comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
norum & sceleratorum facta eis qui in deledi
possint: diuulges. Et inse quentib penitus
ad ulterium prohibet. In quib allegoriam
querere non habemus necesse. sed supsa.
luttera custodiatur. Satis esse uidetur. im
pellicatum. id est in abiectionẽ. uel concubi¬
natum illius. Concubine enim. pellices ap¬
pellantur. Demenstruo mulieris. supra dic¬
tum ẽ. Cum uxore proximi tui non cohi¬
bes. idest inpaganorum philosophia qui
tibi sunt fragilitate proximi. non decipia¬
ris. desemine non dabis ut c̃secretur ido¬
lo moloch. quierat d̃s ammanitarũ. U¬
niuersalit̾ autẽ in hoc uno. omĩa idola cõp̃¬
hendit. Nec pollues nom̃ dĩ tui. Polluit
nom̃ dñi qui sub specie religionis dei cons¬
titutꝰ: uiuit in pudent̃. qualib paulus di¬
cit. ꝑ uos nom̃ diũ blasphematur ingenti
b. Ut euomat habitatores suos. hoc est
ron. nonsolum leuitis. idẽ maiorib in

Expanded text:
norum et sceleratorum facta eis qui inde laedi norum et sceleratorum facta eis qui inde laedi possint, divulges; et in sequentibus penitus adulterium prohibet. In quibus allegoriam quaerere non habemus necesse, sed in ipsa littera custodiatur satis esse videtur. « In pellicatum, » id est in abjectionem vel concubinatum illius: concubinae enim pellices appellantur. De menstruo mulieris supra dictum est. « Cum uxore proximi tui non coibis, » id est in paganorum philosophia, qui tibi sunt fragilitate proximi, non decipiaris. « De semine tuo non dabis, ut consecretur idolo Moloch, » qui erat deus Ammonitarum: universaliter autem in hoc uno omnia idola comprehendit. « Nec pollues nomen Dei tui. » Polluit nomen Domini, qui, sub specie religionis Dei constitutus, vivit impudenter, qualibus Paulus ait: « Per vos nomen Domini blasphematur in gentibus . » « Ut evomat habitatores suos, » hoc est,ron, non solum Levitis, id est majoribus in
Abbreviated transcription (Latin):
cidium: ioħs apłs dicit. qui oderit frẽm
suũ. homicida ẽ. Unde hic ꝓbemur. Aĩa
que comederit morticinum. uel captum
abestia. idẽ qui hominis ꝑ se peccatis
mortui. uł adiabolo deprauatise exemplis
in miscuerit:. mundet se: et actiones suas la¬
uacro penuitentiȩ. et usq ad perfectam pe¬
nitentiam rea est. et ita demũ mundabit.
Siuero non cm̃dationi studuerit: dampna
preuaricationis incurret. Iuxta consue
maxime idolatriam ꝓhibet. noĩs sui se¬
pius illis ingerendo memoriam. Spirita¬
ut̾ etiam monet dep̃teritis uitus et in¬
stantib ualde cauendũ. Ambulate in¬
uet ineis. Uere iuuit enĩ. quidni manda¬
ta custodit. Omĩs homo ad proximam
sanguinis sui. nonaccedat ut reuelet tui¬
pitudinẽ eiꝰ. Ut non uide licet extra legiti¬
mam copulationẽ nubant. docent. Ne re¬
uelet turpitudinẽ eiꝰ. idẽ uel confiten¬
tis tͥ peccata non publices. uel etiam paga¬

Expanded text:
cidium Joannes apostolus dicit: « Qui oderit fratrem cidium Joannes apostolus dicit: « Qui oderit fratrem suum, homicida est . » Unde hic prohibemur: « Anima quae comederit morticinum vel captum a bestia, » id est quae hominis in peccatis mortui vel a diabolo depravati se exemplis immiscuerit, mundet se et actiones suas lavacro poenitentiae, et usque ad perfectam poenitentiam rea est, et ita demum mundabitur: si vero non emendationi studuerit, damna praevaricationis incurret. CAPUT XVIII. maxime idololatriam prohibet nominis sui saepius illis ingerendo memoriam, spiritualiter etiam monens de praeteritis vitiis et instantibus valde cavendum. « Facivet in eis: » vere enim vivit, qui Domini mandata custodit. « Omnis homo ad proximam sanguinis sui non accedat, » et rel., ut non videlicet extra legitimam copulationem nubant docet. Nec revelet turpitudinem ejus, id est confitentis tibi peccata non publices, etiam paga
Abbreviated transcription (Latin):
suo. ꝑ omĩa alsuꝑiorem ꝑtinet sensũ. Qui
nolenta sectatur oꝑa. siue hodii. siue
omĩs malitie. Dequo sanguine corrupto.
multa legunt᷑. quia anima carnis insan¬
guine ẽ. Carnalium enĩ confidentia. in
corrruptione est uoluptatum. Quam fra¬
gilitatẽ. inamore domini.mortificare de¬
bemꝰ. non nob sumere in exemplũ. diue
natione aut aucupio ceperit auẽ aut
trina carnalẽ quẽ libet. aut maiori in¬
nis ꝑduxerit. Fundat sanguinẽ eiꝰ et oꝑiat
illum t̾ra. id est carnalẽ eiꝰ uitam peniten¬
tia oꝑiat. Hon sumens sanguinẽ incibũ.
id est sibi deuita eius praua maculam ñ
contrahens. Possumus etiam dicere quod
ideo sanguinẽ manducare prohibeat. qui
uitam significat carnis. qr nullus sibi uiue¬
re debet. sed omĩa innomine dnĩ factre.
Sanguinẽ uniuerse carnis. non comedetiᷤ.
hoc primum concesso esu carniũ tempore
noe preceptũ ẽ. et abapłis. similit̾ subgr̃a.
S ignificat aut̃ homicidiũ. Quid sit bomi¬

Expanded text:
omnia ad superiorem pertinet sensum. Qui nolenta sequitur opera sive odii, sive omnis malitiae, de quo sanguine corrupto multa leguntur. « Quia anima carnis in sanguine est. » Carnalium enim confidentia in corruptione est voluptatum, quam fragilitatem in amore Domini mortificare debemus, et nobis sumere in exemplum. « Si venatione aut aucupio ceperit avem aut trina salutis carnalem quemlibet, aut majori inChristi perduxerit, « fundat sanguinem ejus, et operiat illum terra, » id est, carnalem ejus vitam poenitentia operiat, non sumens sanguinem in cibum, id est, sibi de vita ejus prava maculam non contrahens. Possimus etiam dicere quod ideo sanguinem manducare prohibeat, qui vitam significat carnis, quia nullus sibi vivere debet, sed omnia in nomine Domini facere. « Sanguinem universae carnis non comedetis. » Hoc primum concesso esu carnium tempore Noe praeceptum est, et ab apostolis similiter sub gratia; significat autem homicidium. Quid sit homi
Abbreviated transcription (Latin):
nere uonsinunt᷑ exheredandi. Uob̃ hec loqͦr
bonis morib uos dignos. quã dabo here¬
ditate factit. lam ipsi libent̾ possedert̃ eam.
Mystice autẽ populo fideli p̃cipitur. ut t̾ram
eccłe que adiabolo et herrorib liberata est
ꝑ xp̃m. sca conuersatione incolant. ⁊ conser¬
redundantẽ onũ dulcedine. Om̃iũ enĩ ci¬
borũ qui parant᷑. lacte & mel facillime pa¬
rant᷑. In quib eis innuit quod si precepta
eius custodirent. siue ullo labore cũ omĩ
iocunditate t̾rã ꝓmissam essent posses¬
suri. Sed et nobis tim̃tib dm̃ promitti¬
tur inpresenti dulcedo doctrine spirita¬
lis. et donorir̃ et infuturo requies sine labo¬
re. Separauiuos acederis populis. Quia il¬
us legemdedit. nos quoq separauit qͥa
nos fecit suam cognoscere potentiam. Sepa¬
larẽ hominẽ instultitia erroris lacentem
habeo qui insimplicitate sua pauꝑ est spũ.
Nepolluatis animas uras inpecore et auib
idẽ ne decipiamini instultitia errantiũ uł

