comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sint: referimꝰ nos ad diumã septam dicentẽ Iudi¬
isrł. dñs ds̃ tuus. dñsunus ẽ: et in hac diuina
ꝑscriptione condiscimus eandem ipsam trini¬
tatẽ unũ esse dm̃. Sic et de singulis siquerat᷑.
utrũ pater omni potens sit: respondemꝰ. omp̃s
Si filius. hoc idemrespondemus. Si sp̃s sc̃s.
nec ipsũ negamus omnipotentẽ. Nec tam̃
dicimus tres omnipotentes: quomodo non
dicimus tres dõs. S sicut simul illi tres u¬
nus ds̃: sic simul illi tres. unus omp̃s ẽ: et
inuisibilis. unusds̃. pater et filius et sp̃s sc̃sẽ.
cũ diuinitatis potentia etiam rationẽ nume¬
ri excedat. Si enĩ anime multoꝵ hominũ
accepto spũ scõ. et quod ammͦ conflate igne
caritatis unam animã fecerunt. de qua dici
tur. erat eis anima una et corunũ. tot corda.
tot milia cordium. unũ corfecit caritas spc̃
scĩ. tot milia animarũ. unã animam dixit
sp̃s sc̃s. quam ipse unam animã fecit: qͣn¬
tomagis nos unum dm̃ dicimus. semꝑ sibi

Expanded text:
os ad divinam Scripturam dicentem, Audil; Dominus Deus tuus, Dominus unus est. Et in hac divina praescriptione condiscimus, eamdem ipsam Trinitatem unum esse Deum. Sic et de singulis si quaeratur, utrum Pater omnipotens sit; respondemus, Omnipotens: si Filius; hoc idem respondemus: si Spiritus sanctus; nec ipsum negamus omnipotentem. Nec tamen dicimus tres omnipotentes, quomodo non dicimus tres deos: sed sicut simul illi tres unus Deus, sic simul illi tres unus omnipotens est, et invisibilis unus Deus Pater et Filius et Spiritus sanccum divinitatis potentia etiam rationem numeri excedat. Si enim animae multorum hominum accepto Spiritu sancto et quodam modo conflatae igne charitatis unam animam fecerunt, de qua dicit apostolus, Erat enim eis anima et cor unum : tot corda, tot millia cordium, unum cor fecit charitas Spiritus sancti; tot millia animarum unam animam dixit Spiritus sanctus, quam ipse unam animam fecit: quanto magis nos unum Deum dicimus, semper sibi
Abbreviated transcription (Latin):
unum sunt.S ambo homineserant: eius¬
dem substantiȩ fuerant. non diliersȩ. Itẽ
legimus ipso xp̃o dicente: ut sint unũ sic̃¬
et nos unũ sumus. Non dixit. ut ipsi et nos
unũ. s ut ipsi sint unum innatura sua.
et in substantia sua. concordi ȩqualitate
quodammͦ uniti atq conflati: et pater et
filius et sp̃s sc̃s unum. ꝓpt̃ indiuiduam
eandemq naturam. Aliud ẽ enim. unũ st̃.
et aliud. unum sumus: aliud. unus ẽ. Qnͣ¬
do dicit᷑ unum sunt: et si non dicat᷑ qͥd
unum: intelligit᷑ una substantia. Qñdo
dicit᷑ unus est de duab diuersis substanti

Expanded text:
unum sunt : sed ambo homines erant, ejusunum sunt : sed ambo homines erant, ejusdem substantiae fuerant, non diversae. Item legimus ipso et nos unum sumus . Non dixit, ut ipsi et nos unum, sed ut ipsi sint unum in natura sua et in substantia sua, concordiae qualitate quodam modo uniti et conflati: et Pater et Filius et Spiritus sanctus unum propter individuam eamdemque naturam. Aliud est enim unum sunt, et aliud unum sumus: aliud 463 unus est. Quando dicitur, Unum sunt; etsi non dicatur quid unum, intelligitur una substantia. Quando dicitur, Unus est, de duabus diversisque substanti
Abbreviated transcription (Latin):
templum utiq nos ipsos non haberet. Scͥp¬
tum ẽ quippe in apło. Nescitis quia tẽplũ
di estis: et sp̃c dei habitat inuobis: Et ite¬
rum. Nescitis quia corpora ur̃a templũ
inuobis ẽ sp̃s sc̃i quem habetis a dõ: Non¬
ne si templum alicui scõ angło excellentis¬
simo delignis et lapidib faceremꝰ. ana¬
themaremur aueritate xp̃i et ab ȩccłia
dei: qm̃ creaturȩ exhiberemꝰ eã seruitutẽ
que uni tantũ debet᷑ dõ: Si gͦ sacrilegi
essemus faciendo templum cuicunq cre¬
aturȩ: quomodo non ẽ ds̃ uerus. cui ñ
templũ facimus. s nos ipsi templũ sumꝰ:¬
Quomodo autẽ dixerit xp̃c. sicut habet
pater uitam insemet ipso. sic dedit filio
di.Concordia autem et caritate qua di¬
cis factum fuisse ut unum sint pater et
filius: quando mͥ ꝓtuleris dictum eẽ. qͦd
unum sint que sunt diuersȩ substantiȩ:
tunc cogitabo quid debeam respondere.
Legimus enĩ: qui plantat et qui rigat

Expanded text:
templum utique nos ipsos non haberet. Scriptemplum utique nos ipsos non haberet. Scriptum est quippe in Apostolo, Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis ? Et iterum, Nescitis quia corpora vestra templum in vobis est Spiritus sancti, quem habetis a Deo ? Nonne si templum alicui sancto angelo excellentissimo de lignis et lapidibus faceremus, anathemaremur a veritate Christi et ab Ecclesia Dei; quoniam creaturae exhiberemus eam servitutem, quae uni tantum debetur Deo? Si ergo sacrilegi essemus faciendo templum cuicumque creaturae, quomodo non est Deus verus cui non templum facimus, sed nos ipsi templum sum Sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit Filio di. Concordia autem et charitate, quia dicis factum fuisse ut unum sint Pater et Filius; quando mihi protuleris dictum esse quod unum sint quae sunt diversae substantiae, tunc cogitabo quid debeam respondere. Legimus enim, Qui plantat et qui rigat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferas testimonia: qm̃ homo ad orat dm̃
admittitur: facile ẽ scđ̾m hominẽ dictum
quamuis ne hoc legas. tamen specialit᷑
de te exigo: ut adoratum patrẽ ab spũ scõ
legas nobis: aut cõmemores testimonium
diuinũs fortassis enim sit. s me fugiat. Ut
si inueneris: respondeam quomͦ id accipi
debeat. sicut de gemitibus scripturarũ
sollemni locutione respondi. Quod autẽ
dicis qͦd ꝑ illam copulationem ineffabilẽ
non sit unus ds̃. pater et filius et sp̃s sc̃s:
uis nosse quantum ualeat ista copulatio
non ex locutionib nr̃is. s ex diuinis elo¬
quiis: Certe manifestum ẽ. aliud ẽẽ spm̃
ait apłs. Qui adheret meretrici: unũ corpꝰ
est. Qui autem adheret domino: unus sp̃s ẽ.
Si gͦ ista adhesio diuersarũ naturarũ sp̃s.
quia aliud ẽ hominis aliud dei. fecit unũ
spm̃ꝰ: non uis ut tantũ adhereat patri filiꝰ.
ut sit unus ds̃: Hoc accipe etiam de spũ

