comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& pigros faciat contritio mundihuiꝰ cui talia
ñ potest uentura predixit. Non solum eigo ñ
debetis minus facere opera miscłiȩ: sed etiam
debetis amplius quam soletis. Sicut enm ad
loca munitiora festinantiꝰ migrant qui rumã
domus uident. contritis parietib imminere. sic
corda xp̃iana quantomagis sentiunt mundi
huiꝰ ruinam crebrescentib tribulationib ꝓpin¬
quare. tantomagis debent bona quȩ in terra
recondere disponebant. in thesaurum cȩlestem
impigra cdleritate transferre: ut si aliquis huma¬
nus casus acciderit gaudeat qui de loco rumo¬
so emigrauit. Si autem nichil tale sucrit sub¬
secutum. ñ contristetur qui q̃nq moriturus
ĩmortali dño adquẽ uenturus ẽ bona propͥa
cõmendauit. Itaq frẽs mei dilecti ex eo quod
quisq habet scđm suas uires quas ipse nouit
facite quod soletis alacriore animo quã soletis:
& inter omnes scłi huiꝰ molestias apłicam exhor

Expanded text:
 pigros faciat contritio mundi huius, cui talia  pigros faciat contritio mundi huius, cui talia er, qui mentiri non potest, uentura praedixit. non solum ergo non debetis minus facere opera misericordiae, sed etiam debetis amplius, quam soletis. sicut enim ad loca munitiora festinatius migrant, qui ruinam domus uident contritis parietibus imminere, sic corda Christiana quanto magis sentiunt mundi huius ruinam crebrescentibus tribulationibus propinquare, tanto magis debent bona, quae in terra recondere dispoimpigra celeritate transferre, ut si aliquis humanus casus acciderit, gaudeat qui de loco ruinoso emigravit: si autem nihil tale fuerit subsecutum, non contristetur qui quandoque moriturus, immortali Domino, ad quem venturus est, bona propria commendauit. itaque, fratres mei dilectissimi, ex eo, quod quisque habet, secundum suas uires, quas ipse nouit, facite, quod soletis, alacriore animo, quam soletis, et inter omnes saeculi huius molestias apostolicam exhort
Abbreviated transcription (Latin):
temporalis exagitat. ipsa uos magis admone
debet. quemadiodum de illa uita cogitare
debeatis. ubi sine aliquo labore uuatis. eua¬
dentes ñ molestaᷤᷤ angustias tp̃ris parui.s horrer¬
das penas ignis ęterm. Nam si modo tanta
cura. tanta intentione. tanto labore agitis. ne
in aliquos cruciatus transitorios incidatis:
quantum uos opordet ẽẽ sollicitos. ut sempi¬
ternas miscrias fugiatis : Et si mors sic timet.
quȩ finit temporalem laborem: quomͦ tim̃da
ẽ quȩ mictit in ȩt̾num dolorem: & si delitiȩ
scłi huiꝰ breues & sordide sic amantur: quanto
uehementiꝰ fucura scłi gaudia pura & infinita
querenda sunt: Ista cogitantes nolite ẽẽ pig
in oꝑibꝰ bonis. ut ad ur̃i seminis messem. suo tẽ¬
pore ueniatis. Nunciatum ẽ enim michi quod
morem ur̃m de uestiendis pauꝑibus fueritis ob¬
liti. Ad quam misccłiam cum presens eẽm uos
exhortatus sum. & nunc exhortor. ne uos uincat¬

Expanded text:
temporalis exagitat, ipsa uos magis admonere temporalis exagitat, ipsa uos magis admonere debet, quem ad modum de illa uita cogitare debeatis, ubi sine aliquo labore uiuatis euadentes non molestas angustias temporis parui sed horrendas poenas ignis aeterni. nam si modo tanta cura, tanta intentione, tanto labore agitis, ne in aliquos cruciatus transitorios incidatis, quantum uos oportet esse sollicitos, ut sempiternas miserias fugiatis! et si mors sic timetur, quae finit temporalem laborem. quo modo timenda est, quae mittit in aeternum dolorem! et si deliciae saeculi huius breues et sordidae sic amantur, quanto uehementius futuri saeculi gaudia pura et infinita quaerenda sunt! ista cogitantes nolite esse pigri in operibus bonis, ut ad uestri seminis messem suo tempore ueniatis. Nuntiatum est enim mihi, quod morem uestrum de uestiendis pauperibus fueritis obliti, ad quam misericordiam, cum praesens essem, uos exhortatus sum et nunc exhortor, ne uos uincat et
Abbreviated transcription (Latin):
ce custodiat. dilectissimi fratres: Augustinus¬
uniu̾sȩ plebi. augustinus in dño salu¬
tem. In primis peto caritatẽ urãm
&e pxp̃m obsecro: ne uos mea contristet ab sen¬
tia corporalis. Nam sp̃u & cordis affectu.
pudo uos ñ dubitare nullomͦ me auobis pos¬
se discedere: quamuis me amplius contristet
sufficere ñ potest omnib curis quas de me exi¬
gunt menbra xp̃i. quib me & timor eiꝰ & cari¬
tas scruire compellit. Iuud enim nouerit ũra
dilectio nunquã me absentem fuisse licentiosa
libeitate. sed necessaria scruitute. quȩ sepe scõs
frẽs & collegas meos etiam labores marinos
& transmarinos compulit sustinere: a quibus
me semꝑ ñ indeuotio mentis. sed minꝰ idonea
ualitudo corporis excusauit. Pinde dilectissi
mi frẽs sic agite. ut quod ait apls siue adue¬
niens & uidens uos siuc absens audiam deuo¬
bis quia statis inuno sp̃u. uno animo conla¬
borantes fidei euglice. Si uos aliqua molestia

Expanded text:
ce custodiat, dilectissimi fratres. LXXIce custodiat, dilectissimi fratres. LXXIUNIVERSAE PLEBI AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. In primis peto caritatem uestram et per Iesum obsecro, ne uos mea contristet absentia corporalis. nam spiritu et cordis affectu puto uos non dubitare nullo modo me a uobis posse discedere, quamusufficere non potest omnibus curis, quas de me exigunt membra Christi, quibus me et timor eius et caritas seruire compellit. illud enim nouerit uestra dilectio numquam me absentem fuisse licentiosa libertate sed necessaria seruitute, quae saepe sanctos fratres et collegas meos etiam labores marinos et transmarinos compulit sustinere, a quibus me semper non indeuotio mentis sed minus idonea ualitudo corporis excusauit. proinde, dilectissimi ro fratres, sic agite, ut, quod ait apostolus, siue adueniens et uidens uos siue absens audiam de uobis, quia statis in uno spiritu uno animo conlaborantes fidei euangelicae. si uos aliqua molestia
Abbreviated transcription (Latin):
nec diceret cũ de scĩtate & fide dmothei loque¬
retur: neminem habeo qui tam germane de uob̃
sollicitus sit. omnes enim sua querunt. ñ quȩ s̃
xp̃i. in qua undecim boni. ꝑfidum & furem iu¬
dam tolerauerunt. aut melior sit postremo ꝗͣ
cȩlum unde angłi ceciderunt. Simplicit̃ fate¬
or caritati ur̃ȩ coram dño deo nr̃o qui destis est
suꝑ animã meã. ex quo deo seruire cepi quomͦ
difficile sum exꝑtus meliores quam qui in mo¬
nasteriis ꝓfecerunt. ita ñ sum exꝑtus peiores ꝗͣ
qui in monasteriis ceciderunt: ita ut hinc ar¬
bidrerin apocalipsi scͥptum. iustus iustior fiat.¬
& sordidus sordescat adhuc. Quapropt̃ & si
contristamur de aliquib purgamentis: conso
lamur tam̃ etiam de plurib ornamentis. No¬
lite gͦ propt̃ amurcam qua oculi ur̃i offendũ¬
tur torcularia detestari. unde apothecȩ dñicȩ¬
fructu olei luminosioris implentur. Dñi dĩ ñi

