comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s idconon ceficiaũt quia scimnt temꝑus fu¬
turum quo xp̃c ĩ claritate sua apparens cong̾¬
gabit ante se omnes grutes ⁊ diuidet eaᷤ sĩc
pastor cliuidit hedos ab ouib. ouesq pouet
adextris bedos autem asmistris. enefac

Expanded text:
 ideo non deficiunt justi, quia sciunt tempus futurum, quo Christus in claritate sua apparens, congregabit ante se omnes gentes, et dividet eas sicut pastor dividit haedos ab ovibus, ovesque ponet a dextris, haedos a sinist
Abbreviated transcription (Latin):
quomiam ⁊c̃ Ita ⁊ incecerĩ solusdeus dicit᷑
nrrabilia facere a uia aue ꝑ homines uelã¬
gelos funit ip̃efacit ⁊ quedum magna ipse
solus sine miss̾io hominis uelangeli facit q̃
infecit celos intelloctu

Expanded text:
in caeteris. Solus Deus dicitur mirabilia facere, quia quae per homines vel angelos fiunt, ipse facit, et quaedam magna, ipse solus sine ministerio hominis vel angeli facit quae i fecit coelos in intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
iter agit deodio miquorum quilogidei adũ¬
santur ⁊ quia cdiligens cautela ẽ hñda ĩ cdio
inimicorum ⁊ inclilectione amicorum ideo
congrire huic octonauo prenicticurl.it̾. se¬
moch. que inccipretatur aucliua firmentũ
auod concurrir quia nemo firinatur quinõ
audit incus sp̃nalr aurib mencis quia sẽ¬
qui debrat. Misticum uero notat oẽ ꝙ dictu¬
rus est. qui lectorem ad auditum uocat uͣ
alibi ad misticum incellactum ⁊ remciligt̃¬
ter. incelligendam in uitans dominus ait̃

Expanded text:
tera agit de odio iniquorum, qui legi Dei adversantur. Et quia diligens cautela est habenda in odio inimicorum et in dilectione amicorum, îdeo congrue huic octonario praemittitur littera Samech, quae interpretatur audi, vel firmamentum, quod audit intus spiritualiter auribus mentis quid sequi debeat. Mysticum vero notat esse quod dicturus est, qui lectorem ad auditum vocat: Unde alibi ad mysticum intellectum, et rem diligenter intelligendam invitans Dominus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
ccerna est parata ꝙ reributio ⁊ ip̃a inccerũ
diligens mecemum meretur hr̃e que dali¬
git quos eigo ait meternum ad utiumq
referendum est .s. ⁊̃ ad maitum dilactionis
eterne ⁊ ad premui recributionis eterue.

Expanded text:
erna parata est retributio; et ipsa in aeternum diligens, in aeternum meretur habere quem diligit. Quod ergo ait, in aeternum, ad utrumque referendum est, scilicet ad meritum dilectionis aeternae, et ad praemium retributionis aeternae.
Abbreviated transcription (Latin):
man .t. non errai.
mandata dei sunt ce¬
ieste antidotum contͣ
iaqueos ⁊ ueuena scli
quib non capitur
quuamandatis tins
non declinãc qui aui¬
rͣ ip̃a non in ip̃is cũt

Expanded text:
 non erravi. Mandata Dei sunt coeleste antidotum contra laqueos et venena saeculi, quibus non capitur qui a mandatis tuis non declinat; quia juxta ipsa non in ipsis sunt
Abbreviated transcription (Latin):
es tanquam ministri coificatiõis ⁊ custodes
odificatorum domus est populus dei temp¬
lum dei cinitas dei adbanc ascendit om̃is
qui proficit cadit ab hac omnis qui ꝓficit.
amando dcum: asccridit. amando scculũ:
cadis. sunt eium ista cantica amautium
quodam desiderio scõ slagrantium. uisi et

Expanded text:
s tanquam ministri aedificationis, et custodes aedificatorum. Domus est populus Dei, templum Dei, civitas Dei. Ad hanc ascendit omnis qui proficit, cadit ab hac omnis qui deficit. Amando Deum ascendis, amando saeculum cadis. Sunt enim ista verba amantium, et quodam desiderio sancto flagrantium. Nisi erg
Abbreviated transcription (Latin):
panem comedere nec obstringit seh male¬
dc̃o s asserit. sibi bonum reddi ⁊ ẽ sana su
dicita matre. ł alacte matris ꝙ si dĩt pla¬
nuis fieret sensus sz ait suꝑmatiem quod nõ
bñ conuenit. Infurmus eium qui suꝑnrẽm
est ut predc̃m est si ablactatur extinguitur
bonum est ergo adulto ablactan s ei quisr̃
mrẽm est ꝑnitiosum est ne ab lacteris quo¬
usq suꝑinatremes s ⁊ si adultus errat: red

Expanded text:
panem comedere; nec obstringit se hic malepanem comedere; nec obstringit se hic maledicto, sed asserit sibi bonum reddi. Et est sana dicit a matre, vel a lacte matris. Quod si diceret, planus fieret sensus, sed ait: Super matrem, quod non bene convenit. Infirmus enim qui super matrem est, ut praedictum est, si ablactatur, exstinguitur. Bonum est ergo adulto ablactari, sed ei qui super matrem est, perniciosum est. Ne ergo ablacteris quousque super matrem es; sed si adultus errat, rede
Abbreviated transcription (Latin):
sunt capere iñ suꝑbiunt ⁊ cum ad buic tene¬
n suꝑmatrem suam sint ⁊ portantur man¬
b ccõc ut crescant qui portati fuetunt ũito
fit illi qui ablactatus est hũs ad ħ necc̃e ĩ¬
rem incumbenc ⁊ non granduraculns ab¬
lactatus. ł ita egit de himulitate quens¬
unlus est malicia non altus suꝑbra hie
agit de exaltatione qua altus ẽ sccundum
scĩãm non hunulis est enim altitudo bona
entiam. altus propter sap̃iam non sup¬
biam. undcapłs. Noute putr effici sensib
s malicia parnuli estote ut mentib ꝑfect
sitis. bonum est ergo humilem eẽ pp̃ suꝑbi¬
am cauendam. altũ secidum sap̃iam.
s quidam ne sint supcrbi diminuut sen
uolunt cliscere ⁊ reianent ĩ lactequos re
aris ⁊ crescas ⁊ ablactatus panem comcas
ta fiat. ĩtribula. ĩ anma mea sicut fit il¬
li qui grancdiciniculus ⁊ adultus est ab lac¬
tanis .i. recribuatur mͥꝙ retribuitur puo
qui ablactatur amr̃e. ut iam sit ydoneus

