comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dauid Et qm̃ dictus ẽ. dauid. qͥuenit adnos ex
semine dauid: ipse autẽ rex nr̃ ẽ regens nos. &
introdicens nos inregnum suum: intelligit᷑
cum honoraret primum popłm dĩ. unde et aplĩ
ipsi crediderunt. et multe eccłiȩ primȩ facte st̃
faqentes inmultis hominum milib qđ modo

Expanded text:
David.» Et quoniam dictus est David, qui venit ad nos ex David.» Et quoniam dictus est David, qui venit ad nos ex semine David , ipse autem rex noster est, regens nos, et introducens nos in regnum suum: intelligitur cum honoraret primum populum Dei, unde et Apostoli ipsi crediderunt, et multae Ecclesiae primae factae sunt, facientes in multis hominum millibus quod modo
Abbreviated transcription (Latin):
Taudare uobiscum dñm desiderauimus:
& qͣm hoc concedere dignatus ẽ ut laus qͣm illi
dicimꝰ habeat ordinẽ suũ ne forte aliqͦ excessu
quem laudat offendat: melius iter laudis in scͥp¬
tura dĩ querimus: et abipsa uia nec indexterã
nec infinistram digredimur: Audeo enim dicere
caritati ur̃e: ut bene abhomine laudetur deus.
laudauit se ipse ds̃: Et quia dignatus ẽ lauda¬
re se: ideo inuenit homo quem admodũ laudet
eum: Heq enim hoc potest dici dõ qđ dictũ ẽ
homini: non te laudet os tuum: Ut enim ho
mo se laudet. arrogantia ẽ: ut ds̃ se laudet.
amando. nos meliores efficim᷑. Itaq qm hoc no¬
bis ꝓdesse nouit ut amemus eum. laudando se
amabilem se facit. Et in eo nob̃ consulit qͥa
amabilem se facit: Exhortatur gͦ cor nr̃m in
laudẽ suam: et spũ suo impleuit seruos suos
Incip̃ gͦ psalmus iste ita.
detis inchoatam eẽ. laudẽ
dĩ: & usq ad finẽ psalmi.
laus ipsa ꝑducitur: Deniq
titulus psalmi ẽ laus ipsi

Expanded text:
audare vobiscum Dominum desideravimus: et quoniam hoc concedere dignatus est; ut laus quam illi dicimus habeat ordinem suum, ne forte aliquo excessu quem laudat offendat, melius iter laudis in Scriptura Dei quaerimus, ne ab ipsa via, nec in dexteram nec in sinistram digrediamur. Audeo enim dicere Charitati vestrae: ut bene ab homine laudetur Deus, laudavit se ipse Deus; et quia dignatus est laudare se, ideo invenit homo quemadmodum laudet eum. Neque enim hoc potest dici Deo, quod dictum est homini, «Non te laudet os tuum» . Ut enim se homo laudet, arrogantia est: ut Deus se laudet, amando, nos meliores efficimur. Itaque, quoniam hoc nobis prodesse novit, ut amemus eum, laudando se amabilem se facit; et in eo nobis consulit, quia se amabilem facit. Exhortatur ergo cor nostrum in laudem suam; spiritu suo implevit servos suos, Incipit ergo psa mus iste ita: detis inchoatam esse laudem Dei, et usque ad finem Psalmi laus ipsa perducitur. Denique titulus Psalmi est, «Laus ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
simo Custodit dñs om̃s diligentes se & om̃s
peccatores disꝑdet Uidetis quia ẽ. apud eum
seueritas: apud quem tanta suauitas Saluos
faciet omnes sꝑantes inse: om̃s fideles: om̃s ti¬
mentes se: om̃s inuocantes se inueritate: &om̃s
peccatores disꝑdet Quos om̃s peccatores nͥ ꝑse¬
uerantes inpeccatis. dm̃ non se reprehendere au¬
dentes: contra dm̃ cotidie disputantes: ueniã
delictorum desꝑantes. & exipsa desꝑatione de¬
licta cumulantes: aut ueniam sibi ꝑuerse ꝓ¬
mittentes & exipsa ꝓmissione apeccatis & im¬
pietate non recedentes: Ueniet tempꝰ ut separen¬
tur isti om̃s: & fiant duȩ illȩ partes. una addex¬
teram. altera adsinistram: accipiant iusti re¬
gnum ȩternum: eant illi in ignem ȩternum:

Expanded text:
 Custodit Dominus omnes diligentes se, et omnes peccatores disperdet.» Videtis quia est apud eum severitas, apud quem tanta suavitas. Salvos faciet omnes sperantes in se, omnes fideles, omnes timentes se, omnes invocantes se in veritate; «et omnes peccatores disperdet.» Quos «omnes peccatores,» nisi perseverantes in peccatis; Deum, non se, reprehendere audentes; contra Deum quotidie disputantes; veniam delictorum desperantes, et ex ipsa desperatione delicta cumulantes; aut veniam sibi perverse promittentes, et ex ipsa promissione a peccatis et impietate non recedentes? Veniet tempus ut separentur isti omnes, et fiant illae duae partes, una ad dexteram, altera ad sinistram; accipiant justi regnum aeternum, eant illi in ignem aeternum :
Abbreviated transcription (Latin):
ti cum estimas: preciosũ quiddã eẽ ostendis Ñ
enim sic ds̃ estimat hominem: quomͦ homoesti¬
mat hominem Quando inuenit seruũ uenalẽ.
carius emit equum qͣm hominẽ: Ille te quanti
estimet uide: ut possis dicere Si ds̃ ꝓnob: qͥs
contra nos: Et quanti te estimauit. qui filio pro
Qui hanc annonam dedit pugnanti: qͥd seruat
iuncenti : Ego fum inqͥt panis uiuus qui de
cȩlo descendi Hec ẽ annona p̾liantium. de hor¬
reis inuecta dñicis: unde pascunt᷑ angłi: quia
panẽ angłoꝵ manducauit homo: Post prelia
uero &e hanc annonam. quid seruat: Quid da¬
bit uictorib. nͥ qđ in alio psalmo dr̃: unã petii
adnõ hanc requiram: ut in habitẽ indomo do¬
mini ꝑ om̃s dies uitȩ meȩ. ut contempler de

Expanded text:
ti eum aestimas, pretiosum quiddam esse ostendis. Non ti eum aestimas, pretiosum quiddam esse ostendis. Non enim Deus sic aestimat hominem, quomodo homo aestimat hominem: quando invenit servum venalem, carius emit equum, quam hominem. Ille quanti te aestimet vide, ut possis dicere: «Si Deus pro nobis, quis contra nos?» Et quanti te aestimavit, «qui Filio prop? Qui hanc annonam dedit pugnanti, quid servat vincenti? «Ego sum,» inquit, «panis vivus, qui de coelo descendi» . Haec est annona praeliantium, de horreis invecta dominicis, unde pascuntur Angeli: quia, «Panem Angelorum manducavit homo» . Post praelia vero et hanc annonam quid servat? quid dabit victoribus, nisi quod in alio psalmo dicitur: «Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Dom
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ declinaueris amalo: Quid quero ut uesti¬
as: quando adhuc spolias: Quid quero ut
dones: quando adhuc rapis: Declina amalo:
et fac bonum: Qua merredde: Non subte plo¬
ret primo pauꝑ: ut gaudeat de te pauꝑ. Ne¬
clina amalo & fac bonum Qua mercede: Ilã
mͦ pugnas Quere pacem: et sequere eam Disce:
dic. Miscđia mea et refugium meũ: susceptor
m̃s et erutor ms: ꝓtector m̃s: Susceptor m̃s
ne cadam: erutor ne heream: ꝓtector ne feri¬
ar Protector m̃s: et inpso spaui In his om¬
nib intoto labore meo: in omnib p̃liis meis: in
omnib difficultatib meis: in ipso sꝑaui qͥ sub
Quid. ẽ homo qm̃ innotiusti eiꝰ. aut filius homi¬
nis qm̃ estimas eum: Estimas eum÷ tanti fa¬
cis: tanti pendis: ordinas: nosti sub quo pona ᷤ:
supra qͥd ponas Estimatio enim ẽ: quanti p̃cii
sit. qͥdq Quanti estimauit hominẽ. qͥ peo unici
sanguinem fuilit: Quid ẽ homo qm̃ in notiusti

