comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa orationis suȩ intentione con¬
fundis: & quã desiđiis infirmis
deditã ñ ignoras. recte cecatã. ab
intuenda lucis tuȩ ꝑspicuitate re¬
uerberas: ut cum inte intenditur.
ipso ate eogitationũ suarũ nubi¬
lo reflectatur: & quȩ terrena hȩc
assiduş cogitat. quia uult: hȩc
etiam toleret moratione cũ non
uult. Quia gͥ ipsa ꝑsecutoꝵ ne¬
quicia.suꝑna dispensatione con¬
stringitur. ne contra scõs uiros
inquantũ uoluerit effrenctur:
postquam dixit. cum ponerem
nubem uestimentũ euis: aptȩ
subdidit: &&caligine illud. quasi
panis infantiȩ obuoluerem.
Pannis quippe infantiȩ. pedes
ac brachia constringuntur: ne
hac atq illac dissoluta liberta¬
te iactentur. Quia gͦ ꝑsecutores
scẽ eccłie. instabilitate cordis in¬
quieti. atq huic scło dediti. ñ
grandeua s puerilia sapiunt:
qui quidẽ obscuritatt atq cali¬
gine non intellecti suꝑm iudicii
constringuntur. ne tantũ ꝑseqͥ

Expanded text:
ipsa orationis suae intentione conipsa orationis suae intentione confundis; et quam desideriis infimis deditam non ignoras, recte caecatam ab intuenda lucis tuae perspicuitate reverberas, ut cum in te intenditur, ipso a te cogitationum suarum nubilo reflectatur; et quae terrena haec assidue cogitat quia vult, haec etiam toleret in oratione cum non vult. Quia igitur ipsa persecutorum nequitia superna dispensatione constringitur, ne contra sanctos viros inquantum voluerit effrenetur, postquam dixit: Cum ponerem nubem vestimentum ejus; apte subdidit: Et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem. Pannis quippe infantiae pedes ac brachia constringuntur, ne huc atque illuc dissoluta libertate jactentur. Quia ergo persecutores sanctae Ecclesiae instabilitate cordis inquieti, atque huic saeculo dediti, non grandaeva, sed puerilia sapiunt, qui quidem obscuritate atque caligine, non intellectu superni judicii constringuntur, ne tantum persequi
Abbreviated transcription (Latin):
xit: & seuientis maris impetus.
erecta eiusdẽ eccłiȩ potestate coer¬
cuit.S huic seuienti mari qͥd
uiii dñs fecerit: audiamꝰ. seq̃r Cũ¬
ponerem nubem uestimentũ¬
eius: & caligine illud qͣsi panns¬
uiens nube indiutur: qͥa crudeli¬
tas ꝑsequentiũ. stulticiȩ suȩ uela¬
mento uestitur. Intcrposita enĩ
caligine infidelitatis suȩ. ꝑspicu¬
am ueritatis lucẽ uidere ñ sufficit.
et id qđ agitꝑcrudelitatis impul¬
sum: ꝑcecitatis suç meritum non
agnoscit. Lam si cognouissent ait
sent. Hec nubes. ñ solum solet infi¬
deles extra positos premere: sed
qͦs dam etiã uiuentes carnaliter
intra eccłiam denebrare. Unde scĩ
patiunt᷑ ce se pati estimant quod
ꝑpeti alios sentiunt: do orantes
dicunt. Opposuisti nubem: ne
tͣnseat oratio nr̃a: ac si aꝑtȩ dicant.
Menti nr̃ȩ terrenis uoluptatib as¬
suetȩ curarũ suarũ fantasmata iu¬
sto iudicio obicis: quib eam. in

Expanded text:
xit, et saevientis maris impetus, xit, et saevientis maris impetus, crecta ejusdem Ecclesiae potestate, coercuit. Sed huic saevienti mari quid Dominus fecerit, audiamus. Seipimus? Hoc enim loco vulvae nomine occulta et malitiosa carnalium cogiviens nube induitur, quia crudelitas persequentium stultitiae suae velamento vestitur. Interposita enim caligine infidelitatis suae, perspicuam veritatis lucem videre non sufficit; et id quod agit per crudelitatis impulsum, per caecitatis suae meritum non agnoscit. Nam si cognovissent, utsent . Haec nubes non solum solet infideles extra positos premere, sed quosdam etiam viventes carnaliter intra Ecclesiam tenebrare. Unde sancti patiuntur, et se pati aestimant quod perpeti alios sentiunt, Deo orantes dicunt: Opposuisti nubem, ne transeat oratio . Ac si aperte dicant: Menti nostrae terrenis voluptatibus assuetae curarum suarum phantasmata justo judicio objicis, quibus eam in
Abbreviated transcription (Latin):
enim mare. nͥ scłm: Quid uul¬
uam. nͥ conceptũ carnalis eo¬
gitationis accipimus: Hoc e¬
nim loco.uulue nomine: occul¬
ta & maliciosa carnaliũ cogi¬
tatio designatur. Quȩ uulua.
ñ adꝓferendã ꝓlem concipit sub¬
stantiã corꝑis: s ad explendã ne¬
quiciã. causam doloris. De hac
uulua cordis iniquoꝵ: alias d̃r
Concepit dolorẽ. & peꝑit iniqui¬
tatem. ꝑ hanc uuluam. praui con¬
cipiunt:cũ mala eogitant. P hãc
uuluã pariunt: cũ mala quȩ co¬
gitauerint. oꝑant᷑.Erumpebant
gͦ mare qͣsi deuulua ꝓcedens:
cũ minarum scłarium fluctus.
de carnalis cogitationis iniqui¬
tate concepti. inscẽ eccł̃iȩ interi¬
dum seuirent. E auctore do.o
stiis hoc mare conclusũ ẽ: quia
contra cumores ꝑsequentium.
scĩ uir qͣsi quedã ostia opposit
sunt. ut eoꝵ miraculis atq re¬
uerentia. ire ꝑsequentũ frange¬
rentur. Humilitatis quippe. dñs
terrenis principib: ꝑeos scãm ec¬
cłiam. supra mundi culmen eue¬

Expanded text:
enim mare nisi saeculum, quid vulvam, nisi conceptum carnalis cogitationis accipimus? Hoc enim loco vulvae nomine occulta et malitiosa carnalium cogitatio designatur. Quae vulva non ad proferendam prolem concipit substantiam corporis, sed ad explendam nequitiam causam doloris. De hac vulva cordis iniquorum alias dicitur: Concepit dolorem, et peperit iniquitatem . Per hanc vulvam pravi concipiunt, cum mala cogitant. Per hanc vulvam pariunt, cum mala quae cogitaverint operantur. Erumpebat ergo mare quasi de vulva procedens, cum minarum saecularium fluctus de carnalis cogitationis iniquitate concepti, in sanctae Ecclesiae interitum saevirent. Sed auctore Deo, ostiis hoc mare conclusum est, quia contra tumores persequentium sancti viri quasi quaedam ostia oppositi sunt, ut eorum miraculis atque reverentia irae persequentium frangerentur. Humiliatis quippe Dominus terrenis principibus, per eos sanctam Ecclesiam supra mundi culmen eve
Abbreviated transcription (Latin):
imitari. ꝑsecunt᷑: S tam̃ inter
hȩc etiam. qui redemit: non re¬
linquit. Scriptum quippe est.
Fidelis autem ds. qͥ non patiet᷑
uos demptari supͣ quã potestis:
s faciet cũ temptatione etiam¬
Nouit enĩ conditor nr̃. qͣndo ex¬
urgere ꝑsecutionis ꝓcellã sinat:
qͣndo exurgentem rẽprimat.⁊o¬
uit ꝓcustodia nr̃a restringere.
qđ contra nos egredi ꝓnr̃a exer¬
citatione ꝑmitcit: ut seuiens
nos diluat ꝓcella. non mergat.¬

