comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uł quilibet pauꝑ spũ: Factus ẽ gͦ dñs fortitudo
pauꝑi intbulatione: quia uirtutem inpassio¬
ne xp̃o suo dedit. ut uideoꝵ seuitiam suꝑaret
patiendo. Egeno qͦq factus ẽ int̾bulatione for¬
titudo: quia cuilibet ꝓse patienti affuit. Et factꝰ
ẽ ei spes a turbine tͥbulationũ ÷ quia sꝑauit
in eo int̾ aduersa. Nam tͥbulatio patientiamo¬
ꝑatua: patientia autẽ ꝓbationẽ: ꝓbatio uͦ spẽ
Et umbracłm ab estu ꝑassionũ factus ẽ ipsi ege¬
no: ne mens eius ureret᷑ igne doloris ĩmodati
subruat : ita sps̃ robustoꝵ. idẽ antinositas for¬
tium ꝑ secutorũ impetit corpus mr̃m. ut in
mortem illud p̃cipitet. Sed intanto turbine
suos dñs ꝓtegere ñ desistit. Uel quomͦ siuentꝰ
impingat parietem atq ꝑtranseat : sic turbo
blasphemantium ac seuentiũ uidoꝵ xp̃o noce¬
re ñ potuit. Sic̃ estu insiti tumultũ alienoꝵ
humiliabis: & qͣsi calore submibe torrente ꝓ¬
piginem fortium marcesc̾e facies Sicut estꝰ

Expanded text:
vel quilibet pauper spiritu? Factus est ergo Dominus fortitudo pauperi in tribulatione, quia virtutem in passione Christo suo dedit, ut Judaeorum saevitiam superaret patiendo. Egeno quoque factus est in tribulatione fortitudo, quia cuilibet pro se patienti adfuit. Et factus est ei spes a turbine tribulationum, quia speravit in eo inter adversa. Nam « tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio vero spem . » Et umbraculum ab aestu passionum factus est ipsi egeno, ne mens ejus ureretur igne doloris immoderatsubruat, ita Spiritus robustorum, id est animositas fortium persecutorum impetit corpus nostrum, ut in mortem illud praecipitet. Sed in tanto turbine suos Dominus protegere non desistit. Vel quomodo si ventus impingat parietem atque pertranseat; sic turbo blasphemantium ac saevientium Judaeorum CRS. 5.-- « Sicut aestus in siti, tumultum alienorum humiliabis, et quasi calore sub nube torrente propaginem fortium marcescere facies. » Sicut aestus
Abbreviated transcription (Latin):
Discedite a me maligni inignẽ ȩt̃num: qui
pp̃aratus ẽ diabolo et angłis eius. Antiquitꝰ
eñ cogitasti. qđ a constitutione mundi p̃para¬
sti. Et hȩ cogitationes fuert fideles. quia fi¬
delit̾ adimplesti quȩ cogitaueras: sicut in
libro iosuȩ ꝓpħico sermone de futo iustoꝵ
sed reb expleta ft̃ omĩa. Unde & additur aõx
qđ int̾p̃tatur uere uł fidelit̾. Sed quȩ mira¬
bilia fecerit uł qͣs cogitationes compleu̾it.
qua suꝑius ait. attrita ẽ ciuitas uanitatis:
Cum autẽ eiuitas extoto destruit᷑ intumu¬
lum redigit᷑. Posuit gͥdñs euuitatẽ intumulũ
quia magnã illam babilonẽ in iudicio penitus
subu̾tit. Quȩ & domus alienoꝵ ẽ. idẽ eoꝵ qui
ft̃ aconsortio iustorum aliem. Sed hee ultra iã¬
ñ erit ciuitas. nec in sempit̾num ȩdificabit᷑: sic̃
supͣ dictum ẽ. Et̃ erit babylon illagłosa mreg¬
nis inclita fuꝑbia caldeoꝵ. sic̃ subu̾tit ds̃ sodomã

Expanded text:
num, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . » Antiquitus enim cogitasti, quod a constitutione mundi praeparasti. Et hae cogitationes fuerunt fideles, quia fideliter adimplesti quae cogitaveras, sicut in libro Josue prophetico sermone de futuro justorum ditur Amen, quod interpretatur vere vel fideliter. Sed quae mirabilia fecerit, vel quas cogitationes compleverit, qua superius ait: « Attrita est civitas vanitatis? » Cum autem civitas ex toto destruitur, in tumulo redigitur. Posuit ergo Dominus civitatem in tumulum, quia magnam illam Babylonem in judicio penitus subvertit. Quae et domus alienorum est, id est eorum, qui sunt a consortio justorum alieni. Sed haec jam ultra non erit civitas, nec in sempiternum aedificabitur, sicut supra dictum est: « Et erit Babylon illa gloriosa in regnis, inclita in superbia Chaldaeo
Abbreviated transcription (Latin):
additur ⁊ scilicet quia int̾ra scõꝵ iniqua ges¬
sit. idẽ int̾ bonos male conu̾satus ẽ ad iniqͥ¬
tatis auginentũ. Nam sic̃ magna laus ẽ int̾
malos bene uiuere: sic grandis ẽ ignontina
int̾ scõs inique agere. Et ido qui sic indura¬
tus ẽ iniquitate. ut et int̾ iustos inique ui¬
uere ñ erubescat. non uidebit głam dñi qm
soli uidebunt electi: sed inȩt̾num dampnatus
ꝑpetuas sustinebit tenebras. Uel d̾ns ait. mi¬
sere amur impio.idẽ miscdiam potius ꝯ¬
sequat᷑ impius: & discat elem̃tiam meã
dũetiam ipse saluetur. Cui ex ꝑsona humane
impatientiȩ ꝓpħa respondet. Et ñ discet fa¬
cere iusticiam: Estq sensus. & quomͦ pot̾it
tuam nosse iusticiã: si tantã elem̃tiam fue.¬
rit exꝑtus: Redditq causas qͣre eumi uelit
dĩ iusticiam discere. Quia int̾ra scõꝵ inqua
gessit et contra scõs tuos iugit̾ dimicauit:
debet sentire torm̃ta. Rursũq dñs senten¬

Expanded text:
additur, scilicet quia in terra sanctorum iniqua gesadditur, scilicet quia in terra sanctorum iniqua gessit, id est inter bonos male vixit ad iniquitatis augmentum. Nam sicut magna laus est inter malos bene vivere, sic grandis ignominia est inter sanctos inique agere. Et ideo qui sic induratus est iniquitate, ut et inter justos inique vivere non erubescat, non videbit gloriam Domini, quam soli videbunt electi, sed in aeternum damnatus perpetuas sustinebit tenebras Vel Dominus ait: Misereamur impio, id est misericordiam potius consequatur impius, et discat clementiam meam, dum etiam ipse salvetur. Cui ex persona humanae impatientiae propheta respondet: « Et non discet fajustitiam. Estque sensus: et quomodo poterit tuam nosse justitiam, si tantum clementiam fuerit expertus? Redditque causas, quare eum velit Dei justitiam discere: quia in terra sanctorum inique gessit, et contra sanctos tuos jugiter dimicavit, debet sentire tormenta. Rursumque Dominus senten
Abbreviated transcription (Latin):
re incipient habitatores orbis. idẽ qui mente
mundũ in habitant. Sed qͣndo discent iusticiã:
Cum feceris iudicia tua int̾ra. Te emĩ aduidi¬
cium ueniente. ad cor suũ qͥsq reducit᷑: ut scã
iam cum agere ñ ualet sentiat: et rectum qd̾
sequi debuit ex tortitudinis suȩ pena cognoscat
Unde bene et ꝑ ieremiam dr̃. Cong̾ga eos qͣsi
gregem ad uictima: & scĩfica eos indie occisi¬
onis. In die enim occisionis scĩficant᷑ reꝓbiͤ
quia tẽ scã quȩ debuerant agere sentiunt. cũ
digna prauitatis supplicia iam declinare ñ pos
Uox ẽ eoꝵ qui supra dicebant insemita iudi¬
ciorũ tuoꝵ dñe sustinuimꝰ te. Misereamur
aiunt impio. ñ statim condempnantes eum:
ũtiantes. si forte penitũtiã egerit. & nos qͥdẽ
miserebim᷑. s ille ñ discet fac̃e iusticiã. id est
iuste uiuere. Unde et sequens eius actio ꝑ¬
uersa et postqͣm ẽ miscdiam consecutus

