comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ sc̃e tͥnitatis fides cum adimpletione mã¬
datorũ: hii gͦ rite ad regnũ dauid nñ ꝑ
tinent. in quib fides non ficta s uęra m̾us¬
tit᷑. p̃a uidelicet quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑtt̃.
Et merito ipsi in ierusalẽ habitare dicunt᷑.
hoc est in uisione pacis: quia illi in pacis
uisione morantur: qͥa qͥoqͥd sapiunt. quicqͥd
dicunt. quicqͥd agunt. omnia in gloriã dei ce
ꝑ et̾̃nȩ beatitudinis adeptu faciunt. Uñ per
psalmistam dicitur. Pax multa diligentibus
legem tuã dñe: & non est illis scandalũ Sũ¬
na ergo filiorũ dauid. qui in iherusalẽ ei na¬
ti sunt. x. & .iii. funt: in quo predictũ mys¬
terium fidei ac preceptorũ accipi pot᷑. Sed
quid uult qđ idem filii in quatuor & nouẽ
anuduntur : nam ita scriptum ẽ. Porro in
iherłm nati sunt ei filii. sama. & sobab. &
nathan. & salomon. qͣtuor de bechsabee fi¬
phalech. & noge ce̾ napheg. & iafie. nec u

Expanded text:
nisi sanctae Trinitatis fides cum adimpletione mannisi sanctae Trinitatis fides cum adimpletione mandatorum. Hi ergo rite ad regnum David nostri pertinent, in quibus fides non ficta, sed vera invenitur: ipsa videlicet quae per dilectionem operatur . Et merito ipsi in Jerusalem habitare dicuntur, hoc est, in visione pacis, quia illi in pacis visione morantur, qui quidquid sapiunt, quidquid dicunt, quidquid agunt, omnia in gloria Dei , et pro aeternae beatitudinis adeptu faciunt. Unde per Psalmistam dicitur: Pax multa diligentibus legem tuam, Domine, et non est illis scandalum . Summa ergo filiorum David, qui in Jerusalem ei nati sunt, decem et tres fiunt: in quo praedictum mysterium fidei ac praeceptorum accipi potest. Sed quid vult, quod iidem filii in quatuor et novem dividuntur? Nam ita scriptum est: Porro in Jerusalem nati sunt ei filii: Simmaa et Sobab et Nathan et Salomon, quatuor de Bephaleth et Noge et Napheg et Japhia; nec non
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dñs ait. Recordatus sum tui miserans ad¬
olescentiam tuam. & caritatem desponsati¬
onis tuȩ: quando secuta mees in deserto. ii
terra quȩ non seminatur. Sanctus israhel
dño: pͥmitiȩ frugum eius. Om̃s qui deuo¬
rant eum delinquiuit: mala uenient suꝑ eos
ubi suꝑ totum isrł regnauit: significat tempꝰ
post incarnationẽ dñi. passionem & ascensionẽ
in cȩlos. quando gentium ȩccłia ad fidemxͥ
uenitura erat: de qua ipse in eutiangelio acc.
Et alias oues habeo quȩ non sunt ex hoc oui¬
h. & allas oportet me adducere. & uocẽ meiꝰ
audient: & fiet unum oule. & unus pastori
Quando ipse qui est pax nr̃a fecit utraq unũ.
⁊eos qui longe erant fecit prope in sangui¬
ip̃m. in unũ nouum hominẽ faciens pacẽ.
& reconcilians ambos in uno corꝑe deo per
crucem interficiens inunicitias in semec i.
Numerus ergo annorũ regni dauid in ie¬
rusalẽ: Fuerunt xxͣx .iii. anni. E quid per
tͥcenariũ numerũ atꝙ t̾nariũ significatir:

Expanded text:
nus recordatus sum tui miserans adulescentiam tuam et caritatem disponsationis tuae quando secuta me es in deserto in terra quae non seminatur sanctus Israhel Domino primitiae frugum eius omnes qui devorant eum delinquunt mala venient super eos ubi super totum Israel regnavit, significat tempus post incarnationem Domini, passionem et ascensionem in coelos, quando gentium Ecclesia ad fidem Christi ventura erat, de qua ipse in Evangelio ait: Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili; et illas oportet me adducere, et vocem meam audient; et fiet unum ovile, et unus pastor ; quando ipse, qui est pax nostra, fecit utraque unum, et eos qui longe erant fecit prope in sanguitipso in unum novum hominem, faciens pacem, et reconciliaret ambos in uno corpore Deo per Crucem, interficiens inimicitias in semetipso . Numerus ergo annorum regni David in Jerusalem fuerunt triginta tres anni. Et quid per tricenarium numerum atque ternarium significatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ens. redemptoris nostri signat aduentum de
quo scriptum est. Tollite portas principes
uestras. ꝙ eleuamini portȩ et̾nales: & in¬
troibit rex glorie. Quis est iste rex glo¬
riȩ: dñs fortis & potens. dñs potens in
prelio. Hunc redemptorẽ nostrum non so¬
lum opere. s etiam nomine prophetauit.
Gedeon quippe: interpretatur circumiens
in utero. Dominus enim nost̾rum ꝑ ma¬
iestatis potenciam omnia circumplecti¬
tur: & tunc ꝑ dispensationis graciã intͦ
uterum uirg̃inis uenit. Quid est circũi¬
ens in utero nisi omnipotens deus sua
dispensatione nos redimens. diuinitate
cuncta conplectens. & humanitatẽ intra

Expanded text:
ens, Redemptoris nostri signat adventum, de ens, Redemptoris nostri signat adventum, de quo scriptum est: Tollite portas, principes, vestras, et elevamini, portae aeternales, et introibit rex gloriae. Quis est iste rex gloriae? Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio . Hunc Redemptorem nostrum non solum opere, sed etiam nomine prophetavit; Gedeon quippe interpretatura circumiens in utero. Dominus enim noster per majestatis potentiam omnia circumplectitur, et tamen per dispensationis gratiam intra uterum virginis venit. Quid est circumiens in utero? nisi omnipotens Deus sua dispensatione nos redimens, divinitate cuncta complectens, et humanitatem intra
Abbreviated transcription (Latin):
nicȩ tirannidis seruitute liberauit. Supera¬
uit & sceptrum exactoris eius: cum regnum
eiusdem diaboli. qui pro pestifera ꝑpetra¬
cione uitiorum consueuerat debita tributa
penarum exigere: de fidelium corde des¬
truxit. Quid est hoc qd tale bellum ꝑ ꝓ
phetam ad mȩdium adducitur. & aduen¬
tui redemptoris nostri istius pugnę uicto¬
ria comparatur : an indicare nobis ꝓpha
studuit. qd aduentum redemptoris nostri
contra diabolum il la subgede¬
on duce pugnȩ uictoria designauit: Talia
illic nimirum acta sunt: quȩ quantoma¬
gis usum pugnandi transeunt: tanto ãpliꝰ
a propħandi mysterio non recedunt. Quis
enim uinqͣm cum lagenis & lampadibus
ad prelium uenit : quis contra arma uenu¬
ens arma deseruit: ridicula nobis hec ꝑ¬
fecto fuerant. si terribilia hostibus nots
fuissent. S uictoria ipsa attestante didi¬
cimus: ne ꝑarui hȩc quȩ facta sunt per¬
pendamꝰ. Gedeon itaꝙ ad prelium ueni¬

