comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et destercore eleuat pauperẽ Vt sedeat cũ prin¬
cipib et soliũ glorieteneat dñ eni sunt cardines
terrae eoposuit supereos orbem. pedes scõrũ suorũ
seruabit et impi in tenebris conticiscent quia non
infortitudine roborabitur uir dnm formida¬
bunt aduersariici sũperipsos in caelis tonabit
dñs iudicabit sinesterrae et dabit imperiũ regi
suo et sublimabit cornux p̃isui
Ft abut hiel cana in ramatha indomũsuiã: puct
aut̃ erat minister inconspectudñiꝗantef

Expanded text:
pauperem ut sedeat cum principibus et solium gloriae teneat Domini enim sunt cardines terrae et posuit super eos orbem pedes sanctorum suorum servabit et impii in tenebris conticescent quia non in fortitudine roborabitur vir Dominum formidabunt adversarii eius super ipsos in caelis tonabit Dominus iudicabit fines terrae et dabit imperium regi suo et sublimabit cornu christi sui et abiit Helcana Ramatha in domum suam puer autem era
Abbreviated transcription (Latin):
ait saul: deamaleh ad duxer̃ea pepercit enino¬
pulus meliorib ouib: et arm̃tis. ut immo larentis
dño dõtuo : reliqua uero occidimus: Ait aut̃ sanie
ad saul: sine me et indicabo tibi quael ocutus su
dñs adme nocte : Dix̃q eploquere : Etait sini¬
hel: Nonne cũparuulus esses in oculistus. Capłt
intribub isrł factus es Vnxitq tedñs in regen
superisrł et misit te dñs inua etaitꝰ uadeetin¬
terficepeccatores amalech e pugnabis contras
usq ad internitionẽ corũ: quare ergo non audfo

Expanded text:
ait Saul de Amalech adduxerunt ea pepercit enim poait Saul de Amalech adduxerunt ea pepercit enim populus melioribus ovibus et armentis ut immolarentur Domino Deo tuo reliqua vero occidimus dixit autem Samuhel ad Saul sine me et indicabo tibi quae locutus sit Dominus ad me nocte dixitque ei loquere et ait Samuhel nonne cum parvulus esses in oculis tuis caput in tribubus Israhel factus es unxitque te Dominus regem super Israhel et misit te Dominus in via et ait vade et interfice peccatores Amalech et pugnabis contra eos usque ad internicionem eorum quare ergo non audist
Abbreviated transcription (Latin):
nuseri cordiã cũ omnib filus is ł cuascenderent
deaegnpt̾o et recessit cineus demetlio anerte
uiuum: Omne aut̃ uulgus interfecit inoresl dst
pepercit saul et populus agag et optimis err
ouiũ et arm̃torũ et uestib et arietib et unatis
quacpulediraerant : nec uoluerunt disperdites
quiduero uile fuit et reprobũ hoc demolitis fieũ
.ẽ. aut̃ uerbũ dni a dsimubele dicens paentitns
quod constituerĩ saulregẽ quia dereliquit met
uenbum ea opere nonimpleuit : Contristitusq t̃
samubel et climauit ad dnm̃ tota nocte : Cuq d enocto
surrexis sec samuhel ut iret adsaulmane untutĩt
samuheli eo quoduenis set saul in carmelũ et ereess
ibi fornicẽ triphalẽ : et reuersus transis set descen¬
dis setq: ingalgala: Venitergo samuhel ad saul et
dix̃ ei saul: Benedictus tudño impleui uerbũ dñ
Dix̃q samuhel : Et quac ẽ haccuox gregum quert¬
sonat in aurib meis et arm̃torũ quã ego a udat

Expanded text:
misericordiam cum omnibus filiis Israhel cum ascenderent de Aegypto et recessit Cineus de medio Amalechvivum omne autem vulgus interfecit in ore gladii et pepercit Saul et populus Agag et optimis gregibus ovium et armentorum et vestibus et arietibus et universis quae pulchra erant nec voluerunt disperdere ea quicquid vero vile fuit et reprobum hoc demoliti sunt factum est autem verbum Domini ad Samuhel dicens paenitet me quod constituerim Saul regem quia dereliquit me et verba mea opere non implevit contristatusque est Samuhel et clamavit ad Dominum tota nocte cumque de nocte surrexisset Samuhel ut iret ad Saul mane nuntiatum est Samuheli eo quod venisset Saul in Carmelum et erexisset sibi fornicem triumphalem et reversus transisset descendissetque in Galgala venit ergo Samuhel ad Saul et dixit ei Saul benedictus tu Domino implevi verbum Domini dixitque Samuhel et quae est haec vox gregum quae resonat in auribus meis et armentorum quam ego audio et
Abbreviated transcription (Latin):
aestimauit ergo eã heli temulentã. Dixq ei : usquequo
tbriaeris: digere paulisperuinũ quomades: respondens
anna Nequaquã in quit dominemi : Nam mulier infelix
nimis egosũ uini ÷ ec omne quod in ebriare potest non
bibi sedeffudi animã meã in conspectud ñi: Nereputes
ancillã tuã quasi unã defiliab belial. quia ex multitudine
doloris et maerori sincilocuta sũ usq inp̃sens: Tuncheli
aitei : uade in pace et ds̃is: ł det tibi petitionẽ quã ro¬
gastieũ : Et illa dix̃ : utinã inueniat ancillatua gratia

Expanded text:
r eam Heli temulentam, dixitque ei: Usquequo ebria eris: digere paulisper vinum quo mades. Respondens Anna, Nequaquam, inquit, domine mi, nam mulier infelix nimis ego sum, vinumque et omne quod inebriare potest, non bibi; sed effudi animam meam in conspectu Domini. Ne reputes ancillam tuam quasi unam de filiabus Belial quia ex multitudine doloris et maeroris mei locuta sum usque in praesens tunc Heli ait ei vade in pace et Deus Israhel det tibi petitionem quam rogasti eum et illa dixit utinam inveniat
Abbreviated transcription (Latin):
uidnmflens lagiter et uotũ uouit dicens: Dñ e exerci¬
tiũ sirespicien sinderis affuctionẽ samulaetiac et re¬
corditis meisueris nec oblitus ancillaetuae dederisq
seruaetuae sexum uirilem. dabocũ dño omnes dies uite
cus et nouacula nona scendet supercaput eĩ: Pactũ ẽ aut̃
cumilla multiplicaret p̃cescorã dño ut heli obseruaret
oseius: porro annalo quebatur in cordesuo tantũq la

Expanded text:
e exercituum si respiciens videris adflictionem famulae tuae et recordatus mei fueris nec oblitus ancillae tuae dederisque servae tuae sexum virilem dabo eum Domino omnes dies vitae eius et novacula non ascendet super caput eius factum est ergo cum illa multiplicaret preces coram Domino ut Heli observaret os eius porro Anna
Abbreviated transcription (Latin):
steti corãte hic orans dño propuero isto:oraui et
dedit mihidñs petitionẽ meã quã postulaui eũ. Id¬
circo et ego cõmodaui eũ dño cunctis dieb quibus
fuerit ac cõmodatus dño: Et adorauerunt
ibi dnmn : Et orauit anna etait: F¬

