comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hesit amina filiȩ ur̃e. date eam illi uxorem et
comungamius in cissim comibia. fĩuas ur̃as tͣ¬
dite nobis et filias nrãs accipite ihĩtate nob̃cum
terran potestate ur̃a est exercete negociamun
et possidete eam. s ⁊ sichem ad patreni et ad frẽs eiꝰ
ait. sinuemain grãm coramuobis ⁊ quecumq
statueritis dabo. Angete docemimun̾a postula¬

Expanded text:
haesit anima filiae vestrae: date eam illi uxorem, et jungamus vicissim connubia; filias vestras tradite nobis, et filias nostras accipite. Et habitate nobiscum: terra in potestate vestra est: exercete, negotiamini, et possidete eam. Sed et Sichem ad patrem et fratres ejus ait: Inveniam gratiam coram vobis, et quaecumque statueritis, dabo: augete dotem, mun
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as uus dabimus. hnum ẽ qd̃ differtur tm̾bonum. sicir¬
cumcidamus masculos nrõs ritum gentis unitautes et sba-

Expanded text:
nostras illis dabimus. Unum est, quo differtur tantum bonum: Si circumcidamus masculos nostros, ritum gentis imitantes. Et s
Abbreviated transcription (Latin):
adducius fuerat egressus est
ut ex̾ceretur in campo. In he¬
breo legitur. eg̾ssus ẽ ysaac
ut loqueretur muagram in¬
clinata iam uespera uͥ signi¬
ficatur qd̾ dominus solus o

Expanded text:
adductus fuerat. Egressus est, ut exerceretur in campo. In Hebraeo legitur: « Egressus est Isaac, ut loqueretur in agrum, inclinata jam vespera; » ubi significatur quod Dominus solus o
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. passionis i patiẽ exempla mon¬
strant. sicut soient inuenes ex̾citati
armorum usu moditati. armotum me¬
ditacio est passionis frequentatio. Qͬ
enunu̾bera sputa. lancoam. crucem¬
q ꝑtulit. passionemus ad mortem
in se frequentati ꝑmisit. passiones
armadicimus quia ꝑ ipãs abadu̾sa¬

Expanded text:
tatis, passionis, et patientiae exempla monstravit, sicut solent juvenes exercitati armorum usu meditari. Armorum meditatio est passionis frequentatio. Qui enim verbera, sputa, lanceam crucemque pertulit, passionem usque ad mortem in se frequentari permisit. Passiones arma dicimus, quia per ipsas ab adversa
Abbreviated transcription (Latin):
quioͣ de xp̃o srederedebort intłi¬
git. que se mox pallio oꝑuit
tanto de añ acta uita confum
cendens ueretundia cegitur
cm .q. uerecundanti dicitur.
Quemerim fiuctum hĩistis

Expanded text:
quid de Christo credere debeat, intelligit. Quae se mox pallio cooperuit, tanto de anteacta vita confundcendens verecundia tegitur, cui quasi verecundius dicitur: Quem enim fructum habuisti
Abbreviated transcription (Latin):
esisił potes ambulate ꝑsiccum
inmuedio maris. si fueris in me¬
dionationis praue ⁊ petuerse
sicut lumensolum medio pec¬
catorumucedent nontemfũ¬
det humor pecc̃u ꝑhunc mun¬
dumctanscunten nullaubidi¬
nisunda respetget nullut cu¬
piditatis estus uerbetabit. q¬
bulauit ambulat aciua ei et¬
fit trurus dextera leuac. Ip̃e
autem media uaincedit per
siccum non occlinat ad dexterã
neq ad sinisttam usqͦ exeat.
adub̾tatemi hympnum mc¬
torie canat domino dicens. Eã

Expanded text:
es Israel, potes ambulare per siccum in medio maris. Si fueris in medio nationis pravae et perversae, sicut lumen solis in medio peccatorum incedens, non te infundet humor peccati, et per hunc mundum transeuntem nulla libidinis unda resperget, nullus cupiditatis aestus verberabit. Qbulavit, ambulat, aqua ei fit murus dextra laevaque. Ipse autem media via incedit, per siccum non declinat ad dexteram neque ad sinistram, usquequo exeat ad libertatem, et hymnum victoriae Domino c
Abbreviated transcription (Latin):
longitudo quid temporis s ẽẽ
aliquis fims indicatur. ⁊ si ĩ
aliud seculum ditatur alicͥid
longius indicatur. s tũ fuus
ponitur. ⁊ ciueciens secula secu¬
lorum nommnantur fortasse l¬
cet ignotus nobis tamena dõ
alicuins uł finem reliquit qd¬
cumq enim cogitaĩns in quo
finem prites posseconsistere sem
uelut si tibi dicasͣł putas inse¬
culum seculidomimim teg¬
naturum iadhuc putas in

Expanded text:
longitudo quidem temporis, sed esse aliquis finis indicatur; et si in aliud saeculum dicitur, aliquid longius indicatur, sed tamen finis ponitur: et quoties saecula saeculorum nominantur, fortasse, licet ignotus nobis, tamen a Deo alicujus aut finem relinquit: quodcunque enim cogitaveris, in quo finem putes consistere, semper  adhuc; velut si tibi dicat, Putas in saeculum saeculi Dominum regnaturum, et adhuc putas in
Abbreviated transcription (Latin):
reponebatur ysabbato
nonconumpebatur qr
bona ꝑfuturarequue fcã
in fufura intamanent
uitegta. alioqum ebulli¬
ebant ũmes ⁊ computas¬
debat qd̃ sernabatur or

Expanded text:
reponebatur pro sabbato non corrumpebatur, quia bona pro futura requie facta, in futura vita manent integra. Alioquin ebulliebant vermes et computrescebat quod servabatur: qui
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enim ftimentum ł
miluiniut aliud tale in
mortariolo pilo tentur.
⁊ follicut exiutur. sic cor¬
passionis ⁊ pilo trucis mor¬
talitate exutum est ut minutum man¬
a subtilitas celestis docctine que pilorũ¬
ditur ut licteralis sensus exuatur.
liis isrł de sr̃dãtum insi
designatur. Dulcis enim
cibus qui dest̾nis accipit᷑ͤ
manbu uocatut qd inter¬
p̃tatur quid ẽ: hoc : oꝵ di¬
cimus qũ cerninus qd̃
nescientes ad iiramur.
icipit cum ꝑuocem com¬
punctionis eleuata no¬
nam spẽm et̾ne refectio¬
nis obstupescit ut duu¬
nadulcedine repleta in
lite miratur. ⁊ ctum ꝑ hãe
uocem corporis nt̃i sutdi¬
tas rumpitut uetuste
uite usus mutatur. ut a¬
nima st̾no spũ afflata
⁊ ni sup̃mis appetat. qd̃
contempserat i contẽp¬
nat innifimis ꝙ appete
aninias appłłat. a parte
cotum non facile autem
psalmo eodem ait. quid
faciat michihomo. Non

Expanded text:
Sicut enim frumentum, vel milium, vel aliud tale in mortariolo pilo teritur et folliculis exuitur, sic corpassionis et pilo crucis mortalitate exutum est. Vel minutum manna subtilitas coelestis doctrinae, quae pilo tunditur ut litteralis sensus exuatur. liis Israel desuper datum, nisi designatur? Dulcis enim cibus, qui de supernis accipitur; man hu vocatur, quod interpretatur Quid est hoc? quod dicimus quando cernimus quod nesccipit, cum per vocem compunctionis elevata novam speciem aeternae refectionis obstupescit, ut divina dulcedine repleta jure lite miratur. Et cum per hanc vocem torporis nostri surditas rumpitur, vetustae vitae usus mutatur, ut anima, superno spiritu afflata, et in supremis appetat quod contempserat, et contemnat in infimis quod appeteanimas appellat, a parte totum: non facile autem psalmo eodem ait, quid faciat mihi homo. Non
Abbreviated transcription (Latin):
ut filii uide ciuis etatis pos¬
Nauic hamarnurum sud̃
mortuo primogenito altĩ
fiuo dedit. quoetiam mor¬
tuo expectauit ut cresdẽt

