comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tinentiȩ obtineat᷑ integritas. cuiꝰ pͥma. ẽ. labes suꝑbra.
iniciũ transgressionis & origo peccati. qm̃ mens sponte auida
net abstinere nouit nec pietati adhibere consensus Nul¬
lus bonoꝵ inimicũ habet: nisi malũ. Iui ideo. eẽ ꝑmit¬
tit᷑: ut aut corrigat᷑. aut ꝑ ipsũ bonꝰ exerdeat᷑. quicqͥd
gͦ in rep̃ hensibile. ẽ. catholica defendit ȩccła Deho¬

Expanded text:
entiae obtineatur integritas. Cujus prima est labes superbia, initium transgressionis, et origo peccati, quoniam mens sponte avida nec abstinere novit nec pietati adhibere consensus. Nullus bonorum inimicum habet nisi malum. Qui ideo esse permittitur, ut aut corrigatur, aut per ipsum bonus exerceatur. Quidquid ergo irreprehensibile est catholica defendit Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
t ep̃s deloco ignobili ad nobilẽ ꝑ ambitionẽ ñ transeat. nec
qͥsquã inferioris graordinis clericꝰ Sane si id utilitas ȩxchȩ
fiendũ poposcerit. derreto pro eo clericoꝵ & laicoꝵ ep̃s
loco ciꝰ ab ep̃õ subrogato Inferioris gͦ gradus sac̃ dotes ł
aluiclerici c̃cessione suoꝵ ep̃oꝵ possunt ad alias transmigra

Expanded text:
pus de loco ignobili ad nobilem per ambitionem non transeat, nec quisquam inferioris ordinis clericus. Sane si id utilitas Ecclesiae fiendum poposcerit, decreto pro eo clericorum et laicorum loco ejus episcopo subrogato. Inferioris vero gradus sacerdotes vel alii clerici concessione suorum episcoporum possunt ad alias Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
mitatũ multas & diuersas ȩcctȩ ñ ꝓfuturas ꝑferant cau¬
sas: ut fieri solet aut oportet. aut pauperib aut uidiuis.
aut pupillis subuemat᷑. sed & dignitatesscłares. & ammi¬
nistrationes qͥb dã postulant hec itaq pͣuitasolĩ ñ solum
murmurationes sed & scandala excitat Honestũ ÷ aũt
ut ep̃i int̃cessionẽ his p̃stent. qͥ iniqͣui oppͥmunt᷑. aut si
uidua affligat᷑ aut pupillus expoliet᷑. si tam̃ ista om̃a
placet: decernite uͭtͤ ep̃i ad comitatũ accedant. nisi for¬
te hi qͥ religiosi imperatoris litteris ł inuitati ł euocati sros stc̃
fuerint Sed qm sepe c̃tingit ut ad miscđam eccłe c̃fu¬

Expanded text:
mitatum multas et diversas Ecclesiae non profuturas perferant caumitatum multas et diversas Ecclesiae non profuturas perferant causas, ut fieri solet, aut oportet, ut aut pauperibus, aut viduis, aut pupillis subveniatur, sed et dignitates saeculares et administrationes, quibusdam postulent. Haec itaque pravitas olim non solum murmurationes, sed et scandala excitat. Honestum est autem ut episcopi intercessionem his praestent qui iniqua vi opprimuntur, aut si vidua affligatur, aut pupillus exspolietur: si tamen isthaec nomina res charissimi, placet, decernite, ne episcopi ad comitatum accedant, nisi forte hi qui religiosi imperatoris litteris vel invitati vel vocati fuerint. Sed quoniam saepe contingit ut ad miseric
Abbreviated transcription (Latin):
hospitalitatẽ p̃cipue tali rep̃hensione s̃ denotandi Porro si
hofpitalitas intrem̃do examinis die ab ȩt̾no iudice.ẽ. remune¬
randa qͥ dicturus ẽ: hospes fui & collegistis me & obid ab
om̃ib xp̃ianis sũmoꝑe. ẽ. sectanda. multomagis cam̃ uigi¬
lantiꝰq ab his qͥd exemplis & dictis aduitã ȩternã aluis du¬
catũ p̃beredebent. post posita auariciȩ peste & alia qͣlibaꝰ
occasione ꝓrsus. ẽ. exequenda. Ab apło qͥppe int̾ ceta uirtutũ
p̃conia quȩ ep̃o in esse debent. hospitalitas etiã habenda
p̃dicat᷑ Ep̃i nanq domꝰ ut beatꝰ hieronimꝰ scribit: om̃iũ
commune debet ẽe hospitiũ Et laicꝰ si unũ aut duo aut
paucos recip̃: implet hospitalitatis officiũ Et ep̃s nisi om̃s re¬
& nimia freqͣntia & iniuste petitiones fecer̃ nos ñ tantam
habere ł gr̃am ł fiduciã dum ñ cessant qͥdã ad comitatũ ire
ep̃i & maxime a fricani. Qui sic̃ cognonimꝰ. scĩssimi fr̃is & co¬

Expanded text:
hospitalitate studentes tali reprehensione sunt denotati. Porro si hospitalitas in tremendi examinis die ab aeterno iudice est remuneranda, qui dicturus est: Hospes fui, et collegistis me, et ob id ab omnibus christianis sumopere est sectanda, multo magis tamen vigilantiusque ab his qui dictis et exemplis ad vitam aeternam aliis ducatum praebent, postposita avaritiae peste et alia qualibet occasione, prorsus est exequenda. Ab apostolo quippe inter cetera virtutum praeconia, quae episcopo inesse debent, hospitalitas etiam habenda praedicatur. Episcopi namque domus, ut beatus Hieronimus scribit, omnium commune debet esse hospitium; et laicus si unum aut duos aut paucos recipiat, implet hospitalitatis officium; et episcopus nisi omnes ree nimia frequentia, et injustae petitiones fecerunt nos non tantam habere gratiam aut fiduciam, dum quidam non cessant ad comitatum ire episcopi maxime Afri, qui sicuti cognovimus, sanctissimi fratris co
Abbreviated transcription (Latin):
uina quȩ inscripturis continent᷑ diligent̃ ad tendere :
ne trans gressores legis dĩ. sed impletores appareatis
dedit nos ds̃ popło suo: & portet eos qͥ dõ s̃ pdeputati. sac̃¬
dotiũ adipisci: ita in humanita te gressum mentis adinuicẽ
tendere. ut in melius edificent᷑ hi qͥ adnosrespiciunt. quã qđ di
exere piget ꝑ nr̃am discordiã semitã pedũ eoꝵ concutere

Expanded text:
vina, quae in Scripturis continentur, diligenter attendere, ne transgressores legis Dei, sed impletores appareatisdedit Deus populo suo, et oportet eos qui a Deo sunt deputati sacerdotium adipisci, ita in humilitate gressum mentis adinvicem tendere, ut in melius aedificentur hi qui ad nos respiciunt, quam, quod dicere piget, per nostram discordiam, semitam pedum eorum concutere
Abbreviated transcription (Latin):
amilia resdico eos: qͦs sibi sacrari. & in ordine
apłatꝰ c̃sticui uoluit Ip̃si enĩ ꝓpło int̃pellant: & pec¬
cata popłi comedt̃. qr suis p̃cib & oblationib eadelent.
atq c̃sumunt Iuiqͣnto digniores fuerint : tanto fa
enĩ ut ait beatꝰ iacob apłs : ualet dep̃catio iusti assi¬
gimini ꝑseqͥt᷑ qr sic̃ filiusdĩ mediator fuit dĩ & homi¬
nũ ita& uos uice eiꝰ in ȩccła estis constituti ut int̃
dm̃ & homines legatione fungamini Qa epos dns¬

