comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bentes stellas : Alia e longis colorum ductibus lineatue : Exo conta lit dsinp arua magni¬
tudine multi colorẽs. Vnde et hocsibi nomen adoptauit : Tam diuersis enim notissparsus ẽ
ut ixꝰ gemmarũ colores in paruo orbiculo eius de praehendantur : Nascitur autem in libia
apud trogoditas : Murrina apud partos gignitur : sed precipua in garmania humorem
subterraputant calore densatum. undeet nomen sumsit : uarietas eius inpurpuram can¬
doremque et ignem : cumqua sdam colorum repercussus quales in caelesti arcuex pectant᷑. ⁊
Cuius contraria causa cristallum facit. zelu uehementiori concreto
XIII DECRISΤΛL LIΝIS Cristallus resplendens et a quosus colore : tradit᷑
quod nix sit glaciedurataper annos : Vnde et nomen ei grecidederunt : Signitur au¬
tem asia etcipro : maximȩ in septentrionum alpibus ubinec aestate sol feruentissimi

Expanded text:
bentes stellas, aliae longis colorum ductibus lineatae. Hexecontalithos in parva magnibentes stellas, aliae longis colorum ductibus lineatae. Hexecontalithos in parva magnitudine multicolor; unde et hoc sibi nomen adoptavit. Tam diversis enim notis sparsus est ut sexaginta gemmarum colores in parvo orbiculo eius deprehendantur. Nascitur autem in Libya apud Trogodytas. Murrina apud Parthos gignitur, sed praecipua in Carmania. Humorem sub terra putant calore densatum; unde et nomen sumpsit. Varietas eius in purpuram candoremque et ignem cum quosdam colorum repercussus, quales in caelesti arcu spectantur. Cuius contraria causa crystallum facit, gelu vehementiori concreto. § 13 De crystallinis. Crystallus resplendens et aquosus colore. Traditur quod nix sit glacie durata per annos; unde et nomen ei Graeci dederunt. Gignitur autem in Asia et Cypro, maxime in septentrionum Alpibus, ubi nec aestate sol ferventissimus
Abbreviated transcription (Latin):
canigra est . sederes succos reddet : Abradice nigrum e medios anguineũ esũ moocree
dionissa nigra mixtis rubentibus notis : Exaquatrita uinum flagat Et odo resuo aebriae¬
tati resistere putat᷑: pirits nigra quidem sed ad tritu digitos adurit .xii. deuAnis
Pangrus uarius Exomnibus pene coloribus constans unde et nominatus : Olcabarbari
nominis Ex fuluo et nigro uiridiq et candido est : Mitridax soleꝑcussa coloribus micat
uariis gignitur in ꝑside : Dros elitus uarius Nominis causa quiasi adignem applicetur
uelut sudorẽmittit : Oppalus distinctus diuersarum colore gemmarum : Est enim in eo
carbunculi tenuiorignis A metisci fulgens purpura : Smaragdinitens uiriditas: Et
uncta pariter sub quadã uarietate lucentia nom̃ hab& expatria Solacenĩ cũ pasturit india porlice
a ponto dicuntur genere diuerso nunc sanguineis nun auratis guttis micantes : Aliae ha¬

Expanded text:
ca nigra est, sed tres sucos reddit, ab radice nigrum, e medio sanguineum, e summo ochrae. ca nigra est, sed tres sucos reddit, ab radice nigrum, e medio sanguineum, e summo ochrae. Dionysia nigra mixtis rubentibus notis ex aqua trita vinum fragrat, et odore suo ebrietati resistere putatur. Pyritis nigra quidem, sed adtritu digitos adurit. § 12 De variis. Panchrus varius ex omnibus pene coloribus constans; unde et nominatus. Olca barbari nominis ex fulvo et nigro viridique et candido est. Mithridax sole percussa coloribus micat variis. Gignitur in Persida. Drosolithus varius. Nominis causa quia si ad ignem adplicetur, velut sudorem mittit. Opalus distinctus diversarum colore gemmarum. Est enim in eo carbunculi tenuior ignis, amethysti fulgens purpura, smaragdi nitens viriditas, et cuncta pariter sub quadam varietate lucentia. Nomen habet ex patria; sola enim eum parturit India. Ponticae a Ponto dicuntur, genere diverso, nunc sanguineis, nunc auratis guttis micantes, aliae ha
Abbreviated transcription (Latin):
aurifices aurũ poliunt. XI. DEΝΙGRIS. Acutes repta primum insicilia iuxta
flumeneius demnominis: postea plurimis interris : Est autem nigra habens in medio
circulos nigros et albos: Iunctos et uariatos similss ematiti magi suffituearum sicredi
tempestates auertunt. flumina sistunt .: Absictos nigra et ponderosa : Distincta
uenis rubentibus : Haec excale facta igni septem diebus calorem tenet : Egiptilla nigra ẽ
radice : Cerulea facie ex aegipto ubiinuenitur uocata : Media nigra est amedia illa fabu¬
los ainuenta: habet uenas aerei coloris sudorẽ reddet croci saporẽ uini : Vegentana
Italica gemma est abeis reperta: Nigra fatie albis intermicantibus notis : Bariptos nigra ẽ
cum sanguineis et albis notis : Me so melas nigrauena : quem libet colorem secante ꝓmedias
Veneris crinis iigerriminitoris continens inses peciem rufaecrinis : Tricruus ex afri¬

Expanded text:
aurifices aurum poliunt. § 11 De nigris. Achates reperta primum in Sicilia iuxta aurifices aurum poliunt. § 11 De nigris. Achates reperta primum in Sicilia iuxta flumen eiusdem nominis, postea plurimis in terris. Est autem nigra, habens in medio circulos nigros et albos iunctos et variatos, similis haematiti. Magi suffitu earum, si creditur, tempestatus avertunt, flumina sistunt. Apsyctos nigra et ponderosa, distincta venis rubentibus. Haec excalefacta igni septem diebus calorem tenet. Aegyptilla nigra est radice, caerulea facie, ex Aegypto, ubi invenitur, vocata. Media nigra est, a Media illa fabulosa inventa. Habet venas aerei coloris; sudorem reddit croci, saporem vini. Veientana Italica gemma est, Veis reperta, nigra facie, albis intermicantibus notis. Bariptos nigra est cum sanguineis et albis notis. Mesomelas nigra vena quemlibet colorem secante per medias. Veneris crines nigerrimi nitoris, continens in se speciem rufi crinis. Trichrus ex Afri
Abbreviated transcription (Latin):
smaragdum albis circumligtitum galactiten docant : Galatias grandinis et candorẽ.
praeferet et figuram : Duritia quoque inuicta ut ad amans : Etiam inigne positãmanere
suumfrigus : Solis gemma candita e st̃ : Traxitq nomen quod adspeciem solis in orbem
fulgentess pargit radios : Selenitis trans lucet candido melleoq fulgore : Continens
luncie imaginem : Quamiuxta cursum astriipsius perhibent indies singulos minui
atq augeri : Nascitur in ꝑsida Cimedia inuenitur incerebro piscis eiusde nominis
Candida et oblonga. presa garehis ferunt magisigna tranquillitatis uel tempestatis.
Beloculus albi cans pupillam cingitnigram Emedio aureo fulgorelucentem : et pros
speciemas siriorum regibelodicatã unde et appellata : Epimelas dicitur quum in candida
gemma suꝑnigricat color. unde et nomenbabet Exebenus specios a et candida : qua¬

