comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit inaliqͣ aduersitate licent̃ hanc scãm & apłicã
appell& sedẽ & adeã qͣsi ad caput suffugiũ habeat. ne
innocens dãpnet᷑. aut eccła sua detrim̃tũ paciat᷑.
Si dut̃ necesse ei uenire eãq appellare minime fue
rit & uocatꝰ tam̃ ab huiꝰ eccłe sc̃ẽ sede fuerit. ñ ren¬
nuat uenire. s confestĩ ut einuntiatũ fuerit ue¬
nire festin&. & causas ꝓ qͥb uocatꝰ ẽ. prudent̃ dis¬
ponat. atq si necesse aliqͥd corrigere fuerit. cũ his
qͦs hic pͥmos inuenerit corrigat. Ad eccłam tam̃suã
ñ prius reuertat᷑. quã hinc luteris apłi cis ł forma¬
tis pbenit̃ instructꝰ atq purgatꝰ sit. si fuerit unde
ut postꝙ domũ reuersus fuerit cog¬
noscant uicini sui qͣlit̃ hic suã alioꝵq causã funie¬
rit. quatinꝰ eã absq aliq᷑ ambiguitate nuntiare &.
p̃dicare om̃ib possit. ab hac enĩ scã sede asc̃is aplis
tueri. defendi & liberari ep̃i uissi sunt. ut sicut eoꝵ

Expanded text:
fuerit in aliqua adversitate, licenter hanc sanctam et apostolicam appellet sedem: et ad eam quasi ad caput suffugium habeat, ne innocens damnetur, aut Ecclesia sua detrimentum patiatur. Si autem ei necesse evenerit, eamque appellare minime ausus fuerit, et vocatus tamen ab hac sancta sede fuerit, non renuat venire, sed confestim ut ei nuntiatum fuerit venire festinet, et causas pro quibus vocatus est prudenter disponat, atque si necesse aliquid corrigere fuerit, cum his quos hic primos invenerit corrigat. Ad Ecclesiam tamen suam non prius revertatur quam hinc litteris apostolicis vel formatis pleniter instructus atque purgatus sit, si fuerit unde. Ut postquam domum reversus fuerit, cognoscant vicini sui qualiter hic suam aliorumque causam finierit, quatenus eam absque aliqua ambiguitate nuntiare et praedicare omnibus possit. Ab hac enim sancta sede a sanctis apostolis tueri, defendi et liberari episcopi jussi sunt; ut sicut eorum
Abbreviated transcription (Latin):
cła c̃uentꝰ fiat ubi testes sint singuloꝵ qͥ oppressi ui¬
debantꝰ & reliqͣ ad hunc ordinẽ ꝑtinentia. qͣ plixi¬
tatẽ euitantes hic ñ inferuimꝰ. quia hȩc sufficere
oredimꝰ. Siqͥs aut̃ his ñ .e. contentꝰ legat ea & saciabi¬
tur Scimꝰ enĩ homines mermes. ñ posse cũ armatis
rite pugnare. Sie nec illi qͥciecti ł sius bonis sex poliati
cũ illis qͥ in suo stant statu. & sius fruuntꝰ amicis atq bonis
litigarerite ñ poss. Nec scłi qͦq leges hȩc scłarib fueri
ꝑmittunt. s pͥus eiectos ł oppressos aut spoliatoseu suis
om̃ib restitiuubent & postea suo tẽpore sic̃ lec eoꝵ
c̃tin& & ad placitauenire p̃cipiunt. nec ulla custodia
carceris appellantẽ arceri ꝑmittunt. Docent eni ea
habuerit & uiderit se ingrauari. lib̾e sedẽ apłicã ap¬
pell&. Appellantẽ aut̃ ñ hab& afflictio ulla. aut deten
get᷑ eu que insuppliciũ fententia destinarat.

Expanded text:
i testes essent singulorum, qui oppressi videbantur; et reliqua ad hunc ordinem pertinentia, quae prolixitatem vitantes hic non inseruimus, quia his sufficere credimus. Si quis autem his non est contentus, legat ea et saciabitur. Scimus enim homines inermes non posse cum armatis rite pugnare. Sic nec illi qui ejecti, vel suis bonis sunt expoliati, cum illis, qui in suo stant gradu, et suis fruuntur amicis atque bonis, litigare rite possunt. Nec saeculi quoque leges haec saecularibus fieri permittunt: sed prius ejectos vel oppressos, aut exspoliatos cum suis omnibus restitui jubent, et postea suo tempore, sicut lex eorum continet, ad placita venire praecipiunt nec ulla carceris custodia appellantem arceri permittunt. Docent enim ex it, et viderit se ingravari, libere sedem apostolicam appellet. Appellantem autem non habeat afflictio ulla, aut detentgetur ei quem in supplicium sententia destinarat.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ obrecta eiꝰ opinoni fuerant se de monstrauit alienũ
reuerti illũ purgatũ absolutũ ꝑmisimꝰ. Quia sic̃ digñ
erat ut sun aliqͦ reus ecister& culpã in eo canonice
puniremꝰ. ita dignũ non fuit. ut eũ ad iuuante in no¬
centia diutius retine ł affligere in aliqͦ deberemꝰ.¬

Expanded text:
quae objecta ejus opinioni fuerant, se demonstravit alienum, reverti illuc purgatum absolutumque permisimus, quia, sicut dignum erat, ut, si in aliquo reus resisteret, culpam in eo canonice puniremus, ita dignum non fuit, ut eum adjuvante innocentia diutius retinere vel affligere in aliquo deberem
Abbreviated transcription (Latin):
c& apłoꝵ hȩc sc̃ẽ huic sedi c̃cessa sunt. & postea in
memorata nicena sy nodo ꝓpt̃̾ prauoꝵ hominũ in¬
festationes atq hereticoꝵ ꝑsecutiones. & insidian¬
tiã molimina fr̃m. sunt c̃cordit̃ ab om̃ib roborata
sed magissinguli p̃uideant ne talia audeant ꝓpe

Expanded text:
c sanctae huic sedi concessa sunt, et postea in memorata Nicaena synodo propter pravorum hominum infestationes, atque haereticorum persecutiones, et insidiantium molimina fratrum, sunt concorditer ab omnibus corroborata, ut magis singuli provideant , ne talia audeant pe
Abbreviated transcription (Latin):
rũ &iã dediocesanis ad c̃ciliũ trahant & aliqͦs defi¬
lus excłȩ scłarib secũ adducere studeant.
aut ad synodũ inuit&. pꝰ positis om̃ib excepta graui
infirmitate corporis. aut p̃ceptione regia. a c̃sti¬
tutã diẽ ad. eẽ. ñ differant. Qui sidefuerint. sic̃
prisca canonũ p̃cepit ductoritas. usq ad ꝓocimã
sy nodũ caritate frm. & eccłȩ cõmunione pͥuent᷑.¬
tẽpferit accusabit. nͥ forte ꝑegritudinẽ ire non

