comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inferiores de terreiris. ⁊ media ẽ quasi confinium.
inferiores. ⁊ tñ libera nos amalo ẽ pͥor naturalit̃. sic̃
timor in .xii. donis. dicente sept᷑a. Initium sap̃ĩe est
incipit. Agamus ptiuis de pauꝑtate. ⁊ pꝰ ea de alus
duob coherentib. Paupertas ista ẽ abdicare se. ⁊sua
duo sunt abdicanda. exteriora.⁊ interiora. Exteriora
sunt. nobilitas. diuitie. ⁊ possessiones alię. Int̾iora¬
sunt. ingenium. fortitudo. pulchritudo. uelocitas. ⁊
similia. Abdicare gͥ debemus ista. ne confidamꝰ in
diutiis. in nobilitate. in ingenio nr̃o: in cęt̾̃is. s in
solo dõ ponamꝰ spem nram. cet̾a autẽ habeamꝰ qͣsi¬

Expanded text:
eriores de terrenis, et media est quasi confinium, inferiores, et tamen Libera nos a malo , est prima naturaliter, sicut timor in septem donis, dicente Scriptura: Initium sapientiae incoepit. Agamus prius de paupertate, et postea de aliis duobus cohaerentibus. Paupertas ista est abdicare se et sua. Duo enim sunt abdicanda, exteriora et interiora. Exteriora sunt nobilitas, divitiae et aliae possessiones. Interiora, ingenium, fortitudo, pulchritudo, velocitas et similia. Abdicare igitur debemus ista, ne confidamus in divitiis, in nobilitate, in ingenio nostro, et caeteris, sed in solo Deo ponamus spem nostram. Caetera vero ita habeamus
Abbreviated transcription (Latin):
firmandi. ⁊ hummilitate. quę ẽ custodia untutu:⁊
post ea auditis tristib lȩta nuntiantur ad consola
pati ẽ. ⁊ uicarioꝵ. Notatres partes ꝑsecutionis. cor¬
de. ore. ⁊ manu. S c̃ ordo p̃posterus ibi. Sciend̾¬
est etiam. quod in alia translatione uͥ habensꝰ
maledixerint. Habet oderint. Iste translator po
rent malũ quod eẽt uerũ. ñ eẽnt beati: idõ addit.
Mentientes. & quia propt̾ diim terrenũ pati obpro¬
bria possent. ł ꝓpt̾ aliud. ut heretici martyres:
addit. ꝓpt̾ me. Non enĩ pena facit inrem. s causa.
& quia hoc nuitiũ posset contristare eos: dicit.
Gaudete mente. ⁊ exultate corpore. q m̃ces ur̃a. ñ
solũ in materialib s etiam in spũalib .i. mincor

Expanded text:
firmandi, et in humilitate, quae est custodia virtutum, et firmandi, et in humilitate, quae est custodia virtutum, et postea auditis tristibus, laeta nuntiantur ad consolatpati, et vicariorum. Nota tres partes persecutionis, cordis, oris, et manus. Sed est praeposterus ordo ibi. Sciendum etiam est quod in alia translatione, ubi habemus: Male dixerint, habetur Oderint, sed iste translator posrent malum, quod esset verum, non essent beati, addidit mentientes. Et quia propter dominum terrenum pati opprobria possent, vel propter aliud, ut haeretici martyres, addidit Propter me. Non enim poena facit martyrem, sed causa. Et quia hoc in initio posset eos contristari, dicit: Gaudete mente, et exsultate corpore, quia merces vestrsolum in materialibus, sed etiam in spiritualibus, id
Abbreviated transcription (Latin):
precedentiũ. Congrua merces datur mundis
corde. ut quiħnt clarũ oculũ mentis. clare dm̃
uideant untelligant. Maiorẽ isti habent tetribu¬
tionem. quã pͥmi: Sic̃ ille qui in curia regis ñso¬
lum ptandet. s etiam faciẽ regis udet. S ille
summꝰ ẽ qui filiꝰ regis dr̾. Quã dignitatẽ ħnt
pacifici. ⁊ tam̃ om̃s beati. Beatus ẽ enĩ qui nil
mali desiderat. ⁊ habet quiequid optat. Dollet
autẽ incelo inferior suꝑioris głam habere. qr
iniustũ optaret: s. ꝑ caritatẽ omnia habebitt.
dii insupiori quantũ inse illã altitudinẽ diliget. Be¬
ati estis. breuiter .uii. gencralib preceptis premissis.
i quib onsia pendent: latius exequitur. & cũ gnalr
diserat beati: ecce conũtit se ad discipulos. qui illa
precepta delaturi erant pͥus in eiso erant inbuendi.
ut quod predicarent uerbo ostenderent exemploꝵi
quia multa passuri erant. ⁊ quasioues inter lu¬
pos mittendi. in patientia erant prius erant con¬

Expanded text:
praecedentium. Congrua merces datur mundis corde, ut qui habent clarum oculum mentis, claré Deum videant et intelligant. Majorem habent isti retributionem, quam primi, sicut ille qui in curia regis non solum prandet, sed etiam faciem regis videt. Sed ille est summus, qui filius regis dicitur: quam dignitatem, habent pacifici, et tamen omnes beati. Beatus enim est, qui nihil mali desiderat, et habet quidquid optat. Nollet autem in coelo inferior superioris gloriam habere, quia injustum optaret, sed per charitatem omnia habebit, dum in superiori, quantum in se illam altitudinem diliget. Beati estis. Breviter septem generalibus praeceptis praemissis, a quibus omnia pendent, latius exsequitur, et cum generaliter dixisset: Beati, ecce convertit se ad discipulos, qui illa praecepta delaturi, prius in eisdem imbuendi erant, ut quod praedicarent verbo, ostenderent exemplo. Et quia mala passuri erant, et quasi oves inter lupos mittendi, in patientia erant prius con
Abbreviated transcription (Latin):
apłat̾. s. etiam sp̃m maioris intelligentis. Itaq
uł electis : alta dieit. Moyses uͦ in monte simłr
legẽ accepit. quiatotum legis mysteriũ intellecit
Dopulu uͦͥ in imo docuit. quasi rudes.⁊ minoris
capacitatis. Precepta ueteris legis. in utilia ⁊
iꝑfecta erant adiusticiam: precepta uͦ quȩ
daturus ẽ. illud imꝑfectionis quod illa habe¬
bant sublatura sunt. ⁊ in istis iusticia consuman¬
da ẽ. Unde dicturus ẽ. Nabundauit iustitia ur̃a
secute sunt eũ. Hidens autẽ turbas ascendit in
montẽ. ut uitaret eas. quia coram eis tam alta
non erant predicanda. In his gͥ docet. quod predi¬
cator debet dicere iuxta capacitatẽ audientiũ.
ut uiciniꝰ audiant quod adimplendũ ꝓꝑant.
& apiens os suũ. dixit eis. E hoc quod dic aꝑi

