comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suffragiis incumbit: donec ad
firmitate boni oꝑis ꝑ confessio¬
nẽ stabilis existat. In pͥmis tͥb
iuda sicut suꝑius diximꝰ exi¬
ens de egypto. ꝑ turmas ex̾cit᷑
sui ad orientem tab̃nacłi fed̾is
tentoria fixit: in pͥmis castra
mouit: pͥmo die naason filiuᷤ
aminadab pͥnceps de tͥbu iuda
oblationes obtulit. Trib nida
in pͥmis tentoria figit: quia qͥ
spemponit: ñ enĩ hic habet ma¬
nentem ciuitatẽ. s futurã inqͥ¬
rit. Ad orientem tentoria fig̾e
dicitur: qͥa in initio confessiõis
ratio cognitione illuminatur
Cognoscit et iudicat qd male
gesserat: p̾uidet & discernit
qͥd in futuro sine culpa fieri
possit. In pͥmis castra mouere
festinat: ut ad t̾ram ꝓmissioĩs
ꝑgradus uirtutũ ꝑuenire qͤ¬
at. Primo die naason filius
aminadab pͥnceps de tͥbu iuda
oblationẽ obtulit: qͥa qͥ sponte
se ipsũ offerre desid̾at. ad offerẽ¬
dũ citius accedit. Aaason ser¬
pentinus: aminadab pat̃ meus

Expanded text:
suffragiis incumbit, donec ad suffragiis incumbit, donec ad firmitate boni operis per confessionem stabilis existat. In primis tribus Juda, sicut superius diximus, exiens de Aegypto per turmas exercitus sui ad orientem tabernaculi foederis tentoria fixit. In primis castra movit: Primo die Naason filius Aminadab princeps de tribu Juda oblationes obtulit. Tribus Juda in primis tentoria figit, quia quispem ponit. Non enim hic habet manentem civitatem, sed futuram inquirit . Ad orientem tentoria figere dicitur, quia in initio confessionis radio cognitionis illuminatur. Cognoscit et judicat quod male gesserat, praevidet et discernit quod in futuro sine culpa fieri possit. In primis castra movere festinat, ut ad terram promissionis per gradus virtutum pervenire queat. Primo die Naason filius Aminadab princeps de tribu Juda oblationem obtulit, quia qui sponte seipsum offerre desiderat, ad offerendum citius accedit. Naason, serpentinus; Aminadab, pater meus
Abbreviated transcription (Latin):
fessionẽ cũ lacͥmis accedit. S
utinã timotheus aquȩ torren
ose uiu̾e consueu̾at. cũ lacͥmiᷤ
penit̾et. Primꝰ gͥ uidas ñ timet
tnsire fiuuium: et cũ reuertit᷑.
extremus sequit᷑ extreinũ. Disy¬
soscongregat: qͥa diu̾isos animi
motus. ad unitatẽ m̃tis reuo¬
cat. fessos erigit: dũ consolat᷑
eos quos itin̾is ꝓtensi labor fnͣ¬
git. Gardos increpat. et eoꝵ pi
leuat. et ne succumbant ons
u̾bis et exemplis iuuat. Bispsi
sunt. qui dissolute uiuunt. Fessi.
quib ẽ. tedio uita xp̃i. Gardi sũt.
qui ad bene oꝑandum a nemine
cogi possunt. Uulu̾atos illos ẽẽ
dicimus.: quos diaboli spiculis ꝑ¬
cussos ẽẽ uidemꝰ. Onerati sunt.
qui sub onere longe conu̾sati¬
onis dolentes gemunt. Sequit᷑.
hortabatur autẽ popłm ꝑ totã
uiã.donec uenirent in terram
iuda. ꝑ totam uiã popłin iudaᷤᷤ
hortari ñ desinit: quia peccator
penitens ꝑ totam uitã orationũ

Expanded text:
fessionem cum lacrymis accedit. Sed fessionem cum lacrymis accedit. Sed utinam Timotheus aquae torrentose vivere consueverat, cum lacrymis poeniteret. Primus igitur Judas non timet transire fluvium, et cum revertitur, extremus sequitur exercitum. Dispersos congregat, quia diversos animi motus ad unitatem mentis revocat; fessos erigit, dum consolatur eos quos itineris protensi labor frangit. Tardos increpat, et eorum piglevat, et, ne succumbant oneri, verbis et exemplis juvat. Dispersi sunt, qui dissolute vivunt; fessi, quibus est taedio vita Christi; tardi sunt, qui ad bene operandum, a nemine cogi possunt. Vulneratos illos esse dicimus, quos diaboli spiculis percussos esse videmus. Onerati sunt, qui sub onere longae conversationis dolentes gemunt. Sequitur: Hortabatur autem populum per totam viam, donec veniret in terram Juda. Per totam viam populum Judas hortari non desinit, quia peccator poenitens per totam viam orationum
Abbreviated transcription (Latin):
tardos expectat: & eis in fine so¬
ciatur. Erat ut refert hystoria
iudas congregans extremos: et
hortabat᷑ popłm ꝑ totam uiam.
donec uenirent in t̃ram iuda:
Cũ reu̾teret᷑ iudas a p̃lio qd̾ cõtͣ
thimotheũ gesserat: extremos
congregare ñ cessat. Timotheꝰ
interp̃tat᷑ beneficus. Habet enĩ
diabolus qͦsdam ministros. qͦs
dicunt ẽẽ beneficos: qͥ subiec¬
tos sibi in ocio & uoluptate nu¬
triunt. et eos dem ꝑuise uiuere
ꝑmitcunt: & qͥa hoc agitur. a
quibdam benefici uocantur.
Cũ autẽ timotheus tnͣs torrẽ¬
tem castra pon̾et. & uidas ad
torrentem aquȩ ueniens apͥ¬
piaret: ait timotheꝰ pͥncipibus
exercitus sui. Si iudas ad nos
pͥor tͣnsierit: non pot̾imꝰ susti¬
nere eũ. Si uͦ timuerit tnͣsire.
tͣnssretemꝰ ad eos: & pot̾imꝰ ad¬
u̾sus illum. Et tͣnsfretauit iu
tes. Torrentẽ aquȩ iuidas prior
tͣnsire ñ timuit: qnͣdo aliquis
peccata sua confitens. ad con¬

Expanded text:
tardos exspectat, et eis in fine, sotardos exspectat, et eis in fine, sociatur. Erat, ut refert historia, Judas congregans extremos, et hortabatur populum per totam viam, donec venirent in terram Juda. Cum reverteretur Judas a praelio quod contra Timotheum gesserat, extremos congregare non cessat . Timotheus interpretatur beneficus. Habet enim diabolus quosdam ministros, quos dicunt esse beneficos, qui subjectos sibi in otio et voluptate nutriunt, et eosdem perverse vivere permittunt, et quia hoc agitur, a quibusdam benefici vocantur. Cum autem Timotheus trans torrentem castra poneret, et Judas ad torrentem aquae veniens appropiaret, ait Timotheus principibus exercitus sui: Si Judas ad nos prior transierit, non poterimus sustinere eum; si vero timuerit transire, transfretemus ad eos, et poterimus adversus illum. Et transfretavit ad tes . Torrentem aquae Judas prior transire non timuit, quando aliquis peccata sua confitens, ad con
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens castellis & ciuitatibus
imꝓuisus. succendebat eas: et
oportuna loca occupans. ñ pau¬
cas hostium strages dabat. Iudaᷤᷤ
multitudinẽ congregat. qͥ a con¬
fessio multas uirtutes sibi sociat:
et fit gentib intolerabilis .i. uicuᷤ.
animȩ et affectib carnis. suꝑueni¬
ens castellis et ciuitatib impuisuͤ.
succendit eas. Castella st̃ corda
rebellione plena: ciuitates. surs
mundanȩ uoluptates. plenȩ di¬
uiciis: quia habundant uiciis.
In his autẽ. suꝑueniens iudas
uoluptati dedita: confessio ad hu¬
militatem inclinat. Intrat et
plet ardentes facit. Oportuna
loca occupat: ut ex oportunita¬
te loci. hostib sine ꝑiculo suꝑior
fiat. Loca oportuna iudas oceu¬
pat: dũ loca quȩ religiomi conue¬
niunt. penitentib assignat. Nõ
paucas hostiũ strages facit: qn ĩ
succumbit. Primꝰ exit. & ultimꝰ
a bello reuertit᷑ : qͥa ñ tm̃ uolun¬
tarios. s etiam ad confessionem

