comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bat in infirmitate: qͦd ẽ ter seni. Menses autẽ annorum
decẽ & occo. inueniunt᷑ in numero solidi quadrati sena¬
rii: qͦd est sexies seni. Et hoc sexies. Iuxta quippe ẽ in
eodem euangłii loco. arbor quoq illa ficuluea: cuius
miseram sterilitatẽ &̃ terciꝰ annus arguebat. S ita ꝓ
illa int̾cessum ẽ. ut dimit ceret᷑ illo anno: ut si fructũ
terret: bene. sin alit̾ excideret᷑. Nã & tres anni ad eandẽ
triꝑtitam distributionẽ ꝑtinent: & menses trium an¬
norum. quadratũ senarium faciunt. qͦd ẽ sexies seni.
Annus &̃ unus. si duodecim m̃ses integri considerent᷑.
qͥd triceni dies complent. talẽ quippe mense ueteres¬
obseruauert̾ quẽ circuitꝰ lunaris ostendit: senario
numero polla. Qͦd enim ualent sex in pͥmo ordine
numeroꝵ. qui constat ex unis ut ꝑueniat᷑ ad decem.
hoc ualent sexaginta in scd̃o ordine qui constat ex

Expanded text:
bat in infirmitate, quod est ter seni. Menses autem annorum bat in infirmitate, quod est ter seni. Menses autem annorum decem et octo inveniuntur in numero solidi quadrati senarii, quod est sexies seni, et hoc sexies. Juxta quippe est in eodem Evangelii loco, arbor quoque illa ficulnea, cujus miseram sterilitatem etiam tertius annus arguebat. Sed ita pro illa intercessum est, ut dimitteretur illo anno, ut si fructum ferret, bene; sin aliter, excideretur . Nam et tres anni ad eamdem tripartitam distributionem pertinent, et menses trium annorum quadratum senarium faciunt, quod est sexies seni. 8. Annus etiam unus, si duodecim menses integri considerentur, quos triceni dies complent talem quippe mensem veteresobservaverunt, quem circuitus lunaris ostendit, senario numero pollet. Quod enim valent sex in primo ordine numerorum, qui constat ex unis ut perveniatur ad decem; hoc valent sexaginta in secundo ordine, qui constat ex
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad transmigrationem in babiloniã: atq inde usq
ad uirginis partum. Quȩ tres ȩtates conunctȩ illis dua¬
b. quinq faciunt. Proinde sexcam inchoauit natiuitaᷤᷤ
dñi. quȩ nunc agit᷑. usq ad occultum temporis finem.
Hunc senarium numerũ quandã temporis gerere fi¬
guram. &̃ in illa ratione triꝑtitȩ distributionis agno¬
scitur. quia unũ tempꝰ computamꝰ ante legẽ. alterum
sub lege. t̾cium sub grã. In quo tempore sacram̃tũ reno¬
uationis accipimus: ut in fine tẽporis &̃ resurrectione
carnis. om̃i ex parte renouati. ab uniu̾sa ñ solũ animi.
uerũ &̃ corporis infirmitate sanem. Unde intelligitur
illa muher in tẏpo ȩccłe a dũo sanata & erecta: quã cur¬
uauerat infiriitas alligante sathana. De talib enim
occultis hostib. plangit illa uox psalmi: curuauerunt
animam meã. Hec autẽ mulier decẽ & octo annos habe¬

Expanded text:
usque ad transmigrationem in Babyloniam, atque inde usque usque ad transmigrationem in Babyloniam, atque inde usque ad virginis partum . Quae tres aetates conjunctae illis duabus, quinque faciunt. Proinde sextam inchoavit nativitas Domini, quae nunc agitur usque ad occultum temporis finem. Hunc senarium numerum quamdam temporis gerere figuram, etiam in illa ratione tripartitae distributionis agnoscimus, qua unum tempus computamus ante Legem; alterum, sub Lege; tertium, sub gratia. In quo tempore sacramentum renovationis accepimus: ut in fine temporis etiam resurrectione carnis omni ex parte renovati, ab universa, non solum animae, verum etiam corporis infirmitate sanemur. Unde intelligitur illa mulier in typo Ecclesiae a Domino sanata et erecta, quam curvaverat infirmitas alligante satana. De talibus enim occultis hostibus plangit illa vox Psalmi: Curvaverunt animam meam . Haec autem mulier decem et octo annos habe
Abbreviated transcription (Latin):
ge aute ratio simpli ad duplũ. orit᷑ qͥdem a
tͥnario numero. Unum quippe & duo: tria sunt. Seo
hoc totum qͦd dixi: ad senarium ꝑuenit. Unum enim
midiam: nec ulla pars alia quȩ dici possit quota sit. in¬
uenitur in eo. Sexta gͦ cuis unum ẽ: t̾cia duo: dimidia
tria. Unum autẽ & duo & tria: consummant eundẽ
senariũ. Cuiꝰ ꝑfectionem nob̾ scã scriptura comiñdat ĩ
eo maxime qͦd ds sex dies ꝑfec̃ oꝑa sua. & sexta die fac¬
tus ẽ homo ad imaginẽ dĩ. & sexta ȩtate generis huma¬
ni. filiꝰ dĩ uenit. & factꝰ ẽ filius hominis. ut nos reforma¬
ret ad imaginem dĩ. Ea quippe nunc etas agit᷑. siue
milleni anni singłis distribuant᷑ etatib. siue in diui¬
nis litt̾is memorabiles atq insignes quasi articulos tẽ¬
porum uestigemꝰ. ut pͥma ȩtas inueniat᷑ ab adã. usq
ad noe. inde scda usq ad abrabam. Et deinceps sic̃ matbs
euangłista distinxit: ab abraham usq ad dauid: a dauid

Expanded text:
 autem ratio simpli ad duplum oritur quidem a ternario numero; unum quippe ad duo, tria sunt: sed hoc totum quod dixi, ad senarium pervenit; unum enim midiam; nec nulla pars alia, quae dici possit quota sit, invenitur in eo. Sexta ergo ejus unum est; tertia, duo; dimidia, tria. Unum autem et duo et tria consummant eumdem senarium. Cujus perfectionem nobis sancta Scriptura commendat, in eo maxime quod Deus sex diebus perfecit opera sua, et sexto die factus est homo ad imaginem Dei . Et sexta aetate generis humani, Filius Dei venit et factus est filius hominis, ut nos reformaret ad imaginem Dei. Ea quippe nunc aetas agitur, sive milleni anni singulis distribuantur aetatibus, sive in divinis Litteris memorabiles atque insignes quasi articulos temporum vestigemus, ut prima aetas inveniatur ab Adam usque ad Noe, inde secunda usque ad Abraham: et deinceps, sicut Matthaeus evangelista distinxit, ab Abraham usque ad David, a David
Abbreviated transcription (Latin):
endum quippe corpꝰ mortuũ erat. Sepultores autẽ eiꝰ: ꝑ infi¬
delitatẽ impietatis. in anima mortuos intelligi uoluit.
quales excitantur: cũ dt̃. Surge qͥ dormis & exsurge amor¬
tuis: & illuminabit te xp̃c. Detestat᷑ autẽ quandã mortẽ
apłs dicens de uidua. Quȩ aut̃ in deliciis agit: uiuens mor¬
tua ẽ. Anima gͥ iam pia quȩ fuit impia: ꝓpt̾ iusticiam
fidĩ đr ex morte reuixisse. atq uiuere. Corpus autẽ ñ tan¬
tũ moriturũ ꝓpt̾ animȩ abscessum qui futurꝰ ẽ. s ꝓpter
tantã infirmitatẽ carnis & sanguinis. qͦdammͦ in script᷑is
tuum ẽ ꝓpt̾ peccatũ: sp̃c autẽ uita ẽ ꝓpt̾ iusticiam. Hec
uita ex fide facta ẽ: qm iustus ex fide uiuit. S quid seqͥt᷑:
Si autẽ sp̃c eꝰ qui suscitauit xp̃m amortuis habitat in
uob̾: qui suscitauit xp̃m iħm amortuis. uiuificabit & mor¬