Expanded text:
nisi declinaveris a malo? Quid quaero ut vestinisi declinaveris a malo? Quid quaero ut vestias, quando adhuc exspolias? quid quaero ut dones, quando adhuc rapis? «Declina a malo, et fac bonum.» Non sub te ploret primo pauper, ut gaudeat de te pauper. «Declina a malo, et fac bonum.» Qua mercede? Nam modo pugnas. «Quaere pacem, et sequere eam» . Disce, dic, «Misericordia mea et refugium meum, susceptor meus et erutor meus, protector meus. Susceptor,» ne cadam; «erutor,» ne haeream; «protector,» ne feriar. «Protector meus, et in ipso speravi.» In his omnibus, in toto labore meo, in omnibus praeliis meis, in omnibus difficultatibus meis in ipso speravi. «Qui subdQuid est homo, quoniam innotuisti ei? aut filius hominis, quoniam aestimas eum?» Aestimas eum, tanti facis, tanti pendis: ordinas, nosti sub quo ponas, supra quid ponas. Aestimatio enim est, quanti pretii sit quidque. Quanti aestimavit hominem, qui pro eo Unici sanguinem fudit? «Quid est homo, quoniam innotuisti
Abbreviated transcription (Latin):
mors inuictoriam: ibi dicetur:. Ubi ẽ mors
contentio tua: Ubi ẽ mors aculeus tuus: hon
enum relinquitur nec in animo nec incorpore
qđ rebellet aduersus amorem dĩ Plena uicto¬
ria: plena par De hac nob̾ preliantib dĩ ue
nite filii: audite me : timorẽ dñi docebo uos.
In prelio estis: in contentione confligitis: et tan¬
dem quandam requiem desideratis. Quis est
homo qͥ uult uitam: et diligit uidere dies bo¬
nos: Quis ẽ qui non dicat ego: Ibi uita. ibi di¬
es boni: ubi nicħ concupiscit aducrsus sp̃m: uͥ
non dicit᷑ pugna . s. gaude: s quis ẽ. qui hosdi¬
es uelit: Omnis homo certe dic̃ ego. Audi qͥd
sequitur Uideo qͥa laboras: uideo quia u
pugna. inpericulo diuersaris: Audi qͥd sequit᷑:
doceat manus inp̃lium: digitos inbellum.
Contine linguam luam amalo: & labia tua
ne loquantur dolum: declina amalo & fac
bonũ Suomͦ enim poteris facere bonum:

Expanded text:
mors in victoriam: ibi dicetur, «Ubi est, mors, mors in victoriam: ibi dicetur, «Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus» ? Non enim relinquetur, nec in animo, nec in corpore, quod rebellet adversus amorem Dei. Plena victoria plena pax. De hac nobis praeliantibus dicitur: «Venite, filii, audite me; timorem Domini docebo vos.» In praelio estis, in contentione confligitis; et tamen quamdam requiem desideratis. «Quis est homo qui vult vitam, et diligit videre dies bonos?» Quis est qui non dicat: Ego? Ibi vita, ibi dies boni, ubi nihil concupiscit adversus spiritum: ubi non dicitur, Pugna; sed Gaude. Sed quis est qui hos dies velit? Omnis homo certe dicit: Ego. Audi quid sequitur. Video quia laboras, video quia in pugna, in periculo diversaris: audi quid sequitur; docet manus in praelium, digitos in bellum. «Contine linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum; declina a malo, et fac bonum.» Quomodo enim poteris facere bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
ricordiã Uide enim si non iustus ẽ. Dimitte et di¬
mitto: da & do: Uide enim si non iustus ẽ Inqͣ
mensura mensi fueritis: in ea remetietur uobis:
Ad hoc enim: inqua mensura Nlon enimmeti¬
sura eiusdem generiẽ. s adhoc eadem mensura:
ignosce & ignosco. Est apud te mensura ueniȩ
dande: inuenies apud me m̃surã ueniȩ acci¬
piendȩ Est apud te mensura tribuendi quod
habes: inuenies apud me mensurã accipien
laborat preliator. hic tenẽs concupiscentẽ ad¬
uersus sp̃m carnem: tene qđ tenes: tẽ erit ple¬
ne qđ uis. cum absorra fuerit mors inuictoria:
quando resuscitatum mortale hoc corpꝰ trans¬
fertur inhabitudinem angłicam & incęlestẽ
subuolat qualitatem Mortui inquit in xp̃o
resurgent primi: deinde & nos uiuentes qui
reliqui fumus in aduentu dñi simul cũ illis
rapiemur innubib obuiam xp̃o in aera: &
sic semꝑ cum dño erimnus Ibi absorbebitur

Expanded text:
ricordiam. Vide enim si non justus est: Dimitte, et diricordiam. Vide enim si non justus est: Dimitte, et dimitto; da, et do. Vide si non justus est: «In qua mensura mensi fueritis, in ea» «remetietur vobis» . Ad hoc enim, «In qua mensura:» non enim mensura ejusdem generis est; sed ad hoc eadem mensura, Ignosce, et ignosco. Est apud te mensura veniae dandae; invenies apud me mensuram veniae accipiendae: est apud te mensura tribuendi quod habes; invenies apud me mensuram accipiendlaborat praeliator hic, tenens concupiscentem adversus spiritum carnem. Tene quod tenes. Tunc erit plene quod vis, cum absorpta fuerit mors in victoriam; quando resuscitatum mortale hoc corpus transfertur in habitudinem angelicam, et in coelestem subvolat qualitatem. «Mortui,» inquit, «in Christo, resurgent primi: deinde et nos viventes qui reliqui sumus, in adventu Domiin nubibus obviam Christo in aera; et sic semper cum Domino erimus» . Ibi absorbebitur
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ut miscdes simus ludicium enim sine mi¬
scdĩa: illi qͥ ñfecit miscdiam Parua putatis oꝑa
mo sententiam istam de sc̃a scriptura de promptã.
qͣm commemoraui: ludicium enim sine miseri¬
cordia. illi qui nonfecit miscđiam: Sine miscđia
iudicabit᷑: qui miscđiam ñ fecit ante quam uidi¬
carctur: Iuid deinde: quid sequitur: Suꝑ exal¬
tat autem miscđia iudicio Quid ẽ. hoc frõ: stiꝑ¬
exaltat miscđia iudicio: Suꝑ ponitur miscłia ui
dicio: in quo inuentum fucrit opus miscđie Et¬
si habuerit aliquid forte inuidicio qđ puniat᷑
tanquã unda miscđiȩ. peccati ignis extinguitur:
Suꝑ exaltat eñi misccłiã iudicio. Iuid autem: cũ
talib subuenit: & cum tales lib̾at: et cum talibus
ignoscit: iniustus ẽ. ds̃: Absit. Et ibi iustus est
hon ei tollit miscdia iusticiam: nec iusticia mise¬

