comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qr ad ꝑfectõnem ducit
⁊ abrenans quia oĩa
legalia inuno xp̃o q
breuiat ut ꝯpendio fi¬
dei ꝑ grãm saluet. nõ
ꝑ inmas obseruantias
dubdit abreniał dico.

Expanded text:
 ad perfectionem ducit; et abbrevians, quia omnia legalia in uno Christo abbreviavit, ut compendio fidei per gratiam salvet, non per innumeras observantias,subdit, abbrevians, dico,
Abbreviated transcription (Latin):
noni est aluid deo ec̃. aund posse. sĩ
ergo uõ potuit eis dare ut eẽtit
qd ip̃e. noc potuit eis dare posse su¬
uni uel potenciam suã .s. que ipse
ẽ ilioquin si pocenciam suam poto¬
ieis dare q̃ ipse ẽ potuit cus dare ut
iẜ potestatem qͣ hibet .i. potestatem
remittendi pecca. potuit ergo eis date aucto¬
ritatẽ baptissui quib cõtulit ministeriũ:
ĩ tũ ut ip̃e pͥncipalis auctor existeret. poteᷤ¬
tatẽ uero qm ip̃e ẽ siue posse suũ qd̾ ÷ sũ
ẽẽ:eis potuse dare non dicimus. qͣliter di¬
cimꝰ eum dedisie nob̃ scire ꝙ ip̃e scit ⁊ dedi

Expanded text:
on est aliud Deo esse, aliud posse. Si ergo non potuit eis dare, ut essent quod ipse, nec potuit dare posse suum, vel potentiam suam, scilicet quae ipse est: alioquin, si potentiam suam potuit eis dare, quae ipse est, potuit eis dare ut re potestatem quam habet, id est potestatem remittendi peccata. Potuit ergo eis dare auctoritatem baptismi quibus contulit ministerium, ita tamen ut ipse principalis auctor existeret. Potestatem vero qua ipse est, sive posse suum quod est suum esse, eis potuisse dare non dicimus, qualiter dicimus cum dedisse nobis scire quod ipse scit, et dedi
Abbreviated transcription (Latin):
seruum potiere spẽ in serio. bap¬
tirat enĩ seruus ut minister. lap¬
tizat aũdũs tanqm potestatem
hũs ⁊ potuit hanc potestatẽ ser¬
nodare ut dcm est sec noluit .si
enũ daret hanc potestatẽ serius¬

Expanded text:
onere spem in servo. Baptizat enim servus ut minister, baptizat autem Dominus tanquam potestatem habens. Et potuit hanc potestatem servo dare, ut dictum est, sed noluit. Si enim daret hanc potestatem servis
Abbreviated transcription (Latin):
ciam scire futura: que ab ecerno ip̃e ħoũ
natura. alii dicunt potestatem bãpi ut ĩ
noĩe eoꝵ daretur bap̃s in quo fient remi¬
sio pectatoꝵ sic̃ fuit in noĩe xp̃i ⁊ hoc po¬
tuit dare. s noluit. saquiti

Expanded text:
atiam scire futura, quae ab aeterno ipse novit natura. Alii dicunt potestatem baptismi, ut in nomine eorum daretur baptismus, in quo fieret remissio peccatorum, sicut fuit in nomine Christi, et hoc potuit dare, sed noluit. Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
sit fundam̃tũ diucrsa ponere
est petra suꝑᷤ qmͣ fiifidata est occa
aqua nomuiatus est pecrus dño
ad illum dicente. cu est pecrus
⁊ c̃ simon .i añ uocabatur. hor

Expanded text:
et fundamenta diversa ponere est petra, supra quam fundata est Ecclesia, a qua nominatus est Petrus, Domino ad illum dicente: Tu es Petrus, etc. Simon enim antea vocabatur. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ut in homine. ⁊ ne eent tot lp̃¬
ti quot serui in misterium qd
baptizandi declit xp̃e seruis so¬
is potestatem uero sibi retinuit᷑.
qm si uellet poterat seruis dare
uit seruus daret bap̾m suum tã¬
quam iuco sua ⁊ potestatem suã
poterat ꝯstituere inaliquo seric
ut tãta uis eẽt ĩ bap̃o seru qntã
uim ht̃ baptisinus adño datuo
s hoc nolult io ut ĩ hocrine ti¬

Expanded text:
ne . Et ne essent tot baptismi quot servi, mysterium quidem baptizandi dedit Christus servis suis, potestatem vero sibi retinuit. Quam si vellet poterat dare, ut servus daret baptismum suum tanquam vice sua; et potestatem suam poterat constituere in aliquo servo, ut tanta vis esset in baptismo servi, quantam vim habet baptismus a Domino datus. Sed hoc noluit,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩter nos s ⁊ uba q̃ dicitis. ⁊ hoc ẽ. hoc aũt dico
quod unusquisq ur̃m dicit. nd alius dicit
ego sum appollo alius uero ego sum ce̾phe. o
aluis dicit ego sum baptizatus baptissno il¬
lius. alius dicit ego illuis. s hoc dicere est qͥsi
ydolatria. ⁊ sciendum quia sub nomitie suo
minat sine dubio boni erant s sub hoꝵ sp̃e
falsoł apostolos cangit ne si diceret sub ndĩe
illus: uł ilius: udẽretur eis ĩuidere ⁊ sibĩ ip̃¬
uelle atribuere. uł ideo posuit noĩa bonoꝵ ap
postoloꝵ ut ostendat qd̾ si ĩ note maioꝵ non ÷
glorrandumnec ĩnotuine illoꝵ quoꝵ doctri¬
ua praua ẽ. Incer eos autem dignos hos lau
de designat qui deicebãt se ẽẽ xpi uñ subdit
alius autem dicit ego sum xħi  baptismo bap¬
tiratus. hic benedicit quales supͣ laudauit¬
coguoscitur pater. nemo .ni. nouit filiũ nisi pater noq patr̃e iu
fiiꝰ ⁊ cui uult filius renclare. sic̃ gͦ ip̃e per se nouit pa. nos autem

Expanded text:
inter vos, sed et verba quae dicitis. Et hoc est: Hoc autem dico quod unusquisque vestrum dicit. Nam alius dicit Ego sum Apollo; alius vero; Ego sum Cephae. Quasi dicat: Alius dicit: Ego sum baptizatus baptismo illius; alius dicit: Ego illius. Sed hoc dicere est quasi idololatria. Et sciendum quia sub nomine suo, minat sine dubio boni erant, sed sub horum specie falsos apostolos tangit, ne si diceret in nomine illius vel illius, videretur eis invidere, et sibi velle attribuere. Vel ideo apposuit nomina bonorum apostolorum, ut ostendat, quia si in nomine majorum non est gloriandum, nec in nomine illorum, quorum doctrina prava est. Inter eos autem hos laude dignos designat qui dicebant se esse Christi. Unde subdit: Alius autem dicit: Ego sum Christi, baptismo baptizatus. Hic bene dicit quales supra laudavittus, per quem cognoscitur Pater. Nemo enim novit Filium nisi Pater, neque Patrem nisi Filius, et cui vult Filius revelare. Sicut ergo ipse per se novit Patrem, nos autem
Abbreviated transcription (Latin):
gentes debere honor¬
sericordia que eas ñ
peis missus nec ad
eas missus suscepit
⁊ uelut oues addux̃¬

Expanded text:
gentes debere honorsericordia, qua eas non pro eis missus, nec ad eas missus suscepit, et velut oves addux
Abbreviated transcription (Latin):
Secularia gͥ. ⁊ c̃. sic̃ iã reprehendit ecos qͥ causaᷤᷤ
agebant apuo infideles ꝯtemptis fidelib.
ita nẽs reprehendit eos ꝙ ꝯtẽptibues iudides
dicare igitur si hũitis secularia udicirideo
dicit si habueritis qr nec habenda sunt s poti¬

