comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
decens ẽ. ei qͥ sub iħu militat duce Similiter ⁊
de concupiscentiȩ uicio. & de tristiciȩ. &e terisq
omibꝰ sentiendũ est De quib cunctis ita agendũ
ẽ discipło iħu. ut nichil omĩno hoꝵ in eiꝰ corde
respir&: ne forte si parui alicuiꝰ uicii. aut consu.¬
etudo. aut cogitatio relinquat᷑ in corde: ꝓces¬
su tpr̃is conualescat. & paulatĩ uires latitando
conquirat: atq ad ultimũ reuoc& nos ad uomi-¬
tũ nr̃m: & fiant hõis illiꝰ cui ħ acciđĩt nouissi¬
ma: peiora pͥoribꝰ Herat. qđ & ꝓpħa ꝓspiciens

Expanded text:
decens est ei qui sub Jesu militat duce. Similiter et decens est ei qui sub Jesu militat duce. Similiter et de concupiscentiae vitio, et de tristitiae caeterisque omnium sentiendum est; de quibus cunctis ita agendum est discipulo Jesu, ut nihil horum omnino in ejus corde respiret; ne forte si parvi cujuslibet vitii aut consuetudo aut cogitatio relinquatur in corde, processu temporis convalescat, et paulatim vires latitando conquirat, atque ad ultimum revocet nos ad vomitum nostrum, et fiant hominis illius, cui hoc acciderit, novissima pejora p
Abbreviated transcription (Latin):
pͥnceps huiꝰ mundi. regnans in aula. id÷ suꝑ
terrã. uel quod magis ẽ. in uiciis carnis: S &
om̃iũ illoꝵ regũ. quoꝵ uim scđm nominum
suorũ int̾p̃tationẽ iam ante exposuimꝰ: equi
recte duce militamꝰ. debemꝰ in nobis ma¬
psis abscidere uicia: & accepto sp̃ali gladio.
a nobis arrogantiȩ & elationis spm̃ resecare:
ut ultͣ ñ in equis. neq in armis. s in noĩe
dñi dĩ nr̃i inuocemꝰ. Quomͦ autẽ in nob̃ma&¬
ipsis cõplebimꝰ & hoc quod dr̃. ut tĩ remittat᷑
ullus qui reppire: Uidendũ ẽ quis sit ꝗͥ nec res¬
pirare quidẽ ꝑ p̾ceptũ dñi iubet᷑ Uerbi cau¬
sa sura ascendit in cor meũ. potest fieri ut
oꝑa qͥđe iracundiȩ ñ impleã: uł mętu deter¬
ntus uel &̃ fict᷑i iudicii timore cohibitꝰ s ñ
nec ipsa quidẽ cd̾motio iracundię locu̾ habeat
int᷑ te Si enĩ efferuescit animus. & cont᷑bat᷑:
&̾ si ñ impleuerit opꝰ. ipsa tam̃ ꝑturbatio in-¬

Expanded text:
in aula, id est super terram, vel, quod magis est, in vitiis carnis; sed et omnium illorum regum, quorum vim secundum nominum suorum interpretationem jam ante exposuimus, et qui Jesu duce militamus debemus in nobismetipsis abscidere vitia, et accepto spiritali gladio, a nobis arrogantiae et elationis spiritum resecare, et ultra non in equis, neque in armis, sed in nomine Domini nostri Dei invocemus. Quomodo autem in nobismetipsis complebitur et hoc quod dicitur: « Non dimittatur ullus qui respiret? » Videndum est qui sit qui ne respirare quidem per praeceptum Domini jubetur. Verbi causa, si ira ascenderit in cor meum, potest fieri ut opera quidem iracundiae non impleam, vel metu deterritus, vel etiam futuri judicii timore cohibitus; sed ne ipsa quidem commotio iracundiae locum habeat intra te; si enim effervescit animus et conturbatur, etiamsi non compleverit opus, ipsa tamen perturbatio in
Abbreviated transcription (Latin):
animi. & meritoꝵ gr̃a cęteros om̃s p̾dedt̃: quibꝰ
ipse dñs eẽ hereditas dĩ: Et si fas est audere in
talibꝰ & archani reconditi aliqͥd aꝑire: uideamꝰ
ne forte illud sit qđ sac̾dotũ. uł leuitarũ figga
latent᷑ ostñdit: qr in oĩ popło eoꝵ dico qͥ saluant᷑
maior sine dubio pars ẽ & longe tumerosior.

Expanded text:
animi et meritorum gratia caeteros homines praecedunt: quibus ipse Dominus esse haereditas dicitur. Etsi fas est audire in talibus, et arcani reconditi aliquid aperire, videamus ne forte illud sit quod sacerdotum vel Levitarum figuram latenter ostendit. Quia in omni populo, eorum dico qui salvantur, major sine
Abbreviated transcription (Latin):
ardens: qͥ erat angelus lucis Quasi lucerna est¬
autẽ ille: qͥ tͣnsfigurat se in angelũ lucis Et si
uis adhuc eu identiꝰ noscere differentias luc̾narũ
& qͣsi lucernarũ qͥ in chenerothit̃: audi saluato¬
Hi uͦ qui heretica dogmata ex scͥpturȩ sc̃ę te¬
stimoniis falsis adsertionibꝰ docent᷑: ꝓ eo qđ scͥp.¬
turas legunt uident᷑ accendẽ lucernas: S qr
falsis adsertionibꝰ utunt᷑. ñ st̃ lucerna. s quasi
lucernȩ Misit ad campos: Necesse enĩ erat ut
in societatẽ suã uocar& &̾ eos qͥ in cãpis st̃ & humi¬
lia sapiunt ac t̾rena Misit ⁊ in phana endor:
qđͣ int̾p̃tat᷑ conu̾sio Et conu̾sio duplex intelligit᷑.
Est enĩ conu̾sio qua quis ad dm̃ conuertit᷑: uł a dõ
ẽ conuersus ad bona Est autẽ ⁊ illa conuersio qͣ
rex iabin id. ẽ. eabulus ad se aĩas conuertit. sic̃ &
de sẏmeone suꝑͣ exposuimꝰ: qualis putanda ẽ & illa

Expanded text:
ardens, quia erat angelus lucis. Quasi lucerna autardens, quia erat angelus lucis. Quasi lucerna autem est ille qui transfigurat se in angelum lucis. Et si vis adhuc evidentius noscere differentias lucernarum et quasi lucernarum quae in Cenereth sunt, audi Salvatohi vero qui haeretica dogmata ex Scripturae sanctae testimoniis falsis assertionibus docent, pro eo quod Scripturas legunt, videntur accendere lucernas, sed quia falsis assertionibus utuntur, non sunt lucernae, sed quasi lucernae. Misit etiam ad campos: necesse enim erat ut in societatem suam vocaret etiam eos qui in campis sunt et humilia sapiunt ac terrena. Misit et in Fenendor, qui interpretatur conversio, et conversio duplex intelligitur. Est enim conversio qua quis ad Dominum convertitur, vel a Deo est conversus ad bona; est autem et alia conversio, qua rex Jabin, id est diabolus, ad se animas convertit, sicut et de Simeron supra ex
Abbreviated transcription (Latin):
uideo qđ aduersarut᷑ uirtutũ in quibꝰ multȩ
st̃ differentiȩ qͥdã sint uenatores in ꝑaruis. &
quidã uenatores in magnis. id .ẽ. quod alii per
parua peccata animas. alii ꝑ magna decipirnt:
Nerbi grã. cũ in uoluptatibꝰ scłi & carnis deliciis
aĩa decipit᷑. in paruo capta dicenda ẽ: Cum uͦ¬
aut ꝓuidentiã negat. aut demones quasi deũ
colit: hec in magno putanda ẽ ẽẽ decepta Et
idõ nc̃ mittit ad sydon̾e magnã. qͥ quasi ad
uenationẽ magnã conueniant. contͣ filios urł:
Mittit & ad montana Montana intelligenda
st̃ om̃is sensus qui extollit se. & erigit aduersus
scientiã dei Mittit ⁊ in arabiã Int̾p̾tat᷑ autẽ
araba: insidię: Inuitat gͦ uirtutes insidiatrices.
quȩ humanas animas ñ ui nec aꝑtis impugna¬
tionibꝰ sed imꝑuisis insidis. callidis q̃ decipiais:
rapiat pauꝑẽ S si quis talis ẽ. qualis paulus:
etũ lucerna: aliud qͣsi lucerna loħs lucerna erat

