comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ardebat. Qui multo igne sucrensꝰ.
coquendus panibus parabatur.
Exundabat abruptis flãma foz¬
natib et intra tamin illius con¬
caua totis habetus regnabat
incendium. Hoc igitur ad ue¬
nam illum iubet magistrum
intrare. Nec distulit parere
precepto. medias flaminas
nithil cunttatus ingreditur.¬
Que mox tam audati fide incre
nelut illud illes quondam ebreis
pueris: cessere uenienti. Suꝑ¬
ata natura est: fugit incendiũ.
Et am putabatur arsurus: ue¬
lut frigido roze ꝑfusus. se ip̃e
miratus sed quid mirum. si
tuum xpiste tyronem ignis ille
non actigit. ut nec abbatem pige¬
ret dura mandasse. nec discipu¬
luni peniteret. imperis paruisse:
Qui eo quo aduenerat die. dũ
temptaretur infirmus. perfet¬
tus iuentus est. Merito felix.
merito q głosus. ꝓbatus obedi¬
entis. glorificatus est passione.
In eodem autem monasterio
Etm̃ id qd̃ ditturus sum recenti
memoria ferebatur. Quidam
ititem ad eundẽ ababatẽ recipi¬

Expanded text:
ardebat, qui multo igne succensus ardebat, qui multo igne succensus coquendis panibus parabatur: exundabat abruptis flamma fornacibus, et intra camini illius concaua totis habenis regnabat incendium. hic aduenam illum iubet magister intrare, nec distulit parere praecepto: medias flammas nihil cunctatus ingreditur,e mox tam audaci fide uictae uelut illis quondam Hebraeis pueris cessere uenienti. superata natura est, fugit incendium: et qui putabatur arsurus, uelut frigido rore perfusus se ipse miratus est. sed quid mirum, si tuum, Christe, tironem ignis ille non adtigit? ut nec abbatem pigeret dura mandasse nec discipulum paeniteret imperio paruisse: qui eo quo aduenerat die, dum temptaretur infirmus, perfectus inuentus est: merito felix, merito gloriosus, probatus oboedientia, glorificatus est passione. In eodem autem monasterio factum id, quod dicturus sum, recenti mitidem ad eumdem abbatem recipi
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat et ꝓbatus: nullũ mraꝙͣ
retusaturꝰ quamlibet ardunmu
ac difficile indignum q tolera¬
tu. abbatis imperium.
no uobis referam incre¬
dibilis obedientie ad mo¬
dum magna miratula licet
suppectant plura reolenti.¶Sed
ad extendam uirtutum ennila¬
tionem cui pauta non suffi¬
ciunt. mlta non proderunt.
rso aͣndam seculi actib abdica¬
tis mouasterium magne dispositi¬
onis ingressus cepisset rogare.¬
ꝓponere. et graues esde istiꝰ discipli¬
ne labozes. sua uero dura imꝑia
que uullius facile ualeret imple¬
re pacientia. Aliud potins mona¬
sterium. ubi faciliorib legibus
uiueretur expeteret. nou temp¬
taret aggredi: quod implere nõ
posset. Ine uero nichil his t̾rozib
promoueri. sed magis ita om̃em
obedientiam polliceri. ut si enm
abbas in ignem ire preciperet:
non retusaret intrare. Quam
illius professionem ubi magister
accepit. non cunctatus probare
ꝓfitentem. casu clibanus ꝓpter

Expanded text:
fuerit et probatus, nullum umquam fuerit et probatus, nullum umquam recusaturus quamlibet arduum ac difficile indignumque toleratu abbatis imperium. Duo uobis referam incredibilis oboedientiae admodum magna miracula, licet suppetant plura recolenti: sed ad incitandam uirtutum aemulationem, cui pauca non sufficiunt, multa non proderunt. ergo cum quidam saeculi actibus abdicatis monasterium magnae dispositionis ingressus suscipi se rogareproponere: graues esse istius disciplinae labores, sua uero dura imperia, quae nullius facile ualeret inplere patientia: aliud potius monasterium, ubi facilioribus legibus uiueretur, expeteret: non temptaret adgredi, quod inplere non posset. ille uero nihil his terroribus permoueri, sed magis ita omnem oboedientiam polliceri, ut, si eum abbas in ignem ire praeciperet, non recusaret intrare. quam illius professionem ubi magister accepit, non cunctatus probare profitentem. casu clibanus propter
Abbreviated transcription (Latin):
uni tantum modo ferebatur se
ante qͥnquẽnium prebuisse: qͥ
credo potenti fide. id obtinere ꝓ¬
meruit. Cni int̾ multa colloqͥa.
per tontanti. cur homines tanto¬
opere uitraret respondisse prohi
betur. enm qui abi hominib fre¬
quentaretur non posse ab ange¬
lis frequentari. Unde nõ ĩmeri¬
to recepta opinone multoꝵ fa¬
ma uulcauerat santum illimmi
ab angelis uisitari. Ego antem
a sina monte digressus ad in linu
elumen regressus. tunis ripas
frequentib monast̾iis consertas
utraq ex parte lustrauis plerũ¬
q uidi ut dudum dixeram imo
in loto habitare centenos. Sedi
bina et terna milia in istem ui¬
lis degere canstabat. Nec sane
ibi minozem putetis diuersanti¬
uiu in multitudine monathorũ
esse uirtutem: qnam eorum esse
cognoscitis. qui se sb humanis a¬
tib remonerunt ¶Precipua in
iam dixeram ibi uirtus et p̾ma
est obedientia. Neq aliter adue¬
niens. a monasterii abbate sus¬
cipitur : quam qui temptatꝰ piꝰ

Expanded text:
uni tantummodo ferebatur se uni tantummodo ferebatur se ante quinquennium praebuisse, qui credo potenti fide id obtinere promeruit : cui inter multa conloquia percontanti, cur homines tantopere uitaret, respondisse perhi- betur, eum, qui ab hominibus frequentaretur, non posse ab angelis frequentari. unde non inmerito recepta opinione multorum fama uulgauerat, sanctum illum ab angelis uisitari. ego autem a Sina monte digressus ad Nilum flumen regressus, cuius ripas frequentibus monasteriis consertas utraque ex parte lustraui. plerumque uidi, ut dudum dixeram, uno in loco habitare centenos, sed et bina et terna milia in isdem uiculis agere constabat. nec sane ibi minorem putetis diuersantium in multitudine monachorum esse uirtutem, quam eorum esse cognouistis, qui se ab humanis coetibus remouerunt. praecipua, ut iam dixeram, ibi uirtus et prima est oboedientia: neque aliter adueniens a monasterii abbate suscipitur, quam qui temptatus prius
Abbreviated transcription (Latin):
qnio respuere deberet edoctus
et ꝑiculum famis euasit.
et herboꝵ uena uitauit ¶S londñ
est de om̃ib qui hemũ incolunt
comyta nobis uel andita memo¬
rare. Annũ integrum et septem
fere menses intra solitudines ꝯ¬
stitutus exegi. magis uirtutis ad¬
mirator aliene. quam quod ipse
tam arduum acq difficile potue¬
rim temptare ꝓpositum. Sepiꝰ
tamren cum seue illo qui puteũ
et bouem habebat habitani.
monasteria adii. que ho¬
die q ab eius discipulis intolunt᷑.
Deun autem locum in qno be¬
atissimus paulus pͥmus heremi¬
ta est diuersatus accessi. Qu¬
bum mare uidi. iugum etiam
anachozeta esse aliquis ferebat᷑
quem din młtum q quesitum
uidere non potui. Qui fere an
te qͥnqnaginta annos amiersa¬
tione humana remotus nullo
uestis usu. sed setis torpozis sui
tettus nuditatem suam diui¬
no mun̾e uestiebat Hic
qnotiens eum religiosi uiri adi¬
re uoluerunt: cursuania petẽs.
congressus uitabat humanos.

