comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
neabeo qui nc̃ antistes sub coĩ electione fu̾it
ordinandus. ⁊ illis qui futuris secłis seq̃na.
quoc̃q tytulo. aut dm̃to alienari liceat ⁊ qͥ¬
uidicet᷑ sitq facienti. osentienti. ⁊ accipien¬
ti anacha. Maximꝰ ep̃c blethane eccłiȩ dixit.
Modo scã synodꝰ dignet᷑ edr̃x. si licuit laico hoĩ
anatha in ordinem eccłiasticũ dictare aut
si potuit laicus sac̾doti anatħa dic̾e. ⁊ cc᷑ ca
nones qd̾ ei ñ dpetebat. constit uere. Dicite¬

Expanded text:
ab eo qui nunc antistes sub electione communi fuerit ordinandus et illis qui futuris saeculis sequentur quocumque titulo atque commento alienetur. si qudicetur sitque facienti vel consentienti accipientique anathema.' Maximus episcopus Bleranae ecclesiae dixit: Modo sancta synhodus dignetur edicere, si licuit laico homini anathema in ordine ecclesiastico dictare aut si potuit laicus sacerdoti anathema dicere et contra canones quod ei non competebat constituere? dicit
Abbreviated transcription (Latin):
diuini timore uiditii q̃ erant statuenda dif
sicile ẽ. Uñ cñ qd̾ occurrit. uenerando ordiui
ram. illustris memorie basiliũ. q̃i ꝓ eccłiasticȩ
amore sub̾e consqͥpsisse refero. inqua nullus
romans eccłiȩ intterfuit. uł sub scͥpsit autistes.
ꝑ quẽ potuisset sortiri logitimã firmitatẽ. Qeͣc¬
requitat᷑ ⁊ referat᷑ inmediũ. ut ex lectione cog¬
dus responditi Deferat᷑ inmedĩ: ut cuiꝰ modi

Expanded text:
divini timore judicii, quae erant instituenda diffficile est: unum tamen, quod occurrit, venerando ordini am inlustris memoriae Basilium quasi pro ecclesiasticae amore substantiae conscripsisse, in qua nullus Romanae ecclesiae nec interfuit nec subscripsit antistes, per quem potuisset sortiri legitimam firmitatem. tamrequiratur, et referatur in medium, ut lectione agdus respondit: Deferatur in medium, ut cujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c ꝓculpa q̃ aliis sacerdotib ñ ad̾o gͣuis iu¬
debatur Theodosiũ magnũ imꝑatorẽ excõi¬
cans. ab eccłia exclusit. qui ⁊̃ insuis scriptiᷤᷤ¬
bens. honor fr̃es ⁊ sublimitas ep̃ał nulł po
qĩ plumbi metallũ ad auri fulgorem ꝯparẽ¬

Expanded text:
pro culpa, quae aliis sacerdotibus non adeo gravis videbatur, Theodosium Magnum imperatorem excommunicans ab ecclesia exclusit. Quod etiam in suis scriptibens: 'Honor, fratres, et sublimitas episcopalis nu quam si plumbi metallum ad auri fulgorem compare
Abbreviated transcription (Latin):
Noq t̃pis lucri g̃ra. s uoluntarie. neq ut diĩati¬
tes inclero: s forma fr̃i g̾ͥgis exanimo. ut cũ ap¬
paru̾it pͥnceps pastoꝵs. ꝑcipiatis in matcessibi¬
lem głiȩ coronã. Pessime consuctudinis ẽ. inqͥ¬
re. Et si alii ut inqͥt apłs paulus resatum fu¬

Expanded text:
neque turpilucri gratia, sed voluntarie, neque ut dominantes in cleris, sed forma facti gregi et ex animo, ut, cum apparuerit princeps pastorum, percipiatis inmarcescibilem gloriae coronam. Pessimae consuetudinis est in qure. Et si alii, inquit Paulus apostolus, fu
Abbreviated transcription (Latin):
unt se ex eccłie consuetudine. ei qui sibi p̃¬
posctus fũit eẽ subiectos. ita ep̃i nou̾int se
magis consuetudine. quam dispensatioras
reg̾e eccłiam. dem ad rusticũ narbonensẽ
cce ego dico p̃sentib ep̃is sius atq
astantib in altario pbr̃os posse sacramen¬

Expanded text:
unt, se ex ecclesiae consuetudine ei, qui sibi praepositus fuerit, esse subjectos, ita episcopi noverint, se magis consuetudine quam dispensationis re licet. Idem ad Rusticum Narbonensem Ecce ego dico, praesentibus episcopis suis atque adstantibus in altari presbyteros posse sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾met ip̃is necem inseramꝰ. Nani ⁊ ꝓhibitoᷤ
nos cẽ intelligendũ ẽ. uͥ lex ait. Non occides:
testimonium cũ uetaret. falsum inqͥt testi¬
monium ñ dices adu̾sus ꝑximũ tuũ. Honĩo
tñ si adu̾sus se ipm quisquã falsũ cestimoni

Expanded text:
nobismet ipsis necem inferamus. Nam et prohibitos nos esse intellegendum est, ubi lex ait: Non occides, testimonium cum uetaret: Falsum, inquit, testimonium non dices aduersus proximum tuum. Nec ideo tamen si aduersus se ipsum quisquam falsum testim
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inꝑsecitionib ñ licet ꝓpͥa ꝑire manu. absq
eo ubi castitas ꝑiclitatir. s ꝑcutienti colla sub¬
ꝓeis ꝓrsus moblatione ꝯmemorano fiat ne¬
ꝙ cũ psalmis ad sepult᷑am eoꝵ cadau̾a dedu¬
cantur. Multi .ti. sibi ꝑignorantiã ħ usurpãt
tutus : hoĩem occidit. nulla cuitatis sue legi
teus: hoĩcidii. ĩmo nͥ fecerit: ceus imꝑii deser¬
ti. atq cõtempti ẽ. qd̾ si sua sponte atq aucto¬
ritate feciss. crim̃ effusi hũtani sangnis inci¬
disset. Itaꝙ uñ punit᷑ si fecerit ipuissus: inde

Expanded text:
 persecutionibus non licet propria perire manu, absque eo ubi castitas periclitatur, sed percutienti colla subde illis in oblatione commemoratio fiat, neque cum psalmis ad sepulturam eorum cadavera deducantur; multi enim sibi cum ignorantia usurparunt. tus est, hominem occidit, nulla civitatis suae lege reus est homicidii; imo, nisi fecerit, reus est imperii deserti atque contemti. Quod si sua sponte atque auctoritate fecisset, in crimen effusi humani sanguinis incidisset. Itaque unde punitur, si fecerit injus
Abbreviated transcription (Latin):
notificamus. qr milites illuc erant pa¬
rati uenire. S q̃m inimicos congͥgatos.
aliqͣnti illuc milites tnsintitant᷑ quos gła
tua ⁊ ãmon̾e ⁊ hortari ut parati sint ad
laborem studeat. ⁊ occ̾one inuenta cũ gło¬
sis filiis nr̃is martio ⁊ uitaliano loq̃re. ⁊
q̃cumq uob̾ d̾o adiutore. ꝓ utilitate rei pu¬
blice ꝑsuaserint facite. & si huc uł ad rauẽ¬
ne partes. nec dicendõ arnulphũ cognou̾i
exlaboris ur̃i qualitate ampliꝰ in republica
d̾o auxiliante ꝓsiciat. Illud tñ p̃om̃ib admo
lugidifrusin. qui cũ głoso mauritio magist᷑
militũ ẽẽ noscunt᷑ sine aliqͣ mora uł excusa¬
tione relaxes qͣtenꝰ uenientes illuc hoĩes p̃

