comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
per lingue blandunata decipit. Qui subtrahit aliquid apatre
suo ⁊ amatre ⁊ dicit hoc non est peccatum particeps homicide est
Quise iactat idilatat iurgia concitat. Quiuero sperat in domino
sanabitur. Qui confidit incorde suo stultus est. Qui autem gradit᷑.
sapient̃. ip̃e laudabitur. Qui dat pauꝑi non indigebit. qui despicit.
deprecantem sustinebit penuriam. Cum

Expanded text:
per linguae blandimenta decipit. Qui subtrahit aliquid a patre suo, et a matre: et dicit, hoc non est peccatum, particeps homicidae est. Qui se jactat, et dilatat, jurgia concitat: qui vero sperat in Domino, sanabitur. Qui confidit in corde suo, stultus est: qui autem graditur sapienter, ipse salvabitur. Qui dat pauperi, non indigebit: qui despicit deprecantem, sustinebit penuriam. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
Cum surrexerint impii ⁊ c̃. Eos dem¬
homines quos iustos dicit. quia
iusti ereationis ordinem seruant¬
cos qui naturam humane creationis
custodiunt ⁊ se peccando inmentis as
cerrice contempnit. repentinus suꝑ¬
ueniet interitus ⁊ eum sanitas non sequitur. In multiplicatione
ufftom letabitur uulgus. Cum impu sumpserint principa

Expanded text:
Cum surrexerint impii. Eosdemhomines, quos justos dicit, quia justi, creationis ordinem servants, qui naturam humanae creationis custodiunt, et se peccando jumentis ascervice contemnit repentinus veniet interitus et eum sanitas non sequitur in multiplicatione iustorum laetabitur vulgus cum impii sumpserint principa
Abbreviated transcription (Latin):
gens peudentia multos opprunet per calumpniã. Qui autem odit
auaritiam longe fient eius dies: hominem qui calumpniatur
anime. sanguinem eius si usq adlacum fu̾gerit nemo sustluet. Qͥ
ambulat simpliciter saluus erit. Qui peruersis gradietur nuis
Qui autem festinat ditarinon erit innocens. Qui cognoscit iniu¬
dicio faciem nonbene facit iste. ⁊ pro bucella panis deserit ueritatẽ.
uir qui festinat ditari ⁊ aliis inuidet.¬
opes ambit peecatum negligit. more
anium captus cum estam t̾renam

Expanded text:
gens prudentia, multos opprimet per calumniam: qui autem odit avaritiam, longi fient dies ejus. Hominem, qui calumniatur animae sanguinem, si usque ad lacum fugerit, nemo sustinet. Qui ambulat simpliciter, salvus erit: qui perversis graditur viis, qui autem festinat ditari, non erit innocens. qui cognoscit in iudicio faciem, non facit bene: iste et pro bucella panis deserit ueritatem. uir, qui festinat ditari et aliis . inuidetopes ambit, peccatum negligit, more avium captus, cum escam terrenam
Abbreviated transcription (Latin):
son uentiles te inomnem uẽtum⁊ non ea in omaiua
Sic enim peccator probatur indupplici lingua esto firmus

Expanded text:
on ventiles te in omnem ventum, et non eas in omni via. Sic enim peccator probatur duplici lingua. Esto firmus
Abbreviated transcription (Latin):
gre autem fatuorum esfundentur:
Datus insipientis non erit utilis tibi. ocl̃i
enim illius septemplices sunt exigua da¬
bit i multa mꝑperabit a pertio oris illus¬
inflammatio est. Hodie fenerat quis ⁊ cras
expetit.⁊ odibilis homo huiufmodi fatuo
trete quia ira⁊ uiri iusticiam dei non¬
Concupiscentia ⁊ c̃. ꝓbatur exemplo ꝙ
bonum sit non irasti ⁊ sicut concupisden¬
tia ipadonis maculat uirginem nͦ gn̾at
sobolem. ita iuolencia iniqui simulat
udicium. s non seruat equitatis inddũ.

Expanded text:
iae autem fatuorum effundentur. Datum insipientis non erit utile tibi, oculi enim illius septemplices sunt. Exigua dabit, et multa improperabit: et apertio oris illinflammatio est. Hodie fenerat quis, et cras expetit, et odibilis homo hujusmodi. Fatuo iam dignooncupiscentia. Probat exemplo, bonum sit non irasci: quia sicut concupiscentia spadonis maculat virginem, nec generat sobolem: ita violentia iniqui simulat judicium, sed non servat aequitatis modum.
Abbreviated transcription (Latin):
Conuertere addo. ⁊ õ. Ostensa condicionẽ
tus sit. ⁊ ceteris prelatus creaturis. hor¬
tatur ut pꝰ lapsum pec̃ti reu̾tatur ad
fc̃orem suũ relinquens errorem. quose¬
met ip̃m decipit. ⁊ dep̃cetur dñm pro
offensionibus siuis. ⁊ tota mente ad
cat ⁊ mandatoꝵ dei regulam ut in sorte
bus altissimi ꝑseueret.

Expanded text:
Convertere. Ostensa conditione htus sit, et caeteris praelatus creaturis: hortatur ut post lapsum peccati revertatur ad factorem suum, relinquens errorem, quo semetipsum decepit; et deprecetur Deum pro offensionibus suis, et tota mente refcat et mandatorum Dei regulam, ut in sorte bus Altissimi perseveret.
Abbreviated transcription (Latin):
tum labia tua Nonemuletur cortuumpectatores. s intimo.¬
re domini esto totadie. quia habe speminnouissimo⁊ pstolatio
tua non auferetur audi filimi ⁊ esto sapiens.⁊ dirige iiuã

Expanded text:
tum labia tua non aemuletur cor tuum peccatores sed in timore Domini esto tota die quia habebis spem in novissimo et praestolatio tua non auferetur audi fili mi et esto sapiens et dirige i
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est ⁊ c̃. de naturis in pͥncipio mũ¬
dicreatis. ⁊ de successione carum qm̃
putibus serpentibus ⁊ om̃ibus aĩart¬
bus. Sic deherbis arboribus ⁊ aliis na
aput uos abscondit obliuio. sic que nũc fuint
qui nascinri sunt. scire ñ poterunt. silencio
eram ꝑibunt. ⁊ qͣi ñ fueruit abscondentur.

Expanded text:
quod, etc. De naturis in principio mundi creatis, et de successione earum, quomodo piscibus, serpentibus et omnibus animantibus; sic de herbis, arboribus et aliis natapud nos, abscondit oblivio, sic quae nunc fiunt, qui nascituri sunt, scire non poterunt; silentio enim peribunt, et quasi non fuerint, abscondentur.
Abbreviated transcription (Latin):
de annuo soł cuisu s de cotidianis eius
semitis loq̃r. obliqua enim fracta linea
ꝑ austrum ꝑgit adboream ⁊ tra ad ori¬
turbide aque inmare. Uñ subslit̾ant
reuertuntur. ⁊ n fallor oriens sñ addi
succatur ñ adimpletur mare insaciabi¬
possumus ꝑflumina ⁊ mare humanũ
genus acciꝑe. qd̾ int̾ram unde sũptum
est redit. scd̃m ĩllud. t̾ra es ⁊ interram
mina. eo qd̾ cito tͣnsseant.
Cuncte res dif. ñ potest homo causas
⁊ naturas rerum explicne. nͨ ocillus ad
pĩenum intueri nͨ auris instruente
doctore ad sũmã stĩam ꝑuenire. uidemꝰ
enim nũc ꝑ specłm in engmate. ⁊ ex ꝑ¬
te donec ueniat qd̾ ꝑfectum est. qd̾ in