Expanded text:
endum quippe corpus mortuum erat: sepultores autem ejus per infiendum quippe corpus mortuum erat: sepultores autem ejus per infidelitatis impietatem in anima mortuos intelligi voluit, quales excitantur cum dicitur, Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et inluminabit te Christus. detestatur autem quandam mortem apostolus dicens de uidua: quae autem in deliciis agit uiuens mortua est. anima igitur iam pia, quae fuit impia, propter iustitiam fidei dicitur ex morte reuixisse atque uiuere. corpus autem non tantum moriturum propter animae abscessum qui futurus est, sed propter tantam infirmitatem carnis et sanguinis quodam loco in scripturis tuum est propter peccatum, spiritus autem vita est propter justitiam. Haec vita ex fide facta est; quoniam justus ex fide vivit . Sed quid sequitur? Si autem Spiritus ejus qui suscitavit Jesum a mortuis, habitat uificabit et mor
Abbreviated transcription (Latin):
interpellans ꝓ nob̾ ꝑ id qͦd homo erat. nec tamen tacens
qͦd d̾s cum patre unum erat: int̾ get̾a ita loquitur. Non
ꝓhis autem rogo inquit tantum. s & ꝓeis qui credituri
sunt ꝑ u̾bum eoꝵ in me. ut om̃s unum sint: sic̃ tu
pat̾ in me. & ego inte. ut & ipsi in nob̾ unum sint: &¬

Expanded text:
interpellans pro nobis per id quod homo erat , nec tamen tacens quod Deus cum Patre unum erat, inter caetera ita loquitur: Non pro his autem rogo, inquit, tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me: ut omnes unum sint, sicut tu Pater in me, et ego in te
Abbreviated transcription (Latin):
entem ex miscđiȩ uoluntate: dũ simplũ eiꝰ congruit
duplo nr̃o. Hȩc enĩ congruentia siue c̃uenientia uł con-¬
unum ad duo in omi compaginatione. uł si meliꝰ dr coap¬
tatione creaturȩ: ualet plurimũ. Hanc enĩ coaptationẽ
sic̃ mͥ nẽ occurrit dicere uolui: quã greci armoniat uo¬
cant. Heq nunc locus est. ut ostendam quantũ ualeat
consonantia simpli ad duplum. quȩ maxime in nobis
reꝑitur. ut sit nob̾ insita naturalit̾. aqͦ utiq nisi ab eo
qui nos creauit: ut nec imꝑiti possint eam ñ sentire. siue
ipse cantantes. siune alios audientes. ꝑhanc quippe: uoces
acutiores grauioresq concordant. ita ut quisqͥs ab ea dis¬
sonuerit. ñ scientiam cuiꝰ exꝑtes sunt plurimi: s ipsũ
sensum audit᷑ nr̃i uehement̾ offendat. S hoc ut de¬
monstret᷑: longo sermone opꝰ ẽ. Ipsis autẽ aurib exhibi
pot̾: ab eo. qui nouit in regulari monocordo. De simplo¬

Expanded text:
entem ex misericordiae voluntate, dum simplum ejus congruit entem ex misericordiae voluntate, dum simplum ejus congruit duplo nostro. Haec enim congrueniia, sive convenientia, vel conunum est ad duo, in omni compaginatione. vel, si melius dicitur, coaptatione creaturae, valet plurimum. Hanc enim coaptationem, sicut mihi nunc occurrit, dicere volui, quam Graeci ἁρμονὶαν vocant. Neque nunc locus est, ut ostendam quantum valeat consonantia simpli ad duplum, quae maxima in nobis reperitur, et sic nobis insita naturaliter, a quo utique, nisi ab eo qui nos creavit? ut nec imperiti possint eam non sentire, sive ipsi cantantes, sive alios audientes: per hanc quippe voces acutiores gravioresque concordant, ita ut quisquis ab ea dissonuerit, non scientiam, cujus expertes sunt plurimi, sed ipsum sensum auditus nostri vehementer offendat. Sed hoc ut demonstretur, longo sermone opus est: ipsis autem auribus exhiberi potest ab eo qui novit in regulari monochordo. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qͦo facta sunt omĩa. caro factum ẽ. & habitauit in
nobis. Illuminatio quippe nr̃a: participatio u̾bi ẽ. Illuis
scilicet uitȩ: quȩ lux ẽ hominum. Huic autẽ participa¬
tioni prorsus inhabiles &e minus idonei eramꝰ: ꝓpter in¬
mundiciã peccatorũ. Mundandi gͦ eramꝰ. Porro iniquoꝵ
& suꝑboꝵ una mundatio ẽ. sanguis iusti & humilicas
dĩ: ut ad contemplandum dm̃ qͦd natura ñ sumꝰ. ꝑ eum
mindaremur factũ q̃ natura sum̃. & q̃ͦs pectato ñ sumꝰ.
Ds enim natura ñ sumus: homines natura sum. iusti pec¬
cato ñ sumꝰ. Ds itaq factus homo iustus: int̾cessit d̾o pro
homine peccatore. Hon enim congruit peccator iusto: sed
congruit homini homo. Adiungens gͦ nob similitudinẽ
humanitatis suȩ: abstulit dissimilitudinẽ iniqͥtatis nr̃ȩ.
Et factus particeps mortalitatis nr̃ȩ : fecit participes diui¬
nitatis suȩ. Merito quippe mors peccatoris ueniens ex
dampnationis necessitate. soluta ẽ ꝑ mortẽ iusti ueni¬

Expanded text:
bitavit in nobis . Illuminatio quippe nostra participatio Verbi est, illius scilicet vitae quae lux est hominum. Huic autem participationi prorsus inhabiles, et minus idonei eramus, propter immunditiam peccatorum. Mundandi ergo eramus. Porro iniquorum et superborum una mundatio est sanguis justi, et humilitas Dei: ut ad contemplandum Deum quod natura non sumus, per eum mundaremur factum quod natura sumus, et quod peccato non sumus. Deus enim natura non sumus: homines natura sumus, justi peccato non sumus. Deus itaque factus homo justus, intercessit Deo pro homine peccatore. Non enim congruit peccator justo, sed congruit homini homo. Adjungens ergo nobis similitudinem humanitatis suae, abstulit dissimilitudinem iniquitatis nostrae: et factus particeps mortalitatis nostrae, fecit nos participes divinitatis suae. Merito quippe mors peccatoris veniens ex damnationis necessitate, soluta est per mortem justi veni
Abbreviated transcription (Latin):
oculis uidere nequeamus: ratione tam̃ conicere possumꝰ
quia nͥ talis aliqua uis eẽt. in istis elem̃tis. ñ plerũq nasce¬
rent᷑ ext̾ra quȩ ibi seminata ñ eẽnt. nec animalia tã mul¬
ta. nulla mariũ feminarumq commixtione p̾cedente. si¬
ue in t̾ra siue in aqua. quȩ tam̃ crescunt. & coeundo alia
pariunt: cum illa nullis coeuntib parentib orta sint. ꝙ
certe apes semina filiorum ñ coeundo c̃cipiunt: s tanqͣ
sparsa ꝑarterras rore colligunt. Iniisbilium enĩ semi¬
unt ꝓgrediendi pͥmordia. & increm̃ta debitȩ magnitudi¬
nis distinctionesq formarũ. ab originalib tanꝗͣ regł̃is
sumunt. Sic̃ gͦ nec parentes dicimus creatores hominũ
nec agricolas creatores frugum. ꝗͣuis eoꝵ extͥnsecꝰ adhibi¬
tis motib ista creanda dĩ uirtꝰ internis oꝑet᷑: ita ñ solũ
malos.s nec bonos angłos fas ẽ putari creatores. si ꝓ subtili¬

