comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ri ualeamus. Unde. illic p̃missũẽ
Ostendisti. ꝓpło tuo dura: flagella
uidelicet scłi: quȩ. secuturũ grauiꝰ
iudicii diem precurrunt. Potasti noᷤ
uino compunctionis: ut trena gau¬
dia. inlacrimis uerterentur. Bedisti
metuentib te significationẽ: ut fu¬
giant afacie arcus.Ac. si diceret. hoc
tp̃s. miscdiȩ ẽ: ulud tempꝰ iudicii
erit ꝑista gͦ hui temporis flagella
es. quando ñparcens iuchcas: qͥ sic
districtȩ mͦ ꝑcutis. q̃n parcis. Aliqñ
autẽ ꝑarcum: etiã sacra scriptura si¬
gnat᷑ Ipsa quippe arcꝰ eccł̃ie: ipsa ar¬
cus ẽ dñi: de quo adcorda hominũ.
sic̃ ferientes sagittȩ: sic terrentes sen¬
tentiȩ ueniunt. Unde rect̾ȩ qͦ per
psalmistam dr. Areum fuuĩ tetenct.
&. parauit illũ: & mipso. parauit ua¬
sa mortisͥ sagitas suas ardentib
effecit. Arcũ nanq suũ dñs teten¬
dit: qͥa cunctis peccatorib. ꝑscriptũ¬
rã sacram. minas exhibuit. Inquo

Expanded text:
ri valeamus. Unde illic praemissum est: « ri valeamus. Unde illic praemissum est: « Ostendisti populo tuo dura, » flagella videlicet saeculi, quae secuturum gravius judicii diem praecurrunt. « Potasti nos vino compunctionis, » ut terrena gaudia in lacrymas verterentur. « Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus. » Ac si diceret: Hoc tempus misericordiae est, illud tempus judicii erit. Per ista ergo hujus temporis flagella es, quando non parcens judicas, qui sic districte modo percutis quando parcis. Aliquando enim per arcum etiam sacra Scriptura designatur. Ipsa quoque arcus Ecclesia, ipsa arcus est Domini. De quo ad corda hominum sicut lerientes sagittae, sic terrentes sententiae veniunt. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: « Arcum suum tetendit et paravit illum, et in ipso paravit vasa mortis, sagittas suas ardentibus effecit . » Arcum namque suum Dominus tetendit, qui cunctis peccatoribus per Scripturam sanctam minas exhibuit. In quo
Abbreviated transcription (Latin):
aut gauchum. aut corona głe: ñne
sam głam deplorat: cum fideles suoᷤ.
aduitam ueterem redire considerat.
Ait enim. Dicebã: glła mea semꝑ inno¬
uabit᷑: qͥa eos qͦs inse noue uite mi¬
litare credidit: uetustis desideriis
seruire cognoscit. Ait̾ autem nomi¬
ne. insacro eloquio.aliquando ma¬
lorum insidiȩ.aliquando.Mies iudi¬
cii: aliquando uͦ. ipsa eadem sacra
eloquia designantur. farcũ qͥppe.
insidiȩ figurantur: sic̃ ꝑpsalmistã
di. Intenderunt arcum: rẽ amaram.
signatur: sic̃ ꝑeundem. rursũ psal
mistam dr. Ostendisti ppło tuo
dura: potasti nos uino conpunc¬
tionis. Dedisti metuentib te signifi¬
cationem: ut fugiant afacie arcus.
Inarcu enim. qͣnto longe trahit᷑ cor¬
da: tanto deeo districtior exit sagit¬
ca. Sic nimirum. sic extremi iudi¬
cii ches. qͣnto longe differtur ut ue¬
mat: tanto cum uenerit. de illo di¬
strict̾ior sententia ꝓcedit. Iccirco ali¬
his correcti. paratiores tunc inueni¬

Expanded text:
aut gaudium, aut corona gloriae? nonne aut gaudium, aut corona gloriae? nonne sam gloriam deplorat, cum fideles suos ad vitam veterem redire considerat. Ait enim: Dicebam: Gloria mea semper innovabitur, quia eos quos in se novae vitae militare credidit, vetustis desideriis servire cognoscit. ne in sacro eloquio aliquando malorum insidiae, aliquando dies judicii, aliquando vero ipsa eadem sacra eloquia designantur. Per arcum vero insidiae figurantur, sicut Psalmista dicit: « Intenderunt arcum, rem amaram . signatur, sico tuo dura, potasti nos vino compunctionis. Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus . » In arcu enim quanto longius trahitur chorda, tanto de eo districtior exit sagitta. Sic nimirum sic extremi judicii dies, quanto longe differtur ut veniat, tanto cum venerit de illo districtior sententia procedit. Idcirco auhis correcti paratiores tunc inveni
Abbreviated transcription (Latin):
tesueterem hominẽ cũ actib suis:
et induentes nouum.Hinc rursus
ait. Uetus homo nr̃ simul crucifi¬
xus ẽ. Hinc. psalmista. typo huma¬
ni generis loquens: inter maligno
sp̃s dep̃hensus: hc̃ Inueteraui int̃
om̃s inimicos meos. Aferuore &¬
enĩ mentis. uł int̃spĩtales inimicoᷤ.
uel int̃carnales quosqr ꝓrimos.
ipso aliquo mͦ uiuend usu ueteri¬
scimus: & assumpte nouitatis spe¬
ciem fuscamus. Aqua tam̃ uetu¬
state. cotidie si studia circumspec¬
tionis inuigient: orando. legendo.
bene  uiuendo.renouamur: qͥa uita
nr̃a dum lacrimis lauatur: bonis
oꝑib exercetur: scĩs meditationib
tendit᷑: adnouitatẽ suã sine cessatio¬
ne reparatur. Beatus gͥ iob. sic sua
narrat. ut nr̃a significet: quia scã ec¬
cłia. cũ fideles suos conspic̃ adiuite
ueteris culpas redire: eos. quos no¬
uitatem mentis intuetur ꝑdere. co¬
gitur plorare. Precdicator quippe egre¬
gius: discipulis dic̃. Que ẽ. enĩ ña speᷤ

Expanded text:
ibus suis, et induentes novum . Hinc rursus ait: Vetus homo noster simul crucifixus est . Hinc Psalmista ex typo humani generis loquens, inter malignos spiritus deprehensus dicit: Inveteravi inter omnes inimicos meos . A fervore etenim mentis vel inter spiritales inimicos, vel inter carnales quosque proximos, ipso aliquo modo vivendi usu veterascimus, et assumptae novitatis speciem fuscamus. A qua tamen vetustate quotidie si studia circumspectionis invigilent, orando, legendo, bene vivendo renovamur, quia vita nostra dum lacrymis lavatur, bonis operibus exercetur, sanctis meditationibus tenditur, ad novitatem suam sine cessatione reparatur. Beatus igitur Job sic sua narrat, ut nostra significet, quia sancta Ecclesia cum fideles suos conspicit ad vitae veteris 633 culpas redire, eos quos novitatem mentis intuetur perdere, cogitur plorare. Praedicator quippe egregius discipulis suis dicit: Quae est enim nostra spes,
Abbreviated transcription (Latin):
se iam de intima tranquillitate
securi sunt: animarũ eustocham
sortiantur. S qͥs hȩc temptado¬
nũ p̃lia sibi ꝑfectȩ subigat. cum
paulus dieat: uideo aliã legem
inmenbris meis.repugnantẽ legi
mentis meȩ & captiuum medu¬
centẽ in legẽ peccati: S aliudẽ
bella fortit᷑ ꝓpeti: aliud bellis e¬
neruiter expugnari. Inistis exer¬
cetur intus. ne extolli debeat: in
illis omnimͦ extinguit᷑ ne subsi¬
stat. Qui gͥ scit fortit temptato¬
nem ferre certaminis: & cũ. tẽp¬
tatione concutitur. multa arce
p̃sidet quiets: hic etiã apud se¬
mecipsũ subseipso ẽẽ contentio¬
nes uicior conspicit: qͥb nulla
fractus delectatione consentit.
& dm homini ñ equabo.Nescio
enim quamdiu subsistã: & si pꝰt
modicum tollat me factor ms.
hic subsistat.uł quando addes
iudicium tollat᷑ ignorat. Et be¬
ne ait. post modicũ tollat me fac¬
tor m̃s: qͥa quamlibet longum