Expanded text:
imitari, persequuntur? Sed tamen inter imitari, persequuntur? Sed tamen inter haec etiam qui redemit, non relinquit. Scriptum quippe est: Fidelis autem Deus, qui non patietur vos tentari supra quam potestis, sed faciet etiam cum tentatione prNovit enim conditor noster, quando exsurgere persecutionis procellam sinat, quando exsurgentem reprimat. Novit pro custodia nostra restringere quod contra nos egredi pro nostra exercitatione permittit, ut saeviens nos diluat procella, et non mergat
Abbreviated transcription (Latin):
continet. Ecce. qui de uirtute
se extulit: ꝑ uicium. ad humi¬
litatem redit. Qui uͦ acceptis
uirtutib extollitur: ñ gladio.
s ut ita dixerim medicam̃to.
uulneratur. Quid ẽ. enĩ unt᷑:
nͥ medicamentũ : Et qͥd ẽ uici¬
um: nͥ uulnus: Quia gͦ de me
dicam̃to. uulnꝰ facim: fac̃ ille
de uuilnere medicam̃tũ: ut qͥ
uirdude ꝑcutimur: uicio cure¬
mur. Nos nanq. uitutũ dona.
retorquemꝰ in usum uicioꝵ.
ille. uicioꝵ illecebras assumit
in artẽ uirtutum: & salutiᷤᷤ sta¬
tum ꝑcutit. ut seruet: ut qui
humilitatẽ currentes fugimꝰ:
ei.saltim cadentes hereamus.
S int̾ hȩc sciendum: qđ pleriq
hominũ. q̃ in multis corruuis̃.
ardius ligant᷑ Cũq eos uehe¬
moth iste. ex uno uicio ꝑcutit.
ut concidant: ex alio qͦ illigat.

Expanded text:
continet. Ecce qui de virtute continet. Ecce qui de virtute se extollit, per vitium ad humilitatem redit, et qui de acceptis virtutibus extollitur, non gladio, sed ut ita dixerim medicamento vulneratur; quid est enim virtus, nisi medicamentum? et quid vitium, nisi vulnus? Quia ergo dicamento vulnus facimus, facit ille de vulnere medicamentum, ut qui virtute percutimur, vitio curemur. Nos namque virtutum dona retorquemus in usum vitiorum, ille vitiorum illecebras assumit in artem virtutum, et salutis statum percutit ut servet, ut qui humilitatem currentes fugimus, ei saltem cadentes haereamus. Sed inter haec sciendum est quod plerique hominum, quo in multis corruunt, arctius ligantur; cumque eos Behemoth iste ex uno vitio percutit ut concidant, ex alio quoque illigat
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscunt. Proinde contra eos
hostis antiquus. quia iã interiꝰ
titur: ut qui in cogitatione ela¬
d sunt. ꝑ carnis luxuriã ꝓster¬
nantur. Scimꝰ audem. qͥa aliqñ
minus ẽ. in corꝑis corrupdione
cadere: qͣm cogitatione tacita. ex
delib̾ata elatione peccare. S cum
minus turpis suꝑbia credit᷑: mi¬
nus uitat᷑. Iuxuriã uͦ. eo magis
erubescunt hommes: quo simul
om̃s turpem nouerunt. Unde fit
plerunq. ut nonnullz post suꝑ¬
biam. in luxuriam corruentes. ex
apto casu. malũ culpe latentis
erubescant: & tunc etiã maiora
corrigant: cũ ꝓstrati in minimis.
grauius confundunt᷑. Reos enĩ
se. int̃minora conspiciunt: qui.
se lib̾os. int̃ grauiora credidunt.
Pa gͦ dñi dispensatione laratus
culpa adculpam trahit: & dũ
plus ꝑcutit᷑ inde eũ quẽ ceꝑat.
amittit: atq unde uicisse cer¬
nitur: inde suꝑatur. Considare
libet: intͣ munitum gr̃e sinũ.
qͣnto d̾s miscđiȩ fauore nos

Expanded text:
agnoscunt. Proinde contra eos agnoscunt. Proinde contra eos hostis antiquus, qui jam interius titur, ut qui in cogitatione elati sunt, per carnis luxuriam prosternantur. Scimus autem quia aliquando minus est in corporis corruptionem cadere, quam cogitatione tacita ex deliberata elatione peccare. Sed cum minus turpis superbia creditur, minus vitatur. Luxuriam vero eo magis erubescunt homines, quia simul omnes turpem noverunt. Unde fit plerumque ut nonnulli post superbiam in luxuriam corruentes ex aperto casu malum culpae latentis erubescant, et tunc etiam majora corrigant, cum prostrati in minimis gravius confunduntur. Reos enim se inter minora conspiciunt, qui se liberos inter graviora crediderunt. Pia ergo Domini dispensatione laxatus culpa ad culpam trahit. Et dum plus percutit, inde eum quem acceperat amittit; atque unde vicisse cernitur, inde superatur. Considerare libet, intra munitum gratiae sinum quanto Deus misericordiae favore nos
Abbreviated transcription (Latin):
scdiam sꝑat: si ñ etiam iusticiã
timeat. Incassum. iusticiã mecu¬
it: s non etiã de miscd̃ia confi¬
dit. Loco gͥ pigneris. mola suꝑi¬
or aut inferior dolli ꝓhibetur:
qͥa qui peccatori p̃dicat: tanta
dispensagone componere pre
dicationẽ debet: ut ne derelicta
spe. timorẽ subtrahat: nec sub¬
tracta spe in solo eum timore de¬
relinquat. Mola enĩ suꝑior aut
inferior tollitur: si ꝑp̃dicantis
linguã. in peccatoris pectore aui
dmor abspe. aut spes atimore
duidatur. S quia exigente
causa. dauid ad mediũ dedu¬
cto.tant facinoris memoriam
fecimꝰ: lectoris fortasse animus
mouetur: cur omp̃s d̃s eos qͦs
inꝑpetuum eligit: qͦs. ad donoꝵ
qͦ spiritaliũ culmen assumit: u¬
lesos acorporalib uiciis ñ custo¬
dit. Unde. quia satis fieri citius
credimꝰ: breuiter respondemꝰ. Non¬
nulli enim. ꝑaccepta dona uir¬
ditum. ꝑ impensam gr̃am bo¬
dunt: s tam̃ qͦ ceciderint. non

