comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& adhuc subditur. Et uota tua
reddes. Qui uota uouet: sed hȩc p̃
infirmitate soluere ñualet: ei ex
peccanti pȩna agitur:ut uolenti
bonum.posse subtrahatur. Cum
uͦ inconspectu intimi iudicis ea
quȩ obsistit culpa detergitur: fit
tibi. Hoc esse ꝓprium infirmanti¬
um iudicio solet: ut tanto quem¬
piam existiment iustum. quan¬
To hunc adipisci conspiciunt
omne qđ appetit: cum uidelicet
nouerimus nonnunquã bona
terrena iustis subtrahi. que lar
go munere tribuuntur iniustis:
quia & desꝑatis egris. medici qͥc¬
quid poposcerint. dari p̃cipiunt:
et eos quos reduci posse adsalutẽ
p̃uident: quȩ appetunt. dari con¬
tradicunt. Sed si dicta hȩc eliphar
de donis spiritalib intulit: scien¬
dum. qđ res decernitur. & uenit:
cũ untus quȩ ex desid̃io appetitur:
largiente d̃o. etiã affectu ꝓsꝑatur.
Unde. & adhuc subditur. Et iuiis
tuis splendebit lumen. Iniuiis qͥppe
iustoꝵ. lumen splendere ẽ ꝑmira o
ꝑa iurtutũ signa suȩ claritatis asꝑ¬

Expanded text:
 » Sequitur: Et vota tua reddes. - Qui vota vovit, sed haec per infirmitatem solvere non valet, ei ex peccati poena agitur, ut volenti bonum, posse subtrahatur. Cum vero in conspectu intimi judicis ea quae obsistit culpa detergitur, fit tibi. - Hoc esse proprium infirmantium solet, ut tantum quempiam existiment justum, quanto hunc adipisci conspiciunt omne quod appetit, cum videlicet noverimus nonnunquam bona terrena justis subtrahi, qugo munere tribuuntur injustis, quia et desperatis aegris medici quidquid poposcerint dari praecipiunt, et eis quos reduci posse ad salutem praevident quae appetunt dari contradicunt. de donis spiritalibus intulit, sciendum quod res decernitur et venit, cum virtus quae ex desiderio expetitur, largiente Deo etiam affectum prosperatur. Unde et adhuc subditur: Et in viis tuis splendebit lumen. - In viis quippe justorum lumen resplendere est, per mira oirtutum signa suae claritatis asp
Abbreviated transcription (Latin):
tib: & post reddentib ꝓsit. Nam
et si iniudicium dñs ueniens. dic̃
quamdiu fecistis uni dehis fr̃ĩb
meis minimis. mͥ fecistis: mira hoc
pietate loquitur. ex suoꝵ cõpas¬
sione menbroꝵ: & ipse nos ꝑhoc
qđ caput nr̃m ẽ adiuuat: qui ꝑ
iuuatur. Adhuc adiungit elip
qui uerba sua metiri nesciunt: ꝓ¬
culdubio. adociosa dicta dilabun¬
tur: inquib si se minimȩ repre¬
hendunt: statim adnoxia et con¬
tumeliosa ꝓsiliunt. Unde. eliphar.
qui ociosa intulit: ad contumelio¬
sa ꝓtinus uerba ꝓrupit: dicens.¬

Expanded text:
tibus et post reddentibus prosit. Nam etsi in judicium Dominus veniens dicit: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis , mira hoc pietate loquitur ex suorum compassione membrorum. Et ipse nos per hoc quod caput nostrum est adjuvat, qui per juvatur. Adhuc adjungit Eliphqui verba sua metiri nesciunt, procul dubio ad otiosa dicta dilabuntur. In quibus si se minime reprehendunt, statim ad noxia et contumeliosa verba prosiliunt. Unde Eliphaz, qui otiosa intulit, ad contumeliosa protinus verba prorupit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
sentis mundi gła oculos claudẽt:
eosq adcȩlestis patriȩ amorem aꝑi¬
ret. & notandũ: qđ ñriuos. sed riuu¬
los dicit. Accipi enim riuuli flumi¬
nis possunt. ea dona spiritalia: quȩ
inamantis mente. ita de cȩlestib sub¬
tiliter currunt ut ꝑ os carnis exple¬
ri ñ possint. Sepe nanq amantis a¬
nimus. tanto contemplationis mu¬
nere repletur: ut uidere ualeat. qd
loqui ñualeat. Fluuius autem tor¬
rens ẽ ipsa mundatio sp̃s scĩ: quȩ
incontemplants animũ exub̃anti
infusione colligitur: cũ mens. plus
quam intelligere sufficit. repletur.
infundit: melle nos pariter et bu¬
tyro replet. Mel enim de suꝑ cadit:
butyrum uͦ. exanimaliũ lacte. colli¬
gitur. Mel itaq exaere: butyrum ex
carne ẽ. Summi autem patris un¬
genitus. cũ sit ds̃ suꝑ omĩa: homo
factus ẽ inter omnia: qui cũ nos
dulcedine chuinitats suȩ. & min¬

Expanded text:
mundi gloria oculos clauderet, eosque ad coelestis patriae amorem aperiret. Et notandum quod non rivos, sed rivulos dicit. Accipi enim rivuli fluminis possunt ea dona spiritualia, quae in amantis mentem ita de coelestibus subtiliter currunt, ut per os carnis expleri non possint. Saepe namque amantis animus tanto contemplationis munere repletur, ut videre valeat, quod loqui non valet. Fluvius autem torrens est ipsa inundatio Spiritus sancti, quae in contemplantis animum exuberanti infusione colligitur, cum mens plus quam intelligere sufficit, repletur. infundit, melle nos pariter et butyro replet. Mel enim desuper cadit, butyrum vero ex animalium lacte colligitur. Mel itaque ex aere, butyrum vero ex carne est. Summi autem Patris Unigenitus, cum sit Deus super omnia, homo est factus inter omnia. Qui cum nos dulcedine divinitatis su
Abbreviated transcription (Latin):
ipse contra bonos quasi exluce glȩ
extollitur: inde bonoꝵ uita cruciat.
nͥ maligni sp̃s appellant̃: bonis ui¬
delicet mentib pauendi atq pa¬
uendi atq fugiendi: & quia idem
maligni sp̃s. certis quibq uiciis
singuli obsequi sunt credendi: cũ
ꝑuersus iste alia quidẽ uicia ad
momentũ deserere uidet᷑ s alia
agere incipit: suꝑ hunc ꝓfecto hor¬
ribiles uadunt et ueniunt: quia ꝑ¬
uersi mentẽ. et. si alia mala desert̃:
alia occupant. Sepe nanq ui¬
deas iniquum int̾rena potestate
constitutũ. graui furore cõmoueri:
quicqͥd ira suggesserit. exsequi: &
cũ furor abscesserit: mox ex mentẽ
luxuria deuastat. Cum uͦ luxuria
adtempꝰ intermittitur: elatio pro¬
tinus. qͣsi de continentia. meius co¬
gitatione subrogatur: aiq ut acere¬
ris timeatur: appetit uideri terribi¬
lis. S cum res exigit. ut loqui qͥd

