comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Gual dricũ molendinariũ & Richilde uxorẽ eiꝰ cũ trib
filiab eoꝵ. adelade. dñica & alburge. scõ martino panima
sua annuentib fr̃ib suis hamelino. & auesgodo. hac ratione
donauerit.: ut ñ solũ ipsi uerũ etiã om̃is ex eis nascitura ꝓgenies
om̃i quo aduixerint tẽpore abbi huiꝰ maioris monasterii & nob
& qui postros futuri st̃ fr̃ib: quasi ꝓpriis dominis qͥb incolib̾tos
st̃ traditi seruiant. & nr̃ȩ sub iaceant seruituti. Unde ne id
totũ gratis fecisse uideret᷑ : ei xx. solidi ꝑernaldũ monachũ
fontis mer lanni tunc p̃positu uice nr̃i donant᷑. lestes autem

Expanded text:
molendinarium et Richildem uxorem ejus cum tribus filiabus eorum, Adelade, Dominica et Alburge, Sancto Martino pro anima sua, annuentibus fratribus suis Hamelino et Avesgodo, hac ratione donaverit, ut non solum ipsi, verum etiam omnis ex eis nascitura progenies, omni quo advixerint tempore, abbati hujus Majoris Monasterii et nobis et qui post nos futuri sunt fratribus, quasi propriis dominis quibus in colibertos sunt traditi, serviant et nostra subjaceant servituti. Unde ne id totum gratis fecisse videretur, ei XXti solidi per Ernaldum monachum, Fontis Merlanni tunc prepositum, vice nostri donantur. Testes autem
Abbreviated transcription (Latin):
qđ minime fore credo huic cartȩ contraire tẽptauerit
dẽ irã incurrat : pullũ ꝙ suȩ prȩsũpcionis effectũ obtineat
Que ut maiore firmitatis uigore subnixa ꝑsuccedenttae
scłã appareat : erucis signaculo manu ꝓpria eã subt̃ firma¬
ui. & supͣ dicto seniori meo meȩq uxori filio quoq meo
atq fidelib meis roborandã tradidi: S Signũ Erme nftidis
Sllugonis uice comitis Sh ilgo difilii ep̃i &ouidoii¬

Expanded text:
quod minime fore credo, huic cartae contraire temptaverit, quod minime fore credo, huic cartae contraire temptaverit, Dei iram incurrat, nullumque sum praesumptionis effectum obtineat. Quae ut majore firmitatis vigore subnixa per succedentia secula apparent, crucis signaculo manu propria eam subter firmavi, et supradicto seniori meo, meaeque uxori, filio quoque meo atque fidelibus meis roborandam tradidi. S. Signum Ermengardis S. Hugonis vicecomitis. S. Hilgodi filii episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
m retributionẽ a piissimo dño ꝓfactis reddendã
nob credimꝰ. obseruare debeniꝰ ne ab iugo colla
declitiemꝰ Itaq ꝓut facultas suppetit: debemꝰ quȩ
karitatis sunt ꝓnpto animo facere. Qa ppt̾ egoGelduinꝰ
gr̃a dĩ uice comes quendã iuris mei seruu. Nomine alb̾tĩ ꝓdiui¬
no amore ac redẽptione meȩ animȩ meiq filii hardiuni. &
animab meoꝵs parentum aiugo debitȩ seruitutis absoluo potesta¬
tisq propriȩ acsi ingenuum ꝓcreatũ parentib: decȩcero
fore censeo: annuentib adhoc domino meo Tecbaldo comi¬
tdide cuiꝰ eũ beneficio tenere uidebar simulq filio meo
ebrardo. Sit ataꝙ liber ab hodierna die & deinceps e nra
ꝑmissione. nec michi nec alicui meoꝵs uł extraneoꝵ inuitꝰ
aut coaetꝰ cogat᷑ seruire : sed quecunq aduocatũ habere
uoluerit. ut pote libertatis dȩcore donatꝰ habeat absꝙ ullsꝰ
caluniatores contradictione Si qͥs uͦ mȩ originis aut aliqͥs

Expanded text:
m retributionem a piissimo Domino pro factis reddendam nobis credimus, observare debemus ne ab jugo colla declinemus. Itaque prout facultas suppetit, debemus quae karitatis sunt prompto animo facere. Quapropter ego Gelduinus gratia Dei vicecomes quendam juris mei servum nomine Albertum, pro divino amore ac redemptione meae animae, meique filii Harduini, et animabus meorum parentum a jugo debitae servitutis absolvo potestatisque propriae, ac si ingenuum procreatum parentibus de caetero fore censeo, annuentibus ad hoc domino meo Tetbaldo comite, de cujus eum beneficio tenere videbar, simulque filio meo Ebrardo. Sit itaque liber ab hodierna die et deinceps, ex nostra permissione, nec michi nec alicui meorum vel extraneorum invitus aut coactus cogatur servire, sed quemcunque advocatum habere voluerit, utpote libertatis decore donatus, habeat absque ullius calumniatoris contradictione. Si quis vero meae originis, aut aliquis,
Abbreviated transcription (Latin):
ab in carnatione dñi millesimo. Exͦita scilicet ut & uiuens nob̵
ubicunq iusserimꝰ seruiat. & moriens qͥcqͥd habuerit derelin-¬
quat: itaq capitaticũ suũ. hoc est denar̾ .IIII. exmore sibi supͣ
caput posuit. qͦs inde domnꝰ fuleo nr̃ hoc tẽpore prior accepit.
cestib istis. Bruningo mͦ Rotłto cellarario . Ni hardo coquo

Expanded text:
natione Domini millesimo LXo Io; ita scilicet ut, et vivens nobis ubicunque jusserimus serviat, et moriens quicquid habuerit derelinquat. Itaque capitalicum suum, hoc est denarios IIIIor, ex more sibi supra caput posuit, quos inde domnus Fulco noster hoc tempore prior accepit. Testibus istis: Bruningo monacho, Rotberto cellarario, Nihardo coquo,
Abbreviated transcription (Latin):
monastr̃m sepeliendꝰ apportatꝰ est Auẽ cũ monachi sc̃i martini
gr̃a magis familiaritatis antiquȩ quã dono alicuiꝰ t̾renȩ substantia&
sepelissent: tam̃ ne penitꝰ gratis concessa uideret᷑ eadẽ sepultura.
sup̃dicti defuncti filii. quendã sc̃o martino colibtũ dedert̃ noĩe
tulb̾tũ. & de suo dominio in monachoꝵs transfudert̃ seruitiũ
Qͦd cȩteri qͥq ao̾ti filii. fr̃s sup̃dictoꝵ hubti & hugonis. uidelicet
fulcheriꝰ & Nocłitꝰ libent̃ annuert̃: & in ꝑpetuũ ratũ fore san-¬
xerunt. Data .ẽ. etiã illis om̃ib societas beneficii maioris
monasteru. in retributionẽ colibti donati. Cuiꝰ donatione
bernardꝰ de sc̃o aniano de qͦ eũ supͣdicti fr̃stenebant. aucto¬
ritauit: & uxor eiꝰ noĩe alburgis nec non & filii eoꝵ Gualteriꝰ
& Bernardꝰ. Horũ om̃iũ testes subscripti st̃. Richardus