Expanded text:
nicae tyrannidis servitute liberavit. Superanicae tyrannidis servitute liberavit. Superavit et sceptrum exactoris ejus, cum regnum ejusdem diaboli, qui pro pestifera perpetratione vitiorum consueverat debita tributa poenarum exigere, de fidelium corde destruxit. Quid hoc est, quod tale bellum per prophetam ad medium adducitur et adventui Redemptoris nostri istius pugnae victoria comparatur? An indicare nobis propheta studuit quod adventum Redemptoris nostri contra diabolum illa sub Gedeon duce pugnae victoria designavit? Talia illic nimirum acta sunt, quod quanto magis usum pugnandi transeunt, tanto amplius a prophetandi mysterio non recedunt. Quis enim unquam cum lagenis et lampadibus ad praelium venit? Quis contra arma veniens arma deseruit? Ridicula nobis haec profecto fuerant, si terribilia hostibus non fuissent. Sed victoria ipsa attestante didicimus ne parvi haec quae facta sunt pendamus. Gedeon itaque ad praelium veni
Abbreviated transcription (Latin):
isti ȩlech. isti probati. isti ad uictoriã consecti.
qui & ipso numeri sacramento obtiuere ad¬
uersarios possent. Trecenti & enim sunt: qͥ
tercio centena multiplicant. & ꝑfectȩ trim¬
tatis numerum ferunt. Sub quo num̃o
omnis xp̃i censetur exercitus : in quo obti¬
nemus. ut ętiam nos mereamur aseribi.
Cum trecentis gedeon ad prelium ꝑrexit:
eosq non armis s tubis. lamꝑadib lage¬
nis armauit. Nam sicut illic scriptum ẽ.
accensas lampades miserunt intra lage¬
nas. & tubas in dextra. lagenas autem insi¬
nistra tenuerunt. & ad hostes suos cominꝰ
tubarum sonitum: illic lamꝑadarũ chorus¬
catione terriq. hostes sunt in fugam conũs.
De hoc namq bello ꝑ ꝓphetã dicitur. Iugũ
enm oñis eius & scẽptrum exactoris eius
suꝑast: sicut in die madian. Eripiens qͥꝑ¬
pe gentilitatem dñi suꝑauit iugum oñis
eius: cum eam aduentu suo ab illa domi¬

Expanded text:
isti electi, isti probati, isti ad victoriam consecrati: isti electi, isti probati, isti ad victoriam consecrati: qui et ipso numeri sacramento obtinere adversarios possent. Trecenti etenim sunt, qui tertio centena multiplicant, et perfectae Trinitatis numerum ferunt, sub quo numero omnis Christi censetur exercitus, in quo obtinemus, ut etiam nos mereamur ascribi. Cum trecenteosque non armis, sed tubis, lampadibus et lagenis armavit. Nam, sicut illic scriptum est, accensas lampades miserunt intra lagnculas, et tubas in dextra, lagenas autem in sinistra tenuerunt; et ad hostes suos cominus tubarum sonitu, illinc lampadum coruscatione territi hostes, sunt in fugam conversi.hoc namque bello per prophetam dicitur: Jugum enim oneris ejus, et sceptrum pastoris ejus superasti, sicut in die Madian. Eripiens quippe gentilitatem Dominus superavit jugum oneris ejus, cum eam adventu suo ab illa daemo
Abbreviated transcription (Latin):
iugum seruitutis habere. Et it̃m dicit.
St̾ate in domino: & tercio dicit. Qm̃ tc̃
uiuimus: si uos statis in dño. Ille ergo
ꝓbabilis. ille electus est: qui postea qmͣ
ad aquas baptisii uentum est. flecti ad
nȩcessitates terrenas & corporeas nescit.
qui uitiis non indulget: neq obpeccati
sitim sternitur ꝓnus. S & qđ dicit eos
manu uel lingua aquam lambere: nõ
absq sacramenta quędam significantia ħ
michi uidetur. Scribimus scilicet. qđ ma
nu lingua oꝑari debent milites xp̃i. hoc
est opere & uerbo. Quia qui docet & fa¬
cit: hic magnus uocabiturꝰ in regno cȩ¬
lorum. Qđ autemȩtiam similitudinem
canis lambentis scriptura posuit: uide¬
tur michi istud animal hoc in loco proꝑt̾ea
nominatũ: qđ supra omnia cetã ani¬
malia amorem dicitur proptii dõmini ser¬
uare. nec tempore nec iniurus obliterare in
eo fertur affectus. Trecenti enim soli. qui
sacramenti huius unaginem preformabãt:

Expanded text:
jugo servitutis haerere . Et iterum dicit: jugo servitutis haerere . Et iterum dicit: State in Domino . Et tertio dicit: Quomodo tunc vivimus, si vos statis in Domino . Ille ergo probabilis, ille electus est, qui posteaquam ad aquas baptismi ventum est, flecti ad necessitates terrenas et corporeas nescit, qui vitiis non indulget, neque ob peccati sitim sternitur pronus. Sed et quod dicit eos manu vel lingua aquam lambere, non absque sacramenti quadam significantia hoc mihi videtur: innuit scilicet, quod et manu et lingua operari debent milites Christi, hoc est, opere et verbo; quia qui docet et facit, hic magnus vocabitur in regno coelorum. Quod autem etiam similitudinem canis lambentis Scriptura posuit, videtur mihi istud animal hoc in loco propterea nominatum, quod supra omnia caetera animalia amorem dicitur proprii domini servare, nec tempore nec injuriis oblitterare in eo fertur affectus. Trecenti ergo soli, qui sacramenti hujus imaginem praeformabant,
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Unͣde dicit. Non est bonum tolłe
panem filiorum : & mitt̾e canib. Et da¬
uid ut se tamqͣm contemptibilem abice¬
ret. canem se appellauit loquens ad sa¬
ul. In omnib pene uet̾um gestis mys¬
teria designantur ingentiã. Sicut ȩtiã
in hoc loco fieri uidemus. quia hii qui des¬
cendunt ad aquam: idest qui ad baptismi
graciam conueniunt. non debent ꝓcid̾e int̾¬
ram. nec flectere genua sua. & cedere temꝑ¬
tacionib uenturis s stare fortiter & con:¬
tͥ anter Sicut & propheta dicebat. Demis¬
sas manus & dissoluta genua erigite. & gͥs¬
sum rectum facite semitis uestris. Ueniᷤᷤ¬
ti ad aquam baptismi. Istud est cercami¬
nis & pugne spiritalis initium. Hinc tibi
aduersum diabolum nasciturꝰ ꝑugnȩ pͥn¬
cipium. Si remissior fueris. si flecti facile
potueris. quomͦ pugnabis. quomͦ stabis
aduersum astucias diaboli: Pꝑterea &
apłs clamat. St̾ate ergo: & nolite iterũ

