comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conciui ppeis putr et illoqo osteiui q đ libitã fuerat ł ad c̃sternatione maioren
ł ad libidinis incitam̃tũ disseruissa ndm̃ inpurũ. anteq lineolis obductis. repente
lumina ex tinguebant᷑ umuersa. Tũ descendentes obstupefactȩ & consternate
mulierculȩ. adulterii fucũ ꝓfanis cõm̃tationib inferebat. Hȩc cũ ꝑ om̃s miseroꝵ
matronas multo iã tpr̃ gererent᷑. accidit quandã pudicȩ m̃tis feminã horruisse
facinꝰ & aitentius de signantẽ cognouisse uocẽ tyranni ac domũ regressa uiro de
fraude sceleris indicasse : Ille de inuria c̃iugis immo pocius sua ardentius inflãmat᷑
inscriptũ trrannũ ad torm̃ta deducit : Quo c̃uicto atq: confesso c& erisq: fraudib:
reuelatis pudor omĩs & dedecꝰ paganox ꝑ uaserat domos adulteris matrib incestis
patrib liberis spuris dep̃hensis qͥb: deuulgatis & ꝓditis raptĩ cũ simulaoris &
ȩdib: excidebant᷑ & crimina Xã uͦ canopi qs enumer& suꝑstitiosa flagitaa

Expanded text:
tum fuerat vel ad consternationem maiorem vel ad libidinis incitamentum disseruisset numen impurum, arte quadam linteolis obductis repente lumina extinguebantur universa. Tum descendens obstupefactae et consternatae mulierculae adulterii fucum prophanis commentationibus inferebat. Haec cum per omnes miserorum matronas multo iam tempore gererentur, accidit quandam pudicae mentis foeminam horruisse facinus et attentius designantem cognovisse vocem Tyranni, ac domum regressam viro de fraude sceleris indicasse. Ille de iniuria coniugis, imo potius sua ardentius inflammatus, inscriptum Tyrannum ad tormenta deducit. Quo convicto atque confesso caeterisque fraudibus revelatis pudor omnis et dedecus paganorum pervaserat domos, adulteris matribus, incestis patribus, liberis spu-riis deprehensis. Quibus divulgatis et proditis, raptim cum simulachris et io et interitu. Jam vero Canopi quis enumeret superstitiosa flagitia?
Abbreviated transcription (Latin):
dolia cõmendaransbiq erehadiũs augustũ regnũ sibi dudũ traditũ seruare p̃cepit
tonoroime pari digatione pͥditũ addecidentis imperiũ uenire pocius iuba. Quo sus¬
ceoo upatnis osculis apleribq constricto. traditis occidentalib regnigubna culis
ipse romano ims iperio ꝑ annos dece &i septe felicit̃ gubernato ad meliora migrauit cũ
pussimis principib ꝑceptur᷑ p̃mia meritorum :¬

Expanded text:
cepit. Honorium vero pari dignatione praeditum, ad occidentis imperium venire ocyus jubet. Quo suscepto, et paternis osculis complexibusque constricto, traditis occidentalis regni gubernaculis, ipse, Romano imperio per annos decem et septem feliciter gubernato, ad meliora migravit, cum piissimis Principibus percepturus praemia meritorum
Abbreviated transcription (Latin):
inteplo nobilib: qͥbq & primaris uiris quor sibi matrone ad libudnẽ plaeuisenti
qeł utes fuadignatione nominis uo caret᷑ erornata cõptius insu ecudoma rusonis¬
Mentio ꝑ orcultos & subterraneos adit᷑ intra ipsũ sat̾ni sim ulaesũ eat ulsnse cep apder
oauen sus erat aut si mulacrũ alud atergo ex esũ & parietib diligent ad necũ derlen¬
tabq int ra ȩde luminib intente supplicanti mulieri uox sibutõꝑ sunul aedũ urs¬

Expanded text:
in templo nobilibus quibusque et primariis viris, quorum sibi matronae ad libidinem placuissent, numinis vocaretur exornatam comptius, insuper et donariis onussilentio per occultos et subterraneos aditus intra ipsum Saturni simulachrum patulis erepebat cavernis. Erat autem simulachrum illud a tergo exesum et parieti diligenter annexum Ardentibusque intra aedem luminibus, intentae supplicantique mulieri vo
Abbreviated transcription (Latin):
osis tuisme qͦq imaginib ad gredi Benem̃ nota est fides tua quã ꝓtestant seruidẽ ꝑ
metalla dãpͥnati: ep̃ĩ ꝑexiliũ trusi: prbi et diacones ex tra xp̃iani nominis habitucula¬
religati bestus alu. alii etiã ignib traditi. Nũ qͥđ potest uerior eẽ sides quȩ aurib cuu¬
pit. quã que oculis ꝑuidet᷑: Apud me certũ est. qđ qͥ xp̃o recte credunt. ista ñ facius
tita malori dedecore deformat: qm̃ ꝑurgebat necessitas reipublicȩ ẽsulendi con¬
pulsusẽ ad qͥescere ut ab epis quos in exiliũ truserat. sac̃ dotiũ sumer&. Quo suscepto:
osgentis feroc issimȩ pacẽ tenuit : & fider eatholicȩ eustodiuit intemerata ẽsortian¬

Expanded text:
osis tuis me quoque imaginibus adgredi. Bene mihi nota est fides tua, quam protestantur servi Dei per osis tuis me quoque imaginibus adgredi. Bene mihi nota est fides tua, quam protestantur servi Dei per metalla damuati, Episcopi in exilium trusi, Presbyteri, diaconi extra etiam ignibus traditi. Nunquid potest verior esse fides quae auribus capitur, quam quae oculis pervidetur? Apud me certum est, quod qui Christo recte credunt, ista non faciunt. Et ita majore dedecore deformatus quoniam perurgebat necessitas Reipublicae consulendi compulsus est adquiescere, ut ab Episcopis quos in exilium truserat, sacerdotium sumeret. Quo suscepto, et gentis ferocissimae pacem tenuit, et fidei catholicae custodivit intemerata consortia
Abbreviated transcription (Latin):
peticio eiꝰ. Principi indicata romano sine ulla dilatione iubet᷑ impleri. aducib nr̃is
qͥ ibi infelicit̃ pugnauerant. Captꝰ moyses ad sacer dotiũ suscipiendũ alex andriã ex
more deducit᷑. Ad est lucius : cui ordinandi differebat᷑ officiũ: Quo uiso mosses. p̃sen¬
tib ducib qͥ ꝑurgebant & popłis. ait: Ego qͥdẽ me ñ esse dignũ. tanto sacer dotio
iudico. Uerũtam̃ si aliqͣ in me lic& indigno diuina dispensatio putat᷑ explenda:
d̃ nrm celi ac t̾rȩ dnm̃ testor : qđ lucius scõrũ sangiune pollutas & eruentas suꝑ me non
init i& manꝰ. Cũq lucius tã graui nota in ustũ se uider& in oculis plurimorũ quare
inquit õmorses tã facile condẽpnas eũ cuiꝰ fidẽ ignoras: Aut si tibi aliqͥs de me alier¬
tel
indic auit: Audi fidẽ meã: & tibi ipsi magis quã aliis erede. Tũ ille Desine inquit o luci do¬