Expanded text:
Monasterium sepeliendus apportatus est. Quem cum monachi Sancti Martini, gratia magis familiaritatis antiquae quam dono alicujus terrenae substantiae, sepelissent, tamen ne penitus gratis concessa videretur eadem sepultura, supradicti defuncti filii quendam Sancto Martino colibertum dederunt nomine Fulbertum, et de suo dominio in monachorum transfuderunt servitium. Quod caeteri quoque Rotberti filii, fratres supradictorum Huberti et Hugonis, viFulcherius et Rotbertus, libenter annuerunt, et in perpetuum ratum fore sanxerunt. Data est etiam illis omnibus societas benificii Maioris Monasterii in retributionem coliberti donati; cuius donationem Bernardus de Sancto Aniano, de quo eum supradicti fratres tenebant, auctorisavit, et uxor eius nomine Alburgis nec non et filii eorum Gualterius et Bernardus. Horum omnium testes
Abbreviated transcription (Latin):
tores monasterii Sci mardini : dõnũ ab̃bem prmbar tholo¬
meũ &e nos qͣnda de seruis nr̃is nõie mauriciĩ filiũ ingelbaldi
de ponte. tali c̃uenientia dericasse: ut prbr efficiat᷑. exqͦ etis eiꝰ
assiduet presbiteratꝰ Prȩt̾ea ut castt seagat & pudiciciã tueat̃
Qđ si se ĩpudice egerit aut in soloremanserit elericatu: ꝓ quo libet
hoꝵ tã ipse ꝗ & fructꝰ. ipsiꝰ si infantes habuerit seruituti subicent
Cr̃ ꝓ hoc sic̃ iã dictũ ẽ eũ clericauerimꝰ. ut ordinat᷑ꝰ prbr in eccłis¬

Expanded text:
rtini, domnum abbatem nostrum Bartholomeum et nos, quendam de servis nostris, nomine Mauricium, filium Ingelbaldi de Ponte, tali convenientia clericasse, ut presbiter efficiatur ex quo etas ejus imus officium assiduet presbiteratus. Praeterea ut caste se agat et pudiciciam tueatur. Quod si impudice egerit, aut in solo remanserit clericatu, pro quolibet horum tam ipse, quam et fructus ipsius, si infantes habuerit, servituti subicientur; cum pro hoc, sicut jam dictum est, eum clericaverimus, ut ordinatus presbiter in eccles
Abbreviated transcription (Latin):
otũ sit uniuersis
successorib nr̃is quod famulꝰ quidã expareatibus
liberis ortꝰ nomine otgeriꝰ nepos martimi amore
diuino cõpunctꝰ. ut sibi benignitas dĩ apud quẽ
ꝑsonȩ nulliꝰ acceptio sed uniꝰ cuiꝰq respicit᷑ meritũ ꝓpicia¬
p̃i dignaret᷑ semet ipsũ ꝓ amore illiꝰ tradidit in seriiũ
Sc̃o martino maioris monasterii. Ea uidelicet ratione. ut
ñ solũ ipse. uerũ etiã om̃is ex eo pascitura ꝓgenies iure

Expanded text:
otum sit universis successoribus nostris quod famulus quidam, ex parentibus liberis ortus, nomine Otgerius, nepos Martini, amore divino compunctus, ut sibi benignitas Dei, apud quem personae nullius acceptio, sed uniuscujusque respicitur meritum, propiciari dignaretur, semetipsum pro amore illius tradidit in servum Sancto Martino Majoris Monasterii; ea videlicet ratione, ut non solum ipse, verum etiam omnis e
Abbreviated transcription (French):
S Gausolini. Ssrahelis. Sd telini S Gẽmonis S Odulgerii
Tharduini. Sfulcori SSulionis. S Gausonis S Goslini

Expanded text:
 Gausolini. S. Israhelis. S. Azelini. S. Gemmonis. S. Odulgerii. S. Harduini. S. Fulcoii. S. Sulionis. S. Gausonis cleri
Abbreviated transcription (Latin):
testante ueritate: qͥ sibi debentib ñ inuitꝰ sed sponte remittit
Proquare : ego Airandꝰ & uxor meahersendi salgerii filia de
cuiꝰ honore mͥ uidet᷑ ꝑtinere : quendã nr̃m colibtũ nõie dinar¬
dũ. ꝓ redẽptione animarũ nr̃arũ & parentũ nr̃oꝵ ab om̃i
iugo seruitutis ab soluimꝰ. ita ut posthac lib̾ ꝑmaneat. &
in qualibet partẽ mundi quadrifidi securus ꝑgat nulliq nisi
spontanea uoluntate seruitiũ reddat. nisi soli do cui iure om̃is
obȩdit creatura. annuente Gaufredo comite. atq: ad ala con¬
iuge sua consentientib etiã Algerio meȩ coniugis fratre.
& Euarino priuinno meo & marcalinia filia mea om̃iba:
illiꝰ generationis quoꝵ auctoritati huꝰ libtatis ꝑtinet affirꝰ¬
matio diqͥs uͦ huic hartulȩ contraire p̃supserit om̃ipoten¬
tis irã habeat : & suȩ petitionis p̃suptio effectũ ñ habeat

Expanded text:
testante veritate, qui sibi debentibus non invitus sed sponte remittit. Pro qua re ego Airardus et uxor mea Hersendis Algerii filia, de cujus honore mihi videtur pertinere, quendam nostrum colibertum nomine Ainardum, pro redemptione animarum nostrarum et parentum nostrorum, ab omni jugo servitutis absolvimus, ita ut post hac liber permaneat, et in quamlibet partem mundi quadrifidi securus pergat, nullique nisi spontanea voluntate servitium reddat, nisi soli Deo cui jure omnis obaedit creatura, annuente Gaufredo comite, atque Adala conjuge sua, consentientibus etiam Algerio meae conjugis fratre, et Guarino privinno meo, et Marcalinia filia mea, omnibusque illius generationis quorum auctoritati hujus libertatis pertinet affirmatio. Si quis vero huic kartulae contraire presumpserit, omnipotentis iram habeat, et suae petitionis p
Abbreviated transcription (Latin):
qđ quidã miles piõie drogo de monte dureo dedit scõ mhartinio
inaioris mnonisteri medietatẽ unꝰ coliłti rõie uitilis qũe c̃omune
habebat cũmonachis Fecit aũt hoc consensu e auctoritate suȩ cõn¬
iugis nõie aahildis acfilioꝵ suoꝵ hugonis & Rotb̃ti filiarũꝙ
Siciliȩ. Eusebiȩ Mahildis Hamelinȩ lestes uͦ qͥ affuert̃ subtꝰ
Eo uicarii

Expanded text:
it Sancto Martino Majoris Monasterii, medietatem unius coliberti nomine Vitalis, quem communem habebat cum monachis. Fecit autem hoc consensu et auctoritate suae conjugis nomine Mahildis, ac filiorum suorum Hugonis et Rotberti, filiarumque Sciciliae, Eusebiae, Mahildis, Hamelinae. Testes vero qui affuerunt, subter  vicarii
Abbreviated transcription (Latin):
otũ sit om̃ib scȩ eccłȩ fidelib. quod tresquidã fr̃s
archembaldus. Constantiꝰ. & arraldꝰ exlibero
genere orti. timore diuino c̃opuncti cũ nichil
karius haberent qđ om̃i potentidõ potiussent offerre. semec¬
ipsos peius amore sco nartino. in dommni Albti ab̃bis presentia
tradidert̃ inseruos. Qui uidelicet tressupͣdicti fr̃s ut ipsa sui
traditio clarior appareret. cordis quoq signoꝵ colla sua cir¬
cundedert̃: & ꝓ recognitione suꝑ altare singuli.iiii. de

Expanded text:
otum sit omnibus sanctae ecclesiae fidelibus quod tres quidam fratres Archembaldus, Constantius et Arraldus, ex libero genere orti, timore divino compuncti, cum nichil karius haberent quod omnipotenti Deo potuissent offerre, semetipsos pro ejus amore Sancto Martino, in domni Albertis abbatis presentia, tradiderunt in servos. Qui videlicet tres supradicti fratres, ut ipsa sui traditio clarior appareret, cordis quoque signorum colla sua circundederunt, et pro recognitione, super altare singuli IIIIor de
Abbreviated transcription (Latin):
tulũ nrm̃ quẽ addirxit dõnꝰ Gaufredꝰ eiꝰdẽ obedientiȩ pͥor.
& positis uii denariis suꝑ caput eiꝰ concessit se homine ee.
de murnaio. Algeriꝰ famulꝰ pͥoris uille bfodi. Otgeriꝰ bruchart.
Arnulfus coccus. Sciendũ ẽ. qđ i hi concessa ẽ eidẽ odoni
quedã uinea. sed uide reddet om̃s consuetudines.