Expanded text:
proferas testimonia, quoniam homo adorat Deum: proferas testimonia, quoniam homo adorat Deum: admittitur facile, secundum hominem dictum, quamvis nec hoc legas. Tamen specialiter de te exigo, ut adoratum Patrem a Spiritu sancto legas nobis, aut commemores testimonium divinum: fortassis enim sit, sed me fugiat: ut si inveneris, respondeam quomodo id accipi debeat, sicut de gemitibus Scripturarum solemni locutione respondi. Quod autem dicis, quod per illam copulationem ineffabilem non sit unus Deus Pater et Filius et Spiritus sanctus; vis nosse quantum valeat ista copulatio? Non ex locutionibus nostris, sed ex divinis eloquiis certe manifestum est, aliud esse spiritum ait Apostolus, Qui adhaeret meretrici, unum corpus est; qui autem adhaeret Domino unus spiritus est . Si ergo ista adhaesio diversarum naturarum spiritus quia aliud est hominis, aliud Dei fecit unum spiritum; non vis ut tantum adhaereat Patri Filius, ut sit unus Deus? Hoc accipe etiam de Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
UII. Usq adeo autem filium agnoseimus dm̃ ma
gnum: ut patri dicamus ȩqualem. Itaq si¬
ne causa nobis quod ualde profitem᷑. desti¬
moniis et multiloquio probare uoluisti.
Dicit autem dm̃ meũ et dm̃ ur̃m: attendets
formam hominis in qua erat. Ceterũ qͣn¬
tum attinet ad illud qđ dix̃ ioħ es. inpͥnci¬
pio erat uerbum. et uerbum erat apud dm̃.
et ipse dicit in ꝑsalmiscur illi sit pat̃ ds̃.
De uentre matrismeȩ ds̃ ms̃ estu. Quando
dicit de uentre matris sibi illũ eẽ dm̃: os¬
tendit ꝓpter hoc ẽẽ dm̃ patrem filio. qͥa
hominis filius. scđm qͦd pater maior est
ri. scđm hominem redditam patri: quan¬
do sicut scriptum ẽ etiam parentib subditꝰ
erat. Et de illo scriptum ẽ. Minorasti cũ
paulominus abangłis. Uellem autẽ hoc
etiam aliquib scripturarũ testimoniis do¬
ceres nos: ubi legatur adorari patrẽ ab
spũ scõ. Afilio autem accipio: etiam si non

Expanded text:
us? Usque adeo autem Filium agnoscimus Deum us? Usque adeo autem Filium agnoscimus Deum gnum, ut Patri dicamus aequalem. Itaque sine causa nobis, quod valde profitemur, testimoniis et multiloquio probare voluisti. Dicit autem, Deum meum et Deum vestrum ; attendens formam hominis in qua erat. Caeterum quantum attinet ad illud quod dixit Joannes, In principio erat Verbum, et Verbum erat apuet ipse dicit in Psalmis, cur illi sit Pater Deus: De ventre matris meae Deus meus es tu . Quando dicit de ventre matris sibi illum esse Deum, ostendit propter hoc esse Deum Patrem Filio, quia homo est Filius, secundum quod Pater major est ri secundum hominem redditam Patri, quando, sicut scriptum est, etiam parentibus subditus erat : et de illo scriptum est, Minorasti eum paulo minus ab Angelis . Vellem autem hoc etiam aliquibus Scripturarum testimoniis doceres nos, ubi legatur adorari Patrem a Spiritu sancto. A Filio autem accipio, etiamsi non
Abbreviated transcription (Latin):
est quod pater. scđm naturam. scđm sub¬
stantiam. Qui autẽ dicit eum ꝓpterea qͥa
natus ẽ ideo alterius ẽẽ nature. negat uerũ
filium. Habemus autem scripturam. Ut
simus in uero filio eiꝰ iħu xp̃o: ipse ẽ uerus
ds̃. et uita ȩterna. Quare uerus ds̃: quia ue¬
rus di filius. Si ciuim animalib dedit ut
non generent nisi qͦd sunt: homo enĩ homi¬
nẽ generat. caniscanem: & ds̃ dm̃ non ge¬
nerat: Si gͦ eiusdem substantie ẽ. quare di¬
cis minorem: Anforte quia homo pat̃ qͣn¬
do generat filium: et si hominẽ generat.ta¬
men maior minorem generat: Expectemꝰ
gͦ ut crescat xp̃c: quomͦ crescunt om̃s qͦs
generant homines. Si autẽ xp̃c ex qͦ natꝰ
est. quod non ẽ a tempore sed ab et̃nitate.
quod ẽ. hoc ẽ. et tamenminor est: melior
est humana conditio: quia homo uł cres¬
cere potest. et aliquando uenire habet
ad ȩtatem patris sui. ad robu patris sui:
ille nunquã. Quomodo uerus filiꝰ:¬

Expanded text:
est quod Pater secundum naturam, secundum subest quod Pater secundum naturam, secundum substantiam. Qui autem dicit eum propterea quia natus est, ideo alterius esse naturae, negat verum filium. Habemus autem Scripturam: Ut simus in vero Filio ejus Jesu Christo; ipse est Deus verus et vita aeterna . Quare verus Deus? Quia verus Dei Filius. Si enim animalibus dedit ut non generent nisi quod sunt; homo hominem generat, canis canem, et Deus Deum non generat? Si ergo ejusdem substantiae est, quare dicis minorem? An forte, quia homo pater quando generat filium, etsi homo hominem generat, tamen major minorem generat? Exspectemus ergo ut crescat Christus, quomodo crescunt homines quos generant homines. Si autem Christus ex quo natus est, quod non est a tempore, sed ab aeternitate, quod est hoc est, et tamen minor est; melior est humana conditio: quia homo vel crescere potest, et aliquando venire habet ad aetatem patris sui, ad robur patris sui; ille, nunquam: quomodo verus fili
Abbreviated transcription (Latin):
quando dicit. ego et pater unũ sumus:
sic se nouit minorem: quia uerbũ carofa¬
ctum ẽ. et habitauit in nobis. Non rapi¬
nã arbitratus est esse ȩqualis dõ:natura enĩ
erat. non rapina. Non enim usurpauit hoc:
s natus ẽ hoc. Ueruntamen semet ipsum
exinaniuit: formam serui accipiens. Agno¬
uisti equalem:iam incipe agnoscere mino¬
ne dispensationem suscepti hominis a ma¬
nente immortalit̃ diuinitate: et ñ errabis
in uerbis. quȩ multum amasdicere.et ea
ñ dignaris sapere. Profiteor autẽ sicut
dicis patrẽ innatum. filiũ natũ sed ñ idõ
sunt diuersȩ nature atq substantie: quia
ille ñ natus ẽ: ille natus est. Et enim si na¬
tus ẽ : filius ẽ. Si filius ẽ. uerus filius ẽ: quia
unigenitus ẽ. Nam et nos dicti sumꝰ filit. s
nunqͥd unigeniti sumus tot filii e Auter u¬
le filius: unigenitus. Ille natura filius: nos
grã filii. Ille unigenitus de patre natus. Hoc

