comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
las nr̃as contẽpseritis: nos minime penitebit
ordine pacifico agẽ uoluisse. Aderit dñs eccłe
sue: ut uos potiꝰ humilitatẽ nr̃am condempsis¬
uia humilitatem nr̃am ur̃i
rep̃hendunt: ido sic epłam p̃¬
notaui qđ in tuã contumeliã
fecisse uidear. si ñ ita mͥ abste
it rescͥbat᷑ expecto. De cartha¬
si ꝓmissione tua ł nr̃a instantia: qd multa cõ¬
memorem: Omͦlibet ea gesserimꝰ. tͣnsierint ne.
qd restat impediant. It unc excusatio nͥ fallor
nulla ẽ: aduiuante dño ambo in numidia su
detulit. adhuc te uelle mecũ disputando exꝑiri
de questione qͥ nr̃am dirunit cõmumionẽ. Ui¬
de quã breuit̾ omĩs auftrant᷑ ambages: ad hãc
epłam responde si plac&: ⁊ fortasse sufficiet ñ so¬
lum nob̃. sed ⁊ eis qͥ nos audire desiderant. eut si
ñ sufficiet: scͥpta atq rescͥpta donec sufficiant re¬
petent᷑. Qd enĩ nob cõmodius potĩt exhibere urbi¬

Expanded text:
las nostras contempseritis, nos minime paenitebit las nostras contempseritis, nos minime paenitebit ordine pacifico agere uoluisse. aderit dominus ecclesiae suae, ut uos potius humilitatem nostram contempsisQuia humilitatem nostram uestri reprehendunt, ideo sic epistulam praenotaui, quod in tuam contumeliam fecisse uidear, si non, ita mihi abs te ut rescribatur, expecto. de Carthasi promissione tua uel nostra instantia quid multa commemorem? quo modo libet ea gesserimus, transierint, ne, qnulla est adjuvante Domino; ambo in Numidia sumdetulit, adhuc te velle mecum disputando experiri de quaestione, quae nostram dirimit communionem. Vide quam breviter omnes auferantur ambages, ad hanc epistolam responde, si placet, et fortasse sufficiet, non solum nobis, sed et eis qui nos audire desiderant; aut si non sufficiet, scripta atque rescripta, donec sufficiant, repetantur. Quid enim nobis commodius poterit exhibere urbi
Abbreviated transcription (Latin):
stramus. uͥ ⁊ ipsum conciliũ allegastis: dũ uultiͤ
iudicib ostendẽ qd̃ scismaticos ur̃os de basilicis
pelłetis: & tam̃ qͥ ab ip̃o semine habrahe in qͦ om̃s
gentes benedicunt᷑ scisma fecistis. de basiliciᷤ pel
rant. apud qͦs cecilianũ accusantes uicti recessistis
Si autẽ nec audire nec doc̾e nos uultis: uenite. aut
mittite nob̾cum in regionem hypponiensium.
qͥ uideant armatum ȩxercitum ur̃m: quam¬
uis nultꝰ miles numero armoꝵ. suoꝵ calcem. ⁊
acetũ addidit ad ocłos barbarorũ. Si neq ħ
uultis: saltẽ sẽbite ad illos ut iam ista ñ fa¬
ciant: ut iã se a cedib nr̃is. a rapinis. ab exce¬
catione cõpescant. Nolumꝰ dicere dãnate illoᷤ.
uos enĩ uiditis qͣmͦ uos ñ inqͥnent. qͦs mͦ oft̾ñ¬
dimꝰ in ur̃a cõmunione latrones. & nos inqui¬
tient qͦs ñquam potustis oftnde traditores.
Ex his om̃ib eligite qđ uoliũtis. Si autẽ qͤre¬

Expanded text:
stramus, ubi et ipsum concilium uestrum allegastis, dum uultis stramus, ubi et ipsum concilium uestrum allegastis, dum uultis iudicibus ostendere, quod schismaticos uestros de basilicis pelleretis. et tamen, qui ab ipso semine Abrahae, in quo omnes gentes benedicuntur, schisma fecistis, de basilicis pellrant, apud quos Caecilianum accusantes uicti recessistis. Si autem nec audire nec docere nos uultis, uenite aut mittite nobiscum in regionem Hipponiensium, qui uideant armatum exercitum uestrum, quamuis nullus miles numero armorum suorum calcem et acetum addidit ad oculos barbarorum. si neque hoc uultis, saltem scribite ad illos, ut iam ista non faciant, ut iam se a caedibus nostris, a rapinis, ab excaecatione compescant. nolumus dicere: \'Damnate illos\'; uos enim uideritis, quo modo uos non inquinent, quos modo ostendimus in uestra communione latrones, et nos inquinent. quos numquam potuistis ostendere traditores. ex his omnibus eligite, quod uolueritis. si autem quere
Abbreviated transcription (Latin):
beriꝰ ad nos ꝑ uros ur̃a scͥpta: quam eoꝵ. arma
ꝑueniunt: Postremo ꝑ istos ip̃os fr̃s nr̃os qͦs ad
uos misimus: talia rescͥbite.Si autẽ & hoc ñ uultiꝰ
saltẽ cũ ur̃is a qͥb talia patim̃ nos audite. Osten¬
dite nob̃ uitatẽ ꝓ qua uos pati dicitis ꝑsecutio¬
nẽ: cũ patiam̃ nos ur̃oꝵ tantã crudelitatẽ. Si e
nim nos ẽẽ in errore conuiceritis: forte conceditis
nob ut ñ rebaptiam̃ a uobis: iustũ cristimantes
ut nob̾ hoc p̃stetis qͥ baptizati sumꝰ ab eis quos
nullo iudicio damnatis. qđ p̃stitistis eis quos
felicianꝰ mustitanꝰ. ⁊ p̃textatꝰ assuritanꝰ ꝑtã lon¬
gũ tẽpus baptirauerunt. qͣndo cos ꝑ iudicũ ius¬
sa de basilicis pelłe conabamini. qͥa maximiano
cõmunicabant. cũ qͦ a uob̃ in concilio bagatta¬
no exp̃sse nominatim q damnati sunt. Que
omnia gestis iudicialib ⁊ municipalib demon.¬

Expanded text:
berius ad nos per uestros uestra scripta quam eorum arma berius ad nos per uestros uestra scripta quam eorum arma perueniunt! Postremo per istos ipsos fratres nostros, quos ad uos misimus, talia rescribite. si autem et hoc non uultis, saltem cum uestris, a quibus talia patimur, nos audite. ostendite nobis ueritatem, pro qua uos pati dicitis persecutionem, cum patiamur nos uestrorum tantam crudelitatem. nim nos esse in errore conviceritis, forte concedetis nobis ut non rebaptizemur a vobis, justum existimantes ut nobis hoc praestetis, qui baptizati sumus ab eis quos nullo judicio damnastis, quod praestitistis eis quos Felicianus Mustitanus et Praetextatus Assuritanus per tam longum tempus baptizauerant, quando eos per iudicum iussa de basilicis pellere conabamini, quia Maximiano communicabant, cum quo a uobis in concilio Bagaitano expresse nominatimque damnati sunt. quae omnia gestis iudicialibus et municipalibus demon
Abbreviated transcription (Latin):
re. Uñ enuim college qͥ naingauerant apua p̃fec̃¬
tos dixerunt se audiri uenisse. & nominauerũt
tatu erat: dicentes cum illo se uelle audiri. qđ eiꝰ ñ
poterat iudex concedẽ. qͥiã scd̃m lege quẽ contͣ uos
cdate sunt iudicabat. nec ille ep̃c ita uenerat ut a¬
liquod tale mandatum a suis epĩs acceꝑit. Quã¬
to gͦ melius ip̃e imꝑator qͥ ñ est eisdem legibus
subditus. & qͥ habet in potestate alias leges
ferre. cũ ei collatio ur̃a fuerit recitata. de to¬
ta ip̃a causa potĩt iudicare. quamius iam olun
dicta fui̾t t̾minatata: Sed ideo uos conferreuo
noluert: qͥd inde ꝑditis. & ñ potiꝰ acqͥritis qͥa uo¬
luntas ur̃a innotescit. ne diffidentia m̃ĩto repre¬
hendatur: An forte putatis ñ licere fieri: cũ ñ
contulert̃ An forte iste leges imꝑatoris tios ñ
ꝑmittunt nr̃os epõs conuenire: Ecce interĩ ep̃os
ta mala patimͣ conuenite. Quanto eni licentiꝰ ꝙ li¬