Expanded text:
erveniens castellis et civitatibus erveniens castellis et civitatibus improvisus succendebat eas, et opportuna loca occupans, non paucas hostium strages dabat . Judas multitudinem congregat, quia confessio multas virtutes sibi sociat. Et fit gentibus intolerabilis, id est vitiis animae, et affectibus carnis. Superveniens castellis et civitatibus improvisus succendit eas. Castella sunt corda rebellione plena, civitates sunt mundanae voluptates plenae vitiis, quia abundant divitiis. In has autem superveniens Judas voluptati dedita confessio ad humilitatem inclinat. Intrat et plet, ardentes facit. Opportuna loca occupat, ut ex opportunitate locorum hostibus sine periculo superior fiat. Loca opportuna Judas occupat, dum loca quae religioni conveniunt, poenitentibus assignat. Non paucas hostium strages facit, quando in succumbit. Primus exit et ultimus a bello revertitur, quia non tantum voluntarios, sed etiam ad confessionem
Abbreviated transcription (Latin):
ducatũ tenuit: pͥma trib iuda
ꝑturmas exercitus sui ad orientẽ
tab̾naculi federis. tentoria fixit:
pͥmus iuxta imꝑium dñi iudaᷤ
ꝑturmas suas castra mouit. P¬
mo die naason filiꝰ aminadab de
tribu iuda: oblationẽ suã obtu¬
lit. Primꝰ int̃ fr̃s iudas macha¬
beus ducatũ tenuit: qͥa int̃ cet᷑aᷤ
uirtutes confessio pͥmatum te¬
net. et ad salutẽ ducit. Exiit in¬
quit iudas & frs eius. et expug¬
nabant filios esau: in t̾ra quȩ
ad austrũ ẽ. Iudas exit. dũ qd̾
in corde latet. confitendo ꝑ os
ꝓcedit ÷ et expugnat filios esaii.
qnͣdo earnales affectus extirpat
bone oꝑationis manu: maxime
autẽ eos qui int̾ra quȩ ẽ ad au¬
strũ sc̃ destruit: qͥa eos qͥ carnis
desidio feruent. citius extinguit.
S et fr̾s eius cũ eo exeunt et pu¬
gnant: quotiens uirtutes con¬
fessioni affines. opuᷤ confessioni
iuuant. At machabeus inquit
congregata multitudine. intole¬
rabilis gentib efficiebat᷑ ⁊ et suꝑ¬

Expanded text:
ducatum tenuit . Prima tribus Juda per turmas exercitus sui ad orientem tabernaculi foederis tentoria fixit . Primus juxta imperium Domini Judas per turmas suas castra movit. Primo die, Naason filius Aminadab de tribu Juda oblationem suam obtulit . Primus inter fratres Judas Machabaeus ducatum tenuit, quia inter caeteras virtutes confessio primatum tenet, et ducit ad salutem. Exiit, inquit, Judas et fratres ejus, et expugnabant filios Esau in terra, quae ad austrum est . Judas exit, dum quod in corde latet, confitendo per os procedit. Et expugnat filios Esau, quando carnales affectus exstirpat bonae operationis manu. Maxime autem eos, qui sunt in terra quae est ad austrum, destruxit, quia eos, qui carnis desiderio fervent, citius exstinguit. Sed et fratres ejus cum eo exeunt et pugnant, quoties virtutes confessioni affines opus confessionis juvant. At Machabaeus, inquit, congregata multitudine, intolerabilis gentibus efficiebatur, et sup
Abbreviated transcription (Latin):
dare ñ cessant: qͥa ꝓ salute aĩe
assiduis desidiis ad dm̃ clamãt.
Camant eiues. clamant et
hostes: longe tam̃ diu̾susẽ cla¬
mor hostiũ. a clamore ciuium.
Clamant enĩ catholici: clamãt
et heretici. Camauit inquit
iheremias cor eoꝵ ad dñm: suꝑ
muros filie syon.Ciamauit cor
eoꝵ. Quoꝵ: hereticoꝵ. Murꝰ
uͦ filiȩ syon st̃: qui u̾itatẽ fid̾i¬

Expanded text:
dare non cessant, quia pro salute animae dare non cessant, quia pro salute animae assiduis desideriis ad Deum clamant. Clamant cives, clamant et hostes. Longe tamen diversus est clamor hostium a clamore civium. Clamant enim Catholici, clamant et haeretici. Clamavit, inquit Jeremias, cor eorum ad Dominum super muros filiae Sion. Clamavit cor eorum . Quorum? haereticorum. Murus vero filiae Sion sunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ dũ tangit᷑. non clainosa sono¬
ritate stridet: s etiam fortiter
ꝑcussum silet: similit̃ animuᷤ
pacificus etiã conuicio tactus.
conuiciũ patitur tacitus. Et
uniu̾sa inqͥt diri puit. Uni¬
uersa sesac rex egypti diripuit.
qͥa uoluptas carnis. qͥcqͥt alii
congͥgant. in us ꝓpͥos consumĩ¬
ierłm mystica .i. eccłia.
dicit᷑ habere diuinȩ scͥp¬
turȩ murũ: ꝑ quẽ repellat sub¬
tiles insidias. et aꝑtos assultus
hereticoꝵ. Suꝑ muros tuos
hierłm constitui custodes: nõ
cessabunt die ac nocte lauda¬
re nom̃ dñi. Custodes muroꝵ.
st̃ doctores scͥpturarũ: qͥ muro
custodiunt.: qͥa diuinȩ legi ui¬
gilantes intendunt. Die ac noc
fiant. Moralit̾ autẽ murꝰ
animȩ fidelis: ẽ struetura
bone oꝑationis. Custodes
muroꝵ. sollers custodia cir¬
cuispectionũ. quȩ in nocte
negligentiȩ ꝑ ꝓuidentiã uigi¬
lant: in die uͦ discrecionis mu¬
nitiones parant.Nom̃ dñi lau¬

Expanded text:
vero, dum tangitur, non clamosa vocis sonovero, dum tangitur, non clamosa vocis sonoritate stridet, sed etiam fortiter percussum silet. Similiter animus pacificus etiam convicio tactus, convicium patitur tacitus. Et universa, inquit, diripuit . Universa Sesac rex Aegypti diripit, quia voluptas carnis quidquid alii congregant, in usus proprios consumiem mystica, id est Ecclesia, dicitur habere divinae Scripturae murum per quem repellat subtiles insidias, et apertos insultus haereticorum. Super muros tuos Hierusalem constitui custodes; non cessabunt die ac nocte laudare nomen Domini . Custodes murorum sunt doctores Scripturarum. Qui muros custodiunt, quia divinae legi vigilantes intendunt. Die ac noctfiant. Moraliter autem murus animae fidelis, est structura bonae operationis; custodes murorum, solers custodia circumspectionum. Quae in nocte negligentiae per providentiam vigilant, in die vero discretionis munitiones parant. Nomen Domini lau
Abbreviated transcription (Latin):
mollib uestiunt᷑. & uoluptuo¬
sa quer̃t. De cilicio gͥ bẏssum
faciunt: qui asꝑitatem uitȩ ĩ
uoluptatem u̾tunt. Gulit etiã
ros regios abstulit: quia discreta
dispensationes uoluptã dissoluit
Thesauros qͦs salomon. id ẽ paci.¬
ficus animꝰ forsitan cong̾gau̾at:
regnante roboam.sesac rex egy¬
pti. id ẽ. uoluptas scłi dissipare
ñ cessat. Seuta uͦ aurea. st̃ sacre
scͥpture u̾ba. Scuta st̃: qͥa uerȩ
fidei firmitatẽ defendunt. Au-¬
rea sunt: quia ex puritate ꝓce¬
dunt. Quȩ scuta inqͥt salomon
fecerat. qͥa qͥetus animus contͣ
hereticos in pace. u̾ba defensioĩs
parat: ꝓ quib rex roboam scu¬
ta ȩrea fecit. Scuta ęxea: sunt
scłaria u̾ba. Scuta sunt. quia
multociens ueritati resistunt.
fiunt ex ȩre. id ẽ ex sonora mate¬
ria scłaris eloquentiȩ. Es enĩ
qͣndo tangitur. ꝓcul auditur:
qͥa impetuosus animꝰ cũ ma¬
nu rep̃hensionis tangitur. ad
lites et iurgia ꝓuoeat᷑. Aurũ

