comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sioius sue u̾ba conu̾tit dicens.
Suscepit isrł puerum suum:
memorari miscd̃ie tue. Isrł qͥppe:
uir uidens deum iñpretatur.
Quo nomie om̃is redemptoꝵ
homiinum cetus designatur: ꝓpt̃
quos ut deumn uidere ualeant.
ipse deus homo uisibilis iñt ho¬
mines rart apparuit: qui susce¬
pit isrł quasi mẽdicus egrotũ
quem curaret. quasi rexppłm
quem ab hostium incursione
defenderet: umo hoste ꝓstrato
liberum redd̾et: ac secum ꝑpe¬
tuo reguare donaret. Et beue ad¬
didit puerum suum: uidelicet
humilem obedientemq signi¬
ficans: quia ñ nisi ꝑ uͥtutẽ bu¬
militatis. quis ad sorteni potest
redemptionis attingere. Hude
dñs ait. Nisi comu̾si fueritis ⁊
efficianum sic̃ paruuli: ñ intra¬
bitiꝰ in regnum celorũ. Bene qͦ
subuuixit. memorari miscdie
sue: qr qͥd deus hominem ut re¬
dimieret assumpsit ÷ ñ huma¬
ne meritum conditionis. s di¬
uine donum pietatis extitit.
Quid enim post culpani p̃ua¬
ricationis: nͥ iustam conditoris

Expanded text:
ionis suae verba convertit, dicens: Suscepit Israel puerum suum, memorari misericordiae suae. Israel quippe vir videns Deum interpretatur. Quo nomine omnis redemptorum hominum coetus designatur, propter quos ut Deum videre valeant, ipse Deus homo visibilis inter homines apparuit. Qui suscepit Israel quasi medicus aegrum quem curaret, quasi rex populum, quem ab hostium incursione defenderet, imo hoste prostrato liberum redderet, ac secum perpetuo regnare donaret. Et bene addidit, Puerum suum, videlicet humilem obedientemque significans, quia non nisi per virtutem humilitatis quis ad sortem potest redemptionis attingere. Unde et Dominus ait: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum . Bene quoque subjunxit, Memorari misericordiae suae, quia quod Deus hominem ut redimeret, assumpsit, non humanae meritum conditionis, sed divinae donum pietatis exstitit. Quid enim post culpam praevaricationis, nisi justam Conditoris
Abbreviated transcription (Latin):
Multiplicabitur eius iꝑiuw
n pacis ñ erit finis. Nn bene ide
ꝓpha alias. cum incaruationis il¬
lius ac nr̃e redemptionis sacram̃¬
ta mistico sermone describeret di¬
cens. et erit in nouissimis diebus
p̃paratus mons domus dñn in uer¬
ticem moutium. ⁊eleuabitur sr̃
colles. ⁊ fluent ad eũ om̃ns gentes:
sereuitatẽ quoq pacis que tunc
ẽẽt futura. manifeste designaurt
subiciens. Et conflabuit gladios
suos iniuoines: ⁊ lanceas suas in
falces. Non leuabit gens contra
gentem gladium: nec exercebun

Expanded text:
Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis. Unde bene idem propheta alias cum incarnationem illius ac nostrae redemptionis sacramenta mystico sermone descripsisset, dicens: Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium, et elevabitur super colles, et fluent ad eum omnes gentes: serenitatem quoque pacis, quae tunc esset futura, manifeste designavit, subjiciens: Et conflabunt gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces. Non levabit gens contra gentem gladium, ne
Abbreviated transcription (Latin):
quoq quia ad edictum augusti
ibant om̃ns ut ꝓfiterentur singłi
ui suam ciuitatẽ: in nri regis
nobis seruraicio sp̃alĩt est agen¬
dum. Nr̃a quippe cuiitas eccł̃a
sc̃a est: que partim ad huc ꝑegͥ¬
natur a dño int̾ris : partĩ iam
cum dño reguat in celis: ⁊ post
euutateni debenius om̃s ire: nul¬
lum atam salubri ninere oportet
excusari. Om̃is necesse ẽ nato regi
impendere debitum censum: hoc
est ⁊ inunitate nunc eccłe p̾sen¬
tis. ussis obtemꝑare diuinis:n
ad iungressum pate celestis infati¬
sus denarius: qui decem nũmoꝵ
inse pondus habebat. cesaris
inaginem continens ⁊ nomen:
quod nos quoq sp̃alit̃ oportet uni¬
tari. Soluimus enim regi nr̃o.
denarium: cum decen p̃cepta legiꝰ
illius imnplere satagimus. In quo
uidelicet denario nom̃ eiusdem
regis nr̃i quasi scriptũ gestamus:
cum incunctis actib nr̃is memi¬
uitemeratam in nob̾ conseruare
cureͣmus. Iniaginero quoq eiꝰ

Expanded text:
quoque quod ad edictum Augusti quoque quod ad edictum Augusti ibant omnes, ut profiterentur, singuli in suam civitatem, in nostri regis est nobis servitio spiritualiter agendum. Nostra quippe civitas sancta Ecclesia est, quae partim adhuc peregrinatur a Domino in terris, partim jam cum Domino regnat in coelis, et post civitatem debemus omnes ire, nullum a tam salubri itinere oportet excusari. Omnes nos necesse est nato regi debitum pendere censum, hoc est, et in unitate nunc Ecclesiae praesentis jussis obtemperare divinis, et ad ingressum patriae coelestis infatisus denarius, qui decem nummorum in se pondus habebat, Caesaris imaginem continens et nomen. Quod nos quoque spiritualiter oportet imitari; solvimus enim regi nostro denarium, cum decem praecepta legis illius implere satagimus. In quo, videlicet, denario nomen ejusdem regis nostri conscriptum gestamus, cum in cunctis actibus nostris memipsius intemeratam in nobis conservare curamus. Imaginem quoque ejus
Abbreviated transcription (Latin):
exhortando subuingit. Domus ia¬
cob: uenite ⁊ambulemus in lu¬
nuine dñi. Premisit gͦ temporis
pacis: ⁊ sic apparens in carne ipse
auctor pacis ⁊ tempoꝵ conditor.
pͥmo domui iacob. idẽ plebi isrłi¬
tice. deinde cunctis gentib ad se
confluentib ianuam lucis aꝑu¬
it: ac pacis et̃ne gaudia p̃dica¬
uit. Nec p̃tereundum qd eius¬
demi pacis t̾reue serenitas. na¬
to regi celesti ñ solũ testimoniũ
gr̃e ꝑbibuit. si ⁊ obsequium impen¬
dit: quia p̃dicatorib u̾bi illius. ꝑ¬
agrandi orbem facultatem p̃buit.
ꝯ u̾cumq uellent eugłii grãm dis¬
seminandi: qd fieri minime pos¬
set. si ñ uno totus orbis regeretur
imꝑio. S ⁊ ip̃a tocius orbis descͥp¬
tio que a t̾reno rege facta memo¬
ratur: celestis oꝑa regis manife¬
ste desiguat: qui ad hoc nunirum
apparuir in mundo. ut decunc¬
tis ꝑorbem nationib electos in
unitatem fidei sue colligeret: ac
nomina eoꝵ sicut ip̃e ꝓmisit.
in ẽtnum scriberet in celo. Hoc

