comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
debeut ut si aliquando aliquis in conggationibꝰ
nr̃is uidĩt peccatotẽ ñ scandalitet neq dicat
eece peccator incetu scõꝵ ẽ. Si hoclicet. si hoc con¬
cedit. dre &e ego ũ ꝑeccem: Dũ in psenti scło siuer
nent᷑. Quando aut̃ uen̾it xp̃e fiet discrestio et
oportet ante tribunal xp̃i ut reportet uuꝰ qͥsq
ꝓpa corporis sui q̃ gessit siue bona siue mala.
ħ ec in ꝓemio de intptationibꝰ uisionũ estuans
animꝰ ẽ locutꝰ: &e abigens q̃ sileat. q̃ ꝓferat q̃
leuit iacta dimittat. ꝗ̃ ex hii qͣ manifestiꝰ. que
obsrius exponenda sunt. Si tam̃ potuetunꝰ
implere qđ cupimꝰ. pͥmũ gͦ uidet̃ sp̃s auferens.
anima mea ut merito auferens pdicetura
Utꝙ mala. & cunc sentio bonitatẽ eiꝰ si ã me
pessima quȩq sustulerit. Neq uͦ putandũ ẽ
finẽ ee beatitudinis. si ã mał ubem᷑. Iniciũ feli¬
citatis ẽ carere peccato & inieremia scribit᷑

Expanded text:
debent, ut si aliquando aliquis in congregationibus nostris viderit peccatorem, non scandalizetur, neque dicat: Ecce peccator in coetu sancto est. Si hocsenti saeculo sumus, nentur. Quando autem venerit Christus fiet discretio, et assistere ante tribunal Christi, ut reportet unusquisque propria corporis sui, quae gessit sive bona sive mala . Haec in prooemio de interpretationibus visionum aestuans animus est locutus, et ambigens quae sileat, quae proferat, quae leviter tacta dimittat, quae ex iis manifestius, quae obscurius exponenda sint, si tamen poterimus implere quod cupimus. Primum ergo videtur spiritus auferens: anima mea, ut merito auferens praedicetur? Utique mala: et tunc sentio bonitatem ejus, si a me pessima quaeque sustulerit. Neque vero putandum est finem esse beatitudinis, si a malis liberemur, initium felicitatis est carere peccato; et in Jeremia scribitur
Abbreviated transcription (Latin):
ferens Scdo. nubes magna in sp̃ũ auferen¬
te: Tercio. splendor in circuitu sp̃s aufentis
Quarto ignis refulgens Quinco. in medio eiꝰ
sicut insio electri haut dubium quoq in me¬
dio ignis. Sexto splendor in eodem electro
Conficeor libenter a sapiente & fidetiuiro dictã
sententiam quam sepe suscipio de deo & uere
dicere ꝑieulum est. Nseq enim ea tautum ꝑieu¬
losa sunt quȩ falso de eo dicuntur. sedetiam
quȩ uera sunt. &e non oportune ꝓferuntur
dicenti ꝑicula geuerant. Margarita uero est.
nos aliquod ponamus exemplum collectio¬
nis iste non solum in helia. non tantum rome
non in aula alexandria.s m om̃i semel orbe
similitudinẽ referunt. Sagenequȩ omne
genus piscium capit. non possunt uiuer¬
sa bona ẽẽ. quȩ incidunt in eam. Ait qͥp¬
pe saluator: Cum extra rerint cam & secuis

Expanded text:
ferens; secundo nubes magna in spiritu auferenferens; secundo nubes magna in spiritu auferente; tertio splendor in circuitu spiritus auferentis; quarto ignis refulgens; quinto in medio ejus sicut visio electri, haud dubium quin in medio ignis; sexto splendor in eodem electro. Confiteor libenter a sapiente, et fideli viro dictam sententiam, quam saepe suscipio. De Deo et vera dicere periculum est. Neque enim ea tantum periculosa sunt quae falsa de eo dicuntur: sed etiam quae vera sunt, et non opportune proferuntur, dicenti periculum generant. Margarita vera est, nos aliquod ponamus exemplum, collectiones istae non solum in Aelia, non tantum Romae, non in Alexandria, sed in omni semel orbe 892 similitudinem referunt sagenae, quae ex omni genere piscium capit. Non possunt universa bona esse quae incidunt in eam. Ait quippe Salvator: Cum extraxerint, et secus
Abbreviated transcription (Latin):
Diligenter considerare rerum numerum quȩ
dicunt᷑. Sp̃s surgens siue auferens. ueniebat
ab aquilone. Ecce una res & nubes magna
erat in eo Ecce duȩ. & splendor in circuitu
uis. Ecce tres & ignis refulgens. Quatuor
& inmedio eius sicut uisio electri: in medio ig̾
nis Quinq & lumen in eo Sex. Post hec
simulitudo.iiii. animalium. & uisio eorum: &e
narratio uisionis Sepcem & in medio am¬
malium: quasi carbones ignis. Octo. Quis
potest ista iminutatim exponere. quis ita est
capax sp̃s dei. ut hȩc sacramenta delucidet.
Oportebat accusatores creatoris &e dei ꝓpħarũ
primum intelligere quȩ dicuntur a ꝓpħis
& postea criminari Qui enim uere accusat.
ea debet accusare quȩ nouit. Si uerohere¬
tieine ꝓpe quidem sunt intelletui diuino.
quomodo rationabilit̾ accusant quod eos
nescire conuincimus: Discant quis in hae
iusione sit sensus Primum apparet sp̃s au¬

Expanded text:
Diligenter considera rerum numerum quae Diligenter considera rerum numerum quae dicuntur: Spiritus surgens, sive auferens veniebat ab Aquilone, ecce una res. Et nubes magna erat in eo: ecce duae. Et splendor in circuitu ejus: ecce tres. Et ignis refulgens: ecce quatuor. Et in medio ejus sicut visio electri in medio ignis: ecce quinque. Et lumen in eo: ecce sex. Post haec similitudo quatuor animalium, et visio eorum, et narratio visionis: ecce septem. Et in medio animalium, quasi carbones ignis: ecce octo. Quis potest ista minutatim exponere? Quis ita est capax spiritus Dei, ut haec Sacramenta dilucidet? Oportebat accusatores Creatoris, et Dei prophetarum primum intelligere quae dicuntur a prophetis, et postea criminari. Qui enim vere accusat, ea debet accusare, quae novit. Si vero haeretici ne prope quidem sunt intellectui divino, quomodo rationabiliter accusant, quos eos nescire convincimus? Discant, quis in hac visione sit sensus. Primum apparet spiritus au
Abbreviated transcription (Latin):
&e sic allegoria intellectum suum: Uemt
sermo dei ad eum qui de uirgine nasceba¬
fierent horȩ quȩ unum & consortiaretur
homo quem obsacramentum &e salutem
uniuersȩ humanitatis induerit diuinate
eius & nature unigeniti dei: Factus est ser¬
mo dñi adierechiel filtum burisacetdotẽ
i terra caldeoꝵ Caldei de celestibꝰ disputans
Caldei natiuitatis hominum raciocinantiu In
terra caldeorum. Quasi si dicat. Eorum qui asse¬
runt factum eorum qui causas uniuersitatis
astrorum cursui undicant. Iste gͦ nunc errore
terra significatur. In tra caldeoꝵ seeus flumen
chobar. & facta est illic suꝑ me manus domini
&e sermo domini factus est ad ꝓpħam &e manus.
ut &r fadis ornaretut & uerbis. & uidiuisiones:
Aliqua ꝑstringam & licet ꝓ angustia temporis
ea quȩ̾ dixi possint sufficere. tamen etiam de
toto corpore uisionis summa queq libabo: de
uidi & ecce sp̃s surgens ueniebat ab aquilone