Expanded text:
sericordiam sperat, si non etiam justitiam sericordiam sperat, si non etiam justitiam timeat. Incassum justitiam metuit, si non etiam de misericordia confidit. Loco igitur pignoris mola superior aut inferior tolli prohibetur, quia qui peccatori praedicat tanta dispensatione componere debet praedicationem ut nec derelicta spe timorem subtrahat, nec subtracta spe in solo eum timore derelinquat. Mola enim superior aut inferior tollitur, si per praedicantis linguam, in peccatoris pectore, aut timor aut spes a timore t. Sed quia, exigente causa, David ad medium deducto, tanti facinoris memoriam fecimus, lectoris fortasse animus moveatur, cur omnipotens Deus eos quos in perpetuum elegit, quos ad donorum quoque spiritalium culmen assumit, illaesos a corporalibus vitiis non custodit. Unde quia satis fieri citius credimus, breviter respondeamus. Nonnulli enim per accepta dona virtutum, per impensam gratiam bodunt; sed tamen quo ceciderint, non
Abbreviated transcription (Latin):
&subleuando. arentia infun¬
dit. De maioꝵ nos lapsu ter¬
ruit: s de reparatione robora¬
uit. Sic quippe semꝑ. sic nos
diuinȩ dispensationis miseri¬
cordia. & suꝑbientes reprimit:
& ne ad despationẽ corruam᷑.
fulcit. Unde. etiã ꝑ moysen ad¬
.x.i. monet dicens. Non accipies lo¬
co pigneris:suꝑiorem aut in¬
feriorẽ molam. Accipe nanq:
aliqͣndo dicimus auferre.Unde.
& paulus apłs dic̃. Sustinets
enim. si qͥs deuorat:siqͥs acci¬
pit. Ac si diceret: si qͥs rapio si¬
gnus uͦ debitorĩ ẽ confessio pec¬
catoris. A debitore enĩ. pignus
accipitur: cũ a peccatore.iam
peccati confessio tenetur. Supior
audem. & inferior mola:ẽ spes &
timor. Spes quippe ad alta sub¬
uehit: timor autem. cor. inferius
premit. S mola supior ⁊ inferior.
ita sibi necessario iungitur: ut
una. sine altera. in utiliter habe¬
atur. In peccatoris itaq pectore.¬
incessanter debet spes & formi¬
do coniungi: quia incassũ mi¬

Expanded text:
et sublevando arentia infunet sublevando arentia infundit. De majorum nos lapsu terruit, sed de reparatione roboravit. Sic quippe semper, sic nos divinae dispensationis misericordia et superbientes reprimit, et ne ad desperationem corruaI. Unde etiam per Moysen admonet, dicens: Non accipies loco pignoris superiorem, aut inferiorem molam . Accipere namque aliquando dicimus auferre. Unde et Paulus apostolus dicit: Sustinetis enim, si quis vos devorat, si quis accipit , ac si diceret, si quis rapit. Pignus vero debitoris est confessio peccatoris. A debitore enim pignus accipitur, cum a peccatore jam peccati confessio tenetur. Superior autem et inferior mola est, spes et timor. Spes quippe ad alta subvehit, timor autem cor inferius premit. Sed mola superior et inferior ita sibi necessario junguntur, ut una sine altera inutiliter habeatur. In peccatoris namque pectore debet spes et formido conjungi, quia incassum mi
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Misccłia enĩ & ira: ab illo.
diuina itaq clementia. maxillã
uehemoth istius ꝑforans.iiq
humano generi. & miscłiter&
podent̃ occurrit: quia nec lib̾o.
admonitonẽ p̃cauendi tacuit:
nec capto. remedũ fugiendi
subtraxit. Ad hoc quippe. in sen¬
ptura sacra. uiroꝵ talium. idest¬
dauid & petri ꝑeccata sunt in¬
dita: ut cautela minoꝵ sit. rui¬
na maioꝵ. Ad hoc uͦ. utrumq
illic. & penitentia insinuadur.
& uema: ut spes ꝑeuntum sit.
recuperatio ꝑditoꝵ. De statu
gͦ suo.dauid cadente. nemo
supbiat: de lapsu etiam suo.
dauid surgente. nemo despet.
fcce. quã mirabiliter scriptura¬
sacra. eodem uerbo supbos p̃¬
mit: quo uerbo. humiles leuat.
Unam nanq rem gestã retulit.
& diu̾so mͦ. supbos quidẽ ac̾
humilitatis formidinem:. hu¬
miles uͦ. ad spei fiduciã reuoca¬
uit Om estimabile noui gene¬
ris medicamentũ: qđ uno eo¬
demq ordine positum. & pre¬
mendo. tumentia exsiccat:

Expanded text:
dicens: Misericordia enim et ira ab illo . dicens: Misericordia enim et ira ab illo . Divina itaque clementia maxillam Behemoth istius perforans, ubique humano generi et misericorditer et potenter occurrit, quia nec libero admonitionem praecavendi tacuit, nec capto remedium fugiendi subtraxit. Ad hoc quippe in Scriptura sacra viroDavid, et Petri, peccata sunt indicata, ut cautela minorum sit ruina majorum: ad hoc vero utrorumque illic, et poenitentia insinuatur, et venia, ut spes pereuntium sit recuperatio perditorum. De statu ergo suo, David cadente, nemo superbiat: de lapsu etiam suo, David surgente, nemo desperet. Ecce quam mirabiliter Scriptura eodem verbo superbos pmit, quo verbo humiles levat. Unam namque rem gestam retulit, et diverso modo superbos quidem ad humilitatis formidinem, humiles vero ad fiduciam revocavit. O inaestimabile novi generis medicamentum ! quod uno, eodemque ordine positum, et premendo tumentia exsiccat,
Abbreviated transcription (Latin):
nr. S nemo cheat: qͥa pius est.
uenialiter pecco : & nemo qui
peccauerit dicat: quia iustus ẽ:
d̃s facmus: qđd defletur:. S ꝓpe¬
trare quisq timeat: qđ si digne
deflere poss it. ignorat. Ante
culpã gͦiusticiã metuat: p̾t cul¬
pam tamen. de pietate p̃su¬
mat.Neq ita iusticiã timeat.
ut nulla spez consolatone con¬
ualescat: neq ita confidat de
miscłia: ut adhibere uuln̾ib
suis. dignȩ penitentiȩ negli¬
gat mechcmnã: s quẽ p̃sumit.
sibi piȩ parcere: semꝑ etiã cõ¬
gitet. districtȩ iudicare. Sub pi¬
etate itaq erꝰ spes peccatoris
gaudeat: s sub districtione il¬
lius. pęnitentis correctio condre¬
miscat. Spes gͥ presumptionis
nr̃ȩ.habeat etiã morsũ timor.
ut ad corrigenda peccata. iusti¬
cia iuchcantis t̾reat: quẽ ad
fiduciã ueniȩ grã parcentis in¬
uitat. Hinc enĩ: ꝑ quendã sapi¬
entem dr. Ne dixeris. miseratio¬
ñ memorabitur. Pietatem nãq
eius ꝓtinus. & iusticiã subdidit.

Expanded text:
 nemo dicat: Quia pius est, venialiter pecco. Et nemo qui peccaverit dicat: Quia justus est,Deus facinus quod defletur, sed perpetrare quisque timeat quod si digne deflere possit ignorat. Ante culpam ergo justitiam metuat, post culpam tamen de pietate praesumat; neque ita justitiam timeat, ut nulla spei consolatione convalescat; neque ita confidat de misericordia, ut adhibere vulneribus suis dignae poenitentiae negligat medicinam; sed quem praesumit sibi pie parcere, semper etiam cogitet et districte judicare. Sub pietate itaque ejus spes peccatoris gaudeat, sed sub districtione illius poenitentis correctio contremiscat. Spes igitur praesumptionis nostrae habeat etiam morsum timoris, ut ad corrigenda peccata justitia judicantis terreat, quem ad fiduciam veniae gratia parcentis invitat. Hinc enim per quemdam sapientem dicitur: Ne dixeris, Miserationon memorabitur . Pietatem namque ejus protinus, et justitiam subdit,
Abbreviated transcription (Latin):
Moriendo quippe. uitã exercuit qͣ
tenem̾: resurgendo aꝑuit quã
queramꝰ: exemplo suo nos doceis
qd̃ hȩc uita quã ante mortẽ du¬
cimus. ñ ꝓpt̃ se amanda sit: sed
ꝓpt̃ alterã toleranda. Quia gͦ no¬
ua conu̾sagone usus int̾ homi¬
ẽ bene de eo scriptum ẽ. Contẽ¬
pnit multitudinẽ ciluitatis. uel
certe. qđ multos ꝑspaciosam ui¬
am uagantes deseruit: et ꝑan¬
gustam gradientes paucos ele¬
git. Multitudinem nanq ciuita¬
tis contempnere ẽ: humani ge¬
nens partem quȩ latã uiã ingre¬
ditur. quȩ & ꝓhabundantia ini¬