Expanded text:
amiliares dico, quos sibi sacrari, et in ordine apostolorum constitui voluit. Ipsi enim pro populo interpellant, et peccata populi comedunt, quia suis precibus et oblationibus ea delent atque consumunt, qui quanto digniores fuerint, tanto facienim, ut ait Jacobus apostolus, valet deprecatio justi assiia sicut ipse Filius Dei mediator fuit Dei et hominum, ita et vos ejus vice in Ecclesia estis constituti, ut inter Deum et homines legatione fungamini. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
excłȩ defensor. atq ad iutor in om̃ib apłicȩ sedis Hortata
c̃sultu. seruis dĩ ꝑ om̃a om̃ib armaturã portare ł pug¬
nare aut in exercitũ & hostẽ ꝑgere om̃ino ꝓhibemꝰ. nisi
illis tantũ mͦ. qͥ propt̃ diuinũ ministeriũ missarũ scilic&
sollẽpnia adimplenda & sc̃oꝵ patrocinia portanda.
unꝰqͥsq pͥnceps unũ prbm setũ habeat: qͥ peccata confi¬
tentib iudicare & indicare penitentiã possit

Expanded text:
esiae defensor, atque adjutor in omnibus apostolicae sedis. Hortatu consultu, servis Dei per omnia omnibus armaturam portare vel pugnare, aut in exercitum et in hostem pergere, omnino prohibemus; nisi illis tantummodo qui propter divinum ministerium missarum scilicet solemnia adimplenda et SS. patrocinia portanda aunusquisque princeps unum presbyterum secum habeat, qui peccata confitentibus indicare et indicere poeni
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ qͦq canonũ regulis edocti. c̃sulta uidelicet om̃ium
nobiliũ nr̃oꝵ nosinet ipsos corrigentes. posterisq nr̃is
exemplã dantes. uolumꝰ ut nullꝰ sa c̃dos in hostẽ ꝑgat.
nisi duo ł tres tantũ ep̃i electione cet̃oꝵ ꝓpt̃ benedicti¬
onẽ. p̃dicationẽ. popłiq ret̾ciliationẽ. & cũ illis electi
missas celebrare. deinfirmis curã habere. sacratiq olei
cũ sacris p̃cib unctionẽ impendere. & hoc maxime.
p̃uidere. nesine uiatico qͥs descło recedat ẜy prue. sołepo¬

Expanded text:
sanctorum quoque canonum regulis edocti cum consultu videlicet omnium nobilium nostrorum nosmetipsos corrigentes posterisque nostris exemplum dantes volumus, ut nullus sacerdos in hostem pergat, nisi duo vel tres episcopi electione ceterorum propter benedictionem populique reconciliationem et cum illis electi missas celebrare, de infirmis curam habere, sacratique olei cum sacris precibus unctionem impendere et hoc maxime previdere, ne sine viatico quis de seculo recedat. Ecce ap
Abbreviated transcription (Latin):
agere p̃sumunt. dñicus in eugło sermo testat᷑. Ait enĩ
ipsesaluator. Qđ expediat scandalizanti unũ depusil
lis istis inmaris ꝓfunda dimergi: & molã asmariã in¬
mopere pensandũ ẽ. qm̃ ñ parũ periculi illi manere
poterit antedm̃. qͥ hȩc detractat suis exhibere minis¬
tris Qđ ita demũ ꝓbari poterit. sidm̃ timeant. qͥ ta¬
lia exercere minime formidant : si imposito sibimet
imꝓbo silentio atalib se deinceps custodiant: qe nihil
ꝓdest homini reliqͣ bona agere nsi mens ab iniqͥtate re¬
uocet᷑ & ab obtrectationib lingua coheroeit᷑ Unde ait
ꝓpheta. Cohibe linguã tuã amalo: & labia tua neloqͣnt᷑
dolũ. Diuerte amalo & fac bonũ Nemo enĩ bonũ facieñs &¬

Expanded text:
anos, dominicus in Evangelio sermo testatur. Ait enim ipse Salvator, quod expediat scandalizanti unum de pusillis istis, in maris profunda demergi, et molam asinariam mopere pensandum est; quoniam non parum periculi illis manere poterit ante Deum qui haec detrectant suis exhibere ministris. Quod ita demum probari poterit, si Deum timeant, qui talia exercere minime formidant, si imposito sibimet improbo silentio, a talibus se deinceps custodiant: quia nihil prodest homini reliqua bona agere, nisi mens ab iniquitate revocetur et ab obtrectationibus lingua cohibeatur. Unde ait propheta : Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. Diverte a malo et fac bonum. Nemo enim bonum faciens
Abbreviated transcription (Latin):
tota animi uirtute diligere ut oculos suos: qr oculi s̃
illoꝵ. eoꝵq p̃ceptis in om̃ib oboedire: etiã siipsi alit̃ qđ
absit agant. memores scilicet illius dñici p̃cepti: quȩ di¬
cunt facite. quȩ aũt faciunt facere nolite Ipsi aũt ep̃i
si exorbitauerint. ab istis ñ s̃ rep̃hendendi ł arguendi
sed portandi nisi ifide errauerint hi gͦ suꝑhos sunt.
ñ illi suꝑ istos. qm̃ maior aminore nec argui nec iudicare
potest: Nullus se extollat erga ministros ac doctores suos.
qr discipłs suꝑ magistrũ nec ẽẽ debet nec potest

Expanded text:
tota animi virtute diligere ut oculos suos, quia oculi sunt illorum. Eorum praeceptis in omnibus obedire, etiamsi ipsi aliter quod absit agant, memores scilicet illius Dominici praecepti: « Quae dicunt facite, quae autem faciunt facere nolite . » Ipsi autem episcopi si exorbitaverint ab istis, non sunt reprehendendi, vel arguendi, sed portandi, nisi in fide erraverint. Hi ergo super hos sunt, non illi super istos, quoniam major a minore nec argui, nec judicari potest. Nullus se extollat erga doctores ac magistros suos, quia « discipulus super magistrum non esse » debet nec potest
Abbreviated transcription (Latin):
dationẽ eoꝵ qͥ gradũ amittunt. tã ꝑse quã ꝑministrossuos
nouerit: eosq canonicȩ penitentiȩ subdere ñ neglegat: iuxta
qđ inc̃cilio cesariensi titulo pͥmo scribit᷑ Prbr si uxorem ac¬
ceperit ab ordine deponat᷑. Si uͦ fornicatꝰ fuerit: aut ad¬
ulteriũ ꝑpetrauerit: amplius pelli debet: & sub peniten¬
tia redigi. Nonnulli enĩ amissa gradu: ad eo fili belial
efficiunt᷑. ut nec publicis qr fas ñ ẽ. net canonicis ꝓpt̃ qͦ¬

Expanded text:
ndationem eorum qui gradum amittunt tam per se quam ministros noverit, eosque canonice penitentiae subdere non neglegat, iuxta quod in concilio Cesariensi titulo primo scribitur: « Presbiter si uxorem acciperit, ab ordine deponatur; si vero fornicatus fuerit aut adulterium perpetraverit, amplius pelli debet et sub penitentia redigi. » Nonnulli enim amisso gradu adeo filii Belial efficiuntur, ut nec publicis, quia fas non est, nec canonicis,
Abbreviated transcription (Latin):
claues celifactȩs̃ Amouere aũt eos neminẽ deberedo P¬
cebat. qr oculi dñi s̃ Et qͥ eos tangit. tangit pupillã ocu¬
li eiꝰ. Et qͣnta pena dignꝰ sit qͥ eos scandalitat. ipsũ dñm
docuisse dicebat ubi ait Qui scandalizauerit unũ de
pusillis istis qͥ in mecredt̃. expedit eiut suspendatur
mola asinaria incollo eiꝰ & dimergat᷑ in ꝓfundũ maris

Expanded text:
claves coeli facti sunt. Amovere autem eos neminem debere docebat, quia oculi Domini sunt, et qui eos tangit, tangit pupillam oculi ejus. Et quanta poena dignus sit qui eos scandalizat, ipsum Dominum docuisse dicebat, ubi ait: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsetunt᷑ Capite languescente: cet̾a corporis menbra
inficiunt᷑ De teriores s̃ qͥ uitã moresq bonoꝵ corrũ¬
punt. his qͥ substantias alioꝵ prediaq diripiunt
Caueat unus qͥsq neaut linguã aut aures habeat prurien¬
tes. id ẽ: neaut ipse aliis detrahat. aut alios audiat decra¬
hentes Sedens in qͥt aduersus frẽm tuũ loqueharis decra¬
hendo : & ad uersus filiũ matris tuȩ ponebasscandalum.