Expanded text:
ipse contra bonos quasi ex luce gloriae ipse contra bonos quasi ex luce gloriae extollitur, inde bonorum vita cruciatur. nisi maligni spiritus appellantur, bonis videlicet mentibus pavendi atque fugiendi? Et quia iidem maligni spiritus certis quibusque vitiis singuli obsequi sunt credendi, cum perversus iste alia quidem vitia ad momentum deserere videtur, sed alia agere incipit, super hunc profecto horribiles vadunt et veniunt, quia perversi mentem, etsi alia mala deserunt, alia occupant. Saepe namque videas iniquum in terrena potestate constitutum, gravi furore commoveri, quidquid ira suggesserit exsequi; et cum furor abscesserit, mox 482 ejus mentem luxuria devastat; cum luxuria ad tempus intermittitur, elatio protinus quasi de continentia in ejus cogitatione subrogatur, atque ut a caeteris timeatur, appetit videri terribilis. Sed cum res exigit ut loqui q
Abbreviated transcription (Latin):
rans iamaritudine sua. fulgur qͥp¬
pe. cũ repente desuꝑuenit: cũ terro¬
re ante ocłos clarescit: claritatẽ ostñ¬
dit: & anteposita ꝑcutit. Sic. sic. iude¬
licet iniquus. cum glam uitȩ p̃sentis
assumpsert: unde ĩ hoc mundoꝑ potũtiã
clarus ostenditur: inde agitur: ut
multi feriantur: Quasi fulgurare
iniqui ẽ: in huius uitȩ honore cla¬
rescere. S quia splendor glȩ illius.
eternis gehennȩ suppliciis manci¬
patur: rec̾te nunc dicitur: fulgurãs
iamaritudine sua. Vnde enim mͦ
qͣs exterrore & claritate feriens gau¬
det: inde post. supplicia in ꝑpetuũ
sustinebit. Et quidem de quodã di¬
uite scriptum ẽ quia epulabatur
cotidie splendide: sed aliud ẽ.splen¬
dere: atq aliud fulgurare. Nonnun¬
quam quippe splendor sine ꝑcussio¬
ne ẽ: fulguris uͦ nomine. splendor
exprimitur cũ ꝑcussione. Qui itaq
inpotestate positus. aliis nocet: ñ
incongruȩ fulgurans dr̃: qͥa unde

Expanded text:
rans in amaritudine sua. --Fulgur quiprans in amaritudine sua. --Fulgur quippe cum repente desuper venit, cum terrore ante ocdit, et anteposita percutit. Sic videlicet iniquus, cum gloriam vitae praesentis assumpserit, unde in hoc mundo per potentiam clarus ostenditur, inde agitur ut multi feriantur. Quare iniqui est in hujus vitae honore clarescere. Sed quia splendor gloriae illius aeternis gehennae suppliciis mancipatur, recte nunc dicitur: Fulgurans in amaritudine sua. Qui enim modo quasi ex terrore et claritate feriens gaudet, inde post supplicia in perpetuum sustinet. Et quidem de quodam divite scriptum est quia epulabatur quotidie splendide. Sed aliud est splendere, atque aliud fulgurare. Nonnunquam quippe splendor sine percussione est, fulguris vero nomine splendor exprimitur cum percussione. Qui itaque in potestate positus aliis nocet, non incongrue fulgurans dicitur, quia unde
Abbreviated transcription (Latin):
iquus iste insidiatur dep̃dationib
ꝓrimoꝵ: s dũ praua in cogitatio¬
ne machinatur: qͣsi adhuc gladius
inuagina ẽ: dum uͦ malũ qđ cogi¬
tauit. inique ꝑficit: deuagina sua
egreditur: & quia de occultatione
cogitationis suȩ. ꝑiniquitates malȩ
opationis aꝑitur: ostenditur moꝑe:
qualis latuit incogitatione. Et no¬
tandum. qđ ait᷑. eductus. et egrediens
deuagina sua: eductus scilicet. ꝑse¬
ductorem: egrediens uͦ. ꝑppriã uo¬
luntatem. Nam is qui ducitur. du¬
centem ꝓculdubio sequitur: qui au¬
tem egreditur scđ̃m suam ꝑgere uo¬
luntatem uidetiur: Quia gͦ admala
queq oꝑa. & abantiquo hoste trahit᷑
ettamen suo libero arbitrio. meoꝵ
desideriis obligatur: de uagina sua
eductus et egrediens dicitur: qm̃ hoc
qđ̃ ex praua cogitatione exiuit ad
pessimã oꝑationem: et illius ẽ. sp̃s.
qui suggessit: & eius nequiciȩ. qui
exppria uoluntate consensit. Cuius¬
adhuc potentiȩ derror ostenditur:
cum ꝓtinus subinfertur. & fulgu¬

Expanded text:
iquus iste insidiatur depraedationibus proximorum; sed dum prava in cogitationibus machinatur, quasi adhuc gladius in vagina est; dum vero malum quod cogitavit inique perficit, de vagina sua egreditur, quia de occultatione cogitationis suae per iniquitatem malae operationis aperitur. Ostenditur in opere qualis latuit in cogitatione. Et notandum quod ait: Eductus, et egrediens de vagina sua; eductus scilicet per seductorem, egrediens vero per propriam voluntatem. Nam is qui ducitur ducentem procul dubio sequitur; qui autem egreditur, secundum suam pergere voluntatem videtur. Qui ergo ad mala quaeque opera et ab antiquo hoste trahitur, et tamen suo libero arbitrio in eorum desideriis obligatur, de vagina sua eductus et egrediens dicitur, quoniam hoc quod ex prava cogitatione exit ad pessimam operationem, et illius est spiritus qui suggessit, et ejus nequitiae qui ex propria voluntate consensit. adhuc potentiae terror ostenditur cum protinus subinfertur: Et fulgu
Abbreviated transcription (Latin):
aquȩ unuȩ. Ubi euanglista sub¬
iunxit: dicens. Hoc autẽ dixit
de sp̃u: quẽ accepturi erant creden¬
tes meũ. Riuuli gͦ sunt fluminis.
dona sp̃s sci: riuulus ẽ. fluminis.
caritas: riuulus fluminis fides:
riuulus fluminis. spes. S qm̃
om̃is hypocrita. nec dm nec ꝓxi¬
mum diligit: cũ transitoriã mun¬
di glam querit. riuulos fluminiᷤ
ñ uidet: quia irrigatione non in¬
funditur caritatis: Hypocrita dũ
p̃sentia lucra querit. munera fut᷑a
despicit: & fidem ñ habens. riuulũ
fluminis mente ñuidet: quia est
fides.rerum argumentum ñ ap¬
parentum. & dum retinet hẏpo¬
crita quȩ uidentur: spem negligit
eoꝵ quȩ ñ uidentur. Riuulum gͦ
fluminis. ꝑ desiderium ñ uidet: qͥa
solis uisibilib intendit. & scriptũ ẽ