Expanded text:
rum etiam de dioecesanis ad concilium trahant, et aliquos de filiis Ecclesiae secularibus secum adducere studeanaut ad synodum invitet, postpositis omnibus, excepta gravi infirmitate corporis aut praeceptione regia, ad constitutam diem adesse non differant: qui si defuerint, sicut prisca canonum praecepit auctoritas, usque ad proximam synodum a charitate fratrum et Ecclesiae communione priventtempserit, accusabit, nisi forte per aegritudinem ire non
Abbreviated transcription (Latin):
electis epłis qͦs ad nos ꝑ marianũ
latorẽ p̃sentiũ trans misistis. gratã nob̵ sollicitu qm ae.
si qͣlis fuit inreqͥsitione cura. talis fuiss& in discus¬
sione subtilitas. nihil ex hoc qđ de eo dictũ ẽ. fu¬
iss& ambiguũ. s utrũ uerũ an ẽet. cõpositũ patuiss&.
qͥa iã contra ipsũ dudũ insicilia. a pd̾ reuerendȩ
ut cognouimꝰ mota.ẽ. Sed qͥa causa ipsius subtili om̃ino
inuestigatione quesita .ẽ. inuentꝰ. ẽ. in nocens qͥ fue¬
rat accusatꝰ incrimine. Nc̃ gͦ qm̃ illa qͤ ẽtra eũ dicta¬

Expanded text:
lis vestris, quas ad nos per Marianum latorem praesentium transmisistis, gratam nobis sollicitudinem si qualis fuit in requisitione cura, talis fuisset in discussione subtilitas, nihil ex hoc quod de eo dictum est, fuisset ambiguum. Sed utrum verum an esset compositum patuisset, quia jam contra ut cognovimus, mota est. Sed quia causa ipsius subtili omnino investigatione quaesita est, inventus est innocens, qui fuerat aecusatus in crimine. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ om̃s ep̃i qͥ in qͥb dã grauiorib pulsat̾t᷑ ł crimi¬
nant᷑ causis quotiens necesse fuerit libere apłi¬
cã appellent sedẽ. atq ad eã quasi ad matrẽ
c̃fugiant. ne abea sicut sẽꝑ fuit pie fulciant᷑.
defendant᷑. & liberent᷑ Cuiꝰ dispositioni om̃s ma¬

Expanded text:
 episcopi qui in quibusdam gravioribus pulsantur vel criminantur causis quoties necesse fuerit, libere apostolicam appellent sedem, atque ad eam quasi ad matrem confugiant, ut ab ea sicut semper fuit pie fulciantur, defendantur et liberentur. Cujus dispositioni omnes ma
Abbreviated transcription (Latin):
gesta qͦ exinde apd̾ fr̃nitatẽ uram c̃fecta sunt. ne¬
q ad condẽpnationẽ neq absolutionẽ eiꝰ ꝓbantur
potuisse sufficere non leuis res agit᷑. ut incaute
ł intranscursu debeat de fuuri. Nã graue satis. ẽ.¬
& indecens. ut in re. dubia certa dicat᷑ sententia.
& hȩc qͥdẽ gesta. ẽẽ. poterant ad definiendũ idonea
si accusati ea c̃fessio fpltar et᷑ sitam̃ eandẽ confessi¬
onẽ sub tilitas examinis ex occultis eicer&. & ñ
afflictio uehem̃ter extorquer&. Quȩ frequent̃
mariq fame se asserit. scire debetissita ẽ utrũ
noceat. si sic fuerit extorta c̃fessio. Nuqͥd quando
fententiã tales causȩ suscipiunt & ad sedẽ apłicã ap¬
pellatꝰ nonne ꝑsona qͦ uidicat᷑ p̃sens. ẽ ut distric

Expanded text:
rnitatem vestram confecta sunt, neque ad condemnationem neque ad absolutionem ejus probantur posse sufficere, non levis res agitur ut incaute vel in transcursu debeat definiri. Nam grave est satis et indecens ut, in re dubia, certa dicatur sententia. Et haec quidem gesta esse poterant ad definiendum idonea, si accusati ea confessio sequeretur, si tamen eamdem confessionem subtilitas examinis ex occultis eliceret, et non afflictio vehemens extorqueret, quae frequenter marique fame se asserit, scire debetis, si ita est, utrum noceat, si sic fuerit extorta confessio. Nunquid quando sententiam tales causae suscipiunt, et ad sedem apostolicam appellatur, non et persona
Abbreviated transcription (Latin):
ȩcłarũ auctoꝵ ł defensoꝵ ad aliqͦs prius accusar
deb&. qũa ipse caritature bis aut ter abris qͥ se
lesos estimant. ł eos ꝓ aliqͥb erratib corripere
cupiunt. conueniant᷑ ut ab eis aut ab es¬
dationẽ aut iustã ꝑcipiat excusationẽ. qđ si p̃sũp¬
serit. liminib arceatur ȩccłȩ usq ad condignã satis¬
factionẽ.

Expanded text:
esiarum actorum vel defensorum ad aliquos prius accusari debet, quam ipsi charitative bis aut ter ab eis qui se laesos aestimant, vel eos pro aliquibus erratibus corripere cupiunt, conveniantur, ut ab eis aut dationem, aut justam percipiat excusationem. Quod qui praesumpserit, liminibus arceatur Ecclesiae, usque ad condignam satisfactionem.
Abbreviated transcription (Latin):
ł qͥlibet eccłȩ deputatꝰ clericus. suntra ciuitatẽ fuerit Crc̃ap¬
ł in loco in qͦ eccta. ẽ. aut in castello. aut inuico. aut in
ulla si ad eccłam ad sacrificiũ cotidianũ non uenerit.
clericꝰ ñ habeat᷑. si castigatus non emendauerit Decadẽ cecx¬
lericus qͥ intra muros ciuitatis manet : & ea die mare ca¬
tutinis horis sine egritudine defuerit : uii. dies a com¬
munione habeat᷑ extraneus. De p̾cib pꝰ allocutio¬
đ oportet seorsũ pͥmũ post allocutiones ꝙ̃oꝵ nẽ¬
ł pbroꝵ orationẽ suꝑcatecuminos celebrari. & postquã
cathemini egressi fuerint suꝑ eos qͥ sunt inpenitentia
p̃ces fieri his etiã accedentib ad manũ sacerdotis &
discedentib tres orationes consũmari fideliũ. ita ut
prima quidem subsilentio. scđ̃a uͦ & tercia ꝑ exclama¬
tiones solitas expleant᷑ & ita demũ pacẽ sibi inuicẽ dabt̃¬

Expanded text:
 quilibet Ecclesiae deputatus clericus, si intra civitatem fuerit, vel in loco in quo ecclesia est, aut in castello, aut in vico, vel in villa, si ad ecclesiam ad sacrificium quotidianum non venerit, clericus non habeatur, si castigatus non emendaverit. CAP. lericus qui intra muros civitatis manet, et eo die matutinis hymnis sine aegritudine defuerit, septem dies a communione habeatur extraneus. Ut missae ant oporteat seorsum primum post allocutiones episcoporum orationem super catechumenos celebrari, et postquam catechumeni egressi fuerint, super eos qui sunt in poenitentia precem fieri. His etiam accedentibus ad manum sacerdotis et discedentibus, tres orationes consummari fidelium, ita ut prima quidem sub silentio, secunda vero et tertia per exclamationes solitas expleantur, et ita demum pacem sibi invicem dab
Abbreviated transcription (Latin):
ccusatores uͦ & uidices. ñ idẽ sint sed ꝑse accusatores:
ꝑse uidices ꝑse testes. ꝑse accusati unꝰ qͥsq in suo or¬
dinabilit̃ ordine. Nã inscriptio pͥma sẽꝑ fiat. ut ta¬
lionẽ calũniator accipiat. qͥd ante inscriptionẽ¬
s crłi felics nemo deb& iudicari ł dãpnari. cũ & scłi beges hȩc¬
i.cyiiui. eadẽ retineant. de qͥb om̃ib uera sẽꝑfiat eqͣ litas.
qͣtinꝰ accusationis & iudicu dctestimonu mercedẽ ꝑ
ueritatẽ gestoꝵ c̃seqͥ ualeat. De accus atorib trestib¬
hesternũ aut nudius t̃cius mimicifuerunt ne ira¬
ti nocere cupiant. ne lesi ulcisci se uelint. In offen¬
sus igit᷑ accusato & testiũ affectꝰ querendus ẽ. & ñ sus¬
pectꝰ. Causã enĩ urãm alreno nolite cõmittere iudi¬
cio. Ualde enĩ iniquu . e. ut omissis suis. alii qͥ lib& il¬
loꝵ se causis inmisceant. qm̃ nullis in locis spĩtalis cu

