comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gotii qualitas exigit salubriter
ꝑagat: & a pat̾ne caritatis gr̃a ñ
recedat.
Gregorius Bone ab-¬
dampnũ non sentit uti¬
litas. si res aliis cõpetentes
cõg̾nita ueritate restituat. Cog
sui posita in hac urbe roma uuxta
termas agrippianas oratorium
construxisse. ibiq quoᷤdã reditus
legati titulo ꝑtestamenti sui seri¬
em reliquisse: in quo &̃ oratorio
seruoꝵ dei congregationẽ ẽẽ con¬
stituit. Et hec omĩa ut debuissent
impleri: testam̃ti sui pagina sc̃e
memorie decessori nr̃o pelagio
noscit᷑ deputasse. S quia morte
occupatus hoc non oceurrit im¬
plere. & domꝰ ipsa cũ horto suo ab
auetorib nr̃e eccłie detinet᷑. ⁊ ic¬
circo hactenus nec dũ uoluntas
defuneti completa est: nr̃a solli

Expanded text:
gotii qualitas exigit, salubriter gotii qualitas exigit, salubriter peragat, et a paternae charitatis gratia non recedat. Gregorius Bonae abdamnum non sentit utilitas, si res aliis competentes, cognita veritate, restituat. Cognsui posita in hac urbe Roma, juxta thermas Agrippianas, oratorium construxisse, ibique quosdam reditus legati titulo per testamenti sui seriem reliquisse; in quo etiam oratorio servorum Dei congregationem esse constituit; et haec omnia ut debuissent impleri, testamenti sui pagina sanctae memoriae decessori nostro Pelagio noscitur deputasse. Sed quia, morte occupatus, hoc non occurrit implere, et domus ipsa cum horto suo ab actoribus nostrae Ecclesiae detinetur, et idcirco hactenus necdum voluntas defuncti completa est, justi
Abbreviated transcription (Latin):
uamuis causa fu¬
erit que fr̾nitatis ur̃e
animos ad iracundiã
non imin̾erito ꝓuocaret. ut
nec oblationes domni uenantii
uoluissetis suscipe. nec in domo
ipsius saera missarũ sineretis sol¬
lempnia celebrari: tam̃ qi ita terre¬
na agi debet utilitas ut nullum
nos uirgrũ acaritatis ualeat co¬
nexione disiungere. ꝓuide sc̃itate
urãm sicut dudum scripsimꝰ ad¬
hortam᷑. quatinus ⁊ oblatioẽs ante
dicti uiri omĩmodo in dulcedi¬
ne & do placita debeatis sinceri¬
tate susciꝑe. & in domo ipsius mis¬
sarũ ꝑagi musteria ꝑmittatis:
aut sicut scripsimꝰ si fortasse uo¬
luerit ꝑ uos debetis accedere: et
celebrando apd̃ eos missas pͥorẽ
grãm reformare. Oportet nãq
filiis sacerdotalẽ uos affectum
impendẽ. & in causis ꝓut ratio
suffragat᷑ iuris dictionẽ eccłie ue¬
stie minime preterire. hec gͦ con¬
siderantes necesse ẽ ut ita se circa
eos fr̃nitas ur̃a discreta modera¬
tione exhib̾e studeat. ut & qd̾ ne-¬

Expanded text:
uamvis causa fuerit quae fraternitatis vestrae animos ad iracundiam non immerito provocaret, ut nec oblationes domni Venantii voluissetis suscipere, nec in domo ipsius sacra missarum sineretis solemnia celebrari, tamen quia ita terrena agi debet utilitas, ut nullum nos jurgium a charitatis valeat connexione disjungere, proinde sanctitatem vestram, sicut dudum scripsimus, adhortamur, quatenus et oblationes ante dicti viri omnimodo in dulcedine et Deo placita debeatis sinceritate suscipere, et in domo ipsius missarum peragi mysteria permittatis; ut, sicut scripsimus, si fortasse voluerit, per vos debeatis accedere, et celebrando apud eum missas priorem gratiam reformare. Oportet namque filiis sacerdotalem vos affectum impendere, et in causis, prout ratio suffragatur, jurisdictionem Ecclesiae vestrae minime praeterire. Hoc ergo considerans, necesse est ut ita se circa eos fraternitas vestra discreta moderatione exhibere studeat, ut et quod ne
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ potuisset: & imminens resꝑi
culum euitaret. Uñ necesse est
ut & nc̃ &e fituris temporibus
successura est congregationẽ mo¬
dis om̃ĩb celebrent᷑. Consideran¬
tes gͥ antedicti prb̃ri uoluntatẽ
ppetuo illic tempore monasteri¬
ũ ẽẽ atq ad eandem domũ ^ inte¬
gro cũ orto suo ⁊ reb inferrus
designatis que atestatore relicte
sunt ꝓprietatis iure constitui¬
mꝰ ꝑtiuere. idem massam magu¬
gulianensem cũ appendiciis sus
uia numentana miliario plus
minꝰ undecimo. tab̃na in hac
urbe que ẽ posita iuxta pallace¬
nis. ⁊ salgamũ positũ ante domũ
supͣscripti monasterii. Oportet
gͦ ut ita dilectio tua diligenter
celebrent᷑: & suꝑͣ script᷑as res in eiꝰ
ius ꝑtinentes nulla te negligente
occasione depereant. Hanc enĩ
sollicitudinẽ non solu̾ ate s &̃¬

Expanded text:
 potuisset, et imminens posses periculum evitare. Unde necesse est ut et nunc et in futuris temporibus est vel successura est congregationem modis omnibus celebrentur. Considerantes igitur antedicti presbyteri voluntatem, perpetuo illic tempore monasterium esse, atque ad id eamdem domum in integro cum horto suo et rebus inferius designatis, quae a testatore relictae sunt, proprietatis jure constituimus pertinere; id est, massam Magulianensem cum appendicibus suis via Numentana milliario plus minus undecimo, tabernam in hac urbe, quae est posita juxta Palacenis, et Salgamum positum ante domum suprascripti monasterii. Oportet ergo ut ita dilectio tua diligenter celebrentur, et suprascriptae res ad jus ipsius pertinentes, nulla, te negligente, occasione depereant. Hanc enim sollicitudinem non solum te,
Abbreviated transcription (Latin):
Gix leontio ep̃o aruminensi.
asilicam beati xliii.¬
stephani martiris quã
fraternitas ur̃a incendio
asserit concrematã. quã etiã nui¬
ꝑ restauratã ẽe̾ cõmemorat. facul¬
tatẽ tribuimꝰ dedicandi. in qua

Expanded text:
 Leontio episcopo Ariminensi. Basilicam beati Stephani martyris, quam fraternitas vestra incendio asserit concrematam, 826 quam etiam nuper instauratam esse commemorat, facultatem tribuimus dedicandi, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
etiam reliquiarũ scũaria eiꝰdem
beati stephani martiris uolumꝰ
lempnit̾ exhib̾e. ut expectantiũ
de eadem consecratiõe deuotio
dño ualeat auxiliante cõpleri.
Quicqͥd pͣterea eide loco a funda¬
torib olim concessũ ẽ in ea qua
dimissũ ẽ uoluntate ac firmitate

