comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i corde tuo. qͥd mͥ est curare aliena peccata sufficit mͥ aniraa
mea. ipsam integͣm seruẽ dõ. Heya ñ t̾ uenit in meritẽ seruꝰ
ille qui abscondit talentũ et noluit erogare: Numqͥd enim
accusatꝰ est qͥa ꝑdidit. et ñ qͥa sine lucro seruauit. Sie gͦ au¬
dite fr̃s met. ut ñ quiescatis. Ego nob̃ consiliũ daturꝰ sũ. Dec
ille qui intꝰ est. qͥa et si ꝑ me dedit ille dat. Nostis qͥd agates
unusqͥsq in domo sua: cũ amico. cũ inqͥlino. cũ eliente suo.
cũ maiore csi minore. Quomͦ dat d̾s aditũ. quomͦ aꝑit ianu¬
am u̾bo stio nolite qͥ escere lucrari xꝑo. qͥa lucti estis a xp̃o. ixe¬

Expanded text:
in eo de tuo, Quid mihi est curare aliena peccata? sufficit mihi anima in eo de tuo, Quid mihi est curare aliena peccata? sufficit mihi anima mea; ipsam integram servem Deo: eia, non tibi venit in mentem servus ille qui abscondit talentum, et noluit erogare? Numquid enim accusatus est quia perdidit, et non quia sine lucro servavit ? Sic ergo audite, fratres mei, ut non quiescatis. Ego vobis consilium daturus sum: det ille qui intus est; quia etsi per me dederit, ille dat. Nostis quid agatis unusquisque in domo sua cum amico, cum inquilino, cum cliente suo, cum majore, cum minore: quomodo dat Deus aditum, quomodo aperit januam verbo suo, nolite quiescere lucrari Christo; quia lucrati estis a Chri
Abbreviated transcription (Latin):
in qua domo di membrũ est. Non enĩ maiꝰ est domus tua: ꝙͣ do-¬
mus ubi habes salutẽ sempit̾nam. Domũ tuam intras ꝑpt̃
reqͥem temꝑalẽ: domũ dei intras ꝓpt̾ reqͥtm sempit̾nam. Si gͦ
in domo tua ne qͥd ꝑuerlũ fiao satagis: in domo dei ubi salus
ꝓpostta est et reqͥes sine fine: debes pati qͣrtũ in te est. si qͥd
forte ꝑuersũ uideris: Uerbi gr̃a. Uides frẽm currere ad thea¬
trum: ꝓhibe : mone: contristare: si zelus domꝰ dei comedit te.
uides alios currere et mebriari uelle. et hoc uelle in locissc̃s
potes: quib potes blandire: noli tamen qͥescere. Amicus est:
ammoneat᷑ leniter. Uxor est. scũissime refrenet᷑. Ancilla elt.
etiam uerb̃ib cõpescat᷑. Fac quicq̾d potes ꝓ ꝑsona qͣm portas:
et ꝑficis. ⁊ clus domꝰ tue comedit me. Si autẽ fueris frigidus:
marcidus: ad te solum exlpestans. et qͣsi tͥ infficiens: et ddirẽs

Expanded text:
in qua domo Dei membrum est. Non enim magis est domus tua, quam doin qua domo Dei membrum est. Non enim magis est domus tua, quam domus ubi habes salutem sempiternam. Domum tuam intras propter requiem temporalem; domum Dei intras propter requiem sempiternam. Si ergo in domo tua ne quid perversum fiat satagis; in domo Dei ubi salus proposita est et requies sine fine, debes pati quantum in te est, si quid forte perversum videris? Verbi gratia, vides fratrem currere ad theatrum? prohibe, mone, contristare, si zelus domus Dei comedit te. Vides alios currere et inebriari velle, et hoc velle in locis sancpotes, quibus potes blandire; noli tamen quiescere. Amicus est? admoneatur leniter. Uxor est? severissime refrenetur. Ancilla est? etiam verberibus compescatur. Fac quidquid potes, pro persona quam portas; et perficis, Zelus domus tuae comedit me. Si autem fueris frigidus, marcidus, ad te solum spectans, et quasi tibi sufficiens, et dicens
Abbreviated transcription (Latin):
et colũbas. Obseruient flagellũ peccatoꝵ inoꝵ. Certe qͣndo ali¬
qͥd tale patiunt᷑ ꝓpt̃ istas iniqͥtates suas: agnoscant qͥa dñs¬
in finem. Ligate illi manꝰ et pedes: et ꝓicite in tenebras ext̃
iores. Tunc dc̃m est. Telus domꝰ tue comedit me. Rccordati st̃
discipłi: qͥa relo domꝰ di eiecit istos de templo dñs. Et̃s imnusqͥsq
xp̃ianus in membris xꝑi zelo domꝰ dei comedat᷑. Qͥd comedit᷑
relo domꝰ dei: Qoĩa que forte ibi tudet ꝑu̾sa satagit corrig̾e:
cupit emendare: non quiescit. Si emendare non potest.
tolerat: genuir : non excittitur de area granum: sustinet
paleam : ut intret in hoireũ. cum palea fuerit seꝑata. Tu
ante horrium si granum es. noli excuti de arta: ne prius ab
auib colligaris. ꝙͣ in horreum congregstis. Aues enim
dat te. Unũquemq xꝑranũ zelus domus domꝰ dei comedat.

Expanded text:
et columbas: observent flagellum peccatorum suorum. Certe quando aliet columbas: observent flagellum peccatorum suorum. Certe quando aliquid tale patiuntur propter istas iniquitates suas, agnoscant quia D: Ligate illis manus et pedes, et projicite in teneriores. 9. Tunc scriptum esse, Zelus domus tuae comedit me, recordati sunt discipuli: quia zelo domus Dei ejecit istos de templo Dominus. Fratres, unusquisque christianus in membris Christi zelo domus Dei comedatur. Quis comeditur zelo domus Dei? Qui omnia quae forte ibi videt perversa, satagit corrigi, cupit emendari, non quiescit: si emendare non potest, tolerat, gemit. Non excutitur de area granum, sustinet paleam; ut intret in horreum, cum palea fuerit separata. Tu ante horreum, si granum es, noli excuti de area; ne prius ab avibus colligaris, quam in horreum congregeris. Aves enim dat te: unumquemque christianum zelus domus Dei comedat,
Abbreviated transcription (Latin):
paulus ꝓ uod̾ crutisixꝰ est aut in noĩe pauli baptirrati estis:
Qto dedi: non ego dedi. Gratis accepistis: columba de celo des¬
cendit. Ego inquit plantaui: apollo riganit: sed d̾s increm̃¬
tũ dedit. Neq qui plantat est aliqͥd. neq qui rigat: sed qui
incrementũ dat dõ. Et dicant semꝑ magnificit᷑ dñs: qui uo¬
lunt pacem serui eiꝰ. Isti autera de scͥpturis istis fallunt ppłos.
ut accipiant ab ip̃is Ronores et laudes: et ñ conuertant᷑ hoĩes
ad u̾itatem. Qa uero ip̃is scripturis fallunt ppłos a quib q̃¬
runt honores: uendunt boues. uendunt et oues: id est ip̃as
plebes. Et cuiuendunt nͥ diabolo: Namq fr̃s mei. si xp̃i tini¬
ca eccl̃ia est. et uina est: qͥcqͥd inde p̃cidit᷑ quid tollit nsi leo
ille rugiens et cirriuens querens quem denoreo: ue his qui
p̾cidint᷑: nam illa integra ꝑmanebit. Nouit enĩ dñs qui sũt
eius. Tam̃ qͣntũ in ip̃is est uendunt oues et boues: uendunt

