comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dissipauerunt legem tuam miqui. Bene ait :¬
tempus faciendi ẽẽ. Est enim tempꝰ tacen¬
di. & temp̾ loquendi: s loquendi temp̃ aduẽnit.
Ac ꝑ hoc dominici aduentꝰ tempus iam ẽẽ cõme.¬
moiat : ut quia legis facta est p̾uaricatio: ueni¬
at legis finis. & consummatio eiꝰ. & plenitudo do¬
minus mñc: qui donet hominib uniu̾sa delicta:
& abolito cyrographo debitoꝵ. absoluat om̃s
& libet peccatores. Tempus est faciendi: ut si m.¬
gͣuescente egritudine alicuiꝰ incõmodi curras ad
medicum. ut citius ueniat: ne postea subuenire
non possit. Medicus enim tcͤ amplius desid̾at᷑:
cum gͣuis incubuerit egritudo languenti. Crgo
luxuriam. delitias. dolos. fraudes. auariciam. te.¬
mulentiam: quasi ꝓ nob̃ int̾ueniat currit ad
xp̃m. quem solum tantis sciebat subuenire pos¬
se peccatis: urget ut ueniat: nec patitur fieri
moras. Tempꝰ inquit faciendi domine: hoc est

Expanded text:
dissipauerunt legem t uam iniqui. bene ait dissipauerunt legem t uam iniqui. bene ait tempus faciendi esse; est enim tempus tacendi et tempus loquendi. sed loquendi tempus aduenit ac per hoc dominici aduentus tempus iam esse commemorat, ut, quia legis facta est praeuaricatio, ueniat finis legis et consummatio eius et plenitudo dominus Iesus, qui donet hominibus uniuersa delicta et abolito chirographo debitorum absoluat omnes et liberet peccatores. tempus est faciendi, ut si ingrauescente aeeritune alicuius incommodi curras ad medicum, ut citius ueniat, ne postea subuenire non possit. medicus enim tunc amplius desideratur, cum grauis incubuerit aegritudo languenti. ergo ones populi, luxuriam delicias dolos fraudes auaritiam temulentiam, quasi pro nobis interueniat, currit ad Christum, quem solum tantis sciebat subuenire posse peccatis, urget ut ueniat nec patitur fieri moras. tempus, inquit, faciendi, domine, hoc est:
Abbreviated transcription (Latin):
nus est: & ideo qd̾ dei est. ã domino postulat᷑.
Nec quasi extͣneus poscit: qui seruum se confi¬
tetur. Bene ait. Seruus tuus sum. Seruus enim:
seruitutis stipendia: remun̾ationem sꝑat.¬
Seruus domini non podest idem eẽ seruus pec.¬
cati: & ideo intellectum dari sibi poscit. ut
possit cauere peccatum. Habebat quidem intel.¬
lectum: s non ut redundare sibi crederet. ube.¬
riorem requirit. Est autẽ & indellect᷑ naturȩ.
Eͣst autẽ intellectꝰ non bonus: ideo salomon
ait. Intellect᷑ autem bonus. dat grãm. Nam
si intellect᷑ omnis bonus eẽt ÷ non opus fuisset
additamento. lure gͦ: grãm domini sui que.¬
rit. Aliter enim non potest scire secreta dm̃i:
nisi intellectus spiritalis munus acceꝑit. Habes
hoc in iheremia: notum mͥ fac domine. & sci.¬
bo: quia nͥ deus notum fecerit hominib my¬
sterium suum. scire non possumus. Sequitur
u̾siculus sextus. Tempus faciendi domine:

Expanded text:
nus est et ideo qnus est et ideo qNec quasi extraneus poscit, qui servum se confitetur. Bene ait: Servus tuus sum. Servus enim v servitutis stipendia, remunerationem sseruus domini non potest idem seruus esse peccati et ideo intellectum dari sibi poscit, ut possit cauere peccatum. habebat quidem intellectum, sed non ut redundare sibi crederet; uberiorem requirit. Est autem et intellectus naturae et est intellectus non bonus. ideo Salomon ait: intellectus autem bonus dat gratiam. nam si omnis intellectus bonus esset, non opus fuisset additamento. iure ergo gratiam domini sui quaerit; aliter enim scire non potest secreta domini, nisi intellectus spiritalis munus acceperit. habes hoc in Hieremia: notum mihi f a c, domine, et scibo, quia, nisi deus notum fecerit hominibus mysterium suum, scire non possumus. Sequitur uersiculus sextus: t empus est faciendi, d omine;
Abbreviated transcription (Latin):
tuo scdm miscdiam tuam: qͥa & siquid bom
feci: plura debeo quasi seruus. Non uno facto
seruus absoluit᷑ : quia nemo seruum habens
arantem. aut oues pascentem. dicit illi. tͣnsi re-¬
cumbe : sed dicit illi. Para qd̃ cenem : & p̾cinge
te. & ministra michi Nunqͥd grãm habet ser.¬
uus: si fecit qd̵ imꝑatum est eiꝵ gͦ & cum fec̾i.¬
mus qd̃ nob̃ imꝑatum est. ñ statim nos exalta.¬
re debemus: s magis humiliare: qͥa non sta.¬
tim si aliquid fec̾imus. impleuimꝰ seruitutis ob¬
sequia. Quis tanta naturȩ mun̾a. uitȩ salutisq
seruatȩ diuma beneficia. digno possit equare
seruitio: Qs potest solu̾e quod accepit: Idoq
sciens om̃ia. miscłiam pecit potius qͣm sapien.¬
tiam ÷ qm̃ non iustificabit᷑ inqͥt in conspectu
tuo om̃is homo uiuens. Qumtus u̾siculus seqr̃.
Seruus tuus sum ego: da mͥ intellectum ce
scibo testimonia tua. Intellectus spiritale mu¬

Expanded text:
tuo secundum misericordiam tuam, quia, etsi quid boni tuo secundum misericordiam tuam, quia, etsi quid boni feci, plura debeo quasi seruus\'. non uno facto seruus absoluitur, quia nemo seruum habens arantem aut oues pascentem dicit illi: transi, recumbe, sed dicit illi: para quod cenem et praecinge te et ministra mihi. numquid gratiam habet seruus, si fecit quod imperatum est ei? ergo et cum fecerimus quod nobis imperatum est, non statim nos exaltare debemus, sed magis humiliare, quia non statim, si aliquid fecimus, impleuimus omnia seruitutis obsequia. quis tanta naturae munera, uitae salutisque seruatae diuina beneficia digno possit aequare seruitio? quis potest soluere quod accepit? ideoque sciens omnia misericordiam petit potius quam audientiam, q u omnis non iustificabitur, inquit, in conspectu tuo omnis homo uiuens. Quintus uersiculus sequitur: s eruus tuus sum e g o; da mihi int elle ctum, et s cib o testimonia tua. intellectus spiritale mu
Abbreviated transcription (Latin):
recusat: qui corpore sicut aranea tabescebat.
Hoc gͥ loco maiore quodam familiaritatis usu.
potiora p̾sumens: ait. Fac cum seruo tuo scđm
miscdiam tuam : & iustificationes tuas doce
me. M isccłiam deferri poscit: iusticias doceri.
Alibi qͦ hoc est in posteriorb habes hunc sen.¬
sum: & ne intres in uidicium cum seruo tuo:
&enim nos nrõꝵ conscii peccatoꝵ: iniscl̃iam
magis petere dei nostri. qͣm iusticiam implora.¬
re debemus. Alia ueniam largitur: alia exa-¬
men imꝑtit. Quȩ spes hominib certandi apd̃
deum. qͦm occulta non fallunt: qͣm latere pec-¬
cata non possunt: Ideoq sciens eiꝰ potentiam
qui hominem non timeret: ait. Tibi soli pecca.¬
ui. Non potest hoc iustus negare: qͥa nemo
sine peccato. Non potest rex : quia & si leges in
potestate habet. ut impune delinquat: deo ta.¬
men subditus est: mimo plus debet ipse. cui
plꝰ cõmissum est. Hoc gͦ dicit. fac cum seruo

