comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾o .i. de eo. quod ẽ ante ꝑfectam unctionẽ. ante
mentali unctione: iste fidelis. laborans & gemeis:
ut inre gaudeat: hic loquitur. quiddam ineffa¬
bile se desiderare ostendens. ꝓ qͦ omĩa tołat pacient̾.
Intentione: monet nequis post pͥmam unctionẽ
sit ante scdam. ut possit haberi. ibi. Exaudi dñe.
minat omnẽ hominẽ uenientẽ in hunc mund̾y
et ipse salus mea contra infirmitatẽ. ut iam pos¬
sim resistere percato. Et ẽ sensꝰ. acsi diceret. Dñs:
&ẽ noticiam sui dedit: & salutẽ. Quem gͦ timebo:

Expanded text:
d est de eo quod est ante perfectam unctionem antequmentali unctione iste fidelis gemens et laborans, ut in re gaudeat; hic loquitur quiddam ineffabile se desiderare, ostendens pro quo omnia tolerat. Intentio. Monet ne quis post primam unctionem sit ante secundam, ut possit haberi, ibi Exaudi, Domineminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Et ipse est salus mea contra infirmitatem, Aug. ut jam possim resistere peccato. Gl. int. Et est ac si diceret, Dominus et notitiam suam dedit et salutem, quem ergo timebo?
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c: caput est &r corpꝰ. Et sicut dauid prius fuit
unctus in signo. demnde bis in regẽ: atq illȩ duȩ
unctiones pro una reputant᷑ : Ita &e nos prius
mungimur hic: in signo futuri regni. dum sp̃s sei
recipiemus. Et sicut dauid post pͥmam unctionem.
post sacramentalem unctionẽ sub hostib labora¬
mus &e gemimꝰ adoptionem filioꝵ expectantes.
Post sed̾am: requiescemus. Et sicut dauid bis in regẽ
unctus ẽ. ita ce unctio glorificationis nr̃e qua m
reges ungemur: gemina ẽ. stola scił animȩ. & cor¬
poris stola h beȩ duȩ. quasi ꝑ una reputant᷑. Nob̾¬
ẽgͦ mͦ unctio in sacram̃to. qͥ pfigurat᷑. quid futuri
sumus. Et ido dicitur: prius quã liniret. Et ẽ sensꝰ

Expanded text:
ut est et corpus. Et sicut David prius fuit unctus in signo, deinde bis in regem, atque illae duae unctiones pro una reputantur, ita et nos prius inungimur, hic in signo futuri regni, dum Spiritus recipiemus. Et sicut David post primam unctionem hpost sacramentalem unctionem sub hostibus laboramus et gemimus adoptionem filiorum exspectantes . Post secundam quiescemus. Et sicut David bis in regem unctus est, ita et unctio glorificationis nostrae qua in reges ungemur, gemina est stola, scilicet animae et corporis. Sed hae duae quasi pro una reputantur. est unctio in sacramento, quo praefiguratur quid futuri sumus. Et ideo dicitur, priusquam liniretur. Et est sensus
Abbreviated transcription (Latin):
num futuri regni. & ab il¬
ebron in regem. mortuo sau¬
le. ce regnauit luꝑ tbum uida. Occiso aut̃ hysboseth
filiosaulis: qui suꝑ alias tribus regnabat: tercio uc̃¬
tus est ibidem. ut regnaret suꝑ uniuersum isrł.
et ascendens in ierłm: in pace regͥnauit .S due extre¬

Expanded text:
num futuri regni . Et ab iln Hebron in regem mortuo Saüle, et regnavit super tribum Juda . Occiso autem Hisboset filio Saül, qui super alias tribus regnabat, tertio inunctus est ibidem, ut regnaret super universum Israel . Et ascendens in Jerusalem, in pace regnavit. Sed duae extre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓadhibendis bonis his uerbis:. dat exemplum fide¬
lit̃ orantes exaudiri. Et nota: qr ter hic ponit᷑ dñs qm̃
exauditus exultat. sicut fit ce maliis penitentialib
Erubescant ce

Expanded text:
Cassiod. His verbis dat exemplum fideliter orantes exaudiri. Et nota quod ter hic ponitur Dominus,lacrymis, exauditus exsultat, sicut fit et in aliis poenitentialibus Erubescant e
Abbreviated transcription (Latin):
Niultib contendio¬
sis ut atcendatis¬
Infirmaris enĩ de te .i. infirmari de¬
bes: ut fortis sis de do uł ita ab illo
loco. uenite. & ẽ ib uox dĩ. & agit de
his to litt̾am: que in aduentu xp̃i facta sunt .&. d¬

Expanded text:
umultibus contentiosis, ut attendatisInfirmaris enim de te, id est infirmari debes ut fortis sis de Deo. Vel ita ab illo loco, Venite, et est ibi vox Domini; et agit de his ad litteram, quae in adventu Chri
Abbreviated transcription (Latin):
cõbusta sunt arma. uacate o hoĩes: a bellis: ñ ha¬
bentes unde pugnetis. & uidete .i. intelligite qm̃
ego sum d̾s. ñ ille qui uos ludebat. ñ etiã. uos ipsi. s
ego qui feci. & reficio uos. Non gͦ de ur̃is oꝑib extolla¬
mini. qr exaltabor in gentib qñ conu̾tentur ad fidẽ
& postquam plenitudo gentium intrauit: ex altabor
in terra .i. in uidea. Gentes. sunt mare ꝓpt̾ ydolatriã¬
Ergolicet dice̾: Qd̾¬

Expanded text:
combusta sunt arma, vacate, o homines, a bellis, non habentes unde pugnetis. Et videte, id est intelligite quoniam ego sum Deus, non ille qui vos deludebat; non etiam vos ipsi, sed ego qui feci et reficio vos. Non ergo de vestris operibus extollamini, quia exaltabor in gentibus quando convertentur ad fidem, et postquam plenitudo gentium intraverit , exaltabor in terra, id est in Judaea. Gentes sunt mare proptErgo licet dicere q
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tercia pars. ubi
narrat magnalia
tẽpore incarnationiᷤᷤ
facta . Q. d. Quid fecit
susceptor: Magna
oꝑa: uenite fide. et
uidete .i. intelligite

Expanded text:
Tertia pars, ubi narrat magnalia tempore Incarnationis facta. Quasi dicat: Quid fecit susceptor? magna opera, et venite fide, et videte, id est intelligite
Abbreviated transcription (Latin):
Hane hystoriam tangit tytulus iste. nec discrepat
a ueritate hystoriȩ. misi quia in libro regum legit᷑.
achymelech. cum psalm tytulus habeat abymelech.
Ieronimus quoꝙ dicit. in hebreo eẽ achymelech. Ita
enĩ dictus ẽ sacerdos ille. s ꝓꝓt̾ sumlitũdiẽ litt̾arũ.
s. beth. & caph: quȩ in modico apice differunt: ua¬
riatur abymelech. uł forsan sicut supͣ m p̃cedenti

Expanded text:
Hanc historiam tangit iste titulus, nec discrepat a veritate historiae, nisi quia in libro Regum legitur Achimelech, cum hujus psalmi titulus habeat Abimelech. Hieronymus quoque dicit in Hebraeo esse Achimelech. Ita enim dictus est sacerdos ille, sed propter similitudinem litterarum, scilicet beth et caph, quae modico apice differunt, variatur Abimelech. Vel forsan sicut supra in praecedenti
Abbreviated transcription (Latin):
set sauli. ueñ da ĩ domum abymelech. I egit᷑ in li¬
bro regum. qd̃ dauid fugiens a facie saul uenit in
nobe ciuitatẽ abymelech sacerdotẽ. a quo quesiuit
panes &e gladium. cui dedit panes ꝓpositionis: gla¬
diumgoliȩ. ⁊ recessit dauid ad achis regem geth. Qñ¬
uͦ abymelech dauid dedit gladium &e panes: int̾erat
dohec ydumeus potentissimus pastoꝵ saul. Cũ aũt
saul quadam die conqueret᷑. qd nullus nunciasset
sibi ubi eẽt dauid: dixit dohec. uidi filium ysai inno
ei cibaria. & gladium goliȩ. Precepit gͦ saul emissariis.
ut int̾ficerent abymelech. & om̃s sacerdotes: qͥ erant
in nobe. Illis aũt nolentib extendere manus in sacer¬
dotes dñi. ait saul ad dohec. irrue in sacerdotes. & ir¬
ruit dohec: &e trucidauit: octoginta quinꝙ uiros
uestitos ephot. uiros quoꝙ qui erant in nobe: &

