comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
largiriȩ morbo carere: nichilq ei ꝓdesse beneficiũ
nuditatis. qui cupiditatisuitiũ resecare ñ ualuit:
pauꝑtis bono non untutis merito delectatꝰ.:⁊ neces¬
sitatis onere. ñ sine cordis languore contentꝰ. Quẽ¬
admodũ etiã corpore ñ pollutos euangłicꝰ sermo
ꝓnuntiat corde mechatos: ita pecuniȩ qͦq ponð̾e
minime sarcinatos. affectu ac m̃te cum philargiri¬
cis condempnari possibile ẽ. Occasio enim eis ha¬
bendi defuit. ñ uoluntas: quȩ semꝑ apud dm̃
solet magis quã necessitas coronari. Itaq festinan¬
deꝑeant. Miserabile nanq ẽ pauꝑtatis ac nudita¬
tis estus tolerasse: fructus uͦ earũ casse uoluntatis
uitio ꝑdidisse. Uis nosse quã ꝑnitiose. quã noxie.
fomesiste nisi fuerit diligenter excisus. ad eiꝰ int̾itũ
qui eũ conceꝑit fructificet: et omĩgenis pullulet
ramusculis uitiorum: Respice iudã apłoꝵ numo

Expanded text:
largyriae morbo carere nihilque ei prodesse beneficium largyriae morbo carere nihilque ei prodesse beneficium nuditatis, quia cupiditatis uitium resecare non ualuit, paupertatis bono non uirtutis merito delectatus et necessitatis onere non sine cordis languore contentus. quemadmodum etiam corpore non pollutos euangelicus sermo pronuntiat corde moechatos, ita pecuniae quoque pondere minime sarcinatos affectu ac mente cum filargyris condemnari possibile est: occasio enim eis habendi defuit, non uoluntas, quae semper apud deum solet magis quam necessitas coronari. itaque festinandepereant. miserabile namque est paupertatis ac nuditatis exitus tolerasse, fructus uero earum cassae uoluntatis uitio perdidisse. Uis nosse quam perniciose, quam noxie fomes iste, nisi fuerit diligenter excisus, ad eius interitum qui eum conceperit fruticet et omnigenis pullulet ramunculis uitiorum? respice Iudam apostolorum numero
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit: ñ maioris desiderii ꝓtinus incendio conflagrari.
Tamdiu nanq miles xp̃i uictor et securus. cunctaq cu¬
piditatis impugnatione crit extrancus: donec initia
concupiscentiȩ huiꝰ hic ncquissimꝰ spc̃ in eiꝰ corde ñ se¬
uerit. Quappt̃ cũ incunctis generib uitioꝵ gencra¬
lit̃ serpentis caput oporteat obseruari: in hoc p̃ci¬
pue. diligentiꝰ. conuenit p̃caueri. Quodsi fucrit in¬
tromissũ: sua mat̾ia conualescens. ipsũ sibimet ue¬
hementiora suscitabit incendia. Idõq ñ solũ pecu¬
niarũ ẽ cauenda possessio: urrũ etiam uoluntas
ipsa ab animo penitꝰ extrudenda. Non enĩtam ef¬
fectus philargirie uitandus ẽ: quã affectꝰ ipsius ra¬
dicitꝰ amputandꝰ. Nichil enĩ ꝑderit pecunias ñ ha¬
bere: si uoluntas in nob fuerit possidendi. Possi¬
bile nãq ẽ etiam ñ habentẽ pecunias. nequaꝗͣ. phi¬

Expanded text:
perit, non maioris desiderii protinus incendio conflagrari. perit, non maioris desiderii protinus incendio conflagrari. tamdiu namque miles Christi uictor ac securus cunctaque cupiditatis inpugnatione erit externus, donec initia concupiscentiae huius hic nequissimus spiritus in eius corde non seuerit. quapropter cum in cunctis generibus uitiorum generaliter serpentis caput oporteat obseruari, in hoc praecipue diligentius conuenit praecaueri. quod si fuerit intromissum, sua materie conualescens ipsum sibimet uehementiora suscitabit incendia. ideoque non solum pecuniarum cauenda possessio, uerum etiam uoluntas ipsa de animo penitus extrudenda. non enim tam effectus filargyriae uitandus est quam affectus ipsius radicitus amputandus: nihil enim proderit pecunias non haberi, si uoluntas in nobis fuerit possidendi. Possibile namque est etiam non habentem eas nequaquam fi
Abbreviated transcription (Latin):
quirere. Et senatorem in qͥt sincleti ꝑdidisti:⁊ mo¬
nachũ ñ fecisti. Itaq si agonẽ spĩtalẽ certare legi¬
time cupimus: hunc quoq ꝑnitiosũ hostẽ a cor¬
dibus nr̃is extrudamꝰ. Quẽ quantũ suꝑare ñ magnȩ
uirtutis ẽ: tantũ ab eo uinci ignominiosũ plenũq
dedecoris ẽ. Apotente enĩ elidi. licet sit indeiectione
dolor. et gemitꝰ inamissione uictoriȩ: tam̃ qͦdãmͦ de
aduersarii robore. uictis nascit᷑ consolatio. Sin uͦ et
inimicus exilis et genus colluctationis infirmũ: ul¬
tra deicc̃tionis dolorem confusio durpior. et ignomi¬
nia detrimento grauior infert᷑. De quohȩc erit sum¬
ma uictoria triumphusq ꝑpetuus: ut quẽadmodũ
dicit᷑. nec minuto quidẽ nũmo conscientia monachi
polluat᷑. Impossibile nãq ẽ cum qui uictus in exigua
stipe. concupiscentiȩ semel in suo corde radicẽ susce¬

Expanded text:
quirere. et senatorem, inquit, Syncletium perdidisti et moquirere. et senatorem, inquit, Syncletium perdidisti et monachum non fecisti. Itaque si agonem spiritalem certare legitime cupimus, hunc quoque perniciosum hostem a nostris cordibus extrudamus: quem quantum superare non magnae uirtutis est, tantum et eodem uinci ignominiosum plenumque dedecoris. a potente enim elidi, licet sit in deiectione dolor et gemitus in amissione uictoriae, tamen quodammodo de aduersarii robore uictis nascitur consolatio; sin uero et inimicus exilis et genus conluctationis I infirmum, ultra deiectionis dolorem confusio turpior et ignominia detrimento grauior infertur. De quo haec erit summa uictoria triumphusque perpetuus, ut, quemadmodum dicitur, ne minuto quidem nummo conscientia monachi polluatur. inpossibile namque est eum, qui uictus in exigua stipe concupiscentiae semel in corde suo radicem susce
Abbreviated transcription (Latin):
quilibet dicere ñ audebit. Quãobrẽ si euangłico
porib successerunt imitatores existere: ñ nrĩs de¬
finitionib adquiescamꝰ. in hoc tepido ac miserabi¬
li statu. ꝑfectionẽ nob̃ ȩuangłicam pollicentes: s
illoꝵ sectantes uestigia. circũuenire nosmet ipsos
minime studeamꝰ. Et ita monasterii disciplinam
institutionẽq parit̃ expetamꝰ. ut inueritate reña¬
emus huic mundo: nichil ex his quȩ contẽpsimꝰ
infidelitate nos retrahente seruantes.: cotidianũ
unctum ñ recondita pecunia. s oꝑe ꝓpͥo conqͥramꝰ.
ertur sententia sc̃ĩ basilii cesariensis ep̃i ad quen¬
tam plata sincletiũ: tali quo diximꝰ tepore torpentẽ.
Qui cũ renuntiasse se diceret huic mundo: quedã
sibi de ꝓpͥis facultatibꝰ reseruauit: nolens exercitio
manuũ suarũ sustentars: et humilitatẽ uerã nudita¬
te et oꝑis contritione. monasteriiq subiectione con¬