Expanded text:
t spiritum majoris intelligentiae. Itaque illis electis, alta dicit. Moyses vero in monte similiter legem accepit, quia totum legis mysterium intellexit. Populum vero in imo docuit, quia rudis et minoris capacitatis erat. Praecepta veteris legis initialia et imperfecta erant ad justitiam. Praecepta vero quae daturus erat, illud imperfectionis, quod illa habebant, sublatura sunt, et in istis, justitia consumenda est. Unde dicturus est: Nisi abundaverit justitia vestra secutae sunt eum. Videns autem Jesus turbas ascendit in montem. Ut vitaret eas, quia coram eis tam alta non erant praedicanda. In his ergo docet quod praedicator debet dicere juxta capacitatem audientium. ut vicinius audiant quae adimplenda properant. Et aperiens os suum. Per hoc quod dici
Abbreviated transcription (Latin):
que elatio d̾r significant᷑ ⁊ ꝑ ostꝗͣ sc̃itas eiꝰ cogno¬
cetur. offerent ⁊ detegent ei se male habentes.
⁊ alios uarus uitiis occupatos. Langor ẽ diu¬
turntis. torm̃tũ. acittꝰ morb. ut dolor dentiũ.
merat ꝑ partes. demoniacos. lunaticos. Lunat¬
ei st̃ qui uerantur a demonib cuta lunatiões
ut hoĩes blasphement creaturã dei. credentes ex
luna se ħre hoc. Allegoria: demoniaci st̃ idolã¬
lunatiei instabiles. qui m̃ credunt. mͦ a demone¬
uerantur. Paralici ft̃. hoĩes pigri ⁊ dissoluti. qui
nii faciunts & secute sunt turbe dñm. de ecelia.
que multis nominib designatur. Ipsa enĩ ẽ galilea.
ipsa decapoł ẽ .i. regio decẽ ciuitatũ. que significãt
psae de transiordanem. q om̃s fideles receperũt
dissentire lucas ⁊ matħs. lucas enĩ refert.
in oratione dĩ. ⁊ cũ dies factus eẽt: uocauit dis

Expanded text:
ur elatio, significatur. Et postquam sanctitas ejus cognoscetur, offerent et detegent ei se male habentes, et alios variis vitiis occupatos. Languor est diuturnus morbus, tormentum acutus morbus: ut dolor dentium, merat per partes daemoniacos, lunaticos. Lunatici sunt qui vexantur a daemonibus circa lunationes, ut homines blasphement creaturam Dei, credentes se hoc ex luna habere. ALLEGORIA est. Daemoniaci sunt idolLunatici instabiles, quod modo credunt, modo recedunt. Paralytici sunt homines pigri et dissoluti, qui nihil faciunt. Et secutae sunt eum turbae multae. De Ecclesia, quae multis nominibus designatur. Ipsa enim est Galilaea. Ipsa Decapolis, id est decem civitatum regio, quae significant Ipsa est de trans Jordanem, quia omnes fideles receperunt dissentire Lucas et Matthaeus. Lucas enim refert, in oratione. Et cum di
Abbreviated transcription (Latin):
nominauit. & descendens cũ ilł stetit in loco¬
campestri. ⁊ turba discipuloꝵ. ⁊ multitudo pleb
⁊ eleuatis oculis indiscipulos dicebat. Beati. p
inittit. młta qͥ alia interserit. Matħs uͦ narrat
iłm turbas uitasse. ⁊ ideo in montẽ ascendisse eũ
discipulis. ⁊ ibi ad eos sermonẽ huisse seoendo.¬

Expanded text:
ens cum eis, stetit in campestri loco, et turba discipulorum et multitudo plebis: et elevatis oculis in discipulos dicebat: Beati pauprmittit, multa quoque alia interserit. Matthaeus vero narrat Jesum turbas vitasse, et ideo in montem ascendisse cum discipulis, et ibi ad eos sermonem habuisse sedendo, no
Abbreviated transcription (Latin):
reprobus efficiatur dem̃ fit andreas .i. uirilis.
ut uirilit̾ alis p̃dieet. ne formidine. ne amore¬
aliquo conturbet᷑. ⁊ p̃dicando alus fiat iacobus.
.i. supplantator uitior. S ẽ in oĩb erit ꝑfectus. tẽ
uitorib. insistit predicationi. ⁊ docet. qr ñ debei
docere in synagogis.i. in cong̃gatiõib. qr cõmu¬
nis debet eẽ predicatio. Congregatio dr synago¬
ga. ħ aꝑte ostendit qr gentib ñ predicabat. cũ
in synagogis p̃dicare dr̃. que udeoꝵ sunt. ⁊ p̃di¬

Expanded text:
reprobus efficiatur . Deinde fit Andreas, id est virilis, ut viriliter aliis praedicet, ne formidine, ne aliquo amore turbetur, et praedicando aliis fiat Jacobus, id est supplantator vitiorum. Sed cum in omnibus erit perfectus, tunc jutoribus, insistit praedicationi, et docet quia non debet esiam, et docere in Synagogis, id est in congregationibus, quia communis debet esse praedicatio. Congregatio dicitur synagoga. Hic aperte ostendit quia gentibus non praedicavit, cum in synagogis praedicare dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum illoꝵ qui ñ solũ censũ. s etiã carnales
affectus ꝑdeo pꝰ pont̃. Q nota. quod alii mittebãt
retia in mare. isti reficiebant. quod ad figurã
ualet. Bensus littere satis patet. Allegoria tał
ẽ. Ambulauit iħc iuxta mare dũ adnos ꝑincar¬
nationẽ uenit. qui scd̃m dĩtatẽ immobilis ẽ. Iux¬
ta mare. ⁊ñ in mari. quia nulla carnali uolup¬
tate imetsus ẽ. Q ambulans. uidit spũales
piscatores. Yiderat eos ab et̾̃no. s quantũ ad

Expanded text:
 sed etiam carnales affectus pro Deo postponunt. Et nota quod alii mittebant retia in mare, alii reficiebant; quod ad figuram valet, sensus litterae satis patet. ALLEGORIA talis est. Ambulavit Jesus juxta mare, dum ad nos per Incarnationem venit, qui secundum divinitatem immobilis est. Juxta mare, et non in mari, qui nulla carnali voluptate immersus est. Et ambulans vidit spirituales piscatores: viderat enim eos ab aeterno, sed quantum ad
Abbreviated transcription (Latin):
iohanna. tu uocabis cephas quod ẽ petrus. ñ dixit
ei. tu uocaris lam. s quod futurũ erat nuntiat ci.
In crastino uidit philippũ. ⁊ dixit ei. Sequere me.
Ebilippus inuenit nathaelẽ. ⁊ dixit ei. Inuenimꝰ
messiam. filu ioseph. a natareth. Miratus autẽ na¬
thanahel quod de galilea surgeret propħa. ⁊ pre¬
sertim denatareth quierat tuculus. cũ om̃s pro¬
boni eẽ : .i. potest credi. quod denatareth ueniat
aliquod bonum .i. aliquis propħa : E cęt̃a que
seq̃nt᷑. Lucas uͦ narrat. Factũ ẽ autẽ cũ turbe ir¬
ruerent in eũ ut audirent u̾bũ dei. ⁊ ipse stabat
secꝰ stagnũ genesareth. ⁊ uidit duas naues stan¬
tes. Ascendens autẽ in unã nauẽ quȩ erat symo¬
nis. docebat turbas. Ut autẽ cessauit loqui:
drĩ symoni: duc in altũ. ⁊ laxate retia ur̃a in cap¬
turam. E respondens symondixͣ. E receptor. ꝑto
tam noctem laborantes nicħ cepimꝰ. in u̾bo autẽ

