comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obstupuerunt dentes: Temꝑant se aliq̃ñ
abuuiis acerbis: et redeunt dentes adsta¬
bilitatem suam. & incumbunt pani: Sic
et nos laudamus iusticiam: S si uolumꝰ
manducare iusticiam. temꝑemus nos
abiniquitatib: et nascitur incorde non
solũ delectatio laudandi iusticiam: sed
etiã facilitas manducandi. Nam si dicit
xp̃ianus. ds̃ nouit qͥa delectat me s non
possum facere: quassos dentes habet: diu
manducauit iniquitatem: Frgo & iusticia
manducatur. Si non manducaretur:
ñ diceret dñs Beati qͥesuriunt & sitiunt iuisti¬
ciam: Prgo qm̃ anima illius inuita ipsius
benedicetur: inmorte torquebitur: Confi¬
debitur tͥ: cum benefeceris ei: Attendite &
pascimini: hereat incordib urĩs: mandu¬
cate & uidete tales: et nolite eẽ tales: Cauete¬
tales et talia uerba. confitebitur tibi cũ
bene feceris ei: Quam multi sunt xp̃iani
te et dicet: Nere quia tu es ds̃ m̃s: Liberauit

Expanded text:
obstupuerunt dentes? Temperant se aliquantum obstupuerunt dentes? Temperant se aliquantum ab uvis acerbis, et redeunt dentes ad stabilitatem suam, et incumbunt pani. Sic et nos laudamus justitiam: sed si volumus manducare justitiam, temperemus nos ab iniquitatibus; et nascitur in corde non solum delectatio laudandi justitiam, sed etiam facilitas manducandi. Nam si dicit Christianus, Deus novit quia delectat me, sed non possum facere: quassatos dentes habet, diu manducavit iniquitatem. Ergo et justitia manducatur? Si non manducaertur, non diceret Dominus: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . Ergo quoniam anima illius in vita benedicetur, in morte torquebitur. 9. Confitebitur tibi, cum bene feceris ei. Attendite et pascimini, haereat in cordibus vestris; manducate, videte tales, et nolite esse tales: cavete talia verba. Confitebitur tibi, cum bene feceris ei. Quam multi sunt christiate, et dicet, Vere quia tu es Deus meus: liberavit
Abbreviated transcription (Latin):
inillis suppliciis digerebat. Et quidẽ tem¬
poraliter manducauerat. et ineternum
male digerebat: Manducatur gͦ iniqui¬
tas Forte aliqͥs dicit. Quid ẽ qđ loquit᷑:
Manducatur iniquitas: Non ego dico Au¬
di scripturã Sicut uua acerba dentib
ueratio ẽ. et fumus ocłis: sic iniquitas
utentib ea Qui manducauerit enim in¬
iquitatem. id: qui libenter habuerit ini¬
quitatem: non poterit manducare iusti¬
ciam: Panis enim: iusticia ẽ: Quis ẽ. pa¬
nis: Ego sum panis uiuus: qui decelo
descendi Ipse ẽ panis cordis nr̃i Quomͦ
qui manducat ore corꝑis uuas acerbas.
obrigescunt & obstupescunt dentes eius:
et minus ydoneus fit. admanducandũ
panem. et remanet illi laudare qđ uidet.
et manducare ñposse: sic & qui iniqͥtate
usus ẽ & pastus peccatis incorde. incipit
ñposse manducare panem: laudat uer¬
bum di & non facit Inde non facit.S aͥ
panem manducare: S qͥd faciunt illi qͥb

Expanded text:
in illis suppliciis digerebat. Et quidem temin illis suppliciis digerebat. Et quidem temporaliter manducaverat, in aeternum male digerebat. Manducatur ergo iniquitas? forte aliquis dicit: Quid est quod loquitur? Manducatur iniquitas? Non ego dico, audi Scripturam: Sicut uva acerba dentibus vexatio est, et fumus oculis, sic iniquitas utentibus ea . Qui manducaverit enim iniquitatem, id est, qui libenter habuerit iniquitatem, non poterit manducare justitiam. Panis enim justitia est. Quis est panis? Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Ipse est panis cordis nostri. Quomodo qui manducat ore corporis uvas acerbas, obrigescunt et obstupescunt dentes ejus, et minus idoneus fit ad manducandum panem, et remanet illi laudare quod videt, et manducare non posse: sic et qui iniquitate usus est, et pastus peccatis in corde, incipit non posse manducare panem, laudat verbum Dei, et non facit. Unde non facit? Quia panem manducare. Sed quid faciunt illi quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ne tunueris cum diues factus fuerit homo.
et cum multiplicata fuerit gła domꝰ erꝰ
simui descendet cum eo gła domus erꝰ.¬
qm̃ anima eius inuita ipsius benedicet᷑:
Intendat caritas ur̃a: Sin anima erꝰ inuita
ipsius benedicetur: Quam dui uirit bene
sibi fec̃: hoc dicunt om̃s. s falso dicunt:
Benedictio ẽ ab animo benedicentis: non
ab ipsa uericate: Quid enim dicis tu.
quia manducauit et bibit. quia fecit qd̃
uoluit qm̃ splendide epulatus ẽ. ideo se¬
cum fecit bene. Ego dico: fecit secũ ma¬
le: Non ego dico sed xp̃c. fecit secũ male:
Etenim diues ille quando cotidie epulaba¬
tur splendide: bene secum facere puta¬
batur Cum autem cȩpit ardere apud
inferos. tunc inuentum ẽ male qđ puta¬
batur bene: Qd̃ enim manducauerat ap̃
suꝑos: hoc digerebat apud inferos:¬
Iniquitatem dico frs̃: quã epulabat᷑ Man¬
ducabat p̃ciosas epulas ore carnis: ore cordis
manducabat iniquitatem: Qđ apud suꝑos
ore cordis manducau̾at: hoc apud in feros

Expanded text:
Ne timueris cum dives factus fuerit homo, et cum multiplicata fuerit gloria domus esimul descendet cum eo gloria em anima ejus in vita ipsius benedicetur. Intendat Charitas Vestra: Quoniam anima ejus in vita ipsius benedicetur. Quamdiu vixit, bene sibi fecit. Hoc dicunt omnes, sed falso dicunt. Benedictio est ab animo benedicentis, non ab ipsa veritate. Quid enim dicis tu? Quia manducavit et bibit, quia fecit quod voluit, quoniam splendide epulatus est, ideo secum fecit bene? Ego dico: Fecit secum male. Non ego dico, sed Christus: Fecit secum male. Etenim dives ille quando quotidie epulabatur splendide, bene secum facere putabatur: cum autem coepit ardere apud inferos, tunc inventum est male quod putabatur bene. Quod enim manducaverat apud superos, hoc digerebat apud inferosIniquitatem dico, fratres, quam epulabatur. Manducabat pretiosas epulas ore carnis, ore cordis manducabat iniquitatem. Quod apud superos ore cordis manducabat, hoc apud inferos
Abbreviated transcription (Latin):
dabitur: Letamini in dño: et exultate
iusti: Letamini & exultate iusti: non
in uobis sed indomino: & gloriamini
om̃s recti corde Et meo głamini õs
qui intellexistis rectum esse. illi subdi:

Expanded text:
aetamini in Domino, et exsultate, justi: laetamini, et exsultate, justi, non in vobis, sed in Domino. Et gloriamini, omnes recti corde: et in eo gloriamini omnes, qui intellexistis rectum esse illi subdi
Abbreviated transcription (Latin):
nax aurificis ẽ: si tam̃ aurum sis & ñ
palea: ut sordib careas: ñ incinerẽ con¬
qm̃ ueritatem requiret dñs. & retribu¬
et his qui habundanter faciunt suꝑ¬
biam: S quando retribuet: Osi mͦ re¬
tribueret: mͦ eos uolebam uidere hu¬
miliatos atꝙ ꝓstratos: Audite qđ seqͥt᷑
Uirilit̃ agite: Nolite lassas manus intri¬
bulationib dimittere: non nutent ge¬
nua ur̃a: Uirilit agite & confortetũr
cor ur̃m Adꝑpetienda et toleranda oĩa
mala huius seculi: confortet᷑ cor ur̃m:
Sed qui sunt quib hȩc dicit ꝓpħa: ui¬
rilit̃ agite & confortetur ror ur̃m om̃s:¬
unquid his qui diligunt mundum:
Non S quib dicit: Audite: Om̃s qui
gentie ipsus dauid: intelligentiȩ qua in¬
telligitur non meritis operum. sed gr̃a
dei hominem liberari. con¬
fitentem peccata sua:¬

Expanded text:
nax aurificis est si tamen aurum sis, et non palea, ut sordibus careas, non in cinerem conm veritatem requiret Dominus, et retribuet his qui abundanter faciunt superbiam. Sed quando retribuet? O si modo retribueret! modo eos volebam videre humiliatos atque prostratos. Audite quid sequitur: Viriliter agite. Nolite lassas manus in tribulationibus dimittere, non nutent genua vestra. Viriliter agite, et confortetur cor vestrum: ad perpetienda et toleranda omnia mala hujus saeculi confortetur cor vestrum. Sed qui sunt quibus haec dicit Propheta: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum? numquid his qui diligunt mundum? Non. Sed quibus dicit, audite: Omnes qui  Ipsi David intelligentiae, qua intelligitur non meritis operum, sed gratia Dei hominem liberari, confitentem peccata sua
Abbreviated transcription (Latin):
sicut equus et mulus: quib non est in¬
tellectus. Ideo se ipsi regere uolunt::
Et uox prophe: Inchamo et freno ma¬
xillas eoꝵ constringe: Ergo fac illis ds̃
qͦd fit equo et mulo: ut pęnis eos cogas
ferre regimen tuum qui non ꝓpinqͣnt
adte: Multum flagellatur: qui ñ con
fitens deo peccata sua. se ipsũ sͥ rectorẽ
cumdabit: Qui autem sꝑat indño.⁊

Expanded text:
sicut equus et mulus, quibus non est intellectus. Ideo seipsi regere volunt. Et vox Prophetae: In freno et camo maxillas eorum constringe. Ergo fac illis Deus, quod fit equo et mulo, ut poenis eos cogas ferre regimen tuum, qui non propinquant ad te. fitens Deo peccata sua, seipsum sibi rectorem cumdabit
Abbreviated transcription (Latin):
cui: s aduersum me iniusticiam meã
Et turemisisti impietatem
cordis mei. audiens uocem confessions
adte orabit omnis sc̃s: Non enim me¬
ritis suis scĩ erunt: s in oportunitate
temporis: hoc ẽ. in aduentu euis qui
nos apeccatis redemit: Ueruntamen
indiluiuo aquarum multarum: ad
eũ non adpropinquabunt: Ueruntũ
nemo arbitret᷑ cum repente finis ue¬
nerit sic̃ in dieb noe. remanere confs¬
sionis locũ: ꝑquem ꝓpinquetur add
apressura peccatoꝵ. quȩ circum dedis
cor meũ Exultatio mea redime mẽ
acircumdantib me Inte mͥ ẽ. gau¬
dium: redime me abea tristicia qͣm
mͥ peccata mea faciunt:¬

Expanded text:
adversum me injustitiam meam sisti impietatem cordis mei: audiens vocem confessionis ad te orabit omnis sanctus. Non enim meritis suis sancti erunt, sed opportunitate temporis, hoc est in adventu ejus qui nos a peccatis redemit. Verumtamen in diluvio aquarum multarum, ad eum non appropinquabunt: verumtamen nemo arbitretur, cum repente finis venerit, sicut in diebus Noe, remanere confessionis locum, per quam propinquetur ad Da pressura peccatorum, quae circumdedit cor meum. Exsultatio mea, redime me a circumdantibus me: in te mihi est gaudium, redime me ab ea tristitia, quam mihi peccata mea faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
tis: Qm̃ tacui inueterauerunt ossa
mea Sm̃ non ꝓtuli ore confessionem
adsalutem: omis firmitas mea ininfir¬
mitate consenuit: Aclamando me to¬
ta die cum essem impius atq blasphe¬
mus: clamando contra dđm. quasi de¬
fendens & excusans peccata mea: Cm̃
conuersus sum inerumpna: dum con¬
figeretur spina: Miser factus sum co¬
gnoscendo miseriam meam: conpunc¬
tus mala conscientia: Pecca¬

Expanded text:
iam tacui, inveteraverunt ossa mea: quoniam non protuli ore confessionem ad salutem , omnis firmitas mea in infirmitate consenuit. A clamando me tota die: cum essem impius atque blasphemus, clamando contra Deum, quasi defendens et excusans peccata mea. 4. Conversus sum in aerumna mea, dum configeretur spina. Miser factus sum cognoscendo miseriam meam, compunctus mala conscientia. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ sp̃uat. Si aũt aliqua hic differen¬
tia consideranda ẽ: cantabo corde: psallã
qđ apud homines innocescit: qd ñ illis
uid sit infinem: ñ est sepius re¬
pecendum. finis enim legis xp̃c
dicit. Illi credimus. quando incipimus
uiam bonã ingredi: ipsum uidebimus
cum ꝑuenerimus: ⁊ ideo ipse finis
ixit insipiens incorde suo: no
est ds̃. Nec ipsienim sacrilegie
detestandi quidam philosophi.
qui ꝑuersa &e falsa de dõ sentuil
ausi sunt dicere: non ẽ ds̃. Idõ gͣ dic̃ in
corde suo:quia nemo audet dicere: etiã

Expanded text:
animae spiritualis. Si autem aliqua hic differenanimae spiritualis. Si autem aliqua hic differentia consideranda est. Cantabo corde, Psallam quod apud homines innotescit: quod non illi, sed uid sit in finem, non est saepius repetendum. Finis enim Legis Chrisdicit. Illi credimus, quando incipimus viam bonam ingredi; ipsum videbimus, cum pervenerimus: et ideo ipse finis. 2. Dixit imprudens in corde suo: Non est Deus. Nec ipsi enim sacrilegi et detestandi quidam philosophi, qui perversa et falsa de Deo sentiunt, ausi sunt dicere, Non est Deus: ideo ergo, Dixit in corde su
Abbreviated transcription (Latin):
me. dñe ds̃ m̃s. Respice. refertur ad id qd
dictum ẽ: usqueqͦ auertis faciem tuam a
me. Exaudi. refertur ad id qd dictum est:
usqueqͦ obliuisceris me infinẽ. Illumi¬
na ocłos meos: neumꝗͣ obdormiam in mor¬
de. Ocdos cordis oportet intelligi: ne de¬
lectabili defectu peccati claudantur. Ne
aduersus eum. Diaboli insultatio. me¬
tuenda ẽ. Quitribulant me. exultabt̃
simotus fuero: diabls & angłi eius: qui
ñ exultauer̃ deuuo iusto iob cum eum
tribularent: quia non ẽ motus: id ẽ de sta¬
Iricordia tua sꝑaui: quia id ipsum qd nõ
mouetur hõ . & fixus in dño ꝑmanet.
ñ sͥ debet tr ibuere: necum se głatur ñ
ẽẽ motum: ipsa suꝑbia moueatur. Exul¬
tabit cormeum in salutari tuo: in xp̃o
insapientia dĩ. Cantabodño qui bona
tribuit mͥ: bona spũalia⁊ ñ ad humanũ
diem ꝑtinentia Et psallam nomini dm̃
altissimi: id est cum gaudio gr̃as ago: &
ordinatissime utor corprẽ: qd est cantus