Expanded text:
re! uestri enim collegae, qui nauigauerant, apud praefecre! uestri enim collegae, qui nauigauerant, apud praefectos dixerunt se audiri uenisse et nominauerunt tatu erat. dicentes cum illo se uelle audiri, quod eis non poterat iudex concedere, qui iam secundum leges, quae contra uos constitutae sunt, iudicabat; nec ille episcopus ita uenerat aut aliquod tale mandatum a suis episcopis acceperat. quanto ergo melius ipse imperator, qui non est eisdem legibus subditus et qui habet in potestate alias leges ferre, cum ei conlatio uestra fuerit recitata, de tota ipsa causa poterit iudicare, quamuis iam olim dicta fuerit terminata! sed ideo uos conferre uonoluerint, quid inde perditis et non potius adquiritis. quia uoluntas uestra innotescit, ne diffidentia merito reprehendatur? an forte putatis non licere fieri, cum non contulerunt? an forte istae leges imperatoris uos non permittunt nostros episcopos conuenire? ecce interim episcota mala patimur, conuenite. quanto enim licentius et li
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt: aln cũ illis quẽ admodũ cũ lat̾nibus a¬
gunt: qͥa eos reuera tales patiunt᷑. Aliqͥ ictꝰ coꝵ
suis corꝑib ĩminentes feriendo repellunt: ne
ab eis ante feriant᷑. Aliqͥ app̾hensos iudicibus
offerunt. nec nob̃ int̾cedentib eis partunt: dum
ab eis pati mnala ĩmania ꝑtimescunt. In qͥb õi¬
bus illi ñ depont̃ facta latͦnum & honorẽ sͥ exi¬
gunt mr̃m. Hoc ẽ gͦ desidium nr̃m. qđ tue gͣui¬
si fieri pot̃. ut cũ epĩs nr̃is pacifice confetatiꝰ. ut
inqͥb fui̾t inuentꝰ. ñ homines s error ip̃e tolla¬
tur. ut homines ñ puniant᷑. s corrigant᷑. ut. uos
mꝰ conueniatis. qͥa eoꝵ conuentionem antea con¬
tẽpsistis. Quanto meliꝰ enĩ hoc int̾ uos facitis. ut
qđ egeritis conscͥptum & subscͥptũ ĩꝑatori mitta¬
tis. quã ut hoc apud t̾renas potestates fiat: ꝯͣ
non possunt nͥ iam datis contͣ uos legib inserui¬

Expanded text:
faciunt; alii cum illis quem ad modum cum latronibus afaciunt; alii cum illis quem ad modum cum latronibus agunt, quia eos re uera tales patiuntur; aliqui ictus eorum suis corporibus imminentes feriendo repellunt, ne ab eis ante feriantur; aliqui adprehensos iudicibus offerunt nec nobis intercedentibus eis parcunt, dum ab eis pati mala immania pertimescunt. in quibus omnibus illi non deponunt facta latronum et honorem sibi exigunt martyrum. Hoc est ergo desiderium nostrum, quod tuae grauifieri potest, ut cum episcopis nostris pacifice conferatis, ut, in quibus fuerit inuentus, non homines sed error ipse tollatur; ut homines non puniantur, sed corrigantur; ut uos modo conueniatis, quia eorum conuentionem antea contempsistis. quanto melius enim hoc inter uos facitis. ut, quod egeritis, conscriptum et subscriptum imperatori mittatis, quam ut hoc apud terrenas potestates fiat, quae non possunt nisi iam datis contra uos legibus inserui
Abbreviated transcription (Latin):
ditate. ip̃i autem erubescant: ac sic aliqͦs eorũ
consicdantes. eiudentiam ui̾tatis. & pulcͥcudinem
pacis ñ baptismo quẽ iam sicut regalem carac¬
terem tãquam desertores acceꝑant. sed fidi qͣ
illis defuit. & sp̃c sc̃i carita ti. &. xp̃i corꝑi socia¬
mus. Scͥptũ ẽ enim. Eide mundans corda eoꝵ:
ltemq scͥptum ẽ. Caritas oꝑit multitudinẽ
peccatoꝵ. Si autem uel nimia duricia. ł pudo¬
re non ferentes eorum insultationem. cũ qͥbitꝰ
contra nos tam multa falsa iactabant & tã
multa mala excogitabant ł magis timore. ne qͣ¬
lia nob̾ ante faciebant. talia nob̾cum iam pati¬
antur. unitati xp̃i consentire noluerint: sic̃ il¬
lesi retenti sunt: sic a nob̾ dimiitunt᷑ illesi. hoc
quantũ possumꝰ monemꝰ &̃ laicos tirõs: ut eos
illesos teneant: & nob̾ corripiendos instruendos¬
q ꝑducant. Sed aliqͥ nos audiunt: & sipossunt

Expanded text:
ditate, ipsi autem erubescant. ac sic aliquos eorum ditate, ipsi autem erubescant. ac sic aliquos eorum considerantes euidentiam ueritatis et pulchritudinem pacis non baptismo, quem iam sicut regalem characterem tamquam desertores acceperant, sed fidei, quae illis defuit, et spiritus sancti caritati et Christi corpori sociamus. scriptum est enim: Fide mundans corda eorum itemque scriptum est: Caritas cooperit multitudinem peccatorum. si autem uel nimia duritia uel pudore non ferentes eorum insultationem, cum quibus contra nos tam multa falsa iactabant et tam multa mala excogitabant, uel magis timore, ne, qualia nobis ante faciebant, talia nobiscum iam patiantur, unitati Christi consentire noluerunt, sicut inlaesi retenti sunt, sic a nobis dimittuntur inlaesi. hoc, quantum possumus, monemus etiam laicos nostros, ut eos inlaesos teneant et nobis corripiendos instruendosque perducant. sed aliqui nos audiunt et, si possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
lantes. arma sͥingentia ⁊ t̾ribilia fabcart̃: qͥb ar¬
matiꝑ diu̾sadiscurrt̾ cõminantes aq anhelantẽ
cedes. rapinaᷤ incendia.cecitates. Qbꝰ reb cõpulsi
dita mala patiam̃. uos dictas pati ꝑsecutionẽ. ⁊ noᷤ
ab armatis ur̃iꝰ fustibꝰ ⁊ ferro concidim᷑. Nos dicias pa¬
ti ꝑsecutionẽ. ⁊ nr̃e domꝰ ab armatĩᷤ ur̃is cõpilandoua¬
stant᷑. Uosdicitiꝰ pati ꝑsecutionẽ. ⁊ nr̃i ocłi ab armaiᷤ
bi ultro ingerunt nobis
uolunt et̃ inuidiosas. uob̃ glosas. Qd̃ nob̾ facuĩt
sͥ non imputant: & qđ sͥ faciunt nob̃ imputãt.
Uiuunt ut latrones. moruntur ut crrcũcelli¬
ones. honorantur ut martires: & tamen nec la¬
trones aliquando audiuimꝰ eos quos dep̃dati
sunt excecasse Occisos auferunt luci: non unui
auferunt lucem. Nos interim siquando ur̃os te
tur. ut nom̃ dñi honorificet᷑ & appareat iniocũ¬