Expanded text:
etiam ut misericordes simus. «Judicium enim sine mietiam ut misericordes simus. «Judicium enim sine misericordia illi, qui non fecit misericordiam.» 8. Parva putatis opera istam sententiam de sancta Scriptura depromptam, quam modo commemoravi: «Judicium enim sine misericordia illi qui non fecit misericordiam.» Sine misericordia judicabitur qui misericordiam non fecit antequam judicaretur. Quid deinde? quid sequitur? «Superexaltat autem misericordia judicio» . Quid est hoc, fratres, «Superexaltat misericordia judicio?» Superponitur misericordia judicio: in quo inventum fuerit opus misericordiae, etsi habuerit aliquid forte in judicio quo puniatur, tanquam unda misericordiae peccati ignis exstinguitur. «Superexaltat» enim «misericordia judicio.» Quid autem? et cum talibus subvenit, et cum tales liberat, et cum talibus ignoscit, injustus est Deus? Absit. Et ibi justus est: non ei tollit misericordia justitiam, nec justitia mise
Abbreviated transcription (Latin):
uidet. dimitte nob̾ sic̃ & nos dimittimus Dic toto
corde: dic tota fiducia: dic securus. dimitte nob̃ sic̃
et nos dimittimus: aut noli dimittere. si ñdimitti¬
mus. Qđ et si ñ dixcris. noli dimittere si non dimit¬
timus: ꝓrsus ñdimittit si ñdimittimus: Neq enĩ
ut tu sis impunitus peccatorꝰ erit ille mendax ꝓ¬
missor: uis inquit ut dimittam: Dimitte: Etali¬
ud opꝰ miscdiȩ. uis utdem: Da Uno loco positũ in
euangłio: dimiiute. et dimittet᷑ uob̾. date ⁊ da¬
bit᷑ uobis. Aliqͥd inqͥt et tͣte teneo: aliqͥd ⁊ tu
ꝯtͣ alt̾um tenes: dimnte ⁊ dimitto. Aliquid
petis ame: aliquid alter petit ate: da. ⁊do. n Et
quȩ dimittit &dat: Honne caritas: Et undecaritas.
habemus nonpossemus nͥ caritatem haberemus: ca¬
le docet manus meas inp̃lium. digitos meosaabel¬
lum: illi recte dicimus miscđia mea . a quo habemꝰ

Expanded text:
videt: «Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus» . Dic toto videt: «Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus» . Dic toto corde, dic tota fiducia, dic securus, «Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus;» aut noli dimittere, si non dimittimus. Quod etsi non dixeris, Noli dimittere, si non dimittimus; prorsus non dimittit, si non dimittimus. Neque enim ut tu sis impunitus peccator, erit ille mendax promissor. Vis, inquit, ut dimittam? Dimitte. Est aliud opus misericordiae: Vis ut dem? Da. Uno loco positum est in Evangelio, «Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis» . Aliquid, inquit, contra te teneo, aliquid et tu contra alterum tenes; dimitte, et dimitto. Aliquid petis a me, aliquid petit alter a te; da, et do. Et quae dimittit? quae dat? Nonne charitas? Et unde charitas habere non possemus, nisi charitatem haberemus; chale docet manus nostras in praelium, et digitos nostros ad bellum; illi recte dicimus, «Misericordia mea,» a quo habemus
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑaᷤ dño. torqueris aseruo Hunquid si ñ prr
tu dõ. ut dcinde tͥ caro. poteris dicere hec uerba:
benedictus dñs ds̃ m̃s qui docet manus incas
inprelium. & digitos meos adbellum: Preliari
uis indoctus: dampnaberis uictus Primo ergo
te subdas dõ: deinde illo docente & aduuantt
dum preliaris periclitaris: dic que secuntur in
p̃liandi periculo constitutꝰ: Miscđia mea ħ¬
sccłiam mͥ: ut inme sis misericors: Andonas
mͥ ut ⁊ ipse simmi sericors: De nulla enim re. sic
iuncitur inimicus: quam cum misericordes
sumus: Omnino parat calumpnias adiudici¬
um: et non potest falsa obicere: qͥa non habet
apud quem Si enim apud hominẽ iudicẽ no¬
apud talem uidicem causa nr̃a cum illo ẽ qui
falli non potest: ideo ambit. ut ad peccatum
seduicat: ut habeat uera quȩ obiciat. Et ubi
forte aliquib eius fraudib succumbit huma¬
tur: c̃ ex uero corde et plena fiducia dicimus illi qui

Expanded text:
temperas Domino, torqueris a servo. Numquid si non prius temperas Domino, torqueris a servo. Numquid si non prius tu Deo, ut deinde tibi caro, poteris dicere haec verba, «Benedictus Dominus Deus meus, qui docet manus meas in praelium, et digitos meos ad bellum?» Praeliari vis indoctus, damnaberis victus. Primo ergo te subdas Deo; deinde illo docente te et adjuvante dum praeliaris, periclitaris, dic quae sequuntur, in praeliandi periculo constitutus. «Misericordia cordiam, et in me existis misericors? an, Donasti mihi ut et ipse sim misericors? De nulla enim re sic vincitur inimicus, quam cum misericordes sumus. Omnino parat calumnias ad judicium, et non potest falsa objicere, quia non est apud quem. Si enim apud hominem judicem noapud talem judicem causa nostra cum illo est, qui falli non potest; ideo ambit ut ad peccatum seducat, ut habeat vera quae objiciat. Et ubi forte aliquibus ejus fraudibus succumbit humatur, cum ex vero corde et plena fiducia dicimus illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
inuob̃ Ibi iam nec qđ pugnet erit nec qđ titillet
Totum cedit inpace: hon enim contraria natura
contra aliam naturã pugnat: s tanquã indomo
maritus & uxor Si aduersus se dissentiant. mo¬
lestus & periculosus labor si maritus uincat᷑
et uxor dñetur. par ꝑuersa: si autẽ uxor marito
dñanti subiciatur. pax recta: Non tamen aliudex
alia natura: quia exhomine facta mulier uiro.
Caro tua coniunx tua; famula tua: qđlibet depu¬
ta. opus ẽ. ut subicias: et si pugnas: ut ssit pugna
Hoc enim expedit. inferuis subici suꝑiori: ut et ille
qui sibi subici uult qđ ẽ. inferiꝰ se subiciatur suꝑa¬
ori se Agnosce ordinem: quere pacem. Lu dõ: t̾
caro Quid iustius: Quid pulchrius: Tu maioꝵ.
minort Serui tũ ei qui fecit te ut tͥ seruiat qđ
factum ẽ. ꝓpter. te. Hon enim hc̃ ordinem noui¬
mus. neq hunc ordinem commendamꝰ: tͥ caro &
tu dõ: s tu dõ. & tibi caro Si autem contempnis
tu dõ: nunqͣm efficies ut tibi caro: Qui non ob¬

