comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ino ꝓ ximus potest dici. Eognatione carnis: scdm illud. Diliges ꝑci¬
mũtuum: et odio habebis inimicũ tuum Impensa beneficii. et
cõpassione miscdie. Unde in euanglio dicitur. in parabola deuul¬
garruli ad oblatrandum. et dolosi ad decipiendũ. Et uere dolosi sunt.
quia in corde et corde locuti sunt. id est multiplici corde. Seminatio
enim duplex corsignificat. Sequitũi Disꝑdat. Quasi. Gartuli sunt
et dolosi. s disꝑdat dñs labia dolosa. non ip̃sos homines. si dolos et
est se exceptum putet. Quasi. Passim ꝑeant. qui in una prauitate con¬
ueniunt. Et disꝑdat. linguam maguiloquã. id est suꝑbam. Hii
sunt hẏpocrite habentes spẽm insermone ad decipiendos homines.
et do non sunt subiecti. Uel philophi ꝑ linguã magni loquam
significantur: ꝓpter eloquentiam. Deinde qualiter lingna mag¬
niloquã habeant hypocrite. ułphilosofi: ĩubati. Qui diaeriuite.
loquãcitate se extollunt. et ponunt in sua potestate quod a deo¬

Expanded text:
oximus, cognatione carnis, secundum illud: Diliges proximum tuum, et odio habebis inimicum tuum . Impensa beneficii, et compassione misericordiae. Unde in Evangelio dicitur, in parabola de vulgarruli, ad oblatrandum, et dolosi ad decipiendum. Aug. Et vere dolosi sunt, quia in corde et corde locuti sunt, id est in multiplici corde. Geminatio enim duplex cor significat. Set dolosi, sed disperdat Dominus labia dolosa. Non ipsos homines, sed dolos et est se exceptum putet, quasi passim pereant qui in una pravitate conveniunt. Et disperdat linguam magniloquam, id est superbam. Rem. Hi sunt hypocritae, habentes speciem in sermone, ad decipiendos homines, et Deo non sunt subditi. Vel philosophi per linguam magniloquam significantur, propter eloquentiam. Deinde qualiter linguam magniloquam habeant hypocritae, vel philosophi, subdit: VERS 4.loquacitate se extollunt, et ponunt in sua potestate, quod se a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
tlorent et iusti laborant. In fine mundi non contẽpuentur pauꝑes:
et hoc ꝓpter patientiam unde subdit: et patientia pauꝑum ñ ꝑibit
infinem. Et ꝓpter hoc p̃cipue memor erit ds pauꝑum. scilicet ꝓpter
patientiam qua modo opus est. ad ferendos malos: qui iam seꝑati
funt uoluntatib. donec fiualiter inultimo iudicio separentur loca¬

Expanded text:
, et justi laborant. In fine mundi non contemnentur pauperes: , et justi laborant. In fine mundi non contemnentur pauperes: et hoc propter patientiam. Unde subdit; et patientia pauperum non peribit in finem, et propter hoc praecipue memor erit Deus pauperis, scilicet, propter patientiam, qua modo opus est ad ferendos malos, qui jam separati sunt voluntatibus, donec finaliter, id est in ultimo judicio, separentur loca
Abbreviated transcription (Latin):
lo loco E ognoscetur. Quasi hic cõprehensus est pes eoꝵ in laqueo¬
et in futuro dampnabunt᷑ quia cognoscetur in futuro iudicio ab
omnib dñs faciens uera uidicia quando secernet etiam loco. inalos a
bonis. Inde scietur dñs iudicia uera face qͥa cõprehensus est peccator in
oꝑibus manuũ suarum. ia est peccatoꝵ Sius oꝑib conftringetur. ñ
eoꝵ memoria tantũ punitus ut quidam falso putant.. ꝓ qualitate
oꝑum cdãpnaturus penis exteriorib. Sequitur. Conuertantur.
Tertia pars seđdin cassiodoꝵ. ubi peccatorib cui antrxpo: finẽ ma¬
lorum p̃dicit. Quasi hoc interim est quod gentes infixe sunt in urti¬
tu. et pes cõprehensus est in laqueo sed tandem conuertantuꝵ
dico in infernum. ne alibi mitcendos se putant. scilicet om̃s gentes
obliuuio pauꝑis non erit apud dñi in fiuem. uel fine. dest pauꝑ ñ
erit in fine in obliuione: et si hic uidetur cum mali felicitate seculi¬

Expanded text:
Hic comprehensus est pes eorum in laqueoet in futuro damnabuntur. Quia cognoscetur in futuro judicio ab omnibus Dominus faciens vera judicia, quando secernet etiam loco malos a bonis. Inde scietur Dominus vera judicia facere quia comprehensus est peccator in operibus manuum suarum, id est peccator suis operibus constringetur, non eorum memoria tantum punietur, ut quidam falso putant, sed pro qualitate operum, damnatus poenis exterioribus. Convertantur. Tertia pars secundum Cassiodorum, ubi peccatoribus cum Antichristo finem malorum praedicit. Quasi dicat: Hoc interim est quod gentes infixae sunt in interitu, et pes comprehensus est in laqueo; sed tandem convertantur,t. Convertentur, dico, in infernum, ne alibi mittendos se putent, scilicet omnes gentes oblivio pauperis non est apud Deum in finem, vel fine, id est pauper non erit in fine in oblivione; et si hic videtur, cum mali florent felicitate saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
Ad̾eo enim ꝑauꝑ est om̃ib hiuius mundi teporalib uelicis. ii tuor
tantũ sis spes eius. Et tu non alius: eris adiutor. orphano. cuimori¬
tur patermundus. ꝑ quẽ carnaliter est genitus: ut dicat. michi
bonis demulcet. Et quia tibi derelictus est pauꝑ: ergo. Nontes¬
qui peccator est in se: et maliginis in alios. Uel peccator in ui: et
malignus in fiuude. Deinde quod orauit affirmat. Queretur pet¬
catũ illius. id est iudicabitur de peccato suo: et non inuenietuꝵ.
ante. Unde supra. Dum suꝑbit imꝑius incenditur pauꝑ. Et non
inuenietur. tunc tẽ necessarium. quia iam non est in quo sit loc us
peccato illius om̃ib iustis tunc purgatis. sicut plano ferro non ẽ
opus lima Sñs autem regnabit in ęt̃num et in seculum seculi.¬
hoc regnum gratius erit ꝓ p̃currentib malis:. quod ueniet destruc¬
to antirp̃o. S uos gentes. id est peccatores om̃s. qui sine lege di estis.
ꝑibitis deterra illius. scilicet de terrauiuentiũ. id est ab hoc regno.