Expanded text:
ro et judices non idem sint, sed per se accusatores, per se judices, per se testes, per se accusati, unusquisque in suo ordinabiliter ordine. Nam inscriptio primo semper fiat, ut talionem calumniator recipiat, quia ante inscriptionem remo debet judicari vel dampnari, cum et saeculi leges haec eadem retineant; de quibus omnibus vera semper fiat aequitas, quatinus accusationis et judicii ac testimonii mercedem per veritatehesternum diem aud nudius tertius inimici fuerunt, ne irati nocere cupiant, ne laesi ulcisci se velint. Inoffensus igitur accusatorum et testium affectus quaerendus est, et non suspectus. Causam enim vestram alieno nolite committere judicio, valde enim iniquum est ut omissis suis, alii quilibet aliorum se causis immisceant, quoniam nullis in locis spiritualis cur
Abbreviated transcription (Latin):
suo tẽpore c̃gregata. ab om̃ib canonice audiat᷑. qͥ
uacaredebent ñ adlitigandũ. nec illiqͥ throni di uocan¬
tꝰ prauoꝵ hominũ insidus debent turbari.s libere &o¬

Expanded text:
suo tempore congregata, ab omnibus canonice audiatur qui suo tempore congregata, ab omnibus canonice audiatur qui vocari debent, non ad litigandum: nec illi qui throni Dei vocantur, pravorum hominum insidiis debent turbari, sed libere Ch
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃sente eo que accusare uoluerit qͥsq accusator
credat᷑. Similit̃ testes ꝑ qũacũq scripturã testimo¬
de his qͣ sub p̃sentia eoꝵ acta ẽẽ noscunt᷑. Accusatores
uͦ consanguinei aduersus eos testimoniũ ñ dicant
nec eoꝵ familiares. ł dedomib eoꝵ ꝓdeuntes. fed
si uoluerint & inuicẽ c̃senseruit. ut̃ se parentes
testificent᷑. & ñ in alios. nec accusatores ł testessus
pecti recipiant᷑: qͥa ꝓpinqͥtatis & famili dritatis ac
dominationis affectio. ueritatẽ impedire sol&.¬
suꝑ qͥb rogitastis absq ulla in famia aut suspicione
ł manifesta macula. & uera fide plenit̃ instructi
ẽẽ debent. & tales qͣles ad sac̃dotiũ eligere diuina
iub& ductoritas. qm̃ sac̃ dotes ut antiqͦrũ tradit auc¬
toritas criminariñ poss̃ nec ineos testificari. qͥ a ad
eundẽ ñ debent nec poss ꝓuehi honorẽ.
criminib accusat᷑ sitales fuerint accusatores qui
iuste & canonice recipidebeant sinodo legitimai

Expanded text:
 accusare voluerit, quisquam accusator credatur. Similiter testes per quamcunque scripturam testimode his quae sub praesentia eorum acta esse noscuntur. Accusatoris vero consanguinei adversus eos testimonium nec dicant, nec eorum familiares, vel de domibus eorum prodeuntes: sed, si voluerint et in invicem consenserint, inter se parentes tespecti recipiantur; quia propinquitatis et familiaritatis ac dominationis affectio veritatem impedire solquibus rogitastis, absque ulla infamia, aut suspicione, vel manifesta macula, et vera fide pleniter instructi esse debent: et tales quales ad sacerdotium eligere divina jubet auctoritas. Quoniam sacerdotes, ut antiquorum tradit auctoritas, criminari non possunt, nec in eos testificari qui ad eumdem non debent, nec possunt, provehi honorem.criminibus, si tales fuerint accusatores qui juste et canonice recipi debeant, synodo legitima in
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑ t̃no c̃silio dĩ mansit humani generis iͥcõmuta¬
bilit pordinata reparatio. Sedordo rerũ ꝑ dñm
nr̃m ĩmocẽm tẽporalit gerendarũ dispositione
uerbi diuni supsit eacordiũ. qͦ ꝓpt̃ oport& uos fr̃s
unanimes ẽẽ & adminiculũ uiciss̃ĩ ferre. Inrectagͦ
fide & insacram̃tis diuinis ñ discrepare. s c̃ cordes
eẽ. qͥa lic& pducisitis. maloꝵ cõparatione sitam̃ c̃cor¬
des fueritis facibe ducciliante dño nr̃o insidiatores
suꝑ abitis. Sixͦ discordes qđ absit fueritis. ñ suꝑabitis¬
insacram̃tis discrepare. & ob id contentiones & emu
rec̃ciliari ñ studueritis. ab apłicȩ sedis & totius ꝑccłȩ
cõmunione uospelliñ dubitetis. Dcepĩs qͥsribi noaere¬

Expanded text:
in aeterno consilio Dei mansit humani generis incommutabiliter praeordinata reparatio, sed ordo rerumsitione verbi divini sumpsit exordium. Quapropter oportet vos, fratres, unanimes esse, et adminiculum vicissim ferre: in recta ergo fide et in sacramentis divinis non discrepare, sed concordes esse, quia licet pauci sitis malorum comparatione, si tamen concordes fueritis, facile, auxiliante Domino, vestros insidiatores superabitis. Siin sacramentis discrepare, et ob id contentiones et aemreconciliari non studueritis, ab apostolicae sedis et totius ecclesiae communione vos pelli non dubitetis. DISTINCTIO
Abbreviated transcription (Latin):
canonis definitionẽ nullomꝰ recipiendas. eẽ. censemꝰ.
ꝑsonis tam̃ dis cordantiũ idspeciali definitione p̃cipimꝰ.
ut ante eos rec̃ciliatio uera in nect&. nullus eoꝵ acce¬
dere ad altare dñi audeat. ł grãm scȩ cõmunionis ꝑ

Expanded text:
canonis definitionem nullo modo recipiendas esse censuimus, canonis definitionem nullo modo recipiendas esse censuimus, personis tamen discordantium id speciali definitione praecipimus, ut antequam eos reconciliatio vera innectat, nullus eorum accedere ad altare Domini audea
Abbreviated transcription (Latin):
trũ. Et pꝰ paululũ. Om̃is qͥodit frẽm suũ. homicida ẽ
& scitis. qm̃ om̃is homicida ñ hab& uitã ȩt̃nã inse ma¬
nentẽ. Ecce homicida. eẽ. ꝓbabilit̃ declarat᷑. qͥ a fra¬
t̃na societate diuidit᷑. Nã simanꝰ ñ moueat ad occiden¬
dũ ꝓeotam̃ qͥa inmitis ad nocendũ iã adõ homicida
tenet᷑. Qiuit ille & iste iã int̃fector conuncitur
Cũ gͥ his p̃ceptis beatꝰ apłs paulus c̃sona p̃dicatione ẽ¬
cordat dicens. Nonoccidat sol suꝑ iracundiã uram.
& nolite locũ dare diabolo. Relatȩ s̃ nob̵ qͦrũdã sacer¬
dotũ ꝑsone intantũ obstinationis efferbuisse discor¬
diã. ut ñ solũ illos abira occasus solis non reuoc&. s
annosa qͥdẽ transactio tẽpoꝵ ad bonũ caritatis recli¬
net. qͥppe ut in quoꝵ cordib idẽ sol iustitiȩ occubuit.¬
&̾łe. ut ad lum̃ caritatis redire uide possint. hoꝵ gͥ &
sinuliũ discordantiũ frm oblationes. iũsta antiqui