Expanded text:
Moriendo quippe vitam exercuit quam Moriendo quippe vitam exercuit quam tenemus, resurgendo aperuit quam quaeramus, 988 exemplo suo nos docens quod haec vita quam ante mortem ducimus non propter se amanda sit, sed propter alteram toleranda. Quia ergo nova conversaest, bene de eo scriptum est: Contemnit multitudinem civitatis. Vel certe quod multos per spatiosam viam vagantes deseruit, et per angustam gradientes paucos elegit. Multitudinem namque civitatis contemnere est, humani generis partem, quae latam viam ingreditur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
do alia iuenit: & uiuendo alia
docuit. Studebant enĩ om̃s su¬
ꝑba adam stirpe ꝓgenit. ꝓsꝑa
uitȩ p̃sentis appetere: aduersa
deuitare: obꝓbria fugere: glo¬
riam sequi. Uenit int eos in car¬
natus dñs. aduersa appetens:
tens: głam fugiens. Nam cum
iudei illũ regem sibi constituc¬
re uoluissent: fieri rex refugit.
Cũ uͦ eum int̾ficere molirentur:
sponte. ad crucis patibulũ ue¬
nit. fugit ergo. qđ homines ap¬
petunt. appeciit. qđ homines
fugiunt. S dum fugit qđ ho
mines appetunt: appeciit qd̃
homines fugiunt: fecit quod
homines mirarentur: ut ⁊ mor¬
duus ipse resurgeret: & morte
sua alios de morte suscitaret.
ante mortẽ. & alia post resurtec¬
gonem. Quarum unã. om̃s agen¬
do nouerant: alterã nesciebant.
Et humanum genus: soli huic ꝗͣ
nouerat. intendebat. Uenit ꝑcar¬
nem dñs: & dũ suscepit unã. al¬
tcrã demonstrauit. Dum hanc
nobis cognitam suscepit: illam
quȩ nobis ẽ. incognita. ostendit.

Expanded text:
do alia invenit, et vivendo alia docuit. Studebant enim omnes superba Adam stirpe progeniti, prospera vitae praesentis appetere, adversa devitare, opprobria fugere, gloriam sequi. Venit inter eos Dominus incarnatus adversa appetens, tens, gloriam fugiens. Nam cum Judaei illum regem sibi constituere voluissent, fieri rex refugit . Cum vero eum interficere molirentur, sponte ad crucis patibulum venit . Fugit ergo quod omnes appetunt, appetiit quod omnes fugiunt. Sed cum fugit quod omnes appetunt, appetiit quod omnes fugiunt, fecit quod omnes mirarentur, ut et mortuus ipse resurgeret, et morte sua alios de morte resuscitaretante mortem, alia post resurrectionem: quarum unam omnes agendo noverant, alteram nesciebant; et humanum genus soli huic quam noverat intendebat. Venit per carnem Dominus, et dum suscepit unam; alteram demonstravit. Dum hanc nobis cognitam suscepit, illam quae nobis est incognita ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ qͥs hoc loco exauctor ac¬
cipinͥ diabolus potest: qͥ male
suadendo spem contulit immor¬
talitatis. s decipiendo exegit cn¬
butũ mortis: qui suadendo intu¬
lit culpã. seuiendo exegit penanx:
Huius exauctoris sermo ẽ: ante
mortẽ hominis astuta ꝑsuasio.
Clamor uͦ erẽ: uiolenta iã rapina
post mortem. Quos enĩ ante mor¬
tem latent̃ intercipit: hos ad sup¬
plicii sui consortium. post mortẽ
uiolenter rapit. S qͥa admortem
ueniens dñs. huius erauctoris ui¬
olentos impetus ñ expauit. sicut
ipse ait: uenit enim princeps huĩ
audit. Uenit quippe adeum ex¬
auctor humani generis: qͥa illũ
hominẽ. uidit. S quẽ infirmita¬
de despectum hominẽ credidit:
turtute supra hominẽ sensit
Huyꝰ nimirum exauctoris tẏpũ xui.¬

Expanded text:
tum est, quis hoc loco exactor accipi nisi diabolus potest? Qui male suadendo spem contulit immortalitatis, sed decipiendo exigit tributum mortis; qui suadendo intulit culpam, saeviendo exigit poenam. Hujus exactoris sermo est ante mortem hominis astuta persuasio, clamor vero ejus est violenta jam rapina post mortem. Quos enim ante mortem latenter intercipit, hos ad supplicii sui consortium post mortem violenter rapit. Sed quia ad mortem veniens Dominus, hujus exactoris violentos impetus non expavit, sicut ipse ait: Veniam . » Venit quippe ad eum exactor humani generis, quia illum hominem vidit, sed quem in se infirmitate despectum hominem credidit, virtute supra hominem sensit. Hujus nimirum exactoris typum
Abbreviated transcription (Latin):
laban tenuit: quando cũ furore
ueniens. sua apud iacob ydola
requisiuit. Laban quippe: interp̃¬
tat᷑ dealbatio. Dealbatio autẽ dia
se uelut angłm lucis. Huic ser¬
uiuit iacob. id ẽ ex parde repro

Expanded text:
Laban tenuit, quando cum furore veniens sua apud Jacob idola requisivit . Laban quippe interpretatur dealbatio. Dealbatio autem non se in angelum lucis . Huic servivit Jacob, id est ex parte repro
Abbreviated transcription (Latin):
fulta: Et iccico. cum celeritate
transuolant: quia eis parum in¬
ẽ qd̃ aggrauat᷑ multum. qd̃ leuart.
At contra. structio raris pennis in¬
diutur: et immani eorꝑe graua¬
tur: ut et si uolare appetat: ipsa
pennarum paucitas. molẽ tan¬
ti corporis. maera ñ suspendat.
Bene gͦ inherocho & accipitre ele¬
ctorum ꝑsona signatur: qͥa qͣm¬
chu inhac uita sunt:sine quan¬
tulocunq culpȩ contagio esse
ñpossunt. S cum eis parũ qͥd
inẽ. qd̾ deprimit: multa uirtus
bonȩ actionis suppecit: quȩ illoᷤ
insupna sustolltt. At contra. hy¬
pocnta. & siqua fac̃ pauca quȩ e

