comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
teri. Si filii ire. filii iundicte. filii pene. filii gehenne: quo¬
mͦ natura. nͥ qͥa peccante pͥmo homine. uitiũ ꝓ natura ito¬
cetus est natus. Si crĩ uidet: ñ opus habet ductore. Si opus
habet ductore et illuminatore: cecus est natuis a natiuitate.
uento dñs. Quid fecit: Magnũ mysteriũ cõmendauit. Spuit
in terra: de saliua sua lutũ fecit. qui uerbũ caro factũ est: et
inunxit ocłes ceti. Inunctꝰ crat: et ñ ds̃i uidebat. Mitito il¬
lum ad piscinã: que uocabat᷑ syloe. Ptinuit autẽ ad enͣgłis¬
tam. cõmendare nob̾ nom̃ huiꝰ ꝑiscine: et ait sd̾ utt̾¬
pretat᷑ missus. Iam qui sit missus agnosctas. Nisi enĩ ille
fiuisset missus: nemo nr̃m essec ab imqͥtate dimissus. Lauit
gͦ oclos in piscina: que int̾pretabat᷑ missus. Baptitatꝰ est ui
tas: sed hoc sufficiat karitati ur̃e. Audistis gͣnde mysteriũ.
Int̾roga hominẽ: xp̃ianus es: Respondit tͥ non sũ: si paga¬

Expanded text:
est filii vindictae, filii poenae, filii gehennae. Quomodo natura? quia peccante primo homine vitium procaecus natus est. Si enim videt, non opus habet ductore; si opus habet ductore et illuminatore, caecus est ergo a nativitate. 2. Venit Dominus: quid fecit? Magnum mysterium commendavit. Exspuit in terram, de saliva sua lutum fecit: quia Verbum caro factum est . Et inunxit oculos caeci. Inunctus erat, et nondum videbat. Misit illum ad piscinam quae vocatur Siloe. Pertinuit autem ad Evangelistam commendare nobis nomen hujus piscinae; et ait, Quod interpretatur Missus. Jam quis sit missus agnoscitis: nisi enim ille fuisset missus, nemo nostrum esset ab iniquitate dimissus. Lavit ergo oculos in ea piscina quae interpretatur Missus, baptizatus est inractari: sed hoc sufficiat Charitati vestrae; audistis grande mysterium. Interroga hominem, Christianus es? Respondet tibi, Non sum, si Paga
Abbreviated transcription (Latin):
cis a diabolo accepisti. et diabolo credidisti. mendax es: pat̾ m̃¬
dacii ñ es. Ille ttero qͥa ñ aliunde accepit m̃daciũ. qͦ mendatio
tamꝙͣ ueneno serpens hoĩem occideret: pat t̃ mendacii. sic̃ ds
est pat̾ u̾itatis. Recedite a patre m̃dacii: currite ad patrẽ ĩuta¬
uis. Amplectiminꝰ u̾itatẽ: ut accipiatis lib̾tatẽ. Illigͦ uidei apd̃
pettrẽ suũ uidant. qd loquebant᷑. Qͥo. nͥ mendaciũ : Dñs auttẽ

Expanded text:
cis a diabolo accepisti, et diabolo credidisti; mendax es, pater mecis a diabolo accepisti, et diabolo credidisti; mendax es, pater mendacii non es: ille vero quia non aliunde accepit mendacium, quo mendacio tanquam veneno serpens hominem occideret, pater est mendacii; sicut Deus Pater est veritatis. Recedite a patre mendacii, currite ad Patrem veritatis; amplectimini veritatem, ut accipiatis libertatem. 14. Illi ergo Judaei apud patrem suum viderunt quod loquebantur: quid, nisi mendacium? Dominus autem
Abbreviated transcription (Latin):
qui mentit᷑. pat̾ mendatii sui est. Si enĩ ab alio accepisti men
autẽ a se ip̃o m̃dax fuit: m̃datiũ suũ ip̃e genuit: a nemine
audiuit. Qm d pat̾ genuit filiũ u̾ttatẽ: sic diabolus lapsuis
genuit qͣsi filiũ mendactũ. Hiis audtas: replica ñe ⁊ retole
u̾ba dñi mens catholica. Quid audieris au̾tte. quid dicat ai¬
tende. Ille. qͥs: Diabolus. Homicida erat ab initio. agnoscimus¬
quia occidit adam: et in u̾itate ñ stetit. Agnoscimꝰ. qͥa de ue¬
ritate lapius est. qͥa u̾itas ñ est in eo. Uersi est: recedendo a ue¬
ritate: ñ habet u̾itatem. Cũ loqͥt m̃daciũ de ꝓpͥis loqͥt᷑. ñ alt
unde accipit unde loquat᷑. Cũ loqͥt m̃daciũ de ꝑpͥis loqͥt᷑. qͥa
mendax est ⁊ pat̾ eiꝰ. Et m̃dax ẽ: ⁊ pat̾ mendatis. Nam tu forte
mendax es. qͥ a mendaciũ loqueris. s ñ es patereiꝰ. Si enĩ qd̾ di¬

Expanded text:
qui mentitur, pater mendacii sui est. Si enim ab alio mendacium accequi mentitur, pater mendacii sui est. Si enim ab alio mendacium acceautem a seipso mendax fuit; mendacium suum ipse genuit, a nemine audivit. Quomodo Deus Pater genuit Filium veritatem; sic diabolus lapsus genuit quasi filium mendacium. His auditis, replica nunc et recole verba Domini: mens catholica, quid audieris adverte, quid dicat attende. Ille: quis? Diabolus - homicida erat ab initio. Agnoscimus, occidit Adam. Et in veritate non stetit. Agnoscimus, quia de veritate lapsus est. Quia veritas non est in eo. Verum est; recedendo a veritate non habquatur. Cum loquitur mendacium, de propriis loquitur; quia mendax est, et pater ejus. Et mendax est, et pater mendacii. Nam tu forte mendax es, quia mendacium loqueris: sed non es pater ejus. Si enim quod di
Abbreviated transcription (Latin):
meñdatiũ utiq ip̃e diabolus: de ꝓpͥis loquit᷑. qͥa mendax est ec
pat̾ eiꝰ. In his u̾bis quidam patrẽ habere diabolũ putauerũt.
et quesuier̃t quis eĩt diaboli pater. Hic uero detestabilis crror ma¬
nicheoꝵ. iuiuenit adbuc. que deciꝑent imꝑttos. Dolent trã dĩte.
prita diabolus angls suit: et lapsus ẽ. ab illo cepit peccatsĩ: sic̃
dicius. Pater tiꝰ quis erat. Nos contͣ. Qͥs tnuĩ nt̃m aliqͣndo dixit di¬
abolũ habere patrẽ: Et illi contͣ. Dñs dicit. eugłm loquit᷑. Dñs
de diabolo dicens att. Ille homicida erat ab inttio: ec in u̾ttate
ñ stecit. qͥa u̾itas ñ est in eo. Cũ loqͥt᷑ mendaciũ: de ꝑpͥis loqͥtur.
qͥa m̃dax est et pat̾ ciꝰ. Audi. intellige: ñ te longe mitto: in ip̃is
u̾bis intellige. Diabolũ dr̃s dixit patrẽ mendacii. Quid est hoc.
Audi quid ut. Rcplica mͦ ip̃a uba: ec intellige. Non enĩ omĩs

