comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uorumq currentiũ. ꝑ quos nullus
aduers e partis potit nauigare:
neq trieris magna q̃ interpretadur
diabolus. eum transgredi poderit.
quia dñs ipse ẽ iudex & pͥnceps ⁊ rex
&e saluator nr̃: &e illo ꝓtegente nul¬
lius metuemꝰ insidias. Hec dicta ft̃
de syon urbe sollemnitatis nr̃e &e de
irłm habitatione dicissima: qm ipse
dñs fluuiis suis circumdabit atq ui¬
labit. Nunc ad t̾renam loquidur
irłm quod laxatisint funicul tab¬
naculi eius. &e tentorium sustinere
nequiuerint. &e malus eiꝰ in qͦ pul¬
cherrima quondamuela pende¬
bant ruptis funib cecidte. ut ñso¬
lum ad nauigationem s ad signũ
quoq inutilis sit. Postquam autem
nauis eorum fuerie dissoluta. &e tab̃¬
naculum dissipatum. ita ut inutrãq
partem funicłi dirumpant᷑. p̃da uicto¬
rib dicudet᷑: qui tam ibecilles eit
ppͥis uirib ut claudi appellentur. Et
nichominꝰ deura tͥbuende eis forcitu¬

Expanded text:
vorumque currentium, per quos nullus vorumque currentium, per quos nullus adversae partis poterit navigare: neque triremis magna, quae interpretatur diabolus, eum transgredi poterit: quia Dominus ipse est judex, et princeps, et rex, et Salvator noster, et illo protegente, nullius metuemus insidias. Haec dicta sunt de Sion urbe solemnitatis nostrae, em habitatione ditissima, quam ipse Dominus fluviis suis circumdabit atque vallabit. Nunc autem ad terrenam loquitur Jerusalem, quod laxati sint funiculi tabernaculi ejus, et tentorium sustinere non quiverint, et malus ejus, in quo pulcherrima quondam vela pendebant, ruptis funibus ceciderit, ut non solum ad navigationem, sed ad signum quoque mutilis sit. Postquam autem navis eorum fuerit dissoluta, et tabernaculum dissipatum, ita ut in utramque partem funiculi disrumpantur, praeda victoribus dividetur: qui tam imbecilli erunt propriis viribus, ut claudi appellentur; et nihilominus Dei ira tribuente eis fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
ur erit. flumina & riuilatistimi
&e spaciosi. Non ingrediet᷑ ꝑ eam
nains agitata remigio. Dñs emin¬
magnꝰ est: non tͣnsibit me. Dñs ui
der noster. dñs pͥnceps ñr. dñs rex
Iluerunt. Malus titus melinatus ẽ.
Non dimittet uela: nec eleuabit sig¬
Inum donec tradatur in uastitatem
Multi gͥ claudi p̃das facient. ce non
dicent laboro. Popłs qui habitat ĩ
eis: dimitcet᷑ eis daictum. Oiuste
regem in decore suo uidebunt occili
tui. contemplare syon urbem sollẽ¬
nitatis nr̃e uide eccłiam xp̃i in qua
est uera sollemnitas. Ocul tui cernẽt
uisionem pacis. & diuitias insꝑatas.
quas ocłs ñ uidit nec auris audunt.
nec in cor hominis ascendert̃. Et ta¬
bernaculum quod nequaqͣm tͣnsferri
pot̾it. Erius enim tabnacłm quodha¬
butt popłs iudeorum tͣns latum est
atq sublatum. Nec mouebuntur cla¬
ui cius insemꝑit̃num. & om̃s frmichi
eiꝰ firmi erunt. itaut dñs habitet in
eo qͥ locꝰ est omnium fluuiorum ri¬

Expanded text:
r erit flumina et rivi latissimi et spatiosi: non ingredietur per eam navis agitata remigio: Deus magnus est: non transibit me Dominus judex noster, Dominus princeps noster, Dominus rex valuerunt: malus tuus inclinatus est, ut dimittat vela: non elevabit signum, donec tradatur in vastitatem. Multi igitur claudi praedas facient: et non dicent, laborabo, populus qui habitat in eis, dimittetur eis delictum. O juste,regem in decore suo videbunt oculi tui, contemplare Sion urbem solemnitatis nostrae, vide Ecclesiam Christi, in qua est vera solemnitas: oculi tui cernent visionem pacis, et divitias insperatas, quas oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt, et tabernaculum quod nequaquam transferri poterit. Prius enim tabernaculum quod habuit populus Judaeorum, translatum est atque sublatum. Nec movebuntur clavi ejus in sempiternum, et omnes funiculi ejus firmi erunt; ita ut Dominus habitet in eo, qui locus est omnium fluviorum, ri
Abbreviated transcription (Latin):
grẽ sp̃itales. Et q̃ erat arida ĩ stag¬
num paludesq conu̾sa ẽ. ut nonso¬
lum careret ardore sitis.s nauiga¬
bilis eẽt ce irrigua. & habet fontes
plurimos qͦs ceruus desiderat. qͦs
qui bibit potest benedicere dño
iuxta illud quod scͥptum est. Bene¬
dicite dño de fontib isrł. In cubi¬
prius dracones habitabant. erun
calamus c&e uineus quib scribat᷑
fides domini. & in quib fessa pͥꝰ
membra regiuescant: siue erit
leticia auium ce caule gregum.
ut assumant alas columbe. et
humilia relinquentes ad excel

Expanded text:
gratiae spirituales: et quae erat arida, in staggratiae spirituales: et quae erat arida, in stagnum paludesque conversa est, ut non solum careret ardore sitis sed navigabilis esset et irrigua, et haberet fontes plurimos, quos cervus desiderat, quos qui biberit, potest benedicere Domino, juxta illud quod scriptum est: Benedicite Domino de fontibus Israel . In cubiprius dracones habitabant, erunt calamus et juncus, quibus scribatur fides Domini, et in quibus fessa prius membra requiescant; sive erit laetitia avium, et caulae gregum: ut assumant alas columbae, et humilia relinquentes, ad excel
Abbreviated transcription (Latin):
norum magnitudine completã
sit. quando dñs loquebatur disci¬
pulis ioħis qui ad eum missi fue¬
rant. euntes renunciate ioħi que
audistis & uidistis. ceciuident
claudi ambulant. leꝓsi mundan¬
tur. surch audiunt. mortui resur¬
gunt. pauꝑes euanglizantur: tñ
cotidie exrpletur in gentib. quando
qui prius cecierant. & in ligna ce
lapides impingebant. ueritatis
lumen aspiciunt: & qͥ sc̃pturarũ
uerba sutrdis aurib audire non
potant. nẽ ad dei p̃cepta letantur.
qͣndo qͥ prits claudi erant ce rect̾am
uiam non tenebant. saliunt ficut
cerui unitantes doctores suos. Et
aꝑta erit lingua mutorum. quorũ
sathanas ora conclus erat. ne possẽt
unum dm̃i confic̃i. Iecͥco autem aꝑi¬
entur ocłi. aures audient. salient
claudi. & aꝑta erit lingua mutoꝵ:
qͥa scisse sunt siue cruperunt in
deserto qͣndam xe. clesie aque¬
baptismi saluatoris. & torrentes ac
riui in solitudine diuerse scilicet