Expanded text:
quando dicit, Ego et Pater unum sumus ; quando dicit, Ego et Pater unum sumus ; sic se novit minorem, quia Verbum caro Factum est, et habitavit in nobis . Non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Natura enim erat, non rapina: non enim usurpavit hoc, sed natus est hoc. Verumtamen semetipsum exinanivit, formam servi accipiens: agnovisti aequalem, jam incipe agnoscere minone dispensationem suscepti hominis a manente immortaliter divinitate, et non erras in verbis, quae multum amas dicere, et ea non dignaris sapere. Profiteor autem, sicut dicis Patrem innatum, Filium natum. Sed non ideo sunt diversae naturae atque substantiae, quia ille non natus est, ille natus est. Etenim si natus est, Filius est: si Filius est, verus Filius est, quia unigenitus est. Nam et nos dicti sumus filii: sed numquid unigeniti sumus tot filii? Aliter ille Filius unigenitus: ille natura Filius, nos gratia filii: ille unigenitus de Patre natus, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mana sapientia in uisibilis ẽ. et dei sapi¬
entia uisibilis erit: Quanto gͦ attinet
ad illamnaturam inqua ȩqualis ẽ patͥ:
pariter ẽ ds̃: pariter omp̃s: pariter in¬
uisibilis: pariter immortalis. Dixisti e¬
tiam quantum aduerti. sic accipiendũ
ẽẽ qđ ait apłs. qui solus habet immorta¬
litatem: ut in hac sententia solus pater
accipi debeat. Ergo uerbum dei mortale
uis esse. Sapientia d ei non est immortalis
scđm te. Non intelligis quia non potuis¬
set ullo modo mori filius: nisi carnem
mortalem accepisset a nobis.Deniq caro
in illo mortua ẽ: non ipse mortuus ẽ quan¬
tum ad dm̃ ꝑtinet: quantum ad diuinita¬
tem attinet:qua ȩqualis ẽ patri. Si enim
hominib ait. nolite timere eos qui corpꝰ
occidunt et postea non habent quid faci¬
ant. quia anima mori non potest: u̾bũ
dei mori potest: sapientia dĩ mori pot̃ͤ
Unigenitus ille non assumpta carne mo¬
ripotuit: Assumpta autem carne qua
factus ẽ homo. sicut ȩqualem se nouit

Expanded text:
mana sapientia invisibilis est; et Dei sapientia visibilis erit? Quantum ergo attinet ad illam naturam in qua aequalis est Patri, pariter est Deus, pariter omnipotens, pariter invisibilis, pariter immortalis. Dixisti etiam, quantum adverti, sic accipiendum esse quod ait Apostolus, Qui solus habet immortalitatem ; ut in hac sententia solus Pater accipi debeat. Ergo Verbum Dei mortale vis esse? Sapientia Dei non est immortalis secundum te. Non intelligis quia non potuisset ullo modo mori Filius, nisi carnem mortalem suscepisset a nobis? Denique caro in illo mortua est, non ipse mortuus est quantum ad Deum pertinet, quantum ad divinitatem attinet, qua aequalis est Patri. Sic enim hominibus ait, Nolite timere eos qui corpus occidunt, et postea non habent quid faciant : quia anima mori non potest; Verbum Dei mori potest? Sapientia Dei mori potest? Unigenitus ille non assumpta carne mori potuit? Assumpta autem carne qua factus est homo, sicut aequalem se novit
Abbreviated transcription (Latin):
nominat᷑. Auctoritate scãrum scripturarũ.
adoramꝰ pa  trem. Eque ab ipsisdiuinis
scripturis instructi: colimus et adoramus
xp̃m. Si alicubi ado randus sit sp̃s sc̃s.
si pater ei si ꝑhibuit destimoniũ. si filius. si
ipse de se ista amplexus ẽ: lege.preter quã
diximus ex diuinis scripturis. Quod xp̃c
est indextera dei. quod interpellat ꝓnobis:
sic etiam alio in loco ipse ꝓsequit᷑ paulus di¬
cens. Quȩ sursumsunt querite: ubi xp̃c ẽ
in dextera dei sedens. Sic adhebreos ipse
scribens ait. Purificatione peccatoꝵ facta:
consedit in dextera magnitudinis in excelsis.
fessus ẽ. Pret̃ea ad illum pͥncipem qui cum
adiurans dicebat. dic nobis si tu es xp̃c filtꝰ
benedicti. ait ipse. ego sum: uł certe. tu dicis.
competenter honoramus: ut doctorem.
ut ducatorem. ut illuminatorem: ut scĩfi¬
catorem. Xp̃m colimus: ut creatorem. Pa¬
trem cum sincera deuotione adoramus. ut

Expanded text:
nominatur . Auctoritate sanctarum Scripturarum nominatur . Auctoritate sanctarum Scripturarum adoramus Patrem: aeque ab ipsis divinis Scripturis instructi, colimus et adoramus Deum Christum. Si alicubi adorandus sit Spiritus sanctus: si Pater ei sic perhibuit testimonium, si Filius, si ipse de se ista amplexus est, lege praeter quam diximus ex divinis Scripturis. 4. Quod Christus est in dextera Dei, quod interpellat pro nobis , sic etiam in alio loco ipse prosequitur Paulus dicens: Quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens . Sic ad Hebraeos ipse scribens ait: Purificatione peccatorum facta, consedit ad dexteram magnitudinis in excelsis .fessus est . Praeterea ad illum principem qui eum adjurans dicebat: Dic nobis si tu es Christus Filius Dei benedicti: ait ipse, Ego sum; vel certe, Tu dicis: tum sanctum competenter honoramus ut doctorem, ut ducatorem, ut illuminatorem, ut sanctificatorem: Christum colimus ut creatorem: Patrem cum sincera devotione adoramus ut
Abbreviated transcription (Latin):
q ad mortẽ: mortem autẽ crucis. ꝓpt̃ qͦd
et ds̃ eum suꝑ exaltauit: et donauit ei no¬
men quod ẽ suꝑ omne nomen. Illud utiq:
qđ tu intuis ꝓsecutionib sciens qͦd ꝓfessio¬
nituȩ erat contrarium. subducendũ puta¬
sti: sciens quia lectio te argueret. Nam qͦd
omne genu flectatur xp̃o: utiq sie ꝓseqͥt᷑
ipse paulus. Cum dixisset. donauit illi
nomen qͦd ẽ suꝑ omne nomen: sequitur.
mine iħu omne genu flectatur. cȩlestiũ.
terrestrium et infernoꝵ: uniuersa conclusit.
Nichil ẽ incȩlo: quod non genu flectat xp̃o.
Nicħ remansit intra: quod non genu flectat
xp̃o. Nichil minfernis: quod non genu fle¬
ctat xp̃o. Et hoc pater ei donauit. Possunt
enim ꝓbare qui legunt. si ex mea auctorita¬
te uł ex multiloquio ut accusas. hanc ꝓsecu¬
tionẽ feci: aut certe de auctoritate diuinarũ
ctant. Nos enim qđ adorandus sit ds̃ pat̃:
flecto genuamea ad patrem dnĩ nr̃i ħuxͥ:¬
ex quo omnis paternitas in cęlis et inderra

