comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliud uita uitarũ. Corpus ẽ uiuens:
anima uiua: d̃s ẽ uuita: ita scilicet ut
anima quȩ inse uiua ẽ. corpori uita
sit: ut si  corpus sine ipsa nonui ͤ at:
sicuti ipsasine dõ. Intellige nunc an¬
głis scĩs corpora tribuere uicam nega¬
re: Ac ꝑ hoc cum quodlibet animatũ
duplicis constet cẽ substantiȩ: & so¬
lũ eẽ corpꝰ angłos sentias: melior gͦ uer¬
miculus angło. Quia si habet angłs
corporis formam: non habet uł si cut
uermicłs uitam. Nullũ porro corpus.
ipsum sibi uita ẽ. aliud namq ẽ cor¬
pus: aliud uita corporis. Aut igitur
mangło ẽ uiuificans sp̃s: aut angłs
om̃i uiuenti deterior. At cum creatoui¬
unte sit potior: ñ quȩ cumq uita: s beatissi¬
Ema illi uita ẽ. Est igitur ingabriele &
in corporeum quo in commutabilit̃ dm̃
uideat: et corpus quod uł maria uiderit.
uł ꝑ quod maria uideret᷑. Quodq sub¬
ditum spũi localit̃ gereret: qd̾ gerendũ

Expanded text:
aliud uita uitarum. corpus est uiuens, aliud uita uitarum. corpus est uiuens, anima uiua, deus est uita, ita scilicet ut anima quae in se uiua est corpori uita sit, ut sic corpus sine ipsa non uiuat, sicuti ipsa sine deo. intellege nunc angelis sanctis corpora tribuere <esse} uitam negare. ac per hoc cum quodlibet animatum duplicis constet esse substantiae et solum esse corpus angelos sentias, melior ergo uermiculus angelo, quia etsi habet angelus corporis formam, non habet uel sicut uermiculus uitam. nullum porro corpus ipsum sibi uita est, aliud namque est corpus, aliud uita corporis. ant igitur in angelo est uiuificans spiritus, aut angelus omni est uiuente deterior, aut cum omni creato uiuente ILE CORPVS. Est igitur in Gabriele et incorporeum quo incommutabiliter deum uideat et corpus quod uel Maria uiderit uel per quod Maria uideretur quodque subditum spiritui localiter gereret, quod gerendum
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib his rationis abditum quęrito:
quib ꝙ substantia omis indudit᷑.
aliquid delege: quod angłos eẽ de¬
cernas. Nichilum certe non sunt.
quia non nichil ẽ. quicqͥd est aliqͥd
Informis materia ñ sunt. quia inter
aliquid & nichił ẽ informis materia.
Ecce a nichilo ux discessimus. iamq
de animo formato. unde tibi angłos
placet eẽ: tractemus. Animadũte nc̃
qd̃ si i n formis materia qua formabił
ẽ. p̃stat nichilo: ita qd̾ iam formatũ
ẽ melius ẽ illo qd̾ & si formari potest.
formatum non ẽ. Itemq sicuti id
qd̃ formatum ẽ ante it illud qd̾ for
formatũ non ẽ: ita in animũ qd̾ cũq
formatũ. cedit illi quod & formatũ ẽ¬
pariter: & animatũ. Quia sicut forma¬
tum ꝓrimat forme: sic animatũ ꝓxi¬
mat uitȩ. Ac sicut tria sunt. in formms
materia: formatũ ex animȩ. rerũ for
ma. Sic item tria sunt. uiuificatũ.
iuuificans. uita. Aliud ẽ uita corpoꝵ:

Expanded text:
omnibus his rationis abditum quaerito omnibus his rationis abditum quaerito quibusque subo stantia omnis includitur aliquid delige quod angelos esse decernas. nihilum certe non sunt, quia non nihil est quidquid est aliquid. informis materia non sunt, quia inter aliquid et nihil est informis materia. ecce a nihilo uix discessimus. Iamque de inanimo formato unde tibi angelos placet esse tractemus. animaduerte nunc quod sicut informis materia, quae formabilis est, praestat nihilo, ita quod iam formatum est melius formatum non est. Itemque sicut id quod formatum est, anteit illud quod formatum non est, ita inanimum quodcunque formatum, cedit illi quod et formatum pariter est et animatum, quia sicut formatum proximat formae, sic animatum proximat vitae. Sicut autem tria sunt, informis materia, formatum exanime, rerum ma, sic itidem tria sunt, uiuificatum uiuificans uita. aliud est uita corporum,
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ uidẽt G̃ aut qñ gabriel mariã uidit
ne defixo. angłs dm̃ uidere non potu¬
it: e tñ tc̃ quoq gabrieli. dm̃ uisũ nega¬
re non licet ne iuxta diaboli casũ. in
misia scił ũq̃ ñ uidendi dm̃ immutabił
iam beatitudinis angłi natura decide¬
rit: sit in eo corporea in corporeaꝙ
substantia. una qua uł uideat᷑ corpo¬
ri. uł corporalit̃ uideat: altera qua in¬
corporalit udeat. incorporeum sine
fine conspiciat. Age nunc ꝓ acumine¬
excellentis ingenii. ꝓq causatum re¬
tumq noticia. indaga. distingue.
ꝓiuntia. quo differt materia infor¬
mis anichilo: quid sit in anmũ idẽq
formatũ. quid & formatũ pariter &
animatũ. Quid sit locus & temp̃. qua¬
lit̃ localis motus subdat᷑ etiam tem¬
porali. cum temporalis tantũ ñ sub¬
iaceat etiam locali. Quid sit stabił
motus. qͥd uesit et̃nitas: Quidsit nun¬
quam cẽ. & nusquam noneẽ: Nuid¬

Expanded text:
deum uident. igitur aut quando Gabriel Mariam uidit deum uident. igitur aut quando Gabriel Mariam uidit ne defixo angelus deum uidere non potuit et tamen tunc quoque Gabrieli deum uisum negare non licet, ne iuxta. diaboli casum in miseria scilicet umquam non uidendi deum inmutabilis iam beatitudinis angeli natura deciderit, sit in eo corporea incorporeaque substantia: una qua uel uideatur corpori uel corporaliter uideat, altera qua incorporaliter incorporeum sine fine conspiciat. VII. excellentis ingenii proque causarum rerumque notitia indaga distingue pronuntia, quo differat materia informis a nihilo, quid sit inanimum idemque formatum, quid et formatum pariter et animatum, quid sit locus et tempus, qualiter localis motus subdatur etiam temporali, cum temporalis tantum non subiaceat etiam locali, quid sit stabilis motus quidue sit aeternitas, quid sit nusquam esse et nusquam non esse, quid
Abbreviated transcription (Latin):
Quocirra quando marie ui suss. nesc pe¬
delocutus.: nec ore uidit: nec oculoste¬
tit: S pars una quȩq m̃brorum qua¬
litati suȩ conueniens gessit officium:
ẽrgo sicut localit̾ stetit. et localit̾ so¬
nuit: ita et localit̾ uidit. Hic minc
ꝓfine quęstionis in quiro.: utrũ nam
gabrihel angłs ut tu autumas. solũ
corpꝰ in contemplatione mariȩ cor¬
poraliter occupatus. uno eodemꝙ
uisu. uno atq codem tempore. inlo¬
calem dm̃ in localiter uiderit: quo
localem mariam. localiter uidit. Quod
quia fieri ꝓcorporei atq incorporei
diuersitate nonsiaitur: restat ut aut
mariam gabrihel numqũã uiderit:
aut am̃ uidere cessauerit. S huic fal¬
sosententia ueritatis obsistit. qua dic¬
tum est: quia angłi eorum semper
uident faciem patris mei. Si semper¬
uident uident. numqũa ñ uident.
Sinautem quando gabrihel mariã ui¬
dit. dm̃ uidere destitit: ñgͦ sẽꝑ angeli