Expanded text:
lista subjungit, dicens: Hoc autem dixit de spiritu quem accepturi erant credentes in eum. Rivuli ergo sunt fluminis dona Spiritus sancti. Rivulus est fluminis charitas, rivulus fluminis fides, rivulus fluminis spes. Sed quoniam omnis hypocrita nec Deum, nec proximum diligit, cum transitoriam mundi gloriam quaerit, rivulos fluminis non videt, quia irrigatione non infunditur charitatis. Hypocrita, dum praesentia lucra quaerit, munera futura despicit, et fidem non habens, rivulum fluminis mente non videt, quia est fides rerum argumentum non apparentium . Et dum retinet hypocrita quae videntur, spem negligit eorum quae non videntur. Rivulum ergo fluminis per desiderium non videt, quia solis visibilibus intendit.
Abbreviated transcription (Latin):
suasionis intulitꝰ sed quẽ semel
rapuit adconsensum. iã nunc etiã
rententem trahit: & corruptionis
suȩ delectationib deuictum. pene
uiolenter interficit. S fortasse hȩc
ipsa intelligere. etiam ꝑcontranã
interpretationem ualemus. Nam
quia ueneno suo aspis concite. ui¬
pera autem. tardius occidit: per
aspidem. iuiolenta & subita: per ui¬
perã lenis et chuturna temptatio
designatur. Unde & illi mors in¬
erectione capitis: uiꝑe autem.
inlingua esse ꝑhibetur: quia re¬
pentina temptatio. sepe. inopina¬
tam mentem mox ut surgit int̃¬
ficit: longa uͦ temptatio. quia pͣ¬
ua chutius psuadendo suggerit.
uelut exlingua. iꝑa occidit. E
quia omĩs hypocrita iminundoꝵ
suggestione sp̃uum. qͣsi serpentũ
ueneno penetratus. quȩ sint suꝑ
derat: dum intentionem cordis
ex interiorib fauorib deuulgat:
rectȩ subiungitur. Nonuideat

Expanded text:
ersuasionis intulit ; sed quem semel ersuasionis intulit ; sed quem semel rapuit ad consensum, jam nunc etiam renitentem trahit, et corruptionis suae delectationibus devictum pene violenter interficit. Sed fortasse hipsa intelligere etiam per contrariam interpretationem valemus. Nam quia aspis veneno suo concite, vipera autem tardius occidit; per aspidem violenta et subita, per viperam lenis et diuturna tentatio designatur. Unde illi mors insurrectione capitis, viperae autem in lingua esse perhibetur, quia repentina tentatio saepe inopinatam mentem, mox ut surgit, intficit; longa vero tentatio, quia prava diutius persuadendo suggerit, velut ex lingua vipera occidit. Et quia omnis hypocrita, immundorum suggestione spirituum, quasi serpentum veneno, penetratus, quae sint supederat, dum intentionem cordis in exterioribus favoribus divulgat, recte subjungitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
pere ẽ: malignoꝵ spũum consilia.
quȩ meoꝵ cordib latent. ꝑuersis
oꝑib aꝑire. lelas qͦ araneȩ texere
ẽ. ꝓhuius mundi concupiscentia.
temporalia quelibet oꝑari: quȩ.
dũ nulla stabilitate solidata sunt.
ea ꝓculdubio uentus uite morta¬
lis rapit. Bene autẽhis addit᷑. qͥ
comedenit de ouis eoꝵ.morietur:
quia quiimmundoꝵ spũum con¬
silia recipit: uitã inse animȩ occi¬
dit. & qđ confotum ẽ. erumpet
in regulũ: qͥa consiliũ maligni sp̃s
qd corde tegitur: adplenã iniqui¬
tatem nutrit. Regulus nanq: ser¬
fuent. erumpet in regulum: quia¬
is qui in se enutrienda aspidis con¬
silia recipit: menbrũ iniqui capi¬
tis factus. incorpus antixp̃i ad
crescit. De hoc itaq hẏpocrita dr
caput aspidum suget & occidet
eum lingua uiꝑe: quia cum ini¬
quam suggestionem antiqui ho¬
stis libent̃ suscipit: uiolentis se
postmodũ eius temptationib de¬
uictus. tradit. Vnde inparadiso
qͦ stanti homini uerba blandȩ ꝑ¬

Expanded text:
ia quae in eorum cordibus latent, perversis operibus aperire. Telas quoque araneae texere, est pro hujus mundi concupiscentia temporalia quaelibet operari, quae dum nulla stabilitate solidata sunt, ea procul dubio ventus vitae mortalis rapit. Bene autem additur: Qui comederit de ovis eorum morietur, quia qui immundorum spirituum consilia recipit, vitam in se animae occidit. Et quod confotum est erumpet in regulum, quia consilium maligni spiritus quod corde tegitur ad plenam iniquitatem nutritur. Regulus namque serfuerit, erumpet in regulum, quiais qui in se enutrienda aspidis consilia recipit, membrum iniqui capitis factus in corpus Antichristi accrescit. De hoc itaque hypocrita dicitur: Caput aspidum suget, et occidet eum lingua viperae, quia cum iniquam suggestionem antiqui hostis libenter suscipit, violentis se postmodum ejus tentationibus devictus tradit. Unde et in paradiso quoque, stanti homini verba blandae p
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ confringens nudauit pauꝑis
domum: rapuit. & ñ edificauit
eã: nec ẽ. saciatus uenter eius .Do¬
mum pauꝑis confringit. et nu¬
dat: quia eum quẽ ꝑpotentiam
conterit: expoliare qͦ ꝑauariciã
ñ erubescit Rapit eã et ñ edificat
Ac si aꝑte diceretur. Qui hanc edifi¬
care debuit: insuꝑ rapit. Uenturꝰ
nanq iniudicio dñs: ccturus ẽ. re¬
ꝓbis. fsuriui. & ñ dedistis mͥ man¬
ducare: situi. & ñ dedistis mͥ po

Expanded text:
/ confringens nudavit pauperis domum, rapuit et non aedificavit eam, non est satiatus venter eius. Domum pauperis confringit et nudat, quia quem per potentiam conterit, expoliare quoque per avaritiam non erubescit. Rapit eam et non aedificat. Ac si aperte diceretur: Qui hanc aedificare debuit, insuper rapit. Venturus namque in iudicio dominus dicturus est reprobis: Esurivi et non dedistis mihi manducare
Abbreviated transcription (Latin):
ñ attendis fugiet g̃ arma ferrea.
et irruet marcum ȩreum: quia dum
p̃sentes necessitates metuens. multa
pauariciam rapit: extremi iudicii
districtis se ꝑcussionib antepontt. &
cũ fugit arma ferrea: ab aicus ȩres
sagitts inueniunt᷑: qͥa mala tempo¬
ralia stultȩ p̃cauens: sententia ȩt̃na
ꝑcutitur. Qui enĩ hic mnopiȩ duri¬
ciã cũ culpa fugit: illic ꝑpetuitatẽ
iustȩ ultionis inuenit. S prius qͣm¬

Expanded text:
non attendit. Fugiet ergo arma ferrea, non attendit. Fugiet ergo arma ferrea, et irruet in arcum aereum, quia dum, praesentes necessitates metuens, multa per avaritiam rapit, extremi judicii districtis se percussionibus anteponit. Et cum fugit arma ferrea, ab arcus aerei sagittis invenitur, quia, mala temporalia stulte praecavens, sententia aeterna 481 percutitur. Qui enim hic inopiae duritiam cum culpa fugit, illic perpetuitatem justae ultionis invenit.  Vet.
Abbreviated transcription (Latin):
uero. ꝑtimorem. Sunt nanq non¬
nulli. qui dum podiores iuderi appe¬
tunt: ad alienorum ambitum suc¬
cenduntur. Et sunt nonnulli. qui
dum sibi subsidioꝵ necessaria de¬
esse timent: mentẽ adauariciam
relaxant: & aliena ambiunt: cũ
sua sibi sufficere ñ posse suspican¬
tur. Omĩs uͦ necessitas. ñ incongruȩ
ferrum uocatur: quia uitã inopiͤ
meroris uulnere cruciat: sicut de
eius quoq necessitatib scriptũ
est. qui afrĩb uenditus. afflictã
uitã ducebat. Ferrũ inqͥt ꝑtransiuit
ammã exꝰ. Quid ergo sunt arma
serrea. nͥ necessitates uitȩ p̃sentis: quȩ
dure premunt. &uitã inopis inse¬
consumit: es autem. consumere dif¬
ficilius solet ferro gͦ neccessitas p̃¬
sens. quia transitoria ẽ: ere autẽ.
sententia ȩterna figuratur:. E qͥa
iudicium suꝑnum ab iniqui
mente. ñ attenditur: iustȩ. arcui
comparatur: qm̃ uelut ex insidiis
ꝑcutit: dum illud. is qui peutit᷑.

