comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usti tͥ iure tuo uti p̃otes. Ꝙ si s omisi¬
sti ⁊ pẽam stipulatꝰ es homo quidẽ ficco
ꝯmissũs est tu si nactus ex sttpulatui
actonem. In omnib tñquerit᷑ audo.¬
miñ uolinitate in locũ ꝓhĩtũ uen̾it

Expanded text:
visti tibi, iure tuo uti potes. quod si hoc omisisti et poenam stipulatus es, homo quidem fisco commissus est, tu vero nactus ex stipulatu actionem. in omnibus tamen quaeritur, an domini voluntate in locum prohibitum venerit
Abbreviated transcription (Latin):
tempoia obtulissent ixstit᷑ueretit.
teq ꝑato sanffacere conditiomi dc̃e.
heres imptoris non pacet ut cͣctus
sida scruetur actio prescͥptis u̾biᷤᷤ
ł̃ ex ienoitot dabitur habita rõe
eorum q̃ pꝰ obłigatam ex pacto qͣnͣti¬
tatemexes fuado ad adu̾sariũ ꝑ¬

Expanded text:
tempora obtulissent, restitueretur, teque parato satisfacere condicioni dictae heres emptoris non paret, ut contractus fides servetur, actio praescriptis verbis vel ex vendito tibi dabitur, habita ratione eorum, quae post oblatam ex pacto quantitatem ex eo fundo ad adversarium p
Abbreviated transcription (Latin):
cios sildeotenuis ẽ pr̃atua ut extra¬
ord ĩario auxilio unuari debeat alle¬
ga p̃sidi ꝓuintie q̃ri in libeslũ con¬
tulisti qui re diligent̃ inspectau¬
tili atem omunem intuitꝰ scͥbet

Expanded text:
s est patria tua, ut extraordinario auxilio iuvari debeat, adlega praesidi provinciae quae in libellum contulisti : qui re diligenter inspecta utilitatem communem intuitus scribet
Abbreviated transcription (Latin):
d.ancipiapats qui funduma phi¬
uippoconduxerat successione tͥ q̃sita
dño fundi ꝓ debitis insolutũmẽ tua
dando nichil tͥauferre põtuit. ⁊ ido si
tu maior.xxu. annis effectus ab ea ne¬
gotiuigestum ñ fecisti ratũ oblato
debiͣto si non ħ locator iuire pignoris
obligata sibi uendid̾it pete pot̃ts.
cipatõn᷑em te ñ conseñtiente uenũde¬
dit n ei suc cessisti neq possidens lon
tes ñobligatas sͭ ex ofsit᷑io uendendi po¬
testatem habens oistrahendo qͥcqͣmt᷑
nocere potͣuit
mp̃r.  anximꝰ su lecalienatõnem
mhibuit sũ cestator hoc feg̾erit sũ pat¬
tio contrahentium hoc adm̃iserit uõ
solumoñni alieñatõnem ł mancipt¬

Expanded text:
ancipia patris, qui fundum a Philippo conduxerat, successione tibi quaesita domino fundi pro debitis in solutum mater tua dando nihil tibi auferre potuit. et ideo si tu maior viginti quinque annis effectus ab ea negotium gestum non fecisti ratum, oblato debito, si non haec locator iure pignoris obligata sibi vendidit, petere poteris.cipationem te non consentiente venumdedit neque ei successisti neque possidens longnon obligatas sibi nec ex officio vendendi potestatem habens distrahendo quicquam tibi nocere potuitp. Sancimus, sive lex alienationem inhibuerit sive testator hoc fecerit sive pactio contrahentium hoc admiserit, non solum dominii alienationem vel mancip
Abbreviated transcription (Latin):
iure munitum seͬruos tuos ypotech¬
scientib ũdidisse restitũet empto
cp̃r.a istrahñte maritorẽ uiris
tui si conseusum ñ ei accõmodasti
loet sigillo tuo uenditõnis instru¬
pione non subsecuta ⁊ longi tr̃ꝑis
pscͥptione ñ munito nssam p̾stitise
põt securitatem.

Expanded text:
iure munitum servos tuos scientibus vendidisse, restituere tibi emptoriae. Distrahente marito rem iuris tui, si consensum non accommodasti, licet sigillo tuo venditionis instrupione non subsecuta vel longi temporis praescriptione non munito nullam praestitisse potest securitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
tua ce comꝑate possõni qͦnd̾ uxoris
tue nomen titimo accõmõdasse di
ore tua intiliam infiliam suamcol¬
latam nullum p̃iuditium dñto tus
attulisse doc̾entitͥ u̾itatem p̾cib tn¬
is assisce. retule eamdem possõnem¬

Expanded text:
tua te comparante possessionem quondam uxoris tuae nomen tantummodo accommodasse dicore tua in filiam suam collatam nullum praeiudicium dominio tuo attulisse, docenti tibi veritatem precibus tuis adsistere restituere eandem posse
Abbreviated transcription (Latin):
op̃r. ninitio uenditõnis si pa̾ctuᷤ
Ies ut n cui uendidisti possõnem p̃cii
tardiꝰ exsolun łͥ usuras pensitaret ñ
int̾ito existimas ⁊̃ eas t aditop̾side
ab emptorr pr̃ari debx. nam sin In in
itio ectus nones pactus siceꝑtt exꝑrri
ex mora dunit᷑arat usuras tam abipe
debitore qm ab eo qui moninemcam̃t
empti suami fidem astrxit de ure pꝰ¬

Expanded text:
o. Initio venditionis si pactus es, ut is cui vendidisti possessionem pretii tardius exsoluti tibi usuras pensitaret, non immerito existimas etiam eas tibi adito praeside ab emptore praestari debere. nam si initio contractus non es pactus, si coeperis experiri, ex mora dumtaxat usuras tam ab ipso debitore quam ab eo, qui in omnem causam empti suam fidem adstrinxit, de iure p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculum uii mutati emptoris qͥ
udam mensure faciende ñ int̾po¬
suit ñ fuit. Cumaut innũsum q m
lorreis erat positum uenisset sũ men¬
sura ⁊ cliluos emptorib traditas al¬
mutato dampnũ accidit adempto¬
iem ꝑtines ħaũt omĩa locum h̃t
meutumi ł his silia uen̾int ⁊ ea aut
torem su icͥptis intto de p̃cio conuenit
moraq uenditoris intdictione ñ int̾¬
cessit ꝓcculo emptoris remdistractã

Expanded text:
periculum vini mutati emptoris, qui moram mensurae faciendae non interposuit, non fuit. Cum autem universum quod in horreis erat postea venisse sine mensura et claves emptoribus traditas admutato damnum accidit, ad emptorem pertinet. Haec omnia locum habent mentum vel his similia venierint et ea aut ractu sine scriptis inito de pretio convenit moraque venditoris in traditione non intercessit, periculo emptoris rem distractam
Abbreviated transcription (Latin):
uiris constituti scd̃m mandatũtuũ
hunc contractum habũerint ac sibi
empti q̃sierunt accõnem ꝑ cosͥ quihꝰ
illidederunt mandatum adi cõpe¬
hunc conuẽntendo facies consultiꝰ
Ilam rarem de reb ab eocomꝑatis ⁊
scontra eum petitio non c̃ompetit.