Expanded text:
non sinuntur exhaeredandi. « Vobis autem loquor. bonis moribus vos dignos qua haereditate facite, nam ipsi libenter possederunt eam. Mystice autem populo fideli praecipitur ut terram Ecclesiae, quae diabolo et erroribus liberata est sancta conversatione incolant et conserredundantem omni dulcedine: omnium enim ciborum qui parantur, lac et mel facillime parantur. In quibus eis innuit quod si praecepta ejus custodirent, sine ullo labore, cum omni jucunditate terram promissam essent possessuri. Sed et nobis timentibus Deum promittitur in praesenti dulcedo doctrinae spiritualis et donorum, et in futuro requies sine labore. « Separavi vos a caeteris populis, » quia illis legem dedit; nos quoque separavit, qui nos fecit cognoscere suam potentiam. « Sepalarem hominem in stultitia erroris jacentem, ab eo qui simplicitate sua pauper est spiritu. « Ne polluatis animas vestras in pecore et avibus, » id est ne decipiamini in stultitia errantium vel
Abbreviated transcription (Latin):
rans. Ideo lapides et ligna puluisq extra
urbem in loco inmundo ꝓiciuntur. id est
siue doctores. siue illi qui debuerunt fruc¬
tum bonorum oꝑum parturire. cum dog¬
matib sius extra eccłam pꝰ certã agnitionẽ
int̾ erroneos anathe matuentur: qui intraue¬
quise conuinxerit errori dampnato. inmun¬
dusẽ usq adꝑactam penitentiã. Qui dormie¬
rit in ea et comederit. lauabit uestim̃ta sua.
dẽ qui in illo herrore requiẽ se habiturũ
confidit: uel cõmunicauerit illi. siñ ẽ recte

Expanded text:
rans; ideo lapides, et ligna, pulvisque extra rans; ideo lapides, et ligna, pulvisque extra urbem in loco immundo projiciuntur, id est, sive doctores, sive illi qui debuerunt fructum bonorum operum parturire cum dogmatibus suis, extra Ecclesiam, post certam agnitionem inter erroneos, anathematizentur. « Qui intraveQui se conjunxerit errori damnato, « immundus est » usque ad peractam poenitentiam. « Qui dormierit in ea et comederit, » et reliqua, id est qui in illo errore requiem se habiturum confidit, vel communica
Abbreviated transcription (Latin):
quesiuit. In de precipitur. ut auferantur
unuersa de domo. idẽ nonseducti de in¬
mundorũ consortio separentur. ut post mo¬
dum iuditio uero ipsum dogma discerta¬
tur. Uallicule. prauas sententias protendt᷑.
Pallor et rubor. iactantiam. ⁊ suꝑbiam.
s tatim claud& eam. hoc est illum damp¬
net errorẽ. et neulterius diuulgetur. oppłi¬
lare contendit. Reuersusq die septimo
id ẽ post cautam examinationẽ. Si inuenerit
pexerit. iubebit lapides ipsos erui. idẽ ipsoᷤ
secluctores. et eorum dogmata extra eccłam
int̾ hereticos ponat. Domum aut̃ radi in¬
trinsecus ipsam idẽ ipsam mundare con¬
gregationem. Et puluerẽ. hoc ẽ contagra
erroris faciet inmunditiȩ hereticorum de¬
putari. aliosq doctores prohis ordinari. ue¬
risq doginatib eiusdem corporis conpagi¬
nari concordiam. Sin autẽ nõuis magistͥs
adpositis reintegratus error ipsos cum re¬
liqua domo cõmaculauerit: malitia ẽ ꝑseue¬

Expanded text:
quaesivit. « Inde praecipitur ut auferantur quaesivit. « Inde praecipitur ut auferantur universa de domo, » id est, ut seducti de imundorum consortio separentur, ut postmodum judicio vero ipsum dogma discernatur. Valliculae pravas sententias procedunt; pallor et rubor jactantiam et superbiam. « Statim claudet eam, » hoc est illum damnet errorem, et ne ulterius divulgetur, oppilare contendat. « Reversusque die septimo, » id est post cautam examinationem, « si invenerit pexerit, « jubebit lapides ipsos erui, » vel ipsos seductores et eorum dogmata extra Ecclesiam inter haereticos ponat. « Domum autem ipsam intrinsecus, » id est, ipsam mundare congregationem, « et pulverem, » hoc est contagia erroris faciet immunditiae haereticorum deputari, aliosque doctores pro his ordinari verisque dogmatibus ejusdem corporis compaginari concordiam. Sin autem novis magistris appositis redintegratus error ipsos cum reliqua domo commaculaverit, malitia est perseve
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑẽ et non pot̾ manus eius inuenire
que dicta sunt. sumet agnum prodelic
to ⁊reł. Siuidelicet inbecillitate fragili¬
tatis preuentiis. quiꝑfectam innocentiã
custodire nequiuerit. offerat agnũ idẽ
fidem passionis xͥ diligent̾ custodiat. deci¬
iam part̾e simile consparse oleo. Uł fidẽ
scẽ trinitatis. uel theologiam. quã confi¬
tatem. fidei. De turturib et columbe
pullis. supra inplerisq locis diximꝰ. dedie
octauo similit̾. Cetera que in hoc capitulo
secuntur. supra dicta sunt. Septem genteᷤᷤ
chananeorĩt. iutiorum expͥmunt sumam:
que dñs destruxit. dum aduentu suo nos
qui degentib sumus purificauit. Inqua
terra infidelib euulsis quilibet domum
possidet. dum sibi cõmissam doctor regit con¬
gregationẽ. In ea si erroris quippiam appa¬
ruerit. is qui preẽ. ad conuentũ eccłasticũ
referat. sicut paulus de antiocenoꝵ seduc¬
tione. apud apłos hierosolimis consilium

