comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi aꝑte dicat. Qui humilis uidebitur inin¬
firmitate: excelsus manet infortitudine. Paulo
hoc etiam attestante qui ait. Quia & si cruci¬
fixus est ex infirmitate: s uiuit ex uirtute dĩ.
De quo recte subiungitur. Nullus ei similis in
legis latorib. Legis lator moyses. legis lator io¬
sue. legislatores etiam ꝓpħe: legis latores cunc¬
tos dicere possumus. quos ex lege admonuisse
recta popłm scimus. S huic mediatori in legis¬
latoribus similis nullus ẽ: qi isti gratuito uo¬
cati. ex peccatis ad innocentiam redeunt. & ab
his que in semet ipsis exꝑti sunt. p̃dicando alioᷤ
reducunt. Redemptor autem nr̃ homo sine
peccato est: filius sine adoptione nec ꝑpetra¬
uit umquam qd̃ redarguit. E sic mundo ex hu-¬
manitate loquitur: ut tam̃ eidem mundo an¬
te scła ex diuinitate dñetur. Hunc mediatorẽ
dei ce hominum. quilam legislatorib similem
fuisse crediderunt. Nam reqͥrenti. quem dicunt¬
esse homines filium hominis: responderunt dis¬

Expanded text:
Ac si aperte dicat: Qui humilis videbitur in infirmitate, excelsus manet in fortitudine, Paulo hoc etiam attestante, qui ait: Quia et si crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . De quo recte subjungitur: Nullus ei similis in legislatoribus. Legislator Moyses, legislator Josue, legislatores etiam prophetae; legislatores cunctos dicere possumus, quos ex lege admonuisse recta populum scimus. Sed huic Mediatori in legislatoribus similis nullus est, quia isti gratuito vocati ex peccatis ad innocentiam redeunt, et ab his quae in semetipsis experti sunt praedicando alios reducunt. Redemptor autem noster homo sine peccato est, filius sine adoptione, nec perpetravit unquam quod redarguit, et sic mundo ex humanitate loquitur, ut tamen 854 eidem mundo ante saecula ex divinitate dominetur. Hunc Mediatorem Dei et hominum quidam legislatoribus similem fuisse crediderunt. Nam requirenti: Quem dicunt homines esse filium hominis? responderunt dis
Abbreviated transcription (Latin):
mere scientiam nitit᷑:
prouidere sollerter debet. ne hoc qd eorum
scientia altum tumet imitetur. Ne cum iuir¬
tutum uerbis morum uitia colligat: & in eo
qd̃ loquendi notitiam assequitur. uiuendi se
imꝑitia transfigat. Hos namq cum fortia di¬
cere audimus. ẜ tamen de dictis fortib tumere
conspicimus: quasi doctrine hortos ingressi. de
spinis rosas attingimus. Discreta gͦ nob solli¬
citudine opus est. & capere qd̃ redolet: oe caue¬
re qd̾ pungit. Nesi fortasse imꝓuide dictoꝵ
flos legitur: incauta legentis manus morum
spina laceretur. Heliu itaq doctus. & arrogãs.
ꝓfert aliquando qd̃ oleat: aliquando qd̃ pun¬
gat. Sicgͥ sumendum est de eius doctrina
qd̃ fraglat: ut tñ sollicite cauendũ sit. de elati¬
one qd̃ uulnerat. Qui multa quidem suꝑius
moraliter intulit: s in uerbis sequentib ad
sola se ꝓphetie archana sustollit. Imait iã mortali

Expanded text:
mere scientiam nititur, providere solerter debet, ne hoc quod eorum scientia altum tumet, imitetur, ne cum virtutum verbis morum vitia colligat, et in eo quod loquendi notitiam assequitur, vivendi se imperitia transfigat. Hos namque cum fortia dicere audimus, sed tamen de dictis fortibus tumere conspicimus, quasi doctrinae hortum ingressi, de spinis rosas attingimus. Discreta ergo nobis sollicitudine opus est, et carpere quod redolet, et cavere quod pungit, ne si fortasse improvide dictorum flos legitur, incauta legentis manus morum spina laceretur. Eliu itaque doctus et arrogans profert aliquando quod redoleat, aliquando quod pungat. Sic igitur sumendum est de ejus doctrina quod fragrat, ut tamen sollicite cavendum sit de elatione quod vulnerat. Qui multa quidem superius moraliter intulit, sed in verbis sequentibus ad sola se prophetiae arcana sustulit. Ima
Abbreviated transcription (Latin):
bum consolationis nutriens. in spe humiles
notandum qd̾ non ait om̃ib sed multis:. qr
uidelicet scriptum est.Non om̃ium est fides.
test uenire ad me: nisi pat̾ qui misit me tͣce¬
rit eum. Et rursum. Nouit dñs: qui sunt
eius. Unde in ipsa quoq sc̃a eccła. plurimi
fidem tenent: & fidei uitam non tenent.
Humilitatis dñice sacramenta ꝑcipiunt: s
humiliari dñica imitatione contempnun.
Blanda diuini eloquii p̃dicamenta cõmu¬
nicant: s apud se immanes in cumore ꝑse¬
uerant. Unde hic quoq postquam ꝑ cardi¬
nes maris aggregate eccłe latitudo signata
dit luceni. Immanes quippe sunt: qui se
elatis cogitationib extollunt. Quos contra:
ꝑ ysaiam dicitur. Ue qui sapientes estis in
ocłis ur̃is: oe coram uobismet ipsis prudentiᷤ.¬

Expanded text:
bum consolationis nutriens in spe humiles bum consolationis nutriens in spe humiles notandum quod non ait, omnibus, sed multis, quia vid licet scriptum est: Non omnium est fides .test venire ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum . Et rursum: Novit Dominus qui sunt ejus . Unde in ipsa quoque sancta Ecclesia plurimi fidem tenent, et vitam fidei non tenent; humilitatis dominicae sacramenta percipiunt, sed humiliari dominica imitatione contemnunt; blanda divini eloquii praedicamenta communicant, sed apud se immanes in tumore perseverant. Unde hic quoque, postquam per cardines maris aggregatae Ecclesiae latitudo signata tur.---Immanes quippe sunt, qui se elatis cogitationibus extollunt. Quos contra per Isaiam dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudent
Abbreviated transcription (Latin):
set. Accipite spm̃ scm̃. quorum remiseritis pec¬
cata remittuntur eis: &e quoꝵ retinueritis.
retenta sunt. Et rursum si ꝑ easclem ieuina
nr̃a corda non pasceret: nequaquam de esu¬
rientib popłis dñs discipłis diceret. Date illis
uos manducare. Quod sic tunc eoꝵ manib
factum credimus: ut hoc eoꝵ uerbis cotidie
fieri sine cessatione uideamus. Quid enim
agit petrus cum ꝑ epistolas loquitur. nisi
ut uerbi pabulo corda nr̃a male ieiuna sa¬
alimenta ꝑcipiant. &e inedie sue fastidium
quo moriebantur uincant: Dicatur gͦ. Si
uoluerit extendere nubes quasi tentorium
suum. & fulgurare lumine suo desuꝑ: cardi¬
nes quoq maris operiet. ꝑ hec enuim uidicat
popłos: & dat escas multis mortalib. Acsi a¬
ꝑte diceret. Si scõs suos in ministerio p̃dicati¬
onis extendit. eorumq uerba miracłis adiu-¬
uat. totius mundi limites ad fidem uocat.
ꝑ quȩ &e prius suꝑbientes uidicat. & post uer¬