Expanded text:
re incipient habitatores orbis, id est qui mente re incipient habitatores orbis, id est qui mente mundum inhabitant. Sed quando discent justitiam? « Cum feceris judicia tua in terra. » Te enim ad judicium veniente ad cor suum quisque reducitur, ut sancta jam, cum agere non valet, sentiat: et rectum, quod sequi debuit, ex tortitudinis suae poena cognoscat. Unde bene per Jeremiam dicitur: « Congrega eos quasi gregem ad victimam, et sanctifica eos in die occisionis . » In die enim occisionis sanctificantur reprobi, quia tunc sancta, quae debuerant agere sentiunt, cum digna pravitatis supplicia jam declinare non pos» Vox est eorum, qui supra dicebant: « In semita judiciorum tuorum, Domine, sustinuimus te. » Misereamur, aiunt, impio non statim condemnantes eum, am ei annuntiantes, si forte poenitentiam egerit. Et nos quidem ei miserebimur, sed ille discet facere justitiam, id est juste vivere. Unde et sequens ejus actio perversa. Et postquam est misericordiam consecutus,
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑. fInima inea desidauit te innocte. Ne
sidicat. In hac obscuritate uite p̃sentis uidere
te appeto : sed ad huc infirmitatis nubilo cir¬
cuinscͥbor. Ille autẽ in p̃cordiis uigilat addm̃n:
qui torporis et negligentiȩ tenebraᷤᷤa se repellenꝰ iñciᷤᷤ
o cłos adaspectum ueri lumius aꝑtos tenet.
Mane uͦ pͥmeua etaᷤᷤ ẽ. Uel mane fit in nobiscũ
erroris nr̃i obscuritas ueritatis cognitiõe
radiatur. Mane fit in nob̾: cum corda nr̃a
iusticiȩ fulguor illuminat. quȩ cecitasculpe
uelut nox depͥmebat. De mane gͦ ꝓpħa uigi¬
lare se ad eum inp̾cordiis sius asserit: quia
uł a pͥmeua etate. uł ex quo luce cognitionis
eius ẽ illustratus. semꝑ ad eum intendens. uo¬
luntati illiꝰ obsequi studet. Atq de his qui u¬
gilare negligunt sententiam sub iungit dicens.
Cum feceris uidicia tua int̾ra: iusticiã discent
habitatores orbis. Iusticiam discent. idẽ uigila¬

Expanded text:
quitur: « Anima mea desideravit te in nocte. » Ac quitur: « Anima mea desideravit te in nocte. » Ac si dicat: In hac obscuritate vitae praesentis videre te appeto, sed adhuc infirmitatis nubilo circumscribor. Ille autem in praecordiis vigilat ad Dominum, qui torporis et negligentiae tenebras a se repellens, mentis oculos ad aspectum veri luminis apertos tenet. Mane vero primaeva aetas est. Vel mane fit in nobis, cum erroris nostri obscuritas veritatis illustratione irradiatur. Mane fit in nobis, cum corda nostra justitiae fulgor illuminat, quae caecitas culpae velut nox deprimebat. De mane ergo propheta vigilare se ad Deum in praecordiis suis asserit, quia vel a primaeva aetate, vel ex quo luce cognitionis ejus est illustratus, semper ad eum intendens voluntati ejus obsequi studet. Atque de his, qui vigilare negligunt, sententiam subjungit, dicens: « Cum feceris judicia tua in terra, justitiam discent habitatores orbis. » Justitiam discent, id est vigila
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ indesidio animȩ. Propłe enĩ sustinue¬
runt dnm̃. quia dutius ex pectauert̃ eius ad¬
uentum. Que ẽ semita iudicioꝵ eiꝰ: nisi recti¬
tudo conu̾sationis quȩ ꝓbatur iudiciis eius:
In hac eñĩ sustinuert eum ꝓpħȩ scĩ. Ciuꝰ no¬
men et memoriale erat indesidio animȩ
eoꝵ ÷ quia eius caritate uuln̾ata mens eoꝵ
multũ delectabat᷑ si uł nom̃ aut mentionẽ
eius ab ore cuiꝰ quã audiret. Potest et scͥpta
sacra memoriale eius dici: qͥa ibi memoran¬
tur oꝑa eius. Que ẽ indesidio animȩ: quia scã
anima lectiones diuinas audire desidãt. Nã
et om̃s qui ueracit̾ diligunt saluatoris aduen¬
tum possunt ei u̾sum hunc decantare. Nã
qui nom̃ dñi ht̃ in desidio : aliud ñ desid̾at.
meo inp̃cordus meis. de mane uigilabo adte.
Nox uero ẽ uitap̃sens. in qua qͣn diusumꝰ
dum int̾na conspicimus subincerta imagina¬
tione caligamus. Unde ꝓpħa nẽ ad uiden¬
dũ dnm quada se p̃mi caligine sentiens lo¬

Expanded text:
e enim sustinuerunt Dominum, quia diutius exspectaverunt ejus adventum. Quae est semita judiciorum ejus nisi rectitudo conversationis, quae probatur in judiciis ejus? In hac enim sustinuerunt eum prophetae sancti. Cujus nomen et memoriale erat in desiderio animae eorum, quia ejus charitate vulnerata mens eorum multum delectabatur, si vel nomen aut mentionem ejus ab ore cujusquam audiret. Potest et Scriptura sacra memoriale ejus dici, quia ibi memorantur opera ejus. Quae est in desiderio animae, quia sancta anima lectiones divinas audire desiderat. Nam et omnes, qui veraciter diligunt Salvatoris adventum, possunt ei versum istum decantare. Nam qui nomen Domini habet in corde, aliud non desiderat. itu in praecordiis meis de mane vigilabo ad te. » Nox vero vita est praesens in qua, quandiu sumus, dum interna suspicimus, sub incerta imaginatione caligamus. Unde propheta nunc ad videndum Dominum, quadam se premi caligine sentiens, lo
Abbreviated transcription (Latin):
absorbet. Carcer quoq uocat᷑: quiaqͥq ab
eo capti fui̾nt stabilit̾ retinent᷑. Clauden¬
t᷑ inquit ibi incarce̾m de corꝑib educti. &
post dies multos. idẽ infine scłi uisitabunt᷑.
ut corꝑa refum̾e ueniant & deinceps punian¬

Expanded text:
absorbet. Carcer quoque vocatur, quia quicunque ab absorbet. Carcer quoque vocatur, quia quicunque ab eo capti fuerint, stabiliter retinentur. Claudentur, inquit, in carcerem de corporibus educti. Et post dies multos, id est in fine saeculi, visitabuntur, ut corpora resumere veniant, et deinceps punian
Abbreviated transcription (Latin):
multos uisitabunt᷑. Cum de nouissima die ꝓ¬
pħ̃a dixisset. qͥa indie illa uisitabit dñs suꝑmi
litiam cȩli & t̾rȩ. mox ad ea quȩ cotidie fiunt
enim decoꝵib. & cõgregant᷑ in lacum tartare¬
um. Et sic̃ illi qui muinea laborasse dicunt᷑.
cet indomo patͥs mansiones multe sit ⁊ stel¬
la a stella inclaritate differat: sic & om̃s reꝑ¬
bi in cong̾gationẽ uniꝰ fascis ȩt̾nȩ damnatiois
cong̾gant᷑. licet ꝑ fascicłos & zizania combu¬
rentur. Quamuis gͦ uaria fint gen̾a penaꝵ:
om̃s tam̃ colligati ft̃ inuno fasce. Nam sieut
utio sole om̃s tangim᷑ nec tam̃ subeo uno or¬
dine om̃s estuamus. quia iuxta qͣlitatem
corꝑis sentit᷑ etiam pondus caloris: sic damp¬
natos et una ẽ gehenna quȩ afficit. & tam̃
ñ una om̃s qualitate comburit: quia qđ hic
agit dispar ualitudo corꝑoꝵ. hoc & illic exi¬
bet dispar causa m̾itorum. Exeuntes itaq
tuantes et trepidos torm̃tis circũ fluetitib