Expanded text:
deo enim pauper est, omnibus hujus mundi, temporalibus relictis, ut tu tantum sis spes ejus. Et tu, non alius, eris adjutor orphano, cui moritur pater mundus, per quem carnaliter est genitus, ut dicat: Mihi mpoenis terret, bonis demulcet. Et quia tibi derelictus est pauper, ergo VEqui peccator est in se, et malignus in alios, vel peccator in vi, et malignus in fraude. Deinde quod oravit, affirmat Quaeretur peccatum illius, id est judicabitur de peccato suo, et non invenietur, ante. Unde supra dum superbit impius, incenditur pauper. Et non invenietur, tunc esse necessarium, quia jam non est in quo sit locus peccato illius, omnibus justis tunc purgatis, sicut plano ferro non est opus lima. li. Cassiod., Aug. Hoc regnum gratius erit pro praecurrentibus malis, quod veniet destructo Antichristo. Sed, vos gentes, id est peccatores omnes, qui sine lege Dei estis peribitis de terra illius, scilicet de terra viventium, id est ab hoc regno
Abbreviated transcription (Latin):
alium atq et̾narum. nutriuntur fide tẽporalis hystorie: et
inimicum et ultorem. uel defensorem. Alia litera. Inimici sunt ge¬
neraliter: om̃s qui dispensationi ꝑ crucifixum faccȩ contraria di¬
cunt. Befensores uidentur heretici fidei. et philosofi sapientie cũ
tamen et illi fidem et lni sapĩam uerãimꝑugnent. Uel infantes etiã

Expanded text:
alium atque aeternarum nutriuntur fide temporalis historiae, et alium atque aeternarum nutriuntur fide temporalis historiae, et inimicum et ultorem vel defensorem. Alia littera. Aug. Inimici sunt generaliter omnes, qui dispensationi per crucifixum factae contraria dicunt. Defensores videntur haeretici fidei, et philosophi sapientiae, cum tamen et illi fidem, et hi sapientiam veram impugnent. Vel infantes et
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ om̃s rationales creaturas. Uel magnificentia cua. id est fama.
et gła tuaid ẽ quod ante dixerat nomen. eleuata est suꝑ cȩlos. id
est suꝑ scripturas: quib ad plenum non explicatur. Scripture
autẽ dicuntur cęli eo quod diuina misteria celant. Et odũe cu ꝑfe
dicit.s. ꝑ simplicitate dicit: sicut petrus in epła canonica ait. Qua¬
si modo geniti. et cetera. Qui scilicet nondum escam. s lac capere
possunt: quales erant illiquib apłs lac dabat dicens. T anquam
pariuilis in xp̃o lac potum dedi uobis non escam. Quos significa¬
bant illi: qui dñm uenientẽ ad passionem laudabant. In quos
hoc dñs utitur testimonio. cum iudeis dicentib ut eos corriꝑet.
respondit. Non legistis ex ore infantiũ. et cetera. ħ̾ ene autẽ non
ait fecisti. sed ꝑfecisti. Ex his enim ꝑfecit d̾s laudem. quia si soli
ꝑfecci ẽẽnt in eccłus: non ita consuleretur humano generi sicut
nunc: cũ etiam minimi nondum capaces cognitionis rerũ sp̃u¬

Expanded text:
super omnes rationabiles creaturas. Vel, magnificentia tua, id est fama et gloria tua, idem quod ante dixerat nomen, elevatum est super coelos, id est super Scripturas, quibus ad plenum non explicatur. Scripturae autem dicuntur coeli, eo quod divina mysteria celant. Et, o Domine, tu, dicit, sed pro simplicitate, sicut Petrus in Epistola canonica ait: Quasi modo geniti, etc. , qui scilicet nondum escam, sed lac capere possunt, Aug. quales erant illi quibus Apostolus lac dabat dicens: Tanquam parvulis in Christo, lac potum dedi vobis, non escam . Quos significabant illi, qui Dominum venientem ad passionem laudabant, in quos hoc utitur Dominus testimonio, cum Judaeis dicentibus ut eos corriperet, respondit; Non legistis: Ex ore infantium, etc. Bene autem, non ait fecisti, sed perfecisti. Ex his enim perfecit Deus laudem, quia, si soli perfecti essent in Ecclesiis, non ita consulerent humano generi, sicut nunc cum etiam nemini nondum capaces cognitionis rerum spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
ipse est iudex. ipse est ustus. scđ̾m merita singłis reddens ipseett
fortis. et patiens cui non resistit᷑ si et modo patiens est. qui susti¬
net in multa patientia uasa ire. Et uere est patiens muiquid
enim irascitur ꝑ singulos dies: Non. Si erpetat ad peitentiã.
lo est ira qua punit. s in angłis ire ꝑ quos punit. qui ñ ipter
iustitiam qua non gaudent .s. ꝓpter imnaliciam pena humana
delectantur. Non ergo addlueit num do ꝑ singlo pies. uex na

Expanded text:
ipse est judex, ipse est justus secundum merita singulis reddens. Aug. ipse est judex, ipse est justus secundum merita singulis reddens. Aug. Ipse est fortis cui non resistitur, et si modo patiens est, qui sustinet in multa patientia vasa irae. Et vere est patiens, nunquid enim irascitur per singulos dies? non, sed exspectat ad poenitentiam: so est ira qua punit, sed in angelis irae, per quos punit: qui non propter justitiam qua non gaudent, sed propter malitiam poena humana delectantur. Non ergo adducit iram Deus per singulos dies, A
Abbreviated transcription (Latin):
deus uidet. Quicum uidet cor ẽẽ in cȩlo. et non delectari in carne
s in dño. id est cum bonȩ sunt cogitationes et earum fines. diri¬
git iustum. et non solum dirigte s etiam adiuuat. Unde subdit.¬
tribuitur. Et est quasi medicina. quȩ seruat salute. Altera est que
facit. Nuo enim sunt officia medicine. scilicet morbũ sanare. et sani
me dñe. Iuxta alterum dixit hic ꝑfectus: iustum est aductorium¬
cina saluos facit:s illa ex egritudine ad salutem transtert hec sti
ipsa salute conseruat. Illa add morbum euadendum remedium. hec
autẽ ne ĩ morbũ redeat uel recidat remedium p̃stat. Illa sanamirre
infirmi: hac custodimut sam. Et nota quod ait. rectos corde. nec ad¬
Quarta pars ubi metu futuri iudicuterret: et spem reuersis ꝓmit¬
tit. Quasi michi est adiutorium.s: ouos iniqui quoꝵ hic neqͥtia
consi matur. as uibrauit gladium sium inuidicio. Et uere quia

Expanded text:
videt Deus, qui, cum videt cor esse in coelo et non delvidet Deus, qui, cum videt cor esse in coelo et non delsed in Domino, id est, cum bonae sunt cogitationes, et earum fines dirigit justum, et non solum dirigit, sed adjuvat justtribuitur. Et est quasi medicina, quae servat salutem: altera est, quae facit. Duo enim sunt officia medicinae, scilicet morbum sanare, et sanitetc. ; juxta alterum dicit hic perfectus, Justum adjutoricina salvos facit; sed illa ex aegritudine ad salutem transfert, haec in ipsa salute conservat; illa, ad morbum evadendum remedium, haec autem ne in morbum redeat, vel recidat, remedium, praestat; illa sanamur infirmi, hac custodimur sani. Et nota quod ait, rectos corde, nec aduarta pars, ubi metu futuri judicii terret, et spem reversis promittit, quasi dicat, mihi est adjutorium. Sed, o vos iniqui, quorum hic nequitia consummatur, Deus vibravit gladium scilicet in judicio. Et vere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dit: et diriges. Quasi consumetur irequitia malor. et ex eo dirige
iustum: ut iustus iustificetur adhuc. Et quia ꝓpter simulatiouem
uon cognoscitur ab homine ubi sit uera iustitia subdit quođ do
tantũ conuenit. T udico ods scrutãs corda et renes id ẽ cogitatioẽs
et delectationes. quas in occulto scrutatur. ubi nullus uidet. nisi q
ꝓspicit corda id est deus. ipse enim solus scrutatur corda id ẽ qͥd
quisq cogitet. Et renes. id est quid quemq̃ deleccet. quia fuis ci¬
re et cogitationis est delectatio ad quam cura et cogitatione nicit᷑
quisq ꝑuenire. Quȩ delectatio ꝑ renes accipitur. quia inrenib ẽ
delectatio. uel generandi uoluptas: ꝑquã in hanc erũpnosam et
fallacis lȩtitiȩ uitam ꝑ prolis successionem: natura humana trans¬
funditur. Oꝑa autem nr̃a quȩ sunt in dictis it factis. possunt
uidere homines. s quo ex animo fiant: et quo uenire cupiant solꝰ