Expanded text:
mendacium, utique ipse diabolus, de propriis loquitur; quia mendax est, et mendacium, utique ipse diabolus, de propriis loquitur; quia mendax est, et pater ejus. In his verbis quidam patrem diabolum habere putaverunt, et quaesierunt quis esset diaboli pater. Hic vero detestabilis error Manichaeorum invenit adhuc qua deciperet imperitos. Solent enim dicere: Puta diabolus angelus fuit, et lapsus est; ab illo coepit peccatum, sicut dicitis: Pater ejus quis erat? Nos contra: Quis enim nostrum aliquando dixit diabolum habere patrem? Et illi contra: Dominus dicit, Evangelium loquitur, de diabolo dicens, ait, Ille hostetit; quia veritas non est in eo: cum loquitur mendacium, de propriis loquitur; quia mendax est, et pater ejus. 13. Audi, intellige; non te longe mitto, in ipsis verbis intellige. Diabolum Dominus dixit patrem mendacii. Quid est hoc? Audi quid sit, replica modo ipsa verba, et intellige. Non omnis enim
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ. Ille homicida erat ab inicio: ittiq in pͥmo homĩe
Ex illo ille homicida. ex quo potut fieri homicidiũ. Ex
illo potuit fieri homicidiũ: ex quo fc̃ est homo. Non enim poslet oc¬
cidi homo: nisi pͥus fieret homo. Homicaida gͦ ille. ab mitio. Et un̾de
homicida. Et in u̾ttate s̃i stentt. Ergo in u̾itate fuit: s ñ stando ce¬
cidit. Et qͣre in u̾itate non sitiro: Qa u̾itas s̃i est in eo. Non qm in¬
Sed in u̾itate ñ sterit: quia u̾itas ñ est in co. Cũ loquit᷑ menda¬
ciũ. ex ꝓpͥis loquit᷑: qͥa mendax est et pat̾ eiꝰ. Qͥo est hoc. Audistiᷤᷤ
u̾ba esigłii: intenti accepisis. Ecce repeto: ut agnoscatis qusdex¬
igatis. De diabolo dñs ea dicebat. que de diabolo dici a dño de¬
buerũt. Ille homicida erat ab initio. Uerũ ẽ: nã pͥmũ hominẽ
occidit. Et in u̾itate si sterit: qͥa de u̾itate lapsus est. Cũ loqͥtur

Expanded text:
mentem. Ille homicida erat ab initio: utique in primo homine. mentem. Ille homicida erat ab initio: utique in primo homine. Ex illo ille homicida, ex quo potuit fieri homicidium: ex illo potuit fieri homicidium, ex quo factus est homo. Non enim posset occidi homo, nisi prius fieret homo. Homicida ergo ille ab initio. Et unde homicida? Et in veritate non stetit. Ergo in veritate fuit, sed non stando cecidit. Et quare in veritate non stetit? Quia veritas non est in eo. Non quomouia veritas non est in eo. 12. Cum loquitur mendacium, ex propriis loquitur; quia mendax est, et pater ejus. Quid est hoc? Audistis verba Evangelii, intenti accepistis: ecce repeto, ut agnoscatis quid exigatis. De diabolo Dominus ea dicebat quae de diabolo dici a Domino debuerunt. Ille homicida erat ab initio, verum est; nam primum hominem occidit: et in veritate
Abbreviated transcription (Latin):
inicio. Ecce qd̾ est: desid̾ia patris ur̃i fac̾e ultis. Qritis
me occide̾ hoĩm qui u̾itatẽ uob̾ dico. Et ille inuidit hõc
et occidit hoĩem. Diabolus eñ cũ inuidereo hõi sirpente
indutꝰ loquutꝰ est mulieri: et de muliere uenenauit et
urũ. Mortui sunt diabolũ audiendo: quẽ ñ audissent
si dm audire uoluissent. Positus enĩ homo int̾ esĩ qui cre¬
auit. et eũ qui lapsus est: obtemꝑare debuit creatori. ñ
deceptori. Ergo ille homicida erat ab inttio. Uidete genꝰ ho¬
micidis fr̃s. Homicida dicit᷑ diabolus. Non gladio arma¬
tus. ñ ferro accinctꝰ. ad hotẽm uenit: uerbũ maluĩ semina¬
uit. et occidit. Noli gͦ putare te ñ eẽ homicida: qͣñdo fri
tuo malũ ꝑsuades. Si fr̃i tuo mala ꝑsuades: occidis. Et ut
ma et sagite. et lingua eoꝵ macera acitta. uos gͦ desidra
patͥs ur̃i fac̾e uultis. Ideo seuitis in carnẽ: qͥa ñ potestis in

Expanded text:
initio. Ecce quod est, desideria patris vestri facere vultis: Quaeritis initio. Ecce quod est, desideria patris vestri facere vultis: Quaeritis me occidere, hominem qui veritatem vobis dico. Et ille invidit homini, et occidit hominem. Diabolus enim cum invideret homini, serpente indutus locutus est mulieri, et de muliere venenavit et virum. Mortui sunt diabolum audiendo , quem non audissent, si Dominum audire voluissent: positus enim homo inter eum qui creavit, et eum qui lapsus est, obtemperare debuit Creatori, non deceptori. Ergo ille homicida erat ab initio. Videte genus homicidii, fratres. Homicida dicitur diabolus, non gladio armatus, non ferro accinctus; ad hominem venit, verbum malum seminavit, et occidit. Noli ergo putare te non esse homicidam, quando fratri tuo mala persuades: si fratri tuo mala persuades, occidis. Et ut ntes eorum arma et sagite et lingua eorum machera acuta et ceteratis facere: ideo saevitis in carnem, quia non potestis in
Abbreviated transcription (Latin):
re sc̃t conscretudinẽ. ꝓph̾a dicit ad ip̃os uideos. Patͥ tuus a¬
morreus: et mat tua cethea. Amorret gens erat q̃dam. un¬
de originẽ uidei ñ ducebant. Cechei et ip̃i gentẽ suã babe¬
barit: omnino alienã a geñe uideoꝵ. S quia erant impir
amorrei. et cechei: uidei autẽ imnitat sũt impietates illoꝵ.
inuener̃t sͥ parentes. ñ de quib nascerent᷑: s quoꝵ mores
sestando parit̾ dampnarent᷑. Quierttis autẽ fortasle: unde
ip̃e diabolus. Inde utiq unde ect̾i angłi. Sea cet̾i angłi in
sua obeadientia ꝑstitert̃. ille in obediendo et suꝑbiendo lap¬
sus est angls: et fc̃s est diabolus. Sed mͦ audite quidd dicat
dñs. Uos inqͥt de patre diabolo estis: et desidia patris uestri
facere uultis. Ecte unde filii eiꝰ. qͥa talia desid̾atis. ñ quia
de illo nati estis. Qsunt illiꝰ desidia: Ille homicida erat ab

Expanded text:
ae sanctae consuetudinem. Propheta dicit ad ipsos Judaeos: Pater tuus Aae sanctae consuetudinem. Propheta dicit ad ipsos Judaeos: Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Cethaea . Amorrhaei gens erat quaedam, unde originem Judaei non ducebant: Cethaei et ipsi gentem suam habebant, omnino alienam a genere Judaeorum. Sed quia erant impii Amorrhaei et Cethaei, Judaei autem imitati sunt impietates illorum; invenerunt sibi parentes, non de quibus nascerentur, sed quorum mores sectando pariter damnarentur. Quaeritis autem fortasse, unde ipse diabolus? Inde utique unde et caeteri Angeli. Sed caeteri Angeli in sua obedientia perstiterunt: ille inobediendo et susus est angelus, et factus est diabolus. « Sed modo audite quid dicat Dominus, Vos, inquit, a patre diabolo estis, et desideria patris vestri vultis facere. Ecce unde filii ejus; quia talia desideratis, non quia de illo nati estis. Quae sunt illius desideria? Ille homicida erat ab
Abbreviated transcription (Latin):
litt natura mali: ducentei originẽ de gente contͣria tene¬
brarũ. Sic errant lic extecant᷑: sic se ip̃os faciunt gertẽ te¬
nebeaꝵ. credendo qd̾ falsũ est. cont᷑ eũ a quo creati sunt. Ro
na est enĩ om̃is nat᷑a. s uiciata est omĩs nat᷑a. ꝑ uolunta¬
tem malam. Qd fecit ds ñ potest cẽ malũ. si ip̃e homo nõ
sic sͥ malus. S plane creator creator ẽ: creatura creatura ẽ.
Equari creatura s̃i potest creatori. Discernite eũ qui fecit
ab eo qd̾ fecit. Eq̃ri ñ potest fabro scannũ: cqͣri ñ potest co¬
lumpna structori. Ec tam̃ faber si scannũ fectt. lignũ ipe
et orana que fectt ñ habuit unde fateret: et tam̃ fecto. feã
ft̃ enĩ qͥa uoluit: fcã sc̃it qr dixit. s fc̃a fc̃õri comparari ñ
possunt. Queris qͥd compares. filiũ unicũ agnosce. unde
gͦ uidei fili diaboli: Imitando. ñ nascendo. Audite scͥptit¬