Expanded text:
 filii eius aetatis omnam Thamar nurum suam mortuo primogenito suo alteri filio dedit: quo etiam mortuo expectauit, ut cresceret
Abbreviated transcription (Latin):
annofams intauit ia¬
medio tempore quomo¬
do fi potunt deuxore et¬
filiis ⁊ nirtu uide omrira
que narcantur inueniri¬
difficile ẽ. nisi forte cceda

Expanded text:
anno famis intravit Jamedio tempore, quomoi potuerint de uxore etfiliis et nuru Judae omnia quae narrantur, indagardifficile est: nisi fo
Abbreviated transcription (Latin):
fuit filius ysmaelis aquo a
sanguinem ⁊ sig̃t. diabolum
qui scõs de egỹpto exeuutes ⁊
ad t̾ram ꝓmssionistendento
semꝑ imprignat ⁊ animiarũ¬

Expanded text:
fuit filius Ismael, a quo Asanguinem, et significat diabolum, qui sanctos de Aegypto exeuntes, et ad terram promissionis tendentes, semper impugnat
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o persecutio¬
uem patiuntur¬
abhostib impug¬
uantur. agensq̃¬
debet ẽẽ pͥaratus et¬
secundum castra
una quidem syna¬
goga domimi. set ĩ¬
quatuor castris di¬
iuditur que descri¬
buntur in mim̃ns

Expanded text:
isto persecutionem patiunturhostibus impugantur: agensqdebet esse paratus cundum castra una quidem Synagoga Domini. sed iquatuor castris diditur, qui describuntur in Numeris
Abbreviated transcription (Latin):
refetebont sr̃ moysen. sicͣ em̾
p̃cati sunt admoysen. Illa sa¬
ti. hac dieͣ uenerunt in betem̃
syna ⁊ profecti ex rapbydin
iuenetint iuhere mum sy¬
na et applituit ibi isrł contͣ
montem et moy ses ascendit

Expanded text:
referebant super Moysen; sic enim rpretati sunt: ad Moysen. illa sati hac die uenerunt in heremum Sina. et profecti sunt exRaphidin et uenerunt in heremum Sina, et adplicuit ibi Israhel contra m
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Non dixit cuua deu
agere debeam qnomo¬
do ab homine consili¬
ninaccipiam⁊ ab hoĩe
gentili alieno a popu¬
lo dei ⁊ non quis dicat
legemdeitenemus¬
conueit nobis tim̃ĩe
srͥbia ⁊ spernere pru¬
dentium uerba. Si oĩa
ꝓbantes qđ̃ uouum ẽ¬
ad deum sunt iu̾bumdei
edisserat populis. Cep̃nero
tenturiones ue quinquage
iuditiis que ad singłos perti¬
nent dirmientes quan figu¬
rametiam in futuro setulo
semandam puto. Uñ cum se

Expanded text:
i. Non dixit, Quia Deus agere debeam, quomodo ab homine consilium accipiam, et ab homine gentili, alieno a popi? et non quis dicat,legem Dei tenemconvenit nobis tumere superbia et spernere prutium verba; sed omnia probantes, quod bonum ead Deum sunt, et verbum Dei edisserat populis. Caeteri vcenturiones, vel quinquagejudiciis, quae ad singulos pertinent dirimentes. Quam figuram etiam in futuro saeculo servandam puto. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
non solumdomims iudicat
cui omne iuditiumdedit ꝑa¬
t̃ s constituit principes qui
iudicent de minorib carifis
erit concilio. de alio autem re

Expanded text:
non solum Dominus judicat, cui omne judicium dedit Pater , sed constituit principes qui judicent de minoribus causis; erit concilii; de alio autem, Ma
Abbreviated transcription (Latin):
loquebatur. consilium
accepit a iechro soceto¬
sacerdote madian ad¬
nurõe ninua obstupes¬
co. Audunt enim moy¬
ses uocem soceti fui ⁊
fecit quecumq dixit

Expanded text:
loquebatur , consilium accepit a Jethro socerosacerdote Madian, adone nimia obstupesco. Audivit enim Moyvocem soceri sui, et fecit quaecunque dixit
Abbreviated transcription (Latin):
testare ppło ⁊ purificab illo
hodie ⁊ cras. ⁊ lauent nestunẽ¬
tem syna coram onmi po
pulo. hoc die reꝑitur dari
lex que in lapideis tabulis
scripta est digito dei sicut se¬
quentia docent. Dies autẽ
iste t̾cius apparet f̾ciimensi
ab exitu filioꝵ isrł. de egyp
i. agnum immolanetunt. ⁊¬
ederunt qui fuit quartus
decumus mensis ꝑcumm usq
ad istum quolex datur di
cundimensis qui fuit xuuii¬
bra futuri secundum agni
de altissimis oatns sit qui est¬
dignus dei.
bix. Itloyses aut alcenoit
inmontem et dominus des¬
cenoit ad eum. Mons altitu¬
do contemplationis ẽ inquẽ
ascendimus ut ad caque ultͣ
infirmutatem nrãm sunt intu¬
endo subleuemur. s domuł de

Expanded text:
testare populo: purifica illos hodie: et cras lavent vestimenmonte Syna coram ompulo. Hoc die reperitur dari lex, quae in tabulis lapideis scripta est digito Dei, sicut sequentia docent. Dies autem iste tertius apparet tertii mensis ab exitu filiorum Israel de Aegyp agnum immolaverunt et ederunt, qui fuit quartus decimus primi mensis , usque ad istum quo Lex datur, dicundi mensis, qui fiunt qubra futuri secundum de altissimis datus est . Digitum Dei  Moyses autem ascendit in montem, et Dominus descendit ad eum. Mons altitudo contemplationis est, in quem ascendimus, ut ad ea quae ultra infirmitatem nostram sunt intuendo sublevemur. Sed Dominus de
Abbreviated transcription (Latin):
tum comundei nr̃i. p̃sertim cum ignoremus qiuid debeat in¬
molarui donecad ip̃m locum ꝑueniamus. Indurauit aut̃ dñs
corphaonis et noluit climitrẽ eos. Dixitq phao ad moysen.
Recede a meꝰ Caue ne ultra uideas faciem mcam. Euocumq
die apparuetis nuchi morieris. Rdic moyses. Ita fiat ut locutꝰ

Expanded text:
tum Domini Dei nostri praesertim cum ignoremus quid debeat immolari donec ad ipsum locum perveniamus induravit autem Dominus cor Pharaonis et noluit dimittere eos dixitque Pharao ad eum recede a me cave ne ultra videas faciem meam quocumque die apparueris mihi morieris respondit Moses ita fiat ut locut
Abbreviated transcription (Latin):
sit solus. Et eccenii
luctabatur cum
eousq mane. Qͥ
tum uidet quod
eum suꝑate non
uumfemoris eius
et statim emartint
Dixitꝙ ad eum. Di

Expanded text:
sit solus et ecce vir luctabatur cum eo usque mane qui cum videret quod eum superare non um femoris eius et statim emarcuit dixitque ad eum di
Abbreviated transcription (Latin):
humeralis astringi ut cc̃
flettatur. noneleuent pros¬
blanda ad uoluptatem ił¬
p̃mant. ut dum nullis pas¬
sionib intentionem men¬

Expanded text:
erhumeralis astringitur, ut flectatur. Non hunc prosblanda usque ad voluntatem depremant; ut dum nullis passionibus intentionem men
Abbreviated transcription (Latin):
nenicupiditatis igni suꝑne
duetrionic aũponunt igne
supne ultionis ab sumunt᷑.¬
aacon quas illi moy ses fec̃
oꝑa funt insticie ⁊ sanctitã¬
tis que scuiptura sacre legis
rectorib hñda commendat.

