comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex ploratio gaudii. arabia humilisuł cãpesttis. sabanctnsio uł conũsio. ⁊ est.

Expanded text:
terpretatur exploratio gaudii, Arabia, humilis, vel campestris; Saba, incensio vel conversio. Et est: terpretatur exploratio gaudii, Arabia, humilis, vel campestris; Saba, incensio vel conversio. Et est:
Abbreviated transcription (Latin):
stendit que sitamplitudo regni. q. d. Sicutile est regnum. ⁊ sic latum et .i. quia do¬
minabituramari .i. aquolib fine t̾re. usq adiare .i.usq adquemlib fineit᷑¬
mariusq admare. Nota quia paucisubis magnadocit sacram̃ta. Corã illo¬
bunt ethiopes qui sunt infinib t̾re. et cet̾rimi .i. gentes. aprͣte totum. et inimi
serpentis. cuidictum ẽ. tram comedes .i. amabunt t̾rena. que sunt eoꝵ esca pe¬
nał uł lingent t̾ram .i. scisinaticos hominesamabunt. et suaueshabebunt. qͥ¬
ferent muña .i. seipsos dumdeuote suiunt. regesatabum et sabadona adduce.
hec patriediũsis odorib naresmulcent. et significant eos qui t̾rena delectatione
setractant mollit̃. s iamsunt reges ara. ⁊ saba. quia ħ blandim̃ta subiciunt rigid
discipline.⁊ huidonaadducent .i. aliossecum in societatem ecclie adducetit. uł pot̃
hocaccipi demalisregib qui ꝑsequuntur etoccidunt martires. ⁊ c̃. regesa. ⁊ sa.

Expanded text:
stendit quae sit amplitudo regni. Quasi dicat: Sic utile est regnum, et sic latum, et, id est, quia dominabitur a mari, id est a quolibet fine terrae usque a mare, id est ad quemlibet finmari usque ad mare. Nota quia paucis verbis magna docet sacramenta. 155 bunt Aethiopes, qui sunt in finibus terrae, et teterrimi, id est gentes, a parte totum; et inimicserpentis, cui dictum est: Terram comedes , id est, amabunt terrena, quae sunt eorum esca poenalis. Vel lingent terram, id est schismaticos homines amabunt, et suaves habebunt, quferent, id est seipsos, dum devote serviunt, reges Arabum, et Saba. Hae patriae diversis odoribus nares mulcent, et significant eos qui terrena delectatione se tractant molliter. Sed jam sunt reges Arabum et Saba, quia haec blandimenta subjiciunt rigidae disciplinae. Et hi dona adducent, id est alios secum in societatem Ecclesiae adducent. Vel potest hoc accipi de malis regibus qui persequuntur et occidunt martyres. Et est, reges Arabum
Abbreviated transcription (Latin):
potentem fecerunt. Deinderepetit ut det̾minet quem pauꝑem libetdicens.
tet. cui: pauꝑiet in opi .i. non dese confidenti. s degr̃a. Uł ita continua. dico lib̃¬
abit pauꝑem. et silibatus pauꝑ offendit: parcet pauꝑiet mopi. quod neccẽ ẽ qr
om̃s peccant. et egentgła dĩ. et animaspauꝑm saluas faciet. ab iniquitate .i. dã
do eis grãm adfaciendam iusticiam etaduitandam iniquitatem dupplex enĩ
hiis duob aliaduo cqmipollentia r eddit dicens. Ex usuris .i. apecc̃is redim¬
aplus malinuenttur insupplicus quam cominissum ẽmpec̃tis. Namũbi gr̃a cũ
erant. siam pͣrcendo: redimet abusuris. saluos autẽ faciendo: redimet abiniqͥ¬

Expanded text:
potentem fecerunt; deinde repetit, ut determinet quem pauperem liberet dicens, et tet. Cui? Pauperi et inopi, id est non de se confidenti, sed de gratia. Vel ita continua: Dico liberabit pauperem, et si liberatus pauper offendit, parcet pauperi et inopi: quod necesse est, quia omnes peccant et egent gloria Dei . Et animas pauperum salvas faciet ab iniquitate, id est dando eis gratiam ad faciendam justitiam, et ad vitandam iniquitatem. Duplex enim his duobus alia duo aequipollentia reddit, dicens: VERS. 14.-- « Ex usuria plus mali invenitur in suppliciis quam commissum est in peccatis. Verbi gratia: erant; nam parcendo redimet ab usuris; salvos autem faciendo, redimet ab iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
lere. Ecce uñ incipiet. et uͥconsummabit᷑ regnũ. ⁊ illud regnum sicerit utile. qͥ¬
nere. siuellet manifesta potestate cognosci: uoluit lenit in utĩnu̾ginis sin ealiquo
strepitu sicut pluuia muellus descende. ut mag̃ ostendet uͥtutem si camtẽꝑasset.⁊
ẽ congrua similitudo. lana enim accipiendo uł reddendo aquam ñ rumpitur.¬
s integra manet. sicinuirgine integritas ante pͣrtũ. inprtu et pͦpͣrtũ pꝰ illud idẽ
que inmodũ roris summaleuitate descendunt. Quisgͦ posttam aꝑtassimilitu¬
dines dubitet deprtu uͥginis. dem̃ exequitur que ip̃eoriens attulit. queg̾mna dͤ
pacisdonet auferatur luna ut nonsit .i. pax erit donet mortedestructa iam ñsit cͥt¬

Expanded text:
lere. Ecce unde incipiet, et ubi consummabitur regnum et illud regnum sic erit utile, quitinere posset, si vellet manifestata potestate cognosci, voluit leniter in uterum Virginis sine aliquo strepitu, sicut pluvia in vellus descendere, ut magis ostenderet virtutem si eam temperasset. congrua similitudo. Lana enim 267 accipiendo, vel reddendo aquamsed integra manet; sic et in Virgine integritas ante partum, in partu, post partum. Post illud idem  terram, quae in modum roris summa lenitate descendunt. Quis ergo, post tam apertas similitudines, dubitet de partu Virginis. Deinde exsequitur, quae ipse oriens attulit, quae germina de pacis donec auferatur luna, id est pax erit, donec, morte destructa, jam non sit car
Abbreviated transcription (Latin):
dicit incipientes labi ⁊ elisos iamlapsos. et hoc adhabundantiã ꝑtinet .s. ꝗ eleuat ruentes.
⁊erigit elisos. uñ recordatio suanitatis hrͣ. et in laudib dĩeructatur. U alit̃. scd̾m aliã lit̾tã¬

Expanded text:
dicit incipientes labi; et elisos, jam lapsos. Et hoc ad abundantiam quoque pertinet, scilicet quod elevat ruentes, dicit incipientes labi; et elisos, jam lapsos. Et hoc ad abundantiam quoque pertinet, scilicet quod elevat ruentes, et erigit elisos, unde recordatio suavitatis habetur, et in laudibus ejus eructatur. Aug. Vel alit
Abbreviated transcription (Latin):
situntur. Et nota ꝗ post potentiã comm̃dat decorem regni. Ꝙ iõ facit: ut potentia noĩa¬
ta amantẽ nont̾reat. ht̃ enim regnũquo delectemur. ⁊ illud regnũ ht̃ decorem. cui magni¬
ficonil comꝑetur. Decuiꝰ regni magnitudine subdit. Regnum tuũ regñ. ⁊c̾ .q. cuiuis¬
gñatione et gñatione. ꝑ successionem. uł in hacgñatione et futura ꝑꝗostenditur regnum ẽẽ fõr
te Lauddet enm regnum deppetuitate. et dñationis effectui. ⁊ sumitur hocde magnitudine. Si
enĩ magnũẽ ad tempus imꝑare: maiꝰest dñationis trminũ non hr̃e. Sequit᷑ E idelis est d̃¬
in om̃ib ũbissius. quia aduentus donaimpleuit. et quicquid ꝓmisit dedit ⁊ ꝑdata fecit fidetũ
cetis dandis quepmisit. ⁊ quasi t rographoscribi fecit. & sumitur hoc dehabuadanti suauita¬

