comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sternitur infacie coram omnib: orans et
obtestans eos ꝑ nomen dei ommpotentiᷤ
ꝑsi qua meis erant uiscera pietatis.quati¬
dant. e ab incepto desistentes. se atanto onẽ
quietum manere ꝑmittant. At illi om̃s
econtra int̾ram ꝓstrati orant. ut ip̃e po¬
dus loci illius et eorum misereatur: ne
pꝰposita utilitate commum. se solum p̃
cetis singulatit̃ amare conuincatur. Ac¬
ta sunt ħ de his utrinq plurma in hõ
modum: s iam nunc eis istum ponimꝰ
dicendi modum. Ticit tandem diligeis
fr̃m. tugum domini sub etus regimine
ferre uolentium: uic̃ qͦ et multo maxime
uicit p̃ceptum qd ut supraretulimus ei
fuerat ab archiep̃o mausilio ꝑobedienti¬
am mitinctum: tudelicet ut si maior p̃la¬
dio quam illius pͥoratus extiterat. ipsi ali¬
q̃n imungeretur: nullatenus eam stisciꝑe
recusaret. N am sicut ip̃e testabatur
nunquam se abbem fieri consensisset.
nͥ eum hoc quod dicimus imꝑium. ad hoc

Expanded text:
rosternitur in faciem coram omnibus, orans et rosternitur in faciem coram omnibus, orans et obtestans eos per nomen Dei omnipotentis, per si qua in eis erant pietatis  adant, et ab incepto desistentes se a tanto onere quietum manere permittant. At illi omnes econtra in terram prostrati, orant ut ipse potius loci illius et eorum misereatur, ne postposita utilitate communi se solum prae caeteris singulariter amare convincatur. Acta sunt de his utrinque plurima in hunc modum; sed jam nunc eis istum ponimus dicendi modum. Vicit tandem diligens fratrum jugum Domini sub ejus regimine ferre volentium; vicit quoque et multo maxime vicit praeceptum, quod, ut supra retulimus, ei fuerat ab archiepiscopo Maurilio per obedientiam injunctum, videlicet, ut si major praelatio quam illius prioratus exstiterat, ipsi aliquando injungeretur, nullatenus eam suscipere recusaret. Nam, sicut ipse testabatur, nunquam se abbatem fieri consensisset, nisi eum hoc quod dicimus imperium ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ne ullus pꝰmodum loco quem ex ꝓpͥa de¬
lib̾atiõe ñ intrauerat. aliqͣ ut fit pulsatꝰ
molestia detraheret: & scandali sui ac im¬
patientiȩ murmur. ꝑsuasiõi ip̃iꝰ imputã¬
ret:̃ & ita sealiis. et alios sͥ ad intlta drinsus.gͣ¬
ces efficeret.
efuncto sepe supns nominato abb̃e:
sũ. in abbatem eligitur. Quod ip̃e omni
studio subt̃suge̾ gestiens multas et diu̾isaᷤ
iõnes ne id fieret obtendebat. S illis nec
auditum quidem r̃onib eius patienter
accommodare uolentib: anxiatus ẽ. ĩ eo
sp̃c eiꝰ. & quid ageret ignorabat. Transier̃t
inistis dies quidam. Merum uͥ anselmus ui¬
dit unanimem monachorum constantiã.
se ñ posse u̾bis mutare: tẽptauit si qͦm̾ eã
uałet ł p̃cib inclinare. Eis itaq ꝓre. sub
uno constitatis. ac e ut omissis obiectionibꝰ
solitis abbas fien acquiesceret insistentib:
ille flens et miserendos singultus edens. ꝓ¬

Expanded text:
ne ullus postmodum loco quem ex propria dene ullus postmodum loco quem ex propria deliberatione non intraverat, aliqua ut fit pulsatus molestia detraheret, et scandali sui ac impatientiae murmur persuasioni illius imputaret, itaque se aliis et alios sibi ad multa divisus graves effefuncto, saepe superius nominato, abbatesu in abbatem eligitur. Quod ipse omni studio subterfugere gestiens, multas et diversas rationes ne id fieret obtendebat. Sed illis nec auditum quidem rationibus ejus patienter accommodare volentibus, anxiatus est in eo spiritus ejus, et quid ageret ignorabat. Transierunt in istis dies quidam. Verum ubi Anselmus vidit se monachorum unanimem constantiam non posse verbis mutare, tentavit si quomodo eam valeret vel precibus inclinare. Eis itaque priore sub uno constitutis, ac ei ut, omissis objectionibus solitis, abbas fieri acquiesceret insistentibus, ille flens et miserandos singultus edens, p
Abbreviated transcription (Latin):
sistẽt.scire uolens quis ẽẽt qui talia dic̾et:
repetuit demon et ait. Qͦ tendis cadule:
Qͥd te tantope pͥorem illum hypocͥtam
cogit adire:O pmio quidem eius omm¬
no alia ẽ: a conuersatione uite illitis. Q¬
ꝓpt̃ suadeo. consulo. ut celerius redeas:
ne seductus ab eo. stuttitia qua mͦ theris.
illaqueeris. hypocrisis nanq: sua iam
multos decepit. et spe uana ddelibutos
stiis uacuios et immues effecit. Hec ille
audiens. & demonem ẽẽ qui loquebatur
recognoscens.signo se crucis muniuit: &
sp̃to hoste quo ꝓposuerat tre. prex̃. Quid
plura: Auditoanselmo ab negato se ip̃o
&e scło. religiosȩ uite setradidit: et ap̃ ma¬
i usmonast̾ium monachꝰ fc̃s ẽ. Hunc etenĩ
usum anselmus habebat: ut ñꝗͣ. alicuius
cõmodi catisa suacdet alicui seculo renun¬
tiare uolenti: quatinus in suo monastio
potius quam in abieno id facet. Qd̾ ni¬
mirum eo intuitu. ea considatiõe faciebat:

Expanded text:
sisteret, scire volens qui esset qui talia diceret, sisteret, scire volens qui esset qui talia diceret, repetivit daemon, et ait: Quo tendis, Cadule? Quid te tantopere priorem illum hypocritam cogit adire? Opinio siquidem ejus omnino alia est a conversatione vitae illius. Quapropter suadeo, consulto ut celerius redeas, ne seductus ab eo stultitia, qua modo, traheris, illaque eris. Hypocrisis namque sua jam multos decepit, et spe vana delibutos suis vacuos et immunes effecit. Haec ille audiens, et daemonem esse qui loquebatur recognoscens, signo se crucis munivit, et spreto hoste, quo proposuerat ire, perrexit. Quid plura? Audito Anselmo, abnegato seipso et saeculo religiosae vitae se tradidit, et apud Majus-Monasterium monachus factus est. Hunc etenim usum Anselmus habebat, ut nunquam alicujus commodi causa suaderet alicui saeculo renuntiare volenti, quatenus in suo monasterio potius quam in alieno id faceret. Quod nimirum eo intuitu, ea consideratione faciebat,
Abbreviated transcription (Latin):
machinabatur. Exempl catisa.M iles
quidam erat cadulus nomine. Hic qͣdã
uice uigiliis et oronib intentus. audicut
diabolum subuoce scutarii sui extra eccłiã
in qua erat uociferantem : & turbato mur¬
mure eqͦs & omnia sua.fracto hospitio a
latͦnib. iam tunc direpta ẽẽ. & abducta
conquerentẽ: nec aliquid eorum ultĩus
recuꝑandum. nͥ cititis accurrẽt. Ad q̃ cum
ille neqͣꝗͣ motieretur. maius uidelicet damp¬
num deputans. or̃om cedere quam sua p¬
de: dolens diabolus se despectum. in sp̃em
ursi se mutatus ẽ. et eccłiȩ ꝑtectum illaps
ante ip̃m p̃ceps corruit: ut horrore saltẽ
monstrum securus irridet. Post que.
statum utȩ suȩ. ꝓposito sanctiori funda¬
re desiderans: anselmum aduit: consiliũ
eius suꝑ hoc addisce cupiens.derũ dum
ad ip̃m uadens. iter acceleraret: ecce malig¬
nus hostis humanam uocẽ ex aduerso
edens. in ħ uerba ꝓrupit. Cadule cadule
qͦ tendis: Igitur cum ille aduocem sub¬