Expanded text:
Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis » ? Quod dedi, non ego dedi: gratis accepistis, columba de coelo descendit. « Ego, » inquit, « plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque qui plantat est aliquid, neque quMagnificetur Dominus, qui volunt pacem servi ejus. » 8. Isti autem de Scripturis ipsis fallunt populos, ut accipiant ab ipsis honores et laudes, et non convertantur homines ad veritatem. Quia vero ipsis Scripturis fallunt populos, a quibus quaerunt honores; vendunt boves, vendunt et oves, id est ipsas plebes. Et cui vendunt, nisi diabolo? Namque, fratres mei, si Christi unica Ecclesia est, et una est; quidquid inde praeciditur, quis tollit, nisi leo ille rugiens et circumiens, quaerens quem devoret ? Vae his qui praeciduntur! nam illa integra permanebit. Novit enim Dominus qui sunt ejus . Tamen quantum in ipsis est, vendunt boves et oves, vendunt
Abbreviated transcription (Latin):
rat dñs qͥa agebea: uolebat illũ nasci ex spt̃i. Nemo ex sp̃ut
nasct᷑. nͥ htummilis fu̾it: qͥa ip̃a humilitas facit nos nasci
ae spr̃i: qͥr ꝑpe est dnc obtͥcis corde. Ille magisterio inflatus
erat: et alicuiꝰ mom̃ti sͥ eẽ uridebat᷑: qͥa dostor erat iudeoiũ.
Deporite ei suꝑbiã: ite possit nasci de spt̃i. Insultat tamꝙͣ
indocto: ñ qͥa suꝑior nult uideri dñs. Etd magnũ ds ad ho¬
debet: dici potest. ergitandũ est : Si diceret᷑ maioi xp̃c qͣra
angłi: ridendũ erat. Incõparabilit enĩ maior õĩ creatura: ꝑ

Expanded text:
 agebat, volebat illum nasci ex Spiritu. Nemo ex Spiritu nascitur, nisi humilis fuerit: quia ipsa humilitas facit nos nasci de Spiritu; quia prope est Dominus obtritis corde . Ille magisterio inflatus erat, et alicujus momenti sibi esse videbatur, quia doctor erat Judaeorum: deponit ei superbiam, ut possit nasci de Spiritu: insultat tanquam indocto; non quia superior vult videri Dominus. Quid magnum, Deus ad hos dici debet, dici potest, cogitandum est? Si diceretur major Christus quam Angeli, ridendum erat: incomparabiliter enim major omni creatura, per
Abbreviated transcription (Latin):
portune nob̾ dñs ꝑcurauit hoditrno die. lectionis
ritas ur̃a. Oportune gͦ occurrit. ut hodie atidiretis ex tuͣgłio:
qͥa nisi quis renatꝰ fu̾it ex aqͣet sp̃u sc̃o: ñ uidebit regnũ dei. Tẽ¬
pus est gͦ ut uos exhortem᷑ qͥ adhuc estis cathecumini qͥ sic cre¬
didistis in tꝑm. ut adhuc ur̃a peccata portecis: nullus autem
regnũ celoꝵ uidebit oneratꝰ peccatis: qͥa nͥ dimissa fu̾itit ñ reg¬
nabit cũ xp̃o. Dimitti autẽ ñ possũt: nͥ ei qͥ renatꝰ fu̾ic ex aquia
et sp̃u scõ. ded oĩa ĩtba quemad modũ se habeant adt̃itamꝰ: ut
hic inueniant qͥ prgri fc qͣnta sollicitudĩe dͥ festinandũ sit ad onꝰ
deponendũ. qͥa si ferrent aliqͣm sarcinã guem. aut lapidis. arit
ligni. aut aliciuꝰ etiam lucri: si frumentũ portatent. sitiinũ.
si pecuniã: currerent. ut depoñent onera. Portant sartinam
pecratoꝵ: et pigri sunt currere. Currendũ est. ut deponat᷑ hec

Expanded text:
portune nobis Dominus procuravit hodierno die lectionis ritas vestra. Opportune ergo occurrit ut hodie audiretis ex Evangelio, quia Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non videbit regnum Dei. Tempus est enim ut vos exhortemur, qui adhuc estis catechumeni: qui sic credidistis in Christum, ut adhuc vestra peccata portetis. Nullus autem regnum coelorum videbit oneratus peccatis; quia nisi cui dimissa fuerint, non regnabit cum Christo: dimitti autem non possunt, nisi ei qui renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto. Sed omnia verba quemadmodum se habeant advertamus, ut hic inveniant qui pigri sunt, quanta sollicitudine sibi festinandum sit ad onus deponendum. Quia si ferrent aliquam sarcinam gravem, aut lapidis, aut ligni, aut alicujus etiam lucri, si frumentum portarent, si vinum, si pecuniam, currerent ut deponerent onera: portant sarcinam peccatorum, et pigri sunt currere. Currendum est ut deponatur haec
Abbreviated transcription (Latin):
corpiis accepit. ñ de adam peccatũ traxit: templũ corpore¬
ũ inde sũpito. ñ iniqͥtatẽ q̃ de templo pellenda est. Ipsam autẽ
carnẽ quam tͣxit de adam. maria enam de adam. et dñi caro
de maria iudei crucifixerunt: et ille resuscitaturus erat.
ip̃am carnẽ triduo qͣm illi in cruce erant
occisuri. Illi soluerunt templũ qͣd raginta sex annis ediꝰ¬
ficatũ: et ille triduo resustitauit illreo. Benedicamꝰ dñm¬

Expanded text:
corpus accepit, non de Adam peccatum traxit, templum corporeum inde sumsit, non iniquitatem, quae de templo pellenda est. ipsam autem carnem, quam traxit de Adam — Maria enim de Adam et domini caro de Maria — Iudaei crucifixerunt; et ille resuscitaturus erat ipsam carnem triduo, quam illi in cruce erant occisuri. illi soluerunt templum XLVI annis aedificatum, et ille triduo resuscitauit illud. HOC
Abbreviated transcription (Latin):
et ibi ostendit dñs uoluntate se pati ñ necessitate. slam cum
eum comp̃rendere udei uoluissent: dixit illis. sio q̃rtas:
Et illi dixerurit. Iħm nacarenũ. Et ille. Ego sum. Hac uoce au¬
atta redierunt recro: eo cetider̃. In eo qd eos respondens deie¬
tit. ostendit potestatem. ut in eo qd̾ ab cis comprehensus est.

Expanded text:
et ibi ostendit Dominus voluntate se pati, non necessitate. Nam cum et ibi ostendit Dominus voluntate se pati, non necessitate. Nam cum eum comprehendere Judaei voluissent, dixit illis: Quem quaeritis? At illi dixerunt: Jesum Nazarenum. Et ille: Ego sum. Hac voce audita, redierunt retro, et ceciderunt . In eo quod eos respondens dejecit, ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. iudentes signa eiꝰ que fatiebat. Multi credider̃t innoĩe etꝰ
Et qͥd seqͥt: Ip̃e aittẽ iħc ñ credebat semet ip̃m ets. Eto sibi hoc
uult. illi credebant in noĩe eiꝰ: et ip̃e tħc ñ credebat semet ip̃m
cis : An forte ñ credid̾ant et fingebant se credidisle. et ꝓpt̾ea th̾c
ñ se credebat eis: Ded non diceret en᷑głista. multi crediderũt
qͥa fili di est. Utiq uolens passuis est: et si nollet numꝙͣ patere¬
tur. qͥ si nollet nec nasceret᷑. Si autẽ hoc solũ uellet: nasceret᷑
tantũ et ñ moreret᷑. et qͥcqͥd uellet faceret: qͥa om̃ĩpotentis patͥs
siliꝰ om̃ip̃s est. Et ip̃is reb ꝑbemꝰ. qͥa cũ uoluissent eũ tenere
discessit ab eis. Loquit᷑ ens głm. Et cũ uoluissent eñ de uertice
montis p̃cipttare discessit ab ets illesus: et qͣndo uenerunt ad
eũ comp̃hendendũ tam uenditũ auida ꝑditore:. cũ ille pitta¬
ret in potestate se habere. trad̾e magistrt̃ suũ et dñr suim:

Expanded text:
ulti crediderunt in nomine ejus: et quid sequitur? Ipse autem Jesus non credebat semetipsum eis. Quid sibi ergo hoc vult, Illi credebant in nomine ejus; et, Ipse Jesus non credebat semetipsum eis? An forte non crediderant ei, et fingebant se credidisse, et propterea Jesus non se credebat eis; Sed non diceret Evangelista, Multi crediderunt quia Filius Dei est, utique volens passus est; et si nollet, nunquam pateretur; qui si nollet, nec nasceretur: si autem hoc solum vellet, ut nasceretur tantum, et non moreretur, et quidquid vellet, faceret; quia omnipotentis Patris Filius omnipotens est. Ex ipsis rebus probemus. Quia cum voluissent eum tenere, discessit ab eis; loquitur Evangelium: Et cum voluissent eum de vertice montis praecipitare, discessit ab eis illaesus . Et quando venerunt ad eum comprehendendum, jam venditum a Juda traditore, cum ille putaret in potestate se habere, tradere magistrum et Dominum suum;
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ inrenimꝰ fr̃s. et de bonis bonos de lib̾a ysaac: et de malis ma¬
los de ancilla ysmabel. De bonis malos: esau de rebectã. De
malis bonos: ubi inueniniꝰ.: Restat iacob: ut in trib patti¬
athio qͣrior generũ istoꝵr ꝑft̾io condasdat᷑. Habuit uroresia¬
cob: habuuit lib̾as. habuit et ancillas. Piriunt libere. pariũt
etancille: et fiunt duodecĩ filii isrł. Si num̾es om̃s dequib
nat sũt: ñ õs ce ub̾is. ñ õs deancilli d̾ s tam̃ õs ex uno semine.¬

Expanded text:
go invenimus, fratres, et de bonis bonos, de libera Isaac: et de malis mago invenimus, fratres, et de bonis bonos, de libera Isaac: et de malis malos, de ancilla Ismael: et de bonis malos, Esau de Rebecca. De malis bonos ubi inveniemus? Restat Jacob, ut in tribus patriarchis quatuor generum istorum perfectio concludatur. Habuit uxores Jacob liberas, habuit et ancillas: pariunt liberae, pariunt et ancillae, et fiunt duodecim filii Israel . Si numeres omnes de quibus nat
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est gͦ. capiebant metretas binas uł ternas: Iyst̾i¬
um nob̾ maxime loquutio tsta cõmendat. Mecretas enĩ
dic̃ menluras qͣldam: tamꝙͣ si dic̾et urnas. amphoras.
uel siqͥd eiꝰmodi. Nom̃ mensure est metreta: et a mensu¬
ra accipit nom̃ ista mensura. Metron eił: m̃surã dicũt
greci: inde appellate metrete. Capiebant gͦ metretas bi¬
nas uel tnas. Etͥd dicimꝰ fũ. Si ternas tantũ dic̾ẽt: ñ cur¬
reret animꝰ nr̃. nͥ ad myst̾iũ t̾nitatis. Ded forte nec sic de¬
bemꝰ inde cito iã sensũ aũt̾e. qͥa dic̃ binas uelt̾nas: qͥa
noĩato patre et filio. conseq̃nt̃ et sp̃c sc̃s intelligendus ẽ.¬

Expanded text:
as? Mysterium nobis maxime ista locutio commendat. Metretas enim dicit mensuras quasdam, tanquam si diceret urnas, amphoras, vel si quid hujusmodi. Nomen mensurae est metreta, et a mensura accepit nomen ista mensura. Μέτρον enim mensuram dicunt Graeci: inde appellatae metretae. Capiebant ergo metretas binas vel ternas. Quid dicimus, fratres? Si ternas tantum diceret, non curreret animus noster nisi ad mysterium Trinitatis. Sed forte nec sic debemus inde cito jam sensum avertere, quia dixit binas vel ternas: quia nominato Patre et Filio, consequenter et Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
et euastatim fcã de lat̾e urri smi. ñ dũ contacta a turo sito.
nostis qͥa mulier appellata ẽ: ec formauit eã in raulierem.
Ergo unde fr̃s: Cognati marie fr̃s dñr: de quolibet gradai
cognati. Unde ꝓbamꝰ: Et ip̃a scͥptura. frat̃ abrabe dictꝰ ẽ
iruꝰ erat loth: et dc̃i ft̃ frͣs. Unde. nͥ qͥa cognati: Itẽ iacob. la¬
bã syrũhabebat auunculã: frat̃ enĩ erat labã matͥs iacob
id ẽ rebecte uxoris ysaac. lege scͥptam: ec inuenies qͥa frẽs
dicunt᷑ auicłs et sororis filiꝰ. Qua regula cognita: inueniᷤ
ne causa fr̃s. si magistrũ ñ agnosc̾erit frẽm. Nlam qͦdã loco
cũ ei ninitiati ellẽt mat et fr̃es eiꝰ foris stantes: ille autẽ cũ¬

Expanded text:
um contacta a viro suo, um contacta a viro suo, nostis quia mulier appellata est. et, Formavit eam in mulierem. Unde ergo fratres, cognati Mariae, fratres Domini? De quolibet gradu cognati. unde probamus? Ex ipsa Scriptura, nam fratres Item Jacob Laban Syrum habebat avunculum: frater enim erat Laban matris Jacob, id est Rebeccae uxoris Isaac . Lege Scripturam, et invenies quia fratres dicuntur avunculus et sororis filius . Qua regula cognita, inveniesne causa fratres, si magistrum non agnoscerent fratrem. Nam quodam loco cum ei nuntiati essent mater et fr
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e et mat̃ eiꝰ. ec fr̃es eiꝰ. et discipłi eiꝰ. ec ibi mansert ñ multiᷤᷤ
dieb. Ecce habet matrẽ: habet fr̃s. habet discipulos. Inde
fr̃s: unde matrẽ. sr̃s enĩ scͥpt᷑a nr̃a ñ eos solos appellare con¬
sueuit qͥ nascũt᷑ ex eodẽ uiro et femina: aut ex eodẽ uttro.
aut ex eodẽ patre qͣmuis diu̾sis matͥb. aut certe ex eodẽ
gͣdu uelut compatrueles. aut cõsobͥnos. Non solũ hos fra¬
tres nouit dicẽ scͥpt᷑a nr̃a. Quomͦ loqͥt᷑: sic intelligenda est.
Habet lingͣm suã. Quicũq hanc lingͣm nescit. tbat᷑ et
dic̃. Unde fc̃s dño: Num enĩ maria it̃m peꝑit: Absit. Inde¬
cepit digratas uͥginũ. Illa femina mat᷑ eẽ potuit: muli¬
er ẽẽ ñ potuit. Dc̃a ẽ autẽ mulier scđm femineũ sexũ. nõ
scdm corruptionẽ integͥtatis: et hoc ex ling̃ ip̃iꝰ scͥpt᷑e. Nam

