comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupauit. Spala aũt asitu cognominata ẽ. eo qđ in solo plaustri sb̾fixa ꝓ
fundo palis locata ẽ. ne lubricꝰ atq ĩstabili fundam̃to cadent. Gades oppidũ
a penis ꝯditũ. qui &̾ et cartaginensẽ spartariã odider̃. Septẽ oppidũ: a mõtibꝰ
uii. qr ĩsimlitudinẽ fr̃s uocati gaditano ĩminent frero. Tingis ciuitatis et̃
liranteus auctor ẽ. quẽ hercules fert᷑ lucte certamine suꝑatũ int̾fecisse. lix
aũt alixo flumine mauritanie mincupata: Ibi aũt ante regia fuit et sala. qđ
ĩmineat sale flumini. Cesareã mauritame oppidũ iuba rer mauroꝵ in honorẽ
cesaris augusti ꝯdidit. quã ex eius nomine cesariã nominauit. sic̃ herodes aliã
cesariã ĩ palestina que nũc urbs ẽ clarissima. Ichosiũ cesariensis mauritame
opidũ. hercule illuc transeunte uigo sita comitat eiꝰ deseendẽtes ꝯftruxer̃.

Expanded text:
nuncupavit. Hispalis autem a situ cognominata est, eo quod in solo palustri suffixis in nuncupavit. Hispalis autem a situ cognominata est, eo quod in solo palustri suffixis in profundo palis locata sit, ne lubrico atque instabili fundamento cederet. Gades oppidum a Poenis conditum, qui etiam et Carthaginem Spartariam condiderunt. Septe oppidum a montibus septem, qui a similitudine Fratres vocati Gaditano inminent fretu. Tingis civitatis et Lix Antaeus auctor est, quem Hercules fertur luctae certamine superatum interfecisse. Lix autem a Lixo flumine Mauretaniae nuncupata, ubi Antaei regia fuit, et Sala, quod inmineat Salae flumini. Caesaream Mauretaniae oppidum Iuba rex Maurorum in honorem Caesaris Augusti condidit, quam ex eius nomine Caesaream appellavit; sicut Herodes aliam Caesaream in Palaestina, quae nunc urbs est clarissima. Icosium Caesariensis Mauretaniae oppidum, Hercule illuc transeunte, viginti a comitatu eius discindentes construxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
latũ. & pictaum colo ꝓprii ꝯdider̃. Gurdigallim appellatã fer̃. đ burdogal¬
los primũ colonos habuerit. quib antea cultorib adimpleta ẽ. Tirrac honã
ĩ hyspania scipiones ꝯstruxer̃. ideo cap̃ ẽ terraconẽsis ꝓuncie. astri sub¬
subuersa atq indesolationẽ relacta ẽ. Saginitũ greci ex insula iacineto
ꝓfecti ^ hispaniã condider̃. quã affri postea bello. inpetitã deleuer. E meri¬
tã cesar augustꝰ edidit post quã hisiranã & quasdã oceani ĩsulas cepit.
dans ei nom̃ ab eoqd ibi milites ueteranos ꝯstituissent. Nam emeriti di¬
cunt᷑ uet̾ani. solutiq amilicia. Olisiphona ab ulixe ꝯditaẽ & mincupata
quo loco sic̃ historiograᷤᷤ dicunt. Celũ a t̾ra. et maria distingunt᷑ a t̾ris. Spa¬
lim cesar iulius ꝯdidit. quã ex suo & rome urbis uocabulo uiliã romulã

Expanded text:
latum et Pictavis coloni proprii condiderunt. Burdigalim appellatam ferunt quod Burgos Gallatum et Pictavis coloni proprii condiderunt. Burdigalim appellatam ferunt quod Burgos Gallos primum colonos habuerit, quibus antea cultoribus adimpleta est. Terraconam in Hispania Scipiones construxerunt; ideo caput est Terraconensis provincisubversa atque in desolationem redacta est. Saguntum Graeci ex insula Zacyntho profecti in Hispania condiderunt; quam Afri postea bello inpetitam deleverunt. Emeritam Caesar Augustus aedificavit, postquam Lusitaniam et quasdam Oceani insulas cepit, dans ei nomen ab eo quod ibi milites veteranos constituisset. Nam emeriti dicuntur veterani solutique militiae. Olisipona ab Ulixe est condita et nuncupata; quo loco, sicut historiographi dicunt, caelum a terra et maria distinguuntur a terris. Hispalim Caesar Iulius condidit, quam ex suo et Romae urbis vocabulo Iuliam Romulam
Abbreviated transcription (Latin):
tuetꝰ. Parthenopea: a parthenope quadã uirgine illic sepulta. pathe nopea
appellata. Qđ postea oppidũ augustus neapolim maluit eẽ. ad ꝓmũtoriũ
leucatos ĩ quo actũ apollinis tẽplũ fut. bellũ aug̾tus ꝯrra antoniũ gessit
quo uicto nr̃bẽ inattico situ ꝯdidit. quã a uictoria neapolĩ appellauit. Palan¬
i parthenioꝵ dux parthemos constituri. Taras neptuni fuit. a quo taren¬
tũ enutas et ꝯclita & appellata ẽ. Cũ cirus maritimas urbes grecie occupa¬
ret: et focenses ab eo expugnati omib angustiis prement᷑: iurauer̃ ut
ꝓfugerẽt quã longissime ab imꝑio ꝑsarũ. ubi ne nom̃ quidẽ eoꝵ audirẽt.
atq ĩ ultimos gallie sinus nauib ꝓfecti. arimsq se adu̾sꝯ gallicã seuerita¬
tẽ tuentes massiliã gdider̃. et ex nomine ducis nuncupauer. Hos uarro
trilingues ẽẽ ait. qd ex grece loqͣntur & latine et gallice. Marbonã. &. are

Expanded text:
tuetur. Parthenope a Parthenope quadam virgine illic sepulta Parthenope tuetur. Parthenope a Parthenope quadam virgine illic sepulta Parthenope appellata; quod oppidum postea Augustus Neapolim esse maluit. Ad promuntorium Leucaten, in qutiaco sinu condidit, quam a victoria Nicopolim appellavit. Phalantus Partheniorum dux Parthenios constituit. Taras Neptuni filius fuit, a quo Tarentum civitas et condita et appellata est. Cum Cyrus maritimas urbes Graeciae occuparet, et Phocaeenses ab eo expugnati omnibus angprofugerent quam longissime ab imperio Persarum, ubi ne nomen quidem eorum audirent. Atque ita in ultimos Galliae sinus navibus provecti, armisque se adversus Gallicam feritatem tuentes, Massiliam condiderunt et ex nomine ducis nuncupaverunt; ADRV hos Varro trilingues esse ait, eo quod et Graece loquantur et Latine et Gallice. PRIMIS A SE
Abbreviated transcription (Latin):
albanoꝵ appellari ceper̃. Capiã capis siluius rex abbanoꝵ ꝯstruxit. appellata
nomine conclitoris. lic& sint qͥ dicũt acapacitate eã capuã dictã qd ẽius t̾ra om¬
nẽ uite fr̾uctũ cipiat. alii al alocis cimpestrib in quib sita ẽ. Est aũt capur
urbiũ campanie. it̾ tres maximas. romani cartaginẽq mimerata. aqua &.
ꝓieincias iralie cãpania dicta ẽ. Romulus cũ int̾fecto apud albã amulio. Ainum
nimitorẽ in regnũ restituiss&. in eũ locũ ubi mũc roma ẽ deuenit. ibiq
arcis. Ancus marchus ex filia mime pampiliꝯ natꝯ. hic urbẽ meritu tibe¬
ris condidit. Que et ꝑegrinas merces acciꝑ& et hostẽ moraret᷑. quã ab ip̃o
situ hostiã appellauit. Galli quidã intestina discordia & assidius dissensionib̾
ꝯdidisse. Est aũt inuenecia que gallicis alpina dr̃ et dicta mantua qͥ manes