Expanded text:
nec diceret cum de sanctitate et fide Timothei loquenec diceret cum de sanctitate et fide Timothei loqueretur, Neminem habeo qui germane de vobis sollicitus sit. Omnes enim sua quaerunt, non quae sChristi, in qua undecim boni perfidum et furem Judam toleraverunt: aut melior sit postremo quam coelum, unde Angeli ceciderunt. 9. Simplicitor caritati vestrae coram Domino Deo nostro, qui testis est super animam meam, ex quo Deo servire coepi, quo modo difficile sum expertus meliores quam qui in monasteriis profecerunt, ita non sum expertus pejores quam qui in monasteriis ceciderunt, ita ut hinc arbitrer in Apocalypsi scriptum: Iustus iustior fiat et sordidus sordescat adhuc. quapropter etsi contristamur de aliquibus purgamentis, clamur tamen etiam de pluribus ornamentis. Nolite etiam, propter amurcam qua oculi vestri offenduntur, torcularia detestari, unde apothece domifructu olei luminosioris implentur. domini dei no
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt facite. quȩ autem faciunt facere nolite:
dicunt enim & ñ faciunt. Orate quidẽ ꝓ me.
ne forte aliis p̃dicans. ipse reꝓbus inueniar:
Ueruntam̃ cum głamini. ñ in me głamini sed in
mus meȩ homo sum: & int homines uiuo. Nec
michi arrogare audeo ut domus mea melior
sit quam archa noe. ubi tam̃ int̃ octo hoĩes
reꝓbus unus inuentus ẽ. aut melior sit quã
domus abrahȩ ubi dictum ẽ eice ancillam &
filium eius. aut melior sic quã domus isaac.
cuiꝰ de duob geminis dictum ẽ. iacob dilexi.
esau audem odio habui. aut melior sit quã do¬
mus ipsius iacob. ubi lectum patͥs filius ince-¬
stauit. aut melior sit quam domus dauid cuiꝰ
filius cum sorore concubuit. cuiꝰ alter filius ꝯtͣ
patͥs tam piam mansuetudinẽ rebellauit. aut
melior sit quã cohabitatio apłi pauli. qui tam̃
si inder omnes bonos habitaret ñdiceret quod su¬
perius cõmemoraui. foris pugne intus dimores.

Expanded text:
dicunt, facite, quae autem faciunt, facere nolite; dicunt, facite, quae autem faciunt, facere nolite; dicunt enim et non faciunt. orate quidem pro me, ne forte aliis praedicans ipse reprobus inueniar; uerum tamen cum gloriamini, non in me sed in mus meae, homo sum et inter homines uiuo nec mihi adrogare audeo, ut domus mea melior sit quam arca Noe, ubi tamen inter octo homines reprobus unus inuentus est; aut melior sit quam domus Abrahae, ubi dictum est: Eice ancillam et filium eius; aut melior sit quam domus Isaac, cuius de duobus geminis dictum est: lacob dilexi, Esau odio habui; aut melior sit quam domus ipsius Iacob, ubi lectum patris filius incestauit; aut melior sit quam domus Dauid, cuius filius cum sorore concubuit, cuius alter filius contra patris tam sanctam mansuetudinem rebellauit; aut melior sit quam cohabitatio apostoli Pauli, qui tamen si inperius commemoravi, foris pugnae, intus timores ;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculiani insultauerint: uelut gloriantes de nob̃.
quod ex nr̃a disciplina nchiltale inclencis ex¬
titisset. Quod quicunq fȩcistis: fateor uob̾ ñ
bene fecistis. Ecce docuit uos ds̃: ut qui głatur
in dño glorietur. Nec obiciatis hereticis. insi
quia ñ sunt catholici. ne similes eis sitis: qui ñ
habendo quod in causa suȩ diuisionis defen¬
dant. ñ nisi hominum crimina colligere affe¬
ctant. & ea ipsa plura falsissime iactant. Ut
quia ipsam diuinȩ scͥpturȩ ueritatem qͣ ubiq
diffusa xp̃i ȩccła cõmendatur criminari &
obscurare ñ possunt homines ꝑ quos p̃dicat᷑
adducant in odium. de quib effingere qͥcqͥd
inmentem uenerit possunt. Uos autem ñ ita
didicistis xp̃m si tam̃ illum audistis & ĩ illo
docti estis. Ipse quippe fideles suos securos
facit etiam de dispensatorib malis mala sua
faciendibꝰ & bona eius loquentib. ubi ait. quȩ

Expanded text:
Proculiani insultauerunt uelut gloriantes de nobis, Proculiani insultauerunt uelut gloriantes de nobis, quod ex nostra disciplina nihil tale in clericis extitisset. quod quicumque fecistis, fateor uobis. non bene fecistis. ecce docuit uos deus, ut, qui gloriatur, in domino glorietur. nec obiciatis haereticis, nisi quia non sunt catholici, ne similes eis sitis, qui non habendo, quod in causa suae diuisionis defendant. non nisi hominum crimina colligere affectant et ea ipsa plura falsissime iactant, ut quia ipsam diuinae scripturae ueritatem, qua ubique diffusa Christi ecclesia commendatur, criminari et obscurare non possunt, homines, per quos praedicatur, adducant in odium, de quibus et fingere, quicquid in mentem uenerit, possunt. nos autem non ita didicistis Christum, si tamen illum audistis et in illo docti estis. ipse quippe fideles suos securos fecit etiam de dispensatoribus malis mala sua facientibus et bona eius loquentibus, ubi ait: Quae
Abbreviated transcription (Latin):
spem habemus addm̃. uos nolite ipsa uulnera
quȩ illi lingunt multiplicare. uos pro quibus
ꝑiclitamur om̃i hora habendes foris pugnas
intus timores. ꝑiculis in ciuitade. ꝑiculis inde¬
scrto. ꝑiculis ex gentib. ꝑiculis infalsis fradribꝰ.
Scio quia doletis. S nunquid acrius quam ego:
Scio quia conturbati estis: & timeo ne int̃ linguas
maledicorum deficiat & ꝑeat infirmus piopt̃
quem xp̃c mortuus ẽ. Non ex uobis increscat
hoc malum nec uitandum negligeret᷑. nec in
urãm noticiam ꝑferretur: ubi infructuose cruci¬
arentur firmi. & ꝑiculose turbarent᷑ infirmi. S
qui hoc cognito ꝑmisit uos temptari. det uob̾
uires sustinendi. & erudiat uos exlege sua. doce¬
at uos & mitiget a dieb malignis. donec fodiat᷑
peccatori fouea. Audio ñnullos ur̃m hinc ãpliꝰ
contristari. quãde lapsu duorũ illorũ diaconoꝵ
qui ex parte donati uenerant. tanquã disciplinȩ

