comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ adsumma atcollitur. inde. in¬
firmitas auditoꝵ adima dilabat᷑.
Dicatur itaq rectȩ. Quiligat aquaˢ
innubib: ut ñerumpant pariter
deorsũ. Parit̃ nanq aquȩ erumpe¬
rent̾. si corã infirmis auditorib qͣn¬
ta ẽscientia.exore loquentis ema¬
naret: si simul se omĩs plenitudo
p̃dicationis effunderet: et nicħ sͥ
cũ ꝑficientib reseruaret. Dignum
quippe ẽ: ut qͥ p̃dicat audientĩ mo¬
dum consideret: quatinꝰ ipsa p̃di¬
catio. cum auchtoris sui increm̃tis
crescat. Sic quippe agere unusqͥsq
p̃dicator debet̃ sic̃ cũ illo chuint̃
agitur: ut nequaqͣm cuncta que
sentit. infirmis insinuetͥ qͥa et quo¬
usq ipse carne mortalitatiᷤꝰ infirmꝰ
ẽ: ea quȩ suꝑna sunt. cuncta ñsentit.
Predicare gͦ rudib ñ debet qͣntum
cognoscit: qͥa et ipse de suꝑnis my¬
steriis cognoscere ñualet. qͣnta sint.
hinc ẽ enim. qđ paulus apłs postqͣm
mysteriis cȩlestib int̾fuit: ccit
uidemus nunc ꝑspeculum menig

Expanded text:
tium ad summa attollitur, inde infirmitas auditorum ad ima dilabatur. Dicatur igitur recte: Qui ligat aquas in nubibus, ut non erumpant pariter deorsum. Pariter namque aquae erumperent, si coram infirmis auditoribus, quanta est scientia ex ore loquentis emanaret, si simul se omnis plenitudo praedicationis effunderet, et nil sibi cum proficientibus reservaret. Dignum quippe est ut qui praedicat audientis modum consideret, quatenus ipsa praedicatio cum auditoris sui incremen tis crescat. Sic quippe agere unusquisque praedicator debet, sicut cum illo divinitus agitur, ut nequaquam cuncta quae sentit infirmis insinuet, quia et quousque ipse carne mortalitatis infirmus est, ea quae superna sunt cuncta non sentit. Praedicare ergo rudibus non debet quantum cognoscit, quia et ipse de supernis mysteriis cognoscere non valet quanta sint. Hinc est enim quod Paulus apostolus, postquam mysteriis coelestibus interfuit, dicit: Videmus nunc per speculum in
Abbreviated transcription (Latin):
ptandum d̾m soluit᷑ ab homine pos¬
sidendo religatur: ut inde eum qui
sub ipso erat. ꝑderet: unde cum illo
qui suꝑ ipsum ẽ. congredi p̾sumpsiᷤ¬
set. Occiso autem carne dño. quȩ pre¬
dicatores eius iurtutum gła sit secu¬
ta. narratur: cum subdit᷑. S p̃s eius:
quib scriptum ẽ cęh enarrant głam
qui ait. factus ẽ repente de cȩlo sonꝰ
tanqͣm aduenientis sp̃s uehementis:
& repleuit totam domum. uͥ erant

Expanded text:
ntandum Deum solvitur, ab homine posntandum Deum solvitur, ab homine possidendo religatur, ut inde eum qui sub ipso erat perderet, unde cum illo qui super ipsum est congredi praesumpsisset. Occiso autem carne Domino, quae praedicatores ejus virtutum gloria sit secuta, narratur, cum subditur:quibus scriptum est: « Coeli enarrant gloriam qui ait: « Factus est repente de coelo sonus, tanquam advenientis spiritus vehementis, et replevit totam domum ubi e
Abbreviated transcription (Latin):
Aduentũ gͦ dñicum narrans. uia ᷤ¬
dĩ exparte retulerat: quia alia ep
actio fuit. qua nos condidit᷑ alia.
qua redemit. Ea itaq quȩ de dñi
achone narrauit: extremi iudicii
comparatione leuigans.ait: fcce
hec exparte dicta sunt uiarũ eiꝰ
Qd et paruam stillã sermonũ eius
appellat: quia quicqͥd altum. qͥe¬
quis altum quicqͥd terribile in
hac uita positi. de erꝰ ꝯsidãtione
cognoscimus: eximmensitate se¬
cretorũ cęlestium. uelut tenuis ad
nos guita suꝑni liquoris emanat.¬
Et qͥs poterit tomtruũ magnitudi¬
nis illius intueri: Aesi aꝑte chicat.
Si humilitatis eiꝰ admiranda uix fe¬
rimus: sonoꝵ atq t̾ribilem maies¬
tatis eiꝰ aduentũ. qua uirtiite tole¬
ramus.hunc tonitruũ aduentus
illius. etiam psalmista dauid inso¬
nat: dicens. Ds̃ manifestus ueniet:
d̾s nr̃. & ñ silebit. Ignis inconspec¬
tu er ardebit: & incirciuitu er.tem¬

Expanded text:
Adventum ergo Dominicum narrans ex parte vias Dei retulerat, quia alia ejus actio fuit qua nos condidit, alia qua redemit. Ea itaque, quae de Domini actione narrat, extremi judicii comparatione levigans ait. Ecce ex parte dicta sunt viarum ejus, quod et parvam stillam sermonum ejus appellat, quia quidquid altum, quidquid terribile in hac vita positi de ejus consideratione cognoscimus, ex immensitate secretorum coelestium, velut tenuis ad nos gutta suEt quis poterit tonitruum magnitudinis ejus intueri? Ac si aperte dicat: Si humilitatis ejus admiranda vix ferimus, sonorum atque terribilem majestatis ejus adventum qua virtute toleramus? Hunc tonitruum adventus illius etiam Psalmista insonat, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit; ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu e
Abbreviated transcription (Latin):
Oedo primi aduentus ulliꝰ pensa¬
ri & conspici intantum potuit: in
quantum adredmendos carnaleᷤᷤ
ueniens. Muinitatis suȩ magnitu¬
dinem carnalib ocłis temꝑauit.
Quis uͦ er celsitudini ͤ terrorẽ ferat:
cũ scdi aduentus potentia. ꝑignẽ
iudiqum exercens. inpotestatis
suȩ maiestate canduerit: Unde
iuir sc̃s. aduentum illis narrat pͥ¬
mum: sed lassatur adscłm: cicẽs.¬

Expanded text:
Ordo primi adventus illius pensaOrdo primi adventus illius pensari et conspici in tantum potuit, in quantum ad redimendos carnales veniens, divinitatis suae magnitudinem carnalibus oculis temperavit. Quis vero ejus celsitudinis terrorem ferat, cum secundi adventus potentia per 556 ignem judicium exercens, in potestatis suae majestate canduerit? Unde vir sanctus adventum illius narrat primum, sed lassatur ad secundum, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
uertice sanir: & hermon: de cubili¬
bus leonũ. Quid enim leonũ nomi¬
ne. ñ demonia designantur: quȩ.
ira contra nos atrocissimȩ crude¬
litatis in seuiunt: & quia pecca¬
tores adfidem uocati sunt. quoꝵ
qͦndã corda. leonum cubilia fue¬
runt: dũ uicisse mortẽ dñs. eoꝵ
confessione creditur: qͣsi de leonũ
cubilib coronatur. Remuneratio
quippe uictoriȩ: coronaẽ Toties
g ei coronã fideles offerunt: qͦties
hunc uicisse mortẽ ex resurrectio¬
ne confitentur. Leo gͦ de suis cu
bilib pellit᷑: qͥa & obstetricante
manu dñi. tortuosus coluber in
cauernis qͣs tenuerat. habitare ꝓ¬
hibetur. Nã uictus. afideliũ cord¬
bus exiit: qui suꝑ hec antea.scep
breuibq sententiis. sc̃s uir aduẽ¬
tus dñiq ordinẽ retulit: pond̾̃a
expressit: qͥd exeiꝰ incarnatione
fieri potuit admirando narrauit.
niens: considerari ñ potest. cũ
quanto t̾rore uenturus ẽ in maie¬
statis suȩ fortitucdine apparens.

