comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ nec cepit. nec mutatur nec uariatur. ip̃a docet
atq ostendit ratio. Qm̃ necesse ẽ cẽ et̾nam. ñ solũ
qd ct̃na doceat et demonstret: s. multomagis qd̃ ip¬
sa et̾itas ñ potest eẽ sineratione. Que arbitror nõ
c̃ẽ debuisse nec alit̾ fieri deb̾e qmͣ̃ ut ds̃ eẽt: ratio de¬
monstrat. Quentiq siue eent qui hoc scirent suie
n̾eent: tam̃ cum et̾nus sit d̃s̃. dubitanditm nͥ ẽ. et̾¬
nam ẽẽ rationem qͦ dm̃ eẽ oportuisse intenderet.
rõne cogunt᷑ ũ sĩt: ut anterior sit rõ et esfectus posterior
eiꝰ rei qmfuturã eẽ ostendit rõ ut u̾bigr̃a. cũ mundꝰ factꝰẽ¬

Expanded text:
 nec desinit nec mutatur nec uariatur, ipsa docet atque ostendit ratio, quam necegse est esse aeternam, non solum quod aeterna doceat et demonstret, sed multo magis quod ipsa aeternitas non potest esse sine ratione; quae, arbitror, non esse debuisse, nec aliter fieri debere quam ut Deus esset, ratio demonstrat. Quae utique sive essent qui hoc scirent, sive non essent, tamen cum aeternus sit Deus, dubitandum non est aeternam esse rationem quae Deum esse oportuisse intenderet, quaedam quae ratione coguntur ut sint, ut anterior sit ratio, et effectus posterior ejus rei quam futuram esse ostendit ratio: ut verbi gratia, cum mundus fact
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑorbem t̾rarum uidem᷑. hoc autem ego augustmꝰ̃dic¬
taui. qula olim uolo loqͥ in de tetum. uidetur enĩ
mͥ uł ꝓpt̾ ipsam uicinitatẽ posse nos ꝑ uitt̾as dehac
re couoqui sine aliquo tumultu: a diuuante d̃o qñ¬
tum ipsa necessitas postulat. aug̃ ad gloriũ ⁊ eleusiũ.

Expanded text:
per orbem terrarum uidemus. hoc autem ego Augustinus dicper orbem terrarum uidemus. hoc autem ego Augustinus dictaui, quia olim uolo loqui inde tecum; uidetur enim mihi uel propter ipsam uicinitatem posse nos per litteras de hac re conloqui sine aliquo tumultu adiuuante deo, quantum ipsa necessitas postulat. L. DUCTORIBUS AC PRI
Abbreviated transcription (Latin):
rã. qͥb omnib eccsiis nos hodie cõmunicare manife¬
stũ: sic̃ manifestum ẽ uos istis ecesiis ñ cõmunicare.
Querimꝰ gͦ ut nob̾ respond̃e ñ graueris. qmͣ causam
ipsis omnib remaneret. Et enim ecclacatholica ẽ etiam
dixit: pars autem urã que donati dr ñẽ millis oĩb¬
locis. in quib ⁊litt̃e et sermo & facta apłica coucurrer̃.
S nedicatis ñ uocari eccł̾am nr̃am catholicam s macha¬
rianam. sicuti eam uos appellatis: nosse debes qd̃ facil¬
ap̃i ꝑfudit. nec nom̃ qonati sciri. nec nom̃ macharii.
urã autẽ quia donati pars dĩ nec uos negare potestis:
et omnib notumẽ. ubicumq ẽ ur̃a cõmunio. Dignare
g̃ rescribe nob̾. ut stiamꝰ quomͦ fieri possit. ut eccłam
suam xp̃c detoto orbe ꝑqid̃it: et in uob̾ solis habere
ceꝑit. lestrum ẽ enĩ hec ostende. Nam nob sufficit ad
causam nrãm: qd̾ compleri ꝓpħiam et scͥpturas scãs

Expanded text:
ram. quibus omnibus ecclesiis nos hodie communicare maniferam. quibus omnibus ecclesiis nos hodie communicare manifestum est, sicut manifestum est uos istis ecclesiis non communicare. Quaerimus ergo, ut nobis respondere non graueris, quam causam ipsis omnibus remaneret. etenim ecclesia catholica est etiam dixit. pars autem uestra, quae Donati dicilocis, in quibus et litterae et sermo et facta apostolica cucurrerunt. sed ne dicatis non uocari ecclesiam nostram catholicam sed Macarianam, sicuti eam uos appellatis, nosse debes, quod facillium Christi perfudit, nec nomen Donati sciri nec nomen Macarii; uestra autem quia Donati pars dicitur, nec uos negare potestis et omnibus notum est, ubicumque est uestra communio. dignare ergo rescribere nobis, ut sciamus, quo modo fieri possit, ut ecclesiam suam Christus de toto orbe perdiderit et in uobis solis habere coeperit. uestrum est enim haec ostendere; nam nobis sufficit ad causam nostram, quod compleri prophetiam et scripturas sanctas
Abbreviated transcription (Latin):
nt᷑ iħc xp̃c dicit eisgłm suum ĩ omĩb gentib futu¬
rum: et apłs paulus ante qmͣ sermo dci. inaffricã
ueniss. in ip̃o capite epł xquam scͥpsit ad romanos.
ꝑquem accepimꝰ inquit grãm et apłatum ad obedi¬
endum fidei in oĩb gentib ꝓ nomine es demde ipse
ab ierłm icutuitu ꝑ totam asiã usq in illiricum eunͣ¬
głium p̃dicauit eccłas constituit atq fundauitꝰ. ñ ipẽ
s gratia dĩ cum eo: sicut ipẽ testatur. Quid autẽ euiden¬
cus apparere pot̾. quãcum ĩ eiꝰ epłis notuina etiam re¬
gionum uł cuutatum ĩ uenim̃ adromanos. ad corrm¬
thios. adgalathas. adephesios. ad philippenses adth¬
essalonicenses. ad colosenses scͥpta: ioħ̾s etiam stribit.
ad septem eccsas quas commemorat in illis partib cõ¬
stituitas inquib etiã uniu̾sam eccłam septenario nu¬
mero intelligimus cõm̃dari. ep hesum. sinyrnam.
sardos. philadelphiam. laodiciamꝑ gamum. thiati¬

Expanded text:
tus dicit Evangelium suum in omnibus gentibus futurum . Et apostolus Paulus, antequam sermo Dei in Africam pervenisset, in ipso capite Epistolae quam scripsit ad Romanos: Per quem accepimus, inquit, gratiam et apostolatum, ad obediendum fidei, in omnibus gentibus pro nomine ejus . Dem Asiam usque in Illyricum euangelium praedicauit, ecclesias constituit atque fundauit, non ipse sed gratia dei cum eo, sicut ipse testatur. quid autem euidentius apparere potest, quam cum in eius epistulis nomina etiam regionum uel ciuitatum inuenimus? ad Romanos, ad Corinthios, ad Galatas, ad Ephesios, ad Philippenses, ad Thessalonicenses, ad Colossenses scribit; Iohannes etiam scribit ad septem ecclesias, quas commemorat in illis partibus constitutas, in quibus etiam uniuersis ecclesiam septenario numero intellegimus commendari, Ephesum, Smyrnam, Sardis, Philadelphiam, Laodiciam, Pergamum, Thyati
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam dĩ que cathouca dicitur. sicut de illa ꝓ pħ̾atũ
ẽ ꝑ orbem t̾rarum diffusam uidemꝰ arbitratnur
nos ñ debedubitare detam euioentissima cõpletio
⁊ apłi ꝑ quos eadem eccłã dilatata ẽ. sic̃ de illa p̃die¬
tum erat. Nlam et incapite sacro scĩ psalt̾ii scͥptum ẽ
defilio dĩ. Dñs clixit adme filius ms̃ estu. ego hodie
genuite. Postula ame et dabo tͥ gentes hereditatẽ