Expanded text:
 odit proximum suum, homicida est, et scitis quoniam omnis homicida non habet vitam aeternam in se manentem . » Ecce homicida esse probabiliter declaratur, qui a fraterna societate dividitur. Nam etsi manus non moveat ad occidendum, pro eo tamen quia immitis est ad occidendum, jam a Deo homicida tenetur. Vivit ille, et iste jam interfector esse convincitur. Cum ergo his praeceptis beatus apostolus Paulus cum sana praedicatione concordet, dicens: Non occidat sol super iracundiam vestram; Et, Nolite locum dare diabolo ; relatae sunt nobis quorumdam sacerdotum personae in tantam obstinationis efferbuisse discordiam, ut non solum illos ab ira occasus solis non revocet, sed ne annosa quidem transactio temporis ad bonum charitatis reclinet, quippe in quorum cordibus idem sol justitiae Chri ut ad lumen charitatis redire vix possint. Horum ergo et similium discordantium fratrum oblationes juxta antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
tientes ep̃m. ñ ante sententiã ꝓferant dãpnationis.
quã apłica fueri auctoritate aut reũ se ipse c̃fiteat᷑.
aut ꝑ innocentes & canonice examinatos & regularit
ꝯpp̃ssis ab om̃ib incunctis subuematꝰ causis. Derpn¬
lidrit̃ minone potuerint. tẽpore legitimo eos adsy¬
nodũ canonice c̃uocatã ñ in fraangusta tẽpora cano
nec respondere emulis debent. anteꝙ canonice resti¬
tuant᷑. sua om̃a eis legalit̃ reddant᷑. De episi¬

Expanded text:
amnationis, quam apostolica freti auctoritate, aut reum se ipse confiteatur , aut per innocentes et canonice examinatos regulariter oppressis ab omnibus, in cunctis subveniatur causis. Vliariter minime poterunt; tunc tempore legitimo eos ad synodum canonice convocatam non infra angusta tempora canonnec respondere aemulis debent antequam canonice restituantur, et sua omnia eis legaliter reddantur. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs ep̃s decertis criminib iudicat. & c̃tin dissenser¬
gat de eo cõ ꝓunciales ep̃os dissidere. cũ uidicat᷑ ab
aliis in nocens credit᷑. reus ab alus estimat᷑ ꝓpt̃ huiꝰ
ambiguitatis absolutionẽ sc̃ȩ sẏnodo placuit. ut me¬
tropolitanꝰ ep̃s a uicina ꝓuincia udices alios c̃uo¬
c&. qͥ c̃trouersiã tollant. ut ꝑ eossimul & ꝑ cõꝓun¬

Expanded text:
iscopus de certis criminibus dijudicatur, et contingat de eo comprovinciales episcopos dissidere, cum judicatus ab aliis innocens creditur, reus ab aliis aestimatur, propter hujus ambiguitatis absolutionem sanctae synodo placuit ut metropolitanus episcopus a vicina provincia judices alios convocet, qui controversiam tollant, et ut per eos simul et
Abbreviated transcription (Latin):
ditꝰ siuxorem habere ꝑmitat: iterũ tonderi cogatur.
nec inuita sua tonsuram neglegere audeat. Qũcaũt
ꝓgenitores ad monasteriũ tradider̃. & in eccła cepit
cantare :⁊ legere. nec uxorem ducere. net monaste¬
rium deserere poterit: sed sidiscesserit reducatur
Siconsurã dumiserit : rursum tondeatur. Uxorem
siusurpauerit : dinuttere compellat᷑ Dedericis coma

Expanded text:
ditus, si uxorem habere permittitur, iterum tonderi cogatur, ditus, si uxorem habere permittitur, iterum tonderi cogatur, nec in vita sua tonsuram negligere audeat. Quem autem progenitores ad monasterium tradiderunt, et in Ecclesia coepit cantare, et legere, nec uxorem ducere, nec monasterium deserere poterit, sed si discesserit, reducatur. Si tonsuram dimiserit, rursum tondeatur, uxorem si usurpaverit, dimittere compellatur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ missionib illecti ł qͥb libet machinationib ꝑsuasi:
mentis in opes effecti. rerũ suarũ dñiẽe. nescientes.
comã deposuer̃ : in eo qđ ceper̃ ꝑseuerare cogant᷑ Res
nanq quȩ abillectis & neglegentib date. ab auaris & ne¬
glegentib non solũ acceptȩ sed rapte noscunt᷑. hcredib
reddant᷑ : qͥ dementia parentũ. auaricia incentoꝵ ex¬
hereditati. eẽ. noscunt᷑. Si uͦ nescientib epĩs aut abbat̃b
ministri eoꝵ qͥlibet uidelicet inclero hoc fecisse con¬
iuncunt᷑. ep̃i & abbates desidia. illi uͦ rapacitate &
auaricia iuditent᷑. Hoc gͦ qđ qͥs dõ iuste & rationabi¬
tibur. culiter dereb suis offert firmit̃ eocta tenere debet
De clericis qͥ tonsuras dimiserin . & urores acepint.
lericus si tonsura dimissa uxorem acceperit. qͥ quidem
sit sine gradu. nec ad monasteriũ aliqđ a parentib tra¬

Expanded text:
promissionibus illecti, vel quibuslibet machinationibus persuasi, promissionibus illecti, vel quibuslibet machinationibus persuasi, mentis inopes effecti, rerum suarum domini esse nescientes, comam deposuerunt, in eo quod coeperunt perseverare cogantur. Res namque quae ab illectis et negligentibus datae, ab avaris et negligentibus non solum acceptae sed raptae noscuntur, haeredibus reddantur, qui dementia parentum, avaritia incentorum exhaeredati esse noscuntur. Si vero nescientibus episcopis aut abbatibus, ministri eorum, quilibet videlicet in clero, hoc fecisse convincuntur, episcopi et abbates, desidia: illi vero rapacitate et avaritia, judicentur. Hoc vero quod quis Deo juste et rationabiliter de rebus suis offert, firmiter Ecclesia tenere debetDe clericis qui tonsuras dimiserint, et uxores acceperint. Clericus si tonsura dimissa uxorem acceperit, qui quidem sit sine gradu nec ad monasterium aliquod a parentibus tra
Abbreviated transcription (Latin):
uere ut apostate corã eccła anathematis sententia con¬
dẽpnet᷑. Non aliter & hi qͥ tonsi conlaudantib parentib
fuerint. aut sponte sua amisis parentib seipsos religioni
deuouer̃. & postea habitũ scłarem sumpser̃. & idem asa¬
cerdote comp̃hensi ad cultũ religionis acta pͥus peniten¬
tia reuocent᷑. Qđ si reuocent᷑ & reuerti nolunt. uere aut
apostate anathematissententiae subiciant᷑. Iuȩ forma
seruabit᷑ etiã inuiduis uirginibq sacris. Ac poenitentib
feminis: quȩ scĩmonialẽ habitũ induer̃: & postea aut
uestẽ mutauer̃. aut ad nuptias transier̃. De ulł qͥabip¬
abbates ñ fructũ animarũ. sed in auariciã & turpe
lucrũ in hiantes. qͦsdã homines illectos circũ ueniendo
totonder̃. & res eoꝵ tali ꝑsuasione ñ solũ acceperunt:
sed potius subripuer̃. penitentiȩ canonicȩ siueregulari
ut pote curpis lucri sectatores subiciant Hi uͦ qͥ uanis