Expanded text:
recusat qui corpore sicut aranea tabescebat. recusat qui corpore sicut aranea tabescebat. Hoc igitur loco maiore quodam familiaritatis usu potiora praesumens ait: fac cum seruo tuo secundum misericordiam tuam et iustitias tuas doce me. misericordiam deferri sibi poscit, iustitias doceri. alibi quoque id est in posterioribus habes hunc sensum: et ne intres in iudicium cum seruo tuo. etenim nostrorum conscii peccatorum misericordiam magis petere dei nostri quam iustitiam inplorare debemus; alia ueniam largitur, alia examen inpertit. .. quae spes hominibus certandi apud eum, quem occulta non fallunt, quem latere peccata non possunt? ideoque sciens eius potentiam, qui hominem non timeret, ait: tibi soli peccaui. non potest hoc iustus negare, quia nemo sine peccato, non potest rex, quia, etsi leges in potestate habet, ut inpune delinquat, deo tamen subditus est, immo plus ipse debet, cui plus commissum est. Hoc ergo dicit: \'fac cum seruo
Abbreviated transcription (Latin):
ad cetera. Sequitur. Eac cum seruo tuo se.¬
cundum miscdiã tuam : & iusticias tuas doce
me. Prestruxit uiam ÷ & cõmendationis suȩ
incrementa p̾sumpsit. Supra poposcit ne no.¬
centib traderetur: it̾um petiit ut susciꝑetur
in bono: ne calumpmarentur ei suꝑbi. Hoc
est. ñ declino iudicium: s calumpniã ꝑfido¬
rum. Illi enim iudicare nesciunt: s calump.¬
mari sciunt. Ad te confugio: qui nosti rep̾-¬
sentare iudicium. & bene non uult calumnã.¬
torib tradi. Multa enim iob passus est iustus.
pͦꝗͣ tradit᷑ est nocenti: s difficile fuit illud &
grande certamen: qd̃ nisi iob numa patientia
haut facile qͥsqͣm suꝑare potuisset. & tam̃ il.¬
le non totus est traditus : s melioie exceptꝰ est
portione. Qui dicit non tradas me : quȩ maio¬
ra sunt comp̾hendit. Plus autem in anima qͣm
in carne sumus. Iustis enim dicit᷑. uos autem ñ
estis in carne : s in sp̃u. Tradi gͦ animam suam

Expanded text:
ad cetera. Sequitur: f ac cum s e r uo tuo sead cetera. Sequitur: f ac cum s e r uo tuo secundum m isericordiam tuam et iustitias tuas doce me. praestruxit uiam et commendationis suae incrementa praesumpsit. supra poposcit ne nocentibus traderetur, iterum petiit ut susciperetur in bono, ne calumniarentur ei superbi; hoc est: \'non declino iudicium, sed calumniam perfidorum; illi enim iudicare nesciunt, calumniari sciunt. ad te confugio, qui nosti repraesentare iudicium\'. et bene non uult calumniatoribus tradi; multa enim Iob passus est iustus, postquam traditus est nocenti. sed difficile fuit illud et grande certamen, quod nisi Iob nimia patientia haud facile quisquam superare potuisset; et tamen ille non totus est traditus, sed meliore exceptus est portione. qui dicit : non tradas me, quae maiora sunt conprehendit. plus autem in anima quam in carne sumus; iustis enim dicitur: uos autem non estis in carne sed in spiritu. tradi ergo animam suam
Abbreviated transcription (Latin):
deinde duodecim fontrum potu. postremo pe.¬
trȩ spiritalem undam uomentes irriguo. Petͣ
enim: erat xp̃c. Ideo & manna manducaue.¬
runt: ut dociens abluti. manducarent panẽ
ut scͥptum est angłoꝵ. Nunc qͦ in euangłii
mysteriis recognoscis: quia baptizatus licet
toto corpore. postea tamen esca spiritali potu.¬
q mundaris. Merito gͦ dauid & oculos int̾io¬
res purificatos. & dentes tanqͣm illuminatos
spiritalium dentium candoie ꝓferens sermones:
dicit. feci iudicium & iusticiam. Ille est enim uerꝰ
dentium fulgor: uerbi bene sibi ꝯscie m̃tis resonat
canora confessio. Ille mundꝰ oculꝰ. qͣm peccatoꝵ
gͣuium trabes nulla dep̾sscrit: qͦm purgam̃doꝵ
leuium festuca nulla turbau̾it. Iste oculꝰ: in u̾¬
bum iusticiȩ defecit. Qui enim xp̃o adheret: u.¬
nus est spͣs. & balaam petebat. ut anima sua¬
sceretur erroris: qd̃ suum erat deponeret: qd̃
iusticis & eqͥtatis adsumeret. S ꝓgrediamur

Expanded text:
deinde duodecim fontium potu, postremo pedeinde duodecim fontium potu, postremo petrae spiritalem undam uomentis inriguo; petra enim erat Christus. ideo et manna manducauerunt, ut totiens abluti manducarent panem, ut scriptum est, angelorum. nunc quoque in euangelii mysteriis recogntoto corpore, postea tamen esca spiritali potuque mundaris. 30. Merito ergo David et oculos interiores purificatos, et dentes tamquam illuminatos spiritalium dentium candore sermones profert dicens: Feci judicium et justitiam . Ille est enim verus dentium fulgor, ubi bene sibi consciae mentis resonat canora confessio. Ille mundus oculus, quem peccatorum gravium trabes nulla depresserit: quem purgamentorum levium festuca nulla turbaverit. Iste oculus in verbum justitiae defecit. Qui enim Christo adhaeret, unus est spi obliuisceretur erroris, quod suum erat, deponeret, quod iustitiae et aequitatis, adsumeret. sed progrediamur
Abbreviated transcription (Latin):
b. & gulam qͣndam ammȩ incuriosa edacita¬
te suffocet. Par est gͥ ut diuidas. pͥmũ si solida
tͥ uidetur esca quȩ sumitur. & distinguas eam÷
atq emollitam. sine noxa aliqua animȩ in omia
eius membra nat᷑ali diuisione tͣnsfundas : ut
uitali suco omne corpꝰ eius epulet᷑ Nichil cada¬
uerosũ. nichil mortuum. ore tuo sumas. ne dicatur
sepulcͥrum patens est guttur eoꝵ ⁊ s uiuum hau.¬
rias u̾bum: ut intuȩ m̃tis iuiscerib possit oꝑari.
Hi dentes suꝑ lac candidiores: quia dentes iu.¬
stoꝵ sunt. Demq cum om̃s in moyse baptira.¬
ti innube & in mari patres nr̃i fuerint: ñ oci¬
ose tamen scͥptum est. quia om̃s candẽ escam
spiritalem manducauerunt. & omnes eundẽ
potum sp̃ualem bib̃unt: ut istis scõꝵ dentib
maior quidam fulgor acced̾et ÷ quos pͦ tͣnsitum
maris rubri. mirrȩ fontis amaritudine ꝑ lig.¬
in grãm temꝑata cognoscim᷑ ẽẽ inundatos:

Expanded text:
bus et gulam quandam animae incuriosa edacitabus et gulam quandam animae incuriosa edacitate suffocet. par est igitur ut diuidas primum, si solida tibi uidetur esca quae sumitur, et distinguas eam atque emollitam sine noxa aliqua animae in omnia eius membra naturali diuisione transfundas, ut uitalem sucum omne eius corpus epuletur. nihil cadauerosum, nihil mortuum ore tuo sumas, ne dicatur: sepulchrum patens est guttur eorum, sed uiuum haurias uerbum, ut in tuae mentis uisceribus possit operari. Hi dentes super lac candidiores, quia dentes iustorum sunt. denique cum omnes in Moyse baptizati in nube et in mari patres nostri fuerint, non otiose tamen scriptum est, quia omnes eandem escam spiritalem manducaueruntet omnes eundem potum spiritalem biberunt, ut istis sanctorum dentibus maior quidam fulgor accederet, quos post transitum Maris Rubri Myrrae fontis amaritudine per ligni gratiam temperata cognoscimus esse mundatos,
Abbreviated transcription (Latin):
pascunt oculos. animumq alleuant: nec mo¬
ra ulla cõmeandi putatur. s gr̃a. Ita & nob̾
pulcherrimos dentes iustarũ aninarũ consi¬
ðare. cordi est. Docuit enim scͥptura pulcher¬
rimos dentes ẽẽ iustoꝵ : dicens scłm litt̾am qͥ¬
dem de patarcha iuda: spiritaliter autem de
xp̃o. Hilares oculi eius ã umo: & dentes sic̃ lac.
In quo non utiq carnis humanȩ officia: s di¬
uia gr̃ȩ munera p̾dicauit. Docet gͥ exemplũ.
dentes non ẽẽ pretͥundos: ubi de oculis dixeri¬
mꝰ. Q sunt gͥ iustarum dentes animarũ: nͥ qui
informẽ & durum accipientes cibum uel frigi.¬
dum plerunq. uł supͣ modũ calentem. nc̃ com¬
minuunt. nc̃ fouent. nc̃ temꝑant. ꝓut qͣlitas
fuerit alimentoꝵ: Dura comminuunt: ne
asꝑitas litt̾e in uet̾i testamento. & secularis in¬
tellectus rigor. nͥ fuerit spiritali dente resolut᷑.
uitalia ipsa int̾clusis ciboꝵ salutarium meati.¬

Expanded text:
pascunt oculos animumque ableuant nec mopascunt oculos animumque ableuant nec mora ulla commeandi putatur, sed gratia; ita et nobis pulcherrimos dentes iustarum animarum considerare cordi est. docuit enim scriptura pulcherrimos dentes esse iustorum, dicens secundum litteram quidem de patriarcha Iuda, spiritaliter autem de Christo: hilares oculi eius a uino et dentes sicut lac. in quo non utique carnis humanae officia, sed diuinae gratiae munera praedicauit. docet igitur exemplum dentes non esse praetereundos, ubi de oculis dixerimus. Qui sunt igitur iustarum dentes animarum nisi qui informem ac durum accipientes cibum uel frigidum plerumque uel supra modum calentem nunc comminuunt, nunc fouent, nunc temperant, prout qualitas fuerit alimentorum? dura comminuunt, ne asperitas litterae in ueteri testamento et saecularis intellectus rigor, nisi fuerit spiritali dente resolutus, uitalia ipsa interclusis ciborum salutarium meati
Abbreviated transcription (Latin):
teris. deferebant. Hos odores habet ȩccła: qͦs
mercatores ex gentib congregati. fide & deuoti.¬
one uexerunt. Itaq sicut caprȩ bonis refecte
cibis. & solis calore uernantes. lauantur in flu.¬
mine: & exultantes. mundȩ surgunt de flu-¬
mine : ita animȩ iustoꝵ ascendunt ab spiri-¬
tali lauacro. Iste sunt uerȩ quȩ geminos cre.¬
ant : in quib non est infecunditas aliqua
ltutum: sterilitas aliqua meritoꝵ. Bene
geminos creant: quia congeminant sens
suos. Unde habes in ꝓu̾biis scriptum. & tu scri¬
be hȩc tibi tripliciter: in consilio. & cognitio.¬
ne. Triplicem premisit scͥptionem ÷ & duo sub.¬
didit : consilium & cognitionem. S cognitio
gemina est : una incorporalium. altera cor¬
poralium. Diximus de fecunditate: dicamꝰ
de dentib. Nam & nauigantes pleriq & ꝓpe¬
rantes itinere t̾reno. ubi uid̾int speciosum
aliqͥm locum. delectationis gr̃a demorant᷑:

Expanded text:
teris. deferebant. hos odores habet ecclesia, quos teris. deferebant. hos odores habet ecclesia, quos mercatores ex gentibus congregati fide et deuotione uexerunt. itaque sicut caprae bonis refectae cibis et solis calore uernantes lauantur in flumine et exultantes mundae surgunt de flumine, ita animae iustorum ascendunt ab spiritali lauacro. Istae sunt uere quae geminos creant, in quibus non est infecunditas? aliqua uirtutum, sterilitas ulla meritorum. bene geminos creant, quia congeminant sensus suos. unde habes in Prouerbiis scriptum: et tu scribe haec tibi tripliciter in consilio et cognitione. triplicem praemisit scriptionem et duo subdidit, consilium et cognitionem; sed cognitio gemina est, una incorporalium, altera corporalium. Diximus de fecunditate, dicamus de dentibus. nam et nauigantes plerique et properantes itinere terreno ubi uiderint speciosum aliquem locum. delectationis gratia demorantur,
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾abilis ȩccłȩ comparasset. & ut mystice au.¬
dias. capillamentũ uerbi est altitudo. & emi¬
nentia quedam iustarũ animarũ: qm sensꝰ
sapientis in capite eius. In altitudine enim co-¬
gitationis humanȩ: certum est eẽ sapienti.¬
am. & qͣmadmodũ tondentur caprȩ ut suꝑ.¬
flua deponant: ita etiam tonsarũ ammarũ
gregem. hoc est multarũ animarũ uͥtutes
habet sc̃a eccła: in quo grege nichil possis in-¬
sensibile repꝑire. nichil suꝑfluum ⁊ qm̃ fides
sapientes fecit: spiritalis autem gr̃a ab omni
suꝑfluoꝵ labe mundauit. Maerito gͥ reuelatȩ
sunt ammȩ scõꝵ ÷ & reuelatȩ ã monte gala-¬
ad. hoc est ã tͣnsingratione testimonii: eo qd̾
ã synagoga ad ȩccłam. testimoniũ cȩleste mi-¬
grauit. In hoc itaq monte nascitur tymiãma.
resina. & cet̾i odores: quos negotiatores illi
ysmaelite. ut habes in pͥmo libro testam̃ti ue.¬