Expanded text:
se jam de intima tranquillitate securi sunt, animarum custodiam sortiantur. Sed quis haec tentationum praelia sibi perfecte subigat, cum Paulus dicat: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati ? Sed aliud est bella fortiter perpeti, aliud bellis enerviter expugnari. In istis exercetur virtus, ne extolli debeat; in illis omnimodo exstinguitur, ne subsistat. Qui igitur scit fortiter tentationem ferre certaminis, et cum tentatione concutitur in alta arce praesidet quietis, quia etiam apud semetipsum sub seipso esse contentiones vitiorum conspicit, quibus nulla fractus delectatione consentit. et Deum homini non aequabo. Nescio enim quamdiu subsistam, et si post modicum tollat me Factor mhic subsistat, vel quando a Deo in judicio tollatur, ignorat. Et bene ait: Post modicum tollat me Factor meus, quia quamlibet longum
Abbreviated transcription (Latin):
iam inipsa aduersitats temp¬
tadione consideras. quo frustra
prius dete magna elatus estima¬
bas. Quȩ uidelicet magnitudo.
iccuco absq tribulatione depo¬
nenda dicitur: quia nimirum.
cum ꝑtemptationem humilitaᷤ
ꝓficit᷑ ꝓsꝑa ẽ ipsa aduersitas: qͣ
mentem. abelatione custodit. S
tamen. sine magna tribulatio¬
ne non agitur: cum tranquilla
mens.irruente temptatione qͣsi
repentino hoste.curbatur Ipsa
namq temptationis aduersitas.
dum se menti inserit: quasdam
milla denebras gignit: eamq.
obscuntate suȩ amaritudinis
durbat: quȩ. apud se dudũ uir-¬
tutum dulcedine irradiante cla¬
nierat. Unde. & aptȩ subiungit᷑.¬
hicur: cum sub orta de tempta¬
tione tristicia. consolatione con¬
cita non finitur. Nox ꝓtrahitur.
quia meror animi confusis co¬
gitationib elongatur. Nam dũ¬
mens posita intemptatione. con¬
siderat qđ auututis suȩ pristina
soliditate repellitur. suꝑductis

Expanded text:
am in ipsa adversitatis tentatione consideras quam frustra prius de te magna elatus aestimabas. Quae videlicet magnitudo idcirco absque tribulatione deponenda dicitur, quia nimirum cum per tentationem humilitas proficit, prospera est ipsa adversitas quae mentem ab elatione custodit. Vet. XXXVIII. Sed tamen sine magna tribulatione non agitur, cum tranquilla mens irruente tentatione quasi repentino hoste turbatur. Ipsa namque tentationis adversitas dum se menti inserit, quasdam in illa tenebras gignit, eamque obscuritate suae amaritudinis turbat, quae apud se dudum virtutum dulcedine irradiante claruerat. Unde et apte subjungithitur cum suborta de tentatione tristitia consolatione concita non finitur. Nox protrahitur quia moeror animi confusis cogitationibus elongatur. Nam dumens posita in tentatione considerat quod a virtutis suae pristina soliditate repellitur, superductis
Abbreviated transcription (Latin):
cessatione reprehendunt.Nec ta¬
men hac de re iam gaudia securi¬
tats sumunt: qͥa abillo se uider
considerant: qui ineis & illa ui¬
det: quȩ uidere ipsi insemecipsis
non ualent. ftquidẽ beatus iob.
ꝑfectionis uitam inter ueteres
tenuit: sed quia eius intentio. ad
redemptoris aduentũ ꝓpħico sp̃u
erumpit: inilliꝰ p̃ceptis pensat. ip¬
se quã multa de ꝑfectione minus¬
U. habeat. Vnde. & subdit. Si ambu

Expanded text:
cessatione reprehendunt. Nec tacessatione reprehendunt. Nec tamen hac de re jam gaudia securitatis sumunt, quia ab illo se videri considerant qui in eis et illa videt quae videre ipsi in semetipsis non valent. Et quidem beatus Job perfectionis vitam inter veteres tenuit; sed quia ejus intentio ad Redemptoris adventum prophetico spiritu erumpit in illius praeceptis, pensat ipse quam multa de perfectione minus habeat. Unde et subdit: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinã balaam. Hinc angelo
tyartirȩ d̃r. Noui oꝑa tua. et cari¬
tatem. & fidem. & ministeriũ. &
patientiam tuã: & oꝑa tua nousˢ
et seducere seruos meos. et forni
cari & manducare ydolotẏtum.
Ecce bona memorat: nec tamen
resecanda mala sine penitenta
relaxat: qͥa scilicet sic singuloꝵ
uias considerat. sic gressus enume¬
rans pensat: ut subtili examine
ꝑpendat. uel quantũ quisq ad
bona ꝓficiat: uel qͣntũ admala
deuians. suis ꝓuectib contrachi¬
cat Incrementũ quippe meritoꝵ.
qd bonȩ uitȩ studiis augetur:
plerumq. mali admixtione retra¬
hitur. Et bonũ qđ animꝰ oꝑando
construit. hoc alia ꝑpetrando ꝑ¬
uertit. Unde scĩuiri. tanto se sub¬
tilius ieogitatione constringuñ:
qͣnto & asuꝑno iudice districtius
considerari conspitiunt. Mentẽ
quippe discugunt: inuenire si
qua deliquerint. querunt: uttan¬
to fiant inreprehensibiles iuhcs
qͣnto semecipsos cotidie & sine

Expanded text:
doctrinam Balaam. Hinc angelo doctrinam Balaam. Hinc angelo Thyatirae dicitur: Novi opera tua, et charitatem, et fidem, et ministerium, et sapientiam tuam, et opera tua noet seducere serucari, et manducare idolothytum . Ecce bona memorat, nec tamen resecanda mala sine poenitentia relaxat, quia scilicet sic singulorum vias considerat, sic gressus enumerans pensat, ut subtili examine perpendat vel quantum quisque ad bona proficiat, vel quantum ad mala devians suis profectibus contradicat. Incrementum quippe meritorum, quod bonae vitae studiis augetur, plerumque mali admistione retrahitur; et bonum quod animus operando construit, hoc alia perpetrando pervertit. Unde sancti viri tanto se subtilius in cogitatione constringunt, quanto a superno judice districtius considerari conspiciunt. Mentem quippe discutiunt, invenire si qua dereliquerint quaerunt, ut tanto fiant irreprehensibiles judici, quanta semetipsos quotidie et sine
Abbreviated transcription (Latin):
uocis qd ẽ. fatuȩ reum grhennȩ P
gradus etenim culps. creuit ordo
sententiȩ: quia iniudicio adhuc cau¬
sa discutitur: inconcilio autẽ iam
causȩ sententia definitur: ingehen¬
na uͦ ignis. ea quȩ deconcilio egre¬
ditur sententia expletur. Quia gͥ
humanorum actͥuũ dñs subtili
examine gressus enumerat: ira
sine uoce. iudicioͬ ira inuoce. conci¬
lio: ira uͦ inuoce atq sermone. ge¬
hennȩ ignib mancipat᷑. Hanc
subtilitatem considerationis eius
Fortissimȩ. magnȩ potens. dñs ex-
ercituum nom̃ tibi: magnus con¬
silio. incomp̃hensibilis cogitatu:
cuius ocłi aꝑti sunt suꝑ om̃s ui¬
considerat: ut in uno qͦ nr̃m. nec
ea quȩ remiineret bona pretereat:
nec mala quȩ uidelicet chsplicent.
sine increpatione derelinquat. hĩc
redarguit dicens. Scio uͥ habitas:
ubi sedes õ sathane: et tenes nom̃
meum: & nnegasti fidẽ meã. Et
paulopost. Sedhabeo aduersũ
te pauca: quia habes illic tenenteᷤᷤ