Expanded text:
de annuo solis cursu, sed de quotidianis semitis ejus loquitur. Obliqua enim et fracta linea per austrum pergit ad boream, et ita rturbidae aquae in mare, unde substiterant, revertuntur. Et, ni fallor, absque additsiccatur . Non adimpletur autem mare insatiabiPossumus per flumina, et mare, humanum genus accipere, quod in terram, unde sumptum est redit, secundum illud: Terra es, et in terram mina, eo quod cito transeant.Cunctae res difficiles. Non potest homo causas et naturas rerum explicare, nec oculus ad plenum intueri, nec auris, instruente doctore, ad summam scientiam pervenire. Videmus enim nunc per speculum in aenigmate et ex parte, donec veniat quod perfectum est
Abbreviated transcription (Latin):
prii corticis scrobe seruatur
fulua fit solis cã ⁊ ip̃a seorax
calamites pinguis resina
odoris iocundi humecta ⁊ osi
astiriam guttam dũt.

Expanded text:
 cum proprii corticis scrobe servatur;fulva fit solis causa, et ipsa storax calamites pinguis, resinosa, odoris jucundi, humecta, et veluti Styriam guttam dicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uore ⁊ ꝓsiliente spuma pin¬
gui que concreta densatur
ubi loci natura poscat teg̾e
palmea excipiente ꝙ mar¬
bore hesit fero putatur. Iõ
corticosum ur᷑ purissimum¬

Expanded text:
vore, ac prosiliente spuma pingui, quae concreta densatur ubi loci natura poscat tegete palmea excipiente; quod in arbore haesit ferro depectitur; ideo corticosum videtur purissimum
Abbreviated transcription (Latin):
in preceptis iutiio ⁊ heditatem domui
puero suo excitare regem ex ip̃o fortissimũ
inthrono honoris sedentem insempit̃nũ:
qui implet quasi physon sapientiam. et
quasi tygris in cliebus nouoꝵ. Qui ĩplet

Expanded text:
in praeceptis iustitiarum et hereditatem domui puero suo excitare regem ex ipso fortissimum in throno honoris sedentem in sempiternum qui implet quasi Phison sapientiam et sicut Tigris in diebus novorum qui adimplet
Abbreviated transcription (Latin):
Quis deos honorant ut aurum ocłis
hauriant ⁊ nitoren leiugati mar¬
Amoris ł eboris aut insigne gemmis
⁊ coloribus uestes ⁊ quanto ornaticea
sunt templa ⁊ pulcriora suruilacra
tanto plus maiestatis hñt ł habere
ditas humana miratur.

Expanded text:
 Deos honorant, ut aurum oculis hauriant, et nitorem levigati marmoris vel eboris, aut insignes gemmis et coloribus vestes: et quanto ornatiora sunt templa, et pulchriora simulacra, tanto plus majestatis habent, vel habere ditas humana miratur.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui autẽ lidibriis ⁊ c̃ id est qui adeo
flagellati non sunt correcti ꝯdignã
dampnationem ex ꝑti sunt ad hoc
corripit deus ut emendet. Qui autẽ
ingratus ⁊ inpaciens murmurat
de temporali tormento ducitur ad

Expanded text:
Qui autem ludibriis, etc. Id est, qui a Deo flagellati non sunt correcti, condignam damnationem experti sunt: ad hoc corripit Deus, ut emendet. Qui autem ingratus et impatiens murmurat, de temporali tormento ducitur ad
Abbreviated transcription (Latin):
ua formant deum suuni ⁊ cudunt
nustate quorum deus uenter ẽ.¬
contra ydolatriam dũr maxuna euim
uecordia est ut homo adymagniem
dei conditus rationalem ab ip̃o hñs
animam qua ex cogitauit quomͦ
transieret flurctus nauem fabricãs
scd̾m artis sue ꝑiciam non honoret
illum qui hauc sibi dedit scĩam ⁊ in¬
uocet idolam ꝙ simili arte ⁊ maro¬
ri uanitate formauit. Cum enu
inaior fit qui fecit : quam ꝙ fit fac¬
turam suam adorare in sanire est
A deo naui gandi cursus petendus
aquo nauigiup̾paratio heretici ã
qui uana fingunt simulacra ereor
deo influttibus sełi ꝑeunt qr nauem
Qm̃ dedisti ⁊ c̃. Isrłitas ꝑmare
ut terrorẽ incut̾et gentibus exter¬
minandis fidelibus quoq int̃ scłi
fluctus ⁊ ꝑsetutiones p̃parat semi
scĩam creature sue qua sibi inp̾senti
ꝓ inquitate sua diluiuo deleretur.
Uñ petrus. Inqua pauci .i. occto auime
salue facte sunt ꝑ aquam ꝙ ⁊ uosnt¬

Expanded text:
a formant deum suum, et cudunt hetorici venustate, quorum deus venter econtra idololatriam dicuntur. Maxima enim vecordia est, ut homo ad imaginem Dei editus, rationabilem ab ipso habens animum, quo excogitavit quomodo transiret fluctus, navem fabricans secundum artis suae peritiam, non honoret illum qui hanc sibi dedit scientiam, et invocet idolum, quod simili arte et majori vanitate formavit. Cum enim major sit qui fecit quam quod fit, facturam suam adorare insanire est. A Deo navigandi cursus petendus, a quo navigii praeparatio. Haeretici autem, qui vana fingunt simulacra errorum, ideo in fluctibus saeculi pereunt, quia navemm dedisti. Israelitas per mare ut terrorem incuteret gentibus exterminandis, fidelibus quoque inter saeculi fluctus et persecutiones, praeparat semitscientiam creaturae suae, qua sibi in praesenpro iniquitate sua diluvio deleretur; unde Petrus: In qua pauci, id est octo animae salvae factae sunt per aquam: quo
Abbreviated transcription (Latin):
animas suas ⁊ transeuntes mare perratẽ
liberati sunt . s ab initio cum prrent su¬
confugiens remisit scło semen natiuitatis¬
que manu tua erat gubernata. Benedit¬
Der manus autem ꝙ fit ydolum male

Expanded text:
tes mare per ratem liberati sunt sed ab initio cum ptem confugiens remisit saeculo semen nativitatie manu tua erat gubernata benediper manus
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscere bonum artificem qui ꝑ¬
brie ẽ qr in nuuitabilis ⁊ uel semper
idem semper nise manens reg̾ oĩa
uanissima ergo uanitas hominũ
qui ꝓcatore cuxxituras uenerãtur.
Neq enim operibus ⁊c̃. Alii ignem
credebant quam uultanum uocabãt
aui ethera ł aerem quem iouem ł
tiones ⁊ cursum distribuebant astro¬
rum alii solem quem phebum uo¬
cabant alii lunam .i. dianam.¬
R. Dupplititer peccant primum qr¬