Expanded text:
quia milites illuc erant parati venire; sed quoniam inimicos congregatos aliquanti illuc milites transmittantur, quos gloria tua admonere et hortari, ut parati sint ad laborem, studeat. Et occasione inventa, cum gloriosis filiis nostris Maurilio et Vitaliano loquere, et quaecunque vobis Deo adjutore pro utilitate reipublicae statuerint, facite. Et si huc vel ad Ravennates partes, nec dicendum Ariulphum cognoveriex laboris vestri qualitate amplius in republica, Deo auxiliante, proficiat. Illud tamen prae omnibus admoque Grussingi, qui cum glorioso Maurilio magistro militum esse noscuntur, sine aliqua mora vel excusatione relaxes, quatenus venientes illuc homines pr
Abbreviated transcription (Latin):
to mandauutꝰ. undecimo aũ die m̃sis uitui.
Arnulphꝰ hanc epłam qͣm uob̾ direximꝰ tnͣs¬
misit ⁊ ĩo relegentes eam uidete. sin fide
obsides ꝙ dignos dequib possitis confidere.
ab eis accipite. ⁊ insuꝑ denuo eos sacͣmentis
stuliustis sermonib ur̃is eos sanantes. Si
aũ manifestissime cognou̾ctis eos cũ arnul¬
phodesua subiectione locutos fuisse. uł cer¬
te obsides ei dedisse. sicut nos arnulphi epła
qͣm uob̾ diceximus. dubios reddidit salub
consilio ꝑtractantes. nein aliqͦ aĩa ut̃a. uł¬

Expanded text:
mandavimus. Undecimo autem die mensis Januarii Ariulphus hanc epistolam quam vobis direximus transmisit. Et ideo relegentes eam, videte si in fide runt. Obsidesque dignos de quibus possitis confidere ab eis percipite; et insuper eos denuo Sacramentisstulistis, et sermonibus vestris eos sanantes. Si autem manifestissime cognoveritis eos cum Ariulpho de sua subditione locutos fuisse, vel certe obsides ei dedisse, sicut nos Ariulphi epistola quam vobis direximus dubios reddidit, salubri consilio pertractantes ne in aliquo anima vestra
Abbreviated transcription (Latin):
gligatur. Pret̾ea głosi filii estote solliciti.
qr quantũ comꝑi hostis multitudinẽ h̃t
erit. uł loca ipius qͣnt̃ uos dñs adiuu̾it de¬
p̃damini. aut cetteculpađ illi quos mutes
sollicite requirant ne dolens factũ aduos

Expanded text:
gligatur. Praeterea, gloriosi filii, estote solliciti, quia, quantum comperi, hostis multitudinem habet erit, vos loca ipsius, quantum vos Dominus juverit, depraedamini, aut certe sculcas quos mittitis, sollicite requirant, ne dolens factum ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest odisse. hinc enĩ aꝑtissimũ exemplũ
d̾r. quo sats apparet pecc̃m posse amore potiꝰ
uidicati. ꝗnam impunitũ relinqͥ. ut illũ ꝙͦ
iundicat. ñ pena miserum s correctione beatũ¬
eẽ uelit. ꝑatus tñ sit si opus ÷ equo animo pła
tołare ab eo illicita. quẽ uult correctũ. sius ineo
⁊ scĩ uiri qͥ iam oportune scirent mortem istã
morte puniernnt. quo ⁊ tuuentib utilis me¬
tus incurt̾etur. ⁊ilł qui morte pumebantur.¬

Expanded text:
st. Hinc enim apertissimum exemplum datur, quo satis appareat posse peccatum amore potius vindicari quam impunitum relinqui, ut illum quem vindicat, non poena miserum, sed correctione beatum velit, paratus tamen si opus sit aequo animo plura tolerare ab eo illicita , quem vult esse correptum; sive in eum sancti viri, qui jam optime scirent mortem istam,morte puniverunt, quo et viventibus utilis metus incuteretur, et illis qui morte puniebantur
Abbreviated transcription (Latin):
rod autẽ nob obitiunt. qd̾ res coꝵ sidentra
concupiscamꝰ. ⁊ auferamus. utinã catholici
niandi cupiditate cecant᷑ ut ñ atrendant. ꝙͣ¬
inudiosissime sibi conqueri uident᷑ qd̾ eos in
itaq nullo mͦ fac̾emꝰ. si res eoꝵ possid̾e uellemꝰ
Quis anarus querit opossessorem: Quis do
minandi cupiditate infiãmatꝰ uł fastu dña¬
tionis elatus. desid̾at hr̃e consortẽ: Ipsos cer

Expanded text:
od autem nobis obiciunt, quod res eorum concupiscamus et auferamus, utinam catholici niandi cupiditate caecantur, ut non adtendant, inuidiosissime sibi conqueri uidentur, quod eos utique nullo modo faceremus, si res eorum possidere uellemus. quis auarus quaerit conposseminandi cupiditate inflammatus, vel fastu dominationis elatus desiderat habere consortem? Ipsos cer
Abbreviated transcription (Latin):
elegentes litteras ur̃ȩ excellentiȩ. ꝑumi
de iniuria quid̃. quam uob̾ uuquoꝵ hoĩum
p̃sumptio ingessit. ualde doluimꝰ. s qr scimuᷤ
occultod̾i iuditio aĩam ur̃am. ⁊ si ꝑ alioꝵ ini¬
quitatem ac suꝑbiam a oertaminatione scis

Expanded text:
elegentes litteras excellentiae vestrae, de injuria quidem quam vobis iniquorum hominum praesumptio ingessit, valde doluimus. Sed quia scimus occulto Dei judicio animam vestram, etsi per aliorum iniquitatem et superbiam, et a contaminatio
Abbreviated transcription (Latin):
menta tͣctanda sunt. iuidiciũ sangͥnis agitare
ñ licet ⁊ io magnoꝑe talib excessib ꝓhiben¬
Idum ÷ ne indiscrete p̃sumptionis motib agi¬
tati aut qd̾ plectendum ÷ sentencia pͥa uidi¬
care p̃sumant aut trunc̾ones quiblib⁊ ꝑso¬
nis. aut ꝑse inferant. aut infe̾ndas p̃cipiant.
Qͣ si quisquã hoꝵ ĩmemor p̃ceptoꝵ. aut me¬
ipetuo quoꝙ dampnatiomis teneat᷑ ergastulo
tem. s ut .c. iii¶ Cet̾i etiam absq iudiciali
auctoritate m̃broꝵ truncationes. ⁊ domoꝵ i
cendia fac̾e ꝓhibnr. Uñ indecretis euticiani pp̃.¬
aut facienti consensi̾t quousq de his cõicetur.¬
unicuiꝙ legalit̃. uł amicabiłr coram ep̃o ciui¬

Expanded text:
 judicium sanguinis agitare non licet. Et ideo magnopere talis excessus prohibendus est; nec, indiscretae praesumptionis motibus agitati, aut quod morte plectendum est, sententia propria judicare praesumant, aut truncationes quibuslibet personis aut per se inferant, aut inferendas praecipiant. Quod si quisquam, horum immemor praeceptorum, aut perpetuae damnationis religetur ergastulo. t. Gratian. Ceteri etiam absque judiciali auctoritate membrorum truncationes et domorum incendia facere prohibentur. Unde in Decretis Eutychiani Papaeaut facienti consenserit, quousque de his unicuique legaliter et amicabiliter coram episcop
Abbreviated transcription (Latin):
sticitate głari. Cum siqͥd eos deuiditio uni¬
u̾sali synodi qd̾ constantinopoli ꝑ pͥmam.
nuꝑ elapsam indictionẽ actum ẽ. forte moue¬
bat. ad sedem apłicam quom semꝑ fc̃m ẽ eloc¬
tis aquib lib⁊ desiuis. qui dare ⁊ acciꝑe ro̾nẽ
possent dirig̾e debuert̃ ⁊ ñ clausis ocuł cor
lite gͦ dubitare hmi hoĩes pͥncipali. łiuditi¬
ali auctoritate cõpͥm̾e. qr regłe patrũ ħ sp̃a¬
lit̃ consiituert᷑. ut si qua eccłiastici officii
ꝑsona cui subiectus ÷ restit᷑it᷑ uł seorsum
collegͥmt aut aliud altare erex̾it seu scisma
fec̾it iste excoĩcetur atq dampnet᷑. Qd̾ si for
⁊ scismata faciando: ꝑ potestates publicas op
alia exempla. ⁊ constituciones sint quib e¬
uident̃ agnoscitur: ut facientes scissutas in