Expanded text:
uenerabilis ecclesiae conpararet. Et ut mystice auuenerabilis ecclesiae conpararet. Et ut mystice audias, capillamentum uerbi est altitudo et eminentia quaedam iustarum animarum, quoniam sensus sapientis in capite eius; in altitudine enim cogitationis humanae certum est esse sapientiam. et quemadmodum tondentur caprae. ut superflua deponant, ita etiam tonsarum animarum gregem, hoc est multarum animarum uirtutes habet sancta ecclesia. in quo grege nihil possis insensibile repperire, nihil superfluum, quoniam fides sapientes fecit, spiritalis autem gratia ab omni superfluorum labe mundauit. Merito igitur reuelatae sunt animae iustorum et reuelatae a monte Galaad, hoc est a transmigratione testimonii, eo quod a synagoga ad ecclesiam testimonium caeleste migrauit. in hoc itaque monte nascitur thymiama, resina et ceteri odores, quos negotiatores illi Ismahelitae, ut habes in primo libro testamenti ue
Abbreviated transcription (Latin):
bene etiam in canticis: xp̃c dicit ad ȩccłam.
Dentes tui sicut grex tonsarum quȩ ascende.¬
runt ã lauacro: quȩ omnes geminos creanł. ⁊¬
& infecunda non est in eis. Quod speciẽtenus
de capris dicitur: mystice autem de eccl̃ȩ
grege. Nec uilia tͥ ista ammalia uideantur.¬
lamentum tuum. ut grex tonsarum : quȩ
reuelatȩ sunt a monte galaad. Dentes tui
ut grex tonsarum: quȩ ascend̾unt de laua.¬
cro. Uides qd̃ in altis grex iste pascitur: au¬
dis in monte. Itaq ubi aliis precipicia: ibi
capris nullum ꝑiculum. ubi o2 aliis ꝑiculũ:
ibi gregis huius alimentum. Ibi cib dulcior: ibi
fructus electior. Spectantur ã pastoribꝰ suis: du-¬
mosa de rupe pendentes. Ibi lupoꝵ incursus ẽẽ
non possunt: ibi fȩcundȩ arbores fructum inte.¬
grum subministrant. Cernere licet uberi lacce
distentas: suꝑ ten̾am sobolem mat̾na pietate
sollicitas. Ideo elegit eas sp̃s sc̃s : quib cętum

Expanded text:
bene etiam in Canticis Christus dicit ad ecclesiam: bene etiam in Canticis Christus dicit ad ecclesiam: dentes tui sicut grex tonsarum quae ascenderunta lauacro, quae omnes geminos creant ei infecunda non est in eis. quod specie tenus de capris dicitur. mystice autem de ecclesiae grege. Nec uilia tibi ista uideanturlamentum tuum ut grex tonsarum quae reuelatae sunt a monte Galaad. dentes tui ut grex tonsarum quae ascenderunt de lauacro. uides quod in altis grex iste pascitur. audis in monte. itaque ubi aliis praecipitia, ibi capris nullum periculum, ubi aliis periculum, ibi gregis huius alimentum. ibi cibus dulcior, ibi fructus electior. spectantur a pastoribus suis dumosa de rupe pendentes, ubi luporum incursus esse non possunt, ubi fecundae arbores fructum integrum subministrant. cernere licet uberi lacte distentas super teneram subolem materna pietate sollicitas. ideo elegit eas sanctus spiritus quibus coetum
Abbreviated transcription (Latin):
alta iam penetrat. Nec immerito illic aqͣrũ
habundantia ubi xp̃c: ut mens humana re.¬
intudinem : & ideo qui baptiratur in lacte. di-¬
cit. Et nos om̃s: de plenitudine eius accepimꝰ.
Unde & oculus supplicioꝵ non alienus est ab
ȩccła: quia & si baptizabat ioħs in enom.
baptizabat iuxta salim : ubi aquarũ habun¬
dantia. & duodecim fondes. & septuaginta
palmarum arbores. Hos fontes habet ȩccła:
hoc est in ueteri testamento duodecim patͥ.¬
archas : & in nouo duodecim apłos. Ideoq
dictum est. In eccłiis benedicite dominũ dm̃:
de fontib isrł. his fontib ante ꝑfunditur:
quicunq xp̃i mysteria sacrosc̃a conseqͥtur.
Isti enim fontes ex ęt̾no fonte manantes: to.¬
to orbe fluxerunt Ubi isti fontes : ibi ascensio
ammarum. Deniq salim int̾pretati sunt
ipsum ascendentem. Ille enim uere ascendit:
qui ꝓpͥa peccata deponit. Hoc gͥ uerbo: pu-¬
rificatorie sc̃ificationis usus exprimit᷑. Inde

Expanded text:
alta jam penetrat. Nec immerito illic aquarum alta jam penetrat. Nec immerito illic aquarum abundantia, ubi Christus; ut mens humana reitudinem. et ideo qui baptizatur in lacte dicit: et nos omnes de plentudine eius accepimus. unde et oculus suppliciorum non alienus est ab ecclesia. quia, etsi baptizabat Iohannes in Aenon. baptizabat iuxta Salim, ubi erat aquarum abundantia et duodecim fontes et septuaginta palmarum arbores. Hos fontes habet ecclesia. hoc est in ueteri testamento duodecim patriarchas, in nouo duodecim apostolos. ideoque dictum est: in ecclesia benedicamus dominum deum de fontibus Israel. his fontibus ante perfunditur quicumque mysteria sacrosancta consequitur; isti enim fontes ex aeterno fonte manantes toto orbe fluxerunt. ubi isti fontes, ibi ascensio animarum. denique Salim interpretati sunt ipsum ascendentem; ille enim uere ascendit qui propria peccata deponit. hoc igitur uerbo purificatoriae sanctificationis usus exprimitur unde
Abbreviated transcription (Latin):
secreta mysteriĩ. Inde dictum est de ea. ocu.¬
li tui sicut columbę. extͣ taciturnitatem tu.¬
am: qd̾ & spiritaliter uideat. & nou̾it tempꝰ
tacendi ẽẽ. & tempus loquendi. ut in tempore
sermonem suum ꝓferat : ne importumtate lo.¬
quendi. peccatum possit incurrere. Habe gͦ ocu-¬
los columbȩ. ad similitudinem xp̃i: quia & de
ipso lectum est. Oculi tui sicut columbȩ suꝑ
habundantiam aquarũ: lote in lacte ⁊ se¬
dentis suꝑ plenitudinem. Baptirat in lacte
dominus: id .IU. est insinc̾itate. & isti sunt qui
uere baptizantur in lacte: qui sine dolo credun :
& puram fidem deferunt: immaculatam in.¬
duunt grãm. Ideo candida sponsa ascendit
ad xp̃m. quia in lacte baptitata est: ideo mi.¬
rantur eam uͥtutes & potestates. dicentes. Quȩ
est ista quȩ ascendit dealbata: Ante paulu.¬
lum dicebat. nigra sum: nunc dealbata cer-¬
nitur. & ascendit in cęlum ÷ & innixa dei u̾bo.