Expanded text:
set: Accipite Spiritum sanctum; quorum remiseritis pecset: Accipite Spiritum sanctum; quorum remiseritis peccata, remittuntur eis; et quorum retinueritis, retenta sunt . Et rursum, si per eas jejuna nostra corda non pasceret, nequaquam de esurientibus populis discipulis Dominus diceret: Date illis vos manducare . Quod sic tunc eorum manibus factum credimus, ut hoc eorum verbis quotidie fieri sine cessatione videamus. Quid enim agit Petrus, cum per epistolas loquitur, nisi ut verbi pabulo corda nostra male jejuna saalimenta percipiant, et inediae suae fastidium quo moriebantur vincant? Dicatur ergo: Si voluerit extendere nubes quasi tentorium suum, et fulgurare lumine suo desuper, cardines qupopulos, et dat escas multis mortalibus. Ac si aperte diceret: Si sanctos suos in ministerium praedicationis extendit, eorumque verba miraculis adjuvat, totius mundi limites ad fidem vocat, per quae et prius superbientes judicat, et post per ver
Abbreviated transcription (Latin):
Phec nimirum uerba p̾dicatorum. id est
guttas nubium. ꝑ hec fulgura miracłoꝵ. ds̃
popłos iudicat: qi eoꝵ corda territa ad peni¬
tentiam uocat. Nam dum suꝑna audiunt.
dum mira oꝑa attendunt: mox ad corda sua
redeunt. & sese de ante actis prauitatib
afflgentes. eterna tormenta ꝑtimescunt. Si
ꝑ easdem nubes ꝑ quas terror infligitur. etiã
esca datur: qr magna p̃dicatoꝵ dispensatio ẽ.
ut sic sciant suꝑbientium mentes affligere.
ut etiam afflictas nouerint consolationis
eloquio nutrire. Quatinus &e percantes de
eternis suppliciis terreant. & penitentes de
suꝑni regni gaudiis pascant. Unde bene ip
se dispensationis ordo seruatus est. ut ordina¬
te heliu diceret. qd ꝑ has nubes prius uidi¬
cat popłos. & postmodum escas prebet: qr
nos de praua actione corripiens concutit. ce
postmodum ꝑ spem consolans nutrit. Si enĩ
diuina dispensatio ꝑ has nubes iudicium mͦ
non ageret: nequaquam eisdem nubib dixis¬

Expanded text:
haec nimirum verba praedicatorum, id est guttas nubium, per haec fulgura miraculorum Deus populos judicat, quia eorum corda territa ad poenitentiam vocat. Nam dum superna audiunt, dum mira opera attendunt, mox ad corda sua redeunt, et se de anteactis pravitatibus affligentes, aeterna tormenta pertimescunt. Sed per easdem nubes per quas terror infligitur, etiam esca datur, quia magna praedicatorum dispensatio est, ut sic sciant superbientium mentes affligere, ut etiam afflictas noverint consolationis eloquio nutrire, quatenus et peccantes de aeternis suppliciis terreant, et poenitentes de superni regni gaudiis pascant. Unde bene ipse 863 dispensationis ordo servatus est, ut ordinate Eliu diceret quod per has nubes prius judicat populos, et postmodum escas praebet, qunos de prava actione corripiens concutit, et postmodum per spem consolans nutrit. Si enim divina dispensatio per has nubes judicium modo non ageret, nequaquam eisdem nubibus dixis
Abbreviated transcription (Latin):
dit. B̾ene autem dictum est: quasi tentoriũ
suum. Tentorium quippe: in itinere poni so¬
let. Et cum p̃dicatores sc̃i in mundo mittunt᷑.
iter deo faciunt. Unde scriptum est. Eccemit¬
to angłm meum ante faciem tuam: qui p̃pa¬
rabit uiam tuam. Et unde rursum ꝑ psal¬
mistam dr̃. Iter facite ei: qui ascendit suꝑ oc-¬
casum. Et rursum. Os̃ dum egredereris co¬
ram popło tuo. dum trangredereris ꝑ deser¬
tum: terra mota est. Os̃ enim qui ꝑ semetipsũ
non localiter ubiq est: p̃ p̃dicatores suos
in mundi partes localiter ambulat. Unde etiã
quio infundit. Atq in hoc itinere tentorium
dei sunt. hec eadem corda scõꝵ: quib quasi in
uia quiescendo tegitur. dum ꝑ hȩc ad mentes
hominum ueniens. agit quȩ disposuit. & ñ

Expanded text:
dit. Bene autem dictum est: Quasi tentorium dit. Bene autem dictum est: Quasi tentorium suum. Tentorium quippe in itinere poni solet, et cum praedicatores sancti in mundum mittuntur, iter Domino faciunt. Unde scriptum est: « Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam . » Et unde rursum per Psalmistam dicitur: « Iter facite ei qui ascendit sucasum . Et rursum: Deus, cum egredereris coram populo tuo, dum transgredereris per desertum, terra mota est . Deus enim, qui per semetipsum non localiter ubique est, per praedicatores suos in mundi partes localiter ambulat. Unde etiam quio infundit, atque in hoc itinere tentorium Dei sunt. Haec eadem corda sanctorum, quibus quasi in via quiescendo tegitur, dum per haec ad mentes hominum veniens, agit quae disposuit, et non
Abbreviated transcription (Latin):
ad cacumen mentis ꝓtinus ꝓꝑat: &e uno eo¬
demq tempore. qi occidendi potestatem habu-¬
erit ostentat: oe ne occi. datur rogat. Quia¬
gͦ in cunctis que spiritaliter appetimus. exem-¬
plis p̃cedentib informamur: bene de his nu¬
bib dicitur. Quȩ pretexunt cuncta desuꝑ.
More enim nubium. extensa suꝑ nos patrũ
uita tegimur: ut ad fructum fecundi germi-¬
nis infundamur. Et quasi intuentes celum.
prius nubes aspicimus: qi ante bonoꝵ facta
admirando cernimus. &e post illa quȩ sunt
cȩlestia exꝑiendo penetramus. S qr nequa¬
quam harum nubium. id est antiquoꝵ pa¬
trum uita nob̃ uirtusq patesceret. nisi eã
nubes alie. idest scĩ apłi. lumine sue p̃dicati¬
onis aꝑirent: ad has nubes que p̃dicando
mundum circueunt. sermo redeat. & quid ꝑ
illas dñs in mundo egerat ostendat. Sequit᷑.¬
dum ministris suis uiam p̃dicationis aꝑieis.
eos in mundi latitudine circum quaq diffũ¬

