comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ facit misccłiã. Suꝑ ex altat autẽ miscdia
iudicio Qdđ si ñ eõe quae spes esset quando¬
quidẽ cũ re iustus sederit inchrono. quis
gloriabitꝰ castũ se habere cor. aut quis glori¬
abit᷑ mundũ se eẽ. apeccato : Eunc ergo per
eius miscdiã iusti plene ꝑfecteq mundati.
fulgebunt in regno patris sui. sicut sol: Tunc¬
plena atꝙ ꝑfecta erit ȩcđa. ñ habens maculã
aut rugã. aut aliquidꝰ huius modi. qi tunc
etiã erit uere gloriosa. Cũ enĩ ñtantũ ait. ut
eochibera sibi ȩccłam ñ habentẽ maculã aut
rugã. sed addidit gloriosam: satis significauit
quando erit sine macula aut ruga. aut
Aliquis eiusmodi. Tunc utique. quando
gloriosa. Nonenĩ modo intantis malissuri
tantis scandalis intanta ꝑ mixtione homi¬
nũ pessimorũ. intantis obꝑbrus impiorũ.
dicendũ ẽi eã eẽ gloriosã quia reges ei serui¬
unt ubiẽ periculosior maiorq tẽptatio sed

Expanded text:
non fecit misericordiam. Superaxaltat autem misericordia non fecit misericordiam. Superaxaltat autem misericordia judicio. Quod si non esset, quae spes esset? Quandoquidem cum Rex justus sederit in throno, quis gloriabitur se castum habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato? Tunc ergo per ejus misericordiam justi, plene perfecteque mundati, fulgebunt in regno Patris sui sicut sol. plene atque perfecte erit ecclesia non habens maculam aut rugam aut aliquid huius modi. quia tunc etiam erit uere gloriosa. cum enim non tantum ait, ut exhiberet sibi ecclesiam non habentem maculam aut rugam, sed addidit gloriosam, satis significauit, quando erit sine macula et ruga aut aliquid eius modi: tunc utique, quando gloriosa. non enim modo in tantis malis, in tantis scandalis, in tanta permixtione hominum pessimorum, in tantis obprobriis inpiorum dicendum est eam esse gloriosam, quia reges ei seruiunt, ubi est periculosior maiorque temptatio, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Ut dũ ñ reprehendit᷑ qđ ñ imputat᷑. sine repre¬
hensione hocẽ sine macula nr̃t ad ꝑ fectionẽ
cursus habeat᷑. In qua ꝑfestione cũ ad eam
uenerimus. iã non sit omnino qđ ignoscendo
querela. qđ de multis iustis etiã in hac uita
dici potuit. Quoniã ẽ quidã modus bonȩ
uitae dequo etiã in ista humana conuersa¬
tione iusta querela eẽ . ñ possit. Lius enim
iuste querit᷑ de homine qui nemini male
uult & quib potost fidelit̃ consulit. nec
contra cuiusquã in iurias tenet libidinẽ
uindicandi. ut ueracit̃ dicati sicut & nos
dimittimus debitorib nr̃is. Et tam̃ eo ipso
qđ uerã dicit dimitte sicut & nos limitamꝰ.
sine peccato se ñ et̃. delarat. Inde ẽ. qđ dicit
Nihil iniquũ erat in manib meis. sedoratio
mea munda. Hinc enĩerat munda oratio
quia ueniã ñ in iuste petebat. qui ueracit᷑
dabat. Iudiciũ enĩ sine miscđ̾ia. sedilli qui¬