Expanded text:
lantes arma sibi ingentia et terribilia fabricarunt, quibus arlantes arma sibi ingentia et terribilia fabricarunt, quibus armati per diuersa discurrunt comminantes atque anhelantes caedes, rapinas, incendia, caecitates. quibus rebus compulsi dita mala patiamur. uos dicitis pati persecutionem et nos ab armatis uestris fustibus et ferro concidimur; uos dicitis pati persecutionem et nostrae domus ab armatis uestris compilando uastantur; uos dicitis pati persecutionem et nostri oculi ab armatis mortes sibi ultro ingerunt, nobis uolunt esse inuidiosas, nobis gloriosas. quod nobis faciunt, sibi non inputant et, quod sibi faciunt, nobis inputant. uiuunt ut latrones, moriuntur ut Circumcelliones, honorantur ut martyres et tamen nec latrones aliquando audiuimus eos, quos depraedati sunt, excaecasse: occisos auferunt luci, non uiuis auferunt lucem. Xos interim si quando uestros tur, ut nomen domini honorificetur et appareat illis in iucun
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i ep̃i legatos ad comitatũ misert̃: qͥ impetra¬
rent. ut ñ om̃s ep̃i & clerici partis ur̃e ad can¬
dem condemnationem .x. librarum auri quem
om̃s heticos constituta ẽ tene̾nt᷑: s hi soli. in qͦrũ
locis aliquas a ur̃is uiolentias eccła catholica
patẽtur. Sed sic legati romam uenert̃. Iam qiea¬
tͥces ep̃i catholici bagartam horrende ac rec en¬
tissime imꝑatorẽ cõmonerent. ut leges tales mit¬
terentur: quales & misse sunt. Qb in affricam ue¬
nientib. cũ utiq ñ ad malum sed ad bonũ ce¬
pissetis urgeri. quid facẽ debebatis: nͥ & uos mittẽ
nirentur a uob̃. & potiꝰ collatone ĩtas apparĩt:
N solum aut̃ ñfecistiᷤs peiora mala nob̃ur̃i nẽ facũt.
ñ tm̃ noᷤᷤ fustibꝰ qͣssant. ferroq concidt̾ uerũcẽ in
ocłos extinguendoᷤ calcẽ mixto aceto in c̾dibiliex¬
cogitone sceleriꝰᷤ inittunt. domos nr̃as infuꝑ cõpi¬

Expanded text:
nostri episcopi legatos ad comitatum miserunt, qui impetranostri episcopi legatos ad comitatum miserunt, qui impetrarent, ut non omnes episcopi et clerici partis uestrae ad eandem condemnationem X librarum auri, quae in omnes haereticos constituta est, tenerentur sed hi soli, in quorum locis aliquas a uestris uiolentias ecclesia catholica pateretur. sed sic cum legati Romam uenerunt, iam cicatrices episcopi catholici Bagaitani horrendae ac recentissimae imperatorem commouerant, ut leges tales mitterentur, quales et missae sunt. quibus in Africam uenientibus cum utique non ad malum sed ad bonum coepissetis urgueri. quid facere debebatis nisi et uos mittenirentur a uobis et potius conlatione ueritas appareret? Non solum autem non fecistis, sed peiora mala nobis uestri nunc faciunt. non tantum nos fustibus quassant ferroque concidunt, uerum etiam in oculos extinguendos calcem mixto aceto incredibili excogitatione sceleris mittuut. domus nostras insuper compi
Abbreviated transcription (Latin):
ut pacisiet conueniremini. q̃ si fieri posset habeti
int̾ uos collationem: & errore sublato. fr̃na cari¬
tas pacis uincło letaret᷑. Et in ip̃a conuentiõe
qͥd ꝓculianꝰ pͥmo respondĩt. qđ concilium fact̃
c̃ẽtis. & illic uisuri qͥd responde deberetis. dem¬
de qͥd postea cum ꝓpt̾ suam ꝓmissionem de-¬
nuo conuentus eẽt actis ex presserit. recusans
pacificam collationem. ipsa gesta instruant
gͣuitatem tuam. Tseinde cum ur̃oꝵ. clericoꝵ
& cͥcumcellionum notissima omib ñ cessaret
ĩmanitas dicta causa ẽ. cum crispinus iudicatꝰ
hereticꝰ. nec pena .x. librarum auri. que in heci¬
cos ab imꝑatoribꝰ fuerat constituta. ꝑ mansue¬
tudinẽ catholicam feriri ꝑmissus ẽ. & tamen
ad imꝑatores appellandum putauit. Cuiꝰ ap¬
ut fieret. nec tam̃ ꝙ̃ post ipsum rescͥptũ iit̾te¬
dentib apud ĩꝑatorem nr̃is epĩs. eadem auri
condemnatione multatꝰ ẽ. Ex consilio autem

Expanded text:
ut pacifice conueniremini, quo, si fieri posset, haberetis ut pacifice conueniremini, quo, si fieri posset, haberetis inter uos conlationem et errore sublato fraterna caritas pacis in uinculo laetaretur. et in ipsa conuentione quid Proculianus primo responderit, quod concilium facturi essetis et illic uisuri, quid respondere deberetis, deinde quid postea, cum propter suam promissionem denuo conuentus esset, actis eipresserit recusans pacificam conlationem, ipsa gesta instruant granitatem tuam. deinde cum uestrorum clericorum et Circumcellionum notissima omnibus non cessaret immanitas, dicta causa est cum Crispino iudicatus haereticus nec poena decem librarum auri, quae in haereticos ab imperatoribus fuerat constituta, per mansuetudinem catholicam feriri permissus est et tamen ad imperatores appellandum putauit. cuius aput fieret? nec tamen etiam post ipsum rescriptum intercedentibus apud imperatorem nostris episcopis eadem auri condemnatione multatus est. ex consilio autem
Abbreviated transcription (Latin):
clerici & cͥcũcelliones ꝑ suas ĩmanissimas imꝓbi¬
tates furiosasq uiolentias qͥetem nrãm ꝑtur¬
bantes atq uastantes. hec in uos recoli & moue¬
ri coegissent. Nam pͥusquã recentiores leges iste.
de qͥb mͦ querimini uenissent in affricam insi¬
plagis immanissimis quassauer̃t. laicis qͦq & pla¬
gas grautissimas inflixer̃t. & intulertͥ eorũ edifi¬
uoluntate unitatẽ nr̃e communionis elegit. de
domo sua raptum. & ꝓ arbitͥo ĩmanit̃ cesũ. in
gurgite &̃ cenoso uoluptatum. buda uestitum.
cũ qͥbdam dolendum. qͥb dam riditidũ in pon¬
pa sui facinoris oft̾ntassent: abductum inde qͦ
uoluerunt. uix post dies duodecĩ dimiserũt. Un¬
de conuentꝰ municipalibus gestis a nr̃o ep̃o ꝓ
culianus. cum ab inqͥrencda causa dissimulasset
& itm continuo conuentus cẽt: nichil se dicturũ
ꝑsequentes. nec tñ de his iniuriis & ꝑsecutionibus