Expanded text:
ipse et mater ejus, et fratres ejus, et discipuli ejus, et ibi manserunt non multis ipse et mater ejus, et fratres ejus, et discipuli ejus, et ibi manserunt non multis diebus. Ecce habet matrem, habet fratres, habet et discipulos: inde fratres, unde matrem. Fratres enim Scriptura nostra, non eos solos appellare consuevit, qui nascuntur ex eodem viro et femina, aut ex eodem utero, aut ex eodem patre, quamvis diversis matribus; aut certe ex eodem gradu, velut compatrueles aut consobrinos: non solum hos fratres novit dicere Scriptura nostra. Quomodo loquitur, sic intelligenda est. Habet linguam suam: quicumque hanc linguam nescit, turbatur, et dicit, Unde fratres Domino? Num enim Maria iterum pecoepit dignitas virginum. Illa femina mater esse potuit, mulier esse non potuit. Dicta est autem mulier secundum femineum sexum, non secundum corruptione
Abbreviated transcription (Latin):
insidias ec eiꝰ temptatioẽs. qͥd fatiamꝰ nisi qd̾ ibi audiuimꝰ: ego
autĩ cũ mͥ molesti elsent. ĩ duebã me cilitio. et hũiliabã inie¬
unto aĩam meã: Est qui exaudiat: ne dubitetis orare. Qui
autẽ exaudit: intꝰ manet. Non in moritẽ aliquẽ ocłos diriga¬
tis: ñ faciẽ in stellas. aut solẽ ant lunã leuetis. Non tunc
exaudiri uos arbit᷑mini qͣndo suꝑ mare oratis. ĩmo detesta¬
mini tales orationes. Munda tm̃ cubiculũ cordis. uͥ fueris:
u̾cũq orau̾is. Intꝰ est qͥ exaudiat: intꝰ in secreto. quẽ synũ
uocat cũ ait: et oratio mea in synuĩ meũ conu̾tet᷑. Qui te ex¬
audit: ñ est p̃ter te. Non longe uadas. nͨ te extollas. ut qͣst
atcingnas illũ manib. Magis si te exculeris cades: site hu¬
fc̃m̃ ẽ: filiꝰ patͥs. filiꝰ di filiꝰ hõis. excellus ut nos faceret. hũi¬
lis ut nos refic̾et. ambulãs int̾ hoĩes: patiẽs numana. abs¬
condens diuina: descendit ut dic̃ essgłista in capharnaum.

Expanded text:
 Ego autem, cum mihi molesti essent, induebam me cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam. Est qui exaudiat, ne dubitetis orare: qui autem exaudit, intus manet. Non in montem aliquem oculos dirigatis, non faciem in stellas aut solem aut lunam levetis. Non tunc exaudiri vos arbitremini, quando super mare oratis: imo detestamini tales orationes. Munda tantum cubiculum cordis: ubi fueris, ubicumque oraveris, intus est qui exaudiat, intus in secreto, quem sinum vocat cum ait, Et oratio mea in sinu meo convertetur . Qui te exaudit, non est praeter te. Non longe vadas, nec te extollas, ut quasi attingas illum manibus. Magis si te extuleris, cades: si te hufactum, Filius Patris, Filius Dei, Filius hominis: excelsus ut nos faceret, humilis ut nos reficeret, ambulans inter homines, patiens humana, abscondens divina. 2. Descendit, ut dicit Evangelista, in Capharnaum,
Abbreviated transcription (Latin):
illo exorte sint õs gsi et in eiꝰ uocabulo. qͣcuor litt̃is qͣtuor orb̃
t̾raꝵ partes ꝑ greras appellatõnes demonstͣnt᷑. Si enĩ grece
dicant᷑. oriens occidens. aquilo. meridits. sicut eas plerisq
locis sc̃a scͥpt᷑a cõmemorat: in capttib u̾boꝵ inuenis adam.
Dicunt᷑ enĩ grece memorate qͣtuor mundi partes. aniatoan.

Expanded text:
litteris, quatuor orbis terrarum partes per Graecas appellationes demonstrantur. Si enim Graece dicantur oriens, occidens, aquilo, meridies, sicut plerisque locis sancta eos Scriptura commemorat, in capitibus verborum invenies Adam. Dicuntur enim Graece memoratae quatuor mundi partes; Anatole,
Abbreviated transcription (Latin):
c̾it uolũtatẽ patͥs mei ille mͥ mat᷑. et frat᷑ et soror t̃. Ergo
ec maria. qͥa fẽt noluntatẽ petͥo. Hoc in ea magnifita¬
ute dñs. qͥa fecit uoluntatẽ petͥs. ñ qͥa caro genuit carnẽ
Intendat haritas nr̃a. sꝓt̾ea cũ dfis int̾ tbas ãmirabilis ui¬
deret᷑. faciens signa et ꝑdigia. et ostendẽs qͥd laterio in carne:
ãmirate q̃dã ase dixer̃t. Felexuent᷑ qͥ te portauit. Et ille. Immote¬
lices qui audrunt ũbũ cdi. et custoditint. Hoc ẽ dit̾e. Et ma¬
ter mea qͣm appellatis felicẽ inde telrx qͥa u̾bs̃ dicustodit:
si qͥa in illa u̾bũ caro tc̃mẽ. et habitauit in uob̃: s qͥa custo¬
dit ip̃m ũbũ di ꝑ qd̾ fc̃a est. ec qd̾ in illa caro tc̃m ẽ. Homĩes
ñ gaudeant ꝑle tẽporali: exultent si sp̃u iungunt᷑ deo. Hec
diximꝰ ꝓpt̃ id qd̾ ait eu᷑głista: qͥa cũ matre sua. et frĩb suis.
et discipłis sis. habitauit in capharnasi pancis diebus.

Expanded text:
voluntatem Patris mei, ille mihi mater, et frater, et soror est . Ergo et Maria, quia fecit voluntatem Patris. Hoc in ea magnificaDominus, quia fecit voluntatem Patris, non quia caro genuit carnem. Intendat Charitas vestra. Propterea cum Dominus in turba admirabilis videretur, faciens signa et prodigia, et ostendens quid lateret in carne, admiratae quaedam animae dixerunt: Felix venter qui te portavit. Et ille: Imo felices qui audiunt verbum Dei, et custodiunt . Hoc est dicere, Et mater mea quam appellastis felicem, inde felix quia verbum Dei custodit: non quia in illa Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; sed quia custodit ipsum Verbum Dei per quod facta est, et quod in illa caro factum est. Homines non gaudeant prole temporali, exsultent si spiritu junguntur Deo. Haec diximus propter id quod ait Evangelista, quia cum matre sua et fratribus suis et discipulis habitavit in Capharnaum paucis diebus. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt pacem serui eiꝰ. pacem ppli eiꝰ: pacem uniꝰ illiꝰ qͣm diit
unicam. et qͣm uult erui a leone: crue de manu canis uni¬
cam meã. Qdicunt semꝑ magnificet᷑ dñs. Ergo boues illi
dñm magnificauer̃t: non sc. Uidete bouem magnificantẽ

Expanded text:
volunt pacem servi ejus, pacem populi ejus, pacem unius quam dicit volunt pacem servi ejus, pacem populi ejus, pacem unius quam dicit unicam, et quam vult erui a leone, Erue de manu canis unicam meam ? Qui dicunt semper, Magnificetur Dominus. Ergo boves illi Dominum magnificaverunt, non se. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
sint: tot partes de se fecerunt. Sed quid in eis implecuam est.
qd nolt corrigi: mł qd̃ audistis in psalmo discissi sune nec
dicit: qͥa debet in spe qui arat arare. et tricurans in spe par¬
ticipandi. Ergo illi boues reliquer̃t nob̃ memoriam script᷑a¬
rum: ñ enĩ de suo dispensauert̃. qͥa głam dñi quesiet̃t. Quid
enĩ audistis in ip̃o psalmo: Et dicant semꝑ magnificet᷑ dñs: qͥ
uolunt pacem scrui eiꝰ. Seruus di. ppłs dii. eccl̃ia dĩ. Q uolunt
pacem eccłie ip̃iꝰ dñm magnificerit ñ seruũ. et dicant semꝑ ma
gnsicet᷑ dñs. Q dicant. Q uolunt pacem serui eiꝰ. Ipsiꝰ ppłi. ip¬
suis serti. uox est illa euidens qͣm in lamentationib audistiᷤᷤ
in psalmo: et mouebamini cum audiretis qͥa inde estis. Ctõ
cantabat᷑ ab uno: de omnib cordib resonabat. Felices illi¬
qui se in illis uocib tamꝙͣ in speculo cognoscebant. Quigͦ