Expanded text:
sunt capere, inde superbiunt; et cum adhuc teneri super matrem suam sint, et portentur manibus Ecclesiae, ut crescunt qui portati fuerunt in utero fit illi qui ablactatus est habens adhuc necesse inmatrem incumbens, et non grandiusculus ablactatur. Vel ita, egit de humilitate qua parvulus est malitia, non altus superbia. Hic agit de exaltatione, qua altus est secundum scientiam, non humilis. Est enim altitudo bona  non secundum scientiam. Altus propter sapientiam, non superbiam. Unde Apostolus: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote, ut mentibus perfecti sitis . Bonum est ergo humilem esse propter superbiam cavendam; altum, secundum sapientiam. Sed quidam ne sint superbi, diminuunt se, nihil volunt discere, et remanent in lacte: quos raris et crescas, et ablactatus panem comedas. Ita fiat retributio in anima mea, sicut sit illi qui grandiusculus et adultus est, id est retribuatur mihi, quod retribuitur puero, qui ablactatur a matre, ut jam sit idoneus
Abbreviated transcription (Latin):
lr sentielum prius nutritus ĩ lacteꝙ ẽ u̾buni
caro fc̃m ut sictrescerem ad panem angelorm
nam ip̃e est panis dequo ĩ faus pascitur panis
enm demensa trahitur. ꝑ matris mam illã
ut sic ꝑueniat idem alimentum ad paruum
panem angłorumi manducaret homo. Ipsũ
tis transurt adinfantes ⁊ socudum boc ip¬
sum u̾bum crucifiximi ẽ s nonest mutatũ
ĩ bominem. homo nutatus est ĩ illo ut melior
feret quam erat. uon ut ip̃a suba u̾bi conu̾
passus dene q ma deuserat homo s ñ mutat
in homimem. Quomodo non potes dr̃e ñ tepi¬
sui muriam: si uestietua conscindan turqi
quamnis uestie tua non sis tug anultomag
corrumpi noc mutan. s quioquid horrtutue¬
sus est incare passus est. dominus cigo xpem¬

Expanded text:
er sentiebam, prius nutritus in lacte, quod est Verbum caro factum, ut sic crescerem ad panem angelorumNam ipse est panis de quo infans pascitur; panis enim de mensa trajicitur per matris mamillam, ut sic perveniat idem alimentum ad parvum panem angelorum manducaret homo, ipsum tis transiret ad infantes. Et secundum hoc ipsum Verbum crucifixum est, sed non est mutatum in hominem: homo mutatus est in illo, ut melior fpassus Deus, quia Deus erat homo; sed nemo mutatus in hominem. Quomodo non potes dicere non te passum injuriam? si vestis tua conscindatur, quamvis vestis tua non sis tu, multo magis corrumpi, nec mutari. Sed quidquid horum passus est, in carne passus est. Dominus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
nionis. ⁊ lactionis quintam ablacionis itaim
utero mũis ecc̃e primo concipinr dum fideicu¬
dimentis instriumir indeqĩ meuidem utero
alimur meisdem primordiis ꝓficientes demde
ĩlucem eclimui clum perbaptismũ regeuera¬
de nit̃is separati admensam pr̃is accedamus
.l. asimplitiori doctrina ubi p̃dicatur u̾bum
carofcm̃ a cccdanius ad ñbum in principio ap̃
deum inde est ꝙ abrabam ñ in nacuntate ysa¬
ac non incirciunciõe s ĩ ablactatõe magnum

Expanded text:
ionis et lactationis, quintum ablactationis, ita et in utero matris Ecclesiae, primo concipimur, dum fidei rudimentis instruimur. Inde quasi in ejusdem utero alimur, in eisdem primordiis profitentes; deinde in lucem edimur dum per baptismum regenerate matris separati ad mensam Patris accedamus, id est a simpliciori doctrina, ubi praedicatur Verbum caro factum, accedamus ad Verbum in principio apud Deum. Inde est quod Abraham non in nativitate Isaac, non in circumcisione, sed in ablactatione magnum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eam ego sicut aliaͥs
incumbẽs suꝑ matic̃
suam .i. indigens fo¬
si sit ab lactacus .i. al
acte mr̃is separatus

Expanded text:
 eam ego sicut aliquis incumbens super matrem suam, id est indigens fosi sit ablactatus, id est a lacte matris separatus
Abbreviated transcription (Latin):
nerantur demde qĩ manib ecc̃e gestantur. ⁊ la¬
cte nuitrumtur usq pentecosten. quo tempo¬
re nulla difficilia indicuntur. non ierunat᷑
non media uocte surgitur. soror namq nr̃a
parna ẽ ⁊ ubera non ht̃ ideo paulatim nutuẽ¬
da. undetunc illud petri. ĩ ecc̃a cantatur. Qĩ mo¬
dogeniti infantes rationabaes sine dololac ꝯ¬

Expanded text:
einde quasi manibus Ecclesiae gestantur, et lacte nutriuntur usque ad Pentecosten. Quo tempore nulla difficilia indicuntur, non jejunatur, non media nocte surgitur. Soror namque nostra parva est, et ubera non habet , ideo paulatim nutrienda. Unde tunc illud Petri in Ecclesia cantatur: Quasi modo geniti infantes, rationabiles sine dolo,
Abbreviated transcription (Latin):
ialodcõ ageus deccc̃a ĩ figura lactantis ma¬
tris sicut enim .u. tempora notantur ĩ carua¬
li procreatõe. ⁊ alicione ita ĩ sp̃nali prius .N.
concipimur. inutero deinde ibidem alimur
donee milucem edamu. demdemanib mr̃is
gestamiu. ⁊ lacte nutrimur. q uousq ablac¬
tati ad mensam pẽis accedamus pͥmum gͦ
tempus est conceptionis. secimdimi ĩ utero
altionis certium einissionie auactum porta
b nolui qĩ in mirabi¬
lib innoces cere hoĩb
non quesiui aliquid
supra iuires meas urĩ
apudmꝑicos iactarẽ
me ut qui mirabilia

Expanded text:
icto, agens de Ecclesia in figura lactantis matris. Sicut enim quinque tempora notantur in carnali procreatione et alitione, ita in spirituali. Prius enim concipimur in utero, deinde ibidem alimur, donec in lucem edamur, deinde manibus matris gestamur, et lacte nutrimur quousque ablactati ad mensam patris accedamus. Primum ergo tempus est conceptionis, secundum alitionis in utero; tertium emissionis, quartum porta in mirabilibus innotescere hominibus, non quaesivi aliquid supra vires meas, unde apud imperitos jactarem me, ut qui mirabilia
Abbreviated transcription (Latin):
musica salutaris ami
congrue huic p̃so prescribr̃ ubi iirinstus exhor¬
praclixit quaretristis est ammarmeam ⁊ qua¬
re ꝯtur. me. s utanferat ciꝑtuiationem sugge
Iutentõe mon ad landem modus triꝑtitus est
psams primo ꝓpħa sibiꝙ̃r̃ ĩ omnib consulit
laudare deum neuinanis occictur ĩ quasi acqui¬
escens consilio asserit solaudaturum nͥ ibi po¬
teut piene sccundo alios non mouet sperare ĩ
homine. Ibi. Nolite ꝯfidere .iiͦi. docet omnem spẽ
ait. auda amima mea dominum .q. qͥd

Expanded text:
musica salutaris, tancongrue huic psalmo praescribitur, ubi vir justus exhorpra: Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me? Sed ut auferat ei perturbationem, suggeIntentio: Monet ad laudem. Modus: Tripartitus est. Primo Propheta sibi quasi omnibus consulit laudare, ne in vanis otietur, et quasi acquiescens consilio, asserit sterit plene. Secundo, alios monet non sperare in homine, ibi: Nolite confidere. Tertio, docet omnem spem 2.-- Lauda, anima mea, Dominum. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
is cum cominemorationẽ culpe eorum
sccundo premittẽs despe boni ⁊ gandio
narrat quam maligne ciga xp̃m foceñt
cbi anima autem. tercio: defructu passio¬
nis agit promutens confessionem. toctus
ecc̃e ibi. conficeborcibi incipiens irar abo¬
ratione: inꝑsonasna ⁊ suor iñ broriie

