comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que sitam ꝑdictum declarauit exemiplum
ho e autem ꝓprium difinition quidsa illuc
quad quaeritur declarare
Vndecima species difinitione e qua grecis
procluentio lexe mens & animus &c siliũ
& sententiaciuitatis & aliterpaxe cran¬
quilla liitas ficetur ꝑuituperationem
bello sedmortequoq replenda
Quinta decima species difinitione¬
quam greticata & logia latini secundã cict
reirationem uocant ut dies ẽ sol supra
terms nexe solsubterris scire autem
debemus praedictas species difinitionũ
topicis merito esse sociatas qm inter que¬
dam argumenta sunt positae & non nullis deg¬
locis comine morantur intopicis. Nunad cicci
topica ueniamus quar sunt argumentorũ
sedes sonces sensuu xorigenes dictionum
diffinitiuus seatutus ẽ cumidqd abicitur
non hoc es se contendicur sed quid illud sit
debitis definitionibus ad probatur¬

Expanded text:
quaesitam praedictum declaravit exemplum. Hoc est autem proprium definitionis, quid sit illud quod quaeritur declarare. Undecima species definitionis est quam Graeci pro Cluentio: Lex est mens, et animus, et consilium, et sententia civitatis. Et aliter pax quilla libertas'. Fit et per vituperationem,bello, sed morte quoque repellenda'Quintadecima species definitionquam Graeci cata etiologian, Latini rei rationem uocant, ut: 'Dies est sol supra terras, nox est sol sub terris.' Scire autem debemus praedictas species definitionum topicis merito esse sociatas, quoniam inter quaedam argumenta sunt positae et nonnullis locis commemorantur in topicis. Nunc ad topica ueniamus, quae sunt argumentorum sedes, fontes sensuum, et origines dictionum. Definitiuus status est cum id, quod obicitur, non hoc esse contendimus, sed quid illud sit adhibitis definitionibus approbamu
Abbreviated transcription (Latin):
Cruordictus ab eo quod effus s decurric uel abeo
quod currendo corruat aluctuoremint̃ pr&at
sanguinem aerrupeum quięmit ticur¬
incorporo esfus uerocuorsi cruor auiem
acruditate. uocatus unde & crudeluas dicta &
crudus aliidicunturuoremuicti marum esse
sangiunein hominum ucuuirgilius sangume pla¬
cas cis uentos & urgine caera ides anguine
uirginis occisa

Expanded text:
cruor vocatus ab eo, quod effusus decurrit: vel ab eo, quod currendo corruat. Alii cruorem interpretantur sanguinem corruptum, qui emittituin corpore, effusus uero cruor fit. Cruor autem a cruditate uocatur, unde et crudelitas dicta et crudus. Alii dicunt cruorem uictimarum esse, sanguinem hominum, ut Virgilius; «Sanguine placasti uentos et uirgine caesa», id est sanguine uirginis occisa
Abbreviated transcription (Latin):
Del fines certum habent uocabulum qđ uoces
hominũ sequantur uł quod ad srmphoniam
gregatim conueniant nihil inmari uelotius
istis na plerumq salientes nauestrans¬
uolant quando autem p̃ludunt influctib
&undarũ semolib: saltup̃cepit feriunt tem¬
pescates significari uident᷑ hi propria esimo¬
nes nominantur esc & del finumgenꝰ innibilo
dorso serraco quicro codillus tenera uentriũ
secantes interimunt

Expanded text:
Delfines certum habent vocabulum, quod voces hominum sequantur, vel quod ad symphoniam gregatim conveniunt. Nihil in mari velocius istis: nam plerumque salientes naves transvolant. Quando autem praeludunt in fluctibus, et undarum se molibus saltu praecipiti feriunt, tempestates significare videntur. Hi proprie Simones nominantur. Est et delfinum genus in Nilo dorso serrato, crocodilorum tenera ventrium secantes interimunt
Abbreviated transcription (Latin):
Defunctus ẽ uocatus qua compleuit uitacofficiu
namdicimus functus officia debita compleuer̃¬
unde & honoribus functus hincergode functus
qđ ab officio sit uitae depositus siue qđ sit die
functus om̃nis autem mortuus aut funus est
aut cadauerfunus e si sepeliatur &dictum
funus a funib: acconsis quos ante fera rupa¬
piris cera cirtumdatis ferebant

Expanded text:
Defunctus vocatus, quia conplevit vitae officium. Nam dicimus functos officio, qui officia debita conpleverest et honoribus functus. Hinc ergo defunctus, quod ab officio sit vitae depositus, sive quod sit diem nari. Omnis autem mortuus, aut funus est, aut cadaver. 34. Funus est, si sepeliatur. Et dictum funus a funibus accensis, quos ante feretrum papyris cera circumdatis ferebant
Abbreviated transcription (Latin):
si dt̃ Debborra int̃ praetaturapis uello quax apis degl
quia fuit adbellam prumptissima dimi¬
cans aduersus sarram quo ꝑempto cacci¬
nit canticum inde loquax
dis quo hebraei ususunt ꝓpt̃ namerum

Expanded text:
 25 DEBBORA interpretatur apis vel loquax. Apis enim fuit quia fuit ad bellum promptissima dimicans adversus Sisaram, quo perempto cecinit canticum, et inde loquax dis quo Hebrei usi sunt propter numerum
Abbreviated transcription (Latin):
Decrepicus dictus quod mortis pprior
quasi ad morns tenebras uertat sicut
crepusculum tempus noctis aludicunt
decrepitum nonquis enectur uulsuso
sed quiram erepare desierit ideloqͥ cessaurit

Expanded text:
Decrepitus, quod morti propior quasi ad mortis tenebras vertat, sicut crepusculum tempus noctis. Alii dicunt decrepitum non qui senectute avulsus est, sed qui iam crepare desierit, id est loqui cessaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
tae namiuno forte crassaglacies superstra¬
tus pedestremfacilo transitum paciebatur
Itaq cuniin prouid toto & maximo simul agmi¬
onegradientium concrepans golu & glacials
crusta dis siluit uniuersumq agmen qua ddiu
sust inuerat mediis gurgitibus uicta tandem
a comminuta discicuit atq eadem tursus staꝑ¬
mentis inpediencibus superduc ta sub mersa
pauciex omni populo perutramq ripam uix¬
concisis uis ceribus euaserunt
anubius germanefluuius uocari sercur ani¬
uium copia quib magis augetur isce est qui ln
eu ropa plus omnib: hal& fama ide & his unc
quiadum ꝑ innumeras uadit gentes mutat
& nomen a maiores sibi ambiendo colligi
uires oritur ermanicis iugis & occidenta lib:
partibus babã rorum ꝑgens contra orientem
sexaginta fluuios inscrecipa septemostus
in pontũ insluit