Expanded text:
sint , tot partes de se fecerunt. Sed quid in eis impletum est sint , tot partes de se fecerunt. Sed quid in eis impletum est quod nolunt corrigi, nisi quod audistis in Psalmo, Discissi sunt, necropter nos enim dicit; quia debet in spe qui arat arare, et triturans in spe participandi » . Ergo illi boves reliquerunt nobis memoriam Scripturarum. Non enim de suo dispensaverunt, quia gloriam Domini quaesierunt. Quid enim audistis in ipso Psalmo? Et dicant semper, Magnificetur Dominus, qui volunt pacem servi ejus . Servus Dei, populus Dei, Ecclesia Dei. Qui volunt pacgnificetur Dominus. Qui dicant? Qui volunt pacem servi ejus. Ipsius populi, ipsius servi vox est illa evidens, quam in lamentationibus audistis in Psalmo, et movebamini cum audiretis, quia inde estis. Quod cantabatur ab uno, de omnibus cordibus resonabat. Felices qui se in illis vocibus tanquam in speculo cognoscebant. Qui ergo
Abbreviated transcription (Latin):
illis erat: qui columbas uendunt. Etenim in columba appacui
tium honoris sui accipiunt: p̃tium cathedras tp̃ales. ut ui¬
deant᷑ ip̃i uend̾e columbas. Caueant. i flagello de resticulis.
Columba non est uenalis. Gratis dat: qͥa gr̃a uocat. Ideo fr̃es
mer quomͦ uidetis eos qͥ uendunt ꝓpolarios: quisq qd uendrt
laudat. q̃d ꝓposta fecerunt. Alterum ꝓpostũ habet carchagine
pͥmianꝰ: alterũ habet maximianꝰ: altert̃ĩ habet in mauritansa
rogatꝰ. alterum habent in numidia. illi et illi quos iam nec
noĩare sufsicimꝰ. Circuut gͦ aliqͥs emere columbã: unusqͥsq
ad ꝓpostum suũ laudat qd̵ uendet. Aũtat᷑ illius cor ab om̃t
uendente: ueniat ubi gͣus accipit᷑. Nec sic erubescunt fr̃es:
qͥa ꝑ ip̃as dissensiones suas amaras et malitiosas cũ sͥ tribti¬
unt qͣd ñ sunt. cũ excollunt᷑ putantes se aliqͥd ẽẽ cũ nichil

Expanded text:
illis illis tio honoris sui. Accipiunt pretium cathedras temporales, ut videantur ipsi vendere columbas. Caveant a flagello de resticulis. Columba non est venalis: gratis datur, quia gratia vocatur. Ideo, fratres mei, quomodo videtis eos qui vendunt, propolarios, quisque quod vendit laudat: quot proposita fecerunt? Alterum propositum habet Carthagine Primianus, alterum habet Maximianus, alterum habet in Mauritania Rogatus, alterum habent in Numidia illi et illi, quos jam nec nominare sufficimus. Circuit ergo aliquis emere columbam, unusquisque ad propositum suum laudat quod vendit. Avertatur illius cor ab omni vendente, veniat ubi gratis accipitur. Nec sic erubescunt, fratres, quia per ipsas dissensiones suas amaras et malitiosas, cum sibi tribuunt quod non sunt, cum extolluntur putantes se aliquid esse cum nihil
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ boues uendunt et columbas: Ip̃i sunt qͥ sua quer̃t in ecłia:
ñ que iħri xp̃i. Uenale habent totũ: qͥa nolunt redimi. Emi
nolunt. et uend̾e uolunt. Bonũ ÷ enĩ eis ut redimant᷑ sangiti¬
ne xꝑi.: et ꝑueniant ad pacẽ xꝑi. Etd enim ꝑdest adquirere
in hoc scło quodlibet tẽporale. tͣnsitoriũ: siue sit pecuma. sine
sit uoluptas uentͥs et gitit᷑s: siue sit honor in laude huma¬
na: Nonne oĩa sumꝰ ec uentꝰ: Nonne oĩa tͣnseunt et currũt.
Et ue his qui heserint tͣnseiuitib. qͥa simul tͣnseunt. Non¬
ne oĩa fluuiꝰ preceps currens in mare. Et ue qui cecidit: qͥa
in mare thrait᷑. Ergo tenere debemꝰ om̃s affectꝰ. a talib con¬
cupiscentiis. fr̃s mer: qui talia querunt. uendũt slam et sy¬
scm: et putabat apłos mercatores tales esle. quales dñs de templo
slagello eiectt. Lalis enim ip̃t erat: ec qd̃ uendet tm̃e uoledat. De

Expanded text:
 boves et columbas? Ipsi sunt qui sua quaerunt, non quae  boves et columbas? Ipsi sunt qui sua quaerunt, non quae Iesu Christi. Venale habent totum, quia nolunt redimi. Emi nolunt, et vendere volunt. Bonum est enim eis, ut redimantur sanguine Christi, ut perveniant ad pacem Christi. Quid enim prodest acquirere in hoc seculo quodlibet temporale et transitorium, sive sit pecunia, sive sit voluptas ventris et gutturis, sive sit honor in laude humana? Nonne omnia fumus et ventus? Nonne omnia transeunt et currunt? Et vae his, qui haeserint transitoriis, quia simul transeunt. Nonne omnia, ut fluvius praeceps, currunt in mare? Et vae, qui ceciderit, quia in mare trahitur. Ergo tenere debemus omnes affectus a talibus concupiscentiis. Fratres mei, qui talia quaerunt, vendunt. Nam et Syat Spiritum sanctum, et putabat apostolos mercatores tales esse, quales Dominus de templo flagello eiecit. Talis enim ipse erat, et quod venderet emere volebat; de
Abbreviated transcription (Latin):
tit : Tu peccarta qͥ ta suit cooꝑrint̃ anis patatis. Pntũ secit. ne inue¬
niat᷑ qͥa fecit. querit mathematicũ. Suffecerat furtũ fecisse.
Quare uis adungere peccatũ peccato: Eece duo peccata. Cũt
ad mathematicũ ꝑhiberis accedete: blasphemas ep̃m. Ecce
tria peccata. Cum autem audis mitte illum foras de eccłia:
dicis. Duco me ad partem donati. Ecce acddis quartum. Cres¬
cit restis: time restem. Bonum est tͥ ut hinc inde tum flagel¬
laris corrigaris: ne in fine dicat᷑. Ligate illi manus et pedes.
ec ꝑicite eum in tenebras exteriores. Eriniculis enim pec¬
catoꝵ suoꝵ: unusqͥsq consiringit᷑. Illud dñs dicit: illud
alia script᷑a dicit: sed utrumq dñs dicit. De petcatis suis ligã¬
tur hoĩes: et mittunt᷑ in tenebras exceriores. Q sunt tam̃ qͥ
uendunt boues. ut in figͣa queramꝰ mysteriũ facli: Q sunt¬

