comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dimit᷑. Et magna ẽ redemptio:
Lalentũ gͦ magnũ. p̃ceptũ ẽ salua¬
toris: qd cõmodati uice apud ido¬
neos ꝓfic̾e̾ pot̾: apud negligentes.¬
ñ potest deperire. Aliis enĩ cum
multiplici grã restituit᷑: ab aliis cũ
penaꝵ usura reposcit᷑. Xp̃c enĩta¬
lentũ qđ cõmodat. necesse ẽ ut reqͥ¬
rat: & soluenti grãm referat: ñ soluen¬
tem. subdat in iuruis. Subdit pla¬
ne inutriis. more mundi: ut debi¬
tor. qͥ redibitione substantiȩ. satis¬
facere ũ potest: satisfaciat ułcor
corporis ultione. Hoc gͦ talentum
frs. nos p̃dicatione nra urĩs pecto¬
ribus cõmodamꝰ: ut lucrũ aliqđ
salutis ur̃e dño resignemꝰ. Ratio¬
nem daturi sumꝰ: qualit̃ aut p̃di¬
catio nr̃a ꝓficiat: aut obedientia
urã fructificat. Non ẽnĩ sine cau¬
sa cuangłiũ annuntiat: apłs cla¬
mat: sacerdotes locunt᷑ In cuius¬
cũq aures uox sca ꝑuenerit: aut
beatꝰ erit de deuotione: aut reus
de contestatione. Loqͥm̃ enĩ beati¬

Expanded text:
o, Talentum ergo magnum praeceptum est Salvatoris, quod commodati vice apud idoneos proficere potest, apud negligentes potest deperire; aliis enim cum multiplici gratia restituitur, ab aliis cum poenarum usura deposcitur. Christus enim talentum quod commendat necesse est ut requirat, et solventi gratiam referat, non solventem subdat injuriis. Subdit plane injuriis more mundi; ut debitor, qui redhibitione substantiae satisfacere non potest, satisfaciat vel corporis ultione. Hoc ergo talentum, fratres, nos praedicatione nostra vestris pectoribus commendamus, ut lucrum aliquod salutis vestrae Domino designemus. Rationem daturi sumus qualiter aut praedicatio nostra proficiat, aut obedientia vestra fructificet; non enim sine causa Evangelium annuntiat, Apostolus clamat, sacerdotes loquuntur: in cujuscunque aures vox sancta pervenerit, aut beatus erit devotione, aut reus de contestatione. Loquimur enim beati
Abbreviated transcription (Latin):
on incõmode ante dies
cẽ ñ modicũ. hoc clericatꝰ officiũ.
Est questꝰ plane ñ modic᷑: ubilu¬
Est magna negotiaciol ubi redẽptio
hoĩs constat. ñ annumeratione p̃¬
cii:s annuntiatione p̃cepti. Pre¬
ptum enĩ xp̃i talentũ qͦddã ẽ p̃cio¬

Expanded text:
on incommode ante dies esse non modicum hoc clericatus officium, Est quaestus plane non modicus, ubi luest magna negotiatio, ubi redemptio hominis constat, non annumeratione pretii, sed annuntiatione praecepti. Praeceptum enim
Abbreviated transcription (Latin):
militas tantũ p̃sticit conficenti:
resurrectionis gła. quantũ tribuet
p̃dicantiꝰ. Largior enĩ adp̃standũ
solet ẽẽ sic̃ ipsi scitis leta uictoria:
qͣm addicta captiuitas

Expanded text:
militas tantum praestitit confitenti, resurrectionis gloria quantum tribuit deprecanti? Largior enim ad praestandum solet esse, sicut ipsi scitis, laeta victoria, quam addicta captivitas
Abbreviated transcription (Latin):
nescio quid demonstratur. Lam cũ d̃ns¬
dns aqͣm uertit inuinum: ñ tam hocoꝑat᷑.
ne discumbentibꝰ desit ebrietas: s ut creden¬
tibꝰ sit et̃nitas. Si quidẽ ꝓpt̾ea inmuncłu
raret᷑. s ut saluti hominum ꝓuideret: nec
ut ydrias substantia boni odoris imple¬
cum exilla uili aqua. uini optimi saporẽ
uoluit gustare conuuias: magis uoluit
exhac uili carne resurrectionis celestis sa¬
pientiam gustare credentes. Ham hocsig
inorte. in resurrectionis głam cõmutand̾a:
que ẽ et̾nitate p̃ciosam: grã colorata: sꝑu
unmortalitatis ignita. Hoc gͥdignum ẽ
credere. dum oꝑari uoluisse. ut ꝑhoc t̃re¬
num signum. futurum iam tunc asapi-¬
entibus celeste mist̾ium uideret᷑. Nam si
mirabile ẽ supplesse uina que defec̾ant

Expanded text:
nescio quid demonstratur. Nam cum Dominescio quid demonstratur. Nam cum Dominus aquam vertit in vinum, non tam hoc operatur; ne discumbentibus desit ebrietas, sed ut credentibus fiat aeternitas. Siquidem propterea in munduraret, sed ut saluti hominum provideret: nec ut hydrias substantia boni odoris implecum ille ex vili aqua vini optimi saporem voluit gustare convivas, magis voluit ex hac vili carne resurrectionis coelestis sapientiam gustare credentes. 6. Nam hoc morte, in resurrectione in gloriam commutandam, quae est aeternitate pretiosa, gloria colorata, spiritu immortalitatis ignita. Hoc igitur dignum est credere Dominum operari voluisse, ut per hoc terrenum signum, futurum jam tunc a sapientibus coeleste mysterium videretur. Nam si mirabile est utique, quae defecerant
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃ius oculis natus exuirgine carnalibus
uidebatur.: tamen non apparebat: qui a
uirtutem eius adhuc fidei acies ignor a
quem cernerent oculis corꝑalibꝰ. sꝑali lu¬
mine ñ uiderent. Postea enĩ qͣm diuini¬
tatem suã mirabilius declarauit huma¬
nismentibꝰ: tamqͣm nouus & inopinatus
apparens. oculos quosiła cordis infundit.
ut cognosceret sensus. quẽ ñ cognouit as¬
quẽ ꝑspererunt oculis. palpauerunt ma
miraculum: ut aqͣm uerteret inuinum.
Magnũ plane sigum: et adcdi credend̃u
sufficiens maiestate. Quis enĩ ñ miretur.
in aliud qͣm erant elem̃ta ẽẽ translata:
Nemo enim potest mutare naturam: nisi
qui dns ẽ nature. Credendum ẽ iam exhoc
mortalem hominẽ inim mortalitatẽ pos¬
se conuerti: quando uilis substantia in p̃¬
ciosam ẽ conuersa substantiam. Nolo enĩ
auditor. nomina tantum ꝑspicias uini
& aque: s siius potentiam comꝑbare. uir¬
tutem rerum aspice. facto enim hoc: altiꝰ