Expanded text:
steti coram te hic orans Dominum. Pro puero isto oravi, et steti coram te hic orans Dominum. Pro puero isto oravi, et dedit mihi Dominus petitionem meam quam postulavi eum. Idcirco et ego commodavi eum Domino, cunctis diebus quibus fuerit accommodatus Domino. Et adoraverunt ibi Dominum. Et ora
Abbreviated transcription (Latin):
domũ suã ramathia. Cognouit aut̃ helchana annam
is crimsuã et recordatur ẽ eĩ dñs. et factũ ẽ posteir¬
culum dierũ concepit anna et peperit filiũ uocauitq
nom̃ eius samuhel eoquod ad ño postulas set eũ : Ascen¬
dit aut̃ helchana et omnis domus ei : utimmolaret
dñ o hostiã sollemnem et uotũ suũ et annanonascendit :¬
Dix̃ enim uiro suo: Nonuadã donec ablactetur infans
et ducã eũ et apparcat ante conspectũ dñ ret maneat
ibi iugiter : Et ait cihelchana uirsiuis : Fac quod
bonum tibi uidetur. et mane donec ab lactes eũ.
precorq: ut impleac dñs uerbũ suũ : mansitergo
mulier et lactauit filiũ suũ donec a moueret eum
alacte : Et ad dux eũ secũ postquã ablactauerat
inuitulis trib: et trib modus firinae. et anfora
uini et adduxcũ ad domũ dñ insilo: ꝓueraut̃
erat adhuc infantulus et immolauer̃ uitulũ et op¬
tuler̃ puerũ heli: et ait annazobsec romidomine
uiuit animatua domine : Egosum illa mulier quae¬

Expanded text:
uam Ramatha cognovit autem Helcana Annam uxorem suam et recordatus est eius Dominus et factum est post circulum dierum concepit Anna et peperit filium vocavitque nomen eius Samuhel eo quod a Domino postulasset eum ascendit autem vir Helcana et omnis domus eius ut immolaret Domino hostiam sollemnem et votum suum et Anna non ascendit dixit enim viro suo non vadam donec ablactetur infans et ducam eum et appareat ante conspectum Domini et maneat ibi iugiter et ait ei Helcana vir suus fac quod bonum tibi videtur et mane donec ablactes eum precorque ut impleat Dominus verbum suum mansit ergo mulier et lactavit filium suum donec amoveret eum a lacte et adduxit eum secum postquam ablactaverat in vitulis tribus et tribus modiis farinae et amphora vini et adduxit eum ad domum Domini in Silo puer autem erat adhuc infantulus et immolaverunt vitulum et obtulerunt puerum Heli et ait obsecro mi domine vivit anima
Abbreviated transcription (Latin):
Nener ergouiricariathuiarim. et redux er areã dĩeti¬
tuloruntex in domo aminadab ingihia: Elea tarĩaũ
filiũ ei sc̃ificauer ut cust odiret arcã dñi Et factũẽ e
quadie mansit arca incariatiarim multiplicatisan
dies: Erat qui ppe iam annus uicesinius ȩt requieuss
oninis domusisi ł postdnm : At aut sanuhel aduni¬
uersa domũ  ł dicens sin toto corde uro reueraini

Expanded text:
venervenertulerunt eam in domum Abinadab in Gabaa Eleazarum autem filium eius sanctificaverunt ut custodiret arcam Domini et factum est ex qua die mansit arca in Cariathiarim multiplicati sunt dies erat quippe iam annus vicesimus et requievit omnis domus Israhel post Dominum ait autem Samuhel ad universam domum Israhel dicens s
Abbreviated transcription (Latin):
sellã quac eran iuxta eã inquaerant uasa aurea et posugꝰ
super lapidẽ grandem : Viri aut̃ bethsamitȩ optuler ho¬
locausta et immolauer uictimas indieilla dño et quino
satrapac philistinorũ uiderunt: Et reuersi sunt inaccha¬
ron indieilla hi sunt aut̃ aniaurei quosreddider̃ philis
tum prodelic codño: Aotus unũ gata unũ ascalon uniꝰ
gechunũ Ac charonunũ et mmures aureos secundũ nunt¬
sup quem posuer̃ arcx̃ dñi quacerat usq in illo die ma
gro iosue bethsamitis percus it aut̃ deuiris bedia¬
mitib eo quoduidis sent arcã dñi et percussit depordo
septuaginta uiros et quinquaginta milia plebus laxito
populus quod percus sisset dñsplebẽ plaga magnitid
Cor̃ uiri behsamitae quis poterit stare in conspetu
dñ idĩ scĩhuius et adquem ascendet a nobis miserue
nutios ad habitatores cariaduarim dicentes rabuxos
pbulis uim arcã dñĩ descendite et reducite eamaduos

Expanded text:
sellam quae erat juxta eam, in qua erant vasa aurea, et posuerunt sellam quae erat juxta eam, in qua erant vasa aurea, et posuerunt super lapidem grandem. Viri autem Bethsamitae obtulerunt holaucausta, et immolaverunt victimas in die illa Domino. Et quinque satrapae Philistinorum viderunt, et reversi sunt in Accaron taei pro delicto Domino: Azotus unum, Gaza unum, Ascalon unum, Geth unum, Accharon unum. Et mures aureos secundum numesuper quem posuerunt arcam Domini quae erat usque in illa die in agro Iosue Bethsamitis percussit autem de viris bethsamitibus eo quod vidissent arcam Domini et percussit de populo septuaginta viros et quinquaginta milia plebis luxitque populus quod percussisset Dominus plebem plaga magna et dixerunt viri bethsamitae quis poterit stare in conspectu Domini Dei sancti huius et ad quem ascendet a nobis miseruntque nuntios ad habitatores Cariathiarim dicentes reduxerunt Philisthim arcam Domini descendite et ducite eam ad vos
Abbreviated transcription (Latin):
uiã finiũ suorũ ascenderit contrabet sames ipse
fecit nobis malũ hoc grande: sin aut̃ minime scie¬
mus quia nequaquã manus ei tecigit nos. sẽdca su
accidit: fec er ergo illi hoc modo : Et collentes
duas uaccas quae lactabant uitulos iunxer̃ a
plaustrũ uitulosq: earũ concuser̃ domũ epo¬
suer̃ arcã dĩ superpliustrũ et capsellã quae ha¬
bebat mures aureos et similitudinẽ anorũ : lbant aut
rectũ uaccae peruiã quaeducit betsames : Etttenat ub
gradiebant᷑ pergentes et mugientes. Non delinabonuns
addexterã neq adsinistrã sed et satra pac philistinoru
sequebant᷑ usq ad terminos bethsames porrobedo
metebant triticũ in ualle eteleuantes oculos uidege
arcã dĩ et gauisi sunt cũ uidissent et plaustrũ uenito
agrũ iosue bethsamitac et stecitibi. Erat aut̃ ibilapri
magnus et concider̃ ligna plaustri. uaccasq inposueri