Expanded text:
etiam reliquiarum sanctuaria ejusdem beati Stephani martyris volumus lemniter exhibere, ut exspectantium de eadem consecratione devotio Domino valeat auxiliante compleri. Quidquid praeterea eidem loco a fundatoribus olim concessum est, in ea qua dimissum est voluntate ac firmitate
Abbreviated transcription (Latin):
sa eius que ꝑcrebruit dubitare
iam nos non ꝑmictit opinio. cõ¬
misimus ꝑquirendas. Quãobrem
paterno salutantes affectu excel
uri robur ei subrogetis auxilii.
ne si quod male gerit᷑ quesitum
uel uindicatum ñ fuerit. longoꝵ.
usurpatiõe tempoꝵ euͣ maiori
licentia in futuris crescat excessib.
Scito autẽ excellentissime fili si
uictorias queritis. si de cõmisse
uob̾ ꝓuincie securitate tracta¬
tis. nichil magis uob̃ aliud ad
hec ꝓficere quam zelari sacer¬
dotũ uitas. & in testina eccłiaꝵ¬
in quantũ possibile est. bella
compescere

Expanded text:
sa ejus quae percrebuit dubitare sa ejus quae percrebuit dubitare jam nos non permittit opinio, commisimus perquirendas. Quamobrem paterno salutantes affectu, hortavestri robur ei subrogetis auxilii, ne si quod male geritur quaesitum vel vindicatum non fuerit, longorum usurpatione temporum cum majori licentia in futuros crescat excessus. Scito autem, excellentissime fili, si victorias quaeritis, si de commissae vobis provinciae securitate tractatis, nihil vobis magis aliud ad hoc proficere, quam zetari sacerdotum vitas, et intestina Ecclesiarum, quantum possibile est bella compescere
Abbreviated transcription (Latin):
tinus & ante fatũ uirũ qui neq
suũ neq illiꝰ attendit habitum.
& tantoꝵ causa fuit scelerũ ul¬
tio districta ꝓueniat: &e illa priꝰ
ꝓcedente uindicta. atq in mo¬
nasterio sub penitentia redacta:
om̃s res que de sepe dicto loco
ablate fuerant. cũ om̃ib suis il
lic fructib atq accessiõib rerier¬
tantur.
tricio & ex archo affrice. uii.¬
atis credimus religiosã
excellentie ur̃e mentẽ.
aduersus ea maxime q̃
in eccłiis geruntur. incongrua
diuni amoris emulatiõe succen¬
di. Tanto gͥ eccl̃iasticaꝵ. correpti¬
onem causarũ uob̃ libenter inge¬
ruus: quanto de pia ur̃e mentis
intentione confidimus. Cognoscat
siquidem excellentia ur̃a qͥbꝰd̃a
de affricanis partib uenientib
ad nos fuisse ꝑlatũ: plura in
concilio numidie contra patrũ
tramitem. atq canonũ statuta
cõmitti. Quarũ rerũ frequentes
querelas quia diutius nulla¬
& coep̃o nr̃o de cuiꝰ grauitate ip¬

Expanded text:
atenus et ante fato viro, qui nec atenus et ante fato viro, qui nec suum, nec illius attendit habitum, et tantorum causa fuit scelerum, ultio districta proveniat; et illa prius procedente vindicta, atque in monasterium sub poenitentia redacta, omnes res, quae de saepe dicto loco ablatae fuerant, cum omnibus illis suis fructibus atque accessionibus revertantur. tricio et exarcho Africae. Satis credimus religiosae excellentiae vestrae mentem adversus ea maxime quae in Ecclesiis geruntur incongrua divini amoris aemulatione succendi. Tanto igitur ecclesiasticarum correctionem causarum vobis libenter ingerimus, quanto de pia vestrae mentis intentione confidimus. Cognoscat siquidem excellentia vestra quibusdam de Africanis partibus venientibus ad nos fuisse perlatum plura in concilio Numidiae contra Patrum tramitem atque canonum statuta committi. Quarum rerum frequentes querelas quia diutius toleracopo nostro, de cujus gravitate ip
Abbreviated transcription (Latin):
est ad nos petronillamn
nomine de ꝓuincia luca¬
nia genitam. ꝑ exhortationem
agnelli ep̃i fuisse conuersam.
resq suas om̃s quas hab̾e potuit
licet iure potuissent cõpetere:
tam̃ eidem monast̾io in quo in¬
gressa ẽ etiã spetialit̾ donatioĩs
titulo contulisse. Moriensq p̾dictꝰ
qui notaruis nr̃e ẽẽ fertur eccłie:
atq dimidiã eidem monast̾io
reliquisse. S cũ ꝓpt̾ irruentem
italie cladem siciliam refugisset᷑.
dr̃ eã sepe noĩatꝰ agnellus cor¬
ruptis eiꝰ morib stuprasse. atq
sentiens grauidam de monast̾io
tratũ tale tantũq facinus. in
sui eas dominii uire defendere.
hortam᷑ gͥ dilectione tuam. ut
p̃dictum uirũ uł ante fatam
femniã sub districta adte facias
exsecutione ꝑduci. causamq ipsã
scłm sui meritũ sũma subtilita¬
tis examinatione ꝑquiras. & si
ita inueneris ut nobis nuntiatũ
est: negotiũ tot iniquitatibus
inquinatũ cum sũme purga¬
tionis seueritate determina. qͣ¬

Expanded text:
est ad nos Petronillam nomine de provincia Lucania genitam, per exhortationem Agnelli episcopi fuisse conversam, resque suas omnes, quas habere potuit, licet sibi jure potuissent competere, tamen eidem monasterio, quod ingressa est, etiam specialiter donationis titulo contulisse: morientemque praedqui notarius nostrae esse fertur Ecclesiae, atque dimidiam eidem monasterio reliquisse. Sed cum propter irruentem Italiae cladem Siciliam refugissent, dicitur eam saepe nominatus Agnellus corruptis ejus moribus stuprasse, atque sentiens gravidam, de monasterio tratum tale tantumque facinus, in sui eas dominii jure defendere. Hortamur igitur dilectionem tuam 686 ut praedictum virum vel ante fatam feminam sub districta ad te facias exsecutione perduci, causamque ipsam secundum sui meritum summa subtilitatis examinatione perquiras. Et si ita inveneris, ut nobis nuntiatum est, negotium tot iniquitatibus inquinatum, cum summae purgationis severitate determina; qu
Abbreviated transcription (Latin):
honorabił non est. S ut cognos¬
catis quam erga urãm beatitu¬
dinẽ habeam uoluntatẽ. dilec-¬
tissimũ filiũ meũ anatholium
diaconẽ ad pisssimoꝵ dñoꝵ ue
stigia transmisi. qui eoꝵ pietati ac
ur̃e frat̾nitati satisfaciat. quia nul¬
li in hac causa nocere appeto. s hu¬
militatẽ do placitã & sc̃e eccłie con¬
cordiam custodire. Et qr hostis om¬
nipotentis dñi antixp̃s uixta est:
studiose cupio ne ꝓpriũ qͥd inue¬
niat. non solum in moribꝰ: s neq
in uocabulo sac̾dotũ. Ea gͦ que no¬
uo modo introducta sunt ipso or¬
ritas. si nosmetipsos uoce refouemꝰ
tas agat. ut bona que dicitis. noᷤ
in cordis medulla sentiamꝰ: qua¬
tinꝰ dum in unanimitate corda
fuerint sacerdotũ. ꝓ piissimoꝵ
dñoꝵ uita dep̃cantes tanto citiꝰ
exaudiri meream᷑: quanto & or̃oẽs
nr̃as ante dei ocłos pax illumi¬
nat. & discordie macła ñ obfuscat.