Expanded text:
uris constituti secundum mandatum tuum hunc contractum habuerunt ac sibi empti quaesierunt actionem, per eos vel quibus illi dederint mandatum adi compehunc conveniendo facies consultius: nam in rem de rebus ab eo comparatis tibi contra eum petitio non competit.
Abbreviated transcription (Latin):
dem possessĩonis qm a col xredib pa¬
tr̾uitui distractam sugg̃n ꝓportio¬
ne tuamunit. mͣrem accio incolu¬
ms ꝑseuerat aut si receptũ ins se¬
curitatem emptori p̾stitit ẽ arbitri¬
um tͥ ub̃um conueniendi eos qui
ꝓportõne tua satis siccitamuendi¬
nonem celebrauerunt

Expanded text:
torem possessionis, quam a coheredibus patrui tui distractam suggeris, pro portione tua munit, in rem actio incolumis perseverat: aut si receptum ius securitatem emptori praestitit, est arbitrium tibi liberum conveniendi eos, qui pro portione satis illicitam venditionem celebraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
ad quem ⁊ functõnum gͣnaien ꝑ¬
tinet. uenditor qͦ p̾tium tm̃ atsi mo¬
tãm int̾cessisse ꝓbetur usuras officõ
iudicis exigere põt᷑
tradendis ⁊ de hoꝵ fliga itemq sam¬
tate errones ꝙ ñ eẽ aut noxia sõłu¬

Expanded text:
ad quem et functionum gravamen pertinet: venditorque pretium tantum ac, si moram intercessisse probetur, usuras officio iudicis exigere potesttradendis et de eorum fuga itemque sanitate erronesque non esse aut noxa solu
Abbreviated transcription (Latin):
caͦ res suas alienares potuit gͦ turator
crp̃r. Siea lege p̃dium ꝯpo¬
uendidisti ut nisi intͣ certũ tempꝰ
p̃cium fuiss exsolutum emphcar
contractus seruanda ẽ¬

Expanded text:
causa res suas alienare. potuit ergo curato. Si ea lege praedium vendidisti, ut, nisi intra certum tempus pretium fuisset exsolutum, emptrix contractus servanda e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ tm̃ autem nomen in str̃o uxoris̃
ip̃ruis empei acednem nec illiuec
tͥ adquisistidum bͥñ uis nͨ islipõtes.
Aitare in dĩi qõne ille potior bẽt᷑ cut
ponas. si quidem ex empto his qui iu

Expanded text:
tantum autem nomen instrumento uxoris ipsius, empti actionem nec illi nec tibi adquisisti, dum tibi non vis nec illi potes: quare in dominii quaestione ille potior habetur, cui ponas, si quidem ex empto his qui iu
Abbreviated transcription (Latin):
arp̃r.ꝯm̾ues ꝓhis agris quos pos
onis sarcinam pactione illicita uolu¬
fessio censuał si ap̃pͥorem fundi do¬
minum forte ꝑmancat dissimulã¬
nbr ip̃ts ut non possidentes ꝓpossidẽ¬

Expanded text:
pro his agris quos possonis sarcinam pactione inlicita volufessio censualis, sed aput priorem fundi dominum forte permaneat, dissimulantibus ipsis, ut non possidentes pro posside
Abbreviated transcription (Latin):
ne in hec tm̃ modo cãu ualente emp¬
ingenuttatem ꝓpͥmi eam repet̾et mͦ
mp̃r.I ipater tuus ꝑ mmecactꝰ uen
domumuendidit ratum ũ dicione
hareͣbit᷑ ꝙ ñ bona fide gestũ ẽ. maia fi¬
de enĩ emptio uͣtͣita est. aditus itaq
nõie t̾uo preses ꝓuintie auctoritatẽ

Expanded text:
ne in hoc tantummodo casu valente empingenuitatem propriam eum repetere, modo i pater tuus per vim coactus domum vendidit, ratum non habebitur, quod non bona fide gestum est: mala fide enim emptio irrita est. aditus itaque nomine tuo praeses provinciae auctoritatem
Abbreviated transcription (Latin):
Itatitiuites cognouimus lancesse
tum maxime reliquorum ꝙ ñ iul¬
licaptantes aliquoꝵ moũitarias
m̃catam cam ꝓsolidis censib fuudi
comꝑatiqͣm ꝓ reliquis uniũsis etꝰ¬
dem possessionis obnoxĩ teneat᷑ cum¬

Expanded text:
issent, cognovimus hanc esse causam maxime reliquorum, quod nonnulli captantes aliquorum momentarias m, tam pro solidis censibus fundi conparati quam pro reliquis universis eiusdem possessionis obnoxius teneatu
Abbreviated transcription (Latin):
nisti ⁊ conuenit ut st intra certũ
tempꝰ solu̾ta fu̾it ara qnͣtitas sit
res mempta remitti hainc conueng¬
onem rescͥpto nr̃o iure ñ pẽtis. s: si se
subtͣnat ut uire dĩni eamdem rem
retineat denuntiatõnts ⁊ obsignõis
depõnis q remedto cc fraudemt potes
iuiri tuo consułe

Expanded text:
nisti et convenit, ut, si intra certum tempus soluta fuerit data quantitas, sit res inempta, remitti hanc conventionem rescripto nostro non iure petis. sed si se subtrahat, ut iure dominii eandem rem retineat, denuntiationis et obsignationis depositionisque remedio contra fraudem potes iuri tuo consule
Abbreviated transcription (Latin):
d. ¶iseruos distraxisti hac p̾ciũ de pe
emptori lib̾atõnem.
p̃di uns omne penes se eum retinuiᷤ¬
se certumẽ. Neq enim uelud tradici¬
onis fõe uectigal exsolutum si simła¬
tum sc̃m int̾cessit u̾itatem mutare
potuit. Qua pp̃aditus p̾ses ꝓuintie si
aĩadũt̾it in uacuam possõnem neq¬
torem ł heredes ip̃ius quocumq
lõco fcõs induxisse non dubitabit ni
uacuam possõnem ꝑspex̾it conue¬
niriestur.abit anprecium sit ex¬
solutum ac si reꝑrerit non ẽe satis
d̾. Niminor aueuditore sũ sciente
sũ ignorante dicebat᷑ capitatio pon.
uenditi ⁊ maior inuenta sit intm̃
conuenitur qnͣtum si sciss emptor
uilet nllãm adusus uenditoremht
carnus fide ꝯuentõnis rupta temꝑe
placito hant nouechũisse ꝓponas¬
eremptoaccõne eum qnͣti int̾ ẽ tua
tunt tibi p̾stitam fuisse ap̃ p̃sidem ꝓ¬
rintie conuenire potes.
d̾.¶iancillamtͥ ex cã uenditõns
traditam uenditor manumisit lib̾¬

Expanded text:
. Si servos distraxisti ac pretium de pecemptori liberationem.s omne penes se eum retinuisse certum est. neque enim velut traditionis factae vectigal exsolutum, si simulatum factum intercessit, veritatem mutare potuit. Quapropter aditus praeses provinciae, si animadverterit in vacuam possessionem neqtorem vel heredes ipsius quocumque loco factos induxisse, non dubitabit nihvacuam possessionem perspexerit conveniri, aestimabit, an pretium sit exsolutum: ac si reppererit non esse satis . Si minor a venditore sive sciente sive ignorante dicebatur capitatio praedii venditi et maior inventa sit, in tantum convenitur, quanto, si scisset emptor hilcarnis fide conventionis rupta tempore placito hanc non exhibuisse proponas, empti actione eum quanti interest tua tunc tibi praestitam fuisse apud praesidem provinciae convenire potes.Si ancillam tibi ex causa venditionis traditam venditor manumisit, libe
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. atio uiris postulat ^ creditori¬
b hereditariis ⁊ legatarus ⁊ fideicom¬
missarus te conuenire uoleutib tu
responͣderas ⁊ cumeo cui herditatẽ
uenumdedisti tuexꝑiaris sitoõrdine
slamut satis tͥ uidetur sero desideras
exciꝑe actiones hereditarias.¬
mp̃r.om̃nus uenditio ⁊ ignoran¬
te ł muito eo adũsus qm accõnes mã¬
dantur contrahi solet
te hereditatis ꝑsuadente emptore
qͣt exiguam qnͣtitatem eam uendi¬
dit bone sidei iudicio conuentꝰ puit
res tradat ł accõnes mandet ñ com¬

