comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mi & ñ amalis. s indubitant̾ tenendũ
ẽ. a bonis sumi ñ mͦ sacram̃calit̾. s & sp̃a¬
.i. sub sacram̃to .i. sub sp̃e uisibili. carnẽ
x de uirgine sumptã. &e sanguinẽ ꝓnob
uñ g̃gꝰ. Est quidem inpecc̃orib & uidig¬
ne sumentib uera xͥ caro. & uerus san¬
guis. s eẽntia ñ salubri efficientia. Et

Expanded text:
mi et non a malis. Sed indubitanter tenendum est a bonis sumi, non modo sacramentaliter, sed et spirituasub sacramento, scilicet sub specie visibili carnem Christi de virgine sumptam, et sanguinem pro nobis gor.: Est quidem in peccatoribus et indigne sumentibus vera Christi caro, et verus sanguis; sed essentia, non salubri efficientia. It
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo & magist̾io edocuit. pot̃ simpli¬
citati eiꝰ indulgentia dni uenia ꝯcedi
nob̾ u ñ pocest ignosci. qui nunc a dño
instructi sumus. ut calicem. dñi cũ uino
ter uinum offerat. sine aqua sacram̃tum

Expanded text:
exemplo et magisterio docuit, potest simplicitati ejus indulgentia Domini venia concedi. Nobis vero non potest ignosci, qui nunc a Domino instructi sumus ut calicem Domini cum vinoter vinum offerat sine aqua, sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
tum. sicut & subiectum ꝯtingit acciden¬
tia ꝑmutare. Cedit enim nat᷑a miracło.
ce uircus supͣ ꝯsuetudinem oꝑat᷑ͦ. S nec
latere ꝓcessisse. Illud aut̃ nefarium opi¬
nari quod quidam dicere p̃sumpserunt.
aqmͣ uidelicoe in fleuma ꝯuerti. Namqe
de latere .xͥ. ñ aqͣm s humorem m̃tiunt᷑¬

Expanded text:
tum, sicut et subjectum contingit accidentum, sicut et subjectum contingit accidentia permutare. Cedit quippe natura miraculo et virtus supra consuetudinem operatur. Sed nec latere processisse. Illud autem est nefarium opinari, quod quidam dicere praesumpserunt, aquam videlicet in flegma converti. Nam et de latere Christi non aquam sed humorem aquat
Abbreviated transcription (Latin):
detur qsd̾ ciunde lat̾e xp̃i duo p̃cipua flu¬
r̾int sacram̃ta redemptionis insangͥne.
ac regen̾ationis inaqua. illa duo. uinũ
&e aqua que miscent᷑ in calice. diuina uir¬
tute mutant᷑. ut uihoc sacram̃to plane sit
ueritas &e figura. Alii uͦ tenent qd̃ aqua
cum uino tͣnsub̃atur. in sanguinẽ eumin
uinum t᷑ͣuseat mixca uino. licet phisici
cerium asseuerent qui aqͣm auino ꝑ arti¬
ficium posse asserunt seꝑari Pret̾ea pot̃
dici quod aqua ñ transit in sanguinẽ. s re¬
manet pͥoris uini acudentib circum fusa
ita qd̾ uini saporem assumit. Quod inde
uinum mictat᷑ incalicem. il lud quidẽ n
tͣnsit insanguinẽ. nͨ sanguini cõmiscetur.
s accidentib pͥoris uini ꝯmixtum corpore
qd̾ subeis latet undiq circũ fundit᷑. ñ ma¬
didans circũ fusũ. Ip̃a tñ accidentia ui¬
num appositum uident᷑ afficere. qr si anͣ
pura fuerit apposita. uini saporẽ assumit.
Contingit gͥ accidentia ꝑmutare subiee¬

Expanded text:
detur quod, cum de latere Christi duo praecipua fluxerunt sacramenta, redemptionis in sanguine ac regenerationis in aqua, in illa duo vinum et aqua, quae commiscentur in calice divina virtute mutantur, ut in hoc sacramento plenae sint veritas et figura. Alii vero tenent, quod aqua cum vino transsubstantiatur in sanguinem, cum in vinum transeat mixta vino, licet physici contrarium asseverent, qui aquam a vino per artificium posse asserunt separari. Praeterea, potest dici quod aqua non transit in sanguinem, sed remanet prioris vini accidentibus circumfusa, ita, quod vini saporem assumit; quod inde vinum mittatur in calicem, illud quidem nec transit in sanguinem nec sanguini commiscetur, sed, accidentibus prioris vini commistum, corpori quod sub eis latet undique circumfunditur, non madidans circumfusum. Ipsa tamen accidentia vinum appositum videntur afficere, quia, si aqua pura fuerit apposita, vini saporem assumit. Contingit igitur accidentia permutare subjec
Abbreviated transcription (Latin):
uita sunt. Incellexistis sp̃aliter spẽ &e ui
ta sunt. intellexistis carnalit̾. sp̃e & ui¬
liter que locutus sum Non hoc corpus
qd̃ uidetis manducaturi estis. neq bi¬
bituri sanguinẽ. quem effusuri sunt qͥ¬
u̾itas apłos. et ineis nos instruxre qd̾
ipsius corpus ñ ꝑ partes discerptum
ut putauerunt illi discipłi qui retro a¬
bierunt. s integrum. nec usibilit̾ in
panis ce uini. corpꝰ & sanguinẽ suum
nob trad̾e̾t. Et ẽ sensus u̾borum. Sp̃e ẽ

Expanded text:
ita sunt. Intellexistis spiritaliter? Spiritus et vita sunt. Intellexistis carnaliter? llige quae locutus sum. Non hoc corpus quod videtis manducaturi estis, et bibituri illum sanguinem quem effusuri sunt qVeritas apostolos, et in eis nos instruxit, quod ipsius corpus non per partes discerptum, ut putaverunt illi discipuli qui retroierunt, sed integrum, nec visibiliter in panis et vini corpus et sanguinem nobis trad
Abbreviated transcription (Latin):
natur. &ecredentium plebs ei in quẽ cre¬
dit copulat᷑ Que copłatio uini & aque
sic miscet᷑ incalice xͥ. ut mixtio illa non
possit separari. Nam si uinum cm̃ quis of¬
ferat: sangus xp̃i incepit ẽẽ sine nobis.

Expanded text:
natur, et credentium plebs ei in quem credit copulatur, quae copulatio aquae et vini sic miscetur in calice Christi, ut mixtio illa non possit separari. Nam si vinum quis tantum offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
Dicimus qd̾ intanto int̾uallo erant
init uirta dici possene qr in ꝯspecti.
eius p̾sto aderant. & tñ a longe in com¬
ꝑatione turbe ꝓpinquius assistentis cum
densitate curbe se eruerent & cecera q̃ fc̃a
sunt. longiuis intuerent᷑. ut eet̾i eũgłiste¬

Expanded text:
in tanto intervallo erant, ut et juxta dici possent, quia in conspectu ejus praesto aderant, et a longe in comparatione turbae propinquius circumstantis cum densitate turbae se exuerent, et caetera quae facta sunt longius intuerentur; ut caeteri Evangelist
Abbreviated transcription (Latin):
cantem enun ce cenere &e dimict̾e licr¬
ulteram stultus ce impius ẽ.: Et qͥdẽ
de adultera id planum ẽ. Uñ dicendũ¬
ẽ qd̾ urum in hoc loco tenere adultam
ẽ. aut cum possit corriꝑe nolle. aut qd̾