Expanded text:
et sic allegoria intellectum suum: venit et sic allegoria intellectum suum: venit sermo Domini ad eum, qui de Virgine nascebafierent utraque unum, et consociaretur homo, quem ob sacramentum et salutem universae humanitatis indueret, divinitati ejus et naturae unigeniti Dei. Factus est sermo Domini ad Ezechielem filium Buzi sacerdotem in terra Chaldaeorum. Chaldaei de coelestibus disputant: Chaldaei nativitates hominum ratiocinantur. In terra Chaldaeorum, quasi si dicat, eorum qui asserunt fatum, eorum qui causas universitatis astrorum circuitu vendicant. Iste ergo nunc error, terra significatur. In terra Chaldaeorum secus flumen Chobar. Et facta est illic super me manus Domini. Et sermo Domini factus est ad prophetam et manus, ut et factis ornaretur et verbis. Et vidi visiones. Aliqua perstringam, et licet pro angustia temporis ea, quae dixi, possint sufficere, tamen etiam de toto corpore visionis summa quaeque libabo. Et vidi, et ecce spiritus surgens veniebat ab Aquilone.
Abbreviated transcription (Latin):
stri decipientes eos quorum aures puriunt
colligunt greges scismatum aduersum eo¬
clesiam dei: aduersum domum ifrł
Non surrexerunt qui dicerent in die domini
Uidentes falsa.: hi non surrexerunt: Iusti uͦ
surgentes dicunt Consepulti sumus xp̃o ꝑ
baptisma: & consurreximus ei Habenius
quippe ut pignus sp̃c sc̃i: quem accipiemus
ad plenum postquam uenerit quod ꝑfectũẽ
Sic pignus resurtectionis. quia in resurrecti¬
one ꝑfecta nemo adhue resurrexertt de nob̾
Ueruntamen resurreximus paullo dicente
Consepulti sumus xp̃o ꝑ baptisma: &e consur¬
reximus ei Non gͦ surrexerunt hoc est erat̃¬
& unus ex eis corruit De quo &e in genesi
scribitur. Ecce adam factus est non quasi
nos. s quasi unus ex nobis. Ergo quando
peccauit adam: tunc factus est quasi unus¬
cadens. & factus est sermo dm̃i ad iex echi el
filium buri Etiam si de saluatore hȩc diẽ¬
ta uolueris intelligere: ne timeas. Habet

Expanded text:
stri decipientes eos, quorum aures pruriunt, stri decipientes eos, quorum aures pruriunt, colligunt greges schismatum adversum Ecclesiam Dei, adversum domum Israel. Non surrexerunt qui dicerent, In die Domini: falsa videntes hi non surrexerunt. Isti vero surgentes dicunt: Consepulti sumus Christo per baptisma, et consurreximus ei . Habemus quippe ut pignus Spiritus sancti, quem accipiemus ad plenum postquam venerit quod perfectum est: sic pignus resurrectionis, quia in resurrectione perfecta nemo adhuc resurrexit de nobis. Verumtamen resurreximus, Paulo dicente: Consepulti sumus Christo per baptisma, et consurreximus ei. Nondum ergo resurrexerunt, hoc est,et unus ex eis corruit, de quo et in Genesi scribitur: Ecce Adam factus est, non, quasi nos, sed quasi unus ex nobis . Ergo quando peccavit Adam, tunc factus est quasi unus. Et factus est sermo Domini ad Ezechielem filium Buzi. Etiamsi de Salvatore haec dicta volueris intelligere, ne timeas, habet
Abbreviated transcription (Latin):
Ieo ait sicut uulpes in deserto: ꝓpħę tui
isrł. non steterunt in firmamento Si
considerare uolueris falsos magistros
uidebis eos infirmos instabiles. non ua¬
lentes dicere Statuit suꝑ petram pedes
meos: & direxit gressus meos: & quia nonst̃
tales ut steterunt robusta radice fundati.
ideo non steterunt in firmamento: s dilexe¬
runt mouere pedes suos. Est autem & hoc
grande peccatum. saltim paululum pedes
mouere: ut dauid psalmista canit: Quam bo¬
nus isrł deus: rectis corde. Mei uero pene mo¬
ti sunt pedes Beatus ille multumq felix.
eui robustissimȩ conssistenti firmos animȩ
pedes habere concessum est. qui audite a deo
dignus est. tu uero ipse sta mecum Uerum
non tales pseudo ꝓpħe: non tales falsi magi¬
stri. Neq enim fteterunt in firmamento
& congregabant greges suꝑ domum ifrahel:
Quos docent quos instituunt. siue heretiei
dognia impium p̃dicantes. siue falsi magi¬

Expanded text:
co, sicut vulpis ait in desertis, Prophetae tui, co, sicut vulpis ait in desertis, Prophetae tui, Israel, non steterunt in firmamento. Si considerare volueris falsos magistros, videbis eos infirmos instabiles, non lentes dicere: Statuit supra petram pedes meos, et direxit gressus meos : et quia non sunt tales ut steterint, robusta radice fundati: ideo non steterunt in firmamento, sed dilexerunt movere pedes suos. Est autem et hoc grande peccatum saltem paululum 902 pedes movere, ut David psalmista canit: Quam bonus Israel Deus rectis corde: mei vero pene moti sunt pedes. Beatus ille multumque felix, cui robustissime consistenti firmos animae pedes habere concessum est, qui audire a Deo dignus est: Tu vero sta mecum. Verum non tales pseudoprophetae, non tales falsi magistri; neque enim sic steterunt in firmamento. Et congregabant greges filiorum Israel, quos docent, quos instituunt sive haeretici dogma impium praedicantes, sive falsi magi
Abbreviated transcription (Latin):
Uideamus gͦ & alium sermonem ꝑ quem ꝑse¬
udo ꝓpħȩ &e falsi magistri corripiuntur: a qͦ
est uersutum est. indo mabile ẽ. ferum est
Dicite ait saluator uulpiisti: Ecce sanationes
ꝑficio hodie ce cras: & in tertia die consumor.
has uulpes necessarias habuit aduersum alie¬
nigenas sanson: quarum caudis cum igne
iuinctis trecentas eitm ceperat in ꝑdicionem
eius frugum misit hostilium: Istrusmodi sunt
magisti uersuti. maligni & bestĩis similes:
Si talis sum uulpis sum: s non simpliciter
uulpis Uerum uulpes in desertis uulpes in
parietins. uulpes in rupibus Hȩc enim indi
isti. & nequam semꝑ in desertis: semꝑ in solitu¬
dinibus morantur. Ubicumq enim anima
habitatur a deo. & in sp̃u scõ plena est. non
pot̾ hereticorum doctrina penetrare. non
ualet eorum sermo p̃rumpere. Ubi autẽ
solitudo xp̃i est ubi desertum iusticiȩ. ⁊bi
nequissimȩ disciplinȩ uenena uersantur. Iccir¬

