comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meminit. etiam ip̃a damꝓnauit.
Sepe etiam contra culpas cõpũ
pas redimꝰ. Sic balaam isracliti
ci ppłĩ tabnacula contemplatꝰ.
fleuit: eisq se similem fieri in mor¬
te poposcit dicens. Moriat᷑ ani¬
ma mea morte iustorum: ⁊ fiant
nouissima mea horum similia.
S mox ut bora compunctois
transiit: in auaritie nequitiam
exarñt. siam ꝓpter ꝓmissa mu¬
nera in eius ppłi morte confiliũ
dedit: cuius morti se fieri similẽ
optauit. Et oblitus est quod plan¬
uerat: cum ex tingnere noluit. qͦd
ꝑ auaritiam ardebat. Notandũ
uero est: quod ex ponens dominꝰ
ditit. quia sollicitudines ⁊ uo¬
luptates ⁊ diuitie suffocant uer¬
bum. Suffocant enim quia im¬
portunis cegitationib sius gu¬
tur mentis strangulant. Et dũ
bonum desiorrium intrare ad
cor ñ sinunt quasi aditum fla

Expanded text:
meminit, jam et ipse damnavit. meminit, jam et ipse damnavit. Saepe etiam contra culpas compungpas redimus. ci populi tabernacula contemplatus flevit, eisque se similem fieri in morte deposcit, dicens: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia ; sed mox ut hora compunctionis transiit, in avaritiae nequitiam exarsit. Nam propter promissa munera in ejus populi mortem consilium dedit, cujus morti se fieri similem optavit; et oblitus est quod planxerat, cum exstinguere noluit quod per avaritiam ardebat. 3. Notandum vero est quod exponens Dominus dicit quia sollicitudines, et voluptates, et divitiae suffocant verbum. Suffocant enim, quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant; et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum fla
Abbreviated transcription (Latin):
at ditit: aures ꝓculdubio cordis re¬
quirit. Curate ergo: ut acceptus ser¬
mo in cordis aure remaneat. Curate
ne se men uxta uiam cadat:ne nia¬
lignus sp̃c ueniat ⁊ a memoria u̾¬
bum tollat. Curate ne petrosa t̾ra
audiunt: boni oꝑis initia ꝓponũt:
s mox ut fatigari adu̾sim tibus
ceꝑint. inchoata derelinquunt.
Detrosa ergo terra humorem non
habuit: que hoc quod germinaue¬
rat. ad frustum ꝑseuerantie non
ꝑduxit.xi
ulti cum uerbum contra
auaritiam audunt. eandẽ
auaritiam detestantur: rerum om¬
nium contemptum laudant: sed
mox ut uiderit animus quod cũ¬
cupiscat. obluuscitur quod lau¬
dabat. Multi cum u̾bum contra
luxuriam audiunt: pollutiones
carnis ñ solum ꝑpetrare ñ appetũt:
s etiam ꝓpetratas erubescunt. S
mox ut carnis speties eorum o¬
culis apparet: sic mens ad deside¬
nichil sit contra bec eadem de¬
sideria deliberatum. Et dampnã¬
da agit: que quicquid egisse se

Expanded text:
audiat dicit, aures procul dubio cordis reaudiat dicit, aures procul dubio cordis requirit. Curate ergo ut acceptus sermo in cordis aure remaneat. Curate ne semen juxta viam cadat, ne malignus spiritus veniat, et a memoria verbum tollat. Curate ne petrosa terra audiunt, boni operis initia proponunt; sed mox ut fatigari adversitatibus coeperint, inchoata derelinquunt. Petrosa ergo terra humorem non habuit, quae hoc quod germinaverat ad fructum perseverantiae non perduxit. namque cum verbum contra avaritiam audiunt, eamdem avaritiam detestantur, rerum omnium contemptum laudant; sed mox ut viderit animus quod concupiscat, obliviscitur quod laudabat. Multi cum verbum contra luxuriam audiunt, pollutiones carnis non solum perpetrare non appetunt, sed etiam perpetratas erubescunt; sed mox ut carnis species eorum oculis apparet, sic mens ad desidenihil sit contra haec eadem desideria deliberatum, et damnanda agit qui quidquid egisse se
Abbreviated transcription (Latin):
uieras diuitias amate. Si cul¬
men ueri honoris queritis: ato celeste
regnum tendite. Si glam dignita¬
tr̃.. diligitis: in illa suꝑna angłoꝵ
curia asscribi festinate. uerba dei
que aure ꝑcipitis: mente retinete.
Cybus eium mentis: st sermo der
Et quasia.aptus cybus. stomacho
tanguente rricitur: quando auditꝰ
fermo in uentre memorie ñ tenet᷑
S quisquis alimenta ñ retinet: hu¬
ius ꝓfecto uita desꝑatur. Eterne gͦ
mdrtis ꝑiclm formidate. s eibum
quidem sc̃e exbortationis accipitis:
s u̾ba uite idest alimenta iusticiein
memoria ñ tenetis. Ecce transit om̃e
quod agitis: ⁊ ad extremum iudici¬
um sine ulla momenti int̾positõe
cotidie uolentes nolentesꝙ ꝓperatiͤ.
Cur ergo amatur. quod relinquit:
Cur illud negligitur. quo ꝑuenit᷑:
Mementote quod diertur. Si quis
habet aures audiendi: audiat.Om¬
nes  qui illic aderant: aures corpo¬
ris habebant.S qiui cunstis aures
habentib. siquis habet auris audi

Expanded text:
veras divitias amate. Si culmen veri honoris quaeritis, ad coeleste regnum tendite. Si gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum curia ascribi festinate. 2. Verba Domini, quae aure percipitis, mente retinete. Cibus enim mentis est sermo Dei. Et quasi acceptus cibus stomacho languente rejicitur, quando auditus sermo in ventre memoriae non tenetur. Sed quisquis alimenta non retinet, hujus profecto vita desperatur. Aeternae igitur mortis periculum formidate, si cibum quidem sanctae exhortationis accipitis, sed verba vitae, id est alimenta justitiae, in memoria non tenetis. Ecce transit omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti interpositione quotidie volentes nolentesque properatis. Cur ergo amatur quod relinquitur? Cur illud negligitur quo pervenitur? Mementote quod dicitur: Si quis habet aures audiendi audiat. Omnes enim qui illic aderant aures corporis habebant. Sed qui cunctis aures habentibus Si quis habet aures audiendi
Abbreviated transcription (Latin):
cite filii nationes hominũ: et
scitote quia nullus sꝑauit indo¬
mino. ⁊ confusus ẽ. ꝑmansit in
mandatis eius. ⁊ derẽlistus est.
Et quis inuocauuit eum. ꝑ despet̃¬
sslum: Qm̃ puis ⁊ misericors ẽ
deus. ⁊ remittet intempore tri¬
bulationis peccata omnib ex¬
quirentib se mu̾itate. Uuiͣi.¬
e duplici corde ⁊ labiis
scelestis. ⁊ manib male¬
fatientib: ⁊ peccatori terram
ingredienti duab uiis. uedisso¬
lutis corde qui ñ credunt do̾: ⁊ dõ
ñ ꝓtent᷑ ab eo. ue his qui per¬
diderunt sustinentiam ⁊ qui
dereliquerunt uias restas: ⁊ di
uerterunt in uias prauas. Et
quid facient cum inspicere cepe¬
rit deus:Qui timent dominum
ñ erunt incredibiles uerba ssliꝰ:
⁊ qui diligunt illum conserua¬
bunt uiam sllius. Qui timent
dnm inquirent que bñplacita
sunt slli: ⁊ qui diligunt eum re¬
plebuntur lege ipius. Quiti