Expanded text:
quid respuere deberet edoctus, quid respuere deberet edoctus, et periculum famis euasit et herbarum uenena uitauit. sed longum est, de omnibus, qui eremum incolunt, conperta nobis uel audita memorare. annum integrum et septem fere menses intra solitudinem constitutus exegi, magis uirtutis admirator alienae, quam quod ipse tam arduum adque difficile potuerim temptare propositum: saepius tamen cum sene illo, qui puteum et bouem habebat, habitaui. monasteria adii, quae hodieque ab eius discipulis incoluntur. ad eum etiam locum, in quo beatissimus Paulus primus eremita est diuersatus, accessi. rubrum mare uidi, iugum sus anachoreta esse aliqui ferebatur, quem diu multumque quaesitum uidere non potui, qui fere iam ante quinquaginta annos a conuersatione humana remotus nullo uestis usu, saetis corporis sui tectus, nuditatem suam diuino munere nesciebat. hic quotiens eum religiosi uiri adire uoluerunt, cursu auia petens occursum uitabat humanum.
Abbreviated transcription (Latin):
parte deserti que si euis iigit᷑
habitabat. ¶Hic tum pͥmũ se ad he̾¬
mũ contulisset herbis. herbarum¬
q radicib quas p̾dulces int̾dum
et saporis eximii fert arena iut¬
timis. ignarus graminis eligen¬
di. noxia plerumq carpebat. Nec¬
erat facile. uim radicum sapore
discernere. quia om̃ia eque dultia
sed pleraq occultiore natura ui¬
rus letale cohibebant ¶Cum ergo
edentem uis interna tozqueret
et inmensis dolozib uitalis uni¬
uersa qua terentur ac frequẽs
monitus crutiatibus non ferendis.
ip̃am anime sedem stomacho iam
eaciscente dissolueret: om̃is penitꝰ
q̃ essent edenda formidans. septi¬
mũ in ieumiis diem spiritu defici¬
ente ducebat. cum ad eum fera
cui ibici est. nomen accessit. Hunc
ꝓpius astanti fasciculũ herbarum.
quem collectum pridie actingere nõ
audebat obietit. Seo feraque ui¬
rulenta erant ore distutiens ane
in noxia nouerat eligebats Ita uir
canctus eius exemplo quid edere.

Expanded text:
parte deserti, quae est Syenes, parte deserti, quae est Syenes, habitabat. Hic cum primum se ad eremum contulisset, herbis herbarumque radicibus, quas praedulces interdum et saporis eximii fert arena, victurus, ignarus germinis eligendi, noxia plerumqerat facile uim radicum sapore discernere, quia omnia aeque dulcia erant, sed pleraque occultiore natura uirus letale cohibebant. cum ergo edentem uis interna torqueret et inmensis doloribus uitalia uniuersa quaterentur ac frequens mitus cruciatibus non ferendis ipsam animae sedem stomacho iam fatiscente dissolueret, omnia penitus quae sunt edenda formidans septimum ieiunus diem spiritu deficiente ducebat, cum ad eum fera, cui ibicis est nomen, accessit. huic propius adstanti fasciculum herbarum, quem collectum pridie adtingere non audebat, obiecit: sed bestia quae uirulenta erant ore discutiens, quae innoxia nouerat eligebat. ita uir sanctus eius exemplo quid edere,
Abbreviated transcription (Latin):
luntam bestie ꝑuenitur ubi illa
ad ultos iam qͥnq catulos male fe¬
ta mitriebat. Qui ex cansis in¬
minib ex alno matris mit᷑rie¬
rant: cetitate perpetua teneban¬
tur. Qnos singnlos de ruppe ꝓla¬
tos ante anathorete pedes mater
exposuit. Cum demũ santtus ain¬
moduertit. qũ bestia postularei
Inuotatoq dei nõie contrettans
mani lumina clausa catuloꝵ. ai
statim cecitate depulsa apertis
oculis bestiarum diu negata lil
patuit. Ita fratres illi. anachoze¬
ta quem desid̾abant uisitato. cũ
ad modum fruttuosa laboris sin
mercede reodierunt: qui in testi¬
monum cante uirtutis admissi
tozem tanti bene ficii reuertisse ei¬
dem q in nsitate fere pellem pro
muere detubsse. Qua plerum q
sanctus ille quasi emitulo cirtum¬
tectus non dedignatꝰ est munus ꝑ
bestiam sumere. cuiꝰ alium potis
interp̾tabatur auttorem. c.
rat eciam alt̾ius anacho¬
rete in illis regionibus
nomẽ illustre: qui in ea

Expanded text:
luncam bestiae pervenitur, ubi illa luncam bestiae pervenitur, ubi illa adultos jam quinque catulos male feta nutriebat: qui ut clausis luminibus ex alvo matris exierant, caecitate perpetua tenebantur; quos singulos de rupe prolatos ante anachoretae pedes mater exposuit. Tum demum Sanctus animadvertit quid bestia postularet, invocatoque Dei nomine, contrectavit manu lumina clausa catulorum: ac statim caecitate depulsa, apertis oculis bestiarum diu negata lux patuit. Ita fratres illi, anachoreta quem desiderabant visitato, cum admodum fructuosa laboris sui mercede redierunt: qui in testimonium tantae virtutis admissi,torem tanti beneficii revertisse, eidemque inusitatae ferae pellem pro munere detulisse: qua plerumque sanctus ille quasi amiculo circumtectus, non dedignatus est munus per bestiam sumere, cujus alium potius interpretabatur auctorem. XVI. Erat etiam alterius anachoretae in illis regionibus nomen illustre, qui in ea
Abbreviated transcription (Latin):
isset. auditis eius uirtutib teten¬
derunt. Quem diu multum q q̃si¬
tum tandem mense septimo reppe¬
rerunt. in extremo illo deserto ad̾
est memphis contiguum demoran¬
tem. quas ille solitudines iam per
annos dnodetim dicebatur habita¬
re. Qui hoet omium hominum
intaret occursus. tamen agnitos
non refugit. se q tarissimus per
triduum non negauit. A narto
die aliquantulum progressis cũ
ꝑsequeretur abeñtes. leenam mi¬
re magnitudinis ad se uenire cõ¬
spiciunt. Bestia trib repertis uõ
mcerta quem peteret. anachore te
pedib ad uoluitur. et tum fletu qͦ¬
dam ac lamẽntatione ꝓtumbens
indicabat. gementis pariter et
rogantis affectum. Mouit om̃s
et precipue illum qui se intelleye¬
rat expetitum. Pr ecedentem se¬
quitur. Nam preiens et subin¬
de restans. Subinde respectans. fa¬
cile pot̾at intesligi. id eam eam ue¬
le. ut quo illa ducebat anachore¬
ta sequeretur. Quid młtis: ad spe¬