Expanded text:
creditoribus hereditariis et legatariis seu fideicommissariis te convenire volentibus tu respondeas et cum eo, cui hereditatem venumdedisti, tu experiaris suo ordine. nam ut satis tibi detur, sero desideras,ere actiones hereditariasNominis venditio et ignorante vel invito eo, adversus quem actiones mandantur, contrahi solet.te hereditatis, persuadente emptoreexiguam quantitatem, eam vendidit, bonae fidei iudicio conveniri, ut res tradat vel actiones mandet, non com
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃r. ⁊ Pem maioris p̾ci situł pat̾
tuus minoris p̃cii distraxit humañ
ẽ ut ł r̃cium te restituente emptoribꝰ
fundum uenditum recipias aucto¬
ritaie mi̾cedente m᷑dicis ⁊ siempto
aũt p̃tium eẽ uidetur sinͨ dimdia
d̾ ecͣctu uenditõnis ⁊ emptio¬
nis uire ꝑfc̃o alt̾utro mucto ulłore¬
cedi cempore bona fides pãcit nͣ er ⁊
scͥpͣto nr̃o quo iure fiscum nr̃m pot¬
se iti sepe constitutũ ẽ¬

Expanded text:
po. Rem maioris pretii si tu vel pater tuus minoris pretii distraxit, humanum est, ut vel pretium te restituente emptoribus fundum venditum recipias auctoritate intercedente iudicis, vel, si emptor autem pretium esse videtur, si nec dimidiactu venditionis et emptionis iure perfecto alterutro invito nullo recedi tempore bona fides patitur, nec ex rescripto nostro. quo iure fiscum nostrum uti saepe constitutum e
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃r ⁊ iquis fundue mancipiũ õbceil.¬
cioncm tbutorũ ł ĩ ob uestium auri⁊ ar¬
genti debitum q̃ annua exactione tbliuc¬
rent᷑ occupata conuento debitore ⁊ apd̾
iudic̃e int̾pesłone celebrata cũ soro ces¬
sau̾it sub huͣsta distracta comꝑaũit ꝑpe¬
tuamemptõnis accipiat firmitatent
biaũt mindris forte ꝑtõa fu̾it iscrtã

Expanded text:
cae. Si quis fundum vel mancipia ob cessationem tributorum vel etiam ob vestium auri argentique debitum, quae annua exactione solvuntur, occupata convento debitore et aput iudicem interpellatione celebrata, cum solutio cessaverit, sub hasta distracta comparaverit, perpetuam emptionis accipiat firmitatem, cum, si minoris forte persona fuerit inserta,
Abbreviated transcription (Latin):
mpr¶ estiũ ⁊ argñti seu mancipi¬
Lorum coemendorum siqñ a pͥuatis
nr̃ts ca contig̃it uenundari palati¬
nisciant s copiam denegatam põa
meos ãmissionis p̾cii ex̃cenda. Qñli
ab emptõne ⁊ uenditõne rd i¬
iut̾usq partis consensu rẽce
uitur. Et. it pꝰ tr̾aditõnem in t̾posi¬
sam nuda uoluntas ñ rẽsolut ep̃¬

Expanded text:
m. Vestium et argenti seu mancipiorum coemendorum, si quando a privatis nostris ea contigerit venumdari, palatini sciant sibi copiam denegatam: poena in eos amissionis pretii exercenda. D. Iab emptione et venditione utriusque partis consensu recedivitur. at enim post traditionem interpositam nuda voluntas non resolvit e
Abbreviated transcription (Latin):
trone frutra querit᷑. Sãne si placitũ
p̃ciumm non ꝓbetur solutum ł inqͣnͣ¬
titate debiti ꝑ eriorẽ fcĩ compensarican¬
cum fuit hrecdi recte postulct᷑.¬
d̾. on idc̾co munts uendrtio fũdi
bito tedistraxisse contendis tata nia¬
tionemate rescindi bona fidee ñ patiͣ¬

Expanded text:
tione frustra queritur. Sane si placitum pretium non probetur solutum vel in quantitatem debiti per errorem facti compensari cautum fuit, hoc reddi recte postulatn idcirco minus venditio fundi, bito te distraxisse contendis, rata mationem a te rescindi bona fides non pati
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃. Certi ⁊ indubitatiuiris ẽ adsi¬
militudĩem eiꝰ qui ꝑsõalem recemt
actõuem ⁊ utiłr eam moũe suonõie
coñcedit᷑ ⁊ eum qui inrem aconem
comꝑauit eadem uti põsse facultate.
ẜum .N. actionis nom̃ gñale ẽ om̃ntũ¬

Expanded text:
itati iuris est ad similitudinem eius, qui personalem redemerit actionem et utiliter eam movere suo nomine conceditur, et eum, qui in rem actionem comparaverit, eadem uti posse facultate. cum enim actionis nomen generale est omniu
Abbreviated transcription (Latin):
cononum ł ob reliquatͥbutoꝵ ex
ꝑmissu p̾sidis ab his quib ꝑiculũ ex¬
accõuis tͥbutorum imminete distcͣ¬
ta sincera fide iisto p̾cio soslẽmpuro̾
comꝑasti uenditio ob sollemprifs
p̃itationes necc̃itate fc̃a conuelli ñ
debet. Sinaũ uenditio milla uiba¬

Expanded text:
collationum vel reliqua tributorum ex permissu praesidis ab his, quibus periculum exactionis tributorum imminet, distracta sincera fide iusto pretio sollemniter comparasti, venditio ob sollemnes praestationes necessitate facta convelli non debet. Sin autem venditio nulla i
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Si uoluntate tua fundũ tuũ
filiꝰ tuus uendidit dolus ex catudi¬
tate atq insidus emptoris argui deb
ł metꝰ mortis ł cruciatꝰ corporus mu¬
nens detegi ne hãtur rata uenditio.
ħ enĩ solum̃ ꝙ paulo minori p̃ciofũ¬
dum uenundatum significas ad
rescindendam uenditõnem inuali¬
dum ẽ. ꝙ uidel si contractus emꝑ-¬
tionis atq uendrtõnis cocitasses lõ¬
ssanttam. ⁊ ꝙ emptor uiliori comꝑ¬
andi uenditor cariori distrahendt
panlatim uenditore de eo ꝙ peciert
detͣhento emꝑtore aũt huic ꝙ oꝑtu¬
lerat addente ad certũ consentiant
p̃tium ꝓfecto ꝓspiceres neq lr̃ar fe¬

Expanded text:
. Si voluntate tua fundum tuum filius tuus venumdedit, dolus ex calliditate atque insidiis emptoris argui debet vel metus mortis vel cruciatus corporis imminens detegi, ne habeatur rata venditio. hoc enim solum, quod paulo minori pretio fundum venumdatum significas, ad rescindendam emptionem invalidum est. quod videlicet si contractus emptionis atque venditionis cogitasses substantiam et quod emptor viliori comparandi, venditor cariori distrahendi paulatim venditore de eo quod petierat detrahente, emptore autem huic quod obtulerat addente, ad certum consentiant pretium, profecto perspiceres neque bonam fi
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. łomanegentis honũes sũ ĩ
barluro sũ i romano solo eunuchos
fcõs nullatemis quolib modoaddo¬
iintũciidam trͣisferri iubemus
penagͣuissima staruenda adũsuscoᷤ
qui hec ꝑpetrare ausi fant tabelli¬