Expanded text:
clerici et Circumcelliones per suas immanissimas inprobiclerici et Circumcelliones per suas immanissimas inprobitates furiosasque uiolentias quietem nostram perturbantes atque uastantes haec in uos recoli et moueri coegissent. nam prius quam recentiores leges istae, de quibus modo querimini, uenissent in Africam, insiplagis immanissimis quassauerunt, laicis quoque et plagas grauissimas inflixerunt et intulerunt eorum aedifipria et libera uoluntate unitatem nostrae communionis elegit, de domo sua raptum et pro arbitrio immaniter caesum, in gurgite etiam caenoso uolutatum, buda uestitum cum quibusdam dolendum, quibusdam ridendum in pompa sui facinoris ostentassent, abductum inde, quo uoluerunt, uix post dies XII dimiserunt. unde conuentus municipalibus gestis a nostro episcopo Proculianus, cum ab inquirenda causa dissimulassent et iterum continuo conuentus esset, nihil se dicturum persequentes. Nec tamen de his iniuriis et persecutionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ad ea uob̃ excitanda coegerunt. Sic enĩ mͦ con¬
tra catholicam clamatis. in his que contra
uos ab imꝑatorib decernunt᷑: quemadmodũ
si uellent adu̾sus danielem clamare. qͥ lib̾ato
illo eisdem leonib consumendi missi sunt: a
qͥb eũipsi pͥmitꝰ consumi uoluerunt. Scͥptũ
ẽ enim. Nichil int̾ est int̾ iram regis & iram
leonis. Danielem calumniosi inimici in lacũ
leonũ mitti coegerunt. uicit innocentia illiꝰ il¬
loꝵ maliciam. illesus inde leuatꝰ ẽ. ipsi illuc
missi ꝑierunt. Similit̾ maiores ur̃i cecilianũ
& eiꝰ societatem regie ire consum̃dam obiecerũt:
cuiꝰ innocentia libata ab eisdem regib eadem
uos patimini que illos ur̃i pati uoluerunt: qm̃
scͥptum ẽ. Qparat ꝓximo foueam: pꝰ incidet
in eam. De nob̾ gͦ qͥd queramini ñ habetis. & ta¬
men eccłe catholice mansuetudo. &̃ ab his imꝑa-¬
torum iussionib omnino conqͥeuerant nͥ ur̃i

Expanded text:
ad ea uobis excitanda coegerunt? sic enim modo conad ea uobis excitanda coegerunt? sic enim modo contra catholicam clamatis in his, quae contra uos ab imperatoribus decernuntur, quem ad modum si uellent aduersus Danihelem clamare, qui liberato illo eisdem leonibus consumendi missi sunt, a quibus eum ipsi primitus consumi uoluerunt; scriptum est enim: Nihil interest inter minas regis et iram leonis. Danihelem calumniosi inimici in lacum leonum mitti coegerunt; uicit innocentia eius illorum malitiam; inlaesus inde leuatus est; ipsi illuc missi perierunt. similiter maiores uestri Caecilianum et eius societatem regiae irae consumendam obiecerunt, cuius innocentia liberata ab eisdem regibus eadem uos patimini, quae illos uestri pati uoluerunt, quoniam scriptum est: Qui parat proximo foueam, ipse incidet in eam. De nobis ergo quid queramini, non habes et tamen ecclesiae mansuetudo etiam ab his imperatorum iussionibus omnino conquieuerat, nisi uestri
Abbreviated transcription (Latin):
dissensione aliqua religioni ꝓp̾e cũ debita uene¬
ratione deseruiant. Hec cũ uideas ita se hab̃e:
qͥd ẽ qđ nobis de imꝑatorum ussionib que
contra uos constituuntur inuidiam concita¬
tis: cum hoc totum uos potiꝰ antea feceritis:
si nichil debent in his causis imꝑatores iub̃e.
si ad imꝑatores xp̃ianos hec cura ꝑtinẽ ñ de-¬
bet: Quis urgebat maiores ur̃os causam ceci¬
liani ad imꝑatorẽ ꝑ ꝓconsulem mittẽ: & ep̃m
contra quem absentem iam qͦ qm̾ sententias
dixeratis. itm apud imꝑatorem accusare qͦ in¬
nocente. ꝓnuntiato. ordinatori eiꝰ felici alias
cundem imꝑatorem calumnias machinari:
Et nc̃ qͥd aluid quam ip̃ius maioris constan¬
tini iudicium. contra urãm partẽ uiuit. qđ
maiores ur̃i elegerunt. qđ assidus int̾pella¬
tionib extorsert̃. qđ ep̃ali iudicio p̃culert̃:
Si displicent imꝑialia iudicia: qͥ pͥmitꝰ imꝑatores

Expanded text:
dissensione aliqua religioni propriae cum debita uenedissensione aliqua religioni propriae cum debita ueneratione deseruiat. Haec cum uideas ita se habere, quid eat quod nobis de imperatorum iussionibus, quae contra uos constituuntur, inuidiam concitatis, cum hoc totum uos potius antea feceritis? si nihil debent in his causis imperatores iubere, si ad imperatores Christianos haec cura pei-tinere non debet, quis urguebat maiores uestros causam Caeciliani ad imperatorem per proconsulem mittere et episcopum, contra quem absentem iam sententias quoquo modo dixeratis, iterum apud imperatorem accusare, quo innocente pronuntiato ordinatori eius Felici alias apud eundem imperatorem calumnias machinari? et nunc quid aliud quam ipsius maioris Constantini iudicium contra uestram partem uiuit, quod maiores uestri elegerunt, quod assiduis interpellationibus extorserunt, quod episcopali iudicio praetulerunt? si displicent imperialia iudicia, qui primitus imperatores
Abbreviated transcription (Latin):
ciliano fuisset obiectum. qđ a felice eiꝰdem
ep̃atꝰ uidẽtur ẽẽ delatꝰ. Cui cũ diuinarum
scͥpturarum ꝓditio atq exustio uidẽtur ob¬
iecta: innocentẽ de eo fuisse constitĩt felicem:
Deniq cũ maximus in gentiũ decurionẽ ⁊in-¬
quensium ciuitatis. epłam ceciliam exduũui¬
ris falsasse contendet: eundem ip̃m ingentiũ
suspensum actis que suberant ꝑuidimꝰ. & ido
minime tortum. qđ se decurionẽ ⁊nquensiũ¬
ciuitatis ẽẽ adseuerauĩt. Unde uolumꝰ ut eun¬
dem ip̃m ingentium sub idonea ꝑsecutione ad
comitatum neum constantini augusti mittas:
ut illis qͥ in p̾sentiarũ agunt. atq diurnis die¬
b int̾pellare ñ desinunt. audientib & corã as¬
sistentib apparẽ & intimari possit. frustra eos
ceciliano ep̃o inuidiã cõparare. atq adu̾s eumuio¬
lent̾ insurge̾ uoluisse. Ita enim fict: ut omissis si¬
cut oportet ciusmodi contentionib. ppłs sine