Expanded text:
 adversariarum virtutum, in quibus multae sunt differentiae, quidam sint venatores in parvis, et quidam venatores in magnis; id est quod alii per parva peccata animas, alii per magna decipiunt: verbi gratia, cum in voluptatibus saeculi et carnis deliciis anima decipitur, in parvo capta dicenda est; cum vero providentiam negat, aut daemones quasi Dominum colit, haec in magno putanda est esse decepta. Et ideo nunc mittit ad Sidonem magnam, qui quasi ad venationem conveniant contra filios Israel. Mittit et ad montana. Montana intelligenda sunt omnis sensus qui extollit et erigit adversus scientiam Dei. Mittit et in Arabiam. Interpretatur autem Arabia insidiae. Invitat ergo virtutes insidiatrices, quae humanas animas non vi et ex apertis impugnationibus, sed improvisis insidiis callidisque decipiant, rapiat pauperem . » Sed si quid talis est qualis Paulus, iud est lucerna, aliud quasi lucerna. Joannes lucerna erat
Abbreviated transcription (Latin):
ficia Unde constat. quod in sođo aduentu
hanc terrã multã quȩ suꝑest obtinebit ħx¬
S & beati sunt illi: qui primo eiꝰ aduentu
obtenti st̃: Isti enĩ uere in gr̃a erunt: qͥ multi
aduersariis resistentibꝰ. & multis hostibꝰ repu
gnantibꝰ. bello & armis hereditatẽ terrȩ repro¬
missionis accipiunt: Cũ uͦ ex necessitate quis
destrui necesse ẽ mortẽ: ñ erit grã iã his qui
tes. de sydoniis solis dix̃: & om̃s sydonios ego
ex t̾minabo eos a facie filioꝵꝰ isrł Nominati
st̃ & chananei Nominati st̃ & hi qui contͣ faciẽ

Expanded text:
ficia; unde constat quod in secundo adventu ficia; unde constat quod in secundo adventu hanc terram multam, quae superest, obtinebit Jesus. Sed beati sunt illi qui primo ejus adventu obtenti sunt; ipsi enim vere in gratia erunt, qui multis adversariis resistengnantibus, bello et armis haereditatem terrae repromissionis accipiunt. Cum vero ex necessitate quis imicum destrui necesse est mortem, non erit jam in gratia his qui tes, de Sidoniis solis dixit: « Et omnes Sidonios ego exterminabo a facie filiorum Israel. » Nominati sunt et Chananaei, nominati sunt et hi qui sunt ex
Abbreviated transcription (Latin):
nies nicħ eẽ cont̾riũ Intuere dñi & saluatoris
nr̃i pͥmõ qͥde aduentũ. cũ uenit seminare u̾bũ
suũ in orbẽ terrȩ qͦmͦ cepit omnẽ terrã solo semi.¬
nis iactu: & quomͦ adu̾sarias potestates ex ea
& angelos refugas. qui gentiliũ m̃tes obsedant
effugauit. & uiterĩ seminauit uerbũ suũ atq
ȩccłas ꝓpagauit. Hȩc ẽ pͥma eiꝰ totiꝰ terrȩ possessio
Sequere autẽ me o auditor ꝑ subtiles lineas u̾ibiꝰ
quȩ nc̃ dr̃ ab iħu multa ẽẽ derelicta dudi de
eo dicentẽ paulũ Oportet enĩ eũ regnare: donec
ponat in imicos suos scabellũ pedũ suoꝵ hȩc gͦ
capiat unuiersos Et hȩc ẽ in qͥt terra quȩ deli¬
eta ẽ: om̃s fines philistiimi. & alia qͣmplurima
quȩ secunt᷑ Multa alhuc suꝑst̃ qͣntũ ad
niã tp̃raspectat: quȩ uidemus. ñdũ pedibꝰ¬
re tleq enĩ finis eẽ poterit rersi nisi fueriut
de tnͣsripas fluminũ ȩthiopiȩ offerent sact¬

Expanded text:
invenis esse contrarium. Intuere Domini et Salvatoris nostri primum quidem adventum, cum venit seminare semen suum in orbem terrae, quomodo cepit omnem terram solo seminis jactu, et quomodo adversarias potestates ex ea et angelos refugas qui gentilium mentes obsederant effugavit, et interim seminavit verbum atque Ecclesias propagavit: haec est prima ejus totius terrae possessio. Sequere autem, o auditor, per subtiles lineas verbi, b Jesu multa esse derelicta terra. Audi de ea dicentem Paulum: « Oportet eum regnare donec ponat omnes inimicos suos scabellum pedum suorum . » Haecapiat universos. Et haec est, inquit, terra quae derelicta est, « Omnes fines Philisthiim, » et alia quamplurima quae sequuntur. Multa adhuc supersunt, quantum ad nostra tempora spectat, quae videmus nondum pedibnere. Neque enim finis esse poterit rerum, nisi prius de trans ripas fluminum: Aethiopes offerent sacri
Abbreviated transcription (Latin):
iii nascunt᷑: certũ ÷ qi ⁊ extͣ consiliũ sint.
no. quod designat. in es nichil stabilitatis sed
uaga omĩa. ⁊ in p̃ceps ruentia litos gͦ tres fila¬
osenas: ext̾minat ⁊ interficit caleps. Et post
stos ascendit & in dabir Nom̃ autẽ erat dabir
mꝰciuitas litterarũ Dabir int̾p̃tat᷑ loquela: sed
onam scͥpturã. intelligamꝰ eẽ ciuitatẽ litterari:
que postmodum efficttur dabir. quod ẽ loque¬
la Hac aenĩ quȩ priꝰ in litteris erat. & scđm
lnteram intelligebat᷑: mͦ in ȩccłis xp̃i. reuelan¬
te dño. loquela effecta ẽ. loquentibꝰ de ea &e dis¬
& singuli quiq doctores eccłarũ. litterã legis. lo
na uirtutẽ legis adscripseramꝰ interemit: In a¬
nis humilttas accipienda ẽ illa. quã om̃s huius¬
scłi poetȩ uel philosophi de diyi nitate sensert̃. qͥ¬

Expanded text:
i nascuntur, certum est quia extra consilium sunt. sio: quod designat nihil in eo stabilitatis, sed vaga omnia et in praeceps ruentia. Istos ergo tres filios Enach exterminavit et interfecit Caleb, et post istos ascendit etiam in Dabir. Nomen erat Dabir prius civitas litterarum. Dabir interpretatur loquela, sed conamur Scripturam intelligamus esse civitatem litterarum; quae postmodum efficitur Dabir, quod est loquela: haec est enim quae prius in litteris erat, et secundum litteram intelligebatur, modo in Ecclesiis, revelante Domino, loquela effecta est, loquentibus de ea et diset singuli quoque doctores Ecclesiarum litteram legis, loqna virtutem legis descripseramus, interimit? Inanis humilitas accipienda est illa, quam omnes saeculi poetae vel philosophi divinitatem senser
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ rerũ consid̾at rationẽ: & uitȩ huiꝰ quȩ
seant: iste dic̃ qͦmͦ fluit Uocat autẽ contͣ fili¬
os isrł tabulus: & eos qui circa sydonẽ mag¬
nã it̃ Ego quidẽ cũ in locis sẏdonis aliquo¬
tiens demoratus sim. nunꝗͣ cõꝑi duas eẽ sydo¬
nias unã magnã & aliã paruã. qͣntũ ad terre¬
nũ ꝑtina locum S si ad int̾p̾tationẽ nõis re

