comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at. subdit. Ibi. anima nr̃a. Ostendens ergo ꝓpħa qui laudate debe¬
exultatio finitur cum seculo: s in domino. in quo nichil displicet eis.
Placet autẽ deo cui placet deus: quo ꝑmanente ꝑmanebit iustorũ ex¬
ultatio. Et quia exultare i illo non possumus. nisi laudando: inquit.
Rectos decet collaudatio. Laudat qui rectus est. id est subditus deo:
aliter est distertus. E uriius laudat deum quando sibi bene est: bla¬
sphemat. quando male. Rectus uero semꝑ. id est in ꝓsꝑis. et in adu̾sis
ut iob. Recti ergo sunt. qui et dirigunt oor suum. sedm uoluntat̃ẽ di¬
tatẽ om̃ipotñtis uoluntati infirmi. uoluntatẽ dei uoluntati hominis.
Quantũ enĩ distat ds ab homine. tantũ uoluntas di auoluntate hõĩs.
stans nobis uiuere. ostendit pͥuatam quand ã hominis uoluntatẽ. in
qua suam et nrãm figurauit qui caput nr̃m est: it ad eumsicut mẽ¬

Expanded text:
at, subdit, ibi, anima nostra. Ostendens ergo Propheta qui laudare debeat, subdit, ibi, anima nostra. Ostendens ergo Propheta qui laudare debeexsultatio finitur cum saeculo; sed in Domino in quo nihil displicet eis. Placet autem Deo, cui placet Deus, quo permanente permanebit justorum exsultatio. Et quia exsultare in illo non possumus nisi laudando, inquit, rectos decet collaudatio. Laudat qui rectus est, id est subditus Deo aliter est distortus, curvus laudat Deum quando sibi bene est; blasphemat, quando male; rectus vero semper, id est in prosperis et in adversis, ut Job; recti ergo sunt qui dirigunt cor suum secundum voluntatem Dtatem omnipotentis Dei voluntati infirmi, voluntatem Dei voluntati hominis. Quantum enim distat Deus ab homine, tantum voluntas Dei a voluntate hominis. stans nobis vivere, ostendit nobis privatam quamdam hominis voluntatem, in qua suam et nostram figuravit, qui caput nostrum est, et ad eum sicut me
Abbreviated transcription (Latin):
uobis lȩtaba mini: et exultate in dño. qͥa iã iti estis. non meritis ur̃is.
sead gr̃a. qui prius cratis peccatores. Distingue. letari est. tacita suaui¬
tate gaudere. ẜ rultare est: concitati animi feruore gaudere. Et gla¬
mini. de hoc quod estis ei subditi: et hoc facite etiam in tribulatiomi
bus. om̃s uos qui estis recti corde. ul est non resistentes deo. Praui cor¬
de sunt: qui dicunt dm̃ uel non esse. uel inuistum eẽ. uel non regere
hec: cum uident malos florere. et pati bonos. Recti corde sunt. qui
dirigunt cor scđm uoliuitatem dei. quã sue ꝓponũt. ut et xp̃e docu¬
it dicens. Non sicut ego uolo. sed sicut tuius. transsigurans in
se suos: ut et ibi. Saulȩ. saule. quid me ꝑersequeris:
mendat. et facta eius enumerat. agens de
operib creationis et recreationis: ut timeat᷑
ostendens. qui. et quem. et quomodo. et
cultum dei ꝑuenit. Ibi. B eata gens. Gertio quid de predictis senti¬

Expanded text:
in Domino, quia jam justi estis, non meritis vestris, sed gratia qui prius eratis peccatores. Distingue. Laetari est tacita suavitate gaudere; exsultare, est concitati animi fervore gaudere, et gloriamini quod estis ei subditi, et hoc facite etiam in tribulationibus, Aug. omnes vos, qui estis recti corde, id est non resistentes Deo. Pravi corde sunt qui dicunt Deum vel non esse, vel non justum esse, vel non regere haec, cum videant malos florere et bonos pati. Recti corde sunt qui dirigunt cor secundum voluntatem Dei, quam suae praeponunt, ut et Christus docuit, dicens, Non sicut ego volo, sed, etc. , transfigurans in se suos, ut et ibi: Saule, Saule, quid me persequeris? mendat, et facta ejus enumerat, agens de operibus creationis et recreationis, ut timeaturostendens qui et quem, et quomodo, et cultum Dei pervenit, ibi, beata gens. Tertio, quid de praedictis senti
Abbreviated transcription (Latin):
in nob̃. Manus. ereqͥtur opus qd̾ secit in diebꝰ patrũ. Manꝰ tua id ẽ potestã
disꝑdidit morte. et aliis modis gentes t̃rȩ ꝓmissionis. scilicet amorreum
eueum. echeum et alios. et plantasti eos scilicet patres. Et hoc ñ fa¬
cile: imino afflixisti popłos quuibi erant qualit̃ non crederent. quia
fores enunt. Eexpulisti eos a t̾ra ꝑmissionis. D̾ii fecisti. hec: Non eñ¬

Expanded text:
in nobis. Manus. Exsequitur opus quod fecit 94 in diebus patrum. Manus tua, id est potestas disperdidit morte, et aliis modis, gentes terrae promissionis, scilicet Amorrhaeum, Hevaeum, Etheum, et alios, et plantasti eos, scilicet patres. Et hoc non facile afflixisti populos, qui ibi erant, qui aliter non crederent, quia fortes erant; et expulisti eos a terra promissionis. Tu fecisti haec. VE
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtio. et oꝑtio oculoꝵ id est mors et resurrectio. ubi ꝓbauit filios
hominũ. id est discipłos. et dñs iam decȩlo regens eccłiam interid¬
gat. iustum et impium. interrogando autẽ hoc inuenit. quod
qui diligit iniquitate. odit animam suam. et eir. ita sit docet Ulu¬
et enim suꝑ peccators. hoc etiam usq in fine. apriore tepositione ñ
mutatur:

Expanded text:
apertio et opertio oculorum, id est mors et resurrectio, ubi probavit filios apertio et opertio oculorum, id est mors et resurrectio, ubi probavit filios hominum, id est discipulos. Et Dominus, jam de coelo regens Ecclesiam, interrogat justum et impium, interrogando autem hoc invenit, quod qui diligit iniquitatem, odit animam suam. Et cur ita sit, docet. Pluet enim super peccatores. Hoc et caetera usque in finem, a priore expositione, non mutantur.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut passer: ia est consenti nobis in legalib obseruantus. et in ceceris
Id̾o ĩ dño confido. Qm̃ ecce peccatores. Scribe et pharisei intenderunt ar¬
cum. parauerunt sagittas suas in pharetra: ut sagittent in obscuro
reccos corde. id est uolunt sagittare fideles. in obscura luna. id est reple¬
ta peccatorib synagoga. Qm̃ que perfecisti id est me quẽ ꝑfectum¬
fecisti destruxerunt iudei. ia eit adeitr uctorem legis arbitrati sunt.
Iustus aut̃e. quẽ tanquã aestructorem legis contẽynebant. quid fecte.
Ecce añs in templo scõ suo est ia st uerbum patris in homine. uel fili¬
us homiis in celo est ad dexteram patris. Et repetit. in celo est sedes
eius. Et oculi eius respiciunt. in pauꝑem. quẽ suscep̃
secundum adm̃. uel ꝓpter quem passus est scđm homi¬
nem. et palpebre eius int̾rogant filios hominum. Palpebre xp̃i sunt

