comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
natus aduitã. ⁊ sequit᷑ cȩleste u̾bũ quod audit. aut
sinullus fuerit qui audiat. tam̃ ipse p̾dicator ñ¬
domino merces ꝓlabore sui operis recumpensa¬
bitur. Q quicũq ñ receꝑit uos. hicdat sententiã
suꝑ ñ recipientes. Excutite ñ ft̃ sacramenta uilifi¬
canda. In sacramentũ enĩ puluis excuti pcipitur
intestimoniũ ilł. Puluis enĩ in pedib. signũ ẽ la¬
boris uie. Ercutiat᷑ gͦ ineos. ut ostendat se inanit᷑
incepisse uie laborẽ ꝓ eis. ⁊ quod in anit̾ suscepe¬
rint in eos retorquendũ. ⁊ puniendũ. Ex cussio enĩ
pulueris sigẽat. quia nicħ ab eis recipi debet ter¬
renũ ñ si offerrent. post quã spũalia audire no¬
pecc̃a. quȩ adherent predicatorib transcuntib ꝑ
mundũ. Quȩ tñ propt̾ caritatẽ proximoꝵ condonan¬
tur. Quod significat ablutio dñi incena. ⁊ ablutio
scarũ mulierũ. quȩ pedes sc̃or solent abluere. qr

Expanded text:
natus ad vitam, et sequitur coeleste verbum quod audit, aut natus ad vitam, et sequitur coeleste verbum quod audit, aut si nullus fuerit qui audiat, tamen ipse praedicatoDomino pro labore merces operis sui recompensabitur. Et quicunque non recipit vos, etc. Hic dat sententiam super non recipientes. Excutite. Non sunt sacramenta vilificanda. In sacramentum enim pulvis praecipitur excuti in testimonium illis. Pulvis enim in pedibus signum est laboris viae. Excutiant ergo in eos, ut ostendant se inaniter recepisse viae laborem pro eis, et quod inaniter susceperunt, in eos retorquendum et puniendum. Excussio enim pulveris significat, quod nihil ab eis recipi debet terrenum, etiamsi offertur, postquam spiritualia audire nopeccata, quae adhaerent praedicatoribus transeuntibus per mundum. Quae tamen propter charitatem proximi condonantur. Quod significat ablutio pedum in coena, et ablutio sanctarum mulierum, quae pedes sanctorum solent abluere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ scd̃m matħm diceret. nolite possidere aurũ. ic̃.
cepit nec uirgam ferti. ostendens. afidelib om̃ia
alius euglista signauit. cũ dix̾ nequid tollerẽt
inuia pret̾ uirgã tantum. ut intelligatur qr potes¬
tatẽ adomino adomine acceptã quȩ turge nomi¬
ne significatur. ⁊ quȩ ñ portant᷑ ñ deert̃. Seqͥt᷑.
In quac̃q autẽ ciuitate aut castello intraueritis.
urbem. scire ñ poterunt. qui ⁊ qualis in ea dignꝰ sit
dicio. ne predicatiomis dignitas deturpetur susei¬
pientis infamia. cũ uniũsis debeant predicare.
Hospes unus eligr̃. ñ tribuens ei beneficrũ qui
apud se mansurus ẽ. s accipiens. Ioo dt qͥs in ca
dignꝰ sit. ut magis se nouerit grãm acciꝑe: quã dare.
Intrantes autẽ in domũ. dicite. pax huic domui. ⁊c̃.
Pax que ab ore predicatoris offertur. aut requiescit
in domo si in illa filius pacis fuit: aut ad cundem
predicatorẽ reuertet᷑. qr aut erit quicũq ẽ predesti¬

Expanded text:
sidere aurum, et cepit nec virgam ferri, ostendens a fidelibus suis alius evangelista signavit, eum dicit, ne quid tollerent in via, nisi virgam tantum, ut intelligatur, quia per potestatem a Domino acceptam, quae virgae nomine significatur, etiam quae non portantur, non deerunt. Sequitur: In quacunque civitate aut castello intraveritis, urbem, scire non poterant, quis et qualis esset. cinorum, ne praedicationis dignitas deturpetur suscipientis infamia. Cum universis debeant praedicare, hospes unus eligitur non tribuens beneficium ei, qui apud eum remansurus est, sed accipiens: ideo dicitur, quis in ea dignus sit, ut magis se noverit gratiam accipere quam dare. Intrantes domum dicite: Pax huic domni, etc. Pax, quae ab ore praedicatoris offertur, aut requiescit in domo, si in illa fuerit filius pacis, aut ad eumdem praedicatorem revertitur, quia aut erit quicunque est praedesti
Abbreviated transcription (Latin):
cipit. ne aliud uestim̃tũ inditi. aliud nob̾ fu¬
turoꝵ timore seruemꝰ. Neq calciamenta du¬
plicia. eodẽ modo. Uirgã ⁊̃ ñ ferre p̃cipimͣ. ut qͥ
ũ. E quia quodã mͦ nudos ⁊ expeditos ad predi
eis accipite. quantũ inuictũ ⁊ uestitũ uob̾ ẽ
debent sapientiã quę ꝑaurũ significatur. ⁊ eloquen¬
tiam quę ꝑ arg̃ expͥmit᷑. quasi propͥa ł ab alio quã
a deo accepta possioere. ⁊ hoc dr propt̾ pͥuatas ⁊ he
ceptũ ñ debent possidere.s. sibi seruare. s potiꝰ ta¬
lentum sͥ creditũ multiplicare. Non debent ferre
peram .i. pondere seculariũ impediri ⁊ grauari. nec¬

Expanded text:
praecipit, ne aliud vestimentum induti, aliud nobis futurorum timore servemus. Neque calceamenta, duplicia eodem modo. Virgam etiam non ferre praecipiuntur, ut qui us? Et quia quodammodo nudos et expeditos ad praedieis accipite, quantum in victum et vestitum vobis est debent sapientiam, quae per aurum significatur, et eloquentiam, quae per argentum exprimitur, quasi propria, vel ab alio, quam a ceptum non debent possidere. id est sibi servare, sed potius talentum sibi commissum multiplicare. Non debent ferre peram, id est pondere saeculi praegravari e
Abbreviated transcription (Latin):
ciamenta ferre. ne .s. pedes .i. eoꝵ affectioes mortiferis
uinculis alligent. s potiꝰ scãm terrã ingredientes.
sensus ħant nudos. ⁊ amaloꝵ exemplis semꝑ alie¬
nos. Non debet aliquis calciamenta ferre.i. ñ debet
stultoꝵ oꝑũ exempla conspicere. ne sua oꝑa qͣsiex
mortuis pellibus credant muniri. St̃ ⁊ enĩ multi.
qui prauitatẽ suã ex alienis prauitatib tuentur.
ut dũ alios talia fecisse considerant. se hoc faccre
licent̃ putant. Iterũ plato dicit. duas summitates
eorpoꝵ ñ ee uelandas. nec assuetam debere fieri mol¬
litiem capitis ⁊pedũ. quia cũ hec habuint firmitatẽ.
cet̾a sunt robustiora. Neq uirgam. Aite. Querit᷑