Expanded text:
t Ister, crassa glacie superstratus pedestrem facile transitum patiebatur. Itaque, cum improvide toto et maximo simul agmione gradientium concrepans gelu, et glacialis crusta dissilivit, et universum agmen, quod diu sustinuerat, mediis gurgitibus victa tandem, et comminuta destituit, atque eadem rursus fragmentis impedientibus superducta submersit: pauci ex omni populo per utramque ripam concisis visceribus vix evaseruntDanubius Germaniae fluvius vocari fertur a nivium copia quibus magis augetur. Iste est qui in Europa plus omnibus habet famam. Idem et Ister, quia dum per innumeras vadit gentes, mutat et nomen et maiores sibi ambiendo colligit vires. Oritur a Germanicis iugis et occidentalibus partibus barbarorum, pergens contra orientem: sexaginta in se fluvios recipit: septem ostiis in Pontum influit
Abbreviated transcription (Latin):
quia in prterorum iudicios ententia
diuinae examinationis exibuit dum
repta corum falsitate sus annam
ab interituliberauit siue quoduisio¬
nes & somnia quib: ꝑ singula queda sd
xenigmata futura mons trabant
sa acimente discor nens aperuit hic adesi do¬
riorum uir appellatus e quiapanemde sideru
nonmanducau. & uinum concupis centiaenan
bibit

Expanded text:
quia in presbyterorum iudicio sententiam divinae examinationis exhibuit, dum reperta eorum falsitate Susannam ab interitu liberavit; sive quod visiones et somnia, quibus per singula quaedam et aenigmata futura monstrabantur, sagaci mente discernens aperuit. Hic et desideriorum vir appellatus est, quia panem desiderii non manducavit et vinum concupiscentiae non bibit
Abbreviated transcription (Latin):
Corus emultitudo in sacris collectus & dictus
corus quodininitio inmodũ coronae circum
aaras scarent lta apsollertuc aliicerum
dixerunt a concordia quod in caritate con¬
sistic quia si carita tem non habeat respon¬
dere conuenienter nom pocest cum aucem
appellacur cũ malticorus nacoreas iudiconũ
cantilenae uł saltationes classium sunt
Corum morses post transitũ rabrimaris
sibus seacsorore p̃eunte canere in coris¬
do carmen triũphaloꝑdocuit corus aute is. d¬
nae &ex eoita uocatus unde & exclesi a stic̃
liborinicribit stancem sacerdate ateara
& incircuitu ciꝰ corona fratrũ corus enim
propriae maltitudo cantantiam equique
apudiudacos nonminus ad login conscat deg¬
canentib apud nos autemincerconumero
apiucioribuas plurimisue sincullo dis crimine teritat

Expanded text:
orus est multitudo in sacris collecta; et dictus chorus quod initio in modum coronae circum aras starent et ita psallerent. Alii chorum dixerunt a concordia, quae in caritate consistit; quia, si caritatem non habeat, respondere convenienter non potest. Cum autem appellatur; cum multi, chorus. Nam chorea ludicrum cantilenae vel saltationes classium suntm Moyses post transitum Rubri marissibus, se ac sorore praeeunte, canere Deo in choris carmen triumphale perdocuit. Chorus autenae, et ex eo ita vocatus. Unde Ecclesiasticus liber scribit stantem sacerdotem ante aram, et in circuitu ejus coronam fratrum . Chorus enim proprie multitudo canentium est. Quique apud Judaeos non minus a decem constat canentibus; apud nos autem incerto numero a paucioribus, plurimisve, sine ullo discrimine, constat
Abbreviated transcription (Latin):
isiđt. De lubrau& ores dicebant templa fon¬
tes habentia quib ante ingras sum dilu¬
ebantur & appellari de lubraade
luendi ipsa sunt nunca edes cum sacris
sontib inquib. fideles regeneratipuri¬
ficantur & benequodam prosagiade¬
lubra sunt appellata sunteninunablu¬
tione peccatorum fons aute mindolu¬
bris locus regeneratorume inquo
mantur & tresindes censu & tresin
ascensu seprimas uero ifequi& quar¬
tus idẽ similis filio hominis extinguers
fornacemignis scabilimentum pedũ
funda mentum a quac in quo plenicudo
diuinitatis habitat corporaliter

Expanded text:
. Delubra veteres dicebant templa fontes habentia, quibus ante ingressum diluebantur, et apluendo. Ipsa sunt nunc aedes cum sacris fontibus, in quibus fideles regenerati purificantur: et bene quodam praesagio delubra sunt appellata; sunt enim in ablutionem peccatorum. Fons autem in delubris locus regeneratorum est, in quo mantur; tres in descensu et tres in ascensu: septimus vero is est qui et quartus, id est similis Filio hominis, extinguens fornacem ignis, stabilimentum pedum, fundamentum aquae; in quo plenitudo divinitatis habitat corporaliter
Abbreviated transcription (Latin):
oliin te mone erat perpetuoq & quiom¬
nibus equis inicereturiugo. primceres¬
uelennes monius cantum mediosiu gauic
cisq singulos exutraq s arte simplici
latinis in arios uocant a generrarituli
rotis insiscere uictor suit autemminer¬
ue & uul canifilius decadu cam interra
libidinemut fabule ferunt procreatos por¬
tentum demonicum imodiabolus qui
primo iunoni currum dedicauit tali
auctore quadrige preducte suntisida

Expanded text:
olim temone erant perpetuoque et qui omnibus equis iniceretur iugo. Primus Clisthenes Sicyonius tantum medios iugavit, eisque singulos ex utraque parte simplici Latini funarios vocant, a genere vinculi, rotis insistere victor. Fuit autem Minervae et Vulcani filius de caduca in terram libidine, ut fabulae ferunt, procreatus, portentum daemonicum, immo diabolus, qui primus Iunoni currum dedicavit. Tali auctore quadrigae productae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Delosinsulaa inmedioe cdadusita & dieta
delos fertur qđ pose diluuium quo dogtepo¬
ribus notucurcũ urbe mulcis mensibus
continua nox inumbrass& ante cmis
terras radis solis in luminatu sarttaq¬
ex eo namon qd primamani fesiu siuera
uisibus namdelin grecimani festũ dicun
ipsie & ortigia eoquod primumibiust¬
fiussent cocurnicos auos quos greci
ortigas uocant in hac insula laton
enixae apollinem &dianam dalos aut̃
& ciuitutis dicitur & insula