Expanded text:
ortando subjunxit: Domus Jacob, venite, et ambulemus in lumine Domini. Praemisit ergo tempora pacis, et sic apparens in carne ipse auctor pacis et temporum conditor, primo domui Jacob, id est, plebi Israeliticae, deinde cunctis gentibus ad se confluentibus, januam lucis aperuit, et pacis aeternae gaudia praedicavit. Nec praetereundum quod ejusdem pacis terreto regi coelesti, non solum testimonium gratiae perhibuit, sed et obsequium impendit, quia praedicatoribus verbi illius peragrandi orbem facultatem tribuit, et ubicunque vellent Evangelii gratiam disseminandi. Quod fieri minime posset, si non uno totus orbis regeretur imperio. Sed et ipsa totius orbis descriptio, quae a terreno rege facta memoratur, coelestis opera regis manifeste designat; qui ad hoc nimirum apparuit in mundo, ut de cunctis per orbem nationibus electos in unitatem fidei suae colligeret, ac nomina eorum, sicut ipse promisit, in aeternum scriberet in coelo. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ex hodierna lectione auduumꝰ.
candem quã angło exhibuerat
humilitatem. homunib quo¬
q curauit exhibere: ⁊ q̃d ma¬
ioris ẽ uͥtutis: hoc eriã mino¬
rib. Quis enĩ uesciat uͥginẽ
deo consecratã. muliere deo de¬
dita gradũ habere potiorem:
Quis dubitet matrẽ regis et̃¬
ni. iure miatri militis ẽe p̃fe¬
rendam: ditamen ip̃a memor
seripture p̃cipientis. quanto mag¬
ut augł̃s qui loquebatur ei ad ce¬
lestia rediit. surgit. ac montana
cousceudit: gestausq in utero d̾m
seruoꝵ dei habitacula petit. acre¬
quirit alloquia. Et apte post ui¬
sionem angłi in moutana subi¬
it: que gustata suauitate suꝑ¬
noꝵ enuũ humilitatis segres¬
sib ad u̾tutum alta transtulit.
Iutrat gͦ domuni ⁊ acharie. atq
elisabeth. quam seruũ ac p̃cur¬
sorem dñi pariturã nouerat.
salutat: ñ quasi dubia de oracło
qd acceꝑat. s ut congratulatura
de dono qͦd conseruan accepisse
didicerat: ñ ut u̾bum angłi

Expanded text:
ex hodierna lectione audivimus, ex hodierna lectione audivimus, eamdem, quam angelo exhibuerat humilitatem, hominibus quoque curavit exhihere, et quod majoris est virtutis, hoc etiam minoribus. Quis enim nesciat virginem Deo consecratam, muliere Deo dedita gradum habere potiorem? Quis dubitet matrem regis aeterni jure matri militis praeferendam? Attamen ipsa, memor Scripturae praecipientis, Quanto magut angelus qui loquebatur ei ad coelestia rediit, surgit ac montana conscendit, gestansque in utero Deum servorum Dei habitacula petit, ac requirit alloquia. Et apte post visionem angeli in montana subiit, quae, gustata suavitate supernorum civium, humilitatis gressibus ad virtutum alta se transtulit. Intrat ergo domum Zachariae atque Elizabeth, quam servum ac praecursorem Domini parituram noverat, salutat, non quasi dubia de oraculo quod acceperat, sed ut congratulatura de dono, quod conservam accepisse didicerat: non ut verbum angeli
Abbreviated transcription (Latin):
gruum fuit ut adinditium
uite reu̾tentis. mulieres se deuo¬
te humilitatis inuicẽ ac pieta¬
tis p̃uenirent obsequiis. Pri¬
ma gͦ nobis beata dei genitrir
ad sublimitatẽ patͥe celestis it̃
ostendit humilitatis: ũ minus
religionis quam castitatis erẽ¬
plo uenerabilie. Siquidẽ gła uir¬
guiei ⁊ intemerati corporis qua¬
uitatis ad quam suspiranius.
insimiat: uͥ neq nubent neꝙ
nubentur. s sunt sieut angłi
dei in celis: atq uͥtutẽ mentis exi¬
iniam. qua ad hanc ꝑtingere
debeamus iudicat. Namq sicut
p̃cedente scĩ eugłii lectione cog¬
nouiius. postquam angłica ii¬
sione ⁊ allocutione meruit sub¬
luari. postquã se celesti ouustan¬
dam partu didicit. nequaquã
se de donis celestib quasi a se ẽẽnt
extulit. s ut magis magisq do¬
nis eẽt apta diuinis. incustõdia
humilitatis gressum ũitis fixit:
ita eugłitanti sͥ archangło res¬
pondens. Eece aucilla dũi: fiat
mͥ scdm u̾bum tuũ. Ut uero

Expanded text:
t in indicium vitae revertentis mulieres se devotae humilitatis invicem ac pietatis praevenirent obsequiis. Prior ergo nobis beata Dei genitrix ad sublimitatem patriae coelestis iter ostendit humilitatis, non minus religionis, quam castitatis exemplo venerabilis. Siquidem gloria virginei et intemerati corporis quavitatis, ad quam suspiramus, insinuat, ubi neque nubent neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis, ac virtutem mentis eximiam, qua ad hanc pertingere debeamus, indicat. Namque sicut praecedente sancti Evangelii lectione cognovimus, postquam angelica visione et allocutione meruit sublimari, postquam se coelesti onustandam partu didicit, nequaquam se de donis coelestibus quasi a se haec essent extulit: sed ut magis magisque donis esset apta divinis, in custodia humilitatis gressum mentis fixit, ita evangelizanti sibi archangelo respondens: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Ut vero
Abbreviated transcription (Latin):
qm ꝑficientur ea que dicta
sunt ei adño. Nam ⁊ hoc quoq
ꝑ sp̃m didicit elisabeth que an¬
gelus ad mariam u̾ba ꝓtulerit:
quod illa uox euangłizanti cre¬
diderit. qͦd hec diuina oꝑante
potentia. absq ulla eẽnt dubi¬
etate complenda. Mirumq in
modum. idem sp̃e eam cũ reple¬
uit: p̃sentium sunul p̃teritoꝵ.
ꝯ futuroꝵ scientia instrurit.

Expanded text:
ea; quae dicta sunt ei a Domino. Nam et hoc quoque per Spiritum didicit Elizabeth, quae angelus ad Mariam verba protulerit, quod illa mox evangelizanti crediderit, quod haec, divina operante potentia, absque ulla essent dubietate complenda. Mirumque in modum idem Spiritus eam cum replevit, praesentium simul praeteritorum et futurorum scientia instruxit.
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicitur: quia quotqͣr recepert̃
eum. dedit eis potestatem filios dei
fieri. Quotquot inquit receꝑunt
eum. Nonest inquit ꝑsouaruin
accepror deus: s moun gente qui
tumet deum. ⁊oꝑatur iusticiam.
acceptus est illi. Quo autẽ ordine
credentes filii dei possuit fieri: et
quantum hec geueratio a carnali
distet: subsecitus euangłista de¬
signat. Qui nex sanguinib inqͥt.
neq exuoluntate carnis. neq ex
uolutate uiri: s ex deo natisunt.
Carualis quippe nr̃a singłoꝵ. geu̾a¬
maris ⁊ femine. acompleru con¬
uigii duxit originem: at uͦ sp̃alis¬