Expanded text:
ut, dum non reprehenditur quod non imputatur. sine repreut, dum non reprehenditur quod non imputatur. sine reprehensione, hoc est sine macula noster ad perfectionem cursus habeatur, in qua perfectione, cum ad eam uenerimus, iam non sit omnino quod ignoscendo querella, quod de multis iustis etiam in hac uita dici potuit, quoniam est quidam modus bonae uitae, de quo etiam in ista humana conuersatione iusta querella esse non possit. quis enim iuste queritur de homine, qui. nemini male uult et quibus potest fideliter consulit nec contra cuiusque iniurias tenet libidinem uindicandi, ut ueraciter dicat: sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? et tamen eo ipso quod uerum dicit: dimitte, sicut et nos dimittimus, sine peccato se non esse declarat. inde est quod dicit: nihil iniquum erat in manibus eius, sed oratio mea munda. hinc enim erat munda oratio, quia ueniam non iniuste petebat qui ueraciter dabat. Iudicium enim sine mis
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ ad ephesios. Ut exhiberet ipse sibi gloriosa
aeccłam ñ abentẽ maculã aut rugã. aut
Aliquid huius modi. ut sit scã & immacu¬
Qui ingredit᷑ sine macula & operat᷑ iusticiã
Et alibi. Et ero immaculatus cũ eo. Et alibi.
Beati immaculati in uia. qui ambulant ip
lege dñi. Itẽ apud salomonẽ. Diligit dr̃s
scã corda. accepti sunt autẽ illi om̃s immacu¬
lati. Horũ testi moniorũ aliqua curren¬
tes. echortant᷑ ut ꝑ fecte currant. aliqua
ipsũ finẽ cõ memorant. quo currendo ꝑ¬
tendant. Ingredi autẽ sine macula ñ
ab surde etiã ille dicit᷑. ñ qr iã ꝑfectus est.
sed quia ad ipsã ꝑfectionẽ in reprehensibi¬
lit̃ currit. carens criminib dã nabilibus
atqi ipsa petcata uenialia ñ neglegens
mundare elemosinis. Ingressũ quippe. hoc ẽ.
iter nr̃m quo tendimus ad ꝑfectionẽ. mun¬
dat oratio. Munda ẽ. autẽ oratio. ubi uera¬
cit̃ dicit᷑. Dimitte nobis. sicut & nos dimittimꝰ.

Expanded text:
item ad Ephesios: ut exhiberet ipse sibi gloriosam ecclesiam non habentem maculam aut rugam aut aliquid huius modi, ut sit sancta et inmacuQui ingreditur sine macula, et operatur justitiam . Et alibi: Et ero immaculatus cum eo . Et alibi: Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini . Item apud Solomonem: Diligit Dominus sancta corda; accepti sunt autem illi omnes immaculati » . Horum testimoniorum aliqua currentes exhortantur, ut perfecte currant; aliqua ipsum finem commemorant, quo currendo pertendant. Ingredi autem sine macula non absurde etiam ille dicitur, non qui jam perfectus est, sed qui ad ipsam perfectionem inreprehensibiliter currit, carens criminibus damnabilibus atque ipsa peccata uenialia non neglegens mundare elemosynis. ingressum quippe, hoc est iter nostrum, quo tendimus ad perfectionem, munda mundat oratio; munda est autem oratio, ubi ueraciter dicitur: dimitte nobis, sicut et nos dimittimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ueri potest siue uerbis siue rebus
brandũ sit quid opus sit ipsa oratione
si ds̃ iam nouit quid nobis sit necessariũ.
nisi quia ipsa orationis intentio cor nrm̃
serenat & purgat. captiusq efficit ada
excipienda diuina munera. quae spirita¬
lit̃ nobis in fundunt᷑. Non enĩ ambitione
p̃cũ nos exaudit ds̃ qui semꝑ paratus est
dare suã lucẽ nobis: ñ uisibilẽ sed intelli¬
gibilẽ & spiritalẽ. sed nos ñ semꝑ parati su mꝰ
accipere cũ in clinamꝰ in alia. & rerum
tẽporaliũ cupiditate tenebram. Fitergo
inoratione conuersio cordis. ad eũ qui sẽꝑ
dare paratus ẽ si nos capiamus qđ dederit
Et in ipsa conuersatione. purgatio interioris
oculi cũ excludunt᷑ ea quae tẽporaliter
cupiebant᷑. ut acies simplicis cordis ferre
possit simplicẽ diuinitẽs sine ullo occasu
aut immutatione fulgentẽ. Nec solum
ferre. sed etiã manere in illa ñ tantum
sine molestia. sed etiã in effabiligaudio. qđ