Expanded text:
mollibus vestiuntur, et voluptuomollibus vestiuntur, et voluptuosa quaerunt . De cilicio igitur byssum faciunt, qui asperitatem vitae in voluptatem vertunt. Tulit autem  thesauros regios abstulit, quia discretas dispensationes voluptas dissolvit. Thesauros quos Salomon, id est pacificus animus, forsitan congregaverat, regnante Roboam Sesac rex Aegypti, id est voluptas saeculi, dissipare non cessat; scuta vero aurea sunt sacrae Scripturae verba. Scuta sunt, quia verae fidei firmitatem defendunt; aurea, quia ex puritate procedunt. Quae scuta, inquit, Salomon fecerat, quia quietus animus contra haereticos in pace verba defensionis parat. Pro quibus rex Roboam scuta aerea fecit. Scuta aerea, sunt saecularia verba. Scuta sunt, quia multoties veritati resistunt; fiunt ex aere, id est, ex sonora materia saecularis eloquentiae. Aes enim quando tangitur, procul auditur, quia impetuosus animus cum manu reprehensionis tangitur, ad lites et jurgia provocatur. Aurum
Abbreviated transcription (Latin):
diit: s popło roboam dura res¬
pondit. Pat̃ m̃s in qͥt cicidit.
uos flagellis: ego cedam uos
scorpionib. Audit popłs qd
antea metuebat. scilicet ne im¬
petus iracundiȩ usq ad crude¬
litatem ꝓcedat: et id̾o fugieis
qd̾ metuit. popłs a roboam idẽ.
ab impetu irȩ uidentium dm̃
simplicitas recedit. Audis quod
post mortem salomonis roboã
regnauit in hierłm: qͥa impetꝰ
iracundiȩ illam quȩ diu pacẽ
tenuerat. inhabitat m̃tem. In
anno qͥnto regni roboã ascendit
sesac rex egypti in hierłm. et
tulit thesauros domꝰ dñi. & theͤ¬
auros regios⁊ et uniu̾sa diri¬
puit: et scuta aurea quȩ fec̾at
salomon. ꝓ quib fecit rex ro¬
boam scuta ȩrea. Sesac interp̃¬
tat᷑ byssus cilicii. Ciliciũ ẽ uestis
penitentiũ. Hac enĩ ueste se in¬
duunt: qui pecc̃a plangere no¬
uer̃t. Byssus uͦ ẽ genꝰ pannĩ sub¬
tilitate & mollicie ualde delica¬
ti. Qui enĩ in domib regũ sũt:

Expanded text:
diit, sed populo Roboam dura resdiit, sed populo Roboam dura respondit. Pater meus, inquit, cecidit vos flagellis, ego caedam vos scorpionibus . Audit populus quod antea metuebat, sed ne impetus iracundiae usque ad crudelitatem procedat, ideo fugiens quod metuit populus ab Roboam, id est, ab impetu irae, videntium Deum simplicitas recedit, Audis quod post mortem Salomonis Roboam regnavit in Hierusalem, quia impetus iracundiae illam, quae diu pacem tenuerat, inhabitat mentem. In anno quinto regni Roboam ascendit Sesac rex Aegypti in Hierusalem, et tulit thesauros domus Domini, et thesauros regios, et universa diripuit, et scuta aurea quae fecerat Salomon, pro quibus fecit rex Roboam scuta aerea . Sesac interpretatur byssus cilicii. Cilicium est vestis poenitentium. Hac enim veste se induunt, qui peccata plangere noverunt. Byssus vero est genus panni subtilitate et mollitie delicati. Qui enim in domibus regum sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
go ur̃o. Uidens autẽ popłs quod
noluisset eos audire rex: respõ¬
dit ei dicens. Quȩ nob̾ pars in
dauid. aut quȩ hereditas in filio
isai: Reu̾tere intab̃nacła tua¬
filius eiꝰ ad regnũ ꝓmouet᷑. Con¬
gregatur etiã om̃is popłs in si¬
chem: ut constituant eũ regẽ.
Salomon pacificus: roboam la¬
titudo popłi. uł impetus płi
interp̃tatur. Tunc enĩ salomõ.
idẽ pax. in animo cuiꝰlibet ho¬
minis morit᷑: dũ inqualibet
mente impetus iracundiȩ ut
regnare debeat radicat᷑. Congre¬
gatur etiam omĩs isrł in sichẽ:
ut inclinet humerũ ad laborẽ.
Conquerit᷑. qd̾ ei gͣuissimũ iu¬
gum imponat᷑ ⁊ s roboam usq
ad t̃cium diem inducias postu¬
lat: ut interim de p̃dictis con¬
siliũ sumat. Sed impetus irȩ
qui ñqͣm maturo consilio no¬
uit consentire. iuuenile ꝯsiliũ
sequit᷑: quia iuuentutis impet᷑.
leuitatem ꝑ om̃ia comitatur
Tercia die popłs ad roboam re¬

Expanded text:
go vestro. Videns autem populus quia go vestro. Videns autem populus quia noluisset eos audire rex, respondit ei, dicens: Quae nobis pars in David? aut quae haereditas in filio Isai? Revertere in tabernacfilius ejus ad regnum promovetur. Congregatur etiam omnis Israel in Sichem, ut constituat eum regem. Salomon pacificus, Roboam latitudo populi, vel impetus populi interpretatur. Tunc enim Salomon, id est, pax in animo cujuslibet hominis moritur, dum in qualibet mente impetus iracundiae, ut regnare debeat, radicatur. Congregatur etiam omnis Israel in Sichem, ut inclinet humerum ad laborem. Conqueritur quod ei gravissimum jugum imponitur. Sed Roboam usque ad tertium diem inducias postulat, ut interim de praedictis consilium sumat. Sed impetus irae, qui nunquam maturo consilio novit consentire, juvenile consilium sequitur, quia juvenilis impetus levitatem per omnia comitatur. Tertia die populus ad Roboam re
Abbreviated transcription (Latin):
salomonis pꝰt mortẽ patris
popłm ñ diuid̾et: si suꝑ mulam
qͣm dauid salomoni reliquit.
humilis sedisset. Si en ĩ teneret
modũ: non diuideret regnũ.
Uenit autem roboam in sichem:
illuc enĩ congregatus fuerat om̃iᷤ
isrł ad constituendũ eũ regem.
Nenit gͦ omĩs multitudo isrł.
& locuti sunt ad roboam dicen¬
tes. Pat̃ tuus durissimũ iugũ
imposuit nob̾: tu itaq nunc
imminue paululum de ĩꝑio
patris tui durissimo. & de iugo
gͣuissimo qd̵ imposuit nob̾ re¬
leua nos: et seruiemꝰ tibi. Qui
ait eis. Ite usq ad t̾cium diem.
et reu̾timini ad me. Iniit itaq
consiliũ cũ semorib. Qui dixe¬
rt̃ ei. Si obedieris popło huic.
locutusq fueris ad eos u̾ba leni¬
a: er̃t tibi serui cunctis diebus.
Qui dereliquit consiliũ senũ. &
adhibuit iuuenes qui cum eo
nutriti fuerant: et dixerũt ei
iuuenes. Sic loqueris populo
huic. Pat̃ meus aggͣuauit iu¬
gum ur̃m: ego autẽ addam iu¬