Expanded text:
vertice Sanir et Hermon, de cubilibus leonum . Quid enim aliud leonum nomine quam daemonia designantur, quae ira contra nos atrocissimae crudelitatis insaeviunt? Et quia peccatores ad fidem vocati sunt, quorum quondam corda leonum cubilia fuerunt, dum vicisse mortem Dominus eorum confessione creditur, quasi de leonum cubilibus coronatur. Remuneratio quippe victoriae corona est. Toties ergo ei coronam fideles offerunt, quoties hunc vicisse mortem ex resurrectione confitentur. Leo ergo de cubilibus suis pellitur, quia, obstetricante manu Domini, tortuosus coluber in cavernis quas tenuerat habitare prohibetur. Nam victus a fidelium cordibus exiit, qui super haec antea sceptbrevibusque sententiis sanctus vir adventus dominici ordinem retulit, pondera expressit, quid ex ejus incarnatione fieri potuit admirando narravit. niens, considerari non potest cum quanto terrore venturus est, in majestatis suae fortitudine apparens.
Abbreviated transcription (Latin):
tum tenet: quia quamdiu in hac
mortali carne subsistimꝰ: quȩ qͣntaq
sint illa angłorum ministeria. ñ
uidemus. Et expandit super
illud nebulam suã: qͥa ꝓculdubio
et cor nr̃m. adquerendum subleuat:
ettamen occulta moderatione agi¬
tur: ut ipsa inquisitionis suȩ im¬
mensitate repͥmatur. Unde. scͥptũ
ẽ. Dedit abyssus uocem suã: ab alti¬
tudine fantasie suȩ. Exclamare enĩ
mens humana. in admiratione cõ¬
pellitur: dum. altitudine consid̃a¬
tionis. inrequisitionib suis.eo ipso
quo latus extendit᷑ angustatu.
uel certe. quia solium di. ipsi nos su
mus: uultum solii suiñ immerito
tenere dr: dum nr̃a scientia ꝓg̾di
adaltiora ꝓhibetur. Suꝑ qd solium
suum. nebulã suã d̾s asꝑgere d̃r: qͥ
inuisibilis manens. occulta suꝑ noᷤ
iudicia exerit: ut et fiat inꝓmptis
qđ uidere possimꝰ: ettam̃ origo facti
lateat in abditis: ut cur fiat. nescire
uii T esminum circumdedit aqͥs: usq

Expanded text:
tum tenet, quia quandiu in hac tum tenet, quia quandiu in hac mortali carne subsistimus, quae quantaque sint illa Angelorum ministeria non videmus. Et expandit super illud nebulam suam, quia procul dubio et cor nostrum ad quaerendum sublevat, et tamen occulta moderatione agitur, ut ipsa requisitionis suae immensitate reprimatur. Unde scriptum est: Dedit abyssus vocem suam, ab altitudine phantasiae suae . Exclamare enim mens humana in admiratione compellitur, dum in altitudine considerationis in requisitionibus suis eo ipso quo latius extenditur, angustatur. Vel certe, quia solium Dmus, vultum solii sui non immerito tenere dicitur, dum nostra scientia progredi ad altiora prohibetur. Super quod solium suum nebulam suam Deus aspergere dicitur, quia invisibilis manens, occulta super nos judicia exerit, ut et fiat in promptis quod videre possimus, et tamen origo facti lateat in abditis, ut cur fiat nescire 10. Terminum circumdedit aquis, usque
Abbreviated transcription (Latin):
bi. Semen gͦ usui ꝓpaginis de¬
ductum. in competenter fluens.
cetera menbra coinquinat: dũ
sermo.ꝑquẽ inauchentum sen¬
sib nasci scientia debuit. si mor¬
dinatȩ ꝓdeat: etiam quȩ rectȩ sen¬
serit fȩdat. Unde. heliu qͦ etiã quȩ
recta potest sentire. cõmaculat:
dum. cui uel quid loquat᷑ igno¬
iat. Et q̃si flurum seminis sũstinet:
qͥa linguã utilitati congruã. ꝑuer
ba uane locugonis mouet. Bono
autẽ ordine. & factum se astruit:
& animatum. ꝑ sp̃m. factum: &
pinspiraculũ. se narrat animatũ.
Fact̾o autem adam: scriptũ ẽ Inspi¬
rauit infaciem ei spiraculũ uite:
& factus ẽ homo inanimã uiuen

Expanded text:
bi . Semen ergo usui propaginis dibi . Semen ergo usui propaginis dicatum incompetenter fluens caetera membra coinquinat, cum sermo per quem in audientium sensibus nasci scientia debuit, si inordinate prodeat, etiam quae recte senserit foedat. Unde Eliu quoque etiam quae recte potest sentire commaculat, dum cui vel quid loquatur ignorat; et quasi fluxum seminis sustinet, cum linguam utilitati congruam per verba vanae locutionis movet. Bono autem ordine et factum se astruit, et animatum. Per spiritum factum, et per spiraculum se narrat animatum. Facto quippe Adam, scriptum est: Inspiravit in faciem ejus spiraculum vitae, et factus est homo in anim
Abbreviated transcription (Latin):
turus uera. p̃misit elata: dicturus
hoc qdrecte saperet: ante innotu¬
it quantum tumeret. Sic nimi¬
rum sic arrogantum mentes in¬
saniunt: ut &meis quȩ rectȩ sen¬
tiunt. elationis suȩ dortitudine
deprauentur. Unde fit:ut etiam
eoꝵ recta. auchtores nequaqͣm
instruant: quia ꝓfecd̾o iulos pea
quȩ tumidȩ sentunt. ñ adsui reue¬
rentiã. s adcontemptũ uocant.
Dequib dictis prudentib. stulticiȩ
uerba miscentur: qͥa dũ stulticia.
abaudiente despicitur. etiam pru¬
dentia ñ tenetur. Hinc enĩ ꝑmoy¬
sen dr. Uir: qͥ fluxum seminis su¬
stinet: inmundus erit. Quid enim
sermo: nͥ semen: Qui dũ ordinatȩ
mittitur: audientis mens. quasi
concipientis uterus. aboni oꝑis
plem fetatur. Si uͦ importiinȩ
defluit: emittentem polluens.
generandi uirtutem ꝑdit. Nam
sisermo.semen non ess et: de pre¬
dicante paulo. nequaqͣm atche¬
menses dicerent. Quid sibi uult
seminiuerbius hic dicere De quo:
& lucas dicit. Ipse enĩ erat dux uer¬