Expanded text:
ecularia igitur, etc. Sicut jam reprehendit eos, qui causas agebant apud infideles, contemptis fidelibus, ita nunc reprehendit eos quod contemptibiles judices,dicare, igitur si habueritis saecularia judicia, ideo dicit, si habueritis, quia nec habenda sunt, sed poti
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur ẽ iam
heditas morte¬
glificem. decessoris firma
teneatur.nec a¬
alio mͦ possit intelligi hes sco
quod dicitur humanis legib:
nos tñ heredes dei dicimur ⁊
si non discedat. quia hereditatẽ
eternam nos filii sponsi ⁊ sp̃o¬
se sꝑamus quam infuturo ꝓ¬
si debunus. non patris maete qͥ
mori non potest. qui est here¬
dicas nra. Uel potest dici quod
descedet scd̃ mod̾ cognitõnis. qͦ
nunc ꝯgnoscitur anobis. nc̃
enim ex parte cognoscunus⁊
perspeculum uidemus. Deceth
ergo ut tunc non udatur ꝑ.¬
speculũ in enigmate sic̃ nunc s facie ad faci
onem decedens nobis reliquid paciselesias¬
tice possessionem sic̃ ip̃e ait. pacẽ meam re¬
linquo uobis atende ⁊̃ quod. xp̃c heredicã¬

Expanded text:
dicatur, cum jam haereditas morte decessoris firma teneatur, nec alio modo possit intelligi, haeres secundum quod dicitur humanis legibus, nos tamen haeredes Dei dicimur, et si non decedat, quia haereditatem aeternam nos filii sponsi, et sponsae speramus quam in futuro possidebimus, non Patris morte, qui mori non potest, qui est haereditas nostra. Vel potest dici, quod decedet secundum modum cognitionis, quo nunc cognoscitur a nobis. Nunc enim ex parte cognoscimus, et per speculum videmus. Decedet ergo ut tunc non videatur speculum in aenigmate sicut nunc, sed facie ad faciem in passione decedens, nobis reliquit pacis ecclesiasticae possessionem, sicut ipse ait: Pacem meam relinquo vobis . Attende etiam quod
Abbreviated transcription (Latin):
supra dixit at si fcã caruis motificauericis.
ꝙortificare ã facta carnus nemo pocest ũn
crit uita sine molestia cui neccessaria est ꝓa¬
cientia: patimur dico hac intencionent gri
cientes si districte ageretur nobisc̃ ad prome¬
tendam fututam gloriã. tribulatõ namꝙ
est fine. merces sine fine eric. Et mults
maior erit cibi gła quam hic labor. Que
gła ⁊ sinunc occulta sit quã oculus nõ iud̾
nec auris audiuit: cũ reuelabitur omnib
bonis ⁊ malis nonquid ẽe in inalis s tm̃ eł̃
in nobis bonis. scce hoc fꝯcit sp̃e quod post
merita non possunt. Reuelabitur. ⁊ uere. qd̾
ꝓbat ab auctoritate expectancium. Nam ex¬
pectatio creature ⁊ c̃. usq ibi spe enun salu
hoc capitulum obscutum est quia non sati
bio apparet quid nunc uocet creaturam. dici¬
tur a sed̾ satholicam disciplinã citatura. qͥ co
fectest ꝯdidit deus ꝑater perfilium qui n

Expanded text:
supradixerat, si facta carnis mortificaveritis. Mortificare autem facta carnis, nemo potest, unde erit vita sine molestia, cui necessaria est patientia. Patimur dico hac intentione, ut glgnae, id est sufficientes, si districte ageretur nobiscum, ad promerendam futuram gloriam. Tribulatio namque est cum fine, merces sine fine erit, et multo major erit tibi gloria, quam hic labor. Quae gloria etsi nunc occulta sit quam oculus non vidit, nec auris audivit, tamen revelabitur omnibus, bonis et malis, non quidem esse in malis, sed tantum esse in nobis, bonis. Ecce hoc facit spiritus merita non possunt.bat auctoritate exspectantium. Nam exspectatio creaturae, etc., usque ibi, spe enim salvi. Hoc capitulum obscurum est, quia non satis hic apparet, quid nunc vocet creaturam. Dicitur autem secundam catholicam disciplinam creatura quidquid fecit et condidit Deus Pater per Filium, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si gloriaris adu̾sus mos diciturtͥ.
ogentilis quod tu. ñ radicem portas. s
fidem habes. Dicis ergo ogentił fracti sunt
rami ut ego insęrar quasi si non cumtra
stantes ur ꝯ̃ eos licet gloriarr dicit gentil
qui cã insercõnis mee repulsi sunt. quod
ego inserar illud non est cã efficiens s frac
set ip̃os se ip̃i reprobos feccrunt. ⁊̃pernen¬
ces dei donum. insde ⁊ occasionem dederũt
gentibus ad salutem. quam extollentiam
reprimi uult ut magis saluti ꝯgrd̾at᷑
decipitur qui gaudet alienis malis.
U.ã fide stas quasi quod stas dei¬

Expanded text:
Quod si gloriaris adversus illos, dicitur tibi, o gentilis, quod non tu radicem portas, sed fidem habes. Dicis ergo, o gentilis, fracti sunt rami, ut ego inserar. Quasi dicat: Si non contra stantes, vel contra eos licet gloriari dicit gentilis, qui causa insertionis meae repulsi sunt, quod ego inserar, illud non est causa efficiens, sed fsed ipsi seipsos reprobos fecerunt spernentes Dei donum. Unde et occasionem dederunt gentibus ad salutem. Quam extollentiam reprimi vult, ut magis saluti congaudeatur, decipitur qui gaudet alienis malis. Tu autem fide stas. Quasi dicat: Vi
Abbreviated transcription (Latin):
rum regnasse ĩculcores uii¬
us d̾i: ⁊̃ usq ad moysen. s cur
latimi codices quos ꝯstat auet̾i¬
bus gͥcis translatos qui ita ha
ruptos simplicitas tẽporum
seruauit ⁊ ꝓbat postquã uero
a cõcordia animis dissidentib
⁊ hecicis ꝑturbãtib moueri
questiones ceperũt. multa cam̃
ingrecis qm inlatinis codicib
studio mutata st̃ qui c̃ ꝓpͥa a
auctoritate uti ñ possint᷑ ad
uictoriã. uerba legis adultãnt
ut sensum suũ qͣsi uerb legi̾
asseriant. ⁊ contra dicentibus
aũt dicitur forma futuri .i xͥ
mistio .i. inocculto suo disposu¬
uiłum adam peccatum ecͥat. ũ¬
de dicitur ĩ aposcalipsi agnus
contrario quiã sic̃ mnadam o
uificabuntur. sic̃ in ullo uid̾¬

Expanded text:
regnasse in cultores unius Dei, etiam usque ad Mosen, sed cur Latini codices quos constat a veteribus Graecis translatos, quasi ita ruptos simplicitas temporum servavit, et probat. Postquam vero a concordia animis dissidentibus, et haereticis perturbantibus moveri quaestionem coeperunt, multa tam in Graecis quam in Latinis codicibus studio mutata 26 sunt, qui cum propria auctoritate uti non possunt ad victoriam, verba legis adulterant, ut sensum suum quasi verbis legis asserant, et contradicentibus autem dicitur forma futuri, id esmysterio, id est in occulto suo disposuunum Adam peccatum erat. Unde dicitur in Apocalypsi: Agnuscontrario, quia sicut in Adam omnes vificabuntur . Sicut in illo i
Abbreviated transcription (Latin):
uno deo colendo. rognauit gͦ mors usz
admoysen .i usq ad legem qr iã tunc datũ
e hõĩb remediũ qͦ possent liberari sub
qͣ tũ si eẽnt sumles p̃uaricatõm ade.ĩ eos
mors regnaret. s lex data ẽ in u̾cio egres¬
sionis de egypto docens de uno deo ne
regnaret mors .s. diabolus tiel pecc̃m. ⁊
cepit inuidea primũ destrui regnũ moꝵ
seqͣ. in eos qui peccauerunt ĩ simlitudi
puaricatolis ade alia littera inqua nõ