Expanded text:
honorabilis non est. Sed ut cognoshonorabilis non est. Sed ut cognoscatis quam erga vestram beatitudinem habeam voluntatem, dilectis simum filium meum Anatolium diaconum ad piissimorum dominorum vestigia transmisi, qui eorum pietati ac vestrae fraternitati satisfaciat, quia nulli in hac causa nocere appeto, sed humilitatem Deo placitam, et sanctae Ecclesiae concordiam custodire. Et quia hostis omnipotentis Dei Antichristus juxta est, studiose cupio ne proprium quid inveniat non solum in moribus, sed etiam in vocabulo sacerdotum. Ea ergo quae novo modo introducta sunt ipso orritas, si nosmetipsos voce refovemus, tas agat, ut bona quae dicitis nos in cordis medulla sentiamus quatenus dum in unanimitate corda fuerint sacerdotum, pro piissimorum dominorum vita deprecantes, tanto citius exaudiri mereamur, quanto et orationes vestras ante Dei oculos pax illuminat, et discordiae macula non obscurat.
Abbreviated transcription (Latin):
cripta beatitudinis ur̃e
suscepimꝰ. que nob̾ ñ lingͤ
s aĩe uerba loquebant᷑.
Aꝑiebant etenĩ m̃tẽ. que tñ mͥ
clausa ñ erat : qr ꝑ memetipsum
suauitatis ipsius exꝑim̃tũ tene¬
bam. Unde omĩpotenti d̾o inces¬
sant̾ grãs refero. qr si erga nos
in corde ur̃o uirtutũ mat̾ caritas
ꝑmanet. bonoꝵ oꝑũ ramos num¬
quã amittitis: qui ipsam boni¬
tatis radicem tenetis. Oportet gͦ
mũ oꝑe monstretis: ut uerbum
suꝑbie ꝑ qd̾̃ graue scandalũ in
eccłiis generat᷑ auferre festinetis.
hoc modiᷤ om̃ib ĩplentes qd̃ scͥptũ
est: solliciti seruare unitatem
sp̃s in uincło pacis. Et rursum
nullam occasionẽ dare aduersa¬
rio maledicti gr̃a. Tunc enĩ osten¬
sa caritas uera est: si ꝑtypũ suꝑ¬
bie inter nos scissura non fuerit.
Ego enĩ iħ̃m testem inuoco in
anima mea. quia asumo usq ad
ultimũ nulli hominũ dare scan¬
dali occasionẽ uolo. om̃s ẽẽ mag¬
nos &e honorabiles cupio: quoꝵ

Expanded text:
cripta beatitudinis vestrae suscepimus, quae nobis non linguae, sed animae verba loquebantur. Aperiebant etenim mentem, quae tamen mihi clausa non erat, quia per memetipsum suavitatis ipsius experimentum tenebam. Unde omnipotenti Deo incessanter gratias refero, quia si erga nos in corde vestro virtutum mater charitas permanet, bonorum operum ramos nunquam amittitis, qui ipsam bonitatis radicem tenetis. Oportet ergmum opere monstretis, ut verbum superbiae, per quod grave scandalum in Ecclesiis generatur, auferre festinetis, hoc modis omnibus implentes quod scriptum est: Solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis . Et rursus: Nullam occasionem dare adversario maledicti gratia. Tunc enim ostensa charitas vera est, si per typum superbiae inter nos schisma non fuerit. Ego enim Jesum testem invoco in anima mea, quia a summo 879 usque ad ultimum nulli hominum dare scandali occasionem volo. Omnes magnos esse et honorabiles cupio, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
sanari possit exquirere. Hoc itaq
considerantes sacrilegam prauita-¬
tem sedula oratione ac uirtute qͣ
tiũ. xp̃i grã suffragante de eoꝵ
nos ultione letificet. magis quam
de excessu contristet. Paulũ p̾terea
testis studio omni sub festinatiõe
dirigite: quatinus subtilius ab
eo causas tanti facinoris agnoscẽ¬
tes. huic nefandissime prauitati
cũ creatoris nr̃i solatio medicinam
digne possimus correctiõis imponere.

Expanded text:
sanari possit exquirere. Hoc itaque sanari possit exquirere. Hoc itaque considerantes, sacrilegam pravitatem sedula oratione ac virtute qua tius, Christi gratia suffragante, de eorum nos ultione laetificet magis, quam de excessu contristet. Paulum praeteretestis studio, omni sub festinatione dirigite; quatenus ab eo causas subtilius tanti facinoris agnoscentes, huic nefandissimae pravitati cum Creatoris nostri solatio medicinam dignae possimus correptionis imponere.
Abbreviated transcription (Latin):
tholicos prauissima de suis eccłiis
temeritate depellerent: & multos
insuꝑ quibus salitẽ regeneratio¬
nis aqua p̾buerat. rebaptirantes
prauitate nefandissima necauis¬
se. Que res animos nrõs ualde me¬
stificant: quod uob̾ illic positis dãp¬
nate p̾sũptioni tantũ scelus ꝑpetͣre
licuerit. Qua de re fraternitatem
urãm scriptis currentib adhortam᷑.
ut habito tractatri munitoq consi¬
lio. ita nescenti huic ad huc morbo
inhianter ac tota uirtute debeatis
obsistere: dum modo nec uires ex
neglectu ꝑcipiat. nec in cõmisso no¬
bis grege pestilentie dampna con¬
cutiat. Nam si quolibet mͦ qd̃ non
credimus incipienti negligitis in¬
quitati resistere: plurimos erroris
sui gladio uulnerabunt. & est ꝓ¬
fecto grauissimũ laqueo diaboli¬
ce fraudis irretiri ꝑmittere: quos
prus possumꝰ ne alligent᷑ eriꝑe.
Melius est aũt ne quisqm uulne¬
retur obsistere: quã uulneratꝰ qͣłr

Expanded text:
tholicos pravissima de suis Ecclesiis 716 tholicos pravissima de suis Ecclesiis 716 temeritate depellerent, et multos insuper quibus salutem regenerationis aqua praebuerat, rebaptizantes, pravitate nefandissima necavisse. Quae res animos nostros valde moestificat, quod vobis illic positis damnatae praesumptioni tantum scelus perpetrare licuerit. Qua de re fraternitatem vestram scriptis decurrentibus adhortamur, ut, habito tractatu, unitoque concilio, ita nascenti huic adhuc morbo inhianter ac tota virtute debeatis obsistere, dummodo nec vires ex neglectu percipiat, nec in commisso vobis grege pestilentiae damna concutiat. Nam si quolibet modo, quod non credimus, incipienti negligitis iniquitati resistere, plurimos erroris sui gladio vulnerabunt. Et est profecto gravissimum, laqueo diabolicae fraudis irretiri permittere, quos prius possumus, ne alligentur, eripere. Melius est autem ne quisquam vulneretur obsistere, quam vulneratus qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
neglectus inter inicia mor¬
bus uires accipiat: ex nris¬
necessitatibus quicumq in hac sumꝰ
uita constituti ꝓbauimꝰ. Hiuie gͥ
nascenti si doctoꝵ obstet ꝓuisio me¬
dicoꝵ: scimus quidem. qr ante solet
siderationis ratio uehem̃ter nos
debet inpelłe. ut animarũ mor¬
bis initiantibꝰ tota festinemꝰ pos¬
sibilitate resistere: ne dum salubͥa
ad hib̾e medicam̃ta negligimus.
multoꝵ nobis uitam quõdo nr̃o
contendimꝰ lucri subripiant. Uñ
oportet ita nos caulas ouiũ qͥb
custodes uidem᷑ ẽẽ p̃positi. uigilã¬
ti sollicitudine p̾munire: quatinꝰ
lupus insidians undiq pastores
sibi repugnantes inueniat. & uiã
ingrediendi in eis non habeat. Cõ¬
perimus siquidem donatistarũ
stimulos in illis sic partib gregẽ
turbasse dñicũ: ac si nulliꝰ pasto¬
ris moderamine regeretur. Nun¬
ciatũq nob̾ est qd̃ dicere sine gra¬
uidolore ñ possumꝰ: qmͣ plurimi
eoꝵ uenenatis iam sint dentibus
laniati. Deniq ut sacerdotes ca¬

