scire nesciebant. 2. Quid igitur et nos in isto sermone non cepimus? Quid putatis, fratres mei, nisi quia dixit, Et quo vado scitis, et viam scitis? Et ecce cognovimus quod sciebant viam, quia sciebant ipsum qui est via: sed via est qua itur; numquid via est et quo itur? Utrumque autem illos dixerat scire, et quo vadit, et viam. Opus ergo erat ut diceret, Ego sum via, ut ostenderet eos qui eum scirent, viam scire quam putaverant se nescire: quid autem opus erat ut diceret, Ego sum via, et veritas, et vita, cum via cognita qua iret, restaret nosse quo iret; nisi quia ibat ad veritatem, ibat ad vitam? Ibat ergo ad nisi per ipsum? Ipse igitur ad seipsum per seipsum; nos ad ipsum per ipsum: imo vero et ad Patrem et ipse et nos. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
cdantur: qm̃ ipsa dĩ domus.
ipsi sunt: Q quid ẽ. aliud
manere i domo lĩ quam
esse in popło clĩ cũ ipse
popłs ẽ. in cdõ & ds̃ in eo
Hoc ut preparet dñs abiit.
ut credendo i eũ qui non
uidetur: ea quȩ in specie
semꝑ futura ẽ: nunc ꝑ fidẽ
mansio p̃paretur: Propterea
ergo dixerat: & si abiero &
p̃parauero uobis locũ: iterũ
uenio & accipiã uos ad me¬
ipsũ: ut ubi ego sũ: & uos
sitis. & quo ego uado scitis.
& uiã scitis: Ad hȩc dicit
ei thomas Dũe: non scimꝰ
quo uadis & quomͦ possumꝰ¬
uiam scire: Utrũq illos dñs
dixerat scire: Utrũq dixit
iste nescire. & locũ quo itur:
& uiã qua itur: Sed nescit
ille mentiri: Ergo. isti scie
quod se putant adhuc usq
nescire: Dicit ei iħc: Ego
sũ uia. ueritas. & uita: Quid
est fr̃s: Ecce audiimus
discipłm interrogantẽ. au¬
diuimus & magistrũ docen.¬
tem: & nonclũ capimus Etiã
post uocẽ sonantem: senten¬

Expanded text:
dantur, quoniam ipsa Dei domus dantur, quoniam ipsa Dei domus ipsi sunt; et quid est aliud manere in domo Dei, quam esse in populo Dei, cum idem populus est in Deo, et Deus in eo? hoc ut praepararet, Dominus abiit; ut credendo in eum qui non videtur, ea quae in specie semper futura est, nunc per fidem mansio praeparetur: propter hoc ergo dixerat, Et si abiero, et praeparavero vobis locum, iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum et vos sitis. Et quo ego vado scitis, et viam scitis. Ad haec dicit ei Thomas: Domine, nescimus quo vadis; et quomodo possumviam scire? Utrumque illos Dominus dixerat scire, utrumque dicit iste nescire, et locum quo itur, et viam qua itur. Sed nescit ille mentiri: ergo isti sciebquod se putant adhuc usque nescire. Dicit ei Jesus: Ego sum via, et veritas, et vita. Quid est, fratres? Ecce audivimus discipulum interrogantem, audivimus et magistrum docentem, et nondum capimus, etiam post vocem sonantem, senten
Abbreviated transcription (Latin):
plandã paratur: Beati mun¬
di cordes: qm̃ ipsi dm̃ uide¬
bunt: & fide mundat corda
eorũ: Illud in euangłio: hoc
autẽ: quia eorũ qui deuin
uisuri sunt. quãdiꝰ peregri-¬
nant᷑ : corda mundantur:
Quod ñ uidet quis credit:
Nã siuides: non est fides:
Credenti colligit᷑ meritũ:
uidenti redditur prȩmiũ:
Eat ergo dñs & paret locũ.
eat neꝰ uideatur. lateat.
ut credatur: Iunc enĩ locus
paratur: si ex fide uiuatur:
Creditus desideret᷑: ut desi¬
deratus habeat᷑: Desideriũ
dilectionis: prȩparatio est
mi ut quantũ ualemꝰ intel¬
ligamus de uerbis dñi.
posterioribꝰ priora: & conse¬
quentibꝰ prȩcedentia In eo
quod auclistis apło thomȩ
interroganti esse responsum:
Dixerat eiũ prius dñs cũ
de mansionibꝰ loqueretur:
quas et esse dixit in domo
patris sui & ire se ut prę¬
paret eas: Ubi intellexun
& esse iã mansiones ipsas
in p̃destinatione: & p̃parari
eas cũ eorũ qui ibi mansuri
sunt per fidem corda mun¬

