comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mitit quȩdã animaliua inmnunere uginti &uiginti Simulꝙ cerne. quod &ipit iacob bie& ser̃.tamen
ci tempore quoñ erat cum patie suo isaae idestrin. & matre sut rebecea id est patientia. sediuemos
habebat assyrios & habitabat in mesopotionia. hinc atq inde secingentibus fluuiir uiginti an norũ
spatio er udelissimo & auaris simo seruuit laban Nec moueat quempiã sidicamu s aliquos aute fidẽ xp̃ĩ a
ectrutione templi eus mediã pastt laboris suiporie ꝑcipere cumapud in eredulos nullus fruetos s bon&ꝵ

Expanded text:
mittit quaedam animalia in munere, viginti et viginti. Simulque et cerne quod ipse Jacob licet sanctus tamen mittit quaedam animalia in munere, viginti et viginti. Simulque et cerne quod ipse Jacob licet sanctus tamen eo tempore quo non erat cum patre suo Isaac, id est, risu; et matre sua Rebecca, id est, patientia; sed vicinos habebat Assyrios, et habitabat in Mesopotamia, hinc atque inde se cingentibus fluviis, viginti annorum spatio, crudelissimo et avarissimo servivit Labano . Nec moveat 768 quempiam, si dicamus aliquos ante fidem Christi et exstructionem templi ejus, mediam partem se laboris sui posse percipere, cum apud incredulos nullus fructus sit bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
uils u a ederstis in quid adaceruũ uiginti modiorũ &fierent decẽ siue iuxtalxx. cũ mitteretis incip¬
sden uigina modios hor dei & fierent decem modu hordei Quiequidenĩ ante xpm uidebamur habere lirtu¬
ũ honorumq operũ. nonerat frumentũ sed hordeũ: & ipsũ hordeũ non secundũ spem & uotunrã qđ oe
isc legimus centenas fruges dabat: seduix mediã paste laborisnrĩ ex eo inuenire poteramus. &diee¬
batͥ udnor Tantupar uestir sine cauna: sed&cũ intrarimus ad torculur &qguin qria gurta unc anforo
sipputuasemus: quẽ numerũ completis septẽ ebdomadb unio diuinitatis includit. & putaremus no ha¬
best umũ q ł lacaficat cor hominis: Subtrahebat nob̵ ser̃ numerur tricenarius in quo bapti ⁊at dusu
teriũdĩ &ro binquebant᷑ uiguti. Que numerũ amat esau: unde & iacobsciens eũ hoc nunero ddecturi

Expanded text:
Dei. Cum accederetis, inquit, ad acervum viginti modiorum, et fierent decem: sive juxta LXX: Cum mitteretis in cypDei. Cum accederetis, inquit, ad acervum viginti modiorum, et fierent decem: sive juxta LXX: Cum mitteretis in cypselem viginti modios hordei, et fierent decem modii hordei. Quidquid enim ante Christum videbamur habere virtutum bonorumque operum, non erat frumentum, sed hordeum: et ipsum hordeum, non secundum spem et vota nostra, quod de Isaac legimus, centenas fruges dabat , sed vix mediam partem laboris nostri ex eo invenire poteramus, et dicebatur ad nos: Tanta passi estis sine causa ? Sed et cum intraremus ad torcular, et quinquaginta vini amphoras supputaremus quem numerum, completis septem hebdomadibus, unio divinitatis includit, et putaremus nos habere vinum, quod laetificat cor hominis, subtrterium Dei, et relinquebantur viginti. Quem numerum amat Esau, unde et Jacob sciens eum hoc numero delectari,
Abbreviated transcription (Latin):
cmnglutinat. Ita & architectus quẽ & apostolus eẽ sedic̃ quasi sapiens archi tectus. fundam̃ tũ posut
templũ dĩ Fundamentũ aũ huius templi ponitur ihr̃. suꝑquẽ unusquisq uideat quidae difie&.
Aluis aedificat aurũ argentũ lapides pretiosos alius ligna fenũ stipulũ & trib bonis tria econtra¬
& poytasuas de lapide christallo & murũ tuũ delapidib electis Neq enimputandũ est secundum
iuducas fibulas & inepta figmenta dm̃ auro & gemmis aedificaturũ hierłm & nonuiuis lapidibus
qununcuoluntur suꝑ terra: & iuxta naturas lapidum uel igniti fide sunt ut earbunculus. ueltot
adesta & inthronũdĩ redacti ut saffirur. uel in nocentia & bonorũ operũ simplicitate lucentes utens¬
allis : Dicit᷑ ergo nob̵ ut consi deremus quidretro pars fuerimus ante quã in nob aedificaremus te uipũ

Expanded text:
conglutinat: ita et architectus quem se et apostolus esse dicit: Quasi sapiens architectus fundamentum posui conglutinat: ita et architectus quem se et apostolus esse dicit: Quasi sapiens architectus fundamentum posui templum Dei. Fundamentum autem hujus templi ponitur Jesus, super quem unusquisque videat quid aedificet: Alius aedificat aurum, argentum, lapides pretiosos; alius, ligna, fenum, stipulam. Et tribus bonis tria econtraspidem Al. jaspim, et portas tuas de lapide crystallo, et murum tuum de lapidibus electis . Neque enim putandum est secundum Judaicas fabulas et inepta figmenta, Deum auro et gemmis aedificaturum Jerusalem, et non vivis lapidibus, qui nunc volvuntur super terram, et juxta naturas lapidum, vel igniti fide sunt, ut carbunculus; vel toti coelestes, et in thronum Dei redacti, ut sapphirus; vel innocentia et bonorum operum simplicitate lucentes, ut crystallus. Dicitur ergo nobis ut consideremus quae retro passi fuerimus antequam in nobis aedificaremus templum
Abbreviated transcription (Latin):
rim & ñ fuenit quiadme ꝑ has plugas conuerteret᷑ a uob̵: ponite corda urt̃ infuturũ & deinceps
& uid&e quia omnia uob prospero cursufluant. haec aũ euenient quia templũ meũ aedificare
coepistis : Nec in solo al tari. habenter fiduciam uedificatianẽ meȩ domur contemnitis. Iux tr quen
iensũ brcuter porsumui dicere frustra aliquos osferre munera do. & elimosinis atq: oblati¬
sine atq munera qua eofferunt᷑ in altari. cũ se ipsũ quis aedi ficauerit templũdĩ. & post aedificati¬
onẽ templi dona obculeric in altari. Porro secundũ tropologiã & ad nos dicit᷑ quinunc in ihm̃ xp̃m
credimus sitam̃ credimus. &opere fidei ostendimus ueritatẽ. ut reuertum mente ad illud tempus
quando gentiles eramus cotidie uitiis seruientes nec extruxeramus in nob̵ templũ dõ. Quo modo aũ
archi tectur & scientissimus cementarius. lapidẽ iungit lapide & inferiorẽ superiori calce gipsoque