Expanded text:
sticitate gloriari: cum, si quid eos de judicio universalis synodi, quod Constantinopoli per primam nuper elapsam indictionem actum est, forte movebat, ad sedem apostolicam quomodo semper factum est electis aliquibus de suis, qui dare et accipere rationem possent, dirigere debuerunt; et non clausis oculis cortare hujusmodi homines principali vel judiciali auctoritate comprimere: quia regulae Patrum hoc specialiter constituerunt, ut si qua ecclesiastici officii persona cui subjectus est restiterit, vel seorsum collegerit, aut aliud altare erexerit, seu schisma fecerit; iste excommunicetur atque damnetur. Quod si for schisma faciendo, per potestates publicas oppalia exempla et constitutiones sint quibus evidenter agnoscitur, ut facientes scissuras in
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuata potestate alicui hoĩ occid̾e innocentẽ.
cuius occidendi licentiã lex nulla concedit. ꝓfoc¬
to etiam qui scipm occidit: homicida ẽ. Et tan
or meocã fu̾it qua se occidendum putauit. Nã
si uide ftm̃ m̾ito detestamur: cumq u̾itas in¬
dicat. cum sclaq̃o suspendit scełate illiꝰ traditi¬
omł auxisse. potius quã expiasse omissũ q̃m¬
gis asua cede se abstin̾t debet. qui tali supplitio.
quidinse puniat ñ ht: Iudas enĩ cũ se occid:
scełatum hoĩem occĩd̾. ⁊ tñ ñ solum cͥ. uerũ ⁊̃¬

Expanded text:
ata potestate alicui hominem occidere vel innocentem cujus occidendi licentiam lex nulla concedit, profecto etiam qui seipsum occidit homicida est; et tan causa fuit, qua se occidendum putauit. Nam si Iudae factum merito detestamur eumque ueritas iudicat, cum se laqueo suspendit, sceleratae illius traditionis auxisse potius quam expiasse commissum, qgis a sua caede nece se abstinere debet, qui tali supplicio quid in se puniat non habet? Judas enim cum se occidit, sceleratum hominem occidit et tamen non solum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
quam dñs tuus dabit tͥ in habitare illic bẽ
dicentes. Eamus ⁊ seruamꝰ diis alienis. qͦs ñ
tiplicabit te. si exaudieris uocem dnĩ d̾i tui.
memor mathathias int̃fecit eum. qui ad a¬
ram sacficaturus accesserat. Qd̾ si añ aduent̃
tascruata sunt quantomag pꝰ aduentum x
seruanda sunt qn ille ueniens ñ tm̃ u̾b nos

Expanded text:
s tuus dat tibi inhabitare illic, dicentes: eamus et seruiamus diis aliis, quos non ltiplicabit te, si exaudieris vocem Domini Dei tui, memor Mattathias interfecit eum qui ad aram sacrificaturus accesserat . Quod si ante adventum ta seruata sunt, quanto magis post aduentum Christi seruanda sunt, quando ille ueniens non uerbis nos
Abbreviated transcription (Latin):
ena illoꝵ quamuis detantis scełib confes sunt¬
soꝵ. rogo ce ut pret̃ supplicium mortis sit ⁊ p̃p
tatem. Intanta qͥppe crudeltiate quetumq p̃cer
sangͥnem iundicta ꝓcesserit. magnalenitas ap¬
parebit. Qd̾ ⁊ si m quibdã nr̃is. illa accͨcitate ꝯ¬
ligentie simile. tnsactis tñ motib animoꝵ qui
recentiorib sc̃is solent turbulentius excitari eg¬
gie luculenta bonttas apparebit. dem donato.¬

Expanded text:
e illorum quamuis de tantis sceleribus confessorum rogo te ut praeter supplicium mortis sit et proitatem. in tanta quippe crudelitate, quaecumque praeter sanguinem uindicta processerit, magna lenitas apparebit. quod etsi modo quibusdam nostris illa atrocitate ligentiae simile; transactis tamen motibus animorum, qui recentioribus factis solent turbulentius excitari, egregie luculenta bonitas apparebit, et ob ho
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ dehis legimus a maiorib cliffinttũ. ¶em¬
n̾ant . N adeo potestates has fuisse concessas⁊⁊
pp̃ iundictam noxioꝵ gladium fuisse ꝑuussũ¬
cessum: De his gͥ ut hactenus seruatũ ẽ sicha¬
beamus. ne aut disciplinam cu̾tere. auc contra
auctoritatem dñi uenire audeamꝰ. Ip̃is autẽ un
rõne reddenda. gestaomĩa sua seruabunt᷑. dẽ¬
anp̃ces dictantib lib̾m concedatur utiq post
bap̃mi regn̾ationem apͥncipib posc̾e moi̾tem
aliciuiꝰ. uł sangͥnem de reatu. Quam rem pͥncipes
nũꝙͣ sñ cognitione concedunt s adiudices cõ¬
missa ip̃ã uł crimina semꝑ ꝑemittunt᷑ uͥ cã coq

Expanded text:
 de his legimus a majoribus diffinitum. Meminerant enim a Deo potestates has fuisse concessas, et propter vindictam noxiorum gladium fuisse permissumcessum? De his ergo ita ut hactenus servatum est sic habemus, ne aut disciplinam evertere, aut contra auctoritatem Domini venire videamur. Ipsis autem in ratione reddenda, gesta sua omnia servabuntur. ces dictantibus liberum concedatur, utique post baptismi regenerationem, a principibus poscere mortem alicujus, vel sanguinem de reatu. Quam rem principes nunquam sine cognitione concedunt, sed ad judices commissa ipsa, vel crimina semper remittunt, u
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ĩ om̃i tp̃re ÷ ap̃liis abstinendum. Si aut̃
ieuttabilis urget importiuittas. nͨ qͣdrage¬
simali temꝑe. ꝓ defensione tam sua quã pa¬
tͥȩ. seu legũ pat᷑narũ. ÷ belloꝵ ꝓculdubio p̾pa¬
tationi patcendum. ne uidł d̾m uideat᷑ hõ

Expanded text:
st a praeliis abstinendum. Si autem inevitabilis urget opportunitas, nec quadragesimali tempore pro defensione tam sua quam patriae, seu legum paternarum, bellorum procul dubio praeparationi est parcendum, ne videlicet Deum videatur ho
Abbreviated transcription (Latin):
osuit ꝓo. sius . icum petrũ ⁊ alios apłos so¬
lum uoce compescuit. u̾um ⁊̃ potestate ꝓstraũ.
atq infidelitatis cenebͥs seiuentẽ. ad desid̾andũ
lumen cordis ut surgͥes pꝰ cecitate corꝑis ꝑcus¬
qn aꝑtis ocuł nicħ uide̾at. si eos saluos hr̃et nõ
ad imposctionem manus ananie ut cordis apꝑi¬
retut intuitus tanquã sb̾amas quib clausus
su̾at iñ cecidisse scriptura narraret. uͥ ÷ qd̾ isti
xp̃m. ⁊ postea docentem. pͥꝰ ferientem. ⁊ pꝰea
b qͥ solo u̾bo uocati sunt. in enangłio laborauit.
⁊i quem maior timor compulsit ad caritatem.
eiꝰ ꝑfecta caritas foras mittit timorem. Cur ꝙ
ñ cogeret eccłia ꝑditos filios ut reditent: tẽ¬

