comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uel cȩtus iniqui iudelicet eorũq
auctor malignus sp̃s. quia effrena¬
ri adsolam ꝑpetrandȩ iniquitatis
licentiã appetunt: rectȩ penȩ suȩ
carcere constringuntur. E go autẽ.
qui iam ȩcemitatis tuȩ libertatem
defidero: cur adhuc meȩ carcere cor¬
rptionis premor: Qđ tamen. nec a
ustis supbȩ requiritur: quia amo¬
re uenitatis accensi infirmitatis suȩ
angustias transgredi ꝑfecte concu¬
piscunt: nec ab auctore iustorũ in¬
uiste clisponitur: quia electoꝵ suo¬
rum uota differens cruciat cruci¬
ans purgat: ut adꝑcipiendũ quod
desiderant quandoq melius exdi¬
latione conualescant. Electi autẽ
quousq abintima quiete diffe¬
runtur: adeor suũ redeunt: ibiq
acarns suȩ tumultib abscon si.
qͣdi amenissimũ secretum petuñ
sedineo sepe temptationis acule¬
os sentiunt: camis incentiua p¬
tiuntur: & ibi grauissimos labores in¬
ueniunt: ubi magnã requiem alabo¬

Expanded text:
vel cetus, iniqui videlicet, eorumque vel cetus, iniqui videlicet, eorumque auctor malignus spiritus, quia effrenari ad solam perpetrandae iniquitatis licentiam appetunt, recte poenae suae carcere constsringuntur. Ego autem, qui jam aeternitatis tuae libertatem desidero, cur adhuc meae carcere corruptionis premor? Quod tamen nec a justis superbe requiritur, quia, amore veritatis accensi, infirmitatis suae angustias transgredi perfecte concupiscunt; nec ab auctore justorum injuste disponitur, quia electorum suorum vota differens cruciat, crucians purgat, ut ad percipiendum quod desiderant quandoque melius ex dilatione convalescant. Electi autem quousque ab intima quiete differuntur, ad cor suum redeunt; ibique, a carnis suae tumultibus absconsi, quasi amoenissimum secretum petunt. Sed in eo saepe tentationis aculeos sentiunt, carnis incentiva patiuntur; et ibi gravissimos labores inveniunt, ubi magnam requiem a labo
Abbreviated transcription (Latin):
dena quia oꝑis effectũ ñinueniuis̃:
subcamali eorde deprimuntur.Cȩ¬
tus gͦ ac mare circumcdatione carce¬
cogitationũ uoluit: ut implere ma¬
la quȩ appetunt nequeant suꝑna¬
eos districtio angustat. Sc̃ĩ enĩ uiri
quomundiori corde celestiũ archa¬
na considerãt: eo auctis adhȩc co¬
tiche laborib anhelant Ibi enĩ iã
plene satiari desiderant: unde ad¬
mic parum aliquad contemplatio¬
nis ore ddegustant. ꝑfectȩ cupiunt
caris stimulũ subdere: nil incogi¬
tatione illicitum. de eius iã corrup¬
tione tolerare. Sed quia scriptũ
ẽ corpus qđ̃ corrumpit aggrauat
animã: et depnmit terrena inha¬
bitatio sensũ multa cogitantem:
intentione iam quidẽ ultia semet¬
ipsos eminent: sedtamen adhuc. in¬
fumitatis suȩ incertis motib sub¬
diti. eoruptionis se carcere clausoᷤ
dolent. Ait gͦ Hunquid mare sum
ego. autcecus: quia entum dedisti
me carcero: Ac si aꝑtȩ diceret. Mare

Expanded text:
deria, quia operis effectum non inveniunt, deria, quia operis effectum non inveniunt, sub carnali corde deprimuntur. Cetus ergo ac mare circumdatione premicogitationum volvit, ut implere mala quae appetunt nequeant, sueos districtio angustat Sancti autem viri, quo mundiori corde coelestium arcana considerant, auctis ad haec quotidie ardoribus anhelant: ibique jam plene satiari desiderant, unde adhuc parum aliquid ore contemplationis degustant. Perfecte cupiunt carnis stimulum subdere, nihil in cogitatione illicitum, de ejus jam corruptione tolerare. Sed quia scriptum est: « Corpus, quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem , intentione jam quidem ultra semetipsos eminent, sed tamen, adhuc infirmitatis suae incertis motibus subditi, corruptionis se carcere clausos dolent. Ait ergo: Nunquid mare sum ego, aut cetus, quia circumdedisti me carcere? Ac si aperte diceret: Mare
Abbreviated transcription (Latin):
stringitur: quia malignus sp̃s in
inferiorib deiectus. ne adcȩlestia
euolare p̃ualeat. penȩ suȩ pondẽ
coartatur: petro attestante: qͥ alõ
Os̃ angłis peccantib ñpeꝑcit: sed
rudentib inferni detractos intar¬
tarum tradidit iniudiciũ crucian
gitur: quia temptare bonos. qͣntũ
desiderat ꝓhibetur. Qarcere quoq
mare cucumdatur: quia carnali¬
um mentiũ tumida insanaq de¬
sidena. adperagenda mala quȩ ap¬
petunt. impossibilitatis sue angu¬
stia grauantur. Sepe enĩ dñan
meliorib concupiscunt: sedtamen
eis diuino iudicio. cuncta mirabi¬
liter disponente subt̾ra ti sunt.No¬
cere bonis elati desiderant: sedtam̃
fubiecti. abeis solatia sperant. Pro ex¬
plendis uoluptatib carnis. longe¬
uitatem uitȩ p̃sentis cupiunt: sed
tamen ab ea subcelertate rapiunt᷑
Dequib bene ꝑpsalmistã dicitur.
Eestatuit aqs. q̃si inutre. Aquȩ qͥppe
mutre sunt: eum lubrica eoꝵ desi¬

Expanded text:
stringitur, quia malignus spiritus, in stringitur, quia malignus spiritus, in inferioribus dejectus, ne ad coelestia evolare praevaleat, poenae suae pondere coarctatur, Petro attestante, qui ait: Deus angelis peccantibus non pepercit, sed rudentibus inferni detractos in tartarum tradigitur, quia tentare bonos, quantum desiderat, prohibetur. Carcere quoque mare circumdatur, quia carnalium mentium tumida insanaque desideria ad peragendum mala, quae appetunt, impossibilitatis suae angustia gravantur. Saepe enim dominari melioribus concupiscunt, sed tamen eis, divino judicio cuncta mirabiliter disponente, subtracti sunt. Nocere bonis, elati desiderant; et tamen subjecti, ab eis solatia sperant. Pro explendis voluptatibus carnis longaevitatem vitae praesentis cupiunt, sed tamen ab ea sub celeritate rapiuntur. De quibus bene per Psalmistam dicitur: Statuit aquas quasi in utre . Aquae quippe in utre sunt cum lubrica eorum desi
Abbreviated transcription (Latin):
amaritudine animȩ meȩ: Ac si aꝑ¬
dius insinuet: dicens. Intus. contra
me cũ cordis mei dolore eolloquor:
& foris. me auerbere iudicis abscon¬
do. S mens penitentiȩ pressa do
lorib. insemetipsa constringitur:
aiq acunctis delectationib carnis.
forti cogitatione separat᷑. Ad sum¬
ma ꝓficere appetit: & tamen adhuc
decorruptione corporis contradic¬
donem sentit. Unde aptȩ mox sub¬
ditur: Nunquid mare ego sum.
aut cȩtus: quia circum dedisti me
carcere: Q arrere homo circũdat᷑
quia plerunq et untutũ ꝓuectib
adalta exsurgere nititur: et tam̃
canis suȩ corruptione prepeditur.
dicens.Educ decarcere animam
meã: ad confitendũ nomini tuo.
Quid uͦ appellatione maris. nͥ cor¬
da carnaliũ. tumidis cogitationib
fluctuosa: Quid autẽ cȩci nomine.
nͥ antiquus hostis exprimitur:
qui. dũ mentes scłarium possiden¬
do penetrat. qͣsi ineoꝵ lubricas co¬
gitationes natat. Sed cȩtus caicere

