comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ueteres cõmuniter in significatione
omniũ animaliũ p̾eccora dixerunt. pecu¬
des autẽ tantũ illa animalia que edunt᷑
quasi peccu edes. Eeneraliter autẽ omne a¬
nimal. pecus. a pascendo uocatum. Lum̃ta
uent. Nam bos carpenta trahit et durissi¬
inas terre glebas uomere euercit. Equus et
asinus portant onera et hominũ ingradien¬
do laborem temꝑant. unde et iumenta ap¬
pellantur abeo quod iuuent homines. St̃
enim magnarum uiriũ anmalia Ntem
quoq armenta uel quod sint apta armis
idest in bello uel quod his in armis utinur.
arando quasi aramenta uel qđ sint cornib
armata iscretio est autẽ inter armenta et
diui. ab oblatione dictum. quod apudus¬
teres iminicio non tauri. s oues in sacrifie
offerebantur. Ex his quasdam bidentesi
cant eas que inter octodentes duos altioris
habent quas maxime gentiles insacrificuo
pite. cuius excitati pruritu. inuicem se co¬
cutiunt. et pugnantes cum magno inpeti

Expanded text:
nam veteres communiter in significatione nam veteres communiter in significatione omnium animalium pecora dixerunt; pecudes autem tantum illa animalia quae eduntur, quasi pecuedes. Generaliter autem omne animal pecus a pascendo vocatum. Iumenta vel arando iuvent. Nam bos carpenta trahit, et durissimas terrae glebas vomere vertit; equus et asinus portant onera, et hominum in gradiendo laborem temperant. Unde et iumenta appellantur ab eo quod homines juvant; sunt enim magnarum virium animalia. Item dicuntur armenta, vel quod sint armis apta, id est bello, vel quod his in armis utimur, arando, quasi aramenta, vel quod sint cornibus armata. Discretio autem est inter armenta et dum, ab oblatione dictum, eo quod apud veteres in initio non tauri, sed oves in sacrificio mactarentur. Ex his quasdam bidentes vocant eas, quae inter octo dentes duos altiores habent, quas maxime gentiles in sacrificiopite habeant; quorum excitati pruritu, invicem se concutiunt, et pugnantes cum magno impetu
Abbreviated transcription (Latin):
mmantib adam primuni uoca¬
ũnuscuiusq nomen ex presenti institai¬
tione urta conditionem naturȩ cui serui¬
ret. Qentes autẽ unicuiq aminaliũ ex ppͥa
lingua dederunt uocabula. Non autẽ scd̃m
latinã linguam aut grecam aut qualiũ libec
gentiũ barbarum nomina illa imposuit
adam s lingua illa que ante diluuiũ fuit
omniũ una. que hebrea nuncupaturꝰ La¬
tina autẽ animalia siue animantia dicta.
quod ammentur uita et moueantur spũ.¬
¶ Quadrupedia uocata. quia quatuor pedi¬
b: gradiunt᷑. Que dum similia pecorib sint.
tamen subcura humana non sunt ut cerui
dãme. onagri. et cȩtera. S neq bestie sunt.
ut leones. ueq umenta ut usus hominum
uiuare possint. Pecus dr omne quod hu¬
mana lingua et effigie caret. Eroprie autẽ
pecorũ nomen his animalib ad cõmodari
solet.que sunt aduescendum apta ut oues
et sues aut in usu hominũ cõmoda ut equi
et boues. Differt autẽ inter pecora et pecudeᷤᷤ

Expanded text:
mantibus Adam primus vocaunicuique nomen ex praesenti institutione juxta conditionem naturae cui serviret. Gentes autem unicuique animalium ex propria lingua dederunt vocabula, non autem secundum linguam Latinam, atque Graecam, aut quarumlibet gentium barbararum nomina illa imposuit Adam, sed illa lingua, quae ante diluvium una fuit omnium quae Hebraea nuncupatur. Latine autem animalia suquod animentur vita et moveantur spiritu. Quadrupedia vocata, quia quattuor pedibus gradiuntur: quae dum sint similia pecoribus, tamen sub cura humana non sunt; ut cervi, dammae, onagri, et cetera. Sed neque bestiae sunt, ut leones; neque iumenta, ut usus hominum iuvare possint. Pecus dicimus omne quod humana lingua et effigie caret. Proprie autem pecorum nomen his animalibus adcommodari solet quae sunt aut ad vescendum apta, ut oves et sues; aut in usu hominum commoda, ut equi et boves. Differt autem inter pecora et pecudes:
Abbreviated transcription (Latin):
num transformationes et cõmutationes
in bestias. sicut de illa maga famosissima
circe. quȩ socios quoq ulixis fertur mutas
se in bestias. et de archadib qui sorte duc¬
ti transnatabant quodam stagnũ. atq
ibi conuertebantur in lupos INam et dio¬
medis socios in uolucres fuisse conuersos.
non fabuloso mendacio. s historica affirma¬
tione confirmant. S et quidam asserunt
strigas ex hominib fieri IAd multa enim
latrocina figurȩ sceleratorum mutantur.
et siue magicis cantib siue herbarũ uene¬
ficio. totis corporib in feras transeunt.
Siquidem et ꝑnaturã pleraq mutatio¬
nem recipiunt et corrupta in diuersas
species cransformantur. sicut de uitulo¬
rum carnib putridis apes. sicut de equis
scarabei. de mulis locustȩ. de caueris scor¬
piones. Ouidius. Concaua litorei si de¬
mas brachia cancri: scorpius exibit: cau¬
daq minabitur unca.

Expanded text:
num transformationes et commutationes num transformationes et commutationes in bestias, sicut de illa maga famosissima Circe, quae socios quoque Ulyssis mutasse fertur in bestias, et de Arcadibus, qui, sorte ducti, transnatabant quoddam stagnum, atque ibi convertebantur in lupos. 2. Nam et Diomedis socios in volucres fuisse conversos, non fabuloso mendacio, sed historica affirmatione confirmant. Sed et quidam asserunt strigas ex hominibus fieri. Ad multa enim latrocinia figurae sceleratorum mutantur, et sive magicis cantibus, sive herbarum beneficio, totis corporibus in feras transeunt. 3. Siquidem et per naturam pleraque mutationem recipiunt, et corrupta in diversas species transformantur, sicut de vitulorum carnibus putridis apes, sicut de equis scarabei, de mulis locustae, de cancris scorpiones. Ovidius: Concava littorei si demas brachia cancri, Scorpius exibit, caudaque minabitur unca.
Abbreviated transcription (Latin):
nuis partib draco. media caprea. quã qui¬
dam phisiologi. non animal s cilicie mon¬
tem esse auint quibdam locis leones et ca¬
preas nutrientem. qͥb: dã ardentẽ. quib dã
plenũ serpentib. Hunc bellorofontis ha¬
bitabilem fecit. unde chimerã dr occi¬
disse.: Centauris autẽ species uocabulũ
indidit id est hominẽ equo mixtũ. qͦs
quidam fuisse equites tessalorum dicũt
spro eo quod discurrentes mbello uelut
unum corpus equorum et hominũ uide¬
ientur. uide centauros fictos asseruerũt
Porro monocentaurum nomen sumpsisse
ex tauro et homine qualem bestiam di¬
cunt fabulose in laberinto inclusã fuisse.
Dequa ouidius. semibouẽq uirum. semi¬
iurũq boueni Onocentaurũ autem uo¬
carreo quod media hominis specie. me¬
dia asini esse dicatur. sicut et hipocentau
rus ipocentauri autẽ quod equorum
hominumq in eis natura conuncta fuisse
autem et quedam monstruose homi¬

