comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
XUIII. Profrumento. oriatur mͥ tribulus:¬
Siiniustum qͥd erga subditos ges¬
Si: si exegi debita. & ipse qd̃ de
bui non impendi: si exercitatio¬
nem boni opis aliis inuicdh: ꝓ
bonis.quȩ mȩternum reficiunt:
retribuant᷑ mͥ inudicio mala.
quȩ pungunt. Profrumento qͥp¬
pe. tribulus: & ꝓordeo.spina ori¬
tur: cum inretributione ultima.
de qua remuneratio laboriᷤ quȩ¬
ritur. punctio doloris inuenit᷑.
Et notandum. qđ sicut afrum̃to
ordeum distat: quãus utrũq
reficiat: sic atribulo spina. quãup
sit utrunq qđ pungat: qͥa dribu¬
lus mollior: & ad puagendũ semp
durior spina. Ait gͦ ꝓfrumento.
oriatur mͥ tribulus: & ꝓ ordeo.
spina. Ac si patent̃ dicat Egisse
quidem & magna me bona cemi
nima scio. S si nonita ẽ: ꝓbonis
magnis. mala minima: et ꝓbo
nis minimis. mͥ respondeant ma¬
la maiora. Quamuis hoc intelli¬
gi & aliter potest. Infrumento qͥo¬
pe spiritale opꝰ qd mentẽ reficit

Expanded text:
40. Pro frumento oritur mihi tribulus40. Pro frumento oritur mihi tribulusSi injustum quid erga subditos gessi; si exegi debita, et ipse qbui non impendi, si exercitationem boni operis aliis invidi, pro bonis quae in aeternum reficiunt, retribuantur mihi in judicio mala quae pungunt. Pro frumento quippe tribulus, et pro hordeo spina oritur, cum in retributide qua remuneratio laboris quaeritur, punctio doloris invenitur. Et notandum quod sicut a frumento hordeum distat, quamvis utrumque reficiat; sic a tribulo spina, quamvis sit utrumque quod pungat, quia tribulus mollior, et ad pungendum semper est durior spina. Ac si patenter oriatur mihi tribulus, et pro hordeo spina. Ac si patenter dicat: Egisse quidem et magna me et minima bona scio, sed si non ita est, pro bonis magnis mala minima, et pro bonis minimis mihi respondeant mala majora. Quamvis hoc intelligi et aliter potest. In frumento quippe spiritale opus, quod mentem reficit,
Abbreviated transcription (Latin):
terre sunt hii qui minori loco po¬
sid. quo ualent ⁊elo. quanto pos¬
sunt ope. aderuditonem sc̃e ec¬
cłiȩ. inp̃dicationis grãm cooꝑant᷑.
Quos uidelicet huiꝰ terrȩ agricolas
hoc ẽ ñ affligere: eoꝵ laborib ñ
inuidere: ne rector eccłiȩ. dum soli
sibi ius p̃dicationis uencheat᷑ eti¬
am aliis rectȩ p̃dicantib. inuidia
se mordente contradicat Pa &¬
enĩ pastorum mens. quia non ꝓ¬
priam głam. s auctoris quȩrit:
abomnib uult adiuuari qd̃ agit
Fidelis nanq p̃dicator optat si fie¬
ri ualeat: ut ueritatẽ qͣm solus lo¬
qui ñ sufficit. ora cunctoꝵ soneñ.
Unde. cum iosue duob meastris re¬
manentib atq ꝓpħantib. uel¬
let obsistere: recte ꝑmoysen dr.
Quid ȩmularis ꝓme: Quis tͥbuat.
ut omnis ppłs ꝓphetet: & det er¬
quippe uoluit: qͥ bonũ qđ habu¬
it aliis ñinuicht. Quia gͥ beatus
iob cuncta hȩc suspensa intulit:
&esi ea minime fecerit.sententia
se maledictionis astringit. Seq̃ꝵ¬

Expanded text:
terrae sunt hi qui, minori loco positi, quo valent zelo, quanto possunt opere, ad eruditionem sanctae Ecclesiae in praedicationis gratia cooperantur. Quos videlicet terrae hujus agricolas hoc est non affligere, eorum laboribus non invidere, ne rector Ecclesiae dum soli sibi jus praedicationis vindicat, etiam aliis recte praedicantibus invidia se mordente contradicat. Pia etenim pastorum mens, quia non propriam gloriam, sed auctoris quaerit, ab omnibus vult adjuvari quod agit. Fidelis namque praedicator optat, si fieri valeat, ut veritatem quam solus loqui non sufficit ora cunctorum sonent. Unde cum Josue duobus in castris remanentibus atque prophetantibus vellet obsistere, recte per Moysen dicitur: Quid aemularis pro me? Quis tribuat ut omnis populus prophetet, et det e voluit, qui bonum quod habuit aliis non invidit: Quia igitur beatus Job cuncta haec suspensa intulit, et si ea minime fecerit sententia se maledictionis adstringit, seq
Abbreviated transcription (Latin):
dȩ dicat. Si magna quȩ debriisol¬
licitȩ nonfeci: punctiones mur¬
muris asubiectis recipiã. etiam de
bono qđ feci. Si neglexi exhibere
qđ foueat: iustȩ inquerela ꝓsilieis
coꝵ lingua me pungat. Qua in
re semꝑ sollicita considatione pen-

Expanded text:
e dicat: Si magna quae debui sollicite non feci, punctiones murmuris a subjectis recipiam, etiam de bono quod feci, si neglexi exhibere quod fovet, juste in quereiam prosiliens eorum lingua me pungat. Qua in re semper sollicita consideratione pen
Abbreviated transcription (Latin):
huntur incorde qͣs depingitur.
quicquid fictis imaginib cogitat᷑.
inpariete. ac deinde ostium cernitur:
&tunc demum. occulta abhomina¬
tio demonstratur: quia nimirum
uniuscuiusq peccati prius signa fõ¬
rinsecus: deinde ianua apte iniqui
tatis ostendit᷑: & tunc demũ. om̃e
malum quod intus latet. aꝑidur. Ic¬
curo ediam scĩ doctores grauiter so¬
lent minuta discudere: ut abextre¬
mis exteriorib. adocculta possint
maiora ꝑuenire. Uerba asꝑȩ incre¬
pationis mouent: ut spinas morti¬
ferȩ cogitationis eradicent. Et cum
hȩc agunt: caritatis amore sȩuiunt:
non inflatione elationis intumesct.
Mori enim ꝓipsis parati sunt: quos.
quasi usq admortem sȩuientes af¬
fligunt. Seruant incogitatione qđ
diligunt: sumunt inspecie. qđ ꝑse¬
qͣuntur. Bona predicantes insinua ñ:
mala autem cauentes. prenunciant:
non ut heliu desiderantes exorãt. Er¬
ga commissos sibiata nonnunquã