Expanded text:
Petitio ejus Principi indicata Romano, sine ulla dilatione jubetur impleri a ducibus nostris, Petitio ejus Principi indicata Romano, sine ulla dilatione jubetur impleri a ducibus nostris, qui ibi infoeliciter 276 pugnaverant. Captus Moyses ad sacerdotium suscipiendum, Alexandriam ex more deducitur. Adest Lucius, cui ordinandi deferebatur officium. Quo viso, Moyses praesentibus ducibus qui perurgebant, et populis, ait: Ego quidem me, non esse dignum tanto sacerdotio judico: verumtamen si aliqua in me, licet indigno, divina dispensatio putatur explenda, Deum nostrum caeli ac terrae Dominum testor, quod Lucius Sanctorum sanguine pollutas et cruentas super me non injiciet manus. Cumque Lucius tam gravi nota inustum se videret in oculis plurimorum: Quare, inquit, Moyses, tam facile condemnas eum, cujus fidem ignoras? Aut si tibi aliquis de me aliter indicavit, audi fidem meam, et tibi ipse magis quam aliis crede. Tunc ille: Desine, inquit, o Luci, dol
Abbreviated transcription (Latin):
igne conflante. purior auri metallo refulgebat. Non enĩ in uerbis uniuscuiꝰq fides sed in
exiliis & carcerib ꝓbabat᷑. quia ñ honori erat catholicũ esse sed penȩ. p̃cipue apud alex¬
andriã ubi nec sepeliendis qͥdẽ corporib: mortuoꝵ libera facultas fidelib erat. Quȩ duĩ
lucius om̃i arrogantia et seuitia gerer&: mauuia sarracenor gentis regina: uehem̃ti
bello palestini &. arabicilimitis oppida atq urbes quatere uicinasq simul uastare
ꝓuntias cepit. Cũq frequentib bellis romanorũ attriuiss& exercitũ. & plurimis
ꝑemptis. reliquos uertiss& infugã : orata pace ñ alit̃ se ãplexurã ꝓmittit. nisi moyses
quidã monachus genti suȩ ordinaret᷑ ep̃s. qui in heremo partib sus ꝓpinqua. uitã soli¬
tariã ducens meritis & uirtutib ac signis quȩ faciebat ds̃ ꝑ illũ magnifice. in notuerat :

Expanded text:
igne conflante, purior auri metallo refulgebat. Non enim in verbis uniuscujusque fides, sed in igne conflante, purior auri metallo refulgebat. Non enim in verbis uniuscujusque fides, sed in exiliis et carceribus probabatur: quia non honori erat catholicum esse, sed poenae: praecipue apud Alexandriam, ubi ne sepeliendis quidem corporibus mortuorum libera facultas fidelibus erat. Quae dum Lucius omni arrogantia et saevitia gereret, Mauvia Sarracenorum gentis Regina, vehementi bello Palaestini et Arabici limitis oppida atque urbes quatere, vicinasque simul vastare provincias coepit. Cumque frequentibus bellis Romanum attrivisset exercitum, et plurimis peremptis, reliquos vertisset in fugam, orata pacem, non aliter se amplexuram promittit, nisi Moyses quidam nomine, monachus, genti suae ordinaretur Episcopus. Qui in eremo partibus suis propinqua vitam solitariam ducens, meritis et virtutibus ac signis quae faciebat Deus per illum, magnifice innotuerat.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ suũ pugno ꝑcuter&. Cur ñ fuissent inde qͦq sic̃ iusserat cdetͣbati. At ille lic&. eẽt.
paganꝰ & inuriis ab impre fuiss& affectꝰ tam̃ consideratione humanitatis alteradie
ad uastandũ popłm ꝓcessurꝰ facit hoc ipsũ ciuib ꝑ occulta inditia clarescere. Quo sci¬
ficiũ mouet. agitq om̃ia qͦ quã mimime ł sifieri poss&: nulli periclitarent᷑. Uidet
diligentius potuiss&. Infantẽ qͦq paruulũ secũ trahentẽ : cursuq rapido rupto etiam
officii agmine festinantẽ: Tũ ille ultra ñ ferens. ad p̃hendite inꝗuit mulierẽ. & hue
inuenerit : Audiui ait & idõ festino : ut ibi inueniar: & qͦ inquit paruulũ istũ trahis:
Ut & ipse ait. martyriũ c̃seqͥ mereat᷑. Quȩ cũ audiss& uir moderatissimꝰ redire officiũ
et c̃uerti uehiculũ. ad palatiũ iub& & ingressus ait. Impr. subire mortẽ si iubeas pa¬

Expanded text:
tum suum pugno percuteret, cur non fuissent inde quoque, sicut jusserat, deturbati. At ille licet esset tum suum pugno percuteret, cur non fuissent inde quoque, sicut jusserat, deturbati. At ille licet esset Paganus, et injuriis ab Imperatore fuisset affectus, tamen consideratione humanitatis, altera die ad vastandum populum processurus, facit hoc ipsum civibus per occulta indicia clarescere, quo scificium movet, agitque omnia, quo quam minimi, vel si fieri posset, nulli periclitarentur. Videt diligentius potuisset, infantem quoque parvulum secum trahentem, cursuque rapido, irrupto etiam Officii agmine, festinantem. Tum ille ultra non ferens: Apprehendite, inquit, mulierem, et huc invenerit? Audivi, inquit, et ideo festino, ut ibi inveniar. Et quo, inquit, parvulum istum trahis? Ut et ipse, ait, martyrium consequi mereatur. Quae cum audisset vir moderatissimus, redire Officium et converti vehiculum ad palatium jubet. Et ingressus ait, Imperator, subire mortem si jubeas pa
Abbreviated transcription (Latin):
rib euoluere domiciliis: In hoc loco depulsi. undiq latebamꝰ. Quomͦ uos nequaꝗ late¬
re potuimꝰ  cedimꝰ antiquis sedib: popłos urõs t̃rasq recipite. Cũ hȩc dicer&o : inerepatꝰ
ab eis sp̃s erroris effugat᷑. Et puella sana una cũ parentib sius. iacebat ad pedes. pirĩ tẽ¬
qͥb fidẽ rerũ fecerant ñ uerba sed uirtꝰ. Sed hoc cũ fuiss& alex andriȩ nuntiatũ ueritꝰ
lucius ne forte etiã suorũ in eũ odia iusta consur gerent. qr aꝑte iã bellũ non honunib
sed dõ indicer&. oceulte eos reuocari & in heremũ remitti uib&. Dũhȩo in egepto
urbs fideliũ popłoꝵ est. thomȩ apłi reliquiis decorata. Ubicũ persȩ impr̃ popłos ui¬
diss& ȩccłiis eiectos in cãpol abere c̃uenticulũ : tanta dr̃ iracundia accensus ut p̃fec¬

