comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptura. D espexi mem& ipsum & distãbui.
& estimaui me terrã & cinerem. Hȩc ẽ hu¬
militas penitentis. Quando ab raham lo
magnis & sc̃ĩs ueris. Nebulã gͦ uelut ci¬
nerem spargit. Quare: Quia qͦs p̃desti.¬
sic. it illos & uecauit: qͥ ñ uenit uocare
iustos. sed peccatores in pęnutencia Qa
emuetit christallũ suam uelut frusia pus
Non denuo laborandũ ẽ dicere. qͥd sit
christallũ. Prȩlociiti eium sumꝰ: & credo¬
ñ excidisse Karitati ur̃ȩ. Quid .ẽ. gͦ emit¬
tit christallũ suam uelut frusta panis
Quomͦ illa nix ipsius quia p̾destinatrrũ
ẽ: qͦmͦ nebula ipsiꝰ. quia ipsi uocant᷑ adpe¬
ntentiam. qui p̃destinati sunt ad salutẽ.
sic ẽ quod amiͦ christallum ipsiꝰ. Quia .ẽ.
christallum. Multum obduruit: multũ
ł uerunt nimis duri. ñ iam niui. s ehri¬
stallo comparandi. & ipsi p̃destinati sunt
& uocati: & quidam corũ ita ut pascerent

Expanded text:
Scriptura: «Despexi meipsum et distabui, Scriptura: «Despexi meipsum et distabui, et aestimavi me terram et cinerem» . Haec est humilitas poenitentis. Quando Abraham loqmagnis et sanctis viris? «Nebulam» ergo «velut cinerem spargit:» quare? Quia «quos praedestinavit, illos et vocavit,» qui non venit «vocare justos, sed peccatores in poenitentimittit crystallum suum velut frusta panis.» Non denuo laborandum est dicere quid sit crystallum. Praelocuti enim sumus, et credo non excidisse Charitati vestrae. Quid est ergo, «Mittit crystallum suum velut frusta panis?» Quomodo nix illa ipsius, quia praedestinatorum est; quomodo nebula illa ipsius, quia ipsi vocantur ad poenitentiam, qui praedestinati sunt ad salutem: sic est quodammodo crystallum ipsius. Quid est crystallum? Multum obduruit, multum Fuerunt nimis duri, non jam nivi, sed crystallo comparandi: et ipsi praedestinati sunt, et vocati; et quidam eorum ita ut pascerent
Abbreviated transcription (Latin):
noueris nescire te: & noueris quid scire
oporteat: & uideas te inualidũ ad illud
sciendũ qͦd oport& sciri. Nam si in ista ne¬
bula iam ante p̃sumpseris scire : audies
ab apło. Qui se putat aliquid scire: ñdũ
scit quẽ ad modum oporteat scire. Ergo
ũdum comp̃hendisti: adhuc nebulã pateris.
Sed non de deseruit qui accendit t lucer¬
nam carnis suȩ. Non erras in nebula: fide
sequere. Sed quia conaris uidere & ñ
potes. pęniteat te peccatorum: quia nebula
uelut cinis sparsa ẽ. Quid iam te peniteat:
Contumacem te fuisse adu̾sus dm̃. Quidiã
te peniteat. Secittum te fuisse uias tuas
malas : ꝑuenisse in istã difficultatẽ illi be¬
atȩ uisionis: & erit tͥ salubris nebula
quã sicut cinerem spargit ds̃. Tu ipse es:
adhuc nebula es: sed uelut cinis. Ad¬
huc enim penitentes uolutant᷑ in cinere
fr̃s mei tanqͣm similes se constantes: dicen¬
tes deo suo cinis sum. Dixit enĩ quȩdam

Expanded text:
noveris nescire te, et noveris quid scire noveris nescire te, et noveris quid scire oporteat, et videas te invalidum ad illud sciendum quod oportet sciri. Nam si in ista nebula jam ante praesumpseris scire, audies ab Apostolo: «Qui se putat aliquid scire, nondum scit quemadmodum oporteat eum scire» . Ergo nondum comprehendisti, adhuc nebulam pateris. Sed non te deseruit qui accendit tibi lucernam carnis suae. Non erras in nebula; fide sequere. Sed quia conaris videre, et non potes, poeniteat te peccatorum; quia nebula velut cinis sparsa est. Jam te poeniteat contumacem te fuisse adversus Deum; jam te poeniteat secutum te fuisse vias tuas malas. Pervenisti in istam difficultatem illius beatae visionis; et erit tibi salubris nebula quam sicut cinerem spargit Deus. Tu ipse es adhuc nebula, sed velut cinis. Adhuc enim poenitentes volulantur in cinere, fratres mei, tanquam similes se contestantes, dicentes Deo suo: «Cinis sum.» Dixit enim quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
incipit uocatione uenire ad pęnitentiã.
Merito gͦ qui dat niuẽ uelut lanã. ꝓpt
confectũ tunicȩ future: etiã ꝓpt̾ uocatio¬
nem in penitentia. nebulã uelut cinerẽ
spargit. Nebulã inquit. uelut cinerem
spargit. Quis: Qui dat niuẽ sic̃ lanam.
Quos enĩ p̃destinauit. uocat in pęniten¬
tia: quia quos p̃destinauit. illos & uo¬
cauit. Cinis autẽ ad pęnitentiã ꝑtin&:¬
Audi uocantem ad penitentiã. Cum xxꝓ¬
Drar& quibꝰdam ciuitatibꝰ dicens. ue tͥ coro
raim. ue tͥ bethsaida. quia si in tyro & sy¬
d ine faitȩ ẽẽnt uirtutes quȩ factȩ sunt
in uobis: olim inquit in cilicio & cinere
pęnitentiam egissent. Ergo nebulã uelut
cinerem spargit. Quid .ẽ. nebulã uelut
cinerem spargit: Cum uocat᷑ quisq ad in¬
telligendũ dm̃. & dr̃ illi. cape ueritatem:
incipe uelle caꝑe ueritatẽ: non sufficit:
uid& se qͣndam caliginẽ pati. quã ante
ñ uidebat. Adhuc gͦ ẽ illa nebula. ut

Expanded text:
incipit vocatione venire ad poenitentiam. incipit vocatione venire ad poenitentiam. Merito ergo «qui dat nivem velut lanam,» propter confectum tunicae futurae; etiam propter vocationem in poenitentiam, «nebulam velut cinerem spargit. Nebulam,» inquit, «velut cinerem spargit:» quis? «Qui dat nivem sicut lanam.» Quos enim praedestinavit, vocat in poenitentiam; quia «quos praedestinavit, illos et vocavit.» Cinis autem ad poenitentiam pertinAudi vocantem ad poenitentiam, cum exprobravit quibusdam civitatibus, dicezaim, vae tibi Bethsaida; quia si in Tyro et Sidone factae essent virtutes quae factae sunt in vobis, olim,» inquit, «in cilicio et cinere poenitentiam egissent» . Ergo «nebulam velut cinerem spargit.» Quid est, «Nebulam velut cinerem spargit?» Cum vocatur quisque ad intelligendum Deum, et dicitur illi, Cape veritatem, incipit velle capere veritatem, non sufficit, videt se quamdam caliginem pati, quam antea non videbat. Ad hoc est ergo illa nebula, ut
Abbreviated transcription (Latin):
de niue quã dedit sic̃ lanam. Adhuc p̃de¬
stinati pigri erant. Sed expecta: uide quid
sequit᷑: quia sic̃ lanã dedit eos. E it inde
uestim̃tũ xp̃i ipsa eccła. Inde ẽ illud qͦd dic̃
apss: ut exhiber& sibi gloriosam ȩccłam.
non habentẽ maculam aut rugam. Ergo
exhibeat gloriosam ȩccłam sibi. ñ habentẽ
maculã aut rugam: faciat sibi uestẽ de
lana illa quã p̃destinauit in niue adhuc
in hominibꝰ incredulis & frigidis. & pigris.
faciat uestẽ de hac lana: ut abluatur
a maculis mundetur fide. ut rugam
non habeat. tendatur in cruce. Quid aitᷤ
Niuem. uelut lanã. lam si p̃destinati st̃
uocandi st̃. Quos enim p̃destinauit: illos
& uocauit. lam quomͦꝰ uocant᷑ : Ex lan-¬
guore corporis illiꝰ: ut fiant sani. Quomͦ
uocant᷑ : Audi eugłm. Non ueni uocare
iustos. s peccatores in pęnitentiã. Incipit
gͦ iã p̃destinatio. Uides illum cognoscere
torporem suum: accusare peccatũ suum:

Expanded text:
de nive quam dedit sicut lanam, adhuc praedede nive quam dedit sicut lanam, adhuc praedestinati, pigri erant: sed exspecta, vide quid sequatur; quia sicut lanam dedit eos, fit inde i ipsa Ecclesia: inde est illud quod ait Apostolus, «Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam» . Ergo exhibeat sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam; faciat sibi vestem de illa lana quam praedestinavit in nive. Adhuc in hominibus incredulis, et frigidis, et pigris, faciat vestem de hac lana. Ut abluatur a maculis, mundetur fide; ut rugam non habeat, tendatur in cruce. «Qui dat nivem sicut lanam.» 24. Jam si praedestinati sunt, vocandi sunt. «Quos» enim «praedestinavit, illos et vocavit» . Jam quomodo vocantur ex languore corporis illius, ut sani fiant? quomodo vocantur? Audi Evangelium: «Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam» . Incipit ergo jam praedestinatione nivis illius cognoscere torporem suum, accusare peccatum suum;
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Ecce nos pigri in hac terra: quasi
congelauimꝰ hic. Et quomͦ contingit ni¬
uibꝰ. rursus eñĩ gelant. & in ima decidt̃.
sic frigescente caritate decidit humana
natura in has terras. & pigro corpore in¬
uoluta uelut nix facta ẽ: s in ista ni¬
ue st̃ p̃destinati filii dei. Dat enim ille
niuem: uelut lanam. Quid. c̃. uelut
lanã: Id . ẽ. de niue quã dedit: de istis
pigris adhuc spũ. & frigidis. qͦs p̃destina¬
uit. facturꝰ ẽ aliquid. Lana enim: mate¬
ries uestis est. Lana cũ uidet᷑: ueluti p̃pa¬
ratio ẽ aliqua ad uestem. Ergo quia p̃desti¬
nauit hos qui ad tẽpꝰ frigidi repunt in t̾ra.
& nondũ feruent spũ caritatis. de p̃desti¬
natione enĩ adhuc loquit᷑: ueluti lanam
dedit hos ds̃. facturꝰ ẽ inde uestẽ. Merito
in montẽ uestis. xp̃i fulsit sicut nix. F ulgẽ¬
bat uestis xp̃i: fulsit sic̃ nix: tanquã de illa
lana iã facta erat tunica. De qua lana: ld.ẽ.

Expanded text:
nit. Ecce nos pigri in hac terra quasi nit. Ecce nos pigri in hac terra quasi congelavimus hic. Et quomodo contingit nivibus; sursum enim gelant, et in ima decidunt: sic frigescente charitate decidit humana natura in has terras, et pigro corpore involuta velut nix facta est. Sed in ista nive sunt praedestinati filii Dei. Dat enim ille «nivem velut lanam.» Quid est, «velut lanam?» Id est, de nive quam dedit, de istis pigris adhuc spiritu et frigidis quos praedestinavit, facturus est aliquid. Lana enim materies vestis est: lana cum videtur, veluti praeparatio est aliqua ad vestem. Ergo quia praedestinavit hos qui ad tempus frigidi repunt in terra, et nondum fervent spiritu charitatis de praedestinatione enim adhuc loquitur, veluti lanam dedit hos Deus; facturus est inde vestem. Merito in monte vestis Christi fulsit, sicut nix . Fulgebat vestis Christi, sicut nix, tanquam de illa lana jam facta erat tunica; de qua lana, id est
Abbreviated transcription (Latin):
potui sicut intellexi: & quomͦ potuistis.
enscũqͦ intellexetimꝰ: ñ intelleximꝰ sicu¬
ti ẽ. Quare hoc  Corpꝰ enim qͦd corrum¬
pitur aggrauat animam. Ergo in terra
frigidi sumus. Uelocitas enim feruens ẽ.
ꝙ omĩa feruentia uelociora. om̃ia frigi¬
diora. tardiora. Nos tardi: gͦ frigidi. Illa
autẽ sapientia: currit usq in uelocitatẽ:
Ergo feruentissima ẽ: nec ẽ qui se abscon¬
poris carditate: uinculo terrene uitę
huiꝰ corruptibilis onerati: nullã spem
habemꝰ ad capiendum uerbum. qͦd usq
in uelocitatẽ currit: An ille uero. qͣm¬
uis ex corpore infimo dep̃ssos. deseruit:
Nonne ipse p̃destinauit nos anteqͣm in
isto mortali & pigro corpore nasceremut:
Qui gͦ p̃destinauit nos: dedit terre ni¬
uem. nosipsos. lam enim ueniamꝰ ad il¬
los psalmi uersus: sed obscuros. Incipiant
illa inuoluta eu olui: qm̃ uos u̾bum dei
qͣnto magis ꝑ nos dr̃. tanto auidiores inue¬

Expanded text:
potui, si intellexi, et quomodo potuistis ipotui, si intellexi, et quomodo potuistis iescumque intellexerimus, non intelleximus sicuti est. Quare hoc? «Corpus enim quod corrumpitur aggravat animam» . Ergo in terra frigidi sumus. Velocitas enim fervens est; et omnia ferventia velociora, omnia frigida tardiora. Nos tardi, ergo frigidi. Illa autem Sapientia currit usque in velocitatem. Ergo ferventissima est; nec est qui se absconporis tarditate, vinculo terrenae vitae hujus corruptibilis onerati, nullamne spem habemus ad capiendum Verbum, quod usque in velocitatem currit? An vero ille quamvis ex corpore in infima depressos deseruit? Nonne ipse praedestinavit nos, antequam in isto mortali et pigro corpore nasceremur? Qui ergo praedestinavit nos, dedit terrae nivem, ipsos nos. Jam enim veniamus ad illos Psalmi versus subobscuros; incipiant illa involucra evolvi: quoniam vos verbum Dei, quanto magis per nos dicitur, tanto avidiores inve
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ꝑtin& ad u̾bum dĩ. ñ ẽẽ in parte. ubiq¬
dĩ sapientia ẽ. nondũ assumpta carne.
Sic cogttemꝰ dm̃ in forma dr̃ u̾bum ȩqͥle
patri. Ipsa ẽ sapientia dĩ de qua dictũ est.
attingit a fine usq adfinẽ fortit̾. Quan¬
ta uelocitas. attingit a fine usq ad finẽ
fortit᷑. Sed forte immobilitate attingit.
Si immobilitate : tanquã moles aliqua
saxea impl& locũ aliquẽ. Dr̃ qͦd attingit
eiꝰdem loci a fine usq ad finem: ñ tam̃
motu. Iuid gͦ dicimꝰ : Non hab& motũ
u̾bum illud: & sapientia illa stolida ẽ:
Et ubi ẽ qͦd dr̃ de sapientiȩ spũ: Cum
multa dicerent᷑. accutꝰ inqͥt: mobilis:
certꝰ: incomquinatꝰ. Sicut inqͥt sapien¬
tia dei mobilis. Sic gͦ mobilis. quando
hoc tangit. illud non tangit: aut hoc tan¬
git. illud descrit. Et ubi ẽ uelocitas: Hoc
inclusa teneatur. Sed si cogitare ista ñ pos¬
sumꝰ: pigri sumus. Quis ista cogitat. Et

