comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
duum: ce qͥ recordatꝰ app̾hendat de.
qͣm at̾icisti faciem tuam a nob. & tͣdi¬
disti nos ꝓpt̾ iniqͥtates nr̃as. Quia
instar foliorm de arborib fluxinsꝰ.
q̃ uent᷑ arefact̾a disꝑgit: ꝓpt̃ea nulsꝰ
inuentꝰ est qͥ imiocarec nom̃ citum.
&e confurgens de ruina iigͥtatum
fuarum app̾hendet uiel teneret ce. di¬
ceretq cum sponsa. Inueni quem que¬
siuit aĩa mea: denebo eum &e ñ dimit¬
tam illum. Uentꝰ in scͥpturis tͥpliciter
ponitͣ. aut in temptationum magnitu¬
dine. aut in ꝑusicate doctͥne: aut sim¬
plicit̾ uentꝰ qͦ nubila contegunt᷑. & acc
in nubes cogit᷑. De temptationib. il¬
lud ẽ etiglicum. Uenert̃ ftumina. fla¬
uerunt uenti. & impegert in domũ
illam. ce ñ potuert subuertere eam:
qͥa supͣ petͣm stabil erat mole funda¬
hominum at ñ circumferamͣ omni
uento doctͥne. in malicia homtitum
De uento simplicit̃. & ñ pot̾ant natu¬
gare erat enimuentꝰ contrariꝰ. non qͦ

Expanded text:
 et qui recordatus apprehendat te. Quoniam avertisti faciem tuam a nobis, et tradidisti nos propter iniquitates nostras. Quia instar foliorum de arboribus fluximus quae ventus arefacta dispergit, propterea nullus inventus est qui invocaret nomen tuum, et consurgens de ruina iniquitatum suarum, apprehenderet vel teneret te, diceretque cum sponsa: Inveni quem quaesivit anima mea: tenebo illum, et non dimittam illum . Ventus in Scripturis tripliciter ponitur; aut in tentationum magnitudine, aut in perversitate doctrinae, aut simpliciter ventus, quo nubila congregantur, et aer in nubes cogitur. De tentationibus, illud est Evangelicum: Venerunt flumina, flaverunt venti, et impegerunt in domum illam, et non potuerunt subvertere eam: quia super petram stabili erat mole fundaUt non circumferamur omni vento doctrinae in malitia hominu. De vento simpliciter: Et non poterant navigare, erat enim ventus contrarius : non quo
Abbreviated transcription (Latin):
illius deuastabant. itaut cibus ho¬
minum. in escas brutorum aiantiũ¬
uerceret᷑. Hoc est autem tͥticum ce h
uinum quod ñ comedent nͥ laudan¬
de qͦ dñs in passione dicebat. Am̃ am̃
dico uob ñ bibam de genimine ui¬
tis huiꝰ : donec illud bibam nouum
in regno pats mei.Que ex parte cõ¬
plentur in ecelia. qñ dicit dñs dis¬
cipulis fuis. Bibite amici mei: ⁊ in¬
ebriamini fr̃s. Quod umum lȩtifi¬
cat cor hominum. &e in plena luce
atq meridie bibit᷑ ab ioseph cum
frib suis. & cõplebitir plentus.
qñ inebraabitur terra b̃ndictio¬
nib dñi. Triticum qͦ de quo paniᷤ
cȩlestis efficit᷑ illud est de qͦ loqͥt᷑
dñs. caro mea uere ẽ cib. Rursũ¬
q deuino: ce sanguis m̃s uere ẽ
potus. Transite transite ꝑ portaᷤᷤ.
p̃parate uiam popło: planum fa¬
cite iter. & eligide lapides. & eleua¬
ce signum ad popłos. Ecce dñs

Expanded text:
ejus devastabant, ita ut cibus hoejus devastabant, ita ut cibus hominum in escas brutorum animantiuverteretur . Hoc est autem triticum, et hoc vinum, quod non comedent nisi laudande quo Dominus in passione dicebat: Amen amen dico vobis, non bibam de genimine vitis hujus, donec illud bibam novum in regno Patris mei . Quae ex parte complentur in Ecclesia, quando dicit Dominus discipulis suis: Bibite, amici mei, et inebriamini, fratres, quod vinum laetificat cor hominis . Et in plena luce atque meridie bibitur a Joseph cum fratribus suis . Et complebitur plenius, quando inebriabitur terra benedictionibus Domini. Triticum quoque de quo panis coelestis efficitur, illud est, de quo loquitur Dominus: Caro mea vere est cibus. Rursumque de vino: Et sanguis meus vere est potus . Transite, transite per portas, praeparate viam populo, planum facite iter, et eligite lapides, elevate sig
Abbreviated transcription (Latin):
hostium cibos. nec aliengene labo¬
re illiꝰ ꝑfruant. s quicunq in lac̾miᷤ
semuratnt in gaudio metant. & qͥ
messuerint abiectisq palcis purũ
frum̃tum in horrea congregauint:
ipsi comedant labores manuum
suiarum & dñm et̃na latide sustol¬
lant. & bibant uinum in atͥis scĩs
cius. Quod uł multas apud patrẽ
intelligimꝰ mansiones si de futura
in regno celors accipimꝰ beatitudi¬
ne. uel certe cccłias in toto orbe di¬
uisas. in qͥb plantati postea in do¬
mo dñi florebimꝰ. Qñ autem dicit
nequaqͣm tiltra dabo tͥcicum duum
inimicis tuis. & tunum tuum alie¬
nigene non bibent in quolabora¬
sti.ostendit laborem ante iudeoꝵ.
& omnia oꝑa corum a demonibus
fuisse possessa. qn int dm̃ ce idola
fluctuabant. qn eis diecbat heltaᷤᷤ.
Uiq qͦ claudicatis utroq pede:
Si dñs ẽ ds: seqͥmini illum. Et iux¬
ta typieam hystoriam que in udi¬
cum libro narrat. Uemebant ma¬
dianite. & usq ad gatam fruetus

Expanded text:
ibos, nec alienigenae labore illius pertruantur; sed quicumque in lacrymis seminaverint, in gaudio metant, et qui messuerint, abjectisque paleis, purum frumentum in horrea congregaverint, ipsi comedant labores manuum suarum, et Dominum aeterna laude sustollant, et bibant vinum in atriis sanctis ejus. Quod vel multas apud Patrem intelligimus mansiones, si de futura in regno coelorum accipimus beatitudine, vel certe 743 Ecclesias in toto orbe divisas, in quibus plantati, postea in domo Domini florebimus. Quando autem dicit: Nequaquam ultra dabo triticum tuum inimicis tuis: et vinum tuum alienigenae non bibent, in quo laborasti, ostendit laborem antea Judaeorum, et omnia opera eorum a daemonibus fuisse possessa, quando inter Deum et idola fluctuabant, quando eis dicebat Elias: Usquequo claudicatis utroque pede? si Dominus est Deus, sequimini illum . Et juxta typicam historiam, quae in Judicum libro narratur, veniebant Madianitae, et usque ad Gazam fructus
Abbreviated transcription (Latin):
syon a deo fuerit derelicta: statim
patebit mcendio ignitarum diabo¬
li sagutarum. Omnes enim adulte¬
rantes q̃si clibanꝰ corda eartim: &e ex¬
pulso puicicie frigore. libidinis in dem¬
plo dei fiamma graflabtt᷑: ut qͥcquid