Expanded text:
norum magnitudine completum norum magnitudine completum sit, quando Dominus loquebatur discipulis Joannis, qui ad eum missi fuerant: Euntes renuntiate Joanni quae audistis et vidistis: caeci vident: claudi ambulant: leprosi mundantur: surdi audiunt: mortui resurgunt: pauperes evangelizantur ; tamen quotidie expletur in gentibus, quando qui prius caeci erant, et in ligna et lapides impingebant, veritatis lumen aspiciunt. Et qui Scripturarum verba surdis auribus audire non poterant, nunc ad Dei praecepta laetantur; quando qui prius claudi erant, et rectam viam non tenebant, saliunt sicut cervi, imitantes doctores suos, et aperta erit lingua mutorum, quorum Satanas ora concluserat, ne possent unum Dominum confiteri. Idcirco autem aperientur oculi, aures audient, salient claudi, et aperta erit lingua mutorum, quia scissae sunt, sive eruperunt in deserto quondam Ecclesiae aqubaptismi salutaris, et torrentes ac rivi in solitudine, diversae scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ iam modum breuitatis erce¬
dit. Apłis de quib supradictum
est. iysi indebunt głam domini
& decorem deim̃i precipitur. ut
confortent manus in geritib dis¬
solutas. & genua debilia roboref.
ut qui priuis manib dissolutis
opꝰ dei facere non poterant. &e aridã
habebant dexteram.extendant eã
ad bona oꝑa: ce qui dudum inter
idola diuersis errorib claudicabãt.
fir mo suꝑ u̾itatem incedant gͣdu
&e pusillammos siue formidolosos
fide dñi confirmantes faciant ñ
dimere: ut untus dei metus. unit̾i¬
si erroris expellat timores. Causa
autem ẽ securitatis atq constantie
quia uenturꝰ est xp̃c. cui pater ded̃
omne iudicium. & reddet uncui¬
q sedm oꝑa sua. iꝑse ueniet &e salua¬
bit uos quib dr nolite timere: siue
nos. ut salutem cum credentibus
apłis dicant sͥ ẽẽ communem. Tẽ
aꝑientur ocłi cecorum. &e aures
surdorum patebunt. Tunc saliet sic̃
ceruus claudus: & aꝑtaerit lingua
mutorum. Quod quanquam sig¬

Expanded text:
evitatis excedit. Apostolis, de quibus supra dictum est: Ipsi videbunt gloriam Domini et decorem Dei nostri, praecipitur, ut confortent manus in gentibus dissolutas, et genua debilia roborent; ut qui prius manibus dissolutis opus Dei facere non poterant, et aridam habebant dexteram, extendant eam ad bona opera. Et qui dudum inter idola diversis erroribus claudicabant, firmo super veritatem incedant gradu: et pusillanimes sive formidolosos fide Domini confirmantes, faciant non timere, uniusque Dei metus universi erroris expellat timores. Causa autem est securitatis atque constantiae, quia venturus est Christus, cui Pater dedit omne judicium: et reddet unicuique secundum opera sua . Ipse veniet et salvabit vos, quibus dicitur, nolite timere: sive nos, ut salutem cum credentibus Apostoli dicant sibi esse communem. Tunc aperientur oculi caecorum, et aures surdorum patebunt. Tunc saliet sicut cervus, claudus: et aperta erit lingua mutorum. Quod quamquam sig
Abbreviated transcription (Latin):
guiis. Omnis iniguitas &e opp̃ssio
de iniusticia iudicium sanguinis
est: &e licet gladio ñ occidãt. uolum
tate inderficit. Et claudit octos
suos ne uideat malum. felix consci¬
entia que nec aucdit nec aspicit ma¬
lum. Qui gͥ talis ẽ ipse habitabit
in excelsis hoc ẽ in regno cȩlorum
siue in excelsa spelunca petre fortis
fortitudine ꝓtegeretuꝵ Panis cida¬
bitur. & aque etus fideles sunt. que
gentilium fabule in ambrosia ce nec¬
tare intelligunt. nos aute panem ce
aquas fidelissimas legem dei interõ
insua claritate conspiciet de qͦ supͣ
dr. ecce rer iustus regnabit & pͥnci¬
pes eiꝰ cum iudicio p̃crunt: & oculi
etus uidebunt terram delonge qͣm

Expanded text:
guinis. Omnis iniquitas et oppressio guinis. Omnis iniquitas et oppressio et injustitia, judicium sanguinis est: et licet gladio non occidat, voluntate tamen interficit. Et claudit oculos suos ne videat malum. Felix conscientia, quae non audit, nec aspicit malum. Qui igitur talis est, ipse habitabit in excelsis, hoc est, in regno coelorum, sive in excelsa spelunca petrae fortisfortitudine protegeretur. Panis ei dabitur, et aquae ejus fideles sunt: quae gentilium fabulae in ambrosia et nectare intelligunt. Nos autem panes et aquas fidelissimas, legem Dei interprein sua claritate conspiciet, de quo supra dicitur: Ecce rex justus regnabit, et principes in judicio praeerunt. Et oculi ejus videbunt ter
Abbreviated transcription (Latin):
dissipate funt uie cessauit tnsiensꝑ
scmnitam: irritum fact̾tm ẽ pactum
cum popło tudeorum. ꝓiecit dcus
enuitates eorum ñ reputauit cosint̃
homines: ꝓpt̾ea uos qui longe estis
audide que fecertin de appropinqͥte
tit agnoscatis fortitudinem meam
Conterrit sunt siue recesserunt qͥ
erant in syon peccatores ciel impn:
dñs in etiangłio loquebatur. Ule uo¬
bis scribe & pharisei hypocrite. Qͥs
pot̾it habitare de uobis cum eo qui
ignis est deuorans: Quis habitabit
annunciare ecerna supplicia: Oĩ
qui hurtiscemodi est qualem ꝓpħicꝰ
sermo deschit. qͥ ambulat inpluri¬
mis iusticus. & non semel s semper
tusticias diligit. nec ina uice s u¬
giter loquit̃ ueritates: qui ꝓicit
auariciam que ẽ mater calumniȩ.
Misi enim alterius damno a malo.
pecuniȩ alt̾ non coaceruantir.
Et ercutit manꝰ suas ab omni mu¬
nere. Munera quippe ercecant ocy¬
los etiam sapientium. Qui obturat
aures suas ne aucdiat iudiciũ san¬

Expanded text:
dissipatae sunt viae, cessdissipatae sunt viae, cessctum cum populo Judaeorum, projecit Deus civitates eorum, non reputavit eos inter homines; propterea vos qui longe estis, audite quae fecerim, et appropinquate ut agnoscatis fortitudinem meam. Conterriti sunt, sive recesserunt qui erant in Sion peccatores vel impii Dominus in Evangelio loquebatur: Vae vobis Scribae et Pharisaei hypocritae ! Quis poterit habitare de vobis cum eo qui ignis est devorans? quis habitabit annuntiare ventura supplicia? Omnis qui hujuscemodi est, qualem propheticus sermo describit, qui ambulat in pluribus justitiis, et non semel, sed semper justitias diligit, nec una vice, sed jugiter loquitur veritates: qui projicit avaritiam, quae est mater calumniae. Nisi enim cum alterius damno et malo, pecuniae alteri non coacervantur. Et excutit manus suas ab omni munere. Munera quippe excaecant oculos, etiam sapientium. Qui obturat aures 438 suas ne audiat judicium san
Abbreviated transcription (Latin):
monis. ita ut non possis intelligẽ
disertitudinem linguę eiꝰ. in qͦ ntil¬
la est sapientia Lrx: Audient qͥ
longe sunt qͥ fecerunt: scient qui ap¬
propiant fortitudinem meam. Re¬
cesserunt qͥ erant in syon iniqui:
app̾hendet tremor impios. Quis
.Quis annitinciat uobis locum ear¬
num : Qui ambulat in itisticia ⁊
loquitur rectam uram &e odit̃ im¬
pietatem & iniquitatem. & manꝰ ercu¬
tit a munerib. ce obturat auresne
audiat tudicium sanguinis. ⁊ clau¬
dit ocłos ne uideat iniquitatem.
iste habitabit mercelsa speluncape¬
tre fortissime. Pains e dabitur. & aq
eiꝰ fideles. Regem cum gła uidebunt
oculinr̃i. uidebunt derram delon¬
⁊ge. amma nr̃a meditabitur timorẽ¬
. Abi sunt graminaci᷑ Ubi consilia¬
.tores: Ubi ẽ qui numerat cos qͥmi
triunt paritum &e magnum popu¬
⁊ lum cui non dedit consilium: Ples
scicbat ꝓfundam uocem illius. ita
ut non atidiret popłs contemptus.
de non ẽ auchiendi intelligentia. Qm̃

