comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nifestare penitentiã. sic enĩ effugies uoluntari¬
um peccatũ. Est tacens qui inuenitur sapiens.
& est odibilis qui ꝓcax est ad loquendũ. Est
autẽ tacens ñ habens sensum loquele: & c̃ tacens
sciens tempus apti temporis. Homo sapiens ta¬
cebit usq ad tempus: lasciuus autẽ & impru¬
dens non seruabunt tempus. Qui multis utit᷑
uerbis ledet animã suã: &t qui potestatẽ sibi
assumit iniuste odietur. Est ꝓcessio in malis
iuro indisciplinato: & ẽ inuentio in detrim̃tũ.
Est datum qđ non ẽ utile: & ẽ datũ cuiꝰ retribu¬
tio duplex. Est ꝓpter głam minoratio: & ẽ qui ab
humilitate leuabit caput. Est qui multa redimat
modico precio: & restituens ea in septuplũ. Sapienᷤ
in uerbis seipsum amabilem facit: grẽ autẽ fatu¬
oꝵ effundentur. Datus insipientis non erit uti¬
lis tibi: oculi enim illiꝰ septemplices sunt. Exigu¬
a dabit & multa impꝑabit: & aꝑtio oris illius in¬

Expanded text:
nifestare poenitentiam! sic enim effugies voluntarinifestare poenitentiam! sic enim effugies voluntarium peccatum. Est tacens, qui invenitur sapiens: et est odibilis qui procax est ad loquendum. Est autem tacens, non habens sensum loquelae: est et tacens tempus sciens apti temporis. Homo sapiens tacebit usque ad tempus, lascivus autem et imprudens non servabit tempus. Qui multis utitur verbis, laedit animam suam: et qui potestatem sibi assumit injuste, odietur. Est processio in malis viro in disciplinato, et est inventio in detrimentum. Est datum quod non est utile: et est datum cujus retributio duplex. Est propter gloriam minoratio: et est qui ab humilitate levabit caput. Est qui multa redimat modico pretio, et est restituens ea septuplum. Sapiens in verbis seipsum amabilem facit: gratiae autem fatuorum effundentur. Datum insipientis non erit utile tibi, oculi enim illius septemplices sunt. Exigua dabit, et multa improperabit: et apertio oris illius, in
Abbreviated transcription (Latin):
qui deficit sapientia. & deficiens sensu in timore:
quã qui abundat sensu & transgreditur legem
altissimi. Est sollercia certa & ipsa iniqua. & ẽ
qui emittit uerbum certũ enarrans ueritatem.
Est quinequiter humiliat se: & interiora eiꝰ ple¬
na sunt dolo. Et est iustus qui se nimiũ submit¬
tit. a multa humilitate. Et est iustus qui incli¬
nat faciem & fingit ñ uidere se. qđ ignoratũ ẽ:
& si abinbecillitate uiriũ uetetur peccare. si in¬
uenerit tempus malcfaciendi. malefaciet. Ex
insu cognoscitur uir: & ab occursu faciei cognos
citur sensatus. Amictus corporis & risusdentiũ
& ingressus hominis. enuntiant de illo. Est cor¬
reptio mendax in ore contumeliosi. & est indici¬
um qđ non ꝓbatur eẽ bonum. Et est tacens. &
ipse est prudens. xlu.
Sin orationẽ ꝓhibere. Concupiscentia spadonis
deuirginauit iuuenculã: sic qui facit ꝑuim
iudicium iniquũ. Quã bonũ ẽ correptum ma¬

Expanded text:
qui deficit sapientia et deficiens sensu in timore qui deficit sapientia et deficiens sensu in timore quam qui abundat sensu et transgreditur legem Altissimi est sollertia certa et ipsa iniqua et est qui emittit verbum certum enarrans veritatem est qui nequiter humiliat se et interiora eius plena sunt dolo et est iustus qui se nimium submittit a multa humilitate et est iustus qui inclinat faciem et fingit non videre quod ignoratum est et si ab inbecillitate virium vetetur peccare si invenerit tempus malefaciendi malefaciet ex visu cognoscitur vir et ab occursu faciei cocitur sensatus. Amictus corporis, et risus dentium, et ingressus hominis enuntiant de illo. Est correptio mendax in ore contumeliosi: et est judicium, quod non probatur esse bonum: et est tacens, et ipse est prudens. Quam in oratione non prohibere! Concupiscentia spadonis devirginavit juvenculam: sic qui facit per vim judicium iniquum. Quam bonum est correpto ma
Abbreviated transcription (Latin):
tibi delictum noli denudare. Audiet enĩte &
custodiet te. & quasi defendens peccatũ odiet
te. & sic aderit tibi semꝑ. Audisti uerbũ aduer¬
sus ꝓximũ. cõmoriatur in te fidens. qm̃ non te
disrumpit. A facie uerbi parturit fatuus. tãꝙͣ
gemitus partus infantis. Sagiita infixa femora
canis: sic uerbum in cordestulti. Corripe anncũ
rit ne iterũ addat facere. Corripe ꝓximũ ne for¬
te ñ dixerit. & si dixerit ne forte iteret. Corripe a¬
micũ. sepe enim fit cõmissio: & ñ om̃i uerbo cre¬
das. Est qui labitur lingua sua: sed ñ ex animo.
Quis c̃ enim qui ñ deliquerit in lingua sua:
orripe ꝓximum antequã cõmineris: xliiii.¬
& dalocum timori altissimi. Quia om̃is sapien
tia timor dĩ. &milla timere dm̃. & inom̃i sapi¬
entia dispositio legis. & ñ est sapientia nequitiȩ
disciplina. & ñ est cogitatus peccatoꝵ prudentia.
Est prudentie nequitia. & in ipsa execratio: & ẽ
insipiens quiminuit᷑ sapientia. Melior ẽ homo

Expanded text:
tibi delictum noli denudare audiet enim te et custodiet te et quasi defendens peccatum odiet te et sic aderit tibi semper audisti verbum adversus proximum conmoriatur in te fidens quoniam non te disrumpet a fgemitus partus infantis. Sagitta infìxa femori canis, sic uerbum in corde stulti. Quis est qui addat facere. Corripe proximum, ne forte non dixerit: et si dixerit, ne forte iteret. Corripe amicum, saepe enim fit commissio, et non omni verbo credas. Est qui labitur in lingua sua, sed non ex animo. Quis est enim qui non deliquerit in lingua sua? Corripe proximum, antequam commineris: et da locuimere Deum et in omni sapientia dispositio legis et non est sapientia nequitiae disciplina et non est cogitatus peccatorum prudentia est nequitia et ipsa execratio et est insipiens qui minuitur sapientia melior est homo
Abbreviated transcription (Latin):
Sapiens in uerbis ꝓdrcet se ipsum: & homo prudenᷤ
placebit magnatis. Qui oꝑatur terrã suam mal¬
tabit aceruum frugũ: & qui oꝑatur iusticiã ip¬
se exaltabitur. Qui uero placet magnatis effugi¬
et iniquitatẽ. Xenia & dona excecant ocłos nu¬
dicum: & quasi mutus in ore auertit correptio¬
neseoꝵ. Sapientia absconsa & thesaurus inui¬
sus: quȩ utilitas in utrisq: Melior ẽ qui cęlat¬
insipientiã suã: quã homo qui abscondit sapien¬
tiam suam
ili peccasti. ñ adicias terum. sed & de pͥstimns
deprecare ut tibi dimittantur. Quasi a facie
colubri fuge peccata: & si accesseris ad illa susci¬
pient te. Dentes leonis dentes ciꝰ: interficientes
animas hominũ. Quasi rumphea bis acuta om