Expanded text:
amaritudine animae meae. Ac si apamaritudine animae meae. Ac si apertius insinuet, dicens: Intus contra me cum cordis mei dolore colloquor, et foris me a verbere judicis abscondo. Sed mens poenitentiae doloribus pressa in semetipsa constringitur, atque a cunctis delectationibus caforti cogitatione separatur. Ad summa proficere appetit, et tamen adhuc de corruptione corporis contradictionem sentit. Unde et apte mox subditur: « Nunquid mare sum ego, aut cetus, quia circumdedisti me carcere? » Carcere homo circumdatur, quia plerumque et virtutum provectibus ad alta exsurgere nititur, et tamen carnis suae corruptione praepeditur. dicens: Educ de carcere animam meam, ad confitendum nomini tuo . Quid vero appellatione maris, nisi corda carnalium tumidis cogitationibus fluctuosa; 260 quid autem ceti nomine, nisi antiquus hostis exprimitur? Qui dum mentes saecularium possidendo penetrat, quasi in eorum lubrica cogitatione natat. Sed cetus carcere
Abbreviated transcription (Latin):
expiatus: qđ aflagelloꝵ dolorib ad
salutis gaudia miscłiȩ medicamen¬
do reductus ẽ qđ quibdã culpis &¬
si non grauib subditus. peccare cam̃
et interflagella non desinit: qđ pec¬
catorem suiũ suꝑna grã nec contemp¬
ta derelinqͥt. Cum gͥ afflictam men¬
tem modo ꝑreplicationẽ donoꝵ di
modo ꝑimꝓpena actionis suȩ. tan¬
ta seueritate inerepat: habet ineor¬
de iustorum. amaritudo animȩ ln¬
guã suã: quȩ tanto eis subtilius lo¬
quitu:. quanto &e intenius audĩ
Unde et nequaquã dicitur. fabulabor
mamaritudine animȩ mecͥ sed con-¬
fabulabor cũ amaritudine animȩ
meȩ: quia uis doloris. quȩ peccata
singula reputans. torpentem animũ¬
dum adlamenta excitat: qͣsi adeum
uerba confabulationis format. in
at: et ad sui iam custodiã sollicitior
exurgat. Dicat itaq uir iustus ex
uoce sua: et sõe eccłiȩ tẏpum tenens.
dicat exnĩa. Confabulabor eum

Expanded text:
expiatus, quod a flagellorum doloribus ad expiatus, quod a flagellorum doloribus ad salutis gaudia misericordiae medicamento reductus est, quod quibusdam culpis, etsi non gravibus subditus, peccare tamen et inter flagella non desinit, quod peccatorem superna gratia, nec contempta derelinquit. Cum igitur afflictam mentem modo per replicationem donorum Dei, modo per improba actionis suae tanta severitate increpat; habet in corde justorum amaritudo animae linguam suam: quae tanto ei subtilius loquitur, quanto et interius auditur. Unde et nequaquam din amaritudine animae meae, sed, Confabulabor cum amaritudine animae meae, quia vis doloris, quae peccata singula reputans, torpentem animum ad lamenta excitat, quasi ad eum verba confabulationis format, in at, et ad sui jam custodiam sollicitior exsurgat. Dicat itaque vir justus ex voce sua, et sanctae Ecclesiae typum tenens, dicat ex nostra: Confabulabor cum
Abbreviated transcription (Latin):
sepe qđ torpentes latuis flentibus.
subtilius innotescit: & affucta mens.
ccitius muenit malum qd fecerat
et nesciebat: eiq nxa sua uerius a¬
perit qͣntum aueritatis pace deui¬
auit: quia reatum suũ cuius secũ¬
ra ñmeminitꝰ hunc inse cõmota¬
deprehendit. Succrescens qui ppe
amantudo penitentiȩ. uerecundan¬
ti cordi importuinç ingerit illicia
quȩ commisit Disttum contia
hȩc. iudicem ostendit: supplicioꝵ mi¬
nas incucit: pauore animum fert:
pridore confundit: motus illicitoᷤᷤ
increpat: quietẽ noxiȩ securitatis tur¬
bat Quȩ ei conditor bona contulit
que ipse bonis illius mala respon¬
dit enimerat: qũ mire abeo condit
qđ gatuito nutritus: qđ rationis
substantia in conditione ditatus ẽ.
misciłia nec surdũ hunc renttentẽq
despexit: qđ illuminatus donis: qd
sua sponte prauis actib eciã post do¬
na cetatus ẽ: qđ acȩcitatis suȩ erron¬
bus paterne sollicitudinis flagellis

Expanded text:
saepe quod torpentes latuit, flentibus saepe quod torpentes latuit, flentibus subtilius innotescit; et afflicta mens certius invenit malum quod fecerat et nesciebat, eique rixa sua verius aperit, quantum a veritatis pace deviavit, quia reatum suum, cujus secura non meminit, hunc in se codeprehendit. Succrescens quippe amaritudo poenitentiae verecundanti cordi importune ingerit illicita quae commisit, districtum contra haec judicem ostendit, suppliciorum minas incutit, pavor animum ferit, pudor confundit, motus illicitos increpat, quietem noxiae securitatis turbat. Quae ei Conditor bona contulit, quae ipse bonis illius mala rependit, enumerat: quod mire ab eo conditus, quod gratuito nutritus, quod rationis substantia in dictione ditatus, quomisericordiam, nec surdum hunc renitentemque despexit, quod illuminatus donis, quod sua sponte pravis actibus, etiam post dona caecatus est, quod caecitatis suae erroribus paternae sollicitudinis flagellis
Abbreviated transcription (Latin):
insinuat. et flere que insinuauerat.
recusat: quasi subducta ueste uul¬
nus detegit: sed torpente mente.
medicamentum uulneri non ap¬
ponit. Confessionis gͥ uocem . so¬
lus necesse ẽ ut meror excutiat: ne
uulnus ꝓditum s neglectum. qͦ
licendius iã phumanam nodiciã
tangitur: deterius putrescat. Quo
contra. psalmista plagam cordis
ñsolum detexerat: sed detec̾tȩ lã.
medicamentũ meroris adhibe¬
bat: dicens. Iniquitatem meam ego
ꝓnuntio: et cogitabo ꝓ peccato meo.
ꝓnuntiando enĩ occultũ uulnus de¬
tegit: eogitanddo autem. qͥd aliud q̃
medicamentũ uulneri apponit: s
na cogitanti: rixa ꝑsemetipsam on¬
dur contra semetipsam. Nam cum
se acdlamenta penitentiȩ instigat.
oeculta se increpatione dilaniat un
de & apte mox subditur. Conta
asflicta. dũ quȩdã male gesta plan¬
gimus: ipsa ui nĩȩ amantudinis
add discutiendos nos iugilantius ex¬
plius ddefleamus inuenimus Nam

