comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inf̾ra afinitatis lineã id.ẽ. usq ad septimiã gene¬
rationẽ iungant᷑. Sed ad huc illos neophitos exis¬
tentes. sepisime eos pͥus inlicita dedocere. et
uerbis ac exemplis instruere: et quȩ pꝰ de talib
ñ escam. ista illis mͦ. ñ posteris ut ptefixũ eit
temꝑib tenenda indulsimꝰ: nc be nĩ qͦd in¬
firma adhuc ridice plantatũ euto ex uret᷑.¬
sed aliquantulũ firmaret᷑. et usq acdꝑsecbio ne
custo diret᷑. He gͦ id circo ꝑ st ringenda curaui.
ut hi qui occasione touȩ dispensationis inli¬
cita matrimonia contrahunt etuditi sciant ñ
immo uetnalit̾ simulq tempotalit̃ ꝑ misisse. Au¬

Expanded text:
infra affinitatis lineam, id est usque ad septimam geneinfra affinitatis lineam, id est usque ad septimam generationem jungantur; sed adhuc illos neophytos existentes, saepissime eos prius illicita docere vitare, et verbis ac exemplis instruere, et quae post de talibus tum dedi, non escam , ista illis modo, non posteris, ut praefixum est, temporibus tenenda indulsimus, ne bonum quod infirma adhuc radice plantatum erat erueret aliquantulum firmaretur, et usque ad perfectionem custodiretur. » Haec ergo idcirco perstringenda curavi, ut hi qui occasione novae dispensationis illicita matrimonia contrahunt, eruditissimum papimo venialiter simulque temporaliter permisisse
Abbreviated transcription (Latin):
publica ꝑmittit. ut siue fr̃ et soror. seu duoꝵ
ant᷑. Sed exꝑimento didicimꝰ. ex tali coniu¬
gio sobolẽ ñ posse succrescere. Et sacta lex phi¬
bet: cognationis turpitudinẽ reuelare. Unde
necesse ẽ: ut etiam tercia uel quarta generatio¬
ne generatio fideliũ licent̃ sibi iungi debeat.
siciliȩ p̃sule reqͥsitꝰ. utrũ augustino scrip¬
sisset ut angloꝵ quarta generatione contrac¬
ta matrimonia minime soluerent᷑: humillimꝰ
pat᷑ gregoriꝰ int̾ cetera talem dedit rationẽ. Qeł
iunctione ipsi et angloꝵ genti quȩ nuꝑ ad
fidẽ uenerat. ne a bono quod ceꝑat metuen
do austeriora rececleret: specialit᷑ et ñ gene¬
ralit̾ ceteris me scripsisse cognoscas. Unde m
omĩs romana ciuitas cestis existit. Nec ea inten¬
tione hȩx illis scripta mandaui ut pꝰ quã firma
tadice infide fuerint solidati. si intm ꝓpͥam con¬
sanguinitatẽ inuenti fuerint ñ separent᷑. aut

Expanded text:
publica permittit ut sive frater et soror, seu duorupublica permittit ut sive frater et soror, seu duoruantur. Sed experimento didicimus ex tali conjugio sobolem non posse succrescere, et sacra lex prohibet cognationis turpitudinem revelare. Unde necesse est ut jam tertia, vel quarta generatione generatio fidelium licenter sibi jungi debeat. Siciliae praesule requisitus utrum Augustino scripsisset ut Anglorum quarta generatione contracta matrimonia minime solverentur, humillimus Pater Gregorius inter caetera talem reddidit rationem: « Quod guinis conjunctione, ipsi et Anglorum genti, quae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat metdo austeriora, recederet, specialiter et non generaliter caeteris me scripsisse cognoscas. Unde et mihi omnis Romana civitas testis existit, nec ea intentione haec illis scriptis mandavi, ut postquam firma radice in fide fuerint solidati, si infra propriam consanguinitatem inventi fuerint, non separentur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
meminit enutritã. Sed m placet. ut siue in ro¬
mana siue inqualibet ȩccłia aliquid inuenisti.
qͥel plus omipotenti dõ possit placere sollicite¬
eligas: et in angloꝵ eccła quȩ adhuc noua est
adfidei institutionẽ. p̃cipua quȩ de multis ex¬
cłis colligere potuisti infundas. Non etũ ꝓ locis
res: secl ꝓbonis reb loca amanda sunt. Ex singu¬
lis gͦ quib q eccłus. quȩ pia. quȩ religiosa. quȩ
recha sunt eligas: et hec quasi in uasculo collecta
apud angloꝵ mentes in consuctudinẽ uertas.
Interrogatꝰ etiam qͦ mͦ ea quȩ fures de eccłus ab¬
stulcrint reddere debeant. mittissimꝰ pater.
absit inquit ut eccłia cũ augmento recipiat
qͦd deterrenis reb uidet᷑ amatere. et lucra uana
requirere. Sane requisitus ab eodem
augustino. usq ad quotã generationẽ fideles
debeant copulari: gregoriꝰ dispensatorie sic
rescripsit. Quedã terrena lex in romana re¬

Expanded text:
meminit enutritam. Sed mihi placet ut sive in Romeminit enutritam. Sed mihi placet ut sive in Romana, sive in qualibet Ecclesia aliquid invenisti quod plus omn Anglorum Ecclesia, quae adhuc nova est ad fidem, institutione praecipua quae de multis Ecclesiis colligere potuisti, infundas. Non enim pro locis res, sed pro bonis rebus loca amanda sunt. Ex singulis ergo quibusque Ecclesiis, quae pia, quae religiosa, quae recta sunt, eligas, et haec quasi in vasculo collecta, apud Anglorum mensam in consuetudinem vertas. » Interrogatus etiam quomodo ea quae fures de ecclesiis abstulerint reddere debeant, mitissimus Pater: « Absit, inquit, ut ecclesia cum augmento recipiat quod de terrenis rebus videtur amittere, et lucra vana requirere. » Sane requisitus ab eodem Augustino usque ad quotam generationem fideles debeant copulari, Gregorius dispensatorie sic rescripsit: « Quaedam terrena lex in Romana re
Abbreviated transcription (Latin):
ues multos occidere: iussit ut in die dedicati¬
onis uel natalis scõꝵ martyrũ. quoꝵ reliqͥ e
illic ponerent᷑. tabernacula sibi c irca easdem
eccłas quȩ ex fanis cõmutatȩ sunt de ramis arbo¬
rũ facerent. et religiosis conuiuiis sollẽpnitates
debitas celebrarent. Et qͥa suꝑ quib dã capitu¬
lis augustinꝰ eũ interrogans. qualit̾ ep̃c cũ suis con¬
uersari deberet clericis reqͥsiuit: doctor. humil¬
limus int̾ cetera sic rescripsit. Quia tua fraterni¬
tas monasterii regulis erudita. seorsũ uiuere ñ
stituere. quȩ ininitio nascentis ȩccłȩ fuit patrib
nr̃is. inquib nullus eoꝵ ex his qͤ possidebant ali¬
quid suũ ẽẽ dicebat. s erant illis om̃a cõmunia.
ũ una sit fides. cur suꝑ missarũ
celebratione galliarũ eccłis a romana discor¬
dent. augustino requirenti: gregoriꝰ ait. Pouit tua
finternitas romanȩ eccłȩ consuetudinẽ: inqua se

