comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos. ⁊ gͣcificauit in dilecto filio fuo: in qͦ elegit
ante mundi constitutionem: s iã tẽ cognõs ce¬
mussiẽ ⁊ cogniti sumꝰ cum plemiꝰ ⁊ ꝑfect̾ius
exaltatꝰ altissimꝰ ⁊ ubrimꝰ ille mons. omnia tͥhet
adse: qui ẽ suꝑ oĩa b̃ndictusin scła ameN

Expanded text:
 in quo elegit nos ante mundi constitutionem . Sed jam tunc cognoscemus, sicut et cogniti sumus, cum plenius et perfectius exaltatus altissimus et uberrimus ille mons omnia trahet ad se, qui est super omnia benedictus in saecula. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit.⁊ nicħ latuerit: inaneat aut̃ timor ⁊ aux¬
ietas amittendi᷑: Ido nicħ t̾ret. Et ecce poten¬
tia: qua humana infirmitas roboret᷑. Qͥ posu¬
ut nullus inimicꝰ intret. nullus exire possit a¬
iicus. Ubigͦ summa abundantia. summa sapi¬
entia. summa potentia ẽ: puto qͦd nicħ des it
plentu dinibitudinis qͣntum spect̾at ad sũ¬
mamfelicitatis humanȩ. Hec cogicemꝰ: hec¬
ruminemꝰ fr̃s: & iuxta p̃ceptum legis reuoee¬
mus ruminationemꝰ: qr sic uiuit᷑: ⁊ in talib
uita sp̃s nr̃i. Sic enim cogitatio sc̃a seruabit noᷤ:.
ut dieamꝰ cum scõ. meditatio cordiᷤᷤ m.ĩ e.t. s.¬

Expanded text:
fuerit, et nihil latuerit; maneat autem timor et anxfuerit, et nihil latuerit; maneat autem timor et anxietas amittendi? Ideo nihil terret; et ecce potentia, qua humana infirmitas roboretur. Qui posuortarum tuarum : ita ut nullus inimicus intret, nullus exire possit amicus. Ubi ergo summa abundantia, summa sapientia, summa potentia est; puto quod nihil desit plenitudini beatitudinis, quantum spectat ad summam felicitatis humanae. Haec sunt ruminemus, fratres, et juxta praeceptum legis revocemus ruminationem , quia sic vivitur, et in talibus vita spiritus nostri. Sic enim cogitatio sancta servabit nos, ut dicamus cum sancto: Meditatio cordis mei in
Abbreviated transcription (Latin):
ter. s ⁊ libent̾. uerum etiam ardent̾ ad torm̃ta¬
sic̃ ad ornam̃ta. ad pęnas tanquam ad delici¬
eunt ab illa patͥa. quȩ nescit nͥ gaudium ⁊ iu¬
bilationem. Ioi nicħ deest. Ecce abundanta:
qua impleat᷑ humana cupiditas. Que ẽ ista
copia ⁊ ubi nicħ quodnolis sit. totum sit qͦd
ꝓpħam alium gemiis edificabunt᷑: ubi adi¬
pe frum̃ti. ñ cortice sacram̃ti satiabit nos ds.
Quod sinicħ deerit nob̃. aliquid autem nos
latuerit: nunqͥd erit gła confummata: Ioo
nicħ latebit nos:. ⁊ ecce sapĩa quacuriositas
hominis saciet᷑. O sapientia qua tunc omia
que incelo ⁊ que in t̾rasunt ꝑfectissime co¬
gnoscemus. inipso fonte sapientie rerum õi¬
um cognitionem bibentes. Non metuam
suspiciones: non timebo consilia: ꝙ cuntas
illa iuxta ioħm purissimo urtrosimilis erit. ut
sic̃ ꝓuitrum lucidissime cernimus: sic aliorum
conscientias clarissime uideamꝰ. Qͥdsi ⁊ nicħ de¬

Expanded text:
ter, sed et libentter, sed et libentsicut ad ornamenta, ad poenas sicut ad delicieunt ab illa patria, quae nescit nisi gaudium et jubilationem. Ibi nihil deest; ecce abundantia, qua impleatur humana cupiditas. Quae est ista copia, ubi nihil quod nolis sit, totum sit quod prophetam alium gemmis aedificabuntur, ubi adipe frumenti, non cortice sacramenti satiabit nos Deus. Quod si nihil deerit nobis, aliquid autem nobis latuerit, nunquid erit gloria consummata? Ideo nihil latebit nos; et ecce sapientia, qua curiositas hominis satietur. O sapientia, qua tunc omnia quae in coelo et quae in terra sunt perfectissime cognoscemus, in ipso fonte sapientiae rerum omnium cognitionem bibentes? Non metuam suspiciones, non timebo consilia; quia civitas illa, juxta Joannem, purissimo vitro similis erit ut, sicut per vitrum lucidissime cernimus, sic aliorum conscientias clarissime videamus. Quid si et nihil de
Abbreviated transcription (Latin):
sint columne ule celi que sustinent orbem t̾ra¬
rum:. in qͥb rutilat ⁊ relucet tm̃ ⁊ tam ercellẽs
diuinitatis insigne. In dño aut̃ deo non solum
pietas querenda est.s etiam tota in eum affecꝰ¬
tio dirigenda: ut diligamꝰ nos ꝓpt̃ ipsum. & sus¬
piciamꝰ que sit illa maiestas que cunct̾a faciat:
cunc̾ta contineat: & in quam desidant rationa¬
les creat᷑e ꝓspicerẽ. Hȩ sunt semitȩ sp̃alis excicii:
in qͥb głosamens ce dilatat᷑ ⁊ delectat᷑. eorum¬
extendens. sequit᷑ ad palmam suꝑnȩ uocatio¬
nis. Nunquid ñ supͣ naturam beatꝰ ule andre¬
as apłs. cuiꝰ sollemnitas p̃manib ẽ. tnsilierat. qͥ
dicebat obona crux diu desidata. ⁊ iam.c.a.p̃s
ig.u.ad te: Altãti hominis ẽ istauox. ⁊ qͥ de bo¬
nis nat᷑e ad gr̃e bona surrexerat᷑. ut ñ solum
głaret᷑ inspe. s ⁊ in tͥbulatiomb ⁊ gaudens
iret a conspectu concilii: qͦd dignꝰ eẽt ꝓ noĩe
iħu contumeliam pati. Non mͦ enim patien¬

Expanded text:
bem terrarum, in quibus rutilat et relucet tantum et tam excellens divinitatis insigne. A Domino autem non solum pietas quaerenda est, sed et in cum tota affectio dirigenda, ut diligamus nos propter ipsum, et suspiciamus quae sit illa majestas quae cuncta faciat, cuncta contineat, et in quam desiderant rationabiles creaturae prospicere. 6. Hae sunt semitae spiritualis exercitii, in quibus religiosa mens et dilatextendens, sequitur ad palmam supernae vocationis. Nunquid non supra naturam beatus iste Andreas apostolus, cujus solemnitas prae manibus est, transilierat, qui dicebat: « O bona crux, diu desiderata, et jam concupisio ad te. » Alterati hominis est ista vox, et qui de bonis naturae ad gratiae bona surrexerat: ut non solum gloriaretur in spe, sed et in tribulationibus, et gaudens iret a conspectu concilii, quod dignus esset pro nomine Jesu contumeliam pati. Non modo enim patien
Abbreviated transcription (Latin):
hec ⁊ accrba:. utiq malipisces. Malos aut̃ dix¬
erim. ñ ꝓpt̾ culpam. s ꝓpt̾ pęnam. faciat ds̃.
ne ã multitudine maloꝵ piscium.obrua¬
mur pusillanimitate sp̃s ⁊ tempestate. do¬
nec ꝑueniamꝰ ad optati utoris stationem uͥ
malos separemꝰ ⁊ secludam̾ a bonis: ut uidt¬
de cȩto nec luetꝰ nec elamor. s nec ulꝰ dolor.
aut etiam timor sit in finib nr̃is. s gr̃arũ