Expanded text:
. Videamus autem et alium sermonem, per quem pse. Videamus autem et alium sermonem, per quem pseudoprophetae, et falsi magistri corripiuntur, a quo est, versutum, indomabile est, ferum est. Dicite, ait Salvator, vulpi isti: Ecce sanationes perficio hodie, et cras, et tertia die consumor . Has nigenas Samson , quarum caudis cum fune vinctis trecentas enim ceperat, in perditionem eas frugum misit hostilium, istiusmodi sunt falsi magistri, versuti, maligni, et bestiis similes, si talis sum, vulpis sum. Sed non simpliciter vulpis, verum vulpis in desertis, vulpis in parietinis, vulpis in rupibus. Hae enim in divisti et nequam semper in desertis, semper in solitudinibus morantur. Ubicunque enim anima habitatur a Deo et in Spiritu sancto plena est, non potest ibi haereticorum doctrina penetrare, non valet eorum sermo prorumpere. Ubi autem solitudo Christi est, ubi desertum justitiae, ibi nequissimae disciplinae venena versantur. Idcir
Abbreviated transcription (Latin):
&e est ambigua ex sermone sententia: Tu enim
quadam ex parte conspiciant. siue quod ego
melits reor omnitio non uident: licet sibi ui¬
ãcantur ex parte quadam uidere Alii quip¬
pe in nobis oculi sunt.: meliores his quos habemꝰ
in corpore Qui oculi aut dominum iħmuidens
qui eos ad se intuendum creauit: aut certe
omnino ceci sunt Si peccator sum: nichil uideo:
nec possum ueritatis lumen aspicere In iudi¬
cium quippe ait in mundum istum ueni: ut
non uidentes uideant. & uidentes ceci fiant:
Sin autem iustus accipio gram ã deo: & de me
quoq dicitur uidens:.Ppħe enim uocabant᷑
de in terram uida. & ibi commorare: & ibi pro¬
pħabis: In betel autem: iam non adicies ut ꝓ.¬
pħes &e tursum alibi Uisio quam uidit
isaias filius amos Peatus cuireuelauit dñs
oculos aduidenda mirabilia de lege dei: nix¬
ta obsecrationem ꝓpħȩ dicentis: Reuela ocu¬
los meos: & considerabo mirabilia de lege tua

Expanded text:
 non vident, et est ambigua ex sermone sententia. Sive enim  non vident, et est ambigua ex sermone sententia. Sive enim quadam ex parte conspiciant, sive quod ego melius reor omnino non vident, licet sibi ex parte quadam videantur videre. Alii quippe in nobis oculi sunt meliores his, quos habemus in corpore. Qui oculi aut Jesum Dominum vident, qui eos ad se intuendum creavit, aut certe caeci sunt. Si peccator sum, nihil video, nec possum veritatis lumen aspicere. In judicium quippe, ait, 901 in mundum istum veni, ut non videntes videant, et videntes caeci fiant . Si autem justus, accipio gratiam a Deo, et de me quoque dicitur videns. Prophetae enim vocabantur de in terram Iuda et ibi commorare et ibi prophetabis. in Bethel autem iam non adicies ophetes . Et rursum alibi: Visio quam vidit Isaias filius Amos . Beatus cui revelabit Dominus oculos ad videnda mirabilia de lege Dei, juxta obsecrationem prophetae dicentis: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua
Abbreviated transcription (Latin):
expendit diligenter & iudicat in quibus
iustus sim: & in quibus sermonibus condemp¬
nandus Quod autem in sermonibus facit.
hoc idem facit &e in gestis Necesse est enm
ut sint alia facta in quibus iustificemur.
& alia in quibus condempnemur Neque
enim sic ꝑfectus sum ut omnia facta habe¬
am in quibus iustus existam: neq sic peceator
ut talia cuncta fecerim quȩ me omni ex¬
ex parte condempnent: Esse autem & alia
facta istiusmodi. &̾ alia istuismodi. ex hoc
manifestum est quod dicitur Quoriumdã
hominum peccata manifesta sunt p̃ceden¬
tia ad iudicium: quorumdam autem et
sub sequuntur. Similiter autem & bona
facta manifesta sunt: & quȩ se alitet habers¬
lit ae sensu: sioiste qui est falsus ꝓphetes.
s post spm suum Est quippe quidam sp̃c hominiᷤ
qui uersatur in eo. postquam ꝓcul absit ut ego
ambulem.: s intelligens scm̃ spiñ dei. post dnm̃¬
corde &e ambulant post spĩ nontam dei quam

Expanded text:
expendit diligenter, et judicat in quibus expendit diligenter, et judicat in quibus justus sim, et in quibus sermonibus condemnandus. Quod autem in sermonibus facit, hoc idem facit et in gestis. Necesse est enim, ut sint alia facta in quibus justificemur, et alia in quibus condemnemur. Neque enim sic perfectus sum, ut omnia facta habeam, in quibus justus existam: neque sic peccator, ut talia cuncta fecerim, quae me omni ex parte condemnent. Esse autem et alia facta istiusmodi, 900 et alia istiusmodi, ex hoc manifestum est quod dicitur: Quorumdam hominum peccata manifesta sunt, praecedentia ad judicium: quorumdam autem et subsequuntur . Similiter autem et bona facta manifesta sunt, et quae aliter habelit et sensu: sic iste qui est falsus prophetes dsed post spiritum suum. Est quippe quidam spiritus hominis, qui versatur in eo, post quem procul absit ut ego ambulem; sed intelligens sanctum Spiritum Dei post Domicorde, et ambulant post spiritum non tam Dei, quam
Abbreviated transcription (Latin):
accusantium siue satisfacitium iudicium
me expectat de omnibus quȩ facio. quę
intelligo.quȩ loquor: & incertus operor
magis custodire me debeo: Ultinam qui¬
dem̾ ab omnibus peccatis. sin autem hoc
non possum: saltim queam a marimis.
nem Hȩc dicit adonax dominus: Ue eis
qui ꝓphanit de corde suo qui ambulant
post sꝑm̃ suum Ouo peccata imimundi
cordis: & aliud spẽ: Primum de meliore
parte udeamus: ut possimus ea etiam
quȩ contraria sunt considerare Apłs
est &e sensus in nobis. & quomodo sensus
orat spũ. otat ce̾ sensu. psallit sp̃u. psai¬
Si autem nunquam recte locutus est. s semꝑ
ꝓtulit praua: ex sermonibus suis condemp̾na¬
bitur & non iustificabitur. Uerum quia nos
qui non sumus ex omni parte ꝑfecti. neque
sic dicimus ut semꝑ iustificemur: neq sie
ẽ contrario sumus peccatores ut semꝑ condẽp¬
nemur. & habeamus alia uerba ex quibus
iustificemur. & alia ex quibus condempne¬
mur: deus suꝑ stateram suam utraq ponens

Expanded text:
accusantium, sive satisfacientium judicium me exspectat de omnibus, quae facio, quae intelligo, quae loquor, et incertus opperior,magis custodire me debeo: utinam quidem ab omnibus peccatis, sin autem hoc non possum, saltem queam a maximis. Domini, haec dicit Adonai Dominus, vae iis, qui prophetant de corde suo, qui ambulant post spiritum suum. Duo peccata sunt, unum cordis, aliud spiritus. Primum de meliori parte videamus, ut possimus etiam ea, quae contraria sunt, considerare. Apostolus est et sensus in nobis. Et quomodo sanctus orat spiritu, orat et sensu: psallit spiritu, psalSi autem numquam recte locutus est, sed semper protulit prava, ex sermonibus suis condemnabitur, et non justificabitur. Verum quia nos, qui non sumus ex omni parte perfecti, neque sic dicimus ut semper justificemur, neque sic econtrario sumus peccatores, ut semper condemnemur, et habemus alia verba ex quibus justificemur, et alia ex quibus condemnemur: Deus super stateram suam utraque ponens,
Abbreviated transcription (Latin):
mam scilicet animam Si autẽ hoc de mala
iubetur. haut dubium est quin e contrario
si bona uinea fueris. pluat suꝑ te nebula &
splenoor in circuitu eius Deinde ignis fulgers
& in medio eius: quasi uisio electri. Duplicit
aufert a nobis mala deus. sp̃u &e igne. Sibo¬
ni &e intenti ad p̃cepta eius sumus. & sermonibꝰ
eius erudimur: sp̃e mala nr̃a aufert seđm illud
lerit a nobis: purgatione ignis indigemus:
Iccirco diligent̃ obserua comiunctiones singulas