Expanded text:
ves multos occidere, jussit ut in die dedicatives multos occidere, jussit ut in die dedicationis, vel natalitiis sanctorum martyrum, quorum reliquiae illic ponerentur, tabernacula sibi circa easdem ecclesias, quae ex fanis commutatae sunt, de ramis arborum facerent, et religiosis conviviis solemnitates debitas celebrarent. Et quia super quibusdam capitulis Augustinus eum interrogans, qualiter episcopus cum suis conversari deberet clericis, requisivit, doctor humillimus inter caetera sic rescripsit: « Quia tua fraternitas, monasterii regulis erudita, seorsum vivere non stituere, quae in initio nascentis Ecclesiae fuit patribus nostris, in quibus nullus eorum ex his quae possidebant aliquid suum esse diceum una sit fides, cur super missarum celebratione, Galliarum Ecclesiae a Romana discordent Augustino requirenti, Gregorius respondit: Novit fraternitas tua Romanae Ecclesiae consuetudinem, in qua se
Abbreviated transcription (Latin):
auit. Isieo ꝑ laurentiũ prbm et pectũ monachũ.
pape gregorio conuersionẽ gentis angloꝵ seq
consecratũ innotuit. suggetens ut sibi mitteret
plurimos uerbi ministros. eo qͦd messem quidem¬
relationib gregoriꝰ in xp̃o letificatꝰ: misit augus¬
bino pluriios uerbi mitiistros. inquib precipui
emant. melsitus. iustis. paulinꝰ et rufinianꝰ. et ꝑ eo
uniuersa quş ad cultũ erant eeclis necessaria:
uasa udelicet sacra. et uestimenta altariũ. or¬
namenta ȩccłiastica. uestimenta clericalia. apłoꝵ
sit ei et palliũ: iubens ut sub metiopolis uacantia
singulos epos mitteret: qui sub se .xii. ichilominꝰ
ep̃os consecrantes. palliũ ab apłica sede ꝑciꝑent.
Et pꝰ augustini obitũ: ipse int̾ eos pͥmꝰ haberi clebu¬
isset. qui priꝰ consecrari meruisset. Precepit qͦq
ut angloꝵ gente idoloꝵ fana ñ destrueret. sed
scĩficatis aquis resꝑsa. inbasilicas dedicaret.
Et qͥa solebant saxones insacrificio demonũ bo¬

Expanded text:
er Laurentium presbyterum, et Petrum monachum papae Gregorio conversionem gentis Anglorum, seque consecratum innotuit, suggerens ut sibi mitteret plurimos verbi ministros, eo quod messem quidemcatus, misit Augustino plurimos verbi ministros, 56 in quibus praecipui erant Mellitus, Justus, Paulinus, et Rufinianus; et per eos universa quae ad cultum erant Ecclesiae necessaria, vasa videlicet sacra, et vestimenta altarium, ornamenta ecclesiastica, vestimenta clericalia, apostosit ei et pallium, jubens ut sub metropoli sua Cantiasingulos episcopos mitteret, qui sub se duodecim nihilominus episcopos consecrantes, pallium ab apostolica sede perciperent, et post Augustini obitum ipse inter eos primus haberi debuisset, qui prius consecrari meruisset. Praecepit quoque ut in Anglorum gente idolorum fana non destrueret, sed sanctificatis aquis respersa in basilicas dedicaret. Et quia solebant Saxones in sacrificio daemonum bo
Abbreviated transcription (Latin):
occasione eos irstruere ñ desistat. Nã de cons¬
tantinopolitana eccła q̃d dicunt. quis eã
ni uel ipsa uel altera eccła habet. ego et mi¬
nores meos qͦs ab illicitis ꝓhibeo. in bono umi¬
tari paratꝰ sũ. Stultꝰ ẽ enĩ. qͥ in eo se pͥmũ
existiiat. ut bona quȩ uiderit. umitari con

Expanded text:
occasione eos instruere non desistat. Nam de Consoccasione eos instruere non desistat. Nam de Constantinopolitana Ecclesia quod dicunt, quis eam ni, vel ipsa, vel altera Ecclesia, habet, ego et minores meos, quos ab illicitis prohibeo, in bono imitari paratus sum. Stultus est enim qui in eo se primum existimat, ut bona quae viderit discere con
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dici solent tacemꝰ: Tantũ mͦ Ry rie leison
et xp̃e eleison dicimꝰ. ut in his dep̃cationis
uocib paulo diutiꝰ occupemur. Orationem
qͥa mos apłoꝵ fuit. ut ad ipsã solũ mͦ ora¬
tionẽ oblationis hostiã consecrarent. Et ual¬
de mͥ inconueniens uisũ ẽ: ut p̃cẽ quam
scolasticus cõposuerat suꝑ oblationẽ dice¬
cõposuit. suꝑ eiꝰ corpꝰ et sanguinẽ ñ diceremꝰ.
Sed et dñica oratio apud grecos ab om̃i po¬
pło dicit᷑. apud nos uͦ asolo sacerdote can¬
tat᷑. In qͦ gͦ gre corum consuetudines secuti
sumꝰ. qͥ aut ueteres nr̃as reparauimꝰ. aut no¬
uas et utiles constituimꝰ. in quib tam̃ alios
ñ ꝓbam᷑ imitari : Eigo ur̃a caritas cũ occasio
dederit ut ad catenensẽ ciuitatẽ ꝑgat. uel
insiricusana eccłia eos quos credit aut in¬
telligit qͥa de hac re murmurare potuerunt.
facta collocutione doceat. et quasi alia ex

Expanded text:
quae dici solent tacemus, tantummodo Kyrie eleison, quae dici solent tacemus, tantummodo Kyrie eleison, et Christe eleison dicimus, ut in his deprecationis vocibus paulo diutius occupemur. Orationem quia mos apostolorum fuit ut ad ipsam solummodo orationem oblationis hostiam consecrarent. Et valde mihi inconveniens visum est ut precem quam scholasticus composuerat super oblationem dicecomposuit super ejus corpus et sanguinem non diceremus. Sed et Dominica oratio apud Graecos ab omni populo dicitur, apud nos vero a solo sacerdote cantatur. In quo ergo Graecorum consuetudines secuti sumus, qui aut veteres nostras reparavimus, aut novas et utiles constituimus, in quibus tamen alios non probamur imitari? Ergo vestra charitas, cum occasio dederit ut ad Catanensem civitatem pergat, vel in Syracusana Ecclesia, eos quos credit aut intelligit, quia de hac re murmurare potuerunt, facta collocutione, doceat, et quasi alia ex
Abbreviated transcription (Latin):
equib cũ pꝰ ea quosdã murmurare sen¬
tiret. tanꝗͥ qui constartinopolitanȩ ec¬
cłiȩ consuetudines sequeret᷑. pussimꝰ pater
ñ dedignatꝰ ẽ reddere rationẽ dicens. Nlos in
nullo hoꝵ. aliã excłam secuti sumꝰ. llã ut
rũ ex beati hietenimi traditione tẽꝑe beate
memoriȩ damasi papȩ tradit᷑ factũ. Et idõ
magis in hac sede illã consuetudinẽ amputa¬
uimꝰ. quȩ hic agrecis fuerat tradita. Sub di¬
aconos aut̃ ut sp̾oliatos ꝑcedere facerẽ. antiq̃
consuetudo eccłe fuit. Sed quia placuit cu¬
idã nr̃o pontifici nescio cui. qui eos uestitos
ꝓcedere p̾cepit. Nã siciliȩ eccłig nunquid
traditionẽ a gretis acceꝑunt: Unde habent
hodiȩ ut subdiaconi inlineis tunicis ꝓce¬
dant. nͥ quia hoc a matre sua romana eccła
cunt.Apud nos uͦ a clericis simul dicit᷑. a
popło respondet᷑. Et totidẽ uicib etiam
xp̃e eleyson dicit᷑. qͦ ł̃ apud grecos nul¬
lo mͦ dicit᷑. Incoridianis aũt missis. alia