Expanded text:
vero per timorem. Sunt namque nonvero per timorem. Sunt namque nonnulli, dum potiores videri appetunt, in alienarum rerum ambitum succenduntur. Et sunt nonnulli qui, dum sibi subsidiorum necessaria deesse timent, mentem ad avaritirelaxant, et aliena ambiunt, cum sua sibi sufficere non posse suspicantur. Omnis vero necessitas non iferrum vocatur, quia vitam inopis, moeroris vulnere cruciat, sicut de ejus quoque necessitatibus scriptum est, qui a fratribus venditus, afflictam vitam ducebat: Ferrum pertransivit animam ejus. Quid ergo sunt arma ferrea, nisi necessitates vitae praesentis, quae dure premunt, et vitam inopis inseconsumit, aes autem consumere difficilius solet. Ferro ergo necessitas praesens, quae transitoria est, aere autem sententia aeterna figuratur. Et quia judicium supernum ab iniqui mente non attenditur, juste arcui comparatur, quoniam velut ex insidiis percutit, dum illud is qui percutitur
Abbreviated transcription (Latin):
ut supra iã diximus. sepe ꝑuersꝰ
quisq. qͣnto citius ꝑuenit ad desi¬
deriũ. tanto facilius rapitur ad
tormentũ: optando subiungitur.
tat meum. iram furoris sui: et pluat
suꝑ illum. bellum suũ. Suꝑ hunc
hypocritã bellum suũ dñs pluit:
cum iudicioꝵ suoꝵ gladiis eius
oꝑa ꝑcutit. Bellum nanq deo plu¬
ere ẽ: iniqui uitã. districtis senten¬
tiis desuꝑ adinteritum urgere.¬
Bellum deo pluere ẽ suꝑbientia
contra se corda ꝑcutere: et mentẽ
aridam. q̃si quibusdã guttis pluuiȩ
densescentib. iudicioꝵ suoꝵ iaculis
ferire: ut cum iã adiudicium rapit᷑:
mͦ meminerit qͥa mala concupiust.
et concupita peius congregare stu¬
duit: mͦ doleat. qđ congregata dese¬
rit: quandoq autem et ultionis
ignem sentiat: quem. ne bene uiue¬
ret preuidere contempsit. Sequitur.¬
Eugiet arma ferrea: & irruet inarcũ xui¬
ereum. Sciendum. qđ auaricia ali¬
quando ꝑelationẽ subripit: aliq̃n

Expanded text:
ut supra jam diximus, saepe perversus ut supra jam diximus, saepe perversus quisque quanto citius pervenit ad desiderium, tanto facilius rapitur ad tormentum, optando subjungitur: tat in eum iram furosuper illum bellum suum. - Super hunc hypocritam Dominus bellum suum pluit, cum judiciorum suorum gladiis ejus opera percutit. Bellum namque Deo pluere est, iniqui vitam districtis sententiis desuper adBellum Deo pluere est superbientia contra se corda percutere, et mentem aridam, quasi quibusdam guttis pluviae densescentibus, judiciorum suorum jaculis ferire, ut cum jam ad judicium rapitur, modo meminerit quia male concupivit, et concupita pejus congregare studuit, modo doleat quod congregata deserit, quandoque autem et ultionis ignem sentiat, quem, ne bene viveret, praevidere contempsit. SequiturFugiet arma ferrea, et irruet in arcum aereum. - Sciendum quod avaritia aliquando per elationem subrepit, aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
Formidat potiorem alterũ: ne hc̃
sustineat uiolentũ: pauꝑẽ uͦ cum
conspicit. suspicatur furem. Ipsa
qͦ quȩ congesta sunt:curat mag¬
nops. ne ex nature ꝓpriȩ defectu.
ꝑnegligentiam consumantur. In
his itaq omnib. quia timor ipse
pena ẽ: tanta infelix patitur: qͣnta
pati timet. Post hoc qͦ adgehennã
ducitur: ȩternis cruciatib man¬
cipatur. Omnis gͦ dolor suꝑ eũ
irruit: quẽ et hic prius pena con¬
cupiscentiȩ: postmodũ uͦ cura cu¬
stodie: & illic quandoq pena ulti¬
onis cremat. Mira autem ẽ. securi
cas cordis. aliena non querere:s
pendiis contentũ manere. Exqua
uidelicet securitate. etiã ꝑhennis
requies nascitur:quia abona &
tranquilla cogitatione. adgau¬
dia eerna transitur. Quo cont᷑.
reꝓbi et hic. fatigantur indesidiis:
et illic. intormentis: eisq de labori¬
bus cogitationis. labor doloris
nascitur: dũ ab estu auariciȩ. tra¬
huntur adignẽ gehennȩ. & quia

Expanded text:
Formidat potentiorem alterum, ne hunc Formidat potentiorem alterum, ne hunc sustineat violentum; pauperem vero cum conspicit, suspicatur furem. Ipsa quoque quae congesta sunt curat magnopere, ne ex naturae propriae defectu 480 per negligentiam consumantur. In his itaque omnibus quia timor ipse poena est, tanta infelix patitur, quanta pati timet. Post hoc quoque ad gehennam ducitur, et aeternis cruciatibus mancipatur. Omnis ergo dolor super eum irruit, quem et hic prius poena concupiscentiae, postmodum vero cura custodiae, et illic quandoque poena ultionis cremat. tas cordis, aliena non quaerere, sed u contentum manere. Ex qua videlicet securitate etiam perennis requies nascitur, quia a bona et tranquilla cogitatione ad gaudia aeterna transitur. Quo contra reprobi et hic fatigantur in desideriis, et illic in tormentis; eisque de labore cogitationis labor doloris nascitur, dum ab aestu avaritiae trahuntur ad ignem gehennae. Et quia,
Abbreviated transcription (Latin):
multo cibo pressus. estuabat. Pen¬
semus quot uotis appetiit: ut
uberes fructus. ager illius affer¬
ret. Ecce autem uota completa s̃.
quia fructus uberes ager attulit:
sed quia adrecondendũ. loca non
sufficiunt: multiplicatus hues
exsacietate nata. De ubertate agri:
angustatur animus auari. Dicens
nanq. quid faciam: ꝓfecto indicat:
quia uotoꝵ suoꝵ effectib press
sub quodã rerũ fasce laborabat.
Bene gͦ dicitur: cũ saciatus fuerit.
artabitur: quia mens auari quȩ
prius exabundantia requiem q̃¬
sierat: post. ad custodiam grauius
rem habuit. inipsa suȩ concupi¬
scentiȩ fatigatione: qualit con¬
cupita rapet: quomͦ alia blan¬
dimentis. alia terrorib auferret.
At postquã adquisitis reb ꝑuenit
ad desiderium: alius hunc dolor
fatigat᷑ ut cum sollicito timore
custodiat. qđ cum graui labore
meminit adquisitum. Hinc inde
insidiatores metuit: atq hoc se¬
ꝑpeti. qđ ipse fecit aliis. ꝑtimescit.