Expanded text:
plandam paratur . Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt : et, Fide mundat corda eorum . Illud in Evangelio, hoc autem, qua eorum qui Deum visuri sunt, quamdiu peregrinantur, corda mundantur, quod non videt credit: nam si vides, non est fides. Credenti colligitur meritum, videnti redditur praemium. Eat ergo Dominus et paret locum; eat ne videatur, lateat ut credatur. Tunc enim locus paratur, si ex fide vivatur. Creditus desideretur, ut desideratus habeatur: desiderium dilectionis, praeparatio est mi, ut quantum valemus, intelligamus de verbis Domini posterioribus priora, et consequentibus praecedentia, in eo quod audistis apostolo Thomae interroganti esse responsum. Dixerat enim superius Dominus, cum de mansionibus loqueretur, quas et esse dixit in domo Patris sui, et ire se ut praeparet eas; ubi intelleximus et esse jam mansiones ipsas in praedestinatione, et praeparari eas cum eorum qui ibi mansuri sunt, per fidem corda mun
Abbreviated transcription (Latin):
euangłizantibus discipłis. ñ
tam pauci quã illi erant.
sed gentes etiã credideruÑ:
hȩc sunt sine dubitatione
maiora: Nec tamen ait Ma-¬
iora horũ facietis. ut solos
apłos ea putaremus esse
facturos Sed qui credit in
me inquit. opera quȩ ego
facio. & ipse faciet: & maiora

Expanded text:
evangelizantibus discipulis, non evangelizantibus discipulis, non tam pauci quam illi erant, sed gentes etiam crediderunt; haec sunt sine dubitatione majora. Nec tamen ait, Majora horum facietis, ut solos Apostolos ea putaremus esse facturos; sed, Qui credit in me, inquit, opera quae ego facio, et ipse faciet, et majora
Abbreviated transcription (Latin):
nomine meo hoc faciã: ut
glorificetur pater in filio: Si
quid petieritis in nomine
meo: hoc faciã: Ergo. & illa
maiora opera se ipsum factu¬
rum ẽẽ promisit non se extol¬
lat seruus suꝑ dñm: nec disci¬
pulus suꝑ magistrũ Maiora
quã ipse fecit. cdixit eos esse
facturos. sed in eis uel ꝑ eos
se faciente. non ipsis tanquã
ex semet ipsis Ei quippe can¬
tatur Diligã te dñe uirtus
mea: Sed quȩ sunt tandem
ista maiora. an forte qđ ȩgros
ipsis transeuntibꝰ etiã eorum
umbra sanabat:. Maius ẽ erũ
ut sanet umbra : quã fimbria:
Illud per se. hoc ꝑ ipłos: sed
utrũq ipse. UerũptameN
quando ista dicebat: uer¬
borũ suorũ opera cõmenda-¬
bat: Sic enĩ dixerat uerba
quȩ ego loquor uobis: a me¬
ipso non loquor: Pater autẽ
in me manens: facit opera¬
ipse. quȩ opera tunc dicebat
nisi uerba quȩ loquebatur:
audiebant & credebant illi.
& eorũdem uerborũ fructus
erat fides illorũ: Uerũptamen

Expanded text:
ciam. Ut glorificetur Pater in Filio, si quid petieritis in nomine meo, hoc faciam. » Ergo et illa majora opera seipsum facturum esse promisit. Non se extollat servus supra Dominum, et discipulus supra magistrum : majora quam ipse facit, dicit eos esse facturos; sed in eis vel per eos se faciente, non ipsis tanquam ex seipsis. Ei quippe cantatur, Diligam te, Domine, virtus mea . Sed quae sunt tandem ista majora? An forte quod aegros ipsis transeuntibus, etiam eorum umbra sanabat ? Majus est enim ut sanet umbra quam fimbria . Illud per se, hoc per ipsos; sed tamen utrumque ipse. Verumtamen quando ista dicebat, verborum suorum opera commendabat: sic enim dixerat, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Quae opera tunc dicebat, nisi verba quae loquebatur? Audiebant et credebant illi, et eorumdem verborum fructus erat fides illorum: verumtamen
Abbreviated transcription (Latin):
quis spm̃ xp̃i non habet:
hic non est eiꝰ: Acsi aperte
dicat: Qui nunc dõ in ha-¬
bitante non regitur: de di-¬
uinȩ claritatis spetie post-¬
modũ non lȩtatur: Sed nos
tamen ad hec quȩ dicta suns
infirmamur: nec dũ culmen
perfectionis attingimꝰ in
uia dei cotidie scĩ desiderii
gressus non ponimus Consolat᷑
nos ueritas: quȩ per psalmistã
dicit In perfectũ meũ uide¬
runt oculi tui: & in libro tuo
om̃s scribentur: Non omino
erit nobis noxia nr̃a imꝑfec¬
tio: si in dei itinere constitu¬
ti: & ad transacta ñ respicimꝰ
&e ea quȩ restant transire
festinemꝰ. Nam qui in ꝑfecto¬
rũ desideria dignanter in¬
flãmat: hec quandoq ad
perfectionẽ roborat iħc xp̃c¬