Expanded text:
vocis quod est fatue, reum gehennae igvocis quod est fatue, reum gehennae ignis. Per gradus etenim culpae crevit ordo sententiae, quia in judicio adhuc causa discutitur, in concilio autem jam causae sententia definitur, in gehenna vero ignis ea quae de concilio egreditur sententia expletur. Quia igitur humanorum actuum Dominus subtili examine gressus enumerat, ira sine voce, judicio; ira in voce, concilio; ira vero in voce atque sermone, gehennae ignibus mancipatur. Hanc subtilitatem considerationis ejus Fortissrtutum - nomen tibi! magnus consilio et inconprehensibilis cogitatu, cuius oculi aperti sunt super omnes uiconsiderat, ut in unoquoque nostrum, nec ea quae remunerat bona praetereat, nec mala quae videlicet displicent sine increpatione derelinquat. Hinc redarguit, dicens: Scio ubi habitas, ubi sedes est satanae: et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Et paulo post: Sed habeo adversum te pauca, quia habes illic tenentes
Abbreviated transcription (Latin):
post. Ueri adoratores adorabunt
patrẽ: inspũ & ueritate. Nã & pater
tales querit: qui adorent eũ. Incor¬
de gͦ ẽẽ gressus insinuat: qͣndo &
ut ueniamus uocat: & tam̃ motu
corꝑis. nequaqͣm nos adalia trans
merat gressus: ut neminutissi¬
mȩ quidẽ cogitationes. eius uu¬
dicio. ac uerba teniussima. que
apud nos usu uiluerunt. indiscus¬
sa remaneant.Hine. & enĩ chere
Qui nascitur fñ suo: reus erit iudi¬
cio. Qui dixerit frĩ suo racha: reus
erit concilio. Qui dixerit fatuȩ:
reus erit gehennȩ ignis. Racha
quippe. inhebrȩo eloquio: uox in¬
deriectionis ẽ. Quȩ qͥdẽ animũ irascen¬
tis ostendit: nec tam̃ plenũ uerbũ
iracundiȩ exprimit. Oriꝰ gͦ ira repre¬
hendit᷑ sine uoce: postmodũ uͦ ira
cũ uoce sed nec dũ pleno uerbo for¬
ira redarguitur: quȩ cũ excessu
uocis expletur. etiã ꝑfectione ser-¬
monis. Et notandum. qđ inira ꝑ¬
hibet reum eẽ iudicio: inuoce irȩ.
qđ ẽ racha. reum concilio:inuerbo

Expanded text:
adorabunt Patrem in spiritu et veritate, nam et Pater tales quaerit qui adorent eum . In corde ergo esse gressus insinuat, quando et ut veniamus vocat et tamen motu corporis nequaquam nos ad alia transimerat gressus, ut ne minutissimae quidem cogitationes ejus judicio ac verba tenuissima, quae apud nos usu viluerunt, indiscussa remaneant. Hinc enim dicit: Qui irascitur fratri suo, reus erit judicio. Qui dixerit fratri suo: Racha, reus erit concilio. Qui dixerit: Fatue, reus gehennae ignis . Racha quippe in Hebraeo eloquio vox interjectionis est, quae quidem animum irascentis ostendit, nec tamen plenum verbum iracundiae exprimit. Prius ergo ira reprehenditur sine voce, postmodum vero ira cum voce, sed necdum pleno verbo forira redarguitur, quae cum excessu vocis expletur etiam perfectione sermonis. Et notandum quod in ira perhibet reum esse judicio; in voce irae, quod est racha, reum concilio; in verbo
Abbreviated transcription (Latin):
curramus ꝓpositũ nobis certa¬
men: aspicientes inauetorẽ fich̃.
& consummatorem illm: qui ꝓ¬
posito sibi gaudio. sustinuit
crucem. confusione contempta.
Adhoc itaq dñs apparcut icas¬
ne: ut humanã uitã admonendo
excitaret: exempla p̃bendo accen¬
deret: moriendo redimeret: re

Expanded text:
curramus ad propositum nobis certamen, aspicientes in auctorem fidei, et consummatorem Jesum: qui proposito sibi gaudio, sustinuit crucem, confusione contempta . Ad hoc itaque Dominus apparuit in carne, ut humanam vitam admonendo excitaret, exempla praebendo accenderet, moriendo redimeret, re
Abbreviated transcription (Latin):
infimis desideriis mergit. Aliena
autem corda humanis ocłis clau¬
sasunt: & nescitur qͥ repellitur:
qͥa penetrare nequeunt. quȩ abu¬
noquoq cogitantur. Nam sȩpe
corde ꝑuerso necdum ꝓcessit usq
adeffectum oꝑis deliberatio cogi¬
tationis: & adhuc fortasse ꝑhabitũ
gatur. Sed talis quilibet istȩ. tẽ
ante oculos interni iudicis ceci¬
dit: cum abappetendis interio¬
rib ꝑdesiderium exiuit. Nonnun¬
quam uͦ alii post malȩ oꝑationis
usum. adspem cȩlestem subito a¬
more reuiuiscunt: & qui inpu̾sa
actione se sparserant: adsinum in¬
temȩ retractationis. semetipsos in¬
crepando recolligunt. Hos adhuc
respicientes homines.quales du¬
dum inope nouerant. tales putãt:
at contra illi. ꝑ districte considera¬
dioniꝰ exam̃ uitã suã qͣlẽ recolunt.

Expanded text:
infimis desideriis mergit. Aliena infimis desideriis mergit. Aliena autem corda humanis ocsa sunt, et nescitur qui repellitur, quia penetrari nequeunt quae ab unoquoque cogitantur. Nam saepe de corde perverso necdum processit usque ad effectum operis deliberatio cogitationis, et adhuc fortasse per habitum gatur. Sed talis quilibet iste tunc ante oculos interni dit, cum ab appetendis interioribus per desiderium exivit. Nonnunquam vero alii post malae operationis usum ad spem coelestem subito amore reviviscunt; et qui in perversa actione se sparserant, ad sinum internae retractationis semetipsos increpando recolligunt. Hos adhuc respicientes homines quales dudum in opere noverant, tales putant. At contra illi per districtae considerationis examen vitam suam qualem fuisse recolunt
Abbreviated transcription (Latin):
peis. hoc cotidie agitur: sed qͥa
adhuc finis pardum utrarumq
non cernitur minus timetuiz:
Nunqͣm emim culpã suã reꝓb nisi
mnpęna cognoscunt. Et qͥa pȩna
differtur: culpa despicitur. Labun¬
tur enim abstatu iusticiȩ: & locũ
sed eo lapsum suũ negligunt: qd̃
interitũ qui se mȩternum maneat.
ñ attendunt. Si enim adillud qd̃
illic passuri sunt. oculos suos mit¬
terent. hoc qđ hic faciunt timent.
Cunctis autem liquet qđ inilla ex¬
trema requisitione examen pub¬
licum facturus ẽ. omp̃s ds: utali¬
os adtormenta deserat: alios ad
participationẽ regni cȩlestis ad¬
mittat S hoc nunc secreto iu¬
dicio cotidie agitur: qđ tunc in¬
publico demonstratur. Nam iustȩ
ac miscditer singulor corda uel
examinans uel chsponens: alios
mexteriora respuit: alios adea
quȩ sunt intrinsecus. trahit. Hos
accendit inderna appetere: illos.
ꝓuoluptatib suis deserit exterio¬
ra cogitare. Horum mentem ad
suꝑna ergit: illor ꝑsuꝑbiam in

