comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
costen etiã id est apassione & resurrec¬
quod futurũ etiam ꝑ uidȩoꝵ pascha
significatũ est: cum qͥnquagesimo die
post cȩlebrationẽ ouis occise moyses di¬
gito di scriptã legem accepit in moncẽ.
Legite eugłm. & ad uertite ibi spm̃ sco
appellatũ digitũ di. Ea quippe aniu̾sa¬
ria in ȩccła celebrant᷑ quȩ insignit᷑ ex¬
cellentia certis dieb facta sunt: ut eoꝵ
necessariã salubremq memoriã festiui¬
tas concelebrata custodiat. Si uultis gͦ
nosse quare appellamꝰ pascha: qr tunc
ꝓ nob̾ im molatꝰ est ap̃c. Si uultis nosse
qr̃ non illud ritu iudaico celebremꝰ: qr
illic erat uenturi eri p̃figuratio hȩc cõ¬
pleti cõmemoratio. futurũ aut̃ ⁊ pre¬
tiatur. unde iam satis in hoc oꝑe loqu¬
uti sumꝰ. Siaut̃ ⁊ hoc queritis cur ex
omnib cibis aquib in umbra futuroꝵ
popłs .s̃. ille ꝓhibitus nos morticinio
& immolaticio ñ uescimur. & hoc au¬

Expanded text:
costen etiam, id est a passione et resurreccosten etiam, id est a passione et resurrecquod futurum etiam per Iudaeorum pascha significatum est, cum quinquagesimo die post celebrationem ouis occisae Moyses digito dei scriptam legem accepit in monte. legite euangelium et aduertite ibi spiritum sanctum appellatum digitum dei. ea quippe anniuersarie in ecclesia celebrantur, quae insigniter excellentia certis diebus facta sunt, ut eorum necessariam salubremque memoriam festiuitas concelebrata custodiat. si uultis ergo nosse, quare celebramus pascha, quia tunc pro nobis inmolatus est Christus'. si uultis nossequare non illud ritu iudaico celebramus: quia illa erat uenturi ueri praefiguratio, haec completi commemoratio. futurum autem et praeo enuntiatur; unde iam satis in hoc opere locuti sumus. Si autem et hoc quaeritis, cur ex omnibus cibis, a quibus in umbra futurorum populus est ille prohibitus, nos morticino et immolaticio non uescimur, et hoc au
Abbreviated transcription (Latin):
nec qđ ita ut uidȩi cęlebramꝰ in sultat.
cum ouem nos habeamꝰ ui re p̃sentis
eugłii ñ in umbra futuri: eiusq occisio¬
nem cũ cotidie tum maxime ani u̾ saria
sollempnitate ñ uenturã presignemus
s factam cõmemoremꝰ. Ideo sane dies
paschȩ sollẽpnitatiᷤᷤ nr̃ȩ ad diem cȩlebra
tionis umbraticȩ iudȩoꝵ ñ occurrit.
ut ⁊ dñicum diem quo xp̃c resurrexit
cõplecteremꝰ. Atima uͦ: qui recte fi¬
dei xpiam sunt ñ in ferm̃to ueteris ui¬
tȩ hoc ÷ maliciȩ. s in ipsius fidei ueri¬
tate ⁊ sinceritate custodiunt. ñ septem
diebus: s omni die. qđ significatũ est
numero dierũ septenario quo cotidie
omins uoluit᷑ dies. Quõd & si aliquan¬
tũ laboriosum ẽ in hoc scło qm̃ an
gusta ⁊ arta uia ẽ. quȩ ducit ad uitã.
merces. tam̃ certa seruat᷑. Nam ipse
labor significatꝰ est illis pigridiis: qđ
aliquantulũ sub amare sint. Pente¬

Expanded text:
nec quod ita ut Iudaei celebramus insultat. nec quod ita ut Iudaei celebramus insultat. cum ouem magis nos habeamus in re praesentis euangelii, non in umbra futuri, eiusque occisionem cum cotidie tum maxime anniuersaria sollemnitate non uenturam praesignemus, sed factam commemoremus, ideo sane dies paschae sollemnitatis nostrae ad diem celetionis umbraticae Iudaeorum non occurrit, ut et dominicum diem, quo Christus resurrexit, complecteremur. azyma uero qui rectae fidei christiani sunt non in fermento ueteris uitae, hoc est malitiae, sed in ipsius fidei ueritate et sinceritate custodiunt, non septem diebus, sed omni die: quod significatum est numero dierum septenario, quo cotidie omnis uoluitur dies. quod etsi aliquantum laboriosum est in hoc saeculo, quoniam angusta et arta uia est, quae ducit ad uitam, merces tamen certa seruatur. nam ipse labor significatus est illis picridiis, quod aliquantulum subamara sint. Pente
Abbreviated transcription (Latin):
uolentes eẽ pauli. Numqͥd paulus in
Defuncto fr̃i uos genur: xp̃iani uocemi¬
ni. ñ pauliani. Qut uͦ qui electus ab
eccłia ministeriũ eugłitandi renue¬
rit. ab ipsa ȩccłã merito digneq con¬
tẽpnitur. Hoc ẽ enĩ quod in eiꝰ facie
iubet᷑ exspuere: ñ sane sine signo huiꝰ obꝓ¬
brii. ut calciam̃to uniꝰ pedȩs exuatur. no
sit ineoꝵ sorte quib ip̃se apłs ait. E calciati
pedes in p̃paratione eugłii pacis.
Et de quib cõmemorat ꝓpħa. Quam
speciosi pedes eoꝵ qui annuntiant pacẽ
qui annuntiant bona. Qui enĩ sic engłi¬
cam fidem tenet ut & sibi prosit: et ȩc¬
cłȩ prodesse non renuat bene in telligit᷑
utroq pede calciatus. Qui aut̃ sibi p̾u¬
tat qr credidit satis ẽe consultur curam
uͦ lucrandor refugit alioꝵ. de calciati
illius non figuratũ significauit s in se
impletũ portauit ob ꝓbrium. Quid
quod & pascha a nob obicit cȩlebrari.

Expanded text:
uolentes esse Pauli: numquid Paulus, inuolentes esse Pauli: numquid Paulus, in"defuncto fratri uos genui; christiani uocamini, non Pauliani." at uero qui electus ab ecclesia ministerium euangelizandi rennuerit, ab ipsa ecclesia merito digneque contemnitur. hoc est enim, quod in eius faciem iubetur expuere, non sane sine signo huius obprobrii, ut calciamento pedis unius exuatur, ne sit in eorum sorte, quibus ipse apostolus ait: et calciati pedes in praeparatione euangelii pacis, et de quibus commemorat propheta: quam speciosi pedes eorum, qui adnuntiant pacem, qui adnuntiant bona. qui enim sic euangelicam fidem tenet, ut et sibi prosit et ecclesiae prodesse non rennuat, bene intellegitur utroque pede calciatus. qui autem sibi putat, quia credidit, satis esse consultum, curam uero lucrandorum refugit aliorum, decalciati illius non figuratum significabit, sed in se inpletum portabit obprobrium. Quid? quod et pascha a nobis obicit celebrari
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ nrãm. inquos fines scłoꝵ obuenit.
Cum gͦ tale aliqͥd legitur instrumento
ueteris testam̃ti. quale a nob̾ obseruari  de¬
uł iussum ñ est in nouo testam̃to uł
etiã ꝓhibitum: significet querendũ ẽ.
ñ rep̃hendendũ qr eo ipso quo iam non
obseruat᷑. ñ damnatũ s impletũ ꝓbatur.
Unde multa & sepe iam diximꝰ uelut hoc
ipsum quoͦmͦ ñ in celligens faustus:
mandatis ueteris testam̃ti ꝓ cłłmine ob¬
iecit. qd̃ uxorem frĩs ad hoc fr̃ uissus
ẽ ducere: ut ñ sibi s illi sobolem susci¬
taret. eiusq uocaret nomiẽ qđ in diẽ
nasceret᷑. Quid aliud ĩ figura p̃mon¬
strat. nisi qr umusquisq euglii p̃dica¬
tor ita debet in ȩccła laboraret: ut
de functo fr̃i hoc ẽ xp̃o suscitet sem̃
qui ꝓ nob mortuus ẽ: & qđ suscitatũ de¬
fuerit eius nom̃ accipiat. Deniq ħ
implens apłs non iam carnalit̃ inp̃
suscenset eis & eos increpans. corrigit