Expanded text:
ditur: Et diriges, quasi dicat, consumet nequitia malorum. Et ex eo, diriges ditur: Et diriges, quasi dicat, consumet nequitia malorum. Et ex eo, diriges justum, ut justus justificetur adhuc. Et quia propter simulationem non cognoscitur ab homine ubi sit vera justitia, subdit, quod Deo tantum convenit. Tu, dico, o Deus, scrutans corda et renes, id est cogitationes et delectationes, quas in occulto scrutatur, ubi nullus videt nisi ipse qui prospicit corda, id est Deus. Ipse enim solus scrutquisque cogitet; et renes, id est, quid quemque delectet; quia finis curae et cogitationis est delquisque; pervenire. Quae delectatio per renes accipitur, quia in renibus est generandi voluptas, per quam in aerumnosam, et fallacis laetitiae vitam, per prolis successionem natura humana transfunditur. Opera autem nostra quae sunt in dictis et factis possunt videre homines; sed quo animo fiant, et quo venire cupiant, solus
Abbreviated transcription (Latin):
que regressio accipitur: aꝑte subait. de iudicio. quia inde uentu¬
rus est uidicare uiuos et mortuos. Uel cum peccantes deseret
cundũ aliam sententiam: ueniet iudicare. Quasi dixi regre¬
um non timens ꝑfectus: audet orare. Iudica me scdm iustitiam¬
meam quȩ ẽ ĩ bonis faciendis: et secundum innocentiam meã.
quia sine malis sum . quia non reddidi retribuentib m mala.
seruauit: seđm iusticiam petit iudicari. Sequitur suꝑ me. Quasi
ilico iustitiam meam. et innocentiã meam: quȩ tameniustitia et iu¬
nocentia sunt sup me. Quia adeo sunt non a me. Consumetur ne¬
quitia peccorum. Quasi diceret. dns udicabit. et interim. neqͥtia
pecc̃orum consumetur. id est ꝑficietur: ut qui in sordib est sorde¬
scat adhuc. ut iam tandem ueniat iustum iudiciũ. Et p̃dicit non
optat. Et quia crescente inuidia maloꝵ. crescunt merita iustoꝵ sub¬

Expanded text:
quae regressio accipitur, aperte subdit de judicio, quia inde ventuquae regressio accipitur, aperte subdit de judicio, quia inde venturus est judicare vivos et mortuos; vel cum peccantes Christiacundum aliam sententiam, veniet judicare, quasi dicat, dixi regreum non timens perfectus, audet orare. VERS. 9.-- « Judicam., quae est in bonis faciendis. Et secundum innocentiam meam, etc., quia sine malis sum, quia non reddidi retribuentibus mihi mala.servavit, secundum justitiam petit judicari, super me, quasi dicat, justitiam meam et innocentiam meam, quae tamen justitia et innocentia sunt super me, quia a Deo sunt, non a me. VERS. itia, Aug. quasi dicat: Dominus judicabit, et interim nequitia peccatorum consumetur, id est perficiatur, ut qui in sordibus est sordescat adhuc , ut jam tandem veniat justum judicium et praedicit, non optat. Rem. Et quia crescente invidia malorum, crescunt merita justorum, sub
Abbreviated transcription (Latin):
micoꝵ meorũ. ꝯ xp̃e. ia est altus efficere. et incognitus inimicis
meis. qui sunt etiam inimici tui: ut te non intelligant. quod est
silentiũ unde intitulatur psalmus: ut sic tecrucifigant. Et exur¬
ge dñe deus meus in p̃cepto quod mandasti. id est cum appares hu¬
milis qui humilitatẽ precipis. altus esto. Ipse enim humilitate
eraltatus est. id est non incellectus: ut ꝑ hoc quod non intelligunt
ce uidei qui crucifigunt. credint in te gentes. et ita si nagoga
populorum ia est plenitudo gentium circundabit te credendo.
Et ꝓpter hanc. i est sinagogam gentium. regredere in altuni id est
risus desine intelligi: quia et istate osfensura est in fine. et a fide
discessura. Unde ait in euanglio. Putas cum filius hominis uenerte
inueniet fidem in terra: Refrigescit enim caritas mea: et habun
ra fides. et ab om̃ium prauarũ opinionum labe purgata tene¬
atur. Et quomodo libet hic locus exponatur: conuenienter se

Expanded text:
micorum meorum, o Christe, id est altus efficere, et incognitus inimicis meis, qui sunt tui inimici, ut te non intelligant; quod est silentium, unde intitulatur psalmus, ut sic te crucifigant. Et exsurge, Domine Deus meus, in praecepto quod mandasti, id est cum appares humilis, qui humilitatem praecipis, altus esto. Ipse enim humilitate exaltatus est, id est non intellectus. Et per hoc quod non intelligunt te Judaei, qui crucifigunt, credent in te gentes. Et ita Synagoga populorum, id est plenitudo gentium, circumdabit te, credendo. Et propter hanc, id est Synagogam gentium, regredere in altum, id est rursus desine intelligi, quia et ista te offensura est, in fine, et a fide recessura. Unde ait in Evangelio: Putas, cum Filius hominis venerit, inveniet fidem in terra? Refrigescet enim charitas 15 multorum, ra fides, et ab omnium pravarum opinionum labe purgata teneatur. Et quomodolibet hic locus exponatur, convenienter seq
Abbreviated transcription (Latin):
pidum. id est dolus aspidum est sub labus eoꝵ. id est incorde: quod
et affectiones eoꝵ sunt ueloces: quia om̃ia in consulte faciunt.
plene st̃ dolorib et miseria. Et recte uia impioꝵ contͥcio arͥ. et infelix con¬
tricio qͥa terit et teritur. dũ aliis nocet et sibi. Uel qͥa et hic pena est¬
et infirturo puniet᷑. Infelix: qͥa ad infernũ aueit. aquib uiis non reũ.

