comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̃iꝑ peccõ. qd̾ cominisit contrauriam debetsa¬
bee. ⁊ despexisti nt sp̃ iusti. eum. qr multa ĩ¬
digna passusest. ⁊ distulisti eum a regno:
diu in tribusone sinendo: Nu̾tisti .t. serit.
Iuertisti testa

Expanded text:
 peccato quod commisit contra Uriam de Bersabee . Et despexisti, vel sprevisti, eum, quia multa indigna passus est, et distulisti eum a regno diu in tribulatione sinendo. VERS. 38.-- « Avertisti testa
Abbreviated transcription (Latin):
estum desiderii ꝯtemꝑat: umbratulã dei.
⁊ misquam est locus diabolo: nisi extuo desi¬
diabolo. talier dicitur hic trãdere: qualiter
apłs dicit. t̾radidit illos d̾s in desideria cor¬
dis coꝵ. t rãdidit quidẽ relinquendo. sinen¬
ꝓbabilis res sequit᷑. ut illi sicut fatirmsi in.¬
contra me ⁊ tu õdñe. ne derelinquas me.
triumphentrrgendeant. Seducto erã hõĩe:
gaudet ⁊ trumiphat diabolus. sui. uinde
alibi. Exultabunt: si motus fuero. Ndiapã.¬

Expanded text:
estum desiderii, contemperat umbraculum Dei, et nusquam est locus diabolo, nisi ex tuo desidiabolo. Cassiod. Taliter dicitur hic tradere qualiter Apostolus dicit: Tradidit illos Deus in desideria cordis eorum . Tradidit quidem relinquendo, sinenprobabilis res sequitur, ut sicut illi facontra me, et tu, o Domine, ne derelinquas me, triumphent et gaudeant. Seducto enim homine, gaudet et triumphat diabolus et sui. Unde alibi: Exsultabunt, si motus fuero . PA
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ plemtudums tͣ dies santus. est tem¬
pais domino faciendi hoc est. hor est ut
pro nobietrucem ascendat. mortem
ticiam coristituere uolentes: ditsipꝑ¬
uerunt logem tuam. p̃tiaricando ali¬
ter agentes qu ampreceptum foret. unde:
quuaec humilati cum fugerent: ad gra¬
ciam fubuenientem ⁊ ita difupa. legẽ. tem¬
pus erat: ut ꝑ ip̃m. inisecicordia uenire
ut ubi habundaut deuctum ĩ faperba¬

Expanded text:
go plenitudinis est dies salutis, est temDomino faciendi, hoc est ut pro nobis crucem ascendat, mortem titiam constituere volentes, dissipaverunt legem tuam praevaricando, aliter agentes quam praeceptum foret. Unde quilibet humiliati confugerunt ad gratiam subvenientem, et ita dissipata lege, tempus erat, ut per Christum misericordia veniret, ut ubi abundaret delictum, supera
Abbreviated transcription (Latin):
iustus facit᷑. malis ita fiat. introeat autẽ
inconspectu .t. ut tunimgenctus ꝯpedito¬
rum. corruptibilitate carnus q̃ aggrauat
animam. ꝑ quam pͥuatet aliquando ꝑ¬
secutor. hal compedes nonsentiunt. nisia
li qui ingemiscunt grauat.. ab hiscupi
edes sunt p̾ceptad̾i. quib colligant᷑ scĩ q̃
pacient᷑ sustñtata. inornamentau̾tunt᷑.
uñ dr̃. Inice pedemtium incompedes eius.
cłia ufr̃ib non deficiat. ⁊ sieos pena con¬
sumit. ceiũ quidgemitus compeditoꝵ
petat: ostũdit. hoc enim petebat gemit᷑¬

Expanded text:
ustus facit, malis ita fiat, introeat autem in conspectu tuo, vel tuum gemitus compeditorum corruptibilitate carnis, quae aggravat animam, per quam praevalet aliquando persecutor. Has compedes non sentiunt, nisi illi qui ingemiscunt gravati; ab his cupiedes sunt praecepta Dei, quibus colligantur sancti: quae patientur subtentata in ornamenta vertuntur. Unde dicitur: Injice pedem tuum in compedes ejus . clesia in fratribus non deficiat, etsi eos poena consumit. Deinde quid gemitus compeditorum petat ostendit; hoc enim petebat gemit
Abbreviated transcription (Latin):
quam consolationem accipientes cõnsolatõ
non est nͥ misetoꝵ. gemimusinte. consolantꝰ
inspe. cumtransierit res degemitu: gandiũ
ueniet et̾nuim. uͥnon erit nactĩa consolatio.
qr miaseria nulla sautiabimur. ⁊ nota ꝙ
non ait consolati. s sicut consolati. ꝑ qd̾ ui¬
det᷑ non ẽẽ u̾a consolatio. s qͥ damsisitudo cõ¬
solationis. S sc̾iendum qr sicutinor semꝑ
ad słltudinem ponit᷑. s od ꝓpͥetatem expri¬
mendam tefd. ut hic ad ꝓprietatem pelatũ
ẽ. ⁊ exempla nobis de cominumi locutione
hoiminum. danda sunt. ut fagileulłig̾i¬

Expanded text:
quam consolationem accipientes. Consolatio non est nisi miserorum; gemimus in re, consolamur in spe; cum transierit res, de gemitu gaudium veniet aeternum, ubi non erit necessaria consolatio, quia miseria nulla sauciabimur. Et nota quod non ait, consolati, sed sicut consolati, per quod videtur non esse vera consolatio, sed quaedam similitudo consolationis. Sed sciendum quia sicut non semper ad similitudinem ponitur, sed ad proprietatem exprimendam refertur, ut hic ad proprietatem relatum est, et exempla de communi locutione hominum danda sunt, ut facile i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ añ rautale. s ne in
usq ĩ ¶c. babitat inmoñtib.
est inc̾cui. ꝑo . su. ne
gͦ spes sit inmontib s in n̾tice montium.
nñ ꝯsaias. erit in nouissimis dieb mons
Quos enimasllut. ut sinit popłus tinis.¬
łͣ suus.
consringit inmim aunoło caritatis ⁊ pa

Expanded text:
 antemurale, sed ne in us, qui habitat in montibus, est in circuitu populi sui, ne ergo spes sit in montibus, sed in vertice montium. Unde Isaias: Erit in novissimis diebus, mons Quos enim assumit ut sint populus suus, constringit in unum vinculo charitatis et pa
Abbreviated transcription (Latin):
principis. ⁊ qui eos oꝑari uelle mala: contẽ¬
inio u̾bo omnia bona dicit. imo enimnoĩe.¬
ifecit utraq iinum. quipacẽ
suꝑ pacem dabit nob̾.
Septimus iste gradu in figã uet̾is cestam̃t.

Expanded text:
principis, et qui eos operari velle mala contenuno verbo omnia bona dicit. Uno enim nominefecit utraque unum, qui pacem supra pacem dabit nobis.Septimus gradus in figura Veteris Testamenti
Abbreviated transcription (Latin):
sod̾mm̃tem qua seruuint legi d̾i. quibcan¬
tant. dumꝑegriui. ⁊ gementes sunt inma.
redemptionem corporis expectantes. Ex ꝑtegͦ.
iam sunt redempti. ⁊ ex ꝑte adhuc redinen¬
di. Intñ. monet. ao gaudium ꝓ spũali ub̾a
nitudo fcĩ: cum magnitudine gaudii. ostño.