Expanded text:
t David in domum Abimelech. Legitur in libro Regum quod David fugiens a facie Saul, venit in Nobe civitatem ad Abimelech sacerdotem, a quo quaesivit panes et gladium. Cui dedit panes propositionis et gladium Goliae, et misit David ad Achis regem Geth. Quandovero Abimelech dedit David gladium et panes, intererat Doeg Idumaeus, potentissimus pastorum Saul. Cum autem Saul quadam die conquereretur quod nullus nuntiaret sibi David, dixit Doeg: Vidi filium Isai in Nobei cibaria, et gladium Goliae . Praecepit ergo Saul emissariis, ut interficerent Abimelech, et omnes sacerdotes qui erant in Nobe. Illis autem nolentibus extendere manus in sacerdotes Domini, ait Saul ad Doeg: Irrue in sacerdotes: et irruit Doeg, et trucidavit octoginta quinque viros vestitos Ephoth . Viros quoque qui eran
Abbreviated transcription (Latin):
Egoenĩ ens in hoc di
luuio: ambulans m
hoc scło: ñ audio tales.
hac .s. ĩpietate tollenda:
orabit ad te. oĩs scs̃. qͥa
nullꝰ ẽ sine pecc̃o. etiã¬
sc̃s. orabit dico: in tẽ¬
pore oportuno .i. in
hac uita ubi licet Se
in quo: notatur habere pec

Expanded text:
Ego enim ens in hoc 67 diluvio, ambulans in hoc saeculo, non audio tales, licet impietate tollenda, orabit ad te omnis sanctus, quia nullus est sine peccato. Etiam orabit dico, in tempore opportuno, in hac vita ubi licet. Vein quo notatur habere pec
Abbreviated transcription (Latin):
cepta inscript᷑is. Uł sed̾
aliam litteram. ut sagit¬
fecit: dent inobscura luna rectas corde. luna.
congrue sigeat ȩccłiam. Duȩ enim sunt oppinones
epot Alii dicunt eam

Expanded text:
cta in Scripturis. Vel secundum aliam litteram: Ut sagittent in obscura luna rectos corde. Luna congrue significat Ecclesiam. Duae enim sunt opiniones est. Alii dicunt eam
Abbreviated transcription (Latin):
rem: os qͦ iactas m̾ita. ⁊ taces pecc̃ai confringet᷑. Sigͦ
ñ us ꝯfringi os tiuim: noli eẽ sicut equus. uł mulꝰ.
redeant. donec uiam teneant: frena patiant᷑ ⁊ fla¬
gella. maxillas eoꝵ dico: qui ñ apꝓximant ad te hu¬
miliando se. quia sunt qͥdam: qͥ si peccant: carnis im¬
becillitate. tam̃ a ꝑiis p̃cib ñ recedunt. Possunt etiã
hec eẽ u̾ba xp̃i. Nolite si .c̃. qui supͣ penitenti respondit
dicens: intellectum t̃ dabo ⁊ c̃. hic ad alios loquitur.
moneus eos: ad id̾e. dicens. Nolite fi̾.⁊ c̃. Postea u̾ba ad
patrem ꝯu̾tit: cum att. constringe.⁊ c̃. nec mutatur

Expanded text:
rem, os quo jactas merita, et taces peccata, confringetur. Si ergo non vis confringi os tuum, noli esse sicut equus et mulus, a donec viam teneant, frena patiuntur et flagella. Maxillas eorum, dico, qui non approximabunt ad te humiliando se, quia sunt quidam qui si peccant carnis imbecillitate, tamen a piis precibus non recedunt. Possunt etiam haec esse verba Christi: Nolite, etc., qui supra poenitenti respondit dicens: Intellectum, etc., et hoc ad alios loquitur, monens eos ad idem, dicens, Nolite, etc. Postea verba ad Patrem convertit, dum ait, constringe, etc. Nec mutatur
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ filius. sod̾m consuetudinẽ scripture: & fortassis
id̃o qr scđm hoĩem unctus ẽ oleo sp̃uali. Et b̃n pͥmo po¬
ce tñ non dicit intendite: s intende. qr fides catholica
ñ duos aut tres dõs p̾dicat: s ip̃am trinitatẽ: unum
U̾m ñ ut eadem trinitas simul possit. aliq̃n pater. ali¬
s ut pater: ñ nisi pat̃. & filius: ñ insi filius. & sp̃s sẽs:¬

Expanded text:
undum consuetudinem Scripturae, et fortassis ideo, quia secundum hominem unctus est oleo spirituali. Et bene primo po meus. Et tamen non dicit, intendite, sed intende. Quia fides catholica non duos aut tres deos praedicat, sed ipsam Trinitatem unum Deum; non ut eadem Trinitas simul possit aliquando Pater, alised ut Pater, non nisi Pater; et Filius, non nisi Filius; et Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
Utrumq audi. oe adu̾te qd̾ dic̃um̃ ce sumꝰ & a caribdi
&e a scilla lib̾ab̃is. Qd̾ enim dixit unũ: liberat te ab ar¬
rio. Qd̾dix̃ sumꝰ: liberat te a sabellio. Si unum: gͦ nori
diu̾sum. si sumus: gͦ pater. & filius.Sumꝰ enĩ. ñ dic̾e̾t
de uno. nec unum: de diu̾so. Erubescant gͦ sabellia¬
III. quidicunt ip̃m ẽẽ patrem: qui ẽ filius. confun¬
dentes ꝑsonas. qui &e uich sunt patripassiar. quia

Expanded text:
Utrumque audi et adverte, et unum, et sumus: et a Charybdi et a Scylla liberaberis. Quod enim dixit unum, liberat te ab Ario; quod dixit sumus, liberat a Sabellio. Si unum, ergo non diversum; si sumus, ergo Pater et Filius. Sumus enim non diceret de uno, nec unum de diverso. Erubescant ergo Sabelliani, qui dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius, confundentes personas; qui et dicti sunt Patripassiani, quia
Abbreviated transcription (Latin):
crucis eiꝰ mlinuat. cuiꝰ nomine: & caractere: insig¬
nimur. ut denariꝰ. nomine regis. & titulo. Id̾oq he¬
retie. qui baptismũ xp̃i habent. si ueniunt ad uni¬
tatẽ ȩccłiȩ: ñ mnutamus in eis. s agnoscimus titu¬
los regis nr̃i. de quo subdit. ipse dñabit᷑ gentium.
ñ modouid̃orum.