Expanded text:
quilibet non audebit. Quamobrem si euangelico quilibet non audebit. Quamobrem si euangelico poribus successerunt, imitatores exsistere, non nostris definitionibus adquiescamus, de hoc tepido ac miserabili statu perfectionem nobis euangelicam pollicentes, sed illorum sectantes uestigia circumuenire nosmet ipsos minime studeamus et ita monasterii disciplinam institutionemque pariter expetamus, ut in ueritate renuntiemus huic mundo, nihil ex his quae contempsimus infidelitate nos retrahente seruantes, cotidianum uictum non recondita pecunia, sed opere proprio conquiramus. Fertur sententia sancti Basili Caesariensis episcopi ad quendam prolata Syncletium tali quo diximus tepore torpentem. qui cum se renuntiasse diceret huic mundo, quaedam de propriis facultatibus sibimet reseruauit, nolens exercitio suarum manuum sustentari et humilitatem ueram nuditate et operis contritione monasteriique subiectione con
Abbreviated transcription (Latin):
et fornicatione et suffocatis ⁊ sangume reuocati.
fidem xp̃i cum suis facultatib suscepissent: an
illi euangłicȩ satiffacientessentendȩ. crucẽ dñi coti¬
dic portantes. nichil sibi de ꝓpriis facultatibꝰ suꝑ¬
esse uoluerunt: Cumq ipse beatꝰ apl̃s uinculis et
carceribꝰ obligatꝰ. scu uexatione itineris impeditꝰ.
et obhoc consuetam uictus substantiã parare. ut e¬
rat solitꝰ suis manib ñ occurrens. a fr̃ibꝰ qͥ de mace¬
donia uenerunt. supplementũ suȩ necessitatis se asserit
rens. scitis enĩ et uos philippenses. quia in pͥncipio
euangłii quando ꝓfectus sũ amacedonia. nulla
eccła michi cõmumeauit inratione dati et accepti.
nisi uos soli: qui et thessalonicã et semel et bis inu¬
sum mͥ misistis: erunt scđm istorũ sententiã qũã
mente cepida conceꝑunt et isti beatiores apło. qͥa¬
de suis inueniunt᷑ ei substantiis imꝑtisse: qđ amens

Expanded text:
et fornicatione et suffocatis et sanguine reuocati et fornicatione et suffocatis et sanguine reuocati fidem Christi cum suis facultatibus suscepissent, an illi qui euangelicae satisfacientes sententiae crucem domini cotidie portantes nihil sibi de propriis facultatibus superesse uolueruntr cumque ipse beatus apostolusI uinculis et carceribus oet ob hoc consuetam victus substantiam parare, ut erat solitus, suis manibus non occurrens, a fratribus, qui de Macedonia venerant, supplementum suae necessitatis se asserit rens: Scitis enim et vos, Philippenses, quia in principio Evangelii, quando profectus sum a Macedonia, nulla Ecclesia mihi communicavit in ratione dati et accepti, nisi vos soli, quia et Thessalonicam et semel et bis in usum mihi misistis : erunt secundum istorum sententiam quam mente tepida concede suis inueniuntur ei substantiis inpertisse? quod amens
Abbreviated transcription (Latin):
Ad galathas quoq cũ p̃dicationis minstiũ cũ apłis
partiret᷑. hoc idem se depactũ cũ iacobo. petro. ⁊ io¬
hanne testat᷑: ut licet p̾dicationẽ susciꝑent gentiũ:
pauꝑum tam̃ qui erant iherosolimis.nequaquã
sollicitudinẽ curãq respueret: qui ꝓpt̾ xp̃m uniu̾
ꝑtatẽ. Et cũ uidissent inqͥt grãm dĩ quȩ data ẽ mͥ.
iacob et cephas. et ioħes. qui uidebant᷑ columne
cẽ÷ dextras dederunt mͥ et barnabȩ societatis. ut
nos int̾gentes p̃dicaremꝰ. ipsi aut̃ incircũcisione:
tantũ ut pauꝑum memores ẽẽmꝰ. Quã rem omĩ
sollicitudine se testat᷑ implesse. dicens. Iđ etiã sol¬
licitus fui hoc ipsũ facere. Quigͥ st̃ beatiores:⁊ u¬
trũnã hi qͥ nuꝑ de numero gentiũ cong̃gati. nec
p̃ualentes euangłicam ꝑfectionẽ conscendere.
adhuc suis facultatib inherebant. in quibꝰ magnꝰ
fructus ab apło ducebat᷑. si saltem ab idoloꝵ cultu

Expanded text:
ad Galatas quoque, cum praedicationis ministerium cum apostolis ad Galatas quoque, cum praedicationis ministerium cum apostolis partiretur, hoc idem se depectum cum Iacobo, Petro et Iohanne testatur, ut licet praedicationem susciperet gentium, pauperum tamen qui erant Hierosolymis nequaquam sollicitudinem curamque respueret, qui propter Christumstatem: et cum uidissent, inquit, gratiam dei quae data est mihi Iacobus et Cephas et Iohannes, qui uidebantur columnae esse, dextras dederunt mihi et Barnabae societatis, ut nos inter gentes praedicaremus, ipsi autem in circumcisionem: tantum ut pauperum memores essemus. quam rem omni sollicitudine se testatur inplesse dicens: quod etiam sollicitus fui hoc ipsum facere. qui igitur sunt beatiores? utrumnam hi qui nuper de numero gentium congregati nec praeualentes euangelicam perfectionem conscendere adhuc suis substantiis inhaerebant., in quibus magnus fructus apostolo ducebatur, si saltim ab idolorum cultu
Abbreviated transcription (Latin):
labore ꝓpͥo. uel collatione gentiũ sustentari: de
eis in hoc minist̾ium p̃dicans. ac subtilit̃ cos ad hac̃
collationẽ ꝓuocans ait. Nunc autẽ ꝓficiscar ierłm.
ministrare scĩs. Complacuit enĩ macedoniȩ:⁊ a¬
chaiȩ. collationẽ aliquã facere in pauꝑes scoꝵ
gentes: debent et incarnalib ministrare eis. Ad
corinthios quoq hoꝵ sollicitudinẽ similit̃ ge-¬
rens: monet eos ut ante aduentũ suũ collationẽ
quã adusus eoꝵ mittere disponebant. sollicitiꝰ
p̃pararent. De collectis autẽ quȩ fiunt inscĩs: sic̃
ordinaui eccłiis galathiȩ. ita et uos facite. Unꝰqͥs
ipsũ recondens qͦd ei bene placuerit: ut ñ cũ
uenero tunc collectȩ fiant. Cũ autẽ uenero: qͦs
ꝓuocaret: infert. Quod si dignũ fuerit ut ego
eam. mecũ ibunt: idest si talis fuerit collatio
urã. q̃ mea quoq mereat᷑ ꝓsecutione deferri.