Expanded text:
Sion a Domino fuerit derelicta, statim patebit incendio ignitarum diaboli sagittarum: Omnes enim adulterantes, quasi clibanus corda eorum. Et expulso pudicitiae frigore, libidinis in templo Dei flamma grassabitur, ut quid
Abbreviated transcription (Latin):
angłos suos ꝑuersum qͥd excogita¬
uerte. Siqͥs gͥ post euangłm xp̃i &¬
aduentum filii dei pedagoge legis
obseruat cerimonias: audiat popu¬
tum conficentem. qͦd omnis illa iu¬
sticia panno sordidissimo cõparet᷑
Cui ae hester diadema suũ qͦd erat
regie potestatis insigne comparat:
qͦd neqͣqͣm uoluntate s necessitate
portabat. Tuscis necess itatẽ meam:
ꝗm decestor signum suꝓbiȩ mee qͦd
ẽ fuꝑ caput meum in dieb ostensio¬
nis mee. Abhominor illud sic̃ pan¬
num menstruum: nec porto in die¬

Expanded text:
Angelos suos perversum quid excogitaAngelos suos perversum quid excogitaverit . Si quis igitur post Evangeliadventum filii Dei paedagogae Legis observat caeremonias, audiat populum confitentem, quod omnis illa justitia panno sordidissimo comparetur, cui et Esther diadema suum, quod erat regiae potestatis insigne, comparat, quod nequaquam voluntate, sed necessitate portabat: Tu scis necessitatem meam: quoniam detestor signum superbiae meae, quod est super caput meum in diebus ostensionis meae: abominor illud sicut pannum menstruum: nec porto in die
Abbreviated transcription (Latin):
lege ẽ s ꝑ fidem xp̃i que ex deo est¬
iusticia. Est enim iustus qui ꝑit ĩ
rusticia fua. si post euanglii u̾itatẽ
umbras ueltt exercere legales: a n
iuste qͦd tustum ẽ ꝑseqͥ. Unde iuxta
sapientissimum salomonem omĩs
utr uidetur sibi tustꝰ. cum in lege uer¬
satur. Ad qͦd dñs logͥtur in euglio.
¶os estis qͥ uosmetipsos iustificãtis
coram hominib. Qͦd paulꝰ fugienᷤ
ait. Hich mͥ consciꝰ fum: nec tam̃
in hoc iustificatus sum. Ex pecc̃o
aucem di iusticia: de qua idem sa¬
lomon loquitur. intelligite iusti¬
ciam ueram. Ergo ẽ alia iusticia
q̃ ñ ht̃ ueritatem. Et hec ẽ uera
tusticta. de guarurfum in euan¬
gelio dr. Beati qui esuriunt ce
sitiunt tusticiam. Quam mul¬
ti ꝓpħe & iusti desiderauerunt
uidere ce non uiderunt. Abra¬
ham autem uidit istam iusticiã
ce letatus est: nequaquam seq̃is
sp̃m. Nec mirum hec de hominib
dicere. cum astra qͦq di iusticie cõ¬
parata ñ sint munda: & adũsum

Expanded text:
ex Deo justitia. Est enim justus qui perit in justitia sua , si post Evangelii veritatem umbras velit exercere legales, et non juste quod justum est persequi. Unde juxta sapientissimum Salomonem, omnis vir videtur sibi justus, cum in lege versatur: ad quos Dominus loquitur in Evangelio: 763 Vos estis qui vosmetipsos justificatis coram hominibus . Quod Paulus fugiens ait: Nihil mihi conscius sum, nec tamen in hoc justificatus sum . Ex peccato autem Dei justitia, de qua idem Salomon loquitur: Intelligite justitiam veram. Ergo est alia justitia quae non habet veritatem, et haec est vera justitia, de qua rursum in Evangelio dicitur: Beati qui esuriunt et siliunt justitiam . Quam multi prophetae et justi desideraverunt videre, et non viderunt . Abraham autem vidit istam justitiam, et laetatus est, nequaquam sequensivificantem. Nec mirum haec de hominibus dicere, cum astra quoque Dei justitiae comparata, non sint munda, et adversum
Abbreviated transcription (Latin):
& humiliasti nos ualde. Di nostra
considemus merita desyanctum
ẽ. Si tuam clemtiam qeni flagellaᷤᷤ
omnẽ filiũ ꝗ̃ recipis audemus preces
fundere. Tu enim ꝑat̃ ñr es. qui
dignatꝰ es dicere filius pͥmogem¬
tus mo isrł. Et quanqͣm lutũ
fumꝰ & oꝑa manuum tuarum. & du
fictor nr̃ ut nec uas figlo ualcat res¬
pondere. quare sic uł sic factum sit
tuscientes ẽẽ nos filios. audemtis di¬
cete. ne urascaris dñe satis. Niram
uitamꝰ. nec uttra patientiam tuam
q̃rimus. ꝑ qͣm thes aurirauimꝰ nobis
nam in ie ire: s hoc q̃sumus ne traᷤ¬
caris nob satis. nec tempore ultionis
atq uindicte memineris ingͥtatis
ñte. s magis respicias poplm tirum.
qͥ qͦndam cuus appellatus ẽ populus.
& ciuitatis scũarii tui miserearis. in
qͥ intiocatum ẽ nom titum. Que q¬
uitas appellat᷑ syon & irłm quam flu¬
minis impetꝰ lecificat. & in qͣ qͦndam
fint specła uirtutum &e pacis contem¬
de patres nr̃i in rumas &e emeres con¬

Expanded text:
et humiliasti nos valde. Si nostra consideremus merita, desperandum est. Si tuam autem clementiam, qui flagellas omnem filium quem recipis, audemus preces fondere . Tu enim pater noster es, qui dignatus es dicere: Filius primogenitus meus Israel . Et quamquam lutum simus, et opera manuum tuarum, et fictor noster sis; nec vas figulo valeat respondere, quare sic vel sic factum sit: tamen scientes esse nos filios, audemus dicere: Ne irascaris, Domine, satis. Non iram vetamus, nec ultra patientiam tuam quaerimus, per quam thesaurizavimus nobis iram in die irae. Sed hoc quaesumus, ne irascaris nobis satis, ne tempore ultionis atque vindictae memineris iniquitatis nostrae: sed magis respicias populum tuum, qui quondam tuus appellatus est populus. Et civitatis sanctuarii tui miserearis, in qua invocatum est nomen tuum. Quae civitas appellatur Sion et Jerusalem, quam fluminis impetus laetificat; et in qua quondam fuit specula virtutum et pacis contemte patres nostri, in ruinas et cineres con
Abbreviated transcription (Latin):
comparat᷑. ꝓ quo theodotio ipsum
uerbum hebraicum pofuit eddim. qͦd
id est parientium. Aqͥla a apti picon
hoc ẽ testimoniorum: qñ sanguis in
pͥmo coitu maritali uirginis appro¬
batur. Et defluximꝰ inquit quasi
folia de arborib : q̃ ꝓpt̃ iniquitates

Expanded text:
atur. Pro quo Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit EDDIM   quod id est, parientium; Aquila μαρτυριῶν, hoc est, testimoniorum: quando sanguis in primo coitu maritali virgini approbatur. Et defluximus, inquit, quasi folia de arborib
Abbreviated transcription (Latin):
popłs cuusoms nos. Cuntas sci tui
runt te patres nr̃i. facta est in ex¬
ustionem ignis: & omnia defide¬
rabilia nr̃a uersa sunt inruinas.
Nunquid suꝑ his contineb te dñe
Caceb &e affliges nos uehementer:
urorum. Et nẽ respice. qm popłs
tuus oms nos. Cuntas scitui facta ẽ
deserta. Syon quas solicudo irlm¬