Expanded text:
lut natura mali, ducentes originem de gente contraria tenelut natura mali, ducentes originem de gente contraria tenebrarum. Sic errant, sic excaecantur, sic seipsos faciunt gentem tenebrarum, credendo quod fana est enim omnis natura; sed vitiata est hominis natura per voluntatem malam. Quod fecit Deus non potest esse malum, si ipse homo non sit sibi malus: sed plane Creator, Creator est; creatura, creatura est; aequari creatura non potest Creatori. Discernite eum qui fecit, ab eo quod fecit. Aequari non potest fabro scamnum, aequari non potest columna structori; et tamen faber si scamnum fecit, lignum ipse t: omnia quae fecit non habuit unde faceret, et tamen fecit. Facta sunt enim quia voluit, facta sunt quia dixit: sed facta factori comparari non possunt. Quaeris quod compares, Filium unicum agnosce. Unde ergo Judaei filii diaboli? Imitando, non nascendo. Audite Scriptur
Abbreviated transcription (Latin):
tus eius humanttas eiꝰ. mansio eiꝰ diuinitas eiꝰ. Diunitaᷤ
eius quo inuis: humanitas eiꝰ qua imus. Nisi nobis fiertt
qua irem: nũqͣm ad illũ manentẽ ꝑueniremꝰ. Qͣre inquit
loquelam meam ñ cognoscius: Qa si potestis audire u̾bũ
meũ. Ides ñ poterant cognoscͥe: qͥa ñ pot̾ant audire. Sec un
de audire ñ poterant.: ñ qͥa corrigi credendo nolebant: Es hoc
unde. Uos ex patre diabolo estis. Qmdiu patrẽ cõmemora¬
tis: Qmdu patres mutatis: Modo abraham: m̃ d̃m. Audi¬
te a filio dei. cuiꝰ filii sttis. a patre diabolo estis. Hic iam ea¬
uenda est heresis manycheoꝵ: que dicit eẽ qͣmdã naturam
inalo et gentẽ qͣmdam tenebraꝵ. cũ pͥncipib suis q̃ ausa
est pugnare cont᷑ dm: illũ uero dm ne debellaret gent adũ̾¬
sua. eamq gentẽ esse debelandam unde diabolus originẽ
dticit. Hinc dicunt ducere originẽ carnẽ nr̃am : et scdđm hoc
putant dc̃m a dño. tios a patre diabolo estis. qd̾ eẽnt illi ue¬

Expanded text:
tus ejus, humanitas ejus: mansio ejus, divinitas ejus: divinitas ejus quo imus, humanitas ejus qua imus. Nisi nobis fieret qua iremus, nunquam ad illum manentem perveniremus. 9. Quare, inquit, loquelam meam non cognoscitis? Quia non potestis audire sermonem meum. Ideo non poterant cognoscere, quia non poterant aude audire non poterant, nisi quia corrigi credendo nolebant? Et hoc unde? Vos ex patre diabolo estis. Quandiu patrem commemoratis? Quandiu patrem 554 mutatis, modo Abraham, modo Deum? Audite a Filio Dei, cujus filii estis. A patre diabolo estis. » Deesis Manichaeorum, quae dicit esse quamdam naturam mali et quamdam gentem tenebrarum cum principibus suis, quae ausa est pugnare contra Deum: illum vero Deum, ne debellaret gens adversua; eamque gentem fuisse debellatam, unde diabolus originem ducit. Hinc dicunt ducere originem carnem nostram; et secundum hoc putant dictum a Domino, Vos a patre diabolo estis, quod essent illi ve
Abbreviated transcription (Latin):
Diximꝰ enĩ fr̃s. hoc dñm ꝯmendasse in manducatttone car¬
nis sue. et potatione sangͥnis sui: ut in illo maneamꝰ. et ip¬
se in nob. Manemꝰ autẽ in illo: cũ sumꝰ m̃bra etꝰ. Illanet
autẽ ip̃e in nob̾. cũ sumꝰ templũ eiꝰ. Ut autẽ simꝰ membra

Expanded text:
Diximus enim hoc Dominum commendasse in manducatione carDiximus enim hoc Dominum commendasse in manducatione carnis suae et potatione sanguinis sui, ut in illo maneamus et ipse in nobis. Manemus autem in illo cum sumus membra ejus, manet autem ipse in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
scientia inflat. Iamgͦ debemꝰ odisse scientiã: absit. Et qͥd
est scientia inflat: Sola sine barttate. Iẽo adiunxit: hati¬
tas uͦ oliticat. Adde gͦ scientie haritatẽ: Et utilis erit scientia:
Accedat sp̃o ad carnẽ. qͣm accedit karitas ad scientiã: et ꝓdest
płimũ. Nam si caro nicħ ꝑdeẽt: u̾bũ caro ñ ficret: ut habi¬
taret ĩ nob̃. Si ꝑ carnẽ nob multũ ꝑfuit xp̃c: qm nichil¬
caro ꝓdest: S ꝑ carnẽ: sp̃c aliqͥd ꝓsalute nr̃a egit. Caro
uas suit. Qd habebat attende: ñ qd̾ erat. Apłi missi sũt
Nuinqͥd caro ip̃oꝵ nichil nob ꝓfuit. Si caro apłoꝵ nob̾¬
ꝓsuit: caro dñi pot̾at ñ ꝓdeẽ : Unde enĩ ad uos sonꝰ uer¬
bi nͥ ꝑuocẽ carnis: Unde stilus:. Unde oscͥpitio: Ista omũa
oꝑa carnis sunt: s agitante spĩ tamꝙͣ organũ suũ. Sp̃o
gͦ est qͥ uiuificat: caro autẽ ñ ꝑdest qͥcqͣm. Sicito illi intel¬
lexert̃ carnẽ: ñ sic ego do ad manducandũ meã carnẽ.