Expanded text:
tionem nostram, in quos finis saeculorum obuenit. tionem nostram, in quos finis saeculorum obuenit. cum ergo tale aliquid legitur in instrumento ueteris testamenti,. quale a nobis obseruar uel iussum non est in nouo testamento uel etiam prohibitum, quid significet quaerendum est, non reprehendendum, quia eo ipso, quo iam non obseruatur, non damnatum, sed inpletum probatur. unde multa et saepe iam diximus. Uelut hoc ipsum, quod modo non intellegens Faustus mandatis ueteris testamenti pro crimine obiecit, quod moram fratris ad hoc frater iussus est ducere, ut non sibi, sed illi sobolem suscitaret eiusque uocaret nomine, quod inde nasceretur, quid aliud in figura praemonstrat, nisi quia unusquisque euangelii praedicator ita debet in ecclesia laborare, ut defuncto fratri, hoc est Christo, suscitet semen, qui pro nobis mortuus est, et quod suscitatum fuerit, eius nomen accipiat? denique hoc inplens apostolus non iam carnaliter in psuscenset eis et eos increpans corrigit
Abbreviated transcription (Latin):
eos de terra egipti. Escce quia ⁊ hoc
propħatũ ẽ. ñ ꝑseueraturũ illud testa¬
mentũ. s futurũ nouu̾. Hic si obiectũ
fuerit ñ nos ꝑtinere ad domũ isrł &
domũ iuda: ex doctrina apłica nos de¬
fendimꝰ: qr semen habrahȩ xpm ee do¬
cet apłs. nob̾q ad corpus enis ꝑtinen¬
tib dicit. Ergo abra hȩ semen estis.
Porro si quesitũ a nob̾ fuerit cur illius
testam̃ti auctoritatẽ teneamꝰ cuius ritũ
ñ obseruamꝰ: & ad hoc ex luteris apłicis
respondemꝰ. Ait enĩ apłs. Nemo gͦ
uos iudicet incibo & in potu. aut in
parte diei festi. aut neomenie. aut sab¬
batoꝵ. qd est umbra futuror. Ita
quippe.⁊ cur ea legi atq accipi opor¬
teat ostendit .i. ne ꝓpheciã ex tingua¬
inus. qr in umbram facta sunt fucu¬
roꝵ : & curare nos ũ debere eos qui
nos hinc iudicare uoluerint quod
corporalit᷑ iam ñ obseruemꝰ. sicut alibi
quida tale dixit. Nlec in figura continge¬
bant illis scripta sunt aut̃ ꝓpter correp¬

Expanded text:
terra Aegypti. ecce quia et hoc prophetatum est, non perseueraturum illud testamentum, sed futurum nouum. hic si obiectum fuerit non nos pertinere ad domum Israhel et domum Iuda, ex doctrina apostolica nos defendimus, quia semen Abrahae Christum esse docet apostolus nobisque ad corpus eius pertinentibus dicit: ergo Abrahae semen estis. porro si quaesitum a nobis fuerit, cur illius testamenti auctoritatem teneamus, cuius ritum non obseruamus, et ad hoc ex litteris apostolicis respondemus. ait vos judicet in cibo et potu, aut in parte diei festi, aut neomeniae, aut sabbatorum, quod est umbra futurorum . Ita quippe et cur ea legi atque accipi oporteat, ostendit, id est, ne prophetiam exstinguamus, quia in umbra facta sunt futurorum; et curare nos non debere eos qui nos hinc judicare voluerint, quod corporaliter jam non observemus: sicut alibi tale quiddam dixit: haec in figura contingebant illis; scripta sunt autem propter correp
Abbreviated transcription (Latin):
dicens libros quos ꝓfertis manichei ñ
ẽẽ manichei qͥd facturi estis: Nonne
potiꝰ eusdem deliram̃ta ridebis qui con¬
t᷑ rem tanta conexionis ⁊ successionis se¬
rie confirmatã in ꝑudentiã huiꝰ uocis
emittat: Sicut gͦ certũ est illos libro
ẽẽ manichei & omnino ridendus ẽ qui
extransũso ueniens tanto pꝰ natus litẽ
uob̾ huius contͣdictionis intenderit:
ita certũ est manicheũ uł manicheos
eẽ ridendos aut &̃ dolendos. qui cam
usq ad hec tempora certis successioni¬
b custoditȩ atq ꝑducte audeant ali

Expanded text:
ddesse Manichaei; quid facturi estis? Nonne potius ejus deliramenta ridebitis, qui contra rem tanta connexionis et successionis serie confirmatam, impudentiam hujus vocis emittat? Sicut ergo certum est illos libros esse Manichaei, et omnino ridendus est qui ex transverso veniens tanto post natus, litem vobis hujus contradictionis intenderit; ita certum est Manichaeum vel Manichaeos esse ridendos, aut etiam dolendos, qui tam tolorum usque ad haec tempora certis successionibus custoditae atque perductae, audeant tale
Abbreviated transcription (Latin):
eundẽ cuũ carnalem sensũ aliqua
iocunditate ꝑ mulsit: sicut sapor
iocunditas. & odor suauitas. & luciꝰ
huius aspectus. & siqͥd aliud uł
aurib. uł oculis tuis. uł narib. uł
palpatu similit̾ forte blanditũ ÷.
Aut si uniu̾sam creaturã ita prius
aspiceres ut auctori do tribueres
quasi legens magnũ quendã librũ
naturȩ rerũ. atq ita siqͥd ibi te of¬
fenderet. causã te tamꝗͣ hominẽ
latere posse. tutius crederes quã in
oꝑib di quicꝗͣ rep̃hendere aude¬
res. Numꝗͣ in cidisses ĩsacrilegas
nugas & blasphema sigm̃ta quibꝰ
ñ intelligenᷤᷤ unde sit malũ dm̃
iplere conareris omnib malis. Hic
iam si queratꝰ a nob̾ nos unde s ciamꝰ
pondemꝰ inde nos scire. unde & uos
scitis illas luteras ẽẽ manichei. quas mi¬
serabilit̾ huic auctoritati p̃ponitis:
Si .ti. & hinc uob̾ aliquis moueat questi¬
onẽ. ⁊ scrupulũ contͣdictionis inpingac