Expanded text:
mentem quia serviunt legi Dei, qui haec cantant dum peregrini et gementes sunt in via, redemptionem corporis exspectantes. Ex parte ergo jam sunt redempti, et ex parte adhuc redimendi. Intentio: Monet ad gaudium pro spirituanitudo facti, cum magnitudine gaudii ostenditu
Abbreviated transcription (Latin):
qui trena delectatõne setractant molliter.
s iam sunt reges arabum ⁊ saba. qr hec blan¬
uimenta subitiunt. rigide discipline. ⁊ hiĩ
dona adducent .i. alios secum insocietatẽ ec¬
clesie adducent. ⁊ pot̃ haccipi de malis regib
adduxerunt eos ł uix̃ int̃pretatõnes nomi¬
nũ totum pot̃ accipi. tharsis .n. int̃pretat᷑
exploratõ gaudii. Arabia. huił. ⁊ campests

Expanded text:
qui terrena delectatione se tractant molliter. Sed jam sunt reges Arabum et Saba, quia haec blandimenta subjiciunt rigidae disciplinae. Et hi dona adducent, id est alios secum in societatem Ecclesiae adducent. Vel potest hoc accipi de malis regibus adduxerunt eos. Vel juxta interpretationes nominum totum accipi potest. Tharsis enim interpretatur exploratio gaud
Abbreviated transcription (Latin):
Reges thar . i fideles incontemplatõne fixi. qui
dicuntur reges qr funt dominatores uitioꝵ.
⁊ insule .i. qui uicia mundi cͥcunifluentia a se
excludunt. munera offer .i. se ip̃os. dum deno¬
te seruiuut. peges arabum. ⁊ saba. hee patͥe¬

Expanded text:
Reges Tharsis, id est fideles in contemplatione fixi, qui dicuntur reges, quia sunt dominatores vitiorum, et insulae, id est, qui vitia mundi circumfluentia a se excludunt, munera offerent, id est seipsos, dum devote serviunt, reges Arabum, et Saba. Hae pat
Abbreviated transcription (Latin):
sicut uitina sanita¬
te. magis estriant¬
egti. Siqus añt tes¬
pondeat: scit. It̃m
ret  ħ  diquis ũo q̃rat ab eis quare de h̾
hesitant: respotident. Ideo udr̃ ds̃ nobis
nescire. ⁊ non curare ista : qr mali funt

Expanded text:
sicut vicina sanitate magis aestuantegri. Si quis autem respondeat: Scit. Iteruaec? Si quis vero quaerat ab eis: Quare de hoc haesitent? Respondent: Ideo videtur Deus nobis nescire, vel non curare ista, quia mali sunt
Abbreviated transcription (Latin):
per a ꝙ interpretatur manu fortis ł desi¬
detabilis aspectu: intelligatut ip̃ que
uincendo diabolum: est manu fortes ui¬
tam etemam promittendo. est iusa desideta¬
bilis. Quid erum fortius illa manii. qͣ hos¬
tem strauit non armata. s in ligno q̃am̾
tranffixa: a uid desiderabiltus eo. inquẽ
angeli desidetant ꝓspitere quem ⁊ martires ñ
tribulatores capitis. ⁊ corporis. ⁊ pertribula¬
tiones: omnib uitam promiut. ⁊̃ est sensus.
p̃l iste dirigens nos infiuem: atcributtur

Expanded text:
 qui interpretatur manu fortis, vel desiderabilis aspectu, intelligitur Christus, qui vincendo diabolum est manu fortis: vitam aeternam promittendo, est visu desiderabilis. Quid enim fortius illa manu, quae hostem stravit, non armata; sed in ligno clavis transfixa? Quid desiderabilius eo, in quem angeli desiderant prospicere? quem et mtribulatores capitis et corporis, et per tribulationes omnibus vitam promittit. Et est sensus: Psalmus iste dirigens nos i
Abbreviated transcription (Latin):
tolleret u̾itatis. Illud enim de quo hieda
in aliis ꝑsaluis tractat᷑ est caritas. saritas
uero: ⁊ amor est. s non quilibet. Est en iui
amor ethereꝰ. ⁊ amor ẽ tartareus. amant .ii:
se intricem in ali. s iste amor tartareus est.
diffut. dicens. finis p̃cepti est caritas. De
piro corde. ⁊ conscĩa bona ⁊ fide non fictai
alibi uero. q̃ scientib loquens dicit. finis
legis est carites. ⁊ non dicit ibĩ que caritas.
quia alibi dixit. Non em̃ onnia ubiq dici
nt possunt aut debent. idcoq ibi ñ dirit:
qualis caritas. s ibi det̾minauitubi addi¬
diti de corde puro.⁊ conscientia bõa ⁊ fide

Expanded text:
atis. Illud autem de quo hic et in aliis psalmis tractatur, est charitas; charitas vero et amor est, sed non quilibet. Est enim amor aethereus; est et amor tartareus. Amant enim se invicem mali; sed iste amor tartareus est. diffinit dicens: Finis praecepti est charitas, de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . Alibi vero quasi scientibus loquens dicit: Finis legis est charitas : et non dicit ibi quae charitas, quia alibi dixit. Non enim omnia ubique dici, aut possunt, aut debent. Ideoque ibi non dixit, qualis charitas sed ibi determinavit ubi addidit, de corde puro, et conscientia bo
Abbreviated transcription (Latin):
herens in xp̃i corpore. Aliqñ .. dicit :q. si¬
bi soli ꝯpetit. ñ tamen seꝑat ĩeau̾bis nt̃is.
s a siuis ꝓpriis ad nostra redit. ⁊ ant̾is int̾dũ
ad sua ꝓpria transit xp̃c ergo: ꝑ totũ hunc
psalmũ loquit᷑. siue masna. siue in ꝑsõa

Expanded text:
isti corpore. Aliquando enim dicit quod sibi soli competit, non tamen separat se a verbis nostris; sed a suis propriis ad nostra redit, et a nostris, interdum ad sua propria transit. Christus ergo per totum hunc psalmum loquitur sive in sua, sive in persona
Abbreviated transcription (Latin):
dum ⁊ causas eoꝵe⁊ u¬
dictum facies ꝯfitebõ¬
meritis suis nichil tri
sunt recti. Qui enĩ ad¬
se flectit cor. torquet.
Qui ucro intendit in drũ dirgit
⁊ ideo ibi est eis requies ubicoꝵ hñt.
in additi habitabunt. hñ quib eset in
uulta suo in cuius sudore panem ederunt:
habitabunt cũ uultutuo. qu̾ia dmtri¬
muor ꝓrorut estiũdebunt ⁊ tuncidet᷑so
sudore fenitisq lahorib ꝑhenm leticiare¬
plebuntur ⁊ ideo nicħ timet᷑ ab es ĩ m̃ido.¬

Expanded text:
dum et causas eorudicium facies. Confitebunmeritis suis nihil tribusunt, recti: qui enim adse flectit cor, torquet; qui vero intendit in Duem, dirigit. Et ideo ibi in eis requies, ubi cor habent. Unde addit: Et habitabunt. Hi quibus male erat in vultu suo, in cujus sudore pacem ederunt. Habitabunt cum vultu tuo, quia Deum trinum, prout est, videbunt, et tunc deterso sudore finitisque laboribus, perenni laetitia implebuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ui. iam diu. ad te.
quid clamaui: eras¬
dime. ⁊Etuno ad huc
clamo. intende .uo.
mee. quando: cum¬
clamanero ad te. in¬

Expanded text:
ug. jam diu ad te: quid clamavi? Exaudi me, et item adhuc clamo intende voci meae; quando? Cumclamavero ad te
Abbreviated transcription (Latin):
debel diligere. quod ñ est int̾ malos. hec aut̃
caritasuos xp̃o ꝯpaginat. ꝑ caritatẽ namq
q̃i unuis homo est caput. ⁊ corpꝰ. ꝓprium uero
pͥsonam omniũ membroꝵ. suscipit. Ipsa e¬
est unum. Caritas enĩ iꝑium facit: nos cũ xͦ.¬