Expanded text:
prius natus ex Virgine oculis carnalibus prius natus ex Virgine oculis carnalibus videbatur, tamen non apparebat; quoniam virtutem ejus adhuc fidei acies ignorabaquem cernerent oculis corporalibus, spiritali lumine non viderent. Postea enim quam divinitatem suam mirabilibus declaravit, humanis mentibus tamquam novus et inopinatus apparens, oculos quosdam cordis infudit; ut cognosceret sensus, quem non cognovit asquem perspexerunt oculis, palpaverunt manmiraculum, ut aquam mutaret in vinum . Magnum plane signum, et ad Dei credendam sufficiens majestatem. Quis enim non miretur in aliud quam erant, elementa esse translata? Nemo enim potest mutare naturam, nisi qui dominus est naturae. 5. Credendum est jam ex hoc mortalem hominem in immortalitatem posse converti, quando vilis substantia in pretiosam est conversa substantiam. Nolo enim, auditor, nomina tantum perspicias vini et aquae, sed, si vis potentiam comprobare, virtutem rerum aspice; facto enim hoc altius
Abbreviated transcription (Latin):
Multandum nobis ẽ
gaudiis gaudia cumulantur. Ecce e¬
num adhuc natalis dnici sollempnita¬
te corda nr̃a ꝑsultant: et iam festiuita¬
te sc̃e epiphanie głamur. Gras gͥ agere
debemus do: qui nos frequenter uisitat.
ut sepe letificet. Conscius requirit.uit
numerosius benedicat. Quamuis gͥ
gentiles. licet uane numeris ad solłep¬
nitatem letentur. ꝓpt̾ diuersitatẽ
duoꝵ suoꝵ: tamen plures nobis festiui-¬
tates p̃stat unius di uisitatio: q̃m illis
multoꝵ demonum suꝑsticiosa p̃sump¬
tio. Nam sicut eos ueritate religionis
apparere. Ergo quia tunc pͥmũ apparuit
saluator inmundo: ipsa dies eode uocabu¬
bulo epiphania uocata ẽ. Quom aũt appa¬
ruerit requiramus. non qđ inmundo an¬
te non fuerit. cum mundus ꝑipsũ factus
brosas conscientias hominum. fides splen¬
doris aduenerit. Cum gͥ ds ubiq sit. &
uniuersa possideat: tamq̃m non uisus
antea apparuisse dicitur. Apparuit aũt:
ñ tam oculis hominũ qͣm saluti. Nam si

Expanded text:
ultandum nobis estgaudiis gaudia cumulantur; ecce enim adhuc natalis Dominici solemnitate corda nostra persultant, et jam festivitate sanctae Epiphaniae gloriamur. Gratias igitur agere debemus Domino, qui nos frequenter visitat, ut saepe laetificet: frequentiusque requirit, numerosius benedicat. Quamvis igitur gentiles, licet vane, numerosa solemnitate laetentur propter diversitatem deorum suorum; tamen plures nobis festivitates praestat unius Dei visitatio, quam illis multorum daemonum superstitiosa praesumptio. Nam sicut eos veritate religionis apparere. Ergo quia tunc primum apparuit Salvator in mundo, ipsa dies eodem vocabulo Epiphania nuncupata est. 3. Quomodo autem apparuerit requiramus, non quod in mundo ante non fuerit, cum mundus per ipsum factus brosas conscientias hominum fidei splendor advenerit. Cum igitur Deus ubique sit, et universa possideat, tamquam non visus antea, apparuisse dicitur. Apparuit autem non tam oculis hominum, quam saluti: nam etsi
Abbreviated transcription (Latin):
sentat. Sachariã solat᷑ incredu¬
lum: confitentẽ mariã cohortat᷑.
Ille cur dubitauerit. uoce ꝑdidit:
hȩc quia statim credidit. u̾bũ sa¬
lutare concepit. Hoc etiã in lau¬
dibus ioħis minime tacendum
et adhuc in mat̾ui uteri sinib con¬
stitutꝰ. aduentũ xp̃i qͥa uoce ñ po¬
terat. gaudiis conficet᷑. Dicit em̃
elisabeth ad scãm mariã. Simul
ut facta ẽ uox salutationis tuȩ
in aurib meis: erultauit ingau¬
dio infans inutero meo. Exultat
ocłis. mundi habitũ recognoscat:

Expanded text:
sentat? Zachariam solatur incredusentat? Zachariam solatur incredulum, confidentem Mariam cohortatur. Ille quia dubitavit, vocem perdidit: haec quia statim credidit, Verbum salutare concepit. 7. Hoc etiam in laudibus Joannis minime tacendum et adhuc in materni uteri sinibus constitutus, adventum Christi, quia voce non poterat, gaudiis confitetur. Dicit enim Elizabeth ad sanctam Mariam: Simul ut facta est vox salutationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo ; exsultat mundi oculis habitum recognoscat,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs de uirgine gignit᷑: iohes de
sterili ꝓcreat᷑. Iue de ad olescentua
iminacłata deꝓmit᷑: hic de uetula
iam fessa generat᷑. Habet gͦ & huiꝰ
natiuitas aliqͥd głe atq miraculi.
Qũãius eñi iulior partꝰ mulieris
uideat᷑ eẽ. quã uirginis: tam̃ sicut
mariã suscipimꝰ qđ uirgo peperit:
ita et inelisabeth miramur:. qd ani¬
cula ꝓ creauerit. Qã qͥdem factũ.
mysterrũ aliqd̃ arbitror continere.
ut ioħes qui uetis testam̃ti figurã
gerebat. sems mulierculȩ frigido
sanguine nasceret᷑: dñs autẽ qui
regni cȩlestis euangłiũ p̃dicaret.
feruentis iuuencule fiore ꝓ gredet᷑
Mania enĩ conscia uirginitatis. mi¬
rat᷑ fetum uiscerib inuolutum:
elisabech aut̃ conscia senectutis.
erubescit partũ utero p̃grauato.
Dic̃ enĩ euangłista: occultabat se
m̃sib qͥnq. Illud aut̃ quã miran¬
dum: qd idem gabrihel archangłs
utruisq natiuitatis officiũ repre¬

Expanded text:
Dominus de Virgine gignitur, Joannes de Dominus de Virgine gignitur, Joannes de sterili procreatur: ille de adolescentula immaculata depromitur, hic de vetula jam fessa generatur. Habet ergo et hujus nativitas aliquid gloriae atque miraculi. Quamvis enim vilior partus mulieris videatur esse, quam 460 virginis; tamen sicut Mariam suspicimus, quod Virgo pepererit, ita Elizabeth miramur, quod anicula procreaverit. 5. Quod quidem factum mysterium aliquod arbitror continere, ut Joannes qui veteris Testamenti figuram gerebat, senis mulierculae frigido jam sanguine nasceretur: Dominus autem qui regni coelestis Evangelium praedicaret, ferventis juvenculae flore progrederetur. Maria enim conscia virginitatis, miratur fetum visceribus involutum: Elizabeth autem conscia senectutis, erubescit partu uterum praegravatum; dicit enim evangelista: Occultabat se mensibus quinque . 6. Illud autem quam mirandum, quod idem Gabriel archangelus utriusque nativitatis officium reprae
Abbreviated transcription (Latin):
gabrihel sc̃s annuntiat. dicens.
Netimeas ⁊acharia: ecce exaudita
ẽ dep̃catio tua: et uror tua elisabet
concipiet & pariet filiũ. Exaudita
ẽ inqͥt oratio tua: Un de intelligimꝰ
qd iohanñe zachariȩ iusticia ma¬
gis orando genuerit: quã elisabech
senectꝰ ꝓcreando susceꝑit. Hinc in¬
quã intelligimꝰ: qđ ioħem obsecratio
creauerit ñ uoluptas. Cũ enĩ mat̾¬
ni uteri uscera. etatis senectute
frigesc̾e̾nt: et fessi corporis mẽbra.
fecunditatis grãm ꝑdidissent: con¬
tra impossibilitatẽ corporis. contͣ
sterilitatẽ uiscerũ. zachariȩ p̃cib
elisabeth uterus intumescit: et
concipit iohem. ñ natura s gracia.
Unde necesse erat sc̃m nascifilium:
qͥñtam cõplexibꝰ quã orationibus
gigneret᷑. Mmus aut mirari debe¬
mus: qd tantã ioħes gr̃am inna¬
scendo meruerit. Debuit enĩp̃cur¬
sor et p̃inus xp̃i: aliqͥd simile habe
natiuitati dm̃ saluatoris. Siqͥdẽ