Expanded text:
mis partibus draco, media capra. Quam quimis partibus draco, media capra. Quam quidam physiologi non animal, sed Ciliciae montem esse aiunt, quibusdam locis leones et capreas nutrientem, quibusdam ardentem, quibusdam serpentibus plenam. Hunc Bellerophontis habitabilem fecit. Unde Chimaeram dicitur occidisse: Centauris autem species vocabulum indidit, id est, hominem mistum equo. Quos quidem equites Thessalorum dicunt: sed pro eo quod discurrentes in bello velut unum corpus equorum et hominum viderentur, inde centauros factos asseverant. Porro Minocentaurum nomen sumpsisse ex tauro et homine: qualem bestiam dicunt fabulose in Labyrintho inclusum fuisse. qua Ovidius: Semibovemque virum, semivirumque bovem. Onocentaurum autem vocari eo quod media hominis specie, media asini esse dicatpocentauri, quod equorum hominumque in eis natura conjuncta fuisseautem et quaedam monstrosae homi
Abbreviated transcription (Latin):
fretum siculi maris. in quonauigantes
uerticib inter se concurrenti um ull¬
darum exterriti latrare eristimant undas
quas sorbentis estus uorago conlidit.SFingt̃
monstra quedam inracionabiliũ ani¬
mantium ut cerberum infernorũ cauẽ.
tria capita habentem significantes ꝑ eũ
tres etates ꝑ quas mors hominẽ deuorat
idͥest infantiam iuuentutẽ et senectutẽ.
Quem quidam ideo dictũ cerberũ pu¬
tant. quasi cereoboros idest carnẽ uorans.
Dieunt et idram serpentem cum nouẽ ca¬
tria capita excrescebant. S constat idram
locum fuisse euomentẽ aquas. uastantes
uncinam ciuitatẽ in qua uno meatu clau¬
somulti erumpebant. Quod hercules iu
Nam idra ab aqua dicta est. Huius men
tionem facit ambrosius in similitudinẽ
heresium dicens. Heresis enim uelut que¬
dam idra fabularum. uulnerib suis cre¬
uit. et dum sepe reciditur pullulat. igni
debita incendio perituras Eingunt et chi¬
meram triformem bestiam. ore leo. postre¬

Expanded text:
fretum Siculi maris, in quo navigantes fretum Siculi maris, in quo navigantes verticibus in se concurrentium undarum exterriti latrari aestimant undas, quas sorbentis aestus vorago conlidit. Fingunt et monstra quaedam inrationabilium animantium, ut Cerberum inferorum canem tria capita habentem, significantes per eum tres aetates per quas mors hominem devorat, id est infantiam, iuventutem et senectutem. Quem quidam ideo dictum Cerberum putant quasi κρεοβόρος, id est carnem vorans. Dicunt et Hydram serpentem cum novem catria capita excrescebant. Set constat ydram locum fuisse euomentem aquas, uicinam uastantem ciuitatem. In quo uno meatu clauso multi erumpebant, quod Hercules uidNam ydra ab tionem facit Ambrosius in similitudinem haeresium dicens: Haeresis enim quasi quaedam Hydra fabularum vulneribus suis crevit, et dum saepe recipitur, pullulat igni debita, incendioque peritura. Fingunt et Chimaeram triformem bestiam, quae ore est leo, postre
Abbreviated transcription (Latin):
tres fratres cante concordiȩ. ut intrib cn¬
porib quasi una anma esset Eorgonesq̃
meretrices. crinitas serpentib quȩ aspicieu-¬
tes conuertebant in lapicdib habentes uiũ
oculum quo inuicem utebantur. fu̾ert̃
autemtres sorores unius pulchritudius
quasi unus oculus que ita spectatores
suos stupescere faciebant. ut uertere eis
putarentur in lapides. Syrenas expar¬
te tres fingunt fuisse uirgines exparte
uolucres habentes alas et ungulas quañ
una uoce altera tibiis. tercia lira canebal
que in lectoᷤᷤ nauigantes sub cantu in nau¬
fragium trahebant. Scdm ueritatẽ autẽ
meretrices fuerunt que q̃m transeuntes
deducebant ad egestatem hisfictȩ sunt il¬
ferre naufragia. Alas autem habuissest
ungulas. quia amor et uolat et uulnelĩ
que inde influctib cõmorasse dñrqi
fluctus uenerem creauerunt. Scillam
quoq ferunt feminam capitib succil¬
ctam caninis cũ latratib magnus ꝓpter

Expanded text:
tres fratres tantae concordiae ut in tribus cotres fratres tantae concordiae ut in tribus corporibus quasi una anima esset. Gorgones quoque meretrices crinitas serpentibus, quae aspicientes convertebant in lapides, habentes unum oculum quem invicem utebantur. Fuerunt autem tres sorores unius pulchritudinis, quasi unius oculi, quae ita spectatores suos stupescere faciebant ut vertere eos putarentur in lapides. Sirenas tres fingunt fuisse ex parte virgines, ex parte volucres, habentes alas et ungulas: quarum una voce, altera tibiis, tertia lyra canebant. Quae inlectos navigantes sub cantu in naufragium trahebant. Secundum veritatem autem meretrices fuerunt, quae transeuntes quoniam deducebant ad egestatem, his fictae sunt inferre naufragia. Alas autem habuisse et ungulas, quia amor et volat et vulnerat. Quae inde in fluctibus conmorasse dicuntur, quia fluctus Venerem creaverunt. Scyllam quoque ferunt feminam capitibus succinctam caninis, cum latratibus magnis, propter
Abbreviated transcription (Latin):
faunos ficarios uocant E ciopodum gens
fertur in ethiopia singulis crurib et ce¬
leritate mirabili. quos inde sciopodas gre¬
ci uocant. eo quod ꝑestum in cerra supini
lacentes. peilum suorum magnitudine ad¬
umbrentur Antipodes in libia plantas
uersas habent post crura et occoros digi¬
tos in plantis A popodes in sicia sunt hin¬
nam formam et equinos pedes habentesp
india ferunt esse gentem quȩ macrobii nui¬
cupantur. duodecim pedum staturam hi¬
bentes. Est et gens ibi statura cubitalis qus
greci acubito pigmeos uocant de qua sup̃
diximus. Hii montana indie tenent qus
est uicinus occeanus Perhibent et ineaden
india esse gentem feminarum quȩ quinqͥ¬
nes concipiunt et octauum uitȩ annũ non
excedunt. Dicuntur et alia hominũ fabu¬
losa portenta que non sunt s ficta in causs
rerum interpretant᷑. ut gerionẽ spanier
gem criplici forma ꝓditum. Fuerunt eniu