Expanded text:
coram Ecclesia ut anathematis sententia condemnentur. 418 Non aliter et hi qui tonsi a parentibus fuerint, aut sponte sua, amissis parentibus, se ipsos religioni devoverunt, et postea habitum saecularem sumpserunt, et iidem a sacerdote comprehensi, ad cultum religionis, acta prius poenitentia, revocentur. Quod si reverti non possunt, vere ut apostatae anathematis sententiae subjiciantur. Quae forma servabitur etiam in viduis virginibusque sacris ac poenitentibus feminis quae sanctimonialem habitum induerunt, et postea aut vestem mutaverunt aut ad nuptias transierunt. De discretionon in fructum animarum, sed in avaritiam et turpe lucrum inhiantes, quoslibet homines illectos circumveniendo totonderunt, et res illorum tali persuasione non solum acceperunt, sed potius subripuerunt, poenitentiae canonicae sive regulari utpote turpis lucri sectatores subjiciantur. Hi vero qui vanis
Abbreviated transcription (Latin):
entes ep̃m. ñ ante sententiã ꝓferant finitiua quans
apłica fulti ductoritate aut reũ se ipse c̃fiteat᷑.
aut ꝑ innocentes &e regularit̃ examinatos c̃ uinca¬
tꝰ testes. qͥ minores ñ sint numero qua illi discipłi
lxx .ii. Detractores qͦq qͥ diuina ductoritate era¬
dicandis. & ductores inimicoꝵ qͥ ab episcopali submo¬
uemꝰ accusatione. ł testimonio. nec sũ moꝵ qͥspiã nec
minq accusationib impetat᷑. aut dispereat. Neq
bent leges Accusator aut̃ eoꝵ om̃i careat suspici¬
one. qͥd colũpnas suas dñs firmit̃ stare uoluerit. non
aqͥb lib&. agitari. Nlullũ nãq eoꝵ sententia ñ a suo uidice
dicta c̃strigat qͥa & legesscłi idipsũ fieri p̃cipiunt.
Duodecĩ enĩ iudices qͥlib& ep̃s accusatꝰ surecesse fuerit
eligat. aqͥb eiꝰ causa iuste udicet᷑ nec p̃riuꝰ audiat᷑ aut

Expanded text:
finitivam, quam apostolica fulti auctoritate, ac reum seipsum confiteatur, aut per innocentes et regulariter examinatos convincatur testes. Qui minori non sint numero quam illi discipuli  duo. Detractores quoque, qui divina auctoritate eradicandi sunt, et auctores inimicorum ab episcopali submovemus accusatione vel testimonio. Nec summorum quispiam, nec minorum accusationibus impetatur aut dispereat, neque bent leges. Accusator autem eorum omni careat suspicione, quia columnas suas Dominus firmiter stare voluerit, non a quibuslibet agitari. Nullum namque eorum sententia non a suo judice dicta constringat, quia et leges saeculi idDuodecim enim judices quilibet episcopus accusatus, si necesse fuerit, eligat, a quibus ejus causa juste judicetur, nec prius audiatur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
d aut̃ fedes ep̃oꝵ in eccłus excelsẽ c̃stitutȩ & p̃paratȩ
inueniunt᷑ inthrono. speculationẽ & potestatẽ udi¬
candi & soluendi atq ligandi adño sibi datã materiã
docent. Unde ipse saluator in euangłio ait. qͣcũq li¬
gaueritis suꝑ terrã. er̃ ligata & incȩlo. Et alibi. Accipite
& eos ut animas ur̃as diligatis & qͥb ñ cõmunicant ñ c̃o

Expanded text:
d autem sedes episcoporum in ecclesia excelsae constitutae, et praeparatae inveniuntur in throno, speculationem, et potestatem judicandi, et solvendi, atque ligandi a Domino sibi datam materiae docent. Unde ipse Salvator in Evangelio ait: Quaecunque ligaveritis super terram, erunt ligata et in coelo. Et alibi: Accipite et eos ut animas vestras diligatis, et quibus illi non co
Abbreviated transcription (Latin):
robordre. Aurelius ep̃s diã. Non decuerat qͥdẽ ut hec
repeteremꝰ nͥ forte existerent in c̃sideratȩ m̃tes
qͦrũdã. qͤ ad hȩc statuenda nr̃os acuerent sensus: s
cõmunis hȩc causa.ẽ. qua insinuauit fr̃ & sac̃ dos nr̃: ut
unꝰ qͥsq nr̃m ordinẽ sibi decretũ adõ cognoscat & pos¬
teriores anteriorib deferant. nec ris in c̃sultis aliqͥd
agere p̃sumat. Quadere dico ꝓut captꝰ animimei
retin& eosqͥ putauerint spretis maiorib aliqͥd p̃sum̃¬
dũ cõpetent. eẽ. ab om̃i c̃cilio cohercendos.

Expanded text:
icit Aurelius : « Non decuerat, inquiens, ut haec repeteremus, nisi forte existerent inconsideratae mentes quorumdam, quae ad haec statuenda nostros acuerent sensus. Sed communis haec causa est, quam insinuavit frater etunusquisque nostrum ordinem sibi decretum a Deo cognoscat, et posteriores anterioribus deferant, nec eis inconsultis aliquid agere praesumant. Qua de re dico, prout captus animi mei retinet, eos qui putaverint spretis majoribus aliquid praesumendum, competenter esse ab o
Abbreviated transcription (Latin):
diuitiis tẽporũ tranqͥllitate c̃ cessa. ad monitꝰ cõ ꝓuin¬
cialib ametropolitano synodꝰ indicta ñ fuerit. & me¬
tropolitanꝰ ipse ꝓuocationis tardauerit. annonite¬
gro missas facere ñ p̃sumat. qđ sieuocati. & ñ corpo¬
rali infirmitate detenti. ad.ẽẽ. sua abusione despeace¬
rint. simili sententiȩ subiacebunt. e neglegent ia

Expanded text:
d., temporum tranquillitate concessa, admonitis comprovind., temporum tranquillitate concessa, admonitis comprovincialibus a metropolitano synodus indicta non fuerit, metropolitanus ipse pro evocationis tarditate anno integro missas facere non praesumat. Quod si evocati nulla corporali infirmitate detenti adesse neglexerint sua abusione despexerint, simili sententiae subjacebunt. In synoda
Abbreviated transcription (Latin):
eractis om̃ib qͦ ad correctionẽ nr̃i ordinis in
hoc c̃ cilio ꝓmulgatas̃ placuit defure. ut om̃i anno
ad ꝑagendã celebritatẽ c̃ciliiin metropolitana sede
tẽpore qͦ principis ł metropolitani electio definerit
deuotis sẽꝑ animoꝵ studus conferamꝰ. nee qͥb lib& re¬
qͥsitis occasionib dissentiamꝰ. s in p̃parato dre qͦ indic¬
tũ fuerit ad unatis in metropolitana sede om̃ib ꝓuin¬
erȩ pontificib c̃ciliũ dõ p̃sube celebret᷑. Quis qͥs aut̃
ep̃oꝵ excepta in euitabili causa ł necessitate deꝑ age
do c̃cilio assentauerit. ꝑ uniꝰ anni spaciũ erit cõmunio¬
ne plectendus. qđ si deuiceps absq celebratione c̃cilu
anniuniꝰ metas transierit. omniũ in cõmunione ponti¬
ficũ eiꝰdẽ ꝓuinciȩ sententiã obnoaius retinebit. id
sinulla sibi impediente pͥncipis potestate ł infirmita¬
te. aut in eitabili causa. s soluis ꝓpͥȩ uoluntatis li¬