Expanded text:
iones mortiferis vinculis alligarentur, sed potius sanctam terram ingredientes, sensus habeant nudos, et a malorum exemplis semper alienos. Non debet aliquis calceamenta ferre, id est non debet stultorum operum exempla conspicere, ne sua opera, quasi ex mortuis pellibus credat muniri. Sunt etenim multi qui pravitatem suam ex pravitatibus alienis tuentur, ut dum alios talia fecisse considerant, se hoc facere licenter putant. Item Plato dicit duas corporum summitates non esse velandas, nec assuetam debere fieri mollitiem capitis et pedum, quia cum hanc habuerint infirmitatem, caetera sunt robustiora. Neque virgam. Augustinus. Quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
multomagis uos qui puri hoĩs estis.
ieħ enĩ oꝑtũ. Quasi illi dicerent. Eñ pleni
suit iniquitate. ⁊ nob̃ coniutia inferant.
nos autẽ religiosi dignũ ẽ ut uicẽ eis reodamꝰ.
n mala illoꝵ detegamꝰ. ⁊ bona nr̃a predicem̃. Ad
quia tunc manifestabunt. ⁊ hoc ẽ. Nichil
occultũ quod ñ sciatur. Qd dico uob̾ intenebͥs
dicite inlumine. Nolite gloriari debonis utr̃is
s. inuinctã p̃dicationẽ om̃ib propalate. ⁊
hoc ẽ. Quod dico uob in tenebs dieite .i. infi¬

Expanded text:
multo magis vos, qui puri homines estis. Nihil opertum, etc. Quasi illi dicerent: Cum pleni sint iniquitate, et nobis convicia inferant, vos autem religiosi, dignum est, ut vicem eis reddamus, et mala eorum detegamus, et bona nostra praedicemus. Ad quia tunc manifestabuntur, et hoc est: Nihil occultum, quod non sciatur. Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine, etc. Nolite gloriari de bonis vestris, sed invictam praedicationem omnibus propalate, et hoc est: Quod dico vobis in tenebri
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ habiles ad conũtendum. Rogate gͦ dñm. ut
suam. Non enĩ predicatores ueniunt ad pre¬
dicandũ. nͥ mittant᷑. ⁊ benedicit mittat. ho¬
mines enĩ quiescere uolentes. ad predicatio
ciendi. ut predicationẽ suã sequentib signis
possent confirmare: duodecĩ noĩa apłoꝵ
ponit in cathalogo suo ne pseudo apłi. se de
conficitur ext̾nario ⁊ quat̾nario. designat.
in ueteri testam̃to p̃figuratꝰ ẽ. ꝑ.xii. filios¬
inuentos in eli. locus ẽ in deserto. E.xii. la¬
corona alicuiꝰ sponͣsi. In nouotestam̃to ⁊̃ desig¬

Expanded text:
s habiles sunt ad convertendum. Rogate ergo Dominum, ut s habiles sunt ad convertendum. Rogate ergo Dominum, ut suam. Non enim praedicatores veniunt ad praedicandum, nisi mittantur. Et bene dicit, mittat, homines enim quiescere volentes, ad praedicatiociendi, ut praedicationem suam sequentibus signis possent confirmare. Duodecim nomina apostolorum ponit in catalogo suo, ne pseudoapostoli se de conficitur ex ternario et quaternario, designat in Veteri Testamento praefiguratus est: Per duoinventos in Helim, qui locus est in deserto. Per duodecim lacorona alicujus sponsae. In novo etiam Testamento desig
Abbreviated transcription (Latin):
delectationũ fluxu polluta. atq a cetu fide¬
saluare decerneret. illa properata iã ꝓmissã
alus salutẽ spe certa ꝓripuit. Notandũ qr ar¬
chisinagogi filia sit duodennis. ⁊ mulier hec
ab annis duodeci sanguine fluxit. hoc ẽ eode quo hec
nata ẽ tpr illacepit infirmari. Una enĩ pene ead̾q
scłi huius etate. ⁊ sinagoga ex patriarebis cepit nas¬
ci. igentiũ etterarum natio ꝑ orbem idolatriȩ sanie
fedari. Nam ⁊ fluxus sanguinis bifariam pot̾ recte
intelligi hoc ẽ suꝑidolatrie pollutione. ⁊ suꝑhis
quę carmis ⁊ sanguinis delectatione geruntur: gͦ
quandiui sinagoga uiguit: eccłia laborauit: de¬
fectus illiꝰ factaẽ uirtus istius. Illoꝵ delicto salus
ẽ gentib: quȩ iuxta lucȩ euangłm erogauerat
omnẽ sub̾am suã medicis. nec ab ullo potuit cura¬
ri Medicos possumꝰ intelligere falsos theologos si¬
ue philosophos. legũq seculariũ doctores. S ħ¬
uit ad eẽ medicum. cepit upsa languoris sui

Expanded text:
lium fluxu polluta atque a coetu fidesalvare decerneret, illa paratam et promissam aliis salutem spe certa praeripuit. Notandum quod archisynagogi filia sit duodecennis, et mulier haec ab annis duodecim sanguine fluxit, hoc est eodem, quo haec nata fuit, tempore, illa coepit infirmari. Una enim pene, eademque saeculi hujus aetate, et Synagoga patriarchis coepit nasci, et gentium exterarum natio per orbem idololatriae sanie foedari. Nam et in fluxu sanguinis bifariam recte potest intelligi, hoc est, sub idololatriae pollutione, et super his quae carnis et sanguinis delectatione geruntur. Ergo quandiu Synagoga viguit, Ecclesia laboravit, defectus illius est virtus istius. Illorum delicto salus facta est gentibus. Quae juxta Lucae evangelium erogaverat omnem substantiam medicis, nec ab ullo poterat curari. Medicos intelligi falsos theologos sive philosophos, legumque doctores svit adesse medicum, coepit et ipsa languoris sui
Abbreviated transcription (Latin):
ab obsessis corporib demones in porcos iuntroeunt.
significat quod eiecti amentib fideliũ transe¬
unt ad alios infideles inmunde inuentes. ⁊ pre¬
cipitant eos influxũ scłi. ⁊ eos in eo interficiunt
Q uod pastores fugert̃ i tiuntiauert̃ om̃ia que
uiderant. significat quosdã pͥmates impior. qͥ¬
pendo ⁊ adinirando predicant. Quod tota ciuitas
erit obuiam. significat quod alii infideles am¬
mirantur miraeula xp̃i. ⁊ tñ uolunt ut transe¬
at a finib eoꝵ .i. aseipsis. ne hat in eis mansionẽ.
quod deisto paralitico matħs ita nartat ẽẽ factũ

Expanded text:
ab obsessis corporibus daemones introeunt in porcos, ab obsessis corporibus daemones introeunt in porcos, significat quod ejecti a mentibus fidelium transeunt ad alios infideles immunde viventes, et praecipitant eos in fluxum saeculi, et eos in eo interficiunt. Quod pastores fugerunt et nuntiaverunt ea omnia quae viderant, significat quosdam primates impiorpendo et admirando praedicant. Quod tota civitas exit obviam, significat quia alii infideles admirantur miracula Christi, et tamen volunt ut transeat a finibus eorum, id est a seipsis, ne habeat in eis mansionem. quod de isto paralytico Matthaeus ita narrat esse factum
Abbreviated transcription (Latin):
tes mec ⁊ oceidẽs filiũ meũ: Mistice. uenit
iħc in regionẽ gerasenoꝵ. quia uenit in mun¬
dũ inquo habitant geraseni .i. hoĩes. tã uidei
quã gentiles. qͥ pͥus ademonio incolebantur.
Alii ppt̾ idolatriã. Alii ꝓpt̾ transgressionẽ legis.
s uemiente xp̃o fuert̾ eicientes colonũ .i. dia¬
bolũ. ⁊ aduene appropinqͣntes ad onm̃. Tunc
in peccatis. Seui nimis. Quia neq legib diui¬
nis neq humanis. a furore concupiscentie pote¬
raut retineri. Sñ mareꝰ eos cathenas ⁊ compedes
narrat dirupisse Euiam illã nemo poterat t̾n¬
sire. Sia illa xp̃e ẽ qui dix. Ego sum ina ueritas
⁊ uita. In hac uia .i. impsa uera fide saluatoris.
qñ ad huc erat incredulus ut̃q popłs. diabolo in
se furente recte gradientib .i. recte credentib
⁊ fidẽ predicantib. obsistebãt. Leg̃r in marco legi¬
onem in eis fuisse qr genꝰ humanũ. multis erro¬
rib udoloꝵ cultib erat mancipatũ. Qd̃ eiecti