Expanded text:
autem rerum considerat rationem, et vitae hujus quae autem rerum considerat rationem, et vitae hujus quae seant, iste dicit, Quomodo fluit! Vocat autem contra filios Israel diabolus, etiam eos qui circa Sidonem magnum sunt. Ego quidem cum in locis Sidonis aliquoties demoratus sim, nunquam comperi duas esse Sidonas, unum magnam, et aliam parvam, quantum ad terrenum pertinet locum. Sed si ad
Abbreviated transcription (Latin):
quod duloe in initiis uidebat᷑: ⁊ accutiꝰ acie gla¬
dii lusticiȩ uͦ natura contͣria ẽ: in initiis uidet᷑
amarior: in nouissimis uͦ melle dulcior inue¬
nitͣ cũ uirtutis fructus attulerit Misit igit᷑
⁊̃ abulus ad iobac inimicũ: amaritudinis regẽ
Mitut autẽ &̃ ad rege̾ symeon: qͥ int̾ptatur
exauditio S duplex uidet᷑ excauditio: Aliqñ
unus ex patriarchis nom̃ accepit: qm̃qͥcłe
le enĩ dlicere diabolus Si ꝓcidens adoraue¬
rsme: ł dabo hȩc om̃ia S tu si iħm sequeris:
Audiunt autẽ illũ qui st̃ ex parte eiꝰ: sic̾ et nc̃
fecit iste sẏmeon Illũ audiens. uenit ad pug¬
nã cont᷑ ibm. Mittit autẽ & ad rege̾ cif ⁊̃ if
autẽ int̾p̃tat᷑ qͦmͦ fluit. uelut ad mirantis ser-¬
mone: qr &e reuera mirandũ ẽ quomͦ fluuiit
om̃ia quȩ st̃ huiꝰ mundi carnalia : & quomͦ
fluxa sunt & caduca quȩ apud infideles ho¬
mines ꝑmanentia ꝓutant᷑. & ꝑpetua: Qui

Expanded text:
lce in initiis videbatur, et acutius acie gladii . » Justitiae vero natura contraria est. In initiis videtur felle amarior, in novissimis vero melle dulcior invenitur, cum virtutis fructus attulerit. Misit ergo diabolus ad Jobac inimicum amaritudinis regem. Mittit etiam ad regem Simeron, qui interpretatur exauditio: sed duplex videtur esse exauditio; aliquanunus ex patriarchis nomen accepit, quandoquidem let enim dicere diabolus: « Si procidens adoraveris me, tibi dabo haec omnia . » Sed tu si Jesum sequeris, i serviam . Audiunt autem illum qui sunt ex parte ipsius, sicut et nunc fecit iste Simeron, illum audiens venit ad pugnam contra Jesum. Mittit autem ad regem Zife. Zife autem interpretatur quomodo fluit? velut admirantis sermone, quia eo revera mirandum est quomodo fluunt omnia quae sunt hujus mundi carnalia, et quomodo fluxa sunt et caduca quae apud infideles homines permanentia deputantur et perpetua. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
etate eiꝰ senili om̃s uidebant ⁊ om̃s nouerant: Es
que st tã magna ista diuina responsa q̃ hõibꝰ
deferunt᷑ ut dicant semi hõi qr senex es. quod
om̃s uidebant & om̃s nouerant: S mͥ uidet᷑
magnũ aliqđ testimoniũ a dño ꝑ hoc dari fi¬
lio naue. cum ei dr̃. qr ꝓuectus dierũ es tu:
nis mysteriis fas ẽ: ego arbitror. qđ sic̃
sol iste dies facit mundo huic. ita & sol
iusticiȩ faciat aliquos dies spiritales. qͥ fulgore
ueritatis. & lãpade sapientię illustrent᷑ Si qͥgͦ
in p̾ceptis dĩ uitã hanc p̾sentẽ. quę sic̃ iacobdi¬
cebat paucoꝵ & malorũ dierũ ẽ tͣnsegerit. &
inmaculatũ se ab hoc mundo custodierit. atq
om̃s aduersarios & bͥstes suos subiecerit sp̾ales:
tos: Tali gͦ quodã ordine intelligendus est &
iłx.: ex diuinis responsis ꝓuectus dierũ ꝓnunci¬
ari Uerũ qm̃ instituimꝰ quȩ de iħu dicuntur.¬

Expanded text:
etate ejus senili, omnes videbant, omnes noverant. Et quae sunt tam magna ista divina responsa, quae homines disserunt, ut dicant homini seni, quia senex es, quod omnes videbant et omnes noverant. Sed mihi videtur magnum aliquod testimonium a Domino per hoc dari Navenis mysteriis fas est ego arbitror quod sicut sol iste diem facit mundo huic, ita et Sol justitiae facit aliquos dies spiritales, qui fulgore veritatis et lampade sapientiae illustrentur. Si quis ergo in praeceptis Dei vitam hanc praesentem, quae sicut Jacob dicebat, « paucorum et malorum dierum est , » transegerit, et immaculatum se ab hoc mundo custodierit, atque omnes adversarios et hostes suos subegerit, spiritalis tos. Talis ergo quodam ordine intelligendus est et Jesus ex divinis responsis provectus dierum pronuntiari. Veru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nr̃m dñmiħm etiam nc̃ gerunt᷑ in nob̾. Pri¬
mo nanq opꝰ uerbi dĩ ÷. eradicare ꝓcedentia
mala: spinas ac tribulos uicioꝵ Dũ enĩ istȩ
malȩ radices occupatã detinent terrã: ñ potest
plantã qͣm ñ plantauit pat̾ cȩlestis euellere:
igniq consumere Sccdi iam operis ẽ: plantare:
plantat in animab credentiũ. In aĩa enĩ de
qua excidit irã: mansuetudinẽ plantat Et
de qͣ excidit suꝑbiã. plantat humilitatẽ De
exxstirpat ignorantiã: inserit scientiã: Non tͥ
uidetur talis debere ẽẽ plantatio quã plantat
ds̃: mag̃ quã insensibiliũ terrenoꝵq lignorum:
Est itẽ in pͥmis opus uerbi dĩ destruere ȩdificia di¬
abolica: quȩ in animã construx̃ humanã: Ille
enĩ turres suꝑbiȩ. in unoquoq nrm. & muros ela-¬
tionis extrux̃ hic sermo dĩ subuertit & iubry.¬
it : ut merito sod̾m apłm efficiam᷑ dĩcultura. &¬
dĩ edificatio. suꝑ fundam̃tũ apłorũ. & ꝓpharũ

Expanded text:
num Jesum etiam nunc geruntur in nobis. Primum namque opus verbi Dei est eradicare praecedentia mala, spinas ac tribulos vitiorum. Dum enim istae malae radices occupatam detinent terram, non potest plantam quam non plantavit Pater coelestis, evellere ignique consumere. Secundi jam operis est plantare. plantat in animabus credentium. In anima enim de qua excidit iram, mansuetudinem plantat; et de qua excidit superbiam, plantat humilitatem; de exstirpat ignorantiam, inserit scientiam. Non tibi videtur talis debere esse plantatio quam plantat Deus, magis quam insensibilium terrenorumque lignorum! Est item in primis opus verbi Dei destruere aedificia diaboli quae in anima construxit humana. Ille etenim turres superbiae in unoquoque nostrum et muros elationis exstruxit; haec sermo Dei subvertit et subruit; ut merito secundum Apostolum effici mereamur D
Abbreviated transcription (Latin):
mysteri is cor uigilans ual&e S uideamus &̃
petitionẽ eiꝰ. quã pͥmã poposcit ab iħi. caleph
siliꝰ iephone: Peto te in qͥt montẽ hc̃: sic̃ dixit
dñs in die illa Nicħ humile uł deiectũ sc̃s reqͥ¬
rit : nicħ qđ in demersis conuallibꝰ iaceat: sed
montẽ querit excelsũ. & montẽ in qͦ ciuitates