Expanded text:
esiam eius, quae catholica dicitur, sicut de illa prophetatum est, per orbem terrarum diffusam uidemus, arbitramur nos non debere dubitare de tam euidentissima completiooli, per quos eadem Ecclesia dilatata est, sicut de illa praedictum erat. Nam et in capite sacrosancti Psalterii scriptum est de Filio Dei: Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te
Abbreviated transcription (Latin):
Consilium tuum multum nob̃ placuit.
qd̃ ꝑfrẽm herotem carissimum nob̾.
et inxp̃o laudabilłir uirum. man¬
cdare dignatus es: ut utt̾is int̾ nos agamꝰ ubi nullus
turbaꝵ tumult᷑ ꝑturbare possit disputationẽ nr̃am.
quecum tota pace et lenitate & pace animi suscipien¬
da et agenda ẽ sicut dicit apłs: seruum autẽ dñi non¬

Expanded text:
Consilium tuum multum nobis placuit, quod fratrem Herotem, carissimum nobis et in Christo laudabilem uirum, mandare dignatus es, ut litteris inter nos agamus, ubi nullus turbarum tumultus perturbare possit dispositionem nostram, quae cum tota pace et lenitate animi suscipienda et agenda est, sicut dicit apostolus: Seruum autem domin
Abbreviated transcription (Latin):
Porroiam mundum et purũ quid opus ẽ sacris expian¬
do purgari: Itaq hic nodus ẽ disputationis nr̃e. quo so¬
luto consequentia uidebimus. iuuat ne homobene ut
sacris purgetur. ansacris purgetur ut bene iuiuat. an
ip̃e qnͣtus benc uiuendi in homine modus non dũ sie
idoneus ad beatam uitam que exdeo capitur. nisi acce¬
dant ad uum̃ta sacroꝵ. an bene uuendi q̃ dam uelut por¬
cio sit etiam sacra ꝑcipere. ut scilicet non aliud sit bene
uuiere aliud sacrate uinere: S bene utuendi t̾minis etiã
simum ꝓbes: queso telict̃ĩs appire non pigeat Plurimũ
quippe int̾ est ad id quod suscepimꝰ int̾ nos colloquendo
ꝑagere: ne cum multa non necessaria tamqtͣ ea sentias
q̃ forte non sentis refellere molior. tempus necessarium
insuꝑflus insumat᷑. Onerare itaq epłam nolui ut te sci¬
to rescti bente cet̾a contexamꝰ.¬

Expanded text:
porro iam mundum atque purum quid opus est sacris expianporro iam mundum atque purum quid opus est sacris expiando purgari? itaque hic nodus est disputationis nostrae, quo soluto consequentia uidebimus: uiuatne homo bene, ut sacris purgetur, an saciis purgetur, ut bene uiuat, an ipse quantuscumque bene uiuendi in homine modus nondum sit idoneus ad beatam uitam, quae ex deo capitur, nisi accedant adiumenta sacrorum, an bene uiuendi quaedam uelut portio sit etiam sacra percipere. ut scilicet non aliud sit bene uiuere aliud sacrate uiuere, sed bene uiuendi terminis etiam simum probes, quaeso te litteris aperire non pigeat. plurimum quippe interest ad id, quod suscepimus inter nos conloquendo peragere, ne, cum multa non necessaria, tamquam ea sentias, quae forte non sentis, refellere molior, tempus necessarium in superfluis insumatur. onerare itaque epistulam nolui, ut te cito rescribente cetera contexam
Abbreviated transcription (Latin):
comp̃hensibilis et infatigabilis in effabilisq creatoris im¬
pletis urtutib. Qd̃ ut ur̃m est anglos dicitis uł quid altum
post dm̃ uł cum deo. aut a deo. aut in dm̃ intentione aui¬
rumpiis p̃ceptis expiationibq purissimis et abstemiis
obseruationib de cocti anima et corpe constantes depꝑãt.
Inhis u̾bis sentio nisi fallor uidĩtͥ non sufficere adiuã
qͣ if ad dm̃ ut uir bonus pus iustis puris castis ueris dic¬
tis factisq ꝑmereatur dcos quoꝵ comitatu uallat᷑ in illũ
sũmum dm̃ creatorem oĩum ire festinet. insi etiã sacroꝵ
antiquoꝵ piis p̃ceptis expiationibq purgetur. Qm̃obtẽ
uelim scire quid arbitreris eẽ ꝑ satra pungandum. in eo qͥ
pie iuste. prre utracitqi uiuenbo ꝓmeretur dõs. et peos
unum illum deoꝵ dm̃. Slenĩ ad huc sacris purgandus ẽ:
utiq mundus non est. Et si mundus non ẽ pie iuste pure
casteq non inuit. Si autẽ iam ita uiuit. iã mundus est.

Expanded text:
comprehensibilis, et ineffabilis, infatigabilisque Creatoris impletus virtutibus, quos, ut verum est, Angelos dicitis, vel quid alterum post Deum vel cum Deo, aut a Deo, aut in Deum intentione aniionibusque purissimis et abstemiis obseruationibus decocti anima et corpore constantes deproperant\'. In his uerbis sentio. ni fallor, uideri tibi non sufficere ad uiam, qua itur in deum, ut uir bonus piis, iustis, puris, castis, ueris dictis factisque promereatur deos. quorum comitatu uallatus in illum sumantiquorum piis praeceptis expiationibusque purgetur. quam ob rem uelim scire, quid arbitreris esse per sacra pnrgandum in eo, qui pie, iuste, pure ueraciterque uiuendo promeretur deos et per eos unum illum deorum deum. si enim adhuc sacris purgandus est, utique mundus non est et, si mundus non est, pie, iuste, pure casteque non uiuit. si autem iam ita uiuit, iam mundus est.
Abbreviated transcription (Latin):
onsiniano: augustiñ cepi fructum scͥpti mei. rescͥ
et exorsum int̾ nos magne ac. de re magna disputationis
q̃si sem̃tum. Hocẽ qd̃ uolebam pͥus. dem de qd̾ ad huc uolo:
d̾s ad iuuabit. Id autem ẽ ut hocceptum debito ac satu¬
bri fine claudatur. Pinde quod dexpo nichil temere ł
uł negandum. uł ad firmandum ꝑutasti hoc inpagani
animo temꝑam̃tum. non inuit᷑ acceꝑim Qd̃ uero euam
sepͥtis meis de hac redoceri te cupis. nequaqm abnuam. ne¬
q desistam huic tam bone michiq carissims seranre uo¬
luntatitue. sed priꝰ opus ẽ eliquare quodamisi ꝑspicuãq
sumere sententiãtuam deantiquis sacris. Cum enĩditis¬
ses cam uiã in dm̃ ẽẽ meliorẽ qua uir bonus piis iustis
puris castis ueris dictis. factisq sine ulla temporum mu

Expanded text:
OXGINIANO AUGUSTINUS. Cepi fructum scripti mei, rescriet exorsum inter nos magnae ac de re magna disputationis quasi sementum. hoc est, quod uolebam prius; deinde quod adhuc uolo, deus adiuuabit; id autem est, ut hoc coeptum debito ac salubri fine claudatur. proinde, quod de Christo nihil temere tibi uel negandum uel adfirmandum putasti, hoc in pagani animo temperamentum non inuitus acceperim. quod uero etiam scriptis meis de hac re doceri te cupis, nequaquam abnuam neque desistam huic tam bonae mihique carissimae seruire uoluntati tuae. sed prius opus est eliquare quodam modo perspicuamque sumere sententiam tuam de antiquis sacris. cum enim dixisses eam uiam in deum esse meliorem, \'qua uir bonus piis, iustis. puris, castis. ueris dictis fac
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ad omna illi respondere non graueris: qd̵ et
ante facert potuisti. scies enim cum legeris. nichil
pene amedictum qd̃ ipse non noueras: aut qd̵ me
tacente nosse non poteras. Sed hocopus meum ha¬
beas rogo cum ctt̃is quoꝵ studio scis conuenire.
sunc uero islud qd̾ flagito habeat ipse cui hoc potis¬
simum congruit. et cetĩquos non parum ista de¬
lectant: quem ad modum abste dici possunt. inter
quos et ipse sum. Uiuas semꝑ inxp̃o. nr̃i memor.