Expanded text:
terficeres filium meum? Mystice venit Jesus in regionem Gerasenorum, quia venit in mundum, in quo habitant Geraseni, id est homines tam Judaei quam gentiles, qui prius a daemonio incolebantur, alii propter idololatriam, alii propter transgressionem legis, sed veniente Christo, fuerunt ejicientes colonum, id est diabolum, et advenae appropinquantes ad Dominum, tunc in peccatis. Saevi nimis. Quia neque legibus divinis, neque humanis a furore concupiscentiae poterant retineri. Unde Marcus eos catenas et compedes narrat dirupisse. Per viam illam nemo poterat transire. Via illa Christus est, qui dixit: Ego sum via, veritas, et vita . In hac via, id est in ipsa vera fide Salvatoris quando adhuc erat incredulus uterque populus, diabolo in se furente, recte gradientibus, id est recte credentibus et fidem praedicantibus obsistebant. Legitur in Marco legionem in eis fuisse, quia genus humanum multis erroribus et idolorum cultibus erat mancipatum. Quod ejecti
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ tm̃mꝰ assumens dubitationis. Alii uͦ aliã
partẽ assumpsert̃. Ititera satis patet. Q ecce
mulier: dũ tendit ad puellã resuscitandã. in¬
głistȩ referunt. medicis erogauerat omnẽ sub¬
stantiã suã. nec ab ullo potuit curari. Quȩ teti¬
git fimbriã uestimenti eius. ⁊ sanata ẽ. Nota q
filia iairi iã duodennis erat. ut refert lucas.

Expanded text:
partem tantummodo assumens dubitationis; alii vero partem partem tantummodo assumens dubitationis; alii vero partem alteram assumpserunt. Littera satis patet. Et ecce mulier quae referunt medicis erogaverat omnem substantiam suam, nec ab ullo poterat curari, quae tetigit fimbriam vestimenti ejus, et sanata est . Nota quod filia Jairi duodecennis erat, ut refert Lucas.
Abbreviated transcription (Latin):
nouũ.⁊ uestim̃tũ. Sino intꝰ reficimur. ueste foris
tegimur. Uestes gͦ sunt bona que foris agimꝰ.
quib coram om̃ib hominib lucemꝰ. Uinũ fer¬
uor fidei. & caritatis. & pietatis. quo in conspee¬
tu dei. in nouitate sensus int̾ reformem᷑
ec illo loquente. Maths archisinagogũ narrat
domino nuntiasse. filiã omnino defunctam
e. alii ũ duo eugłistȩ morti ꝓximã. ñdũ tam̃ mor¬
tua. usq adeo. ut dicant uenisse postea nuntios
qui mortuã eẽ nuntiarẽt. ⁊ obhoc iã ñ debere
uexari magistrũ. Intelligendũ ẽ gͦ. iairũ archi¬
sinagogũ cũ ad dnm̃ uenisset dubitare defilia.
utrũ adhuc uiueret an iã mortua eẽt. ⁊ ideo utrũ¬
q postulasse dicendo. filia mea in extremis ẽ. We¬
niampone manꝰ suꝑ eã. ut salua sit. Wł defuncꝰta
ẽ filia mea s ueni impone manus suꝑ eã: iuiuet
Cũ gͦ utrũq iairus dixisset. matħs causa breuita¬
tis respuens adrei effectũ. dix̃ defunctã. tinam

Expanded text:
novum, et vestimentum. Vino intus reficimur, veste foris tegimur. Vestis ergo sunt opera bona quae foris agimus, quibus coram hominibus lucemus. Vinum, fervor fidei et pietatis et charitatis quo in conspectu Dei, novitate sensus intus reformemur. Haec illo loquente, etc. Matthaeus archisynagogum narrat Domino nuntiasse, filiam suam omnino defunctam esse. Alii vero duo evangelistae morti proximam, nondum tamen mortuam usque adeo ut dicant postea venisse nuntios, qui mortuam esse nuntiarent, et ob hoc jam non debere vexari magistrum Intelligendum est ergo Jairum archisynagogum, cum ad Dominum venisset, dubitare de filia utrum adhuc viveret, aut jam mortua esset, et ideo utrumque postulasse dicendo: Filia mea in extremis est  eam ut salva sit, vel defuncta est filia mea, sed veni, et impone manum et vivet. Cum ergo utrumque Jairus dixisset, Matthaeus causa brevitatis, respiciens ad rei effectum dicit defunctam, unam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ grece siue latine petrus. quodsiriace cephas. & mutq
lingua. nom̃ apetra diriuatũ ẽ. Hauddubrũ qͥuilla.
de qua paulus ait. Petra autẽ erat xp̃e. Iacob zebe
nom̃ boarnerges. quod ẽ filu tonitrui. Apte filu
tonitrui sunt cognominati. quoꝵ unus e celestib
intonans. uocem illam theologicam quam nemo
fuit mariȩ matris dñi. quã ⁊ mariam eleophe
Di iohs eugłista cognominauerat. fortasse quia
defuncto alpheo.pꝰ natũ iacobũ nupsit eleophe.¬

Expanded text:
ergo Latine Petrus quod Syriace Cephas; et in utraque lingua nomen a petra derivatum est, haud dubium quin illa de qua Pnomen Boanarges, quod est filius tonitrui . Apte filii tonitrui sunt cognominati, quorum unus coelestibus vocem intonans, illam theologicam, quam nemo fuit Mariae matris Domini, quam Mariam Cleophae, Joannes evangelista cognominat. Fortasse quia defuncto post natum Jacobum Alphaeo, Cleoph
Abbreviated transcription (Latin):
p̃diximus sciã. un filiã diuisa ẽ. Synagoga enĩ car¬
nalis. siue de circũsione siue depputio credentes
nolentes reciꝑe circũcisionẽ carnalẽ. ut actus apo¬
stoloꝵ docet. In hoc loco lucas ait. Erunt .S. in
domo una diusi. tres in duo. ⁊ duo intres oi¬
iuident. Quomͦ gͥ quinq: Eece ꝑsonari nomina
subicit. Patris filii. ⁊ matris filiȩ. socrus ⁊ nurus
s. mat̾ filii. ipsa ẽ socrus uxoris eiꝰ. Ideoq illa. in fi¬
liã suã ⁊ innurũ d̾r eẽ diuisa. Sq̃r. & inimicibo¬
minis domestici eiꝰ. Cũ quib antea consuetudie
implicitꝰ erat. Hulla enĩ pacis iura apud eos eus¬
todiri possunt. int̾quos ẽ fidei bellũ. Qui amat

