comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pendet & propħe dilectio dĩ. & dilectio
ꝓximi. non inmerito plerũq scriptura
sicut est illud. scimus quia diligen¬
tib dni omĩa cooꝑantur in bonum. Et
iterum. Quis quis aut̃ diligit dm̃. hic
cognitus est abillo. Et illud qm̃ caritas
dĩ diffusaest incordib nr̃is. ꝑ spm̃ scm̃¬
qui datus est nob̃. E alia multa: quia
& quidiligit dnĩ. consequens ẽ ut faciat
quod p̃cepit ds̃ : Et in tantum diligit.
inquantum facit. Consequens ergo est.
ut &e ꝓximum diligat. quia hoc p̃cipit
ds̃. Siue tantum ꝓximi dilectionem
scriptura cõmemorat: sicuti ẽ illud In¬
uicem onera ur̃a portatt: & sic adim¬
plebitis legemxpĩ. Et ulud om̃is enĩ
lex inuno sermone impletur. In eo qd̃¬

Expanded text:
pendet et prophetae, dilectio dei et dilectio pendet et prophetae, dilectio dei et dilectio proximi, non immerito plerumque scriptura sicuti est illud, Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum ; et iterum, Quisquis autem diligit Deum, hic cognitus est ab illo ; et illud, Quoniam charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per S et alia multa — quia et qui diligit deum, consequens est, ut faciat quod praecipit deus, et in tantum diligit, in quantum facit. consequens ergo est, ut et proximum diligat, quia hoc praecipit deus — siue tantum proximi dilectionem scriptura commemorat, sicuti est illud: inuicem onera uestra portate, et sic adimplebitis legem Christi, et illud: omnis enim lex in uno sermone impletur
Abbreviated transcription (Latin):
trinitate .uiII. t̃.uiI.
ui gͦ amat homines: aut quia ui¬
sti sunt. aut ut iusti
sint ama¬
re debet. Sic enim
& scipsum amare debet: aut quia ui¬
stus est. aut ut iustusegit. Sic enu di¬
ligit primum tanquam seipsum. sine
iullo periculo. Qui enim aut̃ se diligit.
inuiste se diligit. qm̃se ad hoc diligit
ut sit in iustus. Ad hoc gͦ ut sit malus.
Ac ꝑhoc iam nonse diligit. Quienĩ dilig̃
imquitatem: odit animam suã. qua ppt̃
nonest precipue uidendum in hac que¬
stione que detrinitate nob̃ est .& de co¬
gnoscendo dõ. nisi quid sit uera dilectio:
immo uero quid sit dilectio. Ea quippe
dilectio dicenda que uera est. Alioquis
cupiditas ẽ: atq ita cupidi abusiue dñr diligere
quem admodum cuꝑe abusiue dñr. qͥ diliguis.
Hec ẽ aũ uͭ dilectio: ut inherentes ũitati
iuste uiuamꝰ: & ideo contemnamus
omiã mortalia ꝑre amore hominum: qͦ
cos uolumus iuste uiuere. Itacnĩ et mo¬
ri ꝓfr̃ĩb utilit̾ parati eẽ poterinus. qd̾

Expanded text:
TEINITATE VIH, T. VII. Qui ergo amat homines, aut quia iusti sunt aut ut iusti is sint amare debet. sic enim et se ipsum amare debet, aut quia iustus est aut ut iustus sit: sic enim diligit proximum tamquam se ipsum sine ullo periculo. qui enim aliter se diligit, iniuste se diligit, quoniam se ad hoc diligit, ut sit iniustus, ad hoc ergo, ut sit malus, ac per hoc iam non se diligit. qui enim diligit iniquitatem, odit animam suam. Quapropter non est praecipue uidendum in hac quaestione, quae de trinitate nobis est et de cognoscendo deo, nisi quid sit uera dilectio, immo uero quid sit dilectio. ea quippe dilectio dicenda, quae uera est; alioquin cupiditas est. atque ita cupidi abusiue dicuntur qui diligere, quemadmodum cupere abusiue dicuntur qui diligunt. haec est autem uera dilectio, ut inhaerentes ueritati iuste uiuamus et ideo contemnamus omnia mortalia prae amore hominum, quo eos uolumus iuste uiuere. ita enim et mori pro fratribus utiliter parati esse poterimus, quod n
Abbreviated transcription (Latin):
& scđa. uel non etiã in ceteras ꝑmanẽ¬
te impietate & imitatione malorum
parentum : an ꝑhunc numerum qm̃
tius septenarium posuit ut diceret. in
septimam gn̾ationẽ. Ac sic om̃is intel¬
ligeretur. quia causam ꝑfectionis hꝰ
numeri hoc modo potiꝰ intimauit
dõ nanq ꝑhibetur ꝑfectiis. quia ex his
duob constat᷑: tnario scilicet. & primo
impari toto. Et quatnario primo pari
coto. Unde eẽ & illud ꝓpheticũ existimo
quod assiduc repperitur intrib & qua¬
tuor impietatib ñ ad uersabor. ꝑ quod
uoluit impietates innuersas potius
quam tres uel quatrior intelligi. de eo

Expanded text:
et secunda, vel non etiam in caeteras permanenet secunda, vel non etiam in caeteras permanente impietate et imitatione malorum parentum? An per hunc numerum, quotius septenarium posuit, ut diceret, « in septimam generationem. » Ac sic omnis intelligeretur, quia causam perfectionis hujus numeri hoc modo potius intimavit. Ideo namque perhibetur perfectus, quia ex his duobus constat: ternario scilicet primo impari toto, et quaternario primo pari toto. Unde et illud esse propheticum existimo, quod assidue repetitur: « In tribus et quatuor impietatibus non aversabor. » Per quod voluit impietates universas, potius quam tres vel quatuor intelligi. « No
Abbreviated transcription (Latin):
uerũetiã lex dic̃ sua culpa quemq int̾¬
mendum ñ aut patris sui aut filii sui. Qd ẽ
gͦ qͦd alibi dicitur. deus reddens pecea
intelligitur ꝓpter originale peccatum.
quod etiam ex adam traxit genus hu¬
manum: hic autem de filiis iamnatis¬
facta est ista distinctio. ut unusquisq
in suo peccato moriatur. Non enim tra¬
hit aliquid ex patre: qui iam natris erat.
quando pat̾ eius peceauit. S cum &
ibi dicit his qui oderunt me. mani¬
festumest etiã illam conditionẽ posse
mutari. Si fisii parentum suorum fa¬
cta non fuerint imitati. Nam &e illud
exadam temporalit recdditur: quia om̃s
ꝓpt̃ hoc morunt᷑. Non aut̃ in eternũ
eis qui fuerint ꝑ grãm spĩtalit regene
rat ineaq ꝑmanserint usq infinẽ
Quamuis & illud merito queri possit si
redduntur peceata patrum infilios his
qui oderunt dm̃. cur int̃ciam & quar¬
tam generationẽ. uel p̃tmissa prima

