comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta: quȩ quamuis excelsa sint con¬
dita. huic tam̃ nec p̃lata sunt.
nec ȩquata: Qui speciosꝰ factus
in multis condensisq frondib
dr: quia p̃latum cȩtis legionib.
tanta illũ sp̃es pulcriorẽ reddidit:
quanta & supposita angłoꝵ mul¬
titudo decorauit. Ista arbor i
paradyso dĩ. tot qͣsi condensas
frondes habuit: qͦt sub se posi¬
tas supnoꝵ spũum legiones at¬
tendit. Qui. & iccnrco peccans. si¬
ne uenia dampnatus ẽ: quia
magnus sine compatadone fue¬
rat creatus. Hinc ei rursum: ꝑe
de eius magnitudine locuturꝰ.
primo uerbo cuncta complerus
c̃. Quid nanq bom ñ habuerit:
si signaculum dĩsimilitudinis
lis similitudo imaginaliter expͥ¬
mitur: qualis insigillo eodem
essentaliter  habet̃ Et licet homo

Expanded text:
ta? quae quamvis excelsa sint condita, huic tamen nec praelata sunt, nec aequata. Qui speciosus factus in multis condensisque frondibus dicitur, quia praelatum caeteris legionibus, tanto illum species pulchriorem reddidit, quanta et supposita angelorum multitudo decoravit. Ista arbor in paradiso Dei tot quasi condensas frondes habuit, quot sub se positas supernorum spirituum legiones attendit. Qui et idcirco peccans sine venia damnatus est, quia magnus sine comparatione fuerat creatus. Hinc ei rursum per de ejus magnitudine locuturus, primo verbo cuncta complexus est. Quid namque boni non habuit, si signaculum Dei similitudinis lis similitudo imaginaliter exprimitur, qualis in sigillo eodem essentialiter habetur. Et licet homo
Abbreviated transcription (Latin):
quo apud dm
altius urtutũ
dignitate ꝓfi¬
ciunt: eo subti¬
lius.indignos
se eẽ deprehendunt: qͥa dũ ꝓri¬
mi luci fiunt: quicqͥd eos inse ip¬
sis latebat. inueniunt. Et canto
magis foris sib deformes appã¬
rent: qͣnto nimis pulchrum est.
qd̾ intus uident. Unusqͥsq enĩ
sibi. dum tactu ueri luminis il¬
lustratur. ostendit᷑: & unde co-¬
gnoscit quid ẽ. iusticia. inde
eruditur. ut uideat qͥd ẽ.culpa.
Hinc ẽ qđ sepe mens nr̃a. quãuiss
frigida inconu̾satonis humanȩ
actione torpescat: quãuis inqͥb¬
dam delinquat. & nesciat: qͣm¬
uis peccata quȩdã. qͣsi nulla ꝑ¬
pendat: cum tam̃ ad appetenda

Expanded text:
quo apud Deum altius virtutum dignitate proficiunt, eo subtilius indignos se esse deprehendunt, quia dum proximi luci fiunt, quidquid eos in seipsis latebat inveniunt; et tanto magis foris sibi deformes apparent, quanto nimis pulchrum est quod intus vident. Unusquisque enim sibi, dum tactu veri luminis illustratur, ostenditur; et unde agnoscit quid est justitia, inde eruditur, ut videat quid est culpa. Hinc est quod saepe mens nostra quamvis frigida in conversationis humanae actione torpescat, quamvis in quibusdam delinquat et nesciat, quamvis peccata quaedam quasi nulla perpendat; cum tamen ad appetenda
Abbreviated transcription (Latin):
de scã ȩccłia diceret. Syndonẽ
fec̃. & uendidit: & cingulũ trã¬
qua. mollit̃ quiescit᷑: qͥa mens.
in illa fidelium. spe suꝑna refo¬
uetur. Unde. & petro ammalia
inlinteo demonstrant᷑: qͥa pec¬
catoꝵ animȩ miscłit̃ aggrega¬
te inblanda fidez quiete conti¬
nent᷑ Hanc gͦ syndonem. ȩccłia
fec̃. & uendidit: quia fidẽ quã
credendo contenuerat loquendo de
uirorem demonstratȩ iusticiȩ.
flura oꝑa gentilitatis astrinr̃
ut hoc qd precipit᷑. iiuendo
teneatur: Sint lumb ur̃i pre¬
cincti. Predicatores gͦ suos dñs
querendo. ancillas inuenit:p¬
mutando. amicos fac̃: ditando.
negociatores exhibet. Qui enim

Expanded text:
de sancta Ecclesia diceret: Sindonem de sancta Ecclesia diceret: Sindonem fecit et vendidit, et cingulum traqua molliter quiescitur, quia mens in illa fidelium spe superna refovetur. Unde et Petro animalia in linteo demonstrantur , quia peccatorum animae misericorditer aggregatae, in blanda fidei quiete continentur. Hanc ergo sindonem Ecclesia fecit, et vendidit, quia fidem quam credendo texuerigorem demonstratae justitiae, fluxa opera gentilitatis astrinxit, ut hoc quod praecipitur vivendo teneatur: Sint lumbi vestri praecincti . Praedicatores ergo suos Dominus quaerendo ancillas invenit, permutando amicos facit, ditando negotiatores exhibet. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ: adextremũ qͦ negociatores.
ꝑ actionem. Ipsis quippe infir¬
mantib: đr. Noli timere pusillꝰ
grex: qͥa complacuit pat̾ ur̃o
dare uobis regnum. Ipsis rursũ
conualescentib: dr: uos autem
dixi amicos: quia omnia quȩ¬
cunq auchui a patre meo nota
feci uob̾. Ipsis adextremum in
negocii oꝑadonem ꝑgentib:
iub et᷑. Euntes in mundũ unqũ¬
sum: p̃dicate eugłiũ om̃i ciea¬
curȩ. In p̃dicatione quippe fidi.
qͣsi qđdam negotium geritur:
dum uerbũ datur: & fides ab au¬
ditorib sumitur. Quas qđdam
negocium faciunt. qͥ p̃dicatio¬
nẽ p̃rogant: & appłis fidem re
almista ñ diceret: Sumite psal¬
mũ: & dade tympanũ. In tympa¬
no᷑ enĩ. corium siccatur: ut sonet
Qd gͦ ẽ dicere sumite psalmum
& date tympanum: nͥ accipite
spiritale canticum corhs. & red¬
dite temporalem maceratonẽ
corpis: Si suꝑna p̃dicatio. ne¬
gociũ ñ fuisset: nequaqͣm sub
typo fortis mulieris salomon.