Expanded text:
quibus cum postea quosdam murmurare sentiret, tanquam qui Constantinopolitanae Ecclesiae consuetudines sequeretur, piissimus Pater non dedignatus est reddere rationem, dicens: « Nos in nullo horum aliam Ecclesiam secuti sumus. Nam ut ia ex beati Hieronymi traditione, tempore beatae memoriae Damasi papae, traditur tractum; et ideo magis in hac sede illam consuetudinem amputavimus, quae hic a Graecis fuerat tradita. Subdiaconos autem, ut spoliatos procedere facerem, antiqua consuetudo Ecclesiae fuit, sed placuit cuidam nostro pontifici, nescio cui, qui eos vestitos procedere praecepit. Nam Siciliae Ecclesiae, nunquid traditionem a Graecis acceperunt? Unde ergo habent hodie ut subdiaconi in lineis tunicis procedant, nisi quia hoc a matre sua Romana Ecclesia cunt, apud nos vero a clericis simul dicitur, a populo respondetur. Et totidem vicibus etiam Christe eleison dicitur, quod apud Graecos nullomodo dicitur. In quotidianis autem missis alia
Abbreviated transcription (Latin):
iante g̃a. ñ solũ licentiã p̃dicandi. uerũ etiam
uictꝰ et mansiones inciuitate doruuernensi quȩ
erat regni eiꝰ metropolis. facile impetrauit. Ad qͣm
augustinꝰ cũ socus p̃lata cruce seu saluatoris imagi¬
ne appropinquans cecitit dicens. De preca¬
mñ te dñe in om̃i misccłia tua. ut aufent᷑ furor
tuus et ira tua aciuitate ista. et adomo sc̃a tua
qm peccauimꝰ. P redicantib aũt eis. et in nomine
iħu mmracula facientib crediderunt multi. et bap¬
tiratisunt: mirantes innocentis uitȩ simplicitatẽ
complectentesq dulcedinẽ cȩlestis doctrinȩ.
Irappt̾̃ augistinꝰ arelas uenit. et scđm ģregorii ius

Expanded text:
rante gratia, non solum licentiam praedicandi, verum etiam victus et mansiones in civitate Dorovernensi, quae erat regni ejus metropolis, facile impetravit. Ad quam Augustinus cum sociis, praelata cruce, seu Salvatoris imagine, appropinquans cecinit, dicens: « Deprecamur te, Domine, in omni misericordia tua, ut auferatur furor tuus iraque tua a civitate ista, et a domo sancta tua, quoniam peccavimus. » Praedicantibus autem eis, et in nomine Jesu miracula facientibus, crediderunt multi, et baptizati sunt, mirantes innocentis vitae simplicitatem, complectentesque dulcedinem coelestis doctrinae. 36. Quapropter Augustinus Arel
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Quia meliꝰ fuerat bona ñ inciꝑe. quã
abhis quȩ cepta sunt cogitatione retrorsũ redire:
sũmostudio dilectissimi filii oportet ut opus
bonũ qͦd cepistis. auxiliante dño cõpleatis.
Nec labor gͦ uos itineris. nec maledicoꝵ hominu
lingue ddeterreant. s om̃i instartia om̃iq fer¬
uore qͣ inco̾astis dõ auctore ꝑagite: scientes qđ
laborẽ magnũ maior ęternę recributionis gła
consequet᷑. Remeanti aut̃ augustino p̃posito
ur̃o. quẽ et abbatẽ uobis consticuimꝰ in om̃ib
humilit̾ obedite. scientes animab ur̃is ꝑ om̃a

Expanded text:
sti. Quia melius fuerat bona non incipere, quam ab his quae coepta sunt cogitatione retrorsum redire, summo studio, dilectissimi Filii, oportet ut opus bonum quod coepistis, auxiliante Domino, compleatis. Nec labor vos ergo itineris, nec maledicorum hominum linguae deterreant, sed omni instantia, omnique fervore, quae inchoastis, Deo auctore, peragite, scientes quod laborem magnum major aeternae retributionis gloria consequetur. Remeanti autem Augustino praeposito vestro, quem et abbatem vobis constituimus, in omnibus humiliter obedite, scientes vestris anima
Abbreviated transcription (Latin):
ris fructũ inȩterna me patria uidere concedat:
quatinꝰ et si uobiscũ labotare nequeo. si mul in
gudio retributioniis in ueniar. qͥa labore scilicet
uolo. His exhortationib augustinꝰ cũ frib
roboratꝰ. ꝑ etherii atelatensis uatis. ꝑq alioꝵ¬

Expanded text:
ris fructum in aeterna me patria videre concedat, quatenus et si vobiscum laborare nequeo, simul in gaudio retributionis inveniar, quia laborare scilicet volo. » 35. His exhortationibus Augustinus cum fratribus roboratus, per Aetherii Arelatensis vatis, perque alio
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentib blandit᷑: de absentib obloquit᷑. Tercio
grue & mͥ omĩno exeerabile. ẽ quia serius suis c̃¬
hora fuerit uatꝰ turpia crimina imponit. ut effe¬
minati & adhuc grauit᷑ hoc aꝑtiꝰ uocent᷑. Post hoc
accessit. qͦd disciplina ad uitã clericoꝵ eustodien¬
dã deꝑiit: s tantũmͦ solũ clericis suis dortiniũ¬

Expanded text:
praesentibus blanditur, de absentibus obloquitur. Tertio praesentibus blanditur, de absentibus obloquitur. Tertio grave mihi et omnino exsecrabile ehora fuerit, turpia crimina imponit, ut effeminati, et adhuc graviter hoc apertius vocentur. Post hoc accessit quod disciplina ad vitam 739 clericorum custodiendam nulla est, sed tantummodo solum se clericis suis domin
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ filioꝵ nr̃oꝵ apud nos minime frustrari. usũ
pallii donec subtilius ueriusq aliquid cognoscamꝰ
in letanus sollẽpnib id .ẽ. die natalitio beati
ris mr̃is. atq in ordinationes ur̃e celebratione
concedimus. in secretario uͦ scđ̾m morẽ p̾stinum
susceptis ac dimissis ȩccłȩ filiis induere ura frni¬
tus palliũ debeat. atq ad missarũ sollep̃nia ꝓfi¬
cisci. & nichil ampliꝰ ausu temerariȩ sibi p̃sũpti¬
onis arrogare. ne dũ in ext̾ĩori habitu mordi¬
nate aliquid arripitur: ordinate etiã quȩ lice¬
Dapłicȩ moderationis cohercitꝰ ad detracti¬
oñẽ pontificis tot conũtit᷑. Unde prudentisimꝰ
pontifex: siccũ amonet dicens. Primũ nie horcor¬
tristat. q frnitas tua duplicicorde describit.ꝰ e&
alia blandum̃ta in epłis suis cerhib&. alia in lingu
dent᷑ loquit᷑. & quasi de tali astutia letat᷑. amieio