Expanded text:
abuntur. » Cum de novissima die propheta dixisset, quia « in die illa visitabit Dominus super militiam coeli et terrae, » mox ad ea, quae quotidie fiunt enim de corporibus congregantur in lacum tartareum, et sicut illi, qui in vinea laborasse dicuntur, licet in domo Patris mansiones multae sint , » et « stella a stella in claritate differat : » sic et omnes reprobi in congregationem unius fascis aeternae damnationis congregantur, licet per fasciculos et zizania comburantur. Quamvis vero varia sint genera poenarum, omnes tamen colligati sunt in uno fasce. Nam, sicut uno sole omnes tangimur, nec tamen sub eo uno ordine omnes aestuamus, quia juxta qualitatem corporis sentitur etiam pondus caloris: sic damnatos et una est gehenna quae afficit, et tamen non una qualitate omnes comburit; quia quod hic agit valitudo corporum, hoc et illic exhibet dispar causa meritorum. Exeuntes itaquetuantes et trepidos tormentis circumfluentibus
Abbreviated transcription (Latin):
pediebat᷑ agere penitentiã. dum ea quȩ in
mundo possidebat timeret amitt̾ẽ. Simi-¬
lit̾ et temꝑib antixp̃i fiet. Post cuiꝰ ꝑsecu¬
tionis atrocitatẽ quia dies iudicii ueniet. re¬
te subiungit᷑. Quia cataracte de excelsis aꝑ¬
te st̃. et concucient̾ fundam̃ta t̾re & cet̾a. Tuc̃
enĩ aꝑte ert̃ cataracte. idẽ fenestre de excelsi ᷤ
quia cęli uisibilit̾ patebunt ut electos fusci¬
piant. et reꝓbis unde sine fine ꝯtͥstentur.
ostendant. Et concutient᷑ fundam̃ta t̾re: qͥa
tantus eris trȩ motus. qͣntꝰ nun qͣm fuit.
Mistice uͦ t̾ra peccator est: quia post culꝑam
audiuit homo. Terra es: et int̾ramibis. Sed
quid tẽ passura sit hȩc t̾ra idẽ unꝰqͥsq pecca¬

Expanded text:
pediebatur agere poenitentiam, dum ea, quae in pediebatur agere poenitentiam, dum ea, quae in mundo possidebat, timeret amittere. Similiter et temporibus Antichristi fiet, post cujus persecutionis atrocitatem, quia dies judicii veniet, recte subjungitur: « Quia cataractae de excelsis apertae sunt, et concenim apertae erunt cataractae, id est fenestrae de excelsis, quia coeli visibiliter patebunt, ut electos suscipiant, et reprobis unde sine fine contristentur ostendant. « Et concutientur fundamenta terrae, » quia tantus erit terrae motus, quantus nunquam fuit. Mystice vero terra peccator est, quia post culpam audivit homo: « Terra es, et in terram ibis . » Sed quid tunc passura sit haec terra, id est unusquisque pecca
Abbreviated transcription (Latin):
gerit auoce formidinis cadet infoueã:
et qui se explicuerit defouea. tenebit᷑ laqͦo.
Temꝑib enim ꝑsecutionũ xꝑianus habita¬
tor tre. idẽ cuiꝰ conu̾satio in cęlis ñ erat.
qui radicem cordis inamore t̾renoꝵ plan¬
tauerat ÷ mala temꝑalia metuens dicebat
apud seipsum. qͥa sic̃ nos urget hec ꝑsecu¬
tio. negabo me xp̃ianũ u̾bis tantũmͦ. et agã
postea penitentiã. Alit̾ enĩ euadẽ nequeo.
Et talia cogitans dum fug̾et a uoce formi¬
dinsidẽ minas ꝑsecutoꝵ euitare queret:
cadebat infoueam negationis. Et dum
se explicare uellet de fouea. id ẽ penitenti¬
am agere cogitaret ⁊ subito ꝑimebat᷑ a ꝑse¬
cutorib ułquacunq morte p̃ occupabat᷑:¬
& sic laqueo ꝑpetuȩ dãpnationis cum satha¬
na ligatus tenebat᷑. Potest & cupiditasin¬
telligi laqueus. qͦ tenebat᷑ ille qui se explica¬
bat de fouea: quia sepe quilibet de talib im¬

Expanded text:
ormidinis, cadet in foveam: ormidinis, cadet in foveam: et qui se explicuerit a fovea, tenebitur laqueo. » Temporibus enim persecutionum Christianus habitator terrae, id est, cujus conversatio in coelis non erat, qui radicem cordis in amore terrenorum plantaverat, mala temporalia metuens dicebat apud seipsum: quia si nos urget haec persecutio, negabo me Christianum verbis tantummodo, et agam postea poenitentiam; aliter enim evadere nequeo. Et talia cogitans dum fugeret a voce formidinis, id est minas persecutorum evadere quaereret, cadebat in foveam negationis; et dum se explicare vellet de fovea, id est poenitentiam agere cogitaret, subito perimebatur a persecutoribus, vel quacunque morte praeoccupabatur, et sic laqueo perpetuae damnationis cum Satana ligatus tenebatur. Potest et cupiditas intelligi laqueus, quo tenebatur ille, qui se explicabat de fovea, quia saepe quilibet de talibus im
Abbreviated transcription (Latin):
tandã in tota mundi latitudine uidit: con¬
ñ ẽẽt adiecit. Q dixi Secretum meũ mͥ: se¬
cretum meũ mͥ. Aesidicẽt. Qđ ego noui
ppłs iste iudaicus nesciat: sed in meo fideli¬
umq corde lateat. R ursiunq cernens qͥa
zelo legis cõmoti. dnm̃ sabb̃is infirmos sanan¬
tem ꝑsecuti sc̃. et discipłos eiꝰ noua p̃dicantes.
cum econtͣrio legem inde potius uiolauerint:
doluit suꝑ eoꝵ cecitate & neqͥcia. dicens. Ue
one tͣnsgssorum p̃ uaricati st̃. Preuaricati fc̃ le
gem: cum legem ad u̾sus xꝑm & discipłos eus
defendent. Uł post consid̾atam maloꝵ damp¬
nationem iustoꝵq retͥbutionẽ locutus est
sibi ipsi ꝓpħa. int̾no cordis affectu. Non pos¬
sum cuncta narrare quȩ cerno⁊ heret lingͣ
faucib meis: uox dolore concludit᷑. Ue mͥ
qͣntas consido penas. &. ob id maxime do¬
leo÷ quia om̃s p̃uaricatist̃ legẽ dĩ: & aiusto
iudice feriunt᷑. Sed ad pͥorem sensum rede¬
amus. Nam quia ꝑsecitiones ex inde ft̃ se¬