Expanded text:
neglectus inter initia morbus vires accipiat, ex nosnecessitatibus quicunque in hac sumus vita constituti probavimus. Huic igitur nascenti si doctorum obstet provisio medicorum, scimus quidem quia ante siderationis ratio vehementer nos debet impellere ut, animarum morbis initiantibus, tota festinemus possibilitate resistere, ne dum salubria adhibere medicamenta negligimus, multorum nobis vitam, quos Deo nostro contendimus lucrari, subripiant. Unde nos oportet ita caulas ovium, quibus nos custodes videmur esse praepositi, vigilanti sollicitudine praemunire, quatenus lupus insidians undique pastores sibi repugnantes inveniat, et viam ingrediendi in eas non habeat. Comperimus siquidem Donatistarum stimulos sic in illis partibus gregem turbasse dominicum, ac si nullius pastoris moderamine regeretur. Nuntiatumque nobis est, quod dicere sine gravi dolore non possumus, quoniam plurimi eorum venenatis jam sint dentibus laniati. Denique ut sacerdotes ca
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum uindicari in me iniqͥtas
debuit. laudes ꝓ uindicta recipiã.
Quibus aute hoc in loco terrenaꝵ.
rerum tumultibus p̃mor: explere
uerbis nequeo. Quod tam̃ collige
ex breuitate epłe potestis: in qua
ei minus loquor. que plus om̃ib
diligo. Preterea indico. quia a se¬
renissimis dñis quantis ualui p̾¬
cibus postulaui. ut uos honore
pis limina uenire. & quousq ita
deo placuerit hic mecũ uiuere
concedat: quatinus dum uos ui¬
dere meruero. ꝑ egrinationis nr̃e
tedium de eterna patria inuicẽ
loquendo releuemus.

Expanded text:
ut, cum vindicari in me iniquitas ut, cum vindicari in me iniquitas debuit, laudes pro vindicta recipiam. Quibus autem hoc in loco terrenarum rerum tumultibus premor, explere verbis nequeo; quod tamen colligere ex brevitate epistolae potestis, in qua ei minus loquor, quem plus omnibus diligo. Praeterea indico quia a serenissimis dominis quantis 495 valui precibus postulavi, ut vos honore pis limina venire; et, quousque ita Deo placuerit, hic mecum vivere concedant; quatenus dum vos videre meruero, peregrinationis nostrae taedium de aeterna patria invicem loquendo relevemus.
Abbreviated transcription (Latin):
pistolas beatitudinis
ur̃e uit fessus requiem.
salutem eger. fontem
sitiens: umbram estuans accepi.
Neq enĩ illa uerba ꝑ linguam car¬
nis uidebantur expressa: sed sic
sp̃ualem amorem suum quem
gestabat aperuit. ac si mens ꝑ se¬
ipsam loqueretur. Sed durum
ualde fuit quod secutum est. qͥa
amor u̾r terrena me portare onera
precepit: & quem prius sp̃ualiter
diligebatis. postea ut estimo tem¬
poraliter amantes. usq ad terrã
me suꝑ posito onere depressistis:
ita ut mentis rectitudinẽ funditꝰ
ꝑdens. contemplationisq aciem
sum & humiliatus sum usq qͣq.
Multis enim causarũ fluctibus
quatior. & tumultuose uite tem¬
pestatibus affligor: ita ut recte di¬
eam. ueni in altitudinẽ maris: &
tempestas demersit me. Riclitan¬
ti ergo mnichi orationis ur̃e manũ
tendite uos: qui in uirtutũ littore
statis. Q uod uero os me dñi. quod
lucernam dicitis. quod multis ꝓdes¬
se ꝑhibetis. hoc quoq michi ad ini¬
quitatum meaꝵ cumulũ accidit:

Expanded text:
pistolas beatitudinis vestrae, ut fessus requiem, salutem aeger, fontem sitiens, umbram aestuans accepi. Neque enim illa verba per linguam carnis videbantur expressa, sed sic spiritalem amorem suum quem gestabat aperuit, ac si mens per semetipsam loqueretur. Sed durum valde fuit quod secutum est, quia amor vester terrena me portare onera praecepit; et quem prius spiritaliter diligebatis, postea, ut existimo, temporaliter amantes, usque ad terram me superposito onere depressistis, ita ut mentis rectitudinem funditus perdens, contemplationisque aciem sum, et humiliatus sum usquequaque. Multis enim causarum fluctibus quatior, et tumultuosae vitae tempestatibus affligor, ita ut recte dicam: Veni in altitudinem maris, et tempestas demersit me. Periclitanti igitur mihi orationis vestrae manum tendite, vos qui in virtutum littore statis, Quod vero me os Domini, quod lucernam dicitis, quod multis prodesse perhibetis, hoc quoque mihi ad iniquitatum mearum cumulum accidit,
Abbreviated transcription (Latin):
legum p̾cepta sine ambiguita¬
te ꝑducite: ne quod absit xpĩa¬
na religio uideis subdita pol¬
luatur. Ita gͦ omĩa distrietissi¬
me ce sub omini festinatione cor¬
rigite: ut non solum ꝓ hac uo-¬
bis disciplina grãs referamus
s & testimonium de bouitate
ur̃a ubi necesse fuerit p̾beamꝰ.¬

Expanded text:
legum praecepta, sine ambiguitalegum praecepta, sine ambiguitate perducite; ne, quod absit, Christiana religio Judaeis subdita polluatur. Ita ergo omnia districtissime sub omni festinatione corrigite, ut non solum pro hac vobis disciplina gratias referamus, sed et testimonium de bonitate vestra, ubi necesse fuerit, praebeam
Abbreviated transcription (Latin):
b ipso administrationis
exordio ds uos in cause sue
uoluit uindicta ꝓcedere:
&e hanc uobis mercecdem ꝓpitiꝰ
cum laude seruauit. fertur si¬
quidem quod nasas quidem
sceleratissimꝰ uideoꝵ. sub noĩe
beati helye altare punienda
temeritate construxerit: multoᷤ¬
q illic xp̾ianoꝵ ad adorandũ
sacrilega seductione deceꝑit.
pia comꝑauit: & sius ea obseqͥis
ac utilitatibꝰ deputauit. Dum gͥ
seuerissime in eum ꝓtantis faci¬
norib debuisset uleiser: głoriosus
iustinus medicam̃to auaricie ut
nobis scriptũ est delinitus. dei
distulit in iuiriam uindicare.
Gła autẽ ur̃a hec omĩa distri¬
cta examinatione ꝑquirat. &
si huiuscemodi manifestum
ẽẽ reppererit. ita districtis si¬
me ac corporaliter in eundem
sceleratum festinet uindicare
iudeum: quatinus hac ex causa
&e grãm sibi dei nr̃i conciliet.¬
& his se posteris ꝓ sua mercede
imitandum monstret exem¬
plis. Mancipia autem xp̃ia¬
na quecumq eum comparas-¬
se patuerit. ad libertatem iurta

