comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unusquisq tolerat. ñignorat. Nemo
gͦ qui tardius audit᷑: credat. qł ã
suꝑna cura negligitur. Sȩpe eñ
nr̃a desideria. quia celerit̃ non fi¬
unt exauchunt᷑: & qđ implere con¬
citȩ petimus: exipsa melius tardi¬
tate ꝓsꝑatur: Sepe uox nr̃a. eo ꝑfi¬
citur. quo differtur: & cum suꝑfi¬
cietenus peticio negligitur: uota
nr̃a altius incogitationum radice
complentur: sic̃ et semina messiũ
gelu pressa solidantur: & qͦ ad suꝑ¬
ficiem tardius exeunt: eo ad frugẽ
multipliciora consurgunt. Desiclia
ltaq nr̃a. dilatione extenduntur.
ut ꝓficiant: ꝓficiunt. ut adhoc qd̃
ꝑceptura sunt conualescant. Exer¬
citantur incertamie: ut maiori¬
bus cumulentur premiis mretri¬
butione. Labor ꝓtrahitur pugnȩ:
ut crescat corona uictoriȩ. Suos gͦ
dñs cum uelociter ñ exaudit: quo
repellere creditur trahit. Internus
quippe ẽ medicus: & peccatorum
nobis contagia. quȩ in ẽt̃ medullit

Expanded text:
unusquisque tolerat non ignorat. Nemo unusquisque tolerat non ignorat. Nemo ergo qui tardius auditur credat quod a superna cura negligatur. Saepe enim nostra desideria, quia celeriter non fiunt, exaudiuntur; et quod impleri concite petimus, et ipsa melius tarditate prosperatur. Saepe vox nostra eo perficitur quo differtur; et cum sucie tenus petitio negligitur, vota nostra altius in cogitationum radice complentur, sicut et semina messium gelu pressa solidantur; et quo ad superficiem tardius exeunt, eo ad frugem multipliciora consurgunt. Desideria itaque nostra dilatione extenduntur ut proficiant; proficiunt ut ad hoc quod perceptura sunt convalescant. Exercitantur in certamine, ut majoribus cumulentur praemiis in retributione. Labor protrahitur pugnae, ut crescat corona victoriae. Suos ergo Dominus cum velociter non exaudit, quo repellere creditur trahit. Internus quippe est medicus, et peccatorum in nobis contagia quae inesse medullitus
Abbreviated transcription (Latin):
etiam de ipso eoꝵ capite: scriptũ
ẽ faciet: et ꝓsꝑabitur. Hinc rursꝰ:
de eo dr:Et dolus inmanu erꝰ di¬
rigetur. Inmanu quippe antixp̃i
dolus dirigitur: qͥa inhoc qđ con¬
tra bonos ꝓposuerit implere tem¬
poraliter. nulla aduersitate p̃pe¬
sequens fauet effectus: & nula
trarietas impedit: qđmens ꝑuer¬
sa  concepit.Nã sepe  prauorũ ho¬
minũ dũ tardantur uota. mutan¬
tur: & dum difficultatẽ ꝑfectioĩs
sengunt: reatum malȩ actionis
agnoscunt: & quib prius inuitis
contradicitur: uolentes postmo¬
dum. hoc qd concepant aduer¬
santur. Quia gͥ malos cũ deserit
dñs. prȩualere ꝑmittit: & unde
suꝑborum nequicia ꝑficitur. inde
humilium longanimitas consũ¬
mat᷑: dicat̃ recte. Ibi clamabunt.
& non exaudiet: ꝓpt̃ suꝑbiã ma¬
causas intuetur: Notandum. qđ duo
sint dict̾a: qͥa & clamantẽ ñ frustra
audit. & tamen qđ patitur respicit:
& exaudire uoces dissimulat: et qd̃

Expanded text:
etiam de ipso eorum capite scriptum etiam de ipso eorum capite scriptum est: Faciet et prosperabitur . Hinc rursus de eodem dicitur: Et dolus in manu ejus dirigetur . In manu quippe Antichristi dolus dirigitur, quia in hoc quod contra bonos proposuerit implere temporaliter nulla adversitate praesequens favet effectus, et nulla contrarietas impedit quod mens perversa conceperit. Nam saepe pravorum hominum dum tardantur vota, mutantur; et dum difficultatem perfectionis sentiunt, reatum malae actionis agnoscunt; et quibus prius invitis contradicitur, volentes postmodum hoc quod conceperant, adversantur. Quia igitur malos cum deserit Dominus praevalere permittit, et unde superborum nequitia perficitur, inde humilium longanimitas consummatur, dicatur recte: Ibi clamabunt, et non exaudiet propter superbiam macausas intuebitur. - Notandum quod duo sint dicta, quia et clamantem non frustra audit, et tamen quod patitur respicit, et exaudire voces dissimulat, et quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibet oppressoꝵ: nec eripiundur
uisibiliter iusti: qͥa saluari muis¬
biliter ñ merent᷑ iniusti. Unde rur¬
sapientes morientes: simul insipi¬
ens ⁊ stuttꝰ ꝑibunt. Qs enĩ uisibilit
mori conspiciunt: inuisibiliter
uiuere posse ñcredunt. Atq eore¬
atũ infidelitatis suȩ cumulant:
qͦ uisa morte fideliũ. de ȩternitate
despant. Igitur uiolenti quiq in¬
de deterius deficiunt: unde. cont
uitã innocentium exteriꝰ conua¬
lescunt. Tantoq ulos intima uen¬
tas ase foras eicit: qͣnto eos cont᷑
suos temporalit̃ qđ uolunt pos¬
uitã ꝑsequitur: tunc peiore ultio¬
ne damnatur. cũ nulla ei adure¬
sitate resistidur: & tunc fortiors
git qđ nequider concupiscit: qͥa
uidelicet uindicta suꝑni iudicii
ad futurum eum suppliciũ ser¬
uando deseruit: cui hicimalo
obuiare contempsit. Hinc enĩ:
scđm desideria cordis eoꝵ &ibĩ
inuoluptatib suis. Hinc turs
đir.Non ẽ uirga dei suꝑ illos. Hinc