Expanded text:
viam finium suorum ascenderit contra Bethsames ipse viam finium suorum ascenderit contra Bethsames ipse fecit nobis malum hoc grande sin autem minime sciemus quia nequaquam manus eius tetigit nos sed casu accidit fecerunt ergo illi hoc modo et tollentes duas vaccas quae lactabant vitulos iunxerunt ad plaustrum vitulosque earum concluserunt domi et posuerunt arcam Dei super plaustrum et capsellam quae habebat mures aureos et similitudinem anorum ibant autem in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames et itinere uno gradiebantur pergentes et mugientes et non declinabant neque ad dextram neque ad sinistram sed et satrapae Philisthinorum sequebantur usque ad terminos Bethsames porro Bethsamitae metebant triticum in valle et elevantes oculos viderunt arcam et gavisi sunt cum vidisagrum Josue Bethsamitae, et stetit ibi. Erat autem ibi lapis magnus, et conciderunt ligna plaustri, vaccasque imposuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
scietis quare non recedat manus ei a uobis : quidixer̃
quidẽ quod orodelicto reddere debicamusei res¬
ponder q illi luxta numerũ prouinciarũ philistino¬
rũ quinq anosaureos facietis. et quinq mures aureos
quia plaga una fuit omnib uobis et satrapis ur̃is faci¬
etisq similitudinẽ anorũ ur̃orũ et similitudine
muriũ quide moliti sunt terrã et dalitis dõ isiđglo¬
ctaterraurã : quare ad grauatiscordaurã sicut ad gra¬
uauit aegrptus et pharao corsuũ Nonne post quã
percus sus ẽ tunc dimisit eos et abier̃ nuncergo ar¬
ripite et facite plaustrũ nouũ unũ et duas uaccas
foctas quib: non ẽ in positũ iugũ iungite in plaustro
et redudite uitulose arũ domi Tolletisq arcã dñi
et ponetis in plaustro et uasa aurea quae ex soluistis
ei prodelicto panetis ncapsellã adlatus eiꝰ et di¬
mittite eã ut uadat et aspicietis: et si quidem per

Expanded text:
scietis quare non recedat manus ejus a vobis. Qui dixerunt: scietis quare non recedat manus ejus a vobis. Qui dixerunt: Quid est quod pro delicto reddere debeamus ei? Responderuntque eis: Juxta numerum provinciarum Philisthiim quinque anos aureos facietis, et quinque mures aureos, quia plaga una fuit omnibus vobis et satrapis vestris. Facietisque similitudines anorum vestrorum, et similitudines murium qui demoliti sunt terram, et dabitis Deo Israel gloterra vestra quare gravatis corda vestra sicut adgravavit Aegyptus et Pharao cor suum nonne postquam percussus est tunc dimisit eos et abierunt nunc ergo arripite et facite plaustrum novum unum et duas vaccas fetas quibus non est inpositum iugum iungite in plaustro et recludite vitulos earum domi tolletisque arcam Domini et ponetis in plaustro et vasa aurea quae exsolvistis ei pro delicto ponetis in capsella ad latus eius et dimittite eam ut vadat et aspicietis et si quidem per
Abbreviated transcription (Latin):
Circũducatur arcadi isrł Etcircũ duxer arcã diisrł
illis aut̃ circũducencib: ea ficbat manus dñi suꝑ sin¬
gula sciuitates intersectionis magnaenimis et ꝑ¬
cutiebat uiros uniuscuiusq urbis a paruo usq ad
maiore Et conputrescebant prominentes exta
arcadi isr ł ut interficiatnos et populũ nrm̃:
miser itaq et congregauer̃ omines satrapas plu¬
ustinorũ quidixer: Dimittite arcã diisrł ecre
uertatur in locũsuũ et non interficiat noscũ po¬
oulonrõ fiebat enĩ pauormortis in singulis urbib
et graiuissima ualde manus dĩ : Viri quoq: qui mar¬
tui non fuerant percutiebantur insecretiore par¬
tenatiũ et ascendebat ululatus uniuscuiusq ciui
norũ septẽ mensibus
tuocauer philistum sacerdotes et diuinosdicentes:
quid faciemus de arcadi indicate nobis quomodo
remit temus eã in locũ suũ : quidixer̃ : sĩ remittitis
artã dĩ isrł Nolite dimittere eãuacuã sed quod de¬
betis reddite eipropeccato et tunccurabimini: Et

Expanded text:
 arcam Dei Israhel illis autem circumducentibus eam fiebat manus Dei per singulas civitates interfectionis magnae nimis et percutiebat viros uniuscuiusque urbis a parvo usque ad maiorem et conputrescebant prominentes extalarcam Dei Israhel ut interficiat nos et populum nostrum miserunt itaque et congregaverunt omnes satrapas Philisthinorum qui dixerunt dimittite arcam Dei Israhel et revertatur in locum suum et non interficiat nos cum populo nostro fiebat enim pavor mortis iet gravissima valde manus Dei. Viri quoque, qui mortui non fuerant, percutiebantur in secretiori parte natium, et ascendebat ululatus uniuscujusque civinorum eptem mensibus. Et vocaverunt Philisthim sacerdotes et divinos, dicentes: Quremittemus eam in locum suum? Qui dixerunt: Si remittitis arcam Dei Israel, nolite dimittere eam vacuam, sed quod debetis reddite ei pro peccato, et tunc curabimini, et
Abbreviated transcription (Latin):
descendã adte ut offeras oblationẽ etimm olis uc¬
timas pacificas septem dicli ex pectabis doncebenũ
adte et ostendã tibi quid facias: Itaq cũ auerts se
umerũ suũ ut abiret a simuhele Immatauiteids̃cor
aliud et uener omna signa haet in dicilla: Vener̃q
ad p̃dictũ collẽ et eccecuneus prophetarũ obuusa
tertius quod eẽt cũ prophetis et prophetaret dixr
adinuicẽ : quac nam res accidit filiocis numet saul inpi¬
plietis responditq: alius ad alterũ dicens et cis patertu
Propterea uersum ẽ in prouerbiũ Num et saul intes
prophetas: Cessauit aut̃ prophetare etuenit adex¬
celsũ. Dix̃q patruus sauladeũ et ad puerũ eius: que
abitis Qui responder̃ quacrere asinas quas cũ nol
repperissemus uenimus ad samubelẽ et dix̃ ei patr¬
ussuus indicamihi quid dixerit tibi samuhel: etan
saulad patruũ suũ Indicãuit nobis quia inuentessa
asinae: desermone aut̃ regni non indicauit ei quen