Expanded text:
Albanorum appellari coeperunt. Capuam Capys Silvius rex Albanorum construxit, appellatam a Albanorum appellari coeperunt. Capuam Capys Silvius rex Albanorum construxit, appellatam a nomine conditoris; licet sint qui dicant a capacitate eam Capuam dictam, quod eius terra omnem vitae fructum capiat: alii a locis campestribus in quibus sita est. Est autem caput urbium Campaniae, inter tres maximas Romam Carthaginemque numerata; ex qua et provincia Italiae Campania dicta est. Romulus cum interfecto apud Albam Amulio avum Numitorem in regnum restituisset, in eum locum ubi nunc Roma est devenit, ibique arcis. Ancus Marcius ex filia Numae Pompilii natus: hic urbem in exitu Tiberis condidit quae et peregrinas merces exciperet et hostem moraretur, quam ab ipso situ Ostiam appellavit. Galli quidam intestina discordia et assiduis dissensionibus Mantuam condidisse. Est autem in Venetia, quae Gatlia Cisalpina d
Abbreviated transcription (Latin):
nice que primũ mirandina uocabat᷑. Cõstantinopoli urbẽ tracie ꝯstantinuser
nomine suo instituit. solã rome meritis et potentia adequatã. Hanc ꝯditam
culũ. t̾re maris q copus. Unde oẽ cõstantino aptissimã condere udicauit. ut et re¬
ceptaculũ sibi t̾ra mariq fieret. Ulnde et nũc romã imꝑii sedes. et tociꝰ caput ẽ oriẽ¬
tis. sic̃ et roma occidentis. Eͥpirũ ciuitas tracie ꝯdita e̾ a puro & cognominata.
Athenas inelladã cicrops ꝯdidir. et ex suo nomine cieropiã nominauit. Hanc
ueluti templũ habuer̃ athenas. Chorintũ in achaia condidit corithis orestis
filius. hoc greci coritheam uocant hoc ẽ ad ministrationẽ rei publice. Thebas
boetie cathinus ueniens a fenicib condidit thebis egiptus prius ab eo ꝯstruc
tho filio foronei uocata. qui fint filiꝰ machi. Ip̃am aũt eẽ sparthã quã & lacede¬

Expanded text:
nice, quae primum Mariandyna vocabatur. Constantinopolim urbem Thraciae Constantinus ex nice, quae primum Mariandyna vocabatur. Constantinopolim urbem Thraciae Constantinus ex nomine suo instituit, solam Romae meritis et potentia adaequatam. Hanc conditam culum terrae marisque copiis. Unde et eam Constantinus aptissimam condere iudicavit, ut et receptaculum sibi terra marique fieret. Unde et nunc Romani imperii sedes et totius caput est orientis, sicut et Roma occidentis. Epirum civitas Thraciae condita est a Pyrrho et cognominata. Athenas in Hellade Cecrops condidit, et ex suo nomine Cecropiam nominavit. Hanc veluti templum Athenas habuerunt. Corinthum in Achaia condidit Corinthus Orestis filius. Hanc Graeci Corintheam vocant, hoc est administrationem reipublicae. Thebas Boeotiae Cadmus veniens a Phoenicibus condidit, Thebis Aegyptiis prius ab eo construto filio Phoronei vocata, qui fuit filius Inachi. Ipsam autem esse Spartam quam et Lacedae
Abbreviated transcription (Latin):
A ppło possit. quousq liberius aucliatꝰ. u. de repostoriis.
¶acrariũ ꝓprie ẽ locus rempli. in quo sacra reponnt᷑. sic̃ donariũ ẽ in qͦ
collocant᷑ oblata. sic̃ lectisterma diciuitꝰ ubi homines sedere ꝯsueuer̃. ab
inferendis igit᷑ & deportandis sacris. sacrariũ mincupat᷑. Donariũ u̾o eo¬
d ibi dona reponantꝰ. que ĩ templis offerre ꝯsueuerant. Erariũ uocatũ qr
priꝰ assignatũ ibi recondebat᷑. hoc em̃ olim inusu erat auro argentoq non¬
dũ signato. ex quoꝵ uietallis ꝙͣuis postea facta fuiss&. peccuma. nom̃ tam̃ era
uuenalis. Quicquid hnñt reloꝵ armam̃taria celi. Dicta au̾t utraq ab armi
idẽ a brachiis quib exercent᷑. Biblotheca ẽ locꝰ ub reponunt᷑ libri. Biblos

Expanded text:
a populo possit, quo liberius audiatur. § 5 De repositoriis. Sacrarium proprie est locus templi in quo sacra reponuntur; sicut donarium est in quo conlocantur oblata; sicut lectisternia dicuntur ubi homines sedere consueverunt. Ab inferendis igitur et deportandis sacris sacrarium nuncupatur. Donaria vero, eo quod ibi dona reponantur quae in templis offerre consueverunt. Aerarium vocatum quia prius aes signatum ibi recondebatur. Hoc enim olim in usu erat auro argentoque nondum signato: ex quorum metallis quamvis postea facta fuisset pecunia, nomen tamen aeJuvenalis: Quidquid habent telorum armamentaria coeli: dicta autem utraque ab armis, id est, brachiis quibus exercentur. Bibliotheca est locus, ubi reponuntur libri. Biblos
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ sine muris. Castrũ antiqͥ dicebant oppidũ loco altissimo sitũ. qͣi casam
altã. cuius pluralis mimerꝰ castra. Dimimitum castellũ ẽ pagis loca edificiis

Expanded text:
tantum sine muris. Castrum antiqui dicebant oppidum loco altissimo situm, quasi casam tantum sine muris. Castrum antiqui dicebant oppidum loco altissimo situm, quasi casam altam; cuius pluralis numerus castra, diminutivum castellum est sive quod cas
Abbreviated transcription (Latin):
pago. Cuntates añt aut colonie aut munu̾cipia. aut uici. aut castella. aut pa
uero ẽ que defẽctii indigenarũ noius cultorib ad implet᷑. Unde et coloma
aecultu agri ẽ dicta. muncipiũ ẽ d manente statu cuntatis. iiis aliq minorisᷤ
aut maioris officii a pͥncipe impetiat. Sictũ aũt̾ inuinicipiũ anumiis id ẽ
ofticiis qͥ tantũ inua munia idẽ tributa debita recdclant uł mun̾a. Nlam lib
ales et famosissime cause. et que ex pͥncipe ꝓficiscunt᷑ ibi ñ agunt᷑. hec em̃
ad dignitatẽ ciuutarũ ꝑtinẽt. Uici et castelli. et pagi. hi s̃ qui nlła clignita¬
ciuitatis ornant᷑. s& uulgari hominũ ꝯuentu ĩ colunt᷑. et pp̃ paruitatẽ sui
maiorib cintatib attribuunt᷑. Uicus aũt dict ab ip̃is tantũ hĩtationib uł¬
quias hẽat tantũ sine muris. Est aũt sine munitione muroꝵ. Lic& et uicidi¬
cant᷑ ip̃e hĩtarõnes urbis. Dictus aũt um eoq sit uice ciuutatis. uł ꝙ uias hẽat

