comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem uolentis neq eurrentis: sed miserentis ẽ
cłi. Deniq sequitur. Uiam mandatoꝵ tuoꝵ
cucurri: cum dilatasti cor meũ Noncurrerem:
nͥ dilatasses cor meum Prorsus isto uersu expo¬
nitur quẽ admodũ dictum sit. uiã ueritatis
elegi: iudicia tua non sum oblitus: adhesi de¬
stimoniis tuis Cursus ẽ quippe istȩ: uiȩ man¬
datorum dĩ Et quia potius eius beneficia. ꝗͣ
sua merita dño allegat. tanquã diceretur ei. qͦ¬
mͦ istam uiam cucurristi eligendo. et dĩ uidi¬
cia non obliuiscendo. & eius destimoniis adhe¬
rendo: an ꝑte ipsum ista potiusti: Non: ait
uid ergo: Uiam mandatoꝵ tuoꝵ inquit cucur
& qͥsi nullius tuȩ opis indigum arbitriũ me¬
um: sed cum dilatasti cor meũ Cordis dila¬
tatio: iusticie ẽ delectatio: Hoc munus ẽ de:
ut inpreceptis eius ñ dimore pene angustem᷑
sed dilectione dilatemur: & delectatione iusticiȩ
delectemuiz: Hanc enim nob̃ ꝓmittit latitudi¬
nem dicens: habitabo ineis & dcambulabo

Expanded text:
tis, sed miserentis est Dei . Denique sequitur: «Viam mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum.» Non currerem, nisi dilatasses cor meum. Prorsus isto versu exponitur quemadmodum dictum sit, «Viam veritatis elegi, judicia tua non sum oblitus, adhaesi testimoniis tuis.» Cursus est quippe iste viae mandatorum Dei. Et quia potius ejus beneficia quam sua merita Domino allegat; tanquam diceretur ei, Quomodo istam viam cucurristi, eligendo, et Dei judicia non obliviscendo, et ejus testimoniis adhaerendo, an per teipsum ista potuisti? Non, ait. Quid ergo? «Viam mandatorum tuorum,» inquit, «cucuoprium, et quasi nullius tuae opis indigum arbitrium meum; sed «cum dilatasti cor meum.» Cordis dilatatio, justitiae est delectatio. Haec munus est Dei, ut in praeceptis ejus non timore poenae angustemur, sed dilectione, et delectatione justitiae dilatemur. Hanc enim nobis promittit latitudinem ejus dicens: «Habitabo in eis, et deambulabo»
Abbreviated transcription (Latin):
considerare et sic̃ dñs ded̾it per¬
tractare debemꝰ: adhesit pauim̃¬
to anua mea. iuuuificame se¬
cundũ uerbum tuũ Quid est
adhesit pauimento anima
mea: Namcum adiungit. et dic̃ uuifica me
scđm uerbũ tuũ: quare se uiuificari poscat.
utiq causam p̃misit dicendo: adhesit paui¬
mento anima mea: Ergo quia ꝓpterea se
uiuificari petit. qͥa paiuimento adhesit ani¬
ma cius: mirum si boni aliqͥd hic uult intelli¬
gi. Ita qͥppe se ht̃ tora ista sententia tanqͣ
diceret. mortuus sũ uiuifica me Quid enĩ
ẽpauimentum: si tanquã unã quandam
domum magnã uniu̾sum mundũ uelimꝰ
acciꝑe uidemus uelut eius camerã cęlũ. Tra
gͥ erit pauimentum. Uult itaq terrenis
erui. & cum apło dicere: conu̾satio
nr̃a incelis ẽ. Proinde terrenis adherere. mors
aĩȩ ẽ: cui malo ꝯtͣria poscit᷑ uita cũ dicitur
iuuifica me Sed uidendum ẽ utrum con¬
gruant huic uerba ista qͥ suꝑius talia dire¬

Expanded text:
inus dederit, pertractare debemus, «Adhaesit pavimento anima mea; vivifica me secundum verbum tuum.» Quid est, «Adhaesit pavimento anima mea?» Nam cum adjungit et dicit, «Vivifica me secundum verbum tuum;» quare se vivificari poscat, utique causam praemisit, dicendo, «Adhaesit pavimento anima mea.» Ergo quia propterea se vivificari petit, quia pavimento adhaesit anima ejus; mirum si boni aliquid hinc vult intelligi. Ita quippe se habet tota ista sententia, tanquam diceret: Mortuus sum; vivifica me. Quid est ergo pavimentum? Si tanquam unam quamdam domum magnam universum mundum velimus accipere, videmus velut ejus cameram coelum: terra erit igitur pavimentum. Vult itaque terrenis erui, et cum Apostolo dicere, «Conversatio nostra in coelis est» . Proinde terrenis adhaerere mors animae est; cui malo contraria poscitur vita, cum dicitur, «Vivifica me.» 2. Sed videndum est utrum congruant huic verba ista, qui superius talia dixe
Abbreviated transcription (Latin):
uimento anima mea: uiuifica me scđm uer¬
bum tuũ Neq enĩ ñ cũ corporib nrĩs semꝑ
cum domino erimꝰ: sed tc̃ quia ñerunt corrup¬
tibilia. nec animas ad grauabunt: si diligenter
consideremꝰ ñ eis nos. sed ipsa nob potiꝰ adherebt̃
nos autẽ do. Unde alterius psalmi uerba illa
sunt. mͥ autẽ adherere dõ bonum ẽ: ut uiuant
corpora exnob̃ adherendo nob: nos autẽ uiua¬
mus exdo: qͥa nob̃ adherere dõbonũ ẽ. Adhesio
quippe ista dequa dictum ẽ. ad hesit pauim̃to
anima mea: nonconiunctionem carnis & ani¬
mȩ qͣmuis et ipsam qͥdã intellexerint: sed carna¬
accipitur. ꝓfecto qui dicit. adhesit pauimento
anima mea. uiuifica me scđm uerbum tuum.
gon idorat. ut decorpore mortis huiꝰ. morte ipsiꝰ
corporis int̃ueniente soluatur: qđ dies ultunꝰ

Expanded text:
ivifica me secundum verbum tuum.» Neque enim non cum corporibus nostris semper cum Domino erimus ; sed tunc quia non erunt corruptibilia nec animas aggravabunt, si diligenter consideremus, non eis nos, sed ipsa nobis potius adhaerebunt, nos autem Deo. Unde alterius psalmi verba illa sunt, «Mihi autem adhaerere Deo bonum est» : ut vivant corpora ex nobis, adhaerendo nobis; nos autem vivamus ex Deo, quia nobis «adhaerere Deo bonum est.» Adhaesio quippe ista de qua dictum est, «Adhaesit pavimento anima mea,» non conjunctionem carnis et animae, quamvis et ipsam quidam intellexerint; sed carnaaccipitur, profecto qui dicit, «Adhaesit pavimento anima mea, vivifiea me secundum verbum tuum,» non id orat, ut de corpore mortis hujus, morte ipsius corporis interveniente solvatur; quod dies ultimus
Abbreviated transcription (Latin):
nam & testimonia tua meditatio mea ẽ
& consiliũ meũ iustificationes tuȩ: Hec sunt
enim uerba erus antecedentia: quoꝵ antece¬
dentium ista sunt consequentia. adhesit parui¬
mento anima mea. Anerhoc intelligere debe¬
mus quantumlibet quisq ꝑficiat iniustifica¬
tionib dm̃. hr̃e eum mortalis carnis affectũ
circa ista t̾rena inquib uita humana temp
ꝓfic̃ cotidie reuuusc̾e uiificante illo cuius
grã homo nr̃ interior renouat᷑ dedie indiem:
N am ceillud apłs cum dicebat qͣmdiu sum̃ in
corpore peregrinamur adño: et concupiscebat
dissolui et eẽ eum. xp̃o: ad heserat paiumento
anima euis Unde et corpus ipsum quia ext̾ra
ẽ ñ absuide intelligitur pauimentũ. qđ adhuc
qͥa carruptibile ẽ. et ad grauat animãꝰ recte in¬