Expanded text:
huntur, quasi in corde depingitur huntur, quasi in corde depingitur quidquid fictis imaginibus deliberanquia prius foramen in pariete, ac deinde ostium cernitur, et tunc demum occulta abominatio demonstratur; quia nimirum uniuscujusque peccati prius signa fortatis ostenditur. Et tunc demum omne malum quod intus latet aperitur: idcirco ergo etiam doctores graviter solent minuta discumis exterioribus ad occulta possint majora pervenire. Verba asperae increpationis movent, ut spinas mortiferae cogitationis eradicent; et haec cum agunt, charitatis amore saeviunt, non inflatione elationis intumescunt. Mori enim pro ipsis parati sunt, quos quasi usque ad mortem saevientes affligunt. Servant in cogitatione quod diligunt, sumunt in specie quod persequuntur. Bona praedicantes insinuant, mala autem caventes praenuntiant, non ut Eliu desiderantes exorant. Erga commissos sibi ita nonnunquam
Abbreviated transcription (Latin):
mercedis premia requirentes. Nam
reptilia: toto excorpore. terrȩ inhe¬
rent. Animalia autem. uentre at̾¬
ra suspensa sunt: appetitu tamen
gulȩ. ad terram semꝑ inclinantur.
Reptilia itaq sunt intra parietem:
quando cogitationes uoluuntur
inmente: quȩ aterrenis desideriis
nunquam leuantur. Animalia
qͦ sunt intra parietem: qͣndo &
si qua iam iusta. siqua honesta
cogitantur: appetendis tamen
lucris temporalib. honoribq.
deseruiunt. Et ꝑsemetipsa quidẽ
iam qͣsi aterra suspensa sunt:s
adhuc ꝑambitũ qͣsi ꝑgule desi¬
derium. se se adima submittunt.
Vnde. et bene subditur. Et uniusa
ydola domus isrł. depicta erant
inpariete. Seriptum quippe est.
Et auaricia: quȩ ẽ ydoloꝵ seruitus.
Rectȩ gͦ post animalia. ydola descͥ¬
buntur: quia et si honesta actio
tione tamen inhonesta.semetipsos
adicrram deponunt. Bene autẽ
di depicla erant quia dum erte¬
norum rerũ indrinsecus species attra¬

Expanded text:
mercedis praemia requirentes. Nam mercedis praemia requirentes. Nam reptilia toto ex corpore terrae inhaerent, animalia autem ventre a terra suspensa sunt, appetitu tamen gulae ad terram semper inReptilia itaque sunt intra parietem, quando cogitationes volvuntur in mente, quae a terrenis desideriis nunquam levantur. Animalia quoque sunt intra parietem, quando et si qua jam justa, si qua honesta cogitantur, appetendis tamen lucris temporalibus honoribusque deserviunt; et per semetipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum quasi per gulae desiderium sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: Et universa idola domus Israel depicta erant in pariete . Scriptum quippe est: Et avaritia, quae est idolorum servitus . Recte ergo post animalia, idola deseribuntur, quia etsi honesta actiontione tamen inhonesta semetipsos ad terram deponunt. Bene autem dicitur, Depicta erant; quia dum exteriorum rerum intrinsecus species attra
Abbreviated transcription (Latin):
ecce. omnis similitudo reptilium: ꝙ
animalium abhominatio: & uni
uersa ydola domus isrł depicta e¬
rant in pariete. Ferechielem quippe.
p̃positorum ꝑsona signatur: ppari¬
etem. duricia subditorum. Et quid
ẽ. parietem fodere: nisi asꝑis correp¬
donib duriciam cordis aꝑire: Quẽ.
cum ꝑfodisset:. apparuit ostium:
ostenditur: ex qua. omnia meo qͥ
corripitur. cogitationum inderiora
uideantur. Unde. &bene illic seq̃r.
Et dirit adme. Ingredere: & uide ab¬
hominationes pessimas: quas isti
faciunt hic. Quasi ingreditur. ut ab¬
hominationes inspiciat: qui discus¬
sis quibdam signis exterius appa¬
rentib ita corda subditorum pene¬
trat᷑ ut cuncta ei quȩ illicitȩ cogitan¬
dur innodeseant. Unde & subdidit.
E tingressus. uidi: & ecce omnis simi¬
litudo reptilium: & animalium ab¬
hominatio. Inreptilib: cogitatio¬
nes omnino terrenȩ signantur. n¬
animalib uͦ. iã quidẽ aliqͣntulum
aterra suspense: sed adhuc terrenȩ

Expanded text:
do reptilium et animalium abominatio, et ecce universa idola domus Israel depicta erant in pariete. » Per Ezechielem quippe praepositorum persona signatur, per parietem duritia subditorum. Et quid est parietem fodere, nisi asperis correptionibus duritiam cordis aperire? Quem cum perfodisset, apparuit ostium. ostenditur, ex qua omnia in eo qui corripitur, cogitationum interiora videantur. Unde et bene illic sequitur: « Et dixit ad me: Ingredere et vide abominationes pessimas quas isti faciunt hic. » Quasi ingreditur, ut abominationes aspiciat, qui discussis quibusdam signis exterius apparentibus, ita corda subditorum penetrat, ut cuncta ei quae illicita cogitantur, innotescant. Unde et subdidit: « Et ingressus vidi, et ecce omnis similitudo reptilium et animalium, abominatio. » In reptilibus cogitationes omnino terrenae signantur; animalibus vero jam quidem aliquantulum a terra suspensae, sed adhuc terrenae
Abbreviated transcription (Latin):
prȩmere: ut sciant etiam cruenta
refouere: quatinus meis cum du¬
ra molliunt:. infirma roborentur.
Atcontra arrogantes uiri. qͥa caritatis
uiscera nonhabent: non solum non
compatiuntur etiã iustis dolentib:
sed eos insuꝑ. subspecie iuste incre¬
pationis affligunt: & si qua ineis
sunt ut parua mala. exaggerant:
uel ea que uerȩ bona sunt. male a¬
pud se interpretando cõmutant:
Quamuis etiam casti doctores sȩpe
eraggerare soleant delinquentiũ
uicia: & exquibzdam signis publi¬
cis. occultarimari: ut possint exmi¬
nimis maiora cognoscere. Unde. ad
erechielem dr. Fili hominis: fode
parietem. Ubi. mox subdichit. Et cũ
pfodissẽ parietem: apparunt ostũ
imum. Et dixit adie. Ingredere de
uide abhominationes pessimas: q̃s

Expanded text:
premere, ut sciant etiam cruenta premere, ut sciant etiam cruenta fovere, quatenus in eis dum dura emolliunt, infirma roborentur. At contra arrogantes viri quia charitatis viscera non habent, non solum non compatiuntur, etiam justis dolentibus, sed eos insuper sub specie justae increpationis affligunt. Vel si qua in eis sunt parva mala exaggerant, vel ea quae vere bona sunt, male apud se interpretanda commutant. Quamvis etiam casti doctores saepe exaggerare soleant delinquentium vitia, et ex quibusdam signis publicis occulta rimari, ut possint ex minimis majora cognoscere. Unde ad Ezechiel dicitur: « Fili hominis, fode parietem. » Ubi mox subdidit. « Et cum perfodissem parietem, apparuit ostium unum. Et dixit ad me: Ingredere et vide abominati
Abbreviated transcription (Latin):
delitatis appareat᷑. ꝓbar iadhuc per
flagella deprecat᷑: quem. int̃̾flagella
lapsum fuisse iam quert᷑. Premisit.
qd sensit: ut aꝑtius cognosci debe¬
at. qđ optauit. Adhuc feriri postu¬
lat: quem iam peccasse. sub manu fe¬
nentis accusat. Propna hȩc arrogan¬
tium uota sunt: ut uitã dolentium
examinari acrius deprecentur: qͥa
quanto semetipsis iustiores sunt:
tanto alienis dolorib duriores exi¬
stunt. Nesciunt enim inse passionẽ
aliene infirmitatis tahere: & sicut
suȩ ita etiam ꝓrimi inbecillitati
miseren. Qui enim de se alta sen¬
diunt: iccirco humilib nullatenus
condescendunt. Heliũ. beatũ iob ꝑ
culpam ꝑcussum credidit: aaq ĩo
exhibende ei pietatis uiscera. nec in¬
ter tot dolores estimauit. Uiri aut̃
ueraciter scĩ cum flagellari quem¬
piam. etiam ꝓculpa cognoscunt: &¬
si quedam eius mordinata corripi¬
unt: adquedã damen dolentia cõ¬
patiuntur: & sic sciunt tumentia