Expanded text:
rnosis evolvere domiciliis? In hoc loco depulsi undique latebamus, quomodo vos nequaquam laternosis evolvere domiciliis? In hoc loco depulsi undique latebamus, quomodo vos nequaquam latere potuimus? Cedimus antiquis sedibus, populos vestros terrasque recipite. Cum haec diceret, increpatus ab eis erroris spiritus effugatur. Et puella sana una cum parentibus suis jacebat ad pedes nostri temquibus fidem rerum fecerant, non verba, sed virtus. Sed hoc cum fuisset Alexandriae nunciatum, veritus Lucius, ne forte etiam suorum in eum odia justa consurgerent, 274 qui aperte jam bellum non hominibus, sed Deo indiceret, occulte eos revocari, et in eremum remitti jubet. Dum haec in Aegypto urbs fidelium populorum est, Thomae Apostoli Reliquiis decorata. Ubi cum per se Imperator populos vidisset Ecclesiis ejectos in campo habere conventiculum, tanta dicitur iracundia accensus, ut praefec
Abbreviated transcription (Latin):
senes : Igit᷑ cũ duob: solis pedissequis noctu ad insulã deducunt᷑ in qͣ erat tẽplũ qđ dã sũ¬
ma ueneratione a loci incolis obseruatũ. Cũq primũ nauicula senũ orãsoli illius
contigiss & ecce subito sacerdotis tẽplullius uirgo filia correpta spũ cũ ingenti uoci¬
feratione & clamorib: usq: ad cȩlũ datis. ꝑmedios agi populos cȩpit: & crebros dicens
roeatꝰ stridens huc atq illuc rabida ora uibrare . Cũq ad spectaculũ tã ingentis mon¬
stri. maxime qđ ess& sacerdotis filia. qͥ in honore p̃cipuo apud illos erat popłi conue¬
nissent ꝑ auras eã raptã sequentes ꝑ ueniunt usq ad nauiculã senũ. Ibi uͦ piecta eoꝵ
pedib & ꝓstrata clamare cȩpit. Qiđ uenistis huc oserui dĩ sũmi. ab antiquis nos & uete¬

Expanded text:
Senes igitur cum duobus solis pedissequis noctu ad insulam deducuntur, in qua erat templum quoddam sumSenes igitur cum duobus solis pedissequis noctu ad insulam deducuntur, in qua erat templum quoddam summa veneratione a loci incolis observatum. Cumque, primum navicula senum oram soli illius contigisset, ecce subito sacerdotis templi illius virgo filia correpta spiritu, cum ingenti vociferatione et clamoribus usque ad caelum datis, agi per medios populos coepit, et crebros ducens rotatus, stridens huc atque illuc rabida ora vibrare. Cumque ad spectaculum tam ingentis monstri, maxime quod esset sacerdotis filia qui in honore praecipuo apud illos erat populi convenissent, per auras eam raptam sequentes, perveniunt usque ad naviculam senum. Ibi vero projecta eorum pedibus et prostrata clamare coepit: Quid venistis huc, o servi Dei summi, antiquis nos et vete
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ ipse macharius leenȩ speluncã habuit cellulȩ suȩ uicinã: & quadã die catulossuos
cecos ad eũ belua ꝓducit. aq ante pedes eiꝰ ponit. At ille cũ intellexiss& ꝓcecitate catu.¬
lorũ bestiã supplicare. rogauit dnm̃ ut eis redder & uisũ. Quo recepto. matrẽ sequentes
redeunt ad speluncã & paulo post. ipsa cũ catulis regrediens. pelles ouiũ lanatas pluri¬
mas uelut munꝰ ꝓsuscepta grã ad senẽ defert. Morsu oris euectas : & ante fores eis depositis
abscedit. Uerũ si singulorũ mirabiliũ gesta ꝓseqͥ uelimꝰ: excludim᷑ apposita breuitate.
maxime cũ hȩc narrationẽ ꝓprii operis habere mereant᷑. Sed in his omĩb: lucius non
erubuit. nec aliqiđ reuerentiȩ uirtutũ mirabilib: detulit. Quinimmo iub& patres
ipsos ablatos agrege suo immoclã raptos in insulã quandã ȩgypti paludiũ deportari.: in

Expanded text:
Idem ipse Macarius leenae speluncam habuit cellulae vicinam. Et quadam die catulos suos Idem ipse Macarius leenae speluncam habuit cellulae vicinam. Et quadam die catulos suos caecos ad eum bellua producit, et ante pedes ejus ponit. At ille cum intellexisset pro caecitate catulorum bestiam supplicare, rogavit Dominum ut eis redderet visum. Quo recepto, matrem sequentes redeunt ad speluncam. Et paulo post ipsam cum catulis suis regrediens, pelles ovium lanatas plurimas, velut munus pro suscepta gratia ad senem defert, morsu oris evectas, et ante fores ejus depositis, abscedit. Verum si singulorum mirabilium gesta prosequi velimus, excludimur a proposita brevitate, maxime cum haec narrationem proprii habere operis mereantur. Sed in his omnibus Lucius non erubuit, nec aliquid reverentiae virtutum mirabilibus detulit; quinimo jubet patres ipsos ablatos a grege suo 273 imo clam raptos, in insulam quandam Aegypti paludium deportari, in
Abbreviated transcription (Latin):
triũ dierũ quo postea ꝗ cetꝰ multo ductantiũ labore ꝑuenit. machariũ ñ repperit domi:
contristat᷑ ualde nullatenꝰ mitigare mesticiã poterat sanitatis solatiis carens. Tũ uͦ calore
fidei concalescens dep̃cor inquit ad eos qͥ deduxerant. ad plicate me ad illã partẽ parie¬
tis ubi cubare senior sola etcũ fuiss& ad motꝰ. parũ luti aridi. undo paries oblutus
uidebat̃ ad sumens: palmȩ suȩ suꝑ posuit. Rogat etiã ut aquã de puteo ex qͦ bibere so¬
lebat haurirent. Quo humore resoluens glebulã eodẽq luto oculossuos suꝑ unguens
& lauansde aqua quȩ hausta fuerat. repente recepit uisũ. ita ut nullo indigeñs ad mi¬
niculo redir& ad sua: Sed ne scđm lepsos illos ager&. quos a se curatos in eugłiis ingra¬
tos dns notat. cũ om̃i domo sua regressus & dõ gr̃as referens. rẽ ut gesta fuerat indicauit

Expanded text:
trium dierum. Quo posteaquam caecus multo ductantium labore pervenit, Macarium non reperit domi. trium dierum. Quo posteaquam caecus multo ductantium labore pervenit, Macarium non reperit domi. Contristatus valde, nullatenus mitigare moestitiam poterat, sanitatis solatio carens. Tum  Al. Cum vero fervore fidei concalescens, Deprecor, inquit ad eos qui deduxerant, applicate me ad illam partem parietis, ubi cubare senior solet. Et cum fuisset admotus, parum luti aridi, unde paries oblitus videbatur, assumens, palmae suae superposuit  Al. supposuit. Rogat etiam ut aquam de puteo, ex quo bibere solebat, haurirent. Quo humore resolvens glebulam, eodemque luto oculos suos superungens, et lavans de aqua, quae hausta fuerat, repente recepit visum, ita ut nullo indigens adminiculo rediret ad sua. Sed ne secundum leprosos illos ageret, quos a se curatos in Evangeliis ingratos Dominus notat, cum omni domo sua regressus  Al. add. est et Deo gratias referens, rem ut gesta fuerat indicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
fero quoꝵ in passionib socius eẽ ꝓmerui. hii ducebant exercitũ dñi ñ mortalib: telis
sed fide religionis armatũ exercitũ moriendo uincentẽ : & qͥ sanguinis sui ꝑfusione uic¬
tor. xp̃m sequeret᷑̃ ad cęlũ: Quiq dũ in tab̾naculis positi & orantes expectarent int̃fec¬
tores suos delatꝰ ẽ. ad eos homo olĩ m̃bris om̃ib & p̃cipue pedib aridus Sed cũ abhis in
nomine dũ oleo fuiss& ꝑunctꝰ : statĩ confirmatȩ sunt plantȩ eiꝰ & dicentib eis in nomi¬
ne dnĩ iħuxpĩ quẽ lucius ꝑseqͥtur. surge & sta in pedib tuis. & redi ad domũ tuã: Conti¬
nuo exurgens & exiliens benedicebat dm̃. ostendens qr uere erat in eis ds̃. Ante aliquan¬
tulũ uͦ tprĩs. ceus qͥdã rogauit se deduel ad cellulã macharii. quȩ erat in deserto itinere