Expanded text:
secreta mysterii. Unde dictum est de ea: Ocusecreta mysterii. Unde dictum est de ea: Oculi tui sicut columbae, extra taciturnitatem tuam , quod et spiritaliter videat, et noverit tempus tacendi esse, et tempus loquendi; ut in tempore sermonem suum proferat, ne importunitate loquendi peccatum possit incurrere. 21. Habet ergo oculos columbae ad similitudinem Christi; quia et de ipso lectum est: Oculi tui sicut columbae super abundantiam aquarum latae in lacte, sedentis super plenitudinem . Baptizat in lacte Dominus, id est, in sinceritate. Et isti sunt qui vere baptizantur in lacte, qui sine dolo credunt, et puram fidem deferunt, ut immaculatam induant gratiam. Ideo candida Sponsa ascendit ad Christum; quia in lacte baptizata est. Ideo mirantur eam Virtutes et Potestates, dicentes: Quae est haec quae ascendit dealbata ? Ante paululum dicebat, Nigra sum : nunc dealbata cernitur, et ascendit ad coelum, et innixa Dei Verbo,
Abbreviated transcription (Latin):
quirere.Presumimꝰ tamen qd̃ utrũq oculũ
una amina habeat. & oculum supplicioꝵ &
oculum gr̃ȩ ÷ leuum oculum supplicioꝵ .dex.¬
trum gr̃ȩ : quia non a primo homine pos¬
sunt ẽẽ ꝑfecti: s ꝑ ꝓcessum uirtutis ascen¬
dunt. Ante gͥ unaqueq anima qͣsi ad bap¬
tismum ioħis uenit. ut premittat penitenci.¬
am delictoꝵ : & in ꝓcessu paulatim ubi sua
peccata defleuerit. spiritali abluta baptisma.
te.xp̃i accipit sacramentũ. Unde uidetur & in c¬
canticis canticoꝵ ȩccła predicari. cui dicit᷑ ⁊ cor
nr̃m cepisti soror mea. sponsa mea. cor nr̃m ce.¬
pisti uno ab oculis tuis: ut iste oculus gr̃e sit.
qui xp̃i sibi plemorem adquisierit caritatem.
Pleriq tamen hoc loco accipiunt duos ocu¬
los ȩccłȩ. unum qui mystica uideat. alt̾um qͥ
moralia : eõ qd sc̃a ȩccła non solum moraliũ
teneat disciplinam ÷ s eciam celestis doccat

Expanded text:
quirere. praesumimus tamen, eo quod utrumque oculum quirere. praesumimus tamen, eo quod utrumque oculum una anima habeat, et oculum suppliciorum et oculum gratiae. laeuum oculum suppliciorum, dextrum gratiae, quia non a primo homines possunt esse perfecti. sed per processum uirtutis ascendunt. ante igitur unaquaeque anima quasi ad baptismum Iohannis uenit. ut praemittat paenitentiam delictorum, et in processu paulatim. ubi Sua peccata defleuerit, spiritali abluta baptismate Christi accipit sacramentum. unde uidetur et in Canticis canticorum ecclesia praedicari, cui dicitur: cor nostrum cepisti, soror mea sponsa, cor nostrum cepisti uno ab oculis tuis, ut iste oculus gratiae sit, qui Christi sibi pleniorem adquisiuerit caritatem. Plerique tamen hoc loco accipiunt duos oculos ecclesiae, unum qui mystica uideat, alterum qui moralia, eo quod sancta ecclesia non solum moralium teneat disciplinam, sed etiam coelestis doceat
Abbreviated transcription (Latin):
sunt noxioꝵ. Iustis enĩ non est lẽx posita:
s iniustis. Nam si noxiĩ nich timerent: inno.¬
centes semꝑ timerent. Qui sunt gͥ oculi isti. qui
deficiunt in salutare deir Diximus ocłm sup.¬
plicioꝵ ẽẽ: qui preuidens futura supplicia
peccatoꝵ gerendam annuntiet pemtenciam.
Demonstrauit hunc oculum baptista ioħs:
dicens. Gen̾atio uꝑ arum ⁊ quis ostendit uob̃
fugere ab ira uentura: facite gͦ fructus dignoᷤ
penitenciȩ. Ad iohis enim baptismum uemie.¬
bat. qui habebat oculum supplicioꝵ: ad xp̃i
autẽ baptismum uenit. qui uidet grãm. Hic¬
tuetur. & ꝓtegit. Aliud gͦ ennon: aliud aĩm.
In ennon baptizatur conscius gͣuium delictoꝵ:
qui autem purum oculum habet. gr̃am susci.¬
est purior atq sincerior ÷ qui significatur hac
littera. ad qͣm iusti forma dirigitur: qͥa in ꝑfec¬
ta penitentia. petcati tantum modo iudicium declinare
desid̾at : ꝑfecta uͦ meritum regn cȩlestis ad¬

Expanded text:
sunt innocentes; iustis enim lex non est posita. sunt innocentes; iustis enim lex non est posita. sed iniustis. nam si noxii nihil timerent. innocentes semper timerent. Qui sunt igitur oculi isti qui deficiunt in salutare dei? diximus oculum suppliciorum esse. qui praeuidens futura supplicia peccatorum gerendam adnuntiet paenitentiam. demonstrauit hunc oculum Baptista Iohannes dicens: generatio uiperarum, quis ostendit uobis fugere ab ira uentura ? facite ergo fructus dignos paenitentiae. ad Iohannis? baptismum ueniebat qui habebat oculum suppliciorum, ad Christi autem baptismum uenit qui uidet gratiam; hictuetur et protegit. Aliud ergo Ennon, aliud Ain. In Ennon baptizatur conscius gravium delictorum: qui autem purum oculum habet, gratiam susciest purior atque sincerior, qui signilittera, ad quam iusti forma dirigitur. quia inperfecta peccati tantummodo iudicium declinare desiderat, perfecta uero meritum regni caelestis ad
Abbreviated transcription (Latin):
ut uideant u̾bum dei. & minia intenciõe &
expectatione deficiunt in salutare dei ÷ defec.¬
tum sui patientes. ut assumant qd̾ uerbi est:¬
& quia eloquium plerosq mou̾e potest: ido
addidit eloqͥum iusticiȩ. ut mou̾e non debeat.
Mouere autẽ poterat : quia scͥptum est. Mai.¬
or seruiet minori. Nam nisi ad myst̾ium acci.¬
pias: naturȩ miuria est. Et dedi uob̃ precep.¬
ta non bona. Ergo dominus mala dat p̾cep¬
ta: & ego dominus treans mala. S & de pre.¬
ceptis sic soluit᷑ : quia infirmis non debuit ꝑfecta
precepta dare. que sustme non possent. Quando
audiret iudeus ÷ dimitte omnia tua. & sequere
me ÷ Quando audiret iudeus : qui non tulerit
crucem suam & sequutus me fuerit. non est me
dignus: S hec ꝑfectiorã p̾cepta: euangłio re-¬
seruata sunt. & mala non creauit deus: s hȩc
quȩ nob̃ uidentur austera: u̾bera. mors. & hu.¬
iusmodi alia quȩ ꝓpt̾ emendationem p̾scͥpta

Expanded text:
ut uideant dei uerbum, et nimia intentione et ut uideant dei uerbum, et nimia intentione et expectatione deficiunt in salutare dei. defectum sui patientes, ut adsumant quod uerbi est? Et quia \'eloquium dei\' plerosque mouere potest, ideo addidit: eloquium iustitiae, ut mouere non debeat. mouere autem poterat, quia scriptum est: maior seruiet minori — nam nisi ad mysterium accipias, naturae iniuria est — et: dedi uobis praecepta non bona - ergo deus mala dat praecepta? — et: ego dominus creans mala. sed et de praeceptis sic soluitur, quia infirmibus non debuit. dare perfecta praecepta quae sustinere non possent. quando audiret Iudaeus: dimitte omnia tua et sequere me? quando audiret Iudaeus: qui non tulerit crucem suam et secutus me fuerit, non est me dignus? sed haec perfectiora praecepta euangelio reseruata sunt. et mala non creauit deus. sed haec quae nobis uidentur austera. uerbera, mors et huiusmodi alia, quae propter emendationem praescripta
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm suꝑb. Merito gͦ susceptus in bono est: qui
malum fugit. Non patit᷑ gͦ deus in malo eẽ ÷ su.¬
scipit in bono: nec patitur suos calumpniis sub.¬
iacere. Oculi mei defecerunt in salutare tu¬
um: & in eloqͥum iusticiȩ tuȩ. Qui sunt isti ocu¬
li consid̾a. qui in xp̃m deficiunt. dum eiꝰ presto¬
lant᷑ aduentum: animȩ indelicet oculi ñ cor-¬
poris: tota fidei intentione defixi. In eo enim qͣm
diligimꝰ. totis oculis occupam᷑: nec quicqͣm aliud
undere delectat. Non potest hoc dicere: nͥ qui
ã mundams sollicitudinib. & scl̃arib uolup.¬
tatib. intentionem omnẽ sue m̃tis au̾tit. Nam
quomͦ hoc dicit. qui teatralib ludibriis occupa¬
tur⁊ S ille hoc dicit: qui supͣdixit. Au̾te ocu¬
los meos: ne uideant uanitatem. Qui aũ suñ
oculi qui deficiunt in eloqͥum dei. nͥ oculi ho-¬
minis int̾ioris. obtutusq animȩ. qui tendur᷑

