comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
montem breuem. grandiorem eẽ alterum
cui comparatus ẽ indicamus. uł cum dici¬
mus grande milii granum.comparatione
sui generis in quo breuius aliquid inueni¬
tur. illud esse grandius monstramus. Ac
propterea manifestum ẽ multum et ȩxigu
um.uel grande et breue.cum aliquo com¬
parata sui uocabulum reperire. Nec in hoc
solo errat quiputat multum et exiguum
quanto debere comungi. uerum etiam si
estimet eẽ contraria: quod fieri ntillo mo¬
do potest.Nam si hȩc quodam errore de¬
cepti contraria dicimus: fiet ut in una
re. uno atq eodem tempore duo contra¬
ria uideantur incidere. Una enim res et
maior aminore. & breuis amaiore uno atq
eodem tempore poterit nominari. qͦd fie¬
ri nec rerum natura patitur. nec ratio ip
sa ꝑmittit. Ac propterea eorum repellen¬
da ẽ sententia: qui hȩc credunt esse con¬
traria. Non magis inquanto contrarietas.
quam in circulo cum uideri potest. Uete¬

Expanded text:
montem brevem; grandiorem esse alterum, montem brevem; grandiorem esse alterum, cui comparatus est, indicamus. Vel cum dicimus grande milii granum; comparatione sui generis, in quo brevius aliquid invenitur, illud esse grandius monstramus. Ac prum, uel grande et breue cum aliquo comparata sui uocabulum reperire. Cap. 86. Nec in hoc solo errat qui putat multum et exiguum quanto debere coniungi, uerum etiam si existiniet esse contraria: quod fieri penitus non potest. Nam si haec quodam errore decepti contraria dicimus, fiet ut in una re uno atque eodem tempore contraria uideantur incidere. Una enim res et maior a minore et breuis a maiore uno atque eodem tempore poterit nominari, quod fieri nec rerum natusa permittit. Ac propterea eorum repellenda sententia est, qui haec credunt esse contraria. Nec magis in quanto contrarietas, quam in circulo convideri potest. Vete
Abbreviated transcription (Latin):
niri potuerint: debent ꝓaccidentibus
poni.Sunt enimquedam quȩ acciden¬
tibus ipsis accidunt. ut si dicamus mul¬
tum album. Propterea multum album
dicitur: non quod ipsum album sit imm̃¬
sum. sed quod epiphania in qua album
est. multa cernatur. Manifestum est igi¬
tur cum multum album dicimus. ex ep̃i¬
phaniȩ quantitate album quod illi acci¬
dit estimari. Similiter cum longos actꝰ
dicimus. non qͦd actus immensi sint
longi dicunt᷑: sed ex temporis mensura
quo continentur actus. actuum quantitas
estimatur. Illud tamen speciale debemus
agnoscere. quanto contrarium nichil esse.
Epiphanie enim siue grammȩ. siue duob
cubitis. siue tribus contrarium nichil est
nisi forte errore quodam multum et exi¬
guum putemus ẽẽ contraria. non aduer¬
tentes hec in eoꝵ numerum quȩ ad aliqͥd
dicuntur debere transferri. Nichil enim
multum uł exiguum dicitur: nisi alteri
fuerit comparatum. Cum enim dicimus

Expanded text:
niri potuerint, debent pro accidentibus niri potuerint, debent pro accidentibus poni. Sunt enim quaedam, quae accidentibus ipsis accidunt, ut si dicamus, multum album; propterea multum album dicitur, non quod ipsum album sit immensum, sed quod epiphania in qua album est, multa cernatur. Manifestum est igitur cum multum album dicimus, ex epiphaniae quantitate album, quod illi accidit, aestimari. Similiter cum longos actus dicimus, non quod actus immensi sint, longi dicuntur, sed ex temporis mensura, quo continentur actus actuum, quantitas aestimatur. Illud tamen speciale debemus agnoscere, quanto contrarium nihil esse. Epiphaniae enim, sive grammae, sive duobus cubitis, sive tribus contrarium est nihil. Nisi forte errore quodam multum et exiguum putemus esse contraria, non advertentes haec in eorum numerum quae ad aliquid dicuntur debere transferri. Nihil enim multum vel exiguum dicitur, nisi alteri fuerit comparatum. Cum enim dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
nia. corpus. locus. Siue enim in grãme¬
siue inepiphania. siue inquolibet horũ
positis terminis partes feceris: quanqũa
sibi coherentes uideantur atq comuncte
tamen aduerti corporaliter licet quȩ pars
ubi sit. cui uicina sit. cui iungat᷑. Sunt
enim cum dicimus. ipsum numerũ solũ
dicentes non aliquid corporaliter nume¬
rantes. non uidemus eius dexteram uł si¬
nistram. Quippe cum inuerbo sit. et in
nullo sit corpore: positionem suarũ par¬
tium non potest demonstrare. nisi forte
ordinem dixerimus: quod unũ secuntur
duo. Positio autem in his dumtaxat non
sermone. maxime cum hȩc mox uid eant᷑¬
labi. cum dixeris. et tempus currit. et ser¬
mo cum nondum dictus fuerit non est.
et cum dictus fuerit. non apparet. Mani¬
festum est igitur hec cria positionẽ diuer¬
sarum partium non habere. Proprie igi¬
tur hec sola quȩ dicta sunt: quanta no¬
minantur. Siqua uero preter hȩc inue¬

Expanded text:
nia, corpus, locus. Sive enim in grania, corpus, locus. Sive enim in grasiue in epiphania siue in quolibet horum positis terminis partes feceris, quamquam sibi cohaerentes uideantur atque coniunctae, tamen aduerti corporaliter licet quae pars ubi sit, cui uicina sit, cuique iongatur. Cenim cum dicimus ipsum numerum solum dicentes, non aliquid corporaliter numerantes, non uidemus eius dexteram uel sinistram: quippe cum in uerbo sit et in nullo sit corpore, positionem suarum partium non potest demonstrare; nisi forte ordinem dixerimus, quod unum sequuntur duo; positio autem in his dumtaxat non sermone, maxime cum haec mox uideantlabi, cum dixeris, et tempus currit; et sermo cum nondum dictus fuerit, non est; et cum dictus fuerit, non apparet. Manifestum est igitur haec tria positionem diversarum partium non habere. Proprie igitur haec sola, quae dicta sunt quanta nominantur: si qua vero praeter haec inve
Abbreviated transcription (Latin):
cunq circundat. ⁊ corporis partibꝰ occupat᷑. ita cõ¬
propterea eum necesse ẽ coherentem. ut
cetera nominari. Separata uero sunt. nu¬
merus et oratio. Quis enim non aduertat
proprus terminis unũ separatũ esse a duo¬
bus. duos atribus: Et in oratione singłȩ
sillabe separate sunt. Et natura enim et nu¬
mero segregantur. cum alteram breuem di¬
cimus. alteram longam. et unam. uł duas.
Nimirum apparet hȩc quȩ diximus. et ad
quantum ꝑtinere. et separata oportere no¬
minari. Horum quantorum ẽ et alia diffe¬
rentia. Nam exhis alia sunt. quorum partes
positionem habeant. ex qua possit agnosei.
quȩ pars cui parti iungat᷑. alia uero sunt
quorum partes positionem habere non
possunt. Eo sitionem autem dico: cum ui¬
demus cuiusq rei dexteram. leuam. suꝑi¬
ora. inferiora. ante.post.longe.iuxta.
Sunt ergo quorum partes sibi manifesta
positione iungunt᷑. Hȩc gramme. epipha¬