Expanded text:
intelligere disertitudinem linguae ejus, in quo nulla est sapientia. LXX: Audient qui longe sunt quae fecerunt: scient qui appropinquant fortitudinem meam. Recesserunt qui erant in Sion iniqui, apprehendet tremor impios. Quis quis annuntiabit vobis locum aeternum? qui ambulat in justitia, et loquitur rectam viam, et odit impietatem et iniquitatem, et manus excutit a muneribus, et obturat aures, ut non audiat judicium sanguinis, et claudit oculos, ne videant iniquitatem, iste habitabit in excelsa spelunca petrae fortissimae. Panis ei dabitur, et aqua ejus fidelis: regem cum gloria videbunt oculi vestri, videbunt terram de longe anima vestra meditabitur timorem. Ubi sunt grammatici? ubi consiliatores? ubi est qui numerat eos qui nutriunt et parvum et magnum populum? cui non dedit consilium: neque sciebat profundam vocem illius, ita ut non audiret populus contemptus, et non est audienti intelligentia. Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
dict̾um est. & erit desertum in cher¬
mel. & chermel in saltum reputabit᷑
&e saron eandem habe intelligentiã.
scͥptura dicente: factus est saronsiẽ
desertum. Omnis gͥ candor cultꝰdi
&e circumeisionis scientia & locaub¬
rima & campest᷑a q̃ appellantur sa¬
ron. ꝓ quib symmachtis interp̃ta¬
tus est campos. dabuntur qͦndam¬

Expanded text:
it desertum in Carmel, et Carmel in saltum reputabitur ; et Saron eamdem habere intelligentiam, Scriptura dicente: Factus est Saron sicut desertum. Omnis igitur candor, cultus Dei, et circumcisionis scientia, et loca uberrima atque campestria, quae appellantur Saron, pro quibus Symmachus interpretatus est campos, dabuntur d
Abbreviated transcription (Latin):
Ota libani data ẽ &: decor carme¬
li ce saron. Ips tudebunt głam
dm̃i: ce decorem dei nãi lxx. Le¬
tare desertum sitiens. & exultet sol¬
tudo &e floreat quasi lilium. florebt̃
ce erultabunt deserta iordanis. Gła
libam data ẽ ei: & honor carmeli. Et
sempiternꝰ. & habitant in ea onocro¬
talus &e ericiꝰ. & ibix. & cortius. draco¬
nes ce strutiones. demonia. ce onocen¬
tauri. lamia. &e pilosi: & dm̃i fuꝑ eã
impleta sententia est. relinquetur
uob domꝰ ur̃a deserta: ꝓpterea quȩ
pͥꝰ deserta fuerat. de qua in psalmo
dr. uor dm̃ concutientis desertum.
& commouebit dñs desertum cades.
uox dñi p̃parantis ceruos. & reuela¬
bit condensa siluarum. mutabit᷑
inrerum omnitum abundantiam:
& pugnantib ceruis de tntuersis
saltib nationum. bestie que eas priꝰ
possed̾ant expellent᷑: ut impleatur
illud quod in hoc eodem ꝓpħa dicte̾¬

Expanded text:
Libani data est ei, decor Carmeli et Saron. Ipsi videbunt gloriam Domini: et decorem Dei nostri. LXX: Laetare desertum sitiens, et exsultet solitudo, et floreat quasi lilium. Florebunt et exsultabunt deserta Jordanis: gloria Libani data est ei, et honor Carmeli: et sempiternus, et habitant in ea onocrotalus et hericius, ibis et corvus, dracones et struthiones, daemonia et onocentauri, lamia et pilosi: et Domini super eam impleta sententia est: Relinquetur vobis domus vestra deserta : propterea quae prius deserta fuerat, de qua in psalmo desertum, et commovebit Dominus desertum Cades. Vox Domini praeparantis cervos; et revelabit condensa silvarum , mutabitur in rerum omnium abundantiam, et pugnantibus cervis, de universis saltibus nationum bestiae, quae eas prius possederant, expellentur, ut impleatur illud quod in hoc eodem P
Abbreviated transcription (Latin):
& mala bestia non ascendet ꝑ cam.
nec inuenietur ibi s ambulabt̃¬
ꝑeam qui libati fuertut & redemp
dadño. conuertent᷑ & uenient in
syoncum latide ce leticia sempiter¬
na suꝑ capita corum. Gauditm &
leticiam obtinebunt: & fugiet do¬
lor &e gemitus. Qtramq editionẽ

Expanded text:
et mala bestia non ascendet per ea: nec invenietur ibi. Et ambulabunt qui liberati fuerint et redemti a Domino: convertentur et venient in Syon cum laude et letitia sempiterna super capita eorum. Gaudium et letitiam obtinebunt: et fugiet dolor et ge
Abbreviated transcription (Latin):
rdinquent. Hec iuxta hebraicũ & et
planationẽ hystoricam dicta sint. Ce¬
terum qͥ tropologiam sequimt᷑. expul¬
so popło iudeorum. fub bestiarum ce
portentorum nominib idolatras et
uariis fuꝑstitionib sermentes inie¬
rusalem habitaturos ẽẽ confirmant.
&e hos ẽẽ onocrotalos &e ericios ibin ce

Expanded text:
relinquent. Haecrelinquent. Haecplanationem historicam dicta sint. Caeterum qui tropologiam sequuntur, expulso populo Judaeorum sub bestiarum et portentorum nominibus, idololatras et variis superstitionibus servientes in Jerusalem habitaturos esse confirmant: et hos
Abbreviated transcription (Latin):
&e urtice ce paliurꝰ orient᷑. Eritq ey¬
bile draconum. &e pascua struct̾io¬
num: q̃ &e ipsa signa sunt extreme so¬
litudines. Et occurrent sib in ea
turta .lxx. diuersa demonum fantaᷤᷤ¬
mata: siue ut om̃s alii iuxta hebra¬
icum tͣnstulert. sum. & tum̃. onocen¬
tauri &e pilosi & lamia. q̃ gentilrum
fabule & poctarum figmenta descͥ¬
bunt. Ericium qͦq ibi enutrire ca¬
tulos: ce stationem habe fidissimam.
Illuc congregari miluum rapacissi¬
mam auem q̃ hebraice appellatuꝵ
daioth. siue ut .lxx. tͣnstulerunt ceꝵ¬
uos: de quib infra dicemus. Inter q̃
qui me auditis loquentem. q̃ tient᷑a
ꝓmincio: reb omma cõplebuntur.
In libro enim scͥpta funt dominii. &
Illiꝰ sententia definita: &e ne uirum
qͥdem ixritum erit. Nam qͦd de meo
ore ꝓcedit ille mandauit: id ẽ ego
qdem loquor. s tierba funt domint
ra singla complebrnrẽ: ce usqꝙ inge¬
nerationes sempit̃nas fuum ordinem ñ