Expanded text:
verum etiam lex dicit, sua culpa quemque inteverum etiam lex dicit, sua culpa quemque interimendum, non aut patris sui aut filii sui. Quid est ergo quod alibi dicitur Deus reddens dicitintelligitur propter originale peccatum, quod etiam ex Adam traxit genus humanum? Hic autem de filiis jam natis est facta distinctio, ut unusquisque in suo peccato moriatur. Non enim trahit alquando pater eius peccauit. sed cum et ibi dicit: his qui oderunt me, manifestum est etiam illam condicionem posse mutari, si filii parentum suorum facta non fuerint imitati. nam et illud ex Adam temporaliter redditur, quia omnes propter hoc moriuntur, non autem in aeternum eis qui fuerint per gratiam spiritaliterrati, in eaque permanserint usque in finem. Quamvis et illud merito quaeri possit, si redduntur peccata patrum in filios his qui oderunt Deum, cur in tertiam et quartam generationem vel praetermissa prima
Abbreviated transcription (Latin):
tione conteretur: consequent̃ ad iungit
dicens. peccatum eius in illo. Ae ꝑ hoc
sitali peccato debitam contritionẽ ipse
sibi adhibeat penitendo. cor contri¬
tum ut dictumesi ds̃ non spernit. Quã¬
uis ingreco ñdictum sit hoc loco contͥ¬
tione conteretur. s extrictione exterłt᷑
anima illa: quod ita accipi potest qua¬
si omĩmodo terrendo extinguat᷑ acñ sit.
s. prius natura immortalis anime hũc
intellectum recusat. Deinde siguod exte¬
ritur om̃imͦ efficeretur ut nonsiti ñ
diceret de sapientia. & gradus ostiorũ
eius. exterat pestuus. Uerum illa dis
cretio magis magis q consideranda ẽ: utrũ
nemo peccet nisi aut ignarꝰ aut uictus aut
contemnens. unde nunc longum est dis¬
putare. CCC
De eo quod scriptum est. non morient᷑
patres pro filiis. et de eo quod att.Red
dam peccata patrum in filios. Ex lib̾
lii non morientur pro patribus.
Unus quisq in suo peccato moriet᷑.
Ecce non solum prophete hoc dixerunt

Expanded text:
itione conteretur, consequenter adiungit itione conteretur, consequenter adiungit dicens: peccatum eius in illa. ac per hoc, si tali peccato debitam contritionem ipse sibi adhibeat paenitendo, cor contritum, ut dictum est, deus non spernit. quamuis in graeco non dictum sit hoc loco: contritione conteretur, sed: extritione exteretur anima illa: quod ita accipi potest, quasi omni modo terendo extinguatur ac non sit. sed prius natura inmortalitatis animae hunc intellectum recusat; deinde si quod exteritur, omni modo efficeretur, ut non sit, non diceret de sapiente: et gradus ostiorum eius extercretio magis magisque consideranda est, utrum nemo peccet nisi aut ignarus aut uictus aut contemnens: unde nunc longum est disputare. CCCXL. DE EO QVOD SCRIPTVM EST: NON MORIENTVR PATRES PRdam peccata patrum in filios; ex librolii non morientur pro patribus, unusquisque in suo peccato morietur. Ecce non solum prophetae hoc dixerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mederĩ. Si autem res ipse quarum hec
sacram̃ta sunt inqui rant᷑. ineis uiueni¬
ri poterit purgatio peccatorum. Qd̃
gͦ scriptum est peccator cum uenerit
inꝓfundum malorum contempnit:
iste significatus est. quem scriptura hoc
loco dicit in manii suꝑbie delinquere.
Hoc igitur sine pena euis qui cõmittit
non potest aboleri: atq idõ ñ potest ẽẽ
impunitum. & cum penitendo sanatur.
Ipsa enim afflictio penitentis pena pecca¬
tiest:quamuis medicinalis & salubris.
merito quippe magnum iudicat᷑ pecea¬
tum. cum suꝑbia p̃ceptũ contempnit.
S e contrario ut sanari possit. cor cõ
tritum & humiliatum ds̃ ñ spernit.
Uerũtam̃ quia sine pena ñfit. idõ talia
hinc dicta sunt: dm̃ inquic hic exac̾bat.
quia ds̃ suꝑbis resistit: & ext̃ minabit᷑
anima illa de popło suo: qm̃ talis omĩ¬
non est: qm̃ uerbum domini contẽpsit.
& mandata eius disꝑsit: Contritione
contiretur anima illa. Quare aut̃ contͥ¬

Expanded text:
mederi; si autem res ipsae quarum haec mederi; si autem res ipsae quarum haec sacramenta sunt inquirantur, in eis inueniri poterit purgatio peccatorum. quod ergo scriptum est: peccator cura uenerit in profundum malorum contemnit, iste significatus est, quem scriptura hoc loco dicit "in manu superbiae" delinquere. hoc igitur sine poena eius qui committit non potest aboleri; atque ideo non potest esse inpunitum et cum paenitendo sanatur. ipsa enim adflictio paenitentis poena peccati est quamuis medicinalis et salubris. merito quippe magnum iudicatur peccatum, cum superbia praeceptum contemnit; sed e contrario, ut sanari tritum et humiliatum deus non spernit. uerum tamen quia sine poena non fit, ideo talia hinc dicta sunt: deum, inquit, hic exacerbat, quia deus superbis resistit. et exterminabitur anima illa de populo suo, qnon est — quoniam uerbum domini contemsit et mandata eius dispersit; contritione conteretur anima illa. quare autem contr
Abbreviated transcription (Latin):
exacerbat. & exterminabitur anima illa
de ppłõ suo. qm̃ uerbum dnĩ contẽpsit.
& mandata eius disꝑ̾dit. Contritione
conteretur anima illa: peccatum eiꝰ in illa
Que sint peccata quę funt inmanu su¬
ꝑbie idest suꝑbia cõmittunt᷑. scriptura
ipsa in consequentib satis ex posuit ubi
ait: qm̃ uerbum dnĩ contempsit. Aliud
ẽ gͦ p̃cepta contempnere aliud magniqͥ¬
dem pendere. s aut ignarum contra fa¬
cere. aut uictum. que duo fortasse ꝑtine¬
ant ad illa peccata quȩ a nolentibus
fiunt ÷ De quib suꝑius quẽ ad modumdõ
propitiato ex piarent᷑ admonuit. Bein¬
de subiecit peccata suꝑbie cũ quisq
suꝑbiendo. idest preceptum contemp¬
nendo ꝑperam facit. quod genus pec¬
cati non dixit ullo genere sacrificii
purgari oportere. tanquã in sanabile
uidicans: illa dum taxat curatione quȩ
ꝑsacrifitia gerebatur. qualia facienda.
in hac scriptura p̃cipiuntur: que si ꝑse
ipsa attendant᷑ nulli peccato possunt

Expanded text:
nima illa de populo suo, quoniam uerbum domini contempsit et mandata eius dispersit; contritione conteretur anima illa, peccatum eius in illa. quae sint peccata quae fiunt in manu superbiae, id est superbia committuntur, scriptura ipsa in consequentibus satis exposuit, ubi ait: quoniam uerbum domini contempsit. aliud est ergo praecepta contemnere, aliud magni quidem pendere, sed aut ignarum contra facere aut uictum. quae duo fortasse pertineant ad illa peccata, quae a nolentibus fiunt, de quibus superius quemadmodum deo propitiato expiarentur admonuit ac inde subiecit peccata superbiae, cum quisque superbiendo, id est praeceptum contemnendo perperam facit. quod genus peccati non dixit ullo genere sacrificii purgari oportere tamquam insanabile iudicans illa dumtaxat curatione, quae per sacrificia gerebatur, qualia facienda in hac scriptura praecipiuntur. quae si per se ipsa adtendantur, nulli peccato possunt
Abbreviated transcription (Latin):
la ista misrł idest ingeneratis. Patres
manducauerunt uuam aceruam. et
gentes filiorum obstupuerunt. unde
hoc dicebat: nisi quia legerat reddam
peccata patrum infilios dm̃ dixisse scie¬
bat. p̃uaricatione scilicet primi homi¬
nis ad posteros transmissa. Hoc & iere¬
mias dicit quod ad grãm noui testa¬
m̃ti ꝑtinet. hociam nondici. uͥ genera¬
tionis uinculo ꝑ regenerationẽ soluto.
ñ dicitur patres manducauerunt uuã
acerbam. s eius qui manducauerit. qͥ a
non in patris. s in suo peceato si cõmi¬
serit quisq morietur.