Expanded text:
cantem, et tenere et dimittere liceulteram, stultus et impius est . Et quidem de adultero id planum est: sed virum in hoc loco tenere adulteram est, aut cum possit, corripere nolle, aut quod
Abbreviated transcription (Latin):
scorum pater abraham. pꝰ ex fide iustifica¬
tus pꝰ sa cram̃tum circuncisionis insig¬
num int̾ioris iam ꝑcepte accep̃. ita filii eiꝰ
ꝑ fidem ex fide iustificant᷑. pͥ. post sacramen¬
tum ablutionis insignum interioris ĩa
ꝑcepce assumunt. Et sicut ille in ꝑcepta
iam iusticia ñ ꝑmaneret si mandatũ dĩ
negligens circumcidi respueret ita isti
pꝰ uisti mox fierent iniusti si ee̾ obedien¬
trito & humiliato mox uenia ꝯceditur
ẽ ex fide ne ꝑeat de uia iusta baptizet᷑ in
fide. Si enim lauacrũ sꝑnit: iam ab ea
fide exudit. q̃ ꝑ dilectionem oꝑat᷑. Si tñ
morte p̃uentus a lauaero reg̾nationis p̃¬
pedit᷑. qr extra fundam̃tum ñ ẽ ꝑire nõ

Expanded text:
justificatus, post sacramentum circumcisionis in signum interioris jam perceptae accepit, ita filii ejus per fidem, ex fide prius justificantur, post sacramentum ablutionis in signum interioris jam perceptae assumunt. Et sicut ille in percepta 152 jam justitia non permaneret, si mandatum Dei negligens circumcidi respueret; ita isti prius justi mox fierent injusti, si contra obedienontrito et humiliato mox venia conceditur est ex fide, ne pereat de via justa, baptizetur in fide; si enim lavacrum spernit, jam ab ea fide excidit quae per dilectionem operatur. Quod si morte praeventus a lavacro regenerationis praepeditur, quia extra fu
Abbreviated transcription (Latin):
tñ excidit. Cadit quidem. qr plerunq
abscedie: ñ excidit: qm̃ semꝑ reditura
abu. Ex quo aut̃ abit. iam ñ ip̃a uerũ
habitus eius pꝑam agit. querit q̃ sua
sunt: similiaq ad mittit. Uñ dauid & pe¬

Expanded text:
tamen excidat. Cadit quoniam plerumque abscedit, non excidit, quoniam semper reditura abit. Ex quo autem abiit, jam non ipsa; verum abitus ejus perperam agit, quaerit quae sua sunt, similiaque admittit. Unde David,
Abbreviated transcription (Latin):
ferentia. Alit enim se ħt quod ex corporis
cõplexione ẽ. qd̾ nature suitiate depuca¬
tur. & alit qd̾ exm̃cis deuiatiõe qd̾ arbi¬
crio datur. Afficimur quidẽ hereditatis
infirmitate. magis cñ ꝯplexionis cor¬
ruptione. maxime aut̃ anime disso¬

Expanded text:
x corporis complexione est, quod naturae, sed vitiatae deputatur; et aliter quod ex mentis deviatione, quod arbitrio datur. Afficimur nimium quidem haereditatis infirmitate, magis vero complexionis corruptione, maxime autem animi disso
Abbreviated transcription (Latin):
plicans se inuisticie: iuxta auctoritatẽ
efficit᷑ ce ip̃e nichil. Et eungłm de eo ait.
Sine ip̃o fcm̃ ẽ nicħ. Aut gͦ sic exponemꝰ.
pe cum int̾ ea q̃ fecit existentia nichil
offendu: illud solum tanqͣm alienum
ab amore suo excludit. nͥ si q̃n libeat qd̾
uorare. ut amet ad se conusum. od̾it

Expanded text:
plicans se injustitiae juxta auctoritatem efficitur et ipse nihil: et Evangelium de Deo ait: Sine ipso factum est nihil . Aut ergo sic exponemus:pe cum inter ea quae fecit existentia nihil offendit, illud solum tanquam alienum ab amore suo excludit: nisi si quando libeat quod d esse revocare, ut amet ad se conversum, oderit
Abbreviated transcription (Latin):
seruo placere: qd̾ ꝓbau̾it dñm suũ uelle
Dñs auẽ uult malos male ꝑdere. Non¬
ne gͦ placebit seruo maloꝵ ꝑditio. Cͦmͦ
aut̃ fr̃s diligit. si eos damnari uolet:
Auc si id fr̃ib nolit. ñne qnm ꝯtemut

Expanded text:
servo placere, quod probaverit Dominum suum velle. Dominus autem vult malos male perdere ; nonne igitur placebit servo malorum perditio? quomodo autem fratres diliget si eos damnari volet? aut si id fratribus nolit, nonne Dominum contemnit
Abbreviated transcription (Latin):
b̃n uiuendi inicium qnͣdam soleat opti¬
uere ten̾itatem.⁊am quidem digna celo gͣ¬
ui tñ ñdum idonea bello. aut cemptatiõis
caritas maturitate aucta ẽ. & siue seriꝰ
siue ocius robur sollemnitatis adepta.
iam fons ẽ. inquo alienus ñ cõmunicat.¬

Expanded text:
bene vivendi primordia quamdam soleat obtinere teneritatem, jam quidem digna coelo, gravi tamen nondum idonea bello, aut tentationis, charitas maturitatem nacta est, et sive serius, sive ocius robur soliditatis adepta est, jam fons est in quo alienus non communicat
Abbreviated transcription (Latin):
gesta sunt pꝰqmͣ uenit ihe inciuit atem
suam donec ueniree ce capharnaũ. ⁊ lix
adiunxisse de sanato paralitico sicut in
multis ita faciunt p̃t̃mittentes media
canqm hoc continuo sequat᷑. qd̾ si ne ulla
p̃t̃missionis sue sig̾cõne subiungat. Uł¬

Expanded text:
gesta sunt, posteaquam uenit Iesus in ciuitatem suam, donec ueniret et Capharnaum, et hoc adiunxisse de sanato paralytico, sicut in multis ita faciunt praetermittentes media, tamquam hoc continuo sequatur quod sine ulla praetermissionis suae significatione subiungunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Malicie ne ueniam flagitabo. Impeni¬
tens ẽ ñ impetrabo potius ip̃m iudicem
int̾ra uiuentium qnͣtũius nepharioꝵ
finem qͥ dõ notus ẽ qr ignoramꝰ ꝑditiõĩ
es ut alienum seruũ uidices. Dño suo
stat aut cadit. Stabit aut̃. Dum gͥ la

Expanded text:
Malitiaene veniam flagitabo? Impoenitens est, non impetrabo; potius mihi justum ra viventium, quantumvis nefariorum finem, qui Deo notus est, quia ignoramus, perditioni es, ut alienum servum judices? Domino suo stat aut cadit, stabit autem . Na
Abbreviated transcription (Latin):
scientie sue ponens dicat. uolo om̃s ho¬
mines ẽẽ sicut et ego sum: Quom᷑ gͦ uult¬
om̃s homunes ẽẽ castos: si quemqͣm man¬
dat suam habere. Negͥ eccłia de conti¬
nentium ordo apłico deꝑeat decreto in¬
celligamus apłm ut quisq hat suam
ñ p̃cepisse. s osuluisse nec consilium hoc