Expanded text:
quod dicitur: Quia quotquot receperunt quod dicitur: Quia quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri; Quotquot, inquit, receperunt eum. Non est enim personarum acceptor Deus, sed in omni gente, qui timet Deum et operatur justitiam, acceptus est illi . Quo autem ordine credentes filii Dei possent fieri, et quantum haec generatio a carnali distet, subsecutus evangelista designat. Qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt. Carnalis quippe nostra singulorum generamaris et feminae, a complexu conjugii duxit originem: at vero spi
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i quanta gr̃a redemptoris nr̃i:
quam magna sit multitudõ dul¬
cẽdiuis eius. Uuicus ex patre natusẽ:
⁊ noluit remanere unus. Descendit
sui daret posset adquireret. Deus
ex deo uatusẽ: ꝯ noluit dei tantum
filius manere. homo quoq fieri dig¬
uatus ẽ. ñ auictens q̃d erat. s assu¬
miens q̃d ñ erat: ut ꝑhoc homines
ui dei filios transferret : głeq sue
faceret coheredes. Qui q̃d ip̃e semꝑ
habebat ꝑ naturam: inciꝑent
habere ꝑ grãm. Consideremus qͣn¬
ta iͥitus ẽ fidei: cuius merito potes¬
tas datur hominib filios dei fieri.
ln bene scͥptum ẽ: quia iustus
ex fide uiuit. Nuut enĩ ustus
ex fide : ñ illam tantum que la¬
bioꝵ. confessione ꝓfertur: s ea
que ꝑ dilectionem oꝑatur. Alio¬
quin fides siñ habeat oꝑa: mor¬
tua ẽ in senienp̃a. Nullus seip̃m
despiciat : nullus de sua salute
mus singli: ut qui eraius sin¬
głi longe. mercamur fieri ꝓpe.
in sanguine xp̃i. Hideamus

Expanded text:
mi, quanta gratia Redemptoris nostri, quam magna sit multitudo dulcedinis ejus. Unicus ex Patre natus est, et noluit remanere unus. Descendit sui dare posset, acquireret. Deus ex Deo natus est, et noluit Dei tantum Filius manere; hominis quoque finatus est, non amittens quod erat, sed assumens quod non erat, ut per hoc homines in Dei filios transferret, gloriaeque suae faceret cohaeredes: ut quod ipse semper habebat per naturam, inciperent habere per gratiam. Consideremus quanta virtus est fidei, cujus merito potestas datur hominibus filios Dei fieri. Unde bene scriptum est, Quia justus ex fide vivit . Vivit enim justus ex fide, nntum confessione profertur, sed ea quae per dilectionem operatur. Alioquin fides, si non habeat opera, mortua est in semetipsa . Nullus seipsum despiciat, nullus de sua salute mus singuli, ut qui eramus longe, mereamur fieri prope in sanguine Christi. Videamus
Abbreviated transcription (Latin):
in longum durmns sermonẽ:
iam conu̾si ad dñm clementiam
ip̃ius postulemus. ut memoriã
beate marie congrius ueueremur
officiis: ⁊adcelebranda dñice nati¬
pienda dona celestia desiderium
nr̃m: qui ꝓ nobis incarnari atq
int̃ homines uiuendi formain
dare uoluit. unicũ filium suumo¬

Expanded text:
mus sermonem, jam conversi ad Dominum clementiam ipsius postulemus, ut et memoriam beatae Mariae congruis veneremur officiis, et ad celebranda dominicae natipienda dona coelestia desiderium nostrum, qui pro nobis incarnari, atque inter homines vivendi formam dare voluit unigenitum suum
Abbreviated transcription (Latin):
substantia se nr̃e fragilitatis ob¬
nubit. Et ecce elisabeth cognata
tua: ⁊ ip̃a coucepit filium inse¬
nectute sua. Non quasi incredu¬
lam gremplis hortatur ad fidem:
s ut iam bene credenti que audi¬
erat. ampliora suꝑne dispensati¬
onis miracła replicat: ut que
dñm uͥgo erat paritura: p̃cur¬
sorem quoq dñi de anu ac diuste¬
rili parente. cognoscet ẽe nasci¬
turum. Nec mirandum iuxta
historiani. qd elisabet cognata
dicitur oarie: cũ suꝑus hec de
domo dauĩd. illã ce filiab aaron
oita ẽẽ narretur. Legimus nãq¬
dauid ortus ẽ. uxorem acceꝑit:
uidelicet elisabetb filiam amina¬
dab. sororem naason. qui fuit dux
trib uida in deserto cũ egrederentur
exegipto. Rursusq regnantibus
cauid in posteris. legimus quod
ioiada pontifer maximus urorẽ
habuerit de tͥbu regali: hoc est io¬
sabeth filiam regis ioram. Ip̃e est
ioiada cuius filium ⁊achariam
uirum eque sc̃issinium lapida

Expanded text:
substantia se nostrae fragilitatis obsubstantia se nostrae fragilitatis obnubilavit. Et ecce Elizabeth cognata tua, et ipsa concepit filium in senectute sua. Non quasi incredulam exemplis hortatur ad fidem, sed ut bene jam credenti quae audierat, ampliora supernae dispensationis miracula replicat, ut quae Dominum virgo erat paritura, praecursorem quoque Domini de anu ac diu sterili parente cognosceret esse nasciturum. Nec mirandum juxta historiam, quod Elizabeth cognata dicatur Mariae, cum superius haec de domo David, illa de filiabus Aaron orta esse narratur. Legimus namquDavid ortus est, uxorem acceperit, videlicet Elizabeth filiam Amminadab, sororem Naason, qui fuit dux tribus Juda in deserto, cum egrederentur ex Aegypto. Rursusque regnantibus David posteris legimus, quod Joiada pontifex maximus uxorem habuerit de tribu regali, hoc est, Josabeth, filiam regis Joram. Ipse est Joiada, cujus filium Zachariam virum aeque sanctissimum lapi
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ. filus deinatus ẽ: quia oꝑan¬
Possumus sane in eo quod dicit᷑.
⁊ uͥtus altissimi obumbrabit tͥ:
altius quiddã de sacram̃to dince
incarnationis iurtelligere. Obum¬
brarienim nobis dicimus. cum
feruente midiano sole uł arborẽ
mediam. uł aliud quodliber ob¬
umbraculi genus it nos ⁊ so¬
lem opponimus: quo ardorẽ euis
uł lucem nobis tolerabiliorẽ red¬
damus. Redemptor gͥ ñr ñ unme¬
rito solis luce uł ardore designa¬
tur: qui nos ⁊ u̾itatis scĩa illu¬
strat : ꝯamore infłamat. Unde
ip̃e ꝑ ꝓpħam dicit. Nob̾ autem
timentib uomen mueũ: oriet᷑
sol iusticie. Cuius uidelicet solis
radioᷤ beata uͥgo suscepit: quando
dñm concepit. S idem sol. id:
duimitas redemptonis nr̃i. teg¬
mme se humane nature quasi ob¬
unibracło quodam obtexit: qua
miediante. uͥguns eũ uscera ferre
suffice̾nt. Sicq uͥtus altissinu ob¬
umbiauit ei ÷ dum diuna xp̃i
potentia. ⁊ eam p̾sentialĩt ini¬
pleuit: ꝯut capi ab illa posset.