Expanded text:
 et scitote quia nullus speravit in Domino et confusus est; permansit in mandatis ejus, et derelictus est. Et quis invocavit illum, et despexit eum: quoniam pius et misericors est Deus, et remittet in tempore tribulationis peccata omnibus exquirentibus se in veritate vae duplici corde et labiis scelestis et manibus malefacientibus et peccatori terram ingredienti duabus viis vae dissolutis corde qui non credunt Deo ideo non protegentur ab eo vae his qui perdiderunt sustinentiam qui dereliuerterunt in uias prauas. et quid facietis, cum inspicere coeperit deus? qui timent dominum, non erunt incredibiles uerbo illius: et qui diligunt illum, conseruabunt uiam illius. qui timent dominum, inquirent quae beneplacita sunt illi: et qui diligunt eum, replebuntur lege i
Abbreviated transcription (Latin):
eis. Si dixerint ueni nobiscũ
insidiemur sanguini abscon¬
damus terdiculas contra in¬
sontem frustra: deglutiamus
eum sicut infernus uiuentẽ
⁊ integrum quasi descendentẽ
in lacum: omnem p̃ciosam ⁊¬
sũbstantiam reꝑiemus: imple¬
bimus domos nr̃as spoliis: sor¬
tem mitte nobiscum marsu¬
pium unum sit omĩm nrm̃.
filimi ne ambules cumeis.
hibe pedem tuum a semitis ẽ oꝵ.
pedes enim eoꝵ ad malum cur

Expanded text:
i dixerint, veni nobiscum, insidiemur sanguini, abscondamus tendiculas contra insontem frustra: Deglutiamus eum sicut infernus viventem, et integrum quasi descendentem in lacum. Omnem pretiosam substantiam reperiemus. implebimus domos nostras spoliis. Sortem mitte nobiscum, marsupium unum sit omnium nostrum. Fili mi, ne ambules cum eis, prohibe pedem tuum a semitis eorum. Pedes enim illorum ad malum cur
Abbreviated transcription (Latin):
confessionem uero peccatoꝵ
aꝓpbant oicentes. confite¬
mini alter utrum peccata
uemmi:ulcera lazari canes
lingunt. Sc̃i ⁊ enim doctoreᷤ
dum gentilium confessiones
accipiunt: mentium uul¬
nera saluti restituunt. Un¬
de ⁊ bñ lazarus int̾pretat᷑
aduitus: quia ip̃i hunc ad
ereptionem iuuant: qui eiꝰ
uulnera ꝑ lingue correptio¬
nem curant. Potest etiam
ꝑ linctionem canum lata
adulantium lingua sig¬
nari. Adulantib ⁊ enim
iuislnera nr̃a lingeie est:
quia plerumq solent etiã
ip̃a mala que nos in nobrs
rep̾hendimus. imꝓ̃bo fa

Expanded text:
ero peccatorum approbant, dicentes: Confitemini alterutrum peccata vemini , ulcera Lazari canes lingunt. Sancti etenim doctores dum gentilium confessiones accipiunt, mentium vulnera saluti restituunt. Unde et Lazarus bene interpretatur adjutus, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, quia ejus vulnera per linguae correptionem curant. Potest etiam per linctionem canum lata adulantium lingua signari. Adulantibus etenim vulnera nostra lingere est, quod plerumque solent etiam ipsa mala quae nos in nobis reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
quiq fidelium. unn̾isalis se ec¬
clesie filios rectissime fatentur
lectus quilibet quando ad
sidem im̃buitur filius est:
quando alios im̃buit mater. An¬
non materno erga paruulos an¬
gebatur affestu qui ait. fiuioli mei
quos itm ꝑturio. donec formet᷑
xp̃c in uõbis. Portam ciuitatis
qua defunstus efferebatur. puto
aliquem ẽẽ de sensio corporeis.
Qui enim seminat inter frẽs
discordias. qui iniquitatem in
excelsum loquitur. ꝑ oris portã
extrahitur mortus. Qͥ uidĩt
mulierem ad concupiscendũ
eam: ꝑ ocłorum portam sue mor¬
tis indicia ꝓfert. Qui fabulis
ociosis.obscenisq carminib
uł de trastionib aurem libent̾
aꝑit:hanc anime sue portam
mortis efficit: cetorosq qui ñ
seruat sensus mortis ssbi ip̃e
reddit aoditus. Obsecro domine
iħ̃u. cunctas mee cuutatis por¬
tas portas iusticie facias ut in¬
gressus in eas confitear nomini
tuo. tueq maiestati cum mini¬
stris celestib eam crebrius inui¬

Expanded text:
 fidelium universalis se Ecclesiae filios rectissime fatentur. Nam et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est; quando alios imbuit, mater. Annon materno erga parvulos agebat affectu, qui ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis ? Portam civitatis qua defunctus efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum loquitur , per oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse reddit aditus. Obsecro, Domine Jesu, cunctas meae civitatis portas justitiae facias, ut ingressus in eas confitear nomini tuo, tuaeque majestati cum ministris coelestibus eam crebrius invi
Abbreviated transcription (Latin):
te ciuitatis. etce defunctus effe¬
rebatur filuis unicus mat̾s sue.
Defunstus hic qui extra portã
cuutatis mũltis est intuentib
elatus. significathomint̃: letali
criminum fimere soporatum: e¬
andem q insuꝑ anime mortem.
non cordis adhuc eubin regen¬
tem: s ad multorum noticiam
ꝑ locutionis oꝑis uẽ indicium.
quasi ꝑ sue ciutatis hostia pro

Expanded text:
efficit. Ecce defunctus efferebatur filius unicus matris suae. Defunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve sui indicium, quasi per suae civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Et reuera quod siricum. que regum
purpura. que pistura textricum po¬
test florib comparari: Quid ita ru¬
bet ut rosa. quroita candet ut lllumr᷑:.
uiole uero purpuram nullo suꝑart
murice ocłorum magis quam sermo¬
de crastino. De p̃senti ergo concessit
debere esse sollicitos: qui futura pro¬
hibet cogitare. Unde ⁊ apłs. Notte
Cras inscripturis futurum tempꝰ
intelligitur. dicente iacõb. Et exau¬
diet me cras: iusticia mea. Et in samu¬
helis phantasmate: phitonissa loqͥ¬
tur ad saulem. cras eris mecũ. Suffi¬
cit diei malitia sua. S̾ Mathm.¬