Expanded text:
uit, ad omnia illi respondere non graueris, quod et uit, ad omnia illi respondere non graueris, quod et ante facere potuisti. scies enim, cum legeris, nihil paene a me dictum, quod ipse non noueras aut quod me tacente nosse non poteras. sed hoc opus meum habeas rogo cum ceteris, quorum studio scis conuenire. tuum uero illud, quod flagito, habeat ipse, cui hoc potissimum congruit, et ceteri, quos non parum ista delectant, quem ad modum abs te dici possunt, inter quos et ipse sum. uiuas semper in Christo nostri
Abbreviated transcription (Latin):
deo gratias. angustinus indomino sa¬
lutẽ. Questiones tͥ ꝓpositas michi de¬
legaie maliusti. non ut opmor pigri¬
tia. sed qd̾ caquoq ipsa que nosti lbentius ꝑnos
audis: dum nos minis cliligis. at ego ꝓpt̾ea ma¬
lebam ate illas apiri: qd ille ipse amicus qui
eas ꝓposuit. qnͣtum ghoc comcidatur. qd̾ michi
ad quasdam epl̃as non rescͥpsit quasi nos uere.¬
cundatur sequi. uiderit quam obcausam: hoc
tam̃ suspicor. Ncc suspitio mea uł maliuola ẽ
uł absurda. cum et optime noueris. qnͣtum eũ
diligã. qñtoq michi dolorisit: qd non dum xp̃ia¬
nus c̃. Et utiq nonin conucnient arbitror eum
quẽ uideo mithi rescribere noluisse: nichil sibi
a me scribi uoluisse: ꝓmde obsecro te ut quem ad
modum ogo tibi parui. atq int̾ meas artissimas
occupationes. tuam scãm michiq karissimam
uoluntatẽ offendere timui ut facerem qd̃ petisti:
ita tu quoq fatias qõ peto. Hoc ẽ autem ut breuit
quẽ ad modum ate sicut michi indicasti postula¬

Expanded text:
DEOGRATIAS AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quaestiones tibi propositas mihi delegare maluisti non, ut opinor, pigritia, sed quod ea quoque ipsa, quae nosti, libentius per nos audis, dum nos nimis diligis. at ego propterea malebam a te illas aperiri, quod ille ipse amicus, qui eas proposuit, quantum ex hoc conici datur, quod mihi ad quasdam epistulas non rescripsit, quasi nos uerecundatur sequi; uiderit quam ob causam. hoc tamen suspicor nec suspicio mea uel maliuola est uel absurda, cum et optime noueris, quantum eum diligam quantoque mihi dolori sit, quod nondum Christianus est, et utique non inconuenienter arbitror eum, quem uideo mihi rescribere noluisse, nihil sibi a me scribi uoluisse. proinde obsecro te, ut, quem ad modum ego tibi parui atque inter meas artissimas occupationes tuam sanctam mihique carissimam uoluntatem offendere timui, ut facerem, quod petisti, ita tu quoque facias, quod peto. hoc est autem, ut breuiter, quem ad modum a te, sicut mihi indicasti, postula
Abbreviated transcription (Latin):
uideis infidelib habentem talia uota culpab: de
quib ait. bona uoluntas quidẽ cordis inei et depre¬
catio addm fit ꝓillis in salutem: Qui ctiã thessa¬
lonicensib dicit. De cet̾o fr̃s orate ꝓ nob̾. ut u̾bum
dicurrat et głificetur. sicut etiam apud uos ut eru¬
aantur abiniquis et malis hominib. ñĩ enim oũtmẽ
fides. Quomͦ curreret et głificaretur u̾bum dĩ. nisi ad
fidẽ conu̾sis eis quib p̾dicaretur. qnͣdoquidẽ iam
credentib dicit quẽ admodũ et aptud uos: Scit cer¬
te hoc ab illo fieri quem uult rogari. ut hoc fatiat
etiam ut eruatur ab imquis et malis hominib:
qiti ꝓfecto et illis orantib ñ erant credituri. ꝓpt̾ qd̾
addidit. Nonenĩ oĩum ẽ fides. Tanqm diceret. Nlon
enĩ apud oms̃ etiã uob orautib głificabitur. ũbum

Expanded text:
Iudaeis infidelibus habentem talia uota culpabis? de Iudaeis infidelibus habentem talia uota culpabis? de quibus ait: Bona uoluntas quidem cordis mei et deprecatio ad deum pro illis in salutem. qui etiam Thessalonicensibus dicit: De cetero, fratres, orate pro nobis, ut uerbum domini currat et glorificetur sicut etiam apud uos, ut eruamur ab iniquis et malis hominibus; non enim omnium est fides. quo modo curreret et glorificaretur uerbum dei nisi ad fidem conuersis eis. quibus praedicaretur, quando quidem iam credentibus dicit: Quem ad modum et apud uos? scit certe hoc ab illo fieri, quem uult rogari, ut hoc faciat, etiam ut eruatur ab iniquis et malis hominibus. qui profecto et illis orantibus non erant credituri. propter quod addidit: Non enim omnium est fides, tamquam diceret: \'X on enim apud omnes etiam uobis orantibus glorificabitur uerbum
Abbreviated transcription (Latin):
te transeat uł relinquatur erroris. S uit̾ hec duode¬
cum iecipies forte aliquid qd̾ negandũ tił dubitan¬
dumputes: et unde nos oposius dispitare compellaᷤ
slũquid et orare ꝓhibebis ecesam ꝓifidelib ut sint
fideles: ꝓhis quinolunt cred̃e ut ueliit cred̃e ꝓhis qui
ab eiꝰ lege doctrinaq dissentuit. ut legiciꝰ doctrineq
noscendieum. et atires audientes. qs̃ utiq acceꝑant
deqͥb saluator dicebat. qͥ habet aures audiendi anidi¬
ad: Numqͥd ubi audieris sacendotem dĩ ad eĩ alta¬
re ppłm hortatitem addm̃ orandũ uł ipsum lara
uoce orantemuit incredulas gentes ad fidẽ suam ue¬
nire cõpellat: ñ respondeb̾ am̃. aut etiã huiꝰ fidei sa¬
nitati contraria disputabis: Numqͥd beatissimũ
tipͥanum in hoc errasse clamab̾ uł sisurrab uibi ꝑ
iimicis fidei xp̃iane ut etiã ipsi ad cam conu̾tant᷑
orare nos docet: slunqͥd postremo apłm paulũ ꝓ