Expanded text:
tus, mox sanctus natus est: quia sinPossumus sane in eo quod dicitur, Et virtus Altissimi obumbrabit tibi, altius quiddam de sacramento Dominicae incarnationis intelligere. Obumbrari enim nobis dicimus cum, fervente meridiano sole, vel arborem mediam, vel aliud quodlibet umbraculi genus inter nos et solem opponimus, quo ardorem ejus vel lucem nobis tolerabiliorem reddamus. Redemptor ergo noster non immerito solis luce vel ardore designatur, qui nos veritatis scientia illustrat et amore inflammat; unde ipse per prophetam dicit: Vobis autem timentibus nomen meum orietur sol justitiae . Cujus scilicet solis radios beata Virgo suscepit, quando Dominum concepit. Sed idem sol, id est, divinitas Redemptoris nostri, tegumine se humanae naturae quasi umbraculo quodam obtexit, quo mediante Virginis eum viscera ferre sufficerent: sicque virtus Altissimi obumbravit ei, dum divina Christi potentia et eam praesentialiter implevit, et ut capi ab illa posset
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Ecce enim ut facta ẽ uox sa¬
lutationis tue in aurib meis:
crultauit in gaudio infans
in utero meo. Intellexit elisa¬
beth. eodem quo impleta fũat
sp̃u reuelante. quid illa erulta¬
tio sui significasset infantis:
hoc ẽ illius uenisse matrẽ. cuiꝰ
ip̃e p̃cursor ac demonstrator
ẽẽt futurus. Et quam uran¬
la quippe in discendo mora ẽ:
eodemq momento. eũ uoce sa¬
lutantis gaudium uascit᷑ infan¬
tis: quia duni uox ad aures ꝑue¬
uit corporales: uͥitus sp̃alis cor in¬
trauit audientis. Nec solum geui¬
triceui: s ꝯ sobolẽ amor dĩn adue¬
nientis acceudit. Llude mor eadẽ
p̃cursoris dĩn genitris. ea que in¬

Expanded text:
dit. Ecce enim ut facta est vox sadit. Ecce enim ut facta est vox salvationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo. Intellexit Elizabeth, eodem quo impleta erat Spiritu revelante, quid illa exsultatio sui significasset infantis, hoc est illius venisse matrem cujus ipse praecursor ac demonstrator esset futurus. Et quam miranla quippe in discendo mora est,eodemque momento cum voce salutantis gaudium nascitur infantis, quia dum vox ad aures pervenit corporales, virtus spiritualis cor intravit audientis, nec solum genitricem, sed et sobolem amore Domini advenientis accendit. Unde mox eadem praecursoris Domini genitri
Abbreviated transcription (Latin):
ncoronam uͥginitatis seruaiit.
Benedicta ẽ uit̃ mulieres: ꝑ cuius
partum uͥgineum. auatis muli¬
erum maledictio pͥme matris ex¬
clusa ẽ. b̾enedictus fructus uen¬
tris illius: ꝑ quẽ ⁊ semen incor¬
ruptionis. ⁊ suꝑne hereditatis
quam ꝑdidioꝯus in adam. fruc̃tũ
recepimus. Et uere ac singulari¬
ter benedictus: qui ñ nr̃o more
postquam natus ẽ. gr̃am adño
benedictionis ꝑceꝑit: Srip̃e ad
saluandum mundum benedie
ꝓpħisse mente humilitas: qͣm
uerus sermo dm̃ quẽ dirit. Sr
quem requiescet sp̃c meus : nͥ
suꝑ huinilem ⁊ quietum. ⁊ tre¬
mentem u̾ba mea: Matrem
quidem dñi que ad se uenerat.
morut uidit ẽe cognouit: s uichil
inse talis meriti repꝑiens q̃d dig¬
nafieret a tanta hospite uisitari:
num contulit: munus pariter
humilitatis p̃stitit. ꝓpħico reple¬
ta sp̃u genitͥcem ad se aduentasse
saluatoris intelligit: s humili¬
tatis sp̃u circũspecta. minus
dignam se eiꝰ aduentui dep̃hen¬

Expanded text:
coronam integritatis servavit. Benedicta tu inter mulieres, per cujus partum virgineum a natis mulierum maledictio primae matris exclusa est. Benedictus fructus ventris illius, per quem et semel incorruptionis, et supernae haereditatis, quam perdidimus in Adam, fructum recepimus. Et vere ac singulariter benedictus, qui non nostro more postquam natus est, gratiam a Domino benedictionis percepit, sed ipse ad salvandum mundum benedictprophetissae mente humilitas, quam verus sermo Domini quem dixit: Super quem requiescet Spiritus meus, nisi super humilem et quietum et trementem verba mea? Matrem quidem Domini, quae ad se venerat, mox ut vidit, esse cognovit: sed nihil in se talis meriti reperiens quo digna fieret a tanta hospite visitari, num contulit, munus pariter humilitatis praestitit. Prophetico repleta spiritu genitricem ad se adventasse Salvatoris intellexit, sed humilitatis spiritu circumspecta minus dignam se ejus adventu deprehen
Abbreviated transcription (Latin):
uingenitum daret: ut om̃is
fundis ad se clamantes. citius
eraudire dignabitur: ꝓpt̾ quos
necdum se cognoscentes. ip̃e ad
ꝓfundam hanc conuallem lacͥ¬
marum descendere dignatus :¬

Expanded text:
omnis fundis ad se clamantes citius exaudire dignabitur, propter quos necdum se cognoscentes, ipse ad profundam hanc vallem lacrymarum descendere dignatus
Abbreviated transcription (Latin):
tationem querere oportet: s ꝓ
certo nosse. quia idem grece ⁊ la¬
tine petrus. qd syriace cephas
significat:  inutraq lingua no¬
men a petra diriuatum ẽ. Ho¬
catur autẽ petrus. obfirmita¬
tem fidei: uocatur petrus obin¬
uincibile robur mentis: uocat᷑
petrus. quia illi solidissime pe¬
tre de qua apłs ait. petra autẽ
erat xp̃ce. unica deuotione adhe¬
sit. hunc ẽ enu quod eadem
petra idẽ xp̃c. cũ int̾rogaret dis¬
cipłos suos. quẽ eũ ẽẽ dicerent.
ꝯ petrus responderet dicens. tu
es xp̃c filius deiuiiii: continuo
puram eius confessionẽ uixta
utriusq nõis significaiiã. dig¬
na remuneratione donauit:sn
ip̃a petri appellatio quid inse sacͣ¬
menti gestaret aꝑuit. Primo nãq
air de symone. beatus essymon
bariona. quia caro ⁊ sanguis non
reuelauit tͥ. s pat̃ m̃s qui ui celis
ẽ: ac deuide subumxit de petro.¬
hanc petram edificabo eccłam me¬
am. Tu espetrus ⁊ suꝑ hanc petrã