Expanded text:
tandam in tota mundi latitudine vidit, connon esset, adjecit « Secretum meum mihi, secretum meum mihi. » Ac si dicat: Quod ego novi, populus iste Judaicus nesciat, sed in meo fideliumque corde lateat. Rursumque cernens, quia zelo legis commoti Dominum Sabbatis infirmos curantem persecuti sunt, et discipulos ejus nova praedicantes, cum e contrario legem inde potius violaverint, doluit super eorum caecitate et nequitia, dicens: « Vae one transgrum, et discipulos ejus defenderent. Vel post consideratam malorum damnationem, justorumque retributionem locutus est sibi ipsi propheta interno cordis affectu: Non possum cuncta narrare quae cerno, haeret lingua mea faucibus meis, vox dolore concluditur. Vae mihi! quantas considero poenas! et ob id maxime doleo, quia omnes praevaricati sunt legem Dei, et a justo Judice feriuntur. Sed ad priorem sensum redeamus. Nam quia persecutiones exinde sunt se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtere tiu et agitabit᷑ : ac sic̃ tab̾nacłm iuqͦ
mansit una uocte p̾sentis uite auferetur
in mane. idẽ in resurrectione. Et grauabit eã
Et̃ corruet inbaratrum ȩt̾nȩ ꝑditionis ÷ et ñ
aditiet ut resurgat. quia nun qͣm ult̾ius exibit
lat: qui ft̃ in hoc aere. Aer quippe cȩlũ uocat᷑
sic̃ scͥptum ẽ. Miluus incęlo cognouit tempꝰ
suũ. Uisitabit gͦ dñs suꝑ militiã celi indieilla:

Expanded text:
conteretur, et agitabitur ac sicut tabernaculum, in quo mansit una nocte praesentis vitae, auferetur in mane, id est in resurrectione. Et gravabit eam Et corruet in barathrum aeternae damnationis, et non adjiciet ut resurgat, quia nunquam ulterius exibit lat, qui sunt in hoc aere. Aer quippe coelum vocatur, sicut scriptum est: « Milvus in coelo cognovit tempus suum . » Visitabit ergo Dominus super militiam c
Abbreviated transcription (Latin):
audiert̃ inspu resonare laudes xp̃i. ñ solũ
aborbe sed etiam a finibꝰ orbis. Unde & dict̃.
Cantate dño canticũ nouũ : laus eius ab ex¬
tremis t̾re. Uel fines t̾re intelliganius ubi t̾re

Expanded text:
audierunt in spiritu resonare laudes Christi non solum audierunt in spiritu resonare laudes Christi non solum ab orbe, sed etiam a finibus orbis. Unde et dicunt: « Cantate Domino canticum novum, laus ejus ab extremis terrae . » Vel fines terrae i
Abbreviated transcription (Latin):
tes oliue uł racemi colligunt᷑. Collecta em̃
multitudine reꝑborum dequib supͣ dix¬
erat qͣm luxit uindemia. & intoreulari ui¬
ni furoris dĩ calcata. pauei qui suꝑ fuerint
electi. ducent᷑ adgaudia. De quib subdit᷑.
Complebunt nãq scͥpturã quȩ dic̃. Beati
qui habitant indomo tua÷ in scła scłoꝵ lau¬
dabunt te. Sequit᷑. Cum głificatꝰ fuerit dñs
hinuent demari. Indie iudicii scđm apłi
sententiã ueniet dñs głificari insci̾s suis:¬
et admirabilis fieri momĩb qui credide¬
runt. Gum gͦ fuerit głificatꝰ hinment de
mari÷ quia uocem exultationis emittent
scĩ de hoc scło reu̾tentes ad pat̾am. Tẽ eñi
qui redempti sunt adnõ reuertent᷑. & ue¬
ment infyon laudantes÷ & lȩticia semꝑit̾¬
insulis maris p̃dicate nom̃ dñi dĩ isrł. qui
insola qͦndam uidea notus fuit. Deinde
uox ꝓpħarum inducit᷑ dicens. Afinib t̾re¬
laudes audiuimꝰ głam iusti. opħȩ enim

Expanded text:
gantur. Collecta enim multitudine reproborum, de quibus supra dixerat: « Quoniam luxit vindemia, » et in torculari vini furoris Dei calcata; pauci, qui superfuerint electi, ducentur ad gaudia de quibus subditur:» Complebunt namque Scripturam, quae dicit: « Beati, qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te . » Sequitur: « Cum glorificatus fuerit Dominus, hinnient de mari. » In die judicii secundum Apostoli sententiam. « Veniet Det admirabilis fieri in omnibus qui crediderunt . » Cum ergo fuerit glorificatus, hinnient de mari, quia vocem exsultationis emittent sancti de hoc saeculo revertentes ad patriam. Tunc enim qui redempti sunt a Domino, « revertentur et venient in Sion laudantes, et laetitia sempitinsulis maris, praedicate nomen Domini Dei Israel, qui in sola quondam Judaea notus fuit. Deinde vox prophetarum inducitur, dicens: VERS. laudes audivimus, gloriam justi. » Prophetae enim
Abbreviated transcription (Latin):
uingens: Oñe d̾s̃ nĩs es tu & ex altabo te. Con¬
ficebor nonim tuo: qm̃ fecisti mirabilia. cogita¬
tiones antiqͣs fideles. aõi. Confitebor inqͥt. idẽ
grãs agam nomim tuo. Qm̃ fecisti mirabilia
reddendo peccõrib quȩ minatꝰ eras. et scĩs q̃
ꝓmiseras. Dequib complesti cogitationes
antiquas. dicens electis. Uentte benedicti pa¬

Expanded text:
exaltabo te, et confitebor nomini tuo: quoniam fecisti mirabilia, cogitationes antiquas fideles. Amen. » Confitebor, inquit, id est gratias ago nomini tuo, quoniam fecisti mirabilia, reddendo peccatoribus quae minatus eras, et sanctis quae promiseras. De quibus complesti cogitationes antiquas, dicens electis: « Venite, benedicti Pa
Abbreviated transcription (Latin):
Qmͣ d̾s ego et ñ homo. in medio tui sc̃s:. &
ñ ingrediaa ciuitatem. S hec impia eius¬
tas quã ds ñ ingreditur. et cuiꝰ exordium
a maledicto fr̃ĩcida fuit. ciuitas ẽ uanitatis
Omĩa enĩ tͣnseuntia uanitatis noĩe censen¬
tur: dicente scͥpt᷑a. Uanitas uanitatũ. et omĩa
borum siugłi: Unde pesstmnus demon loqͥ¬
tur. R eu̾tar indomũ meã uñ exiui. Nunc
enĩ aꝑte st̃ domus iste. qͥa ꝑu̾sorum m̃tes
patent omĩb demonũ suggestionib: et li¬
bent̾ eas suscipiunt. Sed tunc clausa erit
omĩs domus nullo intͦeunte. quia tẽ sero re
rum spuũ uoluntati iam ñ ꝯsentiant. cum
puniriceꝑint. Clamor erit suꝑ umno inpla-¬
et uino uł t̾renis curis mebriant᷑ amane
flebunt. Quid em̃ ꝑuinũ designat᷑: nͥ uł ĩ¬
male debriat: & qͥd ꝑ plateas quȩ a latitu¬
dine dicunt᷑. nͥ uita eorũ expͥmitur qui la¬
tam uiam quȩ ducit ad ꝑditionẽ ambulanł:

Expanded text:
in medio tui sanctus, et non ingrediar civitatem . » Sed haec impia civitas, quam Deus non ingreditur, et cujus exordium a maledicto fratricida fuit, civitas est vanitatis. Omnia enim transeuntia vanitatis nomine censentur, dicente Scriptura: « Vanitas vanitatum et omnia mus daemon loquitur: « Revertar in domum meam, unde exivi . » Nunc enim apertae sunt domus istae, quia perversorum mentes patent omnibus daemonum suggestionibus, et libenter eas suscipiunt. Sed tunc clausa erit omnis domus, nullo introeunte, quia tunc sero rerum spirituum voluntati jam non consentiant, cum puniri coeperint. « Clamor erit super vino in plaet vino vel terrenis curis inebriantur, amare flebunt. Quid enim per vinum designatur nisi vel immale debriat? Et quid per plateas, quae a latitudine dicuntur, nisi vita eorum exprimitur, qui latam viam, quae ducit ad
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiꝰ quia relinquent᷑ homines ꝑauci.
id ẽ electi soli. ꝑ euntib cȩt̾is ÷ et nẽ dat si¬
militudinẽ quomͦ sũt relinquendi. subiũ¬
gens. Qͦmͦ si pauce oliuȩ quȩ remãserunt ex¬
cutiant᷑ ex olea : & racemi cum fuerit finita
uindemia. Quia sicut pauce oliue remaned
marbore post excussionẽ. et pauci in uinea ra¬
mi post uindemiã÷ ita pauci remanebũt
electi indie iuidicii. Olea nanq ẽ arbori
oliua autẽ pomũ: oleum uͦ ius. oliuũ aũt
liquor. Ss nuicem ꝓse poni solent. Ex po¬
situs autẽ uersus. ita etiam ꝓ nuntiari põt
Quia hȩc erunt in medio t̾rȩ in medio po¬
ppłoꝵ : quomͦ si remanentes oliue quȩ re

Expanded text:
superius, quia « relinquentur homines pauci, » superius, quia « relinquentur homines pauci, » id est electi soli, pereuntibus caeteris. Et nunc dat similitudinem quomodo sint relinquendi, subjungens: « Quomodo si paucae olivae quae remanserunt, excutiantur ex olea, et racemi, cum fuerit finita vindemia. » Quia sicut paucae olivae remanent in arbore post excussionem, et pauci in vinea racemi post vindemiam, ita pauci remanebunt electi in die judicii. Olea namque est arbor, oliva autem pomum, oleum vero jus, olivum autem liquor; sed invicem pro se poni solent. Expositus autem versus ita etiam pronuntiari potest: « Quia haec erunt in medio terrae, in medio populorum: quomodo si remanentes olivae, qu
Abbreviated transcription (Latin):
plangent se om̃s tͥbus t̾re. Unde et addit᷑
quia deserta ẽ omĩs lȩticiat & tnslatum:
gaudium t̾re. Trans latum utiq ad cȩlum
Et quia sic̃ dictum ẽ. atcͥca ẽ ciuitas uanita¬
tis. congrue sequit᷑ quia relicta ẽ murbe so¬
litudo. et calamitas oppͥmet portas. Que ẽ
enim hec urbs nisi babilon. Et quȩ fr̃ por¬
te urbis istius nisi doctores erroꝵ: qui eos qͦ
cȩꝑint in ꝯfusionẽ ducunt uelut inbabi¬
lonẽ: S in hac urbe solitudo relinguit᷑:
quia baby lon intenebras ext̾iores missa. a
nullo hominũ deinceps uisitabit᷑. Et calami¬
tas oppͥmet portas ÷ quia magistͥ erroꝵ tor¬
mentis subiacebunt. Uel porte eiꝰ st̃ peccata
Que tẽ oppͥment᷑ calamitate: quia punien¬
um ueniet inaere. suꝑ montẽ oliueti. Uel qͥa
illud qđ ẽ cõmune dr̃ medium. hȩc fient
in medio t̾re ⁊ qͥa cõmunit̾ omĩb aderit
dñs. ut om̃s rationẽ reddant. & absq ꝑsona¬
ꝵ acceptione iudicent᷑ singłi. Dixerat au̾t

Expanded text:
gent se omnes tribus terrae . » Unde et additur, quia « deserta est omnis laetitia, translatum est gaudium terrae. » Translatum utique ad coelum. Et quia, sicut dictum est: « Attrita est civitas vanitatis, » congrue sequitur, quia « relicta est in urbe solitudo, et calamitas opprimet portas. » Quae est enim haec urbs nisi Babylon? Et quae sunt portae urbis illius nisi doctores errorum, qui eos, quos ceperint, in confusionem ducunt velut in Babylonem? Sed in hac urbe solitudo relinquitur, quia Babylon, in tenebras exteriores missa, a nullo hominum deinceps visitabitur. « Et calamitas opprimet portas, » quia magistri errorum tormentis subjacebunt. Vel portae sunt peccata, quae tunc opprimentur calamitate, quia punienum veniet in aere super montem Oliveti. Vel quia illud quod est commune dicitur medium, haec fient in medio terrae; quia communiter omnibus aderit Dominus, ut omnes rationem reddant, et absque personarum acceptione judicentur singuli. Dixerat autem
Abbreviated transcription (Latin):
drum t̾rȩ. Relicta ẽ murbe solitudo: & calami¬
tas oppͥmet portas. Tuideia uͦ ẽ cum singli
homines dehoc mundo qͣsi de uinea botri col¬
ligunt᷑. Sed uindemia luxit: quia peccantiũ
finis mestꝰ ac flebilis ẽ. Uitis ẽ genus humanũ:
quia uitis frondosa isrł. Sed uitis infirmata ẽ.
qͥa qui nẽ ad ꝑpetranda mala fortes st̃. in resur¬
rectione erunt infirmi. & tẽ ingemiscent
om̃s qui letabant᷑ corde. Iusti eñi licet aliqͦtiens
letari foris uideant᷑ ÷ intus tam̃ eoꝵ conscien
quo & additur. quia cessauit gaudiũ tympa¬
uoꝵ. qͥeuit sonitꝰ letantiũ. ꝯticuit dulcedo cy¬
thare. O mĩa eĩ in quib ꝑu̾si homines nẽ de
lectant᷑ transacta tẽ er̃t̃ ÷ & iudex apparebit
qui reddat unicuiq scđ̃m opus ẽ. & pec¬
catores cum cantico iam ñ bibent uinũ :
sed amara erit eis potio calicis ire dĩ. Nu¬
diant hoc qui in ꝯuiuiis ñ solũ gula et eb̾¬
etate. sed et aurib luxuriant: ut omĩs

Expanded text:
 « Relicta est in urbe solitudo, et calamitas opprimet portas. » Vindemia vero est, cum singuli homines de hoc mundo quasi de vinea botri colliguntur. Sed vindemia luxit, quia peccantium finis moestus ac flebilis est. Vitis vero genus humanum, quia « vitis frondosa Israel . » Sed vitis infirmata est, quia qui nunc ad perpetranda mala fortes sunt, in resurrectione erunt infirmi. Et tunc ingemiscent omnes, qui laetabantur corde. Justi enim, licet aliquoties laetari foris videantur, intus tamen eorum conscientquo et additur: Quia « cessavit gaudium tympanorum, quievit sonitus laetantium, conticuit dulcedo citharae. » Omnia enim, in quibus perversi homines nunc laetantur, transacta tunc erunt, et Judex apparebit, qui reddat unicuique secundum opus ejus. Et peccatores cum cantico jam non bibent vinum, sed amara erit eis potio calicis irae Dei. Audiant hoc, qui in conviviis non solum gula et ebrietate, sed et auribus luxuriant, ut omnis
Abbreviated transcription (Latin):
pauci. idẽ soli electi. M utti em̃ st̃ uocati pau¬
ei uͦ electi. Qui ad comꝑationẽ multitudinis
reꝑborum p̃auci ft̃: sed infuo min̾o multi. S
iniquoꝵ fut᷑a calamitas desebit᷑ multiphariȩ