Expanded text:
prohibet oppressorum. Nec eripiuntur prohibet oppressorum. Nec eripiuntur visibiliter justi, 827 quia salvari invisibiliter non merentur injusti. Unde rursapientes morientes, simul insipiens et stultus peribunt . Quos enim visibiliter mori conspiciunt, invisibiliter vivere posse non credunt; atque eo reatum infidelitatis suae cumulant, quo visa morte fidelium de aeternitate desperant. Igitur violenti quique inde deterius deficiunt, unde contra vitam innocentium exterius convalescunt; tantoque illos intima veritas a se foras ejicit, quanto eos contra suos temporaliter quod volunt posvitam persequitur, tunc pejore ultione damnatur, cum nulla ei adversitate resistitur; et tunc fortioris git quod nequiter concupiscit, quia videlicet vindicta superni judicii ad futura eum supplicia reservando deseruit, cui hic in malo obviare contempsit. Hinc enim psecundum desideria cordis eorum, et ibunt in voluntatibus suis . Hinc rursum dicitur: Non est virga Dei super illos . Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
iurtutem suã. ipsis etiã ꝑsecutori¬
bus innotescat: atq inde. aduersa¬
nos adeternitatem redimatꝰ: unde
pter mimicos meos:erpe me. Aesi
diceret.spt̃ me quidẽ erpi de tẽ¬
porali tribulatione ñ appeto: sed
tamen erpi. ꝓpt̃ aduersarios con¬
cupisco: ut dũ mea uita saluari
mirabiliter cernitur: ipso miracu¬
loꝵ uisu. mimicoꝵ duricia conũ¬
tatur. Sicut gͦ sepe dñs suoꝵ ui¬
tam demporalit̃ ꝓunmicoꝵ con¬
uersione erpit: ita sepe suoꝵ uo¬
ces: ꝓpt̃ damnationẽ ꝑsequentiũ
ñ exaudit: ut uidelicet inde rea¬
tum suũ cumulentꝰ: unde prȩua¬
luisse se nequit gaudent. Nã qui
iniuisibilia despicrunt: moueri
ñnunqͣm nͥ uisibilib miraculis pos¬
sunt. S iccirco cũ iustis plerũq
nil uirtuitum uisibiliter agitur.
qͥa eoꝵ aduersarii. illuminari in¬
uisibiliter ñ merent᷑. Dicat᷑ gͦ. Ibi
clamabunt. & ñ exaudiet. ꝓpter
suꝑbiã maloꝵ. Ac si diceret. Hiea¬
tus opprimentiũ. audire uoces

Expanded text:
irtutem suam ipsis etiam persecutoribus innotescat, atque inde adversarios ad aeternitatem redimat, unde ropter inimicos meos eripe me. Ac si diceret: Propter me quidem eripi de temporali tribulatione non appeto, sed tamen eripi propter adversarios concupisco, ut dum mea vita salvari mirabiliter cernitur, ipso miraculorum visu inimicorum duritia convertatur. Sicut enim saepe Dominus vitam temporaliter pro inimicorum conversione eripit, ita saepe suorum voces, propter damnationem persequentium, non exaudit; ut videlicet inde reatum suum cumulent, unde praevaluisse se nequiter gaudent. Nam qui invisibilia despiciunt, moveri nonnunquam visibilibus miraculis possunt. Sed idcirco cum justis plerumque nihil mirum visibiliter agitur; quia eorum adversarii illuminari visibiliter non merentur. CAP. CXLVIIclamabant, et non exaudiet propter superbiam malorum. Ac si diceret: Reatus opprimentium audire voces
Abbreviated transcription (Latin):
manitatis uocabulo agitur. ne cogi¬
tationis elatio. ex secretis cȩlestib ge¬
neretur. Cuius udelicet humanita¬
tis bene beat᷑ iob semꝑ recordatio¬
nem denuit. qui art Nunqͥd non in
utero fȩcit me. qui & illũ oꝑatus ẽ.
& formauit inuulua unus: Ac si
aꝑtȩ hcat. Cur non equȩ debeam̃
icuius libet negotii iudicio discu¬
ti: qui ꝑconditoris potentiã sum
equaliter facti: s quia eastitatis
ex atq humilitatis acta cognoui¬
mus: nunc liberalitats oꝑa cogno¬

Expanded text:
manitatis vocabulo agitur, ne cogimanitatis vocabulo agitur, ne cogitationis elatio ex secretis coelestibus generetur. Cujus videlicet humanitatis bene beatus Job semper recordationem tenuit, qui ait: Nunquid non in utero fecit me, qui et illum operatus est, et formavit in vulva unus? Ac si aperte dicat: Cur non aeque debeamus in cujuslibet negotii judicio discuti, qui per conditoris potentiam sumus aequaliter facti? Sed quia castitatis ejus atque humilitatis acta cognovimus, nunc liberalitatis opera cogno
Abbreviated transcription (Latin):
ret oblatũ: adequalitatẽ conditio¬
nis suȩ. cici recucurrit: dicens.Sur¬
ge et ego ipse homosum. Qs enĩ
nesciat: qđ conditori suo homo de¬
beat. et non homini ꝓsterni: Quia
gͦ humiliari sibi plus qͣm debuit ꝓ¬
ximum uidit: ne ultra humani¬
tatis mecas mens intumesceret:
ẽẽ se hominẽ recognouit: qͣtinus
illati sibi honoris elationẽ frang̾et.
exconsiderata ȩqualitate conditio¬
nis. Hinc aiohanne angłs adora¬
tus. creaturam se ẽẽ cognoscit. chces.
Uide ne fec̾is: conseruus tuus sum.
denda sublimia rapitur:. filius ho¬
minis uocatur: ut ductus ades¬
lestia. hominẽ se eẽ meminerit.
Ac si eum diuina uox uerbis apti¬
orib admoneat: dicens. Memento qͥd
sis: ne de his adquȩ raperis extollaris:
sed altitudinẽ reuelationis: tempera
memoria conditionis. Eteo gͦ colli¬
gendum ẽ: quanta commums na¬
turȩ memoria. incorde deprimi debe¬
at terrenȩ potestatis tumor: si exhu¬

Expanded text:
ret oblatum, ad aequalitatem conditioret oblatum, ad aequalitatem conditionis suae citius recurrit, dicens: Surge; et ego ipse homo sum . Quis enim nesciat quod Conditori suo homo debeat, et non homini prosterni? quia ergo humiliari sibi plusquam debuit, proximum vidit, ne ultra humanitatis metas mens intumesceret, esse se hominem recognovit; quatenus illati sibi honoris elationem frangeret ex considerata aequalitate conditionis. Hinc a Joanne angelus adoratus, creaturam se esse cognoscit, dicens: Vide ne feceris; conservus tuus sum, denda sublimia rapitur, filius hominis vocatur , ut ductus ad coelestia, hominem se esse meminerit. Ac si eum divina vox verbis apertioribus admoneat dicens: Memento quid sis, ne de his ad quae raperis extollaris, sed altitudinem revelationis tempera memoria conditionis. Ex eo ergo colligendum est quanta communis naturae memoria in corde deprimi debeat terrenae potestatis tumor, si ex hu
Abbreviated transcription (Latin):
uelle timeri. Quamuis plerumq
asubditis. etiã scĩ uiri timeri ap̃pe¬
tunt: s quando abeisdẽ subditis
dm minimȩ timeri dep̃hendunt: ut
humana saltm formidine peccare
metuant:. qͥ diuina iudicia non for¬
midant. Nequaqͣm gͦ p̃posit exhoc
quesito timore suꝑbiunt: inquo.
ñsuã głam. s subditoꝵ iusticiam
querunt. Ineo enĩ qđ metũ sibi aꝑ
uersȩ uiuentib exigunt: qͣsi ñ ho¬
minib s brutis animalib domi¬
nantur: quia uidelicet exqua par
de bestiales sunt subdit: erea de¬
bent etiam formidini iacere sub¬
ñ de excellentia potestatis. s de ȩq̃li¬
tate conditionis gaudeant. Et ñ solũ
abeis mȩtui: s etiã plusqͣm necesse
ẽ honorari refugiunt. Neq enĩ leue
se ꝑpeti dampnũ humilitatis cre¬
dunt: si ab eis. ꝓmerito fortasse or¬
dinis. pluris ȩstiment᷑. Hinc ẽ. enĩ.
qđ primus pastor ȩccłiȩ. cũ adorante
se cornelio. suꝑ se sibi honorẽ uide¬