Expanded text:
smaragdum albis venis circumligatum galactiten vocant. Chalazias grandinis et candorum smaragdum albis venis circumligatum galactiten vocant. Chalazias grandinis et candorum praefert et figuram, duritia quoque invicta, ut adamas; etiam in ignes posita manere suum frigus. Solis gemma candida est, traxitque nfulgentes spargit radios. 7. Selenites translucet candido melleoque fulgore, continens lunae imaginem, quam juxta cursum astri ipsius perhibent in dies singulos minui, atque augeri. Nascitur in Perside. 8. Cynaedia invenitur in cerebro piscis ejusdem nominis, candida et oblonga. Praesagire iis ferunt magi signa tranquillitatis vel tempestatis. 9. Belioculus albicans pupillam cingit nigram medio aureo fulgore lucentem. Haec propter speciem Assyriorum regi Belo dicata, unde et appellata. 273 10. Epimelas dicitur, cum in candida gemma su
Abbreviated transcription (Latin):
quod tantum unus. numquam duo uel plures simul repperiantur : Meliores autem candidȩ
margaritae : quam quae flauescunt : Illas enim autiuuentus. aut matutiniroris conceptio
reddetcandidas. hasse nectus ueluespertinus aergignit obscuras : Pedoros secunda est post
margaritum candidarum gemmarũ : Dequaquaeritur in quocolorenumerari debeat ⁊¬
Totiens iactatrper alienas pulcritudines uominis adeo ut decoris praerogatiua uocabulo
facta sit: Asterites candida est : Inclusam iucem continens uelut stellã intus ambulantẽ
Reddetq solis candidicantes radios: unde et nomen inuenit : Calactitis lacteus est⁊
quiadtritus reddit sucũ album ad lactis saporem Feminis nutrientibus inligata
fecundat ubera: Infantium quo que collosus pensa saliuam facere fertur : Inore autem
li quescere et memoriam adimere : Mitunt eãnilus et acelous amnes : Sunt qui s¬

Expanded text:
quod tantum unus, numquam duo vel plures simul reperiantur. Meliores autem candidae quod tantum unus, numquam duo vel plures simul reperiantur. Meliores autem candidae margaritae quam quae flavescunt. Illas enim aut iuventus aut matutini roris conceptio reddit candidas; has senectus vel vespertinus aer gignit obscuras. Paederos secunda post margaritum candidarum gemmarum. De qua quaeritur in quo colore numerari debeat totiens iactati per alienas pulchritudines nominis, adeo ut decoris praerogativa vocabulo facta sit. Asterites candida est, inclusam lucem continens veluti stellam intus ambulantem, redditque solis candicantes radios; unde et nomen invenit. Galactitis lacteus est, qui adtritus reddit sucum album ad lactis saporem, feminis nutrientibus inligata fecundat ubera; infantium quoque collo suspensa salivam facere fertur, in ore autem liquescere et memoriam adimere. Mittunt eam Nilus et Achelous amnes. Sunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
capilla mentis intercurrentibus obscurantur : Ex quo &iamuitio illorum nomenest⁊
Amitisdi tontas appellatus quia eius extremus igniculus in amitisti uiolam exit.
Caelidonia exerundinũ colore uocata : Et duorum est generum : Quarum una ex a¬
tera parte purpurea : Et alia purpurea nigris interuenientibus maculis : Cianea.
sciti ae gemma. cerulo coruscans Nitore pura Interdũ et punctulis in termicantibus
auratis. puluius culis uarians : Roditis rosea est : et exeo nomen accepit. .X. DECAXDIDIs
Margarita prima candidarum gẽmarũ : Quem indemargaaritum a lunt uocatũ q̃uod
in concilis maris hocgenus lapidũ inueniatur : in est enim in carne concleae calculus natus sicũ
incerebro piscis lapillus zignitur autem decaelestirore: queicerto anni tempore condeȩ
h auriunt : Ex quibus margaritis qui damunio nes uocantur Aptũ nomen habentes :

Expanded text:
capillamentis intercurrentibus obscurantur; ex quo etiam vitio illorum nomen est. capillamentis intercurrentibus obscurantur; ex quo etiam vitio illorum nomen est. Amethystizontas appellatus quia eius extremus igniculus in amethysti violam exit. Chelidonia ex hirundinum colore vocata; et duorum est generum, quarum una ex altera parte purpurea, et alia purpurea nigris intervenientibus maculis. Cyanea Scythiae gemma caeruleo coruscans nitore, pura, interdum et punctulis intermicantibus auratis pulvisculis varians. Rhoditis rosea est; et ex eo nomen accepit. § 10 De candidis. Margarita prima candidarum gemmarum, quam inde margaritum aiunt vocatum quod in conchulis maris hoc genus lapidum inveniatur; inest enim in carne cochleae calculus natus, sicut in cerebro piscis lapillus: gignitur autem de caelesti rore, quem certo anni tempore cocleae hauriunt. Ex quibus margaritis quidam uniones vocantur, aptum nomen habentes,
Abbreviated transcription (Latin):
flammulas fundens : culterũ eius genus descendit adia quintos : Causam nominis eius
asserunt quia sit quiddam in purpura illius non ex toto igneum sediunicolorem habens.:
Est aute scaipturis fccilis genera eius quinque : Saffirus ceruleus est cũ purpura¬
habens pulueres aureossparsos : Optimus apud medos : Nus quã tamen perlacidũs :
Iaquintus ex nominis sui floreuocatus : Ht in a&ipia inuenitur : Ceruleũ colorẽ habens ÷
optimus qui nec rarais est nec densitate obtunsus : Sedexutroqi tẽ peramento lucepur¬
puraq refulgens : Hic autẽ non rutilat aequaliter : sere no enim prespicuus at que
gratu sest : Nubilo quorã oculis euanescit ađ que marcescit : in hos missus frigidus ẽ
Inscalpturas durissimus nec tamen inuictus : Nã ad amante & scribitur & signatur.
Iaqui na tonta in dicus est Iaquintũ propereferens : Qquidam autẽ eorum cristallisimiles