Expanded text:
quocirca quando Mariae uisus est, nec pequocirca quando Mariae uisus est, nec pede locutus nec ore uidit nec oculo stetit, sed pars unaquaeque membrorum qualitati suae conueniens gessit officium. ergo sicut localiter stetit et localiter sonuit, ita et localiter uidit. Hic nunc pro fine quaestionis inquiro, utrumnam Gabriel angelus, ut tu autumas, solum corpus in contemplatione Mariae corporaliter occupatus uno eodemque uisu, uno atque eodem tempore inlocalem deum inlocaliter uiderit, quo localem Mariam localiter uidit. quod quia fieri pro corporei atque incorporei diuersitate non sinitur, restat ut aut Mariam Gabriel numquam uiderit aut deum uidere cessauerit. sed huic falso sententia ueritatis obsistit, qua dictum est: quia angeli eorum semper uident faciem patris mei si semper uident, numquam non uident. autem quando Gabriel Mariam uidit deum uidere destitit, non ergo semper angeli
Abbreviated transcription (Latin):
quo gabrihel dm̃ uidit: Quia sima¬
riȩ illud iusibile fuit: Est gͦ in locale:
locali contemplabile. Quodsi ẽ. in lo¬
cale non ẽ. Quia siquisq localis ẽ lo¬
caliter uidet: et aspiciens respicere
non potest partem. Uidet igitur locũ.
qui localiter uidet: quia pars locꝰ ẽ.
Et locus locorum utiq pars. ẽ: & loca
corpora sunt. Et qui partem uidet:
parte sui uidet. Nec tuderi parte.: nͥ
pars potest. Parsuero dei nulla ẽ qͥa
in partilis non habet partem. Aut gͥ ga¬
brihel dm̃ nonuidet: aut solidumui¬
det. Nec integrum nisi de integro iu¬
deripotest: corpus uͦ nec integiũ ui¬
deri: nec uidere integrum potest. Non
gͥ corpus ẽ unde gabrihel dm̃ uidet.
quia quolocalit̾ mariam gabrihel
uidit: et eum maria localit̾ uidit:
uidere in localit̾ nequit. S ut tecũ
ũbo congrediar: si totus gabrihel ñ
nisi corpus ẽ. ꝓdistantia partium. nec
totus ẽ pes. nec totus ẽ os: nec totus ocłis

Expanded text:
quo Gabriel deum uidet? quia si Maquo Gabriel deum uidet? quia si Mariae illud uisibile fuit, est ergo inlocale locali contemplabile. quod si est, inlocale non est: quia si quisque localis est, localiter uidet et adspiciens respicere non potest nisi partem. uidet igitur locum qui localiter uidet, quia pars locus est et locus locorum utique pars est et loca corpora sunt. et qui partem uidet parte sui uidet, nec uideri parte nisi pars potest, pars uero dei nulla est, quia inpartilis non habet partem. aut igitur Gabriel deum non uidet aut solidum uidet, nec integrum nisi de integro uideri potest. corpus uero nec integrum uideri nec uidere integrum potest, non igitur corpus est, unde Gabriel deum uidet, quia quo localiter Mariam Gabriel uidit et eum Maria localiter uidit, uidere inlocaliter nequit. sed ut tecum uerbo congrediar, si totus Gabriel non nisi corpus est pro distantia partium, nec totus est pes, nec totus est os, nec totus est. oculus.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum tantũ locum in quo
aderat occupabat: dilata huius pau¬
lulum discussione sententiȩ: tantam
adũsantium repugnantiam ꝓlocutio¬
num. stupere me fateor. Nunc aerem
substilem. nunc eundẽ uastũ dicis. nc̃¬
magnũ mundi locũ quem ꝓportione
acris elem̃tum replet. poetica quada
licentia uacuũ ꝑhibes. Nec intelligis
uacuũ prorsus eẽ. nonposse. quiaubi ẽ
aliquid. ñ nichil ẽ: aer uͦ nichil ñ ẽ
Igitur ubi aer. ẽ: uacuum non ẽ. Sed
nec illud uacuum recte potest dici
quod nichil ẽ. quia quod nichil ẽ. re¬
ciꝑe aliquid non potest. Ptoinde uacu¬
um non ẽ quod nullius ẽ ca̾pax. Illud
uͦ quo spectat. quod matrem domini
appellare mauis poctarũ more geni¬
tricem: & absq uersib poetice ora¬
toriam texis: E rgotam̃ ñ qualit̃. s qͥd
loquaris inquiro:atq ut respondeas
quȩso. Cumbeatissimus gabrihel an¬
te oculos dominicȩ matris adsisteret.
illud ne ingabrihelc maria uidit.

Expanded text:
ipsum tantum locum in quo ipsum tantum locum in quo aderat, occupabat. Dilata hujus paululum discussione sententiae, tantum adversantium repugnantiam prolocutionum stupere me fateor. Nunc aerem submagnum mundi locum,. quem pro portione aeris elementum replet, poetica quadam licentia uacuum perhibes nec intellegis uacuum prorsus esse non posse, quia ubi est aliquid nonnihil est. aer uero nihil non est, igitur ubi aer est uacuum non est. sed nec illud uacuum recte potest dici, quod nihil est, quia quod nihil est recipere aliquid non potest. proinde uacuum non est quod nullius capax est. illud uero quo spectat, quod matrem domini adpellare mauis poetarum more genitricem et absque uersibus poetice oratoriam texis? ego tamen non qualiter, sed quid loquaris inquiro atque ut respondeas quaeso. cum beatissimus Gabriel ante oculos dominicae matris adsisteret, illudne in Gabriele Maria uidit,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ fuit: et eundem inpassione dereli¬
quit. Ipse quoq dominus de cruce
clamauit: ds̃ ms̃ quare me dereliqͥ¬
sti. Si enim non discessit: ñ dereliqͥt
Si dereliquit. utiq discessit. Obice
nunc gͥ localitatem dõ. contiguus ui¬
delicet gradus ẽ ut ab inuiria simi¬
litudinis dei. feraris indm̃: & qui in¬
famas imaginem. lacessas auctorem.
sicut ergo in localitas dõ ñ ad imitur.
quod hominẽ xp̃m discedendo dese¬
ruit: sic anima in localitatis pͥuile¬
gium ñ amittit: cum corpore mori¬
ente discedit. Hic iam angłorum sta
tum suꝑbꝰ orator uucheris: et gabri¬
elem tibi quasi quoddam linguȩ ꝓ¬
ludium delegis. declamasĩpse bea¬
tissimus gabriel quise ante dm̃ ad¬
stare testatur. cum celorum dominũ
mariȩ infundendũ uscerib nuntia¬
ret. cumq sub dominicȩ oculis gem¬
tricis ad staret. sine dubio cȩlo dee¬
rat. maria non suꝑuolaba
uacua atq diffusa uasti
acris. non implebat: sed