Expanded text:
fero, quorum in passionibus socius esse promerui. Hi ducebant exercitum Domini, non mortalibus telis, fero, quorum in passionibus socius esse promerui. Hi ducebant exercitum Domini, non mortalibus telis, sed fide religionis armatum, exercitum moriendo vincentem, et qui sanguinis sui profusione victor Christum sequeretur ad caelutores suos, delatus est ad eos homo olim membris omnibus, et praecipue pedibus, aridus. Sed cum ab eis in nomine Domini oleo fuisset petunctus, statim confirmatae sunt plantae ejus. Et dicentibus eis, in nomine Jesu Christi, quem Lucius persequitur, surge, et sta in pedibus tuis, et redi in domum tuam, continuo exsurgens et exiliens, benedicebat Deum, ostendens quia vere erat in eis Deus. Ante aliquantulum vero temporis caecus quidam rogabat deduci se ad cellulam Macarii, quae 272 erat in deserto, itinere
Abbreviated transcription (Latin):
ris sui arma c̃uertit. Uastat heremũ. & bella qͥescentib indicit. Tria milia simul
aut eo ãplius uiros ꝑ totã heremũ secreta & solitaria habitatione disꝑsas. obpugna¬
re parit̃ ad gredit᷑: Mittit armatã eqͥtũ ac peditũ manũ : tribunos ac p̃positos. & bello
duces. tãꝗ aduersũ barbaros pugnaturos elegit. Quicũ uenissent. noua belli specie
uident hostes suos gladiis obiectare ceruices. & nichil aliud dicere nisi amice ad qđ¬
uenisti Per idẽ tẽpꝰ patres monachoꝵ uitȩ & antiqͥtatis merito. macharuis &
ssidorus. aliusq macharius. atq heraclides. & pãbos antonii discipuli ꝑ ȩgyptũ et
maxime in nistriȩ deserti partib: habebant᷑ uiri qͥ c̃sortiũ uitȩ & actuũ ñ cũ cȩteris
mortalib: sed cũ suꝑnis angłis habere credebant᷑: Quȩ p̃sens uidi loquor. et eo gesta re¬

Expanded text:
ris sui arma convertit. Vastat eremum, et bella quiescentibus indicit. Tria millia simul, ris sui arma convertit. Vastat eremum, et bella quiescentibus indicit. Tria millia simul, aut eo amplius, viros per totam eremum secreta 271 et solitaria habitatione dispersos oppugnare pariter aggreditur. Mittit armatam equitum ac peditum manum: Tribunos, Praepositos, et bellorum duces, tanquam adversum Barbaros pugnaturus elegit. Qui cum venissent, novam belli speciem vident, hostes suos gladiis objectare cervices, et nihil aliud dicere, nisi: Amice, ad qAegypto. Per idem tempus patres monachorum vitae et antiquitatis merito, Macarius et Isidorus, aliusque Macarius, atque Heraclides, et Pambus Antonii discipuli per Aegyptum, et maxime in Nitriae deserti partibus habebantur viri, qui consortium vitae et actuum, non cum caeteris mortalibus, sed cum supernis angelis habere credebantur. Quae praesens vidi loquor: et eorum gesta re
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. qđ ꝓmisit : Plus etiã quã centupla in p̃senti soło restituens ei. Nã qr militiã
& monachos taciano alex andriȩ p̃sidente. usq ad torm̃ta dediẽ. & ignib: tradidit
suꝑstite uelut diuina quadã uirtute ꝓhibit᷑. cũ debacharet᷑ in cȩteros in illo niehil
ausus ẽ. triste cõmittere sIIIIgit ea tẽpestate cũ quadragesimo & secto anno sa¬
cerdotii sui. athanasius pͦ multos agones. multasq patientiȩ coronas qui e iuss& in
pace. s̃ iscitat᷑ de successore p&rũ tribulationũ suarũ participẽ & sociũ delegit Sed
uior erga c&eros efficiebat᷑. & ita ibat in sanguinẽ ut ne speciẽ quidẽ aliquã reli¬
gionis seruare uider& : Cuiꝰ pͥmo ingressu tanta & tã turpia inuirgines & c̃tinen¬
tes ȩccłȩ gesta sunt: quȩ nec in ꝑsecutionib gentiliũ memorant᷑: Inde pꝰfugas ciuiũ

Expanded text:
Dominus quod promisit, plus etiam quam centupla in praesenti seculo restituens ei. Nam quia militiaDominus quod promisit, plus etiam quam centupla in praesenti seculo restituens ei. Nam quia militiaet Monachos Tatiano Alexandriae praesidente usque ad tormenta deduxit, et ignibus tradidit. superstite, velut divina quadam virtute prohibitus, cum debaccharetur in caeteros, in illum nihibus Lucii haeretici. Igitur ea tempestate, cum quadragesimo et sexto anno sacerdotii sui Athanasius, post multos agones multasque patientiae coronas quievisset in pace, sciscitatus de successore, Petrum tribulationum suarum participem et socium delegit. Sed vior erga caeteros efficiebatur. Et ita ibat in sanguinem, ut ne speciem quidem aliquam religionis servare videretur, cujus primo ingressu tanta et tam turpia in virgines et continentes Ecclesiae gesta sunt, quae nec in persecutionibus Gentilium memor
Abbreviated transcription (Latin):
uso Deniq statĩ adfuit ei ddiuina elemtia: Contraq omnẽ spẽ cũ clausi undiq hostib
tenerent᷑ nec euadendi facultas ulla subpeter&. subito eyussos abarbaris oratore
ad esse uident: pacẽq deposcere. Exerditui qͦque in ȩdia consũpto eybos edera que
nec essaria in mercimoniis pollicere omĩq humanitate nr̃e temeritatẽ em̃dor s
lilum o seorbi ex orientis partib oborta diffudit. rẽ publicã quasi post nimias ꝓcẽ
in cautent constantius egerat. seđ lapsu ꝓdece ssore ad monitꝰ honer fies ui sossieresis¬
sunis litteris et hanasiũ reqrit ab ipso formã fidei ȩecłarũ disponend arũsuscipt
modũ. Sed hȩc tã pia. tã leta principia. mors inmatura corrupit. Postacto
et enĩ menses ortꝰ sui. apud ciliciã diẽ obiit:ost hunc ualentim anꝰ impe
riũ suscipit. qͥ ꝓfide nr̃a aiulia nomilitia fuerat expulsus. Sed cõpleuit in illo