Expanded text:
cumque circumdat et corporis partibus occupatur, ita comcumque circumdat et corporis partibus occupatur, ita compropterea necesse est eum 'cohaerentem' ut caetera nominari. Cap. 79. Separata uero sunt mlmerus et oratio. Quis enim non aduertat propriis terminis unum separatum esse a duobus, duos a tribus? Et in oratione singulae syllabae separatae sunt; et natura enim et numero segregantur cum alteram 'breuem' dicimus alteram 'longam', et 'unam' uel 'duas'. Nimirum apparet haec quae diximus et ad quantum minari. Horum quantorum est et alia differentia: nam ex his alia sunt, quorum partes positionem habent, ex qua possit agnosci quae pars cuique jungatur: alia vero sunt quorum partes positionem habere non possunt. Positionem autem dico, cum videmus cujusque rei dexteram, laevam, superiora, inferiora, ante, post, longe, juxta. Sunt ergo quorum partes sibi manifesta positione junguntur haec, gramme, epipha
Abbreviated transcription (Latin):
et coherens. Deniq siquis hanc diuidere
uoluerit: in eius medio grammȩ imponat
necesse est. Hȩc grammȩ quȩ epiphaniã
diuidit cum ex hac duas partes fecerit: ip¬
sarum duarum partium. ipsa gramme
terminus incipit esse communis. Sic
enim sibi conexa est. ut non appareat cui
terminus uideatur infixus. Similiter
corpus siquis secare uoluerit. diuidendi
corporis terminus grammȩ uł epiphaniȩ
sit necesse ẽ. Ipsa enim p̃cisio quam gram¬
mȩ facit cum eptphania: necesse est in cor¬
pus descendat. atq ideo incertum est. siue
grammȩ. siue epiphania. cui parti termi¬
num dederit.cum diuiso corpore inutraq
parte epiphaniam necesse sit reperiri. Ideo¬
q corpus coherens ẽ in quo faciendarũ dua¬
poris quoq similis ratio ẽ. cui diuidendo
si uelimus terminũ dare: dicamus modo
Modo autem inter preteritum et futurũ
tempus ita confusum est. ut incertum sit.
quo debeat separari. Locus autẽ qm̃ corpus qͦd¬

Expanded text:
et cohaerens; denique si quis hanc diuidere et cohaerens; denique si quis hanc diuidere uoluerit, in elus medio grammen ponat necesse est, haec gramme quae epiphaniam diuidit cum ex hac duas partes fecerit. Ipsarum duarum partium ipsa gramme terminus incipit esse communis; sic enim sibi conexa est ut non appareat cui terminus uideatur infixus. Cap. 77. Similiter corpus si quis secare uoluerit, diuidendi corporis terminus gramme uel epiphania sit necesse est; ipsa enim praecisio quam gramme facit cum epiphania necesse est descendat in corpus; atque ideo incertum est siue gramme siue epiphania cui parti terminum dederint, cum, diuiso corpore, in utraque parte epiphaniam necesse sit reperiri. Ideoque corpus cohaerens est in quo faciendarum duaporis quoque similis ratio est cui diuidendo, si uelimus terminum dare, dicamus 'modo'. 'Modo' autem inter praeteritum et futurum tempus ita confusum est, ut incertum sit quo debeat separari. Locus autem, quoniam corpus quod
Abbreviated transcription (Latin):
corpus cuncta ꝑficiunt. qͦd tamen non ita
accipimus: quẽadmodũ solemus acciꝑe na¬
turale corpus. ne ad usian reuerti uideamur.
Deinde metimur et locũ. inquo aliqͥd con¬
stitutũ ẽ. Tempus quoq mensure subicit᷑.
Nam cũ mouetur aliquid. ipso motu necesse
ẽ et temporis habere m̃suram. Cum dicimꝰ
se. uł die. uł hora. uł momento. Hoc modo
igit᷑ qͦdq quantum sit intelligit᷑. Ipsius au¬
tem quanti: aliud ẽ coherens. aliud separatũ.
Coherens ẽ gramme.epiphania.corpus. locꝰ.
et tempus. In his igitur singularum partiũ
t̃minos non potest habere m̃sura. Simulnã¬
q ut grammȩ medio punctũ figens quasi
certum m̃surȩ t̃minũ dederis. utrarũq par¬
tium quȩ diuisa grammȩ facte sunt. fit ter¬
minus ille cõmunis. ut incertum sit. cui
parti affixus terminus uideat᷑. ad eo pars
utraq sibi coheret atq coniunct̾a ẽ. Epi
phania quoq simili de causa conexa dicit᷑

Expanded text:
corpus cuncta perficiunt. Quod tamen non ita corpus cuncta perficiunt. Quod tamen non ita accipimus, quemadmodum solemus accipere naturale corpus, ne ad usiam reverti videamur. Deinde metimur et locum, in quo aliquid constitutum est. Tempus quoque mensurae subjicitur: nam cum movetur aliquid, ipso motu necesse est et temporis habere mensuram, cum dicimus se, vel die, vel hora, vel momento. Hoc modo igitur quantum sit quidque colligitur. Ipsius autem quanti aliud est cohaerens, aliud separatum. Cohaerens est gramme, epiphania, corpus, locus et tempus. In his enim singularum partium terminos non potest habere mensura. Simul namque ut grammes medio punctum figens, quasi certum mensurae terminum dederis, utrarumque partium, quae divisa gramme factae sunt, fit terminus ille communis, ut incertum sit cui parti affixus terminus videatur: adeo pars utraque sibi cohaeret atque conjuncta est. phania quoque, simili de causa, conexa dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
dam in eẽ usiȩ. quȩ sola et omnis habeat
quedam quȩ sola et non omnis. quȩdãq̃
omnis et non sola. quedam quȩ nec sola nec
omnis. Quȩ qm̃ in ipso aristotile manifesta
sunt. suꝑfluum uisum ẽ aꝑire. maxime cũ
hic sermo non transferre omnia quȩ aphi¬
losopho sunt scripta decreuerit. sed ea pla¬
nius enarrare.quȩ rudib uidebantur ob¬
escripta igitur usia quam diffinire non
potuit ꝓpt̃ eas causas quas suꝑius me¬
moraui: accidentium diffinitionẽ necessa¬
rius ordo poscebat. Quoꝵ pͥmum ẽ qͣntũ. nec si¬
ne causa. Namcũ aliqͥd uiderimꝰ: id necesse ẽ
qͣntum sit estimare Quantũ uͦ sit inueniri non
potest: nͥ fuerit adhibita m̃suracollectũ. Si gͦ
omissa latitudine solã qͥs longitudinẽ uoluertt
tudine. sed quod solum quis metiens longi¬
tudinem. gramine metiri dicit᷑. E mensa uero
cũ longitudine latitudo. dicit᷑ epiphania.
Sinautẽ et altitudo fuerit mensurȩ sociata.