Expanded text:
Faunos ficarios vocant. Sciopodum gens Faunos ficarios vocant. Sciopodum gens fertur in Aethiopia singulis cruribus et celeritate mirabili: quos inde σκιόποδας Graeci vocant, eo quod per aestum in terra resupini iacentes pedum suorum magnitudine adumbrentur. Antipodes in Libya plantas versas habent post crura et octonos digitos in plantis. Hippopodes in Scythia sunt, humanam formam et equinos pedes habentes. In India ferunt esse gentem quae μακρόβιοι nuncupantur, duodecim pedum staturam habentes. Est et gens ibi statura cubitalis, quos Graeci a cubito pygmaeos vocant, de qua supra diximus, § 7. Hi montana Indiae tenent, quibus est vicinus oceanus. Perhibent et in eadem India esse gentem feminarum quae quinquennes concipiunt, et octavum vitae annum non excedunt. Dicuntur autem et alia hominum fabulosa portenta, quae non sunt, sed ficta in causis rerum interpretantur, ut Geryonem Hispaniae regem triplici forma proditum. Fuerunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
Salii sine narib equali tocius oris planicie
informes habentes uultus. aliȩ labro subte¬
riore ad eo ꝓminente ut in solis ardorib co¬
tam ex eo faciem contegant dormientes. alii
concreata ora esse modico tantũ foramine.
calamis auenarum pastus haurientes. Non¬
nulli sine linguis esse dicuntur. inuicẽ ser¬
mones utentes nutu siue motu. Danotios
apud siciam esse ferunt tam diffusa magni¬
tudine aurium ut omne corpus ex eis con¬
tegant. Pan enim greco sermone omne. othi
aures dñr. Artabatite in ethiopia ꝓni ut
peccora ambulare dnr. quadragesimũ eui
annum nullus suꝑgreditur Satiri homun¬
tiones sunt aduncis narib cornua in fron¬
tib et caprarum pedib similes. qualem in
solitudine antonuis sanctus uidit. Qui
etiam interrogatus a dei seruo. respondisse
colis heremi quos uario delusa errore genti¬
litas. faunos in cubos satirosq colit. Nicunt᷑
quidam et sil uestres homines quos ñnulli

Expanded text:
Aliae sine naribus, aequali totius oris planitie, Aliae sine naribus, aequali totius oris planitie, informes habentes vultus. Aliae labro subteriori adeo prominenti ut in solis ardoribus totam ex eo faciem contegant dormientes. Aliis concreta ora esse, modico tantum foramine calamis avenarum pastus haurientes. Nonnulli sine linguis esse dicuntur, invicem sermonis utentes nutum sive motum. Panotios apud Scythiam esse ferunt, tam diffusa magnitudine aurium ut omne corpus ex eis contegant. Πᾶν enim Graeco sermone omne, ὦτα aures dicuntur. Artabatitae in Aethiopia proni, ut pecora, ambulare dicuntur: quadragesimum aevi annum nullus supergreditur. Satyri homunciones sunt aduncis naribus; cornua in frontibus, et caprarum pedibus similes, qualem in solitudine Antonius sanctus vidit. Qui etiam interrogatus Dei servo respondisse colis heremi, quos vario delusa errore gentilitas Faunos Satyrosque colit.' Dicuntur quidam et silvestres homines, quos nonnulli
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod eos fabulose parens terra in men¬
sa mole et similes sibi genuerit. Ge enĩ
terra appellatꝰ. Genisgenus. licet terrx fi¬
lios uulgus uocat. quorum genus incer¬
tum est. Falso autem opinantur quidã
imꝑiti de scripturis scĩs preuaricatores
angłos cum filiab hominum ante dilu¬
uium concubuisse et exinde natos gigã¬
tes id est inmium grandes et fortes uiros.
de quib terra completa est Cenocefali
appellantur eo quod canina capita habe¬
ant quosq ipse latratus magis bestias
quam homines conficetur. hũ in india
nascuntur.: C iclopequoq eadem india
gignit et diccos ciclopes eoquod unum ha¬
bere oculum in fronte media ꝑhibentur.
Hu et agi ofagite dicuntur ꝓpter quod solas
ferarum edes edunt sbãmas in libia credt̃
truncos sine capite nasci et os et oculos habe¬
re in pectore. alios sine ceruicib gigni. oculos
habentes in humeris. In ultimo autem orien¬
tis: monstraose gentium facies scribuntur.

Expanded text:
eo quod eos fabulose parens terra inmeneo quod eos fabulose parens terra inmensa mole et similes sibi genuerit. Γῆ enim terra appellatur: γένος genus; licet et terrae filios vulgus vocat: quorum genus incertum est. Falso autem opinantur quidam inperiti de Scripturis sanctis praevaricatores angelos cum filiabus hominum ante diluvium concubuisse, et exinde natos Gigantes, id est nimium grandes et fortes viros, de quibus terra conpleta est. Cynocephali appellantur eo quod canina capita habeant, quosque ipse latratus magis bestias quam homines confitetur. Hi in India nascuntur. Cyclopes quoque eadem India gignit; et dictos Cyclopes eo quod unum habere oculum in fronte media perhibentur. Hi et ἀγριοφαγῖται dicuntur, propter quod solas ferarum carnes edunt. Blemmyas in Libya credunt truncos sine capite nasci, et os et oculos habere in pectore. Alios sine cervicibus gigni, oculos habentes in humeris. In ultimo autem Orientis monstruosae gentium facies scribuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
in sinistra parte iecur. indextra parte splen
babuisse salia scd̾m connaturationẽ ut in
alia manu digiti plures connaturati et oohe¬
rentes repperiuntur malia minus siue in
pedib Salia scđm immaturam et intempe¬
ratam creationẽ sicut hii qui dentati nascũ¬
tur siue barbati uel canisalia complexu plu¬
rimarum differentiarũ sicut illud quod
predixinus in alexandro multiforme por¬
tentiunsalia cõmixtione generis ut audro¬
dite autem nuncupati eo quod eis uterq
seriis appareat. Erma quippe apud grecos
masculus. afrodi femina nuncupatur. Hii
dextram maxillam uirilem sinistram mu¬
liebrem habentes. uicissim coeundo et gig¬
nunt et pariunt. SSicut autem insingulis
gentib quedam monstra sunt hominũ
ita in unuerso genere humano. quedã
monstra sunt gentium. ut gigantes ceno¬
cefali cidopes et cetera. E igantes dictos
uixta greci sermonis ethimologiam qui
eos gigenes existimant id est terrigenas