Expanded text:
insinuat, sed flere quae insinuaverit insinuat, sed flere quae insinuaverit recusat, quasi subducta veste vulnus detegit, sed torpenti mente medicamentum vulneri non apponit. Confessionis igitur vocem solus necesse est ut moeror excutiat, ne vulnus proditum, sed neglectum, quo licentius jam per humanam notitiam tangitur, deterius putrescat. Quo contra Psalmista plagam cordis non solum detexerat, sed detectae etiam medicamentum moeroris adhibebat, dicens: Iniquitatem meam ego pronuntio, et cogitabo pro peccato meo . Pronuntiando enim occultum vulnus detegit, cogitando autem quid aliud quam medicamentum vulneri apponit?  Vna cogitanti, rixa pro semetipsa oritur contra semetipsam. Nam cum se ad lamenta poenitentiae instigat, occulta se increpatione dilaniat. 259 Unde et apte mox subditur: CAafflicti, dum quaedam male gesta plangimus, ipsa vi nostrae amaritudinis ad discutiendos nos vigilantius explius defleamus, invenimus. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
eius: inconfessions. Hinc. ꝑsalomo¬
nẽ dicitur. Qui abscondit scelera
sua: ñ dingetur. Qui autẽ confessus
suerit. et dereliquerit ea: miscd̃iam
sui. Sed nequaquam adconfessio¬
nem os panditur: nisi eum consi
subduur. Loquar intribulatione xi¬
sp̃s mei. Tribulatio quippe sp̃s lin¬
guam mouet: ut iratum praui opis
uox confessionis impugnet. Scien¬
dum quoq ẽ: quia sepe et reꝓbi
peccata confitentur: sed deflere con¬
tem nunt. Electi autem. culpas
suas quas uocib confessionis aꝑi¬
unt: districte anima duersionis fle¬
tib insecͣuntur. Unde beatus iob.
postquam se ori suo ñparcere spo¬
pondit tribulationem mox sp̃s sub
didit. Ac si aꝑte fateretur:dicens.
Sic reatum lingua loquitur: ut ne¬
quaquam expers meroris stimulo.
ꝑalia sp̃s uagetur: sed culpas loqñᷤ
uulnus aꝑio: culpas uͦ ad correcti¬
onem cogitans: saludem uulneris
ex medicamine meroris. quȩro. Qui
enim mala quidẽ quȩ ꝑpetrauit.

Expanded text:
ssione. Hinc per Salomossione. Hinc per Salomonem dicitur: « Qui abscondit scelera sua non dirigetur: qui autem confessus fuerit, et dereliquerit ea, misericordiam sui . » Sed nequaquam ad confessionem os panditur, nisi cum spiritmox subditur: « Loquar in tribulatione spiritus mei. » Tribulatio quippe spiritus linguam commovet, ut reatum pravi operis vox confessionis impugnet. Sciendum quoque est, quia saepe et reprobi peccata confitentur, sed deflere contemnunt. Electi autem culpas suas, quas vocibus confessionis aperiunt, districtae animadversionis fletibus insequuntur. Unde beatus Job, postquam se ori suo non parcere spopondit, tribuldidit. Ac si aperte fateretur, dicens: Sic reatum lingua loquitur, ut nequaquam expers a moeroris stimulo per alia spiritus vagetur: sed culpas loquens, vulnus aperio; culpas vero ad correctionem cogitans, salutem vulneris ex medicamine moeroris quaero. Qui enim mala quidem quae perpetravit
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝑddona reuocatur. Ulnde & no¬
tandum summoꝑe ẽ: qđ non ait
neq cognoscet ampli locũ suũ.ħ
ait neq cognoscet eũ ampliꝰ loc̃ er
Dũ enĩ cognitio. ñ hõi s loco tͥbuit᷑
patent̃. ipse conditor. loci nomine
designat᷑. Qui district us ad examt
ultimum ueniensĩ iniquitate di¬
rantib dicit. Nescio uos: undeli¬
tis. S electi quiq quo distrid
reꝓbos repelli considerant: eo semet¬
ipsos cotidiȩ ꝑpetratȩ nequiciȩ
sordib sollicitius purgant. Cumq
penturos alios frigescere auitȩ amo¬
re conspiciunt: studiose se ad peni¬
tentiȩ lamenta succendunt. Unde.
etaptȩ subditur. Qua ꝓpter: &¬
suo parcit: qui confiteri malũ qđ
fecit. erubescit. Inlaborem quippe
os mittere ẽ: hoc adconfessionem
ꝑpetratȩ iniquitatis occupare. S
iustus suo ori ñ parcit: quia irã iu¬
dicis districti p̃ueniens: uerbis eon¬
tra seꝓpriȩ confessionis seuit. Hinc
psalmista alt. Preueniamus faciem

Expanded text:
nec per dona revocatur. Unde et nonec per dona revocatur. Unde et notandum summopere est quod non ait: Neque cognoscet amplius locum suum, sed ait: Neque cognoscet eum amplius locus ejus. Dum enim cognitio non homini, sed loco tribuitur, patenter ipse conditor loci nomine designatur, qui, districtus ad examen ultimum veniens, in iniquitate durantibus dicet: Nescio vos unde sitis . Sed electi quique quo districte reprobos repelli considerant, eo semetipsos quotidie a perpetratae nequitiae sordibus sollicitius purgant. Cumque perituros alios frigescere a vitae amore conspiciunt, studiose se ad poenitentiae lamenta succendunt. Unde et apte subditur: CAPUT suo parcit, qui confiteri malum quod fecit erubescit. In laborem quippe os mittere est hoc ad confessionem perpetratae iniquitatis occupare. Sed justus ori suo non parcit, quia iram judicis districti praeveniens, verbis contra se propriae confessionis saevit. Hinc Psalmista ait: P
Abbreviated transcription (Latin):
locus enus. Iocus quippe hominis.
sed non localis. ipse scilicet conditor
ex titit: qui hunc ut insemet ipso
consisteret. citauit. Quẽ nimirum
locũ. tunc homo deseruit: cum se¬
ductoris uerba audiens a condito¬
ris amore discessit. Sed cum om¬
nipotens ds̃ redimendo se homi¬
ni etiam corporaliter ostendit lp¬
se ut ita dixerim fugitiui sui uesti¬
ga subsequens: adretinendũ quem
amiserat hominem. locus uenu. Si
enim appellari locus nequa quam
conditor posset: d̃m laudans psal¬
mista. ñ diceret. F ilii seruoꝵ tuoꝵ¬
inhabitabunt ibi. Ibi erĩ non dici¬
mus: nisi cum locũ specialiter de¬
signamus. S sunt plenq. qui et¬
am post ꝑceptum redemptionis
auxilium. ad desperationis tenebͣs
deuoluuntur: & tantõ nequius
pereunt: quanto et oblata rtmedia
misediȩ contem nunt. Recte gͦ
dde dam nato homine dicitur. naq
cognoscet eum amplius locus ex:
quia a conditore suo tanto tunc di¬
strctius iniudicio ñ agnoscitur:
qͣnto nunc adreparationis grãm