Expanded text:
suis? et tamen cum Petrum et alios apostolos sola uoce compescuit. uerum etiam potestate prostrauit atque, ut infidelitatis tenebris saeuientem ad desiderandum lumen cordis uquando apertis oculis nihil videbat, si eos salvos haberet, non ad impositionem manus Ananiae, ut eorum aperiretur obtutus, tanquam squamas, quibus clausus fuerat, inde cecidisse Scriptura narraret . Ubi est et postea docentem, prius ferientem et postea bus, qui solo uerbo uocati sunt, in euangelio laborauit et, quem maior timor compulit ad caritatem, eius perfecta caritas foras mittit timorem. Cur ergo non cogeret ecclesia perditos filios, ut redirent,
Abbreviated transcription (Latin):
dioꝵ participatione głificant. Płima enĩ ꝓ pa¬
tib excellentiam ur̃a exutisse didicimus. tta ut
ñ patua loca pat̾monii eiꝰ ꝓpͥis nudata cultorib¬
cumq gͥ hic illi oxp̃ianissima ñtte confertis.
hoꝵ retribitionem ꝑspem infict᷑o uidicio su
ꝑsecuntur bonos. Illud aũ apłi. Tu autẽ quises
qui iudicas alienum seruum De occulus alie
possit monstratum ẽ. nc̃ restat ostend̾e qd̾ de¬
bet inferri. ⁊ ꝙ mag̃ illi diligunt᷑ qͥ punium¬
tur. quam qui impuniti relinquuntur. qd̾ u¬
trumq multoꝵ auctoritate ꝓbatur. it .Ni.¬

Expanded text:
ficant. Plurima enim pro pas excellentiam vestram praestitisse didicimus, ita, ut non parva loca patrimonii ejus propriis nudata cultoribur hic illi Christianissima mente confertis, horum retributionem per spem in futuro judicio susrsequuntur bonos. Illud autem Apostoli: Tu autem quis es, qui judicas alienum servum? de aliepossit, monstratum est. Nunc restat ostendere quod debet inferri, et quod magis diliguntur illi qui puniuntur, quam qui impuniti relinquuntur; quod utrumque multorum auctoritate probatur. Ait eni
Abbreviated transcription (Latin):
tas ⁊ mag̃ mansuetudo seruat᷑. ut coscione exi¬
lioꝵ atq dampnoꝵ ãmone̾nt᷑ consid̾are. qͣd ⁊ qͣr
patiantua. ⁊ discant p̃ponere rumorib ⁊ calũp¬
niis hominũ scͥpturas quas legunt. Qiuis enim
adu̾sts sacrificia paganoꝵ: Et certe longe ibi¬
tis capitale suppliciũ constititũ ẽ. Deuob autẽ
corripiendis atq coħcendis habita r̾o ẽ. qua po¬
tius ãmoni̾emini aberrore reced̾e. quam ꝑscełe
Aͣ ⁊ q̃ ꝑsecitionem pantur. ñ qͣue fectio
qͣueratũr ab apło. quam eccłiam sigͥcabat sara.
qñ ꝑsocutionem faciebat ancille. lib̾am quippe
faciebat inuiriam. ista imponebat suꝑbe discipli¬
nã. Dcuĩ quero si boni ⁊ scĩuiri nemini faciunt
ꝑsecutionem. s tm̃mͦ patiunt᷑. cuiꝰ putant uocẽ

Expanded text:
servatur, ut coercitione exsiliorum atque damnorum, admoneantur considerare quid et quare patiantur, et discant praeponere rumoribus et calumniis hominum Scripturas quas legunt. Quis enim nadversus sacrificia Paganorum? Et certe longe ibtis capitale supplicium est. de uobis autem corripiendis atque cohercendis habita ratio est, qua potius admoneremini ab errore discedere. quam pro scelere ae persecutionem patitur, non quae facit, quaerant ab Apostolo quam Ecclesiam significabat Sara, quando persecutionem faciebat ancillae. Liberam quippe faciebat injuriam, ista imponebat superbiae disciplinam. Deinde quaero si boni et sancti viri nemini faciunt persecutionem, sed tantummodo patiuntur, cujus putant in
Abbreviated transcription (Latin):
tem. postpauca. Non om̃is qui parcit amicus
t nec om̃ũ qui u̾b̾at inimicus est. Meliora s̃
uuln̾a amici. quã blanda oscula inimici. Meliꝰ
÷ cum seu̾itate dilig̾e. quam cũ lenitate deciꝑ
Utilius esutienti panis tollit᷑. si de cibo securꝰ
iusticiam negligebat quẽ esurienti panis stã¬
gitur. ut iussicie soductus acqͥestat. tem¬
post pauca. ꝑ utas neminem debere cogi adiu¬
sticiam. cũ legas patrem familias dixisse ser¬
lum sparg̾c. ⁊ aliqñ pastorem flagello errantia
Aliqñ gͦ ⁊ qui eam paritur. inuistus ẽ. ⁊ qͥ eã
facit uistus ẽ. S plane sepe ⁊ mali ꝑsecuti s̃
bonos. ⁊ boni malos. Illi nocendo ꝑ iusticiã.
illi consulendo ꝑ disciplinam. Illi inmanit̃. il¬
li temꝑant̃. Illi seiuentes cupiditati. illicarit¬
ti. Dam qui trucidat ñ consid̾at. quemadmnod̾¬

Expanded text:
. 4. Non omnis qui parcit, amicus est; nec omnis qui verberat, inimicus. Meliora sunt vulnera amici, quam voluntaria oscula inimici . Melius est cum severitate diligere, quam cum lenitate decipere. Utilius esurienti panis tollitur, si de cibo securus justitiam negligat, quam esurienti panis frangitur, ut itemus. Putas neminem debere cogi ad iustitiam, cum legas patrem familias dixisse serlum spargere, et aliquando pastorem flagello ad gregem qui eam patitur iniustus est et qui eam facit iustus est. Sed plane sepe et mali persecuti sunt bonos et boni malos; illi nocendo per iniustitiam, isti consulendo per disciplinam; illi immaniter, isti temperanter; illi servientes cupiditati, isti caritati. Nam qui trucidat, non considerat quemadmod
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ q̃ ad seiitatem cohͥconis ꝑtinent exrttandi
sumꝰ. ut gssus nt̃os inuia dñ exutͥsq testimoni¬
is. illo duce atq auctore. aductore dirigentes.
nec pacientie. noĩe torpescamꝰ nec obtentidiligẽ¬
untus ineccłie societate coniuenda s̃. de¬
stitutoꝵ. in aliquo tali pecc̃o fu̾it manifi
dep̾hensus ut anatħate dignꝰ habeat᷑. fiat ħ ubi

Expanded text:
 ad severitatem coercitionis pertinent, excitandi sumus, ut gressus nostros in via Domini ex utrisque testimoniis illo duce atque adiutore dirigentes nec patientiae nomine torpescamus nec obtentu diligenintus in Ecclesiae societate constitutorum, in aliquo tali peccato fuerit deprehensus, ut anathemate dignus habeatur, fiat hoc ubi
Abbreviated transcription (Latin):
m̾abilib etempł. res ipã indicat. S dicitis uoᷤ
loca urã defend̾e ⁊ resistitis fustib ⁊ cedib qui¬
brcumq potu̾itis. Qẽ ñ audistis ibi uocem dñi
dicentis : Eͥgo autẽ uob̃ dico ñ resist̾e malo. aũ
si fi̾ pot̃. ut aliq̃n recte ꝑuim corꝑalcm resista¬
tur uolentis. nec ĩo p̃ceptum iuolet᷑ qd̾ audi
ñ cciam ħ fieri pot̃. ut ꝑ ordinatas ⁊ legittimaᷤᷤ
potestates. desedib que illicite usurpantur.
uł adiniuriã d̾i retinent᷑. piꝰ expellat impiũ.
⁊ iustus iniustum: Neq enĩ eo mͦ ꝑsecutio¬
nem passi s̃ ꝑseudo ꝓpħe ab helya. quomͦ ip̃
helyas a rege nequissuno. aut qr flagellatuᷤ
di s̃. quos ip̃e de templo fiagellatos cietit Res¬
tat gͦ ut nich̾ alid̾ celinquend̾ ẽt fateamini. nͥ¬
siutrum uste an ip̃fec̾tis. ñ miremini. siñ des̃
ministri d̾o. ꝑ quos flagellamini. qr si ꝑsecutio¬
nem patinum. ñ anobis s sicut scriptum est.