Expanded text:
dam inesse usiae quae sola et omnis habeas, dam inesse usiae quae sola et omnis habeas, quaedam quae sola et non omnis, quaedam quae omnis et non sola, quaedam nec sola nec omnis. Quae, quondam in Aristotele ipso manifesta sunt, superfluum uisum est aperire, maxime cum hic sermo non transferre omnia quae a philosopho sunt scripta decreuerit, sed ea planius enarrare quae rudibus uidebantur obescripta igitur usia, quoniam definiri non potuit propter eas causas quas superius memoraui, accidentium definitionem necessarius ordo poscebat. Quorum primum est quantum, nec sine causa; nam, cum aliquid uiderirnus, id necesse est quantum sit, aestimare. Quantum vero sit, inveniri non potest, nisi fuerit adhibita mensura collectum. Si ergo omissa latitudine, solam quis longitudinem voluerit tudine, sed quod solam quis metiens longitudinem γραμμὴν metiri dicitur. Emensa vero cum longitudine latitudo, dicitur ἐπιφανεία. Sin autem et altitudo fuerit mensurae sociata,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ et species cum subiectis. id est cũ aliquo
homine. certã et rationis habent et nominis
nere et specie: differentia sola restabat. Quȩ
consideranti diligentius quasi accidens uide¬
tur eẽ. Siquidem bipesuł mortale. uł rati¬
onale cũ animal dicitur. ñ quid sit sed quale
sit demonstrat᷑. ideoq uidetur iuim tenere
qualitatis. Uerum quando agenere pͥma
oritur differentia. et sequitur species. in ac¬
cidentibus non debet nominari. Atq ideo
aristotiles eam significatione quidẽ mix¬
tam dixit. uirtute audem inter usias haben¬
dam decreuit. Eadem enim inhac inueni¬
ri ꝓnunciat quȩ et inceteris substantiis
reꝑiuntur. id est cum subiecto posse et no¬
men et rationem habere consimilem.Cũ
enĩ gressutũ hominẽ dicimꝰ. insubiecto idẽ
et uocabulum et eiusrationem eandẽ pos¬
sumus inuenire. Soerates enim et homo
argumentando uariata. demonstrans que¬

Expanded text:
autem et species cum subiectis id est cum aliquo autem et species cum subiectis id est cum aliquo homine certam et rationis habent et nominis nere et specie, differentia sola restabat quae, consideranti diligentius, quasi accidens uidetur esse; siquidem 'bipes' uel 'mortale' uel 'rationale' cum animal dicitur, non quid sit sed quale sit potius demonstratur, ideoque uidetur uim tenere qualitatis. Verum quando a genere prima oritur differentia, et sic sequitur species, in accidentibus non debet numerari. Cap. 69. Atque ideo Aristoteles eam significatione quidem mixtam dixit esse, uirtute autem inter usias habendam decreuit; eadem enim in hac inueniri pronuntiat quae et in caeteris substantiis reperinntur, id est cum subiecto posse et nomen et rationem habere consimilem cum enim 'gressutum hominem' dicimus, in subiecto idem et uocabulum et eius rationem eandem possumus inuenire; Socrates enim et homo argumentando uariate, demonstrans quae
Abbreviated transcription (Latin):
bet differentiam. ꝓpt̃eaq similiter respu
signis id in quo fuerint poterunt demon¬
strare. id est insolo et in omni. Dubitari
enim non potest.quin cũ inueneris ꝓ¬
nuncies. quid sit id in quoin eẽ cognoscit᷑.
Alterum ẽ in solo non iomni. ñ quidẽ uir¬
tutis eiusdẽ. ueruntamen quod ad diffini¬
endam rem necessario querendũ sit. si pͥmũ
usian. ab inomĩ ñ in solo argumentari in¬
cipit: cum demonstrat eẽ scdas usias quas
iccirco dicit scd̃as esse. quia id in his inue¬
niri poterit. quod in pͥmis. Deniq dicit cõ¬
mune hoc eẽ cuilibet usiȩ: ut in subiecto
non sit. Cumgͥ nec genus nec species nec in
subiecto inueniuntur: manifestum ẽ hec
scđas usias debere nominari. Deinde hinc
quoq ostendit genus et speciem scdas usias
ẽẽ. qͦd omnia quȩ sunt cum his quȩ sibi sub¬
iecta sunt interdum solũ nomen. ñ tam̃ et
rationem possunt habere cõmunẽ.Genus

Expanded text:
bet differentiam, proptereaque similiter respuebet differentiam, proptereaque similiter respuesignis id in quo fuerint poterunt demonstrare, id est in solo et in omni dubitari enim non potest quin, cum inueneris, pronunties quid sit id in quo inesse cognoscitur; alterum est in solo non in omni, non quidem uirtutis eiusdem, uerumtamen quod ad definiendam rem necessario quaerendum sit si primumusian, ab in-omni-non-in-solo argumentari incipit cum demonstrat esse secundas usias, quas idcirco secundas dicit esse quia id in his inueniri poterit quod in primis. Denigue dicit commune hoc esse cuilibet usiae, ut in subiecto non sit. Cap. 67. Cum igitur nec genus nec species in subiecto inueniantur, manifestum est haec 'secundas usias' debere nominari. Deinde hinc quoque ostendit genus et speciem secundas usias esse, quod omnia quae sunt cum iis quae sibi subiecta sunt interdum solum nomen, non tamen et rationem possum habere communem; genus
Abbreviated transcription (Latin):
o& eifanti. Ut sihominẽ diffinire uolens
dicat risus capacem eẽ. hoc et in solo ẽ et in
om̃i. Solus nanq homoridet. et cunctis ri
finiens hominẽ. capacem disciplinȩ dicat
ẽẽ. Hoc insolo quidẽ homine inueniripo¬
test. non tamen in omĩ. Neq enĩ om̃s disci¬
plinas aliquas didicerunt. In omni et ñ
insolo: ut siquis hominem diffiniens dicat
id ẽẽ hominẽ qđ ambulat. qͦd cibum capit.
Hoc in omniquidem ẽ homine: non tamen
in solo. Nam et pecudes cibum capiunt. et
fere currunt. Nec in solo nec inomni: ut
siquis in hominis diffinitione id ẽẽ homi¬
nẽ dicat. qđ album ẽ. nec in solo nec in omĩ
est. Neq enim aut homo solus candidus
inuenitur. et non bos. aut equus. aut om¬
uestigandum aliquam uiam monstrant.
et duo quȩ certũ aliquid significare ñ pos¬
sunt. Id quod ẽ nec in solo nec momini. ni¬
chil ex hoc possumꝰ agnoscere. siquidẽ tã¬
generale ẽ. Alterum inomĩ non in solo. ha¬