Expanded text:
turus vera, praemisit elata; et dicturus 744 hoc quod recte saperet, ante innotuit quantum tumeret. Sic nimirum, sic arrogantium mentes insaniunt, ut et in eis quae recte sentiunt elationis suae tortitudine depraventur. Unde fit ut etiam eorum recta auditores nequaquam instruant, quia profecto illos per ea quae tumide sentiunt, non ad sui reverentiam, sed ad contemptum vocant. Dumque dictis prudentibus stultitiae verba miscentur, quia stultitia ab audiente despicitur, etiam prudentia non tenetur. Hinc enim per Moysen dicitur: Vir qui fluxum seminis sustinet immundus erit . Quid est enim sermo, nisi semen? Qui dum ordinate emittitur, audientis mens quasi concipientis uterus ad boni operis prolem fetatur. Si vero importune defluit, emittentem polluens, generandi virtutem perdit. Nam si sermo semen non esset, de praedicante Paulo nequaquam Athenienses dicerent: Quid vult sibi seminiverbius hic dicere ? De quo et Lucas dicit: Ipse enim erat dux ver
Abbreviated transcription (Latin):
ditonis agnoscit: & modũ rectȩ
locutonis ignorat:Quid. ẽ. hoc¬
qđ se beato iob &conditum ex¬
ȩquat. & locuturus exaltat: nissi
hoc qdđ arrogantes om̃s. eunctis
quidẽ hominib ȩqualit̃ se con¬
ditos meminerunt. s ꝑfastum
scientiȩ aulitores suos equales
sibi uel eẽ. uel credere dedignant᷑
eisq:se ꝑnaturȩ conchtionẽ con¬
ferunt sed ptum orẽ scientiȩ suꝑ¬
ponunt: Equales quidẽ se

Expanded text:
is agnoscit, et modum rectae locutionis ignorat? Quid est, quod se beato Job et conditus exaequat, et locuturus exaltat, nisi hoc, quod arrogantes omnes cunctis quidem hominibus se aequaliter conditos meminerunt, sed per fastum scientiae auditores suos aequales sibi vel esse vel credere dedignantur, eisque se per naturae conditionem conferunt, sed per tumorem scientiae superponunt? Aequales quide
Abbreviated transcription (Latin):
labia mea purã loquentur. Mag¬
nȩ uirtutis laus ẽ. simplicitas lo¬
cutionis. Quã quia arrogantes
ñ habent habere se hanc sollicios
asserunt. ut securius auchant᷑:
Et purȩ se locuturos denuntiant:
quia duplicitatis suȩ maliciam
dep̃hendi formidant. Sȩpe aut̃
et falsis uera ꝑmiscent: ut inde
eoꝵ mendatio cicius credatur
unde inesse eis assertio ueritatio
agnoscitur. Quia gͥheliu & purȩ
se locuturũ phibuit: & diet̃a sua
appellando sententias. fauore p̃¬
currit: eandem iã sententiam qͣm
ꝓmisit. adiungit dicens. Sp̃c

Expanded text:
labia mea pura loquentur. - Magnae virtutis laus est simplicitas locutionis, quam quia arrogantes non habent, habere se hanc sollicitius asserunt, ut Et pure se locuturos denuntiant, quae duplicitatis suae malitiam deprehendi formidant. Saepe autem et falsis vera permiscent, ut inde eorum mendacio citius credatur, unde inesse eis assertio veritatis agnoscitur. Quia igitur Eliu et pure se locuturum perhibuit, et dicta sua appellando sententias favore praecucurrit, eamdem jam sententiam quam promisit adjungit, dicens: C
Abbreviated transcription (Latin):
id qđ ñ intelligunt. humiliter ꝑ¬
scrutari: qͥa eos sepe ãsecrets in¬
uestigationib iudicior dei. ipsa
mentis ẽ: qui dũ inflat obnubilãt.
Qui. & si quando scientiam uident᷑
adipisci: qͣsi de quodã rerũ cortice.
&ñ de secretȩ dulcedinis medul¬
la pascuntur. Mieantibq inge¬
niis.sȩpe exteriora tantũmͦ attin¬
gunt: G interni gustum saporis
ignorant. Uidelicet foris acuti:
sed intus. cȩci sunt. Neq id de dõ
sentunt. qđ dulce intenus sapiat:
sed qd excussum exterius. Qui &

Expanded text:
id quod non intelligunt humiliter pid quod non intelligunt humiliter perscrutari, quia eos saepe a secretis investigationibus judiciorum Dei ipsa mentis, quia dum inflat obnubilat. Qui et si quando scientiam videntur adipisci, quasi de quadam rerum cortice, et non de secretae dulcedinis medulla pascuntur; micantibusque ingeniis saepe exteriora tantummodo attingunt, sed interni gustum saporis ignorant, videlicet foris acuti, sed intus caeci sunt. Neque id de Deo sentiunt, quod dulce interius sapiat, sed quod excussum exterius
Abbreviated transcription (Latin):
Mundus sum ego. & absq delicto:
immaculatus: & non ẽ miqui¬
tas inme. Quia querelas inme
repꝑit: ideo arbitratus ẽ me in¬
imicum sibi. Posuit inneruope¬
des meos: custodiuit om̃s se¬
mitas meas. Moxq contra hec¬
uerba. quȩ beatum iob dixisse
narrauit. sententiã suã ꝓferenᷤ.
ueraciter dixerat: q absq cul¬
pa fuerat flagellatus.Hoc enĩ
ipse de se: qd de illo ad diabolũ dñs
dirit Commoiusti me aduersus
eum: ut affligerem eum frustra.
s heliu non credidit. cessante cul¬
pa potuisse eum etiã ꝓgr̃a flagel¬
iari.Nesciebat enĩ: flagellis eius ñ
Ecpeo qđ se sine delicto direrat fla¬
gellatum: hac eum sententia in¬
crepat: chcens. Hoc ẽ.gͦ. inquo ñ
es iustificatus. Habent enim hoc
arrogantes ꝓprur̃ ut plus arguere
appetant. quã consolar: & queq
hominib euenire cognoscunt: e
uenisse exsolis iniquitatib arbi¬
trentur. Nesciunt quippe. occul¬
ta iudcia subtiliter quexere: atq

Expanded text:
Mundus sum ego, et absque delicto Mundus sum ego, et absque delicto immaculatus, et non est iniquitas in me. Quia querelas in me reperit, ideo arbitratus est me inimicum sibi. Posuit in nervo pedes meos, custodivit omnes semitas meas. - Moxque contra haec, quae beatum Job dixisse narravit, sententiam suam proferensveraciter dixerat, quod absque culpa fuerat flagellatus. Hoc enim ipse de se, quod de illo ad diabolum Dominus dixit: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra . Sed Eliu non credidit cessante culpa potuisse eum etiam pro gratia flagellari. Nesciebat enim flagellis ejus non ro eo quod sine delicto se dixerat flagellatum, hac eum sententia increpat, dicens: Hoc est ergo in quo non es justificatus. Habent enim hoc arrogantes proprium, ut plus arguere appetant quam consolari; et quaeque hominibus evenire cognoscunt, ex solis evenisse iniquitatibus arbitrentur. Nesciunt quippe occulta judicia subtiliter quaerere, atque
Abbreviated transcription (Latin):
etiam arrogantes ꝓpriũ: qđ priꝰ
quã cheant mira se dicere semꝑ
existimant: & locudionẽ suã ad¬
mirando p̃ueniunt: qͥa uł iN
magnis sensib. ipsa elatio qͣn¬
ta sit fatuitas ignorant. Notan¬
dum qͦ ẽ qđ paulus. dũ mirȩ
hebreos admoneret: adiunxit.
Rogo autem uos fr̃s: ut sufferatis
uerbum solacii.Et enĩ ꝑpaucis
scripsi uobis. Heliũ autem ina¬
na ꝓtulit: & qͣsi consolando sub¬
iunxit. ¶iraculum meum non
te terreat: & eloquentia mea ñ
sit tibi grauis. Ille dict̾a sua. uer¬
bum solatii: hic uͦ eloquentiã.
& miraculum uocat. Fece quam
distincti saporis ꝓdeunt fruct.
ex diuersa radice eogitationum.
Ille. de magnis humiliter sentit:
istȩ de minimis se erigit. inanit
Quid gͦ inter hȩc nͥhoc ẽ sollerter
intuendum. qđ et ascensura. mi¬
mo se esse considerant. et casura.
semꝑ inprecipiciis stant. salomo¬
ne attestante qui ait: ante ruina
exaltatur cor. & ante głam. humi¬
dem uocem subiungens:ait