Expanded text:
tationem quaerere oportet, sed pro tationem quaerere oportet, sed pro certo nosce quia idem Graece et Latine Petrus quod Syriace Cephas significat, et in utraque lingua nomen a petra derivatum est. Vocatur autem Petrus ob firmitatem fidei; vocatur Petrus ob invincibile robur mentis; vocatur Petrus, quia illi solidissimae petrae, de qua Apostolus ait: Petra autem erat Christus , unica devotione adhaesit. Hinc est enim, quod discipulos suos quem eum dicerent esse, ac Petrus responderet, dicens: Tu es Christus, Filius Dei vivi , continuo puram ejus confessionem juxta utriusque nominis significantiam digna remuneratione donavit; sed et ipsa Petri appellatio quid in se sacramenti gestaret aperuit. Primo namque ait de Simone: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est; ac deinde subhanc petram aedificabo Ecclesiam meam; tu es Petrus, et super hanc petram,
Abbreviated transcription (Latin):
andrea quẽ parit uocauit. relic¬
lis retib quoꝵ usu inuebat. eũ
sequi ũ distulit. Uũ⁊ andree qͦ
nomien: ueram mentis eius ima¬
ginem p̃fert. Audreas namq gre¬
ce: latiue dicitur uirilis. Et ille
sequendo: ad eoꝵ se sortem ꝑtine
docet. qui tp̃ralia que possident
fortit et̃̾uoꝵ amore contẽpuunt:
qui credentes uidere bona dñi
in t̾ra uiuentium. donec hec ꝑ¬
cipiant expectare dñm cũ psal¬
mista ⁊ uirilit agere. ac corsuũ
confortare contendunt. Quod
auten simon fuit filius ioħan¬
na. idẽ gr̃e dei: aꝑte demonstrat.
quia quicquid mito obediriiũt¬
quicquid de uote obeditionis¬
rum p̃ueuiente se gr̃a suꝑne
pretatis. ut habere posser acce
sterio filius sit iohanna: restat
ꝑscrutari quid archani contine¬
at nomen. quo eum denuo sal¬
uator appellauit. Cu inquit uo¬
caberis cephas: quod int̃pretatur
petrus. Neq uͦ petͥ uocabulo.
quasi hebreo uł syro. aliã int̃pre¬

Expanded text:
Andrea, quem pariter vocavit, relicAndrea, quem pariter vocavit, relictis retibus quorum usu vivebat, eum sequi non distulit. nomen veram mentis ejus imaginem praefert. Andreas namque Graece, Latine dicitur virilis. Et illi sequendo ad eorum se sortem pertinere docet, qui temporalia quae possident fortiter aeternorum amore contemnunt: qui credentes videre bona Domini in terra viventium, donec haec percipiant, exspectare Dominum cum Psalmista, et viriliter agere, ac cor suum confortare contendunt. Quod autem Simon filius fuit Joanna, id est, gratiae Dei, aperte demonstrat, quia quidquid devotae obeditquidquid merito obedienrum praeveniente se gratia supernae pietatis, ut habere posset, accesterio filius sit Joanna; restat perscrutari quid arcani contineat nomen, quo eum denuo Salvator appellavit. Tu, inquit, vocaberis Cephas, quod interpretatur PETRUS. Neque vero Petri vocabulo, quasi Hebraeo vel Syro, aliam interpre
Abbreviated transcription (Latin):
ac sanatos. suisci nõis daret ẽe
participes. Sequit᷑. Intiurus
autem eum ihe dicit. Tues si¬
mon filius iohanna. Intuitus
iuelis. Homo uidet in facie:
deus autem intuet᷑ cor. Uidit
cordis eius suplicitatem: uidit
animi sublunitatem: cuius me¬
rito cuucte ẽẽt p̃ferendus eccłe.
Lidit quia uocante audrea. fer¬
uente ad se amore ꝑuolau̾it:
ideoq uenientẽ mior fainiliari
affatur eloquio. Tu es inquit si
mon filius iohanua. Nec mag¬
bet honnius uł patͥs euis dicere.
qui om̃ium scõꝵ. nõia seripta te¬
net incelo: E positurus discipło
nomen. meriti sublinnoris da
luit ostendere. quia qđ a paren¬
tib acceꝑat nomen. etiã ipsũ
significatione iͥutis ñ careret.
Simon gͦ obediens: iohanna
dicitur gr̃a dñi. Tu es simon fi¬
lius iohanna: tues obediens
filius gr̃e dei. Merito ille obe¬
dientis nomine censetur: qui
ꝯpͥus inuitante andrea mox
dũm uidere curauit: ⁊ pͥmo¬
dum cũ ip̃e dñs eum ad discipu¬
latum uocaret. statim cũ eodem

Expanded text:
ac sanatos suis ancti nominis donaret esse participes. Sequitur: Intuitus autem eum Jesus, dixit: Tu es Simon filius Joanna. Intuitus muelis: Homo videt in facie, Deus autem intuetur cor . Vidit cordis ejus simplicitatem, vidit animi sublimitatem, cujus merito cunctae esset praeferendus Ecclesiae. Vidit quia, vocante Andrea, fervente ad se amore pervola verit; ideoque venientem mox familiari affatur eloquio: Tu es, inquiens, Simon filius Joanna. Nec magbet hominis vel patris ejus dicere, qui omnium sanctorum nomina scripta tenet in coelo; sed positurus discipulo nomen meriti sublimioris, diluit ostendere quia quod a parentibus acceperat nomen etiam ipsum significatione virtutis non careret. Simon ergo obediens Joanna dicitur Domini gratia. Tu es Simon filius Joanna, tu es obediens filius gratiae Dei. Et merito ille obedientis nomine censetur, qui et prius, invitante Andrea, mox Dominum videre curavit; et postmodum cum ipse Dominus eum ad discipulatum vocaret, statim cum eodem
Abbreviated transcription (Latin):
daul agenda moneantur. Cu¬
nulla labentiũ rerum contrari¬
etate t̃rente. nulla blandiente
sereuitate. a fidei firmitate di¬
uellamur. Neglectis deliciis tẽ¬
poralib. sola nos in p̃senti redẽp¬
toris nr̃i dona celestia delectent:
sola int̃ eruinnas scłi spes uisio¬
nis illius consoletur. Recolamꝰ
seduł egregium daiuid ꝓpħe ꝯre
gis exemplum: qui cũ ui tan¬
tis regni affluentiis. honorib
ac diuitiis nullum anime sue

Expanded text:
da vel agenda monentur. Cuda vel agenda monentur. Cunulla labentium rerum contrarietate terrente, nulla blandiente serenitate, a fidei firmitate divellamur. Neglectis deliciis temporalibus, sola nos in praesenti Redemptoris nostri dona coelestia delectent, sola inter aerumnas saeculi spes visionis illius consoletur. Recolamus seduli egregium David prophetae et regis exemplum, qui cum in tantis regni affluentiis, honoribus ac divitiis, nullum animae
Abbreviated transcription (Latin):
manna. q̃d nos uictu celesti. ne
in huius scł̃i itin̾e deficiamus re¬
creat: ip̃e petra que sp̃alib nos
donis inebriat: que ligno crucis
ꝑcussa. pocłm nobis uite suo de
lat̾e manauit. Nñ dicit in eugłio.
Ego sum panis uite: qui uemit
ad me nesuriet:⁊ qui credit in
me ñsitiet unquam. Et congru¬
ente satis figurarum ordine. pri¬
mo ppłs ꝑmare saluatus e. ac sic
ad cibum manne. atq ad petre¬
mum quidem aqua nos regene¬
rationis ablun: ac deuide ad partici¬
pationem sacrialtaris uͥ redemp¬
toris nr̃i carni ac sanguini cõmu¬
nicemus transmittit. Hec de mis
immobilis ⁊ inconcussa ꝑsistit.
⁊ ꝑ quam ip̃a eccł̃a nascitur. ac
nuitur. latius exponendo dic̾e
li buit: quia solent artius mul¬
to. ⁊ aliquando dultius inhere¬
re cordib audientium ea que fi¬
gurarum antiquitate p̃missa.
sic demũ noua sp̃alit̃ explanatio¬
ne dilueidantur: quam si sine
ullis figurarum exemplis. sun¬
plici tantum narratione creden¬