Expanded text:
abilibus exemplis res ipsa indicat? sed dicitis uos loca uestra defendere et resistitis fustibus et caedibus quibuscumque potueritis. quare ibi non audistis uocem domini dicentis: ego autem dico uobis non resistere malo? aut si fieri potest, ut aliquando recte per uim corporalem resistatur uiolentis nec ideo praeceptum uioletur quod audin etiam hoc fieri potest, ut per ordinatas et legitimas potestates de sedibus, quae inlicite usurpantur uel ad iniuriam dei retinentur, pius expellat impium et iustus iniustum? neque enim eo modo persecutionem passi sunt pseudoprophetae ab Helia quomodo ipse Helias a rege iniquissimo, aut qdi sunt quos ipse de templo flagellatos eiecit. restat ergo ut nihil aliud requirendum esse fateamini nisi utrum iuste an impie uos ministri Deo per quos flagellamini, quia persecutionem patimini non a nobis, sed sicut scriptum est,
Abbreviated transcription (Latin):
diliges amicũ tuũ ⁊ odio habebis uumicum.¬
inimicũ tuir̃ accepta i̾c licentia iustis fu̾at. ũ d̾i
suosꝙ adu̾sarios quanta possent uͥtute conpͥm̾et᷑.
Diligite inimicos ur̃os. bñfacite his qͥ .s. uos. Eedgͦ
erant. quiimicos suos corꝑtẽ iͥtutis cornu feriebãt:

Expanded text:
um tuum, et odio habebis inimicum tuum ; accepta tunc justis licentia fuerat, ut Dei suosque adversarios quanta possent virtute comprimerent, Diligite inimicos vestros, et benefacite his qui oderunt erant, qui inimicos suos corporeae virtutis cornu feriebant?
Abbreviated transcription (Latin):
autem ñ punietut. ⁊ optand̾ ẽ adultcriis ut
trentur et̃nos.d qd̾ respondemꝰ. d̾m ut oĩũ
rerum ita supplicioꝵ quoq scire mensutas: ⁊ ñ
pecc̃m magnis duct᷑nis q cruciatib lui. Si qui
autem punitus sit ut ille in lege qui isrłitis
maledixat. ⁊ qui in sabbo ligna colleg̾at cał pꝰ¬
ea ñ puniri. q culpaleuis p̃senti supplicio com¬

Expanded text:
r, ut aeternos. Ad quod respondemus, Deum ut omnium rerum, ita suppliciorum quoque scire mensuras; et nopeccatum magnis diuturnisque elui cruciatibus. Si quis autem punitus sit, ut ille in Lege qui Israeliticis maledixerat, et qui in sabbato ligna collegerat : tales postea non puniri, quia culpa levis praesenti supplicio com
Abbreviated transcription (Latin):
alioꝵ. Eo paulopꝰ. Non ꝙ suscipiamꝰ pocĩor es
pp hoc qd̾ sunt peccatores. s tñ eos ip̃os qr ⁊ ho¬
mines sunt. hũana consid̾atione tͣctemꝰ. Pseqͣ¬
mur in eis ꝓpam iniquitatẽ. miseream᷑ coẽm
nat᷑am. tem illud ȩuangłii qd̾ obiciebatur
qui gladio usus fu̾it gladio cadet. drg̃ mli qͦ.
contra manicheos respondit ita dicens. Q di
te ł concedente in sanguinen alicuiꝰ armatur:¬

Expanded text:
os et injustos. Non ergo suscipiamus peccatores propter quod sunt peccatores; sed tamen eos ipsos, quia et homines sunt, humana consideratione tractemus. Persequamur in eis propriam iniquitatem; misereamur comtem ad illud evangelii quod obiicitur: Quid gladio usus fuit, gladio cadet, Augustinus in libro contra manicheos respondet ita dicens: Ille gte vel concedente, in sanguinem alicuius armatur
Abbreviated transcription (Latin):
ãmitt̾e. Qd̾ exemplũ cͥminis in pharaone qͥ ui
re relictus. ⁊ in sua ꝑfidia demoratus tamdu
resist̾e potuit. ⁊ p̃uałe donec ad aqͣm uenitet.
qͦ cũ uenisset. ⁊ uictus ÷ ⁊ extinctus ¶Uare
illud sacram̃tũ bap̃i fuisse declatat Gtatus pau

Expanded text:
amittere. quod exemplum cernimus in rege Pharaone, qui diu reluctatus et in sua perfidia demoratus tam diu resistere potuit et praeualere donec ad aquam ueniret: quo cum uenisset, et uictus est et extinctus. mare autem illud sacramentum baptismi fuisse declarat
Abbreviated transcription (Latin):
m᷑ aduitam. pꝰ bap̃m confirmam᷑ ad pugnã.
In bap̃o abluim᷑. pꝰ bap̃m roboram᷑. ⁊ qͣmuis cõ¬
tinuo tͣnsituris sufficiant regen̾ationis bñfi
scłi rccipiendos. conficmatio armat ⁊⁊ instru¬
it ad agones mundi hꝰ ⁊ p̃lia rescruandos. se¬

Expanded text:
 ad vitam, post baptismum confirmamur ad pugnam; in baptismo abluimur, post baptismum roboramur. Et quamvis continuo transituris sufficiant regenerationis benefsaeculi recipiendos, confirmatio armat et instruit ad agones mundi hujus et praelia reservandos.
Abbreviated transcription (Latin):
pulo eos eẽ baptizandos. Nec ista trepidatio eoᷤ
faciat sacram̃toꝵ purgat̾one pͥuari. huic ⁊̃ le¬
gati mauroꝵ fr̃es nr̃i consuluert̃. qr multos
tales a barbaris redeunt. Simiłt ⁊ de eccłiis
qͦtiens suꝑ eaꝵ consecratione hesitat᷑ agendũ
ẽ .i. ut sine ulla trepidatione consecrent᷑. Itẽ

Expanded text:
pulo eos esse baptizandos, ne ista trepidatio eos faciat sacramentorum purgatione privari, huic enim legati Maurorum fratres nostri consuluerunt, quia multos tales a barbaris redimunt; similiter et de ecclesiis quoties super earum consecratione haesitatur agendum est, id est ut sine ulla
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩe declauaᷤtur Item ex concił autelianensi.
Ut ieium ad confirmationẽ
ueniant ꝑfecte etatis ut moncant᷑ confessi¬
onem facere pꝰ. ut mundi donũ sp̾o .s. uale¬
manuum sp̃m .s. tradant. exceptis infir¬
mis ⁊ morte ꝑiclitantib. Sicut aut̃ duob tẽ¬

Expanded text:
i veniant. Item ex Concilio Aurelianensi, c. 3. Ut jejuni ad confirmationem veniant perfectae aetatis, ut moneantur confessionem facere prius, ut mundi donum S. Spiritus valeiritum sanctum tradant, exceptis infirmis et morte periclitantibus. Sicut autem duobus tem
Abbreviated transcription (Latin):
bapi sui nicħ recordetur. qͥ regeñationis ÷ cu¬
pidus. nec alter attestari deco possit qͥ scat cõ¬
secratum. nec ille qͥ consecratut Scuus quid̃
in expiabile eẽ facuiꝰ quotiens uixta h̾eticoꝵ¬
aliquis lauacrum qd̾ rogen̾andis semel tͥbu¬
tum ẽ. bis subire. apłica reclamante sentencia.
fide confessionem. unũ in bap̃ate sacram̃ttum.
atq ĩo: quotiens ꝑ tał incid̾it. solcta pͥmum
cramĩatione cliscuitit. ⁊ longo temꝑs. łi focte
suppremꝰ finis ĩmincat indagate. utrũ nemo¬
bap̃atis indiget sacram̃to. sola ianit̃ suscop¬
tione ꝓhib̾i. accedat intrepidꝰ. ad conseq̃ndam
gr̃am᷑. cuiꝰ inse nlłm scit eẽ uestigium. nec u̾e¬
amut huic salutis ianuam aꝑire qͣm nũꝗͣ
arĩ docetut ingͥssus. dem. De eodem.
Si nulla extant inditia ꝑꝑ ꝓpinquos. ⁊ fami¬
liares nulla int̾ cłicos. aut uicinos. quib q̃¬