Expanded text:
 --Locus quippe hominis, sed non localis, ipse scilicet conditor exstitit, qui hunc ut in semetipso consisteret creavit. Quem nimirum locum tunc homo deseruit, cum, seductoris verba audiens, a conditoris amore discessit. Sed cum omnipotens Deus redimendo se homini etiam corporaliter ostendit, ipse, ut ita dixerim, fugitivi sui vestigia subsequens, ad retinendum quem amiserat hominem locus venit. Si enim appellari locus nequaquam conditor posset, Deum laudans Psalmista non diceret: Filii servorum tuorum habitabunt ibi . Ibi enim non dicimus, nisi cum locum specialiter designamus. Sed sunt plerique qui etiam post perceptum Redemptoris auxilium ad desperationis tenebras devolvuntur; et tanto nequius pereunt, quanto et oblata remedia misericordiae contemnunt. Recte ergo de damnato homine dicitur: Neque cognoscet eum amplius 258 locus ejus, quia a conditore suo tanto tunc districtius in judicio non cognoscitur, quanto nunc ad reparationis gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
ut peccator post ueniã admentem suã
redeat: ne iterum quo iustȩ feratur ad¬
mittat. S qui adinfernum descen¬
derit: addomũ suã ulterius ñ ascendet.
quia eum quem desꝑatio obruitͥ a
cordis sui habitaculo foras mittit
Et redire introrsus non ualet: quia fu¬
sus exterius: ad detenora eotidie im¬
pulsus. cadit. Ad contemplandum
quippe creatorem. homo conditus
fuerat: ut eius semꝑ speciem quere¬
ret: atq insollem nitate illius amo¬
tis habitaret. S extra se ꝑinobȩdi¬
entiam missus: mentis suȩ locum ꝑ¬
didit: quia tenebrosis itmerib spar¬
sus: ab inhabitatione ueri luminis
elongauit. Unde apte adhuc subdi

Expanded text:
ut peccator post veniam ad mentem suam redeat, ne iterum quo juste feriatur admittat. Sed qui ad infernum descenderit, ad domum suam ulterius non ascendet, quia eum quem desperatio obruit, a cordis sui habitaculo foras mittit, et redire introrsus non valet, quia, fusus exterius, ad deteriora quotidie compulsus cadit. Ad contemplandum quippe Creatorem homo conditus fuerat, ut ejus semper speciem quaereret, atque in solemnitate illius amoris habitaret. Sed extra se per inobedientiam missus, mentis suae locum perdidit, quia, tenebrosis itineribus sparsus, ab inhabitatione veri luminis elongavit. Unde apte adhuc subdi
Abbreviated transcription (Latin):
ago. sequitur. E t ꝓbauit me: qͣsi
aurũ. q̃ ꝑignem transit. Aurum
infornace. adnaturȩ suȩ claritatẽ
ꝓficit: dum sordes amittit. Quasi
aurum gͦ qd pignem transit. ꝓbat
animas iustorum: qͥb. exustione
tribulationis. & subtrahunt᷑ uicia:
& merita augentur. Nec elationis
fuit. qđ sc̃s uir intribulatione se po¬
sitũ. auro comparauit: quia di uo
ce iustus ante flagella dictus est:
nec idcurco temptari ꝑmissus ẽ. ut
ineo uicia purgarent᷑. s ut merita
crescerent. Aurũ uͦ igne purgatur:
Minus gͦ de se existimauit ipse. qͣm
erat: dum tribulationi traditus
purgari se credidit: qͥ purgandũ in
se aliqͥd ñ habebat. Sciendũ uͦ est:
animus iustoꝵ: ea tam̃ quȩ aguñ.
qͣm sint rect̾a. conspiciunt: s de eoꝵ
rectitudine ñp̃sumunt. Unde. ad¬
huc subditur. Uestigia eiꝰ secutꝰ ẽ.
pes m̃s: uiã ei custodiui. & ñ decli¬
naui exea. Amandatis labioꝵ ei

Expanded text:
ago. Sequitur: Et probabit me quasi ago. Sequitur: Et probabit me quasi aurum quod per ignem transit. Aurum in fornace ad naturae suae claritatem proficit, dum sordes amittit. Quasi aurum ergo quod per ignem transit probantur animae justorum, quibus exustione tribulationis et subtrahuntur vitia et merita augentur. Nec elationis fuit quod sanctus vir in tribulatione se positum auro comparavit, quia qui Dei voce justus ante flagella dictus est, non idcirco tentari permissus est ut in eo vitia purgarentur, sed ut merita crescerent, aurum vero igne purgatur. Minus ergo de se aestimavit ipse quam erat, dum, tribulationi traditus, purgari se credidit, qui purgandum in se aliquid non habebat. 40. Justi animus justorum, ea tamen quae agunt quam sint recta conspiciunt, sed de eorum rectitudine non praesumunt: Unde adhuc subditur: Vestigia ejus secutus est pes meus: viam ejus custodivi, et non declinavi ex ea. A mandat
Abbreviated transcription (Latin):
acogitatione mortali uideri ñ p̃¬
immensitate luminis reuerberatũ.
adnosmetipsos reducimus: & las¬
qd querebamꝰ: nrãmq mortalita¬
tem considantes. in dignos nos ad¬
huc eẽ dep̃hendimꝰ: qͥ immorta¬
lem uidere ualeamus. Si adsini¬
stram. qͥd agã: ñ app̃hendã eum.
Adsinistram ire ẽ: peccatoꝵ delecta¬
tionib consentire. & nimirũ con¬
stat. quia dm app̃hendere ñualet:
qui adhuc indelectatione peccati.
ꝑsinistram iacet. Si me uertam
addexteram: ñ uidebo illũ. Index¬
teram ꝓculdubio uercitur: qui
de uirtutib eleuatur. S dm ui¬
dere ñualet. qͥ priuata leticia de
bonis actib gaudet: qͥa meo cor¬
dis ocłm tumor elationis p̃mit.
Unde bene alias dr. Ne declines
addexterã: aut adsinistrã. Inqͥb
cunctis. plerumq se anima discu¬
tit: nec tamen plenȩ dep̃hendere
semecipsã ualet. Unde aptȩ hic
possum: & tamen ille quẽ uidere
ñualeo. uidet subtilit̃ cuncta quȩ

Expanded text:
a cogitatione mortali videri non pra cogitatione mortali videri non primmensitate luminis reverberatum, ad nosmetipsos reducimus, et lasquod quaerebamus, nostram mortalitatem considerantes, indignos nos adhuc esse deprehendimus, qui immortalem videre valeamus. Si ad sinistram, quid agam non apprehendam eum. Ad sinistram ire est peccatorum delectationibus consentire. Et nimirum constat quia Deum apprehendere non valet qui adhuc in delectatione peccati per sinistram jacet. Si me vertam ad dexteram, non videbo illum. In dexteram procul dubio vertitur qui de virtutibus elevatur. Sed Deum videre non valet qui privata laetitia de bonis actibus gaudet, quia in eo cordis oculum tumor elationis premit. Unde bene alias dicitur: Non declines ad dexteram, aut ad sinistram . In quibus cunctis plerumque se anima discutit, nec tamen plene deprehendere semetipsam valet. Unde hic apte possum; et tamen ille quem videre non valeo, videt subtiliter cuncta quae
Abbreviated transcription (Latin):
me uertam addexterã. ñ uidebo il¬
lum: ilico adiungit. Ipse uͦ scit
uiã meã. Ac si aꝑtȩ dicat. Uidere
ñualeo uidentem me: & eũ qͥ me
subtiliter intuetur. intueri ñ pos¬
sum: ut uidelicet ostendat. quia
tanto cautyꝰ formidandus ẽ: qͣnto
conspicabilis ñ ẽ Qui enĩ ita nos
aspicit. ut anobis aspici nequeat:
eo magis timendus ẽ: quo cuncta
uidens. minimȩ uidetur. Cum enĩ
cont̃ nos quempiã latere in insidiis
credimꝰ: eo amplius illũ metuimꝰ.
quo minimȩ uidemus Cumq ey
insidias nequaqͣm dep̃hendimus
ubi sunt: & ibi eas metuimus. ub
ñ sunt. Oreator autem nr̃. qͥ ubiq
totus ẽ. & cernens cuncta. ñcernit᷑:
tantomagis metuendus ẽ: quanto¬
et inuisibilis p̃manens. de nr̃is ac¬
tib. qͣndo & quid decernat ignora¬
tur. Quȩ tamen uerba: intelligi &
alit̃ possunt. Adorientem quippe
imus: cum mentẽ inconsideratio¬
nẽ maiestatis attollimꝰ. S ñ appa¬
ret: quia qualis innatura sua ẽ:

Expanded text:
teram, non videbo illum; illico adjunxit: Ipse vero scit viam meam. Ac si aperte dicat: Videre non valeo videntem me, et eum qui me subtiliter intuetur intueri non possum; ut videlicet ostendat quia tanto cautius formidandus est, quanto conspicabilis non est. Qui enim ita nos aspicit, ut a nobis aspici nequeat, eo magis timendus est, quo cuncta videns minime videtur. Cum enim contra nos latere quempiam in insidiis credimus, eo illum amplius metuimus, quo minime videmus. 516 Cumque ejus insidias nequaquam deprehendimus ubi sunt, et ibi eas metuimus ubi non sunt. Creator autem noster, qui ubique totus est, et cernens cuncta non cernitur, tanto magis metuendus est, quanto invisibilis permanens, de nostris actibus quando et quid decernat ignoratur. Quae tamen verba intelligi et aliter possunt. Ad Orientimus, cum mentem in consideratione majestatis ejus attollimus, sed non apparet, quia qualis in natura sua est,
Abbreviated transcription (Latin):
mandata illius. ñ dransitoriȩ. s im¬
plenda oꝑe audimus. hinc ẽ enim:¬
qđ de ipsa matre uirgine scͥptũ ẽ.
Maria autẽ conseruabat omĩa uer¬
ba hȩc: conferens incorde suo. Quȩ
nimirum uerba. & cũ adoꝑationẽ
ꝓdeunt:. insinu absconsa latent. si
ꝑhoc qđ foris agitur. intus agenti
animus ñeleuetur. Nã cũ concept̾
sermo adopꝰ ducit᷑: si ꝑhoc huma¬
na laus queritur: sermo di insinu
mentis ꝓculdubio ñ occultat᷑. S
nosse uelim beate uir:cur tanta

Expanded text:
mandata illius non transitorie, sed immandata illius non transitorie, sed implenda opere audimus. Hinc est quod de ipsa matre Virgine scriptum est: Maria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo . Quae nimirum verba, et cum ad operationem prodeunt, in sinu cordis absconsa latent, si per hoc quod foris agitur intus agentis animus non elevatur. Nam cum conceptus sermo ad opus ducitur, si per hoc humana laus quaeritur, sermo Dei in sinu mentis procul dubio non occultatur. Sed nosse velim, beate vir, cur te ta
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. Hec nanq ẽ sollicitudo iu¬
storͥut actus suos cotidie. iuxta
uias ueritatis examinent: eas sibi
in regłam ꝓponentes arectitudins
earum tramite ñdeclinent. Suꝑ
semetipsos quippe. cotidie ire con¬
tendunt: & qd inuirtugs uertice
ꝓuehuntur. cauta rep̃hensione di¬
iudieant quicquid de eis exsemet¬
ipsis remanent infra semetipsos. &
totos se uluc festinant trahere: u
se mueniunt exparte p̃uenisse. Seqẽ.¬
Amandatis labioꝵ er ñ recessi. Sic̃
bene obsequentes famuli. dñorum
suoꝵ uultib semꝑ intenti sunt. ut
ea quȩ p̃ceꝑint. festinȩ audiant. &
implere contendant: sic iustorum
mentes. ꝑintentionẽ suã omnipo¬
tenti dõ assistunt: atq inscͥptura
eiꝰ qͣsi os eius intuent᷑: ut qͥa ꝑeam
ds loquit᷑ om̃e qđ uult. tanto auo¬
luntate eiꝰ ñ discrepent: qͣnto ean¬
dem uoluntatẽ illi. iney eloquio
s hȩc insuis cordib figant. Inde.
uerba oris eius abscondimus: qͣndo¬

Expanded text:
tionem. Haec namque est sollicitudo jutionem. Haec namque est sollicitudo justorum, ut actus suos quotidie juxta vias veritatis examinent, et, ea sibi in regulam proponentes, a rectudinis earum tramite non declinent. Super semetipsos quippe quotidie ire contendunt, et quo in virtutum verticem provehuntur, cauta reprehensione dijudicant, quidquid de eis ex semetipsis remanet infra semetipsos, et totos se illo festinant trahere, ubi se inveniunt ex parte pervenisse. SeqA mandatis labiorum ejus non recessi. - Sicut bene obsequentes famuli dominorum suorum vultibus semper intenti sunt, ut ea quae praeceperint festini audiant, et implere contendant, sic justorum mentes per intentionem suam omnipotenti Domino assistunt, atque in Scriptura ejus quasi os ejus intuentur, ut quia per eam Deus loquitur omne quod vult, tanto a voluntate ejus non discrepent, quanto eamdem voluntatem illius in ejus eloquio sed haec in suis cordibus figant. Unde verba oris ejus
Abbreviated transcription (Latin):
malos. Podest tamen beatꝰ iob. qͥ certa
fide iã dixerat: scio qdđ redemptor m̃s
uiuit. & innouissimo die de terra
surrecturus sũ: sic infutura oꝑatio¬
ne incarnandȩ sapientiȩ intendẽ:
humilis adsustinendũ: patiens ad
exemplum p̃bendũ fuerit. Cuiꝰ im¬
mirũ uitã. dum beatꝰ iob. suꝑno sp̃u
repletus. sollicita intentione conspice¬
ret: futurã mansuetudinis illiꝰ humi
litatẽ p̃uidens. qͣsi aderemplũ sibi ꝓ¬
positũ recucurrit: ut quicqͥd in hac
uita ageret. adimitationis illiꝰ uest¬
gia ligaret: quatinus qͥ occultȩ dis¬
positonis eius sublimia uidere non
poterat: qͣsi interra conspiciens. adi¬
mitationem ey uestigia teneret. De
quib eius uestigiis: ꝑpetrum đr.¬
xp̃s passus ẽ ꝓnobis. uob̃ relinqñs
exemplum:ut sequamini uestigia
erꝰ custodui: & ñ declinaui exea.
Custodit enĩ et ñ declinat: qui hoc
ubi intendit. oꝑat᷑. Custo dire qͥppe.
ꝑintentionẽ ẽ: non declinare. ꝑoꝑa¬

Expanded text:
 Potest tamen beatus Job, qui certa fide jam dixerat: Scio quod Redemptor meus vivit, et in novissimo die de terra surrecturus sum , sic in futura operatione incarnandae sapientiae intendere, shumilis ad sustinendum, patiens ad exemplum praebendum fuerit. Cujus nimirum vitam dum beatus Job, superno spiritu repletus, sollicita intentione conspiceret, futuram mansulitatem praevidens, quasi ad exemplum sibi propositum recurrit, ut quidquid, in hac vita ageret, ad imitationis illius vestigia ligaret, quatenus qui occultae dispositionis ejus sublimia videre non poterat, quasi in terra conspiciens, ad imitationem ejus vestigia teneret. De quibus ejus vestigiis per inquens exemplum ut sequamini vestigia ejus custodivi, et non declinavi ex ea. - Custodit enim et non declinat, qui hoc ubi intendit, operatur; et custodire quippe per intentionem, est non declinare per opera
Abbreviated transcription (Latin):
amaret. S aliud ẽ cognoscere ꝑfidẽ
atq aliud. ꝑspẽm. Aliud. inuenire ꝑ
credulitatẽ: aliud ꝑcontemplationẽ
Ex qua re agitur: ut electi om̃s eum
quẽ fide cognouerunt: uidere qͦ ꝑ
spẽm anhelant. Cuius amore fla¬
grantes estuant: quia eius dulcedi¬
nis suauitatẽ iã in ipsa suȩ fidez
certitudme degustant. Qđ bene
ille ingerasenoꝵ regione sanatus
ademonib. designat: qͥ uult abire
cum iħu: s ei amagistro salutis
dicitur:. Redi indomũ tuã: &e nar¬
ra. qͣnta tͥ fec̃ as̃. Amanti enĩ adhuc
dilatio imponitur: ut exdilati amo¬
ris desiderio. meritũ retributionis
augeatur. Fit gͦ nobis omp̃s deus
dulcis inmiraculis: & tamen in
sua celsitucdine manet occultus:
ut et quiddã monstrando de se oc¬
culta nos inspiratone in suo amo¬
re succendat: & tamen absconden¬
do maiestatis suȩ głam. amoris
sui uim ꝑestum desiderii augeat.
Nisi enim sc̃s uir uidere hunc insua
maiestate quereret: ñ utiq subin¬