Expanded text:
oculis uidere oculis uidere quia nisi talis aliqua vis esset in istis elementis, non plerumque nascerentur ex terra quae ibi seminata non essent; nec animalia tam multa, nulla marium feminarumque commixtione praecedente, sive in terra, sive in aqua, quae tamen crescunt et coeundo alia pariunt, cum illa nullis coeuntibus parentibus orta sint. Et certe apes semina filiorum non coeundo concipiunt, sed tanquam sparsa per terras ore colligunt. Invisibilium enim semiunt progrediendi primordia, et incrementa debitae magnitudinis distinctionesque formarum ab osumunt. Sicut ergo nec parentes dicimus creatores hominum, nec agricolas creatores frugum quamvis illorum extrinsecus adhibitis motibus, ista creanda Dei virtus interius operetur: ita non solum malos, sed nec bonos angelos fas est putari creatores, sed pro subtili
Abbreviated transcription (Latin):
fecert̃. Non enim eas ipsi creauert᷑. Omniũ quippe rerum
quȩ corporalit̾ uisibilit̾q nascunt᷑: occulta quedã semina
ii istis corporeis mudi huiꝰ elemaitis latent. Alia sunt enĩ
hȩc iam conspicua oculis nr̃is exfructib & animantib.
alia uͦ illa occulta istorum seminum semina. unde iuben¬
te creatore. ꝓduxit aqua pͥma uatatilia. & uolatilia. t̾ra
aut̾ sui gen̾s pͥma germina. & pͥma sui gen̾is animalia.
Neq enum te in huiuscemodi fetꝰ ita ꝓducta sunt: ut in
eis quȩ ꝓducta sunt. uis illa consumpta sit: & plerũq
desunt congruȩ temꝑam̃toꝵ occasiones. quib erumpant
& species suas ꝑagant. Ecce enim breuissimꝰ surculus sem̃
ẽ. Ham conuenient̾ mandatꝰ t̾rȩ : arborem fac̃. Huius
aut̃ suituli subcilius semen. aliqͦd eiusdem gen̾is granũ ẽ.
& hoc usq nob uisibile. Iam uͦ huius &̃ grani scm̃ quãuis

Expanded text:
fecerunt; non enim eas ipsi creauerunt. omnium quippe rerum, fecerunt; non enim eas ipsi creauerunt. omnium quippe rerum, quae corporaliter uisibiliterque nascuntur, occulta quaedam semina in istis corporeis mundi huius elementis latent. alia sunt enim haec iam et conspicua oculis nostris ex fructibus et animantibus.. alia uero illa occulta istorum seminum semina, unde iubente creatore produxit aqua prima natatilia et uolatilia, terra autem prima germina et prima sui generis animalia. neque enim tunc in huiusce modi fetus ita producta sunt, ut in eis quae producta sunt uis illa consumta sit; sed plerumque desunt congruae temperamentorum occasiones, quibus erumpant et species suas peragant. ecce enim breuissimus surculus semen est; nam conuenienter mandatus terrae arborem facit. huius autem surculi subtilius semen aliquod eiusdem generis granum est et huc usque nobis uisibile. iam uero etiam huius grani semen quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
a dĩ u̾itate dampnandi: uł ad ammonendos fideles. ne
tale aliquid facere. ꝓmagno desiderent. Propt̾ qͦs cẽ nob̃
scripturȩ auctoritate sunt ꝓdita: uł ad exercendã ꝓban
dam. manifestandamq iustoꝵ patientiã. Neq enĩ parua
uisibilium miraculoꝵ potentia. iob cuncta quȩ habebat
amisit: & filios: & ipsam corporis sanitatẽ. Qͥcquid angl̃i
trans gressores mali faciunt. ñ ipsis seruit ad nutũ creaturȩ
corporalis. s dõ a qͦ dat᷑ potestas: nec idõ putandum ẽ istis
transgressorib angłis. ad nutũ seruire hanc uisibilium
rerum mat̾iam. s d̾o potiꝰ a quo hȩc potestas dat᷑. quantũ
in sublimi & spiritali sede in commutabilis iudicat.
Nam & dampnatis iniquis &̃ in metallo seruit aqua &
ignis & t̾ra. ut faciant inde qͦd uolunt: s quantum
sinitur. Hec sane creatores illi mali angl̃i dicendi st̃.¬
quia ꝑ illos magi resistentes famulo dĩ: ranas & scrpentes

Expanded text:
a dei ueritate damnandi; uel ad monendos fideles, ne a dei ueritate damnandi; uel ad monendos fideles, ne tale aliquid facere pro magno desiderent, propter quod etiam nobis scripturae auctoritate sunt prodita; uel ad exedam, manifestandamque justorum patientiam. Neque enim parva visibilium miraculorum potentia Job cuncta quae habebat amisit, et filios, et ipsam corporis sanitatem. » Quidquid angeli transgressores mali faciunt, non ipsis servit ad nutum creatura corporalis, sed Deo, 617 a quo datur potestas. Nec ideo putandum est istis transgressoribus angelis ad nutum servire hanc visibilium rerum materiem, sed Deo potius a quo haec potestas datur, quantum in sublimi et spiritali sede incommutabilinam et damnatis iniquis etiam in metallo seruit aqua et ignis et terra, ut faciant inde quod uolunt; sed quantum sinitur. nec sane creatores illi mali angeli dicendi sunquia per illos magi resistentes famulo dei ranas et serpentes
Abbreviated transcription (Latin):
S cur scilicet ista miracula magicis artib fiant. Nã
magi faraonis similit̾ serpentes fecert̃: & alia similia.S
illud ampliꝰ ẽ ammirandũ. qͣm magoꝵ illa potentia que
serpentes facere potuit. uͥ ad muscas minutissimas uentũ est.
omnino defec̃. Sciniphes enim musculȩ sunt breuissimȩ.
qua t̾cia plaga suꝑb egiptiorum popłs cedebat᷑. Ibi certe
deficientes magi: dixert̾. digitꝰ dĩ ẽ hoc. Unde intelligi dat᷑
ne ipsos quidem transgressores angłos & aerias potestates
in imam istam caliginẽ. tamꝗͣ in sui gen̾is carcerẽ. ab illiꝰ
sublimis ethereȩ puritatis habitatione detrusas. ꝑquas
magicȩ artes possunt. quicqͥd possunt ualere aliqͥd. nͥ da¬
ta desuꝑ potestate. Datur autẽ uł ad fallendos fallaces
sic̃ in egiptios & in ipsos &̃ magos data ẽ. ut in eoꝵ spiri¬
tuum seductione uiderent᷑ ammirandi. aqͥb fiebant