Expanded text:
populus tuus omnes nos, civitas sancti tui runt te patres nostri, facta est in exustione ignis, et omnia desiderabilia nostra versa sunt in ruinas. Nunquid super his continebis te, Domine, tacebis et affligos nos vehementer? nostrorum. Et nunc respice quoniam populus tuus omnes nos, civitas sancti tui facta est deserta Sion: quasi soli
Abbreviated transcription (Latin):
templum sig̾cet: qͦd uictores calcaue¬
re romani. Et fact̾i sumꝰ sic̃ in pͥncipio
anteqm uocarem᷑ in abraham: & dũ
eẽmꝰ in egypto ñ habentes dm̃ nec regeᷤᷤ.
nec pͥnetpes. nec ꝓpħas. nec legem man¬
datorum di. Que omnia pꝰ passionẽ¬
dm̃ completa sunt: hodieq complen¬
tur. Dicentib enim illis. sanguis eiꝰ
suꝑ nos & suꝑ filios nr̃os: manet
maledictio sempit̃na. & ñ dñatur
eorum ds: neq intiocat᷑ nom̃ illiꝰ
suꝑ eos: dum neqͣqͣm dei populus

Expanded text:
Templum significet, quod victores calcaveTemplum significet, quod victores calcavere Romani. Et facti sumus sicut in principio antequam vocaremur in Abraham, et dum essemus in Aegypto, non habentes Deum, nec reges, nec principes, nec Prophetas, nec Legem mandatorum Dei , quae omnia post passionem completa sunt Domini, hodieque complentur. Dicentibus enim illis: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros , manet maledictio sempiterna, et non dominatur eorum Deus, neque invocatur nomen illius super eos, dum nequaquam Dei populus
Abbreviated transcription (Latin):
nos errare fecisti. qͦ senfu accipiendũ
sit: plenissime docet iheremias. Se
polliceris. & qͣsi miscricors pat dis¬
simulas duriciam. & artifer medicꝰ
abscondis ferrum acutissimum. ne
egͦtantem tr̃eas anteg̃m curas: fecisti
nam eam quasi desertum: & statuã
camsie terramsine aqͥs. Et loquar
adcor eius. & dabo possessiones eius
inde. & uallem achor ad aꝑiendam
intelligentia. Considemus ordinẽ
singlorum. Sedueit eam. & facit ee
desertam. & absq aqua: ut uirccitum
patiatur sitm. Que postquam dixe¬
rit siciuit in de anima mea qͣm multi¬
pliciter tͥ caromea. tc̃ loquet᷑ ad cor
cius. & lugentem consolabit̃. & dabit
ei possessionem inde. hoc est de pęni¬
tentia. & de merore qu oꝑat᷑ salutẽ.
& humilitas conturbati cordis eius
hoc enĩ int̃pretat᷑ uallis achor. apiet
intelligentiam: ne ignoret creatorẽ
suum. Hostes ait nr̃i. conculcauert̃
scuarium tuum. Haut dubium qͥn

Expanded text:
 errare nos fecisti ? quo sensu accipiendum  errare nos fecisti ? quo sensu accipiendum sit, plenissime docet Jeremias: Sedpolliceris, et quasi misericors pater dissimulas duritiam, et artifex medicus abscondis ferrum acutissimum, ne aegrotantem terreas antequam cures, fecisti nam eam quasi desertum, et statuam eam sicut terram absque aquis, et loquar ad cor ejus: et dabo possessiones ejus inde, et valgentiam . Consideremus ordinem singulorum: seducit eam, et facit esse desertam, et absque aqua, ut virtutum patiatur sitim. Quae postquam dixerit: Sitivit in te anima mea, quam multipliciter tibi caro mea , tunc loquetur ad cor ejus, et lugentem consolabitur. Et dabit ei possessionem inde, hoc est, de poenitentia et moerore qui operatur salutem. Et humilitas conturbati cordis ejus hoc enim interpretatur vallis Achor aperit intelligentiam, ne ignoret Creatorem suum. Hostes, ait, nostri conculcaverunt sanctuarium tuum. Haud dubium quin
Abbreviated transcription (Latin):
ñ auferam ab eis. Est enim tsticia
q̃ ducit ad uitam: &e est tstieia quę
ducit ad mortem. Unde peccator lo¬
rat popłs in deserto: ut pͥorem uiã
ñ tnueniat. nec ad egyptios reuer¬
tatur. In osee qͦq sepiuntur semte
amatores suos. & necessitate copl¬
sareuertatur ad uixum suũ pͥstinũ.
Et pharaonis dr ds indurasse cor
ne dimitieret popłm eius : ceut .xͦ.
plagis affligeretur. Quam q̃stionẽ
diligentissime paulus disserit ad
romanos. & nos in qͦdam oꝑe ꝑst̾n¬
ximus. Conu̾tere ait dñe. siue con¬
uerte nos ꝓpt̾ seruos tuos abraham¬
& isrł. qͥ non cognouerunt nos. ul
qͥs ẽẽ in popło credimus. Quas
ad nchili enĩ &e absq ullo labore
montis sc̃i tui. qͥa totum montem
possidere non possumꝰ ut cum par¬
tem habuerimus. ueniamus ad
plenitudinem eius ce concemple¬
mur glam unigeniti a patre.pleni¬
tudinem gr̃e &e ueritatis. De quoĩ
dieb manifestꝰ crit mons dñi. De eo
autem quod supͣ positum est quare¬

Expanded text:
Est enim tristitia quae ducit ad vitam, et est tristitia quae ducit ad mortem. Unde et peccator lorat populus in deserto; ut priorem viam non inveniat, nec ad Aegyptios revertatur . In Osee quoque sepiuntur semitaamatores suos, et necessitate compulsa, revertatur ad virum suum pristinum . Et Pharaonis dicitur Deus indurasse cor, ne dimitteret populum ejus, et ut decem plagis affligeretur . Quam quaestionem diligentissime Paulus disseruit ad Romanos . Et nos in quodam opere perstrinximus. Convertere, ait, Domine, sive converte nos pet Israel, qui non cognoverunt nos, vel quos esse in populo credimus. Quasi ad nihil enim et absque ullo labore montis sancti tui, quia totum montem tuum possidere non possumus, ut cum partem habuerimus, veniamus ad plenitudinem ejus et contemplemur gloriam Unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis . De quo in diautem quod supra positum est: Quare
Abbreviated transcription (Latin):
uiͦi. ꝑs almo dr. Lingua canũ tuo¬
rum ex immicis ab ipso: ut quem
bnficiis ñ senscrant. urbis fuȩ sub¬
uersione. & ꝓpͥa captiuitate cog¬
noscant. Et a facie illius gentes
tur babuntur. siue ut sig̃cantius
in hebtaieo dr. mouebuntur. ut
que prtus imnobiles erant ueniant
ad salutem. Cumq mirabilia fecerit
& ostendit signa in euanglio que qͦn¬
dam ostendit in egypto & in solitudi¬
ne. confiteant᷑ se glam aduentus etus
ferre ñ posse: fuie qͦd tremor apgre¬
hendit montes. Pulchreq iuxta he¬
braicum qͣsi exauditi eẽnt. qui supra
fuerant dep̃cati. utinam dirumpes
celos & descendes. a facie tua montes
defluercut: postea inferunt. Descendi¬
sti: uerbum caro factus es &e habita¬
sti in nob. uere emmanuel qͦd int̃pri¬
tatur nobeum ds. Et ideo a facie
tua om̃s montes defluxerunt. de qͥ¬
bus supra diximus. Hebrei hc̃ locum
ita disserunt. Sic comburet ignis
iniqͦs. qͦmͦ aq̃ feruent ignis ardore.
amasim enim ñ consumptionem.

