comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
condempnatio. magror guitun. Remet gͥ in
aiath idẽ incõdempnationẽ ⁊ qͥa pͥnceps huiꝰ mũ¬
di iudicatus ẽ. Transibit in magron. idẽ in gut¬
tur: quia dampnato eius dño. cultores ẏdoloꝵ iã
ñ aud entes errorẽ suũ publice p̃dicare. docebant
occulte suꝑsticiones suas. Nagmas autẽ uile tͥ¬
butum interpͥtatits. U asa uͭ sathanȩ st̃ homineᷤ
reꝑbi : dequib ait apłs. quia d̾s sustimut ĩ mul¬
ta patientia uasa ire apta in interitũ. Cõmen¬
dat gͦ uasa sua apud iuule tͥbutum̃ quia semꝑ
iniqui manent intbuto flagitiose actionis. qđ ei
redde non desistunt. Sed tam̃ eandẽ uasa eius
p̃cipua tranfiert̃ cursim: qm̃ reliquias infideli¬
um. cursus utte tempalis ꝑ mortẽ eitius abstu¬
lit. Quib ablatis. gabea idẽ colles facti sunt se¬
des nr̃a. Illi scilic& colles: de quib ait iacob. do¬
nec ueniret desid̾ium collium ȩt̾noꝵ. idẽ ꝓpħa
cat. Sed qͥa pꝰ ꝑsecutionẽ gentiliũ ꝑsecutio fac̾ta

Expanded text:
condemnatio, Magron guttur. Veniet igitur in Aiath, id est in condemnationem, quia « Princeps mundi hujus judicatus est . » Transibit in Magron, id est in guttur, id est quia damnato ejus dominio cultores idolorum jam non audentes errorem publice praedicare, docebunt occulte superstitiones suas. Machmas autem vile tributum interpretatur. Vasa vero Satanae sunt homines reprobi, de quibus ait Apostolus, quia « Deus sustinuit in multa patientia vasa irae apta in interitum . » Commendat ergo vasa sua apud vile tributum, quia semper iniqui manent in tributo flagitiosae actionis, quod ei reddere non desistunt. Sed tamen eadem vasa ejus praecipua transierunt cursim, quoniam reliquias infidelium cursus vitae temporalis per mortem citius abstulit. Quibus ablatis Gabea, id est colles facti sunt sedes nostra, illi scilicet colles, de quibus ait Jacob: « Donec veniret desiderium collium aeternorum , » cat. Sed quia post persecutionem gentilium persecutio facta
Abbreviated transcription (Latin):
tros idẽ adissoluente negligentia. uł pigͥtia et ac¬
cidia. & ab ethiopia .i. a caligine erroꝵ. et abhelã
idẽ ab immundis spĩb. qui aconsortio beatoꝵ
abiecti st̃ angłoꝵ. et se inter nos et cȩlum oppon̾e
nitunt᷑ ne illud ascendamꝰ om̃ibꝰq bonis actib
nr̃is oppositi st̃ atq contrarii. & asennaar idẽ
afetore pͥstine conu̾sationis quẽ dese sparserat.¬
& abemath. idẽ ab indignatione dei quȩ suꝑ eã
manserat. et abinsulis maris idẽ a remotis mũ¬
di recessib ꝓcul ininari positis. uł adiuersis gñ¬
tib ut gentes ꝑ insulas accipiamꝰ. Seqͣr. Et le

Expanded text:
pigritia, et acedia, et ab Aethiopia, id est a caligine errorum, et ab Aelam, id est ab immundis spiritibus, qui a consortio beatorum abjecti sunt angelorum, et se inter nos et coelum opponere nituntur, ne illud ascendamus, omnibusque bonis actibus nostris oppositi sunt et contrarii; et a Sennaar, id est a fetore pristinae conversationis, quem de se sparserat; et ab Emath, id est ab indignatione Dei, quae super eam manserat; et ab insulis maris, id est a remotis mundi excessibus procul in mari positis vel adversis gentibus, ut gentes per insulas accipiamus. Sequitur: VE
Abbreviated transcription (Latin):
tem iideserto. ita ex altari oportet filiũ hominis:
ut omĩs qui eredit impsũ ñ ꝑeat. sed habeat uitã
ȩt̾nam. Siẽ enim illi qui fuerant ꝑcussi aserp¬
tib cum aspicẽnt eneũ serpentẽ quẽ ꝓsigno mo¬
yses ex altauerat a temꝑali morte lib̾abant᷑ et sa¬
tatum fidelit̾ aspexerint. ac dep̃cati fuerint. ã
ꝑiculo mortis ȩt̾ne lib̾antur. et uitã sempit̾nã
cousequũt᷑. Sic enĩ radir iesse stat insignũ ppłoꝵ
ex altatus in cruce ⁊ ut ipsum dep̾centur om̃s.
& salui ꝑ eum fiant. Unde & ꝑ om̃s basilicas ima¬
go sacra statuta ẽ: rep̃sentans eum ineruee sus¬
pensum. Sepulchrum uͦ eiꝰ głõsum ẽ: quia p̃ten
illam reuerentiam quam obilliꝰ sepultam et re¬
surrectionẽ habet locus ille choruscans mira¬
cłis. głe suȩ causa ad se omẽm contrahit mun¬
scdo manũ suã. ad possidendum residuũ ppłi
sui. qd̾ relinquet᷑ ab assyriis. et ab egipto. et
aphetros. et abethiopla. & ab elam. et asenna¬

Expanded text:
altari oportet Filium hominis, ut omnis, qui credit in ipso, non pereat, sed habeat vitam aeternam . » Sicut enim illi, qui fuerant percussi a serpentibus, cum aspicerent aeneum serpentem, quem pro signo Moyses exaltaverat, a temporali morte liberabantur et satatum fideliter aspexerint, ac deprecati fuerint, a periculo mortis aeternae liberantur et vitam sempiternam consequuntur. Sic enim radix Jesse stat in signum populorum exaltatus in cruce, ut ipsum deprecentur omnes, et per eum salvi fiant. Unde et per omnes basilicas imago sacra statuta est repraesentans eum in cruce suspensum. Sepulcrum vero ejus gloriosum est, quia praeter illam reverentiam, quam ob illius sepulturam et resurrectionem habet, locus ille coruscans miraculis gloriae suae causa ad se omnem contrahit munsecundo manum suam ad possidendum residuum populi sui, quod relinquetur ab Assyriis, et ab Aegypto, et a Phetros, et ab Aethiopia, et ab Aelam, et a Senna
Abbreviated transcription (Latin):
ñ memorabor. Qsi de ilł hoc specialit̾ accipit᷑
qui compuncti sc̃ adp̃dicationẽ petri: maxi¬
mũ scelus eorũ fuerat. mors saluatoris. Sed &
suꝑ hoc scelus eoꝵ consũmata ẽ indignatio eius:
quia et hoc peccatum dimisit illis. Seqͣr. Et
suscitabit suꝑ eũ dñs exercitiram flagellum.
iuxta plagam mactian inpetra oreb. et uͥgã
suã sup᷑ mane: & leuabit eam inuia egipti.
Deplaga madian inpetra oreb que sub gede¬
one facta ẽ ñ necesse ẽ. nẽ dice. Quomͦ autẽ
suꝑ mare dñs uirgã suã leuauerit agnoscit᷑:
ubi locutus ẽ moysi. Eleua uirgã tuã et ex