Expanded text:
nis. unde dinis. unde dipanem filiorum et mittere canibus . Et David, ut se tanquam contemptibilem abjiceret, canem se appellavit loquens ad Saul . In omnibus pene veterum gestis mysteria designantur ingentia, sicut etiam in hoc loco fieri videmus: quia hi qui descendunt ad aquam, id est, qui ad baptismi gratiam conveniunt, non debent procidere in terram, nec flectere genua sua, et cedere tentationibus ventris, sed stare fortiter et constanter, sicut et Apostolus dicebat: Remissas manus, et dissoluta genua erigite, et gressum rectum facite semitis vestris . Venisti ad aquam baptismi; istud est certaminis et pugnae spiritalis initium. Hinc tibi adversum diabolum nascitur pugnae principium; si remissior fueris, si flecti facile potueris, quomodo pugnabis, quomodo stabis adversum astutias diaboli? Propterea et Apostolus clamat: State ergo, et nolite iterum
Abbreviated transcription (Latin):
greca ita excellat. ut ꝑ hanc omnes
decenter significentur. Iste enim nu¬
merus & in uernaculis abrahe aduer¬
tendus est. ꝑ quos fratrem ab hostib
liberauit. quando eum melchisedech
in magno mysterio benedixit. Qđ it
exuberant illic decem & octo: namtre¬
cent decem & octõ fuisse referuntur. ui¬
detur michi significatum. quo ȩtiam
tempore fieret. idest tercio: qđ÷ futurũ
erat sub gracia. Nam primum est an¬
te legem. scdm sub lege: tercium sub
gracia. Singula uero tempora senario
numero significata sunt ꝓpt̾ ꝑfectionẽ.
Nam ter sen. decem &̾ octo sunt. Unde
&ẽ illa mulier decem & octo annos ft̃.¬
habebat in infirmitate: quam curuam
saluator cum inuenisset ȩrexit. atq a
diabol alligamento ut euuangelium
indicat soluit. Nam qd̾ ita isti ꝓbati
sunt ꝑ quos uinceret gedeon ut similes
in bibendo canib dicerentur : significat
qł contemptibilia & ignobilia eligit do¬
minus. ꝑ contemptu enim habetur ca¬

Expanded text:
graeca ita excellat, ut per hanc omnes graeca ita excellat, ut per hanc omnes decenter significentur. iste numerus et in uernaculis Abrahae animaduertendus est, per quos fratrem ab hostibus liberauit, quando eum Melchisedec in magno mysterio benedixit. quod enim exuberant illic decem et octo — nam trecenti decem et octo fuisse referuntur — uidetur mihi significatum quo etiam tempore fieret, id est tertio, quod futurum erat sub gratia. nam primum est ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia. singula uero tempora senario numero significata sunt propter perfectionem; nam ter seni decem et octo sunt. unde et illa mulier decem et octo annos habebat in infirmitate, quam curuam saluator cum inuenisset erexit et a diaboli alligamento, ut euangelium indicat, soluit. nam quod ita isti probati sunt, per quos uinceret Gedeon, ut similes in bibendo canibus dicerentur, significat quod contemtibilia et ignobilia elegit dominus; pro contemtu enim habetur ca
Abbreviated transcription (Latin):
aquam ꝑicerent quam lingua exciꝑent.
Nam & int̃pretacio ex hebreo planius id
habet his uerbis. Fuit itaq numerus eoꝵ
qui manu in os ꝑicientes aquam lambu¬
erant: trecenti uiri. Neq enim solent
homines ita bibere: ut sine oꝑe manus. lin¬
gua sicut canes aquam hauriant. aut
uero istis preceptum fuerat u hoc fa¬
cerent. S cum ad bibendum descendis¬
sent ad aquam: multigenu flexo bibeit̃:
Q đ faciluis ꝙ minore labore fieret. Pau¬
ci uero quia non flexo. s se incuruauert̃¬
&e ut canes biberunt. s aquam manu in
os iactatam. Quorum numerus quia tre¬
centi erant: signum insinuat crucis ꝓpt̾
literam tay grecam iste numerus sig̃nifi¬
catur ꝑ quam eciam gentes magis it
crucifixum credituras prefiguratum est.
Qꝙ lit̾a greca est. unde grecorum noĩe
apłs omnes gentes significat cum dicit.
Iudeo primum & greco. & iudeis & grecis
sepe ita cominemorans. circumcisionem
ce preputium. quod in linguis gentium

Expanded text:
aquam proicerent, quam lingua exciperent. aquam proicerent, quam lingua exciperent. nam et interpretatio ex hebraeo planius id habet his uerbis: fuit itaque numerus eorum qui manu in os proiciente aquam lambuerant trecenti uiri. neque enim solent homines ita bibere, ut sine opere manus lingua sicut canes aquam hauriant; aut uero istis praeceptum fuerat ut hoc facerent. sed cum ad bibendum descendissent ad aquam, multi genu fixo biberunt, quod facilius et minore labore fieret; pauci uero, quia non flexo genu se incuruauerunt, ut canes biberunt, sed aquam manu in os iactam. quorum numerus, quia trecenti erant, signum insinuat crucis propter litteram T graecam, qua iste numerus significatur. per quam etiam gentes magis in crucifixum credituras praefiguratum est, quod littera graeca est. unde Graecorum nomine apostolus omnes gentes significat, cum dicit: Iudaeo primum et Graeco, et: Iudaeis et Graecis, saepe ita commemorans circumcisionem et praeputium, quod in linguis gentium
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i conuenire nolebant: quasi degeneres
ac reꝓbi abiecti sunt. Isti uero spiritaliter
legem & prophetas intelligentes. & ob b
futura bona spęrantes. constanti animo aͥ
graciam appetebant: unde se saluari pos¬
se in ȩt̃num credebant.
intta dñs ad gedeon: adhuc populꝰ¬
multus est: duc eos ad aquas. &
ibi ꝓbabo illos. & de quo dixero tibi ut te¬
cum uadat ipse ꝑgat: & quem ire ꝓhi¬
buero ipse reuertatur. Cumq descendis¬
set populus ad aquas. dixit dñs ad ge¬
deon. Qui lingua lambuerint aquas stẽ
solent canes lambere: separabis eos seorsũ.
Qui autem curuatis genib biberint: in
altera parte erunt. Fuit itaq numerus
eorum qui manu ad os proiciente aquas
ut intelligatur qđ manu sua aquam rap¬
tam in os proiciebant. Et hoc erat similȩ
bibentib canib qui non ore apposito sic̃
boues aquam ducunt quam bibunt: s
lingua in os rapiunt. sicut ętiam isti fe¬
cisse intelliguntur: s cum manu in os