Expanded text:
otuerunt cognoscere bonum artificem, qui proprie est, quia immutabilis, et semper idem, semper in se manens, regit omnia. Vanissima ergo vanitas hominum, qui pro Creatore creaturas venerantur. Neque operibus. Alii ignem colebant, quem Vulcanum vocabant; alii aetherem vel aerem, quem Jovem et tiones et cursum distribuebant astrorum; alii solem, quem Phoebum vocabant; alii lunam, id est, Dianam. Dupliciter peccant,
Abbreviated transcription (Latin):
delectantur inquibus cupiditas ho
Releuatur enim iradei decelo super
omnẽ impietatem eoꝵ qui ueritatẽ
dei iniusticia dicuntur qr ꝙ notum
est dei manifestum est inulis ⁊c̃. No
ut emm deus inuisibilis ex in iuisibilib
coguoscentur. opus ab eo fcm̃ est. ꝙ
opificem manifestaret ut deus õut
intelligeretur qui hec fecit ꝙ non
possunt alii. S cum cognouissent

Expanded text:
e ad in quibus cupiditas hom ait: Revelatur enim ira Dei de coelo super omnem impietatem eorum, qui veritatem Dei in injustitia detinent; quia quod nolum est Dei, manifUt enim Deus invisibilis ex invisibilibus cognosceretur, opus ab eo factum est, quod opificem manifestaret, ut Deus omnium intelligeretur, qui hoc fecit, quod non possunt alii. Sed cum cognovissent
Abbreviated transcription (Latin):
rum ⁊ argentum artis inuention entimpito¬
militudines anualium aut lapidem in¬
utilem. opus mamus antique. aut siquis
⁊ hꝰ docte radat corticem om̃em ⁊ arte sua
usus diligenter fabricet uas inutile in
conuersationẽ uite. Reliquuis autem huiꝰ
operis adp̃̾parationẽ esce abitatur. ⁊ re-¬
liquum hoꝵ ꝙ ad nullum usum facit lig¬
num curuum ⁊ uerticibus plemi sculpat
diligenter. ⁊ ꝑuacuitatẽ suam.⁊ ꝑ scĩam.
sue artis figuret illud ⁊ assimilet ymagi¬
ni hominis aut alicui ex animalibus
illud comparet. ꝑliniens rubrica ⁊ rubi¬
cundo faciat fuco colorem illius ⁊ om̃em
maculam que iillo est per liniens ter¬
rã ut faciat ei dignam habitationem.
⁊ inpariete ponens illum ⁊ confirmans
ferro ne forte cadat ꝓspiciens illi. Sciens
quoniam non potest adiuuare se.ymago
enu est ⁊ opus est illi adiutorium et
de sub̾a sua ⁊ defilus suis ⁊ denuptiis uo¬
tum faciens inquirit. Non erubescit lo¬
qui cum illo qui sine anima est.⁊ ꝓsanita¬

Expanded text:
rum et argentum, artis inventionem, et similitudines animalium vel lapidem inutilem opus manus antiquae. Veniunt et hujus docte eradat omnem corticem, et arte sua usus diligenter fabricet vas utile in conversationem vitae, reliquiis autem ejus operis ad praeparationem escae abutatur; et reliquum horum quod ad nullos usus facit, lignum curvum, et vorticibus plenum sculpat diligenter per vacuitatem suam, et per scientiam suae artis figuret illud, et assimilet illud imagini hominis, aut alicui ex animalibus illud comparet, perliniens rubrica, et rubicundum faciens fuco colorem illius, et omnem maculam quae in illo est, perliniens; et faciat ei dignam habitationem, et in pariete ponens illud, et confirmans ferro, ne forte cadat, prospiciens illi, sciens quoniam non potest adjuvare se: imago enim est, et opus illi adjutorium. Et de substantia sua, et de filiis suis, et de nuptiis votum faciens, inquirit. Non erubescit loqui cum illo, qui sine anima est; et pro sanita
Abbreviated transcription (Latin):
panti enim sunt qm inam iuute in¬
ueniuint aqua diluui extra positos
occidit qr ħeticum lices habentem bap¬
tismi sacramentum Ip̃e aque demergũt
adinferos que aopam leuauerunt ad
celos. Ottonarius quoq significat
ecełram ꝙ insacramentum dominiee
resurrectionis ꝑcipit lanatrum bap̃i
ut sicut ip̃e resurrexit amortuis ꝑ
gloriam patris ita ⁊ nos in nouitate ui¬
tecte ambulemus aqua regeneratiõis
ropter ⁊ c̃. non est iguoscendum
ydolis ł eorum in habitatorbus .i. de
monibus qr honines adymasidẽ¬
dei factos dei factos ab ipso retrahut
⁊ meroris ł demuscipula subuertũt
heretici quoq qui homines sedu¬
cunt districtum non euadent iudiciũ.
Hunc ien. Seultus fattus est oĩs
homo ascia sua confusus ẽ facto
tationis peribunt.¬

Expanded text:
Pauci enim sunt qui viam vitae inveniunt. Aqua diluvii extra positos occidit, quia haereticum licet habentem baptismi sacramentum, ipsae aquae demergunt ad inferos, quae arcam levaverunt ad coelos. Octonarius quoque significat Ecclesiam, quod in sacramento Dominicae resurrectionis percipit lavacrum baptismi. Ut sicut ipse resurrexit a mortuis per gloriam Patris, ita et nos in novitate vitae ambulemus aqua regenerationisropter hoc. Non est ignoscendum idolis, vel eorum inhabitatoribus, id est, daemonibus, quia homines ad imaginem Dei factos ab ipso retrabunt, et in erroris muscipula subvertunt. Haeretici quoque, qui homines seducunt, districtum non evadent judicium.Jeremias: Stultus factus est omnis homo a scientia sua, confusus est factor tationis peribunt
Abbreviated transcription (Latin):
ẜlatꝰ ait. olim truntus olum ficul¬
nus mutile lignum. Gum faber ii¬
certus scannum faceret ne pͥiapũ
ad hereticoꝵ principes qui simula¬
cta dognatum suoꝵ artifici corde cõ
uirtutem ⁊ opera eorum mirati sunt. intelli¬
gant abip̃is quoniam qui hec fecit fortior
est illis. Amagnitudine enim sp̃ei ⁊ creatu¬
re cognos cibiliter poterit creator horum¬
uderi s tam̃ adhuc in his minor est querela.
Et hii enim fortassis errant deum queren¬
tes ⁊ nolentes inuenire. Et enim cum inope¬
ribus illius conuersentur. ⁊ inquirunt ⁊
ꝑsuasum hñt. qm̃ bona sunt que uident᷑.
It̾m autem nec sihis debet ignosci. si enim
tm̃ potuerunt scire. ut possent estimare se¬
culum quomodo huius dominium facilius¬
non inuenerunt: Infelices autem sunt ⁊
inter mortuos spes illorum est. Qui applła¬
uerunt deos opera mannum hominum au-¬

Expanded text:
lium Olim truncus eram ficulnus, inutile lignum, Cum faber, incertus scamnum faceretne Priapum, et ad haereseorum principes, qui simulacra dogmatum suorum atque artifici corde compirtutem et opera eorum mirati sunt intellegant ab ipsis quoniam qui haec constituit fortior est illis a magnitudine enim speciei et creaturae cognoscibiliter poterit horum creator videri sed tamen adhuc in his minor est querella et hii enim fortassis errant Deum quaerentes et volentes invenire etenim cum in operibus illius conversentur inquirunt et persuasum habent quoniam bona sunt quae videntur iterum autem nec his debet ignosci si enim tantum potuerunt scire ut possent aestimare saeculum quomodo huius Dominum non facilius invenerunt infelices autem sunt et inter mortuos spes illorum est qui appellaverunt deos opera manuum hominum au
Abbreviated transcription (Latin):
cata tua. ⁊ ne subicias te omni hõi
pro peccato. Noli resistere contrafaci¬
empotentis ne coneris contraittum
fluuii.ꝓro iusticia agonitare pro a¬
nima tua. ⁊usq admortem certa pro ius¬
ticia ⁊ deus expugnabit ꝓte ininuicos
tuos. Noli citatus ẽẽ inlingua tua ⁊