Expanded text:
 Denique statim affuit ei divina clementia, contraque omnem spem, cum clausi undique hostibus tenerentur, nec evadendi facultas ulla suppeteret, subito emissos a Barbaris oratores adesse vident, pacemque deposcere: exercitui quoque inedia consumto, cibos caeteraque necessaria in mercimoniis polliceri, omnique humanitate nostrorum temeritatem emendare. riorque lux nostro se orbi ex Orientis partibus oborta Al. exorta diffudit, rempublicam quasi post nimias proceincaute, ut Constantius egerat, sed lapsu praedecessoris admonitus, honorificis et officiosissimis litteris Athanasium requirit, et ab ipso formam fidei et Ecclesiarum disponendarum suscipit modum. Sed haec tam pia et tam laeta principia mors immatura corrupit. Post octo etenim menses ortus sui apud Ciliciam diem obit. CAPUT II. Derium suscepit, qui pro fide nostra a Juliano militia fuerat expulsus. Sed complevit in illo
Abbreviated transcription (Latin):
ad modũ paruulo pꝰpatrui necẽ orientis qͦq suscepit imperiũ : Is pietate & religione om̃s
pene qͥ ante fuerant principes superabat usu armorũ strenuus. uelaxcorpore & iã ingenio
bonꝰ erat. Sed iuuenli exultatione plus fere letꝰ quã sufficiebat : & plis uerecundus quã
rei publicȩ intererat. Quiq uidens utile. uirũ annis maturũ. in tantis regnicuris habere¬
par ticipẽ & qr ut sermo diumꝰ mon&e melius ẽ duo quã unꝰ : ẽsortẽ adsecucit theocdosĩ ciq

Expanded text:
admodum parvulo, post patrui necem Orientis quoque suscepit Imperium. Is pietate et religione omnes admodum parvulo, post patrui necem Orientis quoque suscepit Imperium. Is pietate et religione omnes pene, qui ante fuerant principes, superabat. Usu armorum strenuus, velox corpore, et ingenio bonus erat, sed juvenili exultatione plus fere laetus, quam sufficiebat, et plus verecundus, quam Reipublicae intererat. CAPUT participem, et quia, ut sermo divinus monet: Melius duo, quam unus , consortem adsciscit Theodosium, eique
Abbreviated transcription (Latin):
effritus est . s̃xui nterea cũ ad bellũ sarmaticũ ualentinianꝰ de galliȩ partib uenisse
illirioũ ibi uix dũ cep̃to bello egritudine subita oppressus die obiit : Relictis heredib in
imperio filis gratiano augusto ualentiniano qͦq: amodũ paruulo & ñ dũ regiis insignib
initiato. quẽ tam̃ necessitas eo qͥ tãꝗ in uacuũ imperii locũ conabant᷑ inuadere. Conpulit
etia absente fratre purpura indii: ꝓbo tẽ p̃fecto fidelit̃ rẽgerente Peridẽ tep
norientis regno gothorũ gens sedib: suis pulsa ꝑ om̃s sethratias infudit armisq urbes e
tam̃ ab hostib circũ uent᷑ in p̃dio qͦ ex bello trepidꝰ c̃fugerat impietatissue penas igni
exustus dedit: Decẽ annis in imperio cũ frẽ pͥmo & post cũ frĩs filiis quat tuor decĩ parit̃ eractis
quȩ pugna initiũ mali romano imperio tẽ & deinceps fuit : aiuigit᷑ gratianꝰ cũ fratre

Expanded text:
bellum Sarmaticum Valentinianus de Galliae partibus venisset Illyricum, ibi vixdum coepto bello, aegritudine subita oppressus diem obiit, relictis haeredibus in Imperio filiis, Gratiano Augusto, Valentinianoque admodum parvulo, et nondum regiis insignibus initiato. Quem tamen necessitas eorum, qui tanquam vacuum imperii locum conabantur invadere, compulit, etiam  Al. et absente fratre, purpura indui, Probo tunc Praefecto fideliter rem gerente. CAPin Orientis regno Gothorum gens sedibus suis pulsa, per omnes se Thracias infudit, armisque urbes et tamen ab hostibus circumventus in praedio, quo ex bello trepidus confugerat, impietatis suae poenas igni exustus dedit, annis in Imperio cum fratre primo, et post cum filiis fratris, quatuordecim pariter exactis. Quae pugna initium mali Romano Imperio tunc et deinceps fuit. Igitur Gratianus cum fratre
Abbreviated transcription (Latin):
nqͦ cũ euidentib euglu testimoniis urgeret᷑ q̃ͥb ipse dñs & saluator habere se aoninsu sosiuit̃
parte qͣ rationabilis ẽ sed exea solũ qͣui nificat corp̃: Ad supplem̃tũ u rationabilis par¬
filiũ dĩ qͥ sic̃ uere ds̃ ita & homo fuit ł humanitatis aliqđ ł ditatis minꝰ dicer& habu¬

Expanded text:
In quo cum evidentibus Evangelii testimoniis urgeretur quibus ipse Dominus et Salvator habere se animam profiteturIn quo cum evidentibus Evangelii testimoniis urgeretur quibus ipse Dominus et Salvator habere se animam profiteturparte quae rationabilis est, sed ex ea solum qua vivificat corpus. Ad supplementum vero rationabilis parFilium Dei, qui sicut vere Deus, ita et vere homo fuit, vel humanitatis aliquid, vel deitatis minus diceret habu
Abbreviated transcription (Latin):
tu etꝰ & largitionib: ȩccłȩ plurimis locis ornatȩ satis magnificeq constructȩ p̃stare
multa poscentib ssa frequentius ultro offerre ĩdolorũ cultꝰ qͥ constantim institutione
& deinceps neglegi & destrui cȩptꝰ fuerat. Eodẽ imperante conlapsus est ꝓqͥb in tantũ
dõ car̾ fuit ut speciale ei munꝰ c̃tulerit diuina pudentia: Et enĩ inthebaidȩ̃ partib mona¬
chũ quendã io hannẽ nomine. spũ ꝓphetico repleuit cui monitis atq responsis pacẽ reti¬
id tẽp̃. apollinaris ep̃s uirsane int̃ e& eros instruȩt̃ seđ dũ contentionis utio nimius agit᷑
& adũsu omẽ qđ quisq dixerat ire obuius delectat᷑ iac tatione ingenii malc forus. heres
ex c̃tesitione generauit asserens solũ corpꝰ. non etiã animã ad nõ in dispensatione suscertũ