Expanded text:
Hoc quotidie agitur. Sed quia adhuc finis partium utrarumque non cernitur, minus timetur. Nunquam enim culpam suam reprobi nisi in poena cognoscunt. Et quia poena differtur, culpa despicitur. Labuntur vero a statu justitiae, et locum Sed eo lapsum suum negligunt, quo interitum qui se in aeternum maneat non attendunt. Si enim ad illud quod illic passuri sunt oculos suos mitterent, hoc quod hic faciunt timerent. Cunctis autem liquet quod in illa extrema requisitione examen publicum facturus est omnipotens Deus, ut alios ad tormenta deserat, alios ad participationem regni coelestis admittat. Sed hoc nunc secreto judicio quotidie agitur, quod tunc publico demonstratur. Nam juste ac misericorditer singulorum corda vel examinans, vel disponens, alios in exteriora respuit, alios ad ea quae sunt intrinsecus trahit; hos accendit interna appetere, illos pro voluptatibus suis deserit exteriora cogitare; horum mentem ad superna erigit, illorum superbiam in
Abbreviated transcription (Latin):
lica cogitentur. Dicit quid suꝑr
agatur de nobis: ut abhoc pub¬
lico temporalitatis. colligamus
oculum cordis. ad secretum intr
multa narrata sunt de pęna ma¬
lorum: subito infertur occultũ
iudicium. qđ piȩ suꝑ nos iustȩq
dsponitur: quomodo alii ꝑdiuĩ
qd̃ tenere uidebantur: & alii ac¬
cipiunt. qđ alii exmeritis ꝑdunt.¬

Expanded text:
lica cogitentur. Dicit quid super nos lica cogitentur. Dicit quid super nos agatur de nobis, ut ab hoc publico temporalitatis colligamus oculum cordis ad secretum intermulta narrata sunt de poena malorum, subito infertur occultum judicium, quod pie super nos justeque disponitur, quomodo alii perdunt quod tenere videbantur, et alii accipiunt quod alii ex meritis perdunt
Abbreviated transcription (Latin):
quid de se intrinsecus agatur ob¬
liuuiscit᷑ dum extrinsecꝰ occupatur.
Diuina autẽ uox terribilib senten¬
ciis suis. qͣsi quibdam clauis il¬
lud pung̃ ut euigilet: & homo oc¬
culta suꝑ se iudicia quȩ pressus
torpore dissimulat: terrore saltim
pulsatus. expauescat. Ut enĩ suꝑiꝰ
diximꝰ. ipso usu uẽteri mens male
assueta deprimitur: & in hȩc quȩ ex¬
pectat exterius.qͣsi dormiens so¬
pitur: qͥa postqͣm semel se ad ap¬
petenda uisibilia foris fudit a
contemplandis iniusibilib intus
euanuit. Unde nunc necesse ẽ ut
qiua ꝑ insibilia spargitur: de in¬
uisibilib iudciis feratur. Et qͥa
in his se exteriorib male delectata
ꝓstrauit: saltim ꝑcussa. requirat
qd deseruit. Ecce autẽ scriptura sa¬
cra teriore quodã torpentia corda
transfigit ne mhis hȩreant que ex¬
terius defluunt: s quȩ interus
eterna ꝑdiderunt. Indicat. quid
sententia occultata decernitur:
ne immoderatȩ anobis hȩc pub¬

Expanded text:
quid de se intrinsecus agatur, obquid de se intrinsecus agatur, obliviscitur, dum extrinsecus occupatur. Divina autem vox terribilibus sententiis suis quasi quibusdam clavis illud pungit, ut evigilet, ut homo occulta super se judicia, quae pressus torpore dissimulat, terrore saltem pulsatus expavescat. Ut enim superius diximus, ipso usu vitae veteris mens male assueta deprimitur, et in haec quae exspectat exterius quasi dormiens sopitur; quia postquam semel se ad appetenda visibilia foris fudit, a contemplandis invisibilibus intus evanuit. Unde nunc necesse est, ut quae per visibilia spargitur, de invisibilibus judiciis feriatur; et quia in iis se exterioribus male delectata prostravit, saltem percussa requirat quod deseruit. Ecce autem Scriptura sacra terrore quodam torpentia corda transfigit, ne in his inhaereant quae exterius defluunt, sed quae interius aeterna perdiderunt. Indicat quid sententia occulta decernitur, ne immoderate a nobis haec pub
Abbreviated transcription (Latin):
fidem. Suꝑus uidelicet. dũ spiri¬
talia p̃cepta loq̃ret᷑ qͣsi funes miserat:
postmodũ uͦ memorans exempla
maiorum: qͣsi ueteres pannos ad
nib exemploꝵ: adcorda nr̃a rede¬
amus: Discutiamus omne qđ agi¬
mus: & quicquid in nobis duinȩ
rectitudinis regulam offendit. ac¬
cusemus: ut apud hstrictum iu¬
dicem. ipsa nos accusatio excuset.
In hoc enim mentis nĩȩ iudicio.
tanto citius absoliumur: qͣnto nos
districtius reos tenemꝰ. Nec adhȩc
agenda pretermitcenda sunt tem¬
pora. quib uacat: qͥa adhȩc agen¬
da. post huius uitȩ tempora non
uacat uacuȩ quippe non dr: neq
enim ultra in hominis potestate
ẽ ut ueniat addm iiudicium.
ñ possumꝰ: ne nunc qđ possumꝰ
negligamus.Sed ecce negocia
occupant: quȩ nobis incessanter
apposita ã considerandis nob̃met¬
ipsis. mentis nr̃ȩ oculũ declinat.
nistis nanq uisibilib quȩ intuetur
cor nr̃m. extrase spargitur: & quic