Expanded text:
nem filiorum nostrorum apud nos minime frustrari, usum nem filiorum nostrorum apud nos minime frustrari, usum pallii, donec subtilius veriusque aliquid cognoscamus, in litaniis solemnibus, id est die natalitio beati ris martyris, atque in ordinationis vestrae celebratione concedimus. In secretario vero secundum morem pristinum, susceptis ac dimissis Ecclesiae filiis, induere vestra fraternitas pallium debeat, atque ad missarum solemnia ita proficisci, et nihil sibi amplius ausu temerariae praesumptionis arrogare: ne dum in exteriori habitu inordinate aliquid arripitur, ordinate etiam, quae liceapostolicae moderationis coercitus, ad detractionem pontificis totus convertitur. Unde prudentissimus pontifex sic eum admonet, dicens: « Primum me hoc conraternitas tua duplici corde scribit, et alia blandimenta in epistolis suis exhibet, alia in linguadenter loquitur, et quasi de tali astutia laetatur. Amicis
Abbreviated transcription (Latin):
neris. nͥ in ꝓpͥa tuȩ cuutatis. dimissis iã filiis ȩccłȩ
ꝓcedens a salutatorio. ad sac̾ missarũ sollẽpnia ce¬
lebranda. Pactis uͦ missis: id in salutatorio rursũ
exp̃ssimus. uti ꝑmittimꝰ.
ed marinianꝰ clericoꝵ suoꝵ suggestionib de¬
linitꝰ. tã ꝑ andirã uirũ magnificũ. qͣ ꝑ quos¬
cũq poterat restitui suȩ ȩccłȩ usũ pallu flagitabat.
Qua ꝓpt̾ Gregoriꝰ castorio int̾ cet̾a scribit dicens.
Tua exꝑientia nulliꝰ ꝑsonã. nulliꝰ ũbũ consideret:
solũ dĩ timorẽ & rectitudinẽ ante ocłos habeat. &
seniores ꝑsonas eiꝰdẽ ȩccłȩ. archidiaconũ quẽ non
suspicor ꝓ alteriꝰ honore peierare. x alios antiqui¬
fuerant requirat. uł si qui maturiores sunt extͣ
sacros ordines & ueniant ante corpꝰ scĩ apollina¬
ris. & tacto eiꝰ sepulchro. iurent quȩ consuetudo
multũ p̾sumptor exxtitit. & multa sibi ꝑ suꝑbiã

Expanded text:
neris, nisi in propria tuae civitatis dimissis jam filiis Ecclesia, neris, nisi in propria tuae civitatis dimissis jam filiis Ecclesia, procedens a salutatorio ad sacra missarum solemnia celebranda; peractis vero missis, idem in salutatorio rursum expressimus, uti permittimus. 6. ed Marinianus, clericorum suorum suggestionibus delinitus, tam per Andream virum magnificum, quam per quoscumque potuerat, reastorio chartulario inter caetera scribit, dicens: « Tua experientia nullius personam, nullius verba consideret: solum Dei timorem et rectitudinem ante oculos habeat; et seniores personas, et ejusdem Ecclesiae archidiaconum, quem non suspicor pro alterius honore perjurare, et alios antiquii tempora fuerant, requirat, vel si qui maturiores sunt extra sacros ordines; et veniant ante corpus sancti Apollinaris, et tacto ejus sepulcro jurent quae consuetudo multum praesumptor exstitit, et multa sibi per superbia
Abbreviated transcription (Latin):
onis tuȩ attende. quas rationes de sarcina ep̃at
redditurꝰ es. consida. ł menda illos mores notarii.
uide qͥd in lingua. quid in ac̃ tu deceat. Fsto cotꝰ
purꝰ fr̃ĩb tuis: non aliud loquaris aliud incorde
habeas. nec appetas ultra uidĩ quã es: ut possis eẽ
ult̾ quã uideris.
eodẽ anno uixta qͦd sregoriꝰ ei p̃dixerat. diẽ
suȩ uocationis dũ ñ attendit incurrit. & ante tu¬
midus creput: ꝗͣ meruisset amic tu pallu saturari.
Cuiꝰ rei gr̃a. Gregoriꝰ uisitationẽ rauennatis eccłȩ¬
ficundino epõ scd̾m consuctudinẽ pͥscã coninit¬
tens. marinianũ monachũ familiarẽ suũ rauen¬
natib epm̃ consecrauit: cui & palliũ dirigit. scri¬
bens ei. Apłicȩ sedis beniuolentia & antiquȩ con¬
suetudinis ordine ꝓuocati: fr̾nitati tuȩ ꝗͣ in rauen¬
pallii usũ p̾uidimꝰ concedendũ : qͦ ñ alit̾ uti memi¬

Expanded text:
onis attende; quas rationes de sarcina episcopatus onis attende; quas rationes de sarcina episcopatus redditurus es, considera. Emenda illos mores notarii; vide quid in lingua, quid in actu episcopum deceat. Esto totus purus fratribus tuis. Non aliud loquaris, aliud in corde habeas; nec appetas ultra videri, quam es, ut possis ultra esse, quam videris.eodem anno, juxta quod Gregorius ei praedixerat, diem suae vocationis, dum non attendit, incurrit; et ante tumidus crepuit, quam meruisset amictu pallii saturari. Cujus rei gratia Gregorius visitationem Ravennatis eccleFiculino episcopo, secundum consuetudinem priscam committens, Marinianum, monachum, familiarem suum Ravennatibus episcopum consecravit; cui et Pallium dirigit, scribens: « Apostolicae sedis benevolentia, et antiquae consuetudinis ordine provocati, fraternitati tuae, pallii usum praevidimus concedendum. Quo non aliter te uti memi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃suptũ. ẽ. sicut responsales nr̃i testant᷑: excerto si¬
non reliquiȩ conderent᷑. Qaꝰ tam̃ de reliquiis. unꝰ
tantũ mͦ potuit inueniri: qui diceret dieb meis
indesper tu meo cũ sũna audatia ñ solũ faciebat.
s: etiã frequentabat. Ẽ x qͥb om̃ib inuenio quia
Et quidẽ ago omipotenti dõ gr̃as. quia es temꝑe
qͦ ad me hoc ꝑuenit qͦd ad aures decessoꝵ meoꝵ
nũꝗ ꝑuenerat: langobardi int̾ me & iauennatẽ
ciuitatẽ positi fuerunt. Nã forsitan ostendẽ hõ¬
minib habui: quantũ scio eẽ districtus. Ne aut̃
credas quia ego eccłam tuã in aliquo grauari aut
minui uolo: recordare in missarũ romanarũ
sollẽpnia. ubi rauennas diaconꝰ stabat. & require
arripiat: hoc ego tolerare ñ possũ. ⁊̃ am̃ hac de
re iã diacono constantinopolitanoscripsi. ut ꝑ
om̃s qui sub se etiã tricenos & quadragenos epos
habent requirere debeat: sicubi iste usus. ẽ. ut
in letaniis cũ pallus ambulent: ab sit ut ꝑ me ho

Expanded text:
praesumptum est, sicut responsales nostri testantur, excepto nisi reliquiae conderentur: quod tamen 126 de reliquiis unus tantummodo potuit inveniri qui diceret, meis diebus in despectum meum, cum summa audacia non solum faciebat, sed etiam frequentabat. Ex quibus omnibus invenio quia Et quidem omnipotenti Deo gratias ago, quia eo tempore quo ad me hoc pervenit, quod ad aures decessorum meorum nunquam pervenerat, Langobardi inter me et Ravennatem civitatem positi fuerant. Nam ostendere forsitan hominibus habui quantum scio esse districtus. Ne autem credas quia ego Ecclesiam tuam in aliquo gravari aut minui volo, recordare in missarum Romanorum solemnibus ubi Ravennas diaconus stabat, et require arripiat, hoc ego tolerare non possum. Tamen hac de re jam diacono nostro Constantinopolim scripsi, ut per omnes qui sub se etiam tricenos et quadragenos episcopos habent requirere debeat. Et sicubi iste usus est, ut in litaniis cum palliis ambulent, absit ut per
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. Qui uti credi sibimet suadet. atq a nob̾ ualer&
quod petebat exigere: sub iure urando testatus.ẽ.
antiquã consuetudinẽ fuisse. ut in quatuor aut
quinq sollẽpnib letanus. pallio ciuitatis suȩ ep̃e
uteret᷑ . Exꝑientia gͦ tua diligent̾ inuigil&. & cũ
om̃i sollicitudine quot letanie sollẽpnes ab antiqͥ¬
tate fuerint requirat. nec eassollẽpnes nominando
requirere studeat. s maiores: ut ꝑ hoc quod nob
epła. dũ constiterit quantȩ letaniȩ sollepnes fue¬
rut. quotiens indui solebat in letanus pallio: cog¬
noscentes libentissime concedamꝰ. Sed hoc ñ ab
ilis ꝑquirat qͥ ab ȩccłasticis eochibent᷑ s ab alus
qͦs sine fauore partis suȩ eẽ cognouerit: & queq