Expanded text:
Christi convenire nolebant, quasi degeneres Christi convenire nolebant, quasi degeneres ac reprobi abjecti sunt; isti vero spiritaliter legem et prophetas intelligentes, et ob hoc futura bona sperantes, constanti animo Christi gratiam appetebant, unde se salvari posse in aeternum credebant.inus ad Gedeon: Adhuc populumultus est, duc eos ad aquas, et ibi probabo illos: et de quo dixero tibi, ut tecum vadat, ipse pergat; quem ire prohibuero, ipse revertatur. Cumque descendisset populus ad aquas, dixit Dominus ad Gedeon: Qui lingua lambuerint aquas, sicut solent canes lambere, separabis eos seorsum; qui autem curvatis genibus biberint, in alteeorum qui manu ad os proiciente aquas ut intellegatur quod manu aquam raptam in os proiciebant. et hoc erat simile bibentibus canibus, qui non ore adposito sicut boues aquam ducunt quam bibunt, sed lingua in os rapiunt, sicut etiam isti fecisse intelleguntur, sed cum manu in os
Abbreviated transcription (Latin):
undenarius qui transgressionem signifi¬
cat. bis est comprehensus. & intelliges qd̾
qui unitatis & dilectionis fȩdera non
seruat: transgressor est legis. At cont᷑
qui constantes animo in bello reꝑti sunt.
millenario num̃o ꝑ decem multiplicato
notati inuenti sunt. Denarius eni uu¬
merus in illa progressione quȩ fit a decẽ
usq ad centum: unus ac primꝰ est: &
idc̃o significare unitatem fidei ac societatẽ
sc̃e dilectionis ualet. Decem gͦ precepti fc̃
legis : unde apparet qđ quisquis logis
fidelis exsȩcitor est. fidei & caritatis ue¬
rissimus custos est. Nec illud sine mys¬
terio esse uidetur: qđ in monte galaad.
uigint duo milia recedere a caftris gede¬
on ꝑhibentuꝵ. ubi decem milia ꝑmansert̃
alaad quippe aceruus testimonii intpre¬
tatu: ubi iudeorum formidolositas & gen¬
tium constantia ꝓbata est. Quia cum inlili¬
teram legis habentes. presentis uitȩ bona
amittere metuebant: & ob hoc ad fidem

Expanded text:
undenarius, qui transgressionem legis signifiundenarius, qui transgressionem legis significat, bis est comprehensus, et intelliges quod qui unitatis et dilectionis foedera non servat, transgressor est legis. At contra qui constantes animo in bello reperti sunt, millenario numero per decem multiplicato notati inventi sunt. Denarius enim numerus in illa progressione, quae fit a decem usque ad centum, unus ac primus est; et ideo significare unitatem fidei ac societatem lectionis valet. Decem ergo praecepta sunt legis. Unde apparet quod quisquis legis fidelis exsecutor est, fidei et charitatis verissimus custos est. Nec illud sine mysterio esse videtur quod in monte Galaad viginti duo millia recedere a castris Gedeon perhibentur, ubi decem millia permanserunt; Galaad quippe acervus testimonii interpretatur, ubi Judaeorum formidolositas, et gentium constantia probata est: quia cum illi litteram legis habentes praesentis vitae bona amittere metuebant, et ob hoc ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
tic imbris ubertate priuauit dicens. Man-¬
dabo nubib desuꝑ ne pluant suꝑ eam plu¬
uiam. Id cuco autem illam gentem uelle¬
ris nomine significauit. uel quia expolian
quam nolebat sibi preposito ꝑredicari: id ẽ
gedeon. Multus tecum est popusus. nec
tradetur madian in manus eius. ne glo¬
rietur coutra me isrł & dicat meis iuri¬
b liberatus sum. Loquere ad populũ.
& cunctis audientib predica. Qui formi¬
dolosus & timidus est: reuertatur. Reces¬
seruntq de monte galaad. & reuersi sunt de
populo uiginti & duo milia uirorum. &
tantum decem milia remanserunt. Quid¬
predicatum est. qđ formidolosi a castris
secederent ꝑ numerum uicies & bis mille¬
narium recessisse inuenti sunt: nisi qđ
omnes qui in unitate fidei & dilectionis
societate non ꝑmanent: merito a xp̃i mi
licia ubi spiritales trucidant᷑ hostes. ut re¬
ꝓbi abiciuntur: binarius enim numerus
qui ab unitate primus diuidit: sepius in

Expanded text:
tici imbris ubertate privavit, dicens: Mantici imbris ubertate privavit, dicens: Mandabo nubibus desuper, ne pluant super eam imbrem . Idcirco autem illam gentem velleris nomine significavit, vel quia spoliand detinebat, quam nolebat praeputio praedicari, id est, Gedeon multus tecum est populus nec tradetur Madian in manus eius ne glorietur contra me Israhel et dicat meis viribus liberatus sum loquere ad populum et cunctis audientibus praedica qui formidolosus et timidus est revertatur recesseruntque de monte Galaad et reversa sunt ex populo viginti duo milia virorum et tantum decem milia remanserunt dipraedicatum est quod formidolosi a castris secederent, per numerum vicies, et bis millenarium recessisse inventi sunt? nisi quod omnes, qui in unitate fidei, et dilectionis societate non permanent, merito a Christi militia, ubi spiritales trucidantur hostes, ut reprobi abjiciuntur: binarius enim numerus, qui ab unitate primus dividitur, non semp
Abbreviated transcription (Latin):
diligentissime explorabat. ut amplius cre¬
deret misterium: dum intellexisset ora¬
culum. Quid ergo uellus complutum &
area sicca. & postea conpluta area sicco
uellere: nisi qđ primo una gens hebre¬
orum habens graciȩ mysterium totus or¬
bis uacuus erat : Nunc autem in mani¬
festatione xp̃i totus orbis hoc habet illa
uacua. Area enim illa totum orbem t̾rarũ
signific̾at. Dȩniꝙ totus quando orbis in¬
fructuoso cultu gentilis suꝑsticionis are¬
bat: tunc erat ros ille cȩlestis iuisitacionis
in uellere. Postea uero qͣm oues quȩ pe¬
rierant domus isrł. quȩ sub figura uel¬
tem aquȩ uiuȩ negauerunt: ros fides
exaruit in pectorib iudeorum. graciãq
suam imber ille diuinus in cordã genti¬
um diriuauit. Inde est: qđ nunc fidei ro¬
re totus orbis humescit: in iudeis uͦ ꝓphetiȩ
&e omnia carismata aruerunt. Nec mirum
ꝑfidee subeunt siccitatem. quos dñs prophe¬