Expanded text:
ad cacumen montis protinus properat, et uno eoad cacumen montis protinus properat, et uno eodemque tempore quia 861 occidendi potestatem habuerit ostentat, et ne occidatur rogat? go in cunctis quae spiritaliter appetimus exemplis praecedentibus informamur, bene de his nubibus dicitur: Quae praetexunt cuncta desuper. More enim nubium extensa super nos patrum vita tegimur, ut ad fructum fecundi germinis infundamur. Et quasi intuentes coelum prius nubes aspicimus, quia ante bonorum facta admirando cernimus, et post illa quae sunt coelestia experiendo penetramus. Sed quia nequaquam harum nubium, id est antiquorum patrum, vita nobis virtusque patesceret, nisi eam nubes aliae, id est sancti apostoli lumine suae praedicationis aperirent, ad has nubes quae praedicando mundum circumeunt sermo redeat, et quid per illas Dominus in mundo egerit ostendat. Sequitdum ministris suis viam praedicationis aperiens, eos in mundi latitudine circumquaque diffu
Abbreviated transcription (Latin):
ctumq mox tolerat ꝑsecutorem: A quo nemo-¬
riatur trepidat: & tamen ne ei dñs irascatur
rogat. Ipse quippe cum initteretur: ait. Audi¬
et saul: &e interficiet me. Et eiꝑsemet ipsam
ueritas dicit. Quousq tu luges saulem. cum
ego abiererĩ eum: Quis gͦ isto uiro dici beni.
gnius potest. qui &e hunc ñ uult diuinitus
ꝑcuti. a quo formidat occidi: Cum ad pieta.¬
tis atq humilitatis celsitudinem tendimus:
p̃cerlentium exemplis leuam᷑. Quid enim da¬
uid misericordius. quid humilius dici potest.
qui a rege reꝑbo ꝓ uictoriis contumelias re¬
cipit: Qui de manu hostili istaheliticam gen¬
tem fortis eripuit: ce tamen ipse ne moriatur.
quasi debilis aufugit. Qui ce se electum diui¬
no iudicio. or ꝑsecutorem suum reꝓbum agnos¬
cit: or tameneidem ꝑsecutori suo crebre satis¬
factionis humilitate se subicit. Qui ꝑsecutoris
lanceam tollit. oram clamidis decruncat. atcy

Expanded text:
ctum mox patitur persecutorem . A quo ne moctum mox patitur persecutorem . A quo ne moriatur, trepidat; et tamen ne ei Dominus irascatur, rogat. Ipse quippe cum mitteretur, ait: Audiet Saul, et interficiet me . Et ei per semetipsam Veritas dicit: Quousque tu luges Saulem, cum ego abjecerim eum ? Quid ergo isto viro benignius dici potest, qui et hunc non vult divinitus percuti a quo formidat occidi? Cum ad pietatis atque humilitatis celsitudinem tendimus, praecedentium exemplis levamur. Quid enim David misericordius, quid humilius dici potest, qui a rege reprobo pro victoriis contumelias recepit, qui de manu hostili Israeliticam gentem fortis eripuit, et tamen ipse ne moriatur quasi debilis fugit ; qui et se electum divino judicio, et persecutorem suum reprobum agnoscit, et tamen eidem persecutori suo crebrae satisfactionis humilitate se subjicit, qui persecutoris lanceam tollit, oram chlamydis detruncat, atque
Abbreviated transcription (Latin):
tiam & in seruitio liber fuit. Cum mansue¬
tudine repleri concupiscimus: p̃cedentium
exemplis adiuuamur. Quid enim moyse mã¬
suetius. qui commissi sibi popłi seditionem to¬
lerat. & tamen irascentem dñm ꝑ eisdem suis
ꝑsecutorib rgat: Seꝙ ꝓ illis diuino furori obi¬
cit. q in scõ eius pectore. etiam ex ꝑsecutione
caritas ignescit. Cum contra mundi adu̾sa
formare mentis constantiam nitimur: p̃ce¬
dentium considatione fulcimur. Quid enĩ
iosue constantius. qui ad explorandam quali¬
tatem gentium missus. nec ꝓceritatis magni¬
tudinem. nec numerositatis multitudinem
expauit : Unde &e easdem gentes quas ex-¬
plorando nontimuit: etiam preliando ꝓstrauit.
Cum benignitatis culmen app̃hendere cona¬
mur: p̃cedentium exemplis instruimur. Quid
enim samuele benignius. qui de principatu
regendi popłi deiectus. successorem sibi humi.¬
liter requirit. inuentumq ungit in regem. un¬

Expanded text:
itiam, et in servitio liber fuit. Cum mansueitiam, et in servitio liber fuit. Cum mansuetudine repleri concupiscimus, praecedentium exemplis adjuvamur. Quid enim Moyse mansuetius, qui commissi sibi populi seditionem tolerat, et tamen irascentem Dominum pro suis persecutoribus rogat, seque pro illis divino furori objicit; quia in sancto ejus pectore etiam ex persecutione charitas ignescit? Cum contra adversa mundi firmare mentis constantiam nitimur, praecedentium consideratione fulcimur. Quid enim Josue constantius , qui ad explorandam qualitatem gentium missus, nec proceritatis magnitudinem, nec numerositatis multitudinem expavit? Unde et easdem Gentes, quas explorando non timuit, etiam praeliando prostravit. Cum benignitatis culmen apprehendere conamur, praecedentium exemplis instruimur. Quid enim Samuele benignius, qui de prinregendi populi dejectus, successorem sibi humiliter requirit, inventumque ungit in regem, un
Abbreviated transcription (Latin):
cedentium exempla conspicimus. Quid enĩ ysa¬
ac patientius. qui ligna portat. de holocausto mn¬
terrogat. atq post paululum ligatur. &e non
loquitur. are supponitur. & non reluctatur:
Quid gͦ isto uiro patientius dici potest. qui qͣsi
ad solatium ducitur oe requirit. ad feriendumli¬
gatur &e conticescit. & oblaturus holocaustum
interrogat. offerendus holocaustum tacet: Cũ
accingi ad laboꝵ tolerantiam nitimur: exempliᷤ
p̃cedentib informamur. Quid enim iacob labo¬
riosius. qui apud laban tam longo tempore ꝓ¬
punquus iure cognationis oꝑa exertuit serui¬
tutis. & uice obsecutus est famuli. ut ꝑfrueret᷑
p̃mus heredis: Cum arcem continentie or casti¬
tatis ascendere nitimur: exemplis p̃cedentiũ
subleuamur. Quid enim ioseph castius. qui ad
desidium petulantis dñȩ. ugo luxurie p̃mi
non potuit. etiam captiuus: Et quidem ho¬
minib seruus extitit: s contra dñantem neqͥ¬

Expanded text:
cedentium exempla conspicimus. Quid enim Isacedentium exempla conspicimus. Quid enim Isaac patientius, qui ligna portat, de holocausto rogat, atque post paululum ligatur, et non loquitur : arae superponitur, et non reluctatur? Quid ergo isto viro dici patientius potest? Qui quasi ad solatium ducitur, et requirit: ad feriendum ligatur, et conticescit: et oblaturus holocaustum interrogat, offerendus in holocaustum tacet. Cum accingi ad laborum tolerantiam nitimur, exemplis praecedentium informamur. Quid enim Jacob laboriosius, qui apud Laban tam longo tempore propinquus jure cognationis opera exercuit servitutis , et vice obsecutus est famuli, ut perfrueretur praemiis heredis? Cum arcem continentiae et castitatis ascendere nitimur, exemplis praecedentium sublevamur. Quid enim Joseph castius, qui ad desiderium petulantis dominae, jugo luxuriae premi non potuit, etiam captivus ? Et quidem hominibus servus exstitit, sed contra dominantem nequ
Abbreviated transcription (Latin):
nos ds̃ illuminat: qr ꝑ admiratam uitam pa¬
trum precedentium. racdio nos sue claritatis
illustrat. E cce in studio deuotionis dñice ce cari¬
taris accendimur: s in hac deuotione atq ca¬
ritate. melius harum nubium contemplatio
ne formamur. Qͥd enim deuotius petro. quid
carius iohanne: Ille ꝑ deuotionem fluuida ma.¬
ris dorsa calcare non timuit: iste ꝑ amorem
in ipso auctoris nr̃i pectore quieuit. Et qui ad
corporalis cene refectionem uenerat: spiritale
pabulum de sinu redemptoris sumpsit. S qͥa
pla deducamus. Ecce cum p̾ceptis celestib sub¬
di ꝑ obedientiam cupimus: considatis antiqͦrũ
patrum uestigiis uiuamur. Quid enim abrahã
obedientius. qui ad unam uocem dñicam cogna¬
tos & patriam deserit. & ꝓ adipiscenda ȩt̾̃na he¬
reditate. ipsum ferire non trepidat. quem senex
iam &e pene moriturus acceꝑat heredem: Cum
patientie app̃hendere uirtutem conamur: pre¬