Expanded text:
Et revera, quod sericum, quae regum purpura, quae pictura textricum potest floribus comparari? Quid ita rubet ut rosa? Quid ita candet ut lilium? Violae vero purpuram nullo superari murice, oculorum magis quam sermosibi ipsi. De praesentibus ergo concessit debere esse sollicitos qui futura prohibet cogitare. Unde et Apostolus: gravaremus . 38 Cras in Scripturis futurum tempus intelligitur, dicente Jacob, Et exaudiet me cras justitia mea . Et in Samuelis phantasmate, pythonissa loquitur ad Saulem: cras eris mecum . Sufficit diei malitia sua. Hic ma
Abbreviated transcription (Latin):
Trahe me post te: curremus in
odore unguentor tuors: Un
sequamur corde: ubi eum cor¬
pore ascendisse credimꝰ: Deside
nos iam delecꝰtet in infimis:
qui patrem habemus in celis:
Et hoc nobis ẽ magnopere per¬
pendendum:quia is qui pla¬
cidus ascendit. terribilis redit:
& quicquid nobis cum man¬
suetudine precepit.hoc a no¬
bis cum districtione exiget:
Nemo gͦ indulta penitentiȩ tem¬
pora paruipendat : nemo cu¬
ram sui dum ualet agere ne¬
gligat: quia redemptor nr̃. tan¬
to tunc in iudiciũ districtior
ueniet ÷ quanto nobis ante iu-¬
dicium magnã patientiã pre¬
rogauit: Hec itaq uobiscũ fr̃s
agite: hȩc inmente. sedula co¬
gitatione uersate: Quamuis
adhuic rerum ꝑturbationib
animus fluctuet liam tamen
spei ur̃ȩ anchorã in eterna
patria figite: intentionẽ men¬
tis. in uera luce solidatȩ : Ecce
ad cȩlos ascendisse dnm audi¬
uimus: hoc gͦ seruemus in
meditatione quod credimus:
Et si adhuc tenemur hic. infir¬

Expanded text:
Trahe me post te, curremus in Trahe me post te, curremus in odorem unguentorum tuorum . sequamur corde ubi cum corpore ascendisse credimus. jam nos delectet in infimis, qui Patrem habemus in coelis. Et hoc nobis est magnopere perpendendum, quia is qui placidus ascendit, terribilis redibit, et quidquid nobis cum mansuetudine praecepit, hoc a nobis cum districtione exiget. Nemo ergo indulta poenitentiae tempora parvipendat, nemo curam sui dum valet agere, negligat, quia Redemptor noster tanto tunc in judicium districtior veniet, quanto nobis ante judicium magnam patientiam praerogavit. Haec itaque nobiscum, fratres, agite, hac in mente sedula cogitatione versate, quamvis adhuc rivum perturbationibus animus fluctuet, jam tamen spei nostrae anchoram in aeterna patria figite, intentionem mentis in vera luce solidate. Ecce ad coelum ascendisse credimus Dominum, hoc ergo servemus in meditatione quod credimus; etsi adhuc hic tenemur infir
Abbreviated transcription (Latin):
uit: De hac ascensionis eiꝰ gła:
etiam abacuc ait Eleuatus ẽ
sol: & luna stetit in ordine suo:
Quis enim solis nomine. nisi qñs
sa mundi omnimodo formida¬
uit. At postqͣm eiꝰ ascensione ro-
occulte credidit uiii.¬
leuatus ẽ sol. & luna stetit
in ordine suo: quia cum
dñs celum petiit: sc̃a eius eccła.
in auctoritate predicationis ex¬
creuit: Hine eiusdẽ eccłe uoce:
ꝑsalomonẽ dicit᷑. Ecce iste ue¬
nit. saliens in montib: & tͣn¬
siliens colles Consideraint
namq tantorũ operũ culmi¬
na: & ait: Ecce iste uenit: sali¬
ens in montib. Uemiendo qͥp¬
pe ad redemptionẽ nr̃am: qͦs¬
dam ut ita dixerĩ saltus dedit
terum: dde utero uenit in pre-¬
sepium : de presepio uenit in
crucem⁊ de cruce uenit in se-¬
pulchrũ: de sepulchro redut
in cęlũ: Eece ut nos post se cur
rere faceret:quosdã ꝓ nobis
saltus manifestata ꝑ carnem
ueritas dedit Qui & exultauit
ut gigas ad currendam uiã:
ut nos ei ex corde diceremus:

Expanded text:
us. De hac Ascensionis ejus gloria etiam Habacuc ait: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Quis enim solis nomine nisi Dominus, sa mundi omnimodo formidavit; at postquam ejus Ascensione roboocculte credidit. Elevatus est ergo sol, et luna stetit in ordine suo, quia cum Dominus coelum petiit, sancta ejus Ecclesia in auctoritate praedicationis excrevit. Hinc ejusdem Ecclesiae voce per Salomonem dicitur: Ecce iste venit saliens in montibus, et transiliens colles . Consideravit namque tantorum operum culmina, et ait: Ecce iste venit saliens in montibus. Veniendo quippe ad redemptionem nostram, quosdam, ut ita dixerim, saltus dedit. terum, de utero venit in praesepe, de praesepe venit in crucem, de cruce venit in sepulcrum, de sepulcro rediit in coelum. Ecce, ut nos post se curere faceret, quosdam pro nobis saltus manifestata per carnem Veritas dedit: Quia exsultavit ut gigas ad currendam viam suam , ut nos ei ex corde diceremus:
Abbreviated transcription (Latin):
eum ad cȩlum ascendisse non
credidit De hac sollempnitate:
ꝑ psalmisteam dicit᷑. Eleuata ẽ
magnificentia tua. super celos:
De hac rursus ait:Ascendit ds̃
in iubilatione: & dñs in uoce
tube De hac icerũ dicit: Ascen¬
dens in altum. captiuã duxit

Expanded text:
eum ad coelum ascendisse non eum ad coelum ascendisse non credidit. De hac solemnitate per Psalmistam dicitur: Elevata est magnificentia tua super coelos . De hac rursus ait: Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . De hac iterum dicit: Ascendens in altum captivam du
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dño angeli in albis uestibꝰ
sollempnitas illis fact᷑a ẽ. cum
celũ ds̃ homo penetrauit: Qa
nascente dño uidebat᷑ diuini¬
tas humiliata: ascendente uero
dño est humanitas exaltata:
Albe etenim uestes: exaltationi
magis congruunt. quam hu¬
miliationi: In assumptione
gͦ eius. angeli in albis uestib
uideri debuert̃: quia qui in na¬
tiuitate sua apparuit ds̃ hu¬
milis ⁊ in ascensione sua osten¬
sus ẽ homo sublimis: Sed hoc
est: quia deletũ ẽ hodierna die
chẏrographũ dampnationis
nr̃ȩ ⁊ mutata est sententia cor¬
ruptionis nr̃ȩ Illa enĩ natura
hac ipsa nãq carnis nr̃e sub¬
leuatione: ꝑ figuram beatus iob
dñm auem uocat: Quia enim
ascensionis eius mysteriũ iudeã
non intelligere conspexit: de
infidelitate eius sententiam ꝓ-¬
tulit dicens: Semitam ignora¬
uit auis:
uis recte appellatus est
dñs: quia corpus sai neũ.
ad etherea librauit: Cuius auis
semitam ignorauit: quisquis