Expanded text:
enae, quidam spe gloriae convertuntur. Et nota quod post potentiam commendat decorem regni, quod ideo facit, ut potentia nominaenae, quidam spe gloriae convertuntur. Et nota quod post potentiam commendat decorem regni, quod ideo facit, ut potentia nominata amantem non terreat. Habet enim regnum quo delectemur, et illud regnum habet decorem cui magnifico nil comparetur. De cujus regni magnitudine subdit, VERS. 13.-- « Regnum tuugeneratione et generationem per successionem. Vel in hac generatione et futura, per quod ostenditur regnum esse forte. Cassiod. Laudat enim regnum de perpetuitate et dominationis effectu, et sumitur hoc de magnitudine. Si enim magnum est ad tempus imperare, majus est dominationis terminum non habere. VERS. is suis, Aug. quia adventus dona complevit, et quidquid promisit dedit, et per data fecit fidem caeteris dandis quae promisit et quasi chirographo scribi fecit; et sumitur hoc de abundanti suavita
Abbreviated transcription (Latin):
bonos ⁊ mhiuusmodi. ⁊ in hocꝗ expetat inpeccomanentes. ⁊ monet conũci. bñom̃ib facit. etͥ
miserationes om̃ib exhibet. Ꝙ si punit: seũitas est nonmeuis s intua oꝑa. Si enĩtollas oꝑa
tua mala: et non inte remaneant nisi oꝑa eius: non te dimitcit miseratio eius. Si autẽ tunon
om̃e ꝗͥ est confłtetur. ut ꝑse. uł rõnales creaturas. sicut ea que non hñt sensum laudancu. que s̃
regni tuidicent. ⁊ potentiã tuã loquentur.⁊ dicent quam potenit̃ et mirabilet̃ quicquid uis fa-
uit. quasi. potens est: quifecit hec et continet & sumit̃ hoc demirabilib. Sequit᷑. Ut no-¬
ut sicutali dicunt decorem magnificentie regnitui. uł głam magnitudinis decoris reg. t.¬
Hoc sumitur de uirtute tribilium. Sc̃is enim p̃dicantib: nota facta÷ potentiadĩ. qua iũ¬
dicabit in malos. ⁊ gła regni qua coronabit bonos. nottficata÷ neignorata minꝰ quererecur.

Expanded text:
t, et miserationes omnibus exhibet. Quod si punit, severitas est, non in ejus, sed in tua opera; si enim tollas opera tua mala, et non in te remaneant nisi opera ejus, non te dimittet miseratio ejus; si autem tu non  se, vel per rationales creaturas, sicut ea quae non habent sensum laudandi, quae sunt regni tui dicent: et potentiam tuam loquentur. vit; quam potens est Deus qui fecit haec et continet. Et sumitur hoc de mirabilibus. VERS. 12.-- « Ut novel, sicut alii dicunt, decorem magnificentiae regni tui, vel gloriam magnitudinis decoris regni tHoc sumitur de virtute terribilium. Sanctis enim praedicantibus nota facta est potentia Dei, qua vindicabit in malos. Et gloria regni qua coronabit bonos notificata est, ne ignorata minus quaereretur
Abbreviated transcription (Latin):
debent et quia aliiustificati sunt. Nemo ergo dõ tͥbuat qrz: et sibi tribuat quia iustus est.
Melius enim ẽ ꝗ sibi uult retribuere: quam ꝗalii. Totumg̾ illida. intoto ip̃m lauda. I¬
bunt. quia dñs miserator effectu. ⁊ misericors natura. Partes laudis ponuntur hic q̃ suꝑiꝰ
ce sicut supta: ita ethicaboꝑib incipit. ut miserator dicatur dum cadentes restituit. mise
ricors natura ⁊ dumcãt. up̃e est ꝑatiens. hoc sumi tͣ de scd̾o loco laudis. s. de potentia qͣm¬
hic laudat. non ꝗ tras suspendit. ⁊ matia cohercsuit ⁊ stellis celũ depixit. ⁊c̃ s ꝗtolat pec
nunciant. ⁊ ꝗdehis laudant et exultant: tu dñe fecisti. Merita illoꝵ tuadona sunt q̃ ꝑmĩa
ultant et est patiens. his .s. quib nundũ dedit. s expectat ut det. Repetit demĩa. multũ mise

Expanded text:
debent, quia justificati sunt. Nemo ergo Deo tribuat quia est, et sibi tribuat quia justus est. debent, quia justificati sunt. Nemo ergo Deo tribuat quia est, et sibi tribuat quia justus est. Melius est enim quod sibi vult tribuere, quam quod illi. Totum illi da, in toto ipsum lauda bunt, quia mm explicaret? et sicut supra, ita et hic ab operibus incipit, ut miserator dicatur, dum cadentes resricors, natura, etiam dum creat. Patiens, hoc sumit de secundo loco laudis, scilicet de potentia, quam laudat, non quod terras suspendit, maria coercuit, stellis coelos depinxit, etc., sed nuntiant, et quod de his laudant et exsultant, tu Domine, fecisti, merita illorum tua dona sunt, quae peultant. Et est patiens, his scilicet quibus nondum dedit, sed exspectat ut det. Repetit de mise
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt exhorcatõ. E stitaq amabilis. ⁊ t̾ribilis. Dicent gͦ uirtutẽ disciplinantis ⁊ pumentis. Si p̾di¬
cant regnum: non tacent ignemȩtuũ. Sequit᷑ uuͦ. locus laudis. ⁊ narrabunt magnitudinẽ
tuã. cuius nonest finis. s narrabunt᷑: cũ talem ee landabunt. Sequitur. uiii. locus laudis: ⁊¬
etũ ꝑ habundantẽ suauitatẽ suã: prius nr̃i memor uocandonos grã sita. nos p̃ueniendo. iñ
nos eiusꝰ. Et nota ꝗ ñait manducabunt. s eructabunt. Manducat enim qui discit. Eructat:
quidocet. hoc tñ eructat ꝗ manducauit. hecergo memoria quia ualde dulcis: manducan¬
da. ⁊ eructanda. Sic ergo manduca ut ructes. Sequitur nonꝰ locus laudis. ⁊ exultabunt iꝰ¬
ticia tua. non sua. quam .s. memores tui accipunt ate. Ciu ergo debent quod sunt: ulli