Expanded text:
nos Deus illuminat, quia per admiratam vitam Panos Deus illuminat, quia per admiratam vitam Patrum praecedentium, radio nos suae claritatis illustrat. Ecce in studio devotionis dominicae et charitatis accendimur, sed in hac devotione atque charitate melius harum nubium contemne formamur. Quid enim devotius Petro? Quid carius Joanne? Ille per devotionem fluida maris dorsa calcare non timuit : iste per amorem in ipso auctoris nostri pectore requievit : et qui ad corporalis coenae refectionem venerat, spirituale pabulum de sinu Redemptoris sumpsit. Sed quipla deducamus. Ecce cum praeceptis caelestibus subdi per obedientiam cupimus, consideratis antiquorum patrum vestigiis juvamur. Quid enim Abraham obedientius, qui ad unam vocem Dominicam cognatos et patriam deserit , et pro adipiscenda aeterna hereditate ipsum ferire non trepidat, quem senex jam et pene moriturus acceperat heredem? Cum patientiae apprehendere virtutem conamur, prae
Abbreviated transcription (Latin):
Nubes cum desuꝑ aerem p̾texunt. si incelo ocłos
attollimus. non celum s ipsas intuemur: nec ui¬
sus nr̃ ethereas plagas penetrat. qr ei illas. ipsa
sua infirmitas occultat. Et cum de celo sol ruti¬
lat. prius interfuso aere pascitur: ut post in ce¬
lum solis radios contempletur. Quia gͦ carnales
homines sumus. cum suꝑna appetere nitimur.
quasi in celum ocłos leuamus: & uelut incelo
aciem tendimus. qi p̃ssi usu rerum corporaliũ.¬
doceri spiritalia conamur. S qi transire intellec¬
tus noster ad diuina non sinitur. nisi prius ꝑ scõ¬
rum p̾cedentium exempla formetur: quasi iam
celum noster otulus suspicit. ẜ nubes uidet. qr
comp̃hendere que dei sunt appetit: s uix mira¬
ri ea quȩ hominib collata sunt poteft. Unde or
alias dicitur. Illuminans tu mirabilit̃. a monti¬
bus ȩternis. Qui enim orientem solem contem¬
plari non ualet. irradiatos montes aspicit: oe qi
iol ortus sit dep̃hendit. Ex eternis gͦ montibus

Expanded text:
Nubes cum desuper aerem praetexunt, si in coelum oculos attollimus, non coelum, sed ipsas intuemur; nec visus noster aethereas plagas penetrat, quia ei illas ipsa sua infirmitas occultat; et cum de coelo sol rutilat, prius interfuso aere pascitur, ut post in coelo solis radios contempletur. Quia ergo carnales homines sumus, cum superna aquasi in coelum oculos levamus, et velut in coelum aciem tendimus, quia pdocere spiritalia conamur. Sed quia transire intellectus noster ad divina non sinitur, nisi prius per sanctorum praecedentium exempla formetur, quasi jam coetum noster oculus suscipit, sed nubes videt, quia comprehendere ea quae Dei sunt appetit, sed vix mirari ea quae hominibus collata sunt potest. Unde et alias dicitur: Illuminans tu mirabiliter a montibus aeternis . Qui enim orientem solem contemplari non valet, irradiatos montes aspicit, et quia sol ortus sit deprehendit. Ex aeternis ergo montibus
Abbreviated transcription (Latin):
crudelitatis effrenatur. Quod plerumq idcir¬
co euenit: qr corda rectoꝵ minus amori sunt so¬
lius creatoris intenta. Nam dum multa in hac
uita appetunt: ĩ innumeriᷤᷤ cogitationib disꝑ¬
guntur. Et cum subditorum culpas subito¬
reꝑiunt. digne cum deo eas iudicare neque¬
unt: qr cordã sua in curis transitoriis sparsa.
ad discretionis culmen colligere repente non
possunt. E ommoti gͦ. tanto minus ad ulcis¬
cenda peccata libram ȩquitatis inueniunt: qn¬
to eam tranquillitatis sue tempore non reqͥrt᷑.
Unde cum heliu diceret. non te suꝑet ira. ut
aliquem opprimas. quatinus easdem causas
iniusticie. & ire suꝑantis opprimeret: ilico ad

Expanded text:
crudelitatis effrenatur. Quod plerumque idcircrudelitatis effrenatur. Quod plerumque idcirco evenit, quia corda rectorum minus amori sunt solius creatoris intenta. Nam dum multa in hac vita appetunt, innumeris cogitationibus disperguntur; et cum subito subditorum culpas reperiunt, digne cum Deo eas judicare nequeunt, quia corda sua in curis transitoriis sparsa ad districtionis culmen colligere repente non possunt. Commoti ergo tanto minus ad ulciscenda peccata libram aequitatis inveniunt, quanto eam tranquillitatis suae tempore non requirunt. Unde cum Eliu diceret: Non te superet ira, ut aliquem opprimas, quatenus easdem causas injustitiae et irae superantis exprimeret, illico ad
Abbreviated transcription (Latin):
dictat. Unde &e modum sepe ulciscendi trans¬
greditur: qr mensura iusticie non frenatur.
Dignum quippe est ut cum aliena corrigimus.
prius nr̃a metiamur: ut prius mens asua as¬
censione deferueat. prius intra semet ipsam ze¬
li sui impetum tranqͥlla equitate componat.
Ne si ad animadũtenda uitia. abrupto furore
trahimur: peccatum corrigendo peccemus. Et
qui culpam diuidicando inseqͥmur: immode¬
rate ferienddo faciamus. Lon autem iam correc¬
tio delinquentis. s magis opp̃ssio sequitur: si
multione ira ultra quam culpa meretur exten¬
ditur. Incorreptione quippe uitioꝵ. subesse m̃ti
debet iracundia. non p̃esse: ut executionem u¬
sticie non dominando p̃ueniat. s famulando
subsequatur. & notum iudicii possessa impleat.
ut aliquem opprimas. Quia uidelicet si is qui
corrigere nititur suꝑatur: opprimit antequã
corrigat. Nam dum plusquam debet accendit᷑.
sub iuste ultionis obtentu. ad immanitatem