Expanded text:
Johanna, tu vocaberis Cephas, quod est Petrus. Non dixit ei, tu vocaris jam, sed quod futurum erat, nuntiat ei. In crastino die vidit Philippum, et dixit ei: Sequere me. Philippus invenit Nathanael, et dixit ei: Invenimus Messiam, filium Joseph a Nazareth. Miratus autem Nathanael quod de Galilaea surgeret propheta, praesertim de Nazareth, qui erat viculus, cum omnes prootest esse? id est, potest credi quod de Nazareth veniat aliquid boni? id est, aliquis propheta? et caetera quae sequuntur. Lucas vero narrat: Factum est autem cum turbae irruerent in eum, ut audirent verbum Dei, et ipse stabat secus stagnum Genezareth, et vidit duas naves stantes: ascendens autem in unam navim, quae erat Simonis, docebat turbas. Ut autem cessavit loqui, dixit Simoni: Duc in altum, et laxate retia vestra in capturam. Et respondens Simon, dixit: Praeceptor, per totam noctem laborant
Abbreviated transcription (Latin):
matħs tam̃. uocationẽ suã refert postea inter mi¬
racula. Magnũ enĩ miraculũ fuit. quod publicañ
te post me. ñ tam pedib. quã affectu imitationis.
& faciã uos. Quiptius eratis piscatores pisciũ.
ficri piscatores hominũ. Benedic̃. faciam uos fieri
geminatio. faciã uos fieri. certans certaui. assidu
to ꝑseuerabitis. At illi continuo. Parũ habe¬
bant s illud parũ reliquert̃. Quainre innuit᷑
quod plus affectus. quam census queritur de¬

Expanded text:
aeus tamen vocationem suam refert postea inter miracula. Magnum enim miraculum fuit, quod publicanus te post me, etc. Non tam pedibus, quam affectu mutationis. Et faciam vos, etc. Qui prius eratis piscatores piscium, fieri piscatores hominum. Bene dicit, faciam vos fieri: geminatio, faciam vos fieri, certans certavi, assiduito perseverabitis. At illi continuo, etc. Parum habebant, sed illud parum reliquerunt. Qua in re innuitur, quod plus affectus quam sensus quaeritur de
Abbreviated transcription (Latin):
coadittores ħ̾at. quos mittat ad predicandum. Eli¬
gnt itaq apłos. s. uiles iignobiles ⁊ idiotas. ut eugłm
ex ui sua. ñ ex nobilitate ł sapientia hominũ. receptũ eẽ
credatur. Noluit gͥ nathanaelem qui sapiens erat ꝗuis
sc̃issimũ. apłm facere. Ostenso aute in pͥmis p̃dicatorib
quia fides xp̃i receptaẽ ex ui ipsiꝰ xp̃i. eũ idiote corus¬
carent miraculis. ⁊ homines ñ insapientia u̾bi conũ¬
terentur. tunc additus ẽ tandem paulus. ⁊ alii sa¬
pientes. ut cip̾anꝰ. augustinꝰ: de hac uocatione uident᷑
.niͦ. euangsiste dissentire. Ioħs enĩ diẽ. quod in pͥn

Expanded text:
coadjutores, quos mittat ad praedicandum. Elegit itaque apostolos, sed viles, ignobiles et idiotas, ut evangelium ex vi sua, non ex nobilitate vel sapientia hominum receptum esse ostenderet. Noluit igitur Nathanaelem, qui sapiens erat, quamvis sanctissimus, apostolum facere. Ostensio autem in primis praedicatoribus, quia fides Christi recepta est ex vi ipsius Christi, cum idiotae coruscarent miraculis, et homines non in sapientia verbi converterentur, tunc additus est tandem Paulus et alii sapientes, ut Cyprianus, Augustinus. De hac vocatione videntur tres evangelistae dissentire.
Abbreviated transcription (Latin):
dauid diuitie si affluant. nolite cor apponere. Si se¬
curius ẽ eas non possidere. Uñ dñs. Uende om̃ia q̃
amalo ẽ. a scło nequã ñ illici. s expediri a desid̾io
buius mundi. Qui presentiabona ostendens. in¬
hennam minantem. ⁊ ꝑ hoc ext̃iti mundo remuntia¬
bimꝰ. ⁊ dõ seruire cũ dilectione incipiemꝰ. Nota qr uil
homines timemsꝰ ne nob̾ nr̃a auferant. ⁊ ideo pecca¬
mꝰ. ł quotienscumq ꝓpt̾ aliquẽ tumorẽ peccans.
ne uiles simus. ne derideamͣ. sic̃ qñ leceatores ef¬
alius ẽ timor quiuocatur seruilis. qnͣdo penam
timemꝰ. ⁊ideo ñ peccamꝰ. ⁊ tñ uoluntatẽ peccandi
ñ ammittmua. Siẽ iuudei. qui ꝓsola formidine a
malo abstinebant. nec aliꝗͣ dilectionẽ in bono
faciendo habebant. nec dm̃ dilȩgebant: bii duo
nemꝰ. s. tñ cũ dilectione boni. ⁊ sine uoluntate peccan¬
di. rita dm̃ diligere incipimꝰ. hc̃ timorẽ uibet dñs cu
dicit. P otiuis timete illum. qui habet potestatẽ corp̃

Expanded text:
 nolite cor apponere . Sed securius est eas non possidere unde Dominus: Vende omnia quae a malo, est a saeculo nequam nunquam illici, sed expediri a desiderio hujus mundi, qui praesentia bona ostendens, inhennam minantem, et per hoc exterriti, mundo renuntiabimus, et Deo servire cum dilectione incipiemus. Nota quod homines timemus, ne nobis nostra auferant, et ideo peccamus; vel quotiescunque propter aliquem timorem peccamus, ne viles simus, ne derideamur; sicut quando sectatores efalius timor, qui vocatur servilis, quando poenam timemus, et ideo non peccamus, et tamem voluntatem peccandi non amittimus. Sic Judaei pro sola formidine a malo abstinebant, nec aliquam dilectionem in bono faciendo habebant, nec Deum diligebant. Hi duo nemus, sed tamen cum dilectione boni est, et sine voluntate peccandi, et ita Deum diligere incipimus. Hunc timorem jubet Dominus, cum dicit: Potius timete illum qui habet potestatem corpus
Abbreviated transcription (Latin):
triticum .i. bonos qui ñ st̃ leues ues ut palea. s. stabiles
in bono proposito. mhorreũ celestis głe. Paleas autẽ .i.
leues. qui quamiuis cũ granis desacramentis fidei nati
sunt. tñ in dominicis preceptis solidatiñ fuert. Com¬
buret igne infernali. Nota. quia non iudieabunt̃ in¬
tiodes quia iam ndicati sunt. qui neq grana neq pa

Expanded text:
riticum, id est, bonos, qui non sunt leves ut palea, sed stabiles in bono proposito, in horreum coelestis gloriae. Paleas autem, id est, leves, qui quamvis cum granis de sacramentis fidei nati sunt, tamen in Dominicis praeceptis solidati non sunt, comburet igne infernali. Nota quia non judicabuntur infideles, quia jam judicati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uitus aduirtutes. Uere ẽ facta transmigratio. qr
relicta narareth. uenit in capharnaũ. Natarethint̾¬
pretatur flos. Capharnaũ. uilla pulcherrima. Reli¬
quit gͦ florem figurarum. que designabant euan¬
gelu fructũ. ut flos prenuntiat fructũ uenturũ. ꝙ
tribulationum. ⁊persecutionũ. Quȩ eccłia ẽ interto
bulon ⁊ neptalim sita .i. uideis ⁊ gentib cominunis.