Expanded text:
do. Regnavit ergo mors usque ad Mosen, id est usque ad legem, quia jam tunc datum est hominibus remedium quo possent liberari; sub qua tamen si essent similes praevaricationi Adae, in eos mors regnaret, sed lex data est in initio regressionis de Aegypto docens, de uno Deo ne regnaret mors, scilicet diabolus, vel peccatum, et coepit in Judaea primum destrui regnum mort, in eos qui peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae. Alia littera in qua non
Abbreviated transcription (Latin):
pune fucur c̃ nesciretꝰ
uindicaturꝰ. assebant
em̃ homines dm̃ ĩcuri¬
osum eẽ. ⁊ iõ apud eũ
ipugne futura pecc̃a
s non apud homines.
ñ enĩ lex naturalis pe¬
nitus obcorpuerat qr
non ignorabant. ꝙ ñ
debebant facere aluis
ꝙ pati nolebant nam
usꝰ ẽ incarcere ⁊pistor
⁊ picerna pharionis.

Expanded text:
pune futurum, cum nesciretur vindicaturus. Asserebant enim homines Deum incuriosum esse, et ideo apud eum impune futura peccata, sed non apud homines. Non enim lex naturalis penitus obtorpuerat, quia non ignorabant quod non debebant facere, aliis, quod pati nolebant. Namusus est in carcere, et pistor, et pincerna Pharaonis.
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ignorabatur acite legem. s effectus indicabat
qr mors corporalis regirauit cotidie ꝑaliquas po¬
siones. ⁊ tand̾ dissoluendo ab adam uisq ad moy
sem ꝯminus inderetur. regnauit dico non solui
in eos qui ꝑse preuaticando mortem meruisse
ricando ꝯ alt qͣm legemaił ita abillo loco itsqr ad
in mundo cum ñ ita inderetꝰ loge ñ docente. dico

Expanded text:
egem; sed effectus indicabat, quia mors corporalis regnavit quotidie per aliquas passiones; et tandem dissolvendo, ab Adam usque ad Mosen, cum minus videretur; regnavit dico, non solum in his qui per se praevaricando mortem meruisse ricando legem. Vel ita ab illo loco, usque ad in mundo, cum non ita videretur, lege non docente. Dico,
Abbreviated transcription (Latin):
um curare humana
s regnauit quasi ante
legem n impiitabatur
pecc. s regnauit mors.
aĩe. secure possidente ho¬
tuines diabolo. pro un-¬
puntace credita. ĩpine
⁊ eiũ peccare se pucan¬
tes magis delinquebãt
circa hec peccata ꝓꝑici¬
ores que mũdus qͣsi licita

Expanded text:
um curare humana, d regnavit, quasi dicat: Ante legem non imputabatur peccatum, sed regnavit mors, animae secure possidente homines diabolo pro impunitate credita. Impune etenim peccare se putantes, magis delinquebant, certa haec peccata promptiores, quae mundus quasi licita
Abbreviated transcription (Latin):
re seruerunt creature. deos sibi constitu¬
entes quos colerent ad inuitiam deific̃ il¬
le loco dei diabolo cõsensit. peocatum ade
ñ longe ẽ ab ẏdolatria qui cõtẽpto creato¬
ĩ loco dei ĩ loco dei diabolum stattut.et
sic̃ d̾s cẽ uoluit fu̾nt autẽ peccauerunt
qui ñ p̃cerito dõ. qui em̃ inteslexit sũi ex
traduce s̃t iudicio natirrali ⁊ uencratus
est dñi. nulli honorificenciam nominis ac
maiestatis imiꝑtiens. si peccauit: quia ĩ poͦ¬
sibile ẽ ñ pocc̃are sub deo peccauit. ñ ĩ
rũt .i. qui subspecie ydoloꝵ seruerũt di¬
abolo. tales crant fere om̃s usq adlegẽ.
per pauci ut ab habraam uni deo seriue¬
rũt. ⁊ ĩ eo ñ regnauit mors. qui post mor¬
tem istam que prima dicitur ad secũ¬
aam ñ ꝑuenerunt que ecernaliter pu¬
liberandi. sic̃ de habraam legitur. quia
quamius apud inferos fiuĩt. discretus tñ
longo inter uallo erat apeccatorib ita
ut chaos eẽt ingens inter iustos et

Expanded text:
re servierunt creaturae, deos sibi constituentes, quos colerent ad injuriam Dei, sicut ille loco Dei diabolo consensit. Peccatum enim Adae non longe ab idololatria est, qui contempto Creatoquasi in loco Dei diabolum statuit, et sicut Deus esse voluit. Fuerunt autem qui peccaverunt, non praeterito Deo; qui enim intellexit sive ex traduce, sive indicio naturali, et veneratus est Deum nulli honorificentiam nominis ac majestatis impartiens, si peccavit, quia impossibile erat non peccare, sub Deo peccavit, non inrunt, id est qui sub specie idolorum servierunt diabolo. Tales erant fere omnes usque ad legem; perpauci, ut Abraham, uni Deo servierunt, et non in eos regnavit mors, quia post mortem istam quae prima dicitur, ad secundam non pervenerunt, quae aeternaliter pu Christi liberandi, sicut de Abraham legitur, quia quamvis apud inferos fuerit discretus, tamen longo intervallo erat a peccatoribus, ita ut chaos ingens esset inter justos et
Abbreviated transcription (Latin):
sinuilitudiniem p̾uaricatõnis ade peccasse acci¬
piant illos qui ĩ illo peconerũt ut eis sinules
crearentur .s. sic̃ ex homine homines ita ex pec¬
catore peccatores exmorituro morituri damp¬
nato qr dampnãdi. groci ã codices: uñ interp̾tatõ
fc̃a est in latinunraut om̃s. aut pene õs. Hũt id
quod primo possiũ:. uł aliis non mutatis.ab il¬

Expanded text:
similitudinem praevaricationis Adae peccasse accipiant illos qui in illo peccaverunt, ut ei similes crearentur, scilicet sicut ex homine homines, ita ex peccatore peccatores, et ex morituro morituri, damnatoque damnandi. Graeci autem codices, unde interpretatio facta est in Latinum, aut omnes, aut pene omnes habent, id quod primum positum est. Vel aliis non mutatis, ab il
Abbreviated transcription (Latin):
homine gr̃a destruit salua¬
toris que oꝑata ẽ ⁊̃ ĩ antiquis sanctis: qͥ añqm
mento pro temporum dispensatõne iustisima
quod ninc iretielatur in nouo. In om̃s ergo
similitudinem p̃uaricationis ade .i. qui non
sua ꝓpͥa uoluntadẽ peccauerunt sic̃ adam s ort¬
ginasi uitõ tenebantur obstricti ꝙ. ab eo traxe¬
runt. ꝑ quod trahentur ad condamnatõnẽ nͥ