Expanded text:
cendam ad te ut offeras oblationem et immoles victimas pacificas septem diebus expectabis donec veniam ad te et ostendam tibi quae facias itaque cum avertisset umerum suum ut abiret a Samuhele inmutavit ei Deus cor aliud et venerunt omnia signa haec in die illa veneruntque ad praedictum collem et ecce cuneus prophetarum obvius heri et nudius tertius quod esset cum prophetis et prophetaret dixerunt ad invicem quaenam res accidit filio Cis num et Saul in prophetis responditque alius ad alterum dicens et quis pater eorum propterea versum est in proverbium num et Saul inter prophetas cessavit autem prophetare et venit ad excelsum dixitque patruus Saul ad eum et ad puerum eius quo abistis qui responderunt quaerere asinas quas cum non repperissemus venimus ad Samuhelem et dixit ei patruus suus indica mihi quid dixerit tibi Samuhel et ait Saul ad patruum suum indicavit nobis quia inventae essent asinae de sermone autem regni non indicavit ei quem
Abbreviated transcription (Latin):
uub dserepaintes: Certũq ẽ esclrci scribã legisq doccorẽ.
pousã hierosolymc̃ et iusteiuritionẽ tẽpli sub zorobabel.
alalitertis. epperis se quib: nuncutimur cũ cidilludusq
aondilem samiaritariorũ ethebrȩorũ chcutieteres fuerits:
Iutraquoq numerorũ haec c̃cidẽ supputatio sublcutarũ ac

Expanded text:
repantes. Certumque est Esdram scribam, legisque doctorem, post captam Jerosolymam, et instaurationem templi sub Zorobabel, alias litteras reperisse, quibus nunc utimur: cum ad illud usque tempus iidem Samaritanorum et Hebraeorum caracteres fuerint. In libro quoque Numerorum ha
Abbreviated transcription (Latin):
hel et malachim meum meum. inquam
incum. Quicquid enm crebrius uertendo
etemendando sollicitius. et didicimus
et tenemus. Nostrum .ẽ. nostrum. ẽ. et
cum intellexeris quod antea nesciebas
ueluter preteigne destimato sigra¬
tus es uel tapaΦractno singratus.
his opusculis. etubicũq in terse uideris disere¬
pare in terroga quemlibet hebraeorum
cuimagis a cominodaredehecis fidem et
si nostrafirmauerit. puto quodeum non
ciestunes coniectorem. ut in eodem loco
mecum similiterdiuinarit. sed etuos faa
pretiosis simo fide i myrro ungitis capu
quaenequaquõ scilucitorem quaeritis
in sepulchro. quib: im ad patrein xp̃s as
cendit. ut contrala trantes canes quiad¬
uersum mertibido ore desaeuiunt. et circũ¬
eunt ciuitatem atq: in eo sedoctos arbi¬
trcutur sĩ ciliis detrahant orationum
uestrarum cirpeos opponatis .Ego
scienis humilitatẽ meci illius semper sen¬
ticiere cordabor. Dixicus todiam uias

Expanded text:
el, et Malachim meum: meum, inquam, el, et Malachim meum: meum, inquam, meum. Quidquid enim crebrius vertendo, et emendando sollicitius et didicimus et tenemus, nostrum est. Et cum intellexeris quod antea nesciebas, vel interpretem me aestimato, si gratus es, vel παραφραστὴν, si ingratus. bis opusculis: et ubicumque inter se videris discrepare, interroga quemlibet Hebraeorum, cum magis accommodare debeas fidem: et si nostra firmaverit, puto quod eum non aestimes conjectorem, ut in eodem loco mecum similiter divinarit. Sed et vos, fapretiosissimo fidei myro ungitis caput, quae nequaquam Salvatorem quaeritis in sepulcro, quibus jam ad Patrem Christus ascendit, ut contra latrantes canes, qui adversus me rabido ore desaeviunt, et circumeunt civitatem, atque in eo se doctos arbitrantur, si aliis detrahant, orationum vestrarum clypeos, opponatis. Ego sciens humilitatem meam, illius semper sententiae recordabor: D
Abbreviated transcription (Latin):
quiẽ et qui futurus ẽ: hicprologus scripturti¬
rum quasi gtilecitũ principiũ omnib libris
quos dehebitio uertimus in latinũ. Conue¬
uire potest ut scirȩ idetimpus quic quidex¬
Igitur sapientia quare uulgo scilomonis ini¬
cribitur eduesũfili sirxichliba tiudidi et
tobias. et pastor. non sunit incanione ma¬
chabecrũ primũ librũ hebriucũ teperi
sẽcunalus: grecus. ẽ. quod ex ipsa frasins
probaripotest quaeciunit a sẽhabecis
obsecror lector nelaboremineum
repraeherisionem aestimes ciritiquorũ : Tciber¬
Naculum dĩ offert unus quisq: quod potest.
alicurum et argentum et lapides preciosos.
alubys sum ec purpuram et coccum offerutł
men ci postolus contemptibiliora nostra
mogis necesscaria iudicat. Vnde et tota
illa taberuaculi pulchritudo. et persingulcis
species ecclesiae praesentis futurtaeq dis¬
tinctio pellib tegitur. et cilicus cardoremq:
solis etiniuriam imbriũ. etaquae uiliora
sunt prohibent legeergo primum samu¬

Expanded text:
qui est, et qui venturus est . Hic prologus Scripturarum, quasi galeatum principium omnibus libris, quos de Hebraeo vertimus in Latinum, convenire potest: ut scire valeamus quidquid exIgitur Sapientia, quae vulgo Salomonis inscribitur, et Jesu filii Syrach liber, et Judith, et Tobias, et Pastor, non sunt in Canone. Machabaeorum primum librum, Hebraicum reperi. Secundus, Graecus est: quod ex ipsa quoque φράσει probari potest. Quae cum ita se habeant, obsecro te, lector, ne laborem meum, reprehensionem aestimes antiquorum. In tabernaculum Dei offert unusquisque quod potest: alii aurum et argentum et lapides pretiosos: alii byssum et purpuram et coccum offerunt men Apostolus contemptibiliora nostra magis necessaria judicat . Unde et tota illa tabernaculi pulchritudo, et per singulas species, Ecclesiae praesentis futuraeque distinctio, pellibus tegitur et ciliciis, ardoremque solis et injuriam imbrium ea quae viliora sunt prohibent. Lege ergo primum, Samu
Abbreviated transcription (Latin):
uerba dierũ quod significantius. &pomiuor
totius diuinae historicie possimus aippellare :
quiliber apudnos partur pomenon primus et
militer apud grecos ed aitinosinduos libros di¬
uisus ẽ : Nonus hester : atq it a fiunt pariter
ueteris legis libriuiginxtiduo Idẽ mossi quinqi:
propheccirũ octo. mioraforũ nouem qua¬
scriptitent et libros hos insuo putent numero
suppuicindos acperhoc eẽ. priscuelegis li¬
bros uigintiquattuor. quos subnum ero xxiiii¬

Expanded text:
erba dierum, quod significantius Χρονικὸν totius divinae historiae possumus appellare. Qui liber apud nos Παραλειπομένων, primus et militer apud Graecos et Latinos in duos libros divisus est. Nonus ESTHER  . Atque ita fiunt pariter veteris legis libri viginti duo; id est, Mosi quinque: Prophetarum octo: Hagiographorum novem. Quaγιόγραφα scriptitent, et libros hos in suo putent numero supputandos: ac per hoc esse priscae legis libros viginti quatuor: quos sub numero vigi
Abbreviated transcription (Latin):
one dieb ut adoraret et sacrificaret dño exercitiiũ in
io slleb at ibiduo filubeli ofniet finces sacerdotes
lo sent ergodies et immolaut helchana dedicq fen¬
uincixorisuac etcunctis filiiseius. et filiab partes. An
unndetit partẽ unã tristis. quia annã diligebat: dñs
utuonduserat uuluã eũ: Affligebat quoq eã aemulieuis¬