Expanded text:
vitiis ad virtutes. Vere facta est transmigratio, quia vitiis ad virtutes. Vere facta est transmigratio, quia relicta Nazareth, venit in Capharnaum. Nazareth interpretatur flos. Capharnaum villa pulcherrima. Reliquit ergo florem figurarum quae designabant fructum Evangelii, ut flos praenuntiat fructum venturum: ettribulationum vel persecutionum. Quae Ecclesia est in terra Zabulon et Nephtalim sita, id est, Judaeis et gentibus commun
Abbreviated transcription (Latin):
insequenti: ⁊ lux orta ẽ .i. agnitio ueritatis. sedenti¬
b: in regione umbre mortis. Mortem uocat eternalẽ
umbrã peecata. que sunt obscuritas. ducens ad
mortem. Ieroniꝰ uͦ ait. Int̾ mortẽ ⁊ umbram hoc
c̃ẽ puto. quod mors eoꝵ ẽ qui cũ oꝑib mortis ad
inferos perrexerunt. Aĩa enĩ que peccauerit. ipsa
morietur. Umbra mortis ẽ eoꝵ. qui cũ peccent.
ñdũ deista uita egressi sunt. P ossunt enĩ si uolu¬
mortis .i. peccatũ: potest ⁊̃ illud galilee alio modo
distingui. ut dicamꝰ transiordanẽ galileȩ .i. transior¬
danem in quantum ad galileam ꝑtinet. Ex altera
enim ripa iudee ẽ. E tẽ legetur ꝑse. Gentiũ popls¬
cedens u̾bũ. ⁊alii propħe. Quȩ propħia postquam
cessauit ⁊ ligata ẽ. ⁊ accessit uerbum complens qd̾
predicauerat uox ⁊ ppłia. ⁊ secessit ingalileam .i. in tns¬
inigrationẽ. de figuris adueritatẽ. de umbra ad corpꝰ.
ł in galileam .i. in eccłiam. uͥ fit trans mnigratio de

Expanded text:
 agnitio veritatis sedentibus in regione umbrae mortis. Mortem vocat aeternalem, umbram, peccata, quae sunt obscuritas ducens ad mortem. Hieronymus vero dicit, inter mortem et umbram hoc interesse puto, quod mors eorum est, qui cum operibus mortis ad inferos perrexerunt. Anima enim quae peccaverit, ipsa morietur . Umbra mortis est eorum qui, cum peccent, nondum de vita ista egressi sunt. Possunt enim, si volumortis, id est, peccatum. Potest etiam illud Galilaeae alio modo distingui, ut dicamus trans Jordanem Galilaeae, id est, trans Jordanem, in quantum ad Galliaeam pertinet. Ex altera enim ripa Judaeae est et tunc legetur per se, gentium popaecedens verbum et alii prophetae, quae prophetia postquam cessavit et ligata est, accessit verbum complens, quod praedicavit vox et prophetia, secessit in Galilaeam, id est, in transmigrationem, de figuris ad veritatem, de umbra ad corpus. Vel in Galilaeam, id est, in Ecclesiam, ubi est transmigratio de
Abbreviated transcription (Latin):
refert ioħs euangłista eodẽ anno de duob dis¬
cipulis iohis ⁊ de nathanaele. de aqua mutata
inuinum. de morafacta incapharnaum. E h
facta sunt a tempore theophanie usq ad pas
uenit in uideam. ⁊ fuit ibi donec iohs traditus ẽ.
Quod fuit inter pascha ⁊ kł̃ mran. quia tunc legi
xp̃m incepisse predicationẽ suã ⁊ inuenitur qͥb¬
dam compotis signatũ quo die quo audito se
quod potest sciri exuerbis mathei. ⁊ ideo ait

Expanded text:
refert Joannes evangelista de duobus discipulis Joannis et Nathanaele, et de aqua quam mutavit in vinum, de mora facta in Capharnaum, et haec facta sunt a tempore theophaniae. Deinde ascvenit in Judaeam, et fuit ibi donec Joannes traditus est, quod fuit intra Pascha et Kalendas Maii, quia tunc legitur Christus incepisse praedicationem suam, et invenitur in quibusdam complitis signatum quo die. Quo audito secquod potest sciri ex verbis Matthaei et
Abbreviated transcription (Latin):
intitere confractos in remissionẽ. predicare annũ
dei acceptũ. ⁊ diẽ retributionis. & cũ plicuisset libtũ:
sedit ⁊ ait. hodie completa ẽ hec scͥptura. in auri¬
b ur̃is. E dixit ibi multa. ꝓpter que duxerunt eũ
imontẽ. ⁊ uolueit precipitare. S. ipse transiens
iuit. ⁊ tunc descendit in capharnaũ. Un mͣ ate

Expanded text:
os in remissionem, praedicare annum Domini acceptum, et diem retributionis . Et cum plicuisset librum, sedit, et ait: Hodie completa est haec Scriptura in auribus vestris; » et dixit ibi multa, propter quae duxerunt illum in montem, et voluerunt praecipitare: sed ipse transiens ivit, et tunc descendit
Abbreviated transcription (Latin):
ibi iechonias genuisse salathiel et phadaioam. et
phadaida ⁊ orobabel. &. zorobabel mosollam.
et non annumerantur filii salatbiel. Sed sci¬
mus multa in paralipomenon uitio scriptorũ
esse dampnata. Unde multe et indet̾minate
genealogiarum ueniunt questiones. quas iu¬
bet apłs uitari. Nel potest dici salathiel et
phadaida eumd̃ esse quasi binomium. uel sa¬
lathiel ⁊ phadaida fr̃s esse. et filios eiusdem nomi¬
nis habuisse. & historiographum secutum fuisse¬
generationem ⁊ orobabel filii phadaida. non zoro¬
babel filii salathiel. De abiud usq ad ioseph nulla
historia inuenitur in paralipomenon. Sed alii¬

Expanded text:
ibi: Jechonias genuit Salathiel et Phadaia, et ibi: Jechonias genuit Salathiel et Phadaia, et Phadaia Zorobabel, et Zorobabel Mosollam , et non annumerantur filii Salathiel. Sed scimus in Paralipomenon multa vitio scriptorum depravata, unde multae et indeterminatae genealogiarum veniunt quaestiones, quas jubet Apostolus vitari . Vel potest dici Salathiel et Phadaia eumdem esse quasi binomium, vel Salathiel et Phadaia fratres esse, et filios ejusdem nominis habuisse, et historiographum fuisse secutum generationem Zorobabel filii Phadaia, non Zorobabel filii Salathiel. De Abiud usque ad Joseph nulla historia invenitur in Paralipomenon. Cred
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ dicit eumd̃ iecͥoniam debere intelligi. qui ẽ
ioachim dictus. sed propt̾ significationem cu¬
iusdam sacramenti bis est positus. Transmigra¬
tio enim in babiloniam de ierłm. transmigratio¬
nem aplõrum de iudea ad gentes significat. In
qua transmigratione xp̃c factus est lapis angu
laris. utrumq popłm complectens. et ꝓpterea
cum ageret de transinigratione. uoluit ieconi¬
am eundem quasi in angulo duarum thesse
tentis. gereret. Queritur quare iosias filios in
tran smigratione babilonis genuisse dicatur. cũ
transmigrationem non uidisset. Quia uidel
euanglista sciens euentum preterite rei. dixit cũ
filios genuisse. non in tempore transmigrationis.
sed in transmigratione .i. adhoc ut transinigrarẽt.
fr̃atres eius ponit. ut quorum est communis ini¬
quitas: eorum sit similis miseria. Iechonias ge¬
nuit salathiel. et salathiel ⁊ orobabel. et ⁊ orobabel
abiud. Sed hoc uidetur esse contrarium generatio¬
ni que legitur in paralipomenon. Dicitur enĩ