Expanded text:
spem habetis ad deum. uos nolite ipsa uulnera, spem habetis ad deum. uos nolite ipsa uulnera, quae illi lingunt, multiplicare, uos, pro quibus periclitamur omni hora habentes foris pugnas, intus timores periculis in ciuitate, periculis in deserto, periculis ex gentibus, periculis in falsis fratribus. scio, quia doletis, sed numquid acrius quam ego? scio, quia conturbati estis, sed timeo, ne inter linguas maledicorum deficiat et pereat infirmus, propter quem Christus mortuus est. non ex uobis increscat hoc malum nec uitandum neglegeretur nec in uestram notitiam perferretur, ubi infructuose cruciarentur firmi et periculose turbarentur infirmi. sed qui hoc cognito permisit uos temptari, det uobis uires sustinendi et erudiat uos ex lege sua, doceat uos et mitiget a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fouea. Audio nonnullos uestrum hinc amplius contristari, quod de lapsu duorum illorum diaconorum, qui ex parte Donati uenerant, tamquam disciplinae
Abbreviated transcription (Latin):
psallebant qui bibebant uinum: ualde tolera¬
bilius sustinentur. ꝓ quib tam̃ etiam ipsis ora¬
re. & bonum eis uelle didicimus. Ad quid enĩ
aliud secdent isti. & quid aliud captant. nisi ut
quisquis ep̃c. uł clericus. uł monachus. uel scĩ¬
omnes posse manifestari: Et tam̃ etiam ipsi
cũ aliqua maritata inuenit᷑ adultera. nec pro¬
iciunt uxores suas. nec accusant matres suas:
Cum autem de aliquib qui scm̃ nom̃ ꝓfitentur
aliquid criminis uł faisi sonuerit. uel ueri pa¬
tuerit: instant. satagunt. ambiunt. ut de om̃ibꝰ
hoc credatur. Hos gͣ de nr̃is dolorib suauitatẽ
suȩ malȩ liriguȩ captantes. facile ẽ ut illis cam¬
bus comparemus si forte in malo intelligendis̃
qui lingebant uulnera pauꝑis illiꝰ qui ante ia-¬
nuam diuitis iacebat. & quousq ueniret ad re¬
quiem sinus abrahȩ. laboriosa & indigna omĩa
tolerabat. Ios me nolite ampliꝰ cruciare. qͥ aliꝗͣ

Expanded text:
psallebant, qui bibebant uinum. ualde tolerapsallebant, qui bibebant uinum. ualde tolerabilius sustinentur; pro quibus tamen etiam ipsis orare et bonum eis uelle didicimus. ad quid enim aliud sedent isti et quid aliud captant, nisi ut, quisquis episcopus uel clericus uel monachus uel sanctiomnes posse manifestari? et tamen etiam ipsi, cum aliqua maritata inuenitur adultera, nec proiciunt uxores suas nec accusant matres suas; cum autem de aliquibus. qui sanctum nomen profitentur, aliquid criminis uel falsi sonuerit uel ueri patuerit, instant, satagunt, ambiunt, ut de omnibus hoc credatur. hos ergo de nostris doloribus suauitatem suae malae linguae captantes facile est ut illis canibus comparemus, si forte in malo intellegendi sunt, qui lingebant uulnera pauperis illius, qui ante ianuam diuitis iacebat et, quousque ueniret ad requiem sinus Abrahae, laboriosa et indigna omnia tolerabat. Vos me nolite amplius cruciare. qui aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
dita denebrarum. & manifestabit cogitationes
cordis. & tunc laus erit unicuiq adeo: & item
illud quod scͥptum ẽ. quȩ manifesta sunt uob̾:
Quȩ autem occulta sunt. dño deo ur̃o. Manifestũ
quidem ẽ. quia ista in ęccła ñ accidunt sine gͣui
tristicia scõrum atq fidelium. Ucruntam̃ con¬
soletur nos qui cuncta p̃dixit. atq ut abundan¬
tia iniquitatis ñ refrigescamus. s usq in finem
ꝑseueremus ut salui ee possimus admonuit:
Nam quantum ad me attinet. & si ẽ in me quan¬
tulacunq caritas xp̃i. quis ur̃m infirmatur
& ego ñ infirmor: Quis scandalizatur & ego¬
ñ uror: Nolide itaq augere cruciatus meos.
deficiendo uel in suspicionib falsis: uel ĩ pecc̃is
alienis. Nolite obsecro uos: ne dicam de uob̾.
qui gaudent de istis dolorib nr̃is de quib in
ꝑsona corporis xp̃i tanto ande p̃dictum ẽ. adũs
me insultabant qui sedebant inporta. & ĩ me

Expanded text:
dita tenebrarum; et manifestabit cogitationes dita tenebrarum; et manifestabit cogitationes cordis et tunc laus erit unicuique a deo. et item illud, quod scriptum est: Quae manifesta sunt, uobis; quae autem occulta sunt, domino deo uestro. Manifestum est quidem, quia ista in ecclesia non accidunt sine graui tristitia sanctorum atque fidelium; uerum tamen consoletur nos, qui cuncta praedixit atque, ut abundantia iniquitatis non refrigescamus, sed usque in finem perseueremus, ut salui esse possimus, admonuit. nam quantum ad me adtinet, si est in me quantulacumque caritas Christi. quis uestrum infirmatur et ego non infirmor? quis scandalizatur et ego non uror? nolite itaque augere cruciatus meos deficiendo uel in suspicionibus falsis uel in peccatis alienis; nolite, obsecro uos, ne dicam de uobis:qui gaudent de istis doloribus nostris, de quibus in persona corporis Christi tanto ante praedictum est: Aduersus me insultabant, qui sedebant in porta, et in me
Abbreviated transcription (Latin):
causam presentem ꝑtinent. prius ne mala exẽ-¬
pla imitando ad nequiciam seducamini. ita
uos ꝑ apłm alloquitur ds̃: ne sitis iugum ducẽ¬
tes cum infidelibus. Quȩ enim pardicipatio iu¬
sticiȩ cum iniquitate. aut quȩ societas luci ad
tenebras: Idem alio loco. nolite inquit seduci:
corrumpunt mores bonos colloquia mala. do¬
brii estote iusti: & nolide peccare. Ut autẽ lin¬
guis detrahentium ne deficiatis. sic ꝑ ꝓpħam
dicit. Audide me qui scitis iudicium ppłs mns̃.
inquorum corde lex mea ẽ. obꝓbria hominum
nolite timere. & detractione eorum ne suꝑemini.
nec quod uos spernant magniduxeritis. Sicut
enim uestimentum ita ꝑdempus assumentur. &
sicut lana atinea comedent᷑: iusticia audẽ mea
manet mȩternum. Iam uͦ ne maliuolo animo de
seruis dĩ falsa suspicione ꝑeatis. illud apłicum
recordamini ubi ait. nolite ande tempus quicꝗͣ
iudicare. donec ueniat dñs & illuminet abscon¬