Expanded text:
tinentiae suae ponens ait: Volo omnes esse sicut ego sum? Quomodo vult omnes esse castos si quemque mandat suam habere? Sed ne de Ecclesia continentium ordo apostolico depereat decreto, intelligamus Apostolum, ut quisque habeat suam non praecepisse, sed consuluisse; nec consilium hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cendum. qd̾ ingenua potest nubere ser¬
uo. s si noscit᷑ ẽẽ seruilis conditionis
nuus homo ancillam acceꝑit uxorẽ
&e estimat quod ingenua sit. si ipsa fe¬
faciat. Si ñ pocest. si uolu̾it dimittat.
Si uͦ ancillam eam scierat. ce collauda¬
uerat. pꝰ eam ut legitunam habeat.
Dictum ẽ nobis quod quidam legiti¬
ma seruorum mr̃imonia potestatiua
quadam p̃sumptione dirimant. ñ

Expanded text:
non negatur ingenua posse nubere servo; sed si nescitur esse servilis conditionis nuus homo ancillam alterius uxorem acceperit, et aestimat quod ingenua sit; si ipsa fefaciat; si non potest, si voluerit aliam accipiat. Si vero ancillam eam scierat et collaudaverat post, eam ut legitimam habeat. Dictum est nobis quod quidam legitima servorum matrimonia potestativa quadam praesumptione dirimant, non
Abbreviated transcription (Latin):
uiri pꝰ longam captiuitatẽ reu̾si ita in
dilectione suarum ꝯuigum ꝑ seuerant.
quod fides posere. Sin aut̃ alique muli¬
eres ita post̾i̾orum uiroꝵ amore sunt
capte. ut malint eis coherere. qm ad le¬
gitimum transire: m̾ito sunt notande¬
ita ut eccłiastica ꝯmunione pͥuent᷑ que
de re excusabili ꝯtaminationẽ cͥminis
tria uxore. in longinquam abiens regi¬
onem. aliam ducat uxorem. pꝰ ea pnĩa¬

Expanded text:
viri post longam captivitatem reversi ita in dilectione suarum conjugum perseverant quod fides poscit. Si autem aliquae mulieres ita posteriorum virorum amore sint captae ut malint eis cohaerere quam ad legitimum redire ita ut ecclesiastica communione priventur, quae de re excusabili contaminationem criminis tria sua uxore in longinquam abiens regionem aliam ducat uxorem, dei
Abbreviated transcription (Latin):
caro u̾bi. ꝑpassionem ita creuit & dila¬
tata ẽ. atq ita cotum mundũ impleure
ut om̃s electos qui fuerunt apͥncipio
mundi. & futuri sunt usq ad ultimum
electum infine scłi noua consꝑsione hu¬
uis sacram̃ti inunam eccłiam faciat
đ̃m & homines eternalit̾ copulari. Ip

Expanded text:
r passionem ita crevit, adeo dilatata est, ita mundum universum implevit, ut omnes electos, qui fuerunt ab initio mundi, vel futuri sunt usque ad ultimum electum in fine saeculi, nova conspersione hujus sacramenti, in unam Ecclesiam faciat Deum et homines aeternaliter copulari. Caro
Abbreviated transcription (Latin):
Et insignum federis effudit iosue aqͣ
illum effundere. Quasi dicat. Sic et¬
fundet᷑ sangius illiꝰ qui hoc fedus u
olau̾it. Hebrei uͦ aquam fundences.
atro ciorem penam inuiolatione indi¬
eabant. Alii enun liquores ñ effundun¬
tur de uase. quin aliqd̃ uestigiũ in eo
relinquat᷑. solus aque li quor ꝓrsus ef¬
funclitur. quod faciebant hebrei. inite¬
dere inito eum d̃ño. Quasi dic̾ent N
solum iuolator huius federis peribit.

Expanded text:
et in signum foederis effudit Josue aquaillum effundere, quasi dicerent: Sic effundetur sanguis illius qui violaverit hoc foedus. Hebraei vero aquam fundentes, atrociorem poenam in violatorem indicabant. Alii enim liquores non effunduntur de vase, quin aliquod vestigium sui in eo relinquant. Solus aquae liquor prorsus effunditur. Quod faciebant Hebraei in foedere inito cum Domino, quasi dicerent: Non solum violator hujus foederis peribit,
Abbreviated transcription (Latin):
iatus assistunt. Uñ scͥptum ẽ. Milia
nulium ministrabant ei ce decies cen¬
cena milia assistebant ei. S & dionisiꝰ
inierarchia que dr̃ sacer principatꝰ.
la agmina ab intimis nunqͣm rece¬

Expanded text:
a millium ministrabant ei, et decies centena millia assistebant ei. Item Dion., in Hierarchia, quae sacer principatus la agmina ab intimis nunquam rece
Abbreviated transcription (Latin):
aut t̾mino naturalit̾ collate pocestatis
aut miracło temꝑalicer illate ipossi¬
bilitatis. aut obstacło extrinsecꝰ adhibi¬
te diffuultatis. aut iudicio mntnsecus o¬
ꝑantis dispositionis. Terminus natu¬
raut̾ collate potestatis ẽ qnͣtum nat᷑a¬
liter posse concedit᷑. Miracłm temꝑalit̃
illate impossibilitatis ẽ: qñ id ip̃m na¬
curale posse subita ce occulta diuine pre
mitur. Obstacłm extͥnsecus adhibite
difficultatis ẽ. qñ nutu diuino ꝑalias
pocestates extrinsecus obuantes. alio¬
rum uoluntates ne ad effectũ uenire
possint impedunt᷑. Iudicium intͥn secus
oꝑantis dispositionis ẽ: qñ ip̃a ius di¬
uina que abintus om̃i creature p̃sidet.

Expanded text:
Aut termino naturaliter collatae potestatis, aut miraculo temporaliter illatae impossibilitatis, aut obstaculo extrinsecus adhibitae difficultatis, aut judicio intrinsecus operantis dispositionis. Terminus naturaliter collatae potestatis est quantum naturaliter posse conceditur. Miraculum temporaliter illatae impossibilitatis est quando id ipsum naturale posse subita et occulta virtute divmitur. Obstaculum extrinsecus adhibitae difficultatis est quando nutu divino per alias potestates extrinsecus obviantes aliarum voluntates ne ad effectum venire possint impediuntur. Judicium intrinsecus operantis dispositionis est quando ipsa vis divina
Abbreviated transcription (Latin):
cisium remittunt᷑ pec̃ca. dũ ẽ in aquis bap¬
cisim. s ꝙͣ cito surgit ab aqͥs baptismi redeunt
pecẽa. Alit̾ enim ut dicunt transitꝰ maris
rubri ñ plene typum baptismi obtineret.
Ibi enim submersi sunt egyptii. & transi
raelitis. Moderni cñ dicunt quod nicħ
immo ẽ ei occasio mortis et̾ne. &e ei uercit᷑
inmalum bonum qͦ male utit᷑. pꝰ eatam̃
cum penitet & recedit fictio. hane incipit
habere iuim baptismꝰ. qd̃ ñ inuingit᷑ ei sa¬
tissactio ꝓ pecc̃is. que añ baptismum fecit¬