Expanded text:
flammulas fundens. Alterum eius genus descendit ad iacinthos. Causam nominis eius flammulas fundens. Alterum eius genus descendit ad iacinthos. Causam nominis eius afferunt quia sit quiddam in purpura illius non ex toto igneum, sed vini colorem habens. Est autem sculpturis facilis: genera eius quinque. Sapphirus caeruleus est cum purpurahabens pulveres aureos sparsos; optimus apud Medos, nusquam tamen perlucidus. Iacinthus ex nominis sui flore vocatus. Hic in Aethiopia invenitur, caeruleum colorem habens. Optimus, qui nec rarus est nec densitate obtunsus, sed ex utroque temperamento lucet purpuraque refulgens; hic autem non rutilat aequaliter. Sereno enim perspicuus atque gratus est, nubilo coram oculis evanescit atque marcescit, in os missus frigidus est, in sculpturis durissimus, nec tamen invictus. Nam adamante scribitur et signatur. Iacinthizonta Indicus et iacinthum prope referens. Quidam autem eorum crystalli similes
Abbreviated transcription (Latin):
dusd aonnem et telertrum appellatu : qnm soluocitatus sitelector plurimi po&ae dixere
Constat autẽ eum nones sesacum popali sedpineae arboris : Namaccensus tede nidoref lagrat
Uascitur autem in in sulis ocetini septentrionalis sicut gummis : Densatur ut cristallũ r̃igore
uel tempore : Exea fiunt decoris gratia agrestiũ feminarũ manilia : uocari autem a quibus¬
dam arpaga Eoquod ađ tritu digitorũ accepta caloris anima. folia paleasque & uestium
fimbrias rapiat sicut magnes ferrum : quocũ que autem modo libeat tingui tunoName
ancusaos radice concilioq inficiuntur : L ingurius uocatus quod fiat exurma lincis bestiae tẽ¬
poreindurata : Est autẽ sicut et sucinũ fulba ad trahens spũ folia pro pinquantia
Ii depurpureis Interpurpureas gemias principatũ am&istuf indicustenetis
Amitistus purpurcus ẽ ꝑmixto uiolatiocolorem. Et quasi rosaenitor & leniter quasdã

Expanded text:
danum amnem; et electrum appellatum quoniam sol vocitatus sit Elector plurimi poetae dixere. danum amnem; et electrum appellatum quoniam sol vocitatus sit Elector plurimi poetae dixere. Constat autem eum non esse sucum populi, sed pineae arboris; nam accensus taedae nidore fragrat. Nascitur autem in insulis Oceani septentrionalis sicut gummis, densaturque ut crystallum rigore vel tempore. Ex ea fiunt decoris gratia agrestium feminarum monilia. Vocari autem a quibusdam harpaga, eo quod adtritu digitorum accepta caloris anima folia paleasque et vestium fimbrias rapiat, sicut magnes ferrum. Quocumque autem modo libeat tinguitur; nam anchusae radice conchylioque inficiuntur. Lyncurius vocatus quod fiat ex urina lyncis bestiae tempore indurata. Est autem, sicut et sucinum, fulva, adtrahens spiritu folia propinquantia. § 9 De purpureis. Inter purpureas gemmas principatum amethystus Indicus tenet. Amethystus purpureus est permixto violacio colore; et quasi rosae nitor, et leniter quasdam
Abbreviated transcription (Latin):
duosuim nominũ societa teuocata : est enim exonici scandoreet sardo constatautem tribus coloribus : subterius
ducro medio candido superius m̃ineo: haec sola in singnando nihil cereabellit : reppiritur autema pud
indosctar abes dececta torrentibus genera eius quinq: : Ematites rubores anguineus ac proterce matius¬
EncłiTES
intoltus. emat quippẽ sanguis est : gignitur in etͥropia quidem principalis : sed ina rabia et ina frica inue¬
nitur : dequa promittunt magi quiddã ad quo arguendas barbarorum insidias: Sucinas que
appellant grecicdectron fului ceraeq coloris : pertur arboris sucus esse cet obid sucinũ appellari
&petrum aute uocari : fabulosa argum̃tatio dedit : Nam que phetonte fulmine hicto sorores
eius luccumutataf in arbores papalas lacrimis leccrum omnibus annis fundereIuxta eri¬

Expanded text:
duorum nominum societate vocata; est enim ex onychis candore et sardo. Constat autem tribus coloribus; subterius duorum nominum societate vocata; est enim ex onychis candore et sardo. Constat autem tribus coloribus; subterius nigro, medio candido, superius mineo. Haec sola in signando nihil cerae avellit. Reperitur autem apud Indos et Arabes detecta torrentibus. Genera eius quinque. Haematites rubore sanguineus, ac propterea haematites vocatus; αἷμα quippe sanguis est. Gignitur in Aethiopia quidem principalis, sed in Arabia et in Africa invenitur. De qua promittunt magi quiddam ad coarguendas barbarorum insidias. Sucinus, quem appellant Graeci ἤλεκτρον, fulvi cereique coloris, fertur arboris sucus esse et ob id sucinum appellari. Electrum autem vocari fabulosa argumentatio dedit. Namque Phaethonte fulminis ictu interempto sorores eius luctu mutatas in arbores populos, lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta Eri
Abbreviated transcription (Latin):
Corallius gignitur in mari formaramosus color e iuiridis et maxima crubens : bacacenunuandide
sub a quatmiolles de tractȩs on fescimdurantur ẽrubescunt tactuq protinus lapidescunt : Iaq
occupari cuelliq: retibus solet aut acriferra mento precidi quadecausa corallius uocitutus
quantuautem apud nosmar garitũ in dicum preciosum est̃tantũ apud indos corallium hunc magi
fulmin ibusmsrertadfirmant sicreditur : Sardusdicta eoquod reppertasit primũ a sardis: hacc
rubrum habet colorem marmoribus praestans sedinter gemmas uilis sima generaeius quinque
Ohixa pcilatã quodabeat in sepermixtum candorem in similitudinemunguis humanȩ grecienim
ungũemonicen dicunt : hanc̃ in diauelarabiagignit : Distant autem inuicem namindicalgnculos babet
albis cingintibustonis : a rabica autem nigra est cumcandidistonis : genera eius quiq: : Sardonx ẽx

Expanded text:
Corallius gignitur in mari, forma ramosus, colore viridi sed maxime rubens. Bacae eius candidae sub aqua et molles; detractae confestim durantur et rubescunt, tactuque protinus lapidescunt. Itaque occupari evellique retibus solet, aut acri ferramento praecidi, qua de causa corallius vocitatus. Quantum autem apud nos margaritum Indicum pretiosum est, tantum apud Indos corallium. Hunc magi fulminibus resistere adfirmant, si creditur. Sardius dicta eo quod reperta sit primum a Sardis: haec rubrum habet colorem marmoribus praestans, sed inter gemmas vilissima. Genera eius quinque. Onyx appellata quod habeat in se permixtum candorem in similitudinem unguis humanae. Graeci enim unguem ὄνυχα dicunt. Hanc India vel Arabia gignit; distant autem invicem; nam Indica igniculos habet albis cingentibus zonis, Arabica autem nigra est cum candidis zonis. Genera eius quinque. Sardonyx ex
Abbreviated transcription (Latin):
tis significatioẽ : Namscribo ꝑsonae factũ ẽ : Item scribor ꝑsonae factũ indicat sed eius a quo patitur
Verborum generaduo sunt: grammaticorum atq recorum: grammaticorum intriacadunt tempostc
Pr& eritũ instans futurum : ut fecit facit faciet : Retorum autem unuersaoratio uerba dicuntur
Veluti uerbis bonis noscepit: Verbabon ab abuit. ubi nontantũ uerba quae intria cadunt tempora
mus quilagainus. Nam meditatiua dicta .õ a mecditantis sensu ut laturio: Io ẽ leger euolo
in quoatiux post meditationem ab in quo antis indicio ut catesco: ꝑ reacinratiua: u sepiustegendo
utlectigo, clamito, Forme enim sensumtenent: Modi declinationem : Nam nescis quid s̃t decli¬
naci nis prus didiceris qudat sentis aiodiditi ab coquema nnadlinratnos ueniicationbu iriontus¬