Expanded text:
ISRAHEL, ID EST IN REGENEBATIS: PATRES MANDVCAVEBVNT VVAM ACERBAM, ET DENTES FILI- ORVM OBSTIPVERVNT. Ynde hoc dicebat, nisi quia legerat: reddam peccata patrum in filios deum dixisse? sciebat praeuaricatione scilicet primi hominis ad posteros transmissa. hoc et Hieremias dicit. quod ad gratiam noui testamenti pertinet hoc iam non dici, ubi generationis uinculo per regenerationem soluto non dicitur: patres manducauerunt uuam acerbam, sed: eius qui manducauerit, quia non in patris, sed in suo peccato, si commiserit, quisque morietur.
Abbreviated transcription (Latin):
quas libet: de quib plerũq ꝓuoluntate
sors exit: Quod siñ arte de codicib Exit
sepe uersus futura pronuntians. ⁊ quid
mirum sietiam exanimo loquentis.non
arte s sorte exit aliqua p̃dictio futuro¬

Expanded text:
quaslibet, de quibus plerumque pro uoluntate quaslibet, de quibus plerumque pro uoluntate sors exit. quod si non arte de codicibus exit saepe uersus futura pronuntians, quid mirum, si etiam ea animo loquentis non arte, sed sorte exit aliqua praedictio futuro
Abbreviated transcription (Latin):
Unde gͦ ingeminis tanta diũsitas actionum ⁊
euentuum ⁊ uoluntatum. quos necesse est
eandem constellationem conceptionalem
habere & amborum unam
constellationẽ dare mathematico tan¬
quam unius hominis: si aut adge¬
nitales constellationes sete nereuolue
ruit ipsis geminis ex cludunt᷑: Qui
plerũq ita post iniicem fundunt᷑
ex utero. ut hoc tem poris int̃uallum
rursus adminutas minutarum reuer¬
tatur. quas tractandas inconstellati¬
onib nunquam accipiunt. nec posst
tractare. Cum aut̃ multa uera eos
p̃dixisse p̃dicat᷑: idõ fit quia ñ tenent ho¬
minis memoria falsitates erroresq. illoꝵ.
s ñ intenti. nisi mea q̃ in uloꝵ responsis
ꝓuenerint. eaqͣ non ꝓuenerint obliuisẽ¬
tur.⁊ & ea commemorant. quȩ non arte
illa que nuua est.s. quadam obscura reꝵ
sorte contingunt. Quod siꝑitie illorum
uolunt tribuere: dieant artificiose duii¬
nare etiam mortuas m̃branas scriptas

Expanded text:
Unde ergo in geminis tanta diversitas actionum, et Unde ergo in geminis tanta diversitas actionum, et eventuum, et voluntatum, quos necesse est eamdem constellationem conceptionalem habere, et amborum unam constellationem dari mathematico, tanquam unius hominis? Si autem ad genitales constellarint, ipsis geminis excluduntur, qui plerumque ita post inuicem funduntur ex utero, ut hoc temporis interuallum rursus ad minutas minutarum reuertatur, quas tractandas in constellationibus numquam accipiunt nec possunt tractare. cum autem multa uera eos dixisse praedicatur, ideo fit, quia non tenent homines memoria falsitates erroresque illorum, sed non intenti nisi in ea quae illorum responsis prouenerint ea quae non prouenerint obliuiscuntur et ea commemorant quae non arte illa, quae nulla est, sed quadam obscura rerum sorte contiflgunt.I quod si peritiae illorum uolunt tribuere, dicant artificiose; diuinare etiam mortuas membranas scriptas
Abbreviated transcription (Latin):
in anima suꝑiores. deinde incorpore
inferiores pulchritudines oꝑatur. Ad¬
uersus eos autem qui nunc appellãt᷑
mathematici uolentes actus nrõs cor¬
porib celestib subdere. & nos uendere
stellis. ipsumq precium quo uendim
a nob acciꝑe: nichil breuuis & ueruis
dici potest quam eos non respondere
isi acceptis constellationib: Inconstel¬
lationib aut̃ notari partes: quales. cec
lx. dicunt habere signiferum circulũ:
Motum autem celi. ꝑunam horam fieri
inquindecim partib: ut tanta mora
quindecim partes oriantur. qͣntũ
tenet una horaͬ. que partes singule lx
minutas hab̃e dicuntur. Minitas aũ
minuitarum. iam inconstellationibus
dequib futura p̃dicere se dicunt non
inueniunt. Conceptuis aut̃ geminoꝵ
qm̃ uno concubitu efficttur cestantib
medicis. quorum disciplina multo est
certior atq manifestior tam paruo
puncto temporis contingit: ut in du¬
as minutas minutarum ñ tendatur.

Expanded text:
in anima superiores, deinde in corpore in anima superiores, deinde in corpore inferiores pulchritudines operatur. Aduersus eos autem qui nunc appellantur mathematici, nolentes actus nostros corporibus caelestibus subdere et nos uendere stellis ipsumque pretium, quo uenditur, a nobis accipere, nihil uerius et breuius dici potest quam eos non respondere nisi acceptis constellationibus; in constellationibus autem notari partes, quales trecentas LX dicunt habmotum autem coeli per unam horam fieri in quindecim partibus, ut tanta mora quindecim partes oriantur, quantum tenet una hora: quae partes singulae sexaginta minutas habere dicuntur; minutas autem minutarum jam in constellationibus, de quibus futura praedicere se dicunt, non inveniunt. Conceptus autem geminorum, quoniam uno concubitu efficitur, testantibus medicis, quorum disciplina multo est certior atque manifestior, tam parvo puncto temporis contingit, ut in duas minutas minutarum non tendatur.
Abbreviated transcription (Latin):
on eos appellarunt mathema¬
ticos ueteres quinunt appellã¬
tur. s illos qui temporũ nume¬
ros motu celi ac siderum ꝑuestigart̃.
Dequib rectissime dicitur inscripturis
scĩs Iterum nec his debet ignosei.Si
enim tantum potuerunt scire. ut pos¬
sent estimare scłm: quomͦ huiꝰ dñm̃
ñ facilius inuenerunt: mens enĩ hu¬
mana de uisibilib uidicans. potest
agnoscere om̃ib uisibilib. se ipsam tẽ
meliorem. Que tam̃ cum etiã se ꝓptts
defectum ꝓfectum qͦue insapientia fa¬
tetur eẽ mutabilem. inuenit suprast
ẽẽ incommutabilem ueritatem. Itq
ita adherens post ipsam sicut dictũ
est. adhesit anuna mea post te bea¬
ta efficitur. intrinsetus inueniens etiã
om̃ium uisibiliũ creatorem atq dñm.
non querens extrinsecus uisibilia. qͣll¬
uis celestia. que aut ñ inueniunt᷑. aut cũ
magno labore frustra inueniuntur. Nisi
exeoꝵ queꝰ foris sunt pulchritudine in¬
ueniat᷑ artifex qui intus est: & priuis