Expanded text:
machinabatur. Exempli causa, miles machinabatur. Exempli causa, miles quidam erat, Cadulus nomine. Hic quadam vice vigiliis et orationibus Deo intentus audivit diabolum sub voce scutarii sui extra ecclesiam in qua erat vociferantem, et turbato murmure equos et omnia sua fracto hospitio a latronibus jam tunc direpta esse, atque abducta conquerentem, nec aliquid eorum ulterius recuperandum, ni citius accurreret. Ad quae cum ille nequaquam moveretur, majus videlicet damnum deputans orationi cedere, quam sua perdere; dolens diabolus se despectum, in speciem ursi demutatus est, et ecclesiae per tectum dilapsus, ante ipsum praeceps corruit, ut horrore saltem monstrum securus irridet. Post quae statum vitae suae proposito sanctiori fundare desiderans Anselmum adiit, consilium ejus super hoc addiscere cupiens. Verum dum ad ipsum vadens iter acceleraret, ecce malignus hostis humanam vocem ex adverso edens, in haec verba prorupit: Cadule, Cadule, quo tendis? Igitur cum ille ad vocem hanc sub
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. M irantur illi: et se rez consci¬
os omnino negant. Ostenditur alus.
atq aliis: s hucusq nullus fuit: qͥ recog¬
nouit uñ tiel a qͦ illuc delatus sit. Et tc̃
quidem anulus idem in ope eccłiȩ expen¬
sus ẽ: & res ita remansit. Postmodum uͦ
cum ip̃e anselmus ad pontificatum sũpt᷑
ẽ: fuerunt qui hoc ip̃m ꝑ anulum illũ
ĩa tc̃ qͦdam p̃sagio p̃signatum fuisse assẽ¬
rerent. Nos autem q̃ gesta sunt: simpli¬
ci tantum stilo digermtis.
Nintabatur p̃terea a diu̾sis abbatiis: qua¬
tinus e et publice incapitulo fr̃b. & secũ
pͥuatim loqui uolentib. uerba uite mini¬
straret. Nanꝙ sollemne exciterat omnib.
ut quioquid̃ ab ore illius foret auditum:
sic haberetur quasi plane diuinum respõ¬
sum. Unde requirendi consili gr̃a: ex di¬
u̾sis ad eum locis festinabatur. Quȩ res:
nullos gͦ qͦs ab ea intentiõe secreta fraude
ñ poterat: manifesta increpatiõe auertere

Expanded text:
ostendit. Mirantur illi, et se rei consciostendit. Mirantur illi, et se rei conscios omnino negant. Ostenditur aliis atque aliis, sed hucusque nullus fuit, qui recognoverit unde vel a quo illuc delatus sit. Et tunc quidem annulus in opus Ecclesiae expensus est, et res ita remansit. Postmodum vero cum ipsi Anselmus ad pontificatum sumptus est, fuerunt qui hoc ipsum per annulum illum jam tunc quodam praesagio praesignatum fuisse assererent. Nos autem quae gesta sunt, simplici tantum stylo digerimus. 35. Invitabatur praeterea a diversis abbatiis, quatenus ibi et publice in capitulo fratribus, et secum privatim loqui volentibus, verba vitae ministraret. Namque solemne exstiterat omnibus, ut quidquid ab ore illius foret auditum, sic haberetur quasi plane divinum responsum. Unde requirendi consilii gratia, ex diversis ad eum locis festinabatur. Quae res inullos ergo quos ab ea intentione secreta fraude non poterat, manifesta increpatione avertere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ cõmun hominum utilitate ab uno om¬
nium patre creatas: et scłm naturalem
legem nicħ rerum magis ad hunc ꝗͣ. ad
istum ꝑtinere. Taceo quod sepe illi plura
auri et argenti ponda sunt añntillis ob¬
lata: quatmtis ea ĩ suos suorumq usus
susciꝑet. seruaret. dispendẽt: qͣ ipse nulla
patiebatur rõe susciꝑe: nͥ forte communi
utilitati fr̃m ꝓfutura. abb̃p̃sentarẽtur.
S cumis qui sua offerebat econtͣ diceret
se nullam tunc uoluntatẽ hab̃e. tit abb̃i
uel monachis aliquid daret. nͥ ei soli: re¬
fe̾bat ille se talium opꝰ ñ hab̾e: nec alit̃
aqͦquam uelle quicquam accipe.
llud autẽ breuiter dico. quod int̃ hurcisce¬
modi studia. die quadam dum ad lectũ
suum in dormitorio diuert̾et. anulum
aureum in eo insꝑatus inuenit : & admo¬
dum miratus ẽ. Reputans gͦ ap̃ se ne
forte aliquis eorum qui res monast̾n ꝓ
ccirabãt. qͦuis euentu eundem anulum
ibi reliquerit: leuaint eum et singulis

Expanded text:
pro communi hominum utilitate ab uno ompro communi hominum utilitate ab uno omnium Patre creatas et secundum naturalem legem nihil rerum magis ad hunc quam ad istum pertinere. Taceo quod illi saepe plura auri et argenti pondera a nonnullis sunt oblata, quatenus ea in suos suorumque usus susciperet, servaret, dispenderet: quae ipse nulla patiebatur ratione suscipere, nisi forte communi fratrum utilitati profutura abbati praesentarentur. Sed cum is qui sua offerebat, econtra diceret se nullam tunc voluntatem habere ut abbati vel monachis aliquid daret, nisi ei soli, referebat ille se talium opus non habere, nec aliter a quoquam velle quidquam accipere. 34. Illud autem breviter dico quod inter hujuscemodi studia die quadam, dum ad lectum suum in dormitorio diverteret, annulum aureum in eo insperatus invenit, et admodum miratus est. Reputans ergo apud se, ne forte aliquis eorum, qui res monasterii procurabant, quovis eventu eumdem annulum ibi reliquerit, levavit eum et singulis
Abbreviated transcription (Latin):
minimus iam decrepitus monasfiz
cauisis indende. et opẽ ferre ñ uale̾t: quicqͥd
agi oportebat. sub anselmi ut pode pͥoriᷤ
dispositiõe fiebat. Exigentib gͥ multi¬
plicib causis: eumforas monastiũ ire sepe
necesse fuit. Cui dũ ñ nuqũã equi et a¬
lia quȩ sunt equitaturis necessaria dec̃ẽnt:
p̃cep̃ abbas e omnia q̃ opꝰ erant parari:
et illi soli. sicut ꝓpͥa ministrari. At ille
ad nom̃ ꝓpͥetatis inhorruit: et reu̾sꝰ de iti¬
nere queq sibi specialit fuerant p̃ꝑata in
uiam ituris communit̃ exponi iussit: nec
ꝓpt̃ secuturam quam forsan erat passurus
penuriam.unquam se retrax̃. quin ex sua
copia cet̾orum suppleret mopiam. N ec
mirandum cumiam mundo illuxerat.
ip̃emet referre solitus erat. etiam qñ adhuc
ĩ seculari uita degebat. eo cura alios amore
feruebat. ut quemcunq sui ordinis minus
sehñtem uidet: eius mopiam de abundan¬
tia sua libens ꝓ posse suppleret. Iam enim
rõ illum docebat om̃s diuitras mundi.