Expanded text:
fulta, et idcirco cum celeritate fulta, et idcirco cum celeritate transvolant, quia eis parum inest quod aggravat, multum quod levat. At contra struthio raris pennis induitur, et immani corpore gravatur, ut etsi volare appetat, ipsa pennarum paucitas molem tanti corporis in aera non suspendat. Bene ergo in herodio et accipitre electorum persona signatur, qui quandiu in hac vita sunt, sine quantulocunque culpae contagio esse non possunt. Sed cum eis parum quid inest quod deprimit, multa virtus bonae actionis suppetit quae illos in superna sustollit. At contra hypocrita, etsi facit pauca quae e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpham dic̃ Glorificabit me bestia
agri: dracones. & struct̾iones. Ed
enĩ draconum nomine. nͥ
ĩapto maliciosȩ mentes exprimũ¬
tur: quȩ ꝑterram semꝑ infimis
cogitatonib repunt: Quid uͦ
ꝑstructionum uocabulũ. nisihi
qui se bonos simulant designan
Glorificari se itaq dñs adracone.
uł struchone assent: qͥa & aꝑte
malos. & ficte bonos.plerumq
adsua obsequia. exintima cogi¬
tatione conuertit. uel certe. agri
bestia dñm. idest dracones struc¬
tonesq glorificant: cum fidem
quȩ in illo ẽ ea quȩ in hoc mun¬
do dudum menbium diaboli
fuerat.gentilitas exaltat. Quã. &¬
ꝓpt̾ maliciam. draconũ nomine
exꝓbrat: & ꝓpter hypocrisim.
Quasi pennas eñ accepit gentil¬
tas: s uolare ñ poduit: que & na¬
turam rationis habuit: & act̾ionẽ
huc: qđ inconsideratione structi¬
onis huius. de accipitre et de he¬
rodio attend ꝑpendamꝰ. Acci¬
pitris quippe et herodii parua
sunt corꝑa:. s penins densiorib

Expanded text:
am dicitur: Glorificavit me bestia agri, dracones et struthiones . Quid enim draconum nomine, nisi in aperto malitiosae mentes exprimuntur, quae per terram semper infimis cogitationibus repunt? Quid vero per struthionis vocabulum, nisi hi, qui se bonos simulant, designanGlorificari itaque se Dominus a dracone vel struthione asserit, quia et aperte malos et ficte bonos plerumque ad sua obsequia ex intima cogitatione convertit. Vel certe agri bestia dominum, id est, dracones struthionesque glorificant, cum fidem, quae in illo est, ea, quae in hoc mundo dudum membrum diaboli fuerat, gentilitas exaltat. Quapropter malitiam draconum nomine exprobrat, et propter hypocrisin vQuasi enim pennas accepit gentilitas, sed volare non potuit, quae et naturam rationis habuit, et actionem huc quod in consideratione struthionis hujus de accipitre et herodio attentius perpendamus. Accipitris quippe et herodii parva sunt corpora, sed pennis densioribus
Abbreviated transcription (Latin):
cere. ego arrogantes nescio. idest
eoꝵ uitam insapientiȩ meȩ arte
ñ apꝓbo: quia dum laudib hu¬
manis inflantur. auera gła et̃nȩ
retributionis manescunt: Ineo
uͦ qđ ait sententias: & non addidit
quales: bonas utiq accipimus.
Quas quidem impitis asserit ser¬
monib inuolutas: quia cũ uer¬
bis iact̾antiȩ fucrant ꝓlatẽ. Imꝑi¬
cie quippe uicium ẽ rectum non
recdȩ saꝑe: idest cęlesit donum ad
appecitum terrenȩ laudis inclina¬
re. Sicut emm contingit sepe ut &e
bona male. & mala bene ꝓferant᷑.
ita heliu arrogans. recta non recte
ptulit: quia humiles indĩ defen¬
sione sententias. nonhumilit̃ dix̃
merito tẏpum tenet. Qui dum se
precȩteris ꝑitos credunt: diuino

Expanded text:
cat: Ego arrogantes nescio, id est eorum vitam in sapientiae meae virtute non approbo, quia dum laudibumanis inflantur, a vera gloria aeternae retributionis inanescunt. In eo vero quod ait, Sententias, et non addidit quales, bonas utique accipimus, quas quidem imperitis asserit sermonibus involutas, quia cum verbis jactantiae fuerant prolatae. Imperitiae quippe vitium est rectum non recte sapere, id est coeleste donum ad appetitum terrenae laudis inclinare. Sicut enim saepe contingit ut et bona male et mala bene proferantur, ita Eliu arrogans recta non recte protulit, quia humiles in Dei defensione sententias non humiliter diximerito typum tenet: qui dum se prae caeteris peritos credunt, divino
Abbreviated transcription (Latin):
donis monͣent: prius se inscĩs
actionib exercent: ne insemet¬
ipsis torpentes ope alios erciceis
uoce: S ante. se ꝑsublimia fac¬
ia excugunt: & tunc. adbene
agendum alios sollicitos red
alis semetipsos feriunt: quia
qͥcqͥd inse mutilit̃ dorpet. dum¬
sollicita inuestigatone depre¬
hendunt: districta animadũ¬
sione corrigunt. Prius sua puni¬
re fletib curant: & tunc. quȩ
alioꝵ sunt punienda denun¬
tiant. Prius gͦalis insonant. qͣm
cantus emittant: quia anteqͣm
uerba exhortationis ꝓferant:
omne quod locutun sunt. oꝑib
clamant. Et cum ꝑfectȩ insemet.¬
ipsis uigilant: tunc dormien¬
tes alios adugilias uocant. S
unde hȩc tanta doctori intelli¬
gentia. ut et sibi ꝑfecte uigilet.
et dormientes aduigilias. sub
quibdam clamoris ꝓuectib
uocet: & ut peccatoꝵ denebras
prius eautȩ discutiat. et discre¬
te postmodum lucẽ predicatio¬
nis ostendat: ut singłis uirta
modum et tempora congru¬

Expanded text:
tionis monent, prius se in sanctis tionis monent, prius se in sanctis actionibus exercent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce, sed ante se per sublimia facta excutiunt, et tunc ad bene agendum alios sollicitos reddalis semetipsos feriunt, quia, dum quod in se inutiliter torpet, sollicita investigatione deprehendunt, distincta animadversione corrigunt. Prius sua punire fletibus curant, et tunc quae aliorum sunt punienda denuntiant. Prius ergo alis insonant, quam cantus emittant, quia antequam verba exhortationis proferant omne quod locuturi sunt, operibus clamant. Et profecto dum in semetipsis vigilant, tunc dormientes alios ad vigilias vocant. Sed unde haec tanta doctori intelligentia, ut et sibi perfecte vigilet, et dormientes ad vigilias sub quibusdam clamoris proventibus vocet, ut et peccatorum tenebras prius caute discutiat, et discrete postmodum lucem praedicationis ostendat, ut singulis juxta modum et tempora congru
Abbreviated transcription (Latin):
paulopost. Cum concisus clan¬
gor increpuerit: mouebuntur
castra. ꝑ duas enim tubas exer¬
citus ducitur: quia ꝑduo pre¬
cepta caritatis. ad ꝓcinctum fi¬
dei populus uocatur. Quȩ ie¬
circo argenteȩ fieri precipiunt᷑:
ut predicatoꝵ uerba lucis nito¬
re pateant: & auditoꝵ mentẽ.
nulla sui obscuritate confun¬
dant. Iccirco autem diichles:
quia necesse ẽ ut hi qui uenturã
uitam predicant᷑ tribulationũ
presentum tunsionib crescañ.
Bene autẽ dicit᷑ cũ concisus clan¬
gor increpuerit. mouebuntur
castra: quia nimirum predica¬
dionis sermo cum subtiluis ac
minutus agitur: auditorum
corda. contra demptationum
ceitamina ardentius excitant᷑.
Est adhuc aliud ingallo solleit̃
intuendum: quia cũ iã edere
cantus parat: prius alas excu¬
dit: & semet ipsum feriens. ui¬
gilantiorem reddit. Qd̃ patent̃
cernimus: si sc̃orum predicato.¬
rum uitam uigilanter uidemꝰ.
Ipsi quippe. cum uerba predica¬