Expanded text:
esset exhortatio. Est itaque amabilis et terribilis. Dicent ergo virtutem disciplinantis et punientis. Si praediesset exhortatio. Est itaque amabilis et terribilis. Dicent ergo virtutem disciplinantis et punientis. Si praedicant regtuam, cujus non est finis, sed narrabunt ea, cum talem esse laudabunt. Sequitur octavus locus laudis: enim per abundantem suavitatem suam, prius nostri memor est vocando, gratia sua nos praeveniendo; inde nos ejus. Et nota quod non ait manducabunt, sed, eructabunt. Manducat enim qui discit, eructat qui docet, hoc tamen eructat quod manducavit. Haec ergo memoria, quia valde dulcis est, manducanda est et eructanda. Sic ergo manduca ut eructes. Sequitur nonus locus laudis: Et exsultabunt justitia tua, non sua, quam scilicet memores tui accipiunt a te. Cui ergo debent quia sunt, illi
Abbreviated transcription (Latin):
dandis: ꝓnunciabunt potentiãtuã. Non enimoꝑa laudabunt: nisi urtitem oꝑantis auñ¬
cient. S quidameloquentes laudant cãturã. obliticãtoris. Sc̃ĩ u̾o laudatores si oꝑa amant: et
laudant magis oꝑatorem. ⁊ hec ꝑꝑ illum amant. et laudant. ꝗ utiq faciendumz. Si em̃in
reb fc̃is sentitur aliqua sp̃es. ufanqua utilitas. uł uirtus: et laudatur magis in illo qͥfecit.
Quid enim pulchri: eo quiomĩa fecit: quid utiliest: quid potentiꝰ: Lauda ergo facta pp̃
facientem. S si oꝑa laudas: et tequies opusĩ laudas ⁊octurrit illud. ñte laudet ostuũ.
⁊ arrogans iuderis. S nonẽatrogantia. quia dm̃ in te nonte laudas. Sequitur t̃cilocus
dicent. Non enim tantum blanditur. s ĩ minatur. Blanditur ut exhortetur. Mlinatus:
ut terreatet corrigat. Siem̃ non minaretur: nulla eẽt correctio. Si non blandiretur: nulla

Expanded text:
dandis, pronuntiabunt potentiam tuam. Non enim opera laudant, nisi ut virtutem operantis annudandis, pronuntiabunt potentiam tuam. Non enim opera laudant, nisi ut virtutem operantis annuntient; sed quidam eloquentes laudant creaturam obliti Creatoris. Sancti vero laudatores, si opera amant, laudant magis operatorem, et haec propter illum amant et laudant, quod utique faciendum est. Si enim in rebus factis sentitur aliqua species, vel utilitas, vel virtus. Et laudatur magis in illo qui fecit. Quid enim pulcrius est eo qui omnia fecit? quid utilius, quid potentius? lauda ergo facta propter facientem. Sed si opera laudas, et te qui es opus Dei laudas, et occurrit illud: Non te laudet os tuum, et arrogans videris . Sed non est arrogantia, quia Deum in te non laudas. Sequitur tertius locus dicent. Aug. Non enim tantum blanditur, sed etiam minatur. Blanditur, ut exhortetur; minatur ut terreat et corrigat. Si enim non minaretur, nulla esset correctio; si non blandiretur, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
bitur laudare continua exultatione. Dequa laude alibi dicitur. In scla sclõꝵ laudabunt te.
singulos dies. ut cum ueñit iinus sine fine dies eat ex laude in laudem. sic̃ ex i̾tute inu̾tutem.
Hocuno ũbo dedit cogitare ꝗ non potest capiplene. et iõ: nunquam cesses alaudib. Iouaid̃
ẽ laudabilis et .i. quia magnitudinis eiuis non est finis. quia in comp̃hñsibilis: cogitatione
uł loco.⁊ quia non est finis magnitudinis: ideo non potest lauseius finire. O nãtio.
Scdo: om̃s ꝑfecturos laudem dei nouem modis ꝓmittit. Nouem enĩ sunt modilaudis .s.
iu̾sticia. que post explicabuntur. Ex his quasi ex locis ⁊ seminib om̃is trahitur laus. Ad q̃
se. in. si. Gñatio ergo igñatio laudabit oꝑa tua. que licet intueri. ut tulanderis quitali¬
derus oꝑantem. deconditis conditorem. decãturis cãtorem. Nidemus que hic fecit que tib̃

Expanded text:
bitur laudare, continua exsultatione. De qua laude alibi dicitur: In saecula saeculorum laudabunt te , cam ergo nunc, per singulos dies, ut cum venerit unus sine fine dies, eas ex laude in laudem, sicut ex virtute in virtutem. Hoc uno verbo dedit cogitare quod non potest capi plene. Et nunquam cesses a laudibus. Ideo valde est laudabilis, et, id est quia, magnitudinis ejus non est finis, quia incomprehensibilis est cogitatione vel loco. Et quia non est finis magnitudinis, ideo non potest laudem ejus finire. PARS.do omnes perfecturos laudem Dei novem modis promittit. Novem sunt modi laudis, scjustitia, quae post explicabuntur. Ex his quasi ex locis et seminibus omnis trahitur laus, ad quem ectionem. Generatio ergo et generatio laudabit opera tua quae licet intueri, ut tu lauderis qui taliperibus laudemus operantem, de conditis Conditorem, de creatura Creatorem. Videamus quae hic fecerit, quae nobis
Abbreviated transcription (Latin):
fuit etcetos qui fu̾unt ante nidam. quim̃ito uiderentur reppulsi. cumia cob pecc̃acoꝵ dccestetur. ł
non dixit reppulitberamm ex quosaulfuit. qui uitinotempore tȩpbatus fuerat. uñ exip̃anici¬
nitate temꝑis. qnilleẽ repulsus atq reꝓbatus. ⁊ cł cdelectus conuenienter poss hocdici nec tũdictũ
tamtribum uude. non ꝓm̃itisiude. quolonge meliorfuit ioseph. s ꝑtribumiudequia dee a xp̃cex¬
ticit. nouumppłm xꝑiprelatum ueteri ppio scͥptura testatur. Aꝑiente dñ o inꝑabolisossuuni. uñ
et montemsioneccłiam accipimaus. quefuturaspetulatur nonterrtna. sicabinicio electionuis ebree
gentisusq adꝑmꝓcedit. unde subsequenter dicit. et elegit dđ. Et ẽsensus. Etreppulit tab̾naca¬
lumioseph. et tribum effrem non elegit. i. iudeos. quimaugm̃toterrenoꝵ militant. i inftuge

Expanded text:
nte Judam, qui merito videntur repulsi, cum Jacob peccata eorum detestetur. Vel non dixit, repulit Benjamin, ex quo Saul fuit, qui vicino tempore reprobatus fuerat. Unde ex ipsa vicinitate temporis, quando ille est repulsus atque reprobatus, et David electus convenienter posset hoc dici; nec tamen dictum tam tribum Judae, non pro meritis Judae, quo longe melior fuit Joseph, sed per tribum Judae, quia de ea Cti praelatum veteri populo Scriptura testatur, aperiente Domino in parabolis os suum . Alcuin., Cassiod. Unde montem Sion Ecclesiam accipimus, quae futura speculatur, non terrena: sic ab initio electionis Hebraeae gentis, usque ad Christum procedit. Unde subsequenter dicit: Et elegit David. Et est sensus: Et repulit tabernaculum Joseph, et tribum Ephrem non elegit, id est Judaeos, qui in augmento terrenorum militant,
Abbreviated transcription (Latin):
quemint̃ multas grntes eleg̾ãt. Capta cnimarcha: conscquensestut ppłt cade¬
rit. ita et malosinttmplosuo mnoccisione anine c̃cludi ꝑmittit. idem repecit
tiuit. legitur in libio regum: quodiunc ceciderunt deppło. xxx. iilia pedi¬
tum. sequitur. et uirginestor non sunt lamentate. quia hoc nonuacabat in
bationemnon potuit plangihonore funĩs. Cum cnum audiss quod offimꝰ
fineesin p̃lio occubuissent. et ꝓ co l clipatereor desella cortuens fractisciua¬