Expanded text:
on eos appellarunt mathematicos ueteres qui nunc appellantur, sed illos qui temporum numeros motu caeli ac siderum peruestigarunt: de quibus rectissime dicitur in scripturis sanctis: iterum nec his debet ignosci. si enim tantum potuerunt scire, ut possint aestimare saeculum, quomodo huius dominum non facilius inuenerunt? mens enim humana de uisibilibus iudicans potest agnoscere omnibus uisibilibus se ipsam esse meliorem. quae tamen cum etiam se propter defectum profectumque in sapientia fatetur esse mutabilem, inuenit supra esse incommutabilem ueritatem atque ita adhaerens post ipsam — sicut dictum est: adhaesit anima mea post te — beata efficitur, intrinsecus inueniens etiam omnium uisibilium creatorem atque dominum, non quaerens extrinsecus uisibilia quamuis caelestia, quae aut non inueniuntur aut cum magno labore frustra inueniuntur, nisi ex eorum quae foris sunt pulchritudine inueniatur artifex, qui intus est et prius
Abbreviated transcription (Latin):
clxxii. De alabastro unguenti. qͦ¬
modo ñ repugnet matheo & mar¬
co dicentibus ante biduũ pasche.
ioħs qui dicit ante sex dies. ex eodẽ
libro de consensu eugłistarum.ii.¬
um eẽt iħs in bethania indo¬
mo symonis lepsi. accessit
ad eum mulier habens ala

Expanded text:
CAPUT CLXXI. De alabastro unguenti; quCAPUT CLXXI. De alabastro unguenti; quomodo non repugnet Matthaeo et Marco dicentibus: Ante biduum Paschae; Joannes qui dicit: Ante sex dies; ex eodem libro II de Consensu Evangelistarum. Cum esset Jesus in Bethania, in domo Simonis Leprosi, accessit ad eu
Abbreviated transcription (Latin):
q integros i llud futurum ẽ hoc fecit
matheus & marcus. excepto eo die qͦ
hec loquebat᷑ iħs. & illo quo exhibu¬
it memoratam inmonte uisionem
medios dies intueuntes dixerunt. ptꝰ
sex dics: quod ille annumeratis fina¬
libus idẽ. primo atq ultimo dixit.
p ost octo dies. eoloquendi mͦ quo pars
ꝓtoto cõmemoratur. Item quod lucas
ait de moyse & helia. et factum est
cum discederent ab illo ait petrus ad
iħm. ꝑ receptor bonum ẽ nob̃ hic eẽ.
& cętera: Nondebet putari contrari
um ei quod matheus matcusq ita
conuixerunt petrum hoc suggessi¬
se quasi adhuc moyses & helias cũ
domino loquetẽt᷑. ñ eñĩ ex presserũt
quod tunc: s tacuerunt potius qđ
iste addidit: illis discedentibus hoc
petrum de trib tabernaculis faci¬
endis domino suggessisse addidit
etiam lucas intrantib illis in nu¬
bem factam eẽ uocem de nube: qd̃
illi ñ dixerunt. s nec contra dixert̃

Expanded text:
que integros illud futurum est. hoc fecit que integros illud futurum est. hoc fecit Mattheus et Marcus. excepto eo die, quo haec loquebatur Iesus, et illo, quo exhibuit memoratam in monte uisionem. medios dies intuentes dixerunt post sex dies, quod ille adnumeratis finalibus, id est primo adque ultimo, dixit post octo dies, eo loquendi modo, quo pars pro toto commemoratur. Item quod Lucas ait de Moyse et Helia: et factum est, dum discederent ab illo, ait Petrus ad Iesum: praeceptor, bonum est nos hic esse, et cetera, non debet putari conum ei, quod Matthaeus Marcusque ita conjunxerunt Petrum hoc suggessisse, quasi adhuc Moyses et Elias cum Domino loquerentur. Non enim expresserunt quod tunc, sed tacuerunt potius, quod iste addidit, illis discedentibus, hoc Petrum de tribus tabernaculis faciendis Domino suggessisse. Addidit etiam Lucas, intrantibus illis in nubem factam esse vocem de nube, quod illi non dixerunt, sed nec contradixerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sex assumpsit iħs petrum & iacobũ
& ioħm frẽm eius & duxit illos in mõ¬
tem excelsum seorsum: & cȩtera. Usq
ad illud ubi ait. nemini dixeritis uisi¬
onẽ donec filius hominis amortiuis
resurgat. Hec uisio dnĩ in monte co¬
ram tͥb discipłis petro iacobo & ioħe.
uͥ etiam de celo illi testimoniũ pat̾ne
uocis ꝑhibitumẽ atribus ergłistis eo¬
dem ordine memoratur. & acdeas dẽ
om̃ino sententias s cetera scđm ea ge¬
nera locutionũ diuersa sine uuasẽ¬
tentiaꝵ diu̾sitate que multis locis
suꝑus demonstrauimus uideri a
legentib possunt. Qdđ aut̃ marcus
post sex dies factum dicit sicut ma¬
theus. lucas aũt post oeto ñ contẽp¬
nendi sunt siquos mouet sed ratione
reddita instruendi dies enam quando
enunciamus dicentes post tot dies. ali
quando non adnumeramꝰ eum ĩ quo lo¬
quimur. et eum quo res ipsa futura ẽ.
quam prenuntiamꝰ. uel pollicemur:
s medios post quos reuera plenos at¬

Expanded text:
Petrum et Iacobum et Iohannem fratrem eius et duxit illos in montem excelsum seorsum et cetera usque ad illud, ubi ait: nemini dixeritis uisionem, donec filius hominis a mortuis resurgat. haec uisio domini in monte coram tribus discipulis, Petro, Iacobo et Iohanne, ubi etiam de caelo illi testimonium paternae uocis perhibitum est, a tribus euangelistis eodem ordine commemoratur et ad easdem omnino sententias; sed cetera secundum ea genera locutionum diuersa sine ulla sententiarum diuersitate, quae multis locis superius demonstrauimus, ulegentibus possunt. Quod autem Marcus post sex dies factum dicit, sicut Matthaeus, Lucas autem post octo, non contemnendi sunt, si quos movet, sed ratione reddita instruendi. Dies enim quando enuntiamus dicequando non adnumeramus eum, in quo loquimur, et eum, quo res ipsa futura est, quam praenuntiamus uel pollicemur, sed medios, post quos re uera plenos ad
Abbreviated transcription (Latin):
ste qiuppe coniugaliterq uxit: eẽ aut̃
caste sine conuigio potuit .s tunc non
oportiut. E gouera facilius ñ uitor nup¬
tus quib est usus abraham: quã sic
utor nuptiis. quẽ ad modũ ẽ usus a¬
braham. Quod enim nunc ago ago:
melius ille egisset si tuno agendũ eẽt.
ccc xxxi. Nemo ascendit incelũ.⁊ c̃. & sic̃ moy¬