Expanded text:
fidem . Superius videlicet, dum spirifidem . Superius videlicet, dum spiritalia praecepta loqueretur, quasi funes miserat, postmodum vero memorans exempla majorum, quasi veteres pannos adhnibus exemplorum, ad corda nostra redeamus, discutiamus omne quod agimus, et quidquid in nobis divinae rectitudinis regulam offendit, accusemus, ut apud districtum judicem ipsa nos accusatio excuset. In hoc enim mentis nostrae judicio tanto citius absolvimur, quanto nos districtius reos tenemus. Nec ad haec agenda praetermittenda sunt tempora, quibus vacat, quia ad haec agenda post hujus vitae tempora non vacat. Vacue quippe non dicitur: Neque enim ultra in hominis potestate est ut veniat ad Deum in judicium. non possumus, nec nunc quod possumus, negligamus. Sed ecce negotia occupant, quae nobis incessanter opposita a considerandis nobis mentis nostrae oculum declinant. In istis namque visibilibus, quae intuemur, cor nostrum extra se spargitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
tiquorum patrũ nos exempla con¬
fortant: ut exeoꝵ comꝑatione fa¬
cere nos posse p̃sumamus: qđ ex
nr̃a inbecillitate formidamꝰ. Si gͦ
leuari de hoc ꝓfundo festinamus:
ligemur funib: id÷ p̃ceptis dnĩcis
astringamur. Intersint ediã panni
ueteres:cum quib. meliꝰ deneantur
funes: id⁊ p̃cedentium confortem᷑
exemplis:.ne infirmos nos. ac timi
dos. p̃cepta subtilia uulnerent dũ
leuant. Quasi quos dam pannos
ueteres. paulus apłs subiungebat:
cum subleuandis discipulis. p̃cep¬
ts suis spiritalib exempla ueterũ
commodaret. dicens. Iusti ludib̾a¬
& carceres: lapidat sunt secti surĩ.
temptati sunt: inoccisione gladii
mortui sunt. Et paulopost. Haben¬
des itaq tantã impositam nubem
testium: deponentes om̃e pondus.
& circumstans nos peccatũ: ꝑpa
denciam curramus ꝓpositũ nob̃
certamen.Et iterum. Mementote
sunt uerbũ di: quoꝵ intuentes
exitum conuersationis. imitamini

Expanded text:
tiquorum patrum nos exempla contiquorum patrum nos exempla confortant, ut ex eorum comparatione facere nos posse praesumamus, quod ex nostra imbecillitate formidamus. Si ergo levari de hoc profundo festinamus: Ligemur funibus, id est, praeceptis dominicis astringamur, intersint etiam panni veteres, cum quibus ut melius teneantur. Funes, id est, praecedentium confortemur exemplis: ne indos praecepta subtilia vulnerent, dum levant. Quasi quosdam pannos veteres apostolus Paulus subjungebat, cum sublevandis discipulis praeceptis suis spiritualibus exempla veterum commodaret, dicens: Sancti ludibriaet carceres; lapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, in occisione gladii mortui sunt . » Et paulo post: « Habentes itaque tantam impositam nubem testium, deponentes omne pondus, et circumstans nos peccatum, per patientiam curramus ad propositum nobis certamen . » Et iterum: « Mementote sunt verbum Dei; quorum intuentes exitum conversationis, imitamini
Abbreviated transcription (Latin):
faciens: odorẽ de nobis suauissimũ
reddit. Quia uͦ eadem caritas. incor¬
dib electorum. in extinguibilis ma¬
net: aptȩ illic subditur. Ignis est
istȩ ꝑpetuus: qui nunqͣm deficiet
de altari. Nunqͣm ꝓfecto de altari
ignis istȩ deficiet: qͥa etiã post hãc
uitam. ineoꝵ mentib feruor carita¬
ds aderescet. Eterna quippe con¬
templatione agitur: ut omp̃s ds̃.
quo magis iusus fuerit: eo ampliꝰ
nitionib. & prȩcedentum exẽplis
adiuti. de huius uitȩ ꝓfundo lib̾a¬
mur: bene etiã. ꝓpħa ieremia inpu¬
teum misso signatũ ẽ: qui. ut leue¬
tur exputeo.funes adeum & pan¬
nueteres deponuntur. Quid enĩ
funib. nͥ p̃cepta dnq̃ca figurantur:
Quȩ. qͥa nos inmala oꝑatione posi¬
tos. & conuincunt. &enpiunt: qͣsi
ligant. & trahunt: coartant. & le¬
uant. Sed ne ligatus his funib.
dum trahitur. incidatur: simul et¬
am panni ueteres deponuntur: qͥa
ne diuina p̃cepta nos terreant: an¬

Expanded text:
faciens, odorem de nobis suavissimum faciens, odorem de nobis suavissimum reddit. Quia vero eadem charitas in cordibus electorum inexstinguibilis manet, apte illic subditur: Ignis est iste perpetuus, qui nunquam deficiet de altari. Nunquam profecto de altari ignis iste deficit, quia etiam post hanc vitam eorum mentibus fervor charitatis accrescit. Aeterna quippe contemplatione agitur, ut omnipotens Deus, quo magis visus fuerit, eo amplius nitionibus et praecedentium exemplis adjuti, de hujus vitae profundo liberamur, bene etiam propheta Jeremia in puteum misso signatum est, quia ut levetur ex puteo, funes ad eum et panni veteres deponuntur. Quid enim funibus, nisi praecepta dominica figurantur? Quae quia nos in mala operatione positos, et convincunt, et eripiunt, quasi ligant, et trahunt, coarctant, et elevant: sed ne ligatus his funibus dum trahitur incidatur, simul etiam panni veteres deponuntur: quia ne divina praecepta nos terreant, an
Abbreviated transcription (Latin):
gulos congerantur. Hoc quippe¬
non fit: nͥ cum nox cecitatis extin¬
guitur. Uel certe. qͥa mane pͥma
pars diei ẽ postpositis eogitatio¬
nib uitȩ prȩsentis. hoc priori loco
quisq fidelium cogitet: & qd̃ in
se iam iamq q̃s deficit. quib ua¬
let nisib. adstudium carttadis in¬
flammet. Ignis enim istȩ. maltan
dñ. idest incorde nr̃o. cicius extmn¬
guitur: ñ sollerter adhibitis exem¬
plis patrum. & dnicis testimoni
reparetur. Bene autem illic subum¬
gitur. Et imposito holocausto
desuꝑ: adolebit adipes pacificoꝵ
Nam quisqͥs inse hunc ignem can¬
tatis accendit᷑ semetipsũ utiq ho¬
locaustũ desuꝑ imponit: qͥa om̃e
uicium qđ inse male uiuebat ex¬
urit. Cum enim cogitatonum
suarũ interna considerat: & uitam
repbam. ꝑimmutationis galichũ
nit: & igne caritatis incendit. De
qua hostia pacificor adipes redo¬
lent: quia interna nouȩ caritatis
impinguatio. pacẽ inter nos & dm̃

Expanded text:
gulos congerantur. Hgulos congerantur. Hnon fiunt, nisi cum nox caecitatis exstinguitur. Vel certe quia mane prima pars diei est, postpositis cogitationibus vitae praesentis, hoc priori loco quisque fidelium cogitet, ut quod in se jamjamque quasi deficit, quibus valet nisibus studium charitatis inflammet. Ignis enim iste in altari Domini, id est in corde nostro citius exstinguitur, nisi solerter adhibitis exemplis patrum, et Dominicis testimoniis reparetur. Bene autem illic subjungitur: Et imposito holocausto, desuper adolebit adipes pacificorum. Nam quisquis in se hunc ignem charitatis accendit, semetipsum utique holocaustum desuper imponit, quia omne vitium quod in se male vivebat exurit. Cum enim cogitationum suarum interna considerat, et vitam reprobam per immutationis gladium suit, et igne charitatis accendit. De qua hostia pacificorum adipes redolent: qui interna novae vitae impinguatio, pacem inter nos et Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
ignis ardere: quia necesse ẽ ex illo
addnm caritatis flammã inde¬
sinenter ascenderez Cui ꝓsingu¬
los cdes sacerdos ligna subiciat:
ne extinguatur. Omnis enĩ xp̃i
fide preditus. menbrum utiq¬
summi sacerdotis ẽ effectus: sicut
cunctis fidelib petrus apłs dicit
Uos autẽ genus electum: regale sa¬
cerdotiũ. Et sicut ioħs apłs dicit
Cȩcisti nos dõ nr̃o regnum. & sacer¬
dotes. Sacerdos gͦ inaltari ignẽ
nutriens. cotidie ligna subiciat:
id÷ fidelis quisq ne meo caritatis
flamma deficiat: incorde suo. tam
exempla p̃cedentum. qͣm sacrȩ
scripturȩ testimonia congerere ñ
desistat. Nam qͣsi quedã fomenta
ministrare. Quia interna nouitaᷤ
nr̃a. ipsa cotidie huius uitȩ con¬
uersatione ueterascit᷑ ignis istȩ ad¬
hibits lignis nutriendus ẽ: ut
dũ pusũ se nr̃ȩ uetustatis extenu¬
at ꝓpatrum testimonia & ꝑexem¬
pla reuiuiscat. Et bene illic prȩ¬
cipitur: ut mane ligna ꝑches sin¬