Expanded text:
manna quae nos victu coelesti, ne in hujus saeculi itinere deficiamus, recreat; ipse petra, quae spiritualibus nos donis inebriat, quae ligno crucis percussa, poculum nobis vitae suo de latere manavit. Unde dicit in Evangelio: Ego sum panis vitae. Qui venit ad me, non esuriet; et qui credit in me, non sitiet unquam . Et congruenti satis figurarum ordine primo populus per mare salvatus est, ac sic ad cibum mannae atque ad petrimum quidem aqua nos regenerationis abluit, ac deinde ad participationem sacri altaris, ubi Redemptoris nostri carni ac sanguini communicemus, transmittit. Haec de mystimmobilis et inconcussa persistit, et per quam ipsa Ecclesia nascitur ac nutritur, latius exponendo dicere libuit, quia solent arctius multo et aliquando dulcius inhaerere cordibus audientium ea quae, figurarum antiquitate praemissa, sic demum nova spiritualiter explanatione dilucidantur, quam quae sine ullis figurarum exemplis simplici tantum narratione creden
Abbreviated transcription (Latin):
constautiam tenet: que se aucil¬
laui sui conditoris. dũ mat̃ eli¬
gitur. appellat. Beata in mulie¬
rib angłico oraculo p̃dicatur ÷¬
meognita ad huc cet̾is mortali¬
bus. archana nr̃e redemptiõĩs
edocetur: nec se tañi singłarrtate
miti excellentions singłar ĩt̃ extol¬
lit: s potuis sue couditionis as di¬
uine dignationis iomibꝰ memor
famularũ se xp̃i consortio humi¬
lit᷑ adiungit: famulatum xp̃o
deuota qͦd iubetur impendit
fiat ut sp̃c sẽs̃ adueniens. iue ce¬
lestib diguam nust̾us reddat: fi¬
at ut in ineo ut̾o filius dei huma¬
ue substantie habitum induat:
atq ad redemptionem iniuidi
tanquam sponsus suo ꝓcedat de
thalamo. Cuius uocem ñtemq¬

Expanded text:
constantiam tenet, quae se ancilconstantiam tenet, quae se ancillam sui conditoris dum mater eligitur, appellat. Beata in mulieribus angelico oraculo praedicatur, incognita adhuc caeteris mortalibus arcana nostrae redemptionis edocentur: nec se tamen de singularitate meriti excellentioris singulariter extollit, sed potius suae conditionis ac divinae dignationis in omnibus memor, famularum se Christi consortio humiliter adjungit, famulatum Christo devota quod jubetur, impendit.fiat ut Spiritus sanctus adveniens me coelestibus dignam mysteriis reddat, fiat ut in meo utero Filius Dei humanae substantiae habitum induat, atque ad redemptionem mundi tanquam sponsus suo procedat de thalamo. Cujus vocem mentemq
Abbreviated transcription (Latin):
lis ⁊ regia: cognatione semꝑ adin¬
uiceni ꝓbatur ẽe conuincta. Po
tricem. que de tͥbu regia descen¬
genis habiusse constaret: qͥd mi¬
steriis celestib aptissime congru¬
it Oportebat nãq ut apparens
in inundo mediator der⁊ homi¬
num. de utraq tbu carnis origi¬
nem haberer: qr ninurũ ip̃e in
humauitate assumpta. utraniq
habiturus erat ꝑsonam: ⁊ sacer¬
dotis scilicet ⁊ regis. Siquidem de
regia eius potestate qua electis su¬
is reguuin ꝑhenne tͥbuit : p̃sens
sancti euangłi lectio testatur
qr reguabit in domo iacob iuẽt¬
num: ꝯregni eius ñ erit finis.
Porro de poutificali dignitate il¬
liuis in qua ꝓ nr̃a redemptione
hostiam sue carnis offerre digna¬
tus ẽ: testatur ꝓpħa qui ait. Tu
es sacerdos inẽt̾num: scdm ordi¬
uem melchisedech. Accepta autẽ
tanta gr̃a: uideamus beata oia¬
Ria in quanta humilitatis arce
confistat. Eoce iuquit ancilla do¬
iniui: fiat mͥ sed̾m u̾bum tuũ.
Magnam quippe humilitatis

Expanded text:
t regia cognatione semper ad inuicem probatur esse coniuncta. Potariam que de tribu regia descengeneris habuisse constaret, quod ministeriis coelestibus aptissime congruit. Oportebat namque ut apparens in mundo mediator Dei et hominum de utraque tribu carnis originem haberet, quia nimirum ipse in humanitate assumpta utramque habiturus erat personam, sacerdotis scilicregia ejus potestate, qua electis suis regnum perenne tribuit, et praesens sancti Evangelii lectio testatur: quia regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis. Porro de pontificali ejus dignitate, in qua pro nostra redemptione hostiam suae carnis offerre dignatus est, testatur Propheta, qui ait: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Accepta autem tanta gratia, videamus beata Maria in quanta humilitatis arce persistat. Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Magnam quippe humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ra autẽ erat quasi decima. Qa
lex in decem p̃ceptis dataẽ: so¬
let in denario numero ꝑfectio
legis indicari. Bene gͦ decuna
hora ueneriut discipłi. ut
mansionem iħu uiderent: qr
numirum necessẽẽ. ut qui dm̃
uidere desiderat. se dei manda¬
tis humilĩt subdat: quiq di
unus contemplationib post¬
modum frui appetit : prius
adiuuante dño de calogum le¬
gisꝑ oꝑa lucis. quasi decem ho¬
ras diei sole illustraute comple¬
at Et ali qudem di ulo ma¬
nentes apud dñm: felicissuma
ueritatis speculatione uesꝑam
expectabant. At uͦ om̃is electi post
oꝑni bonoꝵ ꝑfectionem. post un¬
pleta legis dñi p̃cepta. ꝑpetuum
⁊ nullo fine obnorium diem
sunt cumillo acturi: illum
uidelicet quẽ uidere desiderans
ꝓpħa cautabat. Quia melior :
lia. Prat autẽ andreas frater
simonis petri. unꝰ ex duob qͥ
audierant a ioħe: ꝯ secuti fue

Expanded text:
ra autem erat quasi decima. Quia ra autem erat quasi decima. Quia lex in decem praeceptis data est, solet in denario numero perfectio legis indicari. Bene ergo decima hora venerunt discipuli, ut mansionem Jesu viderent, quia nimirum necesse est, ut qui Deum videre desiderat, Dei se mandatis humiliter subdat; quique luce divinae contemplationis postmodum frui appetit, prius, adjuvante Domino, decalogum legis per opera lucis, quasi decem horas diei sole illustrante, compleat. Et illi quidem die illo manentes apud Dominum, felicissima veritatis speculatione vesperam exspectabant. At vero omnes electi post operum bonorum perfectionem, post impleta legis Dei praecepta, perpetuum et nulli fini obnoxium diem sunt cum illo acturi, illum, videlicet, quem videre desiderans propheta cantabat: Quia melior est millia. Erat autem Andreas, frater Simonis Petri, unus ex duobus qui au
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt ꝯuiderunt uͥ maneret:
napudeum manserunt die il¬
lo. Quod si altiori sensu libet in¬
spicere. quid nob̾ agendũ insi¬
nuent discipłi. in eo quod addo¬
minum quidẽ ambulantẽ uene¬
rant. s locum continuo uͥ habi¬
taret inquirebant: adiuonent
utiq nos. quotiens incarnati¬
onis eius transitum ad menten
reducimus : sollicito semꝑ eum
corde rogemus. ut habitationem
nobis et̾ne sue mansionis que
est apud patrem ostendere dig¬
netur: dicentes cũ moyse. dñe:
ostende nobis głam tuam. Qb
autem ip̃e discipłos uenire.  uͥ
nianeret uide p̃cepit: uͥtutum
ꝓfecto studium quo ad et̃na gau¬
dia ꝑueniamus. subeundum
nobis ostendit. Lenire y enim
post iħm ẽ. ut mansionem eiꝰ
uidere possimus : bons oꝑib
que ip̃e monstrauit insistere:
hoꝵq cotidianis ꝓfectib. adcel¬
situdinem diuine uisionis at
tingere. Heuerunt inquit ⁊
uiderunt uͥmaneret: ⁊apud
eum manserunt die illo. ho¬

