comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ hoc credat᷑ qͦd ita factum atq uisũ ẽ. ut futur̾ ad
uidendum iam ñ speretur. non ꝑuenitur ad xp̃m
qualis sine fine uidendꝰ est. Quantũ uͦ attinet ad
illa summã. in effabilẽ. incorporalẽ. im mutabilẽq
naturam ꝑ intelligñtiam uttumq cernendã: nunꝗͣ
se meluis regente dumtaxat fidĩ regula acies huma¬
ne intis exercet. ꝗͣ in eo quod ipse homo in sua natura
meliꝰ cęt̾is animalib. meliꝰ ẽ cet̾is anime suȩ ptib
habae qͦd ẽ ipsa mens. cui qͥdam rerum inuisibilium
tributus ẽ uisus. & cui tamꝗͣ in loco suꝑiore atq in¬
t̾iore honorabilit̾ p̾sidenti. udicando om̃ia nuntians

Expanded text:
nisi hoc credatur quod ita factum atque uisum est, ut futurum ac uidendum iam non speretur, non peruenitur ad Christum, qualis sine fine uidendus est. quantum uero attinet ad illam summam, ineffabilem, incorporalem incommutabilemque naturam per intellegentiam utcumque cernendam, nusquam se melius, regente dumtaxat fidei regula, acies humanae mentis exerceat quam in eo quod ipse homo in sua natura melius ceteris animalibus, melius etiam ceteris animae suae partibus habet, quod est ipsa mens, cui quidam rerum inuisibilium tributus est uisus et cui tamquam in loco superiore atque interiore honorabiliter praesidenti iudicanda omnia
Abbreviated transcription (Latin):
mana scilica & diuina. Accep̃ quippe ut ħo.: effuoit
ut ds. Nos aũ acciꝑe qͥdem hoc donũ possumꝰ ꝓmodu¬
lo nr̃o: effundere autẽ suꝑ alios. ñ utiq possumꝰ. Sco
ut hoc fiat: dñm suꝑ eos qͦ id efficitur inuocamus.
Numqͥd gͦ possumus querere. utrũ iã ꝓcesserat depa¬

Expanded text:
mana scilicet et divina: accepit quippe ut homo, effudit mana scilicet et divina: accepit quippe ut homo, effudit ut Deus. Nos autem accipere quidem hoc donum possumus pro modulo nostro, effundere autem super alios non utique possumus; sed ut hoc fiat, Deum super eos, a quo hoc efficitur, invocamus. 47. Numquid ergo possumus quaerere utrum jam processerat de Pa
Abbreviated transcription (Latin):
baptizatũ uelut columba descendit. Tunc enĩ corpus su¬
um idẽ eccłam suam p̾figurare dignat᷑ ẽ: in qua p̾ci¬
inuisibili unctione tunc intelligendꝰ ẽ unctus. qͣndo
u̾bum dĩ caro factũ ẽ. idest quando humana natura
sine ullis p̾cedentib bonoꝵ oꝑum meritis. dõ u̾bo ẽ
inutero uirgiiis copulata. ita ut cum illo fieret unaꝑ
sona. Ob hoc eum confitemur natum de sp̃u sc̃o: & uir¬
gine maria. Absurgissimũ ẽ enim ut gedamꝰ eũ cũ ia
tͥginta eẽt annoꝵ. ei enim ȩtatis a iohanne baptirat᷑¬
ẽ accepisse sp̃m sc̃m. s uenisse ad illud baptisma. sicut
sine ullo omnino peccato. ita ñ sine spĩ scõ. Sienum
de famulo eꝰ & p̾cursore ipso iohanne scriptũ ẽ. spũ scõ
replebitur iam inde ab utero matris suȩ. qm quãuis
seminatur a patre. cam̃ sp̃m sc̾m in ut̾o format᷑ accep̃
qͥd de homine xp̃o intelligendum ẽ uł credendũ. ã
carnis ipsa cceptio ñ carnalis. s spiritalis fuit: In co

Expanded text:
baptizatum ut columba descendit: tunc enim corpus suum, id est Ecclesiam suam, praefigurare dignatus est, in quo praecistica et invisibili unctione tunc intelligendus est unctus, quando Verbum Dei caro factum est, id est, quando humana natura, sine ullis praecedentibus bonorum operum meritis, Deo Verbo est in utero Virginis copulata, ita ut cum illo fieret una persona. Ob hoc eum confitemur natum de Spiritu sancto et virgine Maria. Absurdissimum est enim ut credamus eum, cum jam triginta esset annorum aetatis, et a Joanne baptizate Spiritum sanctum: sed venisse illum ad baptisma, sicut sine ullo omnino peccato, ita non sine Spiritu sancto. Si enim de famulo ejus et praecursore ipso Joanne scriptum est, Spiritu sancto replebitur jam inde ab utero matris suae , quoniam quamvis seminatus a patre, tamen Spiritum sanctum in utero formatus accepit; quid de homine Christo intelligendum est vel credendum, cujus carnis ipsa conceptio non carnalis, sed spiritualis fuit? In eo
Abbreviated transcription (Latin):
lib loquens. Uerũ si ad hanc imaginẽ c̃tuendã. ⁊ ad
uidenda ista ꝗͣ uera sint q̃ in eoꝵ m̃te st̃. nec tria sic
st̾ ut tres ꝑsonȩ sint. s omĩa hominis st̃ q̃ una ꝑso¬
na ẽ : minus idonei st̾: cur ñ de illa sũma tͥnitate quȩ
d̾s ẽ credunt potiꝰ qͦd in sacris litteris inuenitur. ꝗͣ
da scilicet infirmitate ñ capit᷑. & ut certe & inconcus¬
se crediderint in scriptis sc̃is. tanꝗͣ ueracissimis testibꝰ:
agant orando & q̃rendo & bñ uiuendo ut intelligant.
id est qͣntũ uidẽ pot̾ uideat᷑ m̃te qͦd tenet᷑ fide: is hoc
negando putant ista eẽ. quia ea ñ ualent cecis intib
cernere: debent illi ⁊̃ qui natiuitate sua ceq st̃. ẽẽ solẽ
negare. Lux gͦ lucae intenebris. Qdsi eã tenebrȩ non¬

Expanded text:
libus loquens. 49. Verum si ad hanc imaginem contuendam, et ad libus loquens. 49. Verum si ad hanc imaginem contuendam, et ad videnda ista quam vera sint, quae in eorum mente sunt, nec tria sic sunt, ut tres personae sint, sed omnia tria hominis sunt, quae una persona est, minus idonei sunt: cur non de illa summa trinitate, quae deus est, credunt potius quod in sacris litteris inuenitur, quam da scilicet infirmaque, non capitur? et certe cum inconcusse crediderint scripturis sanctis tamquam ueracissimis testibus, agant orando et quaerendo et bene uiuendo, ut intellegant, id est ut, quantum uideri potest, uideatur mente quod tenetur fide. quis hoc negandum putant ista esse, quia ea non valent caecis mentibus cernere; debent et illi qui ex nativitate sua caeci sunt, esse solem negare. Lux ergo lucet in tenebris: quod si eam tenebr
Abbreviated transcription (Latin):
ipse filius diceretur. cum alioꝵ utiq filius diceretur
qͦd absurdissimum ẽ. filiꝰ quippe nullus ẽ duoꝵ. nisi
patris & matris: absit autem ut int̾ d̾m patrem &
dm̃ filium tale aliquid suspicemur. quia nec filius
hominum simul expatre & ex matre ꝓcedit. S cum
in matrem ꝓcedit. ex patre. ñ tẽ ꝓcedit ex matre. Ec
cum in hac luce ꝓcedit ex matre: non tunc procedit
ex patre. Et spiritꝰ autẽ sc̃s non de patre procedit in
filium. & de filio procedit ad scificandam creaturam.
s simul de utͦq: procedit. quãuis hoc filio pat̾ dederit.
ut queadmodũ de se. ita de illo quoq procedat. Neq
enim possum᷑ dicere. quod ñ sit uita sp̃c sc̃s: cũ uita
pater. uita sit filiꝰ. Ac ꝑ hoc sic̃ pat̾ cum hãt uitã in
sema ipso. dedit & filio hr̃e uitã in sema ipso: sic e de
dit uitã ꝓced̾e de illo. sic̃ ꝓcedit & de ipso. Hec de illo
sermone in hunc librum transtuli: s fidelib ñ infide¬