Expanded text:
 Quod de illis specialiter accipitur, qui compuncti sunt ad praedicationem Petri, quorum maximum scelus fuerat mors Salvatoris. Sed et super hoc scelus eorum consummata est indignatio ejus, quia et hoc peccatum dimisit illis. Sequitsuscitabit super eum Dominus exercituum flagellum juxta plagam Madian in petra Oreb, et virgam suam super mare, et levabit eam in via Aegypti. » De plaga Madian in petra Oreb, quae sub Gedeone facta est, non est necesse nunc dicere. Quomodo autem super mare Dominus virgam suam levaverit agnoscitur, ubi locutus
Abbreviated transcription (Latin):
iudeoꝵ que ẽ mediũ unũ se t̾rȩ fecit consũ¬
matio uabunt᷑  nem et abbreuiationẽ diceis.
Omĩa quȩ cunq uultis ut faciant uob̾ homi¬
nes bona ⁊ ita et uos facite illis. Hec ẽ eñi lex &
ꝓphȩ. Rursumq cum dixisset. diliges dnm
dm̃ tuũ ex toto corde tuo. et ꝓximũ tuũ sic̃ te
ipsum. subiecit. Iu his duob mandatis lex pen

Expanded text:
Judaeorum, qui est medium universae terrae, fecit consumJudaeorum, qui est medium universae terrae, fecit consummationem et abbreviationem, dicens: « Omnia quaecunque vultis ut faciant vobis homines bona, ita et vos facite illis: haec est enim lex et prophetae . » Rursumque cum dixisset: « Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et proximum tuum sicut te ipsum , » subjecit: « In his duobus mandatis
Abbreviated transcription (Latin):
lis. Sequit᷑. Et erit indie illa ñ adiciet residu¬
umi isrł et hi qui fugerint de domo iaeob. ĩm¬
lam enĩ querebant effugium. Nec in nisi st̃
ultra suꝑ eum qui ꝑcutiebat eos. idẽ suꝑhos¬
tem antiquũ qui ꝑsequebatur illos et uuln̾a¬
bat aĩas eoꝵ ÷ sed in nsi ft̃ suꝑ fundam̃tũ qđ est
xp̃c ꝑseu̾antes indoctrina apłoꝵ. Potest hoc etiã
de illis intelligi. qui p̃dicante helia credituri st̃.
Nam cȩcitas exparte ꝯtig̾ ĩ isrł donec plenitudo gen¬
tiũ intraret. et sic omĩs isrł salutis fieret. Sed
reliquie inquã iacob addm̃ fortẽ. Siem̃ fuerit¬
popłs tuus isrł qͣsi ħ arena maris ÷ reliquie
conuertent᷑ ex eo. Et quia in xp̃o ꝑfectã secuti
ft̃ iusticiam. qui in lege ñ pot̾ant iustificari:
pulchre sub iungit᷑. Consũmatio abbreuiata.
inundabit iusticiam. O mĩs enĩ lex sicut paulꝰ
ait in uno sermone implet᷑. diliges ꝓximũ
dio om̃is t̾re. Dñs cum ꝑ serpsum doce̾t int̾ra

Expanded text:
S. 20.-- « Et erit in die illa, non adjiciet residuum Israel, et hi, qui fugerunt de domo Jacob, inn» Jam enim quaerebant effugium. Nec innisi sunt ultra super eum, qui percutiebat eos, id est super hostem antiquum, qui persequebatur illos et vulnerabat animas eorum; sed innisi sunt super fundamentuperseverantes in doctrina apostolorum. Potest hoc etiam de illis intelligi qui, praedicante Elia credituri sunt. Nam « caecitas ex parte contingit in Israel, donec plenitudo gentium intraret et sic omnis Israel salvus fieret . » Sed reliquiae populus tuus Israel quasi arena maris, reliquiae convertentur ex eo. » Et quia in Christo perfectam secuti sunt justitiam, qui in lege non poterant justificari, pulchre subjungitur: « Consummatio abbreviata inundabit justitiam. » -- « Omnis enim lex, sicut Paulus ait, in uno sermone impletur: Diliges proximum Dominus, cum per se ipsum doceret in terra
Abbreviated transcription (Latin):
timere ppłs nĩs habitator syon. ab assur : id est
noli timere hostem antiquũ. tu plebs hebrea.
quȩ saluatoris expectas aduentum. Sequit.
In uirga ꝑcutiet te: et baculum suũ leuabit
suꝑte inuia egipti. Dum insyon idẽ infide
dñici ad uentus ꝑmanserttis. ñ tanget te. Sed
si cȩꝑis inegiptum ire idest intenebras infi¬
delitatis ÷ mox in uirga ꝑcutiet te. idẽ ꝑsecu¬
tionẽ tibi ex ꝑu̾so oꝑe mouebit. Cur autẽ dix¬
exit noli timere ab assur. manifestat subden¬
mabitur indignatio et furor m̃s suꝑ scelus eoꝵ

Expanded text:
timere, populus meus, habitator Sion, ab Assur. » Id est, noli timere hostem antiquum, tu plebs Hebraea, quae Salvatoris exspectas adventum. Sequitur: « In virga percutiet te, et baculum suum levabit super te in via Aegypti. » Dum in Sion, id est in fide Dominici adventus, permanseris, non tanget te. Sed si coeperis in Aegyptum ire, id est in tenebras infidelitatis, mox in virga percutiet te, id est persecutionem tibi ex perverso opere movebit. Cur autem dixerit: Noli timere ab Assur, manifestat subdenmabitur indignatio et furor meus super scelus eorum. »
Abbreviated transcription (Latin):
Uł ab impiis ñ ẽ auersus furor eius post qͣm
eos gehenne tradidit: sed adhuc manꝰ eius
ẽ suꝑ eos. ut absq ullo fine uł remedio punian
cułs ipse: in mami eoꝵ indignatio mea. Assur
qui co arguens atq conuincens int̾p̃tatur.
hostis antiquiis ẽ: qͥ eos ĩe xamirefuturi iudi¬
cii conuincet et coarguet. qui nc̃ suggestiõĩb
eius consentiunt. Et iste assur. uirga siue ba¬
cułs furoris dĩ ẽ: qm̃ ipso feriunt᷑ hi quib iras¬
cit᷑ dñs. Et ipse ẽ in manu pͥncipum scłi qui
ꝑ eum mala faciunt: & ẽ idem indignatio di.
Nam quia ꝑseipsum sathanas incħ agere
potest: recte uirga dĩ uocat᷑. Quem dñs¬

Expanded text:
Vel ab impiis non est aversus furor ejus, postquam Vel ab impiis non est aversus furor ejus, postquam eos gehennae tradidit, sed adhuc manus ejus est super eos, ut absque ullo fine vel termino puniantculus ipse est, in manu eorum indignatio mea. » Assur, qui coarguens vel convincens interpretatur, hostis antiquus est, qui eos in examine futuri judicii convincet et coarguet, qui nunc suggestionibus ejus consentiunt. Et iste Assur virga vel baculus furoris Dei est; quoniam ipso feriuntur hi, quibus irascitur Deus. Et ipse est in manu principum saeculi, qui per eum mala faciunt, et est idem indignatio Dei. Nam quia per se ipsum Satanas nihil agere potest, recte virga Dei vocat
Abbreviated transcription (Latin):
Quid facietis indie uisitationis et calamita¬
tis delonge uenientis: Nam illa discussio. se¬
pe inscͥpturis appellatur uisitatio. Uisitabo
inquit suꝑ orbis mala. et contra impios ini¬
quitatẽ eorũ: quia postquã hec dies irȩ dies
illa dies calamitatis et miseriȩ. Que calami¬
tas de longe uenire dr̃. iuxta illud. Ecce no¬
m̃ dm̃ uenit de longinquo: ardens furor eiꝰ
et grauis ad portandum. De cuiꝰ adhuc diei dis¬
trictione additur. Adeuiꝰ fugietis aux ilium
et ubi derelinquetis głam urãm:. ne incurue¬
inii sub uincło. et cum interfectis cadatis.
Neq enĩ reges et tiranni tc̃ auxilium uł effu¬
gium inuenient: sed sub uinculo ꝑpetue mor¬
tis curuabunt᷑ cum cęt̾is. qͦs dñs int̾ficiet gla¬
dio oris sui: dicens ite maledicti ĩignẽ et̾nũ. Se¬
quit᷑. Suꝑomĩb his ñ est auersus furor eiꝰ s
adhuc manus eius extenta. Adhuc enim tri¬
bulationes manent: adhuc mala crebrescunt