Expanded text:
semper ardere, quia necesse est ex illo semper ardere, quia necesse est ex illo ad Dominum charitatis flammam indesinenter ascendere. Cui per singulos dies sacerdos ligna subjiciat, ne exstinguatur. Omnis enim Christi fide praeditus membrum utiqsummi sacerdotis effectus est, sicut cunctis fidelibus Petrus apostolus dicit: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . Et sicut Joannes apostFecisti nos Deo nostro regnum et sacerdotium . Sacerdos ergo in altare ignem nutriens quotidie ligna subjiciat, id est, fidelis quisque ne in eo charitatis flamma deficiat, in corde suo tam exempla praecedentium, quam sacrae Scripturae testimonia congerere non desistat; nam quasi quaedam fomenta ministrare. Quia etenim interna novitas nostra ipsa quotidie hujus vitae conversatione veterascit, ignis iste adhibitis lignis nutriendus est, ut dum per usum se nostrae vetustatis extenuat, per patrum testimonia et exempla reviviscat. Et bene illic praecipitur ut mane ligna per dies sin
Abbreviated transcription (Latin):
dum nescit senescit. Unde. & ꝑpro¬
phetam: sub ephraim specie cdicit
Comederunt alieni robur eius: &ne¬
scuit sed et cani effuisi sunt meo:
dipse ignorauit. Cum uͦ semetip¬
sam quęrit. & subtiliter penitendo
se discutit: abhac ipsa uetustate
sua. lota lacrimis. & merore meen¬
sa.renouatur: & quȩ iam pena in¬
ueterata frixerat: ꝑsubministrata
interni amoris studia. nouum ca¬
let. Unde. paulus apls usu morta¬
lis uitȩ ueterascentes discipulos
admonet:dicens. Renouamin: in¬
hec agenda: ualde exempla pa¬
trum. & sacri eloquii p̃cepta hos
adiuuant. Si enim sc̃oꝵ opera
inspicimus. & duinis iussionib
aurẽ prȩbem: alia nos contem¬
plata. alia audita succendunt:
& eor nrm torpore non constrin¬
gitur: dum imitatione ꝓuocat᷑.
Ynde  bene admoysen dr. Ignis in
altari semꝑ ardebit: quẽ nutriet
sacerdos:.subiciens mane ligna.
ꝑsingulos ces. Altare quippe dĩ
ẽ eor nr̃m: in quo iubetur semꝑ

Expanded text:
dum nescit, senescit. Unde et per produm nescit, senescit. Unde et per prophetam super Ephraim specie dicitur: Comederunt alieni robur ejus et nescivit; sed et cani efflusi sunt in eo, et ipse ignoravit . Cum vero semetipsam quaerit, et subtiliter poenitendo se discutit, ab hac ipsa vetustate sua lota lacrymis, et moerore incensa renovatur, et quae jam pene inveterata fuerat, per subministrata interni amoris studia nolet. Unde Paulus apostolus usu mortalis vitae veterascentes discipulos admonet, dicens: Renovamini saec agenda, valde exempla patrum, et sacri eloquii praecepta nos adjuvant. Si enim sanctorum opera inspicimus, et divinis jussionibus aurem praebemus, alia nos contemplata, alia audita succendunt, et cor nostrum torpore non constringitur, dum imitatione provocatur. Unde bene ad Moysen dicitur: Ignis in altari semper ardebit, quem nutriet sacerdos, subjiciens mane lingua per singulos dies . Altare quippe Dei est cor nostrum, in quo jubetur ignis
Abbreviated transcription (Latin):
adđm iniudicium. Repborum
ua agere: &e nunquã quȩ egetin.
retractare. Omne enim qđ faciunt.
cecamente ꝑtranseunt: factumq
suũ. nͥ cum punit fuerint. non co¬
gnoscunt. E contra electoꝵ ẽ. actus
suos cotidie abipso cogitationis
fonte discitere: & omne qđ turb¬
de ꝓflugt abintimis exsiccare. Si¬
cut enim ñ sentimus quomͦ cresct̃
menbra: ꝓficit corpus: mutat᷑ spe¬
cies: nigredo capulorum albescit in
canis: hȩc quippe omnia nob̾ ne¬
scientib aguntur innobis: ita mẽs
nr̃a ꝑmomenta uiuendi atq ipsocura¬
rum usu. asemetipsa ꝑmutatur: &
non agnoscimus: nͥ uigilanti custo¬
dia. adinteriora nr̃a residentes: pro¬
uectus nrõs eotidie defec̾tusq pen¬
semus. Hoc ipsum enĩ inhac mor¬
cali uita consistere: qͣsi aduetusta¬
tem uȩ ẽ. Et cum indiscussa mens
relinquit᷑: in quodã senio torporis
sopitur: quia sui negligens. & ꝓ¬
positum robur insensibiliter per¬
dens: aforma prioris fortitudinis.

Expanded text:
ad Deum in judicium. Reproborum ad Deum in judicium. Reproborum va agere et nunquam quae egerint, retractare. Omne enim quod faciunt caeca mente pertranseunt, factumque suum, nisi cum puniti fuerint, non agnoscunt. At contra electorum est actus suos quotidie ab ipso cogitatifonte discutere; et omne quod turbidum profluit, ab intimis exsiccare. Sicut enim non sentimus quomodo crescunt membra, proficit corpus, mutatur species, nigredo capillorum albescit in canos haec quippe omnia nobis nescientibus aguntur in nobis, ita mens nostra per momenta vivendi, ipso curarum usu a semetipsa permutatur; et non agnoscimus, nisi vigilanti custodia ad interiora nostra residentes, profectus nostros quotidie defectusqsemus. Hoc ipsum enim in hac mortali vita consistere, quasi ad vetustatem est ire; et cum indiscussa mens relinquitur, in quodam senio torporis sopitur; quia sui negligens et propositum robur insensibiliter perdens, a forma prioris fortitudinis,
Abbreviated transcription (Latin):
contra se aggredi cȩpit ĩpse ẽ auc¬
tor qui exhibet: ipse reus. qui
exhibetur. Odit se. qualem fuisse se
meminit: & ipse qui ẽ ꝑsemecipsũ
insequitur illum qui fuit: atq ab
ipso homine aduersus semetipsũ
fit quedam rixa manimo: partunens
pacem cum deo.. E anc cos¬
dis rixam dñs requirebat: cum y
ꝓpħam diceret. Attendi. & auscul¬
taui: nemo qđ bonũ ẽ loquitur
Nullus ẽ qui agat pęnitentiã super
peccato suo:dicens: quid feci: Sa
cordis humani rixa placatus ẽ:cũ
ꝓphȩ suo.de achab rege semetipsũ
reprehendente loqueretur.dicens
Ui disti achab humiliatum corã meꝰ
quia gͥhumiliatus ẽ mei causam̃
inducam malum indieb eiꝰ. Quia
ds nr̃e contra nos subire iudicium:
recognoscendo accusemus nos met¬
ipsos. quales fuimus: pęnitendo
torqueamus: ñ cedsem̾ dũ licet
iudicare qđ fȩcimus: Audiamus
cautȩ: qđd cdicit. Neq enim ultra
in hominis potestate ẽ: ut ueniat