Expanded text:
d mortem, mortem autem crucis. Propter quod et Deus eum superexaltavit, et donavit ei nomen quod est super omne nomen. Illud utique quod tu in tuis prosecutionibus, sciens quod professioni tuae erat contrarium, subducendum putasti, sciens quia lectio te argueret. Nam quod omne genu flectatur Christo, utique sic prosequitur ipse Paulus, cum dixisset, Donavit illi nomen quod est super omne nomen: sequitur, mine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium, et infernorum; universa conclusit. Nihil est in coelo quod non genu flectat Christo: nihil remansit in terra quod non genu flectat Christo: nihil in inferis quod non genu flectat Christo. Et hoc Pater ei donavit. Possunt enim probare qui legunt, si ex mea auctoritate vel ex multiloquio, ut accusas, hanc proscutionem feci, aut certe de auctoritate divinarum ctant. Nos enim, quod adorandus sit Deus Pater, flecto genua mea ad Patrem Domini omnis paternitas in coelis et in terra
Abbreviated transcription (Latin):
lis: utiq innatus. Si innatus: utiq nec
uidit eum quisquam hominũ. Da testi¬
monia: instrue et doce: et habebis me
li dixisti. sicut te loquente aduertere po¬
tui. Consequens ẽ: ut aut non colatis
xp̃m: aut non unum dm̃ colatis. s duos.
Dixisti enim de patre quod adhumana
contagia nec addhumanam carnẽ ñ des¬
cenderit. Si forte nescis contagia ubi di¬
cuntur. aliquam contaminationẽ signi¬
ficant. Uoluisti gͦ xp̃m intelligi uenisse
adhumana contagia. Ergo humana car¬
ne inquinatum ꝓfessus esxp̃m. Ego au¬
temdico. immo catholica fides quam cũ eccle
nere et de humana carne contagia pateret᷑.
Uenit enĩ mundare: non inquinari. Susce¬
pit cͦ et animam humanã et carnẽ huma¬
nam sine ulla peste contagii: et utrunq
idest et animã humanã et carnẽ huma¬
nam inseipso saluare dignatus est.
Sed quia de eius inuisibilitate. ueritati
quantum uideo non uis acquiescere: ro¬

Expanded text:
lis, utique innatus: si innatus, utique nec lis, utique innatus: si innatus, utique nec vidit eum quisquam hominum. Da testimonia, et instrue, et doce, et habebis me li dixisti, sicut te loquente advertere potui: consequens est ut aut non colatis Christum, aut non unum Deum colatis, sed duos. Dixisti etiam de Patre, quod ad humana contagia et ad humanam carnem non descenderit. Si forte nescis, contagia ubi dicuntur, aliquam contaminationem significant: voluisti ergo Christum intelligi venisse ad humana contagia: ergo humana carne inquinatum professus es Christum. Ego autem dico, imo catholica fides, quam cum Ecclenere et de humana carne contagia pateretur. Venit enim mundare, non coinquinari. Suscepit ergo animam humanam, et carnem humanam sine ulla peste contagii: et utrumque, id est et animam humanam et carnem humanam, in se ipso salvare dignatus est. Sed quia de ejus invisibilitate veritati, quantum video, non vis acquiescere, ro
Abbreviated transcription (Latin):
gum et dominus dñantium: qui solus ha¬
bet immortalitatẽ. et lucem habitat in ac¬
cessibilem: quem uidit hominũ nemo. ne¬
q uidere potest: cui honor et potestas in
scła am̃. De hoc iterum dicit. Soli sapien
quia unus ẽ suꝑ omnia ds̃. innatus. infe¬
ctus. ut ꝓsecuti sumus. Fĩlium autẽ natũ.
si paulo non credis dicenti pͥmogenitũ un¬
uersȩ creature: ut ipsi filio crede dicenti ad
quod lego. Primogenitũ lego: non discredo.
Unigenitum lego: etiam si ad eculeũ suspen¬
dar aliter non sum dicturus. nisi qͦd do
quod unussit pater et filius:. dic patrem u¬
nigenitum. dic primogenitum: dic que
sunt patris infilio: dic filium ingenitum.
dic innatum: dic quia nemo eum uidit
unquam neq uidere potest. ꝓsequere de
spũ scõ talia qualia de patre legimus: ut
parem et ȩqualem ostendas spm̃ scm pa¬
tri. Dic rogo. habe me discipulũ. Proseque¬
re de filio: quod filius sit innatus: qͦd sit
sine origine. Si ȩqualis: utiq talis. Si ta¬

Expanded text:
s habet immortalitatem, et lucem habitat inaccessibilem; quem vidit hominum nemo, neque videre potest; cui honor et potestas in saecula. Amen . De hoc iterum dicit: Soli sapientquia unus est super omnia Deus innatus, infectus, ut prosecuti sumus. Filium autem natum si Paulo non credis dicenti, primogenitum universae creaturae: vel ipsi Filio crede dicenti ad quod lego: primogenitum lego, non discredo: unigenitum lego, etiamsi ad equuleum suspendar, aliter non sum dicturus: quod docquod unus sit Pater et Filius, dic Patrem unigenitum, dic primogenitum: dic quae sunt Patris in Filio, dic Filium unigenitum, dic innatum, dic quia nemo eum vidit unquam, neque videre potest. Prosequere de Spiritu sancto talia qualia de Patre legimus, ut aequalem ostendas Spiritum sanctum Patri. Dic, rogo, habe me discipulum. Prosequere de Filio, quod Filius sit innatus, quod sit sine origine. Si aequalis, utique talis: si ta
Abbreviated transcription (Latin):
me tibi ad omnia respondisse. S si ñ uis
esse discipłs: noli eẽ multiloquus. Max̃. R.
oqueris quasi auxilio pͥncipum munitus:
nichil scđm timorem dei. Longas moras su¬
stinui: exposuisti ut tibiuisumẽ. Responde¬
bimus dõ auxiliante ad omnia. Nec nudo
sermone. s testimoniis diuinarũ scͥptura¬
rum munit: tantum sicut nos patientes
fuimus exponente tua religione. et ipse
cum tuis pacientiam accõmoda: ut ad sin¬
gulos tuos sermones demus responsũ: sic̃
et ipse ad nr̃os respondisti quod tibi pla¬
cuit. Hos xp̃m colimus: ut dm̃ omĩs
creature. Nam quia adorat᷑ et colitur. ñ
tantum abhomi num natura. uerum
etiam et ab omnib uirtutib cȩlestibus:
audi clamantẽ beatum paulum. Hoc enĩ
sentite in uobis: quod et in xp̃o iħu. Qui
cũ in forma dei eẽt. non rapinã arbitratꝰ ẽ

Expanded text:
me tibi ad omnia respondisse. Sed si non vis me tibi ad omnia respondisse. Sed si non vis esse discipulus, noli esse multiloquus. 1. MAX. dixit: Loqueris quasi auxilio principum munitus, nihil secundum timorem Dei. Longas horas sustinui, exposuisti ut tibi visum est. Respondemus Deo auxiliante ad omnia. Nec enim nudo sermone, sed testimoniis divinarum Scripturarum muniti. Tantum sicut nos patientes fuimus exponente tua Religione, et ipse cum tuis patientiam accommoda, ut ad singulos tuos sermones demus responsum, sicut et ipse ad nostros respondisti quod tibi placuit. 2. Nos Christum colimus ut Deum omnis creaturae. Nam qui adoratur et colitur, non tantum ab hominum natura, verum etiam et ab omnibus Virtutibus coelestibus, audi clamantem beatum Paulum: Hoc enim sentite in vobis quod et in Christo Jesu: qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ spũ scõ: sicut potui ostendere de filio ꝓpt̃
formam serui: Scimus enim dictum eẽ pa¬
trem filio maiorem esse: quia :nforma ser
terea dictum ẽ de illo: qđ et nunc interpel¬
lat ꝓnobis. Et sempiterna erit in regno
hec eadem forma immortalis: ꝓpt̃ qͦd dictũ
est tunc et ipse filius subiectus erit ei: qui
suscepit creaturam adunitatẽ ꝑsone suȩ.
quamuis se ꝑsubiectam creaturam uisibili¬
ter et ipse siue ꝑcolumbȩ speciem. siue ꝑlin¬
guas igneas sit demonstrare dignatus: nun¬
quam dictus ẽ maior pater: nunquã dictꝰ
ẽ minor patre. Sed dicis de filio. Si ȩquax¬
lis ẽ: utiq talis: id est ut quia non ẽ inge¬
nitus: non uideat᷑ talis. Posses dicere. ñ
esse hominẽ quẽ genuit adam: quia
ipse adam non ẽ genitꝰ s factus a dõ. Si
autem potuit adam et non esse genitus. et
tamen hoc generare quod erat ipse:non
uis ut potuerit ds̃ dm̃ ȩqualem sibi: Puto