Expanded text:
 has plagas reverteretur e vobis, ponite corda vestra in futurum et deinceps, et videte quia omnia vobis prospero cursu fluant. Hoc autem eveniet quia templum meum aedificare coepistis: nec in solo altari habentes fiduciam, aedificationem meae domus contemnitis. Juxta quem sensum breviter possumus dicere, frustra aliquos munera offerre Deo, et eleemosynis atque oblatiprosunt eleemosynae, et munera quae offeruntur in altari, cum seipsum quis aedificaverit templum Dei, et post aedificationem templi dona obtulerit in altari. Porro secundum tropologiam, et ad nos dicitur qui nunc in Jesum Christum credimus, si tamen credimus et opere fidei ostendimus veritatem, ut revertamur mente ad illud tempus quando gentiles eramus, quotidie vitiis servientes, nec exstruxeramus in nobis templum Deo. Quomodo autem architectus et scientissimus caementarius lapidem jungit lapidi, et inferiorem superiori calce gypsoque
Abbreviated transcription (Latin):
eidẽ cautela seruat᷑ : ꝓ pt̃ hoc deyeliquite crete uitquȩ residuac erant corrigeres &ordinares ꝑciuita ces

Expanded text:
eadem cautela servatur . Propter hoc reliqui te Cretae, ut quae residua erant correadem cautela servatur . Propter hoc reliqui te Cretae, ut quae residua erant corr
Abbreviated transcription (Latin):
ge interrogatos respondere : si sacerdos ẽ sciat legẽ dñ signorat logũ dñ ipsese arguq non eẽ dñi sacerdotẽ :
sucerdotis eni ẽ scire legẽ: &ad int̃rogationẽ respondere delege. Quod quidẽ & in deutero nomio legimus : ut sie
obinurbibisł. questio fuerit exorto int̃ sanguinẽ & sanguinẽ int̃iudiciũ & iudiciũ leprã & ñ leprã : con¬
rudiecionẽ a comtradictionõ eantad sacerdoces aq leuitas & id ponti ficẽ quun dieb illis fuerit õstitutus :
squerant ab eo legẽ dnĩ : quib. respondentib faciant qđ iub&ur quod si ñ fecerint ext̃minent depopulo suo
Aneforsitan inu&eri solũ modo in strumento hȩc p̃cepta uideant᷑ : Ioquit᷑ & apostolus ad thimotheũ ep̃m
ditart̃ & necasu hoc dixine uideret᷑. Adtitũ quoq suꝑ presbris. quor& epis copos intellegiuult ordinandir

Expanded text:
ge interroganti respondere. Si sacerdos est, sciat legem Domini: si ignorat legem, ipse se arguit non esse Domini sacerdotem. ge interroganti respondere. Si sacerdos est, sciat legem Domini: si ignorat legem, ipse se arguit non esse Domini sacerdotem. Sacerdotis enim est scire legem, et ad interrogationem respondere de lege. Quod quidem et in Deuteronomio legimus, ut sicubi in urbibus Israel quaestio fuerit exorta inter sanguinem et sanguinem, inter judicium et judicium, lepram et lepram, contradictionem et contradictionem, eant ad sacerdotes atque Levitas, et ad pontificem qui in diebus illis fuerit constitutus, et quaerant ab eo legem Domini; quibus respondentibus, faciant quod jubentur. Quod si non fecerint, exterminentur de populo suo. Et ne forsitan in veteri solum Instrumento haec praecepta videantur; loquitur ed etiam doctorem . Et ne casu hoc dixisse videretur, ad Titum quoque super presbyteris quos et episcopos intelligi vult ordinandis,
Abbreviated transcription (Latin):
cn io propt̃ eac ad totũ aggeũ sermo fit dnĩ. Deuicesima & quartiadie secundo annoiã doximus : noni mensis
ninerus quihic ad dit᷑ Nũquã in bonã partẽ legit᷑: pascha immolat populus. & alia scȩlebrat festiuitates :
omis eius follemnitas die finitur octauo nec ad nonũ ꝑuenit : qui agnũ paschȩ p̃parãt. transacta die nona
inpquinł p̃parare. Dies quoq ꝓpitiationis & expiationis m̃ sir feptimi postdiẽ nonã cȩlebrat᷑ & in hieremi ca
sc̃ legentib poterit eẽ manifestũ hierłm nono anno ab abilonus obpugnãt᷑: quiigit᷑ ꝓphetia de in mundrtca
pipuli futurterat. Id circo secundo annodaru nonus m̃sis iungit᷑ : Rursus qr dat᷑ locus penitentiȩ pꝰ in munditȩ
crreptione Alicesima quastudie sermo dĩ fit ud aggeũ ꝓphetũ lt quasi ex ꝑsona dnĩ questionẽ asacerdotibus scis
itaur exlege uenientẽ & dicu ei : Int̃roga sacerdotes legẽ dicens : simulque consideri sacerdotũ eẽ efficis dele¬

Expanded text:
cinio; propterea totus ad Aggaeum fit sermo Domini. De vicesima quarta die et secundo anno jam diximus: Noni mensis numerus qui hic additur, numquam in bonam partem legitur. Pascha immolat populus, et alias celebrat festivitates; omnis ejus solemnitas die finitur octavo, nec ad nonum pervenit. Qui agnum paschae praeparant, transacta die nona, incipiunt praeparare. Dies quoque propitiationis et expiationis mensis septimi, post diem nonam celebratur. Et in Jeremia , sicut legentibus poterit esse manifestum, Jerusalem nono anno a Babyloniis oppugnatur. Quia igitur prophetia de immunditia populi futura 760 erat; idcirco secundo anno Darii nonus mensis jungitur. Rursum quia datur locus poenitentiae post immunditiae correptionem, vicvenientem, et dicitur ei: Interroga sacerdotes legem, dicens. Simulque considera sacerdotum esse officii, de le
Abbreviated transcription (Latin):
in aet̃nũ suscitatur ẽ apatrẽ in uirtute secđ spm̃ scĩ ficationis deresorrectione mostuorũ utille p̃sicoperuNosũ¬
ipso adiuuante & dispensante faciamus quȩ tam̃ operadt̃ facere ñ porsumus. nisi timeamus a faciȩ dnĩ :&
to namero quo factus ẽ mundur &imsecundo anno quidiudit unionẽ materia enĩ in quo mundi reparatio
edodios snĩ ax s. umeris uicẽs mi quasti numeri sũma c̃sistti queta excirtũ cisone quã exgentibi prina¬
xpĩ ecdesia que subuersa fuerat aedificatiae: Sed& hac porsum: dicere quia octauus numerur quiaerõam¬