Expanded text:
nerunt et viderunt ubi maneret, nerunt et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo. Quod si altiore sensu libet inspicere, quid nobis agendum insinuent discipuli in eo quod ad Dominum quidem ambulantem venerunt; sed locum continuo ubi habitaret inquirebant, admonent utique nos, ut quoties incarnationis ejus transitum ad mentem reducimus, sollicito semper eum corde rogemus, ut habitationem nobis aeternae suae mansionis, quae est apud Patrem, ostendere dignetur, dicentes cum Moyse: Domine, ostende nobis gloriam tuam . Quia autem ipse discipulos venire, et ubi maneret videre praecipit, virtutum profecto studium, quibus ad aeterna gaudia perveniamus, subeundum nobis ostendit. Venire etenim post Jesum est, ut mansionem ejus videre possimus, bonis operibus quae ipse praemonstravit insistere, horumque quotidianis profectibus ad celsitudinem divinae visionistingere. Venerunt, inquit, et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo: ho
Abbreviated transcription (Latin):
n fr̃m simul amore flagrantes.
Conu̾sus autẽ ih̾e ꝯuidens eos
sequentes se dicit eis. Quid que¬
ritis: Non potuit ignorare dñs
quid sequentes se discipłi ioħis q̃¬
rerent: s m eoquod ad illos se
quentes se conutitur: quod ip̃e
pͥor quid querant introgat :
notuit. quantũ bonis nr̃is.
studiis delectetur: quã libent̃
it̃ ueritatis iucohantib. ipse
auxilium laturus occurrat.
Qui duerunt ei. Rabbi. qd
dicitur int̃p̃tatum magister.
Ubi habitas: Nolebant transi¬
torie magisterio u̾itatis ꝑfrui:
s mansionem potius in qua ha¬
bitaret inquirebant: quatinus
ꝯtunc liberius iisecreto u̾bis
illuis imbui. ⁊exuide sepius eũ
possent iusttare ⁊ pleniꝰ instrui.
lude ⁊ ip̃e qui illos bene peten¬
libens eis secretarium sui resera¬
uit archani: eosq introducens
ueritatis euangłice rudimenti
que desiderabant illustrauit. Nã
sequitur. Dicit eis. Uenite ꝯu
dete. Statinq subuiugntur. Ne¬

Expanded text:
et fratrum simul amore flagrantes. et fratrum simul amore flagrantes. Conversus autem Jesus, et videns eos sequentes se, dicit eis: Quid quaeritis? Non potuit ignorare Dominus, quid sequentes se discipuli Joannis quaererent, sed in eo quod ad illos se sequentes convertitur, quod ipse prior quid quaererent interrogat, qnotuit, quantum bonis nostris studiis delectetur, quam libenter iter veritatis inchoantibus ipse auxilium laturus occurrat. Qui dixerunt ei: Rabbi, quod dicitur interpretatatum MAGISTER, ubi habitas? Nolebant transitorie magisterio veritatis perfrui, sed mansionem potius, in qua habitaret, inquirebant; quaetenus et tunc liberius in secreto verbis illius imbui, et exinde saepius eum possent visitare plenius instruendi. Unde et ipse, quia illos bene petenlibens eis secretarium sui reseravit arcani, eosque introducens veritatis evangelicae rudimentis, quae desiderabant illustravit. Nam sequitur: Dicit eis: Venite et videte. Statimque subjungitur: Ve
Abbreviated transcription (Latin):
bulantem iohes. dicit. ecce aguꝰ
dei: quia uidens eum it hoĩes
conu̾santem. ꝓfectuniq illis
uite celestis ⁊ factis demonstran¬
tem ⁊ u̾bis: aꝑte ꝓnuntiabat. qr
ñ ip̃e ut putabant. sz ille eet qui
ad redemptionẽ gen̾is humani
a deo patre ẽet missus in mun¬
dum: ille qui formã innocen¬
tie ⁊ pacientie in se credentib
eẽt daturus. De quo incarue
uenturo p̃ciens ꝓpħa dice¬
bat. Sicut ouis adoccisionem
ducetur: ꝯsieut agnus coram
toudente se sine uoce. sie obuniu¬
dierunt eũ duo discipłi loquen¬
tem: ꝯsecuti sunt iħm. Testimo¬
nium ꝑhibente iohe. quia
iħc ẽẽt agnus dei. secuti sunt:
illum duo discipłi: magis desi¬
derautes ab ip̃o iħu. quã ap̃cur
te computari. B̾ene autẽ duo¬
sunt discipłi inuenti. qui dr̃m
pͥmi sequerentur: ut etiam
mistice designarent. om̃s qui
illum ꝑfecte sequerentur. gemi¬
na dilectione deuotos ẽẽ debere:
hoc ẽ eiusclem sui redemptoris

Expanded text:
bulantem Joannes dicit: Ecce Agnus bulantem Joannes dicit: Ecce Agnus Dei, quia videns eum inter homines conversantem, profectumque illis vitae coelestis et factis demonstrantem, et verbis aperte pronuntiabat, quia non ipse, ut putabant, sed ille esset, qui ad redemptionem generis humani a Deo Patre missus esset in mundum, ille qui formam innocentiae et patientiae in se credentibus esset daturus, de quo in carne venturo praecinens propheta dicebat: Sicut ovis ad occisionem ducetur, et sicut agnus coram tondente se sine voce sic obmudierunt eum duo discipuli loquentem, et secuti sunt Jesum. Testimonium perhibente Joanne, quia Jesus esset Agnus Dei, secuti sunt illum duo discipuli, magis desiderantes ab ipso Jesu, quam a praecurste computari. Bene autem duo discipuli sunt inventi, qui Dominum primi sequerentur, ut etiam mystice designarent omnes qui illum perfecte sequerentur, gemina dilectione devotos esse debere, hoc est, et ejusdem sui Redemptoris
Abbreviated transcription (Latin):
n illo utiq ambrilasse. uͥ seq̃n¬
tib se discipłis iob̾is. mansio¬
nem inqua habitaret ostend̾et:
ceteraq huiusmodi que seq̃n¬
tia lectionis euangłice cõme¬
morant. si enueleatius discita¬
antur. inueminus celestib re¬
dundare misteriis. Stabat aũt
ioh̾es. ⁊ resperit iħm: quia in
magno iami culmine ꝑfectiouis
anni gressum fir̾at: un iure
celsitudiunem diuine maiestatis
mereretur intueri. Stabat :
qr illam uͥtutum ar cẽ conscen¬
derat: a qua nullis temptatio¬
num poss imꝓbitatib deici. Sta¬
bant cum illo ⁊⁊ discipłi: quia
magist̾ium eius corde sequeban¬
tur unmobili. Et respiciens
inquit iħ̾m ambulantẽ: dixit.
Ecce agnus dei. Ambulatio iħu.
dispensationem incarnationis¬
eius qua ad nos uenire. ac nobis
erempla uiuendi p̃bere digna¬
tus ẽ insinuat: sicut mansio
eius et̃nitatem diuinitatis. inqͣ
semꝑ ẽ patͥ equalis aꝑtissime de¬
signat. Respiciens gͦ iħm am¬