Expanded text:
 63. Ut si, hominem definire uolens, dicat 'risus capacem esse'; hoc et in solo est et in omni solus namque homo riclet et cunctis ridi quis› definiens hominem 'capacem disciplinae' dicat esse hoc in solo quidem homine inueniri potest, non tamen in omni; neque enim omnes disciplines aliquas didicerunt. In omni et non in solo; ut si quis hominem definiens dicat id esse hominem quod ambulat, quod cibum capit hoc in omni quidem est homine, non tamen in solo; nam et pecudes cibum capiunt et ferae currunt. Nec in solo nec in omni; ut si quis in hominis definitione id esse dicat hominem quod album est nec in solo nec in omni est; neque enim aut homo solus candidus inuenitur, et non bos aut equus, aut omt quae ad inuestigandum aliquam uiam monstrant, et duo quae certum aliquid significare non possum. Id quod est nec in solo nec in omni, nihil ex hoc possumus agnoscere siquidem generale est; alterum in omni non in solo non ha
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit diffinire. si ostenderet ea quȩ necesse
est in ea naturaliter inueniri. Ea enim quȩ
insunt cuiq. aut in solo et in omi. aut in so¬
lo & ñ omi. aut in om̃i et ñ insolo. aut nec

Expanded text:
uoluit eam definire si ostenderet ea quae necesse uoluit eam definire si ostenderet ea quae necesse est in ea naturaliter inueniri. Ea enim quae insunt cuique, aut in solo et in omni, aut in solo et non in omni, aut in omni et non in solo, aut nec
Abbreviated transcription (Latin):
ma ẽ species pͥme usie quam genus. Si enim
quis uelit ostendere quid sit pͥma usia: faci¬
lius monstrabit si dixerit speciem. quam si di¬
xerit genus. Ut siquis socratem uolens dicere.
omisso eius nomine. magis eum significet
si hominẽ dixerit: quã si animal. Animal
enum et equum et aquilam possumus agnos¬
cere. Deinde ut pͥme substantiȩ subiecte sunt
omnib et his omnia continent᷑: ita etiam spe¬
cies generi. atq idõ magis usia ista quã cete
lam putamus. eademsit et genus: ut siqͥs
animal dixerit. dixit et genus. De hinc si
dicat hominẽ. equũ. piscem. auem. ꝓnun¬
ciemus hec omnia solas species eẽ: Cum
enĩ sint homo. et equus. species manifeste
sunt: piscis autẽ et auis. et genera. et spe¬
mo. equus. aquila. taurus. ȩqua uirtute usia
sunt. Ut enimhomo usia ẽ: sic et equus. aqͥ¬
la. et taurus in genere suo. Decursis igit᷑ par¬
tibus ꝑquas usia diffinita ẽ. et aliomͦ eam

Expanded text:
ma est species primae usiae quam genus. Si enim ma est species primae usiae quam genus. Si enim quis velit ostendere quid sit prima usia, facilius monstrabit si dixerit speciem, quam si dixerit genus. omisso eius nomine, magis eum significet si 'hominem' dixerit quam si 'animal' 'animal' enim et equum et aquilam possumus agnoscere. Deinde, ut primae substantiae subiectae sunt omnibus et his omnia continentur, ita etiam species generi, atque ideo magis usia ista quam caetelum putamus, eadem sit et genus ut, si quis 'animal' dixerit, dixit et genus; dehinc, si dicat 'hominem', 'equum', 'piscem', 'auem', pronuntiemus omnia solas species esse? Cum enim sint homo et equus, species manifestae sunt; piscis autem et auis, et genera et spemo, equns, aquila, taurus, aequa uirtute usia sunt; ut enim homo usia est, sic et equus et aquila et taurus in suo. Cap. 62. Decursis igitur partibus per quas usia definita est, et alio modo
Abbreviated transcription (Latin):
uł hic equus. Secunde dicunt᷑ usiȩ genus et
species. id est animal et homo. Has gͦ scdas sub¬
stantias nominaridicit: propt̾ea quod illa sit po¬
tior quȩ neq insubiecto ẽ. neq de subiecto
p̃dicat᷑ Scdȩ autem substantiȩ iccirco dicte
sunt genus et species: qͦd solȩ indicent pͥmã.
Ut siquisnolit uł nesciat dicere socratẽ: di¬
cat animal uł hominẽ. id est genus uł speciẽ
His uͦ dictis: quid sit socrates agnoscitur. Ali¬
ud autem si dicat. uł currit. uł album. ni¬
chil possit agnosci. Oanifestum ẽ autẽ ea
quȩ de subiecto significant᷑. cũ his quȩ sub¬
iect̾a sunt. et nom̃ et rationẽ nominis habe¬
re cõmunẽ: ut homo et de subiecto aliquo
significat᷑ homine. S ñ solũ nom̃. uerum
etiam rationẽ eandem insubiecto inuenies.
quam in eo quod de subiecto significat᷑ po¬
teris inuenire. Ipsarum deinde scđarũ usia¬
rum potior ẽ species genere. Magis enĩ ꝓxi¬

Expanded text:
uel hic equus. Cap. 58. Secundae dicuntur usiae genus et uel hic equus. Cap. 58. Secundae dicuntur usiae genus et species, id est animal et homo. Has ergo 'secundas substantias' nominari dicit propterea quod illa sit potior quae neque in subiecto est neque de subiecto praedicatur. Secundae autem substantiae idcirco dictae sunt genus et species quod solae indicent primam; ut, si quis nolit uel nesciat dicere Socraten, dicat animal uel hominem, id est genus uel speciem. His uero dictis, quid sit Socrates agnoscitur; aliud autem si dicat, uel currit uel ambulat, nihil possit agnosci. Cap. 59. Manifestum est autem ea quae de subiecto significantur cum iis quae subjectum sunt, et nomen et rationem nominis habere communem; ut homo et de subjecto aliquo significatur homine, sed non solum nomen, verum etiam rationem eamdem in subjecto invenies, quam in eo quod de subjecto significatur poteris invenire. Ipsarum deinde secundarum usiarum potior est species genere: magis enim proxi
Abbreviated transcription (Latin):
rim. idõq semiplena. Neq enĩ iam indelligi¬
tur. uł quid imꝑatum sit. uł quid optatum
uł quid interrogatum uł quid uocatũ nisi
accesserit genus apofaticon. id est ꝓnuncia¬
tiuũ. quod habeat inse quandam confirman¬
di sententiam. quȩ aliquid aut addat. aut
demat. quod aristotiles catafasin et apofa¬
sin dixit. ut est cȩlum hoc uolubile ẽ. cęlũ
est aut uerum. Quã obrem omissis illis qua¬
tuor quȩ magis ad grammaticos uł oratores
ꝑtinent: huius apofatici quod philosophos
attingit. aristotiles habuit mentionẽ. De
ut diffinitio quo possit tendi latius. a ge¬
nere sumat exordium. ipsa autẽ usia ge¬
nus ñ habet. cum omnia ipsa sustineat: ꝑ
partes eam uoluit diffinire. ut qͥd sit. ñ
solum eius diffinitione. uerũ quoq partiũ
cognitione noscatur. Est igitur usia ꝓprie
et principaliter dicta. quȩ neq insubiecto ẽ
neq de subiecto p̃dicatur: ut est hic homo