Expanded text:
et urticae et paliurus orientur. Eritque cuet urticae et paliurus orientur. Eritque cubile draconum, et pascua struthionum, quae et ipsa signa sunt extremae solitudinis. Et occurrent sibi in ea, juxta LXX diversa daemonum phantasmata, sive ut omnes alii juxta Hebraicum transtulerunt, SIIM et IIM , onocentauri, et pilosi, et lamia, quae Gentilium fabulae, et poetarum figmenta describunt. Hericium quoque ibi enutrire catulos, et stationem habere fidissimam: illuc congregari milvos, rapacissimam avem, quae Hebraice appellatur DAJOTH , sive ut LXX transtulerunt cervos, de quibus infra dicemus. Inter quaqui me auditis loquentem, quae ventura pronuntio, rebus omnia complebuntur. In libro enim scripta sunt Domini, et illius sententia definita, et ne unum quidem irritum erit. Nam quod de meo ore procedit, ille mandavit, id est, ego quidem loquor; sed verba sunt Domini,ra singula complebuntur: et usque in generationes sempiternas suum ordinem non
Abbreviated transcription (Latin):
re pauꝑib misit me. p̃dicare capti¬
uis remissionem. & cecis ut uideañ.
uocare annum dñi acceptabilem.
ae diem rctͥbutionis deo nr̃o: conso¬
lari om̃s lugentes. ce dare plangent¬
bus syon głam. Et de quo sitpradi¬
ctum est. mulieres optilente surgite.
&e dierum anni recordamini in do¬
lore cum spe: ac ꝑ hoc post generalẽ
totiꝰ orbis consciminationem reicd
scͥpturam ad irłm cui illo tp̃r loq̃bat᷑
& uastitatem eiꝰ pleno sermone descͥ¬
bi: quod scilicet postquam temptis
romane obsidionnis aduenerit. pi¬
ce & fulphure &e flammnis ardentib
omnia compleantur: & fumꝰ illius
maneat in et̃num. habitentq ibi
onocrotalus & eritiꝰ & ibix & cortius.
q̃ ammantia in desertis locis habita¬
re confuert: & hoc fiat qͥa fumcłs¬
ñualcat immutari. Nobiles ercis .i.
ditorum numero coniungent᷑: sed
regem xp̃m potius intiocabunt. Om̃s
autem pͥncipes illius. scribe uidelicet
& pharisci redigent᷑ in nichili: ce in
domib qͦndam ornatissimis spine

Expanded text:
aptivis remissionem, et caecis ut videant, vocare annum Domini acceptabilem, et diem retributionis Deo nostro: consolari omnes lugentes, et dare plangentibus Sion gloriam : et de quo supra dictum est: Mulieres opulentae surgite : et dierum anni recordamini in dolore cum spe, ac per hoc post generalem totius orbis consummationem reverti Scripturam ad Jerusalem, cui illo tempore loquebatur, et vastitatem ejus pleno sermone describi: quod scilicet postquam tempus Romanae obsidionis advenerit, pice et sulphure et flammis ardentibus omnia compleantur, et fumus illius maneat in aeternum, habitentque ibi onocrotalus et hericius, et ibis, et corvus, quae animantia in desertis locis habitare consueverunt: et hoc fiat, quia funon valeat immutari. Nobiles ejus, id editorum numero conjungentur: sed regem potius Christum invocabunt. Omnes autem principes illius, Scribae videlicet et Pharisaei, redigentur in nihili, et in domibus quondam ornatissimis spinae
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ingrediebat᷑ ꝑ eam: que nẽ florebit
tit lilium. siue ut sig̾cantius exp̃ssit
aquila kaypocic. quam nos tumen¬
dem rosam ce necctum dilatatis foliis
possumꝰ dicere. florebit autem ut
canticorum. flores iusi sunt in terra.
mandragore dederunt odoremsiũ.
Qͦdq in .lix. ponit᷑. & erultabunt
deserta iordanis.in hebraico qͥdem
non habetͣ. s posscunts dicere ioh̃is
in iordane flumine penitentie bay¬
tismum demonstrari. quod dñs la
uachro suo signauit. atq firmauit.
Et qͥa de solitudine figuraliter dicit᷑.
q̃ refert᷑ ad gs̃. in qua furit ioħs. conse¬
quenter iungi potest iordanis: ut ꝑ
desertum gentiumueniamꝰ ad baptis¬
mum saluatoris. Quodq sequitur.
gła libani cdata ẽ ci. & decor carmeli
&e saron. turca pͥorem explanationem
debemꝰ acciꝑe. in qua diximꝰ libanã
templum fiue trłm intelligi. diceu¬
te tacharia. aꝑi libane portas tuas
ce ierechiel. aqurila magnarum ala

Expanded text:
l. ingrediebatur per eam, quae nunc florebit in lilium, sive ut significantius expressit Aquila, καλύκωσις, quam nos tumentem rosam et necdum foliis dilatatis possumus dicere. Florebit autem, utCanticorum: 447 Flores visi sunt in terra: mandragorae dederunt odorem suum . Quodque in LXX ponitur, et exsultabunt deserta Jordanis, in Hebraico quidem non habetur, sed possumus dicere Joannis: in Jordane fluvio poenitentiae baptismum demonstrari, quod Dominus suo lavacro signavit atque firmavit. Et quia de solitudine figuraliter dicitur, quae refertur ad gentes, in qua fuit Joannes, consequenter jungi potest Jordanis, ut per desertum gentium veniamus ad baptismum Salvatoris. Quodque sequitur, gloria Libani data est ei, et decor Carmeli et Saron, juxta priorem explanationem debemus accipere, in qua diximus Libanum Templum sive Jerusalem intelligi, dicente Zacharia: Aperi, Libane, portas tuas ; et Ezechiel: Aqu
Abbreviated transcription (Latin):
tes aquarum. ita desidat anima mea
ad te ds. &e alibi. uox dm̃i ꝑficientis
ceruos. & rursꝰ. ceruus amicicie et
pullus gr̃arum tuarum loquant᷑
tͥ. &e in iob. custodisti autem menses
se fibi in irłm. ce mutuos cudisse con¬
spectus. & tͣnsisse ac reliquisse cam.
ce ad arcisas ꝓutincias prerisse: qͥa
dominꝰ mandau̾nt eis. ite ce docete om̃s¬

Expanded text:
uarum: ita desiderat anima mea ad te, Deus ; et alibi: Vox Domini perficientis cervos ; et rursum: Cervus amicitiae et pullus gratiarum tuarum loquantur tibi ; et in Job: Custodisti autem mentes se sibi in Jerusalem et mutuos vidisse conspectus, et transisse ac reliquisse eam, et ad diversas provincias perrexisse, quia Dominus mandaverit eis: Ite et docete
Abbreviated transcription (Latin):
optilentia tudeoꝵ egestate & penuria
cõmutanda. Quia gͥ apłortm sermo¬
nem reciꝑe noluerunt & confusus ẽ
libanꝰ. & saron uersꝰ ẽ in solitudinẽ
&e basan carmelusq confusi funt. ꝓp¬
terca dñs uel de nimia patientia. uł
ab inferis resurrecturum ẽẽ se cdicit¬
& ex altandum ingentib ce subleuan¬
dum incruce: & ad ipsos iudeos apo¬
stropham facit. Concipietis ardorẽ
&e parietis stipulam. ce sp̃sur uobis¬