Expanded text:
et illo utique ambulasse, ubi sequenet illo utique ambulasse, ubi sequentibus se discipulis Joannis mansionem in qua habitabat ostenderet; caeteraque hujusmodi, quae sequentia lectionis evangelicae commemorant, si enucleatius discutiatur, inveniemus coelestibus redundare mysteriis. Stabat enim Joannes, et respexit Jesum, quia in magno jam culmine perfectionis animi gressum fixerat, unde jure celsitudinem divinae Majestatis mereretur intueri. Stabat, quia illam virtutum arcem conscenderat, a qua nullis tentationum posset improbitatibus dejici. Stabant cum illo et discipuli, quia magisterium ejus corde sequebantur immobili. Et respiciens, inquit, Jesum ambulantem, dicit: Ecce Agnus Dei. Ambulatio Jesu dispensationem incarnationis, qua ad nos venire, ac nobis exempla vivendi praebere, dignatus est, insinuat; sicut mansio ejus aeternitatem divinitatis, in qua semper est Patri aequalis, aptissime designat. Respiciens ergo Jesum am
Abbreviated transcription (Latin):
nus dei. Et audierunt eum
s etiam cireustantia rerũ. que
simplicit᷑ posita uidetur. sp̃a¬
lib sit plena mist̾is. Ecce enun
uimus. quia stabat ioħs ⁊ ex
discipłis eius duo: ⁊ respiciens
iłim ambulantem: dicit. Loce
agnus dei. Statimq cognoui¬
mus. unmo iam notũ ad me¬
moriam reuocauimus. quare
iħm p̃cursor suus agnum dei
uocau̾̾it: quia uidelicet eũ p̃ce
teris mortalib singłarit᷑ in no¬
ceutem. hoc ẽ ab om̃i pec̃co mun¬
dum nouit: quia nos suo san¬
guine redempturũ. quia dona
sui uelleris sponte largiturũ.
facere possimus. idẽ exempla
uiuendi nobis relicturum p̃ui¬
dit: quib in dilectione calefie¬
ri deb̾emus. Hoc gͦ testimoniũ
p̃cursoris dm̃i. quia facile pa¬
tet fidelib: citum amoris inti¬
ini fomitem. audientiũ cordib
infundit. Si ñ est putandum.
quia sine certi ratione mistii.
hoc relaturus euangłista p̃mi¬
serit stetisse ioħem cum disci¬
pulis eius. iħm uͦ ambulasse:

Expanded text:
runt ei: sed etiam circumstantia rerum, quae simpliciter posita videntur, spiritualibus sint plena mysteriis. Evimus, quia stabat Joannes, et discipuli ejus duo, et respiciens Jesum ambulantem, dicit: Ecce Agnus Dei, statimque cognovimus, imo jam notum ad memoriam revocavimus, quare Jesum praecursor suus Agnum Dei vocaverit; quia, videlicet, eum prae caeteris mortalibus singulariter innocentem, hoc est, ab omni peccato mundum novit, quia nos sanguine suo redempturum quia dona sui velleris sponte largiturum, facere possimus, id est, exempla vivendi nobis relicturum praevidit, quibus in dilectione calefieri deberemus. Hoc est ergo testimonium praecursoris Domini, quia facile patet fidelibus cum amoris intimi fomitem audientium cordibus infundit. Sed non est putandum quia sine certi ratione mysterii hoc relaturus evangelista praemiserit, stetisse Joannem cum discipulis, Jesum vero ambulasse,
Abbreviated transcription (Latin):
i uatiuitas: ut que contra hunia¬
ne conditionis morẽ uͥgo conci¬
pis: supra humane consuetudi¬
nis. modum. dei filiũ geueres.
Om̃s quippe homines miniqui¬
tatib concipum᷑: ⁊ indelictis naᷤ¬
cunur. Quotqͦt autẽ donante
deo. aduitam p̃ordinati sumus
ẽtuam: ex aqua ⁊ sp̃u sc̃o renasci¬
mur. Solus uͭ redemptor ꝓ nobis

Expanded text:
ni nativitas, ut quae contra humani nativitas, ut quae contra humanae conditionis morem virgo concipis, supra humanae consuetudinis modum Dei Filium generes. Omnes quippe homines in iniquitate concipimur, et in delictis nascimur: quotquot autem donante Deo ad vitam praeordinati sumus aeternam, ex aqua et spiritu sancto renascimur. Solus vero Redemptor nos
Abbreviated transcription (Latin):
duob modis mea diuine sue
potentie efficatiam ostendit:
quia ⁊ mentẽ illiuis a deo quan¬
tum humana fragilitas pati¬
tur. ab om̃i uitioꝵ sorde castifica
⁊mutero illius sc̃m ac uenera¬
bile redemptoris nr̃i corpus.
sola sua oꝑatione creauit: id:
tu. carnem decarne uͥginis.
sacro sc̃am de iutemerata for
nuo uͥtutem altissimi nominauit:
iixta hoc qđ dñs cum eiusdem sp̃e
aduentum discipłis ꝓmitt̾et. ait.
Et ego mtto ꝓmissum patris mei
in uos: uos autem sedere inciuita¬
tem: quoadusq iduamini uͥtu¬
te exalto. Obumbrauit autem
beate dei genitrici uͥtus altissimi:
quia sp̃c sẽs cor illius cum imple¬
uit. ab oñn estu concupiscentie
carnalis temꝑauit:ꝯmunda¬
uit a desideriis tp̃ralib: ac do¬
ui celestib mentẽ simul illius
cousecrauit ⁊ corpus. Ideoq ⁊ qͤd
uascetur ex te inquit sc̃m: uoca¬
bitur filius dei. Quia de scĩficati¬
oue sp̃e concipies: sc̃m erit quod
giguetur. Congruit conceptio¬

Expanded text:
duobus modis, in ea divinae suae potentiae efficaciam ostendit: quia et mentem illius adeo, quantum humana fragilitas patitur, ab omni vitiorum sorde castificav et in utero illius sanctum ac venerabile Redemptoris nostri corpus sola sui operatione creavit: id est, tu, carnem de carne virginis sacrosanctam intemerata formnuo virtutem Altissimi nominavit: juxta hoc quod Dominus, cum ejusdem Spiritus adventum discipulis promitteret, ait: Et ego mitto promissum Patris mei in vos: vos autem sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto . Obumbravit autem beatae Dei genetrici virtus Altissimi: quia Spiritus sanctus cor illius cum implevit, ab omni aestu concupiscentiae carnalis temperavit, emundavit a desideriis temporalibus, ac donis coelestibus mentem simul illius consecravit, et corpus. Ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei: quia quod de sanctificatione Spiritus concipies, sanctum erit quod gignitur. Congruit conceptio