Expanded text:
. Civitates autem, aut colonie, aut municipia, aut vici, aut castella, aut pagvero est, que defectu indigenarum, novis cultoribus adimpletur; unde et colonia a cultu agri est dicta. Municipium est, quod manente statu civitatis, ius aliquod minoris aut maioris officii, a principe impetrat. Dictum autem municipium a muniis, id est officiis, quod tantum munia, idales et famosissime cause et que ex principe proficiscuntur ibi non aguntur: hec enim ad dignitatem civitatis pertinent. civitatis ornantur, sed vulgari hominum conventu incoluntur, et propter parvitatem sui maioribus civitatibus adtribuuntur. Vicus autem dictus ab ipsis tantum habitationibuias habeat tantum sine muris. Est autem sine munitione murorum; licet et vici dicantur ipsae habitationes urbis. Dictus autem vicus eo quod sit vice civitatis, vel quod vias habeat
Abbreviated transcription (Latin):
manis. ꝓpt̾ ꝑfidiã cuuũ capta atq destructaẽ. ꝓpt̾ quã t̾cia edificata ẽ. urb ᷤ
que hodie ꝑmanet. Sichem samarie urbẽ quã latine et grece sichuna uocat᷑.
edificauit emor. appellauitq nomine filii sui sichem. ip̃a ẽ nunc neapolis ciui¬
tas samaritanoꝵ. Bethel samarie ꝯdider iebusei. que prius bura uocabat᷑. S&¬
dei ẽ: et porta celi: hac ex causa nom̃ locꝰ accepit bethel idẽ domꝰ dei. Quando
ibi ab ieroboã uituli aurei fabricati s̃. uocata ẽ bethauen. idẽ domꝰ idoli. que an¬
tea uocabat᷑ domꝰ dei. Bethleem uida ciuitas dđ. que genuit mudi saluatorẽ ab
ieseis condita fertur. et uocata primũ effrata. Quando aũt iacob pauit̾ ibi p̾cora
sua. eidẽ loco bethleem nom̃ quodã uaticinio futuri imposut. qđ domꝰ panis

Expanded text:
manis, propter perfidiam civium capta atque destructa est; propter quam tertia aedificata est urbs, quae hodieque permanet. Sichem Samariae urbem, quae Latine et Graece Sichima vocatur, aedificavit Emor, appellavitque eam nomine Sichem filii sui. Ipsa est nunc Neapolis, civitas Samaritanorum. Bethel urbem Samariae condiderDei est et porta caeli,' hac ex causa nomen locus accepit Bethel, id est domus Dei. Quando autem ibi Ieroboam vituli aurei fabricati sunt, vocata est Bethaven, id est domus idoli, quae antea vocabatur domus Dei. Bethleem Iuda, civitas David, quae mundi genuit salvatorem, a Iebusaeis condita fertur et vocata primum Euphrata. Quando autem ibi Iacob pecora sua pavit, eidem loco Bethleem nomen quodam vatic
Abbreviated transcription (Latin):
ta ex nomine chesloim qͥ fuit̾ nepos cham. ez filiꝰ mesram. Dor urbs fuit po
tentissima qͦndã. & uersa uice stratonis turris. postea ab erode rege iudee ĩ
honorẽ cesaris augusti cesarei.a nuncupata ẽ. in qua cornelii domus xp̃i udelicae
eccłi. et philippi ediculas. et cubiculũ quatuoruirginũ ꝓpħarũ. Ioppe oppidũ pa¬
lestine maritimũ. idem palestini edificauer̃. ubi saxum ondit᷑ quo uicłoꝵ an¬
dromede uestigia adhuc retinẽt᷑ quã expositũ belue ñ irrita rumorcircũtulit.

Expanded text:
ta ex nomine Cesloim, qui fuit nepos Cham et filius Mesraim. Dor urbs fuit quondam ta ex nomine Cesloim, qui fuit nepos Cham et filius Mesraim. Dor urbs fuit quondam potentissima; et versa vice Stratonis turris, postea ab Herode, rege Iudaeae, in honorem Caesaris Augusti Caesarea nuncupata. In qua Corneli domum Christi vidit Ecclesia, et Philippi aediculas, et cubiculum quattuor virginum prophetarum. Ioppe oppidum Palaestinae maritimum idem Palaestini aedificaverunt; ubi saxum ostenditur quod vinculorum Andromedae ve
Abbreviated transcription (Latin):
siria ꝯdidit eamiq ex antiochi patris sui nomine antiochiã mincupauit. ex
siric cap̃ instituit. Ip̃e qͦ laodiciã. et seleuciã. ip̃e apannã. et edessem urbesi
ꝯstruxir. Damascũ sirie ꝯditã et nuncupatã a damasco dispensatoris abrae filio.
hec antea ĩ omni siria tenuit principatũ. Nec dũ eñi florebant ibi antiochia. lao¬
dicia. et apamia. quas urbes pꝰ alexandrũ ꝯstitutas ẽẽ cognoscunꝰ. Hic ẽ damas¬
chus quẽ abrami futurũ sͥ heredẽ predixerat ante ꝙͣ eẽt illi ꝓmissꝯ isaac.
Gazam opidũ palestine ꝯdider̾ euei in quahĩtauer̃ capadoces pristinis cultorib
int̾fectis. Uocata aũt gara. eod̃ ibi cambices rex ꝑsarũ thesauros suos posut.
c̃ bellũ egiptiis attuliss&. Psarũ eñi lingua thesaura gaza nominat᷑. Philis¬
tun urbẽ ꝯdider allophili. ip̃a ascalon de qua suꝑiꝯ memorauimꝰ. nuncupa¬

Expanded text:
Syria condidit, eamque ex Antiochi patris sui nomine Antiochiam nuncupavit, et Syria condidit, eamque ex Antiochi patris sui nomine Antiochiam nuncupavit, et Syriae caput instituit. Ipse quoque Laodiciam, et Seleuciam, ipse Apamiam, et Edessam urbes construxit. 15. Damascus Syriae, condita et nuncupata a Damasco dispensatoris Abrahae filio. Haec antea in omni Syria tenuit principatum. Necdum enim florebant ibi Antiochia, Laodicia, et Apamia, quas urbes post Alexandrum constructas esse cognoscimus. Hic est Damascus, quem Abraham futurum sibi haeredem dixeraGazam oppidum Palaestinae condiderunt Evei, in qua habitaverunt Cappadoces pristinis cultoribus interfectis. Vocata autem Gaza eo quod ibi Cambyses rex Persarum thensauros suos posuit, cum bellum Aegyptiis intulisset; Persarum enim lingua thesaurum 'gaza' nominatur. Philistim urbem condiderunt Allophyli; ipsa est Ascalon, de qua superius memoravimus, nuncupa
Abbreviated transcription (Latin):
immineat suse fl̾uiuo ubi ẽ regu ciri lapide candido et uario columuus aure¬
is et lacunarib geminisq distincta. ꝯtinẽs oẽ sumilacrũ cęli stellis micantib
p̾signatũ. et humanis cet̾a mentib ĩ credibilia. b̾t Bactrũ opidũ bactriani ꝯ di¬
der. ex ꝓprio amne eũ cognominantes qui luctꝰ uocat᷑. Carra eiuitas mesopota¬
nue. transedessã. condita a parchs ubi qͦndã romanus ẽ cesus exercit. et crassꝰ
dix capt. Edessã urbẽ mesopotanne ꝯdidit ue̾roth filiꝰ chus. pꝰ ꝙ̃ de babilone¬
migrauit in qua regnauit q̃ ante a lareth cogminata ẽ. Ip̃e ꝯstruxit et calamne.
q̃ postea uerso nomine a selenco rege seleucia dicta ẽ. Phila del phiã urbẽ arabie
ꝯdidit raphaim gens antiqͥssinia. quã int̾fecer᷑ filii loth. Seleuchus unus ex
pueris alexandri pꝰ mortẽ eiusdẽ alexandri occupato regno orientis urbẽ in