Expanded text:
ra inficiuntur. Deteriores sunt, qui vitam moresque bonorum corrumpunt, his, qui substantias aliorum praediaque diripiunt. Caveat unusquisque, ne aut linguam, aut aures habeat prurientes, id est, ne aut ipse aliis detrahat, aut alios audiat detrahentes. Sedens, inquit, adversus fratrem tuum loquebaris detrahendo, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum,
Abbreviated transcription (Latin):
succedentes: xp̃i corpꝰ sacro ore c̃ficiunt. ꝑqͦs nos etiã
xp̃iani sumꝰ. Qui claues regni cȩloꝵ habentes. ante
uidicii diem iudicant In ueteri qͥdem lege habet᷑. qͥ
pulo. aut gladio ceruice subiecta c̃tentũ expiabat
cruorem. Nc̃ uͦ in oboediens spiritali animaduersione ẽ¬
truncat᷑. aut eiectꝰ deeccła rapido demonũ ore decer

Expanded text:
succedentes, Christi corpus sacro ore conficiunt, per quos nos etiam Christiani sumus, qui claves regni coelorum habentes ante judicii diem judicant. Veteri quidem lege habetur, qupulo, aut gladio cervice subjecta contemptum expiabat cruore. Nunc vero inobediens spirituali animadversione truncatur, et ejectus ab Ecclesia, rabido daemonum ore decer
Abbreviated transcription (Latin):
elegit. & ñ ꝓhibeant᷑ aut ꝑturbent᷑. a gebat. qm̃ qͥeos
ledit. eũ ledit cuiꝰ legatione fungunt᷑ Predicare eos
assidue. & mandata dñi sine int̃missione annunciare
rogabat Oꝑa eoꝵ bona corã hominib monstrare.
& c̃scientiã bonã corã dõ habere. ĩnsinuabat. Om̃s
pͥncipes terrȩ & cunctos homines eis oboedire : &
capita sua submittere eoꝵq ad iutores existere p̃ci¬
erubescant om̃s qͥ pugnant aduersũ te.: & er̃ qͣsi ñ sint.
& peribt̃ iuri qͥ c̃tradict tͥ. queres eos & ñ inuenies¬

Expanded text:
t prohibeantur, aut perturbentur, aiebat, quoniam qui eos laedit, eum laedit cujus legatione funguntur . Praedicare eos assidue et mandata Domini sine intermissione annuntiare rogabat. Opera eorum bona coram hominibus monstrare, et conscientiam bonam coram Deo habere insinuabat, omnes principes terrae et cunctos homines eis obedire, et capita sua submittere, eorumque adjutores existere praecierubescant omnes qui pugnant adversum te, et erunt quasi non sint, et peribunt viri qui contradicunt tibi. Quaeres eos et non in
Abbreviated transcription (Latin):
aut fraudẽ aut ꝑuim extortȩ fuerint. uelut se liberare
possint. qͦcunq ab eis scriptȩ ł roboratȩ fuerint ingenio.
ad nullũ eis p̃iudiciũ aut nocum̃ tũ ꝓuenire censemꝰ. neq
ullã eis infamiã ł calũniã aut suis sequestrationẽ bonis
nere ꝑmittimꝰ Confessio uͦ intalib ñ compulsa sedspon¬
tanea fieri debet ipso ad testante qͥ ait E x corde enĩ ȩte¬
unt. homicidia. adulteria. fornicationes. blasphemiȩ.
&̾ cet̾a quȩ s̃ adhȩt ꝑtinentia. Nec tantũ adtendenda s̃
quȩ fiunt: qͣntũ qͦ animo fiunt. Iuoꝵ exempla si om̃a
scribere ceperimꝰ. ante dies quã exempla deficient. Unde
& illud .ẽ. qđ dñs ad munera abel resꝑex̃. & ñ ad cam. qr
magis ad tendit ad offerentis¬
offerunt᷑. Inde & dñs ꝑ prophetã inqͥt Dñs scit cogitati¬

Expanded text:
aut fraudem, aut per vim extortae fuerint, vel ut se liberare possint, quocunque ab eis conscriptae vel roboratae fuerint ingenio, ad nullum eis praejudicium aut nocumentum provenire censemus, neque ullam eis infamiam vel calumniam, aut a suis sequestrationem bonis, nere permittimus. Confessio vero in talibus non compulsa, sed spontanea fieri debet, ipso attestante, qui ait: « Ex corde enim procedunt homicidia, adulteria, fornicationes, blasphemiae » et caetera quae sunt ad haec pertinentia. Nec tantum attendenda sunt quae fiunt quantum quo animo fiant, quorum exempla, si omnia scribere coeperimus, ante dies quam exempla deficient. Unde et illud est quod Dominus ad munera Abel respexit et non ad Cain, quia magis intendit ad offerenofferuntur. Inde et Dominus per Prophetam inq
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ nisi bona. iniquum. ẽ exsuspicione rep̃hendere: cũ eoꝵ e
quȩ hominib s̃ cognita solus ds̃ iudexsit: ipse uͦ nouit
abscondita cordis. & ñ alius In iusta enĩ iudicia ab
om̃ib cauenda s̃. maxime tam̃ a seruis dĩ Serũu aũt
dĩ ñ oportet litigare : nec qͥcqͣm dã pnare succedt̃

Expanded text:
 nisi bona, iniquum est ex suspicione reprehendere, cum eorum quae hominibus sunt incognita solus Deus judex sit; ipse vero novit abscondita cordis, et non alius; injusta enim judicia ab omnibus cavenda sunt, maxime tamen a servis Domini. Servum autem Dei non oportet litigare, nec quemquam damna
Abbreviated transcription (Latin):
pͥnceps apłoꝵ petrus. in ordinatione scĩ p̃decessoris nr̃ide
m̃tis instruens clerũ & popłm ait Si inimicꝰ fuerit de¬
mens alicui ꝓ actib suis. uos nolite expectare. ut ipse uob̃
dicat: cũ illo nolite amici eẽ. sed prudent̃ obseruare debetis
& uoluntati eiꝰ absq communione obsecundare & auertere
uos abeo cui ipsũ sentitis auersum. Sednec loqͥhis qͥb ipse
ñ loqͥt᷑. ut unꝰ qͥsq qͥ inculpa . ẽ. dũ cupit om̃iũ ur̃m amici¬