Expanded text:
is» . Ibi jam nec quod pugnet erit, nec quod titillet; totum cedet in pace. Non enim contraria natura contra aliam naturam pugnat, sed tanquam in domo maritus et uxor. Si adversus se dissentiant, molestus et periculosus labor; si maritus vincatur et uxor dominetur, pax perversa: si autem uxor marito dominanti subjiciatur, pax recta; non tamen aliud ex alia natura, quia ex homine facta mulier viro. Caro tua, conjux tua, famula tua: quodlibet deputa, opus est ut subjicias; et si pugnas, ut prosit pugna. Hoc enim expedit, inferius subjici superiori; ut et ille qui sibi subjici vult quod est inferius se, subjiciatur superiori se. Agnosce ordinem, quaere pacem. Tu Deo, tibi caro. Quid justius? quid pulchrius? Tu majori, minor tibi: servi tu ei qui fecit te, ut tibi serviat quod factum est propter te. Non enim hunc ordinem novimus, neque hunc ordinem commendamus. Tibi caro et tu Deo; sed, Tu Deo, et tibi caro. Si autem contemnis Tu Deo, nunquam efficies ut Tibi caro. Qui non ob
Abbreviated transcription (Latin):
iam nec pugnat. nec regnat: in est tamen: et qͣsi
moratur incarne mortali: qđ non erit. Ducit
enĩ totum inuictoriam: s postea Modo autẽ
corpꝰ qͥdẽ mortuũ ẽ ꝓpter peccatum: et ideo eĩ¬
dem corpori in est peccatum. et si ñ regnat pecca¬
tum: sps autem uita ẽ ꝓpt̃ iusticiam Si autẽ
qui suscitauit xp̃m amortius habitat inuobis.

Expanded text:
o, et ille hostis jam nec pugnat, nec regnat: inest tamen, et quasi o, et ille hostis jam nec pugnat, nec regnat: inest tamen, et quasi moratur in carne mortali, quod non erit. Ducetur enim totum in victoriam, sed postea: modo autem, «Corpus quidem mortuum est propter peccatum;» et ideo eidem corpori inest peccatum, etsi non regnat peccatum: «spiritus autem vita est propter justitiam. Si autem qui suscitavit Christum a mortuis, habi
Abbreviated transcription (Latin):
messationes: & his similia: quȩ predico uobis
sic̃ predixi. qm̃ qui talia agunt regnum dĩ non
possidebunt: Non qui aduersꝰ talia confligunt:
s qui talia agunt: Cum enim confligis. aliud
opꝰ ẽ: cum uincis. aliud opus ẽ: cum pacẽ & re¬
quiẽ habes. aliud opus ẽ hec dum exemplis de¬
monstro paucis: aduertite: Suggeritur aliquod
lucrum: delectat Habet fraudem: s magnũ est
lucrum delectat: ñ consentis Pugnam uide ad.¬
huc suadetur: adhuc instat᷑. adhuc delib̾at᷑: ł rgo
qui pugnat: ꝑiclitatur: Uidimus pugnam:
cetera uideamus Contempsit iusticiam. ut frau¬
dem faceret: uictus ẽ Contempsit lucrum. ut
iusticie seruiret: uicit. Inhis trib uictum doleo:
nunquid omnino egit inse. ut ꝓrsus cum pecu¬
nia non adtemptet. aut nichil in eo excitet delec¬
tationis. quamuis suꝑabilis: quãuis contempti¬
bilis: quamuis ñ solum cui ñconsentiat. s cũ qua
nec pugnare dignetur: In est tamen aliqua de¬

Expanded text:
essationes, et his similia; quae praedico vobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt» . Non qui adversus talia confligunt, sed qui talia agunt. Cum enim confligis, aliud est opus; cum vincis, aliud opus est; cum pacem et requiem habes, aliud opus est. Haec dum exemplis demonstro paucis, advertite. Suggeritur aliquod lucrum, delectat; habet fraudem, sed magnum est lucrum; delectat, non consentis: pugnam vide, adhuc suadetur, adhuc instatur, adhuc deliberatur ergo qui pugnat, periclitatur. Vidimus pugnam, caetera videamus. Contempsit justitiam, ut fraudem faceret; victus est: contempsit lucrum, ut justitiae serviret; vicit. In his tribus, victum doleo,  qui vicit, numquid omnino egit in se, ut prorsus eum pecunia non attentet, aut nihil in eo excitet delectationis, quamvis superabilis, quamvis contemptibilis, quamvis non solum cui non consentiat, sed cum qua nec pugnare dignetur? Inest tamen aliqua de
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ estimas cum: Quem: Homo uanitati si¬
milis factus ẽ: et tamen innotiusti ei & estimaᷤ
eum: Homo uanitati similis factus ẽ: Oui ua¬
nitati: Temporib preterlabentib: et p̃terflu¬
entib. Uanitas enim ista dr̃: incomparatione
cuiusdam semꝑ manentis. & nunquã deficien¬
tis ueritatis: Nam et ista creatura ẽ loci sui. Im¬
pleuit enim ds̃ t̾ram. sicut scriptum ẽ: bonis
siuis Quid.ẽ. suis: Sib ꝯgruentibꝰ S hȩc omĩa
t̾rena: uolatica: transitoria: si comparentur
illi ueritati ubi dictũ ẽ ego sum qui sum: totũ
hoc qd transit uanitas dicitur. Cuanescit enĩ
ꝓtempus: tanquam in aurã fumus. Et qͥd
dicam amplius quã id qđ apls lacobus dixit: uo¬
lens homines suꝑbos adhumilitatem redigen:
apparens. deinceps exterminabitur: Ergo homo

Expanded text:
ati similis factus est;» et tamen innotuisti ei, et aestimas eum. «Homo vanitati similis factus est.» Cui vanitati? Temporibus praeterlabentibus et praeterfluentibus. Vanitas enim ista dicitur in comparatione semper manentis et nunquam deficientis veritatis. Nam et ista creatura est loci sui. «Implevit» enim «Deus terram,» sicut scriptum est, «bonis suis» . Quid est, «suis?» Sibi congruentibus. Sed haec omnia terrena, volatica, transitoria, si comparentur illi veritati, ubi dictum est, «Ego sum qui sum» ; totum hoc quod transit, vanitas dicitur. Evanescit enim per tempus, tanquam in auras fumus. Et quid dicam amplius, quam id quod apostolus Jacobus dixit, volens homines superbos ad humilitatem redigere? apparens; deinceps exterminabitur»
Abbreviated transcription (Latin):
continuo misit adiutorem Qd̾si spũducimini:
non adhuc estis sublege Qui enim sublege est.
non implet legẽ. s p̃mitur alege: sic̃ ille dauid
subarmis erat: Ergo si spũ diceris: uide qͥs te
adiuuauit ut impleas qđ uelis: Adiutor tuus.
susceptor tiuis: spes tua. qͥ docet manus tuas in
p̃lium. & digitos tuos adbellũ. Manifesta enim
sunt inquit oꝑa carnis: que sunt fornicationes:
inmundiciȩ: ydoloꝵ seruitus: luxuria: uenefi