Expanded text:
is cum commemoratione culpae eorum. Secundo praemittens de spe boni et gaudio, narrat quam maligne erga Christum fecerint, ibi, anima autem. Tertio de fructu passionis agit, promittens confessionem totius Ecclesiae, ibi, confitebor tibi. Incipiens itaque ab oratione in persona sua et suorum membrorum,
Abbreviated transcription (Latin):
quispe. ineo. quã¬
ius sine peorato ñ¬
mortalis quancũ¬
libet proficiens qr
sñ pocc̃o eẽ non potest ĩ hoc ñ delinquat
quia sperat meo inquo est remissio pecca¬
torum.
ip̃i dauicl. ꝑ dauid qui interpritatur ma¬
nufortis. uel desiderabilis aspectu intelli¬
gitur .xͦ qui uincendo cliabolumest man¬
ufortis iuutam ccernam ꝓmiccendo est iusu
desiderabilis. Quid emm̃ forcius illa ma¬
ni que hostem stranit non armata sed
ĩligno claiis transfixa. Quid desiderabi
Quem ⁊ martires nonuiderentes uolue¬
runt morut adillum uidendum merẽn¬
tur peruenire. Ip̃e ergo nero desiderabilis
est dum uitam promuttit ꝙ ĩ hoc psalmo
agitur hic enim xp̃c uocat deum contra
tribulatores capitis ⁊ corporis ⁊ ꝑ cribula¬
tiones. omnibr uitam ꝓmittit ⁊ ẽ sensus
psalmus iste dirigens nos ĩ finem accrib

Expanded text:
qui sperant in eo, quamvis sine peccato nmortalis quantulibet proficiens, quia sine delicto esse non potest, in hoc non delinquat, dum sperat in eum, in quo est remissio delictorum,  David qui interpretatur manu fortis, vel desiderabilis aspectu, intelligitur Christus, qui vincendo diabolum est manu fortis: vitam aeternam promittendo, est visu desiderabilis. Quid enim fortius illa manu, quae hostem stravit, non armata; sed in ligno clavis transfixa? Quid desiderabirtyres non videntes voluerunt mori, ut ad illum videndum mererentur pervenire? Ipse ergo vere desiderabilis est, dum vitam promittit, quod in hoc psalmo agitur. Hic enim Christus invocat Deum contra tribulatores capitis et corporis, et per tribulationes omnibus vitam promittit. Et est sensus: Psalmus iste dirigens nos in f
Abbreviated transcription (Latin):
audate do¬
quiabonus est. dñs
ꝓpriea quo sunt om̃ia¬
bona uno uerbo laudis
as cã explicata ẽ. gi
cipua causa laudisẽ
ama bonus estexse.
⁊ insecuius bouitas
non qualitas s na

Expanded text:
audate quia bonus est Dominus. Proprie a quo sunt omniabona uno verbo laudis causa explicata est. Si cipua causa laudis est, quia bonus est ex se,  se cujus bonitas, non qualitas, sed na
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ui.n. subsannauerinit .n. dim incin
qui sunt denobis contra nos sunt irridõt
nos mimici a quib omnib ut salm si¬

Expanded text:
i subsannaverunt nos. Dum vicini qui 181 sunt de nobis, contra nos sunt, irrident nos inimici, a quibus omnibus ut salvi si
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam miracu
excitari que excita¬
ta est exhibita requam presignabant. idẽ
uemiente u̾itate p̃cans ergo aduentum xͥ
ueni ut sal. fa.n. ecce quantam ĩcaratõ¬
nis utilitatem iste nouit ideo tam stridi¬
asaph ⁊ ĩse ⁊ aliis hominib miracula:
fcãtum. Ip̃e enim solus est qui ab ĩ fidelita¬
teliberat homines tu ͣ ͭ ͤᷤ inquam deus
quent quere camdin lifferat aduencũ
quam dilatõcm. iramdeicontra se repu
uentus consilio dei iracum dicit quiata¬
itat. scce que pietas ⁊ quantum desidermũ¬

Expanded text:
tentiam miraculexcitari, quae excitata est exhibita re quam praesignabant, id est veniente veritate. Precans ergo adventum Chreni, ut salvos facias nos. Ecce quantam Incarnationis utilitatem iste novit. Ideo tam studiAsaph, et in se et in aliis hominibus miracula facturum, ipse enim solus est qui ab infidelitate liberat homines. Tu, inquam, Deus, quaerit, quare tandiu differat adventum, quam dilationem iram Dei contra se reputventus, consilio Dei. Iratum dicit quia tardat. Ecce quae pietas et quantum desideriu
Abbreviated transcription (Latin):
ulo donimi dequo intitulis psalmorum
plerumq fit mentio tum  proofficurene¬
itutia tum pronomiiis incerpretatioẽ.
tat ꝑ quam magis confutantur in credu¬
li uidei cuius uore pp̃ cercius testimonium
utitur hic ꝓph̃a agens demutoẽ legalium sa¬
crificiorum insacrificiũ laudis sicut supra
egit demutatõe eorumdem ĩ sacrificium cor
cunclum terrens ⁊ est. sensus cytuli domin¬
ꝗi psalmus. iste accribintur asaph .i. syna
um inuitans ꝑ socundum terrens sccundo u¬
lit ubi pecratori sue neciuitie imputant᷑. Ibi¬
clicitur ut incredulitas omnis collatur. cum

Expanded text:
ulo Domini, de quo in titulis psalmorum plerumque fit mentio, tum pro officii reverentia, tum pro nominis interpretatione. exspectavit, per quam magis confutantur increduli Judaei, cujus voce propter certius testimonium utitur hic Propheta agens de mutatione legalium sacrificiorum, in sacrificium laudis, sicut supra egit de mutatione eorumdem in sacrificium corpcundum terrens. Et est sensus tituli: Psalmus iste attribuitur Asaph, id est um invitans, per secundum terrens. Secundo vlit, ubi peccatori suae nequitiae imputantur, ibiaedicetur, ut incredulitas omnis tollatur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
antula anialia. ⁊ quomodo hĩtent expon
hoc pau. qui ĩ se infirinus est .i. ad hoc predestin¬
asti pauperem. ut sit in tua hereclitate. st ꝑ hoc¬
ꝙ notat predestinatos qui ab originc mun¬
di propmnati sunt ⁊ hoc non ĩ illius facultate
quam das. dulcedo dei est qua fit bonrim nõ
timore pene s amore ⁊ delactatõe iusticie ꝓtr
quos hoc fiet: ꝑ enuangelizantes quibus.
Dominus

Expanded text:
la animalia, et quomodo habitent, exponihoc pauperi, qui in se infirmus est, id est ad hoc praedestinasti pauperem, ut sit in tua haereditate. Per hoc notat praedestinatos, qui ab origine mundi praeparati sunt. Et hoc non in illius facultatequam das. Dulcedo Dei est, qua fit bonum non timore poenae, sed amore et dilectione justitiae. Per quos hoc fiet? per evangelizantes, quibus Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
strati sunt. non introierunt terram ꝓmussi¬
onis preter iosue ⁊ caleph ꝑ hoc ergo mittit
nos ndmisterium a quod primo exocuti sum
ue forte ita ⁊̃ secundum hystoriam accipi pͤ
ut ꝑmontem syna lex accipiatur q̃ in ser