Expanded text:
pauci, id est soli electi; « multi enim sunt vocati, paupauci, id est soli electi; « multi enim sunt vocati, pauci vero electi . » Qui ad comparationem multitudinis reproborum pauci sunt, sed in suo numero multi. Sed iniquorum futura calamitas describitur multifarie,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rã absorbet ut fructũ ñ faciat. Uñ pͥmꝰ hõ post culpam
audit̃. Maledicta t̃ra ĩ oꝑe tuo. Diuina enĩ pietas nec¬
dũ maledic̾e uult homines sed maledictionẽ qͣm ip¬
si merent᷑ ad t̾ram intorquet. ut ex eiꝰ st̾ilitate af¬
flicti respiscant. Sed ꝓdolor humana pͣuitas
afflictionib iam ñ corrigit᷑. sed peior efficit᷑.
Hoc ẽ enim qđ dic̃. M aledictio uorabit t̾ram:
et peccabunt habitatores eius. Nam qͣntoma¬
gis fecunditatẽ tr̃ȩ maledictio celestis adimit:
tanto auidus peccant ñ nulli habitatore serꝰ.
Ldõq insuis inquitatib irascente dõ relarati
insanient ad huc gͣuiore malitia cultores eiꝰ.
ut amissa ratione bestialit̾ se inuicẽ permant:
et relinquent᷑ homines pauci. cȩt̾is fame &
gladio et multimoda calamitate consumꝑ¬
tis. Uel maduentu iudicis insanient. p̃timo¬
re torm̃toꝵ immninentiũ. & confusione cordis
ac dolore. Quib ex puisis relinq̃nt᷑ homines

Expanded text:
orbet, ut fructum non faciat. Unde primus homo post culpam audivit: « Maledicta terra in opere tuo . » Divina enim pietas necdum maledicere vult homines, sed maledictionem, quam ipsi merentur, ad terram intorquet, ut ex ejus sterilitate afflicti resipiscant. Sed proh dolor! humana pravitas afflictionibus jam non corrigitur, sed pejor efficitur. Hoc est enim, quod dicit: « Maledictio vorabit terram, et peccabunt habitatores ejus. » Nam quanto magis fecunditatem terrae maledictio coelestis adimit, tanto avidius peccant nonnulli habitatores ejus; ideoque in suis iniquitatibus, irascente Domino, relaxati, insanient adhuc graviore malitia cultores ejus, ut amissa ratione, bestialiter invicem perimant. Et relinquentur homines pauci, caeteris fame et gladio et multimoda calamitate consumptis. Vel in adventu judicis insanient prae timore tormentorum imminentium et confusione cordis et dolore. Quibus expulsis, relinquentur homines
Abbreviated transcription (Latin):
qͥtatis: qͣndo diuitias ñ obaliud ac quirit. nͥ
ut eas ministret seruis dĩ. Itaq for nicabit᷑ it̾m
necessitatib ac quirere iusti bona tẽꝑalia. &
sis negotiationib assequit᷑ scĩficare dño⁊ qͥa
in usus elemosinaꝵ ac pietatum expendet
eas. Non enĩ condent᷑ auare÷ ueq reponent᷑
in ꝓpͥos usus conseruande. His enĩ qui habi¬
taueruit coram dño idẽ qui in monast̾io mai¬
serint. seruiet negotiatio eius⁊ ut mandu¬
cent & uestiant᷑ ex ea. Manducent insatu¬
ritatẽ : idẽ ñ ad luxuriã. sed ad satietatem
nat᷑e. Terminatis uͦ decem oñib atq tracta¬
tib eoꝵ iam p̃sentem libellum t̾minemꝰ: ut
aliis uoluminib explanemus sequentia.

Expanded text:
quitatis; quando divitias non ob aliud acquirit, nisi quitatis; quando divitias non ob aliud acquirit, nisi ut eas ministret servis Dei. Itaque fornicabitur iternecessitatibus acquirere justi bona temporalia. sis negotiationibus assequitur, sanctificate Domino, quia in usus eleemosynarum ac pietatum expendent eas. Non enim condentur avare, neque reponentur in proprios usus conservandae. His enim, qui habitaverint coram Domino, id est qui in monasteriis manserint, serviet, negotiatio ejus, ut manducent, et vestiantur ex ea. Manducent in saturitatem, id est non ad luxuriam, sed ad satietatem naturae. Terminatis vero decem oneribus, atque tractatibus eorum jam praesentem libellum terminemus, ut aliis voluminibus explanemus sequentia.
Abbreviated transcription (Latin):
sitione ponit᷑. N am qͦd ait fornicabit᷑ et erunt
mercedes eius scĩficate dño. qͥa his qui habita¬
ueruit coram dño erit negociatio eius ⁊ ei sen¬
tentiȩ consonat qua dñs ãmonet. Facite uob̃
amicos de mãmona inqͥtatis. Mammona qͥꝑ¬
pe interp̃tat᷑ diuitiȩ. Que licet iusto labore
ac quisite. tam̃ diuitiȩ miquitatis appellant᷑:
quia miquũ idẽ ab eqͥtate discrepans ẽ. ut a¬
lius duuitiis abundet. aliꝰ egeat. Quaꝵ appe¬
titus dr̃ fornicatio: quia solꝰ amor ille castus
est. quo ds ac ꝓximus diligit᷑. Quicqͥd infra
diligit᷑ p̃sertim abhis qui scło renuntiauer̃t ⁊ ñ
casto amore diligitur. Et id̾o sic̃ dictum ẽ ap¬
petitus & acquisitio bonoꝵ tẽꝑalium appella¬
tur fornicatio. Sedeius qui sic fornicat᷑ ne¬
gotiationes ac mercedes sc̃ificate ft̃ dño. ał¬
q his quti habitant coram dño fit negotiatio
eius ÷ qndo facit sibi amicos demãmona ini¬

Expanded text:
sitione ponitur. Nam quod ait: « Fornicabitur, et erunt sitione ponitur. Nam quod ait: « Fornicabitur, et erunt mercedes ejus santificatae Domino; quia his, qui habitaverint coram Domino erit negotiatio ejus » ei sententiae consonat, qua Dominus admonet: « Facite vobis amicos de mammona iniquitatis . » Mammona quippe interpretantur divitiae, quae licet justo labore aquisitae, tamen divitiae iniquitatis appellantur, quia iniquum, id est ab aequitate discrepans est, ut alius divitiis abundet, alius egeat. Quarum appetitus dicitur fornicatio, quia ille solus amor castus est, quo Deus ac proximus diligitur; quidquid infra diligitur, praesertim ab his, qui saeculo renuntiaverunt, non casto amore diligitur: et ideo sicut dictum est, appetitus, et acquisitio bonorum temporalium appellatur fornicatio. Sed ejus, qui sic fornicatur, negotiationes ac mercedes sanctificatae sunt Domino, atque his, qui habitant coram Domino, fit negotiatio ejus, quando facit sibi amicos de mammona ini
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa iusticie sectatun. Bene inqͥt cane idẽ cõ¬
uenient̾ mala quȩ gessisti plange. & uinu̾sas
cordas uirtutũ quȩ qͦndam fuerant relaxa¬
te. inlaudes compone ⁊ frequenta canticũ. idẽ
sepe lam̃tare ut apud dm̃ memoria tui sit.
qui te obliuom tradicłat. quia & tu p̾ceptorũ
ginta annos uisitabit dñs tyrum: et reducet
eam adm̾cedes suas. &. rursum forncabit᷑ cũ
uniu̾sis regnis t̾re suꝑ faciem t̾rȩ ⁊ & ert̃ nego¬
tiationes eius et mercedes eius scĩficate dño.
Non condent᷑ neq reponent᷑ : quia his qui habi¬
taueruit coram dño. erit negotiatio eiꝰ: ut man¬
ducent insaturitatẽ & uestiant᷑ usq ad uetusta¬
pͥstinam ei gr̃am reddens: et post hȩc reduca
eam ad mercedes suasidẽ ad lucra sua ut it̾m
bona temp̃talia sufficient̾ ac quirat. Et rur¬
sum ut solebat formcabit᷑. idẽ negotiabit᷑. For¬
nicatio eñ ꝓnegotiatione uł diuitiaꝵ ac qui¬