Expanded text:
Peractis omnibus quae ad correctionem nostri ordinis in hoc concilio promulgata sunt, placuit definire, ut omni anno ad peragendam celebritatem concilii in metropolitana sede, tempore quo principis vel metropolitani electio definierit, devotis semper animorum studiis conferamus, nec quibuslibet requisitis occasionibus dissentiamus, sed in praeparato die quo indictum fuerit, adunatis in metropolitana sede omnibus provinciae pontificibus, concilium, Deo praesule, celebretur. Quisquis autem episcopum, excepta inevitabilise concilio absentaverit, per unius anni spatium erit communione plectendus. Quod si deinceps absque celebratione concilii unius anni metas transierit, omnium in communione pontificum ejusdem provinciae sententiam obnoxius retinebit, id est ut si nulla se impediente principis potestate, vel infirmitate, aut inevitabili causa, sed solius propriae voluntatis li
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Nolite iudicare. ut ñ udicemini nolite c̃dẽp¬
nare. ut ñ condẽpnemini. In qͦ enĩ iudicio iudicaue¬
ritis. iudicabimini. qͣ ꝓpt̃ non tã temere ut uosfa¬
citis. qͥsq suã p̃sumat euomere iniqͥtatẽ. s uidican¬
tẽ oport& cuncta rimari & ordinẽ rerũ plenam
qͥ sitione discutere. nec de illis qͣ ei in concessa sunt
ullo mͦ uidiciũ p̃sumere. Int̾rogandi ac ꝓponendi
adiciendiq pacientia p̃bita abeo ut ibi actiopar¬
ciũ liminata plenit̃ sit. nec pͥus litigantib sui uelit lax¬
sententia obiuare. nisi qͣndo ipsi ꝑactisom̃ib ĩani lamos. Q¬

Expanded text:
ait: Nolite judicare, ut non judicemini; nolite condemnare, ut non condemnemini. In quo enim judicio judicaveritis, judicabimini . Quapropter non tam temere, ut vos facitis, quisquam suam praesumat evomere iniquitatem: sed judicantem oportet cuncta rimari, et ordinem rerum plena inquisitione discutere, nec de illis, quae ei inconcessa sunt, ullomodo judicium praesumere, interrogandi ac proponendi, adjiciendique patientia praebita ab eo, ut ibi actio partium limita sit pleniter: nec prius litigantibus sua velit sententia obviare, nisi quando ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit sc̃ȩ synodo ep̃os qͥ uocati desaxona di
ad sc̃m c̃ciliũ ñ uener̃. nec scõs canones sacros mussos
suos ł uicarios direaer̃. graui increpatione oburgare
& ꝓculpa in obedientiȩ increpare. Unde iterũ eos
fr̃na caritate ad c̃dictũ c̃ciliũ inuitamꝰ & uocamꝰ. qđ si
& hoc qđ ñ optamꝰ ꝓnihilo duxcerint & uenire nolue¬

Expanded text:
lacuit sanctae synodo episcopos qui vocati de Saxonia ad sanctum concilium non venerunt, nec secundum canones sacros missos suos vel vicarios direxerunt, gravi increpatione objurgare, et pro culpa inobedientiae increpare. Unde iterum eos fraterna charitate ad condictum concilium invitamus et vocamus. Quod et si hoc, quod non optamus, pro nihilo d
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ cũq ligaueritis suꝑ terrã er̃ ligata & incȩlis.
& qͤcũq soluerius suꝑ t̃rã. er̃ soluta & incȩlis.
Siquis putauerit fe aꝓpͥo metropolitano grauari.
apd primatẽ dioceseos. aut pȩnes apłicȩ uni¬
uersalis eccłȩ papã iudicet᷑. Accusatores & accu¬
unanimit̃ sub mouemꝰ. nec fiat in districta ꝓ¬
batione impietas. cũ recta fit iudicui in electi¬

Expanded text:
ue ligaveris super terram, erunt ligata et in coelis: et quaecunque solveris super terram, erunt soluta et in coelis. Si quis putaverit se a proprio metropolitano gravari, apud primatem dioeceseos, aut penes apostolicae universalis Ecclesiae papam judicetur. Accusatores et accuunanimiter submovemus. Nec fiat in districta probatione impietas, cum recta sit judicii in electi
Abbreviated transcription (Latin):
potest eẽ ꝓbatio. fr̃nitas tua diligent̾ atq sollicite
hoc studeat ꝑscrutari: Et si nulla manifeste causa
dispositionis extitit quȩ p̃dictũ fortunatũ ab abba¬
tis ostio remoueret. eum in loco suo reformare festi¬
net: atq eiꝰ ep̃m digna rep̃hensione increpare non
desinat Cur deressoris sui nullis prouocatus excessib
destruere ordinationẽ sit molitus Si uͦ alit̃ quã edocti
sumꝰ causã eẽ. pars altera duxerit : subtili ueritatis iN¬
uestigatione querenda . ẽ. Et ita qͥcqͥd canonicꝰ ordo
poposcerit terminandũ. ut nulla ea dere querela rem

Expanded text:
potest esse probatio, fraternitas tua diligenter atque sollicite potest esse probatio, fraternitas tua diligenter atque sollicite hoc studeat perscrutari. Et si nulla manifesta causa depositionis exstitit, quae praedictum Fortunatum abbatis officio removeret, eum in suum locum reformare festinet, atque ejus episcopum digna reprehensione increpare non desinat, cur decessoris sui, nullis provocatus excessibus, destruere ordinationem molitus sit. Si vero aliter quam edocti sumus causam esse pars altera dixerit, subtili veritas investigatione quaerenda est; et ita quidquid canonicus ordo poposcerit terminandum, ut nulla ea de re denuo querela rem
Abbreviated transcription (Latin):
monasteriũ qͥtiens placuerit. ab eiusdẽ eiuitatis antis¬
tite accedat᷑. Sed sic caritatis officiũ illic ep̃s impleat
steriũ frequent᷑ accedere. sed etiã desiderabiliter
concupiscit. sciens qđ ꝑ uos substantia monasterii
om̃ino grauari non possit. De qͦdã abbe iniuste
ualde .ẽ. a suscepto officio sola quenq uoluntate
suspendi: quẽ culpa non remouet. sollicite disponen¬
aum ẽ ut necprior ordinatio in rationabiliter des¬
truat᷑: net sine emendatione quȩ male sequuta
fuerint delinqͣntur Fortunatꝰ itaq lator p̃sentiũ
inmonasterio laurentii atq Zenonis. qđ incensina¬
to castro.ẽ. constitutũ. anatale qͦndã ep̃o officium
sibi abbatis asserens. eẽ. cõmissũ. Nunc se a concordio
successore eiꝰ nulla existentȩ culpa exinde remotum
ne. eiusdẽ ep̃i sui causas allegante exparte ita. ẽẽ.
prȩdaruit Sed qm̃ certior in partib illis ubi res .ẽ. acta