Expanded text:
ipse filius diceretur, amborum utique filius diceretur: quod absurdissimum est. filius quippe nullus est duorum nisi patris et matris. absit autem, ut inter deum patrem et dei filium tale aliquid suspicemur, quia nec filius hominum simul ex patre et ex matre procedit, sed cum in matrem procedit ex patre, nondum procedit ex matre, et cum in hanc lucem procedit ex matre, non tunc procedit ex patre. spiritus autem sanctus non de patre procedit in filium et de filio procedit ad sanctificandam creaturam, sed simul de utroque procedit, quamuis hoc filio pater dederit, ut quemadmodum de se, ita de illo quoque procedat. neque enim possumus dicere, quod non sit uita spiritus sanctus, cum uita pater, uita sit filius; ac per hoc sicut pater, cum habeat uitam in semet ipso, dedit et filio habere uitam in semet ipso, sic ei ddit vitam procedere de illo, sicut et procedit de ipso . Haec de illo sermone in hunc librum transtuli, sed fidelibus, non infide
Abbreviated transcription (Latin):
tuitatis imaginem. Ad quã summã tͥnitatẽ res¬
piciendam. uidendam. diligendã: ut eam recordet᷑
eam contemplet᷑. eã delectetur. totum debet refer¬
re qͦd uiuit. Uerum ne hanc unaginẽ ab eadem
trinitate factam. ⁊ suo uicio in deteriꝰ commuta¬
tã. ita eidem comparet tͥnitati: ut omnimͦ exi¬
stim& similem. s potiꝰ in qualicumq ista simi¬
litudine. magnã qͦ dissimilitudinẽ cernat.

Expanded text:
trinitatis imaginem. ad quam summam trinitatem remtrinitatis imaginem. ad quam summam trinitatem reminiscendam, uidendam, diligendam, ut eam recordetur, eam contempletur, ea delectetur, totum debet referre quod uiuit. uerum ne hanc imaginem ab eadem trinitate factam et suo uitio in deterius commutatam ita eidem comparet trinitati, ut omni modo existimet similem, sed potius in qualicumque ista similitudine magnam quoque dissimilitudinem cerna
Abbreviated transcription (Latin):
Uideo me de spũ scõ in isto libro scđm scripturas sc̃as
filiꝰ. qͦd in suꝑiorib libris. scđ̾m easdem scripturas uer̃
c̃ẽ docuimꝰ. De creatura cẽ quam fec̃ d̾s. quantũ ualuimꝰ
ammonuimꝰ eos. qͥ rationẽ de reb talib poscunt: ut
inuisibilia eiꝰ ꝑ ea quȩ facta sunt sic̃ poscunt intellec¬
ta conspicerent. & maxime ꝑ rationalẽ uł intellectu¬
alem creaturam. q̃ facta ẽ ad imaginẽ dĩ. ꝑ qͦd uelut
speculum quantũ possent. si possent cernerent tͥnitatẽ
din in nr̃a memoria. intelligentia. uoluntate. Quȩ
tria in sua m̃te naturalit̾ diuinitꝰ instituta. quisqͥs
uicacit᷑ ꝑspicit. ⁊ ꝗͣ magnum sit in ea. unde potest aẽ
sempit̾ua immutabilisq natura recoli. conspici. con¬
cupisci. reminiscit᷑ ꝑ memoriã. intuet᷑ ꝑ intelligen¬
tiã. amplectit᷑ ꝑ dilectionẽ: ꝑfecto reꝑit illiꝰ sũme

Expanded text:
39. Video me de Spiritu sancto in isto libro secundum Scripturas sanctas 39. Video me de Spiritu sancto in isto libro secundum Scripturas sanctas Filius, quod in superioribus libris secundum easdem Scripturas verum esse docuimus. De creatura etiam quam fecit Deus, quantum valuimus, admonuimus eos qui rationbilia ejus, per ea quae facta sunt, sicut possent, intellecta conspicerent , et maxime per rationalem vel intellectualem creaturam, quae facta est ad imaginem Dei; per quod velut speculum, quantum possent, si possent, cernerent Trinitatem Deum, in nostra memoria, intelligentia, voluntate. Quae tria in sua mente naturaliter divinitus instituta quisquis vivaciter perspicit, et quam magnum sit in ea, unde potest etiam sempiterna immutabilisque natura recoli, conspici, concupisci, reminiscitur per memoriam, intuetur per intelligentiam, amplectitur per dilectionem — profecto reperit illius summae
Abbreviated transcription (Latin):
in sub stantia sua consilium uł uoluntatẽ. Acute qͥdẽ
sane respondit heretico u̾sutissime int̾roganti. utrũ
ds filium uolens annolens genuerit. Ut si diceret᷑
nolens: absurdissimam dĩ miseriã sequeret᷑. si autẽ
uolens: continuo qͦd intendebat uelut inuicta rati¬
one conduder&. ñ naturȩ eẽ filium s uoluntatis. At
ille uigilantissime uicissim quesiuit ab eo. d̾s pater
uolens. an nolens sit ds: ut si responderet nolens. se¬
queretur illa insania. quam de dõ crede magna insa¬
nia ẽ. Si aut̃ diceret uolens: responderet᷑ ei. E igo uo
luntate sua & ipse dͥs: ñ nat᷑a. Qͥd gͦ restabat. nͥ ut ob¬
mutescer&. & sua int̾rogatiõe obligatum insolubili
uinculo seuiderae: S uoluntas dĩ si ꝓpͥe dicenda ẽ
aliqua in tͥuitate ꝑsona. magis hoc nom̃ sp̃ui scõ cõ¬
petit. sicuti caritas. Nã quid ẽ aliud caritas ꝗͣ uoluntas:

Expanded text:
in substantia sua consilium vel voluntatem. Acute sane in substantia sua consilium vel voluntatem. Acute sane quidam respondit haeretico versutissime interroganti, utrum Deus Filium volens an nolens genuerit: ut si diceret, Nolens, absurdissima Dei miseria sequeretur; si autem, Volens, continuo quod intendebat velut invicta ratione concluderet, non naturae esse Filium, sed voluntatis. At ille vigilantissime vicissim quaesivit ab eo, utrum Deus Pater volens an nolens sit Deus: ut si responderet, Nolens, sequeretur illa miseria quam de Deo credere magna insania est; si autem diceret, Volens, responderetur ei, luntate, non natura. Quid ergo restabat, nisi ut obmutesceret, et sua interrogatione obligatum insolubili vinculo se videret? Sed voluntas Dei si et proprie dicenda est aliqua in Trinitate persona, magis hoc nomen Spiritui sancto competit, sicut charitas. Nam quid est aliud charitas, quam voluntas?
Abbreviated transcription (Latin):
luntatẽ. qua gigneret filium. uidelicet idõ. qr nos aliqͥd
aliq̾n uoluim᷑ qͦd antea ñ uolebamꝰ. quasi ũ propter
istam mutabilis intelligat᷑ natura nr̃a. qͦd absit. ut in
dõ ẽẽ credamus. Neq enĩ ob aliud scriptũ ẽ. multȩ co¬
gitationes incorde uiri. consilium autẽ dñi manae inȩ¬
ternum: nisi ut intelligamꝰ siue credamꝰ sicut eternum
dm̃. ita ȩternum eiꝰ eẽ consilium. ac ꝑ hoc immutabi¬
le sic̃ ipse ẽ. Qͦd autẽ de cogitationib. hoc aẽ de uolun¬
tatib uerissime dici pot̾. Multȩ uoluntates in corde
uiri. uoluntas autẽ dni man& inet̾num. Qͥdam ne
filium consilii uł uoluntatis dĩ dic̾ent. unigenitũ uer¬
bũ: ipsũ c̃siliũ seu uoluntatẽ patͥs. idem u̾bũ eẽ dixert̾.
d meliꝰ quant᷑ eristimo d̃t c̃siliũ dec̃ilio & uoluntaᷤᷤ
de uoluntate: sic̃ substantia de substantia. sapientia
de sapientia. ne absurd itate illa. quã iã refellimꝰ. filiꝰ