Expanded text:
multo cibo pressus aestuabat. Penmulto cibo pressus aestuabat. Pensemus quot votis appetiit ut uberes fructus ager illius afferret, Ecce autem vota completa sunt, quia fructus uberes ager attulit; sesufficiunt, multiplicatus dives ex satietate nata! De ubertate agri angustatur animus avari. Dicens namque: Quid faciam? profecto indicat quia, votorum suorum affectibus pressus, sub quodam rerum fasce laborabat. Bene ergo dicitur: Cum satiatus fuerit, arctabitur. Quia mens avari, quae prius ex abundantia requiem quaesierat, post ad custodiam gravius rem habuit in ipsa suae concupiscentiae fatigatione, qualiter concupita raperet, quomodo alia blandimentis, alia terroribus auferret; at postquam acquisitis rebus pervenit ad desiderium, alius hunc dolor fatigat, ut cum sollicito timore custodiat quod cum gravi labore meminit acquisitum. Hinc inde insidiatores metuit, atque se hoc perpeti quod ipse fecit aliis pertimescit.
Abbreviated transcription (Latin):
nebit debomis eius. Si enĩ ei debo¬
nis suis aliquid ꝑmaneret: secum
que habuerat. tolleret.Sz qͥa omĩa
ambiens.timere iuchicem noluit:
exhac uita subtractus. adiudicem
nudus uacht. Oui tamen iniquo
inhac saltem uita liber esse per¬
mitqtur S nulla ẽ libertas i
culpa: quia scriptum ẽ. Ubi sp̃s dñi:
ibi libertas. & plerumq:: ꝑuerse men¬
rectȩ subiungitur. Cum saciatus
fuerit: artabitur. Prius quippe an¬
helat. ꝑauariciam concupita con¬
gregare: et cũ qͣsi in quodã uentre
auariciȩ. multa congesserit: saciat᷑.
artatur: quia dum anriatur qua¬
liter ad quisita custodiat: ipsa eũ
sua sacietas angustat. Diuitis enĩ
cuiusdã uberes fructus ager attu¬
lerat: sed qͥa ubi eos tantos repone¬
ret non habebat: dirit. Qd faciam:
qđ ñ habeo. quo congregem fructꝰ
meos: & dixit: hoc faciam. Destru¬
am horrea mea: & maiora edifi¬
cabo. Qui gͦ exabundantia an¬
gustatus dicebat. quid faciã: qͣsi

Expanded text:
nebit de bonis ejus. - Si enim de bonebit de bonis ejus. - Si enim de bonis suis aliquid remaneret, secum quae habuerat tolleret; sed quia omambiens timere judicem noluit, ex hac vita subtractus, ad judicem nudus vadit. Cui tamen iniquo in hac saltem vita liber esse permittitur. Sed nulla est libertas in culpa, quia scriptum est: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Et plerumque perversae menrecte dicitur: Cum satiatus fuerit, artabitur. Prius quippe anhelat per avaritiam concupita congregare, et cum quasi in quodam ventre avaritiae multa congesserit, satiatus artabitur; quia dum anxiatur, qualiter adquisita cusua satietas angustat. Divitis enim cujusdam uberes fructus ager attulerat; sed quia ubi eos tantos reponeret, non habebat, dixit: Quid faciam, quia non habeo quo congregem fructus meos? Et dixit: Hoc faciam: destruam horrea mea, et majora aedificabo. Qui igitur ex abundantia coangustatus dicebat: Quid faciam? quasi
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur: quia hoc qͦ optinuit. qđ
đo irascente concupiuit. Vnde &
ꝑpsalmistam dr: cum escam car¬
nis male popłs desidasse ꝑhibet᷑
Adhuc esca eoꝵ erat inore ipsoꝵ: et ira
i ascendit suꝑ eos: & occidit plu¬
rimos eoꝵ.Solent nanq tardius
apparere huina iudcia: cũ p̃pe¬
diuntur ne impleri debeant ma¬
la uota. Nam quanto citius ma¬
lum uotũ impleri ꝑmitcitur:
plerumq tanto celerius punitur:
Inde gͦ hypocrita festine multipli¬
catur: ut potens sit. inde agiturcũ
celeritate. ne sit: quia & arbusta qͦ
tardius crescunt. annosa ꝑdiurant:
& quȩ intemporis breuitate ꝓfici¬
unt celerius arescunt: & quasi cli
festinant esse: tendunt non esse. Se
Cib eius ẽ: om̃e hoc qd ꝑuerso de¬
siderio concupiunt. S pcusso hy¬
pocrita: de cibo suo nil remanet:qͥa¬
cum ipse adeterna supplicia duci¬
tur: acunctis bonis que hic posse¬
cderat alienatur. Unde. & adhuc
subditur. P ropterea: nichil ꝑma¬

Expanded text:
sequitur, quia hoc quoque obtinuit quod sequitur, quia hoc quoque obtinuit quod Deo irascente concupivit. Unde et per Psalmistam dicitur, cum escam carnis male populus desiderasse perhibetur: Adhuc esca eorum erat in ore ipsorum, et ira Dei ascendit super eos, et occidit plurimos eorum . Solent namque tardius apparere divina judicia, cum praepediuntur, ne impleri 479 debeant mala vota. Nam quanto citius malum votum impleri permittitur, plerumque tanto celerius punitur. Unde ergo hypocrita festine multiplicatur ut potens sit, inde agitur cum celeritate ne sit, quia et arbusta quae tardius crescunt annosa perdurant; et quae in temporis brevitate proficiunt celerius arescunt, et quasi cum festinant esse tendunt ad non esse. SeqCibus ejus est omne hoc quod perverso desiderio concupivit. Sed percusso hypocrita, de cibo suo nil remanetcum ipse ad aeterna supplicia ducitur, a cunctis bonis quae hic possederat, alienatur. Unde et adhuc subditur: Propterea nihil rema
Abbreviated transcription (Latin):
Ex qua culpa: subiungur. Discedite
ame maledict inignẽ ȩt̾nũ: qui pa¬
ratus ẽ. diabolo. & anglis eius. Sig̾
tanta pena multatur: qui non de¬
disse conuincitur: qua pena feri¬
endus ẽ qui redarguit᷑ abstulisse.
Rapuit gͦ. et ñ edificauit eã: quia
ñ solum de suo nil tribuit: s etiã
qł erat alienum tulit. Bene autẽ
subdit᷑: nec ẽ.saciatus uenter eius.
Uenter quippe miqui.auaricia ẽ:
quia inipsa colligitur. quicquid
puerso desiderio glutitur. Liquet
uͦ. quia auaricia desideratis reb
ñ extinguitur: sed auget᷑. Nã mo¬
re ignis. cũ ligna que consumat
acceꝑit. excrescit: & unde uidetur
admomentũ flamma comprimi:
inde. paulopost cernitur dilatari.
Et sepe omp̃s ds̃. cum auare menti
uehement̃ irascitur: priꝰ ei ꝑmittt
aduotum cuncta suppetere: & pꝰ.¬
hec. pultionem subtrahit᷑ ut pro
his. debeat supplicia ȩterna tolera
ẽ cum. et hoc tribuitur. qđ male de¬
sideratur: atq inde repentina ultio