Expanded text:
dictat. Unde et modum saepe ulciscendi transdictat. Unde et modum saepe ulciscendi transgreditur, quia mensura justitiae non frenatur. Dignum quippe est ut cum aliena corrigimus prius nostra metiamur, ut prius mens a sua accensione deferveat, prius intra semetipsam zeli sui impetum tranquilla aequitate componat, ne si ad animadvertenda vitia abrupto furore trahimur, peccatum corrigendo peccemus, et qui culpam dijudicando insequimur, immoderate feriendo faciamus. Non autem jam correctio delinquentis, sed magis oppressio sequitur, si in ultione ira ultra quam culpa meretur extenditur. In correptione quippe vitiorum subesse menti debet iracundia, non praeesse, ut exsecutionem justitiae non dominando praeveniat, sed famulando subsequatur, et notum judicium 849 possessa impleat, ut aliquem opprimas. Quia videlicet si is qui corrigere nititur ira superatur, opprimit antequam corrigat. Nam dum plus quam debet accenditur, sub justae ultionis obtentu ad immanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
monent: suꝑsticionis sue uitium exercent. Nã
plus sicut or suꝑius dictum est. increpando fe¬
rire appetunt: quam consulendo refouere. Un¬
Hoc ꝓfecto arrogantes eccle miseriam uocant:
qd̾ despectam deo eius multitudinem suspican¬
tur. Et eo illam altiore altiore elatione contemp¬
nunt: quo &e despectam dõ funditus suspicant᷑.
His ꝙͥ figurata expositione transcursis: iam nũc
inferenda sunt que moralit̾ sentiuntur. ut fi¬
gura eccl̃ȩ cognita. quam expressam generali¬
ter credimus. audiamus etiam quid ex his u̾bis
in singłis specialiter colligamus. Ait itaq. Nõ¬
quem necesse est aliena uitia corrigi. semet ip¬
sum prius debet sollerter intueri: nedum ali¬
orum culpas ulciscitur. ipse ulciscendi furore
suꝑetur. Plerumq enim mentem. sub obten¬
tu iusticie. ire immanitas uastat: &e dum qͣsi
seuit zolo rectitudinis. rabiem explet furoris.
Iuste q se facere estimat: quicqͥd ira nequiter

Expanded text:
monent, superstitionis suae vitium exercent. Nam monent, superstitionis suae vitium exercent. Nam plus, sicut et superius dictum est, increpando ferire appetunt quam consolando refovere. Un- Hoc profecto arrogantes Ecclesiae miseriam vocant quod despectam Deo ejus multitudinem suspicantur, et eo illam altiore elatione contemnunt, quo et despectam Deo funditus suspicantur. His igitur figurata expositione transcursis, jam nunc inferenda sunt quae moraliter sentiuntur, ut figura Ecclesiae cognita, quam expressam generaliter credimus audiamus etiam quod ex his verbis in singulis specialiter colligamus. Moraliquem necesse est aliena vitia corrigi semetipsum prius debet solerter intueri, ne dum aliorum culpas ulciscitur, ipse ulciscendi furore superetur. Plerumque enim mentem sub obtentu justitiae irae immanitas vastat, et dum quasi saevit zelo rectitudinis, rabiem explet furoris, justeque se facere aestimat, quidquid ira nequiter
Abbreviated transcription (Latin):
quippe tempus est: &e acdhuc grana sub paleis
latent. Nullus gͦ ex area fructus expectabit᷑:
si hoc solum in ea ẽẽ creditur. quod suꝑficiẽte¬
nus uidetur. Igitur qi quos cernunt despiciũt.
or in antiquoꝵ patrum ordinib hos quos noruil.
subrogari contempnunt: apte subiungitur
Ne ꝓtrahas noctem: ut ascendant popłi ꝓ eis.
Ac si aꝑte: arrogantes dicant. Ignorantie tue
obscuritate ñ agas: ut in loco fortium. nume¬
rositatem subroges infirmoꝵ. Popłi quippe no¬
mine designantur: qui quasi uulgari consue¬
tudine dediti. in cunctis quȩ appetunt. passĩ
uiuunt. Noctem uͦ ꝓtrahere est. ut ꝓ robustis
popłi ascendant: si ꝑ negligentiam agitur. ut
doctoꝵ ce fortium loca. indocti ac debiles sorti¬
antur. Popłi ꝓ robustis ascendunt: quando hi
qui uiuere inique didicerunt. pastoꝵ loca ꝑcipi¬
unt. Quod recte dicipoterant: sihumilit̃ dice
retur. Arrogantes enum etiam cum bona ad¬

Expanded text:
quippe tempus est, et adhuc grana sub paleis quippe tempus est, et adhuc grana sub paleis latent. Nullus ergo ex area fructus exspectabitur, si hoc solum in ea esse creditur, quod superficie tenus videtur. Igitur quia quos cernunt, despiciunt, et in antiquorum patrum ordinibus hos quos norunt subrogari contemnunt, apte subjungiturNe protrahas noctem, ut ascendant populi pro eis. - Ac si aperte arrogantes dicant: Ignorantiae tuae obscuritate non agas, ut in loco fortium numerositatem subroges infirmorum. Populi quippe nomine designantur, qui quasi vulgari consuetudini dediti, in cunctis quae appetunt, passim vivunt. Noctem vero protrahere est, ut pro robustis populi ascendant, si per negligentiam agitur, ut doctorum et fortium loca indocti ac debiles sortiantur. Populi pro robustis ascendunt, quando hi qui vivere inique didicerunt, pastorum loca percipiunt, quod recte quidem dici poterant, si humiliter diretur. Arrogantes enim, etiam cum bona ad
Abbreviated transcription (Latin):
dum temporali potestate fulciuntur: quasi qua¬
dam debilitate roborantur. Quanto enimexte.¬
rius fortes sunt: tanto a cunctis fortitudinis
uiribus uitus inanescunt. Et idcirco ab arro¬
gantib ei dr̃: depone robustos fortitudine. Ac
si aꝑte dicatur. Illi tibi ueraciter robusti in hese¬
rant: qui in te hoc qd̃ docendo locuti sunt. ui¬
uendo tenuerunt. Nunc uͦ hi qui tibi presidẽt
uisione robusti sunt. non fortitudine: qr hono¬
rabiles quidem se ostentare non desinunt. sed
tanto imbecilliores. &e contemptibiliores sunt:
quanto honoris sui głam despici. ꝓ ueritate
ꝑtimescunt. Quod arrogantes quidem de ple¬
risꝙ ueraciter sentiunt: s in eo elationis uiti¬
um corruunt. quo om̃s quos preesse conspiciuñ.
tales arbitrantur. Neq enum debent plurimoꝵ
malum. tendere in estimatione cunctoꝵ: q ce si
iniqui sunt quos cognoscentes diuidicant. ñ¬
nulli tamen scĩ sunt. quos ignorant. Triture uͦ