Expanded text:
in sinistra parte iecur, in dextera splen in sinistra parte iecur, in dextera splen habuisse. Alia secundum connaturationem, ut in alia manu digiti plures connaturati et cohaerentes reperiuntur, in alia minus, sive in pedibus. Alia secundum inmaturam et intemperatam creationem, sicut hi qui dentati nascuntur sive barbati vel cani. Alia conplexu plurimarum differentiarum, sicut illud quod praediximus § 5 in Alexandro multiforme portentum. Alia conmixtione generis, ut ἀνδρόditae autem nuncupati eo quod eis uterque sexus appareat. Ἐρμῆς quippe apud Graecos masculus, Ἀφροδίτη femina nuncupatur. Hi dexteram mamillam virilem, sinistram muliebrem habentes vicissim coeundo et gignunt et pariunt. Sicut autem in singulis gentibus quaedam monstra sunt hominum, ita in universo genere humano quaedam monstra sunt gentium, ut Gigantes, Cynocephali, Cyclopes, et cetera. Gigantes dictos iuxta Graeci sermonis etymologiam, qui eos γηγενεῖς existimant, id est terrigenas,
Abbreviated transcription (Latin):
salia paruitate cocius corporis ut nani uł
quos greci pigeos uocant eoquod sint
statura cubitales salia magnitudine par¬
tium ueluti capite informi uel suꝑfluis
menbiorum partib ut bicipites ut trima¬
nium uel semodontas quib gemino or¬
dine. piocedunt dentessalia defectu partiũ
in quib altera pars plurimũ deficit ab al¬
tera ut manus a manu uel pes apedesalia
discissione ut sine manu aut capite gene¬
rata quos greci steresios uocant salia ꝑ nu¬
meria quando solum caput aut crus na¬
seitur salia quȩ inparte transfigurant᷑.
sieut qui leonis habent uultum uel ea¬
nis uel tarinũ caput aut corpus ut exfa¬
side memorant genitum minotaitrũ. qd
omm parte transfigurantur in aliene cre:¬
ationis portentum ut ex muliere uitulũ
dieit historia genitum. uilia quȩ sine trans¬
sigurati oue mutationẽ habent locorum.
ut oculos in pectore uel in fronte. aures supra
intempora uel sicut aristotiles tradit quẽdã

Expanded text:
alia parvitate totius corporis, ut nani, vel alia parvitate totius corporis, ut nani, vel quos Graeci pygmaeos vocant, eo quod sint statura cubitales. Alii a magnitudine partium, veluti capite informi, aut superfluis membrorum partibus, ut bicipites et trimani, vel cynodontes, quibus gemini procedunt dentes. Alii a defectu partium, in quibus altera pars plurimum deficit ab altera, ut manus a manu, vel pes a pede. Alii a decisione, ut sine manu aut capite generata, quos Graeci steresios vocant. Alia praenumeria, quando solum caput aut crus nascitur. Alia, quae in parte transfigurantur, sicut qui leonis habent vultum vel canis, vel taurinum caput aut corpus, ut ex Pasiphaë memorant genitum Minotaurum; quod omni parte transfigurantur in alienae creationis portentum, ut ex muliere vitulum dicit historia generatum. Alia, quae sine transfiguratione mutationem habent locorum, ut oculos in pectore vel in fronte, aures supra tempora: vel sicut Aristoteles tradidit quendam
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑ sonnos et ꝑoracula quatinus p̃moneat
et significet quib dam uel gentib uel ho¬
minib futuram cladem quod plurimis
etiam exꝑimentis probatum est xerren
quippe uulpis er equa ereata solui regnũ
portendit. Alexandro ex muliere mons
emotuas habuerit. inferiores diuersaꝵ
bestiarum s uiuentes. significasse repen¬
anam regis interfectionem. Suꝑui xerant
enim deteriora meliorib. S hec monstra
quȩ insignificationib dantur. non diu
uiuunt s continuo ut nata fuerint occi¬
dunt. Inter portentum autem et differt
sigurantur sicut fertur inumbria mu¬
lerem peꝑisse serpentẽ. Unde lucanus.
matrẽq suiis conterruit infans. Porten¬
cuosa uero leuem sumunt mutationem
cxempli causa. cum sexdigitis nati. Porten¬
ta igitur uel portentuosa existunt alia mag¬
ntudine totius corporis ultra cõmuneni
houinũ modum quantus fuit cition in
nouem iugerib iacens. homero testance.

Expanded text:
et per somnos et per oracula, qua praemoneat et per somnos et per oracula, qua praemoneat et significet quibusdam vel gentibus vel hominibus futuram cladem; quod plurimis etiam experimentis probatum est. Xerxen quippe vulpis ex equa creata solvi regnum portendit. Alexandro ex muliere monstsed mortuas habuerit, inferiores diversarum bestiarum, sed viventes, significasse repentinam regis interfectionem: supervixerant enim deteriora melioribus. Sed haec monstra quae in significationibus dantur non diu vivunt, sed continuo ut nata fuerint occidunt. Inter portentum autem et portentufigurantur, sicut fertur in Umbria mulierem peperisse serpentem. Unde Lucanus1,563: Matremque suus conterruit infans. Portentuosa vero levem sumunt mutationem, exempli causa cum sex digitis nati. Portenta igitur vel portentuosa existunt alia magnitudine totius corporis ultra communem hominum modum, quantus fuit Tityon in novem iugeribus iacens, Homero testante:
Abbreviated transcription (Latin):
que contra naturam nata uidentuir
s non sunt contra naturam quia diuina
uoluntate fiunt cum uoluntas creatoris
cuiuscũq condite rei natura sit. Andeg
ipsi gentiles deum mͦ naturã. mͦ deũ appiꝰ¬
lant. Portentum gͦ fit non contra naturam
s contra quod est nota natura . Portenta au¬
tem et ostenta monstra atq prodigia ideo
miincupantur. qđ portendere atq ostendere
monstrare ac predicare aliqua futã uident᷑.
Uam portenta dicta ꝑhibent a portendende
idest preostendendo. Ostenta autẽ quod os¬
tendere quicqͣ futurũ uideant᷑. Prodigia
quod porro dicant id est futura predicant.
Monstra uero a monitu dicta quod aliqͥd
significando demonstrent. siue qd̾ statĩ mon¬
strent quid appareat. et hoc ꝓpͥetatis est. Abi¬
sitie tamen scriptorum plerũq corrũpit᷑.
Quedam autem portentorũ creationes insi¬
gnificationib futuris constituta esse uiden¬
tur. Uult enim deus interdum uentura
significare ꝑ aliqua nascentium noxia siẽ

Expanded text:
quae contra naturam nata videntur: sed non sunt contra naturam, quia divina voluntate fiunt, cum voluntas Creatoris cuiusque conditae rei natura sit. Unde et ipsi gentiles Deum modo Naturam, modo Deum appellant. Portentum ergo fit non contra naturam, sed contra quam est nota natura. Portenta autem et ostenta, monstra atque prodigia ideo nuncupantur, quod portendere atque ostendere, monstrare ac praedicare aliqua futura videntur. Nam portenta dicta perhibent a portendendo, id est praeostendendo. Ostenta autem, quod ostendere quidquam futurum videantur. Prodigia, quod porro dicant, id est futura praedicant. Monstra vero a monitu dicta, quod aliquid significando demonstrent, sive quod statim monstrent quid appareat; et hoc proprietatis est, abusione tamen scriptorum plerumque corrumpitur. Quaedam autem portentorum creationes in significationibuso futuris constituta videntur. Vult enim deus interdum ventura significare per aliqua nascentium noxia, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uina ꝓuidentia instructũ esse aut rqii
dũ. s origiuẽ rerũ athomis. id est inscili¬
fortuitis concursionib uniuersa nascat᷑
et nata suit. Adseruit autẽ dm̃ nichil as¬
re. omnia constare corporib. animã niehil
aluid esse quã corpꝰ. Unde et dix̃. Nlona
postea quã mortuus fuero. E imnosopls¬
te nudi ꝑ opacas indie solitudines phibmi¬
tur philosophari. ad hibentes tantũ genti¬
lib teginina. Eimne enĩ ex eo dictũ et:
quod uuenes midi exercent᷑ in cãpo ubi
pudenda sola tantũ oꝑuint. hii et agene¬
rando se cobibent. Theologi autẽ idemft̃
qui et phisici. Dieti autẽ cheologi qm̃ insqͥ
turis suis de deo dixerunt. quorũ uariaon¬
stat opinio. qui dĩ eiset dum quererent
Quidã eor̃ corporeo sensu hunc mundu
uisibilẽ ex quatuor elem̃tis dm esse diã.
ut dionisius stoicus. Aln uero spiritalite
intellexerunt mentẽ esse d̾m ut cales philb¬