Expanded text:
Hoc pertinet ad Verbum Dei, non esse in parte, ubiqHoc pertinet ad Verbum Dei, non esse in parte, ubiqDei Sapientia est , nondum assumpta carne. Si cogitemus Deum in forma Dei, Verbum aequale Patri; ipsa est Sapientia Dei, de qua dictum est: «Attingit in fine usque ad finem fortiter» . Quanta velocitas! «Attingit a fine usque ad finem fortiter.» Sed forte immobilitate attingit. Si immobilitate, tanquam moles aliqua saxea impleat locum aliquem; dicitur quod attingit ejusdem loci a fine usque ad finem, non tamen motu. Quid ergo dicimus? non habet motum Verbum illud, et Sapientia illa stolida est? Et ubi est quod dicitur de Sapientiae Spiritu? Cum multa dicerentur: «Acutus,» inquit, «mobilis, certus, incoinquinatus» . Sic utique sapientia Dei mobilis. Si ergo mobilis; quando hoc tangit, illud non tangit? aut hoc tangit, illud deserit? Et ubi est velocitas? Hoc t nusquam inclusa teneatur. Sed cogitare ista non possumus; pigri sumus. Quis ista cogitet? Et
Abbreviated transcription (Latin):
rit u̾bum eiꝰ. Non dixit ueloꝵx ẽ u̾bum cus¬
s. currit ubum eiꝰ usq in uelocctatem. lnra¬
ligamꝰ fr̃s: non potuit eligere meli ubum.
Calidꝰ calore calescit frigidus frigottri¬
gescit: uelox uelocitate uelox fit. Quid et¬
lidiꝰ ipso calore: quo quicquid calescit. fit
calidum: uid frigidiꝰ ipso frigore. qͥfri¬
gescit quicquid frigidum fit: Quid s ue
lociꝰ ipsa uelocitate: qua uelox fit. qqͥo
uelocit᷑ currit: Possunt dici multa ue¬
locia: & alia magis & alia munꝰ. E tanto
quȩq res uelox ẽ quanto ẽ particepsue¬
locitatis. Illa res magis particeps ueloci¬
tatis. gͦ magis uelex : aut minꝰ particens
uelocitatis. gͦ minꝰ uelox. ipsa utiq uelo
citate. Quidꝰ uelociꝰ gͦ. qͦd eurrit usq in
uelocttatem: Quantũ uis auge qͦd uelox
ẽ u̾bum: & dic uelociꝰ ẽ quã illua aut
illud: quam aues. quam uenti. quã angłi.
citas. usq in ipsã uelocitatẽ. Uelocitas
ipsa quid .ẽ. fr̃s : Ubiq ẽ : non ẽ in parte.

Expanded text:
bum ejus.» Non dixit, Velox est verbum ejus: «currit verbum ejus usque in velocitatem.» Intelligamus, fratres; non potuit eligere melius verbum. Calidus calore calescit, frigidus frigore frigescit, velox velocitate velox fit. Quid calidius ipso calore, quo calescit quidquid fit calidum? Quid frigidius ipso frigore, quo frigescit quidquid frigidum fit? Quid ergo velocius ipsa velocitate, qua velox fit quidquid velociter currit? Possunt dici multa velocia, et alia magis et alia minus; et tanto quaeque res velox est, quanto est particeps velocitatis. Illa res magis est particeps velocitatis; ergo magis velox: aut minus particeps velocitatis; ergo minus velox. Ipsa itque currit? «Usque in velocitatem.» Quantum vis auge quod velox est verbum, et dic: Velocius est quam illud aut illud, quam aves, quam venti, quam Angeli.citas, usque in ipsam velocitatem? Velocitas ipsa quid est, fratres? Ubique est, non est in parte.
Abbreviated transcription (Latin):
utrũq demonstratũ c̃. Passio dñi ostendit
nob̃ uitã p̃sentis necessitatis. qua oport&¬
& laborare & tribulari. ad extremũ mori:
resurrectio uͦ & clarificatio dñi ostendit
nob̃ uitã quã accepturi sumus. cũ uenerit
retribuere digna dignis: mala malis. bona
bonis. Et quidem mͦ mali om̃s. cantare no¬
b̾cũ possunt alleluia. Si aute̾ in malicia
sua ꝑseuerauerint: canticũ uite mͣe fu¬
turę. labiis dicere potuer̃. ipsã uͦ uitã quȩ
tc̃ erit in ea ueritate quȩ nc significatur.
obtinere ñ posst̃: qͥa noluer̃ meditari ante
hoc ẽ qͦd nob̾ om̃s dicimꝰ. qͣndo dicimꝰ allelua:
laudate dm̃. Dicis tu alteri. dic̃ ipse tibi:
cũ se om̃s exhortant᷑. onĩs faciunt qͦd hor¬
tant᷑. S laudate de totis uotis: id .ẽ. non
solũ lingua & uox ur̃a laud& dm̃. s & con¬
scientia ura: uita ur̃a. facta ur̃a. Et e um¬

Expanded text:
ssio Domini ostendit nobis vitam praesentis necessitatis, quia oportet laborare, et tribulari, et ad extremum mori: resurrectio vero et clarificatio Domini ostendit nobis vitam quam accepturi sumus, eum venerit retribuere digna dignis, mala malis, bona bonis. Et quidem modo mali omnes cantare nobiscum possunt, «Alleluia:» si autem in malitia sua perseveraverint, canticum vitae nostrae futurae labiis dicere poterunt; ipsam vero vitam, quae tunc erit in ea veritate quae nunc significatur, obtinere non possunt; quia noluerunt meditari, antehoc est quod nobis omnes dicimus, quando dicimus, «Alleluia.» Laudate Dominum, dicis tu alteri, dicit ipse tibi: cum se omnes exhortantur, omnes faciunt quod hortantur. Sed laudate de totis vobis; id est, ut non sola lingua et vox vestra laudet Deum, sed et conscientia vestra, vita vestra, facta
Abbreviated transcription (Latin):
seit gemitꝰ. succedat sola laudatio. Propt᷑
hec duo cẽpora. unum qͦd nc c̃ in tribu¬
lationibꝰ & temptationibꝰ huiꝰ uitȩ. alterũ
qͦd tunc erit in securitate & exultatione ꝑ¬
petua: instituta ẽ nob̃ etiã celebratio duoꝵ
tempoꝵ. aute pascha. & pꝰ pascha. Illud qͦd
ẽ ante pascha. significat tribulationẽ in qͦ
mͦ sumꝰ: qͦd uͦ nẽ agimꝰ pꝰ pascha. significat
beatitudinẽ in qua pꝰea erimꝰ. Ante pas¬
cha gͦ qͦd celebramꝰ hoc & agimꝰ: pꝰ pascha
autẽ qͦd celebramꝰ. significamꝰ qͦd ñdũ te¬