Expanded text:
strati sunt, non introierunt terram promissionis, praeter duos. Per hoc ergo mittit nos ad mysterium, quod primo exsecuti sumus. Vel forte ita etiam secundum historiam accipi potest, ut per montem Sina lex accipiatur, quae in ser
Abbreviated transcription (Latin):
sãlegrm dum dominus ad moysen loquerer᷑
Unde ⁊ terra mota est qr turbantur homines
legeni miplere non ualentes ⁊ hoc lex est plu
onna quocumq dixit nob̾ dommnus facie¬
mus ⁊ audiemus. aubi non de cat qui mipi¬
cat s deest qui ulxat segregasti.d. Re .i. quia
tas lexcina minatur nec adiuuat. ⁊ ita ĩ fum¬
os facit herecditas .i. populus ĩfirmatus est qr ba
bundanit delictum ineum data lege. tu uero o
rata sunt logis sacramenta. ł ixreclitatem .i. po¬
pulum inqno post telictum suꝑ hũdamt grã
ogre. in conspectu. po. tui. ⁊ cum ꝑtran. in.d.¬

Expanded text:
sam legem, dum Dominus ad Mosem loqueretur. Unde terra mota est, quia turbantur homines, legem implere non valentes. Et haec lex est pluvOmnia quaecunque dixerit nobis Dominus, faciemus, et audiemus . Et alibi: Non deest qui impleattas. Lex, quia minatur nec adjuvat, et ita infirmos facit. Hareditas, id est populus infirmatus est, quia abundavit delictum data lege. Tu vero, orata sunt legis sacramenta; vel haereditatem, id est populum, in quo post delictum superabundavit gratia. egredereris in conspectu populi tui, et cum pertransi
Abbreviated transcription (Latin):
lectus ꝑ naturam quo discernitur homo apͤ¬
coretamen pecrando deformatus est acoridn¬
e reformatur. un de apls. Renonaurni spra¬
fit ꝑfidem qua mundantur corda quia lic
nemo possit credere indeum nisi aliquid i¬
telligat cum fides sit exauclitu p̃dicatõistĩ
fide sanatur. ut ampliora intelligat. alia a
sunt que nisi incelligamus non credicnus
saltem mandata discam. uide quan alte
incelligenda sunt mandata ad que petit.
iste intellectum qui iam custo dinit ea cu¬
iis nonomni modo iste expers est dumadõ
petit. Ip̃e emim solus dat intellectum ⁊ si ali¬
qñ nmistro angło ut dameli declit cuidix̃
angelus ueni intellectum tibidare deustũ
ꝑ se ipsum cim lix est illmmnat pias men
quisquam drdare lumen domini cui ꝑfe¬
nestram fccit cum cam sua luce non penet
Quitiment

Expanded text:
lectus per naturam, quo discernitur homo a pecore, tamen a peccando deformatus est, et quotidie renovatur. Unde apostolus: Renovamini spirir fidem, qua mundantur corda, quia licet nemo possit credere in Deum, nisi aliquid intelligat, cum fides sit ex auditu praedicationis , tamen fide sanatur, ut ampliora intelligat. Alia enim sunt quae nisi intelligamus, non credimus; saltem mandata discam. Vide quam alte intelligenda sunt mandata, ad quae petit iste intellectum, qui jam custodivit ea, cujus non omnimodo iste expers est, dum a Deo petit. Ipse enim solus dat intellectum, et si aliquando ministro angelo, ut Danieli dedit, cui dixit angelus: Veni intellectum tibi dare . Deus tamen per seipsum, qui lux est illuminat pias menquisquam dicitur dare lumen domui cui fenestram facit, cum eam sua luce non penetret Qui timent
Abbreviated transcription (Latin):
rat s gloriosum uiitus preciosum tefacit y¬
mago. Quid enim tam preciosum quan ym¬
ago est dei quam retirẽs homo iurr uocaris
tura uocare. unde nolite fĩ sicut ociius ⁊ mulꝰ
bominis seruet. uiudicat eniideus ỹmagi

Expanded text:
rat, sed gloriosum virtus; pretiosum te facit irat, sed gloriosum virtus; pretiosum te facit imago. Quid enim tam pretiosum quam imago est Dei? Quam retinens homo jure vocaristura vocare. Unde: Nolite fieri sicut equus et mulus . inem Dei servet. Vindicat enim Deus imagi
Abbreviated transcription (Latin):
lio clicitui. de u̾bodei omina ꝑ ip̃m fc̃a sunt. Idẽ
enim est. uerbum dei ⁊ manus dei. Notandimi
quippe quod magne commendationis usus est
tramq sui naturam quod facilius cura oꝑis
sin gr̃am fauor inclinaretur auctoris ⁊ grã¬
dis ⁊ hominis prerogatiua monstraretur pre¬
ciosum quippe opus dei est homo de alus nam¬
q oꝑib legiturlix̃. ⁊ fc̃a sunt hominem uero
manib figurauit. qĩ studiosius oꝑans in
hominis creacõe dequa cĩ quodam consilio
autem tractat quam fiat. ⁊ sp̃nał ortatus p̃ ᷤ¬
cessit faciamus hominem adymaginem ⁊
dei genita non crrata secundum quod deus nã
secunclum quod homo adymaginen dei cre¬
acus est s urcta deitatis nacuram grinca yma¬
go est homo u̾o non s tantum ad ymaginem
fc̃s hñs aliquid deymagine socundum ħ in¬
mat̾iale ac secun dum hoc ꝙ plasiatus ẽ. de
matia puluc est disce ergo homo ubi grandis
⁊ preciosus sis. uilem quippedeterra demonst¬

Expanded text:
lio dicitur de Verbo Dei: Omnia per ipsum facta sunt . Idem enim est verbum Dei, et manus Dei. Notandum quippe quod magnae commendationis usus est tramque sui naturam, quo facilius circa operis sui gratiam favor inclinaretur auctoris, et grandis etiam hominis praerogativa monstraretur. Pretiosum quippe opus Dei est homo; de aliis namque operibus legitur: Dixit, et facta sunt ; hominem vero manibus figuravit, quasi studiosius operans in hominis creatione, de qua quasi quodam consilio ante tractat, quam fiat, et specialis hortatus praecessit: Faciamus hominem ad imaginem et Dei genita, non creata secundum quod Deus. Nam secundum quod homo ad imaginem Dei creatus est, sed juxta deitatis naturam, genita imago est. Homo vero non; sed tantum ad imaginem factus, habens aliquid de imagine secundum immateriale. At secundum hoc quod plasmatus est, de materia pulvere est. Disce ergo, homo, ubi grandis et pretiosus sis. Vilem quippe de terra demonst
Abbreviated transcription (Latin):
tes ⁊ si aliqn ucitur angeli ministio ita .R.
cliciturangelus ĩ tellectum dare bomnuut¬
honimis nomen non amutiscum ño eadem
neglecta in uitia cadis non homine. s aut¬
scipentem aut serpentem aut uulpeculam a¬
ut iumentum ⁊ huuismodi te consucuit sep¬
dt̃ nomine geminato o homo homo ut qui
non tenes. Magnum opus dei ẽ horo. magñ
est ꝙ tibi deus dedit hanc hominis dignitatem
commemorat hic dicens. Manus.t.f. in .⁊. pei¬
.q. oꝑatio cua remoneat que ĩ homine egregi¬
a est commemorata sue originis cdignitate
incellectuni qui ꝑ peccatum obscuratus est

