comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cultiri inuigore ipsius etatis. inqua fuit. crede¬
tur extinctus. donec tp̃r suo reueletur trestiti¬
itant i p̃sũptio. illud iñqd̃ait in quitemet ẽ. ñ
absurde de romanoĩꝑio creclit̃ dictũ. uonec tol¬
lat᷑ ut sit sensus. tin. ħrestat. añ quã reuelet᷑.i¬
niquusille. ut quitem nc̃ romanũ imꝑisi. te¬

Expanded text:
cultari in uigore ipsius aetatis, in qua fuit, cum crederetur extinctus, donec suo tempore reueletur et restitutanta praesumptio. Illud tamen quod ait, ut qui tenet, etc., non absurde de Romano imperio creditur dictum donec tollatur, ut sit sensus: Tantum hoc restat antequam reveletur iniquus ille, ut qui tenet nunc Romanum imperium te
Abbreviated transcription (Latin):
qgra.in.pa. suptus. ab aliquo. s fuus inlabore
ãgratis i fatigntioẽ. quasi ille labor fuit usq ad fi¬
tigationẽ nos dica nocte ⁊ die opantes. cc̃ boc qd̾.
up̃ dix̃ ab iliquo opantes dico. neq̃: ur in griua¬
hũmuspo pote. accipiendi. tẽ isti multomig̃
ccce ꝓ aliacã ħ qua ap̃corĩphios abstinuit. ħͥuꝓ

Expanded text:
ducavimus sumptum ab aliquo: sed fuimus in labore contra gratis et fatigatione. Quasi dicat: Ille labor fuit usque ad fatigationem. Nos dico, nocte et die operantes, contra hoc quod supra dixit ab aliquo. Operantes dico, ne quem vestrum gravabuimus potestatem accipiendi, cum isti multo causa hic, quam apud Corinthios abstinuit. Hic e
Abbreviated transcription (Latin):
a s. ubi dedia conis. ait. demulierib loquit᷑. dicut di¬
acones debere ordinm qd̾ cẽ auctoritatẽ ẽ.¬
Piaconesst̃ Diacones. post inĩpositionẽ demulie¬
lus sins mib fs .a. fimmlus quia tales bene ħͥmi¬
bone p̃sinstrabt̃ incccła. qd̾ utiq magnũ est¬

Expanded text:
 ubi de diaconis agit, de mulieribus loquitur, dicunt diaconas debere ordinari: quod contra auctoritatem est. Diacones, post interpositionem de muliemibus suis, id est familiis, quia tales bene ministrabunt in Ecclesia, quod utique magnum est
Abbreviated transcription (Latin):
ullo mõ credisse qd di abolus suggerelut.iõ art.
utrũq posse fieri. iut uxorimorẽ gereri. ⁊ppe
nitentiã uemiã habet. Minus g̃ peccauit qd pem¬
ducta mãducauit. eiq: dedit. ut simul ederet̾noli¬
n eã ꝯtristare. quã credebat sinę suoloco solatio
ꝯtabescere. ⁊ ise alienatã oĩo muere. quidẽ ñcar¬
nali uictꝰ ꝯcupiscentia quã ñdum senserat. si a¬
micali quadã beneuolentia. qua plerũq sit ut of¬
fendat᷑ ds̃. Ne offendatur amicus. qd eũ facere nõ
debuisse diuine sententie iustus exitus indicut.¬

Expanded text:
ullo modo credidisse quod diabolus suggerebat. Ideo aitutrumque posse fieri, ut et uxori morem gereret, et per poenitentiam veniam haberet. Minus ergo peccavit qui de poenducta manducavit, eique dedit ut simul ederent, noluit eam contristare, quam credebat sine suo solatio tabescere, et a se alienatam interire. Non quidem carnali junctus concupiscentia, quam nondum senserat; sed amicabili quadam benevolentia, qua plerumque fit, ut offendatur Deus, ne offendatur amicus. Quod eum facere non debuisse, divinae sententiae justus exitus indic
Abbreviated transcription (Latin):
tẽderĩ fabu łamephesusẽ. ciuitas metropoł¬
tis que q̃stio dã dicretis. a catholica fide. tã docto¬
ẽ infide. mulieres. fuisse pͥmo hõi.s. euã ⁊ al¬
tam ex qua dicunt multos filios eẽ natos qd̃ii¬
quã sacͣpagmanarrat. uł fibulas hic dieit. doc
iud urintes alit docere ppłm quã iꝑe tradida.

Expanded text:
 Ephesus est civitas metropouibusdam discretis a Catholica fide, tam docto mulieres fuisse 209 primo homini, Evam et alteram ex qua dicunt multos filios esse natos, quod nunquam sacra pagina narrat. Vel fabulas hic dicit doctrjudaizantes aliter docere populum quam ipse tradiderat:
Abbreviated transcription (Latin):
titomi fiuii admissi actualit̃ in romiffiũ¬
dĩ quoe̾q plicet filio: iñ semꝑ afsistunt ei
natus honor nob̾ existit. ut ad nos sic̃ ada¬
micos ministros angos suos destinet deus
quamuis umultũ int̾sit int̾angłos et
hoĩes ppinquos tñ eos nob̾fec̃ ꝗnr̃e saluti

Expanded text:
ratorii Filii, missi actualiter in ministerium quocunque placet Filio, tamen semper assistunt ei ntus honor nobis existit, ut ad nos sicut ad amicos ministros angelos suos destinet Deus. Quamvis enim multum intersit inter angelos et homines, propinquos tamen eos nobis fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
cuni cohedes crimꝰ ꝗsumus adoptione fuiru
de qͣntum ẽ in medionm̃.etille filius est
etnos filii suntꝰ. s distatqr ille siluat nossal¬
uamur. ille scĩficat nos scĩfic ã mõ ꝯũg̃¬
nos scͥpt̃a mõ disumg̃ mlt̾os in qd filioshc
conunrẽ auctorẽ suutis eou hic discreuit.
redimẽnt᷑. etũ redeptꝰ prret. ꝙ sicẽt frustra

Expanded text:
cujus cohaeredes erimus, qui sumus adoptione filii. Vide quantum est in medio nostrum, et ille Filius est, et nos filii sumus, sed distat, quia ille salvat, nos salvamur; ille sanctificat, nos sanctificamunos Scriptura, modo disjungit. Multos, inquit, filios, hic conjunxit; auctorem salutis eorum, hic discrevit. redimeretur, et non redemptus periret. Quod si esset, frustra
Abbreviated transcription (Latin):
auxiolio ita etuos indestohuius mdi
cauete netẽptetis ddm̃ e xꝑeatis sic̃ uii ĩ
dexto ꝗ dm̃ teptauert̃. Recolitis ceite
optimo sensore frenis legum et p̃ceptoꝵ
ñ desistente ⁊ em̃datiõis uirgi qua ꝑcus¬
sisut̃ ꝑamaricatiõe hẏstoria usatis ẽ
nota deeo. ꝙ misert̃ exuloratores uide
dei: tociens plure docerut redeamꝰ inecap¬
tum adollascamium unurauit dñsqñ¬
comemorat duassigͥcates et t̃ciam sigͥca¬
camuam sabbati quo reꝗeuit dñs scla¬

Expanded text:
xilio; ita et vos in deserto hujus mundi cavete ne tentetis Deum, ne pereatis, sicut ibi in deserto qui Deum tentaverunt. Recolitis certe,optimo sessore frenis legum et praeceptorum, non desistente etiam emendationis virga qua percussi sunt pro amaricatione. Historia est satis nota de eo quod miserunt exploratores videre Dei toties probatae, dixerunt: Redeamus in Aegyptum ad ollas carnium. Unde juravit Domincommemorat, duas significantes, et tertiam significatam, unam Sabbati quo requievit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quiministrleꝗ̃ fuerut: nom̃ tũ legis
obtinuit. qr inastructioẽ sua q̃ inpostiõib
facit manifestũ hoc facit etq̃i ꝗs quereret
qr mag̃orortet. Uñ subdit neforte peffiuia¬
mõtat natẽ efluius peccã adẽdo. peffiuimꝰ¬

Expanded text:
sunt, qui ministri legum fuerunt. Nomen tamen legis obticuit, quia in astructione sua quam in praetoribus facit, manifestum hoc facit. Et quasi quis quaereret: Quare magis oportet? subdit: Ne forte pereffluamortalis naturae, effluimus peccata addendo, pe
Abbreviated transcription (Latin):
fiamã ignis. dum adelcitum iundicte mi¬
taitut in sodomaetinaliis plurib lociset
i.nũtios u̾erbi sui et ministros suos fiamã
ignis. qr minister. eccłe ⁊̃ ignis sunt dum
dĩ qui p̃dicãt u̾bum aei.