Expanded text:
nem cupiditatis igni supernae dilectionis anteponunt, igne supernae ultionis absumuntAaron quas illi Moyses fecit, opera sunt justitiae et sanctitatis, quae Scriptura sacrae legis rectoribus habenda commendat,
Abbreviated transcription (Latin):
orem duceret et qd̃ post benedictionem p̃¬
cepisset ei dicens Non accipies coniugem¬
parentib suis iss in syriam ꝓbans qͦ qd̃ non libenter
aspiceret filias chanaan pater suus iuit ad hismaelẽ
et adduxit uxorem absq biis quas prius ħebat me¬
lech filiam ysiael filii abraham sororem nabaioth.

Expanded text:
orem duceret et quod post benedictionem pcepisset ei dicens non accipies coniugparentibus isset inaspiceret filias Chanaan pater suus: ivit ad Ismaelem, et duxit uxorem, absque iis quas prius habebat, Mahelath, filiam Ismael, filii Abraham, sororem Nabajoth.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ non sit simił mei
maugurandi scĩa. Cui
iudas. Quid ixdebimꝰ
inquit domino meo
ł quid loquenut aut
iuste pot̾imus obten¬
dere: Ds̃ inuenit iniquitatem s̾uoꝵ
suoꝵ. En om̃s sumus sui dñi mei et
nos et ille aput quem inuentus ẽ
sciphus. Rdit ioseph. Absit a me ut
sic agam. Qui furatus ẽ sciphum ip̃e

Expanded text:
d non sit similis mei in augurandi scientia cui Iudas quid respondebimus inquit domino meo vel quid loquemur aut iusti poterimus obtendere Deus invenit iniquitatem servorum tuorum en omnes servi sumus domini mei et nos et apud quem inventus est scyphus respondit Ioseph absit a me ut sic agam qui furatus est scyphum
Abbreviated transcription (Latin):
deus plus aliqua scit ⁊alicina
illi placent neccire que displi¬
cent non quia ignorat ea set qr
non approbat. Sicut ars recte
dicitur nesare uitia cum im¬

Expanded text:
deus plus aliqua scit et aliqua illi placent, nescire quae displicent, non quia ignorat ea, sed quia non adprobat — sicut ars recte dicitur nescire uitia, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tas attingeretur soñis auditꝰ.
sic exhibebantur assumpta sic̃
dene uolebrit sp̃e auam uolebat.
ut non meis ip̃a ullo sensucor
corporie sentiretur. diniua na¬
tura que ininsibilis ribiꝙ tota
est. ⁊ nullo continetur loco. ⁊
ẜ dei ⁊ proximi totalex pendet.
Ideo moy ses inutreq suum de¬
siderium demonstrabat. In dilec¬
tione .s. der ubiait. si inienz
grãm in conspectutuo ostende

Expanded text:
s attingeretur auditus, sic exhibebantur, assumpta sicut Deus volebat, specie qua volebat, ut non in eis ipsa ullo sensu corporis sentiretur divina natura, quae invisibilis ubique tota est, et nullo continetur loco. Et  dei et proximi, tota lex pendet, ideo Moyses in utroque suum desiderium demonstrabat: in dilectione scilicet dei, ubi ait: si inueni gratiam in conspectu tuo, ostende
Abbreviated transcription (Latin):
nua nascitur iauel hitans
intencoriis que mutabilia
instabilitatem comnifigu¬
rant qui circum fcriuit om¬
innento doctime. Nascitur
itribal qui fuit uiuentor

Expanded text:
mia nascitur Jabel habitans in tentoriis, quae mutabilia instabilitatem eorum figurant, qui circumferuntur omni vento doctrinae. Nascitur et Tubal, qui inventor
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ne se bomisclnt
seciarent pessimis
passus ẽtamciuam
agnus in lacce ma
mine ex quo concepe¬
rint lac collig̾e. xp̃c aut̃¬

Expanded text:
tam, ne se boni Israelite sociarent malis passus est tanquam agnus in lacte matmine, ex quo conceperint, lac colligere. Illo aut
Abbreviated transcription (Latin):
cre euis. ab oue alia
lactaretur. cum alicꝰ
possunt obsemnantia
aliquidhoc u̾o quo
obseruetur ad ꝓprie.¬
est aut non elucet
fans qũ hetodes que¬
tent eumoccidete nõ
iuenit. ut coques
qd̾ dictumẽ. ꝑtineat
adignem pastionis

Expanded text:
re eius ab oue alia lactaretur, cum alicuipossunt obseruantia aliquid. hoc uero quomodo obseruetur ad proprest aut non elucet.fans, quando Herodes quaerens eum, ut occideret, non inuenit, ut "coques" quod dictum est pertineat ad ignem passionis
Abbreviated transcription (Latin):
quem paraui. Obser¬
ua eum ⁊ andi nocẽ¬
eius. Nec contempnẽ¬
dum putes qr ũ duint¬
tet te cum peccau̾is
et est nomen meum
millo. Ed̾ si audie¬
ns uocemeius ⁊ fecis
omna que loquor
inumnicus ero inimici
tuis et affligam af¬
fligentes te precedet¬
q te angłs meus et
ego conteram. Non ad¬

Expanded text:
aravi. Observa eum et audi voce. Nec contempnendum putes quia non dimittet te cum peccaveris et est nomen meum in illo. Quod si audieris vocem eius et feceris omnia que loquor, inimicus ero inimicis tuis et affligam affligentes te, precedet te angelus meus, etego conteram. C.
Abbreviated transcription (Latin):
Secundum opinionem populi
locuitur scciptura qui pntabat
moysen ore ad os locum crad̾o
tum ꝑsubiettam creaturam .i.
pangelum ⁊ iibem ei lociueret᷑
⁊ appareret. Namenis substanciã
nec hominum nec angelorũ
bi. lucemhitat maccessibilẽ.¬

Expanded text:
Secundum opinionem populi loquitur Scriptura, qui putabat Moysen ore ad os loqui cum Deo, cum per subjectam creaturam, id est per angelum et nubem ei loqueretur et appareret. Nam ejus substantiam nec hominum nec angelorum bi: Lucem habitat inaccessibile
Abbreviated transcription (Latin):
antem illotab̾naculũ
fecłis descendebat:¬
et stabat adhostiũ.
moyse cernentib
na nub̃ staret ad
hostium tab̾nacu¬
li. Stabantq ip̃i

Expanded text:
autem illo tabernaculum foederis, descendebatet stabat ad ostium, Moyse, cernentibus na nubis staret ad ostium tabernaculi, stabantque ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
stuͣdio contẽpla¬
tonis comipetit ut
at. et sempit̾nam¬
dei uirtutem ac
diuinitatem ief¬
fabint̃ ceruat. ua¬
negocio ⁊ iõ sterit̃
Affeccando enuo¬

Expanded text:
studio contemplationis conpetit, at et sempitdei uirtutem ac diuinitatem ifabiliter cernat, uanegotio et ideo sterilis. adfectando qu
Abbreviated transcription (Latin):
ca grauissima in domos pharõis
et sernorumeius et in omnem ter¬
ramegypti. Cormuptaq est derra¬
abhuuiscemodi muscis. Uocauitq
pharaomoysen etaaronetait eis̾.