Expanded text:
Scientia inflat. Jam ergo debemus odisse scientiam? Absit. Et quid est, Scientia inflat? Sola, sine charitate: ideo adjunxit, Charitas vero aedificat . Adde ergo scientiae charitatem, et utilis erit scientia; accedat spiritus ad carnem, quomodo accedit charitas ad scientiam, et prodest plurimum. Nam si caro nihil prodesset, Verbum caro non fieret, ut inhabitaret in nobis. Si per carnem nobis multum profuit Chricarnem Spiritus aliquid pro salute nostra egit. Caro vas fuit; quod habebat attende, non quod erat. Apostoli missi sunt; numquid caro ipsorum nihil nobis profuit? Si caro Apostouit, caro Domini potuit nihil prodesse? Unde enim ad nos sonus verbi, nisi per vocem carnis? unde stilus, unde conscriptio? Ista omnia opera carnis sunt, sed agitante spiritu tanquam organum suum. Spiritus ergo est qui vivificat, caro autem non prodest quidquam: sicut illi intellexer
Abbreviated transcription (Latin):
rebant tt̃ lapidare uidei: et iterũ uadis illut: Respondit tħc.
Nonne duoderim hore sunt diei: Quid qͥ uult ista responsto.
Iili dixerunt. Modo te lapidart uolebant iudei: et itirũ ua¬
dis illuc ut telapident. Et dñs. Nonne duodecira hore sũt
dici: Si quis ambulau̾it indie ñ offenditr qͥa luct̃ huius
mundi uideo ⁊ di aitem ambrilau̾it in nocte. offendte: quia
lux ñ est meo. De die quidẽ loquittꝰ est: sed in nr̃a intelligri¬
tia qͣsiadł ut nox ist Iuuoctmꝰ diem. ut pellat noctem: et cor
lumint illustret. Quid enĩ qdñs dicere uoluto: Qmũ mͥ ui¬
rtut᷑. Sic etiam quodã alio loco petrus sc̃ diligens dñm sca
adhuc ñ plene intelligens cur uinisset. tunuit ne mortret᷑:
et uite displicuit. ud est ip̃i dño. Nam cũ indicaret discipłis
cetos. eoait. Absit a re dñe: ꝓpuiꝰ t̾ esto: non fit istud. Et con¬

Expanded text:
rebant te lapidare Judaei, et iterum vadis illuc? Respondit Jesus: rebant te lapidare Judaei, et iterum vadis illuc? Respondit Jesus: Nonne duodecim horae sunt diei? Quid sibi vult ista responsio? Illi dixerunt: Modo te volebant lapidare Judaei, et iterum vadis illuc, ut te lapident? Et Dominus: Nonne duodecim horae sunt offendit, quia lucem hujus mundi videt: si autem ambulaverit in nocte, offendit, quia lux non est in eo. De die quidem locutus est, sed in nostra intelligentia quasi adhuc nox est. Invocemus diem, ut expellat noctem, et cor lumine illustret. Quid enim Dominus dicere voluit? Quantum mihi virentur. Sic etiam quodam alio loco Petrus sanctus diligens Dominum, sed adhuc non plene intelligens cur venisset, timuit ne moreretur, et vitae displicuit, id est, ipsi Domino: nam cum indicaret discipulis caeteros, et ait, Absit a te, D
Abbreviated transcription (Latin):
silius dei ꝑ cam. ꝑ qͣm: Pillam infirmitatẽ. Diligebat autẽ
ihc marcham: et sororem eiꝰ mariã: et lazarũ. Ille languens.
ille tristes: om̃s dilecti. Sed diligebat ees. et languentiũ sal¬
uator: ĩmo eciã mortuoꝵ suscitator: et tͥstium consolator. Ut
gͦ audiuit quia infirmat᷑: tunc quidem mansit in eodẽ loco
duob dreb Nuntiauerant gͦ ille: mansit illic ille. Tamdui
tempꝰ distũ e est. quousq qͣtriduũ compleret᷑. Nonfrust᷑
nͥ qͥa forte ĩmoqͥa certe. et ipe mimer̃ dierũ intimat aliqd̃ sac̃¬
mentũ. Deuide post hec: dicit discipulis suis. Eamꝰ in udeã
tecrũ. Ubi pene fuerat lapidat᷑: qui ꝓpt̾ea inde discessuse
uidedat᷑ ne iapidaret᷑. Disceu̾to enĩ it boitie:. sed in tedeundo
quafioblitus infirmitatem. ostendio potestatem. Camus
inquit in iudeam. Deniq hoc disto: uidete quemadmodum
discipili territi fuerunt. Dicunt ei discipłi. Rabbi: nũt que

Expanded text:
quam? Per illam infirmitatem. Diligebat autem Jesus Martham et sororem ejus Mariam, et Lazarum. « Ille languens, illae tristes, omnes dilecti. Sed diligebat eos, et languentium salvator, imo etiam mortuorum suscitator, et tristium consolator. Ut ergo audivit quod infirmabatur, tunc quidem mansit in eodem loco duobus diebus. Nuntiaverunt ergo illae, mansit illic ille. Tandiu tempus ductum est, quousque quatriduum compleretur. Non frustra, nisi quia forte, imo quia certe, et ipse numerus dierum intimat aliquod sacramentum. Deinde post haec dicit discipulis suis: Eamus in Judaeam iterum ubi pene fuerat lapidatus; qui propterea inde discessisse videbatur, ne lapidaretur. Discessit enim ut homo, sed in redeundo quasi oblitus infirmitatem, ostendit potestatem. Eamus, inquit, in Judaeam. Denique hoc dicto, videte quemadmodum discipul
Abbreviated transcription (Latin):
tͥgnta: tuncad ees uenit iħx. Duffic̾et iuginti qͥnq: suf¬
sic̾et tͥginta: maxime qͥa estimantis erat ñ affirmantiᷤ.
Numqͥd ꝑeclitaret᷑ u̾itas in estimante. si dit̾et stadia fer¬
me tͥginta: aut stadia ferme. uiguiti qͥnq: Sed ex iugni¬
tiqͥnq: fecit tͥginta. Qramꝰ nunerũ. iuginti qͥnq unde¬

Expanded text:
triginta, tunc ad eos venit Jesus. Sufficeret viginti quinque, suftriginta, tunc ad eos venit Jesus. Sufficeret viginti quinque, sufficeret triginta, maxime quia aestimantis erat, non affirmantis. Numquid periclitaretur veritas in aestimante, si diceret stadia ferme triginta, aut stadia ferme viginti quinque? Sed ex viginti quinque fecit triginta. Quaeramus numerum vigesimum qu
Abbreviated transcription (Latin):
Crescunt tenebre: et ñdũ uenit iħc. Crescentib tenebͥs
frigescente karitate. habundante ĩniqͥtate. ip̃i st̃ fiuctꝰ
nauẽ turbantes. Tempestates et uenti: clamores ftͥ male¬
dicoꝵ Inde baritas refrigescit: inde fluctꝰ augeritꝰ. et tui¬
bat᷑ nauis. Uento magno flante. mare exsurgebat: tenebrt
crescebant. Intelligentia minuebat᷑: iniqͥtas augebatut.
Cũ remigassent gͦ qͤsi stadia uiginti qͥnq aut tͥginta:
int̾ea ambulabant: ꝑmouebant. Nec uenti illi et tempes¬
tas. et fluctꝰ et renebre idagebant. ut nauis uł ñ ꝑmoueret.
uel soluta mergeret᷑: s nt̾ illa oĩa mala ibat. Etenĩ quia
habundalitt iniqͥtas. refrigescit karitas multoꝵ crescũt
fluctus: augent᷑ tenebre: seuit uentꝰ: s tñ nauis ambulat.
Qͥ enĩ ꝑseu̾au̾it usq in finẽ. hic salruus crit. Nec ip̃e stadi¬
oꝵ numerꝰ contẽpnendꝰ est. Neq enĩ uere possec nichil sig¬
inficare qđ dc̃m ẽ cũ remigassent stadia uiginti qͥnꝙ aus

Expanded text:
 venit Jesus. Crescentibus tenebris, refrigescente charitate, abundante iniquitate, ipsi sunt fluctus navem turbantes: tempestates et venti, clamores sunt maledicorum. Inde charitas refrigescit, inde fluctus augentur, et turbatur navis. 6. Vento magno flante mare exsurgebat. Tenebrae crescebant, intelligentia minuebatur, iniquitas augebatur. Cum remigassent ergo quasi stadia viginti quinque aut triginta. Interea ambulabant, promovebant, nec venti illi et tempestates et fluctus et tenebrae id agebant, ut vel navis non promoveretur, vel soluta mergeretur: sed inter illa omnia mala ibat. Etenim quia abundavit iniquitas, et refrigescit charitas multorum, crescunt fluctus, augentur tenebrae, saevit c ipse stadiorum numerus contemnendus est. Neque enim vere posset nihil significare quod dictum est, Cum remigassent stadia viginti quinque aut
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ rursũ hoĩem qui fũat cecꝰ. et dixerunt ei. Da głam ddo. Qtͥo
est cda głam do: lega qd̾ accepisti. Hoc plane ñ est głam do
dare: sed dm potiꝰ blasphemare. Da inqͥunt głam do. Nos
scimꝰ qͥa hic homo peccator est. Dixit gͦ ille. Si peciator est ne¬
scio: unũ scio qͥa cecus cũ eẽm. mͦ uideo. Dixerunt gͦ illi. Qcd