Expanded text:
dem, ad extremum quoque negotiatores dem, ad extremum quoque negotiatores per actionem. Ipsis quippe infirmantibus dicitur: Nolite timere, pusille grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . Ipsis rursum convalescentibus dicitur: Vos autem dixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota fecionem pergentibus jubetur: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae . In praedicatione quippe fidei quasi quoddam negotium geritur, dum verbum datur, et fides ab auditoribus sumitur. Quasi quoddam negotium faciunt, qui praedicationem praerogant, et a populis fidem repalmista non diceret: Sumite psalmum, et date tympanum . In tympano etenim corium siccatur ut sonet. Quid est ergo dicere: Sumite psalmum, et date tympanum, nisi accipite spiritale canticum cordis, et reddite temporalem macerationem corporis? Si superna praedicatio negotium non fuisset, nequaquam sub typo fortis mulieris Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
uincla restrinxit.Et insemetipso
leiiathan iste ancillis ligatur:
cum. infirmis p̃dicatorib ueri¬
tatis lumine clarescente. contra
electoꝵ mentes. antiquus hostis
ñ qͣntum uult seiure ꝑmittitur.
s ne sub infidelitatis captuita¬
te cunctos qͦs appetit deneat: si¬
gnis & untutib coartatur Ipse gͦ
ꝑ se. hoc fortiter facit: qui contͣ
illum. uires ñ fortib tribuit. Sed
quia qͦs contͣ eum dñs mittat.
insinuat: nunc etiam. qͥd ipsi a
illum negociatores. Leuiathan¬
iste.tocies concidi tur: qͦties.
chuini uerb gla dio. sua
ab illo menbra seꝑant᷑.
Iniqui enim. cũ uerbum ueritatiᷤ
auchunt. & scõ timore ꝑculs ab
antiqui hostis se imitatione su¬
spendunt: ipse in corꝑe suo di¬
rant. subtrahuntur. Ipsos uͦ ami
cos nominat: qͦs suꝑiꝰ ancillas
uocat. Ipsos etiam negociatores
appellat: qͦs amieos dixerat. Scĩ
enĩ p̃dicatores. prius ancille st̃
ꝑformidinem: post. amici. ꝑfi¬

Expanded text:
vinculo restrinxit. Et in semetipso vinculo restrinxit. Et in semetipso Levicum infirmis praedicantibus, veritatis lumine clarescente contra electorum mentes antiquus hostis non quantum vult saevire permittitur; sed ne sub infidelitatis captivitate cunctos quos appetit teneat, signis et virtutibus coarctatur. Ipse ergo per se hoc fortiter facit, qui contra contra illum vires non fortibus tribuit. Sed quia quos contra eum Dominus mittat insinuat, nunc etiam quid ipsi agillum negotiatores. iste toties conciditur, quoties divini verbi gladio sua ab illo membra separantur. Iaudiunt, et sancto timore perculsi ab antiqui hostis se imitatione suspendunt, ipse in corpore suo dirant, subtrahuntur. Sancti enicos nominat, quos superius ancillas vocat; ipsos etiam negotiatores appellat, quos amicos dixerat. Sancti etenim praedicatores prius ancillae sunt per formidinem, post amici per fi
Abbreviated transcription (Latin):
ri in ꝑsecugone ꝑmisit. Uinum
miscuit: qͥa chuin itatis & hu¬
manitats suȩ  pariter. nobis¬
archana precheauit. Mensã qͦ
ꝓposuit: quia scripturȩ sacrȩ
nob̾ pabula aꝑiendo.p̃parauit.
Ancillas etiã suas misit. quȩ ad
arcem nos atq ad ciuitatis mȩ¬
nia uocarent: quia p̃dicatores
infirmos abiectosq habere stu¬
duit: qui fideles ppłos. adspiri¬
talis patriȩ edificia suꝑna col¬
ligerent. Unde. ieugłio dñs
nathanaelem laudat: nec tam̃
msorte p̃dicangum numerat:
qͥa ad p̃dicandũ eũ. tales uenire
debuerant: qͥ de laude ꝓpria nil
habebant: ut tanto solius uen
agendũ. ꝑ se ydonei ñ fuissent.
Ut gͦ mira potentia. ꝑ p̃dicatoꝵ
linguas claresceret: priꝰ mirab¬
lius actum ẽ ut eorumdẽ p̃di¬
cangum meritũ nullum eẽt
Ancillas gͦ dñs misit: & leiuathan
hui forgtidinem ligauit: qͥa
infirmos p̃dicatores mundo ex¬
hibuit: & potentes quosq qui
eius corpꝰ fuerant. sub t̾roris sui

Expanded text:
ri in persecutione permisit. Vinum miscuit, quia divinitatis et humanitatis suae nobis pariter arcana praedicavit. Mensam quoque proposuit, quia Scripturae sacrae nobis pabula aperiendo praeparavit. Ancillas etiam suas misit, quae ad arcem nos atque civitatis moenia vocarent, quia praedicatores infirmos abjectosque habere studuit, qui fideles populos ad spiritalis patriae aedificia superna colligerent. Unde in Evangelio Dominus Nathanaelem laudat , nec tamen in sorte praedicantium numerat, quia ad praedicandum eum tales venire debuerant, qui de laude propria nihil habebant, ut tanto solidius veagendum per se idonei non fuissent. Ut ergo mira potentia per praedicatorum linguas claresceret, prius mirabilius actum est ut eorumdem praedicantium meritum nullum esset. Ancillas ergo Dominus misit, et Leviathan hujus fortitudinem ligavit, quia infirmos praedicatores mundo exhibuit, et potentes quosque, qui ejus corpus fuerant, sub terroris sui
Abbreviated transcription (Latin):
chritudine decorat᷑ ꝑ psalmistã
dr. Concupiuit rex sp̃em tuã.
De qua: paulopost subdit᷑ Omĩs
gła er. filiȩ regũ abint̾. Nam si
foris głam quereret: int̾ spẽm
ipsa uiuendi ꝑfectione. cȩcoꝵ
merita excedant:nonnulli tam̃
qͥa adaltora assequenda ñ suf¬
ficiunt: infurmitats suȩ conscii.
pietatis ei gremio continent᷑
Qui. in qͣntum p̃ualent.mala ui¬
tant: qmuis inqͣntũ appecuñ.
altora bona ñ impleant. Quos

Expanded text:
chritudine decoratur, per Psalmistam dicitur: Concupivit rex speciem tuam . De qua paulo post subditur: Omnis gloria ejus filiae regum ab intus . Nam si foris gloriam quaereret, intus speciem, ipsa vivendi perfectione caeterorum merita transcendant, nonnulli tamen quia ad altiora assequenda non sufficiunt, infirmitatis suae conscii, pietatis ejus gremio continentur. Qui in quantum praevalent mala vitant, quamvis in quantum appetunt altiora bona
Abbreviated transcription (Latin):
tors merito. spetiosȩ memoran¬
tur: ipsȩ etiam. qͣs ex ̃ꝑfectorum
typo. uelut infirmȩ. hereditatem
int̾ fr̃s accipiant. Usus nanq ui¬
dȩ ueteris ñ habebat. ut heredita¬
tem feminȩ int̾ masculos sort¬
rentur: qͥa legis seueritas.forda
eligens:infirma contempnens:
cdstricta potiꝰ studuit qͣm be¬
tats suȩ consciꝰ de sordenda ce¬
lestis patrimonii hereditate de¬
spet. Pat̃ enĩ nr̃. int̾ masculos ett¬
am feminis iura successionis tͥ¬
buit: qͥa int̾ fortes atq ꝑfectos.¬

Expanded text:
torum merito speciosae memorantur, ipsae etiam quasi ex imperfectorum typo velut infirmae haereditatem inter fratres accipiunt. Usus namque vitae veteris non habebat ut haereditatem feminae inter masculos sortirentur, quia legis severitas fortia eligens, infirma contemnens, districta potius studuit quam betatis suae conscius de sortienda coelestis patrimonii haereditate desperet. Pater enim noster inter masculos etiam feminis jura successionis tribuit, quia inter fortes atq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeunt: qͣnto a se ocłos au̾tunt:
quia in hur uitȩ itinere offen¬
dentes corruunt: dũ alibi inten
dunt. Etquidẽ peccatores se as¬
serunt: nec tam̃ tantum: ut tã
noriȩ in regimine ꝑsonȩ trade¬
rentur. Et dũ erꝰ facta despieiuns:
dũ p̾̃cepta contempnuntꝰ ad
tantã usq insamã deuoluunt᷑
ut dm res humanas curare ñe
stiment: quia ei qui qͣsi iure re¬
prehenditur. eẽ se commissos
dolent. Sicq. dũ contͣ rectorem
suꝑbrunt: etiã contͣ iudicia con¬
ditoris intumescunt: & dum pa¬
storis uitam chiucheant: ipsam
qͦ sapientiam omĩa disponentẽ.
impugnant. Sepe autẽ rectoris
sui dictis ꝓterue obuiant: & ean¬
dem uocis suꝑbiam. lib̾tatẽ
uocant. Sic quippe elatio se qͣs
ꝓ recditudine lib̾tats obicit: sic̃
sepe se timor. ꝓhumilitate supponit
Nã sicut pleriq reticent extimo¬
re: & tam̃ tacere se estimant ex
humilitate: ita nonnulli locͣun¬
tur ꝑ impatientiã elatonis:

Expanded text:
pereunt, quanto a se oculos avertunt, pereunt, quanto a se oculos avertunt, quia in hujus vitae itinere offendedunt, et quidem peccatores se asserunt, nec tamen tantum, ut tam noxiae in regimine personae traderentur, et dum ejus facta despiciunt, dum praecepta contemnunt, ad tantam usque insaniam devolvuntur, ut Deum res humanas curare non aestiment, quia ei qui quasi jure reprehenditur, esse se commissos dolent; sicque dum contra rectorem superbiunt, etiam contra judicia conditoris intumescunt. Et dum pastoris sui vitam dijudicant, ipsam quoque sapientiam omnia disponentem impugnant, se autem rectoris sui dictis proterve objiciunt, et eamdem vocis superbiam libertatem vocant. Sic quippe elatio se quasi pro rectitudine libertatis objicit, sicut saepe se et timor pro humilitate supponit. Nam sicut plerique reticent ex timore, et tamen tacere se aestimant ex humilitate, ita nonnulli loquuntur per impatientiam elationis,
Abbreviated transcription (Latin):
& st qua ab eo bene aliqñ gesta
s̃. hȩc importune. ey anmo obic̃
Etcum hc̃ dõ singłarit̃ placuisse
insinuat: qͦ facile suggesta ꝑsua¬
deat: ipsam. ad destimoniũ pote¬
stats traditȩ retͥbutonẽ uocat.
nib meliorem cerneret: omnes
hos sub tuo regimine ñ dedisset
fiusq mox mentẽ erigit: uiles
atq mutiles eos qui subiects̃.
ostendit: ita ut nullũ iã qͣs dig¬
num respiciat. cui ȩquammiter
loquat᷑ unde. & mox mentis tͣn-¬
quillitas in irã uertitur: quiadũ
cunctos despic̃: dũ sensũ uitãq
omnium. sine modadone rep̃¬
hendit: tanto ir refrenatyse in
racundiã dilatat: qͣnto eos qui
sͥ commissi sunt ẽẽ sibimet in¬
summoꝑe agere nigtur: ut sua
acta consid̾are funditꝰ negligañ:
& semꝑ tacitis cogitationib re¬
ctoris sui iudices fiant. Qui. dũ
i illo quid rep̃hendere debeañ.
importime respiciunt: insemet¬
ipsis quid corrigant. nunquã
uident. Unde & tanto atroctus

Expanded text:
et si qua ab eo bene aliquando gesta et si qua ab eo bene aliquando gesta sunt, haec importune ejus animo objicit, et cum hunc Deo singulariter placuisse insinuat, quo facile suggesta persuadeat, ipsam ad testimonium potestatis traditae retributionem vocat inibus meliorem cerneret, omnes hos sub tuo regimine non dedisset; ejusque mox mentem erigit, viles atque inutiles eos qui subjecti sunt ostendit, ita ut nullum jam quasi dignum respiciat cui aequanimiter loquatur. Unde et mox mentis tranquillitas in iram vertitur, quia dum cunctos despicit, dum sensum vitamque omnium sine moderamine reprehendit, tanto effrenatius se in iracundiam dilatat, quanto eos qui sibi commissi sunt esse sibimet insummopere nititur agere, ut sua acta considerare funditus negligant, et semper tacitis cogitationibus rectoris sui judices fiant; qui dum in illo quod reprehendere debeant importune respiciunt, in semetipsis quod corrigant nunquam vident. Unde et tanto atrocius
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam erupit: tantoq hc̃
districtius ꝑculit: qͣnto er se suꝑ¬
bia immod̾ati erexit. Et quia enu¬
merando bona dix̃. in quib sibi
placuit: enumerata mala inqͥbr
fernetur. audiuit.Sciendũ uͦ ẽ. qd
ipsa hȩc de qua tractamꝰ elatio.a¬
los ex reb scłarib: alios uͦ exspi¬
ritalib possidet. Alt̃ nanq intu¬
mescit auro: alt̃ eloquio. Alt̃. in¬
fimis & terrenis reb: alt̃. sũmis
cȩlestibq uirtutib. Una tamen
eadẽq. ante dĩ ocłos agit᷑ qͣmuis
adhumana corda ueniens. in eoꝵ
obtutib. diu̾so amictu pallietur.
Namcum is qui det̾rena prrgła
suꝑbiebat. postmodũ de scĩtate
extollitur: nequaqͣm cor erꝰ ela¬
dio deseruit: sed ad eũ consueta
ueniens:ut cognosci nequeat. ue¬
stem mutauit. Sciendũ qͦ ẽ: qđ
aliter hȩc p̃positos: atq alit̾ sub¬
ditos temptat. Prelato nanq in
cogitadonib suggerit. qͥa solo
uite merito suꝑ cȩtos exereuit:

Expanded text:
sententiam erupit; tantoque hunc sententiam erupit; tantoque hunc districtius perculit, quanto ejus se superbia immoderatius erexit; et quia enumerando bona dixit in quibus sibi placuit, enumerata mala, in quibus feriretur, audivit. Sciendum vero est quod ipsa haec, de qua tractamus, elatio, alios ex rebus saecularibus, alios vero ex spiritualibus possidet. Alter namque intumescit auro; alter eloquio; alter infimis et terrenis rebus; alter summis coelestibusque virtutibus: una tamen eademque ante Dei oculos agitur, quamvis ad humana corda veniens, in eorum obtutibus diverso amictu pallietur. Nam cum is, qui terrena prius gloria superbiebat, postmodum de sanctitate extollitur, nequaquam cor ejus elatio deseruit; sed ad eum consueta veniens ut cognosci nequeat, vestem mutavit. Sciendum quoque est, quod aliter haec propositos, atque aliter subditos tentat; praelato namque in cogitationibus suggerit, quia solo vitae merito super caeteros excrevit;
Abbreviated transcription (Latin):
uet ꝑcogitõnem: & cũ se incun¬
chs tͣnscendẽ cȩtos estimat: ꝑ lata
cogitõnum spacia secũ deambu¬
lans. laudes suas tacitus clamat.
Nonnunqͣm uͦ ad tantã elatonẽ
mens ducitur: ut in eo qđ tu¬
met. ediã ꝑ ostentagonem locu¬
gonis effrenet᷑. S tanto facily
ruina sequit᷑: qͣnto apud se qͥsq
impudend exaltatur. Hinc enĩ:
scͥptũ ẽ. Ante ruinã exaltat᷑ cor.
Hinc. ꝑ damelẽ dr̃. In aula baby¬
lonis deambulabat rex. respõ¬
ditq. & ait. Nonne hȩc ẽ. baby¬
lon magna: qͣm ego edfieaui
indomũ regni. in robore fordtu¬
dinis meȩ. & in gla decoris mei:
S hunc tumorẽ. qͣm concita uin¬
dicta repressent: ilico adiung̃.:
dicens. Cum adhuc sermo eẽt
transiet ate: & ab hominib te
eicient: & cum bestiis & feris e
rit habitatio tua. fęnum qͣs
bos cõmedes: & septem tẽpora
mutabunt᷑ suꝑ te. Ecce. qͥa tumor
m̃tis usq ad aꝑta u̾ba se ꝓtulit:
padientia iudicis. ꝓtinus usq ad