Expanded text:
Delos insula in medio Cycladum sita. Et dicta Delos fertur, quod post diluvium, quod Ogygi temporibus notatur, cum orbem multis mensibus continua nox inumbrasset, ante omnes terras radiis solis inluminata est; sortitaqex eo nomen, quod prima manifestata fuisset visibus; nam δῆλον Graeci manifestum dicunt. Ipsa est et Ortygia, eo quod primum ibi visae sunt coturnices aves, quas Graeci ὄρτυγας vocant. In hac insula Latona enixa est Apollinem et Dianam. Delos autem et civitas dicitur et insula
Abbreviated transcription (Latin):
Crustumia genus oluat dema uolimis dicta coq
uolam compleat magniuudine he cemeda manu
unde & in uoda redicimus quida autem ualemum
gallica lingua bonum & magnum intellegun
nes appensi craciantur uel patiuntur unde ceno¬
minababent patibulu menimunlgo furca dicitur
quasi fcrens caput suspensum enuim & tranquilla¬
tum exeo examinat saspatibulimi nor poenaqua
crucis nam patibalam appensus stacmexanim a
Cruxautem suffixos diucruciat unde& in euangdia o
lacronibus ut morerentur adeligno antes abba¬
tum deponeretur crura confracta sunt quia
ligno sus pens cuomori nom poterant Inipsoquo ur¬
q genere necis differo crudelius e eniminqua u
spu corquentes extingui Ignib uri frigoro a
fame necari canibas &bestus a ppemi Na ferto
mori exhis quoq maior obtulio sa ladius enima
si ne maiore cruciatu compendia sa morte uita
finire nouit

Expanded text:
Crustumia eadem et volemis dicta, eo quod volam compleat magnitudine, hoc est, mediam manum, unde et involare dicimus. Quidam autem volemum Gallica lingua bonum et magnum intelligunnes appensi cruciantur, vel patiuntur, unde et nomina habent. 34. Patibulum enim vulgo furca dicitur, quasi ferens caput, suspensum enim et strangulatum ex eo exanimat; sed patibuli minor poena quam crucis. Nam patibulum appensos statim exanimat, crux autem suffixos diu cruciat, unde et in Evangelio latronibus, ut morerentur, et de ligno ante Sabbatum deponerentur, crura confracta sunligno suspensi cito mori non poterant. In ipso quoque genere necis differt. Crudelius est enim in aqua spiritum torquentes extingui, ignibus uri, frigore et fame necari, canibus et bestiis exponi. Nam ferro mori aetas quoque maior optavit. Gladius enim sine graviore cruciatu conpendiosa morte vitam finire novit.
Abbreviated transcription (Latin):
Cultura ẽ qua frum̃ taułuma magno labore quae¬
runtur ab in colendo uocata diuitiae enimanti¬
quorũ in his duob: erant bene pascere & benearare
Cultura agricinis aratio intermissio in cossio
stipularum stercoratio ocatioruncatio

Expanded text:
Cultura est qua frumenta vel vina magno labore quaeruntur, ab incolendo vocata. Divitiae enim antiquorum in iis duobus erant, bene pascere et bene arare. Cultura agri, cinis, aratio, intermissio, incensio stipularum, stercoratio, occatio, runcatio
Abbreviated transcription (Latin):
Cuspes astilea mentatu acespidedictus qđ est
uirgultũ uirgilius & pascorale praefixa cupide
mirtũ propriae autem cuspisposterior pars
hastae est
Cutis ẽquae in corpore prima e appellata quod
ipsa corpori suꝑposita incisionem prima patiat
externas iniurias corporis tegengo pellat
pluuiasq uentos solisq ardores ꝓferat
pellis autem moxd& racta subacta sam corium
dicitur corium autemꝑ diriuationem caro
appellauit quod eotegatur sed hoc inbrutis
animalibus proprium

Expanded text:
Cuspis hastile amentatum, a cespite dicta, quod est virgultum. Virgilius: Et pastoralem praefixa cuspide myrtum. Proprie autem cuspis, posterior pars hastae estCutis est quae in corpore prima est, appellata quod ipsa corpori superposita incisionem prima patiatuexternas iniurias corporis tegendo pellat, pluviasque et ventos solisque ardores perferat. Pellis autem mox detracta: subacta iam corium dicitur. Corium autem per derivationem caro appellavit, quod eo tegatur: sed hoc in brutis animalibus proprium
Abbreviated transcription (Latin):
Crispido propitiatoriũ uel quattuor angilialtaris
Cris tallus resplendens & a quosus colore tradicur
quodnix sit glaciȩdurata perannos und & nom
ei grecidederunt gignitur autom inasia &cipro
maxime inseptentrionum alpibus ubinec aestate
soluentis simus inuenitur Idetq: ipsadiutur na
& annos adurita reddit hancspeciem quaecris¬
tallus dicitur hicappositus radiis solis ad eorapte
flammam ut aridis fungis aut solis gnempbeat
usus eius &iamad po cula destinacur nibi lautm
aliud quam frigidum et̃ pocese¬

Expanded text:
CRISPIDO Propiciatorium, vel 4. anguli altaris.+ Crystallus resplendens et aquosus colore. Traditur quod nix sit glacie durata per annos; unde et nomen ei Graeci dederunt. Gignitur autem in Asia et Cypro, maxime in septentrionum Alpibus, ubi nec aestate sol ferventissimus invenitur; ideoque ipsa diuturna et annosa duritia reddit hanc speciem quae crystallus dicitur. Hic oppositus radiis solis adeo rapit flammam ut aridis fungis vel foliis ignem praebeat. Usus eius etiam ad pocula destinatur: nihil autem aliud quam frigidum pati pote
Abbreviated transcription (Latin):
Crisae &agire insulae in indie oceanositae adeo
fecundae copiam & allorum ut pleriq eas aurcã
superficiem & argenti a habere prodiderint
unde & uocabulum sorticaes unt
Cris eletcrus gemma similis auro sedin colorem
leton uergens matitinotantum aspit tuiacun¬
dus rapacissimus igncum & si ure ta fuert celer¬
rimac ardes cens

Expanded text:
ryse et Argyre insulae in Indico Oceano sitae, adeo fecundae copia metallorum, ut plerique eas auream superficiem et argenteam habere prodiderint, unde et vocabula sortitae suntryselectrus similis auro, sed in colorem electri vergens, matutino tantum aspectu jucundus, rapacissimus ignium, et si juxta fuerit celerrime ardescens
Abbreviated transcription (Latin):
& cumqueritur quid int̃ sit incerregem &tr
rannũ adiecta differentia quidut̃q sic difi
finitionis e quam grecicatam& aphoran laci
niꝑtrans latio neidicunt ut cicero intopicis
mnodo ut uituper& ut liuda iut mont ac
nobulitase uirtutis madorum apud posteros
sarcina ut design& a pexemar corparis ut
ra diuitiae suncbrcius uitae longuuiaticum
apheresin utenentio latini ꝑpriuantiam
contrario eius qđ dirinitur dicunt¬
talenont malumest
ut aeneas e ueneris x anchise filius at sap
in indiuidius uersacurquam greciathamu
appellant