Expanded text:
cedit, remittuntur peccata dum est in aquis baptismi, sed quam cito surgit de aquis baptismi redeunt peccata. Aliter enim dicunt, transitus maris Rubri non plene typum ejus obtineret; ibi enim submersi sunt Aegyptii et transieraelitis. Moderni tamen dicunt quod nihil imo est ei occasio mortis aeternae, et ei vertitur in malum bonum quo male utitur; postea tamen cum poenitet, et recedit fictio, hanc incipit habere vim baptismus quod non injungitur ei satisfactio pro peccatis quae ante baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
moris erat iudeis ex p̃cepto legis scĩfi¬
care se ip̃os añ pascha. ip̃amq scĩfica¬
cionem mniciari pͥma die m̃sis primi
qua clie õe tabernacłm dedicatum ẽ
sicut in exodo legit᷑ dicente dño ad mo¬
ysen. Mense pͥmo. pͥma die m̃sis eriges

Expanded text:
eis erat, ex praecepto legis, sanctificare seipsos ante Pascha, ipsamque sanctificationem initiari prima die mensis primi: qua die et tabernaculum dedicatum est, sicut in Exodo legimus, loquente Domino ad Mosen: « Mense primo, prima
Abbreviated transcription (Latin):
turali potentia potest quicquid uult
fieri. & quiequid uult se posse. Nichil
enim uult ficri quod ñpossit facere. ꝑ
se uł ꝑ creaturam. &e nil uult se posse qd̾
non possit. & om̃e quod uult fieri uult

Expanded text:
turali potentia potest quicquid vult fieri, et quicquid vult se posse. Nihil enim vult fieri quod non possit facere per se, vel per creaturas; et nihil vult se posse, quod non possit; et omne quod vult fieri, vult
Abbreviated transcription (Latin):
cui circa impotentiam nature diina
gr̃a ñ suppleuit. ut cruncum fieri uitu¬
scd̾m naturam. cirea qͦd impossibile
nature diuina suppleuit auctoritas.
ut uirginem pepisse. lacarum suscita¬

Expanded text:
cui circa impotentiam naturae divina gratia non supplet, ut truncum fieri vitu naturam, circa quod impossibile naturae, divina supplevit auctoritas, ut virginem peperisse, Lazarum suscita
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ solutio fere adhibenda. prius hac dis
ta sunt᷑ caritate. ds aut̃ dicit᷑ bonus.
ñ ꝓpter bona oꝑa. immo oꝑa eius di¬
cuntur bona. eo quod ip̃e qui uere ẽ bo¬
nus ea facir. Si enum ipse que sunt
mala faceret. uł que si fierent ab ho¬
idest dm. Cum ergo dr d̃s nõ pocest
facere nisi quod bonum ẽ. ab eo fieri si

Expanded text:
is locutio, adhibita prius hac distta sunt charitate. Deus autem non dicitur bonus propter opera bona. Imo opera ejus dicuntur bona, eo quod ipse qui vere est bonus ea facit; si enim ipse quae sunt mala faceret, vel quae si fierent ab hoscilicet Deum. Cum ergo dicitur, Deus non potest facere, nisi quod bonum est ab eo fieri, si
Abbreviated transcription (Latin):
quia potest quicquid uult se posse. &
potest facere quicquid uult facere
Non enim uult facere nisi qd facit.
nec posse nisi quod pocest. s ñ potest fa¬
cere quicquid uult fieri Uult eni
saluos fieri qui saluandi sunt. uerũ¬
cam̃ eos saluare ñ potest. Ds aut̃ quic¬
quid uult fieri pocest facere. quia si
uult aliquid fieri. ꝑ se potest illud

Expanded text:
quia potest quicquid vult se posse, et potest facere quicquid vult facere. Non enim vult facere nisi quod facit, nec posse nisi quod potest, sed non potest facere quidquid vult fieri. Vult enim salvos fieri qui salvandi sunt, verumtamen eos salvare non valet. Deus autem quicquid vult fieri, potest facere. Si enim vult aliquid fieri per se, potest illud
Abbreviated transcription (Latin):
aliam animam assum̾e. ita ut habe¬
at duas aut tres animas. duo uel
ce alius homo. Nam si hoc ẽẽt uere dice¬
retur. iste homo ẽ ille homo. qr hec per¬
sona humanata. ẽ illa ꝑsona huma¬
nata. Nichil enim aliud significat
iste terminus. iste homo. qmͣ iste hec ꝑ¬
sona humanata. & eẽt una ꝑsona in

Expanded text:
aliud corpus assumere, ita ut habeat duas aut tres animas, et duo vel erit unus et alius homo: nam si hoc esset, vere diceretur, iste homo est ille homo, quia haec persona humanata et illa persona humanata. Nil enim aliud significat iste terminus hic homo, quam iste haec persona humanata, et esset una persona in
Abbreviated transcription (Latin):
pe ip̃e odit. ut pote redditurus unieui¬
q scd̾m oꝑa sua. eo pacto ut nullatenꝰ
parcere uelit. his quib debet iudiciũ
buit. qm̃ quid de singłis dõ placebat
ip̃e ꝑnouit. Nos uͦ quem liboe flagiti¬
osum amamus. clum qͥd de eo diuina
uelie censura ignoramus. S quos
neronem siue ad huc morituros ut
salute ambigimꝰ. Ex quo uͦ ambigu¬
itate pulsa quod utiq inficturo erit
certi erimus iam magnum chaos int̾
nos & malos firmatum erit. ut ad eos
compatiendo tͣnsire ñ possimus. S cũ¬

Expanded text:
se quoque odit, redditurus unicuique juxta opera sua, eo pacto ut nullatenus parcat his quibus debet: Judicium quoniam quid de singulis Deo placeat ipse praenovit. Nos autem quemlibet flagitiosum amamus, dum quid de eo divina velit censura ignoramus. Unde quos Neronem; sive adhuc morituros, ut de salute ambigimus. Ex quo enim ambiguitate pulsa quod utique in futuro fiet certi erimus, jam magnum chaos inter nos et malos firmatum erit, ut ad eos compatiendo transire non possimus. 136 Cu
Abbreviated transcription (Latin):
sicue caritas oꝑit multitudinẽ pecẽo¬
rum: ne sint ultra ad damnationẽ. et¬
tñ compunctio qmͣ caritas parit atq
satisfactio qmͣ importat compunctio.
eadem oꝑit ne exigant᷑ ad penam. ita
homini pec̃ca remittit fides ne damnet᷑.
baptismus ne puniat᷑. Quod enĩ fides
facit. baptismus ostendit. fides pec̃rca
delet. baptismus deleta ostendit. Uñ
in baptismo cont̾ra uitia ꝯforcat. in ꝯ¬
firmatione ad bñ agendum aptat. Ei¬
des more penitentie suscitat. haptismꝰ
more ꝯfessionis sanat. ꝯfirmatio mo¬
re satisfactionis uegetat. Primo post
mortem uiuum. sedõ pꝰ languorem sa¬
num. tercio pꝰ salutem robustum. Er¬

Expanded text:
e charitas operit multitudinem peccatorum , ne sint ultra ad damnationem; compunctio vero, quam charitas parit, atque satisfactio, quam importat compunctio, eadem operit, ne exigantur ultra ad poenam; ita homini peccata remittit fides, ne damnetur; baptismus, ne puniatur. Quod fides facit, baptismus ostendit; fides peccata delet, baptismus deleta docet, unde in baptismo contra vitia confortat, in confirmatione ad bene agendum aptat. Fides more poenitentiae suscitat, baptismus more confessionis sanat, confirmatio more satisfactionis vegetat. Primo, post mortem vivum; secundo, post languorem sanum; tertio, post salutem robustum. Q
Abbreviated transcription (Latin):
Pater nr̃ mortuus ẽ in deserto ꝑpeccato
suo. nec habuit mares filios. Cur collit᷑
nomen eius de familia: Date nob̃ posses¬
sionem int eognatos nr̃os. Quarũ cau¬
sam retulit moyses ad dñm. Qui are.