Expanded text:
opulentia Judaeorum egestate et penuria commutanda. Quia igitur Apostolorum sermonem recipere noluerunt, confusus est Libanus, et Saron versus est in solitudinem, et Basan Carmelusque concussi sunt. Propterea Dominus vel de nimia patientia, vel ab inferis resurrecturum esse se dicit, et exaltandum in gentibus, et sublevandum in cruce. Et ad ipsos Judaeos apostropham facit, Concipietis ardorem, et parietis stipulam, et spiri
Abbreviated transcription (Latin):
tam siuc firmatam: ut orbem t̃raꝵ
dñi uoluntate doceat ẽẽ solidatum.
iurta illud quod inpsalmo cauitur.
ipse suꝑ maria fundauit eum: et
suꝑ flumina collocauit illum. Et
de firmitate terre ex ꝑsona dei dr
egofirmau columnas eiꝰ. Cũq uic̃¬
tona dñi fuerit inbosra. & int̾fectio
eiꝰ inidumea. descendent unicorneᷤᷤ
ce adipe qͦndam diuitum ac poten¬
tum. Pque uerbatuxta humanã
confuetudinem terrorem audien¬
tib incutientia: in omnes pͥncipes
ac potentes. poplosq ac paruos tor¬
menta monstrant᷑. Bosram.i. muni¬
tam atq firmatam. & edom fiue du¬
ma &e idumeam. rudeorum magist᷑
romam indelligi uolunt. ce omnia
de ipsa diei que sequent capitulo

Expanded text:
tam, sive firmatam: ut orbem terrarum tam, sive firmatam: ut orbem terrarum Domini voluntate doceat esse solidatum, juxta illud quod in psalmo canitur; Ipse super maria fundavit eum, et super flumina collocavit illum ; et de firmitate terrae ex persona Dei dicitur: Ego firmavi columnas ejus . Cumque victima Domini fuerit in Bosra, et interfectio ejus in Idumaea, descendent unicornes et adipe quondam divitum ac potentum. Per quae verba, juxta humanam consuetudinem, terrorem audientibus incutientia, in omnes principes ac potentes, populosque ac parvos tormenta monstrantur. Bosra, id est, munitam, atque firmatam, et Edom, sive Duma, et Idumaeam, Judaeorum magistri Romam intelligi volunt, et omnia de ips
Abbreviated transcription (Latin):
est in aere. qͥ consuecudine scͥptura¬
id e ad terrena descendet: ut post
penam demonum. etiam hominũ
anime rudicent᷑. Idumea quippe
in lingua nra derrenam sonat. Re¬
pletusq ẽ sangume &e incrassatus
adipe agnorum &e hyrcorum me¬
dullacorumq arietum atq tauro¬
rum: ut ce pͥncipes & popłm parit̃
sig̃ect puniendos. Uictima enm
dñi in bosra: & interfectio magna
in terra edom. De qua bosta & idu¬
mea: etiam in sequentib idem ꝓpħa
destat᷑ dicens. Qͥs est iste qui uenit
de edom. rubra uestimenta eiꝰ de bo¬
sor: Et nonnulli estimant quia
sor tormenta omnium in carne mon¬
strari: qͥ propͥo labuntur errore. In
p̃sentiemm loco ñ ꝑ sm̃. litceram q̃
in basar. hoc ẽ in carne ponitur. sed
ꝑ sade scribitor. & bosta appellatur
que uicca iħm &e iheremiam non in
edom id ẽ idumea. s in terra moab
inuenitur. Bosra autem in lingua
nr̃a munitam sonat. atq creumda¬

Expanded text:
est, in aere, qui consuetudine Scripturaest, in aere, qui consuetudine Scripturaid est, ad terrena descendet: ut post poenam daemonum, etiam hominum animae judicentur. Idumaea quippe in lingua nostra terrenam sonat. Repletusque est sanguine; et incrassatus adipe agnorum et hircorum, medullatorumque arietum atque taurorum: ut et principes et populum pariter significet puniendos. Victima enim Domini in Bosra, et interfectio magna in terra Edom. De qua Bosra et Idumaea etiam in consequentibus idem Propheta testatur dicens: Quis est iste qui venit de Edom: rubra vestimenta ejus de Bosra? Et nonnulli existimant, quia Bosra, tormenta omnium in carne monstrari: qui pio labuntur errore. In praesenti enim loco non per SIN litteram. quae in BOSOR , hoc est, in carne, ponitur: sed per SADE scribitur, et BOSRA appellatur, quae juxta Jesum et Jeremiam non in Edom, id est, Idumaea; sed in terra Moab invenitur . Bosra autem in lingua nostra munitam sonat atque circumda
Abbreviated transcription (Latin):
las q̃ incelorticilant. ut in parte mon¬
stretur &e totum: quod scilicet ꝑ stellã¬
rum ruinam. etiam celorum interitꝰ
ostendat᷑. Alii uͦ has stellas putant
eẽ ruituras: de quib ce paulus apls
scribit. Non ẽ nob certamen aduersꝰ
sangunem &e carnem.s aduerfus
pͥneipatus. adu̾sus potestates adu̾sũ
rectores tenebrarum harum. adũsꝰ
sp̃ualia nequitie incelestib. Nec ini¬
rum si demones qui in aere habitats
dicant᷑ ẽẽ celestes: cum etiam uolucs
celi q̃ utiq ñ in celo s in aere uolitars
scͥptura cognominet. Nam &e satha¬
nas tͣnsfigurat᷑ in angłm lucis. stellã
c̃ẽ se simulans. Et saluator uidit cũ
qͣsi fulgͣ de celo cadentem. Et tropo¬
logice de eo quasi de stella magna
dr. Quom cecidit lucifer qͥ mane
que ꝓfertur a dño. Qui gladius
ce machera in iezechiel contͣ impio ᷤᷤ
etaciit᷑. ac plurimis interfectis ua¬
ginam fuam iubetͣ intrare. Cumq
iebriatꝰ fcicrit &e replctus in celo hoc

Expanded text:
ae in coelo rutilant, ut in parte monstretur et totum, quod scilicet per stellarum ruinam etiam coelorum interitus ostendatur . Alii vero 442 has stellas putant esse ruituras, de quibus et Paulus Apostolus scribit: Non est nobis certamen adversus sanguinem et carnem, sed adversus principatusrectores tenebrarum istarum, adversus spiritualia nequitiae in coelestibus . Nec mirum si daemones qui in aere habitant, dicantur esse coelestes, cum etiam volucres coeli, quae utique non in coelo, sed in aere volitant, Scriptura cognominet. Nam et Satanas transfiguratur in Angelum lucis , stellam se esse simulans. Et Salvator vidit eum quasi fulgur de coelo cadentem . Et tropologice de eo quasi de stella magna dicitur: Quomodo cecidit Lucifer qui mane quae profertur a Domino. Qui gladius et machaera in Ezechiel contra impios exacuitur; ac plurimis interfectis, vaginam suam jubetur intrare. Cumque inebriatus fuerit et repletus in coelo; hoc
Abbreviated transcription (Latin):
rexm̃: ipse saluabit nos. Larati st̃
fumeli tci s ñ p̃uialebunt. Sic erit
malus tuus uit dilatare signum ñ
queas. Cc̃ ditudent᷑ spolia pdarum
multarum. Claudi diripient rapi¬
nam: nec dicet itiemꝰ clangui. Po¬
pulus qͥ habrtat in ea: auferetcr