Expanded text:
i sui nihil recordetur qui regenerationis est cupidus, nec alter attestari de eo possit, qui sciat consecratum, nec ille, qui consecratur. Scimus quidem, inexpiabile esse facinus, quoties juxta haereticoaliquis lavacrum, quod regenerandis semel tributum est, bis subire, apostolica reclamante sententia, fide confessionem, unum in baptismate sacramentum. Atque ideo quoties persona talis inciderit, sollicita primum examinatione discutite, et longo tempore, nisi forte supbaptismatis indiget sacramento, sola inaniter suspicione prohiberi, accedat intrepidus ad consequendam gratiam, cujus in se nullum scit esse vestigium, nec vereamur huic salutis januam aperire, quam nunquam ante docetur ingressus. C. CXIII. De eodeSi nulla existant indicia inter propinquos aut familiares, nulla inter clericos aut vicinos qares, nulla inter clericos aut vicinos quib
Abbreviated transcription (Latin):
ẽpo. De eodẽ. Detͥna m̃sione bap̃atis nil re¬
spond̃i ueriꝰ pͭ. qͣm qd̾ ip̃i seusistis. qr in una
fide nil officit scẽ eccłie consuetudo diu̾sa slos
autem qd̾ t̾cio m̾gimꝰ tͥcluane sepulture sacra¬
m̃ta signamꝰ. idũ t̾cio ab aquis intans inducttut¬
resurtectio tͥluani temꝑis expͥmitur. Qdd̾ si qͥᷤ
forte ⁊̃ ꝓ sũme tͥnitatis uen̾atione ertunet fieri
neq hoc aliqͥd obsistit baptizandos semel ma
qͥs m̾gere. Quia dũ tͥb subsistentiis una sub̾a¬

Expanded text:
eat. De trina vero mersione baptismatis, nil responderi verius potest quam ipsi sensistis, quia in una fide nihil officit sanctae Ecclesiae consuetudo diversa. Nos autem quod tertio mergimus, triduanae sepulturae sacramenta signamresurrectio triduani temporis exprimatur. Quod si quis forte etiam pro summae Trinitatis veneratione existimet fieri, neque ad hoc aliquid obsistit baptizandum semel in aquas mergere, quia dum in tribus subsistentiis una sub
Abbreviated transcription (Latin):
promisistis. t̃cio capita u̾a in sacro fonte
dim̾isimꝰ. Qͥ ordo hapatis dupplici mist̾ii sigoo¬
ne celebratur. Recte enĩ t̃tio m̃si estis qd̾ ac
surrexit a mortuis. Illa enĩ t̾cio repetita dim¬
sio typum dnĩce expͥmit sepulture ꝑ quã xͦ
in fide. ut peccatis absoliti insct̃̾tate u̾tutũ¬

Expanded text:
promisistis, tertio capita vestra in fonte dimersimus. Qui ordo baptismatis duplici mysterii significatione celebratur. Recte enim tertio mersi estis, quia acsurrexit a mortuis. Illa enim tertio repetita demersio typum dominicae exprimit sepulturae; per quamrexistis in fide, ut peccatis abluti in sanctitate virtutu
Abbreviated transcription (Latin):
dicam: Ea in hoc explanando aliquanto di¬
ligentiꝰ ĩmorabor : Attende ut rem ip̃am ex¬
planandam tanqͣm inconspectu dedlatan¬
dam planiori sermone ponamꝰ. Ecce coniugeᷤ
duo unius infidelitatis ita fuert̃. qd̾ uincti sͤ.
fideli copulare conuigiũ. Iam sunt coniugeᷤ.
les quales fuerunt añquam conuing̾e̾nt᷑
quales q conuncti sunt. uenit q euangłii
p̃dicator ddidit eoꝵ aut unus aut una. s
ita ut infidelis cũ fideli habitate consentiat.
Iubet fideli dñs. ut infidelem dumcitat an
n ubet: Si doeis iubet reclamat apis. ego
gi. hic enĩ nullo mͦ ÷ istacã. Nam de iam
iuncus loquim᷑. ñ deconiungendis. Si gͦ tu

Expanded text:
dicamus? An in hoc explanando aliquando diligentius immorabor? Attende ut rem ipsam explanandam tanquam in conspectu declarandam planiore sermone ponamus. Ecce conjuges duo unius infidelitatis ita fuerunt, quando conjuncfideli copulare conjugium. Jam sunt conjuges, unt quales fuerunt, antequam qualesque conjuncti sunt. Venit Evangelii praedicator, credidit eorum aut unus, aut una; sed ita ut infidelis cum fideli habitare consentiat. Jubet fideli Dominus ne infidelem dimittat, an non jubet? Si dixeris, Jubet; reclamat Apostolus, Ego gi. » Hic enim nullo modo est ista causa: de jam junctis loquimur, non de jungendis. Si ergo tu
Abbreviated transcription (Latin):
causis una denubendo. uł non nubendo. alt̾a
de infideli coniuge dimittenda. ł ñ dimittẽ
le. Simile qͣd ÷ illud qd̾ ⁊ ibi dicit. p̃ceptũ
beo. tale ÷ ñ dicit dñs. ⁊ quale ÷ consilium
do. tale ẽ. ego dico. Illud aũ dissimile ÷ qd̾
de nubendo. ⁊ de ñ nubendo dici pot̃ hoc
bñ fieri pot̃. illud melius. q̃m utritmq ex¬
q̃m unũ hoꝵ ñ expedit alid̃ expedit. dici
ñ oportet qui dimitiit. bñfacit. ⁊ qͥ nõ di¬
mittit melius facit. s dici oportet. ñ dunit¬

Expanded text:
causis; una de nubendo vel non nubendo, altera de infideli conjuge dimittendo vel non dimittele. Simile quidem, quod ibi dicit: Praeceptum beo, tale est: non dicit Dominus, et quale est: consilium do, tale est: ego dico. Illud autem dissimile est, quia de nubendo et non nubendo dici potest, hoc bene fieri, illud melius, quoniam utrumque exm unum horum non expedit, aliud expedit, dici non oportet, qui dimittit bene facit, et qui non dimittit melius facit: sed dici oportet, non dimit
Abbreviated transcription (Latin):
is ad fid̾em xͥanam tͣnslatis. cũ his qui ad¬
huc inuet̾i ritu consistunt ne forte eoꝵ pat¬
eoꝵ qui in sacro sunt ordine. aut laicus ari¬
medicinam ab eis ꝑcipiat aut cum eis in bal¬
neo se lauet. Si u̾o quisqͣm hoc fec̾it. si cłicus
÷ deponatur. laicus uͦ excoĩcetur. I temex¬
concilio agathensi. Om̃s deincẽps cłici. si¬

Expanded text:
is ad fidem christianam translatis cum his, qui adhuc in veteri ritu consistunt, ne forte eorum pareorum qui in sacro sunt ordine aut laicus azymedicinam ab eis accipiat, aut cum eis in balneo lavet. Si vero quisquam hoc fecerit; si clericus est, deponatur; si laicus vero, excommunicetur. Concilio Agathensi, c. 40. Omnes deinceps clerici si
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum dnĩ uͥ ait. cet̾is aũ ego dico ñ dñs.
moneris eos qͥ hñt conuigos uifideles. ut
consentieates habitare secũ ñ duniitant.
qd̾ utiq ĩo monendũ ñ iubendũ fuit. qr ñ
sunti mon̾e dignatur hoc fecit parcendo in¬
firmitati. ñ p̃iudicando uissioni. Uñ sic dix̃.
Nõ ut confundam uos ħ scribo. s ut filios