Expanded text:
velle timeri, quamvis plerumque velle timeri, quamvis plerumque a subditis etiam sancti viri timeri appetunt, sed quando ab eisdem subditis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam ergo praepositi ex hoc quaesito timore superbiunt, in quo non suam gloriam, sed subditorum justitiam quaerunt. In eo enim quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi a non hominibus, sed brutis animalibus dominantur, te bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere subnon de excellentia potestatis, sed de aequalitate conditionis gaudent; et non solum ab eis metui, sed etiam plus quam necesse est honorari refugiunt. Neque enim leve se perpeti damnum humilitatis credunt, si ab eis pro merito fortasse ordinis pluris aestimentur. Hinc est enim quod primus pastor Ecclesiae, cum, ase Cornelio super se sibi honorem vide
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Nã. ut piefati sumꝰ: omnes homi¬
nes natura ȩquales genuit. sed uan¬
ante meritorum ordine. alios aliis
dispensatio occulta postponit.Ipsa
autem diuersitas. quȩ accessit exui¬
cio: rectȩ ẽ. diuinis iudiciis ordina¬
ta: ut quia omnis homo iter uitȩ
equȩ ñ graditur: alter ab altero re¬
gatur. Scĩ autem uiri cum p̃sunt:
ñ inse potestatem ordinis.s ȩqua¬
litatẽ conditionis attendunt: nec
reges hominũ. quã pastores pecoꝵ
fuisse memorant᷑ Et cum noẽ dñs
filiisq eius diceretͥ crescite & multi
plicamini. & implete terram: subdi¬
ditꝰ & terror ur̃ actremor sit suꝑ cunc¬
ta animalia terrȩ. Nonenĩ ait. sit
suꝑ homines qui futuri sunt: s sit
suꝑ cuncta animalia terrȩ. Homo qͥp¬
pe animalib irrationabilib: non
autem cȩteris hominib natura p̃¬
latꝰ ẽ.Et iccirco ei d̃r. ut abanimali¬
bus & ñ abhomine timeatur: qͥa
contra naturã suꝑbire ẽ: abȩquali

Expanded text:
tis. Nam, ut praefati sumus, omnes homitis. Nam, ut praefati sumus, omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine, alios aliis dispensatio occulta postponit. Ipsa autem diversitas, quae accessit ex vitio, recte est divinis judiciis ordinata, ut quia omnis homo iter vitae aeque non graditur, alter ab altero regatur. Sancti autem viri cum praesunt, non in se potestatem ordinis, sed aequalitatem conditionis attendunt, nec reges hominum quam pastores pecorum fuisse memorantur. Et cum Noe Dominus filiisque ejuplicamini, et replete terram; subdidit: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae . Non enim ait, sit super homines qui futuri sunt; sed, sit super cuncta animalia terrae: homo quippe animalibus irrationabilibus, non autem caeteris hominibus natura praelatus est, et idcirco ei dicitur, ut ab animalibus et non ab homine timeatur, quia contra naturam superbire est, ab aequali
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ faciam. cũ surrexerit adiu¬
dicandũ ds̃ : & cũ quesierit. quid re¬
spondebo illi: Qui. ut semꝑ cor in
humilitate deprimat: nequaqͣm
meisdem famulis conspicit. quod
sibi status ẽ. dispar: s qđ natura
communis. Unde etiam subdit.¬
N unquid non inuitero fȩcit me. qui
& illum oꝑatus ẽ. & formaurit in
uulua unus: Potentib uiris ma¬
gna ẽ uutus humilitatis: conside¬
rata ȩqualitas conditionis. Om̃s
nanq homines natura ȩquales su¬
mus: sed accessit dispensatorio or
dine. ut quibdam p̃lati uideam᷑.
Sigͥhoc amente deprimimꝰ qđ tem¬
poraliter accessit: inuenimꝰ cicius.
qđ naturaliter sumꝰ. Perumq enĩ
se animo accepta potestas obieit:
eumq tumidis cogitationib fal¬
lit. Manu gͦ humillimȩ considatio¬
nis: depumendus ẽ. tumor elatio¬
nis. Si enim apud semetipsam meiͤ
descendit deuertice culminis: cicius
planitiẽ inuenit naturalis ȩqualita¬

Expanded text:
Quid enim faciam cum surrexerit ad juQuid enim faciam cum surrexerit ad judicandum Deus? et cum quaesierit, quid respondebo illi? Qui ut semper cor in humilitate deprimat, nequaquam in eisdem famulis conspicit, quod sibi status est dispar, sed quod natura communis. Unde etiam subditNunquid non in utero fecit me qui et illam operatus est, et formavit me in vulva unus? - Potentibus viris magna est virtus humilitatis considerata aequalitas conditionis. Omnes namque homines natura aequales sumus; sed accessit dispdine, ut quibusdam praelati videamur. Si igitur hoc a mente deprimimus, quod temporaliter accessit, invenimus citius quod naturaliter sumus. Plerumque enim se animo accepta potestas objicit, eumque tumidis cogitationibus fallit. Manu ergo humillimae considerationis deprimendus est tumor elationis. Si enim apud semetipsam mens descendit de vertice culminis, citius planitiem invenit naturalis aequalita
Abbreviated transcription (Latin):
illi ͤ Qui uenturum iudicẽ cogitat:
indesinenter cotidie rationum sua¬
rum in melius causas parat. Qui et̃¬
num dñm̃ dremore corchs intuecur:
iura temporalis dominii. sup sub¬
iectos moderari compellitur. ꝑpen¬
dit enim. nicħ ẽẽ qd demporaliter
p̃est cȩteris: quando uli adredden¬
dum rationem subest. qui sine fine
dominatur. Sepe nanq transito¬
ria potestas: animũ. pabrupta ela¬
tionis rapit. Et quia eo quisq extol
litur. quo se ẽẽ suꝑ aliqͦs uidet: illũ
oportet qui suꝑ se ẽ semꝑ aspiciat:
ut exeius mȩtu qui supra om¬
nia ẽ crescentem intrinsecꝰ animi
tumorem premat. Intuetur enĩ qͥ
subipso sint: s consideret ipse sub
quo: ut exconsideratione ueri dñi.
decrescat tumor falsȩ dominationiᷤ.
Unde beatus iob. quia ei iudicium
qui suꝑ omnia ẽ metuit: hic. adtẽ¬
porale iudicium. famulis ȩqualis
uenit:dicens. Si contempsi iudici¬
um subire cũ seruo meo. &ancilla
mea: cũ disceptarent aduersũ me