Expanded text:
d aliquando volumus, quod antea non volebamus; quasi non propter ista mutabilis intelligatur nostra natura, quod absit ut in Deo esse credamus. Neque enim ob aliud scriptum est: Multae cogitationes in corde viri, consilium autem Domini manet in aeternum . Nisi ut intelligamus sive credamus, sicut aeternum Deum, ita aeternum esse consilium ejus, ac per hoc immutabile, sicut ipse est. Quod autem de cogitationibus, hoc etiam de voluntatibus verissime dici potest: Multae voluntates in corde viri; voluntas autem Domini manet in aeternum. Quidam ne filium consilii vel voluntatis Dei dicerent unigenitum Verbum, ipsum consilium seu voluntatem Patris idem Verbum esse dixerunt. Sed melius, quantum existimo, dicitur consilium de consilio, et voluntas de voluntate, sicut substantia de substantia, sapientia de sapientia: ne absurditate illa quam jam refellimus, Filius
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s. Qd uͦ fuerit causȩ ut pꝰ resurrectionẽ suã & in t̾ra
priꝰ darae. & de celo postea mitter&e sp̃m sc̾m: Hoc g ex¬
istimo: qr ꝑ ipsũ donũ diffundit᷑ caritas in cordib nr̃is.
qua diligimꝰ dm & ꝓximũ. scđ̾m duo illa p̾cepta ĩ qͥb
tota lex penda & ꝓpħȩ. Hoc significans dñs iħe: bis de¬
dit spm̃ scm. Semel int̾a ꝓpt̾ dilectionẽ ꝓximi: uter̃
de cȩlo ꝓpt̾ dilectionẽ dĩ. Ec si forte alia rõ reddat᷑ de bis

Expanded text:
O. Quid uero fuerit causae, ut post resurrectionem suam in terra prius daret et de caelo postea mitteret spiritum sanctum, hoc ergo existimo, quia per ipsum donum diffunditur caritas in cordibus nostris, qua diligamus deum et proximum secundum duo illa praecepta, in quibus tota lex pendet et prophetae, hoc significans domi sanctum, semel in terra propter dilectionem proximi et iterum de caelo propter dilectionem dei. et si forte alia ratio reddatur de bis
Abbreviated transcription (Latin):
in ea trinitatem istam. de qua multis modis
ut potui disputaui. nec tam̃ eam credunt uł
intelligunt ẽẽ imaginẽ di: speculum qͥdem uident. s
ut nec ipsum specłm qͦd uident. sciant eẽ specłm. id ẽ
imnaginẽ. Qd siscirent. fortassis ut eũ cuiꝰ ẽ hoc specu¬
lum ꝑ hoc q̃rendum. ⁊ ꝑ hoc uitumq interĩ uident
cẽ semtirent side ñ ficta. corda mundante. ut facie ad
faciem possit uideri. qui ꝑ speculũ manc uidet᷑. Qua
fide cordium mundatrice contempta. qͥd agunt intel¬
ipsa quoq intelligentia sua teste dampnent᷑ in qͥutiq
non laborarent. & uix ad certum aliquid ꝑuenirent.
nͥ penalib tenebris inuoluti. & onerati corpore cor¬
ruptibili quod aggrauat animam: Qͦ tandẽ merito
inflicto malo isto nisi peccati. unde tanti mali mag¬
nitudine ammoniti. sequi deberent agnũ. qui tollit

Expanded text:
in ea trinitatem istam de qua multis modis ut potui disputavi, nec tamen eam credunt vel intelligunt esse imaginem Dei; speculum quidem vident, senunc videndus, ut nec ipsum speculum quod vident sciant esse speculum, id est, imaginem. Quod si scirent, fortassis et eum cujus est hoc speculum, per hoc quaerendum et per hoc utcumque interim videndum esse sentirent, fide non ficta corda mundante , ut facie ad faciem possit videri, qui per speculum nunc videtur. Qua fide cordium mundatrice contempta, quid agunt intelipsa quoque intelligentia sua teste damnentur? In qua utique non laborarent, et vix ad certum aliquid pervenirent, nisi poenalibus tenebris involuti et onerati corpore corruptibili quod aggravat animam . Quo tandem merito inflicto malo isto, nisi peccati? Unde tanti mali magnitudine admoniti, sequi deberent Agnum qui tollit
Abbreviated transcription (Latin):
conditum. ad qͦd cogitando possumus ꝑuenire. qr &
duo ista inuenimꝰ ibi. qñ nos cogitando inuenimus
& intellig̾e aliqͥd & amare quȩ ibi erant. & qͣndo in¬
de ñ cogitabamus. Et sic̃ in ẽ memoria: in ẽ dilectio
huic intellignͣtiȩ. quȩ cogitatiõe format᷑. qͦd u̾bũ uerũ
sine ulliꝰ gentis lingua int̾ dicimꝰ: qñ qͦd nouimꝰ dicimꝰ.
Nã sic̃ nisi reminiscendo ñ redit ad aliqͥd. & nͥ aman¬
do redire ñcurat nr̃ȩ cogitationis intuitꝰ: ita dilectio
quȩ uisionẽ in memoria c̃stitutã. & uisionẽ cogitatio¬
nis in de formatã. quasi parentẽ ꝓlẽ qui coniungit.
nͥ ħret appetendi scientiã. que sine memoria & intel¬
ligentia ñ pot̾ eẽ. quid recte diliger& ignoraret.

Expanded text:
reconditum ad quod cogitando possumus pervenire; quia et reconditum ad quod cogitando possumus pervenire; quia et duo ista invenimus ibi, quando nos cogitando invenimus et intelligere aliquid et amare, quae ibi erant et quando inde non cogitabamus: et sicut inest memoria, inest dilectio huic intelligentiae quae cogitatione formatur; quod verbum verum sine ullius gentis lingua intus dicimus, quando quod novimus dicimus; nam nisi reminiscendo non redit ad aliquid, et nisi amando redire non curat nostrae cogitationis intuitus: ita dilectio quae visionem in memoria constitutam, et visionem cogitationis inde formatam quasi parentem prolemque conjungit, nisi haberet appetendi scientiam, quae sine memoria et intelligentia non potest esse, quid recte diligeret ignoraret.
Abbreviated transcription (Latin):
fine uitȩ huiꝰ resoluunt᷑ a corpore eiꝰ. in eis reti¬
iendis non hñt inuidȩ potestates. quas ille agnus si¬
ne ullo ab eis peccati debito occisus. ñ potentia potesta¬
tis priusꝗͣ iusticiam sanguinis uicit. P rom lib̃i adia¬
boli potestate: suscipiunt᷑ ab angłis sc̃ĩs. amalis om̃ib
liberati. ꝑ mediatorẽ dĩ & hominũ hominẽ xp̃m iħm¬