Expanded text:
ter: ipse salvabit nos. Laxati sunt funiculi tui, sed non praevalebunt: Sic erit malus tuus ut dilatare signum non queas. Tunc dividentur spolia praedarum multarum: claudi diripient rapinam. Nec dicet vicinus: Elangui: populus qui habitat in ea, auferretur
Abbreviated transcription (Latin):
rammitium & manfuetorum. de qͣ
in euangłio scͥptum ẽ. Beatimites.
qm̃ ipsi possidebunt terram. stue in
celoposit terrena despicient. Cor
duum meditabit᷑ timorem: ut cum
omnia fueris consecutꝰ dicas cũ apło
Qͥ non sum dignꝰ uocari apłs. qm ꝑ¬
scriba: Ud legis uerba ponderans:
Ub doctor paruuloꝵ: Coi st̃ inqͥt
scͥbe ce pharisei qui uerba legis trut¬
nantes. infelicem popłm decipiebant.
qͦs nc̃ paruulos scriptura cominemo¬
rat partitilos sensti. paruulos intelli¬
gentia. Cum autem ocħ credentit̃
regem in sua maiestate conspertrint.
&e cor eiꝰ meditatũ suerit timorem:
tẽ impudentem popłm non uidebit.
popłm iudeorum siue philosophorũ
&e oratorum muni. qui applatiduñ
sibrin eruditione & eloquentia scłari

Expanded text:
de qua in Evangelio scriptum est: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram : sive in coelo positi, terrena despicient. Cor tuum meditabitur timorem: ut cum omnia fueris consecutus, dicas cum Apostolo: Qui non sum dignus vocari Apos legis verba ponderans? ubi doctor parvulorum ? ubi sunt, inquit, Scribae et Pharisaei, qui Legis verba trutinantes, infelicem populum decipiebant? quos nunc parvulos Scriptura cognominat, parvulos sensu, parvulos intelligentia. Cum autem oculi credentis regem in sua majestate conspexerint, et cor ejus meditatum fuerit timorem, tunc imprudentem populum non videbit, populum Judaeorum, sive philosophorum et oratorum mundi, qui applaudunt sibi in eruditio
Abbreviated transcription (Latin):
Rlebunt amare. Siue ipsi apłi qui
missi fuerant ut pacem nunciarent
irlm ad quam & dñs loquebat᷑. si
scires etiam tu ea q̃ ad pacem sunt t̃.
qͥb apparuit dñs ut eos suo confor¬
taret aspectu flebunt trłm quia ñ
recepit p̃dicationem stam eoquod
dissipate sint ine &e cessat̾it tnsiers
ꝑsemitam iustam: illtid quod in
iheremie lamentationib dr. Uiȩ¬

Expanded text:
flebunt amare. Sive ipsi Apostoli qui flebunt amare. Sive ipsi Apostoli qui missi fuerant ut pacem nuntiarent Jerusalem, ad quam Dominus loquebatur: Si scires etiam tu ea quae ad pacem sunt tibi : quibus apparuit Dominus, ut eos suo confortaret aspectu, flebunt Jerusalem, quia non receperit praedicationem suam, eo quod dissipatae sunt viae, et cessaverit transiens per semitam justam, juxta illud quod in Jeremiae Lamentationibus di
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. Requiescet in deserto tud¬
crum ce iusticia. Ipsa ẽ gͦ syonquȩ
prius appellata est desertum. & qui¬
cumq habitauerit in ea. tradet᷑
ei lex euangelii in cuius thesauro
quo thesaurisapientiȩ continent᷑.
Ecce uidentes clamabunt foris.
angli pacis amare flebunt. Dissi¬
pate sunt uie. cessauit tͣnsiens ꝑ
semitam irritum factum ẽ pactũ
ꝓiecit ciuitates ñ reputauit hoĩes
Luxit &e elanguit terta: conftisꝰ
est libams &e obsorduit. Et fact̾us
c̃ saron sic̃ desercum. & concussa ẽ
basan &e carmelus. Nunc consur¬
gam dicit dominꝰ. nunc craltabor¬
& nunc subleuabor. Concipietis
puli quasi de incendio cinis. Spine
congregate igni comburentar
Uerbum hebraicum arellam ꝓ quo
aquila syminachꝰ & theodotio int̃p̃¬
iati sunt apparebo cis. ertremam
sillabam hiuidentes & legentes ãrel
gentium &e duritias eccłie destibus¬
one templi quod flebunt angeline¬
quaquam intꝰ habitantes s excunteᷤ
foras: &e qͥ prius ntineii pacis erant

Expanded text:
deserto judicium et justitia. Ipsa est ergo Sion, quae prius est appellata desertum, et quicumque habitaverit in ea, tradetur ei lex Evangelii, in cujus thesauro quo thesauri sapientiae continentur. Ecce videntes clamabunt foris: Angeli 435 pacis amare flebunt. Dissipatae sunt viest pactum, projecit civitates, non reputavit homines. Luxit et elanguit terra, confusus est Libanus et obsurduit, et factus est Saron sicut desertum, et concussa est Basan et Carmelus. Nunc consurgam, dicit Dominus: nunc exaltabor, nunc sublevabor. Concipietis puli quasi de incendio cinis: spinae congregatae igni comburentur. Verbum Hebraicum ARELLAM  , pro quo Aquila et Symmachus et Theodotio interpretati sunt, apparebo eis, extremam syllabam dividentes, et legentes ARE gentium, et divitias Ecclesiae, de subversione Templi, quod flebunt Angeli, nequaquam intus habitantes, sed exeuntes foras: et qui prius nuntii pacis erant,
Abbreviated transcription (Latin):
aplorum & omnium credentium
hec dicta conuincimꝰ: & ẽe sensum
Oñe in tuosꝑauimꝰ auxilio. & in te
confidimus. Semen increduloꝵ
tribulationis apparuit. Te cnim
p̃bente auxilium omnis gentrum
multitudo disꝑsa est: & prede atq
illtisiom uictorib fcrt. Et hoc
fact̾um est quia sc̃s dominus ha

Expanded text:
lorum, omniumque credentium haec dicta convincimus. Et est sensus: Domine, in tuo speravimus auxilio, et in te confidimus: semen incredulorum tribulationis apparuit. Te enim praebente auxilium, omnis gentium multitudo dispersa est, et praedae atque illusioni victoribus fuit. Et hoc factum est: quia sanctus Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiecit citntates iudee ñ reputauit ho¬
mines. qͥ suo uitio ium̃ita ẽe uoluert̃.
Ltcit & elanguit terra. ꝓ his qͥ mo¬
rabantur in terra. Confusus ẽ libanꝰ
ce obsorduit. Haud dubium qum
demplum significet. de qͦ in ⁊acharia
legimꝰ. Aꝑi libane portas tuas. & de¬
mirzechiel libanꝰ appellatur dicente
ꝓpha. aquilam magnarum alarũ
que habet ductͥum intrandi in liba¬
num. Quod postea interp̃tans sermo
diumꝰ. cum inquit uenerit nabucho
regem babylonium & libanũ irłm
edisserens. factus est saron sicut descs¬
tum. & concussa ẽ basan ce carmelus.
ronas autem omnis iuxta ioppẽ lid¬
damq appellat̾ regio. in qͦ latissimz
campi ferailesq tendunt̃. Basan qͦq