Expanded text:
quem inter multas gentes elegerat. Capta enim arca consequens est ut populus caderet, ita et malos in populo suo, in occisione animae concludi permittit. Idem repetit tium. Legitur enim, in lib. Regum, quod tunc ceciderunt de populo triginta millia peditum . Et virgines eorum non sunt lamentatae, quia hoc non vacabat in bationem, non potuit plangi honore funeris. Cum enim audisset quod Ophni et Phinees in praelio occubuissent et pro eo Heli pater eorum de sella corruens fractis cervici
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Ait ergo. ⁊ dñs quiprius crar tanquam dormiens et crapulatus auino. hoc
dicitur ex ꝑsona dementium quiita putant. qñꝑilitantib non subuenit.ui¬
susẽ enun dormite. qñppłm suum dedit in manuseoꝵ quosodit. ubi eisdr̃
uͥẽ ds̃ tuus: putant etiam quasiumo eẽ crapulatum. Sicenim udetur im-¬
pusinsultantib quod uelud ebriusdormuat. cumnontancito subuenit¬

Expanded text:
ri. Ait ergo: Et Deus qui prius erat tanquam dormiens, et tanquam crapulatus a vino. Hoc dicitur ex persona dementium, qui ita putant quando periclitantibus non subvenit. Visus est enim dormire, quando populum suum dedit in manus eorum quos odit, ubi eis dicitur: Ubi est Deus tuus? Putant etiam quasi vino esse crapulatum. Sic enim videtur impiis exsultantibus, quod velut ebrius dormiat, cum non tam cito subveni
Abbreviated transcription (Latin):
canit. quodibi ostendit elegit tͥbum uida ⁊ hẽ. et reppulit tab̾naculumioseph. Ad literamne m
et̃t rex. ettribum effremnon elegit ut dcea fierent reges. S elegit tribum uida. iit iñ ficrent reges.¬

Expanded text:
ed suos reaedificavit, quod ibi ostendit, elegit tribum Juda. Et hoc est, Et repuli tabernaculum Joseph, ad litteram, ne inde ed suos reaedificavit, quod ibi ostendit, elegit tribum Juda. Et hoc est, Et repuli tabernaculum Joseph, ad litteram, ne inde esset rex, Et tribum Ephrem non elegit, ut de ea fierent reges. VERS. 74.-- « Sed ele
Abbreviated transcription (Latin):
quinullauoce laudisueloꝑiscum ercitant. Dñsinquam ercitatus est adiun¬
dictam tan quampotens. Eretatur aitem dẽ adiunditam malis actib¬
sicut᷑ hcgrtitatur pectatiseoꝵ qui archam int̃ simulacra posuerunt Exitatus autem diait᷑ sicut so¬
let aliquis ȩccitarip lanctufamilie ⁊ta et dñstumpeccatis hostium tumplanctu suoꝵ eratatus est
ethoc tamquam potens. quiatunc sunt homines faciles. ⁊ ad iir tutempotentes qñpost capulã
ora .i. insecretioriparte natium. ubi mures deterra ebullientes cortodebant ꝓmmentes extalesip
soꝵ. opprobrum sempit᷑num dedit illis. quia nullus aliusita punitusest ꝑcussi enim sunt insedi¬
płedebet putareut stc̃ora Q ui enun sic suscipit testam̃tum dĩut ueti uanitate señexuat similis
est hostib ppłieuis. qui archamdr̃a uixta idolum dagonposuere. Sicutautem illis nolentib cor-¬
ubi ẽec̃num ũbumdĩ. S quipost̾iora diligint ex eis cruciabuntur: oppbrum sempit̃tium dedit itł¬

Expanded text:
eris eum excitant. Dominus, inquam, excitatus est ad vindictam. Et tanquam potens. Excitatur autem Deus ad vindictam malis actibucitatur peccatis eorum, qui arcam inter simulacra posuerunt. Excitatus autem dicitur, sicut solet excitari aliquis planctu familiae, ita et Dominus cum peccatis hostium tum planctu suorum est excitatus. Et hoc, tanquam potens, quia tunc sunt homines ad iram faciles, et ad virtutem potentes, quando post crapulam  in secretiori parte natium, ubi mures de terra ebullientes, corrodebant praeeminentes extales eorum, opprobrium sempiternum dedit illis, quia nullus alius ita punitus est. Percussi nunc enim in sedi ut ait Apostolus, debet putare ut stercora , qui enim sic suscipit testamentum Dei, ut veteri vanitate se non exuat, similis est hostibus populi ejus, qui arcam Domini juxta idolum Dagon posuere. Sicut autem illis nolentibus coreternum Verbum Dei. Sed qui posteriora diligunt, ex eis cruciabuntur. Opprobrium enim sempiternum dedit ill
Abbreviated transcription (Latin):
totum fũuit ⁊ hocestquod sequitur. etadnichi lum redegit ualdeisrł. Et¬
reppulit ꝓidolatria eoꝵ tab̾naculumsilo. Siloẽtiuitas inquaerat archa. ħ
factum est intemꝑe heli sac̾dotis qñ uicti sunt aballophilis. ⁊ archa dñicap¬
taẽ. et ip̃i magnastrage uastati sunt. s curreppulit: ecce reppulit tab̾naculũ
littabernaculum cumait ubi abitauit inhominib Cum ergo non cẽnt digni

Expanded text:
totum fuerunt. Et hoc est quod sequitur: Et ad nihilum redegit valde Israero idololatria eorum tabernaculum Silo. Silo est civitas, in qua erat arca. Hoc factum est tempore Heli sacerdotis, quando victi sunt ab Allophylis, et arca Domini capta est, et ipsi magna strage vastati sunt ; sed cur repulit? ecce, repulit tabernaculumlit tabernaculum, cum ait, ubi habitavit in hominibus. Cum ergo non essent digni
Abbreviated transcription (Latin):
cat in ħloco. Addit. sũumsiuim. nondicit filium. quia forma serui gx ddẽ. non pat̾ͥ coet̾na unige¬
nitisuba. ⁊ sustulit eum deg̃gib ouium. dd̾ ad lut̾am ex pastoraliofficio petudum adregniun
uicanticis. Dentesti sicut grex tonsarum ascendens delauacro. que om̃s geminoscant. et stertł
suarumuencutarum p̃cia apposuit ascendens delauacro .s. baptismi geminoscreant. oꝑa .s. genu
missionis estiantur insemine. Dem̃ reppetit. ⁊ isrł hereditatemsuam. nisi forte dicatur scđmhũc
statum iacobseruus. qu̾ autemuidebit facieadfaciem dicatur isrł herelitas. Uñet nom̃ aẽp̃¬

Expanded text:
cat in hoc loco; addit, servum suum. Non dicit filium, quia forma servi ex David est, non patri coaeterna unigeniti substantia. Et sustulit eum de gregibus ovium. David ad litteram ex pastorali officio pecorum ad regnum Unde in Canticis: Dentes tui sicut grex tonsarum , ascendens de lavacro, quae omnes gemellos creant, et sterilis suarum venditarum pretia apposuit, ascendens de lavacro, scilicet baptismi geminos creat opera, scilicemine existimantur . Alcuin. Deinde repetit: Et Israel haereditatem suam, nisi forte dicatur, secundum hunc statum Jacob servus. Quando autem videbit facie ad faciem, dicatur Israel haereditas. Unde et nome
Abbreviated transcription (Latin):
Plo salomdnus cotise erant graciif quib ascendebatiir in templum. quod ẽ figura celestis templi. a &
quod hin gradib ascendiur hec eet scala iacob. Inscalis ergouidit iacob̾ ascendentis ⁊ descenesentes.¬
qr aam teuiectu s̃ aliii. ⁊ quasi de scendientes parirulis setonteꝑant ncadentes. sadͥit enimqui aefict. De¬
endit qui se contempat paruulis. seciditadam suꝑbia intumescens. Descendit xp̃c ꝑmĩam pariuut:
chea ssuesdori Sumius uobis. Huis etgogradib moffenso pede mentis ascendotaut atq descenditiit. Et¬
duuismas ten nomen anobigiu ÷ apudnos. quia gradus dicimus ascendengru trsuo it gradus. est¬