Expanded text:
fine hujus vitae resolvuntur a corpore, jus in eis retinendis non habent invidae potestates. Quas ille Agnus sine ullo ab eis peccati debito occisus, non potentia potestatis priusquam justitia sanguinis vicit. Proinde liberi a diaboli potestate, suscipiuntur ab Angelis sanctis, a malis omnibus liberati per Mediatorem Dei et hominum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ hñit. idẽ qua res intelligibiles ita c̃tinent᷑. ut ñ in ea
ꝑ sensus corporis uen̾int: hãt ꝓ modulo suo in hac
imagine tͥnitatis incõꝑabilit̾ qͥdem inparẽ. s tamen
qͣlẽcũq similitudinẽ patͥs. Itẽq intelligñtia hõis qͣ ꝑ

Expanded text:
non habent, id est qua res intellegibiles ita continentur, ut non in eam non habent, id est qua res intellegibiles ita continentur, ut non in eam per sensus corporis uenerint, habeat pro modulo suo in hac imagine trinitatis incomparabiliter quidem imparem, sed tamen qualemcumque similitudinem patris; itemque intellegenti
Abbreviated transcription (Latin):
amor ineus cũ meminit atq intellig̃ qͥd appet̾e debeat
qͥd uitare: ꝑ meã ñ ꝑ suã memoriã meminit. & ꝑ intl¬
ligentiam meã ñ suã qͥqͥd intelligent̾ amat incelligt.
Qd breuit̾ dici pot̾. Ego ꝑomĩa tria illa memini. ego
intelligo. ego diligo. q̃ nec memoria st̃. nec intelligñta
nec dilectio. s hec habeo. Ista gͦ dici possunt ab una ꝑ¬
sa: aliud imago tͥnitatis in re alia. Propt̾ quã imaginẽ
simul ⁊ illud in qͦ sunt hȩc tria imago đr: sic̃ imagode
quȩ in ea ẽ: simul & tabula nomine imaginis appel
tanta ẽ inseꝑabilitas: ut cũ tͥnitas hominũ npos¬
sit dici unꝰ h̾o. illa unꝰ d̾s & dicat᷑ & sit. nec in uno dõ sit
illa tͥnitas s unꝰ ds. Hec rursus quẽ adinodũ ista imago
qͦd ẽ ħo habens illa tͥa. una ꝑsona ẽ. ita ẽ illa tͥntas: seo
Quãuis enĩ memoria hõĩs & maxime illa quã pecor

Expanded text:
amor meus cum meminit atque intelligit quid appetere debeat, amor meus cum meminit atque intelligit quid appetere debeat, quid vitare, per meam, non per suam memoriam meminit; et per intelligentiam mequod breviter dici potest: Ego per omnia illa tria memini, ego intelligo, ego diligo, qui nec memoria sum, nec intelligentia, nec dilectio, sed haec habeo. Ista ergo dici possunt ab una psa, aliud imago Trinitatis in re alia; propter quam imaginem, simul et illud in quo sunt haec tria imago dicitur; sicut imquae in ea est, simul et tabula nomine imaginis appelltanta est inseparabilitas, ut cum trinitas hominum non possit dici unus homo, in illa unus Deus et dicatur et sit, nec in uno Deo sit illa Trinitas, sed unus Deus. Nec rursus quemadmodum ista imago quod est homo, habens illa tria, una persona est, ita est illa Trinitas, sed quamuis enim memoria hominis, et maxime illa quam pecora
Abbreviated transcription (Latin):
stra ꝓprie caritas nuncupetur. propt̾ illa quȩ dicta sunt.
sic̃ non solus ẽ in illa tͥnitate. uł sp̃c uł sc̃s. quia & sp̃c pa
tas. & tamen iste non frustra proprie dr sp̃c scͥs. Quia
enim ẽ communis ambob. id uocat᷑ ipse propͥe. quod
& legit᷑ filius unigenitus d̃i patris: ut tam & illud uerũ
sit qͦd apłs ait de dõ patre. qui eruit nos de potestate
tenebrarum. & transtulit in regnum filii caritatis suȩ.

Expanded text:
stra proprie caritas nuncupetur propter illa quae dicta sunt, stra proprie caritas nuncupetur propter illa quae dicta sunt, sicut non solus est in illa trinitate uel spiritus uel satas. et tamen ipse non frustra proprie dicitur spiritus sanctus. quia enim est communis ambobus, id uocatur ipse proprie quod et legitur filius unigenitus dei patris, ut tamen et illud uerum sit quod apostolus ait de deo patre: qui eruit nos de potestate tenebrarum et transtulit in regnum filii caritatis. suae.
Abbreviated transcription (Latin):
hec oꝑatur unus atq idem sp̃c. diuidens ꝓpria unicuiq
ꝓ ut uult. Hon ẽ illi conditio dati. & dominatio danti¬
um: s concordia dati ⁊ dantium. Quapropt̾ sic̃ sc̃a sꝙͥ¬
tura ꝓclamat. d̾s caritas illa q̃ ex dõ ẽ. ⁊ in nob̾ id ait
ut in dõ maneamus. ⁊ ipse in nob. Et hoc inde cogno¬
scimus: quia de sp̃u suo dedit nob̾: ipse spiritꝰ eus est
d̾̃s caritas. Deinde si in donis d̃i nicħ manis ẽ caritate
& nullum ẽ maius donum d̾ ꝗͣ spiritꝰ sc̃s. qͥd conseqñtiꝰ
ꝗͣ ut ipse sit caritas quȩ dicitur & d̃s & ex oõꝰ Et si
caritas qua pat̾ diligit filium. & patrẽ diligit filius
ineffabilit̾ cõmunitionẽ demonstrat amboꝵ. qͥd con-¬
uenient᷑i q̃ ut ille ꝓpͥe dicatur caritas. qͥ spẽ ẽ cõmunis
ambobus : Hoc enim sanius creditur uł intelligitur.
ut non solus sp̃c sc̃s caritas sit in illa trinitate. s ñ fru¬

Expanded text:
haec operatur unus atque idem Spiritus, dividens propria unicuique haec operatur unus atque idem Spiritus, dividens propria unicuique prout vult. Non est illic conditio dati, et dominatio dantium. sed concordia dati et dantium. Quapropter, sicut sancta Scrtura proclamat, deus caritas est, illa quae ex deo est et in nobis id agit, ut in deo maneamus et ipse in nobis. et hoc inde cognoscimus, quia de spiritu suo dedit nobis; ipse spiritus est deus caritas. deinde si in donis dei nihil maius est caritate et nullum est maius donum dei quam spiritus sanctus, quid consequentius, quam ut ipse sit caritas, quae dicitur et deus et ex deo? et si caritas, qua pater diligit filium et patrem diligit filius, ineffabiliter communionem demonstrat amborum; quid conuenientius, quam ut ille proprie dicatur caritas, qui spiritus est communis ambobus? hoc enim sanius creditur uel intellegitur, ut non solum spiritus sanctus caritas sit in illa trinitate, sed non fru
Abbreviated transcription (Latin):
trrauerat priꝰꝗͣ baptrzarent᷑ ut nodum questionis huꝰ
auferrae. in eos uenerat sp̾c sc̃s. cum petrus postea reode
mouebantur: ait p̾cȩt̾a. Cum cepissẽ autẽ loqͥ ad illos.
cecidit sp̾c sc̾s in illos sicut & innobis in initio memo¬
ratusq sum u̾bi dñi sicut dicebat. quia ioh̃es qͥdem
baptrrauit aqua. uos uͦ baptrrabimini sp̃u sc̃o. Si gͥ
scripturarum: quȩ c̾cordit̾ attestantur. donũ dĩ eẽ sp̃a
donum sp̃c sc̃i illud genꝰ locutionis agnoscant. qͦd dictũ
ẽ in expoliatione corporis carnis. Sicut enim corp carnis
Apud se autẽ ds ẽ & si nemini detur: quia ds erat pat̾
&e filio coȩt̾nus. anteꝗͣ cuiꝗͣ daretur. Nec quia illi dant
ipse datur: ido minor ẽ illis. Ita enim datur sic̃ dĩ donũ
ut &̃ se ipsum dae sicut ds. Non enim dici potest. ñ cẽ
suȩ potestatis de quo dictum ẽ. sp̃c ubi uult spirat: &
apud apłm qͦd iam supra commemoraui. Omia autẽ