Expanded text:
monasterium, quoties placuerit, ab ejusdem civitatis antismonasterium, quoties placuerit, ab ejusdem civitatis antistite accedatur: sed sic charitatis officium illic episcopus impleat,sterium frequenter accedere, sed etiam desiderabiliter concupiscit, sciens quod per vos substantia monasterii omnino gravari non possit. » Ut privilevalde est a suscepto officio sola quemquam voluntate suspendi, quem culpa non removet, sollicite disponendum est ut nec prior ordinatio irrationabiliter destruatur, nec sine emendatione quae male secuta fuerint relinquantur. Fortsanctorum Laurentii et Zenonis, quod in Caesenati castro est constitutum, a Natali quondam episcopo officium sibi abbatis asserens esse commissum, nunc se a successore ejus Concordio nulla existente culpa exinde remotum, episcopi sui causas allegante, ex parte ita esse perclaruit. Sed quoniam certior in partibus illis ubi res acta est
Abbreviated transcription (Latin):
officiũ nullus exindȩ ꝓducat᷑: nisi quẽ abbas loci
ammonitus ꝓpria uoluntate obtulerit: Quisquis
ꝓ exp̃dicto monasterio ad eecłasticũ ordinẽ ꝑuere¬
fit ulterius illic nec pocestatẽ aliqͣm nec licentiã
habeat habitandi Obseruandũ quoq ẽ. ut descrip¬
tio rerũ aut cartarũ eiusdẽ monasterii. ab ecct asti
cis fieri ñ debeat: sed quando resexigit. abbas loci
cũ abbatib aliis rerũ inuentarũ
faciat. Iuotiens aũt ꝓutilitate monastern sui ad
pontificem romanũ abbas uentre ł transmittere forte
uoluerit: ei modis om̃ib liceat Preterea cũ ep̃orũ
aduentus desiderant̃ a monasterus debeat expec¬
tari: quia tam̃ hospitandi occasione p̃dictũ mo¬
nastenũ tẽporalib decessoris ur̃i nobis frisse tum¬
ciatũ ẽ p̃grauatũ : oportet ut hȩc scĩtas ur̃a decent̃
debeat tẽperare. ut uisitandi lexhortandiq gr̃a ad

Expanded text:
officium nullus exinde producatur, nisi quem abbas loci officium nullus exinde producatur, nisi quem abbas loci admonitus propria voluntate obtulerit. Quisquis autem ex praedicto monasterio ad ecclesiasticum ordinem pervenerit, ulterius illic nec aliquam potestatem, nec licentiam habeat habitandi. Observandum quoque est ut descriptio rerum cis fieri non debeat, si quando res exigit; sed abbas loci cum abbatibus aliis rerum inventarium faciat. Quoties autem pro utilitate monasterii sui ad pontificem Romanum abbas venire vel transmittere forte voluerit, ei modis omnibus liceat. Praeterea, cum episcoporum adventus desideranter a monasteriis debeant exspectari, quia tamen hospitandi occasione praedictum monasterium temporibus decessoris vestri nobis fuisse nuntiatum est praegravatum, oportet ut hoc sanctitas vestra decenter debeat temperare, ut visitandi exhortandique gratia ad
Abbreviated transcription (Latin):
finiat᷑: De functo aũe abbate. ñ extraneus nisi dera¬
dẽ congregatione que sibi ꝓpria uoluntate c̃gre
gatio elegerit. & qͥelectus fuerit. sine dolo aut uena¬
litate aliqͣ ordinet᷑. Id si aptã int̾se ꝑsonã inueni¬
renequerint sollerter dealus monasterus sibi
similit̃ eligant ordinandũ. Neq uenienti abbati quȩ¬
cunq ꝑsona qualibet occasione insuo monasterio p̃¬
ponatur: nisi forte extantis qđ absit criminib quȩ
saeri canones punire monstrantur. Pant̾ aut̃ custo¬
diendũ ẽ ut inuito eiusdem monasteris abbate. ad
ordinanda alia monasteria. aut ad ordines sacros uel
dericatus officiũ tolli : exinde monachi ñ debeant
Sedsi abundantes fuerint. qͥ ad celebrandas dõ laudes
ł utilitates monasterioꝵ complendas sufficiant
noluerit. tc̃ rauennas ep̃s ad ordinanda alia mo¬
nasteria dehis qͥ suꝑ sunt collat Adȩccłasticũ tam̃

Expanded text:
finiatur. Defuncto vero abbate, non extraneus, nisi de eafiniatur. Defuncto vero abbate, non extraneus, nisi de eadem congregatione, quem sibi ps fuerit sine dolo vel venalitate aliqua, ordinetur; quod si aptam inter se personam invenire nequiverint, solerter de aliis monasteriis sibi similiter eligant ordinandum. Neque venienti abbati quaecunque persona qualibet occasione in suo monasterio praeponatur, nisi forte exstantibus, quod absit, criminibus quae sacri canones punire monstrantur. Pariter autem custodiendum est ut invito ejusdem monasterii abbate ad ordinanda alia monasteria, aut ad ordines sacros vel clericatus officium, tolli exinde monachi non debeant. Sed si abundantes fuerint, et ad celebrandas Deo laudes vel utilitates monasteriorum complendas sufficiant, noluerit, tunc Ravennas episcopus ad ordinanda alia monasteria de his qui supersunt tollat. Ad ecclesiasticum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uãsit necessariũ monasterioꝵ qͥ eti ꝓspicere. &
deeoꝵ ꝑpetua seuritate tractare. anteactũ uos
officiũ qđ in regimine monasterii exhibustis infor¬
mat Etides qe monasteriũ beatoꝵ iohannis &
stephans qđ inclassitana ciuitate . ẽ. constitutum
cui communis filius caudius abbas p̃ eẽ. dinoscitur
multa adecessorib ur̃is p̃iudicia atq grauamina
coꝵ defutura quiete salubri ordinatione disponat.
mente libera ꝑseuerent Sed ne exea quȩ magis em̃¬
danaa ẽ. consuetudine qͥsqͣm illic quolibet tẽpore qͥcꝗ
molestiȩ p̃sumat inferre: necesse ẽ ut hȩc quȩ infe¬
de inquietudinis occasio repperiri. Nullus gͥ ultra
audeat dereditib ł dereb ł cartis p̃dicti monasteri.
ł deloco aliqͦ qͥ ad eũ ꝑtinet qͦcunq. mͦ qualibet exqͥ¬
sitione minuere. net immissiones ł dolosas
aliqͣs facere Sed siqͣ forte causa int̾ rauennatem
eictam ac p̃fatũ monasteriũ euenerit & pacifice
npotuerit ordinare.: apud electos ac timentesdmñ

Expanded text:
uam sit necessarium monasteriorum quieti prospicere, & de eorum perpetua securitate tractare, anteactum nos officium, mat. Et ideo quia monasterium beatorum Joannis et Stephani, quod in Clasitana civitate est constitutum, cui communis filius Claudius abbas praeesse dignoscitur, multa a decessoribus vestris praejudicia atque gravamina ovisio eorum de futura quiete salubri ordinatione disponat, mente libera perseverent. Sed ne ex ea quae magis emendanda est, consuetudine quisquam illic quolibet tempore quidquam molestiae praesumat inferre, necesse est ut haec quae infedae inquietudinis occasio reperiri. Nullus igitur ultra audeat de redditibus, rebus, vel chartis dicti monasterii, vel de loco aliquo, qui ad eum pertinet, quocunque modo, qualibet excusatione minuere, nec immissiones dolosas aliquas facere, sed si qua forte causa inter Ravennatem ecclesiam et praefatum monasterium evenerit, et pacifice non potuerit ordinari, apud electos a partibus timen
Abbreviated transcription (Latin):
idua quidem quę sacrũ uelam̃ caprti¬
imposuerit. & inter ceteras uelatas feminas in ex¬
da orauerit. & oblationẽ cũ illis obtulerit. si
ꝓfessa. ẽ. in eodẽ habitu ꝑmanere spondens nunꝗ
religionis deponere uelam̃ a religionis obseruantia