Expanded text:
pp. Romanae gentis homines sive in barbaro sive in Romano solo eunuchos factos nullatenus quolibet modo ad dominium cuiusdam transferri iubemus: poena gravissima statuenda adversus eos, qui hoc perpetrare ausi fuerint, tabelli
Abbreviated transcription (Latin):
uͥsis uttorib distrahi pubuiti cano
ta dampnars.
mp̃r. e frumentũ ꝙ deuotissimo
excercitin nittitur inp̃dam lucrũ¬
q uratur hac sancõne decernimus.
ut qui cumq loc fi̾int forte m̃cati hões¬
tores quidem stilum ꝓsc̃ptõnis incur¬
tant. iifiores aut uilioresq ꝑsone

Expanded text:
sis litoribus distrahi publici canonta damnari.p. Ne frumentum, quod devotissimo exercitui mittitur, in praedam lucrumque vertatur, hac sanctione decernimus, ut, quicumque hoc fuerint forte mercati, honestiores quidem stilum proscriptionis incurrant, inferiores autem vilioresque personae
Abbreviated transcription (Latin):
Iõ. igaudentĩ iur̃em tuamtitu¬
io uenditionis sñquadamtraude do¬
cessisse ꝓlans minime ꝓhib̾ts¬
d̾. q̃ ⁊ autitiam excmptõne sibi q̃si¬
tam m̃r cia donatione a scd̃o marito
p̾ca se siumlauit accepisse titult fiĩ
figm̃entũ oñium ei duplicare ⁊ au

Expanded text:
io. Si Gaudentius in matrem tuam titulo venditionis sine quadam fraude docessisse probans, minime prohib. Si ancillam ex emptione sibi quaesitam mater tua donatione a secundo marito postea se simulavit accepisse, tituli falsi figmentum dominium ei duplicare vel au
Abbreviated transcription (Latin):
ncccitas publĩce rõnus astͥngat ꝓpriaᷤᷤ
distrah̾e facultates rei qualitas ⁊ red¬
dicuũ qnͣtitas estĩmet᷑. sle sub uõie
sub ha statõnis publice locus fraudi¬
b relinquat᷑ ut possessionib uiliore
distractis plus exauctor ex gr̃a quem
debitor ex ĩtio consequatur hiipost¬
tremo subempti titulo ꝑpetuo do¬
mino iure potiant᷑ qui ta enum̃a

Expanded text:
necessitas publicae rationis adstringat proprias distrahere facultates, rei qualitas et redituum quantitas aestimetur nec sub nomine subhastationis publicae locus fraudibus relinquatur et possessionibus viliore distractis plus exactor ex gratia quam debitor ex pretio consequatur. Hi postremo sub empti titulo perpetuo dominii iure potiantur, qui tantum a
Abbreviated transcription (Latin):
ditonem re integratm̃ pacto ⁊ coͣnsẽ¬
su posse dissolui constãt. gͦ siquidẽ
are nõie aurũ demptũ sit potes ħso
lum scd̃m fidem pacti recuꝑarcis:
re magis accdñem qͣm ad ĩcu qͣntita¬
tem quam te dedisse significat hs̃. S¬

Expanded text:
ditionem re integra tantum pacto et consensu posse dissolvi constat. Ergo si quidem arrae nomine aurum datum sit, potes hoc solum secundum fidem pacti recuperare. re, magis actionem quam ad pretii quantitatem, quam te dedisse significas,
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝙ armoꝵ genus quariuncumq
natõnum barbatis alienigenis con
diderit bona eiꝰ uniũsa ꝓscͥbi ꝓmius
ad fiscum adiri tp̃m qͦ caꝑitalem
tẽam subire decerminus. De ẽmm¬

Expanded text:
id armorum genus quarumcumque nationum barbaris alienigenis contdiderit, bona eius universa proscribi protinus ac fisco addici, ipsum quoque capitalem poenam subire decernimus.
Abbreviated transcription (Latin):
d. mpti fid̾es ac uenditi sñ qnͣtitate
nullaẽ. placito aũt p̾cio ñ nuatos solũ
tradita possessione istius mõi contractꝰ
non habetur irritus. si idc̾co isqui com¬
ꝑauit minus recte poͣssidet ꝙ solutasũ¬
ma qmͣdar⁊ conitenerat negat᷑s ⁊ dõa¬
tionis gr̃a p̃oii fc̃a uendctõne. si tradicõ
sequatur actione p̃cii nilla competen¬
te ꝑficit᷑ dõatio.

Expanded text:
. Empti fides ac venditi sine quantitate nulla est. placito autem pretio non numerato, sed solum tradita possessione istiusmodi contractus non habetur irritus, nec idcirco is qui comparavit minus recte possidet, quod soluta summa quam dari convenerat negatur. sed et donationis gratia praedii facta venditione si traditio sequatur, actione pretii nulla competente perficitur donatio.
Abbreviated transcription (Latin):
tis fu̾cit redactum scd̃m nr̃e iegis dif¬
finctõem ꝑ omnia completum. et
absolutum sit. smaũt ille ⁊ nolũit
ł non potũit p̾cium diffinire. cẽ pro
nĩchilo ẽẽ uenditõnem qrͣ millo p̾ci¬
ostatuto nulla contectura miniꝰ ma¬
gis diuinatione inpost̾um seruanda.
utrum in ꝑsonam certam. anmici¬
ri boni arbitum respittentes cc̃hen¬
cesad ħ picta uenerunt qr ħ penitꝰ
impossibile cẽ credentes ꝑ hutusim

Expanded text:
it redactum, secundum nostrae legis definitionem per omnia completum et absolutum sit. Sin autem ille vel noluerit vel non potuerit pretium definire, tunc pro nihilo esse venditionem quasi nullo pretio statuto: nulla coniectura, immo magis divinatione in posterum servanda, utrum in personam certam an in viri boni arbitrium respicientes contrahentes ad haec pacta venerunt, quia hoc penitus impossibile esse crede
Abbreviated transcription (Latin):
2 ¶Ie societate ap̃ uetes dubitatũ
ẽ si sub condicione conthi põt putasi
ille consu fu̾it sccietatem cẽ cctam.
d ne siłimodo ap̃ postitetem sicuta¬
lum pure s ⁊̃ subconditõne uolan¬
taies ⁊ eñ iegutime cͣcheirium om¬
Utmnodo conseruande sunt.