Expanded text:
me, Domine Deus meus. Respice, refertur ad id quod dictum est, Usquequo avertis faciem tuam a me? Exaudi, refertur ad id quod dictum est, Usquequo oblivisceris me in finem? Illumina oculos meos, ne unquam obdormiam in morte. Oculos cordis oportet intelligi, ne delectabili defectu peccati claudantur. 5. meus: Praevalui adversus eum. Diaboli insultatio metuenda est. Qui tribulant me exsultabunt, si motus fuero. Diabolus et angeli ejus: qui non exsultaverunt de justo viro Job, cum eum tribularent; quia non est motus Job I, misericordia speravi. Quia idipsum quod non movetur homo et fixus in Domino permanet, non sibi debet tribuere, ne cum se gloriatur non esse motum, ipsa superbia moveatur. Exsultabit cor meum in salutari tuo: in Christo, in Sapientia Dei. Cantabo Domino qui bona tribuit mihi: bona spiritualia, non ad humanum diem pertinentia. Et psallam nomini Domini altissimi: id est, cum gaudio gratias ago, et ordinatissime utor corpore, qui est cantus
Abbreviated transcription (Latin):
septuplum: ꝑ timorem dĩ⁊ ꝑ piecatem:
ꝑscientiam ⁊ ꝑforditudinem ⁊ ꝑc̃silium:
ꝑ intellectum: ꝑ sapientiam. Nam uni
sunt cẽ beatitudinis gradus. quos iri
codem sermone quẽ habuit in montedo¬
minus exequitur catamatħm : bcadipau¬
ꝑes sp̃u : beati mides ⁊ beati lugentes:
beati qui esurunt & sitiunt usticiã ⁊ be¬
ati miscđes: beati mundi cordes: beati
pacifici. De quib sententiis sepdem: to¬
tum illum sermonem ꝓlixum. P duc̾tũ eẽ.
animaduti potest. Namoctaua uͥ dictũ
est. beati qui ꝑsecutionem patiuntur ꝓpt̃
iusticiam: ipsum ignem significat. qͦ
septemplicit᷑ ꝓbatur argentum. Quiser¬
mo cum derminatus ẽẽt: dictum ẽ. Erat
enim docens eos tanquam podestatemha¬
bens. ñ tanquam scribȩ corum : qd ꝑtinet

Expanded text:
septuplum: per timorem Dei, per pietatem, septuplum: per timorem Dei, per pietatem, per scientiam, per fortitudinem, per consilium, per intellectum, per sapientiam . Nam septem sunt etiam beatitudinis gradus, quos in eodem sermone quem habuit in monte Dominus exsequitur κατὰ Matthaeum: Beati pauperes spiritu, beati mites, beati lugentes, beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, beati misericordes, beati mundo corde, beati pacifici : de quibus sententiis septem totum illum sermonem prolixum dictum esse animadverti potest; nam octava, ubi dictum est, Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, ipsum ignem significat, quo septempliciter probatur argentum. Qui sermo cum terminatus esset, dictum est, Erat enim docens eos tanquam potestatem habens, non tanquam S
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑbi hẏpocritȩ significantur. in sermo¬
popłm suum ipse dñs ineugłio miseratꝰ
ẽ. qd rectorem ñ haberet. cuibene posset ob¬
temꝑare. Unde cẽ dictum ẽ in eugło. Mes¬
sis multa: oꝑarii autem pauci. Hoc autẽ
de ꝑsona dĩ patͥs accipiendum: qui ꝓpt̃
inopes et pauꝑes. idẽ inopia & pauper¬
tate bonorũ spualium egentes. filiũ suũ
dignatus ẽ mittere. Inde audem incipit
regnum celorum Ponam in salutari.
Non dixit quid ponat: sed in salutari in
derunt ocłi mei salutare tuum : & ideo
intelligitur in ipso posuisse: qd ad miscriã
inopum auferendam. & consolandum ge¬
mitum pauꝑm.ꝑtinet. Fiducialit̾ agã
ineo scđm illud incuglio: erat enim do¬
cens eos tanquam potestatem habens: ñ
domini: eloquia casta. Casta dic̃: sinc cor¬
ruptione simulationis. Multienim p̃¬
dicant ueritatem ñ caste: quia uendũt
illam p̃cio commoditatum huius scłi
natum t̃re. Ipsa eloquia dñi: ꝑ tribula¬
tiones ꝓbata peccatorum. Purgatum

Expanded text:
erbi hypocritae significantur, in sermopopulum suum ipse Dominus in Evangelio miseratus est, quod rectorem non haberet, cum bene posset obtemperare. Unde etiam dictum est in Evangelio: Messis multa, operarii autem pauci . Hoc autem ex persona Dei Patris accipiendum est, qui propter inopes et pauperes, id est inopia et paupertate bonorum spiritualium egentes, Filium suum dignatus est mittere; inde autem incipit regnum coelorum . Ponam in salutari. Non dixit quid ponat; sed in salutari, in viderunt oculi mei salutare tuum : et ideo intelligitur in illo posuisse quod ad miseriam inopum auferendam et consolandum gemitum pauperum pertinet. Fiducialiter agam in eo; secundum illud in Evangelio: Erat enim docens eos tanquam potestatem habens, non Domini, eloquia casta: casta dicit, sine corruptione simulationis. Multi enim praedicant veritatem non caste, quia vendunt illam pretio commoditatum hujus saecunatum terrae. Ipsa eloquia Domini per tribulationes probata peccatoribus. Purgatum
Abbreviated transcription (Latin):
dest hoc ipsum qͦd ñ ex audies. ñ adinsipi¬
entiam michi: sed adintellectum. Qd
ẽ adintellectum ñ exaudies: Ideo me non
exaudies adtemporalia: ut intelligã ate
desideranda sempiterna: Non gͥ relinquit
ds̃. Etcum uidetur relinquere. tollit quod
male desiderasti: & docet q̃d bene debeas
darent nullamq intempore isto mortali¬
tatis nr̃ȩ tͥbulationem nullas pressuras.
angustiasq pateremur: ñ diceremus nisi
ista eẽ summa bona. quȩ prestat ds̃ seruis
suis: & maiora abillo ñ desideraremus.
deo autem huic uitȩ male dulci miscet
amaritudines. tbulationes: ut alia quȩ
salubreter dulcis ẽ. requratur. Hoc est
mintellectum filiis chore Deniq audiam̃