Expanded text:
minimus, jam decrepitus monasterii causis intendere et opem ferre non valeret, quidquid agi oportebat sub Anselmi, utpote prioris, dispositione fiebat. Exigentibus igitur multiplicibus causis, eum foras monasterium ire saepe necesse fuit. Cui dum nonnunquam equi et alia quae sunt equitaturis necessaria deessent, praecepit abbas ei omnia quae opus erant parari, et illi soli sicut propria ministrari. At ille ad nomen proprietatis inhorruit, et reversus de itinere quaeque sibi specialiter fuerant praeparata, in viam ituris communiter exponi jussit, nec propter secuturam quam forsan erat passurus penuriam, unquam se retraxerit, quin ex sua copia caeterorum suppleret inopiam. Nec mirandum cum jam mundo illuserat ipsemet referre solitus erat etiam quando adhuc in saeculari vita degebat, eo circa alios amore fervebat, ut quemcunque sui ordinis minus se habentem videret, ejus inopiam de abundantia sua libens pro posse suppleret. Jam tunc enim ratio illum docebat omnes divitias mundi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando quasi uim faciendo ꝑtraxit.
huic iuuencula erat filia. miserabili in cõ¬
moditate laborans. Egerat enim mnulier
quedam malefica. ꝑnequitiam inuide socro
inducta. ut languore tabesceret desꝑato.
nec uiri sui p̃sentiam. nec aspectꝰ ullatenꝰ
tol eraret. Affectione muliebri genitrix ꝑ¬
suasa. ut sathanas sathanã eiceret: fam osp̃
quendã maleficũ accersiuit. asfuit. explori¬
uit. agnouit: et iuueneulam asserens inferra¬
tam: terit arboꝵ corcices. pocula uerbis et her¬
bis infecta ꝓpinat. Mordet etiam dentib
ꝓprus: brachiũ misere mulieris. Res mira.¬
Ab illo quidem languore conualuit: s int̾̃¬
dum uelud excorde ꝓcedere sentiens acus.

Expanded text:
aliquando, quasi vim faciendo, pertraxit. Huic filia juvencula erat, miserabili incommoditate laborans. Egerat enim mulier quaedam malefica per nequitiam invidae socrus inducta, ut languore tabesceret desperato, nec viri sui praesentiam, nec aspectum ullatenus toleraret. Affectione autem muliebri genitrix persuasa, ut Satanas Satanam ejiceret, famosum quemdam maleficum accersivit. Adfuit, exploravit, agnovit, et juvenculam asserens inferratam, terit arborum cortices: pocula verbis et herbis infecta propinat. Mordet etiam propriis dentibus brachium miserae mulieris iAb illo quidem languore convaluit: sed interdum velut ex corde sentiens acus p
Abbreviated transcription (Latin):
laicis eidem abbatĩ descruiens: cruentã eytra¬
hit annis plurib ad testĩmoniũ conseruandã
Orat abbas: et locum uulneris tangens. in uir¬
tute fidei pollicet᷑. nec ferrum ultra. nec cali¬
materia ẽ: malitia necdum ꝓrsus extincta.¬
Ceperunt lignei sudes paruuli. quales uulgo
binos appellant. ex quercino robore. uel fraxinci.
ꝓferreis acub egredi: grossiores spinis. et modi¬
num et paucos menses: ex muliere ligna ꝓ¬
dierant. Affuit demũ reuerendus petrus.¬
antistes: cui diuinitꝰ seruabatur tantĩmi¬
raculi plenitudo. Offert᷑ mulier. missarum
Eadem hora septimũ oecimũ ex muliebri¬
carne lignum egreditur: quod sub oculis
omniũ capellanus extraxit. Confitentem
mulierem itaq presul absoluit: et sacram
ei tradens eucharistiam: ab om̃i deinceps cu¬
iuscũq materiei ꝓgressu iubet ẽẽ securam.
Sic ab omnib iam p̃stigiis liberata. adhesit

Expanded text:
laicis viro Dei serviens cruentam extraxit, annis pluribus ad testimonium conservandam. Orat sanctus, et locum vulneris tangens, in virtute fidei pollicetur, nec ferrum, nec chalymateria malitia nondum penitus exstinctacoeperunt sudes lignei parvuli, quos vulgo brochas vocant, ex quercino robore, vel fraxineo, pro ferreis acubus egredi, grossiores spinis, et modinum et paucos menses ex muliere ligna prodierant. Adfuit deinde reverendus antistes Petrus, cui divinitus servabatur tanti miraculi plenitudo. Offertur mulier missarum Eadem hora septimum decimum ex carne mulieris lignum egreditur: quod sub oculis omnium capellanus extraxit. Confitentem itaque mulierem praesul absolvit, et sacramentum ei tradens eucharistiae, ab omni deinceps cujuscunque materiae progressu jubet eam esse securam. Sic ab omnibus praestigiis liberata adhaesit
Abbreviated transcription (Latin):
cabiles siquidẽ inimicitias. et odia inue¬
terata frequent̃ extinxit: grauia admod̃
maximos principes. dño cooꝑante et ser¬
monẽ eius confirmante sequentib signi
effecit. Int̾ principem suum comitem hum¬
bertum. et hyldefonsum comitem tolasatũ
in regione grannopolitana eo tempore do:¬
miuantẽ: non sinc multis incendus et homi¬
cidus guerram dutiꝰ agitatã. multo labore
sedauit. Cuiꝰ occasione negotii. ad illustrem¬

Expanded text:
cabiles inimicitias, et odia inveterata frequenter exstinxit, et gravia admodum maximos etiam principes: Domino cooperante, et sermonem ejus confirmante sequentibus signis , effecit. Inter principem suum comitem Imbertum, et Raymundum comitem Tolosanum in regione Gratianopolitana eo tempore dominantem, non sine multis incendiis, et homicidiis guerram diutius agitatam multo labore sedavit. Cujus occasione negotii ad He
Abbreviated transcription (Latin):
adẽ interea pontifer inuocatus seluit eompe¬
ditos: manũ porrigit : aperit ostium: iubet
trahit et educit. Et cum nulla foret oportu¬
nitas diuertendi: sequentes p̃uium ducem
sibi uidebant᷑ absentẽ. Nec ab eis pontifex an¬
te disparuit: quã euasisse pericula. et adlo.¬
cum sese cognoseerent ꝑuenisse securũ. unde
etiam uoto sese obligantes⁊ ñ gustauere cibũ.
noua et mira dei magnalia p̃dicantes. Qd̾e¬

Expanded text:
Adest continuo pontifex invocatus, solvit compeditos, manum porrigit, aperit ostium, jubet trahit eos et deducit. Cumque nulla foret opportunitas divertendi, sequentes praevium ducem sibi videbantur absentes. Nec ab eis pontifex ante disparuit, quam evasisse pericula, et ad locum sese cognoscerent pervenisse securum. Unde et voto sese obligantes, non gustavere cibum,  nova et mira Dei magnalia praedicantes.
Abbreviated transcription (Latin):
dedit: ⁊ se qͦq. Et is auuncłs eiꝰ: s mala¬
chie spc̃ qͣm carnis ꝓpinqͥtas pluris fuit.
edificaret. Nempe nobilissimũ exciterat
ante sub pͥmo patre congello: multa mi¬
lia monachoꝵ gen̾ans: multoꝵ monas¬
terioꝵ caput. L ocꝰ u̾e sc̃s fecund q sc̃oꝵ:
copiosissime fructificans deo: ita ut uner
filiis scẽ illiꝰ ꝯg̾gationis nomine luanꝰ. centr̃ sm
solus monast̾ioꝵ fundator extitisse ferat᷑.
Quod iccirco dixerum: ut ex hoc uno conit¬
ciat lector qͣm ingens fuerit reliq̃ multi¬
tudo. Deniq ita hyberniã scotiãꝙ reple¬
uert̃ genimina eiꝰ: ut ea potissimũ tẽpora
dauitici illi u̾sicłi p̃cinisse uideant᷑. Uisi¬
tasti t̾ram ⁊ mnebriasti eã.m.l. cam. Flu¬