Expanded text:
m quem adduxit domnus Gaufredus ejusdem obedientiae prior, et positis IIIIor denariis super caput ejus concessit se hominem essrarius, Benedictus de Murnaio, Algerius famulus prioris Villae Berfodi, Olgerius Bruchart, Arnulfus coccus. Sciendum est quod inibi concessa est eidem Odoni quedam vinea, sed inde reddet omnes consuetudines.
Abbreviated transcription (Latin):
Eipse ẽ. annꝰ concordie.h regis angloꝵ. cũ f.andera¬
msi comidee og icentes ie soruos þeati martule i no¬
nita sua dederunt: alii in capitulo. alii incellario alii iã¬
sis locis ꝑut unicitiq assignabimꝰ.¬
Gauterius ramartꝰ. ⁊ roaldꝰ sũmariꝰ. dederunt recognita sua dono
abbi .W. in capitulo. qd̃ uidert̃ ⁊ audiert̃. hubtꝰ guimundellꝰ cuiꝰ

Expanded text:
I. regis Anglorum, cum F. Andegavensi comite, recognoscentes se servos beati Martini, recognita sua dederunt; alii in capitulo, alii in cellario, alii diversis locis prout unicuique assignabimGauterius ramarius, et Roaldus furnarius dederunt recognita sua domno abbati W. in capitulo: quod viderunt et audierunt Hu
Abbreviated transcription (Latin):
suasse nob iuĩ. deñ. suꝑ capd suũ ut mos ẽ. ampostis. om̃iũ
q. ue possidebant uł habebant siue deinceps habituri
er ane. parit᷑ fecerunt t̾citionẽ. tali ratione: ut q̃lib&e
ceꝵe pͥor obierit mox illiꝰ pars ex om̃ib qͣeũq habue¬
rintꝰ nr̃a sit. Testes hoꝵ: Martinꝰ cellarariꝰ. Ramarđ
de dalmariaco. archembalđ nepoꝰ garini. Armuls de
telliaeo Qaslinꝰ fartor. Morinꝰ filiꝰ uicentu lauandarii
flba b̾geriꝰ de fraxino arnulf samuł de capella
Raimb̾tꝰ bouariꝰ¬

Expanded text:
s, IIIIor denariis super capud suum, ut mos est, impositis. Omnium quoque que possidebant, vel habebant, sive deinceps habituri erant, pariter fecerunt traditionem; tali ratione, ut quilibet eorum prior obierit, mox illius pars ex omnibus quecumque habuerint nostra sit. Testes horum: Martinus cellararius, Rainardus de Dalmariaco, Archembaldus nepos Garini, Arnulfus de Relliaco, Vaslinus sartor, Morinus filius Vicentii Lavandarii, Fulbertus bergerius de Fraxino, Arnulfus famulus de Capella, Raimbertus bovari
Abbreviated transcription (Latin):
ibi dono abbi. W.recognitionẽ suã qđ homo nr̃. ee̾t. qđ
uidert̃ parit̾ naudiert̃. Dancelinꝰ & arnulfus celłarii
Paganꝰ camerariꝰ & Willelinꝰ maior de ponte. Petrus
guitons. & Lisiardus bonamater¬
Sxor qͦq achardi filia scilicet mainardi bouarii. & ipsa in
capituls rerognitum suũ dedit dõno Willelmo pͥori tunc

Expanded text:
ibi domno abbati W. recognitionem suam quod homo noster esset, quod ibi domno abbati W. recognitionem suam quod homo noster esset, quod viderunt pariter et audierunt: Sancelinus et Arnulfus cellararii, Paganus camerarius et Willelmus major de Ponte, Petrus Guitons et Lisiardus Bona Mater.Uxor quoque Achardi filia scilicet Mainardi Bovarii, et ipsa in capitulo recognitum suum dedit domno Willelmo priori tunc
Abbreviated transcription (Latin):
uicellario. dõno ab̃bi .W. qd̾ uidert̃. Euido filiꝰ hub̾ti celłarii. Pa¬
ganꝰ camerariꝰ. Gaufrediis marcha uitulum qͥp̾staũ ei ipsoᷤ denarios¬
uȩ etiã mulieres sorores ad inuice̾: eͥodẽ nomine uocate. Renol¬
dis scilicet maiorissa. uxor bellihominis. ⁊ alia renoldis poisila
cognomine. uxor pagani de lauariaco.qͥ etiã mariti adhoc ipsũ
eas adauexerãt: dederunt recognita sua dõno abb̃i .W. ad capel¬
lã. uidentib .⁊ audientib p̃dĩctis maritis suis. ⁊ Ramaldorus¬
ello pere darũ qͥhabuit unũ exdenaris. ⁊ hilgoto paruo qͥ i
iple unũ denũmis habuit. ⁊ Willelino maiore Se ponte qui
habuit c̾ciũ denariũ. Pagano etiã beliardo ⁊ fetro burdone¬
slia uero mulier odelina nomine uxor Richardi
delalo. ⁊ ipsa incapitulũ ueniens: dedit recognitũ suũ dõno
ol briu. qđ iudert̃ hi. Odo de fontanis qͥ eã adduxerat. hubt̾
celłariꝰ. Rotbtꝰ maltalant.¬
Hogerius etiã faber & ipse incellariũ ueniens: dedit

Expanded text:
arii, Paganus camerarius, Gaufredus Marcha Vitulum qui prestavit ei ipsos denarius.Due etiam mulieres sorores ad invicem et eodem nomine vocate. Renoldis scilicet maiorissa, uxor Bellihominis, et alia Renoldis, Poisila cognonime, uxor Pagani de Lavariaco, qui etiam mariti ad hoc ipsum eas adduxerant, dederunt recognita sua domno abbati W. ad capellam, videntibus et audientibus predictis maritis suis; et Rainaldo Russello patre earum, qui habuit unum ex denariis, et Helgoto Parvo, qui et ipse unum de nummis habuit; et Willelmo maiore de Ponte qui habuit tercium denarium; Pagano etiam Beliardo et Petro Burdone.Alia vero mulier, Odelina nomine, uxor Richardi de Lalo, et ipsa in capitulum veniens, dedit recognitum suum domno abbati W. quod viderunt hi: Odo de Fontanis qui eam adduxerat; Hubertus cellerarius, Rotbertus Maltalant.Rogerius etiam faber et ipse in cellarium veniens, dedit
Abbreviated transcription (Latin):
Imaioris scilicet huiꝰ habitatores monasteriĩ sc̃i martiaii.
famulũ quendã Giraldũ noie libiori genere exꝓuinciabituri¬
gensi loco uidelicet cloiso. patre Geraldo malo clauo cognomine
matre uͦ adelendȩ ortũ. sponte ꝓ amore dĩ sc̃omartꝰ in dõni abbis
albti p̃sentia se ipsũ hac ratione tradidisse inserũu: ut ñ solũ
ipse uerũ etiã om̃is ex eo nascitura ꝓgenies cunctis dieb uitȩ
suȩ abbi huiꝰ loci & fr̃ib seruili conditione famulent᷑. ẜt
ut hȩc eiꝰ traditio certior & euidentior appareret: ꝓ recogni¬
tione serui. qͣt tuor denar̾ suꝑ caput ꝓpriũ ponens. dõ scõq
martino setalit̃ subhis testib obtulit. Rainaldo. Duob constantus
Michacle. Arnul focem̃ttio Fulcodio pͥore. Potongeriom Te cdaloo