Expanded text:
prudens placebit magnatis qui operatur terram suam inaltabit acervum fructuum et qui operatur iustitiam ipse exaltabitur qui vero placet magnatis effugiet iniquitatem xenia et dona excaecant oculos iudicum et quasi mutus in ore avertit correptiones eorum sapientia absconsa et thesaurus invisus quae utilitas in utrisque melius insipientiam suam, quam qui abscondit sapientiam suam. Fili, peccasti; ne adjicias iterum: sed et de praeteritis deprecare, ut tibi remittantur. Quasi a facie colubri fuge peccata; et si accesseris ad illa suscipient te. Dentes ir 21, 4: quasi romphea bis acuta omn
Abbreviated transcription (Latin):
lum. Iocunditatẽ & exultationẽ: thesaurizabit
suꝑillũ. Et nomine et̾no. hereditabit illũ. Ho¬
mines stulti ñ apprehendent illã: & hoiẽs sensa¬
tiobuiabunt illi. Hoĩes stulti. ñ uidebt̃ illã. Lon¬
ge em̃ abest asuꝑbia & dolo. Uiri mendaces non
erunt illius memores: & uiri ueraces inuenien¬
tur in illa: & successũ habebunt usq ad inspe¬
ctionem di. Nonẽ speciosa lausin ore peccatori ᷤᷤ.
tia. Sapientiȩ em̃dĩ astabit laus. & in ore fide¬
li abundabit. & dñator ds̃ dabit cam illi. Non
dixeris ꝑ dm̃ abest: quȩ odit enĩ ne feccris. Hon
dicas. ille me implantauit: ñ enĩ necessarii st̃
illi hoĩes impii. Omne execram̃tũ erroris edit
s̃ ab imicio constituit hominẽ: & reliqͥt illu in¬

Expanded text:
exultationem thesaurizabit super illum, et nomine aeterno haereditabit illum. Homines stuli non apprehendent illam, et homines sensati obviabunt illi. Homines stulti non videbunt illam: longe enim abest a superbia et dolo. Vir mendaces non erunt illius memores, et viri veraces invenientur in illa, et accessum habebunt usque ad inspectionem Dei. Non est speciosa laus in ore peccatoris, tia. Sapientiae enim Dei stabit laus, et in ore fideli abundabit, et dominator dabit eam illi. Non dixeris: Per Dominum abest: quae enim odit, non feceris. Non dicas: Ille me implanavit: non enim necessarii sunt illi homines impii. Omne execramentum erroris odit s ab initio constituit hominem
Abbreviated transcription (Latin):
cia illoꝵ. Filiȩ tͥ si sunt. serua corpus illarũ: &¬
ñ ostendas hilarem faciem tuã ad illas. T rade fi¬
liam & grande opusfeceris: & homim sensato da
illam. Mulier si ẽ tibi scdm animã tuã: ñ piciaᷤ
illam. & odibili ñ credas te in toto corde.xxiiii.¬
onora patrẽ tuũ: & gemitus matris tuȩ ne obli

Expanded text:
ende illis. filiae tibi sunt? serua corpus illarum. non ostendas hilarem faciem tuam ad illas. trade filiam, et grande opus feceris, et homini sensato da illam. mulier si est tibi secundum animam tuam, non proicias illam, et odibili non credas te in toto corde. honora pat
Abbreviated transcription (Latin):
reliquisti ꝓximũ tuũ & ñ eũ capies. Non illum
sequeris qͣm̃ longe abest: effugit eni qͦsi caprea
de laqueo: qm̃ uulnerata ẽ anima eiꝰ. ultra eũ ñ
poteris colligare. & maledicta ẽ concordatio. De¬
nudare autem amici mysteria: desꝑatio ẽ ani-¬
mȩ infelicis. Annuens oculo fabricat iniqua:
& nemo eũ abiciet. In conspectu ocłoꝵ tuoꝵ con¬
culcabit ossuũ. & suꝑ sermones tuos ammirabi¬
tur. Nouissime autẽ ꝑuertet ossuũ: & in uer¬
bis tuis dabit scandalũ. Multa audiui & non
coequaui ei: & dñs odiet illum. Quim altũ mit¬
tit lapidem suꝑ caput eiꝰ cadet: & plaga dolosa¬
dolosi diuidet uulnera. Et qui foueam fodit
in illã decidet: & qui statuit lapidem ꝓximo.
offendet ineo. Et qui laqueũ alio ponit ꝑibit
in illo: facienti nequissimũ consiliũ suꝑ ipsũ
deuoluetur. & ñ agnoscet unde adueniet illi.
insidiabitur illi. Laqueo ꝑibunt qui oblectan¬

Expanded text:
reliquisti proximum tuum et non eum capies, non illum reliquisti proximum tuum et non eum capies, non illum sequeris, quoniam longe abest: effugit enim, sicut caprea de laqueo, quoniam vulnerata est anima eius; ultra eum non poteris colligare. Et maledicti est concordatio. Denudare autem amici mysteria, desperatio est animae infelicis. Annuens oculo fabricat iniqua, et nemo eum abjiciet. In conspectu oculorum tuorum condulcabit os suum, et super sermones tuos admirabitur. Novissime autem pervertet os suum, et in verbis tuis dabit scandalum. Multa odivi et non coaequavi ei, et Dominus odiet illum. Qui in altum mittit lapidem, suost II uersus: Qui foueam fodit, in illam decidet, et qui statuit lapidem proximo, offendet in eo, et qui laqueum alio parat, peribit in illo. facienti nequissimum consilium super illum deuoluetur, et non agnoscet und sicut leo insidiabitur illi. Laqueo peribunt qui oblectan
Abbreviated transcription (Latin):
mamentũ. Uolatilia ad sibi similia conueni¬
unt: & ueritas ad eos qui oꝑantur illã reuerte¬
tur. Leo uenationi insidiatur semꝑ: sic peccata
oꝑantib iniquitates. Homo sc̃s in sapientia ma¬
net sicut sol: nã stultus sicut luna ĩmutatur.
In medio sensatoꝵ serua uerbũ tempori: in me¬
dio autẽ cogitantiũ assidius esto. Harratiopec¬
cantiũ odiosa: & risus illoꝵ in delictis peccati. Lo¬
quela multũ iurans horripilationẽ capitis sta¬
tuet: & irreuerentia ipsius obturatio aurium.
Effusio sanguinis in rixa suꝑboꝵ: & maledictio
illoꝵ auditus grauis.
Iui denudat archana amici ꝑdet fidem: & non
inueniet amicũ ad animũ suũ. Dilige ꝓximũ
& coniungere fide cũ illo: qđ si denudaueris ab¬
sconsa illius ñ ꝑsequeris post eũ. Sicut enĩ homo
qui ꝑdit amicũ suũ: sic qui ꝑdit amiciciã ꝓximi¬
sui. Et sicut qui dimittit auem de manu sua: sic