Expanded text:
plo Salomonis totidem erant gradus, quibus ascendebatur in templum quod est figura coelestis templi, ad quod his gradibus ascenditur. Haec est scala Jacob. In scalis enim vidit Jacob angelos ascendentesm spiritualium, et quasi descendentes parvulis se contemperant non cadentes. Cadit enim qui deficit, descendit qui se contemperat parvulis. Cecidit Adam per superbiam intumescens; descendit Christus per Deo, sive sobrii sumus vobis . His ergo gradibus inoffenso pede mentis ascenditur atque descenditur. Graduum autem nomen ambiguum est apud nos, quia gradus dicimus ascendentium et des
Abbreviated transcription (Latin):
multietiam delicati: ⁊̃femie ut agnes ⁊ agathes iam illudimpleu̾unt.⁊ simultũ peccauunt ũ
paulus ⁊ maria: eo ampluis amauerunt᷑. Hecexempla dñr carbonesdesolatorii. uł uastatorii
quia uastando ad desoiationẽ u̾ucunt carnales cogitationes ⁊ scl̃ares amores qui male fron¬
duerant. nt sit locus purus edifiriodũ. ⁊ ẽ. Sagrte poten .a. dabuntur cum car. de .i. cũ exem
plis ꝯũsoꝵ ad dm̃. Uł u̾ba ip̃ius iusti sunt qui more nimis cogitantis hesitat. ⁊ querit reme¬

Expanded text:
multi delicati, etiam feminae, ut Agnes, Agathes, jam illud impleverunt; et si multum peccaverunt, ut multi delicati, etiam feminae, ut Agnes, Agathes, jam illud impleverunt; et si multum peccaverunt, ut Paulus et Maria, eo amplius amaverunt. Haec exempla dicuntur carbones desolatorii vel vastatorii, quia vastando ad desolationem ducunt carnales cogitationes, et saeculares amores, qui male fronduerant, ut ita sit locus purus aedificio Dei. Et est, sagittae potentis acutae dabuntur cumiod. Vel verba ipsius justi sunt, qui more nimis cogitantis haesitat, et quaerit reme
Abbreviated transcription (Latin):
cet. Hec talia conuerso mox occurrunt. Undẽ primus homo corruit. labia enĩ iniqua fue¬
runt quib exp̃ssum ẽ. comede. Lingua dolosa: qua paluato fine consilii dictum ẽ erttissi¬
tibi aut quid apponatur tibi. quote munias. ad .i. contra linguam dolosam. que iniqu
suadet: Duo uer ba posuit dari ⁊ apponi. quia sagitte dantur inarma. ⁊ carbones apponũ¬
tur quasi inconsolacione. Unde dñs respondens subicit sue int̾rogatione. S agitte po¬
tentis a cute dabuntur tum carbonib desolatoriis uł uastatoriis. qđ idemz. Sagit̾te acutẽ
mortuis. eos accendunt. Ita qui se conũtunt addñm. demortius reuiuiscunt igne carita¬
tis calefacti.⁊ suo exemplo alios accendurt ut uiuant. Hii bñe post sagittas apponuntur.
quia post exhortationem uboꝵ exemplis agendũz. ut qui netha accipit᷑: credat seposse. cum

Expanded text:
cet. Haec talia converso mox occurrunt, unde primus homo corruit. Labia enim iniqua fuecet. Haec talia converso mox occurrunt, unde primus homo corruit. Labia enim iniqua fuerunt quibus expressum est: Comede . Lingua dolosa, qua palliato fine consilii dictum est: Eritis siibi aut quid apponatur tibi, quo te munias ad, id est contra linguam dolosam quae iniqua suadet? Duo verba posuit, dari et apponi, quia sagittae dantur in arma, et carbones apponuntur quasi in consolatione. Unde Dominus respondens subjicit suae interrogationi: VERS. tentis acutae dabuntur cum carbonibus desolatoriis, vel, vastatoriis; quod idem est. Aug. Sagimortuis eos accendunt. Ita qui se convertunt ad Dominum de mortuis, reviviscunt igne charitatis calefacti et suo exemplo alios accendunt ut vivant. Hi bene post sagittas exponuntur, quia post exhortationem verborum exemplis agendum est, ut quod verbis accepit quis, credat se posse, cum
Abbreviated transcription (Latin):
natum quod descendit ut ꝑip̃m nos ascenderemus. Ubum enim caroft̃m calicem bibens passio¬
sus factum est nobis ꝯualsis plorationis. Manensũo apuddm̃ est mons ascensionis. Sicenim
deres. Ab exemplo ergo humiliationisemis: ascendatur aduoluntatem ⁊ altitudinem dĩta-¬
radebantur ungues eius. ⁊ capilli tondebantur. quia oportet uet̾em uanitatẽ quẽq exuere
ut dñi obsequio mancipetur. hic ergo abrenunciatione sclĩ quib dãmĩtoꝵ gradib adeter
incipiens quia multos inuenit obsiftentes: alinguis eoꝵ petit lib̃ari. Scdo: deꝑmixtione
maloꝵ ꝯqueritur ibi. Heu michi. Iustus er gouolens etire demalis scl̃i quib premebatur.
audunt me constituendo ad graduis ascendendiubiorat contralinguas detrahñdum dicers
Domine libera anunam in eam a labiis iniquis. Cum enim incipit homo ascende .i. cũ cõ¬
gitat᷑ ꝓficere otempto scło soli dõ herens: incipit pati linguas aduersantiũ .i. detrahentiũ

Expanded text:
natum, quod descendit ut per ipsum nos ascenderemus. Verbum enim caro factum, calicem bibens passionis, factum est nobis convallis plorationis. Manens vero apud Deum est mons ascensionis. Sic enimderes. Ab exemplo ergo humiliationis ejus ascendatur ad voluntatem, et altitudinem deitaradebantur ungues ejus, et capilli tondebantur . Quia oportet veterem vanitatem quemque exuere, ut Domini obsequio mancipetur. Hic ergo a renuntiatione saeculi, quibusdam gradibus merPrimo ascendere incipiens, quia multos invenit obsistentes a linguis eorum cupit liberari. Secundo de permistione malorum conqueritur, ibi, heu mihi! Justus ergo volens exire de malis saeculi, quibus premebatur, xaudivit me, Aug. constituendo ad gradus ascendendi, ubi orat contra linguas detrahentium, dicensDomine, libera. Aug., Cassiod. Cum enim incipit homo ascendere, id est cogitat perficere contempto saeculo soli Deo haerens incipit pati linguas adversantium, id est detrahent
Abbreviated transcription (Latin):
ne sit deulis impunitis quib modo datur uaga licentia uie sue. sicut supraiste sedixit domi-
tũ enĩaial iste ẽ cupiebat nec di uoluntate s ꝓpo motu regẽ se uolebat. ⁊ effrenis inlurunã¬