Expanded text:
dedit et se quoque. Et is avunculus ejus. Sed Maladedit et se quoque. Et is avunculus ejus. Sed Malachiae spiritus quam carnis propinquitas pluris fuit. aedificaret. Nempe nobilissimum exstiterat ante sub primo patre Congello, multa millia monachorum generans, multorum monasteriorum caput. Locus vere sanctus fecundusque sanctorum, copiosissime fructificans Deo, ita ut unus ex filiis sanctae illius congregationis, nomine Luanus, centum solus monasteriorum fundator exstitisse feratur. Quod idcirco dixerim, ut ex hoc uno conjiciat lector, quam ingens fuerit reliqua multitudo. Denique ita Hiberniam Scotiamque repleverunt genimina ejus, ut ea potissimum tempora Davidici illi versiculi praecinisse videantur: Visitasti terram, et inebriasti eam, m
Abbreviated transcription (Latin):
Uere regnũ celoꝵ uimpatit᷑: & uiolent
rapiunt illud. Nonne tͥ uidetur malachi¬
e oro. auucem qͦdãmͦ effractoris ex hibuisse
celestib portis: q̃ndo peccatͥr mulier fr̃¬
nis obtinuit armis qͦd suis mitis negaba¬
tur: Hanc uim ihu bone tuqͥ pateris
facis: ualidus ⁊ pius ad saluandũ: facieis
miscđiam potentiã in brachio tuo. ⁊ in
sacͤm̃to tuo seruians scĩs qͥ int̾ra st̃ usq in
consũmationẽ scłi. Hoc plane sacram̃tum
potens peccã consum̃e: debellare obuias
rensi sic pparabat dilcctũ suũ ma¬
lachiã: ad głam nominis sui. Uerũ qͥ mi¬
serant eũ minime iã fentes absentiã eiuᷤ
missis epłis reuocant illũ. Quo reddito
suis & qͥdem instructiore de omĩb que
oportebat: en opꝰ a deo paratũ ⁊ seruatũ
malachie. Uir diues & potens qͥ locum
benchor ⁊ possessiones eiꝰ tenebat: inspi
ratus a dõ confestim in manu eiꝰ sua oĩa

Expanded text:
Vere regnum coelorum vim patitur, et violenti Vere regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud. Nonne tibi videtur Malachiae oratio vicem quodammodo effractoris exhibuisse coelestibus portis, quando peccatrix mulier fraternis obtinuit armis, quod suis meritis negabatur? Hanc vim, Jesu bone, tu qui pateris, facis, validus et pius ad salvandum, faciens misericordiam et potentiam in brachio tuo, et in Sacramento tuo servans sanctis qui in terra sunt, usque in consummationem saeculi. Hoc plane Sacramentum potens peccata consumere, debellare obvias rensi sic praeparabat dilectum suum Malachiam ad gloriam nominis sui. Verum qui miserant eum, minime jam ferentes absentiam ejus, missis epistolis revocant illum. Quo reddito suis, et quidem instructiore de omnibus quae oportebat; en opus a Deo paratum et servatum Malachiae. Vir dives et potens, qui locum Benchor et possessiones ejus tenebfestim in manu ejus sua omnia
Abbreviated transcription (Latin):
in corꝑe noluit. Quadã nocte auduit
ꝑ somniũ uocẽ sibidicentis. sororẽ eiꝰ
stare foras in atͥo: & ecce ꝑ totos .xxͦx.
dies uichil gustasse. Qui euigilans ci¬
to intellex̃. eui esce in edia marceret:
& diligent᷑ discusso num̃o dierũ quẽ
audierat. ipsum eẽ repꝑit ex qͦ ꝓ eapa¬
nẽ de celo uiuũ obtuliss. Tũ ilie qͥ soro¬
ris ñ aninã oderat s pecc̃ia: bñficient¬
am quã int̾miserat rursũ ad orit᷑. Neq¬
id frustra. Non multo pꝰ uisa ẽ illiꝑue¬
nissẽ ad sim̃ eccłie. nec dũtam̃ posse int̾¬
re: apparere etiã in ueste pulla. Cumq
ille ꝑseũaret curans ne qͣ die solitasti¬
pe frustraret᷑. scdo uidit eam inueste
subcandida. ad missam qͥdem int̾ ec¬
clesiã: s altare continge̾ ñ ꝑmitti. Ter¬
cio tandem uisa ẽ aggregari cetui can¬
didatoꝵ: & in ueste candida. etides lec¬
tor qͣntũ ualeat dep̃catio iusti assidua

Expanded text:
in corpore noluit. Quadam nocte audivit in corpore noluit. Quadam nocte audivit per somnium vocem sibi dicentis, sororem ejus stare foras in atrio, et ecce per totos triginta dies nihil gustasse: qui evigilans cito intellexit, cujus escae inedia marceret. Et diligenter discusso numero dierum quem audierat, ipsum esse reperit, ex quo pro ea Panem de coelo vivum non obtulisset. Tum ille qui sororis non animam oderat, sed peccatum; beneficientiam, quam 664 intermiserat, rursum adoritur Neque frustra. Non multo post visa est illi pervenisse ad limen ecclesiae, necdum tamen posse intrare; apparere etiam in veste pulla. Cumque ille perseveraret, curans ne qua die solita stipe frustraretur; secundo vidit eam in veste subcandida; admissam quidem intra ecclesiam, sed altare contingere non permitti. Tertio tandem visa est aggregari coetui candidatorum, et in veste candida. Vides, lector, quantum valeat deprecatio justi assidua?
Abbreviated transcription (Latin):
tione suoꝵ regnoq restituit᷑ suo. Dilexit
extunc rex ille ⁊ semꝑ reueritꝰ ẽ malachi¬
am: eoq ꝓpensiꝰ quo pleniꝰ in scõ uiro di¬
gna uen̾atione ⁊ amore cõꝑerat.Cuiꝰ e¬
nim tantã meruit in sua adu̾sitate fami¬
liaritatẽ: scĩtatem ignorare ñ potuit.
ꝓpt̾ea magis in sua ꝓsꝑitate ꝑpetib il¬
lum amiciciis. deuotisq colebat obseqͥis.
q libent̾ audiebat eũ: & audito eo mul¬
ta faciebat. Et de his satis. Uerũ tam̃
ñ fortuitu factũ reor. qͦd itaiam tẽ ma¬
gnificauit eũ dñs in conspectu regum:
s qͥa uas electionis sibi erat ille porta¬
turꝰ nom̃ suũ coram regib ⁊ pͥncipib.
eiꝰ illa quã p̃tatisumꝰ nec p̃tere¬
unde uisiones qͣs uidit de ea.Huiꝰ siqͥ¬
de sc̃s carnalẽ ex horruerat uitã: et tã¬
to zelo. ut se deuou̾it ñ uisurũ eã in
carne uiuentẽ. At illa carne soluta.
solutũ ẽ uotũ: ⁊ cepit uidere in spu ꝗͣ.