Expanded text:
etiam arrogantes proprium, quod prius quam dicant, mira se dicere semper existimant, et locutionem suam admirando praeveniunt, quia vel in acutis sensibus ipsa elatio quanta sit fatuitas ignorant. Notandum quoque est quod Paulus, dum mire Hebraeos admoneret, adjunxit: Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii; etenim perpaucis scripsi vobis . Eliu autem inania protulit, et quasi consolando subjunxit: Miraculum meum non te terreat, et eloquentia mea non sit tibi gravis. Ille dicta sua verbum solatii, hic vero eloquentiam, et miraculum vocat. Ecce quam distincti sapores pro deunt fructuum ex diversa radice cogitationum. Ille de magnis humiliter sentit, iste de mininis se inaniter erigit. Quid ergo inter haec, nisi hoc solerter est intuendum, quod et ascensuri in imo se esse considerant, et casuri semper in praecipiti stant? Salomone attestante, qui ait: Ante ruinam exaltatur cor, et ante gloriam humidem vocem subjungens ait:
Abbreviated transcription (Latin):
deno. ociũ taciturnitatis querit.
hoc seruat uoto: illud exercet de¬
siderio. Hanc audem cheencdifor¬
mulam: arrogantes ignorant.
Neq enĩ locuntur. quia causȩ eue¬
niunt: s causas euenire appetuñ.
ut loquantur. Quoꝵ nunc he¬
luui speciem signat: qui. in locu¬
tione sua. immenso se uicio elati¬
onis exaltat. Igitur finitis beati

Expanded text:
derio otium taciturnitatis quaerit. derio otium taciturnitatis quaerit. Hoc servat voto, illud exercet ministerio. Hanc autem dicendi formulam arrogantes ignorant. Neque enim loquuntur quia causae eveniunt, sed causas evenire appetunt ut loquantur. Quorum nunc Eliu speciem signat, qui in locutione sua immenso se vitio elationis exaltat. Igitur finitis beati
Abbreviated transcription (Latin):
riam querit. Atq omnẽ sapien¬
diȩ gram. qͣm ut loqueretur ac¬
cepit: ñ sui esse estimat meriti
s eors intercessionib ꝓquib
ioquitur accepisde. Sicq dum se
infra deicit: supẽ: quia asuȩ nmi¬
rum magis mercede ꝓficit. qđ
bona quȩ exercere p̃ualet. alienis
meritis reddit. Indignum se om¬
nib iudicat: ꝙ̃ cũ digniꝰ cuncts
uiuat. Scit enim. qđ bona quȩ
innotescunt hominib: sine ꝑi¬
culo ẽẽ uix possunt. Et quãuis
sapientẽ se eẽ sentiat: uelit tam̃ eẽ
sapiens. nec uideri appetit: atq hoc
sibi omnim qđ loquendo ꝓditur.
ꝑtimescui. Et si liceat. tacere appetit:
dum ẽẽ multis tucius silentum
cernit: eosq fȩliciores putat. qͦs
intra scãm ȩccłiam locus inferior
ꝑsilentum occultat. Et tam̃ ut
sc̃a ȩccłia defendat᷑. quia adloqñ¬
dum ui cantatis impellitur: ex
necessitate quidẽ officiũ locuti¬
onis suscipit: s exmagno desi¬

Expanded text:
riam quaerit; atque omnem sapienriam quaerit; atque omnem sapientiae gratiam, quam ut loqueretur accepit, non suis se aestimat meritis, sed eorum intercessionibus pro quibus loquitur accepisse. Sicque dum se infra dejicit, superest, quia suae nimirum magis mercedi proficit, quod bona quae exercere praevalet alienis meritis reddit. Indignum se omnibus judicat, etiam cum dignius cunctis vivat. Scit enim, quod bona quae innotescunt hominibus, sine periculo esse vix possunt. Et quamvis sapientem se esse sentiat, vellet tamen esse sapiens, nec videri, atque hoc sibi omnimodo quod loquendo proditur pertimescit; et si liceat, tacere appetit, dum esse multis tutius silentium cernit, eosque esse feliciores putat, quos intra sanctam Ecclesiam locus inferior per silentium occultat; et tamen ut sanctam Ecclesiam defendat, quia ad loquendum vi charitatis impellitur, ex necessitate quidem officium locutionis suscipit, sed ex magno desi
Abbreviated transcription (Latin):
bat: infine dicturus ẽ. Nescio uoᷤ
unde estis: chscedite ame om̃s
dum laudib humanis inflant᷑¬
auera gła eternȩ retributionis
manescunt Cuius dum senten¬
tas minimȩ respuit: sedtamen
eum ipsum qui illas ꝓtulit re¬
prehendit: qͣsi aptȩ. insinuias q¬
cens. Noui quid dicit: s ignoro
qui dicit. Qura ueraciter. ꝓlataa¬
ꝓbo: sed eum qui debonis que
ꝓfert extollitur. ñ agnosco. Ut uͦ¬
iactantia. heliũ quam turpiter
defluat. formã prius ostendere
boni p̃dicatoris debemus: qua¬
tinus exstatu huius rectitudins
monstretur liquido.tortitudo
sollerti eura se inspicit:. ne meo
qđ recta p̃dicat. uicio se extollai
elationis: ne uita alingua disco¬
det: ne pacem. quã ȩccłiȩ annun¬
ciat: inseipso.dum bene dicit &
male uiuit. amittat. S studet
summoꝑȩ.contra maledieos
rumores aduersangum. & de¬
fendere loquendo qđ uiuit: &
ornare uiuendo qđ hicit: nec
inhis omnib suã. s auctoris gͥo¬

Expanded text:
bat in fine dicturus est: Nescio vos bat in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis, discedite a me omnes dum laudibus inflanta vera gloria aeternae retributionis inanescunt. Cujus dum sententias minime respuit, sed tamen eum ipsum qui illas protulit reprehendit, quasi aperte insinuat, dicens: Novi quae dicit, sed ignoro qui dicit, quia veraciter prolata approbo, sed eum qui de bonis quae profert extollitur non agnosco. 8. jactantia. Eliu quam turpiter defluat, formam prius ostendere boni praedicatoris debemus, quatenus ex statu hujus rectitudinis monstretur liquido tortitudo solerti cura se inspicit, ne in eo quod recta praedicat vitio se elationis extollat; ne vita a lingua discordet; ne pacem, quam in Ecclesia nuntiat, in seipso, dum bene dicit, et male vivit, amittat. Sed studet summopere contra maledicos rumores adversantium et defendere loquendo quod vivit, et ornare vivendo quod dicit. Nec in his omnibus suam, sed auctoris glo
Abbreviated transcription (Latin):
gnati sunt. etiã intra scãm eccłiã
constitut: quia ea quȩ rectȩ senti¬
unt. humiliter ꝓferre contemp¬
nunt. nequaqͣm ꝑsacrificium re¬
conciliari p̃cipitur: qͥa arrogan¬
tes quidẽ s: tamen fideles. ꝓeo
qđ iam intus sunt. ꝑseptem sa¬
crificia reuocari ñpossunt. Quoᷤᷤ
tamen subheliu specie. duina¬
sententia redarguit:atq: ineis.
ñuentatis sententias. s elationis
mentem ac uerba. rep̃hendit. Qe
nimirum rep̃hensio. quid aliud
signat: nͥ qđ eos intra positos. su¬
ꝑnȩ districtionis increpatio. uel
ꝑflagellum corrigit. uł ꝑiustũ
examen sibimetipsi relinquit: Ta¬
les quippe intra sẽam ȩccłiam.
s ꝓpriam laudẽ querunt. Vnde.
hoc qͦ cautȩ pensandum ẽ: qđ
huina uoce. dehelui d̃r. Quis ẽ
istȩ: Duma quippe exꝓbratio ẽ:
talis interrogatio. Nam quis est
istȩ non dicimus: nͥ de eoutiq
quẽ nescimus. Nescire autẽ dei:
reꝓbare ẽ. Unde quibdã qͦs rep¬