Expanded text:
continuo misit ad adjutorem: «Quod si spiritu ducimini, continuo misit ad adjutorem: «Quod si spiritu ducimini, non adhuc estis sub Lege.» Qui enim sub lege est, non implet legem, sed premitur a lege; sicut ille David sub armis erat. Ergo si spiritu duceris, vide quis te adjuvabit, ut impleas quod velis. Adjutor tuus, susceptor tuus, spes tua qui docet manus tuas in praelium, et digitos tuos ad bellum. «Manifesta enim sunt,» inquit, «opera carnis, quae sunt fornicationes, immunditiae, idolorum servitu
Abbreviated transcription (Latin):
laboriosum sit aut forte insuꝑabile si nonin¬
telligo ipse ostendit. Caro inqͥt concupiscit ad¬
uersus sp̃m. et sp̃s aduersus carnẽ: ut non ea
quȩ uultis uos faciatis. Quomͦ me iubes uincere:
cum ille dicat. ut ñea quȩ uultis faciatis
Queris quom᷑: Attende adgrãm uasis pastorał.
lapides deflumine. in exceptorio lactis pone:
Ecce & ego tͥ dico: inimo tͥ ipsa ueritas dic̃ prorsꝰ
non facis qͦd uis pugnante carne aduersus spm̃
tuũ sadistam pugnam de te non presumis:
ammonendus es ne frustra audieris: exultate
đo adiutori nr̃o Si enim ꝑte impleres totum:
ñ eẽt necessarius adiutor Rursus si tu ipse tua
uoluntate nicħ ageres: ñuocaretur adiutor Ad¬
iutor enim aliqͥd agentẽ adiuuat Demq cum
dixisset. caro concupiscit aduersus sp̃m. et sp̃s
aduersus carnem. ut ñea quȩ uultis faciatis : &
ꝓposuisset te ante te. ueluti deficientẽ te inte:

Expanded text:
laboriosum sit aut forte insuperabile, si non inlaboriosum sit aut forte insuperabile, si non intelligo, ipse ostendit. «Caro,» inquit, «concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus carnem; ut non ea quae vultis, faciatis.» Quomodo me jubes vincere, cum ille dicat, «Ut non ea quae vultis, faciatis?» Quaeris quomodo? Attende ad gratiam vasis pastoralis, lapidem de flumine in exceptorio lactis pone. Ecce et ego tibi dico, imo tibi ipsa veritas dicit. Prorsus non facis quod vis, pugnante carne adversus spiritum tuum. Si ad istam pugnam de te praesumis, admonendus es, ne frustra audieris, «Exsultate Deo adjutori nostro» . Si enim per te impleres totum, non esset necessarius adjutor. Rursus, si tu ipse tua voluntate nihil ageres, non vocaretur adjutor: adjutor enim aliquid agentem adjuvat. Denique cum dixisset, «Caro concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus carnem; ut non ea quae vultis, faciatis;» et proposuisset te ante te, veluti deficientem te in te,
Abbreviated transcription (Latin):
cisti: ꝓponit tanquã adhletę suo malus agoni¬
teta fraudem & lucrum: opꝰ et premium fac
tem ñsentis: si gͦ domuisti auariciã: adtendis
alterum ꝓponentẽ opꝰ et p̃mium: Quid ille
ꝓposuit ⁊ raudem ecducrum: Quid iste propo¬
nit Innocentiã & coronam fac et tolle: et il¬
le dicit & iste: lam tu pliator interior. si non es
uictus auaricia. s uictor auariciȩ. illum atten¬
dis: hunc uincis Discernis enim utrũq: et dicis.
Hac uideo opꝰ et premium: illac autẽ escam ecla¬
qucum: Neq enim aliqͥd dicis inte: qđ ñ ꝑtine¬
at adie Et enim expeccato diuisus es aduersus
te: Trahis concupiscentiȩ ꝓpaginẽ: et traducẽ
mortis Habes contra qd pugnes inte. habes qd̃
expugnes inte: s habes quẽ inuoces ut pugnan¬
dem adiuuet te. & uincentẽ coronet te: qͥ non
existentem fecit te Quomͦ inquis uncam: Ecce
ipse apłs difficillimum p̃lium ꝓponit. et qͣm

Expanded text:
cisti; proponit tanquam, athletae suo malus agonocisti; proponit tanquam, athletae suo malus agonotheta fraudem et lucrum, opus et praemium: Fac, tem non sentis: si ergo edomuisti avaritiam, attendis alterum proponentem opus et praemium. Quid ille proposuit? Fraudem et lucrum. Quid iste proponit? Innocentiam et coronam. Fac et tolle, et ille dicit, et iste. Jam tu praelatior interior, si non es victus avaritia, sed victor avaritiae; illum attendis, hunc vincis. Discernis enim utrumque, et dicis: Hic video opus et praemium, illic autem escam et laqueum. Neque enim aliquid dicis in te, quod non pertineat ad te. Etenim ex peccato divisus es adversum te. Trahis concupiscentiae propaginem et traducem mortis: habes contra quod pugnes in te, habes quod expugnes in te. Sed habes quem invoces, ut pugnantem adjuvet te, et vincentem coronet te, qui non existentem fecit te. 6. Quomodo, inquis, vincam? Ecce ipse Apostolus difficillimum praelium proponit, et quam
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipsi goliȩ de suo gladio caput amputetur: ita
cum credunt ipsi infideles dr̃cis. fiustis aliquan¬
do tenebrȩ nunc autem lux indño: pugna̾tis
demanu goliȩ: iam inmanu xp̃i tollite caput
golis. hoc enĩ unũ p̃liũ. alterũ unicuiq inse¬
Et hoc graue bellum: et qͦd ẽ molestuis internum
In quo bello si sit quisq uictor: illos qͦs ñuidet in¬
imicos continuo suꝑabit: Non enim temptatdia¬
bolus uł angłi eius: nͥ qđ inte carnale dñat̃. Nã
qͦmͦ uincimus illos hostes qͦs ñuidemus: nͥ qͥa
carnales interiores motus nr̃os sentimꝰ: his con¬
fligimus: & illoᷤᷤ ꝑcutimus In amore pecunie
dñat᷑ auaricia Dominante tͥ auaricia: diabolus
forinsccus. lucrum cum fraude ꝓponit Plerũq
enim adlucrum ñꝑuenis: nͥ fraudem feceris Pro¬
ponit gͦ ille forinsecus auariciȩ tue quam intus
ñuicisti: quam non domiusti: quã nontͥ subie¬