Expanded text:
tis significatio est. Nam 'scribo' personae factum est. Item 'scribor' personae factum indicat, sed eius a quo patitur. tis significatio est. Nam 'scribo' personae factum est. Item 'scribor' personae factum indicat, sed eius a quo patitur. Verborum genera duo sunt: grammaticorum atque rhetorum. Grammaticorum in tria cadunt tempora: praeteritum, instans, futurum, ut 'fecit', 'facit', 'faciet'. Rhetorum autem universa oratio verba dicuntur veluti, 'verbis bonis nos cepit', 'verba bona habuit', ubi non tantum verba, quae in tria cadunt tempora, mus quid agamus. Nam Meditativa dicta est a meditantis sensu, ut 'lecturio', id est legere volo. Inchoativa post meditationem ab inchoantis indicio, ut 'calesco'. Frequentativa a saepius agendo, ut 'lectito', 'clamito'. Formae enim sensum tenent, modi declinationem. Nam nescis quid sit declinatio, nisi prius didiceris quid sit sensus. Modi dicti ab eo, quemadmodum sint in
Abbreviated transcription (Latin):
inter est. quod articulus tunc ẽ quum nominiiungitur ut hic sapiens : quum uero non coniungitur de¬
mons tratiuum pronomen est : ut hic & haec & hoc, omnia autem pronominait primigenia aut deduc¬
tiua sunt: primigenia dicta sunt quia aliunde originem non trabunt. ha ec inginti et unum sunt:
Finitatria ego tu ille. infinita septem quis qualis talis quantus tantus quotus totus : minus quã finita
tiua dicuntur quia existis deducta atq conposita exsistunt: ut quispiam aliquis et reliqua
BO: Verbum dictum eo quod uerberato aeresonat uel quodhaecpar frequenter in oratio
neuersetur Suntautem uerba mentis signa quib homines cogitationes suas inuicem loquendo demonstran
Sicut autem nomen significat ꝑsonam Ita uerbum factũ dictũq personae : In ꝑsona uerbiagentis etpatien¬

Expanded text:
interest, quod articulus tunc est, cum nomini jungitur, ut hic sapiens. Cum vero non conjungitur, deinterest, quod articulus tunc est, cum nomini jungitur, ut hic sapiens. Cum vero non conjungitur, demonstrativum pronomen est, ut hic, et haec, et hoc. 5. Omnia autem pronomina, aut primigenia, aut deductiva sunt. Primigenia dicta sunFinita tria: 'ego', 'tu', 'ille'. Infinita septem: 'quis', 'qualis', 'talis', 'quantus', 'tantus', 'quotus', 'totus'. Minus quam finita tiva dicuntur, quia ex istis deducta atque conposita existunt, ut 'quispiam', 'aliquis', et reliqua. bo . Verbum dictum eo, quod verbne versetur. Sunt autem verba mentis signa, quibus homines cogitationes suas invicem loquendo demonstrant. Sicut autem nomen significat personam, ita verbum factum dictumque personae. In persona verbi agentis et patien
Abbreviated transcription (Latin):
inita pronomina dicta eo quod definunt certam ꝑsonamut ego : M e enim statimintellegis : Infinita dicuntꝰ
quia non sunt certȩ ꝑsonȩ: de absentib ȩnim dicitur et incertis ut quis quae. quod: Minus quam finita ap¬
pellantur quia comie morationẽ faciunt notae ꝑsoncce : Vt ipseiste: certũ ẽ enim. dequodicitur:
Pos sessiua uocantur eo quod aliquid nos possidere ostendunt : Namdumdicomeus tuus defini o aliqu
meum esse ueltuum, Relatiua dicuntur quia ad interrogationem referuntur. ut quis ẽ responditꝰ
is est, de monstratiua. eo quodbabent demonstrantis significationem : Ali que menimpraesencem
his demonstramus ut hichaechoc: qua&ria & articula nominantur : Articuli autem dicti quod nomi¬
nibus astantur idẽ conligantur quum dicimus hic orator: Interasticulum autem et pronomen hoc

Expanded text:
Finita pronomina dicta, eo quod definiunt certam personam, ut ego. ME enim statim intelligis. Infinita dicuntur, Finita pronomina dicta, eo quod definiunt certam personam, ut ego. ME enim statim intelligis. Infinita dicuntur, quia non sunt certae personae. De absentibus enim dicuntur et incertis, ut quis, quae, quod. Minus quam finita appellantur, quia commemorationem faciunt notae personae, ut ipse, iste, certum est enim de quo dicitur. 18 3. Possessiva vocantur, eo quod nos aliquid possidere ostendunt; nam dum dico meus, tuus, definio aliquid meum esse, vel tuum. Relativa dicuntur, quia ad interrogationem referuntur, ut quis est? respondetur, is est. Demonstrativa, eo quod habent demonstrantis significationem. Aliquem enim praesentem his demonstramus, ut hic, haec, hoc, quae tria et articuli nominantur. 4. Articuli autem dicti, quod nominibus arctantur, id est, colligantur, ut cum dicimus hic orator. Inter articulum autem, et pronomen hoc
Abbreviated transcription (Latin):
hunc magistrum : Vocatiuus quia pereum aliquem uocamus ut omagister: Ablatus quieepereũ
nosauferre aliquid cuiquã significamus ut aufera magistro: ExABTΟTΑ NΟMΙΝΑTC
E quod pers ex casus uarietates habent: ut est unus. penta ptota quod tantũ in quinque casibus narua¬
tur ut doctus t& raptota quod tantum in quattuor casibus declinentur ut lateris triptota un
tantũ intribus ut eemplum, diptota quod tantũ induobus ut iuppiter, Mon optota quo duno tantĩ¬
casuuturitur: ut frugi. DEERO NOMINE.
Pro nomen dictum quia prouice nominis ponitur ne fastidium faciat nomen ipsud dumiteratur
nam quum dicimus uergilius scribsit bucolicam ad dimus pronomen ipsescribsit georgicam: Sic quo¬
uari& as significationis et fastidiũ tollit et ornatum inducit : pro nomina autem. aut finita sunt aut infinita