Expanded text:
e: Petrus in ordinatione sancti predecessoris nostri Clementis instruens clerum et populum ait: 'Si inimicus fuerit Clemens alicui pro actibus suis, vos nolite expectare, ut ipse vobis dicat: 'Cum illo nolite amici esse, sed prudenter oet voluntati ejus absque commonitione obsecundare, et avertere vos ab eo cui ipsum sentitis adversum; sed nec loqui his quibus ipse non loquitur, ut unusquisque qui in culpa est, dum cupit omnium vestrum amici
Abbreviated transcription (Latin):
Est etiã & hoc adhanc scãm ꝑlatũ sedẽ qđ pudet dicere. &
aut ui extorquent. aut fraude decipiunt: aliqͣs c̃ fessionis
suȩ in alterã quã debeant aut ꝓsuarũ reqͥsitione rerum.
aut qđ deterius. ẽ. alieni erroris sectã scripturas facere:
& ꝓpͥis manib roborare. & corã popłis recitare atq c̃fiteri
insidus. deiuent dñi sac̃dotes: & suis faueant uoluptatib: p̃ .uiI¬

Expanded text:
Est etiam et hoc ad hanc sanctam perlatum sedem, quod pudet dicere, et aut vi extorquent, aut fraude decipiunt, aliquas confessionis suae, in aliud quod non debent, aut pro suarum requisitione rerum, aut, quod deterius est, pro alieni erroris secta, scripturas facere, et propriis manibus roborare, et coram populo recitare, atque confiteri.is decipiant Domini sacerdotes, et suis faciant voluntatibus su
Abbreviated transcription (Latin):
oua actionc didicimꝰ qͦsdã. cũ pona¬
ex nr̃o collegio c̃tra mores ȩccłas ticos laicos hab̾e inreb
diuinis constitutos oeronomos Proinde parit̃ tractantes
officio: ñ debet dispar. ẽt. ꝓfessio. Id etiã in lege
diuina ꝓhibet᷑ : dicente morse Non arabis in boue
simul & asino: qđ ẽ. homines diuerse ꝓfessionis in officio
uno ñ sociabis. Unde oportet nos & diuinis libris & scõꝵ
patrũ oboedire. p̃ cons tituentes ut hiqͥ ammonis trationib
eccłȩ pontificib sociant᷑ discrepare ñ debeant. nec ꝓfessione
nechabitu. Nec cohercere & c̃iungiposs̃ qͥb studia ⁊ uota¬
ꝓcurationẽ ad minis trandã elegerit. aut sine testimo¬
nio oeconomi gub̃nanda crediderit. uere c̃tẽptor cano¬
nũ & fraudator erłasticarũ rerũ ñ solũ xp̃o dereb
pauperũ iudicabit᷑ reus. s etiã & c̃cilio manebit obnoxiꝰ

Expanded text:
ova actione didicimus quosdam ex nova actione didicimus quosdam ex nostro collegio contra mores ecclesiasticos, laicos habere in rebus divinis constitutos oeconomos. Proinde pariter tractantes officio non debet dispar esse professio. Quod etiam in lege divina prohibetur, dicente Mose: Non arabis in bove simul et asino, quod est, homines diversae professionis in officio uno non sociabis. Unde oportet nos et divinis libris et sanctorum Patrum obedire praeceptis, constituentes ut hi qui in administrationibus Ecclesiae pontificibus sociantur, discrepare non debeant, nec professione, nec habitu: nec cohaerere et conjungi possunt, quibus etprocurationem administrandam elegerit, aut sine testimonio oeconomi gubernanda crediderit, vere ut contemptor canonum et fraudator ecclesiasticarum rerum, non solum Christo de rebus pauperum judicabitur reus, sed etiam et concilio
Abbreviated transcription (Latin):
euerontiȩ totiuis auditu ꝑcipiat᷑¬
qr res adõ dura ñ frustra cogit᷑ hac duriori extirpari
neq ui dñantes inclero sed forma facti gregis ita. eẽ im¬
memores. ut qͥb dã monasteruis parrochialib:q ȩccłiis aut
suȩ c̃sanguinitatis ꝑsonas. aut sui fauoris participes.
in iquũ sepestatiunt in p̾latu: ita illis ꝓuidentes cõmoda
in honesta ut eiꝰdẽ deferant᷑ aut quȩ propͥo ep̃o dari iustus
ordo poposcerit. aut quȩ rapere deputati exactoris uiolen¬
tia potuerit Proinde detent̃ om̃ib placet. in p̾senti tale
rescndi factũ. ⁊ ñ ẽẽ decet̃o faciendũ: Nã qͥsq pontificũ
deinceps aut sanguine ꝓpinqͥs aut fauore sibi ꝑsonis qͥb cunq
deuinctis talia cõmodare lucra tẽptauerit.: ausu nefandȩ
p̃sũptionis. & qđ iussũ fuerit deuocet᷑ in irritũ: & qͥordinaũ
annuȩ excõmunicationis ferat excidiũ: quȩ ablata forte¬
ei fuerint abeo qͥ tulit reddant᷑ induplũ. De ep̃¬

Expanded text:
everentiae totius auditum, quia res adiit dura, non frustra cogimur hanc duriori exstirpare neque dominantes in clero sed forma facti gregis, ita esse immemores ut quibusdam monasteriis parochialibusque ecclesiis aut suae consanguinitatis personas aut sui favoris participes iniquum saepe statuant in praelatum, ita illis providentes commoda inhonesta ut eisdem deferantur aut quae proprio episcopo dare justus ordo poposcerit aut quae rapere deputati exactoris violentia potuerit. Proinde decenter omnibus placet et in praesenti tale rescindere factum et non esse de caetero faciendum: nam quisquis pontificum deinceps aut sanguine propinquis aut favore sibi personis quibuscunque devinctis talia commodare lucra tentaverit ausu nefandae praesumptionis, et quod jussum fuerit devocetur in irritum, et qui ordinavit annuae excommunicationis ferat excidium. Quae vero ablata fortasse fuerint, ab eo qui tulit reddantur in duplum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ias considerantes pietates. eccła sepa rat¬
& pericula uitantes animarũ: una cũ om̃ib dñi Rc̃do¬
tib qͥ nob cũ inhanc sacrã conuener̃ urbẽ. & cũ om̃ib huiꝰ
capitis menbris sicut abeatis apłis & reliqͥs sc̃is patrib & a
successorib eoꝵ accepimꝰ statuentes decernimꝰ. om̃s qͥ scõs
patres ꝑsecunt᷑. aut amouere ł dilacerare manifeste¬

Expanded text:
as considerantes pietates, et pericula vitantes animarum, una cum omnibus Dei sacerdotibus, qui nobiscum in hanc sacram convenerunt urbem, et cum omnibus hujus capitis membris, sicut a beatis apostolis, ac reliquis sanctis Patribus, ac successoribus eorum accepimus, statuentes decernimus, omnes qui sanctos Pat
Abbreviated transcription (Latin):
sio fit ad salutẽ Amplius enĩ respicit ds̃ ad cogitationes
& spontaneas uoluntates: qm ad actus. qͥ ꝑ simplicitatẽ
aut mecessitacem fiunt Confessio uͦ ñ extorqueri debet¬
intalib sed potius sponte ꝓfiteri lessimũ ẽ enĩ desaspitio¬
ne aut extorta c̃fessione quenquã iudicare. cũ magis
inspector cordissit dñs quã operis. & potius reqͥrit¬
cogitationes puras & uoluntates bonas. quã labia m̃ cel
labiis me honorat cor aũt eoꝵ longe . ẽ. ame uidica¬