Expanded text:
esse Spiritu sancto; sicut potuisti ostendere de Filio, propter esse Spiritu sancto; sicut potuisti ostendere de Filio, propter formam servi? Scimus enim dictum esse Patrem Filio majorem esse, quia in forma serterea dictum est de illo quod et nunc interpellat pro nobis . Et sempiterna erit in regno haec eadem forma immortalis: propter quod dictum est, Tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui suscepit creaturam ad unitatem personae suae, quamvis se per subjectam creaturam visibiliter et ipse, sive per columbae speciem, sive per linguas igneas sit demonstrare dignatus , nunquam dictus est eo major Pater; nunquam dictusest minor Patre. Sed dicis de Filio, Si aequalis esset, utique talis: id est, ut quia non est ingenitus, non videatur talis. Posses dicere non esse hominem quem genuit Adam, quia ipse Adam non est genitus, sed factus a Deo. Si autem potuit Adam esse, et non esse genitus, et tamen hoc generare quod erat ipse, non vis ut potuerit Deus Deum aequalem sibi? Puto
Abbreviated transcription (Latin):
soli sapienti dõ. Ergo solus ẽ ds̃ pater sapi¬
ens ⁊ nõ ẽsapiens ipsa dei sapientia qͦd ẽ xp̃c. de¬
qͦ ait apłs: xp̃m diuirtutem ⁊ deisapientiam.
Suꝑ est ut dicatis. quid enim non audetis:
insipientem eẽ sapientiam dei. Sic autẽ¬
dicis patrem infectum. quasi filius factus sit.
ꝑquẽ facta sunt omnia. Scito factum eẽ fili¬
um:s in forma serui. Nam informa dei usq
adeo non ẽ factus: ut ꝑ illum facta sint oĩa.
Si enim ipse factus ẽ: non ꝑ illum sunt oĩa
facta. s cȩtera. Non itaq dico filiũ ingeni¬
cũ: s patrẽ genitorẽ: filiũ genitũ. Hoc tñ geñ
pater qͦd ẽ. Alioqͥn non ẽ uerꝰ filius. si qͦd ẽ pat̃
ñ ẽ filius. Sicut departub animaliũ supra¬
iam diximꝰ. quia uerifilii hoc sunt ꝑsubstanti¬
am. quod parentes. Quid ẽ autem qͦd pos xuiii¬
cis ut ostendam tibi ȩqualem patri spm̃ sc̃m
esse. quasi tu ostenderis patrem maiorem

Expanded text:
Soli sapienti Deo . Ergo solus est Pater Deus sapiSoli sapienti Deo . Ergo solus est Pater Deus sapiens, et non est sapiens ipsa Dei Sapientia, quod est istum Dei Virtutem et Dei Sapientiam ! Superest ut dicatis quid enim non audetis? insipientem esse Sapientiam Dei. Sic autedicis Patrem infectum, quasi Filius factus sit, per quem facta sunt omnia. Scito factum esse Filium, sed in forma servi. Nam in forma Dei usque adeo non est factus, ut per illum facta sint omnia. Si enim ipse factus est, non per illum sunt omnia facta, sed caetera. Non itaque dico Filium ingenitum; sed Patrem genitorem, Filium genitum. Hoc tamen genuit Pater quod est: alioquin non est verus Filius, si quod est Pater, non est Filius; sicut de partubus animalium supra diximus; quia veri filii hoc sunt per substantiam quod parentes. Quid est autem quod poscis, ut ostendam tibi aequalem Patri Spiritum sanctum esse, quasi tu ostenderis Patrem majorem
Abbreviated transcription (Latin):
formam serui dictus ẽ.Cȩterum quantũ at¬
tinet ad ipsam diuinam substantiã uł pa
Nam quando se patrib diuinitas ostende¬
bat: ꝑ subiectam creaturam se uisibilem de¬
monstrabat. Nam ꝑ ipsam suam naturam
usq adeo inuisibilis ẽ: ut ipse moyses eicũ
quo facie ad faciem loquebat᷑. diceret. Si
inueni gr̃am ante te: ostende michi temet¬
ipsum manifeste. Uolebat enĩ cum uidere:
sicut uidetur ds̃ oculis cordis. Beati enĩ
mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Sic
uolebat uidere moyses eum cui dicebat. os¬
tende michi temet ipsum manifeste:sicut
et inuisibilia dei ꝑ ea quȩ facta sunt intel¬
tus eiꝰ ac diuinitas. Ecce intelligendo con¬
spiciuntur inuisibilia dei: et tamen in¬
uisibilia dicuntur. Et omnia ꝑipsũ facta st̃
xp̃m. et uisibilia et inuisibilia et ipse a nob̾
credi uisibilis potest: Hinc etiam dicis de
patre tantum intelligi debere qđ ait apłs:

Expanded text:
formam servi dictus est. Caeterum, quantum atformam servi dictus est. Caeterum, quantum attinet ad ipsam divinam substantiam, vel PNam quando se patribus divinitas ostendebat, per subjectam creaturam se invisibilem demonstrabat. Nam per ipsam suam naturam usque adeo invisibilis est, ut ipse Moyses ei cum quo facie ad faciem loquebatur, diceret: Si inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum manifeste . Volebat enim eum videre, sicut videtur Deus oculis cordis. Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt . Sic volebat videre Moyses eum cui dicebat, Ostende mihi temetipsum manifeste: sicut et invisibilia Dei, per ea quae facta suntus ejus ac divinitas . Ecce intelligendo conspiciuntur invisibilia Dei, et tamen invisibilia dicuntur. Et omnia per ipsum facta sunt Christum , et visibilia et invisibilia, et ipse a nobis credi visibilis potest? Hinc etiam dicis de Patre tantum intelligi debere quod ait Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
et sp̃s dei: tamen eum dno adheret. unꝰ sp̃s
est. Ad didit sp̃s: non dix̃ unũ sunt. Ubiau¬
tem dicit᷑ unũ sunt: una substantia signifi¬
catur. quod uos non uultis: et audetis dice¬
re uerũ xp̃m dĩ filium uos confiteri. Hon
autẽ idõ maior ẽ pater: quia testimoniũ
dicit de filio. Nam et ꝓpħȩ ꝑhibuerunt fi¬
lio testimoniũ. Alius est quidem qͥ ꝑhibet
testimoniũ. alius cui ꝑhibet. Quia pater
pater ẽ: filius filius ẽ. Non quia unũ ñ st̃.
aut unus ds̃ non sunt: quando coherentes
atq coniuncti sunt. qđ semꝑsunt. Sic au¬
tem dicis. hinc inter patrẽ et filium ẽẽ diuͥ¬
sitatem. quia pater diligit et filius diligit᷑.
quasi negare possitis. quod filius diligat
patrem. Si ambo se inuicem diligunt. cur
negatis eos unius eẽ naturȩ: Quod dixi
depatre. unde sicut dicissit maior. quia ꝓpt̃
formã serui dictum ẽ: Hoc dico et de inuisi¬
bilitate. qm̃ uisibilis filius ꝓpter eandem