Expanded text:
d est, hoc ipsum quod non exaudies, non ad insipid est, hoc ipsum quod non exaudies, non ad insipientiam mihi, sed ad intellectum. Quid est, ad intellectum non exaudies? id est, me non exaudies ad temporalia, ut intelligam a te desideranda sempiterna. Non ergo relinquit Deus, et cum videtur relinquere, tollit quod male desiderasti, et docet quid debeas bene darent, nullamque in tempore isto mortalitatis nostrae tribulationem, nullas pressuras angustiasque pateremur; non diceremus nisi ista esse summa bona quae praestat Deus servis suis, et majora ab illo non desideraremus. Ideo autem huic vitae male dulci miscet amaritudines tribulationum, ut alia quae salubriter dulcis est, requiratur; hoc est, In intellectum filiis Core. Denique audiam
Abbreviated transcription (Latin):
regno: mirantib omib qđ sepe apaucis
multi uicti esent. Hoc gͦ ingemitu con¬
fessionis incipit cantare in hoc psalmo:
Nonfiustra enim ista facta sunt: nͥ ut in¬
celligatur qͣre facta sint Proinde qͥa fac¬
ta sunt manifestum ẽ: qͣre autẽ sinit facta
altius querendum ẽ. Ideo titulus ñ habet
re. Iĩtellectum filiis chore. hoc et inillo p̃so
ẽ. cuiꝰ primum uersum ipse dñs decruce
dix̃. Ds̃ m̃s. d̃s m̃s respice me. q̃re me dere¬
liquisti: Transfigurans enum nos in id
qͦd dicebat. et incorpus suũ: quia et nos
sumꝰ corpus eius. ille caput nr̃m: uocem
decruce ñ dirit suam. s nrãm Non enum
umquam eũ dereliquit ds̃: nec ipse apa
sequitur ibi. longe asalute mea uerba de¬
lictorum meoꝵ et ostendit exquoꝵ ꝑso¬
na hoc dixerit: Nonenim in ipso delictũ
potuit inueniri: Clamabo inquit adte
nocte sub auditur utiq & non exaudies:
s addidit. & non adinsipientiam michi:¬

Expanded text:
regno, mirantibus omnibus quod saepe a paucis regno, mirantibus omnibus quod saepe a paucis multi victi essent. Hoc ergo in gemitu confessionis incipit cantari in psalmo isto. Non frustra enim ista facta sunt, nisi ut intelligatur quare facta sint. Proinde quia facta sunt, manifestum est: quare sint facta, altius quaerendum est. Ideo titulus non habet ntellectum filiis Core. Hoc et in illo psalmo est, cujus primum versum ipse Dominus de cruce dixit: Deus meus, Deus meus, respice in me, quare me dereliquisti? Transfigurans enim nos in id quod dicebat, et in corpus suum quia et nos sumus corpus ejus, ille caput nostrum, vocem de cruce non dixit suam, sed nostram. Non enim unquam eum dereliquit Deus, nec ipse a Patti? Nam sequitur ibi: Longe a salute mea verba delictorum meorum. Et ostendit ex quorum persona hoc dixerit; non enim in ipso delictum potuit inveniri. Clamabo ad te, inquixaudies; et nocte, subauditur utique, et non exaudies; sed addidit: et non ad insipientiam mihi , i
Abbreviated transcription (Latin):
homines ꝓpt̃me: Hinc gͦ uox: ꝓpt̃ te mor¬
tificamur tota die: Est autẽ magne consi
derationis. et magne ꝓfunditatis consiliũ
di: quid causȩ fuerit ut cum patres nr̃os.
patriarchas. et totum illũ populũ istahel
eduxerit inmanu fortissima de egypto.
et ꝑsequentes inimicos eoꝵ in mari demer¬
serit duxeritq ꝑcontradicentes gentes. de¬
bellatisq hostib interra ꝓmissionis po¬
suerit. uictoriasq magnas expaucitate
suoꝵ inmagna inimicoꝵ multitudine
fecerit: postea placuerit ei qͣsi auertere se
appło suo. ut stragem occisionis ⁊ mortis
paterentur sci eius. et nemo resisteret. ne¬
mo defenderet. nemo ꝓhiberet. qͣsi auerte
faciem suã agemitib eoꝵ quasi oblitus sit
eos. qͣsi non ipse sit ds̃. qui inmanu ua¬
lida et brachio excelso. euidentissimaq
potentia patres nrõs. id: illum popłm
sic̃ dixi abegypto liberatum. uictis pul¬
sisꝙ deterra sua gentib. constituerit in

Expanded text:
homines, propter me. Hinc ergo vox, Propter te morhomines, propter me. Hinc ergo vox, Propter te mortificamderationis et magnae profunditatis consilium Dei, quid causae fuerit ut cum patres nostros Patriarchas, et totum illum populum Israel eduxerit in manu fortissima de Aegypto, et persequentes inimicos eorum in mari demerserit, duxeritque per contradicentes gentes, debellatisque hostibus in terram promissionis posuerit, victoriasque magnas ex paucitate suorum in magna inimicorum multitudine fecerit: postea placuerit ei quasi avertere se a populo suo, ut stragem occisionis et mortis paterentur sancti ejus, et nemo resisteret, nemo defenderet, nemo prohiberet; quasi averterit faciem suam a gemitibus corum, quasi oblitus sit eos, quasi ipse non sit Deus, qui in manu valida et brachio excelso evidentissima potentia patres nostros, id est illum populum, sicut dixi, ab Aegypto liberatum, victis pulsisque de terra sua gentibus constituerit in
Abbreviated transcription (Latin):
subire pronobis mortem: Amen
Salmus iste filiis chore dicit᷑
sicut eius citulus prefert: In¬
terpretatur autem chore cal
cifixum: Ergo clarum ẽ q̃d filiis passio¬
ms eius cantetur hic psalmus: Habemus au¬
tem hinc euidentissimum & firmissimum
testimoniũ apłi pauli: qͥa cũ in ꝑsecutionib
gentilium laboraret ȩccłia: hinc sumpsit u̾¬
sum. quem interponeret ad erhortationem
& consolationem patientie: Hic enim dictũ
ẽ: qͦd ille inepła sua posuit. Propter te morti¬
ficamur tota die: deputati sumus uelut oueˢ
occisionis. Uocem gͦ martyrum audiamꝰ in
psalmo: & uor martyrum uidete quãbonã
causam habeat cũ dicit ꝓpter te: Nam & do¬
minus ideo addidit ꝓpt̃ iusticiã. cum diceret
beati qͥ ꝑsecutionem patiuntur ꝓpt̃ iusticiã:
ne quisquam ꝑsecutionem patiens. ex ipsa
pena quereret głam. non bonam habens
causam: & hinc exhortatus suos. ait Beati
eritis: cũ uob̃ illa et illa dicerint. uł fecerint

Expanded text:
subire pro nobis mortem. Amen. almus iste filiis Core dicitur, sicut ejus titulus praefert. Interpretatur autem Core Calcifixum . Ergo clarum est, quod filiis passionis ejus cantetur hic psalmus. Habemus autem hinc evidentissimum et firmissimum testimonium apostoli Pauli: quia tum cum in persecutionibus Gentilium laboraret Ecclesia, hinc sumpsit versum, quem interponeret ad exhortationem et consolationem patientiae. Hic enim dictum est, quod ille in Epistola sua posuit: Propter te mortificamur tota die, deputati sumus velut oves occisionis . Vocem ergo martyrum audiamus in Psalmo: et vox martyrum videte quam bonam causam habeat, cum dicit, Propter te. Nam et Dominus ideo addidit, propter justitiam, cum diceret: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam : ne quisquam persecutionem patiens, ex ipsa poena quaereret gloriam, non bonam habens causam. Et hinc exhortatus suos ait, Beati eritis cum vobis illa et illa fecerint vel dixerint
Abbreviated transcription (Latin):
tegebant uirtutẽ ipsius Uutus enim
inbarba intelligitur Sahue gͥ decur¬
rentes suꝑ barbam quid sunt. nͥ u̾ba
infirma uirtutem eius tegentia: Intel¬
lexit ut arbitror scĩtas ur̃a titulum
psalmi huius Siuelimus iam expo¬
quȩ audistis labant᷑ de cordib ur̃is.