Expanded text:
tu ejus et largitionibus, Ecclesiae plurimis locis ornatae satis magnificeque constructae: praestare tu ejus et largitionibus, Ecclesiae plurimis locis ornatae satis magnificeque constructae: praestare multa poscentibus, sed frequentius ultro offerre. Idolorum cultus, qui Constantini institutione et deinceps negligi et destrui coeptus fuerat, eodem imperante collapsus est. Pro quibus in tantum Deo charus fuit, ut speciale ei munus contulerit divina providentia. Et enim in Thebaidos partibus monachum quendam Joannem nomine, spiritu prophetico replevit, cujus monitis atque responsis pacem retiidem tempus Apollinaris Episcopus, vir sane in caeteris instructus, sed dum contentionis vitio nimius agitur, et adversum omne quod quisque dixerat, ire obvius delectatur, jactatione ingenii malefortis haeresim ex contentione generavit, asserens solum corpus, non etiam animam a Domino in Dispensatione susceptum.
Abbreviated transcription (Latin):
funor mlł̃s cei qs sterdoetin selalies a guert̃ agnouit sicictis. euloãq cũ lacrums profesos¬
publicã pęnitentiã in c̃spectutotius eccłȩ exegit & ad hoc sibi tẽpꝰad scriptũ absq regili
fastigio pacient̃ impleuit. Quib om̃ib illud qͦq mirabilit᷑ adiecit: lege santit ipos¬
teriꝰ ut sententiȩ principũ suꝑ anĩ aduersione ꝓlate in dic̃ tricesimũ ab ex secutorib
git᷑ ad orientẽ re¬
gressus ibiq: ut ab exordio principatꝰ sui sũma cura sũ moq studiop̃ulsis heretcis eo¬
elas catholicis tradere : idq ea moderatione agere. ut ultione ẽtẽpta tantũ catholi¬
cis de excłarũ restitutione c̃sulera : qͦ fides recta absq p̃dicationis inpedim̃to ꝓficera&
cõmunẽ se p̃bere erga sac̃ dotes dĩ. fide religione & munificentia cunc̃ts regĩ aniur
ex hibere: accessu sacilis & absq imperiali fas tu ad conloquiũ se humilib p̃bere horta¬

Expanded text:
Italiae argueretur, agnovit delictum, culpamque cum lacrymis professupublicam poenitentiam in conspectu totius Ecclesiae egit, et in hoc sibi tempus adscriptum absque regali fastigio patienter implevit. Quibus omnibus illud quoque mirabiliter adjecit; lege sanxit in posterum, ut sententiae principum super animadversione prolatae in diem vigesimum ab exsecutoribus gitur ad Orientem regressus, ibique, ut ab exordio principatus sui, summa cura summoque studio pulsis haereticis, Ecclesias catholicis tradere: idque ea moderatione agere, ut ultione contemta, tantum catholicis de Ecclesiarum restitutione consuleret, quo fides recta absque praedicationis impedimento proficeret: communem se praebere erga sacerdotes Dei: fide, religione, et munificentia cunctis regium animum exhibere: accessu facilis et absque imperiali fastu ad colloquium se humilibus praebere: horta
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ dñ xpm̃ confiteri cogebant᷑ inuiti Et ne hȩc casu fieri crederent̃. sequenti
nocte in uestim̃tis omĩũ signaculũ crucis ita euidens apparuit. ut etiã qui diluere pro
sui infide litate uoluiss&: nullo genere ualer& abolere Sic det̾riti iudȩi atq gentiles.¬
locũ simul & cepta in aniter reliquere: FINIT LIBER DECIANUS. INCIPIT

Expanded text:
erum Deum Jesum Christum confiteri cogebantur inviti. Et ne haec casu fieri crederentur, in sequenti erum Deum Jesum Christum confiteri cogebantur inviti. Et ne haec casu fieri crederentur, in sequenti nocte in vestimentis omnium signaculum Crucis ita evidens apparuit, ut etiam qui diluere pro sui infidelitate voluisset, nullo genere valeret abolere. Sic detlocum simul et cepta inaniter reliquere». 132 Temporibus Valent
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ motꝰ ingens obort᷑. & ñ solũ fundam̃toꝵ saxa sed longe lateq iactant᷑. Uerũ
etiã tocius pęne loci edificia conplanant᷑. Porticus quoq publice inqͥb iudeoꝵ mul¬
titudo quȩ operi uidebat᷑ insistere cõmanebat. ad solũ deductȩ. oms̃ iudȩo sqͥ reꝑti
sunt oppressere. Luce uͦ orta cũ se mala crederent effugisse ad reqͥrendos qͥ oppressi
fuerant. reliqua multitudo concurrit: Aedeserat quȩdã inforib tẽpli demersa habers¬
cessaria seruabant᷑. Dequa subito glob quidã ignis emicuit: & ꝑmediũ plateȩ ꝑcur¬
rens adustis & exanimaatis qui aderant iudȩis ultro citraq ferebat᷑: Hoc iterũ sepuisq
& frequentissime ꝑ totã illã diẽ repetens ꝑtinacis popłi temeritatẽ flãmis ultricib
cohercebat Cũ interĩ pauore ingenti & trepidatione om̃s qͥ ad erant de territi : solũ

Expanded text:
terremotus ingens oboritur quo non solum fundamentorum saxa longe lateque iactantur, verum terremotus ingens oboritur quo non solum fundamentorum saxa longe lateque iactantur, verum etiam totius pene loci edificia complanantur. Porticus quoque publice in quibus multitudo, que operi videbatur, insistere commanebat ad solum deducta omnes Iudeos qui reperti sunt oppressere. 129 Luce vero oriente, cum se mala crederent effugisse, ad requirendos qui oppressi fuerant reliqua multitudo concurrit. Edes erat quedam in infecessaria servabantur, e qua subito globus quidam ignis emicuit, et per medium plateae percurrens, adustis et exanimatis qui aderant Judaeis, ultro citroque ferebatur. Hoc iterum saepiusque et frequentissime per totam illam diem repetens, pertinacis populi temeritatem flammis ultricibus coercebat. Cum interim pavore ingenti et trepidatione omnes qui aderant deterriti, solum v
Abbreviated transcription (Latin):
donpossumꝰ inquiunt. nisi in solo heroso limoꝵ tẽplo: Itanãq: p̃cipit lex : & accepta ab
eo reparandi tẽpli licentia in tantũ in solentiȩ ꝑ uenerunt. ut aliquis eis ꝓphetarũ
redditꝰ uideret᷑: Igit᷑ ex omĩb locis atq ꝓuintus c̃uenerunt uidei : locũ tẽpli olim
igne consũpit ad gredi cȩpere. comite p̃ operandi operis ab imperatore concesso sũp¬
tb publico & priuatores omĩ instantia gerebat᷑: Interea insulta renris & uel¬
ut reparatis sibi regni tẽporib cõminari acrius ac sȩuitiã ostentare: ꝓrsus in magno
tumore & suꝑbia agere : Cyrillus tẽ post maximũ confessorẽ hierosolimis ep̃s habe¬
bat᷑. Aꝑtis igit᷑ fundam̃tis. calces cymentaq ad hibite nic hil omnino deerat quił de
retir reserat in expectatione: & ecce noc te quȩ ad incipiendũ opusiã sola restabat.