Expanded text:
mamentum. uolatilia ad sibi similia conuenimamentum. uolatilia ad sibi similia conueniunt, et ueritas ad eos qui operantur illam reuertetur. leo uenationi insidiatur semper, sic peccata operantibus iniquitatem. homo sanctus in sapientia manet sicut sol: nam stultus sicut luna inmutatur. in medio insensatorum serua uerbum tempori: in medio autem cogitantium adsiduus esto. narratio peccantium odiosa, et risus eorum in delictis peccati. loquella multum iurans horripilationem capiti statuit, et inreuerentia ipsius obturatio aurium. effusio sanguinis in rixa superborum, et maledictio illorum auditus grauis. qui denudat arcana amici, perdet fidem et non inueniet amicum ad animam suam. dilige proximum et coniungere fide cum illo: quod si denudaueris abscondita illius, non per-. sequaris eum. sicut enim homo qui perdet amicum suum,. sic qui perdet amicitiam um: “Sicut qui dimittit avem de manu sua, sic
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Et qui transgreditur de iusticia ad pecca¬
tum: ds̃ parauit eũ ad rumpheã. Due species
difficiles & periculose. mͥapparuert̃. Difficile ex¬
uitur negotians anegligentia: & ñ iustificabit᷑
caupo a peccatis labioꝵ.
ropter inopiã multi deliquert̃: & qui querit
locupletari auertit ocłm suũ. Sim medio com¬
paginis lapidũ palus figatur: sic & inter medi¬
um uenditionis & emptionis angustiabit᷑ pecca
timore dñi tenueris te. instanter: cito subuerte¬
tur domus tua. Sicut in ꝑtusura cribri rema¬
nebit puluis: sic aporia hominis in cogitatu il¬
lius. Uasa figuli ꝓbat fornax: & homines iustoᷤ
temptatio tribulationis. Sicut rusticatio de lig¬
no ostendit fructum illiꝰ: sic uerbũ excogitatu
cordis hominis. Ante sermonẽ non collaudes tui¬
rũ. hec enĩ temptatio ẽ hominũ. Si sequaris in¬
sticiam apprehendes illã: & indues quasi pode¬
rem honoris. Et inhabitabis cũ ea: & ꝑteger te
in sempiternũ: & in die agnitionis inuenies fir¬

Expanded text:
us: Et qui transgreditur a iustitia ad peccatum, deus parauit eum ad romphaeam. Et posdifficiles et periculosae mihi apparuerunt: Difficile exuitur negotians a negligentia, et non justificabitur caupo a peccatis labiorum. Propter inopiam multi deliquerunt, et qui quaerit locupletari, avertit oculum suum, sicut in medio compaginis lapidum palus figitur. Sic et inter medium venditionis, et emptionis angustabitur peccatimore domini tenueris te instanter, cito subuertetur domus tua. si in pertusura cribri remanebit stercus, sic aporia hominis in cogitatu illius. uasa figuli probat fornax, et homines iustos temptatio tribulationis. sicut rusticatio de ligno ostendit fructum illius, sic uerbum ex cogitatu hominis cordis. ante sermonem non conlaudes uirum: haec enim temptatio est hominum. si sequaris iustitiam, adprehendes illam et indues quasi poderem honoris: et habitabis cum ea, et proteget te in sempiternum, et in die agnitionis inuenies fir
Abbreviated transcription (Latin):
Noli querere fieri udex. insi si ualeas uirtute
irrumꝑe iniquitates: ne forte extimescas faciem
potentis. & ponas scandalum in agilitate tua.
Non pecces inmultitudine ciuitatis. neo te im¬
mittas in popłm. Neq alliges duplicia peccata:
nec enĩ in unoeris immuniᷤ. Noli cẽ pusillam¬
mis in anima tua: exorare & facere elemosinã
ñ despicies. Ne dicas in multitudine muncrum
meoꝵ respiciet ds̃: & offerente me dõ altissimo

Expanded text:
i, nisi valeas virtute irrumpere iniquitates, ne forte extimescas faciem potentis, et ponas scandalum in agilitate tua. Non pecces in multitudine civitatis, nec te immittas in populum, neque alliges duplicia peccata, nec enim in uno eris immunis. Noli esse pusillanimis in anima tua, exorare et facere eleemosynam non despicias. Ne dicas: In multitudine munerum meorum respicies Deus, et offere
Abbreviated transcription (Latin):
Ratio humiliantis se nuibes penetrabit: & donce
ꝓpinquet: ñ consolabitur. & ñ discedit donec as¬
piciat altissimus. Et dñs ñ clongabit sed indicabit
iustos. & facict iudicium. & fortissimꝰ non habebit
in illis patientiã. Ut contribulet dorsũ ipsoꝵ: &
gentib itdãet uindidtam. Donec tolat plenitã¬
tudinem suꝑboꝵ: & sceptra iniquoꝵ contribulet.
iudicium plebis suȩ: & oblectabit iustos miscđia sua.
Speciosa miscdia di in tempore tribula xcx.¬
tionis: quasi nubes pluuie in temꝑe siccitatis.
Miserere nr̃i ds̃ omniũ & respice nos: & ostende no¬
bis lucem nuserationũ tuarum. Et immitte timo

Expanded text:
enetrabit; et donec propinquet, non consolabitur. Et non discedet, donec aspiciat Altissimus: et Dominus non elongabit, sed judicabit injustos, et faciet judicium, et fortissimus non habebit in illis patientiam, ut contribulet dorsum ipsorum, et gentibus reddat vindictam, donec tollat plenitudinem superborum, et sceptra iniquorum contribulet, iudicium plebis suae et oblectabit iustos misericordia sua speciosa misericordia Dei in tempore tribulationis quasi nubes pluviae in tempore siccitatis miserere nostri Deus omnium et respice nos et ostende nobis lucem miseration
Abbreviated transcription (Latin):
uolo te confirmare: ut curent bonis oꝑib pre eẽ
qui credunt deo. hec sunt bona & utilia hõibus.
Stultas autẽ questiones & genealogias. Uiii.¬
& contentiones & pugnas legis deuita. Sunt e¬
nim mutiles & uane.