Expanded text:
nseat gemitus, succedat sola laudatio. Propter nseat gemitus, succedat sola laudatio. Propter haec duo tempora unum quod nunc est in tentationibus et tribulationibus hujus vitae, alterum quod tunc erit in securitate et exsultatione perpetua, instituta est nobis etiam celebratio duorum temporum, ante Pascha, et post Pascha. Illud quod est ante Pascha, significat tribulationem in qua modo sumus: quod vero nunc agimus post Pascha, significat beatitudinem in qua postea erimus. Ante Pascha ergo quod celebramus, hoc et agimus: post Pascha autem quod celebram
Abbreviated transcription (Latin):
ex parte facta ẽ: ut plenitudo gentiũ uttͣ¬
ra. De iacob factꝰ ẽ isrł. Quid.ẽ. isrł. lã õs
audiamꝰ. Om̃s isrł siue qui hic estis in m̃briᷤ
xp̃i. siue qͥ foris & ñ foris. & ꝑ om̃s gentes.
Ubiq foris: ubiq intus. Audiat ipse isrł:
qui ex iacob factꝰ ẽ isrł. Quid. ẽ. isrł. Ui¬
dens dm̃. Ubi uidebit dm̃: In pace. In qͣ
pace. Pace ierłm. Quia posuit inqͥt fines
tuos pacẽ. Ibi laudabimꝰ om̃s: unꝰ in uno.
Ad unum erimꝰ: quia deinceps multi dis¬
persio non erimus:¬
editatio p̃sentis uite nr̃e in
laude dĩ ẽẽ deb&: quia exul¬
tatio sempit̾nę future uite
nrȩ. laus dĩ erit : & nemo po¬
test idoncꝰ fieri futurę uitę
qͥ ñ ad illã mͦ exercuerit. Modogͦ laudamꝰ
oratio. gemitum. Promissũ ẽ enĩ nob̃ ali¬
in spe gaudemꝰ: qͥa tam̃ ñdũ habemꝰ. in de¬
sidio g̾emimꝰ. Bonum ẽ nob̾ ꝑseuerare in
desidio. donec ueniat qͦd ꝓmislũ ẽ. ꝙ t̾r¬

Expanded text:
ut plenitudo Gentium intraret» . De Jacob factus est Israel. Quid est Israel? Jam omnes audiamus, omnes Israel, sive qui hic estis in membris Christi, sive qui foris et non foris, et per omnes gentes ubique foris, ubique intus; audiat ipse Israel, qui ex Jacob factus est Israel. Quid est Israel? Videns Deum. Ubi videbit Deum? In pace. In qua pace? Pace Jerusalem; quia, «Posuit,» inquit, «fines tuos pacem.» Ibi laudabimus, omnes unus in uno ad unum erimus; quia deinceps multi dispersi non erimuseditatio praesentis vitae nostrae in laude Dei esse debet: quia exsultatio sempiterna futurae nostrae vitae, laus Dei erit; et nemo potest idoneus fieri futurae vitae, qui non se ad illam modo exercuerit. Modo ergo laudamus oratio gemitum. Promissum est enim nobis aliin spe gaudemus: quia tamen nondum habemus, in desiderio gemimus. Bonum est nobis perseverare in desiderio donec veniat quod promissum est, et tra
Abbreviated transcription (Latin):
nouũ testamͣtũ. nouũ canticũ
In ueteri testam̃to: ꝓmissiones st̃ tempo¬
rales e t̾renȩ. Qisquis trena diligit: uetꝰ
canticum cantat. Qui uult cantare canti.¬
cu nouũ. diligat et̾na. Ipsa dilectio: noua
e x etna. Ido semꝑ noua: qͥa numqͣm uete¬
rascit. Nam si bene consicłas: antiquũ est
hoc. Quom gͥ est nouum: Numqͥd fr̃s mei

Expanded text:
icum. In Veteri Testamento promissiones sunt temporales et terrenae. Quisquis terrena diligit, vetus canticum cantat: qui vult cantare canticum novum, diligat aeterna. Ipsa dilectio nova est et aeterna: ideo semper nova, quia nunquam veterascit. Nam si bene consideres, antiquum est hoc: quomodo ergo est novum? Numquid, fratres mei,
Abbreviated transcription (Latin):
uita. Interrog& quisq ap̃m in fide sua.
Si dormit fides: merito fluctuat nauis:
qͥa xp̃c dormit in naui. Iħc erũ dormiebat
in naui: & nauis fluctuabat in aqͥs. tẽpesta¬
dormit. Fides tua dormit. Quid adhuc
dubitatione ut tempestate iactaris:
Eaxita xp̃m: excita fidem tuã. Conspice
oculis fidei. uitã futurã ꝓpt̃ quã credi¬
disti: ꝓpt̃ quã signo eiꝰ signaris qͥ ꝓpt̾ea
dux hanc uitã ut tͥ ostenda qͥm sit con

Expanded text:
vita. Interroget quisque Christum in fide sua: vita. Interroget quisque Christum in fide sua: sed dormit fides. Merito fluctuas, quia Christus dormit in navi. Jesus enim dormiebat in navi, et navis fluctuabat in aquis et tempestastus dormit? Fides tua dormit. Quid adhuc dubitationis tempestate jactaris? Excita Christum, excita fidem tuam: conspice oculis fidei vitam futuram, propter quam credidisti, propter quam signo ejus signaris, qui propterea duxit hanc vita
Abbreviated transcription (Latin):
minit caritas ur̃a qͥ affuistis. ipsã eugłicã
lectionẽ quȩ nos diutiꝰ tenuit ut psalmi
expositio differret᷑: congruã lectã fuisse
eidẽ psalmo. Hoc tc̾ diximꝰ: s ostende ñ
ualumꝰ. qͥa psalmũ distulimꝰ. Hodie itaq
demonstranda ẽ ipsa congruentia. In eugłi¬
ci ipsa lectione territi sumꝰ de die nouis¬
simo. Terror ille. securitatẽ parturit.
Territi enĩ p̃cauemꝰ: p̃cauentes securi eri¬
mꝰ. Quomͦ enim p̃postera securitas in t̾ro¬
res impellit: ita ordinata sollicitudo se¬
curitatẽ parit. Territi auttẽ sum̾: ne p̃¬
sentẽ uitã. deficientẽ. uolaticã transito¬
riam sic amemꝰ. quasi alia nulla sit. Si enĩ
alia nulla ẽ: amem̾ hanc. Si alia utta
nulla ẽ. feliciores nob̾ st̃ qͥ ad amphiteatrỹ
hodie uigilar. Quid eni ait apłs. Si in
hac uita tantũ in xp̃o sperantes sumꝰ: mi
serabiliores sumꝰ om̃ibꝰ hominibꝰ. Est gͦ alia

Expanded text:
minit Charitas vestra, qui adfuistis, ipsam evangelicam minit Charitas vestra, qui adfuistis, ipsam evangelicam lectionem, quae nos diutius tenuit, ut Psalmi expositio differretur, congruam lectam fuisse eidem psalmo. Hoc tunc diximus, sed ostendere non valuimus, quia Psalmum distulimus. Hodie itaque demonstranda est et ipsa congruentia. In evangelica illa lectione territi sumus de die novissimo. Terror ille securitatem parturit; territi enim praecavemus, praecaventes securi erimus. Quomodo enim praepostera securitas in terrores impellit, ita ordinata sollicitudo securitatem parit. Territi autem sumus, ne praesentem vitam deficientem, volaticam, transitoriam, sic amemus, quasi alia nulla sit: si enim alia nulla est, amemus hanc. Si alia vita nulla est, feliciores nobis sunt qui ad amphitheatrum hodie vigilarunt. Quid enim ait Apostolus? «Si in hac vita tantum in Christo sperantes serabiliores sumus omnibus hominibus» . Est ergo alia
Abbreviated transcription (Latin):
indoctus abscedo. Hoc ẽ qͦd paulo ante dixii
Latere: curaui. Ita sanandꝰ es Multum
aud&. etiam hominem. Consiliũne aude¬
bit dare medico: ubi homo egrotat & ds
curat. Magnũ pretatis & sanitatis initiũ
ẽ: anteqͣm scias quare quid dictũ sit. cre¬
dere ita debuisse dici ut dictũ ẽ. Hec eni
pietas faci& te capacem ut queras qͦd dic¬
tũ ẽ: & cũ quesieris inuenias. & cũ in¬
ueneris gaudeas. Ad sit gͦ nob apud do¬
minũ dmꝰ nr̃m iste affectꝰ p̃cum ur̃arum:
esinon ꝓꝓt̃ nos. certe ꝓpt̾ uos donare dig¬
netur qͣa hic absconditũ lata. Modo gͦ p̾u¬
tate nos qm̃ cuidam spectaculi & editionis
diuine diem ꝓmisimꝰ: ꝓnunciatis istis uer¬
sibꝰ & ñdũ expositis. inuolutas qͥdem edito¬
ris nri sarcinas ꝓtulisse. Utiq adhuc i¬
uolutȩ ꝓferunt᷑: ut euolutę expectent᷑.
Uos autẽ ñ tantũ intueri: s & uestiri pa¬
ramini. Dixeramꝰ autẽ die dominico. si me¬