Expanded text:
 cum quaeritur quid intersit inter regem et tyrannum, adiecta differentia quid uterque sit definitionis, quam Graeci cata metaphoran, Latini per translationem dicunt, ut Cicero modo ut vituperet aut laudet. Vt moneat ‘nobilitas est virtus maiorum, apud posteros sarcina’, ut designet ‘caput est arx corporis’, ut 'Diuitiae sunt breuis uitae longum uiaticuapheresin tu enantiu, Latini per priuantiam contrarii eius quodtale non est malum est. 10. ut: Aeneas est Veneris et Anchisae filius. Haec semper in individuis versatur quae Graeci ἄτομα appellant
Abbreviated transcription (Latin):
Crcco magma expressis a romatibus cro¬
ciniunguenti atq in sormato sedimine
in panus culis fic &id& sic appellatur¬
Crocuma neuero & masculina generedr
s alluscius neutro inquo crocamgignitur¬
Crocum dictum ab oppẏdocilitia e qui uoca¬
tus coricium Quomqua & alibinas catur
sed non tantum ueltale quale incilicia
Vnde &a patiori parcemnomen accepit
Nã multacres nomina sumpserunt a locis
ubiplus prouenit & melius aliquid. cp¬
timun ẽ quod fucric recensodoris boni
albaedine parua
Porrecce longitudinis integrum &neq
infragmentis comminutum inspiratio¬
nebona &cum carpitur manuinficiens
& leuiter acre Quod si eius madi non fu¬
erit aut ueustum aut in fus umagnoscitꝰ
Adulterator aueem admixto cro co mag¬
mate augendi quoq ponderis causa spi¬
mi argenti canirita adicitur & ꝓditor
sipuluerentum repperitur atꝗ de coctu
ab odore proprio fuerit lapsum

Expanded text:
Crocomagma expressis aromatibus crocini unguenti atque informato sedimine in panusculos fit; et ideo sic appellatunitate armatum, tantaque cutis duritia ut quamvis fortium ictus lapidum tergo repercutCrocum dictum ab oppido Ciliciae qui vocatur Corycium, quamquam et alibi nascatur, sed non tantum vel tale quale in Cilicia: unde et a potiori parte nomen accepit. Nam multae res nomina sumpserunt a locis, ubi plus provenit et melius aliquid. Optimum autem est quod fuerit recens, odoris boni, albedine parva, porrectae longitudinis, integrum et neque in fragmenta comminutum, inspiratione bona, et cum carpitur manus inficiens et leviter acre. Quod si eiusmodi non fuerit, aut vetustum aut infusum agnoscitur. Adulteratur autem admixto crocomagmate: augendi quoque ponderis causa spuma argenti contrita adicitur. Ea proditur si pulverulentum reperitur atque decoctum ab odore proprio fuerit lapsum
Abbreviated transcription (Latin):
Crisoberillus lapis dictus eo qđ pallidaciꝰ uiriditas
i naureum colorim ros plendeat huncindiamie ue¬
Criso colla colore prasinae dicta qł uena eius aurũ
habere traditur haec& in armenia nascitur sedex
macedonia probabilis uenit foditura utrm ex me¬
tallis aeris cuius inuencio irgentu atqrandicum
prodit namuenaerius culus habent socie atem¬

Expanded text:
rysoberyllus dictus, eo quod pallida ejus viriditas in aureum colorem resplendeat, et hunc India rysocolla colore prasina est, dicta quod vena eius aurum habere traditur. Haec et in Armenia nascitur, sed ex Macedonia probabilis venit. Foditur enim ex metallis aeris, cuius inventio argentum atque Indicum prodit. Nam venae eius cum his habent nat
Abbreviated transcription (Latin):
Cretam̃ sula finitur aboriente carpatio
mari ab ocqosua septentrione mari
cretion ameridiemari libico qđ & adriati¬
cumuocans habet in longo milia pas sua
tentu sseptua rintid uomn latoquin quagida¬
Cpretagracae insola pirs eiungens am¬
trapeloponensem hat frimũ auem cue¬
riae caelimacer onnae scon appella
peinde credidictã acreteregequalam
irdigena quem uunt anumcur tatut
fuis sea quib iuppiter ibi abs condiuise
& enutritus Estautem in sula grenac
interorcum & occasum longissi mo
tractu porrecta a septentrio negreciae
estibus ab austro aegrptis undis ꝑfusa
fuit autem quondam centuurbib nabilis
&ian remis & sagittis claruit prima
licteris iura sinxit eques trescurmas
primado cuit scudiummusicum ab ideis
dactilis in eaceptum capris copiosa
ceruis er & lipos auulpes aliaquae
fcrarum noxianus qua gignit serpens
emoritur largie iutem uicibus & arboribus isid
dictimnos herla mnereto nascitur & alimos
quae idmorsa diurnam famem prohiba

Expanded text:
Creta finitur ab oriente Carpathio mari, ab occasu et septentrione mari Cretico, a meridie mari Libyco, quod et Adriaticum vocant: habet in longo millia passuum centum septuaginta duo, in lato quinquagiCreta Graeciae pars est iungens contra Peloponnensem. Haec primum a temperie caeli Macaronnesos appellata est; deinde Creta dicta a Crete quodam indigena, quem aiunt unum Curetum fuisse, a quibus Iuppiter ibi absconditus est et enutritus. Est autem insula Graeciae inter ortum et occasum longissimo tractu porrecta, a septentrione Graeciae aestibus, ab Austro Aegyptiis undis perfusa. Fuit autem quondam centum urbibus nobilis; etiam remis et sagittis claruit, prima litteris jura fixit, equestres turmas prima docuit. Studium musicum ab Idaeis dactylis in ea coeptum; capris copiosa, cervis eget, lupos et vulpes, aliaque ferarum noxia, nusquam gignit, serpens moritur. Larga est autem vitibus et arboribus. Dictamnus herba in Creta nascitur, et alimus, quae admorsa diurnam famem prohibet;
Abbreviated transcription (Latin):
Cretio certus dierum namer inquoinsatutꝰ
heres aut adichereditatem aut finitotem¬
pore crctionis excluditur necliberũ illi
e ultra capiendȩ hereditatis crao autem
appellata quasi decretio ide decernere
uel constituere ut puta illeberes mihi esto
additusq cernitoq infradies tot ad eun¬
darum autemn hereditatũ centesimus stactis
erac dies quibus non ess& cretio addita

Expanded text:
est certus dierum numerus, in quo institutus heres aut adit hereditatem, aut finito tempore cretionis excluditur, nec liberum illi est ultra capiendae hereditatis. Cretio autem appellata quasi decretio, id est decernere vel constituere, ut puta: 'ille heres mihi esto': additurque, 'cernitoque infra dies tot.' Adeundarum autem hereditatum centesimus statutus erat dies, quibus non esset cretio addita
Abbreviated transcription (Latin):
cronica grecedicitur quaelatinaetemporũ
series appellatur qualema pudgretus
eusebius caes ariensis eps edidie & hiero¬
nimus prbic in latina in lingua conuertie
Cronos enim grecie latinu tempint preat cu