Expanded text:
ebes diligere; quod non est inter malos. Haec autem charitas nos Christo compaginat. Per charitatem namque, quasi unus homo est caput et corpus; proprium vepersonam omnium membrorum suscipit. Ipsa eest unum. Charitas enim unum facit nos cum
Abbreviated transcription (Latin):
essit incorpore. siue bonum sine mauim. Sig̾
qͣritis iusti eẽ. ipẽ est quifacit. qr ditigit. Uñ
mali ⁊ iusticiam. Iusticia enim cum boniĩ
facimus⁊ malum nitamus. Ubie iiiacob. nõ
solum millo patriatcha. s ⁊̃ in popiaquem

Expanded text:
e bonum sive malum. Si ergo quaeritis justi esse, ipse est qui facit, quia dirigit. Unde malum, et justitiam. Justitia est cum bonum facimus et malum vitamus. Ubi? In Jacob, non so
Abbreviated transcription (Latin):
minio. ⁊ ꝑfecto. s diuso modo. Cathecumino
enim ħ de ceruo ita ad aptat᷑. similitudo. qi
sicut seruis tracto serpente estuans. fontem
q̃rit ut estum extinguat: ita cathecuminus
ueneno uitioꝵ at̾ra contractoꝵ. se estuare ag¬

Expanded text:
diverso modo. Catechumeno enim haec de cervo adaptatur ita similitudo, quia sicut cervus tracto serpente aestuans fontem quaerit, ut aestum exstinguat, ita catechumenus veneno vitiorum a terra contractorum, se aestuare ag
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia. s uincunt᷑ testimonio inumicoꝵ. bñdesis dico.
a scło ⁊ inscłm .i. ex quo omnia cepta sunt amini¬
nistrari: usq in scłma futurum. iͥiam omnia et̾na¬
sunt. fiat. fiat. Geminatio ista. ostñdit hoc ab omĩ¬
b ẽe faciendum. ꝓfiat. frati in hebreo scribit᷑ amẽ.¬

Expanded text:
Ecclesia, sed vincuntur testimonio inimicorum. A saeculo, etc. Ex quo omnia coepta sunt administrari usque in saeculum futurum, ubi omnia aeterna. Fiat. Geminatio ostendit hoc ab omnibus esse faciendum. Pro fiat, in Hebraeo scribitur, ame
Abbreviated transcription (Latin):
fidelib ad buc ꝑegri¬
sid̾at sernus¬
.cer. fcce exquisita cer¬
uisimilitudo. Nam
cum scd̃m multas ali
hanc uelut excellen¬
tiorem ⁊ exꝑ ssiorem:.
cit᷑. Cetins enim seni

Expanded text:
fidelibus adhuc peregrisiderat cervus. Ecce exquisita cervi similitudo. Nam cum secundum multas aliavelut excellentiorem et expressiorem, citur. Cervus enim seni
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. ascende calne. ascende ralue. tc̃ uis¬
sit helyseus ouosur sos exire de saltu. a quib
uagogam q̃ pͥus erat domus d̾i. qd̾ sonat bethel.
itrists ẽ a paruudis. ascende calue clamantib.
.i. iudeis puerili fatuitate clamantib. tolle.
toue. crucifige eum. qui deuorant᷑ a duob ur¬
sis .i. a diabolo. ⁊ angłis eius. ub ãtyto ⁊ uespasia

Expanded text:
dicentes: Ascende, calve, ascende, calve! Tunc jussit Eliseus duos ursos exire de saltu, a quibusnagogam, quae prius erat domus Dei, quod sonat Bethel, irrisus est a parvulis: Ascende, calve, clamantibus, id est Judaeis puerili fatuitate clamantibus: Tolle, tolle, crucifige eum! qui devorantur a duobus ursis, id est a diabolo et angelis ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
it lauandi. ⁊ ostñ¬
nueniai ⁊ dit. qr maxime cã
uibendi fontem defi¬
mea adte: sitmuit.
rum irrigiuis. im̃ omnia bona fluunt. in¬
uum. non ad mortua simulacra gñtiu.
grinatione. sitio incursli. satiabor in aduen
faciem d̾i: qr tunc indebimmus eum sicuti
est. talis aũ ceruus dumcuxrit: patit᷑ in¬

Expanded text:
 lavandi. Et ostendit quia maxime causa bibendi fontem desimea ad te. Sitivit, uarum irriguus, unde omnia bona fluunt; vivit, non ad mortua simulacra gentium. regrinatione, sitio in cursu: satiabor in adventfaciem Dei, quia tunc videbimus eum sicuti est . Talis autem cervus, dum currit patitur in
Abbreviated transcription (Latin):
ut aquile iu
ñ ad in mortalitatẽ. Simlitudo enudata¬
est. quanta pot̃eẽ de re mortali᷑. ad smorta¬
lemdr̃ aquila dum senio grauat᷑. rostri in¬
bum cape:⁊ iñ languescit. s quotam nat᷑a¬
li incdo comdit rostrum ad petram. ⁊ excucit
rostri omis. quocib ĩpediebat᷑ ⁊ redit ad ci¬
bum. ⁊ omina repant᷑ esut fiat suuenis.
Sic. ⁊ qd̾ nos impedit comet̾e panemur̃ir
petra aufert. ⁊ excutit uetustatem .i. xp̃ou̾¬

Expanded text:
us aquilae, n ad immortalitatem. Similitudo enst, quanta potest esse de re mortali ad immortalem. Dicitur aquila, dum senio gravatur, rostri ibum capere. Et inde languescit, sed quodam naturali modo collidit rostrum ad petram, et excutit rostri onus, quo cibus impediebatur, et redit ad cibum, et omnia reparantur ei, ut fiat juvenis. Sic et quod nos impedit comedere panem nostrum, petra aufert et excutit vetustatem, id
Abbreviated transcription (Latin):
deos suos. ispes suas ad nchaum nenire: isꝑmum
Ami p̃parat montes mitute sua. nũ magis ⁊tar¬
babuntur. dum istos. plus diĩs sins naldre cerũt.
uñ sequitur. parbabuntur gñs. pͥm̃o nõ ꝑturbatis
montib. Montes enĩ inconeussi manserunt. sed
gentes tubabunt᷑ pͥmo ostimebunt.̃ qui habi¬
stiuit. ñ solum p̃dicatione pͥmo intbabuntur oᷤ tost

Expanded text:
deos suos, et spes suas ad nihilum venire. Et sonum qui praeparat montes in virtute sua. Unde magis turbabuntur, dum istos plus diis suis valere cernunt. Unde sequitur: Et turbabuntur gentes. Primo non turbatis montibus. Montes enim inconcussi manserunt, sed gentes turbabuntur primo; et timebunt etiam qui habiti
Abbreviated transcription (Latin):
itudo scĩe int̾p̃r. q̃ est caritas. plenitudo gͥ scĩe
legis. q̃ est sedesd̾i. erit ⁊ inte. si caritatem ha¬
bisis contra quaminchil possunt irati. Quid
enimt̾ra potest contracelum. Iut̾rrgagꝭ cor
timmutrum caritatemẜat. Si est ibicari¬
tas. ẽ ibi plettudo legis. ⁊ itaseces. S fcũe:¬

Expanded text:
tur, quae est charitas. Plenitudo ergo scientiae legis, quae est sedes Dei, erit in te, si charitatem habueris, contra quam nihil possunt irati. Quid enim terra potest contra coelum? Interroga ergo cor tuum, utrum charitatem habeat. Si est ibi charitas, est ibi ple
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃est. Cinnenimpost iesurrectionem ⁊p̃ce¬
pit p̃dicari. iratisunt popłi quicolelunt᷑ p̃do¬
la. Et nota qd̾ ñait uascent᷑. s uascaut᷑. inc for¬
malocutionis utens. qͣr iñbonã ꝑuenturacre¬
debat. inira enim iporumima̾tabona fecitd̾.
qr dum illirascuntur scriudipiigant᷑.ie.s¬