Expanded text:
is cor vigilans valet. Sed videamus etiam petitionem ejus quam poscit ab Jesu Caleb filius Jeffone: « Peto te, » inquit, « montem hunc, » sicut dicit Dominus: In die illa. Nihil humile vel dejectum sanctus requirit, nihil quod in demersis convallibus jacet, sed montem quaerit e
Abbreviated transcription (Latin):
cȩteroꝵs maloꝵs. Et idõ ñ unꝰ pͥncipatꝰ dr̃ in con¬
tͣriis uirtutibꝰ ab apło. sed plures: aduersũ quos
reor hoꝵs om̃iũ pͥncipẽ uelut eminentiorẽ qͥndã
in neqͥcia & in scelere celsiorẽ: qͥ totũ mundum
quẽ isti ad peccata singuli qͥq per peccatorũ
species ꝓ parte sollicitant. solus uelut om̃ium
fȩcimꝰ: Puto sane qr scĩ quiq repugnantes adu̾¬
sũ istos incentor es peccatorũ spc̃. & euincentes
eos atq eoꝵ unũquenq suꝑantes. ĩ minuant
exercitũ demonũ. & uelut equos plurimos
eoꝵ interimant: Uerbi causa. ut is qui caste
pudiceq uiuendo fornicationis spm̃ suꝑauerit.
ñ ultͣ fas sit illũ spm̃ qͥ ab illo scõ uictus ẽ ĩpug.¬
nare tterũ aliũ hominẽ: sed sic̃ illi spẽ qͥ roga¬
bant iħm ne in abyssũ mitterent᷑. qđ tẽ interi
dnĩs ꝓ p̾senti dispensatione concessit: ita conse¬

Expanded text:
caeterorum malorum. Et ideo non unus principatcaeterorum malorum. Et ideo non unus principattrariis virtutibus ab Apostolo, sed plures, adversus quos reor horum omnium principem velut eminentiorem quemdam in nequitia, et in scelere celsiorem, qui totum mundum, quem isti ad peccata singuli quique per peccatorum species per partes sollicitant, solus velut omnium et. Puto sane quia sancti quique repugnantes contra istos incentores peccatorum spiritus, et vincentes eos, atque eorum unumquemque superantes, imminuant exercitum daemonum, et velut quamplurimos eorum interimant. Verbi causa, ut is qui caste pudiceque vivendo fornicationis spiritum superaverit, non ultra fas sit illum spiritum qui ab illo sancto victus est, impugnare iterum alium hominem, sed sicut illi spiritus rogabant Jesum, ne in abyssum mitterentur, quod tunc interim Dominus pro praesenti dispensatione concessit , ita conse
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiȩ Et si eueniat eẽ aliquẽ hominẽ qͥ his
om̃ib malis. aut &e̾ pluribꝰ agitet᷑. om̃s hos uel ̃
plures in se habere inimicos putandus ẽ spꝰc
singula singuli homines habent uicia uel
peccata cõmittunt᷑: s plura ab unoquoq ue
dent᷑ admitti Et iterũ ñ ẽ putandũ qđ unus
fornicationis sꝑx̃ seducat eũ qͥ uerbi gra in brus¬
nͥis fornicat᷑. & illũ qͥ in india. uł in alis loc
neq unũ eẽ irȩ spm qͥ diu̾sis in locis diuersos
homines agit&: sed puto mag̾ pͥncipẽ quide
fornicationis spm̃ eẽ unũ: innumeros uͦẽe. qu
in hoc ei officio pareant: & ꝑ singulos quosq
hoĩes diuersi spc̃. sub eo pͥncipe militantes ad hi¬
iꝰcemodi eos peccata sollicitent. Similitꝰ ꝙ
iracundiȩ sp̃m. pͥncipẽ unũ ẽẽ arbitror: innũ.¬
meros uͦ eẽ sub ipso agentes: qͥ ꝑ singulos quos
hoĩes. huiꝰcemodi uicii peccata succendant. Si¬

Expanded text:
e; et si eveniat aliquem hominem esse qui his omnibus malis, vel etiam pluribus agitetur, omnes hos vel etiam plures in se habere inimicos putandus est spirsingula singuli homines habent vitia, vel peccata committunt, sed plura ab unoquoque videntur admitti. Et iterum non est putandum quod unus fornicationis spiritus seducat eum, qui, verbi gratia, in Britannia fornicatur, et illum qui in India, et in aliis locneque unum esse irae spiritum qui diversis in locis diversos homines agitet: sed puto magis principem quidem fornicationis unum esse, innumeros vero esse qui in hoc ei officio pareant, et per singulos quosque homines diversi spiritus sub eo principe militantes, ad hujuscemodi eos peccata sollicitent. Similiter et iracundiae spiritum principem esse unum arbitror, innumeros vero esse sub ipso agentes, qui per singulos quosque homines hujuscemodi vitii peccata succendant. Si
Abbreviated transcription (Latin):
dnm̃ factũ ẽ. ut inualescerae cor eoꝵ. & occurre¬
rent in p̾liũ contͣ irł ut ext̾minarent᷑ Dũ enĩ ñ
ueniunt inimicȩ uircutes. quȩ peccata oꝑant᷑
in nob. nec ꝓuocant nos ad peccandũ. nec la¬
cessunt ad dimicandũ. int̾fici ñ posst̃. nec ext̃¬

Expanded text:
ctum est ut invalesceret cor eorum, et occurrerent in praelium contra Israel ut exterminarentur. Dum enim non veniunt inimicae virtutes quae peccata operantur in nobis, nec provocant nos ad peccandum, nec lacessunt ad dimicandum, interfici non possunt nec exte
Abbreviated transcription (Latin):
oportet te priꝰ om̃ia bella finire. & in pace con¬
sistere : ut &̾ de tuȩ̨ carnis terra dicat᷑. qr cessa
scͥpt᷑ȩ .iiͦii. partes orbis terrȩ quas axes. uł plagas
nominant appellare in descriptione finixm tribꝰ
sodm ꝑlebes eoꝵ: a finibꝰ idumeȩ a deserto sin Ad
occidentẽ Et cũ descͥpsissa fines ab occidente: tẽ¬
dei̾de dicit: Ab oriente omne inqͥt mare salsum:
& alias duas partes reticuit: id .ẽ. septẽtrionis.
uł meridiani Uide gͦ s ñ repleta it̃ ista myste¬
ris. lic& nos singula uel sentire uel explicare ne¬
queamꝰ Tam̃ ꝓ ut dñs p̃bere dignat᷑ & nos capere
ualemꝰ. discutere singula queq temptabimꝰ. Facti st̃
inquit fines tribꝰ uida. scđm plebes eoꝵ a finibus¬

Expanded text:
ortet te prius omnia bella finire et in pace consistere, ut de carnis tuae terra dicatur: quia cessaScripturae quatuor partes orbis, quas axes vel plagas nominant, appellare, in descriptione finium tribus m plebes eorum a finibus Idumaeae, a deserto Sin ad occidentem. Et cum descripsisset fines ab occidente, deinde et ab oriente; omne, inquit, mare salsum. Et alias duas partes reticuit, id est, septentrionis vel meridiani. Vide ergo, si non repleta sunt mysteriis, licet singula vel sentire vel explicare nequeamus. Tamen prout Dominus praebere dignatur, et nos capere valemus, discutere singula quaeque tentabimus. Facti sunt, inquit, fines Juda secundum plebes eo
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos & leuita terrena quȩ ñ ht̃: & rursũ
isrłitis ꝑcipiat a sac̾dote & leuita. cȩlestia &
diuina quȩ ñ hab& Lex enĩ dĩ sacerdotibꝰ
cõmissa ẽ & leuitis: ut huic soli oꝑã tribuant.
& uerbo dĩ. absq ulla sollicitudine uacent:
S iterũ ut uacare possint: laicoꝵ uti minis.¬
teriis debent Si enĩ la icꝰ quȩ necessaria st̃ ñ
p̾buerit sacerdotibꝰ & leuitis: occupati illi in
cabunt Illis autẽ ñ uacantibꝰ neq oꝑã dan.¬
tibꝰ legi dĩ: tu ꝑiclitaris: Obscurabit᷑ enĩ lux
scientiȩ quȩ in illis ẽ. te ñ subministrante
oleũ lucernȩ e culꝑa tua illud eueni& quod