Expanded text:
est, fuit et eundem in passione dereliest, fuit et eundem in passione dereliquit. ipse quoque dominus de cruce clamauit: deus meus, quare me dereliquisti? si enim non discessit, non dereliquit, si dereliquit, utique discessit. obice nunc igitur localitatem deo. contiguus uidelicet gradus est, ut ab iniuria similitudinis dei feraris in deum et qui infamas imaginem lacessias auctorem. sicut ergo inlocalitas deo non adimitur, quod hominem Christum discedendo deseruit, sic anima inlocalitatis priuilegium non amittit, cum corpore moriente discedit. VI. QVIA NOtum superbus orator inveheris, et Gabrielem tibi quasi quoddam linguae praeludium deligis, et declamas. Ipse beatissimus Gabriel, qui se ante Deum astare testatur, cum coelorum Dominum Mariae infundendum visceribus nuntiaret, cumque sub dominicae oculis genitricis astaret; sine dubio coelo deerat, maria non supervolabat, vacua atque diffusa vasti aeris non implebat; sed
Abbreviated transcription (Latin):
beris: aut mundũ ñ in loco eẽ. concedes.
Istam nunc ergo rationem m̃te ꝑ tracta:
et si c̃ tantũ locorum tantũq spatioꝵ
.cẽ. ꝑspicis non in loco: ita illud qd̃ nul¬
lius ẽ molis. nullius ẽ spatii. intellige
in loco. cẽ posse. sine loco. Quiasi illud
quod locale ẽ in loco nen ẽ: multo
minus in loco ẽ quod iocale non ẽ:
Sed istud quamlibet clareat. intelli.¬
gas nec ne dubitauerim. illud quod
eo usq ẽ simplicis consequentiȩ. ut
agnitio eius nondicam in promptu
sit s nc uitari quidem facile ualcat.
sic elapsum tibi satis mirari
nequeo. Dicis corpus xp̃i
cumpatibulo sublatum c̃
animatum fuisse: ex animũ
uero cum sepulchro mandatũ. Proptq̃
hoc quod negandum non ẽ. acuminis
argumento tui localis erit animus:
quia uiuificare xp̃i corpus altñaue¬
rit. Sub huiuᷤ ergo necessitate senten¬
tiȩ. dm̃ quoq ꝓfano ausu. localem
credimus. qui et in xp̃o cum crucifixꝰ

Expanded text:
bis aut mundum non in loco esse concedes. bis aut mundum non in loco esse concedes. istam nunc ergo rationem mente pertracta et sicut tantum locorum tantumque spatiorum esse perspicis non in loco, ita illud, quod nullius est molis, nullius est spatii, intellege in loco esse posse sine loco, quia si illud, quod locale est, in loco non est, multo minus in loco est, quod locale non Sed istud quamlibet clareat intellegas necne, dubitauerim: illud quod eo usque est simplicis consequentiae, ut agnitio eius non dicam in promptu sit, sed ne uitari quidem facile ualeat, sic elapsum tibi satis mirari nequeo. dicis corpus Christi cum patibulo sublatum est animatum fuisse, exanimum uero cum sepulcro mandatum, propterque hoc quod negandum non est acuminis argumento tui localis erit animus, quia uiuificare Christi corpus alternauerit. sub huius ergo necessitate sententiae deum quoque profano ausu localem credemus, qui et in Christo, cum crucifixus
Abbreviated transcription (Latin):
sincerũ ueritate claruerit: nulla quȩ¬
stionis difficultate iactabcre. quatinꝰ
anima corpore posito in localit̾ eẽ possit
ĩmundo. qͥa sic erit in localit̾ inqualiboe
mundi parte: sicut in localit᷑ fuit in
corpore. Tuuͦ inp̃iudicium generis
animarũ omĩum xp̃i quoq animã¬
localem corporeamq ꝓnuntias: & corpꝰ
dicis ẽẽ animã redemptoris: cum ñ sit
anima pecudis. S forte. contendas. qͦ¬
modo amma et in loco ẽ: & localis ñ ẽ
Et egote mutua consultatione ꝑcunctor:
quomͦ corporeus mundꝰ & localis ẽ: &
in loco ñ ẽ. Quodsimundũ in loco eẽ
responderis: nichil osegnius quȩro.lo¬
cus in quo mundꝰ ẽ extra mundũ. anne
de mundo sit. Si de mundo. nonin illo
mundꝰ. s in alio ipse cum mundo ẽ.
Si extra mundum: tursus quęro utrũ
locus inquo ẽ mundus. in locosit. aut gͣ
loca hoc ẽ corpora. infinita fateberis:
itaq dõ qui solus infinitus ẽ. corpꝰ equa¬

Expanded text:
sincerum veritate claruerit, nulla quaesincerum veritate claruerit, nulla quaestionis difficultate jactabere; quatenus anima corpore posito illocaliter esse possit in mundo. Quia sic erit illocaliter in qualibet mundi parte, sicut illocaliter fuit in corpore. Tu vero in praejudicium generis animarum omnium, Christi quoque animalocalem corporeamque pronuntias, et corpus dicis esse animam Redemptoris, cum non sit anima pecudis. Sed si forte contendas, quomodo anima et in loco est, et localis non est; et ego te mutua consultatione percunctor, quomodo corporeus mundus et localis est, et in loco non est. Quod si mundum in loco esse responderis, nihilo segnius quaero: Locus in quo est mundus extra mundum, anne de mundo sit. Si de mundo, non in illo mundus, sed in alio ipse cum mundo est. si extra mundum, rursus quaero, utrum locus, in quo est mundus, in loco sit. aut igitur loca, hoc est corpora infinita fateberis itaque deo, qui solus infinitus est, corpus aequa
Abbreviated transcription (Latin):
continet ex terius sit: & quod continet᷑
interiꝰ. Anma uͦut affirmas ipsa cor¬
porca. quomodo intra corpus ẽ ad id
uiuficandũ. & extra corpꝰ ad continen¬
dũ: Anforsitansic exterius continet:
ut extiꝰ nonsit: Rursus gͥ in illã
redigimꝰ difficultatem. ut aut sit in¬
localit̃ extra corpꝰ ut contineat corpꝰ:
aut si continet ubi non ẽ. sit ubi ñ ẽ.
S tatiohec te forsitan suinouitate. sol¬
licitat. Euigila paulisꝑ: acsi potes in¬
tuere. Si non potes. ammirare in corpo¬
rei potentiam ut corpus moueat stan¬
tem. et ñ lociꝰ loca quȩlibet ad euntẽ.
inhisdemꝰ locis in localit᷑ agentẽ. Istud
si cernere quiueris: non nob animã
lazari ꝓquadam abscedendi redeundiq
localitate. ueluti quoddam corpus op¬
pones. Si eandem corpis eiꝰ incorporeo
uegetasse motu. & in localit̾ ex cessisse.
rursumq ad illud in localit̃ redisse cog¬
noscis. Iamsi tibi uisionis huiusce