Expanded text:
tis? Cum peccata quae facta sunt, cooperiuntur aliis peccatis. Furtum fecit, ne invetis? Cum peccata quae facta sunt, cooperiuntur aliis peccatis. Furtum fecit, ne inveniatur quia fecit, quaerit mathematicum. Sufficeret furtum fecisse; quare vis adjungere peccatum peccato? ecce duo peccata. Cum ad mathematicum prohiberis accedere, blasphemas episcopum: ecce tria peccata. Cum audis, Mitte illum foras de Ecclesia; dicis, Duco me ad partem Donati: ecce addis quartum. Crescit restis: time restem. Bonum est tibi ut hic inde cum flagellaris, corrigaris; ne in fine dicatur, Ligate illi pedes et manus, et projicite eum in tenebras exteriores . Criniculis enim peccatorum suorum unusquisque constringitur . Illud Dominus dicit, illud alia Scriptura dicit; sed utrumque Dominus dicit. De peccatis suis ligantur homines, et mittuntur in tenebras exteriores. 6. Qui sunt tamen qui vendunt boves? ut in figura quaeramus mysterium facti. Q
Abbreviated transcription (Latin):
de curem᷑. Et si ingeminant᷑ flagella xp̃o. qͥa flagellat᷑ ser¬
mo ip̃iꝰ cong̾gata fc̾ inqͥt in me flagella et nescierũt. Ela¬
gellatꝰ c̃ flagellis udeoꝵ flagellat᷑ blasphemiis falłoꝵ ⁊ͥ
anoꝵ. Multiplicant flagella dño suo et nesciunt: facimꝰ¬
et nos qͣntũ ip̃e aduruat. Ego autẽ cũ mͥ molesti essent. in¬
duebã me cilitio: et humiliabã in icunio aĩam mcã. Di
cimꝰ cam̃ tr̃s. Non enĩ et ip̃e peꝑcit illis. qͥ flagellandus
ab eis erat: pͥor illos flagellauit. Signũ quoddã nob os¬
tendit qd̃ fec̃ flagellũ de resticulis: et inde in disciplinatos
negotiationẽ de der templo facientes. flagellauit. Etenĩ
unuiꝰ qͥsq peccans suis restem sͥ texit. ꝓꝓħ̃a dicit. Ue his
qͥ thunt pectata sic̃ restẽ longã. Quis fac̃ restẽ longam.
Au pecato addit peccatit̃. Quomͦ addiunt᷑ peccata pecca¬

Expanded text:
de curemur, etsi ingeminantur flagella Christo, quia flagellatur serde curemur, etsi ingeminantur flagella Christo, quia flagellatur sermo ipsius: Congregata sunt, inquit, in me flagella, et nescierunt. Flagellatus est flagellis Judaeorum, flagellatur blasphemiis falsorum christianorum: multiplicant flagella Domino suo, et nesciunt. Faciamus nos, quantum ipse adjuvat, Ego autem, cum mihi molesti essent, induebam me cilicio, et humiliabacimus tamen, fratres non enim et ipse pepercit illis: qui flagellandus erat ab eis, prior illos flagellavit, signum quoddam nobis ostendit, quod fecit flagellum de resticulis, et inde indisciplinatos, negotiationem de Dei templo facientes, flagellavit. Etenim unusquisque in peccatis suis restem sibi texit. Propheta dicit, Vae his qui trahunt peccata sicut restem longam! . Quis facit restem longam? Qui pec
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ad nundinas uen̾ant. et q̃ ibi uendebant illi. q̃ opꝰ habe¬
bant hol̃es insacͥticiis illiꝰ tẽporis. Nouit enĩ haritas ur̃a:
qd̃ sacͥficia illi ppło ꝓ eiꝰ carnalitate et corde adhuc lapideo
talia data sc̃ qͥb teneret᷑ nem ydola deflueret: et ĩmolabãt
ibi sacͥficia. boues. et ottes. et colũbas. Nostis qͥa legistis. Nd̃
gͦ magnũ peccatũ. si hoc itendebant in templo. qd emebat᷑ ut
offerret in tẽplo: et ram̃ eiecit iride illos. Qͥd u ibi ebrtosos
uueniret: Qtͥd taceret dñs si uendentes ea q̃ licita ssto. et
cont᷑ usticiã ñ sunt: Que ent honeste emunt᷑. ñ illicite ut̃¬
dunt᷑. Expulit tam̃ eos: eo ñ ẽ passus domũ oratioĩs fieri do¬
mũ negotiatiõis. Si negonatiõs domꝰ. ñ debet fieri dontꝰ
dei: potatioĩs debet fieri : Nos aittẽ qͣndo ista dicimꝰ. strident
dentib sius adu̾ius nos: et consolat᷑ nos plalmꝰ quẽ audis¬
tis. striduert̃ suꝑ me dentib suis. Notuimꝰ ⁊ nos audire: un¬

Expanded text:
ndebant illi? Quae opus habebant homines in sacrificiis illius temporis. Novit enim Charitas vestra quod sacrificia illi populo pro ejus carnalitate et corde adhuc lapideo talia data sunt, quibus teneretur ne in idola deflueret; et immolabant ibi sacrificia, boves, oves et columbas: nostis, quia legistis. Non ergo magnum peccatum, si hoc vendebant in templo, quod emebatur ut offerretur in templo; et tamen ejecit inde illos. Quid, si ibi ebriosos inveniret, quid faceret Dominus; si vendentes ea quae licita sunt, et contra justitiam non sunt quae enim honeste emuntur, non illicite venduntur, expulit tamen, et non est passus domum orationis fieri domum negotiationis? Si negotiationis domus non debet fieri domus Dei, potationis debet fieri? Nos autem quando ista dicimus, stridunt dentibus suis adversus nos: et consolatur nos psalmus quem audistis, Striderunt super me dentibus suis. Novimus et nos audire un
Abbreviated transcription (Latin):
greci. qd̃ nos ñ fatimꝰ.d. litt̾a: illi lingua sua ponũt alpha:¬
et uocat᷑ alpha unũ. ubi autẽ innum̾̃is scͥbunt betha. qd est
be. ip̃oꝵ uotat᷑ in num̃is duo. Ubi scͥbunt gãma. uocat᷑ in nu¬
meris ip̃oꝵ t̾a. Ubi scͥbũt deltha: uocat᷑ in num̃is ip̃oꝵ u᷑u:¬
et sic ꝑ õs utt̾as num̾os habent. sħ. qd̾ nos dicimꝰ et illi dicũt
mi.xͣl. significat. Dic̃o enim ii: tessara conta. Iam uidete¬
iste uitt̾e quẽ numerum habeant: it ibi inuenietis . xł sex an¬
nis edificatũ templũ. Habet enĩ adã alpha qd÷ .a. i est unũ.
habet et delcha. qd̾ st̃ . iiiͬi. Habes qͥnq Habet it̾um alpha

Expanded text:
Graeci, quod nos facimus a litteram, illi lingua sua ponuet uocatur alpha unum. ubi autem in numeris scribunt beta, quod est B ipsorum, uocatur in numeris duo. ubi scribunt gamma, uocatur in numeris ipsorum tria. ubi scribunt delta, uocatur in numeris ipsoruet sic per omnes litteras numeros habent. M quod nos dicimus et isti dicunt my, XL significat: dicunt enim my TeooaQaxovra. iam uidete, litterae quem numerum habent, et ibi inuenietis XLVI annis aedificatum templum. habet enim Adam alpha, quod est unum; habet et delta, quod sunt quattuor: habes V; habet et iterum. alpha,
Abbreviated transcription (Latin):
b geñib hoĩũ. idẽ iudeis et grecto. sic̃ sepe apłs cõmemo¬
rat: siue in tͥb ꝓpt̾ noe tres silios significatas. figͤata
ẽ enĩ ꝑpħia: ꝑtingens usq ad os̃ gs. slam in eo qd̃ ꝑtingit
dicta est metreta. sic̃ dic̃ apłs. Accepimꝰ m̃surã. ꝑtingen¬
di usq ad uos. Gentib enĩ eu̾głnãs: hoc ait. Mlensurã