Expanded text:
 confirmare, ut curent bonis operibus praeesse qui credunt Deo. Haec sunt bona et utilia hominibus. Stultas autem quaestiones, et genealogias, et contentiones, et pugnas legis devita: sunt enim inutiles et va
Abbreviated transcription (Latin):
Imone illos principib & potestatib subditos eẽ:
dicto obedire. ad omne opus bonũ paratos ẽẽ.
neminẽ blasph mare. ñ litigiosos eẽ. sed mode¬
stos. omnẽ ostendentes mansuetudinẽ. add om̃s
homines. Eramus enĩ & nos aliquando insipi¬
entes & increduli. errantes. seruientes desideri¬
is & uoluptatib uariis. in malicia & inuidia a

Expanded text:
mone illos principibus et potestatibus subditos esse, dicto obedire, ad omne opus bonum paratos esse: neminem blasphemare, non litigiosos esse, sed modestos, omnem ostendentes mansuetudinem ad omnes homines. Eramus enim aliquando et nos insipientes, increduli, errantes, servientes desideriis et voluptatibus varii
Abbreviated transcription (Latin):
Seruos dñis suis subditos ẽẽ in iiii. bis.¬
omnib placentes. non contradicentes. ñ frau¬
dantes. sed in omnib fidem bonã ostendentes.
ut doctrinã saluatoris nr̃i dĩ ornent in om̃ib.
pparuit enim grã dei saluatoris nr̃i¬
omnib hominib erudiens nos. ut abnegan¬
tes impietatẽ & scłaria desideria. sobrie & iuste

Expanded text:
seruos dominis suis subditos esse, in seruos dominis suis subditos esse, in omnibus placentes, non contradicentes, non fraudantes, sed in omnibus fidem. bonam ostendentes, ut doctrinam saluatoris nostri dei ornent in omnibus. apparuit enim gratia dei saluatoris omnibus hominibus, erudiens nos, ut abnegantes inpietatem et saecularia desideria
Abbreviated transcription (Latin):
est. Quam obcausam increpa illos dure. ut sa¬
ni sint infide: non intendentes iudaicis fabu¬
lis. & mandatis hominũ auersantiũ se aueri¬
tate. Omma munda mundis. comquinatis
autẽ & infidelib nichil mundum: sed inqui¬
nate sunt eoꝵ & mens & conscientia. Confitent᷑
se nosse dm̃ factis autẽ negant: cũ sint mere¬
sanam doctrinam. Senes ut sobrii sint. pudi¬
ci. prudentes. sam infide. in dilectione. in pa¬
tientia. Anus similiter in habitu sco. ñ crimi¬
natrices. ñ uino multo seruientes. bene docen¬
tes ut prudentiã doceant. Adolescentulas ut
uiros suos ament. filios diligant. prudentes.
castas. sobrias. domus curam habentes. benig¬
nas subditas. sius uiris. ut ñ blasphemet᷑ uerbũ
ddei. Iuuenes similiter hortare. ut sobrii sint.
In om̃ib te ipsum prebe exemplũ bonoꝵ oꝑum:
In doctrina. in integritate. in grauitate. uerbũ
sanum & inreprehensibile. ut is qui ex aduerso
ẽ uereatur. nichil habens malum dicere de no

Expanded text:
sam increpa illos. dure, ut sani sint in fide, non adtendentes Iudaicis fabulis et mandatis hominum auersantium se a ueritate. omnia munda mundis: coinquinatis autem et infidelibus nihil mundum : sed inquinatae sunt eorum et mens et conscientia. confitentur de nosse deum, factis autem negant, cum sint abooctrinam. Senes, ut sobrii sint, pudici, prudentes, sani in fide, in dilectione, in patientia. Anus similiter in habitu sancto, non criminatrices, non vino multo servientes, bene docentes, ut prudentiam doceant adolescentulas, ut viros suos ament, filios diligant, prudentes, castas, domus curam habentes, benignas, subditas suis viris, ut non blasphemetur verbum Dei. Juvenes similiter hortare ut sobrii sint. in . omnibus te ipsum praebe exemplum bonorum operum, in doctrina integritate, grauitate: uerbum sanum inreprehensibile : ut is qui ex aduerso est uereatur nihil habens malum dicere de nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
t appropinquauert̃ dies matbathie ut moreret᷑:
& dixit filiis sius. Nunc confortata ẽ suꝑbia & ca¬
stigatio: & tempiis euersionis. & ira indignatiõis.
Nunc gͦ ofilii cmulatores estote legis. & date ani¬
mas ur̃as ꝓ testamento patrũ: & mementote operũ
patrum. quȩ fecerunt in generationib sins. & acci¬
pictis głam magnã. & nomen eternũ. Abraham.
nonne in temptatione inuentus est fidelis: & repu¬
tatũ est ei ad iusticiam: Ioseph in tempore angu¬
stie sue custodunt mandatũ: & factus ẽ dñs egrpti
Phinces paternoster zelando zelum duĩ: accepit te¬
stamentũ sacerdotii eterni. Hiesus dum implet
uerbum: factus ẽ dux misrł. Caleph dũ testificat᷑
in eccła: accepit hereditatẽ. Dauid in sua miscdia
consecutus ẽ sedem regni in scła. Helias dũ zelat
relum legis: receptus est in celum. Ananias atarias
misabel credentes. lib̾ati sunt de flamma. Danibel

Expanded text:
et adpropinquaverunt dies Matthathiae moriendi et adpropinquaverunt dies Matthathiae moriendi et dixit filiis suis nunc confortata est superbia et castigatio et tempus eversionis et ira indignationis nunc ergo o filii aemulatores estote legis et date animas vestras pro testamento patrum et mementote operum patrum quae fecerunt in generationibus suis et accipietis gloriam magnam et nomen aeternum Abraham nonne in temptatione inventus est fidelis et reputatum est ei ad iustitiam Ioseph in tempore angustiae suae custodivit mandatum et factus est dominus Aegypti Finees pater noster zelando zelum Dei accepit testamentum sacerdotii aeterni Iesus dum implet verbum factus est dux Israhel Chaleb dum testificatur in ecclesia accepit hereditatem David in sua misericordia consecutus est sedem regni in saecula Helias dum zelat zelum legis receptus est in caelum Ananias Azarias Misahel credentes liberati sunt de flamma Danihel
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i fecerunt. & ñ pugnauerimus aduersus gen
disꝑdent nos a terra. Et cogitauert̃ in die illa di¬
centes. Omnis homo quicũq uenerit ad nos in bel¬
lo die sabbatoꝵ. pugnemꝰ aduersus eũ. & ñ mori¬
emur om̃s sicut mortui sunt fr̃s nr̃i in occultis.
Tunc congregata ẽ ad eos synagoga iudeoꝵ fortis
uirib ex isrł: om̃is uoluntaruis in lege. Et om̃s
qui fugiebant a malis additisunt ad eos: & facti
sunt illis ad firmam̃tũ. Et collegerunt exercitũ.
& ꝑcusserunt peccatores in ira sua. & uiros iniqͦs
in indignatione sua: & ceteri fugerunt ad nati¬
ones ut cuaderent. Et circuiuit mathathias & a¬
mici eiꝰ. & destruxerunt aras. & circũcidert̃ pueroᷤ
incircũcisos. quot quot inuenert̃ in finib ifrł in
fortitudine: & ꝑsecuti sunt filios suꝑbiȩ: & ꝓspe¬
ratum ẽ opus in manu eoꝵ. & obtinuert̃ legem
de manib gentiũ. & de manib regũ. & ñ dedert̃
cornu peccatori.