Expanded text:
tes, etsi aliquando utatur angeli ministerio. Ita enim dicitur angelus intellectum dare homhominis nomen non amittis; cum vero, eadem neglecta, in vitia cadis, non hominem, sed aut serpentem, aut vulpeculam, aut jumentum et hujusmodi, te consuevit S nomine geminato: O homo, homo , ut qnon tenes. Magnum opus Dei, es homo, magnum est quod tibi Deus dedit. Hanc hominis dignitatem commemorat hic dicens: Manus tuae featio tua te moveat, quae in homine egregia est commemorata suae originis dignitate, intellectum qui per peccatum obscuratus est
Abbreviated transcription (Latin):
aliorum ałr ꝓuigilias sigt uocturnos qͥs
usuali sic uocanius quos facimus ĩ laudi
u deum ⁊ uigilans cubatus sum. quia ñ
potiu consoqni quos quero qui dormit in¬
mundanis sompniat sẽbeatum ⁊ nõ sum
locntus .i. non muimmnaui contra dcum.
r. ideo turbatus est quia dum nocte secreta a
num perquirit. idet humanum genus in
pecr̃a rucro ⁊ pio dolore ꝑ alus guciatur qui
nocte non ht̃ solatium humani colloqui
quo tempore cautins cogitat. unde subdit
stabilitate sua .i. cogitam quid contigit a¬
de prom obedicnna. ⁊ exillo aognoni. hũc
defoctum hominis eẽ. ⁊ ccontraannos eccru¬

Expanded text:
aliorum. Vel per vigilias significat nocturnos, quos usualiter sic vocamus, quos facimus in laudibvi Deum, et vigilans turbatus sum, quia non potui consequi, quod quaeromundanis somniat se beatum. Et non sum locutus, id est, non murmuravi contra Deum. Et ideo, turbatus est, quia dum nocte secreta sui animi perquirit: videt humanum genus in peccata ruere, et pio dolore pro aliis cruciatur quinocte non habet solatium humani colloquii quo tempore cautius cogitat. Unde subdit;stabilitate sua, id est cogitavi quid contigit Adae, pro inobedientia et ex illo cognovi hunc defectum hominis e
Abbreviated transcription (Latin):
inccernum proiciet.
sit adũte saltus trã¬
silientis. Iituenera¬
supra tedium ĩhac¬
uita nusquam fidẽ
tõem. ad quoscumq
homines ĩ teridebat
t ad deum ut ibi lecetur. s garriens fo¬
tis de deo rep̃henditur ab inunicis. unde ad
cor redit s qr illi tacere malum erat ne
sac̃t a bonis angustiatus ĩ hacuita. uchem̃¬
t̃ dealia unita multum cogitauit ubi uon
deo ⁊ ideo incinor. f.d. in quo suanitas. Et
delectatus sũ ĩ eo ⁊ excitatꝰ sũ ĩcitrendo magni¬
tudiem sapienne ⁊ potentie eius. ⁊ defecit sp̃c¬
deo quisouc bonum est ei deliberat ansit eñ
reducturus sccundum loctõm. augi. quep̃¬

Expanded text:
in aeternum projiciet sit! Adverte saltus transilientis. Invenerasupra taedium ivita, nusquam fidem,lationem. Ad quoscunque homines intendebat,t ad Deum, ut ibi laetetur; sed garriens foris, de Deo reprehendi ab inimicis. Unde ad cor rediit. Sed quia illi tacere malum erat, ne sileret a bonis, angustiatus in hac vita vehementer de alia vita multum cogitavit, ubi nonDeo. Et ideo memor fui Dei, in quo suavitas, et delectatus sum in eo, et exercitatus sum, inquirendo magnitudinem sapientiae et potentiae ejus, et defecit spDeo, qui solum bonum est, ei deliberat an sit eum reducturus, secundum lectionem Augu
Abbreviated transcription (Latin):
gloriosus ero ĩ eo ⁊ ũe¬
quia ip̃e est deus au
ro. ĩ eo. ⁊ modo quid: Ip̃e est deus ad iuitor .ii.
incertamine hoc dicit ne quid sibi deputit
homo ⁊ spes mea indeo est donce uematur:

Expanded text:
est gloriosus ero in eo. Equia ipse est Deus auxro in eo. Et modo quid? ipse Deus, adjutor meus est in certamine. Hoc dicit ne quid sibi deputet homo. Et spes mea in Deo est, donec veniatur
Abbreviated transcription (Latin):
rruunt enim ꝑsocutores molenti cogitãt
repellere h̾ccici. ⁊ ficti illiita. Ego tanien sal¬
utem illorum siciebam ⁊ hoc est cuturri in
tras ip̃i ore suo. benedicebant quia noque¬
unt ꝑ aperta mala temptant ꝑblanda eum
scclucere. ⁊ corde suo ubi cogitauerunt repellẽ¬

Expanded text:
rruunt enim persecutores violenti, cogitant repellere haeretici et ficti. Illi ita. Ego tamen salutem illorum sitiebam. Et hoc est, cucurri intra; sed ipsi ore suo benedicebant. Quia nequeunt per aperta mala, tentant per blanda eum seducere, et corde suo, ubi cogitaverunt repelle
Abbreviated transcription (Latin):
procium cogitantes. eiues uero icrłm sunt
sicientes ⁊ cosusq infinem portantes. hec due
cuutates ꝑ mixte sunt corpore sed diuerse¬
⁊ aduerse mente. Cuntas malorum signifi¬
cata est perillam cuntatem quam prius ca
temporalib se delicant cdum ĩ hac uita q̃
ante est raclicem cordis plantant quia p̾

Expanded text:
antes; cives vero Jerusalem, sunt sitientes, et eos usque in finem potantes. Hae duae civitates permistae sunt corpore, sed divisae mente. Civitas malorum significata est per illam civitatem quam prius Caitemporalibus se dedicant, dum in hac vita quae ante est, radicem cordis plantant, quia pr
Abbreviated transcription (Latin):
tus quod noncum accipis si diffcitim
non aufertur ideoq non desꝑacoe deficias
quia dcm̃ est. sucti. do. sustinendo cuuppe
habebiseum quem sustinebis. aliuuid expͥ¬
ta. aliud desideria si melius si manis si¬

Expanded text:
tes, quod nondum accipis: si differtur, non aufertur. Ideoque non desperatione deficias, quia dictum est, sustine Dominum. Sustinendo quippe habebis eum quem sustinebis. Aliud exspecta, aliud desidera, si melius, si majus, si
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ yphei adsaul. adlit̾. ⁊yplei ad saul. uene¬
runt quib non profuit sua proditio ⁊ dau̾
non nocuit. bicnim ĩam ut diximus datuᷤs
est saui in manum damcł ĩspelunca. hii st̃
ꝑciuos figurantur floreutes ĩmudo decuu¬
uhic agitur ⁊ nunciass saul nonne daid
absconditus ẽ ap̃nos quomodo latet dauid