Expanded text:
cata tua et ne subicias te homini pro peccato noli resistere contra faciem potentis nec coneris contra ictum fluvii pro iustitia agoniare pro anima tua et usque ad mortem certa pro iustitia et Deus expugnabit pro te inimicos tuos noli citatus esse in lingua tua
Abbreviated transcription (Latin):
inoperibus iniurie. odibilus coram deo est ⁊ hominib sugbia. l exx¬
crabilis ominis iniquitas gentium. Regnum agente ingentẽ trans

Expanded text:
in operibus iniuriae odibilis coram Deo et hominibus superbia et execrabilis omnis iniquitas gentium regnum a gente in gentem trans
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ diuersos errores distulit ut quẽ
cloquentie sue amatorem conspexe¬
rit ad se trahat quasi meretrix
Uñ irretunt eum multis sermo¬
nibus ⁊ blanduciis labioꝵ ⁊ c̃i¬

Expanded text:
per diversos errores dissilit, ut quem eloquentiae suae amatorem conspexerit ad se trahat quasi meretrix; unde: Irretivit eum multis sermonibus, et blanditiis labior
Abbreviated transcription (Latin):
nelsoeat uidere que non licet o¬
cupiscere. Mistice antemi non de¬
bemus doctorem eloquentie here¬
tice amare nec simulatas uirtri
figura. Uici enim ciuitatis hereti¬
toꝵ conuenticła sunt que aciu¬
tate separant dequa dicitur.Glo¬
riosa ditta sunt de te cuuitas dei.

Expanded text:
ne libeat videre quae non licet concupiscere. Mystice autem non debemus decorem eloquentiae haereticae amare, nec simulatas virtutefigura. Vici enim civitatis, haereticorum conventicula sunt: quae se a civitate separant, de qua dicitur: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei
Abbreviated transcription (Latin):
satoris. on eniiicis que futura sit
illius subuersio. Non placent uui ara
uiustorim sciens quoniam usq adinferos non placebit impuis:
long ełto ab homine pntescatem haben te oecidendi ⁊ non suspi¬
ceris timorem mortis ⁊ si accefseris uolialiqu id coͣmitere. ne for¬
te auferat nitam tuam. cõionem mortes scito quoniam inmedio
laqueoꝵ mgredieris ⁊ super dolentium arma anibulabis scd̃m
uirtitem tuam caue te. aprorimo tuo. et cumsapientibus ⁊

Expanded text:
atoris non enim scis quae futura sit illius subversio non placeat tibi iniuria iniustorum sciens quoniam usque ad inferos non placebit impius longe abesto ab homine potestatem habente occidendi et non suspicaberis timorem mortis et si accesseris ad illum noli aliquid cotur: « Communicationem mortis scito, quoniam in medio laqueorum ingredieris, et super dolentium arma ambulabis. Secundum virtutem tuam cave te a proximo tuo; et cum sapientibus et
Abbreviated transcription (Latin):
regnauerit ꝑstultum cum satura¬
tus fũit cibo. per odiosam mulierem.
cum inx̃sit fu̾it assumpta ⁊ ꝑ ancillã
cum fũit heresc domine sue. Quatu¬
tibus. formice
in messe cibum.
sibi. lepusculus

Expanded text:
regnaverit: per stultum cum saturatus fuerit cibo: Per odiosam mulierem, cum in matrimonio fuerit assumpta: et per ancillam cum haeres fuerit dominae suae. Quatutibus. Formicaein messe cibum sibi: Lepusculus
Abbreviated transcription (Latin):
Ego. d. hũc u̾sicłm apponit exagͥando
stimulum in inise caritatis qr it̾ꝰ
exardescit.
qͣ ⁊ in me descendit in mepotes
hre formam cuis quem queris.¬

Expanded text:
o. Hunc versiculum apponit exaggerando stimulum immensae charitatis, quae interius exardescit. Quasi: In me descendit, in me potes habere formam ejus, quem quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
turpitudo erroris illius nram
degetur: fornitatio
mulieris in extol¬
lentia oculorum.
⁊ inpalbebris illiꝰ
agnoscetur. Infi¬
lia non auertente se fiema custodiam tre

Expanded text:
turpitudo illius non contegetur fornicatio mulieris in extollentia oculorum et in palpebris illius agnoscetur in filia non avertente se firma custodiam ne
Abbreviated transcription (Latin):
adpeccandum. Sinagoge super borum
non erit sanitas. frutexͥ eccati errã¬
alicabitur millis ⁊ non nntelligetur.
Cor sapientis intelligitur in sapien¬
tia. ⁊ auiis bona audiet cum om̃i¬
concupiscentia sapientiã. Sapiens cor
⁊ intelligibile. abstinebit se apeccatis ⁊
cessus habebit. Ignem arderitem e¬
resistit peccatis. ⁊ deus hrospector eius
qui reddit gr̃am memiit inporterin
⁊ interapore casus sui inueniet fixma¬
mentum. fili elemosinam pauperis
ne defraudes ⁊oculos tuos ne transuer¬
tas aꝓaupere. Animam esurientem¬
ne despexeris ⁊ne ex asperes pauperẽ
in inopia sua. Cor mopis ne afflixeris.
⁊ non protrahas datum angustianti

Expanded text:
peccandum synagogae superborum peccandum synagogae superborum non est sanitas frutex enim peccati eradicabitur in illis et non intellegetur cor sapiens intellegitur in sapit auris bona audiet cum omconcupiscentia sapientiam sapiens cor et intellegibile abstinebit se a peccatiscessus habebit. ignem ardentem eresistit peccatis: et deus prospector eius qui reddit gratiam meminit in posterum, et in tempore casus tui inuenies firmamentum. Fili, elemosynam pauperum ne fraudes et oculos tuos ne transuertas a paupere. animam esurientemxeris et non exasperes pauperem in inopia sua. cor inopis ne adflixeris et non protrahas datum angustianti
Abbreviated transcription (Latin):
qnporents cla pecca: quam male fami
est qui relinquid patrem. ⁊ est ma¬
ledittus a deoqui ex aspert mnatrẽ:
fili inmansuetudine opera tua ꝑ¬
fice. ⁊ super hominum głam dilige¬
ris. Quanto magnus eshumilia te.
in omnibus ⁊ coram deo inuenes gr̃am.
qm̃ magna potententia dei solius.
quesieris ⁊ forciora tene scrutatus fu¬
eris s que precepit deus tibi cogita illa
semper. ⁊ inpłibus eius operib ne fr̾us
curiosus. Non est enim tibi necessariũ.
ea quea abscondita sunt uidere ocłis
tius. Insuper uacius rebus noli scruta¬
ri multipliciter: inpluribus eiꝰ oꝑibꝰ
non eris curiosus. Plurima enim
super sensum hominum ostensa ft̃
tibi. multos enim supplantauit sus¬
picio eorum ⁊ inuarirtate detinuit
sensus illorum. Cor durumhabebit ma¬
le innouissimo ⁊ qui amat pericłm
iillo peribit. Cor ingrediens duas ui¬
as non habebit successus. ⁊ prauicori
illis scandali abitur. ẜor requam gra¬
dabitur indoloribus. ⁊ peccato. adiciet