Expanded text:
factum est. Cum enim post resurrectionem Cpit praedicari, irati sunt populi qui colebant idola. Et nota quod non ait irascentur, sed irascantur, hac forma locutionis utens, quia bona inde proventura cernebat. Ex ira enim ipsorum multa bona fecit Deus, quia dum illi irascuntur, servi
Abbreviated transcription (Latin):
les incorruꝑtibłr pas
coͣꝵ. quasi celestib iamins dredenti eccłie p̾dica¬
tur. non temptantisynagoge. bñ autemdt̃
manna. quid est hoc: qui autem hic cib am¬
nemceli. de.e. ꝑa .an. man. hõ. pꝰanis celiñ ast̃¬

Expanded text:
les incorruptibiliter eorum, quasi coelestibus januis credenti Ecclesiae praedicatur, non tentanti Synagogae. Bene autem dicitur manna, quid est hoc? quia hic cibus adnem coeli de
Abbreviated transcription (Latin):
nsuspirii. cã fuit ñbum ꝙ fuctͣ diabolus pri¬
mis parentib. erttis sient diĩ. de hac taiẽ
captintate᷑ redire incip̃. qui incip̃ amare.
caritas enim: ad reditum mouet pedem. isic̃
filiĩ iftł. impletis.lxͣx. annis: subihu magno
sacertote redierunt: ita inos xp̃o dnce. qui

Expanded text:
primis parentibus: Eritis sicut dii . Aug. De hac tamen captivitate incipit redire, qui incipit amare. Charitas enim ad reditum movet pedem; et sicut filii Israel completis LXX annis sub Jesu sacerdote magno redierunt, ita et nos Christo duce, qui
Abbreviated transcription (Latin):
rediturum ppłm iniersm. inter captiuos:
lexerunt. ⁊ p̃dixerunt. atq cum aliis: cõ¬
pletis.lxx. annis captiuitatis. ꝑmitẽte
erunt. atq aggeo ⁊ aliĩs ꝓpħis exottantib
restitutum est templum. Siuchystorie allud
ttulus. S qm̃in figura nr̃i omm̃ia ꝯtingebãt

Expanded text:
rediturum populum in Jerusalem. Inter captivos vero lem et praedixerunt atque cum aliis completis LXX annis captivitatis, permittenerunt: atque Aggaeo et aliis prophetis exhortantibus restitutum est templum. Huic historiae alludit titulus. Sed, quoniam in figura nostri omnia contingebant
Abbreviated transcription (Latin):
satio incelis est. aggens festus dei est. ⁊ significat
illos qui sunt spes gardentes. qui in reliquis co
gitatõnum diem festum agent dño. erechiei. bo
phe est nos consolari in hoc exii. nẽ quis desꝑpet.
tes describit. ibi. spes om̃m̃. inuoce gͦ reũtenti¬
e decet

Expanded text:
satio in coelis est . Aggaeus festus Dei dicitur, et significat illos, qui sunt spe gaudegitationum diem festum agunt Domino. Ezechiel rorophetae est nos consolari in hoc exsilio, ne quis desperet, tes describit, ibi spes omnium. In voce ergo revertentiTe decet
Abbreviated transcription (Latin):
redire incipimus. donec inflturo conssĩmato huiꝰ
uite septinario: edis põitis insinistͣ nos indextͣ
dei collocemur: hanc sp̃ũalem reũsionem intłłex¬
erunt dicti ꝓphẽ figurari milla actuali. ꝓpista
maxime exuitaũnt. uñ iu intytulo canticum po¬
ad trum. de pfectione ad confusionem. uł de uer¬
s̃i mñ est ceaticum: qi ꝑegͥnati sunt. s quia redire
incipint. incip̃ autem exire. qui incip̃ amare.
caritas. fac̃ ciuem ierłm. cupiditas ciuem badilo¬
nis. ⁊si gͦ corꝑe. ꝑmixti: defiderio sunt seporati.
ħ canticum÷ ieremnie. ⁊ aggei. uł ezechielis. iet̾.¬

Expanded text:
redire incipimus, donec in futuro consummato hujus vitae septenario, haedis positis in sinistra, nos in dextera Dei collocemur . Hanc spiritualem reversionem intellexerunt praedicti prophetae figurari nulla actuali, et pro ista maxime exsultaverunt. Unde et in titulo ponitur, caad terram, de perfectione ad confusionem; vel de verinde est canticum, quia peregrinati sunt, sed quia redire incipiunt. Incipit autem exire qui incipit amare. Charitas facit civem Jerusalem; cupiditas Babylonis. Et si ergo corpore permisti, desiderio sunt separati. Et hoc canticum est Jeremiae et Aggei. Vel Ezechielis
Abbreviated transcription (Latin):
tnitues in uidiciumpatet qd sup᷑ noupẽtutit
uisticiam ũdicii futuri. dicendo exandime in
hicuuens plene inundꝰ est. Ideo salomon ait añ
mortẽ ue laũdes hoĩem. Nec paulus se ꝑfectum
aitdicens. nibil michi consctus sum. ⁊ in hoc ñ¬
austiicatus sũ. Et notõ qd ait omnis iuuens ꝑhͥ¬

Expanded text:
ntres in judicium, patet quod supra non petivit justitiam judicii futuri, dicendo: Exaudi me in hic vivens, plene est mundus. Ideo Salomon ait: Ante mortem non laudes hominem ; nec Paulus se perfectum ait, dicens: Nihil mihi conscius sum, non tamen in hoc justificatus sum . Et nota quod ait, omnis vivens
Abbreviated transcription (Latin):
runit in bono. adicies eis anuos eus. quib¬
eius. quib ip̃e niuit deo. suꝑ annos .i. super
longiorem quorumdam uitam. ⁊ ħii dies ⁊
anni sunt. usq in diem generationis. huuis
p̃sentis. ⁊ future genatonis .i. unus dies. qͥ

Expanded text:
os ejus. Quaquibus ipse vivit Deo, super annos, id est super longiorem quorumdam vitam. Et hi dies, et anni sunt usque in diem generationis hujus praesentis, et futurae generationis, id est sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sancti mẽt̾num. dem̃ aliis ũbis. idem repetit.
dicens ⁊ adici. annos. suꝑ annos euis. quibus
quid dicis umiꝰ est. s aliqͥd necc̃e est dici: ñ sit:
uñ cogites: ꝙ dici nõ potest. uł ita udic̃. dies
regis. i.xͥ. dios bonorum quos hic eg̃unt.: mitct¬
do eum. ⁊ eosdem dicit annos. qr hic alii aliis:¬

Expanded text:
num. Deinde aliis verbis idem repetit dicens: Et adjicies, annos super annos ejus, quibus quid dicis minus est, sed aliquid necesse est dici, ut sit unde cogites quod dici non Christi, dies bonorum, quos hic egerunt imitando eum, et eosdem dicit annos, quia hic alii aliis
Abbreviated transcription (Latin):
i. xp̃o. Int̃. monet ad landem. Modus. tͥ ꝑtitus est p̃s.
pmo. p̃catur bñdici. ut ħatur noticia salnatorio.
Secindo: hortatur confit̃i ꝓdirectione. ⁊ iudicio. iͥ.
Gonfiteantur. Tercio: eadem amonicio poñr. s ad
aliud tenders. ibi. Confiteantur. ⁊⁊ qͣma in prece¬
denti pg̃o monterat nos dñdicere dñi: ꝙ nõ possu

Expanded text:
 Monet ad laudem. Modus: Tripartitus est psalmus. Primo precatur benedici, ut habeatur notitia Salvatoris. Secundo hortatur confiteri pro directione et judicio, ibi, confiteantur. Tertio eadem admonitio ponitur, sed ad aliud tendens, ibi, confiteantur. Et quia in praecedenti psalmo mon
Abbreviated transcription (Latin):
trabeado ista. dat gͦbonis tt consoletur iñ¬
trantes. dat ⁊ maus: ut discat bom q̃ rere
atia. ñ cõmama malis. tollit ea bonis: ut ꝓbent
se fortes sicnt. iob. tonit ea malis: nt infirmꝰ
tõis. umnalis. Iste gͣbñdictõnem dextere de
qi nemo pot̃ enm uidere: infi qui claritate