Expanded text:
tione suorum, regnoque restituitur suo. Dilexit tione suorum, regnoque restituitur suo. Dilexit extunc Rex ille, et semper reveritus est Malachiam: eoque propensius, quo plenius in sancto viro digna veneratione et amore compererat. Cujus enim tantam meruit in sua adversitate familiaritatem, sanctitatem ignorare non potuit. Propterea magis in sua prosperitate perpetuis illum amicitiis, devotisque colebat obsequiis, et libenter audiebat eum, et audito eo multa faciebat. Et de his satis. Verumtamen non fortuitu factum reor, quod ita jam tunc magnificavit eum Dominus in conspectu regum: sed quia vas electionis sibi erat ille, portaturus nomem suum coram regibus et principibus. ejus illa, quam praefati sumus. Nec praetereundae visiones, quas vidit de ea. Hujus siquidem sanctus carnalem exhorruerat vitam, et tanto zelo, ut se devoverit non visurum eam in carne viventem. At illa carne soluta, solutum est votum, et coepit videre in spiritu, quam
Abbreviated transcription (Latin):
dem sollicitꝰ erat ꝓ anima sua: s uindex
innocentie ds hominib ostendẽ uolens.
qm̃ st̃ reliqͥe homini patifico: parabat
int̾im face̾ iudiciũ iniuriã pacienti:
quod illȩ penitꝰ ñ sꝑabat. Et suscitauit
ds̃ sp̃m uicini regis: neq enĩ unũ ẽ hy¬
bernia regnũ. s diuisa in plura. Hic itaq
tionẽ. & regis deiectionem: descendit ad cel¬
lulã pauꝑis. Suadet reditũ: s ñ ꝑsuadet.
Instat tam̃: spondet opem: de effectu non
diffidere monet: dm affutur ũ ꝓmittit.
cui ñ potert̃ resistere om̃s adũsarii eius.
Pponit etiam oppłionẽ pauꝑũ. patͥeq ua¬
stationẽ: ꝙ ñ ꝓficit̾. Cet̾m accedente mã¬
dato ep̃i. ⁊ malachie consilio. de qͥb ille pen¬
debat totꝰ: uix tandẽ acqͥescit. Seqͥt᷑ rex
regem: & iuxta uerbum regis sic̃ fuerat
uoluntas in celo. tota facilitate pulsis p̃¬
donib. reducit᷑ homo in sua cũ exulta¬

Expanded text:
idem sollicitus erat pro anima sua: sed vindex idem sollicitus erat pro anima sua: sed vindex innocentiae Deus, hominibus ostendere volens quoniam sunt reliquiae homini pacifico, parabat interim facere judicium injuriam patienti, quod ille penitus non sperabat. Et suscitavit Deus spiritum vicini regis: neque enim unum est Hibernia regnum, sed divisa in plura. Hic itaque tionem et Regis dejectionem, descendit ad cellulam pauperis: suadet reditum, sed non persuadet. Instat tamen, spondet opem, de effectu non diffidere monet; Deum affuturum promittit, cui non poterunt resistere omnes adversarii ejus. Proponit etiam oppressionem pauperum patriaeque vastationem, et non proficit. 10. Caeterum accedente mandato episcopi et Malachiae consilio, de quibus ille pendebat totus, vix tandem acquiescit. Sequitur Rex Regem, et juxta verbum Regis, sicut fuerat voluntas in coelo, tota facilitate pulsis praedonibus, reducitur homo in sua cum exsulta
Abbreviated transcription (Latin):
rerent. regiũ fastũ deponere: ⁊ cõmuni
pauꝑtate fore contentũ: expectare potꝰ
diũ uoluntatẽ qͣm ꝑuim reciꝑe regnũ:
nec uelle ꝓ suohonore terreno sangumẽ
humanũ effundẽ. qui contͣ se clamet ad
dm de t̾ra. Quo audito exultat ep̃e: ꝙ ũo
miratus deuotionẽ satis facit uoto. Qͥd
plura: Traditur regi pauꝑcula domꝰ
ad habitandum: ꝙ malachias in magis¬
trũ: ad uictũ panis cũ sale q aqͣ. Porro
ad delicias sufficiebat regi malachie p̃¬
sentia. uita acq doctͥna: ita ut dicẽt ei.
Qͣm dulcia faucib meis eloqͥa tua: suꝑ
mel ori meo. Ad hec ꝑ singłas noctes lacͥ¬
mis suis stratũ suũ rigabat: sed & coti¬
diano aque frigide balneo. malecalen¬
tem extinguebat in carne libidinem.
Et orans rexcũ rege dicebat. Uide hu¬
militatẽ incã ⁊ laborẽ meũ. ⁊ dimitte uni¬
orõ eiꝰ: ꝙ si secꝰ qͣm intend̾et ipse. Nã is qͥ¬

Expanded text:
rerent, regium fastum deponere, et communi rerent, regium fastum deponere, et communi paupertate fore contentum, exspectare potius Domini voluntatem, quam per vim recipere regnum; nec velle pro suo honore terreno sanguinem humanum effundere, qui contra se clamet ad Deum de terra. Quo audito, exsultat episcopus, et admiratus devotionem, satisfacit voto. Quid plura? Traditur Regi paupercula domus ad habitandum, et Malachias in magistrum, ad victum panis cum sale et aqua. Porro ad delicias sufficiebat Regi Malachiae praesentia, vita atque doctrina, ita ut diceret ei: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua! super mel ori meo . Ad haec per singulas noctes lacrymis suis stratum suum rigabat: sed et quotidiano aquae frigidae balneo male calentem exstinguebat in carne libidinem. Et orans Rex, cum Rege dicebat: Vide humilitatem meam et laborem meum, et dimitte unioratio ejus, etsi secus, quam intenderet ipse. Nam is qu
Abbreviated transcription (Latin):
riret plemide pectore uet̾ano: sciens
scͥptum. qͥa in antiquis ẽ sapĩa. S ne hoc
qͦq ad causam defuisse reor: quod mag¬
nꝰ ille ꝓuisor uniu̾soꝵ uoluit seruũ suũ
malachiã. in loco cam celebri notũ fieri
om̃ib: qui erat om̃il ꝓfutu: Nec enĩ
poterat ñ eẽ gratus. qͥb notꝰ fuisset. De¬
niq unum interim accidit. ꝑ qͦd exali¬
q̃ parte qͦd notũ do erat in illo. manifes¬
tũ fecit hominib ¶ Int̾ regem mumo¬
nie que ẽ hybernie pars australis. & ger¬
manũ eiꝰ orta simultate. ⁊ frẽ facto suꝑi¬
ori: rex pulsus regno. confugit ad ep̃m̃
malchũ. Non tũ ut ope illius regnum
recuꝑaret. s magis pͥnceps deuotꝰ dedit
locumire: ꝙ necessitatẽ in uircutẽ con¬
uertit: pͥuatã eligens ducẽ uitã. Cũq
ep̃c regem susciꝑe debito honore para¬
rer : abnuit ille. se malle inqͥens taꝗͣ.
unũ ex ilis eẽ pauꝑib frĩb qͥ illi adhe¬