Expanded text:
diximus, suam, et in filiam divisa est. Synagoga carnalis, sive de circumcisione, sive de praeputio credentes, nolentes recipere circumcisionem carnalem, ut Actus apostolorum docent. In hoc loco Lucas ait: Erunt quindomo divisi, tres in duo, et duo in tres dividentur . Quomodo ergo quinque? Ecce personarum nomina subjicit: Patris, filii, matris et filiae, socrus et nurus. Sed mater filii, ipsa est socrus uxoris ejus, ideoque illa ipsa in filiam suam, et in nurum dicitur esse divisa. Sequitur: Et inimici hominiine. Nulla enim pacis jura apud eos custodiri possunt, inter quos est fidei bellum. Qui amat
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qui ponit nouũ pannũ in ueteri: tollit ple¬
nitudinẽ noui uestimenti a ueteri uestim̃to.s.¬
ut ñ hat inde partẽ. sient qui ieuinare a cibis
uult ponere in homine adhuc ueteri q. d noua
uita illa ñ potest dari ꝑpartes. s. pͥus aiintentio
ad alta sub leuanda e. ⁊ tẽ grauia onera posst̃
imponi. Qui enĩ aliquod graue pondꝰ illi utte
uult ueti imponere. peior seissura fit. qr homo
inde deteriorat. ⁊ totũbonũ pꝰ ponit.  Toulit
enĩ Ideo rudis pannus .i. nouus. non debec
poni in uestuñto uet̾i quia tollit sepe a ues
peior scissura. Graue enĩ onus rudi in iunctũ
illud bom quod pͥusei merat sepe destruit. quod
etiã nr̃is temporib contingere uidemꝰ. Dũ enĩ¬

Expanded text:
Nam, qui ponit novum pannum in veteri, tollit plenitudinem novi vestimenti a veteri vestimentout non habeat quis partem. Sicut qui vult jejunare a cibis vult ponere novam vitam in homine adhuc veteri, quasi dicat: Nova vita illa non potest dari per partes, sed prius animi intentio ad alta sublevanda est, et tunc gravia onera possunt imponi. Qui enim aliquod grave pondus illius vitae vult veteri imponere, pejor scissura fit, quia homo inde deterioratur, et totum bonum postponit. Tollit enim, etc. Ideo rudis pannus, id est novus, non debet poni in vestimento veteri quia tollit saepe a vestunc fit pejor scissura. Grave enim onus rudi injunctum, illud boni quod prius ei inerat, saepe destruit, quod etiam nostris temporibus contingere videmus. Dum eni
Abbreviated transcription (Latin):
tor grauandi. donec ad tempus confirmationis ha¬
ieiumi. unũtristicis propt̃ pecea. aliud gaudu ex
nina contemplatiõẽ qñ in solo ęterno bono contẽ¬
plando delectatus animsꝰ. obliuscitur esum. Icium
tritieie ñ possunt ħre. quia ñ debent dolere quandiu
cũ eis ẽ sponsus. Ieuimi gaudii ñ possunt ħre ꝙ
adhuc carnales st̃. nec celestib ad hucinhiant. nec con¬
templatiomi celestĩiuacant. donee sponsus subtract᷑
sit ab eis ascendens incelũ. ⁊ tẽ celestia desiderent.⁊
eis inhient. paraclito ꝓmisso confortati. Ie iunrũ tͥsti¬
eie babuerunt. ñ tñ ꝓpeceatis in passione xp̃i. ita qd
lacobus fr̃ dñi uouit se ñ amplius comesturũ. do¬
nec uideret hominis resurrerisse a mortuis. Icui¬
erat eis imponendũ quia pars ẽ nout uite. Noua

Expanded text:
torum gravandi, ad tempus confirmationis hatorum gravandi, ad tempus confirmationis hai; unum tristitiae propter peccata; aliud gaudii ex nimia contemplatione, quando in solo bono aeterno contemplando delectatur animus, obliviscitur esum. Jejunium tristitiae non possunt habere, quia non debent dolere, quandiu cum eis est sponsus. Jejunium gaudii non possunt habere, quia adhuc carnales sunt, nec coelestibus adhuc inhiant, nec contemplationi coelestium vacant, donec sponsus subtractus sit ab eis ascendens in coelum, et tunc coelestia desiderent, et eis inhient Paracleto promisso confortati. Jejunium tristitiae habuerunt, non tamen pro peccatis in passione Christi, ita quod Jacobus frater Domini vovit se non comesturum, donec videret Filium hominis resurrexisse a mortuis. Jejuerat eis imponendum, quia pars est insepa
Abbreviated transcription (Latin):
nam ĩspirationẽ. Sequere me .i. post positis scłi
cupiditatib imitare me. & ille surgens auitus. seqͥt᷑
a massa peccatorrũ assumitur. ⁊ grã dei cecłiȩ do¬
natur. & tẽ pecc̃or deo contiriiũ in domo sua preꝑat
noꝵ oꝑũ. Cuius considerata penitentia alii pecc̃o¬
res conutunt᷑. ⁊ eod conuiuio reficiuntur.
Idunt. non soluͦ discipulos ioħs. s etiam phari¬
seos hane questionẽ fecisse. Cũ enĩ de comuuiopee¬
cator ⁊ participatione eis respondisset. de comestione
aggrediuntur eũ. querentes quare discipuli quasi
comestions uacantes. non ieiunent. Cui obiectioni
seipsum. qui ẽ sponsus eccłię. filios sponsi apłos
nominat. quos ipse genuerat in fide. Discipli iohis
habebant ieiunare addomandã carne. ne sp̃ui rebella¬
ret. discipuli autẽ xp̃i ñ habebant opꝰ iciumo. qr pre¬
sentia xp̃i sponsi ilł fortitudinẽ dabat ad carnẽ cõ
ꝓpterea paulatim nutriendi erant. ñ austeritate p̃cep¬

Expanded text:
rnam inspirationem: Sequere me, id est postpositis saeculi cupiditatibus, imitare me. At ille surgens a vitiis, sequitur a massa perditorum assumitur, et gratia Dei Ecclesiae donatur. Et tunc peccator Deo convivium in domo sua pradelectat. Cujus considerata poenitentia alii peccatores convertuntur, et eodem convivio reficiuntur. identer ostendunt, non solos discipulos Joannis, sed etiam Pharisaeos hanc quaestionem fecisse. Cum enim de convivio peccatorum et participatione eis respondisset, de comestione aggrediuntur eum, quaerentes: Quare discipuli tui quasi comestioni vacantes non jejunant? Cui objectioni se ipsum, qui est sponsus Ecclesiae. Filios sponsi apostolos nominat, quos ipse in fide genuerat. Discipuli Joannis habebant jejunare ad domandam carnem, ne spiritui rebellaret. Discipuli autem Christi non habebant opus jejunio, quia praesentia Christi sponsi, illam fortitudinem dabat ad carnem compejunium. Propterea paulatim nutriendi erant, non austeritate praecep
Abbreviated transcription (Latin):
b medieus. s. male habentib. Tangit seͥbas
n phari seos. qui iustos pittantes se a consortio
alior declinabant. Seipsũ uͦ medicũ dic̃. qui miro
medicandi genere ꝓpt̾ inquitates nr̃as uulne¬
ratus ẽ. ut uulnꝰ peccatoꝵ nr̃oꝵ sanaret. Ua¬
nos quide eos appellans. qui suã uolentes

Expanded text:
bus medico, sed male habentibus. Tangit hic Scribas bus medico, sed male habentibus. Tangit hic Scribas et Pharisaeos, qui justos putantes se, consortia aliorum declinabant. Seipsum vero medicum dicit, qui miro medicandi genere propter iniquitates nostras vulneratus est, ut vulnus peccatorum nostrorum sanaret: sanos quidem appell
Abbreviated transcription (Latin):
riseis de falsa iusticia tumidis. dat consiliũ cortectio¬
nis faciebant enĩ sepe sacrificia in domo .i. intemplo
ut iusti apparerent coram populo. s. ñ exercebant m̃e
oꝑa. uͥ probatur uera iusticia. Si enĩ ueri iustieẽt.
peccatorib con descendent. ⁊ desalute illor sicut
s euntes ad propħas. discite quid ẽ uera iusticia .i.