Expanded text:
dministrationis exordio, Deus vos in causae suae voluit vind etam procedere, 652 et hanc vobis mercedem propitius cum laude servavit. Fertur siquidem quod Nasas quidam sceleratissimus Judaeorum, sub nomine beati Eliae altare punienda temeritate construxerit, multosque illic Christianorum ad adorandum sacrilega seductione deceperitpia comparavit, et suis ea obsequiis ac utilitatibus deputavit. Dum igitur severissime in eum pro tantis facinoribus debuisset ulcisci, gloriosus Justinus, medicamento avaritiae, ut nobis scriptum est, delinitus, Dei distulit injuriam vindicare. Gloria autem vestra haec omnia districta examinatione perquirat; et si hujusmodi manifestum esse repererit, ita districtissime ac corporaliter in eumdem sceleratum festinet vindicare Judaeum, quatenus hac ex causa et gratiam sibi Dei nostri conciliet, et his se posteris pro sua mercede imitandum monstret exemplis. Mancipia autem Christiana, quaecunque eum comparasse patuerit, ad libertatem, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
nus remanere. Expensa uero
que necessaria fuerit. ꝑ economũ
qui tempore mortis p̾dicti ep̃i
inuentus est erogetur: quatinus
rationes suas futuro ep̃o ipse ut
nouit exponat. Cuncta siquid̃e
que tibi agenda mandauimꝰ
cum consilio magnifici att elo¬
quentissimi marcelli filii nr̃i
te agere ꝓfecto neces. se est: qua¬
tinus ita omnia que huius p̾¬
cepti pagina continet. sollicite
strenueq possis implere. ut nul¬
la te neglectus culpa respiciat.

Expanded text:
nus remanere. Expensa vero, nus remanere. Expensa vero, quae necessaria fuerit, per oeconomum, qui tempore mortis praedicti episcopi inventus est, erogetur, quatenus rationes suas futuro episcopo ipse, ut novit, exponat. Cuncta siquidem quae tibi agenda mandavimus, cum consilio magnifici atque eloquentissimi Marcelli filii nostri te agere profecto necesse est, quatenus ita omnia quae hujus praecepti pagina continet, sollicite strenueque possis implere, ut nulla te neglectus culpa respiciat.
Abbreviated transcription (Latin):
nino gerant custodiam admone¬
to: interminans eis de ꝓpria eos
satisfacturos ẽẽ substantia. si qͥc¬
quam exinde eoꝵ negligentia
fuerit imminutũ. Malchum
contestari te uolumus: ut se pe¬
nitus in hac causa non misceat.
Nam si ꝑ eum aliquid contra uo¬
luntatem nram factum uł tem¬
ptatum potuerimus ad discere:
non modieam ad se culpam &e pe¬
riculum ꝑtinere cognoscat. Sed
& hoc eum admonere curato: it
ad ponendas explendasq ratioes
patrimonii nr̃i quod gessit de-¬
beat ẽẽ sollicitus. Pro quibus &̾
faciendis: ex sicilie partib ad nos
post posita excusatione uenire
festinet. In rebus gͥ salonitane
ecełie nullomodo se miscere p̾su¬
mat: ne ampluis ei aut obuixius
aut possit esse culpabilis. Nam
multa habere de rebus p̾dicte
auctorem extitisse in uenditiõe
rerum eius uel aliis illicitis asse¬
uerat. Quod si ita ẽẽ sicut dicit᷑.
manifesta ueritate patuerit:
certus sit inultum hoc nullate¬

Expanded text:
nino gerant custodiam admonenino gerant custodiam admoneto, interminans eis de propria eos satisfacturos esse substantia, si quidquam exinde eorum negligentia fuerit imminutum. Malchum um nostrum contestari te volumus, ut se penitus in hac causa non misceat. Nam si per eum aliquid contra voluntatem nostram factum vel tentatum potuerimus addiscere, non modicam ad se culpam et periculum pertinere cognoscat. Sed et hoc eum admonere curato, ut ad ponendas explendasque rationes patrimonii nostri, quod gessit, debeat esse sollicitus; pro quibus etiam faciendis, ex Siciliae partibus ad nos, postposita excusatione, venire festinet. In rebus igitur Salonitanae Ecclesiae nullo modo se miscere praesumat, ne amplius ei aut obnoxius, aut possit esse culpabilis. Nam multa habere de rebus praedictauctorem exstitisse in venditione rerum ejus vel aliis illicitis asseverat. Quod si ita esse, sicut dicitur, manifesta veritate patuerit, certus sit inultum hoc nullate
Abbreviated transcription (Latin):
currens in partibus istis fama
uulgauit. Quod si uerũ est. exꝑi¬
entia tua omni instantia om̃iq
sollicitudine clerum &e popłm
eiusdem ciuitatis admonere festi¬
net: quatinus uno consensu or¬
dinandum sibi debeant eligere
sacerdotem. factoq in ꝑsona que
fuerit electa decreto: ad nos trans¬
mittere studebis. ut cum nr̃o
consensu sicut priscis fuit tem¬
poribus ordinetur. Illud qui-¬
dem p̃ omuibus cure tibi sit. ut
in hac electione nec datio quibꝰq
modis interueniat p̾mioꝵ. nec
nio fuerit quisquam electus uo¬
luntatibus eoꝵ. cum fuerit ordi¬
natus obedire reuerentia exigen
te compellitur. Sieq fit
nullius incongrue uoluntati de¬
seruiat: s uita & moribus decora¬
ta. tauto ordini digna ualeat in¬
ueniri. De rebus uero uł ornam̃to
eiusdem eccłie fideliter rerum
inuentarum facito p̾sente te con¬
scribi. & ne de rebus ipsis possit
aliquid deperire. respectum di¬
aconem atq stephanum primũ
notariũ ut ipsarum rerũ om¬

Expanded text:
currens in partibus istis fama vulgavit. Quod si verum est, experientia tua omni instantia omnique sollicitudine clerum et populum ejusdem civitatis admonere festinet, quatenus uno consensu ordinandum sibi debeant eligere sacerdotem; factoque in personam quae fuerit electa decreto, ad nos transmittere studebis, ut cum nostro consensu, sicut priscis fuit temporibus, ordinetur. Illud quidem prae omnibus tibi curae sit, ut in hac electione nec datio quibuscunque modis interveniat praemiorum, nec nio fuerit quisquam electus, voluntatibus eorum cum fuerit ordinatus, obedire revete compellitur, sicque fit nullius incongruae voluntati deserviat, sed vita ac moribus decorata, tanto ordine digna valeat inveniri. De rebus vero vel ornamento ejusdem Ecclesiae, fideliter rerum inventarium 640 facito, te praesente, conscribi. Et ne rebus ipsis possit aliquid deperire, Respectum diaconum atque Stephanum primicerium notariorum ut ipsarum rerum om
Abbreviated transcription (Latin):
tibi dies seripsimus. ut
numerium diaconem
nucerine eccłie interrogare sub¬
tiliter debuisses: & si nichil ẽẽt
quod ei ad sacerdotii gradum
potuisset obsistere. hic eum con¬
secrandum deo auctore trans¬
mitteres. & ideo si facta inter¬
rogatione quam diximus. scĩs¬
simũ ad nos diaconũ transmis¬
surus es : clerum & popłm ei¬
uitatis ipsius admonere eura¬
bis. ut cum eo quanticumq po¬
tuerint uenire non differant. qua¬
tinus eis p̾sentibus si deo placue¬
rit. & ordinandus fuerit consecre¬
tur. Preterea quia felix defensor
puellam nomine catellam hab̾e
dicitur. que cum magnis lacri¬
mis & uebementi desiderio habi¬
tum conuersationis appetit. s
eam p̃fatus dñs suus conuerti
minime ꝑmitcit: ꝓinde uolumꝰ
ut exꝑientia tua p̾fatũ felicem
uideat atq puelle eiusdem ani¬
mum sollicite requirat. & siita
cognouerit p̾cium eiusdem pu¬
in monasterio dandam cũ ꝑso¬
nis grauibus dño auxiliante
suo sustineat