Expanded text:
delitatis appareat, probari eum adhuc per delitatis appareat, probari eum adhuc per flagella deprecatur, quem inter flagella lapsum fuisse jam queritur. Praemisit quod sensit, ut apertius cognosci debeat quod optavit. Adhuc feriri postulat quem jam peccasse sub manu ferientis accusat. Propria haec arrogantium vota sunt, ut vitam dolentium examinari acrius deprecentur, quia quanto sibimetipsis justiores sunt, tanto alienis doloribus duriores existunt. Nesciunt enim in se passionem alienae infirmitatis trahere, et sicut suae, ita etiam proximi imbecillitati misereri. Quia enim de se alta sentiunt, idcirco humilibus nullatenus condescendunt. Eliu beatum Job pro culpa percussum credit, atque ideo exhibenda ei pietatis viscera nec inter tot dolores aestimavit. Viri autem veraciter sancti cum flagellari quempiam etiam tsi quaedam ejus inordinata corripiunt, ad quaedam tamen dolentia compatiuntur. Et sic sciunt tumentia
Abbreviated transcription (Latin):
ncautȩ sunt humiles. qui se menda¬
tio illaqueant: dum arrogantiam
uitant.Immo mentendo suꝑbiuni:
quia contra ueritatem se erigunt. ꝗͣ
relinquunt. Qui enim necessitate co¬
gente uerba de se bona loquit᷑ tan¬
comagis humilitati iungitur. qͣnto
&ueritati sociatur. An paulus humi¬
lis non fuit: quando emulatione ue¬
ritats. contra falsos apłos. tot de se
discipulis fortia gesta narrauit: Lui
nimirum ueritati inimicus exift̾ct:
si abscondendo uirtutes ꝓprias. pre¬
dicatores errorum preualere ꝑmisis¬
set. Se quia arrogantes uiri.ineo
qđ bonoꝵ ditta supbȩ craminat̃s.
uerborum magis suꝑficiem. quam
rerum ordinem pensant heliu bea¬
ti iob sententias. disciplinam credi¬
beatũ iob. qͣsi addm faciens uerba.
gantiȩ tumore conceꝑat: inuerbis
ediam se maledictionis exaltat. Sed
fortasse beniuolȩ ium ꝓbationis op¬
taret: sistecisse eum inꝓbatione iu¬
dicasset. Ut gͦ aꝑte malicia eius cru¬

Expanded text:
Incaute sunt humiles , qui se mendaIncaute sunt humiles , qui se mendacio illaqueant, dum arrogantiam vitant; imo mentiendo superbiunt, quia contra veritatem se erigunt quam relinquunt. Qui enim, necessitate cogente, vera de se bona loquitur, tanto magis humilitati jungitur, quanto et veritati sociatur. An Paulus humilis non fuit, quando aemulatione veritatis contra falsos apostolos tot de se discipulis fortia gesta narravit Qui nimirum veritati inimicus existeret, si abscondendo virtutes proprias, praedicatores errorum praevalere permisisset. Sed quia arrogantes viri in eo quod bonorum dicta superbe examinant, verborum magis superficiem quam rerum ordinem pensant, Eliu beati Job sententias disciplinam credibeatum Job, quasi ad Deum faciens verba, gantiae tumore conceperat in verbis etiam maledictionis exaltat. Sed fortasse benevolae vim probationis optaret, si stetisse eum in probatione judicasset. Ut ergo aperte malitia ejus cru
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: & uerba illius non sonant di¬
liter beato iob loqui tribuit: qͥd
intrinsecus gestaret ostendit ch
iob loqui presumeret: qui quasi
eius intelligere uerba ñ posset.
Et quia non solum adloquendũ.
sed etam adaudiendum. beatũ
lob indignum fuisse iudicauit
ilico adiunxit. Uir sapiens au¬
diat me. Ac si chceret. Huic loqͥ
iniustȩ conceditur: qui etiam
retur. Atq mox aꝑte qͣm despec¬
ta de illo sentiat. manifestat dices
Iob autem stultȩ locutus ẽ: & uer¬
ba ulius non sonant disciplinã. Sine
disciplina locutum beatum iob cre¬
didit: quia iustum se insuis oꝑib
fuisse memorauit. Uerũ fortasse he¬
lii diceret: siea quȩ beatus iob de¬
ipso narrauerat. non deillo hȩc ea¬
dem ipse disciplinȩ auctor estimas¬
set. Limocenter enm iob asseruit se¬
flagellatum: quem ds etiam ꝑhi-¬
bint frustra ꝑcussum. Quid gͦ uox
pcussi suꝑbum sonuit: quȩ asenten¬
dia ferientis nullatenus discrepauit:

Expanded text:
est et verba illius non sonant diest et verba illius non sonant diliter beato Job loqui tribuit, quod intrinsecus gestaret, ostendit. SJob loqui praesumeret, qui quasi ejus intelligere verba non posset. Et quia nsed etiam ad audiendum, beatum Job indignum fuisse judicavit, illico adjunxit: Vir sapiens audiat me. Ac si diceret: Huic loqui injuste conceditur, qui etiam retur. Atque mox aperte, quam despecta de illo sentiat, manifestat, dicens: Job autem stulte locutus est, et verba illius non sonant disciplinam. Sine disciplina locutum beatum Job credidit, quia justum se in suis operibus fuisse memoravit. Verum fortasse Eliu diceret, si ea quae beatus Job de seipso narraverat, non de illo haec eadem ipse disciplinae auctor existimasset. Innocenter enim Job se asseruit flagellatum, quem Deus etiam perhibuit frustra percussum . Quid ergo vox percussi superbum sonuit, quae a sententia ferientis nullatenus discrepavit?
Abbreviated transcription (Latin):
loqui: & non ego. Co se innocen¬
dem credihit: quo pulsatꝰ erupit:
Nimirum nesciens.quia innocen¬
da non dempore defenditur:.sed
ratione. Quid enim eius defensi¬
onibz adminiculatur. qđd & si ta¬
cent nulla intulit: recte dñincho¬
anti pͣua respondit: Postquã uero
inuerbis elagonis ostendit᷑: ecce
iterum. sub requisigonis uelami¬
ne  palliatur: atqz infert dicens.
Quod si quid melius nostloquere
Quamuis dum non ait. qͥa melius
nosti.sed si quid melius nosti.lo¬
quereꝰ nimis hoc ipsũ supbisse ẽ
de melioris scientia dubitasse
hoc tamen qđ beato iob locum
loquendi tribuit. humilitatem se
exhibuisse iudicauit. Sicut iam
supradictum ẽ quia mactione ar¬
rogantum. omne qđ suꝑraduc¬
to sermone tegitur. ꝓrumpente rur¬
sum intentione elationis. apidur:
cicus heliu innotuit. qua mente
beatum iob loqui postulauit
Nam sequit᷑ Uiri intelligentes lo¬
quantur m: &uir sapiens audi¬
ITI.at me Iob autem. stultȩ locutus