Expanded text:
tis diebus ut adoraret et sacrificaret Domino exercituum in Silo erant autem ibi duo filii Heli Ofni et Finees sacerdotes Domini venit ergo dies et immolavit Helcana deditque Fenennae uxori suae et cunctis filiis eius et filiabus partes Annae autem dedit partem unam tristis quia Annam diligebat Dominus autem concluserat vulvam e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qui uaric̃i sippellectilẽ et uiliti opuscu
cicctat᷑ cibsq doctore ũpossunt ẽe quod
cupius
quod iedicorũ ẽ promit tunt medici.
it stibriliu subrisola scripturarũ arsẽ
omnes pussimuin diccit Scribinus it¬
doctt
lcctiq poematapcis simha negarrula
nuersi p̃sumunt. lacerunt docent cin
disccuat cilii odducto supercilio grcu
b trutinantes intermulierculas
oc sit quadã fucillitate uerborũ immo au
dis seriutaliis quodipsi ĩ iutelli guut sa
eis simulibiquisi foret adscripturas scas
aculares lit tertis uenceiũ et sermonie
tociurẽ populimulserint quicquidͥdiee

Expanded text:
pellectilem et uilia opuscula fabricantur, absque doctore non possunt esse, quod cupiunt. quod medicorum est, promittunt medici, nt fabrilia fabri. Sola scripturarum ars est, omnes passim uindicent: scribimus indocti doctique poemata passim. hanc garrula praesumunt, lacerant, docent, antequam discant. alii adducto supercilio grandia uerba trutinantes inter mulierculas  parum hoc sit, quadam facilitate uerborum, immo audacia disserunt aliis, quod ipsi non intellegunt. taceo de meis similibus, qui si fortpost saeculares litteras venerint, et sermone composito aurem populi mulserint quidquid dixe
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. etiã cibsq illo psaepistola proferebat fescinaquat¬
sote etherenti i silorauiculȩ funẽ magis p̃cide quã selue
Nemore nuntiaturus scło bexe potest uidete quaccortẽt¬
sit ut uiderce: quic quidinsũptis decuotuleris prolucra
cõputa. Antiquũ dictũ c̃. auaro tãdeẽ quodĩa tubit
quã qđ habet Credexti totiis mutdus dumiarũ e. lufidelis
cuit̃ eciã obolo indiget Sicuuiam quasi uiha habeuo¬
tes et omnicipos sidentes uictus citq uestitus di¬
uitia exp̃icinorũ. Si habes in potestaite rentuã
uende si non habes proice Tollenti turitã e palliũ
r&in quenidum ẽ. scilicet uisitu sanper recrts¬
nans et dicin dedie trahens caute et pede tẽptim
tucis posses siunculas ueo dideris Ne ababeam
xp̃s unde alat ptiupores suos totumndã dedit
quise optulit cipostoli nauem cutũ etretia
rel querunt. indua duo agro mitat itrt¬
Nofilatium eep̃fertur cidesidiuitus fticila
contemipruit omnia quise sempercogitat
esie moriturum

Expanded text:
illo, ipsa Epistola praeferebat. Festina, quaeso te, et haerentis in salo naviculae funem magis praecide, quam solve. Nemo renuntiaturus saeculo bene potest vendere, quae contempsit ut venderet. Quidquid in sumptus de tuo tuleris, pro lucro computa. Antiquum dictum est: Avaro tam deest quod habet, quam quod non habet. « Credenti totus mundus divitiarum est. Infidelis autem etiam obolo indiget. sic niuamus quasi nihil habentes et omnia possidentes. uictus atque uestitus diuitiae Christianorum. si habes in potestate rem tuam, uende; si non habes, proice. tollenti tunicam et pallium relinquendum est. scilicet, nisi tu semper recrastinans et diem de die trahens caute et pedetemptim tuas possessiunculas uendideris, non habet Christus, unde alat pauperes suos. totum deo dedit, qui se obtulit. apostoli tantum nauem et retia reliquerunt: uidua duo aera mittit in gazophylacium et praefertur Croesi diuitiis. facile contemnit omnia, qui se semper cogitat esse moriturum
Abbreviated transcription (Latin):
sq uerborũ et p̃t̃inis sac int ogũdibris tariguat᷑his¬
nie et innumertibiles explicarit᷑ euanꝰ geliiquaestio
esditis et ueemias cidiutor iudelicet et consolator
ariã et descriptioscicerdotũ leuitarũ isi thelitis pro¬
torũ aic ꝑsingulais stmmilicis tnurorũ et turriũ ope
tuctũ quid aosse quid cupite debetimꝰ ut etuosq oq¬
musdicoro ⁊ Corcupiuit ciliima meci desidecaare ustifi¬

Expanded text:
sque uerborum et praetermissae in Regum libris tanguntur historiae et innumerae explicantur euangelii quaestiones. Esdras et Neemias, adiutor uidelicet et consolator patriam et discriptio sacerdotum, Leuitarum, Israhelis, proselitorum ac per singulas famitantum quid nosse, quid cupere debeamus, ut et nos qmus dicere: « Concupivit anima mea desiderare
Abbreviated transcription (Latin):
urot qͥui iopscilterio inrstiec continent᷑: cimos
pastor etrusticus et roborũ moradistrueis
pcucis uerbis expliccri ñ potest quis enĩ digne
ex primat tria et quattuor sceleradamasci
ga tacec trrietidiuneue etfiliorũ c̃mori et mo¬
tib et i sẽptimo octauoq gradu iudue ct istł.
Hicloquitꝰ ciduciccas pini gues quae sunt in morite
samariae etraiturtĩ domũ tnaiorẽ minorẽq
tiscatur Ipsẽ cernit fictorẽ lucustae et siciu¬
tendõm sũpermurulitũ uel adamantinũ
et urcinũ pomorũ adtrahentẽ supplicia pec¬
catorib et ftamemin terra.Non stimẽ ptnus
Neq sitima quae sed cudicrdiuerbũ dĩ cibdi¬
as qui int̃ p̃catur seruus dñi pertouat con¬
traedom et faguintũ terrenũq fratres
quoq ia cubsemꝑciemnulũ hasta percutit̃spiri¬
tcili loniuscolũba pulcherrima naufrcggio
uitentia reuocat ec subnomine niueuescilu¬
tem dimentib nuutiat michecis demoras thĩ
coheres qn uastationẽ ciduuntiat filice la¬