Expanded text:
 De societate apud veteres dubitatum est, si sub condicione contrahi potest: puta "si ille consul fuerit" societatem esse contractam. sed ne simili modo apud posteritatem sicut alum pure, sed etiam sub condicione: voluntates etenim legitime contrahentium omnimodo conservandae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Mudum ꝓrimis consortib q
concessum erat. ut exͣneos ab empti¬
one remouerent nz homĩes suoar¬
bittatu uendenda distrahent.s qa
g̃uis roc uidet᷑ iniuria q̃u inani ho¬
nestatis colore ielatur ut homĩes
de reb suis facere aliqͥd cogant᷑ m̾nt¬
ii suꝑiore lege cassata unusquisq
suo arbitratu querere ł ꝓbare possĩt
op̃r. Euꝑ reb uenundandis siqͥs
itarem comꝑauit ut res uenditacẽt
qͣntitutiꝰ esttmau̾it magna dubita¬
tio exhortaẽ. Multis antiq̃ p̾dentie cuil¬
torib qmͣ decidentes ceusemus cũ hi
conuentio suꝑuenditõne ꝓredat ꝙͣ¬
ti lle estimau̾it sub hac conditõne¬

Expanded text:
. Dudum proximis consortibusque concessum erat, ut extraneos ab emptione removerent, neque homines suo arbitratu vendenda distraherent. Sed quia gravis haec videtur iniuria, quae inani honestatis colore velatur, ut homines de rebus suis facere aliquid cogantur inviti, superiore lege cassata unusquisque suo arbitratu quaerere vel probare possito pp. Super rebus venumdandis, si quis ita rem comparavit, ut res vendita esset, quanti Titius aestimaverit, magna dubitatio exorta est multis antiquae prudentiae cultoribus. Quam decidentes censemus, cum huiusmodi conventio super venditione procedat "quanti ille aes
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.⁊niocticiequidem pecume q̃ ꝑi¬
culocreditoris nutuo dat᷑ cãus ante¬
qm ad destiuatum locum nauis ꝑuẽt
ui ꝯuentĩone infortunio naufragiino
slibabitur. Dẽpq̃fit
ftm ꝑterunt detͥmentum ad heredem
eiꝰ qui depõitũ accep̃quicolum solũtũ¬
⁊ latam cułpãm si non aliud sp̃str cõ¬
ti casus res q̃ in potestate heredis sunt
ł quas dolodesut possid̾e ñ restituunt᷑
tanidepõiti qm̃ ad exhũdrim actio s t̃¬

Expanded text:
iecticiae quidem pecuniae, quae periculo creditoris mutuo datur, casus, antequam ad destinatum locum navis pervenuiusmodi vero conventione infortunio naufragii non liberabitur. D. VIII rfectum perierunt, detrimentum ad heredem eius qui depositum accepit, qui dolum solum et latam culpam, si non aliud specialiter conti casus res, quae in potestate heredis sunt vel quas dolo desiit possidere, non restituuntur, tam depositi quam ad exhibendum actio, sed eti
Abbreviated transcription (Latin):
stare deb̾e. s si cum depõni actõne exptꝰ
es ac tm̃ mõ sortis fõa ẽ condempnatõ
ultra non potes pp̃usuras exꝑiti. Nlõ
enĩ due sunt accõnes alia sortis aliã
usuraꝵ s una ex qͣua condempnat¬
one fc̃a it̾ata accõ reriudteate ercc̃p¬
Itone repellit᷑.¬

Expanded text:
stare. sed si, cum depositi actione expertus es, tantummodo sortis facta condemnatio est, ultra non potes propter usuras experiri: non enim duae sunt actiones alia sortis alia usurarum, sed una, ex qua condemnatione facta iterata actio rei iudicatae exceptione repellit
Abbreviated transcription (Latin):
ptictp̃asse ⁊ ñ receptacõt compendiipor¬
tõne reb humanis exemptumẽe reꝑ¬
erit ꝯmodum sccieratis ꝙ deb̾iurta
fidem iuconsũit restitutib i p̃rt̾pret.
d.  uocictatis uut ⁊ tñsactionis aipu¬
iatõne subdita bonoꝵ omt̃umt equis

Expanded text:
ticipasse et non recepta communis compendii portione rebus humanis exemptum esse reppererit, commodum societatis, quod deberi iuxta fidem veri constiterit, restitui tibi praecipiet. societatis iure vel transactioni stipulatione subdita bonorum omnium aequis
Abbreviated transcription (Latin):
tadonatione oriat᷑ molestia ⁊ iustum
fuerat quidem h̃remedium debito¬
tute lacerandam ẽẽ estimauerit is
ne uideamut intanta tempum no¬
stroꝵ bentuolentia aliqͥd accerbł ad¬

Expanded text:
ta donatione oriatur molestia. Et iustum quidem fuerat hoc remedium debitotute lacerandam esse existimaverunt. sed ne videamur in tanta temporum nostrorum benivolentia aliquid acerbius ad
Abbreviated transcription (Latin):
tonem celebrare. s mideq purã ⁊ ñ
simulatam facere donatõnem . ħ̾i. it
ccculte aliud quidem agere conatur
⁊̃ pecumas ꝓꝑte accepitr uendidit
ꝑticularite ractiones ꝑtemaũt dõa¬
re simlat ł ip̃e quiemptõneaccio

Expanded text:
onem celebrare, sed undique puram et non dissimulatam facere donationem: huiusmodiuis autem occulte aliud quidem agere conatur et pecunias pro parte accepit et vendidit particulatim actiones, partem autem donare simulat vel ipsi, qui emp
Abbreviated transcription (Latin):
¶d̾.um ꝓͥponas te p̃dium contunt¬
todominio cum patruotuo comꝑas¬
se inpossessionem q: tã te qͣm ip̃m in¬
ductum nnsrõ efficit ut om̃um fũ¬
ate solum mĩatũm ẽ iollempnib pẽ¬
sitatõnib cessante secio satisfc̃mẽe dĩ¬

Expanded text:
um proponas te praedium coniuncto dominio cum patruo tuo comparasse in possessionemque tam te quam ipsum inductum, iuris ratio efficit, ut dominium funa te solo numeratum et sollemnibus pensitationibus cessante socio satisf
Abbreviated transcription (Latin):
qui p̾stauit cessionis auctor exceptis
quibdam cõib qui sp̃alit illi sami¬
onicontinent᷑. s cum iu quit̾ca ĩt¬
tes mor̃antur camdem pramduposi¬
tionem ni sua natura remane minu¬
me concesserunt iuenientes machi¬
nationem ut ꝑtem quidemdebit
ratamcedant dc̃atd̃nem gñali anasta¬
ticedere pecuntis accepti ⁊ uenditio¬
ne actõnum habita ꝑtem aũt aona¬
tionis titulo uideri tnłterre .s. ana¬

Expanded text:
essionis auctori, exceptis quibusdam casibus, qui specialiter illi sanctioni continentur. sed cum hi, qui circa lites morantur, eandem piam dispositionem in sua natura remanere minime concesserunt, invenientes machinationem, ut partem quidem debiti ratam cedant donationem, generaliter anastati cedere pecuniis acceptis et venditione actionum habita, partem autem donationis titulo videri transferre,
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊̃ ꝓ his que gerenda sustr̃pit ⁊ tam
pp̃ eractam ex mandito pecumam
qm̃ non exactam tã colum ꝙͣ calpã
sump̃tuum cõne bona fide habita p̃
tam accepisse legem asseueres cam.
itegram scd̃m br̃um fideiti cͤustõdi

Expanded text:
 pro his quae gerenda suscepit, et tam propter exactam ex mandato pecuniam quam non exactam, tam dolum quam culpam, sumptuum ratione bona fide habita, prrtam accepisse legem adseveres, eam integram secundum bonam fidem custodi
Abbreviated transcription (Latin):
itione acceꝑuit uec nõ hił quas int̾ le¬
gatatios ⁊ fideiꝯmissatios quib debi
tal accõnes seur̃es alte relicte sunt ꝓ
his fteri necc̃e sit. Nusia ⁊ em̃ talirõne ĩ¬
t̾cedente redemptorsituti supiꝰ declarat᷑
est mãgisetiate qui alienas pecũnus p̃
eẽ ceruanda ut cessiones tam mexrep¬
tis ⁊ sp̃alr enũatis qm ãlus cãis fc̃e seu
saciende scõm actõnum q̃ cumq cesse¬

Expanded text:
itione acceperit, nec non his, quas in legatarios seu fideicommissarios, quibus debita vel actiones seu res aliae relictae sunt, pro his fieri necesse sit: nulla etenim tali ratione intercedente redemptor, sicuti superius declaratum est, magis existit, qui alienas pecuniis praesse servanda, ut cessiones tam pro exceptis et specialiter enumeratis quam aliis causis factae seu faciendae secundum actionum, quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
crederes mandauit ⁊ in hanc rem eq̃
tp̃o p̃cipiente pignora sunt obligata
⁊ mandati accõne pũpillos pꝰ mortẽ
patͥs conuenire. ⁊ exequi ius obliga¬
tionis ꝑignoꝵ pot̾is si insołone cefa¬
d̾.N i ꝓea ccͣ qm supplicas fiderussor
pꝰeacep̃isse compbare possis ut iustam
sis ⁊̃ ante sołͥonem ꝯuenire nlla inti
rõne anteqͣm satis creditori ꝓ ea fecis
cam ad solonem urg̾i certumẽ fide¬
ĩtssorẽ uͦ scumandatorem exceptiõe
mantfestumest.