Expanded text:
t Ziphaei ad Saul. Ad litteram, Ziphaei ad Saul venet Ziphaei ad Saul. Ad litteram, Ziphaei ad Saul venerunt, quibus non profuit sua proditio, et David non nocuit. Ibi enim, ut jam diximus, datus est Saul in manum David in speluncam. Hi sunt per quos figurantur florentes in mundo, de quibus hic agitur. Et nuntiassent Saul: Nonne David absconditus est apud nos? Modo latet David
Abbreviated transcription (Latin):
lectus damcicum uenissent zyphei
ad saul ⁊ nunciassent saul nonne daiud
absconditus est aꝑd uos. In libro regum
iegitur quod damici fugiens a facie saut
ucuit ĩ desercum ⁊yph⁊ ibi latuit tunc ty¬
plei uencrunt clicentes ad saul. Ecce dauid
inde ⁊ fugit ad tucissima loca engadĩ i
ttus in spelunca cuasit ⁊ ita non ꝓfun
zypheis sua proditio ⁊ dauid non nocuit
ibi enim datꝰ ẽ saul ĩ manũs dauicd ĩ spe¬
lunca ad quam cum diuertiss saul cã
purgancli uencrem dauid p̃cidit horã
clãdis eius ostendens se nolle occidere eñ
cum poss tehac hystoria sumitur ticulus
iii.quod hodie floret ⁊ cras ĩclibanum
miccitur. In tex hos lacet dauid .i. scĩ mo¬
itui mundo quorum nita abscondica
est cum xp̃o indeo. hos ꝓclunt ⁊ ypher sa¬
ul cum ad rognum mortis crabere uo¬
lumtur. horum flos atq pax non est
amanda quia transit ut fenum ciuos damd:
mislo fco incellexit hoc est ciuod hie ostendr̃¬
co quem hũit de hoc quod fuit cum uenissõ¬

Expanded text:
lectus. David, cum venissent Ziphaei ad Saul, et nuntiassent Saul: Nonne David absconditus est apud nos? In libro Regum legitur quod David fugiens a facie Saul, venit in desertum Ziph, et ibi latuit. Tunc Ziphaei venerunt ad Saul dicentes: Ecce David inde et fugit ad tutissima loca Engaddi, ubi latens in spelunca evasit, et ita non profuit Ziphaeis sua proditio, et David non nocuit. Ibi enim datus est Saul in manu David in spelunca; ad quam cum divertisset Saul causa purgandi ventrem, David praecidit oram chlamidis ejus, ostendens se nolle occidere eum cum posset . De hac historia sumitur titulus, quod hodie floret et cras in clibanum mittitur. Inter hos latet David, id est sancti mortui mundo, quorum vita abscondita est cum Christo in Deo . Hos produnt Ziphaei Saul cum ad regnum mortis trahere moliuntur. Horum flos, atque pax, non est amanda, quia transit ut fenum, quod David in illo facto intellexit. Et hoc est, hic ostendco, quem habuit de hoc quod fuit, cum venissen
Abbreviated transcription (Latin):
incelligens scit ĩ dens quod in aduersis la¬
udendus deus ⁊ hoc scit ille qui clirigit aciẽ
mentis. infinem .i. in nouissima non p̃¬
scntia. Incentione mon etiam ĩ ad uersis
iaudare teum. Moduis biꝑtitus ẽ psalmꝰ
primo sunt uerba ec̃ce orantis ⁊ latentis
inter ⁊ypheos cuius bonur nicus est. it
merres occulta. secundo clicit quid sibi ⁊
⁊yphcis faciat deus. unde laudes soluit. ibi

Expanded text:
intelligens, scit etiam quod in adversis laudandus est Deus et hoc scit ille qui dirigit aciem mentis in finem, id est in novissima, non praesentia. Intentio. Monet etiam in adversis laudare Deum. Modus. Bipartitus est psalmus. Primo sunt verba Ecclesiae orantis, et latentis inter Ziphaeos, cujus bonum intus est, et merces occulta. Secundo dicit quid sibi et Ziphaeis faciat Deus. Unde laudes solvit, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
tribulati optan¬
tis liberari ⁊ post
ne despexeris dep̃.¬
tionem meã¬
m. ut fit illis quo¬
leta post despicit᷑
quia non est de et̾¬
nis. Et si enimi deꝰ
licui petenti eius¬
tamen oratio ei
non ẽ acceꝑta qr¬
caret debito fine

Expanded text:
tribulati optantis liberari. Et ne despexeris deprecationem meam, ut fit illis, quoleta, post despicitur, quia non est de aetenem. Si enim Deus alicui petenti, ejustamen oratio ei non est accepta,caret debito fine
Abbreviated transcription (Latin):
nisi enm te refor¬
maret deus ad bõã¬
oꝑa non nosses nͥ
ẽ. qr contra legem ⁊ u̾icatem c̃ ergo qui lo¬
quicurmendatium de suo loquitur .i. desu¬
o peccat qui poccat. s qui loquitur u̾itatẽ
de doo loquitur. qr solus deus uerar. omins
homo m̃dar. hec est bona confessio. sequit᷑

Expanded text:
nisi enim te reformaret Deus ad boera, non nosses nisest, quia contra legem et veritatem est. Ergo qui loquitur mendacium, de suo loquitur, id est de suo peccat qui peccat; sed qui loquitur veritatem, de Deo loquitur, quia solus Deus verax, omnis homo mendax . Haec es
Abbreviated transcription (Latin):
colluctatõ aduersus carnem ⁊ sanguiem
si aduersus pͥccpatꝰ ⁊ potestates aduersus sp¬
incualia ncquitie. hiiuero plus ingnane¬
tunt ad decipiendum quam ego ad custodi¬
enclum. ubiq scandala ponunt. u̾q pont̃
muscipulas. scce enim tedium ĩ ẽ. cordi. ci¬
⁊ ñ loquitur. uñ seq̃r. turbatuo. sum. qr ma¬
lum ẽ. tacẽ. ⁊ malum loqui. Io ĩtro reditum̃¬

Expanded text:
m et sanguinem, sed adversus principatus et potestates, adversus spiritualia nequitiae . Hi vero plus vigilaverunt ad decipiendum, quam ego ad custodiendum, ubique scandala ponunt, ubique ponunt muscipulas. Ecce enim taedium inest cordi, tiet non loquitur. Unde sequitur: turbatus sum, quia malum est tacere, et malum loqui. Ideo retro redit
Abbreviated transcription (Latin):
cat qui amat. ue
tus autem canti¬
cum cantat cupi
ficare ẽ. Quicquid ergo catitaũis decupidi¬
tate uecus cantas. quicquid decaritate no¬
uum resonas. Melius ẽ. ut nouum taceas
quam ut uetus cantes qr si nouum tacue¬
ris aurib hominum. sonas aurib dei. y¬
pocrisis quoq uetus cantat canticum. pari¬
es eumi deaibatns. c̃ ypacrisis aue foris ius.
inturuitum est de isto pariete dr̃. In pariete
ñ comunao alis s singłi erecto si hostiũ
facias quicqnid intrauerit foris ẽ. hic est
ypocrica qui parietem nult struere dralba¬
tum. non sollidatam.⁊ ideo qui inittacuir
tanquam meo hostumm faciens. foris ĩ ue¬
nitur quia enim ip̃e ꝑ iannam non intro¬
uit. ⁊ ianna ip̃ius non intromitat. deinde
repetit cantate domino filio. deinde quos ꝯĩ¬
tare monuerat ostencdit dicens. omnis t̾ra
catur. Item repecit.
antate domino¬