Expanded text:
imo psalmo dicitur: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso; ut quem beneficiis non senserant, urbis suae subversione et propria captivitate cognoscant. Et a facie illius gentes turbabuntur, sive ut significantius in Hebraico dicitur, movebuntur: ut quae prius immobiles erant, veniant ad salutem. Cumque mirabilia fecerit, et ostenderit signa in Evangelio, quae quondam ostendit in Aegypto et in solitudine, confitebuntur se gloriam adventus ejus ferre non posse, sive quod tremor apprehenderit montes. Pulchreque juxta Hebraicum, quasi exauditi essent qui supra fuerant deprecati: Utinam disrumperes coelos et descenderes, a facie tua montes defluerent, postea inferunt: Descendisti, Verbum caro factum es, et habitasti in nobis, vere Emmanuel, quod interpretatur nobiscum Deus. Et ideo a facie tua omnes montes defluxerunt, de quibus supra diximus. Hebraei hunc locum ita edisserunt: Sic comburet ignis iniquos, quomodo aquae fervent ignis ardore; AMASIM   enim non consumptionem
Abbreviated transcription (Latin):
sibore. ac reliquoꝵ nominum por¬
tenta fuscipent. De qͥb diligentissi¬
lugdimensis ce martyr: multarũq
origenes explicans heres eon. & maxr¬
ime gnosticorũ. qͥ ꝑ marcum egygtiũ
galliarum pͥmum aerca rodanum.
dem hyspaniarum nobiles feminas
deceperunt: miscentes fabulis uolup¬
tatem: & imꝑtiȩ fuȩ nom scientie uen¬
dicantes. Qͦd autem dic̃ popłs in pre¬
senti. hoc e nunqͣm se nec autrib nec
ocłis cognouisse q ds scis fuis p̃parit
in futurum. qd occurrat his qͥ factũs

Expanded text:
nominum portenta susciperent. De quibus diligentissiLugdunensis et martyr, multarum origines explicans haerese ωn, et maxime Gnosticorum, qui per Marcum Aegyptium, Galliarum primum circa Rhodanum, deinde Hispaniarum nobiles feminas deceperunt, miscentes fabulis voluptatem, et imperitiae suae nomen scientiae vindicantes . Quod autem dicit populus in praesenti, hoc est, numquam se nec auribus, nec oculis cognovisse, quae Deus sanctis suis praeparet in futurum: quod occurrat his q
Abbreviated transcription (Latin):
te. & oꝑa tua q̃ facies expect̾antib mi¬
sericordiam. Occurrit enim facientib
tusticiam: & uiarum tuarum recorda¬
buntur. Napag̾ pac̾ĩ. huiꝰ testimo¬
mi quasi hebreus ex hebreis assamit
apłs paultis de autenticis libris iN
epla qm seribit ad corinthios. n u̾bum
ex uerbo reddens. qͦd facere omninoco¬
temuit: s sensuum expͥmens uitatem
quib utit᷑ ad id qͦd uoluerit roboran¬
dum. Unde apoephortm deliramta
conticeant. q̃ ex occasione huiꝰ testimo¬
mi ingeruntur eccłus xp̃i. De quib
uere dici potest. qͦd sedeat diabolus
in insiduis cam dicitib in apocͥphis.
ut interficiat innocentem. Et it̃m.
Insidiat᷑ in apoepho q̃si leo in lpelus¬
casua: insidiatur ut rapiat pauꝑẽ
Ascensio enim ysaie & apocalipsis
helyc. hoc hñt testimontum: & ꝑ
hanc occasionem multaq huitis

Expanded text:
te, et opera tua, quae facies exspectantibus misericordiam: occurrit enim facientibus justitiam, et viarum tuarum recordabuntur. Paraphrasim hujus testimonii, quasi Hebraeus ex Hebraeis, assumit apostolus Paulus de authenticis libris in Epistola quam scribit ad Corinthios, non verbum ex verbo reddens, quod facere omnino contemnit; sed sensuum exprimens veritatem, quibus utitur ad id quod voluerit roborandum . Unde apocryphorum deliramenta conticeant, quae ex occasione hujus testimonii ingeruntur Ecclesiis Christi. De quibus vere dici potest, quod sedeat diabolus in insidiis cum divitibus in apocryphis, ut interficiat innocentem. Et iterum: Insidiatur in apocrypho quasi leo in spelunca sua: insidiatur, ut rapiat pauperem . Ascensio enim Isaiae, et apocalypsis Eliae hoc habent testimonium. Et per hanc occasionem, multaque hujus
Abbreviated transcription (Latin):
as ignis confumens est. instar cere
consument᷑ & liq̃fient: adu̾sarie
potestates sunt. & om̃s qͥse erigurs
aduersus scientiam dei. De qͥb ce
in nonagesimo.ui.psalmo canitur.
Uidit &e cõmota ẽ t̃ra: montes liq̃¬
facti sunt sic̃ cera a facie dni a facie
dei umũsȩ t̾rȩ. Si enim tu descen¬
deres. & tua ꝓmissa compleres. ta
bescerent turta symmachum aque
maris. & omnem salsuginem car
ignis ille consumeret. de qͣ & ĩ alio
ꝑsalmoscͥptum e. Sic deficit fumꝰ
deficiant. sic̃ consum it᷑ cera a facie
ignis: sic ꝑeant peccatores a facie

Expanded text:
 instar cerae consumentur et liquefient, adversariae potestates sunt, et omnes qui se erigunt adversum scientiam Dei. De quibus et in nonagesimo sexto psalmo canitur: Vidit, et commota est terra. Montes liquefacti sunt sicut cera a facie Domini, a facie Dei universae terrae . Si enim tu descenderes, et tua promissa compleres, 760 tabescerent juxta Symmachum aquae maris et omnem salsuginem earum ignis ille consumeret. De quo et in alio psalmo scriptum est: Sicut deficit fumus, deficiant: sicut consumitur cera a facie ignis, sic
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inuocabat᷑ nom̃ tuum suꝑ nos
ꝓpt̾ea dep̃camͣ & dicimꝰ Utinam di¬
rumꝑes celos & descendes: & qui sẽꝑ
ꝑmitteris. tu aliq̃n ꝓmissa comple¬
res. Hoc autem eo tempore dicebat᷑
qn necdum saluator aduenerat.
uaret. ut qͥ portauimꝰ imagiem t̃¬
reni. portemꝰ & imaginem suꝑ cele¬
stis. Qͦd si faceres inquiunt. & api¬
rentur celi siue celum. ad aduen¬
tum maiestatis tuȩ montes deflue¬
rent: uł tremor apphendet monteᷤ
& consumerent᷑ sic̃ cera a facie igniᷤ
consumit᷑. Et iezechieli aꝑti funt
celi: ce idit uisionem magnam.
S &e moyses in deutonomii bndic¬
tionib imp̃catur. Aꝑiat tͥ dñs thes¬
aurtim suum bonum celum. ut
det tͥ bndictionem. Et in euglio
baptista ioħs uidisse narrat᷑ cȩlos¬

Expanded text:
ur nomen tuum super nos: propterea deprecamur et dicimus: Utinam disrumperes coelos, et descenderes; et qui semper promitteris, tu aliquando promissa compleres. Hoc autem eo tempore dicebatur, quando necdum Salvator advenerat, varet: ut sicut portavimus imaginem terreni, portemus imaginem supercoelestis . Quod si faceres, inquiunt, et aperirentur coeli, sive coelum, ad adventum majestatis tuae montes defluerent, vel tremor apprehenderet montes, et consumerentur, sicut cera a facie ignis consumitur. Et Ezechieli aperti sunt coeli, et vidit visionem magnam . Sed et Moyses in Deuteronomii benedictionibus imprecatur: Aperiat tibi Dominus thesaurum suum bonum, coelum, ut det tibi benedictionem . Et in Evangelio Baptista Joannes vidisse narratur  Al
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ nos. Epla quam scͥbit paultis ad
corinthios cum ad uniꝰ scribit᷑ popłm
cuntatis ꝓ uarietate habitanttum. id ẽ
scõꝵ & peccõrum:. nc̃ laudat eos. nẽ cor¬
ripit. nẽ docet. nẽ rep̃hendit. Acocat
ad continentiam. nuptias non recusat
recrahit ab idolata. instruit resurree¬
tionem. diganne porrigit manum:¬
ne locum tͥbuat forneationi. Hoc di
popł̃ dm̃ deỹcantis oratione contexit᷑
Unde pꝰ cet̃a. etiam hoc loquunt᷑. Qn
errare nos fecisti dñe de tnis tuis uel secdu¬
tisti nos de uiatua. indurasti cor nr̃m ne
timeremꝰ te: Ñ qͦd ds erroris caus a fit
&e duricie: s qͦd illiꝰ ꝑatientia nr̃am ex¬
pectantis salutem dum ñ corripit de¬
linquentes causa erroris dicricieq in¬
deatur. Unde qͥbdam uehementer
tratꝰ a ꝑcutiendo manum suspendit:
ce loquit᷑. N uisitabo suꝑ filias ur̃as
cum fc̃unt fornicate : c scꝑ sponsas
ur̃as cum adult̾atierine. Nagellat