Expanded text:
contra se aggredi coeperit, ipse est accontra se aggredi coeperit, ipse est actor qui exhibet, ipse reus qui exhibetur; odit se qualem fuisse se meminit, et ipse qui est, per semetipsum insequitur illum qui fuit, atque ab ipso homine adversus semetipsum fit quaedam rixa in animo, parturiens pacem cum Deo. Hanc cordis rixam Dominus requirebat, cum per prophetam diceret: Attendi et auscultavi, nemo quod bonum est loquitur, nullus est qui agat poenitentiam super peccato suo, dicens: Quid feci ? Ista cordis humani rixa placatus est, cum prophetae suo de Achab rege semetipsum reprehendente loqueretur, dicens: Vidisti Achab humiliatum coram me? Quia igitur humiliatus est mei causa, non inducam malum in diebus ejus mentis nostrae contra nos subire judicium, recognoscendo accusemus nosmetipsos, et quales fuimus poenitendo torqueamus; non cessemus dum licet judicare quod fecimus, audiamus caute quod dicitur: Neque enim ultra in hominis potestate est, ut veniat
Abbreviated transcription (Latin):
uideri diuimitus: qđ ipsi inse ꝑ
humanitatem ñ uident.Conspi¬
ciunt districtum iudicem: qui. qͦ
tarchusuenit. eo seueriꝰ ꝑcutit:
scõꝵ etlam patrum residere con¬
uentum cũ eo pariter contemplan¬
tur:eoꝵ quoꝵ uel exempla. uel
dicta se contempsisse rep̃hendunt:
atq: in hoc secreto interioris iudicii.
ipsa mentis suȩ exẽcutione constri¬
ctĩ penitendo fenunt. qđ suꝑbien¬
do commiserunt bi nanq: aduer¬
sum se. quicquid se impugnat: enu¬
merant. Ibi ante oculos suos.om̃e
qd defleant eoaceruant: ibi quic¬
quid pirã districti iudicis decerni
possit intuentur: ib tot patunt̃
supplicia: qͦt pati timent. Nec de¬
ẽ in hoc iudiciomente concepto.
omne ministenum: qđ punire re¬
os suos plenus debeat slam con¬
scientia accusat: ratio iucheat. ti¬
morligat: dolor excruciat.Quod
iudicium. eo cerdius punit quo
interius sȩuit: quia uidelicet ab
exteriorib ñ accedit. Unusquisq
enim. cũ causam huius examinis

Expanded text:
ideri divinitus, quod ipsi in se per humanitatem non vident. Conspiciunt districtum judicem, qui quo tardius venit, eo severius percutit. Sanctorum etiam patrum residere conventum cum eo pariter contemplantur, eorumque vel exempla, vel dicta se contempsisse reprehendunt, atque in hoc secreto interioris judicii ipsa mentis suae exsecutione constricti poenitendo feriunt, quod superbiendo commiserunt. Ibi namque adversum se, quidquid se impugnat enumerant, ibi ante oculos suos omne, quod defleant, coacervant. Ibi quidquid per iram districti judicis discerni possit intuentur, ibi tot patiuntur supplicia quot pati timent. Nec deest in hoc judicio mente concepto omne ministerium, quod punire reos suos plenius debeat; nam conscientia accusat, ratio judicat, timor ligat, dolor excjudicium eo certius punit, quo interius saevit, quia videlicet ab exterioribus non accedit. Unusquisque enim cum causam hujus examinis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥuident᷑ stare humano iudicio.
iã inconspectu ȩt̾ni uidicis iaceant:
spectu ȩt̃ni iudicis stent qs enim
hoĩũ estimare potuisset uidã uiuen¬
disortẽ & post ministerium a po¬
uenire: Occultus autem iudex
p̾sidens. & utrorumq corda discer

Expanded text:
cio jam in conspectu aeterni judicis jaceant; spectu aeterni judicis stent. Quis enim hominum aestimare potuisset Judam vivendi sortem etiam post ministerium apovenire? Occultus autem judex praesidens, et utrorumque corda discer
Abbreviated transcription (Latin):
sustinens. Audiui enĩ contume¬
lias multoꝵ. Peo enĩ quod se mi¬
nimȩ audiri conspexit silentiũ
appetiit: s cũ crescentia mala
cerneret: in eodẽ silentio ñꝑman¬
sit. Quia enĩ foris tacuit extedio
locudonis: intus ignem ꝑtulit.
de zelo cartatis. Inflammantur
quippe corda iustoꝵ: cũ. non cor¬
recta crescere conspiciũt acta maloꝵ:
eoꝵq culpȩ se participes credt̃:

Expanded text:
sustinens; audivi enim contumesustinens; audivi enim contumelias multorum . Pro eo enim quod se minime audiri conspexit, silentium appetiit; sed cum crescentia mala cerneret, in eodem silentio non permansit. Quia enim foris tacuit, ex taedio locutionis intus ignem pertulit de zelo charitatis. Inflammantur quippe corda justorum, cum non correpta crescere conspiciunt acta malorum, eorumque culpae se participes cred
Abbreviated transcription (Latin):
coartat me sp̃s uteri mei. En ucn¬
der m̃s qͣsi mustum. absq spi¬
raculo:qd lagunculas nouas
dirumpit. Loquar & respirabo
paululũ: apiã labia mea. & re¬
tes uiri. dũ p̃dicatores scõs ma¬
gna loqui. ac ꝓlocutione sua
uenerari conspiciunt: locitio¬
nis eoꝵ celsitudinẽ. & ñ utilitatẽ
intentionis.imitantur. Neq hoc
amant qđ illi appetunt: sed hoc
summopȩ appetunt. qđ elari
hominib ostendunt᷑. Nã sepe
contingit. ut sapientes uiricũ se
ñ audin considerant: ori suo si¬
lentum indicant: s plerũq dũ¬
conspiciunt. qđ iniquoꝵ facino¬
ra.ipsis tacentib & ñcorripient¬
bus. crescunt᷑ uim qͦndã sp̃s sui
sustineant: ut inlocutionẽ aꝑtȩ
correpdionis erumpant. Unde.¬
et ꝓpħ̾a ieremias.cum sibi p̃di¬
cationis silentum indixisset di¬
cens: ñ recordabor er. neq loqͣr
ultra in nomine illius: ilico ad¬
iunxit .Et factus ẽ incorde meo
qͣs ignis estuans.claususq in
ossib meis: & defȩciᷤferre non