Expanded text:
dum. Qui uti credi sibimet suaderet, atque a nobis valeret, dum. Qui uti credi sibimet suaderet, atque a nobis valeret, quod petebat, exigere, sub jurejurando testatus est, antiquam consuetudinem fuisse, ut in quatuor aut quinque solemnibus litaniis pallio civitatis suae episcopus uteretur. Experientia 128 ergo tua diligenter invigilet, et cum omni sollicitudine, quot litaniae solemnes ab antiquitate fuerint, requirat; nec eas solemnes nominando requirere studeat, sed majores: ut per hoc, quod nobis epistola, dum constiterit quantae litaniae solemnes fuerint, quoties indui solebat in litaniis pallium cognoscentes, libentissime concedamus. 820 Sed hoc non ab illis perquirat qui ab ecclesiasticis exhibentur, sed ab aliis quos sine favore partis esse
Abbreviated transcription (Latin):
& grauibꝰ uratũ fuerit: scđ̾m indicłm qͦd subt᷑ ad¬
nexcũ. ẽ. hoc uolumꝰ in eadẽ ȩccła conseruari. S
uide ne negligent᷑ agas. neqͥs fidẽ aut deuotio¬
nẽ tuã. in hac causa corrũpat. Zelũ enĩ tuũ scio.
Age sollicite.: ita tam̃ ut p̾dicta ȩccła contͣ iustitiã
ñ grauet᷑. s usus qui ante ioħ̃is ep̃i tẽꝑa extitit.
ei conseruet᷑. ꝑ sonas aut̃ ñ duas uł tres ad satis¬
faciendũ tͥ. s quantas antiquiores & grauiores in¬
ueneris require: ut neq ipsũ qui fuit antiquitꝰ
eidẽ eccłȩ usũ denegemꝰ. neq qͦd nouo ausu appe¬
titũ . ẽ. concedamꝰ. Sed om̃ĩa age blande & dul¬
cit᷑: ut & actio tua districta sit. ⁊ lingua mitis:¬

Expanded text:
uratum fuerit, secundum indiculum qui subter annexus est, hoc volumus in eadem ecclesia conservari. Sed vide ne negligenter agas, ne quis fidem aut devotionem tuam in hac causa corrumpat. Zelum enim tuum scio. Age sollicite, ita tamen ut praedicta ecclesia contra justitiam non gravetur; sed usus, qui ante Joannis episcopi tempora exstitit, ei conservetur. Personas autem non duas, vel tres ad satisfaciendum tibi, sed quantas antiquiores et graviores inveneris, require: ut neque quod usus fuit antiquior ejusdem ecclesiae denegemus, neque quod novo ausu appetitum est, concedamus. Sed omnia age blande et dulciter, ut et actio tua districta sit, et lingua mitis
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentissimi mariniani animos releuemus. At
qr prisca consuetudo a nr̃atib subtilit᷑ inquisita.
arauennatib ꝓbari nullo mͦ potuit. Gregoriũ
in sua sententia ꝑmansisse ꝓculdubio uluc osten¬
dit. qͦd naq obhoc quantũ ex apicib eiꝰ dinoscit᷑.
a quoquã sollicitatꝰ extitit: neq a semnet ipso cõmo¬
tus. ulteriꝰ omĩno respscripsit.

Expanded text:
reverendissimi Mariniani animos relevemus. » At quia prisca consuetudo a nostratibus subtiliter inquisita, a Ravennatibus probari nullo modo potuit, Gregorium in sua sententia permansisse procul dubio illud ostendit, quod neque ob hoc, quantum ex apicibus ejus dignoscitur, a quoquam sollicitatus exstitit, neque a semetipso commotus ulterius omnino rescripsit.
Abbreviated transcription (Latin):
b fr̃ Rm̃e didici. pastorali cura derelic ta
Solis te conuiuiis occupatum. Quȩ audita ñ
erederẽ. nͥ hec ac tionũ tuarum experimentis
approbart̃. Nã qr nequaꝗ̾ lectioni studeas.
nequaꝗͣ ex hortationi inuigiles. si ipsum qͦq
usum eccłiasticiordiniꝰ ignores. hoc est intes¬
timonio. qđ eis subquibꝰ. es positus seruare
reuerentiam nescis.
ẜ d cũ natalis ꝑ manẽ phylosophiam

Expanded text:
bus, frater charissime, didici, pastorali cura derelicta, solis te conviviis occupatum. Quae audita non crederem, nisi haec actionum tuarum experimentis approbarem. Nam quia nequaquam lectioni studeas, nequaquam exhortationi invigiles, sed ipsum quoque usum ecclesiastici ordinis ignores, hoc est in testimonio, quod eis sub quibus es positus servare reverentiam nescis. » 35. Sed cum Natalis per inanem philosophiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdicionẽ ꝓpħando conspicit. u̾ba u̾tamꝰ. quȩ in
carnato dño tanto gͣuius abaquilone uentũ tur¬
binis ꝑtulit. qͣnto a sua rectitudine concussa
cadens. ꝑ torporẽ m̃tis. inꝑfidiã frigida reman¬
sit. Uentꝰ ergo turbinis abaquilone ueñ. cũ uitã
iudaici popłi malignꝰ spc̃ inteptatione concussit.
Ubi et recte additur. Et nubes magna. qr quanto
plus quisq erarsit incupiditate. tanto ampliꝰ meru¬
it obcecari inignorantiȩ sue caligine. Redeptorẽ
qͥppe humani generiꝰ. quẽ uilege ac ꝓpħis ittelli¬
gertes exspectauerant. uidentes negabant. Uñ
actũ ẽ. ut eoꝵ mens. magna ignorantie suȩ
nube tegeret᷑. ne hc̃ pꝰ inquirentes agnoscerent.
quẽ prius et denuntiare poterant᷑. et amare
renuebant. Nã cũmͦ eiꝰ uirtutes ⁊ miracula.
mͦ aut passiones aspicerent. in infideliũ cordib
nubes magna ab aquilone uenerat. ex peccati

Expanded text:
perditionem prophetando conspicit, verba vertaperditionem prophetando conspicit, verba vertacarnato Domino tanto gravius ab aquilone ventum turbinis pertulit, quanto a sua rectitudine concussa cadens, per torporem mentis in pertidia frigida remansit. Ventus ergo turbinis ab aquilone venit, eum vitam Judaici populi malignus spiritus in tentatione concussit. Ubi et recte additur: « Et nubes magna. » Qplus quisque exarsit in crudelitate, tanto amplius obcaecari meruit in ignorantiae suae caligine. Redemptorem quippe humani generis, quem in lege ac prophetis intelligentes exspectaverant, videntes negabant. Unde actum est ut eorum mens magna ignorantiae suae nube tegeretur, ne hunc post inquirentes agnoscerent, quem prius et denuntiare poterant, et amare renuebant. Nam cum modo ejus virtutes et miracula, modo autem passiones conspicerent, in infidelium cordibus nubes magna ab Aquilone venerat, quia ex peccati
Abbreviated transcription (Latin):
poris sui frigore malignꝰ spͣc gͣuius occupat. Unde
scriptũ ẽ. Ue tͣre ⁊ mari. qr descendit diabolus ad
uos habens urͣ magnã. sciens qͦd modicũ tẽpus
habet. Antiquus quippe adũsariꝰ insidiarũ suarũ
molimina inhumanis mentib gͣuiꝰ eragerauit.¬
cũ contͣ eiꝰ excrescentẽ suꝑbiã. in carnati manifes¬
tata ẽ. humilitas dĩ. atq ut humanũ genꝰ a suo
languore sanaret. tẽ magna apparuit᷑ potentia
medici. cũ languor creuit᷑ egroti. Bene aut malig¬
ni spc̃ inmissio. uentꝰ turbinis appellat᷑. Turbo
qͥppe hedificiũ qͦd tangit. concutiendo subruit.
Et onũis antiqui hostis tẽp̾tatio que agiturinm̃te.
uentꝰ ẽ turbinis. qr hanc concutiendo ꝑdesideria.
abstatu suę̧ rectitudinis euellit. S nos ista reticen¬
tes quȩ humano generi erant abhoste callido ui
fine uent᷑a. ad solam uideã exq̃ propħa fuit. ⁊ cuiꝰ