Expanded text:
 cur scilicet ista miracula etiam magicis artibus fiant: nam et  cur scilicet ista miracula etiam magicis artibus fiant: nam et magi Pharaonis similiter serpentes fecerunt, et alia similia. Sed illud amplius est admirandum, quomodo magorum illa potentia, quae serpentes facere potuit, ubi ad muscas minutissimas uentum est omnino defecit. scinifes enim musculae sunt breuissimae, qua tertia plaga superbus Aegyptius populus caedebatur. ibi certe deficientes magi dixerunt: digitus dei est hoc. unde et intellegi datur ne ipsos quidem transgressores angelos, aetherias potestates in imam istam caliginem tamquam in sui generis carcerem ab illius sublimis aetheriae puritatis habitatione detrusas, per quas magicae artes possunt quidquid possunt, ualere aliquid nisi data desuper potestate. datur autem uel ad fallendos fallaces, sicut in Aegyptios et in ipsos etiam magos data est, ut in eorum spirituum seductione uiderentur admirandi a quibus fiebant
Abbreviated transcription (Latin):
animalium carnib gignendis atq formandis: com¬
munis ẽ tertena mat̾ies. Et quis caficit. nͥ qui dix̃ ut hȩc
t̾ra ꝓduceret. & in eodẽ u̾bo suo quȩ creauit regit atq agit:
S cũ eandem mat̾iem ex uirga moysi in carnẽ serpentis ꝓ¬
xiie ac uelocit̾ u̾tit: miraculum fuit rei qͥdem mutabi¬
lis: s tam̃ inusitata mutatio. Qͥs autẽ animat queq uiua
nascentia. nͥ qͥ & illum serpentẽ ad horam. sic̃ opꝰ fuerat
animauit: Et qͥs reddidit cadauerib animas suas cum
resurgerent mortui. nͥ qͥ animat carnes in uteris matrum.
ut oriant᷑ morituriꝰ S cũ fiunt illa. continuato quali
quodã fluuio labentium manantiumq rerũ & ex oc¬
culto in promptũ. atq ex prompto in occultum usitato
itinere transeuntium: naturalia dicuntur. Cũ uͦ ãmo¬
nendis hominib inusitata mutabilitate ingerunt᷑: mag¬
Qic uideo qͥd infirmȩ cagitatiom possit occurrere:¬

Expanded text:
animalium carnibus gignendis atque formandis comanimalium carnibus gignendis atque formandis communis est terrena materies, et quis ea facit nisi qui dixit, ut haec terra produceret, et in eodem uerbo suo quae creauit regit atque agit? sed cum eandem materiam ex uirga Moysi in carnem serpentis proxime ac uelociter uertit, miraculum fuit rei quidem mutabilis, sed tamen inusitata mutatio. quis autem animat quaeque uiua nascentia nisi qui et illum serpentem ad horam, sicut opus fuerat, animauit? Et quis reddidit cadaueribus animas suas, cum resurgerent mortui, nisi qui animat carnes in uteris matrum, ut oriantur morituri? sed cum fiunt illa cquodam fluvio labentium manantiumque rerum, et ex occulto, in promtum, atque ex prompto in occultum usitato itinere transeuntium, naturalia dicuntur: cum vero admonendis hominibus inusitata mutabilitate ingeruntur, magHic video quid infirmae cogitationi possit occurrere,
Abbreviated transcription (Latin):
eb aduocant᷑ aquȩ maris: & effundunt᷑ suꝑ faciẽ t̾re.
S cum hoc orante scõ helia factum ẽ. quia p̃cesserat tã
continua & tã longa serenitas. ut fame deficetent homines.
nec ca hora qua ille dĩ seruus orauit. aer ipse aliqua hu¬
mida facie mox futura pluiia signa pͣtulerat: consecutiᷤ
sollempnia fulgura atq tonitrua. S qr in monte syna
inusitato mͦ fiebant. uocesq illȩ ñ strepitu confuso ede¬
bant᷑ s eis quedam signa dare certissimis indiciis appa¬
rebant: mitacula erant. Qͥs trahit humorẽ ꝑ radicem
uitis ad botrum & uinum facit. nͥ ds. qui & homine
plantante & rigante increm̃tum dat: S cũ ad nutũ dĩ
aqua inuinũ inusitata celeritate conu̾sa ẽ: &̃ stultis fa¬
tentib uis diuina declarata ẽ. Qis arbusta fronde ac flo
sacerdotis aaron: collocuta ẽ qͥdammodo cũ dubitante
humanitate diuinitas. Et lignis certe om̃ĩb. & oĩb

Expanded text:
 advocantur aquae maris, et effunduntur super faciem terrae.  advocantur aquae maris, et effunduntur super faciem terrae. Sed cum hoc orante sancto Elia factum est, quia praecesserat tam continua et tam longa serenitas, ut deficerent fame homines, nec ea hora qua ille Dei servus oravit, aer ipse aliqua humida facie mox futurae pluviae signa praetulerat, consecutis solemnia fulgura atque tonitrua: sed quia in monte Sina inusitato modo fiebant, vocesque illae non strepitu confuso edebantur, sed eis quaedam signa dari certissimis indiciis apparebat, miracula erant . Quis attrahit humorem per radicem vitis ad botrum, et vinum facit, nisi Deus, qui et homine plantante et rigante incrementum dat ? Sed cum ad nutum Domini aqua in vinum inusitata celeritate conversa est, etiam stultis fatentibus vis divina declarata est . Quis arbusta fronde ac florsacerdotis Aaron, collocuta est quodam modo cum dubitante humanitate divinitas . Et lignis certe omnibus et omnium
Abbreviated transcription (Latin):
acceptum. & p̾ce mistica c̃secratum. rite sumimꝰ ad sa¬
lutẽ spiritalẽ. in memoriã ꝓ nob̾ dñicȩ passionis. Qod
cum ꝑ manus hominũ ad illam uisibilẽ spẽm ꝑducat᷑.
ñ scĩficat᷑ ut sit tãmagnũ sacram̃tũ. nͥ oꝑante inuisibilit̾
sp̃u d̾i. cum hec omĩa quȩ ꝑ corporales motus in illo oꝑe
fiunt. ds oꝑetur mouens pͥmitꝰ inuisibilia ministrorũ
siue animas hominũ siue occultoꝵ sp̾̃uum. siue subditaᷤᷤ
seruitutes. qͥd mirum si &ẽ in creatura cęli & t̾rȩ maris &
aeris fac̃ ds quȩ uult sensibilia atq uisibilia ad se ipsũ
in eis sic̃ oportere ipse nouit significandum & demonstran¬
dum ñ ipsa sua quȩ ẽ apparente substantia quȩ omnino
in cõmutabilis ẽ. omnibq spiritib qͦs creauit interius
i enim diuina totam spiritalẽ corporalẽq ad¬
Oministrante creaturã: omniũ annoꝵ certis di¬