Expanded text:
crederes, mandavit et in hanc rem aeque ipso praecipiente pignora sunt obligata, et mandati actione pupillos post mortem patris convenire et exsequi ius obligationis pignorum potSi pro ea contra quam supplicas fideiussor postea coepisse comprobare possis, ut iustam sis et ante solutionem convenire, nulla iuris ratione, antequam satis creditori pro ea feceris, eam ad solutionem urgueri certum est. fideiussorem vero seu mandatorem exceptione manifestum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ci licentia sit cause ꝓ bõnes stipulatõ
menta scriptis inserta relig̃ionem ui¬
dicũ possit instruere ꝙ ialũ qñiqͣmi
modum ⁊ ñ ineũ quem aut̃o ꝓhib
negm̃ subsecutũ sit slimis enĩ mdigñ e

Expanded text:
ei licentia sit causae probationes stipulatorementa scriptis inserta religionem iudicis possit instruere, quod in alium quemquam modum et non in eum quem cautio perhibet negotium subsecut
Abbreviated transcription (Latin):
actõnes ꝑsonales ⁊ irem ł ypotheca¬
tias p̃tendens. cũm ñ sub hoc modo
na fide oritur ad ꝑfidi᷑am retrahatur.
s ⁊ siexut̾raq ꝑte auqͥd fu̾it cepost¬
tum nec in hoc casu compensatõnti
p̃peditio oriatur. s depõĩte quidẽ res
ł petunie ab utraq parte qmͣcelłime
sñ aliquo obidaculo restituant᷑ ei unde¬

Expanded text:
actiones personales vel in rem vel hypothecarias praetendens, cum non sub hoc modo na fide oritur ad perfidiam retrahatur. Sed et si ex utraque parte aliquid fuerit depositum, nec in hoc casu compensationis praepeditio oriatur, sed depositae quidem res vel pecuniae ab utraque parte quam celerrime sine aliquo obstaculo restituantur, ei vide
Abbreviated transcription (Latin):
eras duplicari tͥ titulum poiẽmont̃
sipotuisse. s ex donatiõei ⁊ traditio¬
ne oñm fm̃ frustra emisse cum reppͥt
emptio non possit cõnͣsiste̾ ac tẽ demũ
t ꝓfuit siec conatõne te non fuisse

Expanded text:
eras duplicari tibi titulum possessionis non potuisse, sed ex donatione et traditione dominum factum frustra emisse, cum rei propriae emptio non possit consistere, ac tunc demum tibi profuit, si ex donatione te non fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
rarum inhibeat᷑ . In s aũt caũ publicũ
intelligi oportet ĩ sactissimas cdes. ł ubt
competens uidex suꝑea re aditusdepo¬
ni eas diposu̾it qͦ subsecuto ⁊̃ piͣculo
debitor libabit᷑ uis pignoꝵ totuͣtur.
cũ seru̾iana ⁊̃ actio manifeste declatat
pignoris s mminb̃i ꝑsecutõnemt so¬
lutis pecimits ł si ꝑcirditorem aet̃t
qͦ minut solũant᷑. De t̃ intraͥiecticuis
seruari oportedsreditori .s. actione i¬
t̾ili ad exactonem caꝵ nonadu̾sus debi¬
mod usuras fenebres erigi pecume ꝓ
uentum ẽ qũib qͣi mandator ł fidetꝰ¬
d̾. ¶iufuras pr̃ari pronoredato cõ¬
tͥ accepto ferende solute qntitatis fa

Expanded text:
inhibeatur. In hoc autem casu publicum intellegi oportet vel sacratissimas aedes vel ubi competens iudex super ea re aditus deponi eas disposuerit. Quo subsecuto etiam periculo debitor liberabitur et ius pignorum tollitur, cum Serviana etiam actio manifeste declarat pignoris inhiberi persecutionem vel solutis pecuniis vel si per creditorem steterit, quominus solvatur. Quod etiam in traiecticiis servari oportet. Creditori scilicet actione utili ad exactionem earum non adversus debimodum usuras fenebris exigi pecuniae ventum est: quibus quasi mandator vel fide. Si usuras praestari pignore dato contibi accepto ferendae solutae quantitatis fa
Abbreviated transcription (Latin):
emptio ꝑfc̃aẽ ꝙ emptor fideussorem
ũ accẽꝑit ⁊ instrmentũ cestatõnis ua¬
cue possessionis om̃issumẽ. Nam se¬
cundum consensũ actoris in poscessio¬
uem ingressus recte poͣssidet. p̃cum sã¬
ne si eo nomĩe satis fc̃m non ꝓbetur
peti põt᷑. Nec enĩ licet incontinenti
fr̃a penitentie contestatõ consensufi

Expanded text:
est, quod emptor fideiussorem non accepit vel instrumentum testationis vacuae possessionis omissum est: nam secundum consensum auctoris in possessionem ingressus recte possidet. Pretium sane, si eo nomine satisfactum non probetur, peti potest: nec enim licet in continenti facta paenitentiae contestatio consensu fi
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r.t ¶ raiectictam petunam feno
q̃ piculo creditoris datur tamdiuure.
pblerit manifestum es
dedisse ut in cacra urbeͣ tͣ restituert
uͦ incertum ꝑiculum ꝙ ex nauig t̃¬
ne maris metui sol ad te ꝑtinuisse
ꝓfitẽris ñ dubimẽ pecuiue credite
Sutra licĩtum te usuras crig̾e ñ pos
fenus eaconditõne ddisse ut pͦ na¬
uigiũꝙ in affticã dirio debior ase¬
uerabat insalontanoꝵ cortũ rane

Expanded text:
. Traiecticiam pecuniam, quae periculo creditoris datur, tamdiu libpulerit, manifestum esdedisse, ut in sacra urbe tibi restitueretur, nec incertum periculum, quod ex navigatione maris metui solet, ad te pertinuisse profitearis, non dubium est pecuniae creditae ultra licitum te usuras exigere non posfenus ea condicione dedisse, ut post navigium, quod in Africam dirigi debitor adseverabat, in Salonitanorum portum nave
Abbreviated transcription (Latin):
aũt compensatio fu̾it oppõita ut ĩte¬
gra om̃i legittua rõne seruata depo¬
site res ł pecunie pͥma fronte restitu¬
antur. Ꝙ simscͥptis attestatio nõ
ꝑdolum ł fraudem fu̾it ei qui depo¬
sitũ accepit ab alio tnͣsmissa ut me¬
iume cepõitum restituat. ħ ꝙ ꝑus iurã¬
dum affirmaint liceat ei qui deposuit
sub defensionis cautela yconc̃a p̾stareᷤ
depõitas qui tcciꝰ recuꝑare.