Expanded text:
Chronica grece dicitur, que latine temporum series appellatur, qualem apud Grecos Eusebius Cesariensis episcopus edidit. Et Hieronymus presbyter in latinam linguam convertit; cronos enim
Abbreviated transcription (Latin):
Coturnicesa so nouocis dictas quas greciortigas
uocant eo quoduis efuerint primuminortiga in¬
sula haecadueniendihabent tempora namstati
depulsa maria trans mrant ortigoma radicitur
quae gregenducit camterra eaderopinquante
accipiter uidens rapit acprmpterea cura est
uniuersis dacem sellicitare generis externi
ꝓquem caurant primadis erimina cibos gratissa
habent semina utnenoru qua obcausa cas
uaeres uescunter dixerunt solum enu
hoc animal sicut a homo caducupatitur mala¬

Expanded text:
Coturnices a sono vocis dictas, quas Graeci ὄρτυγας vocant, eo quod visae fuerint primum in Ortygia insula. Haec adveniendi habent tempora; nam aestate depulsa maria transmeant. Ortygometra dicitur quae gregem ducit. Eam terrae propinquantem accipiter videns rapit; ac propterea cura est universis ducem sollicitare generis externi, per quam caveant prima discrimina. Cibos gratissimos habent semina venenorum; quam ob causam eas veteres vesci interdixerunt. Solum enim hoc animal, sicut et homo, caducum patitur m
Abbreviated transcription (Latin):
ortsu Corsica insulamultis promantorus angulosa placs
haechab& aboriente ur renum mare & porisd¬
tum urbis a meridiae sardintam ab occasuinsa
sinum tena autem in longomiliapus iuum centũ uirg¬
sexaginta in lato milia uigmtis ex
Corsicac insulae exordium incoleligures dederot uo
appellantes eam ex nomineducis nãqua edam
corsa nomine ligus mulier cum taurum exgrege
quem propelictora regebat transnatare solutũ
atq perinter ualla corpore auctore meare
uider& cupiens scire incognita sibi pabala tau ui¬
rũ a c&onis de gredientemusq: ad insula nauigio
persecuta ẽ cuius regressu insuli fertibtatem
cognoscentes liguros r&ibus uti prosectisunt
eãq nomine malieris auotores aduces
appellauerunt hactautemin iagreotini
maditur a cirino erculis filia habuata
bequa uirgilius cirmea taxus duudit auiem
as ardinia uig in umilium frao unctiligusi¬
tia cquorissinu ad prospectumitaliae est
autem multis promontoris augulos agigners
la issira pabula & lapidemquem cuoriten

Expanded text:
 Corsica insula multis promontoriis angulosa est. Haec habet ab oriente Tyrrhenum mare, et portum Urbis, a meridie Sardiniam, ab occasu insusinum. Tenet autem in longo millia passuum centum sexaginta, in lato millia viginti sexCorsicae insulae exordium incolae Ligures dederunt, appellantes eam ex nomine ducis. Nam quaedam Corsa nomine, Ligur mulier cum taurum ex grege, quem prope littora regebat transnatare solitum atque per intervalla corpore aucto remeare videret, cupiens scire incognita sibi pabula, taurum a caeteris digredientem usque ad insulam navigio persecuta est. Cujus regressu insulae fertilitatem cognoscentes Ligures ratibus ibi profecti sunt, eamque nomine mulieris auctoris et ducis appellaverunt. Haec autem iitur, a Cyrno Herculis filio habitata. De qua Virgilius: Cyrnaeas taxos. Dividitur autem a Sardinia XX millium freto, cincta Ligustici aequoris sinu ad prospectum Italiae. Est autem multis promontoriis angulosa, gignens laetissima pabula, et lapidem quem cathochiten
Abbreviated transcription (Latin):
Crapula e inmouerata uoracitas quas.
cruda aepulacuius cruditate grauaturcor
& sto machus indigestus esficitur Inmo
esc salutis quantum sustrntatiomi nature¬
que sufficiuo¬

Expanded text:
Crapula est inmoderata voracitas, quasi cruda epula, cuius cruditate gravatur cor et stomachus indigestus efficitur. Inmotantum id est salutis quantum sustentationi naturaeque suffici
Abbreviated transcription (Latin):
C ullcus peneremas culino geminacol dicitur
estauu muter excoriosaccus inquopara¬
cide cum simia gallo & serpente inclus.
Culleus tunica exsparto in moducronis facta uirgi
& gallo in suta mit tebantur inmariut conten¬
dentibus intseipsis animantib: homo maiorib
poenis afsiceritur
lendo ide claudendo dictus ẽ iute mater ui¬
excorio factus inquoparricidae cumsi mio
& gallo a serpentrinclusi inmarepcipita cutr
interdicebant quib: damdamnatis quia
aer &aqua cunctis pat& & hominib data degi¬
estut illi non fruerentur quod hominib ꝑ
nituram concessume
Culex abaculeodictus quodi anguinem fugio
habet eniminore fistulam in moduscimu¬
liquo carnem terebrat ucsanguinembi

Expanded text:
Culleus genere masculino geminato l dicitur. Est autem uter ex corio factus, in quo parricidae cum simia et gallo et serpente inclusi Culleus, tunica ex sparto in modum crumenae facta, et gallo: insuta mittebatur in mare; et contendentibus inter se animantibus, homo majoribus poenis afficiebatur. lendo, id est claudendo dictum. Est autem uter ex corio factus, in quo parricidae cum simio et gallo et serpente inclusi in mare praecipitantur. interdicebant quibusdam damnatis, quia aer et aqua cunctis patent et omnibus data sunt; ut illi non fruerentur quod omnibus per naturam concessum Culex ab aculeo dictus, quod sanguinem sugat; habet enim in ore fistulam in modum stimuli, qua carnem terebrat, ut sanguinem bi
Abbreviated transcription (Latin):
maxima eius dem prouintiae ciuitate traris¬
se nom ex istimat adheretauem aborien¬
tem machedo niae a sertencrione misi ac
ab occa su striat terminaur ameridi cucro
adriaticosi mul clauditur

Expanded text:
maxima eiusdem provinciae civitate traxisse nomen existimatur. Adhaeret autem ab oriente Macedoniae, a septentrione Moesiae, ab occasu Histria terminatur, a meridie vero Adriatico sinu clauditur
Abbreviated transcription (Latin):
ID Canurane qua esitintum ulcu quando
ui imnumurbis periculu singulos unarer
pucuur sadrepente colligitur mulecudo
a cumaltuosa mira conflatur haet &tu¬
mulcuatia dicitus¬