Expanded text:
t, quia, priusquam baptizarentur, ut nodum quaestionis huius auferret, in eos uenerat spiritus sanctus, cum Petrus postea reddermonebantur, ait post cetera: cum coepissem autem loqui ad illos, cecidit spiritus sanctus in illos, sicut et in nos initio. memoratusque sum uerbi domini, sicut dicebat: quia Iohannes quidem baptizauit aqua, uos uero baptizabimini spiritu sancto. si igitur scripturarum, quae concorditer attestantur donum dei esse spiridonum spiritus sancti, illud genus locutionis agnoscant, quod dictum est: in expoliatione corporis carnis. sicut enim corpus carnis apud se autem deus est, etsi nemini detur, quia deus erat patri et filio coaeternus, antequam cuiquam daretur. nec quia illi dant, ipse datur, ideo minor est illis. ita enim datur sicut dei donum, ut etiam se ipsum det sicut deus. non enim dici potest non esse suae potestatis de quo dictum est: spiritus ubi uult spirat; et apud apostolum quod iam supra c
Abbreviated transcription (Latin):
in sua m̃te conspiciunt. s illi qͥ eam tãꝗͣ imaginem
uident. ut possint ad eum cuiꝰ imago ẽ quomͦcumq
referre qͦd uident ꝑ imaginẽ quã conspiciendo uide
ẽ illud uidere coniciendo qͦd ñdum possunt facie
ad faciem. Non enim ait apl̃s. uidebimus nc̃ ꝑspe¬

Expanded text:
in sua mente conspiciunt, sed illi qui eam tamquam imaginem in sua mente conspiciunt, sed illi qui eam tamquam imaginem uident, ut possint ad eum cuius imago est quomodocumque referre quod uident, et per imaginem, quam conspiciendo uident, etiam illud uidere coniciendo, quoniam nondum possunt facie ad faciem. non enim ait apostolus: "uidemus nunc in spe
Abbreviated transcription (Latin):
equalis ẽ. nec aliq̃n ñ fuit. aut alit̾ fuit. nec aliqñ non
erit. aut alit̾ erit. Ista uͦtria quȩ st̃ in impari imagine
& si ñ locis. qm̃ ñ sunt corpora: tam̃ int̾ se nc̃ in ista uita
magnitudinib separant᷑. Neq enim qr moles uulle ibi
sunt: idõ ñ uidemus in alio maiorem ẽẽ memoriã ꝗͣ intel¬
ligentiam. in alio contra. In alio duo hȩc amoris mag¬
nitudine suꝑari. siue sint ipsa duo int̾ se equalia siue
lia fuerint. ab omĩ langore sanata: nec tunc equabit᷑ res
natura immutabili. ea res quȩ ꝑ grãm ñ mutabit᷑. Sed
hanc non solum incorporalem: uerum & surame inse
nob̃ ꝓmit cit᷑. multo clariꝰ certiusq uidebimꝰ ꝗ nc̃ eius
imaginem quod nos sumus. Per qͦd cam̾ speculum &
in quo enigiate qͥuident. sic̃ in hac uita uidere conces¬
sum ẽ. ñ illi sunt. qui ea q̃ digessimus ⁊ comiñdauimꝰ

Expanded text:
aequalis est nec aliquando non fuit aut aliter fuit nec aliquando non aequalis est nec aliquando non fuit aut aliter fuit nec aliquando non erit aut aliter erit. ista uero tria, quae sunt in impari imagine, etsi non locis, quoniam non sunt corpora, tamen inter se nunc in ista uita magnitudinibus separantur. neque enim quia moles nullae ibi sunt, ideo non uidemus in alio maiorem esse memoriam quam intellegentiam, in alio contra, in alio duo haec amoris magnitudine superari, siue sint ipsa duo inter se aequalia siue lia fuerint, ab omni languore sanata, nec tunc aequabitur rei natura immutabili ea res quae per gratiam non mutabitur hanc non solum incorporalem uerum etiam summe insepnobis promittitur, multo clarius certiusque uidebimus, quam nunc eius imaginem, quod nos sumus; per quod tamen speculum et in quo aenigmate qui uident, sicut in hac uita uidere concessum est, non illi sunt qui ea quae digessimus et commendauimus
Abbreviated transcription (Latin):
nulliꝰ linguȩ cordis u̾bũ ẽ: hãt in sua magna dispa¬
tilitate ñ nullã dissimilitudinẽ fili e umor hõĩs.
de scientia ꝓcedens. & memoriã intelligentiãq c̃iungens
tamꝗͣ parenti ꝓliq communis. unde nec parens intel¬
ligitur eẽ. nec ꝓples. hat in hac imagine aliquã licet
ualde inꝑarẽ similitudinẽ sp̃c scĩ. non tam̃ sic̃ in ista
imagine t̾nitatis. Non hȩc tria unus hõ. s uniꝰ hoĩs stͥ.
Ita in ipsa su̾ma tͥnitate cuiꝰ hȩc imago ẽ unĩ dĩ st̃ illa
tria . s unꝰ d̾s ẽ. & tres sunt illȩ. ñ una ꝑsona. Qͦd sane
mirabilit̾ in effabile ẽ: uł ineffabilit̾ mirabile. Cũ sit
una ꝑsona hec imago tͥnitatis. ipsa uͦ summa tͥnitas
tres ꝑsonȩ sint: inseparabilior ẽ illa tͥnitas ꝑsonarũ triũ.
ꝗͣ hec unius. Illa quippe in nat᷑a diuinitatis. siue id meliꝰ
dr̃ ditatis. qͦd ẽ. hoc ẽ arq incõmutabilit̾ int̾ se. ac semꝑ

Expanded text:
nullius linguae cordis uerbum est, habeat in sua magna disparilitate nonnullam similitudinem filii; et amor hominis de scientia procedens et memoriam intellegentiamque coniungens tamquam parenti prolique communis — unde nec parens intellegitur esse nec proles — habeat in hac imagine aliquam, licet ualde imparem similitudinem spiritus sancti: non tamen, sicut in ista imagine trinitatis non haec tria unus homo, sed unius hominis sunt, ita in ipsa summa trinitate, cuius haec imago est, unius dei sunt illa tria, sed unus deus est, et tres sunt illae, non una persona. quod sane mirabiliter ineffabile est uel ineffabiliter mirabile, cum sit una persona haec imago trinitatis, ipsa uero summa trinitas tres personae sint, inseparabilior est illa trinitas personarum trium quam haec unius. illa quippe in natura diuinitatis, siue id melius dicitur deitatis, quod est, hoc est atque incommutabiliter inter se ac semper
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s: s propt̾ illa dequib satis disseruit. propͥe sic uocet᷑.
Qͥd aũ dictum ẽ. filii caritatis suȩ : nich aliud intelli¬
gitur. ꝗͣ filii sui dilecti. ꝗͣ filii postremo substantiȩ suȩ.
Caritas quippe patris quȩ in mitura eꝰ ẽ ineffabiliter
simplici: nicħ aliud ẽ. ꝗͣ eius ipsa natura atq substantia
ut sepe iam diximus. & sepe iterare ñ piget. Ac ꝑ hoc
filius caritatis ẽ: nullus aliꝰ ꝗͣ qui de substantia eius ẽ
dialectica eunomii. a qͦ cinomiani heretici
exortist̾. Qͥ cũ ñ potuiss& intellig̾e. nec grdere
uoluissee unigenitũ dĩ u̾bum ꝑ qͦd facca sunt om̃ia. fili