Expanded text:
mam videlicet vineam. Si autem hoc de mala mam videlicet vineam. Si autem hoc de mala jubetur, haud dubium est quin econtrario si bona vinea fueris, pluat super te nebula. Et splendor in circuitu ejus. Deinde: Ignis fulgens, et in medio ejus quasi visio electri. Dupliciter aufert a nobis mala Deus, spiritu et igni. Si boni et intenti ad praecepta Dei simus, et sermonibus illius erudiamur, spiritu mala nostra aufert, secundum illud, lerit a nobis, purgatione ignis indigemus . Idcirco diligenter observa conjunctiones singulas.
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enum uolunt inspicere quia tristia quęq
prima dicuntur & scda quȩ lata sunt Quare
nunc ista memoramus: Uidelicet ut mani¬
festetur dei sermo subu̾tere mala & edificare
optima. eradicare uicia quasi agricosam bonũ.
ut in purgato campo ubima uirtutũ messis
oriatur. Hȩc ꝓpt̾ sp̃m̃ auferentem. Uidet eium
primum sp̃m auferentem. deinde nebulamag¬
nam in eo Quando purgatꝰ fueris ab auferente
spũ. tantum ut auferatur a te omne malum
& omne quod intua anima nequiciȩ uersatur.
tunc incipie: s etiam magna nebula frui quę
in sp̃u auterente consistir:. Quȩ nebula ꝑxima
est ei nebule quam in cuaangłio legimꝰ: de qua
uenit uox. Hic est filius meus. in quo compla
uti eo. postea splendissimum lumen in circuitu
cius Ablatum a te malum. data est tibi ne¬
bula magna. ut pluat imbrem suꝑ uineatu
tuam. Scd̾m illud qđ alibi dicitur. mandabo
nubibꝰ ne pluant suꝑ eam imbrem: suꝑ pessi¬

Expanded text:
Neque enim volunt inspicere, quia tristia quaeque Neque enim volunt inspicere, quia tristia quaeque prima dicuntur, et secunda quae laeta sunt. Quare nunc ista memoramus? Videlicet ut manifestetur Dei sermo subvertere mala, et aedificare optima, eradicare vitia, quasi agricola bonus, ut in purgato campo uberrima virtutum messis oriatur. Haec propter spiritum auferentem. Vidit enim primum spiritum auferentem, deinde nebulam magnam in eo. Quando purgatus fueris ab auferente spiritu, tantum ut auferatur omne malum a te, et omne quod in tua anima nequitiae versatur, tunc incipies etiam magna nebula frui, quae in spiritu auferente consistit. Quae nebula proxima est ei nebulae, quam in Evangelio legimus, de qua venit vox: Hic est filius meus dilectus, in quin eo, postea splendidissimum lumen in circuitu ejus. Ablatum est a te malum. Data est tibi nebula magna, ut pluat imbrem super vineam tuam. Secundum illud, quod alibi dicitur: Mandabo nubibus, ne pluant super eam imbrem , super pessi
Abbreviated transcription (Latin):
iie Eece conttituite hodie suꝑ gentes & reg¬
na eradicare & suffodere. & disꝑdere ae editĩ¬
care & plantare. Benignus est deus dansser¬
mones ad eradicandum. Uerum quidem
quid eradicari debeat. & subu̾ti: Si qua
plantatio in animo malo est si qua secta
nequam. Hanc eradicat. hanc subuertu
sermopphicus. Utinam autem contingat
ut & michi talis sermo donetur. qui eradi¬
cet hereticoꝵ semina & doctrinam ⁊ abuui
fonte manentẽ qui de eiꝰ anima qͥ nunc pͥmum ȩc¬
clesiam ing̾ditur idolatris auferat plantationẽ
Dedi sermones tuos ui os tiui Ecce constitui te
eradicare & suffodere. sciliset ut si qua edifica¬
tio pessima est destruatur Quã uelim & ego
suffodere quicquid marcion in auribus deceptoꝵ
edificauit eradicare. & subuertere & disꝑdere
& iat ob disꝑdidit idola usq ad hodiernum diem
&e disꝑdere & edificare. Heretici disꝑdere & subuer¬
dere tantum audierunt. in ędificationis atq plan¬
tationis quȩ sermone surdas aures auerterunt

Expanded text:
 ecce constitui te super gentes et regna eradicare, et suffodere, et disperdere, et aedificare, et plantare . Benignus est Deus, dans sermones ad eradicandum. Verum quid est quod eradicari debeat, et subverti? Si qua plantatio in animo mala est: si qua secta nequam, hanc eradicat, hanc subvertit sermo propheticus. Utinam autem contingat ut mihi talis sermo donetur, qui eradicet haereticorum semina, et doctrinam ex Zabuli fonte manantem, qui de ejus anima, qui nunc primum Ecclesiam ingreditur, idololatriae auferat plantationem. Dedi sermones meos in os tuum. Ecce constitui te eradicare, et suffodere: scilicet ut si qua aedificatio pessima est, destruatur. Quam vellem et ego suffodere, quidquid Marcion in auribus deceptorum aedificavit, eradicare, et subvertere, et disperdere, ut Jacob disperdidit idola. Usque ad hodiernum diem est disperdere et aedificare. Haeretici disperdere et subvertere tantum audierunt, in aedificationis autem plantationisque sermone surdas aures averterunt.
Abbreviated transcription (Latin):
officia. ut hinc dubitare dementis sit.
Quid ÷ qͦd inobedientiȩ pęnas cum eiii.¬
minaretur ds̃ dixit intercȩtera: ⁊ consu¬
met uos ꝑambulans gladius. Deinde
ait. &erit terra ur̃a deserta. ⁊ciuitates
ũe erunt desertȩ. Tc̃ bene sentiet terra
sabbata sua omnes dies desolationis sue.
et uos eritis int̾ra inimicorum ur̃orũ.
Quomͦ gͦ consumet eos gladiꝰ si erunt in
t̾ra inimicorum suoꝵ. Aninipsa terra
consumet. qm̃ strage mortiium facta.
non erunt ibi: anconsumet uos sic ait
a esi diceret interficiet uos ut adistam
consumptionem illi ꝑtineant qui
sladio cadanti non omnes q̃ndoqͥdem
paulo post dic̃. Et eis qui residui sunt
er uobis suꝑducam formidinẽ incor eoꝵ:
An scłm yperbolen dictum ẽ Consumet
uos. scđm quem loquendi modũ ⁊habũ¬
dantia eorum dictat̃ sicut arena maris
Secundũ istum modum etiam dicituR
qͦd deinde sequitur. & ꝑsequetur eos so¬