Expanded text:
crucis ejus insinuat, cujus nomine et charactere insignimur, ut denarius nomine regis et titulo. Ideoque haeretici, qui baptismum Christi habent, si veniunt ad unitatem Ecclesiae, non mutamus in eis, sed agnoscimus titulos regis nostri. De quo subdit, et ipse dominabitur gentium, non modo Judaeorum.
Abbreviated transcription (Latin):
blanda: ut pueris ad seruiendum alliciendis. & attͥ¬
demꝰ. Modꝰ. Quatuor sunt partitiones. Primo:. asaph
describens nequiciam maloꝵ dicit se zelasse: ꝓsꝑa
Sedo:. exponens suum &e alioꝵ errorẽ. dictt se inde
reuersum ad melius ꝯsilium. ibi. Id̃o conu̾tet᷑. T̃̾cio:
aꝑit quid didicit in sanctuario dei ibi. Ueruntam̃¬
tati sue. &e se arguit. ibi. Quid enĩm est. Asaph gͦ er¬
roris sui recordans. & in penitens: & se castigans:

Expanded text:
blanda ut pueris ad serviendum alliciendis; et attriblanda ut pueris ad serviendum alliciendis; et attridemus. Modus: Quatuor sunt partitiones. Primo Asaph describens nequitiam malorum dicit se zelasse prospeSecundo exponens suum et aliorum errorem, dicit se inde reversum 157 ad melius consilium, ibi, ideo convertentur. Tertio aperit quid didicit in sanctuario Dei, ibi verumtamtati suae et se arguit, ibi, quid enim. Asaph ergo erroris sui recordans et inde poenitens et se castigans,
Abbreviated transcription (Latin):
nouum testam̃tum eẽ in occulto. & p̃minciauert̾:
utrũꝙ reuelandũ. Illogͦ tempore qͦ latebant sp̃ua¬
lia: ꝓ regno illo ubi regnauit homo filius iesse. ce
ꝓ huiꝰmodi carnalib. popłs ille carnalis laudabat
d̾m. s regno illo: &e cet̾is tẽporalib deficientib. defe¬
cit laus. ñ dauid filii d̃i. s dauio filii iesse .i. carnalis
ut quererent᷑ ea q̃ occulta millis tegebant᷑. loquitur
asaph .i. synagoga. s fidelis. q̃ &e añ ꝑre dm coluit. li
de eode ppło: nesciens qͥdin his figuris lateret. quasi ñ
eẽt aliqͥd meluis: qd̾ ds daret. s ãmonitꝰ asaph. ꝑ hec sͥ
subtracta: q̃rere ea quȩ ñ ħt cum malis cõmunia. ca¬
stigans se de errore: dicit. Quã bonꝰ isrł. Et est sensus
dytuli talis. hic agitur de hoc: qd̾ defecert̃ laudes. uł
ymni dauid. ñ filii dĩ. s filiĩ iesse .i. udaici ppłi. qui per
daud sig̾cat᷑ rege. cuiꝰ laus deficit: qi iã non dat ds

Expanded text:
Novum Testamentum esse in occulto; et praenuntiaverunt utrumque revelandum. Illo ergo tempore, quo latebant spiritualia pro regno illo, ubi regnavit, homo ille filius Jesse et pro hujusmodi carnalibus, carnalis ille populus laudabat Deum, sed regno illo et caeteris temporalibus deficientibus defecit laus, non David filii Dei, sed David filii Jesse, id est carnalis ut quaererentur ea quae occulta in illis tegebantur, loquitur Asaph, id est Synagoga, sed fidelis, quae pie Deum coluit, licnesciens quid in his figuris lateret, quasi non esset aliquid melius quod Deus daret: sed admonitus per haec sibi subtracta quaerere ea qustigans se de errore, dicit: Quam bonus Israel Deus. Et est sensus tituli talis: Hic agitur de hoc quod defecerunt laudes, vel hymni David non Filii Dei, sed filii Jesse, id est Judaici populi, qui per David
Abbreviated transcription (Latin):
Sic. si sit laus ⁊ ñ ẽ di. ñ est ymnꝰ. & si sit d̾i⁊ ñ cũ canti¬
co. ñ est yminꝰ. Oportet gͦ ad hoc ut sit ymnꝰ. hre hec
tria. & laudem. & dłi. & canticum. In laude: ꝯfitentis
ẽ p̃dicatio. In cantico. amantis ẽ affectio. Pret̾ solitũ
uͦaddit. filii iesse. In tytulis enĩ. sepe nomen dauid
reꝑitur. s nus quam additum: filii iesse: nisi hic. qd̾
regnauit in isrł. tẽpore uet̾is testam̃ti. in qͦ nouum te¬
stamentum erat: s occultum. sicut & xp̃c in dauid:
e in abrahamerat: s occultus. ut fructus in radice.
s ñ apparet. Nlouerunt aut̃ pauti ꝓph̃e: ae xp̃m. cẽ¬

Expanded text:
 Dei, non est hymnus, et si sit Dei et non cum cantico, non est hymnus. Oportet ergo, ut sit hymnus, habere haec tria, laudem et Dei, et canticum. In laude confitentis est praedicatio; in cantico amantis affectio. Praeter solitum vero addit, filii Jesse. In titulis enim saepe nomen David reperitur, sed nunquam additum filii Jesse, nisi hic, quod regnavit in Israel tempore Veteris Testamenti in quo Novum erat, sed occultum: sicut et Christus in David et in Abraham, sed occultus, ut fructus est in radice, sed non apparet. Noverunt autem pauci Prophetae et C
Abbreviated transcription (Latin):
bile altare cȩlestis ierłm. qͦ ñ accedit aliquis imustꝰ.
qui uͦ accedit: sumit᷑ in holocaustũ. diuinoigne totꝰ¬
succensꝰ ad qd̾ intͦibo: sicut pontifex ad scã scõꝵ solꝰ
sac̾dos ascendens: ait. Intͦibo. ⁊ c̃. Desid̾io enĩ ⁊ amore.
suꝑioris.⁊ inuisibił altaris: hoc uisibile adire cũ mo
dinẽ humilis sequatur. Qd̾ sit illud altare. exponit
dicens ad d̃m .s. in troibo qͥ letificat uiuentutẽ meã.
.i. nouitatẽ. quiañ ꝯtristauit uetustatẽ. Et ideo:

Expanded text:
nvisibile altare coelesti Jerusalem, quo non accedit aliquis injustus; qui vero accedit, sumitur in holocaustum, divino igne totus accensus, ad quod introibo. Sicut pontifex ad Sancta sanctorumsacerdos ascendens, ait: Introibo, etc. Desiderio enim et amore superioris et invisibilis altaris, hoc visibile cum modestia dinem humilis sequatur. Quod sit illud altare, exponit dicens ad Deum, scilicet qui laetificat juventutem meam, id est novitatem, qui ante contristavit vetusta
Abbreviated transcription (Latin):
missus ẽ. quȩ scire. uł nescire nos facit. Scit itaq sibi
poralib ꝓficuint facile ẜ olera que ñ ortoꝵ sunt. sed
herbarum ⁊ uilissima. quȩ ꝑagros sponte nascunt᷑.
intelligunt᷑ mediocres s & illi. cito arescent .i nob¬
tanꝗͣ. fe.i. nobiles: uelocit̾ ares. & illi qui sunt quẽad
modum oła. her. i. mediocres: cito decident. Illi ita: tu¬

Expanded text:
magister quae scire vel nescire nos facit: scit itaque sibimporalibus proficiunt facile. Per olera quae non hortorum sunt, sed herbarum, id est vilissima quae per agros sponte nascuntur, intelliguntur mediocres; sed et illi cito arescent, Ut dicitur dies laetus, quia laetos facit, et frigus pigrum, quia pigros reddit. Sic dici
Abbreviated transcription (Latin):
figurate quelibet am¬
plitudo scł accipit᷑
unde suꝑbit᷑. s qͣnto
in ea altius erig̾is.
humana felicitas

Expanded text:
figurate quaelibet amplitudo saeculi accipitur, unde superbitur: sed quanto in ea altius erigeris,humana felicitas
Abbreviated transcription (Latin):
&e potentiã di com¬
mendat. ⁊ facta ez
enuinerat. agens
de recreationis.
metur mĩa qua recreat. Intentione: ad laudem
inuitat. ostendens. qui.⁊ quẽ.⁊ quomͦ. ce quare
laudare debeant. M odꝰ t̃ riꝑtitꝰ ẽ psaliꝰ. ꝓrimo.¬