Expanded text:
quam superbus. merito ergo susceptus in bono est qui quam superbus. merito ergo susceptus in bono est qui malum fugit. non patitur ergo deus in malo nos esse. suscipit in bono nec patitur suos calumniis subiacere. Oculi mei defecerunt in salutare tuum et in eo loqui m ius titiae tu a e. qui sint isti oculi considera, qui in Christum deficiunt. dum eius praestolantur aduentum: animae uidelicet oculi. non corporis, tota fidei intentione defixi; in eo enim quem diligimus totis oculis occupamur nec quicquam aliud uidere delectat. non potest hoc dicere nisi qui a mundanis sollicitudinibus et saecularibus uoluptatibus intentionem omnem suae mentis auertit. nam quomodo hoc dicit qui theatralibus ludibrns occupatur ? sed ille hoc dicit, qui supra dixit: auerte oculos meos, ne uideant uanitatem. qui autem sunt oculi, qui deficiunt in eloquium dei, nisi oculi hominis interioris obtutusque animae, qui tenduntur,
Abbreviated transcription (Latin):
decipit : qͣndo iustum circũuenit: cuiꝰ oꝑa
lucent sicut stellȩ in cęlo. Nonne & iudas ꝓdi.¬
tor int̾ cet̾os audiebat: uos estislux huiꝰ mundiꝰ
Nonne diabolꝰ nomen eius extinxit: Qui etrã
quos non potuerit circũuenire calumpniat᷑.
ĩnuidens regni cȩlestis głam: ut quos illecebͥs
siis ã xp̃o non potuit separare⁊ eos calumnus
sins debiti honoris fructu fraudare conetur.
fugiamus gͦ malos calum.pniatores. qͥ
peccatum oꝑantur nob̃ ⁊ min: & ipsi nob̃
calumpnias infestissima accusatione cõpo¬
nunt: id qd̃ ipsi fecerint arguentes. Ecce ma.¬
nus domini parata est: quȩ te fugientem ab
adu̾̃sarĩis tueatur. ac ꝓtegat. Pharao te in prĩb
tenebat suꝑb. immitis: fugisti ab eo÷ suscepit
te manus domini: & de ꝑiculis lib̃auit. Non di-¬
misisset te pharao: nͥ tu ad dm̃ refugisses. Bice.¬
bat pharao. Dñm nescio: isrł non dimitto. uideᷤ

Expanded text:
decipit, quando iustum circumuenit. cuius opera decipit, quando iustum circumuenit. cuius opera lucent sicut stellae in caelo. nonne et ludas proditor inter ceteros audiebat: uos est i slu x huius mundi? nonne diabolus lumen eius extinxit? quin etiam quos non potuerit circumuenire calumniatur. inuidens regni caelestis gloriam. ut. quos inlecebris suis a Christo non potuit separare, eos calumniis suis debiti honoris fructu fraudare conetur. fugiamus ergo malos calumniatores, qui peccatum operantur in nobis et ipsi nobis calumnias infestissima accusatione conponunt, id quod ipsi fecerint arguentes. ecce manus domini parata est, quae te fugientem ab aduersariis tueatur ac protegat. Pharao te in patrious tenebat superbus inmitis. fugisti ab eo, suscepit te manus domini et de periculis liberauit. non dimisisset te Pharao. nisi tu ad dominum refugisses. dicebat Pharao: dominum nescio et Israel non dimitto. uides
Abbreviated transcription (Latin):
tores sunt. qui oð̾int u̾itatem: impugnent in¬
nocentiam. quia suꝑbi sunt. Qualis enim adũ.¬
sus seruulos dei potest suꝑb ẽẽ. qui adu̾sum
dm̃ se exaltat & dicit: in celum ascendam. suꝑ
sidera cęli ponam sedem meam. sedebo in mõ¬
te excelso. suꝑ montes altos qui sunt ab aqui¬
lone. ascendam suꝑ nubes. & ero similis altissi.¬
moꝰ Quid mirum gͥ si grauare hommes pos.¬
sit: qui ꝑincaci sp̃u nec deo cedit: Quomͦ mͣ¬
suram ueritatis. & fidem in hominẽ reserua.¬
bit: qui sacͥlegio impudentiq m̃dacio. omni.¬
potenti se domino ad eqͣndum eẽ ꝓmittit:
Quomͦ calupmat᷑ singłis. qui totam irritauit
t̾ram ⁊ concussit reges: posuit uniu̾sum orbem
desertum. & ciuitates destruxit: eos qui mab.¬
ductione erant non soluit: Caueam᷑ gͦ. ne
muros ammȩ nr̃ȩ destruat: ne ꝓpugnacula
mẽntis nr̃e diruat: ne suꝑ sidera thronum
suum ponat. Ponit suꝑ sid̾a. quando electũ

Expanded text:
tores sunt qui oderint ueritatem, inpugnent intores sunt qui oderint ueritatem, inpugnent innocentiam. quia superbi sunt. qualis enim aduersum seruulos dei potest superbus esse. qui aduersus deum se exaltat et dicit: in caelum ascendam. super sidera caeli ponam sedem meam. sedebo in monte excelso super montes altos qui sunt ab aquilone, ascendam super nubes et ero similis altissimo? quid mirum igitur, si grauare homines possit. qui peruicac-i spiritu nec deo cedit? quomodo mensuram ueritatis et fidem in hominem reseruabit. qui sacrilego inpudentique mendacio omnipotenti se domino adaequandum esse promittit ? quomodo calumniatur singulis. qui totam inritauit terram, concussit reges. posuit uniuersum orbem desertum et ciuitates destruxit, eos qui in abductione erant non soluit? Caueamus ergo. ne muros animae nostrae destruat. ne propugnacula nostrae mentis diruat, ne super sidera thronum suum ponat. ponit super sidera, quando electum
Abbreviated transcription (Latin):
temporib aliĩs potius nata qͣm sibi ⁊ cotidiano
usu & fructu publico. suo dampno alienas cu-¬
stodit utilitates : quȩ nichil habeat utilita.
dit. ad sui meriti cõmendationem:
dicens. Fe Nr ci iudicium & iusticiam: ñ
tradas me nocentib me. Ubi iusticia: ibi mi¬
sericordia. Miscdia ã peccato liberat. Quomͦ gͦ
peccatorib trador: Simile illud in canticis. Exui
tunicam meam÷ quomͦ induam eam: Laui¬
pedes meos: quomͦ inquinabo eos: Exui tuncã
peccatoris : uelamenq terrem: cur quasi pecca-¬
tor atq terrenus adiudicor: laui pedes meos.
ne qua delicti sors posset adherere uestigio: cur
in me das delinquentib potestatem᷑. Sequitur.
auctoritate ꝓpħica ꝓgreditur: ut seruum dm̃
se dicere non reformidet. Seruus enim dm̃: nich
debet aliems. Preciosa hȩc seruitus: quȩ uir-¬
tutum constat expensis Cur autem timet no.¬
centib tradi aꝑte indetur: quia calumpnia.¬