Expanded text:
risaeis de falsa justitia tumidis, dat consilium correctionis. Faciebant saepe sacrificia in templo, ut justi apparerent coram populo, sed non exercebant opeomprobatur vera justitia. Si enim vere justi essent, peccatoribus condescenderent, et de salute illorum, sicut se justos, sed euntes ad prophetas, discite, quid est vera justitia,
Abbreviated transcription (Latin):
falsos iustos qui de iusticia sua głant᷑. sic̃ pharise¬
os. qui ignorantes dĩ iusticiã ⁊ suã uolentes con¬
stituere. iusticie dei ñ subiecti. .S. illos qui se pec¬
catores recognoset. & gr̃e dei colla subititunt.
Quandiu eni iusti in oculis suis ert. ad fidẽ n potert¬

Expanded text:
arisaeos, qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes statuere, justitiae Dei non sunt subjecti. Sed illos, qui se peccatores recognoscunt, et gratiae Dei colla submittunt. Quandiu enim justi in oculis suis erunt sapiente
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Erat enĩ thelonearius dictus a greco
ilucas qui hȩc om̃ia simiłr narrant. dicerent
in domo leui eũ discubuisse. Cũ gͦ diẽ in do¬
mo illius. expͥmit illũ de quo loquebat᷑ suꝑiꝰ.
Notandũ. quia discubuit cũ publieanis ⁊ pec¬
catorib. Sniꝰ quippe publieam conusio
multis fuit exemplũ penitentie. ⁊ indulgen¬
tie. Qui enĩ cũ iħu ⁊ discipulis eiꝰ discũ bebãt.¬
si inpeccatis ẽẽ ⁊ ꝑseuerart decernerent. ei qͥsine
peccato ẽ conuesci auderent. nec forsitan cũ¬
eis ds̃. ł ublicam uocantur. qͥ publice sceleri¬
b fedantur. ł publicis nego eus implicant᷑.¬

Expanded text:
tur. Erat enim iste telonarius dictus a Graecoet Lucas, qui hoc convivium similiter narrant, dicentes in domo Levi eum discubuisse. Cum ergo dicit in domo illius, exprimit illum de quo loquebatur superius. Notandum quia discubuit cum publicanis et peccatoribus. Unius quippe publicani conversio, multis fuit exemplum poenitentiae et indulgentiae. Qui enim cum Jesu et discipulis ejus discumbebant,si in peccatis perseverare decernerent, ei qui sine peccato est, convesci auderent. Publicani quippe vocantur, qui vel publice sceleribus foedantur, vel publicis implicant
Abbreviated transcription (Latin):
dissolutus. ⁊ male tor quet᷑ acuta passione infirmi¬
tatis. ut xp̃m ad cõpassionẽ commotieat. Moras.
Sie debent hoĩes qui hnt famulos ⁊ famulas co¬
gitare. sic misereri. sie eis condolere. sic supplica¬
re. sic curã ħre de seruis suis ⁊ ancilł. sũ ille
beatus centurio fecit ẜ Ego ueniã. Morał.¬

Expanded text:
sione infirmitatis, ut Christum ad compassionem commoveat MORALITAS. Sic debent homines qui famulos habent et famulas, cogitare, sic misereri, sic condolere eis, sic supplicare, sic curam habere de servis suis vel ancillis, sicut ille beatus centurio fecit. Et ait
Abbreviated transcription (Latin):
dicabant. xp̃e uͦ docebat ꝑfecta mandata. sicut
potestatem snis addendi que uolebat. ⁊ cominui¬
summasset sermonẽ. uoluit confirmare mi¬
raculis predicationẽ. iuxta hoc quod alibi dr̃.¬
signa annumerat. quȩ tñ aute sermonem facta sunt.
Un ⁊ conusionẽ suam maths inter miracula refert
que ante sermonẽ ñ dubitat fuisse. ei ipse inmon¬
te eũ atus discipłis in apłm oroinatus sit. de cura¬
tione leprosi dissentiunt lueas ⁊ matħs. Maths it
hoc miraeulsi ut cetas urtutes annumerat: oic̃ gͦ.
Cũ descendisset de monte .i. deloco campestri qui erat
inlatere montis Secute sunt eũ turbe multe.
Multi sequebant᷑ eu diusis decausis. alii ꝓpt̾̃ earitate

Expanded text:
istus vero docebat perfecta mandata sicut potestatem habens addendi quae volebat, et commuristus consummasset sermonem, voluit confirmare miraculis praedicationem, juxta hoc quod alibi dicisigna annumerat, quae tamen ante sermonem facta sunt. Unde et conversionem suam Matthaeus inter miracula refert, quem ante sermonem non dubitatur fuisse, cum ipse in monte cum aliis discipulis in apostolum ordinatus sit. De curatione leprosi dissentiunt Lucas et Matthaeus. Matthoc miraculum inter caeteras virtutes annumerat, dicit ergo. Cum descendisset de monte, id est de loco campestri, qui erat in latere montis, secutae sunt eum turbae multae. Multi sequebantur diversis de causis, alii propte
Abbreviated transcription (Latin):
es dormire. eu tribulationes suis ꝑinittit accide.
s fideles orant. dne saluanos. quia ꝑiniꝰ. Ipse a sur¬
gens ad auxiliũ. restituit paeẽ ecclie.ẜ & cu ue¬
nisset trans fretũ in terra gerasenor. Gerasa ẽ urbs
a tabie transiordanẽ. uncta monti galaad. quam
tenuit tribus manasse. n longe a stanno tibiadis.
in quo porei precipitati sunt. Sige aut̃ nationẽ gen¬
tium. quã post somnũ passionis ⁊ resurrectioi̾s
sus glam. missis p̃dicatorib saluator dignatusẽ
uisitare. Unde bene gerasa dr. Gerasa enĩ ut qͥdam
legunt. colonii eieiens. siue aduena approptii¬
quans interp̃tatur. uidł insinuans. qr gentul
popłs. ⁊ diabolũ a quo incolebat᷑ de suo corde rep¬
palerit. ⁊ qui erat longe. factus ẽ sic prope. in san¬
guine xp̃i. s occurrt ei duo. Matħs duos dic¬

Expanded text:
s dormire, cum tribulationes suis permittit accidere. Sed fideles orant, Domine, salva nos, quia perimus. Ipse vero exsurgens ad auxilium, restituit pacem Ecclesiae. Et cum venisset Jesus trans fretum in regionem Gerasenorum. Gerasa est urbs Arabiae trans Jordanem, juncta monti Galaad, quem tenuit tribus Manasse, non longe a stagno Tyberiadis, in quo porci praecipitati sunt. Significat autem nationem gentium, quam post somnum passionis et resurrectionis suae gloriam missis praedicatoribus Salvator dignatus est visitare. Unde bene Gerasa dicitur. Gerasa enim, ut quidam legunt, colonum ejiciens, sive advena appropinquans interpretatur, videlicet insinuans, quia gentium populus, et diabolum a quo incolebatur, de suo corde repulerit, et qui erat longe, factus est sic prope in sanguine Christi. Occurrunt ei duo habentes d
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ. ad fidei ⁊ agnitionis esꝰ grãm ꝑuenit. Sieq
dum participatione sacramentoꝵ eiꝰ saluari a
peccatis meruit: quasi tactu uestim̃toꝵ es sui
sangunis fluxus .i. immunde cogiationis exor¬
diũ ex quo nascit᷑ om̃e pecẽm cessauit. Sestim̃tũ
d̾r mysteriũ incarnationis xp̃i. qua duinitas ues¬
tita ẽ. simbriȩ uͦ uestimenti sunt. u̾ba de incarna¬
tione eiꝰ dependentia. Gentilis popultis tangit
iuidens eam. dix̃. Confide filia. Non dedignatur
dñs intueri sꝑantes inse. s om̃s qui saluari m̾ent᷑
suo intuitu dignos iudicat ac miseratione. dicens.
Confide filia: Ideo dico filia. qr fides tua .t. s. fecit.
Non dix̃ saluã factura es ͭ s iam saluã fecit. in eo qd̃
credidit. Conu̾sa eccłia gentiliũ uenit ad filiã
archisinagogi resuscitandã. quia cũ intrauerit
plenitudo gentiũ. tandẽ in fine sełi istł saltiabr.
Domsꝰ pͥncipis. ẽ uidea. in qua iacet sinagoga ar¬