Expanded text:
eundem tuum carnalem sensum aliqua eundem tuum carnalem sensum aliqua iucunditate permulsit, sicut saporum iucunditas et odorum suauitas et lucis huius aspectus et si quid aliud uel auribus uel oculis tuis uel naribus uel palato similiter forte blanditum est. at si uniuersam creaturam ita prius aspiceres, ut auctori deo tribueres, quasi legens magnum quendam librum naturae rerum atque ita si quid ibi te offenderet, causam te tamquam hominem latere posse tutius crederes quam in operibus dei quicquam reprehendere auderes, numquam incidisses in sacrilegas nugas et blasphema figmenta. quibus non intellegens, unde sit malum, deum inplere conaris omnibus malis. Hic iam si quaeratis a nobis, nos unde sciamus pondemus inde nos scire, unde et uos scitis illas litteras esse Manichaei, quas miserabiliter huic auctoritati praeponitis. si enim et hinc uobis aliquis moueat quaestionem et scrupulum contradictionis. inpingat,
Abbreviated transcription (Latin):
ex uana & ꝑuersa opinione te offen¬
dere: potiusq eẽ uerũ naturã in¬
in cõmutabilẽ dĩ aliquid mortalis
assumpsisse craturȩ. in qua cõmutabi¬
liter ꝑ manens ñ fallacit̃ s ueracit᷑
faceret atq pateret᷑ quiqͥd eandem
creaturã facere ac pati ꝓ generis hu¬
mani unde assũptura erat salute cõ¬
grueret: qͣm uiolabilẽ & corruptibilẽ
credere đi naturã. nec in quinatã atq
opp̃ssam totã posse liberari atq pur¬
gari. s et̃na globi pęna sũma di ne¬
cessitate dãpnari.S inquis. ꝓpt̾ea
credidi que ñ mͥ ostendit. qr duas
naturas boni scilicet & mali mͥ in ħ
ipso mundo euident᷑ ostendit. Ad hoc
ipsũ ẽ in felix unde decepta es: quia
sicut in illa scriptura eugłica ita in
hoc mundo nichil mali p̾utare potu¬
isti. nisi qđ cuus carnalis sensus of¬
fensus est: sicut serpentẽ ignem. ue¬
nenũ. ⁊ similia. Nec aliqͥd boni s qͦd

Expanded text:
ex vana et perversa opinione te offenex vana et perversa opinione te offendere: potiusque esse verum, naturam incommutabilem Dei aliquid mortalis assumpsisse creaturae, in qua incommutabiliter permanens non fallaciter, sed ueraciter faceret atque pateretur, quicquid eandem creaturam facere ac pati pro generis humani, unde sumpta erat, salute congrueret, quam uiolabilem et corruptibilem credere dei naturam nec inquinatam atque obpressam totam posse liberari atque purgari, sed aeterna globi poena summa dei necessitate damnari ? Sed, inquis, propterea credidi, quae non mihi ostendit, quia duas naturas, boni scilicet et mali, mihi in hoc ipso mundo euidenter ostendit. at hoc ipsum est, infelix, unde decepta es, quia sicut in illa scriptura euangelica, ita in hoc mundo nihil mali putare potuisti, nisi quo tuus carnalis sensus offensus est, sicut serpentem, ignem, uenenum et similia, nec aliquid boni, nisi quod
Abbreviated transcription (Latin):
ratio tua ꝑducit᷑ ut nͥ dĩ natura ui¬
olabilis corruptibilisq credat᷑. exitũ
cheatricũ longa illa fabula ur̃a rep¬
perire non possit: Postremo unde scis
octo eẽ terras. & decem cęlos qđ athlaᷤᷤ
inundũ ferat splenditenensq suspeu¬
dat ⁊ innumerabilia talia unde scis:
Nȩc plane inquis. Manicheus me docu¬
it. S infelix credisti: neq enĩ uidisti.
Si gͦ ad milia fabulosaꝵ fantasmatum
quib curpit̾ grauidata es ei te aucto¬
ritati ignotissime ⁊ furiosissime sub¬
didisti. ut ideo hec oĩa crederes q in
illis conscripta sunt libris: quib mi¬
serabili errore credendũ ẽẽ censuisti cũ
tͥ nulla demonstrarent᷑ : cur ñ potius
eugłicȩ auctoritati tã fundatȩ. ta m
stabilitate. tanta gła diffamatȩ atq ab
apłor temporib usq ad nr̃a tempora
ꝑ successiones certissimas cõmendatȩ
ñte subdis ut credas. ut uiuas. ut discaᷤᷤ

Expanded text:
ratio tua perducitur, ut nisi dei natura uiratio tua perducitur, ut nisi dei natura uiolabilis corruptibilisque credatur, exitum theatricum longa illa fabula uestra reperire non possit? postremo unde scis octo esse terras et decem caelos, quod Atlas mundum ferat splenditenensque suspendat et innumerabilia talia? unde scis haec? plane, inquis, Manichaeus me docuit. sed, infelix, credidisti; neque enim uidisti. si ergo ad milia fabulosorum phantasmatum, quibus turpiter grauidata es, te auctoritati ignotissimae et furiosissimae subdidisti, ut ideo haec omnia crederes, quia in illis conscripta sunt libris, quibus miserabili errore credendum esse censuisti, cum tibi nulla demonstrentur, cur non potius euangelicae auctoritati tam fundatae, tam stabilitae, tanta gloria diffamatae atque ab apostolorum temporibus usque ad nostra tempora per successionon te subdis, ut credas, ut videas, ut discas
Abbreviated transcription (Latin):
illis in serta sunt litteris: cet̾a uos scđm
Id qd faustus loquit᷑ fate amini acci¬
ꝑe & p̃cipue crucis eiꝰ misticã fixionẽ.
qua passionis aĩȩ ur̃ȩ ulnera demon¬
strantꝰ. Deinde in quit salutaria pre¬
nẽ deificũ. qui maximȩ duaꝵ p̃ferens
naturã discretione ipsuis ẽẽ ñ uenit
indubiũ Uidetis gͦ id uos agere ut
omnis de medio scripturaꝵ auferatur
auctoritas. ⁊ suus cuiq animꝰ auctor
sit: quid. in quaq scriptura ꝓbet. qͥd
imꝓbet. id ÷ ut ñ auctoritati scripturaꝵ
subiciat᷑ ad fidem. s sibi scripturas ipse
subiciat. ñ ut ideo illi placeat aliqͥd.
qr hoc in sublum auctoritate scriptũ
legitur. s ideo recte scriptũ uideatur:
qr hoc illi placuit. ¶Quo ce cõmit¬
tis amma. misera infirmã. carnalib
nebulis in cioluta. quo te cõmittis:
Remoue gͦ auctoritatẽ. uideamꝰ. remo¬
ue auctoritatẽ. redde rationẽ. Eone

Expanded text:
illis incerta sunt litteris, cetera uos secundum illis incerta sunt litteris, cetera uos secundum id, quod Faustus loquitur, fatemini accipere et praecipue crucis eius mysticam fixionem, qua passionis animae uestrae uulnera demonstrantur. deinde, inquit, praeem deificum, qui maxime duarum praeferens naturarum discretionem ipsius esse non uenit in dubium. uidetis ergo id uos agere, ut omnis de medio scripturarum auferatur auctoritas et suus cuique animus auctor sit, quid in quaque scriptura probet, quid inprobet, id est, ut non auctoritati scripturarum subiciatur ad fidem, sed sibi scripturas ipse subiciat, non ut ideo illi placeat aliquid, quia hoc in sublimi auctoritate scriptum legitur, sed ideo recte scriptum uideatur, quia hoc illi placuit. quo te committis, anima misera, infirma, carnalibus nebulis inuoluta? quo te committis? remoue ergo auctoritatem, uideamus, remoue auctoritatem, redde rationem. eone
Abbreviated transcription (Latin):
de his utiq dictũ ẽ qui solent in scri¬
pturis mundi nomine appellari a ma¬
tores mundi. uł impii. uł carnales:
de qualibꝰ dicit apłs. Animalis aut̃
homo ñ ꝑcipit quȩ sunt sp̃c di. De ħ
enĩ mundo ẽẽ dicunt᷑ quãdiu ñ posst̃
sapere ampliꝰ quã sunt ista corporea q̃
in hoc mundo senserunt. sicut nec uos
aliud sapitis quã cum lucẽ istam solis
& lunȩ miraremini talia uob̾ omnia
diuina finxistis auctore illo uaniloqͦ
ic̃ decepti & deceptores paraclitũ dicitis.
Pinde nullo mͦ ualentes ostendere quomͦ
sit ille paraclitꝰ : non ẽ unde doceatis
firmissima aliqua auctoritate uos com¬
perisse quẽ ad modũ hec scripta eugłica
uos ea ratione conperisse qr talia ibi
qr natus ex uirgine ibi narrat᷑. qr cir¬
cũ cisus. qr ꝓ illo oblatũ sacrificiũ quod
tunc offerebat᷑. ꝙr baptizatus. qr tem¬
ptatus a diabolo est. His aut̃ exceptis
& testimoniis ex ueteri testam̃to quȩ