Expanded text:
pidum, id est dolus aspidum est sub labiis eorum, id est in corde, quod pidum, id est dolus aspidum est sub labiis eorum, id est in corde, quod et affectiones eorum sunt, veloces quia omnia inconsulte faciunt, plenae sunt doloribus et miseria. Et recte via impiorum contritio dicitur, et infelix contritio, quia et terit et teritur, dum alii nocet et sibi. Vel quia et hic poena estet in futuro punietur. Infelicitas, quia ad infe
Abbreviated transcription (Latin):
significat: ꝑ quas ꝓspexit suꝑ filios homnnũ. Nondicit suꝑ homi¬
nes. s suꝑfilios homniũ. id est uideos: quos honoratius nominat.
suꝑ filios hominũ. id est misertus est uideoꝵ: ad quos misit corpo
rens. et hoc inuenit. quod aliquis non intelligit: quia non re¬
les facti sunt. quales et gentes: de quib suꝑius dixit. ibi. Bixit
uituꝑationem de multis psalmis compacti. dicuntur euam a septu¬
agnita int̾prȩtib additi. Unde insequenti iste psalmus repetitus
eos non habet. in quib oftenditur qualiter illi qui declinauerũt
inutiles sint aluis et sibi: et prius quomodo alus. Quasi diceret.
Ita aliis inutiles facti sunt. quia guttur eoꝵ sepulchrum patens¬
adent. Nam sicut sepulchrum cum patet. fetulos odores exalat:
ita it istoꝵ guttur sermones pestiferos. Et lingius suis dolose agebãt
adulantes aluis. Cõmes enim est uoracib adulatio: et om̃ibe malis.
Ueldolose agebant: malesuadentes sub specie boni. Et uenenum as¬

Expanded text:
gnificat, per quas prospexit super filios hominum. Non dicit super homines, sed filios hominum, Aug. id est Judaeos, quos honoratius nominat super filios hominum, id est misertus est Judaeorum, ad quos misit corporrens: Aug. et hoc innuit, quod aliquis non intelligit, quia non reles facti sunt, quales et gentes, de quibus superius dixit ibi, dixit vituperationem. De multis psalmis compacti dicuntur, etiam a septuaginta interpretibus additi, unde in sequenti iste psalmus repetitus, eos non habet, in quibus ostenditur qualiter illi qui declinaverunt, inutiles sunt aliis et sibi, et prius quomodo aliis. Cassiod., Rem.Ita aliis inutiles facti sunt, quia guttur eorum est sepulcrum patenersuadent. Cassiod. Nam sicut sepulcrum cum patet fetidos odores exhalat, ita et istorum guttur, sermones pestiferos. Et linguis suis dolose agebant, adulantes aliis. Aug. Comes enim est voracibus adulatio, et omnibus malis. Gl. int. Vel, dolose agebant, mala suadentes sub specie boni. Et venenum as
Abbreviated transcription (Latin):
tant: et ille dolor non sinit abscedere. Et hex fiunt occulto dei uidicio
quo nunc iudicat. Unde subdit. Et cognoicetur dñs. hic a suis
faciens iudicia uera iecernens. scilicet hic merito non loco: malos
a bonis. Peinde quomodo crucientur mali hic. et que iudicia fa¬
quȩ facit. scilicet quod peccator cõpre hensus est in oꝑib manu
um suarum: quia non adeo ꝓceu̾it quo cruciet eos. S ab eis: quia
ipsa peccata sunt eis cruciatus et tormenta. Peinde non optando:
num. Et est hoc canticum diapsalmatis. id est in hac tertia parte: est
diapsalma ubi est canticum. scilicet occulta letitia separationis.
id est de seꝑaratione que hic fit inter bonos et malos. non loco sed
affectu. horum ergo separatione p̃dicens ait. Conuertantur pec¬

Expanded text:
tant, et ille dolor non sinit abscedere. Et haec fiunt occulto Dei judicio tant, et ille dolor non sinit abscedere. Et haec fiunt occulto Dei judicio quo nunc judicat. Unde subdit: Et VERS. faciens judicia, vera, secernens, scilicet hic, merito non loco, malos a bonis. Deinde, quomodo crucientur mali hic et quae judicia fac sunt judicia quae facit, scilicet, peccator comprehensus est in operibus, etc., quod, quia non a Deo procedit, quo cruciat eos, sed ab eis, quia ipsa peccata sunt eis cruciatus et tormenta. Deinde non optando, num et est hic canticum diapsalmatis, id est in hac tertia parte est diapsalma, ubi est et canticum, scilicet quasi occulta laetitia separationis, id est de separationis quae hic fit inter bonos et malos, non loco, sed affectu. Horum ergo separationem praedicens Propheta,
Abbreviated transcription (Latin):
q fuit clamor pauꝑum: quẽ non obliuiscitur ds̃. In de dicit ecelia q̃
affligitur se gaudere. et asserit se saluari dicens. Prultabo. quasi qͥ a ex¬
altas me de portis mortis: ideo exultabo insalutari tuo. id est in ihuxp̃o
Pena en im cuiq est sua iniquitas. Peinde quomͦꝰ suis pecẽis quisq cõ¬
de quã tegunt cõprehensus ẽ pes eoꝵ idẽ effectus eorum. Laueus
occultus: est dolosa cogitatio. P es animȩ: amior est. Qui si prauuis est
dicitur cupiditas. uel libido. Si rectus est: dicitur caritas. Amore enĩ
mouetur anima. quasi ad locum quo tendit: id est ad delectationẽ
bonam uel malam. quo se ꝑuenisse ꝑ amorem letatur. In laqueo gͦ
isto quem absconderunt. id est in fraudulento consilio. pes eoꝵ. id est
amor qui ꝑ fraudem uenit ad uanam lecitiam. cõprehensus eft. quia
illa delectatio alligat eos. ut inde arrumꝑe ad amorem: et ad utilia
uertere non audeant. Si enim coneutur dolor est deserere que de lec¬

Expanded text:
 fuit clamor pauperum, quem non obliviscitur Deus: inde dicit Ecclesia, quae affligitur, se gaudere, et asserit se salvari, dicens: Exsultabo. Quasi dicat: Quia exaltas me de portis mortis: ideo, exsultabo in salutari tuo, id est in Jesu . Aug., Cassiod.. Poena enim cuique est sua iniquitas. Deinde, quomodo suis peccatis quique conde quam tegunt, comprehensus est pes eorum, id est affectus eorum. Laqueus occultus est dolosa cogitatio; pes animae amor est. Qui si pravus est, dicitur cupiditas vel libido; si rectus est, dicitur charitas: amore enim movetur anima, quasi ad locum quo tendit, id est ad delectationem bonam vel malam, quo se pervenisse per amorem laetatur. In laqueo ergo isto quem absconderunt, id est in fraudulento consilio, pes eorum, id est amor qui per fraudem venit ad vanam laetitiam, comprehensus est, quia illa delectatio alligat eos, ut inde abrumpere amorem, et ad utilia vertere non audeant. Si enim conentur, dolor est deserere quae delec
Abbreviated transcription (Latin):
putare scił se impunitũ: inelinatio ẽ et casus. Item dixit. Auertit fa¬
qui dicunt eum non curare humanas res: quia tra finis est rerum.
et ultimum elementum. in quo nichil agitur sine ordie. Si homine
eum non uident: qui ꝑtinet ad occulta filii. Laborans ergo cccłia illo
tempore. quasi nauis in magnis fluctib et ꝓcellis: uelut dorinien¬
tẽ excitat dñm. ut imꝑetuentis it tranquillitas ueniat dicens Sx¬
urge dñe. Quinta pars in qua p̃catur iudicium. rt diee eto finr¬
cito ueni: et manifesta tuam potentiam. Iam de uindicta agte. eont
antixp̃m. Et ȩialtet᷑ inanus tua. id est pot̾entia. iudiciũ. Et ne obluu