Expanded text:
homine gratia destruit saluatoris, quae operata est in antiquis sanctis, quicumquemento pro temporum dispensatione iustissima, quod nunc reuclatur in nouo. ergo in omnibus em praevaricationis Adae, id est qui non sua propria voluntate peccaverunt sicut Adam, sed originali vitio tenebantur obstricti, quod ab eo traxerunt, per quod traherentur ad condemnationem, ni
Abbreviated transcription (Latin):
plaicet deo qui hoc precipit᷑ qui nulli scmida
placet utiq deo scd̾ qd gandium est inspiritu
i padem. ⁊ quia disceptatio discordiam parit:
taq dimissis temerariis iudicis sectemur¬
quẽ pacis sunt nõ discordie atstediamus i¬
uicem .s. udeus erga gentilem ⁊ gencais erg̃
uideum que elificationis st̃ ꝯpace docenido a¬
alios ut ceceri edififcatur .i. iam edificati ꝯfe¬

Expanded text:
placet Deo, qui hoc praecipit, qui nulli scandalPlacet utique Deo, secundum quod gaudium est in Spiritu et pacem, et quia disceptatio discordiam parit. Itaque dimissis temerariis judiciis, sectemure pacis sunt, non discordiae, et custodiamus ilicet Judaeus erga gentilem, et gentilis erga Judaeum, quae aedificationis sunt, cum pace docendo alios, ut caeteri aedificentur, vel jam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ accemde ꝙ. hic inducit quartam
legem fidei potorem lege moysi
quam ⁊ graciam uocat. quatuor
enim leges in hac serie: mtmnorant᷑
.s. lex nature. lex menbroꝵ que pro
una. c̃ lege pectati accipitur. lex mo¬
ysi quaita lex fidei. ⁊ uotachis terci¬
us actus .i. status hominis in lege¬
spiritus. loqͥtur
.N. hic apostoluꝰ

Expanded text:
Et attende quod hic inducit quartam Et attende quod hic inducit quartam legem fidei, potiorem lege Mosi, quam et gratiam vocat. Quatuor enim leges in hac serie memorantur, scilicet lex naturae, lex membrorum, quae pro una cum lege peccati accipitur, lex Mosi, quarta lex fidei. Et notatur hic tertius actus, id est status hominis, in legspiritus. 36 Loquitur enim hic Apostol
Abbreviated transcription (Latin):
pugnat men
qui non obe¬
diuit suo supe¬
riori ei ñ serui¬
at situm infe¬
prate ẽ dñs
tuitsanfra te
caro tua. serui
meliori ut seriat tibi ĩferior. cũ¬
tempsisti superiorem torqueris ab ĩ¬
feriori. dico repugnantem ⁊̃ capti
me per consensum ⁊ operationem qr
ꝯsuetudine peccandi dominatur. cap¬
tiuni dico .ł. ducentẽ in legem pe¬
dominatur. que lex ut p̾dictum ẽ:⁊
uicunor tauito ⁊ ꝑiculosior ħ est
lex mala quaquisq carnali ꝯsue¬
tudine inplicatus astringitur. hnc
repugnare ait legi meritis sue ⁊
⁊ quia captiuat me: ergo ego hõ¬
sum infelix. qr natus ẽ sub peccato
hostem secum hñs peceatum. ꝑ qd̾
aditum hãt ad illum sachanas. gra¬
dus eñi fabricauit adam ꝑquos ad
filios eius expoliator ad credat. nisi
clem̃tissiidominus protegat. ꝓꝑ
potest hoc facere nisi magnus aliq¬
liis. s ecce quid me liberabit non
ler moysi non proprie uires libr
accepta homo releuetur. ut dececõ
possit respicere presso pescato. po

Expanded text:
pugnat mentqui non obedivit suo superiori, ei non serviat suum infepra te est Dominus tuus, infra te caro tua. Servi meliori ut serviat tibi inferior. Contempsisti superiorem, torqueris ab inferiori. Dico repugnantem, et, etia ducentem me, per consensum et operationem, quia consuetudine peccandi dominatur, captivantem dico, vel ducentem in legem pedominatur. Quae lex, ut praedictum est, vicinior, tanto est periculosior. Haec est lex mala, qua quisque carnali consuetudine implicatus astringitur; hanc repugnare ait legi mentis suae, eEt quia captivat me, ergo s quia natus est sub peccato, hostem secum habens peccatum, per quod aditum ad illum habet Satanas. Gradus enim fabricavit Adam per quos ad filios ejus exspoliator ascendat, nisi clementissimus Dominus protegat. Propotest facere hoc nisi magnus aliquis. Sed ecce quis me liberabit? non lex Mosi, non propriae vires liberi cepta, homo relevetur, ut de caetero possit resipiscere presso pecca
Abbreviated transcription (Latin):
dixit gr̃a se ẽẽ.
liberatum: neqͥs¬
torpeat securꝰ.
quasi peccatũ ñ¬
ultra noceat. de¬
terminat qũo¬
tio .s. si ingr̃a

Expanded text:
dicit gratia se esse liberatum, netorpeat securus, quasi peccatum nultra noceat, determinat qutio si in gra
Abbreviated transcription (Latin):
tat apłc sĩse hodio set amore illud fecie sic ͭ¬
elũi apostolus non crudeliter s amabiliter ⁊ ⁊e¬
lo caritatis sachane tꝑadidit. sic em̃ moyses in
cultores ydoli paucos ꝙ iidicauit ĩ p̃sens ter¬
rens ⁊ in postm discipimã sauciens. nq̃ eum ĩ¬
itta coudesu ate s magna dilectione fecsie Nd̾
fecit appertissime agnoscitur inuerbis eius pꝰ
aln uiri boni non nulla peccata morte pruert.
uorsmere iudicalunt quib tale uditium donauerit ders. Inde est
ꝓ helias mtos amorte ix erent affecit ⁊ ppria manueti guȩ de

Expanded text:
 non se odio sed amore illud fecisse. Sic enim Apostolus non crudeliter sed amabiliter, et zelo charitatis Satanae tradidit, sicut Moses in cultores idoli paucos quidem vindicavit in praesens terrens, in posterum disciplinam sanciens. Nam eum nulla crudelitate, sed magna dilectione fecisse quod fecitiri boni nonnulla peccata morte punierunnon temere judicabant, quibus tale judicium donaverat Deus. Inde est quod Elias multos morte aff
Abbreviated transcription (Latin):
hominum. qr lion ab hominib fuit electus
.p. missus. ⁊ timotheui tr̃ qui fiuit c̃ pͥma epła
ad corinthios ⁊ remuntiuuit apło om̃ia que fie¬
bant apud illos ⁊ ideo hicͥ pomĩt᷑
scribunt uł manidant hanc epła
egcłie. dei que ⁊ corinchi ꝯscu oĩ¬

Expanded text:
electus vel missus; et Timotheus frater, qui ivit cum prima Epistola ad Corinthios, et renuntiavit Apostolo omnia quae fiebant apud illos. Et ideo hic ponitur, scribunt vel mandant hanc Epistolam Ecclesiae Dei, quae est Corinthi cum o
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ perfecte cõsolationis quͣtam
decet dm̃s dare his qui pxp̃o
patuntur. Bene ergo ait deuꝰ
solatium ⁊ ꝙ ip̃e sit deus con
tut ut ⁊ ip̃i. desolaci .i. destitu¬
ti humano auxilio possiniuo
ꝑexemplum ꝯsolatonis nre
Siolari eos qui sũt in om̃. ł
ad maiora ⁊ ita nostr gibitinõ
re possimus cosolan qni sicue
paliones .xũi .i. quasao suciu