Expanded text:
ionis, ad fidei et agnitionis ejus gratiam pervenit. Sicque dum participatione sacramentorum ejus salvari a peccatis meruit, quasi tactu vestimentorum ejus, sui sanguinis fluxus, id est immundae cogitationis primordium, ex quo nascitur omne peccatum, cessavit. Vestimentum dicitur mysterium Incarnationis Christi, qua divinitas vestita est. Fimbriae vestimenti sunt verba de incarnatione Jesu dependentia. Gentilis vero populus tangit dens eam, dixit, etc. Non dedignatur Dominus intueri sperantes in se, sed omnes qui salvari merentur, suo intuitu dignos judicat ac miseraratione, dicens: Confide, filia, ideo dico filia, quia fides tua te salvam fecit. Non dixit, salvam factura est, sed jam salvam fecit in eo quod credidit. Conversa Ecclesia gentium venit ad filiam archisynagogi resuscitandam, quia, cum intraverit plenitudo gentium, tandem in fine saeculi Israel salvabitur. Domus principis e
Abbreviated transcription (Latin):
quitate sua. ut cũ ñ possunt hominũ uocere
corporib. noceant rebus exterioribꝰ. Pecunt
autẽ ideo licentiã a deo. qr nec reb hominũ¬
porcos ꝑmisit intrare. ut ꝑdãnũ hoĩes eor¬
rigeret. ⁊ uso miraculo diuine potentie. eos
ad fidem conu̾t̾et. S miseri nolunt ꝯũti.
Non tam̃ hoc ex suꝑbia faciebant. s conseu fra¬
gilitatis sue. presentia dñi se iudicabant
indignos. ⁊ ppter pecc̃a sua. putabant p̃sen¬
tiã tanti uiri potius eos gͣuare. ꝙͣ iuuare.
Siẽ mulier que ꝓpt̾ belia quẽ hosprtata tuat¬

Expanded text:
quitate sua, ut cum non possent hominum nocere corporibus noceant rebus exterioribus. Petunt autem ideo licentiam a Deo, quia nec rebus hominuporcos intrare, ut per damnum homines corrigeret, et viso miraculo divinae potentiae eos ad fidem converteret. Sed miseri nolunt converti, non tamen hoc ex superbia faciebant, sed conscii fragilitatis suae praesentia Dei se judicabant indignos, et propter peccata sua putabant praesentiam tanti viri potius gravare quam juvare. Sicut mulier, quae propter Heliam quem hospitata fu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfruunt᷑: s. sic̃ eis t̾rendis innotescendũ fuit.
ex quor tiramea potestate fuerat libaturus p̃¬
destinatos ad regnũ. Innotuit gͦ demonib ñ
ꝑid quod ẽ uita eterna. ⁊ lum̃ quo illuminat
pios. cui uidendo ꝑfidem que m illo ẽ corda
mundant᷑. s. ꝑ quedã temporalia sue iunrtutis
effecta. ⁊ occultissime p̃sentie signa. que an

Expanded text:
fruuntur; sed sicut eis terrendis innotescendum fuit, ex quorum tyrannica potestate fuerat liberaturus praedestinatos ad regnum. Innotuit ergo daemonibus non per id quod est vita aeterna, lumen quo illuminat pios, quibus videndo per fidem, quae in illo est, corda mundantur, sed per quaedam temporalia suae virtutis effecta,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad uidicandos se uenisse credebant. Postea
ũ eũ passibile &e egente uident. eũ dm ee des¬
ꝑabant hilari tam̃ dic. demones cognouisse .iͫ.
sitatis extorsio ẽ qu eogit inuitos. elud si ser¬
ui fugitiui post multu temporis orim suũ uide

Expanded text:
et ad judicandos se venisse credebant. Postea vero cum passibilem et egentem viderent, eum Deum esse desperabant. Hilarius tamen dicit daemones cognovisse Chrissitatis extorsio, quae cogit invitos. Velut servi fugitivi post multum tem
Abbreviated transcription (Latin):
gliste sola commemorandũ iudicauert̃. deqͦ
facti hꝰ fama lati effulserat. Uł quia marcꝰ ⁊ lu¬
cas seͥbentes gentilib. cũ uellent gentilẽ ppłm
populu significaret. iudeis scͥbens. Ut̃q enĩ
populus demonib deditus demonib erat. alt̃
idola colendo. alt mandata legis transg̃diendo.
cessit. seł ex cham ⁊ lafeth. de sem eni exunt
iudaicus populus. Sensus littere satis patet

Expanded text:
listae, solum commemorandum judicaverunt, de quo facti hujus fama latius effluxerat. Vel Marcus et Lucas scribentes gentibus cum vellent gentilem populpopulum significaret, Judaeis scribens: Uterque enim populus daemonibus deditus erat. Alter idola colendo, alter mandata legis transgrediendo.rocessit, scilicet ex Cham et Japhet. De Sem enim exivit Judaicus populus. Sensus litterae satis patet
Abbreviated transcription (Latin):
tio erat ineo. quia propt̃ manẽ głam eũ sequi uo¬
lebat. Sauꝰ autẽ. Illũ qui rogabat repudiauit.
⁊ eũ qui ñ petebat uocauit. s utriꝰq mente̾ benc
nouerat. qui scrutatur renes ⁊ corda. Nouerat it
istũ malũ. illũ autẽ gr̃a subministrata futurũ
Non ideo prohibet sepelire patrẽ. quod ñ sit ma¬
gnȩ humanitatis sepelire mortuos. s qr meliꝰ of¬
ficiũ ẽ p̃dicare eugliũ. ⁊ resuscitare mortuos¬
ponenda. Alit̃. Scd̃m oregoriũ. quod tñ ñ ꝑti¬
net ad presentẽ locũ. Mortui mortuos sepeli¬
negat ẽẽ peccatum. ⁊ sic pecẽorẽ regc̃. Notandũ
xp̃c pro illo. non resuscitat illũ. Sic ñ resusci¬
tat mortuos in pecc̃is. postquã neq ipse neq
aliꝰ orat ꝓeo. ¶E ascendente iħu. Sic̃ miracła
nauiculam fecit turbari mare. ⁊ mouit uen¬
tos. coneitauit fiuctus. Curhoe᷑ Ut discipłos
mitteret intimore. ⁊ suũ auxiliũ postularent. sua¬
q potentia rogantib monstraret. Illa tempes¬