Expanded text:
at qui amat. Aug. Vetus autem cantcum cantat cupidficare est. Quidquid ergo cantaveris de cupiditate, vetus cantas; quidquid de charitate, novum resonas. Melius est ut novus taceas, quam ut vetus cantes, quia si novus tacueris auribus hominum, sonas auribus Dei. Hypocrisis quoque vetus cantat canticum. Paries enim dealbatus est hypocrisis , quae foris lucet, intus lutum est. De isto pariete dicitur, in pariete non conjuncto aliis, sed singulariter erecto si ostium facias, quisquis intraverit, foris est. Hic est hypocrita qui parietem vult struere dealbatum, non solidatum. Et ideo, qui imitatur tanquam in eo ostium faciens, foris invenitur. Quia enim ipse per januam non introit, et janua ipsius non intromittit aliquem. Deinde repetit, cantate Domino Filio. Deinde quos cantare monuerit, ostendit, dicens, omnis terracatur. Item repetit. antate Domin
Abbreviated transcription (Latin):
luatori ut dicacis oẽ
salutare. deinde ad p̃
domus dei quid: salucare eius. ⁊ hoc de die ⁊
cterno sole clarescunt. Illud premnntiat. ħ
qui utriusq testamenti auccoritate ntit᷑
in annuntiatõe saluacoris. Illa ꝓprie duo
testamenta. tanquam duo dies utiam lu¬
cem faciunt. non lucet unum sũ alto. Ideo¬
q inlerticoõt animal ꝙ fuidit ungłam
⁊ ruminat mundum est .i. quod duas ung
dus est. deinde ribi sit amnutiandum expo

Expanded text:
lvator, ut dicatis esse salutare. Deinde ad pradomus Dei. Quid? salutare ejus. Et hoc de die in terno sole clarescunt. Illud praenuntiat, hqui utriusque Testamenti auctoritate utitur in annuntiatione Salvatoris. Illa quippe duo Testamenta tanquam duo dies unam lucem faciunt, non lucet unum sine altero. Ideoque in Levitico omne animal quod findit ungulam et ruminat, mundum est, id est quod duas ungudus est. Aug. Deinde ubi sit annuntiandum, exp
Abbreviated transcription (Latin):
co expressins dicitur
facmeintellige̾ iuã
tius. aumi: uide ordinem pius cumi ẽ
dr̃e istificatões quos hicante pet¬
ut deinde graclus quosdam ⁊ ordinem canm
quid prius quid post eẽ tebrat peccat enimi qͥ¬
ppostẽagit. slam sdire quidfacias ⁊ ordinem
nescire faciendi non est ꝑ fecte cognitionis or¬
amis namq ignorantia conturbut negotio¬
tũnaturã: formamq m̃itorim. Notis cigo
ĩtelligendas. ue faciendas. Undeiste laborans
⁊ carum difficultate fatigatus addn dor
Dormita

Expanded text:
 expressius dicitur, fac me intelligere. tuarum. Vide ordinem: Prius enim est discere justificationes, quod hic ante petiit. Deinde gradus quosdam et ordinem earum quid prius, quid post esse debpraepostere agit. Nam scire quid facias, et nescire ordinem faciendi, non est perfectae cognitionis. Ordinis namque ignorantia conturbat negotiorum naturam formamque meritorum. Notis vero intelligendas vel faciendas. Unde iste laborans, et earum difficultate fatigatus, addit: Dormita
Abbreviated transcription (Latin):
soquitur. ⁊ terrores tui conturbanciunt
me omne qinoci potest accittrer si ñ accidat
prudent̃ timetur. tam granit᷑ concurbane¬
dedetunt. me. sicuta¬
enim terrores ip̃i ita¬
conturbant anim¬
um cogitantis cir

Expanded text:
iam . Et terrores tui conturbaverunt me, omne quod potest accidere etsi non accidat, prudenter timetur. Tam graviter conturbavedederunt me sicutenim terrores ipsi itaconturbant animum cogitantis, cir
Abbreviated transcription (Latin):
sierunt quia non
non defideli s de ĩfi¬
agellat enim fili¬
os quos recipit s
rigo argno ⁊ castigo ⁊ aubi percuti

Expanded text:
sierunt. Non non de fideli, sed de infim . Flagellat enim filios quos recipit, arguo et castigo . Et alibi: Percuti
Abbreviated transcription (Latin):
re ⁊exultate¬
quia timordiu¬
non est miserie:s
gaudii s neit̾m ĩ
temeritatem catur: subdit cinn cremore ne
⁊ nnic me constituto rege uos roges qui uidi¬
podit ut temere non dominemini s dño
ommium scrinacis ⁊ ĩ tracitudine exultetis
⁊ hoc est ꝙ sccruitur scrinte tommo p̃ti ⁊. cp¬

Expanded text:
atequia timornon est miseriae, sed gaudii. Sed ne iterum in temeritatem catur, subditur cum tremore, ne sum rex, et nunc me constituto rege, vos reges, qui judipedit ut temere non dominemini, sed Domino omnium serviatis et in beatitudine exsultetis. Et hoc est quod sequitur: Servite Domino in
Abbreviated transcription (Latin):
circum amicta. ua. diuersarmi linguaꝵ
uarietas linguarum decuius est doccrine
s non ꝓdest nisi intus slt gloria. uł fimbrie
cuie sunt finis uestic significant finem mũ¬
li uel hominis amris dicit non de auracis
ut supra s aurcis quia nifine tota petfec¬
auteis .i. infine seculi uel cuiusq hom̃ies

Expanded text:
 linguarum. Varietas linguarum decus est doctrinae, sed non prodest, nisi sit intus gloria. Vel fimbriae, quae sunt finis vestis, significant finem mundi, vel hominis. Aureis dicit non deauratis, ut supra, sed aureis, quia in fine tota perfeca
Abbreviated transcription (Latin):
est non qualiscũz
rex s dominus deus
tuus non modo spõ¬
sus ⁊ adorabunt õs
popuu dequibus
undemulier chan¬
anca definibus il¬
lis: egressa ecc̃e fi
ncrib scilicet utse
offerant uelut ele¬
mosmas faciant
quib merentur
.i. gences que sunt mangustia pecracoꝵ
mitate ecc̃e. uultus namq occe ꝓdest elem¬
osmas facientib ne extra nidum ecẽc faci
ux sponse aglori¬
omnis gloria ciuis
.s. filic regis est ab
E cus .i. ĩ conscientia. Sit ergo le
det quu iuternam pulcrtudinem amat
quam indet. uel in trinsecus .i. non ĩ curũ¬
qisione manu fc̃a sicut in uecen loges in¬

Expanded text:
est, non qualiscunque rex, sed Dominus Deus tuus, non modo sponsus; et adorabunt omnes populi, de quibus Unde mulier Chananaea a finibus illis egressa , Ecclesiae figneribus, scilicet, ut se offerant, vel ut eleemosynas faciant, quibus mercentur  gentes quae sunt in angustia peccatoruunitate Ecclesiae. Vultus namque Ecclesiae prodest eleemosynas facientibus, ne extra nus sponsae a gloriomnis gloria ejus, scilicet filiae regis, est ab  id est in conscientia tua. Sit ergo edet qui internam pulchritudinem amat quam videt. Vel, intrinsecus, id est non in circumcisione manufacta, sicut in veteri lege,
Abbreviated transcription (Latin):
generał iustus aprincipio mundi usq ad
finem totam spem ĩ deo ponens ⁊ gr̃ãm dei c̃
gratis datur suma intentione moneto¬
mendat. nefalso in nobis p̃sinnamus que
est intentio psalmi. Modus. tuꝑtitus ẽ ps

Expanded text:
 justus a principio mundi, usque ad finem, totam spem in Deo ponens, et gratiam Dei quae gratis datur, summa intentione commendans, ne falso in nobis praesumamus, quae est intentio psalmi. Modus: Tripartitus est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ his qui pͥmi captim sunt .i. ꝑtinentes ad
pͥmum hominem p̃p primum prinu cap¬
tim sunt quia prius ẽ. quod animale est
p̃p secundum hominem secundi rederpit¬
sunt hiis cantatur psalmus ut cliscoom
accipiamus perprimos captiuos omnes in¬
obrdientes. Monemur enim ĩtytulo deuotõ¬
nem hr̃e fiuiornm ionadab niou̾ contumati¬
ami iudeorum qui captimi ẽẽ mcruerinit.
quia frequent̾ mouiti noluerunt corrigi
liyitoria enim sicht̃ in libro ioguin. Igĩtur
ꝓpłam prenuntiata est illi uero consucta
neciuitia in obstinatõe ꝑmanserunt. frlii¬