Expanded text:
eri potest, siue rebus siue uerbis orandum sit, quid opus sit ipsa oratione, si deus iam nouit, quid nobis sit necessarium, nisi quia ipsa orationis intentio cor nostrum serenat et purgat capaciusque efficit ad excipienda diuina munera, quae spiritaliter nobis infunduntur. non enim ambitione precum nos exaudit deus, qui semper paratus est dare suam lucem nobis non uisibilem, sed intellegibilem et spiritalem, sed nos non semper parati sumus accipere, cum inclinamur in inania et rerum temporalium cupiditate tenebramur. fit ergo in oratione conuersio cordis ad eum qui semper dare paratus est, si nos capiamus quod dederit, et in ipsa conuersione purgatio interioris oculi, cum excluduntur ea quae temporaliter cupiebantur, ut acies simplicis cordis ferre possit simplicem lucem diuinitus sine ullo occasu aut immutatione fulgentem; nec solum ferre sed etiam manere in illa, non tantum sine molestia sed etiam cum ineffabili gaudio, quo
Abbreviated transcription (Latin):
c̃sonent euangłio. qr om̃s diligunt manifes¬
tationẽ dnĩ & eã desiderant̃ & uigilant̃ ex¬
pectant. uideamus tam̃ quis amplius c̃sonet.
Unus dicit. Uigilemus && oremus qr citius
uenturus sit dñs. Tercius dicit. Uigilemus
& oremus qr̾ breuis ẽ. atq incerta ista uita.¬
Euangłm dicit. Uidete. uigilate & orate.
Nescitis enĩ. quando tẽpussit. Obsecro te quid
Aliud dicere audiuimus hunc t̃ciũ. quã
qđ dicere audiuimus euangłm : Om̃s quidẽ
ꝓdesiderio regni dĩ. hoc uolunt eẽ. uerum.
qđ puta t primus: sedhoc seđs negati t̃cius
uero ĩ negat aliquid horũ. sed ignorarese
fatet᷑. quis uerũ dicat illorũ. Pro inde si hoc
factũ fuerit qđ p̃dixerat primus. gaudebuNt
cũ illo scđs & t̃cius. Om̃s enĩ manifestationẽ
dnĩ diligunt. exultabunt itaque citius uenis¬
se qđ diligunt. Si autẽ factũ ñ fuerit. & ap¬
parere ceperit hoc potius eẽ. uerũ. qđ dicebat

Expanded text:
consonent euangelio, quia omnes diligunt manifesconsonent euangelio, quia omnes diligunt manifestationem domini et eam desideranter et uigilanter expectant, uideamus tamen. quis amplius consonet. Unus dicit: \'Vigilemus et oremus, quia citius uenturus sit dominus\': tertius dicit: Vigilemus et oremus, quia et breuis atque incerta est istaeuangelium dicit: uidete, ui uigil ate et orate; nescitis enim quando tempus sit. obsecro te, quid aliud dicere audimus hunc tertium, quam quod dicere audimus et euangelium? omnes quidem prae desiderio regni dei hoc uolunt esse uerum quod putat primus; sed hoc secundus negat, tertius uero non negat aliquid horum, sed ignorare se fatetur quis uerum dicat illorum. proinde si hoc factam fuerit quod praedixerat primus, gaudebunt cum illo secundus et tertius; omnes enim manifestationem domini diligunt. exsultabunt itaque citius uenisse quod diligunt. si autem factum non fuerit et apparere coeperit hoc potius esse uerum quod dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
nte quippe ñerit. Utautẽ ibi tãquã scõ
hominidĩ & sinccrissimo frĩ a ꝑeriadehac
quȩstione quid sentiã error quidẽ in utroq
uitandus ẽ. quantũ ab homine uitari potest.
siue citiussiue tardius quã futurũ ẽ. dñs
uenturus eẽ credat᷑. Sed mihi quisquã ñ uidet᷑
errare. cũ aliquid nescirese scit. sed cũ se
putat scire qđ nescit. Remoueamus itaq de
medio seruũ illũ malũ quidicens in corde
suo. morã facit dñsm̃s uenire. dominat᷑ con¬
serus suis. & ebriosis c̃uiuando miscet᷑. Is te
quippe ꝓculdubio dnĩ sui odit aduentũ.
Quo seruo malo semoto constituamus ante
oculos tresseruos bonos familiã dominicã
diligent̃ sobrieq tractantes: aduentũ dni
sui sitient̃ desiderantes. uigilant̃ ex pectantes:
fidelit̃ amantes. Siunus eorũ citius. alt̃ tar¬
dius. dnm̃ putant eẽ uenturũ t̃cius uero
de hacre suã ignorantiã c̃fitet᷑. quãquã om̃s