Expanded text:
continet exterius sit et quod continetur continet exterius sit et quod continetur interius. anima uero, ut adfirmas ipse, corporea quo modo intra corpus est ad id uiuificandum et extra corpus ad continendum ? an forsitan sic eiterrius continet, ut exterius non sit? rursus igitur in illam redigimur diffcultatem, ut anima aut sit inlocaliter extra corpus, ut contineat corpus, aut, si continet ubi non est, sit ubi non est. sed ratio haec te forsitan sui nouitate sollicitat. euigila paulistuere: si non potes, admirare incorporei potentiam, ut corpus moveat stantem, et non locis loca quaelibet adeuntem, in iisdemque locis illocaliter agentem. Istud si cernere quiveris, non nobis animam Lazari pro quadam abscedendi redeundique localitate, veluti quoddam corpus oppones; sed eamdem corpus ejus incorporeo vegetasse motu et illocaliter excessisse, rursumque ad illud illocaliter rediisse cognosces. IV. Jam si tibi visionis hujusce
Abbreviated transcription (Latin):
fit humana substantia quid inquo
sit. ñ argumento solum uigeat. s etiã
auetoritate clarescat: ꝓpħicum qͦq
testimonium ꝓferamus. Ait namq
Corpus qd̾ corrumpit᷑. aggrauat animã.
illud ad grauet quod in quoquã: an
illud: in quo quicquã ẽ. Si illud in qͦ
aliquid ẽ: leuatur ergo pondere. qͥsꝗd
oncratur. Sinuero illud ad grauat qd̵
in aliquo. non illud inquo aliquid ẽ:
magis in amma ẽ corpus. quod aggra¬
uat animam: quam in corpore anima.
quȩ grauat᷑ a corpore. Onus uidelicet
inportitore: non portitor inonere.
Quȩ cum ita sint: magnam animȩ auc¬
toris sui inesse similitudinẽ maxime
illud indicio ẽ. qd̾ ꝓsimilitudine. Sic̃
in localit̃ munduis indõ ẽ: Sic in lo¬
caliter corpus in anima. Nunc scisci¬
tanti michi peto respondeas. Si localit̃
intra corpus ẽ anima quomodo continet
corpus: Notum nempe ẽ corpore conti¬
neri nchil posse corporeum: nisi quod

Expanded text:
fit humana substantia, quid in quo fit humana substantia, quid in quo sit non argumento solum uigeat, sed etiam auctoritate clarescat, propheticum quoque testimonium proferamus. ait namque: corpus quod corrumpitur adgrauat animam. illud adgrauet, quod in quoquam, an illud, in quo quidque est. si illud, in quo aliquid est, leuatur ergo pondere quidque oneratur. sin uero illud adgrauat, quod in aliquo, non illud, in quo aliquid est, magis in anima est corpus, quod adgrauat animam, quam in corpore anima, quae grauatur a corpOre: onus uidelicet in portitore, non portitor in onere. quae cum ita sint, magnam animae auctoris sui inesse similitudinem maximo illud indicio est, quod pro similitudine sicut inlocaliter mundus in deo est, sic inlocaliter corpus in anima. Nunc sciscitanti mihi peto respondeas: si localiter intra corpus est anima, quo modo continet corpus? notum nempe est corpore contineri nihil posse corporeum, nisi quod
Abbreviated transcription (Latin):
plina. quȩ ita sibi nexa sunt. ut nec si¬
ne colore corpus: nec sine disciplina sit
rationabilis animus. Modo tu uideris
qui aninam corpus eẽ. & eandem
suꝑiectam insubiecto corpore contine¬
ri credis: utrũnam ꝓbare ualeamꝰ ma¬
nere qd̃ insubiecto ẽ. ipso intereunte
subiecto: quiasi corpore continetur:
ipia in suo suꝑiec̾ta subiecto ẽ: nec ma¬
nere poterit quȩ continet᷑ illo percim¬
te qui continet. S dicit apłs ueteres¬
cente corpore. renouari animam: cor¬
ruptoq solidari. Non ergo corpore
continet᷑: uereor ne & istic opinatus. ui¬
dearis nouus achademicus: qui &e cũ
achademicis nichil scias: & dehis quȩ
nescis sine cunctatione. diffinias. ui¬
de ne non corpus contineat animam.
s contincat᷑ ab anima. ħ oc nempe cor¬
rupto illa solidat᷑. Sic̃ illud itidem
huius ammissione dissoluit᷑. Illa sine
hoc uiuit melius: hoc sine illa nẽpe
peiuis. Atq ut ex his duobꝰ quibꝰ con¬

Expanded text:
plina, quae ita sibi nexa sunt, ut nec siplina, quae ita sibi nexa sunt, ut nec sine colore corpus nec sine disciplina sit rationalis animus, modo tu uideris, qui animam corpus esse et eandem superiectam in subiecto corpore contineri credis, utrumnam probare ualeamus manere quod in subiecto est ipso intereunte subiecto, quia si corpore continetur, ipsa in suo superiecta subiecto est, nec manere poterit quae continetur illo pereunte qui continet. sed dicit apostolus ueterascente corpore renouari animam corruptoque solidari, uon ergo corpore continetur. Vereor ne et istic opinatus uidearis nouus academicus, qui et cum academicis nihil scias et de his quae nescis sine cunctatione definias. uide ne non corpus contineat animam, sed contineatur ab anima. hoc nempe corrupto illa solidatur, sicut illud itidem huius amissione dissoluitur. illa sine hoc uiuit melius, hoc sine illa nec peius. atque ut ex his duobus, quibus con
Abbreviated transcription (Latin):
uerum dicis: & sihoc uerũ dicis: ammȩ
substantiam nosciꝰ posse. m̃tiris. Aut
gͥ falsum ẽ ammã corpus eẽ: aut faisũ
ẽ anime substantiam cognosci non pos¬
se. Uides quo ꝑducat opiniosequaces
sui. Nlamqm̃ nemo nisuignarꝰ opinat᷑
et ignorantia ẽ adũsa scientiȩ. Tuq
ex opinionis incerto. uscertam ferre
sententiam. et de his uelut sciens ꝓ¬
nuntiare quȩ nescis coniunceris do¬
cere qd nescis. Nescire igitur doces.
cumq nescire posse dicis: docere p̃su¬
mis. Da nob̾ quesumus ueniam: no¬
lentib dicere nescientiã dicis gͥ ani¬
uł apłicum illud cibi inm̃tẽ uenire
non debuit quod dictum ẽ. Et si exte¬
tior homo nr̃ corrumpit᷑ s interior
renouatur: Omne qd̾ est. ut breuit
dicam: aut in se aut subiectum: aut
insubiecto ẽ: In se ẽ. ds̃. in reb corpora¬
lib. subiectum̃ ẽ corpus. & color corporis
insubiecto. In in corporeis ammꝰ e disci¬