Expanded text:
tentiam Dei commendat, et facta ejus enumerat, agens et recreationis, ricordia qua recreat. Intentio. Ad laudem invitat ostendens qui et quem, et quomodo, et quare laudare debeant. Modus. Tripartitus est psalmus. Primo
Abbreviated transcription (Latin):
& exultate iusti: iam iusti estis ñ m̾itis
Namllli oMs eratis pecc̾ores. Distĩ¬
gue. Letari ẽ: tacita suanitate¬
rect corde : gaudere. Exultare. concitati
ammi feruore gaud̾e. & głaminide hoc: qd̾ estis
uos qui estis recti corde .i. ñ resistentes d̃õ. Praui cor¬

Expanded text:
 Domino, quia jam justi estis, non meritis s eratis peccatores. Distingue. Laetari est tacita suavitate gaudere; exsultare, est concitati animi fervore gaudere, et gloriamini quod estis g. omnes vos, qui estis recti corde, id est non resistentes Deo. Pravi cor
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce post frenum: ad¬
duntur flagella: ad¬
domandũ. ne sit de
illis impunitis: quib m dat᷑
uaga licentia suȩ uiȩ. sic iste:
supra se dixit domitũ ubait.
la. In domitũ gͦ animal iste eẽ cupiebat. nec dei
uoluntate: s ꝓpͥo motu se reg̾e̾ uolebat.⁊ effrenis
in luxuriam ꝓlabi. Id̾oq domat᷑ freno &e flagello
atq utinã ꝑ domet᷑. Uerendum ẽ enĩ. ne ninium
resistendo. indomitꝰ relinqui m̾eatur. & ire in ua¬
gam uiã quȩ ducit ad mortẽ. Uł de fut᷑o pot̃ hoc

Expanded text:
Ecce post frenum adduntur flagella addomandum, ne sit de illis impunitis quibus modo vaga licentia suae viae: sic iste supra se dixit domitum, ubi aila. Indomitum enim animal iste esse cupiebat: nec Dei voluntate, sed proprio motu se regere volebat, et effrenis in luxuriam prolabi. Ideoque domatur freno et flagello; atque utinam perdometur! Videndum est enim ne nimium resistendo, indomitus relinqui mereatur et ire in vagam viam quae ducit ad mortem. Vel de futuro potest hoc
Abbreviated transcription (Latin):
habetis: qͣsi ex necessitate si¬
tis rapturi: concupisce̾ rapi¬
nas. ubi potius rapit uos dia¬
bolus. olucra dãpnosa. Inue¬
nis pecuniam: ꝑdis iusticiam.
Preda eni qͣm uis raꝑe: in muscipula ẽ. tenes alienum.
& tenis a diabolo ⁊ est sendꝰ. nec sꝑetis: nec cupiatis.:
qͣ congregata aliis rapiunt᷑. Ne uo solis pauꝑib hoc
dic uideat᷑. subdit. & ouos qͥ babetis: diuitie si afflu
ant .i.  exundant tanqͣm de pleno fonte currant
nolite cor appon̾e .i. nolite sꝑare mincerto diuitiarũ.
hoc dr̃ diuitib Ille gͦ qui ñ habet: ñ ambiat. hic qͥ¬
Demel locutus

Expanded text:
habetis, quasi ex necessitate sitis rapturi, concupiscere rapinas, ubi potius rapit vos diabolus. O lucra damnosa! Invenis pecuniam, perdis justitiam. Praeda enim quam vis rapere in muscipula est; tenes alienum, et teneris a diabolo. Et est sensus: Nec speretis, nec cupiatis quae congregata aliis rapiantur. Ne vero solis pauperibus hoc dicere videatur, subdit: Et, o vos qui habetis, divitiae si affluant, id est si exundant, tanquam de pleno fonte currant. Nolite cor apponere, id est nolite sperare in incerto divitiarum . Hoc divitibus dicitur. Ille ergo qui non habet, non ambiat; qui haSemel locutus
Abbreviated transcription (Latin):
garitas sermonũ dei.
regnum agrippȩ secesserunt: ubi tuii manserunt:
iudos dico:. sublatos: de t̾ra: ꝓ qua me occiderunt. iloᷤ
inqͣm: diude ꝑ orbẽ. & hoc: in uita eoꝵ p̃senti. Qͥogͦ
post hanc uitam erit eis: Om̃imoda miseria. Seqͥtur.
qͥb bonis: & si pasti fuerint: tñ saturati sunt porcina
.i. ĩmundicia. & reliqͥas suas .s. reliquias pecc̃oꝵ: dimise¬
tunt paruuł suis .i. posteris. clamantes. Sangnis eiꝰ¬
lioꝵ. & ẽ similitudo sũpta: a re que ñ est. Nulhꝰ enĩ da¬
.i. adutilitatẽ filioꝵ. qͥ sunt reliquiȩ saluande. de quib
dixit ysaias. Reliqͥs isrł saluȩ fient uñ: & hic subdit.¬

Expanded text:
garitas sermonum Dei. regnum Agrippae secesserant, ubi tuti manserunt. Judaeos dico, sublatos de terra, pro qua me occiderunt. Illos, inquam, divide per orbem. Et hoc in vita eorum praesenti. Quid ergo post hanc vitam erit eis? omnimoda miseria. De absconquibus bonis etsi pasti fuerint, tamen saturati sunt porcina, id est immunditia, et reliquias suas, scilicet reliquias peccatorum dimiserunt parvulis suis, liorum. Et est similitudo a re, quae non est. Nullius enim daid est ad utilitatem filiorum, qui sunt reliquiae salvandae, de quibus dixit Isaias
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsalmo dicit. ab occultis meis mun¬
ueat Me. dame. et manꝰ .i. impulsio. pecc̃oris:
.i diaboli. ñ moueat me. hoc ẽ qd̾ alibi dicit: & ab alieniᷤ
parce seruotuo. & ita facit nob̃: sicut iste petit. slamrima¬
la quȩ a nob̾ uł a diabolo sunt: amouet ds. Et nota rectũ
ordinẽ. ꝓriꝰ enĩ dicit. ñ ueniat suꝑbia. & pꝰt: manꝰ pecc̃o¬
ris ñ moueat me. quia si suꝑb es: cito mouet te oꝑatio
male suadentis. alit̾ ñ id̾o timeo: ne ueniat mͥ pes suꝑ¬

Expanded text:
psalmo dicit: Ab occultis meis munda me . Et manus, id est impulsio peccatoris, id est diaboli, non moveat me, hoc est quod alibi dicit. Et ab alienis parce servo tuo . Et ita facit nobis sicut iste petit. Nam et mala quae a nobis vel a diabolo sunt amovet Deus. Et nota rectum ordinem. Prius enim dicit: Non veniat superbia; et post, manus peccatoris non moveat me, quia si superbus es, cito te movet operatio male suadentis, aliter non Ideo timeo non veniat mihi pes sup
Abbreviated transcription (Latin):
innocentẽ ñ accepit.
idest causam innocen¬
tis ñ depͥmit: ꝓmun̾e alicui. hec tria: ñ sunt mag¬
na s qui nec ista pot̾: multominus potest logui
uitatẽ incorde. ⁊ n agere dolum: in lingua. & ñ fa¬
cere malum ꝓximo. tam̃ hec parua ita concludit.