Expanded text:
labore proprio, vel collatione gentium sustentari. De labore proprio, vel collatione gentium sustentari. De eis in hoc ministerium praedicans, ac subtiliter eos ad hanc collationem provocans, ait: Nunc autem proficiscor Jerusalem ministrare sanctis. Complacuit enim Macedoniae et Achaiae collationem aliquagentes, debent et in carnalibus ministrare eis. Ad Corinthios quoque horum sollicitudinem similiter gerens, monet eos ut ante adventum suum collationem, quam ad usus eorum mittere disponebat, sollicitius praepararent. De collectis autem quae fiunt in sanctis, sicut ordinavi Ecclesiis Galatiae, ita et vos facite. Unusquiipsum recondens quod ei bene placuerit, ut non cum venero, tunc collectae fiant. Cum tionem, infert: quodsi dignum fuerit ut et ego eam, mecum ibunt, id est si talis fuerit oblatio uestra, quae mea quoque mereatur prosecutione deferri.
Abbreviated transcription (Latin):
cubantes: aut si ꝓfessionẽ monachi. re atq oꝑe
cupiunt exꝑiri. disꝑsis abiectisq om̃ib. nichil
ex his quȩ renuntiauerant reseruantes. cũ apło
głent᷑ in fame et siti. infrigore et nuditate: qua¬
si uͦ et ille similiter ñ potuerit facultatibꝰ pͥstinis
sustentari. qui se ñ ignobilẽ etiam in huꝰ mund
ordine fuisse testat᷑. cũ se asserit anatiuitate. ci-¬
uis romam dignitate p̃latũ: si hoc eẽ ad ꝑfectionẽ
cõmodius iudicauisset. & illi qui iherosolimis
cũ eẽnt possessores domoꝵ. uł agroꝵs. uendentes
omĩa. nchilq sibi penitus exhis reseruantes. af
ferebant precia eoꝵ et ponebant ante pedes disci¬
puloꝵ: ñ potuerunt necessitatẽ corporissui faculta¬
tib ꝓpͥis sustinere. si hoc ꝑfectius fuisset ab apłis
iudicatum. uel ipsi eẽ utilius ꝓbauissent: S un¬
uersas simul abicientes substantias. maluerunt

Expanded text:
cubantes, aut si professionem monachi re atque opere cubantes, aut si professionem monachi re atque opere cupiunt experiri, dispersis abiectisque omnibus nihilque ex eis quae renuntiauerant reseruantes cum apostolo glorientur in fame et siti, in frigore et nuditate. Quasi uero et ille similiter non potuerit facultatibus pristinis sustentari, qui se non ignobilem etiam in huius mundi ordine fuisse testatur, cum se adserit a natiuitate ciuis Romani dignitate praelatum, si hoc esse ad perfectionem commodius iudicauisset, et illi qui Hierosolymis, cum essent possessores agrorum aut domorum, uendentes omnia nihilque sferebant pretia eorum, et ponebant ante pedes discipulorum ; non potuerint necessitatem corporis sui facultatibus propriis sustentare, si hoc perfectius fuisset ab apostolis judicatum, vel ipsi esse utilius probavissent? sed universas simul abjicientes substantias maluerunt
Abbreviated transcription (Latin):
sibimet intromittere: quadã scͥpture sc̃ẽ auctorita¬
te conant᷑. Quam unciosiore intellectu interp̃tantes:
apłi immo dnĩ sententiã corrumꝑe. atq ad suũ de¬
siderium gestiunt deprauare: ñ suã uitam uł intel¬
lectũ scripturarũ sensui coaptantes: s iuim scͥpturis
ꝓdesiderio suȩ libidinis inftrentes. consentire eas
suis opimionib uolunt: aiuntq scͥptũ cẽ. Beatiꝰ
ẽ magis dare: quã acciꝑe. Cuiꝰ int̃pretatione pͣ¬
uissima. eneruatam dñi putant illam sententiã¬
eẽ: qua dicit᷑. Siuis ꝑfectꝰ cẽ: uade uende omĩa
quȩ habes et dapauꝑib et habebis thesaurũ
in celo: et ueni sequere me. & arbicrant᷑ hoc
colore diuitias suas se abicere ñ debere: beatiores sci¬
licet semet ipsos ꝓnuntiantes. si pͥstinis suffulti sub¬
parsimonia uolunt ẽẽ contenti. Quib suꝑ est.
renuntiasse huic mundo. diuitus pͥstinis in¬

Expanded text:
sibimet intromittere quadam scripturae sanctae auctoritasibimet intromittere quadam scripturae sanctae auctoritate conantur, quam uitiosiore intellectu interpretantes apostoli, immo domini sententiam corrumpere atque ad suum desiderium gestiunt deprauare. non suam uitam uel intellectum scripturarum sensui coaptantes, sed uim scripturis pro desiderio suae libidinis inferentes consentire eas suis opinionibus uolunt aiuntque scriptum esse: beatius est magis dare quam accipere. cuius interpretatione prauissima eneruatam domini putant illam esse sententiam qua dicitur: si uis perfectus esse, uade uende omnia quae habes et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo, et ueni sequere me, et hoc arbitrantur colore diuitias suas se abicere non debere, beatiores scilicet semet ipsos pronuntiantes, si pristinis suffulti subparsimonia uolunt esse contenti. quibus superest  nequaquam renuntiasse huic mundo diuitiis pristinis in
Abbreviated transcription (Latin):
tes epugna reucitant᷑ in domũ suã: quia ñ potest
quisquã duplici corde bella dñi p̃liari. Uir enim
duplex animo: inconstans ẽ inom̃ibꝰ uiissuis. Et
cogitantes scdm illam euangłii parabolã. cũ qͥ cũ
decẽ milibꝰ ꝓgredit᷑ contra regẽ cũ uiginti milib
uemientẽ. ñ posse confligere: adhuc eo longe po¬
sito postulet pacem: id ẽ ut ne initiũ qͥdẽ renunti¬
ationis arripiant. potius quã cepide eã post hȩc¬
sequentes. maiore discrimine semec ipsos inuoluant.
Meliꝰ ẽ enĩ ñ uouere: quã uouere et ñ reddere. Pul¬
chix autẽ hic cum decẽ milibꝰ: et ille cũ iuginti ueni¬
re describit᷑. Amplior enĩ uitioꝵ nos impugnanti¬
ũ numerꝰ est: quã untutũ ꝓ nob̃ dimicantiũ. Ne¬
mo autẽ potest dõ seruire et mammone. Nec po¬
nens quis manũ suã suꝑ aratrũ et respiciens retro:
aptus ẽ regno dci. Hi gͦ occasionẽ auaritiȩ pͥstine

Expanded text:
tes e pugna reuertantur in domum suam, quia non potest tes e pugna reuertantur in domum suam, quia non potest quisquam duplici corde bella domini proeliari uir enim duplex animo inconstans in omnibus uiis suis, et cogitantes secundum illam euangelii parabolam cum, qui cum decem milibus progreditur, contra regem cum uiginti milibus uenientem nsito postulent pacem ; id est, ut ne initium quidem renuntiationis arripiant potius, quam tepide eam post exsequentes majori discrimine semetipsos involvant. Melius est enim non vovere, quam vovere, et non reddere . Pulchre autem hic cum decem millibus, et ille cum viginti venire describitur. Amplior enim vitiorum nos impugnantium numerus est, quam virtutum pro nobis dimicantium. Nemo autem potest Deo sermanum suam super aratrum et respiciens retro aptus est regno dei. Hi ergo occasionem auaritiae pristinae
Abbreviated transcription (Latin):
lapsus apostolatꝰ ꝑdidit gradũ: s etiã uitã ipsã
cõmuni exitu finire ñ meruit: s eam biothe. na¬
timorte conclusit. Ananas et saphira reseruan¬
tes partẽ quandã ex hisquȩ possederant: apłico
ore morte multant᷑. De his gͥ qͥ dicentes renun¬
tiasse se huic mundo. et rursus incredulitate
fracti nudari t̃renis reb timent: indeuderono¬
inio mystice p̃cepit᷑. Siquis ẽ homo formidolosꝰ
et corde pauido. ñ egrediat᷑ adbellũ: s uadat et reu¬
tat᷑ ad domũ suã. ne pauere faciat corda fr̃m suoꝵ.
sicut et ipse timore ꝑt̃ritus ẽ. Hoc testimonio qͥd eui¬
dentius queso: Nonne manifeste mauult eos scͥpt᷑a
ꝓfessionis huius nec initrũ sibimet usurpare nec
nomen: quam exhortatione exemploq corru¬
pto. etiam alios ab euglica ꝑfectione reuocare.⁊
infideli infirmare t̾rore: Iubet᷑ itaq cis ut disceden¬