Expanded text:
uerum dicis et, si hoc uerum dicis, animae uerum dicis et, si hoc uerum dicis, animae substantiam nosci non posse mentiris. aut igitur falsum est animam corpus esse aut falsum est animae substantiam cognosci non posse. uides quo perducat opinio sequaces sui ? nam quoniam nemo nisi ignarus opinatur et ignorantia est aduersa scientiae, tu, qui ex opinionis incerto uis certam ferre sententiam et de his uelut sciens pronuntiare quae nescis, conuinceris docere quod nescis. nescire igitur doces cumque nesciri posse dicis, docere praesumis. da nobis, quaesumus, ueniam nolentibus discere nescientiam. III. QVIuel apostolicum illud tibi in mentem uenire non debuit, quod dictum est: et si exterior homo noster corrumpitur, sed interior renouatur? omne quod est, ut breuiter dicamus, aut in se aut subiectum aut in subiecto est. in se est deus, in rebus corporalibus subiectum est corpus et color corporis in subiecto, in incorporeis animus et disci
Abbreviated transcription (Latin):
lumuid eat: cũ transillud uidere ñ
possit. Quis quis ergo difficultate ui¬
sionis huiꝰ offenditur. studium atq
opus insumat. nonut me calumnia¬
tum eat: s ut purgariualeat. Nec
tamen egomet ita sum oblitus mei:
ut non languoris quam sanitatis
amplius in esse michi sentiam. Uerun
camenhanc me opinionẽ qua corpꝰ
creditur anma. cum puerilib annus
euasisse delectat:. Quia tunc cũ opi¬
nabar: utiq nesciebam. Opinari
aut̃. ignorantis ẽ. Ignorantia uͦ con¬
traria scientiȩ. Hescit ergo quisquis
opinatur. Hinc equidem factum ẽ
ut scientiam p̃ opinione concupisce¬
rem: sciens nescire me. quo ad usq
opinabar. Tu autem dicis cum de
animȩ substantia quęramus. quod
sipra nos ẽ nobis uideri nonposse:
cum supra nos ipsos ipsi non simus:
Et item quodagnosci posse negas. qua¬
si cognitum udicas: animamq cor-¬
poris. corpus ẽconfirmas. Quod si
sciens dicis quia falsa scirinequeunt:¬

Expanded text:
lum uideat, cum trans illud uidere non lum uideat, cum trans illud uidere non possit. quisquis ergo difficultate nisi.. onis huius offenditur, studium atque opus insumat, non ut me calumniatum eat, sed ut purgari ualeat. Nec tamen egomet ita sum oblitus mei, ut non languoris quam sanitatis amplius inesse mihi sentiam. uerum tamen hanc me opinionem qua corpus creditur anima cum puerilibus annis euasisse delectat, quia tunc, cum opinabar, utique nesciebam. opinari autem ignorantis est, ignorantia uero contraria scientiae: nescit ergo quisquis opinatur. hinc equidem factum est, ut scientiam prae opinione concupiscerem sciens nescire me, quoad usque opinabar. tu autem dicis, cum de animae substantia quaeramus, quod supra nos est nobis uideri non posse, cum supra nos ipsos ipsi non simus, et item quod agnosci posse negas quasi cognitum iudicas animamque corporis corpus esse confirmas. quod si sciens dicis, quia falsa sciri nequeunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sed totus in parte. totus in toto ẽ: ita
& hec non ꝓparte sui ẽ in parte cor¬
poris: nec alia pars animȩ sentificat
oculum: et alia uiuficat diguum.
Si sicut in oculo tota uiuit. & ꝑ ocłm
tota uidet: ita et indigito cota uiuit:
et ꝑ digicum tota sentit. Aut si fortas¬
sis sic tota in digito sentit. ut tota ñ
& ẽ u̾ñ est. Aut igitur cotaerit ani¬
ma incorpor is parte minima. cum
nichilhominus intoto sit cota: aut
cũ tota sentiat ubi tota non ẽ: est gͦ
tota. ubi non ẽ tota. S de hoc & in
primo libro quam plura disserur.
& in scdi principio non pauea p̃misi.
Inquȩ si quispiam sollerter intenderit.
adhũc uidelicet. locũ non rudis acce¬
det. Difficillimũ namq ẽ incorporea
contemplari: quia fallax uisus corpo¬
ralium sensuũ. ita peccato ołm in be¬
cillȩ mentis obmubit: ut cum se uł
dm̃ contemplari uolet. imaginũ cor¬
porearum uelam̃ quod sibi p̃texit so¬

Expanded text:
sed totus in parte, totus in toto est, ita sed totus in parte, totus in toto est, ita et haec non pro parte sui est in parte corporis. nec alia pars animae sentificat oculum et alia uiuificat digitum, sed sicut in oculo tota uiuit et per oculum tota uidet, ita et in digito tota uiuit et per digitum tota sentit. aut si fortassis sic tota in digito sentit, ut tota non t, et est, ubi non est. aut igitur tota erit anima in corporis parte minima, cum nihilominus in toto sit tota, aut cum tota sentiat, ubi tota non est, est ergo tota, ubi non est tota. sed de hoc et in primo libro quam plura disserui et in secundi principio non pauca praemisi, quae si quispiam sollerter intenderit, ad hunc uidelicet locum non rudis accedet. difficillimum namque est incorporea contemplari, quia fallax uisus corporalium sensuum ita peccato oculum inbecillae mentis obnubit, ut, cum se uel deum contemplari uult, imaginum corporearum uelamen quod sibi praetexitur so
Abbreviated transcription (Latin):
OITIS in astructionẽ
ueri et merito pari¬
ter et numerosatis
ut arbicror idoneis
uadib: restat nunc
ut quȩ ex opusculo
huius patroni corporis suꝑsunt in¬
discussa: uideamus. Qui cum temera¬
ria psuasione decernat auimã assũp¬
to in hoc idem euangłicȩ auctorita¬
tis exemplo: tamquam ꝑempcorie
argumentatur dicens. Corpus la¬
zari cum fuit mortuũ. fuisse sine
uita. idemq rediuiuũ fuisse cum
uita: ut ꝑhoc. anima localis eẽ credat᷑.
quȩ recesserit a corpore. rursumq ad
marum generi in commune. p̃scribat:
ipsam nr̃i redemptoris animam loca¬
lem ẽc̃ pronuntiat. Formidabili scili¬
cet atq ut autumat. in solubili syllo¬
gismo. ut anma ubi ẽ. sit: & ñ sit
ubi non ẽ. Tamquam nos cãdem. aut
ubiq aut nusquam eẽ dicamꝰ. Cumsi
nichil eẽt. Illa quidem non intoto
inuniuersitate: ita hȩc ubiq tota in¬
uenitur incorpore. Et sicut ds̃ nequa¬
quam minore sui parte minorem
mundi partẽ replet. maiore maiorẽ:

Expanded text:
itis in astructionem veri, et merito pariter et numero satis ut arbitror, idoneis vadibus; restat nunc ut quae ex opusculo hujus patroni corporis supersunt indiscussa videamus; qui cum temeraria persuasione decernat animam localem, assumpto in hoc idem evangelicae auctoritatis exemplo, tanquam peremptorie argumentatur, dicens: Corpus Lazari cum fuit mortuum, fuisse sine vita, idemque redivivum fuisse cum ut per hoc anima localis esse credatur, quae recesserit a marum generi in commune praescribat, ipsam nostri redemptoris animam localem esse pronuntiat formidabili scilicet atque ut autumat insolubili syllogismo: ut anima, ubi est, sit et non sit, ubi non est, tamquam nos eandem aut ubique aut nusquam esse dicamus, cum si nihil esset. illa quidem non in toto in uniuersitate, ita haec ubique tota inuenitur in corpore. et sicut deus nequaquam minore sui parte minorem mundi partem replet, maiore maiorem,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum tuas opes in usus mopum ꝓ cligis.
tͥ quidem maxime. s aliis quoq consul¬
tum facis. P inde nichil uidelicet ꝓfecto
nichil ẽ tam infecundum actionũ tuaꝵ
om̃ium: qđ tͥ uni soli tantum. ⁊ nõ aliis
quoq multis tecũ uberem fructũ ferat.
Nulla gͥ cuiqͣm p̃pedimenti occasio p̃ten¬
di uł falso potest: cur egomet specialis
atq intimus nichil ab speciali meo fructi
feram. a quo ignoti quoq multum capi¬
ant plurimi. S uti ego autumo uixta
formã euangłici largitoris. qđ non das a¬
mico esurienti: dabis improbo pulsatori.
Porro si etiam nunc solito obdurueris: fa¬
xim egomet qđ tete penitebit. Qm̃ si
peccabis ultra reticendo: ego ꝓtinus ul¬
ciscar scribendo. Porro enim ambiguo
caret. tam te puniendum scripto meo:
quam punior egomet silentio tuo. Uale.