Expanded text:
Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Si igitur tanta poena multatur, qui non dedisse sua convincitur, qua poena feriendus est, qui redarguitur aliena abstulisse? Rapuit ergo, et non aedificavit eam, quia non solum de suo nil tribuit, sed etiam quod erat alienum tulit. Bene autem subditur: Nec est satiatus venter ejus. Venter quippe iniqui avaritia est, quia in ipsa colligitur quidquid perverso desiderio glutitur. Liquet vero quia avaritia desideratis rebus non exstinguitur, sed augetur. Nam more ignis cum ligna quae consumat acceperit, accrescit; et unde videtur ad momentum flamma comprimi, inde paulo post cernitur dilatari. Et saepe omnipotens Deus cum avarae menti vehementer irascitur, prius ei permittit ad votum cuncta suppetere, et posper ultionem subtrahit, ut pro eis debeat supplicia aeterna tolerarest cum hoc tribuitur quod male desideratur, atque inde repentina ultio
Abbreviated transcription (Latin):
ficit & subsistit: finitur semꝑ. et sine
fine ẽ Hȩc. solo auchitu ualde sunt
terribilia: quanto magis passione:
S quia multitudo iniquitatis enus
exigit ut carere suppliciis nunquã
possit: aptȩ subiungitur: Iurta
multitudinem adinuentionum su¬
arum: sic et sustinebit. Quia enim
multa inuenit adculpã:. nouis in
qđ hic suspicari ñ potuit: hoc illic
ultioni traditus. sentit. Sic̃ enĩ exer¬
citati in bonis oꝑib electi. ñ nunqͣm
plus student agere. quã eis dignat᷑
ẽ. dñs iubere: carnis enĩ uirginitas
nequaqͣm iussa ẽ sed tantummodo
laudata: nã si illa iuberetur. nimirũ¬
lã coniugium culpa crederetur: &
tamen mult inuirtute uirginita¬
tis pollent. ut uidelicet plus im¬
pendant obsequio. quã acceꝑunt
p̃cepto: sic plerumq ꝑuersi quiq.
inprauis actionib exercent. ut plꝰ
inueniant inꝑuersa oꝑatione qd̃
faciant: qͣm exusu reꝓboꝵ. iniqui¬
tatis acciꝑe exempla potuerunt.

Expanded text:
ficit, et subsistit; finitur semper, et sine ficit, et subsistit; finitur semper, et sine fine est. Haec solo auditu valde sunt terribilia, quanto magis passione! Sed quia multitudo iniquitatis ejus exigit ut carere suppliciis nunquam possit, apte subjungitur: CAmultitudinem adinventionum suarum, sic et sustinebit. - Qui enim multa invenit ad culpam, novis cru quod hic suspicari non potuit, hoc illic ultionibus traditus sentit. Sicut enim exercitati in bonis operibus electi nonnunquam plus student agere quam eis dignatus est Dominus jubere carnis enim virginitas nequaquam jussa est, sed tantummodo laudata; nam si illa juberetur, nimirum conjugium jam culpa crederetur, et tamen multi virtute virginitatis pollent, ut videlicet plus impendant obsequio quam acceperunt praecepto, sic plerumque perversi quique in pravis actibus exercentur, ut plus inveniant in perversa operatione quod faciant, quam ex usu reproborum iniquitatis accipere exempla 478 potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ sp̃s xp̃i. mentem qͣm repleuerit.
et chuinitatis eius dulcedine. & in¬
carnationis fide letificat: isti riuulz
torrentis fluminis. mellis. simul &
butyri eẽ memorant᷑: quia & de cog¬
nitione di. alta mentem suauitate
reficiunt: & de incarnationis gr̃a.
crismatis hanc mysterio ꝑungunt.
S iste hypocrita. quia mexteriorib
fauorib fusus. hȩc interna dona ñ
ꝑcipit: ad quȩ post supplicia ten¬
dit. adiungit: cũ subditur. Luet¬
metur. ꝑsoluit enim intormentis.
ea quȩ illicita hic seruauit desidia:
et flammis ultricib traditus semꝑ
moritur: quia semꝑ inmorte serua¬
tur. Non enĩ inmorte consumitur:
quia si consumeretur uita morien¬
tis: cum uita. etiã pena finiretur.
Sed ut sine fine crucietur: uiuere
sine fine inpena compellitur: ut
cuius uita hic mortua fuit inculpa:
illic eius mors uiuat inpęna. Dicat
ͦ. Luec quȩ fecit omnia: nec tamen
consumetur: quia cruciatur. & ñ
extinguitur: moritur. & uiuit: de¬

Expanded text:
itus Christi mentem quam repleverit, et divinitatis ejus dulcedine, et incarnationis fide laetificat, isti rivuli torrentis fluminis mellis simul et butyri esse memorantur, quia et de cognitione Dei alta mentem suavitate reficiunt, et de incarnationis gratia charismatis hanc mysterio perungunt. Sed iste hypocrita quia, in exterioribus favoribus fusus, haec interna dona non percipit, ad quae post supplicia tendat adjungit, cum subditur: Persolvit enim in tormentis ea quae hic illicita servavit desideria, et flammis ultricibus tmoritur, quia semper in morte servatur. Non enim in morte consumitur, quia si consumeretur vita morientis, cum vita etiam poena finiretur. Sed ut sine fine crucietur, vivere sine fine in poena compellitur, ut cujus vita hic mortua fuit in culpa, illic ejus mors vivat in poena. Dicat ergo: Luet quae fecit omnia, nec tamen consumetur, quia cruciatur, et non exstinguitur; moritur, et vivit; de
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃: iurta multitucdinem adinuen¬
tionum suarũ: sic et sustinebit. Ñ
enĩ iueniret iniquitatem nouam.
nͥ & quereret: & ñ quereret nͥ exstudio
ꝑpetrare festinaret. Pensatur gͦ intor¬
mento eius nimietas male cogita¬
dionis: et dolorem recipit digne re¬
tributionis. E quamius dampnatoꝵ
omnium fit dolor infinit̾: grauiora
tamen tormenta recipiunt. qͥ mul¬
ta miniquitatib. ex sius qͦ desidiis
inuenerunt.Sz quia sophar huiꝰ
hypocritȩ intulit pęnã: ꝓtinus ad.¬
iungit culpã. Nec unã quamlibet
narrat: sed eam. de qua om̃s ori¬
unt᷑. Seriptũ quippe ẽ. Radix om¬
num maloꝵ ẽ cupiditas. Cui gͦ
cupiditas dñari dr̃: subiectus¬

Expanded text:
r: Juxta multitudinem adinventicnum suarum, sic et sustinebit. Non enim inveniret iniquitatem novam, nisi et quaereret; et non quaereret, nisi ex studio perpetrare festinaret. Pensatur ergo in tormento ejus nimietas malae cogitationis, et dolorem recipit dignae retributionis. Et quamvis damnatorum omnium sit dolor infinitus, graviora tamen tormenta recipiunt, qui multa in iniquitatibus ex suis quoque desideriis invenerunt. Sed quia Sophar hujus hypocritae intulit poenam, protinus adjungit culpam, nec unam quamlibet narrat, sed eam de qua omnes oriuntur. Scriptum quippe est: Radix omnium malorum est cupiditas . Cui ergo cupiditas dominari
Abbreviated transcription (Latin):
paruus ẽ. serpens: uipera uͦ. plirio¬
ris ẽ corporis: & aspides oua gignt̃:
atq ex ouis eoꝵ filii ꝓcreantur. ui¬
pere autem cũ conceꝑint̾ filii earũ.
inuentre seuiunt: qui. ruptis late¬
rib matrum. exearum uentrib
ꝓcedunt. Unde uiꝑa. eo qđ ui pari¬
at nominatur. Nipera itaq sic na¬
scitur ut uiolent̃ exeat: & cũ ma¬
tris suȩ extinctione ꝓducatur. Qͥd
gͦ ꝑaspides paruos. nͥ latentes sug¬
gestiones immundoꝵ spirituum
sigurantur: qui cordib hominũ.
parua prius ꝑsuasione subripiun:
Quid uͦ ꝑlinguã uiꝑȩ: nisi uiolen¬
ta diaboli temptatio designat᷑
Prius enĩ leniter subripit: postmo¬
dum uͦ. etiã uiolenter trahit Cap̃
itaq aspidum sugit: qͥa initum
suggestionis occultȩ. paruũ pnꝰ
incorde nascitur. S occidit eum
lingua uipȩ: quia postmodum
capta mens. ueneno uiolentȩ temp¬
tationis necatur. Primũ subtilib
consiliis adcor hominis immun¬
di sp̃s locͣuntur: qui dũ leniter ꝑ¬