Expanded text:
Quid facietis in die visitationis et calamitatis de longe venientis? » Nam illa discussio saepe in Scripturis appellatur visitatio: « Visitabo, inquit, super orbis mala, et contra impios iniquitatem eorum ; quia dies irae dies illa, dies calamitatis et miseriae . » Quae calamitas de longe venire dicitur juxta illud: « Ecce nomen Domini venit de longinquo; ardens furor ejus et gravis ad portandum . » De cujus adhuc diei districtione additur: « Ad cujus fugietis auxilium, et ubi derelinquetis gloriam vestram, ne incurvemini sub vinculo, et cum interfectis cadatis? » Neque enim reges et tyranni tunc auxilium vel effugium invenient, sed sub vinculo perpetuae mortis curvabuntur cum caeteris, quos Dominus interficiet spiritu oris sui, dicens: « Ite, maledicti, in ignem aeternum uper omnibus his non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta. » Adhuc enim tribulationes manent, adhuc mala crebrescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝑcutiet t̾ram uirga oris siuꝰ et sp̃u labioꝵ su¬
oꝵ int̾ficiet impium Terra ẽ peccator quisq :
quia post tͣnsg̾ssionẽ dictum ẽ homini. Terra es ⁊ ĩ
u̾bis euident̾ declarat᷑ sp̃s scs̃ ẽẽ coet̾nus filio et
sic ex eo ꝓcede ut semꝑ in eo maneañt: quia sp̃s
labioꝵ eius ẽ. et sp̃s oris eius. Deinde pͥmũ enis
aduentũ ꝓpħa respiciens. subiungit. Et erit nis
ticia eingulũ lumboꝵ eius: et fides cinctoriũ
renum eius. In lumbis esse luxuria solet homi¬
nib aliis: hic autẽ solus ꝯtra uitioꝵ nrõꝵ lan¬
guores. sanitatem inseipso uͥtutum qͣm nob̾ in¬
fundet atculit. Et ido recte dr iusticia cingulũ
lumboꝵ eius: quia ibi maxie iusticia circun datꝰ ẽ uͥ cet̾i
hoĩe ᷤᷤ iͦticiã magis amitt̾e solent. et ad pecc̃m solui.
Quod si mist̾ium in carnationis eiꝰ inlumbis de¬
bet accipi. & iusticiã qua cingit᷑ nr̃am oportet
intelligi: iusticia nr̃a cingulũ ẽ lumboꝵ eius.

Expanded text:
et spiritu labiorum suorum interficiet impium. » Terra est peccatorum quisque, quia post transgressionem dictum est homini: « Terra es, etverbis evidenter declaratur Spritus sanctus coaeternus Filio, et sic ex eo procedere, ut semper in eo maneat; quia spiritus labiorum ejus est, et spiritus oris ejus. Deinde primum ejus adtitia cingulum lumborum ejus, et fides cinctorium renum ejus. » In lumbis esse luxuria solet hominibus aliis; hic autem solus contra vitiorum nostrorum languores sanitatem in se ipso virtutum, quam nobis infunderet, attulit. Et ideo recte dicitur justitia cingulum lumborum ejus, quia ibi maxime, justitia circumdatus est, ubi caeteri homines justitiam magis amittere solent, et ad peccatum solvi. Quod si mysterium Incarnationis ejus in lumbis debet accipi, et justitiam, qua cingitur, nostram oportet intelligi, justitia nostra cingulum est lumborum ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm suꝑant: et homines dep̾senti scło a pas¬
sione & occasu saluatoris. ꝑsecũ¬
tur eum. Nec uideatus absudum. quia ra¬
sin et isrł atq effraim. et cȩt̾a noĩa subdiu̾sis
significationib accipimus. Magna enĩ legen¬
tium discretio debet ẽẽ: ut insacro eloquio
diuersitate ꝓut oportuerit accipiatur. Se¬
quit᷑. In omĩb his ñ est auersus furor eiꝰ
sed adhuc manus eius extenta. Dum uespafi¬
anus regiones iudee uastaret: noluit dñs ꝓ¬
pitiari: quia illi noluerunt conuerti. Nam
sequit᷑. Et popłs ñ est reuersus adꝑcutien¬
tem se: et dnm exercituũ idẽ xꝑm ñ inqͥsi

Expanded text:
populum superant, et homines de praesenti saeculo a paspopulum superant, et homines de praesenti saeculo a passione et occasu Salvatoris persequuntur eum. Nec videatur absurdum, quod Rasin, et Israel atque Ephraim et caetera nomina sub diversis significationibus accipimus. Magna enim legentium discretio esse debet, ut in sacro eloquio, diversitate, prout oportuerit, accipiatur. Sequitur: « In omnibus his non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta. » Dum Vespasianus regiones Judaeae vastaret, noluit Dominus propitiari, quia illi noluerunt converti. Nam sequitur: « Et populus non est reversus ad percutientem se, et Dominum exercituum
Abbreviated transcription (Latin):
designant᷑. Suꝑ quos eleuant᷑ hostes sui. sicut
ioħes aitꝰ. Ue t̾re et mari: quia descendit diabo¬
lus ad uos. habens iram magnam. Sequitur.
Sẏriam aboriente et philistum ab oceidente: &
deuorabunt isrł toto ore. Syria subluns inter¬
pretatur. philistim ruina duplex uł cȩcide¬
runt duo. Et quid syriam. nsi sublimis an¬
głoꝵ natura figurat᷑ in excelsis creata:. Qd
ꝑadisi depulsum ẽ quasi moccidentẽ. idẽ
in hanc uallem lacͥmarum. ubi deficiente
luce. nox et abyssus int̾mminabilis damnatio¬
nis inuenitur: Nam qđ pbilistuum dicit᷑
cecid̾unt duo: in ipsis apparet. ꝓthoplastis.
qui duo peccauert̃.⁊ a ꝑadisi amenitate
duo cȩcid̾unt. atq corꝑis et animȩ ruinã
ꝑ pessi st̃. Eleuat gͦ dñs syriam aboriente.
et philistiun ab occidente. ut deuorent isrł
toto ore ÷ quia diuino iudicio et maligii
sp̃s aborigine inpͥncipio uiciata iud aicũ

Expanded text:
designatur? Super quos elevantur hostes sui sicut designatur? Super quos elevantur hostes sui sicut Joannes ait: « Vae terrae et mari, quia descendit diabolus ad vos habens iram magnam . » Sequitur: « Syriam ab oriente, et Philisthiim ab occidente, et devorabunt Israel toto ore. » Syria sublimis interpretatur; Philistiim ruina duplex vel ceciderunt duo. Et quid per Syriam nisi sublimis angelorum natura figuratur in excelsis creata? Quid licitate depulsum est quasi in occidentem, id est in hanc vallem lacrymarum, ubi, deficiente luce, nox et abyssus interminabilis damnationis invenitur? Nam quod Philisthiim dicitur: ceciderunt duo, in ipsis apparet protoplastis, qui duo peccaverunt, et a paradisi amoenitate expulsi sunt, atque corporis et animae ruinam perpessi sunt. « Elevat ergo Dominus Syriam ab oriente, et Philisthiim ab occidente, ut devoret Israel toto ore; » quia divino judicio et maligni spiritus ab origine in principio vitiati Judaicum
Abbreviated transcription (Latin):
Sequit᷑. Unusqͥsq carnem brachii fui uorabit.
Quid ꝑbrachium. nisi ꝓximus quilibet neces¬
sartus. in quo fortitudinẽ quisq habeat. & ꝑ
quem suas astiones faciat designatur: Carnẽ
gͦ brachii sui uorat : qui substantiam ꝓximi
et amici sui rapit. Q uod quia ñ solum iur in
uirum. sed et trib intͥbum agebat. Seqͣr. M a
rabit: simul ipsi contra iudã. Sic conturbata
est t̾ra in ira dñi. Post hec de his qui leges iniqͣs
debita ꝓmittit᷑. Ue inquit qui condunt leges imqͣs
& cȩt̾a. Deinde multa de rege assirioꝵ dicunt᷑. quȩ
nunc historialit̾ tractare omittimꝰ. Sed quia sp̃c
uideanis si uixta suꝑiorẽ sensum hec intelli¬
gi possint. Et eleuabit inquit dñs hostes rasin
suꝑ eum. Quia rasin rex siriȩ fuit. et ꝑsyriã
intelliginus gentilitatẽ⁊ quid ꝑ rasin. nisi pͥnci¬
pes reliquiaꝵ gentilitatis. que credẽ noluert̃.