Expanded text:
Pater noster mortuus est in deserto pro peccato suo, nec habuit mares filios, cur tollitur nomen ejus de familia? Date nobis possessionem inter cognatos nostros. » Quarum causam retulit Moyses ad Dominum, qui ai
Abbreviated transcription (Latin):
ur hoc scło nascit᷑ inscłm scłi ꝑ tingens:
summat᷑. Qui fortasse ẽ reuerentia. que
m̾ito subiectionis debet᷑ supiorib. qͣ ince¬
io de incorruptione carnis certa. ce de
honore sp̃c secura ñ angit᷑ formidine s

Expanded text:
i pertingens consummatur: qui fortasse est reverentia, quae merito subjectionis debetur superioribus, quae in coelo de incorruptione carnis certa, de honore Spiritus secura, non angitur formidine, sed
Abbreviated transcription (Latin):
sciendum quod utraq uoluntas. alta
dĩ seu rõnis. altera carnis. que in hoc lo¬
co nichil aliud intelligit᷑ nisi horror qͥ¬
ti id patefecit quod ñ horrori mortis suo
Cum senu̾is alius te cinget &e ducet qͦ
cuñ ius. Horror gͥ mortis pͥmam occu¬
mor monet. s sicut dõ placet. qmius
affectus carnis et erga se &erga mi¬
seriam synagoge aliud suadet. ita tͦn¬
seat ame calix iste. ut cum tali mͦ possi¬
bile ẽ. Ueruncam̃ licet id uelim qd̾ cu
fiat. ñ sicut egouolo s sicut tu . uis. fi¬
at. ñ qr ego hoc uolo. nam sequi huma
etius dici potuit. In quo patet uolun¬
tatem in xp̃o aliam ẽẽ hominis qͥsi obe¬
dientem. aliam diuinitatis qͣsi iu¬

Expanded text:
ndantis. Utraque voluntas, altera Dei sive rationis, altera carnis quae in hoc loco nihil aliud intelligitur, nisi horror qutu, id patefecit, quod non horrori mortis, sed em senueris alius, te cinget et ducet quo tu non vis . Horror timentis primam occumor monet, sed sicut Deo placet. Quamvis affectus carnis, et erga se et erga miseriam Synagogae, aliud suadet, ita: transeat a me calix iste, et cum modo tali, si possibile est; verumtamen licet id velim quod tu, fiat non sicut ego volo, sed sicut tu: fiat non quia ego homo volo nam sequi humanctius dici potuit. In quo patet voluntatem in Christo aliam esse hominis quasi obedientem, aliam divinitatis quasi ju
Abbreviated transcription (Latin):
litate atq languore. in robur atq ualen¬
qualit̾ dix̾it. insimilitudinẽ hominũ fẽs.
quia ñ cransfiguratiõe in homine s habi¬
tu fẽs ẽ. cum indutus ẽ hominẽ quẽ sibi
ti atq immorcalitati sociaret. Nonenĩ o
portet intelligi mut atũ uerbum suscepti¬
one bominis. sicut nͣ menbra uestim̃ta
incluta mutant. qmͣius illa susceptio
ineffabilit̾ susceptũ suscipienti copłaret.

Expanded text:
litate atque languore in robur atque valenqualiter dixit, in similitudinem hominum factus, quia non transmigratione in hominem, sed habitu factus est, cum indutus est hominem, quem sibi ormans immortalitati portet intelligi, mutatum esse Verbum susceptione hominis, sicut nec membra veste induta mutantur, quamvis illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti copularet.
Abbreviated transcription (Latin):
ne dr as fc̃s homo. nisi qr u̾itatem car¬
nis ce anime. accepit. q̃ inunitatẽ ꝑsone
sibi eopulauit. ñ quia illa duo uł aliqua
res exilł composita sit una ꝑsona cũ u̾bo.
uł sit u̾bum. Et scdm ip̃os hoc nom̃ homo
Quod confirmat auctoritate apłi & ha¬
bitu inuentus ut homo. Sunt enĩ diu̾sa
habitum dicimus. uł habitum animi
sicut discipline ꝑceptionẽ usu firmatã.
uł habitum corporis sicut dicimꝰ alium
bris accõmodant᷑ ex trinsecus ut eundi¬

Expanded text:
 Deus factus homo, nisi quia veritatem carnis et animae accepit, quae in unitate personae sibi copulavit, non quia illa duo, vel aliqua res ex illis composita, sit una persona cum Verbo, vel sit Verbum. Secundum quos hoc nomen homo Quod confirmant auctoritate Apostoli: Et habitu inventus ut homo . Sunt enim diversa habitum dicimus: vel habitum animi, sicut disciplinae perceptionem usu firmatam; vel habitum corporis, sicut dicimus alium bris accommodantur extrinsecus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ desinat. Uñ augꝰ. Inanis ẽ penitentia
quam sequens culpa ꝯmaculat. Et sic
incellige. Inanis .i. frustrata debito fi¬
dentiuis diffinit penitentiã augꝰ. ita
dicens. Penitentia ẽ gratͥa qͣ cum e¬
m̃dationis ꝓposito ante acta flemꝰ
uł oclimꝰ & ampliꝰ flenda cõmittere

Expanded text:
um dicit: « Inanis est poenitentia quam sequens maculat culpa. » Sed sic intellige inanis, id est frustrare debito fidentius diffinit poenitentiam: « Poenitentia est gratia quam cum emendationis proposito anteacta flemus vel odimus et amplius flenda committere
Abbreviated transcription (Latin):
pecẽm alcero cacito ꝯfitet᷑ satisfactionẽ
a sacerdote inuinctam expleu̾it. ñquid
ge boc uidetur ẽẽ a rõne. et eccłie ꝯsuetu¬
dine. que ꝓeodem pecc̃o nisi iteret᷑ nul¬
u bis penitentiam imponit. Fuit gͦ il¬
la pec̃t̃i ꝯcligna satisfactio. un &e pecc̃m

Expanded text:
etur, altero tacito, satisfactionem a sacerdote injunctam expleverit; numquige hoc videtur a ratione, et Ecclesiae consuetudine, quae pro eodem peccato, nisi reiteretur, nulli bis poenitentiam imponit. Fuit ergo illa peccati condigna satisfactio, unde et peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum fiat ꝑsonarum suppositio tan¬
qm plurium. sequat᷑ dictio in apposito.
apponens significationẽ suam. rebus
canqͣm plurib. quod ñ potest facere nͥ
dictio pluralis num̾i & idõdr sunt.