Expanded text:
temporibus aliis potius? nata quam sibi cotidiano temporibus aliis potius? nata quam sibi cotidiano usu et fructu publico. suo damno alienas custodit utilitates, quae nihil habeat utilitatidit ad sui meriti commendationfcm dicens: feci iudicium et iustitiam, ne tradas me nocentibus me e. ubi iustitia, ibi misericordia; misericordia a peccato liberat: quomodo ergo peccatoribus trador? simile illud in Canticis: exui tunicam me am. quomodo induam eam? laupedes meos, quomodo i nquinabo eos? exui tunicam peccatoris uelamenque terreni, cur quasi peccator atque terrenus adiudicor? laui pedes meos, ne qua delicti sors posset adhaerere uestigio. cur das in Ille delinquentibus potestatem ? Sequitur uauctoritate prophetica progreditur. ut seruum domini se dicere non reformidet; seruus enim domini nihil debet alienis. pretiosa haec seruitus quae uirtutum constat expensis. cur autem timet nocentibus tradi, aperit euidenter: quia calumnia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓph̃a nocentib tradi: quia dicit se non diabo.
pillo: & iustificate uiduam. Hoc est gͦ : feci u¬
dicium & iusticiam. In iudicio non contempsi
pauꝑem: non oppressi uiduam: ꝑsonam di¬
uitis non recepi: in om̃ib oꝑib iusticiam re.¬
seruaui. Iudiciĩ finis: iusticia est. In alt̾o u̾.¬
tatis custodia: in altero fructus est equitatis.
Utraq tamen: non priuata uirtus. s pulica.
Nam immaculatum corpꝰ a uirili ꝑmixtione
seruare. & palmam castimome limoso in cor¬
pore. usq ad angłoꝵ conu̾sationem custodia in¬
tegritatis euehere ÷ utilitas priuata: laus publi.¬
ca est. frugi ẽẽ ac modestum. & sobriȩ parcita.¬
tis tenere mensuram. ꝓbatur ã plurib: s sibi
soli ꝓficit. fortitudo in prelũs eminet ÷ in otio
friget: cuius opus in tempore necessariũ ÷ in
uoto adu̾sum. Malunt enim homines non
pugnare. qͣm uinc̾e. Sola iusticia est que om̃ib

Expanded text:
propheta nocentibus tradi. qui allegat non diabolipropheta nocentibus tradi. qui allegat non diabolipillo e t iustificate uiduam. hoc est ergo feci iudicium et iustitiam: in iudicio non contempsi pauperem. non oppressi uiduam, personam diuitis non recepi, in omnibus operibus iustitiam reseruaui. Iudicii finis iustitia est; in altero ueritatis custodia, in altero fructus est aequitatis, utraque tamen non priuata uirtus. sed publica. nam inmaculatum corpus a uirili permixtione seruare et palmam castimoniae limoso in corpore usque ad angetorum conuersationem custodia integritatis euehere utilitas priuata, laus publica est. frugi esse ac modestum et sobriae parcitntis tenere mensuram probatur a pluribus, sed sibi soli proficit. fortitudo in proeliis eminet, in otio friget, cuius opus in tempore necessarium. in uoto aduersum; malunt enim homines non pugnare quam uincere. sola iustitia est. quae omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
nem. c̃cupiscentiam malam. & auariciam. quȩ
est ydolatria. In his enim diaboli uoluntatem
facimus & exequimur potestatem: qui per
carnis istius desid̾ia. incentiuum suȩ fraudis
oꝑatur. Quenicũq gͦ in uicioꝵ suoꝵ possessiõe
repperit: tanqͣm obnoxium suo iuri irandicat.
Adult̾ium quis facit: luxuriam exercet: alie.¬
na diripit: portio diaboli est. Pudicus autem
& continens & misericors: xp̃i portio est. Xp̃i gͦ
seruum sibi non potest uindicare. nͥ forte illap.¬
sum in uicia dep̾hendit: nec hunc quidem um.¬
dicat : s tanqͣm suum sibi tradi postulat. Idco
gͦ dicit dauid. feci iudicium & iusticiam ⁊ nͣ
ut arroget. s extuset: ne quasi peccator dese.¬
ratur a xp̃o. Exemplo sit nob̃ apłica lectio:
qͣm obrem unusqͥsq tradatur. Illum enim qͥ
uxorem patͥs habuit: quia sic oꝑat᷑ est. tͣdidit
sathanȩ. ut dicit apłs. Non gͦ eẽc tͣditus: insi
diaboli oꝑa fecisset. Unde non iminerito recusat

Expanded text:
 concupiscentiam malam et auaritiam quae est idolatria. in his enim diaboli uoluntatem facimus et exsequimur potestatem, qui per carnis istius desideria incentiuum suae fraudis operatur. Quemcumque ergo in uitiorum suorum possessione reppererit, tamquam obnoxium suo iuri uindicabit. adulterium quis facit. luxuriam exercet, aliena diripit: portio diaboli est. pudicus autem et continens et misericors Christi portio est. Christi ergo seruum sibi non potest uindicare. nisi forte lapsum in uitia deprehenderit. ne tum quidem uindicat, sed tamquam suum sibi tradi postulat. lUeo ergo dicit Dauid: feci iudicium et iustitiam, non ut adroget, sed excuset, ne quasi peccator deseratur a Christo. exemplo sit nobis apostolica lectio, quam ob rem unusquisque tradatur. illum enim qui uxorem patris habuit, quia sic operatus est, tradidit satanae, ut dicit, apostolus. non ergo esset traditus, nisi diaboli opera fecisset. unde non inmerito recusat
Abbreviated transcription (Latin):
uid uͦ mod̾ate: qͣsi qui obreptionem doleret
erroris. remediũ non desꝑaret correptionis: ut
contͥstaretur. non absorbetur.Demq confir.¬
matꝰ sobrietate penitentiȩ. & spe ueniȩ ꝓuocat᷑:

Expanded text:
uid uero moderate, quasi qui obremortis doleret uid uero moderate, quasi qui obremortis doleret erroris, remedium non desperaret correctionis, ut contristaretur, non absorberetur. Denique confirmatus sobrietate paenitentiae et spe ueniae
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ non dixerunt. benedictus dominus qui ñ
dedit nos in capturam dentib eoꝵ: qͥa sꝑan.¬
dum de domino non putarunt. Gͦ excidium
eoꝵ diabolus qͦd p̾sumebat muenit : degluti¬
uit eos. qm̃ deẽrat pastor offensus qui extͣ-¬
heret de ore leonis crura ouis aut cartilaginẽ.
Sequi noluert̃. audire noluert̃. Ideo decedente
pastore. uestigia eoꝵ. atq auressuis faucibus
occupauit: quia faciem sanctorum non re¬
tꝑunt. & nobilib miscdiam non dederunt:
ut tercio iherennas sub hac littera dicit in
threnis. Qui erant nobiles: nͥ qui non obscu-¬
ram hanc uitam. s in lumine scĩtatis egeruił:
& omnib quidẽ misccłia mopib iure debet᷑:
s maior qͦsdam cum ex diuitib atq nobilibꝰ
m ultimum statum atq egestatis necessitatem
aliqͦs erumpna deiecit. miserationis pulsat af.¬
fectus. Iheremias gͦ flebiliter fatur: ut pote qͥ
ꝑpetuȩ aculeo mortis deploraret amissos. Da-¬