Expanded text:
riret plenius de pectore veterano, sciens riret plenius de pectore veterano, sciens scriptum: Quia in antiquis est sapientia . Sed nec hoc quoque ad causam defuisse reor, quod magnus ille Provisor universorum voluit servum suum Malachiam in loco tam celebri notum fieri omnibus, qui erat omnibus profuturus. Nec enim poterat non esse gratus, quibus notus fuisset. Denique unum interim accidit, per quod ex aliqua parte quod notum Deo erat in illo, manifestum fecit hominibus. 9. Inter regem Mumoniae quae est Hiberniae pars australis et germanum ejus orta simultate, et fratre facto superiori, Rex pulsus regno, confugit ad episcopum Malchum. Non tamen ut ope illius regnum recuperaret: sed magis princeps devotus dedit locum irae, et necessitatem in virtutem convertit, privatam 663 eligens ducere vitam. Cumque episcopus Regem suscipere debito honore pararet, abnuit ille, se malle inquiens tanquam unum ex illis esse pauperibus fratribus qui illi adhae
Abbreviated transcription (Latin):
duo pono exemplicausa: ut omĩb inno¬
tescat qͣlem inscientia scõꝵ malachias
habuit p̃cẽptorem. ¶Puerũ m̃te cap¬
tũ ex his qͦs lunaticos uocant: int̾ con¬
firmandũ sacra unctione sanauit. Hoci¬
ta notũ ẽtũq furc: ut illũ mox constitue¬
rit ostiariũ domꝰ sue: iuxeritq idẽ puer
incolumis in eo officii usq ad uirilemeta¬
tem. ¶ Surdo auditum restituit. in qͦ
idem mirabile qͥdcła confess ẽ: quod cũ
sc̃s utriq auricłe hinc inde digitos im¬
misisset: duos qͥs porcellos ex ipsis sen¬
serit exire. Phis atq huiꝰ modi fama cͤ¬
brescente. nom̃ grande adeptus ẽ. itaue
ad cũ scoti hyberniq confluerent÷ et
tanqͣm unꝰ omniũ pat̾ ab omnib colere¬
tur. Ad hunc gͦ malachias accẽpta be¬
nedictione pat̾ris ymari. ⁊ ab ep̃o mis¬
sus cũ ꝓsꝑe ꝑuenisset: berigne a scne
susceptus ẽ. Qui annos aliqͥt cũ eo
mansit: ut ꝑ hanc temporis morã hau¬

Expanded text:
duo pono exempli causa, et omnibus innoduo pono exempli causa, et omnibus innotescat, qualem in scientia sanctorum Malachias habuerit praeceptorem. Puerum mente captum, ex his quos lunaticos vocant, inter confirmandum sacra unctione sanavit. Hoc ita notum certumque fuit, ut illum mox constituerit ostiarium domus suae, vixeritque idem puer incolumis in eo officio usque ad virilem aetatem. Surdo auditum restituit: in quo idem mirabile quiddam confessus est quod cum sanctus utrique auriculae hinc inde digitos immisisset, duos quasi porcellos ex ipsis exire senserit. Pro his atque hujusmodi fama crebrescente, nomen grande adeptus est; ita ut ad eum Scoti, Hibernique confluerent, et tanquam unus omnium pater ab omnibus coleretur. Ad hunc ergo Malachias, accepta benedictione patris Imarii, et ab episcopo missus, cum prospere pervenisset, benigne a sene susceptus est: qui annos aliquot cum eo mansit, ut per hanc temporis moram hau
Abbreviated transcription (Latin):
mox cantari fecit: cum nec dũ in ciuitate
seu in ep̃atu unu̾so cantare scirent uel
uellent. Demnde usum saluberrimũ cõ¬
fessionis. sacram̃tũ confirmationis. con¬
tractũ ꝯiugioꝵ: q̃ omĩa aut ignorabant.
aut negligebant: tn alachias de nouo ĩ¬
sticuit. Et de his ista ꝓ exemplo sufficiant.
Nã ⁊ ꝑ totũ hystorie textũ. breuitatisstis¬
circa cultũ diuinoꝵ & uenerationẽ
sacram̃toꝵ: ne forte de his aliquid consti¬
tueret uł doceret. secꝰ qͣm ritꝰ haberet uniũ¬
salis eccłie: subiit animũ adire ep̃m malcũ
senex plenꝰ dierũ & uirtutũ: & sapĩa dĩe¬
rat in illo. Natione qͥdem hybernꝰ.s man
glia conusatus fu̾at in habitu & ꝓposito
monachili. &intomensi monastio. De qͦ
assumptꝰ ẽ in ep̃m. in lesmor ciuitatẽ mu¬
munie: & ipsa nobilior int̾ cet̾as regni illiꝰ
Ibi tanta ei desuꝑ collata ẽ gr̃ã: ut ñ mͦ
uita & doctͥna. s & signis clareret. Quoꝵ

Expanded text:
mox cantari fecit, cum necdum in civitate, mox cantari fecit, cum necdum in civitate, seu in episcopatu universo cantare scirent, vel vellent. Deinde usum saluberrimum Confessionis, sacramentum Confirmationis, contractum conjugiorum, quae omnia aut ignorabant, aut negligebant, Malachias de novo instituit. Et de his ista pro exemplo sufficiant. Nam et per totum historiae textum, brevitatis scirca cultum divinorum et venerationem Sacramentorum, ne forte de his aliquid constitueret vel doceret secus, quam ritus haberet universalis Ecclesiae, subiit animum adire episcopum Masenex plenus dierum et virtutum, et sapientia Dei erat in illo. Natione quidem Hibernus, sed in Anglia conversatus fuerat in habitu et proposito monachali in Wintoniensi monasterio: de quo assumptus est in episcopum in Lesmor civitate Mumoniae: et ipsa nobilior inter caeteras regni illius. Ibi tanta ei desuper collata est gratia, ut non modo vita et doctrina, sed et signis clareret. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
enim parice inueniebant᷑ abolere suꝑsti¬
ciones: seu qͣslibet ubicũq dep̃hendisse
maliguitates. inimissas ꝑ angłos malos.
Deniq qͥcquid incõpositũ. qͥcqd indecoꝵ.¬
qͥcqͥd distortum obuiũ habuiss: ũ parce¬
bat ocłs eius: s uelite gͣndo grossos e ficu¬
b. q sicut puluerẽ uentꝰ a facie t̾re : sic co¬
ram facie sua ciꝰ modinite bat᷑ totũ ꝓ uiri¬
b extͣbare ac delere de popło suo. Et ꝓhis
oĩb tradebat iura celestia optimꝰ legisla¬
tor: leges dabat plenas iusticie. plenas
modestie & honesti. S ꝙ apłicas scĩones.
as decreta scõꝵ patrũ. p̃cipueq consuetudi¬
nes scẽ romane eccłie: in cunctis eccliis sta¬
tucbat. Hinc ẽ quod hodicq in illis ad ho¬
ras cauonicas cantatur & psallitur iuxta
morem uniu̾se t̾re: nam minime id ante
fiebat. ne inciuitate qͥdem. Ipse uͦ in ado¬
lescentia cantũ didicerat ⁊ ꝙ in suo cenobio

Expanded text:
enim paucae inveniebantur abolebat superstienim paucae inveniebantur abolebat superstitiones, seu quaslibet, ubicunque deprehendisset, malignitates immissas per angelos malos. 7. Denique quidquid incompositum, quidquid indecoquid distortum obvium habuisset, non parcebat oculus ejus: sed velut grando grossos e ficubus, et sicut pulverem ventus a facie terrae, sic coram facie sua hujusmodi nitebatur totum pro viribus exturbare ac delere de populo suo. Et pro his omnibus tradebat jura coelestia optimus legislator. Leges dabat plenas justitiae, plenas modestiae et honesti. Sed et apostolicas sanctiones ac decreta sanctorum Patrum, praecipueque consuetudines sanctae Romanae Ecclesiae, in cunctis ecclesiis stutuebat. Hinc est, quod hodieque in illis ad horas canonicas cantatur et psallitur juxta morem universae terrae. Nam minime id ante fiebat, ne in civitate quidem. Ipse vero in adolescentia cantum didicerat, et in suo coenobio
Abbreviated transcription (Latin):
dem infrauicesimũ qͥntũ annũ. leuiticũ
mist̾ium: infra tricesimũ. est adeptꝰ sac̾¬
dotii dignitatẽ: donandũ sane tũ zelo
ordinatoris. tũ m̾itis ordinati. Ego uͦ istd
nec in scõ redarguendũ. nec usir pandũ
consulo ei qͥ sẽs ñ fuĩt. Nec contentꝰ ep̃c eti¬
am uices suas cõmisit ei: seminare semen
scm̃ ingente ñ scã: ꝙ dare rudi ppło q sñ
lege unenti. legem uite & discipline. Sus¬
cepit ille mandatũ in omni alacritate: sic̃.
erat spũ feruens: nec talentis incubans. s
inhyans lucris. Et ecce lingue sarculo ce¬
pit euellere. destruere. dissipare: de die ĩ
dic̃ factitans praua in directa. ꝙ asꝑa in
uiaᷤ planas. Exultabat ut gigas: ad dis¬
currendũ ubiq. Diceres ignem urentem.
in consumendo criminum uepres: dices
securun uł asciam in deiciendo plantati¬
ones malas. Extirpare barbaricos ritus:
plantare eccłiasticos. Uet̾nosas om̃s. neq