Expanded text:
paulo post: Cum concisus clanpaulo post: Cum concisus clangor increpuerit, movebuntur castra . Per duas enim tubas exercitus ducitur, quia per duo praecepta charitatis ad procinctum fidei populus vocatur. Quae idcirco argenteae fieri praecipiuntur, ut praedicatorum verba lucis nitore pateant et auditorum mentes nulla sui obscuritate confundant. Idcirco autem ductiles, quia necesse est ut hi qui venturam vitam praedicant tribulationum praesentium tunsionibus crescant. Bene autem dicitur: Cum concisus clangor increpuerit, movebuntur castra , quia nimirum praedicationis sermo cum subtilius ac minutius agitur, auditorucorda contra tentationum certamina ardentius excitantur. » Est adhuc aliud in gallo solerter intuendum, quia cum jam edere cantum parat, prius alas excutit, et semetipsum feriens, vigilantiorem reddit. Quod patenter cernimus, si sanctorum praedicatorum vitam vigilanter videmus. Ipsi quippe cum per verba praedica
Abbreviated transcription (Latin):
horis nocts. ualentiores. ac pro¬
duchores edere cantus solet. Cũ
uͦ matutinum tempus iam ap¬
ꝓpinquat: leniores & minugo¬
res omnimodo uoces format.
Inquib. galli hur intelligentia
quid nobis insiuat: conside¬
rata prehicatoꝵ discretio demon¬
strat. Qui. cum iniquis adhuc
mentib predicant: alts & ma¬
gnis uocib. ȩterm iudicii terro¬
res intmant: quia uidelicit
quasi inꝓfundȩ noctis tenebris
clamant. Cum uero iam audi¬
torum suoꝵ cordib. ueritatis lu¬
cem adesse cognoscunt: clamo¬
ris sui magnitudinem. inlenita¬
tem dulcecdhinis uertunt: & non
tam illa quȩ sunt de penis derri¬
bilia. quam ea quȩ sunt blanda
miniits tunc uocib cantant:
dormientes longus galli clamor
libet cognoscere de regno subt¬
liter dulcia libeat: qui prius. de
iudicio aduersa formidabat
Quod bene ꝑmoysen exprimit᷑.
cum adꝓducendum exercitum.
tubȩ clangere concisius iubent᷑
Scriptum nanq ẽ. fac tib duas
tubas argenteas ductiles. Et

Expanded text:
horis noctis valentiores ac productiores edere cantus solet. Cum vero matutinum jam tempus appropinquat, leviores ac minutiores omni modo voces format. In quibus galli hujus intelligentia, quid nobis innuat considerata praedicatorum discretio demonstrat, qui cum iniquis adhuc mentibus praedicant, altis et magnis vocibus aeterni judicii terrores intimant, quia videlicet quasi in profundae noctis tenebris clamant. Cum vero jam auditorum suorum cordibus veritatis lucem adesse cognoscunt, clamoris sui magnitudinem, in lenitatem dulcedinis vertunt, et non tam illa quae sunt de poenis terribilia, quam ea quae sunt de praeminutis tunc vocibus cantant, dormientes longus galli clamor libet cognoscere de regno subtilia et dulcia libeat, qui prius de judicio adversa formidabat. Quod bene per Moysen exprimitur, cum ad producendum exercitum tubae clangore concisius jubentur. Scriptum namque est: Fac tibi duas tubas argenteas ductiles . Et
Abbreviated transcription (Latin):
agunt. & bona publicȩ: aliterqͥ
bona que faciunt abscondt̃: et
tñ quib dam factis publicş ma¬
la de se opinar ꝑmittunt. Et qui¬
dem de singulis quis sit admo.¬
nigonis ordo. subtiliter insinua¬
re debuimus: s formidata lo¬
cutonis pliritate. p̃pedimur.
Auctore autem deo. malio oꝑe id
explere appetit animus: si tam̃
laboriose huius uitȩ adhuc ali¬

Expanded text:
agunt, et bona publice, aliter qui bona quae faciunt abscondunt, et tamen quibusdam factis publice mala de se opinari permittunt. Et quidem de singulis quis sit admonitionis ordo subtiliter insinuare debuimus, sed formidata locutionis prolixitate praepedimur. Auctore autem Deo in alio opere id explere appetit animus, si tamen laboriosae hujus vitae adhuc ali
Abbreviated transcription (Latin):
sublimia. oragonis compuncti¬
one se erigit: ipso suȩ ocło com¬
punctonis excitata. ad circũ¬
spiciendã se. post fletum uigilan-¬
tior redit. Nã cum neglectã se
desent. & norio tepore torpescit:
uel ociosa uerba. uel mutiles co¬
gitadiones.minoris ẽẽ om̃im᷑
reatus crecht. At. si igni cõpun¬
chonis incalescens.a torpore
suo. tacta subito afflatu contẽ¬
plationis euigilet: ula. quȩ le¬
uia paulo ante credidit:. mox ut
glauia ac pestifera phorrescit
Cuncta enim uel niminimis no¬
xia. qͣsi atrocissima refugit: qͥa
uidelicet ꝑconceptionẽ sp̃s grã¬
uida. introire adse iam nulla
mania ꝑmittit.Ex eo enĩ quod
intus conspicit: quam sint hor¬
renda hȩc quȩ exterius ꝑstrepuii.
sentit. Et qͣnto ampliuis subleua¬
ta ꝓfecerit: tantomagis refugit
infima. in quib ꝓstrata deficit.
Nichil quippe eam. nͥ id qđ inte

Expanded text:
sublimia orationis compunctione se erigit, ipso suae compunctionis oculo excitata ad circumspiciendam se post fletum vigilantior redit. Nam cum neglectam se deserit, et noxio tepore torpescit, vel otiosa verba, vel inutiles cogitationes minoris esse reatus omnimodo credit. At si, igne compunctionis incalescens, a tepore suo, tacta subito afflatu contemplationis, evigilet, illa quae levia paulo ante credidit mox ut gravia ac mortifera perhorrescit. Cuncta enim vel in minimis noxia, quasi atrocissima refugit, quia videlicet per conceptionem spiritus gravida, introire ad se jam inania nulla permittit. Ex eo enim quod intus conspicit, quam sint horrenda haec quae exterius perstrepunt sentit; et quanto amplius sublevata profecerit, tanto magis refugit infima, in quibus prostrata defecit. Nihil quippe eam nisi id quod inte
Abbreviated transcription (Latin):
incaritate. S cum miro consilio. au¬
ctor ac dispositor nr̃. huic illa lar¬
gitur. quȩ alii denegat alii hȩc
denegat. quȩ ist largitur: men¬
suras sibi positas egredi nititur.
quisquis posse plusquam acceꝑit.
conatur: ut fortasse is cui tantũ¬
mͦ datum ẽ preceptoꝵ occulta dis¬
serere. temptet etiã.miraculis cho¬
ruscare: aut is quẽ suꝑnȩ uirdu¬
tis donum ad sola miracula ro¬
borat: etiam diuinȩ legis pan-¬
dere occulta contendat. Inpreci
piti enim pedem porrigit: qui
mensurarum suarũ limitẽ non
adcendit. Et plerumq amitcit
& qd poderat: qui audaciter ea
adquȩ ꝑtingere non ualet. arri¬
ꝑe festinat. Nam & menbrorum
nr̃oꝵ tunc bene ministeriis uti¬
mur: cum sua eis officia distin¬
ctȩ seruamus. Lucem quippe
ocłis cernimꝰ: uocem uͦ aurib
audimꝰ. Si qͥs autem mutato
ordine uoci ocłos. luci aures ac¬
commodet: huic utraq incas¬
sum patent.Si quis odores ue¬
lit ore discernere:sapores nare