Expanded text:
tio erat in eo, quia propter inanem gloriam eum sequi volebat. Alius autem, etc. Illum qui rogabat repudiavit, et eum qui non petebat vocavit; sed utriusque mentem bene noverat, qui scrutatur renes et corda Noverat enim istum malum, illum autem gratia sub ministrata futurum non ideo prohibet sepelire patrem, quod non sit magnae humanitatis sepelire mortuos, sed, quia melius officium est praedicare Evangelium, et resuscitare a. Aliter secundum Gregorium, quod tamen non pertinet ad praesentem locum. Mortui mortuos sepelinegant peccatum, et sic peccatorem tegunt. Notandum tur Christus pro illo, non resuscitat illum. Sic non resuscitat mortuum in peccatis, postquam nec ipse nec alius orat pro eo. Et ascenaviculam fecit turbari mare, commovit ventos, concitavit fluctus. Cur hoc? Ideo ut discipulos mitteret in timorem et suum auxilium postularent, suamque potentiam rogantibus manifestaret. Illa tempes
Abbreviated transcription (Latin):
Dilectio ꝓrimi malũ ñ oꝑat᷑. Ecce ꝓhibicioes ma¬
lor que in lege sunt. in dilectione ꝓrimi comꝰ¬
plentur. Ex dilectione similit. bn gͥ dñi ⁊ ꝑxi¬
trato. studete indilectione ꝓrimi. ⁊ hocẽ. Om̃ia
quecuq uultis. ⁊c̃. Si uultis bene fieri uobis.
benefacite aluis. Si uultis corrigi. corrigite alios
moysi ⁊ ꝓpħarũ accipit. Intrate .q. d dura uiden

Expanded text:
Dilectio proximi malum non operatur . Ecce prohibitiones malorum, quae in lege sunt, in dilectione proximi complentur. Ex dilectione similiter Dei trato, studete in dilectione proximi. Et hoc est: Omnia quaecunque vultis, etc. Si vultis bene fieri vobis, benefacite aliis. Si vultis corrigi, corrigite et aliMoysi et prophetarum accepit. Intrate per an
Abbreviated transcription (Latin):
In crastino post sanatione soerus petri iut
ihc in desertũ. ut uitaret tarbas. P ostea malio
die cu eum illue secutȩ eẽnt turbȩ. iussit disei¬
pulos suos ire transfretũ: de illo die quo uut in
desertũ tacet matħs. s alii referunt. ⁊ inuia dũ
xp̃m. ⁊ addiscere aliquid a tambono magistro de
scͥpturis. de miraculis faciendis. ñ ut bonꝰ eẽ uel¬
let . s. ut inde aliquid lucraret᷑. ł gloriaret. hoc ide
desiderans. qd̃ simon magus emere apetro uoluit.
Tał gͦ fides. iuste dñi sententia damnatur. ⁊ ei dr̃.
Quid me propt̃ diuitias ⁊ seli lucra uis sequi. cũ
tantę pauꝑtatis sim ut nec hospitiũ habeam nec
isuꝑbiam. signifieat. q.d. Holo ut me sequaris. q
uulpes .i. fraudulentia inte ħt foueã suã. quia
fraudulent̃ me uis sequi. simulando obsequiũ
discipuli & uolueres celi .i. elatio ut inte nidũ¬

Expanded text:
In crastino post sanationem socrus Petri, ivit s in desertum, ut vitaret turbas; postea in alio die cum eum illuc secutae essent turbae, jussit discipulos ire trans fretum. De illo die quo ivit in desertum, tacet Matthaeus, sed alii referunt, et in via dum istum sequi, et addiscere aliquid a tam bono magistro, de Scripturis, de miraculis faciendis non ut bonus esse vellet, sed ut inde aliquid lucraretur vel gloriaretur, hoc idem desiderans quod Simon Magus a Petro emere voluit. Talis ergo fides juxta Domini sententiam damnatur, et ei dicitur: Quid me propter divitias saeculi lucrandas vis sequi, cum tantae paupertatis sim ut nec hospitium habeam, nec superbiam. Quasi dicat: Nolo ut me sequaris, quia vulpes, id est fraudulentia, in te habet foveam suam, quia fraudulenter vis sequi me, simulando obsequium discipuli; et volucres coeli, id est elatio, in te
Abbreviated transcription (Latin):
locũ ipse infirmitates nr̃as .i. leuiores infir¬
mitates hominũ sic̃ febrẽ. ⁊ similes pͣortauit
.i. sanando abstulit. ⁊ egrotationes .i. diutur¬
nas infirmitates portauit. quasi asportauit
.s. remouit. Sed̾m mistiẽ sensũ in cruce infir¬
mitates nr̃as accepit. ⁊ egrotationes nr̃as por

Expanded text:
cum, ipse infirmitates nostras, id est leviores infirmitates hominum, sicut febres et similes accepit, id est sanando abstulit, et aegrotationes, id est diuturnas infirmitates portavit, quasi asportavit, id est removit. Secundum mysticum sensum in cruce infirmitates nostras accepit, et aegrotationes nostr
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus ostende sermonẽ noui testamenti. ⁊ ad
auetoritate tanti magistri supponit tanta mi¬
racula quoqͦ tp̃r facta. ⁊ tñ ꝯuenient ordina¬
uit. Cũ enĩ descendisset de monte qͣsi ditatis.
prs ostendit ꝑlepsũ totũ genꝰ humanũ sanatũ.
qd̃ diuidit ꝑpartes .s. ꝑ gentilẽ popłm qͥ sigeat᷑
& qr maior gr̃a fuit in gentili conũso. ⁊ maiꝰ mi¬
raculũ: prius narrat de seruo. ł q in fine seliẽ¬

Expanded text:
prius ostendere sermonem Novi Testamenti, et ad prius ostendere sermonem Novi Testamenti, et ad auctoritatem tanti magistri supponit multa miracula quoquo tempore facta, et tamen convenienter ordinavit. Cum autem descendisset de monte quasi deitatis, prius ostendit per leprosum totum genus humanum sanatum, quod dividit per partes, per gentilem et quia major gratia fuit in gentili converso, et majus miraculum, prius narrat de servo, vel quia in fine sae
Abbreviated transcription (Latin):
tentes. s etia feliett̾ epulantes. ñ carnałi iacen¬
tes. s sp̃uałr quiescentes cũ patrib scĩs: qui
credidert̃ in filiũ creatoris. Seq̃r. filii aũ reg
signisieant. uideos in quos antea regnauit d̃s.
Ext̾iores. ñ quod sint extra dm̃ qͥ om̃ia continet..
S sic̃ cecus subsole. extͣ solẽ t̾r ẽẽ quẽ ñ uidet qͣuis
sol uideat eũ. sic positi in penis dm̃ ñ uidebt̃.
quamiuis sit presens. Fletus. qui uenit ex affec¬
tu mentis. angustiã mentis significat. Stridor
dentium. angustiã corporis. In membro in quo pec¬
t̾at curare ⁊̃ absens. ⁊ absens u̾bo curauit. mis¬
tice centurio significat pͥmitias gentiliũ. qͥ cen¬
tũ militib stipat᷑ erat. qr fideles gentiles. uir
in sinistra numerat᷑ usq ad nonaginta nouẽ. ⁊
centenariꝰ ẽ in dextra. ⁊ ido ꝑ ħc mimerũ uir¬
tutes tendentes ad celestia designant᷑. Isti pro
alus orant. qui ad huc serui idolatriȩ iacert
fua transeat ad ido lattas. ⁊ ideo sanet eos