Expanded text:
pauper est, et non potest manus ejus invenire pauper est, et non potest manus ejus invenire quae dicta sunt, sumet agnum pro delicqua. Si videlicet imbecilitate fragilitatis praeventus quis perfectam innocentiam custodire nequiverit, offerat agnum, id est fidem passionis Christi diligenter custodiat; « decimam partem similae conspersae oleo, » vel fidem Trinitatis, vel theologiam, quam confitatem fidei. De turturibus et et pullis columbae supra in plerisque locis diximus; de die octavo similiter caetera quae in hoc capitulo sequuntur, supra dicta sunt. Septem gentes Chananaeorum vitia exprimunt summa, quae Deus destruxit, dum adventu suo nos, qui de gentibus sumus, purificavit: in qua terra, infidelibus evulsis, quilibet domum possidet, dum sibi commissam doctor regit congregationem. In ea si erroris quidpiam apparuerit, is qui praeest ad conventum ecclesiasticum referat, sicut Paulus de Antiochenorum seductione apud apostolos Hierosolymis consilium
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita tenendam cõm̃d&. Et̃na enim
uita indextera accipit᷑. T inguetq digitũ
cum discretione uiditii. ꝑfectam ueniam
quasi septies spargens. eumpetret apud do¬
minũ. Reliquũ olei fundet suꝑ extremũ
auricule dextre eiꝰ. id est quamiuis cunc̾¬
ta ꝓpt̃ infirmitatẽ suam homo dñi man¬
data oꝑe complere nequeat: studeat tam̃
audire et discere. ut sciens dñi uoluntatẽ.
quod oꝑe non potest. bona uoluntate recõ¬
penset. & suꝑ saguinem quieffusus ẽ pro
delicto. Oieum suꝑ sanguinẽ fundit᷑. quia
da. ĩ unc immolabit holocaustum. et pon&¬
debemus penitentian pro cõmissis plenit̃
ꝑ agere. in memoria passionis et resurrec¬
tionis nr̃e. ubi nr̃e redemptionis cognoui¬
mus effectũ. ac deinde purificatis sensib
nos met ipsos ex integro in ara laudisdomi¬
ni immolemus. ut iam non nob̃. sedilli iuua¬
mus quinos mortuos inueniens: ut uiua¬
mus ꝑ ipsum redemit et aduiuit. Quodsi¬

Expanded text:
in hac vita tenendam commendet. Aeterna enim in hac vita tenendam commendet. Aeterna enim vita in dextera accipitur. « Tingetque digitum cum discretione judicii perfactam veniam, quasi septies spargens, ei impetret apud Dominum. « Reliquum olei fundet super extremum auriculae dextrae ejus, » id est, quamvis cuncta propter infirmitatem suam homo Dei mandata opere complere nequeat, studeat tamen audire et discere, ut sciens Domini voluntatem, quod opere non potest, bona voluntate recompenset. « Et super sanguinem qui effusus est pro delicto. » Oleum super sanguinem funditur, quia da. « Tunc immolabit holocaustum, » debemus poenitentiam pro commissis pleniter peragere in memoriam passionis et resurrectionis nostrae, ubi nostri Redemptoris cognovimus effectum, ac deinde purificati sensibus nosmetipsos ex integro in ara laudis Domini immolemus, ut jam non nobis sed illi vivamus, quos mortuos inveniens, ut vivamus per ipsum redemit et adju
Abbreviated transcription (Latin):
Detauus dies. ipse et pͥmus ẽ. Nam octauus
dicitur: eo quod septimum sequatur. Nlam
post passionẽ dñs resurrexit octaua die.
que ⁊ pͥma dies. Iube tur ergo pec¬
cator die octauo mun dari. ut firmi¬
trumq sexum redemit. idẽ innocentẽ uitã.
que et interus. et exterius seruanda est.
Ouem anniculam. id est mansuetudinem
ꝑfectam. Tres decimas simile. fidem sc̃e tri¬
nitatis que oleo miscłie sit infusa. Olei sex¬
tarium. catholicam fidẽ. inqua om̃s uir¬
tutes quasi insextario. minores m̃sure con¬
tinentur. Ostium tabernaculi. doctrina ẽ
apłorũ. hostia prodelicto siue pro pecca¬
to. penitentie ẽ ex hibitio cetera ut supra.
ꝓsꝑum. & beniuolum. ad audiendam ha¬
bere iustitiam. Et suꝑ pollices manus dex¬
tre. et pedis dextri. ad dirigendas uideli¬
cet oꝑationes eminentes. et incessum in
mandatis dei. & deoleosextarii mittet
inmanũ suam sinistra. id est fidẽ integrã

Expanded text:
octavus ipse et primus est, nam octavus octavus ipse et primus est, nam octavus dicitur eo quod septimum sequatur, nam post passionem Dominus resurrexit octava die, quae et prima dies. Jubetur ergo peccator die octavo mundari, id est firmitrumque sexum redemit; vel innocentem vitam, quae et interius et exterius servanda est. « Ovem anniculam, » id est mansuetudinem perfectam. « Tres decimas similae, » fidem sanctae Trinitatis, quae oleo misericordiae sit infusa. « Olei sextarium, » catholicam fidem, in qua omnes virtutes, quasi in sextario minores mensurae, continentur. Ostium tabernaculi doctrina est apostolorum, hostia pro delicto, sive pro peccato, poenitentiae est exhibitio. Caetera ut supra. prosperum et benevolum ad audiendum habere justitiam. « Et super pollices manus dextrae et pedis » dextri, ad dirigendas videlicet operationes eminentes, et incessum in mandatis Dei. « Et de olei sextario mittet in manum suam sinistram, » id est, fidem integram
Abbreviated transcription (Latin):
mo. deitate passibilitatẽ nonperferente.
Cum hẏsopo. quia sp̃s sc̃s inpassione eius
eum non deseruit. Septies asꝑgitur. qͥ
agrum dimittit᷑. quia diuinitas libera
apassione cognoscitur. Cũq lauerit ho¬
mo uestim̃ta sia. idẽ mundabit mores
suos. Rad&e om̃s pilos corporis. idẽ cogita¬
tiones suas inlicitas abscidet. Lauabitur a¬
qua. id est lacrimis conpunctionis. Purifi¬
catus q ingredietur in castra. mundatꝰ scili¬
cet apreuaricationib iuutati ecclastice cõ¬
municationis reddatur. Ut maneat extra
tabernacłm suũ sept̃ẽ dieb. id ẽ usq adꝑ
fectam penitentiam indignũ secretorum
consortio iudicabit. Radet et capilos capi¬
tis. barbamq et supercilia. id est mundet
cogitationis interiores. et exteriores. quib
aut inm̃tis secreto. aut reb forisecus po¬
sitis: animus delinqͥt. Lotis rursũ uestib
et corpore. idẽ morib et uita. die octauo.