Expanded text:
autem Domino, in albis vestibus autem Domino, in albis vestibus solemnitas angelis facta est, cum coelum Deus homo penetravit? Quia nascente Domino videbatur divinitas humiliata; ascendente vero Domino, est humanitas exaltata. Albae etenim vestes exaltationi magis congruunt quam humiliationi. In assumptione ergo ejus angeli in albis vestibus videri debuerunt, quia qui in nativitate sua apparuit Deus humilis, in Ascensione sua ostensus est homo sublimis. 10. Sed hoc nsandum est, quia deletum est hodierna die chirographum damnationis nostrae, mutata est sententia corruptionis nostrae. Illa enim natura hac ipsa namque carnis nostrae sublevatione per figuram beatus Job Dominum avem vocat. Quia enim Ascensionis ejus mysterium Judaeam non intelligere conspexit, de infidelitate ejus sententiam protulit, dicens: Semitam ignoravit avis . enim recte appellatus est Dominus, quia corpus carneum ad aethera libravit. Cujus avis semitam ignoravit quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
in terra ꝑsecutorũ in fidelitatẽ
uinceret: pro illo de cȩlo illius
gr̃a pugnauit.
lli autem ꝓfecti. predicauerunt
ubiq: dño cooperante. & sermo¬
nem confirmante.sequentibus
signis Quid in his consideran¬
dum ẽ quid memorie cõmen¬
dandũ ⁊ nisi qd̃ preceptum obe¬
dientia. obedientiã uero signa
secuta sunt :S quia auctore dõ
breuit̾ lectionẽ euuangelicam
exponendo transcurrimus: res¬
tat ut aliquid de ipsa tantȩ
quod nato. dño apparuerunt
angeli: & tam̃ non legunt᷑ in
albis uestib apparuisse:ascen¬
dente autẽ dño missi angeli.
in albis legunt᷑ uestib apparu¬
isse Sic enim scriptum est:
Uidentib illis eleuatus ẽ: & nu¬
bes suscepit eum ab oculis eoꝵ:
Cumq intuerent᷑ in celũ euntẽ
illũ: ecce duo uiri asticert̃ iur¬
ta illos inuestib albis: In albis
autẽ uestib: gaudiũ & sollẽp¬
nitas mentis ostendit᷑. ui.
in albis uestib. ascendente

Expanded text:
in terra persecutorum infidelitatem in terra persecutorum infidelitatem vinceret, pro illo de coelo illius gratia pugnavit.lli autem profecti praedicaverunt ubique, Domino cooperante, et sermonem confirmante sequentibus signis. Quid in his considerandum est, quid memoriae commendandum, nisi quod praeceptum obedientia, obedientiam vero signa secuta sunt? Sed quia, auctore Deo, breviter lectionem Evangelicam exponendo transcurrimus, restat ut aliquid de ipsa tantae quod nato Domino apparuerunt angeli, et tamen non leguntur in albis vestibus apparuisse, ascendente autem Domino, missi angeli in albis leguntur vestibus apparuisse. Sic etenim scriptum est: Videntibus illis elevatus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum. Cumque intuerentur in coelum euntem illum, ecce duo viri steterunt juxta illos in vestibus albis . In albis autem vestibus gaudium et solemnitas mentis ostenditur. Quiin albis vestibus, ascendente
Abbreviated transcription (Latin):
ensate fr̃s. quomͦ ꝑ incre¬
menta creuerit mundi¬
tia sc̃itatis: quod & ꝑ trans la¬
tos famulos.& ꝑ ascendentis
dñi ꝑsonam patenter ostendit᷑:
Translatus namq est enoch: &
ꝑ coitum genitus. & ꝑ coitum
generans: Raptus est helyas. per
coitũ genitus. s ñ iam ꝑ coitum
ꝑ coitũ generatus:. Consideran¬
dum uͦ nobis est. quid ẽ quod
marcus ait. sedit a dextris di:
&e stephanus dicit. uideo cȩlos
apertos & filium hominis stan¬
tem a dextris dei Quid est qd̃
hunc marcus sedentẽ ⁊ stepha¬
nus uͦ stantem se uidisse testa¬
tur: S scitis fr̃s quia sedere
iudicantis est. stare uͦ pugnã¬
tis. uel adiuuantis: Quia gͥ
redemptor nr̃ assumptus in
celum. & nunc omnia iudicat.
& ad extremũ iudex omnium
ueniet: hunc post as sumptio¬
nem marcus sedere describit:
quia post ascensionis suȩ głam.
iudex in fine uidebit᷑: Stepha¬
nus uͦ in laboris certamine
positus. stantem uidit quem
adiutorem habuit:quia ut iste

Expanded text:
ensate ergo quomodo per incrementa creverit munditia sanctitatis, quod et per translatos famulos et per ascendentis Domini personam patenter ostenditur. Translatus namque est Enoch et per coitum genitus, et per coitum generans. Raptus est Elias per coitum genitus, sed non jam per coitum per coitum generatus. 7. Considerandum vero nobis est quid est qMarcus ait: Sedit a dextris Dei . Et Stephanus dicit: Video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris Dei? Quid est quod hunc Marcus sedentem, Stephanus vero stantem se videre testatur? Sed scitis, fratres, quia sedere judicantis est, stare vero pugnantis, vel adjuvantis. Quia igitur Redemptor noster assumptus in coelum, et nunc omnia judicat, et ad extremum judex omnium veniet, hunc post assumptionem Marcus sedere describit, quia post ascensionis suae gloriam judex in fine videbitur. Stephanus vero in laboris certamine positus, stantem vidit, quem adjutorem habuit. Quia ut iste
Abbreviated transcription (Latin):
nib. Ascendens quippe in al¬
tum. captiuã duxit captiuita¬
tem: quia corruptionẽ nr̃am.
uirtute suȩ incorruptionis ab¬
sorbuit: Dedit uͦ dona homini¬
b: quia misso desuꝑ sp̃u. alii
sermonẽ sapientiȩ. alii sermo¬
nẽ scientiȩ. alii gr̃ãm uirtutũ.
alii grãm curationũ. alii gen̾a¬

Expanded text:
 Ascendens quippe in altum, captivam duxit captivitatem, quia corruptionem nostram virtute suae incorruptionis absorbuit. Dedit vero dona hominibus, quia misso desuper spiritu, alii sermonem sapientiae, alii sermonem scientiae, alii gratiam virtutum, alii gratiam curationum, alii gen
Abbreviated transcription (Latin):
aũt & qui cum ipso erant ap¬
bantur dm̃. caput terra asꝑgen-¬
des: lumbosq ciliciis precincti:
ad altaris crepidinem ꝓuolu¬
ti: ut sͥ ꝓpitius. inimicis aũt eoꝵ
ẽẽt inimicus. & aduersaretur
sicut lex dicit. Et ita pꝰ orationẽ
sumptis armis: longiꝰ de uuuat̃
ꝓcedentes. & ꝓximi hostib effecti.
resederunt. Eimo autẽ solis ortu:
utriq commiserunt. Isti quidem
uictoris & ꝓsꝑitatis sponsorem
cum uirtute dñm habentes:
illi aũt ducem belli ammum
hemens pugna ẽẽt: apparue¬
runt aduersariis de cȩlo uiri
quinq: in equis. frenis aure
decori: ducatum iudȩis prestan¬
tes. Ex quib duo machabeum
medium habentes. armis suis
circumseptum incolumem con¬
seruabant: in aduersarios aũt