Expanded text:
ceptum Domini, ubi ait, Caeteris autem ego dico, non Dominus, monens eos qui haberent conjuges infideles, ut consentientes habitare secum non dimitterent. Quod utique ideo monendum, non jubendum fuit, quia non tsunt, monere dignatus est, hoc fecit parcendo infirmitati, non praejudicando jussioni. Unde si dixit, Non ut confundam vos haec scribo, sed ut filios
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ñ m̃ dico expedice qr hoc nefiat monet
apłs. qui reddit etiam rõnem. cur fi̾ ñ expe¬
diat. quamuis liceat. Quid em̃ scis inquit
muliet. si uitũ saluũ facias : Aut uñ scis uir
si icorem saluam facies: Cum ⁊̃ suꝑius ditiͦ¬
set. Sanctificatus ÷ uir infidelis in mulicte fide¬
a fidelib cã euident̃ exp̃ssae̾. Non enĩ p̃p̃ uin¬
culum cũ talib cõniugale pͣactũ : seruandũ.
s ut querãtur in xͦ. recedi ab infidelib coniu¬
gib apłs uetat. Multa s̃ aũ facienda ñ iuber¬
te lege. s lib̾a catttate  i ea s̃ in nr̃is officiis
gͣtiora . q̃ cũ lic̾e̾t nob̾ etiam ñ impend̾e. tñ cã
tͥbutum ñ debere monstrasset. soluit cñ ne
scandalizaret eos quib adet̃nam salutẽ gͥen
morem osulebat Iam uͦ apłs quẽadinum is¬
ta cõm̃d̾ãt eiꝰ u̾ba testant᷑ ubi dicit. Cũ su
liber ex om̃ib om̃ium me scruũ feci. ut plu
res lucͥface̾m. cum paulo suꝑius clixisset. Nũ¬

Expanded text:
n tamen expedire, quia hoc ne fiat, monet apostolus: qui reddit etiam rationem cur fieri non expediat, quamuis liceat. quid enim scis, inquit, mulier, si uirum saluum facies? aut unde scis, uir, si uxorem saluam facies? cum etiam superius dixisset: sanctificatus est enia fidelibus, causa euidenter expressa est. non enim propter uinculum cum talibus coniugale seruandum, sed ut adquiractur in Christo, recedi ab infidelibus coniugibus apostolus uetat. Multa sunt autem facienda non iubente lege, sed libera caritate; et ea sunt in nostris officiis gratiora, quae cum litributum non debere monstrasset, soluit tamen, ne scandalizaret eos, quibus ad aeternam salutem gerens hominem consulebat. iam uero apostolus quemadmodum ista commendet, eius uerba testantur, ubi dicit: cum enim liber sim ex omnibus, omnium me sres lucrifacerem ; cum paulo superius dixisset: Nun
Abbreviated transcription (Latin):
ab uxorib infidelib uł maritis. fideles ui¬
nam si cduiittere talcs coniuiges iub̾entur
nullus locus eẽt consilio monentis apłi neł
phibet. Item. Cum gͦ cepisset gentib euũn
unꝰ aut una. ⁊ infidelis cũ fideli consentiret
habitare. nec ꝓhib̾i a dño debuit fidelis infi¬
delem cdimtitere. nec iuberi. po scilicet ñ ꝓhi¬
beri: qr iusticia ꝑmitut a fornicante disced̾e

Expanded text:
us uxoribus uel maritis fideles uinam si dimittere tales coniuges iuberentur, nullus locus esset consilio monentis apostoli,iserunt. cum uero coepisset gentibus euangunus aut una et infidelis cum fideli consentiret habitare, nec prohiberi a domino debuit fidelis infidelem dimittere nec iuberi: ideo scilicet non prohiberi, quia iustitia permittit a fornicante discedere
Abbreviated transcription (Latin):
te a fornicõnis gn̾e seꝑare. si auaritia fornico
ẽ: Ex quo intelligͥr. qd̾ pp̃ illicitas concupi¬
scentias ñ tm̃ que instuptis cũ aliems iuris.
aut feminis ꝯmittuntur. s omino qͣslibet q̃
aĩam corꝑe male utentem. a d̾i lege ab errare
faciunt. ⁊̃ ꝑnitiose t᷑piter q corrũpi possit si¬
nc cmine. ⁊ uir uxorem dimitt̾e. ⁊ uxor uirũ.
qi exceptam facit dñs cãm forniconis. qͣm for¬
nicõnem sic̃ suꝑͣ consid̾atum ẽ: gn̾alem ⁊ uni¬
u̾salem intellige cogim̾. Cũ autem ait. excep
femine. Non enĩ fornicantẽ tm̃ uxorem dimit¬
tere concedituse. S quisquis eam uxorem di
mtitit. a qua ipẽ cogitur fornicari: cã utiq
sa fornicõnis cdimiitit ñ tm̃ illiꝰ. s ⁊ suȩ. illiꝰ.
q forncat᷑. sue ne fornicet᷑ dem de adubt̾i¬

Expanded text:
fornicatio est? Ex quo intelligitur, quod propter illicitas concupiscentias, non tantum quae in stupris cum alienis viris aut feminis committuntur, sed omnino quaslibet, quae animam corpore male utentem a lege Dei aberrare faciunt, et perniciose turpiterque corrumpi, possit sine crimine et vir uxorem dimittere, et uxor virum: quia exceptam facit Dominus causam fornicationis; quam fornicationem, sicut supra consideratum est, generalem et universalem intelligere cofeminae. Non enim tantum fornicantem uxorem dimittere conceditur, sed quisquis eam uxorem quoque dimittit, a qua ipse cogitur fornicari, causa utiqsa fornicationis dimittit, non tantum illius, sed et suae: Illius, quia fornicatur; suae, ne fornicetur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
his factis ꝑseu̾at. ⁊ penitenciã ñ agit. recede
ab illa. ⁊ noli iuu̾e cũ illa. Sin aũ. ⁊ tu pec¬
rium. Amore cuitistibẽt non a fide receden
soror in ħꝰmͦi. Ilem. Si infidelis nolu̾it ẽẽ cũ
coniuge fideli. hic agnoscat fideł suam lib̾ta¬
tem. ne ita se subiectum putet seruituti. ut

Expanded text:
his factis perseverat, et poenitentiam non agit, recede ab illa, et noli vivere cum illa. Sin autem, eVII. Amore cujuslibet non est a fide recedesoror in huius modi, id est si infidelis noluerit esse cum coniuge fideli, hic agnoscat fidelis suam libertatem, ne ita se subiectum deputet seruituti, ut
Abbreviated transcription (Latin):
itt si alit̃ de coniugib credidiss. alterũ ñ cre¬
dentem setũ habitate tñ consentientẽ. ñ dimit¬
t̾et. his u̾bis tus alid̃ hoc eẽ. alid̃ illud. satis
cuident̃ ostendis. Illud enĩ de his coniugiis agi¬
tut. que ñ sunt pͥmitꝰ copłata. nec nubat fe¬
mina nͥ suȩ religionis uiro. uł ne uir talem
ducat uxorem oenĩ utt dicis iubn dñs. docat

Expanded text:
eram non credentem, secum tamen habitare consentientem, non dimitteret. His verbis tuis aliud hoc esse, aliud illud, satis evidenter ostendis. Illud enim de his conjugiis agitur, quae sibi primitus copulantur, ne nubat femina non suae religionis viro, vel ne vir talem ducat uxorem; id enim ut dicis jubet Dominus, docet
Abbreviated transcription (Latin):
tornicatio est. dñs autem ꝑmisit causa forn¬
cõnis uxorem duciti. S qr ꝑmisit. ñ iuissit:
dedit apło locum monendi. ut qui uolu̾it. nõ
dimtitat uxorem infidelem. quo sic fortassis
possit fidelis ficri. Item. Si infidelitas fornic̾o¬