Expanded text:
causam praesentem pertinent, prius, ne mala exemcausam praesentem pertinent, prius, ne mala exempla imitando ad nequitiam seducamini, ita uos per apostolum adloquitur deus: Ne sitis iugum ducentes cum infidelibus; quae enim participatio iustitiae cum iniquitate aut quae societas luci ad tenebras? item alio loco: Nolite, inquit, seduci: corrumpunt mores bonos conloqui mala. sobrii estote. iusti et nolite peccare. ut autem linguis detrahentium non deficiatis, sic per prophetam dicit: Audite me, quin quorum corde lex mea est; obprobrium hominum nolite metuere, et detractatione eorum ne superemini, nec quod uos spernant, magni duxeritis. sicut enim uestimentum ita per tempus absumentur et sicut lana a tinea comedentur, iustitia autem mea in aeternum manet. iam uero ne maliuolo animo de seruis dei falsa suspicando pereatis, illud apostolicum recordamini, ubi ait: Nolite ante tempus quicquam iudicare, donec ueniat dominus et inluminet abscon
Abbreviated transcription (Latin):
reret: ut in eoloco ubi ambo ignoti sunt cuca ã¬
bos equalitas seruaretur. Et nunc si uob̃ placet
ut nomen eiꝰ ñ recitetur. ne his qui ad ȩcclam nolt̃
accedere. sicut ait apl̃s demus occasionem que¬
rentibus occasionem. ñ erit hoc nr̃m factum: sed
eorum quorum causa fucrit factum. Qͥ d enim
obest homini quod ex illa tabula ñ uult eum
recitari humana ignorantia. si de libro iuen¬
uiuendium ñ eum delet iniqua conscientia:
Quem ñ potest deuorare seductum ad nequiciam.
famam ipsius inquinare conatur. ut si fieri pot̃
obꝓbriis hominum & malarum linguarum
detractione deficiat. & sic in eius fauces ruat:
si audem nec famam innocentis maculare po-¬
tuerit. hoc ei ꝑsuadere temptat. ut ꝑ maliuolas
suspiciones de fiȩ suo udicet. & sic ab illo im¬
plicatus absorbeat᷑. Et quis om̃s eiꝰ captiones
& circumuentiones uł comp̃hendere uel enu-¬
merare sufficiat: Aduersus hȩc tam̃ tria q̃ ad

Expanded text:
reret, ut in eo loco, ubi ambo ignoti sunt, circa amreret, ut in eo loco, ubi ambo ignoti sunt, circa ambos aequalitas seruaretur. et nunc, si uobis placet, ut nomen eius non recitetur, ne his, qui ad ecclesiam nolunt accedere, sicut ait apostolus, demus occasionem quaerentibus occasionem, non erit hoc nostrum factum sed eorum, quorum causa fuerit factum. quid enim obest homini, quod ex illa tabula non uult eum recitari humana ignorantia, si de libro uiuorum non eum delet iniqua conscientia? quem non potest deuorare seductum ad nequitiam, famam ipsius inquinare conatur, ut, si fieri potest. opprobriis hominum et malarum linguarum detractione deficiat et sic in eius fauces ruat. si autem nec famam innocentis maculare potuerit, hoc ei persuadere temptat, ut per maliuolas suspiciones de fratre suo iudicet et sic ab illo implicatus absorbeatur. et quis omnes eius captiones et circumuentiones uel comprehendere uel enumerare sufficiat? aduersus haec tamen tria, quae ad
Abbreviated transcription (Latin):
uos adrociter & inaniter contristando turbarẽ.
fortassis ideo ds̃ noluit uos latere. ut nobcum
orationib incumbatis. ut qͦd ipse ĩ hac causa no¬
uit. nos audẽ nosse ñpossumus: etiam nob̃ mani¬
festare dignetur. Nomen audem prb̃ri propt̾ea
ñ ausus sum de numero collegarum cius uł sub¬
primere uł delere. ne diuiȩ potestati sub cunus
examine causa adhuc pendet. facere uiderer imy¬
riam: si illius iudicium meo uellem p̃iudicio
preuenire. Quod nec in negociis secularib iudi¬
ces faciunt. qñ cause dubitatio ad maiorem po¬
testatem refertur. ut pendente relatione aliquiõ
audeant cõmutare: & in ep̃orum concilio con¬
stitutum ẽ. nullum clericum qui ñdum conui-¬
ctus sit suspendi a cõmunione debere. nͥ ad causã
suam examinandam se ñ p̃sentauerit. Bonifaciꝰ
tam̃ hanc humilitatẽ suscepit. ut nec litteras ac¬
ciperet quib in ꝑegrinatione honorem suũ quȩ¬

Expanded text:
vos atrociter et inaniter contristando turbarem; vos atrociter et inaniter contristando turbarem; fortassis ideo Dorationibus incumbatis, ut, quod ipse in hac causa nouit, nos autem nosse non possumus, etiam nobis manifestare dignetur. nomen autem presbyteri propterea non ausus sum de numero collegarum eius uel supprimere uel delere, ne diuinae potestati, sub cuius examine causa adhuc pendet, facere uiderer iniuriam, si illius iudicium meo uellem praeiudicio praeuenire. quod nec in negotiis saecularibus iudices faciunt, quando causae dubitatio ad maiorem potestatem refertur, ut pendente relatione aliquid audeant commutare. et in episcoporum concilio constitutum est nullum clericum, qui nondum conuictus sit, suspendi a communione debere, nisi ad causam suam examinandam se non praesentauerit. Bonifatius tamen hanc humilitatem suscepit, ut nec litteras acciperet, quibus in peregrinationem honorem suum quae
Abbreviated transcription (Latin):
consilium ꝑscrutari quare maliis locis hȩc mira¬
cula fiant. in aliis ñfiant: Multis enim notissi¬
ma ẽ scĩtas loci ubi beati beatt felicis nolensis cor-¬
pus conditum ẽ quo uolui ut ꝑgerent: quia m̃
nob̾ facilius fideliusq scribi pocest quicqͥd ĩeoꝵ
aliquo diuinitus fuerit propalatum. Nam ⁊ nos
nouimus mediolani apud memoriam sc̃orum uͥ
mirabiuter &e terbilter demones consitent᷑ furẽ
quendam qui ad eum locum uenerat ut falsum
mrando deciꝑet. compulsum fuisse confiteri fur
tum. & quod abstu lerat reddere. Nunquid non
& affrica scõrum martẏrum corporib plena ẽ'
& tam̃ nusquam hic scimus talia ficri. Sicut enĩ
habent. nec om̃s habent duudicationẽ sꝑituum:
ita inom̃ib memoriis scõrum ista fieri uoluit
ille qui diuidit propͥa unicuiq pro ut uult. Qͥ
propt̃ cum ego uoluissem hunc grauissimum
dolorem cordis ici uobis ꝑferre in noticiam. ne