Expanded text:
Gabriel sanctus annuntiat, dicens: Gabriel sanctus annuntiat, dicens: Ne timeas, Zacharia, ecce exaudita est deprecatio tua, et uxor tua Elisabeth concipiet et pariet filium . Exaudita est, inquit, oratio tua; unde intelligimus quod Joannem Zachariae justitia magis orando genuerit, quam Elisabeth senectus procreando susceperit. Hinc, inquam, intelligimus, quod Joannem obsecratio creaverit, non voluptas. Cum enim materni uteri viscera aetatis senectute frigescerent, et fessa jam corporis membra fecunditatis gratiam perdidissent, contra impossibilitatem corporis, contra sterilitatem viscerum, Zachariae precibus Elisabeth uterus intumescit, et concepit Joannem non natura, sed gratia. Unde necesse erat sanctum nasci filium, qui non tam complexibus quam orationibus gigneretur. Minus autem mirari debemus quod tantam Joannes gratiam in nascendo meruerit; debuit enim praecursor et praevius Christi aliquid simile habere nativitati Domini Salvatoris. Siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
laudibꝰ. cuiꝰ natalẽ hodie celebra¬
mus. qͥd potissimũ p̃dicẽ nescio
utrũ qd mirabilit̾ natꝰ sit. an qđ
mirabilius sit occisus. Natꝰ em̃
Nlascendo. anntintiauit saluatoril
aduentũ: moriendo condepnauit
herodis incestũ. Uir eñĩ sc̃s & iustꝰ
et qͥ p̃ter cõmunẽ hominũ natun¬
tatẽ. ex reꝑmissione gen̾atꝰ fuerat:
hoc de do meruit. ne cõmuni cum
cet̾is de scło morte discedet: s corpꝰ
qd dño donante susceꝑat. dñm
confidendo deponẽt. Ergo iohes
ꝑ omĩa uoluntatẽ dĩ fec̃: quia ꝓpt̃
opus dm̃i et natꝰ ẽ et defunctus. Nã¬
ut natiuitatis eiꝰ seriem breuit᷑ re¬
petamꝰ: cum eẽnt pat̾ eiꝰ racarias
et mat̾ eiꝰ elisabeth ȩtatis senectute
defessi. et nulla filioꝵ ple gaułent:
ꝓ creandi etiã liberos. tempꝰ floren¬
tissimũ p̃terisset. ita ut de suscipien¬
daiam sobole. ipsa etiã eos uota de¬
ficerent: subita ꝑ angłm reꝓmis¬
sione donant᷑: et nasci iohannẽ

Expanded text:
 natalem hodie celebramus, quid potissimum praedicem, nescio: utrum quod mirabiliter natus sit, an quod mirabilius sit occisus? Natus enim nascendo annuntiavit Salvatoris adventum, moriendo condemnavit Herodis incestum. Vir enim sanctus et justus, et qui praeter communem hominum nativitatem ex repromissione generatus fuerat, hoc de Deo meruit, ne communi cum caeteris de saeculo morte discederet: sed corpus quod, Domino donante, susceperat, Dominum confitendo deponeret. 2. Ergo Joannes per omnia voluntatem Dei fecit; quia propter opus Domini et natut nativitatis ejus seriem breviter repetamus, cum essent pater ejus Zacharias, et mater ejus Elisabeth aetatis senectute defessi, et nulla filiorum prole gauderent, procreandi etiam illis liberos tempus florentissimum praeteriisset, ita ut de suscipienda jam sobole ipsa etiam eos vota deficerent, subita per angelum repromissione donantur, et nasci Joannem
Abbreviated transcription (Latin):
que xp̃m uelut florem. integri¬
tate sui corporis germinauit:
Continuatis gͦ quadraginta die¬
bus et noctib. hec icnunia non
esuriens dñs ꝓcurauit: s dicit
illum euangelista esurisse post¬
ca. Quomͦ gͦ potest fieri. ut qui
tantorum dierum numero fa¬
mem sitimq non senserit: post¬
ca esurierit: Esuriebat plane:
negare non possumꝰ qđ esurierit.
Esurut enim: non cibum homi¬
num. s salutem. Nec escarum
scłarium epulas concupiuit:
s animarũ desiderauit cęlestiũ
sc̃itatem. Cibus enim xp̃iẽ: redẽ
ait. Meus cib ẽ: ut faciam uo¬
luntatem patris mei qui misit
me Unde et uos esuriamꝰ cibum:
quinon t̾rens epulis apparatur:
sed qui diuinarũ scripturoꝵ lecti¬
one colligitur. Ille enim corpus
ad cempu̾s nutrit: hic aũt ani¬
mam reficit in eternum:¬

Expanded text:
quae Christum velut florem integriquae Christum velut florem integritate sui corporis germinavit. 7. Continuatis ergo quadraginta diebus et noctibus, haec jejunia non esuriens Dominus procuravit: sed dicit illum evangelista esurisse postea. Quomodo ergo potest fieri, ut qui tantorum dierum numero famem sitimque non 431 senserit, postea esurierit. Esuriebat plane, nec negare possumus quod esurierit; esuriit enim non cibum hominum, sed salutem: nec escarum saecularium epulas concupivit, sed animarum desideravit coelestium sanctitatem. Cibus enim Christi est reait: Meus cibus est ut faciam voluntatem Patris mei, qui me misit . Unde et nos esuriamus cibum, non qui terrenis epulis apparatur, sed qui divinarum Scripturarum lectione colligitur; ille enim corpus ad tempus nutrit, hic autem animam reficit in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
cie apud suos grata ẽẽ: s ledunt:
His gͦ nisi uigilando ⁊ ieiinando
carere ñ possumꝰ: quin potius ꝑ
abstinentiam. ipse spinȩ uertent᷑
in rosam. Producit enĩ iciunan¬
do libido castimomiã:suꝑbia hu¬
militatem: ebrietas parcitatem.
hii enim sunt flores uite nr̃e. qͥ
suaue xp̃o redolent: qui odorem
bonum dõ spirant. Unde ait apłs:
ergo quadragesimã largitus ẽ nob
dñs: ut huius temporis spatio.
in morem dotius creaturȩ. nunc
concupiscamꝰ uirtutũ germina:
ut indiem pasche fructũ iusti¬
ciȩ ꝓferamus. Hoc autẽ quadra¬
genario numero se ipse dñs xp̃c
exercuit: non ut ꝓfectum ipse
caperet: s ut ꝓfectum salutis
nobis ostenderet. Nec enim erat
m illo spina peccati. que uerte¬
retur inflorem: quia ipse erat
flos natus ñ de spina. sed de uir¬
ga sicut ait ꝓpħa. Exiet uirga
de radice iesse: et flos de radice
eius ascendet. Uirga enim erat
maria. nitida. subtibis. et uirgo:

Expanded text:
cie apud suos grata esse, sed laedunt. 5. cie apud suos grata esse, sed laedunt. 5. His ergo nisi vigilando et jejunando carere non possumus; quin potius per abstinentiam ipsae spinae vertentur in rosam. Producit enim jejunando libido castimoniam, superbia humilitatem, ebrietas parcitatem; hi enim sunt flores vitae nostrae, qui suave Christo redolent, qui odorem bonum Deo spirant. Unde ait Apostoergo quadragesimam largitus est nobis Dominus, ut hujus temporis spatio in morem totius creaturae nunc concipiamus virtutum germina, ut in die paschae fructum justitiae proferamus. 6. Hoc autem quadragenario numero se ipse Dominus Christus exercuit, non ut profectum ipse caperet, sed ut profectum salutis nobis ostenderet. Nec enim erat in illo spina peccati, quae verteretur, in florem; ipse enim erat flos natus non de spina, sed de virga, sicut ait propheta: Exiit virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet ; virga enim erat Maria, nitida, subtilis et virgo,
Abbreviated transcription (Latin):
curriculo. umiuerse hoc agunt
creature: quatinus depositis suꝑ¬
flus. ornate uł comptȩ in pascha
pcedant. Modo omnia sunt in
partu: ut tunc reꝑiant᷑ infructu.
Tunc enim contra nature speciẽ.
spina ꝓfert rosam: calamꝰ fraglat
lilium: suauitatem arida uirgul¬
ta deꝓmunt. Et ita cuncta flori¬
bus adornant᷑: ut festiuitatem
diei magni.creatura ipsa nitore
sun celebrare credat᷑. Igitur et nos
hoc eodem ieiuniorum tẽpore.
ꝓducamꝰ de spinis nr̃is rosas: hoc
ẽ de peccatis iusticiam: de seue¬
ritate miscdiam: de auaricia
largitatem. Iste enim spine sunt
corporis nr̃i. que p̃focant animã.
de quib ait scriptura. Spinas &
tribulos germinabit tͥ terra. Ger¬
minabit enim mͥ t̾ramea spinas:
sime corporalis libidinis ticilla¬
tione compungit. Germinat mͥ
tribulos: cum me diuitiarum
scłarium cupiditate discruciat:
Spina enim xp̃iano. auaritiȩ
sue radix ẽ: spina uiro bono.ho¬
noris ambitio ẽ. Uident᷑ enĩ spe¬

Expanded text:
curriculo universae hoc agunt curriculo universae hoc agunt creaturae, quatenus depositis superfluis, ornatae vel comptae in pascha procedant. 4. Modo omnia sunt in partu, ut tunc reperiantur in fructu; tunc enim contra naturae speciem spina profert rosam, calamus fragrat lilium, suavitatem arida virgulta depromunt: et ita cuncta floribus adornantur, ut festivitatem diei magni creatura ipsa nitore sui celebrare credatur. Igitur et nos hoc eodem jejuniorum tempore producamus de spinis nostris rosas, hoc est, de peccatis justitiam, de severitate misericordiam, de avaritia largitatem. Istae enim spinae sunt corporis nostri, quae praefocant animam, de quibus ait Scriptura: Spinas et tribulos tibi germinabit terra ; germinat enim mihi terra mea spinas, si me corporalis libidinis titillatione compungit: generat mihi tribulos, cum me divitiarum saecularium cupiditate discruciat. Spina enim christiano avaritiae suae radix est: spina viro bono honoris ambitio est; videntur enim spe
Abbreviated transcription (Latin):
et uite nr̃e purior cursus. lique¬
facto rigore diaboli. meatũ suũ
pristinum recognoscit. ẽerra inꝗͣ
ut mundanis congrua sit frugib.
mea t̾ra ieumus exaratur. ut cele¬
stibus sit apta seminibꝰ. Sic̃ enim
redditũ uberiorem capit. qͥ fre¬
quentius uexando exercet campũ
ita et maiorem grãm ꝑcipit. qui
exercet corporis sui campũ. sepius
ieumando. Ecce enm abstinen¬
tie tempore. Herba segetum reui¬
uiscit in messem: sarculus arbo¬
ris conatur infruticem. palmes
umec pubescit ingẽmam: et oĩa.
de inferiorib ad altiora se subri¬
gunt. In hoc quoq tempore ho¬
minũ spes interim mortua reui¬
uiscit inposterum: fides perdita
reparatur ingłam:temporalis
uita ꝓficit in eternam: et omne
humanũ genus ad celestia se sub¬
rigens. ab inferis ad altiora con¬
surgit. Modo ferrum gestans a¬
gricola. sarmenta amputat ui¬
nearum: ita et nunc euangłium
tractans ep̃c. sordes amputat po¬
płorum. Et isto quadragenario

Expanded text:
et vitae nostrae purior cursus, liqueet vitae nostrae purior cursus, liquefacto rigore diaboli, meatum suum pristinum recognoscit. Terra, inquaut mundanis sit congrua frugibus: mea terra jejuniis exaratur, ut coelestibus sit apta seminibus. Sicut enim reditum uberiorem capit, qui frequentius vexando exercet campum; ita majorem gratiam percipit, qui exercet corporis sui campum saepius jejunando. Ecce enim abstinentiae tempore herba segetum revirescit in messem, surculus arboris conatur in fruticem, palmes vineae pubescit in gemmam; et omnia de inferioribus ad altiora se subrigunt: ita hoc eodemque tempore hominum spes intermortua reviviscit in posterum, fides perdita reparatur in gloriam, temporalis vita proficit in aeternam et omne genus humanum ad coelestia se subrigens, ab infimis ad altiora consurgit. Modo ferrum gestans agricola, sarmenta deputat vinearum. Ita et nunc Evangelium tractans episcopus, sordes amputat poorum, et isto quadragenario
Abbreviated transcription (Latin):
quadragesime p̃dican¬
tes. sacrarũ litterarum
approbaremꝰ hunc quadragena¬
rium numerum ñ eẽ ab homini¬
bus constitutũ. sed diuinitus conse¬
cratũ: nec t̾rena cogitatione
initiatum: sed celesti maiestate
p̃ceptũ. Atq ido qui constitutũ
numerum una die manducan¬
do p̃terit: non ut unius dieiuio¬
lator accusatur: s ut totius qͣdra¬
gesime transgressor arguitur. Un¬
de bonũ ẽ homini. ut et diẽ sine
labore ieumet: et totius qͣdrage
p̃cepta quã dei sunt. Atq idõ qͥ
sꝑnit: non sacerdotem sꝑnit. s
xp̃m qui insuo loquitur sac̾dote.
Uideamꝰ igit᷑. quo tempore hanc
obseruantiam nob̃ indixerit dñs
si ñ ueluti ꝑ istam deuotionẽ. cun¬
cta elementa uoluerit habere ꝓ¬
fectum. Ecce enim indicta qͣdra¬
gesimaconstricta hyemali gelu
terra resoluitur: & aquaꝵ fluen¬
ta. meatus suos glacie liquefacta
recipiunt. Sic quoq corporum
nr̃orum hoc codem tempore con¬
tracta scelerib peccata soluunt᷑.