Expanded text:
ne sit de illis impunitis quibus modo datur vaga licentia suae viae: sic iste supra se dixit domitune sit de illis impunitis quibus modo datur vaga licentia suae viae: sic iste supra se dixit domitutum enim animal iste esse cupiebat: nec Dei voluntate, sed proprio motu se regere volebat, et effrenis in luxuri
Abbreviated transcription (Latin):
i÷ nolite eẽ sic̃ gentiles ⁊ sicut iudĩ. quib non ẽ intellectus. quid enĩ tales patiunt᷑: ecce. In
diabolum sessorem retiꝑe. itł honus uicioꝵ subire: quia talib ñ ẽ intellectus. sicut equo ⁊ mulo. un̾
⁊ taces pecc̃a: confringetur. Sigͦ ñus confringi os tuũ: noli eẽ sic equus ⁊ mulus. s sic̃bos. qͥ
cognouit possessorẽ suũ. uł inchamo ⁊ f.in .e. quib mandunt. constringe .i. partiꝰda eis uic
tualia. ut saltẽ necessitate coactiredeant sic̃ aialia donec uiã teneant frena patiunt ⁊ flagella
maruulas eoꝵdico: quiñ apprimant adte. hũiliandose. quia sunt quidã qui sipeccant carnĩ
tenti respondit dicens. intellectũ tͥ dabo. ⁊ c. ⁊ incad alios loquitur. monens eos dicens. nolit.
⁊ c̃. Postea xp̃c u̾ba ad patrẽ ꝯũtit cũ ait. confringe. ⁊ c̃. nec mutat᷑ uerboꝵ sententia. Sequitur.
Multa ⁊ cum freno sunt flagella pecc̃oris. Ecce post frenũ adduntur flagella addomandũ.

Expanded text:
 nolite fieri sicut gentiles, vel sicut Judaei, quibus non est intellectus. Quid enim tales patiuntur? Ecce, inus, id est nolite diabolum sessorem recipere, vel onus vitiorum subire, quia talibus non est intellectus, sicut equo et mulo. Unde et taces peccata, confringetur. Si ergo non vis confringi os tuum, noli esse sicut equus et mulus, sed sicut bos qui cognovit ptualia, ut saltem necessitate coacti redeant sicut animalia donec viam teneant, frena patiuntur et flagella. Maxillas eorum, dico, qui non approximabunt ad te humiliando se, quia sunt quidam qui si peccant carnis tenti respondit dicens: Intellectum, etc., et hoc ad alios loquitur, monens eos ad idem, dicens, Nolite, etc. Postea verba ad Patrem convertit, dum ait, constringe, etc. NecMulta etiam cum freno sunt flagella peccatoris. Aug., Alcuin. Ecce post frenum adduntur flagella ad domandum,
Abbreviated transcription (Latin):
rib diuersarum sententiarũ ⁊ in multiplicitate uariarum doctrinarum. ut pħi qui libõ
quã om̃s ñ apprimabunt ad eũ .i. addm̃. mutat enĩ ꝑsonã ut sepe facituut iͥ. Dñi est salus ⁊ sr̃¬
p.t. b.t. Non enim addm̃ appiant. qui sunt indiluiio uariarũ doctrinarũ. ut qui dicunt. fa¬
tum fecit me peccare uł fortuna que om̃ia regit. uł gens tenebrarũ que dõ rebellat. Diu̾se sunt
fessionis peccoꝵ. ⁊ humilia tõnis cordis. ie salutaris abicientis se ⁊ nichil de sep̃sum̃tis. nichil

Expanded text:
ribus diversarum sectarum, et in multiplicitate vanarum doctrinarum, ut philosophi qui libero inquam, omnes non approximabunt ad eurinarum, ut qui dicunt, fatum me peccare fecit, vel fortuna, quae omnia regit, vel gens tenebrarum, quae Deo rebellat. Diversae sunfessionis peccatorum, et humiliationis cordis, vitae homini
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Qui enĩ ñ uult confiti pect̃a: laborat sine causa in defensione peccor̃. in quo cũ iactet m̃ita.
amplius defic̃ eiꝰ fortitudo. Aggerat enĩ culpã dũ defendit. ⁊ ppellit gr̃ãm qui m̃cta iactat. Erg
⁊̃ sinon sit sibi consciꝰ quis. ñ tam̃ iustũ se p̃dicet. quia delicta quis intelligit: aut quis głatur se¬
seꝰ qͥ dicebat. Nonsũ sic̃ cet̾i hominũ. ⁊c̾ Uł ita. Lacui uoce pecc̃m. dum tñclanarẽ. t.d. effectu:
me fore pecc̃orẽ. quia pena pecc̃i uł int̾ior excecatio me pecc̃orẽ ostendebat qm̃.t.q. pect̃a tacens .i. nũ

Expanded text:
tem. Qui enim non vult confiteri peccata, laborat sine causa in defensione peccatorum, in quo cum jactet merita, amplius deficit ejus fortitudo. Exaggerat enim culpam, dum defendit: propellit gratiam, dum merita jactat. Ergo etiam si non sit sibi quis conscius, non tamen justum se praedicet, quia delicta quis intelligit ? aut, quis gloriatur s, qui dicebat: Non sum sicut caeteri homines, etc. . Vel ita, tacui, voce peccatum, dum clamarem tota die, affectu me fore peccatorem, quia poena peccati vel interior excaecatio me peccatorem ostendebat. VERS. 4.-- « Quoniam die
Abbreviated transcription (Latin):
daredõ. Aodo ergo confitebor adu̾sum me quiprius contra dm̃. Multi enĩ confitent᷑ iniqͥuitatẽ
suã s̃ adu̾sus dm̃. Quando enim inueniuntur in pec̃cis: dicunt hoc ñ feci. aut non hoc pecc̃m.¬
s hoc ds̃ uoluit. Aliidicunt. fatum michi fecit. stelle michi fecetunt: ⁊ ita ꝑtͥcuitũ uolunt ꝑ¬
uenire ad dm̃ accusandũ. tĩdecompendio ad dm̃placandũ. Stellas enĩ ip̃e fecit. ⁊ ordinauit.
nimã meã quia peccaui tͥ. Tantũ clamet eget ad medicũ ⁊ dicat. cum lib̾oarbitͥo mec̾auit ds̃. iõ¬
q si peccaui: ego pectaui. ñ fatum ñ fortuna. ñ diabolus me coegit. s ego ꝑsuadenti ꝯsensi ⁊ tu

Expanded text:
nim confitentur iniquitatem suam, sed adversus Deum. Quando enim inveniuntur in peccatis, dicunt: Non hoc feci, aut non est hoc peccatum, sed Deus voluit. Alii dicunt: Fatum mihi fecit, stellae mihi fecerunt. Et ita per circuitum volunt pervenire ad Deum accusandum, non de compendio ad Deum placandum. Stellas enim ipse fecit et ordinavit. nimam meam, quia peccavi tibi . Ita clamet aeger ad medicum, et dicat: Cum libero arbitrio creavit me Deus: ideoque si peccavi, ego peccavi non fatum, non fortuna, non diabolus me coegit: sed ego persuadenti consensi. Et tu
Abbreviated transcription (Latin):
infinem erardesez
morare q̃ mea sub¬
stantia nunquil
enĩuane confti¬
istifilios hominĩ
Quis est homo qil
uiuet et ñ uidebit
mortem. eruetani

Expanded text:
in finem, exardescet Memorare quae mea substantia: nunquid enim vane constituisti filios hominum? Quis est homo qui vivet, et non videbit mortem, eruet ani
Abbreviated transcription (Latin):
maledictus est ab ecclia que excepit sanguinem xꝑiquemeffudit iuds̃. Et dehac terra cla¬
mat ille sanguis ad dm̃ dum cotidie in eccłia ꝓ hominis expiatione dõ offertur. s iu¬
ds̃ qui fudit surdus ⁊ mutus non audit sp̃ũalit̃. et hec sunt mirabilia dĩ et togitatiões
ebreos i. corpus aptum add offerendum michi ddedisti. Holocaustũ. Exponit pri-¬
tine totum. cauma .i. incensum. inde holocaustum .i. cotum incensũ. ꝓ pecc̃o: ut de hi¬
co apompeio .i. emissario. qui cũ pecc̃is ppłĩ in desertũ mittebatur. Uł itaut suit auedi¬
ctiones. ꝓ pecc̃o. Et ẽ. holocaustum ⁊ .i. etiã ꝑpecc̃s .i. ꝙ ꝓ pecc̃o fiebat ꝙ erat maĩ⁊ digni