Expanded text:
ste quippe coniugaliter uixit; esse autem ste quippe coniugaliter uixit; esse autem caste sine coniugio potuit, sed tunc non oportuit. ego uero facilius non utor nuptiis, quibus est usus Abraham, quam sic utor nuptiis, quemadmodum est USUS Abraham. quod enim ego nunc ago, melius ille egisset, si tunc agendum esset." CCCXVII. NEMO ASCENDIT IN C
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedat & timotheo ita relaxata est corpo¬
ris utilitas uinum bibendi. dx maneret
in habitu animus continendi. Ipse ẽ enim
habitꝰ. quo aliqͥd agit᷑. cum opꝰ ẽ. cum aut̃ non
agit᷑ potest agi. s ñ opꝰ est. Numgͥ ñ erat in xp̃o
continentie untꝰ acibo &e potu. quanta crat
in iohe baptista: ut diceretur. eece homo
uorax. & potatã uini: Nunquid non
talia dicuntur indomesticos patres nr̃os.
ex alio genere utendi terrenis quantum
ad concubitum ꝑtinet: E cec homines
ubidinosi & inmundi amatores fenu¬
narum & lasciuiarum: & ustificata ẽ
sapientia a filiis sius. qui uident conti¬
nentie iurtutem in habitu animi semꝑ
eẽ debere: In oꝑe autem pro rerium acte¬
porum oportunitate manifestari. Cum
gͦ colloquis malis dicitur continenti. tu gͦ
nonsum melior quã abraham :s. meli¬
or est casitas cȩlibum quam castitas
in iptiarum. Quarum abraham inã
habebat inusu.. ambas in habitu. Ca¬

Expanded text:
procedat? Et Timotheo ita relaxata est corpoprocedat? Et Timotheo ita relaxata est corporis utilitas uinum bibendi, ut maneret in habitu animus continendi. ipse est enim habitus, quo aliquid agitur, cum opus est. cum autem non agitur, potest agi, sed non opus est. Num igitur non erat in Christo continentiae uirtus a cibo et potu, quanta erat in Iohanne baptista, ut diceretur: ecce homo uorax et potator uini? numquid non talia dicuntur in domesticos eius, patres nostros, ex alio genere utendi terrenis, quantum ad concubitum pertinet: ecce homines libidinosi et immundi, amatores feminarum et lasciuiarum?\' Et iustificata est sapientia a filiis suis, qui uident continentiae uirtutem in habitu animi semper esse debere, in opere autem pro rerum ac temporum opportunitate manifestari. Cum ergo colloquiis malis dicitur continenti et nuptI non sum melior quam Abraham; melior est castitas caelibum quam castitas nuptiarum: quarum Abraham unam habebat in usu, ambas in habitu. ca
Abbreviated transcription (Latin):
expiari. Non nisi ꝓpt̃ ipsam materialẽ
informitatem quȩ facto conceptu tan¬
quam inedificationẽ corporis additur
Ac ꝑhoc cum informit᷑ fluit. significa¬
ri ꝑ illam lex uoluit animũ sine di¬
scipline forma indecent̃ fluuidum ac
dissolutum: quẽ formari oportere sig¬
nificat. cum talem fluxum corporis
iubet purificari. postremo. Nunquid
& mori peccatumest. aut mortuum
sepeliri : Non eium bonũ opus huma¬
nitatis est. & tam̃ purificatio et in¬
de mandata est: quia & mortuũ cor¬
pus uita deserente ñ peceatum est.
s peccatũ significat animȩ deserte a
iustitia De uirtute animi uellatẽ¬
ge uel manifesta. ex eodẽ libro debono
Uircus autemanimi aliqñdo
inoꝑe manifestatur. aliquando in ha¬
bitu latet: Sicut marty rii uirtus emi¬
nuit. apparuit qͦue tolerando passio¬
nes s quã multisunt in eadẽ iurtute
animi quib temptatio deest. qͣ io qͦo
intus est in conspectudi. etiam in hominũ

Expanded text:
expiari non nisi propter ipsam materialem expiari non nisi propter ipsam materialem informitatem, quae facto conceptu tamquam in aedificationem corporis additur. ac per hoc, cum informiter fluit, significari per illam lex uoluit animum sine disciplinae forma indecenter fluidum ac dissolutum, quem formari oportere significat, cum talem fluxum corporis iubet purificari. postremo numquid et mori peccatum est aut mortuum sepelire non etiam bonum opus humanitatis est? et tamen purificatio et inde mandata est, quia et mortuum corpus uita deserente non peccatum est, sed peccatum significat animae desertae a iustitia. CCCXVI. DE VIRTVTE ANIMI VEL LATENTE VEL MANIFESTA. EX EODEM LIBRO DE BONOuirtus autem animi aliquando in opere manifestatur, aliquando in habitu latet: sicut martyrii uirtus eminuit apparuitque tolerando passiones. sed quam multi sunt ii eadem uirtute animi, quibus temtatio deest, qua id quod intus est in conspectu dei, . etiam in hominum
Abbreviated transcription (Latin):
sagͦ numerosioris prolis fecerunt scĩ
nr̃i quod cato dicitur fecisse romanꝰ.
ut traderet uuuis uxoremetiã alteriꝰ
domum filiis impleturam. In nr̃aoꝵ
quippe nuptiis plus ualet sc̃itas
sacramenti: quam fecunditas uteri.
De nocturna ulusione. ex libro debono¬
Uta lex ponit insacram̃tis & um¬
bris futurorũ quedam gͦ insemi¬
ne materialis informitasꝗͥ forma¬
ta corpus hominis redditura est. insi¬
gnificatione posita est uite in formis
& ineruditȩ: aqua informitate. qm̃o¬
portet hominem doctrinȩ forma. & e¬
ruditione mundari. in huiꝰ rei signũ
illa purificatio p̃cepta est. post semi¬
nis emissionem. Neq enĩ & insõnis
peccatum fit: & tam̃ euã ibi p̃cepta ẽ
purificatio. Aut si & hoc peccatũ quis¬
quam putat nõ arbitrans accidẽ nisi
exa ligro hui modi desiderio. quod
ꝓcul dubio falsumest: nunquid et
solita mensiũ peccata sunt feminarũ.
a quib tam̃ eadem legis uetustas p̃cip̃

Expanded text:
ergo numerosioris prolis fecerunt sancti ergo numerosioris prolis fecerunt sancti nostri quod Cato dicitur fecisse Romanus, ut traderet uiuus uxorem etiam alterius domum filiis impleturam. in nostrarum quippe nuptiis plus ualet sanctitas sacramenti quam fecunditas uteri. CCCXV. DE NOCTVRNA INLVSIONE. EX EODEM LIBROta lex ponit in sacramentis et umbris futurorum. quaedam ergo in semine materialis informitas, quae formata corpus hominis redditura est, in significatione posita est uitae informis et ineruditae. a qua informitate quoniam oportet hominem doctrinae forma et eruditione mundari, in huius rei signum illa purificatio praecepta est post seminis emissionem. neque enim et in somnis peccato fit, et tamen etiam ibi praecepta est purificatio. aut si et hoc peccatum quisquam putat, non arbitrans accidere nisi ex aliquo huius modi desiderio, quod procul dubio falsum est, numquid et solita mensuum peccata sunt feminarum ? a quibus tamen eadem legis uetustas praecipit
Abbreviated transcription (Latin):
non absurde uisum est eum qui excẽ¬
sit uxorem numerum singłarẽ. non
peceatum aliquod commisisse. s nor¬
mã quandam sacram̃ti amisisse: Non
ad uitȩ bone meritum:s. adordinati¬
onis ȩccłiasticȩ signaculũ necessariũ.
Acꝑhoc sicut plures antiquoꝵ patrum
uxores significauer̃t̃. futuras nr̃as ex omib
gentib eccłias uniuiro subditas xp̃o:
ita nr̃ antistes. unius uxoris uir. si¬
gnificat ex omĩb gentib unitatem
uni uiro subditam xp̃o. Quȩ tunc ꝑ¬
ficietur. cum reuelauerit occulta te¬
manifeste. st̃ latentes dissensiones eti¬
am salua caritate int̃ eos qui inunũ
& unum futuri sunt: que tũc utiq
nulla erunt. Itaq sicut duob do¬
minis plurib ue seriure. sica uiuoui¬
ro in alterius transire conubium. nec tunc
licuit. Nec nunc licet. nec unquã lice¬
bit. Apostatare quippe ab unodõ.
& ire inalterius adulterinã su ꝑsti¬
tittioneni: semꝑ est malum. Nec cau