Expanded text:
isset, auditis eius uirtutibus, tetenisset, auditis eius uirtutibus, tetenderunt: quem diu multumque quaesitum tandem mense septimo reppererunt in extremo illo deserto, quod est Memphis contiguum, demorantem: quas ille solitudines iam per annos duodecim dicebatur habitare. qui licet omnium hominum uitaret occursum, tamen agnitos non refugit seque carissimis per triduum non negauit. quarto die aliquantulum progressus cum prosequeretur abeuntes, leaenam mirae magnitudinis ad se uenire conspiciunt. bestia licet tribus repertis, non incerta quem peteret, anachoretae pedibus aduoluitur et cum fletu quodam ac lamentatione procumbens indicabat gementis parogantis affectum. Movit omnes, et praecipue illum qui se intellexerat expetitum. Praecedentem sequuntur: nam praeiens, et subinde restitans subindeque respectans, facile poterat intelligi, id eam velle, ut quo illa ducebat, anachoreta sequeretur. Quid multis? ad spe
Abbreviated transcription (Latin):
te uirtutem. cui sapit onme qd̾
Luꝑa furti crimen agnoscit. Lu¬
pa conscisi pudore confunditur.
uocata adest. caput prebet. et
habet sensu indulte sibi uenie.
sicut pudorem gessit errati ¶ Tua
miracła. Et enim cine in tuo no¬
mine operantur serui tui: tua
sant. Et in hoc ingemissimus:
qd̾ maiestatem tnam fere senti¬
unt. hominesnon uerentur.
e cui autemix.
hoc incredibile fozte ini¬
deatur. inaioza memorabo. fides
xpisti adest me nichil fingere. Neq
incertis auttorib uulgata uarrabo:
sed que michi per fideles uiros com¬
perta sunit explicabo Habitant ple¬
riq in heremo sine ullis taberua¬
culis: quos anachoretas uocant.
uiuunt herbarum radicib. Nullo
uinꝙͣ certo loco consistunt. ne ob ho
coegerit sedes habent CAd quendam
igitur hoc ritu. acq hac lege inuen¬
tem. duo ex nitria monachi licet lõ¬
ga et dinersa regione. tamen quia¬
anis olim ip̃is in monasterii con¬
uersatione carus et familaris fu¬

Expanded text:
te uirtutem, cui sapit omne quodte uirtutem, cui sapit omne quodlupa furti crimen agnoscit, lupa conscio pudore confunditur: uocata adest, caput praebet et habet sensum indultae sibi ueniae, sicut pudorem gessit errati: tua miracula. etenim quae in tuo nomine operantur serui tui, tua sunt, et in hoc ingemescimus, quod maiestatem tuam ferae sentiunt, homines non uerentur. Ne cui autem hoc incredibile forte uideatur, maiora memorabo. fides Christi adest me nihil fingere, neque incertis auctoribus uulgata narrabo, sed quae mihi per fideles uiros conperta sunt, explicabo. habitant plerique in eremo sine ullis tabernaculis, quos anachoretas uocant. uiuunt herbarum radicibus: nullo umquam certo loco consistunt, ne ab homcoegerit, sedes habent. ad quendam igitur hoc ritu adque hac lege uiuentem duo ex Nitria monachi, licet longe diuersa regione, tamen quia olim ipsis in monasterii conuersatione carus et familiaris fu
Abbreviated transcription (Latin):
non constante panum numero.
Dampnũ rei familiaris intesligit
ac ꝓpe limen panis assummpti frag
menta cognoscit. Sed non erat in¬
certa suspitio: que furtum ꝑsona
Recissat. Ergo cum sequentib die¬
bus scd̾m consuetudinem uestia.
non uenisset minirum audatis
facti conscia ad eum uenire dissi¬
mulans cui fecisset imuriamse¬
gre patiebatur heremita se a¬
hĩne solatio destitutimis Postre¬
mo illiꝰ ozõne reuocata. septimo
post die affuit nt solebat aute ce¬
nam. Sed ut facile cerneres ue¬
recondiam penitentis. nou aiusa
propius accedere deiect is in ter¬
ram. profmdo pudore luminibus.
quoo palam incebat inteslisi quan¬
dam ueniam pretabatur. Quam
illins confusionem hereanta mise¬
ratus. inbet eam ꝓpius accedere.
ac manu blanda caput triste per¬
mulcet. Dem̃ pane dupplitato re¬
am suam reficit. Ita indulgentiã
consetuta: officii consuetudinem
deposito meroze reparauit sIntue¬
mini queso xpisti etiam in hac par¬

Expanded text:
non constante panum numero. non constante panum numero. Damnum rei familiaris intelligit, ac prope limen panis assummenta cognoscit. sed non erat incerta suspicio, quae furtum persona fecisset. ergo cum sequentibus diebus secundum consuetudinem bestia non ueniret nimirum audacis facti conscia ad eum uenire dissimulans, cui fecisset iniuriam —, aegre patiebatur eremita se alumnae solacio destitutum. postremo illius oratione reuocata septimum post diem adfuit, ut solebat ante, cenanti. sed, ut facile cerneres uerecundiam paenitentis, non ausa propius accedere, deiectis in terram profundo pudore luminibus, quod palam licebat intellegi, quandam ueniam precabatur: quam illius confusionem eremita miseratus iubet eam propius accedere ac manu blanda caput triste permulcet: dein pane duplicato ream suam reficit. ita indulgentiam consecuta officii consuetudinem deposito maerore reparauit. intuemini, quaeso, Christi etiam in hac par
Abbreviated transcription (Latin):
lium eque singularem nrĩ
uidimus. paruo tigurio in
ano non nsi ums recipi posset
habitantem. De hoc illud fereba¬
tur quod ei luꝑa solita erat astori
cenat
Nec facile unqmͣ bestia falleretin
quin illi ad legictimam horam refi¬
tionis occurreret: et tamdiu ꝓ
forib expectaret donec ille panẽ
ani senule suꝑfuisset offerret. Il¬
lam manum eiuis lambere solitã.¬
acq ita quasi impleto ofatio. et
prestita ꝯsolatione discedere : Sed
forte accidit. ut sanaus ile dum era¬
trem qui ad eum nenerat dedutit
abeuutem diuicus ab esset. et nõ
nisi sub notte remearet. Itexim
bestia ad consuetudinarium illnd
cene tempns occurrit. uacuam
cellulam cum familiarem patronĩ
abesse sentiret ingressa. curiosins
explorans. ubi nam esset arbitrato.
cafu contigua cum panib qͣnq pal¬
micia sporcella pendebat. Ex his u
nu presuinit et deuozat de imper¬
petrato scelere discessit ¶Regressns
heremita uidet sportulam dissolutã