Expanded text:
in aeternum suscitatus est a Patre in virtute, secundum spiritum sin aeternum suscitatus est a Patre in virtute, secundum spiritum sipso adjuvante et disponente. Quae tamen opera Dei facere ante non possumus, nisi timeamus a facie Domini, et exto numero quo factus est mundus, et in secundo anno qui dividit unionem materia enim in qua mundi reparatio duodecim numeris, vicesimi quarti numeri summa consistit: quia tam ex circumcisione quam ex gentibus, Christi Ecclesia prima quae eversa fuerat, aedificata est. Sed et hoc possumus dicere, quia octavus numerus qui sa
Abbreviated transcription (Latin):
dies mentis ponitꝰ. iuc uerouicesimnus quastus. utint̃ primũ diemi quo dnr̃ loquit᷑ ꝑ aggeũ &uice sonũ quortũ uo
ingresne & faciebant opus in domodñi uigintiduo dies medi fuerint qt & littere s̃ apud hebreotẽ cons
enĩ habuerant doceri que es sent elem̃ta principia sermonũdĩ. quȩ eos ꝓhiberent docere n ee dũuienttiernde
domur dñi aedificandȩ : & habitare indomibus c̃cauis: ut & supra dixi inima danerfa prouocarent uere pons
cordi sua suꝑ uiassuas & meminissent ꝓpt̃ neglegentiã quanta ꝑpessi fuerint . & ut a scenderent in monten
& cederent bgna & aedificarent domũ dni & ñ paterent᷑ ea quae fuerant ante ꝑpemn: deniq in hir uigim
& duob dieb: timuit populus a faciedi :÷ & ingresnr̃ indie uicesimo & quastomensis insexto mense annosetua
darũ regis & faciebant opus indomodnĩ exercituũ dĩ sui : ꝓcipit᷑ aũ nob̵ : ut aedificari possit domur spori¬

Expanded text:
mum diem, quo Dominus loquitur per Aggaeum, et vicesimum quartum, quo ingressi sunt, et faciebant opus in domo Domini, viginti duo dies medii fuerint, quot et litterae sunt apud Hebraeos. Necesse enim habuerunt doceri quae essent elementa principii sermonum Dei, quae eos prohiberent dicere, Nec dum venit tempus domus Domini aedificandae, corda sua super vias suas, et meminissent propter negligentiam quanta perpessi fuerint. Et ut ascenderent in montem, et caederent ligna, et aedificarent domum Domini, et non paterentur ea quae fuerant ante perpessi. Denique in his viginti et duobus diebus, timuit populus a facie Domini, et ingressi sunt iDarii regis, et faciebant opus in domo Domini exercituum Dei sui. Praecipitur autem nobis, ut aedificari possit domus spiri
Abbreviated transcription (Latin):
dex iusflauiillud & dedonariis accipi. quue offerebant in altari : & dr̃ ex sufflaueritea : sed quia dixit
Intulis tirdomũ si ea quae in lata s̃ donaria intellegimus. utq in templo oblata dicimus : & ñ nob̵ con¬
grut: quia eo tempore domurdĩ adhuc aedificata ñ fuerat: qđ quidẽ usq. hodie pleruꝙ ẽtingit qͥhabitanT
in edificus humilb: & quantũ in seẽ despiciunt dispolutũ domũdĩ & cũpossint aedificare ẽ temnunt: & quas
ion udentes maturas segear fructus aib suorũ operũ reꝓmittunt E fallente spe ꝓtiagu ier uoneda

Expanded text:
et exsufflavi illud, et de donariis accipi quae offerebant in altari, et Deus exsufflaverit ea. Sed quia dixit, et exsufflavi illud, et de donariis accipi quae offerebant in altari, et Deus exsufflaverit ea. Sed quia dixit, intulistis in domum, si ea quae illata sunt, donaria intelligimus, utique in templo oblata dicimus. Et non nobis congruet, quia eo tempore domus Dei adhuc aedificata non fuerat: quod quidem usque hodie plerisque contingit, qui habitant in aedificiis humilibus, et quantum in se est, despiciunt desolatam domum Dei, et cum possint aedificare, contemnunt: et quasi jam videntes maturas segetes, fructus sibi suorum operum repromittunt, et fallente spe, pro ma
Abbreviated transcription (Latin):
detestimoniis scripturarũ ligna quȩrentes p̃cidamus ea : & aedificemur domũ sapientiae in nob̵:
postquã enĩ fuerit exstructã finis aedificationis eiurerit ut dñc glorific&ur in nob: Respexis¬
tir adamplius &ecce factũ ẽ miour & intubistis indomũ & ex sufflauulluc : ExX: Respexistis¬
inmulta & facta r̃ pauca : & intulistis indomũ & ex sufflaui illud : ut abiecta mora &omni
anbigaitate deposita. studiosius aedificetis domũ meã. dico & aliud quod uob̾ acciderit. quidistu¬
ustis aedificare domũ ineã non ut supro seminastir multũ & quia sementẽ terra ñ redehdit intulis
erant asbe sper in oculis: luctur inmanib: sed & hoc quoq ipiũ qđ uix demulta seg&e & infinitis acer¬
ur fuerat electũ Intulistir indomũ : & mea uistute dispersumẽ : ex sufflaui enĩ illud & redegiad
nihilũ : quia frumentũ emortuũ &uacui folliculi quȩ utiba aesius. farinã & similã non habebaNT:¬

Expanded text:
de testimoniis Scripturarum ligna quaerentes, praecidamus ea, et aedificemus domum sapientiae in nobis: postquam enim haec fuerit exstructa, finis aedificationis ejus erit, ut Dominus glorificetur in nobis. Respexistis ad amplius, et ecce factum est minus: et intut facta sunt pauca: et intulistis in domum, et exsufflavi illa. Ut abjecta mora, et omni ambiguitate deposita, studiosius aedificetis domum meam, dico et aliud quod vobis acciderit, qui distulistis aedificare domum meam, non ut supra: Seminastis multum, et quia sementem terra non reddidit, intuliserant areae: spes in oculis, luctus in manibus. Sed hoc quoque ipsum quod vix de multa segete et infinitis acervis fuerat electum, intulistis in domum, et mea virtute dispersum est. Exsufflavi enim illud, et redegi ad nihilum; quia frumentum emortuum et vacui folliculi, quae utilia esui sunt, farinam et similam non habebant
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ t̃roxint̃prȩtat᷑ arens & magir in c̃cauis habitaye quã domũ di extruere desiderataeiur mucrone fenat᷑ :
& quicquid fructiũ se putat habere disꝑdat. Infestur &iã gladiu suꝑmonter eleuanterse aduerniꝰ
scientiã di: & suꝑ frumentũ & uinũ &olec̃ quib quasti cibis & potu & refectione hereticorũ c̃cibabula¬
ẽẽ uinũ eorũ furorẽ aspidũ in sanabilẽ Oleũ quoq reꝓ missionẽ decȩlestib: quȩ quasi ungunt dicipłos
& laborũ p̃mia pollicent᷑ qđ de testat᷑ prophetadicens : Oleũ aũ peccatoris ñ in ping& caput meum
Sed& alia quȩ absq auctoritate & testimonus scripturarũ quan traditione apostolica sponte
repperiunt atq c̃fingunt : ꝑcut ic gladiurdĩ: Homines aũ & ium̃ta uel aΟrΙΕΝΥeΥCayENCΕΙ¬