Expanded text:
rim, ideoque semiplena; neque enim iam intellegirim, ideoque semiplena; neque enim iam intellegitur uel quid imperatum sit uel quid optatum uel quid interrogatum uel quid uocatum, nisi accesserit genus aipofantikovn id est pronuntiatiuum quod habeas in se quandam confirmandi sententiam quae aliquid aut addat aut demat quod Aristoteles kataphasin et apophasin dixit; ut est 'coelum hoc uolubile est', 'coelum est aut uerum. Quattuor quae magis ad grammaticos vel oratores pertinent, huius apofantici - quod philosophos attingit - Aristoteles habuit mentionem. DIVae praecipit ut definitio, quo possit tendi latius, a genere sumat exordium, ipsa autem usia genus partes eam uoluit definire, ut quid sit, non solum eius definitione, uerum partium quoque cognitione noscatur. Est igitur usia proprie et principaliter dicta quae neque in subiecto est neque de subiecto significatur, ut est hic homo
Abbreviated transcription (Latin):
bere. Et locus enim adusian non ꝑtinet:
et tempus. et uestiri. et armari. ab usia se¬
parata sunt. Alia sunt cõmunia. id est et¬
id est et intra et extra usian. ad aliquid. et fa¬
cere. et pati. Ad aliquid ut maius. et minus.
Utraq enim dici non possunt. nisi coniun¬
cto altero. quo maius sit uł minus. ꝓpt̃ea
gͦ unũ inse habet. aliud extra se. Item facere¬
et intra est et extra. ut cedere quisquã non
potest dici nisi alterum cedat. uł legere i¬
si ipse legens aliud sit. aliud quod legit. Ita
gͦ et inusia hȩc est et extra usian. Pati sum¬
liter. Cedi enim uł uri nullus potest. nisi
ab altero patiatur. ꝓpt̃ea hec quoq et in usia
est. et extrausian. Hec igitur cum singularia
sunt: nichil affirmant. Copulata uͦ faciunt
ut hec quoq latino sermone monstremus.
uł imꝑatiuum uł optatiuum. uł interroga¬
tiuum. uł uocatiuũ. Hec quoq sermonis
quasi quatuor genera: suspensa sunt inde¬

Expanded text:
bere: et locus ad usian non pertinet, bere: et locus ad usian non pertinet, et tempus, et vestiri et armari; sed ab usia separata sunt. Alia sunt communia, id est et intra et extra usian: ad aliquid, et facere, et pati: ad aliquid, ut majus et minus; utraque enim dici non possunt, nisi conjuncto altero quo majus sit vel minus: propterea ergo unum in se habent, aliud extra se. Item facere, extra est et intra, ut caedere quisque non potest dici, nisi alterum caedat; vel legere, nisi ipse legens aliud sit, aliud quod legit: ita ergo et in usia haec est, et extra usian. Pati similiter; caedi enim vel uri nullus potest, nisi ab altero patiatur: propterea haec quoque et in usia est et extra usian. Haec igitur cum singularia sunt, nihil affirmant; copulata vero faciunt ut haec quoque latino ore monstremus uel imperatiuum uel optatiuum uel interrogatiuum uel uocatiuum. Haec quoque sermonis quasi quattuor genera suspense sunt inte
Abbreviated transcription (Latin):
Rursus aristotiles ad ea que dicunt᷑ reuer¬
citur. quanquam suꝑius dixerimus. alte¬
rum sine altero tractari non posse. Nam et
qui dicit aliquid: de eo dicit qͦd est. et id qͦd
est. non potest ab altero intelligi. nisi dicat᷑.
Eorum gͦ quȩ nulla sui copulatione dicun¬
tur: qͦd cunq singulare dictum fuerit. aut
usian significat aut quantitatẽ. aut quals¬
tatem. aut ad aliquid. aut iacere. aut face¬
re. aut pati. aut ubi. aut quando. aut ha¬
bere. Hȩ sunt cathegoriȩ decem. quarũ
pͥma usia ẽ. scilicet quȩ nouem ceteras su¬
sunt in ipsa usia. alia extrausian. alia in¬
tra et extra. Quantitas. qualitas. et iacere.
in ipsa usia sunt. Mox enim ut usian uł
hominẽ uł equũ dixerimus: aduertamꝰ
necesse ẽ bipedalem. tripedalem. aut albũ.
aut nigrum. aut stantẽ. aut iacentem. Hec
in ipsa usia sunt. et sine ipsa ẽẽ non posst̃.
Alia sunt extrausian. idest ubi. quando.ha¬

Expanded text:
Rursus Aristoteles ad ea quae dicuntur reverRursus Aristoteles ad ea quae dicuntur revertitur, quamquam superius dixerimus alterum sine altero tractari non posse nam et qui dicit aliquid, de eo dicit quod est, et id quod est non potest ab altero intellegi nisi dicatur. Eorum ergo quae nulla sui copulatione dicuntur, quodcumque singulare dictum fusian significat, aut quantitatem, aut qualitatem, aut ad aliquid, aut jacere, aut facere, aut pati, aut ubi, aut quando, aut habere. Hae sunt categoriae decem, quarum prima usia est, scilicet quae novem caeteras sualia in ipsa usia, alia extra usian, alia intra et extra. Qualitas, quantitas, et jacere in ipsa usia sunt: mox enim ut usian vel hominem vel equum dixerimus, advertamus necesse est bipedalem, quadrupedalem; aut album, aut nigrum; aut stantem, aut jacentem. Haec in ipsa usia sunt, et sine hac ipsa esse non possunt. Alia sunt extra usian, ubi, quando, ha
Abbreviated transcription (Latin):
casdem posse esse nec species. Alia enĩ et
species et diffcrentia ẽ. dum querit᷑ quid
sit. alia dum quale sit. aliadũ quantũ
sit ut si uelis dicere animalis differentiã.
dicas uolatile. bipes gressutum. Siuelis
speciem. dicas hominẽ. uł auẽ. uł equũ.
unqͥdnam et de disciplina eadem diffe
rentia ut species dici potest. ꝓpt̃ea qͦd ge¬
nera diuersa sunt. animal et disciplina:
Animal enim cathegoria ẽ usiȩ: discipli¬
na cathegoria qualitatis. Deniq illa gene¬
ra quȩ alterna sibi societate. comuncta ft̃.
easdem differentias. et easdemspecies habeñ.
ut est usia. huius species ẽ animal. S idẽ
animal genus ẽ ceteris. ideoq et genus
inuicem se tenent. quȩ aristotiles quoq
yfi a LANLa nominauit. easdem differen¬
tias habent. ut si dicas usian eẽ animal. mor¬
tale. bipes. risus capax. eadem et de anima¬
species et differentias inueniri. In diuersis
autem generib hoc ꝓuenire non posse.