Expanded text:
ciliano fuisset obiectum, quod a Felice eidem ciliano fuisset obiectum, quod a Felice eidem episcopatus uideretur esse delatus, cui diuinarum scripturarum proditio atque exustio uideretur obiecta, innocentem de eo Felicem fuisse constiterit. denique cum Maximus Ingentium decurionem Ziquensium ciuitatis epistulam Caeciliani exduumuiri falsasse contendsuspensum actis quae suberant peruidimus et ideo minime tortum, qciuitatis esse adseuerauerit. unde uolumus, ut eundem ipsum Ingentium sub idonea prosecutione ad comitatum meum Constantini Augusti mittas. ut illis, qui in praesentiarum agunt atque diurnis diebus interpellare non desinunt, audientibus et coram adsistentibus apparere et intimare possit frustra eos Caeciliano episcopo inuidiam comparare atque aduersus eum uiolenter insurgere noluisse. ita enim fiet, ut omissis, sicuti oportet, eius modi contentionibus populus sine
Abbreviated transcription (Latin):
dicio causa discussa atq finita sit. Nã me¬
moratus imꝑator in hac ip̃a causa ur̃os
apud se accusatores. & assiduos int̾pellato¬
res licteris suis fuisse testatur: quarũ exẽ¬
pla infra scͥpsimꝰ. Imꝑatores cesares flauii
constantinus. maximus & ualeriꝰ. lucinianꝰ.
licinius. ad ꝓbianum ꝓconsulem affrice. He¬
lianus p̾decessortuus merito dum uir ꝑfectiᷤ¬
stram incõmoda ualitudine teneret̃. eiꝰdem
partib functꝰ. int̾ cetã &̃ id negotium. uel in¬
uidiam. que de ceciliano ep̃o eccłe catholicȩ
uidet᷑ ẽẽ cõmota. ad examen suum atq uis¬
sionem credidit eẽ reuocandam. Etenim cũ
tam suꝑnũ centurionẽ & cecilianum magi¬
stratum aptungitanoꝵ. & saturninum ex¬
curatorem. & calibium iuniorem eiꝰdem ciui¬
tatis curatorem. atq solum seruum publi-¬
cum supraseͥpte ciuitatis p̾sñtes ẽe fecisset:
audientiam p̾buit competentẽ. adeo ut a ce-¬

Expanded text:
dicio causa discussa atque finita sit. nam medicio causa discussa atque finita sit. nam memoratus imperator in hac ipsa causa uestros apud se accusatores et assiduos interpellatores litteris suis fuisse testatur, quarum exemplum infra scripsimus. IMPERATORES CAESARES FLAVII CONSTANTINUS MAXIMUS ET VALERIUS LICINIANUS LICINIUS AD PROBIANUM PROCONSULEM AFRICAE. Aelianus praedecessor tuus merito, dum uir perfectisicam nostram,. incommoda ualitudine teneretur, eiusdem partibus functus inter cetera etiam id negotium uel inuidiam, quae de Caeciliano episcopo ecclesiae catholicae uidetur esse commota, ad examen suum atque iussionem credidit esse reuocandam. etenim cum iam Superium centurionem et Caecilianum magistratum Aptungitanorum et Saturninum excuratorem et Calibium iuniorem, eiusdem ciuitatis curatorem, atque Solum seruum publicum supra scriptae ciuitatis praesentes esse fecisset, audientiam praebuit competentem, adeo ut, cum Cae
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ꝑtinatia debebat extingui. Sed rursꝰ
maiores ur̃ĩ ad imꝑatorem redierunt. & ñ
recte iudicatum. neq omnem cauisam audi¬
tam ẽẽ conquesti funt. Vnde ille altm̃ epa¬
le iudicium dedit: habendum in arelatensi
gallie ciuitate. Ubi multi ur̃i uana & diabo¬
lica dissensione damnata. cũ ceciliano in con¬
cordiam redierunt. alii uͦ ꝑtinacissum & liti¬
giosissimi. ad eundẽ imꝑatorem appellaue¬
runt. Postea & ip̃e coactꝰ ep̃alem causam int̃
partes cognitam t̾minauit: & pͥmus contra
uram partem legẽ constituit. ut congregati¬
onum ur̃arum loca fisco uindicarent᷑. qua¬
rum omnium rerum documenta si uellemꝰ
inserere. nimium longas litt̃as facẽm. Illud
tamen nullomodo p̃termittendum ẽ: qͣmͦ
felicis autungensis. quẽ fontem om̃ium
maloꝵ in concilio carthaginiensi. ab secdõ
tigistano pͥmate. patres ur̃i fuisse dixerũt
urgentib apud imꝑatore ur̃is. publico u¬

Expanded text:
tatis pertinacia debebat extingui. sed rursus tatis pertinacia debebat extingui. sed rursus maiores uestri ad imperatorem redierunt. non recte iudicatum neque omnem causam auditam esse conquesti sunt. unde ille alterum episcopale iudicium dedit habendum in Arelatensi Galliae ciuitate, ubi multi uestri uana et diabolica dissensione damnata cum Caeciliano in concordiam redierunt, alii uero pertinacissimi et litigiosissimi ad eundem imperatorem appellauerunt. postea et ipse coactus episcopalem causam inter partes cognitam terminauit et primus contra uestram partem legem constituit, ut loca congregationum uestrarum fisco uindicarentur. quarum omnium rerum documenta si uellemus inserere, nimium longas litteras faceremus. illud tamen nullo modo praetermittendum est, quo modo Felicis Aptungensis, quem fontem omnium malorum in concilio Carthaginiensi ab Secundo Tigisitano primate habito patres uestri fuisse dixerunt, urgentibus apud imperatorem uestris publico iu
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑ catholica custodita. scĩtati legis debita re-¬
uerentia. ac diuinis reb inseruiant. Uerum
post paucos dies exciterunt qͥdam. adunata
natũ. & libellum sine signo obtulerunt ditio¬
ni mee. atq impendio postularunt. ut ad sa¬
crum acuenerabilem comitatum numinis ue¬
stri dirigerem. Que manente cecilianio in sta¬
tu suo. subiectis eorũdem actis. qͦ cuncta ma¬
iestas ura possit dinoscẽ: paruitas mea diri¬
gẽ curauit: Transmissi libelli duo unuᷤᷤ in
aluta suprascͥptus ita. Libellus eccłe catho¬
lice cͥminũ ceciliani: traditus aparte ma¬
iorini. Item alius sine sigillo coherens eidẽ alu¬
sit imꝑator uenire partes ad ep̃ale iucdicium in
urbe roma faciendũ. Ubi quemad modũ
causa dicta atq finita sit. & cecilianꝰ inno¬
cens iudicatus sit: indicant gesta eccłasti¬
ca. Iam utiq post pacificũ modamen ep̃ã¬
lis iudicii. omnis contentionis & animosi-¬

Expanded text:
antur, Catholica custodita, sanctitati legis debita reantur, Catholica custodita, sanctitati legis debita reuerentia ac diuinis rebus inseruiant. uerum post paucos dies extiterunt quidam adunata natum et libellum sine signo obtulerunt dicationi meae atque impendio postularunt, ut ad sacrum ac uenerabilem comitatum numinis uestri dirigerem, quae manente Caeciliano in statu suo subiectis eorundem actis, quo cuncta maiestas uestra possit dinoscere, paruitas mea dirigere curauit. transmissi libelli duo, unus in aluta suprascriptus ita: \'Libellus ecclesiae catholicae criminum Caeciliani traditus a parte Maiorini\', item alius sine sigillo cohaerens eidem alusit imperator uenire partes ad episcopale iudicium in urbe Roma faciendum. ubi quem ad modum causa dicta atque finita sit et Caecilianus innocens iudicatus sit, indicant gesta ecclesiastica. iam utique post pacificum moderamen episcopalis iudicii omnis contentionis et animosi
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo.Cumhis qͥ odert̾ pacẽ. erã pacificꝰ c̃ loque¬
bar illis ĩpugnabant me gͣtis. Ham cũ sis in
tam gndi constitutꝰ etate: arbitinur te optime
noss e. qd̾ pars donati. que pͥmo apd̾ carchaginẽ
antiquũ constantinũ. S ne forte aut oblita hoc
sit gͣuitas tua. aut te nosse dissimules. aut ꝙ̃ qd̃
ñ putamꝰ forsitan nescias: exẽplum relationis t̾ẽ
anulini ꝓconsulis. quẽ pars maiorim tc̾ int̾pella¬
uit. ut ea cͥmina que obiciebat ceciliano. ad
memoratum imꝑatorẽ ab eodẽ ꝓconsule mute¬
rentur his nr̃is utteris inseriumꝰ. a gg̃g. nnͣn.
anuliuꝰ nc̃ ꝓconsul affrice. Scͥpta celestia maiesta¬
tis ur̃e accepta. atq adornata. ꝙ ceciliano. & his
qͥ sub eodem agunt. qͥq clerici appellant̃. deuoti¬
o mea apud acta paruitatis mee insinuare cu¬
rauit. eosdem q hortata ẽ. ut unitate consen¬
su omnium facta. cum omni omĩno munere
indulgentia maiestatis ur̃e liberati ẽẽ uide¬