Expanded text:
ilicet hujus habitatores Monasterii Sancti Martini, famulum quendam, Giraldum nomine, liberiori genere ex provincia Biturigensi, loco videlicet Cloiso, patre Geraldo Malo Clavo cognomine, matre vero Adelendae ortum, sponte pro amore Dei Sancto Martino, in domni abbatis Alberti praesentia, se ipsum hac ratione tradidisse in servum, ut non solum ipse, verum etiam omnis ex eo nascitura progenies, cunctis diebus vitae suae, abbati hujus loci et fratribus servili conditione famulentur. Et ut haec ejus traditio certior et evidentior appareret, pro recognitione servi quattuor denarios super caput proprium ponens, Deo Sanctoque Martino se taliter sub his testibus obtulit: Rainaldo pistore; duobus CoMichaele Rufo; Arnulfo cementario; Fulcodio priore; Berengerio cel
Abbreviated transcription (Latin):
Nouerint nr̃i psentes n posti̾. iuuenẽ qͥndã nõe adã arte carpenta¬
riũ ex lib̾o gñe oitũ sponte ꝓͥa seruũ ẽẽ factũ scĩ marcini & nr̃m
positisq ex more .iiii. deñ. suꝑ capd suũ ꝑ eos se cũ tota si qua fue¬
rĩ stirpe sua tradidisse seruitũ scõ martino ⁊i nob sius maioꝵ mona.¬
oꝰ. tã psetib q̃ futis ꝑmañ doni abbis nr̃i id tẽpꝰ barcholomei. anmo ab incar¬
natoe dboñco ilo s oxi testib istis ibdone cellario. Martino cellano ledaldo
curner lenes dleso oniꝰ d̃nirdbo coco sirandococo abminio iostuario:.

Expanded text:
arte carpentarium, ex libero genere ortum, sponte propria servum esse factum Sancti Martini et nostrum, positisque ex more IIIIor denariis super capud suum, per eos se cum tota si qua fuerit stirpe sua, tradidisse serviturum Sancto Martino et nobis suis Majoris Mona manum domni abbatis nostri id tempus Bartholomei, anno ab incarnatione Domini Mo LXXXo Io. Testibus istis: Odone cellario, Martino cellario, Ledaldo camerlenco, Algiso coquo, Bernardo coco, Durando coco, Abrammio ostiario.
Abbreviated transcription (Latin):
hanc facere querimoniã. quia nullã huiꝰmi communionẽ seru
su cũ seruis sci habent. Albuc cm alli nõ cechites.: dicebant
qula ꝯuod̾ suũ esse debelut non dimiterent : comes. quia pati
stinerer ecłaĩ pax cũ ilis et concordia facta est dacis u ur si

Expanded text:
hanc facere querimoniam, quia nullam hujusmodi communionem servi hanc facere querimoniam, quia nullam hujusmodi communionem servi sui cum servis Sancti haberent. Adhuc tamen illi non cedentes, dicebant quia quod suum esse debebat non dimitterent, comes quia pati nstineret ecclesia, pax cum illis et concordia facta est, datis XVim li
Abbreviated transcription (Latin):
illa. lieoe accedente aliqua occassione cognationis. & ed illi ñ
contenti diffinitione illa. uolentia comitis dñi sui recupare
credĩces. qđ in placito supͣdicto nõ poterant. retilere ad
ipsũ comitẽ iuim fieri sibi & iniuriam. Cũ uͦ de eodẽ ager&
incuria ipstꝰ uditio guidonus nũnensis. & rotbtiburgundio¬
ios. et  uałina archemȩtri filii. et hugons de turi audierit
efuetam et comes. nullĩ cos habe partem arels saueterit¬
senuis ecedẽ quãius fri. Ipsi tam̃ tantorũ urorĩ no crednĩ¬
tes id dos muta contͣ dicentes. et quod sibi augn usstidam que¬
Gerent coniu antes: ⁊ llos audierunt. Ad ultonum domno
perurdo abb̃e domno sausmaro priore. domno uer les ale ea¬
ela p̃posito. de eusde quas heresti ds nio er ues de des¬
damorem fecit. ad ipsum abb̃em in loco ubi ad harenas dr̃
ubi et eidem respondit &ausfredus de meduat᷑a frustra illũ

Expanded text:
illa, licet accedente aliqua occasione cognationis. Sed illi non illa, licet accedente aliqua occasione cognationis. Sed illi non contenti diffinitione illa, violentia comitis domni sui recuperare credentes, quod in placito supradicto non poterant, retulere ad ipsum comitem vim fieri sibi et injuriam. Cum vero de eodem ageretur in curia ipsius, juditio Guidonis Nunnensis, et Rotberti Burgundionis, et Guillelmi Archemgeri filii, et Hugonis de Turi, audierunt ipsi etiam et comes nullam eos habere partem in rebus Sanctisiae quamvis fratribus. Ipsi tamen tantorum virorum non credentes juditio, multa contradicentes, et quod sibi aliquando justitiam quererent conminantes, illos audierunt. Ad ultimum domno Bernardo abbate, domno Gausmaro priore, domno Herveo de Capella preposito, de ejusdem quasi hereditatis injuria, ipsclamorem fecit, ad ipsum abbatem in loco ubi Ad Harenas dicitur, ubi et eidem respondit Gausfredus de Meduana frustra illum
Abbreviated transcription (Latin):
steris nr̃is notũ fieri duximnus cẽ necm̃ quod fuerunt serui
beati martini. Oricus. et uxor illiꝰ. hildeburgis. ex quib nati
sunt filiĩ et filiȩ. quorũ filiam nomine gerlendem duxit quidã
seruus fulconis conitis andegauorũ. nonune michael. et ex illis
sunt nati filii et filiȩ serui &e ancille supͣdicti comitis. Ex illis
aut̃ : tres. scilic&. hildumus. Guido. et herb̾tus. mortuo auo eoꝵ
supͣdicto. Orico. et auia. hildeburge. cũ fr̃ib suis. seruis scilic
beati martini. terras. domos. uineas. quasi comunem a patrib suiᷤ
hereditatem partiri. Noc aut̃ cũ nullus eis immo nec lex ipsa con-¬
cederce: domno bartholomeo abb̃e. domno odone belesmensi pͥo-¬
re: et domino hugone p̃posito de capella. & ouarnerio maiore:
clamorem fecerunt quasi de ablata hereditate. Nentũ est in
causa. ubi & diffuitu est in audientia omium qui aderant.
nullam eos hab̾e partem cũ seruis beati martini in hereditate