Expanded text:
Sequitur: « Unusquisque carnem brachii sui vorabit. Sequitur: « Unusquisque carnem brachii sui vorabit. Quid per brachium nisi proximus quilibet necessarius, in quo fortitudinem quisque habeat, et per quem suas actiones impleat, designatur? Carnem ergo brachii sui vorat, qui substantiam proximi et amici sui rapit. Quod quia non solum vir in virum sed etiam tribus in tribum agebat, sequitur: Vsen » subaudi vorabit: « simul ipsi contra Judam. » Sic conturbata est terra in ira Domini. Post haec de iis, qui leges iniquasdebita promittitur. « Vae, inquit, qui condunt leges iniquas, etc. . » Demum multa de rege Assyriorum dicuntur, quae nunc historialiter tractare omittimus. Sed quia Spirvideamus si juxta superiorem sensum haec intelligi possint. « Et levabit, inquit, Dominus hostes Rasin super eum. » Quia Rasin rex Syriae fuit, et per Syriam intelligimus gentilitatem, quid per Rasin nisi principes reliquiarum gentilitatis, quae credere noluerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
crudelitatis succensa ẽ in regib isrł: et uo¬
rabit ueprem & spinã. idẽ eos dequib in
carmine. dd. dicit᷑. Preuaricatores autẽ qͣsi
spine euellent᷑ uniu̾si. Et succendet᷑ ignis
impietatis indensitate saltusi ut totum is¬
rahel deuoret. Sed cum impietas uocet᷑ iginꝰ.
quis ẽ fumus de hoc igne ꝓcedens. nisi doc¬
trina impietatis: Et suꝑbia fumi. suꝑbia
ꝑuersȩ doctrine ẽ. Conuoluit᷑ gͦ indensitate
saltus suꝑbia fumi: dum in multitudine ppłi
isrł arrogantia idolatrie implicat᷑. ut iam
ab ea popłs ille expediri nequeat. inqua to¬
um conturbata ẽ t̾ra. et erit ppłs quasi esca
ignis. Terra ifrł conturbata ẽ in ira dñi ÷ et
quia impietas ignis ẽ.ppłs quasi esca ignis
efficitur: qm̃ ab imptt᷑ate maloꝵ pͥncipum
affligitur: et unusqͥsq ꝓximũ ledit. Nam
ad dexteram et esuriet: et comedet ad sinistrã.
uersetur bonis: et adleuam. ut noceat malis

Expanded text:
crudelitatis succensa est in regibus Israel, et vocrudelitatis succensa est in regibus Israel, et vorabit veprem et spinam, id est eos, de quibus in carmine David dicitur: « Praevaricatores autem quasi spinae evellentur » universi. Et succendetur ignis impietatis in densitate saltus, ut totum Israel devoret. Sed cum impietas vocetur ignis, quis est iste fumus de hoc igne procedens nisi doctrina impietatis? Et superbia fumi superbia perversae doctrinae est. Convolvitur igitur in densitate saltus superbia fumi dum in multitudine populi Israel arrogantia idololatriae implicatur, ut jam ab ea populus ille expediri nequeat, in qua toum conturbata est terra, et erit populus quasi esca ignis. » Terra Israel conturbata est in ira Domini. Et quia impietas ignis est, populus quasi esca ignis efficitur; quoniam ab impietate malorum principum affligitur, et unusquisque proximum laedit. Nam ad dexteram, et esuriet: et comedet ad sinistram, versetur bonis; et ad laevam, ut noceat malis.
Abbreviated transcription (Latin):
laudabant ydola. et scõs ꝓpħas deridebant.
Seqͣr aiersus qui sepius int̾ponit᷑. In om̃ib
his ñ est auersus furor eus: sed adhuc manꝰ
eius extenta. Sed sciendũ ẽ. quia ds inseip¬
so nec furorẽ nec iram habet. Irasci enmm dr̃:
qui feruore animi contͣ pumiendũ uitiũ accẽ¬
ditur. Ds̃ gͦ quomͦ irascitur: qui inulciscendis
uiciis nr̃is nulla ꝑturbatione aninii cõmo¬
uetur: Sed quia culpas ꝑcutit. mͦ humane
locutionis dr̃ irasciuł furorẽ hab̾e : qmins
nulla animi ꝑturbatio ͤ moueat᷑. Ita enĩ ds
irasci non potest. sic̃ nec mutari ullatenꝰ potest.
Cuiꝰ et manus extenta dr̃. ut habitus in eo feri¬
entis describatur ÷ licet ipse nullis m̃broꝵ li¬
am̃tis t̾mmet᷑. Cur autẽ furor eius ñ sit auersus
ab eis: ostendit ꝓpħa subiungens. Succensa ẽ em̃
quasi ignis impietas : ueprem et spinã uora¬
bit. Et succendet᷑ indensitate saltus: et conuol¬
uetur suꝑbia fumi. Impietas idolatrie et¬

Expanded text:
ant. Sequitur versus, qui saepius interponitur: « In omnibus his non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta. » Sed sciendum est quia Deus in se ipso nec furorem, nec iram habet. Irasci enim dicitur, qui fervore animi contra puniendum vitium accenditur. Deus ergo quomodo irascitur, qui in ulciscendis vitiis nostris nulla perturbatione animi commovetur? Sed qui culpas percutit, modo humanae locutionis dicitur irasci, vel furorem habere, quamvis nulla animi perturbatione moveatur. Ita enim Deus irasci non potest, sicut nec mutari, ullatenus potest. Cujus et manus extenta dicitur, ut habitus in eo ferientis describatur, licet ipse nullis membrorum lineamentis terminetur. Cur autem furor ejus non sit aversus ab eis, ostendit propheta subjungens: VERS. 18.-- quasi ignis impietas, veprem et spinam vorabit: et succendetur in densitate saltus, et convolvetur superbia fumi. In ira Domini e
Abbreviated transcription (Latin):
tem fallacem mittã eum: & contra popłm fu¬
roris mei mandabo illi ut auferat spolia. et
diripiat p̃dam: et ponet illum ĩꝯ culcationẽ
quasi lutum platearum. Ipse autẽ ñ sie ar¬
bitrabitur. et cor eiꝰ ñita existimabit: sedad
conterendũ erit cor eius. ⁊ ad int̾iitionẽ gen¬
uł popłm furoris sui nominat. nisi plebem
iudaicam: Ad quã misit hunc hostem. qͥa
relaxauit eum aduersus eam. ut auferret ab
ea uirtutum spolia. et p̃dam animaꝵ diriꝑet.
et ponẽt hunc ppłm in conculcationẽ ut lu¬
tum plateaꝵ: ut ex doto luteus fieret. ut olun
in egipto et ab inmundis spiritib conculea¬
retur in oꝑib carms late lacens. Ipse autem
sathanas ñ sic arbitratus ẽ. idẽ qđ eum dñs
ad iudȩos miserit. et acet̾is gentib ꝓhibuit ⁊ s
ad cont̾endum multos ẽ adhuc cor eius &
maligna cogitatio: quia ñ paucas gentes ex¬
tingure adhuc nitit᷑. Unde sequit᷑. Dicet enĩ.