Expanded text:
hunc magistrum'. Vocativus, quia per eum aliquem vocamus, ut 'o magister'. Ablativus, quia per eum hunc magistrum'. Vocativus, quia per eum aliquem vocamus, ut 'o magister'. Ablativus, quia per eum nos auferre aliquid cuiquam significamus, ut 'aufer a magistro'. Hexaptota nomina dicta eo, quod per sex casus varietates habent, ut est 'unus'. Pentaptota, quod tantum in quinque casibus variantur, ut 'doctus'. Tetraptota, quod tantum in quattuor casibus declinentur, ut 'lateris'. Triptota, quod tantum in tribus, ut 'templum'. Diptota, quod tantum in duobus, ut 'Iuppiter'. Monoptota, quod uno tantcasu utuntur, ut frugi. CAPUT VIII. De prononime. 1. Pronomen dictum, quia pro vice nominis ponitur, ne fastidium faciat nomen ipsum, dum iteratur. Nam cum dicimus: Virgilius scripsit Bucolica, addimus pronomen, ipse scripsit et Georgica; sic varietas significationis, et fastidium tollit, et ornatum inducit. 2. Pronomina autem aut finita sunt, aut infinita.
Abbreviated transcription (Latin):
mume e pr E enon qui autrumq sexum subuno genere nuncciat: ut hicpiscis est enim incertis exus
quodnce natura nec oculis discernitur s edsensustantũ pericia. omnegenus dictũ quia cunctis generib
serdt m asculino et feminino et neutro et communi et omni: Nunepus uocatus quia ꝑeũ uelsingi¬
laria uelpiuralia nomina ostenduntur: Pigura qua uel simplicia uel conposita sunt : casus
acadendo dictipereos enim inflexa nomina uariantur & cadunt : Nominatuus casus dictus
quiapeu ali quid nominamus uthic magister: Genitiuus quia peũ genus cuius cũq querimus
ut hinus magis trifilius: uel quodremsignifi camus uthuius nagistri: Datiuus qua pereum nosdare alicui
aliquid demonstramus ut dabuic magistro: Accusatiuus quia pereum aliquema cousamus ut haccuso

Expanded text:
rium est epicoenon, quia utrumque sexum sub uno genere enuntiat, ut 'hic piscis'. Est enim incerti sexus, rium est epicoenon, quia utrumque sexum sub uno genere enuntiat, ut 'hic piscis'. Est enim incerti sexus, quod nec natura nec oculis discernitur, sed sensus tantum peritia. Omne genus dictum, quia cunctis generibus servit: masculino et feminino, et neutro et communi et omni. Numerus vocatus quia per eum vel singularia vel pluralia nomina ostenduntur. Figura, quia vel simplicia vel conposita sunt. Casus a cadendo dicti; per eos enim inflexa nomina variantur et cadunt. Nominativus casus dictus quia per eum aliquid nominamus, ut 'hic magister'. Genetivus, quia per eum genus cuiuscumque quaerimus, ut 'huius magistri filius', vel quod rem significamus, ut 'huius magistri liber'. Dativus, quia per eum nos dare alicui aliquid demonstramus, ut 'da huic magistro'. Accusativus, quia per eum aliquem accusamus, ut 'accuso
Abbreviated transcription (Latin):
et uerbum imperatiui modi futuri temporis et nomenquia comparationẽ recipit.h. ac omnes
species a nominũ apellatione descendunt. SECVNDAPARSNOMINIS COMRARATIO TVVS¬
omparatio dicta quia ex alterius comparatione alterum prefert Cuius gradustressunt positiuuusa
Cconp aratiuus e superlatiuus positiuus dictus qui a primus ponitur in comparationis gradu. utdoctis
conparatiuus abeo quod comparatus posituo praefertur illiuedoctior plusenim nouit quã doctus
Superlatiuus eo quo q comparatiuo siperferatur ut doctissimus plus enim scit quã doctior
Sinonatdne raqurt quod qenerent ut masculinũ et seminminum e& tra nonsunt genera. Sed hoc
nominumratio & auctorita suoluit: Neutrum dictum quia nec hoc ẽ. nec illud Idẽ nec masculinum nec fe¬
mininũ Comimunedictus quia diobus generibus nomeninum commumicat ut hic &haec canis: cuius conta¬

Expanded text:
et verbum est imperativi modi, futuri temporis, et nomen, quia conparationem recipit. Haec omnes et verbum est imperativi modi, futuri temporis, et nomen, quia conparationem recipit. Haec omnes species a nominum appellatione descendunt. Secunda pars nominis conparatio. Conparatio dicta quia ex alterius conparatione alterum praefert. Cuius gradus tres sunt: positivus, conparativus, et superlativus. Positivus dictus quia primus ponitur in conparationis gradu, ut 'doctus'. Conparativus ab eo, quod conparatus positivo praefertur illi, ut 'doctior'; plus enim novit quam doctus. Superlativus eo, quod conparativo superferatur, ut 'doctissimus'; plus enim scit quam doctior. Genera dicta sunt quod generent, ut masculinum et femininum. Cetera nomina non sunt genera, sed hoc nominum ratio et auctoritas voluit. Neutrum dictum quia nec hoc est nec illud, id est nec masculinum nec femininum. Commune dictum quia duobus generibus nomen unum communicat, ut 'hic' et 'haec canis'. Cui contra
Abbreviated transcription (Latin):
longus breuis pa tronomica dicuntur eo quod trabaentur a patribus utidides tid eifilius acneius aenea ei
filius: quamius & ama tribuse amaioribus ducuntur : Th&ita id est possessiua a possessione ut euandri¬
us cnsisi e piti&la quaclatimae a diectiua uel su ꝑposita appellantur eo quod adimplendam suis ignifica¬
tionem nominibus adiciantur ut magnus doctus Adicis ea ꝑsonis ut magnus philosophus doctus homo
& plenus ẽ sensus: Actualia ab actudescendunt: utdux rex cursor nutrix orator
gentis a genta eueniunt ut grecus romanus: patriae a patriadescendunt ut atheniensis thebanus
Tocialoco ut sub urbanus: uerbi alia dicunt᷑ quia de uerbo nascuntur utlector. Participalia quia sic
sonint sicut participia ut legens. Verbi similia a uerbi similitudinedicta ut contemplator aae