Expanded text:
quae terra interpretatur arens, et magis in concavis habitare, quam domum Dei exstruere desiderat ejus mucrone feriatur, quae terra interpretatur arens, et magis in concavis habitare, quam domum Dei exstruere desiderat ejus mucrone feriatur, et quidquid fructuum se putat habere, disperdat. Infertur etiam gladius super montes elevantes se adversus scientiam Dei, et super frumentum, et vinuesse vinum eorum, et furorem aspidum insanabilem: Oleum quoque, repromissionem de coelestibus, quo quasi ungunt discipulos, et laborum praemia pollicentur, quae detestatur propheta, dicens: Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum , Sed et alia quae absque auctoritate et testimoniis Scripturarum quasi traditione apostolica sponte reperiunt atque confingunt, percutit gladius Dei; homines autem et jumenta, vel λογισμοὺς e
Abbreviated transcription (Latin):
& uulturũ numerus sed decȩla: Vt sicuius animu ard& ꝑturbationib: & iaculo diaboli uulneratuẽ resri¬
geret᷑ hocrore &estur suor temper& : Quoretento terra quoq no ffest gormensuũ neq enĩ sine rore xp̃i
potest ulla anima adferre frum̃ta : & uocaui siccitatẽ suꝑ t̃roc̃ & suꝑ montes & suꝑ triticũ & suꝑuinũ¬
uentũ trantferripossit : & reuera qñ sermo dec̃ra ẽ & de agrorũ sterilitate magis mihi uid& uenus
urens in p̃senti loco intellegid ebere quã gladius: Lic& omir plaga quȩ ꝓpt̃ peccate hominib inferatꝰ
possit & ꝓgladio accipi : Vocata ẽ aũ siccitas siuegladius suꝑ terrã & suꝑ montes ũt ñ ꝓferant ritacũ
ituq uel inducit᷑ uiuenr sermodĩ & efficax. & accutur suꝑ omnẽ gladiũ bicipitẽ ũtanima neglegenr

Expanded text:
itrum et vulturum numerus; sed de coelo, ut si cujus anima ardet perturbationibus, et jaculo diaboli vulnerata est, refriitrum et vulturum numerus; sed de coelo, ut si cujus anima ardet perturbationibus, et jaculo diaboli vulnerata est, refrigeretur hoc rore, et aestus suos temperet. Quo retento, terra quoque non affert germen suum. Neque enim sine rore Christi potest ulla anima afferre frumenta. Et vocavi siccitatem super terram, et super montes, et super triticum, et supeventum transferri possit. Et revera quoniam sermo de terra est, et de agrorum sterilitate, magis mihi videtur ventus urens in praesenti loco intelligi debere, quam gladius: licet omnis plaga quae propter peccata hominibus inferatur, possit et pro gladio accipi. Vocata est autem siccitas, sive gladius super terram, et super montes, ut non proferant triticum, itaque vel inducitur vivens sermo Dei, et efficax, et acutus super omnem gladium bicipitem , ut anima negligens
Abbreviated transcription (Latin):
sperta plirima ẽsposi quã uentu ẽ uthuberent iempus mersiũ Idẽ cempus docendi. utã q suã
inexemplũ p̃bere ppło deexelio p̃cipititos & minur in uentũ ineis quã opinio sibiomniũ ꝓmatebit
Vnde accidit ut paulatim neglegentia subrepente. paruũ quoq ipsũ qđ uidebant᷑ haber ꝑderent
onis deeo dominice ligna cedenter nec exbruxer in se cotidio domũ dni sedd sspicientes ei desolacione &ac
id ꝑdidero qđ se habere credebant: supra dictenĩ mali haeccauta reddit᷑ quã obcausa dic̃ dns̃ exereituum
quia domus mea desertaẽ &uos festinatir unus quisq in domũ suã : posthec sequit᷑: propt̃ hoc suꝑ uos plibus
humus fruges parit sed nerorẽ quidẽ matutinũ atq nocturnũ ut arentes agri salten humore modioo ten¬
perarent᷑ : Terra quoq deliorauit a grical non redditura sementẽ : & quae sponte sola gignere auaro
sinu tenuit : Ego hunc arbitror eẽ rorem dequo inbenedictione dr̃ adia cob: Det tibidẽ derore cali rorẽ

Expanded text:
mpus docendi, vitamque suam in exemplum praebere populorum, de excelso praecipitatos, et minus inventum in eis, quam opinio sibi omnium promittebat. Unde accidit ut paulatim, negligentia subrepente, parvum quoque ipsum quod videbantur habere, perderent.onis de eo dominicae ligna caedentes, nec exstruxerunt in se quotidie domum Domini; sed despicientes ejus desolationem, etiam id perdidere, quod se habere credebant. Supradicti enim mali haec causa redditur. Quamobrem, dicit Dominus exercituum, quia domus mea deserta est, et vos festinatis unusquisque in domum suam, propter hoc super vos phumus fruges facit; sed ne rorem quidem matutinum, atque nocturnum, ut arentes agri, saltem humore modico temperarentur. Terra quoque devoravit, et agricolis non redditura sementem, et quae sponte solet gignere, avaro sinu tenuit. Ego hunc arbitror esse rorem, de quo in benedictione dicitur ad Jacob: Det tibi Deus de rore coeli , et rorem
Abbreviated transcription (Latin):
di humanũ corpus ad sumpserit: & obhanc causa &iã deapochrifis p̃bent testimoniũ ubi dicit᷑ quoo
uiob qͥ postea uocatus ẽ is ł. angelur fucrit & ꝓpt̃ ea supplantauerit fracrẽ inuentre matrissur Iohadinẽ
cuusã homines quiplacuerit̃ dõ aequales angelis fieri hoc illi sentiant : c&erũ nos nuntiũ dñi idẽ ange¬
lũ. quie braice dicit᷑ malach simplicit̃ prophetã dictũ accipiamus: ab eo quod onĩ uoluntatẽ d põplonunti¬
auert: siueqr in multis locis dñs nr̃ atq saluator angelurdĩ dr̃ ÷ sic̃ ibi magni c̃silii angelur tipũ saluato

Expanded text:
apocryphis praebent testimonium, ubi dicitur: Quod Jacob, qui postea vocatus est Israel, angelus fuerit, et propterea supplantaverit fratrem in ventre matris suae . Joannem turam: et ob hanc causam homines qui placuerunt Deo, aequales angelis fieri. Hoc illi sentiant. Caeterum nos nuntium Domini, id est, angelum, qui Hebraice dicitur MALACH  , simpliciter prophetam dictum recipiamus ab eo, quod Domini voluntatem populo nuntiaverit, sive quia in multis loc
Abbreviated transcription (Latin):
timus : sex uero adẽdicionẽ mundi In quo ipsa elem̃ta uersant᷑ & dic̃ quia adhuc m materia sumus & grauicor por
circũda mur & serũimur generationib: extruere quidẽ nos templũ & intrasedomũdi : qͣua side somno grau
ẽ uerbũ dnĩ inmanu aggei ꝓph&ẽ dicens : loquere ad xo robabel filiũ salathiel ducẽ iuda & admesũ filiũ iose
dech sacer dotẽ magnũ & ad reliquos ppłi dicens : Quir in uob ẽ derelictus qͥuidit domũ istã ingloria sua
primu & quiduos uidetis hanc nunc : nũ quid ñ ita ẽ qua siñ sit in ocuł uris : & nuncc̃fostare Zoro babel dicdñs
confostare hiesu fili iosedeh sacerdos magne &õforture om̃s ꝓppłr t̃redic̃ dns̃ exercituũ : & facite qñego uđ¬