Expanded text:
easdem posse esse, nec species. Alia enim et easdem posse esse, nec species. Alia enim et species et differentia est, dum quaeritur quid sit, alia dum quale sit, alia dum quantum sit: ut si velis animalis dicere differentiam, dicas volatile, bipes, gressutum; si velis speciem, dicas hominem vel avem vel equum. Numquidnam et de discrentia vel species dici potest? Propterea quod genera diversa sunt animal et disciplina; animal enim categoria est usiae, disciplina categoria qualitatis. Denique illa genera quae alterna sibi societate coniuncta sunt, easdem differentias et easdem species habent, ut est usia: huius species est animal, sed idem animal genus est ceteris, ideoque et speciinvicem se tenent quae Aristoteles quoque ὑπʼ ἄλληλα nominavit, easdem differentias habent; ut, si dicas usian esse animal mortale, bipes, risus capax, eadem et de animaspecies et differentias inveniri, in diversis autem generibus hoc provenire non posse.
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit. differentia autẽ qualis sit: specie
possunt agnosci. Species autem est quã qͥ¬
dam et formã uocant. quȩ scđm multa et
cognoscitur. ut ẽ homo. Hoc nom̃ homines
cunctos complectitur. et uidet᷑ idem facere
quod species: dum de aliquo homine p̃dicat᷑
qui numcrum inseipso contineat. id est hic
pͥmus. ille secundus. ille tercius. Ut tam̃
hec tria uno exemplo monstremꝰ. genus
est animal. differentia. bipes. quadrupes.
species. homo. equus. S ut genus nullũ
est qđ non habeat differentiam. sic nec dif¬
ferentiam intelligere debemus. quȩ spe¬
cies non habebit. ut nigrũ et album ñ habent
differentiam ꝓpt̃ea quod ex sese species non
emittunt. Quȩ enim alia species inueniri
potest albi uł nigri: Quoniam gͥ qͥd sit
genus. quid differentia. qͥd species separa¬
tum ẽ: ad aristotil siam dicta ueniamus.
Hoc enĩ docente cognouimus eoꝵ generũ
que inter se diuersa sunt. nec differentias

Expanded text:
quid sit, differentia autem quale sit specie quid sit, differentia autem quale sit specie possum agnosci. Cap. 45. Species autem est quam quidam et 'formam' uocant quae secundum multa et agnoscitur, ut est 'homo'. Hoc nomen homines cunctos amplectitur, et uidetur idem facere quod species quae de aliquo homine praedicatur, qui numerum in seipso contineat; id est hic primus, ille secundus, ille tertius. Cap. 46. Ut tamen haec tria uno exemplo monstremus, genus est animal, differentia bipes, qspecies, homo, equus. Sed ut genus nullum est, quod non habeat differentiam; sic nec differentiam intelligere debemus, quae species non habebit; ut nigrum et album non habent differentiam, propterea quod ex se species non emittunt. Quae enim alia species inveniri potest albi vel nigri? Quoniam igitur quid sit genus, quid differentia, quid species, separatum est: ad Aristotelis jam dicta veniamus. Hoc enim docente cognovimus, eorum generum quae inter se diversa sunt, nec differentias
Abbreviated transcription (Latin):
mus animal est quod cibũ capiat qͦd mor¬
tale sit. qđ sensu moueat᷑. Animal autẽ de
subiecto si gnificat᷑ homine. E adem tam̃
et de homine dici necesse ẽ que de anmali
dicta sunt. Deinde que de homine dicta
fuerint: eadem et de socrate. Certũ ẽ autẽ
socratẽ subiectũ ẽẽ homini. hominẽ autem
animali. Quicqͥd gͥ inhis que de subiecto si¬
gnificant᷑ dictum fuerit: idẽ et dehis quȩ subie¬
cta dicimus p̃dicabit᷑. Regularit̃ autẽ de sub¬
ictosignificant᷑. que ꝑse ipsa cognosciñ posst̃.
ut animal intelligi ñ potest nisi de subiecto ho¬
mine. Sic ⁊ homo aduertiñ potest nͥ de subiecto
aliqͦ homine dinoscat᷑. sc̃ qm de cathegoriarũ¬
Omnia qͥ dẽ usian dicimꝰ. S hoc cõmune
nom̃ spẽ seꝑat᷑: cum dicimꝰ animal uł lapi¬
dẽ. Itafit. ut uno quasi coniuncta uocabu
specie p̃dicatur. ut est animal gressutũ. uo¬
latile. aquatile.bipes. quadrupes. Et genꝰ
gͦ et differentia sp̃e significantur. S genus

Expanded text:
mal est quod cibum capiat, quod mortale sit, quod sensu moveatur; animal autem de subjecto significatur homine: eadem tamen et de homine dici necesse est, quae de animali dicta sunt. Deinde quae de homine dicta fuerint, eadem et de Socrate. Certum autem est Socratem subjectum esse homini, hominem autem animali. Quidquid igitur in iis, quae de subjecto significantur, dictum fuerit, idem et de iis, quae subjecta dicimus praedicabitur. Regulariter autem illa de subjecto significantur, quae per seipsa cognosci non possunt, ut animal intelligi non potest nisi de subjecto homine, sic homo adverti non potest nisi de subjecto aliqomnia quidem 'usian' dicimus, sed hoc commune nomen specie separatur cum dicimus 'animal' uel 'lapidem'; ita fit ut, uno quasi coniuncta uocabulspecie praedicatur, ut est animal 'gressutum, uolatile, aquatile, bipes, quadrupes'. Et genus ergo et differentia specie significantur, sed genus
Abbreviated transcription (Latin):
si ambulat. mouetur. S cum de conuncti¬
one sententiarum iudicium fit: tam diu
est. donec ꝑueniatur ad summã. Summa
est autem. quȩ conficit᷑ ex concessis. Quod
dicotale est. Qui dicit. si ambulat. mouet᷑.
ꝓbare uult aliquid. ut hoc concesso uerũ
esse. restet illi docere quod ambulat. et
summa consequatur. quȩ negari ñ potest

Expanded text:
'si ambulat, movetur'. Sed cum de coniuncti'si ambulat, movetur'. Sed cum de coniunctione sententiarum iudicium fit, tamdiu est, donec perveniatur ad summam. Summa est autem quae conficitur ex concessis. Quod dico tale est: qui dicit 'si ambulat, movetur', probare vult aliquid, ut cum hoc concessero verum esse restet illi docere quod ambulet et summa consequatur, quae iam negari non potest
Abbreviated transcription (Latin):
huc pendet oratio. Separatis gͥ his con
iunctis uerbis quȩ non implent sententi¬
am: restant ea uerba coniuncta. que sen¬
tentiam comprehendunt. Horũ uerboꝵ¬
item duȩ species sunt. Aut enim sic sen¬
tentia comp̃henditur. ut uero aut falso
teneatur obnoxia. ut est omnis homo am¬
bulat. aut omnis homo non ambulat.
et siquid huiusmodi ẽaut sic impletur
sententia. ut licet ꝑficiat ꝓpositum ani¬
mi.affirmari negari ue non possit: ut
ꝑge ad uillam. uł utinam ꝑgat ad uillã.
aut dii illum ꝑdant: non potest argui
quod mentiatur. aut credi quod uerũ di¬
cat. Nichil enim affirmabit aut negabit.
Ergo nec tales sententiȩ in questionem ue¬
niunt: ut disputatorem requirant.S
st ille quȩ requirunt:aut simplices sunt.
aut coniunctȩ. Simplices sunt quȩ si¬
ne ulla copulatione sententiȩ alterius
enunciantur: ut est illud qͦd dicimus.
omnis homo ambulat. Coniuncte sunt
de quarum copulatione iudicatur: ut est.