Expanded text:
ut ipsi Goliae caput de gladio suo amputetur; ita ut ipsi Goliae caput de gladio suo amputetur; ita cum credunt ipsi infideles, dicitur eis: «Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino» . Pugnastis de manu Goliae, jam in manu Christi tollite caput Goliae. 5. Hoc unum praelium: alterum autem unicuique in seEt hoc grave bellum, et quod est molestius, internum. In quo bello si sit quisque victor, illos quos non videt inimicos, continuo superabit. Non enim tentat diabolus vel angeli ejus, nisi quod in te carnale dominatur. Nam quomodo vincimus illos hostes quos non videmus, nisi quia carnales interiores motus nostros sentimus? Cum his confligimus, et illos percutimus. In amore pecuniae dominatur avaritia: dominanti tibi avaritiae diabolus forinsecus lucrum cum fraude proponit. Plerumque enim ad lucrum non pervenis, nisi fraudem feceris. Proponit ergo ille forinsecus avaritiae tuae quam intus non vicisti, quam non domuisti, quam non tibi subje
Abbreviated transcription (Latin):
& potestates. & rectores mundi Et ne intellige¬
res mundi celi & terrȩ: ostendit qͥd diceret: tene¬
brarum inquit harum: Mundi scilicet. non qͥ
ꝑipsum factꝰ eꝰ. quia et mundus ꝑeum factus ẽ:
S mundi qui eum ñ cognouit. quia & mundꝰ
eum non cognouit: He tenebrȩ non sunt natura:
s uoluntatẽ Anima enim ꝑse ipsam non lucet:
quia humilit ac ueracit cantat Lu illuminabis
luccrnam meam dñe: ds̃ m̃s illumina tenebras
mcas &apud te inquit fons uitȩ ⁊ ilumine tuo
iudebimus lumen: Hon inlumine nr̃o: s inlu¬
mine tuo: Nam & ocłi nr̃i lumina uocantur. &
tamen lur extrinsecus si de sit: etiam sani & pa¬
tentes. intenebris remanebunt Ergo bellum ge¬
rimus aduersus rectores tenebrarum harum. rec¬
tores scilicet infidelium: diabolum & angłos ciꝰ
rectores gladii eiꝰ de quo pugnat diabolus. aduer¬
sus fideles S quomͦ goliȩ ꝓstrato tollitur gladiuis:

Expanded text:
et potestates et rectores mundi.» Et ne intelligeet potestates et rectores mundi.» Et ne intelligeres mundi, coeli et terrae, ostendit quid diceret: «Tenebrarum,» inquit, «harum» . Mundi scilicet, non qui per ipsum factus est; quia, «Et mundus per eum factus est:» sed mundi qui eum non cognovit; quia, «Et mundus eum non cognovit» . Hae tenebrae non sunt natura, sed voluntate. Anima enim per semetipsam non lucet: quia humiliter et veraciter cantat, «Tu illuminabis lucernam meam, Domine; Deus meus, illumina tenebras meas» : et, «Apud te,» inquit, «fons vitae; in lumine tuo videbimus lumen» ; non in lumine nostro, sed «in lumine tuo.» Nam et oculi nostri lumina vocantur; et tamen lux extrinsecus si desit, etiam sani et patentes, in tenebris remanebunt. Ergo bellum gerimus adversus rectores tenebrarum harum, rectores scilicet infidelium, diabolum et angelos ejus, rectores gladii ejus de quo pugnat diabolus adversus fideles. Sed quomodo Goliae prostrato tollitur gladius,
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ si corpꝰ xp̃i nos sumus: bene¬
dicamus dñm dm̃ nr̃m quido¬
cet manus nrãs inp̃lium: digi¬
tos nr̃os inbellum Repeticio
sententiȩ uidet̃. Quod ẽ ma¬
nus nr̃as inprelium: hoc ẽ digitos nrõs inbellum.
An aliqͥd. int̾ẽ int̾ manꝰ & digitos: Digitis utiq oꝑãt᷑
manus Non itaq absurde accipimus. digitos ꝓma
nib positos Ueruntamen indigitis agnoscimus¬
unitatem: diuisionem oꝑationis: & tamen radicẽ
unitatis: Uide illam grãm. Dicit apłs: Auii quidẽ¬
scđm eundẽ sp̃m: alii fides in eodem spũ: alii do¬
nationes curationũ. inuno sp̃ũ: alteri genera lin¬
guarum: alii ꝓpħia: alii duudicatio spũum:
Omnia autẽ hȩc: oꝑatur unus atq idem sp̃s.
oꝑationis: Omnia hec oꝑatur unus atq idẽ
sp̃s: radix ẽ unitatis His gͦ digitis: pugnat corpꝰ
re facilius quam explicare Habemus unum bel
homines aquib uidemini pati molestias: non
aduersus ipsos pugnatis: s aduersus principes

Expanded text:
rpus Christi nos sumus. Benedicamus Dominum Deum nostrum qui docet manus nostras in praelium, digitos nostros ad bellum. Repetitio sententiae videtur: quod est, manus nostras in praelium; hoc est; digitos nostros ad bellum. An aliquid interest inter manus et digitos? Digitis utique operantur et manus: non itaque absurde accipimus digitos pro manibus positos. Verumtamen in digitis agnoscimus divisionem operationis, et tamen radicem unitatis. Vide illam gratiam: dicit Apostolus, «Alii quidesecundum eumdem Spiritum, alii fides in eodem Spiritu, alii donationes curationum in uno Spiritu, alteri genera linguarum, alii prophetia, alii judicatio Spirituum. Omnia autem haec operatur unus atque 515 onis: «Omnia haec operatur unus atque idem Spiritus;» radix est unitatis. His ergo digitis pugnat corpusre facilius quam explicare. Habemus unum bellst, adversus homines a quibus videmini pati molestias; non adversus ipsos pugnatis: «sed adversus principes
Abbreviated transcription (Latin):
ut noueris ipsos dici: cũ & hic dixisset degladio
maligno erue me. secutus ẽ. & exime me de ma¬
nu filioꝵ alienoꝵ quoꝵ os locutum ẽ. uanita¬
tem: similit sicut ibi: Et quid sequitur  t¬
dextera eoꝵ dextera iniquitatis hoc et supra po¬
suerat: qͣndo eos dixerat aquas multas Tu emm
neaqͣs multas bonas putares: exposuit easꝰ in
gladio maligno: Nunc ergo exponat quid dixit.
quoꝵ os locutum ẽ. uanitatem. & dextera eorũ
dextera iniquitatis: Quam uanitatẽ locutũ est

Expanded text:
ut noveris ipsos dici; cum et hic dixisset, «De gladio ut noveris ipsos dici; cum et hic dixisset, «De gladio maligno erue me,» secutus est, «Et exime me de manu filiorum alienorum, quorum os locutum est vanitatem:» similiter sicut ibi. Et quod sequitur, «Dextera eorum dextera iniquitatis;» hoc et supra posuerat, quando eos dixerat aquas multas. Tu enim ne aquas multas bonas putares, exposuit eas in gladio maligno. Nunc ergo exponat quod dixit, «Quorum os locutum est vanitatem,» «et dextera eorum dextera iniquitatis.» Quam vanitatem locut
Abbreviated transcription (Latin):
Quis ẽ gladius benignus: De quo dic̃ dñs: Hon
ueni pacem mutere interram: sed gladim
Separaturus enim erat fideles abinfidelibus: fi¬
lios aparentib: etcȩteras necessitudines direp¬
sanante: Est ergo benignus gladius bis acutus:
utroq acumine p̃potens. ueteris testamenti &
noui: narratione p̃teritorum: ꝓmissione futu¬
rorum: Est ergo iste benignus gladius. Iue autẽ
malignus ẽ. quo illi locuntur uanitatem: quia
benignus ẽ quo ds̃ loquitur ueritatem  Ergo de
gladio maligno erue me filii qͥppe hoĩum denteᷤ
eoꝵ arma ⁊ sagntȩ: & lingua eoꝵ gladius acutꝰ
Abhoc maligno gladio. erue me Quem dixit mͦ
gladium: ipsas suꝑius dirit aquas multas
Erue me deaquis multis: Quas dixi aqͣs multas:
ipsum dico malignum gladium Deniq deaqͥs
multis cum dixisset: secutus ẽ. de manu filiorũ
alienorum quoꝵ os locutum ẽ uanitatem E