Expanded text:
non absurde uisum est eum. qui excesnon absurde uisum est eum. qui excessit uxorum numerum singularem, non peccatum aliquod commisisse, sed normam quandam sacramenti amisisse. non ad uitae bonae meritum, sed ad ordinationis ecclesiasticae signaculum necessariam. ac per hoc sicut plures uxores antiquorum patrum significauerunt futuras nostras ex omnibus gentibus ecclesias uni uiro subditas Christo, ita noster antistes unius uxoris uir significat ex omnibus gentibus unitatem uni uiro subditam Christo, quae tunc perficietur, cum reuelauerit occulta temanifestam salua caritate inter eos qui in unum et unum futuri sunt; quae tunc utique nullae erunt. itaque sicut duobus dominis pluribusue seruire, sic a uiuo uiro in alterius transire conubium nec tunc licuit nec nunc licet nec umquam licebit. apostatare quippe ab uno deo et ire in alterius adulterinam superstitionem semper est malum. nec causa
Abbreviated transcription (Latin):
ex libro de bono coniugte
uod est cib ad salutẽ corporis
hoc ẽ concubitus ad salutẽ
generis: & utrũq non est
sine delectatione carnali. diuersa o¬
pera patrum non faciebat. nisi diũ¬
sitas temporũ. Sic autem necesse erat
ut carnalit̃ coirent etiam ñ carnales
prophete. sicut neces se erat ut carnalit̃
uesterentur etiam non carnales apłi
Ecclesie dispensatorẽ ñ licere ordina
ri nisi unius iproris uirum. acutiꝰ
intellexerunt: qui nec eũ qui cathe¬
cuminus. uel paganus habuerit al¬
teram. or dinandum eẽ censuerunt.
Ne sactam̃to enim agit᷑: ñ depeccato. Nã
in baptismo. peccata omia dimittũtur
S qui dixit si acceperis uxorem non
peccasti. & sinupseris uirgo ñ peccat.
& quod uult faciat. non peccat. nu¬
bat: satis declarauit nuptias nullũ
eẽ peccatum. ꝓpt̃ sacram̃ti autem scĩ¬
tatem sicut femina. et iam si catecum:¬
na fuerit uiciata. ñ potest post bap¬
tismum int̃dĩ uirgines consecrari: ita

Expanded text:
EX LIBRO DE BONO CONIVGALI. EX LIBRO DE BONO CONIVGALI. Quod est cibus ad salutem corporis, hoc est concubitus ad salutem generis, et utrumque non est sine delectatione carnali. Diuersa opera patrum non faciebat nisi diuersitas temporum. sic autem necesse erat, ut carnaliter cohirent etiam non carnales prophetae, sicut necesse erat, ut carnaliter uescerentur etiam non carnales apostoli. Ecclesiae dispensatorem non licere ordri nisi unius uxoris uirum. quod acutius intellexerunt, qui nec eum, qui catechumenus uel paganus habuerit alteram, ordinandum esse censuerunt. de sacramento enim agitur, non de peccato. nam in baptismo peccata omnia dimittuntur. sed qui dixit: si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo non peccat, et: quod uult faciat. non peccat, nubat, satis declarauit nuptias nullum esse peccatum. propter sacramenti autem sanctitatem sicut femina, etiamsi catechumena fuerit uitiata, non potest post baptismum inter dei uirgines consecrari, ita
Abbreviated transcription (Latin):
presentẽ & ñ spatis distantib. quasia¬
liqua mole uel distentione diffucum
seubente to tum cogitare extendis. auq¬
to mentem ab omĩb imaginib eopo¬
rum : quas humana cogitatio uoluro
consueuit. Non enim sic sapientan
uistitia non sic deniq caritas eogti᷑
de qua scriptumest. dĩ caritas est sia
uerd eius habitat ponẽ cogitas unitat̃
cogita. congregationẽ que scorum ma¬
xime incelis: ubi ꝓpt̃ea precipuedi
habere quia ibifit uoluntas ciuis ꝑst¬
cta eorum in quib habitat obedici¬
tia. Deinde int̾ra uͥ edificãs habitat
domum suã. infine scłi dedieandam.
x p̃m auitem dñm nr̃m unigenitũ dei
fulium hequalem patri. eundemq
hominis fuium quo̾ maior: pater.
& uͥq totum p̃sentem eẽ ñ dubites.
tanꝙͣ dm̃: & in eodẽ templo dĩ eẽ tanqͣm
in habitantem dm̃: & in loco aliquo
celi ꝓpter ueri corporis modũ. cccr
Se unius uroris uiro ep̃o ordinat.

Expanded text:
praesentem et non spatiis distantibus quasi apraesentem et non spatiis distantibus quasi aliqua mole uel distentione diffusum, sed ubique totum cogitare te extendis, auerte mentem ab omnibus imaginibus corporum, quas humana cogitatio uoluere consueuit. non enim sic sapientia, sic iustitia, non sic denique caritas cogitatur, de qua scriptum est: deus caritas est. cum uero eius habitationem cogitas, unitatem cogita congregationemque sanctorum, maxime in caelis, ubi propterea praecipue dicitur habitare, quia ibi fit uoluntas eius perfecta eorum in quibus habitat oboedientia; deinde in terra, ubi aedificans habitat domum suam in fine saeculi dedicandam; Christum autem deum nostrum, unigenitum dei filium. aequalem patri eundemque hominis filium, quo maior est pater, ut ubique totum praesentem esse non dubites tamquam deum et in eodem templo dei esse tamquam inhabitantem deum et in loco aliquo caeli propter ueri corporis modum. CCCXIIII. DE VNIVS VXORIS VIRO EPISCOPO ORDINANDO.
Abbreviated transcription (Latin):
caput. & cuiꝰ libet m̃bri excellentiam:
Est plane. quod singłari quadam suscep¬
tione hominis ulluis. una facta est ꝑso¬
na cum uerbo. De nullo enim scõrum
stantia grẽ unigeniti nom̃ accepit. Ut
quod ÷ ipsum dĩ u̾bum ante scła. hoc
simul cumassumpto homine diceret᷑.
Singlaris gͦ est ila susceptione cum ho¬
minib aliquib scñ quantalibet ra¬
pientia & scĩtate p̃stantib ullomodo
pot̃ eẽ communis: uͥ diuine gr̃e satis
ꝑspicuum clarumq docum̃tum est
Quis enim tam sacrilegus ut audeat af¬
firmare aliquam posse animã ꝑmer¬
tum liben arburii. ut ait̃ sit xp̃c effi¬
cere ut gͦ adꝑsonã ubi unigeniti ꝑ¬
tineret. quo pacro ꝑliberum arbitriu
Communit om̃ib & naturaut datum
una sola anima meriuis set: nisi hoc
suglatis gra pstituset quam fasest p̃di¬
caroi de qua nefas eot uelle uidicarede¬
si ꝓuiribus nr̃is. quantum dns adix¬
ust recte tractabimꝰ: qͣndo dii ubia