Expanded text:
immineat Susae fluvio. Ibi est regia Cyri lapide candido et vario cumimmineat Susae fluvio. Ibi est regia Cyri lapide candido et vario cumis et lacunaribus gemmisque distincta, continens etiam simulacrum caeli stellis micantibus praesignatum, et cetera humanis mentibus incredibilia. Bactrum oppidum Bactriani condiderunt, ex proprio amne eum cognominantes, qui Bactros vocatur. Carra civitas Mesopotamiae trans Edessam condita a Parthis, ubi quondam Romanus est caesus exercitus, et Crassus dux captus. Edessam urbem Mesopotamigravit, in qua, et regnavit, quae ante Arach cognominata est. Ipse construxit, et Chalannen, quae postea verso nomine a Seleuco rege dicta est Seleucia. Philadelphiam urbem Arabiae condidit Raphaim, gens antiquissima, quam interfecerunt filii Loth. 14. Seleucus unus ex pueris Alexandri, post mortem ejusdem Alexandri, occupato regno Orientis, urbem in
Abbreviated transcription (Latin):
cabulũ aũt sũpsit a ꝯfu̾sione. cod ibi ꝯfuse atq comixte sͣ lingue edificanti¬
ũ turrẽ. sudei asser̾ sem filiũ noc quẽ dicũt melchisedec primũ pꝰ diliuũ
inserri. didisse urbẽ salẽ. in qua regnũ fuit eiusdẽ melchi sedech. hanc p̾ea
tenuer iobusei ex quib sorrita uocabulũ ẽ iebus. sicq duob nominib copula¬
tis ieb ec salẽ. uociti ẽ ibrłm. que postea a salomone iherosoluna qͣi iheroso¬
lomonia dieta ẽ. ł. ec et corrupte a poetis solima nuincupata. et post modũ ab
elo adriano elia uocata ẽ. In ip̃a ẽ et sion. q̃ hebrnce int̾pretat᷑ speculatõ coł
sinone pacifica transfert᷑. Oppidi aũt nobilia qui uł que ostituer. Dionisiꝰ
ꝑsici regni ꝑseus aclane filiꝰ ꝯdidit. famosissimã ꝯfertissimãq opib. aquo et
ꝑsida dicta ẽ. Echtesi fortẽ qͦ parthi apud parchiã ꝯdider̃. in emulationẽ ba¬
bilonie urbis. Susis opidũ ꝑside auint mennonũ ꝯstitiusse. Dictũ au̾t susis

Expanded text:
dificantium turrem. Iudaei asserunt Sem, filium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum post diluvium in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit eiusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Iebusaei, ex quibus et sortita vocabulum est Iebus; sicque duobus nominibus copulatis Iebus et Salem vocata est Hierusalem, quae postea a Salomone Hierosolyma quasi Hierosolomonia dicta est. Haec et corrupte a poetis Solyma nuncupata est, et postmodum ab Aelio Hadriano Aelia vocitata est. In Ipsa est et Sion, quae Hebraice instro sermone transfertur. Oppida nobilia, qui vel quae constituerunt. Dionysius, Persici regni Perseus †Adeae† filius condidit famosissimam confertissimamque opibus; a quo et Persida dicta est. Ctesiphontem quoque Parthi apud Parthiam condiderunt in aemulationem Babyloniae urbis. Susis oppidum Persidae aiunt Memnonis fratrem constituis
Abbreviated transcription (Latin):
e anctorib conditarũ urbiũ plerũq dissentio ĩuenit᷑. De ciuitatib
cus illa melita roma. Si gͥ tante ciuitatis certa ratio nõ apparet. ñ mirũ si ĩ alia¬
tũ oppimone dubitat᷑. Unde nͨ istoricos nͦ cõmentores uaria dicentes imꝑi¬
te ꝯtepnere debemꝰ. qr antiqͥtas ip̃a creauit errorẽ: Sane quasdã de quib aut̃
sc̃e scripture aut hystorie gentiũ cerrã originẽ refer. paucis ad modũ uerbis̃ re¬
texere oport&. Primus ante diluuiũ cham eiuitatẽ enoch er nomine filui sui
ĩmdia ꝯdidit. quã urbẽ sola multitudine sue posteritatis impleuit. Pmꝰ pꝰ
diluinũ nẽ roch gigas babilonẽ urbẽ mesopotamie fundauir᷑ semiramis

Expanded text:
De auctoribus, conditarum urbium plerumque dissensio invenitur, ciis illa inclita Roma. Si igitur tantae civitatis certa ratio non apparet, non mirum si in aliarum opinione dubitatur. Unde nec historicos nec commentatores varia dicentes imperite condemnare debemus, quia antiquitas ipsa creavit errorem. Sane quasdam, de quibus aut sanctae Scripturae aut historiae gentium certam originem referunt, paucis admodum texere oportet. Primus ante diluvium Cain civitatem Enoch ex nomine filii sui in Naid condidit, quam urbem sola multitudine suae posteritatis implevit. Primus post diluvium Nembroth gigans Babylonem urbem Mesopotamiae fundavi
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. et moisi s cuncta signa feciz que ĩ exodo scribunt᷑. Hanc ꝯstruxisse ꝑhiben¬
t᷑ titanes. idẽ gigantes. quã ex suo nomine nuncupauer̃. E lo polis urbs egipti.
isrł. in qua futifareᷤᷤ sacerdos fuit. cuiꝰ meminit ezechiel. Urbẽ alexandriã ꝯdidit̃
alexander magnꝰ cinꝰ et nom̃ derin&. hanc eni idẽ in t̾mins affrice & egipti osti

Expanded text:
fuit, et Moyses cuncta signa fecit quae in Exodo scribuntur. Hanc construxisse perhibenfuit, et Moyses cuncta signa fecit quae in Exodo scribuntur. Hanc construxisse perhibentur Titanes, id est gigantes, et ex nomine suo nuncupaverunt. Heliopolis urbs Aegypti, Israel, in qua Petephres sacerdos fuit, cuius meminit Ezechiel. Urbem Alexandriam condidit Alexander Magnus, cuius et nomen detinet. Hanc enim idem in terminis Africae et Aegypt
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ oceano ꝯstrurer̃. eamq lingua sua gades nominauer̃. Nam mos erat antiqꝰ fe̾ni¬
cũ gentis multos simul mercindi causa a domo ꝓficisci. et cũ incolarũ ammoᷤᷤ
cõmercio rerũ hisante ĩ cognitarũ sͥ ꝯsiliarẽt. loci que ꝯdent̾is urbib idonea
uidebant᷑ captare. Ex his ꝓfecta et dido hitus africe urbẽ ꝯdidir. et hartadĩ no¬
mminauit. qđ fenca lingua expͥmi⁊ ciuitatẽ nouã. Mox sinone uerso hartago ẽ
clicta. hanc scipio deleuit. Que aũt mĩc ẽ postea a romanis ꝯdita e̾. hartago aũt
antea birsa. ꝓ ost tirus dicit᷑. deinde hartago. Mẽfim ciuititẽ egipti edificauit.
epaphus filius iouis. cũ ĩ scda egipto regnaret. hec ẽ urbs ubi carta nascit᷑. ubi
&e̾ optimi mathematici fuer̃. Nam hanc urbẽ magicis artib deditã. pristini
usq ad presens tp̃s uestigia erroris oñdũt. Tanis metropolis egipti ubi farao