Expanded text:
noscere per fidem, atque aliud per speciem; aliud invenire per credulitatem, aliud per contemplationem. Ex qua re agitur ut electi omnes eum quem fide cognoverunt videre quoque per speciem anhelent. Cujus amore flagrantes aestuant, quia ejus dulcedinis suavitatem jam in ipsa suae fidei certitudine degustant. Quod bene ille in Gerasenorum regione sanatus a daemonibus designat, qui vult abire cum Jesu; sed ei a magistro salutis dicitur: Redi in domum tuam, et narra quanta tibi fecerit Deus . Amanti enim adhuc dilatio imponitur, ut ex dilati amoris desiderio meritum retributionis augeatur. Fit ergo nobis omnipotens Deus dulcis in miraculis, et tamen in sua celsitudine manet occultus, ut et quiddam monstrando de se occulta nos inspiratione in suo amore succendat, et tamen abscondendo Majestatis suae gloriam amoris sui vim per aestum desiderii augeat. Nisi enim sanctus vir videre hunc in sua Majestate quaereret, non utique subin
Abbreviated transcription (Latin):
ritudine ẽ. sermo m̃s: & manus pla¬
ge meȩ aggrauata ẽ suꝑ gemitum
meum. More suo beatus iob planio
rib uerbis inchoat: sed dict̃a sua.
alta mysterii ꝓsecutione consũmat.
Mederi quippe dolor examicoꝵ con
ladio adblandimenta fallaciȩ erii¬
pit: afflict dolor mhorruit. Quia
enim eliphar spondere conuerso
meliora
ñ timuit qͣsi ex noxio mechicamine
uulnus creuit. Unde recte dr: nc̃ qͦ¬

Expanded text:
ritudine est sermo meus, et manus plaritudine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. ribus verbis inchoat, sed dicta sua alta mysterii prosecutione consummat. Mederi quippe dolor afflicti ex alatio ad blandimenta fallaciae erupit, afflicti dolor inhorruit. Quia, enim Eliphaz spondere converso meliora non timuit, quasi ex noxio medicamine vulnus crevit. Unde recte dic
Abbreviated transcription (Latin):
rum arbitriũ non haberet. ut gͦ se
sine grã nicħ ẽẽ ostenderet: ait non
berum arbitriũ demonstraret: ad¬
iungit. S gr̃a d̃i mecũ. Mundicia
itaq manuũ suarũ. innocens salua¬
bitur: qͥa qui hic p̃uenitur dono ut
innocens fiatꝰ cũ adiudiciũ ducit᷑
exmerito remuneratur. Quȩ cunc¬
ta elyphar. sicut p̃dictum ẽ & si rec¬
ta ꝓtulit̾ eui tamen ꝓferret ignora¬
uit: quia docere meliorem audere. ñ
qui cũ fideles quosq. inp̃senti uita
afflictos inueniunt: eos exculpa p¬
fidiȩ ꝑcussos arbitrantur: eisq. si
sua dogmata sequantur:salutẽ in¬
nocentiȩ. ꝓbonoꝵ oꝑum mundiciã
ꝓmittunt. S mens fidelium. tanto
eos altius despicit: qͣnto illos inno¬
centiam ñuidet habere. qͣm pollicen¬
tur. Unde. bene ꝑsalomonem dicit᷑
frustra iactatur rẽte:ante ocłos pen
rum sp̃s: qͥdũ ad altiora ꝑspem ue¬
ritatis euolant: apposita prauoꝵ
hominum deceptionis retiacula de¬

Expanded text:
rum arbitrium non haberet. Ut ergo se rum arbitrium non haberet. Ut ergo se sine gratia nihil esse ostenderet, ait: Non liberum arbitrium demonstraret, adjunxit: Sed gratia Dei mecum. Munditia itaque manuum suarum innocens salvabitur, quia qui hic praevenitur dono ut innocens fiat, cum ad judicium ducitur, ex merito remuneratur. Quae cuncta Eliphaz, sicut praedictum est, etsi recte protulit, cui tamen proferret ignorait, quia docere meliorem non debuit,qui cum fideles quosque in praesenti vita afflictos inveniunt, eos ex culpa perfidiae percussos arbitrantur, eisque si sua dogmata sequantur, salutem innocentiae per bonorum operum munditiam promittunt. Sed mens fidelium tanto eos altius despicit, quanto illos innocentiam non videt habere quam pollicentur. Unde bene per Salomonem dicitur: Frustra jactatur rete ante oculos pennrum spiritus, qui dum ad altiora per spem veritatis evolant, apposita pravorum hominum deceptionis retiacula de
Abbreviated transcription (Latin):
cis saluat: quẽ hic. eiꝰ pietas. abim¬
mundis oꝑib lib̾at. Sin uero. ad
hoc saluari quisq hic mundicia
manuum suarũ credidur. ut suis
uirib innocens fiat: ꝓculdubio er¬
ratur: quia si suꝑna gr̃a nocentem
non preuenit: nunquã ꝓfecto inue¬
niet. quem remuneret innocentem.
Vnde. & ueridica moysi uoce: acitur.
Nulusq apud te. pse in nocens ẽ. duꝑ¬
na gͦ pietas prius agit innob̃ aliqͥd
sine nob̃: ut sequente qͦ nr̃o lib̾o ar¬
bitrio. bonum qđd iã appetimꝰ. agat
nobiscum: qđ camen. ꝑimpensã gra¬
diam. inextremo iudicio ita remũ¬
neret innobis: ac si solis ꝓcessisset ex
nobis. Quia enĩ diuina nos bonitaᷤ.
uacua ñ fuit: s abundantus illis
om̃ib laboraui. Qui. cum se de se
nichil esse conspiceret:ait. Non au¬
tem ego. E tamen quia se ẽc̃ aliqͥd
cum grã inuenit: ad iunrit. S gr̃a
di. mecũ. Non autẽ diceret. mecum:
si cũ p̃ueniente gr̃a. subsequens libe¬