Expanded text:
dem infra vicesimum quintum annum leviticum dem infra vicesimum quintum annum leviticum ministerium, infra tricesimum adeptus est sacerdotii dignitatem donandum sane tum zelo ordinatoris, tum meritis ordinati. Ego vero istud nec in sancto redarguendum, nec usurpandum consulo ei qui sanctus non fuerit. Nec contentus episcopus, etiam vices suas commisit ei, seminare semen sanctum in gente non sancta, et dare rudi populo, et sine lege viventi, legem vitae et disciplinae. Suscepit ille mandatum in omni alacritate, sicut erat spiritu fervens; nec talentis incubans, sed inhians lucris. Et ecce linguae sarculo coepit evellere, destruere, dissipare, de die in diem factitans prava in directa, et aspera in vias planas. Exsultabat ut gigas ad discurrendum ubique. Diceres ignem urentem in consumendo criminum vepres. Diceres securim vel asciam in dejiciendo plantationes malas, exstirpare barbaricos ritus, plantare ecclesiasticos. Veternosas omnes neque
Abbreviated transcription (Latin):
iam leuita dm̃. publice se ad omne opꝰ pi¬
etatis acciuxit: plus uͦ ad eas res in quibꝰ
aliqua iniuria uideret᷑. Deniq cura erat
ei maxima in sepeliendis defimctis pauꝑi¬
b: quod hoc sibi ñ inmꝰ humilitatẽ saꝑet.
qͣm humanitatẽ. Nec defuit nouo nr̃o to¬
bie. rediuiua a muliere temptatio: immo
a serpente ꝑ mulierẽ. Germana eiꝰ indi¬
gnitatẽ ut sibi uidebatur officii ex hor¬
rens: qͥd facis inqͥt oinsane: Dimitte mor¬
tuos sepelire mortuos suos. Et hoc illi co¬
tidie exꝓbrans ingerebat: sed respondeba¬
tur mulieri stulte auxta stulticiam suam.
Miseratu eloqui casti uocem tenes: sed
uirtutem ignoras. Ita minist̾ium ad quod
coactus accesserat deuotꝰ tenuit: indefes¬
sus exercuit. Unde ꝙ censuert̃. etiam sa¬
cerdotale officium ĩponendũ illi. Et fa¬
ccum ẽ ita. Erar. aute cũ sac̾dos ordinatꝰ ẽ.¬
dinatione. si quid p̃ter canonũ formam
ꝓcessisse uidetur. ut uere uidetur: siqui¬

Expanded text:
jam levita Domini publice se ad omne opus pietatis accinxit: plus vero ad eas res, in quibus aliqua injuria videretur. Denique cura erat ei maxima in sepeliendis defunctis pauperibus, quod hoc sibi non minus humilitatem saperet, quam humanitatem. Nec defuit novo nostro Tobiae rediviva a muliere tentatio, imo a serpente per mulierem. Germana ejus indignitatem ut sibi videbatur officii exhorrens: Quid facis, inquit, o insane? dimitte mortuos sepelire mortuos suos. Et hoc illi quotidie exprobrans ingerebat. Sed respondebatur mulieri, stultate juxta stultitiam suam: Misera, tu eloquii casti vocem tenes, sed virtutem ignoras. Ita ministerium, ad quod coactus accesserat, devotus tenuit, indefessus exercuit. Unde et censuerunt etiam sacerdotale officium imponendum illi. Et factum est ita. Erat autem, cum sacdinatione, si quid praeter Canonum formam processisse videtur, ut vere videtur siqui
Abbreviated transcription (Latin):
ccionẽ heditate possideo. Et qͦmͦ ego il¬
lum silere queã: Postremo tu idmͥ
abba congane inungis. reu̾endꝰ fr̃ et
dulcis amicꝰ meꝰ: ac tecũ parit̾ ut ex hy¬
bernia scribis. ur̃a illa oĩs eccłia scõꝵ.
Libens obedio: p̃sertim qͦd ñ eloqͥum
erigitis. s narrationẽ. Dabo oꝑam uͦ ut
ca sit pura & luculenta: deuotos infor¬
inans.fastidiosos ñ onans.Sane narra¬
tionis u̾itas secura apud me ẽ. intima¬
ta a uobis: haut alia ꝓcul dubio ꝑtes¬
tantib. qͣmq certissime comꝑtast̃ uob̾.¬

Expanded text:
ctionem haereditate possideo: et quomodo ego ilctionem haereditate possideo: et quomodo ego illum silere queam? Postremo tu id mihi, abba Congane, injungis, reverendus frater, et dulcis amicus meus, ac tecum pariter ut ex Hibernia scribis vestra illa omnis ecclesia sanctorum. Libens obedio, praesertim quod non eloquium exigitis, sed narrationem. Dabo vero operam, ut ea sit pura et luculenta, devotos informans, fastidiosos non onerans. Sane narrationis veritas secura apud me est, intimata a vobis, haud alia procul dubio protestantibus, quam quae certissime comperta
Abbreviated transcription (Latin):
reuocem stilo: si mundo restituã qͦ di¬
gnꝰ ñ erat mundꝰ: si seruẽ memorie
hominũ. hominẽ cuiꝰ memoria in be¬
nedictione sit omnib qͥ leg̾e dignabũ¬
tur: sime excitante amicũ dormientẽ
uox turturis audita fu̾it in t̾ra nra dicñs:
ecce ego uob̃cũ sũ oĩb dieb usq in ꝯsũ¬
mationẽ scłi. Deinde sepultꝰ apud nosẽ:
nob̾ specialit̾ hoc opꝰ incũbit. Quid quod
me int̾ speciales amicos sc̃s ille habebat:
et eo loci ut nulli in hac parte głe scđm
fuisse me credam: Nec mercede uacat
mͥ.tanta familiaritas scĩtatis. Pmitias
iam accepi. In extͤmis positꝰ erat: ĩmo
in pͥncipiis iuxta illud: cũ consũmatꝰ fu¬
erit hõ tẽ incipit. Accucurri ego: ut be¬
uedictio mortui suꝑ me ueniret. At il¬
le cũ iã m̃bra alia mouere ñ poss: fortiᷤ
ad dandam bñdictionẽ. cleuatis scĩs ma¬
nib suꝑ caput meũ bñdix̃ mͥ: ⁊ benedi¬