Expanded text:
ulantes; non carnaliter jacentes, sed spiritualiter quiescentes cum patribus sanctis, qui crediderunt in Filium creatoris. Sequitur: Filii autemsignificant Judaeos, in quibus antea regnavit Deus; exteriores, non quod sint extra Deum, qui omnia continet, sed sicut caecus sub sole extra solem dicitur esse quem non videt, quamvis sol videat eum; sic positi in poenis Deum non videbunt, quamvis sit praesens. Fletus qui venit ex affectu mentis, angustiam mentis significat. Stridor dentium angustiam corporis. In membro quo pterat curare etiam absens, verbo curavit. Mystice centurio significat primitias gentium, qui centum militibus stipatus erat, quia fideles gentiles virtucitur, quia in sinistra numeratur usque ad nonaginta novem, et centenarius est in dextra, et ideo per hunc numerum virtutes tendentes ad coelestia designantur. Isti pro aliis orant qui adhuc servi idololatriae jacent sua transeat ad idololatras et ideo sanet eos
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ dixit. Quamdiu sũ in mundo. lux sũ mun¬
diri sole occidente płes demoniaci quã ante.
płes sanantur egroti. & qui tem porałt in
carne uiuens paucos iudeoꝵ docuit: calcato
regno mortis. om̃ib ꝑ orbẽ gentib fidei dona

Expanded text:
qui dixit: Quandiu in mundo sum, lux sum mundi. Et sole occidente, plures daemoniaci quam ante, plures sanantur aegroti: quia qui temporaliter in carne vivens, paucos Judaeorum docuit, calcato regno mortis, omnibus per orbem gentibus fidei sa
Abbreviated transcription (Latin):
suos dicens. Dñe. noli uexari. Non enĩ sũ
dignꝰ ut intres subtectũ meũ. ⁊ alia quȩ se¬
cunt᷑. N otatur in hac responsione humili¬
tas centurionis. quise indignũ usitatiõe
tanti hospitis recognoscit. eũ ait. Dñe ñ sũ
necessariã ee. Morał. Simiłr accedens ad
sacramentũ dnĩci corporis: dicat unꝰ qͥsq
turionis. ponit ⁊ prudentiã eiꝰ. Respondit
enĩ quasi antipofore alieuiꝰ obicientis.: iun
sum purus hõ. tu ds̃. Ego sub potestate
dñi. tues dñs omniũ hñs sub me milites.
meo fac hoc: ifaẽ. itu die angelo sana eũ. ⁊ sanabit.
Sunos ad hanc mirationẽ fidei centurionis in¬
uitet. Am̃ dieo uob̾ñ inuem tanta fidem inisrł
Non de omib patriarehis & prophis dic̃ hoe.¬

Expanded text:
os, dicens: Domine noli vexari, non enim sum dignus, ut intres sub tectum meum , et alia quae sequuntur. Notatur in hac responsione humilitas centurionis, qui se indignum visitatione tanti hospitis recognoscit et ait: Domine, non sum necessariam esse. MORALITAS. Similiter accedens ad sacramentum Dominici corporis, dicat unusquisque turionis, ponit et prudentiam ejus. Respondit enim quasi antipophorae alicujus objicientis, et unde sum purus homo, tu Deus; ego sub potestate domini, tu Deus omnium; habens sub me milites, meo, fac hoc, et facit. Tu dic angelo, sana eum, et sanabit. sed ut nos ad admirationem fidei centurionis invitaret. Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel. Non de omnibus Patriarchis et prophetis ho
Abbreviated transcription (Latin):
centurionis fides antefert᷑. quia ipsi legis et
ꝓpħarũ monitis docti erant. hic autẽ nemine
docente ineum credidit. quia nec etiã apłi tan
magne fidei eẽ. ⁊ populi gentilis conũtendi fi¬
gurã gerere. dico uob̃. testor. p̃dico. qr multiue¬
sole eunte aboriente ad occidentẽ. ⁊ qͥ uenient.
cong̃gent᷑ in unũ. Ul aboriente uenient. hu qui
stati illuminati transeunt ab occidente .i. qui

Expanded text:
centurionis antefertur quia ipsi legis et prophetarum monitis docti erant, hic autem nemine docente in eum credidit, quia nec etiam apostoli magnae fidei esse, et populi gentilis convertendi figuram gerere, dico vobis, testor, praedico, quia mali vesole eunte ab oriente in occidentem, et qui venient, congregentur in unum. Vel ab oriente venient hi, qui statim illuminati transeunt ab occidente in ori
Abbreviated transcription (Latin):
.i. auxiliũ suũ dũ ad homines uenit. Tangit
lepram. dum nr̃e catnis infirmitatẽ suscipit.⁊
nos apeccatis mundauit: oi diẽ. uade ostende
absolui. Cũ autẽ introisset capharnaũ. Aucas
bat. ⁊ideo dixert semores. multa bona fectt
passib fidei. rogat ꝑ intnuntios. dicens. Dne pu¬
er mñs ie. Multi in illo tẽpore ꝓ diusis rogabant¬

Expanded text:
 auxilium suum. Dum ad homines venit; tangit lepram dum carnis nostrae infirmitatem suscipit, et nos a peccatis mundat. Cum dicit: Vade, ostende absolvi. Cum autem introiisset Capharnaum, etc. Lucas bat, et ideo dixerunt seniores, Multa bona fecit passibus fidei, rogat per internuntios dicens: Domine, puer meus, etc. Multi in illo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ante sermonẽ dñi in monte facta fuisse eũ in¬
teã conũsione suam referat eugłista. Nota quia
matħs binonius erat. Socabat᷑ enĩ maths.:⁊ leui.
ri eugliste pareareant. ne uocando eũ usitato noĩe.
de pͥstina conu̾satione eũ notabilẽ facerẽt palã.
Torro ipse matħs quasi aecusator sui ipsiꝰ. uulgato
nomine se appellat. ⁊ in cathalogo apłor se etiã
publicanũ cognominauit. quatinꝰ ꝑ hoc publi¬
canis ⁊ peccatorib confidentiã salutis prebeat.
nemo legens conu̾sionẽ ipsius de miscd̾ia dei
diffidat. eũ de theloneario euangłistã uideat.
Non ẽ mirandum. quod publicanꝰ ad pͥmã dñi
iubentis uoc̃ẽ t̾rena lucra reliquit. ⁊ comitatui
eiꝰ quẽ diuitus carere uiderat ad eserit. Ipse enĩ
qui uocabat exterius u̾bo: int̾ uisibilit edocebat.
ut sequeretur obediendo. infundens illiꝰ menti.
quod si desereret thesauros interris: in corrupti¬

Expanded text:
ante sermonem Domini in monte fuisse facta cum interea conversionem suam referat Evangelista. Nota, quia Matthaeus binominis erat. Vocabatur enim Matthaeus et Levi. tae, ne vocando eum usitato nomine, de pristina conversatione eum notabilem facerent palam. Porro ipse Matthaeus, quasi accusator sui ipsius, vulgari nomine se appellat, et in catalogo apostolorum se etiam publicanum cognominat, quatenus per hoc publicanis et peccatoribus confidentiam salutis praebeat, et nemo legens conversionem ipsius de misericordia Dei diffidat, cum de telonario evangelistam videat. Non est mirandum quod publicanus ad primam vocem jubentis Domini terrena lucra reliquerit, et comitatui ejus, quem divitiis carere videbat, adhaeserit. Ipse enim qui vocabat exterius, verbo intus invisibiliter docebat, ut sequeretur obediendo infundens illius menti, quia si desereret thesauros in terris, incorrupti
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ demonte incarnationẽ illius significat. qr se¬
metipsũ exinanunt formã serui accipiens. & pꝰ ħ
secute st̃ eũ turbe multȩ. qr pꝰꝗͣ u̾btĩ eato factuẽ

Expanded text:
illius de monte incarnationem illius significet, quia seillius de monte incarnationem illius significet, quia semetipsum exinanivit, formam servi accipiens. Et post haec secutae sunt eum t