Expanded text:
ut fiat personarum suppositio tanquam plurium sequatur dictio in apposito apponens significationem rebus tanquam pluribus, quod non potest facere, ubi dictio pluralis numeri. Ideo dicitur sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dum. quod cum đr pater &e filius et
sp̃e sc̃s sunt. hoc uerbum sunt. ñ decermi¬
na pluralitatẽ. circa essentiam quam¬
significat. sicut nec alia uerba circa su¬
a significata. Nlam cumuera sit locu¬
tio. accideret plures attribui ẽẽntias.
s attͥbuit essentiam ꝑsonis. ut plurib¬
quod ñ potest facere nisi inuoce plurat
numeri. oe idõ pluraliter ponitur. qn¬
tum ad uocem s singłare ẽ qnͣtum ad
significationẽ. qr nõ essentias s essen¬
tiam copulat. sicut cum dr thebe sunt.
hoc uerbum plurale ẽ uoce. s significati¬

Expanded text:
um ergo dicitur: Pater, et Filius, et Spiritus sanctus sunt , hoc verbum sunt non determinat pluralitatem circa essentiam, sicut nec alia verba circa sua significata; tunc enim cum vera sit locutio sed attribuit essentiam personis pret hoc non potest facere nisi in voce pluralis numeri, et ideo pluraliter ponuntur quantum ad vocem, sed singulare est quantum ad significationem, quia non essentias sed essentiam copulat, sicut cum dicitur Thebae sunt, hoc verbum sunt plurale est voce, sed singula
Abbreviated transcription (Latin):
a diectiue cenent᷑. & ad ypostases refer̃¬
tur. ex adiuncto ñ ad essentiã. Siuͦꝰ ad¬
datur nomen numerale. quia tunc sub¬
stantiue tenent᷑ ad essentiam referuntur

Expanded text:
et adjective tenentur, ad hypostases referri ex adjuncto, non ad essentiam. Si vero addatur nomen numerale, quia tunc substantive ponuntur, ad essentiam referuntur
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝯgruitatem huiꝰ locutionis un
pediunt. ⁊am quia hoc nomen ꝑso¬
na singłariter ꝓfert᷑. & sine ad iuncto.
ad essentiam uult referri. s quia prece¬
dit u̾bum plurale p̃cedentib trib no¬
minatuis. distinctio illa uidet᷑ innu¬
ta. S circa unam essentiam ñ ẽ distin¬
ctio. Unde incongrue uidet᷑ dici. Ac si di¬
ceretur. Outerq hominũ eurrice. uł
li congrue dicitur. falso dr. Sicut e¬

Expanded text:
congruitatem hujus locutionis ut videtur. Nam quia hoc nomen persona, singulariter profertur, et sine adjuncto ad essentiam vult referri. Item quia praecedit Verbum plurale praecedentibus tribus nominativis distinctio illa videtur innud circa unam essentiam non est distinctio. Ideo incongrue videtur dici, sicut et si diceretur: O uterque hominum amice. Vel si congrue dicitur, falso dicit
Abbreviated transcription (Latin):
filius. Sunt etiam quedam quasi
collectiua. que de plurib ꝑsonis ita
quod de nulla earum dicunt᷑. ut tri¬
nitas. Sunt cẽ quedam que inres¬
pectu dicunt᷑. ad creaturas. & oĩb
ꝑsonis conueniunt. ut creator. dns
sus & sunt que ex tempore ꝯueniunt.
sine aliquo respectu. ut incarnat᷑. hu¬

Expanded text:
er et Filius. Sunt etiam quae sunt quasi collectiva quae de pluribus personis, ita quod de nulla earum dicuntur, ut Trinitas. Sunt etiam quae in respectu dicuntur ad creaturas, et omnibus personis conveniunt; ut Creator, Domisus. Et sunt quae ex tempore conveniunt sine aliquo respectu, ut incarnatus, hu
Abbreviated transcription (Latin):
lao pͦp. & ita ẽẽ inuenies. Igit᷑ salubriꝰ
sideratione u̾itatis int̃̾pretatio ꝑqui¬
renda ẽ. Absit enim qͦd scã eccłia contra¬
ria credat: cum talia p̾dicat. Ds̃ ẽ sim¬
plex. & incorporea natura. ds est homo.
Ds̃ ip̃a ecernitas ẽ. ̃s de iurgine nat᷑
ẽ Ds̃ ẽ inmortalis. ds. incruce mortuꝰ ẽ.¬

Expanded text:
lao papa, et ita esse invenies. Igitur salubri consideratione veritatis interpretatio perquirenda est: absit enim quod sancta Ecclesia contraria credat, cum talia praedicat: Deus est simplex et incorporea natura, Deus est homo, Deus ipsa aeternitas est, Deus de virgine natus est, Deus est immortalis, Deus in cruce mortuus e
Abbreviated transcription (Latin):
ne roboratus occurrit. & ꝓponit᷑ calix
hunc uidentes desiderant & sitint.
Primo ẽ ealix. deinde sitis. Hanc seqͣt
potus. Sicientes enim potant. Felix
ebrietas sequit᷑ potum. pꝰqmͣ homo
aterrenis alienatus celestib confor¬
matur. Inebriationẽ sequit᷑ dormitio.
dormitionẽ quies. Multi enĩ dormi¬
unt qui ñ quiescunt. Quietẽ sequit᷑
uita et̾na. ut obtineat in ip̃a re quod
iam ħt in spe. Sane tͥa distingui opor¬
cet. que de scĩ doctores communit asser̃t.
&e eccłia firmit̾ tenet. Unum ẽ qd̾ panis
ae uinum ꝑꝯsecrationẽ uertunt᷑ in uerũ
corpus & sanguinem xp̃i. Transit itaq es¬
ca corporis in escam anue. cib uent̾s inei¬
bum m̃itis. fidelis & sp̃ualis. qua ꝓpt̃ ua¬
ticum appellat᷑. S apło teste. quicunq
Ieronimus suꝑ illud apłi. Si in linteo uel
magis incorde polluto. qmͣ inmundiciam
cts suꝑ omũa execrat᷑. Nam ce ioseph iustꝰ

Expanded text:
ne roboratus occurrit et proponitur calix, ne roboratus occurrit et proponitur calix, hunc videntes desiderant et sitiunt. Primo est calix, deinde sitis, hanc sequitur potus, sitientes enim potant. Felix ebrietas sequitur potum, per quam homo a terrenis alienatus, coelestibus confirmatur. Inebriationem sequitur dormitio, dormitionem quies. Multi enim dormiunt, qui non quiescunt. Quietem sequitur vita aeterna, ut obtineat in ipsa re quod jam habet in spe. Sane tria distingui oportet, quae et sancti doctores communiter asserunt, et Ecclesia firmiter tenet. Unum est, quod panis et vinum per consecrationem vertuntur in verum corpus et sanguinem Christi. Transit itaque esca corporis in escam animae, cibus ventris in cibum mentis fidelis et spiritualis; quapropter viaticum appellatur. Sed Apostolo teste: Quicunque Hieronymus supra illud Apostoli. « Si in linteo vel magis in corde polluto, quam immunditiam Deus super omnia exsecratur? Nam et Joseph justus
Abbreviated transcription (Latin):
tia memoria. amor. imitatio. adhesio.
homo quupe qui comedit: pͥus bucellã
panis sumit. & deinde ponit inos ce den¬
tib terit. & ꝑ saluiam de capite descen¬
dentem. fit cib ille glutibilis. & sic in
uentrem descenclit inde corpꝰ roborat᷑
de sp̃c sustentat᷑ Bucella panis ẽ portio
fidei. qm pouit d̃s more cordis. Hanc
sequit᷑ cogitatio que inquirit terit
apud se frequent̃ reuoluit. Beinde in¬
celligentia que panem tritum. gluti¬
bilem reddit. cum auxilio saliue .i. gr̃ẽ¬
descendentis de oapite xp̃o. in incelligñ¬
ciam transie. & descendit inuentrem .
memoriam. Memoria nutrit amorẽ.
amor ducit ad imitationẽ. imitatio
facit plenam adhesionem. Unde qui
adheret dõ unus sp̃e ẽ cum eo. Hoc pa¬
ne ꝯfortatus homo. potest calicem bi¬
bere .i. passionem sustinere. & cibum po¬
cus sequit᷑. Calix ẽ passio inmanu dñi
&ecito transit passionis impetus. si cut
potus eito cransigit᷑. Predicta passie¬