Expanded text:
loqui, et non ego. - Eo se innocenloqui, et non ego. - Eo se innocentem credidit, quo pulsatus erupit, nimirum nesciens quia innocentia non tempore defenditur, sed ratione. Quid enim ejus defensionibus adminiculatur? Quod si tacenti nulla intulit, recte tamen inchoanti prava respin verbis elationis ostenditur, ecce iterum sub requisitionis velamine palliatur, atque infert, dicens: IBID.---Quod si quid melius nosti, loquere. Quamvis dum non ait: Quia melius nosti, sed, Si quid melius nosti, loquere, nimis hoc ipsum superbisse est, de melioris scientia dubitasse. Hoc tamen, quod beato Job locum loquendi tribuit, humilitatem se exhibuisse indicavit. Sed, sicut supra dictum est, quia in actione arrogantium omne quod superducto sermone tegitur, prorumpente rursum intentione elationis aperitur, citius Eliu innotuit qua mente beatum Job loqui postulavit.  loquere viri intellegentes loquantur mihi et vir sapiens audiat me Iob autem stulte locutus
Abbreviated transcription (Latin):
tum quippe ẽ. Unusquisq nr̃m:
ꝓse rationem reddet deo. Quia gͦ
tunc dampnatio uniuscuiusq
manifesta ẽ: exinde mͦ iniqͥ col¬
ligunt ut etiã ꝑuersa uniuscu¬
iusq actio sit secura: ne mͦ eam
quilibet iustus arguendo discu¬
tiat: aqua constat. qđ iniudicio
alienus existat. At contra. pioꝵ
conscientiȩ grande sibi conferre
premiũ credunt: cũ de quib dam
Proponunt enim ante oculos cor¬
dis quia districtum di iudiciũ.
tanto uerius tunc suꝑ eos mit¬
gabitur: q̃nto nunc acrius ho¬
mine arguente. preuenitur. Et
temporalem irã suꝑ se lucrum
computant: ꝑquã.se eternã pos¬
se euadere non ignorant. Heliu
gͦ tẏpum cunctoꝵ arrogantũ
tenens: & magis eligens ȩterna
muectione ꝑcut. qͣm tempora¬
liter increpari: dicat. Nunquid
ate ds expetit eam: quia displicu¬
it tibi:Quia uͦ esse culpabiliores
solent hi. qui loqui incontentio¬
ne inchoant. qͣm qui respondent:
subdichit. dicens . Tu enim cȩpist

Expanded text:
tum quippe est: Unusquisque nostrum tum quippe est: Unusquisque nostrum pro se rationem reddet Deo . Quia ergo tunc damnatio uniuscujusque manifesta est, exinde modo iniqui colligunt, ut etiam perversa uniuscujusque actio sit secura; ne modo eam quilibet justus arguendo discutiat, a qua constat quod in judicio alienus existat. At contra piorum conscientiae grande sibi conferri praemium credunt, cum de quibusdam Proponunt etenim ante oculos cordis quia districtum Dei judicium tanto verius tunc super eos mitigabitur, quanto nunc acrius arguente homine praevenitur; et temporalem iram super se lucrum computant, per quam se aeternam posse evadere non ignorant. Eliu ergo typum cunctorum arrogantium tenens, et magis eligens aeterna invectione percuti, quam temporaliter increpari, dicat: Nunquid a te Deus expetit eam, quia displicuit tibi? Quia vero esse culpabiliores solent hi qui loqui in contentione inchoant, quam qui respondent, subdidit,
Abbreviated transcription (Latin):
miquitatem non se ultra locuturũ
ꝓmisit: subito ab humilitatis sp̃e
aduerba tumidȩ causatonis exi-¬
liuit. Nam subdidit: chcens. Nuni¬
quid ate ds̃ expetit eam: quia di¬
splicuit tibi: Ac si diceret. Ecce co¬
ram đo rationes positurus sum:
adsuꝑnum iudicum recurrunt.
ce incȩlo testis m̃s: & consetus m̃s
mexcelsis.Et quia ei summoꝑe
placere cupiunt: eius solius desti¬
monium requirunt. Euersi quoq.
quia iustorum uitam deserunt.
s nonnunqͣm eloquia secuntur:
cum de suis malegestis increpant᷑.
hoc assumunt margumentum
defensionis: qđ iusti ꝓferunt cũ
testimonio puritatis. Vnde eis &
consuetudo iam facta ẽ: ut si quis
eos de factis suis arguat: dei ma¬
gis iudigum. qͣm hominum que¬
rant. Adeo enim. &cum se damp¬
nandos nouerint. iuchcari non me¬
tuunt: & iudicari abhominib e¬
rubescunt.sponunt gͦ magis qd̃
ñmetuunt: ut hoc minus decli¬
nare ualeant. qđ erubescunt. Scͥp¬

Expanded text:
iniquitatem non se ultra locuturum iniquitatem non se ultra locuturum promisit, subito ab humilitatis specie ad verba tumidae causationis exsilivit. Nam subdidit, dicens: quid a te Deus expetit eam, quia displicuit tibi? - Ac si diceret: Ego coram Deo rationes positurus sum. ad supernum judicium recurrunt. ce in coelo testis meus, et conscius meus in excelsis . » Et quia ei summopere placere cupiunt, ejus solius testimonium requirunt. Perversi quoque quia justorum vitam deserunt, sed nonnunquam eloquia scrutantur, cum de suis male gestis increpantur, hoc assumunt in argumento defensionis, quod justi proferunt cum testimonio puritatis. Unde eis et consuetudo jam facta est, ut si quis eos de factis suis arguat, Dei magis judicium quam hominum quaerant. A Deo enim et cum se damnandos noverint, judicari non metuunt, et judicari ab hominibus erubescunt. Proponunt ergo majus quod non metuunt, ut hoc minus declinare valeant quod erubescunt. Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
S quia omnino. difficile ẽ ut elatio
quȩ regnat incorde. ñ erumpat in
uoce:auditores arrogantium. si
eoꝵ dicta paulisꝑ tactq expectañ
atq considerant: citius. corda illoꝵ.
subsequentia uerba manifestant.
Diu quippe morari non possunt in
ipsa humilitatis imagine: quã spe¬
cietenus sumunt. Suꝑbis enĩ men¬
tib. humilitas alta ẽ. Et cum eius
formam conscendere ambiunt: las¬
sads animi gressib. qͣsi acliuosis
atq asꝑis itinerib dilabuntur.
Auenum ẽ scilicet qđ uider ap̃pe¬
tunt: & iccirco. eius imagini huin¬
herere nequaq̃m possunt. Graue
pondus ȩstimant: cum eam saltĩ
specietenus portant᷑ Et quo usq
hanc abiciant. uim quandam in
corde patiuntur: quia uidelicet
elationis usui male dominanti
deseruiunt: atq enus imꝑio.semet¬
ipsos quales sint ꝓdere compellun¬
tur: ne du possint uideri quod ñ
sunt. Vnde  heliu qͦ: postquam de
errore doceri se petiit postqͣm