Expanded text:
putare, scilicet se impunitum, inclinatio est et casus. Item dixit, avertit faputare, scilicet se impunitum, inclinatio est et casus. Item dixit, avertit faqui dicunt eum non curare humanas res, quia terra finis est rerum, et ultimum elementum, in quo nihil agitur sine ordine; sed homines eum non vident, quoniam pertinet ad occulta filii. Laborans ergo Ecclesia illo tempore, quasi navis in magnis fluctibus et procellis velut dormientem excitat Dominum, ut imperet ventis et tranquillitas veniat, dicensuin. Quinta pars in qua precatur judicium, ut haec cito finicito veni, et manifesta tuam potentiam. Jam de vindicta agitur contra Antichristum. Et exaltetur manus tua, id est potentia et judicium.
Abbreviated transcription (Latin):
existens: quasi leo ꝓpter iim inspelunca sua: sellicet ꝓpter dolum. Rec
bitur. Uis in imꝑio: dolus inmiraculis. Hȩc est cercia ꝑsecutio: cõposita
ex ui et fraude. Duȩ enim sunt ante ꝑsecutionẽ antixp̃i. Prior fuit ui¬
olenta. cum martyres ꝓscriptionib et corm̃tis. et cedib angebantur.
ut sacrisicarent idolis. Aitera est fraudulenta: quȩ nunc fit ꝑ herecicos
et falsos frẽs. Illa erit uolenta. it fraudulenta. Uis ꝑ leonem. dolus ꝑ
speluncam intelligitur: quȩ duo in angxp̃o erunt. Deinde eius inten¬
tionem exponens: deutroq scilicet dolo et ui repetit. Insidiat᷑. Quasi
tilu. Uel econuerso potest dici ut prius deui. postea de dolo agat: hoc
modo. In sidiatur ut rapiat pauꝑem ii. Item insidiatur ut rapiat
liora signa faciet. tanto ei sc̃ĩ contrarii magis contẽpnentur: et pro
nichilo habebuntur. S inclinabitur et cadet: cum sc̃is supplicia m¬
det. ixit enim. et cetera. Uel ita continuant. Uere inclinabitur et

Expanded text:
existens quasi leo propter vim in spelunca sua, scilicet propter dolum Glbitur, vis, in imperio; dolus, in miraculis. Haec est tertia persecutio, composita ex vi et fraude. Duae enim sunt ante persecutionem Antichristi. Prior fuit violenta, cum martyres proscriptionibus et tormentis et caedibus agebantur, ut sacrificarent idolis. Altera est fraudulenta, quae nunc fit per haereticos et falsos fratres, illa vero erit violenta et fraudulenta. Vis per leonem; dolus per speluncam intelligitur. Quae duo in Antichristo erunt. Deinde ejus intentionem exponens de utroque scilicet dolo et vi, repetit: VERS. 32.-- tibus. Vel econverso potest dici, ut prius de vi, postea de dolo agat, hoc modo: Insidiatur ut rapiat pauperem vi. Item, Insidiatur ut rapiat liora signa faciet, tanto ei sancti contrarii magis contemnentur, et pro nihilo habebuntur; sed inclinabitur et cadet cum sanctis supplicia idet.
Abbreviated transcription (Latin):
quia ibi natus est unde fides incepit. Uel porte mortis sunt cor¬
porei sensus ex quib exaltantur. qui querunt non quȩ uidentur
s quȩ non uidentur. Et portȩ silie syon sunt sacranita et iuicia fi

Expanded text:
quia ibi natus est Christus, unde fides incepit. Vel portae mortis sunt corquia ibi natus est Christus, unde fides incepit. Vel portae mortis sunt corporei sensus, a quibus exaltantur qui quaerunt, non quae videntur, sed quae non videntur. Et portae filiae Sion sunt sacramenta, et initia fi
Abbreviated transcription (Latin):
estimatur hnmilitas patientis: quia tantũ hũ humiliantur. quan¬
tũ illi excolluntur. Tu cdico uide. Qui eralgas me. il est longe
me facis. de portis mortis: idẽ ab om̃ib prauis cupiditatibꝰ quib itur
ad mortem. Mors autẽ est ipsa lecitia: quȩ iam habetur in hac uita
tua est. Ad quas delicias ꝑ cupiditates. tanquã ꝑ portas mortis ꝑ¬
uenitur. A quib ido me elongas: ut annuntiem om̃s laudatiões
tuas. Quia quicquid dico: laudatio dei est. Annuntiem dico exis
tens. et existentib. in portis filie syon. Porte filie syon sunt optima
stinlia. ꝑ quȩ uenttur in sancta ȩcłia ad uisionem pacis ubi non
erit aliquid quasi nondum sit: nec fuit quasi iam non sit.& est tan¬
malunt ꝑtinacit̃ latrare qua studiose querere. Et sunt hȩȩ porte
contra p̃dictas portas. Ille nanq sunt porte mortis heȩ porte uitȩ.
filia uero syon: est ecclia. Syon enim om̃s ecclias mundi geueraũ

Expanded text:
aestimatur humilitas patientis, quia tantum hi humiliantur quanaestimatur humilitas patientis, quia tantum hi humiliantur quantum illi extolluntur. Tu, dico, vide. VERS. 14.-- me facis, de portis mortis, id est ab omnibus pravis cupiditatibus, quibus itur ad mortem. Mors autem est ipsa laetitia, quae jam habetur in hac vita t, mortua est. I Tim., V. Ad quas delicias per cupiditates tanquam per portas mortis venitur. A quibus ideo me elongas, ut annuntiem omnes laudationes Gl. int., Aug. Quia, quidquid dico, laudatio Dei est. Annuntiem dico, etens et existentibus, in portis filiae Sion. Portae filiae Sion sunt optima studia per quae venitur in sancta Ecclesia ad visionem pacis, ubi non erit aliquid quasi nondum sit, nec fuit, quasi jam non sit; sed est tmalunt pertinaciter latrare quam studiose quaerere. Et sunt hae portae contra praedictas portas. Illae namque sunt portae mortis, hae portae vitae. Filia vero Sion est Ecclesia, Sion enim omnes Ecclesias generavit mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
tores pumendo. Recordatus aut̃e dicit. non quod obluuo cad at
in dñi et post obliuionem memor fiat. s quia post longũ tẽpus ficcu¬
rum est iudicium et dr hoc scđm affeccum infirmoꝵ qui oblitum
putant: quia non tam iito fit ut uolunt. quibe et addit. Et non est
oblitus elamorem pauꝑum. Quasi dixi recordatus est. ꝑ quod uide¬
tur fuisse oblitus: imno non est oblitus. clamoreni pauꝑum. ut pu¬
tatis. et si dui recerdatus. Hoc dicit contra querentes: qui ꝓ dilati¬
one putant oblitum. Quis autẽ sit ille clamor pauꝑum: ostendit
tur: et insua ꝑsona dicit. quod unusquisq pegit. sic inquã misere
ris. Uide contuitu miscdie humilitatẽ in eam. Aspeccus dei. aucilic̃
est: qui eum sit et lux tenebras fugat. serenans mente. Et est sensus.
x.ue humilitatẽ meam. id est adiiua humilitatẽ meam: quȩ qͣn¬
ta sit estimatur. De inimicis meis. Ne superbia quippe muici