Expanded text:
ocetur, quod autem dictum est: filii caritatis suae, nihil aliud intellegatur quam filii sui dilecti, quam filii postremo substantiae suae. caritas quippe patris, quae in natura eius est ineffabiliter simplici, nihil est aliud quam eius ipsa natura atque substantia, ut saepe iam diximus et saepe iterare non piget. ac per hoc filius caritatis eius nullus est alius quam qui de substantia eius est dialectica Eunomii, a quo Eunomiani haeretici exorti sunt: qui cum non potuisset intelligere, nec credere voluisset, unigenitum Dei Verbum, per quod facta sunt omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Utrũq enĩ uerum ẽ: & qi deoit hominib ⁊ qr accep̃ ĩ
hoĩb. Dedit hominib tanꝗͣ caput m̃bris suis: accep̃ in
hõib idem ipse utiq in m̃bris suis. P ropt̾ quȩ m̃bra
sua: clamauit de celo. Saule saule. qͥd me ꝑseq̃ris: e
de qͥb m̃bris sus ait. Quando uni ex minimis meis fe¬
nũ qͦd ẽ sp̾c sc̃s in cõmune om̃ib m̃bris xp̃i multa dona
quȩ sint. quibq ꝓpͥa diuidunt᷑. Hon enĩ singłi qͥq hñt
omĩa: s hi illa. alii alia. ꝗͣuis ipsũ donum. aqͦ cuiq ꝓpͥa

Expanded text:
 quia dedit hominibus, et quia accepit in hominibus. Dedit hominibus, tanquam caput membris suis: accepit in hominibus idem ipse utique membris suis, propter quae membra sua clamavit de coelo, Saule, Saule, quid me persequeris ? et de quibus membris suis ait, Quando uni ex minimis meis feus sanctus, in commune omnibus membris Christi multa dona, quae sunt quibusque propria, dividuntur. Non enim singuli quique habent omnia, sed hi illa, alii alia, quamvis ipsum donum a quo cuique propria
Abbreviated transcription (Latin):
mate quantulu cũq coniciendo uideret᷑ in memo¬
ria & intelligentia m̃tis nr̃e significare curaui. mne¬
moriȩ tͥbuens om̃e qͦd scimꝰ. ⁊̃ siñ inde cogitemus:
rursus relinquimꝰ. S illa ẽ abstrusior ꝓfunditas nr̃ȩ
memoriȩ. uͥ hoc ⁊̃ pͥmũ cũ cogitaremꝰ inuenimꝰ. Et gig

Expanded text:
in memoria, et intelligentia mentis nostrae significaretur, curavi: memoriae tribuens omne quod scimus, etiamsi non inde cogitemus; rursus relinquimus. Sed illa est abstrusior profunditas nostrae memoriae, ubi hoc etiam primum cum cogitaremus invenimus, et
Abbreviated transcription (Latin):
partem questionis istrus abstu¬
lissae : s. dixͣ d̾s caritas ẽ. ut inccitum sit. & ido requi¬
rendum utrum ds pater sit caritas. an d̾s filius. an
mus. ĩ propterea dñm dictum eẽ caritatem. qͦd ipsa
caritas sit ulla substantia. quȩ dĩ digna sit nomine:
s qͦd donum sit dĩ. sic̃ dictum dõ ẽ. qm̃ tu es patien¬
tia mca. Mca utiq propterea dicta ẽ. quia ds sub¬
stantia ẽ nr̃a patientia: s qͥd ab ipso nob̃ est: sic̃ alibi
legit᷑. Qm ab ipso ẽ patientia mea. hunc quippe sensũ
facile refellit scripturar̃ ipsa locutio. Cale est enim tu
es patientia mea: quale ẽ tu es dñe spes mea. & d̾s m̃s
miscd̃ia mea. & multa similia. Hon ẽ autẽ dictum dñe
caritas mea. aut tu es caritas mea. aut d̾s caritas
mea: s ita dictum ẽ d̾s caritas ẽ. sic̃ dictum ẽ ds sp̃c¬

Expanded text:
partem quaestionis istius abstulisset; sed dixit: deus caritas est, ut incertum sit et ideo requirendum, utrum deus pater sit caritas an deus filius an dmus non propterea deum dictum esse caritatem, quod ipsa caritas sit ulla substantia, quae dei digna sit nomine, sed quod donum sit dei, sicut dictum est deo: quoniam tu est patientia mea mea; non utique propterea dictum est, quia deus substantia est nostra patientia, sed quod ab ipso nobis est, sicut alibi legitur: quoniam ab ipso misericordia. hunc quippe sensum facile refellit scripturarum ipsa locutio. tale est enim: tu es patientia mea quale est: domine, spes mea et: deus meus misericordia mea et multa similia. non est autem dictum: "domine, caritas mea" aut: "tu es caritas mea" aut: "deus, caritas mea," sed ita dictum est: deus caritas est, sicut dictum est: deus sp
Abbreviated transcription (Latin):
Utrũ aũ donũ dĩ sit appellata aqua ista qͦd ẽ sp̃c scͥs:
donum appellatam. Nã dñs idem cũ samaritana
muliere. qñ ad puteũ loquebat᷑. cui dixerat damͥ bib̃e.
cũ illa respondissae qͦd uidei non couterent᷑ samarita¬
nis: respondit iħc & dix̃ ei. Si scires donum di & qͥs ẽ¬

Expanded text:
utrum autem donum dei sit appellata aqua ista, quod est spiritusDei appellatam. Nam Dominus idem quando cum muliere Samaritana ad puteum loquebatur, cui dixerat, Da mihi bibere; cum illa respondisset, quod Judaei non couterentur Samaritanis; respondit Jesus, et dixit ei: Si scires Donum Dei, et quis e
Abbreviated transcription (Latin):
ũ sic accipiendã eẽ tͥnitatẽ quȩ d̾s ẽ ex illis trib quȩ in
tͥnitate nr̃ȩ m̃tis ostendimꝰ. ut tamꝗͣ memoria sit
om̃iũ trium pat̾. & intelligentia omĩum triũ filiꝰ. &
caritas omĩum trium sp̃c sc̃s. quasi pat̾ nec intelligat
ipse autẽ & sͥ & illis tantum memin̾it. & filiꝰ nec me¬
minerit nec diligat sͥ. s meminerit ei pat̾. ⁊ diligat
rit ei pat̾. & incelligat eifiliꝰ. ipse autẽ & sͥ & illis ñ nͥdili¬
gat. s sic potꝰ ut omĩa tria. & om̃s & singłi habeant in
sua quisq natura. nec distent in eis ista. sic̃ in nob̾ aliud
ẽ memoria. aliud intelligentia. aliud dilectio siue cari¬
tas. s unum aliquid sit. qͦd omĩa ualeat sic̃ sapientia.
&e sic habeatur in unius cuiꝰq natura. ut qͥ ht hoc sit
qͦd ht̃. sic̃ immutabilis simplexq substantia. Sic gͦ hec
intellecta sunt: & quantũ nob̃ in reb tantis uidere uł con¬
iectare concessum ẽ: uera ẽẽ claruerunt. S nescio cur