Expanded text:
haec et acerba, utique mali pisces. Malos autem dixhaec et acerba, utique mali pisces. Malos autem dixerim, non propter culpam, sed propter poenam. Faciat Deus, ne a multitudine malorum piscium obruamur pusillanimitate spiritus et tempestate, donec perveniamus ad optati littoris stationem, ubi malos separemus et secludamus a bonis, ut videde caetero nec luctus, nec clamor, sed nec ullus dolor, aut etiam timor sit in finibus nostris, sed gcum eo sunt sancti, ad littus utique pervenerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
gens ex mortus.iã ñ morit᷑: sic̃ fuit in lectulo.
catiorem qm habeãt qͥ lugent ꝓ delinqͣnti¬
bus. aut ꝓfrib ponunt animas: quamuis
ipse qͥđ consuminato nimirum oꝑe suo.neu¬
trum deinceps sit fact̾urꝰ. Nr̃e infirmitatis
istudẽ: quorum adhuc in mari sagena thit᷑:
⁊ ex oĩ gne piscium congregat: nicħ omino
discernens. Ille enm nec m᷑ille s ⁊ apłi. ⁊ cȩt̾i¬
qui cum eosunt sci. ad litꝰ utiq ꝑuenerunt :
nec mixtos pisces inuasis posuere. s electos ⁊
bonos tantum: nam malosutiq foras misert̾.
Quantos ego int̾im cogor trahere malos pisceᷤ.
qͣntos anxios.⁊ molestos intͣ sagenam meã
conggaui: qñuob̃ adhesit anima mea.Con¬
gratulor ꝓficientib. iocunda affectio bonꝰ
est piscis. Condoleo deficientib. fleo cũ flen¬
tib: angor ꝓ ꝑiclitantib. infirmor cum in¬
firmantib. uror cum scandalizatis gͣuiast̃

Expanded text:
gens ex mortuis jam non moritur : sicut fuit in lectulo, gens ex mortuis jam non moritur : sicut fuit in lectulo, caciorem, quam habeant qui lugent pro delinquentibus, aut pro fratribus ponunt animas: quamvis ipse quidem, consummato nimirum opere suo, neutrum deinceps sit facturus. Nostrae infirmitatis istud est, quorum adhuc in mari sagena trahitur, et ex omni genere piscium congregat, nihil omnino discernens. Ille enim, nec modo ille, sed etqui cum eo sunt sancti, ad littus utique pervenerunt, nec mistos pisces in vasis posuere, sed electos et bonos tantum: nam malos utique foras miserunt . Quantos ego interim cogor trahere malos pisces, quantos anxios et molestos intra sagenam meam congregavi, quando vobis adhaesit anima mea! Congratulor proficientibus; jucunda affectio, bonus est piscis. Condoleo deficientibus, fleo cum flentibus, angor pro periclitantibus, infirmor cum infirmantibus, uror cum scandalizatis. Gravia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
suos. sic nec lugerȩ ꝓeis. S qñ humana fragilitas
eiꝰ modi caꝑe possit affectum. qui sine miseria mi¬
sereatur. ⁊ sic diligat ⁊ uehement̾ diligat eum
qui dolet aut qui ꝑiclitat᷑ ut tamen ipse oĩo
nec doleat nec turbet᷑: Ueruntamen ⁊ sud lon¬
ge fupra nr̃am erꝑientiam est: deo tam̃ nicħ
impossibile est. Potest gͥ non mͦ sibi s ⁊ suis oĩb
quos infirmitate carnis erutos uirtute in¬
duit. ⁊ inpotentias introdurit. eam conferre
dilectionem. q̃ gaudeat cum gaudentibus ñ
autem fleat cum flentib.⁊ sic eos qͦs amat effi¬
cacissime & affectuosissime uiuet. ut ipsa tam̃
imꝑturbabilis ꝑseu̾et. Nec dubium sane. qͥn
longe p̃stantior sit ea dilectio: quemadmod
medicina. si que tam̃ eiꝰmodi ẽ p̃ciosior utiq
iudicat᷑. que sic curet uulna. ut int̾ curandũ
nec uirtꝰ eiꝰ in aliqͦ nec sub̃a minuat᷑: quam ea
que sic curat. ut curando deficiat aut cor

Expanded text:
suos, sic nec lugere pro eis. Sed quando humana fragilitas suos, sic nec lugere pro eis. Sed quando humana fragilitas hujusmodi capere possit affectum, qui sine miseria misereatur, et sic diligat, et vehementer diligat eum qui dolet, aut qui periclitatur, ut tamen ipse omnino nec doleat, nec turbetur? Verumtamen etsi id longe supra nostram experientiam est, Deo tamen nihil impossibile est. Potest igitur non modo sibi, sed et suis omnibus, quos infirmitate carnis exutos virtute induit, et in potentias introduxit, eam conferre dilectionem, quae gaudeat cum gaudentibus, non autem fleat cum flentibus; et sic eos quos amat, efficacissime et affectuosissime uniat, ut ipsa tamen imperturbabilis perseveret. Nec dubium sane quin longe praestantior sit ea dilectio, quemadmodum medicina, si quae tamen ejusmodi est, pretiosior utique judicatur, quae sic curat vulnera, ut inter curandum nec virtus ejus in aliquo, nec substantia minuatur; quam ea quae sic curat, ut curando deficiat, aut cor
Abbreviated transcription (Latin):
claritatis. fortitudinẽ uͦ inꝑt᷑babili statu mentiᷤ.
Deniq tͥstis ẽ ait anima mea:.susq ad mortem.
Unde & melinans caput dix̃. confummatum ẽ:
neqͥd deinc eps infirmitatis in eolieeat suspicari
S ait iste. Si apłs ipsiꝰ iuget qͦs dam qͥ ante pec¬
cauerunt nec penitentiam egerunt in his q̃
qͥa misericors ⁊ miserator est dñs. maiori affec¬
du qm apłs suus flet cum flentib: i luget eos
qͥ ante peccauerunt. Nec enmputandum ẽ.
qͦd paulꝰ lugeat ꝓ peccatorib ⁊ fleat: dñs aut̃
m̃s abstineat a fletu. Hec qͥdem sic acciꝑe᷑ qͥd¬
m adhuc dilect̾um in lectulo querere dicã.
Mescit mortuus extra tumulum. neseit infir¬
mus extͣ lect̾um. nescit paruulꝰ extͣ lectulum
querere: quem diligit anima sua Uerum il¬
le ut supͣmeminim. ñ minꝰ corde qm corpore
głificatꝰ. immo tanto ampliꝰ. qnͣto amplior ar̃a
⁊ głe capatior ẽ qm̃ caro. sic̃ ñ pot̃ negligere