Expanded text:
lium aeque singularem uirum lium aeque singularem uirum uidimus, paruo tugurio, in quo non nisi unus recipi posset, habitantem. de hoc illud ferebatur, quod ei lupa solita esset adstare cenanti, nec facile umquam bestia falleretur, quin illi ad legitimam horam refectionis occurreret et tam diu pro foribus expectaret, donec ille panem, qui cenulae superfuisset, offerret: illam manum eiuatque ita quasi impleto officio et praestita consolatione discedere. Sed forte accidit, ut sanctus ille, dum fratrem qui ad eum venerat deducit abeuntem, diutius abesset, et non nisi sub nocte remearet. Interim bestia ad consuetudinarium illud coenae tempus occurrit. Vacuam cellulam, cum familiarem patronum abesse sentiret, ingressa, curiosius explorans, ubinam esset habitator. Casu contigua cum panibus quinque palmicia spornum sumit, et devorat, deinde perpetrato scelere discessit. Regressus eremita, vidit sportulam dissolutam,
Abbreviated transcription (Latin):
licet raro habentur. Q uod tamen
utrum sollers antiquitas ꝓcuraue¬
rit. ant solis naturs gignat . igno¬
ro. nisi si deus prescius habitandã
qmuandoq a sauttis heremum hec
seruis suis parauerit. Ex maioze
enim parte qui intra ma secreta
consistunt. Cum alia ibi gemina
nulla succedunt istaꝵ arborum
pomis aliuitur Ergo ubi ad il¬
lam ad qnam nos hospitis nostri
Inemimus. leonem ibi offendimꝰ
Quo uniso ego et ille duy meus intre¬
muimus. Santius uero ille intunc¬
tantur accessit. Nos licet trepidi.
secuti simmis. Fera paululum cer¬
neres imperata a deo. modesta i¬
discessit. et constitit. dum ille acti¬
gua rainis humiliorib poma de¬
cerperet. Cumq plenaun palmu¬
lis manum obtulisset. occurrit
bestia. accepit tam libere. onã mil¬
lum animal domesticum. Et cum
comedisset. abscessit. Nos hec intrẽ¬
tes. et adhuc trementes facile pos¬
simus expend̾e̾. quanto in illo fdi
uirtus et quanta in nob̾ esset in¬
firmitas.¬

Expanded text:
licet raro, habentur tamen. quod licet raro, habentur tamen. quod utrum sollers antiquitas procurauerit, an soli natura gignat, ignoro, nisi Deus praescius habitandam quandoque a sanctis eremum haec seruis suis parauerit. ex maiore enim parte, qui intra illa secreta consistunt, cum alia ibi germina nulla succedant, istarum arborum pomis aluntur. ergo ubi ad illam, ad quam nos humanitas nostri eruenimus, leonem ibi offendimus: quo uiso ego et ille dux meus intremuimus, sanctus uero ille incunctanter accessit: nos licet trepidi secuti sumus. fera paululum — cerneres imperatam a Deo — modesta secessit et constitit, dum ille attigua ramis humilioribus poma decerperet. cumque plenam palmulis manum obtulisset, adcurrit bestia accepitque tam libere quam nullum animal domesticum, et cum comedisset, abscessit. nos haec intuentes et adhuc trementes facile potuimus expendere, quanta in illo fidei uirtus et quanta in nobis esset infirmitas
Abbreviated transcription (Latin):
fere mile aut ampliꝰ pedum pro¬
fundum putei ferebatur. Ortꝰ
illic erat multis olerib copiosus.
Io quidem contra naturam here¬
mi. ubi om̃ia arentia exusta solis
ardorib milliꝰ unquam seminis
uel exignam radioem fecerunt.
uerum hoc sancto illi labo cum
pectore cõmunis. et ꝓpria presta¬
bat industria. Frequens enim
irrigetio aquez cantam prigne.¬
dinem a renis dabat in mirum ĩ
modum uirere acq fruaifitare o¬
ti illius olera uiderimus. Ex hiis
gͥ uma cum dũo bos ille inuebat.
Nobis quoꝙ ex es copia cenam san¬
clus dedie bi uidi quod uos galli
forte non treditie ollam cum oleri¬
b. ane nobis in cenai preparaban¬
tur. sine igne feruere. Tanta ius
solis est ut quibuslibet coquis etiã
ad galoꝵ pulmenta sufficiat Poit
cenam antem inclinante. iam nes¬
ꝑa. innitat nos ad arborem palmã
cuius interdum pomis uti solebat.
que fere dnobus milib aberat-
Nam tantum in heremo arbores

Expanded text:
fere mille aut amplius pedum profere mille aut amplius pedum profundum putei ferebatur. hortus illic erat multis Tioleribus copiosus, id quidem contra naturam eremi, ubi omnia arentia, exusta solis ardoribus, nullius umquam seminis uel exiguam radicem ferunt. uerum hoc sancto illi labor cum pecore communis et propria praestabat industria: frequens enim inrigatio aquarum tantam pinguedinem harenis dabat, ut mirum in modum uirere adque fructificare horti illius holera uiderimus. ex iis igitur una cum domino bos ille uiuebat: nobis quoque ex ea copia cenam sanctus dedit. ibi uidi, quod uos Galli forte non creditis, ollam cum holeribus, quae nobis in cenam praeparabantur, sine igne feruere: tanta uis solis est, ut quibuslibet coquis etiam ad Gallorum pulmenta sufficiat. post cenam autem iam inclinante uespera inuitat nos ad arborem palmam, cuius interdum pomis uti solebat, quae fere duobus milibus aberat. nam hae tantum in eremo arbores,
Abbreviated transcription (Latin):
inquit galle quod pretipis quatenꝰ¬
tam studiosos esse nos audiendi ui
I deo. Ssed mementote quia non sine
ferone istum apud nos depono ser¬
monem. Libens presto quod posci¬
tis. dum modo paulo post quod popo¬
sc̾o non negetis / Nos nero inquã
nichil habemus. in quo tibi mutuũ
uel sine fenore restituere possumꝰ.
Sed tamen quich̃o putai̾us impera¬
to. dum modo ut ceperas desid̾iis
nostris satis fanias. ualde enim nos
delectat tua oratio. Nichil inquit
postinmaniis nostra studia frauda¬
bo. et quia heremitettłis incipiẽ¬
tis agnouistis urrtutem referam
adhuc pauca de pluribus.
rgo ubi prima heremi in¬
gressus sum duodecim fere
anilo milib habebam añt
uiirm ex fratrib ducem. locor um
ꝑitum perueminus. ad quenidam
semen monachum sub radice mũbis¬
das habitantem. Ibi qnod in illis¬
lotis rarissimũ est. puteus erat.
Bouem unũ habebat. Cuius hic
erat totus labo impulca rotali
machina aquam ꝓducere. Nam