Expanded text:
Non possumus, inquiunt, nisi in solo Jerosolymorum templo. Ita namque praecipit lex. Et accepta ab Non possumus, inquiunt, nisi in solo Jerosolymorum templo. Ita namque praecipit lex. Et accepta ab eo reparandi templi licentia, in tantum insolentiae pervenerunt, ut aliquis eis prophetarum redditus videretur. Igitur ex omnibus locis atque provinciis convenere Judaei, locum templi olim igne consumti aggredi caepere, Comite properandi operis ab Imperatore concesso: sumtu publico et privato res omni instantia gerebatur. Interea insultare nostris, et velut reparatis sibi regni temporibus, comminari acrius, ac saevitiam ostentare, prorsus in magno tumore et superbia agere. Cyrillus post Maximum Confessorem Jerosolymis Episcopus habebatur. Apertis igitur fundamentis, calces cementaque adhibita, nihil omnino deerat, quin die retur, verba hec ponit: «128 Ecce nocte, que ad incipiendum opus iam sola restabat,
Abbreviated transcription (Latin):
antio ohic̃ uidimꝰ & cũ requireremus ab eosi sensũ doloris habuisse. ex integro dicebat do
loris se quidẽ parũ sensisse adstitisse autẽ quendã iuuenẽ qͥ sud anti sibi linteo candidissimo ae
tior factus sit quando deponi de eculeo iussus est Cõminat᷑ igit᷑ im pr post uictoriã ꝑsicã meli¬
usse xp̃ianos debellaturũ. Profectus quidẽ est ẜ nullus redit: ibi nãq incertũ asuis ne ab
hostib confossus pꝰ annũ &iocto m̃ses p̃sũpti augustalis imperii finẽ fecit: anta uͦꝰ ei¬
ad decipiendũ subtilitas & calliditas fuit ut &iã infelices iudȩos uanis speb inlectos ut
ipse agitabatur inluder&. Quos primo omiũ conuocatos adse int̾rogat eur ñ sacrifi¬
carent cũ eis lex sua de sacrificiis imperar&. At illigccasionẽ seinuenisse tẽporis rati:

Expanded text:
Antiochiam vidimus. Et cum requireremus ab eo si sensum doloris habuisset ex integro, dicebat se Antiochiam vidimus. Et cum requireremus ab eo si sensum doloris habuisset ex integro, dicebat se quidem dolores parum sensisse, adstitisse autem quendam juvenem, qui sudanti sibi, linteo candidissimo et tior factus sit, quando deponi de eculeo jussus est. Comminatus igitur Imperator, post victoriam Persicam melius se Christianos debellaturum, profectus quidem est, sed nullus redit. Ibi namque, incertum a suis, an ab hostibus confossus, post annum et octo menses praesumti Augustalis imperii, finem vitae fead decipiendum subtilitas et calliditas fuit, ut etiam infelices Judaeos vanis spebus illectos, ut ipse agitabatur, illuderet. Quos primo omnium convocatos ad se interrogat, cur non sacrificarent, cum eis lex sua de sacrificiis imperaret? At illi occasionem se invenisse temporis 263 rati:
Abbreviated transcription (Latin):
ultatione psallebat om̃is ȩccła : ut cȩlũ clamorib resultar& Unde ille intantã iracundiȩ
rabiẽ deductus ẽ ut altara die conp̃hendi xp̃ĩanos passum & trudi iuber& in carcerẽ ac pe
nis & cruciatib affici ¶ uod salustius p̃fectus eiꝰ non ꝓbans lie& essẽ gentilis. tam̃ iusus
factũ meminer& Cũ tam̃ ille in eculeo sublimis & hinc inde laterib instante torrore .ni.¬
chil aliu dd factr&. nisi uultusecuro & leto psalmũ quẽ pridie omĩs ȩccła cocinerat iterar&. Rũq
om̃i expensa crudelitate salustius nichil se egisse ꝑspicer& : recepto in carcere iuuenẽ. At ipse
fert᷑ ad imperatorẽ. & qud egerit nuntiasse. ac monuisse ne tale aliqiđ tẽptare uella: De
e&ero alioquin & illis głam. & sibi ignominiã querer&: Hunc theodorũ ipsinospꝰ modũ apud

Expanded text:
ultatione psallebat omnis Ecclesia, ut coelum clamoribus resultaret. Unde et ille in tantam iracundiae ultatione psallebat omnis Ecclesia, ut coelum clamoribus resultaret. Unde et ille in tantam iracundiae rabiem deductus est, ut altera die comprehendi Christianos passim et trudi juberet in carcere apud Antiochiam. Quod Sallustius Praefectus ejus non probans, licet esset Gentilis, tamen jussus factum meminerit. Cum tamen ille in eculeo sublimis, et hinc inde lateribus instante tortore, nihil aliud faceret, nisi quod vultu securo et laeto psalmum, quem pridie omnis Ecclesia cecinerat, iteraret: cumque se, omni expensa crudelitate, Sallustius nihil egisse perspiceret, recepto in carcerem juvene, abiisse fertur ad Imperatorem, 262 et quid egerit nunciasse, ac monuisse ne tale aliquid tentare vellet de caetero, alioquin et illis gloriam et sibi ignominiam quaereret. Hunc Theodorum ipsi nos postmodum apud
Abbreviated transcription (Latin):
alex andriã redit ibiq tuto latebras usq quo ꝑsecutiones cessar& exegit:Iedit &¬
aliud iulianꝰ uecor diȩ suȩ ac leuitatis inditiũ : Nã cũ in daphnis in suburbano antiochie
iueeta fontẽ castaliũ litar& apollini & nulla ex his quȩ querebat responsa susciper& Eausasq
silenti ꝑcunc taret᷑ a sacer dotib dȩmones aiunta ẜ abrle martyris sepulchrũ ꝓpe ad siste¬
re & idõ responsa ñ reddi  Tũ ille uenire galileos hoc enĩ nomine nr̃os appellare solit᷑ erat
iuuenesq inm̃sa exultatione succ incti trahebant. longo agmine archã martyris i psallentes
sũmis clamorib & cũ exultatione dicentes : Confundant᷑ om̃s qͥ adorant sculptilia : & qui
confidunt insi mulachrissiuis Hȩc in aurib ꝓfani principis ꝑ sexmilia passuũ tanta ex¬

Expanded text:
Alexandriam redit, ibique tuto latebras usquequo persecutio cessaret, exegit. Alexandriam redit, ibique tuto latebras usquequo persecutio cessaret, exegit. aliud Julianus vecordiae suae ac levitatis indicium. Nam cum Daphnis in suburbano Antiochiae juxta fontem Castalium litaret Apollini, et nulla ex his quae quaerebat, responsa susciperet, caussasque silentii percontaretur a sacerdotibus daemonis, aiunt, Babylae martyris sepulcrum prope adsistere, et ideo responsa non reddi. Tum ille, venire Galilaeos hoc enim nomine nostros appejuvenesque immensa exultatione succincti, trahebant longo agmine arcam Martyris, psallentes summis clamoribus, et cum exultatione dicentes: Confundantur omnes qui adorant sculptilia, et qui confidunt in simulacris suis . Haec in auribus prophani Principis per sex millia passuum tanta ex
Abbreviated transcription (Latin):
plicuissao. athanasii nauicula ad quendã locũ cõperit. a p̃tereuntib pꝰ t̃gũ esse ꝑcussorẽ
suit & ia iãq nisi ꝓspicer& imminere : c̃territi om̃s qui simul aderant᷑ socii heremũ sua-¬
debant: ad fuge p̃sidiũ petendã: Tũ ille. nolite inquit ofilii deterreri : ẽ amꝰ magis in occur¬
sũ ꝑcussori nr̃o ut sciat qr longe maior ẽ qͥ nos defendit. quã qͥ ꝑseͥt᷑ Et conuersa nauicula
iter agere obuã ei qͥ se insectabat᷑ ad gressus ẽ. Ille qͥ nullo genere suspicari poss& ii occur
sũ sibi uenire quẽ querer& tãꝗ p̃tereuntes aliquos int̾rogari iub& ubi audissent esse atha¬
nasiũ: Cũq respondissent uidisse eũ non longe euntẽ : tota celeritate ꝑtransiens. ꝓperat
in uaonũ festinans capere quẽ ante oculos positũ uidere ñ potuit: Ille uͦ dĩ uirtute munit᷑