Expanded text:
tem fallacem mittam eum, et contra populum furoris mei mandabo illi, ut auferat spolia, et diripiat praedam, et ponat illum in conculcationem quasi lutum platearum. Ipse autem non sic arbitrabitur, et cor ejus non ita existimabit: sed ad conterendum erit cor ejus, et ad internecionem genvel populum furoris sui nominat nisi plebem Judaicam? Ad quam misit hunc hostem; quia relaxavit eum adversus eam, ut auferret ab ea virtutum spolia, et praedam animarum diriperet, et poneret hunc populum in conculcationem ut lutum platearum, ut ex toto lutum fieret ut olim in Aegypto, et ab immundis spiritibus conculcaretur in operibus carnis late jacens. Ipse autem Satanas non sic arbitratus est, id est quod eum Dominus ad Judaeos miserit, et a caeteris gentibus prohibuerit. Sed ad conterendum multos est adhuc cor ejus, et maligna cogitatio; quia non paucas gentes exstinguere adhuc nititur. Unde sequitur: VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
Hun qͥd ñ sic̃ feci samariȩ & ydolis eiꝰ: sic faciã
iherłm et simulachris eius: Hoc post apłoꝵ tẽ¬
pora loquit᷑ hostis antiquus. Dic̃ aut̃ paulꝰ qͥa
ñ ẽ nob̃ colluctatio ad uersus carnem & sangui
nẽ idẽ aduersus ullũ hominẽ. sed aduersus¬

Expanded text:
unquid non sicut feci Samariae et idolis ejus, sic faciam Jerusalem et simulacris ejus? » Hoc post apostolorum tempora loquitur hostis antiquus. Dicit autem Paulus: Quia « non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem , » id est adversus ullum homine
Abbreviated transcription (Latin):
metis requiẽ animab ur̃is. Iugum enĩ meũ
suaue ẽ: & onꝰ meũ leue. Nam contra iugum
aꝑm nuimici posuit in nob̾ iugum suũ sua¬
ue: et contra onꝰ graue dedit onꝰ leue. Et com¬
putrescet inqͥt iugum a faciȩ olei. Sub iugo
tutis sec uncti sumꝰ oleo sp̃s scĩ. Et quia nos gr̃a
lib̾tatis unxit: dñationis demonicȩ iugũ com
putruit: paulo attestante qui ait. Ubi sp̃c dñi
gallin: attende laisa. pauꝑcula anatoth. Migͣuit¬

Expanded text:
nietis requiem animabus vestris. Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . » Nam contra jugum asperum inimici posuit in nobis jugum suave, et contra onus grave dedit nobis onus leve. « Et computrescet, inquit, jugum a fationis, sed uncti sumus oleo Spiritus sancti. Et quia nos gratia libertatis unxit, dominationis daemoniacae jugum putruit, Paulo attestanGallin, attende Laisa, paupercula Anathoth.
Abbreviated transcription (Latin):
ris est: ac nature impittͥbilis. mireq cęlsitu¬
diuis. Quid gͦ ꝑsicomoros. nisi fatuitas carnali¬
um uideoꝵ expͥmitur: Quid ꝑ cedros. nisi subli¬
mis et bene redolens uita scõꝵ ⁊ quȩ nulla iam
t̾reni amoris putredine corrum¬
pi potest: Si comoros itaq idẽ carnales iude¬
os succid̾unt maligni sp̃s et a fidei statu deie¬
cert̃: sed ȩccłia cedros inmutauit. idẽ uiros
sp̃ales et odoriferos loco eorũ substituit. Seqͣr.¬
t eleuabit dñs hostes rasin suꝑeum: et im¬
nicos eius intumultũ u̾tet. Ex libro regũ
cõgnouimꝰ. qđ teglathphalasar rex assirioꝵ. pe¬
cuniis ac p̃cib achar adquiescens damascum
subaudi. eleuabit dñs: & deuorabunt ifrł toto
ore. Multum enĩ antiquitꝰ he duȩ gentes po¬
płm isrł afflixer̃t. & p̃cipue pauloante tempꝰ
b his ñ ẽ auersus furor eius ⁊ sed ad huc manꝰ
eius extenta. Quia illi ñ st̃ conu̾si abiniqͥtati¬

Expanded text:
ris est, ac natura imputribilis, miraeque celsituris est, ac natura imputribilis, miraeque celsitudinis. Quid ergo per sycomoros nisi fatuitas carnalium Judaeorum exprimitur? Quid per cedros nisi sublimis et bene redolens vita sanctorum, quae nulla jam terreni amoris putredine corrumpi potest? Sycomoros itaque, id est carnales Judaeos succiderunt maligni spiritus, et a fidei statu dejecerunt. Sed Ecclesia cedros immutavit, id est viros spiritales et odoriferos loco eorum substituit. Seqt elevabit Dominus hostes Rasin super eum, inimicos ejus in tumultum vertet. » Ex libro Regum cognovimus , quod Theglatphalasar, rex Assyriorum, pecuniis ac precibus Achaz acquiescens, Damascum » subaudi elevabit Dominus, « et devorabunt Israel toto ore. » Multum enim antiquitus hae duae gentes populum Israel afflixerunt, et praecipue paulo ante tempus bus his non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta. » Quia illi non sunt conversi ab iniquitati
Abbreviated transcription (Latin):
& quid loquetur: Lateres cȩciđunt. & cȩt̾a.
Quid ꝑ lateres. nisi luteus iudeoꝵ ppłs expri¬
mitur: Et quid ꝑ qua dros lapides. nisi scõs
accipimus. quoꝵ uita in ꝓsꝑitate et ad u̾sitate
nouit fortit̾ stare: Lapis enĩ quadrus equȩ
stat. in quocunq lat̾e fuerit u̾sus. Quisquiᷤ
gͦ ꝓsꝑitate ñ extollit᷑. madu̾sitate ñ frangituꝵ.
suasionib ad mala ñ trahit᷑. uituꝑationib abo¬
no oꝑe ñ reuocatur. lapis quadrus ẽ: et qͣs i
ex om̃i lat̾e statum habet. qui casutm inquali¬
bet ꝑmutatione ñ habet. Cernens itaq ꝓpħa
uitȩ fortitudine solidandi: inmagua consola
gẽ de laterum casu. idẽ. iudeoꝵ ꝑditione minus
doluit: quia dĩ edificiũ idẽ scãm eccłiam de qͣ¬
dris lapidib edificare conspex̃. Sicomorus
autẽ que ẽ arbor folus moro similis. sed altitu¬
dine p̾stans. ficus fatua dr̃. Cedrus uͦmiri odo¬