Expanded text:
inquit, Sulpici, quod prinquit, Sulpici, quod prtam studiosos audiendi esse vos video; sed mementote, quia non sine fenore istum apud vos depono sermonem: libens praesto quod poscitis, dummodo paulo post quod poposcero non negetis. Nos vero, inquam, nihil habemus, in quo tibi mutuum vel sine fenore restituere possimus. Sed tamen quidquid putaveris, imperato, dummodo, ut coeperas, desideriis nostris satisfacias: valde enim nos tua delectat oratio. Nihil, inquit Postumianus, vestra studia fraudabo: et quia eremitae unius incipientis agnovistis virtutem, referam adhuc vobis pauca de plurimis. XIII. Ergo ubi prima eremi ingressus sum, duodecim fere a Nilo millibus habebam autem unum e fratribus ducem, locorum peritum pervenimus ad quemdum senem monachum sub radice montis habitantem. Ibi, qlocis rarissimum est, puteus erat. bouem unum habebat, cuius hic erat totus labor, impulsa rotali machina aquam producere: nam
Abbreviated transcription (Latin):
terun antem nimꝙͣ indisset ira¬
tum. ADhec gallus: mecratui¬
ens. o si uester ile. nola nomene
edicere minc adesset. uelii a¬
modum istud andiret exengilum.
Quem in mł̾toꝵ sepe personis ii¬
mium experti sumꝰ uehementer
ifrasci. Sed tamen quia inimitis
suis quantum eudio iniperz igno¬
int: si istud audiret magis magiscs
ꝓposito firmaretur exemplo. pre¬
daram esse uirtutem iracundia ñ
moueri. Dec uero infitiabo iustas
mi causas irarum fuisse. Sed ubi
durioz pugna. ibi glosior est corona
Unde quenidam si agnostis. senseo
iure landandum. quod cum eunib¬
bertus deseruens mgratꝰ. miseratꝰ
est potins quam inseitatus abeun¬
tem. Sed neq illi irascitur. aquo
inderar abduttus. Ego autem nstud
uincende iracinidie postinmanus
prodidisset exemplum. graiiter iras¬
cerer discessione fugitim. Sed quia
irasci non licet. tota istorum gme¬
mozatio que nos compungit a bolẽ¬
da est. ¶e inquam postumiane
te potins audiamus. Natiam

Expanded text:
terum numquam uidisset iraterum numquam uidisset iratum. Ad haec Gallus me intuens: o si uester ille — nolo nomen dicere - nunc adesset, uellem admodum istud audiret exemplum, quem in multorum saepe personis nimium experti sumus uehementer irasci: sed tamen, quia inimicis suis, quantum audio, nuper ignouit, si istud audiret, magis magisque proposito confirmaretur exemplo, praeclaram esse uirtutem iracundia non moueri. nec uero infitiabor iustas illi causas irarum fuisse: sed ubi durior pugna, ibi gloriosior est corona. unde quendam, si agnoscis, censeo iure laudandum, quod cum eum libertus deseruerit ingratus, miseratus est potius quam insectatus abeuntem. sed neque illi irascitur, a quo uidetur abductus. Ego autem: nisi istud uincendae iracundiae Postumianus prodidisset exemplum, grauiter irascerer discessione fugitiui: sed quia irasci. non licet, tota istorum commemoratio, quae nos conpungit, abolenda est. te, inquam, Postumiane, te potius audiamus. Faciam,
Abbreviated transcription (Latin):
fotis esset ereptus ostenditur. E¬
gyptii tamen panis fozma non
ceruitur. Obstnpefatli ambo.
numis celeste cognostunt. Crm
ille hoc abbatis aduentui presti¬
tum fateretur. abbas uero illius
fidei. ac uirtuti id potius ascribe¬
ret: ita ambo celestem panem
cum multa exultatione fregerunt.
Quod cum senex ad mouasterium
post regressus: fratrib retulisset.
tantus onmes incesserat ardoz ai¬
moꝵ. ut certatim ad heremum et
sacras solitudines ire ꝓperarent:
miseros se fatentes. si anis diucius
in congregatione multoꝵ. ubi hu¬
mana esset patientia: conuersa¬
cio resedissent.c.uiͦ.¬
N hoc monasterio duos ego senes
uidi. qui iam per quadraginta an¬
nos ibi degere. ita nt munquam
inde discesserint ferebantur. Quoꝵ
p̾tereunda mithi ꝯmemozatio non
uidetur: Si quidem id de eoꝵ uirtu¬
tibus. et abbatis ip̃ius testimõis
et om̃ium fratrum audierim ser¬
mone celebrari. quod unũ eoꝵ sol
Imĩquam indisset epulantem: al¬

Expanded text:
focis esset ereptus, ostenditur: Aefocis esset ereptus, ostenditur: Aegyptii tamen panis forma non cernitur. obstupefacti ambo munus caeleste cognoscunt. cum ille hoc abbatis aduentui praestitum fateretur, abbas uero illius fidei ac uirtuti id potius adscriberet: ita ambo caelestem panem cum multa exultatione fregerunt. quod cum senex ad monasterium post regressus fratribus rettulisset, tantus omnes incesserat ardor animorum, ut certatim ad eremum et sacras solitudines ire properarent, miseros se fatentes, si qui diutius in congregatione multorum, ubi humana esset patienda conuersatio, resedissent. In hoc monasterio duos ego senes uidi, qui iam per quadraginta annos ibi degere, ita ut numquam inde discesserint, ferebantur. quorum praetereunda mihi commemoratio non uidetur, siquidem id de eorum uirtutibus et abbatis ipsius testimonio et omnium fratrum audierim sermone celebrari, quod unum eorum sol numquam uidisset epulantem, al
Abbreviated transcription (Latin):
nanitate.¶ Hoc ubi ille monachꝰ
audiuit. et ꝑiclitatos infantulos
serpentis octursu. et ipsos insr̃
multa uerbera utto serpente
meruisse. abbatem obsetrat ne
abi post hec pains ullus ant ci¬
bus aliqnis mitteretur. Iamq
octauus dies fue rat emensus
quoo se hono xpisti intra ꝑicutum
.famis ip̾se concluserat. Arebant
menbza ieiunio. Sed defic̾e mens
celo intenta non poterat. Cozpꝰ in¬
edia fatiscebat. fides firma dura¬
bat. Cum interim admouitus
abbas ille per spiritum ut disci¬
pulian uisitaret. pia solititudi¬
ne cognoscere cupiens qua uite
substancia uir fidelis aleretur.
qui ministrari sibi panem ab hõie
noluisset. ad requirendum eum
ipse ꝓfiscitur. Ile ubi eminus
senem uenire conspixit: occurrit.
agit gratiam ducit ad cestulam.
Cum ingressi pariter ambo con¬
spiciunt palmitiam sportam ca¬
lido pane confer tam flozib affi¬
xam. de poste pendere. Et pͥmum
calens panis odore sentitur.
Tattu uero. ac si ante paululum