Expanded text:
innocentem non accepit, Aug. id est, causam innocentis non deprimit pro munere alicujus. Haec tria non sunt magna, sed qui nec ista potest, multo minus potest loqui veritatem in corde, et non agere dolum in lingua, et non facere malum proximo. Haec tamen parva ita concludit.
Abbreviated transcription (Latin):
dictum. Ioo intelligite. neq̃n rapiat dͥs .i ego. adꝑe¬
nam. & ñ sit qui eripiat. quando diabolus raꝑit: s
empit. cum d̃s rapit. nemo pot̾ abriꝑe. Et hoc ã¬

Expanded text:
dictum. Ideo, intelligite, nequando rapiat Deus, id enam, et non sit qui eripiat. Quando diabolus rapit, Deus eripit. Cum Deus rapit, nemo valet liberare. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ritas facta est. Gr̃a: quia mͦ ꝑ caritatem impletur: qd̾
tunc iubebatur. ueritas. quia redditur quod ꝓmit¬
fere omĩa. moralia enĩ: eadẽ. Ccrimonialia: ñ ead̾e.
Sacramenta: non ead̃e. quia illa tm̃ ꝓmittebant¬
hec:. dant salutẽ. ꝓmissa: non ead̾e. qr ibi t̾rena
Ibi quoq sub figura temporalium sp̃ualib ꝓmit
ta sp̃ualium. in se latentium. Illa gͦ temꝑoralia
ablata funt. ubi u̾itas uenit. ñ est unctio legal.¬
uł sac̾dos. uł spħa. uł templum. uastata sunt oĩa:
hic asaph. ñ quidẽ stultus: s intelligens &e discer¬
nens terrena a celestib. uetus testam̃tum: a no¬
uo destamento. ut scias: quid ex his elig̾e debeas
Et est sensꝰ. hic. est intellectus asaph .i. in hoc psal¬
mo aꝑitur quid fidelis asaph intelligat .s. qd̾ ue
lia querenda sunt. Et est iste psalmus pͥmus

Expanded text:
charitatem impletur, quod tunc jubebatur. Veritas, quia redditur quod promitfere omnia; moralia enim eadem; caeremonialia, non eadem; sacramenta, non eadem, quia illa tantum promittebantec dant salutem. Promissa non eadem, quia ibi terrena Ibi quoque sub figura temporalium spiritualibus, ta spiritualium rerum in se latentium. Illa ergo temporalia ablata sunt ubi veritas venit. Non est unctio, vel sacerdos vel propheta, vel templum: vastata sunt omnia hic Asaph, non quidem stultus, sed etiam intelligens et discernens terrena a coelestibus, Vetus Testamentum a Novo Testamento, ut scias quid ex his eligere debeas. Et est sensus: Hic est intellectus Asaph, id est: in hoc psalmo aperitur quid fidelis Asaph intelligat, Cassiod.lia quaerenda sunt. Et est iste psalmus primus
Abbreviated transcription (Latin):
ant eum. quia ueniet udex qui prius humilis.
agnoscamus humilẽ: ut ñ expauescamꝰ excelsum.
Eece inetꝰ dĩ int̾ beneficia postulat᷑. ut credita caute
custodiant. timor d̾ incipit ⁊ consũmat. Qui tim̾e
nouit. amare ñ desinit. ¶Psalmus iste in matuti¬
nis laudib illi psalmo aduingitur: qui t̾rio loco
cantat᷑. qr in hoc ps̃õ: benedictio tͥnitatis implora¬
ratur. cuiꝰ una ead̾eq ẽ sine diu̾sitate: cẽntia. In illo
ariditas exponit᷑. in isto uͦ dñicȩ bndictionis plu¬
iuia ad reficiendam sitim postulat᷑. doꝙ: coniune¬

Expanded text:
ant eum, quia veniet judex, qui prius humilis. Agnoscamus humilem, ut non expavescamus excelsum. Ecce metus Dei inter alia beneficia postulatur, ut credita caute custodiantur, timor Dei incipit et consummat. Qui timere novit, amare non desinit. Psalmus iste in matutinis laudibus illi psalmo adjungitur, qui tertio loco cantatur, quia in hoc psalmo benedictio Trinitatis imploratur, cujus una eademque est sine diversitate essentiariditas exponitur. In isto vero Dominicae benedictionis pluvia ad reficiendam sitim postulatur, ideoque conju
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis .i. efficatiam
om̃s. qui prius ut ag¬
tondente se. siluit.S
mixtio maloꝵ cũ boms. ⁊ iurtꝰ eiꝰ erit in nubib. quia
ñ solus ueniet ad iudiciũ. s cum seniorib ꝓoꝑł. qͥ
sunt nubes. qͣs ne alit̾ acciꝑes: addit. Et Mirabił

Expanded text:
virtutis, id est efficaciam os, qui prius ut agtondente se siluit; mistio malorum cum bonis et virtus ejus erit in nubibus, quia olus veniet ad judicium, sed cum senioribus populi, qui sunt nubes, q
Abbreviated transcription (Latin):
Qi quia meo om̃s benedicent᷑. henedictus dñs dis
rahel. Nota hic ẽẽ exclamatoriã benedictionẽ. cũ am¬
monitione &e ꝓpħia. qͥ facis mirabilia magna solus.
quia quecũꝙ facit. ipse millo facit: Et bndictũ
nomen maiestatiͦ

Expanded text:
Quia in eo omnes benedicentur, benedictus Dominus Deus Israel. Nota hic esse exclamatoriam benedictionem cum admonitione et prophetia, qui facit mirabilia solus; quia quicunque facit, ipse in illo facit. VERS. 20-- nomen majestati
Abbreviated transcription (Latin):
is ꝓcedens: dabit salu¬
tare isrł .i. saluabit fi¬
deles. nisi subaudis ille:
quẽ humilem sp̃iustis:¬
Ip̃e enĩ in claritate uen¬
turus ẽ ad udicium.
Qͣ. sullus alius salua
lum: qͥ ppłm d̾i captiuauit: exultabit iacob. ⁊ leca. ifrł.

Expanded text:
is procedens, dabit salutare Israel, id est salvabit fdeles, nisi, subaudi, ille quem humilem sprevisIpse enim in claritate venturus est ad judicium. at: Nullus alius salvablum, qui populum Dei captivavit
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑfectũ scribunt᷑.
&e ẽ totꝰ de correctio¬
psalmus iste: quas¬
contra ãdu̾sa. &e quasi sinu ꝯsilii foueat. Potio. cõntra m¬
firmos: qui murmurant de flore maloꝵ ⁊ labore bonoꝵ
quasi omĩa casu agantur. quorũ errorem: curat iste psal¬
mus: uelut salub re antidotũ docens omĩa: etiã hec
inferiora: diuina ꝓuidentia gub̃nari.⁊ ñ casuagi. In
sona loquitur ꝓpħa:. nequis malignantes imitet᷑. s qͥc¬
quid bom sꝑatur: a dño postuletur. qui ꝓfuturadat:
.i et̾na. Scdo. dicit malos suꝑ bonos muidra torqueri
ib. Obseruabit pec̃cor T̃ ercio: tractat iustũ hic nũq̃
deseri. p̃mia bonoꝵ ⁊ pęnas maloꝵ cõmiscens. cũ

Expanded text:
fectum describuntur, et est totus de correctiopsalmus iste, quascontra adversa, et quasi sinu consilii foveat. Aug. Potio contra infirmos, qui murmurant de flore malorum et labore bonorum, quasi omnia casu agantur, quorum errorem curat psalmus velut salubre antidotum, docens omnia, et haec inferiora divina providentia gubernari, et non casu agi. Intersona loquitur Propheta, ne quis malignantes imitetur, sed quidquid boni speratur, a Domino postuletur, qui profutura dat et aeterna. Secundo dicit malos super bonos invidia torqueri, ibi, observabit peccator. Tertio, tractat justum hic nunquam deseri, praemia bonorum et poenas malorum commis
Abbreviated transcription (Latin):
stenditur. qd̾ eccłia longo tẽꝑe expectauit. desid̾ans
xp̃m. ⁊ cum eo nouum testam̃tum. In qua expectati¬
one: multa a a diabolo sustinuit occulte. & manife¬
ste. de quib etiã post xp̃i aduentum. & noue legis ꝑ¬
ceptionẽ penitꝰ immunis ñ fuit. diaboli insidias om̃i¬
no ñ declinans. aꝑte: & occulte. nocentis. Est enĩ diabo¬
lus: leo. & draeo. Leo: cũ aꝑte seuit . ut fecit tẽpore mar¬
tirum ubi opꝰ est patientia. Draco: cum occulte insidiat᷑.
cum scandala moriet & tẽptationes. sicut nunc facit.
ub opus ẽ uiigilantia. & magis timendꝰ est cum fallit
ut draco. quam cum seuit: ut leo. Illic enĩ cogit. hic. de¬
muratione uet̾is. testamenti in nouum: attribuitur