Expanded text:
go rursum hominem qui fuerat caecus, et dixerunt ei: Da gloriam Deo. « Quid est, da gloriam Deo? Nega quod accepisti. Hoc plane non est Deo gloriam dare, sed Deum potius blasphemare. Da, inquiunt, gloriam Deo. Nos scimus quia hic homo peccator est. Dixit ergo ille: Si peccator est, nescio; unum sc
Abbreviated transcription (Latin):
reuelatio xp̃i est. Ds manifestꝰ ueniet. d̃s nr̃ et ñ silebit. Ignis
ante eũ p̃ibit. Iste ignis inflãmabit inunicos eiꝰ. aridas arbo¬
res ignis cõp̃hendet. Tunc enĩ aride apparebũt: qͣndo eis dicet᷑.
esuritii enĩ: et ñ dedistis mͥ manditeare. In alia ttero parte
hoc est in dextera. apparebit fecũditas fructiñ: dignitasq
foliors̃. Uiriditas. et̾nitas erit. Illis gͦ ramꝙͣ aridis dicetur:
tte in ignẽ ec̃ũ Ecce enĩ inqͥt. securis ad radices arboꝵ posita
est. Oninis gͥ arbor q̃ non factt frrictũ bonũ: excidet᷑ et in ig¬
nem mitet᷑. Dicant gͥ de te. si ꝑficis in xp̃o. dicant homines.
seducte turbas. De ipd toto corpore: xp̃ł. hoc dicit᷑. Cogita torpꝰ
xp̃iadhuc ĩ mundo. cogita corpus ⁊ͥ adheic in area. Uide quẽ¬
admodũ blasphemet᷑ a palea. Simul qͥdem tͥturant᷑: s pa¬

Expanded text:
revelatio Christi est: Deus manifestus veniet, Deus noster et non silebit ; ignis revelatio Christi est: Deus manifestus veniet, Deus noster et non silebit ; ignis ante eum praeibit: iste ignis inflammabit inimicos ejus ; aridas arbores ignis comprehendet. Tunc enim aridae apparebunt, quando eis dicetur, Esurivi, et non dedistis mihi manducare: in alia vero parte, hoc est in dextera, apparebit fecunditas fructuum, dignitasque foliorum; viriditas, aeternitas erit. Illis ergo tanquam aridis dicetur, Ite  arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Dicant ergo de te, si proficis in Christo, dicant homines, Seducit turbas. De ipso, de toto corpore Christi hoc dicitur. Cogita corpus Christi adhuc in mundo, cogita corpus Christi adhuc in area; vide quemadmodum blasphemetur a palea. Simul quidem triturantur; sed pa
Abbreviated transcription (Latin):
bant eũ in dic festo: anteqͣm ascenderet. Priores enĩ frs ascen¬
derunit:. et ñ tunc ascendit ille qͣndo illi pittabant et uolebat:
ut eciã hoc impleret᷑ qd̾ ate. Non ad hunc idẽ ad quẽ tios uultiᷤ
pͥmũ uel scam diẽ. Ascendit autẽ postea ut euͣgłm loqͥt᷑ media¬
to die festo: ta est cũ iam illiꝰ diei festi tot dies p̾tissent. qͦt re¬
mansissent. Ipsam tnĩ festiuitatẽ qͣntũ intelligendũ ẽ: dieb
plurib celebrabant. Dicebant gͦ. Ubi ẽ illt: Et murm mul¬
tus de eo erat in tͦba. Unde murm᷑: De contentione. Que fu¬
it contentio: Qdam enĩ dicebant qͥa bonꝰ est: alii autẽ non.
cto t̾bas. Unde hoc. Qa uuita nr̃a abscondita est cũ rp̃o in deo.
Ideo licet dice hõib ꝑ hyemẽ: mortua ẽ ista arbor Uerbi gr̃a.
Arbor fyci. arbor piri. et huiꝰmodi pomoꝵ. similis ẽ aride: et ꝙͣ¬
diu hyemps ẽ ñ apparet. Estas ꝓbat. uidiciũ ꝓbat. Estas nr̃a:

Expanded text:
bant eum in die festo antequam ascenderet, priores enim fratres ascenderant. Non tunc ascendit ille, quando illi putabant et volebant, ut jam hoc impleretur quod ait, Non ad hunc, id est, ad quem vos vultis, primum vel secundum diem. Ascendit autem postea, ut Evangelium loquitur, mediato die festo, id est, cum jam illius diei festi tot dies praeterissent, quot remansissent. Ipsam enim festivitatem, quantum intelligendum est, diebus plurimis celebrabant. Dicebant ergo: Ubi est ille? et murmur multus de eo erat in turba. Unde murmur? De contentione. Quae fuit contentio? Quidam enim dicebant, Quia bonus est; alii autem, Non, cit turbas. Unde hoc? Quia vita nostra abscondita est cum Christo in Deo . Ideo licet dicere hominibus per hiemem, Mortua est ista arbor, verbi gratia, arbor fici, arbor piri, et hujusmodi pomorum, similis est aridae; et quamdiu hiems est, non apparet. Aestas probat, judicium probat. Aestas nostra,
Abbreviated transcription (Latin):
miliꝰ: Qto uehementiꝰ: stͥd minutiꝰ: Qto feruentiꝰ: Ergo et uol
dit. si manseritiꝰᷤ in u̾bo meo. in quo credidistis: quo ꝑducimins
uere discipłi mei critis. Et quid uob̃ ꝑdest: Et cognoscetis u̾tta¬

Expanded text:
milius, quid vehementius? quid minutius, quid ferventius? Ergo et vos, milius, quid vehementius? quid minutius, quid ferventius? Ergo et vos, ait, si manseritis in verbo meo, in quo credidistis, quo perducemini? Vere discipuli mei eritis. Et quid nobis prodest? Et cognoscetis verita
Abbreviated transcription (Latin):
habet: cognitio et ĩmortalitas. et et̾nitas. ñ habet humilitatẽ:
sed celsitudinẽ. erestionẽ. nullã defectionẽ. ct̾nã stabilitatem.
nullam ab inimico expugnationẽ. nullũ deficiendi tumo¬
rẽ. Nagnũ ẽ qd incipit a fide. sed contẽpnit᷑ fundar̃tũ. do¬
let etiã in edificio ab imꝑitis cõtempni. fõssa sit gͣndis: lapi¬
des quoqͦmodo passim mittunt᷑. nulla ibi expolitio: nulla
pulchritudo apparet: qͣm nͨ in arboris radice apparet aliqͣ
pulchriuido: totũ tam̃ quicqͥd te delectat in arbort de radice
surrexit. Ded uides radicẽ. et ñ delectaris. inides arborem
ec miraris: Stulte qd̾ miraris: ide lurrextt quo non de¬
lestaris. Parũ aliqͥd uedet᷑ fidel credentis̃. Non habes stait¬
ram unde appendas Audigͦ quo ꝑumniat : et uuite qͣnta sit. sicite et
ip̃e dñs alio locs dit̃. Si habu̾tts fidẽ tamꝙͣ gͣnũ synapis. Qa hu¬