Expanded text:
t pacem, eram pacificus; cum loquebar illis, debellabant me gratis . Nam cum sis in tam grandi constitutus aetate, arbitramur te optime nosse quod pars Donati, quae primo apud Carthaginem antiquum Constantinum. Sed ne forte aut oblita hoc sit gravitas tua, aut te nosse dissimules, aut etiam, quod non putamus, forsitan nescias, exemplum relationis tunc Anulini proconsulis, quem pars Majorini tunc interpellavit, ut ea crimina quae objiciebat Caeciliano, ad memoratum imperatorem ab eodem proconsule mitterentur, his nostris litteris inserimus. A. GGG. NNN. ANULINUS VC, proconsul Africae. 2. Scripta coelestia Majestatis vestrae accepta atque adorata, Caeciliano et his qui sub eodem agunt, quique clerici appellantur, devotio mea apud Acta parvitatis meae insinuare curavit, eosdemque hortata est ut, unitate consensu omnium facta, cum omni omnino munere indulgentia Majestatis vestrae liberati esse vide
Abbreviated transcription (Latin):
uat eccła di. Querit᷑ autem utrum ur̃a an no-¬
stra. sit eccła di: qͥa ꝓpt̾ illud querendum est a
capite. cur scisma feceritis. Si ñ rescͥpseris: ego a
num. & liberalit̾ instructum. pacificas literas
misi. Tu uideris qͥd illis respondeas: cuiꝰ nc̃
laudanda patientia: in fine uͦ timenda senten¬
tia est. Si autem rescͥpscris ea cura qua tͥ scͥptũ
uides: aderit miscdia dĩ: ut aliquando error
qͥ nos dirimit. & amore pacis. & ratione uĩtatis
intercat. Mem̃to qđ de rogatensib ñ dixerim:
qͥ uos firmianos appellare dicuntur. sicut nos ma-¬
charianos appellatos: neq de rusicadensi ep̃o ue¬
stro. qͥ cum firmo pactus ꝑhibetur incolumi¬
tatem suorum. ut ei porte apirentur: ꝙ in ua¬
stationem darentur catholici: & alia innume¬
rabilia. Desine gͦ locis communib exaggerare
facta hominum. uel audita. uel cognita. Uides
enim que de urĩs taccat: ut de origine scisma¬

Expanded text:
vat Ecclesia Dei. 10. Quaeritur autem utrum vestra, an novat Ecclesia Dei. 10. Quaeritur autem utrum vestra, an nostra sit Ecclesia Dei. Quapropter illud quaerendum est a capite, cur schisma feceritis. Si non rescripseris, ego apnum et liberaliter instructum, pacificantes litteras misi. tu uideris, quid illi respondeas, cuius nunc laudanda patientia, in fine uero timenda sententia est. si autem rescripseris ea cura, qua tibi scriptum uides, aderit misericordia dei, ut aliquando error, qui nos dirimit, et amore pacis et ratione ueritatis intereat. memento, quod de Rogatensibus non dixerim, qui uos Firmianos appellare dicuntur, sicut nos Macarianos appellatis, neque de Rusicazensi episcopo uestro, qui cum Firmo pactus perhibetur incolumitatem suorum, ut u ei portae aperirentur et in uastationem darentur catholici. et alia innumerabilia. desine ergo locis communibus exaggerare facta hominum uel audita uel cognita. uides enim, quae de uestris taceam, ut de origine schisma
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enim & saul depͣuauerat unctionem quam
acceꝑat: cui unctioni tantum honorem rex da¬
uid. pius dĩ seruus exhibuit. Propt̾ea gͦ uos ñ
rebaptizamus: qͥa radicem uobis redde cupi
mus: formam tamen p̃cisi sarmenti si ñ muta¬
ta ẽ approbamus: que tam̃ quamuis integra.
uullomodo ẽ sine radice. fructuosa. fllia questio
est de ꝑsecutionib quas uos dicitis pati in tan
lia de baptisinate: quod non querimꝰ ubi sit:
sed ubi ꝓsit. Niam ubicunq ẽ. ipsum est. s
non etiam ille qͥ hoc accipit ubicunq ẽ ip̃e ẽ.
Itaq pͥuatam hominum impietatem decesta¬
mur in scismate: baptismum uͦ xp̃i ubicũq
ueneramur: quia si desertores secum imꝑato¬
ris signa traducant. illis uel dampnatione
punitis. uel indulgentia correctis. salua signa
recipiuntur. si salua manserint: & si qͥd de hac re
diligentiꝰ querendum ẽ: alia ut dixi questio ẽ:
hoc enim obseruandum est in his reb: qđ obser¬

Expanded text:
neque enim et Saul deprauauerat unctionem, quam neque enim et Saul deprauauerat unctionem, quam acceperat, cui unctioni tantum honorem rex Dauid, pius dei seruus, exhibuit. propterea ergo uos non rebaptizamus, qui radicem uobis reddmus; formam tamen praecisi sarmenti, si non mutata est, approbamus: quae tamen quamvis integra, nullo modo est, sine radice fructuosa. Alia quaestio est de persecutionibus, quas vos dicitis pati in tantlia de Baptismate, quod non quaerimus ubi sit, sed ubi prosit. Nam ubicumque est, ipsum est; sed non etiam ille qui hoc accipit, ubicumque est, ipse est. Itaque privatam hominum impietatem detestamur in schismate; baptismum vero Christi ubique veneramur: quia si desertores secum Imperatoris signa traducant, illis vel damnatione punitis, vel indulgentia correctis, salva signa recipiuntur, si salva manserunt. Et si quid de hac re diligentius quaerendum est, alia est, ut dixi, quaestio. Hoc enim observandum est in his rebus, quod obser
Abbreviated transcription (Latin):
nistri sunt. uindices in iram: in eos qͥ male agiatt.
ista faciunt: displicet nobis. Sed tamen ñ ꝓpt̾
cos relinqͥmus catholicam ecclam: si eam ante ul¬
timum diem uentilationis. a palea purgare ñ
possumus: quando & uos ꝓpt̾ optatum cum eũ
pellere ñ audebatis. partem donati non reliqͥstis.
At enim dicitis. Quare nos adiungi uob̃ uultis:
si scelerati sumus: Quia uiuitis adhuc: & pote¬
stis conũti si uelitis. Cum cnim nobis comun¬
radice uiuatis. De ramis enim fractis: sic ait a¬
płs. Potens ẽ enim ds̃: iterum inserẽ illos. Uosgͦ
mutamini ex ea parte qͣ dissentiebatis: quauis
sac̃menta que habebatis. cum cadem sint. in
omnibus scã sint. Quappt̃ uos mutari uolumꝰ
a ꝑu̾sitate. idẽ ut denuo radicet᷑ ur̃a p̃cisio. Nã
sacram̃ta que ñ mutatis. sicut habetis appro¬
bantur a nobis: ne forte cum ur̃ãni pͣuitatem cor¬
deprauata non sunt: sacͥlegam faciamus iniurã.