Expanded text:
dum temporali potestate fulciuntur, quasi quadum temporali potestate fulciuntur, quasi quadam debilitate roborantur. Quanto enim exterius fortes sunt, tanto a cunctis fortitudinis viribus intus inanescunt. Et idcirco ab arrogantibus ei dicitur: Depone robustos fortitudine. Ac si aperte dicatur: Illi tibi veraciter robusti inhaeserant, qui in te hoc quod docendo locuti sunt, vivendo tenuerunt; nunc vero hi qui tibi praesident visione robusti sunt, non fortitudine, quia honorabiles quidem se ostentare non desin unt, sed tanto imbecilliores et contemptibiliores sunt, quanto honoris sui gloriam despici pro veritate pertimescunt. Quod arrogantes quidem de plerisque veraciter sentiunt, sed eo in elationis vitium corruunt, quo omnes quos praeesse conspiciunt tales arbitrantur. 848 Neque enim debet plurimorum malum tendere in aestimationem cunctorum, quia etsi iniqui sunt quos cognoscentes dijudicant, nonnulli tamen sancti sunt quos ignorant. Triturae
Abbreviated transcription (Latin):
uice debiles ad certamina roborat. Cum illos su¬
ciptendo remunerat: istis laboꝵ uires quas re¬
muneret subministrat. De quibus: eidem sc̃e
tute quippe antiquorum patrum. hi qui postio¬
dtim p̃lati sunt subrogantur: qi cum & annosa
arbusta succiduntur. in eoꝵ robur. tenera uir¬
gulta succrescunt. S arrogantes uiri conuales¬
cere non credunt. quos infirmos aliqñ nouert̃:
&r ꝑmutatos uenerari despiciunt. quos despica¬
paucos. iniquos autem numerosiores aspiciunt.
sicut oe in tritura frugum. maior est multitudo
palearum: etiam iustoꝵ uitam ex iniquoꝵ esti¬
matione contempnunt. Uident ꝓfecto qd̃ non¬
nulli rectores illius. temporali potestate sub¬
nixi. eiusdem potestatis elatione pascuntur:
uident qd̾ religionis reuerentiam quam huic
mundo patres morienio seruauerunt. hiexul.¬
tando interrenis gaudiis metunt. & ꝑpendunt
quidem q robusti sunt: s non fortitudine. Nã

Expanded text:
vice debiles ad certamina roborat; cum illos suvice debiles ad certamina roborat; cum illos suscipiendo remunerat, istis laborum vires, quas remuneret, subministrat. De quibus eidem sanctaerram . In virtutem quippe antiquorum patrum, hi qui postmodum praelati sunt subrogantur, quia et cum annosa arbusta succiduntur, in eorum robur tenera virgulta succrescunt. Sed arrogantes viri convalescere non credunt quos infirmos aliquando noverunt; et permutatos venerari despiciunt, quos despicapaucos, iniquos autem numerosiores aspiciunt, sicut et in tritura frugum major est multitudo palearum, etiam justorum vitam ex iniquorum aestimatione contemnunt. Vident profecto quod nonnulli rectores illius, temporali potestate subnixi, ejusdem potestatis elatione pascuntur. Vident quod religionis reverentiam, quam huic mundo patres moriendo servaverunt, hi exsultando in terrenis gaudiis metunt; et perpendunt quidem quia robusti sunt, sed non fortitudine. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
stos fortitudine. Quos alios sc̃e ȩccł̃e robustos
accipimus. nisi eos qui ad uincencla mundi
huius desidia. & ceptis sublimib ce consũma¬
tis ꝓuectib conualescunt: Magnitudo itaq
eiuis. in robustoꝵ suoꝵ uita consistit: qr tunc
glosior redditur. cum ꝓ defensione ueritatis ad
mortem usq ab electis illius constanti uirtute
certatur. Arroganteᷤ igitur uiri. subductis de
hoc mundo apłis. subductis ad suꝑna marty¬
rib. qi fortasse doctiores ualentioresq p̃positos
abunde deesse conspiciunt: quasi solos se reman¬
sisse intra eccłam suspicant᷑. Unde dum se ꝓfert̃.
ei uelut consulentes illudunt dicentes. Depo¬
pone magnitudinem tuam absqe ulla tribu¬
latione: &e om̃s robustos fortitudine. Acsi aꝑtiꝰ
exꝓbrationib dicant. Nequaquam te magni¬
tudinem habere considas: qi subductis priori¬
bus patrib. iam non habes de quoꝵ uita glori
eccłam suam digne sine administratione non
deserit. Nam cum fortes ad p̃mium uocat: eoꝵ

Expanded text:
oboravit.---Quos alios sanctae Ecclesiae robustos accipimus, nisi eos qui ad vincenda mundi hujus desideria et coeptis sublimibus et consummatis profectibus convalescunt? Magnitudo itaque ejus in robustorum suorum vita consistit, quia tunc gloriosior redditur, cum pro defensione veritatis ad mortem usque ab electis illius constanti virtute certatur. Arrogantes igitur viri subductis de hoc mundo apostolis, subductis ad superna martyribus, quia fortasse doctiores valentioresque praepositos abunde deesse conspiciunt, quasi solos se remansisse intra Ecclesiam suspicantur. Unde dum se praeferunt, ei velut consulentes illudunt, dicentes: Depone magnitudinem tuam absque tribulatione, et omnes robustos fortitudine. Ac si apertis exprobrationibus dicant: Nequaquam te magnitudinem habere confidas, quia subductis prioribus, patribus jam non habes de quorum vita glorietens Deus Ecclesiam suam digna sine administratione non deserit. Nam cum fortes ad praemium vocat, eorum
Abbreviated transcription (Latin):
cõpaciunt᷑. sic sciunt tumentia p̃mere ut sci¬
ant etiam cruenta refouere: quatinꝰ in eis cum
dura emolliunt. infirma roborent᷑. At contra
non solum non cõpatiunt᷑ etiam iustis clolenti¬
b. s eos insuꝑ subspecie iuste increpationis af¬
fligint⁊ uł si qua meissunt parua mala exag¬
g̾ant. uł ea que uere bona sunt male ap̃ se int̾-¬
p̃tando cõmutant. Quamius etiam casti docto-¬
res. sepe exagge rare soleant. delinquentium
uicia. ⁊ exquibdam signis publicis occuta rima¬
riut possit exminimis maiora cognoscẽ. Uñ
ao herechiel dicit᷑. fiłii homiinis fode parietatẽ.
Aibi mox subdidit. Et cum ꝑ fodissem parietem:
apparuit hostium unum.  dixit adme. In¬
gredere: ⁊ ude ab: hominationes pessimas

Expanded text:
compatiuntur; et sic sciunt tumentia premere, ut scicompatiuntur; et sic sciunt tumentia premere, ut sciant etiam cruenta refovere, quatenus in eis cum dura emolliuntur, infirma roborentur. Vet. IV,non solum non compatiuntur etiam justis dolentibus, sed eos insuper sub specie justae increpationis affligunt; et vel si qua in eis sunt parva mala exaggerant, vel ea quae vere bona sunt male apud se interpretando commutant. res saepe exaggerare soleant delinquentium vitia, et ex quibusdam signis publicis occulta rimari, ut possint ex minimis majora cognoscere. Unde ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, fode parietem . Ubi mox subdidit: Et cum fodissem parietem, apparuit ostium unum, et dixit ad me: Ingredere, et vide abominationes pes
Abbreviated transcription (Latin):
batione iudicass. Ut ergo aꝑte malicia eius
ciudelitatis a ppareat. ꝓbari ad huc ꝑflagena
deprecat un: quem niter flagella
lapsum fuisse iam querit᷑. Premisit quod sẽsit:
ut aꝑtius cognosci debeat quod optauit. Ad huc
fieri postulat: quem iam peccasse sub manu feri¬
entis accusat. ꝓpria hec arrogantium uota. S̃t:
ut uitam dolentium. examinari acrius de p̃¬
cent᷑. Quia quanto sibimet ip̃is iustiores sunt:
tanto alienis dolorib duriores existunt. Hesci¬
unt enim in se passionem aliene infirmitatis tra¬
here: ⁊ sicut sue ita etiam praximi in becillitati
misereri. Quia enun de se alta sentiunt: idcuco
humilib nullatenꝰ condescendunt. heliu beatũ
iob ꝓculpa ꝑcussum credidit. atq ido exhibenda
ei pietatis uisc̾a nec irter tot dolore estimauit.
uiri autem ueracit̾ scĩ. cum flagellari quempiã
etiam ꝓculpa cognoscunt: ⁊ siquedam eius in¬
ordinata corripiunt. ad quedam tam̃dolentia