Expanded text:
ca gravissima in domos Pharaonis et servorum ejus, et in omnem terram Aegypti, corruptaque est terrhujuscemodi muscis. Vocavitque Pharao Mosen et Aaron, et ai
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquam canim more signifi¬
cantur. in quib humane nĩ¬
tis uoluptas ⁊ libido carms
arguitut. pot̾ ctiam forensis
uelut canes altuctum se la
ppłc dei nullis talib plagis
uexaretur. O portunum aut̃
maogi similia facere nec potu¬
erunt. oruosq ergo de filctent¬
nich de illiis t̾re sepatione
dictumẽ. s ex quo ceperunt
ea fĩ que illinec auderent co
poita. Nescio enim quomodo
ꝑloquendi consuetuinem
goptii .i. ciuies huius scculi
Ablominantur oues .i. sim
plicitatem bonoꝵ. Sicut enĩ
poni abhomimautur mala
ita malibona. uñ abhomnã¬
trit usti uirum imprum. et
umpñ eos qui inrecta sunt ira

Expanded text:
quam canini mores significantur, in quibus humanae mentis voluptas, et libido carnis arguitur. Potest etiam forensis velut canes alterutrum se lapopulus Dei nullis talibus plagis vexaretur. Opportunum autem magi similia facere, nec potuerunt: quousque ergo defice illius terrae separatione dictum est, sed ex quo coeperunt ea fieri quae illi nec auderent conposita. Nescio enim quomodo per loquendi consuetudinem gyptii, id est, cives hujus saeculi abominantur oves, id est, simplicitatem bonorum. Sicut enim boni abominantur mala, ita mali bona. Unde abominantur boni virum impium, et impii eos qui in recta sunt via
Abbreviated transcription (Latin):
tis docu̾tis nr̃e uocat̾ois
iustificationis ⁊ głificati¬
onis confundentur. et
nos magis quam se iꝰti¬
ficatos ec̃ fatendur̃ pig̃
dit uirgam signum pas¬
sionis ⁊ monile. legittima
legis. anuium. pignus
inmortalitatis.
Instante auteni pattu. Oꝑ
pamus quidicitur raram
toccinumligauit. nip̃o ma¬
numretabente postĩor qui
uocatur phares manun
portexit. ⁊ nasdendo p̃cessit
ngnificaut qd̾ isrł in oꝑe
legis manum ostenderes¬

Expanded text:
tis documentis nostrae vocationis, justificationis, et glorificationis, confunduntur, et nos magis quam se justificatos esse confitebuntur. Pignodit virgam signum passionis, et monile legitima legis, et annulum pignus immortalitatis.Instante autem, » etc. Quod primus, qui dicitur Zara, coccinum ligavit et ipso manu retrahente, posterior, qui vocatur Phares, manum porrexit, et nascendo praecessit, significavit quod Israel in opere legis manum extendere
Abbreviated transcription (Latin):
quiemoerat inco¬
ta hac complexĩoe
enoch ambuiauit¬
abram. inachor.⁊ aram. Porro aram genuit¬
loch. Morcuusq ẽ aram ante
thare patrem suum int̾ra naci

Expanded text:
emo erat in tota hac complexione Enoch ambulavitAbram, Nachor, et Aran. Porro Aram genuitLoth. Mortuusque est Aram ante Thare patrem suum in terra nati
Abbreviated transcription (Latin):
umrocoliuns incelligentia qua
diligimus. ẽtia ciumter.⁊ħ ter
Alt. Notandum qd̾ septentesimo
anno mundau̾ntaque diluiii. qr
uĩ. ctate mundi. primo commen

Expanded text:
us, in intelligentia, qua diligimus. Tria enim ter et hoc ter . Notandum quod sexcentesimo anno inundaverunt aquae diluvii, quia sexta aetate mundi primo commend
Abbreviated transcription (Latin):
me educas hinc ic̃. Ds¬
autem neq hoc ei ne¬
gauit dicens. ⁊ hoc tibi
ũbum qd oixisti faci¬
am. Quomnodo etgo c̃
dixisset ei moysos ostẽ¬
de michigłiam tuam
futurus uidetur dicete¬
ego transibo ante
te iisi quia hoc ali¬
intelligitur dicere
quo dicitur. Cum¬

Expanded text:
me educas hinc, et cautem neque hoc ei negavit dicens, Et hoc tibi verbum quod dixisti faciam. Quomodo ergo cum dixisset ei Moyses, Ostende mihi gloriam tuam, futurus uidetur dicereego transibo ante te, nisi quia hoc aliintellegitur loqui quo dicit eu
Abbreviated transcription (Latin):
saac. sicutenm a brayam
unicitun dileccum filium
incumamdeo obtulit. Sic
ds prumgenitum filiũ
ꝓ nobis tradidit. Et sicut y¬
saac ligna portabat quib
imponendus erat sic xp̃cc̃¬

Expanded text:
stum. Sicut enim Abraham unicum et dilectum filium victimam Deo obtulit, sic Deus Pater unigenitum Filium pro nobis tradidit. Et sicut Isaac ligna portabat, quibus imponendus erat, sic C
Abbreviated transcription (Latin):
oucens ad immoland̾. denm
pacrem sig̃t. abraram senex
filium fisium suscepit. ds
aut̃ non senescit. s ꝓuns¬
sio de xp̃o quodommnodo
senuerat qũ natus ẽ biche¬
ainit ab adam qũ dictum
ẽ. erunt duo incame una. et
hoc idem sigc̃. quiam finetẽ¬
porum ex plebe sanccarum
anmarum natus ẽ xp̃c. Ste¬
nlitas eius etiam signific̃
qd̃ in boc scło spe salm fcĩ

Expanded text:
ducens ad immolandum, Deum Patrem significat. Abraham senex filium suscepit, Deus autem non senescit, sed promissio de Christo quodammodo senuerat, quando natus est. Inchoavit ab Adam, quando dictum est: « Erunt duo in carne una » ; hoc idem significat quia in fine temporum ex plebe sanctarum animarum natus est Christus. Sterilitas ejus significat quod in hoc saeculo spe salvi facti
Abbreviated transcription (Latin):
tiferuminin fidelitate ꝑseue¬
rau̾it sine dubro seductor
illius .q. uerus homucida ⁊̃¬
etña morte teut etit.
duodicantur. quidetiam ħ
qd̃ uit mulietis imponit ei
mon eis. ⁊ dabit. ⁊ non pocius
dabunt. oꝵ sun fans iami
formatus exienit animam

Expanded text:
tiferum, in infidelitate perseveraverit, sine dubio seductor illius, quasi verus homicida, aeterna morte reus erit. duo dicantur. Quid etiam hoc quod vir mulieris imponit ei, et non eis; et dabit, et non potius dabunt. Quod si infans jam formatus exierit, animam
Abbreviated transcription (Latin):
scientia legis aliqͥd
meriti hũt consiliũ
dedignantur infe¬
rioris etiam sacer¬
dots nec dum lai¬
ci nec dum gentił
Si moy ses quierat
mansuetus sr̃ om¬
nes bomines acce¬
pit consilium infi̾¬
oris ut priticipib
daret formam hu
rum ut gentiles
bonumconsilium
ꝓferrent aput mo¬
ysen bonumnet spi¬
ntualem intlłem
a fferentes ad legẽ
⁊audiet eos lex
faciens ounna q̃
iudeiditunt. quia
litt̃am. Nicħ emi
ad ꝑfectum addux̃
lex. Secundum hoc
antem consilium
qd̃ nos affenmus
ad legem possunt