Expanded text:
respicit Deus ad cogitationes et spontaneas voluntates, quam ad actus qui per simplicitatem aut per necessitatem fiunt. Confessio enim non extorqueri debettalibus, sed potius sponte profiteri, pessimum est enim de suspicione aut extorta confessione quemquam judicare, cum magis inspector cordis 21 sit Dominus quam operis, et potius requiritcogitationes puras et voluntates bonas, quam labia mendacilabiis me honorat, cor eorum autem longe est a me
Abbreviated transcription (Latin):
suadere. ut doctorib atq pastorib suis detractiones
irrogent. ł accusent: ut plebes languescentes ł angent̾es¬
ñ tenentib pastorib frena earũ lasciuiant. atq in ima
ruant. ut saltim sic periditari possint. Multã uero
distant dã pna moꝵ ad amnis rerũ tẽporaliũ. cũ ista ers¬

Expanded text:
suadere ut doctoribus atque pastoribus suis detractiones suadere ut doctoribus atque pastoribus suis detractiones irrogent, vel eos accusent, ut plebes languescentes non tenentibus pastoribus frena eorum lasciviant, atque in ima ruant, ut saltem sic periclitari possint. Multum vero distant damna morum a damnis rerum temporalium, quum ista e
Abbreviated transcription (Latin):
aplebe ł uulgarib hominib arguendus. ł accusandus
ep̃s. licet sit in ordinatꝰ qr ꝑ meritis subditoꝵ disponit᷑
adõ uita rectoꝵ Exemplo dauid peccantis ad cõparati¬
onẽ pͥncipũ qͥ exmerito plebis p̃uaricant᷑ Sac̃ dotes enĩ ex¬
qͥrere debent percata popłoꝵ & sagaci sollicitudine unũqͤnq
ꝓbart iuxta testimoniũ dñi adhicremiã dicentis. Probato¬
rem inqͥt dedite popło meo robustũ ut scias & ꝓbabis uiã e. qła
eoꝵ. Ideo ista dico : qr inisidiator sepissime ponit maculã upa¬
sepe pastores depͣuant᷑ eccłȩ ut ꝓcliuius corruant depͥuen
qͥsecunt᷑ Capite uidelicet languescente. faciliꝰ reliqͣ cor᷑
poris m̃bra inficiunt᷑ sic̃ scriptũ. ẽ. Om̃e caput languidũ.
& om̃e cor merens aplanta pedis usq ad uertic̃e. ñ ẽ. ineo
sanitas Iua ꝓpt̃ manifestũ ẽ in eo diabolũ qͥsic̃ leo rugi¬
ens circuit querens quẽ possit deuorare cordili plebiũ

Expanded text:
plebe aut vulgaribus hominibus arguendus, vel accusandus episcopus, licet sit inordinatus, quia pro meritis subditorum disponitur a Deo vita rectorum, exemplo David peccantis ad comparationem principum qui ex merito plebis praevaricantur. Sacerdotes enim exquirere debent peccata populorum, et sagaci sollicitudine unumquemque probare, juxta testimonium Domini ad Jeremiam loquentis: « Probatorem inquit dedi te populo meo robustum, et scies et probabis viam eorum . » Ideo ista dico, quia insidiator bona saepissime solet cepe pastores depravantur Ecclesiae, ut proclivius corruant qui sequuntur. Capite videlicet languescente, facilius reliqua membra corporis inficiuntur, ut scriptum est: « Omne caput languidum, et omne cor moerens, asanitas. Quapropter manifestum est, diabolum qui sicut leo rugiens circuit, quaerens quem possit devorare cordibus plebium
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dica te neglexerimꝰ. Ue erit nob̾. sisilentio ueritatẽ opp̃sse¬
rimꝰ qͥ erogare nũmularis iubem᷑. id ÷ xp̃ianos popłos imbu¬
ere & docere Quid in ipsiꝰ xp̃i fut᷑o dicturi sumꝰ examine.
sisermonis eiꝰ ueritatẽ c̃fundim̃ p̃dicare : qͥd erit de nob̾ cũ
decõmissis nob̃ animab & de officio susceptorationẽ iustꝰ¬

Expanded text:
praedicare neglexerimus. Vae erit nobis, si silentio veritatem oppresserimus, qui erogare nummulariis jubemur, id est Christianos populos imbuere et docere. Quid in ipsius Christi futuro dicturi sumus examine, si sermonis ejus veritatem confundimur praedicare? Quid erit de nobis, cum de commissis nobis animabus, et de officio suscepto, rationem just
Abbreviated transcription (Latin):
łxemplo cħa filii noe dãpnant᷑: qͥ patrũ suoꝵ culpas
inpublico ꝓdunt. aut eos accusare ł detrahere p̃sumuas
ueluti chã qͥ patris sui pudenda ñ operuit sed deriden¬
do monstrauit. Similit̃ & illi exemplo sem & iaphet
ustificant᷑ qͥ reuerent̃ operiunt: & ñ ꝓdunt ea quȩ
patressuos excessisse cognoscunt. Qđ ep̃iñ st̃ lacerandi

Expanded text:
xemplo Cham filii Noe damnantur, qui patrum suorum culpas in publicum produnt, aut eos accusare vel detrahere praesumunt, veluti Cham qui patris sui Noe pudenda non operuit, sed deridenda monstravit. Similiter et illi exemplo Sem et Japhet justificantur, qui reverenter operiunt, et non produnt ea quae patres suos excessisse cog
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ regionariꝰ ita se cognouisse ꝑhibuit. Etqr adhuc ca¬
nis tius parrimꝰ. hortam̃ aliqͣndo resipiscere senex atq
a tanta leuitate moꝵ & oꝑum ꝑuersitate compescere
Quanto morti uicinior efficens. tanto fieri sollicitior
atq timidior debes Ecqͥdẽ penasententiȩ intefuerat
iaculanda. sed qr simplicitatẽ tuã cũ senec tute notinius.
ex cõmunicatos. eẽ. decernimꝰ ita ut siqͥd eis int̃duoꝵ
m̃siũ spatũ humanitꝰ euenerit benedictione uiatici
ñ pͥuent᷑. Deinceps aũt ab eoꝵ c̃silus cautꝰ existe : teqͦq

Expanded text:
lis, ita se cognovisse perhibuit. Et quia adhuc calis, ita se cognovisse perhibuit. Et quia adhuc canis tuis parcimus, hortamur, aliquando resipisce, senex, atque a tanta levitate morum et operum perversitate compescere. Quanto morti vicinior efficeris, tanto fieri sollicitior atque timidior debes. Et quidem poena sententiae in te fuerat jaculanda, sed, quia simplicitatem tuam cum senectute novimus, excommunicatos esse decernimus; ita ut si quid eis intra duorum mensium spatium humanitus evenerit, benedictione viatici non priventur. Deinceps autem ab eorum consiliis cautus existe, teque
Abbreviated transcription (Latin):
& qͦmꝰmalieiꝰ consiliaii ex cõmunicandi
redicator omip̃is dñi paulus apłs dic̃. Seniorẽ neincre¬
paueris. Sed hȩc regula in eo reseruanda. ẽ. cũ culpa
senioris exemplo suo ñ trahit aditeritũ corda iunioꝵ
Ubi aũt senior iuuenib exemplũ adinteritũ p̃bet: ibi
districta increpatione feriendus ẽ : Nã scriptũ ẽ. la¬
queus iuuenũ om̃s uos. Et rursũ ꝓpheta dic̃ Peccator
centũ annoꝵ maledist ꝰẽ. Tanta aũt neqͥcia ad aures¬
meas detua senectute ꝑuenit: ut eã nisi adhuchumani¬
exarandã messẽ latoris p̾sentiũ ꝑrexisti. & post exa¬
rationẽ eiꝰ missarũ sollẽpnia cȩlebrasti Post missarum
sollẽpnia etiã t̾minos possessionis prilliꝰ eradicare mini¬
me timuisti Iđ factũ: quȩ pęnadebuit inseqͥ. om̃s qͥ
audiunt sciunt Dubii aũt detanta hac ꝑuersitate fu¬
eramꝰ sed filiꝰ nr̃ cr̃riacꝰ abbas a nob reqͥsitꝰ dũ eẽt chorał.¬