Expanded text:
batione judicasset. Ut vero aperte malitia ejus batione judicasset. Ut vero aperte malitia ejus tis appareat, probari eum adhuc per flagella deprecatur, quem inter flagella lapsum fuisse jam queritur. Praemisit quod sensit, ut apertius cognosci debeat quod optavit. Adhuc feriri postulat quem jam peccasse sub manu ferientis accusat. Propria haec arrogantium vota sunt, ut vitam dolentium examinari acrius deprecentur, quia quanto sibimetipsis justiores sunt, tanto alienis doloribus duriores existunt. Nesciunt enim in se passionem alienae infirmitatis trahere, et sicut suae, ita etiam proximi imbecillitati misereri. Quia enim de se alta sentiunt, idcirco humilibus nullatenus condescendunt. Eliu beatum Job pro culpa percussum credit, atque ideo exhibenda ei pietatis viscera nec inter tot dolores aestimavit. Viri autem veraciter sancti cum flagellari quempiam etiam pro culpa cognoscunt, etsi quaedam ejus inordinata corripiunt, ad quaedam tamen dolentia
Abbreviated transcription (Latin):
qui semendatio inlaqueant : dum arroganti¬
am uitant. Inimo mentiendo suꝑbiunt: qͥa
contia uĩtatem scerigunt. quam reluqunt.
Qui enim necessitate cogente ña de se loqui
t᷑ bona: tantomagis humilitati uingit᷑. qͣnto
i uĩtati sociat᷑. An paulꝰ humilis ñ fuit. qñ
emulatione uĩtatis contra falsos apłõs. tot de
se discipłis fortia gesta narrauit: Tuinumirũ
u̾itati inimicꝰ existeret: si abscondendo iuituteᷤ
propras predicatores errorum p̾ualere ꝑmisis
s quia arrogantes uiri. in eo quõd bonorum
dicta suꝑbe examinant. uerborum magis su¬
ꝑ ficiem quam rerum ordinem pensant. Helu
beati iob sententias disciplinam credidit non
beatum iob quasi ad d̾m faciens u̾ba subiung̾.¬
Pat̾ mi: probet᷑ iob usqad finem. Ecce hoc qd̾
dearrogantie tumore conceperat inũbis etiã
maledictionis exaltat. S fortasse beniuole
ium ꝓbationis optaret: si stetisse eum in pro¬

Expanded text:
qui se mendacio illaqueant, dum arrogantiqui se mendacio illaqueant, dum arrogantiam vitant; imo mentiendo superbiunt, quia contra veritatem se erigunt quam relinquunt. Qui enim, necessitate cogente, vera de se bona loquitur, tanto magis humilitati jungitur, quanto et veritati sociatur. An Paulus humilis non fuit, quando aemulatione veritatis contra falsos apostolos tot de se discipulis fortia gesta narravit Qui nimirum veritati inimicus existeret, si abscondendo virtutes proprias, praedicatores errorum praevalere permisisset. Sed quia arrogantes viri in eo quod bonorum dicta superbe examinant, verborum magis superficiem quam rerum ordinem pensant, Eliu beati Job sententias disciplinam credidit non beatum Job, quasi ad Deum faciens verba, subjungPater mi, probetur Job usque ad finem. - Ecce hoc quod de arrogantiae tumore conceperat, in verbis etiam maledictionis exaltat, sed fortasse benevole vim probationis optaret, si stetisse eum in pro
Abbreviated transcription (Latin):
ñbeat᷑ꝰ iobloqui p̾sumeret: qui quasi eiuis in¬
telligẽ ũba non poss. Et qͥa non solum ad loqñ¬
dum. s etiam ad audiendum beatum iob indig¬
num fuisse iudicauit: illico aduixit. Uir sapi¬
ens audiat me. Ac sidiceret. Huic loqui ĩiuste
concedit᷑: qui etiam audire uerba sapientium
non meret᷑. Atq mox aꝑte. quam dẽpecta deil¬
lo sentiat: manifestat dicens. Iob autem stulte
locutꝰ ẽ: ⁊ u̾ba illiuis non sonat disciplinam. Si¬
ne disciplina locutum beatum iob credidit:
quia iustum se in suis oꝑib fuisse memoraũ.
Uerum fortasse helui diceret. si ea que beatꝰ iob
de se ip̃e narrauerat. non de illo heceadem ipse
discipline auctor existimass. Innocent̾ enĩ iob
se asseruit flagellatum: quem ds etiam ꝑhi¬
buit frustra ꝑcussum. Qui d ergo uox ꝑcus¬
si suꝑbum sonuit. que a sententia ferientis
nullatenꝰ discrepauit. In caute sunt humileꝰ

Expanded text:
si beatus Job loqui praesumeret, qui quasi ejus insi beatus Job loqui praesumeret, qui quasi ejus intelligere verba non posset. Et quia non solum ad loquendum, sed etiam ad audiendum, beatum Job indignum fuisse judicavit, illico adjunxit: Vir sapiens audiat me. Ac si diceret: Huic loqui injuste conceditur, qui etiam audire verba sapientium non meretur. Atque mox aperte, quam despecta de illo sentiat, manifestat, dicens: Job autem stulte locutus est, et verba illius non sonant disciplinam. Sine disciplina locutum beatum Job credidit, quia justum se in suis operibus fuisse memoravit. Verum fortasse Eliu diceret, si ea quae beatus Job de seipso narraverat, non de illo haec eadem ipse disciplinae auctor existimasset. Innocenter enim Job se asseruit flagellatum, quem Deus etiam perhibuit frustra percussum . Quid ergo vox percussi superbum sonuit, quae a sententia ferientis nullatenus discrepavit? Incaute sunt humiles ,
Abbreviated transcription (Latin):
choanti praua on respondit: postquam uͦ
inũbis elationis extendit᷑: ecce it̾um subrequi¬
sitionis uelamine palliat᷑. atq infert dicens.
Quod si quid melius nosti: loquere. Qur amurs
dumnon ait. quia meliꝰ nosti. s siquid meluiꝰ
nosti: loquere nimis hocip̃m suꝑbisse ẽ. deme¬
lioris scientia dubitasse. Hoc tñ qd̃ beato iob locũ
loqndi tͥbuit: humilitatẽ se exhibuisse nidicauit. S
sic̃ supͣ iacuictũ ẽ. qͥa in aclione arrogantiũ. om̃e qd̾ suꝑ¬
ducto sermone tegit᷑. ꝓrumpente rursum n¬
tentione elationis a ꝑitur: cicius helui innotu¬
it. qua mente beatum iob loqui postulauit.
Nam sequit᷑. Uiri intelligentes loquantur
michi. ⁊ uir sapiens audiat me. Iob autẽ stul¬
te locutꝰ ẽ. ⁊ ũba illius non sonant discipliuã.¬
Ecce dum quasi humilit̾ beato iobloqui tribu¬
it: quid intrinsecꝰ gestaret. ostendit dicens. Ni¬
rintelligentes loquant᷑ mͥ. Nedignat᷑ udelicẽt