Expanded text:
tibi scripsimus, ut Numerium diaconum Nucerinae Ecclesiae interrogare subtiliter debuisses; et si nihil esset quod ei ad sacerdotii gradum potuisset obsistere, huc eum consecrandum Deo auctore transmitteres. Et ideo si, facta interrogatione quam diximus, suprascriptum ad nos diaconum transmissurus es, clerum et populum civitatis ipsius admonere curabis. ut cum eo quanticunque potuerint venire non differant, quatenus eis praesentibus, si Deo placuerit et ordinandus fuerit, consecretur. Praeterea quia Felix defensor puellam nomine Catellam habere dicitur, quae cum magnis lacrymis et vehementi desiderio habitum conversationis appetit, sed eam praefatus dominus suus converti minime permittit, proinde volumus ut experientia tua praefatum Felicem adeat, atque puellae ejusdem animum sollicite requirat; et si ita esse cognoverit, pretium ejusdem puin monasterio dandam cum personis gravibus, Domino auxiliante, suo sustineat
Abbreviated transcription (Latin):
tati ꝓculdubio conuenit & ugo¬
ri. Quia gͦ uiulandus lator p̃¬
sentium frat̾nitatis tue cogni¬
tionem implorat. diaconum
gauinianum contra quẽ se
hab̾e causam commemorat.
fraternitas tua ad suum faciat
accersire iudicium: & amota
dilatione cause u̾itatẽ subtili
inquisitione discutiat. Ꝙ quecũq
iusticie ordo dictauerit. ac tua fu¬
erit sententia definitum. & ob¬
seruare & implere partes modis
omnibz compellantur. xx¬

Expanded text:
tati procul dubio convenit et vigori. Quia ergo Viulandus, praesentium lator, fraternitatis tuae cognitionem implorat, diaconem Gravinianum, contra quem se habere causam commemorat, fraternitas tua ad suum faciat accersire judicium; et, amota dilatione, causae veritatem subtili inquisitione discutiat et quaecunque justitiae ordo dictaverit, ac tua fuerit sententia definita, et observare et implere partes modis omnibus compellantur.
Abbreviated transcription (Latin):
celeriter post ordinationẽ deponr.
E a autẽ que fraternitati ur̃e scͥp¬
simus cunctis sub uos ep̃is in no¬
tescite: quia ego illis scrib̾e nolui
ne honorẽ urm uiderer imminu¬
ere. ꝑuenit quoq ad nos quosd̃a
scandalizatos fuisse: qd̃ prob̃s criᷤ¬
mate tangere eos qui baptizandi
st̃ ꝓhibumꝰ. &e nos quid̾e scd̃m usũ
uet̾em eccłie nr̃e fecimꝰ. S si omĩo¬
hac de re aliqui contristant᷑. uͥ ep̃i
zandos chrismate tangere debe¬
ant concedimus

Expanded text:
celeriter post ordinationem deponatur. celeriter post ordinationem deponatur. Ea autem quae fraternitati vestrae scripsimus, cunctis sub vobis episcopis innotescite, quia ego illis scribere nolui, ne honorem vestrum viderer imminuere. Pervenit quoque ad nos quosdam scandalizatos fuisse, quod presbyteros chrismate tangere eos qui baptizandi sunt prohibuimus. Et nos quidem secundum usum veterem Ecclesiae nostrae fecimus; sed si omhac de re aliqui contristantur, ubi epizandos chrismate tangere debeant concedimus
Abbreviated transcription (Latin):
inuentus. ut ad deũ uenire minime
consentiat: tanto pensionis onere
grauandus est. ut ipsa exactionis
sue pene compellatur ad rectitu¬
dinem festinare. Puenit &ẽ ad nos
quosdam de sacris ordiuibus lap
sos. uł post penitentiã uł ante pe¬
nitentiam ad ministerii sui offi-¬
cium reuocari. Quod omnino
ꝓhibemus: & in hac re sacratissi¬
mi quoq canones contradicunt.
Qui gͥ post acceptum sacrũ ordi¬
nem lapsus in peccato carnis fu¬
erit: sacro ordine ita careat ut
ad altaris ministeriũ ulterius
non accedat. S ne uinquã hi qͥ
ordinati sunt pereant. ꝓuideri
debet quales ordinentur. ut pͥus
aspiciatur si uita eoꝵ continens
in annis plurinis fuit: si studiũ
lectionis. si elemosiue amorẽ ha¬
buerunt. Querendũ quoq ẽ ne
fortasse fuerit bigamus. Uidendũ
etiã ne sine litteris: aut ne obnoxiꝰ
curie. compellatur post sacrum
ordinẽ ad actionem publicã redire.
quilibet exquisitus ordinatur. ñ

Expanded text:
inventus, ut ad Dominum Deum venire minime inventus, ut ad Dominum Deum venire minime consentiat, tanto pensionis onere gravandus est, ut ipsa exactionis suae poena compellatur ad rectitudinem festinare. Pervenit etiam ad nos qsos, vel post poenitentiam, vel ante poenitentiam ad ministerii sui officium revocari, quod omnino prohibuimus, et in hac re sacratissimi quoque canones contradicunt. Qui igitur post acceptum sacrum ordinem lapsus in peccatum carnis fuerit, sacro ordine ita careat, ut ad altaris ministerium ulterius non accedat. Sed ne unquam ii qui ordinati sunt pereant, provideri debet quales ordinentur, ut prius aspiciatur si vita eorum continens in annis plurimis fuit, si studium lectionis, si eleemosynae amorem habuerunt. Quaerendum quoque est ne forte fuerit bigamus. Videndum etiam ne sine litteris, aut ne obnoxius curiae, compellatur post sacrum ordinem ad actionem publicam redire. 705 quilibet exquisitus ordinatur, non
Abbreviated transcription (Latin):
&e ciriaci abbatis relatione
cognouimꝰ. eoqd̃ in insula
sardinia sacerdotes a laicis ui-¬
dicibus opprimant᷑. & fraterni-¬
tatem tuam ministri sui despi-¬
ciant. dumq solum simplici¬
tatȩ a uob̾ studetur: quantũ
uidemus disciplina negligit᷑.
Unde hortor ut omĩ excusatio¬
ne postposita. eccłiam quam
suscepisti auctore deo regas:
disciplinam clericis tenere. nul¬
lius uerba metuere studeas.
bitione despiceris. Qui nisi ius¬
sioni tue paruerit. eũ a sacro
ordine uolumꝰ ẽẽ priuatũ. Ac¬
cidit autẽ aliud ualde lugen¬
dum: qr ipsos rusticos quos ht̃
eccłia tua. nunc usq in uifide¬
litate remanere negligentia
fraternitatis ur̃e ꝑmisit. & qͥd
uos admoneo ut ad dm̃ extra¬
Unde necesse est uos ꝑ omĩa
in eoꝵ conuersatione uigilare.
Nam si cuiuslibet ep̃i in sardi¬
nia insula paganũ rusticum
inuenire potuero: in eodem ep̃o for¬
titer uindicabo. Iam uͦ si rusticus
tante fuerit ꝑfidie & obstinatioĩs