Expanded text:
de his utique dictum est, qui solent in scride his utique dictum est, qui solent in scripturis mundi nomine appellari, amatores mundi uel inpii uel carnales, de qualibus dicit apostolus: animalis autem homo non percipit, quae sunt spiritus dei. de hoc enim mundo esse dicuntur, quamdiu non possunt sapere amplius quam sunt ista corporea, quae in hoc mundo senserunt; sicut nec uos aliud sapitis, qui, cum lucem istam solis et lunae miraremini, talia uobis omnia diuina finxistis auctore illo uaniloquo, quem decepti et deceptores paracletum dicitis. proinde nullo modo ualentes ostendere, quomodo sit ille paracletus, non est, unde doceatis firmissima aliqua auctoritate uos conperisse, quemadmodum haec scripta euangeliuos ea ratione conperisse, quia talia ibi quia natus ex uirgine ibi narratur, quia circumcisus, quia pro illo oblatum sacrificium, quod tunc offerebatur, quia baptizatus, quia temptatus a diabolo est. His autem exceptis et testimoniis ex uetere testamento, quae
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃o nisiqͥ it̃u clarificato mox uenit.
in omnẽ ueritatẽ. qr non intrat᷑ in ue¬
ritatẽ nisi ꝑ k aritatẽ. Raritas aut̃ di
diffusa ẽ. ait apłs incordib nr̃is: ꝑ sp̃m¬
scm̃ qui datus ẽ nobis. Docemꝰ etiam
ũ dixisse paulũ cũ uenerit qđ ꝑfectum
est: nisi deꝑfectione illa que in ꝑfectione¬
inꝑceptione uitȩ ęt̾nȩ futura ẽ. Hoc enĩ
lum in eniginate. tuẽ aut̃ facie ad faciem
Hinc certe nͥ aꝑte in sanire uolueritis fa¬
temini ñ uos uidere dm̃ facie ad faciem.
Non gͦ ad uos ueni illud qđ ꝑfectũ ẽ. Hoc
.ii. mͦ plane qͥd de hac re senserit satis
apłs explicauit nec futurũ est hoc scĩs
nisi cũ factũ fuerit. qͦd &̃ ioħes dicit.
Filii d̃i sumꝰ ⁊ nondũ apparuit qͥd erimꝰ.
Ocimꝰ qr cum apparuerit similes ei erimꝰ.
qm̃ uidebimus eũ sicuti est. Cunc in¬
troducente in omnẽ ueritatẽ sp̃o sc̃o
cuiꝰ nunc pignus accipimꝰ. Quod aut̃
dictũ ÷ mundus cũ actiꝑe ñ potest:

Expanded text:
 nisi qui Iesu clarificato mox uenit. in omnem ueritatem, quia non intratur in ueritatem nisi per caritatem; caritas autem dei diffusa etum qui datus est nobis . Docemus etiam non dixisse Paulum, Cum venerit quod perfectum est, nisi de perfectione illa quae in perceptione vitae aeternae futura est. Hoc enim lum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. hic certe nisi aperte insanire uolueritis, fatebimini non uos uidere deum facie ad faciem. non ergo ad uos uenit illud, quod perfectum est. hoc enim modo plane quid de hac re senserit, satis apostolus explicauit . nec futurum est hoc sanctis, nisi cum factum fuerit, quod etiam Iohannes dicit: filii dei sumus, et nondum adparuit, quid erimus. scimus, quia, cum adparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est, tunc introducente in omnem ueritatem spiritu sancto, cuius nunc pignus accepimus. quod autem dictum est: mundus eum accipere non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
munda cogitatione abstinetis. ac ꝑ ħ
quod ⁊ tu puto sciebas. ut ea uerba primo
ii ponebͣes & nob in extremo diceres: qua
mente. aut consilio hoc ad uersum nos
capitulum ꝓferatis: ego ñ uideo cũ hoc
ipsum nr̃m consiliũ tacere quã cõmemio

Expanded text:
munda contagione abstinetis . ac permunda contagione abstinetis . ac perquod et tu, puto, sciebas, ut ea uerba primo non poneres et nobis in extremo diceres: qua mente aut consilio hoc aduersum nos capitulum proferatis, ego non uideo, cum hoc ipsum nostrum consilium ta
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ꝑ quadragesimã fere omneᷤ. quan¬
tomagis quisq uł minus seu uoluerit
seu potuerit. Uos aut̃ ipsam creaturan
negatis bonã & in mundã dicitis quod
carnes diabolus oꝑetur feculentiore ma¬
teria mali. ac ꝑ hoc eas tamꝗͣ in mundi¬
ora & truculentiora d̃i ur̃i uincula exor¬
rentes abicitis.Auditorib aut̃ ur̃is qͦs
tamꝗͣ distinctos agenere sacerdotũ dix¬
isti scd̃m ueniã hȩc edendi conceditis.
sicut quib dã concedit apłs scđm ueniã
st sola causa generandi. s eum qui fit
in continentiã. s tam̃ cum coniuge. Neq
em̃ conceditur scđm ueniã nͥ peccatum
Ioc uos de omni carniũ cibo sentitis.
hoc ⁊ ipsi ab heresi ur̃a didistis. & ur̃os
auditores docetis. s illis quod sit ignoscen¬
dũ ꝓpter qd uob̃ necessaria ministrant
ut dixi conceditis. ñ dicentes ñ esse pec¬
catum s peccantib ueniã largientes.
Uos aut̃ ab omni tali tanquã mala ⁊ in¬

Expanded text:
sicut per quadragesimam fere omnes, quansicut per quadragesimam fere omnes, quanto magis quisque uel minus seu uoluerit seu potuerit. uos autem ipsam creaturam negatis bonam et inmundam dicitis, quod carnes diabolus operetur faeculentiore materia mali, ac per hoc eas tamquam inmundiora et truculentiora dei uestri uincula exhorrentes abicitis. auditoribus autem uestris, quos tamquam distinctos a genere sacerdotum dixisti, secundum ueniam haec edenda conceditis; sicut quibusdam concedit apostolus secundufit sola causa generandi, sed eum, qui fit per incontinentiam, sed tamen cum coniuge. neque enim conceditur secundum ueniam nisi peccatum. hoc uos de omni carnium cibo sentitis, hoc et ipsi ab haeresi uestra didicistis et uestros auditores docetis; sed illis, quod sit ignoscendum, propter quod uobis necessaria ministrant, ut dixi, conceditis, non dicentes non esse peccatum, sed peccantibus ueniam largientes; uos autem ab omni tali tamquam mala et in
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ uirgines facere siue crimine ẽ extra
culpam sumꝰ & nos. Sii quoꝗͦ geuere
uirgines facere crimen est: rei estis et
uos. lam qͦ mente aut consilio ad
u̾sum nos hoc capitulũ ꝓferatis ego
non uideo. xxx¬
OGUSTINOS R di ego: qd̃¬
confiteris ce ñ uidere qua mente
aut consilio hoc aduersũ uos capitulũ
ꝓferamꝰ. non qđ a carnib ab stineatis.
Nam hoc aquibdã et primi patres
nr̃i fecert̃ sicut cõmenoras. ñ tamen
ea dãnandi s significandi gr̃a quod
non intelligitis. & unde iam quantũ
sufficere uidebatur. in suꝑiorib partib
oꝑis huius locutꝰ sum. Et xpiani ñ he¬
retici s catholici ed omandi corporis cau¬
sa ꝓpt̾ animã in rationib am plius hu¬
miliandũ. non qd illa ẽẽ in munda cre¬
dunt ñ solum a carnib uerũ a quibꝰ dã
etiã terre fructib ab stiuerent uł semꝑ
sicut pauci uł certis dieb atq tẽporib