Expanded text:
officia, ut hinc dubitare dementis sit. officia, ut hinc dubitare dementis sit. Quid est quod inoboedientiae poenas cum minaretur deus, dixit inter cetera: et consumet uos perambulans gladius? deinde ait: et erit terra uestra deserta et ciuitates uestrae erunt desertae. tunc bene sentiet terra sabbata sua omnes dies desolationis suae, et uos eritis in terra inimicorum uestrorum. quomodo ergo consumet eos gladius, si erunt in terra inimicorum suorum? an in ipsa terra consumet, quoniam strage mortium facta non erunt ibi? an "consumet uos" sic ait, ac si diceret: "interficiet uos", ut ad istam consummationem illi pertineant, qui gladio cadent, non omnes, quandoquidem paulo post dicit: et eis qui residui sunt ex uobis superducam formidinem in cor eorum? an secundum hyperbolen dictum est: consumet uos, secundum quem loquendi modum et abundantia eorum dicta est sicut arena maris? secundum istum modum etiam dicitur quod deinde sequitur: et persequetur eos so
Abbreviated transcription (Latin):
mea uos. Animã suã ds̃ uoluntatem
suã dic̃ Non enim ẽ animal habens
corpꝰ ⁊ animam. Neq s ubstantia eius
eiusmodi ẽ. cuius modi creatura eius
sicut ꝑysaiã ipse testat᷑ dicens. Et omnẽ fiai
ego feci. Quod eũ de anima homins
dict̃ consequentia manifestãt. Sicut gͦ
cum dicit ocłos suos etlabia sua. icet̾a
uocabula menbroꝵ corporalium. Hon
utiq accipimus eũ forma corꝑis esse
definitũ. s illa omnia menbroꝵ nomi¬
na ñ intelligimꝰ nͥ effectus oꝑationum
atq iuitutum: Ita et cũ dic̃ anima
mea uoluntatem eiꝰ debemꝰ accipere.
dicitur ñ constat excorꝑe et spũ. nec ipso
tacio. hinc autem acceperunt apolli¬
nariste occasionem. qui dicunt animã
ñ habusse mediatorẽ dĩ et hominum
icarnẽ fuisse. Cum dicet tristis ẽ animia
mea usq ad mortẽ. Sed ipĩo eius actu
qui nob̃ ꝑeuuangłicam declaratur hy¬
storiam. Sic apparent humane animȩ

Expanded text:
mea uos. animam suam deus uoluntatem mea uos. animam suam deus uoluntatem suam dicit. non enim est animal habens corpus et animam; neque substantia eius eius modi est cuius modi creatura eius, sicut per Esaiam ipse testatur dicens: et omnem flatum ego feci: quod eum de anima hominis dicere consequentia manifestant. sicut ergo cum dicit "oculos suos et "labia sua et cetera uocabula membrorum corporalium non utique accipimus eum forma corporis esse definitum, sed illa omnia membrorum nomina non intellegimus, nisi effectus operationum atque uirtutum: ita et cum dicit: anima mea, uoluntatem eius debemus accipere. dicitur, non constat ex corpore et tatio . Hinc autem acceperunt Apollinaristae occasionem, qui dicunt animam non habuisse mediatorem Dei et hominum, et carnem fuisse, cum diceret: tristis est anima mea usque ad mortem. sed ipso eius actu, qui nobis per euangelicam declaratur historiam, sic adparent humanae animae
Abbreviated transcription (Latin):
bitis eos. rei sunt. Utrum uir & mulier
ait uir or uentriloqꝰan uir. aut mulier
luentriloquus. siue incantator: s hoc
magis. et qui habet. et quem habet. lxxuiii.¬
Mulierẽ fornicariã ⁊ ꝓphanã ñ accipiãt.
deplurib qͥ uno s̃ tp̃re sacerdotib lo¬
unum illum summũ postea cõme¬
morat. qui intrabat sca scõrum. Nam
i pluraliter conclusit dicens. ⁊ scĩficab̾
cum: dona dñi dĩ ur̃i iste offeret: sc̃õ s̃.
qm̃ sc̃s̃ et ego dominꝰ qͥ sc̃ĩfico eos. Quantũ
autem ꝑtinet addona. qm̃ dixit dona do¬
mini dĩ ur̃i ipse offeret. Nonsolum summnꝰ
illȩ offerebat sed etiam secundi sacerdo¬
tes. Ac ꝑhoc quod ait mulierẽ fornica¬
riam. et ꝓfanam ⁊ eiectam auiro nonac¬
cipiet. hoc et secundi sacerdotes ꝓhibiti
sunt. Nam desummo postea dic̃ qͥ etiã ñ¬
int̃ fr̃s suos magnus ẽ. ille scilicet unꝰ
magnus sacerdos. cui fusum ẽ suꝑ ca¬
put exoleo xp̃o. ipsum oleum appel

Expanded text:
bitis eos; rei sunt. utrum uir et mulier bitis eos; rei sunt. utrum uir et mulier an uir et uentriloquus aut mulier et uentriloquus siue incantator? sed hoc magis. et qui habet et quem habet. Mulierem fornicariam et profanam non accipient et de pluribus qui uno sunt tempore sacerdotibus lounum illum summum postea commemorat, qui intrabat ad sancta sanctorum. Nam et pluraliter conclusit, licens, Et sanctificabis eum: dona Domini Dei vestri iste offeret; sanctus est, am sanctus ego Dominus, qui sanctifico eos. Quantum autem pertinet ad dona, quoniam dixit, dona Domini Dei vestri ipse offeret, non solum summus ille offerebat, sed etiam secundi sacerdotes. Ac per hoc quod ait, Mulierem fornicariam et profanam et ejectam a viro suo non accipient, hoc et secundi sacerdotes prohibiti sunt: nam de summo postea dicit, qui etiam nointer fratres suos magnus est, ille scilicet unus magnus sacerdos. Cui fusum est super caput ex oleo christo: ipsum oleum appell
Abbreviated transcription (Latin):
hẏrcꝰ dimittitur. cũ redierit lauare ius¬
sus ẽ uestimenta sua & corpꝰ suum aqͣ
esicingredi incastra. Tamqͣm & hoc sit in¬
dicium cur inmalo sit ille hẏreꝰ accipi¬
endus. acuius contagione homo ablu¬
endus ẽ: Sic enim dic̃ abluendum ⁊ qͥ al¬
castra combusserit. quia ut de illo ⁊ de
uitulo fieri uibet. dequorum immolatoꝵ
sanguine fit asꝑsio: ⁊ sunt ꝓpeccatis: ac
phoc ñ negglienter istorum duoꝵ hyrroꝵ
distinctio inallegorica significatione trac¬
tanda ẽ Item cũ constituisset diẽ deci¬
mum septimi mensis sabbato sabbatoꝵ
qͦ fieret supͣdicta purgatio asacerdote il¬
louno qͥ patͥ succedit. loquens deeodem
sacerdote ait. Fixorabit scmñ scĩ qͦd iam
nis in illo scilicet scõ quo solus ipse sũ¬
mus sacerdos intrabat. qͦd ẽ intra uelũ
ubi archa erat testimonii & altare incen¬
si. Non enim eundẽ locum tanqͣm dm̃
exorabit. s qͥa ibi exorabit dm̃. ibi po¬