Expanded text:
 perfectae consolationis, quantam decet Deum dare his qui pro Christo patiuntur. Bene ergo ait, Deussolatium. Et quod ipse sit Deus constur; ut et nos ipsi desolati, id est destituti humano auxilio, possimus per exemplum consolationis nostrae consolari eos qui sunt in omni, ad majora, et ita nostra consolatio re possumus consolari, quoniam sicut passiones
Abbreviated transcription (Latin):
premictit de m̃ bonis ꝑgrãm col¬
iaris giñs deo agit loquens ꝑfec¬
is pͥ ad passionis tolleranciam sułi exemplo
umitat post ea ꝑseudo aꝓpłos depͥmendo redargy¬
it detegens uersucias eoꝵ ⁊ se mulcis modis
ꝯmendat tand̾ subditur morał amonitõ cũ
itemcõne benedictõnis p̃micens ã. salutationẽ¬

Expanded text:
ittit. Inde de bonis per gratiam collatis gratias Deo agit loquens perfectis: post ad passionis tolerantiam sui exemplo invitat; postea pseudoapostolos deprimendo redarguit detegens versutias eorum. Et se multis modis commendat. Tandem moralis admonitio cum iteratione benedictionis subditur. Salutatione
Abbreviated transcription (Latin):
itẽ apłs corinthiis quoꝵ quidã
ꝑ precedentẽ epłam it si primo cõ¬
tristati post ea tñ emendati fucrãt
despiciebãt ⁊ ei seudo apłos p̃fere¬
baut. Quibdã ergo chorinthioꝵ
perpͥmã epłam correctis cã reliq¬
lens ꝑsendo apłos osteridando de¬
tũ modis ꝯmendans. Notat ⁊̃ illos
iuelemosinis parcos p̃cipit quo¬
qr correctum forncatorem recipi
exemplũ paciencie pexponit deo¬
cens cos non debere egre ferrẽ ꝯ
ip̃e ꝓalioꝵ salute ꝑiculis cotidie¬

Expanded text:
Apostolus Corinthiis, quorum quidam per praecedentem Epistolam, etsi primo contristati, postea tamen emendati fuerant, despiciebant, et ei pseudoapostolos praeferebant. Quibusdam ergo Corinthiorum per primam Epistolam correctis, clens pseudoapostolos ostendendo deltis modis commendans. Notat etiam illos in eleemosynis parcos. Praecipit quoque correctum fornicatorem recipi,exemplum patientiae proponit, docens eos non debere aegre ferre, cum ipse pro aliorum salute
Abbreviated transcription (Latin):
forte ꝯuenero aduos inuemiã uos tales qua¬
les ñ nolo .i. incorrectos ⁊ iõ p̾parate uos ut
taies inueniamini quales uolo ⁊ timeo ne
ego inuentar anobis qualem me nõ uultis
ł contristans ⁊ puniens .s. cimeo. Nẽ forte
sint inter uos ꝯtentõnes deprelatoꝵ meritĩ¬
minꝰ hñt animositã¬
tes .⁊ de repetõnes rerum
⁊ ultõni dissensiones .i. o
dia in orta sursuratõnies ꝯ
latemter seminant discor¬
dias deciactones detrasit
quis ei quẽ odit ĩflatõnes
ut infrabantur ilii qui
maiora dona habebant se¬
cum ueno aduos. Ita quod
⁊ lugeam multos ex his qͥ
post᷑ bap̃m ante ẽpłam pͥ¬
lam peccauerunt in de

Expanded text:
 venero ad vos, inveniam vos, tales quales non volo, id est incorrectos. Ideo praeparate vos ut tales inveniamini quales volo. Et timeo ne ego inveniar a vobis qualem me non vultis, id est contristans et puniens; sed timeo ne forte sint inter vos contentiones de meritinimositates in repetitione rerum et ultione, dissensiones, id est odia inde orta, susurrationes, cum latenter seminant discordias, detractiones, detrahit quis ei quem odit, inflationes, ut inflabantur illi qui majora dona habebant, secum venero ad vos, ita quod et lugeam multos ex his qui post baptismum ante epistolam primam peccaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
pendent. sic supͣ dixit alias ecca
expoliaui accipiens admimutderi¬
um urm̃ ⁊ post oĩa me ipsum
impendam si opꝰ ẽ. uñ subdit
nascitur cũ fuerit nata nutir
tur ꝯfuerit nutrita roboratur
Qum fuent poborato perectioit
cum adꝗ fetonem ꝑilenerit dicĩt

Expanded text:
pendam, sicut supradixit. Alias Ecclesias exspoliavi accipiens ad ministerium vestrum, et post omnia meipsum impendam, si opus est. Unde subdit: nascitur? Cum fuerit nata, nutritur: cum fuerit nutrita, roboratur: cum fuerit roborata, perficitur: cum ad perfectionem venerit, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
hebrei nec greci nec la¬
timi st̃. Et debitor sum
euangelizare sapienti¬
bus ⁊ insipientib dẽ¬
los qui mundialibis
ces qui illaꝵ perum ĩ¬
debitorẽ cestatur qrms
misus adomnes nuiui-
sp̃aliuus debetur hec p̃¬
dicatõ qr ad ħ misus fuit

Expanded text:
Hebraei, nec Graeci, nec Latini sunt. Et debitor sum evangelizare, sapientibus et insipientiblos qui mundialibus tes qui illarum rerum imdebitorem testatur, quia missus ad omnes; nulli specialius debetur haec praedicatio, quia ad hoc missus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑ ip̃m ⁊ in ip̃o sũt oĩa si¬
ne dubio patris sũ dubro
filii ⁊ sp̃e sancti demonst᷑
rũ cͥum referri ad singu¬
los uoluit subdens ex ip̃o.
Relig ergo nos religio
uni om̃ipotenti deo quia
inter mẽtem nr̃am qua ⁊¬
illum intelligimus aał
pꝯtrẽ ⁊ ueritatem .i. lucem
interiorem per quẽ illũ ĩ¬
desligimus nulla interꝑo
est omnium que ab unoͥ
facta sunt ⁊ ad unum re¬
feruntur q̃ tñ omĩa neq
fierent a patre per filium
neq suis finib salua eẽnt
nsi d̾o sũme bonus eẽt qͥ
⁊ nulli nature que ab illo
bona eõat ĩiuidit ⁊ inbo¬
no ip̃o alta quantum uel¬
lent alia qͣntũ possent uͥ
manerent dedit quare
ip̃m donũ dei cum patre
⁊ filio eque in ꝯmutabilẽ
quem sumus in quo sũ¬
mus aquo discessimus
cui dissimiles facti sumꝰ
aquo perire non permis¬
si sumus principium ad
qd̃ recurrimui ⁊ forma
qm̃ stquim ⁊ graciam qͥ¬
reconciliam᷑. uñi quo auctore ꝯditi sumꝰ ⁊ simili

Expanded text:
 ipsum, et in ipso sunt omnia, sine dubio Patris, et Filii, et Spiritus sancti demonstrarum trium referri ad singulos voluit, subdens ex ipso. Religet ergo vos vera religio uni omnipotenti Deo, quia inter mentem nostram qua illum intelligimus, patrem et veritatem, id est lucem interiorem, per quam illum intelligimus nulla interposest omnium, quae ab uno facta sunt, et ad unum referuntur, quae tamen omnia neque fierent a Patre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe bonus esset, qui et nulli naturae quae ab ipso bona esset, invidit: et in ipso bono, alia quantum vellent, alia quantum possent, ut manerent, dedit, quare ipsum donum Dei cum Patre et Filio aeque incommutabile cquem sumus, in quo sumus, 55 a quo discessimus, cui dissimiles facti sumus, a quo perire non permissi sumus, principium ad quod recurrimus, et formam quam sequimur, et gratiam reconciliamur, unum quo auctore conditi sumus;
Abbreviated transcription (Latin):
iolum cui seruitus iłla debetur que latria gͦco
.s. latria debetur pacer nonb̃t patrem dequo sit
filius ã ẽ de patre ut sit atꝙ ut illi coegernus sie.
Imago enim si perfecte impdet illud auus umago
est ⁊psa cocquatur ei