Expanded text:
indoctus abscedo? Hoc est quod paulo ante dixi: indoctus abscedo? Hoc est quod paulo ante dixi: Patere te curari; ita sanandus es. Multum audet, etiam hominem. Consiliumne audebit dare aeger medico? Ubi homo aegrotat, et Deus curat, magnum pietatis et sanitatis initium est, antequam scias quare quid dictum sit, credere ita dici debuisse ut dictum est. Haec enim pietas facie te capacem ut quaeras quod dictum est, et cum quaesieris invenias, et cum inveneris gaudeas. Adsit ergo nobis apud Dominum Deum nostrum iste affectus precum vestrarum; et si non propter nos, certe propter vos donare dignetur quod hic absconditum latet. Modo ergo putate nos, quoniam cujusdam spectaculi et editionis divinae diem promisimus, pronuntiatis his versibus et nondum expositis, involutas quasdam Editoris nostri sarcinas protulisse. Utique ad hoc involutae proferuntur, ut evolutae exspectentur: vos autem non tantum intueri, sed et vestiri paramini. 3. Dixeramus autem die dominico, si me
Abbreviated transcription (Latin):
speciem hanc quȩ christallus qr̃. Ireentr
glacie durata ꝑ multos annos. ita ut sole
uel igne facile dissolui ñ possit. Hoc pte
aliqͣndo diutiꝰ exposuimꝰ. quia multate¬
norant: nec illi qui hoc forte norunt ae
re quã nouer̃. onerosum debent habere
sermonẽ adhibitum. ñ ꝓpt̃ se. s ꝓpt̃ eosqͥ
ñ nouer̃. Hȩc gͦ cũ audistis ꝑsonante lecto¬
re. ñ dubito uos diu̾sa cogitasse: dixislẽ
aliqͦs & uerum dixisse: magna oꝑa dei.
unde particula quȩdã commemorata ẽ.
& ipsa terrena & ꝓpe om̃ibꝰ annis nota:
qͦmͦ innuat ds̃: quomͦ nebulam spargat.
qͦmͦ etiã christallũ solid&: aliũ dixissẽsͥ.
Putasne sine causa ista in scͥpturis posita
nuit : Nix ista. & lana: nebula & cinis.
christallus & panis: Sed quare sic scͥpta
loqui uoluit: ꝑ quasdam quasi caligines
similitudinũ: Quanto meliꝰ aꝑtiꝰ loque¬
retur. Quare uel quero uel hestto: qͥd sibi
illa u̾ba exigant. Quare ui audiendo uł
laboro. Quare plerũq audito psalmo.

Expanded text:
speciem quae crystallum dicitur. Intendat glacie durata per multos annos, ita ut a sole vel igne facile dissolvi non possit. Hoc propterea aliquanto diutius exposuimus, quia multi ignorant: nec illi qui hoc forte norunt, de re quam noverunt onerosum debent habere sermonem, adhibitum non propter se, sed propter eos qui non noverunt. Haec ergo cum audistis personante Lectore, non dubito vos diversa cogitasse; dixisse aliquos, et verum dixisse, Magna opera Domini, unde particula quaedam commemorata est, et ipsa terrena, et prope omnibus annis nota, quomodo ningat Deus, quomodo nebulam spargat, quomodo etiam crystallum solidet: alios dixisse sibi, Putasne sine causa ista in Scripturis positanuit nix ista et lana, nebula et cinis, crystallum et panis? Sed quare sic Scriptura loqui voluit, per quasdam quasi caligines similitudinum? quanto melius apertius loqueretur? Quare vel quaero vel haesito, quid sibi illa verba exigant? quare in audiendo vel laboro? quare plerumque audito psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ isrł: & om̃s gentes unꝰ in xp̃o. Ergo ad
om̃s ꝑtin& gentes qͦd reuelauit ipsi iacob
& ipsi isrł & illi soli in aliis gentibꝰ depittan¬
di sunt. qui nolentes cređe. in xp̃o. nolt̃
recedere ab oleastro. & inserioliuȩ. Re¬
manebt̃ in siluosis ramis: steriles & amari.

Expanded text:
Israel, et omnes gentes unus in Christo. Ergo ad omnes pertinet gentes, quod revelavit ipsi Jacob et ipsi Israel; et illi soli in aliis gentibus deputandi sunt, qui nolentes credere in Christum, nolunt recedere ab oleastro et inseri olivae. Remanebunt in silvosis rami steriles et amari.
Abbreviated transcription (Latin):
ł iliis isrł. populo apꝓpinqͣnti sibi. Nemo
dicat: ñ sum filiꝰ isrł. Ne pitetis uideos
filios isrł ẽẽ : & nos ñ ẽẽ filios isrł. Audeo
uob̾ dicere frͣs mei: illi ñ st̃: & nos sumꝰ.
Ex abraham: qͥa isaac ex abraham. isrł.
Qͥs qͥs degenerauit a fide abrahã: ꝑdidit
ꝓgenic̃ abrahã. Iudei degenerauer: ꝑdi¬

Expanded text:
«Filiis Israel, populo appropinquanti sibi.» Nemo dicat: Non sum filius Israel. Ne putetis Judaeos filios Israel esse, et nos non esse filios Israel: audeo vobis dicere, fratres mei; illi non sunt, et nos sumus. m. Unde Israel? Ex Abraham; quia Isaac ex Abraham, Israel quisquis degeneraverit a fide Abraham, perdidit progeniem Abrahae. Judaei degeneraver
Abbreviated transcription (Latin):
tera: quia hoc uultis. Adsit dñs: ad sit
uiribꝰ in & mentibꝰ nr̃is. Qui posuit fines
tuos pacem. Ad ierłm illã dicit. E adipe
frum̃ti satians te. Transit fames & sitis
iusticiȩ: succedit saturitas. Quȩ ibi erit
adeps frum̃ti: nisi panis ille qͥ ad nos de
cȩlo descendit: In patria ipsa qͦm̾ satura¬
bit: qui in ꝑ egrinatione sic pauit. Iam¬

Expanded text:
tera, quia hoc vultis. Adsit Dominus, adsit et tera, quia hoc vultis. Adsit Dominus, adsit et viribus et mentibus nostris. «Qui posuit fines tuos pacem,» ad illam Jerusalem dicit: «et adipe frumenti satians te.» Transit fames et sitis justitiae, succedit saturitas. Qui ibi erit adeps frumenti, nisi panis ille qui descendit de coelo ad nos ? In patria ipsa quomodo saturabit, qui in peregrinatiane sic pavit?
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ de siti fuit ñ de saturitate: qͥa ibi erit
ꝑfecta iusticia. ubi ꝑfecta pax. M odo esu¬
rimꝰ. & sitimꝰ iusticiam. Beati qui esuri¬
unt & sitiunt iusticiam: qm̃ ipsi satura¬
buntur. Quomͦ ipsi saturabunt᷑. Cũ ad
pacem uenerimꝰ I dõ cũ dixiss&. qͥ po¬
suit fines tuos pacem. qͥa ibi saturitas .&
nulla indigentia: subdidit statim. E t
adipe frumenti satians te. Frͣs. qm̃ pax
ipsa de qua loquimur nondum ẽ in totis
nobis. id.ẽ uno quoq nr̃m tota. adhuc
forte a spũ ur̃o delectat audire. Ded si
aliquid resistit ut reueletur ex corpore
finiemꝰ psalmum. Fatigatos uos numqͣm
stiidia multorum exigentiũ de me hẽ labo¬
rem & hunc sudorem: quẽ credo in dño ñ
futurũ infructuosũ. Saudeo tantã eẽ
uoluntatem in ueritate uerbi dĩ: ut stu¬
diũ ur̃m bonum in bono. & de bono. uin¬
cat studium insanorũ. qͥ sunt in amphi¬
teatro. Numquid illi si tamdiu starent.
adhuc spectarent: Ergo fr̃s audiamꝰ cę¬