Expanded text:
tia, memoria, amor, imitatio, adhaesio. tia, memoria, amor, imitatio, adhaesio. Homo quippe qui comedit, prius buccellam panis sumit, et inde ponit in os et dentibus terit, et per saiivam de capite descendentem, fit cibus ille glutibilis, et sic in ventrem descendit: inde corpus roboratur, et spiritus sustentatur. Buccella panis est portio fidei, quam ponit Deus in ore cordis. Hanc sequitur cogitatio, quae inquirit, terit, apud se frequenter revolvit. Deinde intelligentia, quae panem tritum glutibilem reddit. Cum auxilio salivae, id edescendentis de capite Christo per intelligentiam, transit et descendit in ventrem, id est, memoriam, memoria nutrit amorem, amor ducit ad imitationem, imitatio facit plenam adhaesionem. Unde qui adhaeret Deo, unus spiritus est cum eo . Hoc pane confirmatus homo potest calicem bibere, id est passionem sustinere, et cibum potus sequitur. Calix est passio in manu Domini, et cito transit passionis impetus, sicut potus cito transigitur. Praedicta comestio
Abbreviated transcription (Latin):
cipiant. tñ qr nec uere credunt nec di¬
ligunt: pani celesti coununi ñ possunt.
Sola realis. bonorum ẽ tm̃. qui &e si sub
uisibili sacram̃to carnem x ñ sumant.
tñ fide & dilectione panem celestẽ man¬
m̃talis comestio cangunt᷑. cum acci¬
pientes inpane quod pependit inligno
accipientes incalice qd̾ manauit de la¬
cere. ꝑtingunt m̃te usq ad esum paniᷤ
uite. Oris inqmͣ ꝑceptio &e incorꝑatio
que ẽ in assum̃do eucaristiam. sacram̃¬
tum ẽ comestionis cordis. qr sicut u̾¬
bis ieronumi dc̃m ẽ. manducamꝰ
cum dño carnẽsuã & bibimus
cum eo sanguinem suũ
hoc ẽ ꝑ efficatiam. carnis sue ⁊ san¬
guinis sui. manemus in eo ce ip̃e in
nobis. Itaq alii accipiunt corpus dñi
ad mortem. qr ñ attingunt panem uite.
alii accipiunt ad uitam. qr couniuntur
cum u̾bo uite. In comestione spũali debeit
.uII. ꝯfiderari. fides cogitatio. intelligñ¬

Expanded text:
cipiant, tamen quia nec vere credunt, nec dicipiant, tamen quia nec vere credunt, nec diligunt, pani coelesti couniri non possunt. Sola realis, bonorum est tantum, qui etsi sub visibili sacramento carnem Christi non sumant, tamen fide et dilectione panem coelestem manmentalis comestio junguntur, cum accipientes in pane quod pependit in ligno, accipientes in calice quod manavit de latere, pertingunt mente usque ad esum panis vitae. Oris, inquam, perceptio et incorporatio, quae est in assumendo eucharistiam, sacramentum est comestionis cordis: qua, sicut verbis Hieronymi praedictum est, manducamus cum Domino carnem suam, et bibimus cum eo sanguinem suum. Hoc est, per efficaciam carnis suae et sanguinis sui manemus in eo, et ipse in nobis. Itaque alii accipiunt corpus Domini ad mortem, quia non attingunt panem vitae, alii accipiunt ad vitam, quia couniuntur cum Verbo vitae. In comestione spirituali septem debent considerari: fides, cogitatio, intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
in libro .xii. questionum. Audiamus
medens. & qui comedit᷑. Iiliꝰ bibam᷑
sanguinem. &e si ne ip̃o potare ñ possu¬
mus. Cotidie insacrificiis eius de ge¬
nimine uitis uere & uinea soreth
q̃ int̾pretat᷑ electa rubenti¬
a nuista
calcamꝰ. ce nouũ
uinum exhis bibimus in regno
s innouitate sp̃c̃ cantances eanticum no¬
uum. quod nemo potest cancare nͥ inecelia.
Quot quot in xp̃o baptizamͣ. panẽ comedi¬
mus angłorum & audimꝰ dñm p̃dicantẽ
ms cib ẽ ut faciam uoluntatẽ eiꝰ qui misit
me. faciamꝰ gͥ uoluntatem eiꝰ qui misit
cłie sanguinem suũ. Modus ꝯsecrandi ꝑ¬
cinet ad gradum sacerdotii. ad locũ ue¬
tione olecrandi &in ꝑsona eccłie dicere
offerimus. Modus etiam sum̃di cri¬
plicit̾ diuidit᷑. Comestio enim alia fit
ore. & ẽ sacram̃talis. alia fit corde. & ẽ
realis. alia fit ore et corde. In alt̾o sa
eram̃tum. in altero res sacram̃ti. Sola
sacram̃talis tm̃ malorum ẽ. qui ce si

Expanded text:
in libro duodecimo Questionum: « Audiamus medens et qui comeditur; illius bibimus sanguinem, et sine ipso portare non possumus. » Quotidie in sacrificiis ejus de genimquae interpretatur \'electa\', rubent musta calcamus et nouum ex his uinum bibimus in regno sed in nouitate spiritus canentes canticum nouum, quod nemo potest canere nisiQuotquot in Christo baptizamur, panem comedimus angelorum, et audimus Dominum praedicantem: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui misit me . Faciamus igitur voluntatem ejus qui misit clesiae sanguinem suum. Modus consecrandi pertinet ad gradum sacerdotii, ad locum vetione consecrandi, et in persona Ecclesiae, dicere: offerimus. Modus etiam sumendi tripliciter dividitur. Comestio enim alia fit ore, et est sacramentalis; alia fit corde, et est realis; alia fit ore et corde: in altero fit sacramentum, in altero res sacramenti. Sola sacramentalis, tantum malorum est, qui etsi
Abbreviated transcription (Latin):
diligent̾ attendenda sunt. institutio. cau¬
sa institutionis. sacram̃tum. res sacram̃¬
ti. modus ꝯsecrandi. modus sum̃di. come¬
stio sp̃ualis. Insticutio ẽ. hoc facite in me¬
am cõmemorationẽ. Causa institutionis
criplex ẽ. ut uidelicoe memoria dnice pa¬
sionis habeat᷑. ut sp̃e hominis purget᷑ &
reficiat᷑. ut infirmitas humana contͣ fre¬
quentes lapsus roboret᷑. & muniat᷑. Sac̃¬
m̃cum triplex ẽ. quia in pane ce iuno & a¬
qua. Et ẽ panis. sacram̃tum dnici cor¬
poris. illud uͦ incarnate diuinitatis. Est
saeram̃tum ẽ inuisibilis forme .i. panis
celestis quo uuiunt angłi. Cum enĩ ni¬
chil incorpore gesserit anima xp̃i nisi
qnͣtum u̾bum cui unita ẽ inspirabat. qͥs
ñ uidet corpus ẽẽ sacram̃tum in habitan¬
tis ditatis: Uinum aut̃ sacram̃tum
sangunis ẽ. in quo intelligit᷑ anima. A