Expanded text:
steris nostris notum fieri duximus esse necessarium, quod fuerunt servi Beati Martini, Oricus et uxor illius Hildeburgis, ex quibus nati sunt filii et filiae, quorum filiam nomine Gerlendem duxit quidam servus Fulconis comitis Andegavorum, nomine Michael, et ex illis sunt nati filii et filiae servi et ancille supradicti comitis. Ex illis autem tres scilicet Hilduinus, Guido et Herbertus, mortuo avo eorum supradicto Orico, et avia Hildeburge, cum fratribus suis, servis scilicet Beati Martini, terras, domos, vineas quasi comunem a patribus suis hereditatem partiri. Hoc autem cum nullus eis, immo nec lex ipsa concederet, domno Bartholomeo abbate, domno Odone Belesmensi priore, et domno Hugone preposito de Capella, et Guarnerio majore, clamorem facerunt quasi de ablata hereditate. Ventum est in causam, ubi et diffinitum est in audientia omnium qui aderant, nullam eos habere partem cum servis Beati Martini in hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
auunculus meus. habebamꝰ quendã seruũ nominie rainaldũ. et tres
ancillas. bertam. erm̃ sendem. et guntildẽ. Mortuo aut̃ telbaudo
patre neo: ab solumus eos ab om̃i iugo seruitutis. et fecimus eos

Expanded text:
avunculus meus, habebamus quendam servum nomine Rainaldum, et tres avunculus meus, habebamus quendam servum nomine Rainaldum, et tres ancillas Bertam, Ermensendem et Guntildem. Mortuo autem Telbaudo patre meo, absolvimus eos ab omni jugo servitutis, et fecimus eos
Abbreviated transcription (Latin):
oiuib: porentisb seus quos ab hac calumtua possent reuocores. et nraon
guerpitione sotramento manu sua facto cortober autriare. E asan
idẽ lls ucapło fieret ꝓmissũ est. et hoc illi p et eraeta Is omesit equin
ipse comes monachis maioris monastĩi. hugoni. iacabo i erueo: infide
sua: qđ saliqñ hanc repeterent calumniam. de castellis et de repcih
sius expelleret eos. insuꝑ & contͣ eos adiutor et derationator esset
eccłe. Testes buꝰ concordie sunc. Arnulf p̃positus. Scibrandus de
currone. Rotbtꝰ miles de cauione. Ealterius tannator Progo de
riueria. Stephanꝰ ruil. Gosinꝰ filꝰ raulnaldi manigot. huȩo de cal¬
uo monte. herueus de uulget. dimo batnosa. Sanctꝰ de bles. Po¬
nellus filiꝰ frotmundi. Girardus filiꝰ aldiuni. Eausbt paganꝰ
Martinꝰ famuł. Beciedictꝰ famulꝰ. Odo famltis. Radulf monacꝰ
Hainricꝰ. herueus. Carta rainaldi. berte. Erm̃sendis. et sũ¬
sibilla mat̾ mea. et lisouis fr̃ m̃s. et harduinus chesaurarius

Expanded text:
omnibus parentibus suis, quos ab hac calumnia possent revocare, et istam guerpitionem sacramento manu sua facto corroboraverunt. Adhuc autidem illis in capitulo fieret promissum est, et hoc illi petierant. Promisit etiam ipse comes monachis Majoris Monasterii Hugoni, Jacobo, Herveo in fide sua, quod si aliquando hanc repeterent calumniam, de castellis et de receptibus suis expelleret eos, insuper et contra eos adjutor et derationator esset ecclesiae. Testes hujus concordie sunt: Arnulfus prepositus, Seibrandus de Currone, Rotbertus miles de Cainone, Gualterius tannator, Drogo de Riveria, Stephanus Ruil, Goslinus filius Railnaldi Manigot, Hugo de Calvo Monte, Herveus de Vulget, Aimo Betnosa, Sanctius de Bles, Bonellus filius Frotmundi, Girardus filius Alduini, Gausbertus Paganus, Martinus famulus, Benedictus famulus, Odo famulus, Radulfus monacus, HainricSibilla mater mea, et Lisoius frater meus, et Harduinus thesaurarius
Abbreviated transcription (Latin):
qđ famulus qͥdã ex libo genere ortꝰ nõie harduinus
timore diuino cõpunctꝰ. cũ nichil karius haberet qd̃
om̃i potenti do potuisset offerre. semet ipsu ꝓ eiꝰ amore
sc̃o mat ino indõni albti abbis p̃sentia tradidit inseruũ.
Qui uidelicet hardumꝰ ut ipsa sui traditio appareret. cordis
quoq signoꝵ collũ suũ circundedit. & ꝓrecognitione suꝑ
altare .iͬͦi. decapite ꝓpͥo denarios imposuit. Qđ ut lqu
conditione tali gestũ est ut ñ ille tantũ modo. uerũ etiã
tota exipso nascitura ꝓgenies om̃ib dieb uit suȩ. abbati
maioris monasterii & seniorib loci seruiat iure seruili
Hȩc autẽ ut firmior haberet᷑ faotitia nominub testiũ qui
adhoc audiendũ ꝓducti fuert̃ subnotat᷑ istor uni.¬

Expanded text:
 famulus quidam, ex libero genere ortus, nomine Harduinus, timore divino compunctus, cum nichil karius haberet quod omnipotenti Deo potuisset offere, semetipsum pro ejus amore Sancto Martino, in domni Alberti abbatis presentia, tradidit in servum. Qui videlicet Harduinus, ut ipsa sui traditio appareret, cordis quoquo signorum collum suum circundedit, et pro recognitione super altare IIIIor de capite proprio denarios imposuit. Quod utique conditione tali gestum est, ut non ille tantummodo, verum etiam tota ex ipso nascitura progenies, omnibus diebus vitae suae abbati Majoris Monasterii et senioribus loci, serviat jure servili. Haec autem ut firmior haberetur noticia, nominibus testium qui ad hoc audiendum producti fuerunt, subnotatur istoru
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ quã uis dõnꝰ abb̵ pluris eẽ remunerationẽ dĩ nonignoraret.
aliquantulũ in p̃senti remunerari debere adiudicauit: & eis. uͦ
arpennos prati apud ussellũ tribuit. plura ꝓmittens. si in eadẽ
uoluntate ꝑmanerent Nomina uͦ testiũ ꝗͥ traditionẽ hanc uiden¬
tefia aidientes affuert subt̃ in serta st̃ Cuifus serirdraltꝰ¬

Expanded text:
nem, quamvis domnus abbas pluris esse renumerationem Dei non ignoraret, nem, quamvis domnus abbas pluris esse renumerationem Dei non ignoraret, aliquantulum in presenti remunerari debere adjudicavit, et cis IIos arpenos prati apud Ussellum tribuit, plura promittens si in eadem voluntate permanerent. Nomina vero testium qui traditionem hanc videntes et audientes affuerunt, subter inserta sunt. Ebrulfus cellara
Abbreviated transcription (Latin):
otũ sit uniuersis successorib: nr̃is. qđ famulꝰ quidã de castella
qđ ambatia dicit᷑ exparentib liberis ortꝰ nõie Walteriꝰ
& uxor eiꝰ noĩe ledeardis. amore diuino cõpuncti: ut sibi benig¬
nitas dĩ apđ que ꝑsonȩ nulliꝰ acceptio. s uniꝰ cuiꝰq respicitur
meritũ ꝓpiciari dignaret᷑. semet ipsos ꝓ aniore illiꝰ tradidert̃
inseruos sc̃o martinio maioꝵ monasterii. Ca uidelicet ratione.
ut ñ solũ ipsi. uerũ etiã om̃is ex eis nascit᷑a ꝓgenies. iure ꝑpetuo
abbi maior monasterii. atq fr̃ib eiꝰdẽ loci. c̃ditione seruili famu-¬
larent᷑. Ut aut̃ hȩc sui traditio certior & euidentior appare¬
ret : ꝓ recognitione seruorũ . iiͭIi. quisq: de capite ꝓprio
denarios supaltare sc̃ialartini penentes. semet iosos omupeten
obeulerunt : partis quoq om̃is substantiȩ suȩ nullo peniꝰ excepto
uñqsco post obitũ suũ donationẽ fecert̃. Quors uoluntatẽ & deuotio¬