Expanded text:
mo, Divinitate passionem non perferente. mo, Divinitate passionem non perferente. Cum hyssopo, quia Spiritus sanctus in passione ejus eum non deseruit. Septies aspergitur quagrum dimittitur, quia Divinitas libera a passione cognoscitur. « Cumque homo laverit vestimenta sua, » id est mundaverit mores suos, « radet omnes pilos corporis, » id est, cogitationes suas illicitas abscindet: « lavabitur aqua, » id est lacrymis compunctionis, « purificatusque ingreditur in castra, » mundatus scilicet a praevaricationibus, unitati ecclesiasticae communicationis reddatur. « Ut maneat extra tabernaculum suum septem diebus, » id est usque ad perfectam poenitentiam, indignum se caeterorum consortio judicabit. « Radet capillos capitis, barbamque et supercilia, » id est emundet cogitationes interiores et exteriores quibus aut in mentis secreto, aut rebus forinsecus positis animus delinquit, lotis rursum vestibus et corpore, id est, moribus et vita. « Die octavo,
Abbreviated transcription (Latin):
cerdos uerꝰ uenit in mundũ. egressus apa¬
tre. non relinquens patrẽ. ꝑ cuius redemp¬
tionẽ emundatur peccator. si tam̃ infide
recta obtulerit que precipiuntur. duoᷤ
passeres uiuos duas iudelicet in xp̃o na¬
turas. si ne c̃tagione peccati. Lignũ cedri¬
nũ. crucẽ eius designat. Uernculꝰ. san¬
giunẽ passionis. hysopus. boni odoris
pulmionẽ purgans: sp̃s sc̃i uirtutem qui
peccata purgat. Unũ epasserib imniola¬
bit. in uase fictili super aquas uiuas:. hu¬
manitatem eius passam firmit̾ credat.
incarne mortali pꝰ baptismi inconsecra¬
tionẽ. Alium aut̃ uiuũ cũ ligno cedrino
⁊ cocco et hẏsopo tinguet insanguine im¬
molati passeris. quo sꝑget illum. qui mun¬
dandus ẽ septies. ut uire purgetur. Et di¬
mut& passerẽ uiuũ. ut inagrum auoli.
Passer uuius. diuinitatẽ eiꝰ designat. Pas¬
po tinguitur insangune immolatipas¬
seris. quia diitutas ineo uera fuit qͥ pas¬
sus ẽ incruce xp̃s uidelicet deus et ho¬

Expanded text:
cerdos verus venit in mundum egressus a Patre, non relinquens Patrem, per cujus redemptionem emundatur peccator, si tamen in fide recta obtulerit quae praecipiuntur: « duos passeres vivos, » duas videlicet in Christo naturas, sine contagione peccati. « Lignum cedrinum, » crucem ejus designat. Vermiculus sanguinem passionis. Hyssopus, boni odoris, pulmonem purgans, Spiritus sancti virtutem, qui peccata purgat. Unum ex passeribus immolabit in vase fictili super aquas vivas. Humanitatem ejus passam firmiter credat in carne mortali, post baptismi consecrationem. « Alium autem vivum cum ligno cedrino, et cocco et hyssopo tinget in sanguine immolati passeris, quo asperget illum qui mundatus est, septies, ut jure purgetur: et dimittet passerem vivum ut in agrum avolet. » Passer vivens Divinitatem ejus designat. Paspo tingitur in sanguine immolati passeris, quia Divinitas in eo vera fuit, qui passus est in cruce, Christus videlicet Deus et ho
Abbreviated transcription (Latin):
menbris eiꝰ accipi debẽt. ut tñ om̃i cause qͦd sͥ
c̃ueniat adiungat᷑. Tollẽs de canistro azimoꝵ¬
uarii ĩcanistro sap̃iȩ ẽ uarietas ĩ scã scͥpt᷑a. Sic̃ enĩ
illud de uirgultis. sic hec. descĩs sententus con¬
paginata. fidelib uerbũ uite ministrat. Nam

Expanded text:
membris accipi debent, ut tamen omni causae quod sibi conveniat adjungatur. « Tollens de canistro azymovarii in canistro sapientiae est varietas in sancta Scriptura. Sicut enim illud de virgultis, sic haec de sanctis sententiis compaginata, fidelibus verbum vitae ministrat. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
dum incarne apeccatis inmuni. ueletiam in
secretis mysteriorũ. in quib illũ pęnitꝰ in¬
uestigari non facile est. Nisi hec ante fecerit
id est non ingredietur. Suꝑ oraculũ. id est¬
inscã scriptura. Offert uitulũ ꝓpeccato. ui¬
tulus d̾e tauris et uaccis ortus. xp̃m signifi¬
cat depatriarchis et sinagoga que ugum
tͣaxerit legis. scdm carne̾ ꝓgenitum. aries
Tona. custodiã m̃tis. cidaris. custodiã sensu¬
stiũ corporis significat. Iuib indutũ con¬
uenit esse quide mysteriis dominiẽ trac̃¬
turus. Possuntꝰ hee quattuor species uestiũ.
iuirtutes quattuor signare pͥncipales. Tunm¬
ca linea. iustitiam. feminalia. temperantiã.
que castitatis ẽ mat᷑.⁊ona. fortitudinem.
cidaris. que caput tegit: prudentiam. qͣ
mens ornatur. Quib cum lotꝰ fuerit. in
dicuntur: propt̃ geminam uixp̃o naturã.
animam suã ꝓ nobis posuit. qͥ ora¬
uit prose. ⁊ prodomo sua. idẽ ꝓhu

Expanded text:
dum in carne a peccatis immuni, vel etiam in dum in carne a peccatis immuni, vel etiam in secretis mysteriorum, in quibus illum penitus investigari non facile est. « Nisi haec ante feceris, » id est, non ingredietur super oraculum in sancta Scriptura, « offeret vitulum pro peccato; » vitulus, de tauris et vaccis ortus, Christum significat, de patriarchis et Synagoga, quae jugum traxerat legis secundum carnem progenitum; aries zona, custodiam mentis; cidaris, custodiam sensuum corporis significat, quibus indutum convenit esse, qui de mysteriis Domini est tractaturus. Possunt et hae quatuor vestium species virtutes quatuor signare principales: tunica linea, justitiam; feminalia, temperantiam, quae castitatis est mater; zona, fortitudinem; cidaris, quae caput tegit, prudentiam qua mens ornatur. « Quibus, cum lotus fuerit inddicuntur propter geminam in Christo naturam. animam suam pro nobis posuit; et oraverit pro se et pro domo sua, id est pro
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ filios isrł ut caueant inmunditiã. ne
moriantur insordib siuis cũ polluerint taberna¬
culum meũ quod ẽ int̾ eos. Idest fideles caue¬
ant ab oĩ inmunditia ydolatrie. uitiorũ et
peccatorum. ne eccłam que ẽ domus dnĩ cor¬
rumpant. siue se  ipsos qui tẽplum dñi
lauabit pore ingrediatur ad scũarium. qd̾ ẽ
suscepta intrauelũ coram propitiatorio doc¬
tori bus iubet ne ea que humanũ excedũt
ingenium: pro suo libitu demysterio duuna¬
rum rerũ disputando usurpent. ꝑ iculosũ
quippe ẽ scientiam sibi uel aliis ꝓnuitere. quo¬
mͦ uerbũ dei et̾nũ. incarne uerus ho o
apparuerit et cetera multa talta. inquib cau¬
tela ꝑ necessariaẽ. Quia in nube apparebo
suꝑ oraculum uel indictis ꝓpħarum ap¬
parebit dominus de quib dr. mandabo
nubib meis. ne pluant suꝑeũ imbrẽ. uel
incarne humana unde dr. Ingredietur
dñs suꝑ nubẽ leuẽ egyptum. idest in mun¬