Expanded text:
lligi, id est Joachim propter significationem cujusdam sacramenti. Transmigratio enim in Babylonem de Jerusalem, transmigrationem apostolorum de Judaea ad gentes significat, in qua transmigratione Christus factus est angularis lapis, utrumque populum complectens. Et propterea cum agerent de transmigratione, voluit Jechoniam eumdem quasi in angulo duarum tessaretentis gereret. Quaeritur: Quare filios Josias in transmigratione genuisse dicatur, cum transmigrationem non vidisset? Quia videlicet evangelista, sciens eventum rei praeteritae, dixit eum filios genuisse non in tempore transmigrationis, sed in transmigratione, id est ad hoc ut transmigrarent, fratres ejus ponit, ut quorum est communis iniquitas, eorum sit simul miseria. Jechonias genuit Salathiel, et Salathiel Zorobabel, et Zorobabel Abiud. Sed hoc videtur esse contrarium generationi, quae legitur in Paralipomenon. Dicitur enim
Abbreviated transcription (Latin):
post regressum de deserto. ad quod quod statim post
draginta dieb. Ut gͦ stare possit sententia: dicen¬
isse. ⁊ nil dixisse eũ depͥmo anno. qui fuit de die
baptismatis usq ad eundẽ ordinẽ. nͥ hoc tm̃ qd̃
to. in eodẽ die quo ⁊ baptizatus ẽ fecit mmraculũ
in nuptiis. Postea demoratus ẽ in capharnaũ usq
ad pascha. Cęt̾a ñ miitant᷑. & sic nabensꝰ quod adie
baptismatis usq ad passionẽ dñi tres anni st̃. ⁊ tantũ.
luit dñs publicam predicationẽ sua facere. S eũ au¬
disset quod traditus ẽẽt. secessit in galileam. a iudca.¬

Expanded text:
statim post draginta diebus . Ut ergo stare possit sententia, dicenissum, et nihil eum de primo anno, qui fuit a primo die baptismatis, usque ad eumdem ordinem: nisi hoc tantum, quod ato in eodem die quo et baptizatus est, fecit miraculum in nuptiis. Postea demoratus est Capharnaum usque ad Pascha. Caetera non mutantur, et sic habemus a die baptismatis usque ad passionem tres annos, et tantum luit Dominus publicam praedicationem facere. Sed cum audisset quia traditus esset, secessit in Galil
Abbreviated transcription (Latin):
in eana galilee. & fecit miraculum de uino postea se¬
cesfit in capharnaum. uͥ babitauit cũ matre ⁊ cũ
discipulis quos discipulos uocat euglista. non
quod discipuli eẽnt. s nomine quod modo ha¬
bebant uoeauit. sic̃ simodo diceremꝰ. Laulus

Expanded text:
in Cana Galilaeae, et fecit miraculum de vino. Postea secessit in Capharnaum, ubi habitavit cum matre et discipulis. Quos discipulos vocat Evangelista, non quod discipuli essent tunc, sed nomine quod modo habebant, vocavit: sicut si modo diceremus, Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur de maria natus est. de sub̃a cius intelli¬
gendum est. et tunc de.ẽ mat̾iale. Cum autẽ
de spũ scõ natus esse dicitur. quasi ex potestate
sp̃c scĩ natiuitas illa fuisse intelligitur. & tunc
de. potentiale est. iurta illuo. Ex quo omniua.
preparauit. in quo diuinitas illa in carnaretur
et sicut concupiscentia libidinis semen a matre
seꝑarat. sic oꝑatio sp̃c sc̃i carumcłam illam a mi¬
tre separauit. eui uerbum dĩ uinctum est. et
paulatim creuit in utero sicut ⁊ alii pueri. Et
quande eet̃i uiusicantur anina

Expanded text:
citur de Maria natus est, de substantia ejus intellicitur de Maria natus est, de substantia ejus intelligendum est, et tunc de materiale est. Cum autem de Spiritu sancto natus esse dicitur, quasi ex potestate Spiritus sancti nativitas illa fuisse intelligitur, et tunc de potentiale est. Juxta illud: Ex quo omnia, praeparavit in quo divinitas incarnaretur. Et sicut concupiscentia libidinis semen a patre separat, sic operatio Spiritus sancti carunculam illam a matre separavit, cui Verbum Dei conditum est, et paulatim crevit in utero, sicut et alii pueri, et quando caeteri vivificantur anima
Abbreviated transcription (Latin):
cõmixtionem. Non tamen hoc ideo dicttĩ est
quoo postea conuenissent. sed hic modus lo¬
cutionis similis est illi. si aliquis diceret. añꝗͣ
peniteret mortuus est. nec tamen sequitur
quod postea penituisset Inuenta est a ioseph.
sicut a turo curioso circa uxorem suam. hñs
in utero .i. grauida post tres menses. scilicet
cum ab elisabeth redisset. Diuna uoluntata fac.¬
tum est. quod uirgo noluit annuntiationẽ
angłi aꝑire marito stio. Si enim ꝑuella ei
reuelaret. non facile sibi credet. ĩmo aliquã
culpam forsitan suspicaretur. Ideo celandum¬
sibi erat. donec angłica demonstratione illud
secretum sibi detergeretur. Sequitur. De spũ
scõ. Hoc ex sua parte euangłista adiunxit.AIt
cum diceretur habere in ut̃o. om̃is mala remo¬
ueretur suspitio a mentibtis auoientium. No¬
tandum est quod alio modo natus est xp̃c de
maria. alio modo de spũ scõ. Cum enim dicit᷑¬

Expanded text:
commistionem, non tamen ideo dictum est commistionem, non tamen ideo dictum est quod postea convenissent, sed hic modus locutionis similis est illi, ac si aliquis diceret, antequam poeniteret mortuus est: nec tamen sequitur, quod post mortem poenituisset. Inventa est. A Joseph sicut a viro curioso circa uxorem suam. Habens in utero, id est, gravida post tres menses, scilicet cum de Elizabeth rediisset. Divina voluntate factum est quod virgo noluit annuntiationem angeli marito suo aperire. Si enim puella ei revelaret, non facile sibi crederet, imo aliquam culpam forsitan suspicaretur. Ideo sibi celandum erat, donec angelica demonstratione illum secretum sibi detegeretur. Sequitur: De Spiritu sancto. Hoc ex parte sua evangelista adjunxit, ut cum diceretur habere in utero, omnis mala removeretur suspicio a mentibus audientium. Notandum est quod alio modo natus est Christus de Maria, alio modo de Spiritu sancto. Cum enim di
Abbreviated transcription (Latin):
bri & potator uini uocabatur. et tñ hȩc ⁊ alia
oprobria libenter patiebatur. Preterea no¬
luit dare uirginibus occasionem excusatio¬
nis. eo quod mater di infamata fuisset. Prop
ter aliam causam uoluit etiam de uirgine
desponsata nasci. ne de fornicatione damp
ꝓcuraret et eam ⁊ puerũ. ⁊ eam in egyptũ
duceret & reduceret. et eius nutͥcius esset.
Deniq est alia p̾ncipalis catisa. scilicet ut dia¬
bolo partus uirginis celarctur. ut cum eã
grauioam uidẽt. a sponso eui liceret. eam in
desponsationis tempore gratudatã ẽẽ ptitar⁊.
Significatur etiam ꝑ mariam eccłia. que
uirgo ⁊ sponsa est. Dicit gͦ. Ctm maria mat̾
eius. Non quod iam mat̾ ẽẽt. sea eam matrẽ
euangłista scđm suum tempus uocat. Despõ¬
sata esset ioseph. sicut iam dictum est. ante ꝗͣ
conuenirent .i. nuptiarum sollemnia celebra¬
rent. uel anteqͣ communi cohabitatione con¬
uenirent. uel anteꝗͣ conuenirent ad carnis