Expanded text:
habet: cognitio et immortalitas et aeternitas non habet humilitatem, habet: cognitio et immortalitas et aeternitas non habet humilitatem, sed celsitudinem; erectionem, nullam defectionem, aeternam stabilitatem, nullam ab inimico expugnationem, nullum deficiendi timorem. Magnum est quod incipit a fide; sed contemnitur. Fundamentum solet etiam in aedificio ab imperitis contemni. Fossa fit grandis, lapides quoquo modo passim mittuntur; nulla ibi expolitio, nulla pulchritudo apparet: quomodo nec in arboris radice, non apparet aliqua pulchritudo; totum tamen quidquid te delectat in arbore, de radice surrexit. Sed vides radicem, et non delectaris; vides arborem et miraris. Stulte, quod miraris, inde surrexit quo non delectaris. Parum aliquid videtur fides credentium, non habes stateram unde appendas. Audi ergo quo perveniat, et vide quanta sit: sicut et ipse Dominus alio loco dicit, Si habueritis fidem sicut g
Abbreviated transcription (Latin):
est filiꝰ. Heresis qͥppe ista nimis antiqͣ est: et paulañ eusc̾a¬
ta. Arrianoꝵ antẽ ad huc uidet᷑ habere aliq̃s motiones qͣsi
cadai̾s pittrescentis. aut certe ut multũ qͣsi homĩs aĩam
agentis. Oportet inde reliqͦs lib̾ari: sicut inde multi lib̾a¬
ti sũt. Et qͥdẽ ista ciuitas eos ñ habebat: sed postea qͣmmulti
ꝑegͥni aduenert̃. sĩnulli et ipsi umnert̃. Ecce Hec dño loq̃n¬
te: multi uidei credider̃t in eũ. Ecce et me loquente. arria¬
ni credant: ñ in mae s metũ. Dicebat gͦ dñs: ad eos qͥ credide¬
runt in eũ uidcos. Si uos manseriris in u̾bo meo. Ideo mã¬
serius qͥa iniciati estis: qͥa ẽẽ ibi cepistis. Di mansertus. Hoc ẽ
infide q̃ in uobis credentib ẽẽ cepit: quo ꝑueniets: Uide qͣ¬
le uucisi: quo ꝑducit. dmasti fundam̃tũ: culiũ attende. et ot
ista humilitate. aliam cellitudinẽ q̃re. fides enĩ humlitatem

Expanded text:
Filius est: haeresis quippe ista nimis antiqua est, et paulatim evisceraFilius est: haeresis quippe ista nimis antiqua est, et paulatim eviscerata. Arianorum autem adhuc videtur habere aliquas motiones quasi cadaveris putrescentis; aut certe, ut multum, quasi hominis animam agentis: oportet inde reliquos liberari, sicut inde multi liberati sunt. Et quidem ista civitas eos non habebat; sed posteaquam multi peregrini advenerunt, nonnulli et ipsi venerunt. Ecce haec Domino loquente multi Judaei crediderunt in eum; ecce et me loquente Ariani credant, non in me, sed mecum. 8. Dicebat ergo Dominus ad eos qui crediderant in eum Judaeostis, hoc est in fide quae in vobis esse credentibus coepit; quo pervenietis? Vide quale initium, quo perducit. Amasti fundamentum, culmen attende, et ex ista humilitate aliam celsitudinem quaere. Fides enim humilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ. sed ñ recessit a filio. Non enĩ qua misit filiũ. ñ ibi erat
pat̃: ubi enĩ ñ ẽ qͥ fecit omnia: ubi ñ est qͥ dixit. celũ et t̾rã
ego impleo. Dea forte pater ubiq ẽ: et filiꝰ ñ est ubiq  E uͣn¬
głistã audi. In hoc mundo erat: et mundus ꝑ eũ fĩs ẽ. Ergo
inqͥt qͥ me misti. cuiꝰ austoritate. tamꝙͣ tett̾na incarnatꝰ sũ:
mecũ est ñ me reliqͥt. Qͣre ñ me reliqͥt: Non reliqͥt me
inqͥt solũ: qͥa ego q̃ placita st̃ ei facio semꝑ. Ip̃a ẽ eqͣlitas sc̃ꝑ.
ñ ex qͦdam inttio et deinceps: sed sine initio sine fine. Dei enĩ
Hec illo loq̃nte: multi credidert̃ in eũ Utinã et me loquent¬
te multi qui aliud sapiebant intelligarit: et credant in cũ
Qͥdam enĩ foctasse sunt in ista multitudine arriani. Non
audeo suspicari ẽẽ sabellianos: qͥ ip̃m patrẽ dicunt eẽ qui

Expanded text:
Filium, sed non recessit a Filio. Non enim quo misit Filium, non ibi erat Filium, sed non recessit a Filio. Non enim quo misit Filium, non ibi erat Pater. Ubi enim non est qui fecit omnia? ubi non est qui dixit, Coelum et terram ego impleo ? Sed forte Pater ubique, et Filius non ubique est? Evangelistam audi: In hoc mundo erat, et mundus per eum factus est . Ergo, inquit, qui misit me, cujus auctoritate tanquam paterna incarnreliquit me, inquit, solum, quia ego, quae placita sunt ei, facio semper. Ipsa est aequalitas semper, non ex quodam initio et deinceps, sed sine initio, sine fine. Dei enim Haec illo loquente, multi crediderunt in eum. Utinam et me loquente multi qui aliud sapiebant intelligant, et credant in eum. Quidam enim fortasse sunt in ista multitudine ariani. Non audeo suspicari esse sabellianos qui ipsum Patrem dicunt esse qui
Abbreviated transcription (Latin):
si indoctũ genu̾it: sed hoc est eũ docuisse. qd̾ est scientem
genuille: et hoc est docuit me pat̾. qd̾ est scientẽ me genu
to pat̾. Si tĩ qd parici urtelliguito simplex ẽ nata ueri¬
tatis: Hoc est filio e qd nosit cbilla gͥ habet ite nou̾it: a quo
habet ut sit. Non uo pͥui ab illo ct̃t. et ab illo postea nollet: sod
quemadmodũ illi gignendo dedit ut et̃e. sic gignendo dedit¬
ut nosset. qͥa simplici uo dictũ est. nat᷑e ueritatis. eẽ et nosse
ñ est aliud atq aliud sed hoc ip̃m. Dixit gͦ ista uideis: et ad¬
didit. Et qͥ me misit: metũ ẽ. Iam hoc ec ante dix̾at: sed rem
magnã assidue cõmemorat. Misit me. et metũ ẽ. Si gͦ tec̃
ẽ o dñe : ñ uiꝰ ab alio missus est: sambo uenistis Et tam̃ cũ
ambo simul sint. unꝰ missis ẽ. alt̾ misit: qm̃ missio incarna¬
tio ẽ: et ipsa incarnatto filii tantũ ẽ. ñ pͣatͥs. Nisit itaq pat