Expanded text:
tegebant virtutem ipsius. Virtus enim tegebant virtutem ipsius. Virtus enim in barba intelligitur. Salivae igitur decurrentes super barbam ejus, quid sunt, nisi verba infirma virtutem ejus tegentia? Intellexit, ut arbitror, Sanctitas Vestra titulum psalmi hujus. Si velimus jam Psalquae audistis labantur de cordibu
Abbreviated transcription (Latin):
Dilectissimi filii dei sumus: et nondũ
apparuit qͦd erimus Scumꝰ qm̃ cum
apparuerit simi les ei erimꝰ: qm ui
debimus eum sicuti ẽ:. Uidebimus
quando: Cum ista transierint. Audi
etiam paulũ apłm: Uidemus nunc
ꝑspeculum inenigmate: tunc autem
facie ad faciem: Ante quam ergo ui¬
deamus facie ad faciem uerbũ qđ uidẽt
angl̃i. opus nobis ẽ adhuc ostiis portȩ
adquȩ procidit dñs humilians se
usq ad mortem: Quid ẽ qͥa saliuȩ
decurebant suꝑ barbam eius: In
hoceñ inmutauit uultũ suũ coram
abimelech uł achis: et dimisit eum &
abiit: Non ucelligentes dimisit. Ad
qͦs discessit: Ad gentes Ergo nos intel¬
ligamus qͦd ipsi ñ potuerunt Decurre¬
bant suꝑ barbã dauid saliuȩ. Quid s̃
saliuȩ:Quasi uerba infantilia Saliue
enim currunt in infantibus: Nonne
erant tanquã infantilia uerba: man¬
ducate carnem meam. et bibite sanqui¬
nem meum: S ista infantilia uerba

Expanded text:
Dilectissimi, filii dei sumus, et nondum Dilectissimi, filii dei sumus, et nondum apparuit, quid erimus. Scimus, quia, cum apparueritvidebimus eum sicuti est . Videbimus: quando? Cum ista transierint. Audi etiam Paulum apostolum: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Antequam ergo videamus facie ad faciem Verbum, quod vident Angeli, opus nobis est adhuc ostiis portae, ad quae procidit Dominus, humilians se usque ad mortem. 11. Quid est quod salivae decurrebant super barbam ejus? In hoc enim immutavit vultum suum coram Abimelech, vel Achis, et dimisit eum, et abiit. Non intelligentes dimisit. Ad quos abiit? Ad Gentes. Ergo nos intelligamus quod ipsi non potuerunt. Decurrebant super barbam David salivae: quid sunt salivae? Quasi verba infantilia: salivae enim currunt infantibus. Nonne erant tanquam infantilia verba: Manducate carnem meam, et bibite sanguinem meum? Sed ista infantilia verba
Abbreviated transcription (Latin):
corda mortalium. hoc ẽ Tympanitabat
ad ostia ciuitatis: et efferebatur inia¬
nibus suis Hoc uero fĩs quomͦ posse
fieri in homine. quis intelligat: Quis
enim portatur manib suis: Manib
aliorum potest portari homo. manibꝰ
sius nemo portatur: Quomͦ intelli¬
gatur impso dauid scđm litterã non in¬
uenimus: inxp̃o autẽ inuenimus. fere¬
batur enim xp̃c inmanib siuis: quan¬
do cõmendans ipsum corpus suũ ait.
hoc ẽ corpus meũ ferebat enim illud
corpus inmanib sius. Ipsa ẽ humili¬
tur fr̃s. ut uiuamus. ud÷ humilitatẽ
er unitemur: ut ꝑcutiamus goliam:
et tenentes xp̃m uincamus suꝑbiam:
Procidebat enĩ ad ostia porte. Quid est
ꝓcidebat: Adhumilitatẽ se ipsũ dei¬
ciebat: Puid. ẽ adostia portȩ: Initiũ
fidei: quo salui efficimur: Nemo enĩ
incipit nͥ abinuo fidei: sicut dicitur
incanticis canticorum: uenies et per¬
transies: Abinicio fidei uenturi sumꝰ
facie adfaciem: sicut scriptum est.

Expanded text:
corda mortalium, hoc est, tympanizabat corda mortalium, hoc est, tympanizabat ad ostia civitatis. 10. Et ferebatur in manibus suis. Hoc vero, fratres, quomfieri in homine quis intelliget? Quis enim portatur in manibus suis? Manibus aliorum potest portari homo, manibus suis nemo portatur. Quomodo intelligatur in ipso David secundum litteram non invenimus; in Christo autem invenimus. Ferebatur enim Christus in manibus suis quando commendans ipsum corpus suum, ait: Hoc est corpus meum. Ferebatur illud corpus in manibus suis, ipsa est humilitur, fratres, ut vivamus, id est humilitatem ejus imitemur: ut percutiamus Goliam, et tenentes Christum vincamus superbiam. Procidebat enim ad ostia portae. Quid est, Procidebat? Ad humilitatem se ipse dejiciebat. Quid est, ad ostia portae? Ad initium fidei, quo salvi efficimur. Nemo enim incipit nisi ab initio fidei, sicut dicitur in canticis canticorum: Venies et pertransies ab initio fidei. Venturi sumus facie ad faciem, sicut scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
diri sunt. et sine affectu Reprehendẽs
enum quosdam ait. Sine affectu sine
misccłia Ubi ẽ affectus: ibi. miscłia:
Ubi miscłia est: Miseratus ẽ nos desuꝑ
Nam si exinanire se nollet. manens inea
forma inqua ȩqualis erat patri sempi
ternus. in morte remansissemus: Sed
ut nos demorte sempiterna liberaret. qͦ
nos peccatum suꝑbiȩ ꝑduxerat: hu¬
miliauit se factus subditus usq ad mort̃
mortẽ autẽ crucis. Ergo affectabat. qͥa ꝑueñ
usq admortẽ crucis. Et qm qͥ crucifigit᷑ i ligno
inligno extendit᷑: dictum ẽ. typanuabat:
idest cruicifigebatur. ligno extendebatur.
Affectabat id: affectum innos habebat.
ut animam suã poneret ꝓouib suis.
Tympanrabat Quomͦ. Adostia ciuuita¬
tis Ostium nob̃ ẽ qđ aꝑttur: ut creda¬
mꝰ in dm̃ Clauseramus ostia contra xͦ
habebamus homines aduersꝰ uitam
eternam. nec poteramus uidere uer¬
bum quod uident angłi: cruce apiebat