Expanded text:
diligentissime explorabat, ut amplius crediligentissime explorabat, ut amplius crederet mysterium, dum intellexisset oraculum. Quid ergo vellus complutum et area sicca? et postea compluta area, sicco vellere? nisi quod primo una gens Hebraeorum habebat gratiae mysterium, totus orbis vacuus erat; nunc autem in manifestatione Christi totus orbis hoc habet, illa vacua est. Area enim illa totum orbem terrarum significat. Denique quando totus orbis infructuoso cultu gentilis superstitionis arebat, tunc erat ros ille coelestis visitationis in vellere. Postea vero quam oves perierant domus Israel, quae sub figura veltem aquae vivae negaverunt, ros fidei exaruit in pectoribus Judaeorum, gratiamque suam imber ille divinus in corda gentium derivavit; inde est, quod nunc fidei rore totus orbis humescit, Judaei vero prophetis et omnibus charismatibus caruerunt. 5. Nec mirum si perfidiae subeunt siccitatem, quos Dominus prophe
Abbreviated transcription (Latin):
&e de nocte consurgens expresso uellere
concam rore repleuit. Dixitꝙ rursus ad
dñm. Ne irascatur furor tuus contra me:
si adhuc semel temptauero: signum q̃ rẽs
in uellere. Oro ut solum uellus siccum
sit: & omnis terra rore madens. Fectꝙ dñ
nocte illa ut postulauerat: &̃ fuit siccitaᷤᷤ
in solo uellere. & ros in omni terra. & cȩt̾a.
Preuidit ergo mysterium uictorie gedeon:
& tamen licet fortis & fitꝰ pleniora ad h
de dño future uictoriȩ documenta quȩ re¬
bat: ut una nocte lanȩ uellus in area po¬
neret. & esset suꝑ illud tantummͦ ros. ꝙ
suꝑ omnem terram siccitas. Q rursus simi¬
liter poneret uellus. & suꝑ totam terrã
ros plueret. & siccitas esset in uellere. Quȩ¬
rit fortasse aliquis utrum quasi incredu¬
lus esse uideatur. qui frequentib iam
fuerat indiciis informatus: absit. Non
ille ambiguis erat : s nimirum futura
misteria preuidebat. Que etiam preuidꝰ

Expanded text:
ut de nocte consurgens, expresso vellere, ut de nocte consurgens, expresso vellere, concham rore repleverit. Dixitque rursus ad Dominum: Ne irascatur furor tuus contra me, si adhuc semel tentavero, signum quaerens in vellere; oro ut solum vellus siccum sit, et omnis terra rore madens. Fecitque Dominus nocte illa ut postulaverat, et fuit siccitas in solo vellere, et ros in omni terra, etc. Praevidit ergo mysterium victoriae Gedeon, et tamen, licet fortis et fidus, pleniora adhuc de Domino futurae victoriae documenta quaerebat, ut una nocte lanae vellus in area poneret, et esset super illud tantummodo ros, et super omnem terram siccitas; et rursus similiter poneret vellus, et super totam terram ros plueret, et siccitas esset in vellere. Quaerit fortasse aliquis utrum quasi incredulus esse videatur, qui frequentibus jam fuerat indiciis informatus? Absit. Non enim ille ambiguus erat, sed nimirum futura mysteria praevidebat, quae etiam providus
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis & cogitacionis exurat Pfecte enĩ
sollerter inuigilat: ut non solum ꝑu̾sa
agere renuat. s omne etiam qđ in se ꝑ
cogitaciones turpiter liquatur tergeat.
piritus autem dñi induit gedeon
qui clangens bucina conuocauit
domum abiezer ut se sequeretur. Misitꝙ
nuntios in uniu̾sam manassen. qui & ip̃e
secutus est eum. & alios nuntios in aser &
zabulon. & neptalim qui occutrerunt ei.¬
Uocauit inquit post se abierer: qui utiꝙ
nusqͣm erat. Interpretatur autem: abiẽ¬
zer patris mei auxilium. Non ergo ho¬
minem aliquem s patris summi gedeon
inuocasse iudetur auxiliũ. Mittit int̾ea
& auxilia conuocari: conueniunt populi
& omnis ad gedeon exercitus congregat᷑.
Dixitq gedeonad dominum. Si saluum
facies ꝑ manum meam israhel sicut locu¬
tuses: ponam uellus hoc lanȩ in area. Si
ros in solo uellere fuerit. & in omni terra
siccitas: sciam qđ ꝑ manum meam sicut
locutus es liberabis isrł. factumꝙ est ita:

Expanded text:
operis et cogitationis exurat: perfecte enim et operis et cogitationis exurat: perfecte enim et solerter invigilat, ut non solum perversa agere renuat, sed omne etiam quod in se per cogitationes turpiter liquatur, tergeat.piritus autem Domini induit Gedeon qui clangens bucina convocavit domum Abiezer ut sequeretur misitque nuntios in universum Manassen qui et ipse secutus est eum et alios nuntios in Aser et Zabulon et Nepthalim qui occurrerunt eiVocavit, inquit, post se Abiezer, qui utique nusquam erat. Interpretatur autem Abiezer patris mei auxilium; non ergo hominem aliquem, sed patris summi Gedeon invocasse videtur auxilium. Mittit interea et auxilia convocari, conveniunt populi, et omnis ad Gedeon exercitus congregatur. Dixitque Gedeon ad Dominum: Si salvum facies per manum meam Israel, sicut locutus es, ponam vellus hoc lanae in area: si ros in solo vellere fuerit, et in omni terra siccitas, sciam quod per manum meam, sicut locutus es, liberabis Israel. Factumque est ita,
Abbreviated transcription (Latin):
agentib angelus apparet: quia tanto
magis dominus interiora denunciat. qͣn¬
to sestudiosius homines ab ext̃ioribus
purgant. Qui ȩdum ꝑ reciꝑit: id est om¬
nem̃ appetitum nostre carnis immolare:
carnesꝙ suꝑ petran poni. & ius carmũ
desuꝑ fundi. Quem alienum signat petͣ.
nisi eum de quo ꝑ paulũ dicitur. petra
autem erat xp̃c. Carnes ergo suꝑ petrã
ponimus: cum corus nostrum in xpisti
imitacione cruciamus. Ius ȩtiam carmũ
desuꝑ fundit: qui in conuersatione xp̃i
ipsas ȩtiam carnales a se cogitaciones ex¬
inaniuit. Quasi enim res ex carne liqͥ¬
da in petra funditur: quando mens a co¬
gitacionum carnalium fluxi ȩuacuatur.
Quȩ tamen mox angelus uirga tangit:
quia intencionem nostram nequaqͣm po¬
testas duuni adiutorũ deserit. De petra
autem ignis exiit. & ius carnesq consu¬
mit: quia redemptore spiritus tanta cor
nostrum flamina compunctionis concre¬
niat : ut omne qđ in eo est inlicitum &