Expanded text:
poris sui frigore malignus spiritus gravius occupabit. Unde poris sui frigore malignus spiritus gravius occupabit. Unde scriptum est: Vae terrae et mari, quia descendit diabolus ad vos habens iram magnam, sciens quia modicum tempus habet . Antiquus quippe adversarius insidiarum suarum molimina in humanis mentibus gravius exaggeravit. Contra cujus excrescentem superbiam incarnati manifestata est humilitas Dei: atque ut humanum genus a suo languore sanaret, tunc magna apparuit potentia medici, cum languor crevit aegroti. 10. Bene autem maligni spiritus immissio, ventus turbinis appellatur. Turbo quippe aedificium quod tangit, concutiendo subruit. Et omnis antiqui hostis tentatio, quae agitur in mente, ventus est turbinis; quia hanc concutiendo per desideria, a statu suae rectitudinis evellit. Sed nos ista reticentes quae humano generi erunt ab hoste callido in finem ventura, ad solam Judaeam, ex qua Propheta fuit, et cujus
Abbreviated transcription (Latin):
aquilo. constringit iifrigore. ñ in congrue aqͥlo¬
nis nomine. torpor maligni sp̃c designatur. Quod
isayas qͦ: ꝓpła testat᷑. qͥ dixisse diabolũ denuntiat
dicens. S edebo inmonte testamͣti. in lateribus
aqͥlonis. Malignꝰ enĩ spc̃ montẽ testam̃ti tenuit
qr uidaicũ popłmn qui legẽ acceꝑat. s inꝑfidiã
subiugauit. Iuando eni corda doc̾toꝵ tenet.
mont̾em testam̃ti. diabolus p̾sidet. Qui etiã in
laterib aquilonis sedet. qr mentes hominum
eanticoꝵ dr̃. Surge aquilo. ⁊ ueni auster. ꝑfla
ortũ meũ. ⁊ fluarit aromata illiꝰ. Cũ eni iuben¬
te dño frigidus spc̃ recedit. calidus sp̃c. mentẽ
Nat: ut opiniones uirtutũ eiꝰ. admultoꝵ noticiã
uelut aromata defluant. Recedente et enĩ aqͥlone.
dũ calefaciendo flauerit. statĩ de fideliũ coedib aro¬
mata uirtutũ fiuunt. Propħ̾agͦ eaque eẽnt infinẽ
uent᷑a conspiciens. uenire ab aquilone uentũ tur¬
binis iudit. qr in extremo scłi. mͣtes hominũ tor¬

Expanded text:
Aquilo constringit in frigore, non incongrue Aquilonis nomine torpor maligni spiritus accipitur. Quod Isaias quoque testatur, qui dixisse diabolum denuntiat dicens: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis . Malignus spiritus montem testamenti tenuit, quia Judaicum populum, qui legem acceperat, sibi in perfidiam subjugavit.montem Testamenti diabolus possidet. Qui etiam in lateribus aquilonis sedet, quia mentes hominum icitur: Surge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluant aromata illius . Cum enim, jubente Domino, frigidus spiritus recedit, calidus spiritus mentclesiam perflat, ut opiniones virtutum ejus ad multorum notitiam velut aromata defluant. Recedente etenim Aquilone, dum calefaciendo flaverit, statim de fidelium cordibus aromata virtutum fluunt. Propheta ergo ea quae essent in finem ventura conspiciens, venire ab Aquilone ventum turbinis vidit, quia in extremo saeculi mentes hominum tor
Abbreviated transcription (Latin):
tere in tͣrã. Et qͥd uolo nͥ ut accendat᷑ : Ignisqͥppe
in tͣrã mittit᷑. cũ ꝑ ardore̾ sci̾ spẽ afflata terrena
men. a carnalib sins desideriis concrematur.
De malo aut igne drͣ. Et nc̃ ignis adu̾sarioᷤ con¬
sumit qr cor pessimũ ersua malicia tabescit.
Sic̃ aut̃ ignis amoris. mentẽ erigit. tta ignis ma
et ardor malicie. ad inferiora semꝑ incuruat.
Iudea gͥ nubȩ suę ignorantie cecata. qr mox ad
ꝑsecutionis nequiciã erupit. igne suo conuoli¬
taẽ. que se inobligatione suȩ neqͥcie. ꝑ eandem
ipsam crudelitatẽ q̃ arsit implicauit. Uentus
autͣ turbinis ueniebat ab aquilone. et nubes
magna. et ignis in uoluens. qr extorporiᷤᷤ sui fri¬
gore. adignorantie caligine̾ ꝑduc̾ta usq ad mali¬
ciam ꝑsecutioĩs erupit. Uñ ad aliũ qͦ ꝓpħam drͣ.¬

Expanded text:
tere in terram; et quid volo, nisi ut accendatur . Ignis quippe in terram mittitur cum per ardorem sancti Spiritus afflata terrena mens a carnalibus suis desideriis concrematur. De malo autem igne dicitur: Et nunc ignis adversarios consumet , quia cor pessimum ex sua malitia tabescit. Sicut autem ignis amoris mentem erigit, ita ignis malet ardor malitiae ad inferiora semper incurvat. Judaea igitur nube suae ignorantiae caecata, quia mox ad persecutionis nequitiam erupit, igne suo involuta est, quae in obligatione se nequitiae per eamdem ipsam 1188 crudelitatem qua arsit implicavit. Ventus autem turbinis veniebat ab Aquilone, et nubes magna, et ignis involvens, quia ex torporis sui frigore ad ignorantiae caliginem perducta, usque ad malitiam persecutionis erupit. Unde ad alium quoque pr
Abbreviated transcription (Latin):
uideo et faciẽ eiꝰ. afacie aqͥlonis ludeoꝵ qͥppe mens
inꝑsecutionẽ seuens. atq incrudelitate malicie
undas cogitationũ uoluens. qͥd aliud quã ollasuc¬
bonos in tanta malicia ñ arsisset. Nubẽ itaq seqͥt᷑
ignis in uoluens. qr in eiꝰ cecitatementis. secuta est
crudelitas ꝑsecutionis. Si enĩ cognouissent. nũꝗͣ