Expanded text:
sacerdos et Levita terrena quae non habent, et rursum Israelita percipiat a sacerdote et Levita coelestia et divina quae non habet. Lex enim Dei sacerdotibus commissa est et Levitis, ut huic soli operam tribuant, et verbo Dei absque ulla sollicitudine vacent. Sed iterum ut vacare possint, laicorum uti ministeriis debent: si enim laicus ea quae necessaria sunt non praebuerit sacerdotibus et Levitis, occupati illi in cabunt. Illis autem non vacantibus neque operam dantibus logi Dei, tu periclitabis; obscurabitur enim lux scientiae quae in illis est, te non ministrante oleum lucernae, et culpa tua illud eveniet quod
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm dicens. Ecoe rex tuus uenit tͥ mansuetꝰ
sedens supͣ subiugalẽ & pullũ asinȩ nouellum:
sedet: ext̾min auit currꝰ esfrẽ. & equũ ex ierłm
Et idõ uident᷑ mͥ asini quide ut diximꝰ figurã
seruare eoꝵ qͥ ex gentib credt̃. suꝑ quibꝰ sedisse

Expanded text:
Jerusalem, dicens: « Ecce rex tuus mansuetus, Jerusalem, dicens: « Ecce rex tuus mansuetus, sedens super subjugale . » Et pullum asinae novellum, sedet exterminavit currus Ephrem et equum ex Jerusalem: et ideo videntur mihi asini quidem, ut diximus, figuram servar
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝓfuisse isrłiticis usibꝰ: de istis aut̃ qͥ ñ hae¬
bant asinos sed equos p̾cipit ipse dñs & diot.
equos eoꝵs subneruabitis. Quod & iħc sic̾ a dño
mandabat᷑ expleuit Putamꝰ hec accidisse tor¬
tuitu. ut equi hostiles interimerent᷑. & asini
seruarent᷑. & in p̃ceptis dĩ fortuitu aliqͣ arbit̃¬
m᷑ incidere an digniꝰ uidet᷑ ut putemꝰ magis
in his. scͥpturã mysticũ aliquid indicare
Deniq & filii ifrł: nunquã equis eẽ usi referunt᷑
Et lexx nichil de equis. sed & de asinis mandat᷑.
ut pote animalibꝰ quȩ ad humanos labores in¬
uandos. & ob onera eoꝵs portanda uident᷑ ex¬
istere: Equi uͦ mag̃ ad hominu̾̃ ꝑditionem:
hoc ẽ enĩ quod ꝑ eos in p̾liis gerit᷑. lasciui motus
saluator ostendit supͣ asinũ sedens. nunꝗͣ autẽ
equo sedens refert᷑. S & cũ discipulos mittit ad
nunciauerat. quod sedens asino uenire ad

Expanded text:
sed profuisse Israeliticis usibus. De istis autem qui non habesed profuisse Israeliticis usibus. De istis autem qui non habebant asinos, sed equos, praecipit ipse Dominus et dicit: Equos eorum subnervatis, quod et Jesus, sicut a Domino mandabatur, explevit. Putamus haec accidisse fortuitu, ut equi hostiles interimerentur, et asini servarentur? et in praeceptis Dei fortuita aliqua arbitramur incidere? An dignius videtur ut putemus magis in his Scripturam mysticum aliquid indicare? Denique et filii Israel nunquam equis usi fuisse referuntur; et lex nihil de equis, sed de asinis mandat, ut pote animalibus quae ad humanos labores juvandos et onera eorum portanda videntur existere: equi vero magis ad hominum perditionem; hoc enim est quod per eos in praeliis geritur, lascivi motus Salvator ostendit super asinum sedens, nunquam autem equo sedens refertur. Sed et cum discipulos mittit ad onuntiaverat, quod sedens asino veniret ad
Abbreviated transcription (Latin):
iutos: nulli parcerae: sed equos eoꝵ subneruar&.
Unde uelut mandatũ di implens iħc. fecit
sicut p̾cepit ei dñs In quo pͥmo om̃iũ. dicimus
ad eos qui uolunt sođ̾m litterã tantũ hȩc intel¬
ligũqr si qͥde suꝑfuisset aliquis ex hostibꝰ. conse¬
quens uidebat᷑ equos subneruari: ne uti eis qͥs
ẽẽ qui spirar&e in hostibꝰ: cur &̾ equi subneruari
iubent᷑. qui utiq usui ac ministerio poterant
eẽ uictoribꝰ: Uis autẽ scire qr solebant isrłitȩ
huiꝰ rei & utilitatis habe curã & deuictis hostibꝰ
ad suos usus reseruare iun̾ta᷑. In numeris le¬
gimꝰ scͥptũ. qr cũ ex p̾cepto dĩ ꝓcessissent pug¬
nare aduersũ madianitas: deuictis hostibꝰ. ali¬
quot milia asinoꝵ de p̾da hostiũ reseruauer̃
suis hostibꝰ usibꝰ ꝓfuturos: nec om̃ino refert᷑ ibi.
qr int̾fecer̃ asinos hostibꝰ suꝑatis Nlos gͦ scͥpt᷑am
anitarũ spolia uł aĩalia interempta dicant᷑.

Expanded text:
erius memoratos, nulli parceret, sed equos eorum subnervaret. Unde velut mandatum Domini implens Jesus, fecit sicut praecepit ei Dominus. In quo primo omnium dicimus ad eos qui volunt secundum litteram tantum haec intelligi, quia si quidem superfuisset aliquis ex hostibus, consequens videbatur equos subnervari, ne uteretur eisesse qui spiraret in hostibus, cur etiam equi subnervari jubentur, qui utique usui et ministerio poterant esse victoribus? Vis autem scire quia solent Israelitae hujus rei et utilitatis habere curam, et devictis hostibus, ad suos usus reservare jumenta; in Numeris legimus scriptum: « Qui cum ex praecepto Dei processissent pugnare adversus Madianitas, devictis hostibus, aliquot millia asinorum de praeda hostium reservarunt, suis usibus profuturos ; nec omnino refertur ibi quia interfecerint asinos, hostibus superatis. Nos ergo Scripturam anitarum spolia et animalia interempta dicuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscendas. sem& ipsos incestatores p̾buerꝰ: uł se.¬
cuti st̃ illũ qui dix̾ : Ponã suꝑ nubes sedem meã.
dicit: falsus equus ad salutẽ Et iterũ dicit. de
his qͥ in demonibꝰ confidebant hi in curribꝰ. &
hi in equis: nos autẽ in noĩe dñi di nr̃i inuocabi
mꝰ: Neq enĩ curus & equos dõ contuliss&. qͣntum