Expanded text:
flammam ignis, dum ad exercitium vindictae mittit, ut in Sodoma, et in aliis pluribus locis. id est nuntios verbi sui, et ministros suos flammam ignis, quia ministri Ecclesiae etiam ignis sunt, dumDei qui praedicant verbum Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
recẽ pep aliqb offensam ꝗ aut̃ uolu̾it
iftisuenam inpet̾re ñ pͥmum iposinau¬
lam regis introduc̃. s ip̃e foras ecgeditur
ibiq cumeis ioꝗt̾ usq dumens corectos
reddat etlignos efficiat quo regis uult
ꝗppe adnos .i. carnẽ sumẽs et collocutus
troduxit. Iõ exitus etintroitus uocat̃ carm̾
sucaduẽtus dequodic̃ etit̃m introducit

Expanded text:
culpis aliquibus offensam. Qui autem noluerit istis veniam impetrare, non primum ipsos in aulam regis inducit, sed ipse foras egreditur, ibique cum eis loquitur usquedum eos correctos reddat et dignos efficiat quo regis vultuquippe ad nos, id est carnem sumens, et collocutus troducit. Ideo exitus et introitus vocatur carnis suae adventus, de quo dicit: Et iterum introducit,
Abbreviated transcription (Latin):
qnuõ altiori insonat nec semꝑ mhũilib
remanet. nec inexerlsis ꝓclurat s uelutiqb¬
dam glib nũc ad alta fastigia subleuat᷑
nẽ adinferiora decunatur. sic̃u ꝗinfanto¬
lum quẽ piam ade reclletiõa uuit paulatĩ
sensumq subrge̾ gͣciatum hoc fac̃ ab in fe
riõior adsupiori ꝯscedẽs. dem̃cum sisum
quẽit etobscuritatib ac defectiõib cũ fati¬
gari uidẽs. postalta deponit eũ adinfenc̃a
quorespirar atꝙ aĩm recͥare ualeat. pꝰt
itaem cũ refectuffĩt adalia alta sustout
iatim adnoticiã dei erig̃. int̾alta memoa
bumilia ubiꝙ magistrisu uestigia ꝯseq̃ns

Expanded text:
o altiora insonat, nec semper in humilibus remanet, nec in excelsis perdurat, sed veluti quibusdam gradibus nunc ad altiora fastigia sublevatur, nunc ad inferiora declinatur. Sicut enim qui infantulum quempiam ad excellentiora vult paulatim senrioribus ad superiora conscendens, deinde cum sursum pervenerit, obscuritatibus ac defectionibus eum fatigari videns, post alta deponit eum ad inferiora quo respirare atque recreare animum valeat; post item cum refectus fuerit, ad alia alta sustollit: latim ad notitiam Dei erigit, inter alta memorans humili
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ quoloam᷑. xͦ et hoc ẽ ꝙ ait onẽ dico futuꝵ
fut᷑m. Ita hec dicit futup sic̃ alibi dicit q
ẽ forma fut̾i deadam et. xpõloquensetres¬
Iinie ⁊ nc̃ futuꝵ orbẽ dicit quantũ ad
xpm futurus quippe orberit qͣntum ad
filium dei qui semperat. etne dealtõ orbe
disputare intelligẽt᷑ addit dequoorbelo¬
quim̃. hoc addit nem̃tẽ auditois errare
reunquer. dũ alius querẽt᷑ orbis. Hunca

Expanded text:
o. Et hoc est quod ait, orbem, dico, futurum futurum. Ita hic dicit futurum, sicut alibi dixit: Qui cum forma futuri : de Adam et Christo loquens, et resiam nunc futurum orbem dicit quantum ad Christum. Futurus quippe erat orbis quantum ad Filium Dei qui semper erat, et ne de altero orbe disputare intelligeretur, addit de quo orbe loquimur. Hoc addit ne mentem auditoris errare relinqueret, dum alius quaereretur orbis. Hunc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
locutuse. et nc̃loquit᷑ patͥb antiqs. qui ĩ
exintellectuppͥoloquelat̃. nechũ anoĩ¬
tempe ꝓmissionis. Temp̃stͥi ꝯstituit dñs ꝓ¬
missis suis et tẽpseis que p̃mint insciendis.
pinissionũ tẽpa habuerunt ꝓph̃as afflatos.⁊

Expanded text:
locutus est et nunc loquitur, patribus antiquis qui in ex intellectu proprio loquebantur, nec humano intempore promissionis. Tempus enim constituit Dominus promissis suis, et tempus eis quae promisit implendis, promissionum tempora habuerunt prophetas afflatos et
Abbreviated transcription (Latin):
malanr̃a. int̾ris istis inscđo isto maligio
qhabũdat nͥ nasci laborare et inõihec s̃
mercimonia regiõis ur̃e ad tales m̃ces
m̃catur ille descendit. et qr õs mercator
hic habundababt .s. nasci laborare et moĩ
et qd dedit renasci resurgẽ et inȩt̾num
regnare obone mercatoꝵ gr̃is agrmus
qr emisti nos singuinem tuum hec ibinsꝰ

Expanded text:
mala nostra? In terris istis, in saeculo isto maligno, quid abundat nisi nasci laborare et mori? Haec sunt mercimonia regionis nostrae. Ad tales merces mercator ille descendit, et quia omnis mercator Quid hic abundabat, nisi nasci, laborare et mori? Et quid dedit? Renasci, resurgere et in aeternum regnare. O bone mercator, gratias agimus, quia emisti nos, sanguinem tuum bibimus,
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑhoc indiguit iusital. qr minusti ex̃
prasibuẽnatam. Minoratus nẽ dumse
exinamuit formã ẜui accipiẽdo gͦ pot̃
ip̃am infumitatẽ camis quã dĩsrp̃age¬
stare clignata ẽ et passioĩs cignitate recte

Expanded text:
Et per hoc indiguit visitari, quia tu minuisti eum per passibilem naturam. Minoratus enim est dum se exinanivit formam servi accipiens: ergo propter ipsam infirmitatem carnis quam Dei sapientia gestare dignata est. Et pas
Abbreviated transcription (Latin):
officii miles. homo gͦ fitmues nominileᷤᷤ
hõ slc eos qui erãt sp̃s conditr. acͥatore dõ
fac̃ ancgos mittẽdo cosnũtiare ꝙ iusẜit
et u̾titur oĩb adinꝯmutabił arbitͥum sen¬
tentie sue. sluc bõis ꝑecius grãm. siũ mat̾¬

Expanded text:
officii miles. Homo ergo fit miles, non miles homo: sic eos qui erant spiritus conditi a Creatore Deo facit angelos mittendo nuntiare quod jusserit. Et utitur omnibus ad incommutabile arbitrium sententiae suae, sive bonis per ejus gratiam, sive ma
Abbreviated transcription (Latin):
respondet. Uolunt i dominus inseinim¬
re oĩamime inttia intellectꝰ et sauentie
stendorẽ tanquani fuũi. quamqriam
piocuti sumꝰ nos coeua querere ineatũs
mĩc siendor max autem ut accẽdeo ilmt

Expanded text:
respondet. Voluit enim Deus inseminare omni animae initia intellectus et sapientiae. splendorem tanquam Filium, quia jam praelocuti sumus nos coaeva quaerere in creaturis, splendor, mox autem ut accendero, simul
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑfecti i fortes. Incuius reifigĩm adã quierat fol¬
ma futuri cũ tecosta sua factĩmulierẽ uidissi m
genesidiẽ. ħ nc̃ os exossib meis. ⁊ caro decarne. ii
Sicut neua deidam ficta traxit ab eo cairnẽ ⁊ossa
ita nos axpõistituti alii sumus ut ossa .s. robusti.