Expanded text:
claritatis, fortitudinem vero in impertubabili statu mentis. Denique tristis est, inquit, anima mea usque ad mortem . Unde et inclinans caput, dixit: Consummatum est ; ne quid deinceps infirmitatis in eo liceat suspicari. 5. Sed ait iste: « Si Apostolus ipsius luget quosdam qui ante peccaverunt, nec poenitentiam egerunt in his 1155 quae « quia misericors et miserator est Dominus, majori affectu, quam apostolus suus, flet cum flentibus, et luget eos qui ante peccaverunt. Nec enim putandum est quod Paulus lugeat pro peccatoribus et fleat, Dominus autem meus abstineat a fletu. » Haec quidem sic accipere, quidni adhuc dilectum in lectulo quaerere dicam? Nescit mortuus extra tumulum, nescit infirmus extra lectum, nescit parvulus extra lectulum quaerere quem diligit anima sua. Verum ille, ut supra meminimus, non minus corde, quam corpore glorificatus imo tanto amplius, quanto amplior anima, et gloriae capacior est quam caro, sicut non potest negligere
Abbreviated transcription (Latin):
respondet. Pape. tuiucre ñlicet᷑. ⁊ fornicari libet:
Sed forte necdumuenit eui reposita uictoria ẽ.
quam tumphus manet. cui corona debetur:
&e contemptꝰ ex consuetudine ꝓdit: ut tantoli¬
berius. qͣnto desꝑatiꝰ peccans. totas iam concupi¬
centiȩ laxet habenas: toto impetu ferat᷑ in p̃cepꝰ.
sic̃ scͥptum est: peccator cum uenit in ꝓfundũ
malorum. contemnit. Hc̃ gͦ contemptum ne¬
cesse est ut sp̃s intellectꝰ impugnet. illuminass
tenebs cordis: ⁊ lucem diuinȩ misediȩ ⁊ copio¬
sȩ miserationis infundens. Intelligentia nem¬
pe diuinis ⁊ altissimis reb attribuenda ẽ qͣs qͥ¬
dem ratiohumana nullatenꝰ. difficile autem ł
ipsa fides comphendere possit: ut est illtio. uͥa
bundauit delict̾um. suꝑabundare ce grãm.
Iamsi contemptꝰ ꝑstit̾it: accedere necesse est c
ialiciam. ut qm potest consolationem desꝑat
ut ipsa adusꝰ maliciam sapĩa congdiatur.

Expanded text:
responderet: Papae! vivere non licet, et fornicari liberet! 5. responderet: Papae! vivere non licet, et fornicari liberet! 5. Sed forte necdum venit cui victoria reposita est, quem triumphus manet, cui corona debetur, et contemptus ex consuetudine prodit: ut tanto liberius, quanto desperatius peccans, totas jam concupiscentiae laxet habenas, toto impetu feratur in praeceps, sicut scriptum est: Peccator, cum venerit in profundum malorum, contemnit . Hunc ergo contemptum necesse est ut spiritus intellectus impugnet, illuminans tenebras cordis et lucem divinae misericordiae et copiosae miserationis infundens. Intelligentia nempe divinis et altissimis rebus attribuenda est, quas quidem ratio humana 1113 nullatenus, difficile autem vel fides ipsa comprehendere possit, ut est illud: Ubi abundavit delictum, superabundavit et gratia . 6. Jam si contemptus perstiterit, accedere necesse est et malitiam, ut quam potest consolationem desperatus ut ipsa adversus malitiam sapientia congrediatur,
Abbreviated transcription (Latin):
sacathena: soluenda utiq faeiliꝰ qm rumpen¬
da᷑ ut hic maxime uulgare illud ꝓu̾bium
oporteat usurpari. indcistriam uiolentia po¬
ciorem: ut quemaomodumus ui repellitͥ. i fer¬
uore syp̃s feruor extinguit᷑ desid̾iorum. sic malig¬
ni artem arte deluoas. & consuetudim consili¬
um opponat᷑. Auoqͥn si forte uiolentiam q̃ras.
&e castigationem corporis sꝑas consu etudinip̃
labor: ⁊ priꝰ suba ipsa deficiat. qm molita con¬
eupiscentia. p̃sertim qͦd alta quedam natura
sit ipsa consuetudo. Necessarium itaq consili¬
um est: uel abipso magni consilu angło mini¬
stratum. uł ab homine aliqͦ sp̃itali. qͥ cogitatio¬
nes sathanȩ sp̃ aliaq remedia ñignoret. Sub¬
trahenda occasio est:⁊oportuntas fugienda
industa a patre curatum. Aduocans enĩ senior
frẽm alt̾m secreto iussit. ut eundem lacessiret
iniurus: & pͥor ipse quasi accepta ab eo in iuria
querenti de ea ñsine ammiratione plurima

Expanded text:
sa catena, solvenda utique facilius, quam rumpensa catena, solvenda utique facilius, quam rumpenda; ut hic maxime vulgare illud proverbium videatur usurpari, industriam violentia poiorem: ut quemadmodum vis vi repellitur, et fervore spiritus fervor exstinguitur desideriorum; sic maligni artem arte deludas, et consuetudini consilium opponas. Alioquin si forte violentiam quaeras, et castigationem corpori ipsa substantia deficiat, quam inolita concupiscentia, praesertim quod altera quaedam natura sit ipsa consuetudo. Necessarium itaque est consilium, vel ab ipso magni consilii angelo ministratum, vel ab homine aliquo spirituali, qui cogitationes Satanae, spiritualiaque remedia non ignoret. Subtrahenda nobis occasio est, et opportunitas fugienda industria a patre curatum. Advocans enim senior fratrem alterum secreto, jussit ut eumdem lacesseret injuriis; et prior ipse, quasi accepta ab eo injuria,querenti de ea non sine admiratione plurima
Abbreviated transcription (Latin):
tum cordis tͣnsisse hominem qͥ legem sp̃cit. ho¬
nestatem abiecit: ualefecit pudori. timorem aũ
dñi penitꝰ tͣnsilut᷑ soloq uehit᷑ appetitu. sequit᷑
concupiscentiam solam: sola trahit᷑ uoluptate:
ce est apud eum ꝓratione uoluntas. Cont᷑ hanegͥ
concupiscentiam mali dimicat fortituido: neq
enimulla iam nͥ in manu fortiubatio est. Indicat
sͥ hõ ieiunia:. corpꝰ castiget. ⁊ subiciat seruituti.
ne forte iam de radice colubri egͥdiat᷑ regulꝰ
de concupiscentia consuetudo. Quemadmod
enim miseranuum ⁊ miscrabilis humana
fragilitas. siue pruritu coneupiscentie. aut
impetu desidii. ipsa consuetudine ad illicita
trahat᷑: utinam omnib liceat ignorare. N.¬
mirum pecẽm faciens seruis fit peccati. seruus
plane diaboliad praua qq ꝓut trahit᷑ sequens:
a qͦ nimirum captiuus tenet᷑ adipsi uolintatẽ.
Est autem consuetudo hec. gͣuis q̃dam ⁊ ꝑnitio¬

Expanded text:
tum cordis transisse hominem qui legem sprevit , hotum cordis transisse hominem qui legem sprevit , honestatem abjecit, valefecit pudori, timorem autem Domini penitus transiliit, soloque vehitur appetitu, sequitur concupiscentiam solam, sola trahitur voluptate, et est apud eum pro ratione voluntas. Contra hanc igitur concupiscentiam mali dimicat fortitudo: neque enim ulla jam, nisi in manu forti, liberatio est. Indicat sibi homo jejunia, corpus castiget et subjiciat servituti, ne forte jam de radice colubri egrediatur regulus, de concupiscentia consuetudo. Quemadmodum enim misera nimium et miserabilis humana fragilitas, sine pruritu concupiscentiae aut impetui desiderii, sola consuetudine ipsa ad illicita trahatur, utinam omnibus liceat ignorare! Nimirum peccatum faciens, servus est peccati , servus plane diaboli, ad prava quaeque prout trahitur sequens, a quo nimirum captivus tenetur, ad ipsius voluntatem. 4. Est autem consuetudo haec gravis quaedam et pernicio
Abbreviated transcription (Latin):
lignat᷑ uoluntas ipsoneglectu cotidie deterior se-¬
metipsa. stillat suꝑni iudicis indignatio. ex de¬
fectu utiq caritatis: que sola oꝑit multitudinem
peccõrum. Egdiat᷑ itaq foras necesse est. ⁊ curiosiꝰ
spicit. fut᷑a ñ ꝓspic̃. Quident̾ ꝓinde curiositati
pietas adusat᷑.⁊ quem illa acorde euocat. ista
reuocat. Nimirum pietas ipsa est eultꝰ dei. ⁊ in
corde colit᷑. qui incorde cognoscit᷑ habitare. la¬
rit autem curiositas erꝑientiam mali. ut facile
qͥ ꝑ multa uagat᷑. offendat᷑. facile cadat inla¬
queum: facile inueniat. quod ꝑnitiose delectet
Confligit sane adu̾sus hanc scientie sp̃s. docẽs
nimirum aduidendas alienigenas mulieres
eg̃ssam. emor filiꝰ sichem rapuisse. corrupisse. ac
deinde tͥstem blandicuis delinisse legit᷑. itaut
illiꝰ animȩ anima eiꝰ adheserte.Dieo autemin
concupiscentiam. ⁊ ut ꝓpħa meminit. in affee¬