Expanded text:
ivina providentia instructum esse aut regi, ivina providentia instructum esse aut regi, mundum; sed originem rerum atomis, id est insecabifortuitis concursionibus universa nascantur et nata sint. Asserunt autem, Deum nihil agere, omnia constare corporibus, animam nihil aliud esse quam corpus. Unde et dixit: 'Non ero, posteaquam mortuus fuero.' Gymnosophistae nudi per opacas Indiae solitudines perhibentur philosophari, adhibentes tantum genitalibus tegmina. Gymnasium enim ex eo dictum est, quod iuvenes nudi exercerentur in campo, ubi pudenda sola tantum operiunt. Hi et a generando se cohibent. Theologi autem idem sunt qui et Physici. Dicti autem Theologi, quoniam in scriptis suis de Deo dixerunt. Quorum varia constat opinio, quid Deus esset dum quaererent. Quidam enim corporeo sensu hunc mundum visibilem ex quattuor elementis Deum esse dixerunt, ut Dionysius Stoicus. Alii vero spiritaliter intellexerunt mentem esse Deum, ut Thales Mil
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ camiꝙͣ in puteo alto. ita ut fundus nullꝰ
sit. ita in occulto iacere ueritatẽ. Peripateti¬
cia deambulatione dicti. eo q̃ aristotileᷤᷤ a uctor eo¬
rum deambulans disputare solitus esset.
Hii dicunt quãdã particulã animȩ esse
eternã de reliquo magna ex parte mortalẽ.
Cinici ab ĩmundicia impudentie ñcupati.
Contͣ humanã enĩ uerecundiã in ꝓpatulo
coire cũ coniuigib eis mos erat. censentes
licitũ honestumq ẽẽ. palã cũ uxore concũ¬
bere. qr conuigiũ iustum ẽ. publice id predi¬
cantes agendũ. ut canes inuicis. uel plateis.
unde et a canib quorũ utã imitabantur:
etiam uocabulũ nom̃q traxerunt. Epicu¬
rei dieti ab epieuro quodã philosopho ama-¬
torc uanitatis non sapientiȩ. quẽ etiã ipsi
losophi poreũ nominauert̃. Hic quasi uoi¬
tans in ceno carnali. uoluptatẽ corporissi¬
mũ bonũ assereuit qͥ etiam dixit. nulla a¬

Expanded text:
dixit tamquam in puteo alto, ita ut fundus nullus dixit tamquam in puteo alto, ita ut fundus nullus sit, ita in occulto iacere veritatem. Peripatetici a deambulatione dicti, eo quod Aristoteles auctor eorum deambulans disputare solitus esset. Hi dicunt quandam particulam animae esse aeternam: de reliquo magna ex parte mortalem. Cynici ab inmunditia inpudentiae nuncupati. Contra humanam enim verecundiam in propatulo coire cum coniugibus eis mos erat, censentes licitum honestumque esse palam cum uxore concumbere, quia coniugium iustum est, publice id praedicantes agendum, ut canes in vicis vel plateis. Unde et a canibus, quorum vitam imitabantur, etiam vocabulum nomenque traxerunt. Epicurei dicti ab Epicuro quodam philosopho amatore vanitphilosophi porcum nominaverunt: qui quasi volutans in ceno carnali, voluptatem corporis summum bonum asserunt: qui etiam dixit, nulla d
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Erece enĩ porticꝰ stoa dr̃. Hanc sectam
pͥmꝰ zenon instituit. Hii negant sine uirtu¬
te effici quẽquã beatũ. Omne peccatũ uni¬
forme esse asserunt. dicentes. sic ille nocens
erit qͥ paleas furauerit. quã qͥ aurũ. qui mer¬
gum occiderit. quã qͥ cquũ. Non enĩ animal
crim̃: s animꝰ facit. Hii ctiã animã cũ corpo¬
re perire dicunt. animã quoq uirtutẽ con-¬
tinentie esse negant. affectant głam eternã.
cũ se fateant᷑ non e̾e̾ eternos. A¬
chademici. appellati auilla
platonis achademia athena¬
rum ubi idem plato docebat. Hũ omnia in¬
certa opinantur. S sic̃ fatendum ẽ multa
incerta et occulta esse quȩ uoluit d̃s intel.¬
ligentiã hominis excedere. sic tam̃ plurima
ẽẽ quȩ possint et sensus penet̾cione cõprehen-¬
di. Hanc sectã archesilaus cirenaicꝰ philoso¬
phus repꝑit. cuiꝰ sectator fuit democritꝰ. qui

Expanded text:
sunt. Graece enim porticus στοὰ dicitur. Hanc sectam sunt. Graece enim porticus στοὰ dicitur. Hanc sectam primus Zenon instituit. Hi negant sine virtute effici quemquam beatum. Omne peccatum uniforme esse asserunt, dicentes: 'Sic ille nocens erit qui paleas furaverit quam qui aurum; qui mergum occiderit quam qui equum. Non enim animal crimen, sed animus facit.' Hi etiam animam cum corpore perire dicunt, animam quoque. Virtutem continentiae esse negant. Affectant gloriam aeternam, cum se fateantur non esse aeternos. Academici appellati a villa Platonis Academia Athenarum, ubi idem Plato docebat. Hi omnia incerta opinantur; sed, sicut fatendum est multa incerta et occulta esse, quae voluit Deus intelligentiam hominis excedere, sic tamen plurima esse quae possint et sensibus capi et ratione conprehendi. Hanc sectam Arcesilaus Cyrenaicus philosophus repperit; cuius sectator fuit Democritus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
diuidunt᷑. nam aut fisici sunt. aut ethici. aut
logici. fisici dicti. quia de naturis tractant.
Natura quippe grece fisis uocat᷑. E thici qui¬
dem qr de morib disputant. Mos enĩ apud
grecos ethis appellat᷑. Logici autẽ. qr in nat̾is
et in morib racionẽ aduingunt. Racio enĩ
grece logos dr. Diuisi sunt autẽ et hii in
heresib suis. habentes quidẽ nomina ex
auetorib ut platonici. epicurei. pitagoriei.
alii alocis conuenientie. conuenticulorum
et stationũ suarũ. ut ꝑipatecici. et stoici. acha¬
demici. Platonici aplatone philosopho di¬
cti. Hii animarũ creatorẽ esse deũ. corporũ¬
uͦ esse angłos asserunt. ꝑ multos anuorũ cir¬
culos in diuersa corpora animas redue di¬
cunt. Seoici a loco dicti. porticꝰ enĩ fuit athe
bant. in qua picta erant gesta sapientũ. atq
uirorũ fortium historiȩ. In hac porticu sapi¬
entes philosophabant᷑ ex quo et stoici dicti