Expanded text:
nistri sunt, uindices in iram in eos, qui male agunt. nistri sunt, uindices in iram in eos, qui male agunt. ista faciunt, displicet nobis; sed tamen non propter eos relinquimus catholicam ecclesiam, si eam ante ultimum tempus uentilpossumus, quando et vos propter Optatum, cum eum pellere non audebatis, partem Donati non reliquistis. 9. At enim dicitis: Quare nos adjungi vobis vultis, si scelerati sumus? Quia vivitis adhuc, et corrigi potestis, si uelitis. cum enim nobis coniunradice uiuatis. de ramis enim fractis sic ait apostolus: Potens est enim deus iterum inserere illos. uos ergo mutamini ex ea parte, qua dissentiebatis, quamuis sacramenta, quae habebatis, cum eadem sint in omnibus, sancta sint. quapropter uos mutari uolumus a peruersitate, id est ut denuo radicetur uestra praecisio. nam sacramenta, quae non mutastis, sicut habetis, adprobantur a nobis, ne forte, cum uestram prauitatem corprauitate deprauata non sunt, sacrilegam faciamus iniuriam.
Abbreviated transcription (Latin):
potestatib ad hoc ipsum ordinatis fas ẽ obicere:
An apłm delebimꝰ: Aut ñ habẽt codices ur̃i quod
paulo ante commemoraui: Sed uos inqͥes talibus
communicare ñ debetis. Quid gͦ. Uos flauiano
quondam uicario. partis ur̃e homini: qͥa legi¬
bus seruicns nocentes quos inuenerat occide¬
a uobis acduersum nosipsos. qͥ eccłam cunis illi si
illicitas & pͥuatas ur̃as uolentias. quas & uos
ibi qͥ talia non facitis dolctis. & gemitis. a po.¬
testatib ordinatis tuicionem petunt: non qͣ
uos ꝑsequantur. sed qua se defendant: sicut
paulus apłs adũsus uideos comurantes ut
eum necarent. antequam cẽt romanum impi¬
um xp̃ianum. egit ut sibi tuitio &̃ armatorũt
daretur. Sed illi pͥncipes qualibet occasione cog¬
noscentes ur̃i scismatis nefas: constituũt adu̾sus
uos. ꝓ sua sollicitudine ac potestate quod uolunt.
Non enum frustra gladium portant. Dei enim mi¬

Expanded text:
potestatibus ad hoc ipsum ordinatis fas est obicere? potestatibus ad hoc ipsum ordinatis fas est obicere? an apostolum delebimus? aut non habent codices uestri, quae paulo ante commemoraui? \'sed uos\\ inquies, \'talibus communicare non debetis\'. quid ergo? uos Flauiano quondam uicario, partis uestrae homini, quia legibus seruiens nocentes, quos inuenerat, occidea uobis aduersum uos ipsos, qui ecclesiam, cuius illi, siinlicitas et priuatas uestrorum uiolentias, quas et uos ibi, qui talia non facitis, doletis et gemitis, a potestatibus ordinatis tuitionem petunt, non qua uos persequantur, sed qua se defendant, sicut apostolus Paulus aduersus Iudaeos coniurantes, ut eum necarent, antequam esset Romanum imperium Christianum, egit, ut sibi tuitio etiam armatorum daretur. sed illi principes qualibet occasione cognoscentes uestri schismatis nefas constituunt aduersus uos pro sua sollicitudine ac potestate, quod uolunt. non enim frustra gladium portant; dei enim mi
Abbreviated transcription (Latin):
didit ꝓpt̃ iusticiam. Si gͦ iusticia est quã oꝑa¬
ti estis in illa dissensione. in qua &̃ ꝑmanetis.
autem iniqͥtas ẽ orbem xp̃ianum dampnare
mauditum: uel qͥa ñ audiuit que uos audistis.
uel quia ñ ei ꝓbatum ẽ qđ temere credidistis.
aut sine c̾to docum̃to accusastis: & ido rebapti¬
rare uelle tot eccłas. ip̃ius dñi. cum hic adhuc
ec̾t in carne. & apłorum eius p̾dicatione ac labo¬
re fundatas: qͥa uob̃ ñ licet. aut nescire affroᷤᷤ col¬
legas ur̃os malos simul uiuentes. simul sac̾menta
tradantes. aut &̃ scire sed tolerare. ne pars dona¬
ti diuidatur: illis autem in orbe remotissimo con¬
stitutis. ñ licet nescire. qđ uos de affris. aut nos¬
tis. aut crediciᷤ. aut audistis. aut fingitis: que
tanta ẽ ꝑu̾sitas. amplecti suam miqͥtatẽ. & potes¬
tatum accusare seiu̾tatem: Atenim & malos xp̃i¬
anos ñ licet ꝑseqͥ: Esto. Non liccat. Sed ñquid hoc

Expanded text:
didit: Propter iustitiam. si ergo iustitia est, quam operadidit: Propter iustitiam. si ergo iustitia est, quam operati estis in illa dissensione, in qua etiam permaneautem iniquitas est orbem Christianum damnare inauditum, uel quia non audiuit, quae uos audistis, uel quia non ei probatum est, quod temere credidistis aut sine certo documento accusastis, et ideo rebaptizare uelle tot ecclesias ipsius domini, cum hic adhuc esset in carne, et apostolorum eius praedicatione ac labore fundatas. quia uobis licet aut nescire Afros collegas uestros malos simul uiuentes simul sacramenta tractantes aut etiam scire sed tolerare, ne pars Donati diuidatur, illis autem in orbe remotissimo constitutis non licet nescire, quod uos de Afris aut nostis aut creditis aut audistis aut fingitis, quae tanta est peruersitas amplecti suam iniquitatem et potestatum accusare seueritatem? \'At enim et malos Christianis non licet persequi\'. esto, non liceat; sed numquid hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ñ acceꝑim: nescio. Nunc interim pedo ad hec
respondere non graueris quod t uidet̃: sed noli
de tollere in alias questiones. Hinc enim caput est
ordinatissime inqͥsitionis. cur scisma factum sit.
Nam & t̾rene potestates cum scismaticos ꝑsecun¬
tur: ea regula se defendunt. quam dicit apłs:
qui resistit potestati. dĩ ordinationi resistit. Qͥ au¬
tem resistunt: ip̃i sibi iudicium adqͥrunt. Pnci
pes enim ñ sunt timori bono oꝑi: sed malo. Tlis ñ
timẽ potestatem: Benefac: & habebis laudem exil¬
la. Tei enim miniftet tͥ est in bonum. Qđ si ma¬
lum feceris. cune. Non enim sine causa gladiũ
portat. D ei enuim minister ẽ. uindex in iram: ei
qͥ male agit. Tota gͥ questio ẽ: utrum nichil
mali sit scisma. aut utrũ scis ia non feceritis :
ut ꝓ bono oꝑe potestatib resistatis. ũ ꝓ malo
dñs ñ ait. beatiqͥ ꝑsecutionẽ patiuntur tm̃: s ad¬