Expanded text:
ergo filios Israel ut caveant immunditiam et non ergo filios Israel ut caveant immunditiam et non moriantur in sordibus suis cum polluerint tabernaculum meum, » et reliqua. Id est, fideles caveant ab omni immunditia idololatriae vitiorum et peccatorum, ne Ecclesiam, quae est domus Domini, corrumpant; sive ipsos, qui templum Domini mpore ingrediatur ad sanctuarium, quod est intra velum coram propitiatorio. » Doctoribus jubet ne ea quae humanum excedunt ingenium pro sua libitudine mysterio divinarum rerum disputando usurpent. Periculosum quippe est scientiam sibi vel aliis permittere quomodo verbum Dei aeternum in carne verus homo appareret, et caetera multa talia in quibus cautela pernecessaria est. « Quia in nube apparebo super oraculum. » Vel in dictis prophetarum apparet Dominus, de quibus dicitur: « Mandabo nubibus ne pluant super eam imbrem, » vel in carne humana; unde dicitur: « Ingredietur Dominus super nubem lenem Aegyptum, » id est immun
Abbreviated transcription (Latin):
cludetur. De tactu eius & ceteris sequen¬
tib sic̃ supra intelligitur de uiro fluxũ
seminis patiente. Uasa uero scđm histo¬
riam cuncta utensilia dici possunt. sic̃
uasa bellica dicimus. Si coierit cũ ea uir
tempore sanguinis. idẽ si cum idolatria
quis sacrificauerit. uel recumbit in idilo
mancducans deydolotitis. inmundus erit
septem dieb id est ꝑfectam penitentiã
sibi constitutã expleat. Namꝑ secutione
ad immolandũ coacto. ⁊ suasponte reuer¬
so: utriq penitentia constituta ẽ. Muli¬
er que patitur multis dieb fluxum
sanguinis non intẽꝑe menstritali in
munda erit. Idẽ anima quȩ in iclo¬
iatria post cognitam grãm occupatur
dum non sit tempꝰ menstruale. id ẽ cũiam
cecitas gentiũ lumine ueritatis penesit
irradiata. prius onĩ pene mundo india¬
boli seruitute errante. Sequentia ut su¬
pra. Sisteterit sanguis. hoc ẽ sicessauerit
error stultitiȩ. Nlume rabit septem diebus
ut supra. cetera quoq ut supra. docebitiᷤ

Expanded text:
us et caeteris sequentibus sicut supra intelligitur de viro fluxum seminis patiente. Vas vero secundum historiam cuncta utensilia dici possunt sicut vasa bellica dicimus. « Si coierit cum ea vir tempore sanguinis, » id est si cum idololatris quis sacrificaverit vel recumbit in idolio manducans de idolothytis, « immundus erit septem diebus, » id est perfectam poenitentiam sibi constituta sua sponte reverso, utique poenitentia constituta est. « Mulier quae patitur multis diebus fluxum sanguinis non in tempore menstruali, » etc., id est anima quae in idololatria post cognitam gratiam occupatur. Dum non sit tempus menstruale, id est, cum jam caecitas gentium lumine veritatis pene sit irradiata, prius omni pene mundo in diaboli servitute errante. Sequentia ut supra. « Si steterit sanguis. » Hoc est, si cessaverit error stultitiae, « numerabit septem dies, » ut supra, caetera quoque ut supra. « Docebitis
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur ds ad homines. idẽ ꝑ int̾nam inspi¬
rationẽ. ⁊ ꝑ angłicũ uł etiam aliorum hoĩum
minist̾ium : ad moysen secreto loquebat᷑ ds.
et ad aaron ꝑmoysen homo incuiꝰ carne et
uidelicet qui preceptũ domini fuerit preua¬
ricatus. uelxͥanus qui libet incuiuis carne et
cute. idẽ uita et oꝑib apparuerit iniquitas:
i peccatum notabile. siue pustula. id est ma¬
uis ⁊ minus delictũ. aut quasi lucens qͥppiã.
dam inquit hominũ peccata manifesta st̃
p̃cedentium adiuditiũ. ad ducet᷑ ad aaron
sacerdotem: idẽ doctorib spiritalib ad exami¬

Expanded text:
loquitur ad homines, id est per internam inspiloquitur ad homines, id est per internam inspirationem et per evangelicum vel etiam aliorum hominum ministerium; ad Moysen secrete loquebatur Dominus et ad Aaron per Moysen. « Homo in cujus carne et videlicet, qui praeceptum Domini fuerit praevaricatus, vel Christianus quilibet in cujus carne et cute a vita et operibus apparuerit iniquitas et peccatum notabile, « sive pustula, » majus et minus delictum, « aut quasi lucens quippiam, » « Quorumdam, inquit, hominum peccata manifesta sunt, praecedentia ad judicium . » « Adducetur ad Aaron sacerdotem, » id est doctorib
Abbreviated transcription (Latin):
tione. deferet agnum ⁊ pullum colũbe si¬
ue turturẽ. idẽ uite in nocentiã. et simplici¬
tatem. ⁊ castitatem deo offerat. qui munda¬
tus apeccatis induci uelit inscũariũ. Sacer¬
dos. xp̃c ẽ. ut sepe dictumẽ. Quod si ñ inue¬
Sicut momĩb prouidentia dei pietatis consu¬
lit humano generi. ita et hic pauperũ re¬
leuauit inopiam. Qui enĩ non pot̾ agnũ
idẽ innocentiam integrã ducere. sumet
duos turtures. uł pullos colũbe. id ẽ conpunc¬
tionẽ. et castimoniam. quia isti alites. ge¬
mitum habent ꝓcantu. duo dicuntur. qͥ a
duo sunt genera conpunctionis. Aliquan¬
do mens conpungitur propt̾ metũ gehennȩ.
quodẽ unum offerre pro peccato. Aliquando
propt̾ desiderium regni celestis. hocẽ dĩ uisio¬
nis. quod ẽ aliũ in holocaustũ immolare. Locu¬
loquitur. cum in exodo ꝑ moy sen. adaaron se
locuturum ꝓmiserit: sed quia duob modis

Expanded text:
tione: « Deferet agnum et pullum columbae sitione: « Deferet agnum et pullum columbae sive turturem, » id est vitae innocentiam et simplicitatem ac castitatem Deo offerat, qui mundatus a peccatis induci velit in Sanctuarium. Sacerdos Christus est, ut saepe dictum est. « Quod si non inveSicut in omnibus providentia Dei pietatis consulit humano generi, ita et hic pauperum relevavit inopiam. Qui enim non potest agnum, id est innocentiam integram ducere, sumet duos turtures vel pullos columbae, id est compunctionem et castimoniam. Quia isti alites gemitum pro cantu habent, duo dicuntur, quia duo sunt genera compunctionis: aliquando mens compungitur propter metum gehennae, quod est unum offerre pro peccato: aliquando propter desiderium regni coelestis, hoc est Dei visionis, quod est alium in holocaustum immolare. Cloquitur cum in Exodo per Moysen ad Aaron se locuturum promiserit? sed quia duobus modis Deus
Abbreviated transcription (Latin):
naturas adextris numerari meream᷑. Sin
autẽ feminam. pepererit. in munda erit
duab ebdomadib et rełq. Quia femina
pͥmum se ipsam. et uirum decepta decepit.
ideo maiori subiacet maledictioni. Uiro etũ
dictum ẽ. Alaledicta terra in oꝑe tuo. et
tuũ. Mulieri autẽ. Indolore paries filios. et
sub iuri potestate eris. Illi labor forinsecus.
isti p̃dicitur intrinsecis. dicunt etiam flu¬
rum sanguinis promasculo septẽ esse die¬
rum. ꝓfemina uero: dierum quattuor decĩ.
Ut quanto est sexii infirmior: tantosit natu
inquinatior. Porro quattuordecĩ et seragin¬
ta sex octoginta faciunt. in quo numerꝰ su¬
ꝑior duplicatur. Quia mulier serpentis ꝑ¬
suasioni consensit. ⁊ iurũ ꝑsuasioni sue
consentire coegit. uir autẽ soli consensit
mulieri: pot̾ etiam ipse octogenarius nume¬
rus ad resurrectionis deflecti significatio¬
nem. dicendum quoq quod quanto infir¬
mior ẽ homo: tanto maiore indiget emĩda-¬