Expanded text:
'longus', 'brevis'. Patronymica dicuntur eo, quod trahuntur a patribus, ut 'Tydides' Tydei filius, 'Aeneius' Aeneae 'longus', 'brevis'. Patronymica dicuntur eo, quod trahuntur a patribus, ut 'Tydides' Tydei filius, 'Aeneius' Aeneae filius, quamvis et a matribus et a maioribus ducantur. Ctetica, id est possessiva, a possessione, ut 'Evandrius ensis'. Epitheta, quae Latine adiectiva vel superposita appellantur, eo quod ad inplendam sui significationem nominibus adiciantur, ut 'magnus', 'doctus'. Adicis ea personis, ut 'magnus philosophus', 'doctus homo', et plenus est sensus. Actualia ab actu descendunt, ut 'dux', 'rex', 'cursor', 'nutrix', 'orator'. Gentis a gente veniunt, ut 'Graecus', 'Romanus'. Patriae a patria descendunt, ut 'Atheniensis', 'Thebanus'. Loci a loco, ut 'suburbanus'. Verbialia dicuntur, quia de verbo nascuntur, ut 'lector'. Participalia, quae sic sonant sicut participia, ut 'legens'. Verbis similia, a verbi similitudine dicta, ut 'contemplator'. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
menamcros sapudnosalex ander menander: dicta autem nota. quema dmodũ notus dicitur quis quis dedis¬
patna mere ascituri s nomma hoot plurinomic eo quo d s̃t i pliribus n ominibus signsicatioana utterra
hamus cellus. Id e ninsunt omnia Omonima hocẽ uninomia eo quod sit in uno nomine signficatio plurima
uitus ulis nunc mons brcuis nunctumens tellus nunc sepulcrum: est enim inuno nomine signficatio diuers
Relatiuadicta eo quodadalia mreferantur ꝑsonam: ut magister dominus pater: Illa autem quȩdicuntur
adaliquid q̃ualiterse habentia a contraria significatione dicta sunt ut dexter: dicite numdexter non potest. nis
sinister fuerit porroqualitatis nomina ex eodietec
Quia perea qualis quis quest ostenditur: ut sapiens formosus diues. quantitatis quia a mensura trabuntur ut

Expanded text:
'Menandros'; apud nos 'Alexander', 'Menander'. Dicta autem notha, quemadmodum nothus dicitur quisquis de dis'Menandros'; apud nos 'Alexander', 'Menander'. Dicta autem notha, quemadmodum nothus dicitur quisquis de dispari genere nascitur. Synonyma, hoc est plurinomia, eo quod sit in pluribus nominibus significatio una, ut 'terra', 'humus', 'tellus'. Idem enim sunt omnia. Homonyma, hoc est uninomia, eo quod sit in uno nomine significatio plurima, ut 'tumulus', nunc mons brevis, nunc tumens tellus, nunc sepulchrum. Est enim in uno nomine significatio diversa. Relativa dicta eo, quod ad aliam referantur personam, ut 'magister', 'dominus', 'pater'. Illa autem quae dicuntur ad aliquid qualiter se habentia, a contraria significatione dicta sunt, ut 'dexter'. Dici enim dexter non potest, nisi sinister fuerit. Porro qualitatis nomina ex eo dicta, quia per ea qualis quisque sit ostenditur, ut 'sapiens', 'formosus', 'dives'. Quantitatis, quia a mensura trahantur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ex quibus corporalia dicta quia ueluidentur. uel tanguntur ut ca elum terra. Incorporalia quicc
carent corpus unde necuideri nestangipossunt : ut ueritas iusticia. Seneralia quia multarũ rerũsie
ucanimal nam & homo & aequus et auis animalsunt: Specialia quia partem demonstrant ut homo
Speries enm amim aliun homo. Er incpula quia grin amn postionenlubent n etaliuonde nascantur utmon fui
orusua soquod exaliononunc deducintur ut amont e monta nus diminutiua quiaminunt sensum utgn
fabillsa s estra ugresa. S quisa h anoio gr et ed ednuntur utcallisto. sic enmetgecus e lutinas elete toca latina
fulasx totorlatinu entuntur ⁊ recusedeit odiseus latiis ulgxes. Media dieta qua ex partegreca suri gepurte
latisa otendemmanoti qituico tunpint iltima sillabas manentibus prioribus ut apud grecos al exaindros

Expanded text:
ex quibus corporalia dicta, quia vel videntur vel tanguntur, ut 'caelum', 'terra'. Incorporalia, quia ex quibus corporalia dicta, quia vel videntur vel tanguntur, ut 'caelum', 'terra'. Incorporalia, quia carent corpus; unde nec videri nec tangi possunt, ut 'veritas', 'iustitia'. Generalia, quia multarum rerum sunt, ut 'animal'. Nam et homo et equus et avis animal sunt. Specialia, quia partem demonstrant, ut 'homo'. Species enim animalium homo. Principalia, quia primam positionem habent, nec aliunde nao, quod ex alio nomine deducantur, ut a monte 'montanus'. Diminutiva, quia minuunt sensum, ut ''fabula'. Tota Graeca, quia ex toto Graece declinantur, ut 'Callisto'. Sic enim et Graecus et Latinus dicit. Tota Latina, quia ex toto in Latinum vertuntur. Graecus dicit 'Odysseus', Latinus 'Ulixes'. Media dicta quia ex parte Graeca sunt, ex parte Latina. Eadem et notha, quia corrumpunt ultimas syllabas manentibus prioribus, ut apud Graecos 'Alexandros',
Abbreviated transcription (Latin):
flucce suN Nomen dictum qua si notamen quod nobis uocabulosiiqre snotas efficiat uisi enim nomenscio¬
ris cognitio rerumperit : Propria nomina dicta quia specialia sunt : unius enĩtantũ ꝑsonã significant
Species propriorũ nominũ ucctuor pra enomen nomen cognomen. agnomen. prae nomen cdictũ eoquod nomi¬
nipra cponitur ut lucius quintus: Nomenuo catũ quia notat genus ut cornelius corneluemimomnes neogene¬
re: cognomen qui a nomini coniungitur ut scipio: a gnomen uero qua accedens nomen ut mettellus cr&icus
quia crexam subegit ex trinsecusenionuenit agnomen ab aliquaratione : cognomentũ a utem ulilgodistu
eo quod nomini cognicionis causa superadiciatur siue quod cũ mmine ẽ. A ppellatiua nomina inde uocan¬
tur quia communia sunt & in multorũ significatione consistunt : haec inii gintioctospecies diuiduntur

Expanded text:
rfluae sunt. De nomine . Nomen dictum quasi notamen, quod nobis vocabulo suo res notas efficiat. Nisi enim nomen scierfluae sunt. De nomine . Nomen dictum quasi notamen, quod nobis vocabulo suo res notas efficiat. Nisi enim nomen scieris, cognitio rerum perit. Propria nomina dicta quia specialia sunt. Unius enim tantum personam significant. Species propriorum nominum quattuor sunt: praenomen, nomen, cognomen, agnomen. Praenomen dictum eo, quod nomini praeponitur, ut 'Lucius', 'Quintus'. Nomen vocatum, quia notat genus, ut 'Cornelius'. Cornelii enim omnes in eo genere. Cognomen, quia nomini coniungitur, ut 'Scipio'. Agnomen vero quasi accedens nomen, ut 'Metellus Creticus', quia Cretam subegit. Extrinsecus enim venit agnomen ab aliqua ratione. Cognomentum autem vulgo dictum eo, quod nomini cognitionis causa superadiciatur, sive quod cum nomine est. Appellativa nomina inde vocantur, quia communia sunt et in multorum significatione consistunt. Haec in viginti octo species dividuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ticulata : littera. sillaba : pedes accentus. positurae: ostographia: analogia & himologiae : glosae: differenti
barbarismii solo &ismii uitia : inoca plasina: schemata: tropi: prosa: m&ra: fabubulae: historiae
PARTESORATIONIS CRIMUS¬
Aristoteles dua stradidit: nomen et uerbum: de inde donatus
octo definiuit: Sedomnes adalla duo principalia re uertunturi Idẽ ad nomen & uerbur : Quae significant ꝑsonã & actii
relique adpendicessunt & ex his originem traunt: Nam pronomen ex nomine nascitur: cuius officio fungitur ut orato
ille : aduerbiũ de nominenascitur : Vt doctus docte : participiũ de nomine et uerbo udegolens: coniuntio uero
& pra epositio uel interiectio in conplexuistarũ cadunt: Id eo & nonnulli quinque pastes definierunt quia istae suꝑ