Expanded text:
plicuisset Athanasii navicula ad quendam lo cum, comperit a praetereuntibus post tergum esse percussorem plicuisset Athanasii navicula ad quendam lo cum, comperit a praetereuntibus post tergum esse percussorem suum, et jam jamque nisi prospiceret, imminere. Conterriti omnes qui simul aderant socii, eremum suadebant ad fugae praesidium petendam. Tum ille: Nolite, inquit, o filioli, deterreri: eamus magis in occursum percussori nostro, ut sciat quia louge major est qui nos defendit, quam qui persequitur. Et conversa navicula, iter agere obviam ei qui se insectabatur, adgressus est. Ille qui nullo genere suspicari posset in occursum sibi venire quem quaereret, tanquam praetereuntes aliquos interrogari jubet, ubi audissent esse Athanasium. Cumque respondissent vidisse se eum non longe euntem, tota celeritate pertransiens, properat in vanum, festinans capere, quem ante oculos positum videre non potuit. Ille vero Dei virtute monitus
Abbreviated transcription (Latin):
uenerarent᷑ patere decernit. Miliciȩ cingulũ nondari. nisi imolantib iub&: ꝓcu¬
rationẽ ꝓuinciarũ iurisq dicendi xp̃ĩanis statuit non debere cõmitti. ut pote qͥb
etiã lex ꝓpria gladio uti uetuiss&. & ꝓficiebat cotidie in huiꝰscemo dilegib ex qui
serpentes de cauernis terrȩ ebullientes ad eũ ꝓcessisent i nagoꝵ philosophorũ
aruspicũ augurũq manꝰ ꝓphana. om̃s parit̃ allsgant nichil suis artib: successurũ
citus. tterũ duces. iterũ obpugnat᷑ ȩccła: Cũq eũ mesti & flentes popłi circũs ta.¬
rent: ꝓphetico apud eos usus sermone ꝑhibet᷑: Nolite inquit ofilii c̃turbari qr
nubieula est & cito ꝑtransilt: Cũq discesissee & naui ꝑ nilũ fluuiũ iter ager&¬
comes qͥ ad hoc ipsũ missus fuerat. cognito eiꝰ itinere instant̃ eũ inseqͥ cȩpit : & cũ forte ap¬

Expanded text:
venerarentur, patere decernit. Militiae cingulum non dari, nisi immolantibus jubet. Procuvenerarentur, patere decernit. Militiae cingulum non dari, nisi immolantibus jubet. Procurationem provinciarum, jurisque dicendi Christianis statuit non debere committi, utpote quibus etiam lex propria gladio uti vetuisset. Et proficiebat quotidie in hujuscemodi legibus exquirserpentes de cavernis terrae ebullientes, ad eum processisset magorum, philosophorum, aruspicum, augurumque manus prophana, omnes pariter allegant, nihil scitus, iterum duces, iterum oppugnatur Ecclesia. Cumque eum moesti et flentes populi circumstarent, prophetico apud eos usus sermone perhibetur: Nolite inquit filii, conturbari, quia nubecula est, et cito pertransit. Cumque discessisset, et navi per Nilum fluvium iter agerComes qui ad hoc ipsum missus fuerat, cognito ejus itinere, instanter eum insequi 260 caepit. Et cum forte ap
Abbreviated transcription (Latin):
& hereticorũ uersutias & nr̃orũ deceptiones & male credulã simplicitatẽ ita diligent᷑
exposuit : ut & p̃sentes & longe positos qͥb ipse pse disserere uiua uoce ñ poterat ꝑfec¬
tissima instructione corriger&. Ita duo uiri isti uelut magnifica quȩdã mundi lu¬
mina ylliricũ italiã galliasq: suo splendore radiarunt ut om̃s etiã de ab sconditis
angulis & abstrusis hereticox tenebrȩ fugarent᷑: ediulian p̃ꝗ adorientẽ
psas bello pulsaturꝰ aduenit & publica quã prius occultauerat erga idolorũ cultũ
ferri cȩpit insania callidior c&eris ꝑsecutor ñ ii. neq torm̃tis sed p̃miis honorib
blanditiis ꝑsuasionib maiorẽ penȩ popłi partẽ quã si atroctterpuls ass& elisit
Studia auctorũ gentiliũ xp̃ianos adire ꝓhibens iudoslitterarũ illis solis qͥ deos deasq

Expanded text:
et haereticorum versutias, et nostrorum deceptiones, et male credulam simplicitatem ita diligenter et haereticorum versutias, et nostrorum deceptiones, et male credulam simplicitatem ita diligenter exposuit, ut et praesentes, et longe positos, quibus ipse per se disserere viva voce non poterat, perfectissima instructione corrigeret. Ita duo isti viri, velut magnifica quaedam mundi lumina, Illyricum, Italiam, Galliasque suo splendore radiarunt, ut omnes etiam de abditis angulis et abstrusis haereticorum tenebrae fugarentur. CAPUT XXXII. De pferri coepit insania, callidior caeteris persecutor, non vi, neque tormentis, sed praemiis, honoribus, blanditiis, persuasionibus, 259 majorem pene populi partem, quam si atrociter pulsasset, elisit. Studia auctorum Gentilium Christianos adire prohibens, ludos litterarum illis solis, qui deos deasque
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ex utraq parte concluderet᷑ eligit ut legato suo recepto erga e&eros sententiã
disparẽ. sed sibi placitã eusto dir&: Ita regressus asardiniȩ partes siue ꝙ eitata
morte p̃uentꝰ. tẽpus seientiȩ mutandȩ ñ habuit: & enĩ temerecepta corrigi spa¬
tio solent : siue hoc animo immobilit̃ desiderat parũ firma. uerũ ex ipso interi luci
orientẽ atq italiã medici pariter & sac̃ dotis fungebat᷑ officio singulas quasq eccł is
abiurata infidelitate. ad sanitatẽ rectȩ fidei reuocabat. P ixime qđ hilariũ
quẽ dudũ cũ e&eris epis in exiliũ trusũ esse memorauimꝰ Regressũ iã & initalia
positũ. hec eadẽ erga instaurandas eccłas fidẽq patrũ reparandã repperit molientẽ
simꝰ rẽ diligentius & aꝑtius ꝑcurabat. qui etiã libros de fide nobilit̃ scriptosedidit : qͥb

Expanded text:
cum ex utraque parte concluderetur, elegit, ut legato suo recepto, erga caeteros sententiam cum ex utraque parte concluderetur, elegit, ut legato suo recepto, erga caeteros sententiam disparem, sed sibi placitam custodiret. Ita regressus ad Sardiniae partes, sive quia cita morte praeventus, tempus sententiae mutandae non habuit etenim temere coepta corrigi spacio solent sive hoc animo immobiliter 258 sederat, parum firmaverim. Ex ipso interim LuciOrientem atque Italiam, medici pariter et sacerdotis fungebatur officio. Singulas quasque ecclesias, abjurata infidelitate, ad sanitatem rectae fidei revocabat, maxime quod Hilarium, quem dudum cum caeteris Episcopis in exilium trusum esse memoravimus, regressum jam, et in Italia positum, haec eadem erga instaurandas Ecclesias, fidemque patrum reparandam reperit molientem.simus, rem diligentius et aptius procurabat. Qui etiam libros de fide nobiliter scriptos edidit, quibus