Expanded text:
olum, cui servitus illa debetur, quae latria Graeco iritui sancto latria debetur. Pater non habet Patrem, de quo sit; Filius autem de Patre est, ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago enim si perfecte implet illud cujus imago est, ipsa coaequatur ei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sustanciałr ⁊ naturaliter fcm̃ ẽ ⁊ domĩ benig¬
nitatiᷤ eiꝰ qͣ placuit ⁊ cõciliat ẽ auctori suo ut ñ
ĩteriret qd ab eo ꝑuerbũ factũ ẽ. Et hoe sunt
ead̾q tͥuitas una q̃dã sũma res est ꝯmunisq oĩ¬
b feruentib ei si tñ res dicidebeat ⁊ nĩ rerũ oĩũ
eã si tñ ⁊ causa ñ eũt facile nomẽ qd̾ cante excellẽ¬
cie ꝯueruat inueniri põt nrisi qd̾ meltus dicitur
ita trinitas hec unuis deus ex quo omĩa ꝑquẽ oĩa
in quo omĩa ita ꝑater ⁊ filius ⁊ sp̃c .s. ⁊ suiguł cͥs

Expanded text:
 substantialiter et naturaliter factum est; et donum benignitatis ejus qua placuit, et conciliatum est auctori suo, ut non interiret quod ab eo per Verbum factum est. Et hae sunt eademque Trinitas, una quaedam summa res est, communisque omnibus fruentibus ea; si tamen res dici debeat, et non rerum omnium causa, si tamen et causa. Non enim facile nomen, quod tantae excellentiae conveniat, inveniri potest, nisi quod melius dicitur, ita Trinitas haec unus Deus, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia, ita Pater et Filius et Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
enim trinicate sũma origo ẽ om̃ium rerum¬
⁊ perfectissima pulcritudo ⁊ beatissima de¬
iectatio. itaq ila tria ad se inuicem deter¬
minari uidentur ⁊ in se infinica sunt .ł.
⁊ singula sunt insingłis ⁊ omina insi¬
gulis ⁊ singula in omnibus ⁊ unum
dimua. Non esgo ꝯfuse accipiendum est quod
nec ait ip̃is gła s ip̃i insinuare uolens hanc
trinitatem unum dominum deumeẽ. ꝙ il¬
lud quoq uigilanter attende ne quia patrem
uolens intelligi dix̃ ex ip̃o sic ĩtelligas om̃ia ẽẽ
expatre ut neges oĩa eẽ exfilio uł exsp̃u sco ꝯ¬

Expanded text:
enim Trinitate, summa est origo rerum omnium, et perfectissima pulchritudo, et beatissima delectatio. Itaque illa tria, et se inminari videntur, et in se infinita sunt. Ita et singula sunt in singulis, et omnia in singulis, et singula in omnibus, et unum omnia. Non ergo confuse accipiendum est quod nec ait ipsis gloria, sed ipsi. Insinuare volens hanc Trinitatem unum Deum esse. August. Illud vero vigilanter intende, ne quia Patrem volens intelligi, dicit ex ipso, sic intelligas omnia esse ex Patre, ut neges omnia esse ex Filio, vel ex Spiritu sanct
Abbreviated transcription (Latin):
corpus. Nam ⁊ corpus humanũ cui ecc̃a sum¬
lis ẽ ñ est unũ menbrũ s multaita in eccłia
ẽ qm̃ nõ sunt manus .i. tã dignus ut ille
cui oꝑatõ iurtutum datur. nõ sum de corpore
non est. nõ ideo ñ est nacessaruis. similiter
i dixerint auris .i. ille qͥ ht sciãm qͥa ñ sũ¬

Expanded text:
corpus, nam et corpus humanum cui Ecclesia similis est, non est unum membrum, sed multa, ita in Ecclesia est: Quoniam non sum manus, id est tam dignus ut ille cui operatio virtutum datur, non sum de corpore,non est, num ideo non est necessarius; et similiter si dixerit auris, id est ille qui habet scientiam: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
est aliquis qui hoc inponat nobis. Absit ut hoc
faciamus nõ utiq uane nos ꝯmendantes hoc di¬
cimtis s ne ab aliis decipiamim id cogitinir me
t̃ꝙͣ ꝯmẽdatias epistolas querimus nec eis ꝯgemꝰ ⁊ hoo ẽ
quia.

Expanded text:
asi dicat, est aliquis qui hoc imponat nobis. Absit ut hoc faciamus, non utique vane nos conmendantes, hoc dicimus, sed, ne ab aliis decipiamini, id cogimur memunquam commendatitias epistolas quaerimus, nec eis egemus, et hoc est quia
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum dei .i. falsa admittentes ⁊ ꝑuolupta¬
te non ꝓ ꝑle predicantes sic̃ płii facuint i
pseudo aplos cangit qui corrupta doctuna uen¬
tatẽ iñolabant. De quib ysaias ait. Eaupones
titate .i. sinc̃a intẽtõne ñ ꝓquestu ⁊ scĩ amistione
corniptõnis didicimus ex deo qui nos docuit ⁊ ħ
qs lege agunt legalia predicantes.

Expanded text:
 est falsa admiscentes, et pro voluntate non pro prole praedicantes, sicut plurimi faciunt. Hic pseudoapostolos tangit: qui corrupta doctrina veritatem violabant. De quibus Isaias ait: Caupones t ex sincera intentione, non pro quaestu, et sine admistione corruptionis, sicut didicimus, ex Deo, qui nos docuit. Et hoc de lege agunt legalia praedicantes.
Abbreviated transcription (Latin):
uiciũ carnis. in re bõa nõ ẽ honũ.
ꝙ cͥ eẽ destitenit caro erit s iam ui¬
cupiscencie uncium ꝙ mens. qui¬
natura quippe humana ñ oꝑe
dei estꝰ uctõ primitus est insti¬
tuta. s ex uoluncatis arbitrio pͥo¬
rũ hominũ ueniente incid ẽ sau¬

Expanded text:
vitium carnis in re bona non est bonum: vitium carnis in re bona non est bonum: quod cum esse destiterit, caro erit; sed jam vicupiscentiae vitium, quod mens quNatura quippe humana non opere Dei cum vitio primitus est instituta, sed voluntatis arbitrio priorum hominum venienti vitio est sau
Abbreviated transcription (Latin):
uolle s aliter nolle ꝯcupisdenciam q̃
ẽ inpͥmo motu alit̾ concupiscenciã
delectatõnis ⁊ consensus. illã qdͥppe
non uult .i. repbat. decestatur. pec¬
catum dẽ ostendit. hanc uero ñ modo
ĩcelligatur ꝙ dcm̃ ẽ ndn concupis¬
uales caueco. nunc autem dico. fa¬
qui fui ante sub peccato uenĩt da

Expanded text:
 dicitur nolle concupiscentiam quae est in primo motu, aliter concupiscentiam delectationis et consensus. Illam quippe non vult, id est reprobat, detestatur, peccatum esse ostendit. Hanc vero non modo concupisvales caveto. Nunc autem dico fagratia Christi, qui fui ante sub peccato venumda
Abbreviated transcription (Latin):
hominem mors fuit. ita ⁊ ꝑ u̾num e
mente cõdelector legi ⁊ excarne caꝑ¬
tiuus ducor igitut᷑ ego ip̃e .i. unuls
⁊ idem pororsus mente ⁊ carne seruio
s mente seriuo legi dei non ꝯsencien¬
do peccato. carne aũt seruio legi pec¬
cati ꝯcupiscendo. igitur ego ipse seruio
incarne. eo ipse seruio inmente
non.. do scmus inter nos cͣrii. de
diuersis pͥncipiis uementes. s ego ip¬
se mente serino legi d̾i care autem