Expanded text:
trahendo ista. Dat ergo bonis, ut consolentur intrantes; dat et malis, ut discant boni quaerere alia non communia malis. Tollit ea bonis, ut probent se fortes sicut Job; tollit ea malis, ut infirmusbonis et malis. Iste ergo benedictionem dexterae dequia nemo potest eum videre, nisi qui claritate
Abbreviated transcription (Latin):
iste gͥ fruetꝰ est uirgo de uirgine. dñs de ancil¬
la. ds̃ ex hom̃ie. filius ex mat̾re. fructꝰ de terra.
Bñcdicat nos mͥ fus

Expanded text:
Iste ergo fructus est virgo de Virgine, Dominus de ancilla, Deus ex homine, filius ex matre, fructus de terra. nedicat nos Deus
Abbreviated transcription (Latin):
candum. ⁊ prccipue apostoli doctiinat gt̃a
sancti spe propatati. aduocationem ali¬
orum. qua miscrtus est omunm ⁊ lic ẽ
de preparato ha. sir. t. de angens ⁊ omnib
quos intctit. cesper̃ super õ qͥ ħ t̃ .i miseitꝰ

Expanded text:
candum, et praecipue apostoli doctrina et gratia sancti Spiritus praeparati ad vocationem aliorum qua misertus est omnium. Et hoc est, de praeparato habitaculo suo, de angelis et omnibus quos mittit; respexit super
Abbreviated transcription (Latin):
llo. set non accusãs
Mane homo. tians¬
ne est tempus uite.
sicut herba mutat᷑
equalitate. quamht̃
in nacte in det̾iorem.
iane orto sole: ita mutetur homo indet̾.
uespe .i. in extremis. uesꝑe enim significã¬
tur extrema .s. tempuis. quo homo occidit.
decidat: in mortem. obduret.in cadauer.
e. duas notat etates. maprimum mane:¬

Expanded text:
lo, sed non accusans mane homo transenim est tempus vitae. Sicut herba mutatur a qualitate quam habet in nocte in deteriorem mane orto sole, ita mutatur homo in deterest in extremis. Vespere enim significantur extrema, scilicet tempus quo homo occidit; decidat in mortem, induret in cadavere,e, duas notat aetates, primum mane
Abbreviated transcription (Latin):
ebrius de maiore filia
patre. quod inia¬
lo accipit᷑. bonus qͥ¬
dem fuit pat̾. quo
filia illicite nsa ẽ.
Arumdabgͦ significantur

Expanded text:
ebrius de majore filia  patre, quod in malo accipitur. Bonus qdem fuit pater, quo filia illicite usa est;ergo significantur
Abbreviated transcription (Latin):
non illud solumdr̃
atore mortuo. s ⁊ om̃¬
ne pact̾um ⁊ placitũ¬
ce exposuit quo studio malignau̾unt. de¬
ude ostñdit. qui sint malignantes dic
cosxͥ cominemorare. sub quibdam nõib
gentium. q̃ mistice eis congruunt. talb¬
issime figurantur u̾itatis inunicl. ꝑhec
enim nõia xͥ inimicos declarat. quitem po¬
rib antixp̃i. tot malis similant᷑. qr sicut
isti contra urt. ita illi contra xͥanos cunic deb¬
ellabunt. ⁊ est. qui cogitasunt ⁊ disposu¬
erunt: ecce. tabnacula .i. cong̾gationes yd

Expanded text:
non illud solum dicitur, atore mortuo, sed etiam omne pactum, et placituce exposuit quo studio malignaverunt. Deinde ostendit qui sint malignantes, dicChristi commemorare, sub quibusdam nominibus gentium, quae mystice eis congruunt. Talissime figurantur veritatis inimici. Per haec enim nomina Christi inimicos declarat, qui temporibus Antichristi tot malis similantur, quia sicut isti contra Israel, ita illi contra Christianos, tunc debellabunt. Et est, qui cogitaverunt et disposuerunt, ecce tabernacula, id est congregationes Id
Abbreviated transcription (Latin):
significant᷑ furiosi. sequit ⁊ amaiech. amas¬
eth fuit filim eliphat: primogenit esau. a qͥ
dicunt᷑ amalechite. contra quospugnauer
ensf̾ram. ꝑ quem significant᷑ cupidit ⁊ auari.
amantes cerrena. secunt᷑. aliengenonom̃¬

Expanded text:
significantur furiosi. Et Amalec . Amalec fuit filius Eliphat primogeniti Esau, a quo dicuntur Amalecitae, contra quos pugnaverens terram, per quem significantur cupidi et avari, amantes terrena. Alienigen
Abbreviated transcription (Latin):
standum. uñ uditu metus toslit᷑. uł mitigat᷑.
ut metum pene suꝑest. spesgłie. omniscã homo
iuditium horret. Quid enim faciet uͥgula deserti.
ubi concutit᷑ cedtus patadisi: ⁊ hic inf̾im. dise̾¬
ne. siñon locum: saltem cãm meam .i. mẽa m̃t¬

Expanded text:
standum, unde judicii metus tollitur, vel mitigatur, ut metum pene superet spes gloriae, omnis tamen homo judicium horret. Quid enim faciet virgula deserti ubi concutitur cedrus paradisi? Et hic interim discerne, si non locum, saltem causam meam, id est m
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. quis inlocum eiꝰ otdmaretur: ⁊electi sunt
duo iudicio humano. S electus ẽ de ulis duob
unus iudicio dĩo. de duob consultus est ds̃. ꝙ̃¬
nam illorum ip̃e uellet ucecidit sors suꝑ mathi¬
am. Sors gͦ hic accipr. qͣntum ego estimo: gr̃a dĩ.¬
sortes mee. i gratuita mea electio. qr de dei uolũ¬
tate. ⁊ iusticia occulta. uei̾nt electio mea. ł scdm̃
aliam lit̃tam. In manib tuis .i. inpotestate tua:¬

Expanded text:
epit, quis in locum ejus ordinaretur; et electi sunt duo judicio humano, sed electus est de illis duobus unus judicio divino; de duobus consultus est Deus quemnam illorum ipse vellet, et cecidit sors super Mathiam. Sors ergo hic accipitur quantum existimo ego, sortes meae, id est gratuita mea electio, quia Dei voluntate et justitia occulta venit electio mea. Vel, secundum aliam litteram, in manibus tuis, id est, in potestate tua
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ex illo uis pendere spem
tuam : ad huc lacte nittrei uis i fie mãm¬
trectus. quales dñr pueri: qui dui suggñt.
putabas. ut inubere. qͣi mat̾no: amaritu¬
dinem inuenires. ⁊ ea offensione repelle
trectis. ut aliqͣ amara ponant inpapillis
liant. ⁊ ad m̃sam inhiant. Dic gͥ tanqͣm gnͣ¬
mo fallitur. maliis imitandis sepe fallim᷑¬
quia ñ mutabłis es. Non enim ꝓficis. uł
deficis: ut homo. ñ ꝓficiꝰ: quia ꝑfectus. ñ
deficis: quia et̃ñus. ẜ ds̃ m̃s es .i. saiuator¬