Expanded text:
et qui cum ipso erant abantur Deum caput terra aspergentes lumbosque ciliciis praecincti ad altaris crepidinem provoluti ut sibi propitius inimicis autem eorum esset inimicus et adversaretur sicut lex dicit et ita post orationem sumptis armis longius de civitate procedentes et proximi hostibus effecti resederunt primo autem solis ortu utrique commiserunt isti quidem victoriae et prosperitatis sponsorem cum virtute Dominum habentes illi autem ducem belli animum hemens pugna esset apparuerunt adversariis de caelo viri quinque in equis frenis aureis decori ducatum Iudaeis praestantes ex quibus duo Macchabeum medium habentes armis suis circumseptum incolomem conservabant in adversarios aut
Abbreviated transcription (Latin):
nobis dilectissimi causã
ernȩ. diuinorũ eloquioꝵ textus
ostendit: quo sp̃m scm quin¬
quagesimo post dñi resurrec¬
tionẽ die qui ab ascensione eiꝰ
est decimꝰ. infusum xp̃i disci¬
płis sicut ꝓmissus sperabatur.
cognouimꝰ: s ad nouos ȩccłȩ fi¬
lios instruendos. attendendũ
est etiã nr̃i sermonis obsequiũ
Non enĩ timemꝰ ne sp̃uales & eru¬
diti nota fastidiant: ad quorũ
fructũ ꝑtinet. ut quamplurimis
insinuari uelint. qd̃ ipsi cum
magna sui utilitate didicerunt:
Ciat gͦ ꝑ corda omniũ dispensatio
munerũ diuinoꝵͥ & seruitutẽ
oris nr̃i. docti indoctiq ñ sꝑnant.
illi ut ꝓbent se amare qd̾ nort̃ :¬
isti ut ostendant se desiderare
qd̃ nesciunt: Huic enĩ prepara¬
tioni nr̃ȩ aderit ipsiꝰ largitas.
de cuiꝰ loqui maiestate temptamꝰ:
ut ad ꝓfectũ totiꝰ eccłe suȩ &
dantes Cũ gͥ ad intelligendam
dignitatẽ scĩ sp̃s. oci̾os mentis
intendimꝰ ⁊ nichil diu̾sũ ab ex¬

Expanded text:
nobis, dilectissimi, causam vitatis divinorum eloquiorum textus ostendit, quo Spiritum sanctum quinquagesimo post Domini resurrectionem die, 301 qui ab ascensione ejus est decimus, infusum Christi discipulis, sicut promissus sperabatur, agnovimus. Sed ad novos Ecclesiae filios instruendos, addendum est etiam nostri sermonis obsequium. Non enim timemus ne spirituales et eruditi nota fastidiant, ad quorum fructum pertinet ut quam plurimis insinuari velint quod ipsi cum magna sui utilitate didicerunt. Fiat ergo per corda omnium dispensatio munerum divinorum, et servitutem oris nostri docti indoctique non spernant: illi ut probent se amare quod norunt, isti ut ostendant se desiderare quod nesciunt. Huic enim praeparationi vestrae aderit ipsius largitas, de cujus loqui majestate tentamus, ut ad profectum totiigitur ad intelligendam dignitatem Spiritus sancti oculos mentis intendimus, nihil diversum ab ex
Abbreviated transcription (Latin):
omnrũ linguarũ confessione
se enĩ sp̃c ueritatis. facit domũ
głe suȩ luminis sui nitore ful¬
gere: & in templo suo nec tene¬
brosũ aliquid uult ẽẽ nec tepi¬
dũ: De cinas ope atq doctrina:
etiã ieiunioꝵ nobis atq elemo¬
sinarũ est collata purgatio: Nã
hunc uenerabilẽ diem. sequitur
saluberrime obseruantiȩ consu¬
etudo: quam utilissimã sibi õs
lo celebrandam. pastorali uos sol¬
licitudine choortam: ut si quio
macularũ ꝓrimis dieb negli¬
gentia incauta contraxit ⁊ id̃
&e ieiunii censura castiget. & de¬
uotio pietatis emendet: Quarta¬

Expanded text:
nguarum confessione se enim Spiritus veritatis facit donum gloriae suae luminis sui nitore fulgere, et in templo suo nec tenebrosum aliquid vult esse nec tepidum. De qua ope atque doctrina etiam jejuniorum atque elemosynarum nobis est collata purgatio. Nam hanc venerabilem diem sequitur saluberrimae observantiae consuetudo quam utilissimam sibi omnelo celebrandam pastorali vos sollicitudine cohortamur, ut si quid macularum proximis diebus negligentia incauta contraxit, id et jejunii censura castiget, et devotio pietatis emendet per
Abbreviated transcription (Latin):
enignus est d̾s suꝑ ingra¬
tos ⁊ malos: uł multipli¬
ci sclicet sua miscda que etram
iumenta saluat. temporalia bo¬
na largiendo uł ad celestia do¬
na singulari grã qua eletos
solum guificat inspirando Sed
siue hoc siue isluo. siue utrum:
intelsigas: magna dei benitate
fit. que nobis imitanda precipi¬
tur. si fĩlii dei esse uolumus. Nlo¬
lite uidicare. ⁊ ñ iudicabimmini
Nolite condempnare. ⁊ ñ condẽp¬
nabimini. Hoc loco nichil ali¬
ud nobis precipi existimo: nͥ
ut ea facta que oubium est qͦ
animo fiant. ut melierem par¬
tem interpretemur. Quod enĩ
scriptum est ex fructib eoꝵ
cognoscetis eos: de manifestis
distum est. que ñ possunt bo.¬
no animo fieri: sicuti sunt stu

Expanded text:
Benignus est Deus super ingratos et malos, vel multiplici scilicet, sua misericordia, qua etiam jumenta salvat, temporalia bona largiendo, vel ad coelestia dona singulari gratia, qua electos solum glorificat, inspirando. Sed sive hoc, sive illud, sive utrumque intelligas, magna Dei bonitate fit, quae nobis imitanda praecipitur, si filii Dei esse volumus. Nolite judicare, et non judicabimini; nolite condemnare et non condemnabimini. Hoc loco nihil aliud nobis praecipi existimo, nisi ut ea facta quae dubium est quo animo fiant, in meliorem partem interpretemur. Quod enim scriptum est: Ex fructibus eorum cognoscetis eos, de manifestis dictum est, quae non possunt bono animo fieri, sicuti sun
Abbreviated transcription (Latin):
& preibit in uia iustitiȩ. Et qui
illam diligit: diligit uitã. Et
qui uigilauerint ad illam: cõ¬
plectent᷑ placorem eiꝰ Qtenue¬
rint illam. uitam hereditab̃t:
& qͦ introibit. benedicet ds. Q
seruiunt ei. obsequentes erunt
do: & eos qͥ diligunt illã diligit
ds̃. Qaudit illã. iudicat gentes:
& qui intuet᷑ illã. ꝑmanebit cõ

Expanded text:
uia illam diligit, diligit uitam: et qui uigilauerint ad illam, conplectebuntur placorem eius. qui tenuerint illam, uitam hereditabunt, et quo introiuit bene dicit deus. qui seruiunt ei, obsequentes erunt sancto: et eos qui diligunt illam diligit deus. qui audit illam, iudicat gentes: et qui intue
Abbreviated transcription (Latin):
es teperetur: Ingreditur gͦ hec mũ¬
di infima filiꝰ dei: de celesti sede des¬
cendens ÷ et a paeerna gła nou re¬
cedens: nouo ordine. noua natiuita¬
te generatuo: Nouo ordine: qr iu¬
in nostris: Incomp̾ensibił uoluit c̃õ¬
ex tempore: uniu̾sitatis dñs seruilẽ
formam obunbrata maiestatis
sue dignitate suscepit: Impasibił
deus uon dedignatus est homo eẽ
passibił: et immortał mortis. legib