Expanded text:
fecti et fortes. In cujus rei figura Adam qui erat forma futuri, cum de costa suam factam mulierem vidisset, in Genesi dixit: Hoc os de ossibus meis, et caro de carne mea . Sicut enim Eva ab Adam facta traxit ab eo carnem et ossa, ita nos a Christo instituti, alii sumus ut ossa, scilicet robusti,
Abbreviated transcription (Latin):
ccͣ peccates. qd ẽ naĩal motus aĩ. qui soli ad ꝓfectũ ꝑti¬
nere deliquentiũ. Io nascẽdũeẽ dicit. ostendes hac
irã ẽẽ bonã s mom nemodũ excedendo peccet̃ subdes.¬
⁊ nolite peccare aspius arguendo ⁊ honerado peccãtẽ.
Uñ salomõ noli nimis cẽ iustus. quia ẽ ꝗ perit iniui¬
stiua sua. Tempandaẽ gͦ iustitiaut mutem̃ din qui

Expanded text:
 peccantes, quod est naturalis motus animi qui solet ad profectum pertinere delinquentium. Ideo irascendum esse dicit, ostendens hanc iram esse bonam, sed monet ne modum excedendo peccent, subdens: Nolite peccare, asperius arguendo et onerando peccantem. Unde Salomon: Noli nimis justus esse, quia est qui perit in justitia s
Abbreviated transcription (Latin):
nõ paris. ñ adlib̾tarẽ. quia multi fiui. hoc
ht̃ uirũ. extͣ ostñde. ⁊ clama .i. gauditm
plues sut̃. fili. tui olm. d̾setere. pãta quidẽ
nõdilationẽspõsi: quam euis .i. smagoga¬
quam accepit illa librũ repud. ⁊ oia or namo¬
ore cingło putrescãte aliũ b̃bis suis baltheũ¬

Expanded text:
 aliis praedica. Quia multi filii. Hoc tis extra ostende, et clama, id est gaudium plures sunt filii tui, olim desertae, partu quidem non dilectione sponsi, quam ejus, iquam accepit illa librum repudii, et omnia ornameniore cingulo putrescente, alium
Abbreviated transcription (Latin):
plet quod iustos facit. altim infutõ impleb̾q̃ erit om¬
nium ꝑfectio. aqua ꝯsumatioẽ omnnũ incip̃ ostẽdẽs
tis maledictos .i. infuto exaltabit. dado inmortiu¬
tatẽ. Uñ subdit. moĩ benedictioe spiritalis spũali .i.
eraltabit om̃imoda exaltatioẽ ⁊ ꝑfecta: q̃ totaent spi

Expanded text:
t quia justos facit; alteram in futuro implebit, quae erit omnium perfectio, a qua consummatione omnium incipit, ostendens tis maledictos, id est in futuro exaltabit, dando immortalitatem. Unde subdit: In omni benedictione spirituali, id est exaltabit omnimoda exaltatione, et perfecta, quae tota erit spi
Abbreviated transcription (Latin):
caro sunt.⁊ quõ sponsus ⁊ sponsa dñ: sic cap̃ ⁊ cor¬
pus. Siue gͦ dicaĩcip̃ ⁊ corpus. siue sponsus ⁊ spon¬
nitatẽ mirĩ ⁊excellentẽ ꝯm̃dat ysaias. in quox
loquens ait. Sicut spõso aligiun mͥmitrã. tsic spõ¬
sa orõauit me ornam̃to. huĩ spũalis unitatis sa¬
cram̃tũ fuit illud qd̃ ingenesi teunitate ꝯiugii ad

Expanded text:
onsus et sponsa dicuntur, sic caput et corpus. Sive ergo dicatur caput et corpus, sive sponsus et sponnitatem miram et excellentem commendat Isaias, in quo Christus loquens, ait: Sicut sponso alligavit mihi mitram, et sicut sponsam ornavit me ornamento. Hujus spiritualis unitatis sacramentum fuit illud quod in Genesi de unione conjugii ad
Abbreviated transcription (Latin):
tes sensus su cit incaritate .i. ex dilectiõe. quo pac¬
itenebrisob toerit insuraetitis. ħgͦ. hic ammoni¬
scuratũ bñicᷤ ephesios ut caueãt sibi aꝯsuetudine
e nati auita dedit adcustodiã unitatis. ⁊ꝗa crescere¬
dĩꝑignorãt potestis ⁊ei occurretis. gͦdico. ñ obsecro¬
quia transitoria amãt q̃ sensualitas suggerit hñtes
intellectũ naturalẽ obscuratũ tenebris .i. ñ parũ ob¬
scurũ. nõ minus mirũ est simuanitatẽ ãbulat quã
de uob̃quiestis illuminati ⁊ spẽ uite habetis. Om̃iꝰ

Expanded text:
ritate, id est ex dilectione. Quo peracto erit mensura aetatis. Hoc. Hic admonet Ephesios ut caveant sibi a consuetudine Deus tot auxilia dedit ad custodiam unitatis, et quia crescere potestis et ei occurretis, ergo dico, non obsecroquia transitoria amant: quae sensualitas suggerit. Habentes intellectum naturalem obscuratum a tenebris, id est non parum obscurum. Et ideo minus mirum est si in vanitate ambulant, quam de vobis qui estis illuminati, et spiritum vitae habetis. Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
philosophus crabuit. ibi apostolus thesan¬
num repit. Qd illi uissum est stultitir. apło feñ
est sipientiam ⁊ głim. Noli ergo etu bescer s
crucc xͥ. recoĩe front̾em tuam. nelinguantci¬
pauescas alieãm. Dequacruor. ut nõ erube¬
sce remus eam imp̃am fc̃ote .i. impudoĩs do¬
micilio locauimus. iõ enĩ crux infrõte. c̃dẽ¬
tiuma. U̾sedes uere cum die figitur ut d̾noie
ex̾ fides nonembeseat. ⁊ mag dĩgłam quam¬

Expanded text:
philosophus erubuit, ibi Apostolus thesaurum reperit: quod illi visum est stultitia, Apostolo factum est sapientia et gloria. Noli ergo erubescere de cruce Christi, recole frontem tuam, ne linguam expavescas alienam: de qua cruce ut non erubesceremus, eam in ipsa fronte, id est pudoris domicilio locavimus. Ideo enim crux in fronte credentium, ubi sedes est verecundiae figitur, ut de nomine ejus fides non
Abbreviated transcription (Latin):
ueniã deipõ se erigit penã iẽ sensus. Irascimim.a
peccare desistaus. quia suꝑhãc iram ñoccidat sol
iustinie si potius illi erridiat. Usi fubdit. Sol ñ occi¬
quas diabolus intrat .s. cupiditas ⁊tmor. Sicupit
aliꝗd t̾renũ hac intrat diabolus. Sitimes aliꝗd t̃

Expanded text:
veniam, de seipso exigit poenam? Et est sensus: Irascimini epeccare desistatis, quia super hanc iram non occidit sol justitiae, sed potius illi irradiat. Unde subdit: Sol non occiquas diabolus intrat, scilicet cupiditas et timor. Si cupis aliquid terrenum, hac intrat diabolus; si times aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
Est gͣ maioꝵ saluatñ dignitate furre. sic̃ minoꝵ ẽ
hũilit obedire. hec aũ tamminoꝵ. quã maioꝵ ẽ or¬
dinata subiectio debieẽ incasto timore .xͥ. qui huĩli¬
tatẽ mandauit.
Anlieres uiris Mulieres. hucusq cõit demorib egit.¬