Expanded text:
ticulata, littera, syllaba, pedes, accentus, positurae, notae, orthographia, analogia, etymologia, glossae, differentiae, ticulata, littera, syllaba, pedes, accentus, positurae, notae, orthographia, analogia, etymologia, glossae, differentiae, barbarismi, soloecismi, vitia, metaplasmi, schemata, tropi, prosa, metra, fabulae, historiae. De partibus orationis Aristoteles duas tradidit, nomen et verbum; deinde Donatus octo definivit. Sed omnes ad illa duo principalia revertuntur, id est, ad nomen et verbum, quae significant personam et actum. Reliquae adpendices sunt et ex his originem trahunt. Nam pronomen ex nomine nascitur, cuius officio fungitur, ut 'orator ille'. Adverbium de nomine nascitur, ut 'doctus, docte'. Participium de nomine et verbo, ut 'lego, legens'. Coniunctio vero et praepositio vel interiectio in conplexu istarum cadunt. Ideo et nonnulli quinque partes definierunt, quia istae supe
Abbreviated transcription (Latin):
Quinta musica: qua e in carminibus cantibq consistit: Sexta geom&ria quaemensuras dimensi nesq: conplec¬
titur S eptima astronomia qua e contin& legem astrorum
Graminatica ẽ scientia rete loquendi & origo & fundamentũ liberalium litterarum: haec in disciplinis post
licteras communes. inuenta ẽ : ut iam qui didicerunt litteras. pereã recte loquendi rationem sciant
Gram matica autem alitteris nomen accepit : Grammata enim grecilitteras uocant
Oratio dicta quasi orisratio : Namorare ẽ loqui& dicere E autem oratio contextus uerborũ cũ sensu
contextus autemsine sensu non ẽ oratio quia nonẽ orisratio: Oracio autem plena ẽ sensu uoce et littera:
diuisiones autem grammaticȩ artis a quibusdam . uiginti septemdinumerantur : Idẽ pastes orationis octo : Voxar¬

Expanded text:
Quinta musica, quae in carminibus cantibusque consistit. Sexta geomQuinta musica, quae in carminibus cantibusque consistit. Sexta geomtitur. Septima, astronomia, quae continet legem astrorumGrammatica est scientia recte loquendi, et origo et fundamentum liberalium litterarum. Haec in disciplinis post litteras communes inventa est, ut jam qui didicerunt litteras per eam recte loquendi rationem sciant. Grammatica autem a litteris nomen accepit: γράμματα enim Graeci litteras vocaOratio dicta quasi oris ratio. Nam orare est loqui et dicere. Est autem oratio contextus verborum cum sensu. Contextus autem sine sensu non est oratio, quia non est oris ratio. Oratio autem plena est sensu, voce et littera. Divisiones autem grammaticae artis a quibusdam triginta dinumerantur, id est, partes orationis octo: vox ar
Abbreviated transcription (Latin):
DEDISCIEIINA IT ARTEN
Disciplina adiscendo nomen accepit undescientia dici potest nam scire digum adiscere qui a ne¬
monostrum scit nisi quidiscit. Aliterdicta disciplina quidiscitur plena. Arsuero dicca ẽ quod artis
euiamscienti c̃ eo cauerunt : Interartemet disciplinã plato & aristotelis hanc differentiã esseuoluerug
Dicente s artem esse inhis quece se ctalicer habere possunt: discipl ia uero ẽ quae dehis agit qucc ealiter gue nire
non possunt Namquando ueris disputationib: aliquid disseritur disciplinaerit. Quando aliquidueri simile atq
opinabile tractatur nomen artis habebit :
Primcc grammatica id ẽ. loquendi peritia: Secundar&orica: quae propternitorem et copiã eloquentiae
suae maximem ciuilibus questionibus necessaria existimatur. Tercia diccl&ica cognomento logica quae dispu¬
tationibus suptilis simis uera secernis a falsis Quasta ccrithin&ica : Qucc e contin& numerorũ causas & diuisiones

Expanded text:
De disciplina et arte . Disciplina a discendo nomen accepit: unde et scientia dici potest. Nam scire dictum a discere, quia nemo nostrum scit, nisi qui discit. Aliter dicta disciplina, quia discitur plenquam scientiam vocaverunt. Inter artem et disciplinam Plato et Aristoteles hanc differentiam esse voluerunt, dicentes artem esse in his quae se et aliter habere possunt; disciplina vero est, quae de his agit quae aliter evenire non possunt. Nam quando veris disputationibus aliquid disseritur, disciplina erit: quando aliquid verisimile atque opinabile tractatur, nomen artis habebit. DPrima grammatica, id est loquendi peritia. Secunda rhetorica, quae propter nitorem et copiam eloquentiae suae maxime in civilibus quaestionibus necessaria existimatur. Tertia dialectica cognomento logica, quae disputationibus subtilissimis vera secernit a falsis. Quarta arithmetica, quae continet numerorum causas et divisiones.
Abbreviated transcription (Latin):
latina non sunt : Deponentiauero dicuntur quiade ponunt futuritemporis parti cipiũ a significatione pasuua
quodexo iidus atglorands. DE ADVTRSI G. efN A duerbium dictum ẽ eo quoduerbi saccidor utoa¬
tuobenelom bine aduerbiuiẽ legi uerbum in de ergodictum a duerbium: quodiemꝑ uerooiunt tum adimpleut
Den dune nin solinsensumimpl& utsoribo: Aduerbũ autem sineuerbo non babet plenan signficationem. utbocd
Adicisilliuerbam hode scribo etiuncto uerbo in plestisensum DEEARTICIPIO
partisipum dctum quo chiominis&c uerbicapiat partes quasi partica pum: Anomine enimundieat sbigenera