Expanded text:
huc pendet oratio. Separatis huc pendet oratio. Separatis iunctis verbis quae non implent sententiam restant ea verba coniuncta quae sententiam conpraehendunt. Horum item duae species sunt: Aut enim sic sententia conpraehenditur, ut vero aut falso teneatur obnoxia, ut est 'omnis homo ambulat' aut 'omnis homo non ambulat' et siquid huiusmodi est. Aut ita inpletur sententia, ut licet perficiat propositum animi affirmari tamen negarive non possit, ut perge ad villam, vel utinam pergat ad villam, aut, dii illum perdant; noquod mentiatur aut credi quod verum dicat. Nihil enim affirmavit aut negavit. Ergo nec tales sententiae in quaestionem veniunt, ut disputatorem requirant. III. Sed illae quae requirunt aut simplices sunt aut coniunctae. Simplices sunt, quae sine ulla copulatione sententiae alterius enuntiantur, ut est illud quod dicimus 'omnis homo ambulat'. Coniunctae sunt, de quarum copulatione indicatur, ut est
Abbreviated transcription (Latin):
Et quisquis dicit ambulas: similiter et rẽ
que fit. et eum qui facit significat. At uͦ
qui dicit ambulat: nichil aliud quam
ipsam significat ambulationẽ. Quam
meratur: et nondũ aut affirmari. aut ne¬
gari potest. nisi talia uerba sint. quibus
necessario coheret ꝑsonȩ significatio. con¬
suetudine loquendi. Ut cum dicimus. plu¬
it. aut ningit. etiam si non addatur quis
pluat. aut ningat. tamen quia intelligit᷑.
non potest inter simplicia numerari.¬
oniuncta uerba sunt: quȩ sibi conexa
res plures significant. Ut cum dicimꝰ.
Homo ambulat. aut homo festinans in
montem ambulat. et si quid tale. S con¬
iunctorũ uerborũ. alia sunt quȩ sententi¬
am comp̃hendunt. ut ea que dicta sunt.
alia quȩ non comp̃hendunt. sed expe¬
c̃tant aliquid. ut eadem ipsa quȩ dicimꝰ:
si subtrahas uerbum quod positum ẽ am¬
bulat. Quamuis uerba eoniuncta sint.
homo festinans inmontem: tamen ad¬

Expanded text:
Et quisquis dicit, ambulas; similiter et rem Et quisquis dicit, ambulas; similiter et rem quae fit, et eum qui facit, significat. At vero qui dicit, ambulat; nihil aliud quam ipsam significat ambulationem. Quamoplicia numerabitur; et nondum aut affirmari aut negari potest, nisi talia verba sint, quibus necessario cohaeret personae significatio consuetudine loquendi, ut cum dicimus, pluit aut ningit, etiamsi non addatur quis pluat aut ningat, tamen quia intelligitur, non potest inter simplicia numerari.onjuncta verba sunt, quae sibi connexa res plures significant, ut cum dicimus, homo ambulat, aut homo festinans in montem ambulat, et si quid tale. Sed conjunctorum verborum alia sunt, quae sententiam comprehendunt, ut ea quae dicta sunt; alia quae non comprehendunt, sed exspectant aliquid; ut eadem ipsa quae diximus, si subtrahas verbum quod positum est, ambulat, quamvis enim verba conjuncta sint, homo festinans in montem; tamen ad
Abbreviated transcription (Latin):
ialecticasde dialectica
est. bene disputandi scien¬
tia. Disputamus autẽ.¬
aut sunt simplicia. aut
conuncta. Simplicia st̃.
que unum quiddam significant. Ut cũ
diciius. homo. equus. disputat. currit.
Nec mireris: quod disputat quamuis ex
duob compositum sit. tamen inter sim¬
plicia numeratũ ẽ. Nam res diffinitione
illustratur. Dictum ẽ enim id ẽẽ simplex:
quod unum quiddam significet. Itaq hoc
includimur hac diffinitione: quo non
includimur. cum dicimus. loquor. Quã¬
uis cnĩ unũ uerbum sit: non habet tam̃
simplicem significationem. Siquidem
significat etiam ꝑsonam quȩ loquitur.
dõ iam obnoxium ẽ ueritati. aut falsitati
Nam et negari. et affirmari potest. Omnis
itaq pͥma et secunda ꝑsona uerbi. quãuis
singulatim enuncietur. tamen inder con¬
iuncta uerba numerabitur: quia simpli¬
cem non habet significationem. Siquidẽ
quisquis dicit ambulo: et ambulationẽ
facit intelligi. et se ipsum qui ambulat.

Expanded text:
erbis. Dialectica est bene disputandi scientia. Disputamus auteitur aut simplicia sunt, aut conjuncta. Simplicia sunt, quae unum quiddam significant: ut cum dicimus homo, equus, disputat, currit. Nec mireris quod, disputat, quamvis ex duobus compositum sit, tamen inter simplicia numeratum est. Nam res definitione illustratur. Dictum est autem id esse simplex, quod unum quiddam significet. Itaque hoc includimus hac definitione, quod non includimus eum dicimus, loquor. Quamvis enim unum verbum sit, non habet tamen simplicem significationem, siquidem significat etiam personam quae loquitur. Ideo jam obnoxium est veritati aut falsitati; nam et negari et affirmari potest. Omnis itaque prima et secunda persona verbi quamvis singillatim enuntietur, tamen inter conjuncta verba numerabitur, quae simplicem non habent significationem. Siquidem quisquis dicat, ambulo; et ambulationem facit intelligi, et seipsum qui ambulat.
Abbreviated transcription (Latin):
ullus sc̃s et iustus. caret peccato. Nec tam̃
ex hoc desinit eẽ iustus uł sc̃s: cum affectu
teneat sc̃ĩtatem. Non enim nature humane
uiribus. s ꝓpositi ad iumento ꝑ dei grãm
ad quirimus sanctitatẽ. Et ideo ueraciter
se omnes sc̃i pronunciant peccatores: quia
inueritate habent quod plangant. et si ñ
reprehensione conscientie: certe mobilita¬
te et mutabilitate p̃uaricatricis nature.
ascha id est dominicȩ resurrectio¬
nis sollemnitas ante transgressum uer¬
nalis equinoctii. et sextȩ decime lunȩ initiũ
non potest celebrart eodemtamen m̃se natȩ
ropter nouellos legis latores qui idõ an¬
mam tantum ad imaginem dei creatã
dicunt. ut quia ds̃ in corporalis recte credi¬
tur. etiam in corporea anima eẽ credatur:
libere confitemur imaginem in eternitate.
similitudinem in moribus inuenire.. Ex¬