Expanded text:
uanitate. Hoc ubi ille monachus uanitate. Hoc ubi ille monachus audiuit, et periclitatos infantulos serpentis occursu et ipsos insuper multa uerbera uicto serpente meruisse, abbatem obsecrat ne sibi post haec panis ullus aut cibus aliqui mitteretur. iamque octauus dies fuerat emensus, quo se homo Christi intra periculum famis ipse concluserat - arebant membra ieiunio, sed deficere mens caelo intenta non poterat: corpus inedia fatiscebat, fides firma durabat-cmn interim admonitus abbas ille per spiritum ut discipulum uisitaret, pia sollicitudine cognoscere cupiens, qua uitae substantia fidelis aleretur, qui ministrari sibi panem ab homine noluisset, ad requirendum eum ipse proficiscitur. ille ubi eminus senem uenire conspexit, occurrit, agit gratias, ducit ad cellulam. cum ingressi pariter ambo, conspiciunt palmiciam sportam, calido pane congestam, foribus adfixam ante postem pendere. ac primum calidi panis odor sentitur, tactu uero ac si ante paululum
Abbreviated transcription (Latin):
silii constituerat. panem abbas per
duos puerulos miserat. Quorum
maior annoꝵ etatis habebat annos
qͥndetim. minor duodetimus erat.
His ergo inde redeuntib aspis
mire magnitudinis fit obuiam.
Cuiꝰ octursu iichil pert̾riti. ubi an¬
te pedes eoꝵ uenit. quasi intautata
carminib cerulea cossa depofint.
minoris pueri mami appzehensa.
ac pallio inuoluta: ferri ceꝑit. De¬
inde monasterium quasi uitto in¬
gressus. in octursum fratrum ex¬
pettantib cuntis captinam besti¬
olam reuoluto pallio. non sine
Iactantie timore deposuit. Sed cũ
infantium fidem. acq uirtutem
ceteri predicarent: obbat ille al¬
ciore consilo ne infirma etas inso¬
iesteret nirsis utrumq compes¬
cuit: multum obiurgatos cur
ꝓdidissent. opus illud non sue fi¬
dei: sed diuine fuisse nirtutis.
Discerent potius deo in humilita¬
te seruire. et nõ in signis et uir¬
tritib głari. quia melio esser in¬
firmitatis constientia. uirtutum

Expanded text:
sibi constituerat, panem abbas per sibi constituerat, panem abbas per duos pueros miserat, quorum maior habebat aetatis annos quindecim, minor duodecim erat. his ergo inde redeuntibus aspis mirae magnitudinis fit obuiam, cuius occursu nihil perterriti, ubi ante pedes eorum uenit, quasi incantata carminibus caerula colla deposuit. minor e pueris manu adprehensam ac pallio inuolutam ferre coepit. dein monasterium quasi uictor ingressus in occursum fratrum, inspectantibus cunctis, captiuam bestiam resoluto pallio non sine iactantiae tumore deposuit. sed cum infantium fidem adque uirtutem ceteri praedicarent, abbas ille altiore consilio, ne infirma aetas insolesceret, uirgis.utrumque conpescuit, multum obiurgatos, curus fuerat, prodidissent. opus illud non suae fidei, sed diuinae fuisse uirtutis: discerent potius Deo in humilitate seruire, non in signis et uirtutibus gloriari, quia melior esset infirmitatis conscientia uirtutum
Abbreviated transcription (Latin):
alexandiam uisitatis ibi fratri¬
bus. Ad suꝑiorem inde thebaldam.
Iid est ad extrems esyꝑti contendi.
Ibi enim uaste patentes h̾emi
solitudines plurimũ fere bant᷑
hebere monschorum¬
ongum est si om̃is cupiã¬
referre que uidi. Tamen
pauta perstringam e plu¬
ribris. Hand louge ab heremo con¬
tingna in io iuilta sunt monaste¬
ria. Habitant mmio in loco plerũ¬
o oentem. Qib sũmũ us est. sub
abbatis imperio unuere. Nichil ar¬
uitrio suo agere. per omis ad mitũ
isius potestatemos pend̾e̾ Ex his si
qui maiozem uirtutem mente con
ceperint: ut octuri solitariam ui¬
tam se ad hẽmũ conferant non isi
Iillox prima uirtus est parere alie¬
Iuo imꝑio stransgressis ad heremũ
abbatis illius ordinatione. panis.
uel quil alius tibus ministratur.
¶Casn per illos dies quibz illo aduene¬
ram quidam qm imper ad h̾euũ
snscesserat. neq ampliꝰ abhoc mo¬
nast̾ia quam sex milib tabernaculũ

Expanded text:
Alexandriam, visitatis ibi fratriAlexandriam, visitatis ibi fratribus, ad superiorem inde Thebaidam, id est ad Aegypti extrema contendi. Ibi enim vastae patentis eremi solitudines plurimum ferebantur habere monachorumongum est, si omnia cupiareferre quae vidi: tamen pauca perstringam e pluribus. X. Haud longe ab eremo, contigua Nilo multa sunt monasteria. Habitant uno loco plerumque centeni: quibus summum jus est, sub abbatis imperio vivere, nihil arbitrio suo agere, per omnia ad nutum illius potestatemque pendere. Ex his, si qui majorem virtutem mente coceperint, ut acturi solitariam uitam se ad eremum conferant, nonnisi illorum prima uirtus est, parere alieno imperio. transgressis ad eremum abbatis illius ordinatione panis uel quilibet cibus alius ministratur. casu per illos dies quibus illo adueneram cuidam, qui nuper ad eremum secesserat neque amplius ab hoc monasterio quam sex milibus tabernaculum
Abbreviated transcription (Latin):
ut ceperas postumiane repeta¬
tur ozientalis ozatio.
Ego manit ut dicere institue¬
ram apud ieromimũ sex mensib¬
Em. em migil adu̾sus malos pugͥ¬
no perpetuũ q certamen con¬
scinit edia reydutay. Oderunt
eum heretici. quia eos impugna¬
re non desit. O derunt clerici:
quia uitam eoꝵ insectatur et cri¬
mina Seo plane enn boni om̃s
ad mirantur et diligunt. Aam qͥ
eum uereticum esse arbitrantur
insaminit. uere dixerim: tatho¬
lica hominis scientia: sana doctri
na est. Totus semper in lectione.
totus in lbris est. Non die. non noc¬
te requiescit. Ant legit aliquid sẽ¬
per. aut scribit. Quod nisi fuisset¬
michi fixum animo et ꝓmissum
deo teste ꝓpositum heremũ adire:
nel exignum temporis puncdum
atanto niro discedere uoluissem.
¶Hinc ergo traditis acq cõmissis
om̃ib nreis. omniq familia que
me contra uoluntatem amini
mei secuta tenebat implicitum.
exoneratus quadam modo graui
fasce penitus ac liber regressus