Expanded text:
Et quid loquetur? « Lateres ceciderunt, » etc. Et quid loquetur? « Lateres ceciderunt, » etc. Quid per lateres nisi luteus Judaeorum populus exprimitur? Et quid per quadros lapides nisi sanctos accipimus quorum vita in prosperitate et adversitate novit fortiter stare? Lapis enim quadrus aeque stat, in quocunque latere fuerit versus. Quisquis ergo prosperitate non extollitur, adversitate non frangitur, suasionibus ad mala non trahitur, vituperationibus a bono opere non revocatur. Lapis quadrus est, et quasi ex omni latere statum habet, qui casum in qualibet permutatione non habet. Cernens itaque propvitae fortitudine solidandi, in magna consgdoluit, quia Dei aedificium, id est sanctam Ecclesiam de quadris lapidibus aedificari conspexit. Sycomorus autem, quae est arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans, ficus fatua dicitur. Cedrus vero miri odo
Abbreviated transcription (Latin):
Et sciet ppłs omĩs effraim et inhabitantes sa¬
mariam. insuꝑbia et magnitudine cordis dicẽ¬
tes. Lateres cecidunt: s quadri s lapidib edi¬
ficabimꝰ. Si comoros fuccid̾unt ÷ sedcedros im¬
derelicto templo dñi uitulos ieroboam adora¬
bant: et t̾ra earum dicebat᷑ samaria. Quid
gͦ ꝑ effraim et ꝑ inhabitantes samariã iusi
gentilis ppłs designatur: Sciet itaq samaria¬
ppłs oĩs effraim et inhabitantes samariã. id est
unũsitas gentiũ qͥa u̾bum qđ iniacob missũ
fuerat cecidit mnisrł. Suꝑbia uͦ ñ nun qͣm ꝓere¬
ctionis auctoritate ponit᷑: sic̃ eccłiȩ dñs ait. Po
sunt inqͥt diuitie & gła : opes suꝑbe & iusticia.
Quia gͦ ppłs gentilis ad fidem conu̾sus. ñ ne¬
cessitate timoris adhuc astringendꝰ erat ut
olim iudaicus. sed gr̃a lib̾tatis relaxandus.
qui ei auctoritatem erectionis daret: recte
insuꝑbia locuturus asserit᷑: & ñ ĩpusillam¬
mitate sic̃ iudei. sed inmagnitudine cordis.

Expanded text:
et sciet populus omnis Ephraim et habitantes Samariam in superbia et magnitudine cordis dicentes lateres ceciderunt sed quadris lapidibus aedificabimus sycomoros succiderunt sed cedros inderelicto templo Domini vitulos Jeroboam adorabant, et terra eorum dicebatur Samaria. Quid ergo per Ephraim et per inhabitantes Samariam, nisi gentilis populus designatur? Sciet itaque populus omnis Ephraim, et inhabitantes Samariam, id est universitas gentium, quia verbum quod in Jacob missum fuerat, cecidit in Israel. Superbia vero nonnunquam pro erectionis auctoritate ponitur, sicut Ecclesiae Dominus ait: « Psunt, inquit, divitiae et gloria, opes superbiae et justitiae . » Quia ergo populus gentilis, ad fidem conversus, non necessitate timoris adhuc astringendus erat ut olim Judaicus, sed gratia libertatis relaxandus, quae ei auctoritatem erectionis daret, recte in superbia locuturus asseritur, et non in pusillanimitate sicut Judaei, sed in magnitudine cordis.
Abbreviated transcription (Latin):
filias. & succendet᷑ inquit indensitate saltus :
idẽ magresti ppło gentiliũ eadem inuidie flã¬
ma aduersus xꝑianos exardescet. Et comuol¬
recte sub iungit᷑. Inira dñi exexcituũ cont᷑¬
buata ẽ terra: et erit ppłs quasi esca ignis. Ig¬
nis enim ꝑsecutionis. ppłm scõꝵ uorauit.
Unde eis dñs ait. Tunc tradent uos intͥbula¬
tionẽ. et occident uos: & eritis odio omĩb
gentib ꝓpter nom̃ meũ. Ꝙ tunc scandalira

Expanded text:
 succendetur, inquit, in densitate saltus, » id est in agresti populo gentilium eadem invidiae flamma adversus Christianos exardescet. « Et convolrecte subjungitur: « In ira Domini exercituum commota est terra, et erit populus quasi esca ignis. » Ignis enim persecutionis populum sanctorum vorabit. Unde eis Dominus ait: « Tunc tradent vos in tribulationem et occident vos, et eritis odio omnibus gentibus propter nomen meum. Et tunc sca
Abbreviated transcription (Latin):
humerũ eiꝰ. et usq insempit̾num. dequitur.
Telus dñ exercituũ faciet hoc. Telari dr̃. quicũ
cruciatu mentis castitatem custodit uxoris. Ds̃
gͥ quomͦ ⁊elatur uł zelum habet: qui in custodi
enda castitate nr̃a. nillo m̃tis cruciatu tangit᷑¬
Sed tam̃ quia castitatem anime uniꝰ cuiꝰq eusto¬
dit: humano mͦ zelans uocat᷑. qmͣuis cruciatu
m̃tis ñ tangat᷑. Dionisius uͦ ariopagita dicit.
Omĩum causał bonoꝵ omĩum amore ꝑ excel¬
lentiam amatorie bonitatifit ĩ existentia omĩa
ꝓ uidentis : & bonitate et dilectione & amore fauet᷑.
Ppt̾ qd. & zelotem eum diuina sapientes ap¬
pellant. uelut multũ mexistentia optimũ a
tiȩ sue amatore. et ut zelotem eam ostendentẽ
hoc. qđ de incarnatione xp̃i et regno supradi¬
ctum est. S equitur.¬

Expanded text:
merum ejus et usque in sempiternum. Sequitur: « Zelus Domini exercituum faciet hoc. » Zelari dicitur, qui cum cruciatu mentis castitatem custodit uxoris. Deus igitur quomodo zelatur, vel zelum habeenda castitate nostra nullo mentis cruciatu tangitSed tamen quia castitatem animae uniuscujusque custodit, humano modo zelans vocatur, quamvis cruciatu mentis non tangatur. Dionysius vero Areopagita dicit: « Omnium causalis bonorum omnium amore per excellentiam amatoriae bonitatis fit in existentia omnia providentis, et bonitate, et dilectione et amore fovetur. pter quod et zelotem eum divini sapientes appellant, velut multum in existentia optimum amae suae amatoriae, et ut zelotem eam ostendentem, hoc, quod de incarnatione Christi, et regno supra dictum est. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
gradiant᷑ filii isrł inmedio mari ꝑsiceũ. E go
autẽ indurabo cor egiptioꝵ ut ꝑsequantur
uos: & głificabor inpharaone & momĩ exerei¬
tu eus. & item. Extende manũ tuã suꝑ ma¬
suꝑ currus et equites eoꝵ. Mare autẽ baptis¬
mũ significat: uirga crucem dñi uł doctͥnã
eius: submersio egiptioꝵ. ab olitionẽ pecatoꝵ
Et leuabit eam inuia egipti: sic̃ olim qͣndo moy¬
ses iuit megiptũ. portans uirgã dĩ inmanu sua.
iurga directionis uirga regni tui Mł quia dia¬
bołs uirgã suã & bacułm leuat adu̾sum nos
inuia ȩgiptiut uirtutes feriat : xp̃c econtra¬
rio benignam extendit uirgam discipline in
una egipti ut uitia corrigat. Sequit᷑. Et erit
iugum eius de collo tuo: & computrescet iugũ
a facie o lei. Onus & iugum eiꝰ ab humero et col¬
lo mentis nr̃e dñs abstulit : quia nos ab illa de¬
monicȩ tirannidis seruitute qua grauit̃ depͥ¬
mebamiur lib̾auit dicens. Uenite adme om̃s

Expanded text:
radiantur filii Israel in medio mari per siccum. Ego autem indurabo cor Aegyptiorum, ut persequantur vos, et glorificabor in Pharaone, et in omni exercitu ejus . » Et item: « Extende manum tuam super masuper currus et equites eor doctrinam ejus; submersio Aegyptiorum abolitionem peccatorum. « Et levabit eam in via Aegypti. » Sicut olim quando Moyses ivit in Aegyptum « portans virgam Dei in manu sua ;Virga directionis virga regni tui . » Vel quia diabolus virgam suam et baculum levat adversum noicut olim, ut virtutes feriat, Christus econtrario benignam extendit virgam disciplinae in via Aegypti, ut vitia corrigat. Sequitur: VERS. 2jugum ejus de collo tuo, et computrescet jugum a facie olei. » Onus et jugum ejus a collo mentis nostrae Dominus abstulit, quia nos ab illa daemoniacae tyrannidis servitute, qua graviter deprimebamur, liberavit, dicens: « Venite ad me om
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo titus iherłm ceꝑit. In ipsa autẽ obsidio¬
ne ioħes et symon cȩtĩq udeoꝵ pͥncipes. po¬
płm suis adulationib ꝑnitiose decipiebant:
asserentes nichil ẽẽ dõ gratius. quã ꝓlib̾tate
pugnare. De quib addit᷑. Et erunt qui bea¬
tificant ppłm istũ seducentes: et qui beatifi¬
cant᷑ p̃cipitati. Et quia ibi omĩs sexus et oĩs