Expanded text:
lapsus apostolatus gradum perdidit, sed etiam uitam ipsam lapsus apostolatus gradum perdidit, sed etiam uitam ipsam communi exitu finire non meruit eamque biothanati morte conclusit, Annanias et Sapphira reseruantes partem quandam ex his quae possederant apostolico ore morte multantur. De his igitur, qui dicentes renuntiasse se huic mundo rursus incredulitate fracti nudari terrenis opibus timent, in Deuteronomio mystice praecipitur: si quis est homo formidolosus, et corde pauido, non egrediatur ad bellum: uadat, et reuertatur in domum suam, ne pauere faciat corda fratrum suorum, sicut et ipse timore perterritus est. hoc testimonio quid euidentius quaeso? nonne manifeste mauult eos scriptura professionis huius nec initium sibimet usurpare nec nomen, quam exhortatione exemploque corrupto etiam alios ab euangelica perfectione reuocare et infideli infirmare terrore? inbetur itaque eis ut disceden
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ cum in scło degerent possidebant. cong̾gare per¬
suadet. Alius qui hec quȩ inpͥmordus suȩ renun¬
dationis abiecerat: postea resume̾ et rursũ deside¬
rare compellit.Tertius.qui initio malo uitiosoq
contractus. ⁊ ab imꝑfectione incipiens. cos qͦs se¬
mel hoc tepore mentis infecerit. pauꝑtatis ac dis¬
sidentiȩ timore ꝑterritos. spoliare se cunctis mun¬
difacultatibꝰ ñ sinit: eosq pecunias uł substanti¬
as quas utiq renuntiantes abicere debuerant re¬
seruantes: ad euangłicã ꝑfectionẽ nunꝗͣ ꝑueni¬
re concedit. Quarũtrium rumarũ exempla:
inscripturis scĩs inuenimꝰ ñ leui pena fuisse dã¬
nata. Nam Gyeri ea quȩ ne antea quidẽ possede¬
ditariam. a suohabuit magistro susciꝑe: uerũ¬
etiã econtrario ȩt̃na lepra sc̃i helisci maledictio¬
ne ꝑfundit᷑. Tudas uolens resumere pecunias qͣs ante

Expanded text:
idem cum in saeculo degerent possidebant, congerere peridem cum in saeculo degerent possidebant, congerere persuadet: alius qui haec, quae in primordiis suae renuntiationis abiecerant, post haec resumere ac rursum desiderare conpellit: tertius qui initio malo uitiosoque contractus et ab inperfectione incipiens eos, quos semel hoc tepore mentis infecerit, paupertatis ac diffidentiae timore per- I territos spoliare se cunctis mundi facultatibus non sinit, eosque pecunias uel substantias, quas utique renuntiantes abicere debuerant, reseruantes ad euangelicam perfectionem numquam peruenire concedit. quarum trium ruinarum exempla etiam in scripturis sanctis inuenimus non leui poena fuisse damnata. nam Giezi ea quae ne ante quidem possededitariam a suo habuit magistro susciperetiam e contrario aeterna lepra sancti Helisaei maledictione perfunditur, ludas autem uolens resumere pecunias, quas antea
Abbreviated transcription (Latin):
custodia sanitatis. Nam ⁊ hȩc ⁊ multo his plura:
adinstructionẽ iunioꝵ solent a seniorib qͥ in¬
numeros diu̾soꝵ casus ac rumas exꝑtisunt. in
collatione ꝓferri. Quoꝵ multa sepenumero co¬
gnoscentes in nob. ita aseniorib exponentibꝰ ac
reuelantibꝰ. uelut qͥ hisdem ipsis quoq passionibus
pulsarent᷑. absq confusionis ñe ucrecundia cura¬
bamͣ: cũ ⁊ remedia parit̃ et causa infestantiũ nos
uitioꝵ taciti disceremꝰ: quȩ nos frat̾nitatis ueriti
corpꝰ. uł obteximꝰ. uel p̃teriuimꝰ: ne forte dilapsus
dent᷑. patefaciat in exꝑtis: quȩ desudantibꝰ solis ac
festinantib culmen ꝑfectionis attingere debent eẽ
riplex itaq ẽ huiꝰ ualitudinis Icomꝑta.¬
m̃orb: qui abuniuersis partibꝰ ⁊quali decestatione
dampnat᷑. Vnus hic cuiꝰ suꝑius descͥpsimꝰ labem:
qui decipiens miscrabiles quosq ea quȩ ne antea qͥ¬

Expanded text:
custodia sanitatis. nam et haec et multo his plura custodia sanitatis. nam et haec et multo his plura ad instructionem iuniorum solent a senioribus, qui innumeros diuersorum -rasus ac ruinas experti sunt, in conlatione proferri. quorum multa saepenumero cognoscentes in nobis, ita senioribus exponentibus ac reuelantibus, uelut qui isdem ipsi quoque passionibus pulsarentur, absque confusionis nostrae uerecundia curabamur, cum et remedia pariter et causas infestantium nos uitiorum taciti disceremus. quae nos non fraternitatis ueriti corpus uel obteximus uel praeteriuimus, sed ne forte delapsus dentur, patefaciat inexpertis, quae desudantibus solis ac festinantibus culmen perfectionis adtingere debent esse conperta. Triplex itaque est huius ualitudinis morbus, qui ab uniuersis patribus aequali detestatione damnatur: unus hic, cuius superius descripsimus labem, qui decipiens miserabilies quosque ea, quae ne ante qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditionẽ. Radix enĩ omniũ maloꝵ ẽ cupitas.
id ẽ philargiria: quã qͥdã appetentes errauerut̃
a fide. et inseruerunt se doloribꝰ multis.
onignoro quendã qui semet ipsum autumat
monachum sibiq quod est deteriꝰ de ꝑfectione
blandit᷑ ⁊ qui receptus incȩnobio. cũ a suo mo¬
neret᷑ abbate. ne reuerteret᷑ ad illa quȩ renunti¬
ans abdicauerat. seq de maloꝵ omniũ radici
philargiria. trenisq laqueis criꝑe festinaret: ac si mallet
pͥstinis passionib emendari. quib eum grauissime sin¬
gulis mom̃tis uidebat urgeri: cessaretq: affectare ea
quȩ ne anteaquidẽ possederat. quoꝵ sine dubione
ꝑuenire ñ posset: truculento uultu eidẽ respon
milit̃ habere cur ꝓhibes: Hec autẽ nemini uideant᷑
suꝑflua uł molesta. Nisi enĩ pͥus exposita fuerint ge¬
nera uulnerũ. et origines causeq morboꝵ fuerint
indagate: nec infirmis potest adhiberi congrua
medicinȩ curatio: nec ualentibꝰ conferri ꝑfectȩ