Expanded text:
cis salvat, quem hic ejus pietas ab imcis salvat, quem hic ejus pietas ab immundis operibus liberat. Sin vero ad hoc salvari quisque sic munditia manuum suarum creditur, ut suis viribus innocens fiat, procul dubio erratur: quia si superna gratia nocentem non praevenit, nunquam profecto inveniet quem remuneret innocentem. Unde veridici Mosis voce dicitur: Nullusque apud te per se innocens est . Superna ergo pietas prius agit in nobis aliquid sine nobis, ut subsequente quoque nostro libero arbitrio, bonum quod jam appetimus agat nobiscum, quod tamen per impensam gratiam in extremo judicio ita remunerat in nobis, ac si solis processisset ex nobis. Quia enim divina nos bonitas, vacua non fuit, sed abundantius illis omnibus laboravi . Qui dum se de se nihil esse conspiceret, ait, Non autem ego. Et tamen quia se esse aliquid cum gratia invenit, adjunxit: Sed gratia Dei mecum. Non enim diceret mecum, si cum praeveniente gratia, subsequens libe
Abbreviated transcription (Latin):
saluabitur. Que nimirũ sententia.
aueritatis ore ñ discrepat: icents.
Omĩs qui se exaltat. humiliabitur:
& qͥ se humiliat. exaltabitur. Unde.
& ꝑsalomonem di. Anteqͣm conte
potest: prima suꝑbiȩ ostensio. eẽ
mocłis solet. hinc enĩ scriptum ẽ.
Et ocłos suꝑboꝵ humiliabis: hinc.
de ipso suꝑbientiũ capite: dicitur.
Om̃e sublime uidet. hinc. de illa quȩ
ei ꝑ infidelitatem adhesit: scriptũ
ẽ. Generatio. cuius excelsi sunt ocłi:
& palpebrȩ eiꝰ inalta subrectȩ. Ocłos
gͦ inclinare ẽ: nullũ respiciendo de¬
spicere: s se minorem atq imparẽ
cunctis quos aspicit. estimare. Sal¬
uabitur itaq. qui ocłos melinat: qr
qui falsum suꝑbiȩ uerqcem deserit:
ueritats alttudinẽ ascendit. Seq̃r.¬
cet sententia. si de cęlestis regni retͥ¬
butione promitur: ueritate fulcit᷑:
qͥa cum de deo scriptũ sit. qͥ reddet
unicuiq scđm oꝑa eius: illũ inex¬
tremo examine. iusticia eterm iudi¬

Expanded text:
atio. --Quae nimirum sententia a Veritatis ore non discrepat dicentis: Omnis qui se exaltat, humiliabitur, et qui se humiliat, exaltabitur . Unde et per Salomonem dicitur: Antequam conterpotest, prima superbiae ostensio esse in oculis solet. Hinc enim scriptum est: Et oculos superborum humiliabis . Hinc de ipso superbientium capite dicitur: Omne sublime videt . Hinc de illa quae ei per infidelitatem adhaesit scriptum est: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in altum subrectae . Oculos ergo inclinare est nullum respiciendo despicere, sed se minorem atque imparem cunctis quos aspicit aestimare. Salvabitur itaque qui oculos inclinat, quia qui falsum superbiae verticem deserit, veritatis altitudinem ascendit. Seqcet sententia, si de coelestis regni retributione promittitur, veritate fulcitur. Quia cum de Deo scriptum sit: Qui reddet unicuique secundum opera ejus , illum in extremo examine justitia aeterni Judi
Abbreviated transcription (Latin):
hostẽ uincimꝰ: a qͦ captiu tenebamͣ.
Dicat gͦ. Nolo multa fortitucdine con¬
tendat mecũ: nec magnitudinis
suȩ mole me p̃mat. Proponat ȩqui¬
tatem contra me: & ꝑueniet aduic¬
toriã. iudcium meũ. Idest. adredar¬
guenddas uias incarnatũ filiũ mit¬
tat: & tunc insidiantem adu̾sariũ.
ꝑabsolutonis meȩ iudciũ uictor.
excludã . Si enĩ induinitatis forti¬
tudine sic unigenitus filius inuisi¬
bilis maneret. ut nil de nĩa infirmi¬
tate suscipet: infirmus homo ad
eũ inuenire accessum gr̃ẽ quando
potuisset: Consideratũ quippe
pondus eius magnitudinis oppͥ¬
meret potius:qͣm iuuaret.S fortiꝰ
suꝑ omia. apparuit infirmus in¬
ter omĩa: ut dum nob exassumpta
infirmitate congrueret: adꝑmanen¬
tem nos suã fortitucdinẽ eleuaret.
Inaltitucdine enim sua diuinitas.
ãnobis ut pote paruulis app̃hen¬
ch ñ poterat: s strauit se hominib
phumanitatẽ: et qͣsi mmiacentẽ ascen¬
dimus. Surrerit. et eleuati sumus.

Expanded text:
ptivi tenebamur. Dicat ergo: Nolo multa fortitudine contendat mecum, nec magnitudinis suae mole me premat; proponat aequitatem contra me, et perveniet ad victoriam judicium meum. Id est, ad redarguendas vias meas incarnatum Filium mittat, et tunc insidiantem adversarium per absolutionis meae judicium victor excludam. Si enim in divinitatis fortitudine sic unigenitus Dei Filius invisibilis maneret, ut nil de nostra infirmitate susciperet, infirmus homo ad eum invenire accessum gratiae quando potuisset? Consideratum quippe pondus ejus magnitudinis opprimeret potius quam juvaret. Sed fortis super omnia apparuit infirmus inter omnia, ut dum nobis ex assumpta infirmitate congrueret, ad permanentem nos suam fortitudinem elevaret. In altitudine enim sua divinitas a nobis utpote parvulis apprehendi non potuerat, sed stravit se hominibus per humanitatem, et quasi in jacentem ascendimus; surrexit, et levati sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
uidebo illũ. Creator quippe om¬
nium. inparte ñ ẽ: quia ubiq est.
& tunc minus inuenitur: qͣndo is
qͥ totus ubiq ẽ. inparte queritur.
Incurum scriptus nanq sp̃s. omĩa
intra semetipsum habet: quȩ ta¬
men & implendo circumdat. et
cutumdando implet: & sustinen¬
do transcendit: & transcendendo.
sustinet. Bene autẽ postꝗ̃ dictũ ẽ.
si adorientẽ iero. ñ apparet:si ad oc¬
cidentem. ñ intelligã eũ: si adsini¬

Expanded text:
uaerendus. --Creator quippe omnium in parte non est, quia ubique est. Et tunc minus invenitur, quando is qui totus ubique est in parte quaeritur. Incircumscriptus namque spiritus omnia intra semetipsum habet, quae tamen et implendo circumdat, et circumdando implet, et sustinendo transcendit, et transcendendo sustinet. Bene autem postquam dictum est: Si ad Orientem iero, non apparet; si ad Occidentem, non intelliga
Abbreviated transcription (Latin):
iusti miustiq suis ordinib dispo¬
nuntur: quib & subiectus quisq
admeliora cotidie ducit᷑: & aduersꝰ.
addeteriora corruens toleratur. De
quib nimirũ gressib ꝓpħa dicebat.
Uisi sunt gressus tui ds. Nos itaq cum
iurtutem longanimitatis atq pietatis
eius intuemur. & induentes imita¬
ri contendimꝰ: qͥd aliud qͣm gressu¬
um eius uestigia sequimur. qui ex¬
trema quȩdã eiꝰ oꝑatione imitam᷑:

Expanded text:
ique suis ordinibus disponuntur, quibus et subjectus quisque ad meliora quotidie ducitur, et adversus ad deteriora corruens toleratur. De quibus nimirum gressibus Propheta dicebat: Visi sunt gressus tui, Deus . Nos itaque cum virtutem longanimitatis atque pietatis ejus intuemur, et intuentes imitari contendimus, quid aliud quam gressuum ejus vestigia sequimur, quia extrema quaedam ejus operationis imit
Abbreviated transcription (Latin):
qui puteos qͦs ysaac foderat. terrȩ
congerie replebant.Nos enim nos
nimirũ puteos fodimꝰ: cũ inscrĩp¬
ture sacre abdits sensib. alta pe¬
netramus. Quos tamen occulte re¬
plent allophili: quando nobis ad
alta tendentibimmundi sp̃s ter¬
renas cogitationes ingerunt: &
qͣsi inuentam huinȩ scientiȩ aqͣ
tollunt. S quia nemo hos hostes