Expanded text:
Quis est gladius benignus? De quo Dominus dicit: «Non Quis est gladius benignus? De quo Dominus dicit: «Non veni pacem mittere in terram, sed gladium» . Separaturus enim erat fideles ab infidelibus, filios a parentibus, et caeteras necessitudines dirempsanante. Est ergo benignus gladius bis acutus, utroque acumine praepotens, Veteris et Novi Testamenti, narratione praeteritorum et promissione futurorum. Est ergo iste gladius benignus: ille autem malignus est quo illi loquuntur vanitatem; quia benignus est, quo Deus loquitur veritatem. Ergo, «A gladio maligno erue me. Filii» quippe «hominum dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum gladius acutus» : ab hoc gladio maligno erue me. Quem dixit modo gladium, ipsas superius dixit aquas multas: «Erue me de aquis multis.» Quas dixi aquas multas, ipsum dico gladium malignum. Denique de aquis multis cum dixisset; secutus est, «De manu filiorum alienorum, quorum os locutum est vanitatem.» Et
Abbreviated transcription (Latin):
dib: significa & alit̃. D s̃ canticũ nouũ cantabo¬
tͥ Canticum nouum grã ẽ: canticum nouũ
hominis noui ẽ: canticum nouũ destamenti
noui ẽ Cantabo inquit tͥ canticum nouum:
S ne putes grãm alege discedere: cum ma¬
gis ꝑgrãm lex impleatur: in psalterio decem
cordarum psallam tͥ. In psalterio decem cordaꝵ.
inlege decem p̃ceptoꝵ: Ibi tͥ psallam: ibi tͥ gau¬
deam: ibi tͥ cantem canticum nouum: quia ple¬
nitudo legis caritas ẽ Ceterum qͥ non habẽt
caritatem: psalterium portare possunt: can¬
tare non possunt: Ergo itaq inquit int̾ aquas
nunquam strepitu suo facient aquȩ contradic¬
tionis ut obmuteseat psalterium meum In
demit dauid seruum suum Agnoscitis đđ:
estote dd̃. Unde redemit dauid seruum suũ:
Un de redemit. xp̃m: unde redemit corpus xp̃i:
Degladio maligno erue me De gladio ñ sufficit
addit maligno: Proculdubio ẽ gladiꝰ benignꝰ

Expanded text:
dibus, significa et aliter. «Deus, canticum novudibus, significa et aliter. «Deus, canticum novuicum novum, hominis novi est; canticum novum, Testamenti Novi est. «Cantabo tibi» inquit, «canticum novum.» Sed ne putes gratiam a Lege discedere, cum magis per gratiam Lex impleatur: «In psalterio decem chordarum psallam tibi. In psalterio decem chordarum,» in Lege decem praeceptorum: ibi tibi psallam, ibi tibi gaudeam, ibi tibi cantem canticum novum; quia plenitudo Legis charitas est . Caeterum qui non habent charitatem, portare psalterium possunt, cantare nonnunquam strepitu suo facient aquae contradictionis, ut obtumescat psalterium meum: «Indimit David servum suum.» Agnoscitis David, estote David. Unde redimit David servum suum? unde redimit Christum? unde redimit corpus Christi? «De gladio maligno erue me. De gladio,» non sufficit; addit, «maligno.» Procul dubio est gladius benignus.
Abbreviated transcription (Latin):
aqͥs multis: Quid. ẽ deaquis multis: De ppłis
multis. Quib populis: Alienigenis: infidelib:
siue foris obpugnantib. siue intus insidiantib.
Exime me deaqͥs multis. in quib me excrcebas: in
quib mc adexuendum a sordib uoluebas Exi¬
dixisti: ne aque alit̃ intelligantur: qͥd dixisti
aqͣs multas: Quid dixi: audi De manu filioꝵ
alicioꝵ: Audite fr̃s inter qͦs simus: int quos
uiuamus: aqͥb erui desideremus Quoꝵ os
locutum ẽ uanitatem: hodie uos om̃s si non
ad hec diuina spectacula uerbi dĩ congregati
essetis: et eis hac hora ꝑmixti uiueretis: qͣntaᷤ
uanitates audirctis: Quoꝵ os locutum ẽ. uani¬
tatem: Quando deniq loquentes illi uanitatẽ
audirent uos loquentes ueritatem Quoꝵ
os locutum ẽ. uanitatem. & dextera eoꝵ dexte¬
ra iniquitatis Quid tu int̃ eos cum uase pa
storali habente quinq lapides: Dic mͥ aliter
Sandem legem. quam significasti quinq lapi¬

Expanded text:
aquis multis.» Quid est, «de aquis multis?» De populis aquis multis.» Quid est, «de aquis multis?» De populis multis. Quibus populis? Alienigenis, infidelibus, sive foris oppugnantibus, sive intus insidiantibus. «Exime me de aquis multis,» in quibus me exercebas, in quibus me ad exuendum a sordibus volvebas. Hdixisti, ne aquae aliter intelligantur? quid dixisti aquas multas? Quid dixi, audi. «De manu filiorum alienorum.» Audite, fratres, inter quos simus, inter quos vivamus, a quibus erui desideremus. «Quorum os locutum est vanitatem.» Hodie vos omnes, si non ad haec divina spectacula verbi Dei congregati essetis, et eis hac hora permixti viveretis, quantas vanitates audiretis! «Quorum os locutum est vanitatem.» Quando denique loquentes illi vanitatem, audirent vos loquentes veritatem? «Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dexterastorali, habente quinque lapides? Dic mihi aliter: eamdem Legem quam significasti quinque lapi
Abbreviated transcription (Latin):
Crebresce miraculis tuis: & soluitur conspiratio eoꝵ.
Chorusca choruscationes: et disꝑges eos lam mira¬
culis terriri: non audebunt aliqͥd contra te: & in
ipsis miraculis expauescentes hesitabunt Quisẽ
iste qui tanta potest: Quis ẽ iste qui sic exaltat᷑
cuiꝰ nom̃ tantum ualet: cum dicunt quisẽ iste
Credituri sunt. choruscas ti miraculis: et disꝑsisti
malam consensionem eoꝵ Emitte sagntas tuas
& conturbabis eos Sagittȩ potentis acute Pcepta
tua: dicta tua feriant cor eoꝵ Emitte sagittas tu¬
as & conturbabis eos: Uulnerentur male sani:
ut sanentur bene uulnerati: et dicant iã ineccłia
Quid postea : Quid infine: Quomͦ hinc It cor¬
pus.xp̃i : cȩlesti adiutorio. ueniet enim ipse do¬
minus inuoce archangłi: & intuba dĩ descendet
decȩlo. ipse saluator corꝑis: manus dĩ Emitte
manum tuam exalto: exune me & erue me de