Expanded text:
nt.---Sed cum miro consilio auctor ac dispositor noster huic illa largitur quae alii denegat, alii haec denegat quae isti largitur, mensuras sibi positas egredi nititur quisquis posse plus quam acceperit conatur, ut si fortasse is cui tantummodo datum est praeceptorum occulta disserere tentet etiam miraculis coruscare, aut is quem supernae virtutis donum ad sola miracula roborat etiam divinae legis pandere occulta contendat. In prpiti enim pedem porrigit, qui mensurarum suarum limitem non attendit. Et plerumque amittit quod poterat, qui audacter ea ad quae pertingere non valet, arripere festinat. Nam et membrorum nostrorum tunc ministeriis utimur, cum sua eis officia distinete servamus. Lucem quippe oculis cernimus, vocem vero auribus audimus. Si quis autem, mutato ordine, voci oculos, luci aures accommodet, huic utraque incassum patent. Si quis odores velit ore discernere, sapores nare
Abbreviated transcription (Latin):
opando. manus: alius adcuncta
discurrendo. pes. alius p̃ccptoꝵ
uocem intelligendo. auris: alius
maloꝵ fetorem bonoꝵq fraglan¬
tiam discernendo. naris est:Qui
corporalium more menbroꝵ dũ
uicissim sibi accepta officia im¬
pendunt: unũ de semetipsis om¬
nib corpꝰ reddunt: & cũ diuer¬
sa. incaritate ꝑagunt diuersum
eẽ ꝓhibent ubi continent᷑. Si au¬
tem unum qͥd cuncti agerent: cor¬
pus utiq qđ exmultis continet̃
ñessent: quia ui delicet multipli¬
cit̃ compactum ñ existeret. si hoc
concors menbroꝵ duersitas ñ
teneret. Quia gͦ scĩs menbris ec¬
cłiȩ. uututum dona dñs diuidit.¬
derre mensuras ponit. unde ite¬
rum paulus dic̃. Unicuiq sicut
diuisit ds mensurã fidei. Etrur¬
sum. Ex quo totum corpꝰ compa¬
ctum & conexum ꝑomnẽ iunc¬
turam subministrationis: scd̃m
opationem inmensura unius

Expanded text:
ando, manus; alius ad injuncta recurrendo, pes; alius praeceptorum vocem intelligendo, auris; alius malorum fetorem bonorumque fragrantiam discernendo, nasus est. Qui corporalium more membrorum, dum vicissim sibi accepta officia impendunt, unum de semetipsis omnibus corpus reddunt. Et cum diversa in charitate peragunt, divisum esse prohibent ubi continentur. Si autem unum quid cuncti agerent, corpus utique, quod ex multis continetur, non esset. Quia, videlicet, multipliciter compactum non existeret si hanc concordiam membrorum diversitas non teneret. Quia ergo sanctis membris Ecclesiae virtutum dona Dominus dividitterrae mensuras ponit. Unde iterum Paulus dicit: Unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei . Et rursum: Ex quo totum corpus compactum et connexum per omnem juncturam subministrationis, secundum operationem in mensuram uniu
Abbreviated transcription (Latin):
stia. ceitaminis campũ quesiuit.
Ubi autẽ subiuganda regi ꝓprio
multa adu̾sanoꝵ colla conspe¬
rit᷑ subire bellũ uelcum morte
ñ dmuit: sic̃ ipse.cũ iherosolimã
Ego enĩ ñ solũ alligasised & mori

Expanded text:
stia certaminis campum quaesivit. Ubi vero subjuganda regi proprio multa adversariorum colla conspexit, subire bellum, vel cum morte non timuit; sicut ipse cum Jerosolymam Ego non solum alligari, sed et mori
Abbreviated transcription (Latin):
tonitrui sunt uocat. Aliquando
autem. sicut dictũ ẽ. tonitruum
ipsa eius prehicatio accipitur:¬
ꝑquam. suꝑnoꝵ iudicioꝵ terror
dicator. uerba dare aurib potestͥ
corda uͦ aꝑire ñpotest: Et nisi ꝑ
audientum inuisibilit̃ aditum
prestet᷑ incassum p̃dicato aure
audienti ꝑcipitur quȩ ꝑuenire
adintima surd̃ corde ꝓhibet᷑

Expanded text:
tonitrui sunt vocati . Aliquando tonitrui sunt vocati . Aliquando autem, sicut dictum est, tonitruus ipsa ejus praedicatio accipiturper quam supernorum judiciorum terror dicator verba dare auribus potest, corda vero aperire non potest. Et nisi soaudientium invisibiliter aditum praestet, incassum praedicatio aure audientis percipitur, quae pervenire ad intima surdo corde prohibet
Abbreviated transcription (Latin):
tissimum uocat. Hymber uehe¬
mens: ẽ uis magna.hymber uͦ
uehementissimus: uis immensȩ
p̃dicationis. Uehemens nanq
autem uehementissimus: cum
ꝓpt̾ spem admonebant remde¬
seri: cuncta uisibilia ꝓpt̃ inui¬
sibilia contempni: & ꝓpt̃ audi¬
ciatusq colerari.S cum fide
cognita. seuiente estu ꝑsecutio¬
nis. tot elect possessa relique¬
runt: carnales affectus obliti
aliud dñs fecit. nͥ etiam uehem̃¬
tissimo ymbri cursum prȩbuit:
qui usq adexequenda summa
subiungitur. Et uiã sonantis
tontrui. Quid enim ꝑtonitruũ:
nͥ predicatio suꝑni derroris acci¬
pitur: Quem terrorem. dum ꝑci¬
piunt: humana corda quatun¬
tur. Aliquando uͦ. intonitruo ipse
incarnatus dñs figuratur: quia
exantiquoꝵ patrũ conueniente
ꝓpħia. adnoticiam nrãm quass
exnubiũ concursione ꝓlatus ẽ.
qui inter nos uisibilit̃ apparens.
ea quȩ suꝑ nos erant. terribiliter
sonuit. Unde & ipsi scĩ apł̃i de ep̃
gr̃a generat: boanerges. idest filii

Expanded text:
mber vehemens est vis magna, imber vero vehementissimus vis immensa praedicationis. Vehemens namque autem vehementissimus, quando propter spem admonebant rem deseri, cuncta visibilia propter invisibilia contemni, et propter audiciatusque tolerari. Sed cum, fide cognita, saeviente aestu persecutionis, tot electi possessa reliquerunt, carnalis aliud Dominus fecit, nisi etiam vehementissimo imbri cursum praebuit, qui usque ad exsequenda summa subjungitur: Et viam sonantis tonitrui. Quid enim per tonitru, nisi praedicatio superni terroris accipitur? Quem terrorem dum piunt humana corda quatiuntur. Aliquando vero in tonitruo ipse incarnatus Dominus figuratur, quia ex antiquorum patrum conveniente prophetia ad notitiam nostram quasi ex nubium concursione prolatus est. Qui inter nos visibiliter apparens, ea quae super nos erant terribiliter sonuit. Unde et ipsi sancti apostoli de ejus gratia generati, Boanerges, id est filii
Abbreviated transcription (Latin):
testis: s faciet cũ demptatione
etiã exitum. ut possigs susgnere.
Hunc gͦ estum. alit̃ chuidit calli¬
dus supplantator: alit̃ misericor ᷤ
conditor. Ille duidit: ut ꝑillum.
cicius inderimat: iste ut eum do¬
lerabilem reddat. Et quia cum
temptagone fatigamur: nonso¬
lum interno di spũ instrium᷑.
s etiã exteriorib p̃dicantum
uerbis adiuuamur: rect̾ȩ post