Expanded text:
unt, qui in psalterio mystice continentur. Amos, pastor et rusticus ruborum mora destringens, paucis uerbis explicari non potest. quis enim digne exprimat tria et quattuor scelera Damasci, Gazae, Tyri, Idumeae, filiorum Ammon et Moab et in septimo octauoque gradu Iudae et Israhel? hic loquitur ad uaccas pingues, quae sunt in monte Samariae, et ruituram domum maiorem minoremque testatur. ipse cernit fictorem locustae et stantem dominum super murum litum uel adamantinum et uncinum pomorum adtrahentem supplicia peccatoribus et famem in terram: non famem panis neque sitim aquae, sed audiendi uerbum domini. Abdias, qui interpretatur seruus domini, personat contra Edom et sanguineum terrenumque, fratris quoque Iacob semper aemulum, hasta percutit spiritali. Ionas, columba pulcherrima, naufragio nitentiam reuocat et sub nomine Nineue salutem gentibus nuntiat. Micheas de Morasthi, coheres Christi, uastationem adnuntiat filiae la
Abbreviated transcription (Latin):
tigtidũ etuerũ cherubiti quodu it̃ p̃tat̾ scieitie
tudo pertotũ corpus oculatis̃ scitillae emicans
runđ fulgua tedes habeutrectos et ir sablime
unt¬
um et pergunt quocũq: eos fiatus scĩ spsduxe¬

Expanded text:
ini, et verum Cherubim, quod interpretatur « scientiae tudo, per totum corpus oculati sunt, scintillae emicant, discurrunt fulgura, pedes habent rectos et in sublime vuntur, et pergunt quocumque eos flatus Sancti Spir
Abbreviated transcription (Latin):
ra̾surt ut tam̃ nouasi nt omnia: Deueterib huc¬
usq mnorses huc usq ITEnt acarro quib: quinq uer¬
bis loqui se uelle cipłs iuec clesici gloriatur Iob
exemplar patieutiae qu e ñ mysteria suo ser¬
mone cõplectit᷑ prosa incipit uersu labit᷑ pe¬
destri sermo uefinitur : Omnisq legisdia lec¬
uccis proposinoue cis sũptionoconfirinaitio¬

Expanded text:
ra sunt, ut tamen nova sint omnia de veteribus. Hucra sunt, ut tamen nova sint omnia de veteribus. Hucusque Moyses, hucusque Pentateuchus: quibus quinque verbis loqui se velle Apostolus in Ecclesia gloriatur. JOB exemplar patientiae, quae non mysteria suo serad Paulinum: 'Prosa incipit, uersu labitur, pedestri sermone finitur, omniaque legis dialecticae propositione, assumptione, confirmatio
Abbreviated transcription (Latin):
ereap̃iurũ quiciscripserit iamm eit itur
Seniues couelo dimit tic cilto et patrẽ loqueritẽ ad filiũ
Nate inecie uires ineca magna potentia soius. et p̃
uerba scilucitoris incruce. talia p̃si cibađ memo¬
rciros fixusq manebat. puerilias aut̃ et circula¬
torũ ludi similia docere qđi gnores. immo ut cũ
storticho loquar Nec hoc quidemsc ire quod ies¬
cicis uidelicet nicini festis simai ẽ geuesis iecua
decrecitura mundi de exordio geueris humciti
dediuisi e terrtie. Dec ou fusi one linguarũ et
de ntẽ usqaadaegrptũ scribit᷑ hebrticorũ patit
exodus cũ decĩ plcigis cũ deccilogomisticis diuitasq
p̃ceptis in promptũ ẽ leuiticus lber in quosiu¬
gula sc̃icrificiaa immositgulcie pcieno sillabae
etuestes aciron et cotus ordo leuiticus in spircidia
cuelestica scicrcim̃to : Numeri uero uoude cotius qͥ¬
utero nomiũ quoq secundalex et euat gelicue
legis p̃figuratio Nonue sic ea habec qraeprio¬

Expanded text:
anum, quia scripserit: iam redit et uirgo, genies caelo demittitur alto, et patrem loquentem ad filium: nate, meae uires, mca magna potentia solus, et post uerba saluatoris in cruce: talia phs tab at memorans fixusque manebat. puerilia sunt haec et circulatorum ludo similia, docere, quod ignores, immo, ut cum Clitomacho loquar, nec hoc quidem scire, quod nescias. Uidelicet manifestissima est Genesis, in qua de creatura mundi, de exordio generis humani, de diuisione terrae, de confusione linguarum etad Aegyptum scribitur Hebraeorum. patet Exodus cum decem plagis, cum decalogo, cum mysticis diuinisque praeceptis. in promptu est Leuiticus liber, in quo singula sacrificia, immo singulae paene syllabae et uestes Aaron et totus ordo Leuiticus spirant caelestia sacramenta. Numeri uero nonne totius auteronomium quoque, secunda lex et euangelicae legis praefiguratio, nonne sic ea habet, q
Abbreviated transcription (Latin):
cinuĩ : lacobus petrus ic hauines iudas septẽ qpis¬
sediderun tam mrscicas quã succincias a dire
sariuer aclougtis. breuesin uerbis : Lorgas iro
eritus un rarus sit quitaontirũ lectione
liscutiat: A pocalrps sio hauuistotlrabet
sacramenta quot uerba parũ dixi et promeritouo¬
lumius lausomuis inftrior .ẽ. in uerbis sicgulis inulto¬
plices latent intelligonitiae Orote fr aterlem̃e in¬
terhaec uiuere istamedit are nihil ciliud nosse n¬
hilquaerere. Nonne tibi uidecur iamhic i terris
regnicalestis habitaculũ. Nolo offepdaris it s¬
cripturis sc̃is simplicitatẽ et quasi uilitatẽ uer¬
borũ qua e uel uitio interp̃tũ ueldeiadustria sĩc
prolatȩ sunt utrusticã contione sciciluis instrue¬
rent Et iuna eadẽq sen textioi aliter doctus
ciliter audiret in doctus Non sũ tam petulcus et he¬
re quorũ radices incaelo fixae sunt Seduellefator
sedentime p̃fero magistrũ reaiuueas comitẽ spor¬
deo petentidatur pulsanti ciperitur quaererisi¬

Expanded text:
etrus, Iohannes, ludas septem epistulas ediderunt tam mysticas quam succinctas et breues pariter et longas: breues in uerbis, longas in sententiis, ut rarus non in earum lectione caecutiat. Apocalypsis lohannis tot habet sacramenta, quot uerba. parum dixi et pro merito uoluminis laus omnis inferior est; in uerbis singulis multiplices latent intellegentiae. Oro te, frater carissime, inter haec uiuere, ista meditari, nihil aliud nosse, nihil quaerere, nonne tibi uidetur iam hic in terris regni caelestis habitaculum? nolo offendaris in scripturis sanctis simplicitate et quasi uilitate uerborum, quae uel uitio interpretum uel de industria sic prolatae sunt, ut rusticam contionem facilius instruerent et in una eademque sententia aliter doctus, aliter audiret indoctus. non sum tam petulans et here, quorum radices in caelo fixae sunt; sed uelle fateor, sed eniti prae me fero: magistrum rennuens comitem spondeo. petenti datur, pulsanti aperitur, quaerens i
Abbreviated transcription (Latin):
tertue di perra de sertio dmortẽ filicies n
ueterẽ legem abolitã porro in sadochiatq
dauid uoui scicer doti nouq imperii scicre¬
tus regũliber ciscilomoue usq cidlecͥouitĩ
et cibbieroboã filio nabathusq uido see qui
ductur ẽ incis srios reguũ iuda etregnũ
describit istł Si historiã respicias uerbasim¬
plicia sint sũilit teris sensũlatentẽ. et
ailiud quã sonicit in licteraa p̃sigurtint. Osee
ct ebro uoioinat effrciun samariã iosephꝰ
ie rabed et uxorẽ foruicariã et foruicatio¬
nis fillos et adulterã cubiculo elausã ma¬
ritimulto tempore sẽdere uiducã et subueste
lugubriuir icidiẽ reditũ pruestolari Iohel
filius fatuhel descripsit terrt̃ xi. tribuũ eru¬
cobrucholucusta rubigine uastante consũp¬
tã et post cuersionẽ prioris populieffusuri s p̃m