Expanded text:
uando Jerusalem ceperit. In ipsa autem obsidione, Joannes et Simon caeterique Judaeorum principes populum suis adulationibus perniciose decipiebant, asserentes nihil esse Deo gratius quam pro libertate pugnare, de quibus additur: « Et erunt, qui beatificant populum istum, seducentes, et qui beatificantur, praecipitati. » Et qu
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine pollittum. incombustionẽ erit:
Quia iam incarne apparuit rex pacis et ui¬
sticiȩ ÷ qui cunctis inse credentib ñ solũ am¬
mȩ sed et earnis mundiciã tͥbuat. Paruulus¬
ẽ pͥncipatus suꝑhumerũ eius. Hicẽ em̃ par¬
uulus ille qui muioratꝰ est paulominꝰ ab angłi s.
qui ñ uenit ministrari sed ministrare. Reges
autẽ scłi. ñ inhum̾ris sed incapite portant in¬
signe regium. Sed solus rex nr̃ głam potestatis
sue in humeris extulit. Unde & ysaac cum
ad immolandũ apatre duc̾et᷑ ligna sibi ipse
portauit: eximiã eius patientiam designans.
crucem passionis sue gestantis. Itaq pͥncipatꝰ¬
eius factus ẽ suꝑ humerũ eiꝰ: quia dum crucẽ
ꝓpriis portaret humeris uicit mundi pͥncipẽ.
et in his quos redemit pͥncipatum adquisi¬
uit. Sequit᷑. Et uocabitur nom̃ eiꝰ aminira¬
bilis consiliarius. ds fortis. pater futi scłi.
Ds̃ fortis inresurrectione cognitusẽ: quia

Expanded text:
sanguine pollutum in combustionem erit? sanguine pollutum in combustionem erit? Quia jam in carne apparuit rex pacis et justitiae, qui cunctis in se credentibus non solum animae, sed et carnis munditiam tribuat. VERSus. » Hic est enim parvulus ille, qui « minoratus est paulo minus ab angelis , » qui « non venit ministrari, sed ministrare . » Reges autem saeculi non in humeris sed in capite portant insigne regium. Sed solus Rex noster gloriam potestatis suae in humeris extulit. Unde et Isaac cum ad immolandum a patre duceretur, ligna sibi ipse portayit , eximiam ejus patientiam designans crucem passionis suae gestantis. Itaque principatus ejus est super humerum ejus; quia dum crucem propriis portaret humeris, vicit mundi principem, et in iis quos redemit principatum acquisivit. Sequitur: « Et vocabitur nomen ejus Admirabilis, Consiliarius, Deus fortis, Pater futuri saeculi, Deus fortis in resurrectione cognitus est; quia
Abbreviated transcription (Latin):
tur. cum subdit᷑. Quia omĩs iuolenta p̃datio
cum tu multui. & uestim̃tum mixtũ sanguine.
erit incombustionẽ & cib ignis. Uiolentam
enĩ cum tu multu p̃dam agere consueu̾at
exactor imꝑb iste᷑. quia semel humano gen̾i
nũmũ deceptionis contulerat: et obhoc coti¬
die mortis debitum expet̾e ñ desistebã. Cio¬
lentam cum tu multu p̃dationẽ agebat:
quia cum impetu et clamore effrenato irru¬
ens tempore mortis. animas uiolent̾ rapiebat.
Sed iam hȩc iuolenta p̃datio idẽ antiqui hos¬
tis importuna crudelitas. in ęt̾nam erit com¬
bustionem. Uestim̃tum uͦ corpus nr̃m ẽ quo
induta ẽ anima ÷ sanguis autẽ peccata carins
sunt. de quib dieit᷑ lib̾a me de sanguinib.
Uestim̃tum sanguine miscet᷑ : qnͣdo corpus
desideriis carnalib inquinat᷑. Uestimentũ gͦ
mixtũ sangume erit cib ignis: quia caro
luxuriantiũ gehennalib mancipabit᷑ incẽ¬
diis. Sed cur hec uolenta p̃datio et uestim̃tũ

Expanded text:
s violenta praedatio cum tumultu et vestimentum mistum sanguine erit in combustionem, et cibus ignis. » Violentam enim cum tumultu praedam agere consueverat exactor improbus iste; quia semel humano generi nummum deceptionis contulerat, et ab hoc quotidie mortis debitum expetere non desistebat. Violentam cum tumultu praedationem agebat; quia, cum impetu et clamore effrenato irruens tempore mortis, animas violenter rapiebat. Sed jam haec violenta praedatio, id est antiqui hostis importuna crudelitas, in aeternam erit combustionem. Vestimentum vero corpus nostrum est, quo induta est anima; sanguis autem peccata carnis sunt, de quibus dicitur: « Libera me de sanguinibus . » Vestimentum sanguine miscetur, quando corpus desideriis carnalibus inquinatur. « Vestimentum ergo mistum sanguine erit cibus ignis; » quia caro luxuriantium gehennalibus mancipabitur incendiis. Sed cur haec violenta praedatio, et vestimentum
Abbreviated transcription (Latin):
quipꝑ e. dd. regia sedes ẽ. R egnum uͦ iuxtadio¬
nisium ẽ omĩs finis et ornatus legis. et ordinis
distributio. Uł solium dauid & regnũ eiꝰ. po¬
płs dĩ ẽ. Ut confirmet inquit illud et cor¬
roboret: quia dum ide soliũ & regnũ ꝑ eũ¬
głicam grãm innouatũ ẽ. & de carnali factũ
s̾pale. ita con firmatum ẽ & corroboratum ut
sine fine ꝑduret. C onfirmaiit autẽ illud
in uidicio et iusticia ÷ qͥa sic̃ salomon deeo dic̃.
rex qui uidicat int̾u̾tate pauꝑes. thronꝰ eꝰ ĩe¬

Expanded text:
d regia sedes est. Regnum vero juxta Dionysium est omnis finis, et ornatus legis, et ordinis distributio. Vel solium David et regnum ejus populus Dei est. Ut confirmet, inquit, illud et corroboret; quia dum idem solium et regnum per evangelicam gratiam innovatum est, et de carnali factum spiritale, ita confirmatum est et corroboratum, ut sine fine perduret. Confirmabit autem illud in judicio et justitia; quia, sicut Salomon de eo dicit: « Rex, qui judicat in veritate pauperes, thronus ejus in ae
Abbreviated transcription (Latin):
pingues eius. insi sac̃dotes ydoloꝵ. mundanis
honorib & diuitiis redundantes. aut quilibet
suꝑbi diuites: In his gͦ pinguib ĩmitat᷑ te¬
nuitas: qͥa sac̃dotes ydoloꝵ ab omĩ iam scło con
tunt ut humilient᷑. & subtus głam eiꝰ ardebit
quasi combustio ignis: quia consum et᷑ intͥn¬
secus igne suȩ malitie. cum eos qͦs possidebat
amiserit: licet extrinsecus ghietur. et sepͥnci¬
pem scłi iactet. ut cum temptaret dnm dicenᷤ
Tibi dabo potestatem hanc uniu̾sam. et głam
eoꝵ ÷ quia mͥ tradita st̃. et eri uoluero do illa.¬