Expanded text:
Salomonis post mortem patris Salomonis post mortem patris populum non divideret, si super mulam, quam David Salomoni reliquit, humilis sedisset. Si enim teneret modum, non divideret regnum. Venit autem Roboam in Sichem. Illuc enim congregatus fuerat omnis Israel ad constituendum eum regem. Venit ergo omnis multitudo Israel, et locuti sunt ad Roboam, dicentes: Pater tuus durissimum jugum imposuit nobis. Tu itaque nunc imminue paululum de imperio patris tui durissimo, et de jugo gravissimo, quod imposuit nobis, releva nos, et serviemus tibi. Qui ait eis: Ite usque ad tertium diem, et revertimini ad me. Iniit itaque consilium cum senioribus. Qui dixerunt ei: Si obedieris hodie populo huic, locutusque fueris ad eos verba lenia, erunt tibi servi cunctis diebus. Qui dereliquit consilium senum, et adhibuit juvenes, qui cum eo nutriti fuerant, et dixerunt ei juvenes: Sic loqueris populo huic. Pater meus aggravavit jugum vestrum, ego autem addam ju
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣdo iusticia et miscd̃ia aĩmũ
cuiuslibet potentis modestũ
reddunt: ut extendi ualeat ꝑ
dispensationẽ ⁊ ne ipse idem
ꝑ iram rumpat᷑: uł alios ase¬
ipso separet ꝑ nimiã crudeli¬
tatis opp̾ssionem. Et imposue¬
runt eum suꝑ mulam regᷤ.
Mula. ex equa et asino nasci¬
tur ⁊ unde hoc animal ex ue¬
locitate equi et tarditate asi¬
ni naturalit̃ temꝑatur: et i¬
deo ꝑ mulã intelligimus tem¬
ꝑantiã. Suꝑ mulam sedens
salomon in gyon ducit᷑: quia
necesse ẽ. ut qui ad luctam re¬
giminis trahitur. ꝑ temꝑantiã
mod̾etur. Utinã tales eẽnt. qͥ ĩ
eccłia pͥmatum tenent ⁊ ut ĩ
gion luctãte ꝯtͣ uicia laborarẽt:
ad compassionẽ uͦ fr̃m. uncti
oleo scĩ sp̃c extendi possent:
ut int̾ sadoe et nathan me¬
dii inced̾ent: et sic ex una
parte iusticiam. ex alia uero
miscdiam habent÷ sederent
suꝑ mulã regis. ut in om̃ib
tenerent modum temꝑantis
et discretionis. Roboam filiꝰ

Expanded text:
quando justitia et misericordia animum quando justitia et misericordia animum cujuslibet potentis modestum reddunt, ut extendi valeat per dispensationem, ne ipse vel per iram rumpatur, vel alios a seipso separet per nimiam crudelitatis oppressionem. Et imposuerunt eum super mulam regis. Mula ex equa et asino nascitur. Unde hoc animal ex velocitate equi, et tarditate asini naturaliter temperatur; et Deo per malum intelligimus temperantiam. Super mulam sedens Salomon in Gihon ducitur, quia necesse est ut qui ad luctam regiminis trahitur, per temperantiam moderetur. Utinam tales essent, qui in Ecclesia, primatum tenent, ut in Gihon luctantes contra vitia laborarent; ad compassionem vero fratrum uncti oleo sancti Spiritus extendi possent, ut inter Sadoc et Nathan medii incederent; et sic ex una parte justitiam, ex alia vero misericordiam haberent, sederentque super mulam regis, ut in omnibus tenerent modum temperantiae et discretionis. Roboam filius
Abbreviated transcription (Latin):
cũ magna difficultate agit᷑.
ut animꝰ sibi ipsi etiã ĩ paee
dñetur. ut regat in pace subiec¬
tum popłm. id ẽ. diu̾sos motus
carnis. et turbas multipliciũ
cogitationũ. Salomon ñ un¬
gitur. nisi qͣndo ad culm̃ p̃lati¬
onis sublimatur. Honores in qͥt
mutant mores. Tẽ enim salo¬
mon. id ẽ. pacificus animus
unctione indiget: qͥa locus p̃¬
lationis aut uix aut ñqͣm e¬
lationis tumore caret. Necesse
est igitur ut salomon unga¬
tur ⁊ ne pellis sicca rumpat᷑.
id est ne popłs a rege separẽt:
sed regentis animꝰ humilita¬
Est autẽ locus scĩ sp̃c: animꝰ
humilis & quietꝰ. Pellis ꝑun¬
cta absq lesione patitur. ut
in longum uł in latũ sepuu
extendatur. Sic pacificꝰ ani-¬
mus ad quelibet oꝑa miscdie
trahitur: si oleo uere humi¬
litatis aliquotiens ꝑungat᷑.
Unxerunt inquit salomonẽ.
sadoc sacerdos et nathan pro¬
pħa. Sadoc et nathan salo¬
monem in regem ungunt:

Expanded text:
cum magna difficultate agitur, cum magna difficultate agitur, ut animus sibi ipsi etiam in pace netur, ut regat in pace subjectum populum, id est, diversos motus carnis, et turbas multiplicium cogitationum. Salomon non ungitur, nisi quando ad culmen praelationis sublimatur. Honores, inquit, mutant mores. Tunc enim Salomon, id est, pacificus animus unctione indiget, quia locus praelationis aut vix aut nunquam elationis tumore caret. Necesse est igitur ut Salomon ungatur, ne pellis sicca rumpatur, id est, ne populus a rege separetur, sed regentis animus humilitaEst autem locus sancti Spiritus, animus humilis et quietus. Pellis peruncta absque laesione patitur, ut in longum vel in altum saepius extendatur. Sic pacificus animus ad quaelibet opera misericordiae trahitur, si oleo verae humilitatis aliquoties perungatur. Unxerunt, inquit, Salomonem Sadoc sacerdos, et Nathan propheta. Sadoc et Nathan Salomonem in regem ungunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cem. In hac ciurtate dauid rex
fuisse legit᷑: quȩ tc̃ temporis
int̾ cet̾as urbes subliior ha
manii fortis pͥmatum tenu
tis sclarib curis. meditando ce¬
lestia contẽplat᷑. Hȩc autẽ ciuitaᷤ
habundat multitudine ciuiũ:
id ẽ. simpliciũ cogitationũ copia.
et habundantia uircutũ. Suii
etiã in hac ciuitate uiri robus¬
tissimi: uiriles scilicet affectus
animi. Pncipatum uͦ huius
ciuitatis obtinuisse dicit᷑ dauid
manu fortis. Uirtutẽ siquidẽ
boni oꝑis: imitari solet mul-¬
totiens habundantia uere pa¬
cis. Inde ẽ qd pͦt dauid salom¬
on in hierłm regnũ obtinet
quia animꝰ qui bonis oꝑibus
habundat: in pace man̾e solet.
Uiuente autẽ dauid. salomon
in regem ungitur:qͥa uigente
boni oꝑis affectu. animꝰ quieti
mentis dñatur. Unxer̃t̃ in qͥt
salomonẽ sadoc sacerdos et na¬
than ꝓph̃a: regem in gyon. Sa¬
doc. iustus. nathan. domans:
salomon. pacificus:gyon luc¬
ta interp̃tatur. In gyon salo¬
mon in regem ungitur: qͥa