Expanded text:
hominem mors fuit, ita et per unum Mente condelector legi, et carne captivus ducor. Igitur ego ipse, id est unus et idem prorsus, mente et carne servio, sed mente servio, legi Dei, non consentiendo peccato, carne autem servio legi peccati, concupiscendo. Ergo ego ipse servio in carne; ego ipse servio in mente. Non enim duo sumus inter nos contrariis de diversis principiis venientes, sed ego ips
Abbreviated transcription (Latin):
tit manichei m̃ciũtur. s exutroq
unus hõ. quia unꝰ ẽ deus:a quo fc̃s
ẽ homo. mente gͥ ñ ꝯsentõ. carne
ꝯcupisco. semꝑ iͣq pugna est in
corpore mortis husꝰ qr ip̃a cõcu¬
pudentia cumqua nati sumus. fi¬
niri non potest qmͣdui uiuimuꝰ.
cotidie minui potest.finiri non

Expanded text:
i mentiuntur, sed ex utroque unus homo, quia unus est Deus a quo factus est homo. Mente igitur non consentio, carne concupisco. Semper itaque pugna est in corpore mortis hujus, quia ipsa concupiscentia cum qua nati sumus, finiri non potest quandiu vivimus; quotidie minui potest, finiri non
Abbreviated transcription (Latin):
sarne. ⁊ si non assensum prebro ex
ratione ad huc confligo. nont dũ iti
magnum est michi certamen qr ⁊
ꝙ nolo. facio quod odio. quid odio
ꝙ apostolus uellet ẽẽ castus ⁊ esset
adulter uł misericors ⁊ eẽt cruidelis
⁊ alia hucus modi. s audiens legem
⁊ odit. bellum hũit qr uolebat non
ꝯcupiscere ⁊ c̃cupiscebat. Iõ dic̃ quod
nolo facõ .i. ꝯcupisco. nõ quod post ꝯ¬
cupiscentiã appostolus eat. ⁊ eum ad
mala trabat. suctabatur ñ subiuga¬
batur. de se hoc tibi proponit non de
hoc desꝑes irte. ꝯstituit tibi añ ocłos
puguam suani: netimeres tuam. si
eñi hec ñ dixisset apostolus cũ uide¬
res ꝯ tupiscenciam moueri. inmen.¬
bris tuis desꝑares ⁊ diceres si ad eũ
pertinerem non sic mouereruide
autem apostolum pugnantem ⁊ ne¬
lite fuccre desperantem. sequitur ei¬

Expanded text:
carne; et si non assensum praebeo ex ratione, adhuc confligo, nondum vici. Magnum est mihi certamen, quiaquod nolo, facio quod odio. Quid odio? Apostolus vellet esse castus, et esset adulter, vel misericors et esset crudelis, et alia hujusmodi; sed audiens legem  odit; bellum habuit, quia volebat non concupiscere, et concupiscebat. Ideo dicit, quod nolo facio, id est concupisco. Non quod post concupiscentiam eat Apostolus, et eum ad mala trahat. Luctabatur, non subjugabatur. De se haec tibi proponit, ne de hoc desperes vitae. Constituit tibi ante oculos pugnam suam, ne timeres tuam. Si enim hoc non dixisset Apostolus, cum videres concupiscentiam moveri in membris tuis, desperares, et diceres: Si ad Deum pertinerem, non sic moverer. Vide autem Apostolum pugnantem, et noli te facere desperantem. Si
Abbreviated transcription (Latin):
homo dicitur eo qd̾ intus ⁊ defu¬
per asp̃u scõ fecundata superiori¬
bus intendit ace partim lib̾
d̾atis in ista scripture apostolice cͥꝯ¬
stancia: recte inteiligitur apostolus si
se solum in sua persona uerum ⁊

Expanded text:
homo dicitur, ex eo quod intus et desuper a Spiritu sancto fecundata superioribus intendit. Ecce partim liberderatis in ista Scripturae apostolicae circumstantia recte intelligitur Apostolus, se solum in sua persona, sed eti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcupiscenciẽ resisto au̾to mentẽ. ne¬
go arma. teneo ieubra ⁊ tñ fit ĩ me
q nolo ꝙ non uult nolo ⁊ ler. nolo
idem c̾ sege qr qd̾ non uult nolo et
tũ facio. s non consentio. inmo legi
⁊̃ cestis sum: qm̃ bona est qr ⁊ idem
uolo ꝙ. lex. dic̃ em̃i lex nõ ꝯcupisces¬

Expanded text:
ncupiscentiae resisto, averto mentem, nego arma, teneo membra. Et tamen fit in me quod nolo, quod non vult et lex. Volo idem cum lege, quia quod non vult nolo, et tamen facio, sed ei non consentio, imo legi et testis sum quia bona est, quoniam idem volo quod lex. Dicit e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcupiscentias sentit. set non tot̾
carnalis. qr contupiscenciis nõ¬
uadit. ex parte igitur mortali:
carnalis est. ex sp̃nali parte spi
est. ex parte inferiore ẽ damnalis.
⁊ qr hoc ex peccato pͥmi hominis
accessit. subdit ego dico uenum

Expanded text:
piscentias sentit. Sed non totus carnalis, quia concupiscentiis not. Ex parte igitur mortali carnalis est, ex parte spirs, ex parte inferiori carnalis est. Et quia hoc ex peccato primi hominis accessit, subdi
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Iam enim
liber animus
catus: gr̃a adiuuante malas sug¬
gestiones potest sꝑtiere. ⁊ cõtra¬
ria superare. carne ã quasi m̃te

Expanded text:
tate. Jam enim liber animus catus gratia adjuvante, malas suggestiones potest spernere, et contraria superare. Carne aute
Abbreviated transcription (Latin):
tur eni apoitolus inpersona sin
ł.alius iusti÷ subgratia ꝯsti¬
sibi uisum fuisse. in hoc aꝑłi
gione. describi hominem sub̾
lege ut ante dc̃m ẽ. s ut ait sĩ
est nisi hõ gracie qui hic loqͥ¬
tur. qui ꝯdelectatur iegi dei ⁊
cõsentit ⁊ qui ñ opeat᷑ malun¬

Expanded text:
tur enim Apostolus in persona sua, vel alicujus justi sub gratia constisibi visum fuisse in hoc Apostoli sermone describi hominem sub lege, ut ante dictum est, sed ut ait non est nisi homo gratiae qui hic loquitur, qui condelectatur legi Dei, et consentit
Abbreviated transcription (Latin):
restat infiriicas. lex q̃ inmeubris
ẽ reptignans menti: uitium cartus
est quod expena peccati: ⁊ exͣduce ꝑ¬
uenstint morcis. s lex ista que est
inmenbris remissa est regeneratiõe¬
spiritali ⁊ manet in carne mortali.
remissa ẽ quia reatus solutus ẽ sacra
tuento quo renascuntur fideles. ma¬
net ã quia oꝑatur desideria. ccͣ que
gem peccati .i. inmotum ꝯcupiscencie
ipsa eni ꝯcupiscencia ẽ lex peccati. lex
dam effectus uł langor. quiꝯmonr
sulicitum desiderium .i. carualem ꝯ¬
cupiscenciam: quam legem peccati uo
ip̃a lege peccati .i sb̾ ꝯcupiscencia sua
captiuũ ã me duc̃ nõ ex mente s ex
carne. ñ ex toto s ex parte. qr mens re¬
puguat ⁊ ꝯdelectatur legi dei. sic de
alias interuts delectatõneł. delectatõm¬
bus cariiis nulla exparte ꝯferendas.
mors ergo cõtendit s mens ñ consen¬
tit. ⁊ ẽ in ine quidam morcuum et
quidã uniũ. nel lex peccati accipi. pͭ¬
ꝯseusuis ⁊ operatio peceati. lex uero