Expanded text:
ra deserti ad montem filiae Sion. ueterem legem abolitam, porro in Sadoc atque Dauid noui sacerdotii nouique imperii sacrtus Regum liber, a Salomone usque ad Iechoniam et ab Hieroboam, filio Nabat, usque ad Osee, qui ductus est in Assyrios, regnum Iuda et regnum describit Israhel. si historiam respicias, uerba simplicia sunt; si isee crebro nominat Effraim, Samariam, loseph. Iezrahel et uxorem fornicariam et fornicationis filios et adulteram cubiculo clausam mariti multo tempore sedere uiduam et sub ueste lugubri uiri ad se reditum praestolari. Iohel, filius Bathuel, describit terram duodecim tribuum eruca, brucho, locusta, rubigine uastante consumptam et pos
Abbreviated transcription (Latin):
iminouis. soc etũ eũ scripturt cognomino¬
uppo: putas ne intelligis quaelegis re
ditq: quomodo possũ nisime ciliquis doc¬
Ego ut de me iterimloquar nec saucti
hoc cunudioꝰ nec studiosiqr quide ciedie¬
idẽ quide extremis munadufitib: ueniis
templũ reliquit ciulã regiã et tcintus
ne concipereci lin gua uolueretlabus
sõuaret hnorabateũ quem in libro niescieus
ertibor:uenit philippus õstenditei iũm
lciusus latebat ix littera: Et omi adocto¬
tis
uirtus eademhora credidit eunudius: bap¬
atir fidelis ec ic̃siẽ. ca magister dediscipudo:
nde serto fonte ecdesiciequã in urcito¬
ucigciri longius patiebatur ut intelli¬
ste inscripturis sc̃is sine praeuio et
trcinte sẽmitã non posse irgredi : sa¬
ceodo
gruimaticis regorib: philo sophis. gea¬
icis dicilecticis music sicistro nomiis
logis. mediusquorũ siuentiamort cilib:¬
uelutilissima ẽ et intres partes scr¬

Expanded text:
imo vir sic enim eum Scriptura cognominaPhilippo: « Putasne intelligis quae legis? » dit, « Quomodo possum, nisi aliquis me docEgo, ut de me isum hoc eunucho nec studiosior, qui de Aethioid est de extremis mundi finibus, uenit ad templum, reliquit aulam regiam — et tantus ne conciperet, lingua uolueret, labiis personaret, ignorabat eum, quem in libro nesciens uenerabatur. uenit Philippus, ostendit ei Iesum, qui clausus latebat in littera, et — o mira doctoris uirtus! — eadem hora credit, baptizatur, fidelis et sanctus est ac magister de discipulo: plus in deserto fonte ecclesiae quam in aurateuagari longius patiebatur —, ut intellegeres te in scripturis sanctis sine praeuio et monstrante semitam non posse ingredi. taceo de grammaticis, rhetoribus, philosophis, gemetris, Dialecticis, Musicis, Astronomis, Astrologis, Medicis, quorum scientia mortalibvel utilissima est, et in tres partes sc
Abbreviated transcription (Latin):
lege meditado tribuere solet: illis sp̃s sc̃s sug¬
gerebat et ercnt iuxta quod scriptũ ẽ doci¬
tor impleuertiteti tẽplosedeus dequaestio
nib: legis in terro gcius mnagis docet dũ prudent̃
in tercoat nisi forcerusticũpitrũ rusticũ dici¬
mus ioharinẽ quorũ uterq dicere poterait et si
inperitus sermonetõ tam̃ sc̃ienti&̃ lohatinies
rusticus. piscator in doctus. et un deuox illa
obsecro In principio ertit uerbũ et uerbũ erat
supputatio etcciusq̃ unius cuiusq rei per
qua in sunt sigula quae subsistunt quae
uniuersa recte in telligimus itixpa oc doc tus
to nesciuit. hoc demostenes eloquens igno¬
uit perdã inquit sapientiã sapientiũ t
denticĩ prudentiũ reprobabo merci scipu

Expanded text:
lege meditatio tribuere solet, illis spiritus sanctus suglege meditatio tribuere solet, illis spiritus sanctus suggerebat; et erant, iuxta quod scriptum tor inpleuerat et in templrudenter interrogat. Nisi forte rusticum Petrum, rusticum dicimus et lohannem, quorum uterque dicere poterat: etsi inperitus s e rmone, non tamen scientia. Iohannes rusticus, piscator, indoctus? et unde illa, obsecro: in principio erat uerbum, et uerbum erat supputatio et causa uniuscuiusque rei, per quam sunt singula que subsistunt. Que universa recte intelligimus in Christo. Hoc doctus Plato nescivit, hoc Demosthenes eloquens ignoravit. Perdam, inquit, sapientiam sapientium et prudentiam prudentium reprobabo. Vera sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
c̃xnuiicatabiles erciut mihi iustificationes
tucie. ĩploco pere grinationis inetie : Et indes¬
criptione iusti uiri cumcũ arboriuite dauid
quae ẽ in partidiso comparareci u tercecoras
uirtutes etiãi hoc intulit: Inle gedũi uoluutas
Dcinihel infino sccratis si mȩ uisionis iustos
ait fulgere quasi stellas et intelligentes idẽ
doctos quasi firmamentũ : uides quantũ inter¬
se distent iusta rusticitas bt docta iustitio
cduistellis. ciliicaelo cõparcnt᷑ : quã quã ux¬
possit intelligi it a enim apud eos legimus:
quicuit̃ docti fuȩrint fulgebunt quasi splea¬
dor firmamenti: et quia diustitiã erudiuđ
multos q̃ucisi stellae ixperpecuas aacterni¬
tates: Curpciulus cipostolus uas electionis
nempe quiciuas legis et scripturarũ scãrũ
cirmariũ pharisa eis tupent indo ctrina
dnictmircntdrin petro et iohatiue quomo¬
dolegem scicint cũlitteras non didiceriut
Quidquideñ aliis exercit atio et cotidicina in