Expanded text:
stenditur, quod Ecclesia longo tempore exspectavit, desiderans Christum, et cum eo Novum Testamentum, in qua exspectatione multa a diabolo sustinuit, occulte et manifeste, a quibus etiam post Christi adventum, et novae legis perceptionem, penitus immunis non fuit, diaboli insidias omninon declinans, et aperte et occulte nocentis. Aug. Est enim diabolus leo et draco; leo, cum aperte saevit, ut fecit tempore martyrum, ubi opus est patientia; draco, cum occulte insidiatur, cum scandala movet et tentationes, sicut nunc facit, ubi opus est vigilantia, et magis timendus est cum fallit ut draco, quam cum saevit ut leo. Illic enim cogit, hic mutatione Veteris Testamenti in Novum; attribuitur
Abbreviated transcription (Latin):
patrum: qͣsi de dilatione
conquerit᷑. in qͦetiã. dilec¬
tioprimi ostendit᷑. cuiꝰ salit. hoc optat᷑. ut suꝑstitione
abiecta: uiniꝰ di cultura suscipiat᷑. Uł in ꝑsona sc̃oꝵ mo¬
dernoꝵ loquitur.: secundũ xp̃i aduentum desid̾antium.
ubicerti sunt de salute. Quanto enĩ desiderio antiqͥ pͥmũ
desiderauerunt aduentũ. tanto modern scđm cupuit̃.
Iuxta illud apłi. Cupio dissolui. ⁊ eẽ cum xp̃o. Intentio¬
ne ad idem desiderium inuitat. Modꝰ Biꝑtitꝰ ẽ. psalmꝰ
Prima pars ẽ conquestio de dilatione aduentꝰ pͥmi. sed̃
antiqͦs. secundi: iuxta modernos. Scd̾o orat illuminari:
necedat fraudib mimiq. ibi. Respice & exaudime. Priꝰ
gͦ ꝓph̃a. in ꝑsona antiquoꝵ. de in carnationis xp̃i dila¬
tione conquerentium: ait. o dñe obluusceris me .i. p̃sen

Expanded text:
Patrum, quasi de dilatione conqueritur. In quo etiam dilectio proximi ostenditur, cujus saluti hoc optatur, ut, superstitione abjecta, unius Dei cultura suscipiatur. Vel in persona sanctorum modernorum loquitur, secundum Christi adventum desiderantium, ubi certi sunt de salute. Quanto enim desiderio antiqui primum desideraverunt adventum, tanto moderni secundum cupiunt, juxta illud: Cupio dissolvi et esse cum Christo . Intentio. Ad idem desiderium invitat. Modus. Bipartitus est psalmus. Prima pars est conquestio de dilatione adventus primi, secundum antiquos; secundi, juxta modernos. Cassiod. Secundo, orat illuminari ne cedat fraudibus inimici, ibi, respice, etc. Prius ergo Propheta in persona antiquorum de Incarnationis dilatione conquerentium ait
Abbreviated transcription (Latin):
filii. tiii. qui est facies tua. que hominibus uiden¬
ut qui anxiꝰ ẽ: maĩa
mea. magnus ardor
sustinentis: hic ostũ¬
ditut. qͥ dicit sibi de¬
indendi mitiget affec¬
tum. Eñ aut̃ magna

Expanded text:
Filii tui, qui est facies tua, quae hominibus est videnut qui anxius est in mea. Magnus ardor sustinentis hic ostenditur, qui dicit sibi devidendi mitigit affectum. Quando antem magna
Abbreviated transcription (Latin):
rie alludit titulus. de qͣ tñ ñ agit p̃s. sͥ: de historia ꝓpħa
ezoras sumpsit uelam̃ mist̾ioꝵ. quȩ iuxta nominum
int̾pretationes declarantur. Cusi enumn int̾pretat᷑ silen¬
tium. Gemini. dexter. architophel. fr̃is runa. qͦ sigcat᷑
uide scelus .i. scelerosus uidas. qui dñm tradidit uideis.
& ita fuit ruina frĩs sui .i. xp̃i. cuiꝰ discipłi ñ solum filii.
s & fr̃s dicti sunt. sicut in euangłio dñs ait. Uade. &e dic
fratrib meis. & apłc dicit: eum primogenitum in mul¬
tis frib. Et sicut dauid dimicauit contra architophel
& absalon: ꝑ consilium cusi: ita contra om̃s dolos iudȩ
cecitas inisrł facta ẽ ut plenitudo gentium subintrare.
& sic om̃is isrł saluus fiet. De quo silentio: apłe ãmirans:
ñ exponens exclamat. O altitudo diuitiarum sapientiȩ
⁊ scientiȩ di. ⁊ c̃. Hoc silentio dñs occultans: uidȩ ⁊ udeis
salutẽ omnium inflexit. Cantat gͦ hunc psalmum dñc

Expanded text:
alludit titulus, de qua tamen non agit psalmus, sed de historia propheta velamen sumpsit mysteriorum, quae juxta nominum interpretationes declarantur. Chusi enim interpretatur silentium, Gemini, dexter, Achitophel, fratris ruina, quo significatur Judae scelus, id est scelerosus Judas, qui Dominum tradidit Judaeis, et ita fuit ruina res dicti sunt, sicut in Evangelio Dominus ait: Vade et dic fratribus meis . Et Apostolus dicit cum primogenitum in multis fratribus . Et sicut David dimicavit contra Achitophel et Absalon per consilium Chusi, ita contra omnes dolos Judaecaecitas in Israel facta est, ut plenitudo gentium subintraret, et sic omnis Israel salvus fieret . De quo silentio Apostolus admirans, non exponens exclamat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, etc. Hoc silentio Dominus occultans Judae et Judaeis salutem omnium inflexit. Cantat ergo hunc psalmum Domino
Abbreviated transcription (Latin):
sit in partes absalon. ad ex
defecerat ab amicicia dauid. &e filium adu̾sꝯ patrem con¬
silus quib poterat instruebat. cui int̾ alia hoc ꝯsilium
dedit. ut absalon ꝑmitteret impetũ fierim patrẽ suũ
cumq occidi. Qd̾ osiliũ. mutatũ ẽ prudentia cusi qͥ ꝯsulue dd̾

Expanded text:
sit in partem Absalon, ad expdefecerat ab amicitia David, et filium adversus patrem consiliis quibus poterat instruebatur cui inter omnia hoc consilium dedit, ut Absalon impetum permitteret fieri in patrem suum, eumque occidi; quod mutatum erat prudentia Chusi, qu
Abbreviated transcription (Latin):
sio: ñ est petẽoꝵ: s uisticiȩ dĩ qui intus iustos ꝓtegit.
&e malos ꝓsua malicia punit. Contra hanc laudem:
nichilualent blasphemiȩ impioꝵ. qui nolentes cul¬
pȩ suȩ attͥbuere q̃d̾ peccant: mala sua excusant per
fortunam. uł fatum uł diabolum. cui non pot̃ resi¬
sti uł ꝑaliam naturam. quȩ ñ sit ex do. Hiitales: fluc¬
tuant potiꝰ errantes: qͣm confiteant᷑ dño. ut eis ignos¬
cat. Qui aut̃ uidet m̾ita aĩarum sic ordinatia do. ut
dum sua cuiq tͥbuunt᷑. pulchritudo uniu̾sitatis nul¬
la ex parte uiolet᷑. in om̃ib laudat dm. distinguens:
aliud d̾m fecisse: & ordinasse. uidelicet uniu̾sum bonũ
aliudaut̃ non fecisse. s ordinasse. ut malum. Sequitur.
dicta ad infirmitatẽ nr̃am referant᷑. qͣm ip̃e x gestauit:

Expanded text:
sio non est peccatorum, sed justitiae Dei, qui intus justos protegit, et malos pro sua malitia punit. Contra hanc laudem nihil valent blasphemiae impiorum, qui volentes suae culpae tribuere quod peccant, mala sua excusant per fortunam, vel fatum, vel diabolum, cui potest resisti, vel per aliam naturam, quae non sit ex Deo. Hi tales fluctuant 16 errantes, potius quam confiteantur Deo, ut eis ignoscat. Qui autem videt merita animarum sic ordinari a Deo, ut, dum sua cuique tribuuntur, pulchritudo universitatis nulla ex parte violetur, in omnibus laudat Deum, distinguens aliud Deum fecisse et ordinasse, videlicet universum bonum: aliud autem non fecisse, sed ordinasse, ut malum. Et psallamdicta ad infirmitatem nostram referantur, quam ipse Christus
Abbreviated transcription (Latin):
rant meo. ñ dicit ꝑ¬
deatur uiram̃tum.
s ait. qͥ uirant in eo: ꝓmittendo ei obsequium. ꝓꝰt:
quia ipsi tunc destruentur. ñ xp̃iam. Nota: quia
in his duob u̾sib confert bona &e mala diuersa¬
rum partium¬

Expanded text:
n eo, non dicit deatur juramentum; sed ait, qui jurant in eo, promittendo ei obsequium. Post m et paganorum, quia ipsi tunc destruentur, non Christiani. Nota quia in his duobus versibus confert bona et mala diversarum partium
Abbreviated transcription (Latin):
censionẽ. ⁊ c̃. & in¬
tellerert̃ facta eiꝰ eẽ diuina. ñ hominis .s. cur passꝰ¬
ẽ. cur ñ descend it de cruce. quia moriendũ erat. &
resurgendum. qd̾ tunc ñ fuit intellectũ. Letabi¬
Letabit᷑ iustus

Expanded text:
censionem, etc., et intellexerunt facta ejus, esse divina, non hominis scilicet. Cur passus? cur non descendit de cruce? quia moriendum erat et resurgendum. Quod tunc non fuit intellectum. VELaetabitur justus
Abbreviated transcription (Latin):
Lux enĩ mundi.
iontem &e ueritas patris:
tu. mͦ discernit causã me¬
iniqͦ⁊ doloso. qͥa mittet angłos seꝑatores. qͥ seꝑabt̃
tͥticum a paleis. ⁊ a z iraniis. ut colligant de regno
ꝙꝰ omĩa scandala. Dico: emitte: & ita erit. qr iã certi:
pignus habemꝰ. qi iam ipsa .i. lux ⁊ u̾itas: me de¬
duxert a pecc̾is. ⁊ adduxerẽ in montẽ sẽm tuũ .i. in¬
eccłiam psentẽ. que eadẽ est tab̾nacłm. uñ seguit᷑.
& in tab̾nacła tua. quȩ sunt ꝑegͥnantium. ⁊ militan¬
tium. Quam diu enim sumus in corpore. ꝑegͥnam᷑
a dño adisus diabolum militantes. Et intͦbo.¬
tare di: ad dm qui

Expanded text:
im mundi et veritas Patris modo discernit causam meiniquo et doloso, quia mittet angelos separatores, qui separabunt triticum a paleis et a zizaniis, ut colligant de regno ejus omnia scandala . Emitte: et ita erit, quia certi jam pignus habemus, quia jam ipsa, id est lux et veritas, me deduxerunt a peccatis, et adduxerunt in montem sanctum tuum, iiam praesentem, quae eadem est et tabernaculum. Unde sequitur, et in tabernacula tua quae sunt peregrinantium et militantium; quandiu enim sumus in corpore peregrinamur a Domino adversus diabolum militantes .tare Dei, ad Deum qui
Abbreviated transcription (Latin):
icerum in temeritatẽ eat᷑. sub̃dit᷑. cum tremore. ne sit
stemini. s intelligite &e erudimini. Expedit enĩ uobrs.
ut subillo sitis: a quo ẽ intellectus &e eruditio. Et expe¬
dit. ut temere ñ dnemini. s dño om̃ium seruiatis. &e
in beatitudine exultetis. & hoc ẽ qd̃ sequit᷑. Seruite do

Expanded text:
iterum in temeritatem catur, subditur cum tremore, ne sit stemini, sed intelligite et erudimini; expedit enim vobis ut sub illo sitis, a quo est intellectus et eruditio; et expedit ut temere non dominemini, sed Domino omnium serviatis et in be
Abbreviated transcription (Latin):
est iumentis in¬
siꝑientib oe sum¬
lis factus est illis.¬
Iterat hic defor¬
mitatem homi¬
nis. ut malus a¬
malo quiescat.:¬

Expanded text:
est jumentis insipientibus, et similis factus est illis.Iterat hic deformitatem hominis, ut malumalo quiescat.
Abbreviated transcription (Latin):
seqͣr. & tñ tu ꝯu̾sus: dũ me utiq ꝯu̾tisti. uiuificasti
me. Ecce clementia in conu̾sis. & de abyssis t̾rȩ. i. de
submersione pec̃i. it̾m spe: reduxisti me. Primo enim.
cum natura nr̃a uerbo di unita ꝓpt̾ nos surrexit:
Uñ apłc. Siresurrexistis cum xp̃o. & c̾. uñ hic dicit.
it̾m reduxisti me Iterũ. scd̾o iterũ reducem᷑: qñ corꝑe
Uultiplicasti mag¬

Expanded text:
tisti, vivificasti me. Ecce clementia in conversis. Et de abyssis terrae, id est de subversione peccati, iterum spe reduxisti me. Primo enim cum natura nostra Verbo Dei unita, propter nos surrexit, Unde Apostolus: Si surrexistis cum Christo, etc. . Unde hic dicit: Iterum reduxisti me. Item secundo, iterum reducemur, quando corpore Multiplicasti mag
Abbreviated transcription (Latin):
ad se trahere uolunt. affir
undo: transinigremus in montẽ. Quib: hic respon¬
det ꝓpħa: in ꝑsona alicuiꝰ fidelis. redarguendo eos. ae
resistere heticis. quȩ ẽ intentio psalmi. Modꝰ. biꝑtitꝰ est
p̃s. Primo. de b̾eticis agit. qͥ catholicos in suã prauitatẽ
uolunt conũtere. Scd̃o: dicit. quid utͥsq det d̾s. scib̾bo
nis & mał. ibi. Iustus aut̃ quid fecit. Hereticis gͦ respoi

Expanded text:
d se trahere volunt, affirmundo transmigremus in Christum. Quibus hic respondet Propheta, in persona alicujus fidelis, redarguendo eos et resistere haereticis. Quae est intentio psalmi. Modus bipartitus est psalmus: Primo, de haereticis agit, qui Catholicos in suam pravitatem volunt convertere; secundo dicit: Quid utrisque det Deus, scilicet bonis et malis. Ibi, justus a
Abbreviated transcription (Latin):
mons ẽ. scił xp̃c. i quo confido. quẽ teneo. qui ẽ mons
inu̾ticem montiũ. Quom̃ gͦ dicitis: Ecce increpatio. aĩȩ
ĩdest pennatus uirtutib & p̃ceptis. S hec quȩ obten¬
ditis ut transeã ad uos: ñ sinunt me transire: qi sipaᷤ¬
ser sum: habeo domũ: ubi requiescam. scd̾m illud. &¬
enĩ passer inuenit. sib domum. S qͣm domum: do¬
minũ qui ẽ factus refugium pauꝑi. Quomͦgͦ dicitiᷤ.
ut ad uos transeam: uł ita. dicitis aĩe meȩ transmigͣ.
a tuo imo: inmontẽ i. in eminentiã intellectus qͣm
nos habemus. & ita eris: sic̃ passer. qͥ in altis nidifi
in cuiꝰ ꝑsona loquitur ꝓpħa: conu̾tens se ad alioᷤ. att¬
m̃ ecce peccato