Expanded text:
tus Dei, tamen cum Domino adhaeret, unus spiritus est : addidit, spiritus; non dixit, Unum sunt. Ubi autem dicitur, Unum sunt, una substantia significatur, quod vos non vultis, et audetis dicere verum Christum Dei Filium vos confiteri. Non autem ideo major est Pater, quia testimonium dicit de Filio. Nam et Prophetae perhibuerunt Filio testimonium. Alius est quidem qui perhibet testimonium, alius cui perhibetur: quia Pater Pater est, Filius Filius est. Non quia unum non sunt, aut unus Deus non sunt, quando cohaerentes atque conjuncti sunt, quod semper sunt. Sic autem dicis hinc inter Patrem et Filium esse diversitatem, quia Pater diligit et Filius diligitur; quasi negare possitis quod Filius diligat Patrem. Si ambo se invicem diligunt; cur negatis eos unius esse naturae? Quod dixi de Patre unde dictus sit major, quia propter formam servi dictum est; hoc dico et de invisibilitate, quoniam visibilis Filius propter eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
turarũ. non ad equalitatem ꝑtinens. sed ad sin¬
gularitatem omnipotentis dci. qͦd unus sit
omniũ auctor. Ergo quia etate p̃cedis. et au¬
ctoritate maior es: ꝓfer. instrue pͥus testimo¬
niis. qͦd tres sint ȩquales. tres omnipotentes.
tres innati.tres inuisibiles.tres impalpabiles:
et tunc demũ necesse ẽ testimoniis ut adquies¬
camus. Si quominus reddere rationẽ de di¬
uinis scripturis non ualueris: necesse ẽ ut
ad omnia quȩ inp̃cedenti dixi. siue enĩ pa¬
trem solum qui uiuit anemine accipiens.
siue filium qđ sum ꝓfessus quia qđ uiuit
a patre accepit siue de spũ scõ quȩ dixi. etiã
quanta desideras testimonia ꝓferam . A.d.
sti. quo testimonio probares subiectũ xp̃o
suisti. Sic non dicimus tres omnipotentes:
quomodo non dicimus tres dõs.Si enĩ de
singulis interrogem᷑. utrum ds̃ sit pater:
respondemꝰ. ds̃. Utrum ds̃ sit filius: res¬

Expanded text:
turarum, non ad aequalitatem pertinens, sed ad sinturarum, non ad aequalitatem pertinens, sed ad singularitatem omnipotentis Dei, quod unus sit omnium auctor. Ergo quia et aetate praecedis, et auctoritate major es, profer, instrue prius testimoniis, quod tres sint aequales, tres omnipotentes, tres innati, tres invisibiles, tres incapabiles: et tunc demum necesse est testimoniis ut acquiescamus. Si quo minus reddere rationem de divinis Scripturis non valueris, necesse me est, ut ad omnia quae in praecedenti dixi: sive enim Patrem solum qui quod vivit a nemine accipiens, sive Filium, quod sum professus, quia quod vivit a Patre accepit, sive de Spiritu sancto quae dixi: etiam quanta desideras testimonia proferam. 12. sti, quo testimonio probares subjectum Chrissuisti. Sic non dicimus tres omnipotentes, quomodo non dicimus tres deos. Si enim de singulis interrogemur, utrum Deus sit Pater; respondemus, Deus: utrum Deus sit Filius; res
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd gͦ uerbum caro factum ẽ. et semet ip¬
sum ex mnaniuit formam serui accipiens:
Nam par potestas ẽ: una substantia ẽ. ea¬
dem diuinitas. Idõ quamuis trinitatẽ
colamus.quia pater non est filius. nec filiꝰẽ
pater. nec sp̃s sẽs aut pader aut filius: tam̃
unum dm̃ colimus: quia ipsa trinitatis in effa¬
bilis excelsa comiunctio. unum dm̃ ostendit:
unum dnm. Idõq dictum est. Audi ifrł: dñs ds̃
tuus. dñs unus ẽ. Quid nobisuultis facere du¬
os deos et duos dominos: Dicitis dñm patrẽ.
Interrogo utrũ ambo simul unus sit : respon¬
detis duo dii. Suꝑest ut eis et templa et ido
in calumniam uertunt᷑. Interrogasti testi¬
monia: ut ea quȩ ꝓfessus sum testimoniis doce¬
rem. Et ipse pares atq equales ꝓfiteris tres:
patrem et filium et sp̃m sc̃m. Et preterea cũ
tres ȩquales ꝓfessus sis: iterum conuersus pro¬
tulisti quoddam testimoniũ diuinarũ scͥp¬

Expanded text:
quod ergo Verbum caro factum est, et ille semetipquod ergo Verbum caro factum est, et ille semetipsum exinanivit, formam servi accipiens , Nam par potestas est, una substantia est, eadem divinitas. Ideo quamvis Trinitatem colamus, quia Pater non est Filius, nec Filius est Pater, nec Spiritus sanctus aut Pater aut Filius: tamen unum Deum colimus, quia ipsa Trinitatis ineffabilis et excelsa conjunctio unum Deum ostendit, unum Dominum. Ideoque dictum est: Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Dominus unus est . Quid nobis vultis facere duos deos et duos dominos? Dicitis Dominum Patrem  Christum: interrogo, utrum ambo simul unus sit. Respondetis, Duo dii. Superest ut eis et templa et idolin calumniam vertuntur. Interrogasti testimonia, ut ea quae professus sum testimoniis docerem: et ipse pares atque aequales profiteris tres, Patrem et Filium et Spiritum sanctum. Et praeterea cum tres aequales professus sis iterum conversus protulisti quidem testimonium divinarum Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
glorificabit. quia de meo accipiet. et an¬
nuntiabit uobis. Identidem compulsꝰ
iterum dico: quia siue illuminat sp̃s
sc̃s. siue docet. siue instruit: omnia a xp̃o con
sine illo factum ẽ nichil. Xp̃c dixit. quia
a genitore suo omnia hȩc consecutꝰ ẽ: et ui¬
uit ꝓpter patrem. Et omnis lingua confi
Et quia omnis uiri caput xp̃c ẽ. Caput autẽ
est subiectus. ut carissimus: ut obediens at¬
obediens ut bonus abono genitus. Nec e¬
nim pater contrarium sibi genuit: qͥ etiã
autem dicis dñm dixisse de spũ scõ. de meo ac¬
cipiet: ideo dictum ẽ quia de patris accepit:
et omnia quȩ sunt patris: sine dubio et fi¬
lii sunt. Nam et ipse cum hoc dixisset:ad ie¬
cit. Ideo dixi de meo accipiet. quia omnia
factum ẽ: nichil aliud ẽ. quã uerbũ ho¬
mo factum ẽ. Quia uidebit omnis caro
salutare dei:nichil ẽ aliud quã omĩs hõ.
Et in lege non iustificabitur omnis caro:
nichil ẽ aliud quam omnis homo. Propt̃