Expanded text:
naturas a dextris numerari mereamur. « Sin naturas a dextris numerari mereamur. « Sin autem feminam peperit, immunda erit duabus hebdomadibus, » et rel. Quia femina primum seipsam et virum decepta decepit, ideo majori subjacet maledictioni; viro enim dictum est: « Maledicta terra in opere tuo, » tc.; mulieri autem: « In dolore paries filios, et sub viri potestate eris . » Illi labor forinsecus, isti praedicitur intrinsecus. Dicunt etiam fluxum sanguinis pro masculo septem esse dierum, pro femina vero dierum quatuordecim; et quanto est sexu infirmior, tanto sit natu inquinatior. Porro quatuordecim et sexaginta sex octoginta faciunt, in quo numerus superior duplicatur, quia mulier serpentis persuasioni consensit et virum persuasioni suae consentire coegit; vir autem soli consensit mulieri. Potest etiam ipse octogenarius numerus ad resurrectionis deflecti significationem: dicendum quoque quod quanto infirmior est homo, tanto majore indiget emenda
Abbreviated transcription (Latin):
nitudine augeatur: Septẽ autẽ.⁊ nouem.
xly. Conclude ergo minorem numerum
in maiori. ⁊ uidebis preceptũ esse tantis pe¬
ne dieb hominem mundari. quantis for¬
matur inutero. licet hic qua dragenarius
ad maiorem tendat intellectum. Ds enim
hominẽ formauit ad imaginem suã. hac con¬
ditione formari dicitur in utero. ipse filiũ suũ
hac lege nascendi. opere sp̃s scĩ. destinauit in
uterum uirginis. Inquo babitat omĩs ple¬
nitudo diuinitatis corporalit̾. quiẽ imago di
in uisibilis. Qui ꝑacta dispensatione incar¬
nationis post passionis uictoriam. quadrage¬
simo die celos ascendit. et ad dexteram dei uic¬
tor c̃sedit. Ut nos proquorum liberatione
nascendo ut homo aduenit: quorum nat᷑ȩ
consortium accipere non renuit. post tem¬
ꝑa huius uite quib quadragenarius con¬
uenit. ad inmortalitatẽ cum dei auxilio
uictoria contra diabolum ꝑacta. in regnũ
celeste subleuem᷑. ⁊ int̾oues cum xp̃o reg¬

Expanded text:
nitudine augeatur. Septem autem, et novemnitudine augeatur. Septem autem, et novemuadraginta sex. Conclude ergo minorem numerum in majori, et videbis praeceptum esse tantis pene diebus hominem mundari quantis formatur in utero: licet hic quadragenarius ad majorem tendat intellectum. Deus enim hominem formavit ad imaginem suam, qui hac conditione formari dicitur in utero, ipse Filium suum hac lege nascendi opere Spiritus sancti destinavit in uterum Virginis, « in quo habitat omnis plenitudo Divinitatis corporaliter , » quae est imago Dei invisibilis; qui, peracta dispensatione incarnationis, post passionis victoriam, quadragesimo die coelos ascendit et ad dextram Dei victor consedit, ut nos pro quorum liberatione nascendo ut homo advenit, quorum naturae consortium accipere non timuit, post tempora hujus vitae, quibus quadragenarius convenit, et ad immortalitatem cum Dei auxilio, victoria contra diabolum peracta, in regnum coeleste sublevemur, et inter oves cum Christo reg
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis omĩ mortalitatis labe de po¬
sita aprimeue dampnationis uinculis ab¬
soluentur. Ipsa uero tringinta trib dieb
Triginta trib trans cursis. id ẽ ꝑfectione.
bonorũ oꝑum. intrinitatis fidem consũma¬
ta: ad templum idẽ ad celestis ierufalẽ ba¬
bitationẽ. cũ grãrũ actione properamus:
Quia donec originalis peccati feditate ab¬
soluamur: ad scũarium accedere non ua¬
iemus. Quod autẽ sept̾ẽ et triginta tres
quadraginta efficiunt. ideo fit. ut quan¬
tis dieb homo format᷑ in utero. tantis
purgatio ꝑ agatur. dicitur enim concep¬
tio humana sic ꝓcedere et ꝑfici. ut pͥmis
sex dieb quasi lactis habeat similitudi¬
nem. Sequentib nouem dieb conuerta¬
tur insanguinẽ. de inde xii dieb solidet᷑.
Reliquis deceni et octo dieb formatur usq ad
ꝑfecta liniamenta menbrorum.⁊ hinc iam
reliquo tẽꝑe usq ad tempus partus mag-¬

Expanded text:
resurrectionis, omni mortalitatis labe deporesurrectionis, omni mortalitatis labe deposita, a primaevae damnationis vinculis absolventur. « Ipsa vero triginta tribus diebus Triginta tribus transcursis, id est perfectione bonorum operum in Trinitatis fide consummata, ad templum, id est ad coelestis Hierusalem habitationem, cum gratiarum actione properamus, quia donec originalis peccati foeditate absolvamur, ad Sanctuarium accedere non valemus. Quod autem septem triginta tres quadraginta efficiunt, ideo fit ut quantis diebus homo formatur in utero, tantis purgatio peragatur. Dicitur enim conceptio humana sic procedere et perfici, ut primis septem diebus quasi lactis habeat similitudinem, sequentibus novem diebus convertatur in sanguinem, deinde duodecim diebus solidetur, reliquis decem et octo diebus formatur usque ad perfecta lineamenta membrorum, et hinc jam reliquo tempore usque ad tempus partus mag
Abbreviated transcription (Latin):
riis caducis ĩnititur. Quic qͥd suꝑ pectus
quadrupes graditur. non comedetis. Qui
tota confidentia. int̾renis confidit: quattu¬
or euangłiorum dictis et plurimorum alioꝵ
testimoniis librorum. suam nititur confir
fec̃. sibi indesideriorum uoluptatẽ uindican ᷤ:
sicut inuitatꝰ ad coniuiua peccatorũ accessit.¬
ad̃s uest̾. Ut iusto. iusti. scõ sc̃i. bonoboni fa¬
dieb. In hoc capitulo. pͥme p̃uaricationis
fac̾ m̃tionẽ. Ut quia homo iniquitatib conci¬
pitur. et inpeccatis procreatur: sciat quo¬
modo aueteri maledictione mundandus
sit. Porro natus homo subtali conditione.
inmundam habet matre septem diebus.
idẽ toto temꝑe huiꝰ uite. sub ingenita fra¬
gilitate se nouerit obligatum. Iuxta diẽ
separationis menstrue. idest quȩ sangui¬
ne fluit. siue post partum. siue sine par¬
tu. quȩ septẽ dieb inmundaẽ. die octaua
circũcidetur infantulus. quia iusti indie