Expanded text:
sicut passsicut passnderunt arcum, paraverunt sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscuro rectos corde, id est volunt sagittare fideles, in obscura luna, id est repleta peccatoribus Synagoga. Hierfecisti, destruxerunt Judaei, id est destructorem legis arbitrati sunt. Justus autem quem tanquam destructorem legis contemnebant, quid fecit? Ecce Dominus in templo sancto suo est, id est Verbum Patris, in homine vel Filius hominis in coelo est ad dexteram Patris. Et repetit, in coelo est sedes ejus. Et oculi ejus respiciunt in pauperem, quem suscepit secundum Deum. Vel propter quem passus est secundum hominem. Et palpebrae ejus interrogant filios hominum. Palpebrae Christi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
imqui. Primo enim igne cupiditatis uastantur. inde maloꝵ oꝑum fe
imutatis. illud de p̾senti potest accipi: sp̃e ꝓcellarum. id est cũnultuo¬
añs bonis et malis. Et quare hõc faciet: Qm̃ dñs est uistus. et iustiu¬
as. i est iustos dilexit. Puiraliter dixit iustitias. ut iustos accipi¬
as. in quib multȩ sunt iustitiȩ: cum una sit dei. qua participes¬
sunt om̃s. Et equita tẽ udit uultus eius: uel facies. id est eqdtas
uisa est in facie. id est in nocitia eius. facies enim eius est noti¬
tia eius: id est potentia qua dignis innotescit. Uel uultus euis
uidit equitatem. sełm utramque partem. scilicet bonoꝵ et malo¬
rum: quia non se ilat noscendum malis. s bonis. quod est eqͥtas.
D ocest etiam. ste psalmus et aliter legi. ut de passione xp̃i accipi
año confido quomodo dicitis animȩ mee: transmigra in montem

Expanded text:
iniqui. Primo enim igne cupiditatis vastantur: inde malorum operum fetiniqui. Primo enim igne cupiditatis vastantur: inde malorum operum fet Vel aliis non mutatis, illud de praesenti potest accipi, spiritus procellarum, id est tumultuoDominus bonis et malis, et quare hoc faciet? Quoniam Dominus est justus, et justitias, id est justos dilexit pluraliter, dixit justitias, ut justos accipias, in quibus multae sunt justitiae, cum una sit Dei, qua omnes participant. Et aequitatem vidit vultus ejus. Vel, facies ejus, id est aequitas visa est in facie, id est in notitia ejus. Facies enim ejus est notitia ejus, id est potentia, qua dignis innotescit. Vel vultus ejus vidit aequitatem, secundum utramque partem, scilicet bonorum et malorum, quia non se dat noscendum malis, sed bonis; quod est aequitas. Potest iste psalmus et aliter legi, ut de passione Christi accipiaDomino confido: quomodo ergo dicitis animae meae: Transmigra in montem
Abbreviated transcription (Latin):
gu peceat: qui et si semꝑ uineret. semꝑ peccare uellet. Sequitur
Dluet suꝑ peccatores. hucusq dicit. quid iustus faciat bonis: hu¬
etiam pluit suꝑ peccatores laqueos. Uel ita uinge. Pico qui diligte
iniquitatẽ. odit animam suam. et hoc effectus indicat. Quia dñs
pluec laqueos. id est doctrinam illa queantem super peccatores.
ueris admiscent. Uel etiam de bonis ꝓpħis de quib laquei manant
cum male intelliguntur eoꝵ doctrinȩ. S hos laqueosñ pluit dñs
odor mortis in mortem. Om̃s ergo siue boni siue mali. qui uerbo
dei anias irrgant. nubes dici possunt: de quib pluit dñs super
peccatores. ut inde in ȩxcusabiles sint. Quȩ pluuia est lag̃us illis. qͥa
uel non sane ⁊ intelligunt. uel oꝑe non cõplent Neinde pena blas¬
nas eorum calicem dicit: quia et penȩ eorũ sunt. scđ̾m modum et
menfritam meritoꝵ Et notatur hic ordo penarum: quas patiuntur

Expanded text:
ctu peccat qui etsi semper viveret, semper peccare vellet. VERS. 7.-- « ctu peccat qui etsi semper viveret, semper peccare vellet. VERS. 7.-- « Pluet supeetiam pluet super peccatores laqueos. Vel ita junge: Dico qui diligit iniquitatem, odit animam suam, et hoc effectus indicat, quia Dominus pluet laqueos, id est doctrinam illaqueantem super peccatores. falsa admiscent; vel etiam de bonis prophetis, de quibus laquei manant, cum male intelliguntur eorum doctrinae; sed hos laqueos non pluit Dominus  aliis odor mortis in mortem . Omnes ergo sive boni sive mali, qui verbo Dei animas irrigant, nubes dici possunt, de quibus pluit Dominus super peccatores, ut inde sint inexcusabiles. Quae pluvia est illis laqueus, quia vel non sane intelligunt, vel opere non complent. Deinde poena blasnas eorum calicem dicit, quia et poenae eorum sunt, secundum modum et mensuram meritorum. Et notatur hic ordo poenarum quas patiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis ueniatur. Uel ꝑ pauꝑem eosdem significat: quos ꝑ celos et
tẽplum significauit. Quasi quidam sunt tẽplum et cȩlum. et hoc
etiam non modo alia adño est: quia oculi euis. id est miscłia. respicũt
in pauꝑem: ꝑ quod fit celum. Et palpebre eius. id est crebra aꝑtio sc̃p
rogant. idest ꝓbant filios hominũ. scilicet de ueterib innouatos ꝑfi¬
dem: id est probantuiuibonos. quia boni deobscuris
non fatigantur. sed eetum. Quand ereicentur: de cognitione non
ste ne obsit tibi ĩ pius sacramentis non sincere cõmunicans: cũ dñs
scientus utriusq udicat. Dñs interrogat utrũq. Int̾rogando
qͥ credit do. E ur ergo times. si corꝑalit̃ recũ est inustus Nota qd̾ ait
qͥ diligit iniquitatẽ: non qui facit. Iniqͥtas idem est quod peccatura.
Snde ioħes. Omĩs qui facit peccatũ et iniquitatẽ facit. Nemo uero
sine peccato uiuit. Ille uero diligit iniqͥtatem qui er desidro et affe¬