Expanded text:
duri sunt et sine affectu. Reprehendens duri sunt et sine affectu. Reprehendens enim quosdam, ait: Sine affectu, sine misericordia . Ubi est affectus, ibi misericordia. Ubi misericordia est? Miseratus est nos desuper. Nam si exinanire se nollet, manens in ea forma in qua aequalis erat Patri sempiternus, semper nos in morte remansissemus: sed ut nos de morte sempiterna liberaret, quo nos peccatum superbiae perduxerat, humiliavit se, factus subditus usque ad mortem, mortem autem crucis. Ergo affectavit, quia pervenit usque ad mortem crucis. Et quoniam qui crucifigiin ligno extenditur: dictum est, et tympanizabat, id est crucifigebatur, in ligno extendebatur. Affectabat, id est, affectum in nos habebat, ut animam suam poneret pro ovibus suis . Tympanizabat. Quomodo? Ad ostia civitatis. Ostium nobis est quod aperitur, ut credamus in Deum. Clauseramus ostia contra Chrhabebamus homines adversus vitam aeternam, nec poteramus videre Verbum quod vident Angeli, cruce aperiebat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcidebat adostium porte Non sine cau¬
sa dictum ẽ: et saliue decurrebant suꝑ
barbam eius Non frustra dicta sunt
Mercede intelligentiȩ: diuturnus sermo
onerosus esse non debet: Nostis fr̃s. iu¬
deos ipsos coram quib ille mutauit
uultum suum. et dimisit eos et abiit:
hodie uacare:. Si illi ꝗxp̃m amiserũt qͦs
dimisit etabiit habẽt in anem uaeatio¬
nem: nos habemus fructuosam uacationẽ.
ut intelligamus xp̃m qui illos dimisit &
uenit adnos. Omĩa non frustra factas.
et inillo furore dauid. qͦd dicitur affec¬
tabat et tẏmpanirabat adostia ciuitatis
et ferebatur inmanib suis: et ꝓcidebat
adostium portȩ et saliuȩ decurrebant
suꝑ barbam eius Affectabat ule Quid
ẽ affectabat: Affectum habebat. Quio
ẽ affectum habere: Quia compassus ẽ
infirmitatib nris Et ideo uoluit ipsã
carnem suscipe: inqua morte occidere¬
tur Compassus ergo nobis: affectasse
dictus ẽ: Ideo reprehendit apls eos qui

Expanded text:
cidebat ad ostia portae: non sine causa dictum est, Et salivae decurrebant super barbam ejus: non frustra dicta sunt. Mercede intelligentiae diuturnus sermo onerosus esse non debet. Nostis, fratres, Judaeos ipsos, coram quibus ille mutavit vultum suum, et dimisit eos, et abiit, hodie vacare. Si illi qui Christum amiserunt, quos dimisit, et abiit, habent inanem vacationem; nos habemus fructuosam vacationem, ut intelligamus Christum qui illos dimisit, et venit ad nos. Omnia non frustra facta sunt, et in illo furore David, quod dicitur affectabat, et tympanizabat ad ostia civitatis, et ferebatur in manibus suis, et procidebat ad ostia portae, super barbam ejus. Affectabat ille: quid est, affectabat? Affectum habebat. Quid est affectum habere? Quia compassus est infirmitatibus nostris: et ideo voluit ipsam carnem suscipere, in qua mortem occideret. Compassus ergo nobis, affectasse dictus est. Ideo reprehendit Apostolus eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
derentur et reuererent᷑ Ergo illis be
ne optauit: Sed quia duo sunt gene¬
ra eoꝵ qui iuncuntur. duob enĩ modis
iuncuntur: aut adhoc uincuntur ut
conuertantur ad xp̃m. aut adhoc iun¬
cuntur ut dampnent᷑ axp̃o: explicata
sunt et hic duo ipsa genera obscure qͥ¬
dem: s intellectorẽ desiderant: De his
qui conuertuntur accipe qd̃ dictũ ẽ.
trorsum: ñprecedant sed sequantur: ñ
dent consilium s accipiant: Nam petrꝰ

Expanded text:
derentur et revererentur. Avederentur et revererentur. Aveis optavit. Sed quia duo sunt genera eorum qui vincuntur: duobus enim modis vincuntur; aut ad hoc vincuntur ut convertantur ad Christum; aut ad hoc vincuntur ut damnentur a Christo: explicata sunt et hic duo ipsa genera, obscure quidem, sed intellectorem desiderant. De his qui convertuntur, accipe quod dictum est, Non praecedant, sed sequantur. Non dent consilium, sed accipiant. Nam Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
Ds enim qͥ diabolo ꝑmiserat. ut illa ꝑmis¬
sus tolleret. illũ seruũ suũ interuis ñ
deserebat: et adipsum diabolũ suꝑandũ
animã serui sui framcã sibi fecerat:. Qñ
tor instercore: Ibi uictus est adiabolo ꝑ
mulierẽ: hic uicit diabolum et mulie¬
rem: Locuta es inqͥt tanquã una ex in¬
sipientib mulierib: Si bona suscepimꝰ
demanu dñi: mala quare ñ sustinea¬
mus: Quam bene audierat: salus tua
ego sum: Confundantur et reuerean¬
tur: requirentes animam meã: Respi¬
ce adhomines: orate inquit ꝓinimicis
urĩs: Sed hic ꝓpħia ẽ: et quȩ figura op¬
tandi dicuntur. animo ꝓpħandi expli¬
cantur: Iuud fiat et illud fiat: nichil
ẽ aliud quam hoc et hoc futurum est:
Sic gͦ audite ꝑ ꝓpħiam Confundant᷑
et reuereantur: requirentes animam
antur: Confund entur et reuerebunt᷑
Tactum ẽ enim: Multi salubriter con¬
fusi sunt: multi reueriti aꝑsecutione. xͥ

Expanded text:
Deus enim qui diabolo permiserat ut illa Deus enim qui diabolo permiserat ut illa tolleret, illum servum suum interius non deseruerat, et ad ipsum diabolum superandum animam servi sui frameam sibi fecerat. Quanttor in stercore. Ibi victus est a diabolo per mulierem, hic vicit diabolum et mulierem. Locuta es, inquit, tanquam una ex insipientibus mulieribus. Si bona percepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus ? Quam bene audierat: Salus tua ego sum! 8. Confundantur et revereantur requirentes animam meam. Respice ad homines. Orate, inquit, pro inimicis vestris . Sed hic prophetia est. Et quae figura optandi dicuntur, animo prophetandi explicantur. Illud fiat et illud fiat, nihil est aliud quam hoc et hoc futurum est. Sic ergo audite prophetiam: Confundantur et revereantur quaerentes animam t, Confundentur et reverebuntur: factum est enim. Multi salubriter confusi sunt, multi reveriti a persecutione C
Abbreviated transcription (Latin):
Hec terrena ꝓmissa sunt: s tamen figu¬
rata: Fac aliquos sic ila acciꝑe quomͦ
ꝓmissa sunt: et uere multi sic accepe¬
runt: Nam data ẽ terra filiis isrł: da¬
tȩ sunt diuiciȩ: dati sunt filii. et ste¬
rilib et aniculis rogantib ddm. et de
illo solo sibi presumentib. et aliũ ad
iutorem sibi nec adista querentibus:
quȩ uocem dñi incorde audierunt. sa¬
lus tua ego sum: Si adeterna: quare
ñ adtemporalia: Ostendit hoc deus
incausa uiri illius scĩ iob: quia et ipse
diabolus auferendi hec non habet po¬
testatem: nͥ cum acceꝑit abilla summa
potestate: Inuidere potuit scõ iob noce
nunquid potuit: Accusare potuit
dampnare nunquid potuit: Nunqͥd
ualuit aliquid tollere: Nunquid ut
unguem: Nunqͥd uel capillũ ledere: nͥ
diceret dõ. mitte manũ tuã: Quid ẽ. mit¬
te manũ tuã: da potestatem: Accepit:
Ille temptauit: ille temptatus ẽ. Temp¬
tatus tam̃ uicit: temptator uictus est