Expanded text:
Latina non sunt. Deponentia vero dicuntur, quia deponunt futuri temporis participium a significatione passiva, Latina non sunt. Deponentia vero dicuntur, quia deponunt futuri temporis participium a significatione passiva, quod exit in 'dus', ut 'gloriandus'. De adverbio . Aduta, bene legi. Bene adverbium est, legi verbum. Inde ergo dictum adverbium, quod semper verbo junctum adimpleatur. Verbum enim solum sensum implet, ut scribo. Adverbium autem sine verbo non habet plenam significationem, ut hodAdicis illi verbum, 'hodie scribo', et iuncto verbo inplesti sensum. De participio . Participium dictum, quod nominis et verbi capiat partes, quasi particapium. A nomine enim vindicat sibi genera
Abbreviated transcription (Latin):
putas morlelaumslenccosadui gispsonam lamar edebeo debes deb& se quas fintum: Inesonali dectur
qui am dicet pso nas sominis uel pro nomins utlegitur. Ao desꝑsonam a me ate abilo etplene sentieur¬
ciuidinsinit  ao duspiona tantũuerbi eget : in ꝑsonalis uero uelpro nominis pionam uel nominis Conugatio
diect ir eoquos peream adimĩ sonũm alta coniungantur: Doc& eniminquam sillabam ex eat fucururmeo
niepiip ericuom quisdicat legobo prolegam ħ arumprima & secunda mittunt futurumn cempur inbo
acpnbor tertidin am & in ari Genera uerborum idicta quiagienunt: Namactiuodicis a & gignit pusiũ
Rumunpassuo adimis et paritactiuum: Ipsa autem acciua dicuntur quia agunt ut uerbero, et pasisuiis no pori¬
Antis us ienberors eutralia quance aguit n eopaciuntur utia c eo sedeo hissi a. litc eram adicis nonsonu
latna: Commuma dicuntur quia & agunt & paciuntur ut amplestor: Haecsimiliterdepoiit a ⁊ litera

Expanded text:
 quasi finitum. Inpersonalis dicitur, quia indiget personam nominis vel pronominis, ut 'legitur': addes personam 'a me', 'a te', 'ab illo', et plene sentitur. Sed infinitus modus personam tantum verbi eget: inpersonalis vero vel pronominis personam vel nominis. Coniugatio dicitur eo, quod per eam ad unum sonum multa coniungantur. Docet enim in quam syllabam exeat futurum tempus, ne per inperitiam quis dicat 'legebo' pro 'legam'. Harum prima et secunda mittunt futurum tempus in 'bo' et in 'bor', tertia in 'am' et in 'ar'. Genera verborum ideo dicta, quia gignant. Nam activo adicis R et gignit passivum; rursum passivo adimis R et parit activum. Ipsa autem activa dicuntur quia aguntur, ut 'verbero', et passiva, quia patiuntur, ut 'verberor'; neutralia, quia nec agunt nec patiuntur, ut 'iaceo', 'sedeo'. His si R litteram adicis, non sonant Latine. Communia dicuntur quia et agunt et patiuntur, ut 'amplector'. Haec similiter, deposita R littera,
Abbreviated transcription (Latin):
ten& aliinutat alibimanus est occupata alii peruellit pedem aliidat amilum expectandum alabris aliũ¬

Expanded text:
tenet, alii adnutat, alibi manus est occupata, alii pervellit pedem, alii dat anulum exspectandum, a labris aliutenet, alii adnutat, alibi manus est occupata, alii pervellit pedem, alii dat anulum exspectandum, a labris aliu
Abbreviated transcription (Latin):
Cesar quo que a gustus ad filium qñm in quid nnumerabilia incidunt adsiduae quae scribi alterutrum oporteat
ec esse secroca. Ab eamus internos notas siuistales ut quum aliquid notis scribendum erit pro una quaqu elittera
scribamus sequentem hocmodo pro ab, pro s.c. etde incepseademrationec&eras pro ⁊ autemlit terare¬
deundumerit ad duplex AΛ quidam &iamuersis uerbis scribunt DTNOTISDIGITOΗΩMΜ: Sunt quaedã
et digitorum notȩ sunt etoculorum quibus secumtatiti proculq: distante sconloquantur. Sicut mosẽ militaris
ut quotiens consentit exercitus quia uoce non pot est manu promittet : Ali qui auoce non possunt glãdiorum mo¬
tus alutant: ennius dequadam inpudica quasi incoropila ludens datatim dat sese et communem facit aliũ

Expanded text:
Caesar quoque Augustus ad filium, 'quoniam' inquit, 'innumerabilia accidunt assidue quae scribi alterutro oporteat Caesar quoque Augustus ad filium, 'quoniam' inquit, 'innumerabilia accidunt assidue quae scribi alterutro oporteat et esse secreta, habeamus inter nos notas si vis tales ut, cum aliquid notis scribendum erit, pro unaquaque littera scribamus sequentem hoc modo, pro a b pro b c et deinceps eadem ratione ceteras; pro z autem littera redeundum erit ad duplex a a'. Quidam etiam versis verbis scribunt. § 26 De notis digitorum. Sunt quaedam et digitorum notae, sunt et oculorum, quibus secum taciti proculque distantes conloquuntur. Sicut mos est militaris, ut quotiens consentit exercitus, quia voce non potest, manu promittat. Alii, quia voce non possunt, gladiorum motu salutant. Ennius de quadam inpudicaNaev. Com. 75: — Quasi in choro pila ludens datatim dat sese et communem facit. Alium
Abbreviated transcription (Latin):
addiderunt : Deinde seneca contractuomnium digestoq: et aucto numero opus efficit in quinquemilia : Nota cautẽ
dictae eo quod uerba uel sillabas praefixiscarateribus notent et ad notitiam legentium reuocent : quas quichdi¬
cerunt propriae lam notarii appellantur : DENΟΤIS IVRΙDΙCIS: Quaedam autem litterae in libris iuris uer¬
borum suorum notae sunt quoscriptio celeris breouiorq fiat : Scribebatur enim uerbi gratia per Bet Fbonũ factũ
per .s. et c̃senatus consultus: per E et Prespublica: perp et R populus romanus per .O. et ł dumitaxat per
interse ueteres faciebant ut quid quid occultae inuicem scripturas significare uellent mutuae scriberent
Testis est brutus quibus inhis litteris eaquae acturis notabat ignorantibus alis quid sibiu ellent hecceitterae

Expanded text:
addiderunt. Deinde Seneca, contractu omnium digestoque et aucto numero, opus efficit in quinque milia. Notae autem addiderunt. Deinde Seneca, contractu omnium digestoque et aucto numero, opus efficit in quinque milia. Notae autem dictae eo, quod verba vel syllabas praefixis characteribus notent et ad notitiam legentium revocent; quas qui didicerunt proprie iam notarii appellantur. De notis iuridicis . Quaedam autem litterae in libris iuris verborum suorum notae sunt, quo scriptio celeris breviorque fiat. Scribebatur enim verbi gratia per B et F 'bonum factum', per S et C 'senatus consultum', per R et P 'respublica', per P et R 'populus Romanus', per D et T 'dumtaxat', per iTestis est Brutus, qui in his litteris ea quae acturus erat notabat, ignorantibus aliis quid sibi vellent haec litterae.