Expanded text:
incentores praebuerunt, et secuti sunt illum qui dixit: « Ponam super nubem sedem meam, dicit: « Falsus est equus ad salutem . » Et iterum dicit de his qui in daemonibus confidebant: « Hi in curribus et hi in equis, nos autem in nomine Domini Dei nostri invocabimus . » Neque enim currus et equus Deo cont
Abbreviated transcription (Latin):
la enĩ species peccati tanta ẽ. qua ñ ut suꝑior iħe:
qͥ ẽ uerbũ & sapientia dĩ Om̃ĩa enĩ suꝑat & uin-¬
cit Aut ñ ita credimꝰ qr om̃e genꝰ peccati cum
ad salutare lauachrũ uenimꝰ aufert᷑: Hoc &̃
apłs paulus designat ⁊ qui cũ uniuersa pecca¬
tors genera dinumerasi&e: addidit pꝰomĩa & dic̃¬

Expanded text:
ati tanta est qua non sit superior Jesus, qui est Verbum et sapientia Dei. Omnia enim superat et vincit. An non ita credimus quia omne genus peccati cum ad salutare lavacrum venimus aufertur? Hoc enim et Apostolus designat, qui cum universa peccatorum genera dinumerasset, addit post omni
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s gentes: & inuitat ad pliũ Mittit & ad regẽ
maron lobac qͥdẽ. int̾p̃tat᷑ inimiciciȩ Maron
autẽ: a maritudines Mittit gͦ tabulus ad aliã
uircutẽ inimicã. ex angłis sine dubio refugis
quȩ uirtus amaritudinũ rex ÷: qͦ auctore scili¬
c& & oꝑam dante. om̃s quȩ in ħ mundo amari.¬
tudines & asꝑitates miseris mortalib infligunt᷑.
eueniunt St̃ autẽ ista: diu̾sa genera peccati:
quȩdã dulcia uideant᷑ in pͥmis sic̾ salomon seri

Expanded text:
omnes gentes et invitat ad praelium, mittit ad regem omnes gentes et invitat ad praelium, mittit ad regem Marom. Jobac autem interpretatur inimicitiae, Marom autem amaritudines. Mittit ergo diabolus ad aliam virtutem inimicam, ex angelis sine dubio refugis, quae virtus amaritudinum rex est: quo auctore scilicet et operam dante omnes in hoc mundo amaritudines et asperitates quae miseris mortalibus infliguntur eveniunt. Sunt enim diversa genera peccati: quaedam dulcia videantur in primis, sicut Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa isayas sensũ magnũ: Ait enĩ Et inducã
suꝑ sensũ magnũ. pͥncipẽ assyrioꝵ. qͥ dixit. mea
uirtute faciam. & sapientia sensus mei auferam
fines gentiũ: & uir tutẽ eoꝵ dep̃dabor Iste gͦ
ẽ. qui ibi qͥdẽ dr̾ sensus magnꝰ. rex assyrioꝵ: hicꝰ
aute̾ iabin. sensus uł prudentia Et enĩ serpens
fuisse in paradyso scribit᷑. prudentior omium
bestiarũ quȩ erant suꝑ terrã S & uillicꝰ iniqͥta¬
tis prudent᷑ fȩcisse dĩ illa quȩ fęcit hic igitur
iabin: rex ẽ asor Int̾p̾tat᷑ autẽ asor aula Est
gͦ om̃is terra aula huiꝰ regis. qͥ totiꝰ terrę uelut
aulȩ uniꝰ optin&e̾ pͥncipatũ: qui ẽ diabolus uis
uttẽ uidere. qm̃ ipsius aula ẽ terra: In eugłiis¬
scͥptũ ẽ. qr fortis in aula sua securus dormit:
usq quo ueniat fortior. qͥ ⁊ ipsũ alliget. & quȩ
possida auferat. Est gͦ rex aulȩ. pͥnceps mundi
huiꝰ Iste mittit ad iobac Ipse ẽ enĩ qͥ mittit ad

Expanded text:
a sensum magnum? ait enim: « Et inducam super te sensum magnum principem Assyriorum, qui dixit: Mea virtute faciam, et sapientia sensus mei auferam fines gentium, et virtutem eorum depraedabor . » Iste ergo est qui ibi quidem dicitur sensus magnus, rex Assyriorum. Hic autem Jabin sensus et prudentia. Etenim serpens fuisse in paradiso scribitur prudentior omnium bestiarum quae erant super terram. Sed et villicus iniquitatis prudenter fecisse dicitur illa quae fecit . Hic igitur Jabin rex est Assur. Interpretatur Assur aula: est ergo omnis terra aula hujus regis, qui totius terrae velut aulae unius obtinet principatum, qui est diabolus. Vis autem viderescriptum est , quia fortis in aula sua securus dormit, usquequo veniat fortior, qui et ipsum alliget et quae possedit auferat. Est ergo rex aulae princeps hujus mundi. Iste mittit ad Jobac; ipse est enim qui mittit ad
Abbreviated transcription (Latin):
temꝰ ꝓ ut ds dederit. discutere singulos quosq
aduersi exercitus reges. & ꝓ significantus no¬
minũ. uniꝰcuiꝰq &ẽ opꝰ. qđ gerit in malicia con¬
templari Primꝰ om̃iũ qͥ & auctor belli huiꝰ no¬
minatus ẽ conggans cȩteros. & ad coniuratio¬
nẽ sceleris inuitans. iabin nominat᷑: qui erat

Expanded text:
temus, prout Deus dederit, discutere singulos quosque temus, prout Deus dederit, discutere singulos quosque adversi exercitus reges, et pro significantiis nominum uniuscujusque etiam opus quod gerit malitia contemplari Primus omnium, qui et auctor belli hujus nominatus est, congregans caeteros et ad conjurationem sceleris invitans, Jabin nominatur, qui erat
Abbreviated transcription (Latin):
cũ exercitũ. contͣriarũ uirtutũ & pessimorũ
demonũ examina concitent᷑ : Isti om̃s demones.
ante aduentũ dñi ⁊ saluatoris nr̃i. quieti & se¬
curi humanas aia̾s possidentes: in earũ mentib
corporibꝰq regnabant S ubi terris apparuit
gr̃a & miscłia saluatoris nr̃i dĩ. edocens nos ut
pie & scẽ. in hoc mundo. ac segregati ab oĩ pecca¬
ti contagione uiuamꝰ. & lib̾tatẽ suã ad imagi¬
nẽ dĩ in qua ex initio creata ẽ aĩa unaqueq
recipiat: ista decausa ab illis iniquis ueteribus
possessoribꝰ earũ pugne exoriunt᷑ & plia: Et si
oppͥmant᷑ pͥmi: multo plures exurgunt post¬
modũ. atq in unũ coeunt. & conspirant in
malũ: qͥ semꝑ dissident a bono Et si scdo uicti
fuerint: iterũ t̾cio aliȩ uirtutes nequiores
exurgent: & fortassis qͣntomagis auget᷑ popłs
dĩͥ & multo plus crescit. & multiplicat᷑. tanto
illi plures ad oppuggnandũ conspirant S tẽp¬

Expanded text:
cum populum contrariarum virtutum et pessimorum daemonum concitentur bella. Isti omnes daemones ante adventum Domini et Salvatoris nostri, quieti et securi humanas animas possidentes, in earum membris mentibusque regnabant. Sed ubi in terris apparuit gratia et misericordia Salvatoris nostri Dei, docens nos ut pie et sancte in hoc mundo, et segregati ab omni peccati contagione, vivamus; et libertatem suam atque imaginem Dei, in qua ex initio creata est, anima unaquaeque recipiat: ista de causa ab illis iniquis veteribus possessoribus earum, pugnae exoriuntur et praelia. Et si opprimantur primi, multo plures exsurgent postmodum, atque in unum coeunt et conspirant in malum, qui semper dissident a bono Et si secundo victi fuerint, iterum tertio aliae virtutes nequiores exsurgent; et si fortassis quanto magis augetur populus Dei, et multo plus crescit et multiplicatur, tanto illi plures ad oppugnandum conspirant. Sed ten
Abbreviated transcription (Latin):
isi bella ista carnalia figurã bellorum
spaliũ gererent: tunꝗͣ opinor iudaica¬
rũ historiarũ libri. discipulis xp̃i qui
uenit paoẽ docere legendi in ȩcđiis fu¬
issent ab apłis traditi Quid enĩ eis bellorum
& dr̃. ñ uosm& ipsos uindicantes. s mag̾ in iuriã
ꝑcipite. & magis fraudẽ ꝑatimini. Unde deniq
sciens apłs. nulla nob̾ iã ultͣ bella eẽ carnalit᷑
ꝑagenda s aĩȩ certamina contͣ sp̃ales adu̾sarios
desudanda: uelut magister militiȩ p̃ceptũ dat
militibꝰ xp̃i. dicens: Induite uos armadĩ. ut
possitis stare aduersus astutias diaboli. Et¬