Expanded text:
Sed quia omnino difficile est ut elatio Sed quia omnino difficile est ut elatio quae regnat in corde non erumpat in voce; auditores arrogantium si eorum dicta paulisper taciti exspectant atque considerant, citius corda illorum subsequentia verba manifestant. Diu quippe morari non possunt in ipsa humilitatis imagine, quam specie tenus sumunt. Superbis enim mentibus humilitas alta est, et cum ejus formam conscendere ambiunt, lassatis animi gressibus quasi a clivosis atque asperis itineribus dilabuntur. Alienum est scilicet quod videri appetunt, et idcirco ejus imagini diu inhaerere nequaquam possunt. Grave pondus aestimant, cum eam saltem specie tenus portant, et quousque 812 hanc abjiciant, vim quamdam in corde patiuntur, quia videlicet elationis usui male dominanti deserviunt, atque ejus imperio semetipsos quales sint prodere compelluntur, ne diu possint videri quod non sunt. Unde Eliu quoque postquam de errore doceri se petiit, postquam
Abbreviated transcription (Latin):
phumilitatis uocẽ ornari appe¬
ut: non docer:.Heliu itaq uitam
arrogandum signans.postquam
multa interna & sublunia intu¬
lit: ecce inuerbis. formã humilita¬
ts assumit: &ȩquitate ꝓposita.
sub quadam discipulat᷑ imagine.
beatum iob alloquit᷑ dicens Qura
ego locutus sũ addm: de quoq¬
i. non ꝓhibeo. S i erraui :. du doce
me: si miquitatem locutus sum.
ultra non addam. Sicut sepe
mali: multa heliũ fortia paulo
supius se dixisse memineratꝰ &
securus iccireo ne fortasse erraue¬
rit. requirebat.Neq enĩ requireret.
si se errasse credidisset. Est namq
ut diximus ꝓpria arrogantum
fraus: ut tunc de errore requirere
studeant: qͣndo se nouerint ñ er¬
rasse. Qui rursum requirere uel ar¬
gui de errore despiciunt: si qͣndo se
errasse ueraciter prȩcognoscunt. Ñ
enim eẽ: sed uideri humiles appe¬
tunt. Et tunc requirendo speciem
humilitatis assumunt: qͣndo de
ipsa magis requisitione laudent᷑

Expanded text:
per humilitatis vocem ornari appeper humilitatis vocem ornari appetit, non doceri. Eliu itaque vitam arrogantium signans, postquam multa interna et sublimia intulit, ecce in verbis formam humilitatis assumit, et aequitate proposita, sub quadam discipulatus imagine beatum Job alloquitur dicens: CAego locutus sum ad Deum te quoque non prohibeo si erravi tu doce me si iniquitatem locutus sum ultra non addam numquid mali, multa Eliu fortia paulo superius se dixisse meminerat, et securus idcirco ne fortasse erraverit requirebat. Neque enim requireret, si se errasse credidisset. Est namque, ut dixi, propria arrogantium fraus ut tunc de errore requirere studeant, quando se noverint non errasse. Qui rursum requirere vel argui de errore despiciunt, si quando se errasse veraciter praecognoscunt. Non enim esse, sed videri humiles appetunt; et tunc requirendo speciem humilitatis assumunt, quando de ipsa magis requisitione laudantur.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ eius de quo tribulatio oritur.
exordia honoris ignorat¬
tes uiri habere inter alia ꝓprium
solent: qđ abauditorib suis ne qͥd
fortasse mordinadum dixerint tẽ
requirunt: cum se laudabilit̃ aliqͥd
dixisse cognoscunt Hec uidelicet
facunt: non qͥa dedictie suis
ambigant: s quia ab audientiũ
iudicio fauores querunt. Nam in¬
ueniri facile poterunt quo animo
ꝑcunctantur: si quisqͣm cũ eoꝵ
bona laudat etiam mala reprȩ¬
hendat. Certum quippe ẽ. quia
sicut inflantur laudib: ita cor¬
reptionib inflammantur. Eta qͦli¬
bet se uel iustȩ rep̃hendi despiciũt:
moxq inmalis suis. fomitem de¬
fensionis exquirunt. Quomͦ ergo
de bonis suis humilit̃ ambiguns:
qui mala sua defendere etiã ꝑuer¬
sȩ moliuntur: Iule ẽ enim uerȩ hu¬
milis inbonis: qui non ẽ defen¬
sor mialis.Nam qui de malis su¬
is arguitur: & contia uerba argu¬
ents accenditur: quando de bo¬
nis suis qͣsi humiliter titubat:

Expanded text:
quoque ejus, de quo tribulatio oritur, quoque ejus, de quo tribulatio oritur, exordia honoris ignorattes viri habere inter alia proprium solent, quod ab auditoribus suis ne quid fortasse inordinatum dixerint tunc requirunt, cum se laudabiliter aliquid dixisse cognoscunt. Haec videlicet faciunt, non quod de dictis suis ambigant, sed quod ab audientium judicio favores quaerant. Nam inveniri facile poterit quo animo percunctantur, si quisquam cum eorum bona laudat, etiam mala reprehendat. Certum quippe est quia sicut inflantur laudibus, ita correptionibus inflammantur; et cum a quolibet se vel juste reprehendi conspiciunt, mox in malis suis fomitem defensionis exquirunt. Quomodo ergo de bonis suis humiliter ambigunt, qui mala sua defendere etiam perverse moliuntur? Ille est enim vere humilis in bonis, qui non est defensor in malis. Nam qui de malis suis arguitur, et contra verba arguentis accenditur, quando de bonis suis quasi humiliter titubat,
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris populus errauit.S que¬
loco dr: qđ regnare hypocritam
dñs facit: cum hac de re specialit̃
gnauerunt. & non exme: principeᷤᷤ
enim rectȩ sentens. icat᷑ qͥa facit
scire di. approbare ẽ: nescire. rep¬
bare: unde quibdam qͦs repbat.
dcit: nescio uos unde sits: disce
& aliquando facere dei ẽ qđ fieri
ꝓhibet. irascendo ꝑmittere: unde
&regis egypt corse obdurare as¬
seruit qͥa uidelicet obdurare per¬
misit: miro mͦ ypoentas dñs &
regnare facit. & nescit. facit. sinen¬
do: nescit. reꝓbando. Unde. necesse ẽ.¬
ut adomne qđ inhac uita concu¬
piscitur: prius uoluntas interna
requirat᷑ Quã. cum humani cordis
auris ꝑciꝑe appetit: sciat qͥa hȩc
non uerbis sedreb sonat. Locus gͦ
regiminis cum regendus offertur:
inse prius necesse ẽ. ut qͥsqͥs chscu¬
tiat. si loco uita congruit: si ab ho¬
nore actio ñ dissentit: ne iustus
omnium rector. eo post intribu¬
latione p̃ces non audiat: qͦ ipsa