Expanded text:
tate servire, sicut minorum est humiliter obedire; haec autem tam majorum quam minorum ordinata subjectio, debet esse in casto timore Christi, qui humilitatem mandavit. VERS. 22.-- Mulieres. Hucusque communiter de moribus egit,
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dem ⁊ tẽp egt. quia o fr̃s. ego obsetro uos. dico¬
tationem obserro. ⁊ secure ob secie possiu uquo
mẽito diligo. qua nicd̾ melesistis. ⁊ ita nõpeneᷤᷤ
uos iimittiarum mearum est cã. hoc dicẽdo
excussat sc. quiapsendo dix̾ant paulum gali
imiicitie cam̃ submouet cũ ait. ricħ midi le¬

Expanded text:
 ego, quia, o fratres, ego obsecro vos, dico, obsecro et secure obsecrare possum, ut quos merito diligo, quia nihil me laesistis, et ita non penes vos inimicitiarum mearum est causa. Hoc dicendo excusat se, quia pseudo dixerant Paulum Galatinimicitiae causam submovet, cum ait, nihil me lae
Abbreviated transcription (Latin):
diusos homines hec cdicit. cõntͣ eos enim ꝗ
putãt hominẽ alienis inquinaĩ peccũs
dicit uusquisꝙ omis suũ põtabat. Alicno
quidẽ peccõ nullus in quinat᷑. insi ꝯsetiẽdo
timittãdo feceitͣ suũ. Itẽ ꝯͣ negligẽtes. qui
millũ cua̾nt corrigẽ setĩ quod auenis ñ

Expanded text:
diversos homines haec dicit. Contra eos enim qui putant hominem alienis inquinari peccatis, dicit, unusquisque onus suum portabit. Alieno quidem peccato nullus inquinatur, nisi consentiendo vel imitando fecerit suum. Item, contra negligentes qui nullum curant corrigere
Abbreviated transcription (Latin):
ua cnatum ÷ scanda lum crucis. nõ iã s cunit᷑
uidi d cruce. siasserocͥtum cissionẽ iustifica¬
sabbu ⁊ cͥcum cissionem cuacuabat. siuõ ad¬
mntẽt cͥcumcisionem. nõ ẽẽt eis scandalum.
ixtinam abscidautnr quinos ꝯ tũbãt .si. nõ¬

Expanded text:
acuatum est scandalum crucis, non irascuntur Judaei de cruce, si assero circumcisionem justificasabbatum et circumcisionem evacuabat. Si vero admitteret circumcisionem, non esset eis scandalum, Utinam abscindantur. Ipsi vos conturbant, s
Abbreviated transcription (Latin):
clamaret admedicum. ⁊ quereret gre auxxilium.
nita fcc̃m est. Oultiplicatis enĩ infĩmitatib
postea accellauerũt ad medicum quemẽs ĩ
fõma sui. sanauit uulnã hoĩs languidi. Inc
samaitanus ille. qui aduulneãtum ꝗ incidẽat
in latrones appropiquauit. atꝙ unluã euis
alligauit. quẽ fac̃dos ⁊ leuita inmisccłit̃ pet
tñ sieant .I. lex uetus ⁊ sac̃dotiũ. quia lex ne¬
minẽ adꝑfectum dux̃. hic ÷ ⁊̃ helisens ille
ꝗmisit bacłm ad suscitandum filium simmamitis.
ꝑ quẽ cumille si tesurgeret. tã dem uenit ipse
heliseus. ⁊ ꝯt̃xit se at̾ꝙ coaptauit puero mor¬
tuo ut surrex̃ mõtuis. ħ ⁊̃ est ãgłł ille incuui
d scensu mouebatur a qui. ⁊ sanabatut unus. hic
est omi tp̃s s mo qui aregalib sc dib uenit. dũ

Expanded text:
clamaret ad medicum, et quaereret gratiae auxilium, et ita factum est. Multiplicatis enim infirmitatibus postea acceleraverunt ad medicum, qui veniens in forma servi sanavit vulnera hominis languidiSamaritanus ille qui ad vulneratum, qui incidit in latrones, appropinquavit, et vulnera ejus alligavit: quem sacerdos, et levita, id est lex eter, id est lex vetus et sacerdotium, quia lex neminem ad perfectum duxit. Hic est etiam Eliseus ille qui misit baculum ad suscitandum filium Sunamitis, per quem cum ille resurgeret, tandem venit ipse Eliseus, et contraxit se atque coaptavit puero mortuo, et resurrexit mortuus. Hic etiam est angelus ille in cujus descensu movebatur aqua, et sanabatur unus. Hic e
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutaẽ. scͥpͣtam em̃ diuina eclificat lecto.
s młto plus ꝓcdẽ sidelittĩs mutatur inuocẽ.
Dagnam siquidẽ iuim ht̃ uoꝵ uiua uoxd̾ auctõis
sui ore rescãns. que ea ꝓnũtiatõne ꝓfẽtur. ⁊ di¬
stingitut. qua in hoĩs corde geneãta est. Est¬
utaꝙ sensus. quia confundor muobis. uellem
latãrum uocem . p̃sẽs d meo ore ꝓfetit. ut uos
solito semior ipẽ comꝑem. quia epli non pot̃
uocẽ obuirgantis expͥmere. nõ ualet irascẽ¬
tis uesonate clamoẽm. ⁊ doloẽm peccattĩs api¬
cib explicate. nõ habeo quippe finctus. quo so

Expanded text:
commutare. Scriptura enim divina aedificat lecta, sed multo plus prodest si de litteris mutatur in vocem. Magnam si quidem vim habet vox viva, vox de auctoris sui ore resonans, quae ea pronuntiatione profertur, et distinguitur, quia in hominis corde generata est. aque sensus; quia confundor in vobis, vellem litterarum vocem praesens de meo ore proferre, ut vos solito severior ipse corriperem, quia Epistola non potest vocem objurgantis exprimere, non valet irascentis resonare clamorem, et dolorem pectoris apicibus explicare: non habeo quippe fructus quos so
Abbreviated transcription (Latin):
adbãc sigrificinonemi. ⁊ õ multi legentes apli.
libium autr̃ geneseos. igneantes. putũt solos
ouos filios huisse habraham s hossolos ꝯmemo¬
rat apłs quiadhis duobus scͥptã spũalitersm¬
gula eiequitur inuens aliquid egͣguma mhis

Expanded text:
ad hanc significationem. Et ideo multi legentes Apostolum, librum autem Geneseos ignorantes, putant solos duos filios habuisse Abraham. Sed hos solos commemorat Apostolus, quia de his duobus Scriptura specialiter singula exsequitur, innuens aliquid egregium in his
Abbreviated transcription (Latin):
qĩ magnis clamoĩb flagitaẽ remediũ. ⁊ accelerae
admedicũ. ꝑ quem uulncã sinaẽtur. morbu
imor talitatis felicitate. mc̾ ultͣ restabit pe
ãgłoꝵ facit. lex dico poĩta inmanume cdiatõĩs.
xpm quicũsit ds̃ ⁊ homo. ñt̃tdm̃ ⁊ homines
mectiat. dñ eos quiadõ recesseañt ꝑse. reo cili¬
aint. D ecdius cñ nõ nͥ int̃ cduos recess eãmus
amaie state dĩ. ⁊ peccato nr̃o offc̃ damus eum

Expanded text:
re ad medicum, per quem vulnera sanarentur, morbus immortalitatis felicitate, nihil ultra restabit petangelorum facit. Lex dico, posita in manu Mediatoris, t homines mediat, dum eos qui a Deo recesserant per se reconciliat. Medius enim non est nisi inter duos. Recesseramus a majestate Dei, et peccato nostro offenderamus eum,
Abbreviated transcription (Latin):
falsi est. sitaies postꝗͣtalib tp̃a lib ati aegorũ
dĩ possid̾bũt. d quia falsa ñest. ꝓfecto regnũ
dĩ nõ possidbm̃t.⁊ sunregno dĩ nũquam erũt.
e f̃no supplitio teneburatur. quia nullus medi
locus est. Ut nõsit insupplitio. qui illo nõ fuei̾t