Expanded text:
stola quam scripsit Paulus ad Corinthios, cum ad unius scribatur populum civitatis, pro varietate habitantium, id est, sanctorum et peccatorum, nunc laudat eos, nunc corripit, nunc dolet, nunc reprehendit, nunc provocat ad continentiam, nuptias non recusat, retrahit ab idololatria, instruit in resurrectionem, digane locum tribuat fornicationi. Hoc dixpopuli Deum deprecantis oratione contexitur, Unde et post caetera etiam hoc loquuntur: Quare errare nos fecisti, Domine, de viis tuis, vel seduxisti nos de via tua: indurasti cor nostrum ne timeremus te? Non quo Deus erroris causa sit et duritiae, sed quo illius patientia, nostram exspectantis salutem, dum non corripit delinquentes, causa erroris duritiaeque videatur. Unde quibusdam vehementer iratus, a percutiendo manum suspendit, et loquitur: Non visitabo super filias vestras cum fuerint fornicatae, et super sponsas vestras cum adu
Abbreviated transcription (Latin):
a facie tua gs turbarent᷑. Cum fece¬
ris mirabilia ñ sustinebimꝰ. Descen¬
disti: & a faciȩ tua montes deftux¬
crunt. Lxx. Siaꝑueris celum tre¬
mor app̃hendet. Ex te montes liqͥs¬
cent. sicut cera a facie ignis liquefit.
& comburet ignis aduersarios. &
manifestum erit nomen torum in
adũsaruis. A facie tua gs̃ tur babun¬
tur Cum feccris głosa: tremor ap¬

Expanded text:
s turbarentur. Cum feceris mirabilia, non sustinebimus: descendisti, et a facie tua montes defluxerunt. LXX: Si aperueris coelum, tremor apprehendet ex te montes: et liquescent sicut cera a facie ignis liquescit, et comburet ignis adversarios: et manifestum erit nomen tuum in adversariis: a facie tua gentes turbabuntur. Cum feceris gloriosa, tremor ap
Abbreviated transcription (Latin):
tuo quem scͥpsisti. Uctis gͥ ysaias u¬
cordat᷑ hystorie: & diẽ. uͦbi est ille
moyses qͥ eduxit eos de rubro mari:
Ubi pastor ouium: Ubi ille qͥcum
ect̃is pastorib gregis dñi laboracut.
qu imꝑauit ce pofuit sp̃m deiorati¬
onc &e p̾cib stus in grege dñi. Aut
cerce ita intelligendum. Ubi est illa
clem̃tia dñi qua qͦndam misertꝰ est
ñ in sinistram moysen seruum suũ
brachio maiestatis sue. Qui scidit
aqͣs ante eum. ut fac̾e̾t sͥ nom̃ sem¬
ptternum: & usq in p̃sentem diem
illiꝰ potentia narraret᷑. Duxit enĩ
poplifuum ꝑ imm̃sas aquarum
abyssos: quasi equum ꝑ solitudinẽ.
tor eiꝰ fuit: i. gregis dñi. Sp̃m autẽ

Expanded text:
o quem scripsisti . Veteris igitur Isaias ro quem scripsisti . Veteris igitur Isaias recordatus historiae, dicit: Ubi est ille Moyses qui eduxit eos de Rubro mari? ubi est pastor ovium? Ubi ille qui cum caeteris pastoribus gregis Domini laboravit? Qui impetravit, et posuit Spiritum Dei oratione et precibus suis, in grege Domini? Aut certe ita intelligendum: ubi est illa clementia Domini, qua quondam misertus estnon in sinistram, Moysen servum suum brachio majestatis suae: qui scidit aquas ante eos, ut faceret sibi nomen sempiternum; ut usque in praesentem diem illius potentia narraretur? Duxit enim populum suum per immensas aquarum abyssos, quasi equum per solitudinem, tor ejus fuit, id est, gregis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
tum dabit uob: ut sit uobcum in
semptt̃num. sp̃m u̾itatis. De qͦ oin
sapientia reppimꝰ. q̃ nomine salo¬
pline fugiet dolum: &e recedet a co¬
gitationib stultis. Et recordatus ẽ
dierum scłi moysi popli sui. Ubi est qͥ
ectuxit eos de mari cum pastoribus
gregis sur: Ubi est qͥ posuit in medio
etus sp̃m sc̃ĩ sui quiduxit ad dext̾am
moysen brachio maiestatis sue. qͥscidit
aqtias ante cos ut face̾t sibi nomen
tem qͣsi ammal in campo descen¬
dens: sp̃c dñi duetor eius fuit. Dic
adduristi popłm tuum ut faccres
tibi nomen głe. Lxx. Et recordat᷑¬
ẽ dierũ antiquorũ qͥ eduxit de tra
pastorem ouium. Ubi ẽ qͥ posuit
ysen brachio głe sue: Sic addur
popłm suum. Preualuit aqua in
conspectu ciꝰ: facere sͥ nom̃ sempit̃¬
num. Addurit eos ꝑ abyssum sicc
equum ꝑsolitudinem & ñ labora¬
uerunt &e sic̃ ium̃ta ꝑ campum.
fuit. Sic adduxisti poplm tuum
ẽ dicens. Aut dimiete eis hanc nor¬
am: aut si ñ facis dele me de libro¬

Expanded text:
tum dabit vobis, ut sit vobiscum in sempiternum, Spiritum veritatis . De quo et in Sapientia reperimus, quae nomine Salo disciplinae fugiet dolum, et recedet a cogitationibus stultis . Et recordatus est dierum saeculi, Moysi, populi sui. Ubi est qui eduxit eos de mari cum pastoribus gregis sui? ubi est qui posuit in medio ejus Spiritum sancti sui? Qui eduxit ad dexteram Moysen brachio majestatis suae: qui scidit aquas ante eos, ut faceret sitem: quasi animal in campo descendens. Spiritus Domini ductor ejus fuit: sic adduxisti populum tuum, ut faceres tibi nomen gest dierum antiquorum qui eduxit de terra pastorem ovium. Ubi est qui posuiysen brachium gloriae suae. Sic eduxit populum suum per validam aquam in conspectu ejus, ut faceret sibi nomen sempiternum. Adduxit eos per abyssum sicut equum per solitudinem, et non laboraverunt. Et sicut jumenta per campum dfuit: sic adduxisti populum tuuest, dicens: Aut dimitte eis hanc noxam: aut si non facis, dele me de libr
Abbreviated transcription (Latin):
ds qͥ tenet celum palmo. & terram
pugillo. ullo claudat᷑ loco: s quoq̃
sanctiora sunt. illiꝰ locꝰ & habitacłm
ẽẽ dicantur. Deniq salomon qͥ ecdi¬
ficauit domum di. ad eum dep̃cais
loquit᷑. Celi celorum & t̃ra ñ suffi¬
ciunt tͥ. Et in or̃one dm̃ca dicimꝰ.