Expanded text:
r de siti fuit, non de saturitate: quia ibi erit perfecta justitia, ubi perfecta pax. Modo esurimus et sitimus justitiam. Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Quomodo ipsi saturabuntur? Cum ad pacem venerimus. Ideo cum dixisset, «Qui posuit fines tuos pacem;» quia ibi saturitas et nulla indigentia, subdidit statim, «Et adipe frumenti satians te» 21. Fratres, quoniam pax ipsa de qua loquimur, nondum est in totis nobis, id est in unoquoque nostrum tota, adhuc forte spiritum vestrum delectat audire: sed si nihil resistit et rebellat ex corpore, finiemus Psalmum. Fatigatos vos nunquam video studia multorum exigentium de me hunc laborem et hunc sudorem, quem credo in Domino non futurum infructuosum. Gaudeo tantam esse voluptatem in veritate verbi Dei, ut studium vestrum bonum in bono et de bono, vincat studium insanorum qui sunt in amphitheatro. Numquid illi si tam diu starent, adhuc spectarent? Ergo, fratres, audiamus cae
Abbreviated transcription (Latin):
necessaria sunt pauꝑum. Res alienȩ possiden¬
tur: cum suꝑflua possident᷑. E aciens ꝙͦ huiꝰ¬
modi miscđias. & illam p̾cipue quȩ gratis
constat. dimitte sicut dimittimꝰ: qua ñ nͥ
caritatem erogas quȩ crescit cum erogas.
faciens gͦ & feruens in ipsis bonis oꝑibꝰ miscđie.
facienda sit miscđia: expectabis securꝰ ui¬
diciũ. non tam securus de iusticia. quã se¬

Expanded text:
necessaria sunt pauperum. Res alienae possidennecessaria sunt pauperum. Res alienae possidentur, cum superflua possidentur. 13. Faciens ergo hujusmodi misericordias, et illam praecipue quae gratis constat, «Dimitte, sicut dimittimus» ; quo nonnisi charitatem erogas, quae crescit cum erogas: faciens ergo et fervens in ipsis bonis operibus miserifacienda sit misericordia; exspectabis securus judicium, non tam securus de justitia tua, quam se
Abbreviated transcription (Latin):
to Sed quid dixxit scriptura. Iudicium
ine miscđia : illi qui non fȩcit miscdiam.
Quantum cũq ꝓficias: sꝑabisĩmiscdđiam.
Nam si iusticia sine miscđia ꝓlata fue¬
rit: in quolib&. qͦd dampn& inueni&.
Quȩ nos consolatur scriptura. Quȩ horta
gando qͦd ampliꝰ habemꝰ. Multa autẽ suꝑ¬
flua habemꝰ: si non nisi necessaria teneamꝰ
Nam si mania queramꝰ: nichil sufficit. Fr̃s.
queramꝰ qͦd sufficit oꝑi dĩ: ñ qͦd sufficit cu¬
piditati nr̃ȩ. Cupiditas nr̃a. ñ ẽ opꝰ dĩ. for¬
ma nr̃a. corpꝰ nr̃m. anima nr̃a. hoc totum
opꝰ dei. Quere quȩ sufficiant: & uidebis qͣm
pauca sint. Uidue suffecerͣ duo nummi ad
faciendam miscđiam: suffecerunt duo nũ¬
mi ad emendum regnum dei. Ad uestien¬
dos tociens uenatores: quis sufficit editor:
querit. Quere quantũ tͥ dederit. & ex eo
tolle qͦd sufficit: cȩtera quę suꝑflua iacent.
aliorum sunt necessaria. Suꝑflua diuitũ.

Expanded text:
to ? Sed quid dixit Scriptura? «Judicium to ? Sed quid dixit Scriptura? «Judicium sine misericordia illi qui non fecit misericordiam» . Quantumcumque proficias, sperabis in misericordiam. Nam si justitia sine misericordia prolata fuerit, in quolibet quod damnet inveniet. Quae nos consolatur Scriptura? Quae hortatgando quod amplius habemus. Multa autem superflua habemus, si nonnisi necessaria teneamus: nam si inania quaeramus, nihil sufficit. Fratres, quaerite quod sufficit operi Dei, non quod sufficit cupiditati vestrae. Cupiditas vestra non est opus Dei. Forma vestra, corpus vestrum, anima vestra, hoc totum opus Dei. Quaere quae sufficiant, et videbis quam pauca sint. Viduae suffecerunt duo nummi ad faciendam misericordiam , suffecerunt duo nummi ad emendum regnum Dei. Ad vestiendos toties venatores quid sufficit editori? quaerit. Quaere quantum tibi dederit, et ex eo tollo quod sufficit: caetera quae superflua jacent, aliorum sunt necessaria. Superflua divitum,
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum eunt inquit. intrauer̃ ille: & clau¬
sum ẽ ostium. Cum eunt corde: cũ talia
cogitant: cum se ab illa intentione alie¬
nant. & retro p̾terita sua recordant᷑. eunt
quasi ad uendentes & ñ inueniunt tunc fa¬
uentes: non inueniunt tunc laudantes
a quibꝰ solebant laudari. & quasi excitari
adbona oꝑa. non robore bonȩ conscien¬
tie. sed incitam̃to lingue aliene. Et illud
qͦd dictum ẽ ne forte non sufficiat nob̾:
magna considatione humilitatis diccum
ẽ. Oleum enim qͦd gestamꝰ in conscientia:
iudicium ẽ nr̃m de nobis ipsis. quales
simꝰ. Et difficile ẽ ut de se nquisq
ꝑfecte iudicet. fr̃s mei. quantũ lib& ho¬
mo ꝓficiat: quantumlib& se ad int̾iora
extendat. & preterita obliuiscat᷑. lam
dixit sibi. bene ẽ: ꝓcedit regula de
thesauris dĩ. examinat liquidum. Et
quis gloriabitur castũ se habere cor
Q÷ quis gloriabit᷑ mundum se ẽẽ a pecca¬