Expanded text:
 Conjuratio, quae fit in tumultu, quando vicinum urbis periculum singulos jurare non patitur: sed repente colligitur multitudo, et tumultuosa in ira conflatur: haec et tumultuatio dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
aut simplex aut iuncta & suunc eacrici
considerandum ẽ utrũ expluribus quars¬
tionibus iunctasit anexaliqua conpara¬
tione contro uersia simplex ẽ quae abso degł¬
lutã contin& unã quaestionem hoc mado
corintus bellum indicamꝰ apnoniuncta ẽ ace
explurib questionib: in qua plura querud̃
hoc pacto utrum carta go diruatur anchar¬
tagiensib: reddatur. aneo colonia deducatur
ex conparationeutrum potius auiquid pocis¬
simũ quaeritur adhunc modũ utrũ exercitus
inmace doneam contraphr lippũ mittatur qui
socus sic auxilio. anteneatur initalia ut quam
maximae concra annibalem copiae sint

Expanded text:
aut simplex est, aut iuncta. Et si iuncta erit, considerandum est utrum ex pluribus quaestionibus iuncta sit, an ex aliqua conparatione. Controversia simplex est, quae absolutam continet unam quaestionem hoc modo: Corinthiis bellum indicamus, an non? Iuncta est ex pluribus quaestionibus, in qua plura quaeruntur hoc pacto: Utrum Carthago diruatur, an Carthaginensibus reddatur, an eo colonia deducatur? Ex conparatione, utrum potius, aut quid potissimum quaeritur, ad hunc modum: Utrum exercitus in Macedoniam contra Philippum mittatur, qui sociis sit auxilio, an teneatur in Italia, ut quam maximae contra Hannibalem copiae sint
Abbreviated transcription (Latin):
Colum ne pro longituidine & rocumditate uoca¬
te inquib totius sabricepondus erigicur. anti¬
quaracio erat columi nani altitudins uertia
pars latitudinum Genera rotundaruquas
tuor dorice ionicattus canicae corinte men¬
sura crassitudinis & altitudinis intsedistandes
Quintum genuse carum qua e uo cantur atticas
quater nis anguliscu amplius parib laterum
inceruallis¬

Expanded text:
Columnae pro longitudine et rotunditate vocatae, in quibus totius fabricae pondus erigitur. Antiqua ratio columnarum erat altitudinis, tertia pars latitudinis. Genera rotundarum quatuor sunt: Doricae, Ionicae, Tuscanicae, Corinthiae, mensura crassitudinis et altitudinis inter se distantes. Quintum genus est earum, quae vocantur Atticae, quaternis angulis aut amplius, paribus laterum intervallis
Abbreviated transcription (Latin):
Costas appellari quidamputant quod ab ipsis inte¬
riora custodiantur & cota mollities uentris ual¬
lata saluetur¬
Costros greciappollant qui in extremis fauorum
partibus maiores creantur quos aliqui reges
putane dictos quod castraducant
Costũ herbacẽ nascentis in india arabia & srria
sed nelius a rabicum estenim album &leuae su aui
iocundiodoris indicium colore atro&leuat uts
rula siria cumuero pondere grauico lore buxeo
odore acro summu tamen albũ leueo ridũ gustu
Cocculae inquacircuducta collariares ol¬
uuntur ericenim lenis nã aspera frangipo¬
tiusqua resoluicollarium facit

Expanded text:
Costas appellari quidam putant, quod ab ipsis interiora custodiantur, et tota mollities ventris vallata salveturCostros Graeci appellant, qui in extremis favorum partibus maiores creantur: quos aliqui reges putant. Dicti quod castra ducllant, qui in extremis favorum ix herbae est nascentis in India, Arabia et Syria: sed melius Arabicum. Est enim album et leve, suave, iucundi odoris, Indicum colore atro et leve, ut ferula, Syriacum vero pondere grave, colore buxeo, odore acri, summum tamen album, leve, aridum, gustu cula est, in qua circumducta collyria resolvuntur, erit enim lenis. Nam aspera frangi potius quam resolvi collyrium facit
Abbreviated transcription (Latin):
Cornixannosaauis apudlatinos gretomomi¬
lat  ne a ppellaet quaduntangures hominũcuras
huius intermualta auspicia tribaunt &ia
pluuias portendere uocibus unde eillud
tunc cornix plenapliunã uocat in pua uoco¬
comitatu sedulo prosequuntur &sollicite
nec &cri forte deficiant cibum suggerunt
aoplurimo temporis nutriendi officia non
rȩlinquunt

Expanded text:
. Cornix, annosa avis, apud Latinos Graeco nomine appellatur, quam aiunt augures hominum curas Huic inter multa auspicia tribuunt etiam pluvias portendere vocibus. Unde est illud: Tunc cornix plena pluviam vocat improba voccomitatu sedulo prosequuntur, ac sollicite timentes, ne forte deficiant, cibum suggerunt, ac plurimo temporis spatio nutriendi officia non relinquunt
Abbreviated transcription (Latin):
st Cotulaemina ẽ habens ciatos sex qua eiderrto
cccula cocatur quia cot is gratosermone inci¬
qlutꝰ Coturiisunt tragica calaiunti quib calcuantur o¬
traro cliquuntea troduccurisunt altaainto¬
nantiuot est &iam secundum calciam̃ tigpus ci¬
humili quidem in modum crepidarũ sedialis e
* Coturnisant quib calciabantu trego cili quin orgł
tea troducturierant & alta intonantiq uoceo
carmina cantaturi estenini calciam̃ cumin
madium crepidarum quoheroes atebantur

Expanded text:
s. Cotyla emina est, habens cyathos sex, quae idcirco cotyla vocatur, quia cote Graeco sermone inci Coturni sunt tragica calciamenta, quibus calciantur tragoedi qui in theatro dicturi sunt alta et intonanti uoce. Est etiam secundum calciamenti genus humile quidem in modum crepidarum, quo heroes Cothurni sunt, quibus calciabantur tragoedi, qui in theatro dicturi erant, et alta, intonantique voce carmina cantaturi. Est enim calceamentum in modum crepidarum, quo Heroes utebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
* sula dicta quarũ alterauestimicoru prae¬
tiosos colores emollu & contristatus sul¬
foro quodamnitore exilarat altera gem¬
mis nicorem praes cat
Creta argentaria & ipsa candida appel¬
lata eo qđ nitoremargenti reddat iuis¬

Expanded text:
sula dicta, quarum altera vestimentorum pretiosos colores emolliens, contristatos sulphure, quodam nitore exhilarat; altera gemmis nitorem praestat. Creta argentaria, et ipsa candida appellata eo quod nitorem argento reddat
Abbreviated transcription (Latin):
is đt Conuexa cacli extremacius sunt a curiuto¬
tedicta ut e illud conuexum quotiens clau¬
dit noxumida caelum conuexum enim
curuumẽ quasi conuersum seu inclinatũ
& ad modum circuli flexum