Expanded text:
et Christus, in quo confido, quem teneo, qui est mons in vertice montium. Quomodo ergo dicitis. Ecce increpatio; animae id est pennatus virtutibus, et praeceptis. Sed haec quae obtenditis ut transeam ad vos, non sinunt me transire, quia si passer sum, habeo domum ubi requiescam, secundum illud: Etenim passer invenit sibi domum . Sed quam domum? Dominum, qui est refugium pauperi. Quomodo ergo dicitis, ut ad vos transeam? Vel ita: Dicitis animae meae: Transmigra, a tuo imo, in montem, id est in eminentiam intellectus, quam nos habemus. Et ita eris sicut passer, qui in altis nidificin cujus persona loquitur Propheta, convertens se ad alios, aitm ecce peccato
Abbreviated transcription (Latin):
temptat d̾s. temptat homo. temptat diabolus. s
alit̃ d̾s. alit̾ homo. alit̾ diabolꝰ. Temptat enimd̃s:
ut erudiat. temptat homo: ut discat qd̾ nescit. Timp¬
tat diabolus: ut seducat. Deigͦ temptatio: ꝓbatioẽ.
tionis: delectationib meis. neqͥd mali delectet me.
ce cogitationib. nequid mali cogitem. Cor: nãꝙ ꝓ
cogitationib Renes: ꝓ delecta ⁊ tionib posuit.

Expanded text:
tentat Deus, tentat homo, tentat diabolus; sed aliter Deus, aliter homo, et aliter diabolus. Tentat Deus ut erudiat; tentat homo ut quod nescit discat; tentat diabolus ut seducat. Dei ergo tentatio probatio est, tionis delectationibus meis, ne quid mali delectet me; et cogitationibus, ne quid mali cogitem. Cor namque pro cogitationibus, renes vero pro delectationibus posuit.
Abbreviated transcription (Latin):
quia os meũ loqͥt᷑
ditatio cordismei Sapientia: ad dui¬
nas res ꝑtinet. Et ne putes¬
addit. & meditatio cordis mei loquet᷑ prudentiam.
.s. de morib qd̾ ẽ in funiro ꝓuidere. Prudentia emin
ad instruendos mores ꝑtinet. In his duob. oms
sermo diuinus indicatur. Nec hoc a me. s In
nclinabo in para aurẽ meã i bum

Expanded text:
quia os meum loquetur est Christum. Sapientia ad divinas res pertinet. Et ne putesloqui, addit, et meditatio cordis mei loquetur prudentiam, scilicet de moribus, quod est in futuro providere. Prudentia enim ad instruendos mores pertinet. In his duobus omnis sermo divinus indicatur, nec hoc a me, sed nclinabo in parabolam aurem meam
Abbreviated transcription (Latin):
intensȩ fuerunt madam: ꝑ cõminationẽ qͣ d̾s cõmi¬
nabatur a de dicens. In qͣcumq die comederis: morte
morieris. & qi comedit: infixȩ sunt etiam nob̃ ꝑ pe¬
nam &e culpam. Ille enĩ: miseriȩ huiꝰ fuit origo. nos
ꝓpago. infire sunt: & ñ ad horam. s ꝯfirmasti dui . ẜ
ut sint usq ad finem scł. & in multis .s. i carne &¬
manima. & in eis d̾e: multis modis. ut ostenditur
.i. uindictam. Captat hic mĩam: a potestate indi¬
cis. Eo usꝙ ꝯfirmasti.¬

Expanded text:
 comminationem, qua Deus ei comminabatur Adae dicens: In quacunque die comederis, morte morieris . Et quia comedit, infixae sunt etiam nobis per poenam et culpam. Ille enim hujus miseriae fuit origo, nos propago. Infixae sunt, et non ad horam; sed confirmasti diu, scilicet ut sint usque; in finem saeculi, et in multis anima, et in eisdem multis modis, ut ostendetur est vindictam. Captat hic misericordiam a potestate judicis. Eo usque confirmasti
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Comꝑto aut̃ qd̃ ꝑ eum eẽt fac¬
ta grauida:. reuocauit ab expeditio¬
ne uriam. si forte ad uxorem intra¬
ret: ut eius concubitii grauida eẽ¬
putaret᷑. Urias aut̃ noluit: dum
in castris ppłs dei laboraret. Scripsit gͦ rex duci
exercitus ioab. ut uriam poneret in illa parte plii
ubi occideret᷑. Hac epła suȩ mortis urias accepta.
dedit ioab. qui ita fecit sicut p̃ceꝑat dauid. & occu¬
buit urias. Sic gͦ dauid cum adult̾ii culpã celasset:
natham ꝓpħa inmissus a do: intrauit ad eum. &
quesiit ab eo de diuite iudicium. qui cum hr̃ec
centum oues: uicino pauꝑi solam quam habebat
ouiculam rapuit. Cum aut̃ iudicaret dauid. bunc
eẽ dignum morte. Respondit nathan. Sic &e tufe¬
cisti. qui cum multas uxores & concubinas habs
unam qͣm habebat urias raꝑust. Ad uocẽ gͦ ꝓpb¬

Expanded text:
it. Comperto autem quod per eum esset facta gravida, revocavit ab expeditione Uriam, si forte ad uxorem intraret, ut ejus concubitu gravida crederetur. Urias autem noluit dum in castris populus Domini laboraret. Scripsit ergo rex duci exercitus sui Joab, ut Uriam poneret in illa parte praelii ubi occideretur. Hac epistola suae mortis accepta, Urias dedit Joab, qui ita fecit sicut praeceperat David, et occubuit Urias. Sic ergo David cum adulterii culpam celasset, Nathan propheta immissus a Deo intravit ad eum, et quaesivit ab eo judicium de divite, qui, cum haberet centum oves, vicino pauperi solam quam habebat oviculam rapuit. Cum autem judicaret David hunc esse dignum morte: Respondit Nathan: Sic et tu fecisti, qui cum haberes multas uxores et concubinas, unam quam habebat Urias rapuisti. Ad vocem ergo p
Abbreviated transcription (Latin):
tis: quẽ bella ñ uicerãt. Daud aut̃ hie ponitur in
exemplum. ñ cadendi. ñ ꝓsꝑitatis ocia affectandi.
s si cecileris: resurgendi. &e ne desꝑes de pecei am¬
manitate. cum udeas dauid post reatum homi¬
cidii & adult̾ii. ꝑpenitentiȩ humilitatẽ: do placus¬
se. slam arguente eum uathan ꝓpħa: rex ñerubut
pecem publice confiq̃. ñ se excusantt. ut solet hons
b ã se penas eregit. quas iux ferret aliquis coaet
in conspectu oniniũ reum se abiecit. euiꝰ iudicium
ab omib: tim ebat᷑. Uñ hic sp̃ualiter humilitas

Expanded text:
tis, quem bella non vicerunt. David autem hic apponitur in exemplum non cadendi, non prosperitatis otia affectandi, sed si cecideris resurgendi. Et ne desperes de peccati immanitate, cum videas David post reatum homicidii et adulterii, per poenitentiae humilitatem, Deo placuisse. Nam arguente eum Nathan propheta, rex non erubuit peccatum publice confiteri. Non se excusavit, ut solet homo, et a se poenas exegit, quas vix ferret aliquis coactus. In conspectu omnium reum se abjecit cujus judicium ab omnibus timebatur. Unde hic specialiter humil