Expanded text:
 qui tenet coelum palma et terram pugillo, ullo claudatur loco; sed quo quae sanctiora sunt, illius locus et habitaculum esse dicantur. Denique Salomon qui aedificavit domum Dei, ad eum precans loquitur: Coeli coelorum et terra non sufficiunt t
Abbreviated transcription (Latin):
tuam & taceb aduersarus blasphe¬
mantib. & affliges nos atq humilia¬
bis. n more solito. s nimis: Que omia
iudci assyriorum &e babyloniorum
temporib putant ee completa. Nos
autem iuxta ea q̃ ex ꝑsona saluatoris
sequunt᷑. apparitihis qͥn int̾rogabañ.
inuentꝰ fum ab his qͥ me ñ querebant
ad tempꝰ romanȩ uictone uniu̾sa refe¬
rimꝰ. Iosephꝰ tudaice scͥptor hystorie
uII. explicat toluminib. quib im¬
posuit titulum captiuitatis iudaice
mone difserere q̃ oclis patcant: cũ
omnia desidabilia corum u̾sa fint
in tuinas. & templum toto orbe ce¬
lebtatum in sterguilinium urb no¬
tie q̃ a conditore appellabat᷑ helya.
& in habitacłm tͥnsierit noct̾uarum
frustraq cotictie dict̃ in sẏnagogis
suris. Suꝑ his omnib dñe stistinebis.
& affliges nos atq humiliab uehem̃t̃.

Expanded text:
tuam, et tacebis adversariis blasphemantibus, et affliges nos atque humiliabis, non more solito, sed nimis? Quae omnia Judaei Assyriorum et Babyloniorum temporibus putant esse completa. Nos autem juxta ea quae ex persona Salvatoris sequuntur: Apparui his qui non interrogabant. Inventus sum ab his qui me non quaerebant ; ad tempus Romanae victoriae universa referimus, quae Josephus Judaicae scriptor historiae, septem explicat voluminibposuit titulum Captivitatis Judaicaemone disserere, quae oculis pateant, cum omnia desiderabilia eorum versa sint in ruinas, et Templum in toto orbe celebratum, in sterquilinium urbis novae, quae a conditore appellabatur Elia; et in habitaculum transierit noctuarum: frustraque quotidie dicunt in synagogis suis: Super his omnibus, Domine, sustinebis et affliges nos, atque humili
Abbreviated transcription (Latin):
alium cognouisse pt eum qͥ uere ẽ ds
nec alt̾us talia oꝑa tantaq uctisse
que factutꝰ fic his qͥ expectent miscdiã
eiꝰ. faciantq iusticiam. & uiarum il¬
lius recordent᷑. Et qͣm scͥptum ẽ. dm̃
nemo uidit unqͣm. & tc̃m. nemo ui¬
nequaquam sermonib explicatur.
nec oclis contemplabilis e s abhis ui¬
decur de quib scriptum est. Bcati
mundo corde: qm iꝑsi dm uidebuñ.
Ecce tu iratꝰ es &e peccaitimꝰ: in ipsis fu
menstruate umuse tusticie nr̃e. Et ce¬
cidimꝰ quasi folium untt̃si: & iniqͥta¬
tes nr̃e quasi uentꝰ abstulerunt nos.
lix. Ecce uatus es. & om̃s peccatumꝰ
iccirco errauimꝰ. & facti sumꝰ quasi im¬
mundi omnes nos. Ut panni sorden¬
tis omnis iusticia nr̃a: & defluximus
quasi folia. ꝑt̃ imqͥtates nr̃as sic̃ uen¬
tus auferet nos. Ordo p̃posterus. Non
qͥa tu irat᷑ es nos peccauimꝰ: s qͥa nos
peccauimꝰ tutratꝰ es. Et qͥa peccatumꝰ
nob tutratꝰ es dñe: ꝓpt̃ea errauimus.

Expanded text:
alium cognovisse, praeter eum qui vere Deus est, nec alterius talia opera tantaque vidisse, que facturus sit his qui exspectent misericordiam ejus, faciantque justitiam, et viarum illius recordentur. Et quomodo scriptum est: Deum nemo vidit umquam . Et iterum: Nemo vinequaquam sermonibus explicatur, nec oculis contemplabilis est, sed ab his videtur, de quibus scriptum est: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Ecce tu iratus es, et peccavimus; in ipsis fuimenstruatae universae justitiae nostrae. Et cecidimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos. LXX: Ecce tu iratus es, et omnes peccavimus: idcirco erravimus, et facti sumus quasi immundi omnes nos, ut pannus sedentis omnis justitia nostra: et defluximus quasi folia propter iniquitates nostras: sicut ventus auferet nos. Ordo praeposterus. Non quia tu iratus es, nos peccavimus; sed quia nos peccavimus, tu iratus es. Et quia peccavimus, nobis iratus es, Domine: propterea erravimus,
Abbreviated transcription (Latin):
salutem. ut toluntas habet p̃miũ.
s illi credẽ noluerunt. Auoqum et
de ioħe scͥptum est. fuit homo missꝰ
a deo. eui nom erat ioħs.Mic uemit
ut ꝑhib̾et testimonium luci: ut
om̃s credent ꝑ eum. Nec statim in
culpa ẽ. si plures crede noluerunt.
s uoluntas uenientis hec fuit. ut
om̃s credent &e saluarent᷑. Sin aũ
quis exasꝑau̾it &e afflixerit sp̃m¬

Expanded text:
salutem, ut voluntas haberet praemium; salutem, ut voluntas haberet praemium; sed illi credere noluerunt. Alioquin et de Joanne scriptum est: Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes: hic venit, ut praeberet testimonium luci, ut omnes crederent per eum . Nec statim in culpa est, si plures credere noluerunt, sed voluntas venientis haec fuit, ut omnes crederent et salvarentur. Sin autem qui exasperaverit et afflixerit Sp
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑse descendit ad oues ꝑditas domꝰ
isrł. ut ouem morbidam suis hume¬
ris reportaret. & diagmam q̃ ꝑierat
mueniret. & luxurioso filio reu̾tenti
letꝰ occurreret. ꝓpt̾ quod sponsa diẽ
in cantico canticorum. Os culetur
me oscło oris sui. Neguaqim ꝑ patar¬
chas. moy sen & ꝓphas. s meum corpus
asfumat. in mea carne uerset᷑. uerbũ
caro fiac. ce sic oscletur me habitans
inme. ut sit emmanuel. Nequa qͣm
gͥ ut legatꝰ nec ut angłs s ipse salua¬
uit eos qui receꝑunt salutem. non
oꝑm merito. s caritate dei. Sic enim¬
ds dilexit mundum: ut filtum fuũ
ungenttũ daret. ut omnis qͥ credide¬
rit in etim ñ ꝑeat : s habeat uitam
et̃nam. Quod si prudens lector tacita
cogitatione respondit. qͣre multi non
sint saluati. supse saluauit eos ce di¬
lerit & peꝑcit filiissuis. & redemit
eos sanguine suo. fuscepitq & exal¬
tauit assumptos: infertͣ causa ꝑspi¬
ctia. Ipsi autem ñ credidunt. & exa¬
ds saluare cupientes. & ꝓuocatit ad