Expanded text:
er cogitationem, et cum se in cunctis transcendere caeteros aestimat, per lata cogitationum spatia secum deambulans, laudes suas tacitus clamat. Nonnunquam vero ad tantam elationem mens ducitur, ut in eo quod tumet etiam per ostentationem locutionis effrenetur. Sed tanto facilis ruina sequitur, quanto apud se quisque imprudentius exaltatur. Hinc enim scriptum est: Ante ruinam exaltatur cor . Hinc per Danielem dicitur: In aula Babylonis deambulabat rex; responditque et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore fortitudinis meae, in gloria decoris mei? Sed hunc tumorem quam concita vindicta represserit, illico adjungit, dicens: Cum adhuc sermo essetx: Regnum transiet a te, et ab hominibus te ejicient, et cum bestiis ferisque erit habitatio tua; fenum quasi bos comedes, et septem tempora mutabuntur super te . Ecce quia tumor mentis usque ad aperta verba se patientia judicis protinus usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
Omnis humana sapientia. qͣntõ¬
lbet acumine polleat: chuinȩ
sapientiȩ comparata. insipien¬
dia ẽ. Omnia enim humana.
quȩ iusta. quȩ pulchra sunt:
di iusticię & pulchritudim cõ¬
parata:nec iusta. nec pulchra
sunt: omnino nec sunt. Beatꝰ
itaq iob. ea quȩ dixerat. sapien
ter dixisse se crederet:si uerba sa
cuinas tamen sententias audiens:
sapientius se cognoseit non ẽt sapi¬
entem. Hinc ẽ qd̃ abraham inter
uerba dr̃ca. nichil se nͥ puluerem
uidit: dicens:loquar ad dñm̃ me¬
um: cũ sim puluis &cinis. Hinc
ẽ. qđ moyses. om̃i egyptioꝵ sapĩa
instructus. ex quo loquentẽ dnm̃
auduit : impeditioris & tardio¬
ris linguc se ẽẽ deprehendit: diceis.
Obsecro dñe: nonsum eloquens. Ab¬
hen enĩ & nudius terciꝰ. ex quo lo¬
cutus es adseruum duũ: impedi¬
qoris & tardioris linguȩ sum ego.
Hinc ẽ. qđ ysaias. postquã sedentẽ
dnm suꝑ solium excelsum atq ele¬
uatum uidit: postquã seraphin.

Expanded text:
Omnis humana sapientia quantolibet acumine polleat, divinae sapientiae comparata, insipientia est. Omnia enim humana, quae justa, quae pulchra sunt, Dei justitiae et pulchritudini comparata, nec justa nec pulchra sunt, nec omnino sunt. Beatus itaque Job ea quae ter dixisse se crederet, si verba suus fuerat, divinas tamen sententias audiens, sapientius se cognoscit non esse sapientem. Hinc est quod Abraham inter verba dominica nil se nisi pulverem vidit, dicens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Hinc est quod Moyses omni Aegyptiorum sapientia instructus, ex quo loquentem Dominum audivit, impeditioris et tardioris linguae se esse deprehendit, dicens: Obsecro, Domine, nonustertius, ex quo locutus es ad servum tuum, impeditioris et tardioris linguae sum . Hinc est quod Isaias, postquam sedentem Dominum super solium excelsum atque elevatum vidit, postquam seraphim
Abbreviated transcription (Latin):
punt. Sola ẽ: quȩ. intra se posi¬
tos ualida caritatẽ compage cꝰ¬
stodit. Unde & aqua dilurrii. ar¬
cham quidẽ ad sublimiora su¬
stulit: om̃s audem qͦs extra arcã
muenit. extinxit. Sola ẽ: in qua.
suꝑna mysteria ueraciter con¬
templemur.Unde. & ad moysen
dñs dic̃. Est locꝰ apud me. & sta

Expanded text:
perunt. Sola est quae intra se posiperunt. Sola est quae intra se positos valida charitatis compage custodit. Unde et aqua diluvii arcam quidem ad sublimiora sustulit; omnes autem quos extra arcam invenit, exstinxit. Sola est in qua mysteria superna veraciter contemplemur. Unde ad Moysen Dominus dicit, Est locus apud me, et sta
Abbreviated transcription (Latin):
tcis dicat. Sacrificia ur̃a ñ accipio
petitionum ur̃arum u̾ba ñ au¬
dio: ñ ꝑ int̃cessionẽ illius. cui ꝓ
fessionis uerba de me ueracia re¬
cognoseo. Et uos quidẽ tauros
atq arietes ex hibenda sacͥficia
conu̾sionis ur̃ȩ deducite: s ame.
salutem urãm. ꝑ catholicam ec¬
cłiam qͣm diligo postulate. Ipsi
enĩ uolo dimittere id qd̾ m̃ in
ipsa deliquistis: ut hȩc urãm in¬
columitatem obtineat: quȩ. ex
ur̃o languore laborabat. Sola¬
rantib fiducialiter int̾cedat.
Unde etiam. de agni hostia dñs
p̃cepit: dicens. In una domo co¬
medetur: ne efferets de carnb
eius foras. In una nanq domo.
agnus comedit᷑: qͥa in una ca¬
tholica. uera hostia redempdoris
immolat᷑. De cui carnib. chui¬
na lex efferri foras ꝓhibet: qͥa da¬
re scm̃ canib uetat. Sola ẽ: in qͣ
opꝰ bonum fructuosȩ pagitur.
Unde & mercedẽ denarii: ñ nͥ qui
intra uineam laborau̾ant. acce¬

Expanded text:
ticis dicat: Sacrificia vestra non accipio, ticis dicat: Sacrificia vestra non accipio, petitionum vestrarum verba non audio, nisi per intercessionem illius, cujus professionis verba de me veracia recognosco. Et vos quidem tauros atque arietes ad exhibenda sacrificia conversionis vestrae deducite, sed a me salutem vestram per catholicam Ecclesiam, quam diligo, postulate. Ipsi enim volo dimittere id quod mihi in ipsa deliquistis, ut haec vestram incolumitatem obtineat, quae ex vestro languore laborabat. rantibus fiducialiter intercedat. Unde etiam de Agni hostia Dominus praecepit, dicens, In una domo comedetis, nec efferetis de carnibus ejus foras . In una namque domo agnus comeditur, quia in una catholica Ecclesia vera hostia Redemptoris immolatur. De cujus carnibus divina jussio efferri foras prohibet, quia dari sanctum canibus vetat. Sola est in qua opus bonum fructuose peragitur, unde mercedem denarii non nisi qui intra vineam laboraverant acce
Abbreviated transcription (Latin):
stulticia. Foce iustus & misericors
ds̃. nec culpã sine increpadone
deserit. nec reatũ. sine conu̾sione
derelinquit. Quia enĩ internus ẽ.
medicꝰ prius. pudredinẽ uulneris
innotuit: & post. remedia conse-¬
quendȩ salutis indicauit. Quia
autem sepe iã diximꝰ. qd amic
beat iob. hereticoꝵ spẽm deneañ:
qui dm. dũ defendere nituntur.
offendunt: qm̃ in dichs suis ue¬
ritadi rebelles sunt:cui famularz
se in falsa assertione suspicantur:
ꝑ cognitionẽ ueritatis inuiscat.
ñ ꝑse sed ꝑ iob iubentur offerre.
Nimirum heretiei. cũ ab errore re¬
deunt: qͥa erga se irã dñi. suo ꝑ
se oblato sacrificio placare neqͥ¬
quam possunt. nͥ ad catholicã
eccłiam. qͣm beatus iob signifi¬
cat. conti̾tantur: ut salutẽ suã ep
p̃cib obtineant: cur fidẽ. ꝑu̾sis
assertionib impugnabant. Ait .N.¬
Iob autem seruus m̃s orabit ꝓuo
bis: faciẽ ei suscipiã: ut ñ uobis
imputet᷑ stulticia. Ac si aꝑtȩ here¬