Expanded text:
otum sit universis successoribus nostris quod famulus quidam de castello quod Ambazia dicitur, ex parentibus liberis ortus, nomine Walterius, et uxor ejus nomine Ledeardis, amore divino compuncti, ut sibi benignitas Dei, apud quem personae nullius acceptio, sed uniuscujusque respicitur meritum, propiciari dignaretur, semetipsos pro amore illius tradiderunt in servos Sancto Martino Majoris Monasterii; ea videlicet raex eis nascitura progenies, jure perpetuo abbati Majoris Monasterii atque fratribus ejusdem loci conditione servili famularentur. Ut autem haec sui traditio certior et evidentior appareret, pro recognitione servorum IIIIor quisque de capite proprio denarios super altare Sancti Martini ponentes, semetipsos omnipotenti Domino obtulerunt; partis quoque omnis substantiae suae, nullo paenitus excepto, unusquisque post obitum suum donationem fecerunt. Quorum voluntatem et devotio
Abbreviated transcription (Latin):
Iotũ sit uniuersis successorib nr̃is. qđ W inefredꝰ porcariꝰ & Ietlei
uxor eiꝰ ex libero genere orti diuino cõpunctrtimore. cũ nichil
carꝰ haberent qđ om̃i potentido potuissent offerre. semet ipsos ꝓ eiꝰ
amore sco martino maioꝵ ionasterii indoni Albti abbis p̃sentia
tradidert̃ inseruos: ea uidelicet ratione. ut ñ solũ ipsi uerũ etiã
om̃is ex eis nascitura ꝓgenies. am̃ib dieb uitȩ suȩ abħi maior mona¬

Expanded text:
otum sit universis successoribus nostris quod Winefredus porcarius et Tetlendis uxor ejus, ex libero genere orti, divino compuncti timore, cum nichil carius haberunt quod omnipotenti Deo potuissent offerre, semetipsos pro ejus amore Sancto Martino Majoris Monasterii, in domni Alberti abbatis praesentia, tradiderunt in servos; ea videlicet ratione, ut non solum ipsi, verum etiam omnis ex eis nascitura progenies
Abbreviated transcription (Latin):
delardꝰ seruus Sc̃i MAR TINIaccepit
in coniugio quandã mulierẽ ancillã cuiusdã hominis
iomine Gualon: quã postea calũniatꝰ est ei pͣdictꝰ homo:
Dequa calũ nia uetumꝰ ad concordiã cũ illo: & decdit eiisdem
adelardꝰ de suo xiiͦii. solidos. & itaguerpiuit dõ & scõmartino
mulierẽ illã cũ fructu suo. Reteptꝰ ẽ. quoq in orationib nr̃is.
& ꝓmisit qđ faceret hoc c̃cedere uxorẽ suã. & filiũ suũ cum
uenerit adȩtatẽ. Hanc aũt auctoritationẽ non tã pro re
t̾rena dixit se fecisse : qua ꝓsaluter animȩ suȩ & parentũ
suor Testes: Gausbertꝰ fr̃ ipsiꝰ adelardi. Odo cellarariꝰ

Expanded text:
delardus servus Sancti Martini accepit in conjugio quandam mulierem ancillam cujusdam hominis nomine Gualoii, quam postea calumniatus est ei praedictus homo; de qua calumnia venimus ad concordiam cum illo, et dedit ei isdem Adelardus de suo XIIIIim solidos, et ita guerpivit Deo et Sancto Martino mulierem illam cum fructu suo. Receptus est quoque in orationibus nostris, et promisit quod faceret hoc concedere uxorem suam et filium suum, cum venerit ad aetatem. Hanc autem auctorizationem non tam pro re terrena dixit se fecisse, quam pro salute animae suae et parentum suorum. Testes: Gausbertus frater ipsius Adelardi, Odo cellararius,
Abbreviated transcription (Latin):
maiorꝰ scilicethuꝰ habitatores monasteru sc̃i marł itai.
Uiuianũ quendã caprariũ & uxorẽ eiꝰ noĩe Richildẽ.
ut a deo liłtate donent᷑ ȩt̾na. seruos se se ꝑpetuos scĩ martꝰ
tradidisse & nr̃os. filios qͥdẽ duos qͦs iã habuit his nominib
ioħem. & uiuianũ. & filias totidẽ hermensendẽ atꝙ
tetbergã. ut fierent nr̃i similit̃ serui cogere poluerunt:
sed ut sponte ꝓpria siquando uoluerint fiant. potestati
reliquert̃ ipsorũ. Cȩcerũ si qͦs de inceps alios habuerint
eoꝵ iuris fore filios quorũ sunt & parentes dubiũ ñ erit
ccepert̃ aut̃ ambo ipsi uiuianꝰ scilicet atq Richildis. par¬
ticipationẽ totiꝰ nr̃i de inceps benefacti : & sponsionẽ
qđ mortui sepulturȩ tradant᷑ a nob̾si afferant᷑ a suis. cũ
ea uidelicet rerũ parte suarũ. quã tunc uoluerint. uł
potuerint relinquere nob̵. Actũ anno ab in carnatione
dñi .m. lXIIII. agentib nunc riob sub regimine dõri

Expanded text:
ores Monasterii Sancti Martini, Vivianum quendam caprarium, et uxorem ejus nomine Richildem, ut a Deo libertate donentur aeterna, servos sese perpetuos Sancti Martini tradidisse et nostros, filios quidem duos quos jam habuit his nominibus Johannem et Vivianum, et filias Hermensendem atque Tetbergam, ut fierent nostri similiter servi cogere noluerunt, sed ut sponte propria si quando voluerint fiant, potestati reliquerunt ipsorum. Caeterum si quos deinceps alios habuerint, eorum juris fore filios quorum sunt et parentes dubium non erit. Acceperunt autem ambo ipsi Vivianus scilicet atque Richildis, participationem totius nostri deinceps benefacti, et sponsionem quod mortui sepulturae tradantur a nobis si afferantur a suis, cum ea videlicet rerum parte suarum quam tunc voluerint vel potuerint relinquere nobis. Actum anno ab incarnatione Domini Mo LXo IIIIo, agentibus nunc nobis sub regimine domni
Abbreviated transcription (Latin):
habebat querelas ad usũ nos & nos adusus eũ. Deqͥb cũ uellet placitari nobiscũ:
negauit se. eẽ. seruũ nr̃m. ut posset habe qͦscunq uellet ad iutores cont᷑ nos
ad placitandũ. & ꝓ hac ipsa re uenimꝰ ad placitũ apđ rupes ante domnũ
tetbaldũ & ibi habuimꝰ unũ ex parentib eiꝰ Ioscelinũ de rupetulis. qͥ eũ
affirmans ce seruĩ nr̃m arramiuit de hacre bellũ contratum
Sedille statim in eodẽ placito & in eodẽ loco recognouit & confessus