Expanded text:
in Oceano construxerunt, eamque lingua sua Gades nominaverunt. Nam mos erat antiquus Phoeniin Oceano construxerunt, eamque lingua sua Gades nominaverunt. Nam mos erat antiquus Phoenicum gentis, multos simul, mercandi causa, a domo proficisci, et cum incolarum animos, commercio rerum iis ante incognitarum, sibi conciliassent, loca, quae condendis urbibus idonea videbantur, capere. 30. Ex iis minavit; quod Phoenica lingua exprimit civitatem novam; mox sermone verso Carthago est dicta: hanc Scipio delevit. Quae autem nunc est, postea a Romanis condita est. Carthago autem antea Byrsa, post Tyrus dicta est, deinde Carthago. Memphin civitatem Aegypti aedificavit Epaphus Iovis filius, cum in secunda Aegypto regnaret. Haec est urbs ubi charta nascitur, ubi etiam optimi mathematici fuerunt. Nam hanc urbem magicis artibus deditam pristini usque ad praesens tempus vestigia erroris ostendunt. Tanis metropolis Aegypti, ubi Pharao
Abbreviated transcription (Latin):
regio q̃ cirea eam fint nom̃ accep̃: Seimacherib rex assirioꝵ ꝯstruxit. uocauit¬
q eã samariã. idc̃ custodiã. qr qño isrł transtulit ĩ medos ibi custodes ꝯstitu¬
ir. hanc obsidione captã antiochus solo coequanit. Quã postea herodes a fim¬
cdam̃tis instaurans. ĩ honorẽ augusti augustã. idẽ sebasteã greco sinone uoca¬
uit. Ibi siti s̃ heliseus et abdias ꝓpħe. et quo maior int̾ naros mulierũ ma¬
ior nõ fuit babtista ioħs. Tiberiadẽ uero herodes alius ĩ iudea ĩ nomine tibe¬
ris cesaris condidir. Tiriis urbs fenicũ ꝯdita a fenicib fuit. Hec ẽ ȩciuitas ex qͣ
aurũ regi salomoni deferebat᷑. in qua optima purpura tingit᷑. Undę et tiria
dr̃ nobilis purpura. fenices a rubro mari ꝓfecti. sidonẽ urbẽ opulẽtissimã ꝯ di¬
der. quã apisciũ copia sidon appellauer̃. Nim piscẽ fenices sidonꝰ uocant. Ip̃i
&̾ tirũ insiria ip̃i uticã in africã. ipponẽ. leptimꝰ. aliasq urbes in ora maritima

Expanded text:
acherib rex Assyriorum construxit vocavitque Samariam, id est custodiam, quia, quando Israel transtulit in Medos, ibi custodes constituit. Hanc obsidione captam Antiochus solo coaequavit. Quam postea Herodes a fundamentis instaurans in honorem Augusti Augustam, id est Sebastiam Graeco sermone, vocavit. Ibi siti sunt Heliseus et Abdias Prophetae, et, quo maior inter natos mulierum non fuit, Baptista Iohannes. Tiberiadem vero Herodes alius in Iudaea in nomine Tiberii Caesaris condidit. Tyrus urbs Phoenicum condita a Phoenicibus fuit. Haec est cuperbiam suam , in qua optima purpura tingitur; unde et de Tyria dicitur nobilis purpura. derunt; quam, a piscium copia, Sidon appellaverunt. Nam piscem Phoenices sidon vocant. Ipsi etiam Tyrum in Syria; ipsi Uticam in Africa, Hipponem, Leptim, aliasque urbes in ora maritima
Abbreviated transcription (Latin):
uł horrea a greco uerbum ex u̾bo repositoria uł reconditoria dici possũt
eod in his hoĩes e laboratas fruges reponũt. Unde & enthecã greco nõĩe
repositã rei copiosã substanciã appellamus. Ui. de oꝑarus.
deputant᷑ noxii ad aliqd faciendũ opꝰ ut solẽt gladiatores ẽxules. qui mar¬
mora secant. et tam̃ uincłoꝵ eustodus alligatis̃. Gene eñi grece dictũ eoq̾
ibi ꝯuento feminarũ ad opus lanificii exercendũ ꝯueniant. Mulier eñig̾
ce. gene nuncupat᷑. pistrinũ qi pilistinũ qr pilo antea granũ tundebat᷑.
Unde et ap̃ ueteres nõ molitores s& pistores dicti. qi pisores. a findẽdiᷤᷤ
granis frum̃ti. Alole eñi usus nondũ erat s& granũ pilo findebat᷑. U ñ¬

Expanded text:
vel horrea a Graeco, verbum e verbo repostoria vel reconditoria dici possunt, eo quod in his homines elaboratas fruges reponunt. Unde et enthecam Graeco nomine repositam rei copiosam substantiam appellamus. § 6 De operariis. deputantur noxii ad aliquod opus faciendum; ut solent gladiatores et exules, qui marmora secant et tamen vinculorum custodiis alligati sunt. Gynaeceum Graece dictum eo quod ibi conventus feminarum ad opus lanificiiupatur. Pistrinum quasi pilistrinum, quia pilo antea tundebant granum. Unde et apud veteres non molitores sed pistores dicti, quasi pinsores, a pinsendis granis frumenti; molae enim usus nondum erat, sed granum pilo pinsebant. Un
Abbreviated transcription (Latin):
greco uocibulo. qd sit summꝰ ep̃oꝵ. Tener enĩ uicẽ apłicam. et presidet tam
ritati et doctrine cet̾i sac̾dotes sbiecti s̃. sine quib nichil reliquis ep̃is agere
licoe. Sollicitudo em̃ tociꝰ ꝓuincie ipsis cõmissa e᷑. Om̃s suꝑiꝰ. nĩt designati or¬
dines uno eodẽq uocabulo ep̃i nominant᷑. Soe ideo priuato nomine quidã
utunt᷑ ꝓpt̾ distiuctionẽ p̃atũ quas singłariter acceper̃. ẜatriarcha pat̾ pͥnci

Expanded text:
Graeco vocabulo, quod sit summus episcoporum, tenet enim vicem apostolicam, et praesidet, tamritati et doctrinae caeteri sacerdotes subjecti sunt, sine quibus nihil reliquos episcopos agere licet, sollicitudo enim totius provincie ipsis commissa est. Omnes autem superius signati ordines uno et eodem vocabulo episcopi nominantur, sed ideo privato nomine quidam utuntur propter distinctionem potestatis, quam singulariter accep
Abbreviated transcription (Latin):
greca nomina que pro lirinis urim᷑. ꝯrartirũ primꝰ in nouo testam̃to stepħs
fuit. qͥ hebreo sinone int̾pretat᷑ norma qd̾ prior fuerit ĩ martirio ad unitatio¬
nẽ fideliũ. Idem aũt et greco sinone in latinũ uertitur coronata. Et hoc ꝓphetice
ut qd̾ sequeret᷑ in re uaticinio quodã futuri prius inuocabulo resonarer. Passo ẽ
eñi. et qd uocabat᷑ accepit. Stephamis eñi corona dr̃. humilit̾ lapidatꝰ. soc sblimi
t̾ coronatꝰ. Duo s̃ martirii gn̾a. unũ in aꝑta passione. alt̾um in occulta animi uir¬
tute. Nam multi hostis insidias tolerantes. ez cunctis carnalib desideriis resis¬
tentes. ꝑ hoc qd̾ se om̃ipotenti deo in corde mactauer̃. &̾ pacis tp̃re martires facti

Expanded text:
o Latinis utimur. Martyrum primus in Novo Testamento Stephanus fuit, qui Hebraeo sermone interpretatur norma, quod prior fuerit in martyrio ad imitationem fidelium. Idem autem ex Graeco sermone in Latinum vertitur coronatus; et hoc prophetice ut, quod sequeretur in re, vaticinio quodam futuri prius in vocabulo resonaret. Passus est enim, et quod vocabatur accepit. Stephanus enim corona dicitur; humiliter lapidatus, sed sublimi sunt autem martyrii genera, unum in aperta passione, alterum in occulta animi virtute. Nam multi hostis insidias tolerantes, et cunctis carnalibus desideriis resistentes per hoc, quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres facti
Abbreviated transcription (Latin):
electꝰ. in apłatum translatꝯ. Simon cananeꝰ ad distinctionẽ simonis poc̾ri. de
uico galilee cana. ubi aquas dñs mutauit ĩ uinũ. sp̃e ẽ qui ĩ alio euugłista scri¬
bit᷑. et relotes. Cana quippe relus int̾pretat᷑. Iudas iacobi qͥ alibi appellat᷑ rebẽ
figuratũ nom̃ hr̃ a corde. qd̾ nos dimimutiue corculũ possumꝰ appellare. Ip̃e ĩ alio
einigłista ⁊̃ ad et ds scribit᷑. quẽ eccłistica ystoria tradit. missum edessã. ad ab garũ
regẽ. Iudas scariothes utł ainco in quo ortus ẽ. uł ex tribu ẏsachar uocabulũ
sumpsit quodã presagio futuri ĩ condẽpnationẽ sui. Isachar eñi int̾pietat᷑ inere ᷤᷤ
ut significaret᷑ preciũ proditoris quo uendidit dñm sic̃ scriptum ẽ. e⁊ accepert̃
apłos sine cognonine solus hẽtur. int̾pretat᷑ donatus. ut sb̾audiat᷑ pro uida.