Expanded text:
Qui venturum judicem cogitat, indesinenter quotidie rationum suarum in melius causas parat; qui aeternum Dominum tremore cordis intuetur, jura temporalis dominii super subjectos moderari compellitur. Perpendit enim nil esse quod temporaliter praeest caeteris, quando illi ad reddendam rationem subest qui sine fine dominatur. Saepe namque transitoria potestas animum per abrupta elationis rapit. litur, quo se esse super alios videt, illum oportet qui super est, semper aspiciat, ut ex ejus metu qui supra omnia est crescentem intrinsecus antumorem premat. Intuetur enim qui sub ipso sint, sed consideret sub quo ipse sit, ut ex consideratione veri domini, decrescat tumor falsae dominationis. Unde beatus Job, quia ejus judicium qui super omnia est metuit, hic ad temporale judicium famulis aequalis venit, dicens: Si contempsi judicium subire cum servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me.
Abbreviated transcription (Latin):
nulli. qͥ mox ut abegenis frĩb fue¬
rint necessaria postulat: pt do¬
na largitur::meis prius contume¬
liosa uerba iaculant᷑. Qui. et si rebz
ministerium pietatis ꝑficiunt:
uerbis camen. gr̃am humilitatis
ꝑdunt: ita ut plerũq uideat᷑ qͥa
illatȩ iam iniuriȩ satisfactionem
soluunt: cũ post contumelias do¬
na largiuntur. Nec magni ẽ oꝑis.
qđ postulata tribuunt: quia ipso
dationis suȩ munere. uix eundẽ
excessum sermonis tegunt. Quib:
bene ꝑȩccłiasticum librum dicit᷑
Omni dato: non des tristiciã u̾bi
mali. ftrursum. Ecce uerbũ suꝑ
datũ bonum: &utraq cũ homine
iustificato. Uidelicet. ut datũ ex hi¬
bere debeat ꝑpietatem: & bonum
uerbũ tribui phumilitatẽ. At cont᷑̃.
alii egenos fr̃s ñstudent reb fulci¬
re cum possint: s blandis tantum
sermonib fouere. Quos uehem̃t
iacobi p̃dicatio scã rep̃hendit. ̃i¬
cens.Si autem frater aut soror

Expanded text:
nulli qui mox ut ab egenis fratribus fuenulli qui mox ut ab egenis fratribus fuerint necessaria postulati, post dona largituri, in eis prius contumeliosa verba jaculantur. Qui etsi rebus ministerium pietatis perficiunt, verbis tamen gratiam humilitatis perdunt; ita ut plerumque videatur quia illatae jam injuriae satisfactionem solvunt, cum post contumelias dona largiuntur. Nec magni est operis quod postulata tribuunt, quia ipso dationis suae munere vix eumdem excessum sermonis tegunt. Quibus bene per Ecclesiasticum librum dicitur: Omni dato non des tristitiam verbi mali . Et rursum: Ecce verbum super datum bonum, et utraque cum homine justificato , videlicet, ut datum exhiberi debeat per pietatem, et bonum verbum tribui per humilitatem. At contra, alii egenos fratres non student rebus fulcire cum possint, sed blandis tantum sermonibus fovere. Quos vehementer Jacobi praedicatio sancta reprehendit, dicens: Si autem frater aut soror
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe. utero conditus ñ fuit: ita nec
sua uirtute abutero pius fuit Sed
pensandũ nobis ẽ. qđ assent: creuit
mecum. Nonnulli enim quo ad
etatem crescunt: abinnocentia de¬
crescunt. flectis uͦ. cum foris ȩcas
corporis: intus si dici liceat. crescit
ȩtas untutis. Sequit᷑. Si despexi xu.
pretereuntem. eo qđ ñ habuerit
in dumentum: & absq oꝑimento.
pauꝑem. Si non benedixerunt
mͥ iatera eius: & deuellerib ouiũ
mearum calefactus ẽ. Q pauꝑẽ¬
ñ despexit: iurtiidem humilitatis
exhibuit. Quod autem opuit. pie¬
tatis. Duȩ quippȩ istȩ uirtutes. ita sibi.¬
met ẽẽ conexȩ debent ut uicaria
semꝑ ope se fulciant: quatinꝰ nec
humilitas cum ueneratur ꝓximũ.
largitatis grãm deserat: nec pie¬
tas. cũ largitur: intumescat erga
indigentem. Itaq ꝓximi humili¬
catem. pietas fulciat: humilitas.
pietatẽ ut cum indigentẽ reb
tegere. nec ꝑsuꝑbiam negligas
uenerari.quem tegis.Nã sunt non¬

Expanded text:
opere in utero conditus non fuit, ita nec opere in utero conditus non fuit, ita nec sua virtute ab utero 692 pius fuit. Sed pensandum nobis est, quod asserit: Crevit mecum. Nonnulli enim quoad aetatem crescunt, ab innocentia decrescunt. Electis vero cum foris aetas corporis, intus, si dici liceat, crescit aetas virtutis. Sequipraetereuntem, quod non habuerit indumentum; et absque operimento pauperem. Si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus est. n despexit, virtutem humilitatis exhibuit; quod autem operuit, pietatis. Duae quippe istae virtutes ita sibimet esse connexae debent, ut vicario semper opere fulciantur; quatenus nec humilitas, cum veneratur proximum, largitatis gratiam deserat; nec pietas cum largitur, intumescat erga indulgentiam. Itaque proximi humilitatem pietas fulciat, humilitas pietatem, ut cum indigentem rebus tegere, nec per superbiam negligas venerari quem tegis. Nam sunt non
Abbreviated transcription (Latin):
pupillus exea. Scilicet pietatis se
p̃uchcium face̾ estimans: si solus
comederet. qdđ dñs omnium cõmu¬
niter creasset. Quȩ ꝓfecto cõmunio
conu̾sationis ẽẽ cũ talib. intra do¬
mesticos parietes debet: exquibus
eterna ꝓficiant menta retributiomiͤ.
Unde sc̃s uir. ñ quolibet. s admandu¬
candum. sociũ pupillũ habuisse
se ꝑhibet. S tanta hȩc pietatis ui¬
scera. utrũ asemetipso habuerit. an
aconditoris sui gr̃ã sit consecuitus:
innotescat: Sequitur. Ouia abin .xiiii.¬
mecũ. Miseratio etenim & si ex fu¬
it arbitrii. ut cum ipso ꝓficeret: li¬
quet tamen. qͥa erꝰ arbitrii ñ fuit.
ut cũ ipso deutero exiret. Constat
gͦ. quia suȩ urtut nichil tribuit:
qui ꝓfecto testatur. qͥa hoc excon¬
ditionis munere accepit. Bonũ g̾
qđ aconditione habuisse se inti¬
mat᷑ liquet ꝓculdubio. qͥa adlau¬
dem conditoris narrat:indicans.
abipso se accepisse. ut pius esset a
quo accepit ut eẽt: quia si cut suo

Expanded text:
i. ---Scilicet pietati se praejudicium facere aestimans, si solus comederet quod Dominus omnium communiter creasset. Quae profecto communio conversationis esse cum talibus intra domesticos parietes debet, ex quibus aeternae proficiant merita retributionis. Unde sanctus vir non quemlibet, sed ad manducandum socium pupillum se habuisse perhibet. Sed tanta haec pietatis viscera utrum a semetipso habuerit, an conditoris sui gratia sit consecutus, innotescat. Sequitur: CAPUT XVIII.---Miseratio etenim etsi ejus fuerit arbitrii, ut cum ipso proficeret, liquet tamen quia ejus arbitrii non fuit ut cum ipso de utero exiret. Constat ergo quia suae virtuti nil tribuit, qui profecto testatur quia hoc ex conditionis munere accepit. Bonum igitur quod a conditione habuisse se intimat, liquet procul dubio quia ad laudem conditoris narrat, indicans ab ipso se accepisse ut pius esset, a quo accepit ut esset, quia sicut suo
Abbreviated transcription (Latin):
EUnde subiungit U t si oculos inidus
expecłare feci. Petentẽ se uiduã. expec¬
tare noluit: ut ñsolum exmiinere. s
etiã exceleritate mimeris. bonoꝵ o
perum menta augeret. Unde alias
scriptum ẽ. Ne dicas amico tuo. ua¬
de & reuertere: & cras dabo tͥ: cũ sta¬
tm possis dare.S nonnulli solent
exterius multa largiri: comminis
autẽ uitȩ grãm repellentes habere
pauꝑes socios indomestica conuer¬
satione refugiũt. unde beatus iob.
ut nonsolum se insinuet extenꝰ mul¬
ta p̃buisse. sed apud se quosq inopeᷤ
etiam indomestica conu̾satione re-¬
cepisse: ꝓtinus adiungit. Si comẽ .xiii.¬