Expanded text:
scientia legis aliquid meriti habent, consilium dedignantur inferioris, etiam sacerdotis, nedum laici, nedum gentilis: sed Moyses, qui erat mansuetus super omnes homines , accepti consilium inferioris, ut principibus daret formam humrum ut gentiles bonum consilium proferrent, apud Moysen bonum et spiritualem intellectum afferentes ad legem, et audiret eos lex faciens omnia quaJudaei dicunt, quialitteram. Nihil enim ad perfectum adduxit lex . Secundum hoc autem consilium quod nos afferimus ad legem, possunt
Abbreviated transcription (Latin):
tabule tabernaculi
trature nexumcopu
page tabularum fi¬
gura incastratute
non ceruitur. s quͣ
ta iuctute tabulas

Expanded text:
 tabernaculi traturae nexum copunata compage tabularum, figura incastraturae non cernitur. Quanta tamen virtute tabulas
Abbreviated transcription (Latin):
At uͦ ic̃. hunc auint hebrei
eẽ sem filium noe. ⁊ compu¬
tatione ostendunt eum us¬
ꝙ ad ysaac uixisse. louines
pumogenitos noc us ad
auon poutifices fuisse. Sa¬
lem ño posteadcã est iet̾u¬
salemapłe memorans
melchisedec sine pacce ⁊

Expanded text:
tc. Nunc aiunt Hebraei esse Sem filium Noe, et computatione annorum ostendunt eum usque ad Isaac vixisse: et omnes primogenitos a Noe usque ad Aaron pontifices fuisse. Salem vero postea dicta est Hierusalem; Apostolus memorans Melchisedech, « sine patre et
Abbreviated transcription (Latin):
te auoientium dicuntur
dadomino uota bonoꝵ
opetum extitant corda
b. Et pones supm̃.
⁊c̃. Bene panes ꝓpo¬
sitionis uocantur
qi semperdebet pa¬
tete seimo salutis
cunctis fidelib nec
latii qid̃ dominus ꝑ
p̃cones u̾itatis mun
Odoꝓpouens inconsp¬
tu suo appartere iusq¬

Expanded text:
te audientium dicuntur,da Domino vota bonorum operum excitant corda . Et pones super mensam, etc. Bene panes propositionis vocantur, quia semper debet patere sermo salutis cunctis fidelibus, nelatii: quod Dominus per praecones veritatis mundo proponens in conspectu suo apparere, et usq
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. oruid per
phialas et
chiatosinsi
mensura pre
dicationis ac
conferatur.
at quamab
auditore ca¬
piatur. p̃oi¬
caredebet ⁊
infirinitati
audientium

Expanded text:
c.--Quid per phialas, et cyathos, nisi mensura praedicationis accconferatur? at quam ab audiente capiatur, praedicare. Debet et ad infirmitatem audientium
Abbreviated transcription (Latin):
qt profectaest omnnis
multitudo filioꝵ isrł
de heremo syn ꝑ man¬
siones suas mitaos
dommiiuenerunt ĩ
raphydin.Uñ patet
plures mansiones u¬
mus regionis nocabu¬
lo demonstrari.

Expanded text:
omnis multitudo filiorum Israel de eremo Sin per mansiones suas juxta os Domini, et venerunt in Raphidim. Unde patet plures mansiones unius regionis vocabulo demonstrari.
Abbreviated transcription (Latin):
lio eiꝰ usq ad primogenitum captiue
que erat iicartere ⁊ om̃e priniogeni¬
tum ium̃toꝵ. Surrexitq pharaonoc¬
te et comnes serui eius cunctaq eg¬
yptus et ortus ẽ clamer magnus in
egypto. Neq enim erat donius in qͣ
non iaceret mortuus. Nocatisq moy¬
se et aaron nocte ait. Surgite egre¬
dimini appło meo et uos et filii is

Expanded text:
lio eius usque ad primogenitum captivae quae erat in carcere et omne primogenitum iumentorum surrexitque Pharao nocte et omnes servi eius cunctaque Aegyptus et ortus est clamor magnus in Aegypto neque enim erat domus in qua non iaceret mortuus vocatisque Mosen et Aaron nocte ait surgite egredimini a populo meo et vos et filii Is
Abbreviated transcription (Latin):
aillammeam si
qũo edifiter ex ea¬
foite hoc ÷ qd̃ in
exodo dicitimr. be¬
uedixitq deus ob¬
stetticib ⁊ eoifica
ti tulit agar ancillam

Expanded text:
illam meam, si quo modo aedificer ex eaforte hoc sit, quod in Exodo dicitur: Bnedixit Deus obstetricibus, et aedificati, tulit Agar Aegyptiam
Abbreviated transcription (Latin):
Ab. Nyst̾. hos ẽẽ laboros hu¬
mani gn̾is in t̾ra nemo igno¬
rat.⁊ qd̃ noneẽnt si felicitaᷤ
que erat inparadiso tenere¬
tur indubitant᷑ ⁊stat.

Expanded text:
» etc. Hos esse labores humani generis in terra nemo ignorat, et quod non esset, si felicitas quae erat in paradiso teneretur indubitanter constat.
Abbreviated transcription (Latin):
qrlex ꝑp̃dicatores ad
gentes oblata cirtum¬
cisionem sp̃ualem do¬
cuit. ⁊ ip̃i ꝑfecte nuum¬
dari studedant ⁊ sic fidẽ
sancte ttriitatis p̃dica¬
bant.

Expanded text:
raedicatores ad gentes oblata circumcisionem spiritualem docuit, et ipsi perfecte mundari studebant, et sic fidem sanctae Trinitatis praedicabant.
Abbreviated transcription (Latin):
ut dracho fieret. Cur ħ
ergo moyses ip̃e ñ fecit
aarontugani suam:
eam moyses dederit nõ
ga communis ut cuuuif¬
libet eoꝵ diceretur.¬

Expanded text:
ut draco fieret. cur hoc ergo Moyses ipse non fecitAaron uirgam suam, cum eam Moyses dederit, nonga communis, ut cuiuslibet eorum diceretur
Abbreviated transcription (Latin):
tibi ad populum
diccumest etiam.
erit os tuum ⁊ tu
illi inhiis que ad
tuillidens. pħaoĩ
autemdicitur mo¬
yses datus dens ⁊ se
cundum analogi
diunt ab eonich¬
deinisienmciato¬
remũborumdei ho¬
ñ possunt ł ñ men

Expanded text:
tibi ad populum. dictum etiam est: erit os tuum, et tu illi quae ad tu illi deus. Pharaoni autem dicitur Moyses datus deus et secundum analogiadiunt ab eo nihidei nisi enuntiatorem uerborum dei honon possunt uel n
Abbreviated transcription (Latin):
niamus. Deserit namq
horant binor latioremr
cum exirinsecus bona fa
placendi hominib insec̃
quam inte inusibił p̃mi

Expanded text:
iamus. Deserit namque ora brevior latiorem, cum extrinsecus bona facplacendi hominibus, in sequam vitae invisibili
Abbreviated transcription (Latin):
contagia declinatet.uñ ⁊
liis isrł. Nunc quoz ponti¬
fex in sciphumetalinonii
na patriatcharum gestat
cum deccor ue p̃scil ecc̃e ĩ¬