Expanded text:
ra fecerunt et non pugnauerimus antichristus ra fecerunt et non pugnauerimus antichristus unc citius disperdent nos a terra. et cogitauerunt in die illa dicentes: omnis homo, quicumque uenerit ad nos II bellum die sabbatorum, pugnemus aduersum eum, et non moriemur omnes, sicut motunc congregata est ad eos synagoga Asideorum fortis viribus ex Israhel omnis voluntarius in lege et omnes qui fugiebant a malis additi sunt ad eos et facti sunt illis ad firmamentum et collegerunt exercitum et percusserunt peccin indignatione. et ceteri fugerunt ad nationes, ut se liberarent, et circuiuit Matathias et amici eius, et destruxerunt aras et circumciderunt pueros incircumcisos quotquot inuenerunt in finibus Israel in fortitudine et persecuti sunt filios superbiae et prosperatum est opus in manu eorum et obtinuerunt legem de manibus gentium et de manibus regum et non dederunt cornu peccatori
Abbreviated transcription (Latin):
& mulieres eoꝵ. & pecora eoꝵ: qm̃ indurauerunt
suꝑ eos mala. Et renuntiatũ est uiris regis. & ex¬
ercitui qui erant in hierłm ciuitate dauid: qm̃
discessissent uiri quid̃a qui dissipauert manda¬
tum regis. in loca occulta in deserto. & abissent
post illos multi. Et statim ꝑrexerunt aduersus¬
cos. Et constituerunt aduersus eos preliũ in die
sabbatoꝵ: & dixerunt ad eos. Resistitis nc̃ adhuc:
regis: ut polluamus diem sabbatoꝵ. Et concitaue¬
runt aduersus eos prelium. Et ñ responderunt¬
loca occulta dicentes. Moriamur om̃s in simplicita¬
te nr̃a: & testes crunt suꝑnos celum & terra. qđ
iniuste ꝑditis nos. Et intulerunt eis bellũ sabba¬
tis: & mortui sunt ipsi & uxores eoꝵ. & filii eorũ.
& pecora eoꝵ. usq ad mille animas hominũ. Et cog.¬
nouit mathathias & amici eius: & luctũ habuert᷑
suꝑ eos ualde.
t dixit uir ꝓximo suo. Si om̃s fecerimꝰ sicut fr̃s¬

Expanded text:
et mulieres eorum et pecora eorum quoniam induraverunt et mulieres eorum et pecora eorum quoniam induraverunt super eos mala et renuntiatum est viris regis et exercitui qui erat in Hierusalem civitate David quoniam discessissent viri quidam qui dissipaverunt mandatum regis in loca occulta in deserto et abissent post illos multi et statim perrexerunt ad eos et constituerunt adversus eos proelium in die sabbatorum et dixerunt ad eos resistitis et nunc adhuc ext polluamus diem sabbatorum et concitaverunt adversus eos proelium et non respoloca occulta dicentes moriamur omnes in simplicitate nostra et testes erunt super nos caelum et terra quod iniuste perditis nos et intulerunt eis bellum sabbatis et mortui sunt ipsi et uxores eorum et filii eorum et pecora eorum usque ad mille animas hominum et cognovit Matthathias et amici eius et luctum habuerunt super eos valde et dixit vir
Abbreviated transcription (Latin):
cias dĩ. Non audiemus uerba regis antiochi. nec
sacrificabimus. trans gredientes legis nr̃e man¬
data. ut eamus altera iia. Et ut cessauit loqui
uerba hec: accessit quidã iudeus in omniũ ocłis
sacrificare ẏdolis suꝑ aram in ciuitate modin. se¬
cundum iussum regis. Et iudit matathias & do¬
luit: & contremuerunt renes eius. Et accensus ẽ¬
furor eiꝰ scđm iudiciũ legis: & insiliens trucidauit
eum suꝑ aram. Sed & uirum quẽ miserat rex an
tiochuis qui cogebat immolari occidit in ipso tẽ¬
pore. & aram destruxit: & zelatus ẽ legem sicut
fecit finces zambri filio salomi. Et exclamauit¬
mathathias uoce magna dicens. Omnis qui ⁊e¬
lum habet legis: statuens testamentũ exeat post
me. Et fugit ipse & filii eius in montes: & relique¬
runt quecumq habebant in ciuitate.
 unc descenderunt multi querentes iudiciũ &
iusticiã in desertũ: ut sederent ibi ip̃si & filii eoꝵ

Expanded text:
tias Dei non audibimus verba regis Antiochi nec tias Dei non audibimus verba regis Antiochi nec sacrificabimus transgredientes legis nostrae mandata ut eamus altera via et ut cessavit loqui verba haec accessit quidam Iudaeus in omnium oculis sacrificare idolis super aram in civitate Modin secundum iussum regis et vidit Matthathias et doluit et contremuerunt renes eius et ascendit furor eius secundum iudicium legis et insiliens trucidavit eum super aram sed et virum quem gis qui cogebat immolare occidit in illo tempore, et aram destruxit. et aemulatus est in lege, sicut fecit FinMatthathias voce magna dicens omnis qui zelum habet legis statuens testamentum exeat post me et fugit ipse et filii eius in montes et reliquerunt quaecumque habebant in civitate tunc descenderunt multi quaerentes iudicium et iustitiam in desertum ut sederent ibi ipsi et filii eorum
Abbreviated transcription (Latin):
do nr̃a & claritas nr̃a desolata ẽ.: & comquinaue
runt eam gentes. Quo gͦ nobis adhuc uiuere:
Et scidit mathathias & filii eius uestimenta sua:
t uenerunt illuc qui missierant iiii
arege antiocho. ut cogerent eos qui confugerant
thias & filii eis constanter steterunt. Et respon¬
dentes qui missi erant ab antiocho: dixerunt ma-¬
thathie. Princeps & clarissimus & magnus es in hac
& fac iussum regis. sicut fecerunt omnes gentes
& uiri iuda. & qui remanserunt in hicrłm. et
eris tu & filii tui inter amicos regis. & amplifica¬
tus argento & auro. & munerib multis. Et res¬
pondit mathathias: & dixit magna uoce. Et si
om̃s gentes regi antiocho obediunt. ut discedat
unusquisq a seruitute legis patrũ suoꝵ. & con¬
sentiunt mandatis eiꝰ: ego & filii mei & fr̃s mei
obediemus legi patrum nr̃oꝵ. Propitius sit nobiᷤᷤ
ds̃. Non est nobis utile relinquere legem & iusti¬