Expanded text:
 Cyriaci abbatis relatione cognovimus quod in insula Sardinia sacerdotes a laicis dicibus opprimantur, et fraternitatem tuam ministri sui despiciant; dumque solum simplicitati a vobis studetur, quantum videtur, disciplina negligitur. Unde hortor ut, omni excusatione postposita, ecclesiam quam suscepisti auctore Deo regas, disciplinam clericis tenere, nullius verba metuere studeas. rohibitione despiceris. Qui nisi jussioni tuae paruerit, eum sacro ordine volumus esse privatum. Accidit autem aliud valde lugendum, quia ipsos rusticos, quos habet Ecclesia tua, nuncusque in infidelitate remanere negligentia fraternitatis vestrae permisit. Et quid vos admoneo ut extraUnde necesse est vos per omnia in eorum conversionem vigilare. Nam si cujuslibet episcopi in Sardinia insula paganum rusticum invenire potuero, in eumdem episcopum fortiter vindicabo. Jam vero, si rusticus tantae fuerit perfidiae et obstinationis
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ constituta elericoꝵ importun¬
tatib &e diuersis eoꝵ molestiis p̾¬
grauent᷑. Quod ne de cet̾o fiat stric¬
ta hoc interminatiõe cõpesce. qͣtiꝰ
monachis illic degentib lib̾e in
manũ uͦ atq dñicũ clericos qui de
hac urbe temerario ausu sine itr̃a
p̾sũpsert  dictiõe decedẽ. licet ma¬
iori fuerant ultiõe plectendi: tam̃
relaxari eiꝰ benignitatis studio ad

Expanded text:
t constituta clericorum importunitatibus et diversis eorum molestiis praegraventur. Quod ne de caetero fiat, districta hoc interminatione compesce, quatenus monachis illic degentibus libere in manum vero atque Dominicum clericos, qui de hac urbe ausu temerario sine nostra praesumpserunt benedictione discedere, licet majori fuerant ultione plectendi, tamen relaxari eis benignitatis studio deb
Abbreviated transcription (Latin):
sic in breui fraternitatis
tue fuerit in mutata dis¬
crecio. ut ea que postulat ñ adu̾tat.
Ex qua re dolemꝰ. quia manifestũ
p̾bes indiciũ plus apd̃ te uerba
male suadentiũ ualuisse: quã di¬
uine lectionis studiũ ꝓfecisse. sũ¬
q monasteria te oporteat defen¬
sare. ⁊ religiosos illic sũoꝑe con¬
gregare. ut lucrũ de congregati¬
one possis efficere: in eoꝵ te edi¬
uerso grauamine sicut littere tue
testautur desideras exercere. Q qd̃
est deterius. nos tue culpe studes
fieri deb̾e participes: scilicet dũ
cũ nr̃o consensu monasteriũ qd̃
decessor tuus condidit cupis sub
curandarũ rerũ atq causarũ no¬
mine pgrauare. Debes enĩ recolẽ
qr te p̾sente. diuersis &̃ prb̃is ac¬

Expanded text:
sic in brevi fraternitatis tuae fuerit immutata discretio, ut ea quae postulat non advertat. Ex qua re dolemus, quia manifestum praebes indicium plus apud te verba male suadentium valuisse quam divinae lectionis studium profecisse. Cumque monasteria te oporteat defensare, et religiosos illic summopere congregare, ut lucrum de animarum congregatione possis efficere, in eorum te e diverso gravamina, sicut litterae tuae testantur, desideras exercere; et, quod est deterius, nos tuae culpae studes fieri debere participes, scilicet, dum cum nostro consensu monasterium quod decessor tuus condidit cupis sub curandarum rerum atque causarum nomine praegravare. Debes enim recolere quia te praesente, diversis etia
Abbreviated transcription (Latin):
postulauere concessimꝰ uͥ tñ eiꝰdẽ
decessoris tui dispositio quã fecerat
de monasterio ipso firmata est. Et
nẽ ista dissimulans. contraria uos
poscis debere p̃ciꝑe. & hec qͥdem
scimꝰ non tua sunt. S dũ incon¬
grua dicentes audire ñ renuis. ñ
solũ opinionẽ tuã s grauas &e aĩã
Quia gͦ multũ te diligo instanter
admoneo. quod districte considera.
ñ plus pecunie quã animabꝰ stu¬
deas. Illud alatere respiciendũ ẽ:
ad hoc autẽ tota mentis intentioẽ
laborandũ ac uehementiꝰ inniten¬
dũ. huic rei oꝑam ⁊ sollicitudinẽ¬

Expanded text:
postulavere, concessimus. Ubi tamen ejusdem decessoris tui dispositio quam fecerat de monasterio ipso firmata est, tu nunc ista dissimulans, contraria nos poscis debere praecipere. Et haec quidem, scimus, non tua sunt; sed dum incongrua dicentes audire non renuis, non solum opinionem tuam, sed gravas et animas. Quia ergo te multum diligo, instanter admoneo, quod districte considera, ut non plus pecuniae quam 816 animabus studeas. Illud a latere respiciendum est, ad hoc autem tota mentis intentione laborandum, ac vehementius innitendum. Huic rei o
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ talis uita constiterit. ut ad h̃e
dignus sit ordinẽ ꝓmoueri. priꝰ
ministio debet eccłie deseruire:
quatinꝰ longe exertitationis usu
uideat quod imitet᷑. & discat qd̃
doceat. ne forte onus regiminis
conuersionis nouitas non ferat.
& ruine occasio de ꝓuectus in¬
maturitate consurgat. Qualit̾
rante illi caritatẽ impendit: di¬
uersoꝵ fideliũ relatione copimꝰ.