Expanded text:
acceptum et prece mystica consecratum rite sumimus ad saacceptum et prece mystica consecratum rite sumimus ad salutem spiritualem in memoriam pro nobis Dominicae passionis: quod cum per manus hominum ad illam ificatur ut sit tam magnum Sacramentum, nisi operante invisibiliter Spiritu Dei, cum haec omnia quae per corporales motus in illo opere fiunt, Deus operetur, movens primitus invisibilia ministrorum, sive animas hominum, sive occultorum spirituum sibi subditas servitutes: quid mirum si etiam in creatura coeli et terrae, maris et aeris, facit Deus quae vult sensibilia atque visibilia, ad se ipsum in eis, sicut oportere ipse novit, significandum et demonstrandum, non ipsa sua qua est apparente substantia, quae omnino incommutabilis est, omnibusque spiritibus, quos creavit, interius i enim divina totam spiritualem corporalemque administrante creaturam, omnium annorum certis di
Abbreviated transcription (Latin):
& ille ꝑ ipsum dđi. acsic uniu̾sa creatura ꝑ creatorem
suum ex quo & ꝑ quem. & in qͦ &̃ condita & instituta est
acꝑ hoc uoluntas dĩ ẽ pͥma & summa causa om̃ium cor¬
poralium specierum atq motionum. Nicħ enim fit ui¬
sibilit̾ & sensibilit̾: qͦd ñ de int̾iore inuisibili atq intel¬
ligibili aula summi imꝑatoris. aut iubeat᷑ aut ꝑmitta
tur. scđm ineffabilem iusticiã p̃mioꝵ. atq penarum.
qͣuis adhuc portaret sarcinam corporis qͦd corrũpit᷑.
& aggrauat animam. qͣuis adhucs ex parte atq ĩenig¬
so ingemiscens adoptionẽ expectans redemptionẽ corporiˢ
sui. potuit camen significando p̾dicare dñm̃ iħm xp̃m.¬
alit̾ ꝑ linguã suam. alit̾ ꝑ epłam. alit̾ ꝑ sacram̃tũ corpo¬
ris & sanguinis eiꝰ. nec linguã quippe eius nec m̃brana.
nec atram̃tum. nec significantes sonos linguȩ editos.
nec signa litterarũ conscripta pelliculis. corpiis xp̃i &
sanguinẽ dicimꝰ. s illud tantum qͦd ex fructib terrȩ

Expanded text:
Creatorem suum, ex quo et per quem et in quo etiam condita atque instituta est : ac per hoc voluntas Dei est prima et summa causa omnium corporalium specierum atque motionum. Nihil enim fit visibiliter et sensibiliter, quod non de interiore invisibili atque intelligibili aula summi Imperatotur, secundum ineffabilem iustitiam praemiorum atque poenarum, us Paulus, quamvis adhuc portaret sarcinam corporis, quod corrumpitur et aggravat animam , quamvis adhuc ex parte atque in aenigso ingemiscens, adoptionem exspectans redemptionem corporis sui , potuit tamen significando praedicare Dominumam, aliter per Sacramentum corporis et sanguinis ejus nec linguam quippe ejus, nec membranas, nec atramentum, nec significantes sonos lingua editos, nec signa litterarum conscripta pelliculis, corpus Christi et sanguinem dicimus; sed illud tantum quod ex fructibus terrae
Abbreviated transcription (Latin):
enim ꝑ ipsum facta sunt: & sine ipso factum ẽ nicħ. Qͦd gͦ
factum ẽ: iam in illo uita erat. Ec ñ qualiscũq uita: sed
uita erat lux hominum. Lux utiq rationalium m̃tium:
ꝑ quas homines apecorib differunt: & idõ sunt homines.
Hon gͦ lux corꝑorea quȩ lux ẽ carnium: siuie de cȩlo fulge¬
at. siue t̾renis ignib accendat᷑. nec humanarũ tantũ car¬
niũ s ã beluinarum. & usq ad minutissimos qͦsq uer¬
miculos. omĩa enim hȩc uident istam lucẽ: at illa uita
lur hominum erat. nec longe posita ab uno quoq nr̃m.

Expanded text:
factum est nihil. Quod ergo factum est, jam in illo vita erat, et non qualiscumque vita, sed vita erat lux hominum: lux utique rationalium mentium, per quas homines a pecoribus differunt, et ideo sunt homines. Non ergo lux corporea, quae lux est carnium, sive de coelo fulgeat, sive terrenis ignibus accendatur, nec humanarum tantum carnium, sed etiam belluinarum et usque ad minutissimos quoque vermiculos. Omnia enim haec vident istam lucem: at illa vita lux hominum erat; nec longe posita ab unoquoque nostrum:
Abbreviated transcription (Latin):
tum ꝑ angłos: in manu sua. Non enim natꝰ ẽ ꝑconditio¬
nem. s ꝑ potestatem. Ql autẽ ñ aliquẽ ex angłis dicit
tione agni. hinc illa omĩa quȩ de. xp̃o uenturo in carne
atq passuro. s & resurrecturo in lege figurant᷑. quȩ data

Expanded text:
tum per Angelos in manu sua. Non enim natus est per conditiotum per Angelos in manu sua. Non enim natus est per conditionem, sed per potestatem. Quod autem non aliquem ex Angelis dicit tione agni : hinc illa omnia quae de Christo venturo in carne atque passuro, sed et resurrecturo in lege figurantur, quae data
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ circumcisi corde & aurib. uos semꝑ sp̃ui scõ restitistis.
occiderunt eos qͥ p̃nuntiabant de aduentu iusti: cuiꝰ nunc
uos ꝓditores & int̾fectores fuistis: qui accepistis legẽ in edic¬
tis angłoꝵ. nec custodistis. Q hoc euidentiꝰ. quid tanta
auctoritate robustius: In edictis quidem angl̃oꝵ illi pło
batur aduentus. & ipse tamꝗͣ u̾bum dĩ muro & ineffabili
mͦ erat in angłis. in quorum edictis lex ipsa dabat᷑. Un¬
de dic̃ in euangłio. Si crederetis moysi: crederetis & mͥ. De
me euim ille scripsit. Per anglos gͦ tunc dñs loquebat᷑.
ꝑ angłos filius dĩ mediator di & hominũ futurus ex se¬
mine abrahȩ. suum disponebat aduentum: ut inuenine
a quib reciꝑet᷑. confitentes reos quos lex ñ impleta fecerat
transgressores. Unde & apł̃s ad galathas dic̃. Qd gͦ lex: Crats¬
gressionis grã ꝓposita ẽ. donec ueniret semen cui ꝓmissũ ẽ.

Expanded text:
et non circumcisi corde et auribus, vos semper Spiritui sancto restitistis, et non circumcisi corde et auribus, vos semper Spiritui sancto restitistis, occiderunt eos qui praenuntiabant de adventu Justi, cujus nunc vos proditores et interfectores fuistis, qui accepistis legem in edictis Angelorum, nec custodistis . Quid hoc evidentius? quid tanta auctoritate robustius? In edictis quidem Angelorum lex illbatur adventus; et ipse tanquam Verbum Dei miro et ineffabili modo erat in Angelis, in quorum edictis lex ipsa dabatur. Unde dicit in Evangelio, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit . Per Angelos ergo tunc Dominus loquebatur, per Angelos Filius Dei, mediator Dei et hominum futurus ex semine Abrahae suum disponebat adventum, ut inveniret a quibus reciperetur, confitentes se reos, quos lex non impleta fecerat transgressores. Unde et Apostolus ad Galatas dicit, Quid ergo lex? Transgressionis gratia posita est, donec veniret
Abbreviated transcription (Latin):
dñi: abrabam iterum de cȩlo dicens. Per me uiraui dicit
dñs: ꝓpt̾ quod fecisti hoc u̾bum. & ñ peꝑcisti filio tuo di¬
lecto ꝓpt̾ me: & cet̾a. Hȩc certe u̾ba ut dicat ille ꝑquẽ
dĩ depatre ait dic̃ dñs. & ipie ẽ ille angłs patrisꝰ Qdgͦ
de illis trib uiris. nonne respiciunt. quomͦ utgeantur qui
uisi sunt abrahȩ. cum p̾dictum eẽt uisus ẽ ei dñs: An
quia uiri dicti sunt: non erant angłi÷ Danielem legant
dicentẽ. Ecce uir gabriel. S quid ultra differimꝰ ora eorum
euidentissimo atq grauissimo alio docum̃to oppilare. uͥ
ñ angłs singłrit̾ nec uiri pluralit̾. s omnino angłi dicũ¬
tur. ꝑ quos ñ sermo quilib&e factus. s lex ipsa data mani¬
festissime ostendit᷑: Quam certe nullus fidelium dubi-¬
cat dm̃n dedisse moysi. ad subiugandum ppłm isrł. S tam̃
ꝑ angłos datam: ita stephanus loquit᷑. Dura ceruice inquit.