Expanded text:
 reputavit homines, qui suo vitio jumenta esse voluerunt. Luxit et elanguit terra pro his qui morabantur in terra . Confusus est Libanus et obsurduit, haud dubium quin Templum significet, de quo in Zacharia legimus. Aperi, Libane, portas tuas, ut deem, quae in Ezechiel Libanus appellatur, dicente Propheta: Aquila magna magnarum alarum, quae habet ductum intrandi in Libanum , quod postea interpretans sermo divinus, cum, inquit, venerit Nabuchodregem Babylonium, et Libanum Jerusalem edisserens. Factus est Saron sicut desertum, et concussa est Basan 436 et Carmelus. ronas autem omnis juxta Joppen Liddamque appellatur regio, in qua latissimi campi fertilesque tenduntur. Basan q
Abbreviated transcription (Latin):
si de incendiocimis: infelicitatis mag¬
iicudinem fauille religuiis demon¬
strantes. Opine enim eorum q̃ pec¬
catorum multitudine congregate
sunt incendio tiorabunt᷑. Qd pleri¬
q ad extremam captiuitatem & ftib¬
uersionem referunt irłm: abii ple¬
nius atq ꝑfectius iudicii tempore
futurum ẽe confirmant. Audite qͥ
longe estis que fecerim. &e cognosci¬
te uein fortitudinem incam. Con¬
terria fant in syon peccatores: pos¬
sedit tremor hypocritas. Quispo¬
terit habitare de uob̾ eumigne de¬
uorante: Quis habitabit ex uob
cum ardorib sempiaerins: Qui
ambulat intusticiis & loquitur ue¬
ritatem : qui ꝓicit auariciam ex ca

Expanded text:
agnitudinem favillae reliquiis demonstrantes. Spinae enim eorum quae peccatorum multitudine congregatae sunt, incendio vorabuntur, quod plerique ad extremam captivitatem et subversionem referunt Jerusalem. Alii plenius atque perfectius judicii tempore futurum esse confirmant. Audite qui longe estis quae fecerim, et cognoscite vicini fortitudinem meam conterriti sunt in Sion peccatores possedit tremor hypocritas quis poterit habitare de vobis cum igne devorante quis habitabit ex vobis cum ardoribus sempiternis qui ambulat in iustitiis et loquitur veritates qui proicit
Abbreviated transcription (Latin):
bant magistrorum amittant unitio.
Quorum omne consilium ẽ ut ꝑdãt
humiles iniqͥs sermonib. & dissipeq̃
uiba humilium in iudicio. In quopa¬
riter annotandum. quod qui ab eiꝰ
decipi potest humilis ẽ & terre cohe¬
reus. Mulieres opulenge furgite ce
audite uocem meam. filie confiden¬
tes. ꝓcipite aurib eloquium meum.
Post dies & annum. ce uos contur¬
bebimm confidentes. Consũmata
eenim uindemia: collectio ultra ñ
ueniet. Obstupescite opulente con

Expanded text:
ant, magistrorum amittant vitio, ant, magistrorum amittant vitio, quorum omne consilium est, ut perdant humiles iniquis sermonibus, et dissipent verba humilium in judicio. In quo pariter annotandum, quod qui ab eis decipi potest, humilis sit, et terrae cohaerens. Mulieres opulentae, surgite et audite vocem meam: filiae confidentes, percipite auribus eloquium meum. Post dies et annum, et vos conturbabimini confidentes: consummata est enim vindemia: collectio ultra non venie
Abbreviated transcription (Latin):
fluinus inclitꝰ ce decurrens in terra
sitienti. Apparebit enim gentiltũ
popło quipriꝰ ueritatis patiebati ur
sitm: &e rigabit arua sitientia flutiiꝰ
de de quo scͥptum est. fruminis im¬
petus letisicat ciuitatem dei. Et in
alio loco. flumen dei repletum est
anͥs. Ipse enim loquit᷑ in euangłio.
Qͥ sitit ueniat ad me &e bibat. Q
credit in me sic̃ dicit scͥptura: fiu¬
mina de uentre eiꝰ fluent aquȩ inue
Tc̃ nequaquam habebunt fiduciam
in magistris. s p̃bebunt aures ad
audiendum dñm: &e tam corde qͣm
lingua pacem dñi fatebunt᷑ deseren¬
tes stultos pͥncipes & minstros eorum
qͥ credentib in iħm imꝑabant silen¬
tum. Que sequunt᷑ eundem prope
sensum quem &e hebraicum continẽt
& possunt hereticis coaptari. Hi eñ
loquunt᷑ cont̾ dñm mendactum.⁊
ꝑuertunt ammas esurientes atq si¬
dientes. & uacuas abire faciunt: ut
etiam siquid naturalit̃ bon habe¬

Expanded text:
fluvius inclytus, et decurrens in terra fluvius inclytus, et decurrens in terra sitienti. Apparebit enim gentilium populo, qui prius veritatis patiebatur sitim; et rigabit arva sitientia fluvius 429 Dei, de quo scriptum est: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Et in alio loco: Flumen Dei repletum est aquis . Ipse enim loquitur in Evangelio: Qui sitit, veniat ad me, et bibat. Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Tunc nequaquam habebunt fiduciam in magistris; sed praebebunt aures suas ad audiendum Dominum; et tam corde quam lingua pacem Domini fatebuntur, deserentes stultos principes et ministros eorum, qui credentibus in Jesum, imperabant silentium. Quae sequuntur, eumdem prope sensum, quem et Hebraicum, continent; et possunt haereticis coaptari. Hi enim loquuntur contra Dominum mendacium, et pervertunt animas esurientes atque sitientes, et vacuas abire faciunt; ut etiam si quid naturaliter boni habe
Abbreviated transcription (Latin):
ciam loquebat᷑ dicens. Si non facio
oꝑa patͥs mci. nolite crecłe mͥ. Si aut̃
facio. & simͥ non uultis crede oꝑib
credite. Iste pauꝑ qui loquitur iudi¬
cium pͥnceps & dominꝰ ea q̃ pͥncipe
digna sunt cogitabit dicens. ñ tieni
nͥ ad oues ꝑditas domus isrł. & sollici¬
tus erit ꝓ infidelib saluare cupiens
ñ credentes. & stabit fuꝑ ducesstios
apłos. quorum ad tinum loquitur.
Tu autem hõunanime dux metis ce
notꝰ m̃s. Hec iurta hebraicum a quo
lix. non solum uerb s ce sensib in ple¬
risq discordant. Cum enim rex iustꝰ
regnat̾ut & pͥncipes illiꝰ imꝑauerint
cum tudicio: erit homo abscondens
sermones suos. Homo qͥ ꝑ naturam
ds est. abscondet sermones suos loq̃ns
eis in parabol. Aoscondet autem q̃si
abaqua currente. a popło scilieet
iudeorum qͥ instar aque ꝓ magistro¬
tum uoluntate huc illucq fertuꝵ
ee trahitur. Qui homo abscondens
dpudincredulos sermones suos ap¬
parebit in syon hoc ẽ in eccłia. qͥsi