Expanded text:
 mali ejus consiliarii excommunicandi. . Praedicator omnipotentis Domini Paulus apostolus dicit: Seniorem ne increpaveris. Sed haec ejus regula in eo reservanda est, cum culpa senioris exemplo suo non trahit ad interitum corda juniorum. Ubi autem senior juvenibus exemplum ad interitum praebet, ibi districta increpatione feriendus est. Nam scriptum est: Laqueus juvenum omnes vos. Et rursum propheta dicit: Et peccator centum annorum maledictus est. Tanta autem nequitia ad auresmeas de tua senectute pervenit, ut eam, nisi adhuc humaniexarandam messem latoris praesentium perrexisti, post exarationem ejus missarum solemnia celebrasti. Post missarum solemnia, etiam terminos possessionis illius eradicare minime timuisti. Quod factum quae poena debuit insequi, omnes qui audiunt sciunt. Dubii autem de tanta hac perversitate fueramus, sed filius noster Cyriacus abbas a nobis requisitus, dum esset chora
Abbreviated transcription (Latin):
bet ẽẽ instructio Nã incaute p̾sũptionis qđ fortis pauet
minꝰ ualidũ ñ timere Sapient̃ eiũ illic ita siꝑat. qͥ didi¬
cerit etdã ñ uti toncessis Et qͥdam nos nullos in hoc no¬
lentes astringimꝰ. s sicut facere solent medici. &s ad
tempus tristẽ curã tam̃ ꝓsalute dictam᷑ Et id cuto
ñ necessitatẽ im ponimꝰ. s. siemitari scm̃ doctũq uirũ
elegennt: ipsoꝵ uoluntate relinqͥmꝰ: Iua gͥ experien¬
tia ut seruari debeant ea quȩ ꝓhibenda mandauimus.
studiũ & sollicitudinẽ gerat Nam si alit̾ posit modũ iN¬
uenire c̃tigerit. ñ leue se apud nos nouerit periculũ iN
ri. ut subiectos sibi insacris uidelicet ordinib constitutos.
qđ ipsi seruant ad similitudinẽ modis om̃ib seruare cõmane¬
ant. hoc tantũ mͦ adiecto. ut hisicut canonica detreuit
auctoritas uxores qͣscerit debent regere ñ rdinqͣni¬

Expanded text:
sse debet instructio. Nam incautae praesumptionis est quod fortis pavet sse debet instructio. Nam incautae praesumptionis est quod fortis pavet minus validum non timere. Sapienter enim illicita superat, qui didicerit etiam non uti concessis; et quidem nos nullos in hoc nolentes astringimus, sed sicut facere solent medici, et si ad tempus tristem curam, tamen pro salute dictamus. Et idcirco non necessitatem imponimus, sed si imitari doctum sanctumque virum elegerint, ipsorum voluntati relinquimus. Tua igitur experientia ut servari debeant ea quae prohibenda mandavimus, studium et sollicitudinem gerat. Nam si aliter postmodum inveniri contigerit, non leve se apud nos noverit periculum incri, ut subjectos sibi in sacris videlicet ordinibus constitutos, quod ipsi servant, ad similitudinem sui modis omnibus servare commoneant: hoc tantummodo adjecto, ut hi, sicut canonica decrevit auctoritas, uxores quas caste debent regere non relinq
Abbreviated transcription (Latin):
uia sicut cauta ꝓuisio culparũ uias obstruere. p̃suma¬
& nouit q. s̃ noxia declinare. ita neglectꝰ patet excessib &
quȩ s̃ cauenda solet incurrere. Magnã nos sollicitudinis
oportet curã impendere. & fr̃m sac̃dotũq nr̃oꝵ opimoni
parit̃ & cautelȩ ꝓspicere. Peruenit ad nos qͦsdã ep̃oꝵ supͥ¬
textu quasi solatii inuna domo cũ mulierib c̃uersari. Et
ideo neꝑ. hoc aut subsannatorib iusta obtrectationis
det᷑ occasio aut facilẽ antiquus humati generis in imicꝰ
materiã deceptionis assumat. huiꝰ seriem p̃ceptionis in¬
iungimꝰ. ut strenuũ testudeas & sollicitũ exhibere. Et
lomͦ patiaris exceptis qͣs sacroꝵ canonũ censira ꝑmittit:
id ÷ matrt̃ amitã. germanã & alias huiꝰ cemodi. deqͥb
pͣua ñ possit ẽẽ. suspitiõ Melius tam̃ faciunt. sed etiã ad¬
aliũ se cohabitatione c̃tineant Plã legit᷑ qđ beatꝰ augustosꝰ
nec cũ sorore habitare c̃senserit dicens. Quȩ cũ sorore mea

Expanded text:
uia sicut cauta provisio culparum vias obstruere, et novit quae sunt noxia declinare, ita neglectus patet excessibus, et quae sunt cavenda solet incurrere, magnam nos sollicitudinis oportet curam impendere, et fratrum sacerdotumque nostrorum opinioni pariter et cautelae prospicere. Pervenit autem textu quasi solatii in una domo cum mulieribus conversari. Et ideo ne per hoc aut subsannatoribus justa obtrectationis detur occasio, aut facilem antiquus humani generis inimicus materiam deceptionis assumat, hujus tibi serie praeceptionis injungimus, ut strenuum te studeas, et sollicitum exhibere. Et modo patiaris, exceptis eis quas sacrorum canonum censura permittit, id est, matre, amita, germana, et aliis hujusmodi, de quibus prava non possit esse suspicio. Melius tamen faciunt, si etiam talium cohabitatione contineant. Nam legitur quod beatus Augustinus nec cum sorore habitare consenserit, dicens: « Quae cum sorore mea
Abbreviated transcription (Latin):
nascit᷑ ab ore uituperantiũ suffocet᷑. Hinc. ẽ qđ doctor
gentiũ se inp̃dicatione currere testat᷑ Per infamiã.
& bonã fanũ Iuetiã dic̃ Ut seductores & uetaces Si gͥ fuer̃
Iuante aũt uirtutis p̃cursor nr̃i redẽptoris fuit nouimꝰ. qͥ
ꝑ̃sacrũ eloqͥum ñ solũ plusꝗ propheta. sed etiã angłs uocat᷑
Et tam̃ sicut mortis eiꝰ hystoria testat᷑. post mortẽ a ꝑse¬
mͣ. qͥ ante mortẽ iniuriã qr demoniũ haberet audiuit Post
mortẽ uͦ a suis ꝑsecutorib seductor appellatꝰ. ẽ: cũ dicereq
Scimꝰ qr seductor ille dix̃ Post tres dies resurgã. Iuanta
gͦ nos peccatores alingua ł manib iniquoꝵ hominũ
portare necesse.ẽ. qͥ in aduentu ȩterni iudicis iudicandi cedas¬
sumꝰ si & ipse tanta post mortem ꝑtulit qͥ iudex uenit aeuete