Expanded text:
tenebris populus erravit. tenebris populus erravit. dicitur, quod regnare hypocritam Dominus facit, cum hac de re specialitergnaverunt, et non ex me; principes enim recte sentiens dicat, quod fecit Scire Dei, approbare est; nescire, reprobare. Unde quibusdam quos reprobat, dicit: Nescio vos, unde sitis  aliquando facere Dei est, id quod fieri prohibet, irascendo permittere. Unde et regis Aegypti cor se obdurare asseruit , quod videlicet obdurari permisit. Miro modo hypocritas Dominus et regnare facit, et nescit: facit sinendo, nescit reut ad omne quod in hac vita concupiscitur prius voluntas interna requiratur. Quam cum humani cordis auris percipere appetit, sciat quia haec non verbis, sed rebus sonat. Locus ergo regiminis cum regendus offertur, in se prius necesse est ut quisque discutiat, si loco vita congruit, si ab honore actio non dissentit, ne justus omnium rector eo post in tribulatione preces non audiat, quod ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
curari apastorib terrena quã cȩ¬
lestia. sollicicius uidet: S neq
hȩc: iniustẽ sunt. Sicut suꝑiꝰ di¬
ximus: mores p̃sidendũ. iuxta
subditoꝵ merita disponuntur.
Occultȩ nanq & sponte ꝑpetratȩ
culpȩ exigunt. ut praua & apasto¬
rib exempla prebeant᷑: qͣtinꝰ iusto
iudicio. is qui de uia dei suꝑb
exorbitat: mnuia qua grahit᷑ etiã
pducatũ pastoris offendat. Unde.
dio dicitur: non maledicentis
uoto. Obscurentur oculi eorũ.
ne uideant: & dorsum illorum
semꝑ incurua. Ac si dieat. Qui
humanȩ uitȩ actionib. qͣsi p̃uiden¬
dis itinerib prȩsunt̾ ueritatẽ lucis
non habeant: ut et qͥ secͣunt᷑ subdi
ꝯmiquitatũ suarũ onerib incurua¬
q. omnẽ statum rechitudinis amit¬
tant. Quod factum ꝓculdubio in
iudea nouimꝰ: cũ imipso nr̃o redẽ¬
ptoris aduentu. phariseorũ turba
atq sacerdotum. auero lumine. m̃
exempla gradiens. infidelitats

Expanded text:
curari a pastoribus terrena quam coecurari a pastoribus terrena quam coelestia sollicitius videt? Sed neque haec injusta sunt, si, ut superius diximus, res praesidentium juxta subditorum merita disponuntur. Occulte namque et sponte perpetratae culpae exigunt ut prava et a pastoribus exempla praebeantur, quatenus justo judicio is qui de via Dei superbus exorbitat, in via qua graditur etiam per ducatum pastoris offendat. Unde pdio dicitur, non maledicentis voto: Obscurentur oculi eorum, ne videant, et dorsum eorum semper incurva . Ac si dicat: Qui humanae vitae actionibus quasi praevidendis itineribus praesunt, veritatis lucem non habeant, ut et qui sequuntur subditi, iniquitatum suarum oneribus incurvati, omnem statum rectitudinis amittant. Quod factum procul dubio in Judaea novimus, cum in ipso nostri Redemptoris adventu pharisaeorum turba atque sacerdotum a vero lumine mentsitorum exempla gradiens in infidelitatis
Abbreviated transcription (Latin):
cum uacare eos reb exterioribus
uident: quia hoc qd̃ ipsi securi in¬
tima penetrant: ex illoꝵ adium̃¬
to ẽ: qui contra ꝓcellas hui scłi.
exterius laborant. Quã enĩ cando¬
ris sui grãm retineret: si byssum
pluiuia tangeret: Aut quid fulgo¬
ris atq claritatis coccus uel ia¬
cinctus ostendet: si hȩc susceptus
puluis fȩdaret: Sit gͦ desuꝑ tex¬
dura cilicii fortis adpuluerem: sit
inferius color iacincgnus aptus
addecorem. Ornent eccł̃iam. qui
solis reb spiritalib uacant: tegãt
eccłiam. qͦs & labor rerum corpo¬
ralium grauat. Nequaqͣm gͦ cont̃
rectorem suũ exteriora agentem.
murmuret:is. qui intra scãm ȩc¬
cłiam iã spiritaliter fulget. Si eñ
tu seciire interius ut coccus ruti
las: cilicium quo ꝓtegeris. cur
quia dũ saltm ꝓutilitate subdi¬
torum. rectores nimiȩ temporalib
curis inseruiunt: pleriq inȩccłia.
eoꝵ exemplo deterẽscunt. Quodue¬
rum ualde ẽẽ quis abneget: cum

Expanded text:
cum vacare eos rebus exterioribus cum vacare eos rebus exterioribus vident: quia hoc quod ipsi securi intima penetrant, ex illorum adjumento est, qui contra procellas hujus saeculi exterius laborant. Quam enim candoris sui gratiam retineret, si byssum pluvia tangeret? Aut quid fulgoris atque claritatis coccus vel hyacinthus ostenderet, si haec susceptus pulvis foedaret? Sit ergo desuper textura cilicii fortis ad pulverem, sit interius color hyacinthinus, aptus ad decorem. Ornent Ecclesiam qui solis rebus spiritalibus vacant. Tegant Ecclesiam, quos et labor rerum corporalium gravat. Nequaquam ergo contra rectorem suum exteriora agentem murmuret is qui intra sanctam Ecclesiam jam spiritualiter fulget. Si enim tu secure interilas, cilicium quo protegeris cur quia dum saltem pro utilitate subditorum rectores nimium temporalibus curis inserviunt, plerique in Ecclesia eorum exemplo deterescunt. Quod verum valde esse quis abneget, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ussumq ẽ: ut adꝓtegendum ta¬
bernaculum. uela cilicina. & pel¬
les extenderet: quȩ nimirũ uel
ꝑpluuias. uel uentos. uel pulue¬
rem tolerarent. Quid gͦ ppelles
& cilicia. quib tabernaculum de¬
gitur. nͥ grossas hominum men¬
tes accipimꝰ: quȩ aliquando in
ecclesia. occulto dei iudicio. qͣm¬
uis durȩ sint prȩferuntur: Quȩ.
quia seruire curis temporalib
non timent: oportet ut tempta¬
tionẽm. uentos & pluuias. de hu¬
ius mundi contrarietatib porteñ.
Quid uͦ ꝑracinctum. coccũ. byssũq.
signatur: nscõrum uita. tenera. s
clara: Quȩ. dum cautȩ intabnacu¬
lo sub ciliciis & pellib abscondit᷑¬
suȩ uitȩ indegra pulchritudo ser¬
uatur. Ut enim ininteriora taber¬
naculi byssus fulgeat: coccus cho¬
ruscet᷑ iacinctus ceruleo colore re¬
splendeat: desuꝑ pelles & cilicia.
ymbres. uendos. & puluerem por¬
tant. Qui gͥ magnis urtutib in
suoꝵ uitã despicere non debent