Expanded text:
isi bella ista carnalia figuram bellorum spiritalium gererent, nunquam, ut opinor, Judaicarum historiarum libri discipulis Christi, qui venit pacem docere, legendi in ecclesiis fuissent ab Apostolis traditi. Quo enim eis bellorum  Non vosmetipsos vindicantes, sed magis injuriam accipite, et magis fraudem patimini? Unde denique sciens Apostolus nulla nobis jam ultra bella esse carnaliter peragenda, sed animae certamina contra spiritales adversarios desudanda, velut magister militiae praeceptum dat militibus Christi, dicens: Induite vos armaturam Dei, ut possitis stare adversus astutias diaboli?
Abbreviated transcription (Latin):
nominũ. nc̃ ad mali regni. nc̃ ad boni intel¬
lientiã posse conferri: ut puta lebnã. candor
int᷑p̃tat᷑ Candor autẽ diuerse intelligitur
Est enĩ candor leprȩ: ẽ candor lucis Possibile gͦ
tiã indicare: ut candorẽ quidẽ leprȩ habue¬
rit lebna. sub regib malis Quo destructo atq
subuerso. cũ ad iraheliticũ regnũ ꝑuen̾ lebna
candorẽ lucis acceꝑit: qr candoꝵ in scͥpturis
& laudabilis & culpabilis ponit᷑. Et iterũ la¬
chis int̾p̾tat᷑ iter Iter autẽ e laudabile & cul¬
pabile in scͥpturis habet᷑ Qđ difficile ñ ẽ ꝓba¬
re sic̃ dr̃ in psalmis. & it̾ impioꝵ ꝑibit. Et
so. pꝰmodũ isrłitis regnantibꝰ: ad it̃ ꝑducta sit

Expanded text:
nominum nunc ad mali regni, nunc etiam ad boni intelnominum nunc ad mali regni, nunc etiam ad boni intelligentiam posse conferri. Ut puta Lebna candor interpretatur: candor autem diverse intelligitur, est enim candor leprae, et est candor lucis. Possibile ergtus differentias indicare, ut candorem quidem leprae habuerit Lebna sub regibus malis; quo destructo atque subverso, ad Israeliticum regnum pervenit Lebna, et candorem lucis accipit, qui candor in Scripturis et laudabilis et culpabilis ponitur. Et iterum Lachis interpretatur iter. Iter autem et laudabile et culpabile in Scripturis habetur, quod difficile non est probare, sicut dixit in psalmo: « Et iter impiorum peribit . » Et rso, postmodum Israelitis regnantibus ad iter perducta sit
Abbreviated transcription (Latin):
ms̃ tħc xp̃c. bellat᷑ aduersũ uirtutes ẽtrarias.
& ei cit eas de ciuitatibꝰ quas possidebant. id est
de aĩabꝰ nr̃is. & utterfic̾ reges qui regnabant in
aĩab nr̃is. ne ultͣ regn&̾ in nob̾ peccatũ: ut pꝰea¬
qͣm interemerit rege̾ peccati de oiuitate aĩȩ
nr̃ȩ. fiat aĩa nr̃a ciuitas dĩ: & regnet in ea deus.
& dicat᷑ ad nos. qr ecce regnũ dĩ intͣ uos ẽ: Est
ꝑ singulas quasq ciuitates: nc̃ in ueritate per
singulas quasq aĩas credentiũ cõpl&: ut que pos¬
sub rege iniqͦ iniqͥtati ad in mundiciã. nc̃
sruuant iusticiȩ ad sc̃ificationẽ. Sic gͦ intel¬
uge quod interfecit iħe rege iherico. & regẽ
geͥh. a rege̾ lebna. & rege lachis. &e rege he¬
peon ut istȩ om̃s aĩȩ quȩ ante sub regibꝰ pessimiᷤ.
percati lege̾ colebant. nc̃ sub legibꝰ dei agant:
S & de ipsis int̾p̃tationibꝰ nominũ si curiosiꝰ
ac diligentiꝰ ꝑscrutem᷑: inueniet᷑ significantia

Expanded text:
us Christus, bellator adversus virtutes contrarias; et ejecit eas de civitatibus quas possidebant, id est, de animabus nostris; et interfecit reges qui regnabant in animabus nostris, ne ultra regnet in nobis peccatum: ut posteaquam interemerit regem peccati de civitate animae nostrae, fiat anima nostra civitas Dei, et regnet in ea Deus, et dicatur ad nos quia regnum Dei intra vos est . Est per singulas quasque civitates, nunc in veritate per singulas quasque animas credentium complet; ut quae possub rege iniquo iniquitati ad immunditiam, nunc serviant justitiae ad sanctificationem. Sic ergo intellige quod interfecit regem Jericho, et regem Ahi, et regem Lebna, et regem Lachis, et regem Hebron, ut isti omnes qui ante sub regibus pessimis peccati legem colebant, nunc sub Dei legibus agant. Sed et de ipsis interpretationibus nominum si curiosius ac diligentius perscrutemur, invenietur significantia
Abbreviated transcription (Latin):
a cursu bono: & itinere recto Mittit & ad eos
qͥ erant in maritimis locis ad uicinos fluctuũ
chananeos: qͥ int̾p̃tant᷑ uelut cõmoti. id.ẽ. qui
semꝑ in motionibꝰ & fluctibꝰ ꝑ mouent cuncta
Et ad maritimos amorreos Amorrei int̾p̾tan¬
tur amarescentes: qͥ st̃ similes illis. de qͥbꝰ suꝑius
disseruimꝰ: Talis gͥ ẽ cathalogus totius militiȩ
inuisibiliũ hostiũ. qui cong̾gant᷑ ꝑ regẽ iabin:
ut expugnent nos qͥ seqͥm᷑ iħm ducẽ & saluatorẽ
nr̃m S quid dicit dñs: Ne uerearis inqͥt a fa¬
cie eoꝵ: qr crastino hac hora tradã eos in manꝰ
tiuas. Uideo qđ hodie ñ possumꝰ illos om̃s oppͥmere
nec cunctos int̾ficere: sed crastino ꝑim̃t᷑ id.ẽ. pꝰ¬

Expanded text:
a cursu bono et itinere recto? Mittit et ad eos qui erant in maritimis locis, ad vicinos fluctuum Chananaeos, qui interpretantur velut commoti, id est, qui semper in motibus et fluctibus permoverent cuncta. Et ad maritimos Amorrhaeos. Amorrhaei interpretantur amarescentes, qui sunt similes illis de quibus superius disseruimus. Talis igitur est catalogus totius militiae invisibilium hostium qui congregantur per regem Jabin ut expugnent nos qui sequimur Jesum ducem et Salvatorem nostrum. Sed quid dicit Dominus? « Ne verearis, inquit, a facie eorum, quia crastino in hac hora tradam eos in manus tuas. » Video quod hodie non possumus omnes illos opprimere, nec cunctos interficere; sed crastino perimentur, id est, p
Abbreviated transcription (Latin):
& differt᷑ occasus Hec unꝗͣ sol occumbit. sed
semꝑ exorit᷑. dũ credentiũ cordibꝰ. sol t̾ticiȩ. lu.¬
men ueritatis infundit Cũ uͦ repleta fuerit m̃¬
sura credentiũ. & deterior iã ac decolor ȩtas ulti.¬
mȩ generationis ad uenerit᷑ cũ increscente iniqͥ¬
tate refrigescst caritas multoꝵs. & ꝑpauci reman.¬
serint in quibꝰ inlieniat᷑: tẽiam adbreuiabunt᷑
dies ldem gͥ atq ipse dñs nouit & extendere
diem cũ salutis ẽ tempꝰ. & breuiare diẽ cũ tri¬
bulationis & ꝑditionis ẽ tẽpꝰ: Nos tam̃ dũ ha¬
bemꝰ diem. & ꝓducit᷑ nob̾ spaciũ lucis : sic̾ in die¬