Expanded text:
et ex illo vis pendere spem tuam adhuc lacte nutriri vis, et fies mammotreptus, quales dicuntur pueri qui diu sugunt, putabas, ut in ubere quasi materno amaritudinem invenires, et ea offensione repellertreptis, ut aliqua amara ponant in papillis liant et ad mensam veniant. Dic ergo tanquam gramo fallitur, in aliis invitandis saepe fallimquia non mutabilis es. Vel, non enim proficis, vel deficis, ut homo non proficis, quia perfectus; non deficis, quia aeternus. Vel, Deus meus es, id est
Abbreviated transcription (Latin):
bũdicunt. Uł omĩa
restria. bũdicite di¬
co. in omui loro do¬
minationis. e uel
ĩn omni loco sunt do¬
minationes eiꝰ. Sie
gͦ nulla creatura: sic

Expanded text:
dicunt. Vel, omnia restria. Benedicite dico, in omni loco dminationis ejus; vel in omni loco sunt dominationes ejus. go nulla creatura, sic
Abbreviated transcription (Latin):
Ułi augͦ ałi ait. Non ꝓhibeat dispensator mandu¬
care. S exactorem moneat timere. Siquis tũ
in pooco cͥminali manifeste ꝑdurat. ꝓhibend
est. Occultus uõ moriendus est. Sequitur. io
qui t̃rena amant. codet. qr indigne sumunt. in.
qui celestia deserut. intt̃ra eligunt beatisĩ. Et¬

Expanded text:
us alibi ait: « Non prohibeat dispensator manducare, sed exactorem moneat timere, si quis tamen in peccato criminali manifeste perdurat, prohibendus est. » Occultus vero monendus est in coqui terrena amant, cadent quia indigne sumunt. Augqui coelestia deserentes in terra eligunt beati
Abbreviated transcription (Latin):
aliqd signũ nonitatis.
ostendit. ido dicit. loc
opus qd̾ oꝑatus estat̾it
est eductio de egyp¬
to. ⁊ in t̾tam pmissio¬
nis eductio. indieb eo

Expanded text:
aliquod signum novitatis ostendit. Ideo dicit hic, opus quod operatus es, ut est eductio de Aegypto, et in terram promissionis inductio, in diebus eo
Abbreviated transcription (Latin):
letis. ub grauit᷑ afflic
ximus. cum patres do¬
cerent. nos icõ dicit
andinimus. ut maior
fices sit̃ rei. neputet᷑
ambigua. ã qu̾ib au¬

Expanded text:
laetus, vel graviter afflictximus, cum patres docerent nos. Ideo dicit, audivimus, ut major fides sit rei, ne putetur ambigua. A quibus au
Abbreviated transcription (Latin):
s ad eumꝑ eum. modus quatuor sunt patticio¬
nes. Primo agit de noticiad̾i. q̃ ꝯphenditomina
oꝑa. ⁊ teu̾si. ⁊ exulantis. q̃ quasi cegit eum qui lafẽ
non pot̾᷑ resiti. maxime. cummanus d̾ubi eum
tetig̾it. Scdo. dicit a do̾ non ee fugiendum. set ad
ip̃mibi. quo ibo. Tertio. quanta st exultatio re¬
utentiad d̾m̃. dic̃ ibi. confitebor. quatto: quom

Expanded text:
 ad eum per eum. Modus. Quatuor sunt partitiones. Primo agit de notitia Dei, quae comprehendit omnia opera, et reversi, et exsulantis, quae cogit eum qui latere non potest reverti, maxime cum manus Dei ibi eum tetigerit. Secundo dicit non esse a Deo fugiendum, sed ad ipsum, ibi, quo ibo. Tertio quanta sit exsultatio revertenti ad Deum dicit, ibi, confitebor tibi. Quarto quom
Abbreviated transcription (Latin):
incelum: ⁊ ad m̃braq adhuc pegrinant᷑ in t̾ra. ut
sit duoin uoce una: sicut sunt duo in carne una.
Quantum uõ ad m̾bra. ioquit᷑ in ꝑsona suꝑioris
captuui. quiiam spe in ifłm restitutus. memordis¬
cessionissue. in quad̾m lat̾e non potust. inquã. ⁊
eunisecuta est manus domini. delib̾at. ñ eẽultus¬
sibimala scłi. ⁊ hoc dicit ex ꝑsonatotius humane
nature. ⁊rũtentis ad deum. tamquam ex uoce ꝓd¬
igifili de longinqua tegione redeunti ad pat̾rẽ.
Sensustytuletalisest. ꝑ̃ iste dirigens nos snfinẽ¬

Expanded text:
in coelum, et ad membra, quae adhuc peregrinantur in terra, ut sint duo in voce una, sicut sunt duo in carne una. Quantum vero ad membra, loquitur in persona superioris captivi, qui jam spe in Jerusalem restitutus, memor discessionis suae, in qua Deum latere non potuit, in qua et eum secuta est manus Domini. Deliberat non esse ultsibi mala saeculi. Et hoc dicit ex persona totius humanae naturae revertentis ad Deum, tanquam ex voce prodigi filii de longinqua regione redeuntis ad Patrem . Sensus tituli talis est: Psalmus iste dirigens nos in fine
Abbreviated transcription (Latin):
bis soluit. xp̃e gͥ est primus piscis. hamomortis.
captiis. primus lunrgens de mari qr primogenit᷑
amortins. in cuiusore inuenitis ouaididrag¬
debitores remaneamus. Ipieninomna pecc̃a
nr̃a souiunt᷑. ꝓ nobisgͦ reddidit. qui ꝑseꝰ nichil
debuit. in quo princtps mund specestumnon in¬
uenit. quare acid̾etidoiste humiłr ait. dñete.¬

Expanded text:
nobis solvit . Christus ergo primus piscis, hamo mortis captus, primus surgens de mari, quia primogenitus a mortuis, in cujus ore invenimus duas didracdebitores remaneamus. Ibi enim omnia peccata nostra solvuntur. Pro nobis ergo reddidit, qui pro se nihil debuit, in quo princeps mundi peccatum non invenit quare occideret . Ideo iste humiliter ait: Domine
Abbreviated transcription (Latin):
irascitur. qr non in ip̃o est ira. qua punit. s in
angłis ire: qua punit .i. ꝑ quos punit. qui non
p̃p usticiam. qͣ non gandent. s p̃p maliciam: pe¬
na hrimana delectantur ñ gͦ adducit iram ds
modo est paciene. s nͥ
comisi fueritis: o iniqͥ
uentũ tanquam uagi¬
na. humilitatis tectuc
fuit: s in scdo caruscha

Expanded text:
irascitur, quia non in ipso est ira qua punit, sed in angelis irae, per quos punit: qui non propter justitiam qua non gaudent, sed propter malitiam poena humana delectantur. Non ergo adducit iram Deus modo est patiens, sed nisi conversi fueritis iniqui mo adventu tanquam vagina humilitatis, tectus fuit; sed in secundo corusca
Abbreviated transcription (Latin):
enim qui tecendit arxum minatur: ita ⁊ ꝑ scͥp¬
tam putetur. sicut qui archum parat: uit sa¬
gntas mittat¬

Expanded text:
enim qui tetendit arcum minatur, ita per sacram Scriptam putetur: sicut quis arcum parat, ut sagittam mittat
Abbreviated transcription (Latin):
cum granis. serii cum fuio.. spoi non manebãt¬
faciet te de tabnaculo suo. i. de presenti eemas
nibi sunt palee cum grams. Q mħ es in tab̃na
cipit. Sequitur. & radicem .⁊. enellet se terra
niuentium . s beatitudine scorum. Radie nr̃ua
caritas est. qua radieati siuinis int̃ra innentiũ.
petra. ⁊ sterili. supra qͣm iactata seiina ar̃¬
ruerunt: qr non hacebant humorem. Eace
dohech .i. motus. uñ loquitur ttulm. Ncat
enim puluis quem ꝑuoicit uentus a facie ⁊̃ cei¬