Expanded text:
cem. In hac civitate, David rex fuisse legitur, quae tunc temporis inter caeteras urbes sublimior hamanu fortis primatum tenuitis saecularibus curis meditando coelestia contemplatur. Haec autem civitas abundat multitudine civium, id est, simplicium cogitationum copia, et abundantia virtutum. Sunt etiam in hac civitate viri robustissimi, viriles scilicet affectus animi. Principatum hujus civitatis obtinuisse dicitur David manu fortis. Virtutem siquidem boni operis imitari solet multoties abundantia verae pacis. Inde est, quod post David Salomon in Hierusalem regnum obtinet , quia animus, qui bonis operibus abundat, in pace manere solet. Vivente autem David, Salomon in regem ungitur, quia vigente boni operis affectu, animus quietae mentis dominatur, Unxerunt, inquit, Salomonem Sadoc sacerdos, et Nathan propheta regem in Gihon . Sadoc, justus; Nathan, donans; Salomon, pacificus, Gihon, lucta interpretatur. In Gihon Salomon in regem ungitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
et rep̃hendit: lingua p̃ciditur.
dũ ociosus sermo ꝑsilentium
amputat᷑. Lingua nichanoris
auib particulatim dari p̾cipi¬
t᷑.cũ a penitente ꝓ hisquȩ ma¬
le gesserat. sc̃oꝵ suffragia quę¬
runt᷑. s et auessunt quilibet
uiri sp̾uales. Aues enĩ st̃: quia
remoti a t̾renis. sublimiter ui¬
uunt.Huiꝰ modi auib linguã
diuidit: quiꝓ diu̾sis peccatis
diusas orationes fundit. Hȩc
autẽ iudas iherosolimis ꝑfer¬
ri iussit. Nicħ enĩ ꝓderit. n¬
onge frater digressi sumus.
ut aliquid de confessione
ad ȩdificationẽ claustraliũ dicͥe¬
mꝰ⁊ s nec adhuc differam. qͥn de
confessione aliqͥd sub breuitate
dicam: ipsa ẽ enĩ iniciũ et finiᷤ
humanȩ conusationis ⁊ nec
ad iherłm mysticã uł moralem.
uł etiam cȩlestem ꝑuenire pote¬
rit: qui confessione fidei uł con¬
fessione peccati dũ uixerit. et ĩ
mortis articło carebit. Exeunti¬
corpore. necesse ẽ ut exeant iu¬

Expanded text:
et reprehendit. Lingua praeciditur, et reprehendit. Lingua praeciditur, dum otiosus sermo per silentium amputatur. Lingua Nicanoris avibus particulatim dari praecipitur, cum a poenitente pro iis, quae male gesserat, sanctorum suffragia quaeruntur. Sed et aves sunt quilibet viri spirituales. Aves enim sunt, quia remoti a terrenis sublimiter vivunt. Hujusmodi avibus linguam dividit, qui pro diversis peccatis diversas orationes fundit. Haec autem Judas Hierosolymas perferri jussit. Nihil enim proderit, nolymam. Longe, frater, digressi sumus ut aliquid de confessione ad aedificationem claustralium diceremus; sed nec adhuc differam quin de confessione sub brevitate aliquid dicam. Ipsa est enim initium, et finis humanae conversationis, nec ad Hierusalem mysticam, vel moralem, vel etiam coelestem pervenire poterit, qui confessione fidei, vel confessione peccati dum vixerit, et in mortis articulo carebit. Exeunticorpore necesse est ut exeant
Abbreviated transcription (Latin):
manu quidem pugnantes sed¬
et corde dñm orantes. Hȩc tria
st̃ confessioni necessaria. lĩgua
uidelicet. cor. et manꝰ: ut in
corde contricio⁊ in lingua sit
oratio: in manu oꝑatio. In cõ¬
tricione autẽ cordis deleat pec¬
cator culpã: in oratione petat
ueniã: in oꝑatione agat peni¬
tentiã. Et cognouer̃t ncha¬
norem ruisse cũ armis suis. In
hoc bello nichanor morit᷑. dũ
incorde culpa cognoscit᷑: dum
lingua ueniã dep̾cat᷑ ⁊ dũ qd ꝑ
penitentiã iniungit᷑. manus
humilit̾ oꝑatur. Cũ hoc agit᷑.
nichanor morit᷑: quia tunc
suꝑbus ad humilitatẽ reuocat᷑.
Precepit autẽ iudas caput ni¬
chanoris et manũ cũ humero
abscisam ierosolunis ꝑferri:
linguã etiã nichanoris p̃cisã
iussit particulatim auibus
dari. Caput nichanoris. est
intentio ꝑu̾se oꝑationis ⁊ ma¬
nus ꝑu̾sum opus: lingua. de¬
tͣcͣtionis u̾ba. Caput nichano¬
ris amputat. qui intentionẽ
abscidit. qui ꝑu̾sum opꝰ uidicat

Expanded text:
anu quidem pugnantes, sed corde Dominum orantes. Haec tria sunt confessori necessaria, lingua videlicet, et cor, et manus, ut in corde contritio, in lingua sit oratio, in manu operatio. In contritione autem cordis deleat peccator culpam, in oratione petat veniam, in operatione agat poenitentiam. Et cognoverunt Nicanorem ruisse cum armis suis. In hoc bello Nicanor moritur, dum in corde culpa cognoscitur, dum lingua veniam deprecatur, dum quod per poenitentiam injungitur, manus humiliter operatur. Cum hoc agitur, Nicanor moritur, quia tunc superbus ad humilitatem revocatur. Praecepit autem Judas caput Nicanoris, et manum cum humero abscissam Hierosolymas perferri; linguam etiam Nicanoris praecisam jussit particulatim avibus dari. Caput Nicanoris, est intentio perversae operationis, manus perversum opus, lingua detractionis verba. Caput Nicanoris amputat, qui intentionem abscindit, qui perversum opus judicat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ dño ñ dubitauit. Mortẽ enĩ
qͣm saluator ꝓ om̃ib dignatꝰ ẽ
pati: hanc ille pͥmꝰ reddidit sal¬
uatori. Lapidat᷑ stephanꝰ⁊ cru¬
cifigitur petrus: et impletur
milem: id ẽ. ꝑ crucis passio¬
nẽ. Symon ñ tantũ petrus:
s etiã cephas ẽ appellatꝰ. Cephã
ut quidã uolunt. caput int̾¬
p̃tatur. Unde et acephali. sine
capite solent appellari. Sym¬
on uͦ obediens int̃p̃tat᷑. Sicut
enĩ m̃bra subiacent capiti.sic
et pͣlatis debent obedire subies¬
ti. Petrus uͦ interp̃tatur agno¬
scens. Dissolutionẽ petͥ cogno¬
scimus: si eiꝰ tͥnam negationẽ
diligentiꝰ attendamꝰ. Si uͦ atten¬
dimꝰ petri recordationẽ: scire
pot̾imus negationis agnitionẽ
Recordatus enĩ petrus u̾bi qd̃
dix̾at dñs. pͥus qͣm gallus cantet
ter me negabis: exiuit foras et
fleuit amare. Tunc petruᷤᷤ ne¬
amas : Amo.amo.amo. Pasce.
pasce. pasce.Amas patre. amas
filiũ. amas sp̃m scm̃ : Amo. a¬