Expanded text:
dividuntur. Nam aut physici sunt, aut ethici, aut dividuntur. Nam aut physici sunt, aut ethici, aut logici. Physici dicti, quia de naturis tractant: natura quippe graece physis vocatur. Ethici, quia de moribus tractant. Mos enim apud Graecos ethos appellatur. Logici autem, quia in naturis et in moribus rationem adjungunt: ratio enim adiungunt. Divisi sunt autem et hi in heresibus suis, habentes quedam nomina ex authoribus, ut platonici, epicurei, pythagorici. Alii a locis conventiculorum et stationum suarum, ut peripatetici, stoici, academici. Platonici a Platone philosopho dicti: hi animarum creatorem esse deum, corporum angelos asserunt et per multos annorum circulos, in diversa corpora redire animas dicunt. Stoici a loco dicti: porticus enim fubant, in qua picta erant gesta sapientium atque virorum fortium historiae. In hac porticu sapientes philosophabantur, ex quo et Stoici dicti
Abbreviated transcription (Latin):
a quo conscripta est. licet de ȩccla non reces¬
serit. tam̃ hereticus appellari potest. de phi¬
hy losophi greca appellatione losophis gentiũ.¬
uocant᷑. qui latine amatores sapientie
iterp̃tant᷑. Est enĩ philosophꝰ qͥ diuinarũ
et humaxũ rerũ scientiam habet. et omnem
beneuiuendi tramitẽ tenet. Nomen philoso.¬
phorũ pͥmũ apitagora fertꝰ exortũ. Nã dũ
antea greci ueteres sophistas id est sapientes
aut doctores sapientiȩ. semet ipsos iactantiꝰ
nominarent: iste interrogatꝰ qͥd
profiteret᷑. uerecundo nomine
philosophũ idest amatorẽ sa¬
pientiȩ se esse respondit. qm̃ sapientẽ ꝓsite¬
ri arrogantissimũ uidebat᷑. lta deinceps po¬
steris placuit. ut quantalibet de reb ad sa¬
pientiã ꝑtinentib doctrina. quisq uel sibi
uel aliis uideret᷑ excellere. ñ nͥ philosophus uo¬
caret᷑. Idem autẽ philosopl triplici genere

Expanded text:
a quo conscripta est, licet de ecclesia non recesa quo conscripta est, licet de ecclesia non recesserit, tamen hereticus appellari potest. DE Hhilosophi Graeca appellatione vocantur, qui Latine amatores sapientiae interpretantur. Est enim Philosophus qui divinarum et humanarum rerum scientiam habet, et omnem bene vivendi tramitem tenet. Nomen Philosophorum primum a Pythagora fertur exortum. Nam dum antea Graeci veteres sophistas, id est sapientes, aut doctores sapientiae semetipsos iactantius nominarent, iste interrogatus quid profiteretur, verecundo nomine philosophum, id est amatorem sapientiae se esse respondit, quoniam sapientem profiteri arrogantissimum videbatur. Ita deinceps posteris placuit ut, quantalibet de rebus ad sapientiam pertinentibus doctrina quisque vel sibi vel aliis videretur excellere, non nisi philosophus vocaretur. Idem autem philosophi tripl
Abbreviated transcription (Latin):
sima. ñ recordantes xp̃i ꝑsonã. in isaia lo¬
quentis. dies udicũ in corde meo. Tritoite
Sunt et alie hereses sine auctore et sine no¬
minib ex quib aliȩ tͥformẽ pũtant esse din.
aliȩ xp̃i diuinitatẽ passibilem dicunt. alie
xpi de patre natiuitati miciũ dant tẽporis.
aliȩ liberationẽ hominũ apud inferos fac¬
tã xp̃ĩ descensione ñ credunt. aliȩ animã
imaginẽ dĩ esse negant. aliȩ animas conu̾ti
ii demones. et inquacũq animalia existi
mant. aliȩ de mundi statu dissentuint.
aliȩ umumerabiles mundos opinantur.
Aliȩ aquã coeternã deo faciunt. aliȩ nu¬
dis pedib ambulant. aliȩ cũ hominib
ñmanducant. Heȩ̃ sunt hereses aduersꝰ
catholicã fidem exorte. et ab apłis et a scĩs pa-¬
trib uel conciliis predãpnate. quȩ dũ in
E multis errorib diuisȩ. sibi inuicẽ dissen¬
tiunt. cõniuni tanĩ nomine aduersus eccłam dĩ

Expanded text:
sima, non recordantes Christi personam in Esaia losima, non recordantes Christi personam in Esaia loquentis63, 4: 'Dies iudicii in corde meo.' Tritheitae Sunt et aliae haereses sine auctore et sine nominibus: ex quibus aliae triformem putant esse Deum: aliae Christi divinitatem passibilem dicunt: aliae Christi de Patre nativitati initium temporis dant: aliae liberationem hominum apud inferos factam Christi descensione non credunt: aliae animam imaginem Dei negant: aliae animas converti in daemones et in quacumque amant, alie de mundi statu dissentiunt, alie innumerabiles mundos opinantur, alie aquam deo coeternam faciunt, alie nudis pedibus ambulant, alie cum hominibus non manducant. He sunt hereses adversus catholicam fidem exorte et ab apostolis et sanctis patribus vel conciliis condemnate, que dum in se multis erroribus divise invicem dissensibi, communi tamen nomine adversus ecclesiam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
liũ dĩ. alterũ hominis p̃dicauit. E utie¬
ani. dicti ab eutice constantinopolitano ab
uit existere de duab naturis. s solã ie
diuinã asseruit esse natuiã. A cfali dll
ctor aquo exorti sunt. Hii triũ calcidonen¬
sum capitulorũ impugnatores duarũ in
xpo substantiarũ. ꝓpͥetatẽ negant. et unam
m eiꝰ ꝑsona nat᷑am predicant. Theodosiaui.
ei gaianitȩ: appellati a cheodosio. et gaiano.
qͥ temporib ustiniam pͥncipis in alexandri¬
i popłi ꝑuersi electione uno die sunt ordina¬
n ep̃i. Hii errores euticetis. et dioscori. sequen¬
as. calcidonense concilium respuunt. ex
luab unã in xp̃o nat᷑am asserint. quam
deodosiani corruptã. gaianitȩ incorrup-¬
tã contendunt. E noite. et tritoite. a theo¬
dosianis exorti sunt. ex quib guoite ab ig¬
norantia dicti. qr ꝑu̾sitati ã qua exorti st̃
idl adiciunt. qđ xp̃i diuinitas ignoret fu¬
tura que sunt scripta de die et hora nouis¬