Expanded text:
te transeat uel in te relinquatur erroris. Sed inter haec duodete transeat uel in te relinquatur erroris. Sed inter haec duodecim reperes torte aliquid. quort negandum uel dubitandum putes et unde nos operosius disputare compellas. numquid et orare prohibebis ecclesiam pro infidelibus. ut sint fideles, pro his, qui nolunt credere, ut uelint credere. pro his, qui ab eius lege doctrinaque dissentiunt, ut legi eius doctrinaeque noscendi eum et aures audientes, quas utique acceperant, de quibus saluator ipse dicebat: Qui habet aures audiendi, audiat? numquid, ubi audieris sacerdotem dei ad eius altare populum hortantem ad deum orandum uel ipsum clara uoce orantem, ut incredulas gentes ad fidem suam uenire compellat, non respondebis: Amen? aut etiam huius fidei sanitati contraria disputabis? numquid beatissimum Cyprianum in hoc errasse clamabis uel susurrabis, ubi pro inimicis fidei Christianae, ut etiam ipsi ad eam conuertantur, orare nos docet? Numquid postremo apostolum Paulum pro
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃i aliqnͣdo uastabat: Ipsumctiã u̾bum qd̾ posuit
quẽ nisi dm̃ hoc tam magnum bonũ fecisse decla¬
rat: Quid enĩ ẽ et nme magnificabant dm̃: insi in
me dm̃ magnficũ ostendebant: Quomꝰ autẽ eum
magnificũ p̃dicabant: si magnificum illud factũ
de apłi comusione ipse ñfecerat: Et qͦ pacco ipse fece¬
rat: si uolentem cred̾e exnolente ipse ñfecerat: Nẽpe
manfestum ẽ. ex illis duodecĩ sententus quas ꝑtine
ad catholicam fidẽ negare ñ sineris ñsolum oĩb uerũ
cuam snigulis id confici. ut confiteamur grã dĩ p̃ue¬
niri hominũ uoluntates. et ꝑ hanc eas potuis p̃pari.
eẽ uerum negas. quarũ ꝓpt̾ea comiñdo enã nrim̃ũ ut
faciliꝰ memorie mandentur: distictiꝰq teneantur:
ñ te pigeat rescrib̾e. ut sciam. et ea qm mͥ dñs dederit
facultate respondeam. Ego eiĩ hereticum qͥdẽ te pe¬
lagianum eẽ ñcredo s ita te eẽ uolo ut nichil illius in

Expanded text:
quam aliquando uastabat? ipsum etiam uerbum, quod posuit, quam aliquando uastabat? ipsum etiam uerbum, quod posuit, quem nisi deum hoc tam magnum bonum fecisse declarat? quid est enim \'in me magnificabant deum\', nisi in me deum magnificum praedicabant\'? quo modo autem eum magnificum praedicabant, si magnum illud factum de Pauli conuersione ipse non fecerat, et quo pacto ipse fecerat, si uolentem credere ex nolente ipse non fecerat? Nempe manifestum est ex illis duodecim sententiis, quas pertinere ad catholicam fidem negare non sineris, non solum omnibus uerum etiam singulis id confici, ut confiteamur gratia dei praeueniri hominum uoluntates et per hanc eas potius praeparaesse uerum negas, quarum propterea commendo etiam numerum, ut facilius memoriae mandentur distinctiusque teneantur, non te pigeat rescribere, ut sciam et ea, quam mihi dominus dederit. facultate respondeam. ego enim haereticum quidem Pelagianum te esse non credo, sed ita te esse nolo, ut nihil illius ad
Abbreviated transcription (Latin):
centes noluut ei erese ipsum dm̃ fide recta rogamus
ut ueluit: Quomodo ds expectat uoluntatem hoĩũ
ur p̃ueniant cũ qtrib det grãm: cũ grãs ei ñ iime¬
rito agam̃ ochis qͥb ñei credentib. et eiꝰ doctrinan
uoluntate impia ꝑsequentib miscdam p̾rogauit.
cosq ad seipsum oĩpotemissima facilitate conu̾tte.&
uolentes exnolentib fecit: ut quid ei in de grãs agi¬
rã si ipse ñfecit: Ut quid tantomagis eũ magnificamꝰ
qnͣtomagis nolebant crede quos credidisse gaude¬
m̃. si gratia diina uoluntas inmeliꝰ ñ muitatur
humana: Apłs paulus eram inqͥt ignot̾ fatie eccle¬
qͥa qui aliqñdo nos ꝑsequebatur nc̃ euangelirat fi¬
dem qm̃ aliqn̾do uastabat. cemine magnificabaẽ
dm̃. Ut qͥd magnificabant dm̃. si ñ ds̃ ad seipsum
cor illiꝰ uirisne grẽ bonitate conu̾̃terat: qnͣdo ut ipse
conficetur miscłiam consecut᷑ ẽ ut fideles cẽt. ea fide

Expanded text:
centes nolunt ei credere, ipsum deum fide recta rogamus. centes nolunt ei credere, ipsum deum fide recta rogamus. ut uelint? Quo modo deus expectat uoluntates hominum, ut praeueniant eum, quibus det gratiam. cum gratias ei non inmerito agamus de his, quibus non ei credentibus et eius doctrinam uoluutate impia persequentibus misericordiam praerogauit eosque ad se ipsum omnipotentissima facilitate conuertit et uolentes ex nolentibus fecit? ut quid ei inde gratias agimus, si hoc ipse non fecit? ut quid tanto magis eum magnificamus, quanto magis nolebant credere, quos credidisse gaudemus, si gratia diuina uoluntas in melius non mutatur humana? apostolus Paulus: Eram, inquit, ignotus facie eccleat fidem, quam aliquando uastabat, et in me magnificabant deum. ut quid magnificabant deum, si non deus ad se ipsum cor illius uiri suae gratiae bonitate conuerterat quando, ut ipse confitetur, misericordiam consecutus est, ut fidelis esset ea fide,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uicturi et sođm ista sc̃ iudicandi. Lotꝰq ille de im¬
et abitiendꝰ ẽ: in quo tota eiꝰ nitentio ẽ ut suamꝰ botiꝰ
fidelib gratulandũ eẽ morientib. qnͣdo huiꝰutte tẽ¬
tationib auferuntur. deinceps inbeatissima securita¬
te mansuri. S qm̃ hoc falsum ñc̃. et sine dubitatione
felices ft̃ mortui qui in dño moruintur: ridendus et
execrandꝰ ẽ erior quo putatur. qd hoiẽs scdm suas fu¬
turas quemorientium ñ sunt future uidicandi fit
uoluntates. Quomͦ dicuntur negare lib̾um uolũta¬
tis arbitͥum qui confitent᷑ omne hoĩem qͥsquis suo
corde credit indm̃ ñ iusisua lib̾a cred̾e uoluntate:
cũ potiꝰ illi obpugnent arbitͥum lib̾um. qͥ obpug¬
nant di gram qua uere ab eligenda bona. et agen¬
da fit lib̾um: Quomͦ dicitur qd̾ legem dei atq doc¬
triuam scͥpturaꝵ fiat. qd̾ eadem scͥptura dixit. p̃ꝑatꝰ