Expanded text:
igitur non dixerunt: benedictus dominus qui non igitur non dixerunt: benedictus dominus qui non dedit nos in capturam dentibus eorum, quia sperandum de domino non putarunt. ergo excidium eorum diabolus quod praesumebat inuenit. deglutiuit eos, quoniam deerat pastor offensus qui extraheret de ore leonis crura ouis aut cartillaginem. Sequi noluerunt, audire noluerunt. ideo decedente pastore uestigia eorum atque aures suis faucibus occupauit, quia faciem sanctorum non receperunt et nobilibus misericordiam non dederunt. ut tertio Hieremias sub hac littera dicit in Threnis. qui erant nobiles nisi qui non obscuram hanc uitam. sed in lumine sanctitatis egerunt ? et omnibus quidem misericordia inopibus iure debetur, sed maior quidam, cum ex diuitibus atque nobilibus in ultimum statum atque egestatis necessitatem aliquos aerumna deiecit, miserationis pulsat affectus. Hieremias ergo flebiliter satis, utpote qui perpetuae aculeo mortis deploraret amissos; Da
Abbreviated transcription (Latin):
ginquȩ affecit ꝑegͥnationis exilio: misera¬
bili dolore deplorat.Nulla enm patͥa ueri.¬
or qͣm fides : quȩ eos qui longe erant ꝓpe eẽ
fecit: & ex aduenis atq ꝑegrinis ciuitatis suꝑ¬
nȩ iura connexuit : sicut scriptum est. Ergo
iam non estis aduenȩ atq ꝑegrin : s estis
ciues scõꝵ & domestici dei. Alibi quoq ihere.¬
mias dicit : sub hac littera. Ape ruerunt
in te os om̃s inimici tui ÷ sibilauerunt & fre.¬
muerunt dentib : dixerunt. deglutiuimꝰ
eam. Tamen hȩc est dies qͣm sꝑabamus : iuc̃-¬
nimus eum : uidimus eum. & hic sicut iude.¬
oꝵ popłs os aꝑuit in xp̃m. qͦmadmodum
in uicesimo pͥmo psalmo de eius passione le.¬
gisti. qd̃ aꝑuerint os suum maledicentes: dig¬
ne sortem remunationis agnoscis. ut ipsi ab̃
inmicis suis talia sustin̾ent: & fremet mͤos
dentib intelligibilis ille peccator diabolus
sic̃ leo rugiens. & reqͥrens quem deuoret. Isti

Expanded text:
ginquae adfecit peregrinationis exilio, miseraginquae adfecit peregrinationis exilio, miserabili dolore deplorat. nulla enim patria uerior quam fides, quae eos qui longe erant prope esse fecit et aduenas atque peregrinos ciuitatis supernae iure conexuit, sicut scriptum est: ergo iam non estis aduenae atque peregrini. sed estis ciues sanctorum et domestici dei. Alibi quoque Hieremias dicit sub hac littera: aperuerunt in te os omnes inimicitui, sibilauerunt et fremuerunt dentibus, dixerunt: deglutiuimus eam: tamen haec est dies quam sperabamus, inuenimus eam, uidimus. et hic sicut Iudaeorum populus os aperuit in Christum. quemadmodum in uice- simo primo psalmo de eius passione legisti, quod aperuerunt os suam maledicentes. dignae sortem remunerationis agnoscis. ut ipsi ab inimicis suis talia sustinerent et fremeret in eos dentibus intellegibilis ille peccator diabolus, sicut leo rugiens et requirens quem deuoret. isti
Abbreviated transcription (Latin):
Lespice in me & miserere mei: & non ddomi.¬
netur mͥ omnis iniqͥtas ÷ faciem tuam illu.¬
mina suꝑ seruũ tuũ: ut ei qui erat in u̾bra
mortis popło. cęlestis miscdiȩ lumen onretur:
adueniret. xp̃c. remissio pecc̾oꝵ: captiuoꝵ re-¬
demptio: subsidium laborantium. S quia ue¬
nre tardius desid̾antib uidebatur: ęxitus i.¬
quit aquarũ deduxerunt oculi mei. In ihere¬
miȩ qͦ threnis: lacͥmabilior series sub hac lit¬
tera est. Expandit syon manus suas: non ẽ
qui consoletur eam. Dignam remun̾ationẽ
recepit: ut quȩ expandentẽ manus audire
neglexit. & sub alas enis succed̾e: ipsa pͦea
expanderet manꝰ. & consolantẽ inuenire ñ
posset. Nam & si ante aduentũ domini ihe¬
remias captiuitatem iudeoꝵ illatam aba.
istam magis captitatem p̾udens. quȩ ho
intelligibiles babilomos in ꝑpetui erroris
uincula subiecit : & domesticę uͥtutis extor¬
res. de statu pat̾nȩ deuotionis eliminans. lon¬

Expanded text:
n me et miserere mei et non dominetur mihi omnis iniquitas. faciem tuam inlumina super serum tuum, ut ei qui erat in umbra mortis populo caelestis misericordiae lumen oriretur, adueniret Christus remissio peccatorum, captiuorum redemptio, subsidium laborantium. sed quia uenire tardius desiderantibus uidebatur: exitus, inquit, aquarum traxerunt oculi mei. In Hieremiae quoque Threnis lacrimabilior series sub hac littera est: expandit Sion manus suas, non est qui consoletur eam. dignam remunerationem recepit, ut, quae expandentem manus audire neglexit et sub alas eius succedere. ipsa postea expanderet manus et consolantem inuenire non posset. nam etsi ante aduentum domini Hieremias captiuitatem Iudaeorum inlatam eis a istam magis captiuitatem praeuidens, qua eos intellegibilis Babylonius in perpetui erroris uincla subiecit et domesticae uirtutis ex- torres de statu paternae deuotionis eliminans lon
Abbreviated transcription (Latin):
ne os tuum candelabrũ est. & u̾bum tuũ lucer¬
na est.cum de tuo ore ꝓfertur. ⁊Hec lucerna
semꝑ tͥ luceat : hoc est u̾bum tuum luceat. &
nunqͣm extinguatur. Queris ut doceam. qͦmͦ
non possit extinguiꝰ Scriptum est. Lumen iu.¬
sti semꝑ in extinguibile est: lumen autẽ impi¬
oꝵ extinguetur. Hoc lumen erat lucernȩ qd̃
lucebat in tab̃naculo testimonii: & hodie qͥ lu¬
cet in ȩccła. Uir sapiens bic est. oculus eccłȩ:
qui non dicit manib hoc est oꝑantib: ad intel.¬

Expanded text:
ne os tuum candelabrum est, et verbum tuum lucerne os tuum candelabrum est, et verbum tuum lucerna est, cum de ore tuo profertur? Haec lucerna semper tibi luceat, hoc est, verbum tuum luceat, et numquam exstinguatur. 10. Quaeris ut doceam quomodo non possit exstingui? Scriptum est: Lumen justi semper inexstinguibile est: lumen autem impiorum exstinguetur. . Hoc lumen erat lucernae, quae lucebat in tabernaculo Testimonii, et hodie quae lucet in Ecclesia, vir sapiens. Hic est oculus Ecclesiae, qui non dicit manibus, hoc est, operantibus, se