Expanded text:
lium Dei, alterum hominis praedicavit. Eutychilium Dei, alterum hominis praedicavit. Eutychiani dicti ab Eutyche Constantinopolitano abb negavit adsistere de duabus naturis, sed solam in eo divinam adseruit esse naturam. Acephali dicctor, a quo exorti sunt. Hi trium Chalcedonensium capitulorum inpugnatores duarum in Christo substantiarum proprietatem negant, et unam in eius persona naturam praedicant. Theodosiani et Gaianitae appellati a Theodosio et Gaiano, qui temporibus Iustiniani principis in Alexandria populi perversi electione uno die sunt ordinati episcopi. Hi errores Eutychis et Dioscori sequentes Chalcedonense concilium respuunt: ex duabus unam in Christo naturam adserunt, quam Theodosiani corruptam, Gaianitae incorruptam contendunt. Agnoitae et Tritheitae a Theodosianis exorti sunt; ex quibus Agnoitae ab ignorantia dicti, quia perversitati, a qua exorti sunt, id adiciunt, quod Christi divinitas ignoret futura, quae sunt scripta de die et hora novis
Abbreviated transcription (Latin):
corpore mori atq in nouissimo utrũq re¬
surgere. Tertulli aniste. dicti a tertulliar
presbr̃o africanȩ ꝓuinciȩ ciuitatis cartas.¬
nensis. animã ĩmortalem esse s corporeã
p̃dicanteẽ. et animas hominũ peccatorũ
post mortẽ in demones uerti putantes. lis
cum uideis obseruandũ contendunt. N s
thessara quatuor decadecẽ significat. slicti¬
ges. a sõnno ñcupati. quod uigilias nocts
respuunt. suꝑsticionẽ esse dicentes ura
temerari diuina qui noctẽ ad reqͥem tribu¬
it. Pelagiani. a pelagio monacho exortihi
liberũ arbitriũ diuine grẽ anteponunt.
dicentes sufficere uoluntatẽ adimpleni
iussa diuina. Nestoriani. anestorio conl̃¬
tinopolitano ep̃o ñcupati qͥ beatã marõiur
ginẽ. non dĩ s hominis tantũ mͦ asserust
genitricẽ. ut aliã ꝑsonã carnis aliã facenet
deitatis. nec unũ xp̃m in uerbo dĩ et carie
credidit. s separatĩ atq seiunetĩ alterũ si¬

Expanded text:
corpore mori, atque in novissimo utrumque recorpore mori, atque in novissimo utrumque resurgere. Tertullianistae dicti a Tertulliano, presbytero Africanae provinciae et civitatis Carthaginensis, animam immortalem esse, sed corpoream praedicantes, et animas hominum peccatorum, post mortem in daemones converti putantes. Tesscum Judaeis observandum contendunt; nam tessara quatuor, deca decem significat. Nyctares a somno nuncupati, quod vigilias noctrespuunt, superstitionem esse dicentes iura temerari diit. Pelagiani a Pelagio monacho exorti. Hi liberum arbitrium divinae gratiae anteponunt, dicentes sufficere voluntatem ad inplenda iussa divina. Nestoriani a Nestorio Constantinopolitano episcopo nuncupati, qui beatam Virginem Mariam non Dei, sed hominis tantummodo adseruit genetcarne credidit, sed separatim atque seiunctim alterum fi
Abbreviated transcription (Latin):
constantii ꝑsequutione ꝑfidie arrianorũ
consentientes erant. et post ea correpti redi-¬
re in catholicã delegerunt. dampnantes
siue quod crediderunt. siue qđ se credidis¬
se simulauerunt. quos ęccła catholica ma¬
terno recipit sinui. tamꝗͣ. petrũ post fletũ
negationis. hanc illi matris caritatẽ suꝑ¬
be accipientes eosq recipere nolentes. ab
eccłȩ cõmunione recesserunt et cũ ipsolicit¬
ro auetore suo qͥmane oriebat᷑ cadeit meris¬
runt. Iouinianiste. a iouiniano qͦdã moni
cho dicti. asserentes nullã nuptarũ e in¬
nũ esse distantiani. nullũq inter absinti¬
tes et simplicit᷑ epulantes esse discrimen
Eluidiani. ab eluidio nominati. qͥ dicint
post natũ xp̃m alios mariã filios de uin
ioseph peꝑisse. Paterniani. a paterno quodũ
exorti. qui inferiores corporis partes a cdabo¬
lo factas opinant᷑. A rabici nuncupati. apͥ
in arabia exorti sunt. dicentes animã cũ

Expanded text:
Constantii persecutione perfidiae Arianorum Constantii persecutione perfidiae Arianorum consentientes erant, et postea correcti redire in catholicam delegerunt, damnantes, sive quod crediderunt, sive quod se credidisse simulaverant; quos Ecclesia catholica materno recepit sinu, tamquam Petrum post fletum negationis. Hanc illi matris caritatem superbe accipientes eosque recipere nolentes ab Ecclesiae communione recesserunt et cum ipso Lucifero auctore suo, qui mane oriebatur, cadere meruerunt. Iocho dicti, asserentes nullam nuptiarum et virginum esse distantiam, nullumque inter abstinentes et simpliciter epulantes esse discrimen. Elvidiani ab Elvidio nominati, qui dicunt post natum Christum alios Mariam filios de viro Joseph peperisse. Paterniani a Paterno quodam exorti, qui inferiores corporis partes a diabolo factas opinantur. Arabici nuncupati, eo quod in Arabia exorti sunt, dicentes animam cum
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupati sunt: qui substantiã humane
carnis adiabolo conditã dicunt. Colitiani.
a quodã colite nominati. qͥ dicunt dm non
deus creans mala. Floriani. a florino. qͥ econtͣ¬
rio dicunt dm creasse mala. contͣ id quod
ste.a donato quodam afio nuncupati. qͥ de
numidia ueniens cotam pene affricã sua ꝑ¬
suasione decepit. assetens minorẽ patre filiũ.
et minorẽ filio spm scm̃. et rebaptizans ca¬
tholicos. Bonosiaci. abonoso quodã cpõ exor¬
ti produnt᷑. qͥ xp̃m filiũ dĩ adoptiuũ non
ꝓpͥũ asserunt. Circũciliones dicti eoquod
agrestẽ sint. quos cotopitas uocant. sup̃die¬
te heresis habentes doctrinã. Hii amore
martirii semetipsos ꝑimunt. ut̃ iuolenter
de hac uita discedentes martires nominent᷑.
Priscillianistȩ. a pͥscilliano uocati. qͥ in his¬
pania ex errore gnosticorũ et manicheorũ.
ꝑmixtũ dogina cõposuit. Luciferiani. a lu-¬
cifero sirmie epõ orti. qͥ epõs catholicos qui