Expanded text:
Quadragesimae praedicantes sacrarum litterarum approbaremus hunc quadragenarium numerum non esse ab hominibus constitutum, sed divinitus consecratum; nec terrena cogitatione inventum, sed coelesti majestate praeceptum. Atque ideo qui constitutum numerum una die manducando praeterit, non ut unius diei violator accusatur, sed ut totius Quadragesimae transgressor arguitur. Unde bonum est homini, ut dictum numerum sine labore jejunet, et totius Quadragepraecepta quam Dei sunt. Atque ideo qui spernit, non sacerdotem spernit, sed Christum, qui in suo loquitur sacerdote. Videamus igitur quo tempore hanc observantiam nobis indixerit Dominus, si non veluti per istam devotionem cuncta elementa voluerit habere profectum. Ecce enim indicta Quadragesima, constricta hiemali gelu terra resolvitur, et aquarum fluenta meatus suos, glacie liquefacta, recipiunt; sic quoque corporum nostrorum hoc eodem tempore contracta sceleribus peccata solvuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ca resonant serreto in nemore columbarũ murmuti:
ut ultima u̾ba morientum. cum sũma suauitate reso¬
nabant. Nec sic luna int̾ stellas refulget: ut int̾ filios
mat᷑. W cũ eos ad mr̃ium illuminatura deduceret. re¬
fulgebat: & cũ amplexa uictores. iaceret in medio filio¬
rum. Ouera mat̾ adamante fortior: melle dulcior:
flore fraglantior. O indissolubile pietatis uinculum
Ouere ualida caritas. sic̃ mors dura. sic̃ inferi zelus de¬
uotionis ac fidei. Nulla tantarũ dilutia passionum
tuã potuerunt caritatẽ excludere: Nulla undare eam
fiumina tantarũ acerbitatũ. Sic̃ archa in illo mundi
diliuo totiꝰ orbis spaciis innocua ferebat᷑: ita et
tu adu̾s fluctuũ tã gͣuiũ passionẽ. pietate im¬
mobił testitisti: ⁊i cũ posses salutẽ filioꝵ elig̾e̾.
noluisti. Qͦ affectu ꝓseqͣr uo sc̃e matͥs pia pig¬
nora: N ͦ pincillo sermoniᷤᷤ mei. descͥbã forme

Expanded text:
ca resonant secreto in nemore columbarum murmura, ca resonant secreto in nemore columbarum murmura, ut ultima uerba morientum cum summa suauitate resonabant. nec sic luna inter stellas refulget, ut inter filios mater et cum eos ad martyrium inluminatura deduceret refulgebat et cum amplexa uictores iaceret in medio filiorum. 0 uere mater adamante fortior, melle dulcior, flore fraglantior! o indissolubile pietatis uinculum! o uere ualida caritas sicut mors, durus sicut inferi zelus deuotionis ac fidei! nulla tantarum diluuia passionum tuam potuerunt caritatem excludere, nulla undare eam flumina tantarum acerbitatum. sicut arca in illo mundi diluuio totius orbis spatiis innocua ferebatur, ita et tu aduersus fluctum tam grauium passionum pietate immobilis restitisti et, cum posses salutem filiorum eligere, noluisti. quo affectu prosequar uos, sanctae matris pia pignora? quo penicillo sermonis mei describam formae
Abbreviated transcription (Latin):
ñ lam̃tata ẽ: non oculos cuiꝰquã pressit. aut ora mori¬
entis: ñ lauit uulnera: sciens głosiores ec̃ si euisoerati
&. concreti parit̃ puluere & sanguine inderent᷑: qua¬
les solent de bello redire uictores: quales solent trophea
ex hostib reportare. Non suꝑlacienda uelamina: ñ
ꝓsequendas exequias. nͥ suȩ quoq comitatu mortis
arbitrata ẽ. Quȩ cythara dulciores ederet cantꝰ: quã
morientes filii in tam grauib suppliciis ediderant:
Erumpebat enĩ nature gemitꝰ & inuitꝰ spectares ꝑ
ordinẽ ꝑemptoꝵ cadauera. Sic̃ fila cordarum: audires
septicordum psalteriũ triumphalib gemitib resul¬
tare. Non sic illecebrosi illi ut aunt cantꝰ syrenarum:
traherent audientẽ. Illi enĩ ad naufragiũ trihebant:
isti ad sacriad uictoriã. Noc sic cignea carmina:
aures aiumũq mulcerent. Cigni enĩ nature sorte
moruitur: isti moriebant᷑ amore pietatis. Ñ sic rau¬

Expanded text:
non lamentata est, non oculos cuiusquam pressit aut ora morinon lamentata est, non oculos cuiusquam pressit aut ora morientis, non lauit uulnera sciens gloriosiores esse, si euiscerati et concreti pariter puluere et sanguine uiderentur, quales solent de bello redire uictores, quales solent tropaea ex hostibus reportare. non superiacienda uelamina, non prosequendas exsequias nisi suae quoque comitatu mortis arbitrata est. quae cithara dulciores ederet cantus quam monentes filii in tam grauibus suppliciis ediderant ? erumpebat enim naturae gemitus et inuitis. spectares per ordinem peremptorum cadauera sicut fila cordarum. audires eptachordum psalterium triumphalibus gemitibus resultare. non sic inlecebrosi illi, ut aiunt, cantus Sirenum traherent audientem; illi enim ad naufragium trahebant, isti ad sacrificii uictoriam. nec sic cycnea carmina aures animumque mulcerent; cycni enim naturae sorte moriuntur, isti moriebantur amore pietatis. non sic rau
Abbreviated transcription (Latin):
filii minores tali parente: qͥ se inuicẽ cohortabant᷑: qui
dicebant uno studio & quadã animoꝵ aciȩ. Mortis ad¬
u̾se: impetũ ꝓteramꝰ. T̃unc enim uiuemꝰ. cũ fucrimus
mortui. Nemo pietatis ordinẽ derelinquat: nemo se
subtrahat p̃lio triumphali. Non homini: s ommipo¬
tenti dõ nr̃as animas deuouimꝰ. Non homini: s au¬
ctori omniũ militamꝰ. Talis hec pugna ẽ: ut ilległosiꝰ
uicerit. qͥ crudeliꝰ fuerit occisus: ltaq nemo timuit÷
nemo irepidauit: nullus ex tot frib ad mortẽ pigri¬
or fuit: s omnes tamquã ad immortalitatis uiani.
ita ad mortem ꝑ acerba supplicia cucurrerunt. ꝙ
mater consona cernens filioꝵ agnuna. tamquã pia
anima sui m̃bra corꝑis in filiis offerebat: & ꝑ artus
ꝓpͥos uidebatur sibi uotiua subire torm̃ta. Cadebant
filii torm̃tis exulcerati: mortu suꝑ mortuos aduolue
Locus refertꝰ erat cadauerib filioꝵ: fi fleuit irater:

Expanded text:
filii minores tali parente, qui se inuicem cohortabantur, qui filii minores tali parente, qui se inuicem cohortabantur, qui dicebant uno studio et quadam animorum acie: \'mortis aduersae impetum proteramus. tunc enim uiuemus, cum fuerimus mortui. nemo pietatis ordinem derelinquat, nemo se subtrahat proelio triumphali. non homini, sed omnipotenti deo nostras animas deuouimus. non homini, sed auctori omnium militamus. talis haec pugna est, ut ille gloriosius uicerit, qui crudelius fuerit occisus\'. itaque nemo timuit, nemo trepidauit, nullus ex tot fratribus ad mortem pigrior fuit, sed omnes tamquam ad inmortalitatis uiam ita ad mortem per acerba supplicia cucurrerunt. et mater consona cernens filiorum agmina tamquam pia anima sui membra corporis in filiis offerebat et per artus proprios uidebatur sibi uotiua subire tormenta. 1Cadebant filii tormentis exulcerati, mortui super mortuos aduoluebrefertus locus erat cadaueribus filiorum: non fleuit mater,
Abbreviated transcription (Latin):
plem̃to passionis adiuncta: que intalib filiis. inte-¬
grã pietatis formã & parturiuit & peꝑit. Recurr̃t
in memoriã sermones scẽ feminȩ: dicentis ad filios.
Egͥo uos genui : ego uobis succũ lactis infudi: nolite
uram nobilitatẽ ꝑdere. Sic aliȩ matres reuocare a
mr̾io solent filios: ñ uocare. At ista in hoc maternũ
ponebat affectũ: si filiis uitã magis ꝑpetuã quam
temꝑalem suaderet. Spectabat itaq pia mater filio¬
rum certanuna. & quãuis mat̾noꝵ iuscerum com¬
passione quateret᷑: pietatis studio p̃mebat dolorẽ.  of¬
serente antiocho. cũ posset salutẽ eligere filioꝵ.: inalebat
ꝑiculum. Comp̾ssisq nature gemitib. penã filis ob¬
tabat augeri: ut mors citiꝰ apꝓpinquaret. Uidemus
conu̾sa uota matris in filios: ne quẽ suꝑstnẽ derelin¬
queret: sz omnes piȩ coheredes mortis adquireret. S nec