Expanded text:
quis spiritum Christi non habet, quis spiritum Christi non habet, hic non est ejus . Ac si aperte dicat: Qui nunc Deo inhabitante non regitur de divinae claritatis specie postmodum non laetatur. Sed nos tamen ad haec quae dicta sunt infirmamur, necdum culmen perfectionis attingimus, in via Dei quotidie sancti desiderii gressus ponamus. Consolatur nos Veritas quae per Psalmistam dicit: Imperfectum meum viderunt oculiomnes scribentur . Non omnino erit nobis noxia nostra imperfectio, si in Dei itinere constituti, et ad transacta non respicimus, et ad ea quae restant transire festinamus. Nam qui imperfectorum desideria dignanter inflammat, haec quodammodo ad perfectionem roborat p
Abbreviated transcription (Latin):
nunc septiformi gr̃a in
amore sp̃s anhelantz Hec
ergo uobiscũ fr̃s agite. huiꝰ
sp̃s repleri presentia desi¬
derate: quid uos sequi in
futuro possit ex presenti
perpendite: Pensate si hoc
sp̃u pleni estis: et nostis
sad illud conuiuiũ per¬
uenire ualeatis: Quisquis
namq ille est quẽ nunc
sp̃s iste non reparat.: ꝓfecto
ab illa ȩterni conuiuii re-¬
fectione ieiunat: Mem̃tote
quid de eodẽ spũ paulus
clicat: Si quis sp̃m xp̃i non
habet: hic non est eius Quasi
quicdã titulus diuinȩ posses¬
elatio inflat: ira usq ad di¬
uisionẽ mentis exasperat :
auaritia cruciat: luxuria
eneruat: Pensate : quid sit¬
sp̃s . xp̃i Profecto ille qui fa¬
cit amicos & inumicos dili¬
gterrena despici pro
cȩ lestibus estuari Carnem
propter uitia conteri: mentẽ
a concupiscentiis frenari:
Si ergo uultis eiꝰ cognoscere
possessiones: dei personam
perpendite possessoris ur̃i:
Ecce enĩ qđ diximus: uoce
ueridica paulus clamat Si

Expanded text:
nunc septiformi gratia in nunc septiformi gratia in amore Spiritus anbelant. Haec ergo vobiscum, fratres, agite, hujus spiritus repleri praesentia desiderate. Quid vos sequi in futurum possit ex praesenti perpendite. Pensate si hoc spiritu pleni estis, nostis si ad illud convivium pervenire valeatis. Quisquis namque ille est quem nunc spiritus iste non reparat, profecto ab illa aeterni convivii refectione jejunat. Mementote quid de eodem spiritu Paulus lus: Si quis spiritum Christi non habet, hic non est eius. Quasi quidam titulus divinę posseselatio inflat, ira usque ad divisionem mentis exasperat, invidia cruciat, luxuria enerspiritus Christi. Profecto ille qui facit amicos et inimicos diligi, terrena despici, pro coelestibus aestuari, carnem propter vitia conteri, mentem a concupiscentiis frenari. Si ergo vultis cognoscere jus possessionis Dei, personam perpendite possessoris vestri. Ecce enim quod diximus, voce veridica Paulus clamat: Si
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ modo qui septi formis
ros secũ in ȩterna refectionẽ
denundiat : Septẽ quoq
diebꝰ omne hoc tẽpus euol-¬
uitur : & sepe septenario nu¬
mero. perfectio de signatur:
Illi ergo ultimo conuiuio
de presentia ueritatis ȩpu¬
lantur: qui nunc ꝑfectionis
studio terrena transcenduns.⁊
quos mundi huius amor ñ
ligat: quibus & si utcumq
per tẽptamenta obstrepit.⁊
cȩpta tamen egrũ desideria
non retundit: De hoc extre¬
mo conuiiuo. alias ꝑ io ħem
dicitur: Beati qui ad cęnã
nuptiarũ agni uocati suNs:
Idcirco enĩ non ad prandiũ
sed ad cęnã uocatos narrat:
quia nimirũ in fine diei
coniuuiũ cęna est: Qui
ergo finito presentis uitȩ
tempore ad refectionem
superne contẽplationis ue¬
niunt: non ad agni pran¬
dium sed ad cęnã uocant᷑:
Quȩ uicdelicet cęna hoc
ultimo conuiuio exprimit᷑.
cui septẽ discipłi adesse
memorantur : quia illos ut
cliximus tunc interna re¬
fectione reparat: qui pleni