Expanded text:
ntur tua peccata quam malae famae est qui relinquit patrem et est maledictus a Deo qui exasperat matrem fili in mansuetudine opera tua perfice et super hominum gloriam diligeris quanto magnus es humilia te in omnibus et coram Deo invenies gratiam quoniam magna potentquesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris; sed que precepit Deus tibi, illa cogita semper, et in pluribus operibus eius ne fueris curiosus; non est enim tibi necessarium ea quae abscondita sunt videre oculis tuis in supervacuis rebus noli scrutari multipliciter et in pluribus operibus eius non eris curiosus plurima enim super sensum hominis ostensa sunt tibi multos enim inplanavit suspicio illorum et in vanitate detinuit sensus illorum cor durum male habebit in novissimo et qui amat periculum in illo peribit cor ingrediens duas vias non habebit successus et pravicordius in illis scandalizabitur cor nequam gravabitur doloribus et peccator adiciet
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo caritas dei manet ineo.
fides enim sinon habert opera mor¬
tua est. Non ergo diugamus lingua
⁊ humilitas quia mansuetudo ne

Expanded text:
quomodo charitas Dei manet in eo? Fides enim si non habeat opera, mortua est. Non ergo diligamus lingua et humilitas, quia mansuetudo ne
Abbreviated transcription (Latin):
cula plus omnib misit ingazophile¬
cium quia quantitatem intineris¬
iram ex asperandus ẽ pauꝑ. s uan¬
daloquutione platandus. iraenum
rat aurem adclamorem pairꝑis ip̃e
clamabit ⁊ non exaudietur. Qui enĩ¬

Expanded text:
cula plus omnibus misit in gazophylacium, quia non quantitatem munerisiram exasperandus est pauper, sed blanda locutione placandus, Ira enimrat aurem ad clamorem pauperis, clamabit, et non exaudiet Dominus . Qui eni
Abbreviated transcription (Latin):
mosinam facit ⁊ qͥ excorde corripit
Uñ ne dieas amico tuo. uade ⁊ reu̾¬
tere curtito possis dare ⁊ alibi. Q
despicit proximum peccat qui mi¬
seretur .p. beatus erit elemosina¬

Expanded text:
sque ad qui ex corde corripit unde: Ne dicas amico tuo: Vade et revertere, cum cito possis dare . Et alibi: Qui despicit proximum, peccat: qui miseretur pauperis, beatus erit . Eleemosyn
Abbreviated transcription (Latin):
patris non erit inobliuione. Nam
ꝓ peccato matris restitueturur tibi
bonum ⁊ iniusticia edificabitur tͥ¬
s indie tribulationis commemora¬
bitur tui. ⁊ sicut insereno glacies: sol

Expanded text:
patris non erit in oblivione nam pro peccato matris restituetur tibi bonum et iniustitia aedificabitur tibi in die tribulationis commemorabitur tui sicut in sereno glacies sol
Abbreviated transcription (Latin):
Mansuetudo ⁊ humilitas grãm
suꝑbia ⁊ furor paruerit rumam
Unde disc ite quiamitis sum ⁊¬
qui se exaltat humiliabitur.¬
Hinc danel ad nabugodonosor.
Consilium meum placeat tibi o
imquitates tuas misericordus.
pauperum si forsitan ignoscat
detis delittis tuis hinc dominus
ait date elemosinam ⁊ omĩa mũ¬
da sunt no.¬

Expanded text:
Mansuetudo et humilitas gratiam, superbia et furor pariunt ruinam; unde: Discite a me, quia mitis sum Qui se exaltat, humiliabiturHinc Daniel ad Nabuchodonosor: Consilium meum, o rex, placeat tibi: iniquitates tuas misericordiis pauperum , si forsitan ignoscat Deus delictis tuis. Hinc Dominus ait: Date eleemosynam, et omnia munda sunt vo
Abbreviated transcription (Latin):
tius preturrens tanqͣm nauis que ꝑtran¬
sit fluctuantẽ aquam. Cuius cũ prete¬
rierit.non est uestigim inuenirenz
semitam carne illuis influctibus aut
aiuis que transuolat inaere. nullũ in¬
uenitur argumentsi itineris illuis.¬

Expanded text:
tius precurrens et tamquam navis, quae transit fluctuantem aquam, cuius, cum preterierit, non est vestigium invenire neque semitam carinae illius in fluctibus, aut avis, quae transvolat in aere, nullum invenitur argumentum itineris illi
Abbreviated transcription (Latin):
si enim inteslexisset ori imposuisset mañ:¬
qui fortiter premit ubera. adeliciendum
lac exprimit butirum.⁊ qui uehement̃
emungit eligit sanguinem. Et qui pro

Expanded text:
si enim intellexisset, ori suo imposuisset mantem fortiter premit ubera ad eliciendum lac, exprimit butyrum: et qui vehementer emungit, elicit sanguinem: et qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram duabꝰ uiis ingrebiemi.
uisudant. in marcessibili corona do¬
nabuntus¬
tancium mala. Qui ã pacis in eunt consilia. seqͥt eos gaudium. Noncõ¬
tristabit iustũ quicqͥd ei acciderit. impii ã peple bunt᷑ malo. abhomina¬
cio est dño labia mendacia. Qui ã fideli
agunt placent ei. homo u̾sutꝰ celat scĩam.
⁊ cor incipiencium ꝓuocat stulticiam.

Expanded text:
terram duabus viis ingredienti. insudant, immarcescibili corona donabuntutantium mala: qui autem ineunt pacis consilia, sequetur eos gaudium. non contristabit iustum quicquid ei acciderit: impii autem replebuntur malo. abominatio domini labia mendacia: qui autem fideliter agunt, placent ei. homo uersutus celat scientiam: et cor insipientium prouocabit stultitiam.
Abbreviated transcription (Latin):
sue semꝑ cancellos ꝓspexisse dicit
ut ꝑnuloꝵ gesta diiudicarer. qͥ enĩ
defẽnestra ꝑ cancellos ꝓspicit ip̃e qͥd̾
ea que foris agunt᷑ plene consid̾are
sufficit. si tã ip̃m qui foris sũt intꝰ

Expanded text:
spexisse dicit, ut parvulorum gesta dijudicaret. Qui enim de fenestra per cancellos prospicit, ipse quidem ea quae foris aguntur plene considerare sufficit, nec tamen ipsum qui foris est intra
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc sũb adultere mulieris sp̃e ꝓhi
dei fixa tene.
ut te instruant. Cum dormieris ĩ
morte custodiant aĩam tuam. ne
rapiat hostis. cũ eiugilaueris in re¬
suirectione loq̃re cum eis expͤtando
p̃mia q̃ tͥ. si ea seruasses ꝓmissa e¬
Tanta sit tͥ medicacio duune legis ĩ
cũ enigilans aliquid oꝑaris. hãc se¬
disla mente recolas cum dormieris
in huiꝰ memoria requiestas. cũ enu¬
gilaueris hãc pͥmũ adm̃tem re¬
uoces. sic enĩ fiet ut nec iugilans
offendas. nͨ atimore nocturno leda
panis diurnã solum effugat esuri¬
em. ⁊ nichominꝰ pꝰ mod̾ esurit. qui
comesto pane saturatus abscesserat.
sic qͥutirat ad ccortũ ad boram qͥdem
euaporat libidinem s pꝰ paululum
ardencior redit.