Expanded text:
gnati sunt, intra sanctam Ecclesiam gnati sunt, intra sanctam Ecclesiam constituti, qui ea quae recte sentiunt humiliter proferre contemnunt, nequaquam per sacrificium reconciliari praecipitur quia arrogantes quidem, sed tamen fideles, pro eo quod jam intus sunt, per septem sacrificia revocari non possunt. Quos tamen sub Eliu specie sententia divina redarguit, atque in eis non veritatis sententias, sed elationis mentem ac verba reprehendit. Quae nimirum reprehensio quid aliud signat, nisi quod eos intra positos supernae districtionis increpatio vel per flagellum corrigit, vel per justum examen sibimetipsis relinquit? Tales quippe intra sanctam Ecclesiam sed propriam laudem quaerunt. Unde hoc quoque caute pensandum est, quod divina voce de Eliu dicitur: Quis est iste ? Prima quippe exprobratio est talis interrogatio. Nam Quis est iste non dicimus, nisi de eo utique quem nescimus. Nescire autem Dei reprobare est; unde quibusdam quos repro
Abbreviated transcription (Latin):
uit sibi domũ: excidit colunnas
septem. Ipsogͦ sacrificioꝵ nume¬
ro reconciliati heretci. quid priꝰ
fuerint exprimunt᷑: qͥ pfectioni
septiformis grẽ. ñ nͥ redeundo.
iunguntur. Bene autem. tauros
ꝓsese & arietes obtulisse descri¬
buntur. Intauro quippe ceruix
supbiȩ: inariete autem. ducatus
gregum sequentium designatur.
Od itaq ẽ peis tautos anetesq
mact̾are nͥ eoꝵ suꝑbum ducatũ
interficere ut de se humilia senti¬
ant. & post se iam corda inno¬
centum ñ sediicant: Ceruice enĩ
tumenti. abȩccłiȩ uniuersitate re¬
silierant: & infirmos post se po¬
pulos. qͣsi sequentes greges dra¬
hebant. Ueniant gͥ adbeatũ iõb:
id÷ reuertantur adeccłiam: &
septenario sacrficio. tauros & a¬
rietes mactandos offerant: quia
ut unquersali eccłiȩ iungantur:
humilitate interueniente int̃fi¬
ciant: quicquid prius tumidũ.
de suꝑbo ducatu sapiebant. he¬
liii uͦ ꝑquẽ uanȩ głe amatores si¬

Expanded text:
vit sibi domum, excidit columnas vit sibi domum, excidit columnas septem . Ipso ergo sacrificiorum numero reconciliati haeretici quid prius fuerint exprimunt, qui perfectioni septiformis gratiae nonnisi redeundo junguntur. Bene autem tauros pro se et arietes obtulisse describuntur. In tauro quippe cervix superbiae, in ariete autem ducatus gregum sequentium designatur. Quid itaque est pro eis tauros arietesque mactare, nisi eorum superbum ducatum interficere, ut de se humilia sentiant, et post se corda innocentium jam non seducant? Cervice enim tumenti ab Ecclesiae universitate resilierant, et infirmos post se populos quasi sequentes greges trahebant. Veniant igitur ad beatum Job, id est revertantur ad Ecclesiam, et septenario sacrificio tauros et arietes mactandos offerant, qui ut universali Ecclesiae conjungantur, humilitate interveniente, interficiant quidquid prius tumidum de superbo ducatu sapiebant.  quem vanae gloriae amatores si
Abbreviated transcription (Latin):
ueraciter loquit᷑ arroganter infla¬
tur: qͥa ineo speciem arrogantiũ
signat: quo ꝑsensum rectitudinis
intumoris uerba se eleuat. S qͥd
septem sacrificia. duina uox pre¬
cepit᷑ heliu uͦ subunius tantũmͦ
sententiȩ increpatione dereliquis.
nͥ qđ nonnunqͣm heretici. chuinȩ
gĩȩ largitate pfisi. adunitate sg̃
ȩccli̧ redeunt: Qđ bene. ipsa ami¬
corum reconciliatione signat᷑ ꝓ
quib tam̃ beatus iob exorare p̃¬
cipitur: quia nimirũ hereticoꝵ
sacrificia. accepta dõ ẽẽ ñ possuis :
offeratur: ut eius merits.remedi¬
um salutis inueniant: qͣm uerbo¬
rum suorum iaculis impugnan¬
do fenebant. Unde. & septẽ ꝓeis sa¬
cuficia memorantur oblata: qͥa
dum septiformis gr̃e sp̃m confi¬
tentes accipiunt: qͣsi septẽ obla¬
tionib expiant᷑. Hinc inioħis
apocalipsi: ꝑseptenariũ eccłiarũ
numerum. uniuersalis ȩcclesia
designat᷑ Hinc psalomonem: de
sapientia dr. Sapientia ȩdifica¬

Expanded text:
veraciter loquitur arroganter inflaveraciter loquitur arroganter inflatur. Qui in eo speciem arrogantium signat, quo per sensum rectitudinis in tumoris verba se elevat. 733 septem sacrificia, divina vox praecipit; Eliu vero sub unius tantummodo sententiae increpatione derelinquit, nisi quod nonnunquam haeretici, divinae gratiae largitate perfusi, ad unitatem sanctae Ecclesiae redeunt? Quod bene ipsa amicorum reconciliatione signatur, pro quibus tamen beatus Job exorare praecipitur, quia nimirum haereticorum sacrificia accepta Deo esse non possunt, offerantur, ut ejus meritis remedium salutis inveniant, quam verborum suorum jaculis impugnando feriebant. Unde et septem pro eis sacrificia memorantur oblata, quia dum septiformis gratiae Spiritum confitentes accipiunt, quasi septem oblationibus expiantur. Hinc in Joannis Apocalypsi per septenarium Ecclesiarum numerum, universalis Ecclesia designatur . Hinc per Salomonem de sapientia dicitur: Sapientia aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
& ueritatis sensib. eladionis uerba
gui:si aut mala. male: aut bona.
scriptum ẽ Benedic deor& more¬
re. Bene bonũ cheitur cũ recta p̃
dicantur: sic̃ ioħs ait Agite pęni¬
tentiam: apppinquauit enim re¬
gnum cȩloꝵ. Malum benediqi¬
tur: quando ꝑos dicentis. iccireo
uicium exprimit᷑ ut reꝓbetur:
sic̃ paulus ait. Feminȩ eore im
mutauerunt naturalẽ usum: mes̃
usum qͥ ẽ contra natinã. Quo loco.
iut : ut multos. adhonestatis for¬
mam. in honesta narrando.reuoea¬
iet. Male autẽ bonũ dir: cũ rectum
aliqͥd. recto studio ñ ꝓfert᷑ sicut ul¬
luminato cȩco. pharisei dixisse ꝑ¬
hibentur: Iu sis discipulus eius.
Q đ maledictionis utiq dixert̃ stu¬
dio: ñ orationis uodo. Nel sic̃ cay¬
phas aitͥ expedit unum hominẽ
mori ꝓppło: ut ñ tota gens peat
Bonum quippe. s ñ bene locutꝰẽ
quia dum crudelitatem necis ap
petiit᷑ redemptionis grãm ꝓpħa
bene reprehenchtur:qͥa in his quȩ