Expanded text:
ut coeperas, Postumiane, repetaut coeperas, Postumiane, repetatur orientalis oratio. Ego, inquit, ut dicere institueram, apud Hieronymum sex mensibfui, cui jugis adversus malos pugna perpetuumque certamen concivit odia perditorum. Oderunt eum haeretici, quia eos oppugnare non desinit: oderunt clerici, quia vitam eorum insectatur et crimina. Sed plane eum boni omnes admirantur et diligunt, nam qui eum haereticum esse arbitrantur, insaniunt. Vere dixerim, catholica hominis scientia, sana dona est. Totus semper in lectione, totus in libris est: non die, non nocte requiescit; aut legit aliquid semper, aut scribit. Quod nisi mihi fuisset fixum animo et promissum, Deo teste, propositam eremum adire, vel exigui temporis punctum a tanto viro discedere noluissem. Huic ergo traditis atque commissis omnibus meis, omnique familia, quae me contra voluntatem animi mei secuta tenebat implicitum, exoneratus quodammodo gravi fasce penitus ac liber, regressus
Abbreviated transcription (Latin):
ganis natura. Eamen ego.
scolastice inquam gane. defendis
gentem tuam ¶ Sed queso te. hiber
iste munqͥd. hoc solum uicium dã¬
puat in monachis Inmo uero in¬
quit nichil penitus omisit. quod
non carperet: laceraret expone¬
ret. PPzecipue emariciam nẽ mi¬
mis uanitatem insertatus est.
IMultade suꝑbia non pauta de su¬
ꝑsticione disserint. uereͤ latebor
pinxisse mithi uidetur uitia mł¬
tozum. Ceterum de famiharita¬
tib uirdinum et monathorum
acq etiam clericozu. quam u̾s
quibusdam quos nominare nolo
dicitur nonꝰ amari: Nam sient
cuntur cum in illo opustulo scri¬
ptum legunt. Celibem sperut
nirgo gͥ̾manum fratrem. et q̃¬
rit extraneum. Adhec ego
niunum inquam galle ꝓgrede¬
ris. Caue ne et te. aliquis qui h̾
foztassis angnoscit exandiat. te¬
q una cum ieroninio incipi¬
at uon amare. Nam quia sco¬
lasticus es. non in merito te
uersu tomisci illiꝰ admonebo.
Obsequium amicos: neritas
odium parit. Tna nob̾ potius

Expanded text:
Gallis natura. Tum ego, Gallis natura. Tum ego, Scholastice, inquam, Galle, defendis gentem tuam; sed quaeso te, liber iste numquid hoc solum vitium damnat in monachis? Immo vero, inquit, nihil penitus omisit, quod non carperet, laceraret, exponeret: praecipue avaritiam, nec minus vanitatem insectatus est. Multa de superbia, non pauca de superstitione disseruit. Vere fatebor, pinxisse mihi videtur vitia multorum. IX. Caeterum de familiaritatibus virginum et monachorum, atque etiam clericorum, quam vera, quibusdam, quos nominare nolo, dicitur non amari: nam sicut cuntur, cum in illo opusculo scriptum legunt: Coelibem spernit virgo germanum, fratrem quaerit extraneum. Ad haec ego, Nimium, inquam, Galle, progrederis: cave ne et te aliquis, qui haec fortassis agnoscit, exaudiat, teque una cum Hieronymo incipiat non amare. Nam quia scholasticus es, non immerito te versu Comici illius admonebo: Obsequium amicos, veritas odium parit. Tua nobis potius,
Abbreviated transcription (Latin):
bit̾ regit. Nam parechia est ep̃i
am ierosolimam tenet. michi
iam pridem ieronimꝰ suꝑiore illa
mea peregrinatione compertus
facile optinuerat: ut nillũ nichi
expertendum reclius arbitrarer
uir enim preter fidei meritum.
dotem q uirtutum/ non scilũ lati¬
nis acq gretis sed et ebreis. etiam
ita lict̾is institutus est. ut se illi in
om̃i scientia nemo audeat compa¬
rare. smiroz añt si non et uobis
per multa que scripsit opers comꝑ¬
tus est: cum per totum orbem le¬
gatur. Nobis uero gallus inquit.
nimium q compertus est. Nam an¬
te hoc qͥnauẽmum quendam illiꝰ
ubellum legi: ĩn quo tota uostrom̃
natio mouachozum ab eo uehemẽ¬
tissime uexatur et carpitur. unde¬
ei integ interdũ belgitus noster
ualde irasci solet: quod dixerit nos
usq ad uomitum saciari. Ego añt
illi uiro ignosto. acq ita sentio de
orientalib illum potius monschis
quam occidentalibus disputasse.
fNam edacitas in gretis gulla est in

Expanded text:
byter regit: nam parochia est episcopi, byter regit: nam parochia est episcopi, qui Hierosolymam tenet. Mihi jam pridem Hieronymus superiore illa mea peregrinatione compertus facile obtinuerat, ut nullum mihi expetendum rectius arbitrarer: vir enim praeter fidei meritum dotemque virtutum, non solum Latinis atque Graecis, sed et Hebraeis etiam ita litteris institutus est, ut se illi in omni scientia nemo audeat comparare. Miror autem, si non et vobis per multa quae scripsit opera compertus est, cum per totum orbem legatur. Nobis vero, Gallus inquit, nimium nimiumque compertus est: nam ante hoc quinquennium quemdam illius libellum legi, in quo tota nostrorum natio monachorum ab eo vehementissime vexatur et carpitur; unde interdum Belgicus noster valde irasci solet, quod dixerit, nos usque ad vomitum solere satiari. Ego autem illi viro ignosco; atque ita sentio, de orientalibus illum potius monachis quam de occidentalibus disputasse: nam edacitas in Graecis gula est, in
Abbreviated transcription (Latin):
mere iudicare. Prestantissimi
tamen uiri et doctissimi ferebã¬
tur in hoc certamine dissidere.
Si tamen siue illud error est ui
ego sentio sine heresis ut putat᷑
uon solum repzimi non potuit
multis aĩaduersionibus sacer¬
dotum. Sed necquaquam late
se potuissent esfundere nisi couten¬
tioue creuisset ¶ Istius modi ergo
turbatione cum ueni alexaudriam
eluctuabat. Me quidei episcopus
illius ciuitatis benigne ad modñ
et melius quam oppinabar excepe¬
rit. et secum tenere temptabat.
S non fuit animus ibi consistere
ubi recens frat̾ne cladis feruebat
mndis. Nam et si fortasse uideant᷑
episcopis parere debuisse. non
obhocͣ camen causam multitudi¬
nem tantam sub xpisti confessione
uiuentem. presertim ab episco¬
pis oportuisset affligi.
gitur inde digressus bechleem op¬
pidum petu. Q. uod ab ierostilimis
sex mlib disparantur ab alexand̾a
antem sexdecim mansionib abest.
¶Ecł̾iam loci eius ierominus pres¬