Expanded text:
consilium perscrutari, quare in aliis locis haec miraconsilium perscrutari, quare in aliis locis haec miracula fiant, in aliis non fiant? multis enim notissima est sanctitas loci, ubi beati Felicis Nolensis corpus conditum est, quo uolui ut pergerent, quia inde nobis facilius fideliusque scribi potest, quicquid in eorum aliquo diuinitus fuerit propalatum. nam et nos nouimus Mediolani apud memoriam sanctorum, ubi mirabiliter et terribiliter daemones confitentur, furem quendam, qui ad eum locum uenerat, ut falsum iurando deciperet, compulsum fuisse ctum, et quod abstulerat reddere: numquid non et Africa sanctorum martyrum corporibus plena est? et tamen nusquam hic scimus talia fieri. Sicut enim,, nec omnes habent dijudicationem spirituum ; ita nec in omnibus memoriis sanctorum ista fieri voluit ille, qui dividit propria unicuique prout vult. 4. Quapropter cum ego noluissem hunc gravissimum dolorem cordis mei vobis perferri in notitiam, ne
Abbreviated transcription (Latin):
cum uiderem bonifaciũ nolle quiblibet ĩfirmis
& ad suspicionẽ ꝓpensis de suȩ uitȩ dubitatiõe
scandalum fieri. ꝑatumq cẽ honoris sui apud
homines dampnũ ꝑpeti. potius quã in ea con-¬
tentione inqua ñ posset ignorantib & dubitan¬
tibus. uel ad male suspicandũ ꝓcliuiorib. suam
demonstrare conscientiã usq ad eccłȩ ꝑturbatio¬
nem inaniter progredi: elegi aliquid medium. ut
certo placito se ambo ꝑstringuent. ad locum sc̃m
se ꝑrecturos. ubi terribiliora opera dĩ. ñ sanã cuiꝰ¬
q conscientiã multo facilius apꝑuent. & ad con-¬
fessionẽ uł pęna uel timore compellerent. Ubiq qͥ¬
dem ds̃ ẽ & nullo continct᷑ uł includitur loco qͥ
condidit om̃ia. & eũ aueris adoratorib in sp̃u ce
ueritate oportet adorari. ut iocculto exaudiẽsin
occulto &̃ iustificet & coronet. Ueruntamen ad
ista q̃ hõibꝰ uisibilit̾ nota. st̃. quis potest enis

Expanded text:
cum uiderem Bonifatium nolle quibuslibet infirmis cum uiderem Bonifatium nolle quibuslibet infirmis et ad suspicionem propensis de suae uitae dubitatione scandalum fieri paratumque esse honoris sui apud homines damnum perpeti potius quam in ea contentione, in qua non posset ignorantibus et dubitantibus uel ad male suspicandum procliuioribus suam demonstrare conscientiam, usque ad Ecclesiae perturbationem inaniter progredi, elegi aliquid medium, ut certo placito se ambo constringerent ad locum sanctum se pergituros, ubi terribiliora opera dei non sanam cuiusque conscientiam multo facilius aperirent et ad confessionem uel poena uel timore compellerent. ubique quidem deus est et nullo continetur uel includitur loco, qui condidit omnia, et eum a ueris adoratoribus in spiritu et ueritate oportet adorari, ut in occulto exaudiens in occulto etiam iustificet et coronet. uerum tamen ad ista, quae hominibus uisibiliter nota sunt, quis potest eius
Abbreviated transcription (Latin):
ciciam contaminare ñ posset. sicut dicit ipse u
quo ht̃ causam: ñ eum ꝑmittat suã occultare
nequiciã. ut quod homines inuenire ñ possunt
de quolibet eorũ diumno iudicio ꝓpaletur. Cũ
enĩ me causa ista diu cruciasset. nec inuenirem
quomͦ unus e duob conuinceret᷑. quamuis ma¬
gis prb̃ro credidissem. cogitauerã pͥmo sic ãbos
deo relinquere. donec in uno eoꝵ qui michi sus¬
pectus erat aliquid existeret. unde ñ sine iusta
& manifesta causa de nr̃o habitaculo ꝑiceretur
S cũ ꝓmoueri in clericatu. siue illic ꝑme. siue ali¬
bi ꝑlitteras meas uchem̃tissime conaretur: ego
autẽ nullomͦ adduccier ei homini de quo tandỹ
mali existimarẽ manus ordinadionis imponere.
aut ꝑcõmendationẽ meã alicui fr̃i meo eũ sub¬
introducere: turbulentiꝰ agere cepit: ut si ipse in
clericatu ñ ꝑmoueretur. nec prb̃r bonifacius in
suo gradui ẽẽ ꝑmitteret᷑. In qua eius ꝓuocatione

Expanded text:
citiam contaminare non posset, sicut dicit ipse, cum citiam contaminare non posset, sicut dicit ipse, cum quo habet causam, non eum permittat suam occultare nequitiam, ut, quod homines inuenire non possunt, de quolibet eorum diuino iudicio propaletur. Cum enim me causa ista diu cruciasset nec inuenirem. quo modo unus e duobus conuinceretur, quamuis magis presbytero credidissem, cogitaueram primo sic ambos deo relinquere, donec in uno eorum, qui mihi suspectus erat. aliquid existeret, unde non sine iusta et manifesta causa de nostro habitaculo proiceretur. sed cum promoueri in clericatu sine illic per me siue alibi per litteras meas uehementissime conaretur, ego autem nullo modo adducerer ei homini, de quo tantum mali existimarem, manus ordinationis inponere aut per commendationem meam alicui fratri meo eum subintroducere, turbulentius agere coepit, ut, si ipse in clericatu non. promoueretur, nec presbyter Bonifatius in suo gradu esse permitteretur. in qua eius prouocatione
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ futura p̃dicta sunt ante finem patienter ꝑ¬
seuerarent usq infinem. ut securi mererentur
regnaire pꝰ finem. inca uita quȩ ñ habet finem:
Pinde irm̃i in isto scandalo quo de bonifacio p̃s¬
bitero ñnulli ꝑturbantur. ñ uobis dico ut non
lignitas diaboli. ñ quia inmemoraco p̃sbitero
apparuit aliquid quod dignũ dampnatione
iudicarctur. s quia duo de cdomo nr̃a talem
habent causam ut unus eoꝵ sine dubio ꝑditus
habeatur. & fit alt̾ius fama apud quos dam
mala. apud quosdam dubia. etiã sinon sit
maculata conscientia. dolete ista qm̃ dolenda
sunt. ñ tam̃ sic ut eo dolore ur̃a caritas a bene
uiuendo refrigescat. s potius ad dñm depre¬
quod magis credo. quia cum sensisset alterius
motum impudicũ & ĩmundum. nec consen¬
tire uoluit nec tacere. cito eum diuina senten¬
tia manifestatũ ministerio propͥo rep̃sentet.
Si autẽ male sͥ conscius quod suspicari ñ audõ.