Expanded text:
lignatur voluntas, ipso neglectu quotidie deterior selignatur voluntas, ipso neglectu quotidie deterior semetipsa. Stillat superni Judicis indignatio ex defectu utique charitatis, quae 1112 sola operit multitudinem peccatorum. Egrediatur itaque foras necesse est, et curiosius spicit, futura non prospicit. Evidenter proinde curiositati pietas adversatur, et quem illa a corde evocat, ista revocat. Nimirum pietas illa est cultus Dei; et in corde colitur qui in corde cognoscitur habitare. Parit autem curiositas experientiam mali, ut facile qui per multa vagatur, offendat, facile cadat in laqueum, facile inveniat quod perniciose delectet. Confligit sane adversus hanc scientiae spiritus, docens nimirum, ad videndum alienigenas mulieres egressam, Emor filius Sichem rapuisse, corrupisse, ac deinde tristem blanditiis delinisse legitur, ita ut illius animae anima ejus adhaeserit . Dico autem in concupiscentiam, et, ut Propheta meminit, in affec
Abbreviated transcription (Latin):
nam cond̾it dĩ uirtꝰ. ⁊ dłi sapientia xp̃s. At¬
tingit gͦ a fine usq adfinem fortit̾᷑: incelo qͥde
deiciendo suꝑbum: in mundosuꝑando malig¬
num: in infernospoliando auarum. Et dispo¬
nit õmnia suauit᷑: incȩlostantes angłos confir¬
mando. in mundo uenundatos redimendo. in
inferno captiuos lib̃ando. Aut si meliꝰ placet: ac¬
cipiamꝰ hoc mͦ. Ordinata ꝓcedit acie adusꝰ .uii.
peccati gͣdus. sp̃s septiformis: &e pͥmꝰ contͣ negligen¬
tiam timor exurgit. Nimirum ipse est quo con¬
cutit᷑ anima: discutit᷑ conscĩa: ercutit᷑ sopor le¬
talis:. incutit᷑ souicitudo.Demq quitimet dm̃.
& comitantia st̃ inhumano corde. negligentia
stillicidium mala uxor. Qñ uͦ hec deerunt ne¬
gligenti: Ppͥa quippe negligit: fumum ñ abigit:
uxorem ñ corrigit: tect̾um ñ refieit. fumant pec¬
cata. nullo miscdiȩ studio. nullis lacͥmarumun¬
dis ertineta. ⁊ fumꝰ ille tet̾rimꝰ ⁊ intolerabilis. ma¬

Expanded text:
i virtus, et Dei sapientia Christus. Attingit ergo a fine usque ad finem fortiter, in coelo quidem dejiciendo superbum, in mundo superando malignum, in inferno spoliando avarum. Et disponit omnia suaviter , in coelo stantes angelos confirmando, in mundo venundatos redimendo, in inferno captivos liberando. Aut, si melius placet, accipiamus hoc modo. Ordinata procedit acie adversus septem peccati gradus Spiritus septiformis. Et primus contra negligentiam timor exsurgit. Nimirum ipse est quo concutitur anima, discutitur conscientia, excutitur sopor letalis, incutitur sollicitudo. Denique qui timet Deum, et comitantia sunt in humano corde negligentia , fumus, stillicidium, mala uxor . Quando vero haec deerunt negligenti? Propria quippe qui negligit, fumum non abigit, uxorem non corrigit, tectum non reficit. Fumant peccata, nullo misericordiae studio, nullis lacrymarum undis exstincta; et fumus ille teterrimus et intolerabilis. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ item ait. Beatꝰ qui se ñ iudicat i eo qͦd ꝓbat.
Itaq ꝓminimo illi erat ut ab eis iudicaret᷑. qͥb
nicħ sese debiti officii scibtraxisse sciebat: nicħ
peccasse in aliqͤm: s mag̃ omnib p̾stitisse. ado
ut secura conscĩa ingenue loqueret᷑. Qͥs infir

Expanded text:
it: Beatus qui se non judicat in eo quod probat . Itaque pro minimo illi erat ut ab eis judicaretur, quibus nihil sese debiti officii subtraxisse sciebat, nihil peccasse in aliquem, sed magis omnibus praestitisse, adeo ut secura conscientia ingenue loqueretur: Quis infir
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Unde ⁊ paulus. cum lib eẽm inqͥt ex oĩb
omniũ me scruũ feci. Cet̾m nicħ hoc ad lib̾ta¬
tem illiꝰ. qͥ nicħ ppͥi delict̾i habuit: qui nicħ
morti debuit: nicħ mesuit tͥbulationis. Nã
⁊ nob̃ quidem ⁊̃ uoluntarias ulas tͥbulationes
⁊ siꝓrimꝰ exigere forsitan exiure ñ potest: exig̃
tam̃ ds. Isi ꝓximo forte uidet᷑ qͥs redde plusqͣm
debeat. do tñnemounqm totum reddidit qͦd¬

Expanded text:
 Cum liber essem, inquit, ex omnibus, omnium me servum feci . Caeterum nihil hoc ad libertatem illius, qui nihil proprii delicti habuit, qui nihil morti debuit, nihil meruit tribulationis. Nam a nobis quidem etiam voluntarias illas tribulationes etsi proximus exigere forsitan ex jure non potest, exigit tamen Deus: et si proximo forte videtur quis reddere plus quam debeat, Deo tamen nemo unq
Abbreviated transcription (Latin):
spectione monet eẽ legendum. Uerum nos
in p̃senti. ñ qͥd ipse senserit q̃rimꝰ:. s id agere
cupimꝰ: ut uos õs qͦd ad sanam doctͥnam ꝑti¬
net sentientes. nicħ moueamin u̾bis illis.
absit enimut in cȩlo credat᷑ locꝰ ẽẽ tͥsticiȩ:
sic̃ nec culpe.Nemo ibi delinquere.nemo
lugere potest. sic̃ nec in t̾ra qͥd pena ulla fu¬
isset. nͥ iniqͥtas p̃cessisset. In cęlo utiq sola
iusticia. sola nicħominꝰ leticia ẽ: in infer¬
nosolum pecẽm ⁊ pȩna peccati: porroit
medio utraq: inueniunt᷑: atq ideo neutra
consummata. Inmultis offendim᷑: quia in
multis offendimꝰ om̃s. Qm̃ enim nullus in
celo passionis locꝰ ẽẽ pot̾at uł doloris ꝓpt¬
ea sane unigenitꝰ di pat̾s passione sua hõĩẽ
redempturꝰ. sic̃ carnem in qͣ pat̾et᷑ qͥ patiñ
pot̾at in diuinitate suscepit. sic ĩ in terris