Expanded text:
ullus sanctus et justus caret peccato; nec tamen ex hoc desinit esse justus, vel sanctus, cum affectu teneat sanctitatem. Non enim naturae humanae viribus, sed propositi adjumento per Dei gratiam acquirimus sanctitatem. Et ideo veraciter se omnes sancti pronuntiant peccatores, quia in veritate habent quod plangant, etsi non reprehensione conscientiae, certe mobilitate et mutabilitate prPascha, id est, Dominicae Resurrectionis solemnitas, ante transgressum vernalis aequinoctii, et sextae decimae lunae initium non potest celebrari: eodem tamen mense natae. Propter novellos legislatores, qui ideo animam tantum ad imaginem Dei creatam dicunt: ut quia Deus incorporeus recte creditur, etiam anima incorporea esse credatur: libere confitemur, imaginem in aeternitate: similitudinem in moribus invenire.
Abbreviated transcription (Latin):
pit. et magis et minus admittunt. quo¬
rum qualitatem quoq diximus recep
prium quod grece idion dicit᷑. qm̃ ip¬
se quoq: aristotiles omisit.nec anobis
lector inquirat. De iacere ut situ.
equitur ut de iacere dicamus suie
de situut quidam putant: quȩ ca¬
thegoria inadaliquid relatis iam uidet᷑
ẽẽ tractata. Siquidem quod iacet: po¬
situm iacet. Positum uero positionis ẽ:
Iet positio positi. Qua de causa ut ipse quo
transeamus.: De ubi et quando.
bi et quando uidentur locus et tempꝰ
eẽ cum non sint: sed sunt in loco et
in tempore. ut rome insenatu ante horã
terciam post mensem martiũ. Hȩc ut di¬
ctatus indigas. has cathegorias aristotiles
quoq transgressus ẽ: quod nos etiam faci¬
emus. De tempore enim & deloco inter sũ¬
mos philosophos uetus et magna questio
est. quibusdam uolentibus hec corpora¬
ta eẽ. aliisuero sine corporibus estimari.

Expanded text:
pit, et magis et minus admittunt quopit, et magis et minus admittunt quorum qualitatem quoque diximus receptprium quod graece idion, quoniam ipse quoque Aristoteles omisit, nec a nobis lector inquiret. DE IACERE Cap. 144. Sequitur ut de iacere dicamus siue de situ, ut quidam putant quae categoria in ad aliquid relatis iam uidetur esse tractata; siquidem quod iacet positum iacet, positum uero positionis est et positio positi. Qua de causa, ut ipse quotranseamus. DE UBI ET QUANDO Cap. 145. Ubi et quando uidentur locus et tempus esse cum non sint; sed sunt in loco et in tempore, ut Romae, in senatu, ante horam tertiam, post mensem martium. Haec, ut dictatus indigas categorias, Aristoteles quoque transgressus est; quod nos etiam faciemus: de tempore enimet loco inter summos philosophos uetus et magna quaestio est, quibusdam uolentibus haec corporata esse, aliis uero sine corporibus aestimari.
Abbreviated transcription (Latin):
et amarum. uł calidum et frigidum. li¬
cet contraria uideantur: tamen cũ sub
eodem sensu sunt. similia eẽ confirmant.
Deniq ab alienis penitusq discretis. pa¬
tiendi faciendi ue rationem dicunt non
posse consistere. Ut uerbi gr̃a. Quid¬
enim faciat numerus in amaro: Uł qͥd
albedo patipossit anumero: S hec sit
conflictio cȩterorum. Nobis autem regu¬
la illa sufficiat. ut sciamus facere et pati
genere ẽẽ coniuncta. qualitate discreta.
Et enim calidum quod frigido p̃stat calo¬
rem sui sub eodem genere ẽ quodẽ et fri¬
gidum. s discrepat qualitate. quo calet.
et doctor cum docet indoctum. sub eodem
genere est. sed qualitate discernitur. Cla
traria qualitate. S hȩc duo ut suꝑius
diximus ad eo uidentur qualitati. non
modo ordine. sed etiam ratione conungi
ut eadem recipiant quȩ recipere dixi¬
mus qualitatem. Nanq et contrarieta¬
tem non respuunt quam qualitas reci¬

Expanded text:
et amarum vel calidum et frigidum, liet amarum vel calidum et frigidum, licet contraria videantur, tamen, cum sub eodem sensu sunt, similia esse confirmant. Denique ab alienis penitusque discretis patiendi faciendive rationem dicunt non posse subsistere; ut, verbi gratia, quid faciat numerus in amaro vel quid albedo pati possit a numero? Sed haec sit conflictio ceterorum; nobis autem regula illa sufgenere esse coniuncta, qualitate discreta. Etenim calidum quod frigido praestat calorem sui, sub eodem genere est quo est et frigidum, sed discrepat qualitate quod calet; et doctusi cum docet indoctum, sub eodem genere est, sed qualitate discernitur. Cap.traria qualitate. Sed haec duo, ut superius diximus, adeo uidentur qualitati non modo ordine sed etiam ratione coniungi, ut eadem recipiant quae recipere diximus qualitatem; namque et contrarietatem non respuunt quam qualitas reci
Abbreviated transcription (Latin):
sit: ꝓpassione sua accipit qualitatem. Et
quidocet: cum docet doctor est. et disci
pulum facit. Uterq autem siue doctor
siue discipulus. qualis est. Et cetera his
similia considerata. demonstrant recte has
duas cathegorias p̃posita qualitate tra¬
ctari. Hec autem duo facere et pati mul¬
ti dixerunt non posse nisi his quȩ fue¬
rint contraria ꝓuenire. Id enim qͦd dul¬
ce est dulce non facit: nisi id quod dulce
non fuerit. Nam si id quod patitur dulce
fuerit ꝑnaturam sui. alterius dulcedinẽ
quorecipiat non habebit. Necesse ẽ gͦ
dulce non eẽ id quod patitur. ut dulce¬
dinem recipiat alienam. Ae ꝓptẽa cum
quod facit dulce est et quod patitur dulce
non est. necessario dicuntur uideri contͣ¬
ria. Nonnulli diuersa senserunt. asseren¬
tes nonposse hec nisi in similib inueni¬
ri. et sub eodem genere constitutis. nec
posse aliquid pati uł facere. nisi simile
faciat. aut asimili patiatur. Dulce enĩ

Expanded text:
fit, a passione qualitatis accipit calorem: et fit, a passione qualitatis accipit calorem: et qui docet, cum docet doctor est, et dipulum facit; uterque autem sive doctor sive discipulus qualis est; et cetera his similia considerata demonstrant recte has duas categorias praeposita qualitate tractari. Haec autem duo, facere et pati, multi dixerunt non posse nisi iis quae fuerint contraria provenire. Id enim quod dulce est dulce non facit nisi id quod dulce non fuerit; nam si id quod patitur dulce fuerit, per naturam sui alterius dulcedinem quo recipiat non habebit; necesse est ergo dulce non esse id quod patitur ut dulcedinem recipiat alienam; ac propterea, cum quod facit dulce est et quod patitur dulce non est, necessario dicuntur videri contraria. Nonnulli diversa senserunt, asserentes non posse haec nisi in similibus inveniri et sub eodem genere constitutis; nec posse aliquid pati vel facere nisi simile faciat aut a simili patiatur. Dulce enim