Expanded text:
bri, et potator vini vocabatur, et tamen haec et alia bri, et potator vini vocabatur, et tamen haec et alia opprobria libenter patiebatur. Praeterea noluit virginibus dare occasionem excusationis, eo quod mater Domini infamata fuisset. Propter etiam aliam causam voluit de virgine desponsata nasci, ne de fornicatione damnaeam procuraret, et puerum et eam in Aegyptum duceret et reduceret, et ejus nutritius esset. Denique est et alia principalis causa, ut diabolo partus virginis celaretur, ut cum eam gravidam videret, a sponso, cui liceret, etiam in desponsationis tempore gravidatam esse putaret. Significatur etiam per Mariam Ecclesia, quae virgo et sponsa est. Dicit ergo: Cum Maria mater ejus. Non quod jam mater esset, sed eam matrem evangelista secundum suum tempus vocat. Desponsata esseconvenirent, id est, nuptiarum solemnia celebrarent. Vel antequam communi cohabitatione convenirent, vel antequam convenirent ad carnis
Abbreviated transcription (Latin):
tres thesserescedecades. Generatio autem xp̃i tota
in massa accepta: sic erat ut diximus.
Ium esset desponsata. Mtalta hic a matheo
pret̾mittunt᷑. que a luca referuntur. Annũcia¬
tio uidelicet xp̃i ꝑ gabrielem ad mariam. ⁊ qua¬
liter facta annuntiatione. exurgens maria. abiit
marie reuelata est. cum exultaret infans in gau¬
dio in utero eius. et qualit̾ ibi mansit tribus
mensibus. et reuersa est in domũ suam. Post re¬
uersionem autem illam. inuenta est hñs in ut̃o
de spũ scõ. et ab hoc loco incipit matheus dicens.
Cum esset desponsata. Oesponsatio fiebat ꝑ aliqͥ
tempus ante assiduam cohabitationem. et
int̾im erat sub custodia mariti uxor et fre¬
lempnia nuptiarum celebrarentur. Querit᷑
generatio texeretur. et maria ab infamia de¬
fenderetur. Cum enim mulier sit fragilis
sexus et magis pudibundi. uoluit matrẽ
suam & non se ip̃m ab infantia tueri. Ipse
autem demonium dicebatur habere. filiꝰ fa¬

Expanded text:
tres tessarescedecades. Generatio autem Christi tota tres tessarescedecades. Generatio autem Christi tota in massa accepta sicut diximus, erat. Cum esset desponsata. Multa hic a Matthaeo praetermittuntur, quae a Luca referuntur, annuntiatio videlicet Christi per Gabrielem ad Mariam, et qualiter facta annuntiatione exsurgens Maria abiit cMariae revelata est, cum exsultaret in gaudio infans in utero ejus, et qualiter ibi mansit tribus mensibus et reversa est in domum suam. Post reversionem autem illam, inventa est in utero habens de Spiritu sancto et ab hoc loco incipit Matthaeus dicens: Cum esset desponsata. Desponsatio fiebat per aliquod tempus ante assiduam cohabitationem, et interim erat sub custodia mariti sui uxor, et frelemnia nuptiarum celebrarentur. Quaeritugeneratio texeretur, et Maria ab infamia defenderetur. Cum enim mulier sit fragilioris sexus, et magis pudibundi, voluit matrem suam non seipsum ab infamia tueri. Ipse enim daemonium habere dicebatur, filius fa
Abbreviated transcription (Latin):
si duo ieconie intelligantur. In quibus uniuer¬
salitas fidelium expͥmitur. Iste enim numerus
conficitur ex senario et septenario. quia sexies.uiͨ.
quia in septima die requieuit ds ab om̃i oꝑe
presens uita habetur. quia ꝑ septem dies uoluit᷑.
Si autem scam augustinũ quadraginta tantũ
remoto xp̃o connumerentur: om̃s sc̃i similiter
ꝑ buinc numerum intelligunt᷑. qui ex quaternario
et denario conficitur. Denarius ad decalogum re¬
fertur. quaternarius ad presentem uitam. que ꝑ
quatuor tempora transigitur. Uer. estatem. ⁊ cet̾a.¬
debent: ł ꝑ decem uettis testamentũ. ꝑ quatuor. no¬
uum ut suꝑiꝰ intelligr̃. xp̃i autem generatio sic
erat. Quasi diceret. Cetere generationes sunt ex
concupiscentia carnis. sed generatio xp̃i fuit diuer¬
sa ab illis. que fuit tñ de sp̃u scõ. quia sic erat ut
dicturus sum abinitio mundi in prouidentia dei¬
constituta. Hel. alr̾. Tales sunt distinctiones per

Expanded text:
si duo Jechoniae intelligantur, in quibus universi duo Jechoniae intelligantur, in quibus universitas fidelium exprimitur. Iste enim numerus conficitur ex senario et septenario, quia sexies septequia in septima die requievit Deus ab omni opere praesens vita habetur qui per septem dies volvitur. Si autem secundum Augustinum quadraginta tantum, remoto Christo, connumerentur, omnes sancti similiter per hunc numerum intelliguntur, quia ex quaternario et denario conficitur. Denarius ad Decalogum refertur, quaternarius ad praesentem vitam, quae per quatuor tempora transigitur: ver, aestatem, autquatuor Novum, ut superius intelligitur. Christi autem generatio sic fuit. Quasi diceret: Caeterae generationes sunt ex concupiscentia carnis, sed generatio Christi fuit diversa ab illis, quae fuit tantum de Spiritu sancto. Quia sic erat, ut dicturus sum, ab initio mundi in Providentia constituta; vel aliter: Tales sunt distinctiones per
Abbreviated transcription (Latin):
cob. et om̃s usq ad salmon. In scda thesserescedecade
significantur homines sub lege. et om̃s qui in ca
inueniuntur sub lege fuerunt. In tercia thesse¬
qui gre dator fuit. in qua etiam liberatio a cap¬
tiuitate babilonie facta est. significans lib̾ationẽ
a captiuitate diaboli. ꝑ xp̃m factam. Isti gͦ om̃s
qui ꝑ distinctionem diuersorum temporum po
Inde ꝑ quat᷑ de narium numerum om̃s compu¬
tantur. Quia om̃s qui iustificantur oportet ut
compleant precepta ueteris testamenti. quod ha¬
bemus ꝑ decem. qui decalogum significant. et p̃¬
cepta noui testamenti. quod habemus ꝑ quat̾nari¬
um. qui quatuor euangłia significat. Quatuor¬
decim enim. conficiuntur. ex quatuor et decem: uel
Ipse enim ex septem ⁊ septem conficitur. Quoo aũ
geminatur: significat grãm sp̃c scĩ corpori et ani¬
me esse necessariam. adhoc ut saluentur. Omnes
autem insimul accepti quadraginta duo sunt.