Expanded text:
cantabiles mihi erant iustificationes tuae in loco peregrinationis meae. et in descriptione iusti uiri, cum eum arbori Dauid, quae est uitae in paradiso, conpararet, inter ceteras uirtutes etiam hoc intulit: in lege domini fuit ute. Danihel in fine sacjatissimae uisionis iustos ait fulgere quasi stellas et intellegentes, id est doctos, quasi firmamentum. aides, quantum distent inter se iusta rusticitas et docta iustitia? alii stellis, alii caelo conparantur, quamquam iuxpossit; ita enim apud eos legimus: qui autem docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti et, qui ad iustitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates. cur Paulus apostolus uas electionis? nempe quia uas legis et sanctarum scripturarum armarium. pharisaei stupent ad doctrinam domini, mirantur in Petro et Iohanne, quomodo legem sciant, cum litteras non didicerint. quicquid enim aliis exercitatio et cotidiana in
Abbreviated transcription (Latin):
pientia: haec̃sa pleritia iNIrsterio b¬
dita ẽ: dequa et ũim psgilinititulus p̃noti¬
Prooccultis filii in quosunt ones thesa¬
scipienticie et sc̃ienticiedĩ cibsconditiat
inmysterio cibsconditus erait: praedesto

Expanded text:
sapientia. haec sapientia in mysterio abscondita est, de qua et noni psalmi titulus praenot\'pro occultis filii\',in quo sunt omnes thesasapientiae et scientiae absconditi et qui, jn mysterio absconditus, pra
Abbreviated transcription (Latin):
figuititus in lege et prophecis : unde eqͥ
plietae cippella hantuꝵ uidentes quia
uidit diein cius et laictatus ẽ: ciperieba
octieli ezechihelr qui populo peccatoq da
er&nt: Reuela inquitdauid ooulosincos et
osteniditur quem sidederis homini sciepi
teras udegat respondebit tibi: Noup
signcitus ẽ erum queiatihodie puttint so
lit teras tenent si ncitũ librũ. necciperis
sunt iuis ĩ ille resera uerit quihabet elcus
uid quici perit et ne moelaudit quielauo
nemo aperit. Incictib: cipostolorũ sc̃st

Expanded text:
figuratus in lege et prophetis. unde et prophetae appellabantur uidentes, quia uidit diem eius et laetatus est. aperiebantur caeli Ezechieli, qui populo peccatori clausi erant. reuela, inquit Dauid, oculos meos, et ostenditur; quem si dederis homini scienti teras, ut legat, respondebit tibi: \'non possum, signatus est enim\'. quanti hodie putantes se nosse litteras tenent signatum librum nec aperire possunt, nisi ille reserauerit, qui habet clauem Dauid, qui aperit et nemo claudit, qui claudit et nemo aperit! in Actibus apostolorum sanct
Abbreviated transcription (Latin):
fidedẽ sẽrinonc̃ ut pocens snexhortcuri in doc¬
triascito a et contradicentes reuincere sc̃aquip¬
perusticitas solũ sibi prodeit et quantũ aedifi¬
cat exuit aemerito ecclosiã xp̃is tantũ nocit si
destruentib nonrȩ sistat: malachicis propheta.
Immo permalachiãdũsin terrogauit sacerdo¬
tes legẽ : Intcitũ sacerdotis officiũ ẽ interto¬
titũ respondere delegei Indeutero nomiole

Expanded text:
octrina sana et contradicentes reuincere. sancta quippe rusticitas sibi soli prodest et, quantum aedificat ex uitae merito ecclesiam Christi, tantum nocet, si contradicentibus non resistit. Malachias propheta, immo per Malachiam dominus: interroga, ait, sacerdotes legem; in tantum sacerdotis officium est interrogatum respondere d
Abbreviated transcription (Latin):
cunitis atq loiuda tib su spirtiais ait quids ip¬
sam oudis sccis bestica sũci ucr᷑ba reson autis uec
hoc dieo quo isit aliquidin metolenq todad poss
ued uelis discere sed quo cardoriuus etdiccrlistu¬
diũ. etica cibsq to bis perse probari deboao: bege¬
niũ docile et si ne loctore landabile c̃: uoroquid
ita uenicis. sed quid qucertis corsideraum morlis
eraetad forincindũ sticilis cetaiu nsicis et

Expanded text:
suspirans ait: \'quid, si ipsam audissetis bestiam sua uerba resonantem?\' Nec hoc dico, - quod sit aliquid in me tale, quod uel possis uel uelis discere, sed quod ardor. tuus et discendi studium absque nobis per se probari debeat; ingenium invenias, sed quid quaeras, consideramus. Mollis cera et ad formandum facilis, etiam si artificis et
Abbreviated transcription (Latin):
ria cius elaudes cĩ plena ẽ terra splenidoreiu
xerit cornuainin auib: ei ibi cibsconditor ẽ fo¬
titudocius. Sophonics speculcitor et archauo
dũicogntor auditelamorẽ ciportapisciũ ed
iulatũ cisccunda et contritionẽ acollib indie
quoq ululatũ haibitatorib pylae quiti conte¬
itomos popͥulus chanaci dispersis̃ uniuen
quiin uolutieraant argento. Ag geus festius
ed aetus qui semin auit in lacrimis ut ingtu¬
dio meteret defeructũ tẽplũ cedificat dm̃q
trẽ iduditloquentẽ adhuc uniũ modicũq tu

Expanded text:
ius et laudis eius plena est terra et splendor eius ut lux erit; cornua in manibus eius, ibi abscondita est fortitudo eius. Sophonias, speculator et arcanorum domini cognitor, audit clamorem a porta piscium et eiulatum a secunda et contritionem a collibus. indicit quoque ululatum habitatoribus Pilae, quia conticuit omnis populus Chanaan, disperierunt uniuersi, qui inuoluti erant argento. Aggeus, festiuus et laetus, qui seminauit in lacrimis, ut in gaudio meteret, destructum templum aedificat deumque patrem inducit loquentem: a
Abbreviated transcription (Latin):
et ad fligã semen dauid suꝑ hoc uerũ tamen non cunc¬
tis dieb : Voluit ergosala mon inter ficere hierobo a
qui surrexit et aufugit in a egrptũ ad sesac regẽ
aegrpti et fuit in aegrpto usq ad morte salomonis:
Reliquum autẽ uerborũ salomonis et omsia quȩ
fecit et sapientia eiꝰ . ec ceuniuersa scripta sunt inli¬
bro uerborũ salomonis : Dies autẽ quos regnauit
salo mon in hierus alẽ suꝑ omnẽ isrł quadraginta
annisunt : Dormiuitq salo moncũ patrib: suis se
pultusq ẽ in ciuitate dauid patrissui regnauitq

Expanded text:
et affligam semen David super hoc, verumtamen non cuncet affligam semen David super hoc, verumtamen non cunctis diebus. Voluit ergo Salomon interficere Hieroboam: qui surrexit, et aufugit in Aegyptum ad Sesac regem Aegypti, et fuit in Aegypto usque ad mortem Salomonis. Reliquum autem verborum Salomonis, et omnia, quae fecit, et sapientia ejus: ecce universa scripta sunt in libro verborum Salomonis. Dies autem, quos regnavit Salomon in Hierusalem super omnem Israel, quadraginta anni sunt. Dormivitque Salomon cum patribus suis, et sepultus est in