Expanded text:
que uicturi et secundum ista sunt iudicandi, totusque ille de que uicturi et secundum ista sunt iudicandi, totusque ille de et abiciendus est, in quo tota eius intentio est, ut sciamus bonis fidelibus gratulandum esse morientibus, quoniam uitae tationibus auferuntur, deinceps in beatissima securitate mansuri. Sed quoniam hoc falsum non est, et sine dubitatione felices sunt mortui qui in Domino moriuntur; ridendus est et exsecrandus error quo putatur quod homines secundum suas futuras, quae morientium non sunt futurae, judicandi sunt uoluntates. Quo modo dicuntur negare liberum uoluntatis arbitrium. qui confitentur omnem hominem, quisquis suo corde credit in deum, non nisi sua libera credere uoluntate, cum potius illi oppugnent arbitrium liberum, qui oppugnant dei gratiam, qua uere ad bona eligenda et agenda fit liberum? quo modo dicitur, quod per legem dei atque doctrinam scripturarum fiat, quod eadem scriptura dixit: Praeparatur
Abbreviated transcription (Latin):
ea que gesturꝰ eẽt si cluitius funss incorpore. uñ quiq
recipiat siue homim siue malũ. sic̃ apłs diffiniuit
cant᷑. qs̃ habituri fuisse dicuntur si duitiꝰ tenerentꝰ
incarne: eũ dicat scͥptura felices mortui qͥ in dño i
oriunt᷑. Qtiort̃ sine dubio certa et secura felicitas ñ
ẽ: si et ca que ñegerunt. s acuri fuerant: si eẽt eis
hecitita ꝓlicior uidicabit d̃s: nullumq accipit be¬
nefitium qui rapitur ne malitia mittet intellectũ
eiꝰ quia et ꝓ tpsa malitia cui forsitan immnenti
subtractus ẽ penas luct: nec gaudenoum ẽ de his
qs infide recta et uita bona nouimꝰ ẽẽ defunctos. ne
scsm aliqͣ scelera iudicentur que fuerant si uit̾ent
fortasse facturi. nec dolendi uł detestandi sunt hi qͥ
uitam istam raifidelitate ac ꝑditis motib finer
qͥa forte si uiu̾ent acturi fuerant penitentiam pie¬

Expanded text:
ea, quae gesturus esset, si diutius fuisset in corpore, unusquisque ea, quae gesturus esset, si diutius fuisset in corpore, unusquisque recipiat siue bonum sine malum, sicut apostolus definiuit?s iudicantur, quas habituri fuisse dicuntur, si diutius tenerentur in carne, cum dicat scriptura: Felices mortui, qui in domino moriuntur? quorum sine dubio certa et secura felicitas non est, si et ea, quae non egerunt, sed acturi fuerant, si esset eis haec uita prolixior, iudicabit deus. nullumque accipit beneficium, qui rapitur, ne malitia mutet intellectum eius. quia et pro ipsa malitia, cui forsitan imminenti subtractus est, poenas luit, nec gaudendum est de his, quos in fide recta et uita bona nouimus esse defunctos. ne secundum aliqua scelera iudicentur, quae fuerant, si uiuerent, fortasse facturi, nec dolendi uel detestandi sunt hi, qui uitam istam in infidelitate ac perditis moribus finierunt, quia forte, si uiuerent, acturi fuerant paenitentiam pie
Abbreviated transcription (Latin):
ñfieri. contraria cẽ ñpossint. Quomodo ut dctur
grã ditina. uoluntas meretur humana: sieis qͥb
datur gratuita misccłia datur ut u̾a sit gr̃a: Quo
modo in hac rem̃ita pensantur uoluntatis huma¬
ne. qnͣdo quidemillis qutib grã ista ñdatur. nullo
plerumq m̃ito milla uoluntate distantib. s unã
gant quib datur qm̃ gratis eis detur qnͣdo iuste
utiq ñ daretur qm̃ similẽ habentib causã iuste
tas abiitio. ⁊̃im etiã ꝑseuerandi tisq infinẽ: cũ
finis ipse tute huĩ ñ inhomĩs. s idĩfit potestate. &
possit utiq d̾s etiam hoc benefitium ñ ꝑseueratuit
conferre ut rapiatur excorpore ne malitia mutet in¬
tellectum illĩ Non enĩ recipiet homo seubonũ seu
ñ dari quib dã moritutis paruulis dĩ gr̃ã dari.
qͥa corti futuras p̃uidet uoluntates. quas habitĩ
eent si uiu̾ent cũ scłm ea qtie ꝑ corptis gessit ñscd̾

Expanded text:
non fieri. contraria esse non possint. Quo modo, ut detur non fieri. contraria esse non possint. Quo modo, ut detur gratia diuina, uoluntas meretur humana. si eis, quibus datur, gratuita misericordia- datur, ut uera sit gratia? quo modo in hac re merita pensantur uoluntatis humanae, quando quidem illis, quibus gratia ista non datur, nullo plerumque merito nulla uoluntate distantibus sed unamgant, quibus datur, quam gratis eis detur, quando iuste utique non daretur, quoniam similem habentibus causam iuste uerandi usque in finem, cum finis ipse uitae huius non in hominis sed in dei sit potestate et possit utique deus etiam hoc beneficium non perseueraturo conferre, ut rapiatur ex corpore, ne malitia mutet intellectum illius? non enim recipiet homo seu bonum seu non dari. quibusdam morituris paruulis dei gratia dari, quia eorum futuras praeuidet uoluntates. quas habituri essent, si uiuerent. cum secundum ea, quae per corpus gessit, non secundum
Abbreviated transcription (Latin):
mines saluos fieri cum multis ñdetu paruul.
et sine illa pleriq moriantur qui n̾ habent contͣriã
uoluntatẽ. & aliqñ cupientib festinantibq parẽ¬
ñdatur: cum repente anteqm̃ detur exspirat. ꝓ qͦ
ut accipet currebatur: Unde manifestumẽ eos
qͥ huic resistunt tam ꝑspicue u̾itati ñ intelligere
oĩno qua locutione sit dictum. qd̾ om̃s homiẽs
uult d̾̃s saluos fieri. cũ tam multi salui ñfiant.
ñ quia ipsi. s quia ds̃ ñuult: qd̃ sine ulla caligine
te puniantur. idõ dictumẽ quia om̃s quic̃q uitã
et̾nam ꝑcipiunt. ñ ꝑcipiunt isi inxpõ: ita qd̾ dictũ
ẽ. oms homines uult d̃s̃ saluos fieri: ideo dictum
÷ quia om̃s quisalui fuint insipso uolente ñ fũt.
Et siquo alio modo illa u̾ba apłica intelligi posst.
ut tam̃ huic aꝑtissime u̾itati. in qͦ uidemus tam
multos uolentib hominib. s dõ nolente saluos

Expanded text:
mines saluos fieri. cum multis non detur paruulis mines saluos fieri. cum multis non detur paruulis et sine illa plerique moriantur, qui non habent contrariam uoluntatem, et aliquando cupientibus festinantibusque parennon detur, -cum repente, antequam detur, expirat, pro quo, ut acciperet, currebatur? unde manifestum est eos, qui huic resistunt tam perspicuae ueritati, non intellegere omnino; qua locutione sit dictum, quod omnes homines uult deus saluos fieri, cum tam multi salui non fiant, non quia ipsi sed quia deus non uult, quod sine ulla caligine te puniantur, ideo dictum est, quia omnes, quicumque uitam aeternam percipiunt, non percipiunt nisi in Christo, ios nolit saluos fieri. ideo dictum est, quia omnes, qui salui fiunt, nisi ipso uolente non fiunt, et, si quo alio modo illa uerba apostolica intellegi possunt, ut tamen huic apertissimae ueritati, in qua uidemus tam multos uolentibus hominibus sed deo nolente saluos
Abbreviated transcription (Latin):
plamꝰ id eloquar. utrum idõ nob̾ detur quia uolti
mꝰ anꝑipsam ds̃ etiam hoc effitiat ut uelimus. Si.
gͦ istas duodecim sententias. quas nos dixi scire
ad fidem rectam et catholicã ꝑtinere. etiam tufrat̃
nob̾cum tenes: ago deo grãs. Quas ꝓfecto ñucra¬
cit̾ ag̃em: nisi gratia dĩ fieret ut teneres. Que tͥ te¬
nentr: nullum oĩno remanet nob̾cũ dehac que¬
stione certam̃. ut enim eadem duodecun breui
expositione ꝑcurram qͦmodo uoluntatis hum¬
ane m̃itũ sequitut gr̾a. cũ detur et parauilis
gr̃a ut uera sit gratia ñ scdm m̃ita nr̃a datur:
Qm̃ sententiam catholicam pelagĩ ipse sic timu¬
it: ut eos qͥ dicunt gra̾m dĩ scdm m̃ita nr̃a dari
sine dubitatione dampnaret: ne acatholicis u
confitens grãm dei ad singulos accus dari. eis utiq
hoiẽs eam fuisse accepturos: si ñ illi quib ñ datur
eã sua uoluntate resptierent. qm̃ d̃s uult om̃s ho¬