Expanded text:
timus; sex vero ad conditionem mundi, in quo ipsa elementa versantur. Et dicit: quia adhuc in materia sumus, et gravi corpore circumdamur, et servimus generationibus, exstruere quidem nos templum, et intrare in domum Dei, et quasi de somno gravi est verbum Domini in manu Aggaei prophetae dicens: Loquere ad Zorodech sacerdotem magnum et ad reliquos populi dicens quis in vobis est derelictus qui vidit domum istam in gloria sua prima et quid vos videtis hanc nunc numquid non ita est quasi non sit in oculis vestris et nunc confortare Zorobabel dicit Dominus et confortare Iesu fili Iosedech sacerdos magne et confortare omnis popule terrae dicit Dominus exercituum et
Abbreviated transcription (Latin):
usedah sacerdos mnamur. &oms reliquie uocẽ dĩsui: & uerba aggei ꝓphetȩ sic̃ misit eũ dnc̃ dr̃ eorũ adipios:
omut populus a facie dni: diligent᷑ ad tende ppt̃ duas intellegentias saluacoris InZorobabel duce & hiesui
sucerdote ipse enĩ & rex ẽ & sacerdos qđ non dixerit Zoro babel & hicsus timuer sed audientib: Torobabel
dheia & popło uerba uggei ꝓph&e qm̃ uerba sunt dnĩ solur populus timuit a facie dñi : idẽ sola multitudo
quae nec dũ inunũ & ꝑfectũ uirũ uenerat : nec spiritui copulatos id eȩ qđ spr̃ : timuitaũ ppłs a facie dnĩ :¬

Expanded text:
Josedec sacerdos magnus, et omnes reliquiae Josedec sacerdos magnus, et omnes reliquiae timuit populus a facie Domini. Diligenter attende, propter duas intelligentias Salvatoris in Zorobabel duce et Jesu sacerdote ipse enim et rex est et sacerdos, quod non dixerit, Zorobabel et Jesus timuerunt, sed, audientibus Zorobabel et Jesu et populo verba Aggaei prophetae, quae verba sunt Domini, solus populus timuit a facie Domini, id est, sola multitudo, quae necdum in unum et perfectum virum venerat, nec spiritui copulatus id esse meruit quod spiritus.
Abbreviated transcription (Latin):
quadra gesimis ꝑ annũ ieiun antes & sero fagiir humibantes animnã suũ & uel maximȩ dȩtatiõn
Qde geicentes s uꝑ huiuscem odilaborib audium: tanta parnestis sine ciusa: haec aũ uniuersa quae
de posunt &xdeetleriae rectorib intellegi: qui aedificantes carnalẽ domũ liberi suis & posses nonib:
ouidentes ncurant uel ine ipsis extruere templũdĩ. uel eedesiã dñi quae in fecta &diruti ẽ instaurare: quore
sepcuit &uitȩ sermo c̃gruus scandili ⁊ at plurimos. & deecclesi a eicit: & ad so litudinẽ ꝑducit domũ dĩ:
uehaec dicimus. quo uniuersos generalit̃ accusemus: sed quo in omniofficio & gradusint ali i quiue dificent.
&di quidestruant templũdĩ : & ꝓpt̃ eorũ uitiũ neccali rorm nec certa d& germen : sicc&ur humus. montes
areant criticũ uinũ &oleũ & omnia que t̃ ragignit. homines quoq ipsi & ium̃ta & uniuersus labor manu¬
usecante gladio & siccitate ueluento uyente dispereant : Eaudiuit orobabd filiur salathieb & hiesur filiur

Expanded text:
quadragesimis per annum jejunantes, et ξηροφαγίαις humiliantes animam suam, et vel maxime de Tatiani crescentes, super hujuscemodi laboribus audiunt: Tanta passi estis sine causa. Haec autem universa quae dixi, possunt de Ecclesiae rectoribus intovidentes, non curant, vel in seipsis exstruere templum Dei, vel Ecclesiam Domini, quae intecta et diruta est, instaurare: quorum saepe vita et sermo incongruus scandalizat plurimos, et de Ecclesia ejicit, et ad solitudinem perducit domum Dei. Nec haec dicimus quo universos generaliter accusemus, sed quod in omni officio et gradu sint alii qui aedificent, et alii qui destruant templum Dei, et propter eorum vitium nec coeli rorem, nec terra det germen, siccetur humus, montes areant, triticum, et oleum, et omnia quae terra gignit, homines quoque ipsi et jumenta, et universus labor manuum, secante gladio, et siccitate, vel vento urente dispereant. Et audivit Zorobabel filius Salathiel, et Jesus filius
Abbreviated transcription (Latin):
dominicȩ passionis : magis deresur rectionis die intellegendum est. Ait enĩ scribens
adromanos. Non est distinctio iudȩi & greci Idem enĩ ipse dñ somniũ diues in omnes
qui in uocant illũ. Omnis enĩ quicũ que inuocauerit nomen dñi saluuserit. Quo modo¬
enĩ in uocabunt. inquẽ non crediderunt : Aut quo modo credent ei quẽ non audiert̃
Quomodo audient sine prȩdicante: Quomodo prȩdicabunt. nisi mit tantur
Quodque : ait. Omnis qui in uocauerit nomen dñi. saluus erit: non leue esse creda¬
dicere non sermone : sed affectu cordisẽ ponderandũ. Om nis enĩ qui cũ que in¬
uocauerit nomen dñi saluus ent. Vnde & paulus & sostenes scribunt & clesiedi
Melius dediepassionis xp̃i uel resurrectionis accipi : Inuocatio uero inquasalus consistit non ex sermone tantum sed econde

Expanded text:
Dominicae passionis, magis de resurrectionis die intelligendum est. Ait enim scribens Dominicae passionis, magis de resurrectionis die intelligendum est. Ait enim scribens ad Romanos: Non est distinctio Judaei et Graeci. Idem enim ipse Dominus omnium: dives in omnes qui invocant illum. Omnis enim quicumque invocaverit nomen Do credent ei, quem non audierunt? quomodo autem audient sine praedicante? quomodo autem praedicabunt nisi mittantur . Quodque ait: Omnis qui invocaverit nomen Domini, salvus erit, non leve esse credadicere, non sermone, sed affectu cordis est ponderandum. Omnis enim qui invocaverit nomen Domini, salvus erit. Unde et Paulus et Sostenes scribunt Ecclesiae melius de die passionis Christi, vel resurrectionis accipitur; invocatio vero, in qua salus consistit, non ex sermone tantum, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
factum esse credamus & ab euuange listas silentio pr&ermissũ : Neque enĩ omnia¬
quȩ fecit iħs scripta refferunt᷑ Quȩ si scribantur ꝑ singbla ne ipsum quidem arbitror
mundũ capere eos qui scribendisunt libros: Aut certe quo modo soluersus intenebras ẽ.
non quo ipsesit mutatus intenebras. sedte nebras mundo induxerit: Sic & luna non est
uersa in sanguinẽ : Sediudeosblas phemiarũ &negationis in xp̃m horrore cooꝑtos
& erno testimonii sui sanguine condem nauit dicentes. Sanguis eius suꝑnos : & super
filios nr̃os. H& om̃a prius quã dies dñi ueniat magnus & horribilis futura describit
Sies autẽ dñi magnus & horribilis aut resur r&tionis esse credendus est : aut certe multa
post tempora dies iudiciĩ qui uere magnus est & horribilis. Sed quia sequitur & erit
omnis qui inuocauerit nomen dñi saluus erit᷑ : Et hoc apostolus paulus refert ad tẽpus