Expanded text:
nuncupati sunt, qui substantiam humanae nuncupati sunt, qui substantiam humanae carnis a diabolo conditam esse dicunt. Colinthiani a quodam Colutho nominati, qui dicunt Deum non Deus, creans mala.' Floriani a Florino, qui e contrario dicunt Deum creasse male, contra id quodstae a Donato quodam Afro nuncupati, qui de Numidia veniens totam pene Africam sua persuasione decepit, adserens minorem Patre Filium, et minorem Filio Spiritum sanctum, et rebaptizans catholicos. Bonosiaci a Bonoso quodam episcopo exorti produntur, qui Christum filium Dei adoptivum, non proprium adserunt. Circumcelliones dicti eo, quod agrestes sint, quos Cotopitas vocant, supradictae haeresis habentes doctrinam. Hi amore martyrii semetipsos perimunt, ut violenter de hac vita discedentes martyres nominentur. Priscillianistae a Priscilliano vocati, qui in Hispania ex errore Gnosticorum et Manichaeorum permixtum dogma conposuit. Luciferiani a Lucifero Sirmiae episcopo orti, qui episcopos catholicos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m scm̃ ipsamq trinitatẽ in officiorũ no¬
minib non ꝑsonas accipiunt. unde et pa¬
tripassiani uocant᷑. quia patrẽ passũ dict̃.
Sabelliam ab eodem noecho pullulasse di-¬
cunt᷑. cuiꝰ discipłin ꝑhibent fuisse sabbel¬
liĩ. ex cuiꝰ nomine maxune innotuert̃.
Unde et sabelliam uocati sunt. Hii unã
ꝑsonã patris et filii et sp̃s sci astruunt.
Arriam ab arrio alȩxandrino presbitero
orti sunt. qui coeternũ patri filuĩ non ag.¬
noscens. diuersas in trinitate substantias
asseruit. contra illud quod ait dñs. Ego et
pater unũ sumꝰ. Machedoniani. a mache¬
donio constantinopolitano ep̃o dicti sunt.
tȩ appellati sunt pro eo quod mariȩ uirginita¬
ti contradiciuit. asserentes eã post. xp̃m natũ
uiro suo fuisse cõmixtã. Metangismonite ido
Asserunt enĩ sic esse in patre filiũ. tamq̃. uas
minus int̾ uas maiꝰ. Patriciani aqͦdã patͥcio

Expanded text:
Spiritum sanctum. ipsamque Trinitatem in officiorum noSpiritum sanctum. ipsamque Trinitatem in officiorum nominibus, non in personis, accipiunt: unde et Patripassiani vocantur, quia Patrem passum dicunt. Sabelliani ab eodem Noetio pullulasse dicuntur, cujus discipulum perhibent fuisse Sabellium, ex cujus nomine maxime innotuerunt, unde et Sabelliani vocati sunt: hi unam personam Patris et Filii et Spiritus sancti astruunt. Ariani ab Ario Alexandrino presbytero orti sunt, qui coaeternum Patri Filium non agnoscens, diversas in Trinitate substantias asseruit, contra illud quod ait Dominus: Ego et Pater unum sumus . Macedoniani a Macedonio Constantinopolitano episcopo dicti sunt, tae appellati sunt, pro eo quod Mariae virginitati contradicunt, asserentes eam post Christum natum viro suo fuisse commistam Metangismonitae ideAsserunt enim sic esse in patre Filium, tanquam vas minus intra vas majus. Patriciani a quodam Patricio
Abbreviated transcription (Latin):
latas apłs scͥbens inuenit᷑. foͣtiniani a foti¬
no gallo greciȩ sirmiȩ ep̃o nuncupati qui
ebionitarũ heresim suscitans. asseruit xp̃m
a maria ꝑ ioseph nuptiali coitu fuisse concep¬
tum. Eriani. ab heriano quodam nuncu.¬
pati sunt. Hui offerre sacrificium ꝓ defunc¬
tis sꝑmnt. Etiam ab etio sunt uocati. Idẽq
eunomiani. ab eumiano quodã dialectico:
ethii discipulo. ex cuiꝰ nomine magis inno¬
tuerunt. dissimilẽ patͥ asserentes filiũ. et
filio sp̃m scm̃. Dicunt etiam nullũ imputa¬
ri peccatũ in fide manentiũ. Origeniani.
origene auctore exorti sunt. dicentes qđ
non possit filius uidere patrẽ. nec sp̃s sc̃s fi¬
liũ. Animas quoq in mundi principia di¬
cunt. peccasse. et pro diuersitate peccatorũ
a celis usq ad terras diuersa corpora quasi
iuncula meruisse. eaq causa factũ fuisse
mundũ. Noethiani. a quodã noetho uocati.
qui dicebat xp̃m cundem esse et patrẽ et

Expanded text:
latas Apostolus scribens invenitur. Photiniani a Photilatas Apostolus scribens invenitur. Photiniani a Photino Gallo-Graeciae Syrmiae episcopo nuncupati, qui Ebionitarum haeresim suscitans, asseruit Christum a Maria per Joseph nuptiali coitu fuisse conceptum. Aeriani ab Aerio quodam nuncupati sunt: hi offerre sacrificium pro defunctis spernunt. Ethiani ab Ethio sunt vocati, idemque Eunomiani ab Eunomio quodam dialectico, Ethii discipulo, ex cujus nomine magis innotuerunt, dissimilem Patri asserentes Filium, et Filio Spiritum sanctum, dicunt etiam nullum imputari peccatum in fide manentium. Origeniani ab Origene auctore exorti sunt, dicentes quod non possit Filius videre Patrem, nec Spiritus sanctus Filium; animas quoque in mundi principio dicunt peccasse, et pro diversitate peccatorum e coelis usque ad terram diversa corpora quasi vincula meruisse, eaque de causa factum fuisse mundum. Noetiani a quodam Noetio vocati, qui dicebant Christum eumdem esse Patrem et
Abbreviated transcription (Latin):
T̃estamentũ uetus respuunt. nouũ ex par¬
ee recipiunt. Antropomorfide dicti pro co
quod simplicitate rustica dm habere hu
mana menbra quȩ in diuinis libris scͥpca
sunt arbitrant᷑. Antropo enĩ grece latine
homo interp̃tat᷑ ignorantes uocẽ dnĩ qͥ ait.
sp̃s est deus. incorporeus ẽ enim nec menbͥs
distinguit᷑: nec corporis mole censetꝰ. Eracli¬
t ab heraclio auctore exorti. monachos
tantum recipiunt. conuigiũ respuunt.
irgna cȩlorũ paruulos habere non credunt.
Rouaciani. a nouato urbis presb̃ro exorti.
qui aduersus corneliuĩ cathedrã sacerdota¬
lem conatus inuadẽ heresem instituit. no¬
lens apostatas susciꝑe. et rebaptizans bap¬
datos. Montani heretici dicti quod tẽ¬
pore ꝑsequutionis in montib latuerunt.
uiserunt. Ebionite ab ebione dicti. siue a
pauꝑtate intelligentiȩ appellati sunt. Hii se¬
miiudei sunt. et ita tenent euuangłm ut le¬
gem carualit̾ seruent. aduersus quos ad ga¬

Expanded text:
Testamentum Vetus respuunt: Novum ex parTestamentum Vetus respuunt: Novum ex parte recipiunt. Anthropomorphitae dicti pro eo, quod simplicitate rustica Dmana membra, quae in divinis libris scripta sunt, arbitrantur; ἄνθρωπος enim graece latine homo interpretatur. Ignorantes vocem Domini, qui ait: Spiritus Deus est. Incorporeus est enim, nec membris distinguitur, nec corporis mole censetur. Heraclitae ab Heraclito auctore exorti, monachos tantum recipiunt, conjugia respuunt, regna coelorum parvulos habere non credunt. Novatiani a Novato Romae urbis presbytero exorti, qui adversus Cornelium cathedram sacerdotalem conatus invadere haeresim instituit, nolens apostatas suscipere, et rebaptizans baptizatos. Montani haeretici dicti, quod tempore persecutionis in montibus latuerunt,  diviserunt. Ebionitae ab Ebione dicti, sive a pertate intelligentiae appellati sunt. Hi semijudaei sunt, et ita tenent Evangelium, ut legem carnaliter servent, adversus quos ad Ga