Expanded text:
spectione monet esse legendum. Verum nos spectione monet esse legendum. Verum nos in praesenti non quid ipse senserit quaerimus, sed id agere cupimus, ut vos omnes quod ad sanam doctrinam pertinet sentientes, nihil moveamini verbis illis. 2. Absit enim ut in coelo credatur locus esse tristitiae, sicut nec culpae? Nemo ibi delinquere, nemo lugere potest: sicut nec in terra quidem poena ulla fuisset, nisi iniquitas praecessisset. In coelo utique sola justitia, sola nihilominus laetitia est; in inferno solum peccatum, et poena peccati: porro in medio utraque inveniuntur, atque ideo neutra consummata. In multis offendimur, quia in multis offendimus omnes . Quoniam enim nullus in coelo passionis locus esse poterat vel doloris, propterea sane Unigenitus Dei Patris, passione sua hominem redempturus, sicut carnem in qua pateretur qui pati non poterat in divinitate suscepit, sic etiam in ter
Abbreviated transcription (Latin):
possunt ut uereor forte ĩullis u̾ba q̃heri
lectast uob̃ ex omelia scił origenis suꝑ capitulũ
illud legis. uͥ aaron ⁊ filii eiꝰ uinum bib̾e prohi¬
bent̃ cũ accessuri sunt ad altare: si recipiant
ea simplicit̾. sic̃ sonare uident᷑. Saluator m̃s
inquit luget aẽ nc̃ peccata mea.⁊ tamdiu ẽ
inmerore. qmdiu nos ꝑsistimꝰ in errore. Ruri¬
ma qͦ alia in hẽ modum abundantius for¬
sitan qm̃ circum spectiꝰ dicta: nec tam sobrie.
qͣm discte. Qͥdnã sͥ uult insolitꝰ iste grũntꝰ:
aut qͥs int̾ uos nescio qͥd submurmurat:
Seio qͥd doct̾os in lege diuina huiꝰmi u̾ba ride:
s nicħominꝰ ⁊̃ minꝰ sapientib me confiteor
debitorem. Nec mͦ de intellectu origenis q̃stio
est: potu̾it forsitan hyꝑbolice loqͥ: ipseuidit:
nicħ int̾est nr̃a. Quamuis ne hoc quidem
silendum arbit᷑r. qͦd euidentissime illum
contͣ fidem ñuulla scͥpsisse scõrum patrum
tracdat auetͥoritas: atq ideononsine circũ¬

Expanded text:
possunt, ut vereor, forte nonnullis verba quae heri lecta sunt vobis, ex homilia scilicet Origenis super capitulum illud legis, ubi Aaron et filii ejus vinum bibere prohibentur, cum accessuri sunt ad altare: si recipiant ea simpliciter, sicut sonare videntur. « Salvator meus, » inquit, « luget etiam nunc peccata mea, et tandiu est in moerore, quandiu nos persistimus in errore. » Plurima quoque alia in hunc modum abundantius forsitan, quam circumspectus dicta, nec tam sobrie quam diserte. Quidnam sibi vult insolitus iste grunnitus? aut quis inter vos nescio quid submurmurat? Scio quidem doctos in lege divina hujusmodi verba ridere; sed nihilominus etiam minus sapientibus me confiteor debitorem. Nec modo de intellectu Origenis quaestio est. Potuerit forsitan hyperbolice loqui: ipse viderit, nihil interest nostra. Quamvis ne hoc quidem silendum arbitror, quod evidentissime illum contra fidem nonnulla scripsisse sanctorum Patrum tradat auctoritas, atque ideo non sine circum
Abbreviated transcription (Latin):
nem: miscdiam quare: At non solus hic accipi¬
et: aut certe mag̃ non sibisoli accipiet si aduta.
lut occulte multitudinem subinducit. Loque¬
batur de uno. ⁊ dicebat᷑. hic accipiet. S conti¬
nuo h̃c tͣnsfudit in hanc gnationem.⁊ ait. hec
est gnatio querentium: ut in uno. non ꝑsone
singlaritatem intelligas. s sp̃s unitatem. Nimi¬
accipiet bndict̾ionem: s ascendent ⁊̃ cum eo
uel mag̃ in eo. qui ab eo accipient b̃ndict̾ionẽ.
Audi hoc aꝓpħa. Et enim bndictionem dabit

Expanded text:
nem: misericordiam quare? At non solus hic accipinem: misericordiam quare? At non solus hic accipiet, aut certe magis non soli sibi accipiet, si advertvide quonam modo, velut occulte multitudinem subinducit. Loquebatur de uno et dicebat: Hic accipiet; sed continuo transfudit in hanc generationem, et ait: Haec est generatio quaerentium: ut in uno non personae singularitatem intelligas, sed spiritus unitatem. Nimiaccipiet benedictionem; sed ascendent etiam cum eo, vel magis in eo, quia ab eo accipient benedictionem. Audi hoc a Propheta: Etenim benedictionem dabit
Abbreviated transcription (Latin):
mabit᷑ aliꝰ absq eo. Ipse ẽ de quolegisti. Ne
ñfecit: s inultabona oꝑatꝰ iudeis. libe aiebat.
Qͥs ex uob arguet me de pecc̃o: Anuͦ mun¬
dissimum cor fuisse quis dubitat. unitum
ꝑsonalit sapientiȩ: in quam nich inqͥnatũ
occurrit. attingit autemuͥq propt̃ suam
mundiciam: S ñ inuano accepit aiamsu¬
am: qͥ solus potestatem habuit ponendi an¬
mam.⁊ it̾m resum̃di. Non inuano accepit
nascens: ñ inuanoposuit moriens: non in
uano recepit resurgens. Aut qͦm̃ ñ in dol
iurauit ꝓrimo suo:. qmͦ ñ inuano accepit aĩam
suam: qͦmͦ ñ inuano omnia illa ꝑfecit. si hi e solus
accipiat bndictionem:. Itane oportebat xp̃mpa¬
ti. resurgere.isic intire in głam suam: Suaerat.
Que utilitas in sanguine eiꝰ. dumom̃s descendi¬
mus in corruptionem: Quȩ uerttas in ꝓmissio¬
ne. siut supͣ meminimꝰ. nemo ascendit in celũ.
nͥ qͥ de celo descendit: Esto. hic accipiat bndict̾io¬

Expanded text:
mabitur alius absque eo. Ipse est de quo legisti: Nemmabitur alius absque eo. Ipse est de quo legisti: Nemnon fecit sed multa bona operatus, Judaeis libere aiebat: Quis ex vobis arguet me de peccato? . An vero mundissimum cor fuisse quis dubitat, unitum personaliter Sapientiae, in quam nihil inquinatum incurrit; attingit autem ubique propter suam munditiam? Sed non in vano accepit animam suam, qui solus potestatem habuit ponendi animanascens, non in vano posuit moriens, non in vano accepit resurgens. 4. At quomodo non in dolo juravit proximo suo, quomodo non in vano accepit animam suam, quomodo non in vano omnia illa perfecit, si hic solus accipiat benedictionem? Itane oportebat Christum pati, resurgere, et sic introire in gloriam suam? Sua erat. Quae utilitas in sanguine ejus, dum omnes descendimus in corruptionem? Quae veritas in promissione, si, ut supra meminimus, nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit? Esto, hic accipiat benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
tam habeant.⁊ abundantiꝰ habeant. Nunquid
non etiam mons tͥ uidet᷑. et̾num glȩ pondus
supra modum insublimitate: Porro ex his õi¬
bus.⁊ siqua possunt similit̾ desidabilia cogi¬
tari. una est beatitudins m̃sura bona. confer¬
ta. coagitata. suꝑesfluens: ac si plurtmos mon¬
tes. alium qͥdem aureum. alium argenteum.
alium ex iacinetis. ⁊ smaragdis. atq omnium
bysso.cȩtisq eiꝰmͦi opib parit coaceruans in
unum redigas montem. Omnia enim nob
edificium humile in imm̃sos montes excreuis¬
se mirabit᷑. ⁊ ex modico semine magnos me¬
tet non tam manipłos quam aceruos mani¬
pulorum. Qͥs gͦ ascendet in montemda. qͥs¬
siqͥs tam̃ ille ẽ. S quis głabit᷑ innocentes ma¬
nus. aut castum se hab̾e cor: Nemo mundꝰ
a sorde: nec infans cuiꝰ ẽ uniꝰ dieiuita super
t̾ram. Unꝰ tam̃ est int̾ noxios in nocens. mundꝰ
int̾ impuros. int̾ mortuos lib: unꝰ ẽ. ⁊ ñ esti¬