Expanded text:
modo uirgines facere sine crimine est, extra modo uirgines facere sine crimine est, extra culpam sumus et nos; sin quoquo genere uirgines facere crimen est, rei estis et uos. iam qua mente aut consilio hoc aduersum nos capitulum proferatis, ego non uideo. AUGUSTINUS rconfiteris te non uidere, qua mente aut consilio hoc aduersum uos capitulum proferamus . non quod a carnibus abstineatis; nam hoc a quibusdam et primi patres nostri fecerunt, sicut commemoras — non tamen ea damnandi, sed significandi gratia, quod non intellegitis, et unde iam quantum sufficere uidebatur, in superioribus partibus operis huius locutus sum — et christiani,. non haeretici, sed catholici edomandi corporis causa propter animam in orationibus amplius humiliandam, non quod illa esse inmunda credant, non solum a carnibus, uerum a quibusdam etiam terrae fructibus abstinent, uel semper, sicut pauci, uel certis diebus atque temporibus,
Abbreviated transcription (Latin):
cere poteritis aut de apło paulo quẽ
similit̃ ubiq constat & uerbo semꝑ
p̃tulisse nuptis in nuptas. & id oꝑe
quoq ostendisse erga scĩssumnã teclam:
Quod si hȩc demonioꝵ doctrina ñ fuit
quã & tecle paulus & cȩteri ceteris an¬
nuntiauer̃ aplĩ. credi cui iam poterit
hoc ab ipso ẽẽ memoratũ tamꝗͣ sit
dȩmonioꝵ uoluntas & doctrina. etiã
ꝑ suasio scĩmonii: Non ergo ẽ interĩ
quod uos existimetis solis ortaments̃
uirgines facere. & ñ ꝓhibitione nuben¬
di. Nobis quoq hoc ipsum in situm
est &edemens ꝑfecto ille ñ tantũ stul¬
tus putandꝰ est. qui id existimet & le¬
ge priuata ꝓhiberi posse. quod sit
publica concessum. dico aut hoc ipsũ
nubere. Qua ꝓpter & nos hortam᷑ qui¬
dem uolentes ut ꝑmaneant. ñ tamen
cogimꝰ in uitas ut accedant. Nouimꝰ
enĩ quantũ uoluntas quatũ & nature
ualeat. nedum ad ũsus priuatã cui
respondere sit liberum nolo. Si gͥ hoc

Expanded text:
cere poteritis aut de apostolo Paulo, quem cere poteritis aut de apostolo Paulo, quem similiter ubique constat et uerbo semper praetulisse nuptis innuptas et id opere quoque ostendisse erga sanctissimam Theclam? quodsi haec daemoniorum doctrina non fuit, quam et Theclae Paulus et ceteri ceteris adnuntiauerunt apostoli, cui credi iam poterit hoc ab ipso esse memoratum, tamquam sit daemoniorum uoluntas et doctrina etiam persuasio sanctimonii ? non ergo est interim, quod uos existimetis solis hortamentis uirgines facere et non prohibitione nubendi. nobis enim quoque hoc ipsum insitum est . et demens profecto ille, non tantum stultus putandus est, qui id existimet lege priuata prohiberi posse, quod sit publica concessum; dico autem hoc ipsum nubere. quapropter et nos hortamur quidem uolentes, ut permaneant, non tamen cogimus inuitos, ut accedant. nouimus enim, quantum uoluntas, quantum et naturae ualeat, nedum aduersus priuatam, cui respondere sit liberum "nolo." si igitur hoc
Abbreviated transcription (Latin):
puellarũ incelico sponso. qͥui in eugło
tria genera taxans sꝑadonũ. unũ nati-¬
uum alterũ factitium alterũ uolun¬
tariũ. eis tam̃ palmã ad tribuit. qui
se ipsos in quid spadones fecer᷑ ꝓpter reg¬
nũ cȩloꝵ: significans ugines ⁊ pueros
qui nubendi ipsa acordib suis exsecta
gͦ & hoc uob̾ doctrina uidet᷑ esse dȩmo¬
nioꝵ & in seductorio sp̃u dictum : Et
quis erit alius in dõ loquens si paulus
dotes. Omitto enĩ cęteros ensdẽ dñi¬
nr̃i iÑu xp̃i apłos petrum. & andreã.
thomã. et illum in exꝑtem ueneris uit
ceteros beatum ioħem. qui ꝑ diu̾sam
possessionẽ boni istus int̾ uirgines ac
pueros diuino p̃conio ceciuert̃ formã
nob̾. atq ideo uob̾ ipsis faciundarũ uir¬
ginum relinquentes. S hoc quidem ut
dixi preteo qr eos uos exclusistis ex
canone. facileq mente sacrilega ur̃a
dȩmonioꝵ his pocestis in portare doc¬
trinas. Num gͥ et de xp̃o eadem di¬

Expanded text:
puellarum caelite sponso, qui in euangelio puellarum caelite sponso, qui in euangelio tria genera taxans spadonum, unum natiuum, alterum facticium, tertium uoluntarium, eis tamen palmam adtribuit, qui se ipsos, inquit, spadones fecerunt propter regnum caelorum, significans uirgines et pueros, qui nubendi ipsa a cordibus suis exsecta ergo ? et hoc uobis doctrina uidetur esse daemoniorum et in seductorio spiritu dictum? et quis erit alius in deo loquens, si Paulusdotes? mitto enim ceteros eiusdem domini nostri apostolos, Petrum et Andream, Thomam et illum inexpertum Ueneris inter cetero» beatum Iohannem, qui per diuersa possessionem boni istius inter uirgines ac pueros diuino praeconio cecinerunt formam nobis atque adeo uobis ipsis faciundarum uirginum relinquentes. sed hos quidem, ut dixi, praetereo, quia eos uos exclusistis ex canone facileque mente sacrilega uestra daemoniorum his potestis inportare doctrinas. num. igitur et de Christo eadem di
Abbreviated transcription (Latin):
uirginũ aput uos quã mulierũ nume¬
rositas habeatur. Quĩd gͦ non iuo ᷤᷤ
iam desistitis a talib inceptis: Quid
in fraudẽ miseras in ducitis filias ho¬
minũ. si non in eis xp̃i uoluntas im¬
pletur. s demonioꝵ: Et tam̃ hoc
nob̾ primo respondeatis uelim. utrũ
omino uͥgines facere doctrina sit dȩ¬
monioꝵ. an solum facere ꝓhibitione
ne nubendi: Si ꝑ ꝓhibitionẽ: nichil
ad nos manet: ipsi tam stultum iu¬
dicamꝰ in hibere uolentẽ: quã nͤfas et
impiũ satis nolentẽ cogere. Si uͦ faue¬
re huic quoq ꝓposito & ñ reluctari
uolenti id quoq doctrinã putatis ẽẽ
dȩmonioꝵ: taceo nunc ur̃m periculũ
ipsi iam ĩd meo apło ne dȩmonioꝵ
doctrinã intulisse. Tunc iconiũ uide¬
atur cum teclam obpigneratã iam
thalamo in amore sermone suo ꝑpetuȩ
uirginitatis in cendit Quid uͦ et de ma¬
gistro ipso dicemꝰ ac sc̃imoniȩ totius
auctore ĩu: ⁊ huiꝰ ipsius ꝓ fessionis