Expanded text:
autem caeli extrema eius sunt, a curvitate dicta, ut est illud: Convexum quotiens cludit nox humida caelum. Convexum enim curvum est, quasi conversum seu inclinatum, t in modum circuli flexum
Abbreviated transcription (Latin):
Corus criginta modus impletur hic exebraicoser¬
mone descendit quiauocatur cora a similitudiũ
collis coria enim hebraicae colles appellantur
Co aceruatienim modui traginti in star collis uident¬
& onus cameli efficiunt¬

Expanded text:
orum mensura completur. Hic ex Hebraico sermone descendit, qui vocatur cora a similitudine collis. Coria enim Hebraice colles appellantur: coacervati enim modii triginta instar collis videntur, et onus cameli efficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
repperitur & nisi p̃uisum fuerit consueuit
poris uenenum sucile tales euadunt frigida
enimeius ẽs. aci quam subtilibus prioris in
cordis sui sedemducentib: p̃coquidi gestione
p̃munt prius quam ut alia ipsa pertemptae

Expanded text:
repperias et, nisi praeuisum fuerit, consueuit poris uenenum suci letalis euadunt. frigida enim uis eius est suci, quam subtilibus poris in cordis sui sedem ducentibus praecoci digestione praeueniunt, priusquam uitalia ipsa pertemptet.
Abbreviated transcription (Latin):
isiđt Conubium non anupta sed a nubendo formatum
dicitur autem conubiũ cumae quales in nuptis ut ur
puta ciues romini pariutiq dignitate conubiũ
autem non ẽ cumcrgomanos cũ latina iungit᷑
quotiens autẽ conubiu a dẽ filii patremñ sequunt

Expanded text:
sint. Conubium autem non a nupta, sed a nubendo formatum. Dicitur autem conubium, cum aequales in nuptias coeunt, ut puta cives Romani, pari utique dignitate. Conubium autem non est, cum civis Romanus cum Latina iungitur. Quotiens autem conubium non est, filii patrem non sequunt
Abbreviated transcription (Latin):
ora greta appellatione diriuatum quod
illi cardiceidicunt siuea eura In eo enim
omnis sollicitudo &scientiae caus ae mapin
quud eopulmoni uicinus ẽ ut cumir a accen¬
diturpulmonis humore temperetur huius
duae artheriac sunt equil sinis traplus
s anguinem hab& dextraplus sp̃m undo
& indextrobrachiopulsum inspicimus

Expanded text:
r a Graeca appellatione derivatur, quod illi cardian dicunt: sive a cura. In eo enim omnis sollicitudo et scientiae causa manet. Quod ideo pulmoni vicinum est: ut cum ira accenditur, pulmonis humore temperetur. Hujus duae arteriae sunt, e quibus sinistra plus sanguinem habet, dextera plus spiritum. Unde et in dextro brachio pulsum inspicimus
Abbreviated transcription (Latin):
đr Corona prima ornamita in signo uictoriae
siue regu honoris signũ qua eideo incapite
regumponitur ut ad significandos circuplo¬
fusos in orbepopulos quib accinctus quasi
caput suum coronatur haec alucillo corol
quod his in potando meta uno capita uinceo¬
refasciolis iniacuera Id arcoolimlinei pla¬
iclanegoneris coronis fuisse sicuterat
in saberdõ cibus gentilium nomencoronae
hacex ciusauocatũ eoquodinitio circũ aras
curreretur atq adimaginem circuitus uel
cori& formatum & nominata coronã impe¬
ratores romani a reges quida gentiliũ aurias
coronas utuntur ꝑsethiaras gerunt sedre¬

Expanded text:
r. Prima ornamenta corona insigne victoriae, sive regii honoris signum; quae ideo in capite regum ponitur, ad significandum circumfusos in orbe populos, quibus adcinctus quasi caput suum coronatur. Haec a Lucilio1143 cquod his in potando mota vino capita vincire fasciolis instituerint. Idcirco olim linei ac lanei generis coronas fuisse, sicut erat in sacerdotibus gentilium. Nomen coronae hac ex causa vocatum, eo quod initio circum aras curreretur, atque ad imaginem circuitus vel chori et formatam et nominatam coronam. Inperatores Romani et reges quidam gentium aureas coronas utuntur. Persae tiaras gerunt; sed re
Abbreviated transcription (Latin):
Coniugaciodt eoquad peream adunu sonu multo¬
uerba coniungantur doc& enim qua syllaba
exrat futurum emp neper inperitiam quis
dicat legebo prolegam harum prima& secun¬
damittunt fucurum tompus in box inborcir

Expanded text:
Coniugatio dicitur eo, quod per eam ad unum sonum multa coniungantur. Docet enim in quam syllabam exeat futurum tempus, ne per inperitiam quis dicat 'legebo' pro 'legam'. Harum prima et secunda mittunt futurum tempus in 'bo' et in 'bor',
Abbreviated transcription (Latin):
orbibus uel pocius glabis conexa memorant
om̃a quos ibi innexos &ueluo insertos uersari
raro a contrario certis mocis ferriarbi¬
trantur eo qua e inpulsu & mociupsoru orbiu
dulcrm quendam et plenum suauitatis atq
artis et gratissimimodulaminis sonu reddi
qui scisa certam artificimotu & acuta cũ
grauib. temporante itauarios aequalitor
concentus efficiat ut omnem suꝑ grediatip
musicicarminis suauitatom fidem aute ma¬
ditus munere ab eis exigamus probarire¬
ferunt obsorduis se aures nras & heb&iorẽ
nobis sensum audiendi factũ propt illam
a principionrao emerationis concepti sonit
consuaudi nema exemplu afferunt eo qđ
nilus fluuiorum maxinus eouidelica loco
ubi ex altissimis mena in cahadica illa p̃cipi¬
tat magnitudine fragorissui ita a ures acco¬
addunt p̃terea ideo sonuhunc non peruenire
ad terras ned ecepti homines persuauitatt
eius atq dulcedinem que frequentis simus
ille caelorim efficit motus ab orienta libus
partibus usq in occa sum propria nego ciaatq

Expanded text:
conexa memorant omnia. quos sibi innexos et uelut insertos uersanuersari retro et contrario ceteris motu ferri arbitrantur eoque inpulsu et motu ipsorum orbium dulcem quendam et plenum suauitatis atque artis et gratissimi modulaminis sonum reddi, quoniam scissus aer tam artifici motu et acuta cum grauibus temperante ita uarios aequabiliter concentus efficiat, ut omnem supergrediatur musici carminis suauitatem. ditus munere exigamus probari, referunt obsurduisse aures nostras et hebetiorem nobis sensum audiendi factum propter illam a principio nostrae generationis concepti sonitus consuetudinem et exemplum adferunt eo quod Nilus, fluuiorum maximus, eo uidelicet loci, ubi se ex altissimis montibus in catadupa illa praecipitat, magnitudine fragoris sui aures accoaddunt praeterea ideo sonum hunc non peruenire ad terras, ne capti homines per suauitatem eius atque dulcedinem, quam celerrimus ille caelorum efficit motus, ab orientalibus partibus usque in occasum propria negotia atque
Abbreviated transcription (Latin):
Consanguinei uocati eo qđ ex uno sanguineide exuno
patriseminenatis nase menuiris pumae sanguinis
adinstar aquae in scopolos conlisaequaespumã can¬
didam facit uł sicut uinũ nitru quod calice agitatũ
spuma albentem reddic¬