Expanded text:
tit.---Ecce justus et misericors Deus nec culpas sine increpatione deserit, nec reatum sine conversione derelinquit. Quia enim internus est medicus, primo putredinem vulneris innotuit, et post remedia consequendae salutis indicavit. Saepe autem jam diximus quod amici beati Job haereticorum speciem teneant, qui Deum dum defendere nituntur offendunt, quoniam in dictis suis veritati rebelles sunt, cui famulari se in falsa assertione suspicantur. per cognitionem veritatis inviscerat,  se, sed per Job jubentur offerre. Nimirum haeretici cum ab errore redeunt, erga se iram Domini suo per se oblato sacrificio placare nequaquam possunt, nisi ad catholicam Ecclesiam, quam beatus Job significat, convertantur, ut salutem suam ejus precibus obtineant, cujus fidem perversis assertionibus impugnabant. Ait enim: Job servus meus orabit pro vobis; faciem ejus suscipiam, ut non vobis imputetur stultitia. Ac si aperte haere
Abbreviated transcription (Latin):
corã me rect̾um. sic̃ iob. s sicut
seruus m̃s iob: ut uidelicet int̃
positione seruitutis. dũ eũ qͣs
sub qͣdã peculiaritate cõmemo¬
rat: cuncta quȩ in defensione sua
dixerat. quia ñ contumac suꝑbia.
s humili ueritate dixit. ostñdat

Expanded text:
icut servus meus Job, licet in positione servitutis, dum eum quasi sub quadam peculiaritate commemorat, cuncta quae in defensione sua dixerat, quia non contumaci superbia, sed humili veritate dixit, ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
Etquidem. qͣntũ adhumana iu¬
dicia. in uerbis suis amici eiꝰ
multa illo rectius dixisse crede¬
rentur: s uenitas aliã ex occul¬
to regulã ꝓferens. ait. Non estis
locuti corã me rect̾um: sic̃ seruuᷤᷤ
m̃s iob. Coram me ait: id÷ int
ubi sepe uita multoꝵ displicet:
quȩ etiam foris hominib placet
Unde cautȩ nimis: in laude iustoꝵ
comugum dictũ ẽ. Frant am¬
bo iusti:ante dm. Non enĩ secu¬
ra laus ẽ: iustos ante homines
appaiere: sepe enĩ. humana sen¬
tentia. uelut ind̾m magnũ. quẽ¬
piam appbat: s hunc omp̃s ds̃¬
qͥ qͣsi ex se apꝓbabat᷑ ignorat
Hinc ẽ enĩ qd̾ psalmista uigilan¬
ter exorat:chcens.Dirige in con¬
spectu tuo.uiã meã.Nimirũ. qͥa
plerunq: in conspectu hominũ.
recta uia creditur: etiã quȩ au̾i

Expanded text:
humana judicia, in verbis suis amici ejus multa illo rectius dixisse crederentur; sed veritas aliam ex occulto regulam proferens, ait: Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job. Coram me, ait, id est intus, ubi saepe multorum vita displicet, quae etiam foris hominibus placet. Unde caute nimis in laudem justorum conjugum dictum est: Erant justi ambo ante Deum . Non enim secura laus est, justos ante homines apparere. Saepe enim humana sententia velut in Deo magnum quempiam approbat; sed hunc omquasi ex se approbatur, ignorat. Hinc est enim quod Psalmista vigilanter exorat, dicens: Dirige in conspectu tuo viam meam , nimirum quia plerumque in conspectu hominum recta via c
Abbreviated transcription (Latin):
sathan dño dixerit. Mitte ma-¬
num tuã. & tange eum: & uide
si ñ in faciẽ benedicat tͥ. Ad qͣm
peticionẽ beat᷑ iob dampnis. or¬
bitate. uulnerib. & uerberũ scan¬
dalis tangi. ꝑmittitur: qͥa uide¬
licet certus qui eũ laudauerat.
exstitit: qđ nequaqͣm. iurta as¬
sergonem diaboli. sc̃s uir in ma¬
ledictionis culpã laberet᷑. Sic̃ gͦ
& supius diximꝰ. quisqͥs beatũ
iob in locugone sua estimat
post flagella peccasse: aꝑtȩ do¬
minũ iudicat insua asseitione
ꝑdidisse. Et quamuis dñs ad
diabolum loquens. bona illiꝰ
presentia pretulit: non autem
eius ꝑseuerantiam spopondit:
sciendum tamen ẽ. quia neqͣ¬
qͣm eius iusticiam ꝑmittendo
temptatori pretulisset: si eum
iustũ intemptatione ꝑsistere
ñ posse preuidet ꝑmisso itaq
duinitus in eius temptatione
diabolo: quisqͥs eum indemp¬
tadone succubuisse existimat:
ignorantam ꝑmittentis ac¬

Expanded text:
tte manum tuam, et tange eum, et vide si non in faciem benedicat tibi . Ad quam petitionem beatus Job damnis, orbitate, vulneribus et verborum scandalis tangi permittitur, quia videlicet certus qui eum laudaverat exstitit quod nequaquam juxta assertionem diaboli sanctus vir in maledictionis culpam laberetur. Sicut ergo et superius diximus, quisquis beatum Job in locutione sua aestimat post flagella peccasse, aperte Dominum judicat in sua assertione perdidisse. Et quamvis Dominus ad diabolum loquens, bona illius praesentia praetulit, non autem ejus perseverantiam spopondit, sciendum tamen est quia nequaquam ejus justitiam permittendo tentari praetulisset, si eum justum in tentatione persistere non posse praevideret. Permisso itaque divinitus in ejus tentatione diabolo, quisquis eum in tentatione succubuisse existimat, ignorantiam permittentis ac
Abbreviated transcription (Latin):
dam᷑ qui ꝑ iudiciũ facti sumus.
Considentur gͦ in cilicio pungñ¬
tia uicia: consideret᷑ in cinere ꝑ
mordis sententiã. subsequens iu¬
sta pena uiciorum. Quia enm
post peccatum. carnis contu¬
meliȩ surrexerunt:uideat ho¬
mo in aspitate cilicii. supbiendo
qͥd fec̃: uideat in cinere. usq qͦ
peccando puenit. sotest quoq
cilicio: ipsa. ꝑ recordagonem
atq penitentiã. doloꝵ punc¬
tio designari. Nã hoc qđ ait
beatꝰ iob. ipse me rep̃hendo: qͣs
qͦdã cilicio pungitur: dũ in m̃te
sua aspis redargutionũ stimuł
confricatur.In cinere autẽ agit
penitentiã: qͥa ex pͥmo pecc̃o.
qͥd ꝑ iustum iudierum fact̾us
sit. sollerter atcendit: dicens Ago
penitentiam: in fauilla &cine.
Ac si aꝑtȩ dicat. De nullo aucto¬
ris mei dono suꝑbio: qͥa sum-¬
ptus ex puluere᷑: ꝑ ullatȩ mortiᷤ
sententiã. ad puluerem me re¬