Expanded text:
choanti prava respondit? Postquam vero choanti prava respondit? Postquam vero in verbis elationis ostenditur, ecce iterum sub requisitionis velamine palliatur, atque infert, dicens: IBID.---Quod si quid melius nosti, loquere. Quamvis dum non ait: Quia melius nosti, sed, Si quid melius nosti, loquere, nimis hoc ipsum superbisse est, de melioris scientia dubitasse. Hoc tamen, quod beato Job locum loquendi tribuit, humilitatem se exhibuisse indicavit. Sed, sicut supra dictum est, quia in actione arrogantium omne quod superducto sermone tegitur, prorumpente rursum intentione elationis aperitur, citius Eliu innotuit qua mente beatum Job loqui postulavit.  loquere viri intellegentes loquantur mihi et vir sapiens audiat me Iob autem stulte locutus est et verba illius non sonant discipliEcce dum quasi humiliter beato Job loqui tribuit, quid intrinsecus gestaret ostendit, dicens: Viri intelligentes loquantur mihi; dedignatus videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰciuꝰ̃ꝙ actio sit secuia: ne m eã qͥlib iust u
arguendo discutiat. aqua constat quod inuidi¬
cio alienꝰ existat. At contra piorum conscienti¬
e grande s conferri premium credunt: cũ deqͥ¬
tur. ꝓponunt enim ante oculos co rdis quia
districtum di uidicium tanto uerius tunc suꝑ
eos mitigabit᷑: quanto nuncacr ius homine ar
crum conputant: ꝑ quam se et̾nam posse eua¬
dere non ignorant. Heliu ergo typum cuncto¬
rum arrogantium tenens et magis eligens
et̾na inuectione ꝑcuti. quam temꝑalit̾ ĩcre¬
pari: dicat. N umquid ate d̃s expetit eam qr
displicuit tͥ: Quia uͦ esse culpabiliores solent
hiqui loqui incontentione in choant. quam qͥ
respondent: subdidit dicens. Tu enim conce¬
pisti loqui:. ⁊ nonego. Co se innocentẽ credi¬
dit. quo pulsatꝰ erupit. Nimirum nesciens:
quia innocentia non temꝑe defondit᷑. s ratio¬
ne. Quid enim etus defensionib adminicula¬
tur. Qd̾ ⁊sitacent nulla intulit. recte tam̃¬

Expanded text:
usque actio sit secura; ne modo eam quilibet justus arguendo discutiat, a qua constat quod in judicio alienus existat. At contra piorum conscientiae grande sibi conferri praemium credunt, cum de quitur. Proponunt etenim ante oculos cordis quia districtum Dei judicium tanto verius tunc super eos mitigabitur, quanto nunc acrius arguente hcrum computant, per quam se aeternam posse evadere non ignorant. Eliu ergo typum cunctorum arrogantium tenens, et magis eligens aeterna invectione percuti, quam temporaliter increpari, dicat: Nunquid a te Deus expetit eam, quia displicuit tibi? Quia vero esse culpabiliores solent hi qui loqui in contentione inchoant, quam qui respondent, subdiditpisti loqui, et non ego. - Eo se innocentem credidit, quo pulsatus erupit, nimirum nesciens quia innocentia non tempore defenditur, sed ratione. Quid enim ejus defensionibus adminiculatur? Quod si tacenti nulla intulit, recte tam
Abbreviated transcription (Latin):
uisitastis me: in carcere eram. & uenistis ad
me. Quibus premictit dicens. Uenite bene¬
dicti patris mei: possidete paratum uobis reg¬
num. a constitutione mundi. Alii autem ñ
iudicantur &e regnant: qui etiam p̃cepta le¬
gis ꝑfectionis uirtute transcendunt. Quia
nequaquam hoc solum qd̃ cunctis diuina
lex p̃cepit implere contenti sunt: s p̃stantio.¬
ri desidio plus exhibere appetunt. quam p̃¬
ceptis generalib audire potuerunt. Quib
dñica uoce dr̃. Uos qui reliquistis omĩa ur̃a.

Expanded text:
visitastis me; in carcere eram, et venistis ad visitastis me; in carcere eram, et venistis ad me . Quibus praemittit, dicens: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . Alii autem non judicantur et regnant qui etiam praecepta legis perfectione virtutum transcendunt, quia nequaquam hoc solum quod cunctis divina lex praecipit implere contenti sunt, sed praestantiori desiderio plus exhibere appetunt quam praeceptis generalibus audire potuerunt. Quibus dominica voce dicitur: Vos qui reliquistis omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
quentem: atꝙ alit̃ hostem exterius rebellantẽ.
In illo iura sua consulit. eumq sub uerbis dig¬
ne inuectionis addicit: contra hostem uͦ bellũ
mouet. instrum̃ta ꝑditionis exercet. dignaq eiꝰ
lex habeat non requirit. Neq enum lege necẽe
est ꝑimi: qui lege numquam potuit teneri.
Itagͦ in extremo udicio. &r legalis illum inue¬
ctio ꝑcutit. qui ab eo qd̃ ꝓ confessione tenuit.
actione declinauit: & iste sine iudicii inuectio¬
ne ꝑunitur. qui lege fidei ñ tenetur. Ex electo¬
rum uͦ parte. alii iudicantur &e regnant: qui
uite maculas lacrimis tergunt. qui mala p̃¬
cedentia factis sequentib redimentes. quicqͥd
illicitum aliquando fecerunt. ab ocłis iudicis
helemosinarum suꝑductione cooꝑunt. Qui¬
bus iudex ueniens: in dexteram consistentib
dicet. Esuriui. & dedistis mͥ manducare. Siti¬
ui: &e dedistis mͥ bibere. Hospes eram: &e colle
gistis me. Nudus: o oꝑuistis me. Infirmus. oe

Expanded text:
quentem, atque aliter hostem exterius rebellantem; quentem, atque aliter hostem exterius rebellantem; in illo jura sua consulit, eumque sub verbis dignae invectionis addicit; contra hostem vero bellum movet, instrumenta perditionis exercet, dignaque ejus lex habeat non requirit. Neque enim lege necesse est perimi, qui lege nunquam potuit teneri. Ita ergo in extremo judicio et legalis illum invectio percutit, qui ab eo quod professione tenuit, actione declinavit, et iste sine judicii invectione perimitur, qui lege fidei non tenetur. Ex electorum vero parte alii judicantur et regnant, qui vitae maculas lacrcedentia factis sequentibus redimentes, quidquid illicitum aliquando fecerint, ab oculis judicis, eleemosynarum superductione cooperiunt. Quibus judex veniens in dexteram consistentibus dicit: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere; hospes eram et cogistis me; nudus, et cooperuistis me; infirmus, et