Expanded text:
quae futura praedicta sunt ante finem, patienter pquae futura praedicta sunt ante finem, patienter perseuerarent\', usque in finem, ut securi mererentur regnare post finem in ea uita, quae non habet finem? Proinde, carissimi, in isto scandalo, quo de Bonifatio presbytero nonnulli perturbantur, non uobis dico, ut nonlignitas diaboli —, non quia in memorato presbytero apparuit aliquid, quod dignum damnatione iudicaretur, sed quia duo de domo nostra talem habent causam, ut unus eorum sine dubio perditus habeatur et sit alterius fama apud quosdam mala, apud quosdam dubia, etiam si non sit maculata conscientia. dolete ista, quoniam dolenda sunt, non tamen sic, ut eo dolore uestra caritas a bene uiuendo refrigescat, sed potius ad dominum depre uester, quod magis credo, quia, cum sensisset alterius motum inpudicum et inmundum, nec consentire uoluit nec tacere, cito eum sua diuina sententia manifestatum ministerio proprio repraesentet; si autem male sibi conscius, quod suspicari non audeo,
Abbreviated transcription (Latin):
cedentia sentiremꝰ. unde & apłs dicit quecunq
enĩ ante scripta sunt. ut nos doceremͣ scͥpta sunt.
ut ꝑ patientiã & consolationẽ scͥpturarũ spem
habeamus ad dm̃. Quid autẽ opus erat ut ipse
dñs ihc ñ solum dicet tc̃ iusti fulgebunt sicut
sol in regno patͥs sui quod post scłi finẽ fut᷑um
ẽ. ucrum etiã exclamaret. ue mundo ab scandał.
nisi ut nobis ñblandiremur uenire nos posse ad
sedes felicitatis ȩt̾nȩ. nisi temporalib malis exer¬
citati ñ deficeremus: Quid opus fuit ut diceroe
qm̃ abundabit iniquitas refrigescet caritas my¬
ltorum:. nisi ut illi de quib continuo locutus
adiunxit. qui ꝑscuerauerit usq infinem hic sal¬
uus crit. cum hac iniquitatis abundantia refri¬
gescencẽ caritatem uiderent. ñ ꝑturbarentur. ñ
expauesecrent. ñ quasi rebus insperatis & mopina¬
tis contristati deficeient. s potiꝰ uidentes accidẽ

Expanded text:
aecedentia sentiremus. unde et apostolus dicit: Quaecumque aecedentia sentiremus. unde et apostolus dicit: Quaecumque enim ante scripta sunt, ut nos doceremur, scripta sunt, ut per patientiam et consolationem scripturarum spem habeamus ad deum. quid autem opus erat, ut ipse dominus Iesus non solum diceret: Tunc iusti fulgebunt sicut sol in regno patris sui, quod post saeculi finem futurum est uerum etiam exclamaret: Vae mundo ab scandalis, nisi ut nobis non blandiremur uenire nos posse ad sedes felicitatis aeternae, nisi temporalibus malis exerciti non defecerimus? quid opus fuit, ut diceret: Quoniam abundauit iniquitas, refrigescet caritas multorum, nisi ut illi, de quibus continuo locutus adiunxit: Qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit, cum hac iniquitatis\' abundantia refrigescentem caritatem uiderent, non perturbarentur, non expauescerent, non quasi rebus insperatis et inopinatis contristati deficerent, sed potius uidentes accidere,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis causis secularib qñ ad maiorẽ potestatem
refcitur arbitriũ iudicandi. manentib sicuti erati
om̃ibꝰ rebus expectetur illa sentencia unde iam ñ
liceat prouocari ne suꝑiori cognitore fiac iniuria.
si eiꝰ pendente iudicio aliqͥd fuerit cõmutatũ: &e
utiq multum interest inter diumnã & humanã
fr̃ĩbus clero. semiorib & uniu̾se plebi
ȩccłȩ ipponensis cui seruio in dilecti¬
onc xp̃i: augustinꝰ indño salutẽ. Utinã
scripturȩ dĩ sollicita m̃te intendentes inquibꝰq
scandalis adiutorio nr̃i sermonis ñ egeretis. ⁊ ille
uos potiꝰ consolaret᷑ qui consolat᷑ & nos: qui ñ
solum bona quȩ scĩs & fidelib suis ÷ redditurꝰ.
uerũ etiã mala quib erat hic mundus abun-¬
daturus ande predixit. ande conscribenda curauit.
ut bona pꝰ scłi finẽ secutura ceitiores expectaremꝰ.
quã mala similit̾ p̃nunciata ante scłi finem p̃¬

Expanded text:
ipsis causis saecularibus, quando ad maiorem potestatem ipsis causis saecularibus, quando ad maiorem potestatem refertur arbitrium iudicandi, manentibus, sicuti erant, omnibus rebus expectetur illa sententia, unde iam non liceat prouocari, ne superiori cognitori fiat iniuria, si eius pendente iudicio aliquid fuerit commutatum? et utique multum interest inter diuinam et humanamRIBUS, CLERO, SENIORIBUS ET UNIVERSAE PLEBI ECCLESIAE HIPPONIENSIS, CUI SERVIO, IN DILECTIONE CHRISTI AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Utinam scripturae dei sollicita mente intendentes in quibusque scandalis adiutorio nostri sermonis non egeretis et ille uos potius consolaretur, qui consolatur et nos, qui non solum bona, quae sanctis et fidelibus suis est redditurus, uerum etiam mala, quibus erat hic mundus abundaturus, ante praedixit, ante conscribenda curauit, ut bona post saeculi finem secutura certiores expectaremus, quam mala similiter praenuntiata ante saeculi finem pr
Abbreviated transcription (Latin):
randi fr̃s ut scͥptura dĩ quȩ nob̃ hȩc om̃ia fut᷑a
p̃nunciauit. & adũsus ea nos firmos eẽ deb̃e pre¬
monuit eẽ hoĩũ maledica uamiloquia. suspici¬
onesq temerarias corde xͥanssimo cogitetis:
Breuit itaq dico caritati ur̃e bonifaciũ prb̃m ĩ
nullo crimine apud me fuisse detectũ. nequaꝗͣ
me de illo tale aliquid credidisse uel credere. Qͦ
modo gͦ iuberem de numero presbiterorũ nom̃
eiꝰ auferri. uchem̃ter terrente ȩugło ubi dñs aic ĩ
quo iudicio iudicaueritis iudicabimini: Cum
enĩ causa que int illum & plebem ex orta ẽ sub
diuino examine pendeat. scdm placitum corum
quod uob̃ si uolueritis poderit recitari: quis ego
sum ut audcam dĩ preuenire sententiã in delen¬
do uel suppͥmendo eiꝰ nomine. de quo nec suspica¬
ri demere mali aliquid ep̃e debui. nec dilucide iu¬
dicare homo de occultis hominũ potui. cum in

Expanded text:
randi fratres, ut scripturam dei, qui nobis haec omnia futura randi fratres, ut scripturam dei, qui nobis haec omnia futura praenuntiauit et aduersus ea nos firmos esse debere praemonuit, contra hominum maledica uaniloquia suspicionesque temerarias corde Christianissimo cogitetis. Breuiter itaque dico caritati uestrae Bonifatium presbyterum in nullo crimine apud me fuisse detectum, nequaquam me de illo tale aliquid credidisse uel credere. quo modo ergo iuberem de numero presbyterorum nomen eius auferri uehementer terrente euangelio, ubi dominus ait: In quo iudicio iudicaueritis, iudicabimini? cum enim causa, quae inter illum et Spem exorta est, sub diuino examine pendeat secundum placitum eorum, quod uobis, si uolueritis, poterit recitari, quis ego sum, ut audeam dei praeuenire sententiam. in delendo uel supprimendo eius nomine, de quo nec suspicari temere mali aliquid episcopus debui nec dilucide iudicare homo de occultis hominum potui, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
ominis dilectissimis meritoq
honorandis fr̃ib felici & hilaria¬
no. augustinꝰ in dño salutẽ. Non
miror sathanan fideliũ animos
ꝑturbandẽ. cui resistite ꝑmanentes in spe pro¬
missorum dĩ qui fallere ñ potest. qui ñ solum
nobis in se credentib & sperantib. & in eiꝰ carita¬
te usq infinẽ ꝑseuerantib polliceri premia et̃¬
na digna dignatꝰ ẽ: uerum etiã temporalia scan¬
dala ñ defutura p̃dixit. quib fidem nr̃am exer¬
ceri & probari oporteret. Ait enim. qm abunda¬
bit iniquitas refrigescet caritas multorum: sed
continuo subiccit. qui autẽ ꝑseuerauerit usq ĩ
finem. hic saluus crit. Quid ergo mirũ si hoĩes
seruis dĩ detrahunt. & quia eorũ uitam ꝑũtere
ñ possunt. famã decolorare conantur. cũ ipsum
dm̃ &e dñm eorũ cotidie blasphemare ñcessent.
cum eis displicet quicqͥd contra eorũ uoluntatẽ
iusto iudicio & occulto facit᷑. Uñ exhortor pri¬
dentiam ur̃am dm̃i dilectissimi meritoq: hono¬