Expanded text:
«Et cum eunt,» inquit, «intrarunt illae, et clau«Et cum eunt,» inquit, «intrarunt illae, et clausum est ostium» . Cum eunt corde, cum talia cogitant, dum se ab illa intentione alienant, et retro praeterita sua recordantur, eunt quasi ad vendentes: et non inveniunt tunc faventes, non inveniunt tunc laudantes, a quibus solebant laudari, et quasi excitari ad bona opera, non robore bonae conscientiae, sed incitamento linguae atienae. 12. Et illud quod dictum est, «Ne forte non sufficiat nobis,» magna consideratione humilitatis dictum est. Oleum enim quod gestamus in conscientia, judicium est nostrum de nobis ipsis, quales simus; et difficile est ut de se quisque perfecte judicet. Fratres mei, quantumlibet homo proficiat, quantumlibet se ad anteriora extendat, et praeterita obliviscatur ; si jam dicit sibi, Bene est: procedit regula de thesauris Dei, examinat ad liquidum; et quis gloriabitur castum se habere cor? et quis gloriabitur mundum se esse a pecca
Abbreviated transcription (Latin):
Eñ in altero. Hȩ st̃ gͦ uirgines sapientes.
Stultȩ autẽ accendunt quide lampades.
Uident᷑ qͥdem lucere oꝑa earũ. s defici¬
unt & extingunt᷑. qͥa ñ de oleo interiore
pascuntur. Et dormiunt om̃s tardante
sponso: quia ex utroq genere hominũ ob¬
dormiscunt in morte. & de illis fatuis. &
de his sapientibꝰ tardante aduentu dñi.
ituri in mortem istam temporalem & ui-¬
sibilem quam om̃i loco scͥpturas ponere
Dormiunt inquit: moriuntur. Sed ecce
uenturꝰ ẽ sponsus. & om̃s surgent: s non
om̃s intrabunt. Deficiente oꝑe stultarũ
uirginum non habentiũ oleum conscientię:
uͣ inuenient a quibꝰ emant. qͦd illis sole¬
bant uendere adulatores. Ab irridentibꝰ
rant eis. Date nobis oleum: quia façes nr̃e
extinguntur. Quid ille sapientes. Ne for¬
te non sufficiat nobis: ite potiꝰ aduendentes.¬
Hoc ammonere erat. Quid uobis mͦ pos¬
sunt: a quibꝰ emere solebatis adulationẽ.

Expanded text:
et non in altero» . Hae sunt ergo virgines sapientes. et non in altero» . Hae sunt ergo virgines sapientes. Stultae autem accendunt quidem lampades; videntur quidem lucere opera earum: sed deficient, et exstinguentur; quia non de oleo interiore pascuntur. Et dormiunt omnes tardante sponso: quia ex utroque genere hominum obdormiscunt in mortem; et de illis fatuis, et de his sapientibus, tardante adventu Domini, itur in mortem istam corporalem et visibilem, quam somni loco Scripturas ponere Dormiunt, inquit, moriuntur. Sed ecce venturus est sponsus, et omnes surgent, sed non omnes intrabunt. Deficient opera stultarum virginum, non habentium oleum conscientiae; non invenient a quibus emant quod illis solebant vendere adulatores. Ab irridentibusrant eis: «Date nobis oleum, quia faces nostrae exstinguuntur.» Quid illae sapientes? «Ne forte non sufficiat nobis et vobis, ite potHoc admonere erat, Quid vobis modo prosunt a quibus emere soletis adulationem?
Abbreviated transcription (Latin):
claudunt᷑ portȩ ierłm: & firmabunt᷑ ue-¬
ctes portarũ eiꝰ. Nam si tu eẽ uolueris aut
non uirgo corde. aut & si uirgo int̾ fatu¬
as uirgines: foris remanebis. & frustra
pulsabis. Quȩ sunt fatuȩ uirgines. Et
ipse quinq sunt. Quȩ. nisi animȩ que ha¬
bent istã continentiam carnis: ut uitent
corruptelas ab om̃ibꝰ sensibꝰ uenientes. Qͦs
sensus. iam enumeraui. Uitant uelitti cor¬
ruptiones. uenientes undiq: & ñ in consci¬
entia gerunt bonũ suum coram dĩ oculis.
s placere inde uolt̃ hominibꝰ & iudicium
secunt᷑ alienum. Fauores uulgi aucupan¬
tur: uiles sibi st̃. conspectatoribꝰ ẽẽ cari uo¬
lunt: ñ eis sufficit conscientia. Merito nͣ
portant oleum secũ. Oleum autẽ ẽ ipsa
gloriatio: ꝓpt̃ nitorem & splendorem. S
qͥd dicit apłs. Uide uirgines sapientes:
portantes oleum secũ. Opꝰ autẽ suũ ꝓb&
unꝰqͥsq: & tcͣ in sem& ipso habebit głam.

Expanded text:
claudentur portae Jerusalem, et firmabuntur veclaudentur portae Jerusalem, et firmabuntur vectes portarum ejus. Nam tu si esse volueris aut non virgo corde, aut, etsi virgo, inter fatuas virgines; foris remanebis, et frustra pulsabis. 11. Quae sunt fatuae virgines? Et ipsae quinque sunt: quae, nisi animae quae habent istam continentiam carnis, ut vitent corruptelas ab omnibus sensibus venientes, quos sensus jam enumeravi? Vitant veluti corruptiones venientes undique, et non in conscientia gerunt bonum suum coram oculis Dei: sed placere inde volunt hominibus, et judicium sequuntur alienum. Favores vulgi aucupantur; viles sibi sunt, cum spectatoribus esse charae volunt; non eis sufficit conscientia. Merito non portant oleum secum. Oleum autem est ipsa gloriatio, propter nitorem et splendorem. Sed quid dicit Apostolus? Vide virgines sapientes portantes oleum secum: «Opus autem suum probet unusquisque, et tunc in semetipso habebit gloriam,
Abbreviated transcription (Latin):
corde̾. U irginitas carnus. corpꝰ intactũ.
uirginitas cordis. fides incorrupta. C rgo
drͣ uirgo tota ȩccła: & masculino genere
hac uirginitate milia sc̃orum. Ergo quinq
uirgines. om̃s animas intraturas in regnũ
dĩ. significant: non sine causa qͥnario nume¬
ro. quia qͥnq sunt corporis sensus notissimi
om̃ibꝰ. Per quinq enim ianuas: intrat ali-¬
qͥd ꝑ corpꝰ ad animum. Aut ꝑ oculos intrat
qͦd concupiscas male: aut ꝑ aures. aut per
olfactum: aut ꝑ gustum. aut ꝑ contactum.
Per has quinq ianuas qͥsqͥs non admise¬
rit corruptionem: intͣ quinq uirgines
computat᷑. Admittunt᷑ aut̃ẽ corruptioneᷤ :
ꝑillicita desidia. Quid autẽ liceat & qͥd ñ
liceat: pleni sunt libri scͥpturarũ. Ergo
opꝰ ẽ ut sis in illis quinq uirginibꝰ: non
timebis qͦd dictum ẽ. nemo intr&. Drͣ
enim hoc: & fi& hoc. Sed cum intraueris
nemo contra te claud&: sed te ingresso.

Expanded text:
corde. Virginitas carnis, corpus intactum; corde. Virginitas carnis, corpus intactum; virginitas cordis, fides incorrupta. Ergo dicitur virgo tota Ecclesia, et masculino genere hac virginitate millia sanctorum. Ergo quinque virgines omnes animas intraturas in regnum Dei significant; non sine causa quinario numero, quoniam quinque sunt corporis sensus notissimi omnibus. Per quinque enim januas intrat aliquid per corpus ad animam: aut per oculos intrat quod concupiscas male, aut per aures, aut per olfactum, aut per gustum, aut per contactum. Per has quinque januas quisquis non admiserit corruptionem, inter quinque virgines computatur. Admittuntur autem corruptiones per illicita desideria. Quid autem liceat et non liceat, pleni sunt libri Scripturarum. Ergo opus est ut sis in illis quinque virginibus. Non timebis quod dictum est, Nemo intret. Dicitur enim hoc, et fiet hoc; sed cum intraveris: nemo contra te claudet; sed te ingresso,
Abbreviated transcription (Latin):
la. Et qmͣ habundauit iniquitas attueritas
refrigescit caritas multorum: ꝓptͣ intrantꝰ
qͦs diuidicare ñ possumꝰ. & excuntes qͦs te¬
nere non possumꝰ. Quare hoc: Quia nidũ
ꝑfectio: nondum illa beatitudo. Quare
hoc: Quia adhuc archa: ñdum horreum.
Nunc gͦ qͥd. nͥ ut timeas tale aliqͥd futurũ
Confirmauit uectes portarũ tuarũ: nemo
excat. nemo intr&. Nemo exeat gaudeimꝰ.
nemo intr& tuncamꝰ. Nec hoc timeas cum
intraueris. Dr̃ tantummͦ: esto in numero
uirginum. quȩ portar̾ oleum secum. Uir
gines enim illȩ. animas significant. Non eni
uere quinq erunt: sed quinq illȩ milia st̃ͣ.
Numero illo quinario. milia intelliguntur:
nͣ feminarũ tantũ ẜ̃ & uirorum. quia utͣq
sexus drͣ femina: quia & ȩccłe uterꝙ sexꝰ¬
hoc ẽ ęccła. drͣ uirgo. Desponsaui uos uni
uiro. uirguiem castã exhibere xp̃o. Paxcarũ
ẽ uirginitas in carne: om̃ium deb& ẽẽ in