Expanded text:
hircus dimittitur, cum redierit, lauare iushircus dimittitur, cum redierit, lauare iussus est uestimenta sua et corpus suum aqua et sic ingredi in castra — tamquam et hoc sit indicium cur in malo sit ille hircus accipiendus, a cuius contagione homo abluendus est; sic enim dicit abluendum et qui alcastra combusserit — quia ita de illo et de uitulo fieri iubet, de quorum immolatorum sanguine fit aspersio, et sunt pro peccatis. ac per hoc non neglegenter istorum duorum hircorum distinctio in allegorica significatione tractanda est. item cum constituisset diem decimum septimi mensis sabbato sabbatorum, quo fieret supra dicta purgatio a sacerdote illo uno qui patri succedit, loquens de eodem sacerdote ait: exorabit sanctum sancti. quod iam locutionis; in illo scilicet sancto, quo solus ipse summus sacerdos intrabat. quod est intra uelum, ubi arca erat testimonii et altare incensi. non enim eundem locum tamquam deum exorabit, sed quia ibi exorabit deum, ita po
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ pot̃ ce sic accipi. ut ñ ꝓscĩs hominibꝰ
sed ꝓhis quȩ scã sunt intelligatur. id÷ ta¬
bernacło ipso & quecumq ineis essent sq̃¬
ficata domino. ut hoc sit exorabit ꝓscĩs
abinmundiciis filioꝵ isrł. ꝓpiciabit do¬
minu̾s ꝓhis quȩ scĩficata sunt dño ab
inmundiciis filioꝵ isrł. quia inmedio
eorum erat tab̃nacłm. Sic enĩ sequitur.
iecit. et ita faciet tabnacło testimonii
qͦd creatũ ẽ ineis inmedio inmundiciȩ
eorum. ut adhuc necessaria uideatur
ne sanguinis mundaret illud sacerdos
et scĩficaret abinmundiciis filiorũ isrł.
Et ꝑficiet exorans scm̃ utrum ꝑficiet luiii.¬
scm̃. an exorans scm. scđm id qͦd supta
diximus. Nã et hic neutro genere grece
pompeum uocant solet eẽ disceptacio.
eaquibusdã ille immolandus inbono
accipitur ille autẽ dimittendꝰ inmalo.
qon tamen iste sensꝰ ideo confirmandꝰ ẽ.
qͥa homo inciius manu inheremum

Expanded text:
cipi, ut non pro sanctis hominibus, cipi, ut non pro sanctis hominibus, sed pro his quae sancta sunt intellegatur. id est tabernaculo ipso et quaecumque in eis essent sanctificata domino: ut hoc sit exorabit pro sanctis ab inmunditiis filiorum Israhel: propitiabit deum pro his quae sanctificata sunt domino ab inmunditiis filiorum Israhel, quia in medio eorum erat tabernaculum. sic enim sequitur. iecit: et ita faciet tabernaculo testimonii quod creatum est in eis in medio inmunditiae eorum, ut ad hoc necessaria uideatur ne sanguinis mundaret illud sacerdos et sanctificaret ab inmunditiis filiorum Israhel. Et perficiet exorans sanctum. utrum perficiet sanctum? an exorans sanctum secundum id quod supra diximus? nam et hic neutro genere graeceπομπαῖον uocant, solet esse disceptatio, et a quibusdam ille immolandus in bono accipitur, ille autem dimittendus in malo. non tamen iste sensus ideo confirmandus est, quia homo, in cuius manu in heremum
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs. grecus habet exilasete qͦd non intel¬
ligitur nͥ ꝓpeccatis: unde scriptum est
inpsalmo: qui ꝓpicius fit omnib iniqͥ¬
tatib tuis. Sic ergo aptior sensꝰ ẽ ut
intelligat᷑ sacerdos etiam ꝓhis ꝓpicia¬
re dm̃ qui scĩ sunt Abimmundiciis fi¬
liorum isrł. et quia licet ita scĩ sunt ut
inmundiciis filiorum isrł ⁊ iniusticus
ñ consentiant: habent tamen aliquid ꝑꝑ
qͦd eis necessaria sit ꝓpiciatio dĩ Sane
inquodam greco inuenimus. et exora
neutro id÷ toagion: nam posset intelli¬
gi exora bit scm̃ dm̃ ⁊ nulla esset que¬
stio. Quomͦ autem possit intelligi exo¬
rabit hoc sc̃m difficile ẽ dic̃e ñ forte
illud scm̃ qͥdqͥd ẽ qͦd ds ẽ qͥa et sp̃s scõ¬
ille codex uerior ẽ quia emendatior ui
dici non potest. qͣmuis et intrib aliis co¬
dicib uno greco et duob latinis ñ inue¬
nimus nͥ qͦd supͣ diximꝰ. exorabit ꝓscĩs

Expanded text:
sanctis, graecus habet ἐξιλάσεται, quod non intelsanctis, graecus habet ἐξιλάσεται, quod non intellegitur nisi pro peccatis. unde scriptum est in psalmo: qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis. hic ergo aptior sensus est. ut intellegatur sacerdos etiam pro his propitiare deum, qui sancti sunt ab inmunditiis filiorum Israhel, et quia, licet ita sancti sint, ut inmunditiis filiorum Israhel et iniustitiis non consentiant, habent tamen aliquid propter quod eis necessaria sit propitiatio dei. Sane in quodam graeco inuenimus: et exorabneutro, id est τὸ ἅγιον. nam posset intellegi "exorabit sanctum deum", et nulla esset quaestio; quomodo autem possit intellegi: exorabit hoc sanctum, difficile est dicere, nisi forte illud sanctum quidquid est quod deus est, quia et spille codex uerior est, qui emendatior uiddici non potest. quamuis et in tribus aliis codicibus, uno graeco et duobus latinis, non inuenerimus nisi quod supra dix
Abbreviated transcription (Latin):
ciis filiorum isrł ⁊abimusticus eoꝵ.⁊
si abinmundiciis filioꝵ isrb ⁊ abinui¬
sticiis eoꝵ. De omnib peccatis eorum:
s ab inmundiens. hoc intelligendũ ẽ¬
exorabit ꝓscis abimmundicuis filioꝵ isrł.¬
id ÷ ꝓeis qui sc̃i sunt abinmundiciis fi¬
lioꝵ isrł. ñ consentientes inmundiciis eoꝵ
Non quia ꝓipsis tantũ exorandum erat.s
quia etiam ꝓipsis nec quisqͣm putaret
ita fuisse scõs ut nchil esset unde ꝓeis
exoraretur. qͣmuis essent ab inmundici¬
is filiorum isrł̃ et abiniusticiis eorum
alieni. deomnib peccatis eorum. id: quȩ
iniusticiȩ uenibant de omnib peccatis
eorum: potest et iste eẽ sensus exorabit
mundicuis filiorum isrł tuti essent. Sed
exorabit non potest accipi nͥ qͦd alio uer¬
bo dicitur ꝓpiciabit unde et ꝓpiciatori¬
um uocatur qͦd alii exoratorium inter¬
pretati sunt. grece autem dicitur ilaste¬
rion. Et qͦd hoc locolatinꝰait exorabit ꝓ