Expanded text:
pro Domino non dubitavit. Mortem enim, pro Domino non dubitavit. Mortem enim, quam Salvator pro omnibus dignatus est pati, hanc ille primus reddidit Salvatori. Lapidatur Stephanus, crucifigitur Petrus, et impletur milem, id est, per crucis passionem. Simon, non tantum Petrus, sed etiam Cephas appelatur. Cephas, ut quidam volunt, caput interpretatur. Unde acephali, sine capite solent appellari. Simon vero obediens interpretatur. Sicut enim membra subjacent capiti, sic et praelatis debent obedire subjecti. Petrus vero interpretatur agnoscens. Dissolutionem Petri cognoscimus, si ejus trinam negationem diligentius attendamus. Si vero attendimus Petri recordationem, scire poterimus negationis agnitionem. Recordatus enim Petrus verbi, quod dixerat Dominus: Priusquam gallus cantet, ter me negabis, exivit foras, et flevit amare . Ter Petrus Chamas? Amo, amo, amo. Pasce, pasce, pasce. Amas Patrem, amas Filium, amas Spiritum sanctum? Amo, a
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccli̾ȩ pacẽ. Sub interp̾tatiõe
siquidẽ huiꝰ nominis: intelli¬
gere solemus uisionẽ pacis.
Habet autẽ ciuitas ista plureᷤ
inimicos ⁊ multos scilicet diu̾¬
si gen̾is heretieos: qui ñ tm̃
eccliȩ pacẽ suis incursionibus
turbant. sed etiã totis uiribus
conantur. ut eam ab statu suȩ
rectitudinis subuertant. St̃
et huiꝰ ciuitatis ciues & amici.
quilibet uiri catholici. qui ñ
solũ hereticis u̾bo contͣdicur:
sed etiam usq ad sanguinem
certantes. eis resistere ñ desist¬
unt. Multis modis arrius he¬
bion et cherintus. et alii here¬
nib subu̾tere sunt conati.
s econt᷑ beatus augustinus.
iheronimꝰ. et ambrosiꝰ. et ceti
uiri catholiei. sc̃ĩ sp̃s gratia
roborati. occurrerunt eis in
faciem. ut defend̾ent ȩccłiȩ
pacem: Usq ad sanguinem
stephanꝰ certasse legitur: qui
norma nr̃a interp̾tat᷑. Nor¬
mã siquidẽ iusticiȩ stephanꝰ
nob̾ ꝓposuit: qui pͥmus mori

Expanded text:
Ecclesiae pacem. Sub interpretatione Ecclesiae pacem. Sub interpretatione siquidem hujus nominis intelligere solemus visionem pacis. Habet autem civitas ista plures inimicos, multos scilicet diversi generis haereticos, qui non tantum Ecclesiae pacem suis incursionibus turbant, sed etiam totis viribus conantur, ut eam a statu suae rectitudinis subvertant. Sunt et hujus civitatis cives et amici, quilibet viri catholici, qui non solum haereticis verbo contradicunt, sed etiam usque ad sanguinem certantes, eis resistere non desistunt. Multis modis Arius, Hebion, et Cerinthus, et alii haerenibus subvertere sunt conati. Sed contra beatus Augustinus, Hieronymus, et Ambrosius, et caeteri viri catholici, sancti Spiritus gratia roborati, occurrerunt eis in faciem, ut defenderent Ecclesiae pacem. Usque ad sanguinem Stephanus certasse legitur, qui norma nostra interpretatur. Normam siquidem justitiae Stephanus nobis proposuit, qui primus mori
Abbreviated transcription (Latin):
libet anima fidelis. Audis qͥa
iacob et isrł de egypto exeũt:
sunt enĩ qͥdam qui ad huc ꝯ¬
tra uicia luctari ñ desinunt.
st̃ et alii qui subactis uiciis dm̃
uid̾e contendunt. Domꝰ inqͥt
iacob. de popłõ barbaro.Bar¬
barus. a barba et rure dictꝰ ẽ.
Unde cassiodorus. Barbarus.¬
abarba et rure dr: qd̾ ñqͣm in
urbe uixerit. s semꝑ ut fera
in agris habitasse noscat᷑. De
popło barbaro gͥ domꝰ iacob
exire nititur: qͣndo ab incultiᷤ
morib et a feritate cordis aĩmꝰ
seꝑatur. facta ẽ iudea scĩficati¬
o eiꝰ. Ne timeat qui contͣ uici¬
a luctat᷑. qndo de egypto eg̾¬
dit᷑ ÷ quia iudea id ẽ confessi¬
o. scĩficat illũ. qui luctando
uicia supplantat. In exitu gͥ
de egypto. confessio iustũ fac̃
de impio: cũ uͦ ab egypto dis
ra de confessione libent̃ die̾em:
nisi delicato lectori tedium in¬
ferre timuissem. Deo tam̃ au¬
nuente qnͣdui uixero: in uide¬
fusa. Ipsa enĩ hierłm: designat

Expanded text:
libet anima fidelis. Audis quod libet anima fidelis. Audis quod Jacob et Israel de Aegypto exeunt. Sunt enim quidam, qui adhuc contra vitia luctari non desinunt; sunt et alii, qui subactis vitiis Deum videre contendunt. Domus, inquit, Jacob de populo barbaro . Barbarus a barba et rure dictus est. Unde Cassiodorus ponensa barba et rure dicitur, qui nunquam in urbe vixerit, sed semper ut fera in agris habitasse noscatur. » De populo barbaro igitur domus Jacob exire nititur, quando ab incultis moribus et a feritate cordis animus separatur. Facta est Judaea sanctificatio ejus. Ne timeat qui contra vitia luctatur, quando de Aegypto egreditur, quia Judaea, id est confessio, sanctificat illum qui luctando vitia supplantat. In exitu Israel de Aegypto, confessio justum facit de impio. Cum vero ab Aegypto disclibenter de confessione dicerem, nisi delicato lectori taedium inferre timuissem. Deo tamen annuente, quandiu vixero, in Judaefusa. Ipsa enim Hierusalem designat
Abbreviated transcription (Latin):
cam ꝑcutiunt: qͣndo gladio doc¬
trinȩ u̾bi di uicia succidunt:
Gradentes inquit cunctã incen¬
dio ciuitatẽ. Incendio iherłm a
filiis uida tradit᷑. cũ pꝰt confessio¬
nem cor cuiuslibet conu̾si. gra¬
iuda iherłm possident ⁊ edificãt
pacificã mtem morib ⁊ firmãt
bonis oꝑib : et uere pacis cõcor¬
diam tenent : et qui fictã pacẽ
cũ fr̾ib habere consueu̾ant:
totis animi medullis fr̾s u̾acit̃
amant. Ex his quȩ diximꝰ. satsͦ
aꝑte conieimus: qd qnͣdo filii
isrł exierunt de egypto. facta
ẽ iudea scĩficatio eius. In exitu
siquidem isrł de egẏpto. facta
ẽ iudea scĩficatio eiꝰ: isrł poteᷤtas
eiꝰ. Narrat ꝓpħa nob̾ exitum
isrłitici popłi de egypto: ut ꝑ
hystorialem intelligamꝰ mysticũ
uł moralem. Mysticus exitus¬
isrłitici popłi: ẽ exitus totius
eccłȩ de potestate diaboli. Exitus
uͦ moralis fit : quotiens ꝑ peni¬
tentiã a peccatis exuitur que¬

Expanded text:
eam percutiunt, quando gladio doceam percutiunt, quando gladio doctrinae verbi Dei vitia succidunt. Tradentes, inquit, incendio cunctam civitatem. Incendio Hierusalem a filiis Juda traditur, cum post confessionem cor cujuslibet conversi graJuda Hierusalem possident, aedificant pacificam mentem moribus, firmant bonis operibus, et verae pacis concordiam tenent, et qui fictam pacem cum fratribus habere consueverant, totis animi medullis fratres veraciter amant. Ex iis, quae diximus, satis aperte conjicimus, quod quando filii Israel exierunt de Aegypto, facta est Judaea sanctificatio ejus. In exitu siquidem Israel de Aegypto, facta est Judaea sanctificatio ejus, Israel potestas ejus . Narrat propheta nobis exitum Israelitici populi de Aegypto, ut per historialem intelligamus mysticum et moralem. Mysticus Israelitici populi exitus est exitus totius Ecclesiae de potestate diaboli. Exitus vero moralis fit, quoties per poenitentiam a peccatis exuitur quae
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Et ait iudas symeoni fratͥ
suo. Ascende mecũ in sorte mea
Iudas confessio: symeon exaudi¬
tio interp̃tat᷑. Qui enĩ pecc̃a con¬
ficet᷑. necesse ẽ ut a dño exaudiri
meatur ⁊ ut contritionẽ uere ꝯ¬
fessionis. sequat᷑ deuotio frat̃nȩ
orationis: et qui se in confessiõe
coram deo humiliat. suffragia
scoꝵ et orationes frm sine cessa¬
tione querat. Ecce qualit̃ iudas
cũ symeone. idẽ. confessio cũ fra¬
terna oratione contͣ chananeum
pugnant ut deleant: et t̾ram
ꝓmissionis obtin̾e queant. Op¬
pugnantes gͦ filii uda iherłm.
ceꝑunt eam: et ꝑcusser̃t eam
in ore gladii. tradentes eunctã
incendio eiuitatẽ. Hierłm uisio
paeis int̾p̃tat᷑. Est autẽ uera pax.
et falsa pax. Oppugnant gͥ filii
uda iherłm: dũ hii qui pecc̃a
sua confitent᷑. habuisse cũ fr̾ibꝰ
se ipsos accusant falsam pacem.
Oppugnant et capiunt: dũ qͥ
falsam pacẽ tenuerant. uerȩ pa-
ciñ contradicunt. In ore gladii