Expanded text:
testis, sed faciet cum tentatione testis, sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere . Hunc ergo aestum aliter dividit callidus supplantator, aliter misericors conditor. Ille dividit ut per illum citius interimat, iste ut eum tolerabilem reddat. Et quia cum tentatione fatigamur, non solum interno Dei spiritu instruimur, sed etiam exterioribus praedicantium verbis adjuvamur, recte post
Abbreviated transcription (Latin):
facile capquaret᷑ si aut lururio¬
sis prȩmia. aut auaris scorta ꝓ¬
poneret: si aut uoraces de absti¬
nendiȩ gła. aut abstinentes de
gulȩ inbecillitate pulsaret: si
mides ꝑstudium certaminis.
aut iracundos caꝑe ꝑpauorem
formidinis quereret. Quia ergo
intemptationis ardore. callidȩ
singulis insidians. uicinis mori¬
bus laqueos abscondit: rectȩ dr̃
Diuiditur estus suꝑ terram. Sed
cum premittitur. ꝑ quã uiam
spargitur lux. statimq subiun¬
gitur. chuiditur estus suꝑ terrã:
nimirum peandem uiam. ꝑqͣm
lur spargitur: etiam diuidi est̃
indicatur. Alta quippe atq in
etiam temptationes aduersarii
dispensãdo modificat: ut simul
multȩ non ueniant: ut ipse tan¬
tummꝰ quȩ ferri possunt. illustͣ¬
tam iam dõ animã tangant: ut
cum tactus sui ardore nos cruci¬
ant:ꝑfechonis incendio non ex¬
urant:paulo atcestante qui ait
Fidelis autem ds̃. qui non patie¬
tur uos temptari supra quã po¬

Expanded text:
facile captivaret, si aut luxuriofacile captivaret, si aut luxuriosis praemia, aut avaris scorta proponeret, si aut voraces de abstinentiae gloria, aut abstinentes de gulae imbecillitate pulsaret, si mites per studium certaminis aut iracundos capere per pavorem formidinis quaereret. Quia ergo in tentationis ardore callide singulis insidians vicinos moribus laqueos abDividitur aestus super terram. Sed cum praemittitur, per quam viam spargitur lux; statimque subjungitur, dividitur aestus super terram: nimirum per eamdem viam, per quam lux spargitur, etiam dividi aestus indicatur. Alta quippe atque inetiam tentationes adversarii dispensando modimultae non veniant, aut ipsae tantummodo quae ferri possunt illustratam jam a Deo animam tangant, ut cum tactus sui ardore nos cruciant, perfectionis incendio non exurant; Paulo attestante qui ait: Fidelis autem Deus, qui non patietur vos tentari supra id quod po
Abbreviated transcription (Latin):
lucem ergo. estus sequitur: quia
post illuminationem diuini
muneris. temptationis certam̃
augetur. Recde uͦ etiã diuidi ȩst̃
dicitur: quia nimirum non sin-¬
guli omnib. sed quib dam ui¬
cinis ac iuxta posits uiciis fa¬
tigantur. Prius enim consper
sionem uniuscuiusq. antiquus
aduersarius ꝑspicit: & tunc tẽ¬
ptationis laqueos opponit. Al
nanq lȩtis:alius. tristib ĩ alius.
dmidis: alius.elatis morib exi¬
stit. Quo ergo occultus aduer¬
sarius facile capiat: uicinas con¬
sꝑsionib deceptiones parat. Eͥa
enim leticiȩ uoluptas iuxta est.
lȩtis morib luriuiam ꝓponit.
Et quia tristicia iniram facile labit᷑:
tristib. poculum discordiȩ porri¬
git. Quia timidi supplicia formi¬
dant: pauentib. derrores intentat.
Et quia elados exdolli laudibz con¬
spicit: eos adqueq uoluerit blan¬
dis fauorib trahit. Singulis
igitur hominib. uiciis conue¬
nientib insidiatur. Neq enim

Expanded text:
lucem ergo aestus sequitulucem ergo aestus sequitupost illuminationem divini muneris, tentationibus certamen augetur. Recte ergo etiam dividi aestus dicitur, quia nimirum non singuli omnibus, sed quibusdam vicinis ac juxta positis vitiis fatigantur. Priusionem uniuscujusque antiquus adversarius perspicit, et tunc tentationis laqueos apponit. Alius namque laetis, alius tristibus, alius timidis, alius elatis moribus existit. Quo ergo occultus adversarius facile capiat, vicinas conspersionibus deceptiones parat. Quia etenim laetitiae voluptas juxta est, laetis moribus luxuriam proponit. Et quia tristitia in iram facile labitur, tristibus poculum discordiae porrigit. Quia timidi supplicia formidant, paventibus terrores intentat. Et quia elatos extolli laudibus conspicit, eos ad quaeque voluerit blandis favoribus trahit. Singulis igitur hominibus vitiis convenientibus insidiatur. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
S quia cum lux spargitur. mox
abocculto aduersario. contra
fulgentem mentem temptam̃¬
ta succrescunt: recte subiungit᷑
Diuiditur estus suꝑ derram. Ho¬
stis nanq callidus quos luce¬
iusticie enitescere conspicit ẽoꝵ
mendes illicitis desideriis in¬
flammare contendit: ut plerũq
plus se urgeri demptationibus
sentiant: qͣm tunc. cum lucis in¬
terne radios non uidebant. Un¬
de: &nfrlite: postqͣm uocati sun:
contra moysen. de excrescente
labore conquerunt᷑. dicentes.
Uideat dñs & iudicet᷑ qm̃ fecere
fecistis odorem nr̃m corã pha¬
raonc & seruis eius: & p̾biustis
ei gladium ut interficeret nos.
Uolentib quippe exegypto disce¬
dere. pharao paleas subtrarerat:
ettamen euisdẽ mensurȩ opera
requirebat. Quasi gͦ contra legem
mens submurmurat: post cuy
cognitionem. temptatonum sti¬
mulos acriores portat: & cũ sibi
labores crescere conspicit: ieo
qd aduersario displicet: qͣsi fȩte¬
re se mocłs pharaonis dolet st̃

Expanded text:
 quia cum lux spargitur mox ab occulto adversario contra fulgentem mentem tentamenta succrescunt, recte subjungitur: Dividitur aestus super terram. Hostis namque callidus quos justitiae luce enitescere conspicit, eorum mentes illicitis desideriis inflammare contendit, ut plerumque plus 937 se urgeri tentationibus sentiant, quam tunc cum lucis internae radios non videbant. Unde et Israelitae postquam vocati sunt, contra Moysen et Aaron de excrescente labore conqueruntur, dicentes: Videat Dominus et judicet, quoniam fetere fecistis odorem nostrum coram Pharaone et servis ejus, et praebuistis ei gladium, ut interficeret nos . Volentibus quippe ex Aegypto discedere, Pharao paleas subtraxerat, et tamen ejusdem mensurae opera requirebat. Quasi ergo contra legem mens submurmurat, post cujus cognitionem tentationum stimulos acriores portat; et cum sibi labores crescere conspicit, in eo quod adversario displicet, quasi fetere se in oculis Pharaonis dolet. Post