Expanded text:
atio mea est, et consilium meum justificationes tuae?» Haec sunt enim verba ejus antecedentia, quorum antecedentium ista sunt consequentia, «Adhaesit pavimento anima mea.» An ex hoc intelligere debemus, quantumlibet quisque proficiat in justificationibus Domini, habere eum mortalis carnis affectum circa ista terrena, in quibus vita humana tentaproficit, quotidie reviviscere, vivificante illo, cujus gratia homo noster interior renovatur de die in diem ? Nam et illud Apostolus cum dicebat, «Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino» , et concupiscebat dissolvi, et esse cum Christo ; adhaeserat pavimento anima ejus. Unde et corpus ipsum, quia ex terra est, non absurde intelligitur pavimentum; quod adhuc quia corruptibile est et aggra
Abbreviated transcription (Latin):
quia et hoc nonualet uirib ꝓpriis nͥ adiuuetur
abuio qui iubet ut faciat qđ iubet. ¶ Deduc
me inquit insemita mandatoꝵ tuoꝵ: quia
ipsam uolui Parum ẽ mͥ uoluntas mea: nisi
ineo qđ uolui meipse deducas Et certe ipsaẽ
semita. hoc ẽ uia mandatoꝵ dĩ: quã sedilata¬
to abullo corde suo cucurrisse iã direrat. Qm
ꝓpterea etiam semitam uocat: quia angusta
ura ẽ que ducit aduitam Et cum sit angu¬
sta: nͥ dilatato corde non currit᷑. sed qm̃ ad
rilium qͦ deducatur inquirit: quia neq uo¬
lentis neq currentis. sed mmiserentis ẽ dĩ Deniq
quia etipsum uelle ds̃ oꝑatur inomnib: pre¬
paratur enim uoluntas adño: sequit᷑ et dicit
Inclina cormeum intestimonia tua: & non in
auanciam Quidẽ inclinatum adaliqͥd cor ha¬
bereꝰ ñ hoc uelle: Et uoluit ergo: et orat ut ue¬
lit Uoluit cũ dicit deduc me insemita manda¬
torum tuoꝵ. qm̃ ipsã uolui: orat autẽ ut uelit

Expanded text:
quia et hoc minus valet viribus propriis, nisi adjuvetur ab illo qui jubet, ut faciat quod jubet, «Deduc me,» inquit, «in semita mandatorum tuorum, quia ipsam volui.» Parum est mihi voluntas mea, nisi in eo quod volui, me ipse deducas. Et certe ipsa est semita; hoc est via mandatorum Dei, quam se, dilatato ab illo corde suo, cucurrisse jam dixerat. Quam propterea etiam semitam vocat, quia angusta est via quae ducit ad vitam ; et cum sit angusta, nisi dilatato corde non curritur. 6. «vers.xilium quo deducatur inquirit, quia neque volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei ; denique quia et ipsum velle Deus operatur in nobis , praeparatur enim voluntas a Domino; sequitur et dicit, «Inclina cor meum in testimonia tua, et non in avaritiam.» Quid est inclinatum cor ad aliquid habere, nisi hoc velle? Et voluit ergo, et orat ut velit. Voluit, cum dicit, «Deduc me in semita mandatorum tuorum, quia ipsam volui:» orat autem ut velit,
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. coeternus gignenti. non sacerdos:. sed
sacerdos ꝓpt̾ carnẽ assũptã: ꝓpter uictimam quã
pronobis offerret: anobis acceptam. Iurauit ergo
ꝓhibet auirando. ne in ꝑuria ꝓlabatur: &
ideo magis ds̃ uirat quia non potest eẽ ꝑ¬
iurus: Homo enim cui ꝑ consuetudinem iu¬
randi potest lingua inꝑurium ꝓlabi: bene
ꝓhibetur iuirare: Tanto enim longius erit
aꝑuirio: qͣnto erit longe auirando. Qui enĩ
iurat homo & uerum & falsum iurare potest:

Expanded text:
Deum, coaeternus gignenti, non sacerdos; sed Deum, coaeternus gignenti, non sacerdos; sed sacerdos propter carnem assumptam, propter victimam quam pro nobis offerret a nobis acceptam. «Juravit» ergo prohibet a jurando, ne in perjurium prolabatur, et ideo Deus magis jurat, quia non potest esse perjurus? Homo enim qui per consuetudinem jurandi potest lingua in perjurium prolabi, bene prohibetur jurare: tanto enim longius erit a perjurio, quanto erit longe a jurando. Qui enim jurat homo, falsum et verum jurare potest:
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ille qͥeum dñm suũ dixerat: ex utero
ante luciferum genurte Et hoc ipsum an¬
te luciferum signat. dictum: & ꝓpriȩ dictũ:
et sic impletum: Noctu enim natus ẽ dñs
deutero iuirginis mariȩ: indicant testumo¬
nia pastoꝵ qui ugilias exercebant super
gregem suũ Exutero ante luciferum ge¬
niui te Otu domine m̃s. sedens addexterã
dñi meiͥ unde et filius meus. nͥ quia exute¬
ro ante luciferum genui te: Et qͥd natus es:¬
urauit dñs et ñpenitebit eum: tu es sacer¬
dos inȩternum scđm ordinem melchisedech
Adhoc enĩ natus exutero ante luciferum
ut esses sacerdos ineternum scđm ordinem
melchisedech Si natum ex utero deuirgine
intelligimus ante luciferũ noctu sic̃ euan¬
gelia contestantur: ꝓculdubio inde exutero
ante luciferũ ut eẽt sacerdos ineternum se¬
cundum ordinem melchisedech Nam se¬
cundum id qđ natus ẽ de patre ds̃ apud