Expanded text:
st. Dominus autem permisit causa fornicationis uxorem dimitti. Sed quia permisit, non jussit, dedit locum Apostolo monendi, ut qui voluerit non dimittat uxorem infidelem, quo sic fortassis possit fidelis fieri. Item c. 28: § 1. Si infidelitas fornic
Abbreviated transcription (Latin):
b diniituntur adult̾inis nexib colligati
⁊ si nõ dimiserie. meliꝰ facit sicut dictum ẽ.
facit q̃m illũd ñ solũ s utr̃ꝙ parit̃ licet. uñ
ad nicħ̾ hoꝵ pcepto dñ quisq cõpellit᷑ s utr̃
q expedit. aliud muiꝰ alid̾̃ ampluis. Uñ ad id
qd amplꝰ expedit consilio apłt. Qͥcumq pot̃¬

Expanded text:
 dimittuntur, adulterinis nexibus colligati , si non dimiserit, melius facit, sicut dictum est: facit; quoniam illud non solum utrumque pariter licet unde ad nihil horum praecepto Domini quisquam compe expedit, aliud minus, aliud amplius. Unde ad id, quod amplius expedit, consilio Apostoli quicunque pot
Abbreviated transcription (Latin):
spirata atq donata. fidele consiliũ. aliud ibi
ipm partim quidẽ ẽs peliat᷑ pattĩ u ñ expe¬
diat. Expeclit tunc q̃n ñ solum p̃p iuisticiam
hoc impeclim̃tum salutis infertur. uelut cũ
nubere iuiiiꝰ dontientie bonũ ten̾e nuptiis
Ip̃m qͦ licitũ ⁊̃ expedit. qn inuetita ⁊ iͥlictta
rutturam carnis infirmitatẽ sicꝰ cͦxcepit ho¬
nestate nubendi. ut neminiẽ inpedtat ad sa¬
lutem. quamius mag̃ expediret. mag̃ q ho
tãtum salutis. sicut ẽ uñ iam diu loquimur.
discessio conuigis fideł ab infideli. qͣm ñ ꝓhi¬
bet dñs p̃cepto legis. qr coram illo iniusta ñ¬

Expanded text:
spirata atque donata, fidele consilium. Aliud ibi citum partim quidem expediat, partim vero non expediat. Expedit tunc, quando non solum per justitiam, hoc inpedimentum salutis infertur: uelut, cume nuptiarum. ipsumque licitum etiam expedit, quoniam in uetita et inlicita ruituram carnis infirmitatem sic excepit honestate nubendi, ut neminem inpediat ad salutem, quamuis magis expediret magisque honmentum salutis. sicut est, unde iam diu loquimur, discessio coniugis fidelis ab infideli, quam non prohibet dominus praecepto legis, quia coram illo iniusta n
Abbreviated transcription (Latin):
uł delatͦtinio diuicias cong̾ges. aut nͥ solita
lenocina quib nr̃am cdomum tͣnsigebas. ctiã
xͥanus ex̾ceas. aut si qͣd alid̾ facinorosũ. aut
flagitiosũ iniuro nou̾at qͣd̾ deloctata. uł li¬
bidinem explebat uł facilem uictum habe¬
ille cui uxor hoc dix̾it si u̾acit̃ egit penitenciã
ab oꝑib mortuis q̃n ad bap̃m accessit. ħt ꝙ
infundam̃to fidem que ꝑ dilectionem oꝑatus¬

Expanded text:
latrocinio divitias congeras, aut nisi solita lenocinia, quibus nostram domum transigebas, etiam Christianus exerceas, aut si quid aliud vel facinorosum vel flagitiosum in viro noverat, quo delectata vel libidinem explebat, vel facilem victum habeille, cui uxor haec dicit, si veraciter egit poenitentiam ab operibus mortuis, quando ad baptismum accessit, habetque in fundamento
Abbreviated transcription (Latin):
ples. fidcs̃. sacramtũ. ꝓsem cognoscimꝰ ip̃m do¬
minũ. fidem qr nullum aduttium. Sacram̃¬
tum: qr nullũ diuortium. Solus ibi nupti¬
alis concubitus ñ fuit. qr in carne peccĩ fieri
ñ pot̾at sine pudenda concupiscentia carni.
que accidit ex peccato. sine qua concipi itolu¬
sationis fide. quã concubitu nec agnou̾at. uͦ
fu̾at cogniturus. nec ꝑierat nͨ mendax man¬
sctat conuigis appellatio. uͥ nec fu̾at. nec fut᷑a

Expanded text:
des, sacramentum. Prolem cognoscimus ipsum dominum; fidem, quia nullum adulterium, sacramentum, quia nullum divortium. . Solus ibi nuptialis concubitus non fuit, quia in carne peccati fieri non poterat, sine pudenda concupiscentia carnis, quae accidit ex peccato; sine qua concipi volusationis fide, quam concubitu nec cognoverat, nec fuerat cogniturus. Nec perierat, nec mendax manserat conjugis appellatio, ubi nec fuerat, nec futura
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ẽ. Frunt duo in carne una. Si gͥ uir ⁊
uxor una caro s̃. ⁊ teligionis cã dimitit uir
uxorẽ. ł mulier uirum in hoc mundo remanẽ
ad continentiam. ⁊ exparte remanet inpollu¬
none Si uͦ utͥsq conueniat continentẽ uttam
duc̾e. hoc quis audeat accusare. cum certũ ẽ.¬

Expanded text:
runt duo in carne una . » Si igitur vir et uxor una caro sunt, et religionis causa, vir dimittit uxorem, vel mulier virum in hoc mundo remanentad continentiam, et ex parte remanet in pollutione. Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere, hoc quis audeat accusare, quando certum e
Abbreviated transcription (Latin):
cłm nuptiarum. ⁊ si ꝓles cuius causa in¬
trum: manifesta st̾ilitate subsequat᷑ itaut
iam scientib conuigib ñ se filios habit̾a¬
ros: seꝑare tam̃ se uł ip̃a cã filiotũ atq aliis
copłare non liceat qd̾ si fec̾int cum eiss quibꝰ
se copłau̾int adult̾ium omiitunt. sp̃o aũ ma
uente coniugio. plane uxoris uolultate adhib̾e
aliam uñ cõmunes filii nascant᷑ uniꝰ dimixti¬
tiquos patres fas erat. Utrũ ⁊ nunc fas sit̃

Expanded text:
m nuptiarum, etiamsi proles, cuius causa initum est, manifesta sterilitate non subsequatur, ita ut iam scientibus coniugibus non se filios habiturare se tamen uel ipsa causa filiorum atliceat. Quod si fecerint, cum eis quibus se copulaverint, adulterium committunt; ipsi autem conjuges manent. Plane uxoris voluntate adhibere aliam, unde comunes filii nascantur unius commistitiquos Patres fas erat: utrum et nunc fas sit,
Abbreviated transcription (Latin):
peccat adult̃ qͣm fornicator sic gͣuiꝰ delinquit.
qui nec sua dimissa aliam ducit. co qͥ suã dimit¬
tens aliam cognoscit. Grauiꝰ qͦ quiuxorẽ hñs
S hos om̃s incestuosi tͣnscendunt. qͦs uincunt
c  naturam delinq̃ntes. Uñ aug̃ deadulu̾¬

Expanded text:
peccat adulter quam fornicator, sic gravius delinquit qui nec sua dimissa aliam ducit, eo, qui suam dimittens aliam cognoscit; gravius quoque, qui uxorem habens Sed omnes hos incestuosi transcendunt, quos vincunt contra naturam delinquentes. Unde Augu
Abbreviated transcription (Latin):
matce ꝙͣ c aliena urore ocumb̾e S om̃iũ
hoꝵ ÷ pessimũ. qd̾ cont᷑ nat᷑am fit. Ut si uir
icnbro muliecis ñ ad hoc concesso. uolu̾it u¬
ti. Usus enĩ nat᷑alis si ultͣ mod̾ plabit᷑ in uxo¬
re quid̃ uemiale ÷. in m̾etrice dampnabile.

Expanded text:
 aliena uxore concumbere. Sed omnium horum est pessimum quod contra naturam fit, ut si vir membro mulieris non ad hoc concesso voluerit uti. Usus enim naturalis si ultra modum prolabitur, in uxore quidem veniale est, in meretrice damnabile.