Expanded text:
agentibus angelus apparet, quia tanto agentibus angelus apparet, quia tanto magis Dominus interiora denuntiat, quanto se studiosius homines ab exterioribus purgant, qui haedum praecipit, id est, omnem appetitum nostrae carnis immolare, carnesque super petram poni, et jus carnium desuper fundi. Quem alium signat petra, nisi eum de quo per Paulum dicitur: Petra autem erat Christus ? Carnes ergo super petram ponimus, cum corpus nostrum in Christi imitatione cruciamus. Jus etiam carnium desuper fundit, qui in conversatione Christi ipsas etiam carnales a se cogitationes exinanivit: quasi enim res ex carne liquida in petra funditur, quando mens a cogitationum carnalium fluxu evacuatur, quae tamen mox angelus virga tangit, quia intentionem nostram nequaquam potestas divini adjutorii deserit. De petra autem ignis exit, et jus carnesque consumit, quia a redemptore spiritus tanta cor nostrum flamma compunctionis concremat, ut omne quod in eo est illicitum et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiditatem pessimam & dixerunt. Quis noᷤᷤ
cibabit carne: Quod igitur extendit an¬
gelus uirgã & tetigit petram. de qua ig¬
nis exiuit᷑: ostendit qđ caro dñi spiritu re¬
pleta diũno. peccata omnia humanȩ cõ¬
ditionis exureret. Unde &e dñs ait. Ig¬
nem ueni mitcere in terram. Aduertit
igitur uir doctus & presagus futurorũ.
suꝑna mysteria. ꝙ ideo scdm oracula oc¬
ciit uitulum a patre suo idolis deputa¬
tum. & ipse septuennẽ alium iutulum ĩ¬
molauit deo. quo facto manifestissime
reuelauit. ꝑ aduentum dñi omnia genti¬
litatis aboienda esse sacrificia: solum̃q sa¬
crificium deo dominice passionis pro re¬
demptione nostra religione populi defe¬
rendum. Et enim uitulus ille erat in ty¬
po xp̃i: in quem septiformis spiritaliũ
plenitudo uirtutum sicut ysayas dixit
mbabitabat. Quid est frumentum uͥga
cedere: nisi rectitudine iudicii a uitiorũ
paleis uirtutum grana separare: S hec

Expanded text:
piditatem pessimam et dixerunt: Quis nos piditatem pessimam et dixerunt: Quis nos cibabit carne . Quod igitur extendit angelus virgam, et tetigit petram de qua ignis exivit, ostendit quod caro Domini Spiritu repleta divino, peccata omnia humanae conditionis exureret. Unde et Dominus ait: Ignem veni mittere in terram . Advertit igitur vir et doctus et praesagus futurorum superna mysteria, et ideo secundum oracula occidit vitulum a patre suo idolis deputatum, et ipse septennem alium immolavit Deo, quo facto manifestissime revelavit per adventum Domini omnia gentilitatis abolenda esse sacrificia, solumque sacrificium Dominicae passionis Deo pro redemptione nostra religione populi deferendum. Etenim vitulus ille erat in typo Christi, in quo septiformis spiritualium plenitudo virtutum, sicut Isaias dixit, inhabitabat . Quid est frumentum virga caedere, nisi rectitudine judicii a vitiorum paleis virtutum gratias separare? Sed haec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uirgam electionem sanctorum a iutiorum
paleis sequestrabat. Hic ergo gedeon cum
audisset ab angelo qđ deficientib populoꝵ
milib in uno uiro dñs plebem suam ab
hostib liberaret: protinus edum coxit.
cuius carnes scdm̃ preceptum angeli. si¬
muł cum arima suꝑ petram posuit. &
ius carmum desuꝑ effudit. Quȩ diun an¬
gelus uirge cacumine contigit. statun de
petra ignis erupit: atꝙ ita sacͥficium qđ
offerebatur assumptum est. Quo inditio de¬
clatatum uidetur: qđ petra illa typum ha¬
buerit corporis xp̃i. Paulo ad testante. Pe¬
tra autem inquit erat xp̃c. Iam tunc igi¬
turꝰ in mysterio declaratum est: quia do¬
minus in carne sua totius mundi peccata
crucifixus aboleret. Nec solum delicta
factorum: s etiã cupiditates purgaret a¬
nimorum. Caro enim ȩdi ad culpam facti
refertur: ius ad illecebras cupiditatũ sic̃
scriptum est. quia concupiuit populus cu¬

Expanded text:
per virgam, electionem sanctorum a vitiorum per virgam, electionem sanctorum a vitiorum paleis sequestrabat. Hic ergo Gedeon cum audisset ab angelo quod, deficientibus populorum millibus, in uno viro Dominus plebem suam ab hostibus liberaret, protinus haedum coxit, cujus carnes secundum praeceptum angeli simul cum azyma super petram posuit, et jus carnium desuper effudit: quae dum angelus virgae cacumine contingit, statim de petra ignis erupit; atque ita sacrificium quod offerebatur absumptum est. Quo judicio declaratum videtur, quod petra illa typum habuerit corporis Christi, Paulo attestante: Petra autem, inquit, erat Christus . Jam tunc igitur in mysterio declaratum est, quia Dominus Jesus in carne sua totius mundi peccata crucifixus aboleret, nec solum delicta factorum, sed etiam cupiditates purgaret animorum: caro enim haedi ad culpam facti refertur, jus ad illecebras cupiditatum, sicut scriptum est: Quia concupivit populus cu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussa effudit in heremo. siue ꝑ ignem do¬
nũ spiritus sancti significat᷑: qđ doctissi¬
me dñs iħs effudit suꝑ nos. Nam & in exxã¬
gelio significatũ est. hoc donũ ꝑ aquam
ubi tꝑse ait. Siquis sitit ueniat᷑ & bibat.
Qui credit in me sicut dicit scriꝑtura: flu¬
mina de uentre eius fluent aquȩ uiuȩ.S̾
ewangelista subiunxit. Hoc autẽ dicebat de
spiritu quem accepturi erant credentes in
eum. Significatum est & ꝑ ignem ubi ue¬
niente ulo suꝑ congregatos legitur. uise ft̃
illis lingue diuisȩ uelut ignis. qui & inse¬
dit. suꝑ unum quemq eorum. Et iꝑse dñs
ait. ignem ueni mittere suꝑ terram. Gede
on namꝙ cum sub arbore quercuᷤᷤ tritici meᷤ¬
sem uirga cȩderet. & a paleis frumenta ex¬
cuteret: angelum uidit accipiens ab eo ora¬
culum. ut a ꝑotestate hostium in lib̾tatem
populum di rediceret. Iste gedeon nimirũ
crucis predestinato incarnationis futitre
misterio constitutus rectitudine iudicii. qͣsi

Expanded text:
cussa effudit in eremo, sive per ignem donum Spiritus sancti significatur, quod ditissime Dominus Christus effudit super nos. Nam et in Evangelio significatum est hoc donum per aquam, ubi ipse ait: Si quis sitit, veniat et bibat. qui credit in me, sicut dicit scriptura, flumina de uentre eius fluent aquae uiuae; ubi euangelista subiunxit: hoc autem dicebat de spiritu quem accepturi erant credentes in eum. significatum est et per ignem, ubi ueniente illo super congregatos legitur: uisae sunt illis linguae diuisae uelut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum; et ipse dominus ait: ion namque cum sub arbore quercu tritici messem virga caederet, et a paleis frumenta excuteret, angelum vidit, accipiens ab eo oraculum, ut a potestate hostium in libertatem populum Dei reduceret. Iste Gedeon figuram crucis, praedestinato incarnationis futurae mysterio, constitutus, rectitudine judicii, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
usurꝑabit: interfectisꝙ nobilib filiis
idest his qui ex diuersis nationib &
lingius in xp̃o credentes adeo sunt gȩ¬
nerat. Inducturus est ꝑsecutionem: ut
omnes sanctos int̾ficiat. Remansitq: io¬