Expanded text:
Haec terrena promissa sunt, sed tamen figuHaec terrena promissa sunt, sed tamen figurata. Fac aliquos sic illa accipere quomodo promissa sunt: et vere multi sic acceperunt. Nam data est terra filiis Israel, datae sunt divitiae, dati sunt filii et sterilibus et aniculis rogantibus Deum, et de ipso solo praesumentibus, et alium sibi adjutorem nec ad ista quaerentibus. Vocem Domini in corde audierunt: Salus tua ego sum. Si ad aeterna, quare non ad temporalia? Ostendit hoc Deus in causa viri illius sancti Job: quia et ipse diabolus auferendi haec non habet potestatem, nisi cum acceperit a summa illa potestate. Invidere potuit sancto, nocere numquid potuit? Accusare potuit, damnare numquid potuit? Numquid valuit aliquid tollere, numquid vel unguem, numquid vel capillum laedere, nisi Deo diceret, Mitte manum tuam ? Quid est, Mitte manum tuam? Da potestatem. Accepit. Ille tentavit, ille tentatus est. Tentatus tamen vicit, tentator victus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ostenderet d̃s adse ꝑtinere ista omĩa.
et insua eẽ potestate. ñ solum ȩterna q̃
infuturum ꝓmisit. uerum etiã tempo¬
ralia quȩ interra dat quib uoluerit &
quando uoluerit: oportunȩ sciens cui
det. cui non det. tanquam medicus me¬
dicamenta. sciens melius morbum egro¬
ti quam ipse egrotus: ut ergo ds̃ hoc
ostenderet. distribuit cempora ueteris
et noui testamenti: Inueteri testam̃to
ꝓmissiones sunt rerum terrenarũ: in
nouo autem regni cȩlorum: Pleraq s̃
precepta dm̃ colendi dm̃ et rec̾te uiuen¬
di: ipsa sunt et ibi et hic Sed quia pro¬
missio ibi alia uidetur alia hic: iuben¬
tis imꝑium et obȩdientia seruientis
cadem ẽ. s merces est quasi non eadẽ:
Et enu illis dictum ẽ. ut accipiatis ter¬
ram ꝓmissionis: ut in illa regnetis:
ut inimicos uros suꝑetis: ut abeis ñ
subiugemini: ut omnia uob̃ habun¬
dent in hac terra: ut filios procreetis:

Expanded text:
ut ostenderet Deus ad se pertinere ista omnia, ut ostenderet Deus ad se pertinere ista omnia, et in sua esse potestate, non solum aeterna quae in futurum promisit, verum etiam temporalia quae in terra dat quibus voluerit, et quando voluerit opportune, sciens cui det, cui non det, tanquam medicus medicamenta, sciens melius morbum aegroti quam ipse aegrotus: ut ergo Deus hoc ostenderet, distribuit tempora Veteris et Novi Testamenti. In Veteri Testamento promissiones sunt rerum terrenarum; in Novo autem, regni coelorum. Pleraque praecepta Deum colendi et recte vivendi, ipsa sunt et ibi et hic: sed quia promissio ibi alia videtur, alia hic; jubentis imperium et obedientia servientis eadem est, sed merces quasi non est eadem. Etenim illis dictum est, ut accipiatis terram promissionis, ut in illa regnetis, ut inimicos vestros superetis, ut ab eis non subjugemini, ut omnia vobis abundent in hac terra, ut filios procreetis .
Abbreviated transcription (Latin):
quia tota ista uita & omnia quib ute¬
ris inhac uita. sic tͥ debent ẽẽ tanquam
stabulum uiatori. ñtanquã domus ha¬
bitatori: memento ꝑegisse te aliquid:
restare aliquid: diuertisse te adrefectio¬
nem. non ad defectionem: Sunt qui di¬
cunt. ds̃ bonus. magnꝰ. sũm. ĩuisibilis. eter¬
nus. incorruptibilis. uitam eternã nob̃
daturus ẽ. et illam incorruptionẽ qͣm
inresurrectione ꝓmisit: ista uͦ scłaria.
et temporalia addemones ꝑtinent. et
ad potestates illas harum tenebrarũ.
Dicendo hȩc. quando amore implicant᷑
harum rerũ. dimittunt dm̃ quasi ad
quem ista ñ ꝑtineant: et querunt ne¬
fandis sacrificiis ac nescio quib reme¬
diis. aut nescio qua hominum illicita
ꝑfuasione ꝓuidere sibi qd temporale
ẽ: ueluti pecuniam. uxorẽ. filios: et si
qua sunt quȩ humanam uitã aut
consolantur transeuntẽ: aut impedi¬
unt ambulantem: Contra istã opini¬
onem diuina ꝓuidentia iugilante.

Expanded text:
quia tota ista vita, et omnia quibus utequia tota ista vita, et omnia quibus uteris in hac vita, sic tibi debent esse tanquam stabulum viatori, non tanquam domus habitatori. Memento peregisse te aliquid, restare aliquid: divertisse te ad refectionem, non ad defectionem. 7. Sunt qui dicunt: Deus bonus, magnus, summus, invisibilis, aeternus, incorruptibilis, vitam aeternam nobis daturus est, et illam incorruptionem quam in resurrectione promisit; ista vero saecularia et temporalia ad daemones pertinent, et ad potestates illas harum tenebrarum. Dicendo haec, quando amore implicantur harum rerum, dimittunt Deum, quasi ad quem ista non pertineant; et quaerunt nefandis sacrificiis, ac nescio quibus remediis, aut nescio qua hominum illicita persuasione, providere sibi quod temporale est, veluti pecuniam, uxorem, filios, et si qua sunt quae humanam vitam aut consolantur transeuntem, aut impediunt ambulantem. Contra istam opinionem divina providentia vigilante,
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ ñ requiram: preter dñm dm̃
meum: Decreatura salus mͥ sugge¬
ritur: abipso ẽ Et si leuo ocłos meos
inmontes. unde ueniat auxiliũ mᷤ
ñ tamen amontib: s auxiliũ meũ
acdño qui fecit cęlum et terrã: Inipsis tem¬
poralib angustiis ꝑhominem subuenit
ds̃: salus tua ipse est Pangłm subuenit:
salus tua ipse ẽ Omna illi subiecta st̃.
et adistam quidẽ uitã temporalẽ subue¬
nit. alii inde: alii inde Eternã uitam
non dat. nͥ de se Sed ecce tͥ in angustiis
constituto. ñ sub est qđ queris: sed ad est
quem queris: et illum quere qui de esse
minquam potest Subtrahitur qͦd dedit:
nunquid subtrahitur qui dedit: Reddã¬
tur que dederat: nunquid ipse sunt di¬
uicie cum reddita fuerint illa. et ñ ille
qui subtraxerat ꝓbando. et reddidit con¬
solando: Consolatur enĩ quando nobis
ista non desunt: consolatur tanquã in
uia: Sed et si nos intelligamus uiam.