Expanded text:
et differtur occasus, nec unquam sol occumbit, sed semper oritur, dum credentium cordibus sol justitiae lumen veritatis infundit. Cum vero repleta fuerit mensura credentium, et deterior jam ac decolor aetas ultimae generationis advenerit; cum increscente iniquitate refrigescet charitas multorum, et perpauci remanserint, in quibus fides inveniatur: tunc jam breviabuntur dies. Idem igitur ipse Dominus novit extendere diem, cum salutis est tempus; et breviare eumdem, cum tribulationis et perditionis est tempus. Nos tamen dum habem
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝓ maturitate sensus & qͣuitate uitȩ¬
uenerandda hac appellatione decorent᷑: maxime
cũ acdit᷑ ad prb̾m sermo iste qui seqͥt᷑. plenꝰ die¬
rũ. Si enĩ eui ꝓlixitate appellandus qͥs prb̃r uł
senior uidet᷑ quẽ magis aliũ oportebat ħ noĩe
censeri qua pͥmũ ada uł certe mathussalã. aut
noe qͥ utiq płib antus quã cȩteri in hoc mutdo
uixisse declarant᷑ : S nc̃ uidemꝰ qđ ex illis qͥde

Expanded text:
uritate sensus et gravitate venerandae vitae hac appellatione decorantur, maxime cum additur ad presbyterum sermo iste qui sequitur: « Plenus dierum. » Si enim aevi prolixitate appellandus qui presbyter vel senior videtur, quem magis alium oportebat hoc nomine censeri, quam primum Adam, vel certe Mathusalem, aut Noe, qui utique pluribus quam caeteri annis in hoc mundo vixisse declarantur. Sed nunc videmus quod quide
Abbreviated transcription (Latin):
guine inimicoꝵ. Hsi scdm litterã intelligamꝰ
necesse erit nos indesinent᷑ sanguinẽ effunde̾.
Quod iudei putantes qui ex integro t̃ & san¬
guis crudeles & implacabiles fiunt: dicentes.
maledictionẽ positã ẽẽ his. qui a sanguine ef¬
fundendo cessauerint Et idõ. pedes eoꝵ uelo¬
ces it̃ ad effundendũ sanguinẽ S illis hꝰoemoĩ

Expanded text:
guine inimicorum. Hoc si secundum litteram intelligamus, necesse erit nos indesinenter sanguinem fundere: quod Judaei putantes, qui ex integro caro sunt et sanguis, crudeles et implacabiles fiunt, dicentes maledictionem impositam esse his qui a sanguine effundendo cessaverint: et ideo pedes eorum veloces sunt ad effundendum sanguinem. Sed illi
Abbreviated transcription (Latin):
orationẽ extollit dicens Stet sol sup gabaon.
& luna suꝑ uallem elomꝰ: donec expugnẽ po¬
pulũ istũ Et stecit sol& luna in loco su&donec
ꝑuincer& dñs in imicos eoꝵ Et stetit sol in
medio cęlo & non ẽ ꝓgressus ad occasũ. infinem
unius diei Non fuit dies talis ante hoc. nec ita
gesta miracula dirinȩ uircutis uniuersis scłis p̾cli¬
cant᷑: nec int̾p̾tatione extrinsecꝰ indigent. in qͥbꝰ
gestoꝵs lum̃ choruscat. Quid tam̃ in his sp̃alis
intellectus contineat: ꝑqͥramꝰ. Cũ se aĩa huma¬
se inimicos habiturã: & eos quos antea habuerat
amicos. in aduersarios eẽ u̾tendos Idq ñ solum
sciat Et ita fiat: ut qui amicicias expetit
iħu. multoꝵ sibi sciat in imicicias tolerandas
Audi apłm paulũ hec eade confirmant̃a.d
dicit: Omnes qui pie uolunt uiuere in apo
ꝑsecutionẽ patient᷑ S & salomon similia duꝰ.¬

Expanded text:
ollit ad coelum, dicens: Stet sol super Gabaon, et luna super vallem Elon, donec expugnem populum istum. Et stetit sol et luna in loco suo, donec pervinceret Dominus inimicos eorum. Et stetit sol in medio, et non est progressus ad occasum in fine unius dici. Non fuit dies talis ante hoc, nec ita quidem gesta, miracula divinae virtutis universis saeculis praedicant, nec interpretatione extrinsecus indigent, in quibus gestorum lumen coruscat. Quid tamen in his spiritalis intellectus contineatur requiramus. Cum se anima humase inimicos habituram, et eos quos ante habuerat amicos in adversarios esse vertendos: idque non solum sciat. Et ita fit ut qui amicitias expetit Jesu, multorum sibi sciat inimicitias tolerandas. Audiat apostolum Paulum haec eadem confirmantem, cum dicit: « Omnes qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem patiunt
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iani qͥđe dñr. sed in septuris adhuc sensum
iudaicũ seruant: quomͦ exponant raab meretr¬
cẽ adiectã eẽ domui isrł.usq in hodiernũ diẽ.
Quomͦ raab usq in hodiernũ diẽ adiecta eẽ
dr̃: Hoc enĩ scͥpturȩ sc̃ȩ moris ẽ dicere. de hisq̃
usq in finẽ uł uitȩ uel scłi ꝑmanent᷑. Uerbi
causa. ut ait. Hic pat̾ ẽ moabitaru̾ usq in
hodiernũ diem. quod sigc̃at usq in finem scłi:¬
matri successio posteritatis ad scribit᷑ ut uide¬
at᷑ in sobolis reparatione seruari᷑ An illud ma¬
gis intelligendũ ẽ. qđ uero isrłi adiuncta ac
sociata ẽ usq in hodiernũ diẽ: Et si uis mani¬
festiꝰ uidere qͦmͦ raab meretrix iungit᷑ isrłi. in¬
tuere qͦmͦ ramꝰ oleastri. inserit᷑ in radicẽ bonȩ
oliuȩ & intelligis qͦmͦ hi s inserti st̃ fidei abrahȩ.¬
& ysaac.⁊ iacob. recte appositi dñr & adiecti
ad isrł. usq in hodiernũ diẽ: qr in illoꝵ radicẽ

Expanded text:
iani quidem dicuntur, sed in Scripturis adhuc sensum Judaicum servant, quomodo exponant Raab meretricem adjectam esse domui Israel usque in hodiernum diem. Quomodo Raab usque in hodiernum diem adjecta e Hoc enim Scripturae sanctae moris est, dicere de his quae usque in finem vel vitae vel saeculi permanent. Verbi causa, ut ait: « Hic pater est Moabitarum usque in hodiernum diem , » quod significat, usque in cdiem? Nunquid non matri successio posteritatis ascribitur, ut videatur in sobolis reparatione servari? an magis intelligendum est quod vere Israeli juncta est ac sociata usque in hodiernum diem? Et si vis manifestius videre quomodo Raab jungitur Israeli, intuere quomodo ramus oleastri inseritur in radicem bonae olivae; et intelliges quo modo hi qui inserti sunt fide, Abrahae et Isaac et Jacob, recte appositi dicuntur et adjecti ad Israel usque in hodiernum diem: quia in illorum radice