Expanded text:
Domini Abraham iterum de coelo, dicens: Per me juravi, dicit Domini Abraham iterum de coelo, dicens: Per me juravi, dicit Dominus, pro eo quod fecisti hoc verbum, et non pepercisti filio tuo dilecto propter me , etc. Haec certe verba, ut dicat ille per quDei de Patre ait, Dicit Dominus, et ipse est ille Angelus Patris? Quid ergo? de illis tribus viris nonne respiciunt quomodo urgeantur, qui visi sunt Abrahae, cum praedictum esset, Visus est ei Dominus? An quia viri dicti sunt, non erant Angeli? Danielem legant dicentem, Ecce vir Gabriel . 26. Sed quid ultra differimus ora eorum evidentissimo atque gravissimo alio documento oppilare, ubi non angelus singulariter, nec viri pluraliter, sed omnino Angeli dicuntur, per quos sermo non quilibet factus, sed lex ipsa data manifestissime ostenditur, quam certe nullus fidelium dubitat Deum dedisse Moysi ad subjugandum populum Israel, sed tamen per Angelos datam? Ita Stephanus loquitur: Dura cervice, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
Et abuit abraham. & accepit arietem: & obtulit eum holo¬
cdustum ꝓ ysa ac filio suo. Ec cognominauit abrahã no¬
men loci illius dñs uidit: ut dicant hodie qͦd in monte
dñs uisus ẽ. Sicut paulo ante qͦd dixit ds ꝑ angłm:
hinc enim cognoui quia times đ̃m. Hon quia tunc ds
sceret. quantas haberet uires cordis ad obediendũ do usq
ad iminolationẽ unici fili. illo mͦ locutionis qͦ significat᷑
ꝑ esficientẽ io qͥd efficit᷑. sicut dr frigus pigrum qͦd pigros
facit. ut ideo cognouisse diceretur. quia ipsum abraham cog¬
uoscere fecerat. quem poterat latere fidi suȩ firmitas nͥ cali
ex ꝑim̃to ꝓbaretur: ita & hic cognominauit abraham nomen
loci illius dñs uidit. idest qͦd uideri se fec. Ham continuo
secutus ait. Ut dicant hodie qͦd in monte dñs uisus ẽ. Ecce
aꝑit. quis ꝑ angł̃m d̾s loquatur. Et uocauit inquit angli

Expanded text:
et abiit Abraham, et accepit arietem, et obtulit eum holoet abiit Abraham, et accepit arietem, et obtulit eum holocaustum pro Isaac filio suo. Et cognominavit Abraham nomen loci illius, Dominus vidit, ut dicant hodie quod in monte Dominus visus est: sicut paulo ante quod dixit Deus per angelum, Nunc enim cognovi quia times Deum; non quia tunc Deusceret quantas haberet vires cordis ad obediendum Deo usque ad immolationem unici filii: illo modo locutionis quo significatur per efficientem id quod efficitur, sicut dicitur frigus pigrum, quod pigros facit; ut ideo cognovisse diceretur, quia ipsum Abraham cognoscere fecerat, quem poterat latere fidei suae firmitas, nisi tali experimento probaretur. Ita et hic cognominavit Abraham nomen loci illius, Dominus vidit: id est, quod videri se fecit. Nam continuo secutus ait, Ut dicant hodie quod in monte Dominus visus est. Ecce aperit quod per angelum Deus loquatur. Et vocavit, inquit, angelus
Abbreviated transcription (Latin):
ita se ht̃ scriptura. Extendens autẽ abraham manũ suã:
sumpsit gladiũ. ut occideret filium suum. Et uocauit eũ
Ecre ego. Et dix̃. He inicias manum tuã suꝑ puerũ: neq
facias ei quicꝗͣ. Qͥd ad hȩc respondet᷑: An dicturi st̃ dm̃
iussisse ut occideret᷑ ysaac. & angłm ꝓhibuisse: Porro ipsũ
patrem adu̾sus dĩ p̾cepta. qui uisserat ut occideret. obtem¬
perasse angło ut parcer&e: Ridendꝰ & abiciendꝰ hic sens ẽ
S neq buic tam crasso ullum locũ eẽ scriptura ꝑmittit:
continuo subiungens. Nunc enim cognoui quia tunes dĩ
tuum: & ñ peꝑcisti filio tuo dilecto ꝓpt̾ me. Qid ẽ ppt̾ me:
nisi ꝓpt̾ eum qui occidi uisserat: Idem gͥ d̾s abraȩ qui
angłs. an potius ꝑ angł̃m ds: Accipe sequentia. Certe
iam hic angłs manifestissime expressus ẽ. Attende tam̃:
quid contexatur. Respiciens abraham oculis suis uidit.
& ecce aries unus tenebat᷑ in arbore sabeth. herens cornib

Expanded text:
it quippe scriptura: Et extendit Abraham manum suam sumere machaeram, ut occideret filium suum. Et uocauit illum Ecce ego. Et dixit: Nfacias ei quidquam. Quid ad hoc respondetur? An dicturi sunt Deum jussisse ut occideretur Isaac, et angelum prohibuisse; porro ipsum patrem adversum Dei praeceptum, qui jusserat ut occideret, obtemperasse angelo ut parceret? Ridendus et abjiciendus hic sensus est. Sed neque huic tam crasso et abjecto ullum locum Scriptura esse permittit, continuo subjungens: Nunc enim cognovi quia times Deum tu, et non pepercisti filio tuo dilecto propter me. Quid est, propter me; nisi propter eum qui occidi jusserat? Idem igitur Deus Abrahae qui angelus, an potius per angelum Deus? Accipe sequentia: certe jam hic angelus manifestissime expressus est; attende tamen quid contexatur: Respiciens Abraham oculis suis vidit, et ecce aries unus tenebatur in arbore sabech cornibus;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecisti eam. Pluuiam quippe uoluntariã. ñ nͥ grãm
uult intelligi ñ meritis redditam. s gratis datã. Un¬
de & gra nominat᷑. Dedit enim eam ñ quia digni eramꝰ.
s quia uoluit. Hoc cognoscentes: ñ fidentes in nob̃ erimꝰ.
Et hoc ẽ: infirmari. Ipse uͦ ꝑficit nos: qui &̃ paulo apło
dixit. Sufficit tͥ grã mea: nam uirtus in infirmitate ꝑ¬
ficit᷑. Persuadendum gͦ erat homini. quantũ nos dilȩxerit
đs: &e quales dilexerit. Quantũ: ne desꝑaremꝰ. Quales:
ne suꝑbiremus. Hunc locum apls ꝑ necessariũ sic expli-¬
cat. Comm̃dat autẽ inquit suam caritatẽ ds in nob̾: qm̃
cum adhuc peccatores essemꝰ. xp̃c ꝓ nob̃ mortuus ẽ. multo¬