Expanded text:
ioris est corporis; et aspides ova gignunt, atque ex ovis eorum filii procreantur, viperae autem cum conceperint, filii earum in ventre saeviunt, qui ruptis lateribus matrum ex earum ventribus procedunt. Unde et vipera, eo quod vi pariat, nominatur. Vipera itaque sic nascitur ut violenter exeat, et cum matris suae exstinctione producatur. Quid ergo per aspides parvos nisi latentes suggestiones immundorum spirituum figurantur, qui cordibus hominum parva prius persuasione subripiunt? Quid vero per linguam viperae, nisi violenta diaboli tentatio designatur? Prius enim leniter subripit, postmodum vero etiam violenter trahit. Caput itaque aspidum sugit, quia initium suggestionis occultae parvum prius in corde nascitur, sed occidit eum lingua viperae, quia postmodum capta mens veneno violentae tentationis necatur. Primum subtilibus consiliis ad cor hominis immundi spiritus loquuntur, qui dum leniter p
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ egreditur suꝑ faciem uniuersȩ
terre: & cur maledictio dicatur. ad¬
iungit: quia om̃is fur. sicut ibi scͥp¬
tum ẽ iudicabitur. hypocrita s̃.
fauores querit fur iudicabit᷑: quia
ꝑhoc qd iusta loquitur. laudẽ sibi
uitȩ iustoꝵ rapit. De quo: adhuc be¬

Expanded text:
quae egredietur super faciem universae quae egredietur super faciem universae terrae . Et cur maledictio dicatur, adjungit: Quia omnis fur sicut ibi scriptum est, judicabitur. Hypocrita igitfavores quaerit, fur judicabitur, quia per hoc quod justa loquitur, laudem sibi vitae justorum rapit. De quo adhuc be
Abbreviated transcription (Latin):
ibi scriptũ ẽ. iudicabitur. Quid nã
uolumen uolans. nͥ scriptura sacra:
que. dum de cȩlestib loquitur ad
suꝑiora. mentis nr̃ȩ intentionem¬
leuat: qͥa dum illã suꝑ nos esse
aspicimus: ima atcendere. idest
pla ẽ & longanimitas spei. induplũ
ȩterna p̃parantur: uentate attestan¬
te. quȩ ait. Si qͥs reliquenit domos aut
agros. & cȩtera: centuplũ in hoc scło
recipiet: & infuturo. uitã ȩternã pos¬
sidebit. Centenarius quippe nume¬
rus: decemcuplatodenario. fit ꝑfectus.
Hic itaq centuplum recipit: qui & si
nichil habuerit: ipsa tam̃ ꝑfectione
mentis. iã in hoc scło habere nil que¬
rit. Quia ergo ꝑhanc. duplum no¬
bis ꝓsimplo redditur: rectȩ hoc uo¬
lumen ꝑaͣs. cubitos in longitudinẽ
tenditur: quia ꝑ decem dilatatur.
Sed qͥa hec ipsa sacra eloquia. ad et̃¬
nam dampnationẽ sunt eis qui
illa uel scire nolunt. uel certe scien¬
do contempnunt: rectȩ de hoc uo¬
lumine dicitur. Hȩc ẽ. maledictio.

Expanded text:
ibi scriptum est, judicabitur . Quid namque est volumen volans, nisi Scriptura sacra? Quae dum de coelestibus loquitur, ad superiora mentis nostrae levat intentionem, quia dum illam super nos esse aspicimus, ima attendere, id estpla est, et longanimitas spei in duplum aeterna praeparantur, Veritate attestante, quae ait: Si quis reliquerit domum, aut agros, et caetera, centuplum in hoc saeculo recipiet, et in futuro vitam aeternam possidebit . Centenarius quippe numerus decemplicato denario fit perfectus. Hic itaque centuplum recipit, qui etsi nihil habuerit, ipsa tamen perfectione mentis jam in hoc saeculo habere nihil quaerit. Quia ergo per hanc duplum nobis pro simplo redditur, recte hoc volumen per viginti cubitos in longum tenditur, quod per decem dilatatur. Sed quia haec ipsa sacra eloquia ad aeternam damnationem sunt eis qui illa vel scire nolunt, vel certe sciendo contemnunt, recte de hoc volumine dicitur: Haec est maledictio,
Abbreviated transcription (Latin):
dicio. de eius memoria euellet ne
p̾̃cepta d̃i saltem in lingua teneat:
quȩ. ñ seruat inuita. Unde ꝑ ꝓpħam
dicitur. Peccatori autem: dixit d̾s.
Quare tu enarras iusticias meas:
& assumis testamentũ meũ per
os tuum: Quȩ etiã uerba doctri¬
ne. si quando contingit. ut hypo¬
crita usq adfinẽ uideat᷑ iore re¬
tinere: inde magis dampnabit᷑:
unde bono di munere etiã malꝰ
minimȩ priuat᷑. Scriptũ quippe ẽ
Memoria retinentib mandata eius:
ut faciant ea. Qui gͦ mandata illiꝰ
memoria retinet s nequaqͣm facit:
hic. indoctͥnȩ u̾bis sententias. quib

Expanded text:
dicio de ejus memoria evellit, ne dicio de ejus memoria evellit, ne praecepta Dei saltem in lingua teneat, quae non servavit in vita. Unde per Prophetam dicitur: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum ? Quae etiam verba doctrinae, si quando contingit, ut hypocrita usque ad finem videatur in ore retinere, 475 inde magis damnabitur, unde bono Dei munere etiam malus minime privatur. Scriptum quippe est: Memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea . Qui ergo mandata illius memoria retinet, sed nequaquam facit, hic in doctrinae verbis sententias, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
hẏpocrita dum doctrinȩ uerbo. ad
ostensionem studet: diuino iudicio
cecatus. hoc ipsum uerbũ praue in¬
telligit qđ male querit: cũ merrorẽ
hereseos labit᷑ Contingit enĩ ei. ut
sicut de felle aspidũ. sic infelix de
pane moriatur: & indoctrina sua
mortem inuenit: qͥa in uerbis urtȩ.
uitã minimȩ quesiuit Sepe uero
euenit᷑ ut duinȩ admonitionis elo¬
quia. etiã si rectȩ hypocrita intellig̃.
quia inoꝑe nequaqͣm seruat. hȩc
etiam. priusqͣm p̃sentis uitȩ cursũ
finiat. amittat: & ꝑdat scire: qđ
sciendo noluit agere. Vnde. & sub¬
euomet: & de uentre illius extrahec
na eloquia. nec tamen facere: uult
docte loqui. nec uiuere: ꝓeo quod
mittit: ut quia scientiȩ suȩ purã
opationem ñ sociat: contempta
puritate boni oꝑis. & scientiã per¬
dat. Diuitias gͥ sacrȩ legis. qͣs legen¬
do deuorauit obliuiscendo euomet:
easq de uentre illius. d̾s extrahet:
ͥa hoc qd seruare noluit: iusto iu¬