Expanded text:
la: «Et quoniam abundavit iniquitas,» ait Veritas, la: «Et quoniam abundavit iniquitas,» ait Veritas, «refrigescit charitas multorum» : propter intrantes, quos dijudicare non possumus; et exeuntes, quos tenere non possumus. Quare hoc? Quia nondum perfectio, nondum illa beatitudo. Quare hoc? Quia adhuc area, nondum horreum. Tunc ergo quid, nisi ut non timeas tale aliquid futurum? «Confirmavit» «vectes portarum tuarum.» Nemo exeat, nemo intret. Nemo exeat, gaudemus: Nemo intret, timemus. Nec hoc timeas; cum intraveris, dicetur; tantummodo esto in numero virginum quae portarunt oleum secum. 10. Virgines enim illae animas significant. Non enim vere quinque erant, sed in quinque illis millia sunt. In numero illo quinario millia intelliguntur, non feminarum tantum, sed et virorum: quia uterque sexus dicitur femina, quia Ecclesia; e dicitur virgo. «Desponsavi vos uni viro, virginem castam exhibere Christo» Paucorum est virginitas in carne, omnium debet esse in
Abbreviated transcription (Latin):
in anis & uana beniuolentia ẽ: si beniuolen¬
tia dicenda ẽ. Polent nos ꝑdere qͦd amant.
oremꝰ ne ꝑdant qͦd amamꝰ. U idete ierłm.
qualem exhortet᷑ add laudem: uel potiꝰ pre¬
sentiat laudaturã. Non eium illiꝰ ciuitatis
laides tc̃ cũ uidebimꝰ & amabimꝰ. & lauda¬
futura gaudia pectorum eructantes in
aures nr̃as. exeitent amorem illiꝰ ciuita¬
tis Ferueamꝰ desid̾io: non sunꝰ spũ pigri.¬
Di uidete qualẽ ierłm dicit laudaturã
dmñ: & unde laudaturã. Perfectione qͣdã
de secura laudabo: qm̃ confirmauit in¬
quit uectes portarũ tuarũ. Attendite
fr̃s mei. Confirmauiet inquit uectes por¬
tarum tuarum. Uectium confirmatio ñ ẽ
portarũ aꝑtarum: sed elausarũ. Unde ple¬
riq codices habent. confirmauit seraspor¬
tarũ tuarum. Attendat caritas ur̃a. Con
dala. multi qͦs nolumꝰ intrant: multi
& si nolumꝰ exeunt: ido̾ crebrescunt scanda¬

Expanded text:
inani et vana benevolentia, si benevoleninani et vana benevolentia, si benevolentia dicenda est, dolent nos perdere quod amant; oremus ne perdant quod amamus. Videte qualem Jerusalem exhortetur ad laudem, vel potius praesentiat laudaturam. Non enim illius civitatis laudes, tunc cum videbimus et amabimus et laudafutura gaudia beatorum, et eructantes in aures nostras, excitent amorem illius civitatis. Ferveamus desiderio, non sd videte qualem Jerusalem dicit laudaturam Deum, et unde laudaturam: perfectione quadam de secura laudabo? «Quoniam confirmavit,» inquit, «vectes portarum tuarum.» Attendite, fratres mei. «Confirmavit,» inquit, «vectes portarum tuarum.» Vectium confirmatio non est portarum apertarum, sed clausarum: unde plerique codices habent, «Confirmavit seras portadala. Multi quos nolumus, intrant; multi, etsi nolumus, exeunt; ideo crebrescunt scanda
Abbreviated transcription (Latin):
tis constas: lauda quia unum facta es. Mul
Idem multi. qui unum: quia ille in quo
unum. semꝑ unus. Quare inquit hȩc ierłm
collaudo dnm. & laudo dm̃ meum syonꝰ Qe
sis. Ierłm dicta. uisio pacis: syon dicta est
speculatio. U idete si aliud sonant ista no¬
mina. nisi spectacula: ne putent se gentes
habere spectacula. & nos non habere ali¬
quando. theatro dimisso aut amphitea¬
tro: cum ceꝑit ex illa cauea euomi turba
ꝑditorum aliqͣndo: tenentes in animo fan¬
tasias uanitatis suȩ. & memoriã suã pascen¬
tes rebꝰ ñ solum inutilibꝰ. s & ꝑnitiosis. gau¬
dentes in cis tanqͣm in dulcibꝰ. s pestiferis.
Uident plerumq ut fit. transire seruos
dei: eognoscunt ipso habitu uel uestis uł ca¬
pitis. uel forte notos habent: & dict̃ apud
sem& ipsos. uel secum. Omiseros istos: quid
Quia bonum illud putant: bene nob̾ uo¬
lunt. Ded qui diligit iniquitatẽ: odit ani¬
mam suam. Si odit animam suam: qͥmͦ di
ligit animam meamꝰ T̃ amen ipsa ꝑu̾sa &

Expanded text:
tis constas; «lauda,» quia unum facta es. «MulIidem multi qui unum; quia ille in quo unum, semper unus. 8. Quare, inquit haec Jerusalem, collaudo Dominum, et laudo Deum meum Sion? Quae salem dicta est Visio pacis: Sion dicta est Speculatio. Videte si aliud sonant ista nomina, nisi spectacula; ne putent gentes se habere spectacula, et nos non habere. Aliquando, dimisso theatro aut amphiteatro, cum coeperit ex illa cavea evomi turba perditorum, aliquando tenentes in animo phantasias vanitatis suae, et memoriam suam pascentes rebus non solum inutilibus, sed et perniciosis, gaudentes in eis tanquam in dulcibus, sed pestiferis; vident plerumque, ut fit, transire servos Dei, cognoscunt ipso habitu vel vestis vel capitis, vel fronte notos habent, et dicunt apud semetipsos et secum: O miseros istos, quid quia bonum illud putant. Bene nobis volunt: sed qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Si odit animam suam, quomodo amabit animam meam? Tamen ipsa perversa et
Abbreviated transcription (Latin):
legis ꝓ eccła. Quȩ pagina non hoc sonat
Nuis uersus ñ hoc loquit᷑. Om̃ĩa clamant
ꝓunitate dominica. quia posuit fines ierł
pacem: tu contͣ ista latras heretice: Unde
aepamauo tribunaliꝰ P resumptiollcu¬
delicar cordis tui. Altum tribunas. sed tui¬
nosum. Daxit moyses. dixerunt ꝓpsiea xi¬

Expanded text:
Legis pro Ecclesia. Quae pagina non hoc sonat? Legis pro Ecclesia. Quae pagina non hoc sonat? quis versus non hoc loquitur? Omnia clamant pro unitate dominica, quia posuit fines Jerusalem pacem. Tu contra ista latras, haeretice! Unde coeperam? quo tribunali? Praesumptione videlicet cordis tui. Altum tribunal, sed ruinosum. Dixit hoc Moyses, dixerunt hoc