Expanded text:
tate. Et ait Judas Simeoni fratri tate. Et ait Judas Simeoni fratri suo: Ascende mecum in sortem meam . Judas confessio, Simeon exauditio interpretatur. Qui enim peccata confitetur, necesse est ut a Domino exaudiri mereatur, ut contritionem verae confessionis sequatur devotio fraternae orationis, et qui se in confessione coram Deo humiliat, suffragia sanctorum, et orationes fratrum sine cessatione quaerat. Ecce qualiter Judas cum Simeone, id est, confessio cum fraterna oratione contra Chananaeum pugnant, ut eum deleant, et terram promissionis obtinere queant. Oppugnantes ergo filii Juda Hierusalem, coeperunt eam, et percusserunt in ore gladii, tradentes cunctam incendio civitatem. Hierusalem, visio pacis interpretatur. Est autem vera pax, et falsa pax. Oppugnant igitur filii Juda Hierusalem, dum ii, qui peccata sua confitentur, habuisse cum fratribus seipsos accusant falsam pacem. Oppugnant et capiunt, dum qui falsam pacem tenuerant, verae paci non contradicunt. In ore gladii
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ uid̾e desid̾ant. ducẽ ueniẽ¬
di ad t̾ram ꝓmissionis querũt.
Quis ascendet añ nos inqͥunt
contͣ chananeũ ⁊ et erit dux
belli: Ascendit. qui de uirtute
in uirtutẽ ꝓficit. Contͣ chana¬
neũ ascende nititur: qui contͣ
mundana negotia totis uiribꝰ
p̃liatur. In mundanis siqͥdem
negotiis cotidie bellũ geritur:
quia de his quȩ menscogitat
uł manꝰ agit: multotiens ani¬
mꝰ głatur. Sed ad hȩc expug¬
nanda iudas eligitur: ut qd̾
in mundanis negotiis delinqͥt᷑.
in uirtute confessionis deleat᷑.
Iudas inquit dñs ascendet: quia
qui pecc̃a sua humilit̃ confitet᷑.
popłm uirtutũ ad t̾ram ꝓmissi¬
onis deducet. Et ecee in manueꝰ
t̃ra tradit᷑: cũ t̃renis desideriis uͥ¬
tus confessionis dñatur. Chana¬
neus. negotiator siue humilis
interp̾tat᷑ : quia animꝰ multo¬
tiens etiã de humilitate głatur:
et efficit᷑ longo temꝑe humilis.
ut postea possit fieri sublimis.
mutuata humilitate ꝓ sublimi¬

Expanded text:
ducem veniendi ad terram promissionis quaerunt. Quis ascendet ante nos, inquiunt, contra Chananaeum, et erit dux belli? Ascendit, qui de virtute in virtutem proficit. Contra Chananaeum ascendere nititur, qui contra mundana negotia totis viribus praeliatur. In mundanis siquidem negotiis quotidie bellum geritur, quia de iis quae mens cogitat, vel manus agit, multoties animus gloriatur. Sed ad haec expugnanda Judas eligitur, ut quod in mundanis negotiis delinquitur, in virtute confessionis deleatur. Judas, inquit Dominus, ascendet, quia qui peccata sua humiliter confitetur, populum virtutum ad terram promissionis deducet. Et ecce in manum ejus terra traditur, cum terrenis desideriis virtus confessionis dominatur. Chananaeus, negotiator sive humilis interpretatur, quia animus multoties etiam de humilitate gloriatur, et efficitur longo tempore humilis, ut postea possit fieri sublimis, mutuata humilitate pro sublimi
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis destruit: s etiã muros tur¬
riũ in manus inimicoꝵs tradit.
Ande p̃dictus ꝓpħã. Gradid̾it ĩ¬
quit dñs in manus inimici. m¬
uros turriũ eiꝰ. Muri turriũ ft̃:
hii qui sublimitate uitȩ alios
p̃cellunt. Sunt etĩã murit᷑¬
rium quȩ suꝑeminent alias
uirtutes: discrete circũspecti¬
ones uircutũ. In manus gͦ in¬
imici muri turriũ tradunt᷑:
cũ uł doctores eccłiȩ hereticis:
uł sũme uirtutes animȩ uici¬
is subiciunt᷑. Cũ hoc gͦ agitur:
absq muro hierłm inhabitat᷑.
Unde d̾r. Absq muro habitabi¬
tur hierłm. Murus autẽ hieru¬
salem incolumis stare dicitur:
nullo contradicente munitur.
Sunt etiã muri turrium dũ

Expanded text:
vitatis destruit, sed etiam muros turvitatis destruit, sed etiam muros turrium in manus inimicorum tradit. Unde praedictus propheta: Tradidit, inquit, Dominus in manus inimici muros turrium ejus . Muri turrium sunt ii, qui in sublimitate vitae alios praecellunt. Sunt etiam muri turrium, quae supereminent alias virtutes, discretae circumspectiones virtutum. In manus ergo inimici muri turrium traduntur, cum vel doctores Ecclesiae haereticis, vel summae virtutes animae vitiis subjiciuntur. Cum hoc ergo agitur, absque muro Hierusalem inhabitatur. Unde dicitur: Absque muro inhabitabitur Hierusalem . Murus autem Hierusalem incolumis stare dicitur, nullo contradicente, munitur. Stant etiam muri turrium, dum
Abbreviated transcription (Latin):
głantur. qͣm catholicȩ fid̾i doc¬
tores dicant. Suꝑ muros ela¬
ecclĩȩ in conflictu disputatio
dnm ñ contritione cordis: sed
crudelitate iniquitatis. Suꝑ
muros herecici st̃: dũ p̾ualent
& destruunt. Cor eoꝵ ad dñm
clamat: qͣndo ꝑ elationẽ cordiᷤ.
diuinȩ potentie derogat. Mo¬
raliter autẽ ꝑ hostes animȩ. car¬
nales affectus possumꝰ intelli¬
gere: ꝑ cor hostiũ. delectationẽ
carnaliũ: ꝑ murũ. ordinem
uirtutũ. Cor gͥ eoꝵ ad dñm cla¬
mat: quia delectatio carnis ad
hoc laborat. ut ordinẽ uirtutũ
int̾rumpat. Hunc murum ꝓ
culpa ciuium dñs dissipare
ꝑmittit. dũ uł eccłia heretici. uł
quelibet anima uiciis ñ resistit.
Unde iheremias. Cogitauit in¬
quit dñs dissipare murũ filiȩ
syon. Murũ filie syon dñs dis¬
sipare cogitat: qnͣdiu peccantiũ
culpas ꝑ patientiã portat. Cogi¬
tat et destruit: dũ eos qͦs patient̃
expectau̾at. puniendos hostib
relinquit. Nec tantũ muros ei¬