Expanded text:
rores puniendo. Recordatus autem dicit, non quod oblivio cadat rores puniendo. Recordatus autem dicit, non quod oblivio cadat in Deum, et post oblivionem memor fiat, sed quia post longum tempus futurum est judicium: et dicitur hoc secundum affectum infirmorum, qui oblitum putant, quia non tam cito fit ut volunt. Quibus etiam addit, et non est oblitus clamorem pauperum, quasi dicat, dixi, Recordatus est, per quod videtur fuisse oblitus, imo non est oblitus clamorem pauperum, ut putatis. Et si dixi, recordatus, hoc dicit contra querentes, qui pro dilatione putant Deum oblitum. Quis autem fit ille clamor pauperum, ostendititur, etc., in sua persona dicit quod unusquisque petit, sic inquam: Miserere mei, Domine, vide contuitu misericordiae humilitatem meam. Aspectus Dei, auxilium est, qui, cum sit lux, tenebras fugat serenans mentem. Et est sensus: Vide humilitatem, id est adjuva humilitatem meam, quae, quanta sit, aestimatur, de inimicis meis, de superbia quippe inimici
Abbreviated transcription (Latin):
tor es: et resugium. Dm̃ non dereliiius. et si ad horam uidetur.
querentes te dñe: cum quo nemo potest querete transitoria. Ne¬
mo enim potest duob dñis serire. Psallite. Scd̃a pars ũbi
fideles ꝓuocat ad laudem ꝓpħa respiciens beneficia p̃sentis tẽporis
et futuri. Quasi. et quia dñs non derelĩquit querentes se: ergo. õ
nificat suꝑ cȩlestem eccłiam: ita syon gestat imaginem ȩceliȩ quȩ uẽ
est. quia syon int̾pretatur speculatio quȩ modo agitur. ut ꝑuenia¬
mus ad pacis uisionem: id est de syon in ierłm. Quelibet autem
studiosa speculatio. it in errorem: nisi dñs in ea halatet. Sequitur¬
nem eorum recordatus est ipsoꝵ occisoꝵ conso lando eos: et gl orifi
studendum est. S. quasi dicant qui missi sunt euangłizare: ne¬
ino eredit nobis.s. occidimur. respondet. non sine fructu ec̃nita¬
guinem eoꝵ in uidicio futuro. ubi pena occisoi. ⁊ gła occiso erit.¬
et recordatus est suoꝵ glificando eos et consolando: et interfec¬

Expanded text:
tor es et refugium, quoniam non dereliquisti, etsi ad horam videtur, quaerentes te, Domine, cum quo nemo potest quaerere transitoria: Nemo enim potest duobus dominis servire . PARfideles provocat ad laudem Propheta, respiciens beneficia praesentis temporis et futuri, quasi dicat, et quia Dominus non dereliquit quaerentes se, ergo, o nificat super coelestem Ecclesiam, ita Sion gestat imaginem Ecclesiae, quae nunc est. Quia Sion interpretatur speculatio, quae modo agitur, ut perveniamus ad pacis visionem, id est de Sion in Jerusalem. Quaelibet autem studiosa speculatio it in errorem, nisi Dominus in ea habitet, annuntnem eorum recordatus est, ipsorum occisorum consolando eos, et glorifistudendum est. Sed, quasi dicant qui missi sunt evangelizare: Nemo credit nobis, sed occidimur, respondet: Non sine fructu 20 aeternitaguinem eorum in judicio futuro, ubi poena occisori, et gloria occiso erit, recordatus est suorum, glorificando eos et consolando, et in ter
Abbreviated transcription (Latin):
labore bonoꝵ murmurant. putantes nondiuina dispositione sed
casu hoc contingere. loquitur. hic ꝓpħa. E onfitebor tibi. N¬
quidam murmurant et detrahunt. s ego. confitebor tibi dñe
blasphemant. S: ego confitebor tibi dñe in toto corde meo. quia in
nuillo de ꝓuidentia dei cdubito. s. om̃ia recte agi sentio. quȩ stulto
temere et casu agi putant. Et etiam nartabo alus. inirabilia ata non
nra. et om̃ia scilicet uisibilia et in uisibilia. Om̃ia enim narrat. qui
ae uisibilib transit ad inuisibilia. ut qui diciteum qua lararer
suiscitauitt in corpore paulũ suscitasse mm̃te. qd maiꝰ est et excellen¬
tius. Uel narrabo om̃ia mirabilia tua. id ẽ quecũq dicam decuis

Expanded text:
labore bonorum murmurant, putantes non divina dispositione, sed labore bonorum murmurant, putantes non divina dispositione, sed casu hoc contingere, loquitur hic Propheta. quidam murmurant et detrahunt, sed ego confitebor tibi, Domine, blasphemant. sed ego, Confitebor in toto corde meo, Aug. quia in nullo de providentia Dei dubito; sed omnia recte agi sentio, quae stulti temere et casu agi putant. Et etiam narrabo aliis mirabilia tua, non nostra, et omnia, scilicet visibilia et invisibilia: omnia enim narrat, qui de visibilibus transit ad invisibilia, ut qui dicit eum quod Lazarum suscitavit in corpore, Paulum suscitasse in mente: quod majus est et excellentius. Vel: Narrabo omnia mirabilia tua, id est quaecunque dicam de tuis
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ enit in ultimo: cum cuiq ietribuetur iuxta merita sua. hic gͦ
agit᷑ de occultis. id est dehumili aduentu. qui cecatis iudeis ꝓfutt̃
gentib. et de pena qua uidicat purgando. conutendo. excecando.
Et est sensus cituli. P salmus istȩ dauid ꝓpħȩ qui hic loquitur i
ꝑsona eccłie. dirigens uos in finẽ ia ẽ in xp̃m est ꝓ ocultis. idẽ agit de¬
ocultis fili scilicet di. uł filii ip̃iꝰ dauid. de quonatus est xp̃c scdđ̾m car¬
nem. Inteutione monet. ut ñ casu uel fato quis credat mundũ
truitur. et xp̃c regnat. iudicat: adiuuat. Sedo fideles ꝓuocat
ad laudẽ di. Ibi. Pͥs allite dño. Tertio finem maloꝵ uenturũ pec¬
catorib cum autixp̃o: predicit Ibi. Gonu̾tant᷑ pec̃tores. Quarto ma¬
Ibi Qm̃ nĩ finem. Quinto p̃catur iudiciũ maturari ut scõrum ma¬
la finiantur. Ibi. Exurge. Contra illos ergo qui deflore maloꝵ e