Expanded text:
 generibus hominum, id est, Judaeis et Graecis, sicut saepe Apostolus commemorat ; sive in tribus, propter Noe tres filios, significatas. Figurata est enim prophetia pertingens usque ad omnes gentes. Nam in eo quod pertingit, dicta est metreta, sicut dicit Apostolus, Accepimus mensuram pertingendi usque ad vos . Gentibus enim evangelizans, hoc ait, mensuram
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ip̃m adã formã futi eẽ: Q est inqͥt forma fut᷑i. Presig̾a¬
bant᷑ oĩa mystice. Ncq enĩ uere ñ pot̾at q uigilarta costam
educ̃e: feminãq formare. An forte ne doleret latꝰ. qͣndo costa
decͣcta ẽ: ꝓpt̾ hoc oporcebat ut ille dormiret. Qs ẽ qͥ sic dormi¬
at uc ei olsa ñ cuigilanti euellant᷑: Anqͥa ds eellebat. ꝓpt̾¬
ea homo ñ sentiebat: Pot̾at gͦ et iugilanti sine dolore euel¬
lere: qͥ potuit dormienti. Sed ꝓculdubio hydria pͥma im¬
plebat᷑: ꝓpħia illiꝰ tẽporis de fitt̃o isto tẽpore dispens abat᷑.¬

Expanded text:
Apostolus ipsum Adam formam futuri esse? Qui est, inquit, forma futuri . Praefigurabantur omnia mystice. Neque enim vere non poterat Deus vigilanti costam educere, feminamque formare. An forte ne doleret latus quando costa detracta est, propter hoc oportebat ut ille dormiret? Quis est qui sic dormiat, ut ei ossa non evigilanti evellantur? An quia Deus evellebat, propterea homo non sentiebat? Poterat ergo et vigilanti sine dolore evellere, qui potuit dormienti. Sed procul dubio hydria prima implebatur: prophetia illius temporis de futuro isto tempore dispensabat
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a. ꝓpħia q̃ ab antiqͥs tẽporib ãspensat᷑: ad salutem õium
gentiũ ꝑanet. Ad solũ qͥdẽ ppłm istł missus ẽ moyses. et ei
soli ppło ꝑ eũ lex data ẽ: et ip̃⁊ ꝓpłe ex illo ppło fuer̃t: et ip̃a diͦ¬
tributio tẽpoꝵ. scdđm tũdẽ ppłm distincta ẽ Unde et hydrie
dicunit᷑. scdm p̾ificationẽ uideoꝵ. De tat̃ qd̾ illa ꝓpħia etiã
cet̾is gentib annũtiabat manifestũ: qͣndoqͥdẽ xꝑc in ea occl¬

Expanded text:
ab antiquis temporibus dispensatur, ad salutem omnium gentium pertinet. Ad solum quidem populum Israel missus est Moyses, et ei soli populo per eum Lex data est, et ipsi Prophetae ex illo populo fuerunt, et ipsa distributio temporum secundum eumdem populum distincta est; unde et hydriae dicuntur secundum purificationem Judaeorum: sed tamen quod illa prophetia etiam caeteris gentibus annuntiabat
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ex ds̃ eũ extitauit a mortiis: et dedit el nom̃ qd̾ est suꝑ
õẽ nom̃. Resulcitatꝰ et exaltatus ĩ dñs. Resuscitanit eũ . Quis
Patc̃ cui dicit in plalmis: excita me et readam illis. Ergo pat̾
eũ resuscitauit. ñ se ip̃e. QAdautẽ fac̃ pãt sine n̾bo. Etofacit pa¬
ter sine unico sito. Nam audi qͥa et ip̃e d̾s erat. Solutte templũ
hoc: et tͥb dieb excitabo illud. Nũqͥd dixit soluite temptũ hoc¬
qd̾ tͥduo pat̃ resuscitet. Sed quomͦ ct̃ĩ pat̾ reluscitat. et filiꝰ re
iuscitat: sic cũ filiꝰ suscitat. et pat̾ suscitat: qͥa filiꝰ dix̃. ego et
rim ip̃e adã qͥa ꝑ totũ orbẽ t̾raꝵ ẽ: audistis iam hesterno die ĩ
bas subinuicẽ. id ẽ noĩa .iiͦii. partiũ mũdi. oricittis. occidentis.
aqͥlonis. et meridiam. qd est totꝰ orbis. unde dic̃ dñs .a iiͦiͬi. uẽ¬
tis collecturũ se electos suos cũ uen̾it ad iuditiũ: li gͦ facies

Expanded text:
 est super omne nomen » . Resuscitatus et exaltatus est Dominus. Resuscitavit eum, quis? Pater, cui dixit in Psalmis, Excita me, et reddam illis. . Ergo Pater eum resuscitavit. Non se ipse? Quid autem facit Pater sine Verbo? quid facit Pater sine Unico suo? Nam audi quia et ipse Deus erat: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud. Numquid dixit, Solvite templum, quod triduo Pater resuscitet? Sed quomodo cum Pater suscitat, et Filius suscitat; sic cum Filius suscitat, et Pater suscitat: quia Filius dixit, Ego et rim ipse Adam quia per totum orbem terrarum est, audistis iam hesterno die in bas subinuicem, id est nomina quattuor partium mundi, orientis, occidentis, aquilonis et meridiani, quod est totus orbis — unde dicit dominus a quattuor uentis collecturum se electos suos, cum uenerit ad iudicium — si ergo facias
Abbreviated transcription (Latin):
ebat qͦs ante consittutionẽ mundi p̾destinauto: et miraris
qͥa dixit uni homini tues filiꝰ illiꝰ. et tu uocab̾is ilto̾: Magnũ
qͥa mutauit ei nom̃: et fecit de symone perrũ. Pecrꝰ aittẽ. i pe¬
tra: pecra uero eccłia. Ergo in petri noĩe figurata ẽ eccl̃ia. Et qͥs
set̾us nͥ qͥ edificat suꝑ pecrã: Et qͥd att ip̃e dñs: Qui audit uba

Expanded text:
ebat, quos ante constitutionem mundi praedestinavit; et miraris quia dixit uni homini, Tu es filius illius, et tu vocaberis illud? Magnum quia mutavit ei nomen; et fecit de Simone Petrum? Petrus autem a petra, petra vero Ecclesia: ergo in Petri nomine figurata est Ecclesia. Et quis securus, nisi qui aedificat super petram? Et quid ait ipse Dominus? « Qui audit
Abbreviated transcription (Latin):
multa q̃ hinc dici possut: sed qd breuit᷑ dici potest. et facile
intelligi. Hoc itt̾im dicamꝰ. fr̃s : diximꝰ iam nͥ fallor hesterno
die adam unũ hoĩem fuise: ec ip̃m esse totũ genus huma¬
num. Naintta deximꝰ simeministis: qͣt frastus: eo sparsus
colligit᷑. et qͣsi confiat᷑ in unũ. societate atq concor dia sp̃ali

Expanded text:
multa quae hinc dici possint: sed quod breviter dici potest, et facile multa quae hinc dici possint: sed quod breviter dici potest, et facile intelligi, hoc interim dicemus. Fratres, diximus jam, nisi fallor, hesterno die: Adam unum hominem fuisse, et ipsum esse totum genus humanum. Nam ita diximus, si meministis, quasi fractus est, et sparsus colligitur, et quasi conflatur in unam societat
Abbreviated transcription (Latin):
storagnita sex annis edificatũ est tmplũ hoc. et tu dicis trib
dieb excttabo illud: Caro erarit: carnalia sapiebant. ille loque
ñ multũ querimꝰ ꝑ euͣngłistam nobis aꝑuit: dixit de quto
templo dicereo soluite templũ hoc: et trib dieb suscitabo il¬
lud. Doraginta sex annis edificatũ ÷ templũ et t̾duo suscita¬
bis illud: Dicebat autẽ a it euͣ głista de templo corporis sra: et
manifestũ ÷ occisũ dñm post tͥduũ resurrexisse. Hoc mͦ om̃ib
nob̾ notũ ẽ. Et si uideis clausũ est qͥa foris stant: nob̃ tam̃ aꝑ¬
tũ est qͥa norumꝰ in quẽ credimꝰ. Ip̃iꝰ templi solutionẽ et reeddi¬
ficationẽ anniũsaria sollempnitate celebrati sumꝰ. ad quã
uos exhortam̃ ut preparetis uos. si qͥ estis cathecumint: ut
accipiatis grãnt. Iam nc̃ tempꝰ est: iam parturiat᷑ qd̾ tc̃ nasca¬
t. Ergo illud noumꝰ. sed forte hoc exigit᷑. ⁊ nobis. utrũ habe¬