Expanded text:
restat infirmitas. Lex quae in membris est repugnans menti, vitium carnis est quod ex poena peccati, et ex traduce mortis provenit, sed lex ista quae est in mespirituali, et manet in carne mortali. Remissa est, quia reatus solutus est sacramento quo renascuntur fideles; manet autem, quia operatur desideria, contra quae gem peccati, id est in motum concupiscentiae. Ipsa enim concupiscentia est lex peccati. Lex dam affectus, vel languor qui commovet illicitum desiderium, id est carnalem concupiscentiam, quam legem peccati vocipsa lege peccati, id est sub concupiscentia sua. Captivum autem me ducit non ex mente, sed ex carne; non ex toto, sed ex parte, quia mens repugnat, et condelectatur legi Dei. Sic de et interius alias delectationes, delectationibus carnis nulla ex parte conferendas. Mors ergo contendit, sed mens non consentit; et est in me, quiddam mortuum, et quiddam vivum. Vel lex peccati accipitur consensus et operatio peccati. Lex vero
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑficere qr ñ nicħ facit. rebellat
enim ꝯcupiscencia ⁊ non ꝯsencit.
dolectat iuor aliena. ⁊ ñ amnuit
mentem aduertit. itsecretariũ
mentis intrat. uidet foris serpen¬
tem ꝯcupiscenciam. ⁊ intus mũ¬

Expanded text:
sed perficere, quia non nihil facit; rebellat enim concupiscentiae, et non consentit. Delectat enim uxor aliena, et non annuit; mentem avertit, in secretarium mentis intrat, videt foris strepentem concupiscentiam et intus mun
Abbreviated transcription (Latin):
que est ĩ in .in.captiuat aũt me ut
p̃dictum est excarne nõ exm̃te. qd
inde sperandum. expectanda est li¬
beratio in xp̃o. namꝰ ego spũalis hoẽ
quiã carnalis infelix sum nõ inm̃¬
te set incarne. ⁊ quis me li .d .c. in.¬
habeat. habebit enĩ hoc corpus s non
iam mortis huiis. ip̃m erit. ⁊ non ip̃m

Expanded text:
Qui est in membris meis. Captivat autem me, ut praedictum est, ex carne, non ex mente. Quid mihi sperandum? Exspectanda est liberatio in Christo. Nam ego, spiritualis homo, quia carnalis, infelix sum, non in mente, sed in carne, etc. quis me liberhabeat. Habebit enim hoc corpus, sed non jam mortis hujus. Ipsum erit, et non ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
rium illi sententie qua dyxit
pecratum ut appireat poctatũ¬
permandatũ. qͦmͦ cñ apparet suigno¬
ratur s ignoro sic dictum est hoc io¬
co ut incellig̾atur non appbo. scõm
hanc locutionem diçit domunꝰ pecca¬
torib non noui uos. non eñi eum a¬
aliquid latet s qr peccã non inueni¬

Expanded text:
tentiae qua dixit, peccatum ut appareat peccatuper mandatum. Quomodo enim apparet si ignoratur? Sed ignoro, sic dictum est, hoc loco, ut intelligatur, non approbo. Secundum hanc locutionem dicit Dominus peccatoribus: Non novi vos . Non enim eum aliquid latet. Sed quia peccata non inveni
Abbreviated transcription (Latin):
semtõ. feruet gͦ pugn. ñ ꝯcupiscẽ nq̃¬
q om̃no ꝑfecti est. cõcupisdenciã pꝰ¬
uero non ĩre luctatoris estꝰ labgran¬
tis. atende quomnodo dicat aug̃. hic
legem nolłe quod noͣlebat apoͣstolus
islud enim qd̾ apostolus nolebat. ⁊
tñfacicbat. cõtupiscentia ẽ que ẽ ĩ pͥ¬
nio motu que est ueniale pecc̃m. si

Expanded text:
s Fervet ergo pugna non concupiscere. Namque omnino perfecti est; post concupiscentias vero non ire luctantis est, et laborantis. Attende quomodo dicat Augustinus hic legem nolle quod nolebat Apostolus. Illud enim quod Apostolus nolebat, et tamen faciebat, concupiscentia est, quae est in primo motu q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtupiscentie. hoc eñi peccati noĩe
appłłat im̃ oriuintur cuncta pce¬
cata .i. ex carnali ꝯcupis cencia qͥo¬
quid eñi peccatoꝵ est indictis ł
factis incogitacionib non oritꝰ
nisi ex mala ꝯcupiscencia que
apeccato facta ẽ. ⁊ si consencien¬
refrenetur. generat. Quod ent
decerminat qualit̾ se carualẽ
dixenit quia non opatur quod
aꝓpbat. ⁊ hoc est. uere sub pecca¬

Expanded text:
ti nomine appellat. Unde oriuntur omnia peccata, id est carnali concupiscentia. Quidquid enim peccatorum est in dictis, in factis, in cogitationibus, non oritur nisi ex mala concupiscentia, quae a peccato facta est, et si consentien nisi refrenetur, generat. Quod enim determinat qualiter se carnalem dixerat, quia non operatur quod approbat, et hoc est, vere sub pecca
Abbreviated transcription (Latin):
mortuoꝵ qd̾ predĩcatur ab om̃ibr ueris apłis
quo modo dicunt quidam in nobis qm̃ rͥegur¬
rectio mortuoꝵ non est futura. Siã quasi di
.i. pesurreto mortuoꝵ non est futura dicendũ
pieudo a postoli tradiderant qui negabant ue¬
ritasem dicentes. xp̃m
non uentsse incarnẽ¬

Expanded text:
mortuorum, quod praedicatur, ab omnibus veris apostolis, quomodo dicunt quidam in vobis, quoniam resurrectio mortuorum non est futura. Si autem. Quasi dii resurrectio mortuorum non est futura, dicendumpseudoapostoli tradiderant, qui negabant veritatem dicentes Christum nec venisse in carne
Abbreviated transcription (Latin):
bene facit ⁊sibonum ÷ ꝙ facit. hii ã duo ci¬
mores. faciint duo genera seruoꝵ ẽ seruus. L
trem. Un ꝑmalachiam dñs ait. Si dñs sum u
est timor meus. si pater ub ẽ amor mas⁊
est seruus qui cimet penã s ñ diligit iustici¬
am. st qr detimorib fit mentio sciend̾ ẽ precͤ
naturalem timorem qui omibus ur ẽ. quatr¬
or este timores .s. mũdantm qui malus est
nec adeo ẽ. seruilem: qui bonus ÷ ⁊ adco s
non srfficiens. ⁊ initialem qui bonus. ⁊ suf

Expanded text:
etiam si bonum est quod facit. Hi autem duo timores faciunt duo genera servorum. Est enim strem. Unde per Malachiam Dominus ait: Si Dominus sum, ubi est timor meus? Si pater, ubi est amor meus? Et est servus qui timet poenam, sed non diligit justitiam. Et quia de timoribus fit mentio, sciendum est praeter naturalem timorem, qui omnibus inest, quatuor esse timores, scilicet: mundanum, qui malus est nec a Deo; et servilem, qui bonus est et a Deo, sed non est sufficiens; initialem, qui bonus est