Expanded text:
diligenter attendenda sunt, institutio, causa institutionis, sacramentum, res sacramenti, modus consecrandi, modus sumendi, comestio spiritualis. Institutio est: Hoc facite in meam commemorationem. Causa institutionis triplex est, ut scilicet memoria Dominicae passionis habeatur, ut spiritus hominis purgetur et reficiatur, ut infirmitas humana contra frequentes lapsus roboretur et muniatur. Sacramentum triplex est, quia in pane et vino et aqua. Et est panis, sacramentum Dominici corporis, illud vero incarnatae divinitatis. Est, sacramentum est invisibilis formae, id est, panis coelestis quo vivunt angeli. Cum enim nihil in corpore gesserit anima Christi, nisi quantum Verbum cui unita est inspirabat, quis non videt corpus esse sacramentum inhabitantis Deitatis? » Vinum autem sacramentum sanguinis est, in quo intelligitur anima
Abbreviated transcription (Latin):
ca impleret quod ẽ impossibile. Nec ẽ
uerum quod sice in loco diffinitione loci.
seł qd̾ ita sit inutio. qd̾ ñ sit in alio. cum
qr ita ẽ in uno loco. qd̾ ñ ẽ inquolilre. licet¬
sit in plurib simul. Item in canone mis¬

Expanded text:
ca impleret; quod est impossibile. Non est ca impleret; quod est impossibile. Non est verum quod sit in loco diffinitione loci, scilicet quod ita sit in uno quod non sit in alio, cum quia ita est in uno loco quod non in quolibet, licet in pluribus similiter.
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt quidam hac rõne panem ꝯuerti
incorpus. qr uͥ ẽ panis. ibi incipit ẽẽ cor¬
pus. ut simul sit hoc cum illo. oempane
illo sunt aceidentia illa. Alii dicunt iõ
panem conu̾ti incorp᷑ qr uͥ erat paius
pͥus. mͦ ẽ corpus & desinit ibi ẽẽ panis
quia redigitur inpͥmordialem mate¬
riam. uł inse ꝯsumit᷑. Alii ueriꝰ licunt
corpus xͥ. Et sunt illa accidentia sine
subiecto. qd̾ qͦmͦ fit penes illum ẽ qͥ hoc
pocest. Non enim sunt accidentia in¬
corpore .xͥ. qr corpus ñ habet talem for¬
mam. immo potiꝰ humanam q̃ ñ uide¬
tur ibi. licet in ea sit ibi. Item qͦr. utrũ
sit in loco quod faciat distantiam loca¬
lem. sicut ẽ om̃e corpus. uł utrum dif¬
finitione loci sit in loco. ita quod inuno¬
sit loco. quod ñ sit in alio. licet in eo ñ
faciat localem distantiam. sicut nc̃¬
sunt angłi & anime. At neutro istoꝵ
implet locum faciendo distantiã localẽ.
Nam sic uno eodemq temꝑe in finita lo¬

Expanded text:
dicunt quidam hac ratione panem converti in corpus, quia ubi est panis ibi incipit esse corpus, ut simul fit hoc cum illo, et in pane illo sunt accidentia illa. Alii dicunt ideo panem verti in corpus, quia ubi erat prius panis, modo est corpus, et desinit ibi esse panis quod redigitur in primordialem materiam, vel in se consumitur. Alii verius dicunt corpus Christi, et sunt illa accidentia sine subjecto. Quomodo sit, penes illum est qui hoc potest. Non enim sunt in corpore Christi, quod non habet talem formam, imo potius humanam, quae non videtur ibi, licet in ea forma sit ibi. Item, corpus est in loco quod facit distantiam localem, sicut omne corpus; aut diffinitione loci est in loco, quia ita est in uno loco quod non in alio, licet in eo non faciat localem distantiam, sicut sunt angeli et animae. At neutro 323 implet locum faciendo distantiam localem; nam sic uno et eodem tempore infinita lo
Abbreviated transcription (Latin):
ieronimꝰ in marcum. Accepit iħx panẽ.
figurans corpus suum pane qd̃ ẽ eccła
p̃sens. q̃ accipit᷑ infide. Uncdicit᷑ in num̾o
frangit᷑ paslionib. dat᷑ exemplis. su¬
mitur doctrinis format sanguinẽ suũ
incalice uino & aqua mixtis. ut alio pur¬
gemur auitiis. & aculpis. & alio redi¬
mamur apenis. Sanguine nanq agnt do¬
mus seruant᷑ apcussione angli. &e aqua ma¬
sanguis. et sp̃c. A qua ad lauacrum. san¬
gus ad p̃cium. s sp̃c ad resurrectionẽ. Am¬
plius. Panis ẽ sacram̃tum caritatis. ui¬
num spei aqua fidei sine quib. seł fide. spe.
& caritate. unitas &e ꝯformitas xͥ ñ pocest
ẽẽ. Est gͥ res sacram̃ti hec cͥꝑtita. xp̃i¬
manam naturam. ex anua rõnali ⁊ hu¬
mana carne subsistens. seđm diuinam
ex uerbo utrisq inunitatẽ ꝑsone ꝯuinc¬
to. S hic distinguendum ẽ. qr xͥ uisi
sibilis sacram̃ti altaris. & inuisibilis
forma celestis panis qͥuiuunt angłi.
res ẽ uisibilis. & palpabilis forme xp̃i

Expanded text:
Hieronymus in Marcum: « Accepit Jesus panem, figurans corpus suum pane, quod est Ecclesia praesens, quod accipitur in fide, benedicitur in numero, frangitur in passionibus, datur exemplis, sumitur doctrinis. Format sanguinem suum in calice, vino et aqua mistis, ut alio purgemur a culpis, alio redmamur a poenis. Sanguine namque agni domus servantur a percussione angeli, et aqua masanguis et spiritus . Aqua ad lavacrum, sanguis ad pretium, spiritus ad resurrectionem. » Amplius: Panis est sacramentum charitatis, vinum spei, aqua fidei. Sine quibus, scilicet fide, spe, charitate, unitas et conformitas Christi non potest esse. Est igitur res sacramenti haec trimanam naturam, ex anima rationali et humana carne subsistens; secundum divinam, ex Verbo utriusque in unitate personae conjunctio. Sed hic distinguendum est, quia sibilis sacramenti altaris; et invisibilis forma coelestis panis, quo vivunt angeli, res est visibilis et palpabilis formae Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
lud idem corpus. qd̾ in celo ẽ. Nongͦ ei
sociat᷑. nam ita idem sͥ sociaret᷑. Non ẽ
aut̃ societas. nͥ diu̾sarum rerũ. Nec
de pane puro hoc intelligi pot̃. tum q
post ꝯseerationẽ qñ hec u̾ba ꝓferunt᷑
ñ ẽ ibi panis tum qr cẽ si adess nõ de¬
ferret᷑ incelis. Idõ incelligendum ẽ ita.
eccłie que signat᷑ & efficit᷑ corpore xp̃i
dam figura. ꝑ qͣm quod ẽ figurati at¬
tribuitur figuranti. Uł qr quedam dis¬
sociatio uidetur qd̾ corpus xp̃i hic ui¬
decur sub forma panis. & ñ in ꝓpͥa for¬

Expanded text:
in coelo. Non ergo ei sociatur. Nam ita idem sibi sociaretur. Non est autem societas nisi diversarum rerum. Nec de pane puro hoc intelligi potest, tum quia post consecrationem, quando haec verba proferuntur non est ibi panis; tum quia etiamsi adesset non deferretur in coelos. Ideo ita intelligendum estEcclesiae quae signatur et efficitur corpore Christi dam figura per quam quod est figurati attribuitur figuranti. Vel ita: Quaedam dissociatio videtur quod corpus Christi hic videtur sub forma panis et non in propria for