Expanded text:
nascitur, ab ore vituperantium suffocetur. Hinc est ergo quod doctor nascitur, ab ore vituperantium suffocetur. Hinc est ergo quod doctor gentium se in praedicatione currere testatur per infamiam et bonam famam. Qui etiam dicit: Ut seductores et veraces. Si fuerunt Quantae autem virtutis praecursor nostri Redemptoris fuit novimus, qui per sacrum eloquium non solum plusquam propheta, sed etiam angelus vocatur; et tamen, sicut mortis ejus historia testatur, post mortem a perseamur, qui ante injuriam, quia daemonia haberet , audivit, post mortem vero a suis persecutoribus seductor appellatus est, cum dicerent: « Scimus quia seductor ille dixit: Post tres dies resurgam . » Quanta autem nos peccatores a lingua vel manibus iniquorum hominum portare necesse est, qui in adventu aeterni judicis judicandi sumus, si et ipse tanta etiam post mortem pertulit qui jud
Abbreviated transcription (Latin):
nestius. ẽ. quã filios patrib rebelles aut cleri¬
cos ł laicos doctorib seu discipulos magistris in oboe¬
dientes ł ꝓteruos existere. Nouimꝰ enĩ pͥmũ hominẽ ꝑ ino¬
bȩdientiã cetidisse. id circo om̃s hoc uiciũ sũ moꝑe cauere

Expanded text:
nestius quam filios patribus rebelles, aut clernestius quam filios patribus rebelles, aut clervel laicos doctoribus, seu discipulos magistris inobedientes vel protervos existere. Novimus enim primum hominem per inobedientiam cecidisse. Idcirco omnes hoc vitium summopere cavere
Abbreviated transcription (Latin):
c̃dotio dñi fruimini: & inspetulo estis positi plusscire opor¬
tet : ut subditos uob popłos plenit̃ docere possitis eisq ad
regna pceloꝵ ducatũ p̃bere dño arnuente ualetͥis Unde
& ipsa ꝑ se ueritas ait Vlob datũ ẽ. nosse misteriũ regnidĩ.
ur̃m constant̃ docere uerba diuina & discentib libent̃¬
aurem accõmodare aurem uerbodĩ Qualt¬
rͣm enĩ qͥ legatione xp̃i fungimini . ẽ. debcai¬
docere popłos eoꝵ uͦ. ẽ. uob oboedire ut dõ. Si au̾t uob̃ ep̃is
ñ oboedierint om̃s prbi. diaconi aut subdiac̃ & reliqͥ derici¬
cuncti : om̃sq pͥncipestã maioris ordinis qũa inferioris
atq reliqͥ popłi trib & linguȩ ñ obtẽperauerint: ñ solũ
infames sed etiã exteri a regno dĩ. & c̃sortio fideliũ. & ali¬
uob ẽ oboedire ut dõ: c̃uiꝰ legatione fungimini Dicentedño¬
Qui uos audit me audit. & qͥ uos sꝑnit mesꝑnit & qͥ uosre
trecip̃eũ qͥ me misit. Nihil enĩ iniustiꝰ ł in ho¬

Expanded text:
cerdotio Domini fungimini et in speculo estis positi, plus scire oportet, ut subditos vobis populos pleniter docere possitis, eisque ad regna coelorum ducatum praebere Domino annuente valeatis: unde et ipsa per se Veritas ait: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei, vestrum constanter docere verba divina, et discentibus libenter accommodare aurem verbo Dei. Vestrum enim, quia legatione Domini fungimini, est docere populos, eorum vero est vobis obedire ut Deo. Si autem vobis episcopis non obedierint omnes prcuncti, omnesque principes, tam majoris ordinis quam inferioris, atque reliqui populi, tribus, et linguae non obtemperaverint, non solum infames, sed extorres a regno Dei, vobis obedire ut Deo, cujus legatione fungimini, dicente DomiQui vos audit me audit, et qui vos spernit me specipit eum qui me misit . » Nihil enim injustius, vel inho
Abbreviated transcription (Latin):
tris extitit: qͥ & supse benedictꝰ fuit. maledictionis tam̃
sententiã infilio suscepit. Puos abrahã pͥusꝗ cechurã uxorẽ
acciperet filios habuit: sed tam̃ eiꝰ carnalis filius. ręꝓmissio¬
filios habuit. sed unꝰ qͥ spiritalis extitit. ante minas fr̃is
ret᷑ Beatꝰ iob desocietate se repbũ dic̃ Frat̃ fui draconũ &
sociusstrutionũ Ad exechihelẽ dñs ait filihomitis. in¬
creduli & subuersores s̃ tecũ: & cũ scorpionib habitas In¬

Expanded text:
tris exstitit , qui etsi in se benedictus fuerit, maledictionis tamen tris exstitit , qui etsi in se benedictus fuerit, maledictionis tamen sententiam in filio suscepit . Duos Abraham, priusquam Cethuram uxorem acciperet, filios habuit, sed tamen carnalis ejus repromissiofilios habuit, sed unus, qui spiritalis exstitit, ante minas fratris retur . Beatus Job de societate reproborum dicit: « Frater fui draconum, et socius struthionum . » Ad Ezechielem Dominus ait: « Fili hominis, increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas
Abbreviated transcription (Latin):
Negat᷑ aũt qr ioħs arundo uento agitata fue¬
rit. qm̃ m̃tis eiꝰ fortitudinẽ nulla humani oris aura flec¬
tebat Nos enĩ silaudib erigim᷑. uituperationib humiliam᷑.
arundo uenito agitata sumꝰ Sed absit hoc: absit acorde
tam̃ ł parua tristicia ex hacre menti urȩ exorta. ẽ. credo
qđ hoc fieri om̃ps ds̃ benigne ꝑmisit Neq enĩ electis
sius in hac uita ꝓmisit gaudia delectationes. sed amari¬
tudines tribulationes ut medicinȩ more ꝑ amarũ pocu
lũ ad dulcedinẽ ȩt̃ne redeant salutis Qui nanq dic̃. mun¬
dus gaudebit uos aũt lugebitis Iua spe: qͣ ꝓmissione :¬
paulo post adait᷑ lterũ uidebo uos & gaudebit cor
ur̾m a gaudũ ur̃m nemo aufert auob. Himc iteruĩ discipłis
dic̃ In patientia ur̃a possidebitis animas ur̃as sensate queso.
boni ñ poss̃. qr minime purgant᷑ Ipsa aũt maloꝵ societas.
purgatio bonoꝵ Ires in archa filii noe fuer̃. unꝰ irrisor pa¬

Expanded text:
em quia Joannes arundo vento agitata fuerit, quoniam mentis ejus fortitudinem nulla humani oris aura flectebat. Nos enim si laudibus erigimur, aut vituperationibus humiliamur, arundo vento agitata sumus. Sed absit hoc, absit a cordetamen, vel parva tristitia hac ex re menti vestrae exorta est, credo quod hoc fieri omnipotens Deus benigne permisit. Neque enim electis suis in hac vita promisit gaudia delectationis, sed amaritudines tribulalum ad dulcedinem aeternae redeant salutis. Quid namque dicit: « Mundus gaudebit, vos lugebitis? » Qua spe, qua promissione paulo post subditemo auferat a vobis . » Hinc iterum discipulis dicit: « In patientia vestra possidebitis animas vestras . » Pensate, quaeso, boni non possunt, quia minime purgantur. Ipsa autem malorum societas purgatio bonorum est. Tres in arca filii Noe fuerunt; unus irrisor pa
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc quȩ ad nos ꝑlata s̃ falsa. eẽ. claruerint: neq uos nugis
& scłarib litteris studere c̃stiterit & dõ nr̃o gr̃as agamus.
qͥ cor urͣm maculariblasphemis nefandoꝵ laudib ñ ꝑmisit ct̃ melo en¬
& dec̃cedendis quȩ poscitis seturi iã & sine aliqͣ dubitatione