Expanded text:
et veritatis sensibus elationis verba et veritatis sensibus elationis verba gui: si aut mala male, aut bona scriptum est: Benedic Deo, et morere . Bene bonum dicitur, cum recte recta praedicantur. Sicut Joannes ait: Agite poenitentiam, appropinquavit enim regnum coelorum . Malum bene dicitur, quando per os dicentis idcirco vitium exprimitur, ut reprobetur, sicut Pmutaverunt naturalem usum in eum, qui est contra naturam. quo loco evit, ut multos ad honestatis formam inhonesta narrando revocaret. Male autem bonum dicitur, cum rectum aliquid recto studio non profertur: sicut illuminato caeco pharisaei dixisse perhibentur, Tu sis discipulus eius: quod maledictionis utique dixerunt studio, non orationis voto. vel sicut Caiphas ait, Expedit unum mori pro populo, ut non tota gens pereat. Bonum quippe, sed non bene locutus est: quia dum crudelitatem necis Christi appetiit, redemtionis gratiabona reprehenditur, quia in his quae
Abbreviated transcription (Latin):
contemplantes appetunt.: specu¬
lam dissipare conantur. Intribus
itaq amicor iob nominib tres
rent nequaquam de illo puersa
sentirent. Et nͥ uetustatem contrã¬
herent: innouȩ uitȩ intelligentia
ñerrarent. Et nͥ speculationem bo¬
norum destruerent: nequaquã
eos suꝑna iudcia. tam districto
examine. ꝓuerboꝵ suoꝵ culpa.
sermonib speculationi rectorũ
arrogantum.designatur. Cuius
uerba. non facile intelligimus: nͥ
ea ex subsequenti dñica correptio¬
ne pensemus. Ait nanq de illo
dñs. Quis ẽ. istȩ. inuoluens sen¬
tentias. sermonib impitis: Cũ
ũ dicit sententias. sed ñ ad didit
ꝓtinus. quales: uult ꝓculdubio
bonas intelligi. Nã cum sententiȩ
nominantͣm etiã male chcantur:
male sentiri ñpossunt. Inbono
etiã semꝑ sententias accipimꝰ: q̃sine
reꝓbationis adiectione ponuntur:
sic̃ scriptum ẽ. Sapientior sib ui¬
feruntur. Magna quippe imꝑitia
ẽ humilit̃ dicere nescire qđ chcit:

Expanded text:
contemplantes appetunt, specucontemplantes appetunt, speculam dissipare conantur.  Vet. XIII.  In tribus itaque amicorum Job nominibus, tres rent, nequaquam de illo perversa sentirent; et nisi vetustatis cor traherent, in novae vitae intelligentia non errarent. Et nisi speculationem bonorum destruerent, nequaquam eos superna judicia tam districto examine pro verborum suorum culpa sermonibus speculationi rectorum arrogantium designatur. Cujus verba non facile intelligimus, nisi ea ex subsequenti dominica correptione pensemus. Ait namque de illo Dominus: Quis est iste involvens sententias sermonibus imperitis ? Cum vero dicit sententias, sed non addit protinus quales, vult procul dubio bonas intelligi Nam cum sententiae nominantur, nisi etiam malae dicantur, malae sentiri non possunt. In bono enim semper sententias accipimus quae sine reprobationis adjectione ponuntur, sicut scriptum est: Sapientior sibi viroferuntur. Magna quippe in eo imperitia est humiliter dicere nescire quod dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
apte. & abeodem sc̃õ uid dicitur.
Hispitare cũ deo cupio: prius uos
ostendens fabricatores mendacii.
& cultores ꝑuersoꝵ dogmatum.
Constat gͦ eos. hereticoꝵ typum
gerere: qͦs sc̃s uir redarguit cultui
puersoꝵ dogmatũ deseruire.Qͥa
gͥ iob interpretatur dolens: quo in¬
mirum dolore. uł mediatoris pas¬
multiplici p̃sentis uitȩ fatigatione
cruciatur: amici qͦ eius.exuocabu¬
lo nominis.mentum suȩ indicañ
actionis. Nã eliphar. latina lingua
Er dñi contemptus. Et qͥd aliud
heretici faciunt: nͥ qđ dũ falsa de
deo sentunt. eum suꝑbiendoꝯ
tempnunt: Baldad: interpreta¬
tur. uetustas sola. Bene autẽ om̃s
heretici. inhis quȩ de dño locͣun¬
tur. dũ ñ intentione recta. sed ap¬
peticione temporalis głȩ uideri
p̃dicatores appetunt: uetustas so
quoq latino sermone dr̃ dissipa¬
dio speculȩ uel speculam dissipãs.
Mentes nanq fideliũ. ad contem¬
planda suꝑna se erigunt: s dum
hereti corum uerba. ꝑuertere recta

Expanded text:
 dicitur: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum . Constat ergo eos haereticorum typum gerere, quos sanctus vir redarguit cultui perversorum dogmatum deservire. Quia igitur Job interpretatur dolens, quo nimirum dolore vel Mediatoris pasmultiplici praesentis vitae fatigatione cruciatur, amici quoque ejus ex vocabulo nominis meritum suae indicant actionis. Nam Eliphaz Latina lingua dicitur Dei contemptus. Et quid aliud haeretici faciunt, nisi quod dum falsa de Deo sentiunt, eum superbiendo contemnunt? Baldad interpretatur vetustas sola. Bene autem omnes haeretici in his quae de Domino loquuntur, dum non intentione recta, sed appetitione temporalis gloriae videri praedicatores appetunt, vetustas solquoque Latino sermone dicitur dissipatio speculae, vel speculationem dissipans. Mentes namque fidelium ad contemplanda superna se erigunt; sed dum haereticorum verba pervertere recta
Abbreviated transcription (Latin):
cur ñfiguram uliꝰ beat᷑ iõb insi¬
nuet. qui eum quem uoce ꝓtulit.
etiam passione signauit: Vnde.
& ñ inmerito. lob uidelicet doleis
đr: quia illius inse imaginem ex¬
primit: de quo. pysaiam longe
ante nunciatur: qđ dolores nros
ipse portauit. Sciendum qͦ est.
qđ redemptor nr̃.ꝑsonam unam¬