Expanded text:
cum tuas opes in usus inopum prodigis, cum tuas opes in usus inopum prodigis, tibi quidem maxime, sed aliis quoque consultum facis. proinde nihil uidelicet, profecto nihil est tam infecundum actionum tuarum omnium, quod tibi uni soli tantum et non aliis quoque multis tecum uberiorem fructum ferat. \' nulla ergo cuiusquam praepedimenti occasio praetendi uel falso potest, cur egomet specialis atque intimus nihil a speciali meo fructi feram, a quo ignoti quoque multum capiant plurimi. sed, uti ego autumo, iuxta formam euangelici largitoris, quod non das amico esurienti, dabis inprobo pulsatori. porro si etiamnum solito obdurueris, faxim egomet quod tete paenitebit: quoniam si peccabis ultra reticendo, ego protinus ulciscar . scribendo. porro enim ambiguo caret tam te puniendum scripto meo, quam punior egomet silentio tuo. uale.
Abbreviated transcription (Latin):
Quippe reuisionis potestas multis modis.
⁊ miseris ꝑinde causis interdudit᷑. E nimuͦ
seribendi facultas aut raro idonea suppetit:
aut nec fuppetit. Ista hȩc eadem remissibi¬
lia sint nec ne: tute iudicau̾is. Porro aut̃
uero qđ sepenumero scriptis nr̃is alii in¬
ꝑturitur. qui id ipsum nec ambiunt quã
egomet forsan nec merentur ampliꝰ: non
arbitior amiciciȩ legibus impune ꝯmitti.
Illud etiam num dolenter faxo tacitum.
qd̃ libellos illos qͦs tuo nomine nobilitari
non abnuis: nullo unq̃m imꝑtiusti rescͥp¬
to: S uacuum forte ñ suppetit. qđ tute
modicum magnȩ admodum impendas ami¬
ciciȩ. hȩc quotam ⁊ occupatu unqͣm uspi¬
amue implicabere. qͥn illud in alioꝵ com¬
moda reuergat: Cum precatu dm̃ placas:
eundem non mͦ amicis s ignotis quoq cõ¬
cilias. Cum scripturarũ cęlestium mystia
rimaris. quo te studiosius mmibuis: eo
doctrinam ceteris copiosius infundis.

Expanded text:
quippe reuisionis potestas multis modis quippe reuisionis potestas multis modis ac miseris perinde causis intercluditur. enimuero scribendi facultas aut raro idonea subpetit aut nec subpetit. ista haec eadem remissibilia sint necne, tute iudicaris. porro autem uero quod saepenumero scriptis uestris alii inpertiuntur, qui id ipsum nec ambiunt quam egomet, forsan nec merentur amplius, non arbitror amicitiae legibus inpune committi. illud etiamnum dolenter faxo tacitum, quod libellos illos, quos tuo nomine nobilitari non abnuis, nullo umquam inpertiuisti rescripto? sed uacuum forte non subpetit, quod tute modicum magnae admodum inpendas amicitiae. ecquo tam ex occupatu umquam uspiamue inplicabere, quin illud in aliorum commoda reuergat? cum precatu deum placas, eundem non modo amicis, sed ignotis quoque concilias. cum scripturarum caelestium mysteria rimaris, quo te studiosius imbuis, eo doctrinam ceteris copiosius infundis.
Abbreviated transcription (Latin):
de bono oratore nil amplius habeo. quam
qd̾ malus poeta eẽ plus cȩpi. Prom queso
delicti huiꝰ mͥ gr̃am fatias: qd̾ aliquantĩꝑ
mei meminens arentẽ uenulam rariꝰ flu¬
mini tuo misceo. Tuã tubam totus qua
patuit orbis iure uen̾abitur: quã con¬
stat geminata felicitate cecinisse: qͣndo
nec emulum repꝑit nec ȩqualem: cum
pridem aures ⁊ ora ppłoꝵ me etiam cir¬
cumferente ꝑuagaretur. Nobis aut̃ gran¬
dis audania. si uel apud municipales et
cathedrarios oratores. aut forenses rauu¬
las garriamus: qui etiã cum ꝑorant sal¬
ua pace potioꝵ. turba numerosior in lit¬
teratissimis litt̾is uacant. Nam te cui seu
liberum seu ligatũ placeat alt̾nare sermo¬
nem ÷ intonare ambifariam suppetit: pau¬
ci quos ȩquus amauit imitabuntur. Uał.¬
i possibile facto eẽt ut te dñm meum
aut uoluntates aut necesfitates ad quirerem:
quȩ inrem debiti mei usui mͥ ẽẽ possent.

Expanded text:
de bono oratore nil amplius habeo quam de bono oratore nil amplius habeo quam quod malus poeta plus esse coepi. proin, quaeso, delicti huius mihi gratiam facias, quod aliquantisper mei meminens arentem uenulam rarius flumini tuo misceo. tuam tubam totus qua patet orbis iure uenerabitur, quam constat geminata felicitate cecinisse, quando nec aemulum repperit nec aequalem, cum pridem aures et ora populorum me etiam circumferente peruagaretur. nobis autem grandis audacia, si uel apud municipales et cathedrarios oratores ant forenses rabulas garriamus, qui etiam cum perorant salua pace potiorum turba numerosior inliteratissimis literis uacant. nam te, cui seu liberum seu ligatum placeat alternare sermonem intonare ambifariam subpetit, pauci, quos aequus amauit Iuppiter, imitabuntur. uai possibile factu esset, ut te dominum meum aut uoluntates aut necessitates inquirerem, sed quae in rem debiti mei usui mihi esse possent.
Abbreviated transcription (Latin):
bus: pedum sillabis: sillabarumq nat᷑is.
Intra spatii sui terminum. uerba ditia
uersus pauꝑ includit: nec artati carminiꝰ
breuitas. longitudinem phalerati sermoniˢ
eliminat. Ita tͥ facile factu ẽ minutis tro¬
cheis. minutioribq pyrrichiis. nõ solum
molosicas anapesticasq ternarias: s epi¬
tritorum etiã peonumq quat̾nas super¬
uenire iuncturas. Excrescit. ploquii ampli¬
tudo angustias regłares: ⁊ tanquã paruo
auro grandis gemma uix capit᷑. Emicatq
ut equi potentis animositas: cui frem̃ti
si inter tesqua uł confraga frenoꝵ lege
teneatur: intelligis ñ tam cursum deesse
qͣm campũ. Qͥd multis: Arbitro me in
utroq genere dicendi. nec athenȩ sic at¬
ticȩ. nec muse sic musicȩ iudicabuntur:
si mͦ mͥ uł censendi copiam desidia longi¬
or non ademit. Nam dũ in pacte ꝓfesfio¬
nis obtentu. nouum scribendi morem gra¬
datim aipeto: ⁊ ueterem saltuatim deos:¬
Isco:

Expanded text:
bus, pedum syllabis syllabarumque naturis bus, pedum syllabis syllabarumque naturis intra spatii sui terminum uerba ditia uersus pauper includit nec arctati carminis breuitas longitudinem phalerati sermonis eliminat. ita tibi facile factu est minutis trochaeis minutioribusque pyrrichiis non solum molossicas anapaesticasque ternarias, sed epitritorum etiam paeonumque quaternas superuenire iuncturas. excrescit amplitudo proloquii angustias regulares et tamquam paruo auro grandis gemma uix capitur emicatque ut equi potentis animositas, cui frementi si inter tesqua uel confraga frenorum lege teneatur intellegis non tam cursum deesse quam campum. quid multis? arbitro me in utroque genere dicendi nec Athenae sic Atticae nec Musae sic musicae iudicabuntur, si modo mihi uel censendi copiam desidia longior non ademit. nam dum inpactae professionis obtentu nouum scribendi morem gradatim adpeto et ueterem saltuatim dedisco,
Abbreviated transcription (Latin):
iure sibi uendicat. Sentit ut pytͥagoras:
diuidit ut socrates: explicat ut platon:
implicat ut aristoteles. Ut eschines blan¬
ditur: ut demostenes irascitur. Uernat
ut hortensius: estuat ut chetegus: incitat
ut curio: moratur ut sabius: simulat
ut crassus. Dissimulat ut cęsar: suadet
ut cato: dissuadet ut appius: ꝑsuadet
ut tullius. Iam si ad sacroscõs patres pro
comparatione ueniatur: instruit ut hie¬
ronimus: destruit ut lactantius: astruit
ut augustinus. Attollitur ut hilarius:
submittitur ut ioħes: ut basilius corrigit:
ut gregorius consolatur: ut orosius affluit:
ut rufinꝰ stringitur: ut eusebius narrat:
ut eucherius sollicitat: ut paulinꝰ ꝓuocat:
ut ambrosius ꝑseuerat. Iam uero c̾e hẏm¬
no tuo si ꝑcunctere quid sentiam: cõma¬
ticus ẽ. copiosus. dulcis. elatus. ⁊ qͦs lib&
lyricos dithirambos. amenitate poetica ⁊
historica ueritate suꝑeminet. Idq tuum
in illo peculiare: qd seruasti metroꝵ pedi¬

Expanded text:
iure sibi uindicat. sentit ut Pythagoras, iure sibi uindicat. sentit ut Pythagoras, diuidit ut Socrates, explicat ut Plato, inplicat ut Aristoteles, ut Aeschines blanditur, ut Demosthenes irascitur, uernat ut Hortensius, aestuat ut Cethegus, incitat ut Curio, moratur ut Fabius, simulat ut Crassus, dissimulat ut Caesar, suadet \'ut Cato, dissuadet ut Appius, persuadet ut Tullius. iam si ad sacrosanctos patres pro conparatione ueniatur, instruit ut Hieronymus, destruit ut Lactantius, adstruit ut Augustinus, adtollitur ut Hilarius, submittitur ut Ioannes, ut Basilius corripit, ut Gregorius consolatur, ut Orosius adfluit, ut Rufinus stringitur, ut Eusebius narrat, ut Eucherius sollicitat, ut Paulinus prouocat, ut Ambrosius perseuerat. Iam uero de hymno tuo si percunctere quid sentiam, commaticus est, copiosus dulcis elatus et quoslibet lyricos dithyrambos amoenitate poetica et historica ueritate supereminet, idque tuum in illo peculiare, quod seruatis metrorum pedi
Abbreviated transcription (Latin):
tam. repente uoluptuosis excessib qͣsi
quibdam pelagi portib foueat. O liber
multiphariam
pollens: eloquii ñ
exilis. s subtiliᷤ
ingenii: qđ nec ꝑ
scaturigines
hyꝑbolicas intume¬
scit: nec ꝑ tapinomata depressa tenuat᷑.
Ad hoc unica singłarisq doctrina: ⁊ in
diu̾sarum rerum assertione mont̾rabilis:
cui moris ẽ de singulis artib cum sin¬
gulis artificib philosophari. Quȩq si
fors exigit. tenere non abnuit cum or¬
pheo plectrum:  cum esculapio bacu¬
lum: cum archimede radium: cum euphra¬
te oroscopiũ : cum ꝑdice circinum: cum
uetruuio ꝑpendicłm: queq nunqͣm inue¬
stigare destiterit. cum thalente tempora:
cum athlante sydera: cum zeto pondera:
cũ crẏsippo numeros: cũ euclide mensura.
Ad extremum nemo seculo meo quȩ uoluit
affirmare: sic ualuit. Siqͥdem dum sese
adũsus eum quẽ contra loquit᷑ exertat:
moꝵ ac studioꝵ linguȩ utriusq symbolã

Expanded text:
tam repente uoluptuosis excessibus quasi tam repente uoluptuosis excessibus quasi quibusdam pelagi sui portubus foueat. o liber multifariam pollens, o eloquium non exilis, sed subtilis ingenii, quod nec per scaturigines hyperbolicas intumescit nec per tapinomata depressa tenuatur. ad hoc unica singularisque doctrina et in diuersarum rerum adsertione monstrabilis, cui moris est de singulis artibus cum singulis artificibus philosophari quaeque, si fors exigit, tenere non abnuit cum Orpheo plectrum, cum Aesculapio baculum, cum Archimede radium, cum Euphrate horoscopium, cum Perdice circinum, cum Vitruuio perpendiculum, quaeque numquam inuestigare destiterit cum Thalete tempora, cum Atlante sidera, cum Zeto pondera, cum Chrysippo numeros, cum Euclide mensuras. ad extremum nemo saeculo meo quae uoluit adfirmare sic ualuit, siquidem, dum sese aduersus eum, quem contra loquitur, ex-. sertat, morum ac studiorum linguae utriusque symbolam
Abbreviated transcription (Latin):
titulis inclaresc̾e. tuoꝵ beneficio ꝑpetuaret᷑.
Atqd̃ ds̃ magne quantũq opus illud ẽ: ma¬
teria clausum: declamatione conspicuũ:
ꝓpositione obstructum. disputatione rese¬
ratum. Et quanqͣm ꝓpter hamata syllogi-¬
s̃morum puncta tribulosum: uernantis
tamen eloquii flore mollitum. Noua ibi
uerba quia uetusta: quibusq collatus
merito etiam antiquarũ litterarũ stilus
antiquaretur. Qd̃q preciosius ẽ. tota illa
dictio fic cȩsuratim succincta: qd̾ ꝓflu¬
ens: quam rebus amplam strictamq sen¬
tentiis: sentias plus docere quam dic̃e.
Deniq ⁊ quondam nec iniuria. hȩc princi¬
palis facundia computabatur: cui pau¬
cis multa cohibenti. curȩ fuit causam
potiꝰ
implere quã paginam. At
ro in libris tuis iam illud
ꝗcontinuata maturitas amittit:
interseritq tempestiuuã censura dulcedi¬
nem: ut lectoris intentionem ꝑ euentila¬
Ita
disciplinarum philosophiȩ membra lassa¬