Expanded text:
do do runt eam gentes. ut quid nobis adhuc uita ? et conscidit Matathias et filii eius uestimenta sua, et venerunt illuc qui missi erant a rege Antiocho ut cogerent eos qui confugerant thias et filii eius constanter steterunt et respondentes qui missi erant ab Antiocho dixerunt Matthathiae princeps et clarissimus et magnus es in hac et fac iussum regis sicut fecerunt omnes gentes et viri Iuda et qui remanserunt in Hierusalem et eris tu et filii tui inter amicos regis et amplificatus argento et auro et muneribus multis et respondit Matthathias et dixit magna voce et si omnes gentes regi Antiocho oboediunt ut discedat unusquisque a servitute patrum suorum et consentiunt mandatis eius ego et filii mei et fratres mei oboediemus legi patrum nostrorum propitius sit nobis Deus non est nobis utile relinquere legem et iusti
Abbreviated transcription (Latin):
na suꝑ populum ualde:
N illis dieb surrexit mathathias filius iohannis
filu symconis sacerdos ex filuis ioiarim ab hierłm.
& consedit in monte modin. Et habebat filios
quinq Iohannan qui cognominabat᷑ gaddis.
& sẏmeon qui cognominabat᷑ thasi. & iudas qͥ
uocabatur machabeus. & eleazarus qui cognomi¬
nabatur abaron. & ionathas qui cognominabat᷑
apphus. Hii uiderunt mala quȩ fiebant in po¬
pulo iuda & hierłm. Et dixit mathathias. Ue
michi. Ut quid natus sum uidere contritionem
populi mei: & contritionẽ ciuitatis sc̃e. & sedere
illic cum datur in manib inicoꝵ: Sc̃a in
manib extraneoꝵ facta sunt. templũ eius sicut
homo ignobilis. uasa głȩ eius captiua abducta
sunt. Trucidatisunt senes eius in plateis: & iu¬
uenes eius ceciderunt in gladio mnimicoꝵ. Que
gens ñ hereditauit regnum eiꝰ: & ñ obtinuit spo¬
lia eius: Omnis compositio eiꝰ ablata ẽ. Que erat
libera: facta ẽ ancilla. Et ecce scã nr̃a & pulchritu¬

Expanded text:
opulum valde in illis diebus surrexit Matthathias filius Iohannis filii Simeonis sacerdos ex filiis Ioarim ab Hierusalem et consedit in monte Modin et habebat filios quinque Iohannan qui cognominabatur Gaddis et Simeon qui cognominabatur Thasi et Iudas qui vocabatur Macchabeus et Eleazarus qui cognominabatur Abaron et Ionathas qui cognominabatur Apphus hii viderunt mala quae fiebant in populo Iuda et in Hierusalem et dixit Matthathias vae mihi ut quid natus sum videre contritionem populi mei et contritionem civitatis sanctae et sedere illic cum datur in manibus inimicorum sancta in manu extraneorum facta sunt templum eius sicut homo ignobilis vasa gloriae eius captiva abducta sunt trucidati sunt iuvenes eius in plateis et iuvenes eius ceciderunt gladio inimicorum quae gens non hereditavit regnum eius et non obtinuit spolia eius omnis conpositio eius ablata est quae erat libera facta est ancilla et ecce sancta nostra et pulchritu
Abbreviated transcription (Latin):
t surrexit iudas qui uiii. ꝯ̃ magno.¬
uocabatur machabeus filius eiꝰ ꝓ eo: & adiuuabãt
eum om̃s fr̃s eius. & uniuersi qui se comiunxerãt
patri eius. & preliabantur p̃lium misrł cũ leticia.
& dilatauit głam populo suo. Et induit se lorica
sicut gygas. & succinxit se arma bellica sua in p̃¬

Expanded text:
t sur. rexit Iudas qui uocabatur Machabaeus filius eius pro eo. et adiuuabant eum omnes fratres eius et uniuersi qui se coniunxerant patri eius; et proeliabatur proelium Israel cum laetitia. et dilatauit gloriam populo suo et induit se loricam sicut gigans et succinxit uasa bellica sua et p
Abbreviated transcription (Latin):
aras. & ante ianuas domoꝵ & in plateis incende¬
bant thura. & sacrificabant. & libros legis dĩ cõ¬
busserunt igni scindentes eos. Et apud quẽcũq
inueniebantur libri testamenti dm̃. & quicũq
obscruabant legem dm̃ scđ̃m edictũ regis truci¬
dabar¬

Expanded text:
 ante ianuas domorum et in plateis incendebant tura et sacrificabant et libros legis Dei conbuserunt igni scindentes eos et apud quemcumque inveniebantur libri testamenti Domini et quicumque observabant legem Domini secundum edictum regis trucidaba
Abbreviated transcription (Latin):
a dño deo ur̃o. in ipsa głosi eritis. Et ecce sẏmeon
frater uester scio qđ uir consilii est: ipsũ audite
semꝑ. & ipse uobis erit pater. Et iudas machabe¬
us fortis uirib aiuuentute sua: sit uobis prin¬
ceps militiȩ. & ipse aget bellum populi: & addu¬
cetis ad uos om̃s factores legis. & iundicate uin¬
dictam populi ur̃i. Retribuite retributionem
gentib. & intendite in preceptũ legis. Et bene¬
duxit eos & appositus c̃ ad patres suos: & defunctꝰ
ẽ centesimo & quadragesimo sexto anno: & se

Expanded text:
 in lege quia in ipsa gloriosi eritis et ecce Simeon frater vester scio quod vir consilii est ipsum audite semper et ipse vobis erit pater et Iudas Macchabeus fortis viribus a iuventute sua sit vobis princeps militiae et ipse aget bellum populi et vos adducetis ad vos omnes factores legis et vindicate vindictam populi vestri et retribuite retributionem gentibus et intendite in praeceptum legis et benedixit eos et adpositus est ad patres suos et defunctus est centesimo et quadrage
Abbreviated transcription (Latin):
triti a iuuentute sua. & diuisit illis regnũ suũ
cũ adhue iueret. Et regnauit alexander annis
duodecim: & mortius est. Et obtinuert̃ pueri eiꝰ
regnum unusquisq in loco. Et imposuerunt sibi
omnes diademata post mortẽ eius. & filii eoꝵ post
eos annis multis. & multiplicata sunt mala in
terra. Et exiit ex eis radix pẽccatrix antiochus
illustris. filius anthiochi regis qui fuerat romȩ
obses: & regnauit in anno centesimo tricesimo

Expanded text:
ute et divisit illis regnum suum cum adhuc viveret et regnavit Alexander annis duodecim et mortuus est et obtinuerunt pueri eius regnum unusquisque in loco suo et inposuerunt sibi omnes diademata post mortem eius et filii eorum post eos annis multis et multiplicata sunt mala in terra et exiit ex eis radix peccatrix Antiochus Inlustris filius Antiochi regis qui fuerat Romae obses et re
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerati multi. Et comprebendit ciuitates mu¬
nitas in terra egipti: & accepit spolia terrȩ egypti.
Et conuertit antiochus postquam ꝑcussit egrp¬
tum. in centesimo quadragesimo & tercio anno.
& ascendit ad isrł: & ascendit hierosolimis in mul¬
titudine graui: & intrauit in scĩficationẽ cũ siꝑꝑ¬
bia. & accepit altare aureũ. & candelabrũ lumi

Expanded text:
i multi et conprehendit civitates munitas in terra Aegypti et accepit spolia terrae Aegypti et convertit Antiochus postquam percussit Aegyptum in centesimo et quadragesimo et tertio anno et ascendit ad Israhel et ascendit Hierosolymis in multitudine gravi et intravit in sanctificationem cum superbia et accepit altare aureum et candelabrum l
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt mulieres & natos: & pecora possederunt.
Et edificauerunt ciuitatẽ dauid muro magno
& firmo. & turrib firmis: & facta ẽ illis in arcẽ.
Et posuerunt illic gentẽ peccatoꝵ. uiros iniquoᷤ.
&e conualuerunt mnea. & posuerunt arma & es¬
cas. Et congreggauert̃ spolia hicrłm & reposuert̃
illic. & factisunt in laqueũ magnũ. Et factũ ẽ
hoc ad insidias sc̃ĩficationi: & in diabolũ malum