Expanded text:
jussumque est ut ad protegendum tajussumque est ut ad protegendum tabernaculum, vela cilicina et pelles extenderet, quae nimirum vel pluvias, vel ventos, vel pulverem tolerarent . Quid ergo per pelles et cilicia, quibus tabernaculum tegitur, nisi grossas hominum mentes accipimus, quae aliquando in Ecclesia occulto Dei judicio, quamvis durae sint, praeferuntur? Quae quia servire curis temporalibus non timent, oportet ut tentationum ventos et pluvias de hujus mundi contrarietatibus portent. Quid vero per hyacinthum, coccum, byssumque signatur, nisi sanctorum vita tenera, sed clara? Quae dum caute in tabernaculo sub ciliciis et pellibus absconditur, sua ei integra pulchritudo servatur. Ut enim in interioribus tabernaculi byssus fulgeat, coccus coruscet, hyacinthus caeruleo colore resplendeat, desuper pelles et cilicia imbres, ventos et pulverem portant. Qui igitur magnis virtutibus in suorum vitam despicere non debent,
Abbreviated transcription (Latin):
potestas regiminis ministrari ñ
potest. sine stucdio curȩ tempora¬
lis: aliquando omp̃s ds. mira
dispensatione pietatis. ut tenere
spiritalium mentes aderrena cu¬
ra disiunctȩ sint: onus regiminis.
duris ac laboriosis cordib iN¬
iungit᷑ ut tanto illi abhoc mun¬
do securius lateant: quanto hec
interrenis sollicitudinib liben¬
ter elaborant.Inerhibitione qͥp¬
pe suscepti oneris: ꝓipsis quoq
utilitatib subditorum. durȩ uiȩ
sunt mundanȩ seruitiiqs. Et se
os tenerȩ diligt: eo sollicite ab ex¬
ternis actionib abscondit. Nã
&plerumq paterfamilias. adeũ
laborem seruos dirigit. aqͦ subti¬
les filios suspendit: & inde. filii
sine uexatione decori sunt: unde.
serui mnpuluere fȩdantur. Quod.
quã rectȩ mȩccłia chuinitus agi¬
tur: ipsa tabernaculi construct̃¬
one signatur. Ad moysen qͥppe.
uina uoce precipitur: ut adde¬
genda interius sc̃a sc̃oꝵ exbysso.
cocco. atq iacincto. uela dexant᷑.

Expanded text:
potestas regiminis ministrari non potestas regiminis ministrari non potest sine studio curae temporalis, aliquando omnipotens Deus mira dispensatione pietatis, ut tenerae spiritalium mentes a terrena cura disjunctae sint, onus regiminis duris ac laboriosis cordibus injungit, ut tanto illae ab hoc mundo securius lateant, quanto haec in terrenis sollicitudinibus libenter elaborant. In exhibitione quippe suscepti oneris pro ipsis quoque utilitatibus subditorum durae viae sunt mundanae servitutis. 39. os tenere diligit, eo illos sollicite ab externis actionibus abscondit. Nam et plerumque paterfamilias ad eum laborem servos dirigit, a quo subtiles filios suspendit; et inde filii sine vexatione decori sunt, unde servi in pulvere foedantur. Quod quam recte in Ecclesia divinitus agitur, ipsa tabernaculi constructione signatur. Ad Moysen quippe divina voce praecipitur ut ad tegenda interius sancta sanctorum ex bysso, cocco atque hyacintho vela texantur,
Abbreviated transcription (Latin):
primitur: cui nudata uerecundi¬
ora. boni filii auersi ueniendo dere¬
runt. Auersari quippe dicim᷑: qđ
repbamus. Quid ẽ gͦ. qđ filii. uere¬
cuncham patris. supiecto dorsis pal¬
lio. auersi uenientes. opiunt: niss
qđ bonis subditis. sic p̃positor
suoꝵ mala cdhsplicent. ut tamen
hec abaliis occultent: Oꝑimen¬
tum auersi deferunt: quia iudi¬
cantes factum. & uenerantes ma¬
gisterium: nolunt uidere qd degt̃.¬
de spiritali conuersatone incho¬
ant. cũ rectores suos temporalia a¬
gere &terrena considerant:mox or¬
hnem suꝑnȩ dispositionis accui¬
sant: qđ nequaqͣm bene adregen¬
dum prelati sunt: ꝑqͦs.conuersa¬
tionis infime exempla monstͣnͣ¬
tur. S hinimirum. dũ tempare
se arectorum suoꝵ reprȩhensio¬
ne negligunt: culpȩ sue exigen¬
tib meritis. usq adrep̃hensionẽ
conditoris excedunt. Cuius ꝓfec¬
to dispensatio. inde abhumilib
rectior agnoscitur: unde abelatis
non recta iucheatur. Quia enim

Expanded text:
primitur, cujus nudata verecundiprimitur, cujus nudata verecundiora boni filii aversi veniendo texerunt . Aversari quippe dicimur quod reprobamus. Quid est ergo quod filii verecunda patris superjecto dorsis pallio aversi venientes operiunt, nisi quod bonis subditis sic praepositorum suorum mala displicent, ut tamen haec ab aliis occultent? Operimentum aversi deferunt, quia judicantes factum, et venerantes magisterium, nolunt videre quod tede spiritali conversatione inchoant, cum rectores suos temporalia agere et terrena considerant, mox ordinem supernae dispositionis accusant, quod nequaquam bene ad regendum praelati sint, per quos conversationis infimae exempla monstrantur. Sed hi nimirum dum temperare se a rectorum suorum 809 reprehensione negligunt, culpae suae exigentibus meritis, usque ad reprehensionem conditoris excedunt: cujus profecto dispensatio inde ab humilibus rectior agnoscitur, unde ab elatis non recta judicatur. Quia enim
Abbreviated transcription (Latin):
se potuisse agere melius putant.
Unde plerunq fit: ut et rectores mi¬
nus prudenter ea quȩ agenda st̃
uideant: quia eoꝵ ocubos. ipsa ne¬
bula eladionis obscurat: & nonnũ¬
quam is qui subiectus ẽ hoc cũ
prȩlatus fuerit. faciat: qđ dudum
sieri subiectus arguebat: & peo qd
prȩlatis ꝓcurandum ẽ. ne eoꝵ cor¬
da estimatione singularis sapien¬
diȩ. locus supior extollat: ita subiec¬
ts ꝓuidendum ẽ. ne sibi rectorum
facta displiceant. Si autem magi¬
stroꝵ uita iure reprȩhenditur:o¬
portet ut eos subditi etiã cũ displi¬
.xu. cent. sufferant. S hoc ẽ. sollerteri¬
tuendũ:ut quẽ uenerar: necesse ẽ
imitari appetas: aut quẽ uenera¬
ri despicis: imitar contempnas.
Subtilis &enĩ uia tenenda ẽ. rect¬
tudinis & humilitatis: ut sic rep̃¬
hensibilia magistroꝵ facta displi¬
ceant: quatinus subditoꝵ mens.
aseruanda magisterii reuerentia.
ñ recedat. Qđ bene noe debriato. ex¬