Expanded text:
perfecisti eam . Pluviam quippe voluntariam nonnisi gratiam perfecisti eam . Pluviam quippe voluntariam nonnisi gratiam vult intelligi, non meritis redditam, sed gratis datam, unde et gratia nominatur: dedit enim eam, non quia digni eramus, sed quia voluit. Hoc cognoscentes, non fidentes in nobis erimus; et hoc est infirmari. Ipse vero perficit nos, qui etiam Paulo apostolo dixit: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Persuadendum ergo erat homini quantum nos dilexerit Deus, et quales dilexerit: quantum, ne desperaremus; quales, ne superbiremus. Hunc locum Apostolus pernecessarium sic explicat: Commendat autem, inquit, suam charitatem Deus in nobis, quoniam cum adhuc peccatores essemus, Christu
Abbreviated transcription (Latin):
ed qm̃ exulauimus ab incominutabili gaudio. nec
cam̃ inde p̾cisi atq abrupti sumꝰ. ut ñ ẽ in istis mu¬
tabilib & temporalib et̾nitatẽ. u̾itatem. beatitudinẽ que¬
reremus. mori enim nec falli nec ꝑturbari uolumus.
missa sunt nob̃ diuinitꝰ uisa congrua ꝑegͥnationi nrẽ. qͥb
ammoneremur ñ hic eẽ qͦd querimꝰ. s illuc ab ista eẽ rede¬
undum. unde nͥ penderemnꝰ: hic eam ñ quereremꝰ. Ac pri¬
mum nob̾ ꝑsuadendum fuit. quantũ nos diligere đs:
ne desꝑatione ñ auderemꝰ erigi in eũ. Quales autẽ dilexe¬
rit ostendi oportebat: ne camꝗͣ de m̾icis nr̃is suꝑbientes
magis ab eo resiliremꝰ. & in nr̃a fortitudine deficerem. Ac
ꝑ hoc egit nobiscum. ut ꝑ qꝰ fortitudinẽ potiꝰ ꝓficeremꝰ.
atq ita in infirmitate humilitatis ꝑficeretur uirtꝰ cari¬
tatis. Hoc significat in psalmo uͥ ait̃. Pluuiam uolunta¬
riam segregans ds hereditati suȩ & infirmata ẽ: tu uͦ

Expanded text:
m exsulavimus ab incommutabili gaudio, nec tamen inde praecisi atque abrupti sumus, ut non etiam in istis mutabilibus et temporalibus aeternitatem, veritatem, beatitudinem quaereremus nec mori enim, nec falli, nec perturbari volumus; missa sunt nobis divinitus visa congrua peregrinationi nostrae, quibus admoneremur non hic esse quod quaerimus, sed illuc ab ista esse redeundum, unde nisi penderemus, hic ea non quaereremus. Ac primum nobis persuadendum fuit, quantum nos diligeret Deus, ne desperatione non auderemus erigi in eum. Quales autem dilexerit, ostendi oportebat, ne tanquam de meritis nostris superbientes, magis ab eo resiliremus et in nostra fortitudine magis deficeremus: ac per hoc egit nobiscum, ut per ejus fortitudinem potius proficeremus, atque ita in infirmitate humilitatis perficeretur virtus charitatis. Hoc significat in Psalmo, ubi ait: Pluviam voluntariam segregans, Deus, haereditati tuae; et infirmata est, tu vero
Abbreviated transcription (Latin):
rib sic̃ corpora. Nec solis temporib & quasi locis. sic̃ sp̃uũ
ne locoꝵ. sicut quedam nr̃arum m̃tium ratiocinationes.
Omnino enĩ di eẽntia quȩ ẽ. nicħ ħt mutabile. nec in ȩt̾
nitate. nec in ueritate. nec in uoluntate: quia et̾na ibi ẽ

Expanded text:
ribus, sicut corpora; nec solis temporibus et quasi locis, sicut spiritribus, sicut corpora; nec solis temporibus et quasi locis, sicut spiritne locorum, sicut quaedam nostrarum mentium ratiocinationes. Omnino enim Dei essentia, qua est, nihil mnitate. nec in ueritate. nec in uoluntate habet. que
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rarum. & fastigia celoꝵ. Et hanc apponendo scientiam
familia xp̃i tui d̾ne d̾s m̃s. si int̾ pauꝑes tuos gemo: da
mͥ de pane tuo respondere hominib qui ñ esuriunt &
sitiunt iusticiã. s satiati sunt & abundant. Satiauit aũ
illos phantasma eoꝵ ñ u̾itas tua. quã repellendo resiliun.
& in suam uanitatẽ cadunt. Ego cerce sentio ꝗͣ multa
figiñta pariat cor hominum. Et qͥo ẽ cor ieũ. ñ cor
humanum: S hoc oro dđm cordis mei. ut nicħ̃ ex eis figm̃tis
ꝓ solo dõ uero eruetem in has litteras: s inde ueniat in eas. qͥc¬
quid ꝑ me uenire pocuerit. unde mnͥ quãuis ꝓiecto a facie
oculorum suoꝵ. & de longrquo redire conanti. ꝑ uiã quã
strauit nob̾ humanitate diuinitatis unigeniti sui aura ue¬
ritatis cius asꝑgit᷑. Quam intantũ lic&e mutabilis haurio:
inquantum in ea nicħ mutabile uideo. nec locis & tẽpo¬

Expanded text:
terrarum, et fastigia coelorum: et hanc apponendo scientiam, terrarum, et fastigia coelorum: et hanc apponendo scientiam, familia Christi tui, Domine Deus meus, si inter pauperes tuos gemo, da mihi de pane tuo respondere hominibus qui non esuriunt et sitiunt justitiam , sed satiati sunt et abundant. Satiavit autem illos phantasma eorum, non veritas tua, quam repellendo resiliunt, et in suam vanitatem cadunt. Ego certe sentio quam multa figmenta pariat cor humanum: et quid est cor meum, nisi cor humanum? Sed hoc oro Deum cordis mei, ut nihil ex eis figmentis pro solido vero eructuem in has litteras, sed inde veniat in eas quidquid per me venire potuerit, unde mihi, quamvis projecto a facie oculorum suorum , et de longinquo redire conanti, per viam quam stravit humanitate divinitas Unigeniti sui, aura veritatis ejus aspergitur. Quam in tantum licet mutabilis haurio, in quantum in ea nihil mutabile video, nec locis et tempo
Abbreviated transcription (Latin):
cientiam t̾restrium cȩlestiumq rerum mag¬
ni estimare solae genus humanum: in quo
ꝓfecto meliores sunt. qui huic scientiȩ pre¬
ponunt nosse semae ipsos. laudabiliorq ẽ
animus. cui nota ẽ uł infirmitas sua. ꝗͣ qui ea ñ respecca.
uias siderum scrutat᷑. ẽ cogniturus. aut qͥiã cognitas
excitatꝰ. atq in eius amore coram se uiluit. ad cumq in¬
trare uolens nec ualens. eoq sibi lucente atcendit in se
inuenitq se. suamq egritudinem illiꝰ munditiȩ contẽ¬
perari ñ posse cognouerit: flere dulce ħt. eumq dep̃ca¬
ri. ut &ẽ atq &̃ misereat᷑ donec exsuat totam miseriã. &
p̾cari cum fiducia iam gratuito pignore salutis accepto.
ꝑ eiꝰ unicum saluatorem hominis e illuminatorẽ. Hunc
ita egentem ac dolentem: scientia ñ inflat. quia caritas ȩoi¬
ficat. Preposuit enim scientiã scientiȩ. Preposuit scire in¬
firmitatẽ suam. magis ꝗͣ scire mundi menia. fundam̃ta