Expanded text:
uirginum apud uos quam mulierum numeuirginum apud uos quam mulierum numerositas habeatur? quid ergo non et uos iam desistitis a talibus inceptis? quid in fraudem miseras inducitis filias hominum, si non in eis Christi uoluntas inpletur, sed daemoniorum? et tamen hoc nobis primo respondeatis uelim, utrum omnino uirgines facere doctrina sit daemoniorum, an solum per prohibitionem facere nubendi ? si per prohibitionem, nihil ad nos; nam et ipsi tam stultum iudicamus? inhibere uolentem quam nefas et inpium satis nolentem cogere; si uero fauere huic quoque proposito et non reluctari uolenti id quoque doctrinam putatis esse daemoniorum, taceo nunc uestrum periculum, ipsi iam timeo apostolo, ne daemoniorum doctrinam intulisse tunc Iconium uideatur, cum Theclam obpigneratam iam thalamo in amorem sermone suo perpetuae uirginitatis incendit. quid uero et de magistro ipso dicemus ac sanctimoniae totius auctore Iesu et huius ipsius professionis
Abbreviated transcription (Latin):
dȩmonioꝵ. si danihel in spũ sc̃o ob ser¬
uauit tres eb domadas. si anamias azari¬
as ⁊ misahel pueri diuinȩ mortis in stin¬
ctu olerib uti maluer̃ & leguminib. si
denq in uob̾ quotqͦt abstinent ñ ade¬
moniis in pulsiit faciunt. si quadragesi¬
ma sine uino & carnib ñ suꝑstitiose a
uob̾ s diuina lege seruatur. Uidete que¬
so uidete ne sũme dȩmentiȩ hoc sit a
paulo dictum putari quod dȩmonioꝵ
doctrina sit abstinentia omnis ciboꝵ. et
phibentes nubere quẽ admodũ nec iłtd̃
quod dicit etiã uirgines dicare xp̃o
dȩmonioꝵ ẽẽ doctrinas: quod uos ꝑin¬
de siue consideratione legentes ut cete¬
ra. ad nos subinde respicitis. nec uidetis
hinc ⁊ uirgines ur̃as dȩmoniors doc¬
trina captas notari. & uos ẽẽ antistites
dȩmonioꝵ. qui certatim semꝑ ad hanc
eas incitetis ꝓfessionẽ suasionib ur̃is
ut pene iam maior in eccłiis omnib

Expanded text:
daemoniorum; si Danihel in spiritu sancto obserdaemoniorum; si Danihel in spiritu sancto obseruauit tres hebdomadas; si Ananias, Azarias et Misahel pueri diuinae mentis instinctu oleribus uti maluerunt et leguminibus; si denique in uobis quotquot abstinent, non a daemoniis inpulsi id faciunt; si quadragesima sine uino et carnibus non superstitiose a uobis, sed diuina lege seruatur: uidete, quaeso, uidete, ne summae dementiae hoc sit a Paulo dictum putare, quod daemoniorum doctrina sit abstinentia omnis ciborum, et prohibentes nubere, quemadmodum nec illud, quod dicit etiam uirgines dicare Christo daemoniorum esse doctrinas . quod uos perinde sine consideratione legentes ut cetera ad nos subinde respicitis nec uidetis hinc et uirgines uestras daemoniorum doctrina captas notari et uos esse antistites daemoniorum. qui certatim semper ad hanc eas incitetis professionem suasionibus uestris, ut paene iam maior in ecclesiis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
cipiendũ nob̾ creata dicit. & demonior
demonioꝵ uiuitis. cũ hȩc auob̾ passioĩs
xp̃i cȩlebrant᷑ nsteria. & seductorii spc
fraude capimini. & in hy pocrisi loquimi¬
imendatiũ. ⁊ cauteriatã habetis consci¬
entiã urãm ⁊ Quod si hors nichil uos:
nec nos gͥ. Quid gͦ sibi uult capitulũ
hoc. aut a quo scriptũ putabioiꝰ. & contͣ
quos. qdđ nec ueteris testam̃ti traditioẽs
nec noui confirmet secreta: Siquidem
hoc ab omnib ut ex uob̾ apparet: illud
ũ aquib dã quã uis: abstineri tam̃ docet.
ententia uͦ hȩc ur̃a: cunctã penitus car¬
ualiũ ciboꝵ abstinentiã. dȩmonioꝵ uult
ẽ doctrinã. Cui si & uos creditis. eadẽ
sepius dixero damnate moysen: renunti¬
ate ꝓpħis. ferte parem. & de uob̾ ipsi senten¬
iã. qui ut illi semꝑ a quib dã ciboꝵe sic
lut si moyses uob̾ & ꝓpħe cum escas di¬
iudicant di legem sancire uident᷑. & nõ

Expanded text:
ercipiendum nobis creata dicit et daemoniorum ercipiendum nobis creata dicit et daemoniorum daemoniorum uiuitis, cum haec a uobis passionis Christi celebrantur mysteria et seductorii spiritus fraude capimini et in hypocrisi loquimini mendacium et cauteriatam habetis conscientiam uestram? quodsi horum nihil uos, nec nos igitur. quid ergo sibi uult capitulum hoc, aut a quo scriptum putabimus et contra quos, quod nec ueteris testamenti traditiones nec noui confirmet scita? siquidem hoc ab omnibus, ut ex uobis ipsis adparet, illud uero a quibusdam quamuis abstineri tamen docet, sententia uero haec uestra cunctam penitus carnalium ciesse doctrinas. Cui si et vos creditis, eadem saepius dixero, damnate Moysen, renuntiate Prophetis, ferte parem et de vobis ipsis sententiam, quia ut illi semper a quibusdam ciborum, sic Aut si Moyses uobis et prophetae, cum escas diiudicant, dei legem sancire uidentur et non
Abbreviated transcription (Latin):
rum ieiunasse se ꝑhibet. & carnẽ non edi¬
se nec uinũ bibisse. dum exoraret propo¬
pło suo. Quid gͦ & hic in doctrina se de¬
monioꝵ magnificat. & de seductorii sp̃c
cõmento głam captat: De uob̃ uͦ quid
uosꝰ quoꝵ ñ nulli quidẽ porcina. pleriq
uͦ quadrupede omni alio etiã animali
penitus absitnent. ꝑ quȩ ob hoc in oculiꝰ
eo ᷤᷤ omnis ȩccła & sũma cũ ueneratiõe
suscipiens. solum ñ deos existimant. nec
uidetis in dociles qr si hoc uerum et
ab apło dictum testimoniũ ẽ: demonioꝵ
et ipsi sunt ludificati doctrinis. Quid
uͦ i de illo dicemꝰ quod sane frustrari
quis audeat aut ab negare. cũ constet
hoc int̾ omnes. & equȩ ꝑ orbem t̾rarũ
quot annis omni cum studio celebratus
in conuentu catholico : Dico aut̃ qua¬
aragesimã. quã qui int̾ uos rite obser¬
uandã putauerit. abstineat necesse est
omnib his quȩ capitulũ hoc ado ad ꝑ¬