Expanded text:
inquit ille, qui eum Dominum suum dixerat, «Ex utero inquit ille, qui eum Dominum suum dixerat, «Ex utero ante luciferum genui te.» Et hoc ipsum «ante luciferum» signate dictum, et proprie dictum, et sic impletum. Noctu enim natus est Dominus de utero virginis Mariae: indicant testimonia pastorum, qui vigilias exercebant super gregem suum . «Ex utero ante luciferum genui te.» O tu, Domine meus, sedens ad dexteram Domini mei, unde filius meus, nisi quia «Ex utero ante luciferum genui te?» 17. «veuravit Dominus, et non poenitebit eum, Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec.» Ad hoc enim natus ex utero ante luciferum, ut esses sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. Si natum ex utero, de virgine intelligimus; ante luciferum, noctu, sicut Evangelia contestantur; procul dubio inde ex utero ante luciferum, ut esset sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. Nam secundum id quod natus de Patre Deus apud
Abbreviated transcription (Latin):
sunt tempoꝵ De patre ñ est natus intempore.
ꝑquem facta sunt tempora Dictũ ẽ gͦ ut dici
oportuit: figuratȩ ꝓpheticȩ: ut et uterus ꝓse¬
creta substantia. eclucifer ꝓtemporib pone¬
retur Anuultis et ipsum dauid respiciamꝰ:
qͥ dñm suũ dixit filium suũ: Utenim hoc
diceret: audiuit ad nõsuo Abillo audiuit
a quo falli ñpotuit: et dix̃ iam dñm suum:
quia dixit inquit dñs dño meo. sede ad extris
meis. Et ipse loquitur: ipsius qͥsi sermo con¬
textus ẽ Si gͦ ipse loquitur: forte ipse potu¬
it dicere exutero ante luciferum genui te:
Exutero uirginali: exutero ante luciferum
genui te. Si enim illa uirgo ducens ꝓpagi¬
nem decarne dauid: exillo utero natꝰ ẽ xp̃s.
tanquã exutero genitus ad auid. ex utero qͦ
masculus ñaccessit: exutero ꝓrsus ꝓpriȩ ex
utero quia solus exsolo utero: Ergo exutero

Expanded text:
sunt temporum. De Patre non est natus in tempore, sunt temporum. De Patre non est natus in tempore, per quem facta sunt tempora. Dictum est ergo, ut dici oportuit, figurate, prophetice, ut et uterus pro secreta substantia, et lucifer pro temporibus poneretur. An vultis et ipsum David respiciamus, qui Dominum suum dixit filium suum? Ut enim hoc diceret, audivit a Domino suo; ab illo audivit a quo falli non potuit: et dixit jam Dominum suum, quia, «Dixit,» inquit, «Dominus Domino meo, Sede a dextris meis.» Et ipse loquitur, ipsius quasi sermo contextus est. Si ergo ipse loquitur, forte ipse potuit dicere, «Ex utero ante luciferum genui te:» ex utero virginali, «ex utero ante luciferum genui te.» Si enim illa virgo ducens propaginem de carne David, ex illo utero natus Christus, tanquam ex utero genitus a David. «Ex utero,» quo masculus non accessit: «ex utero» prorsus, proprie «ex utero,» quia solus ex solo utero. Ergo, «Ex utero,»
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ. S hoc diffeit᷑: hoc postea dabit᷑. Quid nunc:
Exutero ante luciferum genui te Quid hic:
Si ds̃ filium habet: nunquid & uterum᷑ Sed¬
sic̃ carnis corpora ñ habet qͥa nec sinũ: dictũ
ẽ tam̃ qui ẽ insinu patͥs ipse narrauit: Q
ẽ autẽ sinus: ipse ẽ uterus: & sinus & uterꝰ.
ꝓsecreto positũ ẽ Quid ẽ ex utero: ex secreto
exocculto. demeipso desubstantia mea hoc
ẽ exutero: quia generationẽ euis qͥs enar-¬
tus ẽ tanqͣm aparte totum significante
scͥptura: et exeminenti stella omnia sỹd̾a
Sedilla sydera quomͦ facta sunt: ut sint in
signis ce intemporib. & indieb & in annis.
Si gͦ insignis et intemporib posita sunt sẏdera
& lucifer nominatus ẽ ꝓsyderibͥ qđ ẽ ante
luciferum. hoc ẽ ante sydera: & qd̃ ẽ ante syd̃a
hoc ẽ ante tempora Si ergo aute tempora ab
ȩternitate: noli querere quando: ȩternitas ñ
habet quando: Quando & aliquando: uerba

Expanded text:
. Sed hoc differtur, hoc postea dabitur: quid nunc? «Ex utero ante luciferum genui te» Quid hic, Si Deus Filium habet, numquid et uterum? Sicut carnis corpora, non habet: quia nec sinum; dictum est tamen, «Qui est in sinu Patris, ipse enarravit» . Qui est autem sinus, ipse est uterus; et sinus et uterus pro secreto positus est. Quid est, «Ex utero?» Ex secreto, ex occulto; de meipso, de substantia mea; hoc est, «Ex utero:» quia, «Generationem ejus quis enartus est, tanquam a parte totum significante Scriptura, et ex eminenti stella omnia sidera. Sed illa sidera quomodo facta sunt? «Ut sint in signis, et in temporibus,» «et in diebus, et in annis» . Si ergo et in signis et in temporibus posita sunt sidera, et lucifer nominatus est pro sideribus; quod est ante luciferum, hoc est ante sidera; et quod est ante sidera, hoc est ante tempora; si ergo ante tempora, ab aeternitate: noli quaerere quando; aeternitas non habet quando. Quando et aliquando verba
Abbreviated transcription (Latin):
quia tune iusti fulgebunt in regno patris
sui sicut sol. Audite eñi quid sit hoc iN
splendore scõꝵ : Ueniet inquit messis: ueni¬
et finis scłi Mittet pat̃ familias angłos suos:
et colligent de regno eius omnia scandala: &
mitent eos incamino ignis ardentis: Tunc
fulgebunt iusti sicut sol: in regno patͥs sui
In quo regno: Uidete si uisio quedã seruatur.
dequa nob dictũ ẽ tecum principium. In
quo regno: Utiq inuitam eternam Nam ad
dexteram positis. hoc dicturus ẽ Uenite be¬
nedicti pat̾s mer: ꝑcipite regnũ qđ uob̃ para¬
tum ẽ aborigine mundi Deinde dãpnatis
impiis. segregatis uistis. atq laudatis: qͥd se¬
quitur qͥ dixerat ꝑcipite regnũ: tc̃ibunt impii

Expanded text:
quia «tunc justi fulgebunt in regno Patris quia «tunc justi fulgebunt in regno Patris sui, sicut sol.» Audite enim quid sit hoc, «In splendore sanctorum. Veniet,» inquit, «messis, veniet finis saeculi: mittet pater familias Angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala, et mittent in caminum ignis ardentis. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui» . In quo regno? Videte si visio quaedam servatur, de qua nobis dictum est, «Tecum principium.» In quo regno? Utique in vita aeterna. Nam ad dexteram positis hoc dicturus est: «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi.» Deinde damnatis impiis, segregatis justis atque laudatis, quid sequitur quod dixerat, «Percipite regnum? Tunc ibu
Abbreviated transcription (Latin):
beris cum patreꝰ inpatre: ut pat̃ tecum pͥn¬
cipium indie uirtutis tue: ulrꝰ uirtutis tuȩ
q̃m impius nonuidebit: Nam et hoc infir¬
mum tuum fortius ẽ hominib. Et enim
indic uirtutis tuȩ: tecum principium. De
qua iurtute dicis expone: quia et hic ut
dictum ẽ. nominata ẽ uirtus eiꝰ. cũ emit¬
titur uirga uirtutis eius exsyon: ut domi¬
netur inmedio inimicoꝵ suoꝵ: De qua uir¬
tute dicis: Insplendore scõꝵ. Insplendore
inquit scõꝵ. deipsa uirtute dicit qͣndo er̃t̃
insplendore sc̃i: non qͣndo adhuc terrenam
carnem gestantes. & incorpore mortali atq
corruptibili gemente ᷤᷤ qd aggrauat amniã¬
et deprimit terrena inhabitatio sensũ mul¬
ta cogitantem: cum ipse cogitationes iniucẽ
ñuidentur. non hoc ẽ insplendore scõꝵ Sed
minus & illuminet abscondita denebrarum:
et manifestabit consilia cordis: et tunc laus
erit unicuiq adõ Hoc erit insplendore scõꝵ.¬