Expanded text:
titulis inclarescere, tuorum beneficio perpetuaretur. titulis inclarescere, tuorum beneficio perpetuaretur. at quod, deus magne, quantumque opus illud est materia clausum, declamatione conspicuum, propositione obstructum, disputatione reseratum et quamquam propter hamata syllogismorum puncta tribulosum, uernantis tamen eloquii flore mellitum. noua ibi uerba, quia uetusta, quibusque conlatus merito etiam antiquarum literarum stilus antiquaretur, quodque pretiosius, tota illa dictio sic caesuratim succincta quod profluens, quam rebus amplam strictamque sententiis sentias plus docere quam dicere. denique et quondam nec iniuria haec principalis fecundia conputabatur, cui paucis multa cohibenti curae fuit causam potius inplere quam paginam. at uero in libris tuis iam illud nem quamquam continuata maturitas admittit interseritque tempestiuam censura dulcedinem, ut lectoris intentionem per euentilata disciplinarum philosophiae membra lassa
Abbreviated transcription (Latin):
ommitti domine maior in neces¬
situdinis iura ꝓnuntias. cur qd̃
ad salue tibi debitum spectat. a stilo .i
pugillarib dui temꝑem: quodq de¬
inceps nullas uiantum uolas mea pa¬
pyrus onerauerit: quȩ uos cultu sedu¬
le sospitatis imꝑtiat. Preter ȩquũ ista
coniectas: si reare mortalium quempiam
cui tamen sermocinari latialiter cordi ẽ:
non pauere cum in examen
rium tuarum quippe scͥptꝰ
ducitur. Tuarum inquã
aurium: quarum ꝑitiȩ si me
decursoꝵ ad hoc eui tempoꝵ preroga¬
tiua non obruat: nec frontonianȩ graui¬
tatis. aut ponderis apuleiani fulmen eqͥ¬
perem. Cui uarrones. uel ataciniꝰ: uel teren¬
tius: plinii: uel auunculus: uel secundus
compositi: in presentiarum rusticabuntur.
Astipulatur iudicio meo uolumen illud. qd̃
tute suꝑ statu animȩ rerum uerborũq
scientia diuitissimꝰ ppalauisti: in quo
dum ad meũ nomen ꝓhemiaris. hoc mu¬
nus potissimum cȩpi: ut meȩ fama ꝑso¬
ne quam oꝑeprecium ñ erat libroꝵ suoꝵ

Expanded text:
Committi, domine maior, in necessitudinis iura pronuntias, cur, quod ad salue tibi debitum spectat, a stilo et pugillaribus diu temperem, quodque deinceps nullas uiantum uolas mea papyrus onerauerit, quae uos cultu sedulae sospitatis inpertiat. praeter aequum ista coniectas, si reare mortalium quemquam cui tamen sermocinari latialiter cordi est non pauere, cum in examen aurium tuarum quippe scriptus adducitur, tuarum inquam aurium, quarum peritiae, si me decursorum ad hoc aeui temporum praerogatiua non obruat, nec Frontonianae grauitatis aut ponderis Apuleiani flumen aequiparem, cui Varrones uel Atacinus uel Terentius, Plinii uel auunculus uel Secundus conpositi in praesentiarum rusticabuntur. adstipulatur iudicio meo uolumen illud, quod tute super statu animae rerum uerborumque scientia diuitissimus propalauisti, in quo, dum ad meum nomen prooemiaris, hoc munus potissimum cepi, ut meae fama personae, quam operae pretium non erat librorum suorum
Abbreviated transcription (Latin):
De generatione aut̃ cius qđ dictũc
ex ucero ante luciferum genui te. qͥs
dubitet decarnali natiuitate fuis¬
se dictum. cum ipsa ante scriptio o
impleta. cum manifestaret ipsam
ẽe & ꝓpħa dicendo ex utero ante
luciferum genuite: Et splendi¬
dum contigit: qđ ꝑ uirginẽ nasci
eum ospro pheticũ ante dixit.
Quis dubitet hanc natiuitatem.
ita contigisse. ut scripturȩ memo
cus ut fraudibus ꝓpriis decipiat᷑
male intelligens animus. ut aliqͥ
duo dicant᷑ ẽẽ unus. aliquando
tres unus. Nunquid ñ occurrit
beneficii munꝰ quando unus ñẽ
cum duob designatꝰ: Delirũ ẽ
credere ex trib partib dm̃ unum
cum non sit ipse pat qui filius. non
ipse filius qui sp̃s sẽs de quib ꝓfitent᷑¬
it̃ ea differentias int̾se hab̾e. Hono

Expanded text:
De generatione autem ejus quod dictum est: Ex utero ante luciferum genui te , quis dubitet de carnali nativitate fuisse dictum? cum ipsa ante scriptio osimpleta ut manifestaret ipsam esse et propheta dicendo: Ex utero ante luciferum genui te, et splendidum contigit, quod per virginem nasci eum os propheticum ante dixit. Quis dubitet hanc nativitatem ita contigisse ut Scriptura memocus, ut fraudibus propriis decipiatur male intelligens animus, ut aliquando duo dicantur esse unus, aliquando tres unus. Nunquid non occurrit beneficii munus, quando unus non est cum duobus designatus? Ludibrium est credere ex tribus partibus Deum unum cum non sit ipse Pater qui Filius, non ipse Filius qui Spiritus sanctus; de quibus profitentur differentias inter se habere, hono
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate diuina. omissa quoq ra-¬
tione ꝑspicua: clausis ut auint oculis
sibimet assentiam᷑. Quicumꝙ de dõ
ueraciter ac pie sensi sunt. nichil ab co ñ¬
creatum quod creari. oportuerit. conse¬
quenter intelligunt. Causa enim crean¬
darum rerum. bonitas creatoris ẽ. qui cre¬
are potens uniuersa quȩ uelłt᷑: ut nichil
bonitatis cxercuisset. sinichil creasset:⁊
ita semi plena benignitate usus ẽẽt. si se¬
mi plenum aliquid condidisset. Mirũ
autem uidetur supplem̃to ierum defore
aliquid sirose flosculus non existeret: et
ñ defore. si in corporea substantia ñ esset
creata. Ne ergo non minimũ aliquid. sedne
uel potissimũ deforet crcature plenitu¬
dini. debuit incorporea quoq substantia
creari. Sed ad creatoris forte referat᷑ in ui¬
riam. sun corporeum aliquid ac sibi sumi¬
le condidisse dicatur. quia simile dõ ni¬
chil inuenitur incorpore. S ab ipso dõ
similitudo dei amma dicit᷑ humana:

Expanded text:
auctoritate divina, omissa quoque raauctoritate divina, omissa quoque ratione perspicua, clausis, ut aiunt, oculis sibimet assentiamur. At quicunque de Deo veraciter ac pie senserunt, nihil ab creatum, quod creari oportuerit, consequenter intellegunt. causa enim creandarum rerum bonitas creatoris est, qui creare potens uniuersa quae uelit ut nihil bonitatis exercuisset, si nihil creasset, ita semiplena benignitate usus esset, si semiplenum aliquid condidisset. mirum autem uidetur subplemento rerum defore aliquid, si rosae flosculus non exsisteret, et non defore si incorporea substantia non esset creata. ne ergo non minimum aliquid, sed uel potissimum deforet creaturae plenitudini, debuit incorporea quoque substantia creari sed ad creatoris forte referatur iniuriam, si incorporeum aliquid ac sibi simile condidisse dicatur, quia simile deo nihil inuenitur in corpore. sed ab ipso deo similitudo dei anima dicitur humana,