Expanded text:
plemento passionis adiuncta, quae in talibus filiis inteplemento passionis adiuncta, quae in talibus filiis integram pietatis formam et parturiuit et peperit. Recurrunt in memoriam sermones sanctae feminae dicentis ad filios: \'ego uos genui, ego uobis sucum lactis infudi: nolite uestram nobilitatem perdere\'. sic aliae matres reuocare a martyrio solent filios, non uocare. at ista in hoc maternum ponebat affectum, si filiis uitam magis perpetuam quam temporalem suaderet. spectabat itaque pia mater filiorum certamina et, quamuis maternorum uiscerum conpassione quateretur, pietatis studio premebat dolorem et offerente Antiocho, cum posset salutem eligere filiorum, malebat periculum conpressisque naturae gemitibus poenam filiis optabat augeri, ut mors citius adpropinquaret. uidemus conuersa nota matris in filios, ne quem superstitem derelinqueret, sed omnes piae coheredes mortis adquireret. sed nec
Abbreviated transcription (Latin):
cũ urgeret conuitiis regẽ: & ipse acerbis exctuciatus
torm̃toꝵ generibꝰ: uitȩ huiꝰ munus absoluit. Nouis¬
sima mat̾ oblata ẽ noci. Quis hanc beatã neget: que
sentiens mortis incursũ: Quis inquã de eiꝰ dubitet
dubrtet bcatitudine: quȩ septẽ turrib circundata.
in ꝑadisi sedem caput extulit: quȩ septem filus cin-¬
cta. sacratissimum deo chorum ñ solũ canorũ uocib
s etiam passionib: ad concunendas dñi laudes &¬
lestib inuexit altaribꝰ: Quam bonꝰ fidci partꝰ. quam
tutꝰ portus iste pietatis. Quam splendida lucerna ȩc¬
clesiȩ septeno fulgens lumine: & octauo utero cui¬
ctis oleum luminib subministrans. De quib pul¬
chredicit᷑. Date partẽ illis septẽ: & illis qͥdem octo: eo
quod in utroq numero consortiũ gr̾e consequantur.
In lege nutriti: ꝑ gram coronati. Septẽ tamquam
in sabbato: octo tamquã in euangłio pia matre sup¬

Expanded text:
cum urgeret conuiciis regem, et ipse acerbis excruciatus cum urgeret conuiciis regem, et ipse acerbis excruciatus tormentorum generibus uitae huius munus absoluit. INouissima mater oblata est neci. quis hanc beatam neget, quae iorum nullum sentiens mortis incursum? quis inquam de eius dubitet beatitudine, quae septem turribus circumdata in paradisi sedem caput extulit, quae septem filiis cincta sacratissimum deo chorum non solis canorum uocibus, sed etiam passionibus ad concinendas domini laudes caelestibus inuexit altaribus ? quam bonus fidei partus, quam tutus portus iste pietatis, quam splendida lucerna ecclesiae septeno fulgens lumine et octauo utero cunctis oleum luminibus subministrans! de quibus pulchre dicitur: date partem illis septem et illis quidem octo, eo quod in utroque numero consortium gratiae consequantur in lege nutriti, per gratiam coronati, septem tamquam in sabbato, octo tamquam in euangelio, pia matre sup
Abbreviated transcription (Latin):
fritrũ tuoꝵ trophea: ne sacrũ eoꝵ comitatum re¬
linquas: ne consortiũ deseras. Te adhuc isti expectant
triumphi: aspice in celũ unde hausisti sp̃m̃. ad pa¬
trem omniũ: aspice in t̾ram quȩ tͥ ante alimoniam
mustrauit. Aspice ad fres qui collegã requirunt:
aspice ad matrẽ que tibi lac dedi Redde m̃cedem
pn sanguinis: noli a frib noli a matre diuelli. At¬
temporales opes sunt quas ꝓmittit antiochus: tem¬
porales honores: & ꝑpetua corona que a dõomnipo¬
tente defert᷑. uos mͥ septem dierũ dñs lumina dedit:
sextũ iam diẽ clausi: & omniũ oꝑa bona ualde: debes
mͥ fili ut quȩ in illis sex laboraui. in te requiescã septi¬
mo: tamquã scłi iam oꝑib feriata. ltaq ꝓripiens se
uiuenis: ait. Quid sustinetis: & multa uociferans
quod nequaquã diuelli posset a fratrũ consortus
quoꝵ multo beatiora e̾ent funera quã regis imꝑia:

Expanded text:
fratrum tuorum tropaea, ne sacrum eorum comitatum refratrum tuorum tropaea, ne sacrum eorum comitatum relinquas, ne consortium deseras. te adhuc isti expectant triumphi. aspice in caelum, unde hausisti spiritum, ad patrem omnium, aspice in terram, quae tibi ante alimoniam ministrauit, aspice ad fratres, qui collegam requirunt, aspice ad matrem, quae tibi lac dedi. redde mercedem pii sanguinis: noli a fratribus, noli a matre diuelli. temporales opes sunt, quas promittit Antiochus, temporales honores: perpetua corona, quae a deo omnipotente defertur. nos mihi septem dierum dominus lumina dedit, sextum iam diem clausi et omnium opera bona ualde. debes mihi, fili, ut quae in illis sex laboraui, in te requiescam septimo, tamquam a saeculi iam operibus feriata. itaque proripiens so iuuenis ait: quid sustinetis? et multa uociferans, quod nequaquam diuelli posset a fratrum consortiis, quorum multo beatiora essent funera quam regis imperia,
Abbreviated transcription (Latin):
Et iste duris aiq asꝑis dilaccratꝰ supplicuis: appositus ẽ
ad fr̃s suos. Suꝑerat unior ex fr̾ibus: & iã pudebat
antiochum immature etati ita se fuisse ludibrio. Itaq
dolis eum desiderans circũscribere: pollicebatur hono¬
res: diuitias: amicitiã suam: consortium secretoꝵ. At
uͦ pia mater monebat filiũ: dicens &. huic sic̃ gteris.
Nescio quẽadmodũ in uterum meũ introistis: neq
ego sp̃m donaui uobis. neq m̃bra formaui: s hȩc
ommipotentis dĩ munera sunt. Putauit antiochus
uidens matrẽ sollicitam. quod saluti eiꝰ timeret: &
ipsi quoq suadere cepit ut filiũ ab intentione reuoca¬
ret. At illa uoce patria dicebat filio. Tu solus fili suꝑes.
sũma uotoꝵ meoꝵ: tu postremꝰ clausisti part̾ meos:
tu postremꝰ conclude gaudia mea. Miserere mei quȩ
te in utero tot m̃sium curricula portaui: ne uno
mom̃to confundas senectutẽ meam: ne decolores tot