Expanded text:
tam habeant, et abundantius habeant . Nunquid tam habeant, et abundantius habeant . Nunquid non etiam mons tibi videtur aeternum gloriae pondus supra modum in sublimitate? Porro ex his omnibus, et si qua possunt similiter desiderabilia cogitari, una est beatitudinis mensura bona, conferta, coagitata, supereffluens : ac si plurimos montes, alium quidem aureum, alium argenteum, alium ex hyacinthis et smaragdis, atque omnium bysso, caeterisque ejusmodi opibus pariter coarcervans, in unum redigas montem. Omnia enim nobis 1 fundamento, aedificium humile in immensos montes excrevisse mirabitur; et ex modico semine magnos metet, non tam manipulos, quam acervos manipulorum. 3. Quis ergo ascendet in montem si quis tamen ille est. Sed quis gloriabitur innocentes manus, aut castum se habere cor? Nemo mundus a sorde, nec infans, cujus est unius diei vita super terram . Unus tantum est inter noxios innocens, mundus inter impuros, inter mortuos liber unus est, et non aesti
Abbreviated transcription (Latin):
damenta eiꝰ inmontib scĩs. Et ne hoc qͥdem
sẽs tacuit ysaias. Erit inqͥt mons domͦ dñi p̃¬
paratus inutice montium: ⁊ eleuabit᷑ super
colles. Qdnimontium mons fundat᷑ exulta¬
tione uniu̾se t̾reluͥ tam multiplex omnium
delectabilium copia. ubi copiarum omniũ
plenitudo: Erit enim mons pacis. mons gau¬
dii. mons uite: mons głe. Ihi om̃s montes:
unꝰ mons consummatȩ felicitatis. A n ñ mois
pacis. par suꝑ pacem: pax que exuꝑat omnem
sensum: Nane mons magnꝰ. par ineorde. par
in carne. pax ab inquis hominib: par cum
omnib ꝓrimis. par ab ipsis demonib. pax
cum deo.⁊ pacis non erit finis. Erit gaudium:
s quale dñs ait. Gaudium plenum. securum:
gaudtum quod nemo tollat a nob. S ⁊ uitam
habit᷑i sumus. ⁊ abundantͦi habiti: quod non
possit inefficar ẽẽ tanti pastoris aduentꝰ. qͥ ad
hoc ipsum uenit ad oues sic̃ ipse testat᷑. ut ui¬

Expanded text:
damenta ejus in montibus sanctis . 2. Et ne hoc quidem damenta ejus in montibus sanctis . 2. Et ne hoc quidem sanctus tacuit Isaias: Erit, inquit, mons domus Domini praeparatus in vertice montium, et elevabitur super colles . Quidni montium mons, fundatus exsultatione universae terrae, ubi tam multiplex omnium delectabilium copia, ubi una copiarum omnium plenitudo? Erit enim mons pacis, mons gaudii, mons vitae, mons gloriae: et hi omnes montes unus mons consummatae felicitatis. An non mons pacis, pax super pacem, pax quae exsuperat omnem sensum? Plane mons magnus pax in corde, pax in carne, pax ab iniquis hominibus, pax cum omnibus proximis, pax ab ipsis daemonibus, pax cum Deo; et pacis non erit finis. Erit gaudium, sed quale Dominus ait, gaudium plenum, securum gaudium, quod nemo tollet a nobis . Sed et vitam habituri sumus, et abundantius habituri, quod non possit inefficax esse tanti pastoris adventus, qui ad hoc ipsum venit ad oves, sicut ipse testatur, ut vi
Abbreviated transcription (Latin):
st. ĩ ł .s.eiꝰ. uerbum erhortationis ẽ fr̃s m̃i:
ut qnquidem om̃s ascende nitimͣ. õs tendimꝰ
in fublime. sursum aspiramꝰ om̃s. om̃s conam
in altum: illuc studeamꝰ ascende. uͥbonum sit
nos ẽẽ. ubi securum sit nos ẽẽ: unde cade ño
oporteat. tibistare possimꝰ. Nec mͦ ut desidium
ꝓuocet ascensorem montis huiꝰ ꝓpħa reqͥrit:
uerumetiam ut ascende cupientem. modum
doceat ascendendi. felix qui huius montis
ascensiones in corde suo disposuit: concupis¬
cens ⁊ deficiens in atͥa dñi. Siqͥdem mons iste.
mons uber bonoꝵ omnium cumulus. mois
uoluptatis et̾nȩ. domꝰ dei ẽ. Q beati qͥ habitañ¬
ĩdt .d̾. ĩss .l. te. Audi testem fidelem: qr mons ẽ
domꝰ ista. Oisrł. quam magna domꝰdm̃. ⁊ ingẽs
locꝰ possessionis eiꝰ. inagnꝰ.⁊ ñ habens confũma¬
tionem: excelsꝰ ⁊ imm̃sꝰ. Immouͦ non solum
mons est.s ⁊ mons montum. ⁊ multȩ in eo
mansiones. multi montes. Deniq etiam fun¬

Expanded text:
i? » 1. Verbum exhortationis est, fratres mei, ut quandoquidem omnes ascendere nitimur, omnes tendimus in sublime, sursum aspiramus omnes, omnes conamur in altum: illic studeamus ascendere, ubi bonum sit nos esse, ubi securum sit nos esse, unde cadere non oporteat, ubi stare possimus. Nec modo ut desiderium provocet, ascensorem montis hujus Propheta requirit; verum etiam ut ascendere cupientem modum doceat ascendendi. Felix, qui hujus montis ascensiones in corde suo disposuit, concupiscens et deficiens in atria Domini. Siquidem mons iste mons uber, bonorum omnium cumulus, mons voluptatis aeternae, domus Dei est. Et beati qui habitant te . Audi testem fidelem, quia mons est domus ista: O Israel, quam magna domus Domini, et ingens locus possessionis ejus! magnus, et non habens consummationem, excelsus et immensus . Imo vero non solum mons est, sed et mons montium, multae in eo mansiones, multi montes. Denique etiam fun
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s qͥ loquebat᷑ ꝑ ꝓpħam:. nec de utilitate ꝓx¬
imi simplicit uoluit cõmonere. De iuram̃to
nos conuenit. ut agnoscam debitum: ut pro¬
missam fidem irritam facere ueream᷑. Omnes
enim ꝓximis iurati sumꝰ: cũ qͥb in eccłie ue¬
nimus unitatem. Q hec ꝓfessio fid̃i xꝑ̃iane. ut