Expanded text:
 periret. Ingreditur ergo haec mundi infima Filius Dei, de coelesti sede descendens, et a paterna gloria non recedens: novo ordine, nova nativitate generatus. Novo ordine, quia inin nostris; incomprehensibilis voluit comex tempore; universitatis Dominus servilem formam obumbrata majestatis suae immensitate suscepit; impassibilis Deus non dedignatus est homo esse passibilis, et immortalis mortis legib
Abbreviated transcription (Latin):
N isaia legimꝰ Generatõnem eius
quis enarrabit : Non ergo putemꝰ
rium: ut quod ille impossibile dixit
effatu. hic narrare incipiat i bruia
ibi de generatone diuinitatis: hic
de incarnatõne dictum est. A carna¬
lib auter cepit: ut per houuẽ
deum discere incipiamꝰ⁊ filii dauid

Expanded text:
n Isaia legimus: Generationem ejus quis enarrabit ? Non ergo putemusrophetae esse contrarium, ut quod ille impossibile dixit effatu, hic narrare incipiat: quia ibi de generatione divinitatis, hic de incarnatione est dictum. A carnalibus autem coepit, ut per hominem Deum dicere incipiamus. Filii David,
Abbreviated transcription (Latin):
concors inuoluntate: par mõi
potentia. equalis ingła. De qua
cum sc̃a scͥptura sic loquituR
ut aut in fastis aut in u̾bis ali¬
quid assignet. quod singłis uide¬
atur conuenire ꝑsotus: ñ ꝑtur¬
batur fides catholica. s docet᷑: ut
ꝑ ꝓpuetatem uoc aut uecis aut
oꝑis: insinuet᷑ nobis u̾itas tri¬
nitatis. ⁊ ñ diuidat intellestus.¬
quod distinguit auditus. Obbes
quedam siue sub patris. siue sũb
filii siue sub spiritꝰ sc̃i appellatio¬
ne ꝓmunt: ut confessio credenti¬
um in trinitate ñ erret. Q ut
cum sit inseparabilis: nunquam

Expanded text:
concors in voluntate, par in potentia, aequalis in gloria. De qua cum sancta Scriptura sic loquitur, ut aut in factis aut in verbis aliquid assignet quod singulis videatur convenire personis, non perturbatur fides catholica, sed docetur: ut per proprietatem aut vocis aut operis insinuetur nobis veritas Trinitatisquod distinguit auditus. Ob hoc enim quaedam sive sub Patris, sive sub Filii, sive sub Spiritus sancti appellatione promuntur, ut confessio credentium in Trinitate non erret. Quae cum sit inseparabilis, nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c santtꝰ quem mittet pater in
nomine meo ille uos docebit omĩa
⁊ suggeret uob̾ omĩa quecũq di¬
xero uobis. Nosti plurimi fr̃es mei.
quod greca locutione paraclitꝰ. lati¬
na aduocatus dicitur. uł consola¬
tor Qui iocurco aduocatꝰ dicitur:
quia ꝓerrore delin quentium ap̃
iusticiam patris int̾uenit. Qui
unius sube cum patre ⁊ filio ex¬
orare ꝓ delinquentib ꝑhibetur:
quia eos quos repleuerit exoran¬

Expanded text:
r in r in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Nostis plurimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, vel consolator. Qui idcirco advocatus dicitur, quia pro errore delinquentium apud justitiam Patris intervenit. Qui unius substantiae cum Patre et Filio, exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos quos repleverit, exoran
Abbreviated transcription (Latin):
introrsus uꝰ dite. si deum
uene amatis exquirite. Nec tam̃
sibi aliquis credat. quicquid sibi
animus sine oꝑis attestatione
responderit. De dilestione condi¬
toris: lingua. mens. ⁊ uita reqͥ¬
ratur. Nuniquam ẽ amor d̾i oc
ciosus. Oꝑatur ⁊ enim magna
si est: si uero oꝑari renuit amor
ñ est. Et sermouem quem audi¬
stis ñ estmeus: s eius qui misit
me patris. Scitis fratres km̃i
quia ip̃e qui loquitur unigeni¬
tus filius u̾bum patris ẽ. Et id̾o
sermo quem lequit᷑ filius. nõ
est filii s patris. quia ip̃e filius
u̾bum est patris. Hec locutus
sum uobis apud uos manens.
Quando ñ maneret apud eos.
qui ascensurus celum ꝓmittit
dicens. ecce ego uobiscum sum
omnib dieb usq ad consum¬
mationem scłi: S u̾bum incar¬
natum: ⁊ manet ⁊ recedit. Re¬
dedit corpore: manet diumitate.
Apud eos ergo tune mansisse se per¬
hibet: quia qui inuisibili sempeꝵ
potestate p̾sens erat: corporãi iam
uisione recedebat. Paraclitus aũt

Expanded text:
introrsus redite; si Deum vere amatis, exquirite; nec tamen sibi aliquis credat, quidquid sibi animus sine operis attestatione responderit. De dilectione conditoris, lingua, meus, et vita requiratur. Nunquam est Dei amor otiosus. Operatur etenim magna, si est; si vero operari renuit, amor non est. Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me Patris. Scitis, fratres charissimi, quia ipse qui loquitur unigenitus Filius Verbum Patris est, et ideo sermo quem loquitur Filius non est Filii, sed Patris, quia ipse Filius Verbum est Patris. Haec locutus sum vobis apud vos manens. Quando non maneret apud eos, qui ascensurus coelum promittit, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? Sed Verbum incarnatum et manet et recedit: recedit corpore, manet divinitate. Apud eos ergo tunc se mansisse perhibet, quia qui invisibili semper potestate praesens erat, corporali jam visione recedebat. 3. Paraclitus aut
Abbreviated transcription (Latin):
a cogitemus. quia in nullo ab u¬
nitate sua discrepat dumnitatis
utorem. Sempiter numẽ filio:
intemporaliter apr̃e esse ꝓgeni¬
tum. Sempiternum quoq ẽ

Expanded text:
 cogitemus: quia in nullo ab unitate sua discrepat divinae Trinitorem. Sempiternum est Filio, intemporaliter a Patre esse progenitum. Sempi
Abbreviated transcription (Latin):
pape. Sacramentũ
dilestissimi salutis
nostie. quam precio sangums
sui uniu̾sitatis conditor esti¬
mauit: adie corporalis ortus
usq adexitum passionis. per
dispensationem humilitatis
impletum est. Et licet ml̾ta
etiam in forma serui diuini¬
tatis signa radiauerint: ꝓprie
tamen illius temporis actio
ad demonstrandam suscepti
hominis ꝑtinuit ueritatem.
Post passionem namq ruptis
mortis unculis. que iuim sũã
ineum qui peccati erat nescius
incedendo ꝑdiderat: infirmitas
in uirtutem. mortalitas meter¬
nitatem. contumelia transuuit
in młtis manifestisq docum̃¬
tis młtorum declarauit con¬
spestui: triumphum uictorie¬

Expanded text:
. Sacramentum, dilectissimi, salutis nostrae, quam pretio sanguinis sui universitatis 293 conditor aestimavit, a die corporalis ortus usque ad exitum passionis, per dispensationem humilitatis impletum est. Et licet multa etiam in forma servi Divinitatis signa radiaverint, proprie tamen illius temporis actio ad demonstrandam suscepti hominis pertinuit veritatem. Post passionem vero, ruptis mortis vinculis, quae vim suam in eum qui peccati erat nescius incedendo pandiderat: infirmitas in virtutem, mortalitas in aeternitatem, contumelia transivit in multis manifestisque documentis , multorum declaravit aspecti
Abbreviated transcription (Latin):
quem transuoret. S quomͦ
giens: curruit querens quem
deuoret. Quis auten ñ incur¬
reret in dentes leonis huius:
nisi uicisset leo de tribu uida:
Contra leonem leo: contra lu¬
pum agnus.