Expanded text:
mere iudicare, praestantissimi mere iudicare, praestantissimi tamen uiri et doctissimi ferebantur in hoc certamine dissidere. sed tamen siue ille error est, ut ego sentio, siue haeresis, ut putatur, non solum reprimi non potuit multis animaduersionibus sacerdotum, sed nequaquam tam late se potuisset effundere, nisi contentione creuisset. istius modi ergo turbatione, cum ueni Alexandriam, fluctuabat. me quidem episcopus illius ciuitatis benigne admodum et melius, quam opinabar, excepit et secum tenere temptauit, sed non fuit animus ibi consistere, ubi recens fraternae cladis feruebat inuidia. nam etsi fortasse uideantur parere episcopis debuisse, non ob hanc tamen causam multitudinem tantam sub Christi confessione uiuentem, praesertim ab episcopis, oportuisset adfligi. Igitur inde digressus Bepidum petii, quod ab Hierosolymis sex millibus disparatur, ab Alexandria autem sedecim mansionibus abest. Ecclesiam loci illius Hieronymus pres
Abbreviated transcription (Latin):
gebatur. quia dñs ih̾t sicut pro
redemptione hominis in carne
uenisset. crucem pro hominis sa¬
hate perpessus. moztem pro ho¬
minis eternitate ꝯustasset. Ita
esser in eodem ordine passionis.
etiam dẏabolum redempturns.
ania lioc bonitati illius. pietatiq
congrueret: ut qui ꝑdictum ho-¬
minem reformasset ꝓlapsum qͦ¬
q angelum lib̾aret. ¶Cum hec acq
alia istius madi ab ep̃is proderen¬
tur ex studiis patrum ozta sedi¬
tio est. Que cum repͥmi sacerdo¬
tum antroritate non posset: soeuo
exemplo ad regendam eccłie dis¬
ciplinam prefectus assimnitur.
Cuus t̾rore dispsi fratres. ac
per diuersas horas monachi fñt
fugati. ita ut ꝓpositis editis in mil¬
la consistere fide sinerentur. Innd
me ad modum permouebat. qd̾
ieronimus uir maxime catholtꝰ
et sacrelegis peritissimis. orige¬
nem setutus p̾mo tpre pntaba¬
tur: quem nũc idem precipue
nel om̃ia illiꝰ scripta dampnarei.
Nec uero ansus de quodam te-¬

Expanded text:
gebatur, quia Dominus Iesus, sicut pro gebatur, quia Dominus Iesus, sicut pro redemptione hominis in carne uenisset et crucem pro hominis salute perpessus mortem pro hominis aeternitate gustasset, ita esset eodem ordine passionis etiam diabolum redempturus: quia hoc bonitati illius pietatique congrueret, ut, qui perditum hominem reformasset, prolapsum quoque angelum liberaret. cum haec adque alia istius modi ab episcopis proderentur, ex studiis partium orta seditio: quae cum reprimi sacerdotum auctoritate non posset, scaeuo exemplo ad regendam ecelesiae disciplinam praefectus adsumitur, cuius terrore dispersi fratres ac per diuersas oras monachi sunt fugati, ita ut propositis edictis in nulla consistere sede sinerentur. illud me admodum permouebat, quod Hieronymus, uir maxime catholicus et sacrae legis peritissimus, Origenem secutus primo tempore putabatur, qui nunc idem praecipue uel omnia illius scripta damnaret. nec uero ausim de quoquam te
Abbreviated transcription (Latin):
busdam lotis non timuisset inci¬
ritatis saduersum hec ep̃i obsti¬
nacius renitentes. pro potesta¬
te cogebant recta etiam uniuer¬
sa cum pzauis. et cum ip̃o auctoze
dampnari. quis satis suꝑ que¬
sufficerent libi anod eccłia recepis¬
sen espuendam esse penitus lecti¬
onem que plus esset nocitura in¬
sipientib. quam ꝓ futura sapien¬
tib Coyichi antem ex illius libris
quedam curiosius indaganti
ad modum młta placuerunt. sed
non nulla repzehendi. in quibus
ille praus sensisse non dubiua
est que defensores eiꝰ falsata cõ¬
tendunt. ¶Ego miror uiũ eandẽ¬
q uirum. tam diuersũ a se esse
potuisse: ut in ea parte qua pro¬
batur. neminem post aposto¬
los habeat eqnalem. in ea uero
qua iure repzehenditur. nemo
deformius doceatur errare. Nã
cum ab ep̃ĩs excerpta ex libzis illiꝰ
młta legerentur. qne contͣ catho¬
licam fidem scripta constarent.
Locus ille nel maximamn para¬
bat inuidiam. in quo editum le¬

Expanded text:
busdam locis non timuisset inpebusdam locis non timuisset inperitatem. aduersum haec episcopi obstinatius renitentes pro potestate cogebant recta etiam uniuersa cum prauis et cum ipso auctore damnari, quia satis supesufficerent libri, quos ecclesia recepisset: respuendam esse penitus lectionem, quae plus esset nocitura insipientibus quam profutura sapientibus. mihi autem ex illis libris quaedam curiosius indaganti admodum multa placuerunt, sed nonnulla deprehendi, in quibus illum praua sensisse non dubium est, quae defensores eius falsata contendunt. ego miror unum eundemque hominem tam diuersum a se esse po. tuisse, ut in ea parte, qua probatur, neminem post Apostolos habeat aequalem, in ea uero, qua iure reprehenditur, nemo deformius doceatur errasse. nam cum ab episcopis excepta in libris illius multa legerentur, quae contra catholicam fidem scripta constaret, locus ille uel maxime parabat inuidiam, in quo editum le
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam auro non strui. sed potins
destrui. Aliquantum ei nestimen¬
toꝵ indulsimus. Qd̾ cum ille benig¬
ne accepisser. reuotantib nos ad
mare nautis. discessimus .iii.¬
rosꝑoq cursn septimo die a¬
lexandriam ꝑuenimus. ubi
feda int̾ epõs. acq monachos terta¬
mina gerebantur sex ea occafione
uel cansa. qma congregati in unũ
sepins sacerdotes frequentib decͤ¬
uisse sinodis indebantur. ne quis
origenis libros legeret. ant habe¬
ret. qni tractato scripturarum
sc̃arum peritissimus habebatur.
Sed ep̃i quedam in libzis ipsius
insanius scripta memorabant.
Que ossertozes eiꝰ defendere non
ansi. ab hereticispotiꝰ fraudulaͤnt᷑
inserta dicebant. Et ideo non
ꝓpter ila que inrepzehensionem
merito uotarentur. etiam reliqͣ
esse dampnanda. Cum legentiũ
facile possit habere discrimen. et
Non antem esse mirum si in lbͥs
neoteritis. et recens scͥptis frans
heretica fuisset oꝑata. que in qui¬

Expanded text:
Ecclesiam auro non instrui, sed potius Ecclesiam auro non instrui, sed potius destrui. Aliquantulum ei vestimentorum indulsimus. VI. Quod cum ille benigne accepisset, revocantibus nos ad mare nautis, discessimus, prosperoque cursu septimo die Alexandriam pervenimus, ubi foeda inter episcopos atque monachos certamina gerebantur, ex ea occasione vel causa, quia congregati in unum saepius sacerdotes frequentibus decrevisse synodis videbantur, ne quis Origenis libros legeret aut haberet: qui tractator sacrarum scripturarum peritissimus habebatur. Sed episcopi quaedam in libris ipsius insanius scripta memorabant, quae assertores ejus defendere non ausi, ab haereticis potius fraudulenter inserta dicebant: et ideo non propter illa quae in reprehensionem merito vocarentur, etiam reliqua esse damnanda; cum legentium facile possit habere discrimen, ne non esse autem mirum, si in libris neotericis et recens scriptis fraus haeretica fuisset operata, quae in qui