Expanded text:
DOMINIS DILECTISSIMIS MERITOQVE HONORANDIS FRATRIBUS FELICI ET HILARINO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Non miror satanan fidelium animos perturbantem. cui resistite permanentes in spe promissorum dei, qui fallere non potest, qui non solum nobis in se credentibus et sperantibus et in eius caritate usque in finem perseuerantibus polliceri praemia aeterna dignatus est, uerum etiam temporalia scandala non defutura praedixit, quibus fidem nostram exerceri et probari oporteret; ait enim: Quoniam abundauit iniquitas, refrigescet caritas multorum; sed continuo subiecit: Qui autem perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit. quid ergo mirum, si homines seruis dei detrahunt et, quia eorum uitam peruertere non possunt, famam decolorare conantur, cum ipsum deum et dominum eorum cotidie blasphemare non cessent, cum eis displicet, quicquid contra eorum uoluntatem iusto et occulto iudicio facit? unde exhortor prudentiam uestram, domini dilectissimi meritoque hono
Abbreviated transcription (Latin):
lomodo ẽẽ differendum. s &̃ ante quã ep̃os
qui ꝓfecti s̃ uideas. quã pͥmum tua p̃stan¬
dissĩma ꝓxp̃i menbris in tribulatione ma¬
xima constitutis uigilantia potuerit accele¬
randum. suggero.peto. obsecro. flagito. Neq
cnĩ paruum in his malis solatiũ dñs obtulit.
quod te uoluit multo amplius posse quam
poteras: qñ iam de tuis multis & magnis bo¬
nis oꝑib gaudebamꝰ. Aultum sane de qͦꝵ¬
dam neq paucoꝵ fide firma & stabili gra¬
tuiamͣ. qͥ ex occasione legum ipsarum ad
xͥanam religionem uł catholicam pacem
maxime. abhominib nimiũ durũq ꝑusis.
nc̃ inimiciciarũ grauiores impetus sustine¬
mus quos ñnullieoꝵ nob̾cum patientissime
sustinent. S plurimũ infirmicatmetui¬
mus. donec discant & ualeant adiuuante
diem robore cordis ualentiore contẽpnere
cũ uenerint. Tantã quippe dui sinc̾issims¬

Expanded text:
lo modo esse differendum, sed etiam antequam episcopos, lo modo esse differendum, sed etiam antequam episcopos, qui profecti sunt, uideas, quam primum tua praestantissima pro Christi membris in tribulatione maxima constitutis uigilantia potuerit, accelerandum suggero, peto, obsecro, flagito. neque enim paruum in his malis solatium dominus obtulit, quod te uoluit multo amplius posse, quam poteras, quando iam de tuis multis et magnis bonis operibus gaudebamus. Multum sane de quorundam neque paucorum fide firma et stabili gratulamur, qui ex occasione legum ipsarum ad Christianam religionem uel catholicam pacem maxime ab hominibus nimium durumque peruersis nunc inimicitiarum grauiores impetus sustinemus, quos nonnulli eorum nobiscum patientissime sustinent; sed plurimum infirmitati metuimus, donec discant et ualeant adiuuante ens et hominum diem robore cordis ualentiore contemnere. cum nenerint. tantam quippe tui sincerissim
Abbreviated transcription (Latin):
de regione sit mileuitana: ab ep̃o suo uen̾a¬
bili fr̃e meo seuero qͥ tuã mecũ sinc̾issimã
dilectionẽ multum salutat. ꝑ ipponem re¬
grum uͥ ego sum transire ussus ẽ. quia cũ
forte simul ec̃mus in magnis eccłẽ tͥbulatiõibꝰ
& ꝑturbationib querebamꝰ occasionem scͥ¬
bendi ad eximietatẽ duã & ñ inueniebamꝰ.
Iam qͥdem unã epłam miseram in negocio
scĩ frĩs & college mei bonefacii ep̃i cataq̃n¬
sis. s ñdum ad nos ꝑuenerant grauiora q̃
nos uehem̃tiꝰ agitarent. quib compͥm̃dis
uł corrigendis quẽadmodũ meliore scđm
uiam xp̃i consilio succurrat᷑ cõmodius. ep̃i
qͥ propt̾ea nauigauer cum tanta benignita¬
de dui cordis acturis. qͥ potuerunt cõmuni
consilio diligentiꝰ delib̾atum aliquid ferre
quantum demporis ꝑmittebat angustia:
Illud tam̃ qͦ animũ clem̃tissimi & religiosis¬
simi pͥncipis gͣ eccłam ꝓuincia nouerit. nul¬

Expanded text:
de regione sit Mileuitana, ab episcopo suo uenerade regione sit Mileuitana, ab episcopo suo uenerabili fratre meo Seuero, qui tuam mecum sincerissimam dilectionem multum salutat, per Hipponem-Regium, ubi ego sum, transire iussus est, quia, cum forte simul essemus in magnis ecclesiae tribulationibus et perturbationibus, quaerebamus occasionem scribendi ad eximietatem tuam et non inueniebamus. iam quidem unam epistulam miseram in negotio sancti fratris et collegae mei Bonifatii episcopi Cataquensis; sed nondum ad nos peruenerant grauiora, quae nos uehementius agitarent, quibus comprimendis uel corrigendis quem ad modum meliore secundum uiam Christi consilio succurratur, commodius episcopi, qui propterea nauigauerunt, cum tanta benignitate tui cordis acturi sunt, qui potuerunt communi consilio diligentius » deliberatum aliquid ferre, quantum temporis permittebat angustia. illud tamen, quo animum clementissimi et religiosissimi principis erga ecclesiam prouincia nouerit, nul
Abbreviated transcription (Latin):
lum consiliũ cum eis cõmunicare potuerĩ.
media hẏeme quomͦcunq ad illas partes
opus tuum bonum diligentissima accele¬
retur instantia. quo nouerint inmici ȩccłȩ
leges illas q̃ de idolis confringendis. & he¬
reticis corrigendis uiuo stilicone in affricã
misse s̃ uoluntate imꝑatoris piissimi ce fi¬
delissimi constitutas. quo nesciente uel no¬
iende factum siue dolose iactant. siue libent̃
putant. atq hinc animos imꝑitorũ durbu¬
lentissimos reddunt. nob̃q ꝑiculose ac ue¬
hem̃ter infestos. Hoc autẽ quod petendo
uł suggerendo admoneo p̃stantiam tuam.
ñ dubito omniũ ꝑ affricam collegarum
meoꝵ fieri uoluntate. arbitrorq qͣcunq
pͥmitus exorta occasione facillime posse
ac deb̾e maturari. ut nou̾int sic̃ dixi hoĩes
uam quoꝵ & adu̾santium salutẽ requirimꝰ.
sii filium ꝗͣ stiliconẽ curasse mittendas. ꝓp¬
terea qͥppe memorat᷑ prb̃r harum ꝑlator cĩ