Expanded text:
asi indoctum genuerit: sed hoc est eum docuisse, quod esasi indoctum genuerit: sed hoc est eum docuisse, quod esgenuisse; et hoc est, docuit me Pater, quod scientem me Pater genuit. Si enim, quod pauci intelligunt, simplex est natura veritatis, hoc est Filio esse, quod nosse. Ab illo ergo habet quod noverit, a quo habet ut sit; non ut prius ab illo esset, et ab illo postea nosset: sed quemadmodum illi gignendo dedit ut esseut nosset: quia simplici, ut dictum est, naturae veritatis esse et nosse non est aliud atque aliud, sed hoc ipsum. 6. Dixit ergo ista Judaeis, et addidit: Et qui me misit mecum est. Jam hoc et ante dixerat, sed rem magnam assidue commemorat: misit me, et mecum est. Si ergo tecum est, o Domine, non unus ab alio missus est, sed ambo venistis. Et tamen cum ambo simul sint, unus missus est, alter misit: quoniam missio incarnatio est, et ipsa incarnatio Filii tantum est, non et Patris. Misit itaque Pater
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃o. Niuiꝰ dei est intelligrnna. Qͥs hoc dixit in corde uestro
intellexit. qͥd dixit inqͥt: aut quid ẽ qd laudas: Aribo me
audier̃t. Ambob ego dixi.: sed uni ipsoꝵ ad̃s dixit. Si par¬
ua magnis comꝑare concedit᷑: qm̃ nos ad esĩ qͥd sumꝰ: Tam̃
nescio qͥd incorꝑalit̾ et sp̃alit̾ facit in nobis ds: qd nec sonꝰ
ẽ qͥ aurẽ ꝑcutiat: nec color est. qui ocł̃is disc̾nat᷑. nͨ odor est
qui narib capiat᷑: nͨ saporẽ qͥ fautib iudicet᷑: nͨ durũ et
molle qd̵ tangendo sentiat᷑. Eo tam̃ aliqͥd est qd̾ sentire faci¬
le est. explicare impossibile est. Si g d̾s ut dic̾e ceꝑam loqͥt᷑
in cordib nr̃is sine sono: qm loqͥt᷑ filio suo: Sic gͥ fr̃s sic co¬
gitate qͣntũ potestis ut dixi: silicet parua magnis mͦ aliqͦ
comparare. sic cogitate. Incorporalit̾ pat̾ loquitus est fi¬
lio: qͥa incorporalit̃ pat̾ genuto filiũ. Nec eũ sic docuit qͣ¬

Expanded text:
vestro. Munus Dei est intelligentia. Quis hoc dixit in corde vestro, vestro. Munus Dei est intelligentia. Quis hoc dixit in corde vestro, intellexit: Quid dixit, inquit, aut quid est quod laudas? Ambo me audierunt, ambobus ego dixi; sed uni ipsorum Deus dixit. Si parva magnis comparare conceditur, quoniam nos ad eum quid sumus? tamen nescio quid incorporaliter et spiritualiter facit in nobis Deus, quod nec sonus est qui aurem percutiat, nec color qui oculis discernatur, nec odor est qui naribus capiatur, nec sapor qui faucibus judicetur, nec durum et molle quod tangendo sentiatur: tamen aliquid est quod sentire facile est, explicare impossibile est. Si ergo Deus, ut dicere coeperam, loquitur in cordibus nostris sine sono, quomodo loquitur Filio suo? Sic ergo, fratres, sic cogitate, quantum potestis, ut dixi, si licet parva magnis modo aliquo comparare; sic cogitate. Incorporaliter Pater locutus est Filio, quia incorporaliter Pater genuit Filium. Nec eum sic docuit qu
Abbreviated transcription (Latin):
se qd dixi. Qntũ ad strepitũ ꝑtinet emissũ ex ore meo: sic
eiꝰ ille particeps fc̃s ẽ qͥ ñ intellexit. qm et uos. Eñ sonũ au¬
diuit: eedẽ sillabe aures eiꝰ ꝑcussert̃: s in corde ipstꝰ nichil ge¬
nuert̃. Qre: Qͥa ñ intellexit. Uos autẽ si intellexistis. unde
incellexists: Ego ad aurẽ sonui. slumqͥd ego incorde lum̃
accendi: ꝓtuldubio si uerũ est qd̾ dixi. eo hoi uerũ nõ so¬
lũ audisus. uerũ eniã intellexistis: dne res ibi fc̃e sunt. dis¬
cernite illas: auditꝰ et intellestꝰ. Auditꝰ ꝑ me fc̃s est. Intellec¬
tus ꝑquẽ: Ego ail aurẽ dixi: ut audiretis. Ad cor nr̃m qͥs
dixtr ut intelligeretis: Sine dubio aliqͥs ad cor ur̃m aliqͥd
dixit. ut ñ solũ strepttꝰ iste u̾boꝵ ꝑcuteret aurẽ urãm. sed
etiam incorur̃m aliqͥd descenderet u̾itatis. Dixit aliqͥs ec ad
cor ur̃m: s ñ eũ uidetis. Si intellexistis fr̃s: dc̃m est ec cordi

Expanded text:
se quod dixi: quantum ad strepitum pertinet emissum ex ore meo, sic se quod dixi: quantum ad strepitum pertinet emissum ex ore meo, sic ejus ille particeps factus est qui non intellexit, quomodo et vos; eum sonum audivit, eaedem syllabae aures ejus percusserunt; sed in corde ipsius nihil genuerunt. Quare? Quia non intellexit. Vos autem si intellexistis unde intellexistis? Ego ad aurem sonui; numquid ego in corde lumen accendi? Procul dubio si verum est quod dixi, et hoc verum non solum audistis, verum etiam intellexistis; duae res ibi factae sunt, discernite illas, auditus et intellectus. Auditus per me factus est, intellectus per quem? Ego ad aurem dixi ut audiretis, ad cor vestrum quis dixit ut intelligeretis? Sine dubio aliquis et ad cor vestrum aliquid dixit, ut non solum strepitus iste verborum percuteret aurem vestram, sed etiam in cor vestrum aliquid descenderet veritatis: dixit aliquis et ad cor vestrum, sed non eum videtis; si intellexistis, fratres, dictum est et cordi
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ est. et tam̃ ist. Namsi ñẽit: nͨ amaret᷑ nec m̾tto laudaret᷑:
nec amata ñ latidata corde moribꝙ teneret᷑. Nunc uͦ fiunt
hoĩes sapientes. Unde fierent nͥ eẽt sapientia: porro autẽ o hõ.
si sapientiã tud̃ ued̾e carnis ocłis ñ potes. nec tali imaginati¬
one cogitare. qͣu corporalia cogitant: sapientie dĩ atides ĩ¬
illi. Qdo docuit paterfiliũ: u̾ba fecit qmͦ tu qͣndo doces fi
unico u̾bo: Yerbũ er̃ patͥs aures habuit ad os patͥs: Carna¬
lia sãt ista: ꝑeant de cordib pris. Hoc enĩ dico. Ecce si ratel¬
lexistis qd̾ ego dixi: ego certe loquutꝰ iñ. et mea iterba sonaue¬
tinit. sonisq aures pepulet̃t: ec ꝑ sensũ auditꝰ ur̃i ad cor sen¬
tentiã ꝑdux̾unt. Si itellexistis: facite aliquẽ audisse la¬
tine lingue hominẽ. tantũm audisli: nec tam̃ intellexis¬

Expanded text:
horum est, et tamen est: nam si non esset, nec amaretur, nec merito laudaretur, horum est, et tamen est: nam si non esset, nec amaretur, nec merito laudaretur, nec amata nec laudata corde moribusque teneretur: nunc vero fiunt homines sapientes; unde fierent, nisi esset sapientia? Porro autem, o homo, si sapientiam tuam videre carnis oculis non potes, nec tali imaginatione cogitare quali corporalia cogitantur, sapientiae Dei audes inilli? Quando docuit Pater Filium, verba fecit, quomodo tu, quando doces filunico Verbo? Verbum enim Patris aures habuit ad os Patris? Carnalia sunt ista, pereant de cordibus vestris. Hoc enim dico, ecce si intellexistis quod ego dixi, ego certe locutus sum, et mea verba sonuerunt, sonisque aures pepulerunt, et per sensum auditus vestri ad cor sententiam perduxerunt, si intellexistis. Facite aliquem audisse latinae linguae hominem, tantummodo audisse, nec tamen intellexis
Abbreviated transcription (Latin):
gine. ñ de deo patre. Tillem cogita. Infans fuit: creuit ut hõ:
ambulauit ut homo: esuriut. sitiuit ut homo: dormuit:
postremo passus est ut homo: iuspensus in ligno. occistis. se
ocłes discipłoꝵ ascendit inclũ: ii eadẽ forma uentus est ad
uidiciũ. Angl̃oꝵ enĩ uox est. in eugło expressa. Sic ueniet qͦ
mͦ uidetis eũ et̃tem in celũ. Qndo gͦ de forma su cogitas: in xͦ
Humanam effigiẽ cogita: si est in te fides. Qndo autẽ cogitas.
in pͥncipio erat u̾bũ et ubũ erat apd̾ dm. et d̾s erat u̾bũ. ꝑc¬
at de corde tuo õ humana sig̾atio. pellat᷑ de cogt.ationib
titis qͥtqͥd fine corꝑeo t̾minat᷑: qͥcqͥd loci spatio continet᷑: uel
qͣntalibet mole diffundit᷑. De corde tuo figmentũ tale dis¬
ꝑeat. Cogita si potes pulchritudinẽ sapientie: oecuriat tͥ
pulchrttudo iusticie forma est. staturi est. color ẽ. Nlichil