Expanded text:
tantummodo qui septiformi grtantummodo qui septiformi grros secum in aeterna refectione denuntiat? Septem quoque diebus omne hoc tempus evolvitur, et saepe septenario numero perfectio designatur. 1544 Illi ergo ultimo convivio de praesentia veritatis epulantur, qui nunc perfectionis studio terrena transcendunt, quos mundi hujus amor non ligat, quibus etsi utcunque per tentamenta obstrepit, coepta tamen eorum desideria non retundit. De hoc extremo convivio alias per Joannem dicitur: Beati qui ad coenam nuptiarum Agni vocati sunt . Idcirco enim non ad prandium, sed ad coenam vocatos narrat, quia nimirum in fine diei convivium coena est. Qui ergo, finito praesentis vitae tempore, ad refectionem supernae contemplationis veniunt, non ad Agni prandium, sed ad coenam vocantur. Quae videlicet coena hoc ultimo convivio exprimitur, cui septem discipuli adesse memorantur, quia illos, ut diximus, tunc interna refectio reparat, qui pleni
Abbreviated transcription (Latin):
ergo piscẽ comedit et panem:
ut ipso suo cibo nobis ostendẽt.
quia & passionẽ ex humanitate¬
nr̃a pertulit: & refectionẽ nr̃am
ex sua diuinitate procurauit:¬
gilanter inspicimus: nob quoq¬
qualiter ad imitandũ congrui¬
at uidemus Dic enĩ sua re¬
demptor indicat: ut imitati¬
ons uiam nobis sequentibus
sternat Ecce in cibo suo dñs
ñr pisci asso coniungere fa-¬
uum uoluit: quia uidelicet
illos in suo corpore ad ȩt̾nã
quietẽ suscipit: qui cũ hic
tribulationes pro dõ sentuiN:
ab amore inderne dulcedinis
non recedunt: Cũ asso pisce
fauus sumitur: quia qui hic
afflictionẽ pro ueritate sus.¬
cipiunt: illic dulcedine
uera satiantur: Notandũ
quoq quod ultimũ con¬
uiuiũ dñs cũ septẽ discipłis
habuisse describitur: Petrus
nãq &e thomas. nathanael.
filii zebecdei. & alii ex disci¬
pulis eius duo fuisse me-¬
morantur: Cur cũ septem
discipulis ultimũ conuiui-¬
um cȩlebrat: nisi quod eos

Expanded text:
ergo piscem comedit et panem, ergo piscem comedit et panem, ut ipso suo cibo nobis ostenderet quia et passionem ex nostra humanitate pertulit, et refectionem nostram ex sua divinitate procuravitgilanter inspicimus, nobis quoqqualiter ad imitandum congruat videmus. Sic enim sua Redemptor indicat, ut imitationis viam nobis sequentibus sternat. Ecce in cibo suo Dominus noster pisci asso conjungere favum voluit, quia videlicet illos in suo corpore ad aeternam quietem suscipit, qui cum hic tribulationes pro Domino sentiunt, ab amore internae dulcedinis non recedunt. Cum asso pisce favus sumitur, quia qui hic afflictionem pro veritate suscipiunt, illic dulcedine vera satiantur. 6. Notandum quoque quod ultimum convivium Dominus cum septem discipulis habuisse describitur; Petrus namque et Thomas, Nathanael, filii Zebedaei, et alii ex discipulis ejus duo, in eo fuisse memorantur. Cur cum septem discipulis ultimum convivium celebrat, nisi quod eos
Abbreviated transcription (Latin):
uacat a mysterio. qđ iterat᷑
in facto: In hac et enĩ lectione
panẽ & assum piscẽ: in illa uero
quȩ hesterno die lecta est. cum¬
asso pisce etiam fauũ mellis
comedit: Quid autẽ signare cre¬
mecliatorẽ dei & hominũ passũ:
ipse enĩ latere dignatus est in
aquis generis humani: capt uo¬
luit laqueo mortis nr̃e: & quasi
tribulatione assatus est tẽpore
passionis sue: Sed qui piscis
assus fieri dignatus est in passi¬
one: fauus mellis nobis extrcit
in resurrectione: Ar qui in pisce
asso figurari uoluit tribulatio¬
nem passionis sue: in fauo mel¬
lis utramq naturã exprimere
uoluit persone sue: Fauus qͥppe
mel in cera ẽ: Mel uero in cęra
est : diiuiratas in humanitate:
Quod ab hac quoq lectionẽ
non discrepat: Nam piscẽ come¬
dit & panẽ: Qui enĩ assari
ut piscis uoluit ex humanita¬
te: pane nos refecit ex diuini¬
tate Qui ait: ego sũ panis ui¬
uus : qui de cęlo descendi Assũ