Expanded text:
riis caducis innititur. « Quidquid super pectus riis caducis innititur. « Quidquid super pectus quadrupes graditur, » et rel. Qui tota confidentia in terrenis confidit, quatuor Evangeliorum dictis et plurimorum aliorum testimoniis librorum suam nititur confirmisericordia fecit sibi in desideriorum voluptatem vindicans, si invitatus ad convivia peccatorum assensitet rel., ut justo justi, sancto sancti, bono boni, farel. In hoc capitulo primae praevaricationis facit commemorationem, ut quia homo in iniquitatibus concipitur et in peccatis procreatur, sciat quomodo a veteri maledictione mundandus sit. Porro natus homo sub tali conditione immundam habet matrem: septem diebus, id est toto tempore hujus vitae, sub ingenita fragilitate se noverit obligatum. « Juxta diem separationis menstruae, » id est quae sanguine fluit sive post partum, sive in partu, septem diebus immunda est. « Die octavo circumcidetur infantulus, » quia justi in die
Abbreviated transcription (Latin):
habentia. Clibani aut̃ et citropodes inqͥb¬
aut̃ panes et cibi temperantur. magistrisunt.
qui aluis pastũ uite debent parare. Si illi exẽ¬
plis malorũ maculent᷑. magisterio pͥuentur.
gatio in munda erit. Idẽ licet multi deura¬
uerint. diuina scientia tamẽ s fides catholi¬
ca eiꝰq doctrina manet in expugnabilis. Si
ceciderit super sem̃tẽ nonpolluet᷑. Id est sica¬
tecuminum qui est in baptismo consepeli¬
endus xp̃o. ut iuuificetur. eiusdem modi ma¬
la exempla attingerint: mundabitur in
baptismo. Sin aut̃ quis piam sem̃tẽ aqua
rit. sise iam dictis in uoluerit. reus erit. Si
mortuum fuerit animal quod licet uobis¬
dus erit. Si quilibet uistus. cuiꝰ exempla
sequi rectum uidet᷑. ꝑse lapsus mortem animȩ
incurrerit qͥ ꝯmunicaũit uite ei uł secutꝰ fuerit
exempla eiꝰ: purget se fonte lacrimarum. us¬
q ad ꝑfectam penitentiam. Omne quod rep

Expanded text:
habentia. Clibani autem et chytropodes, in quihabentia. Clibani autem et chytropodes, in quibus panes et cibi temperantur, magistri sunt, qui aliis pastum vitae debent parare; si illi exemplis malorum maculentur, magisterio priventur. ae, » et rel. Id est, licet multi deviaverint a divina scientia, tamen et fides catholica ejusque doctrina manet inexpugnabilis. « Si ceciderit super sementem, » etc. Id est si catechumenum, qui est in baptismo consepeliendus Christo ut vivificetur, ejusdem modi mala exempla attigerint, mundabitur in baptismo. « Sin autem quispiam sementem aqua rit, si se jam dictis involverit, reus erit. « Si mortuum fuerit animal quod licet Si quilibet justus, cujus exempla sequi rectum videtur, per se lapsus, mortem animae incurrerit, qui communicaverit vitae ejus vel secutus fuerit exempla ejus, purget se fonte lacrymarum usque ad perfectam poenitentiam. « Omne quod rept
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tũ. habitum morum. Pellis mortificationẽ
carnis. Ciliciũ. penitudinẽ. Siborum qͥcquã
in homine alterius uitiũ cõmaculauerit:
emundatꝰ aqua conpunctionis. usq ad per¬
fectionẽ penitentie. Uas aut̃ fictile in quo
Uas fictile ad se humores trabit. dicitur
aut̃. Siquis uitiis alienis cõmunicans in
augm̃tatione eorũ ꝑstiterit: ꝑ excõmuni¬
cationẽ fortit̾ corripiatur. ut dic̃ apłs. T̃ ra¬
ditum huiꝰ modi hominẽ in interitũ carnis.
comeditis. si fusa fuerit suꝑ eum aqua inmun
dus erit. Idẽ. ea in qua lauant᷑ hec irasa
que polluta supra dixit. Et om̃e liquens
quod labit᷑ de uniuerso uase. inmundũ
erit. Eorum uidelicet que inmunda iam
dixit. ante quam mundentur. cib et potꝰ.
doctrina spiritalis. uel bone oꝑationes intel¬
legunt᷑. Que si in munditiã supra dictorum
admiserint: non iam acceptii stͥ digna. Siue
diert̃. Citropodes uasa sunt fictilia pedes

Expanded text:
mentum, habitum morum; pellis, mortificationem mentum, habitum morum; pellis, mortificationem carnis; cilicium, poenitudinem. Si horum quidquam in homine alterius vitium commaculaverit, emundatur aqua compunctionis usque ad perfectionem poenitentiae. « Vas autem fictile, » et Vas fictile ad se humores trahit. Dicit autem: Si quis vitiis alienis communicans, in augmentatione eorum perstiterit, per excommunicationem fortiter corripiatur, ut dicit Apostolus: Traditum hujusmodi hominem in interitum carnis, comedetis, si fusa fuerit super eum aqua, » id est ea in qua lavantur haec vasa quae polluta supra dixit: « Et omne liquens quod bibitur de universo vase, » et rel., eorum videlicet quae immunda jam dixit antequam mundentur. Cibus et potus doctrina spiritualis vel bonae operationis intelliguntur; quae si immunditiam supradictorum admiserint, non jam acceptu sunt digna: « Sive el. Chytropodes vasa sunt fictilia pedes
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ duritiam diuini u̾biiacudũ non
penetrat et c̃. quȩ forma huiꝰ bestie . mons¬
trat. Camaleon non babet unum colorem
seddiuersa ẽ uarietate consꝑsus. ut pardꝰ.
dictus autẽ ita huiꝰ cameleontis corpuscu¬
lum adcolores. quos uidet. facillima ẽ¬
uersione uariatur. Quod aliorum animna¬
lium nonẽ. ita ad conuersionẽ facilis cor¬
pulentia. Significat aut̃ in stabiles. qui
qͥdã dicũt haramo. stelio bestia uenenata. idẽ
men sunt malitiosa. signant eos. qui ipsũ
quod possunt: in malũ uertunt. ⁊ uentri
deseruiunt. Nam migale dr. quasi mus
gulosus. Lacerta et ipsa agilis. ⁊ malitiosa.
Talpa que dr̃. nasciexpluura et luto. ceca ut
Suꝑ quod ceciderit quicquã demorticinis
tangit. et eum suꝑ quẽ cadit. Tangit enĩ.
qui perse polluitur. suꝑ eum cadit: qui casu
aliquo decipitur. Ut dauid de ambulans in
solario. subito mulieris captus est pulchritu¬
dine. uas ligneũ. significat leuitatẽ. uesti¬