Expanded text:
planius id eloquar. utrum ideo nobis detur, quia uolumus, planius id eloquar. utrum ideo nobis detur, quia uolumus, an per ipsam deus etiam hoc efficiat, ut uelimus. si ergo istas duodecim sententias, quas nos dixi scire ad fidem rectam et catholicam pertinere, etiam tu, frater, nobiscum tenes, ago deo gratias, quas profecto non ueraciter agerem, nisi dei gratia fieret, ut teneres. quae tibi tenenti nullum omnino remanet nobiscum de huc quaestione certamen. Ut enim eadem duodecim breui expositione percurram, quo modo uoluntatis humanae meritum sequitur gratia, cum detur et paruulis, gratia, ut uera sit gratia, non secundum merita nostra datur? quam sententiam catholicam Pelagius ipse sic timuit, ut eos, qui dicunt gratiam dei secundum merita nostra dari, sine dubitatione damnaret, ne a catholicis iconfitens gratiam dei ad singulos actus dari eis utique,ur omnes homines eam fuisse accepturos si non illi, quibus non datur, eam sua uoluntate respuerent, quoniam deus uult omnes ho
Abbreviated transcription (Latin):
sic amplectamur: ut hoc m̃ti nr̃e nulla subtrahat
obliuionis irreptio. nulla calliditas argum̃tatioĩs
extorqueat: Si enĩ qd scͥptum ẽ a domimo gressus
hoĩs diriguntur. et uiam eiꝰ uolet. et p̃ꝑatur uolũ¬
tas a dño. & ds̃ ẽ enim quioꝑ atur inuob̾ & uelle. &

Expanded text:
sic amplectamur, ut hoc menti nostrae nulla subtrahat sic amplectamur, ut hoc menti nostrae nulla subtrahat obliuionis inreptio. nulla calliditas argumentationis extorqueat? si enim, quod scriptum est: A domino gressus hominis diriguntur et uiam eius uolet et: Praeparatur uoluntas a do
Abbreviated transcription (Latin):
sentit inquis. qđ in eius lib̾o arbitrio constitutum
ẽ recte utiq dicuntur ab illo dirigi gressus eiut ui
am eiꝰ uelit. cuiꝰ doctͥnam suasione precedente. stib se¬
quente consentione sectatur. Qd̃ lib̾tate naturali
si uult facit si ñuult ñ facit: ꝓ eo quod fecerit p̃mi¬
um uł supplicium recepturus. hec ẽ illa pelagia¬
norũ male diffamata. meritoq reꝑbata it abipõ
etiam pelagio timente damnari. inorientalium
ep̃õrũ iuditio dampnata sententia: qua dicunt
grãm dĩ ñ ad singulos act̃ dari. s inlib̾o arbitrio
cẽ uł in lege atq doctrina. Et usq adeo fr crimus
graues cordẽ ut de gratia dĩ. mimo adu̾sus grãm
dci. eam pelagianam sententiam teneamus. qm̃
pectore quidem ficto. s tam̃ catholicos iudices ti¬
mens. pelagius ipse dampnauit: Et quomodo in¬
quies respondebitur: Quomodo censes faciltus et
apti quamut illud qd̃ dcorando deo suꝑius egimꝰ

Expanded text:
sentit\'. inquis, \'quod in eius libero arbitrio constitutum sentit\'. inquis, \'quod in eius libero arbitrio constitutum est, recte utique dicuntur ab illo dirigi gressus eius, ut uiam eius uelit, cuius doctrinam suasione praecedente subsequente consensione sectatur, quod libertate naturali, si uult, facit, si non uult, non facit pro eo, quod fecerit, praemium uel supplicium recepturus . haec est illa Pelagianorum male diffamata meritoque reprobata et ab ipso etiam Pelagio timente damnari in orientalium episcoporum iudicio damnata sententia, qua dicunt gratiam dei non ad singulos actus dari, sed in libero arbitrio esse uel in lege atque doctrina. et usque adeo, frater. erimus graues corde, ut de gratia dei, immo aduersus gratiam dei eam Pelagianam sententiam teneamus, quam pectore quidem ficto sed tamen catholicos iudices timens Pelagius ipse damnauit! Et quo modo, inquies, respondebitur? quo modo censes facilius et apertius, quam ut illud. quod de orando deo superius egimus,
Abbreviated transcription (Latin):
homĩs dirigit ut ciꝰ uiam discat. teneat gradiatur.
sua homo uoluntate p̃cedat. et hoc dei donum p̃¬
celente sua uoluntate mereatur:: s ido dixit ado¬
mino gress homitis diriguntur. et uiam eiꝰ uo¬
t̾ ut uelimus. Non enm ait scͥptura adnõ gres¬
sus hominis diriguntur quia iuameiꝰ uoluit: s
diriguntur inquit et uolet. Non gͥ quia uolet
dirigunt᷑. s quia diriguntur uolet. hic tu fortase
rursus dicturꝰ es fieri hoc adomino dum doccrina
eiꝰ legitur uł auditur. si homo uitati qmͣ legit uel
audit sua consentiat uolundate. Sienim lateret
eum inquas doctͥna dĩ ñ dirigerentur gressus eiꝰ
quib directis uellet uiã di acꝑhoc sic tantum
putas a dnõ gressus hominis dirigi ad eligendã
mam cłi quia sine doctrina dĩ ñ potest eimnotes¬
cere ũuas ctripp̾a uoluntate consentiat. Cin si cõ¬

Expanded text:
hominis dirigit, ut eius uiam discat, teneat, gradiatur, hominis dirigit, ut eius uiam discat, teneat, gradiatur, sua homo uoluntate praecedat et hoc dei donum praecedente sua uoluntate mereatur. sed ideo dixit: A domino gressus hominis diriguntur et uiam eius uoirigit primitus, ut uelimus. non enim ait scriptura: \'A domino gressus hominis diriguntur, quia uiam eius uoluit\', sed: Diriguntur, inquit, et uolet. non igitur, quia uoluit, diriguntur, sed. quia diriguntur, uolet. Hic tu rursus fortasse dicturus es hoc fieri a domino, dum doctrina eius legitur uel auditur, si homo ueritati, quam legit uel audit, sua consentiat uoluntate. \'si enim lateret eum\\ inquis, \'doctrina dei. non dirigerentur gressus eius, quibus directis uellet uiam dei\\ ac per hoc sic tantum putas a domino gressus hominis dirigi ad eligendam uiam dei. quia sine doctrina dei non ei potest innotescere ueritas, cui propria uoluntate consentiat. \'cui si con
Abbreviated transcription (Latin):
ditꝰ eccła: etiam beatissimi cipͥam libram de domini¬
ta oratione condempna. Qm̃ doctor ille cum expo¬
neret ea petenda ec̃ ostendit a deo patre: que tu diciᷤ
homini abhominc h oc ẽ a se ipso. Qd̃ si deprecib et¬
ilesiȩ et de mĩt ey priano parum cẽ quod diciputas
oramꝰ ad dm̃ ne quid fatiatis mali. Neq enĩ dictu¬
tus es. Nchmalieẽ eũ facẽ qui ñ credit ix epm̃. aut
qui fidem deserit xp̃i. ac ꝑhoc qui dicit. ne quid fa¬
ciatis mali: nec ista uult fieri. Satisq illi ñ est
p̃cipe. s confitetur se dm̃ rogare ne fiant: scietis
homĩs uoluntatem abipso corrigi ac dirigiat
ista ñfatiat adomino enĩ egressus hominis diri¬
guntur: et uiam eiꝰ uolet. Non dixit & uiam euis
discet. aut tenebit aut ambulabit. aut aliquid hꝰ
modi qd̃ posses dicẽ adnõ quidem dari. si homimi
lam uolenti: ut scilicet benefitium dĩ qd̾ gressus