Expanded text:
haec quae ad nos perlata sunt falsa esse claruerint, neque vos nugis haec quae ad nos perlata sunt falsa esse claruerint, neque vos nugis et saecularibus litteris studere constiterit, et Deo nostro gratias agamus, qui cor vestrum maculari blasphemis nefandorum laudibus non permisit, e concedendis quae poscitis securi jam et sine aliqua dubitatione
Abbreviated transcription (Latin):
bona de ur̃is fuissent studus nunciata ita cordi nro . ẽ.
nata leticia. ut neglegere ea quȩ sibi fr̃nitas ur̃a c̃ceden¬
da poposcerat: minime paterem. Sed pꝰ hoc ꝑuenit ad nos.
qđ sine ueretundia memorare ñ possumꝰ fr̃nitatẽ tuã gr̃a¬
maticã & illa difficiliora qͥb dã exponere. Quã rem ita
moleste suscepimꝰ. ac sumꝰ uehem̃tius asꝑnati :ut ea quȩ
pͥus dicta fuerant. ingemitũ & tristiciã uerteremꝰ qr in
uno ore cũ iouis laudib : xp̃i laudes. eẽ ñ poss̃ Et quam
graue. nefandũq sit ep̃is canere. qđ nec laico religioso c̃¬
ueniat: Et qͣm uis dilecstissimꝰ filiꝰ nr̃ candidus prbr pꝰmo¬
dũ ueniens hac dere subtiliter reqͥsitꝰ negauerit. atq¬
uosconatꝰ fuerit excusare. denro tam̃ ad huc animo
ñ recessit. qͥa qͣntũ exerrabile. ẽ. hoc desac̃dote enar¬
rari: tanto utrũ ita necessesit ał ei  inuna uatie
oportet satisfactione cognosci Unde si post hoc euidenter

Expanded text:
bona de vestris fuissent studiis nunciata, ita cordi nostro est nata laetitia, ut negare ea quae sibi fraternitas vestra concedenda poposcerat, minime pateremur. Sed post hoc pervenit ad nos, quod sine verecundia memorare non possumus, fraternitatem tuam Grammaticam, et illa difficiliora quibusdam exponere. Quam rem ita moleste suscepimus, ac sumus vehementer aspernati, ut ea quae prius dicta fuerunt, in gemitum et tristitiam verteremus: quia in uno ore cum Jovis laudibus, Christi laudes esse non possunt. Et quam grave nefandumque sit episcopis canere, quod nec laico religioso conveniat. Et quamvis dilectissimus filius noster Candidus presbyter postmodum veniens, hac de re subtiliter requisitus negaverit, atqvos conatus fuerit excusare: de nostro tamen adhuc animo non recessit: quia quantum exsecrabile est hoc de sacerdote enarrari, tanto utrum ita necesse sit districta et veraci oportet satisfactione cognosci. Unde si post hoc evidenter
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatib & curis. & sollicitudinib sed potiꝰ indiuinis offi¬
cus implicaremꝰ & inscolis habendis. & educandis militib¬
scȩ̃ dĩ ȩccłȩ oꝑam daremꝰ: ꝗ nos dõ miserante in om̃ib pro
iurib imitari. & exercere ad nr̃am uniuersoꝵ salutẽ cupi¬
mꝰ inqͣntũ nob̾ diuina fauente gr̃a sac̃dotalis libtas & opta¬
ambo infoueã cadt̃ Sac̃dotes uͦ sal t̾rȩ & mundilum̃ docens.
p̃cep̃ insplendore operũ patrẽ głificare dm̃ Deqͥb & dñs ait
Beati estis cũ maledixerint uob̾ homines & ꝑsequuti uos fue¬
rint & dixerint om̃e malũ aduersũ uos mentientes ꝓpt̃

Expanded text:
ditatibus et curis et sollicitudinibus, sed potius in divinis officiis inplicaremus, et in scolis habendis et in educandis militibus sanctae aecclesie operam daremus; quae nos Deo miserante in omnibus pro viribus imitari, exercere ad nostram universorum salutem cupimus, in quantum nobis divina favente gratia sacerdotalis libertas et optaambo in foveam cadunt . » Sacerdotes vero sal terrae, et mundi lumen doctores praecepit in splendore operum Patrem glorificare Deum, de quibus Dominus ait: « Beati estis cum maledixerint vobis, et persecuti vos fuerint, et dixerint vobis omne malum adversum vos, mentie
Abbreviated transcription (Latin):
dicauimꝰ. ut qͥcqͥd nob̾ rephensibile sacrisq ministeriis qͥb
indigni mancipam᷑. inc̾ueniens & indetens c̃trariũq uide¬
bat᷑. toto ad nisu dño opem ferente corrigerem᷑ id ÷ inuita
nr̃a dedoctrina & c̃uersatione ⁊ moꝵ ꝓbitate. istudio p̃di¬
cationis. ⁊ in sac̃dotũ & ministroꝵ subiectoꝵq nr̃oꝵ correc¬

Expanded text:
icquid in nobis reprehendi, sibi sacrisque ministeriis quibus indigni mancipamur inconveniens et indecens contrariumque videbatur, toto adnisu Domino opem ferente corrigeremus, id est in vita nostra et doctrina et conversatione et morum probitate et studio predicationis, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ta receꝑit sem̃. & irrigata germinauerit. & pariat quȩ
ẽ paritura. Dic & om̃is homo qͥ libent̃ ñ susceꝑit uerbum
dĩ illudq incordesuo germinare ñ siuerit. ac minime
crediderit doctorib & ep̃is suis ñ beniuolus. sed rebellis
atq in obediens extiterit. fructũ ñ germinabit nec pari¬
et : sed similis ẽ arbori illi. deqͣ dñs ait Om̃is arbor quȩ
ñ fac̃ fructũ bonũ excidet᷑ & inignẽ mittet᷑ docere &am
oportune & importune atq sine int̃ missione ȩccłam suã
docere eaq prudent regere & amare. ut auicusse absti¬
neat ut salutẽ c̃ seqͥ possit ȩc̃nã. Et illa cũ tanta reuerentia
eiꝰ doctrinã debet suscipe. eũq amare & diligere. ut lega¬

Expanded text:
minaverit et pariat quae est paritura. Sic omnis homo qui libenter non recipit verbum Dei, illudque in corde suo germinare non sinit, ac minime crediderit doctoribus et episcopis suis, non benevolus sed rebellis atque inobediens exstiterit, fructum non germinabit, nec pariet, sed similis est arbori illi de qua Dominus ait: « Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . » portune et importune atque sine intermissione Ecclesiam suam docere eamque prudenter regere et amare, ut a vitiis se abstineat, ut salutem consequi possit aeternam. Et illa cum tanta reverentia ejus doctrinam debet suscipere, eumque amare
Abbreviated transcription (Latin):
s postari. & c̃solari. atq om̃ib uenerari Ipsi aũt qͣndo
dño sacrificant ñ soli hoc agere debent. sed testes secum
adhibeant: ut dño ꝑ fecte insacratis dõ sacrificare locis
ꝓbent᷑ Ait nanq auctoritas legis diuinȩ Uide neoffe¬
ras holochausta tua in om̃iloco quẽ uideris: sed in loco¬
ut p̃fixũ. ẽ secũ habeat & plures quã alius sac̃dos Sicut¬

Expanded text:
sed portari, consolari, atque ab hominibus venerari. Ipsi autem quando Domino sacrificant non soli hoc agere debent, sed testes secum adhibeant, ut Domino perfecte in sacratis Deo sacrificare locis bentur. Ait namque auctoritas legis Divinae: Vide, ne offeras holocausta tua in omni loco, quem videris; sed in locot secum habeat, et plures quam alius sacerdos: sicut