Expanded text:
tiis filiorum tiis filiorum si ab inmunditiis filiorum Israhel et ab iniustitiis eorum de omnibus peccatis eorum? sed "ab inmunditiis", hoc intellegendum eexorabit pro sa eis qui sancti sunt ab inmunditiis filiorum Israhel non consentientes inmunditiis eorum: non quia pro ipsis tantum exorandum erat, sed quia etiam pro ipsis, ne quisquam putaret ita fuisse sanctos, ut nihil esset unde pro eis exoraretur, quamuis essent ab inmunditiis filiorum Israhel et ab iniustitiis eorum alieni. de omnibus peccatis eorum, id est: quae iniustitiae ueniebant de omnibus peccatis eorum. Potest et iste esse sensus " exorabitmunditiis filiorum Israhel tuti essent. sed exorabit non potest accipi nisi quod alio uerbo dicitur "propitiabit". unde et propitiatorium uocatur, quod alii exoratorium interpretati sunt; graece autem dicitur ἱλαστήριον. et quod hoc loco latinus ait: exorabit pro
Abbreviated transcription (Latin):
Quid÷ qͦd ait. in omni uase oꝑario pellisi
ñ qͦd ẽ expelle factum. hoc ẽ inomĩ uase
pellicio. hoc autem isto loco uas dic̃ qͦd
greci appellant sceuos. hoc enĩ nom̃ ge¬
nerale ẽ om̃ium utensilium. Aliud est
autẽ qͦd appellatur angion. nam ⁊hoc
latina lingua uas dic̃ S angion illd̃
magis intelligitur uas qͦd liqͦ̾rem capit.
Quid ÷ qͦd ait et quemcumq tetig̾it lu.¬
qui fluorem seminis patitur. et manus
suas ñlauabit aqua. lauabit uestimenta.
i lauabit corpꝰ suum aqua: unmundꝰ
erit usq aduesperam: Ambigue qͥppe
positum ẽ. Quod ait manꝰ suas non la¬
uabit aqua. uel ut postea qͣm tetigerit:
sed intelligendum ẽ quencũq ñ lotis ma¬
nibus tetigit. ipse cum tetigit lauabit
uestimenta. etcȩtera. Quid ÷ qͦd liii.
cũ preciꝑet qͦmͦ intrare deberet sac̾dos
summꝰ in scm̃ qͦd ẽ intra uelũ. ait in¬
tercetera. lexorauit ꝓscĩs ab inmundi¬

Expanded text:
Quid est quod ait: in omni uase operario pellis. Quid est quod ait: in omni uase operario pellis. nisi quod est ex pelle factum, hoc est in omni uase pelliceo? hoc autem isto loco uas dicit, quod graeci appellant o%so?; hoc enim nomen generale est omnium utensilium. aliud est autem quod appellatur artftlov; nam et hoc latina lingua U&\'< dicit. sed aYfetov illud magis intellegitur uas quod liquorem capit. Quid est quod ait: et quemcumque tetigerit qui fluorem seminis patitur et manus suas non lauit aqua, lauabit uestimenta et lauabit corpus suum aqua et inmundus erit usque in uesperam? ambigue quippe positum est quod ait: manus suas non lauit aqua, uelut posteaquam tetigerit. sed intellegendum est: quemcumque non lotis manibus tetigerit, ipse quem tetigerit lauabit uestimenta et cetera. Quid est quod cum praeciperet quomodo intrare deberet sacerdos summus in sanctum, quod est intra uelum, ait inter cetera: et exorabit pro sanctis ab inmundi
Abbreviated transcription (Latin):
aut inuestimento stuppeo. aut stamine.
aut inlana.aut inlineis. aut in lanels.
Cum iam supͣ dixisset inuestimento la¬
neo. aut uestimento stuppeo. Nã stupeũ
ẽ utiq lineum an illic uestimenta in¬
telligi uoluit. hic aut̃ qͦdlibet laneum
& qͦdlibet lineum:. Non enim uestim en¬
ta sunt stramina iumentorum. cũ sint
lanea. aut uestimenta sunt retia cum
sint linea. Pruis ergo specialiter de ue¬
stimentis. deinde generaliter de om̃ib
reb laneis ⁊ lineis dicere uoluit
Queritur quid direrit inomni operaria
pelle. qͦd ñnulli interpretati sunt inom̃i
confecta pelle. s non ait grecDE rgas me
u̾bum etiam inregnoꝵ libro positũ ẽ uͥ
ionathas loquitur ad dauid. Esto inagiỹ
indie operaria. id÷ indie qua fit opus.
Acꝑhoc etiã hic pellẽ operariã inqua fit
opus debemꝰ acciꝑe. id ÷ alicui operi ac¬
commodatam. Sunt enĩ pelles quȩ tan¬
tummͦ ad ornam̃tũ habentur. non ad opꝰ

Expanded text:
aut in uestimento stuppeo aut in stamine aut in uestimento stuppeo aut in stamine aut in lana aut in lineis aut in laneis, cum iam supra dixisset: in uestimento laneo aut in uestimento stuppeo? nam stuppeum est utique lineum. an illic uestimenta intellegi uoluit, hic autem quodlibet laneum et quodlibet lineum? non enim uestimenta sunt stramina iumentorum, cum sint lanea, aut uestimenta sunt retia, cum sint linea. prius ergo specialiter de uestimentis, deinde generaliter de omnibus rebus laneis et lineis dicere uoluit. Quaeritur quid dixerit: in omni operaria pelle, quod nonnulli interpretati sunt: in omni confecta pelle. sed non ait graecus έργαμέψ uerbum etiam in Regnorum libro positum est, ubi Ionathan loquitur ad Dauid: esto in agro in die operaria, id est in die qua fit opus. ac per hoc etiam hic pellem operariam in qua fit opus debemus accipere, id est alicui operi adcommodatam. sunt enim pelles quae tantummodo ad ornamentum habentur, non ad opus.
Abbreviated transcription (Latin):
illud eẽt qͦd fuerat id÷ albꝰ sano pereun¬
te tunc enim rursꝰ mundus erit cũ totꝰ
albꝰ fuerit. quia nulla ibi uarieras erit:
s restitutũ ꝓpereunte acciꝑe nimis in¬
usitata locutio ẽ: magis enim udetur
dcere deburisse. Si autẽ restitutus fuerit
coloralbꝰ. Nc̃ uͦ ait restitutꝰ sanꝰ ⁊ conu̾sꝰ
fuit albꝰ tamqͣm dicẽt. sanꝰ color si re¬
stitutus fu̾it in album. Quid ẽ xl uiii.¬
qͦd cũ delepra capitis loqueret᷑ eã etiã
qͣsia tionem appellauit cũ insolo colo¬
re fiat uel cutis uel capilloꝵ et qͦd humi¬
lior aspectus eius acȩtera cute appare¬
at sine dolore tamen et sine ulla uera¬
tione: an hoc qͦd inmundum ẽ qͣs satio¬
nem uoluit appellare ꝓplaga. uelut
hac inmundicia homo percussit sit. xlix¬
Quid sͥ uult qͦd cum dic̾et delepra uestimen¬
torum aliarũq rerum adusꝰ hominũ
ꝑtinentium. ait. aut inuestunento laneo