Expanded text:
contagia declinaret. Ad holiis Israel. Nunc quoque pontifex in superhumerali nomina gesta patriarcharum, cum doctor
Abbreviated transcription (Latin):
pectore ferce ẽ anticuorũ
uitam sine int̾missione
cogitate. Nanitunc sacer¬
dos irrep̃hensibilit̾ gradit᷑
cum p̃cedentium patrum
rector subtili examume bo¬
na malaq dncernere ⁊ q̃ ł¬

Expanded text:
pectore ferre, est antiquorum vitam sine intermissione cogitare. Nam tunc sacerdos irreprehensibiliter graditur, cum exempla patrum rector subtili examine bona malaque discernere, et
Abbreviated transcription (Latin):
omnempletitudinem di¬
uiuitatis. uirga aaronque
exusa fronduerat potestas
te succisa mane resurrec¬
tionis umnarefloruit. ⁊ per¬

Expanded text:
omnem plenitudinem divinitatis. Virga Aaron quae excisa fronduerat, potem succisa, mane resurrectionis refloruit, in E
Abbreviated transcription (Latin):
adoffitium p̾dicationis ex¬
cubant alectionis studio
numquam recedant. Adħ
tendis uectib milla taidi
ut doctores semper eloquia
archam sine moralenent.

Expanded text:
ad officium praedicationis excubant a sacrae lectionis studio non recedant. Ad hoc tendis vectibus nulla portandi ut doarcham sine mora elevent,
Abbreviated transcription (Latin):
In ilł enim i fides erat in¬
striptura dininitatis que
mundum crearet ac reg̾et
uendaidedit. cunmobis
confitendam in xp̃osignifi

Expanded text:
nti, et fides erat inscripta aeternae divinitatis, quae mundum crearet ac regeretnendam dedit cum confitendam nobis in
Abbreviated transcription (Latin):
dutesq pentulos qui
ut portetur meis qui¬
semper erunt in crrcu¬
culis necumquam ex¬
trahentu abeis. pones¬
q in archacestificatio¬
mem quamdabotibi

Expanded text:
ducesque per circulos qui ut portetur in eisemper erunt in circulis, nec umquam extrahentur ab eis. Ponesque in arca testificationem quam dabo tibi
Abbreviated transcription (Latin):
geliste assumptionem
uidominohumane f¬
gilitatis ⁊ duo uictoriã
qua de assumpta fragi¬
litate ⁊ mortetriumpha¬

Expanded text:
guram assumptionem in Domino humanae fragilitatis; et duo alii victoriam, qua de eadem assumpta fragilitate ac morte triumpha
Abbreviated transcription (Latin):
nus a principio¬
dicit ad orientem
uñ uolunt in ori¬
entali parte eẽ pa¬
radisum longo
in̾acente spatio
ul maris ut t̾re

Expanded text:
us a principiicit ad Orientem. Unde volunt in orientali parte esse paradisum, longo interjacente spatio l maris vel te
Abbreviated transcription (Latin):
inuium sathanas ⁊ muisit incoreius
ut traderet illum os ergo eius apuit
ut locmeretur cumphĩseis cruomodo
enintraderet accepta pecuinia None
rit deus ⁊ qd̃ aꝑit diabolus. Apit etiã
d̃s anres scõrum ad audiendaũba di¬
nina. Uñ dominus aꝑiet michi aupẽ
aꝑiet oculos sicut apet̾iut oculos aga
⁊ uidit puteum aque uine. Uñ hely¬
seus. Aꝑͥi domine ocmios ꝑsuti ut
uideat auna plures sunt nobe teu

Expanded text:
illum Satanas, et misit in cor ejus ut traderet eum. Os ergo ejus aperuit, ut loqueretur cum Pharisaeis, quomodo eum traderet accepta pecunia. Non erit Deus, et quod aperit diabolus. Aperit etiam Deus aures sanctorum ad audienda verba divina; unde: Dominus aperiet mihi aurem. Aperit oculos, sicut aperuit oculos Agar, et vidit puteum aquae vivae; unde Eliseus: Aperi, Domine, oculos pueri tui, ut videat, quia plures sunt nobiscu
Abbreviated transcription (Latin):
unde ne recipias auditumuanum
Sidicuntur sana. ꝓphaua. turpra.
orui nouit eruditionem domini
claudit aurem idicit. Ego autem sic̃
nuitus qui non aꝑit os stmmm ⁊ sic̃
stirdus non audiebam. siũo adutili¬
tutem amme pertine ⁊ que dicunt᷑
side deo sermio ẽ. simores escet unttutes
inuitat. uitia resecat. aures pateãt.
⁊dota aiime ianua. Nocandum a̾
qd̃ summa modetatione usa ẽ lex
ut diceret. Non recipies auditũ uaũ
non dixit non audic s non tecipies
Namuana sepe audimus. Martionꝰ

Expanded text:
unde: Ne recipias auditum vanum . Si dicuntur vana, profana, turpia, qui novit eruditionem Domini, claudit aurem et dicit: Ego autem sicut mutus, qui non aperuit os suum, et sicut surdus non audiebam . Si vero ad utilitatem animae pertinent quae dicuntur, si de Deo sermo est, si mores docet, ad virtutes invitat, vitia resecat, aures pateant et tota animae janua. Notandum autem quia summa moderatione usa est lex ut diceret: Non recipies auditum vanum; non dixit, Non audies; sed, Non recipies. Nam vana saepe audimus: Marcion
Abbreviated transcription (Latin):
tardamq ⁊ impeditam lingnam ⁊
se pronuucat mutum cum incpit
cog̾noccere uemimũbum qd̾ etat in
principio aput delun mutis enima¬
imalib quantus incocinchonio cõ¬
poreture lociuens indeditur diu̾o etu
at siquis dei u̾bum ⁊ diuinam res¬
piciat sap̃iam multo amplius quã
aput uos pecudes aput deum mu¬
tum se auinial ptoficebitur. Uñut¬

Expanded text:
tardamque, et impeditam linguam, et se pronuntiat mutum, cum incipit cognoscere verum Verbum, quod erat in principio apud. Deum : mutis enim animalibus quamvis indoctus homo comparetur, eloquens videbitur; si vero eruAt si quis Dei verbum et divinam respiciat sapientiam multo amplius guam apud nos pendens, apud Deum mutum se animal profitebitur. Un
Abbreviated transcription (Latin):
tumcdacib ad consili¬
uiuocatis celiberat ccͣ
filios isrł quomodo łͥ¬
cuiuemantur oppri¬
mantur luto natere
affligantur. mares ex
Nec putandum ẽ diui¬
nos libros egyptioꝵ
gesta narrare sine cã
si que scupta sunt ad
nr̃am docirmam scrip¬
dis si forte baptriatus
es ianumeratus inter
cerre et lucca explere
minisfiascias quia
surrexit in te rex aliꝰ
qui uescit ioseph rex
egypti ip̃e tecogit ad
ꝑsecurum discurrere
facit maris ⁊ t̾re elem̃¬
ta ꝑcupiditate turba¬
re. forumlitib pul¬
sare ⁊ pexigno t̾re ces¬
pite ppinquos uirgi¬
is fatͣigare. castitati ĩ¬
centiam.domi feda. fo¬
ris crudelia intracon¬
scientiam flagitiosa
re ꝙ est mundi ħ spũ¬