Expanded text:
Jacob, et omnes usque ad Salomonem; in secunda tessarescedecade Jacob, et omnes usque ad Salomonem; in secunda tessarescedecade significantur homines sub lege, et omnes qui in ea inveniuntur, sub lege fuerunt; in tertia, hqui gratiae dator fuit: in qua etiam liberatio a captivitate Babyloniae facta est, significans liberationem a captivitate diaboli per Christum factam. Isti ergo omnes qui per distinctionem diversorum temporum ponUnde per quaterdenarium numerum omnes computantur, quia omnes qui justificantur, oportet ut compleant praecepta Veteris Testamenti, quod habemus per decem qui Decalogum significant: et praecepta Novi, quod habemus per quaternarium, qui quatuor Evangelia significat. Quatuordecim enim conficitur ex quatuor et decem. Vel Ipse enim ex septem et septem conficitur. Quod autem geminatur, significat gratiam Spiritus sancti corpori et animae esse necessariam, ad hoc, ut salventur. Omnes enim simul accepti, quadraginta duo sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
fieri uoluit. ut posset habere fr̃s de quib di
cereta Nlunciabo nomen tuum fr̃ĩb meis. Eli
ud .i. deus m̃s. conuenit xp̃o. unde dicit aeus
m̃s ut quid dereliquisti me : leazar .i. deꝰ nĩs
adiutor. ille est qui ex ꝑsona hominis dicit. ds̾
m̃s adiutor m̃s. et sperabo in eum. Mathan idẽ
donans uel donatus. ille est qui dedit dona bõi¬
posuit. ¶ Om̃s gͦ. hec generatio diuiditur in tres
thesserescedecades. Prima est ab abrabam usq ad
dauid. ita quod dauid ibi ieluditur. Sedã. a da¬
uid usq ad transmigrationem. ita quod dauid ibi
non includitur. s transmigratio sub ea continetur.
Tercia est a transmigratione usq ad xp̃m. In qua
si dicamus ieconiam bis numeratum. transmigratio
inclusa est. In pͥma thesserescedecaoe significantur
homines ante legem. in qua quosdam homines
naturalis legis inuenies. sicut abrabam. ysaac ia

Expanded text:
fieri voluit, ut posset habere fratres, de quibus ipse fieri voluit, ut posset habere fratres, de quibus ipse diceret: Nuntiabo nomen tuum fratribus meis . Eliud, id est Deus meus, convenit Christo, qui dicit: Deus meus, utquid dereliquisti me? Eleazar, id est Deus meus adjutor, ille est qui ex persona hominis dicit: Deus meus adjutor meus, et sperabo in eum . Matham, id est donans vel donatus, est ille qui dedit dona hominiposuit. Omnes ergo hae generationes dividuntur in tres tessarescedecades. Prima est ab Abraham usque ad David, ita quod David ibi includitur; secunda a David usque ad transmigrationem, ita quod David ibi non includitur, sed in transmigratione sub ea continetur; tertia est a transmigratione usque ad Christum, in qua, si dicamus Jechoniam bis numeratum, transmigratio inclusa est. In prima tessarescedecade significantur homines ante legem, in qua quosdam homines naturalis legis invenies, sicut Abraham, Isaac et
Abbreviated transcription (Latin):
esse messiam. Ipse nos saluauit. et reges et sac̾¬
dotes fecit.
ie comas dñi resurrectio. sequens uͦ ieconias. dm̃
preparatio dicitur. Utrumq conuenit xp̃o. qui
dicit. Ego sum resurrectio. et uita. Salathiel .i.
peticio mea ds. illi conuenit qui dicit. Pater sc̃e.
serua eos quos dedisti michi. ut sint unum sicut
et nos. Xorobabel.i. magister babilonis .i. confu¬
sionis. illi conuenit. qui mundũ de errore idola¬
trie aduiam u̾itatis conuertit. Abiud .i. pater
iste. illi conuenit de quo pater. Ipse inuocauit
me. pater meus estu. Eliachim .i. ds resuscitans.
ipse est qui dicit. Om̃is qui uidet filium et cre¬
dit in eum ht̃ uitam eternam. et ego resuscitabo
eum in notussimo die. Az or idẽ adiutus. ille  qͥ
dicit. Eece d̾s adiuuat me. dñs susceptor est ani¬
me mee. Sadoc .i. iustificatus. ille est de quo di¬
meus iste. quis alius est quam ille qui homo

Expanded text:
esse Messiam. Iste nos salvavit, et reges et saceresse Messiam. Iste nos salvavit, et reges et sacerdotes fecit. Jechonias Domini resurrectio, sequens vero Jechonias Domini praeparatio dicitur. Utrumque convenit Christo, qui dicit: Ego sum resurrectio et vita . Salathiel, id est petitio mea Deus, illi convenit, qui dicit: Pater sancte, serva eos, quos dedisti mihi ut sint unum, sicut et nos . Zorobabel, id est magister Babylonis, id est confusionis, illi convenit, qui mundum de errore idololatriae ad vitam veritatis convertit. Abiud, id est pater meus iste, illi convenit de quo pater: Ipse invocabit me; pater meus es tu . Eliachim, id est Deus resuscitans, ille est qui dicit: Omnis qui videt Filium, et credit in eum, habet vitam aeternam, et ego resuscitabo eum in novissimo die . Azor, id est adjutus, ille est, qui dicit: Ecce Deus adjuvat me, et Dominus susceptor est animae meae . Sadoch, id est justificatus, ille est, de quo di frater meus iste, quis alius quam ille, qui homo
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. quod habemus ꝑsequentia nomina. Achim
enim dicit᷑ fr̃ m̃s iste. et eliua ds̃ m̃s  dicit igit̾
fidelis ꝑ dilectionem proximi. Iste est fr̃ m̃s: et
ꝑ dilectionem dei recognoscit. ds m̃s. Sequitur
eleazar .i. deus meus adiutor. Componitur enĩ
ex heliuid & ador. heliuo enim sonat deus meus.
et ador adiutor. uel adiutus. & ad quid recog¬
noscat dm̃ adiutorem suum ostend̃ mathan.
qui donum uel donans dicitur. ꝑ bonam enim
oꝑationem expectat dm̃ adiutorem uel dato¬
rem. Sed sicut luctatus est in pͥncipio et ui¬
tia supplantauit. sic et infinem uite suȩ opor¬
tet iugiter luctari. Unde iacob postea sequit᷑
et sic ꝑuenitur ad cumulum uirtutum. ł ad
augmentum. quoo ꝑ ioseph notatur. Ioseph .ni.
cessaria est incarnatio xp̃i. sine qua nullus po¬
test saluari. Que designatur ꝑ mariam. In car¬
natio enim xp̃i fuit nobis stella in mari. et
lux in tenebris. ꝑ quam in carnationem natus

Expanded text:
Deum, quod habemus per sequentia nomina. Achim Deum, quod habemus per sequentia nomina. Achim enim dicitur frater meus iste; et Eliud, Deus meus. Dicit igitur fidelis per dilectionem proximi: Iste est frater meus. Et per dilectionem Dei recognoscit Deus meus. Sequitur Eleazar, id est Deus meus adjutor. Componitur enim ex Eliud et Azor. Eliud enim sonat Deus meus, et Azor adjutor vel adjutus. Et ad quid recognoscat Deum adjutorem suum, ostendit Mathan, qui donum vel donans dicitur. Per bonam enim operationem exspectat Deum datorem, et sicut luctatus est in principio, et vitia supplantavit, sic et in fine vitae suae oportet jugiter luctari. Unde Jacob postea sequitur, et sic pervenitur ad cumulum virtutum et augmentum, quod per Joseph notatur. Joseph enim cessaria est incarnatio Christi, sine qua nullus potest salvari, quae designatur per Mariam. Incarnatio enim Christi fuit nobis stella in mari et lux in tenebris; per quam incarnationem natus
Abbreviated transcription (Latin):
cum lampade preparatus. uel ad aduersitates to¬
lerandas si contigerint. S equitur salathiel. idẽ
peticio mea deus. Qui enim preparatus est. ñ
petit nisi solum dm̃. Sed tñ int̾im fit zoroba¬
bel .i. magister babilonis. Magister enim ter¬
renorum hominũ fit aliqñ eiuis ierusalem
Tunc scilicet cum aliquis sc̃s fit p̃latus suꝑ
homines morantes in confusione. quos uerbo
exemplo instituit. Sed modo e conũso nos mise¬
ri facimus. qui ciuem babilonis. magistrum
subditos in struxerit. facit recognoscere de dõ
quod pater meus iste. quod sonat abiud: Et
tunc ille resurgit auicus. S equitur enim elia¬
chim qui resurrectio dñi interp̃tatur. et tũc
ad bene oꝑand̾ est adutus. quod sonat azor: et
ita efficitur iustus. Sadoc enim. in terpretatur
iustus. Unde et sadoc iusticia dicitur. et inde
sc̃õ ad bene oꝑand̾̃ in confirmatione. et sic efficit᷑
iustus. Et uere iustus. quia diligit proximum ⁊