Expanded text:
opera justitiae sectatur. Bene, inquit, cane, id est conopera justitiae sectatur. Bene, inquit, cane, id est convenienter mala, quae gessisti, plange, et universas chordas virtutum, quae quondam fuerant relaxatae, in laudes compone. Frequenta canticum, id est saepe lamentare, ut apud Deum memoria tui sit, qui te oblivioni tradiderat, quia et tu praeceptorum ginta annos: Visitabit Dominus Tyrum, et reducet eam ad mercedes suas: Et rursum fornicabitur cum universis regnis terrae, super faciem terrae. Et erunt negotiatio ejus, et mercedes ejus sanctificatae Domino: non condentur, neque reponentur: Quia his, qui habitaverint coram Domino, erit negotiatio ejus, ut manducent in saturitatem, et vestiantur usque ad vetustastinam ei gratiam reddens, et post haec reducet eam ad mercedes suas, id est ad lucra sua, ut iterum bona temporalia sufficienter acquirat. Et rursum, ut solebat, fornicabitur, id est negotiabitur. Fornicatio enim pro negotiatione vel divitiarum acqui
Abbreviated transcription (Latin):
ea quȩ turpit̾ egit. Ganticum enim ñ gau¬
dii sed mesticiȩ ac lam̃tationis uocẽ nẽ desig¬
tem meretͥx obliuioni tradita. Bene cane
freq̃nta canticũ÷ ut memoria tuisit. Quid
incythara nisi carnis castigatio figurat᷑. Cy¬
thara quippe ab inferiori parte sonũ reddit.
Ita et corꝑis maceratio atq humilis peniten¬
tia ab imo canticum dulce sursum in aures
suꝑm insꝑectoris mnodulat᷑. Sume gͦ inquit
cytharam idẽ carnis mortificationẽ in qͣdul¬
ce melos coram dõ resones. & circũi ciuitatem
ȩcdiȩ. idẽ esto int̾ penitentes. qui stare solent
extra domiũ oratiorus: uł esto int̾ ultimos fi¬
delium. Alii enĩ fidelium ft̃ inmedio scẽ ciui
tatis huiꝰ: alii in extremis enis. Nam scĩssimi qͥ¬
q sunt in medio eiꝰ. Qui uͦ minimi ft̃ incor
ꝑe xp̃i : degunt inextremis eiꝰ. Giuitatẽ gͦ
cireũit qui int̾ istos humilit̾ se compittans.

Expanded text:
ea quae turpiter egit. Canticum enim non gauea quae turpiter egit. Canticum enim non gaudii sed moestitiae ac lamentationis vocem nunc desigtem meretrix oblivioni tradita: bene canta, frequenta canticum, ut memoria tui sit. » Quid in cithara nisi carnis castigatio figuratur? Cithara quippe ab inferiori parte sonum reddit, ita et corporis maceratio atque humilis poenitentia ab imo canticum dulce sursum in aures superni inspectoris modulatur. Sume ergo, inquit, citharam, id est carnis mortificationem, in qua dulce melos coram Deo resones, et circui civitatem Ecclesiae, id est esto inter poenitentes, qui stare solent extra domum orationis, vel esto inter ultimos fidelium. Alii enim fidelium sunt in medio civitatis sanctae hujus; alii in extremis ejus. Nam sanctissimi quique sunt in medio ejus, qui vero minimi sunt in corpore Christi, degunt in extremis ejus. Civitatem ergo circuit, qui inter istos humiliter se computans
Abbreviated transcription (Latin):
decalogum. Nam septies. Eex. decẽ septua¬
ginita st̃. Et septenarius ad septiformẽ grãm ꝑ
tinet ⁊ denariꝰ ad numerũ p̃ceptorũ dĩ. In ob¬
liuione inqͥt eris sic̃ dies regis uniꝰ. idẽ sicut
aliquo rege mortuo dies quib regnauit ob¬
liuioni tradunt᷑. ita dies quib inte iusticia
regnum habuit. erunt iobliuione: qm̃ uis
ticia quȩ regnauit urte mortua ẽ. & in loco
uat. et confisus in iusticia sua fecerit iniqui¬
tatem÷ om̃s iusticiȩ eius obliuioni traden
tur. Post.Lxxͣ autẽ annos idẽ post tempuᷤ
quo seruiuit iniusticiȩ erit tẏro qͣsi canti¬
cum meretͥcis: idẽ maloꝵ suoꝵ recordatio.
idẽ planctus penitentie. Meretͥx enĩ post¬
quã fornicari desierit: solet merens eorũ re¬
cordari quȩ gessit: et eum lugubri cantico
memorare ea. Similit̾ & anima quȩ ĩmun¬
doꝵ. sp̃uum suggestionib uelut corruptoꝵ
libidim subiecta diu consensit: tandẽ resipis¬
cens confundit᷑ suꝑhis que fecit: & plang̃

Expanded text:
Decalogum. Nam septies decem septuaginta sunt, et septenarius ad septiformem gratiam pertinet: denarius ad numerum praeceptorum Dei. « In oblivionem, inquit, eris sicut dies regis unius, » id est sicut aliquo rege mortuo dies, quibus regnavit, oblivioni traduntur; ita dies, quibus in te justitia regnum habuit, erunt in oblivionem, quoniam justitia, quae regnavit in te, mortua est, et loco uat, et confisus in iustitia sua fecerit iniquitatem: omnes iustitiae eius obliuioni traden id est post tempus quo injustitiae servivit, « erit Tyro quasi canticum meretricis, » id est malorum suorum recordatio, id est planctus poenitentiae. Meretrix enim, postquam fornicari desierit solet moerens eorum recordari, quae gessit, et cum lugubri cantico memorare ea. Similiter et anima, quae immundorum spirituum suggestionibus velut corruptorum libidini subjecta diu consensit, tandem resipiscens confunditur super his, quae fecit, et plangit
Abbreviated transcription (Latin):
nris tẽporib uent᷑a erant. his u̾bis denunitiat dñs
Luxit inqͥt t̾ra. Sic̃ tra letat᷑ inu̾titib accolaꝵ:
sic luget inuitiis et iniquitatib eoꝵ. Ꝙ deflux̃
orbis÷ quia uͥq exuberat nequitia. Nequitia
niẽ.qͣ quisq tendit ad nichilum. Et iđo ter¬
ra defluere dr et infirmari ÷ quia eiꝰ habitato¬
res nequitia defluunt ac deficiunt. & ñte infir¬
mantur a bono. O efluxit orbis÷ quia in toto
oibe ñ solum cordis sedetiam corꝑis bona ualde
st̃ imminuta. et pene in inchilum redacta. In¬
firmata ẽ altitudo ppłi t̾rȩ ⁊ qm̃ elatio t̾renoꝵ
hominũ debilitata ẽ. Et t̾ra int̾fecta ẽ ab ha¬
bitatorib sius ÷ que solitam fertilitatẽ ꝑdidit.
ꝓpter malitia habitantiũ iea. Uel tropica lo¬
cutione positum ẽ t̾ram int̾fectam⁊ diunt̾re¬
in homines dicant᷑ malis oꝑib int̾empti.
Exposuit enim quomͦꝰ int̾fectam dix̾it t̾ram:
cuni carnales et insipientes actione pessima