Expanded text:
beris cum Patre, in Patre, ut Pater «tecum prinberis cum Patre, in Patre, ut Pater «tecum principium in die virtutis tuae,» illius virtutis tuae quam impius non videbit. Nam et hoc infirmum tuum, fortius est hominibus: etenim «in die virtutis tuae tecum principium.» 15. De qua virtute dicis, expone. Quia et hic, ut dictum est, nominata est virtus ejus, cum emittitur virga virtutis ejus ex Sion, ut dominetur in medio inimicorum suorum. De qua virtute dicis? «In splendore sanctorum. In splendore,» inquit, «sanctorum.» De ipsa virtute dicit, quando erunt in splendore sancti: non quando adhuc terrenam carnem gestantes et in corpore mortali atque corruptibili gementes, quod aggravat animamet deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ; cum ipsae cogitationes invicem non videntur, non hoc est, «In splendore sanctorum.» Sed minus, et inluminabit abscondita tenebrarum et manifestabit cogitationes cordis, et tunc laus erit unicuique a
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia ista uisio post erit: nunc ꝓilla qͥd
habebimus : Hideamus quid dicat phi¬
lippo: cui dixerat qui me uidet uidet &
patrem. Quasi ei philippus tacitus respondẽt
& quomͦ te uidebo. si aliter iuderis qͣm forma
serui. aut quomͦ te uidebo & patrem. inuali¬
dus homo. mortalis. puluis. & cinis: conu̾¬
sus adeum differens uisionem imperans fi¬
dem: qui dixerat. qui me uidet uidet & patrẽ
quia multũ erat ad philippum. & longe ab
eo erat uidere: non credis inquit quia egoin
patre & pater inme ẽ: Qd̃ uidere non dũ po¬
tes: crede ut uidere merearis Cum gͦ uet¬
tum fuerit ut uideamus: tune apparebit te¬
cum principium. indie uirtutis tuȩ Uirt̃
uirtutis tue: non uurtus infirmitatis tue
quia ibi uirtus uirtutis tue. Habent nunc
homines infide. inspe. incaritate. inbonis
oꝑib uirtutes suas: sed ibunt auirtutibus
iniuitutẽ: Tecum ergo principium: uide¬

Expanded text:
Sed quia ista visio post erit, nunc pro illa quid Sed quia ista visio post erit, nunc pro illa quid habebimus? Videamus quid dicat Philippo, cui dixerat, «Qui me vidit, vidit et Patrem.» Quasi ei Philippus tacitus responderet, Et quomodo te videbo, si aliter videris quam in forma servi? aut quomodo videbo Patrem, invalidus homo mortalis, pulvis et cinis? conversus ad eum, differens visionem, imperans fidem, qui dixerat, «Qui me vidit, vidit et Patrem;» quia multum erat ad Philippum, et longe ab eo erat videre: «Non credis,» inquit, «quia ego in Patre, et Pater in me est» ? Quod videre nondum potes, crede, ut videre merearis. Cum ergo ventum fuerit ut videamus, tunc apparebit, «Tecum principium in die virtutis tuae. Virtutis tuae:» non virtutis infirmitatis tuae, quia ibi virtus. «Virtutis tuae:» habent nunc homines in fide, in spe, in charitate, in bonis operibus virtutes suas; sed ibunt a virtutibus in virtutem . «Tecum» ergo «principium:» vide
Abbreviated transcription (Latin):
qr pat̃ mec̃ est. Et hic gͦ tecum principiũ Dixi¬
sti enim & alibi: Pat̾ autem inme manens:
fac̃ oꝑa sua Tecum principium: nec unqͥm
ate separatus ẽ pat Sed qͣndo uidebitur te¬
cũ eẽ principum: tunc manifestũ erit om¬
nib similib iam tibi fac̾tis: qm̃ uidebunt
te sicuti es. Et enim hic philippus te uide¬
bat: & patrem querebat: Tunc gͦ iudebit᷑
qđ nc̃ creditiu Tunc tecum principium
uidentib scĩs: uidentib iustis: sublatis de
medio impiis ne uideant honorẽ dñi Modo
ergo credamus fr̃s: qđ tunc uideamus. Nã
et philippus obuirgatus ẽ. qđ quereret uid̾e
patrem: cum in ipso filio ñ agnosceret patrem.
anto tempore uobiscum sum: & ñ cognoui¬
stis me: Philippe: qui me uidet uidet & pa¬
trem: S qui me uidet: ñqui formam serui
inie iudet: Qui ergo me uidet qualem me
abscondi timentib me qualem me uidet¬
dum ꝑficio sperantib inme: uidet & patrẽ:

Expanded text:
 Pater mecum est» ? Et hic ergo «tecum principium.» Dixisti enim et alibi, «Pater autem in me manens facit opera sua» . «Tecum principium;» nec unquam a te separatus est Pater. Sed quando videbitur tecum esse principium, tunc manifestum erit omnibus similibus jam tibi factis; quoniam videbunt te sicuti es : etenim hic Philippus te videbat, et Patrem quaerebat. Tunc ergo videbitur quod nunc creditur: tunc «tecum principium» videntibus sanctis, videntibus justis; sublatis de medio impiis, ne videant honorem Domini. 14. Modo ergo credamus, fratres, quod tunc videamus. Nam et Philippus objurgatus est quod quaereret videre Patrem, cum in ipso Filio non agnosceret Patrem: «Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem.» Sed «qui me vidit,» non qui formam servi in me vidit. «Qui» ergo «me vidit,» qualem me abscondi timentibus me, qualem me videndum perficio sperantibus in me , «vidit et Patrem.»
Abbreviated transcription (Latin):
diuit hoc dauid: audiuit insp̃tiꝰ ubi no
qͥndo audiuit ñ audiumus: sedloquenti
qd audiuit. & scͥbenti credidimꝰ. Audiũ ergo
ꝓrs audiuit in qͦdã secretario ueritatis. in quo¬
dam misterioꝵ scũario. ubi ꝓpħe inoccul¬
to audierunt: qđ in aꝑto predicauerunt.

Expanded text:
divit hoc David, audivit in spiritu: ubi nos, quando audivit, non audivimus; sed loquenti quod audivit et scribenti credidimus. Audivit ergo prorsus, audivit in quodam secretario veritatis, in quodam mysteriorum sanctuario: ubi Prophetae in occulto audierunt, quod in aperto praedicaverunt;
Abbreviated transcription (Latin):
głificatus accipiet Memor enĩ erit ĩse¬
culum testamenti sui Nec totum dedit.
israhelite scĩ: qui dimiserunt omnia sua
& secuti sunt eum. ñ contristentur dicentes. qͥs¬
nam poterit saluus fieriꝰ quia faciliꝰ intrat
camelus ꝑforamen acus qͣm diues inregnum
celorum: Annuntiauit enim eis fortitudinẽ