Expanded text:
electus et in apostolatum translatus. Simon Cananeus ad distinctionem Simonis Petri, de electus et in apostolatum translatus. Simon Cananeus ad distinctionem Simonis Petri, de vico Galileae Cana, ubi aquas Dominus mutavit in vinum. Ipse est qui in alio evangelista scribitur Zelotes. Cana quippe zelum interpretatur. Iudas Iacobi, qui alibi appellatur Lebbaeus, figuratum nomen habet a corde, quod nos diminutive corculum possumus appellare; ipse in alio evangelista Thaddaeus scribitur, quem ecclesiastica tradit historia missum Edessam ad Abgarum regem. Iudas Iscariotes vel a vico in quo ortus est, vel ex tribu Issachar vocabulum suut significaret pretium proditoris, quo vendidit Dominum, sicut scriptum est: Et acceperunt los sine cognomento solus habetur, interpretatur donatus, ut subaudiatur pro Iuda:
Abbreviated transcription (Latin):
manifestat᷑ occisus. Iacob alphei obdistinctionẽ prioris cognoninatꝰ. qui dẽ
filius ⁊ ebedei. sic̃ iste filius alphei. Cognom̃tũ gͥ ambo a patre supser. aste
ẽ lacob min̾or qͥ i eiuigłio frͣ dñi nominatur. Qiua maria uxor alphei soror fuit
marris ani. quã mariã cleophe ioħs euugłista cognominat a patre siue a genti¬
litate familie. aut quacũq alia causa ei nom̃ imponens. Alpheus au̾t hebreo sino¬
ne in latinũ exprumit᷑ mlesimus siue doctꝰ. Philippus os lãpadarũ uł os manu¬
ii. T̃homas abyssa uł geminus. unde et grece didimꝰ appellat᷑. Gartolomeus
filius suspendentis aquas. icł filius suspendentis me. sirum ẽ nõ hebreum.
Matheus in hebreo donatꝰ exprimit᷑. idem et appellatꝰ ẽ leui. ex tribu a qͣ
orto fiutꝰ. In latino aũt ex oꝑe nom̃ publicam accepit. quia ex publicanis fuit

Expanded text:
manifestatur occisus. Iacobus Alphaei ob distinctionem prioris cognominatus, qui dicitur manifestatur occisus. Iacobus Alphaei ob distinctionem prioris cognominatus, qui dicitur filius Zebedaei, sicut iste filius Alphaei. Cognomentum igitur ambo a patre sumpserunt. Iste est Iacobus minor, qui in Evangelio frater Domini nominatur, quia Maria uxor Alphaei soror fuit matris Domini, quam Mariam Cleophae Iohannes evangelista cognominat, a patre, sive a gentilitate familiae, aut quacumque alia causa ei nomen inponens. Alphaeus autem Hebraeo sermone in Latino exprimitur millesimus, sive doctus. Philippus os lampadarum, vel os manuum. Thomas abyssus, vel geminus, unde et Graece Didymus appellatur. Bartholomeus filius suspendentis aquas, vel filius suspendentis me. Syrum est, non Hebraeum. Matthaeus in Hebraeo donatus exprimitur. Idem et appellatus Levi ex tribu a qua ortus fuit. In Latino autem ex opere publicani nomen accepit, quia ex publicanis fuit
Abbreviated transcription (Latin):
eos. Latino aũt sinone paulus a modico dicta. Unde et ip̃e ait. Ego aũt sũ¬
minimus omniũ apłoꝵ. Quando enim saula: suꝑb. elatus. Quando paulꝰ
humilis. modicꝰ. Ideo loquim᷑ sic. Paulo post uidebo te. idẽ post modicũ.
Nam qr pꝰ modicus factus ẽ. ip̃e dicit. Ego enĩ sumi nouissimꝰ apłoꝵ et mͥ¬
inimo omniũ scõꝵ. Cephas et saulus ideo mutato nomine s̃ uocati: ut eẽnt
eẽ ip̃o nomine noui. sic̃ habraham et sarra. Andreas fr᷑ poeri carne. et coheres
gr̃a. scđ̃m hebreã ethimologiã int̾pretat᷑ decorꝰ. siue rũdens. Sermone aũt g̾co
a uiro uirilis appellat᷑. Iohannes quodã uaticinio ex merito nom̃ accep̃. Int̾pre¬
tat᷑ em̃ ĩ quo ẽ gracia. uł dñi grã. Amplius eñi cũ ceteris apłis diler̾ iħs. Iacobꝰ
rebede a patre cog nominat᷑ quẽ relinquẽs c̃ ioħe. uerũ patrẽ sequati s. hi
sun filii tonitrui. qui &̃ boanarges ex firmitate et magnitudie fidei no

Expanded text:
eos.' Latino autminimus apostolorum . Quando enim Saulus, superbus, elatus; quando Paulus, humilis et modicus. Ideo sic loquimur: Paulo post videbo te, id est, post modicum. Nam quia post modicus factus est, ipse dicit: Ego enim sum novissimus apostolorum, et mnctorum.' Cephas autem et Saulus ideo mutato nomine sunt vocati, ut essent etiam ipso nomine novi, sicut Abraham et Sarra. Andreas frater Petri carne, et cohaeres gratia. Secundum Hebraeam etymologiam interpretatur decorus, sive respondens; sermone autem Graeco a viro virilis appellatur. Iohannes quodam vaticinio ex merito nomen accepit. Interpretatur enim, In quo est gratia, vel Domini gratia. Amplius enim eum ceteris Apostolis dilexit Iesus. Iacobus Zebedaei a patre cognominatur, quem relinquens cum Iohanne verum patrem secuti sunt. Hi sunt filii tonitrui, qui etiam Boanerges ex firmitate et magnitudine fidei no
Abbreviated transcription (Latin):
nirtutes. quib uniuersã celestẽ societatẽ cõplectit᷑. ordines angłoꝵ et digni¬
tates inrelligunt᷑. et pro hac ip̃a distributõne officioꝵ. Alii throni. Alu dñatio¬
nes. Alii pͥnciparꝰ. Alii pͥates dicuntꝰ pro certis dignitatib quib inuicẽ distin¬
gunt᷑. Uirtutes angłica quedã ministi̾a hr̃e ꝓhibent᷑. ꝑ quos signa et miracła
in mundo fiunt. ꝓpt̾ qđ et uirtutes dicunt᷑. Potestates s̃ quib uirtutes adũ̾¬
se sbiecte sunt. ez inde potestatũ nomine nuncupant᷑. qr maligni sp̃s eoꝵ p̾a
te cohercentꝰ. ne tãtũ mundo noceãt qͣntum cͥ punt. Principato sũt hi qui an¬
głoꝵ agminib presunt. qͥ ꝓ eo qͣ subditos angłos ad explendũ minift̾iũ diuinũ
disponunt. pͥnciparꝰ uocabulũ acceper̃. Nam alii ꝰ qui administrant. Alii qui a