Expanded text:
as, id est filargyria, quam quidam adpetentes errauerunt a fide et inseruerunt se doloribus multis. Non ignoro quendam, qui semet ipsum autumat monachum sibique quod est deterius de perfectione blanditur. qui receptus in coenobio cum a suo moneretur abbate, ne reuolueretur ad illa quae renuntians abdicarat, seseque de radice omnium malorum filargyria terrenisque laqueis expediret, ac, si mallet pristinis passionibus emundari, quibus eum grauissime singulis momentis uidebat urgueri, cessaret adfectare ea quae ue antea quidem possederat, quorum nexibus conperuenire non posset, truculento uultu eidem respondmiliter habere cur prohibes? Haec autem nemini uideautur uel superflua uel molesta. nisi enim prius exposita fuerint genera uulnerum et origines causaeque morborum fuerint indagatae, nec infirmis poterit adhiberi congrua medicinae curatio nec ualidis conferri perfectae
Abbreviated transcription (Latin):
fucrint. Pax enimmulta diligentibꝰ nom̃ tuũ dnẽ:
et non est illis scandalum.
E st enĩ aliua detestabiliꝰ tristiciȩ genꝰ: qd̾ ñ correp¬
t̾ionẽ uitȩ. nec emendationẽ uuiciorum. s ꝑnitiosis
simã desꝑationẽ animȩ inicit delinquenti. Qd nec
cam fecit pꝰ fr̃icidium penitere: nec iudã pꝰ tradi¬
tionẽ ad satiffactionis remedia festinare: s ad sus¬
peniũ laquei sua desperatione ꝓtraxit. Idõq u¬
tilis nob una re tantũ tristitia iudicanda ẽ: cũ hanc
uel penitudine delictorũ uel desiderio ꝑfectionis ac¬
censi. uel futurȩ beatitudinis contẽplatione conci¬

Expanded text:
fuerint pax enim multa diligentibus nomen tuum: fuerint pax enim multa diligentibus nomen tuum: et non est illis scandalum. Est etiam aliud detestabilius tristitiae genus, quod no ?? correctionem uitae nec emendationem uitiorum, sed perniciosis simam desperationem animae inicit delinquenti: quod nec Cain fecit post fratricidium paenitere nec ludam post fratricidium ad satisfactionis remedia festinare, sed ad suspendium laque ?? sua desperatione pertraxit. Ideoque utilis nobis una re tantum tristitia iudicandas est, cum hanc uel paenitudine delictorum uel desiderio perfectionis accensi uel futurae beatitudinis contemplatione conci
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ nos arbitram᷑ offensos s delimri iubet: sci¬
ens ꝑfectionẽ cordis. ñ tam separatione hominũ.
quã patientiȩ uirtute conquiri. Quȩ firme con¬
cessa. sicut potest nos etiam cũ his qͥ oder̃ pacẽ.
pacificos conseruare: ita si parta ñ fuerit. abhis
qui ꝑfecti ac meliores nob st̃ facit iugit̃ dissidere
Occasiones enĩ cõmotionũ ob qͣs eos quibꝰ iungi¬
mur desertre festinamꝰ: in conuersatione humana
dcesse ñ potert̃. & iccirco tristitiȩ causas ob qͣs apͥ¬
orib separamur: ñ euadimꝰ s mutamꝰ. Procuran¬
dũ itaq nob̃ ẽ: ut nr̃a potius emendare uitia. et
luis facillime nob conueniet: scd̃m illud qͦd inli¬
bro beati iob dr̃. Bestiȩ enĩ trȩ : pacatȩ erunttͥ. Ex¬
trinsecus enĩ uenientia ñ uerebimur offendicula:
nec ulla poterunt scandala nob̃ deforis inferri: si
in nob̃met ipsis intus radices eoꝵ recepte insercȩq ñ

Expanded text:
quibus nos arbitramur offensos, sed deliniri iubet, sciquibus nos arbitramur offensos, sed deliniri iubet, sciens perfectionem cordis non tam separatione hominum quam patientiae uirtute conquiri: quae firme possessa sicut potest nos etiam cum his qui oderunt pacem pacificos conseruare, ita, si parta non fuerit, ab his quoque, qui perfecti ac meliores nobis sunt, facit iugiter dissidere. occasiones enim commotionum, ob quas eos quibus iungimur deserere festinamus, in conuersatione humana deesse non poterunt: et idcirco tristitiae causas, ob quas a prioribus separamur, non euadimus, sed mutamus. Procurandum itaque nobis est, ut nostra potius emenlare uitia et mluis facillime nobis conueniet secundum illud, quod n libro beati Iob dicitur: bestiae enim ferae pacatae erunt tibi. extrinsecus quippe uenientia non uerebimur offendicula nec ulla poterunt. scandala nobis de foris inferri, si in nobis met ipsis intus radices eorum receptae insprtaeque non
Abbreviated transcription (Latin):
Unde manifestissime comꝓbat᷑. ñ semꝑ nob alioꝵ
uitio cõmotionũstimulos excitari: sed potiꝰ nr̃o.
qͥ reconditas in nob̃met ipsis habemꝰ offensionũ
causas ac seminaria uitioꝵ: quȩ cũ mentẽ nr̃am
temptationũ imbtr abluerit: ingermina confestĩ
fructusq ꝓrumpunt. Nunꝗͣ. enĩ qͥs alt̾us uitiola¬
cessitꝰ peccare compellit᷑: si repositam mat̾iem deli¬
ctoꝵ insuo corde ñ habeat. Nec tunc subito qͥspiã
deceptus ẽẽ credendus ẽ. cũ conspecta mulieris for¬
ma inbaratrũ concupiseentie turpis inciderit: s
potiꝰ occultos aclatentes medullitꝰ morbos. occa¬
sione uisus in suꝑficiem tunc fuisse ꝓductos. Idõq
creator omniũ ds̃ opificii sui curationẽ p̃omĩb nos¬
cens: ⁊ quia ñ in aliis s in nob̃met ipsis offensionũ
radices causeq consisterent: ñ deserenda p̃cepit
frm̃ consortia. nec uitari eos qͦs lesos a nob uel a

Expanded text:
Unde manifestissime conprobatur non semper nobis alio- Unde manifestissime conprobatur non semper nobis alio- rum uitio commotionum stimulos excitari, sed potius nostro, qui reconditas in nobismet ipsis habemus offensionum causas ac seminaria uitiorum, quae, cum mentem nostram temptationum imber adluerit, in germina confestim fructusque prorumpunt. Numquam enim quis alterius uitio lacessitus peccare conpellitur, si repositam materiem delictorum in suo corde non habeat: nec tunc subito quispiam deceptus esse credendus est, cum conspecta mulieris forma in barathrum concupiscentiae turpis inciderit, sed potius occultos ac latentes medullitus morbos occasione uisus in superficiem tunc fuisse productos. Ideoque creator omnium deus, opificii sui curationem prae omnibus noscens, et quia non in aliis, sed in nobismet ipsis offensionum radices causaeque consisterent, non deserenda praecepit fratrum consortia, nec uitari eos, quos laesos a nobis uel a
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ligna: sponsa describit in canticis canticoꝵ.
Trabes inquiens nr̃e cypressus: tigna domoꝵ nr̃a¬
rũ cedri. Et iccirco huiꝰcemodi ad templũ dĩ ligna¬
eligunt᷑. quȩ sunt bonȩ fraglantiȩ: umputri¬
bilia: quȩq nec corruptelȩ uetustatis nec ȩsui uer¬
mium ualeant subiacere. Nonnunꝗͣ tam̃ irȩ p̃ce¬
dentis uitio subsequi. seu concupiscentiȩ lucriue
cuiusquã minꝰ indepti generari solent: cũ se harũ
rerũ quadã spe m̃te concepta. qͥs uiderit excidisse.
Intdum uͦ etiã nullis existentib causis quibꝰ ad hanc
labẽ corruere ꝓuocem᷑ inimici subtilis instinctu tan¬
to repente merore depmim᷑. ut ne carorũ qͥdẽ ac ne
mus: et quicqͥd ab eis competenti fuerit confabu¬
latione ꝓlatum. importunũ nob̃ ac suꝑfluũ iudice¬
tur. nullaq a nob̃ reddat᷑ cis grata responsio: uniu̾¬
sos cordis nr̃i recessus felle amaritudinis occupante.