Expanded text:
pingues ejus nisi sacerdotes idolorum mundanis pingues ejus nisi sacerdotes idolorum mundanis divitiis et honoribus redundantes, aut quilibet superbi divites? In his ergo pinguibus inmittetur tenuitas; quia sacerdotes idolorum ab omni jam saecias, ut humilientur: « Et subtus gloriam ejus ardebit, quasi combustio ignis. » Quia consumetur intrinsecus igne malitiae suae, cum eos, quos possidebat, amiserit, licet extrinsecus glorietur, et se principem saeculi jactet, ut cum tentaret Dominum, dicens: « Tibi dabo potestatem hanc universam, et gloriam eo
Abbreviated transcription (Latin):
accepit. et egͦtationes portauit. Sed anteqͣm ille
uenisset. cõmunis aduersarius ea quȩ dicta st̃
cogitans gsãbatur. Unde contra stulticiã eiꝰ. ꝓpħa¬
sub iũgit. Hun qͥd głabitur securis contra eum qͥ
secat inea: aut ex altabit᷑ serra. contra eum a qͦ
trahiture Quomͦ si eleuetur uirga contra ele¬
uantẽ se: & exaltetur bacułs qui utiq lignũ ẽ.
Sic̃ enĩ securis aut serra siue bacułs ꝑse nil se¬
care aut serrare ualet÷ sic & dibołs ꝑse nichil
agere põt. sed ẽ quasi uirga uł securis in ma¬
nu cdĩ Mꝰ. qđ ipse contra dm̃ idcirco fuꝑabit. qm
ad uersum multos p̃ualet: tale ẽ. ac sisecuris uł
serra siue bacułs aut uirga contra eum qui ꝑcictit
tor cdñs exereituũ ipinguib eus tenuitatem:
& subtus głam euis succensa ardebit. quasi com¬
bustio ignis. o ꝑpter hoc. quia contra dm̃ exal¬
tatusẽ quasi sine illo posset aliquid. Sed qui ft̃

Expanded text:
accepit et aegrotationes portavit. Sed antequam ille accepit et aegrotationes portavit. Sed antequam ille venisset, communis adversarius ea quae dicta sunt cogitans, gloriabatur. Unde contra stultitiam ejus pris contra eum, qui secat in ea? Aut elevabitur serra contra eum, a quo trahitur? Quomodo si elevetur virga contra elevantem se, et exaltetur baculus, qui utique lignum est. » Sicut enim securis aut serra sive baculus per se nil secare aut ferire valet; sic et diabolus per se nihil agere potest, sed est quasi virga vel securis in manu Dei; et quod ipse contra Deum idcirco superbit, quoniam adversus multos praevalet, tale est ac si securis vel serra sive baculus aut virga contra eum, qui percutit, tor Dominus exercituum in pinguibus ejus tenuitatem, et subtus gloriam ejus succensa ardebit quasi combustio ignis. » Propter hoc, quia contra Deum exaltatus est, quasi sine illo posset aliquid. Sed qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ctt᷑. ut gallina. Que sic inpullis suis infirmat᷑.¬
& ita fit alis de missis. plumis hisꝑida. uoce tauca.
omĩb m̃bris demissa et abiecta: ut etiam su psi
pulli ñ seqͣntur. filios ñ uideas mat̾m tñ intelligaᷤᷤ.
Sic gͦ ꝑ nob̾ infirmatus ẽ iħe: ut nos uelut oua
seu pullos foueret & ꝑtegeret. ac nutͥret. Qui
ꝑtegens more pulloꝵ infirmos adhuc discipłos.
qͣsi pennã mouit. & aꝑuit os et ganniit ÷ dicens
ꝑsecutorib. Egosum. Sig̾ me queritis ÷ sute hos ab¬
ire. Ubi euglista subiecit. Ut impleret᷑ sermo
quẽ dixit. quia qͦs dedisti michi. ñ ꝑdidi exip¬
sis quẽ qͣm. Bene itaq pullos ꝓdegens mouit
pennã. et aꝑuit os & ganniit uelud gallina
contia raptorẽ ⁊ qͥa nequẽquã exipsis ꝑderet.
solus teneri uoluit. Mouit gͦ pennã. fideles suos
quasi subalis ꝓtegens ÷ aꝑuit os. contra dicens
antiqͦ p̃doni: ganniit. qͥa ipse infirmitates nr̃aᷤ

Expanded text:
citur ut gallina, quae sic in pullis suis infirmaturcitur ut gallina, quae sic in pullis suis infirmatur, ut sit alis submissis, plumis hispida, voce rauca, omnibus membris demissa et abjecta, ut etiamsi ipsi pulli non sequantur, filios non videas, matrem tamen intelligas. Sic ergo pro nobis infirmatus est Jesus, ut nos velut ova seu pullos foveret et protegeret, ac nutriret. Qui protegens more pullorum infirmos adhuc discipulos quasi pennam movit, et aperuit os, et ganniit, dicens persecutoribus: « Ego sum. Si ergo me quaeritis, sinite hos abire . » Ubi Evangelista subjecit: « Ut impleretur sermo quem dixit: quia quos dedisti mihi, non perdidi ex ipsis quemquam . » Bene itaque pullos protegens movit pennam, et aperuit os, et ganniit velut gallina contra raptorem; quia ne quemquam ex ipsis perderet, solus teneri voluit. Movit ergo pennam, fideles suos quasi sub alis protegens; aperuit os, contradicens antiquo praedoni; ganniit, quia ipse infirmitates nostras
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑomĩs iniquitatis uias humanũ genus
passim incedet. Et pͥncipes eoꝵ. dep̃datus ẽ.
ac residentes insublimi arce sc̃ĩtatis detraxit.
ut balaam et salomonẽ et cȩt̾os huiꝰ modi.
Et manꝰ eiꝰ inuenit qͣsi nidũ fortitudinẽ ppło¬
rũ ÷ qm̃ eius actio requiem mllisin uenerat.
qui ꝑ defensione ydoloꝵ uł erroꝵ pugnabant.
Quis autẽ derelictis uniu̾sam t̾ram. idẽ om̃s
habitatores t̾rȩ comparat: quia creator. umu̾¬
sas gentes obiniqͥtates eoꝵ deseruerat: et hos¬
tis adse cong̃ gauit eas munionẽ sue malitiȩ.
Nam uelut aliena oua genus humanũ diabo¬
lus qđ non crearierat occupauerat. qͦd ñ genu¬
erat. m̃tito patͥs noĩe possidebat. Nec coufoue¬
bat miserandã sobolem. sea p̃mebat: et subpõ¬
dere seruitutis captiuam tenebat. Et ñ erat
qui moueret pennã. & apiret os et ganniret:
qͥa ñ dũ ille uenerat qui se similauit galline.

Expanded text:
ut per omnes iniquitatis vias humanum genus ut per omnes iniquitatis vias humanum genus passim incederet, et principes eorum depraedatus est, ac residentes in sublimi arce sanctitatis detraxit, ut Balaam et Salomonem et caeteros hujusmodi. « Et manus ejus invenit quasi nidum fortitudinem populorum; » quoniam actio ejus requiem in illis invenerat, qui pro defensione idolorum vel errorum pugnabant. Ovis autem derelictis universam terram, id est omnes habitatores terrae, comparat; quia Creator universas gentes ob iniquitates eorum deseruerat, et hostis ad se congregavit eas in unitionem suae malitiae. Nam velut aliena ova genus humanum diabolus, quod non creaverat, occupaverat, et quod non genuerat, mentito patris nomine possidebat, nec confovebat miserandam sobolem, sed premebat, et sub pondere servitutis captivam tenebat. « Et non erat qui moveret pennam, et aperiret os, et ganniret. » Quia nondum ille venerat, qui se similavit gallinae,