Expanded text:
falsa est, si tales post quantalibet tempora liberati, regnum Dei possidebunt, sed quia falsa non est, profecto regnum Dei non possidebunt. Et si in regno Dei nunquam erunt, aeterno supplicio tenebuntur, quia nullus medius locus est, ubi non sit in supplicio, qui illo non fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
luna sic fẽtur. uł ꝓficiscar. ut pspacea dãt. quiito
seht̃ poĩtio sidum agamħ mnẽ se c̃m̾ẽtitũ quia illa
stella ag̃ mẽsẽ. nõ plantabohoc amio uinea qe
bisectus est. tales culpantur nõ qłimatãles elemẽ¬
toꝵ effectus in sid̾im or diãtissima ꝯusione nõ¬

Expanded text:
luna sic fertur, vel proficiscar ut prospera cedant, quia ita se habet positio siderum; agam hoc mense commercium, quia ista stella agit mensem; non plantabo hoc anno vineam, quia bissextus est. Tales culpantur, non quia naturales elementorum effectus in siderum ordinatissima conversione no
Abbreviated transcription (Latin):
admic talis ẜ uitus utilis eaͣt ut subtimore
custodic̃̾tut. sucͥ enuĩ tam pie terret animũ
ꝙͣ sacm̃u nõ intencctũ. intellectũ uero. pruĩ
gaudiũ paĩt. ⁊ celebranit lib̾e siopͥ tp̃isinero nõ¬
omẽ ante sacm̃tum cum indelligitur. uł ad ꝯ¬
tẽplationẽ intͣatis. nł adbonos mores refẽtur.
Cõtẽplatdiñtatis in solus dĩcdilectioẽ. ⁊ eogninõe
fũ cuma est Bonimoẽs indilectiõe dĩ ppximu. inqͥ¬

Expanded text:
adhuc talis servitus utilis erat, ut sub timore custodiretur. Nihil enim tam praeterret animum quam sacramentum non intellectum; intellectum vero pium gaudium parit, et celebratur libere, si opusOmne autem sacramentum, cum intelligitur, vel ad contemplationem veritatis, vel ad bonos mores refertur. Contemplatio veritatis in solius Dei dilectione et cognitione fundata est. Boni mores in dilectione Dei et proximi. In
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃s cg̃ssionis degipto. tpã ⁊̃ colebrĩ. qui ꝑannos
tis michi. ⁊appatebir masculmum tuũ mospec¬
tu diti. ⁊ ãnos septimos. Pnto eꝗdẽ. ħd̾ septi¬
mo remissionis anno dici. ⁊ d̾ ꝗnoͣ gessimo qui
abillis uibileus dr̃. quẽ uidĩ aliqñ suo orcline s¬
uare nequi uerũt. captiuitate p̃ssi. qͣsoluta ꝓeo
scptimũ ãnu. septime d̾cadis coluerur. quipot̃
ĩtelligꝰ U sexagesimꝰ . uii. ãmis. quo. indulta
est eis acyro ⁊ daĩo. licenua rederndi d̾badiloma
uñ com pletis ãnis septuagnto redicrũt. ⁊po¬
tius septuagessimus septimus. quẽ teusi mie¬

Expanded text:
antes tis mihi, et apparebit masculinum tuum in conspectu Dei tui . Et annos septimos. Puto equidem hoc de septimo remissionis anno dici, et de quinquagesimo qui ab illis jubileus dicitur, quem Judaei aliquando suo ordine servare nequiverunt captivitate pressi, qua soluta pro eo septimum annum septimae decadis coluerunt, qui potest intelligi vel sexagesimus unus annus quo indulta est eis a Cyro et Dario licentia redeundi de Babylonia, unde completis annis septuaginta redierunt. Vel potius septuagesimus unus, quem reversi i
Abbreviated transcription (Latin):
habita .i. gͣm anusistis. Qui er̃a in lege uisti¬
ficũ uult post fidem amitrit gm. quia ad huc
uenit domũ dĩ ⁊ gͣ ut cess ante onere legis ur¬
stifioet cͣclentes. ꝙ qui reducit. hac ꝑdidit. Nos i¬
Nos enĩ qui in lege cõfidit amittit gm. 4 excͣio
spũ ex fide potest uid̾i. quia nos exspectanius ex
exspectamꝰ. nam beatitudinem. Uł spẽ uisti. d ꝙ̃

Expanded text:
atiam amisistis. Qui enim in lege justificari vult post fidem, amittit gratiam, quia ad hoc venit donum Dei et gratia, ut cessante onere legis justificet credentes: Quod qui reducit, hanc perdit dicat: Qui in lege confidit amittit gratiam, quod e contrario potest videri, quia nos exspectamus ex fide aeternam beatitudin
Abbreviated transcription (Latin):
drũ ueneãbantur. dum pãinili eũt. ⁊ adtempus
plenituclinis nõ dũ pueneãnt. Sic̃ gͥ pãuulus sub
pedagogo est. ⁊ iuctoĩtatet tutoẽ aut̃ quamsit ad¬
ult̾. ita uidĩs adhuc pãiuubis. loc funt pedagogiꝰ
quratimõe cõpossit. ⁊ p̃ceptis dĩ s une oo egit. fiut

Expanded text:
Deum venerabantur, dum parvuli erant, et ad tempus plenitudinis non pervenerant. Sicut ergo parvulus sub paedagogo est et actore et tutore, antequam sit adultus, ita Judaeis adhuc parvulis lex fuit paedagogus, quia timore compressit, et praeceptis Dei servire coeg
Abbreviated transcription (Latin):
Dscm̃ natẽ nomẽ est. ⁊potestatis quã imꝑanr
⁊ filio indiuiduã manẽ rõdocet. ¶ł a literdi¬
lum. ⁊ młta int̃ racent sꝑatra maxiẽ pecc̃ ntt̃¬
uallum. lõge nos distinguit atq abiecit. In hac
tãta clistãtia. ut eẽt nob̾ ina qua uenitius ad
dm. accedit hõ addĩt.⁊ sit una ꝑsoã. utñ sit
tus ds̃. Ntot᷑ hõ. ⁊ quiamecliatot est int̃luo ex¬

Expanded text:
enim naturae nomen est, et potestatis, quam in Patre et Filio individuam manere ratio docet. Vel aliter dilum, et multa interjacent spatia, maxime peccati intervallum longe nos distinguit atque abjicit. In hac tanta distantia ut esset nobis via qua veniremus ad Deum, accedit homo ad Deum, et fit una persona, ut non sit tus D
Abbreviated transcription (Latin):
cognitos uidit. licrt añ ꝯstitutionẽ mũdi.si
tẽ ip̃i cũilluis munere nõ suo mẽito. uł sua fa¬
cultate cognouãt. nõ maluit topice loqui. ur
tẽ abillo cogntos cdicet. cam eis cognos ocudũ
qͣntum uiuat nõꝑse. s respet tu grẽ facit. con¬

Expanded text:
t ante constitutionem mundi, sed tunc ipsi eum illius munere non suo merito vel sua facultate cognoverunt: et ideo maluit topice loqui, ut tunc ab illo cognitos diceret, cum eis cognoscendum squantum juvat, non per se, sed respectu gratiae facit. Con
Abbreviated transcription (Latin):
inlibro neꝙ patres nr̃i põtare potumꝰ ⁊ est
leg̃ ut sensus .&. dicat deus ꝑ moysem mul¬
fatiat ea : ta quidẽ p̃cepi. que nullus implere po¬
teĩt .s. homim dara sñt̃ monus adenis domã¬
iegẽ implentes. ĩ quoĩmnt dsid̾andii eẽ salnato¬
rẽ qui fm̃e poñt his. ⁊lib̾. nõ solũ abalus pecta