Expanded text:
sint ligna, sponsa describit in Cantico Canticorum sint ligna, sponsa describit in Cantico Canticorum ?? trabes, inquiens, nostrae cupressus, tigna domorum ?? nostrarum cedri. et idcirco huiusmodi ad templum dei ?? ligneliguntur, quae sunt et bonae fragrantiae ?? et inputribilia, quaeque nec corruptelae uetustatis nec esui uermium ualeant subiacere. Nonnumquam tamen irae praecedentis uitio subsequi ?? seu concupiscentiae lucriue cuiusdam minus indepti generari ?? solet, cum se harum rerum quadam spe mente concepta quis ?? uiderit excidisse. interdum uero etiam nullis exsistentibus causis,« quibus ad hanc labem conruere prouocemur, inimici subtilis instinctu tanto repente maerore deprimimur, ut ne carorum quidem ac nemus, et quidquid ab eis conpetenti fuerit con- fabulatione prolatum, inportunum nobis ac superfluum iudicetur,, nullaque eis reddatur a nobis grata responsio, . uniuersos cordis nostri recessus felle amaritudinis occupante.
Abbreviated transcription (Latin):
di. Satis euidenter ac ꝓprie: tum noxii huiꝰ ac ꝑniti¬
osi uitii. sp̃s diuinꝰ expressit. Uestimentũ nanq tine¬
arũ ęsu attactum: nullius p̃ciiuel honestiusu pocͥit
ult̾ius habere comm̃tium. Totidemq lignũ uermibꝰ
exaratum: ñ iam ad ornatum uel mediocris edificii.
s ad combustionẽ ignis merebit᷑ deputari. Ita gͥ et
anima quȩ ed acissimis tristiciȩ morsib deuoratur.
mutilis erit uel tiestimento illi pontifical: quod
unguentũ sp̃sscĩ de celo descendens. pͥus in barbam
adron. deinde in horamsuam solere suscipe. sc̃i dõ
uaticinio ꝑhibet᷑ sed̃m illud. Sicut unguntũ in ca¬
pite. qđ descendit in barbam aaron: qͦd descendit
in horam uestim̃ti eiꝰ. S nec adstructurã tcẽpli illiꝰ
spũalis. atq ornatum pot̾it ꝑtinere: cuiꝰ paulus
sapiens architectꝰ posuit fundamentũ dicens. Uos
estis templũ dei: et sp̃s dĩ habitat in uob̃. Cuiꝰ qͣlia

Expanded text:
di: satis euidenter ac proprie uim noxii huius ac pernicidi: satis euidenter ac proprie uim noxii huius ac perniciosi uitii spiritus diuinus expressit. Uestimentum namque esu tinearum adtactum nullius pretii uel honesti usus poterit ulterius habere commercium, totidemque lignum uermibus exaratum non iam ad ornatum uel mediocris aedificii, sed ad conbustionem ignis merebitur deputari. ita igitur et anima, quae edacissimis tristitiae morsibus deuoratur, inutilis erit uel uestimento illi pontificali, quod unguentum spiritus sancti de caelo descendens prius in barbam Aaron, deinde in oram suam solere suscipere sancti Dauid uaticinio perhibetur, secundum illud: sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam Aaron, quod descendit in oram uestimenti eius: sed nec ad structuran templi illius spiritalis atque ornatum poterit pertinere, cuius Paulus architectus sapiens posuit fundamenta dicens: uos estis templum dei et spiritus dei habitat in nobis: cuius qualia
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ stimuli retundendist̃. Quȩ si
ꝑassim ꝑ singłos incursus et incer¬
tos ac uarios casus obanendi anmũ nr̃m habue¬
rit facultatẽ: ab omni nos ꝑmom̃ta singula sepa¬
rat diuinȩ contemplationis intuitu: ipsamq m̃tẽ
ab uniuerso puritatis statu dciectam. funditꝰ labe¬
factat ac depͥmit. Non orationes ea explere cũ solita
cordis alacritate ꝑmittit:. ñ sacrarũ lectionũ sinit
remediis incubare. Tranquillũ quoq ac mitẽ fr̃ibus
ẽẽ non patit᷑: et ad cuncta oꝑationũuel religionis
officia impatientẽ et asꝑum reddit. Om̃iq ꝑdito
salubri consilio. et cordis constantia ꝑturbata. ue¬
lut amentẽ facit et ebriũ sensũ: frangitq et obruit
desperatione penali. Quamobrẽ ñ minore ꝓspectu
si sp̃alis agonis crtamina legitime cupimꝰ desu¬
dare: hic quoq nob curandus ẽ morb. Sicut enĩ tinca
uestimento. et uermis ligno: ita tristicia utrinocet cor¬

Expanded text:
tiae stimuli retundendi sunt. quae si tiae stimuli retundendi sunt. quae si passim per singulos incursus incertos ac uarios casus obtinendi animam nostram habuerit facultatem, ab omni nos per momenta singula separat diuinae contemplationis intuitu ipsamque mentem ab uniuerso puritatis statu deiectam funditus labefactat ac deprimit: non orationes eam explere cum solita cordis alacritate permittit, non sacrarum lectionum sinit remediis incubare. tranquillum quoque ac mitem fratribus esse non patitur et ad cuncta operationum uel religionis officia inpatientem et asperum reddit, omnique perdito salubri consilio et cordis constantia proturbata uelut amentem facit ei ebrium sensum frangitque et obruit desperatione poenali. Quamobrem non minore prospectu, si spiritalis agonis certamina legitime cupimus desudare, hic quoque nobis curandus est morbus. sicut enim tinea uestimento, et uermis ligno: ita tristitia uiri nocet cor
Abbreviated transcription (Latin):
modo siue iustis siue imustis ex causis licere nob irascr:
scientes nos discretionis lumen rectiq consilii firmita¬
tẽ. ipsam qͦq honestatẽ et iusticie moderamina ꝓtinꝰ
amissuros: si pͥncipale cordis nr̃i eiꝰ fuerit tenebris
obscuratũ. Tum deinde puritatẽ ñtis nr̃e mox ꝑtur¬
bandã. templũ eã sc̃ĩ sp̃s efficiomĩno ñ posse: iracun¬
diȩ in nobspũ cõmorante. Postremout cogitemꝰ neqͣ¬
quã licere nobis orare: nec iratos fundere p̃cẽ ad dm̃.
Et p̃om̃ib incertum statum condidionis humane
p̃oculis habentes. cotidie nos credamꝰ e corpore migͣ¬
turos ⁊ nichilq nobis continentia castitatis. nichil
abrenundiatione omniũ facultatũ. nichil diuitia¬
rũ contemptu. nichil ieiunioꝵ uigiliarũq labo¬
rib conferendũ: quib ꝓpt̃ iracundiã solã et odiũ.
ab imiuersitatis iudice supplicia ꝓmittunt᷑ ȩc̃na.
uinto nob certamine edacis tristi¬