Expanded text:
ditas domus Israel, ut ovem morbidam suis humeris reportaret, et drachmam quae perierat inveniret, et luxurioso filio revertenti laetus occurreret. Propter quod sponsa dicit in Cantico Canticorum: Osculetur me osculis oris sui. Nequaquam per Patriarchas, Moysen, et Prophetas, sed meum corpus assumat, in mea carne versetur, Verbum caro fiat, et sic osculetur me habitans in me, ut sit Emmanuel. Nequaquam igitur ut legatus, nec ut Angelus, sed ipse salvabit eos qui receperunt salutem: non operum merito, sed charitate Dei. Sic enim dilexit Deus mundum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Quod si prudens lector tacita cogitatione responderit; quare multi non sunt salvati, si ipse salvavit eos, et dilexit, et pepercit filiis suis, et redemit eos sanguine suo, suscepitque et exaltavit assumptos? infertur causa perspicua. Ipsi autem non crediderunt, et exaet provocavit ad
Abbreviated transcription (Latin):
duar ꝓpha er ꝑsona eoru qͥ dei iudicus
ꝑturbant᷑. MMq atitem pene moti fc̃
pedes. pene effusi sunt gressꝰ mei. pa¬
cem peccoꝵ uidens. & cȩta usq ad finẽ
psalmi. Unde apłs paulus qͥ dñm iu¬
dicem bonum iustumq cognouerat
loquitur confident̃. Reposita est mͥ
corona tusticie: qͣm reddet mͥ tustus

Expanded text:
persona eorum, qui Dei judiciis perturbantur: Mei autem pene moti sunt pedes: pene effusi sunt gressus mei, pacem peccatorum videns, et caetera, usque ad finem psalmi. Unde apostolus Paulus qui Dominum judicem bonum justumque cognoverat, loquitur confidenter: Reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi justus
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃̃ta nca. & omnia indumenta
mea pollur: nequaqͣm sic intelligen¬
dtu. tt demones & adũsarias pote¬
states sanguinẽ hab̃e credamus. sed
t᷑pologice accipienda sunt omnia.
q̃n clementissimꝰ ds ad eruendum
popłm futu. & captiuitatis uincłis
libandum. hostes ferire compellitor.
Dies ciuim inquit ultionis in corde
meo. annꝰ redemptionis meę uenit.
De qͦ & suipra legimꝰ in bonam partẽ
p̃dicare annum dñi acceptũ. & diem
retͥbutionis deo nr̃o: & nc̃ tam in ma¬
la qͣm in bona. In mala: dies enim
ultionis in corde meo. in bona: annꝰ
retͥbtitionis mee uenit. ut eo dempo¬
re qͦ pumunt᷑ aduersarii. di popłs
libcretur: immo redimat᷑ p̃cioso
sangtme agni qͥ in ioħis apocalip¬
si di trucidatus. De hac retributio
cc non erat auxiliator. quesuti & non
fuit qͥ aduuaret. Qui &e in psalmo
dixerat. &e expect̾aui qͥ contstarec᷑. ⁊ñ
fuit: & qͥ consolarecur ce ñ iuemi. Ip¬
se enim cum eẽt in forma dei. non rapi¬

Expanded text:
stimenta mea, et omnia indumenta mea pollui, nequaquam sic intelligendum, ut daemones et adversarias potestates sanguinem habere credamus: sed tropologice accipienda sunt omnia, quando clementissimus Deus ad erudiendum populum suum, et captivitatis vinculis liberandum, hostes ferire compellitur. Dies enim, inquit, ultionis in corde meo: annus redemptionis meae venit. De quo et supra legimus, in bonam partem praedicare annum Domini acceptum, et diem retributionis Deo nostro; et nunc tam in malam quam in bonam. In malam: Dies enim ultionis in corde meo. In bonam: Annus redemptionis meae venit; ut eo tempore quo puniuntur adversarii, Dei populus liberaretur, immo redimatur pretioso sanguine agni qui in Joannis Apocalypsi dicitur trucidatus. De hac retributionet non erat auxiliator: quaesivi, et non erat qui adjuvaret . Qui et in psalmo dixerat: Et exspectavi qui contristaretur, et non fuit, et qui consolaretur, et non inveni . Ipse enim cum esset in forma Dei, non est rapi
Abbreviated transcription (Latin):
ficat & custochit eam. Ipse enim uir¬
tutem tͥbuit : ut faciamꝰ fortitudinẽ
ce possimꝰ dicere. Fortitudo mea ce ai¬
lium & refugcum meum in die maloꝵ
meor. Que in p̃senti loco ñ ꝓuitus
atq peccatis: s ꝓ angustuis debemus
acciꝑe. Quod autem iuxta .lxx. seqͥt᷑¬
uirtates dñi in omnib q̃ retribuit
nob. ꝓ qͦ in hebraico latides dm̃i con¬
tinentur. signa intelligamꝰ atq mni¬
racula: ꝓ quib ponunt᷑ sepe curtu¬
tes. ut ibi. Ei lam meam alt̃i ũ dabo.
neq uirtutes meas sculptilib. Et a¬
ubi. Untutes meas in insulis nunc¬
abunt. uł gentib totꝰ mundi. uel
eccłus q̃ firma mole fundate sunt:
& feriunt᷑ pociꝰ qͣm subuertunt᷑. Int̾¬
dum uirtus nequaqm ꝓfortitudine
accipitur atq miracłis: s ꝓ conũsa¬
tione bona. ut illd ẽ apłors. pet̾: in¬
nistrate inscientia ura uirtutem. &
patili. siqua uirtꝰ & siqua latis. iur¬
ta qͦd in alioloco dr. Melior ẽ steri

Expanded text:
ficat et custodit eam . Ipse enim virficat et custodit eam . Ipse enim virtutem tribuet, ut faciamus fortitudinem, et possimus dicere: Fortitudo mea et auxilium, et refugium meum in die malorum meorum . Quae in praesenti loco, non pro vitiis atque peccatis, sed pro angustiis debemus accipere. Quod autem rdabor in omnibus quae retribuit mihi, pro quo in Hebraico, laudes Domini, continentur, signa intelligamus atque miracula, pro quibus ponuntur saepe virtutes, ut ibi: Gloriam meam alteri non dabo, nec virtutes meas sculptilibus . Et alibi: Virtutes ejus in insulis nuntiabunt, vel gentibus totius mundi, vel Ecclesiis quae firma mole fundatae sunt, et feriuntur potius quam subvertuntur. Interdum virtus nequaquam pro fortitudine 751 accipitur atque miraculis: sed pro conversatione bona, ut illud est Apostolorum, Petri: Ministrate in scientia vestra virtutem ; et Pauli: Si qua virtus, et si qua laus . Juxta quod et in alio loco dicitur: Melior est steri
Abbreviated transcription (Latin):
miscdiam suam. & scđm multitud¬
nem tusticie suȩ. Finto ut nos arbit᷑¬
mur pͥmo. ut pleriq estimant scdo
saluatoris aduentu. in qͦ fub habitu
iudicantis immo pugnantis. suosq
ce popli sui adus arios trucidan¬
tis.eruentus ietͥorq describitur:
ex ꝑsona popli ꝓpħa loquitur e¬
narrans in se beneficia dei.ce fui
cordis duriciam ob quam oe ihe¬
rusalem incendio ce isrł captiui¬
tati traditus sit: quod iudei adba¬
bilonta referunt dempora. Nos
autem ordine & ratione monstraui¬
mus de p̃senti dici tempore. in quo
romanis seruiunt: & ercluso israel
gentũ turba successit. Curramꝰ gͥ
niosa sit expositio breuit disseramꝰ
Pressus pondere malors. in nullo alio
nͥ in dei miscdiaspem habeo. qͥ fac̃
misediam suam in milia diligent¬
bus se: & extendit miscdiam sciamhiˢ
qͥ cognoscunt eum. Ex qͦ ostenditur
neq currentis. s miserentis di. Et nͥ
dñs edificauit domum &e custodient
ciuitadem: in uanum uigilat qͥ edi¬