Expanded text:
ipiendam esse Trinitatem, quae Deus est, ex illis tribus quae in trinitate nostrae mentis ostendimus: ut tanquam memoria sit omnium trium Pater, et intelligentia omnium trium Filius, et charitas omnium trium Spiritus sanctus, quasi Pater non intelligat ipse autem et sibi et illis tantum meminerit, et Filius nec meminerit nec diligat sibi, sed meminerit ei Pater, et diligat rit ei Pater, et intelligat ei Filius, ipse autem et sibi et illis non nisi diligat: sed sic potius, ut omnia tria et omnes et singuli hasua quisque natura, nec distent in eis ista, sicut in nobis aliud est memoria, aliud intelligentia, aliud dilectio, sive charitas: sed unum aliquid sit quod omnia valeat, sicut ipsa sapientia, et sic habetur in uniuscujusque natura, ut qui habet hoc sit habet, sicut immutabilis simplexque substantia. si ergo haec intellecta sunt et, quantum nobis in rebus tantis uidere uel coniectare concessum est, uera esse claruerunt, nescio, cur
Abbreviated transcription (Latin):
in celum. dedisse sp̃m sc̃m. qͦ ĩpleti qͥ credidert̾. lingus
om̃iũ gntiũ loq̃bant᷑. Hec moueat qͦd ait dona ñ donũ.
id enĩ testimoniũ depsalmo posuit dicens. ascendisti
Sic enĩ plures codices habent. & maxime greci: &e ex
hebreo sic int̾pretatum habem᷑. Dona itaq dix̃ apłs:
quẽadmodũ ꝓpħ̃a: non donũ. S cum ꝓpħa dix̾it acce¬
pisti in hominib. apłs maluit dice. dedit dona hõib
ut ex utͦq scilicae u̾bo. uno ꝓpħico. apłico alt̾o. qr in ut᷑q¬

Expanded text:
 crediderunt linguis omnium gentium loquebantur. nec moueat quod ait: dona, non "donum". id enim testimonium de psalmo posuit; hoc autem in psalmsic enim plures codices habent, maxime graeci, et ex hebraeo sic interpretatum habemus. dona itaque dixit apostolus quemadmodum propheta, non donum. sed cum propheta dixerit: accepisti i n hominibus, apostolus maluit dicere: dedit hominibus, ut ex utroque scilicet uerbo, uno prophetico, apo
Abbreviated transcription (Latin):
stribuat. uł aliqua necessitate prohibitus. nec tradit
corpus suum ut ardeat. si talis passionis nulla temꝑtatio
ẽ: ꝑducit ad regnum. ita ut ipsam fidem non faciat nͥ
caritas. utilem. Sine caritate quippe fides potest qͥdem

Expanded text:
stribuat uel aliqua necessitate prohibitus, nec tradit stribuat uel aliqua necessitate prohibitus, nec tradit corpus suum, ut ardeat, si talis passionis nulla temtatio est, perducit ad regnum, ita ut ipsam fidem non faciat utilem nisi caritas. sine caritate quippe fides potest quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Filios regni ȩterni: & filios ꝑditionis ȩternȩ.
Dantur & alia ꝑ sp̃m munera. s sine caritate nichil
prosunt. Nisi gͦ tantum imꝑtiatur cuiq spiritꝰ sc̃s.
ut eum dĩ & proximi faciat amatorem: asinistra non
transfertur ad dexteram. Nec spiritus ꝓprie dicit᷑
donum: nisi propt̾ dilectionem. Quam qui non ha¬
buerit. si linguis hominum loquatur & angłorum.
sonans eramentum ẽ: & cimbalum tinniens. Ee si
habuerit propħiam. & scierit omnia sacram̃ta. &
omnẽ scientiam. & habuerit omnẽ fidem. ita ut
montes transferat: nicħ ẽ. Et si distribuerit omnẽ
substantiam. & si tradiderit corpus suum ut ardeat: ni¬
chil ei ꝓdest. Quantum gͦ bonum ẽ. sine quo ad ęt̾nam
uitam neminem bona tanta ꝑducunt. Ipsa uero dilec¬
tio siue caritas. nam unuis rei ẽ nomen utrumq. si ha¬
beat eam qui non loquit᷑ linguis. nec hab& ꝓpħiam.
nec omĩa scit sacramenta. omnẽq scientiam. nec di¬
stribuerit omĩa sua pauꝑib. uł non habendo qͦd di¬

Expanded text:
ilios regni aeterni et filios perditionis aeternae. dantur et alia per spiritum munera, sed sine caritate nihil prosunt. nisi ergo tantum impertiatur cuique spiritus sanctus, ut eum dei et proximi faciat amatorem, a sinistra non transferuntur ad dextram. nec spiritus proprie dicitur donum nisi propter dilectionem, quam qui non habuerit, si linguis hominum loquatur et angelorum, sonans aeramentum est et cymbalum tinniens; et si habuerit prophetiam et scierit omnia sacramenta et omnem scientiam et habuerit omnem fidem, ita ut montes transferat, nihil est; et si distribuerit omnem substantiam suam et si tradiderit corpus suum, ut ardeat, nihil prodest. quantum ergo bonum est, sine quo ad aeternam uitam neminem bona tanta perducunt? ipsa uero dilectio siue caritas — nam unius rei est nomen utrumque — si habeat eam qui non loquitur linguis nec habet prophetiam nec omnia scit sacramenta omnemque scientiam nec distribuit omnia sua pauperibus, uel non habendo quod di
Abbreviated transcription (Latin):
Satis de patre & filio quantũ caritas sit.¬
ꝑ hoc speculum. atq in hoc enigiate uide¬
re potuimus. locuti sumus: nunc de sp̃u sc̃o.
quantum de eo dõ donante uidere conceditur. disseren¬
dum ẽ. Qͥ spirit᷑ sc̃s. scđm scripturas. nec patris ẽ soliꝰ.
nec filii solius. s amborum. & ido cominunẽ qua in¬
uicem se diligunt pat̾ & filius nob insinuat caritatẽ.
Ut autem nos exerceret sermo diuinus. non res in
promptu sitas. s in abdito scrutandas. & ex abditu
eruendas: maiori studio fecit inquiri. Hon itaq dix̃¬

Expanded text:
Satis de Patre et Filio, quantum per hoc speculum atque in hoc aenigmate videre potuimus, locuti sumus. Nunc de Spiritu sancto, quantum deo donante uidere concedimur, disserendum est. qui spiritus sanctus secundum scripturas nec patris est solius nec filii solius, sed amborum, et 95 ideo communem, quia inuicem se diligunt pater et filius, nobis insinuat caritatem. ut autem nos exerceret sermo diuinus, non res in promtu sitas, sed in abdito scrutandas, ex abdito eruendas maiore studio fecit inquiri. non ita dix
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑta ẽ: illud quoq fatendum ẽ. qͦd &̃ cum similes ei
erimus. quando eum uidebimꝰ sicuti ẽ. quod utiq qui
dixit. hanc ꝓculdubio quȩ nunc ẽ dissimilitudinem
attendit. nec tunc natura illi erimus ȩquales. Semꝑ
enim natura: minor ẽ faciente quȩ facca ẽ. Et tunc
qͥdem u̾bum nr̃m ñ erit falsum. quia neq m̃tiem᷑.
tationes ab aliis in alia euntes. atq tedeuntes. s om¬
nem scientiã nr̃am. uno simul conspectu uidebimus.
Camen cum & hoc fuerit. si & hoc fucrit: formata erit
creatura quȩ formabilis fuit. ut nichil iam desit q̃ for¬
mȩ. ad quam ꝑuenire deberet. S tam̃ coequanda ñerit
illi simplicitati. ubi nonformabile aliquid formatum ẽ¬
uł reformatum: s forma. neq informis neq formata
ipsa ibi cterna ẽ immutabilisq substantia. Xuii.¬