Expanded text:
nitatis veniatur. Vel per pauperem, eosdem significat quos per coelum et templum significavit. Quasi dicat: Quidam sunt templum et coelum. Et hoc etiam, non modo alia, à Domino est, quia oculi ejus, id est misericordia, respiciunt in pauperem, per quod fit coelum; et palpebrae ejus, id est crebra apertio Scrrogant, id est probant, filios hominum, scilicet de veteribus innovatos per fidem, id est probant bonos, quia boni de obscuris non fatigantur, sed exercentur; de cognitione non ste, ne obsit tibi impius, sacramentis non sincere communicans, cum Dominus scientiis utriusque judicat, Dominus interrogat utrumque interrogando  credit Deo. Cur ergo timos si corporaliter tecum est injustus? Nota quod ait, qui diligit iniquitatem, non qui facit. Gl. in. Iniquitas idem est quod peccatum, unde Joannes: Omnis qui facit peccatum, et iniquitatem facit . Nemo vero sine peccato vivit. Ille vero diligit iniquitatem, qui ex desiderio et affe
Abbreviated transcription (Latin):
in me testes iniqui. id est michi de me falsa dicentes. ut moueant me.¬
et reuocent a te: quasi ab hõib głam querã. Sed hoc modo tra derer
lectata est. S me non mouit. unde maior merces est in celo michi. Uł¬

Expanded text:
in me testes iniqui, id est mihi de me falsa dicentes, ut moveant in me testes iniqui, id est mihi de me falsa dicentes, ut moveant et revocent me a te, quasi ab hominibus gloriam quaeram. Sed hoc modo traderer ilectata est. Sed me non movit, unde major merces est mihi in coelo. Vel,
Abbreviated transcription (Latin):
ignoscit. Deinde demiscdia subdit dicens. et dirige me. ulterius in se¬
mitam rectam. id est in rectitudm̃ẽ angustiarum. qm̃ non sufficit u¬
choare cum inimici. donec ꝑueniatur non requiescant. Unde subdit:
ꝓpter inimicos meos. qui insidiati non cessant. Nota quod duo dic̃:
prxoepto et porrectio. hoc ad imniscdiam ꝑtinet. ꝑ quam fit directio in
melius. Et ne tradideris me. in animas tribulantiũ me. Non
dlico in manus. sed in animas tribulantiũ me: id est nesinas eos santia
ri de malis meis. ut consentiam eis: et si carnem meamdas in maniᷤ
eorum. Unde in iob dicitur. T erra data est in manus impii. id est
caro tradita est in manus ꝑeccatoris. Grade ergo si placet cariem iueã
in manus tribulantiũ. s non animam meam in animas eorum tradas.
Neuorit caro carnem. terra terram anima tibi illesa seruetur. Et quasi
quis quereret. quare hoc dicis: Respondit. Eece quare. qm̃ in surrexer̃t

Expanded text:
ignoscit. Deinde de misericordia subdit, dicens et dirige me ulterius in seignoscit. Deinde de misericordia subdit, dicens et dirige me ulterius in semita recta, id est in rectitudine angustiarum, quoniam non sufficit inchoare, cum inimici donec perveniatur, non quiescant. Unde subdit, propter inimicos meos, qui insidiari non cessant. Nota quod duo dicit, in praecepto est correctio; hoc ad misericordiam pertinet, per quam fit directio in melius. dico in manus, sed in animas, id est ne ri de malis meis ut consentiam eis, et si carnem meam das in manus eorum. Unde in Job dicitur: Terra data est in manus impii , id est caro tradita est in manus peccatoris. Trade ergo, si placet, carnem meam in manus tribulantium; sed non animam meam in animas eorum tradas. Devoret caro carnem, terra terram, anima tibi illaesa servetur. Et quasi quis quaereret, Quare hoc dicis? respondet: Ecce quare, quoniam insurrexerunt
Abbreviated transcription (Latin):
test conuenite d auid: qui cũ eẽt frm minimꝰ. et aparentib contẽptu
a dño ꝑ sainuelem electus est. Mistice quoq potest accipi hoc. Pater
malus. fuit regnũ seculi: uel diabolus. Matet ciuitas setuli. scilicet
babilonia: id est societas impierũ. Quasi. ideo non despicias. Qm̃ pat̃
nĩs. scilicet regnum secłi. uel diabolus. et mater mea. scilicet ciuitas se¬
tem se. cum id quod quero dare non posfent: dñs autem asiumpsit me
qͥ potest dare qd̾ q̃ro et modo necessatia. Ecce magna humili
fouet. quia nutrit: quia lactat. quia continet. Id̾o dicit quia dns assũp
Legem. Quasi. Qm̃ ad te tendo. igitur michi tendenti ad te. et in uia
posito. o dñe pone legem. id est da correctionẽ: que non sinat aberrare.
et miscđia quia es uia et ueritas et uita. Ipse sapientia ẽ de qua
scriptum est: legem et miscdiam in lingua portat. Si enim offende¬
ris in lege. ipse qui ꝓte sanguinem effudit. confitenti tibi scilicet¬

Expanded text:
i cum esset fratrum minimus, et a parentibus contemptus, a Domino per Samuelem est electus . Mystice quoque potest accipi hoc, pater malus fuit regnum saeculi, vel diabolus. Mater, civitas saeculi, scilicet Babylonia, id est societas impiorum, quasi dicat: Ideo non despicias, quoniam pater meus, scilicet regnum saeculi, vel diabolus, et mater mea, scilicet civitas stem, se cum id quod quaero dare non possent. Dominus autem assumpsit me, qui potest dare mihi quod quaero, et modo necessaria. Ecce magna humilitfovet, quia nutrit, quia lactat, quia continet. Ideo dicit, Dominus assump Quoniam ad te tendo, igitur mihi tendenti ad te et jam in via posito, o Domine pone legem, id est da correctionem quae non sinat aberrare. cum misericordia, quae est via, veritas et vita . Ipse est sapientia, de qua scriptum est: Legem et misericordiam in lingua portat . Si enim offenderis in lege, ipse qui pro te sanguinem effudit, confitenti tibi
Abbreviated transcription (Latin):
mitas maris: id est qui in ꝓfundo seculi tẽporalia que quasi semite
ait ambulant. s ꝑ ambulant: ꝑ hoc ostendens ꝑtinacissimũ stu¬
auim. inania et preter fluenta requirentiũ. hec audẽ tria genera
uitioꝵ. i est uoluptas carnis suꝑbia et cutiositas. iueluduno
om̃ia uicia. quȩ sicut ioħes ait. sunt concupiscentia carnis. am¬
bitio seculi ia est suꝑbia. et concupiscentia oculoꝵ. Poculos nanꝙꝑ.
cunositas marime p̃ualet. De his crib temptatus fuit dñs et sal