Expanded text:
clarificabit, quia de meo accipiet et anclarificabit, quia de meo accipiet et annuntiabit vobis. Idem itidem compulsus iterum dico, quia sive illuminat Spiritus sanctus, sive docet, sive instruit, omnia a Christo csine illo factum est nihil . Christus dicit quia a genitore suo omnia haec consecutus est, et vivit propter Patrem, et omnis lingua confitEt quia omnis viri caput Christus est; caput autem est subjectus, ut charissimus, ut obediens, ut bonus a bono genitus. Nec enim Pater contrarium sibi genuit: sed talemsti. Quod autem dicis Dominum dixisse de Spiritu sancto, De meo accipiet; ideo dictum est, quia de Patre accepit, et omnia quae sunt Patris, sine dubio et Filii sunt. Nam ipse cum hoc dixisset, adjecit, Ideo dixi, De meo accipiet; quia omnia factum est ; nihil aliud est quam, Verbum homo factum est. Quia, Videbit omnis caro salutare Dei ; nihil est aliud quam, Omnis homo. Et, In lege non justificabitur omnis caro ; nihil est aliud quam, Omnis homo. Propter
Abbreviated transcription (Latin):
intestimoniis que ꝓtuli. uł in ratione
quã dedi: quod et ipse sic habeas. Cũ fi¬
nita sit gͦ ista questio ꝓpone aliam: ad quã
tibi respondeam.Nam ꝑfessus es iam in
questione ista satisfactum tibi fuisse.A. d̾.
dixisti: Rogote ut unum de duob bre¬
uiter michirespondere digneris: dixisti:
accepit. Omnia quecunq gerit sp̃s sc̃s: ab
unigenito dõ consecutus est. Et si parua
sunt testimonia: addo.a. d̾. Nedicat nos
calumniari: legantur uerba ipsius paulo
suꝑius. Antonius notarius ad locũ recita¬
uit. Dico spm sc̃m et profiteor illum ina¬
torem ꝑfilium. ut ante dictum ẽ: quẽ effu¬
Ut uidetur. ipse potius dilationistudes.
ut non adpͥncipalem causam recurramꝰ:
s ꝑ totum diem tuis argumentis nos in
una detineas questione. Nos enĩ recitaui
mus qđ ꝑ filium sp̃s sc̃s sit effusus: et ñ
tantũ beatum paulũ testem ꝓduximus:
uerũ etiam et petrũ priorem apłoꝵ. Ha

Expanded text:
in testimoniis quae protuli, vel in ratione in testimoniis quae protuli, vel in ratione quam dedi, quod et ipse sic habeas. Cum finita sit ergo ista quaestio, propone aliam ad quam tibi respondeam. Nam professus es jam in quaestione ista satisfactum tibi fuisse. 9. AUGdixisti? Rogo te ut unum de duobus breviter mihi respondere digneris. Dixisti, accepit; omnia quaecumque gerit Spiritus sanctus, ab unigenito Deo consecutus est: et si parva sunt testimonia, addo. 10. AUG. dixit: Ne dicat nos calumniari, legantur verba ipsius paulo superius. Antonius notarius ad locum recitavit: Dico Spiritum sanctum et profiteor illuminatorem per Filium, ut ante dictum est, quem effuespondit: Ut videtur, ipse potius dilationi studes, ut non ad principalem causam recurramus, sed per totum diem vis argumentis nos in una detinere quaestione. Nos enim recitamus, quod per Filium Spiritus sanctus sit effusus, et non tantum beatum Paulum testem produximus, verum etiam et Petrum priorem Apostoloru
Abbreviated transcription (Latin):
dixisti. Siuelis relicta questione que in¬
ter nos uertit᷑. reddere totum euangłiũ:
Non solum ad hoc respondere noluisti:s
sime non fallit quod audiui. magis spm̃
dõ loquamur: calumniam inferre. Ego
et responsum dedi iam: et si non suffici¬
Sic enimlegimus beatum petrũ dixisse.
Hunc iħm suscitauit ds̃: cuiꝰ nos om̃s testes
num: quod nunc uoset uidetis et auditis.
Dixi enim quod omnia quȩcunq suggerit
ad testimonia antelata: et inuenies ita. aũs. d.
Cum uisconari probare quod ipse ñ nego:
in reb suꝑfluis necessarium tempus absu¬
mis. Ego non nego ꝑ xp̃m diffusum fuisse
suꝑ credentes spm̃ sc̃m. Sine causa hoc per
tantas moras testimoniis ꝓbare uoluisti:
quod ipse confiteor. Ego hoc dixi. hoc que¬
tua gestis: ut appareat ea nos ussisse reci¬
tare:et probabo te dixisse quod quero.m̃. e
Probatio erat necessaria: si non ipse temet¬
ipsum plagasses. Iam enim ꝑsecutus es

Expanded text:
dixisti. Si velis, relicta quaestione quae indixisti. Si velis, relicta quaestione quae inter nos vertitur, reddere totum Evangelium, sanctum. Non solum ad hoc, respondere noluisti, sed si me non fallit quod audivi, magis Spirium de Deo loquamur, calumniam inferre. Ego et responsum dedi, et si non sufficiSic enim legimus beatum Petrum dixisse: Hunc Jesum suscitavit Deus, cujus nos omnes testes num quod nunc vos et videtis et auditis . Dixi enim quod omnia quaecumque suggerit ad testimonia ante lata, et invenies ita. 8. AUG. dixit: Cum vis conari probare quod ipse non nego, in rebus superfluis necessarium tempus absumis. Ego non nego per Christum diffusum fuisse super credentes Spiritum sanctum. Sine causa hoc per tantas moras testimoniis probare voluisti, quod ipse confiteor. Ego hoc dixi, hoc quaetua in Gestis, ut appareat ea nos jussisse recitari, et probabo te dixisse quod quaero. MAX. respondit: Probatio erat necessaria, si non ipse temetipsum placasses. Jam enim prosecutus es
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xp̃m saluatorem nrm̃. Iam dedi res¬
ponsum: qm̃ siue paulus illuminat. ad
auctorem dm̃ patrem recurrit hec illumi¬
natio. siue sp̃s sc̃s illuminat. ad auctorẽ
recurrit illuminatio: siue xpe illuminat.
ad auctorem recurrit illuminatio. Et hoc
magisterio xp̃i edoctus ꝓsequor: sicut ast
ipse xp̃c. Oues meȩ uocem meã audiunt:
et secuntur me. Et ego uitam ȩtñam do eis:
et non ꝑibunt in eternum: et non rapiet
eas quisquã de manumea. Pater ms̃ qd̃ de¬
dit michi maius omnib ẽ. et nemo potest
rapere illud de manu patris mei. Et sic ait
Ego et pater unum sumus. Ergo ad defen¬
dendas oues et ad illuminandas. pater et
filius unũ sunt: concordes atq unanimes.
scđm hanc rationẽ quam audisti: qm̃ ne¬
mo potest raꝑe de manu mea oues quas de¬
dit michi pater: simili mͦ nec de manu pa¬
tris. Auõ.d̾. Res loqueris necessarias qui¬
dem: sed non ad causam. Ad interrogatio¬
nem meam non respondisti: et tam multa