Expanded text:
damus quid per judicium facti sumus. damus quid per judicium facti sumus. Considerentur ergo in cilicio pungentia vitia, consideretur in cinere per mortis sententiam subsequens justa poena vitiorum. Quia enim post peccatum carnis contumeliae surrexerunt, videat homo in asperitate cilicii superbiendo quid fecit, videat in cinere usquequo peccando pervenit. Potest quoque cilicio ipsa per recordationem atque poenitentiam dolorum punctio designari. Nam hoc quod ait beatus Job, ipse me reprehendo, quasi quodam cilicio pungitur, dum in mente sua asperis redargutionum stimulis confricatur. In cinere autem agit poenitentiam, quia ex primo peccato quid per justum judicium factus sit solerter attendit, dicens: « Ago poenitentiam in favilla et cinere. » Ac si aperte dicat: De nullo auctoris mei dono superbio, quia sumptus ex pulvere, per illatae mortis sententiam ad pulverem me re
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ñ ei ex minima parde dissentit.
Totumq exse illi onerosum ẽ: qd̾
internȩ regulȩ conueniens ñ est.
Quã regulam. beatus iob post fla¬
gella ꝓficiens. ampliꝰ inspicit:
& asemetipso in magna sui redar¬
gugone hssentt: dicens. Iccirco.
ipse me reprehendo.S qͥa nulla
e cognito rep̾hensionis. si non
sequantur etiã lamenta penitu¬
dinis: rectȩ post rep̃hensionem.
subdit᷑ Et ago penitentiã: in
fauilla &cinere. In fauilla enĩ
& cinere penitentiã agere ẽ: con¬
demplata summa essentia. nicħ
aliud qͣm fauillã cinerẽq se co¬
gnosce. Unde. & quitati repbȩ. in
ne facdȩ fuissent untutes. quȩ fac¬
cinere penitentiã egissent. Incili¬
cio quippe asꝑitas & puncho
peccatorũ: in ciaere autẽ. pulups
ostenditur mortuoꝵ. Et iccirco.
utrumq hoc adhiberi ad peni¬
tentiam solet: ut in punchone
cilicii. cognoscamꝰ qͥd ꝑ culpam
fecimꝰ: & in fauilla cineris. ꝑpen¬

Expanded text:
quia non ei ex minima parte dissentit, quia non ei ex minima parte dissentit, totumque illi onerosum est, quod internae regulae conveniens non est. Quam regulam beatus Job post flagella proficiens amplius inspicit, et a semetipso in humana sui redargutione dissentit, dicens: Idcirco ipse me reprehendo. Sed quia nulla est agnitio reprehensionis, si non sequantur etiam lamenta poenitudinis; recte post reprehensionem subditur: Ago poenitentiam in favilla et cinere. In favilla enim et cinere poenitentiam agere, est, contemplata summa essentia, nihil aliud quam favillam se cineremque cognoscere. Unde et civitati reprobae in ne factae fuissent virtutes quae faccilicio poenitentiam egissent . » In cilicio quippe asperitas et compunctio peccatorum, in cinere autem pulvis ostenditur mortuorum, et idcirco utrumque hoc adhiberi ad poenitentiam solet, ut in punctione cilicii cognoscamus quid per culpam fecimus, et in favilla cineris perpen
Abbreviated transcription (Latin):
ceret Nescientem me: ex tuȩ scien¬
diȩ condemplatone cognosco. In¬
terroganti gͦ responde: id÷ stul¬
qciã ꝓpriam humiliter cogno¬
scentem. doce.Quia enĩ int̾roga¬
ret ipse ex desiderio humilitats:
& dm̃ sͥ respondere quereret ex
magisterio aspirationis: uerbis
sequentib declaratur. Interroga¬
turum quippe se ꝑhibuit: sed
nichil interrogando subiungit
Nam sola de se humilia sengens:
det de. His nimirũ uerbis aꝑtȩ
indicat: quia qͣnto uisus suꝑior
ẽ.auditu: tanto differt ab eo qd̃
priꝰ exstitit: & hoc. qđ postmodũ
ꝑ flagella ꝓfecit. Et quia int̾no
spexerat: humanitatis suȩ dene¬
bras chiudicans. plus uidebat
se uidet: tanto sͥ minus displicet.
Et qͣnto maioris grẽ lum̃ ꝑcipit:
tanto ampliꝰ rep̃hensibilem se
ẽẽ cognoscit. Cum enĩ intrinsecꝰ
subleuatur: ꝑ omne qđ̃ ẽ. ad eam
qͣm suꝑ se conspicit regulam con¬
griere nititur. Et quia adhuc hu¬
mana infirmitas p̾pedit: cernit

Expanded text:
ceret: Nescientem me ex tuae scienceret: Nescientem me ex tuae scientiae contemplatione cognosco. Interroganti igitur responde, id est stultitiam propriam humiliter cognoscentem doce. Quia enim interrogaret ipse ex desiderio humilitatis, et Deum sibi respondere quaereret ex magisterio aspirationis, verbis sequentibus declaratur. Interrogaturum quippe se perhibuit, sed nihil interrogando subjungit. Nam sola de se humilia sentiens, det te. - His nimirum verbis aperte indicat, quia quanto visus superior est auditu, tanto differt ab eo quod prius exstitit, et hoc quod postmodum per flagella profecit. Et quia interno spexerat, humanitatis suae tenebras dijudicans plus videbat. s videt, tanto sibi minus displicet; et quanto majoris gratiae lumen percipit, tanto amplius reprehensibilem se esse cognoscit. Cum enim intrinsecus sublevatur, per omne quod est, ad eam quam super se conspicit, regulam congruere nititur. Et quia adhuc humana infirmitas praepedit, cernit
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ. Audire nrmẽ: sono aliunde
uement. aurẽ alio positã. cõmo¬
ẽ. audire ꝓprie ẽ: sub semetipso
surgentia desideria nr̃a ꝑcipere.
Add̾m gͦ qͥ & tacentiũ corda cog¬
noscit. loqui nrm̃ ẽ: non uocib
gũturis id qd̃ sentimus. ꝓdere:
sed ꝓm̃ts ad illum desideriis in-¬
hiare. Et quia ideo.qͥs qͥs int̾ro¬
gat. ut discere ualeat qd̃ ignorat:
homini deum int̾rogare ẽ: in con¬
spectu eius. nescientem se cogno¬
scere. Respondere autem deiẽ.
eum qui se humiliter nescientem
cognou̾it: occults inspirationi¬
b erudire. Aut gͦ beatus iob. Audi:
& ego loquarAc si diceret. Misen¬
corditer mea desidĩa pcipe: ut dũ
hec tua pietas ꝑcipiens adiuuat:
ad te multipliciora consurgant.
Bona quippe uota. quoties effec¬
dum ꝑcipiunt: multiplicandur.
Unde. alias scriptum ẽ. Ego clama
iii: qm̃ exaudisti me. Non enĩait:
quens exauditus fuerat: uotis ꝓ¬
ficientib exaudit᷑ clamabat. Inter¬
rogabo te: & responde m. Ac si di¬