Expanded text:
elas adversum nos, et nos adversus eum. De quibus cum vellet placitari nobiscum, negavit se esse servum nostrum, ut posset habere quoscunque vellet adjutores contra nos ad placitandum. Et pro hac re ipsa venimus ad placitum apud Rupes, ante domnum Tetbaldum, et ibi habuimus unum ex parentibus ejus, Joscelinum de Rupeculis, qui eum affirmans esso servum nostrum, arramivit de hac re bellum contra eum. Sed ille, statim in eodem placito et in eodem loco, recognovit et confessus
Abbreviated transcription (Latin):
timore diuino cõpunctꝰ cũ nichil kariꝰ haberet qđ om̃ipo¬
tenti dõ potuisset offerre semet ipsũ ꝓ eiꝰ amore sc̃o ouadꝰ
in dõni albti abbis p̃sentia tradidit inseruu. Qui uide¬
licet ebrulfꝰ ut ipsa sui traditio clarior appareret
cordis quoq signoꝵ collũ suũ circundedit. & ꝓ recogn¬
tione suꝑ altare quattuor decapite ꝓprio
denarios imposuit. Qd itaq conditione taligestũ
est . ut non ille tantum modo. uerũ etiã tota exipso
nascitura ꝓgenies om̃ib dieb uitȩ suȩ abbati maior
monasterii & seniorib loci seruiat iure seruili:¬
Condonauit etiã om̃s res suas post suum decessũ
scomartinio. ut quicquid habuerit indie obit᷑
sui ueniat indominium monachorum.
Hȩc autẽ ut firmior haberet᷑ poticia : Nominib
qui ad hoc audiendum ꝓducti fuerunt sub notat᷑
istoꝵ. Gausmerꝰ cdericus. Anseisus cellararius.
Bernardus. Giraldus

Expanded text:
timore divino compunctus, cum nichil karius haberet quod omnipotenti Deo potuisset offerre, semetipsum pro ejus amore Sancto Martino, in domni Alberti abbatis presentia, tradidit in servum. Qui videlicet Rainaldus, ut ipsa sui traditio clarior appareret, cordis quoque signorum collum suum circumdedit, et pro recognitione super altare IIIIor de capite proprio denarios imposuit. Quod utique conditione tali gestum est, ut non ille tantummodo, verum etiam tota ex ipso nascitura progenies, omnibus diebus vitae suae abbati Majoris Monasterii et senioribus loci serviat juro serCondonavit etiam omnes res suas post suum decessum Sancto Martino, ut quicquid habuerit in die obitus sui veniat in dominium monachorum. Haec autem ut firmior haberetur noticia, nominibus qui ad hoc audiendum producti fuerunt subnotatur istorum. Gausmerus clericus. Anseisus cellararius. Bernardus. Giraldus
Abbreviated transcription (Latin):
dem̾. trado me serrutio sc̃i marani monachoꝵq eiꝰ. Hoc uide¬
rũt ae au dierunt .÷. Iestes sunt ħrei: Sanceliꝰ cellararsꝰ
lanarici. Ingelbalđ de ponte E anfredus abictatus.
Mamardus sanguinator. SSimili mͦ factus est seruus nr qdan
homo & aucherus nomine: Cuiꝰ rei testes sunt landricus cocꝰ
letardus maioi ingelricꝰ. Sancelinꝰ cellarariꝰ. Mauritius.

Expanded text:
 trado me servitio Sancti Martini monachorumque ejus.» Hoc viderunt et audierunt et testes sunt hujus rei: Sancelinus cellarariLandrici, Ingelbaldus de Ponte, Gaufredus Abjetatus, Mainardus sanguinator. Simili modo factus est servus noster quidam homo Gaucherus nomine. Cujus rei testes sunt: Laudricus cocus, Letardus major, Ingelricus, Sancelinus cellararius, Mauritius.
Abbreviated transcription (Latin):
osse debebitis siqͥeritis posterinr̃i. maioris scilicet huiꝰ habitatores
monasterii sc̃i mart̾: godefredũ quendã de blesis. hominẽ Gil¬
duim un ce comitis filiũ fulbti rufi uendidisse nob̾ xii. solid ꝑmanũ
dõni hildegarii elemosinarii fr̃is nr̃is. quandã colib̾tã gerlendã
noĩe filiã quorũdã in nr̃a quondã t̾ra apđ Gilliacũ habitantiũ ho-¬
minũ: Gũbaldi uidelicet forestarii. atq suithurgis Quã sub hac
c̃ditione nos emisse constat: ut ñ solũ ipsa uerũ etiã om̃is ex ea
nascitura ꝓgenies. pauꝑib elemosinȩ seruiat. uł alicubi ubi iussa
fuerit. Unde ut sub hac seruitute ꝑpetuo manere possit. fide¬
iussorẽ nob̵ ꝓea pͣdictũ uice comitẽ Gilduinũ dominũ suũ Gode¬
fredꝰ dedit: ut ab om̃i eã aduersũ nos de ea insurgente caliinia
acquietet. huiꝰ rei simulq uenditionis. testib istis. huimodi

Expanded text:
i eritis posteri nostri Majoris scilicet hujus habitatores Monasterii Sancti Martini, Godefredum quendam de Blesis, hominem Gilduini vicecomitis, filium Fulberti Rufi, vendidisse nobis XIIim solidis, per manum domni Hildegarii elemosinarii fratris nostri, quandam colibertam Gerlendam nomino, filiam quorumdam in nostra quondam terra apud Gilliacum habitantium hominum, Gumbaldi videlicet forestarii atque Guitburgis; quam sub hac conditione nos emisse constat, ut non solum ipsa, verum etiam omnis ex ea nascitura progenies, pauperibus elemosinae serviat, vel alicubi ubi jussa fuerit. Unde ut sub hac servitute perpetuo manere possit, fidejussorem nobis pro ea praedictum vicecomitem Gilduinum dominum suum Godefredus dedit, ut ab omni eam adversum nos de ea insurgente calumnia acquietet. Hujus rei simulque venditionis testibus istis hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
osse debebitis si qui eritis posteri nr̃i.
maioris scilicet huiꝰ habitatores monasterii sc̃i martꝰ:
acfredũ quendã deluzone. apđ fontẽ merlandi manentẽ.
ut a dõ uera donari mereret᷑ lib̾tate. semet ipsũ ꝓeiꝰ amore
cũ om̃i domosua. cũ uxore uidelicet Guithurga ac libis. astone
& aremburge: scõ martino inserũu tali pacto tradidisse :
ut non solũ ipsi uerũ etiã om̃is eors posteritas. per succedentia
scła abbatib huiꝰ loci & cȩteris fr̃ib. seruili conditione sub¬
iaceant & famulent᷑. Et ut hȩc eiꝰ spontanea traditio certior
& ab ipso facta appareret: iiͦiͦi. denar̾ ut est c̃suetudinis¬
Martino ꝑpetuo seruiendũ sub dono albto abbe tunc nr̃o.
tunc nr̃o pͥore : qͥ .iiͦiͬ. denar̾ desuꝑ caput eiꝰ accepit:

Expanded text:
qui eritis posteri nostri, Majoris scilicet hujus habitatores Monasterii sancti Martini, Acfredum quendam de Luzone, apud Fontem Merlandi manentem, ut a Deo vera donari mereretur libertate, semetipsum pro ejus amore cum omni domo sua, cum uxore videlicet Guitberga, ac liberis, Aszone et Aremburge, sancto Martino in servum tali pacto tradidisse, ut non solum ipsi verum etiam omnis eorum posteritas, per succedentia secula abbatibus hujus loci et cȩteris fratribus, servili conditione subjaceat et famuletur. Et ut haec ejus spontanea traditio certior et ab ipso facta appareret, IIIIor denarios, ut est consuetudinisMartnostro priore, qui IIIIor denarios desuper capu
Abbreviated transcription (Latin):
Asta st̃ hȩc utraq & de Radulfo illo scilicet & deduob istis ꝓ
diu̾sitate tẽporis testib diu̾sis: qͦs id circo distincte placuit infra