Expanded text:
dicens: Si non facio opera Patris mei, nolite credere mihi: si autem facio, et si mihi non vultis credere, operibus credite . Iste pauper qui loquitur judicium, princeps et Dominus, ea quae principe digna sunt cogitabit, dicens: Non veni nisi ad oves perditas domus Israel . Et sollicitus erit pro infidelibus salvare cupiens non credentes; et stabit super duces suos Apostolos, quorum ad unum loquitur: Tu autem homo unanimis, dux meus et notus meus . Haec juxta Hebraicum, a quo LXX non solum verbis, sed et sensibus in plerisque discordant. Cum enim rex justus regnaverit, et principes illius imperaverint cum judicio, erit homo abscondens sermones suos, homo qui per naturam Deus est, et abscondet sermones suos, loquens eis in parabolis . Abscondet autem quasi ab aqua currente, a populo scilicet Judaeorum, qui instar aquae pro magistrorum voluntate huc illucque fertur et trahitur. Qui homo abscondens apud incredulos sermones suos, apparebit in Sion, hoc est, in Ecclesia quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ineum dimissum ẽ. dicente me ad a¬
postolos. Surgite abeamꝰ huic. ¶ ad
incredulos. Relinguetur uob̃ domꝰ
ura deserta. Adita templ & secrecami¬
steria palpabiles tenebre possedert̃.
&e facta sunt nequaquam cellaria
uasorum dñi: s spelunce usq insem¬
piternum. Audierant enim a dño
saluatore. Dom̾ pat̾s mei domus ora¬
tionis uocabitur. uos autem fecistiᷤ
eam spetuncam lat᷑num. Gatidium
inquit onagrors pascua gregum.
quod uel iurta litceram intelligen¬
dum est eo quod descita sint omĩa.
uel spitaliter quod erptils o israele.
feri homines & dei noticiam ñ hñtes
habitent in tudea. & hoc fiat donec
effcindat᷑ suꝑ nos sp̃e de excelso. quẽ
saluator ascendens ad patrem cre¬
dentib reꝑmisit dicens. Ecce ego ua¬
do & mittam uob̃ paraclytum sp̃m̃
u̾itatis. Et rutsum Donec accipia¬
tis de excelso uirtutem. Quodq fipͣ
ddixerat adhuc moticum &e erit liba¬
mis in chermel. ce chermel in saltũ
reputabit᷑. &e audient in illa die

Expanded text:
meum dimissum est, dicente me ad Apostolos: Surgite, abeamus hinc ; et ad incredulos: Relinquetur vobis domus vestra deserta . Adyta Templi, et secreta mysteria, palpabiles tenebrae possederunt, et facta sunt nequaquam cellaria vasorum Domini, sed speluncae usque in sempiternum. Aualvatore : Domus Patris mei, domus orationis vocabitur: vos autem fecistis eam speluncam latronum. Gaudium, inquit, onagrorum, pascua gregum. Quod vel juxta litteram intelligendum est, eo quod deserta sint omnia; vel spiritualiter, quod expulso Israele, feri homines et Dei notitiam non habentes, habitent in Judaea. Et hoc fiat donec effundatur super nos spiritus de excelso, quem Salvator ascendens ad Patrem, credentibus repromisit, dicens: Ecce ego vado, et mittam vobis Paracletum Spiritum veritatis . Et rursum: Donec accipiatis de excelso virtutem . Quodque supra dixerat: Adhuc modicum, et erit Libanus in Charmel, et Charmel in saltum reputabitur: et audient in die illa
Abbreviated transcription (Latin):
legite: tnum ex cis non defuit. Alt̃
alterum non quesiuit: quia quod
ex ore meo ꝓcedit ille mandarait. &
spe etus iyse congregauit ea. & ipse
eam illis in menstiram. Usq in eter¬
num possidebunt cam: in generatio¬
ne ce generatione habitabunt in ca.
Hebrei ut supra diximus hec de roma¬
no imꝑio ꝓphetata contendunt: & in
ultionem syon uastitatem quondã
regni podentissim p̃dicari. Quodu¬
rta licteram plcriq nr̃orum etiamin
apocalipsi ioħis scͥptum putant. Nos
autem ex eo quod dr dies ultionis do¬
mini. annus recͥbutionum tudiciis¬
on: hẽ arbitramur amitim. de quo
loquitur ipse saluator. Sp̃c dñi suꝑ

Expanded text:
legite, unum ex eis non defuit, alter ad legite, unum ex eis non defuit, alter ad alterum non quaesivit: quia quod ex ore meo procedit, ille mandavit, et spiritus ejus, ipse congregavit ea. Et ipse s divisit eam illis in mensura, usque in sempiternum possidebunt eam: in generatione et generationem habitabunt in ea. Hebraei, ut supra diximus, haec de Romano imperio prophetata contendunt, et 444 in ultionem Sion, vastitatem quondam regni potentissimi praedicari, quod juxta litteram plerique nostrorum etiam in Apocalypsi Joannis scriptum putant. Nos autem ex eo quod dicitur, dies ultionis Domini annus retributionum judicii Sion hunc arbitramur annum, de quo lo
Abbreviated transcription (Latin):
annus retͥbutionu iudicii syon.
Et conuiertent᷑ torrentes citis in ꝑi¬
cem: &e humꝰ cius in scilphur. Et erit
terra eitis in ꝑicem ardentom: nocte
& die non extinguet᷑ in sempiternũ
Ascendet fumtis eiꝰ a generatione
in generationem: desolabitur in
scła sclorum. Non erit tͣnsiens ꝑ eã
& possidebtnt illam onocrotalus
& ericitis: ce ibix ce coruus habitabt̃
mea. Et extendet᷑ sciꝑ eam mensura.
ut redigat᷑ ad nichilum. & ꝓpen¬
diculum in desolationem. Nobiles
eiꝰ non erunt ibi: regem potiꝰ inuoca¬
bunt. & omnes pncipes eiꝰ erunt in
nichilum. Et orientur in domib
eius spme & urtice & palutrus in
munitionib eiꝰ. Et crit cubile dra¬
conum & pascua structionum. Et¬
oceurrent demonia. onocentaurus
& pilosts. clamabit alter ad alt̾m
Ibi cubauit lamia. & muenit sibi
requem. Ibi habuit foueam eritꝰ
& enuitiuit catuilos: & circum fodit
& fouit mnumbra eiꝰ. Illuc congrea¬
d sunt milui alter ad alterum. Re
qurite diligent̃. in libro domini &

Expanded text:
retributionum iudicii Sion et convertentur torrentes eius in picem et humus eius in sulphur et erit terra eius in picem ardentem nocte et die non extinguetur in sempiternum ascendet fumus eius a generatione in generationem desolabitur in saeculum saeculorum non erit transiens per eam et possidebunt illam onocrotalus et ericius et ibis et corvus habitabunt in ea et extendetur super eam mensura ut redigatur ad nihilum et pediculum in desolationem nobiles eius non erunt ibi regem potius invocabunt et omnes principes eius erunt in nihilum et orientur in domibus eius spinae et urticae et paliurus in munitionibus eius et erit cubile draconum et pascua struoccurrent demonia, onocentaurus et pilosus clamabit alter ad alterum. Ibi cubauit lamia et inuenit sibi requiem. Ibi habuit foueam ericius, et nutriuit catulos, et circumfodit, et fouit in umbra eius. Illuc congregati sunt milui, alter ad quirite diligenter in libro Domini, et