Expanded text:
cum lampade praeparatus, vel ad adversitates tocum lampade praeparatus, vel ad adversitates tolerandas, si contigerint. Sequitur Salathiel, id est petitio mea Deus. Qui enim praeparatus est, non petit nisi solum Deum. Sed tamen interim fit Zorobabel, id est magister Babylonis. Magister enim terrenorum hominum fit aliquando civis Jerusalem, tunc scilicet cum aliquis sanctus fit praelatus super homines morantes in confusione, quos verbo et exemplo instruit. Sed modo e converso nos miseri facimus, qui civem Babyloniae facimus magistrum subditos, facit recognoscere de Deo quod pater meus iste, quod sonat Abiud, et tunc ille populus resurgit a vitiis. Sequitur enim Eliachim, qui resurrectio Domini interpretatur. Et tunc ad bonum operandum est adjutus, quod sonat Azor, et ita efficitur justus. Sadoch enim interpretatur justus, unde Sadech justitia dicitur, et inde sancto, ad bene operandum in confirmatione, et sic efficitur justus, et vere justus, quia diligit proximum et
Abbreviated transcription (Latin):
netur scd̾m adoptionem. Sed dixit. uirũ marie
et ponit in eodem gradu ioseph. ⁊ mariam. Cũ
enim scdm̃ hebreorum consuetudinem non sole¬
at fieri computatio genealogie ꝑ mulieres: po¬
nit ioseph qui duxerat mariam lege cognatio¬
nis. et ita ꝑ ioseph probatur maria eẽ de gene
dauid. quod aliis locis satis ꝓbari potest. ex hoc
scilicet quod maria iuit cum ioseph in bethleẽ.
ꝓfiteri quod de domo et familia dauio erat. Et
angelus fert xp̃o testimoniũ quod de genere da¬
uid sit. ubi ait marie: et dabit illi dñs ds sedẽ
dauio patris eius. Dequa ait natus est ih̾c. non
de quibus. ut de sola uirgine natum messiam
eẽ ꝓbet. et alio modo generationis quam alios
natum esse ostendat. non scilicit ꝑ concupiscen¬
Ieconias.idẽ preparatio dñi. Postquam en im
aliquis salutem dñi prom̃itus est. nil aliuo re¬
stat. nisi ut occurrat dño uenienti ad nuptias.

Expanded text:
natur secundum adoptionem, sed dicit virum Mariae, natur secundum adoptionem, sed dicit virum Mariae, et ponit in eodem gradu Joseph et Mariam. Cum enim secundum Hebraeorum consuetudinem non soleat fieri computatio genealogiae per mulieres, ponit Joseph, qui duxerat Mariam lege cognationis, et ita per Joseph probatur Mariam esse de genere David, quod aliis locis satis probari potest, ex hoc scilicet quod Maria ivit cum Joseph in Bethleem, profiteri, quod de domo et familia David erat, et angelus fert de Christo testimonium, quod de genere David sit, ubi ait Mariae: Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris sui . De qua, ait, natus est Jesus, non de quibus, ut de sola virgine natum esse Messiam comprobet, alio modo generationis quam alios esse natum ostendat, non scilicet per concupiscenJechonias, id est praeparatio Domini. Postquam enim aliquis salutem Domini promeritus est, nihil aliud restat, nisi ut occurrat Domino venienti ad nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
alienigena dicitur multos combussisse. ut ordo
regie stirpis constinderetur. Et forsitan ioseph¬
qui eo tempore erat. nomina parentum ibi lege
euangłista seriem huiꝰ generationis scire potuit.
hoc tamen credend̾ est quod euanglista certus
erat de illa gencalogia qui ita eam disposuit.
Nacob genuit ioseph. Queritur quare matbeus
dicat ia cob patrem ioseph. cum lucas eum filiũ
heli nominat. et heli filium mathat. Sed sciend
est quod in athat qui descenoit de dauia ꝑ na¬
than. habuit uxorem quȩ dicta est hesta. de
qua genuit heli post mortem uͦ mathat: ma¬
thã qui descendit de dauio ꝑ salomonẽ acce¬
pit eandem uxorem. et genuit inde iacob. Itaq
ut̾ini fr̃s fuerunt. heli & iacob. heli uͦ duxit uxo¬
rem. et mortuus est sine semine. Iacob itaq susci¬
tauit semen frĩs sui. et genuit de uxore eadem
iosepb. Itaq ioseph sodm legem dicitur filius he¬
li. scđdm naturam filius iacob. Non pot̾ dicẽ. ioseph
autem genuit xp̃m. quamuis et pat̾ eius nomi¬

Expanded text:
alienigena dicitur multos combussisse, ut ordo regiae stirpis confunderetur. Et forsitan Joseph eo tempore nomina parentum ibi legerevangelista seriem hujus generationis scire potuit. Hoc tamen credendum est quod evangelista certus erat de illa genealogia, qui ita eam disposuit. Jacob genuit Joseph. Quaeritur quare Matthaeus dicat Jacob patrem Joseph, cum Lucas eum filium Heli nominet et referat, et Heli filium Mathat? Sed sciendum est quod Mathat qui descendit de David per Natham, habuit uxorem quae dicta est Hesta, de qua genuit Heli. Post mortem vero Mathat. Mathan qui descendit de David per Salomonem, accepit eamdem uxorem, et genuit inde Jacob. Itaque uterini fuerunt fratres Heli et Jacob. Heli vero duxit uxorem, et mortuus est sine semine. Jacob itaque suscitavit semen fratris sui, et genuit de uxore eadem Joseph. Itaque Joseph secundum legem dicitur filius Heli, secundum naturam filius Jacob. Non potest dicere, Joseph autem genuit Christum, quamvis et pater ejus nomi
Abbreviated transcription (Latin):
diligentet auditur: q. d predicationi meȩ credatis.
quatinꝰ ad ptecepta dñi recipienda credatis suie lari¬
oa siue arcciora. qñ predicauerit. paratiores sitis. Ipse
bat enĩ habitũ penitentiȩ. du cilicio camelino indutꝰ
cẽt. ⁊ cibos siluestres comederet. S ronã. fecerat aut̃t

Expanded text:
s, quatenus ad praecepta Domini recipienda sint laxiora sive arctiora, quando praedicaverit paratiores sitis. Ipse bat enim habitum poenitentiae, dum cilicio camelino indutus esset, et cibos sylvestres comederet, et zonam