Expanded text:
s qui loquebatur per Prophetam, nec de utilitate proximi simpliciter voluit commonere. De juramento nos convenit, ut agnoscamus debitum, ut promissam fidem irritam facere vereamur. Omnes enim proximis jurati sumus, cum quibus in Ecclesiae venimus unitatem. Et haec professio fidei Christianae, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmisit. dm̃ dico uob.sedebitis ⁊ uos iudieantis.
Simꝰ gͦ ⁊ nos dilect̾issimi ꝓ nr̃o qͥdem modulo ⁊
manuum innocentiȩ. ⁊ cordis inundicie sec¬
tatores. Ante omnia qͥdem solliciti. ⁊ si penitus
cauere ꝓhumana fragilitate ñ p̾ualemꝰ. quan¬
tum tñ declinare amalo possumꝰ. ñ mͦ actionis
s ⁊ cogitationis. De cet̾o qͦq ne inuano acceꝑimꝰ
aĩas nr̃as rationales. ex̾ceamꝰ nos in oꝑib bonis:
⁊ consilio rationis utam᷑. Quomͦ enim ñ frust᷑
humanam accipit hõ aĩam : qͥ tanqm unum
ex irrationabilib animantib incubans cor¬
poreis uoluptatib. solum sequit̾ carnis appe
imosuo.Sic̃ enim mundiciam int̾ nos. gͥ ꝓxi¬
mum innocentiam conuenit obseruari. sic ⁊

Expanded text:
misit: Amen dico vobis, sedebitis vos judicantes . 5. Simus ergo et nos, dilectissimi, pro nostro quidem modulo, et manuum innocentiae, et cordis munditiae sectatores. Ante omnia quidem solliciti, etsi penitus cavere pro humana fragilitate non praevalemus, quantum tamen declinare a malo possumus, non modo actionis, sed et cogitationis. De caetero quoque ne in vano acceperimus animas nostras rationales, exerceamus nos in operibus bonis, et consilio rationis utamur. Quomodo enim non frustra humanam accipit homo animam, qui, tanquam unum ex irrationabilibus animantibus, incubans corporeis voluptatibus, solum sequitur carnis appeimo suo. Sicut enim munditiam intra nos, erga proximum innocentiam 1152 convenit observari; sic et
Abbreviated transcription (Latin):
cato. In t̾ra inquamuere lacͥmatꝰ est ihes.
uere cont̾stat᷑. uere passus. tiere mortuuls.
uere sepultꝰ: s ubi surrexit. ueta transierunt.
Noli ult᷑ dilectũ tuũ in tuo q̃rere lectulo: surrẽ.
ñ ẽ hic Uor sponse ẽ: in lect̾ulomeo q̃siui ꝗ̃ .d. a. m:
lo: q̃siuit ĩ tumulo: nec inuenit. Mag̃ aut̃ inuene¬
rt̃ eã uigiles. ⁊ dicer̃t. Quid queris uiuentẽ cũ mor¬
tuis: fuit qͥdẽ cũ mortuis: sed iam non est. fu¬
it int̾ mortuos:. s ⁊ tẽ lib̃ fuit. Si qͥdipse sese tur¬
bauit: ipse animã suãposuit: qi ipse uoluit.
oblatꝰ est. ⁊ oĩs ei infirmitas de uoluntate fuit.
ñ de necessitate Unde ⁊ qͦd infirmum erat di.
fortiꝰ erat hominib: qͦd ẽẽt tẽ qͦq ⁊̃ int̾ par¬

Expanded text:
n terra, inquam, vere lacrymatus est Jesus, vere contristatus, vere passus, vere mortuus, vere sepultus; sed ubi surrexit, vetera transierunt. Noli ultra dilectum tuum in tuo quaerere lectulo: surrexit, non est hic. Vox sponsae est: In lectulo meo quaesivi quem lo, quaesivit in tumulo, nec invenit. Magis autem invenerunt eam vigiles, et dixerunt: Quid quaeris viventem cum mortuis? Fuit quidem cum 1154 mortuis, sed jam non est: fuit inter mortuos, sed et tunc liber fuit. Siquidem ipse sese turbavit, ipse animam suam posuit; quia ipse voluit oblatus est . Omnis enim ei infirmitas de voluntate fuit, non de necessitate. Unde et quod infirmum erat Dei, fortius erat hominibus : quod esset tunc quoque etia
Abbreviated transcription (Latin):
maliguitate ꝓsequit᷑. ut uix eamuel possit ca¬
uere uł nou̾it. Qͦd si uoluptati seruit᷑. non sa¬
nitatr. hoc iam de nat᷑a nonẽ s subnatura. q̃
morti manꝰ dat. cum magistram constituit
uoluptatem. Inde &ẽ est quod multi ad tam
rius ceciderunt ut uoluptatem p̃ferant sani¬
tati᷑. ⁊ulis ipsis sepissime uolu: tent᷑: q̃ sciunt
difficiles ⁊ acutissimas subseqͥ passiones. Sic̃t
aut̃ corporis natura est sanitas: ita cordis
natura est puritas: qr turbato ocło non ui¬
debiti dst cor humanum ad hoc fẽm̃ est.
ut suum uideat creatorem. Siuͦ sanitati
corꝑis sollicita ẽ ꝓuidenda custodia. pu¬
ritati cordis tanto est sollieitior impenden¬
da: qnto parsista dignior illa ẽẽ conuincit᷑
Hic tamensimplieit accipimꝰ puritatem:
ut uiddelicet omĩa que agimꝰ pure ⁊ humi¬
liter confiteam̃ dño in oratione. hominũ

Expanded text:
malignitate prosequitur, ut vix eam quis vel possit camalignitate prosequitur, ut vix eam quis vel possit cavere, vel noverit. Quod si voluptati servitur, non sanitati, hoc jam de natura non est, sed sub natura, quae morti manus dat, cum magistram constituit voluptatem. Inde etiam est quod multi ad tam rius, ceciderunt, ut voluptatem praeferant sanitati, illis ipsis saepissime volutentur quae sciunt difficiles et acutissimas subsequi passiones. Sicut autem corporis natura est sanitas, ita cordis natura est puritas: quia turbato oculo non videbitur Deus; et cor humanum ad hoc factum est ut suum videat Creatorem. Si vero sanitati corporis sollicita est providenda custodia, puritati cordis tanto sollicitior est impendenda, quanto pars ista dignior illa esse convincitur. Hic tamen simpliciter accipimus puritatem, ut videlicet omnia quae agimus, pure et humiliter confiteamur Domino in oratio
Abbreviated transcription (Latin):
tate. ĩ patientia ⁊ humilitate. cętĩsq uirtutib:
q̃ amabilem ddeo placabilem. ⁊ imitabilem ho¬
minib reddunt. Qͦdsi iħ nimis fublimia ft̾.⁊
t̾ns gͥdientia infirmitatẽ taam: demitte ocłos
quasi gre non sint. sideo qͦdipsi nature qͦdãmͦ
ingenita ⁊ cõplantata fuert̾. anteqͣmfieret pec¬
catumiliud. qͥd ñ solum ꝑsonaminfecit. s ⁊ na
taram. Ert̾e ñita nob̾ad manum ꝓuenisse mon¬
strant᷑ ꝓpt̃ illuduulnꝰ inflict̾um: eum tam̃ nos
ua in nob & circa nos ẽẽ. tamrationib quam:
affectionib plerũq sentiamꝰ. Q qr nos ex aĩa ⁊
corpore consistimꝰ. uicta uocem apli. ab aĩali
mussanttas. Nicħ autemult᷑ eiuel dandũ ẽ
ut querendum. s hoc t̾mino obligandum ⁊
frenandum ẽ: cumfructꝰ eiꝰ nullus sit ⁊ mors
sit finis illiꝰ. S hic fouea ẽ. qͣ nolo uos lateat. In¬
sicdiat᷑ enim uoluptas sanitati. ⁊ tam subtili