Expanded text:
glorificatus accipiet? «Memor» enim «erit in saeglorificatus accipiet? «Memor» enim «erit in saeculum testamenti sui.» Nec totum dedit qIsraelitae sancti, qui dimiserunt omnia sua et secuti sunt eum; non contristentur dicentes: «Quisnam poterit salvus fieri?» Quia «facilius intrat camelus per foramen acus, quam dives in regnum coelorum» . Annuntiavit enim eis fortitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
uult obdurat: Nunquid iniquitas apud
dm̃: Absit. Iusticia enim cius manetin
exaltans memoriam fecit mirabiliũ suoꝵ:
reseruans oportune inusitata ꝓdigia que
infirmitas hominis nouitate intenta me¬
minerit: cum sint eius miracula cottidia¬
na maiora. Tot ꝑuniuersam terrã arbores
creat. et nemo miratur: Arefecit uerbo u¬
nam: et stupefacta sunt corda mortaliũ:
Sed memoriam fecit mirabilium suoꝵ hoc
enim miraculum maximȩ attentis cor¬
dib inherebit: qđ assiduitas ñuile fecerit
Q uid autem ꝓfuerunt miraculaꝰ nisi ut ti¬
meretur: Quid porro ꝓdesset timor. nisi
misericors & miserator dñs escam daret ti¬
mentib se: Escam quȩ ñcorrumpitur:
panem qͥ decȩlo descendit: quẽ nullis me¬
ẽ. Nemo ergo talem escã daret: nͥ miseri¬
cors & miserator dñs Qd̃ si tantã dedit hu¬
ic uite si uerbum carnẽ factũ peccator
iustificandus accepit: qͥd infuturo scło

Expanded text:
vult obdurat; numquid iniquitas apud vult obdurat; numquid iniquitas apud Deum? Absit. Justitia» enim «ejus manet in exaltans. «Memoriam fecit mirabilium suorum:» reservans opportune inusitata prodigia, quae infirmitas hominis novitati intenta meminerit, cum sint ejus miracula quotidiana majora. Tot per universam terram arbores creat, et nemo miratur: arefecit verbo unam, et stupefacta sunt corda mortalium ; sed «memoriam fecit mirabilium suorum.» Hoc enim miraculum maxime attentis cordibus inhaerebit, quod assiduitas non vilefecerit. 5. Quid autem profuerunt miracula, nisi ut timeretur? Quid porro prodesset timor, nisi, «misericors et miserator Dominus escam» daret «timentibus se?» escam quae non corrumpitur, panem qui de coelo descendit , quem nullis meortuus est . Nemo ergo talem escam daret, nisi misericors et miserator Dominus. Quod si tantum dedit huic vitae, si Verbum carnem factum peccator justificandus accepit; quid in futuro saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
catoris : qm̃ qͥ se humiliat exaltabitur. &
qui se exaltat humiliabitur: Hec est. ma¬
gnificentia dñi: qm̃ cui plurimum dimitti¬
tur. plurimum diligit. hec magnificentia
dñi: qm̃ ubi habundauit peccatũ. & suꝑ¬
habundauit grã: sed fortasse exoꝑibus.
Non inquit exoꝑibus. ne forte qͥs extollatur.
Ipsius enim sumus figmentum: creati in
xp̃o inoꝑib bonis Iusticiam enim homoñ
oꝑatur: nisi iustificatus: credens autẽ ineũ
qui ustificat impium. a fide incipit: ut
bona oꝑa ñp̃cedentia qđ meruit. sed conse¬
quentia qđ accepit ostendant: Unde ergo
ilia confessio: Nondum quidẽ ẽ opus usti¬
cie: sed delicti imꝓbatio: Sed quomͦ se habe¬
at. nec inipsa dete homo glorieris: ut qui
gloriatur. indomino glorietur: Quid enim
habes qđ non accepisti: non ergo sola magni¬
ficentia qua iustificatur impus: sed et con¬
fessio & magnificentia opus eius Quid gͦ
dicemus: quia cui uult miseretur. & quem

Expanded text:
iam qui se humiliat, exaltabitur; et qui se exaltat, humiliabitur» . Haec est magnificentia Domini; quoniam cui plurimum dimittitur, plurimum diligit . Haec magnificentia Domini; quoniam «ubi abundavit peccatum, et superabundavit gratia» . Sed fortasse ex operibus. «Non,» inquit, «ex operibus, ne forte quis extollatur. Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo in operibus bonis» . Justitiam enim homo non operatur nisi justificatus: «credens autem in eum qui justificat impium» , a fide incipit; ut bona opera, non praecedentia quod meruit, sed consequentia quod accepit ostendant. Unde ergo illa confessio? Nondum quidem opus est justitiae, sed delicti improbatio: sed quoquo modo se habeat, nec in ipsa de te homo glorieris, «ut qui gloriatur, in Domino glorietur» . «Quid enim habes quod non accepisti» ? Non ergo sola magnificentia qua justificatur impius, sed et «confessio et magnificentia opus ejus. Quid ergo dicimus?» quia «cui vult miseretur, et quem
Abbreviated transcription (Latin):
sedech Tu es sacerdos ineternum: scdmor¬
dinẽ melchisedech Fidelib loquor: Si quid
ñintelligunt cathecumini. auferant pigri¬
ciam: festinent ad noticiam Non gͦ opus ẽ
mysteria ꝓmere: scripture uob̃ intiment. qͥd
ẽ sacerdotium scđm ordinem melchisedech
Dĩs adextris tuis: Dñs direrat sede adextris
meis: nunc dñs adextris eius qͣsi mutauert̃
sedes: Anforte sic potiꝰ. Iurauit dñs et ñpenite¬
bit eũ: tu es sacerdos inetͥnum. Ad xp̃m dictũ ẽ: tu

Expanded text:
sedec. «Tu es sacerdos in aeternum secundum orsedec. «Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec.» Fidelibus loquor. Si quid non intelligunt catechumeni, auferant pigritiam, festinent ad notitiam. Non ergo opus est mysteria promere; Scripturae vobis intiment quid est sacerdotium secundum ordinem Melcs a dextris tuis.» Dominus dixerat, «Sede a dextris meis;» nunc Dominus a dextris ejus, quasi mutaverint sedes. An forte sic potius, «Juravit Dominus, et non paenitebit eum, Tu es sacerdos in aeternum,» ad Christum dictu
Abbreviated transcription (Latin):
agat: scit quousq quid ꝓgrediatur unde in ali¬
ud committetur. Inpotestate rectoris ẽ sed pe¬
nitentia mutatio rerum significatur: Quomͦ
enim tu cum aliquid te penitet doles factũ
qđ fecisti: sic quando ds̃ aliqͥd pret̃ spem ho
inaliud penitere se dicit: usq adeo ut & de
pena nr̃a peniteat eum: si nos deuita nr̃a ma¬
la penituerit. Iurauit gͦ dñs: iurauitꝰ fir¬
mauitꝰ ñ eum penitebit: ñ mutabit. Quid̃
Tues sacerdos inȩternum: Ideo inȩternum: qͥa
ñ penitebit eum: Sed sacerdos scdđm quid:
unquid erunt ille hostiȩ uict᷑mȩ oblate apatͥ¬
archis: are sanguinis. & tabernacłm: & illa
prumi testamenti ueteris sacramentiu: Absit
am illa sublata sunt: Euerso iam templo. re¬
moto illo sacerdotio: pereunte uictima eoꝵ &
sacrificio: hȩc nec udei habent: Nident peris¬
se iã sacerdotium scđm ordinẽ a aron: & non
agnoscunt sacerdotium scdm ordinẽ melchi¬