Expanded text:
ris ventura erant, his verbis denuntiat Dominus? Luxit, inquit, terra. Sicut terra laetatur in virtutibus accolarum, sic luget in vitiis et iniquitatibus eorum. Et defluxit orbis, quia ubique exuberat nequitia. Nequitia ni est, qua quisque tendit ad nihilum. Et ideo terra defluere dicitur, et infirmari, quia ejus habitatores nequitia defluunt, ac deficiunt, et mente infirmantur a bono. Defluxit orbis, quia in toto orbe non solum cordis, sed etiam corporis bona valde sunt immutata, et pene in nihilum redacta. « Infirmata est altitudo populi terrae, » quoniam elatio terrenorum hominum debilitata est. « Et terra interfecta est ab habitatoribus suis, » quae solitam fertilitatem perdidit propter malitiam inhabitantium in ea. Vel tropica locutione positum est terram interfectam, dum terreni homines dicantur malis operibus interempti. Exposuit enim, quomodo interfectam dixerit terram, cum carnales ut insipientes actione pessima
Abbreviated transcription (Latin):
aut in captiuitatẽ ducti st̃. Cȩt̾a uͦ quȩ secunt᷑
iuxta hẽ modũ intelligenda studiosis obbreuitatẽ
reluquimꝰ. Sed exordium sermonis repetentes
ad diẽ iudicii gen̾aliter ista referamꝰ. Tẽ enĩdñs
et omĩa quȩ int̾ra sunt igne consumet. E nu¬
dabit eam ahuniu̾sis habitatoribꝰ: atq herbis
debit. Et disꝑget habitatores eius: quia cong̾¬
gabunt᷑ ante eum gentes: & seꝑabit eas abin¬
uiceni. sic̃ pastor seg̾gat oues ab hedis. Sed et
ipsos repbos indiuersa disꝑget ⁊ ut sint seor¬
sum suꝑbi cum suꝑbis. auari cum auaris. ho¬
micide cum homicidis. fallaces ciun fallacib
et quiq similes cum similib. Qd̾ autẽ seqͥt᷑
et erit sic̃ ppłs sic sac̾dos. &cȩt̾a usq sic̃ qui repe¬
tit sic ille qui debet: iuxta illud intelligendũ

Expanded text:
aut in captivitatem ducti sunt, caetera vero, quae sequuntur, juxta hunc modum intelligenda studiosis ob brevitatem relinquimus. Sed exordium sermonis repetentes ad diem judicii generaliter ista referamus. Tunc enim « et omnia quae in terra sunt igne consumet, « et nudabit eam » ab universis habitatoribus atque herbis debit. « Et disperdet habitatores ejus, » quia congregabuntur ante eum omnes gentes, et separabit eas ab invicem sicut pastor separat oves ab haedis . » Sed et ipsos reprobos in diversa disperdet, ut sint seorsum superbi cum superbis, avari cum avaris, homicidae cum homicidis, fallaces cum fallacibus, et quique similes cum similibus. Quod autem sequitur: « Et erit sicut populus sic sacerdos, » etc., usque: « Sicut qui repetit, sic qui d
Abbreviated transcription (Latin):
designat᷑. Vnde dñs ait. Sint lumbi ur̃i p̃¬
cincti. Lumbos em̃ p̃cingimꝰ: cum carnis
luxuriam ꝑꝯtinentiam coartamꝰ. Qui gͦ car¬
nem in lux uriam relarat: recte cingłm iam
non hab̃e ꝑhibet᷑. Sed quia inꝓsꝑitate sic co¬
ponit: iustumẽ ut adu̾sitatib feriat᷑ si for¬
te uł madu̾sis resipuerit. Extendet gͦ dñs ma¬
nũ suã suꝑ mare cõmouens tumultuosas scłi
tẽpestates aduersus eam÷ & contͣbabit regna
mundi contra eam. Qd̃ eñ qͣsi deuna anima
regna contͣbantur adu̾sis eam ÷ quia inomĩb
regnis t̾rarum detestant᷑ uiri scłares religio¬
gunt in eos adu̾sa scłi. Chanaan uͦ motus eo¬
rum int̾p̃tatur. Et motus eoꝵ ẽ. de quo ꝑ
psalmistã dr̃. Nei autẽ pene moti st̃ pedes:
penȩ effusi st̃ gressus mei. E de quo rursũ
dicit. Non ueniat mͥ pes suꝑbiȩ : et manus
peccatous non moueat me. Quia gͦ uł blan

Expanded text:
 Sint lumbi vestri praecincti . Lumbos enim praecingimus, cum carnis luxuriam per continentiam coarctamus. Qui ergo carnem in luxuriam relaxat, recte cingulum jam non habere perhibetur. Sed quia in prosperitate sic coadversitatibus feriatur, si forte vel in adversis resipiat. Extendet ergo Dominus manum suam super mare, commovens tumultuosas saeculi tempestates adversus eam, et conturbabit regna mundi contra eam: quod enim quasi de una animaregna conturbantur adversus eam, quia in omnibus regnis terrarum detestantur viri saeculares religiogunt in eos adversa saeculi. Chanaan vero motus eorum interpretatur. Et motus eorum est, de quo per Psalmistam dicitur: « Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei . » Et de quo rursum dicit: « Non veniat mihi pes superbiae, et manus peccatoris non moveat me . » Quia ergo vel bl
Abbreviated transcription (Latin):
na suꝑ t̾ram: & ira ppło huic. & cadent inore
gladii: et captiui ducent᷑ in om̃s gentes. Itaq
circa senfum qui inhis dm̃ u̾bis ẽ intelligi põt
u̾sari sermo ꝓpħicus. abeo loco quo ait. ecce do¬
minꝰ dissiꝑabit tram. usq ad eum quo dr̃ for¬
mido et fouea et laqueus suꝑte qui habitator
es t̾rȩ. Tunc enĩ ꝑuespassianũ & trtum omĩs

Expanded text:
 terram, et ira populo huic, et cadent in ore gladii, et captivi ducentur in omnes gentes . » Itaque circa sensum, qui in his Domini verbis est, intelligi potest versari sermo propheticus ab eo loco, quo ait: « Ecce Dominus dissipabit terram, » usque ad eum, quo dicitur: « formido et fovea et laqueus super te, qui habitator es terrae. » Tunc enim per Vespasianum et Titum omnis
Abbreviated transcription (Latin):
affliget faciẽ euis: & disꝑget habitatores
enis. Et erit sic̃ ppłs sic sac̾dos: et sic̃ seruus
sic dñs eius ÷ sic̃ ancilla sic dña eius ÷ sic̃ emens.
sic ille qui uendit: sic̃ fenerator. sic qui mutu¬
um accipit: sic̃ qui repetit. sic ille qui debet.
Dissipatione dissipabit᷑ t̾ra: & direptione p̃da¬
bit᷑. Hec & sequentia de iudeoꝵ captiuitate & ex¬

Expanded text:
t faciem ejus, et disperdet habitatores ejus. Et erit sicut populus sic sacerdos, et sicut servus sic dominus ejus, sic ancilla sic domina ejus, sicut emens sic ille qui vendit, sicut fenerator sic ille qui mutuum accipit, sicut qui repetit sic qui debet. Dissipatione dissipabitur terra, et direptione praedabit
Abbreviated transcription (Latin):
catores: ne ac quiescas eis. Illi autẽ quasi fe
discipłis ẽ dictum. Ecce ego mitto uos siẽ
agnos int̾ lupos. Hos gͥ chaldeos intellige
qui tyrum sub u̾terunt. Homines nãq ꝑ¬
u̾si uł etiam dȩmones duob modis nos de¬
ciꝑe conant᷑: idẽ blandiendo & t̾rendo.
Talis ppłs ñ fuit ÷ quia ualde ft̃ ad decipi¬
endũ astuti. Quoꝵ t̾ram idẽ grauidã m̃tẽ

Expanded text:
catores, ne acquiescas eis . » Illi autem quasi fecatores, ne acquiescas eis . » Illi autem quasi fediscipulis dictum est: « Ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos . Hos igitur Chaldaeos intellige, qui Tyrum subverterunt. Homines namque perversi, vel etiam daemones duobus modis nos decipere conantur, id est blandiendo et terrendo. « Talis populus non fuit, » quia valde sunt ad decipiendum astuti. Quorum terram, id est gravidam