Expanded text:
ri portare potuimus? Et est sensus: quasi dicat: Deus per Moysen multa quidem praecepit quae nullus implere poterit, sed homini data sunt in onus ad ejus domanlegem implentes in quo innuit desiderandum esse Salvatorem, qui finem ponat his, et liberet non solum ab
Abbreviated transcription (Latin):
que ultro se ingeit: oercitium illoiura mo
piafidĩ bonũ fuisc testatut. s nequitia maloꝵ
impoditos. nec cũsum suum efficam ꝑseum¬
te cõsuinarẽt. Uñ ut nulli coex c̃clãt. hõtatut
subdens. s uos. nemun. illoꝵ. d inceps. ꝯ sen

Expanded text:
quae ultro se ingerit? Exercitium illorum in opera fidei bonum fuisse testatur, sed nequitia malorum impeditos, ne cursum suum efficacia perseverante consummarent. Unde ut nulli eorum credant hortatur, subdens, sed vos nemini illorum, deincep
Abbreviated transcription (Latin):
dentib: bo ꝯuĩcẽt. qui sibi samis uidbatr. ut
pectã dmosttarẽtur nõ ut aufeñtur nõ. dati est uͥ nõ¬
n ueniret sehõ. nõut mõbus sanaretur. s ut p̃irõca¬
tiot mobo c̃scente. meddicus quereretur. Qui gͥ negn
egͥtudinem suam suꝑfluum uidicat saluatoẽm. gͥ

Expanded text:
inceret, qui sibi sanus videbatur, ut peccata demonstrarentur, non ut auferrentur. Data est ut inveniret se homo, non ut morbus sanaretur, sed ut praevaricatione morbo crescente, medicus quaereretur. Qui ergo negat aegritudinem suam, superfluum judicat Salvatorem. Ergo et
Abbreviated transcription (Latin):
añ ecdẽs. se. ab eis postea sepaliit. pettus nõ reptẽ¬
sibius eãt. nec ei parrus procaciter tesistebat.
paubus enĩ impetro hoc rep̃hẽclere nõpotu
ꝙ ipẽ fecit. necaiguere sumilatõnem. cums.
upẽ rẽs eãt s fut hec rep̃hesionõ uã. si dispẽ¬
satoĩa. nec petrus peccarnit. nec paulus ꝓcacit

Expanded text:
ante edens se ab eis postea separabat, Petrus vere reprehensibilis erat, nec eis Paulus procaciter resistebat. Paulus enim in Petro hoc reprehendere non potuit, quod ipse fecit, nec arguere simulationem, cujus et ipse reus erat; sed fuit haec reprehensio non vera, sed dispensatoria; nec Petrus peccavit, nec Paulus procaci
Abbreviated transcription (Latin):
plene suscipitis acsidicat uestram lemtatem ti¬
meo. nõ alindłł ita. Quomõ tt̃m. nthoc d̾ ertoe̾
gẽtiliũ intelligamꝰ. meo em̃ quod dicit. ꝯũtum¬
cisionẽ. uł logemdiot eosre ũti. in qua numꝗͣ
fuea̾nt. s adinfĩm ⁊ egena elemẽta. quibus
liũ. ut ł magendis reb. uł expectandis euẽ¬
tib inte. ⁊ negotioꝵ suoꝵ abastrologis ⁊ chal¬
deis notatos dics ⁊ mẽses.⁊ ãnos. apã obser

Expanded text:
plene suscipitis. Ac si dicat: Vestram levitatem timeo, non aliud. Vel ita: quomodo iterum, ut hoc de errore gentilium intelligamus; in eo enim quod dicit, comcisionem vel legem dicit eos reverti, in qua nunquam fuerant, sed ad infirma et egena elementa, quibus lium, ut vel in agendis rebus, vel in exspectandis vitae et negotiorum suorum, ab astrologis et Chaldaeis n
Abbreviated transcription (Latin):
nniliere. Nota ꝙ eum quiea̾t inc̾atus. fcm̃ dic̃
missum filiũ. quo fõs est ex muliere. Quidẽ
cit pater. fecit ⁊ filuis. filius quidẽ nõpater na¬
ipat̃ ⁊ filus oꝑatus. si militer nõ est passus pat̾
s filius. passionẽ m̃ filii. ⁊ pat̾ ⁊ filus oꝑatus
no. nec filius sine patre. Iudas aũquid fecit
insi peccatum: Ueniamus ad re surtectio¬
nẽ. nõ restutex̃ pater s filius. resuneccionẽ
ts̃ filu opatus: patet. ⁊ filius. ecce quidẽmini

Expanded text:
muliere. Nota quod eum qui erat increatus factum dicit. missum Filium quo factus est ex muliere. Quid escit Pater, fecit et Filius: Filius quidem, noet Filius operatus est. Non est passus Pater, sed Filius. Passionem tamen et Pater et Filius operatus lio, nec Filius sine Patre. Judas autem quid fecit nisi peccatum? Veniamus ad resurrectionem: non resurrexit Pater, sed Filius: resurrectionem tamen Filii operatus est Pater et Filius. Ecce q
Abbreviated transcription (Latin):
funt: ignoa̾nta langoĩs. Scłm. dsꝑatio cuĩtio¬
tus. ł er tiũ. adcp̃tio sanitatis. ¶Int̃ legẽ nãq
hõ mõbũ nõ agnosorbat suũ. iõꝙ silebat. nec q̃¬
rebati reme cdiũ. uͥ aũt lex sub mnt᷑ uit. ⁊ ostũdit
languidis uulnẽa sua. mox iuptum: ip̃m silẽ¬
tiũ. ⁊ cepetũt egͥ poscẽ temediũ. s ꝑoꝑa legis
ubinõ est salus .s anaĩ uolentes. ꝙ queit bant

Expanded text:
o curationis, tertium adeptio sanitatis. Ante legem namque homo morbum non agnoscebat suum, ideoque silebat, nec quaerebat remedium. Ut autem lex subintravit et ostendit languidis vulnera sua, mox ruptum est silentium, et coeperunt aegri poscere remedium; sed opera legis, ubi non est salus sanari volentes, quod quaerebant,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑouile pͥma est. ⁊ qua ipetñtur cetãs exfid
gis. uistificemur cico. ⁊ nõ exoꝑib leg̃. a¬
tiquo mõ sine antem fidem. siue cumfide fi
topter pater quod exoꝑib legis nõ istificit᷑¬
ꝙ exoꝑi om̃is caro .i. gentils. qr siex illis no

Expanded text:
petrantur caetera. Ex fide justificemur, dico, et non ex operibus legis aliquo modo, sive ante fidem sive cum fide fie, patet quod ex operibus legis non justificatur omnis caro, id est gentilis, quia si ex illis non
Abbreviated transcription (Latin):
stͣret. p̃clicans damẽ instãter nõ eis s. gͣ fidĩ sai¬
nos fieĩ fioles neea uelud neccia. quisquam su¬
scrꝑ. post passioẽm res rectiõem nanꝙ doimi¬
ni. iam reuelata fide amissea̾nt tamꝗͣ aduitam
offim sui. uetumtamẽ sicut e scpultuam nec

Expanded text:
straret, praedicans tamen instanter non eis, sed gratia fidei salvos fieri fideles, ne ea velut necessaria quisquam susciperet, post passionem et resurrectionem, namque Domini jam revelata fide, amiserant tanquam vitam officii sui. Verumtamen sicut defuncta c
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽ maledictũ. ꝙ panlus nõtimuit dice re
pectm̃: Plane hoc ꝓpha.⁊ dicẽ debuit. ⁊ p̃cticaẽ
nec mħ quodmaleclictus appellatus est qui
pendi inligno. ꝯtumelia in dõ putanda est.
&x pãte quippe mõtali. pependit inligno. Mot
Itẽ. Si clicẽt pectatũ maledictũ est. ne mo mi¬
raẽtur. Quud añ pependit inligno. nͥ caro mõ¬
talis cuiꝰ motalitas expeccõ uetĩs hoĩs eãt.¬