Expanded text:
re.---Audire nostrum est sono aliunde venienti aurem alio positam commoest, audire proprie est sub semetipso surgentia desideria nostra percipere. Ad Deum ergo, qui et tacentium corda cognoscit, loqui nostrum est non vocibus gutturis id quod sentimus prodere, sed promptis ad illum desideriis inhiare. Et quia ideo quisque interrogat, ut discere valeat quod ignorat, homini Deum interrogare est in conspectu ejus nescientem se cognoscere. Respondere autem Dei, eum qui se humiliter nescientem cognoverit occultis inspirationibus erudire. Ait ergo beatus Job: Audi, et ego loquar. Ac si diceret: Misericorditer desideria mea percipe, ut dum haec tua pietas percipiens adjuvat, ad te multipliciora consurgant. Bona quippe vota quoties effectum percipiunt, multiplicantur. Unde alias scriptum est: Ego clamavi, quoniam exaudisti me . Non enim ait: quens exauditus fuerat, votis proficientibus exauditus clamabat: Interrogabo te, et responde mihi. Ac si di
Abbreviated transcription (Latin):
facta reuoluere: amicos eiꝰ contͣ
eum cognouimꝰ. tuȩ iusticiȩ
głam defendere. Inter hȩc au¬
tem. qͥd nr̃a mens sentiat: agno¬
scis. Neq enĩ possum̃ eors nos
dicta reprehendere: qͦs defensio¬
ni duȩ cognoscimꝰ deseruire.S
ecce assistunt partes: expectant
sententiam. Profer gͦ dñe. exinui¬
sibili regula subtilissimũ tuȩ di¬
strictonis examen: & qͥs incon¬
tentione ista sit rectius locutus.¬
Iratus ẽ. furor m̃s in de. & in duoᷤᷤ
amicos tuos: qm̃ ñ estis locuti
corã me rectũ: sic̃ seruus m̃s iob.¬

Expanded text:
a revolvere, et amicos ejus contra eum cognovimus tuae justitiae gloriam defensare. Inter haec autem quid nostra mens sentiat agnoscis. Neque enim possumus eorum nos dicta reprehendere, quos defensioni tuae cognoscimus deservire. Sed ecce assistunt partes, exspectant sententiam; profer ergo, Domine, ex invisibili regula subtilissimum tuae discretionis examen, et quis in contentione ista sit rectius locutusIratus est furor meus in te, et in duos amicos tuos, quoniam non estis locuti coram me rectum, sicut servus m
Abbreviated transcription (Latin):
gelli fuisse aliã suspieatur: & ta¬
men amicis resistentib. interni
iudicii definitone p̃latꝰ ẽ. unde.
aꝑtȩ colligit᷑ qͣntȩ iusticie fu̾it
i eo qđ contͣ amicoꝵ uerba in¬
nocentiã suȩ oꝑationis astrux̃
qͥ diuino iudicio. etiã ipsis enis¬
dem huini iudicii defensorib.

Expanded text:
gelli fuisse aliam suspicatur, et tagelli fuisse aliam suspicatur, et tamen amicis resistentibus interni judicii definitione praelatus est. Unde apte colligitur quantae justitiae fuerit in eo quod contra amicorum verba innocentiam suae operationis astruxit, qui divino judicio etiam ipsis ejusdem divini judicii defensoribus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ bead iob se merita tͣnscendere.
ꝓ te loquendo. credidunt. Qͥ a gͥ
ex diuina sententia. qͥd de pard¬
bus ȩstimemus. agnouimꝰ: nẽ.
eiusdẽ sententiȩ paulo subtiliꝰ
uerba pensemꝰ. Quomͦ enĩ suꝑrꝰ
beat᷑ iob rep̃henditur: si in com¬
paradione ei recttudinis. ami
adhuc ila de eo sententia confir¬
mat᷑ qua antiquo hosti dr: ui¬
disti seruũ meũ iob. qđ ñ sit ei si¬
ditur. ettam̃ amicis loqñtib an-¬
tefertur: nͥ qd̃ sc̃s uir cunctos me¬
ritoꝵ suoꝵ uirtute transcendit.
s eo ipso qͦ homo fuit. ante des
ocłos eẽ sine rep̃hensione ñ po¬
tuit: In scõ quippe homine in
hac interim uita cõmorante. di¬
uim exammis regła ħt adhuc
qd̾ iudicet: qͣmuis iã ex comꝑa¬
dione cȩt̾oꝵ hominũ habeat qd̃
laudet. Beatꝰ gͥ iob: ꝓ culpa se cre¬
didit. & ñ ꝓ grã. flagellari. Rese¬
cari in se estimauit uicia: ñ au¬
tem merita augeri. Et in eo repre¬
henditur. qđ indentionem fla-¬

Expanded text:
qui beati Job se merita transcendere pro te loquendo crediderunt. Quia igitur ex divina sententia quid de partibus aestimemus agnovimus, nunc ejusdem sententiae paulo subtilius verba pensemus. Quomodo enim superius beatus Job reprehenditur, si in comparatione ejus rectitudinis amici ntur? An adhuc illa de eo sententia confirmatur, qua antiquo hosti dicitur: Vidisti servum meum Job, quod non sit ei siditur, et tamen amicis loquentibus antefertur, nisi quia sanctus vir cunctos meritorum suorum virtute transcendit? Sed eo ipso quod homo fuit, ante Dei oculos esse sine reprehensione non potuit. In sancto quippe homine in hac interim vita commorante, divini examinis regula habet adhuc quod judicet, quamvis jam ex comparatione caeterorum hominum habeat quod laudet. Beatus igitur Job pro culpa se credidit, et non pro gratia flagellari; resecari in se aestimavit vitia, non autem merita augeri; et in eo reprehenditur, quo intentionem fla
Abbreviated transcription (Latin):
UIA
ISTE
ultimꝰ. hur
libet hunc indulgentiꝰ remissiq
tͣnscurrere. Uelut emenso enim
magno mari. iã litus cernimꝰ:
& intentionis nr̃ȩ uela deponẽ¬
tes: non eodẽ quo prius impetu
ducimur: sedtam̃ adhuc in ex¬
pulsione pͥstimi flatus im̃. Qͣs
anxietatis ñȩ uentus cecidit:
sedtamen eius uis.iã seipsa tran¬
quillior.usq adstatonem nos
litoris impellit. Igitur postqͣm
fideli famulo dñs. leuiathan
hostis er qͣm sit & fortis &calli¬
dus ostendit: dum uires illiꝰ
subtiliter fraudesq patefecit:
beatꝰ iob ad utraq respondit᷑

Expanded text:
uia iste ultimus hujulibet hunc indulgentius remissiusque transcurrere. Velut emenso enim magno mari, jam littus cernimus, et intentionis nostrae vela deponentes, non eodem quo prius impetu ducimur, sed tamen adhuc ex impulsione pristini flatus imus. Quasi anxietatis nostrae ventus cecidit, sed tamen ejus vis jam seipsa tranquillior usque ad stationem nos littoris impellit. Igitur postquam fideli famulo Dominus Leviathan hostis ejus quam sit et fortis et callidus ostendit, dum vires illius subtiliter fraudesque patefecit, beatus Job ad utraque respondit,
Abbreviated transcription (Latin):
immanes quippe uires eius. in¬
tulit:scio quia omnia potes:
cont᷑ occultas uͦ machinationeᷤᷤ
illius. subiunxit: & nulla de la¬
tec cogitatio. Unde. & mox eidẽ
absq scientia: Absq scientia
enim. leuiathan celat consilrũ:
qͥa q̃muis contͤ infirmitatem
nrãm multis fraudib occultet᷑
ꝓtectoris tam̃ nr̃i scã nob̃ in spi¬
ratone detegitur. Absq scien¬
da celat consilium: quia licet
temptatos lateat: latere tamen
dita fortitudine & calliditate
diaboli: audita etiã nr̃i creato¬
ris potentia. quȩ & illũ ualent̃
reprimit. & nos miscdit᷑ ꝓtegit:
quesumꝰ beate iob. ut quȩ de te¬
met ipso sentis. nobis minimȩ