Expanded text:
Nunc sub adulterae mulieris specie prohibDei fixa tene. ut te instruant. Cum dormieris in morte custodiant animam tuam, ne rapiat hostis: cum evigilaveris in resurrectione, loquere cum eis, expetendo praemia quae tibi, si ea servares, promiseTanta sit tibi meditatio divinae legis, ut cum vigilans aliquid operaberis hanc sedula mente recolas; cum dormiveris, in hujus memoriam quiescas, cum evigilaveris, hanc primo ad mentem revoces; sic enim fiet ut nec vigilans offendas, nec a timore nocturno laeda enim unus panis diurnam solum effugat esuriem, et nihilominus postmodum esurit, qui comesto pane saturatus abscesserat, sic qui intrat ad scortum, ad horam quidem evaporat libidinem, sed post paululum ardentior redit.
Abbreviated transcription (Latin):
Quoniam agnitor ⁊ c̃. Nulla
insticra aut scientia suꝑbire.
uñ non est homo super terram
qui faciat bomun ⁊ non peccet
⁊ alibi. Uidisti hominem sapien¬
tem sibi uder ⁊ magis illo sp̃e ħt̃
q proprias irtutes perpendere
⁊ꝑ quantitate urium curam a¬
lioꝵ suscipere ne dam delectatur
loco głe fiat subditis auttor rm¬
ne ⁊ qui grauatur pondere suaꝗ¬

Expanded text:
Quoniam agnitor. Nulla justitia, aut scientia superbire; unde: Non est homo super terram, qui faciat bonum, et non peccet . Et alibi: Vidisti hominem sapientem sibi videri, et magis illo que proprias virtutes perpendere et pro quantitate virium, curam aliorum suscipere, ne dum delectatur loco gloriae, fiat subditis auctor ruinae; et qui gravatur pondere sua
Abbreviated transcription (Latin):
aucdori mortis seruũt. eo grauiꝰ iute
do placare quem contigit stulte loq̃n¬
do offendisse
siuis auditoribus uias uite aꝑit. qui
exercet ip̃e quod p̃dicit. qui amorẽ
uerbi quo alios erudit. fixũ in cerde
possidet. nec tam memoria retentum
qͣm collectum grenuo semen iactat in
terra. Ideo namq doctrina stultoruũ
fatiutas est. quia ⁊ si qua bona nsu
erũdicionis didicerint. q̃ dicũt bona

Expanded text:
auctori mortis serviunt, eo gravius vitae Dominum placare, quem contigit eum stulte loquendo offendissesuis auditoribus vitae vias aperit, qui exercet ipse quae praedicat; qui amorem verbi, quo alios erudit, fixo in corde possidet, nec tantum memoria retentum, quasi collectum gremio semen jactat in terram. Idcirco autem doctrina stultorum fatuitas est, quia etsi qua bona dicere usu eruditionis didicerint, eadem ta
Abbreviated transcription (Latin):
cium uiam uite. Qui mcrepaciones odit
morietur. Inseruꝰ ⁊ ꝑdicio coram dño. qͣn
to magis corda filior hominum. Non a¬
mat pestilens eum qui se corripit. nesc
adsapientes gͥraditur. cor gaudens exhy¬

Expanded text:
 qui increpationes odit, morietur. Infernus, et perditio coram Domino: to magis corda filiorum hominum! Non amat pestilens eum, qui se corripit: nec ad sapientes graditur. Cor gaudens exh
Abbreviated transcription (Latin):
bili crcatute qͣm ꝑpetuo fac̃et
beatam ostend̾et. eum uͦ qui
bonũ condicionis ꝓpͥa sponte
deseruit .i. diabolum cum sius
sequatibus. iusta seueritate dẽp¬

Expanded text:
bili creaturae, quam perpetuo faceret beatam, ostenderet: eum vero qui bonum conditionis propria sponte deseruit, id est diabolum, cum suis sequacibus, justa severitate d
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ Et cum sit una omnia potest et
inse permanens omnia innouat et
brrnationes inanimas santtas. se tras¬
fert. Amicos dei ⁊ prophetas constitu¬
t. Neminem enim diligit deus nisi

Expanded text:
ia cum sit una, omnia potest, in se permanens omnia innovat; er nationes enim sanctas se transfert, amicos Dei et prophetas constituta, quia neminem diligit Deus nisi
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Signa ⁊ monstra scit antequam
fiant ⁊ euentꝰ temporum̃ scłoꝵ. Propo¬
sui hanc ergo adducere michi. adconui¬
uandum sciens qm̃ metum cõmunicabit
debonis ⁊ erit alloqutio cogitationisẽ
tedii mei. habed p̃o hanc claritatem ⁊oe¬

Expanded text:
rum signa et monstra scit antequam fiant et eventus temporum et saeculorum proposui ergo hanc adducere mihi ad convivendum sciens quoniam communicabit mecum de bonis et erit adlocutio cogitationis et taedii mei habebo propter hanc claritatem
Abbreviated transcription (Latin):
Ne declines ⁊c̃. dextera iuabona si¬
nistra accipitur reꝓba. Nõ gͦ dex¬
tera ua ambillare. s ad suustrã
declinare ꝓhibemus. declinat enĩ
ad sinistram qͥ ĩuistus est. decluut¬
enĩ ad dexteram qͥ uult atrogare
qd̾ iustuis est. declinat adextͥs qui de
sius uiribus presumit. declinat ad
sinistram qui p̃ sua fragilitate des¬
ꝑat se posse saluari. declinat ad si¬
nist̾m qui stũltitie famillat᷑. decli¬
nat ad dext̾am qui uult plus sape
qͣm oporcet saꝑe. qd̾ ⁊ decet̾is uirtu¬
Uias .il. Si auertens amalo pedẽ
fac̾e studueris. aderit ip̃e ꝓpicuis
conatibꝰ tius ⁊ nũc recte ingredi
⁊ tũc ad pacem ualeas puenire e¬

Expanded text:
e ad sinistram. Dextera via bona sinistra accipitur reproba. Non ergo dextera via ambulare, sed ad dexteram declinare prohibemur, declinat enim ad dextram qui injustus est, declinat ad dexteram, qui sibi vult arrogare quod justus est; declinat ad dexteram, qui de suis viribus praesumit; declinat ad sinistram, qui pro sua fragilitate desperat se posse salvari; declinat ad sinistram, qui stultitiae famulatur; declinat ad dexteram, qui vult plus sapere quam oportet sapere. Quod et de caeteris virtuuos, etc. Si averteris a malo pedem facere studueris, aderit ipse propitius conatibus tuis, ut et nunc recte ingredi, et tunc ad pacem valeas pervenire
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate tua pacientiam habe. qm̃
inigne ꝓbatur aurum ⁊ argentum:
Homines uero receptibiles incamino
humiliationis. Crede deo ⁊ recuperabit te
⁊ dirige uiam tuam ⁊ spera inillunt.
Serua timorem illius ⁊ in illo ueterasce.
Metuentes dominum sustineͤ miscd̃iã
eus ⁊ non deflettatis ab illo ne cadatis.
Qui tuetis dominum credite illi. et
non euacuabitur mertes ur̃a. Qui time
dorunum sperate in illum. ⁊ in obletta¬
tionem ueniet uobis raiscõia. Qui time¬
tis domunum diligite illum ⁊ illu¬
minabuntur corda ur̃a. Respicẽ filii na
tiones hominum.⁊ scitote quoniam nu¬
llus sꝑauit indomino ⁊ confusus est.
per mansit inmandectis eius ⁊ derelictꝰ
eum. Quoniam ⁊ misericors est deus.