Expanded text:
rum ieiunasse se perhibet et carnem non edirum ieiunasse se perhibet et carnem non edisse nec bibisse uinum, dum exoraret pro populo suo. quid ergo ? et hic in doctrina se daemoniorum magnificat et de seductorii spiritus commento gloriam captat? De uobis uero quid uos, quorum nonnulli quidem porcina, plerique uero quadrupede omni, alii etiam cuncto animali penitus abstinent, fertque ob hoc in oculis eos omnis ecclesia et summa cum ueneratione suscipiens solum non deos existimat. nec uidetis, indociles, quia si hoc uerum et ab apostolo dictum testimonium est, daemoniorum et ipsi sunt ludificati doctrinis. quid uero et de illo dicemus, quod sane frustrari quis audeat aut abnegare, cum constet hoc inter omnes et aeque per orbem terrarum quotannis omni cum studio celebratur in conuentu catholico? dico autem quadragesimam. quam qui inter uos rite obseruandam putauerit, abstineat necesse est omnibus his, quae capitulum hoc a deo ad p
Abbreviated transcription (Latin):
et sepiis ac olliginib ceterisq generibꝰ
piscium carentib squama non in sp̃y
seductorio hoc nec in doctrina demo¬
nior s in do potius & in sc̃o sp̃u locu¬
tos esse arbitremini. Igitur ut hoc tibi
in terim paulum dixisse concedã. uictus
tam̃ abste ñ ante fuero quã tu moysen
damnaueris ⁊ propħas. ut quod ratione
conuistus & ueritate numꝗͣ fortasse
fecisses. id nunc uentris causa facere ui¬
dearis: blasphemare moysen. Est uͦ ali¬
ud de tribus pueris apud uos in dam¬
hele quo uehement᷑ ꝑinde confundein¬
ni. si istud constiterit. acibis ab stinere
demonioꝵ ẽẽ religio. Illi enĩ non tan¬
tum ab int̃dictis lege. s etiam a conces¬
sis abstinuisse legunt᷑. Quos uehem̃t̃
mirari soletis & in martẏrib mimera¬
re cũ sint & ipsi doctrinã assecuti demo¬
nioꝵ. si hoc eẽ apłi cestimoniũ constat.
Ad hȩc. ⁊ danihel ipse trib ebdomadib die¬

Expanded text:
et sepiis ac lolliginibus ceterisque generibus et sepiis ac lolliginibus ceterisque generibus piscium carentibus squama, non in spiritu seductorio hoc nec in doctrina daemoniorum, sed in deo potius et in sancto spiritu locutos esse arbitremini. igitur ut hoc tibi interim Paulum dixisse concedam, uictus tamen abs te non ante fuero, quam tu Moysen damnaueris et prophetas, ut quod ratione conuictus et ueritate numquam fortasse fecisses, id nunc uentris causa facere uidearis, blasphemare Moysen. Est uero et aliud de tribus pueris apud uos in Danihele, quo uehementer perinde confundemini, si istud constiterit a cibis abstinere daemoniorum esse religionem. illi enim non tantum ab interdictis lege sed etiam a concessis abstinuisse leguntur: quos uehementer mirari soletis et in martyribus numerare, cum sint et ipsi doctrinam adsecuti daemoniorum, si hoc esse apostoli testimonium constat. ad haec et Danihel ipse tribus hebdomadis die
Abbreviated transcription (Latin):
hibentes nubere. ab stinentes acibis qͦs
ds creauit ad ꝑcipiendũ cum gratiaꝵ
actione fidelib. Numꝗͣ plane tͥ ego
hȩc ab apło dicta esse cõsensurꝰ sum: nisi
antea confitearis ipse moysen & ꝓpħas
doctrinas attulisse demonioꝵ. & seduc¬
corii sp̃c ac maligni fuisse int̃pretes.
qͥ a pocrina ⁊ ceteris carnib quas in¬
mundas uocant. sollicite doceant absti¬
nendum. De his gͦ uob primo delibe
hȩc quid debeant accipi in dõ. ne ipsi
hȩc an in dȩmonio locuti uideantur:
Hec enĩ tenus. aut ⁊ moyses & ꝓphe
nob̾cum dãnati erunt. aut ⁊ nos cum
illis absoluti. Neq enĩ iusta hȩc nunc
ur̃a sententia ẽ: ut nos quidẽ qui so¬
lum in plebe sacerdotale hominũ genꝰ
censeamꝰ a carnib ab stinere debere. dȩ¬
monioꝵ doctrine uideam᷑. uob a secta¬
tores: ur̃os uere ꝓphas atq ipsum a deo
moysen qui primus ñ antistitib solum.
s omni confuse hominũ generi suilla
int̾dixerit & leporina & hericina carne

Expanded text:
tes a cibis, quos deus creauit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus. numquam plane tibi ego haec ab apostolo dicta esse consenserim, nisi antea confitearis ipse Moysen et prophetas doctrinas adtulisse daemoniorum et seductorii spiritus ac maligni fuisse interpretes, qui a porcina et ceteris carnibus, quas inmundas uocant, sollicite doceant abstinendum. de his ergo primo delibergitandum, haec quid debeant accipi, in deone ipsi haec. an in daemonio locuti uideantur. hac enim tenus aut et Moyses et prophetae nobiscum damnati erunt aut et nos cum illis absoluti. neque enim iusta haec nunc uestra sententia est, ut nos quidem, qui solum in plebe sacerdotale hominum genus censeamus a carnibus abstinere debere, daemoniorum doctrinae uideamur uobis assectatores; uestros uero prophetas atque ipsum adeo Moysen, qui primus non antistitibus solum, sed omni confuse hominum generi suilla interdixerit et leporina et hericina carne
Abbreviated transcription (Latin):
ntians ab unu̾iso orbe anathematizari
continuo dicat. Hoc est qđ scriptum ⁊
mundus eum acciꝑe ñ potest. Unde gͦ
ꝓbare poteritis qđ auob̾ exigitur. para.¬
clitum ẽẽ illũ a quo didicistis qđ eugłi¬

Expanded text:
ntians ab uniuerso orbe anathemari, ntians ab uniuerso orbe anathemari, continuo dicat: hoc est, quod scriptum est: mundus eum accipere non potest? Unde ergo probare poteritis, quod a uobis exigitur, paracletum esse illum, a quo didicistis, quod euangeli
Abbreviated transcription (Latin):
ante ꝓmissȩ & toto orbe diffusȩ. aucto¬
ritate dãnata respondent. hinc etiã in
se illud ẽẽ completũ qđ de paraclito
ciꝑe. Nam ne ista sunt quȩ &̃ uos di¬
cere soletis. ipse uos in ducet in om̃ẽ
ueritatẽ. ⁊ cũ uenerit qđ ꝑfectũ est: qd̾
ex parte ÷ euacuabit᷑. ⁊ mundꝰ eum ac¬
cipe ñ potest. De ur̃o manicheo eẽ p̃.¬
dictum & que tandẽ poterit heresis
exoriri sub paracliti nomine quȩ ñ hȩc
omnia ueri similit̾ sibi audeat coaptare.
Numqͥd .n. est heresis quȩ ñ ueritatẽ se
nominet : Et quanto ⁊ suꝑbior tancoma¬
gis se &̃ ꝑfectam nominet ueritate. ut
& in omnẽ ueritatẽ se polliceat᷑ in duce¬
re & doctrinã apłoꝵ suo errori contͣriã
quasi ꝑ illam uenerit qđ ꝑ fectũ est
euacuare conet᷑. Et qm̃ tenet ęccła qđ
uehementiꝰ apłs cõmendauit: siqui uob̾
eugłitauerit pret̾ quã qđ accepistis ia¬
nathema sit. Cum acceꝑit aliud annu¬