Expanded text:
vacat a mysterio quod iteratur vacat a mysterio quod iteratur in facto. In hac etenim lectione panem et assum piscem, in illa vero quae hesterno die lecta est asso pisce etiam favum mellis comedit. Quid autem signare pisMediatorem Dei et hominum passum? Ipse enim latere dignatus est in aquis generis humani, capi voluit, laqueo mortis nostrae, et quasi tribulatione assatus est tempore passionis suae. Sed qui piscis assus fieri dignatus est in passione, favus mellis nobis exstitit in resurrectione. An qui in pisce asso figurare voluit tribulationem passionis suae, in favo mellis utramque naturam exprimere voluit personae suae? Favus quippe mel in cera est, mel vero in cera est divinitas in humanitate. Quod ab hac quoque lectione non discrepat, nam piscem comedit et panem. Qui enim assari ut piscis pote, pane nos reficit ex divinitate, qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Assum
Abbreviated transcription (Latin):
operatione quiesceret: Sed
uera requies in unitate est:
Diuidi quippe unũ ñ potest:
ubi erã scissura diuinatatis est:
uera requies non est: Ducamus
ergo per trigonũ quinquagin¬
ta & unũ: & fiunt centũ quin¬
quaginta tres. Quia igitur et
tendit: septẽ & decẽ ter ducimꝰ:
utꝰ   quinquaginta & unum
uenire debeamus Et uera nr̃a
requies tunc est: cũ ipsam iam
claritatẽ trinitatis agnoscimꝰ.
quã in unitate diuinitatis esse
certũ tenemus Quinquagiita
&̾ unũ ter ducimus: ut electo¬
rum sũmam in suꝑna patria.
quasi centũ quinquaginta et
trium piscium numera tenemus:
Post resurrectionẽ ergo dñi mis¬
sũ rete dignũ fuit. ut tot
pisces caperet: quot solũ modo
electos ciues supernȩ patriȩ
designarent: Inter hȩc uero. et
hesterna scĩ euangelii lectio
& hocdierna nos admonet: ut
uigilanter debeamus inspicere:
cur dñs & redẽptor nr̃ post resur¬
rectionẽ suam piscem assum
legitur comedisse: Non enim