Expanded text:
autem compensatio fuerit opposita, ut integra omni legitima ratione servata depositae res vel pecuniae prima fronte restituantur. Quod si in scriptis attestatio non per dolum vel fraudem fuerit ei qui depositum suscepit ab alio transmissa, ut minime depositum restituat, hocque per iusiurandum adfirmaverit, liceat ei qui deposuit sub defensionis cautela idonea praestita res depositas quantocius recuperare.
Abbreviated transcription (Latin):
nit̾ se obseruanda. Ita tñ compensatio¬
sui pr̃are. Satis enĩ miserabile ẽ p̃ma
rene conuicta ẽ opponi compensatõnẽ
iamcerto ⁊ indubitato debito ⁊ mora¬
torus ambagib spem condempnatõis
excludi. ħ ita: uidices obseruent ⁊ ñ ꝓ¬
cluuores madiuttendas compensatõ¬
nes eristant ñ molli animo eas suscipi¬
aut s uire st̾cto utentes si muen̾int
cas maiorem ⁊ ampliorem exposcentes
indaginem. sas quidem alii ioicio re¬
euent. Litemadũt p̾stinam iampene
expeditam sententia t̾mm ali cõpescãt

Expanded text:
inter se observanda. Ita tamen compensatiosui praestare. satis enim miserabile est postpaene convicta est, opponi compensationem iam certo et indubitato debito et moratoriis ambagibus spem condemnationis excludi. hoc itaque iudices observent et non procliviores in admittendas compensationes existant nec molli animo eas suscipiant, sed iure stricto utentes, si invenerint eas maiorem et ampliorem exposcere indaginem, eas quidem alii iudicio reservent, litem autem pristinam iam paene expeditam sententia terminali componant
Abbreviated transcription (Latin):
le debctum ab mitio edqͣntitate mirui¬
nietͣ ut tã ip̃a minuenda ꝑs qmusu¬
re eiꝰ exigi ꝓhibeantusaachinatõet.¬
⁊̃ creoitorum quiex hac late phĩti sut
maiores usuras atpularĩ auoi medi
int̾posuit fuss stipulatus in quoca

Expanded text:
o ea quantitate minuetur, ut tam ipsa minuenda pars quam usurae eius exigi prohibeantur. Machinationes etiam creditorum, qui ex hac lege prohibiti maiores usuras stipulari alios mediointerposuit fuisset stipulatus: in quo ca
Abbreviated transcription (Latin):
mõr. ¶ unt̾mgatõne p̾cecente pro¬
missio usirrae recte fc̃a ꝓbetͣ ucet iarͥ¬
mento conscͥpta non sit cumiure op¬
tnno debentur.
opr.  suras emptor cut possessio rez
ttadita est. si p̃tium uenditori ñ obtu¬
lerit qmͣuis pecuniam obsignatam
indẽpotticã habu̾it equitati rõne p̾¬

Expanded text:
o. Si interrogatione praecedente promissio usurarum recte facta probetur, licet instrumento conscripta non sit, tamen iure optimo debentur.o. Vsuras emptor, cui possessio rei tradita est, si pretium venditori non obtulerit, quamvis pecuniam obsignatam in depositi causa habuerit, aequitatis ratione p
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃imus mułrem simt̾ceccerit sũabini¬
tio su pꝰra aliquid accipiens ut sese int̾¬
ponat omĩmodo teneri. ⁊ non posse se¬
natus consulti uellciam uti consilio.
sil sñ scͥꝑtis sũ ꝑscͥpturam sese inter¬
posuit s siquidem in instr̃o ip̃o inter¬

Expanded text:
cimus mulierem, si intercesserit, sive ab initio sive postea aliquid accipiens, ut sese interponat, omnimodo teneri et non posse senatus consulti Velleiani uti auxilio, sive sine scriptis sive per scripturam sese interposuerit. Sed si quidem in i
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.sure ꝑtempora solũte ñ ꝑficiũt¬
reo ad dupli computatõnem. eunc enĩ
ultra sortis summam iisure ñ exigũt᷑
quociens tempore sołonis sũma usura¬
rum excedit eam comp̃utatõnem.

Expanded text:
r tempora solutae non proficiunt ad dupli computationem. tunc enim ultra sortis summam usurae non exiguntur, quotiens tempore solutionis summa usurarum excedit eam computationem.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Ei feneb ił pocunta iuxͣ fidem
uer acreditore t aita ẽ. siue tota q̃n¬
co.sulti uelleiani auctoritatem nõ
ie ue mt̾cedere. cademq exceptõne ft¬
uissoremeius uti postorurs aucto¬
itas ꝓlut. uñ sim ter tua matitoꝙ
dmisuo hr̃s ñ extͣitit satis  conree exte¬
ꝑtionis remediotuta est.¬

Expanded text:
. Si fenebris pecunia iuxta fidem veri a creditore tibi data est, sive tota quantconsulti velleiani auctoritatem non posse intercedere eademque exceptione fideiussorem eius uti posse iuris auctoritas probat. Unde si mater tua marito quondam suo heres non extitit, satis idoneae exceptionis remedio tuta est
Abbreviated transcription (Latin):
scrit si postqͣm cautõmi p̾finitũ credi¬
tor easdem accepit nec maiores dart si¬
bipostulauit ae ꝑ hñ rocessisse amino¬
computart oportet quaꝵ mexactiõe
creditor ꝑseuerauit.¬

Expanded text:
serit, si post tempus cautioni praefinitum creditor easdem accepit nec maiores dari sibi postulavit ac per hoc non recessisse a minocomputari oportet, quarum in exactione creditor perseveravit.
Abbreviated transcription (Latin):
re sĩ compellit᷑ uec apetitõne debiti
suminouet᷑ ñ int̾ contͣhenter plaͬ¬
cuit ut amissio ꝑignoꝵ lib̾et de
reditor qͥ fu̾ndos ¶bitorẽ¬
ł domos pignori ł ypothece accep̃
dampnum indecidondis atboribꝰ
domib q destrundiĩ ab eodatũ¬
sicolo łcupa rem suppõĩtam det̾io¬
rem feceͤtit eo qͦ nõie pignoraticia
accõne tenebitur ut talem restitu¬
at qͣt̾ fu̾at tp̃r ob ligõnis Creditorã
d̾. I illa cuspi seu segnitiacre
immime ꝑtmnet Sane sisimulata

Expanded text:
re non compellitur nec a petitione debiti submovetur, nisi inter contrahentes placuerit, ut amissio pignorum liberet dereditor, qui fundos et domos pignori vel hypothecae accepit, damnum in decidendis arboribus domibusque destruendis ab eo datusi dolo vel culpa rem suppositam deteriorem fecerit, eo quoque nomine pigneraticia actione tenebitur, ut talem restituat, qualis fuerat tempore obligationis. Creditor . Si nulla culpa seu segnitia creminime pertinet. sane si simulata
Abbreviated transcription (Latin):
guere ꝙ ꝓlatum ẽ ad huiꝰ mõi uenit
petõnem.ẜ Quio. it si cũ nosset de¬
ꝑditã ẽẽ cartã ł forte concrematum
ł alio modo deniniutam hanc reqͥ¬
tiadsimulans ⁊ sid difficultatẽ pro¬
ductionis respitiens huiꝰ mͦi faciepe¬
titõnemt ⁊ p̾qͣm ħ ab actore ł petito¬
re fu̾it uiratum ⁊ inscͥptõnũ pngĩa
ap̃ competentẽ iuditim depõĩta tũc
necc̃itatem imponi ei qͥ ꝑtulit car