Expanded text:
dicere maledictum, quod Paulus non timuit dicere peccatum? Plane hoc propheta dicere debuit et praedicare, nec in hoc quod maledictus appellatus est qui pendet in ligno, contumelia in Deo putanda est. Ex parte quippe mortali pependit in ligno. MorItem, si diceret: Peccatum maledictum est, nemo miraretur. Quid autem pependit in ligno nisi caro mortalis, cujus mortalitas ex peccato veteris hominis erat
Abbreviated transcription (Latin):
rilie̾s dicit. nõ uͥgmitate comptas s femĩas
mauit eamtumuliẽm. nec adhuc passa eãt con¬
cubitum uiri. Ite nõte offendat ꝙait. fc̃m. cũ
ꝯfite amur natũ. factũ em̃ cõfitemur. insiho¬
minẽ ds̃ aut̃ semꝑfatiẽs est. fieĩ nescit. ut
factuses nobis. qñ fc̃s est. ꝗm̃quã fc̃ẽ est:¬

Expanded text:
non virginitate corruptas, sed feminas, mavit eam mulierem , nec adhuc passa erat concubitum viri. Item, non te offendat quod ait, factum cum confiteamur natum. Factum enim non confitemur nisi hominem. Deus autem semper faciens est, fieri nescit ut factus es nobis , quando factus est qui
Abbreviated transcription (Latin):
uis ĩ ip̃os xama doctra non cogent. It aosipost hoc
a płorum dc̃tum petius mũt illam mantiochansi¬
mulatõnem. qua gentes cogeret undaie. are. non
mirum sipanlus ꝯ stͥngebat eum libere d̾ bere asse
pantus nõtumide hoc sub tegere .s. fidenter asse¬
eo ꝯtuleat egłim. uł qua in omdu nocatiocm.¬
⁊̃ diuinitus cumdhac it monitũ acceꝑat. suic q
añ quami illi uerass⁊̃ antiochiam. quostimueãt
cum gẽtibus cume ꝯnesci uideat. Nõ enĩ nogamus
pertum inhac sentẽtia fuisse. ĩq̃ ⁊ panius fint.¬

Expanded text:
s Christiana doctrina non cogeret . Itaque si post hoc apostolorum decretum Petrus habuit illam in Antiochia simulationem qua gentes cogeret judaizare, non mirum si Paulus constringebat eum libere debere asserePaulus non timide hoc subtegere, sed fidenter asseeo contulerat Evangelium, vel quia in  divinitus eum de hac re monitum acceperat, sive quia antequam illi venissent Antiochiam quos timuerat, cum gentibus eum convesci viderat. Non enim negamus Petrum in hac sente
Abbreviated transcription (Latin):
idutõ nomio nc̃ habetur. maledictus: dõ.
Inãtiquis tñ hebteoꝵ codicib nobabetur no
maret. s nõest hoc motumeliam dñ. qui iõ.
dr̃ maledictus dõ. quia odit dt̃ peccm̃. ⁊ motemno¬
stram. cum. cum adclelendũ eam misit filiũ suũ.
Quid gͥ mirũ simaledictus dt̃ od̃ qmiĩse ht̃. &

Expanded text:
uteronomio nunc habetur, maledictus est Deo. In antiquis tamen Hebraeorum codicibus non habetur nommaret, sed non est hoc in contumeliam Domini, qui ideo dicitur maledictus Deo, quia odit Deus peccatum et mortem nostram, cum ad delendum eam misit Filium suum. Quid ergo mirum si maledictus dicitur Deo qui in se habet
Abbreviated transcription (Latin):
obf uũ d̾deret. s ꝑ ꝯmẽ cãdam anctoi̾tatem dim¬
nam. ⁊ s acm̃toꝵ illorum ꝓpħeticam scitatem. nõ
tẽ adrpisoendam sauitẽ. Miorbatur paulus gͣtie p̃cbi¬
cator egregis. dap̃nãe legẽ moysi ut sacͥlegam. nec
diam diluere uolẽs. ipe indaic mit ostñdes nõ
cam eẽ saclegam eẽ uidĩs ut est udolatͥa gẽtum.

Expanded text:
m auctoritatem divinam et sacramentorum illorum propheticam sanctitatem, non propter adipiscendam salutem, dicebatur Paulus gratiae praedicator egregius damnare legem Moysi ut sacrilegam, necdiam diluere volens ipse judaizavit, ostendens non eam esse sacrilegam Judaeis, ut est idololatria gentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
nit᷑uit. ⁊hostum obtulit. E coc qño uid̾i sig̃ uids̃
fcẽ est song̃ offinoso mẽdatio. s. hone sta clispẽsatõ¬
ne npetiũ sc agentib scggosse. ⁊ panlum ei restitis
subicctos eẽ ncc peceaẽ. sicͥcumcidũt. ⁊ sacͥficat᷑
dũ mõspẽ salurs meis nõ ostitãt. nec peccat petrus
inquo solo panlus rep̃hẽcda eñ. ut doctor genti¬
uon ut sit rephẽsio uã neccispõsatoĩa alioquum
mẽtitus: paulus. Siem̃ hoc fecit perrus quod fa

Expanded text:
s factus est. Non ergo officioso mendacio, sed honesta dispensatione et Petrum se a gentibus segregasse, et Paulum ei restitisssubditos esse, nec peccare si circumcidunt et sacrificant, modo spem salutis in eis non constituant, nec peccat Petrus in quo solo, Paulus reprehendit eum ut doctor gentium, ut sit reprehensio vera, nec dispensatoria. Alioquin mentitus
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ tilãt ota sua. ut finẽ bonor oꝑpo suom inla¬
udẽ homum̃ porant eam dinꝙ landẽ. Quasi
damimi abcis qĩ. nolite sic face̾ coãm homa¬
nib. quicquid uom facitis ut uid̾aturmi ab
me facẽ fiit̃ ulrma portigite itñtionem

Expanded text:
ventilant opera sua, ut finem bonorum operum suorum in laude hominum ponant; eamdemque laudem, quasi e coram hominibus quidquid boni facitis, ut videamini ab hic facere finem, ultra porrigite intentionem.
Abbreviated transcription (Latin):
dũ mortuũ accesit .i. sm̃m regis filius. d̾ cõ¬
sensu patͥs tolłãndã mõtem passionis d qͣlitate
maiestatis adpatibulũ ctucis. dsede regali ados¬
fitmã peccĩ. d̾lmumne ocli adtenebras mñdi. ł
in fc̃m uenit. ⁊ ueniẽs. locutus: pacẽ. ddit gͣ¬

Expanded text:
ortuum accessit, id est summi regis Filius, de concessu Patris ad tolerandam mortem passionis, de aequalitate majestatis ad patibulum crucis, de sede regali ad officinam peccati, de lumine coeli ad tenebras mundi vel inferni venit. Et veniens locutus est pacem, dedit gr
Abbreviated transcription (Latin):
quisquis enĩ facit ꝙtacẽ d̾bi. recte utiq facit.: nõ
falsum dillo ddicit. quidicit eum nõ recte fecisse.
ꝙ nouit eum facere dbuisse diaut̃ uerum scͥpsit
paulus. uerũ est ꝙ pettus nõ recte ambulabat
aduĩtatem eglui. E goquidẽ illud petrũs ic egis¬
se cͣdo ut gentes coget᷑ radaicare. hoc em̃ legoscͥp¬
inxp̃m. sesnui legalib salnos ẽẽ nõ posse ħ̃ enim
ꝯtendũi antiochie qui excͥcumcissione ẽcide¬
rant. Ipm̃ ud pulum ado nõita egisse. qu uotne¬
um ccrnicidit. uł cenchris uotum ꝑsolini. uł le¬
rosolumis aia cobo monitus legalia illa susce¬
pit. ut putare uidretur ꝑilia legalia. salutem
quanu doiatam gentium dap̃nare c̃clẽtur n¬