Expanded text:
ta et sex annis aedificatum est templum hoc, et tu dicis, In tribus diebus excitabo illud? » Caro erant, carnalia sapiebant: ille vero lnon multum quaerimus; per Evangelistam nobis aperuit, dixit de quo templo diceret: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud. Quadraginta et sex annis aedificatum est templum, et triduo suscitabis illud? Dicebat autem, ait Evangelista, de templo corporis sui. Et manifestum est, occisum Dominum post triduum resurrexisse. Hoc modo omnibus nobis notum est: et si Judaeis clausum est, quia foris stant; nobis tamen apertum est, quia novimus in quem credimus. Ipsius templi solutionem et reaedificationem, anniversaria solemnitate celebraturi sumus: ad quam vos exhortamur, ut praeparetis vos, si qui estis catechumeni, ut accipiatis gratiam; jam nunc tempus est, jam nunc parturiatur quod tunc nascatur. Ergo illud novimus. 11. Sed forte hoc exigitur a nobis, utrum habe
Abbreviated transcription (Latin):
psalmis de me. Noiumꝰ autẽ legẽ. ex qͥ tẽporib narret:
ĩd ẽ ab exõrdio mũdi. In pͥncipio fet̃ cb̃ celũ et t̾ram. Inde usq
ad hoc tempꝰ. qd̾ ñc agimꝰ sexta etas ẽ.: ut sepe audistis eonostis.
Nam pͥma eras cõputat᷑ ab adã usq ad noe: sciła a noc usq
ad abrabã. et sic̃ matħs engłista ꝑ ordinẽ seqͥt᷑ et distinguto.

Expanded text:
us autem Legem ex quibus temporibus narret, id est, ab exordio mundi: In principio fecit Deus coelum et terram . Inde usque ad hoc tempus quod nunc agimus, sexta aetas est, ut saepe audistis et nostis. Nam prima aetas computatur ab Adam usque ad Noe: secunda a Noe usque ad Abraham: et sicut Matthaeus Evangelista per ord
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ñ inebriabat. Si enĩ uilliss inde aqͣm effundi ec sic ip̃e
mitt̾et uinũ ex occitas creature synib. unde fecit eo pa¬
nẽ qͣndo sat᷑auit tot milta: ñ enĩ qͥnq panes habebant qͥn¬
q miliũ hoĩũ satͣitatẽ. aut saltem duodecĩ cophynos ple¬
nos. s õtpotentia dñi qͣsi tons panis erat: sic posset et effit¬
sa aqͣ uinũ effund̾e. Ed si fecillet. ud̾et᷑ scͥpt̾as uet̾es imꝑ¬
basse. Cũ autẽ ip̃am aqͣm conĩtett in uinũ: ostendit nobis¬

Expanded text:
quod non inebriabat. Si enim jussisset inde aquam effundi, et sic ipse mitteret vinum ex occultis creaturae sinibus, unde fecit et panem quando saturavit tot millia: non enim quinque panes habebant quinque millium hominum saturitatem, aut saltem duodecim cophinos plenos , sed omnipotentia Domini quasi fons panis erat; sic posset et effusa aqua vinum infundere: quod si fecisset, videretur Scripturas veteres improbasse. Cum autem ip
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ morienti. s eciã resurgenti: ut nob̾ ostend̾et spẽ ĩmor¬
talitatis eccłie sue. in capite ostendit. qd̾ mẽbra exlpectare
deberent. Resurget etiã in cet̾is membͥs: qͥ resurrexit in ca¬
pite. Hora gͦ ñ dũ uen̾at: oportunitas ñ dã uen̾at. Uocati¬
di erart discipłi: ãnũtiandũ erat regnũ celoꝵ. faciende ent̃i
u̾tutes: cõmendanda erat diuiratas dñi in miracłis: cõm̃¬
ddanda erat humaratas dñi ĩ ip̃a cõpassione mortalitatis.
Ille enĩ qͥ eluriebat qͥa homo erat: pauit qͥnq panib tot
milia qͥa d̾s erat. Qui ddormiebat qͥa homo erat: uentis et fluc¬

Expanded text:
tantum morienti, sed et resurgenti, ut nobis ostenderet spem immortantum morienti, sed et resurgenti, ut nobis ostenderet spem immortalitatis Ecclesiae suae, in capite ostendit quod membra exspectare deberent. Resurget etiam in caeteris membris, qui resurrexit in capite. Hora ergo nondum venerat, opportunitas nondum erat. Vocandi erant discipuli, annuntiandum erat regnum coelorum, faciendae erant virtutes, commendanda erat divinitas Domini in miraculis, commendanda erat humanitas Domini in ipsa compassione mortalitatis. Ille enim qui esuriebat, quia homo erat, pavit quinque panibus tot millia, quia Deus erat: qui dormiebat, quia homo erat, ventis et fluc
Abbreviated transcription (Latin):
reret᷑. Non dũ uidebat ẽẽ oportunũ ut illa potestate ut̾et᷑
miꝰ. ut celebremꝰ lacͤmenta. Si ante exeamꝰ ꝙͣ opus ẽ. nonne
non dum uentt hora mea: Cndo ego scio oportune mnt pari:
qͣndo passio mea ittilis ert: si dũ uenit ip̃a hora. Tunc uolũ¬
tate patiar: ut utrũꝙ serues et ñ dũ uenit hora mea. et potes¬
tatẽ habeo ponendi aĩam meã. ei tt̾m sum̃di eã. Uen̾at gͦ. ha¬
bens in potestatẽ qͣndo moreret᷑. At si ante moreret᷑. ꝙͣ disci¬
pulos elegisset: certe p̾posterũ esseo. Si eslet homo qͥ ñ heibe¬
tec in potestate horã suã: posset arte mori ꝙͣ discipłos elegilsec
Et si torte morerȩt᷑ iam elceas eruditisq discipłis: p̃staret etꝰ
ñ ip̃e hoc fac̾et. At uero qͥ uen̾at in manu habens qͣndo irec.
qͣndo rediret. quoulq excurreret. cui paterent inferi non

Expanded text:
reretur, nondum videbat esse opportunum ut illa potestate uteretureretur, nondum videbat esse opportunum ut illa potestate uteretumus ut celebremus sacramenta? Si ante exeamus quam opus est, nonne Nondum venit hora mea? Quando ego scio opportunum me pati, quando passio mea utilis erit, nondum venit ipsa hora; tunc voluntate patiar: ut utrumque serves, et, Nondum venit hora mea; et, Potestatem habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam. Venerat ergo habens in potestate quando moreretur. At si ante moreretur quam discipulos elegisset, certe praeposterum esset: si esset homo qui non haberet in potestate horam suam, posset ante mori quam discipulos elegisset; et si forte moreretur jam electis eruditisque discipulis, praestaretur ei, non ipse hoc faceret. At vero qui venerat in manu habens quando iret, quando rediret, quo usque excurreret, cui paterent inferi, non