Expanded text:
non acceperim, nescio. nunc interim peto, ad haec non acceperim, nescio. nunc interim peto, ad haec respondere ne graueris, quod tibi uidetur. sed noli te in alias tollere quaestiones; hinc enim caput est ordinatissimae inquisitionis, cur schisma factum sit Nam et terrenae potestates cum schismaticos persequuntur. ea regula se defendunt, qua dicit apostolus: Qui resistit potestati, dei ordinationi resistit; qui autem resistunt, ipsi spes enim non sunt timori boni operis, sed mali. Vis autem non timere potestatem? Bene fac, et habebis laudem ex illa; dei enim minister est tibi in bonum. quod si malum feceris, time; non enim frustra gladium portat; dei enim minister est, uindex in iram ei, qui male agit. tota igitur quaestio est, utrum nihil mali sit schisma ant utrum schisma non feceritis, ut pro bono opere potestatibus resistatis, non pro malo, ait: Beati, qui persecutionem patiuntur tantum, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
dampnari a uobis meruit quia ñpotuit: Et
tamen eis non communicatis: & dicitis non
ẽẽ xp̃ianos: & eos rebaptizare conamini. Quid
dicam: qͥd querar: aut qͥd exclamenr: Si cũ ho¬
mine cordato loquar: indignationis huius a¬
culeos tecum participo. Nam uides ꝓfecto quẽ
dicerem: si dicere uellem. An forte fecerunt in¬
ter se maiores ur̃i concilium: & dampnaucrũt
p̃ter se totum orbem xp̃ianum: Itane ad hoc ꝑ¬
ducta ẽ retum existimatio. ut concilium maxi¬
mianensium qͥ de ur̃a p̾cisione p̃cisi sunt. qͥa uo¬
bis comꝑati paucissimi sunt ñ ualet adu̾sus
uos. & urm concilium ualeat adũs g̃s heditatẽ
cxp̃i. & possessionem eius t̾minos t̾re: Miror si ha¬
bet in corpe sanguinem: qui de hac ñ erubescit.
Rescͥbe ad istam queso. fnonnullis enim quibus
non potui credere. audiui. te rescͥpturum si tͥ scͥbe¬
rem. Iam enim pͥdem misi epłam unam. Quam
utrum acccꝑis: uel ei respondis. & forte ego tuã

Expanded text:
damnari a uobis meruit, quia non potuit? et damnari a uobis meruit, quia non potuit? et tamen eis non communicatis et dicitis non esse Christianos et eos rebaptizare conamini. quid dicam? quid querar? aut quid exclamem? si cum homine cordato loquor, indignationis huius aculeos tecum participo; nam uides profecto, quae dicerem, si uellem dicere. An forte fecerunt inter se maiores uestri concilium et damnauerunt praeter se totum orbem Christianum? itane ad hoc perducta est rerum existimatio, ut concilium Maximianensium, qui de uestra praecisione praecisi sunt, quia uobis comparati paucissimi sunt, non ualeat aduersus uos et uestrum concilium ualeat aduersus gentes hereditatem Christi et possessionem eius terminos terrae? miror, si habet in corpore sangRescribe ad ista, quaeso: a nonnullis enim, quibus non potui non credere, audiui te rescripturum, si tibi scriberem. iam etiam pridem misi unam epistulam, quam utrum acceperis uel ei responderis et forte ego tuam
Abbreviated transcription (Latin):
caretis: nos tandem possumꝰ aut debemus. de his qͥ
ante nos iuixerunt. ad ur̃ in tantum modo testi¬
monium. temerariam de incognitis ferre sententiã
ut parũsit qͦd uos ignota cͥminamini. nͥ ꝙ nos ig¬
nota iudicemus: Non enim optatum. &̃ si falsa
fortasse ꝑiclitatur inuidia. sed te defendis. cum
dicis: ignero qualis ille fuerit. Quantomagis qͣles
fuerint affri. quos ignotiores arguis: orientalis or¬
bis ignorat: Aquibus tamen eccłus. quarum no¬
mina in libris habes & recitas. nefaria dissensio¬
ne disuingeris. si tam mugadensem ep̃m ur̃m famio
simum. & pessime diffamatum. ñ dico ceiariciisis.
sed sitifensis collega eius. ciꝰdemq temꝑis ignora-¬
bat: quomodo traditores affros qͥcũq illi fuũnt. ec¬
clesia corinthiorum. ephesiorum. coloscusium. phi¬
lipensium. thessaloncensium. antiochenorũ. pon¬
ti. galatie. capadotie. ceterarum q orb̃ partium.

Expanded text:
caretis, nos tandem possumus aut debemus de his, qui caretis, nos tandem possumus aut debemus de his, qui ante nos uixerunt, ad uestrum tantum modo testimonium temerariam de incognitis ferre sententiam, ut parum sit, quod uos ignota criminamini, nisi et nos ignota iudicemus? non enim Optatum. etiam si forte falsa periclitatur inuidia, sed te defendis, cum dicis: \'Ignoro, qualis ille fuerit. quanto magis ergo, quales fuerint Afri, quos ignotiores arguis, orientalis orbis ignorat! a quibus tamen ecclesiis, quarum nomina in libris habes et recitas, nefaria dissensione disiungeris. si Tamugadensem episcopum uestrum famosissimum et pessime diffamatum non dico Caesariensis sed Sitifensis collega eius eiusdemque temporis ignorabat, quo modo traditores Afros, quicumque illi fuerint, ecclesia Corinthiorum, Ephesiorum, Colossensium, Philippensium, Thessalonicensium, Antiochenorum, Ponti, Galatiae, Cappadociae ceterarumque orbis partium a
Abbreviated transcription (Latin):
cum excommnunicare noluistis. Sed hoc ipsũ ẽ
quod uos arguit in iudicio dĩ fr̃ emerite. quia cũ
unideretis tam magnum malum esse diuidi par¬
tem donati. ut optatus potius in communio-¬
nem tolerandus cxistimarctur. quã illud amitte¬
retur: ꝑmanetis in eo malo. qđ in diuidenda eccl̃a
xp̃i a ut̃is maiorib ꝑpetratum ẽ. Hic fortasse
respondendi angustia. temptabis defendẽ op¬
tatum. Noli fr̃: noli obsecro: non te decet. E si
alium aliquem forte deceat. si tamen qͥcquam de-¬
cet malos: emeritum certe ñ decet defendẽ opta¬
tum: sed fortasse nec accusare. Ita sit sane. ut̾e uoce
media. & dic: unusqͥsq sarcinam suam portat:
Tu quis es qͥ iudices alienum seruum: Si ergo ad
testimonium totiꝰ affrice. immo uͦ t̾rarum om̃i¬
um. quaqua u̾sum gildonis fama feruebat. si¬
mul & ille notus erat. ñ ausi estis umquã de
optato iudicare. ne temere de incognitis iudi¬

Expanded text:
eum excommunicare noluistis. sed hoc ipsum est, eum excommunicare noluistis. sed hoc ipsum est, quod uos arguit in iudicio dei, frater Emerite, quia, cum uideretis tam magnum malum esse diuidi partem Donati, ut Optatus potius in communione tolerandus existimaretur, quam illud admitteretur permanetis in eo malo, quod in diuidenda ecclesia Christi a uestris maioribus perpetratum est. Hic fortasse respondendi angustia temptabis defendere Optatum. noli, frater, noli, obsecro; non te decet et, si alium aliquem forte deceat, si tamen quicquam decet malos, Emeritum certe non decet defendere Optatum. sed fortasse nec accusare. ita sit sane. utere uoce media et dic: Unusquisque sarcinam suam portat. tu quis es, qui iudices seruum alienum? si ergo ad testimonium totius Africae, immo uero terrarum omnium, quaqua uersum Gildonis fama feruebat, simul enim et ille notus erat, non ausi estis umquam de Optato iudicare, ne temere de incognitis iudi