Expanded text:
mitas maris, id est qui in profundo saeculi hujus temporalia, quae, quasi semitae mitas maris, id est qui in profundo saeculi hujus temporalia, quae, quasi semitae ait, ambulant, sed, perambulant; per hoc ostendens pertinacissimum studium inania et praeterfluentia requirentium. Haec autem tria genera vitiorum, id est voluptas carnis, superbia et curiositas includunt omnia vitia: quae, sicut Joannes ait, sunt concupiscentia carnis, ambitio saeculi, id est superbia, et concupiscentia oculorum . Per oculos namque curiositas maxime praevalet. De his tribus tentatus fuit Dominus et Sa
Abbreviated transcription (Latin):
Insuꝑ. et cetera. Quasi non tantũ boues subiecisti ei.s insuper et
pecora campi. Per hoc quod dicit insiiꝑ aistinguit hȩe ap̃dictis
scĩs. hec enim sunt acina: sicut p̃aicti sunt uinum. Et malo
ergo rp̃o subiectos ẽẽ notat. quod minus uideretur: quod
significat cum art. Pecora campi. id est carnales in amplitudi
ne uoluptatum. tanquã in latitudinen campoꝵ: non inmone¬
tihi urtutũ. habitantes. Pecoragͥ cãpi sic̃t homines qui in carue
uniunt. ubi nil ardium. nil laboriosum ascendumt s latauia
est cui inherent quȩ ducct ad mortẽ ⁊ unde eciã et abel a tr̃e in cã¬
poocciartur. Et subieciiti en uolucres celi. id est suꝑbos. Bene ꝑuolu¬
cres celi significantur suꝑbi: de quib dicitur. Posuerunt in celũ
os suum. quoꝵ capit dic̾ ascendã in cels̃i et exaltabo solũ meũ et
cet̾a. Sequitur. Et pisces maris. id est curiosos qui ꝑambuala se. se¬

Expanded text:
Insuper, etc., quasi dicat, non tantum boves subjecisti ei, sed insuperInsuper, etc., quasi dicat, non tantum boves subjecisti ei, sed insuperpecora campi. Per hoc quod dicit, imsuper, distinguit hoc a praedictis sanctis; haec enim sunt acina, sicut praedicti sunt vinum. Malos etiam Christo subjectos vocat, quod minus videtur, quod significat cum ait, et pecora campi, id est cne voluptatum, tanquam in latitudine camporum, non in montibus virtutum habitantes. Pecora ergo campi sunt homines qui in carne vivunt, ubi nihil arduum, nihil laboriosum ascendunt; sed lata via est cui inhaerent, quae ducit ad mortem. Unde et Abel a fratre in campo occiditur. Et subjecisti ecres coeli significantur superbi, de quibus dicitur: Posuerunt in coelum os suum . Quorum caput dicit: Ascendam in coelum, et exaltabo solium meum , etc. Sequitur: Et pisces maris, id est curiosos: qui perambulant se
Abbreviated transcription (Latin):
nuum tuarum. quia ergo et angłi sunt oꝑa maiiũ dei et par
eos constititus est unigenitus dei filius. Sequitur. Om̃ia. et exta¬
Dieo: quod constituisti suꝑ oꝑa. om̃ia qͥdẽ subieciti sub pedib eius id ẽ
sub dñio et potestate eius. Et enumerat. quȩ scilicet oues et ceta
Eur relictis altiorib scilicet ȩxercitibe angłoꝵ. et ipsis hominai.¬
bus hec ima dicit: S mistice incelligendum est. Ques ergo in¬
nocentes dicit: boues dicit illos qui oꝑantes trenos faciunt fru¬
ti ficare: et hoc de angłis et hominib dicitur. ut de omnibus
ꝓbet. quod subiecisti funt xp̃o. łt est. Subiecisti .ei. oues id est
innocentes. tam homines quã angłos. et boues scilieet aranteᷤ
et triturantes: qui in uinea dñi nomere spuitali. arbusta et¬
utitur. ut notet sructificantes: qui semine uerbi dei. hominũ
corda fructificare faciunt. et illi sunt homnies et angłi. Seq̃r.

Expanded text:
nuum tuarum. Aug. Quia ergo et angeli sunt opera manuum Dei, et super nuum tuarum. Aug. Quia ergo et angeli sunt opera manuum Dei, et super eos constitutus est unigenitus Dei Filius. VERS, 7.-- o quod constituisti super opera omnia, quidem subjecisti sub pedibus ejus, id est sub dominio et potestate ejus, et enumerat quae, scilicet oves, etc. Aug. Cur relictis altioribus, scilicet exercitibus angelorum, et ipsis hominibus, haec ima dicit? Sed mystice intelligendum est. Oves ergo innocentes dicit. Boves dicit illos qui operantes, terrenos faciunt fructificare. Et hoc de angelis et hominibus dicitur, ut de omnibus probet quod subjecti sint Christo. Et est, subjecisti ei oves, id est, innocentes, tam homines quam angelos; et boves, scilicet arantes, et triturantes, qui in vinea Domini vomere spirituali arbusta crutitur, ut notet fructificantes, qui semine verbi Dei hominum corda fructificare faciunt; et illi 18 sunt homines, et angeli.
Abbreviated transcription (Latin):
longe se uinctum adeo. istium. i est filium hominis quasi psen
quid est. quod tu memor es eius: quasi longe positi cuius ds me¬
mor est dando salutem tẽporalem: scilicet benedictionem sinistre.
Unde alibi. homines et umenta saluabis dñe. Aut filius hõ¬
minis. id est sp̃italis: qui portat imaginem cęlestis. Quid est
ge est salus. Uel ꝑ homiẽ accipit generaliter quẽlibet homineon
sitas eum. scilicet hominem: quod fuit cum uerbũ caro factum
est. iii qua incarnatione mnedicus celestis uenit ad infirmos. et factꝰ
est dei filius hominis filius: de quo ꝓpter carnis infirinttate sub¬
sibilis mortalis:s: paulo. quia in alus suꝑat angłos quil upat
Dieo minuisti. s postea coronasti cum gla. id est corporis incorru¬
coronasti: quia circulus mundi qui est quasi similis coronȩ adfidẽ
eius uenit. Sequitur. Et consticuisti. ia est stabilisticũ sup ona mã¬

Expanded text:
longe sejunctum a Deo; istum, id est filium hominis quasi praeslonge sejunctum a Deo; istum, id est filium hominis quasi praesquid est quod tu es memor ejus, quasi longe positi? cujus Deus memor est, Aug. dando salutem temporalem, scilicet benedictionem sinistrae. Unde alibi: Homines et jumenta salvabit Dominus . Aut filius hominis, id est spiritualis, qui portat imaginem coelestis, quid est?ge est salus. Vel per hominem accipit generaliter quemlibet hominem, sitas eum, scilicet hominem: quod fuit cum Verbum caro factum est . Aug. In qua incarnatione medicus coelestis venit ad infirmos, et factus est Dei Filius, hominis filius, de quo propter carnis infirmitatem, subsibilis, et mortalis, sed paulo quia in aliis superat angelos quibus imperat. Dico minuisti, sed postea, coronasti eum gloria, id est corporis incorrucoronasti, quia circulus mundi qui est quasi similis coronae, ad fidem ejus venit. Et constituisti, id est stabilisti super opera ma
Abbreviated transcription (Latin):
dent omipotentiam ditatis illeoqꝵ ongrue anh ac pat e aiestrele
exaltatione humantatis. S. pimitate de hutmisationrt attis ahri¬
manȩ naturȩ. ostendens nullum eẽ penitus hominis meritum:
magnificentia. et cetera. Qiud est homo quod memor es eius. aut
filiꝰ hormnis et iet̃a. ꝑͥ hominem accipiuntur peccatores ꝑ filiã homi¬
nis spũales. difninttio enim inniuit autare uttei. hominẽ et fidu
hominis. Om̃is enim filius hominis homo est :s econuerso. ut̃
adam qui fuit homo:s non filius hominis. homo ergo hu acci¬
pitur om̃is qui portat imaginem c̃reni: id est om̃is peceator¬
et carnalis. filius hominis accipitur: om̃is qui portat imagi¬
nem celestis. id est xp̃i. Et merito nouus homo filius hominis di:
quia nouus ex ueteri quadam mutatione fit. Sputtalis enimre¬
generatio qua mnouatur. mutatione uite t̾rene atq secularis:
a deo inchoatur. Utrũq uetro respicit miscdia ders. illũ quasi