Expanded text:
modo sine iustis seu iustis ei causis licere nobis irasci, modo sine iustis seu iustis ei causis licere nobis irasci, scientes nos ..discretionis lumen rectique consilii firmitatem, ipsam quoque honestatem et iustitiae moderamina protinus amissuros, si principale cordis nostri eius fuerit tenebris obscuratum, tum deinde puritatem mentis nostrae mox proturbandam, templumque eam sancti spiritus effici omnino non posse iracundiae in nobis spiritu commorante: postremo ut cogitemus nequaquam licere nobis orare nec iratos fundere preces ad deum, et prae omnibus incertum statum condicionis humanae prae oculis habentes cotidie nos credamus e corpore migraturos, nihilque nobis continentia castitatis, nihil abrenuntiatione omnium facultatum, nihil diuitiarum contemptu, nihil ieiuniorum uigiliarumque laboribus conferendum, quibus propter iracundiam solam et odium ab uniuersitatis iudice supplicia promittuntur aeterna. uinto nobis certamine edacis tristi
Abbreviated transcription (Latin):
putauerunt: cum utiq nullus quamlibet absq ra¬
tione cõmotus. sine causa dicat se irasci. Qũaobrem
apparet ab eis adiectum. qui ꝓposidum ñ intellexert̃
scripture. uolentis fomitẽ iracundiȩ om̃imodis ampu¬
tare: nullamq indignationis occasionẽ penitꝰ re¬
seruare: ne dum iubemur irasci cũ causa. etiã sine
causa irascendi nob̃ intromittat᷑ occasio. finis enĩ
patientiȩ: ñ irascendo iuste. s penitus ñ irascendo
consistit. Licet a quibusdã hoc ipsũ qͦd dicit᷑ sine
causa. ita interp̃tari sciam: quod scilicet sine causa
trascitur is. cui expetere ultionẽ irato ñ licet. Meliꝰ
ẽ tam ita t̾enere: ur et nouella exemplaria multa
et antiqũa omĩa inueniunt᷑ esse scripta
uappt̃ athletam xp̃ilegitime deccitantẽ: ira¬
cunãie motus radicitus oportet euellere. Cuiul
morbi hȩc erit medicina ꝑfecta: ut pͥmitus credamꝰ nullo

Expanded text:
putaverunt, cum utique nullus quamlibet absque raputaverunt, cum utique nullus quamlibet absque ratione commotus sine causa se dicat irasci. Quamobrem apparet ab eis adjectum qui propositum non intellexerunt Scripturae volentis fomitem iracundiae omnimodis amputare, nullamque indignationis occasionem penitus reservare, ne dum jubemur irasci cum causa, etiamsi sine causa irascendi nobis intromittatur occasio. Finis enim patientiae non in irascendo juste, sed penitus in non irascendo consistit; licet a quibusdam hoc ipsum, quod dicitur, sine causa, ita interpretari sciam, quod scilicet sine causa irascatur is cui expetere ultionem irato non liceat. Melius tamen est ita tenere, ut et antiqua omnia inueniuntur esse perscripta. Quapropter athletam Christi legitime decertantem iracundiae motus radicitus oportet euellere. cuius morbi haec erit medicina perfecta, ut primitus credamus nullo
Abbreviated transcription (Latin):
micidii crimen. nullomͦ ualebit admitti. Qui irasci¬
tur enim fr̃i suo: reus erit iudicio. Et qͥoderit frẽm
suum: homicida ẽ. In eo scilicet qđ eum corde cupi¬
at int̾ire. cuiuscruorem ꝓpriamanu uel telo apud ho¬
mines miume fudisse cognoscit᷑ ⁊ effectuire homici¬
da ꝓnuntiat᷑ a dño: qui ñsolum ꝓoꝑationis effectu.
s etiam ꝓuoluntatis ac uoti desiderio. unicuiq autc
p̃mium reddit aut penam⁊ sc̃dm illud qͦd ipse loqͥ¬
tur ꝑ ꝓpħam. Ego autem oꝑaeoꝵ et cogitationes eoꝵ
uenio ut congregẽ cũ om̃ĩb gentib et linguis. Et
apłs. Int̾ se inuicem cogitationib accusantibꝰ aut
etiam defendentib: in die qua iudicabit ds̃ occulta
hominũ. Sciendum tamen in eo qͦd in quibꝰdã exem¬
plarib inuenit᷑. qui irascit᷑ fr̃i suo sine causa. reus
erit iudicio: suꝑfluum ẽẽ sine causa. et adiectũ eẽ¬
abhis qui amputandã iram ꝓiustis causis minime

Expanded text:
micidii crimen nullomodo valebit admitti. Qui irascimicidii crimen nullomodo valebit admitti. Qui irascitur enim fratri suo, reus erit judicio ; qui odit fratrem suum homicida est ; in eo scilicet, quo eum corde cupiat interire cujus cruorem propria manu vel telo apud homines minime fudisse cognoscitur. Affectu irae homicida pronuntiatur a Domino: qui non solum pro operationis effectu, sed etiam pro voluntatis ac voti desiderio, unicuique aut praemium reddet, aut poenam, secundum illud quod ipse loquitur per prophetam: Ego autem opera eorum et cogitationes eorum venio ut congregem cum omnibus gentibus et linguis . Et Apostolus: Inter se invicem cogitationibus accusantibus, aut etiam defendentibus, in die qua judicabit Deus ocuibusdam exemplaribus invenitur: Qui irascitur fratri suo sine causa, reus erit judicio, superfluum esse, sine causa, et adjectum ab his qui amputandam iram pro justis causis minime
Abbreviated transcription (Latin):
nib uł iracundiȩ nr̃ȩ minime res in animatȩ
muteq respondeant: & intemꝑantiã cordis nr̃i ad maio¬
rem nequaquã ꝓuocent ex ardescere furoris insaniam.
dicit᷑. beati mundo corde qm̃ ipsi dm̃ uidebunt: ñ so¬
lum enr̃is actib hȩc amputanda ẽ: s etiam de inti¬
mis animȩ radicitꝰ extirpanda. Non enĩ ualde ꝓderit
iracundie cohibitus furor in uerbo. nec in effectu platꝰ.
si illũ archanis pectoris nr̃i ds̃ quem secreta ñ latent
cordiũ messe ꝑspexerit. Radices enĩ uitioꝵ potiꝰ excĩ¬
di p̃cipit euangłicus sermo quã fructꝰ: qͥ ꝓculdubio
euulsis fomitib nequaquã ulteriꝰ pullulabunt. Acq¬
ita mens potit iugiter in omĩ patientia et scĩtate du¬
rare: cũ hec ñ desuꝑficie oꝑationis et actuũ. s de
cogitationũ fuerint euulsa penetralib. & idõ ne homi¬
cidium ꝑpetret᷑ ira. odiumq succidit᷑: sine quibꝰ ho¬