Expanded text:
se potuisse agere melius putant. se potuisse agere melius putant. Unde plerumque fit, ut rectores minus prudenter ea, quae agenda sunt, videant, quia eorum oculos ipsa nebula elationis obscurat, et nonunquam is qui subjectus est, hoc cum praelatus fuerit, faciat, quod dudum fieri subjectus arguebat. Et pro eopraelatis curandum est ne eorum corda aestimatione singulari sapientiae locus superius extollat, ita subjectis providendum est, ne sibi Rectorum facta displiceant. Si autem magistrorum vita jure reprehenditur, oportet ut eos subditi etiam cum displicent venerentur. Sed hoc est solerter intuendum, ne aut quem venerari necesse est, imitari appetas, aut quem imitari despicis, venerari contemnas: subtilis etenim via tenenda est rectitudinis, et humilitatis, ut sic reprehensibilia magistrorum facta displiceant; quatenus subditorum mens a servanda magisterii reverentia non recedat. Quod bene in Noe debriato ex
Abbreviated transcription (Latin):
dari. S curandum summope est.
ne insuꝑbiam transeat iusticiȩ in¬
ordinata defensio: ne dũ rectitudo
incaute diligitur: ipsa magistra rec¬
titudinis humilitas amittatur:¬
ne eum sibi prȩẽẽ quisq despiciat:
quem fortasse contingit. ut inaliqͣ
actione rep̃hendat. Contra hunc
tumorem suꝑbiȩ. subditoꝵ mens.
adcustodiã humilitatis edomat᷑:
si infirmitas ꝓpria incessanterat¬
tendit᷑. Nam uires nr̃as ueraciter
examinare negligimus: si nr̃a ac
ta fortiora credim. Iccuro. eos qui
nobis prȩlati sunt. districtȩ iudi¬
camus: & qͦ nos metipsos minus
agnoscimus: eo illos qͦs rep̃hendẽ
nitmur. plus uidemus. Commu
nia mala sunt. quȩ sepe asubditsᷤ
inp̃latos: sȩpe aprelatis insubditoᷤ
committunt᷑: quia & om̃s subdi¬
tos. hi qui prȩsunt. minus quam
ipsi sunt sapientes arbitrantur
Rursum. qui subiecti sunt: rectoꝵ
suoꝵ actiones iudicant: & si ipsoͤ
regiminis curã gerere contigerat:

Expanded text:
dari. Sed curandum summopdari. Sed curandum summopne in superbiam transeat justitiae inordinata defensio; ne dum rectitudo incaute dirigitur, ipsa magistra rectitudinis humilitas amittaturne eum sibi praeesse quisque despiciat, quem fortasse contingit, ut in aliqua actione reprehendat. Contra hunc tumorem superbiae subditorum mens ad custodiam humilitatis edomatur: si infirmitas propria incessanter attenditur: nam vires nostras veraciter examinari negligimus: et quia de nobis fortia credimus, idcirco eos, qui nobis praelati sunt, districte judicamus. Quo enim nosmetipsos minus agnoscimus, eo illos, quos reprehendere nitimur, plus videmus. Singula haec mala sunt, quae saepe a subditis in praelatis: saepe a praelatis in subditis committuntur, quia et omnes subditos hi, qui praesunt, minus quam ipsi sunt, sapientes arbitrantur: et rursum qui subjecti sunt, Rectorum suorum actiones judicant: et si ipsos regimen tenere contigeret,
Abbreviated transcription (Latin):
rectorem qͦ popuili. intimo cor¬
dis dolore ꝓstrauit. Certum ueroẽ
qđ ita sibi iniucem. & recꝰtoꝵ meri¬
ta conectuntur. & plebium: & sepe
exmerito plebium: ut sepe excul¬
pa pastorum. deterior fiat uita ple¬
bium: & sȩpe. exmerito plebium: mu¬
detur uita pastoꝵ. S qͥa rectores
habent iudicem suum: magna
cautela subditoꝵ ẽ ñ temere uitã
iudicare regentiũ. Neq enĩ frust᷑
ꝑsemetipsum dñs es nummularioꝵ.¬
effudit: & cathedias uendentium
columb as euertit. Nimirũ signi¬
ficans. quia ꝑmagistros quidem
uitam iudicat plebiũ: sed ꝑsemet¬
ipsum. facta examinat magistroꝵ.
Quamuis etiam subditoꝵ uicia. quȩ
ãmagistris. mͦ uel dissimulantur
iudicari. uel nequeunt: eius ꝓcul
dubio iudicio reseruant᷑. Igitur dũ
salua fide res agitur: iurtutis ẽ. me¬
ritum. si quicqͥd prioris ẽ. toleratur.
Debet tamen humiliter suggeri: si
fortasse ualeat qd displicet. emen¬

Expanded text:
rectorem quoque populi intimo correctorem quoque populi intimo cordis dolore prostravit. Certum vero est quod ita sibi invicem et rectorum merita connectantur et plebiuet plebium, ut saepe ex culpa pastorum, deterior fiat vita plebium et saepe ex merito plebium mutetur vita pastorum. Sed quia rectores habent judicem suum, magna cautela subditorum est, non temere vitam judicare regentium. Neque enim frustra per semetipsum Dominus aes nummulariorum fudit, et cathedras vendentium columbas evertit ; nimirum significans quia per magistros quidem vitam judicat plebium, sed per semetipsum facta examinat magistrorum. Quamvis etiam subditorum vitia, 808 quae a magistris modo vel dissimulantur judicari, vel nequeunt, ejus procul dubio judicio reservantur. Igitur dum salva fide res agitur, virtutis est meritum, si quidquid prioris est toleratur. Debet tamen humiliter suggeri, si fortasse valeat quod displicet emen
Abbreviated transcription (Latin):
iate prȩmeret᷑. Sic gͦ. scd̃m me¬
rita subditoꝵ. tribuuntur ꝑsonȩ
regentium: ut sepe qui uidentur
boni. accepto mor regimine per
ẽ. Cum esses paruulus ioculis
tuis: caput te constitui intribub
isrł. Sic ꝓqualitate subditorum.
disponuntur acta regentum: ut
sepe ꝓmalo grege. etiam bomi ui¬
ri delinquat uita pastoris. Ille enĩ
deo attestante laudatus. ille suꝑ¬
norum mysterioꝵ conscius da¬
uid ꝓpħa. tumore repentinȩ ela¬
tionis inflatus. populũ numeran¬
do. peccauit : & tamen iuncdict̃am.
populus. dauid peccante suscepit.
Cur hoc: Quia uidelicet scđm me¬
ritum plebium: disponunt᷑ cor¬
da rectorum. Iustus uͦ uidex. pec¬
cants uicium. exipsoꝵ animad¬
uersione corripuit: exquorũ cau¬
sa peccauit. S quia ips esua scil¬
cet uoluntate suꝑbiens. a culpa
alienus non fuit: uindictã culpȩ.
etiam ipse suscepit.Nam ira sȩu¬
ens. quȩ corporaliter ppłm ꝑculit:

Expanded text:
tate premeretur. Sic ergo, sicut metate premeretur. Sic ergo, sicut merita subditorum, tribuuntur personae regnantium, ut saepe qui videntur boni, accepto mox regimine perme cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribus Israel. Sic pro qualitatibus subditorum disponuntur acta regnantium. Ut saepe pro malo gregis etiam vere boni delinquat vita pastoris. Ille enim, Deo attestantenorum mysteriorum conscius David propheta, tumore repentinae elationis inflatus, populum numerando peccavit, et tamen vindictam populus, David peccante, suscepit. Cur hoc? Quia videlicet secundum meritum plebium disponuntur corda rectorum. Justus vero judex peccantis vitium ex ipsorum animadversione corripuit, ex quorum causa peccavit. Sed quia ipse, sua scilicet voluntate superbiens, a culpa alienus non fuit, vindictam culpae etiam ipse suscepit; nam ira saeviens, quae corporaliter populum perculit,