Expanded text:
hypocrita, dum doctrinae verbo ad hypocrita, dum doctrinae verbo ad ostensionem studet, divino judicio caecatus, hoc ipsum verbum prave intelligit quod male quaerit. Cum vero in errorem haereseos labitur, contingit ei ut sicut de felle aspidum, sic infelix de pane moriatur; et in doctrina sua mortem invenit, quia in verbis vitae vitam minime quaesivit. Saepe vero evenit ut divinae admonitionis eloquia, etiamsi recte hypocrita intelligat, quia in opere nequaquam servat, haec etiam prius quam praesentis vitae cursum finiat amittat, ut perdat scire quod sciendo noluit agere. Unde et subevomet, et de ventre illius extrahet na eloquia, nec tamen facere. Vult docte loqui, nec vivere. Pro eo ermittit, ut quia scientiae suae puram operationem non sociat, contempta puritate boni operis et scientiam perdat. Divitias igitur sacrae legis, quas legendo devoravit, obliviscendo evomit, easque de ventre illius Deus extrahit, quia quod observare noluit, justo ju
Abbreviated transcription (Latin):
gnorum spirituum ꝑsuasio fuisse
cognoscetur: qđ hic laus glȩ esse
credebatur. Iunc &enim iniqui
uident. qd antiqui serpentis uene¬
no infect sunt: dũ flammis ultri¬
cibus traditi. cum eodẽ suo ꝑsua¬
sore cruciantur. Panis itaq iste ali¬
ud inore sapit̾ sed aliud. inutero:
quia transitoriȩ delectationis leti¬
cia dulcis ẽ cum hic qͣsi manden¬
do agitur: sed amarescit inutero:
quia ꝑacta leticia. de glutitur adpe¬
enter accipitur: quȩ mentẽ reficit
eiq boni oꝑis uires p̃bet: et plerq̃
hypocrita. etiã sacri eloquii erudi¬
ri mysteriis studet: non tam̃ ut ex
exhisdem uiuat. sed ut ceteris homi¬
nib quã sit doctus appareat: pa¬
nis eius. mutero illius infel apidũ
intrinsecus uertitur: quia dum
de sacre legis scientia gloriatur:
uitȩ potum. conuertit sibi inue¬
neni poculum: & inde reꝓb mo¬
ritur: unde. aduitã erudiri uide¬
batur. Neq autem hoc inconueni¬
enter accipitur: qđ nonnunquã

Expanded text:
gnorum, spirituum, persuasio fuisse gnorum, spirituum, persuasio fuisse cognoscitur, quod hic laus gloriae esse credebatur. Tunc enim iniqui vident quod antiqui serpentis veneno infecti sunt, dum, flammis ultricibus traditi, cum eodem suo persuasore cruciantur. Panis itaque iste aliud in ore sapit, sed aliud in utero, quia transitoriae delectationis laetitia dulcis est, cum hic quasi mandendo agitur; sed amarescit in utero, quia peracta laetitia deglutitur ad poeenter accipitur, quae mentem reficit eique boni operis vires praebet, et plerumque hypocrita etiam sacri eloquii erudiri mysteriis studet; non tamen ut ex eisdem vivat, sed ut caeteris hominibus quam sit doctus appareat; panis ejus utero illius in fel aspidum intrinsecus vertetur, quia dum de sacrae legis scientia gloriatur, vitae potum convertit sibi in veneni poculum; et inde reprobus moritur, unde ad vitam erudiri videbatur. Neque hoc autem inconvenienter accipitur, quod nonnunquam
Abbreviated transcription (Latin):
tenter exmalicia ꝑcutit Hinc. de
ipso qͦ eorum capite: scriptum ẽ.
Sublingua eius. labor et dolor. Qui
enĩ ñ aꝑte mala quȩ cogitat. osten¬
dit: laborem & dolorem eoꝵ quoꝵ
mortem appetit. non in lingua exe¬
rit. sed sub lingua p̃mit. Bene autẽ
de hoc hypocrita subdit᷑. Parcet¬
illi. et ñ derelinquet illud: & celabit
inguiture suo. Malo enĩ qͥ diligit.
parcit: qͥa ñ hoc insemetipso peni¬
tendo ꝑsequitur. Unde & additur.
ñ derelinquet illud. Si enĩ uellet
relinquere: nequaqͣm parceret: qͥa
ꝑsequeretur. S hoc celat inguttu¬
re: quia sic seruat incogitatione:
ut nunqͣm ꝓferat inuoce. Sequit᷑¬
panis inutero: hoc ẽ. sacietas tẽ¬
poralis delectagonis inmente. Sa¬
cietur gͦ nunc hypocita illata lau¬
de: delectetur honorib. Panis eius.
iutero illius uercetur infel aspi¬
dum intrinsecus: quia sacietas
transitoriȩ delectationis. in retͥbu¬
tionis finem. adamaritudinem
uertetur: & fel aspidum.idest mali¬

Expanded text:
tenter ex malitia percutit. Hinc de ipso quoque eorum capite scriptum est: Sub lingua ejus labor et dolor . Qui enim non aperte mala quae cogitat ostendit, laborem ac dolorem eorum quorum mortem appetit, non in lingua exerit, sed sub lingua premit. Bene autem de hoc hypocrita subditilli, et non derelinquet illud, et celabit in gutture suo. - Malum enim quod diligit parcit, quia non hoc in semetipso poenitendo persequitur. Unde et additur: Non derelinquet illud. Si enim vellet relinquere, nequaquam parceret, quia persequeretur. Sed hoc celat in gutture, quia servat in cogitatione, ut nunquam proferat in voce. Sequitpanis in utero, hoc est satietas temporalis delectationis in mente. Satietur ergo nunc hypocrita illata laude, delectetur honoribus; panis ejus in utero illius vertetur in fel aspidum intrinsecus, quia satietas transitoriae delectationis in retributionis fine ad amaritudinem vertetur; et fel aspidum, id est mali
Abbreviated transcription (Latin):
tum uident. qͣntum dicere ñualeñ:
in risu iubilant: quia ñ explendo re¬
sonant. quod amant. Donec autẽ¬
dicitur:. non. qđ omp̃s ds. eo usq
malignos ñ subleuat. quousq elettos
suos intubilationis gaudia assiimal.
acsic post apęna eripiat. qͥs ante in
culpa deserens dampnat: s quo
hoc nequaqͣm uel ante iudicium
faciat: cum dubiũ hominib ui¬
dden possit an fiat Nam post elec¬
torum suoꝵ iubilum. quia mali¬
gnis manũ ñ porrigat :exipsa a
duistrictione ultimi examinis con¬
stat. Sic nanq et ꝑplalmistã dr̃¬

Expanded text:
tum vident, quantum dicere non valent, tum vident, quantum dicere non valent, in risu jubilant, quia non explendo resonant quod amant.  Vedicitur, non quo omnipotens Deus eousque malignos non sublevat, quousque electos suos in jubilationis gaudia assumat, ac si post a poena eripiat quos ante in culpa deserens damnat; sed quo hoc nequaquam vel ante 286 judicium faciat, cum dubium hominibus videri possit an fiat. Nam post electorum suorum jubilum, quia malignis manum non porrigat, ex ipsa jam districtione ultimi examinis constat. Sic namque et per Psalmistam d