Expanded text:
a patientiam habe. quoniam in igne probatur aurum et argentum, homines uero acceptabiles in camino humiliationis. crede deo, et recuperabit te, et dirige uiam tuam et spera in illum. serua timorem illius et in illo ueteresce. metuentes dominum, sustinete misericordiam eius, et non deflectetis ab illo, ne cadatis. qui timetis dominum, credite illi, et non euacuabitur merces uestra. qui timetis dominum, sperate in illum, et in oblectatione ueniet uobis misericordia. qui timetis deum, diligite illum, et inluminabunttiones hominum, et scito. Quis speravit in Domino, et confusus est; permansit in mandatis illius, et derelictus illum? quoniam pius et misericors
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ piguua ñ ditabitur ꝓ iusto dat᷑ im¬
pius. ⁊ ꝓ recto iniqus. melius est habi¬
tare int̾ra deserta qͣm cum muliere ri¬
uosa ⁊ uerecunda. thesaur desidabilis.
toleum unhabitaculo iust inprudens
homo dissipabit illud. Qui sequit᷑ iust¬

Expanded text:
guia non ditabitur pro iusto datur impius et pro rectis iniquus melius est habitare in terra deserta quam cum muliere rixosa et iracunda thesaurus desiderabilis habitaculo iusti et inprudens homo dissipabit illud qui sequitur iusti
Abbreviated transcription (Latin):
Qui tunen dominũ non erunt
incredibiles ⁊ c̃. Alternando de
amore ⁊timore ⁊ duectione dei
agit. quia tunor dñi ꝑ manet.¬
inscłm scłi. ⁊ om̃is quidiligit ex
deo natus est ⁊ cognosait deum. Q
ergo tunet deum ⁊ diligit ⁊ cre¬
dit. scripturis seruat. operanan
p̾cepta dei ⁊ semper meditando
querit que bene placita sunt. iili
replebitur ergo sap̃ia ⁊ caritate dei
fins enim p̾cepti est carieais. ⁊ qm
enti duabus uiis.
Ue dissolutiꝰ corde.
qui non credunt
deo.⁊sdeo non pro¬
tegentur abeo.
ue his qui perdi¬
derunt sustinen¬
tiam & qui defli¬
querunt uias rec¬
tas. ⁊ diuerterunt
inuias prauas. et
minus. Qui timent dominum non
erunt racredibłes uerbo illuis. ⁊ qui
diligunt illum conseruabunt uiam illius. Qui timent dominum
inquirent que bene placita sunt ei. ⁊ qui diligunt eum reple.¬
buntur lege ip̃ius. Qui timent dominum sp̃erabunt corda

Expanded text:
Qui timent Dominum, non erunt incredibiles, etc. Alternando de amore et dilectione Dei agit, quia timor Domini sancti , et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognoscit Deum . Qui vero timet Deum, et diligit, et credit Scripturis, servat operando praecepta Dei, et semper meditando quaerit quae beneplacita sunt illi, replebitur ergo sapientia et charitate Dei. Finis enim praecepti charitas, et qui enti duabus uiis. uae dissolutis corde, qui non credunt deo, ideo non proteguntur ab eo. uae his qui perdiderunt sustinentiam, qui dereliquerunt uias rectas et deuerterunt in uias prauas. et minus? Qui timent Dominum, non erunt incredibiles verbo illius, et qui diligunt illum, conservabunt viam illius. Qui timent Dominum inquirent quae beneplacita sunt illi, et qui diligunt illum replebuntur lege ipsius. Qui timent Dominum p
Abbreviated transcription (Latin):
fili concuipiscens ⁊ c̃ Qualiter ad
sapientiam peruenias ip̃a sapi¬
pientia monstrat qr sine ꝯserua¬
tione iusticie nemo ꝑuenit adeul¬
men sapientie. Uñ iacob quis saprens
inquid ⁊ disciplinatus inter uos. os¬
tendat conuersationem bouam in
mansnetudine sapientie.
Sapientia ⁊ c̃. Sicut sepe dittum est
fide inpossibie est placere deo. ⁊
bonor uita sempen tranqualla est.

Expanded text:
Fili, concupiscens sapientiam. Qualiter ad sapientiam pervenias, ipsa sapientia monstrat, quia sine conservatione justitiae, nemo pervenit ad culmen sapientiae, unde Jacobus: Quis sapiens, inquit, et disciplinatus inter vos? ostendat conversationem bonam in mna. RAB. Sicut saepe dictum est, fide impossibile est placere Deo, et bonorum vita semper tranquilla est;
Abbreviated transcription (Latin):
Ca. per sapientiam duuunam habet
homo scientiam uitandi malum ⁊ m
tellectum faciendi bonum utrumq
enm in auditore operatur infine.
Uñ qui audit me non confundetur
i qui operantur inme non parabt̃¬

Expanded text:
. Per sapientiam, divinam habet homo scientiam vitandi malum, et intellectum faciendi bonum, utrumque enim in auditore operatur in fine; unde: Qui audit me, non confundetur, et qui operantur in me, non pec
Abbreviated transcription (Latin):
ligi ꝙ mens ⁊ rõ ⁊ sensus domini.
ꝑ quem omĩa sunt ⁊ sine quo stm̃
est nichil ille sit deqno dr̃ uerbo
domini celi firmati sunt ⁊ c̃. Om̃s
gentes que non cognouerunt cre¬
atorem suum ad comparationem
dei quasi stella situle sunt. ⁊ qͣsi
momentum statere ꝙ leuit̃ decli¬
natur ⁊ sic̃ gitta roris ante lucẽ
que primo aspectu solis siccatur
ł sicut situle stia si fluit aꝑtante
despicitur ł negligr. ttagentim
multitudo celesti splendori suꝑ¬
ꝯꝑata pro nichilo ducitur.

Expanded text:
 mens, et ratio, et sensus Domini, per quem omnia facta sunt, et sine quo factum est nihil, ille sit de quo dicitur: Verbo Domini coeli firmati sunt , etc. Omnes gentes quae non cognoverunt creatorem suum, ad comparationem Dei quasi stilla situlae sunt, et quasi momentum staterae quod leviter declinatur, et sicut gutta roris antelucani , quae primo aspectusolis siccatur. Vel sicut situlae stilla, si fluit a portante despicitur, vel negligitur: ita gentium multitudo coelesti splendori, supcomparata, pro nihilo ducitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Semen enim erat maledittum abimitio. nec
tunens dbiquieniam dabas peccatis illoꝵ.
¶ unorrtaut quis stabit contrauidicim tuũ.¬
Aitt quis inconsper ntoreiuer. uindex iniquorum hominum. Aut
quis tibi imputabit si perierint nationes quas fecisti: nec enim est aliꝰ
deus quam tu. cui cura est de omnibus ut ostendas quoniam non in ruste
uidicas uidicium neq rex. neq tirannus inconspettu tuo. inqiuirent de