Expanded text:
maledictus est ab Ecclesia, quae excepit sanguinem Christi, quem effudit Judaeus: et de hac terra clamat ille sanguis ad Deum, dum quotidie in Ecclesia pro hominis expiatione Deo offertur. Sed Judaeus qui fudit, surdus non audit spiritualiter. Et haec sunt mirabilia Dei et cogitationes, istola ad Hebraeos, id est corpus aptum ad offerendum mihi dedisti. VERS. tine totum; cauma, id est incendium; inde holocaustum, id est totum incensum pro peccato, ut de hirco a Pompeio, id est emissario, qui cum peccatis populi, in desertum mittebatur. Vel ita ut sint duae dictiones pro peccato. Et est, holocaustum
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ donet transiit ad patrem. Tunc enim p̃dicante petro: multi de illis ou̾si sunt. Cõ¬
clusit gͦ ds̃ om̃s in infidelitate. ut om̃ium misereatur.Y Quo ibo a sp̃u tuo. Se¬
est mundus. Sp̃cenim dñirepleuit orbem terrarum. sicut legitur in libro.qui sap̃ia salo¬
monis inscribitur: ⁊ quo afacie tua fugiã .i. ab ira tua uł p̾sentia. fugiã: Se u̾tit hac̾ illac
Side uisticia supbiero: tuibies ad ꝑcutiendiũ cuius est ũe uifticia.stẽ. si descendo ad infer

Expanded text:
m, donec transiit ad Patrem. Tunc enim praedicante Petro multi de illis conversi sunt. Conm, donec transiit ad Patrem. Tunc enim praedicante Petro multi de illis conversi sunt. Conclusit ergo Deus omnia in infidelitate, ut omnium misereatur . VERS. 6.-- « Quo est mundus? Spiritus enim Domini replevit orbem terrarum, sicut legitur in libro qui Sapientia Salomonis inscribitur . Et quo a facie tua, id est ab ira tua vel praesentia, fugiam? Se vertit hac et illac, si de justitia superbiero, tu ibi es ad percutiendum, cujus es vere justitia. Iterum si descendero in infer
Abbreviated transcription (Latin):
facile contemplari te. quem suꝑbus reliqui. ut prierãt cum apud teeẽm. qñ dixi. da mich
partem sub̃e que me contingit. confortata ẽ uł inualuit adeo ꝗ ⁊ ego non potero ad eã attĩ¬
gere ex me. In hisuerbis: gentilis ppłc sue cecitatis recordatur. que non solum suꝑ iudeos:
faciem meã. s ponam te in foramine petre. et ꝓtegam te dextera mea donet transeam. tollã¬
q manum meam. et cum transiero: postĩora mea uidebis. Moyses est uidaicus ppłc. Manꝰ
dñi suꝑ eum ut non uideat faciem transeuntis: cetitas est in uideis. ut non cognoscant diui¬
nitatem xp̃i. donet ꝑ passionem transeat de hoc mundo ad patrem. post transitum: tolł
dñs manum suam. ⁊ uidet dñi postiora moyses. quia post resurrõnem ab lata ẽcecitas e¬
oꝵ qui crucifixerunt dñm. Sicut ergo suꝑ gentilem ppłm posita manu dñi incomp̃hñ¬
sibilis fc̃aẽ ei scĩa dĩ: ita grauata manu suꝑ moysen .i. iudeos: ñ potuerunt uidẽ xp̃m eẽ¬

Expanded text:
m apud te, quando dixi: Da mihi portionem substantiae meae. Confortata est vel invaluit, adeo quod, et ego non potero ad eam attingere ex me. Ecce in his verbis gentilis populus suae caecitatis recordatur, quae non solum super Judaeos, faciem meam, sed ponam te in foramine petrae, et protegam te dextera mea, donec transeam, tollamque manum meam; et cum transiero, posteriora mea videbis . Moses est Judaicus populus; manus Domini super eum, ut non videat faciem transeuntis, caecitas est in Judaeis, ut non cognoscant divinitatem Christi, donec per passionem pertransiit de hoc mundo ad Patrem; post transitum tollit Dominus manum suam, et vidit Moses posteriora sua, quia post resurrectionem ablata est caecitas eorum qui crucifixerant Dominum. Sicut ergo super gentilem populum posita manu Dei, incomprehensibilis facta est scientia Dei, ita gravata manu super Mosen, id est Judaeos, non potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
delonginquo. cun. adhut inꝑegrinatione sum. antequã adpatriam ueniã. ut filio nunorire¬
deunti occurrit pater quia intelligit euis cogitationes delonginquo. quib apud se dix̃at e¬
gestate confectus. Surgã ⁊ibo adpatrẽ meũ. Hãc cogitatione p̃cognoscens pater ei occurrit.
⁊ inuestigasti semitãs meãs.s. malã. qua tanquã occultus iui patrem meum deserens. ⁊ fum
ge nonerani. Ut deprehensus fugituius loquitur sequente se legitima umdicta dĩiundican¬
inlaborem. ut tedirem sinollem laborare. hoc modo fateor. quia non est sermo sine u̾ita
substantie petii. Hoc scddm ꝑabolam. S mistice antiqua nr̃a fuerunt. qñ ꝑantiquũ pecc̃ni
redire uolumus. Alioquin: restat et̃na. sequitur. tu formastime. adistos labores. ad quos
om̃s nati sumus. ⁊ ꝑ osiusti uł gͣuasti suꝑme manum tuamum dicemgͣuantem suꝑbum

Expanded text:
de longinquo, cum adhuc in peregrinatione sum, antequam ad patriam veniam, ut filio minori redeunti occurrit pater, quia intellexit ejus cogitationes de longinquo, qui apud se dixerat egestate confectus: Surgam, et ibo ad patrem . Hanc cognitionem praecognoscens, pater ei occurrit. Et intellexisti semitam meam, scilicet malam, quam tanquam occultus ivi, patrem meum deserens, et ge non eram, ut deprehensus fugitivus loquitur sequente se legitima vindicta Dei vindicanin laborem, ut redirem si nollem laborare. Hoc modo fateor, quia non est sermo, sine veritsubstantiae petii. Hoc secundum parabolam, sed mystice antiqua nostra fuerunt, quando per antiquum peccatum redire velimus, alioquin restat aeterna, tu formasti me ad istos labores, ad quos omnes nati sumus. Et posuisti vel gravasti, super me manum tuam, vindicem gravantem, superbum,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dñs. pat̃ est formedĩ dnsẽ. forme serui. unus tñ ⁊ idẽ ẽ dr̃i hominis filius. qui sccđ̃m qdđ
homo adpatrem ait. Dñe ꝓbastime. exꝑim̃itis ut inpassione. ⁊ cognouistime ut in resurrõne
Nonddicit eum nouisse tunc quod ante non noũat. s aluistunc notum fecteꝙͣ. ante non fecerat.
quidd cognouisti: sessionemmneam .i. humilitatem inpassione. ⁊ resurrõnẽ mea .i. glificõe.¬
in resurrõne. Potest ⁊ hoc accipi exuoce m̃braꝵ. ut enim xp̃c caput sedit ⁊ resurrexit: sic et
sui sedent humiles inpatientia. surgent erectim spe uite eter ne. Itẽ. Sedent confitentes pec¬
cata sua. surgent iustificati grã sira. Sicamus gͦ ⁊ nos. Dñe ꝓbasti me. ⁊c̾. ꝗ postea exponit.