Expanded text:
revocem stilo; si mundo restituam, quo direvocem stilo; si mundo restituam, quo dignus non erat mundus; si servem memoriae hominum hominem, cujus memoria in benedictione sit omnibus, qui legere dignabutur; si me excitante amicum dormientem, vox turturis audita fuerit in terra nostra, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Deinde sepultus apud nos est: nobis specialiter hoc opus incumbit. Quid quod me inter speciales amicos Sanctus ille habebat, et eo loci, ut nulli in hac parte gloriae secundum fuisse me credam? Nec mercede vacat mihi tantae familiaritas sanctitatis: primitias jam accepi. In extremis positus erat, imo in principiis, juxta illud: Cum consummatus fuerit homo, tunc incipit . Accurri ego, ut benedictio morituri super me veniret. At ille cum jam membra alia movere non posset, fortis ad dandam benedictionem, elevatis sanctis manibus super caput meum, benedixit mihi, et benedi
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ in uiris. Habes uͭ de iusto. qr lex dieiꝰ
in corde ipsiꝰ: iñ in codice. Nec ꝑfectionis
is gͣdus. ꝑfectꝰ carere & necessariis paratꝰ
ẽ. At gͣtis istud. Utinã suꝑfluis ponat᷑ mo¬
dus: utinã ñ cupiamꝰ in infinitũ. Sed qͥd:
forte reꝑias qͥ hoc possit. Id qͥdem diffici¬
le: suide quid egimꝰ. Querebamꝰ uirũ
optimũ. multoꝵ lib̾atorem: et ecce labo¬
ramꝰ in inueniendo. q se ipsũ saluũ face̾
possit. Optimꝰ hodie ẽ: qui ñ ẽ uimis ma¬
lus. Unde qm̃ aterra defecit sc̃s uide¬
ormͥ ñ suꝑuacue ex his qͥ empti st̃ de t̾¬
ra reuocare ad medium. ep̃m malachi
glaris sapĩe ⁊ uͥtutis. Iste erat luc̃na ar¬
dens ⁊ lucens. nec extincta ẽ tam̃ s sub¬
mota. Qͥs mͥ iure succenseat. si re admouer¬
u̾o eã: Inmo uͦ ñ ẽ. qͥd mͥ ingͣti eẽ mei
scłi homines debeant. & oĩs deinceps
genatio uentura: si quẽ conditio tultt.

Expanded text:
sed non in viris. Habes vero de justo, quia lex Dei ejus sed non in viris. Habes vero de justo, quia lex Dei ejus in corde ipsius , et non in codice. Nec perfectionis is gradus. Perfectus carere et necessariis paratus est. At gratis istud. Utinam superfluis ponatur modus! utinam non cupiamus in infinitum! Sed quid? Forte reperias qui hoc possit? Id quidem difficile: sed vide quid egimus. Quaerebamus virum optimum, multorum liberatorem: et ecce laboramus in inveniendo, qui se ipsum salvum facere possit. Optimus hodie est, qui non est nimis malus. 2. Unde quoniam a terra defecit sanctus, videor mihi non supervacue ex his qui empti sunt de terra, revocare ad medium Malachigularis sapientiae et virtutis. Iste erat lucerna ardens et lucens: nec exstincta est tamen, sed submota. Quis mihi jure succenseat, si readmovero eam? Imo vero non est quod mihi ingrati esse mei saeculi homines debeant, et omnis deinceps generatio ventura, si quem conditio tulit,
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ hui scłi multitudinẽ: in ip̃as eccłie
colũnas. uolo ocłos leues. Quẽ mͥ osten¬
das. uł de illoꝵ nunio qͥ uidentur datiĩ
lucem gentiũ. ñ magis de sublimi fumã¬
tẽ. qͣm flãmantẽ: Et si lum̃ qͦd in te est.
inqͥt tenebre st̃. qͣnte st̃ tenebre: Nisi tu
illos forte qͦd ñ credo lucere dixeris. qͥ
questum estimant pietatẽ: qͥ in he̾dita
tant. Quid dico que sua st̃: ꝑfectꝰ sit et
scs̃ etiã sua q̃rens suaq retinens: si ab a¬
licnis cor.manq contineat. Meminerit
tam̃ qui sͥ usq huc forte ꝑuenisse uidet᷑.
eundem exigi scĩtatis gradum. & ab ech¬
nico. An ñ milites sius iubent᷑ contenti
fore stipendiis. ut falui fiant:Magnũ
uͦ eccłie doctori. si sit sic̃ unꝰ militũ: aut
ne sũmꝰ mn̾ito reputandus erit: qͥ sũmo
corruens gͣdu. hẽbit uix infimo. ne abys¬
so absorbeatur: Quã rarus dñ. iste ipse
simꝰ. Ubĩ forma hec: In libris cernimꝰ eã.

Expanded text:
multitudinem: in ipsas Ecclesiae columnas volo oculos leves. Quem mihi ostendas vel de illorum numero, qui videntur dati in lucem gentium, non magis de sublimi fumantem, quam flammantem? Et si lumen quod in te est, inquit, tenebrae sunt, quantae sunt tenebrae? Nisi tu illos forte quod non credo lucere dixeris, qui quaestum aestimant pietatem; qui in haereditatant. Quid dico, quae sua sunt? Perfectus sit et sanctus etiam sua quaerens, suaque retinens, si ab alienis cor manusque contineat. Meminerit tamen, qui sibi usque huc forte pervenisse videtur, eumdem exigi sanctitatis gradum et ab ethnico. An non milites suis jubentur contenti forte stipendiis, ut salvi fiant? Magnum vero Ecclesiae doctori, si sit sicut unus militum: aut ne summus merito reputandus erit, qui a summo corruens gradu, haerebit vix infimo, ne abysso absorbeatur? Quam rarus tamen iste ipse simus . Ubi forma haec? In libris cernimus eam,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ suoꝵ considerat necessitates: sed iac¬
tat cogitatum suũ in dno: ad quẽ uti¬
q recurrendum ñ dubtrat. qͦtiens ne¬
cessitas postularit. ¶ Hec dubiũ dei
opꝰ eẽ: quod deo reuelante malachias
p̃uidit. Contulerat pͥmum cũ fr̃ibus
de oꝑe illo: ⁊ multi p̃ inopia minꝰ libent
assentiebant. Inde anxius dubiꝰq qͥd age¬
ret: cep̃ int̾ orandũ uehem̃t̾ inqͥrere qͦ¬
nã foret uoluntas dei. Et die quadam
de uia reg̾diens. cũ iam loco apꝓpiaret
ꝓspexit ẽminꝰ: et ecce oratoriũ apparu¬
it magnũ: lapideũ. ⁊ pulchrũ ualde
Et intuens diligent̾ sicum formã ⁊ cõ¬
politionẽ. cum fiducia arripit oƿus:
pͥus quidem indicata uisione semori¬
b frib. paucis tam̃. Sane totũ quod at¬
tente notauit de loco & modo ⁊ qͣlica¬
te tanta diligentia obseruauit: ut ꝑ¬
acco tempore factũ uiso simillunũ ap¬
pareret: ac si ⁊ sibi cum moyse dictum

Expanded text:
non suorum considerat necessitates; sed jacnon suorum considerat necessitates; sed jactat cogitatum suum in Domino, ad quem utique recurrendum non dubitat, quoties necessitas postularit. Nec dubium Dei opus esse, quod Deo revelante Malachias praevidit. Contulerat primum cum fratribus de opere illo: et multi prae inopia minus libenter assentiebant. Inde anxius dubiusque quid ageret, coepit inter orandum vehementer inquirere, quaenam foret voluntas Dei. Et die quadam de via regrediens, cum jam loco appropiaret, prospexit eminus: et ecce oratorium apparuit magnum lapideum, et pulchrum valde. Et intuens diligenter situm, formam et compositionem, cum fiducia arripit opus, prius quidem indicata visione senioribus fratribus, paucis tamen. Sane totum, quod attente notavit de loco, et modo, et qualitate, tanta diligentia observavit, ut peracto opere, factum viso similimum appareret, ac si et sibi cum Moyse dictum