Expanded text:
r, quam catholicae fidei doctores dicunt. Super muros claores in conflictu disputationDominum non in contritione cordis, sed crudelitate iniquitatis. Super muros haeretici sunt, dum praevalent et destruunt. Cor eorum ad Dominum clamat, quando per elationem cordis divinae potentiae derogat. Moraliter autem per hostes, animae carnales affectus possumus intelligere; per cor hostium, delectationem carnalium; per murum, ordinem virtutum. Cor igitur ad Dominum clamat, quia delectatio carnis ad hoc laborat, ut ordinem virtutum interrumpat. Hunc murum pro culpa civium Dominus dissipare rmittit, dum vel Ecclesia haereticis, vel quaelibet anima fiUnde Jeremias: Cogitavit, inquit, Dominus dissipare murum filiae Sion . Murum filiae Sion Dominus dissipare cogitat, quandiu peccantium culpas per patientiam portat. Cogitat et destruit, dum eos, quos patienter exspectaverat, puniendos hostibus relinquit. Nec tantum muros ci
Abbreviated transcription (Latin):
fauorem querit. Uentũ attra¬
hit : qui uanȩ głȩ desidio in¬
fiãmatus suꝑbit. Uentũ emit¬
tit. ut tuba resonet: quotiens
aures audientiũ iactantiȩ u̾b
suꝑbus implet. Cũ tubis gͥ et
canticis nichanor et qͥ cũ eo e¬
seu iactantiȩ m̃tes audientiũ
delectatione demulcent. Iu

Expanded text:
favorem quaerit. Ventum attrafavorem quaerit. Ventum attrahit, qui vanae gloriae desiderio inflatus superbit. Ventum emittit ut tuba resonet, quoties aures audientium jactantiae verbis superbus inflat. Cum tubis igitur et canticis Nicanor, et qui cum eo eseu jactantiae mentes audientium delectatione demul
Abbreviated transcription (Latin):
confessionis querit. Dũ enĩ pec¬
cator culpã suã defendit & excu¬
sat: tc̃ de iuda nichanor omĩno
tͥumphat: s dũ seipsũ iudicat.
et affligit. tẽ iudas de nichanore
tͥumphans. humilit̃ uincit.
Machabeus autẽ confidebat cũ
om̃i spe auxilium sͥ a deo affutu¬
rum. Non solũ udas in p̃senti¬
b spem ponit ÷ s etiam de futu¬
ris deo auxiliante confidit: et
illum securiꝰ inuocat. quẽ fu¬
turũ sibi ꝓpitium pͦt mortẽ
patient̃ expectat. Nec tantũ
munitione clipei & hastȩ soci¬
os armat: s sermonib optimiᷤ
& hortationib eorũdẽ animoᷤᷤ
informat. Nichanor aut̃ et
qui cũ eo erant : cũ tubis et
canticis admouebant. Tuba
intꝰ ẽ uacua. & fit ex ere. me¬
tallo uidelicet ualde sonoro:
significat aut̃ scłi uanitatẽ:
S ut tuba sonũ redd̾e ualeat:
necesse ẽ ut aliquis eam ori suo
iungat: uentũ attrahat et e¬
mittat. Ori suo tubã ut reso¬
net apponit: qui ꝑ secularis
eloquentiȩ dulcedinem. aliorũ

Expanded text:
im peccator culpam suam defendit et excusat, tunc de Juda Nicanor omnino triumphat. Sed dum seipsum judicat et affligit, tunc Judas de Nicanore triumphans humiliter vincit. Machabaeus autem confitebat cum omni spe auxilium sibi a Deo adfuturum. Non solum Judas in praesentibus spem ponit, sed etiam de futuris, Deo auxiliante, confidit, et illum securius invocat quem futurum sibi propitium post mortem patienter exspectat. Nec tantum munitione clypei et hastae socios armat, sed sermonibus optimis et hortationibus eorumdem animos informat. Nicanor autem, et qui cum eo erant, cum tubis et canticis sese admovebant. Tuba intus est vacua, et fit ex aere, metallo videlicet valde sonoro, signat autem saeculi vanitatem. Sed ut tuba sonum reddere valeat, necesse est, ut aliquis eam ori suo jungat, ventum attrahat et emittat. Ori suo tubam ut resonet apponit, qui per saecularis eloquentiae dulcedinem, aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
nec reman̾et lapis suꝑ lapidem.
qͥa suꝑbiȩ sp̾s subu̾t̾et confessiõi
humilitatẽ. Et altare inqͥt effodi¬
am: id ẽ. deuotionẽ cordis in qͣ
orationũ thimiamata cremant᷑.
omĩno subu̾tam. Comꝑit autẽ
nichanor iudam ẽẽ in locis sa¬
mariȩ: & cogitabat die salbati cũ
om̃i impetu cõmitt̾e. Sabbatũ
requies: samaria. custodia inter¬
pͥtatur. Loca gͥ samariȩ. st̃ loca
custodiȩ: sabbatũ. cor quietum.
Cũ enĩ aliqͥs in bono oꝑe quiescit.
& seipsũ sollerti circũspectione cꝰ¬
todit: tẽ nichanor. id ẽ. sp̾s suꝑ

Expanded text:
Nec remaneret lapis super lapidem, quia superbiae spiritus subverteret confessionis humilitatem. Et altare, inquit, effodiam, id est devotionem cordis in qua orationum thymiamata cremantur omnino subvertam. Comperit autem Nicanor Judam esse in locis Samariae, et cogitabat in die Sabbati cum omni impetu committere bellum. Sabbatum requies, Samaria custodia interpretatur. Loca igitur Samariae sunt loca custodiae, Sabbatum cor quietum. Cum enim aliquis in bono opere quiescit, et seipsum solerti circumspectione custodit, tunc Nicanor, id est spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ confessionẽ impeduit̃.
Multi siquidẽ hostes iudã
inuadunt: nec ierłm quietam
man̾e ꝑmittunt. In libro siqͥdẽ
machabeoꝵ scͥptum repperi. qd̾
rex demetͥus nichanorẽ p̃positũ.
elefantoꝵ ducẽ. misit in iudeã:
datis mandatis. ut ipsũ uidam
machabeũ caꝑet. et eos qͥ cũ eo
erant disꝑgͥet. Nichanor tamen
audiens uirtutẽ comitũ iudȩ.
sanguine iudiciũ fac̾e metue¬
bat. Quãobrem misit nuntios:
ut darent dextras et acciperent.
Et cũ diu de his consiliũ ag̾etur.
et ipse dux ad multitudinem
retulisset. omĩum una fuit
sententia. amiciciis annuere:
et congruũ consiliũ fecerunt.
Morabatur autẽ nichanor ihero¬
solimis. et nicħ iniq agebat: gͣ¬
gesq turbarũ quȩ congregate
fuerant dimisit. Exasꝑatus itaq¬
rex demetͥus scͥpsit nichanori di¬
cens. gͣuit̃ qͥdem se ferre de ami¬
cicie conuentione. Iubere tamen¬
ut machabeũ cicius uinctum
mitt̾et antiochiã. uenit igit᷑¬

Expanded text:
quae confessionem impediunt. Multi siquidem hostes Judaeam invadunt, nec Hierusalem quietam manere permittunt. In libro siquidem Machabaeorum scriptum reperi, quod rex Demetrius Nicanorem praepositum elephantorum ducem misit in Judaeam, datis mandatis ut ipsum Judam Machabaeum caperet, et eos qui cum eo erant dispergeret. Nicanor tamen audiens virtutem comitum Judae, sanguine judicium facere metuebat. Quamobrem misit nuntios, ut darent dextras, et acciperent. Et cum diu de his consilium ageretur, et ipse dux ad multitudinem retulisset, omnium una fuit sententia amicitiis annuere, et congruum consilium fecerunt. Morabatur autem Nicanor Hierosolymis, et nihil inique agebat, gregesque turbarum, quae congregatae fuerant, dimisit. Exasperatus itaque Demetrius scripsit Nicanori, dicens graviter quidem se ferre de amicitiae conventione, jubere tamen Machabaeum citius vinctum mittere Antiochiam. Venit igit