Expanded text:
ditus ecclesia etiam beatissimi Cypriani librum de dominiditus ecclesia etiam beatissimi Cypriani librum de dominica oratione condemna, quam doctor ille cum exponeret, ea petenda esse ostendit a deo patre, quae tu dicis esse homini ab homine, hoc est a se ipso. Quod si de precibus ecclesiae et de martyre Cypriano parum putas esse quod dixi, Oramus ad deum, ne quid faciatis mali. neque enim dicturus es nihil mali eum facere, qui non credit in Christum aut qui fidem deserit Christi. ac per hoc, qui dicit: Ne quid faciatis mali, nec ista uult fieri satisque illi non est praecipere, sed confitetur se deum rogare, ne fiant, sciens hominis uoluntatem ab ipso corrigi ac dirigi, ut ista non faciat. a domino enim gressus hominis diriguntur et uiam eius uolet. non dixit: \'Et uiam eius discet\' aut \'tenebit aut \'ambulabit\' aut aliquid huius modi, quod posses dicere a domino quidem dari sed homini iam uolenti. ut scilicet beneficium dei, quo gressus
Abbreviated transcription (Latin):
si uelimus fiat: si autem nolimus. ncħ in nob̾ oꝑat¬
onẽ dłi tialere faciamus. Oꝑatur qttippe ille dicis
qntum inipso ẽ ut uelimꝰ dũnota nob fuint eĩ eloqͥa
s fieis acquiescete nolumꝰ. nos ut oꝑatio eiꝰ nich in nob̾¬
ꝓsic efficimꝰ. Que sidicis: ꝓfecto nr̃ĩs orationib contia
dicis. Dic gͦ aptissime nos ꝓhis quib euangłm p̾dica¬
miꝰ ñ deb̾e orare ut credant: s cis tantumm̃ pdicare. Exe¬
re contͣorationes eccłe disputationes tuas: et qnͣdo au¬
dis sacerdotem dĩ ad altare exhortantem ppłm dĩ ora¬
re ꝑincredulis. ur cos ds conũtat ad fidem. et ꝓcathe¬
cuminis ut eis desid̾ium regenerationis inspiret. et
ꝓfidelib ut ieo qd̾ eẽ cepunt eiꝰ munere ꝑ seuerent:
subsanna pias uoces et dicte ñfacere qd̃ hortatur
qd ñsint ista diuunc miserationis benefitia: s huma¬
ne offitia uoluntatis. Et homo incarthaginensi eru¬

Expanded text:
si uelimus, fiat, si autem nolimus. nihil in nobis operatisi uelimus, fiat, si autem nolimus. nihil in nobis operationem dei ualere faciamus. operatur quippe ille, dicis, quantum in ipso est. ut uelimus, dum nobis nota fiunt eius eloquia; sed si eis adquiescere nolumus, nos, ut operatio fecto nostris orationibus contra dicis. Dic ergo apertissime nos pro his, quibus euangelium praedicamus, non debere orare, ut credant, sed eis tantum modo praedicare. exerce contra orationes ecclesiae disputationes tuas et, quando audis sacerdotem dei ad altare dei exhortantem populum dei orare pro incredulis, ut eos deus conuertat ad fidem, et pro catechumenis, ut eis desiderium regenerationis inspiret, et pro fidelibus, ut in eo, quod esse coeperunt, eius munere perseuerent, subsanna pias uoces et dic te non facere, quod hortatur,n rogare eo, quod non sint ista diuinae miserationis beneficia sed humanae officia uoluntatis, et homo in Carthaginensi eru
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum seruus seruorũ ipsius uitali frĩ in
ipso salutem. Cum de te michi eẽnt nun¬
ciata ñ bona et rogaui dnm̃. et donec mͥ bo
manuntientur. ad huc rogo: ut litr̾̃as meas nec asꝑ¬
nant᷑ accipias. et salubrit̾ legas. Si hanc exaudit ꝑte
orationem meam: etiam de te grãꝵ accionem donat
ut offeram. Qd̾ si impetro: ꝓ culdubio ñ contradicis
huic ipsi pͥncipio epse mee. hoc enim ꝓte oro: ut fis
itete fidei. Si hoc gͦ ꝓcaris nrĩs ñ tͥ displicet ut orem᷑
si hanc orationem recognoscis eẽ xp̃ianam. si et tu pro
caris tius taliauł orare te recolisͤ orare te deb̾etognoseiꝰ qͣm᷑ d
cis qd̾ te audio dic̃ẽ ut recte credamus in dm. et euan¬
gelio consentiamus ñ eẽ donum di. s hoc nob̾ eẽ
anob̾ id ẽ exꝓpͥauoluntate. qm̃ nob̾ inur̃o corde ñ
am pscͥpͥturas suas dm̃ opari ut ulimiꝰ. quas uł legimiꝰ
uł auomiꝰ. S eis consentire uł nͥconsentire. ita nr̃m ẽ ut

Expanded text:
IPSUM SERVUS SERVORUM IPSIUS VITALI FRATRI IN IPSO SALUTEM. Cum de te mihi essent nuntiata non bona, et rogaui deum et, donec bona mihi nuntientur, adhuc rogo, ut litteras meas nec aspernanter sumas et salubriter legas. si hanc exaudit pro te orationem meam, etiam de te gratiarum actionem donat ut offeram. quod si impetro. procul dubio non contra dicis huic ipsi principio epistulae meae. hoc enim pro te oro, ut sis rectae fidei. si hoc ergo pro caris nostris non tibi displicet ut oremus, si hanc orationem recognoscis esse Christianam. si et tu pro caris tuis talia uel orare te recolis uel orare te debere cognoscis. quo modo dicis, quod te audio dicere, ut recte credamus in deum et euangelio consentiamus, non esse donum dei, sed hoc nobis esse a nobis, id est ex propria uoluntate, quam nobis in nostro corde non am, per Scripturas suas, Deum operari ut velimus, quas vel legimus uel audimus: sed eis consentire uel non consentire ita nostrum est. ut,
Abbreviated transcription (Latin):
Potestas enim tenebrartim quid ẽ nisi potestas
diaboli et angłorum eiꝰ: qui cum fuissent ange¬
li lucis. inũctate ꝑ lib̾um arbit̾um ñ stantes. si
inde cadentes factisunt tenebre: Nonte ista do¬
ceo. s que nosti ur recorderis admonco. huic gͥ
potestati tenebraꝵ. ꝑillius rumam cui pͥmo ho¬
mimi abea potestate p̾uaricatio ꝑsuasa ẽ. et in
quo omnes cecidimus. subiectum ẽ genꝰ hu¬
manitm. ꝓpt̃ qd̾. dehac potestate tenebrarũ
eruuntur et paruuli: cum regenerantur itrepõ.
Neq hoc apparer in eorum arbit̾o lib̾ato: nisi
cum ad annos ꝑuencrint ratione utentis etatis
habentes consentientẽ doctͥne salutari inqtia
nutriti sunt uoluntatẽ. et mea fimentes uttam
istam. si electisunt ante mundi constititionem.¬