Expanded text:
Scientiam terrestrium coelestiumque rerum magni aestimare solet genus humanum: in quo profecto meliores sunt qui huic scientiae praeponunt nosse semetipsos; laudabiliorque est animus cui nota est vel infirmitas sua, quam qui ea non respecta, vias siderum scrutatur etiam cogniturus, aut qui jam cognitas excitatus, atque in ejus amore coram se viluit, ad eumque intrare volens nec valens, eoque sibi lucente attendit in se, invenitque se, suamque aegritudinem illius munditiae contemperari non posse cognovit; flere dulce habet, cumque deprecari, ut etiam atque etiam miscreatur, donec exuat totam miseriam, et precari cum fiducia, jam accepto gratuito pignore salotis, per ejus unicum Salvatorem hominis et illuminatorem: hunc ita agentem et dolentem scientia non inflat, quia charitas aedificat ; praeposuit enim scientiam scientiae, praeposuit scire infirmitatem suam, magis quam scire mundi moenia, fundamenta
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd in hoc libro susceꝑamus ostendẽ. Constititq & ꝓbabili-¬
tate rationis quantũ homo uł potiꝰ quantũ ego potui. &
firmitate auctoritatis. quantũ de scriꝑturis scĩs diuina
eloquia patuerunt: qͦd antiquis patrib nr̃is. ante incar¬
nationem saluatoris cum ds apparere dicebat᷑. uoces illȩ
ac species corporales ꝑ angłos factȩ sunt. siue ipsis loq̃n¬
tib uł agentib aliquid ex ꝑsona dĩ. sic̃ &̃ ꝑ propħas sole¬
re ostendimus. siue assumentib ex creatura. qͦd ipsi ñ eẽnt
ubi d̾s figurate demonstraretur hominib. Ed genꝰ signi¬
ficationum nec ꝓpħas omisisse: multis exemplis docet scͥpt᷑a.
rali specie sic̃ columba descendente spũ scõ. uisisq igneis

Expanded text:
eramus ostendere: constititque et probabilitate rationis quantum homo vel potius quantum ego potui, et firmitate auctoritatis quantum de Scripturis sanctis divina eloquia patuerunt, quod antiquis patribus nostris ante incarnationem Salvatoris, cum Deus apparere dicebatur, voces illae ac species corporales per Angelos factae sunt; sive ipsis loquentibus vel agentibus aliquid ex persona Dei, sicut etiam Prophetas solere ostendimus; sive assumentibus ex creatura quod ipsi non essent, ubi Deus figurate demonstraretur hominibus; quod genus significationum nec Prophetas omisisse, multis exemplis docet Scriptura. rali specie sicut columba descen
Abbreviated transcription (Latin):
ds abrahȩ. proptea ista non ꝑ anglos facta st̃. cũ alio
loco similit̾ dicat. uisus ẽ autẽ ei ds ad ilicem manbrȩ. seden¬
te eo ad ostium tab̾naculi sui meridie. & tam̃ consequenter
adiungat. respiciens autem oculis suis uidit. & ecce tres uiri
stabant suꝑ eum. de quib iam diximꝰ: Quomͦ enim potert̃
isti qui uel au̾bis ad intellectum nolunt adsurgere. uł fa¬
cile se ab intellectui in u̾ba p̃cipitant. quomͦ poterunt expli¬
care uisum eẽ dm̃ inuiris trib. nͥ eos sic̃ ẽ consequentia do¬
cent. anglos fuisse fateant᷑: An quia ñ dictum ẽ angłs ei
locutus ẽ uł apparuit. propt̾ea dicere audebunt. moysi qui¬
dem illã uisionem ac uocẽ ꝑ angłm factam. quia ita scrip¬
ctum ẽ. abraȩ autẽ quia cominemoratio angł̃i facca ñ ẽ. ꝑ
nec apud abrabam de augł̃o cacicum ẽ: Nam ita legitur:

Expanded text:
Deus Abrahae : propterea ista non per Angelos facta sunt? Cum alio loco similiter dicat, Visus est autem ei Deus ad ilicem Mambre, sedenti ad ostium tabernaculi sui meridie; et tamen consequenter adjungat, Respiciens autem oculis suis vidit, et ecce tres viri stabant super eum; de quibus jam diximus . Quomodo enim poterunt isti, qui vel a verbis ad intellectum nolunt assurgere, vel facile se ab intellectu in verba praecipitant, quomodo poterunt explicare visum esse Deum in viris tribus, nisi eos, sicut etiam consequentia docent, angelos fuisse fateantur? An quia non dictum est, Angelus ei locutus est, vel, apparuit; propterea dicere audebunt, Moysi quidem illam visionem ac vocem per angelum factam, quia ita scriptum est; Abrahae autem, quia commemoratio angeli non est facta, nec apud Abraham de angelo tacitum est? Nam ita legitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dñi: ñ ipsum di u̾bum ꝑsuam substantiã qua patri ȩqua¬
le atq coeternum ẽ. nec sp̃c pattis & filii ꝑ suam substanti¬
am qua & ipse utrisq coȩqualis atq coeternus ẽ. s utiq
creatura quȩ illis modis formari & existere potuit corpo¬
reis atq mortalib sensib apparuerit. quid iit̾ illas de¬
monstrationes. & has ꝓprietates filii dĩ & sꝑ̃c scĩ. quãuis

Expanded text:
substantiam suam qua Patri aequale atque coaeternum est, nec Spiritus Patris et Filii per suam substantiam qua et ipse utrisque aequalis atque coaeternus est, sed utique creatura quae illis modis formari et existere potuit corporeis atque mortalibus sensibus apparuerit, quid inter illas demonstrationes et has proprietates Filii Dei et Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
Sed his ut dicere ceꝑam exceptis: alia sunt. ꝑ hõies miniftnt᷑¬
illa. quȩ quãuis exeadem mat̾ia corporali. ad ali¬
quid tam̃ diuinitꝰ annuntiandum nr̃is sensib ad mo¬
uentur. quȩ propͥe miracula & signa dicunt᷑. Hec in
omnib que nob a dño dõ annuntiant᷑: ipsiꝰ dĩ ꝑsona
suscipit᷑. Cum autẽ suscipit᷑. aliquando in angło demon¬
strat᷑. aliquando in ea specie. quȩ ñ ẽ qͦd angłs. quãuis
ꝑ angł̃m disposita ministrentur. Rursus cum in easp̾̃e
suscipit᷑. quȩ ñ ẽ qͥd angłs: aliquando iam erat ipsum corpꝰ
& ad hoc demonstrandum in aliquam mutationẽ assumit᷑
aliquando ad hoc exorit̾. & re ꝑacta rursus absumit᷑. Sic̃
ẽ cum homines annuntiant aliqñ ex sua ꝑsona u̾ba dĩ lo¬
cuntur. sic̃ cum p̃mittit᷑ dix̃ dñs. aut hec dic̃ dñs. aut tale
aliquid: aliqn aut̃ nicħ tale p̃mittentes. ipsam di ꝑsonã
in se suscipiunt sicuti ẽ: intellectum tͥ dabo & constituã

Expanded text:
Sed his, ut dicere coeperam, exceptis, alia sunt illa quae quamvis ex eadem materia corporali, ad aliquid tamen divinitus annuntiandum nostris sensibus admoventur, quae proprie miracula et signa dicuntur, nec in omnibus quae nobis a Domino Deo annuntiantur, ipsius Dei persona suscipitur. Cum autem suscipitur, aliquando in angelo demonstratur, aliquando in ea specie quae non est quod angelus, quamvis per angelum disposita ministretur: rursus cum in ea specie suscipitur quae non est quod angelus, aliquando jam erat ipsum corpus, et ad hoc demonstrandum in aliquam mutationem assumitur; aliquando ad hoc exoritur, et re peracta rursus absumitur. Sicut etiam cum homines annuntiant, aliquando ex sua persona verba Dei loquuntur, sicuti cum praemittitur, Dixit Dominus; aut, Haec dicit Dominus ; aut tale aliquid: aliquando autem nihil tale praemittentes, ipsam Dei personam in se suscipiunt, sicuti est, Intellectum tibi dabo, et constituam