Expanded text:
 erit in ultimo, cum cuique retribuet juxta merita. Hic ergo  erit in ultimo, cum cuique retribuet juxta merita. Hic ergo agit de occultis, id est de humili adventu, qui caecatis Judaeis profuit gentibus, et de poena qua judicat purgando, convertendo, excaecando. Et est sensus tituli: Psalmus iste, David prophetae, qui hic loquitur in persona Ecclesiae dirigens nos in finem, ioccultis filii, scilicet Dei. Vel filii ipsius David, de quo natus est Christus secundum carnem. Intentio: monet ut non casu vel fato, quis credat mundum truitur, et Christus regnat, judicat, adjuvat; secundo, fideles provocat ad laudem, ibi: Psallite Domino; tertio, finem malorum venturum peccatoribus cum Antichristo praedicit, ibi: Convertantur peccatores; quarto, maid, Domine; quinto precatur judicium maturari, ut sanctorum mala finiantur, ibi: Exsurge, Domine. Aug. Contra illos ergo qui de flore malorum et
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. et cet̾a N ecenter principium repetit: ostendens initium et
finem boni ad deum referendum:N FINEO ꝓoCCUL
additur cuius sicut hic ꝑ excellentiam intelligit᷑
xp̃e. qui est unigentus dei filius: sicit ipse sine ad¬
ditamento de seait. Si filius uos liberauerit: uere libe¬
ri eritis. Uel filius est etiam ipsius dauid: quia deco est natus. E ũ
dicto ꝓ occultis. nominando occulta filii: dat intelligi quia alia eiꝰ
sunt manifesta. Sciendum est igitur: quia sunt duo aduentus xp̃i
Primus in humilitate qui occultus fuit uideis: qui cecatis uuideis
gentib ꝓfuit. Unde cecitas contigit in istł: ut plenitudo gentiũ
subintraret. Scłs in maiestate: qͥ manifestꝰ erit õĩb. Nuo enĩ sũt iu¬
dicia dei: scilicet occultum quod nunc agitur. quod uicipit a do
gationem. uel monetur ad conu̾sionem: uel si contẽpuit dei uocan¬
tis disciplinam: eccecatur ad dampnationẽ. Manifestum uidictum¬

Expanded text:
ug. Decenter principium repetit, ostendens initium et finem boni ad Deum referendum. COLadditur cujus, sicut hic, per excellentiam intelligitur Christus, qui est unigenitus Dei Filius, sicut ipse sine additamento de se ait: Si Filius vos liberaverit, veri liberi critis. Aug. Vel filius est etiam ipsius David, quia de eo natus, cum dicit, pro occultis nominando occulta filii, dat intelligi, quia alia ejus sunt manifesta. Sciendum igitur quia duo sunt adventus Christi. Primus, in humilitate, qui occultus fuit Judaeis, qui caecat ut plenitudo gentium intraret . Secundus in majestate, qui omnibus erit manifestus. Duo etiam sunt judicia Dei, scilicet occultum, quod nunc agitur, quod incipit a domgationem, vel monetur ad conversionem. Vel, si contemnit Dei vocantis disciplinam, excaecatur ad damnationem. Manifestum judicium
Abbreviated transcription (Latin):
dum differtur. Uel idest saltem modico tempore auxilium. S oportu¬
Quasi hoc consilio despicis et tribularisinis ut incendat᷑ pauꝑ desi d̾co
tui aduentus. Quia dum suꝑbit impitis intenditur pauꝑ ipu in¬
cenditur amore dei. Uel inceulitur id est purificatiii. fornax enum cri¬
bulationis ligna uitioꝵ cinerat. et aurum uircutũ purgar: uel maloᷤ
uiciat. bonos purificat. Ex his liquet: quod mire ꝓuidentia dei de
malis oꝑatur. Comparatione nanq peccantiũ. boui magno studio
bone spei accenduntur ad recte iuuendum: sicut et ꝑ hereses crescie. &
gratior est cognitio ueritatis Et ipsi impui comp̃heudiurtur in consi¬
lus. id est incogitationib: quib iogitant cõprehendere scõs. Male
enim cogitationes: sunt eis uincula. Et quasi quis quereret. cur hȩc

Expanded text:
dum differtur, vel, id est saltem modico tempore auxilium sed opportudum differtur, vel, id est saltem modico tempore auxilium sed opportuat: Hoc consilio despicis, et tribulari sinis, ut incendatur pauper, desiderio tui adventus, quia dum superbit impius, pauper spiritu incenditur amore Dei. Vel, incenditur, id est purificatur; fornax enim tribulationis ligna vitiorum cinerat et aurum virtutum purgat; vel malos vitiat, bonos purificat. Aug. Ex his liquet quod mire providentia Dei de malis operatur. Comparatione namque peccantium boni magno studio bonae spei accenduntur ad recte vivendum, sicut et per haereses crescit, et gratior est cognitio veritatis. Et ipsi impii comprehenduntur in consiliis, id est in cogitationibus quibus cogitant comprehendere sanctos. Malae enim cogitationes sunt ejus vincula. Et quasi quis quaereret cur haec
Abbreviated transcription (Latin):
homo purus non ds sicut finget. S ante iudicentur gentes. id est per
eum p̃cipitentur in peccatum. Et hoc quod dicitur de antixp̃o est. incõspe¬
ctutuo. id ẽ in occulto: quod pauci sc̃i et iusti uident et intelligunt.
liter uiuentes. scant ia est cruciati exꝑiantur. qin homines sunt. ud est
quod stulti fuerunt. Quasi qui nolunt eẽ filii hominis. id est uo¬
ui suit homines. id est ueteres. ueteri homini peccatori seruientes.¬
Diapsalma. Ut quid dñe. Quarta pars ubi mala illius tẽporis
enim illi licebit tanta facere ut s putetur: subdit. quasi uocẽ gem̃¬
tium et querentiũ de dilatione iudicii dicens. Ut quid et cetera.
Quasi gentes iudicentur. s atius odñe ut qͥd. id ẽ eur recessisti lõ¬
simplices scõs doceat. Et m̃ox quasi subito intellexerit. uel quasi sci¬
cur recesfisti longe: quia despicis in oportunitatib id est oportune des¬
picis: et sinis tribulari. Pespic̃ã dicit: scłm hoc quod uidetur gem̃tib

Expanded text:
homo purus, non Deus sicut finget; sed ante, judicentur gentes, id est per eum praecipitentur in peccatum. Et hoc quod dicitur de Antichristo est in conspectu tuo, Aug. id est in occulto, quod pauci sancti et justi vident et intelligunt.liter viventes, sciant, id est cruciati experiantur, quoniam homines sunt, id est quod stulti fuerunt. Quasi dicat: Quia nolunt esse filii hominis, id est novi, sint homines veteres, veteri hominiassiod., Alcuin. Quarta pars. Ubi mala illius temporis enim illi licebit tanta facere, ut Deus putetur, subdit quasi vocem gementium et querentium de dilatione judicii, dicens: Ut quid, etc., quasi dicat, gentes judicentur, sed a tuis, o Domine, ut quid, id est, cur recessisti lonsimplices sanctos doceat: et mox quasi subito intellexerit, vel quasi scicur recessisti longe, quia despicis in opportunitatibus, id est, opportune despicis, et sinis tribulari. Despicis dicit, secundum hoc quod videtur gementibus;
Abbreviated transcription (Latin):
tis mortis. id est ab apetitu temporaliũ: quinq sensib subiacentiũ.
Ad quid: ut annuntiem om̃s laudationes cuas. his qui sunt in
portis filie syon. id est in sacramentis et uuitus fidei. Aliter. Portȩ
mortis sunt herecici: et eorum doginata. Porte uite sunt ꝓphete
apłi. et eorum doctrina: qui ꝑ bonam doctrinam ad uitam ducunt: sic̃
heretici ꝑ malam doctnam trabunt ad interitum. Et est. Qui exaltas
me de portis mortis id est a doctrina hereticoꝵ: it collocas me. in por¬
tis filie si on: id est in ꝓpħis. et aplis. id est in doccrina apłoꝵ et ꝓpħarũ:¬