Expanded text:
Crebresce miraculis tuis, et solvetur conspiratio eorum. Crebresce miraculis tuis, et solvetur conspiratio eorum. «Corusca coruscationes, et disperges eos.» Jam miraculis territi, non audebunt aliquid contra te, et in ipsis miraculis expavescentes haesitabunt. Quis est iste qui tanta potest? quis est iste qui sic exaltatur, cujus nomen tantum valet? Cum dicunt, Quis est iste, credituri sunt: coruscasti miraculis, et dispersisti malam consensionem eorum. «Emitte sagittas tuas, et conturbabis eos. Sagittae potentis acutae» ; praecepta tua, dicta tua feriant cor eorum. «Emitte sagittas tuas, et conturbabis eos.» Vulnerentur male sani, ut sanentur bene vulnerati; et dicant jam in EcclesQuid postea? quid in fine? Quomodo vincit corpus Christi? Coelesti adjutorio. Veniet enim «ipse Dominus in voce archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo» ; ipse Salvator corporis, manus Dei, «Emitte manum tuam ex alto; et exime me, et erue me de
Abbreviated transcription (Latin):
illi uidentes sibi deferri in debitũ honorẽ. ⁊ ex¬
pauescentes & detestantes. eteos qui sic errabant
corrigentes: ut ostenderent cis motum animi sui.
consciderunt uestimenta sua & dicerunt:. Quid hoc
facttis: Homines & nos sumus: passibiles sicut
ceuos. Et ceꝑunt subhis uerbis commendare ex
commendartur ds̃: qͥa inclinati erant cęli ut
descenderet ds̃: Inlina gͦ cȩlos tuos et descende:
Factum ẽ Tange montes & fumigabunt. Mon¬
tes suꝑbos: elationes terrenas. tumidas gͣndita
tua da istis montib & fumigabunt: qͥa fatebun¬
tur peccata sua fumus confitentium peccatoꝵ
extorquebit & lacrimas humiliatoꝵ suꝑborũ.
Tange montes & fumigabunt: Quamdu ñtacti:
magni sibi uidentur Dicturi sunt. tu magnꝰ
rantes: conuenientes inunum aduersus dnñi.
&e aduersus xp̃m̃ eius. Conuenerunt: conspi¬
rauerunt: Chorusca choruscationes et disꝑgeseos

Expanded text:
illi videntes sibi deferri indebitum honorem, et exilli videntes sibi deferri indebitum honorem, et expavescentes, et detestantes, et eos qui sic errabant corrigentes, ut ostenderent eis motum animi sui, consciderunt vestimenta sua, et dixerunt, «Quid hoc facitis?» «Homines et nos sumus passibiles, sicut et vos.» Et coeperunt sub his verbis commendare exccommendaretur Deus; quia inclinati erant coeli, ut descenderet Deus. «Inclina» ergo «coelos tuos, et descende.» Factum est. «Tange montes, et fumigabunt:» montes superbos, elationes terrenas, tumidas granditaia tua da istis montibus: «et fumigabunt;» quia fatebuntur peccata sua. Fumus confitentium peccatorum extorquebit et lacrymas humiliatorum superborum. «Tange montes, et fumigabunt.» Quamdiu non tacti, magni sibi videntur. Dicturi sunt, Tu magnus, rantes, convenientes in unum adversus Dominum, et adversus Christum ejus . Convenerunt, conspiraverunt. «Corusca coruscationes, et disperges eos.»
Abbreviated transcription (Latin):
Et nonsum deceptus homo uanitati similis factus
ẽ: dies illius tanqͣm umbra transeunt: & tam̃ in
ruscha choruscationem. & disꝑges eos: emitte sa¬
gutas tuas & conturbabis eos: emite manũ tuã
exalto. & exime me: ⁊erue medeaqͥs multis: Corpꝰ
pugnans in hoc scło. inuocat aduitorium dĩ:
nclina cȩlos tuos & descende Qui sunt cęli in¬
clinati : Apłi humiliati: Isti enim celi . enarrant
głam dĩ: et de his cęlis enarrantib głam dĩ. mox
dr̃: non sunt loquelȩ neq sermones. quoꝵ non
audiantur uoces eoꝵ: inomnem terrã exiuit so¬
nus coꝵ. et infines orb̃ terrȩ uerba eorum: Cũ gͦ
isti cȩli emitierent uoces suas ꝑ om̃s terras. & face¬
rent mirabilia: choruscante de illis & intonante
dño miraculis & preceptis: putati sunt dii descen¬
disse decȩlo adhomines: Nam quidã exgentibus
hoc putantes: eis etiam sacrificare uoluerunt: Tc̃

Expanded text:
«Et non sum deceptus. Homo vanitati similis factus «Et non sum deceptus. Homo vanitati similis factus est; dies illius tanquam umbra transeunt:» et tamen rusca coruscationem, et disperges eos; emitte sagittas tuas, et conturbabis eos. Emitte manum tuam ex alto; et exime me, et erue me de aquis multis.» Corpus pugnans in hoc saeculo, invocat adjutorium Dei: «Inclina coelos tuos, et descende.» Qui sunt coeli inclinati? Apostoli humiliati. Isti enim «coeli enarrant gloriam Dei:» et de his coelis enarrantibus gloriam Dei mox dicitur, «Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum: in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum» . Cum ergo isti coeli emitterent voces suas per omnes terras, et facerent mirabilia, coruscante de illis et intonante Domino miraculis et praeceptis, putati sunt dii descendisse de coelo ad homines. Nam quidam ex Gentibus hoc putantes, eis etiam sacrificare voluerunt. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ sicut scriptum ẽ: indie tribulationis mec
dm̃ exquisiui manib meis. nocte coram eo.
et non sum deceptus. Quam dicit diem tribu¬
lationis: nͥ quam dicit & noctẽ. Manib meiᷤ noc¬
tecorã eo. Adhuc in nocte sumus: & ad ꝓpb̃iȩ
lucernam uigilamus Aliquid ꝓmissum est.
qđ adhuc expectatur s qͥd ait apłs petrus:
Habemꝰ certiorem ꝓpħicum sermonemꝰ cui be
nefacitis intendentes tanquã lucernȩ lucenti
inobscuro loco: donec dies lucescat & lucifer
de manib tuis: id÷ bonis oꝑib inquire deũ
ante quã ueniat dies ille qͥ te letificet: ne ue¬
niat qui te mestificet: Uide enĩ qͣm securus ope¬
ris: quia ñ desereris abillo quẽ queris: Mani
Ut pat᷑ tuus qͥuidet in occulto reddat t. ideo
coram eo intus habes miscłiam: caritatẽ: ne aliq̃
facias qͣsi studio placendi hominib. Manib meis:
oꝑib meis: Inumbra: in hac uita Ubi ipse uidetꝰ

Expanded text:
Deum, sicut scriptum est: «In die tribulationis meae Deum, sicut scriptum est: «In die tribulationis meae Deum exquisivi mat non sum deceptus» . Quam dicit diem tribulationis, nisi quam dicit et noctem? «Manibus meis nocte coram eo.» Adhuc in nocte sumus, et ad prophetiae lucernam vigilamus. Aliquid promissum est quod adhuc exspectatur: sed quid ait apostolus Petrus? «Habemus certiorem propheticum sermonem, cutendentes, tanquam lucernae lucenti in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer te, manibus tuis; id est, bonis operibus inquire Deum, antequam veniat dies ille qui te laetificet, ne veniat qui te moestificet. Vide enim quam securus opereris, quia non desereris ab illo quem quaeris: «ManiUt Pater tuus qui videt in occulto, reddat tibi ; ideo, «coram eo.» Intus habeas misericordiam, charitatem; ne aliquid facias quasi studio placendi hominibus. «Manibus meis,» operibus meis: in umbra, in hac vita: ubi ipse videt,