Expanded text:
usurpabit; interfectisque nobilibus filiis, usurpabit; interfectisque nobilibus filiis, id est, his qui ex diversis nationibus et linguis in Christo credentes, a Deo sunt generati, inducturus est persecutionem, ut omnes sanctos interficiat. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ȩciam turpus esset. si hec posterius
ad exemplum in diuinis libris scripta
uiderentur: nisi magne alicuiꝰ rei imagi¬
nem earum rerum gesta ꝑ typos & fi¬
guras ostenderent. Gedeon igiturꝰ ut
suꝑius dictum est: tẏpum dñi ꝓtende¬
bat. Plurime uxores eius: multȩ sunt
nationes que ꝑ fidem xp̃o adheserunt.
Seꝑtuaginta uero filii eius septuaginta
lingue sunt in hoc mundo diffusȩ. In
quib ꝑ fidem filios sibi dñs generaturꝰ
erat. Concubinã hoc loco synagogam
uocat: que nouissimis temporib anti¬
xp̃o est creditura. De quo iohannes a¬
postoloys in apocalipsi ait. Qui dicunt
se uideos esse & non sunt: s sunt synago¬
ga satane.De qua ultimis temporib
nequissimus filius: idest antixpistus ẽ¬
generandus. Eritq filius ancille: idest
sẏnagoge illius peccatricis. Quia qui
pectatum inquit facit: seriis est pec¬
cati. Hic inqͣm congregatis sibi imꝑiis
sicut abimelech fecit: regnum inꝑbe

Expanded text:
tunc etiam turpius esset, si haec posteris tunc etiam turpius esset, si haec posteris ad exemplum in divinis libris scripta viderentur, nisi magnae alicujus rei imaginem earum rerum gesta per typos et figuras ostenderent? Gedeon igitur, ut superius dictum est, typum Domini protendebat. Plurimae uxores ejus, multae sunt nationes quae per fidem Christo adhaeserunt. Septuaginta vero filii ejus, septuaginta linguae sunt in hoc mundo diffusae, in quibus per fidem filios sibi Dominus generatus erat. Concubinam hoc loco Synagogam vocat, quae novissimis temporibus Antichristo est creditura, de quo Joannes apostolus in Apocalypsi ait: Qui dicunt se Judaeos esse, et non sunt, sed sunt synagoga Satanae . De qua ultimis temporibus nequissimus filius, id est, Antichristus generandus est, eritque filius ancillae, id est, Synagogae peccatricis: quia qui peccatum, inquit, facit, servus est peccati . Hic, inquam, congregatis sibi impiis, sicut Abimelech fecit, regnum improbe
Abbreviated transcription (Latin):
uit: idest ad ordinem quem precerũ¬
terat prius dicendo de illo scandalo.
qł nouissime factum est. Abiit itaq ihe¬
roboal filius ioas & habitauit in domo
sua. habuitq septuaginta filios qui eg̃s¬
si sunt de femore eius. eo qđ plures ha¬
beret uxores. Concubina autem illius
quam habebat in sichem: genuit ei fili¬
um nomine abimelech. Mortuuisq est
gedeon filius ioas in senectute bona. &
sepultus est in sepulchro ioas patris sui.
in ephra de familia ezri. & cetera Mo¬
bina. qui conduxit sibi uiros uagos. &
abierunt post illum. Q intrauit in do¬
mum patris sui. & occidit fratres suos
Lxxͣ uros suꝑ lapidem unum. & remã¬
sit ioatham iunior. qm̃ absconsus erat¬
& cȩt̾a. Hoc factum si nichil ꝓpheticum ĩ¬
dicaret: quid opus erat ut magnoꝑe scͥ¬
beretur. Utrum gedeon.lxxͣ. filios &
multas uxores habuisset. s & concubi¬
nam de qua unum & malum filium sus¬
cepisset Q qđ cum turpe factum sit:

Expanded text:
vit, id est, ad ordinem quem praetervevit, id est, ad ordinem quem praeterverterat prius dicendo de illo scandalo quod novissime factum est. Abiit itaque Jerobaal filius Joas, et habitavit in domo sua. Habuitque septuaginta filios, qui egressi sunt de femore ejus, eo quod plures haberet uxores. Concubina autem illius, quam habebat in Sichem, genuit ei filium nomine Abimelech. Mortuusque est Gedeon filius Joas in senectute bona, et sepultus est in sepulcro Joas patris sui in Ephra, de familia Ezri, etc. Mobina, qui conduxit sibi viros vagos, et abierunt post illum. Et intravit in domum patris sui, et occidit fratres suosros, super lapidem unum. Et remansit Joathan junior, quoniam absconsus erat, etc. Hoc factum si nihil propheticum indicaret, quid opus erat ut magnopere scriberetur utrum Gedeon septuaginta filios et multas uxores habuisset, sed et concubinam, de qua unum et malum filium suscepisset; quod cum turpe factum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
abhominationẽ: & post illam fornicatꝰ
sit omnis isrł. & fuerit illi & domui eiꝰ
in scandalum. Quomͦ ergo post hoc tan¬
tum nefas qđ & gedeon & populus ãmi¬
sit reqͥeuit terra quadraginta aunos. cũ
hoc scriptura soleat ostendere. cum a do¬
mino dõ popułꝰ fornicaret᷑: tc̃ potiꝰ pacem
illos ꝑdere non adquirẽ. & hostib sub¬
iugari. non ab hostium infestacione mu¬
niri: S intelligendũ est sicut solet scͥꝑ¬
tura ꝑ prolemsin: idest preoccupationẽ
dixisse. qd fecerit efud contra legem
dei gedeon ex illo auro qđ fuerat hos¬
tib deuictis atq prostratis ablatum.
quia uno loco dicere uoluit. & unde erat
aurum. & quid de illo factum sit. S
postea factum est in fine dierum gede¬
on hoc peccatum: quando consecuta sunt
ȩtiam mala quȩ deinde scͥptura contexu¬
it. postea qͣm cominemorauit quot an¬
nis in dieb gedeon terra conquieuerit.
quot annos recapitulando cõmemora¬