Expanded text:
st, Pater est formae Dei, Dominus est formae servi: unus tamen et idem Dei et hominis filius. Qui secundum quod homo, ad Patrem ait: Domine, probasti me experimentis ut in passione, et cognovisti me, ut in resurrectione. Non dicit eum novisse tunc, quod ante non noverat; sed aliis tunc notum fecit, quem ante non fecerat; Quid cognovisti? sessionem meam, id est humilitatem in passione, et resurrectionem meam, id ein resurrectione. Potest et hoc accipi ex voce membrorum. Ut enim Christus caput sedit et resurrexit, sic et sui sedent. Humiles in patientia, surgent erecti in spe vitae aeternae. Item, sedent confitentes peccata sua; surgent justificati gratia. Dicamus ergo et nos: Domine probasti me et cognovisti
Abbreviated transcription (Latin):
dicit non eẽ fugienduma dõ. sadeum ꝓ eum. ibi. Quoibo. Tertio: quanta sit erultatio reuten¬
ti ad dm̃dicit. ibi. Confitebor. Quarto: quomodomali emnonnoceant aꝑit. ibi. Si occidis. Ait ergo
ꝓpħa erpsona capitis loquentis ad patrem. Odñe. Hoc dicit xp̃c pat. scqłni quod homo. Non enim

Expanded text:
dicit non esse a Deo fugiendum, sed ad ipsum, ibi, quo ibo. Tertio quanta sit exsultatio revertendicit non esse a Deo fugiendum, sed ad ipsum, ibi, quo ibo. Tertio quanta sit exsultatio revertenti ad Deum dicit, ibi, confitebor tibi. Quarto quomodo ei mali non noceant, aperit, ibi, si occideris. Ait ergo Propheta ex persona capitis lo
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit incelum. ⁊ admembra que adhuc ꝑegrinantur in t̾ra. ut sint duo inuoce una. sicut sunt duoĩ
carne una. Quartũũo adm̃bra: loquitut in ꝑsona suꝑioris captiui. quiiam sp̃e incelum restitutus.
memor discessionis sue. in qua dm̃ latere non potuit. inqua ⁊ eum secuta: manus dñi debat non eẽ ab
eo ultiꝰ fugiendum s atleum ꝑeum ab irato adplacatum. uñ sibi magnabona dicit ẽẽ ⁊ ꝗ ñnocent sibima¬
la scłi. ⁊ hoc dicit ex ꝑsona totius mimane natẽ. reũtentis addm̃ tanquã ex uoce ꝓdigifilii de longinqua
regione redeuntis adpatrem. Sensus tituli talis:. ꝓ salm̃ iste dirigens nosinfinem .i. in xp̃m accͥbuitur¬
damid .i. totixꝑo. incuiusꝑsona loquitur hic ꝓpħa. intentione monet nonfugere adeo. s ad eũ ꝑeum.
Aodiis. Quatuor sunt partitiones. Primo: agit de noticra dĩ que comp̃hendit om̃a oꝑa. ⁊ reuer si ex
ultantis que quasi coegit eum qui non pot latere reu̾ti. maximecum manus dĩ ibieum tetigĩt. Scdo

Expanded text:
ascendit in coelum, et ad membra, quae adhuc peregrinantur in terra, ut sint duo in voce una, sicut sunt duo in carne una. Quantum vero ad membra, loquitur in persona superioris captivi, qui jam spe in Jerusalem restitutus, memor discessionis suae, in qua Deum latere non potuit, in qua et eum secuta est manus Domini. Delibed ad eum per eum, et ab irato ad placatum. Unde sibi magna bona dicit esse, et quod non nocent sibi mala saeculi. Et hoc dicit ex persona totius humanae naturae revertentis ad Deum, tanquam ex voce prodigi filii de longinqua regione redeuntis ad Patrem . Sensus tituli talis est: Psalmus iste dirigens nos in finem, id est Christui Christo, in cujus persona loquitur hic Propheta. Intentio. Monet non fugere a Deo, sed ad eum per eum. Modus. Quatuor sunt partitiones. Primo agit de notitia Dei, quae comprehendit omnia opera, et reversi, et exsulantis, quae cogit eum qui latere non potest reverti, maxime cum manus Dei ibi eum tetigerit. Secundo
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ampliꝰ udicas ⁊ iundicas inimicos meos. dumduitiꝰ licet eos contẽre me. quia uł moriuntur uł conũ¬
rum fundebatur. S ecce illi qui martyres ꝑseguebantur: memoriã mr̃minquirunt uł ita. suꝑ .i. in.
ergo hic ꝑmittis: suꝑ eos manũ undicte extendis. sequitur: ⁊ saluũ me fecit dexteratua. ñ sinistra q̃¬
que temꝑalit saluat. Quecdã salus in dextera÷. alia insinistra. Salus temꝑalis insinistraz. Salus eterna
indextera. Non ht̃ ds̃ inse dexterã ut sinistram s dext̃a dĩ dicitur felicitas et̾na. smistra: felicitas tẽꝑalis.
Aliqñ ergo ñ saluat in sinistra scossuos. s semꝑ saluat eosindext̾a: & quasi quisdicẽt. quaretu ñ uindica ᷤ.¬

Expanded text:
 amplius vindicas inimicos meos, non diutius licet eis conterere me, quia vel moriuntur, vel converrum fundebatur! sed ecce illi qui martyres persequebantur, memorias martyrum inquirunt. Alcuin.ergo hoc permittis, super omnes vindictae manum extendis. Dextera  Et est quaedam salus in dextera, est alia in sinistra. Salus temporalis in sinistra est, salus aeterna in dextera. Non habet Deus in se dexteram vel sinistram, sed dextera Dei dicitur felicitas aeterna, sinistra felicitas temporalis. Aliquando ergo non salvat in sinistra sanctos suos, sed semper salvat eos in dextera; impios autem plerumque salvat in
Abbreviated transcription (Latin):
ant p̃mia. ꝙ. illidetidant. et econtra: letentur in futõ deadepta hereditate. om̃squi mnͦ sꝑantinte. quib
bone uoluntatis tue coronastinos .i. bona uoluntas tua qua nos uocasti: nobis est ut scitum contrã
inimicum quo ꝓtegamur. et ipsa est ut corona .i. arma quib expugnatur mimicus. Nam bona uolũtas¬
scictumi contra eum qui tribulatõnib et temptatõnib sugg̃it desꝑatõnem. Et est sensus. Bonauoluntas tua
uit. et capitt corouat. ita gratucta di uoluntas quenosuocat: est defensio hc contra om̃ta et ificturo co¬
rona. ut cliptuscapiti aptatus. cooria est. cordi: deftnsio. et est. Dñe coronasti nos ut scutobone uolun. tue

Expanded text:
asi dicat: Illi decidant, et contra laetentur boni in futuro de habita haereditate. Omnes qui modo sperant in te. Quibbonae voluntatis tuae coronasti nos, id est bona voluntas tua, qua nos vocasti, nobis est ut scutum contra inimicum quo protegamur; et ipsa est ut victricia arma, quibus vincitur inimicus. Aug., Casscutum contra eum qui in tribulationibus et tentationibus suggerit desperationem. Et est sensus, bona voluntas tua nit, caput coronat. Ita gratuita Dei voluntas, qui nos vocat, est defensio hic contra omnia, et in futuro corona, ut clypeus capiti aptatus, corona est, cordi defensio. Et, Domine coronasti nos ut scuto bonae voluntati