Expanded text:
nibus vel iracundiae nostrae, minime res inanimatae nibus vel iracundiae nostrae, minime res inanimatae mutaeque respondeant, et intemperantiam cordis nostri ad majorem nequaquam provocent exardescere furoris insaniam. dicitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt : non solum e nostris actibus haec amputanda est, sed etiam de internis animae radicitus exstirpanda. Non enim valde proderit iracundiae cohibitus furor in verbo, nec in effectum prolatus, si illum arcanis pectoris nostri Deus, quem secreta non latent cordium, inesse perspexerit. Radices enim vitiorum potius exscindi praecipit Evangelicus sermo, quam fructus; qui proculdubio evulsis fomitibus nequaquam ulterius pullulabunt: atqita mens poterit jugiter in omni patientia et sanctitate durare: cum haec non de superficie operationis et actuum, sed de cogitationum fuerint evulsa penetralibus. Et idcirco ne homicidium perpetretur, ira odiumque succiditur, sine quibus ho
Abbreviated transcription (Latin):
nob. contra calamũ. cum aut crassitudo eiꝰ. aut exi¬
litas displiceret. contraue scalpellũ. cũ incidenda
hebeti acie segniter exsecaret: contͣq silicem si forde
ex eofestinantibꝰ nob̃ ad lectionẽ tardius. scintilla ignis
emicuit. ita indignationis irrepsisse motũ: ut non
alias ꝑturbationẽ mentis. quam uel contra insensibiles
mat̾ias. uel certe aduersus diabolũ maledictione pla¬
ta digerere atq euaporare possemꝰ. Quãobrem ad
ꝑfectionis dũtaxat rationẽ ñ satis ꝓderit abesse ho¬
mines inqͦs ira moueam᷑: cum si patientia pͥus ñ fu¬
erit adquisita:. ciam erga res mutas speciesq mi¬
nutas exerceri similit̃ iracundiȩ possit affectus. Q
residens in corde nr̃o. nec iugiter nos possidere tͣn¬
quillitatis statum. nec residus uidiis carere ꝑmit¬
tit: nͥ forte in eo putemꝰ cõmotionib nrĩs lucrũ
aliqͦd uł remedium comparari: qͦd maledictio¬

Expanded text:
nobis, contra calamum, cum aut grossitudo ejus, aut exinobis, contra calamum, cum aut grossitudo ejus, aut exilitas displiceret: contrave scalpellum, cum incidenda hebeti acie segniter exsecaret; contraque silicem, si forte ex ea festinantibus nobis ad lectionem tardius scintilla ignis emicuerit, ita indignationis irrepsisse motum, ut non alias perturbationem mentis, quam vel contra insensibiles materias, vel certe adversus diabolum maledictione prolata, digerere atque evaporare possemus. Quamobrem ad perfectionis dumtaxat rationem non satis proderit abesse homines, in quos ira moveatur: cum si patientia prius non fuerit acquisita, etiam erga res mutas speciesque minutas exerceri similiter iracundiae possit affectus, qui residens in corde nostro, nec jugem nos possidere tranquillitatis statum, nec residuis vitiis carere permittet; nisi forte in eo putemus commotionibus nostris lucrum aliquod, vel remedium comparari, quod maledictio
Abbreviated transcription (Latin):
ocio longiore nutriti: acrius adꝑnidem aurige ꝓpru
ferotiusq ꝓrumpunt. Magis enim exercitio usuq
humano cessante efferant᷑ uitia in nob̃̾: nisi fuerint
ante purgata. Ipsamq umbram patiendiȩ. quã pos¬
sidere imaginarie ꝑmixti tr̃ib̾. saltem peors reuerentia.
et nota publica uidebamͣ. desidia securitatis amitti¬
mus: quasi uͦ timuersa uirulenta serpentiũ genera
uel ferarũ. cũ insolitudine suisq cubilibꝰ cõmoran¬
dur. ñ innoxia ꝑseuerent: nec tam̃ ex eo ꝓnuntiari pos¬
sunt innoxia. quia nulli nocent. Hoc enĩ eis ñ affectꝰ
bonitatis: s necessitas solitudinis confert. Quȩ cũle
dendi nacta fuerracopiãĩn semet ipsis reconditũ uirꝰ
et animȩ feritatẽ ꝓtinus egerunt atq demonstrant.
dõq ꝑfectionẽ querentibꝰ: ñ sufficit contra homi¬
nẽ ñ irasci. Meminimꝰ enĩ insolitudine cõmorantibꝰ

Expanded text:
otio longiore nutriti acrius m perniciem aurigae proprii otio longiore nutriti acrius m perniciem aurigae proprii ferociusque prorumpunt. magis enim exercitio usuque humano cessante efferantur in nobis uiti ?? nisi fuerint ante purgata, ipsamque umbram patientiae, quam possidere imaginarie permixti fratribus saltim pro eorum ra uerentia et nota publica uidebamur, desidia securitatis amittimu» Quasi uero uniuersa uirulenta serpentium gener ?? uel ferarum, cum in solitudine suisque cubilibus inmorantu ?? non innoxia perseuerent. nec tamen ex eo pronuntiari possu ?? innoxia, quia nulli noceant: hoc enim eis non affectus boni: tatis, sed necessitas solitudendi nacta fuerint copiam, in semetipsis reconditum virus et animae feritatem protinus egerunt atque demonstrant. Ideoque perfectionem quaerentibus non sufficit contra hominem non irasci. Meminimus enim in solitudine commorantibus
Abbreviated transcription (Latin):
re: et excoctis ad purũ in congͥgatione fr̃m ui¬
tiis. ñ pusillanimitatis ꝑfugio. s diuinȩ contemplationis
obtentu. et desiderio intuitꝰ sublimioras intrare: qͥ ñ nͥ
solitudine aꝑfectis solũmͦ pot̾it ap̃hendi. Quȩcunq
enĩ uitia incurata inheremũ detulerimꝰ: oꝑta in nob̃
⁊ ñ abolita sentient᷑. Solidudo nanq sic̃ nouit em̃¬
datis moribꝰ contemplationẽ purissimã reserare: et
intuitu sincerissimo spũ aliũ sacram̃toꝵ scientiã reue¬
lare : ita eoꝵ quiminꝰ emendati sunt uitia ñ solũ ser¬
uare. uerũ etiam ex agerare consueuit. Tamdiuq pa
tiens sibi quisq uidet᷑ ⁊ humilis: donec nulliꝰ homi¬
nũ cõmiscet᷑ consortio: ad naturam pͥstinã mox reuͥ̾¬
surus. cum int̾pellauerit cuiuslibet occasionis cõmo¬
tio. Emergunt quippe ex eo confestim uitia quȩ late¬
bant: et uelut equi infrenes certatim esuis repagulis

Expanded text:
re, et excoctis ad purum in congregatione fratrum uire, et excoctis ad purum in congregatione fratrum uitiis non pusillanimitatis perfugio, sed diuinae contemplationis obtentu et desiderio intuitus sublimioris intrare, qui non nisi in solitudine a perfectis solummodo poterit adprehendi. quaecumque enim uitia incurata in heremum detulerimus, operta in nobis, non abolita sentientur. solitudo namque sicut nouit emendatis moribus contemplationem purissimam reserare et intuitu sincerissimo spiritalium sacramentorum scientiam reuelare, ita eorum qui minus emendati sunt uitia non solum seruare, uerum etiam exaggerare consueuit: tamdiuque si ?? patiens quis uidetur et humilis, donec nullius hominum comisceatur consortio, ad naturam pristinam mox reuersur ??? cum interpellauerit cuiuslibet commotionis occasio. emergu ??? quippe ex eo confestim uitia quae latebant, et uelut equi i frenes certatim e suis repagulis