Expanded text:
Quisquis enim facit quod facere debet, recte utique facit, et ideo falsum de illo dicit, qui dicit eum non recte fecisse, quod novit eum facere debuisse. Si autem verum scripsit Paulus, verum est quod Petrus non recte ambulabat ad veritatem Evangelii: ego quidem illud Petrum sic egisse credo, ut gentes cogeret judaizare. Hoc enim lego scripos esse non posse. Hoc enim contendebant Antiochiae qui ex circumcisione crediderant. Ipsum vero Paulum credo non ita egisse, quando Timotheum circumcidit, vel Cenchris votum persolvit, vel Hierosolymis a Jacobo monitus, legalia illa suscepit, ut putare videretur per illa legalia salutem quam idololatriam gentium damnare cre
Abbreviated transcription (Latin):
rũt. ntaꝯstat. ꝙ nõabeis didici engliicũ
ad cos nõneneĩm: quia nõeãt opus electo a
stolorum p̃clicancat. ⁊ itm̃ reũ sus sum. dama¬
scum. uͥpẽ adhuc indis p̃dicauerat.
einde pꝰ Demd̾ postannos tues nem ierosolimã
annostͥs in dere petrum nodi scere aliquid adeo.
soluran trus sciret me foẽ sͥ co apłm. ⁊ apud
trum. ⁊ uerar ⁊ coapłs. ꝑ hoc ostñdit se muillo
mãsi ap̃ mõ clissentire abalus apłis. ut susur¬
hus. xu autẽ apostoloꝵ nemine uidi. uta¬

Expanded text:
ta constat, quod non ab eis didici Evangelium, cum ad eos non venerim, quia non erat opus electo a stolorum praedicaverat. Et iterum reversus sum Damascum, ubi ipse adhuc rudis praedicaverat. Deinde post annos tres veni Hierosolymam videre Petrum, non discere aliquid ab eo, et ut Petrus sciret me fore sibi coapostolum. Et apud ut verax et coapostolus. Per hoc ostendit se nullo modo dissentire ab aliis apostolis, ut susur autem apostolorum neminem vidi. Et
Abbreviated transcription (Latin):
uctos fa lege subiectioĩ eoꝵ ut eos subitantur.¬
lsos fr̃s quilegaba salit necessaĩa p̃dicabat. cũ¬
qui sub ĩ antem alibi censseit ut incͥcumcissioẽ¬
troierũ tunothei cur nõbic cessit: respõd⁊⁊
ex plora ait ꝑꝑ falsos fr̃s qui se fingut arncos sub

Expanded text:
subjectioni eorum, ut eis subjiciamur, qui legalia saluti necessaria praedicabant. Cum autem alibi cesserit, ut in circumcisione Timothei, cur non hic cessit? Respondet et ait: Propter falsos fratres, qui se fingunt amicos, sub
Abbreviated transcription (Latin):
uẽbum ꝓmalechicto ponitur. mulgo dr̃ d nota¬
do. nãduotrre se quẽquam nemo fere dicit n
tra dstabile aliquad: ⁊ tabominabile iudatut. a
erũ inctͥ in inetor ĩtisus suos aufẽret. s tcrum
nrꝙeãm luendam uocaret. hoc eãt anathe mate.
ca singua abhis rebus quenote. ⁊ꝑsolute .i. ꝑ¬

Expanded text:
verbum pro maledicto ponitur, et vulgo dicitur devotatio. Nam devotare se quanquam nemo fere dicit nisi testabile aliquid et abominabile uideatur. ut enim nihil inde uictor in usus suos auferret, sed totum in poenam luendam uoueret, hoc erat anathemare, qaeca lingua ab his rebus, quae uotae et
Abbreviated transcription (Latin):
coamoĩn. ⁊dmignũ humilitatis oxẽmplũ: ut meo
ipẽ cñi petins. ꝙ aprlo fiebat utiter lib̃tare caĩ¬
tatis. scẽ acbenigne pietate nũlitatis agett. ato
lua exemplũ postoeis. p̃ouit tanto sactius: quato
adiutatioẽm diffitilius quo nõdectigraẽntur maiõts.
laus itaq inste libtatis ĩpauio. ⁊ ie mimltatis i

Expanded text:
litatis exemplum, ut in eo Ipse enim Petrus quod a Paulo fiebat utiliter libertate charitatis, sancte ac benigne pietate humilitatis accepit, atque ita exemplum posteris praebuit, tanto sanctius quanto ad imitandum difficilius, quo non dedignarentur majores Laus itaq
Abbreviated transcription (Latin):
distte ꝓpħia quib dã apłs nõrette locutus fuisso m¬
nuoss aliis suas instrutiões mutane int. subdi¬
nes in tut inc̃patio qua arguit eos. qĩsuis instr¬
sogẽt uctioĩb dimissis. aliquas nouas uellet̃ ĩ¬
nupen ducere. ꝙ ñ possut̃. qui abeis nõ ꝓcessit cĩ¬
inno s̃o a nob aduos. iõitaͣ argui cos quia

Expanded text:
ia quibusdam Apostolus non recte locutus fuisse et in aliis suas institutiones mutaverant, subditur increpatio qua arguit eos. Quasi suis institutionibus dimissis aliquas novas vellent inducere quod non possent. Quia ab eis non processimo a nobis ad vos. Ideo ita arguit eos, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗdã putãt. lib̾e em̃ illa fecit sicut ait. ccum cisus
um .i. noluit ita nuere ac sic̾cumcisus nõcẽt ñ¬
eiũ iĩa impotestate habe bat. ⁊ sublege quidem
sicut nec fassaciter ge̾tilẽ se furẽ si licite omĩb ci¬
bis quos ĩ dãpnãt indi. ꝑmisit uti. cuiom̃es c̾atã
dĩ nõ simulate s uẽ boe eãt. Sicut gͦhos titũgen¬

Expanded text:
quidam putant. Libere enim illa fecit, sicut ait: Circumcisus qest, noluit ita vivere ac si circumcisus non in potestate habebat, et sub lege quidem sicut nec fallaciter gentilem se finxit; sed licite omnibus cibis quos etiam damnant Judaei permisit uti, cui omnis creatura Dei non simulate, sed vere bona erat. Sicut ergo hos ritus gen
Abbreviated transcription (Latin):
illius pͥp ꝓhibuit. ħ dicit qi licet ei sũptus acciꝑe uñ
pꝰ acturus est .s. noluit quianõ expedit uñ subdit. s.
nõ oũ expecliũt. sicut nec expedit acciꝑx suỹtus.
siem̃ abhis accrꝑ⁊ quos intantis uitus arguebat auc¬
toĩtatẽ magistũ inclinarit. Nõ enĩ potest instẽter
arguni. a quo accipr̃ maiẽ cuille ꝓiitus addãdũ sit¬

Expanded text:
s accipere, unde post acturus est; sed noluit quia non expedit. Unde subdit, sed non omnia expediunt, sicut non expedit accipere sumptus. Si enim ab his acciperet quos in tantis vitiis arguebat, auctoritatem magisterii inclinaret. Non enim potest instanter argui a quo accipitur, maxime cum ille promptus
Abbreviated transcription (Latin):
taculo. Ibierĩ mnnui tm̃ accip̃braniũ. et̃ĩ uactidisce¬
m̃t. expectar uatrronetur cũposteĩoĩ. agonẽ qui¬
ppe istũ nõ cupicditas s. caĩtas facit. Om̃s curtẽtes
quia omẽs possũt hr̃e coroãm ꝙ nõ nnago ne urũ¬
dali. llescitis cuĩ quodhi qui mista .c. om̃s .q. canĩ

Expanded text:
taculo. Ibi enim unus tantum accipit bravium, caeteri victi discenerit, exspectat ut coronetur cum posteriori. Agonem quippe istum non cupiditas, sed charitas facit. Omnes currentesquia omnes possunt habere coronam, quod non in agone mundiali. Nescitis enim quod hi qui in stadio c