Expanded text:
cur non figuram illius beatus Job insinuet, qui eum quem voce protulit etiam passione signavit? Unde et non immerito Job videlicet dolens dicitur, quia illius in se imaginem exprimit de quo per Isaiam longe ante annuntiatur quod dolores nostros ipse portavit . Sciendum quoque est quod Redemptor n
Abbreviated transcription (Latin):
Uxor uͦ eius. quȩ eum admalecdrmn¬
dum ꝓuocat: qͥd aliud qͣm pram¬
tatem carnalium significat: Qui.
intra scãm ȩccłiam incorrectis mo¬
rib posit. eo duriꝰ uitã fideliũ.
qͥa dum uitari afidelib. qͣsi fide¬
les nequeunt: tanto graui. qͣnto
tur: hereticoꝵ figurã exprimut̾̃.
qui sub specie consulendi agunt
negocium seuiendi. Unde adbea¬
tum iob. dũ ꝓ dño uerba faciua.
ãdño repbantur: qͥa uidelicet om¬
nes heretci. dum dm defendere

Expanded text:
Uxor vero ejus, quae eum ad maledicendum provocat, quid aliud quam pravitatem carnalium signat? Qui intra sanctam Ecclesiam incorrectis moribus positi, eo durius vitam fidelium ia dum vitari a fidelibus quasi fideles nequeunt, tanto gravius quanto tur, haereticorum figuram exprimunt, qui sub specie consulendi agunt negotium seducendi. Unde et ad beatum Job dum pro Domino verba faciunt, a Domino reprobantur, quia videlicet omne
Abbreviated transcription (Latin):
sermonib.etiã remotis allegoria¬
rum umbris. qͣs depressis altȩ
noctis tenebris. chorusci more ꝑ¬
transeuntis. intermicat cum dr̃.
Scio. qđ redemptor m̃s uiuit: & in
carne mea uidebo dm. Hoc nimi¬
rum. innocte hystoriȩ. paulus lum̃
inuenerat: cũ cdicebat. Om̃s in moy¬
sen baptirati sunt: innube. & in
mari.Om̃s eandẽ escã manduca

Expanded text:
sermonibus, etiam remotis allegoriasermonibus, etiam remotis allegoriarum umbris, quasi depressis altae noctis tenebris, corusci more pertranseuntis intermicat, cum dicitur: Scio quod Redemptor meus vivit, et in carne mea videbo Deum . Hoc nimirum in nocte historiae, Paulus lumen invenerat, cum dicebat: Omnes in Moyse baptizati sunt in nube et in mari, et omnes eamdem escam
Abbreviated transcription (Latin):
rum. ȩstimet int uerba deliquis¬
se. Satan quippe temptationẽ
illius expetiit: s d̾s qui huic hc̃¬
laudauerat:. inseipso. eius intenti¬
onem certaminis accepit. Quisqͥs
gͦ beatũ iob deliquisse suis sermo¬
nib quentur: qͥd aliud qͣm dm.
qui ꝓillo ꝓposuit ꝓdidisse con¬
fructifens arborib similes. nonso¬
lum pulchri sunt ꝑspeciem. sed
etiã utiles ꝑubertatem: sic eoꝵ
uita pensanda ẽ: ut cum miram᷑
quȩ sit uiriditas inhystoria. inue¬
mamus quanta sit ubertas inal¬
legoria: quatinus cum blandũ
ẽ qđ infoliis redolet᷑ cognoscam̃.
& qͣm dulce sit qđ infructib sapit.
ineorum uita & lingua respler¬
deat: qui eos ut resplendere me¬
reantur. illustrat. Nam cũ indene¬
bris lumen lucernȩ accenditur:
prius lucerna eadem quȩ uideri
cetera efficit. uidetur. Unde neces¬
Se ẽ. ut si uerȩ intendimus illums¬
nata cernere: studeamus mentis
ocłos.adipsum illumnans lum̃
apire. Quod. & meisdem beati iob

Expanded text:
rum aestimet inter verba deliquisse. Satan quippe tentationem illius expetiit; sed Deus, qui hunc laudaverat, in seipso ejus intentionem certaminis accepit. Quisquis ergo beatum Job deliquisse in suis sermonibus queritur, quid aliud quam Deum, qui pro illo proposuit, perdidisse confructiferis arboribus similes, non solum pulchri sunt per speciem, sed etiam utiles per ubertatem, sic eorum vita pensanda est, ut cum miramur quae sit viriditas in historia, inveniamus et quanta sit ubertas in allegoria; quatenus cum blandum est quod in foliis redolet, cognoscamus et quam dulce sit quod in fructibus sapit. in eorum vita et lingua resplendeat, qui eos ut resplendere mereantur illustrat. Nam cum in tenebris 731 lucernae lumen accenditur, prius lucerna eadem, quae videri caetera efficit, videtur. Unde necesse est ut si vere intendimus illuminata cernere, studeamus mentis oculos ad ipsum illuminans lumen aperire. Quod et in eisdem beati Job
Abbreviated transcription (Latin):
cłia. Beatus gͥ iob. qui mediators
tẏpum eo uerius tenuit. quo pas¬
Sionem illius. ñloquendo tantũ¬
mͦ. s etiã patiendo ꝓphauit: cũ
indictis factisq suis. expressione
redemptoris innititur: repente.
adsignificationẽ corꝑis aliqͣndo

Expanded text:
ia . Beatus igitur Job, qui Mediatoris typum eo verius tenuit quo passionem illius, non loquendo tantummodo, sed etiam patiendo prophetavit, cum in dictis factisque suis expressioni Redemptoris innititur, repente ad significationem corporis aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
bus. oꝑa bona ꝑficit. quȩ concu¬
piscit. Dauid ꝓph̃a conclusio¬
nem angustioris aspexerat. cũ
dicebat. Saluam fecisti deneces¬
sitatib animã meam: nec con¬
clusisti me inmanus inimici.
Latissimȩ autem saluatum sens¬
uerat: tum subderet dicens. St¬
tiuisti in loco spacioso pedes me¬
os. Inspacioso quippe loco. pe¬
des stabiliti sunt: quando ad
congruentia bona tendinꝰ: ꝙ
nulla difficultate p̃pedimur.
Quasi enim ꝑlatũ locum. qͦ uoli¬
mus. ꝑgimus: quia nullis ob¬
iectis difficultatib angustiam᷑.¬

Expanded text:
bus, opera bona perficit, quae concupiscit. David propheta conclusionem angusti oris aspexerat, cum dicebat: Salvam fecisti de necessitatibus animam meam, nec conclusisti me in manibus inimici . Latissime autem salvatum se noverat, cum subderet, dicens: Statuisti in loco spatioso pedes meos. In spatioso quippe loco pedes stabiliti sunt, quando et ad congruentia bona tendimus, et nulla difficultate praepedimur. Quasi enim per latum locum, quo volumus, pergimus, quia nullis objectis difficultatibus angustam
Abbreviated transcription (Latin):
culpa enim flagellatũ credicdi
et iccirco eum mos angustum
cecidisse iudicauit. Quo enim
ualidiorib uiditeũ plagis if¬
fici: eo deteriorib credidit mic¬
tatib pregrauari: ꝓfect̾o nesciens
qđ flagella eius augmentum es¬
sent meriti: non pena peccati.
Cum uͦ eum inos angustum ee¬
cidisse fateat᷑: adhuc quasi late
exsequitur. in quanta iob ꝓfun¬
ditate teneatur: cicens Et ñ¬