Expanded text:
virtutes, quibus universam coelestem societatem Apostvirtutes, quibus universam coelestem societatem Aposttates intelleguntur; et pro hac ipsa distributione officiorum alii throni, alii dominationes, alii principatus, alii potestates dicuntur, pro certis dignitatibus quibus invicem distinguntur. Virtutes angelicae quaedam ministeria perhibentur, per quos signa et miracula in mundo fiunt; propter quod et Virtutes dicuntur. Potestates sunt, quibus virtutes adversae subiectae sunt, et inde Potestte coercentur, ne tantum mundo noceant quantum cupiunt. Principatus sunt hi qui angelorum agminibus praesunt. Qui pro eo, quod subditos angelos ad explendum ministerium divinum disponunt, principatus vocabulum acceperunt. Nam alii sunt qui adminis
Abbreviated transcription (Latin):
au̾tꝰ archangłoꝵ pͥuatis nominib appellant᷑. ut ꝑ uocabła ip̃a ĩ oꝑe ip̃o quid ualeãe
designet᷑. Gabriel hebraice. in linguã nram ꝯũtit᷑ fortitudo dei. ubi eñi porenci¬
a diuina uł fortitudo manifestatur: Gabriel mutit᷑. Ad mariã nãq gabriel muti
ẽ. Ni aes dut̃pretat᷑ quii sic̃ ds̃. Quando eñi aliquid in mundo mire uirturis
fit. Hic archangłs mntitꝰ. et ex ip̃o oꝑe nom̃ eius ẽ. qr nemo ualeͭ facere qd fãcere
p᷑ ds̃. Raphael int̾pretat᷑ cinratio. uł medicina dĩ. Ubicũq eurandi et̾ medendi opꝰ
necessariũ ẽ: hic archangłi a dõ mittit᷑. et inde medicma uocat᷑ dei. Unde et ad th¬
rituiz. ꝑ nominis eni int̾pretationẽ. et angłi officiũ designat᷑. Uriel in t̾preta¬
tur ignis dei. sic̃ legimꝰ apparuisse ignẽ in rubo. Legimꝰ & igne̾ missũ desuꝑ
et̃ implesse qd̾ preceptũ ẽ. Throni au̾t et dñatõnes. et pͥncipatꝰ. et p̾ates. et

Expanded text:
autem archangelorum privatis nominibus appellantur, ut per vocabula ipsa in opere suo quid valeant designetur. Gabriel Hebraice in linguam nostram vertitur fortitudo Dei. Ubi enim potentia divina vel fortitudo manifestatur, Gabriel mittitur. Unde et eo tempore, quo est. Michael interpretatur, Qui sicut Deus. Quando enim aliquid in mundo mirae virtutis fit, hic archangelus mittitur. Et ex ipso opere nomen est eius, quia nemo valet facere quod facere potest Deus. Raphael interpretatur curatio vel medicina Dei. Ubicumque enim curandi et medendi opus necessarium est, hic archangelus a Deo mittitur; et inde medicina Dei vocatur. Unde et ad Tstituit; nominis enim interpretatione et angeli officium designatur. 15. Uriel interpretatur Ignis Dei, sicut legimus apparuisse ignem in rubo. Legimus etiam ignem missum desuper, et implesse quod praeceptum est. 16. Throni autem, et dominationes, et principatus, et potestates, et
Abbreviated transcription (Latin):
tãrũ eueniz diu̾sitatẽ. u in uarus significationib nomina cõmutent᷑. Adansic̃
beatus iheronimꝰ tradit. homo. siue t̾renus siue t̾ra rubra int̾pretat᷑. Er tr̃a eñi fcĩ
Acadendo nom̃ sũpsit calamitas. Alii aũt dicunt obhoc euam uita et calamitas ap¬
pellatĩ.qr sepe mulier uiro causa salutis ẽ. sepe calamitatis et mortis origo ẽ. qd̾ ẽ¬
ue. Cain possessio int̾pretat᷑. Unde ethimologiã ipsiꝰ expͥmens pat̾ eiꝰ ait. camoe.

Expanded text:
arum evenit diversitatem, ut in variis significationibus nomina commutentur. Adam, sicut beatus Hieronymus tradit, homo sive terrenus sive terra rubra interpretatur. Ex terra enim facta A cadendo enim nomen sumpsit calamitas. Alii autem dicunt: ob hoc Eva vita et calamitas appellata, quia saepe mulier viro causa salutis est, saepe calamitatis et mortis, quod est vae. Cain possessio interpretatur, unde etymologiam ipsius exprimens pa
Abbreviated transcription (Latin):
Suinon bariona in linguã utĩni sonar filiꝰ columbe. et ẽ nomen sirum parit̾ ⁊ he¬
bieũ. Bar quippe sira lingna filiꝰ. ion.a hebraice columba. in utroq smnone dicitꝰ
bariona. Alii simplicit᷑ accipiunt ꝗ simon idẽ poerꝰ filius sit ioħis uixta illã unit᷑
bariohanna. Hoc ẽ filio iohis bariona scriptũ sit. una detracta illaba. Ioanna aũ̾e
int̾pretat᷑ dñ gri. Ec fuisse pocrũ trinoniũ. petrũ. Cephan ex simon bariona.
Symon au̾t hebraice int̾pretrat᷑ audiens. Saulꝰ hebreo sinone temptatõ dicta.
eo d prius in temptatõne eccłe sit uersato. Persecutor eñi erat. ideo nomen ha¬
bebat istuo qño ꝑsequebat᷑ rp̃imos. Postei muitito nomine de saulo fact᷑ ẽ puula
qd̾ int̾pretat᷑ mirabilis. siue electo. M irabilis: uł quia multa signa fe̾cit. uł quia

Expanded text:
Simon Bar-iona in lingua nostra sonat filius columbae, et est nomen Syrum pariter et Hebraeum. Bar quippe Syra lingua filius, Iona Hebraice columba; utroque sermone dicitur Bariona. Alii simpliciter accipiunt, quod Simon, id est Petrus, filius sit Iohannis, iuxta illam inBar-Iohannem, hoc est filium Iohannis, Barione scriptum sit, una detracta syllaba. Iohanna autem interpretatur Domini gratia. Et fuisse Petrum trinomium: Petrum, Cephan, et Simon Bariona: Simon autem Hebraice interpretatur audiens. Saulus Hebraeo sermone temptatio dicitur, eo quod prius in temptatione Ecclesiae sit versatus. Persecutor enim erat: inde nomen habet istud, quando persequebatur Christianos. Postea mutato nomine de Saulo factus est Paulus, quod interpretatur mirabilis, sive electus. Mirabilis, vel quia multa signa fecit, vel q
Abbreviated transcription (Latin):
bilis dm̃ fint uocatur amplexatõ. itł incertam̃ c̃ deo ꝯgreditꝰ amplecrantis. idẽ
luctantis sortitus ẽ nomen. Nullus eñi tam audaci uoce ausus ẽ dm̃ ad discepͣtionẽ
iusticie ꝓuocare. Cur in reb humanis. et mundi istiꝰ tanta rerũ uersatur iniquiras.
Alicheas. quis hic uł quis iste. Sophonias speculũ uł archanũ dm̃ ad ꝓpħam ꝯuenit̃.
Ipsi eñ sciunt mist̾ia dei. Unde et ezechieli dr᷑. Speculatorẽ te posui. et alibi. Nõ
Qꝓphetali digna s̃ minift̾i̾o et sintute: inde sius dñi. Ionas int̾pretat᷑ columba
siue dolens. Coluiba ꝓ gemitu. qño in uentre ceti triduo fuit. Dolens añt̾ uł ꝓpt̾¬
tristiciã quã habie de salute niniuitarũ. uł ed̃ram subito arescentẽ ciñꝰ umbracłõ
tegebat᷑. contra solis ardorẽ. Ip̾e ẽ et amathi saraptene uidue filiꝰ. ut iudei adfir¬
mant. quẽ resuscitauit helias. matre postea ad eũ dicente. Nunc cognoni qr iuir