Expanded text:
derat omnipotentiam deitatis. Ideoque congrue in hac parte agit de exaltatione humanitatis; sed praemittit de humiliatione totius humanae naturae, ostendens nullum esse penitus homini meritum s? aut filius hominis. Aug. Per hominem accipiuntur peccatores; per filium hominis, spirituales. Disjunctio enim innuit distare inter hominem et filium hominis. Omnis enim filius hominis, homo est; sed non econverso: ut Adam qui fuit homo, sed non filius hominis. Homo ergo hic accipitur; omnis qui portat imaginem terreni, id est omnis peccator carnalis; filius hominis accipitur omnis qui portat imaginem coelestis, id est Christi. Et merito novus homo filius hominis dicitur, quia novus ex veteri quadam mutatione fit. Spiritualis enim regeneratio, qua innovatur mutatione vitae aeternae atque saecularis, a Deo inchoatur, utrumque vero respicit misericordia Dei; sed illum quasi
Abbreviated transcription (Latin):
id est in iustitia infecibili uel in regali potestate confringes eos
id est lutum. ia est quicquid de peccatore luo contraxerunt coute
res in eis. Uel ita ut partim in bono. partim in malo accipiatur. se
est sordescat adhuc. Et est. Reges eos id est bonos. in uirga ferrea.
Hẽc est regalis potestas xp̃i. et confringet eos id est peccatores pet¬
mittendo amplius sordescere. eos dico qͥ sunt tanquã uas figuli qd̾
et luceum est et facile frangitur. Et nunc reges. hec est tertia¬

Expanded text:
id est in justitia inflexibili, vel in regali potestate, et confringes eos, id est lutum, id est quidquid de 4 peccatore limo contraxerunt, conteres in eis. Alcuin. Vel ita, ut partim in bono, partim in malo accipiatur, sesiod. Et est, reges eos, id est bonos, in virga ferrea, haec est regalis potestas Christi: et confringes eos, scilicet peccatores, permittendo eos amplius sordescere, qui sunt tanquam vas figuli, quod et luteum est, et facile frangitur. VERS. 10. « Et
Abbreviated transcription (Latin):
ho octnuo  Qccauam dicunt aliqui aduen¬
cum dñi add iudicium. quia uenturus est añs ad iudi¬
candum uiuos et mortuos. p ost septem nulia aunoꝵ
ut auuint  nulii hioc tempus notum est: ut ans dicit in euag lio.
Ne die autem illa et hora nemo sect. neq angłs. neq filius nisi sol
epi onud am qsimptio. qui annis cõputatis cerissimu hꝑant p aste
septem annior milia: diem dmi fucurum. Potius ergo octauus aies
Autt: dies iudicu. quia om̃ia tempora septem dierum repeticione
uoluuintur: post q ette ale dies. qui nullam babet uarictatem.
Uel ides dies iudici dicitur octauus: quia post duas uitas futu¬
rus est. scilicet carnalem et spũalem. Nuȩ enim uitȩ sunt que in pre¬
senti aguntur: una est in dilectione carius quȩ ꝑtinet ad corꝑus. que
est excerior. et uetus hono cui datum est uetus cestamentũ quo ca

Expanded text:
ctava dicunt aliqui adventum Domini ad judicium, quia venturus est Dominus ad judicandum vivos et mortuos, post septem millia annorum, ut aiunt; sed nulli hoc tempus notum est, ut Dominus dicit in Evangelio: De die autem illa et hora nemo scit, neque angeli coelo, neque Filius, nisi solus umptio, qui annis computatis certissimum sperant post septem millia annorum diem Domini futurum. Potius ergo octavus dies dicitur, dies judicii, quia omnia tempora septem dierum repetitione volvuntur, post quae erit ille dies qui nullam habet varietatem. l ideo dies judicii dicitur octavus, quia post duas vitas futurus est, scilicet carnalem et spiritualem. Duae enim vitae sunt, quae in praesenti aguntur. Una est in delectatione carnis, quae pertinet ad corpus; quod est exterior et vetus homo, cui datum est Vetu
Abbreviated transcription (Latin):
ppło di : etem̃. id ẽ qͥa assur uenit cũ illis. assur ad litt̾am. nabugo¬
donosor rex ẽ. qͥ fuit rex assirioꝵ. et int̾pretat᷑ depͥm ens uł elatꝰ.
ꝓfundũ peccati depͥmit. et hii om̃s oꝑante in se pͥncipe diabolo:
facti st̃ in aduitoriũ filiis loth. id est aduiuant inuisibiles hostes.
filii ergo lotħ sunt angeli apostate. qui sunt filii de-
cinationis. quia a ueritate declinando. in satellitium diaboli disces¬
serunt. Unde in apocalipsidicitur. quia draco cecidit. et traxit secum

Expanded text:
populo Dei? Etenim, id est quia Assur venit cum illis. Assur, ad litteram, Nabuchodonosor rex Assyriorum, et interpretatur deprimens vel elatus, deprimit. Aug. Et hi omnes, operante in se principe diabolo, facti sunt in adjutorium filiis Lot, id est adjuvant invisibiles hostes, ur. Hier., Aug. Filii ergo Lot sunt angeli apostationis, quia a veritate declinando, in satellitium diaboli discesserunt. Unde in Apocalypsi dicitur: Quia draco cecidit, et traxit secum
Abbreviated transcription (Latin):
uestimentis. ramisq arboribus et florib. atq cum eis clamemus:
osanna filio dauid : : Oratio ipsi daiid.
orat in formaserui. qui oratur a nobis in forma dei Bat enim
pro nobis. et orat in nobis. et oratur a nobis. Drat ꝓ nobis ut
sacerdos nr̃. orat in nobis ut caput nr̃m. oratur a nobis ut d̾s
nr̃ xp̃i autem oratio fidelium est instructio. cuius om̃is actio
xp̃iani est lectio nr̃a autemoratio. peccatoꝵ est ablutio: sic ora¬
uit xp̃c sicut et crucem culit. scilicet ꝓ nr̃a non ꝓ sua necessita¬