Expanded text:
Potestas enim tenebrarum quid est nisi potestas Potestas enim tenebrarum quid est nisi potestas diaboli et angelorum eius. qui cum fuissent angeli lucis, in neritatė per liberum arbitrium non stantes sed inde cadentes facti sunt tenebrae? non te ista doceo, sed, quae nosti, ut recorderis, admoneo. huic igitur potestati tenebrarum per illius ruinam, cui primo homini ab ea potestate praeuaricatio persuasa est et in quo omnes cecidimus, subiectum est genus humanum. propter quod de hac potestate tenebrarum eruuntur et paruuli, cum regenerantur in Christo. neque hoc apparet in eorum arbitrio liberato, nisi cum ad annos peruenerint ratione utentis aetatis habentes consentientem doctrinae salutari, in qua nutriti sunt, uoluntatem et in ea finientes istam uitam, si electi sunt in Christo ante constitutionem
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrarum. unde nos si qtiẽ admodũ dicit apłs.
ds̃ eruit: ipse utiq illum lib̾um fecit. Qd̃ tam mag¬
nũ nr̃m bonum si ꝑsue doctͥne p̃dicationem tantũ
mͦ facit: quid dehis dicemus qͦs ocipsa tenebrarũ
potestate ñ dum eruit: predicanda tantum illis ẽ
doctͥna diuma: an etiam orandum ꝓeis ut depote
modo p̾dicandum eẽ dicis: iussionib dñi et oratio¬
nib ecclẽ contradicis. Si autem fateris ꝓeis oran¬
dum. idutiq orandum fateris. ut cidem doctrine
Ita fit ut neq fideles fiant nisi lib̾o arbitrio: et
tam̃ illiꝰ gratia fideles fiant. qui eorum apotesta¬
te tenebrarum lib̾auit arbit̾um. Sic et dĩ gr̃ã
ñ negatur. s sine ullis humanis p̃cedentibus¬
meritis uera monstratur. et lib̾um ita defen¬
ditur ut humilitate. solidetur. ñ elatione p̃cipi¬
tetur arbitͥum: ut qui głatur ñ in homine uł
quoliber alio. uł se ipso: s in domino gletir.

Expanded text:
tenebrarum? unde nos si, quemadmodum dicit Apostolus, tenebrarum? unde nos si, quemadmodum dicit Apostolus, Deus eruit, ipse utique illud liberum fecit. Quod tam magnum nostrum bonum si per suae doctrinae praedicationem tantum modo facit, quid de his dicemus, quos de ipsa tenebrarum potestate nondum eruit? praedicanda tantum illis est doctrina diuina. an etiam orandum pro eis, ut de modo praedicandum esse dicis, iussioni domini et orationibus ecclesiae contra dicis; si autem pro eis fateris orandum. id utique orandum fateris, ut eidem doctrinae ita fit, ut neque fideles fiant nisi libero arbitrio et tamen illius gratia fideles fiant, qui eorum a potestate tenebrarum liberauit arbitrium. sic et dei gratia non negatur, sed sine ullis humanis praecedentibusmeritis uera monstratur, et liberum ita defenditur, ut humilitate solidetur. non elatione praecipitetur, arbitrium et, qui gloriatur, non in homine uel quolibet alio uel se ipso sed in domino glorietur.
Abbreviated transcription (Latin):
actionẽ ñ habeamꝰ ueram. dum ueram ñ agnoscimꝰ
gr̃am. Si tiere uolumꝰ defend̾e lib̾um arbitum: nõ
oppugnemus unde fit lib̾um. Nam qui oppugnat
grãm qua nr̃m addeclinandum a malo et fatien¬
dũbonum lib̾atur arbitͥum: ipse arbit̾um sutĩ
ad huc uult eẽ captiuum. Responde obsetro quomͦ
dicit apłs grãs agentes deo patͥ. idoneos fatienti
nos in parte sortis scõrum inlumine qui eruit nos
de potestate tenebrarũ. et transtulit inregnũ filii
caritatis suc̃siñ ipse arbit̾um nr̃m. s ipsum arbitͥ¬
um se lib̾at Mendacit̾ gͦ agimus grãs patͥ tanꝙ̃
ipse fatiat. quod ipse ñfacit et erratut qui dixit
qd ipse ñfatiat idoneos inparte sortis scõꝵ inlu¬
mine: quia ipse nos eruit de potestate tenebraꝵ. et
transtulit inregnum filii caritatis sue. Responde
qͦmͦ ad declinandum amalo et fatiendum bonum
lib̾um habeamꝰ arbitͥum: qnͣdo erat subpotestate

Expanded text:
actionem non habeamus ueram, dum ueram non agnoscimus actionem non habeamus ueram, dum ueram non agnoscimus gratiam. Si uere nolumus defendere liberum arbitrium, non oppugnemus, unde fit liberum. nam qui oppugnat gratiam, qua nostrum ad declinandum a malo et faciendum bonum liberatur arbitrium. ipse arbitrium suum adhuc uult esse captiuum. responde, obsecro; quo modo dicit apostolus: Gratiasagentes patri idoneos facienti nos in parte sortis sanctorum in lumine. qui eruit nos de potestate tenebrarum et transtulit in regnum filii caritatis suae, si non ipse arbitrium nostrum sed ipsum arbitrium se liberat? mendaciter ergo agimus gratias patri, tamquam ipse faciat, quod ipse non facit. et errauit. qui dixit, quod ipse nos faciat idoneos in parte sortis sanctorum in lumine, quia ipse nos eruit de potestate tenebrarum et transtulit in regnum filii caritatis suae. responde; quo modo ad declinandum a malo liberum habebamus arbitrium, quando erat sub potestate
Abbreviated transcription (Latin):
dictione blasphement. Inanit̾ gͥ et ꝑ functorie po¬
cius quã ueratit̾ ꝓ eis ut docirine cui adu̾santur cre¬
dendo consentiant dõ fundimus p̃ces: si adettis ñ
ꝑtinet gr̾am conũt̾ẽ ad fidem suã ipsi fidei contra¬
rias hominũ uoluntates. inanit̃ etiam et ꝑfunc¬
torie. potĩ qmͣ ueractõ magnas cũ exultatione agi¬
mꝰ dõ grãs. qn̾ aliquicorum credunt si hoc mess
ipse ñ facit sion fallamꝰ homines. Nam dm̃ falle¬
re ũualem. Orsus ñoramus dm̃. si orase nos fingi¬
m᷑: si nos ipsos ñ illum credimus facẽ qd̾ oramus
ꝓrsus ñ deo gratias agimus. s nos agẽ fingimus.
si unde illi grãs agimus ipsum facere ñ putamꝰ.
cordib nrĩs: et quod ẽ grauiꝰ ad alios etiam decipicn.¬
dos hoc ñ taccamus disputationib nrĩs. et dũ uo¬
lumꝰ apud homines defend̃e lib̾um arbitum. a¬
pud dm̃ ꝑ damus orationib auxilium᷑ et grãrum

Expanded text:
dictione, blasphement. inaniter igitur et perfunctorie podictione, blasphement. inaniter igitur et perfunctorie potius quam ueraciter pro eis. ut doctrinae, cui aduersantur, credendo consentiant, deo fundimus preces, si ad eius non pertinet gratiam conuertere ad fidem suam ipsi fidei contrarias hominum uoluntates: inaniter etiam et perfunctorie potius quam ueraciter magnas cum exultatione agimus deo gratias, quando aliqui eorum credunt, si hoc in eis ipse non facit. Non fallamus homines; nam deum fallere non ualemus. prorsus non oramus deum. sed orare nos fingimus, si nos ipsos non illum credimus facere, quod oramus; prorsus non deo gratias agimus, sed nos agere fingimus, si, unde illi gratias agimus, ipsum facere non putamus. cordibus nostris et. quod est granius. ad alios etiam decipiendos hoc non taceamus disputationibus nostris et, dum uolumus apud homines defendere liberum arbitrium, apud deum perdamus orationis auxilium et gratiarum