Expanded text:
Unde subjungit: Et oculos viduae Unde subjungit: Et oculos viduae expectare feci. Petentem se viduam exspectare noluit, ut non solum ex munere, sed etiam ex celeritate muneris, bonorum operum merita augeret. Unde alias scriptum est: Ne dicas amico tuo, vade et revertere, cras dabo tibi, cum statim possis dare . Sed nonnulli solent exterius multa largiri, communis autem vitae gratiam repellentes habere pauperes socios in domestica conversatione refugiunt. Unde beatus Job, ut non solum se insinuet exterius multa praebuisse, sed apud se quosque inopes etiam in domestica conversatione recepisse, protinus adjungit: CAPUT XVII
Abbreviated transcription (Latin):
tenditur: ñsolum adinopiam pau¬
perib: sed etiam adhabendi desi¬
denium. deseruisse.S quid. sipsa uel¬
lent paupes: quȩ fortasse acciꝑe ñ
expediret: An quia inscriptura sa-¬
era chei paupes. humiles solent: ea
sola estimanda sunt. qu a acciꝑe pau¬
peres uolunt. quȩ humiles petunt:
Et ꝓculdubio oportet. ut incunctan¬
ter detur quicquid cum uera hu¬
militate requiritur. idest qđ non
exdesiderio. s ex necessitate postu¬
latur. Nam ualde iam suꝑbire est:
extra metas mopiȩ. aliqͥd desidera¬
ra. Unde. & suꝑbȩ petentib dicit᷑
Pecits. & non accipitis: eo qd male
petatis. Quia gͦ illi sunt ueraciter
expediunt: eo ipso qđ suꝑbiȩ abin¬
dant spĩ: iam paupes non sunt. S
beat᷑ iob dum paupes humiles ap¬
pellant: quicquid abeo accipe pau¬
per uoluit. ñ negauit: qͥa ueracit̃
quisq humilis qđ ñ potuit opor¬
pauꝑib concurrisse manifestat:
necesse ẽ ut queramus. ne lumen mi¬
scdiȩ. dationis tarditate fuscauerit.

Expanded text:
tenditur, non solum ad inopiam pauperibus, sed etiam ad habendi desiderium deservisse. Sed quid si ipsa vellent 691 pauperes quae fortasse accipere non expediret? An quia in Scriptura sacra dici pauperes humiles solent, ea sola aestimanda sunt quae accipere pauperes volunt, quae humiles petunt? Et procul dubio oportet ut incunctanter detur quidquid cum vera humilitate requiritur; id est, quod non ex desiderio, sed ex necessitate postulatur. Nam valde jam superbire est, extra metas inopiae aliquid desiderare. Unde et superbe petentibus dicitur: Petitis et non accipitis, ec quod male petatis . Quia ergo illi sunt veraciter expediunt, eo ipso quod superbiae abundant spiritu, jam pauperes non sunt. Sed beatus Job dum pauperes humiles appellat, quidquid ab eo accipere pauper voluit, non negavit, quia veraciter quisque humilis quod non potuit oporpauperibus concurrisse manifestat, necesse est ut quaeramus ne lumen misericordiae dationis tarditate fuscaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
neratione sermonis: & minsterio
largitatis. Multum uͦ adedoman¬
dam dantis suꝑbiam ualet: sicum
terrena tribuit: uerba sollicite ma¬
gistri cȩlestis pensat. qui ant. facite
uobis amicos demammona ini¬
quitats: ut cum defeceritis : recipi¬
ant uos inȩtema tabernacula. Si
enim eoꝵ amicicia. ȩt̾na taberna¬
cula adquirimus: dantes ꝓcul
dubio pensare debemꝰ: qͥa pationiꝰ
potius miinera offerm: quã egenis
dona largimur. Hinc. ꝑ paulũ dr.

Expanded text:
neratione sermonis, et ministerio largitatis. Multum vero ad edomandam dantis superbiam valet, si cum terrena tribuit, verba sollicite coelestis magistri penset, qui ait: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula . Si enim eorum amicitiis aeterna tabernacula acquirimus, dantes procul dubio pensare debemus, quia patronis potius munera offerimus quam egenis dona largimur. Hinc per Paulum d
Abbreviated transcription (Latin):
cre destimonio reges uocantur:
quia prȩlati cunctis motib car¬
nis. modo luxuriȩ appetitum
frenant: mͦ ȩstum auariciȩ dem¬
perant: mͦ glam elationis incli¬
nant: mͦ suggestiones liuoris ob¬
ruunt: mͦ ignem furoris extin¬
gunt. Reges gͦ sunt: quia tem¬
ptationum suarũ motib. non
consentiendo succumbere. s re¬
gendo.prȩeẽ nouenint. Quia gͥ
abhac potestate regiminis. ad¬
potestatem transeunt retributio¬
nis: dicatur rectȩ. Reges insolio
collocat inꝑpetuum. Semetipsoᷤ
enim regendo. adtempus fatiga¬
ti sunt: sed inregni erectionis in
gnȩ iudicare: qͦ hic nesciunt si¬
bimetipsis nequiter parcere. Hĩc

Expanded text:
crae testimonio reges vocantur, crae testimonio reges vocantur, quia praelati cunctis motibus carnis, modo luxuriae appetitum frenant, modo aestus avaritiae temperant, modo gloriam elationis inclinant, modo suggestiones livoris obruunt, modo ignem furoris exstinguunt. Reges ergo sunt, quia tentationum suarum motibus non consentiendo succumbere, sed regendo praeesse noverunt. Quia igitur ab hac potestate regiminis potestatem transeunt retributionis, dicatur recte: Reges in solio collocat in perpetuum . Semetipsos enim regendo ad tempus fatigati sunt, sed in regni erectionis intgne judicare, quo hic nesciunt sibimetipsis nequiter parcere. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
huic mundo magna humilita.¬
te despecti sunt: tanto tc̃ accep¬
tis sedib. maiore culmine pote¬
statis excrescunt. Unde. & sequit᷑
Non auferet uiusto ocłos suos: & XIx.
reges insolio collocat inꝑpetuũ.
& illic eriguntur. Abstulisse enĩ
aiustis oculos suos dñs fortasse
creditur: qͥa iniustoꝵ crudelitati¬
bus. hic sine uindict̾a lacerantur:
s famulos suos tunc magis respi¬
cit cũ iniuste eos nequicia ꝑseqñ¬
tis affligit. uidens enim. qͥd hic
humiliter tolerent: nimirũ iam
preuidet. qͥd ulic eis miscd̃iter
repenset. Non gͦ auferet aiusto.o¬
culos suos. fece iste humilit̃ inge¬
miscit: ille suꝑbit. & nequiter flo¬
ret. Iste. cor conterit: ille. se de glã
imiquitatis extollit. Hoꝵ gͦ quis
diuinis obtutib longe ẽ. qui in¬
iusticiã ꝑtulit: an qui eã padien¬
tib irrogauit: Qui suꝑnã gra¬
ciam inter meroris tenebras de¬
nuit: an qui int exteriora gau¬
dia. lumen iusticiȩ intus amisit:

Expanded text:
huic mundo magna humilitathuic mundo magna humilitatate despecti sunt, tanto tunc acceptis sedibus majore culmine potestatis excrescunt. Non auferet a justo oculos suos, et reges in solio suo collocat in perpetuum et illi eriguntur. - Abstulisse enim a justis oculos suos fortasse Dominus creditur, quia injustorum crudelitatibus hic sine vindicta lacerantur, sed famulos suos tunc magis respicit, cum injuste eos nequitia persequentis affligit. Videns enim quod humiliter tolerent, nimirum jam praevidet quid illic eis misericorditer recompenset. Non ergo aufert a justo oculos suos. Ecce iste humiliter ingemiscit, ille superbit et nequiter floret. Iste cor conterit, ille se de gloria iniquitatis extollit. Horum ergo quis divinis obtutibus longe est, qui injustitiam pertulit, an qui eam patientibus irrogavit; qui supernam gratiam inter maeroris tenebras tenuit, an qui inter exteriora gaudia lumen justitiae intus amisit?
Abbreviated transcription (Latin):
uende qđ habes. & da pauipib.
& habebis thesaurũ incȩlo. & ue
ni sequere me. Si enĩ subhoc pr¬
cepto cunctos iussio generalisa¬
nos de hoc mundo possidere.S
aliud ẽ qđ ꝑscripturã sacram.
generalit̃ omib p̃cipit̃: aliud qd̃
specialit̃ ꝑfectiorib impat᷑ . hi ergo
rectȩ sub generali iudicio nonte¬
uent᷑: qͥa & p̃cepta generalia u¬
uendo uicerunt.Sicut enĩ non
iudicantur & ꝑeunt. qͥ suaden¬
ita ñ iuchcantur & regnant. qu
suadente pietate. etiã ultra genera¬
ua diuinȩ legis precepta ꝓficiuiñ.
Hinc ẽ qd paulus. etiã specialia p̃¬
cepta transcendens: plus oꝑe xx¬
hibuit: qͣm insticutione ꝑmissio¬
nis accepit. Cum enĩ accepisset.
ut eugłium p̃dicans. de eugl̃io
iuiueret: & eugłium audientib
contulit: &tamen euglii sumpti¬
bus sustentari recusauit. Cur gͦ
iste iudicetur ut regnet: qͥ minꝰ
qd seruaret accepit. s maiꝰ quod
uiueret. inuenit: Dicatur gͥ recte.
udiciũ pauꝑib tribiuit: qͥa qͣnto

Expanded text:
uae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni et sequere me . Si enim sub hoc praecepto cunctos jussio generalis anos de hoc mundo possidere. Sed aliud est quod per Scripturam sacram generaliter omnibus praecipitur, aliud quod specialiter perfectioribus imperatur. Hi ergo recte sub generali judicio non tenentur, et quia praecepta generalia vivendo vicerunt: sicut enim non judicantur et pereunt, qui suadenita non judicantur et regnant qui, suadente pietate, etiam ultra generalia divinae legis praecepta perficiunt. Hinc est quod Paulus etiam specialia praecepta transcendens, plus opere exhibuit, quam in constitutione permissionis accepit. Cum enim accepisset ut Evangelium praedicans de Evangelio viveret, et Evangelium audientibus contulit, et tamen Evangelii sumptibus sustentari recusavit. Cur ergo iste judicetur ut regnet, qui minus quod servaret accepit, sed majus, quod viveret, invenit. Dicatur igitur recte: Judicium pauperibus tribuit , quia quanto
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando fecerunt: abocłis iu¬
dicis. elemosinarũ suꝑductione
coopiunt. Quib. iudex ueniens.
indextera consistentib: dicit. fsu¬
riui: & dedistis m manducare. Si¬
tiui: & dedistis m̃ bibere. Hospes
eram: & collegistis me. Nudus:
& opuistis me. Infirmus: & uisi¬
tastis me. Incarcere eram: &ueni¬
stis admẽ. Quib premittit: dicenͤ.
Uenite benedicti patris mei: pos¬
sidete paratũ uobis regnũ acon¬
stitutione mundi. Alii audẽ ñ
iudicantur. & regnant: qͥ etiam
precepta legis. ꝑfectione uirtutũ
transcendunt: quia nequaqͣm
hoc solum qđ cunctis diuina
lex prȩcipit. implere contenti
sunt: s prestantiori desiderio
plus exhibere appetunt qͣm p̃¬
ceptis generalib audire potuer̃t.
Quib: diuina uoce dr. Uos. qui re¬
liquistis omnia. & secuti estis me:¬

Expanded text:
aliquando fecerunt ab oculis jualiquando fecerunt ab oculis judicis eleemosynarum superductione cooperiunt. Quibus judex veniens in dextera consistentibus dicit: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere: hospes eram, et collegistis me; nudus, et operuistis me; infirmus, et visitastis me. In carcere eram, et venistis ad me; quibus praemittit dicens: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . Alii autem non judicantur et regnant, qui etiam praecepta legis perfectione virtutum transcendunt; quia nequhoc solum quod cunctis divina lex praecipit implere contenti sunt, sed praestantiori desiderio plus exhibere appetunt quam praeceptis generalibus audire potuerunt. Quibus Dominica voce dicitur: Vos qui reliquistis omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
legaliter ꝑeunt: quia sub legẽ po¬
siti. peccauerunt: istis. inꝑditione
sua de lege nil dicitur: qͥa nichil
legis habere conati sunt. Princeps
nanq terrenã rem publicã regens.
aliter punit ciuem interius delin
quentem: atq aliter hostem. ex¬
terius rebellantem. In illo. iura sua
consulit: eumq subuerbis dig¬
ne inuectionis addicit. Contra
hostẽ uͦ bellum mouet: instru¬
menta ꝑditionis exercet: dignaq
eius maliciȩ tormenta retribuit:
de malo uͦ eius. qͥd lex habeat. non
requirit. Neq enim lege necesse ẽ.
ꝑimi: qui lege nunqͣm potuit te¬
neri. Ita gͦ mextremo iudicio. &
legalis illum inuectio ꝑcutit qͥ.
ab eo qd ꝓfessione tenuit. actione
declinauit: & istȩ. sine iudicii in¬
uect̾ione ꝑimitur: qui legefides
ñ tenetur. Exelectorum uͦ parde.
alii iudicantur & regnant: qui.
uitȩ maculas. lacrimis tergunt:
qui mala p̃cedentia. factis sequen¬
tib redimentes: quuicqͥd illicitũ¬