Expanded text:
oret. Sed quomodo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Quis non incurreret in dentes leonis hujus, nisi vicisset Leo de tribu Juda? Contra leonem leo, contra lupum agnus.
Abbreviated transcription (Latin):
diripuit: resurrexit ⁊ ascendit
in celum: ⁊ impletum ẽ quod
audistis cum apocalipsis le¬
ge retur. uicit leo de tribuuida.
Ip̃e leo diftus est: ip̃e agnus
cccisus est. Leo ꝓpter fortitu¬
dinem:agnus ꝓpter innocen¬
tiam. Leo quia inuictus: ag¬
nus quia mansuetus. Et iste
agnus occisus morte sua uicit
rit quem deuoret. Dicitur e
nim ⁊ diabolus leo: feritate
ñ uirtute. Apłs quippe ait¬
petrus uigilare nos oportet
adu̾sus temptationes: quia

Expanded text:
ti, cum resurrexit et ascendit in coelum; et impletum est quod audistis, cum Apocalypsis legeretur, Vicit Leo de tribu Juda . Ipse leo dictus est, qui agnus occisus est: leo propter fortitudinem, agnus propter innocentiam: leo quia invictus, agnus quia mansuetus. Et ipse Agnus occisus morte sua vicit ens quem devoret. Dictus est enim diabolus leo, feritate, non virtute. Apostolus quippe Petrus ait: Vigilare vos oportet adversus tentationes, quia
Abbreviated transcription (Latin):
aucta ꝓficeret. Quod si misteriũ
q̃rimus: apparente in carne dño
nierata illa legalis sensus suauitas
paulatim ceperat ob carnalem pha¬
riseorum int̾pretationem a prisca
sua uirtute deficere. Qui mox ea
que carnalia uidebantur mandata.
ad spiritalem ꝯu̾tit doctrinam
cunctamq littere legalis suꝑfici¬
em euglica celestis gr̃e uirtute
mutauit: qͦd ẽ uinũ fecisse de aqͣ.¬

Expanded text:
aucta proficeret. Quod si mysterium aucta proficeret. Quod si mysterium quaerimus, apparente in carne Domino, meraca illa legalis sensus suavitas paulatim coeperat ob carnalem Pharisaeorum interpretationem, a prisca sua virtute deficere, qui mox ea quae carnalia videbantur mandata ad spiritualem convertit doctrinam, cunctamque litterae legalis superficiem evangelicae coelestis gratiae virtute mutavit, quod est vinum fecisse de aq
Abbreviated transcription (Latin):
on igitur uacat a misterio qͦd
die tercio postea que suꝑior
eugłii sermo descripserat. nuptie
facte referuntur: s tercio tempore scli
dñm ad adoptandam sibi ecclam pe¬
nisse designat. Primum quippe scli
tempus ante legem patarchaꝵ exem¬
plis. scd̾m sub lege ꝓpharum scriptis.
tercium sub gr̃a. preconiis eugłistaꝵ
quasr tercie diei luce mundo refulsit.
in quo dominus et saluator tr̃r pro re¬
demptione gemĩs humani incarne
natus apparuit. Sed et hoc qd̃ incha¬
na galilee: idest inzelo transinigrati¬
onis ꝑpetrate eedem nuptie fc̃e per¬
hibentur. typice denuntiat. eosma¬
xime grã xp̃i dignos existere: qͥ: elo
feruere pie deuotionis. ⁊ emislari
karismata maiora ac de uitus ad uir¬
tutes bona oꝑando. de terrenis ad et̃¬
na norunt sꝑando et amando tnͣs¬
migrare. Discumbente aũt ad nup¬
nas domino. uinum defecit: ut ui¬
no meliore ꝑ ip̃m mirabili ordine
fc̃o m̃amisesicuet᷑ gĩa latentis in ho¬
mine di. et credentium ineum fideᷤᷤ

Expanded text:
 Nec vacat a mysterio quod die tertia, post ea quae superior Evangelii sermo descripserat, nuptiae factae referuntur, sed tertio tempore saeculi Dominum ad aptandam sibi Ecclesiam venisse designat. Primum quippe saeculi tempus ante legem patriarcharum exemplo, secundum sub lege prophetarum scriptis, tertium sub gratia praeconiis evangelistarum, quasi terin quo Dominus et Salvator noster, pro redemptione generis humani in carne natus apparuit. Sed et hoc quod in Cana Galilaeae, id est in zelo transmigrationis perpetratae, eaedem nuptiae factae perhibentur, typice denuntiat, eos maxime gratia Christi dignos existere, qui zelo fervere piae devotionis, et aemulari charismata majora, ac de vitiis ad virtutes, bona operando, de terrenis ad aeterna norunt sperando et amando transmigrare. Discumbente autem ad nuptias Domino, vinum defecit, ut vino meliori per ipsum mirabili ordine facto, manifestaretur gloria latentis in homine Dei, et credentium in eum fides
Abbreviated transcription (Latin):
liores & corpulentiores. prȩ om¬
nib pueris qui uescebantur
cybo regio. Porro malasar tol¬
lebat cybaria. & uinum potus
eorum: dabatq eis legumina.
Pueris aũt his dedit ds̃ scientiam
& disciplinam in omni libro. &
sapientiam: damheli aũt intelli¬
gentiam omnium uisionũ somp¬
niorum. Completis itaq dieb. pꝰ
qͦs dixerat rex ut introducerent᷑:
introduxit eos prepositus eunu¬
chorum in conspeccu nabuchodo¬
nosor. Cumq locutꝰ eis fuiss rex:
ñ sunt muenti de uniuersis tales.
ut damiel. ananias. misahel. & a¬
zarias. Et steterunt in conspectu
regis: & omne uerbum sapientiȩ
ꝙ intellectꝰ qͦd sciscitatꝰ ẽ ab eisrex.
muenit in eis decuplum super
cunctos ariolos. & magos. qͥ erãt
ĩ uniuerso regno eiꝰ. Fũit aũt da

Expanded text:
corpulentiores prae omnibus pueris qui vescebantur cibo regio. Porro Malassar tollebat cibaria, et vinum potus eorum: dabatque eis legumina. Pueris autem his dedit Deus scientiam et disciplinam, in omni libro et sapientia: Danieli autem intelligentiam omnium visionum et somniorum. Completis itaque diebus, post quos dixerat rex ut introducerentur: introduxit eos praepositus eunuchorum in conspectu Nabuchodonosor. Cumque eis locutus fuisset rex, non sunt inventi de universis tales, ut Daniel, Ananias, Misael, et Azarias: Et steterunt in conspectu regis: et omet intellectus, quod sciscitatus est ab eis rex, inuenit in eis decuplum, super cunctos ariolos et magos, qui erant in uniuerso regno eius. Hi igitur
Abbreviated transcription (Latin):
Erȩcepit aũt rex. ut conuocaren¬
tur. arioli. & magi. & malefici
& chalder:ut indicarent regi
sompnia sua. Qui cumuenis¬
sent:steterunt coram rege. Et
dixit ad cos rex. Nidi sompni¬
um: & mente confusus.ignoro
quid uiderim. Responduntq
chaldei regi: syriace. Rex. in
sempiternum uiue. Dic somp¬
num seruis tuis: & interpreta¬
tationem eius indicabimꝰ ui