Expanded text:
id est ab appetitu temporalium quinque sensibus subjacentium. Ad quid? Ut annuntiem omnes laudes tuas his qui sunt in portis filiae Sion, id est in sacramentis et initiis fidei. Aliter. Hier., Gl. int. Portae mortis sunt haeretici, vel eorum dogmata. Portae vitae sunt, prophetae, apostoli et eorum doctrina, qui per bonam doctrinam ad vitam ducunt, sic haeretici per malam doctrinam trahunt ad interitum. Et est: Qui exaltas me de portis mortis, id est a doctrina haereticorum; et collocas me in portis filiae Sion, id est in prophetis et apostolis, id est in doctrina prophetaru
Abbreviated transcription (Latin):
et quia refugium es et adiuitor: ideo . o dñe. sꝑent inte non in sclo
qui nouerunt nomen tuũ: quod faciunt cum desinunt sꝑare
in reb seculi. Tunc enim auersos a seculo et querentes ubi figãt
spem. excipit cogniuo nominis dei. ⁊Iomen aute scitur.cũ ille
cuius est nomen noscitur. Nonien autem dei est dominus: Unde
qui ascendit suꝑ occasum dñs est nomen illi: id est quod nomen
bene nouit. qui libenter ei ut dño seruit. uel nomen dei est qui est.
Unde dñs dicit ad moysen. Ego sum qui sum. hec dices filus isrł.
Qui est misit me ad uos. Quod nomen recte intelligit: qui spem
uenerit fit statim preteritũ. et expectatur cum cupiditate: et amit

Expanded text:
Et quia refugium es et adjutor, ideo, o Domine, sperent in te, non in saeculo, Et quia refugium es et adjutor, ideo, o Domine, sperent in te, non in saeculo, qui noverunt nomen tuum Aug.. Quod faciunt, cum desinunt sperare in rebus saeculi: tunc enim illos aversos a saeculo, et quaerentes ubi figant spem, excipit cognitio nominis Dei. Nomen autem scitur, cum ille cujus est nomen cognoscitur. Nomen autem Dei est Dominus. Unde: Qui ascendit super occasum, Dominus est nomen illi . Quod nomen bene novit, qui libenter ei ut Domino servit. Vel nomen Dei est: Qui est. Unde Dominus dicit ad Mosen; Ego sum qui sum. Et haec dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Quod nomen recte intelligit, qui spem venerit, sit statim praeteritum, et exspectatur cum cupiditate, et amit
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum: ut habeat incorrupubiles qualitates. et ut sit purgatus.
Uel de toto orbe gentes om̃s. iudicabit dico in equitate: meritis
readens digna. Et repetit aliis uerbis. Iudicabit popłos: hoc est qd̾
dixit orbem. In iustitia: hoc est quo il dixir in equitate. Sequitur.
conuersus non noceat. dĩs factus est refugium in malis uitandis:
s hoc ñ nͥ pauꝑi. id est illi quinil amat in cranfitorus. Et quantu est
eum qui uidex est eẽ refugium pauꝑi. qui nichil mundi cupit. et ẽ
ipse etiam ad uitor in agendis bonis. in quib est adiutor. et re¬
fugium in oportunitatib id est in his in quib opus. est. Peinde ex¬
ponit oportunitates. scilicet in tribulatione posito: est aluitor et
refugium. Dulce auxilium et refiigiũ est: quoad in necessitate dat᷑.
euellitur homo a seculo. nisi in his uoluptatibe nugatorus et ꝑni¬
tiosis labores et dolores misceantur. Sequit. et S ꝑent. Quasi¬

Expanded text:
ipsum, ut habeat incorruptibiles qualitates, et ut sit purgatus. ipsum, ut habeat incorruptibiles qualitates, et ut sit purgatus. Gl. int., Aug. Vel de toto orbe, gentes omnes, judicabit dico, in aequitate meritis reddens digna. Et repetit aliis verbis, judicabit populos, hoc est quod dixit orbem; in justitia, hoc est quod dixit, in aequitate. VERS. 9.-- « conversus non noceat, Dominus factus est refugium, in malis vitandis, sed hoc non nisi pauperi, id est illi qui nil amat in transitoriis, et quantum est cum qui judex est esse refugium pauperi, qui nihil mundi cupit? Et ipse est etiam adjutor in agendis bonis. In quibus est adjutor et refugium; in opportunitatibus, id est in his in quibus opus est. Deinde exponit opportunitates, scilicet in tribulatione posito est adjutor et refugium. Dulce auxilium et refugium est, quod in necessitate datur.avellitur homo a saeculo, nisi his voluptatibus nugatoriis et perniciosis labores et dolores misceantur. VERS 10.-- « Et s
Abbreviated transcription (Latin):
ria. ubi minister. ubi plebs inuenitur: destruxisti. ut excluso diabo¬
el memoria eoꝵ. id est impioꝵ ꝑut: id est ritus eorum excidet.
Periit dico consonitu uel strepitu: id est et strepitus et cumultꝰ
euertitur: strepitus fit. quia non uenit ad sũmam pacem nisi qͥ
magno strepitu cum uitus pugnauit. Uelde futuro pocest accipi
id est po pu los eius ilestruxisti. id est destrues. Nota quod
pluraliter dicit eoꝵ. cum supra dix̾it singlartter. inimici. quia cum
plures sint demones: in malitia similes sunt. et quasi unum. Seq̃r.
Perut. id est ꝑibit in fut iro memoria eorũ cum sonitu. id est cum
suum. id est udiciariam potestatẽ in iudicio. id est cum iudicatũ¬
est. quia ꝑ patientiani celum adquisiuit: et potestatem iudicii. Nã¬
et quia in humilitate iudicatus est. in maiestate udicabit: unde
subdit. Et ipse iudicabit tandem aꝑte orbem terre id est mundũ

Expanded text:
ria, ubi minister, ubi plebs invenitur, destruxisti, ut excluso diaboria, ubi minister, ubi plebs invenitur, destruxisti, ut excluso diaboVel, memoria eorum, id est impiorum periit, id est ritus eorum excidet. Periit, dico, cum sonitu, vel strepitu, id est et strepitus et tumultusevertitur, strepitus fit, quia non venit ad summam pacem, nisi qui cum magno strepitu cum vitiis pugnavit. Vel de futuro potest accipiid est, populos ejus; destruxisti, id est, destrues. Nota quod pluraliter dicit, eorum, cum supra dixit singulariter, inimici, quia, cum plures sint daemones, in malitia similes sunt, et quasi unum. Sequitur, periit, id est peribit, in futuro, memoria eorum cum sonitu, id est cum suum, id est judiciariam potestatem in judicio, id est cum judicatutem judicii. Nam, quia in humilitate judicatus est, in majestate judicabit Aug.. Unde subdit, et ipse judicabit tandem aperte orbem terrae, id est mundum