Expanded text:
xerunt mulieres et natos et pecora possederunt xerunt mulieres et natos et pecora possederunt et aedificaverunt civitatem David muro magno et firmo et turribus firmis et facta est illis in arcem et posuerunt illic gentem peccatorum viros iniquos et convaluerunt in ea et posuerunt arma et escas et congregaverunt spolia Hierusalem et reposuerunt illic et facti sunt in laqueum magnum et factum est hoc ad in
Abbreviated transcription (Latin):
erat. & cõminuit omnnia. Et accepit argentũ
& aurũ. & uasa concupiscibilia. & accepit thes¬
auros occultos quos inuenit: & sublatis omnibus
abiit in terram suam. Et fecit cędem hominum:
& locutus est suꝑbia magna. Et factus c̃ planctꝰ
magnus in isrł. xin ommniloco eoꝵ: & ingemuert̃
principes & semores. iuuenes & uirgines infirmati
sunt. &speciositas mulierũ immutataẽ. Omnis
maritus sumpsit lamertũ. & quȩ sedebant in tho¬
ro marttali lugebant. Et commota ẽ terra super
habitantes mea: & uniuersa domus iacob induit
confusionem. Et post duos annos dierũ. misit rex
principem tributoꝵ in ciuitates iuda. & uenit
hierłm cum turba magna. & locutus ẽ ad cos
uerha pacifica in dolo. & crediderunt ei. Et irru¬
it suꝑ ciuitatẽ repente. & ꝑcussit cã plaga mag¬
na. & ꝑdidit popłm multum ex isrł. Et accepit
spolia ciuitatis. & succendit cã igni. & destruxit
domos eiuis & muros eiꝰ in circuitu. & captiuas du¬

Expanded text:
t argentum et aurum et vasa concupiscibilia et accepit thesauros occultos quos invenit et sublatis omnibus abiit in terram suam et fecit caedem hominum et locutus est superbia magna et factus est planctus magnus in Israhel et in omni loco eorum et ingemuerunt principes et seniores virgines et iuvenes infirmati sunt et speciositas mulierum inmutata est omnis maritus sumpsit lamentum quae sedebant in toro maritali lugebant et commota est terra super habitantes in ea et universa domus Iacob induit confusionem et post duos annos dierum misit rex principem tributorum in civitates Iuda et venit Hierusalem cum turba magna et locutus est ad eos verba pacifica in dolo et crediderunt ei et inruit super civitatem repente et percussit eam plaga et perdidit populum multum ex Israhel et accepit spolia civitatis et succendit eam igni et destruxit domos eius et muros eius in circuitu et captivas du
Abbreviated transcription (Latin):
luctum. sabbata eiꝰ iobꝓbriũ. honores eiꝰ in n¬
chilum. Scđ̾m głam euis multiplicata ẽ ignomi¬
nia cius. & sublimitas eius conuersa ẽ in luctum.
Et scripsit rex antiochus omni regno suo ut esset
omnis popłs unus. Et reliquerunt unusquisq
legem suam. & consenserunt om̃s gentes scđm
uerbũ regis autiochi. Et multi ex isrł consensert̃

Expanded text:
es eius in nihilum secundum gloriam eius multiplicata est ignominia eius et sublimitas eius conversa est in luctum et scripsit rex Antiochus omni regno suo ut esset omnis populus unus et reliquerunt unusquisque legem suam et consenserunt omnes gentes secundum verbum regis Antiochi et multi
Abbreviated transcription (Latin):
tiones dĩ. Et quicũq ñ fecissent. sc̾m uerba re¬
gis antiochi: morerent᷑. Scđm om̃ia uerba hec
scripsit omni regno suo: & preposuit principes
populo qui hec fieri cogerent. Et iussert̃ ciuita¬
tib uidȩ sacrificare. Et congregatisunt multi de
popło ad eosqui dereliquerant legẽ dñi. & fecert̃

Expanded text:
iones Dei et quicumque non fecisset secundum verbum regis Antiochi moreretur secundum omnia verba haec scripsit omni regno suo et praeposuit principes populo qui haec fieri cogerent et iusserunt civitatibus Iudae sacrificare et congregati sunt multi de populo ad eos qui dereliquerant legem
Abbreviated transcription (Latin):
fecit uidere lumen celi: & bonis omnib ꝑ cum
repletisumus. Quid illi ad hec dignũ poteri
nus dare: Sed peto te pater ut roges eum si
forte dignabitur. medietatẽ de omnib que al¬
lata sunt sibi assumere. Et uocantes eũ pater

Expanded text:
ue videre fecit lumen coeli, et bonis omnibus per eum ue videre fecit lumen coeli, et bonis omnibus per eum repleti sumus. Quid illi ad haec poterimus dignum dare? Sed peto te, pater mi, ut roges eum, si forte dignabitur medietatem de omnibus, quae allata sunt, sibi assumere. Et vocantes eum, pater
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ etiam post septem dies sara uxor eius. & om̃is
familia. & pecora sana. & cameli. & pecunia mul¬
ta uxoris: sed & pecunia quã receꝑat a gabelo. Et
narrauit parentib suis omnia beneficia dei quȩ
fecisset circa eum ꝑ hominẽ qui eum duxerat.
Ueneruntq achior & nabath consobrini tobiȩ.
gaudentes ad tobiã. congratulantes ei de om¬
uib bonis quȩ circa illum ds̃ ostenderat. Et ꝑ
septem dies epulantes cum gaudio magno.ga¬
uisi sunt. Tunc uocauit adse tobias filiũ suuꝰ:
dixitq ei. Quid possumꝰ dare uiro isti sco. qui
uenit tecum: Respondens tobias: dixit patͥ¬
suo. Pater. quã mercedem dabimꝰ ei : aut quid
dignum ẽẽ poterit beneficiis eiꝰ: Me duxit &
reduxit sanum: pecuniã a gabelo ipse recepit.
Uxorem ipse me habere fecitꝰ: & demoniũ ab
ea ipse compescuit. Gaudiũ parentib eiꝰ fecit:
meipsum adeuoratione piscis eripiut. Te qͦq¬