Expanded text:
idua quidem, quae capiti sacrum velamen imposuit, si inter caeteras velatas feminas in ecclesia oraverit, et oblationes cum illis obtulerit, si professa est se in eodem habitu permanere, spondens nunquam religionis velamen deponere, a religionis observantia
Abbreviated transcription (Latin):
aut potestatib car& suis. Ulit̃ ep̃c ineriie¬
insidias & illicitas alt̾cationes unanimit᷑ in p̃diẽ¬
ta nicena statuer̃ sy nodo. ut nullus ep̃s nͥ inlegi¬
tima sy nodo & suo tẽpore apłica auctoritate con¬
uocata suꝑ qͥb qũa criminationib pulsatꝰ audiat᷑¬

Expanded text:
aut potestatibus caret suis. aut potestatibus caret suis. idias et illicitas altercationes, unanimiter in praedicta Nicaena statuerunt synodo, ut nullus episcopus, nisi in legitima synodo, et suo tempore apostolica auctoritate convocata, super quibusdam criminationibus pulsatus audiat
Abbreviated transcription (Latin):
Quo & ipse regularit̃ conuocatꝰ. si aut̃ eũ in firmi¬
tas aut alia grauis necessitas non detinuerit ad. ẽẽ.
deb&. qͥd ultra ꝓunciȩ t̃minos accusandi licentia
non.ẽ. quã audientia roget᷑. qđ si qͦ quomͦ p̃suptũ¬
fuerit statuer̃ ut anteꝙ & ꝓprius locus. & sud om¬
nia eilegib redintegrent᷑. nullatenꝰ a qͦqũa accu¬
fetꝰ aut crimninet᷑. & nisi sponte elegerit cuiqũa ꝓ
talib respondeat. Sed post ꝙ ut p̃ficũ restitutus
fuerit & sua om̃a eilegib redintegrata sunt. dis¬
positis ordinatisq suis. magnũ spatiũ tractan di
causa ei concedat᷑. & postea si necesse fuerit regu¬
larit uocatꝰ ueniat ad causã. & siiuste iusũ fue¬
rit accusantiũ ꝓpositionib sustentatione fr̃m res¬
pondeat. Nulla enĩ ꝑmittitratio. dũ ad tẽpus eiꝰ bo¬
na ł excłȩ atq res abemulis aut aqͥb cũq deti¬
nent᷑. ut aliqͥd illi obicidebeat. nec qͥcqͥd potest ei¬

Expanded text:
quo et ipse regulariter convocatus, si eum, aut infirmitas, aut alia gravis necessitas non detinuerit, adesse debet, quia ultra provinciae terminos accusandi ante licentia non est quam audientia rogetur. Qet proprius locus et sua omnia ei legibus redintegrentur, nullatenus a quoquam accusetur aut criminetur: et nisi sponte elegerit, cuiquam pro talibus respondeat. Sed postquam, ut praefixum est, restitutus fuerit, et sua omnia ei legibus redintegrata sunt, dispositis ordinatisque suis, magnum spatium tractandi causam ei concedatur. Et postea, si necesse fuerit, regulariter vocatus veniat ad causam, et, si injuste visum fuerit, accusantium propositionibus sustentatione fratrum respondeat. Nulla enim permittit ratio, dum ad tempus eae, atque res ab aemulis aut a quibuscunque detinentur, ut aliquid illi objici debeat, nec quidquam potest ei
Abbreviated transcription (Latin):
t ep̃i. pb̃ri. diaconi scł arib indum̃tis muume utant᷑¬
utant᷑. nͥ ut c̃dec& tunica sac̃ dotali. Sed neq dũ am¬
bulauerit inciitate. dut inuia. aut in plateis. sine
indum̃to p̃sumat ambulare. pret̃ sunitinere longo
capite deturpat oaput suũ iuacta apłicã uocẽ. ita
sac̃dos sine operim̃to deturpat sac̃ donũ suũ. Nã
sitẽpore p̃sũpserit contra statuta agere. cõmuni¬
one priuet᷑ donec qͤ statuta st̃ ad implere matur&¬
clericatꝰ. nisi eis testimoniũ abbassuus dederit.
nec inciuitatib nec in parrochus ordinent᷑. Mo¬
nachũ nͥ abb̃is sui aut ꝑmissu aut uoluntate
ad alterũ monastĩ ũ cõmigrantẽ nullꝰ abbas
susciꝑe aut retinere p̃sumat. sedubicũq fuerit
abbati suo auctoritate canionũ reuoce tur.
Sienĩ necesse fuerit cbericũ demonachis
ordinari. cũ c̃fensu &e uoluntate abb̃tis

Expanded text:
teri, diaconi saecularibus indumentis minime utantur, nisi, ut condecet, tunica sacerdotali: sed neque dum ambulaverint in civitate, aut in via, aut in plateis, sine indumento praesumant ambulare, nisi in itinere longo capite deturpat caput suum, juxta Apostoli vocem, ita sacerdos sine operimento deturpat sacerdotium suum. Quod si temere praesumserit contra statuta agere, communione privetur, donec quae statuta sunt adimplere maturnisi eis testimonium abbas suus dederit, nec in civitatibus nec in parochiis ordinentur. Monachum, nisi abbatis sui aut permissu, aut voluntate, ad alterum monasterium commigrantem, nullus abbas suscipere aut retinere praesumat; sed ubicunque fuerit abbati suo auctoritate canonum revocetur. Si enim necesse fuerit clericum de monachis ordinari, cum consensu et voluntate abbatis
Abbreviated transcription (Latin):
enobilib feminis quȩ sponte amissis uiris repente
uelant᷑: & in propriis domib diuersas necessitates
opponendas residere delectant᷑: deqͥb in aliis c̃uentib
corã serenitate ur̃a iã dudũ uentilatũ & definitũ. ẽ
maiori sollertiq studio ammonendas & instruendas
ab ep̃is statuimꝰ. quatinꝰ suȩ saluti consulant. nec sic
indiscrete uiuendo & ꝓpͥa noxiaq libertate utendo.
⁊ ꝑdiuersa uagando pericula animarũ suarũ incur¬
rant: semꝑ illud apłicũ ante oculos habentes qͦ ar̃
Uidua quȩ indeliciis .ẽ. uiuens mostua. ẽ.
seruantia & p̃ceptione custodiendũ. ẽ. ut siquȩ uiduȩ
quã lib& adhuc in minorib annis positȩ. & matura
ȩtate a uiro relictȩ. se deuouerint dõ: & ueste laicali

Expanded text:
nobilibus feminis, quae amissis viris repente velantur et in propriis domibus diversas necessitates opponentes residere delectantur, de quibus in aliis conventibus coram serenitate vestra iamdudum ventilatum et definitum est, maab episcopis statuimus; quatinus suae saluti consulant, nec sic indiscrete vivendo et propria noxiaque libertate utendo et per diversa vagando periculum animarum suarum incurrant; semper illud apostolicum ante oculos habentes quod dicitur: Vidua quae in deliciis est, vivens mortua est. servantia et praeceptione custodiendum est, ut si quae viduae, quamtumlibet adhuc in minoribus annis positae, et immatura aetate a viro relictae, se devoverint Domino, et veste laicali