Expanded text:
ecepit ergo rex ut convocarentur arioli et magi et malefici et Chaldei et indicarent regi somnia sua qui cum venissent steterunt coram rege et dixit ad eos rex vidi somnium et mente confusus ignoro quid viderim responderuntque Chaldei regi syriace rex in sempiternum vive dic somnium servis tuis et interpretationem eius indicabimu
Abbreviated transcription (Latin):
duo dauid patri meo quȩ lo¬
cutus es ei dicens. Non aufe¬
retur de te uir coram me qui
sedeat suꝑ thronum ifrael: ita
tamen si custodierint filii tuz
uiam suam: ut ambulent
coram me sicut tu ambula¬
sti in conspectu meo. uͣi

Expanded text:
 patri meo quae locutus es ei, dicens: Non auferetur de te vir coram me, qui sedeat super thronum Israel, ita tamen, si custodierint filii tui viam suam, ut ambulent coram me, sicut tu ambulasti in conspectu meo.
Abbreviated transcription (Latin):
est iustoꝵ. Illius diei lux tenebris
sepelitur: huius diei splendor
etiam sepulturas illuminat:
Ad postremũ. illius diei lucẽ mor¬
tui nonuident: huius diei lum̃
etiam defunctis emicuit. sicut
ait ꝓpħa: Qui sedebant in regio¬
ne umbrȩ mortis: lux orta est
eis letemur igit᷑ in hac die:
quȩ & uiuos circumfulget. & mor¬
tuos uiuificat. &uenturos illu¬
minat: sicut ait beatus eugłis¬
ta: Erat lux uera: que illumi

Expanded text:
est justorum; illius diei lux tenebris est justorum; illius diei lux tenebris sepelitur, hujus diei splendor etiam sepulturas illuminat; ad postremum illius diei lucem mortui non vident, hujus diei lumen etiam defunctis emicuit, sicut ait propheta: Qui sedebant in regione umbrae mortis, lux orta est eis . Laetemur ergo in hac die, quae et vivos circumfulget, et mortuos vivificat, et venturos illuminat, sicut ait beatus Evangelista: Erat lux vera quae illumi
Abbreviated transcription (Latin):
est dñs. ut ñ diligat carnẽ suã.:
membra sua⁊ uiscera sua: Ait
sc̃s apłs. Nemo umquã carnẽ
suã odio habuit: si nutrit & fo¬
chil gͦ de uenia desperemꝰ fr̃s:
nichil de odio timeamꝰ: Nabemꝰ
prerogatiuã sanguinis. xp̃i. in
xp̃o enim caro nr̃a nos diligit:
Sumus enim membra eiꝰ & caro:
sicut dicit idem beatus. apłs:
Hoc nunc os ex ossib meis: & caro
de carne mea: Sacramentũ hoc
magnum est. Ego autem dico:
curamus. Quid enim dicit ꝓpħia
Hȩc est dies quam fecit dñs: Bonꝰ
plane dies: qui lucem intulit
uniuersis: Uerum non huius
scłi lucem: sed resurrectionis
eterne. lux enĩ ista ñ caliginẽ
noctis detulit: s. mortis tenebras
amputauit: Sonus inquã dies:
& melior hic. quam ille in qus
primũ mundus enituit: Ille
enim hominib ad laborẽ crea¬
tus est: hic factus est ad quietẽ:
Ille mortẽ meruit: hic formidi¬
nẽ mortis euasit: Ille bonis ma¬
lisq communis est: hic propriꝰ

Expanded text:
est Dominus, ut non diligat carnem suam, est Dominus, ut non diligat carnem suam, membra sua, viscera sua. Ait sanctus Apostolus: Nemo unquam carnem suam odio habuit, sed nutrit et fohil ergo de venia desperemus, fratres, nihil de odio timeamus. Habemus praerogativam sanguinis nostri; in Christo enim caro nostra nos diligit, sumus enim membra ejus et caro, sicut dicit idem beatus Apostolus: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea: sacramentum hoc magnum est, ego autem dico icuramus. Quid enim dicit propheta? Haec est dies quam fecit Dominus. Bonus 476 plane dies, qui lucem intulit universis, verum non hujus saeculi lucem, sed resurrectionis aeternae; lux enim ista non caliginem noctis detulit, sed mortis tenebras amputavit. Bonus, inquam, dies, et melior hic quam ille in quo primum mundus enituit: ille enim hominibus ad laborem creatus est, hic factus est ad quietem; ille mortem meruit, hic formidinem mortis evasit; ille bonis malisque communis est, hic proprius
Abbreviated transcription (Latin):
prius essemus de resurrectione
securi. quam de morte solliciti:
& ante cum deo uiueremꝰ in cęlis.
quã cũ hominib conu̾sarem̃ in t̾ris.
In saluatore enim om̃s resurrexi¬
mus ÷ omnes reuiximus: omnes
ad celestia transinigrauimꝰ Est
enim de illo. xp̃i homine: unius¬
cuiusq nr̃m caro. sanguis & por¬
tio: Ubi gͦ portio mea regnat:
regnare me credo. Ubi dñatur
sanguis m̃s: me sentio dominari:
Ubi glorificat᷑ caro mea: me glori¬
osum esse cognosco: Quamuis gͥ
Et si delicta ꝓpria nos excludunt:
naturȩ cõmunio ñ repellit: Uii.
ropter bonitatẽ diuinitatis.
peculiarẽ nobis saluator de¬
bet affect̾um: scilicet quia sicꝰ
ds nr̃ in ipso ẽ. ita & sanguis nr̃
tudinẽ exhibere debet affinitas:
Neq enim tam immitis est dñs
ut obliuiscatur hominis: & ñ
meminerit illius quem ipse ges¬
tat: ut quẽ causa mei susceꝑit.
ñ eius causa quẽ susceperit me
requirat: Non inquã tam ĩmitis

Expanded text:
prius essemus de resurrectione prius essemus de resurrectione securi quam de morte solliciti; et ante cum Deo viveremus in coelis, quam cum hominibus conversaremus in terris. In Salvatore enim omnes resurreximus, omnes reviximus, omnes ad coelestia transmigravimus; est enim in illo Christi homine uniuscujusque nostrum carnis et sanguinis portio: ubi ergo portio mea regnat, regnare me credo; ubi dominatur sanguis meus, me sentio dominari; ubi glorificatur caro mea, me gloriosum esse cognosco. Quamvis enim etsi delicta propria nos excludunt, naturae communio non repellit; nam propter bonitatem Divinitatis, peculiarem nobis Salvator debet affectum, scilicet quia sicut Deus noster in ipso est, ita et sanguis noster tudinem exhibere debet affinitas; neque enim tam immitis est 475 Dominus, ut obliviscatur hominis, et non meminerit illius quem ipse gestat: ut quem causa mei susceperit, non ejus causa quem susceperit, me requirat; non, inquam, tam immitis