Expanded text:
est etiam post septem dies Sarra uxor filii eius et omnes est etiam post septem dies Sarra uxor filii eius et omnes familiae et pecora sana et cameli et pecunia multa uxoris sed et alia pecunia quam receperat a Gabelo et narravit parentibus suis omnia beneficia Dei quae fecisset circa eum per hominem qui eum duxerat veneruntque Achior et Nabath consobrini Tobiae gaudentes ad Tobin congratulantes ei de omnibus bonis quae circa illum ostenderat Deus et per septem dies epulantes omnes gaudio magno gavisi sunt tunc vocavit ad se Tobias filium suum dixitque ei quid possumus dare viro isti sancto qui venit tecum respondens Tobias dixit patsuo: Pater, quam mercedem dabimus ei? aut quid dignum poterit esse beneficiis ejus? Me duxit et reduxit sanum, pecuniam a Gabelo ipse recepit, uxorem ipse me habere fecit, et daemonium ab ea ipse compescuit, gaudium parentibus ejus fecit, me ipsum a devoratione piscis eripuit, te quoq
Abbreviated transcription (Latin):
eum. Statimq limes suꝑ oculos erus ex felle isto
piscis. qđ portas tecum. Scias enim qm̃ mox aꝑi¬
entur oculi eiꝰ: & uidebit pater tuus lum̃ celi. &
in aspectu tuo gaudebit. Tunc precucurrit ca¬
nis qui simul fuerat in uia: & quasi nuntiꝰ blan¬
dimento sue caude gaudebat. Et surgens cecus
pater cepit offendens pedib currere. & data
manu puero occurrit obuiã filiosuo. Et susci¬
piens osculatus est eum. cum uxore sua: & cepe¬
runt flere pre gaudio. Cumq ad orassent dm̃.
& gr̃ãs egissent: consederunt. Tunc sumens
tobias de felle piscis: liniuit oculos patri suo.
Et sustinuit quasi dimidiã fere horam: cepitq
albugo ex oculis eius quasi membranũ oui e¬
gredi. Quem apprehendens tobias traxit ab
oculis eius: statimq uisum recepit. Et głifica¬
bant dm̃ ipse uidelicet & uxor eius: & om̃s qui
sciebant eum. Dicebatq tobias. Benedico te
me. Ecce uideo tobiam filium meũ. Ingressa

Expanded text:
eum. Statimque lini super oculos ejus ex felle isto eum. Statimque lini super oculos ejus ex felle isto piscis, quod portas tecum. Scias enim quoniam mox aperientur oculi ejus, et videbit pater tuus lumen coeli, et in aspectu tuo gaudebit. Tunc praecucurrit canis, qui simul fuerat in via: Et quasi nuntius adveniens, blandimento suae caudae gaudebat. Et consurgens caecus pater ejus, coepit offendens pedibus currere, et data manu puero, occurrit obviam filio suo. Et suscipiens osculatus est eum cum uxore sua, et coeperunt ambo flere prae gaudio. Cumque adorassent Deum, et gratias egissent, consederunt. Tunc sumens Tobias de felle piscis, linivit oculos patris sui. Et sustinuit quasi dimidiam fere horam: et coepit albugo ex oculis ejus, quasi membrana ovi, egredi. Quam apprehendens Tobias toculis eius statimque visum recepit et glorificabant Deum ipse videlicet et uxor eius et omnes qui sciebant eum dicebatque Tobias benedico te Dme et ecce video Tobiam filium meum ingressa
Abbreviated transcription (Latin):
irreprehensibilem exhibere. Cumq reuerte
rentur. ꝑuenert̃ ad charram quȩ ẽ in medio
itinere contra niniue undecimo die. Dixit q
angłs. Tobias frater. scis quemadmodũ reliqͥ¬
sti patrem tirũ : Si placet itaq tͥ: precedamus:
& lento gradu sequant᷑ iter nr̃m familie simul
cũ coniuige tua. & cũ animalib. Cumq hoc pla¬
cuisset ut irent: dixit raphael ad tobiam. Tolle
tecum ex felle piscis: erit enĩ necessariũ. Tulit itaq
tobias ex felle illo: & abierunt. Anna uero sede¬
bat secus uiam cotidie insuꝑcilio mortis: unde
respicere poterat de longinquo. Et dum ex code
loco specularetur aduentũ eius: uidit a longe
& ilico cognouit uenientem filiũ suũ. Currenꝰq
nuntianit uiro suo dicens. Ecce uenit filius tuu
Dixitq raphael ad tobiam. At ubi introieris
domum tuã: statim adora dñm dm̃ tuum.
& gr̃as agens ei. accede ad patrẽ tuũ. & osculare

Expanded text:
irreprehensibilem exirreprehensibilem exrentur pervenerunt ad Charram quae est in medio itinerangelus: Tobia frater, scis quemadmodum reliquisti patrem tuum. Si placet itaque tibi, praecedamus, et lento gradu sequantur iter nostrum familiae, simul cum conjuge tua, et cum animalibus. Cumque hoc placuisset ut irent, dixit Raphael ad Tobiam: Tolle tecum ex felle piscis: erit enim necessarium. Tulit itaque Tobias ex felle illo, et abierunt. Anna autem sedebat secus viam, quotidie in supercilio montis, unde respicere poterat de longinquo. Et dum ex eodem loco specularetur adventum ejus, vidit a longe, et illico agnovit venientem filium suum: currensque nuntiavit viro suo, dicens: Ecce venit filius tuus: Dixitque Raphael ad Tobiam: At ubi introieris domum tuam, statim adora Dominum Deum tuum: et gratias agens ei, accede ad patrem tuum, et osculare
Abbreviated transcription (Latin):
ciebat. & circuibat uias om̃s ꝑ quas spes remean¬
di uidebatur. ut ꝓcul uideret eum si fieri pos¬
set uenientẽ. At uero raguhel dicebat ad gene¬
rum suũ. Mane hic. & ego mittã nunciũ salu¬
tis de te ad tobiam patrem tuũ. Cui tobias dix̃.
Ego noui quia pater meus & mater mea modo
dies compitant. & cruciatur sp̃c eoꝵ in ipsis.
Cumq uerbis multis rogaret raguhel tobiam.
& ille eum nulla ratione uellet audire. tradi¬
dit ei saram. & dimidiam partem om̃is substan¬
tiȩ suȩ. inpreris. in puellis. inpecudib. in ca¬
melis. & inuaccis. & pecunia multa. & saluum
atq gaudentem dimisit eũ a se dicens. Ange¬
mes. & inueniatis omnia recte circa cõparen¬
tes ur̃os. & uideant oculi mei filios urõs priꝰꝗͣ
moriar. Apprehendentes autẽ parentes filiam
suam. osculatisunt eam. & dimisert̃ ire. mo¬
nentes eam honorare socrus. diligere maritũ.
regere familiã. gubernare domum. & seipsam

Expanded text:
ciebat, et circuibat vias omnes, per quas spes remeanciebat, et circuibat vias omnes, per quas spes remeandi videbatur, ut procul videret eum, si fieri posset, venientem. At vero Raguel dicebat ad generum suum: Mane hic, et ego mittam nuntium salutis de te ad Tobiam patrem tuum. Cui Tobias ait: Ego novi, quia pater meus et mater mea modo dies computant, et cruciatur spiritus eorum in ipsis. Cumque verbis multis rogaret Raguel Tobiam, et ille eum nulla ratione vellet audire, tradidit ei Saram, et dimidiam partem omnis substantiae suae in pueris, in puellis, in pecudibus, in camelis, et in vaccis, et in pecunia multa: et salvum atque gaudentem dimisit eum a se, dicens: Angemes, et inveniatis omnia recte circa parentes vestros, et videant oculi mei filios vestros priusquam moriar. Et apprehendentes parentes filiam suam, osculati sunt eam, et dimiserunt ire: monentes eam honorare soceros, diligere maritum, regere familiam, gubernare domum, et se ipsam