Expanded text:
lum consilium cum eis communicare potuerim, lum consilium cum eis communicare potuerim, media hieme quomodocumque ad illas partes opus tuum bonum diligentissima acceleretur instantia, quo nouerint inimici ecclesiae leges illas, quae de idolis confringendis et haereticis corrigendis uiuo Stilichone in Africam missae sunt, uoluntate imperatoris piissimi et fidelissimi constitutas; quo nesciente uel nolente factum siue dolose iactant siue libenter putant atque hinc animos inperitorum turbulentissimos reddunt nobisque periculose ac uehementer infestos. Hoc autem, quod petendo uel suggerendo admoneo praestantiam tuam, non dubito omnium per Africam collegarum meorum fieri uoluntate. arbitror quacumque primitus exorta occasione facillime posse ac debere maturari, ut nouerint, sicut dixi, homines uani, quorum et aduersantium salutem requirimus,sii filium quam Stilichonem curasse mittendas. propterea quippe memoratus presbyter harum perlator, cum
Abbreviated transcription (Latin):
oorio exiono et mrerato
p̃stantissimo multumq in xͥ
caritate honorando filio olĩ
uis mox ut audiuimꝰ de m̾ito sublimatum.
cũ ipsa fama ñdum certissima nob̾ eẽt. n¬
chil aliud de animo tuo credidimꝰ gͣ eccłiam
dĩ cuiꝰ te ueracit̾ filium ẽẽ gaudemꝰ. ꝗ̃ quod
tuis litt̃is mox aꝑuisti: tam̃ &ẽ illis lectis qͥbꝰ
ultiro dignatꝰ es &̃ si pigri & cunctantes cẽmꝰ
exhortationẽ beniuolentissimã mittere. ut
instruente humilitate nr̃a ꝑ religiosam obe¬
dientiam tuam dñs cuiꝰ munere talis es ȩccłe
suȩ iamiamq subueniat. maiore fiducia
tͥ scͥdimus dñe eximie & m̾ito p̃stantissime
multũq in xp̃i caritate honorande fili
Et frs quidẽ multi sc̃i college mei grauiter
eccła ꝑturbata ꝓfecti s̃ pęne fugientes ad
gliosissimum comitatum. qͦs siue iã uidis
siue lictas eorũ ab urbe roma oportunitate
cuiꝰqͣm occasionis acceꝑis: ego tam̃ liez nui¬

Expanded text:
DOMINO EXIMIO ET MERITO PRAESTANTISSIMO MULTUMQVE IN CHRISTI CARITATE HONORANDO FILIO OLVMP. Quamuis mox, ut audiuimus te merito sublimatum, cum ipsa fama nondum certissima nobis esset, nihil aliud de animo tuo credidimus erga ecclesiam dei, cuius te ueraciter filium esse gaudemus, quam quod tuis litteris mox aperuisti, tamen etiam illis lectis, quibus ultro dignatus es, etiam si pigri et cunctantes essemus, exhortationem beniuolentissimam mittere, ut instruente humilitate nostra per religiosam oboedientiam tuam dominus, cuius munere talis es, ecclesiae suae iam iamque subueniat, maiore fiducia tibi scribimus, domine eximie et merito praestantissime multumque in Christi caritate honorande fili. Et fratres quidem multi sancti collegae mei grauiter ecclesia perturbata profecti sunt paene fugientes ad gloriosissimum comitatum, quos siue iam uideris siue litteras eorum ab urbe Roma opportunitate cuiusquam occasionis acceperis, ego tamen, licet nul
Abbreviated transcription (Latin):
Nob̃ gͦ u̾ba necessaria s̃ quib cõmoneam᷑ ⁊ inspici¬
amus qd̾ petamus. ñ quib dñm seu docendum.
scu fiectendum eẽ credamus. Cumg̃ dicimus
scĩficetur nom̃ tuum. nos admonemus desidare
seu uelimus seu nolimus utiq ueniet. desid̾ium
nr̃m ad illud regnũ excitamus ut nob̾ uemat. atq
in eo regnare meream. Cum dicimꝰ fiat uolũtas tua¬

Expanded text:
Nobis ergo uerba necessaria sunt, quibus commoneamur et inspiciNobis ergo uerba necessaria sunt, quibus commoneamur et inspiciamus, quid petamus, non quibus dominum seu docendum seu flectendum esse credamus. cum ergo dicimus: Sanctificetur nomen tuum, nos admonemus desiderarseu uelimus seu nolimus, utique ueniet, desiderium nostrum ad illud regnum excitamus, ut nobis ueniat atque in eo regnare meream
Abbreviated transcription (Latin):
tor ȩt̾nus: Dicuntur fr̃s in egipdo crebras qͥdẽ
habere orationes. s eas tam̃ breuissimas ⁊ rapt̃ĩ
quodãm iaculatas. ne illa uigilanter erecta.
quȩ oranti plurimũ necessaria ẽ ꝑ ꝓductiores mo¬
ras euanescat. atq hebetetur intentio. ac ꝑ hoc
etiã ipsi satis ostendunt hanc intentionẽ sicut
ñ÷ obtundenda si ꝑdurare ñ potest. ita si ꝑdura¬
uerit ñ cito eẽ rumpendã. Absit enim ab oratiõe
multa locutio: s ñdesit multa p̃catio si feruens
ꝑseuerat intentio. N am multum loqui ẽ. inoran¬
do rem necessariã suꝑfluis agere u̾bis. M ultum
aute p̃cari ẽ ad eum quẽ p̃camur diuturna ⁊ uia
cordis excitatione pulsare. Nam plerũq hoc ne¬
gocium plus gemitib quã sermonib agitur. plꝰ
fietu quã effatu. Ponit autẽ lacͥmas nr̃a ᷤ in cons-¬
pectu suo. ⁊gemitus nr̃ ñ ÷ absconditꝰ ab eo qui
om̃ia ꝑ u̾bum condidit: ihumana u̾ba ñ q̃rit.

Expanded text:
tor aeternus? Dicuntur fratres in Aegypto crebras quidem tor aeternus? Dicuntur fratres in Aegypto crebras quidem habere orationes sed eas tamen breuissimas et raptim quodam modo iaculatas, ne illa uigilanter erecta, quae oranti plurimum necessaria est, per productiores moras euanescat atque hebetetur intentio. ac per hoc etiam ipsi satis ostendunt hanc intentionem, sicut non est obtundenda, si perdurare non potest, ita, si perdurauerit, non cito esse rumpendam. absit enim ab oratione multa locutio, sed non desit multa precatio, si feruens perseuerat intentio. nam multum loqui est in orando rem necessariam superfluis agere uerbis; multum autem precari est ad eum, quem precamur, diuturna et pia cordis excitatione pulsare. nam plerumque hoc negotium plus gemitibus quam sermonibus agitur, plus fletu quam affatu. ponit autem lacrimas nostras in conspectu suo et gemitus noster non est absconditus ab eo, qui omnia per uerbum condidi