Expanded text:
factum esse credamus et ab evangelistis factum esse credamus et ab evangelistis quae fecit Jesus, scripta referuntur, quae si scriberentur per singula, ne ipsum quidem arbitror mundum capere eos, qui scribendi sunt, libros . Aut certe quomodo sol versus in tenebras est, non quod ipse sit mutatus in tenebras, sed quod tenebras mundo induxerit: sic et luna non est versa in sanguinem, sed Judaeos blasphemiarum et negationis in Christum horrore coopertos, aeterno testimonii sui sanguine condemnavit, dicentes: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . Haec omnia priusquam dies Domini veniat magnus et horribilis, futura describit. Dies autem Domini magnus et horribilis aut resurrectionis esse credendus est, aut certe, multa post tempora, dies judicii, qui vere magnus est et horribilis. Sed quia sequitur: Et erit, omnis qui invocaverit nomen Domini, salvus erit, et hoc apostolus Paulus refert ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
mittere suꝑterram : & antequã pater&ur in discipulis suis optabat ardere.
Ignis nature est dupli cs. hab& lumen credentibus. hab& tenebras suppliciã que
incredulis : qui appellantur uapores fumi Iste fumus ẽ amarissimus. qui & cȩcaut
oculos iudeorũ. Nequo in pro uerbur legimus. Sicut fumus noxius oculis. & in matura
uuadentibus : sic iniquitas utentibus ea. De hoc fumo &esaias in uisio magnalo quitur
Inqua predicabatur c&citas iudȩorũ & suꝑ liminare motũ est : & domusre pl&aest fumo¬
& domus repl& aest fumo. Vnde postea sequitur. Uade & dic populo huc: Aud itd audi& is:
& non intellegltis. Et uidentes aspici&is : & non uidebitis. Incrassatũ est enĩcor populi
huius : & auribus suis grauiter audierunt. Sol quaque est uersus intenebras : qua ndo
pendentẽ dñ in suum uidere non ausus ẽ : Et luna in sanguinẽ: quod aut iuxta historiã

Expanded text:
mittere super terram, et antequam pateretur in discipulis optabat ardere. mittere super terram, et antequam pateretur in discipulis optabat ardere. Ignis naturae est duplicis: habet lumen credentibus; habet tenebras suppliciaque incredulis, qui appellantur vapores fumi. Iste fumus est amarissimus, qui excaecavit oculos Judaeorum, de quo in proverbiis legimus: Sicut fumus noxius est oculis, et immatura uva dentibus, sic iniquitas utentibus ea Prov. X, 26. De hoc fumo et Isaias in visione magna loquitur, in qua praedicebatur caecitas Judaeorum: Et superliminare motum est, et domus impleta est fumo. Unde postea sequitur: Vade, et dic populo huic: Auditu audietis, et non intelligetis; et videntes aspicietis, et non videbitis: incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus suis graviter audierunt . Sol quoque est versus in tenebras, quando pendentem Dominum suum videre non ausus est, et luna in sanguinem, quod aut juxta historiam
Abbreviated transcription (Latin):
huc sp̃mtimoris habent. & ñ dil&etionis. quia ꝑf&cta dil&tio foris mittit timorẽ non
habebebunt pro ph&iam : non somnia non uisiones : sed sci sp̃s efusione contenti. fidei u¬
tantũ & salutis gratiam possi debunt: Tunc dabit dñs prodigia incȩlo & interra: quia tam in¬
uehementi & in solito matu terra contremuit : ut monimenta a perta & saxa dis rupta sint
legitur. Vt intinguatur pestuus in sanguine : & in esaia: Quã rubi cunda sunt uestim̃tatua :¬
& quẽ ꝑcusso latere saluatoris onixtis aquis romanus milis effudit & ignis sp̃s scĩ quider¬
cendit ecȩlo Vt in actibus a postolorũ legimus. Apparuerunt illis dis ꝑtitȩ linguae
tam quã gnis sedit que supra singalos eorã &e pepl&disunt omnes spusco. & coeperunt
loqui aliis linguis pro ut sp̃s sc̃s dabat eloqui illis. Hic est ignis quẽ uenit dñs

Expanded text:
huc spiritum timoris habent, et non dilectionis, quia perfecta dilectio foras mittit timorem, non huc spiritum timoris habent, et non dilectionis, quia perfecta dilectio foras mittit timorem, non habebunt prophetiam, non somnia, non visiones; sed, Spiritus sancti effusione contenti, fidei tantum et salutis gratiam possidebunt. Tunc dabit prodigia Dominvehementi et insolito motu terra contremuit ut monumenta aperta et saxa disrupta sint,legimus: Ut intingatur pes tuus in sanguine, et in Isaia: Quam rubicunda sunt vestimenta tua, et quem percusso latere Salvatoris mistis aquis Romanus miles effudit, et ignis Spiritus sancti qui descendit de coelo, et in Actibus apostolorum legimus: Apparuerunt illis dispartitae linguae, tanquam ignis seditque supra singulos eorum: et repleti sunt omnes Spiritu sancto et coeperunt loqui aliis linguis prout Spiritus sanctus dabat eloqui illis. Hic est ignis quem venit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
in his qui secuntur. plenius dȩserendũ est. Omnis aut̃ caro suꝑ qua meffusurũ sedesuo sp̃u
dñs pollic&ur : Illa est dequa ꝑsaias loquitur. & uidebit omnis caro saluta re dĩ. Ergo salu
non credens in sp̃mscm ꝑ fectoffidei oculos non habebit. Vnde & in actibus a postolorum
quibapti atierant baptis mate iohannis. in eum quiuentu rus erat. Hoc est in nomine dñi
ihũ. quia responderunt paulo interroganti Sed nesi sit quidem sp̃s sc̃s nouimus. iterum
bapti:antur. immouerũ baptis ma accipiunt : Quia sine spuscõ & misterio trinitatis. quie qui
statim habebit & gratiam spiritalem: sed ꝑ effusionẽ sp̃s scĩ diuersas gratias consequentur:
Ali proph&iamait filii & filiaȩ qui maiorȩs sunt meriti :Alii somnia ut senes iam prouecti¬
ores &ates: Alii uisiones ut iuuenes quiuicerunt malignũ. Serui uero & ancille qui ad¬