Expanded text:
salutem non requiram, praeter Dominum Deum salutem non requiram, praeter Dominum Deum meum. De creatura mihi salus suggeritur; ab ipso est: et si levo oculos meos in montes, unde veniat auxilium mihi; non tamen a montibus, sed auxilium meum a Domino qui fecit coelum et terram . In ipsis temporalibus angustiis per hominem subvenit Deus; salus tua ipse est. Per angelum subvenit Deus; salus tua ipse est. Omnia illi subjecta sunt, et ad istam quidem vitam temporalem subvenit, alii inde, alii inde: aeternam vitam non dat nisi de se. Ecce in angustiis constituto non subest quod quaeris, sed adest quem quaeris. Et illum quaere qui deesse nunquam potest. Subtrahantur quae dedit; numquid subtrahitur qui dedit? Reddantur quae dederat; numquid ipsae sunt divitiae cum reddita fuerint illa, et non ille qui subtraxerat probando, et reddidit consolando? Consolatur enim quando nobis ista non desunt. Consolatur tanquam in via, sed si nos intelligamus viam:
Abbreviated transcription (Latin):
considerauerunt et conspexerunt me di¬
uiserunt sibi uestimenta mea. et super
uestem meam miserunt sortẽ. Iã omia
ista ante ocłos eoꝵ fiebant: et nemo erat
qui requireret animã eius: Inuocemꝰ
gͦ fr̃s ut dicat animȩ nr̃ȩ. salus tua ego
sum: et aꝑiat aures euis. ut audiat di¬
centem. salus tua ego sum: Dic̃ enim:
S quidam obsurdescunt: unde audiũt
potius ꝑsequentes inimicos intribula¬
tione constituti: Si aliquid de est. si
inangusto ẽ anima.ininopia dempo¬
ralium: querit auxilium plerumq
ademonib. abarrepticiis demonum:
uult consulere sortilegos querit ꝑsecutoreᷤ.
Illi hostes inuisibiles adierunt: intrauert̃.
expugnauerunt. captiuauerunt. uice¬
runt: dicendo. ñ ẽ. salus illi indeo eius:
Obsurduit contra uocẽ dicentis: salus
tua ego sum: Dic animȩ meȩ salus tua
ego sum: ut confundantur et reuere¬
antur requirentes animam meam:
Cui dicis tu. salus tua ego sum: Audiã
dicentem mͥ: salus tua ego sum: Aliã

Expanded text:
unt et conspexerunt me; diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem ? Jam omnia ista ante oculos eorum fiebant, et nemo erat qui requireret animam ejus. Invocemus ergo, fratres, ut dicat animae nostrae: Salus tua ego sum; et aperiat aures ejus, ut audiat dicentem: Salus tua ego sum. Dicit enim, sed quidam obsurdescunt: unde audiunt potius persequentes inimicos in tribulatione constituti. Si aliquid deest, si in angusto est anima, in inopia temporalium, quaerit auxilium plerumque a daemonibus, arreptitios daemonum vult consulere, sortilegos quaerit: persecutores illam hostes invisibiles adierunt, intraverunt, expugnaverunt, captivaverunt, vicerunt dicendo: Non est salus illi in Deo ejus. Obsurduit contra vocem dicentem: Salus tua ego sum. Dic animae meae: Salus tua ego sum, ut confundantur et revereantur requirentes animam meam, cui dicis tu: Salus tua ego sum. Audiam dicentem mihi: Salus tua ego sum. Aliam
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c Tympanizabat autem adostia
ciuitatis i Quȩ sunt ostia ciuitati
nͥ corda nr̃a que clauseramꝰ contͣ xp̃m
qui de tẏmpano crucis aꝑuit corda
mortalium: & ferebatur inmanibus
sius Quomodo ferebatur in manibus
suis: Quia cum cominendaret ipsum
corpus fuum et sanguinem suũ acce¬
pit inmanus suas qđ norunt fideles:
adostia ciuitatis: id: humiliabat si
nĩe Ostium enim portȩ: intaum fidei
ut cum credit ea quȩ ñ uidet mereatur ꝑ¬
frui. cum facie ad faciem uidere oeꝑit. Sic
se habet titulus psalmi. Breuit audiuii¬
mus Audiamus iam ipsa uerba affectã¬
tis: et tẏmpanitantis adostia ciuitatis.

Expanded text:
Christus. Tympanizabat autem ad ostia Christus. Tympanizabat autem ad ostia civitatis: quae sunt ostia civitatis, nisi corda nostra quae clauseramus contra Christum, qui de tympano crucis aperuit corda mortalium? Et ferebatur in manibus suis: quomodo ferebatur in manibus suis? Quia cum commendaret ipsum corpus suum et sanguinem suum, accepit in manus suas quod norunt fideles; ad ostia portae, hoc est, humiliabat se, nostrae. Ostium enim portae initium fidei, ut cum credit ea quae non videt, mereatur frui, cum facie ad faciem videre coeperit. Sic se habet titulus Psalmi; breviter audivimus: audiamus jam ipsa verba affectantis et tympanizantis ad portam civitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
nilo uerbo qͦd dicitur quomͦ ẽ. ignoran¬
tia significatur: ut uerbũ mirantis :
non agnoscentis intelligas Inisto autẽ
qͦd dicitur abimelech: reguũ iudeorũ
significatur Ex xp̃i enim ꝑsona pot̃
dici. patris mei regnum: quia pat̃ ipfi
scđm carnem dauid: et regnum dauid
erat ingente iudeoꝵ Coram regno gͦ
patris sui mutauit uultum suũ. etdi¬
misit eum et abiit: quia erat ibi sacri¬
ficium scđm ordinem a aron: et postea
ipse decorꝑe et sanguine suo institu¬
it sacrificium scđm ordinẽ melchisedech
Mutauit engo uultum suũ insacerdociũ:
et dimisit gentem iudeorum. et uenit
adgentes. Quid ẽ ergo affectabat: Affec¬
tu plenus erat. Quid enim tam plenũ
morte sempiterna liberaret. tempora¬
lem mortem cum tanta iniuria contu¬
meliasq suscepit: & tẏmpanirabat:
Quia tympanum ñ fit nͥ cum corium
inligno extenditur: tympanirabat da¬
uid: significans qͦd crucifigendus eẽt

Expanded text:
In illo verbo quod dicitur, Quomodo est, ignoranIn illo verbo quod dicitur, Quomodo est, ignorantia significatur, ut verbum mirantis et non agnoscentis intelligas: in isto autem quod dicitur Abimelech, regnum Judaeorum significatur. Ex Christi enim persona potest dici, Patris mei regnum; quia pater ipsius secundum carnem, David; et regnum David erat in gente Judaeorum. Coram regno ergo patris sui mutavit vultum suum, et dimisit eum, et abiit; quia erat ibi sacrificium secundum ordinem Aaron, et postea ipse de corpore et sanguine suo instituit sacrificium secundum ordinem Melchisedec. Mutavit ergo vultum suum in sacerdotio, et dimisit gentem Judaeorum, et venit ad Gentes. Quid est ergo, Affectabat? Affectu plenus erat. Quid enim tam plenum  sempiterna morte liberaret, temporalem mortem cum tanta injuria contumeliaque suscepit? Et tympanizabat: quia tympanum non fit nisi cum corium in ligno extenditur; et tympanizabat David significans quod crucifigendus esset