Expanded text:
gine, non de Deo Patre talem cogita. Infans fuit, crevit ut homo, gine, non de Deo Patre talem cogita. Infans fuit, crevit ut homo, ambulavit ut homo, esurivit, sitivit ut homo, dormivit ut homo, postremo passus ut homo, suspensus in ligno, occisus, sepuoculos discipulorum ascendit in coelum, in eadem forma venturus est ad judicium. Angelorum enim vox est in Evangelio expressa: Sic veniet quomodo eum vidistis euntem in coelum . Quando ergo de forma servi cogitas in Christo, humanam effigiem cogita, si est in te fides: quando autem cogitas, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , pereat de corde tuo omnis humana figuratio: pellatur de cogitationibus tuis quidquid fine corporeo terminatur, quidquid loci spatio continetur, vel quantalibet mole diffunditur; de corde tuo figmentum tale dispereat. Cogita, si potes, pulchritudinem sapientiae, occurrat tibi pulchritudo justitiae. Forma est? statura est? color est? Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ uob qͣsi duos hot̃es aute ocłos poñe unũ patrẽ altertum
filiũ. et loq̃ntẽ patrẽ ad filiũ: sicut facis tu qͣndo u̾ba aliqͣ
dicis filio tuo. monens eũ e insirtiens eũ qͦm loqͣtur: ut que¬
cũq audiuit a te cõmendet memorie. cũ cõmendau̾it me¬
morie ꝑferat. et lingua distinguat ꝑsonos. inferat aurib
alienis. qd ꝑcepit in suil. Noltit ita cogitare: ne in corde ut̃o
ydola fabricetis. Humanã formã. humanoꝵ linam̃ta m̃¬
broꝵ. figͣam carnis humane. senlts istos conspicuos. statti¬
rã motꝰq corporis. lingue officiũ. distinctiones sonoꝵ. nolite
in illa tͥnttate cogitare: nͥ qd̾ ꝑtinet ad formã scruui qͣm acceptt
unuigentoꝰ filiꝰ. cũ u̾bũ caro fcm̃ ẽ. ut habitaret in nob̃. Ibi ũ
te ꝓhibeo humana infirmitas cogitare qd nosit ĩmo etiã cõ¬
pello. di fides ui te u̾a est talem xp̃m cogita: sed ex matia uir¬

Expanded text:
ergo vobis quasi duos homines ante oculos ponere, unum patrem, alterum ergo vobis quasi duos homines ante oculos ponere, unum patrem, alterum filium, et loquentem patrem ad filium: sicut facis tu, quando verba aliqua dicis filio tuo, monens eum et instruens eum quomodo loquatur, ut quaecumque audivit a te, commendet memoriae; cum commendaverit memoriae, proferat et lingua, distinguat per sonos, inferat auribus alienis quod percepit in suis. Nolite ita cogitare, ne in corde vestro idola fabricetis. Humanam formam, humanorum lineamenta membrorum, figuram carnis humanae, sensus istos conspicuos, staturam motusque corporis, linguae officium, distinctiones sonorum, nolite in illa Trinitate cogitare, nisi quod pertinet ad formam servi, quam accepit unigenitus Filius, cum Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis . Ibi non te prohibeo, humana infirmitas, cogitare quod nosti; imo etiam compello. Si fides in te vera est, talem Christum cogita: sed ex Maria vir
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ cauendũ errorẽ cũ dixisset dñs. tũc cognosctus qͥa ego stum.
ne ip̃e intellig̾et᷑ pat̾ continuo subiuntit. Et a me ipso facio
nichil: sed ucutt docuit me pat̾ hec loqͦr. Iamgaud̾e ceꝑat sabel¬
lianꝰ. errors sui occasione cõꝑta. Statim ut se tamꝙͣ mobscu¬
roextulit: seq̃ntis sententic luce confusuis est. Pittau̾as eũ
ẽt̃ patrẽ qͥa dixit ego sũ: audi qͥa filiꝰ tst. a nic ip̃o facto nich
Qcͥd est a me ip̃o facio nichil: Ame tp̃o ñ sul filiꝰ enĩ de patre
est qs: pat̾ autẽ ñ ẽ de filio di. filiꝰ est cds de deo: pat̾ autẽ ds. sed
ñ de deo. filiꝰ est leuñ de lumine: pat̾ autẽ lum̃. sed ñ de luru¬
ne. filiꝰ est. sed est de quo est. pat̾ alitẽ ẽ. sed ñ est de quo est.
Qo gͦ addidit. sicut dotuit me pat̾ ita loquor: nenitui urm
obrepat cogitatio carnalis fr̃o mei. Non enĩ potest humana
infirmitas cogitare: nͥ qd̾ consueuit face uel atidire. Nolite

Expanded text:
errorem cum dixisset Dominus, Tunc cognoscetis quia ego sum; ne ipse intelligeretur Pater, continuo subjunxit, Et a meipso facio nihil, sed sicut docuit me Pater, haec loquor. Jam gaudere coeperat sabellianus, erroris sui occasione comperta: statim ut se tanquam in obscuro extulit, sequentis sententiae luce confusus est. Putaveras eum esse Patrem, quia dixit, Ego sum: audi quia Filius est, Et a meipso facio nihFilius enim de Patre est Deus; Pater autem non est de Filio Deus: Filius est Deus de Deo; Pater autem Deus, sed non de Deo: Filius est lumen de lumine; Pater autem lumen, sed non de lumine: Filius est, sed est de quo est; Pater autem est, sed non est de quo est. 4. Quod ergo addidit, Sicut docuit me Pater, haec loquor; nemini vestrum obrepat cogitatio carnalis, fratres mei. Non enim potest humana infirmitas cogitare, nisi quod consuevit facere vel audire. Nolite
Abbreviated transcription (Latin):
aturã colendam. deserto creatore deceptos captiuosꝙ thrat¬
bait. Per xp̃i autẽ fidem que morte eiꝰ et resurrectione fir¬
mata est. per eiꝰ sangͥnẽ qui in remissionẽ fusus ẽ pectatoꝵ:
milia credentiũ a dominati diaboli liberant᷑. et xp̃i corpo¬
ri copulant᷑: et sub tanto capite uno ciꝰ sp̃u sidelia mer
hanc a suis redemptis diaboli expulsionẽ. Demq atten¬
damꝰ quid dicat. Quasi quereremꝰ quud elset qd̾ait. nc̃
iudiciũ est mundi. sequutꝰ exposuit. Att enĩ. Nunc pͥncepᷤ

Expanded text:
aturam colendam, deserto Creatore, deceptos captivosque pertrahaturam colendam, deserto Creatore, deceptos captivosque pertrahebat: per Christi autem fidem, quae morte ejus et resurrectione firmata est, per ejus sanguinemillia credentium a dominatu diaboli liberantur, Christi corpori copulantur, et sub tanto capite uno ejus spiritu debilia hanc a suis redemptis diaboli expulsionem. Denique attende, quid dicat, quasi quaereremus quid esset quod ait: Nunc judicium est mundi, secutus exposuit, ait enim: Nunc princeps