Expanded text:
qui puteos quos Isaac foderat terrae qui puteos quos Isaac foderat terrae congerie replebant . Hos enim nos nimirum puteos fodimus cum in Scripturae sacrae abditis sensibus alta penetramus. Quos tamen occulte replent Allophyli quando nobis ad alta tendentibus immundi spiritus terrenas cogitationes ingerunt, et quasi inventam divinae scientiae aquam tollunt
Abbreviated transcription (Latin):
exipsa fortitudine. torrentes aures
defluant: quia inore beneuiuent¬
um. doctrinȩ claritas inundat: Se¬
tͥ Quos maius alios hostes patim᷑.
qͣm malignos sp̃s: qui in nr̃is nos
cogitationib obsident. ut ciuitatẽ
sub sui iugo dominii captã tenere:
Argenti autem nomine. sacra eloqͥa
designari: testatur psalmista: qͥ ait.
Eloquia dm̃ eloquia casta: argentũ
igne examinatum derrȩ. & sepe. cũ
eloquiis sacris intendimꝰ: malignoꝵ
spũum insidias grauius toleram᷑:
quia menti nr̃e terrenarũ cogitatio¬
num puluerem asꝑgunt: ut inten¬
tionis nr̃e ocłos. aluce intimȩ uisio¬
nis obscurent. Qd nimirum. psal¬
mista ꝑtulerat: cũ dicebat. Declina¬
te ame maligni: & scrutabor man¬
data di mei: uidelicet patenter in¬
sinuans. quia mandata di ꝑscru¬
tari ñpoterat: cum malignoꝵ spi¬
rituum insidias inmente tolerabat.
Qd etiã mnysaac oꝑe. sub allophiloꝵ
prauitate. cognoscimus designari:

Expanded text:
ex ipsa fortitudine torrentes aurei ex ipsa fortitudine torrentes aurei defluant, quia in ore bene viventium doctrinae claritas inundat. Se--Quos magis alios hostes patimur quam malignos spiritus, qui in nostris nos cogitationibus obsident, ut civitatem sub sui jugo dominii captam tenere? Argenti autem nomine sacra eloquia designati testatur Psalmista, qui ait: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum terrae . Et saepe cum eloquiis sacris intendimus, malignorum spirituum insidias gravius toleramus, quia menti nostrae terrenarum cogitationum pulverem aspergunt, ut intentionis nostrae oculos a luce intimae visionis obscurent. Quod nimirum Psalmista pertulerat, cum dicebat: Declinate a me, maligni, et scrutabor mandata Dei mei . Videlicet patenter insinuans quia mandata Dei perscrutari non poterat cum malignorum spirituum insidias in mente tolerabat. Quod etiam in Isaac opere sub Allophylorum pravitate cognoscimus designari,
Abbreviated transcription (Latin):
dit: eiq. si reuersus fuerit adom¬
nipotentem. pollicetur. dicens.
Longe facies iniquitatem ataber¬
naculo tuo. Ac si patenter dcat.
Siquis addm post errata reuerti¬
tur: incogitatione simul et oꝑe¬
mundatur. Sequitur. Oabit ꝓ
aureos. Quid. ꝑterram: nͥ infirmi¬
tas actionis: Quid. ꝓduriciam
silicis: nͥ fortitudo designatur: Quid.
ꝑtorrentes aureos: nͥ doctrinam in¬
timȩ claritatis accipimꝰ: Omp̃s au¬
tem ds̃. adse conuersis. ꝓterra dat si¬
licem: quia ꝓinfirma actione. forti¬
duchinẽ tribuit robusti oꝑis. Dat etiã
ꝓsilice torrentes aureos: quia ꝓrobu¬
sto oꝑe. doctrinam multiplicat cla¬
re p̃dicationis: ut peccator qͥsq con¬
uersus. & exinfirmo. fortis existere
ualeat: & in sua fortitudine. usq
adꝑferenda uerba intimȩ claritadis
exurgat: quatinus in eo. & firmitas
actionis inqua uelut terra soluitur.
bene uiuendi fortitudine solidet᷑:
& rursum. cũ sensus exuita trahit᷑

Expanded text:
dit, eique, si reversus ad Omdit, eique, si reversus ad Omnipotentem fuerit, pollicetur dicens: Longe facies iniquitatem a tabernaculo tuo, ac si patenter dicat: Quisquis ad Deum post errata revertitur, in cogitatione simul et mundatur. Sequitur: VERS. 24aureos. - Quid per terram, nisi infirmitas actionis, quid per duritiam silicis, nisi fortitudo signatur? Quid per torrentes aureos, nisi doctrinam intimae claritatis accipimus? Omnipotens autem Dominus ad se conversis pro terra dat silicem, quia tudinem tribuit robusti operis. Dat etiam pro silice torrentes aureos, quia pro robusto opere doctrinam multiplicat clarae praedicationis, ut peccator quisque conversus, et ex infirmo fortis existere valeat, et in sua fortitudine usque ad proferenda verba intimae claritatis exsurgat, quatenus in eo et infirmitas actionisbene vivendi fortitudine solidetur; et rursus cum sensus ex vita trahitur,
Abbreviated transcription (Latin):
popłm. heretic adeo recessisse exi¬
stimant: quia eũ suis p̃dicationib
resistentem uident. Quẽ. cũ malis
p̃sentib afflictum conspiciunt:
qͣsi ꝑ admonitionem. ad conditoris
grãm trahere conantur: dicentes.
Si reuersus fueris adomĩpotentem:
echficabens. Ac si aꝑte dicant. Quia
nrĩs dogmatib resistendo. adño re¬
cessisti: idcirco. aiusticiȩ ȩdificatio¬
ne destructus es. Tab̃naculũ ucro.
aliquando accipimus habitaculũ
corꝑis: aliquando uͦ. habitaculum
cordis. Nã sic̃ anima habitamus
incorꝑe: ita ꝑcogitationẽ habitam᷑
inmente. Iniquitas gͦ. intabnacło
mentis ẽ: ꝑuersa intento instudio
cogitationis. Iniquitas autem. in
tabernaculo corꝑis: ꝑexpletionẽ
oꝑis. actio camalis. Eliphat̾ itaq.
quia &amicus beati uiri exstitit:
quȩdam uera sentiens. & tamen
inhis inquib arectitudine deui¬
at heregcoꝵ spẽm tenens: beatũ
iob. exuirtutib flagellatũ nesciẽs.
errasse credidit quem ꝑcussũ ui¬

Expanded text:
populum haeretici a Deo discessisse existimant, quia eum suis praedicationibus resistentem vident. Quem cum malis praesentibus afflictum conspiciunt, quasi per admonitionem ad conditoris gratiam trahere conantur, dicentes: Si reversus fueris ad Omnipotentem, aedificaberis. Ac si aperte dicant: Quia nostris dogmatibus resistendo a Domino recessisti, idcirco a justitiae aedificatione destructus es. Tabernaculum vero aliquando accipimus habitaculum corporis, aliquando vero habitaculum cordis. Nam sicut anima habitamus in corpore, ita per cogitationes habitamus in mente. Iniquitas ergo in tabernaculo mentis, est perversa intentio in studio cogitationis, iniquitas autem in tabernaculo corporis per expletionem operis actio carnalis. Eliphaz itaque quia amicus beati viri exstitit, quaedam vera sentiens, et tamen in his, in quibus a rectitudine deviat, haereticorum speciem te nesciens 509 errasse credidit, quem percussum vi