Expanded text:
 fuit, vocatur amplexatio, vel quod in certamen cum Deo congreditur, amplexantis, id est luctantis, sortitus est nomen. Nullus enim tam audaci voce ausus est Deum ad disceptationem iustitiae provocare, cur in rebus humanis et mundi istius tanta rerum versatur iniquitas. Micheas, quis hic, vel quis iste? SophonIpsi enim sciunt mysteria Dei. Unde et Ezechieli dicitur: Speculatorem te posui . Et alibi: Non quae prophetali digna sunt ministerio et servitute: inde servus Domini. Ionas interpretatur columba, sive dolens. Columba pro gemitu, quando in ventre ceti triduo fuit. Dolens autem vel ptristitiam, quam habuit de salute Ninivitarum, vel propter hederam subito arescentem, cuius umbraculo tegebatur contra solis ardorem. Ipse est et Amathi, Sareptanae viduae filius, ut Iudaei adfirmant, quem resuscitavit Helias, matre postea ad eum dicente 3 Reg. 17, 24: 'Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
głi dñieiꝰ. Esdras adiutor. Heemias ꝯsolator a dño. Quodã em̃i presagio futuri
nomina ista sortiti s̃. Fuer eñi in adiutoriũ et ꝯsolationẽ omni illi ppło redeunti
ad patriã. Nam et templũ dñi idẽ reedificauer̃. et muroꝵ ac turriũ opꝰ ip̃i restau¬
rauer̃. Ananias grã dm̃i dĩ int̾pretat᷑. idem ex siclrach lingua caldea. qd̾ int̾pretat᷑
decor meus. Azarias auxiliũ dñi. idem et abdenago qđ in latinũ uertit᷑ sũuens
taceo. Misahel. qr ppłs dm̃. ip̃e et misach qd̾ int̾pretat᷑ risus. uł gaudiũ. Acia fr̃ m̃s.
Semeia audiens dnm. Asaph. Ethan. et iditum. transiliens eos. siue saliens coᷤ.¬
Quosdã eñ herentes humo curuatos int̾ram et eaque ĩ uno s̃ cogitantes. et ĩ
reb transeuntib sp̃e ponentes et transiliuit. canendo. iste qͥ uocat᷑ transiliens
Eian accipiens. uł formido eoꝵ. Ethan robustus. Barachia. benedictꝰ dñi. uł

Expanded text:
geli eius.' Esdras adiutor. Nehemias consolator a Domino. Quodam enim praesagio futuri nomina ista sortiti sunt. Fuerunt enim in adiutorium et consolationem omni illius populo redeunti ad patriam. Nam et templum Domini iidem reaedificaverunt, et murorum ac turrium opus ipsi restauraverunt. Ananias gratia Dei. Idem et Sidrac lingua Chaldaea, quod interpretatur decorus meus. Azarias auxilium Domini. Idem et Abdenago, quod in Latinum vertitur serviens taceo. Misahel, qui populus Domini. Ipse et Misac, quod interpretatur risus vel gaudium. Ahia frater meus. Semeia audiens Dominum. Asaph congregans. EthanQuosdam enim inhaerentes humo, curvatos in terram, et ea quae in imo sunt cogitantes, et in rebus transeuntibus spem ponentes transilivit canendo iste, qui vocatur transiliens. Eman accipiens, vel formido eorum. Ethan robustus. Barachia benedictus Domini, vel
Abbreviated transcription (Latin):
sonat. ꝓ eo qd obscura somnia reuelauit. et sterilitatẽ predixit. Tam̃ qr hoc nonꝰ
ab egiptio ponit᷑. ipsius lingue deboe hr̃e rationẽ. Int̾pretarur gͦ saphaneth
ab egiptio ẜ mone saluator mundi. eo qd orbẽ t̾re ab imminente famis excidio
lib̃auit. ẜ̾eniamn int̾pretatur filius dext̾e̾. qd̾ ẽ uirturis. Dext̃a em̃ appellatur
iamin. Mater quippe eiꝰ moriens uocau̾at nomen eiꝰ bennoni. idẽ filius doloris
mei. Pat̾ hoc mutauit. filiũ dexte̾ nominans. A lannasses dictꝰ ab eo q sit pat̾

Expanded text:
sonat, pro eo quod obscura somnia revelavit, et sterilitatem praedixit. 18. Tamen, quia hoc nomen sonat, pro eo quod obscura somnia revelavit, et sterilitatem praedixit. 18. Tamen, quia hoc nomen ab Aegyptio ponitur, ipsius linguae debet habere rationem. InterpretaAegyptio sermone salvator mundi, eo quod orbem terrae ab inminenti famis excidio liberarit. Beniamin interpretatur filius dexterae, quod est virtutis. Dextera enim appellatur iamin. Mater quippe eius moriens vocaverat nomen eius Benoni, id est filius doloris mei. Pater hoc mutavit, filium dexterae nom
Abbreviated transcription (Latin):
on auditio int̾pretat᷑. sis eñĩ dixit̾ lia qño peperit eũ. quia exaudiuit me ds̃. Le¬
ui: additꝰ. dixit enĩ lia qño peperit eu̾. nõ ambigens de amore uiri. Nunc me¬
a confessione. Itaq nom̃ eiꝰ ẽ dictũ qd̾ ẽ gr̾arũ actio. Isachar int̾pretatur. est
merces. Is quippe dr̃ ẽ. sachar merces. Hoc aũt̾ ideo qr mandragoris filii ruben
introitũ uiri qͥ tunc racheli debebatur ad se emerat lia. Unde dũ natꝰ ẽ dixit.
lia. Dediz deus mercedẽ mea. ⁊ abulon int̾pretat᷑ habitaculũ. sextũ enĩ hunc
uocatus ẽ habitaculũ. Neptalim de ou̾sione siue cõparatõne causa nominis ẽ.
rione c̃ sorore m̾a. Dau int̾pretat᷑ iudiciũ. Bala eñi dum eũ peꝑissoe. dixit rachel
dixiz lia. Beata ego.et beatificant me mulieres. et ab eo qͥ beata dicatur e thimo¬
logia nominis beatũ uociuit. Iosephab eo qd sibi mat̾ aliũ addi optauerat. uocaũ

Expanded text:
t Lia quando peperit eum: Quia exaudivit me Deus. 9. LEVI, additus. Dixit enim Lia quando peperit eum, non 327 ambigens de amore viri: Nunc meA confessione itaque nomen ejus est dictum, quod est gratiarum actio. 11. Issachar interpretatur, est merces. IE quippe dicitur est, SACHAR merces. Hoc autem ideo, quia mandragoris filii Ruben introitum viri, qui Racheli debebatur, ad se emerat Lia. Unde et dum natus est, dixit Lia: Dedit Deus mercedem meam. 12. ZABULON interpretatur habitaculum. Sextum enim hunc vocatus est habitaculum. Nephtalim. De conversione, sive conparatione causa nominis eiustionem cum sorore mea.' Dan interpretatur iudicium. Bala enim dum eum peperisset, dixit Rachel dixit Lia: Beata ego, et beatificant me mulieres; et ab eo quod beata dicatur, ex etymologia nominis Beatum vocavit. 17. Joseph, ab eo quod sibi alium addi mater optaverat, vocavit