Expanded text:
um ducibus ad consilium vocatis, deliberat contra filios Israel, quomodo circumveniantur, opprimantur luto, et latere affligantur; mares expNec putandum est divinos libros Aegyptiorum gesta narrare sine causa: sed quae scripta sunt ad nostram doctrinam scripaudis, si forsitan baptizatus es et annumeratus inter terrae et lutea explere ministeria: scias quia surrexit in te rex alius, qui nescit Joseph, rex Aegypti; ipse te cogit ad per saeculum discurrere facit maris, et terrae elementa pro cupiditate turbare: forum litibus pulsare et pro exiguo terrae cespite propinquos jurgiis fatigare; castitati incentiam, domi foeda, foris crudelia, intra concientiam flagitiosa re, quod est mundi hu
Abbreviated transcription (Latin):
sus egrotis sabuserit et lanonenti¬
b p̃scitit sanitatem ubi se diabolo
subirauit. qui post buccellamm
eumtrauit. eq mssatine fattus
linuis habenis ductus contradomi¬
secutores equi sunt himiuentes. S
hutanglosmalos quibragulitu
ascensores ⁊ ides ferocessunt. fiuide¬
ris ꝑsecutoremtuum muns semẽ¬
tem satoqr ab ascensore periget᷑¬

Expanded text:
sus aegrotis salutem et languentibus praestitit sanitatem; ubi diabolo se substravit, qui post buccellam in eum intravit, equus Satanae factus, et illius habenis ductus contra Domisecutores equi sunt hinnientes, sed habent angelos malos, quibus aguntur ascensores, et ideo feroces sunt. Si videris persecutorem tuum nimis saevientem, scito quia ab ascensore pungit
Abbreviated transcription (Latin):
eius proiecit in mare. Electosascenso¬
rest̾istratores dem̃sit umate ru¬
inum. phatas uelut potentior in
malitia ⁊ regnum nequitie tenens
quadrigas q̃git. non illisatisẽ. u¬
num equumatendete s plures si¬
nulagit. ⁊ torto u̾bete cogit. Quos
uident in luxutia tupiore iccũ¬
delitate seiuores in auantia tetrio

Expanded text:
ejus projecit in mare: electos ascensores, ternistratores demersit in mare Rubrum. Pharao, velut potentior in malitia, et regnum nequitiae tenens, quadrigas agit: non illi satis est unum equum ascendere, sed plures simul agit, et torto verbere cogit. Quos cum videris in luxuria turpiores, in crudelitate saeviores, in avaritia tetrio
Abbreviated transcription (Latin):
i. diabolum intetficiet
spũoris su cumrefulge¬
bit inmaiestatepatus¬
tnegloriose glorifica¬
bituttum omineshono¬
tificabunt filium sicut
houorificant patcem.

Expanded text:
 diabolum, interficiet spiritu oris sui, cum refulgebit in majestate Patrgloriose glorificabitur, cum omnes honorificabunt Filium sicut honorificant Patrem.
Abbreviated transcription (Latin):
bi ad ppłm. indetur oris
moyses lingue eẽ tar¬
dioris De uocis autem
gracilitate nichei p̃s¬
tare dominus uoluit
s pp̃ hoc adiutorium
fris adiunxit. cruicon¬
ait. ⁊dabis u̾ba mea
mosenrĩ ostendit qid̃
ealoquendo eẽt doturꝰ
Nam sitantum audi¬
endo sicut ppło man
res oiceret dem̃ qd̃ pꝰ¬
ait. et loquetur ip̃e ti¬
biad populum ec ip̃e
ent cuumos ⁊ hic sub¬
audiatur ad ppłin et
cumdicit twbiloquet᷑
ad populum indicat
in moyse principatum
in aaron muusterium
oꝵ aũait. Tu autem il¬
figurangerat uelut
meduis moyses inter
deum i aaron inter
suos imposuit uehi
socerenis illicumeis
ocourtit cumediixisset
populum de egypto in¬
telligendum est post
illam cie abangelo
futuraerat intͥfectio¬
nemmoysi uł infan¬
tis reu̾sam fuisse cũ
paruiius. Niam qi¬

Expanded text:
bi ad populum, uidetur oris Moyses linguae se esse tardioris. de uocis autem gracilitate nihil ei praestare dominus uoluit, sed propter hoc adiutorium fratris adiunxit, quiet dabis verba mea in os ejus, ostendit quod ea loquendo esset daturus. Nam si tantummodo audiendo sicut populo, in aures diceret. Deinde e tibi ad populum et ipse erit tuum os, et hic subauditur "ad populum". et cum dicit: tibi loquetur ad populum. satis indicat in Moysen principatum, in Aaron ministerium. deinde quod ait: tu autem ilfiguram gerat ueluti medius Moyses inter deum et Aaron et suos imposuit supersocer ejus illic cum eis occurrit, cum eduxisset populum de Aegypto; intelligenduillam, quae ab angelo futura erat, interfectionem Moysi uel infantis reuersam fuisse cum paruulis. nam q
Abbreviated transcription (Latin):
repere. Nonuult ultra suneã
suamin humilideiectos br̃ẽ
fructus. s paluites tursũ
duci maltolocari. traduces
E itraduci. non inhumuli¬
b arborib s iexcellis etĩ
altissimis cedris dei ꝓpħis .s.
diffundantur ⁊ ip̃is innexi
traduces efficiamur caritatis
nium. Nam omint arborq̃
non facit fructum bonum
dicitur tabnaculum dei nel
templum eocid̾ sancificat
accedeutes. hoc non dicitur
efficitur ⁊ structor netͥ¬
aliquid desit. Uñ apło

Expanded text:
repere. Non ultra vult vineam suam in humili dejectos habere fructus, sed palmites sursum duci, in alto locari, traduces fieri: et traduces non in humilibus arboribus, sed in excelsis et in altissimis cedris Dei, prophetisdiffundantur, et ipsis innexi traduces efficiamur charitatis emus. Nam omnis arbor quae non facit fructum bonum dicitur tabernaculum Dei velut templum ab eo, quod sanctificat accedentes, hoc non dicit maefficitur, structor ealiquid desit. Unde Apos
Abbreviated transcription (Latin):
petehumano templũ
curius edificatur in
uirgine si lapis sine
manib excisus crenit
⁊ fc̃tz mons magnus
hoc est sanctumonium
carns assumpte ⁊ sine
manib ⁊ sine opete ho

Expanded text:
pere humano: templum carnis aedificatur in Virgine, sed lapis sine manibus excisus crevit, et factus est mons magnus : hoc est sanctimonium carnis assumptae, et sine manibus et sine opere ho
Abbreviated transcription (Latin):
S aũa gygantes
natos soriptuta cõ¬
memorat. S forte
post diluinui no¬
iutas gn̾is humaui
repandi meniorat᷑
qu p̃e cepit eẽ gỹg¬
as suꝑ terram.

Expanded text:
 antea gigantes natos Scriptura commemorat. Sed forte post diluvium novitas generis humani reparandi memoratur, « quia ipse coepit esse gigas super terram.
Abbreviated transcription (Latin):
quem corde ⁊¬
sib exhibenda
cutumcidendũ
ẽ cor ueroxia
audiant sau¬
celebranda est
citcimcisio.