Expanded text:
vestimentis ramisque arborum et floribus atque cum eis clamemus: vestimentis ramisque arborum et floribus atque cum eis clamemus: Hosanna filio David . COLLATIO IN PSALMUM orat in forma servi, qui orat a nobis in forma Dei. Orat enim pro nobis et orat in nobis, et oratur a nobis: Orat enim pro nobis ut sacerdos noster; orat in nobis, ut caput nostrum; oratur a nobis, ut Deus noster. Christi autem oratio fidelium est instructio, cujus omnis actio Christiani est lectio. Nostra autem oratio peccatorum est ablutio. Sic oravit Christus, sicut et crucem tulit, scilicet pro nostra, non pro sua necessita
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. id est affectum bonum ut delectet bene agere. quẽ non possu¬
mus aliter habere: nisi det. et sic terra nr̃a dabit fructum suũ idẽ
bona oꝑa. Uere dabit benignitatẽ: quia. Iustitia ambulabit. id ẽ¬
acrescet. uel precurret. ante eum parans eiuiam. pͥrima hominis ui¬
stitia. ut puniat se malum. et faciat se bonum. et hȩc est uia deo:
ut ueniat ad eum. Qui enim peccata sua odit iam incipit ẽẽ similis
deo. qui ea odit. fac ergo te similem deo. et para ei uiam in confessione
peccatoꝵ. Unde ioħes ait. Patate uiam dño confitendo et penitendo.
Unde ysaias. Ficite lapides de plateis. idẽ pecc̃a de cordib ur̃is. et ip̃e dñ
ueniens et uisitans. ponet in uia sic parata gressus suos Impolluta nã¬
q uia est eius. Et nos ergo eicientes lapides spinas et tribulos decor¬
suꝑ asinam. cui insedit saluator. atq cum turba sternentes uiam

Expanded text:
tatem, id est affectum bonum, ut delectet bene agere quae non possutatem, id est affectum bonum, ut delectet bene agere quae non possumus aliter habere nisi det; et sic terra nostra dabit fructum suum, id est bona opera. Vere dabit benignitatem, quia VERS. 13.-- « Justitia crescet, vel praecurret, ante eum, parans ei viam. Prima hominis justitia est ut puniat se malum, et faciat se bonum. Et haec est via Deo, ut veniat ad eum. Qui enim peccata sua odit, jam incipit esse similis Deo, qui ea odit. Fac ergo te similem Deo, et para ei viam in confessione peccatorum, unde Joannes ait: Parate viam Domino , confitendo et poenitendo. Unde Isaias ait: Ejicite lapides de plateis , id est peccata de cordibus vestris. Et ipse Dominus, veniens et visitans, ponet in via sic parata gressus suos. Impolluta namque via ejus est, et nos ergo ejicientes lapides, spinas et tribulos de cor apostolis super asinam cui insedit salvator, atque cum turba sternentes viam
Abbreviated transcription (Latin):
rant. et ueritas. ul est impletio ꝓmissionum ueteris testamti. quȩ st̃
implete in uideis. qui ꝓpe obuiauerunt sibi. id est conuenient in xͦ.
ad implendas ꝓmissiones patrum. gentes autẽ suꝑ miscđiam hono¬
rare dm̃. Et alibi. E uangłiauit pacem his qui erant longe. et pa¬
cem his qui erant ꝓpe. Sequitur. Iustitia et pax. cum deo osculatȩ
cit iustitiam: inueniat pacem. et non alitet. S quomodo hec facta
lo ꝓspiceret. id est ut ustificarentur a deo homines: sic enĩ ueritas
habet. quod ꝓiustificandis offerret. uelueritas de terra orta est. id
est confessio de homine peccatore nata est ut se accuset. cinerem et
t̃ram se ẽẽ cognoscens. cui dictum est. terra es et in t̾ramibis: sic iusti¬
tia de celo celoꝵ ꝓspexit. sicut publicanus confitens. rediit iustifi
Decelo. ergo iustitia ꝓsperit id est a dño deo data est iustificatio peni¬
tenti: de cȩlo est iustitia. E teium dñs dabit benignitatẽ uel suaui

Expanded text:
et veritas, id est impletio promissionum Veteris Testamenti, quae sunt impletae in Judaeis qui prope obviaverunt sibi, id est, convenerunt in Chad implendas promissiones Patris, gentes autem super misericordia honorare Deum . Et alibi: Evangelizavit pacem his qui erant longe et pacem his qui erant prope . Justitia et pax cum Deo osculatae cit justitiam inveniat pacem, et non aliter. Sed quomodo haec facta lo prospiceret, id est ut justificarentur a Deo homines. Sic enim veritas habet, quod pro justificandis offerret. Vel, veritas de terra orta est, id est confessio de homine peccatore nata est, ut se accuset, cinerem et terram se esse cognoscens, cui dictum est: Terra es et in terram ibis . Et sic, justitia de coelo coelorum prospexit, sicut publicanus confitens rediit justificaDe coelo ergo justitia prospexit, id est a Domino Deo data est justificatio poenitenti, de
Abbreviated transcription (Latin):
est. Nonpriuabit bonis uel ita continet. et quia dabit. ideo ñ
hͥuabit eos qui ambulant in innocentia. bonis spũalib. Cur etgo
pbonis terrens ddeseritur innocentia: Q uid lucratur. qui dampnifi¬
catur: habet lucrum auti. ꝑdit innocentiam. Quid etgo restat nob̾
in tẽpore pressure. ut illuc ueniamus: Sꝑare in dño. Et hoc est qd̾
dicit conuersus ad dm̃. Quia non pͥuabis. ergo o dñe urtutum.
qui tanta facis que dicinon possunt. beatus homo qui sꝑat in te
id est qui spem ponit in ȩc̃nis non in occidus. Paucis uerbis om̃ia
P salmus iste tertius est de primo ad¬
uentu ꝑ quem sit benedictio omnium
gentium quȩ ꝑ peccatum ade maledic¬
tioni subiacebant: et est sensus. Usalm
iste dirigens nos infinem. i est in xp̃m
ꝑ quem fit benediccio. filus chore. id est
agit. de auersione ire. Ibi. Mitigasti. Seitio dicit unde scit. et per

Expanded text:
e. » Non privabit. Aug. Vel ita continua; Quia dabit, ideo, non privabit eos qui ambulant in innocentia bonis spiritualibus. Cur ergo pro bonis terrenis deseritur innocentia? Quid lucratur? quid damnificatur? Habet lucrum auri, perdidit innocentiam. Quid ergo restat nobis in tempore pressurae, ut illuc perveniamus? Sperare in Domino. Et hoc est quod dicit conversus ad Deum, quia non privabit. Ergo, o Domine virtutum, qui tanta facis, quae dici non possunt, beatus homo qui in te sperat, Cassiod. id est qui spem ponit in aeternis, non in occiduis. Paucis verbis omnia Psalmus iste tertius est de primo adventu per quem fit benedictio omnium gentium, quae per peccatum Adae maledictioni subjacebant. Et est sensus: Psalmus iste, dirigens nos in finem, id est in Christum, per quem fit benedictio, filiis Core, id est agit de aversione irae, ibi, mitigasti. Tertio dicit unde sit, et per q
Abbreviated transcription (Latin):
da imꝑium tuũ puero tuo. id est sc̃ĩs. quia non tantum xp̃e. sed
et sc̃i sedebunt uidices: qui sunt filii ancille. id est eccłiȩ. Un¬
de subdit. et saluũ fac filium ancillȩ tuȩ. Quasi quod dabis
bris. id est fac iusignem resiuirectionẽ capitis: et membroꝵ. fac di¬
co. et hoc mecum. quasi. et ego deus: tecum facio. Nam ip̃c scđm
quod deus. resuscitauit se hominem. fas. aut̃ẽ signum in bono. uel
bonũid est ut aliis ꝓsit. Resurrectio enim signum est in bono. ꝑ
quam et uirtus dei declaratur. et spes credentiũ firmatur. et uło
me in certamine: in his que feci. et consolatus es me. intristitia. quȩ
nitiose. qui modo nolunt salubriter cons¬