Expanded text:
in his quae sequuntur, plenius disserendum est. Omnis autem caro super quam effusurum se de spirituin his quae sequuntur, plenius disserendum est. Omnis autem caro super quam effusurum se de spiritu suo Dominus pollicetur, illa est de qua Isaias loquitur: Et videbit omnis caro salutare Dei . Ergo salutnon credens in Spiritum sanctum, perfectae fidei oculos non habebit. Unde et in Actibus apostolorum, qui baptizati erant baptismate Joannis in eum qui venturus erat, hoc est, in nomine Domini Jesu: quia responderunt Paulo interroganti: Sed ne si sit quidem Spiritus sanctus, novimus , iterum baptizantur: immo verum baptisma accipiunt, quia sine Spiritu sancto et mysterio Trinitatis, quidquid statim habebit et gratiam spiritualem; sed per effusionem Spiritus sancti diversas gratias consequetur . Alii prophetiam, ut filii et filiae qui majoris sunt meriti; alii somnia, ut senes jam provectioris aetatis: alii visiones, ut juvenes qui vicerunt malignum. Servi vero et ancillae qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
bant: lib ãmenta quȩdam & primitias mirabiliũ & pl&a memorasse : ut don& ueniat¬
quod per f&ctũ est id quod & parte prȩcesserat senti remucalios uero a posto lice er se
adserit consu& udinis iuxta illud quod de scõ uiro scriptũ est Dis pensa bit sermones suos
iiudicio ut quicquid utile audientibus es se cernebant . & non repugnare prȩsentibus.:
Seal terius. tem poris testimoniis roborarent: non quo ab uterentur audientiũ sim pli¬
atate. & imperitia. ut impius calumniatur porphirius: sediuxta a postolũ paulũ p̃dicayent
oportune in portune & sequentes regulã proph&arũ quic quid iudȩ i in ubta motem pore sibi
carnaliter repromittunt : spirita liter in primo aduentu dñ saluatoris. dicerent es se con-¬
pl&ũ : maxime cũ & illi & nos quȩ pro missa sunt in xp̃o dicamus esse complenda In hoc
tantũ modo dis crepantes. quod illi futura contendunt : nosiam fada conuincimus. Dequo

Expanded text:
bant, libamenta quaedam et primitias mirabilium expletas memorare, ut donec veniatquod perfectum est, id quod ex parte praecesserat, sentiremus. Alius vero apostolicae esse asserit consuetudinis, juxta illud quod de sancto viro scriptum est: Dispensabit sermones suos in judicio : ut quidquid utile audientibus esse cernebant, et non repugnare praesentibus, de alterius temporis testimoniis roborarent, non quod abuterentur audientium simplicitate et imperitia, ut impius calumniatur Porphyrius, sed juxta apostolum Paulum, praedicarent opportune, importune . Et sequentes regulam prophetarum, quidquid Judaei in ultimo tempore sibi carnaliter repromittunt, spiritualiter in primo adventu Domini Salvatoris dicerent esse completum: maxime cum et illi, et nos quae promissa sunt, in Christo dicamus esse complenda: in hoc tantummodo discrepantes, quod illi futura contendunt, nos jam facta convincimus: de quo
Abbreviated transcription (Latin):
non sentirent: haec pammachianimo meꝰ carissime. qui ex int̃pretatione Noministui Qquo¬
dam uaticinio futurorum. omni aste pugnandi uduersũ diabolum & contrarias potestites
te bellare demonstras: quasi argumentũ IΠΟSΕCINmos ꝓph&e longo sermone con¬
plexus sum: illud breuiter admonens: explanationem & huius. & oseae ac Zacharie
proph&arum. me &alis quidem scis uiris. sed p̃cipue scẽ. & uenerabilis memoriae paren¬
ti tuue. paulȩ dum uiuer&. promisisse: Nec multũ errare insponsionis fide: si quod
matri pollicitus sum reddĩ filio. Uerũ iantempus ẽ ut ipsuis ꝓph&e uerba ꝓponens.¬

Expanded text:
non sentirent. Haec, Pammachi animo meo charissime, qui ex interpretatione nominis tui, quonon sentirent. Haec, Pammachi animo meo charissime, qui ex interpretatione nominis tui, quodam vaticinio futurorum omni arte pugnandi adversum diabolum et contrarias potestates te bellare demonstras, quasi argumentum et ὑπόθεσιν Amos prophetae longo sermone complexus sum. Illud breviter admonens, explanationem et hujus et Osee et Zachariae prophetarum, me et aliis quidem sanctis viris, sed praecipue sanctae et venerabilis memoriae parenti tuae Paulae, dum viveret, promisisse. Nec multum errare in sponsionis fide, si quod matri pollicitus sum, reddam filio. Verum jam tempus est, ut ipsius Prophetae verba proponens
Abbreviated transcription (Latin):
populi suspicentur : Ioas IΛΩN ΡΟΝICΩ id est dñi mora siue temporalis. Verba itaque
amos quo tempore populus isrł auulsus erat adñõ. & aureis uitulis seruiebat. siue
auulsus aregno stirpis diuid clara uoce cecinerunt: Instir clangentis tubȩ: quae inter¬
p̃tatur thecue. & ceciner̃ super isrł. Qui quondam erat rectissimur dĩ. id est eỹ OΥTΑ¬
TocO OOY: indiebus orie regis iudd in quo propt̃ templũ. & scã scõrum fortitudo dni ꝑ
manebat. suoque regebat imperio populõ confitentẽ : Nom̃ aũ hieroboam quidiui sio¬
nis populi causa extiterat. significat israhelem. longo tempore inido latriae errore mansis¬
se priusquam captiuitis uniuersa concuter& & quȩ induobus annis duplicem ostendit an¬
gustiam. dec t̃m tribuam ac duarum : utagentes siuellent penitentiã. motũ terrae dec&ero

Expanded text:
populi, suspicentur. Joas Κυρίου χρόνισμα, id est, Domini mora, sive temporalitas. Verba itaque populi, suspicentur. Joas Κυρίου χρόνισμα, id est, Domini mora, sive temporalitas. Verba itaque Amos, quo tempore populus Israel avulsus erat a Domino, et aureis vitulis serviebat, sive avulsus a regno stirpis David, clara voce cecinerunt instar clangentis tubae, quae interpretatur Thecue. Et cecinerunt super Israelem, qui quondam erat rectissimus Dei, id est, εὐθύτατος Θεοῦ. In diebus Oziae regis Juda, in quo propter templum et sancta sanctorum, fortitudo Domini permanebat, suoque regebat imperio populum confitentem. Nomen autem Jeroboam, qui divisionis populi causa exstiterat, significat Israelem longo tempore in idololatriae 224 errore mansisse, priusquam captivitas universa concuteret, quae in duobus annis duplicem ostendit angustiam decem tribuum, ac duarum: ut agentes, si vellent, poenitentiam, motum terrae de caetero
Abbreviated transcription (Latin):
bile ẽ Vident a postłi & tractant manib: suis. quod uerbũ caro factum ẽ : & habitauit in nob
usrł÷ Ante duos inpos terrie motus quanqudoderias urbes qu ecilicue regnabat:
sardana pallus. De quo insignis orator. turpior inquit uitiis : quã nomine : & apud lati¬
nos. procas siluius. cui amilius expulso numito re germano successit in regnum
Quo interfecto : congregata pastorũ & latronũ manu. romulus sui nominis condidit
ciuitatem hic ẽ aũ oZias rex iudi. cognomento azarias. quundebitũ sibi sacerdotium
usñ dicare conatus. lepra percussus. infronte ẽ : Quando iram dĩ non solũ poena eius
qui sacrilegus fuit. sed & terre motus ostendit : quem hȩbreitunc accadisse cõmemoras
idest iudicitio. uel causa populi: lic& quidam ꝑchi grȩcam litteram legentes. diuisionem