Expanded text:
agat, scit quousque quid progrediatur; unde in aliagat, scit quousque quid progrediatur; unde in aliud commutetur, in potestate rectoris est. Sed poenitentia mutatio rerum significatur. Quomodo enim tu, cum aliquid te poenitet, doles factum quod fecisti: sic quando aliquid Deus praeter spem homin aliud, poenitere se dicit; usque adeo ut et de poena nostra poeniteat eum, si nos de vita nostra mala poenituerit. «Juravit» ergo «Dominus; juravit,» firmavit: «non eum poenitebit,» non mutabit. Quid? «Tu es sacerdos in aeternum.» Ideo «in aeternum,» quia «non poenitebit eum.» Sed sacerdos, secundum quid? Numquid erunt illae hostiae, victimae oblatae a Patriarchis, arae sanguinis et tabernaculum, et illa primi Testamenti Veteris sacramenta? Absit. Jam illa sublata sunt, everso jam templo, remoto illo sacerdotio, pereunte victima eorum et sacrificio: haec nec Judaei habent. Vident perisse jam sacerdotium secundum ordinem Aaron, et non agnoscunt sacerdotium secundum ordinem Melchi
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃i uiramentũ ꝓmissionis ẽ firmamentum:
urit omnino Suid enim tu facis cum uiras:
testaris dm̃. Hoc ẽ iurare : dm̃ testari Et ideo
molestum: ne adaliquam falsitatem testẽ ad¬
hibeas dm̃ Si ergo tu uirando testaris dm̃:
cur non et d̃s̃ uirando testetur se ipsum : ui¬
uo ego dicit dñs: uratio dĩẽ Sic urauit de
semine abrahȩ Nuio ego dicit dñs. qm̃ au
disti uocem meam & non peꝑcisti filio tuo u¬
nico ꝓpter me: nͥ benedicens benedicam te.
& implendo implebo semen tuum sicut stel¬
las cȩliͥ & sicut arenam que ẽ adlabiũ ma
brahȩ. accipiens carnem de semine abrahȩ erit
sacerdos inȩternum: scđm ordinẽ melchise¬
dech De sacerdotio gͦ scđm ordinẽ melchise¬
dech. iurauit dñs: et non penitebit eum: Quid
de sacerdotio scđm ordinem aaron: Nunqͥd
penttet dñi sicut hominẽ: aut nolens cadit
inaliqͥd ut faciat. aut in prudens ꝓlabitur: ut
postea eum de suo prolapsu peniteat: Sctt qͥd

Expanded text:
i juramentum promissionis est firmamentum? Juret omnino. Quid ergo tu facis, cum juras? Testaris Deum: hoc est jurare, Deum testari; et ideo molestum, ne ad aliquam falsitatem testem adhibeas Deum. Si ergo tu jurando testaris Deum, cur ergo non et Deus jurando testetur seipsum? «Vivo ego, dicit Dominus,» juratio Dei est. Sic juravit de semine Abrahae: «Vivo ego, dicit Dominus; quoniam audisti vocem meam, et non pepercisti filio tuo unico propter me, nisi benedicens benedicam te, et implendo implebo semen tuum sicut stellas coeli, et sicut arenam quae est ad labium marbrahae, accipiens carnem de semine Abrahae, erit sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. De sacerdotio ergo secundum ordinem Melchisedec, «juravit dominus, et non poenitebit eum.» Quid de sacerdotio secundum ordinem Aaron? Numquid poenitet Deum, sicut hominem, aut nolens cadit in aliquid ut faciat, aut imprudens prolabitur, ut postea eum de suo prolapsu poeniteat? Scit quid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet sacramentum ꝓphetationis aggei &
⁊achariȩ: Cui rursus idem apłs dicit. Tem¬
plum enĩ dĩ scm̃ ẽ: qđ estis uos Quisqͥs gͥ se
adopus huius coedificationis. & ad spẽ scẽ
firmeq compaginis tanꝗͣ lapidẽ uiuũ abhuiꝰ mĩd
rumosa labe conu̾tit intelligit titulũ psalmi.
intellig̃ ꝯu̾sionem aggei et ⁊achariȩ: Cantet
gͦ que secuntur: ñ tam linguȩ uoce qͣm uite
rit enim edificii ꝑfectio. ineffabilis pax illa

Expanded text:
pertinet sacramentum prophetationis Aggaei et Zachariae: cui rursus idem apostolus dicit, «Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos» . Quisquis igitur se ad opus hujus coaedificationis, et ad spem sanctae firmaeque compaginis, tanquam lapidem vivum ab hujus mundi ruinosa labe convertit; intelligit titulum Psalmi, intelligit conversionem Aggaei et Zachariae. Cantet ergo quae sequuntur, non tam linguae voce, quam vitae. Erit enim aedi
Abbreviated transcription (Latin):
ineffabilis lux: fons lucis sine commutabi¬
litate: ueritas sine defectu sapientia inse¬
ipsa manens.inuocãs omĩa hec substantia
di ẽ Itaq tolletur impuis: ut nonuideat
hunc honorem dñi Bĩ enĩ mundicordes. qm̃
nr̃ȩ capacitati dñs imꝑtiri dignatur de
ipso tempore. si tamen dicendum ẽ tempo¬
re: quodam enim tempore uenturi sum̃
ad non tempus: inde mͥ uidetur dictum.
qđ sine preiudicio dicam: siquis intelli¬
gere aliquid melius expedituis ꝓbabiliꝰ
possit inde mͥ uidetur dictum. tecum pͥn¬
cipium indie uirtutis tuȩ. Deniq hoc qͣn¬
tum puto: uersu consequenti satis expla¬
nat Quia enim et hic dicta ẽ uirtus eius
qua subieẽ gentes iugo suo. qua strauit
popłos nonferro sedligno: et suncarne et si in
humilitate. et si adhuc quantum seruilis for¬
ma patitur capitur: tñ magna uirtus eiꝰ qͥa
qdđ infirmum ẽ dĩ fortuis ẽ hominib: qͥa

Expanded text:
ineffabilis lux, fons lucis sine commutabiineffabilis lux, fons lucis sine commutabilitate, veritas sine defectu, sapientia in seipsa manens, innovans omnia: haec substantia Dei est. Itaque tolletur impius, ut non videat hunc honorem Domini. «Beati» enim «mundicordes, quia rae capacitati Dominus impertiri dignatur, de ipso tempore: si tamen dicendum est, tempore; quodam enim tempore venturi sumus ad non tempus: inde mihi videtur dictum; quod sine praejudicio dicam, si quis intelligere aliquid melius, expeditius, probabilius possit: inde mihi videtur dictum, «Tecum principium in die virtutis tuae.» Denique hoc, quantum puto, versu consequente satis explanat. Quia enim et hic dicta est virtus ejus, qua subjecit gentes jugo suo, qua stravit populos, non ferro, sed ligno, etsi in carne, etsi in humilitate, etsi adhuc quantum servilis forma patitur, capitur tamen magna virtus ejus; quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus : quia
Abbreviated transcription (Latin):
lica intuentibus eum. Uiri galilei qͥdstatis
dem forma. quia deimpiis dictum ẽ. ui¬
debunt inquem pupugerunt. Uidebunt
iudicaturum: quem irriserunt uidicatũ
psa itaq forma serui iniudicio conspicua
erit. & iustis & inuistis: & piis & impiis. ⁊
fidelib et infidelib. Quid gͦ impii non ui¬
debunt: Nam dequib dictum ẽ uidebunt
inquem pupugerunt. deipsis rursum dic
seamus. Excitatur impuis ut aliqͥd uide¬
at: tollitur impus ut aliqͥd non uideat:
Iam quid sit uisurus ostendimus. formã il¬
lam dequa dictum ẽ. sic ueniet. Quid ergo
nonẽ uisurus: Et ostendam me ipsũ illis.
Quid ẽ meipsum: Non formã serui. Quid
ẽ meipsum : formam di: inqua ñ rapinã
arbitratus sum eẽ equalis dõ Qͥd ẽ me ip¬
sum: Dilectissumi. filii dei sumus:⁊ non¬
dum apparuit quid erimus: Scimus qͥa
cum apparuerit similes ei erimus: qm̃
uidebimus eum sicuti ẽ Hec claritas diẽ