Expanded text:
perta est; illud quoque fatendum est, quod etiam cum similes ei perta est; illud quoque fatendum est, quod etiam cum similes ei erimus, quando videbimus eum sicuti est quod utique qui dixit, hanc procul dubio quae nunc est dissimilitudinem attendit, nec tunc natura illi erimus aequales. Semper enim natura minor est faciente, quae facta est. Et tunc quidem verbum nostrum non erit falsum, quia neque mentiemur, cogitationes ab aliis in alia euntes atque redeuntes, sed omnem scientiam nostram uno simul conspectu videbimus: tamen cum et hoc fuerit, si et hoc fuerit, formata erit creatura quae formabilis fuit, ut nihil jam desit ejus formae, ad quam pervenire deberet: sed tamen coaequanda non erit illi simplicitati, ubi non formabile aliquid formatum vel reformatum est, sed forma; neque informis, neque formata, ipsa ibi aeterna est immutabilisque substantia.
Abbreviated transcription (Latin):
uapropt̾ ita dicit᷑ illud di u̾bum. ut di cogita¬
tio non dicat᷑. ne aliquid eẽ quasi uolubile cre¬
datur ui dõ. quod nunc accipiat nunc recipiat formã
ut u̾bum sit. eamq possit amittere atq informiter
quodamm̾ uolutari. Gene quippe nouerat u̾ba. & uim
cogitationis inspexerat locutor egregius: qͥ dix̃ in car¬
mine. Secumq uolutat euentus belli uarios id est co¬
gitat. Hongͦ ille d̃i filius cogitatio di: s u̾bum d̾i dr.
Cogitatio quippe nr̃a ꝑueniens ad id qͦd scimͦ. atq inde
formata: uerbum nr̃m uerum ẽ. Et id̾o u̾bum dĩ sine
cogitatione d̾i deb& intelligi: ut forma ipsa simplex
possit informe. Dicunt᷑ qͥdem &̃ inscripturis sc̃is cogi¬
tationes dĩ. s eo locutionis modo. qͦ ibi & obliuio de
đr. quȩ utiq ad ꝓprietatem in dõ nulla ẽ. Quãobrẽ
cum tanta sit nunc in isto eniginate dissimilitudo
d̾i & uerbi d̾i. in qua tamen ñnulla similitudo com¬

Expanded text:
uapropter ita dicitur illud Dei Verbum, ut Dei cogitatio non dicatur, ne aliquid esse quasi volubile credatur in Deo, quod nunc accipiat, nunc recipiat formam, ut verbum sit, eamque possit amittere, atque informiter quodam modo volutari. Bene quippe noverat verba, et vim cogitationis inspexerat locutor egregius, qui dixit in carmine, Secumque volutat Eventus belli varios: id est, cogitat. Non ergo ille Dei Filius cogitatio Dei, sed Verbum Dei dicitur. Cogitatio quippe nostra perveniens ad id quod scimus, atque inde formata, verbum nostrum verum est. Et ideo Verbum Dei sine cogitatione Dei debet intelligi, ut forma ipsa simplex possit informe. Dicuntur quidem etiam in Scripturis sanctis cogitationes Dei; sed eo locutionis modo, quo ibi et oblivio Dei dicitur, quae utique ad proprietatem in Deo nulla est. 26. Quamobrem cum tanta sit nunc in isto aenigmate dissimilitudo Dei et Verbi Dei, in qua tamen nonnulla similitudo com
Abbreviated transcription (Latin):
inquam hoc firmabile ñdumq formatum. nisi qͥd¬
dam m̃tis nr̃e quod hac atq hac uolubile. quadam
motione iactamus. cum a nob nunc hoc nunc illud sic̃
inuentum fuerit uł occurrerit cogitatur: Et nunc
fit uerũ u̾bum: quando illud quod nos diximꝰ uolubi¬
le mocione iactare. ad id qͦd scimus ꝑuenit. atq inde for¬
matur eiꝰ omnimodam similitudinẽ capiens. ut quomͦ
res queq scitur. sic ẽ cogitetur. idest sine uoce. sine cogi
tatione uocis. quȩ ꝓfecco alicuius linguȩ ẽ. sic in corde
dicatur. Ac ꝑ hoc &e si concedamiis. ne de contrario uersi
uocabuli laborare uideamur. iam uocandum ẽẽ u̾bũ
quidcum illud mentis nr̃ȩ. quod de nr̃a scientia forma¬
ri potest. &ẽ priusꝗͣ formatum sit. quia iam ut ita dicã
formabile ẽ: quis non uideat quanta hic sit dissimili¬
tudo ab illo dĩ uerbo. quod in forma dĩ sic ẽ. ut nͥ ante
fuerit formabile postq formatum. nec aliquando eẽ

Expanded text:
inquam, hoc formabile nondumque formatum, nisi quidinquam, hoc formabile nondumque formatum, nisi quiddam mentis nostrae, quod hac atque hac volubili quadam motione jactamus, cum a nobis nunc hoc, nunc illud, sicut inventum fuerit vel occurrerit, cogitatur? Et tunc fit verum verbum, quando illud quod nos dixi volubili motione jactare, ad id quod scimus pervenit, atque inde formatur, ejus omnimodam similitudinem capiens; ut quomodo res quaeque scitur, sic etiam cogitetur, id est, sine voce, sine vocis cogitatione, quae profecto alicujus linguae est, sic in corde dicatur. Ac per hoc etiam si concedamus, ne de controversia vocabuli laborare videamur, jam vocandum esse verbum quiddam illud mentis nostrae quod de nostra scientia formari potest, etiam priusquam formatum sit, quia jam, ut ita dicam, formabile est; quis non videat, quanta hic sit dissimilitudo ab illo Dei Verbo, quod in forma Dei sic est, ut non antea fuerit formabile priusquam formatum, nec aliquando esse
Abbreviated transcription (Latin):
difficile ẽ. Sempit̾num ẽ enim animo uiuere. sempiter¬
num ẽ scire quod unut. nec tam̃ sempit̾num ẽ cogitare
atq aliud ceꝑit. hoc desin& cogitare. quamuis non de¬
sinat scire. Ex quo fit ut si pot̾ eẽ in animo aliqua
tio. & u̾bum uerum nr̃m intimum. nͥ nr̃a cogitatiõe
ñ dicit᷑. Solus d̃s̃ intelligatur hr̃e u̾bum sempit̾num
sibiq coeternum: nisi forte dicendũ ẽ ipsam possibi li¬
tatem cogitationis. qm idqͦd scitur &̃ quando ñ cogi¬
tatur. pot̾ tamen ueracit̾ cogitari u̾bum ẽẽ tam ꝑpe¬
tuum. ꝗͣ scientia ipsa ꝑpetua ẽ. S quomͦ ẽ uerbum.
quod nondum in cogitationis uisione formatum ẽ.
quomͦ erit simile scientiȩ de qua nascitur. si eiꝰ non
ht formam. & idõ iam uocatur u̾bum . quia potest
hab̾e: Tale ẽ enim: acsi dicatur. Id̾o iam uocandũ
est u̾bum: quia pot̾ ẽẽ u̾bum. S quid ẽ qͦd pot̾ ẽẽ
u̾bum. & ido iam dignum ẽ u̾bi nomine: Qdes ł

Expanded text:
nim animo vivere, sempiternum est scire quod vivit: nec tamen sempiternum est cogitare  cum aliud atque aliud coeperit, hoc desinet cogitare, quamvis non desinat scire. Ex quo fit, ut si potest esse in animo aliqua tio, et verbum verum nostrum intimum nisi nostra cogitatione non dicitur, solus Deus intelligatur habere Verbum sempiternum sibique coaeternum. Nisi forte dicendum est, ipsam possibilitatem cogitationis, quoniam id quod scitur, etiam quando non cogitatur, potest tamen veraciter cogitari, verbum esse tam perpetuum, quam scientia ipsa perpetua est. Sed quomodo est verbum, quod nondum in cogitationis visione formatum est? Quomodo erit simile scientiae de qua nascitur, si ejus non habet formam, et ideo jam vocatur verbum quia potest habere? Tale est ebum quia potest esse verbum. Sed quid est quod potest esse verbum, et ideo jam dignum est verbi nomine? Quid est,