Expanded text:
cum filiis, qui non manebuntfaciet te, de tabernaculo suo, id est de praesenti Ecclesia, ubi sunt paleae cum granis. Quasi dicat: cipit; et radicem tuam evellet de terra viventium, id est de beatitudine sanctorum. Radix nostra charitas est, qua radicati sumus in terra viventium: petra et sterili, supra quam jactata semina aruerunt, quia non habebant humorem . Ecce Doeg, id est motus, unde loquitur titulus. Hic est enim pulvis quem projicit ventus a facie te
Abbreviated transcription (Latin):
iss satili. uenit dauid indomũ¬
Q abimcchei. legitur un libro regũ
Qꝙ dmaio sugiens a fatiesatil neñ
innoben ouitatem ad abimelech sacerdotẽ.
aquo qnefaut panem ae gladun. cui dedit
panes teositita. ⁊ gladium golie ⁊fssit da¬
nid at achis tegem gecht. Qñ ũd abimelech
ted it glabum ⁊ panes: int̾erat doech ꝓ diune¬
us potentissimus pastorum saml Enm autem
saua qnadam die conquereretur ꝙ nullus nũ¬
tiaret sibiubi eẽt danid. dixit doech. Uidi filiũ
y sn iimoben apid abimelech. qui ꝓ eo dñmn con¬
suluit. ⁊ dẽdix ei esbaria Igͥlapnmm golie. p̃

Expanded text:
enit David in domum Abimelech. Legitur in libro Regum quod David fugiens a facie Saul, venit in Nobe civitatem ad Abimelech sacerdotem, a quo quaesivit panes et gladium. Cui dedit panes propositionis et gladium Goliae, et misit David ad Achis regem Geth. Quandovero Abimelech dedit David gladium et panes, intererat Doeg Idumaeus, potentissimus pastorum Saul. Cum autem Saul quadam die conquereretur quod nullus nuntiaret sibi David, dixit Doeg: Vidi filium Isai in Nobe apud Abimelech, qui pro eo Dominum consuluit, et dedit ei cibaria, et gla
Abbreviated transcription (Latin):
rogtium udeorum. ꝙ pat̾ instituit. ⁊
hos in illa hystoria tguratum est. Alit.
doecħ ydumens adũsarius dauid. qui
aũpretatur motus. ⁊c̃renus. significat an¬
trxp̃m. qui totum orbera mouebit. aui:
nieniet ꝑsigna dimracula: ante adueu¬
tum ibicii. ⁊ auxiliũ a saulea. ad iabolo
petens. nunciabit dauso uenisse indo
hic aꝑituri habitus. de ħ ꝙ scm est cñ

Expanded text:
Pater instituit. Et hoc in illa historia figuratum est. Aliter Doeg Idumaeus adversarius David, qui interpretatur motus et terrenus, significat Antichristum, qui totum orbem movebit, qui veniet per signa et miracula ante adventum judicii; et auxilium a Saule, id est a diabolo petens, nuntiabit David venisse in doHic aperitur habitus de hoc quod factum est: Cum
Abbreviated transcription (Latin):
nestitos epptch. Tios quoꝙ qui erant in nobe.
⁊ musieros oi paruulos. ⁊ anmalia occidit.
solus abiathar filicis abimelech euasit. ⁊ fu¬
nibreo eẽ abi achimelech. Ita enim dictus
riatur abymelech. Uel forsañ. sicut supra in
precedenti psiño tytulus. ħt. non coiam achis.
attendamꝰ. abimelech gͦ. int̃pretatur ꝑabͥo
mei rognũ. ⁊ significat uideos. dom̃us abi¬
melech. domus est uideorũ. ꝙ pater institu¬
it. doech. motus. yꝙpͣmeus. t̾remis ab edom.
quo nomine uoettus est esau. Saul peticio.
significat mortẽ. qͣm homo peccans nerbis
nmanib apͣnt. sicut popłs a dũo saulẽ togẽ
extorsit. dauto manu fortis. tibi desiderabilis
nem funderet. ⁊ pateretur: ꝙ siguificat ari¬
etis ĩmolatio: ⁊ sacerdotum noceisio tam̃ scb̃m
deitatem. impassibilis. ⁊ qllesus. iuuelat. quod
significat daiud enasio. doech ꝓdomeꝰ .i. motꝰ.
q̃ terrenus. est genus malorum hominũ. ¶e¬
Dauio rex domedit pand̃ ꝓpõns. quos non

Expanded text:
vestitos Ephoth . Viros quoque qui erant in Nobe, et mulieres et parvulos, et animalia occidit, solus Abiathar filius Achimelech evasit et fuHebraeo esse Achimelech. Ita enim dictus riatur Abimelech. Vel forsan sicut supra in praecedenti populo titulus habet, non coram Achis, attendamus. Abimelech interpretatur ergo patris mei regnum, et significat Judaeos. Domus Abimelech regnum est Judaeorum, quod Pater instituit; Doeg, motus; Idumaeus, terrenus ab Edom, quo nomine vocatus est Esau. Saul petitio, et significat mortem, quam homo peccans verbis et manibus appetiit, sicut populus a Domino Saulem regem extorsit . David manu fortis, vel desiderabilis nem funderet et pateretur, quod significat arietis immolatio, et sacerdotum occisio; tamen secundum deitatem impassibilis et illaesus vivebat, quod significat David evasio. Doeg Idumaeus, id est motus et terrenus, est genus malorum hominum, teDavid rex comedit panes propositionis, quos non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ p̃senti. qͣm sentio.ł. a fua na ppͥa. ttrba¬
tus est ocalus. qua conturbente solem
⁊ quasi occãsum in se pati. arbitrat᷑ mẽg.
que sua ꝑturbatione illum uide non
sinitur. Uñ apłs. Sol non occidat suꝑ¬

Expanded text:
et praesenti, quem sentio. Et a sua ira propria turbatus est oculus, qua conturbante solem et quasi occasum in se pati arbitratur mens quae sua perturbatione illum videre non sinitur. Unde Apostolus: Sol non occidat su
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ad letandum .i ut
letemur. in leticia. q̃
est ip̃e d̾s. cui alibidr̃.¬
Exultatio mea re. me:
lit᷑ .i. ut laudemus te.
cum hereditatẽtuã.
Mirimi ⁊̃ multis cod¬
icib scriptum cẽ. nc̃¬

Expanded text:
 ad laetandum, id aetemur in laetitia quae est ipse Deus. Cui alibi diExsultatio mea, redime me . est, ut laudemus te cum haereditate tua. m est in multis codicib
Abbreviated transcription (Latin):
quo nichil facit: qͣnt̃¬
cumq semat hostis.
quodaut exemplo cła.¬
ruis fianocce diaboł¬
ꝓponit lucrum. ut tͣ¬
hat te ad fraudem.
non babebis lucrã:¬
nisi fraudos. lucrũ:
esea est. fraus. laque¬
us esti quo capiaus:
si fraudem feceris.