Expanded text:
Acta sunt haec utraque et de Radulfo illo scilicet et de duobus istis, pro Acta sunt haec utraque et de Radulfo illo scilicet et de duobus istis, pro diversitate temporis, testibus diversis, quos idcirco distincte placuit infra
Abbreviated transcription (Latin):
osse debebitis siqͥeritis poster inr̃i maior scilicet huiꝰ
habitatores monasterii sci martꝰ : Radulfũ quendã
filiũ Radulfi de uilla quȩ dicit᷑ ricrox in pago biturigensi.
ut a dõ lib̾tatẽ consequat᷑ ȩt̾nã inseruitutẽ sese tradidisse
sci martini & nr̃am. agentib nc̃ nob̾ sub regimine dõni
abbis Alb̵ti anno ab incarnatione dñi .m.lxx .iͦi : ita
scilicet ut tã ipse quã tota de in ceps ex eosuisq siqui unqua
fuerint filiis acnepotib ꝑ scła futura posteritas. sub eadẽ
seruitute pari iure ꝑmaneat. Quatcuor itaq denar̾ ex
more sibi supͣ caput posuit : qͦs inde dõnꝰ fulco nr̃ hoc tẽpore
pͥor accepit. Candẽ etiã seruitutẽ ante m̃ses aliqt. alii quidã
duo subierant : his hominib. Gaufreoꝰ & Constantinꝰ. Qos
cũ infurto rerũ nrap̃ qͣs ipsi nob seruare debebant dep̃hen.¬
dissemꝰ. & unde nob̾redderent qđ furati fuerant ñ hab̾ent.
se ipsos in ꝑpetuũ seruos sc̃i marsini tradidunt & nr̃os

Expanded text:
ilicet hujus habitatores Monasterii Sancti Martini, Radulfum quendam, filium Radulfi, de villa quae dicitur Ricrox, in pago Biturigensi, ut a Deo libertatem consequatur aeternam, in servitutem sese tradidisse Sancti Martini et nostram, agentibus nunc nobis sub regimine domni abbatis Alberti, anno ab incarnatione Mo LXo IIo; ita scilicet, ut tam ipse, quam tota deinceps ex eo suisque, si qui unquam fuerint filiis ac nepotibus, per secula futura posteritas, sub eadem servitute pari jure permaneat. Quattuor itaque denarios ex more sibi supra caput posuit, quos inde domnus Fulco noster hoc tempore prior accepit. Eandem etiam servitutem ante menses aliquot, alii quidam duo subierant his nominibus Gaufredus et Constantinus. Quos cum in furto rerum nostrarum quas ipsi nobis servare debebant deprehendissemus, et unde nobis redderent quod furati fuerant non haberent, seipsos in perpetuum servos Sancti Martini tradiderunt et nostros.
Abbreviated transcription (Latin):
& nob seruissuis ꝓredẽptione animȩ suȩ quendã seruũ suũ
Uuitb̃tũ nõie. nepotẽ Engelardi cognom̃to mesplenerii: ea scilic&
ratione illũ suȩ suberahens ditioni & nr̃ȩ subiciens seruituti.
ut ñ solũ ipse uerũ etiã om̃is siqua nata exeo uł nascitura est
ꝓgenies om̃ib qͦs uixerit dieb. abbti qͥ huic nr̃o maiori ꝓtẽpor¬
÷ prȩerit manasterio & fr̃ib lociistiꝰ. seruili c̃ditione famulet᷑.
F actũ aut̃ hac. e̾ẽ. constat assensu & uoluntate hersendis uxoris
eidẽ dirardi: Stephano filio eiꝰ pari deuotione suũ p̃bente fauorẽ:
ꝓeo qđ inelemosinȩ fructũ apatre meruit recipi Gaufred q comes
ex cuiꝰ beneficio inius huiꝰ nr̃idatoris cesserat seruꝰ iste : a dõno ab̃be
Abbeo dep̃catꝰ hoc idem sua c̃firmauit auctoritate. Unde st̃ testes
assistebant. lestes uͦ alii qͥhuic dono int̾fuert̃: st̃ hu gessenaru

Expanded text:
et nobis servis suis, pro redemptione animae suae, quendam servum suum Guitbertum nomine, nepotem Engelardi cognomento Mesplenerii; ea scilicet ratione illum suae subtrahens ditioni et nostrae subiciens servituti, ut non solum ipse, verum etiam omnis si qua nata ex eo vel nascitura est progenies, omnibus quos vixerit diebus, abbati qui huic Majori pro tempore praeerit Monasterio, et fratribus loci istius, servili conditione famuletur. Factum autem hoc esse constat, assensu et voluntate Hersendis uxoris ejusdem Airardi; Stephano filio ejus pari devotione suum prebente favorem, pro eo quod in elemosinae fructum a patre meruit recipi. Gaufredus quoque comes, ex cujus beneficio in jus hujus nostri datoris cesserat servus iste, a domno abbate Alberto deprecatus, hoc idem sua confirmavit auctoritate. Unde sunt testes:assistebant. Testes vero alii qui huic dono interfuerunt, sunt hii: Engelar
Abbreviated transcription (Latin):
ũlte iniuer sis suecesor ib nris qđ famuluis quidĩsuit¬
bertꝰ granetꝰ cognomine libero genere ortꝰ. cũ nichil cariꝰ
haberet qđ om̃i potenti dõ potuisset offerre. semet ipsũ
ꝓ eius amore sc̃o martinio maioris monasterii indomni
alberti abhis p̃sentia tradidit inseruũ : ea uidelicet ratio¬
ne. ut non solũ ipse uerũ etiã om̃is exeo nascitura ꝓgenies
om̃ib uitȩ suȩ abbati maioris monasterii & fr̃ibs eiusde
loci seruili conditione seruiat. Et uthȩc traditio certior
& euidentior appareret: ꝓ recognitione serui.iiii.
denar̾. suꝑ capud ꝓpriũ ponens. semet ipsũ omni potenti
dõ talit̃ obtulit. Nomina uͦ testiũ qͥ hȩc uidentes affue¬
runt : subter inserta sunt. Ebrulfus cellarariꝰ. Michae
Constantius chainno. Constantiꝰ taillafer. Nihardus. coquꝰ
Qualteriꝰ pistor. Herueus coquus. Fulcodius prior qͥ eum
recepit inseruũ. Berengerꝰ cellarariꝰ. Ietbaldꝰ cellarariꝰ
Gausbertꝰ cartulariꝰ¬

Expanded text:
t universis successoribus nostris quod famulus quidam Guitbertus, Granetus cognomine, libero genere ortus, cum nichil carius haberet quod omnipotenti Deo potuisset offerre, semetipsum pro ejus amore Sancto Martino Majoris Monasterii, in domni Alberti abbatis presentia, tradidit in servum; ea videlicet ratione, ut non solum ipse, verum etiam omnis ex eo nascitura progenies, omnibus vitae suae, abbati Majoris Monasterii et fratribus ejusdem loci, servili conditione serviat. Et ut haec traditio certior et evidentior appareret, pro recognitione servi IIIIor denarios super capud proprium ponens, semetipsum omnipotenti Deo taliter obtulit. Nomina vero testium qui haec videntes affuerunt, subter inserta sunt. Ebrulfus cellararius. Michael Rufus. Constantius Chainno. Constantius Tailla Fer. Nihardus coquus. Gualterius pistor. Herveus coquus. Fulcodius prior, qui eum recepit in servum. Berengerius cellararius. Tetbaldus cellararius. Gausbertus cartulari