Expanded text:
illud esset quod fuerat, id est albus sano pereunillud esset quod fuerat, id est albus sano pereunte. tunc enim rursus mundus erit, cum totus albus fuerit, quia nulla ibi uarietas erit. sed restitutum pro pereunte accipere nimis inusitata locutio est; magis enim uidetur dicere debuisse: si autem restitutus fuerit color albus. nunc uere ait: restitutus sanus et conuersus fuerit albus, tamquam diceret: sanus color si restitutus fuerit in album. Quid est quod, cum de lepra capitis loqueretur, eam etiam quassationem appellauit, cum in solo colore fiat uel cutis uel capillorum, et quod humilior aspectus eius a cetera cute adpareat, sine dolore tamen et sine ulla uexatione? an hoc quod inmundum est quassationem uoluit appellare pro plaga, uelut hac inmunditia homo percussus sit? Quid sibi uult quod cum diceret de lepra uestimentorum aliarumque rerum ad usus hominum pertinentium ait: rant in uestimento laneo
Abbreviated transcription (Latin):
uentus fuerit pilus in album mutatꝰ
concolor albo uicio cutis. iã ñ seg̾gatur
ut ꝓbetur. Nec expectatur utrũ etiam
humilior fiat locus. sed exhoc tantũ
qͦd albaẽ cutis discolor cȩtere: ⁊ album
ht̃ pilũ discolorẽ cet̾is qͥ st̃ incarne uiua c
sana. lepra ueterascens ꝓnuntiat᷑. Ido uete¬
rascens qͥa iã nonẽ ꝓbanda illis bis septem
ipso iã mundũ ẽẽ qͥa uarietas ibi iã
ñeẽt deinde ait: et quac̃q die ius fu¬
erit ineo color uuus inquinabitur.
Ubi satis ostendit uarietatẽ improbari
Ac ꝑhoc qͦdmͦ dirit si autẽ restitutus
fuit color sanus et conuersus fuerit
albꝰ. et ueniet adsacerdotem. ⁊ iuidebit
sacerdos. ⁊ ecce conuersus tactus in al¬
bum. ⁊ purgabit sacerdos tactum. mun¬
dus ẽ. restitutum colorẽ sanũ ñ debe¬
mus acciꝑe. Ut color sanus eẽc iam
enim ipse erat: ꝑquẽ tamen fiebant
inmundus ꝓpter uarietatem. Restitu¬
tum ergo dirit colorem sanum ut

Expanded text:
uentus fuerit pilus in album mutatus uentus fuerit pilus in album mutatus concolor albo uitio cutis, iam non segregatur, ut probetur, nec expectatur utrum etiam humilior fiat locus, sed ex hoc tantum quod alba est cutis discolor ceterae et album habet pilum discolorem ceteris qui sunt in carne uiua et sana lepra ueterescens pronuntiatur: ideo ueterescens, quia iam non est probanda illis bis septem ipso iam mundum esse, quia uarietas ibi iam non esset. deinde ait: et quacumque die uisus fuerit in eo color uiuus, inquinabitur: ubi satis ostendit uarietatem inprobari. ac per hoc quod modo dixit: si autem restitutus fuerit color sanus et conuersus fuerit albus, et ueniet ad sacerdotem. et uidebit sacerdos, et ecce conuersus tactus in album, et purgabit sacerdos tactum: mundus est, restitutum colorem sanum non debemus accipere. ut color sanus esset: iam enim ipse erat, per quem tamen fiebat inmundus propter uarietatem. restitutum ergo dixit colorem sanum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ciosum ita notabile ẽ ut non ibi fuerit
expectandum qͦd inprimo expectari p̃¬
ceperat dehumiliore loco et pili cando¬
re. sed iam etiam ista uarietate sine du¬
bitatione sit lepra. Deinde se xluii.¬
quitur & tactus lepre si fuerit inhomi¬
ne ueniet adsacerdotem. et uidebit sa¬
cerdos. ⁊ecce cicatrix alba incute ⁊hec
mutauit capillum album. etasano car¬
nis uiuȩ incicatrice. Hinc si subtraha¬
mus & more enim locutionis scriptura¬
rum positum ẽ. Iste enim sensꝰ & ui¬
debit sacerdos. et ecce cicatrix alba in
cure. ethȩc mutauit capillum album
asano carnis uiuȩ incicatricȩ. Ordo ẽ
mutauit capillum album incicatrice
asano carnis iuuȩ. id÷ cum caro uiua
isana habeat capillum obscurum uel
nigrum. hȩc cicatrix album habet. lepͣ
ueterascens ẽ incute coloris eius. et inqͥ¬
nabit eũ sacerdos. id÷ inquinatum pro¬
nunciabit. non segrega bit eum quia in¬
mundus ẽ hoc uidetur dice̾ quia ubi in¬

Expanded text:
tiosum ita notabile est, ut non ibi fuerit tiosum ita notabile est, ut non ibi fuerit expectandum, quod in primo expectari praeceperat de humiliore loco et pili candore, sed iam etiam ista uarietate sine dubitatione sit lepra. Deinde sequitur: et tactus leprae si fuerit in homine. ueniet ad sacerdotem. et uidebit sacerdos, et ecce cicatrix alba in cute, et haec mutauit capillum album, et a sano carnis uiuae in cicatrice. hinc si subtrahamus "et"\', more enim locutionis scripturarum positum est, iste erit sensus: et uidebit sacerdos, et ecce cicatrix alba in cute, et haec mutauit capillum album a sano carnis uiuae in cicatrice. ordo est: mutauit capillum album in cicatrice a sano carnis uiuae, id est: cum caro uiua et sana habeat capillum obscurum uel nigrum, haec cicatrix album habet. lepra ueterescens est in cute coloris eius: et inquinabit eum sacerdos — id est inquinatum pronuntiabit — non segregabit eum, quia inmundus est. hoc uidetur dicere, quia, ubi in
Abbreviated transcription (Latin):
obscurus inuentus ẽ. id: similis cȩtero
colori nonlucidꝰ. Nerat gͦ lepra: signũ ẽ
enim nonlepra qͦd sic apparuerit: tamen
etiam ꝓpter hoc purgatus asuspicione
lepiȩ. lauabit uestimenta sua. quia & in
uio signo aliquid fuit ꝓpter qͦo lauanda
fuerant uestimenta & mundus erit.
D einde sequitur. Si autẽ conuersa xlui¬
mutata fu̾it significatio incute postea¬
qͣm uidit illum sacerdos ut purget il¬
lum. id÷ postea qͣm uidit eum sac̾dos
septimo die prius sanum ut purgaret il¬
sanitate inqua eum uiderat pꝰ primos
septem dies. Et inquina bit illum sa¬
cerdos. lepra ẽ. Iam hic qm̃ illud qͦd
uisum fuerat post primos septẽ dies
sanum non stetit insuo. sed mutatum
ẽ inpristinum uiciũ lepra ꝓnuntiat᷑.
ita ut ñ illic exspectetur uel locꝰ humi¬
lior. uel pilus in albũ conuersꝰ. Cum
enim lepra non sit notabilis atq uiciosa
nͥ uarietas hoc ipsum deuitioso colore
redire adsanum et de sano redire adui¬

Expanded text:
obscurus inuentus est, id est similis cetero obscurus inuentus est, id est similis cetero colori, non lucidus. non erat ergo lepra; signum est enim, non lepra, quod sic adparuit. tamen etiam propter hoc purgatus a suspicione leprae "lauabit uestimenta sua", quia et in illo signo aliquid fuit, propter quod lauanda fuerant uestimenta, et mundus erit. Deinde sequitur: si autem conuersa mutata fuerit significatio in cute posteaquam uidit illum sacerdos, ut purget illum — id est posteaquam uidit eum sacerdos septimo die prius sanum, ut purgaret ilsanitate, in qua eum uiderat post primos septem dies — et inquinabit illum sacerdos; lepra est. iam hic quoniam illud quod uisum fuerat post primos septem dies sanum non stetit in suo, sed mutatum est in pristinum uitium, lepra pronuntiatur, ita ut non illic expectetur uel locus humilior uel pilus in album conuersus. cum enim lepra non sit notabilis atque uitiosa nisi uarietas, hoc ipsum de uitioso colore redire ad sanum et de sano redire ad ui