Expanded text:
acit quantumcunque saeviat hostis. Quod ut exemplo clarius fiat: ecce diabponit lucrum, ut trahat te ad fraudem. Non habebit lucfraudes. Lucrum esca est; fraus laquus est, quo capiaris, si fraudem feceris.
Abbreviated transcription (Latin):
am p̾dicatoꝵ. Quatnor enimlintis uas sub¬
missum est de celo: petro. u̾erant omnisgen¬
eris animalia. ⁊ sonuit ei nox. Surge petre
macta.⁊ manduca. Omnes enimmactat pe¬
trus. in eo qd̾ malisunt. ⁊ manducat in cor¬
pus eccłie. trabiciendo. Quatuor lineis submiꝰ¬
sumͣ est. in sigura quatuor parcsum orbis. uͥ
p̃dicandum erat euͣngłm. ⁊ baptirandibo¬
minei .ibi. t̃ submissum est: ut in nomĩe
est p̾dicatoꝵ. duodecim enim apsi electi ẽ

Expanded text:
am praedicatorum. Quatuor enim lineis vas submissum est de coelo Petro, ubi erant omnis generis animalia: et sonuit vox ei: Surge, Petre, macta, et manduca . Omnes enim mactat Petrus, in eo quod mali sunt; et manducat in corpus Ecclesiae trajiciendo. Quatuor lineis submissum est, in figura quatuor partium orbis, ubi praedicandum erat Evangelium; et baptizandi homines ter submissum est, ut in nomine e
Abbreviated transcription (Latin):
cuius quatuor sint ꝑtełsn nomine tͥuitatis
uocat᷑. ut eccłia cong̾get᷑. omnes erant in arctͥa
omnes in disco. omnes mactat petrusrmnandir¬
cat. omnes aquam fluentem uit̾ medium
ꝑ quos significatur magniq indomiti. de gẽ¬
tib qui sunt sñ ingo legis. s ⁊ ip̃i feri bident
his aquas. cumtimidis. onager. dum lepore.
magnicum paruis. qui significant᷑ ꝑbestias.
sic̃ ꝑ onagroꝵ iagni. ut̾q aut̃ degentib accip
A .i. scõm suam sitim: urinsquisq capit. tẽꝑ¬
ata est hecaqua omnib. uulum terret ntꝭ
sonus tumuane uocis. ⁊ strepitus phyosophoꝵ

Expanded text:
atis, vocatur, ut Ecclesia congregetur. Omnes enim erant in arca, omnes in disco, omnes mactat Petrus et manducat, omnes aquam fluentem inter mediumper quos significantur magni indomiti de gentibus qui sunt sine jugo legis; sed et ipsi feri bibent has aquas cum timidis. Onager cum lepore, magni cum parvis, qui significantur per bestias, sicut per onagros magni. Utrique autem de gentibus accip secundum suam sitim, unusquisque capit. Temperata est haec aqua omnibus, nullum terret, ut sonus Tullianae vocis, et strepitus philosophor
Abbreviated transcription (Latin):
ẽt. non ppͥum cuiquam est. Uñ dicr̃ dealiquib
hominib. hñt unt̾ se pacem. ⁊ huinsmodi .i. in
medio sin est .i. commnunis illis est sc ⁊qua des.
.i. doct̾rina ñ ꝓpriant priuata. alicin est. set pui¬
blica. asr nonest pacificaut secira p̃dicatio. ñ
sit iesueltua uitas. sidem sentianns.⁊ non sit̃
in nobisscisinata. Uñ apłꝰ. Sine egosine alosic
is det nobis id ipm̃ saꝑe. ⁊ farr. ⁊ ut sdipm̃ sa¬
piatis omnes. ⁊ non suit in nobis scismata. nul
iagͥ de aquis discordet amoritib. Git aliuo di¬
cit᷑. de snodicit. non de medio. ⁊ hic talisinõe:
non est audiendus. qr discedit ab aquis ꝑ medi¬
um currentib ⁊ aliquid ꝓꝓpr inmnitit᷑ influere:¬
⁊ est. aque .i. doctne. ꝑtranĩ. qr ñ manẽt. ⁊ ꝓpħia
alles sunt. ⁊ ido dicit inc̃ medium. qr in co est

Expanded text:
m est. Unde dicitur de aliquibus hominibus: Habent inter se pacem , et hujusmodi, id est in medio sui est, id est communis illis est: sic aqua Dei, id est doctrina, non propria vel privata alicui est, sed publica. Aliter non est pacifica vel secura praedicatio. Non sit mea vel tua veritas, sed idem sentiamus, non sint in vobis schismata . Unde Apis det nobis idipsum sapere et fari , et ut id ipsum sapiatis omnes, et non sint in nobis schismata. Nulla ergo de aquis discordet a montibus. Si quis aliud dicit, de suo dicit, non de medio. Et hic talis mons non est audiendus, quia discedit ab aquis per medium currentibus, et aliquid proprium nititur influeris det nobis idipsum sapere et fari , et ut id ipsum sapiatis omnes, et non sint in nobis schismata. Nulla alles sunt. Et ideo dicit, inter medium mont
Abbreviated transcription (Latin):
quia a malo. postra fat bonum qr malus
repente non potest bona appetẽ. Nemoat.
pocius per hoc potius nines. ⁊̃ ħ est mͣhabita

Expanded text:
a a malo; postea, fac bonum, quia malus repente non potest bona appetere. Cassiopotius per hoc vives. Et hoc est inhabita
Abbreviated transcription (Latin):
alos⁊ hususm odi. qui enim uosuntatemsu
duas exprimens use uoluntates. scd̃m duas
naturas. ⁊ humanam subiciens diuine uoluti¬
tatipfiguransin corpore suo .i. in eccłĩa quosdã
futuros. qui uoluntatem suamuellent faceit.¬
morum gerens. ilisq conpaciensait. pat̾ si fĩ
pot̾. transe. ame .ca. iste. focchẽs homius uol¬
utitatem. quam ad diuinam continuodirig¬
ipi g. infiruntatem humanam p̾signauit. Nõ
⁊ ẽẽ cum xp̃õ. iste gaudet coronatus. ⁊ dominus
tristis est coronaturus: S tristiciamsit assump¬
sit̃ assumpsit. quomodo carnem .s. uoluntatem
nonteccĩtat᷑e. fu̾it enunt̾tixut eu̾ugelium di¬
cit. si enuntristis non fuit contraesinglindici
iiit iħẽ. nondor muit. ut cum dicit man¬
ducasse:. non manducauit. ⁊ ita nb̃ sanumre¬
linq̃t᷑. ut ⁊̃ dicat᷑ qr corpus nonerat. lier̃. Qc̃¬

Expanded text:
alos et hujusmodi. Qui enim voluntatem suduas exprimens in se voluntates, secundum duas naturas, et humanam subjiciens divinae voluntati, praefigurans in corpore suo, id est in Ecclesia quosdam futuros, qui voluntatem suam vellent facermorum gerens, illisque compatiens, ait: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Ecce habes hominis voluntatem, quam ad divinam continuo dirigIbi ergo infirmitatem humanam praesignavit. Non et esse cum Christo . Iste gaudet coronandus, et Dominus tristis est coronaturus alios. Sed tristitiam sic assumpsit, quomodo carnem, scilicet voluntate non necessitate. Fuit enim tristis ut Evangelium dicit. Si enim tristis non fuit, cum Evangelium diivit Jesus , non dormivit; vel cum dicitur manducasse , non manducavit. Et ita nihil sanum relinquitur, ut etiam dicatur quia corpus non erat C
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et calix tuus. Nlona pars.ubi notatur nona
qui sic inebͥcit: ut sob̾os recdat. ⁊ ħest. calix m̃s.¬
dans obluuonem. uanarum delectationũ. qͣm
sine sanguine: nec sangus. sine carne. possit
z. ł sumi: nec ibi sunt duo sacram̃ta: s. inũ¬

Expanded text:
 Cassiod. Nona pars ubi notatur nona qui sic inebriat ut sobrios reddat. Et hoc est, calix dans oblivionem vanarum delectationum, quamsine sanguine, nec sanguis sine carne possit esse, vel sumi, nec ibi sint duo sacramenta, sed unu
Abbreviated transcription (Latin):
tatem sabbati. omnes ali
appellant nomine
nom̃ib plauetarum: dicentes.¬
sabbati: mundus conditus est. ilux diui¬
sa a tenebris. reb confusis. atq informibꝰ
accipientib formas: ⁊ in eadem die. ip̃e:¬
ficatione xp̃i: ⁊ hom̃is irparatione: agit

Expanded text:
tatem Sabbati omnes dies alios appellant nomine nominibus planetarum, dicentesSabbati, mundus conditus est, et lux divisa a tenebris rebus confusis, atque informibus accipientibus formas, et in eadem die ficatione Christi, et hominis reparatione, agit