Expanded text:
ergo vita talis constiterit ut ad hunc ergo vita talis constiterit ut ad hunc dignus sit ordinem promoveri, prius ministerio debet Ecclesiae deservire, quatenus longae exercitationis usu videat quod imitetur, et discat quod doceat, ne forte onus regiminis conversionis novitas non ferat, et ruinae occasio de provectus immaturitate consurgat. Qualiterrante charitatem impenderit, diversorum fidelium relatione co
Abbreviated transcription (Latin):
ep̾is suis peticione hoc sꝑare. atq
nitatis ur̃e sollicitudo diligent̃
inuigilet. & nullum qui sub reg¬
no ur̃o est ad sacrũ ordinẽ ex da¬
tione pecume uel quarũlibet
patrocinio ꝑsonarũ. seu ꝓcimi¬
tatis iure patiatur accedere. s il¬
le ad ep̃atus uel alteriꝰ sacri ordi-¬
nis offitium eligat᷑. que dignũ
uita & mores ostenderint. Ne si
qd̃ non optamꝰ honor uenalis fue-¬
rit sacerdotis: symoniacha in illis
partib heresis que prima in ec¬
clesia ꝓdiit. et patrum sententia
dampnata est consurgat. & regni
urĩ quod absit uires iminuat.
Nam graue omnino & ultra ꝙͣ
dici potest facinus est. sp̃m scm̃
qui omĩa redemit uenundare.
sicut nostis neophitum egregiꝰ
p̾dicator ad sacerdotii regimen
omnino uetat accedere: nullum
ex laico patiamini ep̃m consecͣ¬
ri. Nam qualis magister erit. qͥ
discipłs non fuit: Aut quẽad¬
modum ducatum gregi dñico
p̃beat: qui discipline pastoris
subditus ante non fuerit: Si cuiꝰ

Expanded text:
episcopis petitione hoc sperare, atque nitatis vestrae sollicitudo diligenter invigilet; et nullum qui sub regno vestro est ad sacrum ordinem ex datione pecuniae, vel quarumlibet patrocinio personarum seu proximitatis jure patiatur accedere; sed ille ad episcopatus vel alterius sacri ordinis officium eligatur, quem dignum et vita et mores ostenderint; ne si, quod non optamus, honor venalis fuerit sacerdotii, simoniaca in illis paribus haeresis, quae prima in Ecclesia prodiit, et Patrum sententia damnata est, consurgat, et regni vestri, quod absit, vires imminuat. Nam grave omnino et ultra quam dici potest facinus est, Spiritum sanctum, qui omnia redemit, venundari. sicut nostis, 938 neophytum egregius praedicator ad sacerdotii regimen omnino vetat accedere, nullum ex laico patiamini episcopum consecrari. Nam qualis magister erit, qui discipulus non fuit? Aut quemadmodum ducatum gregi dominico praebeat, qui disciplinae pastoris subditus ante non fuit? Si cujus
Abbreviated transcription (Latin):
beat. Nos tam̃ ne ur̃e excellentie
desidium sub p̾textu cuiꝰdam ex¬
cusationis forsitan uidem᷑ uelle
diffidẽ: dilectissimo filio nr̃o cau¬
dido prb̃ro pallium p̾uidimꝰ di¬
rigendũ: inuingentes ei ut uice
niã. congrua id debeat obserua¬
tione tribuere. Unde necesse est

Expanded text:
beat. Nos tamen ne vestrae excellentiae beat. Nos tamen ne vestrae excellentiae desiderium sub praetextu cujusdam excusationis forsitan videremur velle differre, dilectissimo filio nostro Candido presbytero pallium praevidimus dirigendum, injungentes ei ut vice nostra congrua id debeat observatione tribuere. Unde necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
notuit. prona uoluntas ẽ. & con¬
cedi hoc omnino desid̾at. atq
multa de p̾dicto fr̃e nr̃o tam uo¬
bis quam etiam aliis testificanti¬
bus ad nos bona ꝑlata sunt. max-¬
ime uitam eiꝰ ioħe regionario ad
nos remeante cognouimꝰ. & quid
in fr̃e nr̃o augustino fecerit au¬
dientes. redemptorem nr̃m bene¬
dicimꝰ. quia eum sacerdotis nom̃
etiam oꝑib implere sentimꝰ. S
res plurime restiterunt: que nos hoc
interim facere minime ꝑmiser̾t.
Primũ siquidem. quia is qui pal¬
lium ipsum ueuen̾at accepturꝰ.
Deinde quod non id ex ur̃a peti¬
cione: sed ex nobis transmissum
uoluistis intelligi. Extra hoc autẽ
quia nec is qui eo uti desiderat:
directa ad nos hoc sibi largiri spe¬
tiali petitione poposcerat. Et tan¬
tam causam nullom p̃bere sine
eius postulatione debuimꝰ. maxi¬
me quia & prisca consuetudo
obtinurt. ut honor pallii nisi
exigentib causarũ meritis. &
fortit̾ postulanti. dari non de¬

Expanded text:
notuit, prona voluntas est, et connotuit, prona voluntas est, et concedi hoc omnino desiderat; atque multa de praedicto fratre nostro, tam vobis quam etiam aliis testificantibus, ad nos bona perlata sunt, maxime vitam ejus Joanne regionario ad nos remeante cognovimus. Et quid in fratre nostro Augustino fecerit audientes, Redemptorem nostrum benedicimus, quia eum sacerdotis nomen etiam operibus implere sentimus. Sed res plucimae restiterunt, quae nos hoc interim facere minime permiserunt. Primum siquidem, quia is qui pallium ipsum venerat accepturus, Deinde quod non id ex vestra petitione, sed ex nobis transmissum voluistis intelligi. Extra hoc autem quia nec is qui eo uti desiderat, directa ad nos hoc sibi largiri speciali petitione poposcerat, et tantam causam nullo modo praebere sine ejus postulatione debuimus; maxime quia et prisca consuetudo obtinuit ut honor pallii nisi exigentibus causarum meritis et fortiter postulanti dari non de
Abbreviated transcription (Latin):
questio uertit᷑ eiꝰ fuerit sententia
declaratũ: nec hic p̃iudiciũ. nec ille
uideat᷑ inuidiam sustinere.
GR Bruniehildi regine franeoꝵ .iiii.
uanta in omnipotentis
dei tuore excellentie ur̃e
mens soliditate firmata
sit. inter aliã bona que agitis etiã
in sacerdotum eius laudabili di¬
lectione monstratis. Et magna
nobis fit de xp̃ianitate ur̃a leticia.
qm̃ quos uenerantes ut famulos
reuera xp̃i diligitis: augeri hono¬
ribꝰ studetis. Decet enĩ uos excel¬
lentissime filie. decet tales exist̾e.
ut subiectis possitis dominari.
In eo enim regnũ potestati ur̃e
& subiectis gentib confirmatis.
in quo timori omipotentis dñi
mentis colla subicitis. & unde uoᷤˢ¬
metipsas seruitio creatoris subdi¬
tis: inde uobis ur̃os subditos ad
seruitium deuotiꝰ obligatis. Sus
agrio pallium dirig̾e scđm po-¬
stulationẽ urãm uoluimꝰ. Propt̾
qd̃ & serenissimi dñi imꝑatoris
eum responsa eccłie faciebat in¬

Expanded text:
quaestio vertitur ejus fuerit sententia quaestio vertitur ejus fuerit sententia declaratum, nec hic praejudicium, nec ille videatur invidiam s Brunichildae reginae Francorum. Quanta in omnipotentis Dei timore excellentiae vestrae mens soliditate firmata sit, inter alia bona quae agitis etiam in sacerdotum ejus laudabiliter dilectione monstratis; et magna nobis fit de Christianitate vestra laetitia, quoniam quos venerantes ut famulos revera Christi diligitis, augere honoribus studetis. Decet enim vos, excellentissima filia, decet tales existere, ut subjectae possitis esse dominatori. In eo enim regnum potestatis vestrae et subjectis gentibus confirmatis, in quo timori omnipotentis Domini mentis colla subjicitis; et unde vosmetipsas servitio Creatoris subditis, unde vobis vestros subditos ad servitium devotius obligatis. Suscnostro Syagrio pallium dirigere secundum postulationem vestram voluimus. Propter quod et serenissimi domni imperatoris, eum responsa Ecclesiae faciebat, in