Expanded text:
deo, et faciem ejus a facie Aquilonis . Judaeorum quippe mens in persecutione saeviens, atque in crudentate malitiae undas cogitationum volvens, quid aliud quam olla sucbonos in tanta malitia non exarsisset. Nubem itaque sequitur ignis involvens, quia in eis caecitatem mentis secuta est crudelitas persecutionis. Si enim cognovissent, nunqua
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habent ꝑ nat᷑am᷑. similitudinẽ tam̃ config̾ationis
eiꝰ habebunt ꝑ grm. Iuia itaq similitudo uite eius
nc̃ imorib thitur electoꝵ. etiã inresurrec̾tione se¬
quetur similitudo et̾nitatis in m̃te. qmͣ uidebimꝰ
eũ siciti ẽ. Et qr similitudinẽ qͦ illiꝰ. etiã corꝑa nr̃a
ꝑcipient inconfigatione. dicatur rec̾te de scis ani-¬
malib dicat᷑. Similitudo hoi̾s in eis. Hec nos in expo¬
sitionis exordio pͥlibasse sufficiat. ut loquendi uirtꝰ
silentio refota. adindaganda mysteria que sequun¬
tur robustior exurgat. Certeͥ et enĩ sumꝰ. qr ipsum
de quo loquim᷑ habemꝰ adutorẽ. qui uiuit et reg¬

Expanded text:
similitudinem tamen configurationis ejus habent per gratiam; quia utique similitudo vitae ejus nunc in moribus trahitur electorum, et in resurrectione sequetur similitudo aeternitatis in mente, quoniam videbimus eum sicuti est; et quia similitudinem quoque illius etiam corpora nostra percipient in configuratione, dicatur recte de sanctis animalibus: Similitudo hominis in eis. Haec nos in expositionis exordio praelibasse sufficiat, ut loquendi virtus silentio refota, ad indaganda mysteria quae sequuntur robustior exsurgat. Certi etenim sumus quia ipsum, de quo loquimur habemus adjutorem, qui vivit et reg
Abbreviated transcription (Latin):
ungit dicens. Qm uidebimꝰ eũ sicuti ẽ. Esse et enĩ
dĩ ẽ. etͣnũ hunc atq in cõmutabilẽ ꝑmanere.
Nã om̃e quod mutat᷑. desinit ẽẽ qͦd fuit. et incipit ẽẽ
qͦd ñ fuit. Dĩ uͦ ẽẽ ẽ. dissimilit᷑ nũꝗͣ. cẽ. Unde ad moysen
dr̃. Pgo sũ qͥsũ. Et dices filus isrł. Qui ẽ misit me
aduos. lacob quoq ait. Apud que ñẽ transinuta¬
similes ei erimꝰ. qm̃ uidebimꝰ eũ sicutiẽ. qr ꝑ hoc qͦd
aspicimꝰ eiꝰ eentiam nat᷑e. a mutabilitate nra lib̾ati.
figim᷑ in ciꝰ etͣnitatȩ. linmutabim᷑ qͥppe in ipso que̾
uidebinꝰ. qr morte carebimꝰ uidendo uttã. muta¬
bilitatẽ nram tͣnscendemꝰ. uidendo inmutabilem.
corruptione nulla tenebim. uidendo incorruptionẽ.
Erit aũt tc̃ similitudo hõis. etiã incorporib nr̃is. Hinc

Expanded text:
m videbimus eum sicuti est . Esse enim Dei est aeternum hunc atque incommutabilem permanere. Nam omne quod mutatur desinit esse quod fuit, et incipit esse quod non fuit; Dei vero esse, est dissimiliter nunquam esse. Unde ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum. Et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Jacobus quoque ait: Apud quem non est transmutaSimiles ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est, quia per hoc quod aspicimus ejus essentiam naturae, a mutabilitate nostra liberati, figimur in aeternitate. Immutabimur quippe in ipso quem videbimus, quia morte carebimus videndo vitam, Mutabilitatem nostram transcendemus videndo immutabilem. Corruptione nulla tenebimur videndo incorruptum. 21. Erit autem tunc similitudo hominis etiam in corporibus nostris. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
niũ ñ habeo. Feruent delo rec̾titudinis p̃dicatores
sci. s redẽptor om̃iũ flagello de resticulis fac̾to. uen¬
dentes et ementes eiecit de tẽplo. cathedras uen¬
dentiũ colũbas eutit. et numularioꝵ effudit es. ln
om̃e qͦd fortit᷑ agunt. humilitatẽ tota intentione
gunt a p̾dicatores scĩ s ipse auctor om̃iũ ac redep̃tor
inpassiõne positꝰ. ꝓꝑsecutorib int̾tedit dicens
at᷑ ignosce illis. qr nesciunt qͥd faciunt. Menbra sua ponuã
hoc in eis despetie similitudinis ẽ id ẽ de uirtute immi¬
tationis. Caput qͥppe nrm om̃iũ. redẽptor ẽ. Et
ꝑ salomonẽ dr̃. Ocłi sapientis incapite eiꝰ. stultꝰ aut
mus. cũ om̃is nr̃a intentio. in eus unitatione se
erigit. ne si uias lucis aspicere ocłs nitis neglererit.
statim clausus intenebris erroris cadat. Adhuius
similitudine̾ ho̾is surg̾e festinabat ꝓpħa. cũ dicer&.
Inmandatis tiis exercebor. et considerabo uias
tuas. Qui enĩ uias dͥr̃ tacitꝰ um̃te considat. et se

Expanded text:
icatores sancti; sed Redemptor omnium, flagello de resticulis facto, vendentes et ementes ejecit de templo, cathedras vendentium columbas evertit, et nummulariorum effudit aes. . In omni quod fortiter agunt, humilitatem tota intentione gunt praedicatores sancti; sed ipse, auctor omnium ac redemptor in passione positus, pro persecutoribus intercedit, dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Membra sua ponunt hoc in eis de specie similitudinis est, id est de virtute imitationis. Caput quippe omnium nostrum Redemptor nost Salomonem dicitur: Oculi sapientis in capite ejus, stultus autem mus, cum omnis nostra intentio in ejus imitationem se erigit, ne si vias lucis aspicere oculus mentis neglexerit, statim clausus in tenebris erroris cadat. Ad hujus similitudinem hominis surgere festinabat Propheta, cum diceret: In mandatis tuis exercebor, et considerabo vias tuas . Qui enim vias Domini tacitus in mente considerat, et se
Abbreviated transcription (Latin):
Scã enĩ ñeẽnt. sihuiꝰ hominis similitudinẽ ñ habeređ.
Quicquid enĩ in eis de uiscerib pietatiᷤᷤ qͥcqͥd de mansu¬
etudine spc̃ quicqͥd dezelo rectitudinis. qͥcquid de
custodia humilitatis. qͥcqͥd de feruore Raritatis ẽ. hoc
ab ipso funte miscdiȩ. ab ipsa radice mansuetudiniᷤ.
ab ipsa uirtute iustitie. id.ẽ a mediatore dĩ. et homi¬
nũ dõ. dño traxerunt. Huiꝰ se hominis similitudinẽ
hab̾e egrogiꝰ pͣdicator ostnͣdit. dicens. Imitatores mei

Expanded text:
essent, si hujus hominis similitudinem non haberent. Quidquid in eis de visceribus pietatis, quidquid de mansuetudine spiritus, quidquid de zelo rectitudinis, quidquid de custodia humilitatis, quidquid de fervore charitatis est, hoc ab ipso fonte misericordiae, ab ipsa radice mansuetudinis, ab ipsa virtute justitiae, ab ipso mediatore Dei et hominum, Deo et Domino traxerunt. Hujus se hominis similitudinem habere egregius praedicator ostendit, dicens: « Imitatores mei
Abbreviated transcription (Latin):
Manꝰ qͥppe dĩ que ꝑdiuinitatẽ ñ ẽ fac̾ta s genita. ꝑ
humanitatẽ facta ẽ. ut humani generis uulnera
sanaret. Ibigͦ ꝓpha in carnatione̾ unigeniti agnoũ.
ubi suꝑ se manũ dni factã uidit. Quod uͦ hic subdit᷑.¬
Et uidi et ecce uentꝰ turbinis ueniebat ab aqͥlone.
Intuendũ nob̾ẽ. quis sit in ꝓphȩ u̾bis ordo locutiõis.
Qui enĩ suꝑius deseipso dixerat aꝑtist̃ celi et uidi ui¬
siones chui. pꝰea tanꝗͣ. si de alio narrare. adiungit. Et̃
fac̾ta ẽ suꝑ eũ ibi manꝰ dni. Ac deinde. qͣsi adse reutitꝰ.
et dic̃. Et uidi et ecce uentꝰ turbinis. ueniebat ab aqͥ¬
lone. Qͥd ẽ hoc qͦd mͦ hierechiel loqͥt᷑ mͦ de herechiele:
Si ꝑ totũ diceret de se questio ñ eet. Si ꝑ totũ diceres.
quasi de alio. nichilominꝰ questio ñ fuisset. Qͥ a gͦ est