Expanded text:
Consanguinei vocati, eo quod ex uno sanguine, id est, ex uno patris semine nati sunt; nam semen viri spuma est sanguinis, ad instar aquae in scopulos collisae, quae spumam candidam facit, vel sicut vinum nigrum, quod in calice agitatum spumam albentem reddi
Abbreviated transcription (Latin):
Compila torquia lienadicta suis ꝑmisc& sicut
solent pigmentarii inpiladiuersa mixta degł¬
contundere hoc scelere accusabat̃ mantu¬
anus illeuates cum quosdã uersus homeri
trans ferens sius p̃miscuiss& ecc̃pilator
ux erũ ab aemulis diceretur illeres pondi
magnarũ eẽ uiriũ clauem herculiextor¬
que redemanu
Compita sunt ubiusus ẽ conuent̾fierirustioo degł
rũ dicta c̃pita quodlo ca multa in agris
eodem comp&unt & quo conueniunt arustics¬

Expanded text:
Compilator, qui aliena dicta suis permiscet, sicut solent pigmentarii in pila diversa mista contundere. Hoc scelere quondam accusabatur Mantuanus ille vates, cum quosdam versus Homeri transferens suis permiscuisset, et cum compilator veterum ab aemulis diceretur, ille respondit: Magnarum esse virium clavam Herculi extorquere de manuCompita sunt ubi usus est conventus fieri rusticorum, et dicta compita, quia multa loca in agris eodem competunt, et quo convenitur a rustic
Abbreviated transcription (Latin):
Codex multorum librorum ẽ liber unius
uoluminis & dictus codex pertrans lati¬
onem. a corticibus arborum souuitiũ
quasi caudex quod ex semulticudinem
librerũ quasi ramorũ contineat

Expanded text:
Codex multorum librorum est, liber unius voluminis, et dictus codex per translationem a caudicibus arborum sive vitium, quasi caudex quod in se multitudinem librorum quasi ramorum contineat
Abbreviated transcription (Latin):
Coralliticus genmarmoris inasi a reprtus.
mensuraenonulora cubitabina candore
preximo eboris atque similitũdi nediuerso
niger
ramosus colere uiridis & maximarrubon
uiae eius candide subaqua  molles
da racce confestimdurant᷑ a rubes cunt
tactuq protinus lapides cunt itaq occuꝰ¬
parie uelli quaeretibus sol& autaeri
ferrimento pocidi quade causa corallus
uocitatur quantum autemapud nos mar¬
garitumindicum p̃ciosume tantũ a pud
indoscorallium hunc magi fluminibus
resisteread firmant sic redicur

Expanded text:
Coralliticus in Asia repertus, mensurae non ultra cubita bina, candore proximo eboris et quadam similitudine. E diverso niger ramosus, colore viridi sed maxime rubens. Bacae eius candidae sub aqua et molles; detractae confestim durantur et rubescunt, tactuque protinus lapidescunt. Itaque occupari evellique retibus solet, aut acri ferramento praecidi, qua de causa corallius vocitatus. Quantum autem apud nos margaritum Indicum pretiosum est, tantum apud Indos corallium. Hunc magi fulminibus resistere adfirmant, si creditur
Abbreviated transcription (Latin):
coniunc tiodicta eoquod sensus senten¬
tiasq coniungat haec enimper senihil
ualet sed in comparatiane sermonum
qua si quoddam ex hibet glutinum aut
enim nomina riipi uta rustinus et hie¬
ronimus uut uerha ue seribit & legit
una autemuis e ominium si uecapulent.
si uedisiungant copulatiue uut coniunt¬
quia disiungunt aut resut personas
ue ego ut eu faciamus hoc subiunctiuo
dicuntur quia sahiumgunt utque dnicim
regiq hominiq do expletiua edictae
quia replent p̃positam remuc puta
si hoc nonuis saltimillud sac communes
igitur hocfaciam igiurhoc saciam
caus ales dicuntur a causa coquod aliquio
cogitent facere ut puta occida illum
qui habet aurum aurum causac ratio¬
nales dicuntur aratia nequaquisq utie
in faciendo ut quomodo eum accilam
necagnoscarueneno anserro quodubi¬

Expanded text:
Coniunctio dicta, quod sensus sententiasque coniungat. Haec enim per se nihil valet, sed in copulatione sermonum quasi quoddam exhibet glutinum. Aut enim nomina sociat, ut 'Augustinus et Hieronymus': aut verba, ut 'scribit et legit'. Una autem vis omnium, sive copulent, sive disiungant. Copulativae autem coniuncquia disiungunt res aut personas, ut 'ego aut tu faciamus'. Subiunctivae dicuntur, quiaregi, que homini'. Expletivae dictae, quia explent propositam rem, ut puta, 'si hoc non vis, saltim illud fac'. Communes 'igitur hoc faciam', 'hoc igitur faciam'. Causales dicuntur a causa eo, quod aliquid cogitent facere, ut puta, 'occido illum, quia habet aurum'; causa est. Rationales dicuntur a ratione, qua quisque utitur in faciendo, ut 'quomodo eum occidam, ne agnoscar? veneno an ferro
Abbreviated transcription (Latin):
Coniunctiodicta quod sensus sententiasq
coniungat haec enimꝑsenihilual& sed inco¬
pulatione sermonis quasi quod dam exhib& uigl
glatinũ autenim nomina sociant ut augus cet¬
tinus & hieronimus aut uerba ut scribit &
legit un a autenuis omnium siue compulen

Expanded text:
Conjunctio dicta, quod sensus sententiasque conjungat. Haec enim per se nihil valet, sed in copulatione sermonum, quasi quoddam exhibet glutinum. Aut enim nomina sociat, ut Augustinus et Hieronymus, aut verba, ut scribit et legit. Una autem vis omnium, sive copulen
Abbreviated transcription (Latin):
aliiamulticudine en ixifructis nexam appel¬
aplant cuius generis danascinameliora damas¬
eoo ꝓpido undeprius asportata ẽ dictaȩuis
solum ponium scomacho mederi probano
nanica cranoxia per lnbentur hacesol
arborgumin. glucinosum & conpactiuum
dis tillat quod a medici& scriptores a serm¬

Expanded text:
alii a multilant. Cujus generis Damascena melior, a Damasco oppido, unde prius asportata est, dicta; cujus solum pomum stomacho mederi probatur, nam caetera noxia perhibentur. Haec sola arbor gummi glutinosum, et compactivum distillat, quo et medici et scriptores