Expanded text:
quorum duritiam divini Verbi jaculum non quorum duritiam divini Verbi jaculum non penetrat, etc., quae forma hujus bestiae demonstrat. Chamelaeon non habet unum colorem, sed diversa est varietate conspersus ut pardus. Dictus autem ita, quod hujus chamelaeontis corpusculum ad colores diversos facillima conversione variatur, quod aliorum animalium non est ita ad conversionem facilis corpulentia. Significat autem instabiles, qui quidam dicunt haramo. Stellio, bestia venenata, id est men sunt malitiosa. Signant eos qui ipsum quod possunt in malum vertunt et ventri deserviunt. Nam mygale dicitur quasi mus gulosus. Lacerta et ipsa agilis et malitiosa. Talpa, quae dicitur nasci ex pluvia et luto, caeca ut Super quod ceciderit quidquam de morticinis er eum qui tangit et eum super quem cadit. Tangit eum qui per se polluitur; super eum cadit, qui casu aliquo decipitur, ut David deambulans in solario subito mulieris captus est pulchritudine . Vas ligneum signat lenitatem; vesti
Abbreviated transcription (Latin):
uesꝑam. idest noxius. usq ad ꝑfectam pe¬
nitentiam. Et si necesse fuerit ut portet
m̃ta sua. Id ẽ si cͣtigerit aliquẽ talib sub¬
iacere in munditus. lauabit habitũ moꝵ
suorũ. lacrimis penitentie. et reus tenet᷑.
donec quiescat feruor male uoluntatis.
Q uod ambulat suꝑ manus excunctis ani
insordib polluit. uitiorum. Mustela qua¬
simus longa. malitiosũ animalẽ. fraudu¬
ientos et dolos designans. Mus obedacita¬
tem semꝑ laborat. eos denotans. qui ingluiuẽ
drupes malũ. et t̾ra parit̾ ac flumine in¬
festum. Unum hoc animal terrestre. lin¬
gue usucaret. Unum suꝑiore mobili maxi¬
natũ stipante se dentium serie. Magnitudine
excedit pleriunq duo de iugiti cubitos pa¬
rit oua quanta anseres. Ungiub autem
armatꝰ ẽ. contͣ om̃s ictꝰ cute inuicta. dies in
t̃ra agit. noctes inaqua tẽporis. Eorũ gerit
figurã. quiex omĩ parte seuitia uestiu̾nt᷑.

Expanded text:
vesperam, » id est, noxius usque ad perfectam poevesperam, » id est, noxius usque ad perfectam poenitentiam. « Et si necesse fuerit ut portet t, si contigerit aliquem talibus subjacere immunditiis, « lavabit » habitum morum suorum lacrymis poenitentiae, et reus tenetur donec quiescat fervor malae voluntatis. « Quod ambulat super manus, » in sordibus polluit vitiorum. Mustela quasi mus longa, malitiosum animal est, fraudulentos et dolosos designans. Mus ob edacitatem semper laborat, eos denotans qui ingluviem vdrupes malum, et terra pariter ac flumine infestum. Unum hoc animal terrestre linguae usu caret. Unum superiori mobili maxi terribilem, pectinatim stipante se dentium serie. Magnitudine excedit plerumque duodeviginti cubitos. Parit ova quanta anseres. Unguibus autem armatus est contra omnes ictus cute invicta. Dies in terra agit, noctes in aqua. Eorum gerit figuram qui ex omni parte saevitia vestiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
reunt. Uesꝑtilio pennas habet. sed inte¬
nebris uolat. plerumq t̾ra graditur. sic̃
hi quorum scientia obfuseatur tenebris
peccatorum quorumq spes inuifimis
iacet. Om̃e de uolucrib quod graditur suꝑ
E os dicit. qui quattuor euangłiorum doctina
non recte utuntur. uel eos qui incorporis uo¬
luptatib inituntur. quod ex uuͣ elem̃tis
constat. Srucus. similis locuste. Alit̃. bru¬
cus. et locusta. et eurugo unũ ẽ. attacꝰ ignotꝰ.
op̾imacus contrarius serpentib. Ophi enĩ.
dicit᷑ serpens. machus autẽ pugnans. qͣsi
cuinserpente pugnans. sic̃ hi qui contͣ dia¬
boli uersutias certant. Quod locusta bru¬
cus et attacus. salire dicuntur. boc de sig¬
nat. quod oꝑib iusticiȩ solidati spineta iu¬
tiorum transcurrunt. et herbadiuine.
script᷑e pascuntur. Talium exemplis. cõ¬
muni care debemus. Suꝑiorum uero qͥsqͥs
uitus attaminatur. inmundus ẽ usq ad

Expanded text:
reunt. Vespertilio pennas habet, sed etsi in tereunt. Vespertilio pennas habet, sed etsi in tenebris volat, plerumque terra graditur, sicut hi quorum scientia obfuscatur tenebris peccatorum, quorumque spes in infimis jacet. « Omne de volucribus quod graditur super Eos dicit qui quatuor Evangeliorum doctrina non recte utuntur, vel eos qui corporis voluptatibus innituntur, quod ex quatuor elementis constat. Bruchus, similis locustae; aliter, bruchus, et locusta, et eruca unum est. Attacus atque ophiomachus, contrarius serpentibus. Ophis enim dicitur serpens, machus autem, pugnans, quasi cum serpente pugnans, sicut hi qui contra diaboli insidias certant. Quod locusta, bruchus et attacus salire dicuntur, hos designat qui operibus justitiae solidati, spineta vitiorum transcurrunt, et herba divinae Scripturae pascuntur. Talium exemplis communicare debemus, superiorum vero quisquis vitiis attaminatur, « immundus est usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
rente. que ꝓtinus intereunt. quialitatũ
est ei deo. Cignꝰ onocro talus que sonitũ
facit in aqua qͣsi hi inquiete uitã ducere
nesciunt. quamuis sint inbaptistno mun¬
dati. Plinius uero ita. Olerum similitudi¬
nẽ onocrotali habent. nec distare estima¬
rentur omĩno. nisi faucib ipsius in esset
alterius uterigenus. Hec omĩa in expli¬
cabile animal c̃gerit mira. ut sit capaci¬
tas mox ꝑfecta rapina sensim inos red¬
dita. inueram aluũ ruminantis modo de¬
fert. gallia. hos septentrionalis ꝓxima.¬
in oceano mittit. Porfirio scłm plinium so¬
lo morsubibit. id ẽ proprio genere. omnẽ
cibum aqua sub inde tingueus: de inde
pede ad rostrum ueluti manu afferens.
herodio falco. de illo sicut deaccipitre dicit.
Caradrion quicdam dicunt upupa. siue opo¬
pa id est quinidificat instercorib. gemitũ¬
q incantu simulat. horum speciem̃ tenenᷤ.
qui terrenis inherentes tristitia scłi pe¬

Expanded text:
rente, quae protinus intereunt quam litatum rente, quae protinus intereunt quam litatum est ei deo. Cygnus et onocrotalus, quae sonitum faciunt in aqua, sunt ii qui in quiete vitam ducere nesciunt, licet sint in baptismo mundati. Plinius vero ita: Olorum similitudinem onocrotali habent, nec distare aestimarentur omnino, nisi faucibus ipsius inesset alterius uteri genus. Huc omnia inexplebile animal congerit, mira ut sit capacitas. Mox perfecta rapina sensim in os reddita, in veram alvum ruminantis more refert. Gallia hos Septentrionali proxima Oceano mittit. Porphyrio, secundum Plinium, solus morsu bibit, id est proprio genere, omnem cibum aqua subinde tinguens, deinde pede ad rostrum, veluti manu, afferens. Herodio, falco, de illo sicut de accipitre dicitur. Caradrion quidam dicunt leracha. Upupa, sive opopa, quae aedificat in stercoribus gemitumque in cantu simulat, eorum speciem tenens qui, terrenis inhaerentes, tristitia saeculi pe