Expanded text:
ante promissae et toto orbe diffusae auctoante promissae et toto orbe diffusae auctoritate damnati, respondent hinc etiam in se illud esse conpletum. quod de paracleto potest. nonne ista sunt, quae etiam uos dicere soletis: ipse uos inducet in omnem ueritatem et: cum uenerit quod perfectum est, quod ex parte est, euacuabitur et: mundus eum accipere non potest, de uestro Manichaeo esse praedictum? et quae tandem poterit haeresis exoriri sub paracleti nomine, quae non haec omnia uerisimiliter sibi audeat coaptare ? numquid enim est haeresis, quae non ueritatem se nominet et quanto est superbior, tanto magis se etiam perfectam nominet ueritatem, ut et in omnem ueritatem se polliceatur inducere et doctrinam apostolorum suo errori contrariam, quasi per illam uenerit, quod perfectum est, euacuare conetur? et quoniam tenet ecclesia, quod uehementius apostolus commendauit, si quis uobis euangelizauerit praeterquam quod accepistis, anathema sit', cum coeperit aliud adnu
Abbreviated transcription (Latin):
sim ur̃am. Huc accedit qr ea dicta s̃
in ꝓmissione paracliti ut manicheum
pꝰ tam multos annos uenientẽ ab ista
suspicione ꝓsus exclaudant. Quia enĩ
post resurrectionẽ & ascensionẽ dñi con¬
daret᷑ ꝙ nondũ erat clarificatꝰ iñc: ꝓ¬
culdubio clarificato iÑU: iam causa
erat ut statim daret᷑. Nam & katafri¬
ge se ꝓmissum paraclitũ suscepisse
dixert᷑. ⁊ hinc afide catholica deuiauer̃
conantes ꝓhibere qđ paulus concessit.
de dãnare scđas nuptias quas ille ꝑmi¬
sit subhis uerbis insidiantes. qr scriptũ
dito reseruassent. Ad hoc & illud tͣx¬
erunt qđ paulus ait. Ex parce eñĩ sci-¬
mus ⁊ ex parte ꝓphetamꝰ. Cum aut̃ ue¬
nerit qđ ꝑfectum est: qđ exparte. ẽ. eua¬
cuabit᷑ ut scilicet ex parte sciens & ꝓphe¬
tans apłs dixerit. Qđ uult faciat. nõ
peccat si nubat. Et ideo ꝑfectũ para¬
cliti frigiȩ hoc euacuauerit. Ad hȩc
cũ eis dictũ fuerit qđ sint ȩccłe tanto

Expanded text:
sim uestram. Huc accedit, quia ea dicta sunt sim uestram. Huc accedit, quia ea dicta sunt in promissione paracleti, ut Manichaeum post tam multos annos uenientem ab ista suspicione prorsus excludant. quia enim post resurrectionem et ascensionem domini condaretur, quia nondum erat clarificatus Iesus, procul dubio clarificato Iesu iam causa erat, ut statim daretur. nam et Cataphrygae se promissum paracletum suscepisse dixerunt et hinc a fide catholica deuiarunt conantes prohibere, quod Paulus concessit, et damnare secundas nuptias. quas ille permisit, sub his uerbis insidiantes, quia scriptum cleto reseruassent. ad hoc et illud traxerunt, . quod Paulus ait: ex parte enim scimus et ex parte prophetamus; cum autem uenerit quod perfectum est, quod ex parte est, euacuabitur, ut scilicet ex parte sciens et prophetans apostolus dixerit: quod uult faciat; non peccat, si nubat, et ideo perfectum paracleti Phrygiae hoc euacuauerit. ad haec cum eis dictum fuerit, quod sint ecclesiae tanto
Abbreviated transcription (Latin):
um cadere omnino ñ possint tam̃ cũ
ea de his codicib ꝓferretis quos dicitiᷤᷤ
in falsatos : hoc ipsum illic falsum & a
corruptorib maiorib ut̃is in missũ ee
diceremꝰ qđ illic de manichȩo sic scrip¬
cũ legeretis. ut de alio in telligere ñ
possemꝰ. Quid faceretis dicite mͥ nisi
clamaretis nullomͦ potiusse uos falsare
uetustioꝵ exemplariũ ueritate c̃uince¬
reminie Qua g causa a uob corrũpi
ñ possent : hac causa anemine potuer̃.
Quisqͥs .N. hoc prunitꝰ ausus eẽt. multoꝵ
codicum uetustioꝵ c̃lationẽ confutar&.
maximȩ qr ñ una lingua s multis:
eadem scriptura concineret᷑. Nam eciã
nunc ñ uullȩ codicum mendositates
uł de antiqͥorib uł de lingua p̃ceden¬
te emendant᷑ Ita gͦ aut cogimini ue¬
races illos codices consiteri & continuo
euertent heresim urãm: aut si fallaceᷤᷤ
eos dixeritis: eors auctoritate paraclitũ
ũ poteritis asserere. & uos eũtitis here¬

Expanded text:
um cadere omnino non possint, tamen cum um cadere omnino non possint, tamen cum ea de his codicibus proferretis, quos dicitis infalsatos, hoc ipsum illic falsum et a corruptoribus maioribus uestris inmissum esse diceremus, quod illic de Manichaeo sic scriptum legeretis, ut et alio intellegere non possemus . quid faceretis, dicite mihi, nisi clamaretis nullo modo uos potuisse falsare uetustiorum exemplarium ueritate conuinceremini. qua igitur causa a uobis corrumpi non possent, hac causa a nemine potuerunt. quisquis enim hoc primitus ausus esset, multorum codicum uetustiorum conlatione confutaretur, maxime quia non una lingua, sed multis eadem scriptura contineretur. nam etiam nunc nonnullae codicum mendositates uel de antiquioribus uel de lingua praecedente emendantur. ita ergo aut cogimini ueraces illos codices continuo, et continuo euertent haeresim uestram, aut si fallaces eos dixeritis, eorum auctoritate paracletum non poteritis adserere, et uos euertistis haere
Abbreviated transcription (Latin):
istum ipsũ paraclitũ ẽẽ aquo didicistis
nino istũ xp̃c: nec ꝓmisit nec misit.
Et simul ostendit᷑ quando miserit quẽ
ctoris uł potius deceptoris: Responde¬
tis. ex eugłio uos ꝓbare qͦd non totũ¬
ñ actipitis. qđ falsatum eẽ uos dicitis.
Qͥs gͦ testem suũ prius ipse dicat fal¬
sitate eẽ corruptũ & cunc ꝑ ducat ad
testimoniũ: Di eñ qđ uultis illi credi¬
mꝰ. & quod ñ uultis ei ñ credimꝰ. iam ñ
illi s uob̾ credimꝰ. Si aut̃ uob̾ credere uel¬
lemꝰ testem a uob̾ non exigeremꝰ. Deinde
paraclitus est ꝓmissus ut diceret᷑ ipse
uos inducet in omnẽ ueritatẽ. Quomͦ
uos aut̃ ille indiicet in ueritatẽ. qui
uos docet xp̃m e̾e fallacem : Huc ac¬
cedit qr si omnia quȩ de ꝓmissione pa¬
racliti in eugłio legunt᷑ talia ẽẽ demon¬
straretis ut omnia nͥ de manicheo ur̃o
possint intellegi. sicut oftendunt᷑ in ꝓ¬
phetis ea ee dicta de xp̃o quȩ in ali¬

Expanded text:
istum ipsum paracletum esse, a quo didicistis istum ipsum paracletum esse, a quo didicistis nino istum Christus nec promisit nec misit; et simul ostenditur, quando miserit, quemctoris uel potius deceptoris? respondetis ex euangelio uos probare. ex qum accipitis, quod falsatum esse uos dicitis. quis ergo testem suum prius ipse dicat falsitate esse corruptum et tunc producat ad testimonium? si enim, quod uultis, ei credimus, et quod non uultis, ei non credimus, iam non illi, sed uobis credimus. si autem uobis credere uellemus, testem a uobis non exigeremus. deinde paracletus sic est promissus, ut diceretur: ipse uos inducet in omnem ueritatem. quomodo uos autem ille inducet in ueritatem, qui uos docet Christum esse fallacem? huc accedit. quia si omnia, quae de promissione paracleti in euangelio leguntur, talia esse demonstraretis, ut non omnino nisi de Manichaeo uestro possent intellegi, sicut ostenduntur in prophetis ea esse dicta de Christo, quae in ali