Expanded text:
da imda imti sedebunt judices , qui sunt filii ancillae, id est Ecclesiae. Et salvum fac filium ancillae tuae, quasi quod dabis bris, id est fac insignem resurrectionem capitis et membrorum. Fac dico, et hoc mecum. Quasi dicat: Ego Deus, tecum facio. Nam Christus secundum quod Deus resuscitavit se hominem, fac autem signum, in bono vel nunc, id est ut aliis prosit. Resurrectio enim signum est in bono, per quam et virtus Dei declaratur, et spes credentium confirmatur. Augme, in certamine, in his quae feci, et consolatus es me in tristitia quae in judicio perniciose, qui modo nolunt salubriter con
Abbreviated transcription (Latin):
miscdiam. et eruuntur de inferno. Quasi diceret. magna est mu¬
scłia tua. eruisti de inferno. tamen o ds iniqui. id est ꝑu̾tentes
legem tuam. scilicet iudei insurrexerunt suꝑ me. ut teum me
dicerent. uel suꝑ me totum xp̃m. et synagoga popłi cd est congre¬
gatio suꝑboꝵ. quesierunt animam meam. dolosis consilus. de
inde addit quoci sceleratis mentib semꝑ ꝓuenit dicens. et ñ
ꝓposuerunt te in conspectu suo. id est non intellȩxerunt am̃. ut
misericors. natura patiens. malos erpectans. et multe miscdie
conuersis et uerax in ꝓmissis. uel uerax. id est meritis respondens.
impium tuum. id est potestatẽ iudicii puero tuo innocenti. idẽ
michi xp̃o. Quasi transeat tempus patientiȩ. ueniat tẽpus iudicii
et saluum fac. id est suscita a morte filium ancille tuȩ. ul est marie.
quȩ dixit. Ecce ancilla dñi. Potest hocetiam de membris xp̃idici.

Expanded text:
am misericordiam et eruuntur de inferno. VERS. am misericordiam et eruuntur de inferno. VERS. sericordia tua, eruisti de inferno. Tamen, o Deus, iniqui, id est pervertentes legem tuam, scilicet Judaei, insurrexerunt super me, ut reum me dicerent. Vel, super me, totum Christum. Et synagoga potentium, id est congregationes superborum, quaesierunt animam meam inde addit quod sceleratis mentibus semper provenit, dicens: Et non proposuerunt te in conspectu suo, id est non intellexerunt Deum, ut misericors natura, patiens malos exspectans, et multae misericordiae conversis, et verax in promissis. Vel verax, id est meritis respondens.imperium tuum, id est potestatem judicii, puero tuo, innocenti mihi Christo. Quasi dicat: Transeat tempus patientiae, veniat tempus judicii. Et salvum fac, id est suscita a morte, filium ancillae tuae, id est Mariae, quae dixit; Ecce ancilla Domini, etc. Potest etiam hoc de membris Christi dici,
Abbreviated transcription (Latin):
ex inferno inferiori: intelligimus tanquã duo inferna eẽ. inferius
et suꝑius. Nam unde dicitur infernum inferius. nisi quia est in¬
fernum suꝑius: Celestis ergo habitatio angłorum. ubi est uita in¬
estabiliũ gaudioꝵ. ubi immortalitas et incorruptio suꝑna est.
Terrena uero habitatio ubi ẽ caro et sanguis. decessio et surcessio mu¬
tabilitas et mortalitas. Infernus est. ab hac t̃rena habitatione. id
est ab inferno itur in infernũ inferius: unde eruit dñs animas
misso filio. etenim ꝓꝓpter ista duo inferna. missus est filius dei
inferior. unde diues qui torquebat in inferno. leuat oculos ad
abrahan. quicum aliis iustis erat. quasi in hora et lunbo infer¬
ni. ubi iusus est adiuite qui erat in inferiori paite inferui ad quã
descendunt qui plurinũ peccauerunt aqua liberatur. qui a
peccatis lib̾atus illuc non mutitur. hec autẽ sunt opiniones ñ

Expanded text:
ex inferno inferiori intelligimus tanquam duo inferna esse, inferius ex inferno inferiori intelligimus tanquam duo inferna esse, inferius et superius. Nam unde infernum inferius dicitur, nisi quia est infernum superius? Coelestis ergo est habitatio angelorum, ubi est vita ineffabilium gaudiorum. Ubi immortalitas et incorruptio superna est. Terrena vero habitatio, ubi est caro et sanguis, decessio et successio, mutabilitas et mortalitas. Infernus est ab hac terrena habitatione, id est ab inferno itur in infernum inferius, unde eruit Dominus animas misso Filio. Etenim propter ista duo inferna missus est Filius Dei, inferior, unde dives qui torquebatur in inferno, levat oculos ad Abraham, qui cum aliis justis erat, quasi in ora et in limbo inferni, ubi visus est a divite qui erat in inferiori parte inferni , ad quam descendunt qui plurimum peccaverunt a qua liberatur, qui a peccatis liberatus illuc non mittitur. Hae autem sunt opiniones, non
Abbreviated transcription (Latin):
soenl a funt ut sub spe timeamus: et sub timore leceniuir. Snino
enimest eniocuenaitadẽ ninc in futuro iocundgas sine timore
etit ubierte plena seuntas. que non modio at Iocuna ta modo
heȩ sunt duȩ molȩ inter quas molitur xp̃ianus. ut fiat panis xp̃i.
scilicet spes et timor. Unde in deutero nomio dictum est. Non
accipias loco pignoris suꝑiorem uel inferiorem. molam. Suꝑior
mola. spes est: inferior mola timor est: non est ergo hec sine illa ac
confitebor tibi in toto corde meo. Ille in coto corde confitetur. qui to¬
tam spem ponit in dño. Sequitur. et głificabo cum sc̃is nomen tu¬
um in et̃ium. id est in ȩt̃na beatitudine. Quia miscdia tua mag¬
na est. et hioc suꝑ me uxta illud. Omñe clatum õptimum et om̃e do¬
num ꝑfectum desursum est et cet̾a. Et in hoc magna miscłia est:
quia cruisti animã meam ex inferno inferiori. ꝑ hoc quoa dicit