Expanded text:
quippe Dei quae per divinitatem non est facta, sed genita, per humanitatem facta est, ut humani generis vulnera sanaret. Ibi ergo propheta incarnationem Unigeniti agnovit, ubi super se manum Domini factam vidit. Quod vero hic subditEt vidi, et ecce ventus turbinis veniebat ab Aquilone. 8. Intuendum nobis est quis sit in prophetae verbis ordo locutionis. Qui enim superius de se ipso dixerat: Aperti sunt coeli, et vidi visiones Dei, postea tanquam si de alio narret, adjungit: Et facta est super eum ibi manus Domini. Ac deinde quasi ad se revertitur, et dicit: Et vidi, et ecce ventus turbinis veniebat ab Aquilone. Quid est hoc, quod modo Ezechiel loquitur, modo de Ezechiele? Si per totum diceret de se, quaestio non esset. Si per totum diceret quasi de alio, nihilominus quaestio non fuisset. Quid est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ hietechiel uixta fluuiũ cholar. qr fortitudo dĩ
ꝑ incarnatiõis sue mysteriũ ꝓpinqͣre dignata est
peccatoꝵ suoꝵ pondera portanti generi huma¬
no. qͦd ab ortu suo cotidie defluit ad morte̾. sic̃
deillo et ꝑpsalmistã dr. Et erit tanꝗͣ. lignũ. qͦd
plantatũ ẽ secus decursus aqͣrũ. luxta decursus

Expanded text:
go Ezechiel juxta fluvium Chobar, quia fortitudo Dei per incarnationis suae mysterium propinquare dignata est peccatorum suorum pondera portanti generi humano, quod ab ortu suo quotidie defluit ad mortem, sicut de illo per Psalmistam dicitur: « Et erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . » Juxta decursus
Abbreviated transcription (Latin):
¶ SUs prophetics
locutionis ẽ. ut priꝰ
ꝑsonam. tempus.
Iocũq describat. et
postmodũ dicere my¬
steria ꝓpħie incipi¬
at. quatimis adue¬
ritate̾ soliduis osten

Expanded text:
sus propheticae locutionis est ut prius personam, tempus locumque describat, et postmodum dicere mysteria prophetiae incipiat, quatenus ad veritatem solidius osten
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ ẽ buti: qr erillo popło unigenitꝰ dĩ incarnari
dignatꝰ ẽ. quẽ ꝓpt̾ culpã perfidie dñs desperit.
Fortitudo ergo dĩ ex contẽptu uel despec̾tu nascit̃.
qr redep̾tor nr̃ humanitatẽ assumere ex popło
ꝑfido et contẽpto dignatꝰ ẽ. Ueñ uͦ. int̾rã chalde¬
orũ. Chaldei intͣp̃taut᷑ ut diximꝰ captiuantes.
uł qsi demones. Iniqͥ ⁊eñ qͥ ⁊ ipsi in iqͥtates ꝑre¬
trant. et ad iniquitatẽ alios ꝑsuadenlo t̾hunt.
nimirũ captiuantes sunt. Qui recte qͦ et qͣsi
demones int̾ptantur qr hii qui ⁊ alios adiniqͥ¬
tatẽ suadendo ꝑt̾hunt. insemetipsis myniste¬
rium demonu̾ ad iniqͥtatẽ suscipiunt. qͣuis
demones ꝑ nat᷑am ñsint. Ueñ gͦ fartitudo
di int̾rã chaldeoꝵ. qr int̾ eos unigenitꝰ patͥs ap¬
paruit. qui exsemetipsis adpeccatũ deftuxerañ.
et ad peccata alios captiuantes thebant. Sed

Expanded text:
uia ex illo populo unigenitus Dei incarnari dignatus est, quem propter culpam perfidiae Dominus despexit. Fortitudo ergo Dei ex contemptu, vel despectu nascitur, quia Redemptor noster humanitatem assumere ex populo perfido et contempto dignatus est. Venit vero in terram Chaldaeorum. Chaldaei interpretantur, ut diximus, captivantes, vel quasi daemones. Iniqui etenim, quia et ipsi iniquitates perpetrant, et ad iniquitatem alios persuadendo trahunt, nimirum captivantes sunt. Qui recte quoque et quasi daemones interpretantur, quia et hi qui alios ad iniquitatem suadendo pertrahunt, in semetipsis ministerium daemonum ad iniquitatem suscipiunt, quamvis daemones per naturam non sint. Venit ergo fortiDei in terra Chaldaeorum quia inter eos unigenitus patris apparuit, qui et in semetipsis ad peccatum defluxerant, et ad peccata alios captivantes trahebant. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
uncipit dicens. et factũ ẽ. Subumgit enĩ hoc qͦa
exteriꝰ loqui uichoat. acsi ⁊ illud foris sit quod
intus uidet. hoc aũt quod dicit᷑ qr tricesimo
considerandũ. uidelicet q̃uia iuxta rationis
usũ. docꝰ trinȩ sermo ñ suppetit. nͥ inȩtate per¬
fec̾ta. Unde ⁊ ipse dñs anno duodecimo etatis suȩ.¬
potens enũ ds̃ et linguas infantiũ facit disser¬
as et exore infantium atq lactentiũ ꝑficit
laude. S aliud eͥ quod nos de doc trine usu
in medio doctoꝵ in tẽplo sedens ñ docens s uit¬
rogans uoluit inueniri. Ut enĩ ñ auderent ho¬
muines minfirma etate p̃dicare. ille anno duo¬
decimo etatis sue introgare homines dignatꝰ ẽ.
in t̾ra. qui ꝑciuinitatem suã semꝑ angelos
docet in ceło. Quia enĩ ipse ẽ. dĩ sapientia. de ipso¬
de ipso angłi uidendo uiuunt. in hoc quod beatitudi¬
ne et̃na sanantur. Qͦd moy ses quoq sub allegoriȩ

Expanded text:
incipit dicens: Et factum est. Subjungit enim hoc quod incipit dicens: Et factum est. Subjungit enim hoc quod exterius loqui inchoat, ac si et illud foris sit quod intus videt. 3. Hoc autem quod dicitur, quia tricesimo considerandum, videlicet quia juxta rationis usum doctrinae sermo non suppetit nisi in aetate perfecta. Unde et ipse Dominus anno duodecimo aetatis supotens enim Deus et linguas infantium facit disertas , et ex ore infantium atque lactentium perficit laudem . Sed aliud est quod nos de doctrinae usuin medio doctorum in templo sedens, non docens, sed interrogans voluit inveniri . Ut enim non auderent homines in infirma aetate praedicare, ille anno duodecimo aetatis suae interrogare homines est dignatus in terra, qui per divinitatem suam semper angelos docet in coelo. 1184 Quia enim ipse est Dei sapientia, de ipso angeli videndo vivunt hoc quod beatitudine aeterna satiantur. Quod Moyses quoque sub allegoriae