Expanded text:
legaliter pereunt, quia sub lege polegaliter pereunt, quia sub lege positi peccaverunt; istis in perditione sua de lege nlegis habere conati sunt. Princeps namque terrenam rempublicam regens aliter punit civem interius deliquentem, atque aliter hostem exterius rebellantem . In illo jura sua consulit, eumque sub verbis dignae invectionis addicit. Contra hostem vero bellum movet, instrumenta perditionis exercet, dignaque ejus malitiae tormenta retribuit: de malo vero ejus quid lex habeat non requirit; neque enim lege necesse est perimi, qui lege nunqneri. Ita ergo in extremo judicio et legalis illum invectio percutit, qui ab eo quod professione tenuit, actione declinavit, et iste sine judicii invectione perimitur, qui lege fidei non tenetur. Ex electorum vero parte alii judicantur et regnant, qui vitae maculas lacrymis tergunt, qui, mala praecedentia factis sequentibus redimentes, quidquid illicit
Abbreviated transcription (Latin):
Discedite ame maledicti inignem
ȩternũ: qui preparatus ẽ. diabo¬
lo. & angłis eius. Alii uͦ in extiemo
iudicio ñ iudicantur. & pereunt:
de quib: dñs dicit. Qui autem
ñ credit: iam iudicatus ẽ. Et de
quib: paulus ait. Qui sine lege
peccauerunt: sine lege peribunt.
Resurgunt uͦ etiam om̃s infideles:
s adtormenta̾. non adiudicium.
Non eñ eoꝵ tunc causa discutit᷑
qui ad conspectum district iu¬
dicis. iam cum dampnatione
suȩ infidelitatis accedunt. Efessio¬
nem uͦ fidei retinentes.s ꝓfessio¬
mis oꝑa non habentes:redargu¬
untur ut ꝑeant. Qui uͦ nec fides
sacramenta tenuerunt: increpa¬
tionem udicis. in extrema exami¬
natione ñ audiunt: quia pressi
infidelitatis suȩ tenebris: eius quẽ
despexerant. inuectione redargui
ñ merentur. Illi. saltim uerba udi¬
cis audiunt: quia eius fidei sola
uerba tenuerunt isti indamnatio¬
ne sua. ȩterni iudicis nec uerba ꝑci¬
piunt: qͥa ey reuerentiam. nec uer¬
botenus seruare maluerunt. Illi.

Expanded text:
m aeternum qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . Alii vero in extremo judicio non judicantur et pereunt: de quibus Dominus dicit: Qui autem non credit, jam judicatus est ; et de quibus Paulus ait: Qui sine lege peccaverunt sine lege peribunt . Resurgunt vero etiam omnes infideles, sed ad tormenta, non ad judicium; non enim eorum tunc causa discutietur, quia ad conspectum districti judicis jam cum damnatione suae infidelitatis descendunt nem vero fidei retinentes, sed professionis opera non habentes, redarguuntur ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem Judicis in extrema examinatione non audiunt, quia praejudicati infidelitatis suae tenebris, ejus quem despexerant invectione redargui non merentur. Illi saltem verba Judicis audiunt, quia ejus saltem fidei verba tenuerunt; isti in damnatione sua aeterni Judicis nec verba percipiunt, quia ejus reverentiam nec verbo tenus servare voluerunt. Illi
Abbreviated transcription (Latin):
sibi conditor conungere uoluit: ad
thalamum uteri carnalis uenit: psal¬
mista attestante. qui ait. Et ipse tan¬
quã sponsus: ꝓcedens dethalamo
suo. Quȩ. rectȩ uidua dr: qͥa eius uir.
ꝓea mortẽ ꝑtulit: et nunc incęli pe

Expanded text:
sibi conditor conjungere voluit, ad sibi conditor conjungere voluit, ad thalamum uteri carnalis venit, Psalmista attestante, qui ait: Et ipse tanquam sponsus, procedens de thalamo suo . Quae recte vidua dicitur, quia ejus vir pro ea mortem pertulit, et
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ uita. nequaquã fructum boni
oꝑis ꝓtulit: iratus hanc agricola
abscidit: ut iurta ueritatis senten¬
tiam. locum non occupet: quẽ tene
alius ad fructum ualet. De hoc in¬
curis adradicem arboꝵ posita est.
Omĩs gͦarbor. quȩ ñfacit fructũ bo¬
num: excidet᷑. & inignem mittetur.
Hoc autem loco. ut ȩterna repbi sup¬
plicia designentur: nequaqͣm lignũ
dr abscidi. s conteri: quia uidelicet
reꝓbos mors quidem carnis absei¬
dit: s pena subsequens conterit.
Quasi enim hic inciditur. cũ ap̃senti
uita separatur: s ingehenna conte¬
ritur:. cum ꝑpetua dampnatione
cruciatur. Uir autem sc̃s quia di¬
strictam ꝑuersi pęnã ꝓtulit. ꝓtinus
adculpã recurrit: ut eximusticiȩ im¬
mensitate edoceat. qđd tanta eiꝰ dam¬
pnatio non sit iniusta. Sequit᷑. Pa
rilis. nisi caro nominatur: quȩ dum
sola p̃sentia appegt. bonas gignere
cogitationes nescit:Quȩ autẽ ui¬
dua. nͥ anima nuncupat᷑: quã. quia

Expanded text:
eorum vita nequaquam fructum boni eorum vita nequaquam fructum boni operis protulit, iratus hanc agricola abscidit, ut juxta Veritatis sententiam locum non occupet quem tenere alius ad fructum valet . De hoc incuris ad radicem arboris posita est. Omnis ergo arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Hoc autem loco, ut aeterna reprobi supplicia designentur, nequaquam lignum dicitur abscidi, sed conteri, quia videlicet reprobos mors quidem carnis abscindit, sed poena subsequens conterit. Quasi enim hic inciditur, cum a praesenti vita separatur. Sed in gehenna conteritur, cum perpetua damnatione cruciatur. Vir autem sanctus, quia districtam perversi poenam protulit, protinus ad culpam recurrit, ut ex injustitiae immensitate edoceat quod tanta ejus damnatio non sit injusta. Sequitur: CArilis, nisi caro nominatur? Quae dum sola praesentia appetit, bonas gignere cogitationes nescit. Quae autem vidua, nisi anima nuncupatur? Quam quia
Abbreviated transcription (Latin):
mus: humano usu. et recordari ds̃ dr̃.
cum dona tribuit: & obliuisci. cum
inculpa derelinquit. S qͥa cuncta
pensat: cuncta. sine intermissionis
alt̾natione considerat: et recordat᷑
intuetur. Qͣsi enĩ redit adbonoꝵ
memoriã. qͣm tam̃ nunqͣm deseruit:
&qͣsi nequaqͣm malos respicit. quoꝵ
tam̃ facta considat s suꝑ hec dam¬
pnagonis iudiciũ mnultimis seruat.
hinc enim. scriptũẽ. Ocli dñi contem¬
plantur bonos &malos.Hinc. ꝑ
psalmistam d̃r. Uultus dñi suꝑfa
qentes mala: ut ꝑdat det̾ra.memo¬
riã eoꝵ. Consid̾at gͦ qͦs puniat: sed
eosdem ipsos ante ñuidit. qͦs nescit.
Nam quibdam infine dcturus est.
Nescio uos unde sits: discedite ame
scitur: quia qͦs ꝑdistrictionẽ sen¬
tentiȩ iudicatꝰ qͣntum ẽ. adme¬
moriam miscdiȩ: ignorat. Qui qm̃¬
cio conteruntur. Terra quippe.¬
eos temporali sumptu aluit: p̃dica¬
onis de suꝑ pluuia infudit.S qͥa