Expanded text:
operatione quiesceret. Sed operatione quiesceret. Sed vera requies in unitate est. Dividi quippe unum non potest: ubi enim scissura divisionis est, vera requies non est: ducamus ergo per trigonum quinquaginta et unum, fiunt centum quinquaginta tria. Quia igitur et tendit: septem et decem ter ducimus, ut ad quinquaginta et unum venire debeamus; et vera nostra requies tunc est, cum ipsam jam claritatem Trinitatis agnoscimus, quam in unitate divinitatis esse certum tenemus. Quinquaginta et unum ter ducimus, et electorum summam in superna patria, quasi centum quinquaginta et trium piscium numerum tenemus. Post resurrectionem vero Domini missum rete dignum fuit, ut tot pisces caperet, quot solumelectos cives supernae patriae designarent. 5. Inter haec vero et hesterna sancti Evangelii lectio et hodierna nos admonet, ut vigilanter debeamus inspicere cur Dominus et Redemptor noster post resurrectionem suam piscem assum legitur comedisse. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
profunditas spectat: Neq enim
quantitatis sũmam sollerter
euangłista exprimeret: nisi
hanc sacramento plenã esse
indicasset: Scitis nãq quod in
per decalogi mandata precipit᷑:
In nouo autẽ eiusdẽ operatio¬
dicit: sp̃s sapientiȩ: & intellectꝰ.
Sp̃s consilii: & fortitudinis. Sp̃s
scientię & pietatis: Et repleuit
eũ sp̃s timoris dñi: Sed ille in
hoc spũ operationẽ ꝑrȩcipit: qui
fidem trinitatis agnoscit ut
et patrẽ & filiũ & eumdẽ sp̃m
scm unius uirtutis credat: uni¬
us substantiȩ esse fateatur: Quia
igitur septẽ quȩ superius diximꝰ.
per nouũ testamentũ latius data
sunt. decem uero per uetus
precepta: omĩs nr̃a uirtus & ope¬
ratio per decẽ & septẽ potest
plene cõprehendi. Hucamus
Qui profecto numerus: a magno
mysterio non uacat: Quia in
testamento ueteri legimus. quod
annus quinquage simus iubileus
uocari iussus est: in quo uide¬
licet cunctus popłs ab omni

Expanded text:
profunditas exspectat. Neque enim profunditas exspectat. Neque enim quantitatis summam solerter evangelista exprimeret, nisi hanc sacramento plenam esse judicasset. Scitis namque quod in per Decalogi mandata praecipitur, in Novo autem ejusdem operatiodicit: Spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et replebieum spiritus timoris Domini . Sed ille in hoc spiritu operationem percipit, qui fidem Trinitatis agnoscit, ut et Patrem, et Filium, et eumdem Spiritum sanctum unius virtutis credat, unius substantiae esse fateatur. Quia igitur septem, quae superius diximus, per Novum Testamentum latius data sunt dona, decem vero per Vetus praecepta, omnis nostra virtus, et operatio. per decem et septem potest plene comprehendi. Ducamus ginta. Qui profecto numerus, a magno mysterio non vacat, quia in Testamento Veteri legimus quod annus quinquagesimus jubilaeus vocari jussus est, in quo videlicet populus cunctus ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
quod petrus rete ad terrã tra-¬
it: Ipsi quippe sc̃a ȩccłia est
õmissa: ipsi specialiter dicitur
Symon iohannis amas me:
pasce oues meas Quod ergo post.¬
mnoclũ aperitur in uoce: hoc
iunc signatur in opere: Quia
gitur predicator ȩccłiȩ nos a
nundi hiuus fluctibus separat:
umirũ necesse est. ut rete ple¬
ium piscibus petrus ad derrã
lucat: Ipse enun pisces ad so¬
uditatem littoris pertrahit :
quia sc̃ȩ predicationis uoce.
tabilitatẽ ȩternȩ patriȩ fide¬
ibus ostendit: Hoc egit uerbis:
oc epistolis : hoc agit cotidie
niraculorũ signis: Quotiens
ber eũ ad amorẽ quietis ȩternȩ
onuertimur: quotiens a terre¬
iarum rerũ tumultibus sepa-¬
amur: quid aliud quã missi¬
ntra rete fidei prsces ad litus
trahimur: Sed cũ rete magnis
piscibus plenũ dicitur: additur
& quantis: scilicet centum
quinquaginta tribus A magno
mysterio numerus non uacat:
sed intentos uos tanti mysterii

Expanded text:
quod Petrus ad terram rete trahquod Petrus ad terram rete trahit: ipsi quippe sancta Ecclesia est commissa, ipsi specialiter dicitur: Simon Joannis, amas me? pasce oves meas. Quod ergo postmodum aperitur in voce, hoc nunc signatur in opere. Quia igitur praedicator Ecclesiae nos a mundi vitae hujus fluctibus separat, nimirum necesse est, ut rete plenum piscibus Petrus ad terram ducat. Ipse enim pisces ad soliditatem littoris pertrahit, qui sanctae praedicationis voce, stabilitatem aeternae patriae fidelibus ostendit. Hoc egit verbis, hoc epistolis, hoc agit quotidie miraculorum signis, quoties per eum ad amorem quietis aeternae convertimur, quoties a terrenarum rerum tumultibus sepaamur, quid aliud quam missi intra rete fidei pisces ad littus trahimur? Sed cum rete magnis piscibus plenum dicitur, additur et quantis, scilicet centum quinquaqinta tribus. A magno mysterio numerus non vacat, sed intentos vos tanti mysterii