Expanded text:
scenda sunt ut sub spe timeamus, et sub timore laetemur. Timor scenda sunt ut sub spe timeamus, et sub timore laetemur. Timor enim est in jucunditate, nunc in futuro jucunditas sine timore erit, ubi erit plena seHae sunt duae molae, inter quas molitur Christianus, ut fiat panis Christi, scilicet spes et timor. Unde in Deuteronomio dictum est: Non accipias loco pignoris superiorem vel inferiorem molam . Superior mola, spes est; inferior mola, timor est. Non ergo haec sine illa acconfitebor tibi in toto corde meo. Ille in toto corde confitetur, qui tota spem ponit in Domino. Et glorificabo cum sanctis nomen tuum in aeternum, id est in aeterna beatitudine. VERS. 12.-- « Quia m et hoc super me, juxta illud: Omne datum optimum, et omne donum perfectum desursum est . Et est: Et in hoc magna misericordia est, quia eruisti animam meam ex inferno inferiori, per hoc quod dicit
Abbreviated transcription (Latin):
solus magnus. hoc dicit contra futuros. qui sedicerent altos.a se nõ
acdeo. Nam quid magnũ dicitur deo: Nichil. S quia futuri eiant qͥ
se dicerent magnos. et dm̃ facerent paruitin: contra illos dicitur.
iam adorantib. et loquitur in iembris. Quasi diceret. gentes ue¬
nien: entiod ut possint. o dñe dediic me. non dico ad iuam: quia
nuun eitrauiam. sed iam positum in uia tua deduc me ne labar:
alieid est luci adiuam. aliud duci iuia: quod est adiuuari de
in ea cacdatui ubiq egent homines siue sint in uia siue ertii.
ublatitem xũe est quidicit. s gosum uia ueritas et uita. Unde
ubait yt ingrediar. uel ambulabo id est ꝓficiam ułt̾ius. te aucen¬
de inueruate cua. hec est uia et inde: lȩcetur cor meum. ita tam̃
tit ti nie at nomentuum I n timore mundano precedit calsapi¬
sioeli. lael angustie s intimore dñi lecitia precedit: utraque mi¬

Expanded text:
solus magnus. Hoc dicit contra futuros, qui se dicerent altos a se, non solus magnus. Hoc dicit contra futuros, qui se dicerent altos a se, non a Deo. Nam quid magnum dicitur Deo? Nihil. Sed quia futuri erant qui se dicerent magnos, et Deum facerent parvum, contra illos dicitur, jam adorantibus. Et loquitur in membris. Quasi dicat: Gentes venient: quod ut possint, o Domine, deduc me, non dico ad viam, quia non sum extra viam, sed jam positum in via tua deduc me, ne labar. Aliud est duci ad viam, aliud deduci in via: quod est adjuvari, ne in ea cadat. Ubique egent homines, sive sint in via, sive extra. Via autem Christus est qui dicit: Ego sum via, veritas et vita . Unde subdit: Et ingrediar, vel ambulabo, id est proficiam ulterius te ducente in veritate tua, haec est via. Et inde Laetetur cor meum, ita tamen ut timeat nomen tuum. In timore mundano praecedit causa periculi, vel angustiae; sed in timore Dei, laetitia praecedit, utraque mi
Abbreviated transcription (Latin):
uenient om̃s a suo cultu: ad cultũ tuum. si est gens quã non fecit
deus: illa non adorabit: nulla est autẽ quam ñ fecit deus. quia fon¬
tem om̃ium gentium adam et euam fecit. unde ꝓpagate sunt
om̃s gentes. ꝑ hec uerba annuntiat eccliam. ubiq diffusam. qd̾
modo impletum est. Et nota quia ut ait scriptura in lata grn¬
te gła regis est. in diminutione popłi est. constri ctio principis.
Sequitur. et głificabunt nomentium. id est prȩdicabunt quã no¬
minabilis es. Uel scđ̾m aliam litt̃am honorabuntur ex tuo nomi¬
ne. idõ uenient et głificabunt. quia non est similis tuimdis do¬
mine. et ñ est scdm oꝑatua. Quocũq modo accipianturdii. non
gulis singula reddit. non est similis tibi. Qm̃ magnus es tu quod
non alius est. scdm oꝑa tua. et. id est quia tues faciens miserationes.
ergo tu es deus solus nullus alius. el scđ̾m aliam litt̾am. tues ds

Expanded text:
venient omnes a suo cultu ad cultum tuum. Si est gens quam non fecit venient omnes a suo cultu ad cultum tuum. Si est gens quam non fecit Deus, illa non adorabit Deum. Nulla est autem quam non fecit Deus, quia fontem omnium gentium Adam et Evam fecit. Unde propagatae sunt omnes gentes, per haec verba annuntiat Ecclesiam ubique diffusam, quod modo impletum est. Et nota quia, ut ait Scriptura, in lata gente gloria regis est; in diminutione populi est contristatio principis. Et glorificabunt nomen tuum, id est praedicabunt, quam nominabilis es. Vel secundum aliam litteram: Honorabuntur ex tuo nomine, ideo venient et glorificabunt, quia non est similis tui in diis, Domine; et non est secundum opera tua. Quocunque modo accipiantur dii, Nongula singulis reddit. Non est similis tibi, VERS. 9.-- « Qunon alius. Non est secundum opera tua, et, id est quia, tu es faciens mirabilia, ergo tu es Deus solus, nullus alius. Vel secundum aliam litteram: Tu es Deus
Abbreviated transcription (Latin):
onis. pͥus fuit ut uox supplicationis ascenderet cum dycit Incli¬
na aurem deinde rogatus. audiret cum dixit. exaudime. Nũc
uero addit dicens. aurib ꝑcipe orationem meam. Non transiterie
petit suscipi: s quasi in sinu dei recondi. sicut ꝑ aures aliquid in¬
figitur cordi. Unde subdit. et intende uoci dep̾̃cationis meȩ. ut
quasi intentus animus cius. aꝑiat cuum auditũ meȩ dep̃catio¬
ni. deinde causa audiendi supponitur. clamaui ad te. In die tri¬
sũ deuᷤᷤ det uidendum. Uel in die tribulationis. id est quando ad¬
uersitas imminet: quando enixius clamatur: supra dixit. cla¬
maui cota die. hic facit augmentũ. quia magis intribulatione
clamatur. deinde quare clamau̾it: subdit. quia exaudisti me. id̾o
se dicit clamasse. quia exauditus est. cum clamorsoleat p̃cedere ex
gentes quascũq fecisti uenient. et ad orabunt coram te dñe. id est

Expanded text:
onis, prius fuit ut vox supplicationis ascenderet, cum dixit: Inclionis, prius fuit ut vox supplicationis ascenderet, cum dixit: Inclina aurem; deinde rogatus, audiret cum dixit: Exaudi me; nunc vero addit dicens, auribus percipe orationem meam. Non transitorie petit suscipi, sed quasi in sinu Dei recondi, sicut per aures aliquid infigitur cordi. Unde subdit: Et intende voci deprecationis meae. Ut quasi intentus animus tuus aperiat tuum auditum meae deprecationi. Deinde causa audiendi supponitur: VERS. 6.-- « In die triseipsum det vivendum. Vel, in die tribulationis, id est quando adversitas imminet, quando enixius clamabitur, supra dixit, clamavi tota die. Hic facit augmentum, quia magis in tribulatione clamatur. Deinde quare clamaverit, subdit, quia exaudisti me. Ideo se dicit clamasse, quia exauditus est cum clamor soleat praecedere gentes, quascunque fecisti, venient et adorabunt coram te, Domine, id est