Expanded text:
caput et cuiuslibet membri excellentiam V caput et cuiuslibet membri excellentiam V est plane. quod singulari quadam susceptione hominis illius una facta est persona cum uerbo. de nullo enim sanctorum stantia gratiae unigeniti nomen accepit, ut, quod est ipsum dei uerbum aute saecula. hoc simul cum adsumpto homine diceretur. singularis ergo est illa susceptio nec cum hominibus aliquibus sanctis quantalibet sapientia et sanctitate praestantibus ullo modo potest esse communis. ubi diuinae gratiae satis perspicuum clarumque documentum est. quis enim tam sit sacrilegus, ut audeat adfirmare aliquam posse animam per meritum liberi arbitrii. ut alter sit Christus. efficere? ut ergo ad personam uerbi unigeniti ertineret, quo pacto per liberum arbitrium communiter omnibus et naturaliter datum una sola anima meruisset, nisi hoc singularis gratia praestitisset; quam fas est praedicare, de qua nefas est velle judicareris, quantum dominus adiuuit, rite tractauimus, quando deum ubique
Abbreviated transcription (Latin):
ullas omnes obseruationes umbras fu¬
turorum uocat etiam ipso translato
uocabulo. Summus enim ds̃ sic̃ strip¬
tumẽ ñ inmanufactis templis habitat. aut
certe corporalit᷑ dictumest. quia &e inxpĩ
corpore. quod assũpsit exuirgine tãquã
intemplo habitat ds. Hinc est enim quod
uideis signũ petentib cũ dixisset. soluite
romplumboc & intriduo resuscitabo illud. E¬
uglista quid hoceẽt consequent exponẽs
ait. Hoc autem dicebat de templo corporis
sui. Qiud gͦ est. hoc ne int̾ eẽ arbitramur
int̾caput & m̃bra cȩta qͦd in quolibet quã¬
uis precipuo m̃bio uelut in aliquo magno
ꝓpha. aut apło quauis diuinitas habitet:
pore inest sensus singłism̃bris: s ntantꝰ
quantus in capite. uͥ prsus om̃ĩs est qͥnq¬
ꝑtitus. Ibi enim &e iusus est. & auditus
p̃t̃ hoc quod tanquam intemplo in illo
corpore habitat omĩs plenitudo diui¬
nitatis. ẽ aliud quod int̾sit. Int̾uiud

Expanded text:
illas omnes obseruationes umbras fuillas omnes obseruationes umbras futurorum uocat etiam ipso translato uocabulo; summus enim deus. sicut scriptum est. non in manufactis templis habitat —, aut certe \'corporaliter dictum est, quia et in Christi corpore. quod adsumpsit ex uirgine, tamquam in templo habitat deus. hinc est enim, quod Iudaeis signum petentibus cum dixisset: Soluite templum hoc et in triduo resuscitabo illud, euangelista. quid hoc esset. consequenter exponens ait: Hoc autem dicebat de templo corporis sui. Quid ergo est? hocine interesse arbitramur inter caput et membra cetera, quod in quolibet quamuis praecipuo membro uelut in aliquo magno propheta aut apostolo quamuis diuinitas habitet, pore inest sensus singulis membris sed non tantus quantus in capite. ubi prorsus omnis est quinquepertitus: ibi enim et uisus est et auditus praeter hoc, quod tamquam in templo in illo corpore habitat omnis plenitudo diuinitatis, est aliud. quod intersit inter illud
Abbreviated transcription (Latin):
Qualiter intelligendum sit. in ipso habi¬
tat omis plenitudo diuinitatũ eorpura¬
liter. ex libro de ꝑuidentia dĩ addardanũ¬
in unum congregatis tanquam
intemplo suo. Quod templum
qͣndui sicut ariba noe in hoc scło flu¬
ctuat. fuquod inpsalmo scriptum est
Dñs diluuium in habitat. Quã uis &e ꝓ¬
pt̃ multos in om̃ib gentib ppłos fideliũ.
quos aquarum nomine in apoca lipsi
um inhabitat. Sequit᷑ aũ. & sedebit dñs rex in
et̃num Utiq in ipso templo suoiam in uita et̾¬
na post fluctuationem huiꝰ scłi constitu¬
to. Ps igitut qui uͥq presens est. &u̾q
totus presens. nec uͥq in habitans. sed
intemplo suo ctu per grãm benignus et
& propitius: capitur aut habitans. ab
abaliis amplius abalis minus. De
quia corporeus est ds .s. aut uerbo tnͣs¬
lato usus est tanquam intemplo manu
facto ñ corporalit̾.s umbralit habita¬
uerit. idest prefigurantib signis. Nam

Expanded text:
Qualiter intelligendum in ipso habiQualiter intelligendum in ipso habitationis plenitudo Divinitatis corporaliter; ex libro de Praesentia Dei. Hin unum congin templo suo. Quod templum quamdiu sicut arca Noe in hoc saeculo fluctuat, fit quod in Psalmo scriptum est, Dominus diluvium inhabitat: quamvis et propter multos in omnibus gentibus populos fidelium, quos aquarum nomine Apocalypsis sigluvium inhabitat. Sequitur autem, Et sedebit Dominus rex in aeternum : utique in ipso templo suo jam in vita aeterna post fluctuationem hujus saeculi constituto. Deus igitur ubique praesens est, et ubique totus praesens; nec ubique habitans, sed in templo suo, cui per gratiam benignus est et propitius: capitur autem habitans, ab ab aliis amplius ab aliis minus. De quia corporeus est deus. sed aut uerbo translato usus est, tamquam in templo manu facto non corporaliter sed umbraliter habitauerit, id est praefigurantibus signis — nam
Abbreviated transcription (Latin):
exempli auctoritate muniatur :s. hoc fa¬
ciebat caritate. qua eiꝰ infirmitatẽ cui
uolebat subuenire tanquam suã cogita¬
bat hoc enmi & pstruit dicendo. Cum
enim liber sim exomib om̃ium me ser¬
uum feci: ut plures lucri facerem. Quod
ut intelligas. non simulatione s caritate
fieri. qu a infirmis hominib tanquam
nos simuis compati mur. Ita enim mo¬
net alio loco dicens. Uos in libertatem uo¬
catiestis frẽs. tantum nelibertatem inocca¬
sionem earnis detis. s. ꝑ caritatem seruite
inuicem. Quod fieri non pot̃. nisi alteriꝰ
infirmitatem quisq habeat quasi suam:
ut eam equanimit ferat. donec ab ea libet᷑
ille cuius curat salutem. Raro ergo & ma
gna necessitate obiurgationeᷤᷤ adhibendest̃.
ta tam̃ ut etiam in his ipsis non nob̃ sed
finis ut nichil duplici corde faciamus. au¬
ferentes trabem de oculo nro inuidentie. uł
malitie uel simulationis. & uideamiis eice¬
re festucam de oculo fratris.cccxuii