Expanded text:
Semen enim erat maledictum ab initio; nec m veniam dabas peccatis iSemen enim erat maledictum ab initio; nec quam veniam dabas peccatis illoaut quis in conspectu tuo veniet vindex iniquorum hominum? aut quis tibi imputabit si perierint nationes quas tu fecisti? Nec enim est alius Deus quam tu, cui cura est de omnibus: ut ostendas quoniam non injuste judicas judicium: neque rex, neque tyrannus in conspectu tuo inquirent de
Abbreviated transcription (Latin):
tores uiscerum hominum ⁊ deuoratores san
ciperent ꝑegrinationem puerorum dei. que
tibi omnium carior est terra. S ⁊ his tanqͣm
iustis aut bestus seuis aut uerbo duro simul exterminare. s partibus
iudicans dabas locum penitentie. non ignorans qm̃ iniqua ẽ natio eorum¬
⁊naturalis malicia ip̃oꝵ ⁊ qm̃ non poterat

Expanded text:
hominum devorationem et ciperent peregrinationem puerorum Dei quae tibi omnium carior est terra sed et his tamquam iustis aut bestiis saevis aut verbo duro simul exterminare sed partibus iudicans dabas locum paenitentiae non ignorans quoniam nequa est natio illorunaturalis malitia ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
ã in do. ña tͥc̃. Magna distantia est
inter uidicium electoꝵ ⁊ roꝓboꝵ. Illos
dominus corripit. ⁊ ut emendet hui
suꝑbie ⁊ perfidie penas luunt ut cec̃
dominatorẽ omnuum se repugnare
non posse cognoscant felix tu dex qͥ
pietatem ⁊ bonitatem sui idicis sẽꝑ
inspicit. Iudicium enim sine mĩa ei¬
⁊ hos qui te nescunt
inaudatia traducis.
Tu autẽ dominator
uirtutis cum tranqͥl¬
litateᷤᷤ mdical ⁊ cum
magna reuerentia disponis nos. Sub est enim cum
uolueris posse. Dociusti autem ppłm tuum per
talia opera qm̃ oportet iustum ẽẽ humanum ⁊
bone spei fecisti filios tuos qui iudicans das locum
inpectatis penitentie. Si enim in imicos seruor

Expanded text:
abit . Magna distantia est inter judicium electorum et reproborum. Illos Dominus corripit, ut emendet; hi superbiae et perfidiae poenas luunt, ut contra dominatorem omnium se repugnare non posse cognoscant. Felix judex qui pietatem et bonitatem sui judicis semper inspicit. Judicium enim sine mise hos qui sciunt audaciam traducis tu autem dominator virtutis cum tranquillitate iudicas et cum magna reverentia disponis nos subest enim tibi cum voles posse docuisti autem populum tuum per talia opera quoniam oportet iustum esse et humanum et bonae spei fecisti filios tuos quoniam das locum in peccatis paenitentiae si enim inimicos servor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequatur sponte fidem
dederit dum latrocimisł¬
ꝑiuriis aliisq hiꝰ. infideli
se similem reddit. Iustus
piunt insatiabiles sunt indesiderio
peccandi. Ideo enim sine fine puini
untur quia uoluntatem habue¬
runt sinefine peccandi si naturã
habereut sine fine iiuendi.

Expanded text:
sequatur, sponte fidem deserit: dum latrocinijuriis, aliisque hujusmodi infideli se spiunt, insatiabiles sunt in desiderio peccandi, qui et ideo sine fine poenas luunt, quia voluntatem habuerunt sine fine peccandi, si naturam haberent sine fine vivendi.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ãuos. ⁊ om̃s hõĩes desolo ⁊ ex terra uñ crea¬
tus est adam. Inmultitudine discipline
dñi seꝑauit eos. ⁊ ĩmutauit uas eorum.
Ex ip̃is bñdixit ⁊ exaltauit. ⁊ exhis cc̃ifica¬
uit ⁊ ad se applicauit. ⁊ ex ip̃is maledixit.
⁊humiliauit ⁊ conu̾ttit illos ad sepaconem
ip̃oꝵ. Quasilitium figuli inmanu ip̃ius.
&efecit. ⁊ redeet illi sd̾m iudicium suũ Con¬
tra malũ bonũ est ⁊ ctͣ uitam mors. sic ⁊
eẽ uirũ iustum pettor ⁊ sic intuere inom̃ra

Expanded text:
us homines omnes de solo, et ex terra, unde creatus est Adam, in multitudine disciplinae Domini separavit eos, et immutavit vias eorum. Ex ipsis benedixit et exaltavit, et ex ipsis sanctificavit, et ad se applicavit; ex ipsis maledixit et humiliavit, et convertit illos ad separationem ipsorum; quasi lutum figuli in manu ipsius pse fecit, reddet illi secundum judicium suum tra malum bonum est et contra vitam mors. Sic et contra virum iustum peccator. Et sic intuere in omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tidelis ad agendam ꝓximoꝵ
leos qui foris errant adfidẽ
uocat ⁊ quiinfide sunt ut
amplus operibus insistant¬
excitat. uñ subdit dedit¬

Expanded text:
fidelis ad agendum proximoet eos, qui foris errant, ad fidem vocat; et qui in fide sunt, ut amplius operibus insistant; unde subdit: Dedit
Abbreviated transcription (Latin):
monstrat quid sunt nunc¬
uere ꝑ secritionem paititurᷤ
dum enim aocingi diuino
seruitio preparat bellum
diaboli contra se excitat
⁊ dum alta uicia subdit
alius reiuctatur ⁊ omnia
dispensatione agitur ut
superet ⁊ suꝑ etur ne ex¬
toliatur s qr humilitas ⁊
patientia isli necessaria ẽ

Expanded text:
monstrat quid sit vere, persecutionem patitur. Dum enim accingi divino servitio praeparat, bellum diaboli contra se excitat, et dum alia vitia subdit, aliis reluctatur, et divina dispensatione agitur, ut superet et superetur, ne extollatur. Sed quia humilitas et patientia illi necessaria e
Abbreviated transcription (Latin):
mentum salis. sapientiam enun p̃tere¬
untes nontantum in hoc lapsi sunt ui
ignorarent bona. s ⁊ insipientie sueereli-¬
querunt aominibus memoriam ut in his
que pectauerunt nec latere potuassent.
Sapientia autem hos qui se obseruant. a

Expanded text:
mentum salis sapientiam enim praetereuntes non tantum in hoc lapsi sunt ut ignorarent bona sed et insipientiae suae reliquerunt hominibus memoriam ut in his quae peccaverunt nec latere potuissent sapientia autem hos qui se observant a d
Abbreviated transcription (Latin):
applicat eam: pestilente flagellato st¬
ultus sapiencior erit. si aũ corripue¬
tis sapientem intelliget disciplinam. Qui affligit᷑ patrem ⁊
matrem fugit ignominiosus erit ⁊ itelix. Non celsles fili au¬
dite dectrinam. nec ignores sermones scle. ẽestis inique deridet

Expanded text:
lagellato stltus sapientior erit: sin autem corripueris sapientem, intelliget disciplinam. Qui affligit patrem, et fugit matrem, ignominiosus est et infelix. Non cesses, fili, audire doctrinam, nec ignores sermones scientiae. Testis iniquus deridet
Abbreviated transcription (Latin):
Non deceret heticũ diuice scͥp¬
turarum. qr his bñ uti ñ no¬
uit. neq illum qui adhuc
stis in regimĩe ecr̃e
magis afflictionibꝰ ac morti
corpus subd̾e. quam a doceido
cessare uoluerunt ostendelũt

Expanded text:
Non decent haereticum deliciae Scripturarum quia his bene uti non novit, neque illum, qui adhuc stis in regimine Ecclemagis afflictionibus ac morti corpus subdere, quam a docendi officio cessare voluerunt, ostendebant