Expanded text:
immanes quippe vires ejus intulit: Scio quia omnia potes; contra occultas vero machinationes illius subjunxit: Et nulla te latet cogitatio. Unde et mox Leviatabsque scientia? Absque scientia enim Leviathan celat consilium; quia quamvis contra infirmitatem nostram multis fraudibus occultetur, protectoris tamen nostri sancta nobis inspiratione detegitur. Absque scientia celat consilium, quia licet tentatos lateat, latere tamen dita fortitudine et calliditate diaboli, audita etiam creatoris nostri potentia, quae et illum valenter reprimit, et nos misericorditer tegit, quaesumus, beate Job, ut quae de temetipso sentis nobis minime
Abbreviated transcription (Latin):
cognita suꝑna potentia. uirtu¬
des ꝓprias humiliare: & consi¬
deraqone creatoris. nichil de se
aliud qͣm abiecta sentire. Scĩ itaq
uiri.dum chumitatis sententias
aucdunt: qͣntomagis contẽplan
do ꝓficiunt: tanto amplius despi¬
ciendo qđ sunt. aut nichil. aut
ꝓpe nichil se ẽẽ cognoscunt: Re¬
spondeat gͦ huinis sermonibus
beatus iob: & sapient̃ ꝓficiens:
stultum se ẽẽ deprehendat diceis.
Insipienter locutus sum: & quȩ
ultra modũ excederent scientiã
meã. Ecce tanto se ampluis redar

Expanded text:
cognita superna potentia, virtucognita superna potentia, virtutes proprias humiliare et consideratione creatoris nil de se aliud quam abjecta sentire. Sancti itaque viri dum divinitatis sententias audiunt, quanto magis contemplando 1145 proficiunt, tanto amplius despiciendo quod sunt, aut nihil, aut prope nihil se esse cognoscunt. Respondeat ergo divinis sermonibus beatus Job, et sapienter proficiens, stultum se esse deprehendat, dicens: Insipienter locutus sum, et quae ultra modum excederent scientiam meam. Ecce tanto se amplius re
Abbreviated transcription (Latin):
auhuit: ad se ipsum rediens: art:
uemͥ. qͥa tacui: quia uir pollutus
labiis ego sum: & in medio ppli
polluta labia habentis. ego habi¬
to. Moxq ipsam pollugonẽ. un¬
de cognou̾it: subdens. ait. Et re¬
gem dnm exercituum uidi ocłs
meis.Hinc etiam iheremias. di¬
uina uerba audiens: uerba se ñ
habere cognouit: dicens. A.a. a.
quens de quatuor animalib:
hc̃. Cum fieret uox supͣ firma¬
mentum. qđ erat suꝑ caput eo¬
rum: stabant. & sumittebant alaᷤ
suas. Quid enim ꝑ uolatum ani¬
malium: nͥ euangłistarum atq
doctoꝵ sublimitas designatur:
uel qͥd sunt alȩ ammalium: nisi
scõꝵ contemplatones. eos ad ce¬
lestia subleuantes: S cũ fit uox
supra firmamentũ. qđ suꝑ capt̃
eoꝵ ẽ: stantes. sũmittunt alas
suas: quia cum internã uocem
supnȩ sapientiȩ auchunt: quasi
uolatus sui alas deponunt: qͥa
uidelicet ipsam u̾itatis algtudi¬
nem. minus se contemplari co
gnoscunt. Ad uocem gͦ desuꝑ
uementem. alas deponere est:

Expanded text:
ns, ait: Vae mihi quia tacui, quoniam vir pollutus labiis ego sum, et in medio populi polluta labia habentis ego habito . Moxque ipsam pollutionem unde cognoverat subdens, ait: Et regem Dominum exercituum vidi oculis meis . Hinc etiam Jeremias divina verba audiens, verba se non habere cognovit, dicens: A a a, Dquens de quatuor animalibus, dicit: Cum fieret vox supra firmamentum, quod erat supra caput eorum, stabant et submittebant alas suas . Quid enim per volatum animalium, nisi evangelistarum atque doctorum sublimitas designatur? Vel quid sunt alae animalium, nisi sanctorum contemplationes eos ad coelestia sublevantes? Sed cum fit vox supra firmamentum, quod super caput eorum est, stantes submittunt alas suas, quia cum internam vocem supernae sapientiae audiunt, quasi volatus sui alas deponunt, quia videlicet ipsam veritatis altitudinem minus se contemplari posse cognoscunt. Ad vocem ergo desuper venientem alas deponere est
Abbreviated transcription (Latin):
oleat: aliquando qđ pungat.
Sic igitur sumendum ẽ. de eius
doctima quod fraglat: ut tam̃
sollicitȩ cauendum sit. de elatio¬
ne quod uulnetat. Qui multa
quidem supius moraliter intulit:
sedinuerbis sequentib. ad sola
se ꝓpħiȩ archana sustulit. Ema
enim iam moralitatis dẽserit:
& ad ꝓpħiȩ summa conscen¬
rogans impleri ꝓpħico spũ po¬
tuit: cum saul etiam innume¬
ro ꝓpharum fuit. S hoc de saii¬
le cur dicimus: cum exuisione
angłi accipere uerba rationab¬
lia & asiam nouerimus: S sic̃
irrationabile animal rationis
uerba ȩdidit: nec tamen ad ꝑ¬
mutationem naturȩ rationalis
accessit: ita sepe quilibet indi¬

Expanded text:
oleat, aliquando quod pungat. Sic igitur sumendum est de ejus doctrina quod fragrat, ut tamen sollicite cavendum sit de elatione quod vulnerat. Qui multa quidem superius moraliter intulit, sed in verbis sequentibus ad sola se prophetiae arcana sustulit. Ima enim moralitatis deserit, et ad prophetiae summa conscenrogans impleri prophetico spiritu potuit, cum Saul etiam in numero prophetarum fuit . Sed hoc de Saule cur dicimus, cum ex visione angeli accepisse verba rationabilia et asinam noverimus ? Sed sicut irrationale animal rationis verba edidit, nec tamen ad permutationem naturae rationalis accessit, ita saepe quilibet indi
Abbreviated transcription (Latin):
ualeant quantũ uoluntꝰ pannis
infanciȩ referuntur obuoluti:
quia sic̃ dictum ẽ puerilia qui¬
dem sapiunt: s diuina dispen¬
satione constrict quo uolunt
brachia ñextendunt. Et sicun¬
cunt: nequaqͣm tamen implere
cuncta quȩ appetunt ꝑmittun
mare circumdat: quia iras ꝑseqñ¬
dum. iudiciorũ suoꝵ dispensatio¬
ne modificat: ut insanitumida
unda feruoris. plano frangat᷑ lit

Expanded text:
valeant quantum volunt, pannis valeant quantum volunt, pannis infantiae referuntur obvoluti, quia, sicut dictum est, puerilia quidem sapiunt, sed divina dispensatione constricti, quo volunt brachia non extendunt, et si cuntunt, nequaquam tamen implere cuncta quae appetunt permittumare circumdat, quia iras persequentium, judiciorum suorum dispensatione modificat, ut insani tumida unda fervoris plano frangatur lit