Expanded text:
misericordiam suam, et secundum multitudinem justitiae suae. Finito, ut nos arbitramur primo, ut plerique aestimant secundo Salvatoris adventu, in quo subauditur, judicantis, immo pugnantis vox, suosque et populi sui adversarios trucidantis, cruentus victorque describitur: ex persona populi Propheta loquitur, enarrans beneficia in se Dei, et sui cordis duritiam, ob quam et Jerusalem incendio, et Israel captivitati traditus sit. Quod Judaei ad Babylonica referunt tempora. Nos autem ordine et ratione monstravimus, de praesenti dici tempore, in quo Romanis serviunt, et excluso Israele, gentium turba successit. Curramus igniosa sit expositio, breviter edisseramus. Pressus pondere malorum, in nullo alio nisi in Dei misericordia spem habeo; qui facit misericordiam in millia diligentibus se, et extendit misericordiam suam his qui cognoscunt eum. Ex quo ostenditur,neque currentis, sed miserentis Dei . Et nisi Dominus aedificaverit domum, et custodierit civitatem, in vanum vigilat qui aedi
Abbreviated transcription (Latin):
scbente. Q lex sc̃a ẽ. & mandatum scm
& tustum &e bonum: ut idelicet bom¬
tas ingenere.iusticia intelligat᷑ in spe¬
cie.Quamobrem scͥbit ad romanos.
Uix enim ꝓ iusto qͥs moritur. Namy
bono forsitan qͥs audeat mori. Et di¬
xit. Ucruntam̃ popłs ms est filii ñ
negantes: & factꝰ est eis saluator. In õi
ibulatione eorum ñ ẽ tͥbulatus: nec
angłs faciei eiꝰ salciauit eos. In dilec
tione sua. &e in indulgentia sua ipse
redemit eos & portaute eos. & leua¬
uit eos cunctis dieb scli. Ipsi autem
ad iracundiam ꝓuocauerunt & af¬
eis in mimicum: & ipse debellauit
eos.Lxx. Et dreic. Non popłs meus
filii nequaquam reꝓbabunt: &e fẽs
ẽ eis in salutem ex ommi tͥbulatione
corum. Non legatus neq angls sed
ipse saluauit eos qͥ diligeret illos
&e parceret eis. Ipse redemit eos ce
fuscepit illos. & exaltauit omnib
dieb scł. Ipsi autem non credide¬
rũit. & exacerbau̾ũit sp̃m sc̃m eiꝰ.

Expanded text:
ex sancta est, et mandatum sanctum, et justum, et bonum , ut videlicet bonitas in genere, et justitia intelligatur in specie. Quamobrem scribit ad Romanos: Vix enim pro justo quis moritur: nam pro bono forsitan quis audeat mori . Et dixit: Verumtamen populus meus est; filii non negantes: et factus est eis Salvator. In omni tribulatione eorum non est tribulatus, et Angelus faciei etione sua, et in indulgentia sua ipse redemit eos, et portavit eos, et levavit eos cunctis diebus saeculi. Ipsi autem ad iracundiam provocaverunt, et afeis in inimicum, et ipse debellavit eos. LXX: Et dixit: Non populus meus, filii nequaquam reprobabunt. Et factus est eis in salutem ex omni tribulatione eorum: non legatus, neque Angelus, 752 sed ipse salvavit eos, quod diligeret illos, et parceret eis, ipse redemit eos, et suscepit illos, et exaltavit omnibus diebus saeculi. Ipsi autem non crediderunt, et exacerba
Abbreviated transcription (Latin):
saluaret s̃ credentes dextera fua: ce in¬
dignatio eiꝰ q̃ erat contͣ adu̾sarios. di
popłm libaret. Siue erint credenteᷤᷤ
inbrachio fuo. furorem suum ultra ñ
distulit: deduxitq sangumem coꝵ
uł certe sanguinẽ iudeoꝵ ꝓ qͦ cȩteri
int̾preces contentionem tͣnstulerunt
qͥ omni studio nitebant᷑ ut uinctũ po¬
pulum non dimitterent. Miserati¬
onum hñi recordabor. laudem dñi
fuꝑ omnib q̃ reddidit nob dns: o¬
⁊fuꝑ multicudinem bonorum domui
ifrl q̃ largitꝰ ẽ eis scdm indulgentiã
fuam: &e scđm multitudinem mise¬
ricordiarum fuarum .Lxx. Miscdie
dñi recordat᷑ fum: uirtutes dñi in

Expanded text:
indignatio ejus quae erat contra adversarios, Dei populum liberaret. Sive eruit credentes in brachio suo, et furorem suum ultra non distulit: deduxitque sanguinem eorum el certe sanguinem Judaeorum: pro quo caeteri interpretes, contentionem transtulerunt; qui omni studio nitebantur, ut vinctum populum dimitterent. Miserationum Domini recordabor; laudem Domini super omnibus quae reddidit nobis  multitudinem bonorum domui Israel, quae largitus est eis secundum indulgentiam suam, et secundum multitudinem miserationum suarum. LXX: Misericordiae Domini recordatus sum, virtutes Domin
Abbreviated transcription (Latin):
bonam partem scͥbunt᷑ psalmi ꝓ tor¬
cularib octauus & oct̾ogesimꝰ. ⁊ lxxx¬
t̾cius. de qͥb in suis locis siuita comes
fuerit dño p̾bente dicetur. Hoc torcu¬
lar in qͦ ce malis supplicia &e bonis p̃¬
mia asaluatore calcant᷑: solus ipse cal¬
cauit. nullumq habuit adiutorem.
Neq enĩ angłs aut archangłs. throni
dñationes. aut ulla cęlestium potesta¬
tum humanum corpꝰ asfumpsit. & ꝓ
nob̃ passus ẽ. & conculcauit actũsariaᷤᷤ
forditudines atq contͥuit: nͥ ille qui¬

Expanded text:
scribuntur psalmi pro torcularibus octavus et octogesimus tertius. De quibus in suis locis, si vita comes fuerit, Domino praebente, dicetur. Hoc torcular, in quo et malis supplicia, et bonis praemia a Salvatore calcantur, solus ipse calcavit, nullumque habuit adjutorem. Neque enim Angelus, aut Archangelus, Throni, Dominationes, aut ulla coelestium potestatum, humanum corpus assumpsit, et pro nobis passus est, et conculcavit adversarias fortitudines, atque contrivit:
Abbreviated transcription (Latin):
Rurfum autem angłi sciscitantur
& dicunt. Didicimus qͦd tusis qui
loqueris iusticiam. &e salus omniũ
in tuosit iuticio constituta. Nunc
scire uolumus qͣre uestimenta uia
sint uelut musto tinct̾a. aut quid
cause extit̾it ut tunicam q̃ desuꝑ
texta est. & scindiñ potest. & de ut̃o
uirginali tantum candorem hũit
qͣntum nullus ftllonum facere poᷤ¬
sit suꝑ terram sanguine eruenta¬
ueris. Magis tͥ enim elem̃tia con¬
uenit quam crudelitas. magis can¬
dor quam eruor. Quib respondi
dñs non uno uerfielo ut prius. seo
multis tibis. ut omia doceat igno¬
rantes. ne rursum qrere compellant᷑.
Torcular calcaui solus. & de gentib
ne tur mecum. Calcaui eos in furo¬
re meo. & conculcaui eos in ira mea.¬

Expanded text:
Rursum autem Angeli sciscitantur Rursum autem Angeli sciscitantur et dicunt: Didicimus quod tu sis, qui loqueris justitiam, et salus omnium in tuo sit judicio constituta. Nunc scire volumus, quare vestimenta tua sint velut musto tincta, aut quid causae exstiterit, ut tunicam quae desuper texta est, et scindi non potest, et de utero virginali tantum candorem habuit, quantum nullus fullonum possit facere super terram, sanguine cruentares? Magis enim tibi clementia convenit, quam crudelitas: magis candor, quam cruor. Quibus respondit Dominus, non uno versiculo, ut prius, sed multis verbis: ut omnia doceat ignorantes, ne rursum quaerere compellantur. Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum. Calcavi eos in furore meo