Expanded text:
et iste duris atque asperis dilaceratus,, suppliciis adpositus est et iste duris atque asperis dilaceratus,, suppliciis adpositus est aut manu militum quaeritur aut bellorum prospero Antiochum inmaturae aetati ita se fuisse ludibrio. itaque dolis eum desiderans circumscribere pollicebatur honores, diuitias, amicitiam suam, consortium secretorum. at uero pia mater monebat filium dicens et huic sicut ceteris: \'nescio quemadmodum in uterum meum introistis, neque ego spiritum donaui uobis neque membra formaui, sed haec omnipotentis dei munera sunt\'. putauit Antiochus uidens matrem sollicitam quod saluti eius timeret et ipsi quoque suadere coepit, ut filium ab intentione reuocaret. at illa uoce patria dicebat filio: tu solus, fili, superes, summa uotorum meorum; tu postremus clausisti partus meos, tu postremus conclude gaudia mea. miserere mei, quae te in utero tot mensuum curricula portaui, ne uno momento confundas senectutem meam, ne decolores tot
Abbreviated transcription (Latin):
crepitus: audiebatur dicens. Gras tibi dñe quod de-¬
disti nobis dicere transiuimꝰ ꝑ ignem: ⁊ sic̃ alibi idẽ
dicit tuus ꝓpħa. igne nos examinasti: sic̃ igne exami¬
natur argentũ. Astabo tͥ sicut aurũ purgatus in¬
cendio: & si quid fuit culpȩ ignis excussit. ltaq ꝙ
hic transsiguratꝰ a corruptela ad incorruptionẽ: iui¬
tam ȩxhalauit. Sexto quoq: admota torm̃ta sunt.
At ille. Noli inquit frustra errare : & tue hoc ascribe¬
te potestati. quod ista adu̾sum nos exerccas. Nr̃orum
hoc delictoꝵs ẽ p̃tium: ut peccantes pumamͣ Wẜ gr̃as
dnõ: quod hic a nobis duplicia peccata exigunt᷑: ut
ibi nobis consolatio deferat᷑. Grãs autem ꝙ tibi: quod
tã durus & immitis es: ut talib nr̃is supplicuis. dñs
in quẽ peccauimꝰ genti nr̃e ꝓpitiꝰ fiat. Nos quoq ab¬
leuamus crumnã: dum fidei passionib delectamur.

Expanded text:
crepitus audiebatur dicens: \'gratias tibi, domine, quod decrepitus audiebatur dicens: \'gratias tibi, domine, quod dedisti nobis dicere: transiuimus per ignem, sicut alibi idem dicit tuus propheta: igne nos examinasti, sicut igne examinatur argentum.; adstabo tibi sicut aurum purgatus incendio, et si quid fuit culpae, ignis exussit\'. itaque et iste transfiguratus a corruptela ad incorruptionem uitam exalauit. Sexto quoque admota tormenta sunt. at ille \'noli\' inquit \'frustra errare et tuae hoc adscribere potestati, quod ista aduersum nos exerceas. nostrorum hoc delictorum est pretium, ut peccantes puniamur, et gratias domino, quod hic a nobis duplicia peccata exiguntur, ut ibi nobis consolatio deferatur. gratias autem et tibi, quod tam durus et inmitis es, ut talibus nostris suppliciis dominus, in quem peccauimus, genti nostrae propitius fiat. nos quoque ableuamus aerumnam, dum fidei\' passionibus delectamur\'.
Abbreviated transcription (Latin):
nec eripis solatiũ morti. Est enim uox tomtrui tui
in rota: quia in bono & inoffenso uitȩ istiꝰ cursu.
celeste resultat oraculum: sic̃ in ioħe.ꝙ. iacobo. to¬
nitrui filiis resultabat. Itaq illud quod legi. nunc
manifestiꝰ recognosco: qͥa rota intra rotã currit nec
impedit᷑ ⁊̃ e̾res enĩ uita sine ulla offensione in qͣuis
passione u̾satur: &. intra hec qͦq rota currit. Cur¬
rit lex intra grãm: &. obseruantia legis. intra diui¬
nȩ curriculũ miscdiȩ ẽ. Nam qͦ magis uoluit᷑: plus
ꝓbatur: Potiꝰ ẽ hic ab impiis adu̾sa tolerare: ut ibi
a dnõ consolationẽ inuenire possimꝰ.  iste consũ¬
mans cursũ suum. abrupit spm̃: animãq uictor
effudit. Quintꝰ cũ sisteret᷑: ceso priꝰ eidem ignes us¬
sit adioueri: subici incendia. Manabat euulne¬
rib cruor: & effossis uloerib sanguis effisus ipsos
flaminarũ extinguebat globos. At ille int̾ ignium

Expanded text:
nec eripis solacium morti.\' est enim uox tonitrui nec eripis solacium morti.\' est enim uox tonitrui in rota, quia in bono et inoffenso uitae istius cursu caeleste resultat oraculum, sicut in Iohanne et in Iacobo tonitrui filiis resultabat. itaque illud quod legi nunc manifestius recognosco, quia rota intra rotam currit nec impeditur. teres enim uita sine ulla offensione in quauis passione uersatur et intra haec quoque rota currit. currit lex intra gratiam et obseruantia legis intra diuinae curriculum misericordiae est: nam quo magis uoluitur, plus probatur. \'potius est hic ab impiis aduersa tolerare, ut ibi a domino consolationem inuenire possimus\'. et iste consummans cursum suum abrupit spiritum animamque uictor effudit. Quintus cum sisteretur, caeso prius eidem ignes iussit admoueri, subici incendia. manabat e uulneribus cruor et effossis ulceribus sanguis effusus ipsos flammarum extinguebat globos, at ille inter ignium
Abbreviated transcription (Latin):
tatis: ñ eripies cordis clamorẽ. Si lingua amputetur.
sanguis clamabit: & dicet᷑ tibi. Uox sanguinis frĩs
tur: clamat ad me. Audit enĩ sanguinus uocẽ: qui
audit internas cogitationes.: Tenebrȩ licet oꝑiant. &
parietũ septa circundent: ñ dicat impiꝰ qr nullus
sibi testis assistat. Explorat uniu̾sa: uidet omĩa ds̃.
Nec ẽ aliquod fagnus quod possit lattre omnium
udicẽ: qui cognoscit omnia antequã fiant. Qͥd u̾ba
damꝰ: Loquaciora sunt uulnera. Et si nulnera tegan¬
tut. & si abscondat᷑ cicatrix. ñ abscondit᷑ fides. Nec ta¬
men plaudas: quod auferendo linguam. confessionẽ
laudis eripias. Satis iam dm̃ sermone laudauimꝰ:
nunc passione laudemꝰ. & hoc ꝑempto: ussit quar¬
tum uinciri ad rotam: ut eiꝰ uertigine membris om¬
nibus solueret᷑. At ille cũ torqueret̃ imnmanit᷑ dissol¬
uis inqͥt corꝑis m̃bra: s adiungis gr̾am passioni:

Expanded text:
tatis, non eripies cordis clamorem. si lingua amputetur, tatis, non eripies cordis clamorem. si lingua amputetur, sanguis clamabit et dicetur tibi: uox sanguinis fratris tui clamat ad me. audit enim sanguinis uocem, qui audit internas cogitationes — \'tenebrae licet operiant et parietum saepta circumdent\' dicat inpius, quia nullus sibi testis adsistat — explorat uniuersa, uidet omnia deus, nec est aliquod facinus quod possit latere omnium iudicem, qui cognoscit uniuersa, antequam fiant. quid uerba damus? loquaciora sunt uulnera: etsi uulnera tegantur, etsi abscondatur cicatrix, non absconditur fides. nec tamen plaudas quod auferendo linguam confessionem laudis eripias. satis iam deum sermone laudauimus, nunc passione laudemus\'. Et hoc perempto iussit quartum uinciri ad rotam, ut eius uertigine membris omnibus solueretur. at ille cum torqueretur inmaniter \'dissoluis\' inquit \'corporis membra, sed adiungis gratiam passioni
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ: ñ negabo piã germanitatẽ. Quȩius adhibeto
supplicia: quib magis urgens hoc ꝓficias asꝑitate pe¬
narum. ut maiora testimonia nr̃e germanitatis acci¬
pias. Iussit itaq ei linguã ampittari. At ille clamanis:
uictꝰ es inquit antioche. qui organũ uocis abscidi ui-¬
bes. Confessus es te respondere ñ posse rationi:̃ maioraq
ꝓbas linguȩ nr̃a flagella. quam tua u̾bera. Nos enum
tua u̾bera ñ timenr᷑ tu nr̃e uocis fagella ̃ poes susti¬
nere. S hec flagella pietatis sunt: tua flagella ꝑfi¬
diȩ. S enam lingua sublata: grauiꝰ te suo cadens
murmure flagellabit. E uadere te putas antioche:
si uocem eripias: & tacentes deus audit: & magis au¬
dit. Ecce aꝑui os meũ: laxaui linguam meã. Abscide
linguam: s ñ abscides constantiã. Non uirtutẽ aufe¬
res: ñ tationem oblittabis: ñ eripies testimoniũ ueri¬

Expanded text:
litatem non negabo piam germanitatem. quaeuis adhibeto litatem non negabo piam germanitatem. quaeuis adhibeto supplicia, quibus magis urguens hoc proficies asperitate poenarum, ut maiora testimonia nostrae germanitatis accipias. iussit itaque ei linguam amputari. at ille clamans \'uictus es\' inquit, \'Antioche, qui organum uocis abscidi iubes. confessus es te respondere non posse rationi maioraque probas linguae nostrae flagella quam tua uerbera. nos enim brium suo partu: beata Rachel, quae abscondit culnere. sed haec flagella pietatis sunt, tua flagella perfidiae. sed etiam lingua sublata grauius te suo cadens murmure flagellabit. euadere te putas, Antioche. si uocem eripias? et tacentes deus audit et magis audit. ecce aperui os meum, laxaui linguam meam. abscide linguam, sed non abscides constantiam, non uirtutem auferes, non rationem obliterabis, non eripies testimonium ueri
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ꝙ cũ detraheret̃ m̃brana capitis: respondit. Aufer¬
tis qͥdem menbranã.: s habeo galeam spiritalẽ: quam
ñ potestis auferre. ꝙ uere nemo auferre hanc galeam
uiri xp̃c est & eiꝰ sumus m̃bra. Recte puer istã diui¬
no spũ doctrinã apłicam preuidebat. Exuebant im¬
manes bestiȩ coriũ capitis: & pardalicis feritatib seui¬
ebunt. At ille deficiens. quã dulce ẽ inquit mori ꝓ reli¬
gione: qũa suauis omnis acerbitas mortis ꝓ pietate:
quia manet hoꝵs remuneratio laboꝵ. Tua sunt
rex grauiora torm̃ta: tu tuis uchem̃tius torqueris sup¬
plicus: quia iudes te uinci in potestate. ꝙ hoc defun¬
cto: tcium statui sibi iussit. Ꝙ cũ eum partĩ temp¬
taret insidus: partim cuꝑet terrore ꝑcellere: respon¬
dit ad eum. Non faciã uolicntatẽ tuam: nec succũbam
imꝑio tuo. Per beatam illam fratrũ passionẽ ꝙ nobi¬

Expanded text:
uit. et cum detraheretur membrana capitis, respondit: \'auferuit. et cum detraheretur membrana capitis, respondit: \'aufertis quidem membranam, sed habeo galeam spiritalem, quam non potestis auferre\'. et uere nemo auferre hanc galeam uiri Christus est et eius sumus membra. recte puer istam diuino spiritu doctrinam apostolicam praeuidebat. exuebant inmanes bestiae conum capitis et pardalicis feritatibus saeuiebant. at ille deficiens \'quam dulce est\' inquit <mori pro religione, quam suauis omnis acerbitas mortis pro pietate, quia manet horum remuneratio laborum! tua sunt, rex, grauiora tormenta, tu <ta>citis. uehementius torqueris suppliciis, quia uides te uinci in potestate.\' Et hoc defuncto tertium statui sibi iussit. et cum eum partim temptaret insidiis, partim cuperet terrore percellere respondit ad eum: \'non faciam uoluntatem tuam nec succumbam imperio tuo. per beatam illam fratrum passionem et nobi
Abbreviated transcription (Latin):
corda puerilia. N ec potentiores erunt torñtoꝵ ma¬
chine quã legitimȩ obscruationis excubie. Quem
uicit seuectus: suꝑabit emula senectutis puericia.
Sequim᷑ patrẽ filii.: discipuli doctorẽ. Collige suppli¬
cioꝵ instrum̃ta ꝓposita: meditationẽ patientiȩ. ñ ter¬
rorẽ inscitȩ afferunt dũ udentur. lussit maximũ
natu eligi. At ille ridens: recte inquit nature ordinẽ
seruas. S eur dei legẽ temerandam putas: ꝙ ꝓ pi-
etate quidem. om̃s maximi sumꝰ: s tam̃ ame in-¬
choatum gaudeo. Quid queris tyranne: Confiteor
nos sũmo dõ seruire: & doces qͥd agere debeamꝰ: Si
tanta ꝑtinatia ius extorquere ueritatẽ: cur ñ omni
uirtute nos eam tenendã putemus: Quid plura:
Adhibent᷑ uariaꝵ genera penarũ: s uicit pietas im¬
manitatis futurorẽ. Exclusa ẽ anima: ñ religio. Sccłs
accessit: ñ degener fr̾is. munia piȩ confessionis imple¬

Expanded text:
corda puerilia, nec potentiores erunt tormentorum macorda puerilia, nec potentiores erunt tormentorum machinae quam legitimae obseruationis excubiae. quem uicit senectus superabit aemula senectutis pueritia. sequimur patrem filii, discipuli doctorem. collige suppliciorum instrumenta proposita: meditationem patientiae, non terrorem inscitiae adferunt, dum uidentur\'. iussit maximum caue ergo ne et tu cor tuum terrae uiuus infodias. seruas. sed cur dei legem temerandam putas? et pro pietate quidem omnes maximi sumus: sed tamen a me inchoatum gaudeo. quid quaeris, tyranne ? confiteor nos summo deo seruire. et doces quid agere debeamus. si tanta pertinacia uis extorquere ueritatem, cur non omni uirtute nos eam tenendam putemus?\' quid plura? adhibentur uariarum genera poenarum. sed uicit pietas inmanitatis furorem: exclusa est anima, non religio. Secundus accessit nec degener fratris munia piae confessionis inple