Expanded text:
tate, in patientia et humilitate, caeterisque virtutibus, tate, in patientia et humilitate, caeterisque virtutibus, quae amabilem Deo, placabilem et imitabilem hominibus reddunt. Quod si et haec nimis sublimia sunt, et transgredientia infirmitatem tuam, demitte oculosquasi gratiae non sint; sed ideo quod ipsi naturae quodam modo ingenita et complantata fuerint, antequam fieret peccatum illud, quod non solum personam infecit, sed etiam naturam. Extunc non ita nobis ad manum pervenisse monstrantur propter vulnus inflictum, cum tamenuam affectionibus plerumque sentiamus. Et quia nos ex anima et corpore consistimus, juxta vocem Apostoli, ab animali mus, sanitas. Nihil autem ei ultra dandum est vel quaerendum, sed hoc termino ligandum et frenandum est, cum fructus ejus nullus sit, et mors sit finis illius. Sed hic fovea est, quae nolo vos lateat. Insidiatur enim voluptas sanitati, et tam subtili
Abbreviated transcription (Latin):
q̃uib tanta sc̃arum meditationũ assidue mat̾ia
iinant᷑ infermi. ⁊ regni głam pollicentur. Uñ
gͦ nobtamuane. tam noriȩ. tam obscene cogita¬
tiones qͣnẽ immundicia ⁊ elatione. nẽ suꝑbia
⁊ ambitione. eȩt̾isq passionib contorquent noᷤ.
ut uix aliq̃n inserenitatem scõꝵ cogitatuum
respirem̃: De nob a torpore ⁊ tepore cordis nr̃a.
stanti tnsilimꝰ inbona dñisiue innat᷑alia. siue
insp̃italia. seu etiam in ȩtna. Et quidem uat᷑alia
inagnabonã sp̃italia maiora: s maxima sunt
etna. Inpͥmis reparam᷑: in sełis ex̾citam᷑: eeten¬
dim̃ ⁊ beatificam̃int̾eus. Si ñ potes ocłm medi¬
tationis inuiam sublimitatem et̾nalium bo¬
nor infigere. qr stantia fc̃ ⁊ omnem sensum ex¬
uꝑant inbonis gr̃ȩ q̃ sẽ in ex̾cicio uirtutum. ui¬
sum reflecte ut uideas qmpurȩ conscĩe quã
libe frontis sit ũsari ⁊ conũsari in castitate ⁊ cari¬

Expanded text:
quibus tam sanctarum meditationum assidue materiaquibus tam sanctarum meditationum assidue materiaminantur inferni, et gloriam regni pollicentur. Unde ergo nobis tam vanae, tam noxiae, tam obscenae cogitationes, quae nunc immunditia et elevatione, nunc superbia et ambitione caeterisque passionibus contorquent nos, ut vix aliquando in serenitatem sanctarum cogitationum respiremus? Vae nobis a torpore et tepore cordis nostristanti transilimus in bona Domini, sive in naturalia, sive in spiritualia, seu etiam in aeterna. Et quidem naturalia bona magna, spiritualia majora, sed maxima sunt aeterna. In primis reparamur, in secundis exercitamur, extendimur et beatificamur in tertiis. Si non potes oculum meditationis in illam sublimitatem aeternalium bonorum infigere, quia distantia sunt, et omnem sensum exsuperant: in bonis gratiae, quae sunt in exercitio virtutum, visum reflecte, ut videas quam purae conscientiae, quam liberae frontis sit versari et conversari in castitate et chari
Abbreviated transcription (Latin):
euomaris ab ea. Sic̃ enim beatꝰ hõ qui inuent
sapientiam:. sic etiam beatꝰ uir. uel beatior cẽ
qͥ morat᷑ in sapientia. forte enim hocꝰ affiuen¬
tiam spect̾at. Sane in histͥb ore affluis sapĩa
uł prudentia. si sit in ore confessio ꝓp̾e iniqͥ¬
tatis᷑ sit grãrum act̾io ⁊ uox lauois: sit etiã
sermo edificationis. Nimirum corde credit᷑
int̾cio qͦq si eatenꝰ affluit sapĩa. edificare ꝓxi¬
mum debet. Anuͦ ⁊ in oꝑe affluendum est sa¬
pientia: & maxime. Queramꝰ gͥ & in opere
tͥplicem affluentiam. Nam ce olim dict̾um ẽ
ꝑtinet copiose satis affluere sapientia. qͥcũq
int̾uos continent̾. patient̾.⁊ obedient̾ conũ¬
satͣ tm̃ ut fidelis obedientia ꝓpͥam mortificce
uoluntatemr. Humilis continentia carnalem
parit̾ ⁊ scłarem amputet uoluptatem: H yla¬
ris patientia utramq similit̾. ⁊ corporalem scił
cogitationib adhibenda fr̃s mei: nr̃is inqͣm.

Expanded text:
evomaris ab ea. Sicut enim beatus homo qui invenit evomaris ab ea. Sicut enim beatus homo qui invenit sapientiam: sic etiam beatus vir, vel beatior etiam qui morabitur in sapientia : forte enim hoc ad affluentiam spectat. 5. Sane in his tribus ore affluis sapientia vel prudentia, si sit in ore confessio propriae iniquitatis, si gratiarum actio et vox laudis, si etiam sermo aedificationis. Nimirum corde crediturin tertio quoque si catenus affluit sapientia aedificare proximum debet. An vero et in opere affluendum est sapientia? Et maxime. Quaeramus ergo et in opere triplicem affluentiam: nam et olim dictum est go, quod ad opus pertinet, copiose satis affluere sapientia, quicunque inter vos continenter, patienter et obedienter conversatur: tantum ut fidelis obedientia propriam mortificet voluntatem; humilis continentia carnalem pariter et saecularem amputet voluptatem; hilaris patientia utramque simul, et corporalem scilicogitationibus adhibenda, fratres mei: nostris, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
queramͦ nos sapientiam in cordeꝰ. ⁊ sapientiam
q̃ ex fide est quemadmodum apłs ait: ñ plussa¬
pere quam oportet saꝑe. s saꝑe ad sobrietatem
Sob̾a siqͥdem sapientia est inpenitudine pecca¬
torum p̃titoꝵ: in contemptu p̃sentium cõmo¬
dorum: in desidio futoꝵ p̃miors. Inuenisti plane
sapĩam. sipͥoris uitȩ peccata defleas. si huiꝰ scłi
desidabilia paripendas. si et̾nam beatitudi¬
nem toto desidio concupiscas. Inuenisti sap̃iã
si tͥ hoꝵ singła sapiunt ꝓut sunt: ut hȩc qͥdẽ
amara &r omnino fugienda. ista qͦq uelut ca¬
duca ⁊ tͣnsitoria contemnenda: illa uͦ ut ꝑfecta
bona totis appetenda desidus. intimo quodã
animi sapore diudices ⁊ disenas. atq ħ qͥdem
soba est sapientia.⁊ uomitum nescit: u̾ ⁊ timo¬
risfrigꝰ ex recordatione pecc̃oꝵ. ⁊ caritatis fer¬
uor ex appetitu diuinaꝵ ꝓmissionum. tepidi¬
tatem a mouet earum q̃ nc̃ ot̃ pessimarum
occupationum: ut nec euomas sapientiam. nͨ

Expanded text:
sapientiam quae est ex fide, quemadmodum Apostolus ait: Non plus sapere, quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Sobria siquidem sapientia est in poenitudine peccatorum praeteritorum, in contemptu praesentium commodorum, in desiderio futurorum praemiorum. Invenisti plane sapientiam, si prioris vitae peccata defleas, si hujus saeculi desiderabilia parvipendas, si aeternam beatitudinem toto desiderio concupiscas. Invenisti sapientiam, si tibi horum singula sapiunt prout sunt, ut haec quidem amara et omnino fugienda, ista quoque velut caduca et transitoria contemnenda; illa vero ut perfecta bona totis appetenda desideriis, intimo quodam animi sapore dijudices et discernas. Atque haec quidem sobria est sapientia, et vomitum nescit, ubi et timoris frigus ex recordatione peccatorum, et charitatis fervor ex appetitu divinarum promissionum, tepiditatem amovet earum, quae nunc sunt, pessimarum occupationum: ut nec evomas sapientiam, nec