Expanded text:
es ad primum hominem propter primum primi captivi, quia prius est quod animale est, propter secundum hominem, secundi redempti. His cantatur psalmus, ut discant accipiamus, per primos captivos omnes inobedientes. Monemur enim in titulo devotionem habere filiorum Jonadab, non contumaciam Judaeorum, qui captivi esse meruerunt, quia frequenter moniti noluerunt corrigi. Historia enim sic habet in libro regum . Igitur prophetam praenuntiata est: illi vero consueta nequitia in obstinatione permanserunt, filii
Abbreviated transcription (Latin):
dim ci uidecur ꝙ magno desideuo queritur.
tamcu non optat cum uenire ancequam sta¬
tuit s pacientiam querit ⁊ est. domine .n. i.
ci indetur ⁊ defloctitur ab eo sicut ⁊ uxor loch
reiperit ietro que fc̃a est statua salis ut te con¬
diat. sremp lo eninicibi est. ne rep̾icias ret
dum quia ionadib commnendacur auenar¬
ia quia fuu p̃cepit ne biberent nunnes
ĩcomib s ĩ tabernaculis hĩtarent. Qu illiol¬
cdicrunt qĩ hoc deus p̃ceꝑit. licet cnim deus
hec ñ preciperet p̃ceꝑat tamen ut fllii obeduent
ꝑencib quoo ⁊ debent. nisi patres aliqiuid con¬
tra deum uisserint. Unde ⁊ dcus bñdix eis rꝑ
oltdientiam gosq ꝑ icreniam obitit filuis is¬
taes qui nolu̾t obedire deo pacri sp̃uali sicui
illi pacri carnau. Unde suadet iereiias filii
isc ut parent secaptiuitati uec resistant uo¬
buntaci dei. Inde eigo iudetur sumptus tycu
sunt non quia filii ionadab captiui clncci st¬

Expanded text:
dum ei videtur, quod magno desiderio quaeritur; non tamen optat eum venire antequam statuit, sed patientiam quaerit. Et est, Domine ne moreei videtur, et deflectitur ab eo, sicut et uxor Lot respexit retro, quae facta est statua salis , ut te condiat. Exemplo enim tibi est ne respicias retdum quia Jonadab commendatur a Jeremia, qui filiis praecepit ne biberent vinum, nec in domibus, sed in tabernaculis habitarent , cui illi obedierunt, quasi hoc Deus praeciperet. Licet enim Deus hoc non praeciperet, praeceperat tamen ut filii obedirent parentibus; quod et debent, nisi patres aliquid contra Deum jusserint. Unde et Deus benedixit eis propter obedientiam, eosque per Jeremiam. Objicit filiis Israel, qui nolunt obedire Deo Patri spirituali, sicut illi patri carnali. Unde suadet Jeremias filiis Israel ut parent se captivitati, nec resistant voluntati Dei. Inde ergo videtur sumptus titulsunt, non quia filii Jonadab captivi ducti s
Abbreviated transcription (Latin):
psalmus pocius de nob̾ qui captinamim ĩ
legem peccati que est. ĩ membris. undemag̃
commendatur gr̃a lilrratoris quisumus
funi ionadab .i. spontanei. Iouadab enm
interpeetatur. sponcaneus domini .i. qui ex
uoluntate scruit. filii ergo ionadab st̃ filii
obrdicntie .s. qui exdilectõe seriuunt ⁊ ip̃i sũt

Expanded text:
psalmus: potius de nobis qui captivamur in legem peccati, quae est in membris . Unde magis commendatur gratia liberatoris, qui sumus filii Jonadab, id est spontanei. Jonadab enim interpretatur spontaneus Domini, id est qui ex voluntate servit. Filii ergo Jonadab sunt filii obedientiae, scilicet qui ex dilec
Abbreviated transcription (Latin):
scculo ⁊ maxime ĩtri¬
bulacione adinna ⁊¬
cito ⁊ hoc est domine
mefestina ⁊ ita petit
qĩ si tardet misericor¬
omnis petitio affirm
acio. ẽ unde non sũt
bolus ut mĩsce morientes perdant suauitatẽ
ungenti. contra ergo illius ĩssultus auxili¬
um adeo postulamus ante omma ⁊ .o. do
opprimendum scilic trucidantes. Con¬
fundantur. confundi est. de ꝑu̾sitate tur¬
luu ante quam confusionem defendinic
antur. Reuereri est.¬

Expanded text:
culo, et maxime in tribulatione. Adjuva,cito. Et hoc est, Domine, me festina. Ita petit quasi si tardet misericoromnis petitio affirmatio est, unde non sunt bolus, ut muscae morientes perdant suavitatem unguenti . Contra ergo illius assultus, auxilium a Deo postulamus ante omnia. Et, ood. scilicet trucidantes, confundantur. Confundi est de perversitate turbari, antequam confusionem defendunt pantur: revereri est
Abbreviated transcription (Latin):
lux non malio
omnes qui quert̃
por cos quesisti. et
scmꝑdicant quia nuniquam quia debent ces¬
sare a laude enis qui hec dicant. qui diligunt
talutaretum. oma ab illo salus esteis non a
go uero¬
egenus ⁊ pau

Expanded text:
lux, non in alio, omnes qui quaerunt, prior eos quaesisti; et dicant quia nunquam debent cessare a laude ejus, qui hoc dicant, qui diligunt salutare tuum, quia ab illo salus eis, non a Ego veroegenus et pau
Abbreviated transcription (Latin):
cdiret ita ⁊ nos audict
⁊ non. despe. nunc. suos.
mortalitate. qua do
compedes oncrat qui
ultra necessaria que¬

Expanded text:
diret. Ita et vos audiet, et non despexit vinctos suos mortalitate, qua Domcompedes onerat, qui ultra necessaria qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ esurio iusticiam. Ille uero cliues nuilliuse¬
gens lumen meum ueĩ ita conciu. Ip̃i de dõ
illud dicant. s dese ita sentiant ut dicant ego
s. ogenus. ⁊ c̃. ł ita assiuuit iste sibi u̾b dei q̃
inprecedenti psalmo de se hoc eademdix̃ .q .d.
Illi qui quenunt animam uicam. sunt di
insufficiens michi quia ⁊ mundanas copias
non ht̃ ⁊ incus ubi est cliues semꝑ ambit de¬
siderat accipit. s odeus. aduicor meus ĩnumdi
tribulacc̃e. scce uñcepit.l. deus. ad .ii. alia lit̾.¬

Expanded text:
t esurio justitiam ; ille vero dives, nullius eges lumen meum. Vel ita continua: Ipsi de Deo illud dicant, sed de se ita sentiant, ut dicat: Ego sum egenus, etc. Vel ita: Assumit iste sibi verba Dei, qui in praecedenti psalmo de se haec eadem dixit. Quod illi qui quaerunt animam meam sunt diinsufficiens mihi, quia et mundanas copias non habet, et intus ubi est dives, semper ambit, desiderat, accipit. Sed o Deus adjuva me in mundi tribulationem. Ecce unde coepit. Vel, Deus adjuvat me, alia lit