Expanded text:
lica intuentibus eum: «Viri Galilaei, quid statislica intuentibus eum: «Viri Galilaei, quid statisdem forma: quia de impiis dictum est, «Videbunt in quem pupugerunt» . Videbunt judicaturum, quem irriserunt judicatum. Ipsa itaque forma servi in judicio conspicua erit et justis et injustis, et piis et impiis, et fidelibus et infidelibus. Quid ergo impii non videbunt? Nam de quibus dictum est, «Videbunt in quem pupugerunt;» de ipsis rursum dictscutiamus. Excitatur impius, ut aliquid videat; tollitur impius, ut aliquid non videat. Jam quid sit visurus, ostendimus; formam illam de qua dictum est, «Sic veniet.» Quid ergo non est visurus? «Et ostendam meipsum illi.» Quid est, «meipsum?» Non formam servi. Quid est, «meipsum?» Formam Dei, in qua non rapinam arbitratus sum esse aequalis Deo . Quid est, «meipsum? Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est» . Haec claritas Dei est
Abbreviated transcription (Latin):
data mea custodit: Et qͥdiligit me diliget᷑
apatre meo: etego diligã eum: & ostendam
me ipsum illi Uidentib se: ꝓmisit demon¬
straturũ se Quid uidebant: quid ꝓmitte¬
bat: Hidebant formã serui: ꝓmittebat for¬
mam dĩ. Ostendam inquit me ipsum illi.
Supsa ẽ claritaᷤᷤ ad quã ꝑducitur regnũ: qͦmͦ
transitu scłi huius colligitur. Ducit᷑ enim
adqͣndam uisionẽ ineffabilem: quã non
merebuntur impii: Cȩterum forma serui
cũ hic eẽt uisaẽ abimpiis Uiderunt eã &¬
qui credidunt: uiderunt & qui occideruñ:
Nealiquid magnum putes uideri formã
illam. uiderunt amici: uiderunt & inimi¬
ci Et quidam uidentes int̃fecerunt: qͥdã
ñuidentes crediderunt: Hanc ergo formã
serui. quã hiciam inhumilitate uideruis
& pii ecimpii: uidebunt & inudicio ⁊ pii
& impii Cum enim dñs abocłis discipłoꝵ
suorum ferretur incelum: sonuit uox ange¬

Expanded text:
data mea custodit: et qui diligit me, diligetur data mea custodit: et qui diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi» . Videntibus se promisit demonstraturum se. Quid videbant? quid promittebat? Videbant formam servi, promittebat formam Dei. «Ostendam,» inquit, «meipsum illi.» Ipsa est claritas ad quam perducitur regnum quod modo transitu saeculi hujus colligitur: ducitur enim ad quamdam visionem ineffabilem, quam non merebuntur impii. Caeterum forma servi cum hic esset, visa est ab impiis: viderunt eam qui crediderunt, viderunt et qui occiderunt. Ne aliquid magnum putes videri formam illam, viderunt amici, viderunt inimici; et quidam videntes interfecerunt, quidam non videntes crediderunt. Hanc ergo formam servi, quam hic jam in humilitate viderunt et pii et impii, videbunt et in judicio et pii et impii. Cum enim Dominus ante oculos discipulorum suorum ferretur in coelum, sonuit vox ange
Abbreviated transcription (Latin):
admortales. ut ꝑacta morce sua faceret im¬
mortales: etaliquid daret inspiciendum:
aliqͥd credendum. aliquid post udendum.
Inspiciendam dedit formam serui p̃sentib.
ñsolum ocłis uidendam: sed etiam manib
ꝑtractandam: Cum eadẽ forma ascendetido
incelum Credere nob̃ ussit: qđ illis uidere
concessit: sed et nos habemus qđ uideamus:
Illi enim uiderunt uirgam emissam exsy¬
on: nos uidemus dominari inmedio ini¬
micoꝵ suoꝵ. Hoc totũ fr̃s ꝑtinet ad dispẽ¬
sationem forme seruilis: quȩ tolerabiliter
capitur aseruis: & amabitur a futuris lib̃is.
Ueritas enim incommutabilis. qđ ẽ uerbũ
dei. ds̃ apud dm̃ ꝑquẽ facta sunt omnia.
inse manens innouat omĩa: Hanc ut ui¬
deamus. magna & ꝑfecta cordis mundicia
necessaria ẽ quȩ fit ꝑfidem Demonstra¬
ta enĩ forma serui: dilatata est ad uiden-¬
dum forma dei: Idem quippe informa
serui loquens: seruis ait. Qui diligit me man¬

Expanded text:
immortalis; ut peracta sua morte faceret imimmortalis; ut peracta sua morte faceret immortales, et aliquid daret inspiciendum, aliquid credendum, aliquid post videndum. Inspiciendam dedit formam servi praesentibus, non solum oculis videndam, sed etiam manibus pertractandam. Cum eadem forma ascendit in coelum, credere nobis jussit quod illis videre concessit. Sed et nos habemus quod videamus: illi enim viderunt virgam emissam ex Sion, nos videmus dominari in medio inimicorum suorum. Hoc totum, fratres, pertinet ad dispensationem formae servilis, quae tolerabiliter capitur a servis, et amatur a futuris liberis. Veritas enim incommutabilis quod est Verbum Dei, Deus apud Deum, per quem facta sunt omnia, in se manens innovat omnia . Hanc ut videamus, magna et perfecta cordis munditia necessaria est, quae fit per fidem. Demonstrata enim forma servi, dilata est ad demonstrandam formam Dei. Idem quippe in forma servi loquens servis ait: «Qui diligit me, man
Abbreviated transcription (Latin):
quid futurum ẽ xxp̃c passus ẽ mortuus ẽ
resurrexit tercia dic: ascendit incęlum ut
nouimus quadragesimo die. sedet ad dexte¬
ram patris: hoc iam factum ẽ hoc non iu¬
dimus. sed credimus Quid nunc fit: Do¬
minatur inmedio inimicorum suoꝵ. emis¬
sa uirga iuruitis eius ex syon fit hoc᷑ id agi¬
tur informa serui Etp̃sentem tunc uide¬
runt serui: & absentem nunc credunt serui.
Hoc credimus deforma serui: qđ possumꝰ
caꝑe dum adhuc sumus scrui. hoc ẽ enĩ
illud lac paruuloꝵ. qđ temperauit. panẽ
traiciens ꝑcarnem. Nam panis ille ange¬
loꝵ inprincipio erat uerbum Ut tam̃ pa¬
nem angłorum manducaret homo: crea¬
tor angłoꝵ factẽ homo. lta nob̾ uerbum in¬
camatũ factũ ẽ receptibile: qđ reciꝑe ñuale¬
remus. si filius equalis do non se exmaniret.
formã serui accipiens insimilitudine. homi¬
num factus: ethabitu inuentus ut homo:
Ut ergo ut cunq caꝑe possemus eumqͥ non
posset capi amortalib mortalis factus ẽ.