Expanded text:
mur, humano usu et recordari Deus dicitur, mur, humano usu et recordari Deus dicitur, cum dona tribuit, et oblivisci, cum in culpa derelinquit. Sed quia cuncta pensat, cuncta sine intermissionis alternatione 535 considerat; et recordaturintuetur. Quasi enim redit ad bonorum memoriam, quam tamen nunquam deseruit; et quasi nequaquam malos respicit, quorum tamen facta considerat, sed super haec damnationis judicium in ultimis servat. Hinc enim scriptum est: Oculi Domini contemplantur bonos et malos . Hinc per Psalmistam dicitur: Vultus Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Considerat igitur quos puniat, sed eosdem ipsos ante non vidit, quos nescit. Nam quibusdam in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis; discedite a me scitur, quia quos per districtionem sententiae judicat, quantum est ad memoriam misericordiae ignorat. 3. Qcio conteruntur. Terra quippeeos temporali sumptu aluit, praedicationis desuper pluvia infudit. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
uiilnera et uerba. sic loquitur sua:.
tia transcendat: nonnunqͣm uͦ. sic
dep̾sentib disserat᷑ ut de futuro con
ticescat. Cognita itaq discretionis
huy custodia. cũ immutatione uo¬
cis illiꝰ nr̃a qͦ intelligentia alt̾net:
ut tanto uerius ey sensib congruat:
qͣnto se. &cum eius uocib immiitał̃.
Uerbis itaq p̃cedentib. sc̃s uir ꝑcdiser
tas prudentiȩ arte sententias. iniqͥ
cuussibet culpas ꝓtulit: et qͣm sit
dampnanda eiꝰ actio. expressit. De
gnum infructuosum. In recordato¬
ne enim conditoris ñ reducit᷑: quisq
usq ad finẽ uitȩ uitiis subiugatur.
Nam si hunc suꝑni respectus memo¬
na tangeret: ꝓculdubio abiniqui¬
tate reuocaret: Eius quippe merita
exigunt: ut funditus ab auct̃oris
recordatione deleatur. Sciendũ uͦ:
qd recordari ds nequaqͣm ꝓpriȩ dr:
Qui enĩ obliuisci ñ potest: quo pac̾to
recordari potest: S quia eos nos qͦꝵ
recordamur amplectimur: abhis
autem quoꝵ obluuscimurelonga¬

Expanded text:
vulnera et verba sic loquatur sua, utia transcendat; nonnunquam vero sic de praesentibus disserat, ut de futuris 534 reticescat. Cognita itaque discretionis hujus custodia, cum immutatione vocis illius nostra quoque intelligentia alternet, ut tanto verius ejus sensibus congruat, quanto se et cum ejus vocibus immutat. Verbis itaque praecedentibus setas prudentiae arctae sententias iniqui cujuslibet culpas pertulit, et quam sit damnanda ejus actio expressit de cgnum infructuosum. - In recordatione enim conditoris non reducitur, quisquis usque ad finem vitae vitiis subjugatur. Nam si hunc superni respectus memoria tangeret, procul dubio ab iniquitate revocaret. Ejus quippe merita exigunt, ut funditus ab auctoris recordationquod recordari Deus nequaquam proprie dicitur. Qui enim oblivisci non potest, quo pacto recordari potest? Sed quia eos nos quorum recordamur amplectimur, ab his autem quorum obliviscimur elonga
Abbreviated transcription (Latin):
UOGIENS
insẽi uiri hysto¬
ria ꝑ nouum uo¬
lumen enodare
mysterium dy¬
picȩ expositio¬
nis aggredimur: oportet. ut eiꝰdem
uiri.uł nomine. uł passione. signi¬
ficationẽ mysticã principaliter ꝓfe¬
ramus: qͣtinus habitaculoꝵ more.
dũ suꝑscriptionem ticuh. inipso
postis fronte p̃figimus: quia cur
ẽ domus agnoscitur: securi intrec̃
Crebro autem dixisse me memini:
pe. interpretatur dolens. Etqͥs abe
in hoc dolente figuratur. nͥ is de
quoscriptum ẽ uerȩ languoreᷤᷤ nr̃os
ipse portauit et dolores nros ipse
tulit: de quo rursum dicit᷑ liuore

Expanded text:
uoties in sancti viri historia per novum volumen enodare mysterium typicae expositionis aggredimur, oportet ut ex ejusdem viri vel nomine, vel passione significationem mysticam principaliter proferamus, quatenus habitaculorum more, dum superscriptionem tituli in ipsa postis fronte praefigimus, quia cujus est domus agnoscitur, securius intretur. Crebro autem dixisse me memini qpe in interpretatur dolens. Et quis alius in hoc dolente figuratur, nisi is de quo scriptum est: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit ? De quo rursu
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscere contempnit. Uitȩ enim
suȩ crederet: si de conchitoris sui sub¬
stantia recta sentiret. Hȩc ttaq su¬
ꝑius dequolibet iniquo ꝓlata chice¬
bamus: s repente. aderroris p̃dica¬
torem. intellectum uertimus. Unde
sciendum ẽ. qͥa sic ad spẽm duqmͣ:
ut nequa qͣm tam̃ agenere fiinditus
euellamur. Nam ꝑuersus quisq etiã
si rectã fidem insinu uniũsalis ȩcchiȩ
tenere uideatur: stat. et uite sue non
credit: quia recta quidẽ sunt. quȩ ꝑ
fidem de conditore intelligit: stam̃
fich̃ oꝑa tenere contempnit. Et in¬
credulitatis redarguitur: quia ab
eo qd se ostendit credere. uiuendo
reꝓbatur. hinc enim: ꝑ iohem d̃r.¬
ait. Confitentur se nosse d̾m: factis
autẽ negant. hinc. iacob dic̃: fides
sine oꝑib. mortua ẽ. S inter ħ con¬
ditor mira dispensatione consilii.
et culpas respicit: et uiuendi tem¬
pora impendit ut longiora uitȩ.¬

Expanded text:
cognoscere contemnit. Vitae enim cognoscere contemnit. Vitae enim suae crederet, si de conditoris sui substantia recte sentiret. Haec itaque superius de quolibet iniquo prolata dicebamus, sed repente ad erroris praedicatorem intellectum vertimus. Unde sciendum est quia sic ad speciem ducimur, ut nequaquam tamen a genere funditus evellamur. Nam perversus quisque etiam si rectam fidem in sinu universalis Ecclesiae tenere videatur, stat, 537 et vitae suae non credit, quia recta quidem sunt quae per fidem de conditore intelligit, sed tamen fidei opera tenere contemnit; et incredulitatis redarguitur, quia ab eo quod se ostendit credere, vivendo reprobatur. Hinc enim per Joanntur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus dicit: Fides sine operibus mortua est . Sed inter haec conditor mira dispensatione consilii et culpas respicit, et vivendi tempora impendit, ut longiora temp