Expanded text:
tum credidit, et idcirco eum in os angustum cecidisse judicavit. Quo enim validioribus vidit eum plagis affici, eo deterioribus credidit iniquitatibus praegravari, profecto nesciens quod flagella ejus augmentum essent meriti, non poena peccati. Cum vero eum in os angustum cecidisse fateatur, ad huc quasi latius exsequitur in quanta Job profunditate teneatur dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
se. Omne peccatum.fundam̃¬
tum non habet: quia ñ ex pr̃a
nadura subsistit. Malum qͥrs
sine substantia ẽ: qđ tamen ll¬
cunq sit. boni natura coalescit.
Igitur os angustum. nullum dr¬
subt̃ se habere fundamentũ: qͥa
peccatum inquinatio. subsisten¬
di ius non habet ꝓprium. Quia
uͦ afundo dr fundamentum: pos¬
sumus etiam fundamentum ꝓ
fundo positum ñinconuenient̃
accipe: sic̃ auditus abaure dr
ettamen plerumq ipsa auris au¬
ditus nomine designatur. Cum
gͦ diceret os angustum: explere
ꝓfundi uoraginem uolens: subdi¬
dit: et ñ habentis fundamentũ
subter se.Quem enim rapit ini¬
quitas: infernus absorbet. Infer¬
nus uͦ rectȩ fundũ non habere dr̃.
quia quisquis abillo rapitur: i
namq eius explere latitudinẽ
uolens ꝓph̃a: ait. Dilatauit in¬
fernus animam suã: et aꝑuit
os suum. absq ullo termino.Sic̃
gͦ sine termino dilatatus dicit᷑
quia adse plurimos trahit: ita
sine fundo altus ñ incongruȩ

Expanded text:
Omne peccatum fundamentum non habet, quia non ex propria natura subsistit. Malum quippe sine substantia est. Quod tamen, utcunque sit, in boni natura coalescit. Igitur os angustum nullum subter se dicitur habere fundamentum, quia peccati inquinatio subsistendi jus non habet proprium. Quia vero a fundo dicitur fundamentum, possumus etiam fundamentum pro fundo positum non inconvenienter accipere, sicut auditus ab aure dicitur, et tamen plerumque ipsa auris auditus nomine designatur. Cum ergo diceret os angustum, explere profundi voraginem volens, subdidit: Et non habente fundamentum subter se. Quem enim rapit iniquitas, infernus absorbet. Internus vero recte fundum non habere creditur, quia quisquis ab illo rapitur, innamque ejus explere latitudinem volens propheta, ait: Dilatavit infernus animam suam, et aperuit os suum absque ullo termino . Sicut ergo sine termino dilatatus dicitur qui ad se plurimos trahit, ita sine fundo altus non incongrue
Abbreviated transcription (Latin):
nientib: n sex ȩtates humanige¬
neris designantur: Quȩ de uia
porte suꝑioris ueniunt: qͥa ãcon¬
ditione paradysi. sic̃ ab ingressu
mundi asuꝑiorib generationib
euoluunt᷑. Quȩ porta adaquilo¬
nem respicit: qͥa uidelicet mens.
humani generis uiciis aꝑta. nisi
calorem caritatis deserens. torpo¬
rem mentis appeteret: adhanc
mortalitatis latitudinẽ ñ exissec
Et uniuscuiꝰq uas interitus inma¬
nu eius: qͥa unaquȩq generatio
singulis quibq ȩtatib euoliita.
ante redemptoris aduentũ. iN
sua oꝑatione habuit: unde penã
dampnatonis sumpsit. Uir qͦ
unus inmedio eoꝵ: uestit᷑ lineis.
Quia redemptor nr̃.etã de sac̃do¬
tali tribu. iuxta carnẽ parentes
habere dignatus ẽ: uestit᷑ lineis
uenire ꝑhibetur. Uel certe. quia li¬
num deterra.ñ autẽ sicut lana.
de corruptibili carne nascitur:
qͥa indumentũ sui corꝑis exma¬
tre uirgine. ñ autẽ excorruptio¬
ne commirtionis sumpsit: pro

Expanded text:
ni generis designantur? Qui de via portae superioris veniunt, quia a conditione paradisi, sicut ab ingressu mundi, a superioribus generationibus evolvuntur. Quae porta ad Aquilonem respicit, quia videlicet mens humani generis vitiis aperta, nisi calorem charitatis deserens torporem mentis appeteret, ad hanc mortalitatis latitudinem non exisset. Et uniuscujusque vas interitus in manu ejus, quia unaquaeque generatio singulis quibusque aetatibus evoluta, ante Redemptoris adventum in sua operatione habuit, unde poenam damnationis sumpsit. Vir quoque unus in medio eorum vestitus lineis, quia Redemptor noster, etiam de sacerdotali tribu juxta carnem parentes habere dignatus, vestitus lineis venire perhibetur. Vel certe quia linum de terra, non autem sicut lana de corruptibili carne nascitur, quia indumentum sui corporis ex matre virgine, non autem ex corruptione commistionis sumpsit, p
Abbreviated transcription (Latin):
Abherbarum qͥppe foliis. quȩ huc
illucq molliter defluunt: surgñ¬
tia frugũ grana solidant᷑. Bene
dño. dum positionem nobis sui
corꝑis insinuare studuit. hȩc me¬
ntoꝵ incrementa signauit. Ait
enim. Audiui uocẽ uerboꝵ: &au

Expanded text:
Ad herbarum quippe foliis, quae huc Ad herbarum quippe foliis, quae huc illucque molliter defluunt, surgentia frugum grana solidantur. VetDomino, dum positionem nobis sui corporis insinuare studuit, haec meritorum incrementa signavit. Ait enim: Audivi vocem ve
Abbreviated transcription (Latin):
deinde spicas: deinde plenũ fru
etiã finem subrogat dicens. Et
cũ se ꝓduxerit fructus: statim
mittit falcem: qm̃ uenit tempꝰ
mess is. Ecce ueritatis uoce. ꝑqͣ
litates frugum: distincta sunt
incrementa meritoꝵ. Ait enĩ
Primum herbã: deinde. spicas:
deinde. plenũ frumentũ inspico
Annon herba adhuc tunc fuerat
petrus: cum abancillȩ ore subito
unius flatu sermonis. inflexus
ẽ Iam quidẽ ꝑ deuotionẽ uir¬
dis: sed adhuc ꝑ infirmitatẽ te¬
ner: Plenum uͦ frumentum IN
spica muentus ẽ: quando ꝑse¬
quentib principib resistebat. di¬
cens. Obedire oportet deo:magis
quã hominib. Plenũ frumentũ¬
tridura ꝑsecutionis dot uerbera
ꝑtulit: et tamen nequaqͣm pale¬
arum more. imminutus ẽ sed gͦ¬
num integrum mansit Paulisꝑ
quippe inunaquẽq anima. ul
ita dicã interȩ gr̃ẽ humor exub̾at:
ut herba infrugem crescat. Nemo
gͦ quemlibet ꝓrimũ cũ adhuc her¬
bam uidet: defrumento desꝑet.

Expanded text:
deinde spicam, deinde pdeinde spicam, deinde puoque etiam finem subrogat, dicens: Et cum ex se produxerit fructus, statim mittit falcem, quoniam venit tempus messis. Ecce Veritatis voce per qualitates frugum distincta sunt incrementa meritorum. Ait enim: Primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum in spica. An non herba adhuc tunc fuerat Petrus cum ab ancillae ore subito unius flatu sermonis inflexus est, jam quidem per devotionem viridis, sed adhuc per infirmitatem tener. Plenum vero frumentum in spica inventus est quando persequentibus principibus resistebat, dicens: Obedire oportet magis Deo quam hominibus . Plenum vero frumentutritura persecutionis tot verbera pertulit, et tamen nequaquam palearum more imminutus est, sed granum integrum mansit. Paulisper quippe in unaquaque anima, ut ita dicam, internae gratiae humor exuberat, ut herba in frugem crescat. Nemo ergo quemlibet proximum, cum adhuc herbam videt, de frumento desperet.