Expanded text:
bile est, vident apostoli, et tractant manibus suis. Quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . bile est, vident apostoli, et tractant manibus suis. Quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . nte duos annos terrae motus. Quando apud Assyrios urbesque Ciliciae regnabat Sardanapalus, de quo insignis orator: Turpior, inquit, vitiis, quam nomine. Et apud Latinos Procas Silvius, cui Amulius, expulso Numitore germano, successit in regnum. Quo interfecto, congregata pastorum et latronum manu, Romulus sui nominis condidit civitatem. Hic est autem Ozias rex Juda, cognomento Azarias, qui indebitum sibi sacerdotium vindicare conatus, lepra percussus in fronte est , quando iram Domini non solum poena ejus, qui sacrilegus fuit; sed et terrae motus ostendit, quem Hebraei tunc accidisse commemorantid est, judicatio, vel causa populi, licet quidam per chi Graecam litteram legentes, divisionem
Abbreviated transcription (Latin):
tionem pelinquat erroris : Accarimaũ usq in p̃sentiarũ hȩbreũ eẽ non legi. & quisteril¬
tatem. id est. et̃ ipocini interp̃tantur : magis accaron urbem philistim quã accarim
exprimunt : quae omnino non legitur: sermones itaq amor qui fuit deoppido the¬
cuȩ. ex numero pastorum quia postoralis &ipa c̃ regio hoc uolumine c̃tinentur :
quos uidit suꝑ isrł Non carn soculis sed mentis intuitu : quia proph&e uocabantur uidentes :
Alio quin secundum litteram sermones non uidentur : sed audiuntur. Vnde & populus
uidebit uocem dĩ. & moyses tacens loquebatur addñm: quando dicebatei. Quidela¬
mas adme : In nouo quoq legimus testamento. Quod uidimus. & audiuimus: uidimus¬
oculis nr̃is & manus nrae palpauer̃ de uerbo uitae. Verbum enĩ dĩ. quod ꝑse inuisi¬

Expanded text:
tionem relinquat erroris. Accarim autem usque in praesentiarum Hebraeum esse non legi. Et qui sterilitionem relinquat erroris. Accarim autem usque in praesentiarum Hebraeum esse non legi. Et qui sterilitatem, id est, στείρωσιν interpretatur, magis ACCARON urbem Philistiim, quam Accarim exprimunt, quae omnino non legitur. Sermones itaque Amos, qui fuit de oppido Thecue ex numero pastorum, quia pastoralis et ipsa est regio, hoc volumine continentur, quos vidit super Israel, non carnis oculis, sed mentis intuitu: quia Prophetae vocabantur videntes; alioquin secundum litteram sermones non videntur, sed audiuntur. Unde et populus videbat vocem Dei, et Moyses tacens loquebatur 223 ad Dominum, quando dicebat ei: Quid clamas ad me ? In novo quoque legimus Testamento: Quod vidimus, et audivimus oculis nostris, et manus nostrae palpaverunt de Verbo vitae . Verbum enim Dei quod per se invisi
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Rebellauit contratẽ amos : in medio domus isrł. & post paululũ dixit amasi¬
tabis & in b& hel nonadicies ultra ut ꝓph&es : quia scĩ ficatio regis &domus regni est
Cui respondit amos Nonerã ꝓph&a Nec proph&ȩ filius : sed opilio rubox mora destyn
gens. Tulitꝰque : mednr̃ cumsequerer gregẽ : & dix̃ ad me. Vade ꝓph&a ad populũ
meũ isrł : non utiq adiudã & hierłm ut male apud grecor & latinos hab& i sed ad
isrł id est decłmtribus qua e ob populi multitudinẽ pristinũ nom̃ obtinuerant. In co
dim̃. quoda quila uestit ena nomno ⁊ pobioie. id est in pastoralib: symmachus &
quinta editio eΝΤΟΙΠΟΙΜΑCΙN id est in pastorib: & puto ꝓpt̃ delet h & res
litterarũ similitudine hic quoq deceptos pronocedim quasi nocerim & ex inde
acarim posuisse sermonc̃i quãquã in principio nominis nun littera nullã excusa¬

Expanded text:
dicens rebellavit contra te Amos in medio domus Israhel non poterit terrdicens rebellavit contra te Amos in medio domus Israhel non poterit terrtabis et in Bethel non adicies ultra ut prophetes quia sanctificatio regis est et domus regni est et respgens: 222 tulitque me Dominus cum sequerer gregem, et dixit ad me: Vade, propheta ad populum meum Israel: non utique ad Judam et Jerusalem, ut male apud Graecos et Latinos habetur, sed ad Israel, id est, decem tribus, quae ob populi multitudinem, pristinum nomen obtinuerant. In eo DIM  , quod Aquila vertit ἐν ποιμνιοτρόφοις, id est, in pastoralibus: Symmachus et quinta editio ἐν τοῖς ποιμέσιν, id est, in pastoribus. Et puto propter DALETH et RES litterarum similitudinem hic quoque deceptos, pro NOCEDIM, quasi NOCERIM: et exinde Accarim posuisse sermonem, quamquam in principio nominis NUN littera nullam excusa
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt plena poͣstoribus : ut sterilitatẽ terrae conpensent pecorũ multitudine ex hoc
Niumero pastorum & amos proph&a fuit imperitus sermone. sed non scientia: Idemenĩ
qui ꝑ om̃s prophecas in eo scr̃ spr̃ loquebatur:. Vnde nos ex hȩbreo uestimus. Verba a mos
tati sunt sermones amos: qui factir̃ in accarim. dethecue quosuidit ꝓhierł: sciendũq.¬
tribus qua e appellabantur isrł  Et erant insa mariũ ꝓphetasse: quod quidẽ & aquila
& syminachus & theo dotio similit̃ transtuler. Primur ergo oseȩ proph&a ad decẽtib
omnino israhelis. faciens mentionem. Testius amos nequaquã adhierłm quae regebatur
a tribu iuda : sed adurł & insamaria p̃dicat Quod & detoto uolumine eius probari potesti
& maxime exeo quod scriptum ẽ misit amasias sacerdos b& hel ad hierobo amregem isrł

Expanded text:
ta sunt plena pastoribus, ut sterilitatem terrae compensent pecorum multitudine. Ex hoc ta sunt plena pastoribus, ut sterilitatem terrae compensent pecorum multitudine. Ex hoc numero pastorum Amos propheta fuit, imperitus sermone, sed non scientia. Idem enim, qui per omnes prophetas, in eo Spiritus sanctus loquebatur. Unde nos ex Hebraeo vertimus. LIBER PRIMUS. . 221 Verba Amos, ntes, interpretati sunt: Sermones Amos, qui facti sunt in Accarim de Thecue, quos vidit pro Jerutribus quae appellantur Israel, et erant in Samaria, prophetasse. Quod quidem et Aquila et Symmachus et Theodotio similiter transtulerunt. Primus ergo Osee propheta ad decem tribus inium, nullam omnino Israelis faciens mentionem. Tertius Amos, nequaquam ad Jerusalem quae regebatur a tribu Juda; sed ad Israel in Samaria praedicat. Quod et de toto volumine ejus probari potest, am in gladio et misit Amasias sacerdos Bethel ad Hieroboam regem Israhel