Expanded text:
id futurum est? Christus passus est, mortuus est, resurrexit tertia die, ascendit in coelum, ut novimus, quadragesimo die, sedet ad dexteram Patris: hoc jam factum est, hoc non vidimus, sed credimus. Quid nunc fit? Dominatur in medio inimicorum suorum, emissa virga virtutis ejus ex Sion; fit hoc, id agitur. Formam servi et praesentem tunc viderunt servi, et absentem nunc credunt servi. Hoc credimus de forma servi, quod possumus capere, dum adhuc sumus servi. Hoc est enim illud lac parvulorum, quod temperavit, panem trajiciens per carnem. Nam panis ille Angelorum, in principio erat Verbum: ut tamen panem Angelorum manducaret homo , Creator Angelorum factus est homo. Ita nobis Verbum incarnatum factum est receptibile: quod recipere non valeremus, si Filius aequalis Deo non se exinaniret formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo . Ut ergo utcumque capere possemus eum qui non posset capi a mortalibus, mortalis factus est
Abbreviated transcription (Latin):
peccet: ita uult peceanti parcere ut reuer¬
tatur et uiuat: ita uult postremo in pecca¬
to ꝑseuerantẽ punire: ut iusticie potentiã
contumax ñ euadat: Ita quicqͥd elegeris. om¬
nipotenti ñdeerit unde suam de te comple¬
fortasse hominis p̃uenit istam magnificen¬
tiam dĩ: ut cum fuerit peccata confessus.
iustificari mereatur: Descendit enĩ detem¬
plo iustificatus publicanus magis quam¬
ille phariseus: quia neq ocłos adcȩlum au¬
debat leuare: sed ꝑcutiebat pectus suũ di¬
cens Dñe ꝓpicuis esto mͥ peccatori Hec ẽ

Expanded text:
peccet, ita vult peccanti parcere, ut reverpeccet, ita vult peccanti parcere, ut revertatur et vivat; ita vult postremo in peccato perseverantem punire, ut justitiae potentiam contumax non evadat. Ita quidquid elegeris, Omnipotenti non deerit unde suam de te complefortasse hominis praevenit istam magnificentiam Dei, ut cum fuerit peccata confessus, justificari mereatur. «Descendit» enim «de templo justificatus Publicanus magis quam Pharisaeus;» quia «neque oculos ad coelum audebat levare, sed percutiebat pectus suum, dicens: Deus, propitius esto mihi peccato
Abbreviated transcription (Latin):
iã intereos iniquus: nulliꝰ uide furta toleran¬
tur: nullus symon magus baptitat᷑. sp̃m
uolens emere dũ cogitat uendere: nullus alex¬
ander erarius multa mala ostendit: nullus
pelle ouina tectus falsa frñitate subrẽpit.
int̃quales nunc necesse ẽ ȩccłia gemat: & q̃les
tc̃ oportet cũ om̃s iusti congregabuntur ex¬
cludat. Hec sunt magna oꝑa dñi: exquisita
inom̃s uoluntates eiꝰ: ꝑqͦs nullum confiten¬
tem deserit miscdia: nullius ẽ iniquitas im¬
punita: qͣndo flagellat etiam omnẽ filiũ
quem recipit Sed si iustus uix saluatur: pec¬
cator & impuis ubi parebunt: Eligat sͥ
homo qͦdlibet: non sic constituta sunt oꝑa
dm̃i ut creatura in libero arbitrio constituta
creatoris suꝑet uoluntatem: etiam si contra
eius faciat uoluntatẽ: Nonuult ds̃ ut pec¬
ces: nam ꝓhibet: Tamen si peccaueris: ne
putes hominẽ fecisse qđ uoluit: et do accidis¬
se qđ noluit: Sicut enim uult ut homo non

Expanded text:
jam inter eos iniquus, nullius Judae furta toleranjam inter eos iniquus, nullius Judae furta tolerantur, nullus Simon magus baptizatur, Spiritum volens emere, dum cogitat vendere ; nullus Alexander aerarius multa mala ostendit , nullus ovina pelle tectus falsa fraternitate subrepit: inter quales nunc necesse est Ecclesia gemat, et quales tunc oportet, cum omnes justi congregabuntur, excludat. Haec sunt «magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus:» per quas nullum confitentem deserat misericordia, nullius sit iniquitas impunita; quando flagellat etiam omnem filium quem recipit . Sed si justus vix salvatur, peccator et impius ubi parebunt ? Eligat sibi homo quodlibet: non sic constituta sunt opera Domini, ut creatura in arbitrio libero constituta, Creatoris superet voluntatem, etiamsi contra ejus faciat voluntatem. Non vult Deus ut pecces; nam prohibet: tamen si peccaveris, ne putes hominem fecisse quod voluit, et Deo accidisse quod noluit. Sicut enim vult ut homo non
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ cantaius alleluia ñ cuiusdam temporis fi¬
nis & transitus : sed beata illa significatur eter¬
nitas: quia denarius additus quadragenario
laborantib in hac uita fidelib merces illa
ꝑsoluitur: qͣm & primis & nouissimis pat̃¬
familias p̃parauit equalem: Audiamꝰ itaq
plenum diuina laude pectus popłi di Cc̃ce
ꝑsonat in hoc psalmo & quendam exultantẽ
felici exultatione prefigurat: & scaturientẽ
inquit dñe intoto corde
meo: Non semꝑ confessio
peccatoꝵ ẽ: sed et laus dĩ
deuotione confessionis ex¬
primitur Illa luget: hȩc
gaudet Illa medico uulnꝰ
ostendit: hec desanitate
grãs agit Hec confessio quẽdam significat ñ
solum abomni malo liberatum: sed etiam
amalignis omnib separatum: Et ideo ui¬
deamus: ubi confiteatur dño in toto corde
Lii consilio inquit uistoꝵ &e congregatione.
Credo quia sedebunt supra duodecim thronoᷤ
iudicantes duodecim trib isrł. Nullus enim

Expanded text:
quo cantamus Alleluia, non cujusdam temporis fiquo cantamus Alleluia, non cujusdam temporis finis et transitus, sed beata illa significatur aeternitas; quia denarius additus quadragenario, laborantibus in hac vita fidelibus merces illa persolvitur, quam et primis et novissimis paterfamilias praeparavit aequalem. Audiamus itaque plenum divina laude pectus populi Dei. Ecce personat in hoc psalmo quemdam exsultantem felici exsultatione, praefigurat et scaturientem inquit, «Domine, in toto corde meo.» Non semper confessio peccatorum est, sed et laus Dei devotione confessionis expromitur. Illa luget, haec gaudet; illa medico vulnus ostendit, haec de sanitate gratias agit. Haec confessio quemdam significat, non solum ab omni malo liberatum, sed etiam a malignis omnibus separatum. Et ideo videamus ubi confiteatur Domino in toto corde. «In consilio,» inquit, «rectorum, et congregatione:» credo, qui sedebunt super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel . Nullus enim