Expanded text:
abominationem, et post illam fornicatus abominationem, et post illam fornicatus sit omnis Israel, et fuerit illi et domui ejus in scandalum. Quomodo ergo post hoc tantum nefas quod et Gedeon et populus admisit, requievit terra quadraginta annos, cum hoc Scriptura soleat ostendere, cum a Domino Deo populus fornicaretur, tunc potius pacem illos perdere, non acquirere, et hostibus subjugari, non ab hostium infestatione muniri? Sed intelligendum est, sicut solet Scriptura, per prolepsin, id est, per praeoccupationem dixisse, quod fecerit efud contra legem Dei Gedeon ex illo auro quod fuerat hostibus devictis atque prostratis ablatum, quia uno loco dicere voluit et unde erat aurum, et quid de illo factum sit; sed postea factum est in fine dierum Gedeon hoc peccatum, quando consecuta sunt etiam mala quae deinde Scriptura contexuit, posteaquam commemoravit quotannis in diebus Gedeon terra conquieverit: quos annos recapitulando commemora
Abbreviated transcription (Latin):
suminus sacerdos. Unde illud q de samu¬
hele commnemorauimꝰ factum illi ab eius
matre : non erat utiq tale. quõ cum datꝰ
est nutriendus non erat summꝰ sac̾dos:
utiq puer̃. Unde &̾ dictum est ȩfudbar
appellatur. uel potius est ephudbath. sic̃
& int̃pretatur efud lineum. S gedeon exis¬
timo illud fecisse qd erat precipuum sũ¬
ini sacerdotis induinentum atq ornamentũ:
ꝑ qł & cet̾a significata sunt oꝑa sacrarũ. qđ
in sua ciuitate preter dei tabernaculum cõi¬
tituerat. & ꝓꝑter hoc peccatum: factum est
illi & domui eius in scandalum. Ut sic inite¬
riret qđ postea scriptura narrat tanta eiꝰ
numerositas filiorum:
filiis ifrł. nec potuerunt ultra ele¬
uare ceruices. s quieuit t̾ra ꝑ quadragin¬
ta annos quib prefuit gedeon. Non
pretereunda oritur quęstio. quomͦ quie¬
uerit terra quadraginta annos in dieb
gedeon: cum post uictoriam qua libe¬
rabit hebreos ex auro spoliorum fecerit

Expanded text:
summus sacerdos. unde illud, quod de Samusummus sacerdos. unde illud, quod de Samuele commemorauimus factum illi ab eius matre, non erat utique tale, quoniam cum datus est nutriendus non erat summus sacerdos utique puer. unde, ut dictum est, ephud bar appellatur uel potius et interpretatur ephud lineum. Sed Gedeon existimo illud fecisse, quod erat praecipuum summi sacerdotis indumentum atque ornamentum, per quod et caetera significatin sua civitate praeter Dei tabernaculum constituerat, et propter hoc peccatum factum est illi et domui ejus in scandalum, ut sic interiret quod post ea Scriptura narrat tanta ejus numerositas filiorum. filiis Israel, nec potuerunt ultra elevare cervices; sed quievit terra per quadraginta annos, quibus praefuit Gedeon. Non praetereunda oritur quaestio, quomodo quieverit terra quadraginta annos in diebus Gedeon, cum post victoriam qua liberavit Hebraeos, ex auro spoliorum fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ humerale sacerdotalis uestis: uęrum
tamenȩciam aliquid auri habet. Nam ex
auro & iacincto & purpura & coccino &
bisso ut fieret: diuinitus imꝑatum est. s
quia hoc ita posuerunt. Lxͣ. interpreces.
ut cominemoratis omnib quȩ de spoliis
acceꝑat gedeon: inferrent. & fecit illud
gedeon in ephud. Uidetur ita dictum tãꝙͣ
ex toto illo qđ cominemoratũ est. hoc factũ
esse credatur: cum possit etiam illic intelli¬
gi locutio quȩ significat a toto partem. ut
qđ dictum est fecit illud in ephud: intel¬
ligaturꝰ fecit inde ephud uel fecit ex eo
ȩfud. Non scilicet illud totum consumens
in ephud: s ex illo quantum sufficiebat im¬
pendens. Nam in illa uiterpretacione quȩ
ex hebreo est sic legitur. fecitq ex eo gedeõ
ephud: hoc in hebreo ꝑhibetur dici eꝓhod.
Non autem omnes sacerdotes tali uteban¬
tur suꝑhumerali. qd esset ex auro &̾ lacincꝰ¬
to & pͥurpura & cocemo. & bẏsso: s solus

Expanded text:
superhumerale sacerdotalis uestis, uerum superhumerale sacerdotalis uestis, uerum tamen etiam aliquid auri habet; nam ex auro et hyacintho et purpura et coccino et bysso ut fieret, diuinitus imperatum est. sed quia hoc ita posuerunt septuaginta interpretes, ut commemoratis omnibus quae de spoliis acceperat Gedeon, inferrent: et fecit illud Gedeon in ephud, uidetur ita dictum, tamquam ex toto illo quod commemoratum est hoc factum esse credatur, cum possit etiam illic intellegi locutio quae significat a toto partem, ut quod dictum est: fecit illud in ephud, intellegatur "fecit inde ephud" uel "fecit ex eo ephud". non scilicet illud totum consumens in ephud, sed ex illo quantum sufficiebat inpendens. nam in illa interpretatione quae ex hebraeo est sic legitur: fecitque ex eo Gedeoephud", hoc in hebraeo perhibetur dici "ephod". non autem omnes sacerdotes tali utebantur superhumerali, quod esset ex auro et hyacintho et purpura et coccino et bysso, sed solus
Abbreviated transcription (Latin):
dei tabernaculũ qđ libet manufactum pro
deo coleretur. cum illa ipsaqͦ iussa sunt in
tabernaculũ fieri ad dei potius cultũ refer¬
rentur : qͣm ꝑ deo aliquid eorum aut pro
dei similachro colendum haberetur. Quãqͣ
ꝑ ephut uel ephod ea locutione que signifi¬
cat a parce totum omnia possunt intelligi.
quȩ constituit gedeon in sua ciuitate uȩlu¬
ti adcolenũ deũ. similia tabernatulo dei.
&e proꝑterea ꝑ hoc. qr hoc est sac̾dotalis ho¬
noris insigne: quod seꝑe scriptura cõmemo¬
rat. ut hoc sit peccatum gedeon. qđ exxtra
dei tabernaculũ fecerit aliquid simile.
ubi coleretur deus. Non qđ solido auro
uelut adorandum constituerit ȩfud: s qđ
ex auro ipso qł esset de preda fecerit ea
que ꝑtinerent ad ornamenta uel instru¬
menta sacrarii. Quȩ omnia ꝑ efud signi¬
ficata sunt: ꝓꝑter excellentiam ut dixi ues¬
tis sacerdotalis. Nam & ipsud non qͥdẽ
ex auro solo fieri preceptum est. Si hocẽ

Expanded text:
dei tabernaculum quodlibet manu factum pro dei tabernaculum quodlibet manu factum pro deo coleretur, cum illa ipsa quae iussa sunt in tabernaculo fieri ad dei potius cultum referrentur quam pro deo aliquid eorum aut pro dei simulacro colendum haberetur. Quamquam per ephud uel ephod ea locutione, quae significat a parte totum, omnia possint intellegi quae constituit Gedeon in sua ciuitate ueluti ad colendum deum similia tabernaculo dei: et propterea per hoc, quia hoc est sacerdotalis honoris insigne, quod saepe scriptura commemorat, ut hoc sit peccatum Gedeon, quod extra dei tabernaculum fecerit aliquid simile, ubi coleretur deus. non quod solido auro uelut adorandum constituerit ephud, sed quod ex auro ipso, quod esset de praeda, fecerit ea quae pertinerent ad ornamenta uel instrumenta sacrarii, quae omnia per ephud significata sunt, propter excellentiam, ut dixi, uestis sacerdotalis. nam et ipsum ephud non quidem ex auro solo fieri praeceptum est, si hoc est