Expanded text:
exempli auctoritate muniatur, sed hoc faexempli auctoritate muniatur, sed hoc faciebat caritate, qua eius infirmitatem cui nolebat subuenire tamquam suam cogitabat. hoc enim et praestruit dicendo: cum enim liber sim ex omnibus, omnium me seruum feci, ut plures lucri facerem. quod ut intellegas non simulatione, sed caritate fieri, qua infirmis hominibus, tamquam nos simus, compatimur, ita enim monet alio loco dicens: uos in libertatem uocati estis, fratres; tantum ne libertatem in occasione carnis detis, sed per caritatem seruitinvicem; quod fieri non potest, nisi alterius infirmitatem quisque habeat quasi suam, ut eam aequanimiter ferat, donec ab ea liberetur ille, cujus curat salutem. Raro ergo et in magna necessitate objurgationes adhibendae sunt: ita tamen ut etiam in his ipsis, non nobis, sfinis, ut nihil duplici corde faciamus, auferentes trabem de oculo nostro invidentiae, vel malitiae, vel simulationis, ut videamus ejicere festucam de oculo fratris. CAPUT CCCXX.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cedat: ut siue ad correctionẽ euis ꝓpt̃ quẽ
id facinus. siue ad ꝑuersionẽ ualuerit.
Nam incertus est. exitus. nostam̃ de simplici¬
tate oculi nr̃i securi sumꝰ. Si aut̃ cogitantes
nos metipsos inuenerimus meo ẽẽ uitio inqͦ
ẽ ille quem rep̃hende parabamꝰ ñ rep̃hen¬
damus. Neq obiurgemꝰ. s tm̃ congemi¬
scamus: it ñ illũ ad obtemꝑandũ nobis
s ad pariter conandũ inuitemus. Namet
ullud quod dic̃ apłs. factus sum uidis qͤsi
uids. ut uidos lucrifacerem his qui sublege
sunt quasi sub lege eem̃. cum ñ sim ipse
sub lege. ut eos qui sub lege erant lucrifica¬
rem.his quisine lege quasi sine lege. Cum
sine lege dĩ nonsim. s sim in lege xp̃i. ut
lucrifacerem eos qui sine lege sunt. Factꝰ
sum infirmis infirmus. ut infirmos lucͥ
facerem. Om̃ib omĩa factus sum. ut õs
lucͥfacerem Non utiq simulatione faci¬
ebat. quẽ admodum quidam intelligi
uolunt. ut eorũ detestanda simulatio tãti

Expanded text:
cedat, ut sive ad correctionem ejus, propter quem id facimus, sive ad perversionem valuerit nam incertus est exitus nos tamen de simplicitate oculi nostri securi simus. Si autem cogitantes nosmeest ille quem reprehendere parabamus, non reprehendamus neque obiurgemus, sed tamen congemescamus et non illum ad obtemperandum nobis, sed ad pariter conandum inuitemus. Nam et illud quod dicit apostolus: factus sum Iudaeis quasi Iudaeus, ut Iudaeos lucri facerem; his qui sub lege sunt, quasi sub lege essem, cum non sim ipse sub lege, ut eos qui sub lege erant lucri facerem; his qui sine lege quasi sine lege, cum sine lege dei non sim, sed sim in lege Christi, ut lucri facerem eos qui sine lege sunt; factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucri facerem; omnibus omnia factus sum, ut omnes lucri facerem, non utique simulatione faciebat, quemadmodum quidam intellegi uolunt, ut eorum detestanda simulatio tanti
Abbreviated transcription (Latin):
no cogitasse cũ dixit. decollectis aũ
in scõs sicut ordinaui ȩccłiis galatie ita
& uos facite: scđm unam sabbati. Unus¬
quisq ur̃m apud se ponat thesaurrians:
his ce hui modi sc̾pturarum locis satis ap
paret dnm nr̃m ñ hoc imꝓbare siquis hu¬
mano more ista ꝓcuret: s siquis ꝓpt̃ ista dõ
militet. ut inoꝑib suis ñ regnũ dĩ. sistoꝵ
ad quisitionẽ intueatur. Ad hanc ergore¬
inistorum ꝓuisione regnum dĩ in istorum¬
regni dei ista ñ cogitemꝰ. Ita enĩ ⁊̃ si aliqñ defu̾int
qͦd ⁊ plerũq ꝓpt̾ ex̾citationẽ nr̃am d̾s sinit ñ solũ

Expanded text:
no cogitasse,\' cum dixit: de collectis autem no cogitasse,\' cum dixit: de collectis autem in sanctis sicut ordinaui ecclesiis Galatiae, ita et uos facite. secundum unam sabbati unusquisque uestrum apud se ponat thesaurizans. his et huius modi scripturparet Dominum nostrum non hoc improbare, si quis humano more ista procuret, sed si quis propter ista Deo militet, ut in operibus suis non regnum Dei, sed istorum acquisitionem intueatur. Ad hanc ergo rein istorum provisione regnum Dei coregni Dei ista non cogitemus. Ista enim etiamsi aliquando defuerint, quod plerumque propter exercitationem nostram Deus sinit, non s
Abbreviated transcription (Latin):
penalis ẽ nob̃. ꝑtinet enĩ ad hanc fragi¬
litatem & mortalitatẽ quã peccandome¬
ruimus. hiuc gͦ pene temporalis neces¬
sitatis noli adde aliquid grauius
ut ñ solum patiaris harum rerũ indi¬
gentiam. s etiam ꝓpt hanc explendã
milites dõ: hoc aũt ẽ loco uehementer
cauendũ. ne forte cũ iuderimus aliquẽ
seruum dĩ ꝓuidere ne ista necessaria de¬
sint uel sibi uel eis quorũ sibi cura cõ
missa ẽ. iudicemꝰ eum contra p̃ceptum
dñi facere e decrastino eẽ sollicitum.
Nam & ipse dñs ciu ministrabant angli
tam̃ ꝓpt̃ exemplum nequis postea scan¬
dalũ pateret᷑. cũ aliquẽ seruoꝵ eiꝰ am̃¬
aduertisset ista necessaria ꝓcurare. lo¬
culos hab̃e dignatꝰ est cum pecunia ũn u¬
sib necessariis. quicquid opus fuisse
p̃beret᷑: qͦrũ loculoꝵ custos & fur sic̃
scͥptũ ẽ uida fuit qͥ eũ tradidit: sic̃
& apłs paulus potest uideri decrast¬

Expanded text:
poenalis est nobis, pertinet enim ad hanc fragipoenalis est nobis, pertinet enim ad hanc fragilitatem et mortalitatem quam peccando meruimus. Huic ergo poenae temporalis necessitatis noli addere aliquid gravius, ut non solum patiaris harum rerum indigentiam, sed etiam propter hanc explendam milites Deo. Hoc autem loco vehementer cavendum est ne forte cum viderimus aliquem servum Dei providere ne ista necessaria desint vel sibi, vel eis quorum missa est, judicemus eum contra praeceptum Dei facere et de crastino esse sollicitum. Nam et ipse Dominus, cui ministrabant angeli, tamen propter exemplum ne quis postea scandalum pateretur, cum aliquem servorum ejus animadvertisset ista necessaria procurare, loculos habere dignatus est cum pecunia, unde usibus necessariis quidquid opus fuisset praeberetur; quorum loculorum custos et fur, sicut scriptum est, ludas fuit, qui eum tradidit. sicut et apostolus Paulus potest uideri de crasti