Expanded text:
coarctat spiritus uteri mei. En venter meus quasi mustum absque spiraculo, quod lagunculas novas disrumpit. Loquar et respirabo paululum: aperiam labia mea, et retes viri, dum praedicatores 740 sanctos magna eloqui ac pro locutione sua venerari conspiciunt, locutionis eorum celsitudinem et non utilitatem intentionis imitantur; neque hoc amant quod illi appetunt, sed hoc summopere appetunt quod clari hominibus ostendantur. Nam saepe contingit ut sapientes viri cum se non audiri considerant, ori suo silentconspiciunt quod iniquorum facinora, ipsis tacentibus et non corripientibus, crescunt, vim quamdam spiritus sui sustinent, ut in locutionem apertae correptionis erumpant. Propheta Jeremias, cum sibi praedicationis silentium indixisset, dicens: Non recordabor ejus, neque loquar ultra in nomine illius, illico adjunxit: Et factus est in corde meo quasi ignis exaestuans, claususque in ossibus meis, et defeci, ferre non
Abbreviated transcription (Latin):
ostensione gratulant᷑. Arrogan¬
tes enĩ. quamuis scientiã accipi¬
unt: nichil se accepisse ȩstimanͭ:
si hanc eos occultam hab̾e con¬
tingat Nusqͣm quippe suum
gaudiũ: nͥ more hominũ cõpo¬
nunt. Unde. et fatuȩ uirgines in
uasculis suis oleum ñ sũpsisse r¬
ferunt᷑: qͥa arrogantes om̃s cũ
abaliquib fortasse uiciis conti¬
nent: bonũ glȩ inter conscien
tias habere ñpossunt. Inuase
autem ꝓprio sumpserat paulus
oleum: qui dicebat. Gła nr̃a hȩc
ẽ: testimoniũ conscientiȩ nr̃ȩ.
Inane gͦuasculũ ferre ẽ: intus co¬
de uacuo.foris humano ore u

Expanded text:
tensione gratulantur. Arrogantes enim cum scientiam accipiunt, nihil se accepisse aestimant, si hanc eos occultam habere contingat; nusquam quippe suum gaudium nisi in ore hominum ponunt. Unde et fatuae virgines in suis vasis oleum non sumpsisse referuntur, quia arrogantes omnes, cum se ab aliquibus fortasse vitiis continent, bonum gloriae intra constias habere non possunt. In vase autem proprio sumpserat Paulus oleum, qui dicebat: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Inane ergo vasculum ferre est intus corde va
Abbreviated transcription (Latin):
uas sine oꝑculo. uł ligatura pol¬
liutur: qͥ ꝑstuhum ostentatio¬
nis patens. nullo uelamine ta
tant: si intus quidem suȩ ipsi
sapientiȩ gaudeant: foris autẽ
alios aberrore compescant. Neq¬
ase ita loquendo exeunt. utgau¬
dium mentis mostensione po¬
nant dhisertȩ locudonis:.s bonũ
scientiȩ. incordis secreto meditan¬
tur. Et ibi gaudent. ubi hoc ꝑci¬
piunt: non ubi inter dot temp¬
tatonum laqueos innotescere
compelluntur. Quamuis cum¬

Expanded text:
vas sine operculo, vel ligatura, polvas sine operculo, vel ligatura, polluitur, qui per studium ostentationis patens, nullo velamine tactant, si intus quidem ipsi de sapientia sua gaudeant, foris autem alios ab errore compescant; neqa se ita loquendo exeunt, ut gaudium mentis in ostensione ponant disertae locutionis; sed bonum scientiae in cordis secreto meditantur, et ibi gaudent ubi hoc percipiunt, non ubi inter tot tentationum laqueos innotescere compelluntur. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
locutionis sapientum solet: ut
eousq dicant: quousq adu̾sariis
silentium imponant.Ñ enim se o¬
stendere: s piaua docentes cõpesc̾e
cupiunt. Postqͣm uͦ de amicis iob
hctum ẽ: extimuerunt. nec respon¬
derunt ultra. abstuleruntq ase
Expectaui & ñ sunt locuti: stetert
nec responderunt ultra.Et illis
iã silentib. adhuc uerba multi¬
plicat: qͥa multiplicit̃ uir arro¬
gans. & formam inse arroganti¬
um intentans. ñ aduersarioꝵ
dicta suꝑare: s sapientiam osten
enim partem suã. omĩs arrogans
ęstimat: si scientiã non tã habeat.
qͣm ostendat: qͥa mmirũ omnes
elati scientiã. ñ habere appetunt:
sz ostendunt. Quo contrabene ꝑ
moysen dr. Uas qd non habuerit
oꝑculum. nec ligaturam desuꝑ:
inmundum erit. Iegmen qͥppe
oꝑculi. uł ligatura ẽ: censura di¬
qͣsi uas inmundũ pollutumq
reꝓbat᷑. An non uas sine oꝑculo
heliũ fuerat: qͥ hanc ẽẽ partem
suã estimauerat. si ostenderet sci¬
entam. qͣm habebat: Quasi enĩ

Expanded text:
locutionis sapientium solet, ut eo usque dicant quo adversariis silentium imponant. Non enim se ostendere, sed prava docentes compescere cupiunt. Postquam vero de amicis Job  Extimuerunt, nec responderunt ultra: abstuleruntque a se Exspectavi, et non sunt locuti; steterunt, nec responderunt ultra. Et illis jam silentibus, adhuc verba multiplicat, quia videlicet vir arrogans, et formam in se arrogantium intentans, non adversariorum dicta superare, sed suam sapientiam ostentenim partem suam omnis arrogans aestimat, si scientiam non tam habeat quam ostendat, quia nimirum omnes elati scientiam non habere appetunt, sed ostendere. Quo contra bene per Moysen dicitur: Vas quod non habuerit operculum, nec ligaturam desuper, immundum erit . Tegmen quippe operculi, vel ligatura, est censura diquasi vas immundum pollutumque reprobatur. An non vas sine operculo Eliu fuerat, qui hanc esse partem suam aestimaverat, si ostenderet scientiam quam habebat? Quasi enim
Abbreviated transcription (Latin):
Quid. ꝑstellas: ñ singłorum beneui¬
uentium animȩ designantur:
Qui. int̾ prauoꝵ hominũ conu̾sati¬
ones.dum magnis uirtutib emi¬
nent: qͣsi intenebris nocts lucent
Unde. ꝑpaulũ qͦ discipłis dicit᷑ Int̃
qͦs lucets: sic̃ luminaria inmun¬
do. Quia enim sc̃a ȩccłia. lunȩ ap:¬
pellatione exprimit᷑: ꝓpħa testa¬
tur. dicens. Eleuatus ẽ sol: et luna
stetit mordine suo. Fleuato et enĩ
sole. in suo ordine luna statuit̃:
qͥa ascendente ad cȩlos dño. scã
ꝓtinus ȩccłia. inp̃dicationis aucto

Expanded text:
quid per stellas, nisi singulorum bene viventium animae designantur? qui inter pravorum hominum conversationes, dum magnis virtutibus eminent, quasi in tenebris noctis lucent. Unde per Paulum quoque discipulis dicitur: Inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Quia enim sancta Ecclesia lunae appellatione exprimitur, propheta testatur, dicens: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Elevato enim sole, in suo ordine luna statuitur, quia ascendente ad coelos Domino, sancta protinus Ecclesia in praedicationis aucto
Abbreviated transcription (Latin):
aut apparere mundus. natus de
muliere: Ae si aꝑte diceret᷑. Ne con¬
tra auctorẽ suũ homo suꝑbiat: ꝯsi¬
deret unde huc uenit & intelligit.
qͥd sit. S ecce nonnull ꝑdonũ sp̃s
adiuti. contͣ infirmitatẽ suȩ carmᷤ
eriguntur:uirtutib ẽmicant: si¬
gnor qͦ miraculis choruscant.
Nullus tam̃ ẽ. qui sine culpa uitam
tͣnseat: quousq carms corruptio¬
nem portat. Vnde. adhuc. subdit᷑¬

Expanded text:
Aut apparere mundus natus de muliere? - Ac si aperte diceretur: Ne contra auctorem suum homo superbiat, deret unde huc venit, et intelligat quid sit. Sed ecce nonnulli per donum spiritus adjuti contra infirmitatem suae carnis eriguntur, virtutibus emicant, signorum quoque miraculis coruscant; nullus tamen est qui sine culpa vitam transeat, quousque carnem corruptionis portat. Unde adhuc subdit