Expanded text:
istum Salvatorem nostrum. Jam dedi responsum: quoniam sive Paulus illuminat, ad auctorem Deum Patrem recurrit haec illuminatio; sive Spiritus sanctus illuminat, ad auctorem recurrit illuminatio: sive Christus illuminat, ad auctorem recurrit illuminatio. Et hoc magisterio Christi edoctus, prosequor, sicut ait ipse Christus: Oves meae vocem meam audiunt, et sequuntur me; et ego vitam aeternam do eis, et non peribunt in aeternum, et non rapiet eas quisquam de manu mea. Pater meus quod dedit mihi, majus omnibus est, et nemo potest rapere illud de manu Patris mei. Et iterum sic ait: Ego et Pater unum sumus . Ergo ad defendendas oves, ad illuminandas, Pater et Filius unum sunt, concordes atque unanimes secundum hanc rationem quam audisti, Quoniam nemo potest rapere de manu mea oves quas mihi dedit Pater: simili modo nec de manu Patris. 7. AUG. dixit: Res loqueris necessarias quidem, sed non ad causam. Ad interrogationem meam non respondisti, et tamen multa
Abbreviated transcription (Latin):
illuminator et scĩficator animarũ nr̃arũ.
Et hec de diuinis scripturis assero. Si ui¬
bes: ꝓsequar testimonia. Si inaliquo re¬
p̃hendit religio tua: dabo responsũ in bis
inquib rep̃hendiuideor. Aũs .d̾. Mouet
me qͦd ita posuisti ꝓprie illuminatorem
nator nr̃. Hinc pͥmum abs te uolo audire
am̃ patrem cognoscimus: a quo illumina¬
tio omnis ꝑgradus descendit. Nlam deni¬
q et apłs paulus ꝓfert de se testimoniũ in
ac̾tibus apłoꝵdicens. Sic enim manda¬
uit nobis ds̃. Et inter cȩtera: posuite in
lumine gentium. Si apłs in lumine gen¬
tium positus ẽ ut doctor: quantomagis
sp̃s sc̃s qui illuminator ẽ apłi. in quo et
mo potest dicere añm iħm nisi in spũ scõ:¬

Expanded text:
illuminator et sanctificator animarum nostrarum. illuminator et sanctificator animarum nostrarum. Et hoc de divinis Scripturis assero. Si jubes, prosequor testimonia: si in aliquo reprehenderit Religio tua, dabo responsum in his in quibus reprehendi videor. 5. AUG. dixit: Movet me, quod ita posuisti proprie illuminatorem nator noster. Hinc primo abs te volo audire m auctorem Deum Patrem cognoscimus, a quo illuminatio omnis per gradus descendit. Nam denique et apostolus Paulus profert de se testimonium in Actibus Apostolorum, dicens. Sic enim mandavit nobis Deus; et inter caetera, Posui te in lumen gentium . Si Apostolus in lumine gentium positus est ut doctor, quanto magis Spiritus sanctus, qui illuminator est Apostoli; in quo et mo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
dam auctoritatem patrũ. qui scđ̃m diui¬
nas scripturas fidem nobis tradiderunt:
illam quam adiuinis scripturis didice¬
runt. Sinuͦ placet. quia corde credit᷑¬
ad iusticiam. ore autem confessio fit ad salu¬
tem: instructi et enimsumus. parati ad res¬
pondendum omni exposcenti nos rationẽ
de fide et spe quȩ in nobis ẽ: et p̃terea cũ do¬
minus ipse iħs dicat. qui me confessus fue¬
rit coram hominib. et egoconfitebor illũ
coram patre meo qui ẽ incȩlis: qui autẽ ne¬
gauerit me coram hominib. negabo et ego
eum coram patre meo qui ẽ incęlis: istud
ꝑiculum timens. quamuis leges imꝑiales
non ignorem: tamen p̃cepto saluatoris
edoctus. qui monuit nos et dixit. nolite
timere eos qui occidunt corpus. animã au¬
tem non possunt occidere: respondeo eui¬
denter. Credo quod unus ẽ ds̃ pater. qui
anullo uitam accepit: & quia unus ẽ filiꝰ.
qui qͦd ẽ. et quod uiuit. a patre accepit ut

Expanded text:
dam auctoritatem Patrum, qui secundum dividam auctoritatem Patrum, qui secundum divinas Scripturas fidem nobis tradiderunt illam quam a divinis Scripturis didicerunt. Sin vero placet; quia corde creditad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem : instructi etenim sumus et parati ad respondendum omni exposcenti de nobis rationem de fide et spe quae in nobis est : et praeterea cum Dominus ipse Jesus dicat, Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo qui est in coelis; et qui negaverit me coram hominibus, negabo et ego eum coram Patre meo qui in coelis est : istud periculum timens, quamvis leges imperiales non ignoro, tamen praecepto Salvatoris edoctus, qui monuit nos et dixit, Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere ; respondeo evidenter: Credo quod unus est Deus Pater, qui a nullo vitam accepit; et quia unus est Filius, qui quod est et quod vivit, a Patre accepit ut
Abbreviated transcription (Latin):
inde ut cito agamus quod instat: dic mͥ
fidem tuam de patre et filio & spũ scõ.
Maximinus respondit. Si fidem meã po¬
stulas: ego illam teneo fidem:quȩ arimi¬
ni atrecentis et triginta episcopis ñ solũ
exposita. s etiam scriptionibus firmata
est. Aũs dixit. Iam dixi. et hoc ipsũ repe¬
to: quia respondere noluisti:dic fidem tu¬
am de patre et filio & spũ scõ. Maximinꝰ
respondit. Cum non defeccrim a respon¬
sis:cur accusor a tua religione quasi re-¬
sponsum non dederim: Auo dixit. Pro¬
pterea dixite respondere noluisse: quia
cum ego quererem ut diceres michi fidẽ
s nominasti ariminense conciliũ. fidem
tuam uolo nosse:quid credas.quid sen¬
tias de patre et filio ce spũ scõ. Si digna¬
ris: ore tuo audiam: nolime mittere ad ea
scripta. quȩ mͦ aut p̃manu non sunt: aut
eoꝵ auctoritate nonteneor. Dic quid ere¬
Non ad excusandum me ariminensis con¬
cilii decretum interesse uolui. s ut osten¬

Expanded text:
inde ut cito agamus quod instat, dic mihi inde ut cito agamus quod instat, dic mihi fidem tuam de Patre et Filio et Spiritu sancto. MAX. respondit: Si fidem meam postulas, ego illam teneo fidem quae Arimini a trecentis et triginta episcopis, non solum exposita, sed etiam subscriptionibus firmata est. 3. AUG. dixit: Jam dixi, et hoc ipsum repeto, quia respondere noluisti: Dic fidem tuam de Patre et Filio et Spiritu sancto. MAX. respondit: Cum enim non defecerim a responsione, cur accusor a tua Religione, quasi responsum non dederim? 4. AUG. dixit: Propterea dixi te respondere noluisse, quia dum ego quaererem ut diceres mihi fidem tsed nominasti Ariminense concilium. Fidem tuam volo nosse, quid credas, quid sentias de Patre et Filio et Spiritu sancto. Si dignaris, ore tuo audiam. Noli me mittere ad ea scripta, quae modo aut prae manu non sunt, aut eorum auctoritate non teneor. Dic quid cre. respondit: Non ad excusandum me Ariminensis concilii decretum interesse volui, sed ut osten