Expanded text:
quae in corde esibus exhibenda est. Circumcidendum est cor, ne noxia audiant sacelebranda est circumcisio.
Abbreviated transcription (Latin):
ce teguntur. tec¬
te pẽr mala pu¬
ria uirtutum o¬
peratio uno cari¬
tatis munimĩc¬
natur. fit aute᷑
iatincto et

Expanded text:
ce teguntur, recte per mala pua virtutum operatio, uno charitatis muniminatur. Fit autem yacintho et
Abbreviated transcription (Latin):
nitatil non fictam tencamus. ol¬
tuor euini ordines genunatum
ht̃ in pectore sacerdos cumonine
qd̃ cogitat prudentia cirtinspec¬
tum fortituoie ficinum. iustica
exiuuum temperantia a malis
omnib fuctat segregatum. S
hiidem ordines t̾ranas hñt gem¬
mas cum prudentia. fortitudo.¬
tis ade ⁊ openitione consistit. Ap¬
sit tastus t̾¬
uas in sin¬
ht̃ gemimaᷤᷤ

Expanded text:
nitatis non fictam teneamus? Quatuor namque ordines gemmarum habet in pectore sacerdos, quando omne quod cogitat, prudentia circumspectum, fortitudine firmum, justitia eximium, temperantia a malis omnibus fuerit secretum. Sed iidem ordines ternas habent gemmas, cum eadem prudentia, fortitudoe et operatione recta consistit, apsit castus, ternas in sinet gemmas,
Abbreviated transcription (Latin):
exequãtur. ne tranquilli¬
tatem iuiditii aut lacens in¬
tudia maculet. aut p̃ceps
ira ꝑturbet. S dum conside¬
ratur tr̃or eius qui suꝑoĩa¬

Expanded text:
exsequatur, ne tranquillitatem judicii aut latens invidia maculet, aut praeceps ira perturbet. Sed dum consideratur terror ejus qui su
Abbreviated transcription (Latin):
celestia capere demmintelligete. q̃
sur sumsunt quetere. bunc odit pr̃i¬
ceps egyꝰptiai necare cupit. Cupit ã¬
tiam pettinent corporalem uec non
solummnere s angen iexcoli. mut
enimut oumes camalia sapiant.
temporalia ⁊ que supet t̾ram sunt q̃¬
rant. Nemo ieuet ad celum oculos:
nemorequirat unde huc uenent.
nemo pattiam paradisum recordet᷑.
Energo inderis homines in uo¬
pti masculos necat nimificat te¬
minas. si n̾o unuunde misle ad
deum conũci. oculos sursum erig̾e
et̾na querere. odisse delitias iliix̃¬
uriam amare continentian. istũ
contumeliis. Iñ
ineos ooia et ꝑ¬
secutiones conci

Expanded text:
coelestia capere, Deum intelligere, quae sursum sunt quaerere. Hunc odit princeps Aegypti et necari cupit; cupit aiam pertinent corporalem, hae non solum vivere, sed augeri et excoli: vult enim ut omnes carnalia sapiant, temporalia et quae sunt super terram quaerant; nemo levet ad coelum oculos; nemo requirat unde huc venerit; nemo patriam paradisum recordetur. Cum ergo videris homines in vopti masculos necat, et vivificat feminas. Si vero unum de mille ad Deum converti, oculos sursum erigere, aeterna quaerere, odisse delicias et luxuriam, amare continentiam: istum contumeliis; inde in eos odia et persecutiones conci
Abbreviated transcription (Latin):
pħao mascłos
occidi feminas
iuere. Sic ⁊abulus ne possit robur
fidei p̃ualere int̾fectis uirtritib⁊
uuit inicia iniuere foitesq ⁊ nitiles
amunsensus quib diuina sapimꝰ

Expanded text:
ao masculos occidi, feminas vivere: sic diabolus, ne possit robur fidei praevalere, interfectis virtutibus, vult vitia vivere, fortesque et viriles animi sensus, quibus divina sapi
Abbreviated transcription (Latin):
regnum celorum relinquen¬
tes ymaginem t̾rem ⁊ suscipientez
ymaginemcelestis. Ideo statiit
magcõs operum qui artes su¬
as doceantainos artifices malicie
fecitanos dectores contraillos pug¬
nantes qui subicientes omnes prm¬
cipatus eoraumi potestates iurrtutes
defendant a molentia filios iscł ⁊
doceant iscłicica oꝑa i mente ind̾e
deum relincraere oꝑaphaonis ex¬
ire de t̾ra egypti. egyptios morẽs
i totum uetetem hominemͣ cum
actib fuis exuere umduere noum
qui secundum denincreatus ẽ.¬
essł. Dix. Dyxit autemreꝵ ic̃. hxc ñ

Expanded text:
regnum coelorum, relinquentes imaginem terreni, et suscipientes imaginem coelestis. Ideo statuit magistros operum, qui artes suas doceant, et nos artifices malitiaefecit alios doctores contra illos pugnantes, qui subjicientes omnes principatus eorum, et potestates, et virtutes, defendant a violentia filios Israel, et doceant Israelitica opera, et mente videre Deum; relinquere opera Pharaonis, exire de terra Aegypti, Aegyptios mores et totum veterem hominem cum actibus suis exuere, et induere novum, qui secundum Deum creatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
sancti ꝑuirtutemoilecti¬
ons acceptabilia reddũt᷑
fĩ precipitur. ut ꝑ crebras
illius aꝑturas ignis sup̃
ꝑiamius corda uf̃a ⁊ qua¬
N plurmus potefactis iauu¬
is seoulo de precemur ut ꝑ
sigula que inchoamus
netur. pelagiam enniqui¬

Expanded text:
s, per virtutem dilectionis Deo acceptabilia reddunturfieri praecipitur, quo per crebras illius aperturas ignis suppoperiamus corda nostra, quasi plurimis patefactis januis sedule deprecemur, ut per singula quae inchoamus netur. Pelagiani
Abbreviated transcription (Latin):
ucuit ad aqruas baptismm ut sauaretur a pecc̃is. que con¬
traxerat in domo patris siit. ueniensq ad bap̃m suscep̃
legem. que lex tunc intra fiscellam erat scupeam exmuil¬
tis uirgulis sine ex papiro contextam. untam pice ⁊bitu¬
mine.quna uilib ntiq ⁊ t̾restrib udeorum sordebat.
uiteis locrlis carnalumi sensuum intra sapientie uere
ꝑmula nactentium nñs cibos. Eumũo adeccliam uenit et
ꝑcam rite intenetta ẽ. fortior efficitur. ortudigiturest
qd̃ mercedem accepit. illa que ꝑuetum nutnebat a filia ⁊¬
pharaonis nsi qd synagega aput quamlex nata ⁊ nu¬
trita erat. ab eccaistam mercedem accepit. ut ultra ydola
non coleret udeus eos cun ex gentib tredid̾ant itaconũ¬
sos ad deum ut penitus respuerent siminachra ⁊ ultra
lerent⁊ p̾a quo docetur embescere ydola colere.

Expanded text:
venit baptizari ut lavaretur a peccatis, quae convenit baptizari ut lavaretur a peccatis, quae contraxerat in domo patris sui, veniensque ad baptismum suscepit legem: quae tamen lex intra fiscellam tunc erat scirpeam, ex multis virgultis sive ex papyro contexta, ac linita pice et bitumine: quia vilibus utique et terrestribus Judaeorum sordebat luteis locis carnalium sensuum, et intra sapientiae veraparvula et lactantium fiens cibus. Cum vero ad Ecclesiam venit, et per eam rite intellecta est, fortior efficitur. Quid igitur est, quod mercedem accepit illa, quae puerum nutriebat, a filia Pharaonis, nisi quod Synagoga apud quam lex nata et nutrita erat, ab Ecclesia istam mercedem accepit, ut illa idola non coleret, videns eos qui ex gentibus crediderant, ita conversos ad Dominum, ut penitus respuerent simulacra, et ultra non colerent, ipsa quoque doceretur erubescere idola colere.