Expanded text:
quod prolatum est ad huius modi venit petitionem. quid enim, si, cum nosset deperditam esse chartam vel forte concrematam vel alio modo diminutam, hanc requiri adsimulans et ad difficultatem productionis respiciens huiusmodi facit petitionem? Et postquam hoc ab actore vel petitore fuerit iuratum et inscriptionum pagina apud competentem iudicem deposita, tunc necessitatem imponi ei, qui protulit char
Abbreviated transcription (Latin):
cyp̃r. a i du̾sus eũ cuiꝰ negagẽita sunt
de pecunia qm de ꝓprus opib ł ab alue
mutuo acceptam crogasti mandatiac¬
cione ꝓcorte ⁊ usuriᷤ potes exꝑirt. De sa¬
mandati accõnem q̃ non solum pecu¬
niam s ⁊̃ pignora mobligatõne deduc¬
ta potes consequi.
uit potuit ip̃e p̃cens ad nsus ẽds re iłłte¬
gra exꝑiri. diquidita ab eo ap̃ iudicẽ
actum ẽ rescindi nsła rõ patitut.¬

Expanded text:
dae. Adversus eum, cuius negotia gesta sunt, de pecunia, quam de propriis opibus vel ab aliis mutuo acceptam erogasti, mandati actione pro sorte et usuris potes experiri: de samandati actionem, qua non solum pecuniam, sed etiam pignora in obligationem eam deducta potes consequi. vit, potuit ipse praesens adversus eos re integra experiri. si quid itaque ab eo apud iudicem actum est, rescindi nulla r
Abbreviated transcription (Latin):
se excusare uolente ip̃a se int̾posuit
indempnitatẽ ei repimittens auxilio
senatus confiati uti iminime ꝓhibetͣ
Siuͦ tutores peciit ⁊ sponte ꝑiculum
sluscepisset quominus teneat᷑ aucto

Expanded text:
se excusare volente ipsa se interposuit indemnitatem ei repromittens, auxilio senatus consulti uti minime prohibetur. Sin vero tutores petiit et sponte periculum suscepit, quominus ten
Abbreviated transcription (Latin):
a dña manumitt̾eris fundos es coluis¬
tr pogcaꝙ adempto petulto. lib̾tatedoͣ¬
natises ob reliqua siqua pͥdem contͣe¬
ta sunt res ronor qͣs postea ꝓpriis la¬
borib q̃itsti inquietarim inime pos

Expanded text:
mina manumittereris, fundos eius coluisti posteaque adempto peculio libertate donatus es, ob reliqua, si qua pridem contracta sunt, res bonorum, quas postea propriis laboribus quaesisti, inquietari minime pos
Abbreviated transcription (Latin):
cop̃r. ¶ mndecm pecuniamte accepi ᷤ¬
se ⁊ maioris cautõnem in t̾posuisse
scap̃eũ qͥ sr̃ ea re cogniturꝰ ẽ constit̾it
nichil ultraqͣm accepisti cum usuti ᷤ
instipulatum deductis restituere te
ubebit.
data ren̾e niriceꝑis exceptõne opposi¬
ta seudouͦ scu ñ nim̃ate peciumte com

Expanded text:
o. Minorem pecuniam te accepisse et maioris cautionem interposuisse si apud eum qui super ea re cogniturus est constiterit, nihil ultra quam accepisti cum usuris in stipulatum deductis restituere te iubebit. data, conveniri coeperis, exceptione opposita seu doli seu non numeratae pecuniae com
Abbreviated transcription (Latin):
testes ad u̾sus eũ masiͤa lite ꝓoucan¬
tur ñ licebit ei ꝑsonas eoꝵ exciper¬
nͥ ip̃e ostendit mimuititias int̾ se et
illos pꝰ cm̃sas fuisse ex quib testes re¬
pelli leges ĩcipiant ũ adimenda .s.
eulicentia ex cp̃ts depõib testĩonũ¬

Expanded text:
sus eum in alia lite producantur, non licebit ei personas eorum excipere, nisi ostenderit inimicitias inter se et illos postea emersas fuisse, ex quibus testes repelli leges praecipiunt: non adimenda scilicet ei licentia ex ipsis deposition
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniam. gͥ bac inꝑpctuũ edc̃ali lege
scĩmus ut ꝙ sũo colono conductori
ꝓcũr᷑atori ⁊ actori possessionis pecunt¬
tratores uet̾aꝵ obligari n p̃osse n fam¬
iliares epłas quib homĩes płiumq
ꝯmendant ausfentem mid trahere cõ¬
liter ut peciiiam pr̃et adño fu̾it po¬
stulatus idem dñs ten̾i uon᷑ poiliocre¬
ditaq qutitate mulclari uolumus
tapẽtimta. Sane creditori damꝰ licenci

Expanded text:
uniam. Igitur in perpetuum edictali lege sancimus, ut, qui servo colono conductori procuratori actorive possessionis pecunicultoresve terrarum obligari non posse. Neque familiares epistulas, quibus homines plerumque commendantur absentium, in id trahere conliter ut pecuniam praestet a domino fuerit postulatus, idem dominus teneri non possit. Creditaque quantitate multari volumus ta pecunia. Sane creditori licenti
Abbreviated transcription (Latin):
orp̃i. ⁊ accdouiani senatus consulti
tus quos patris pictas ñ recͣnsaret cre¬
dita est s ex contractu silu pꝰ mortẽ
eiꝰ de peculio accio in pdem compet̃e
itademum põt si anuuutit spitium
petõnem ñ impedit Sane suussu pa¬
tres catũ mutuũ ꝓbet᷑net in quos at̾
iua sit pecunia duqͥri necce ł ppetua
cꝯpr isiliꝰ inpotestate tua agens
cc̃ senatus consultum macedona¬
num mutuam sumpsit pecuniã
accio de peculto adu̾sut tͤẽ co nomĩe
efficaciter dir᷑gi ñ eqqͣm põt. Q senat᷑
consulti auxilium licet fiuii fa me¬
minit ad nepotes ⁊ ꝓnepotes porrg.¬

Expanded text:
. Macedoniani senatus consulti tus, quos patris pietas non recusaret, credita est. Sed ex contractu filii post mortem eius de peculio actio in patrem competere ita demum potest, si anni utilis spatium petitionem non impedit. Sane si iussu patris datum mutuum probetur, nec in quos usus versa sit pecunia disquiri necesse est et  in potestate tua agens contra senatus consultum Macedonianum mutuam sumpsit pecuniam, actio de peculio adversus te eo nomine efficaciter dirigi nequaquam potest. Quod senatus consulti auxilium, licet filii familias meminit, ad nepotes et ad pronepotes porr
Abbreviated transcription (Latin):
pecirmandedit ut uite usuraꝵ i ha¬
re sorte pot̾it cchi locatio ñ rõtñ illiei ̃¬
legem cc̃tus isitus iat᷑ peam legittimã¬
nori te accepisse allegas ut certa modi¬
ciatio tͥtici pr̃arentur ac nͥ is modius
suadie fiuiss oblatus mensuraradde¬
tamentis infraudem it suraꝵ legiitĩa¬
rum guatum te ẽt contendis potes ad¬
ri fu̾int date exclusa ułris uarictate
repeti posse ꝑpensa rõne firimatũ est.

Expanded text:
pecuniam dedit, ut vice usurarum inhare sorte potuerit contrahi locatio, non ideo tamen illicilegem contractus istius ultra poenam legitimanori te accepisse adleges, ut certa modiatio tritici praestaretur, ac, nisi is modus sua die fuisset oblatus, mensurarum additamentis in fraudem usurarum legitimarum gravatum te esse contendis, potes adri fuerint datae, exclusa iuris varietate repeti posse pensa ratione firmatum est.