Expanded text:
ante quippe non erit. \'Vt autem tibi tamquam sancto ante quippe non erit. \'Vt autem tibi tamquam sancto homini dei et sincerissimo fratri aperiam, de hac quaestione quid sentiam: error quidem in utroque uitandus est, quantum ab homine uitari potest, siue citius siue tardius quam futurum est dominus uenturus esse credatur. sed mihi quisquam non uidetur errare, cum aliquid nescire se scit, sed cum se putat scire quod nescit. remoueamus itaque de medio seruum illum malum, qui dicens in corde suo: moram facit dominus meus uenire, dominatur conseruis suis et ebriosis conuiuando miscetur; iste quippe procul dubio domini sui odit aduentum. quo seruo malo semoto constituamus ante oculos tres seruos bonos familiam dominicam diligenter sobrieque tractantes, aduentum domini sui sitienter desiderantes, uigilanter exspectantes, fideliter amantes: si unus eorum citius, alter tardius dominum putat esse uenturum, tertius uero suam de hac re ignorantiam confitetur. quamquam omnes
Abbreviated transcription (Latin):
bat. qua ut in flã marent᷑ uolebat. & ideo
nolebat ut crederent eis aquib audiebant
instare diem dñi. neforte cũ transisset tẽpus
quo eũ crediderant eẽ. uenturũ & uenisse
ñ cernerent. etiã cȩtera fallacit̃ sibi ꝓmitti
arbi trantes & de ipsa mercede fidei despera¬
rent: Nonergo ille diligit aduentũ dnĩ.
qui cũ asserit ꝓpinquare. nec ille quieũ asse¬
rit ñ ꝓpinquare. sed ille potius qui eũ siue
ꝓpe siue longe sit. sinceritate fidei . firmi tate
spei. ardore caritatis ex pectat. Nã sitanto
magis diligit᷑ dñs. quanto magis credit᷑ &
p̃dicat᷑ citius eẽ. uenturus. magis eũ dilige¬
bant qui eius ad uentũ iã instare ꝑlabebant¬
dicebant. quã hi quos apłs eis credere ꝓhibebat.
uel ipse apłs qui hoc utq: ñ credebat. Siergo
latet qđ ȩccła fruetificante atq crescente.
uniuersus omĩno a mari usq ad mare orbis
implebit᷑ ꝓcul dubio latet quando finis erie

Expanded text:
bat, qua ut inflammarentur volebat, et ideo bat, qua ut inflammarentur volebat, et ideo nolebat ut creinstare diem domini, ne forte, cum transisset tempus, quo eum crediderant esse uenturum et uenisse non cernerent, etiam cetera fallaciter sibi promitti arbitrantes et de ipsa mercede fidei desperarent. non ergo ille diligit aduentum domini qui eum asserit propinquare, nec ille qui eum asserit \' non propinquare, sed ille potius qui eum, siue prope sine longe sit, sinceritate fidei, firmitate spei, ardore caritatis exspectat. nam si tanto magis diligitur dominus, quanto magis creditur et praedicatur citius esse uenturus, magis eum diligebant qui eius aduentum iam instare dicebant, quam hi quos apostolus eis credere prohibebat, uel ipse apostolus, qui hoc utique non credebat. Si ergo latet, quando ecclesia fructificante atque crescente uniuersus omnino a mari usque ad mare orbis implebitur, procul dubio latet, quando finis erit;
Abbreviated transcription (Latin):
iligendus ergo ẽ. & expectandus dñĩ
sicut scae lortaris aduentus. magriã
dicens eẽ beatitudinẽ diligentib. eius ad¬
uentũ. adhibens apłi testimoniũ. cuius
uerba sic ponis. Decȩtero reposita ẽ. mihi
corona iusticiae. quã reddet mihidñs in¬
sed & his qui diligunt aduentũ diũ. Tunc
enĩ sicut ex euangłio cõmemoras. iusti fud¬
gebunt sicut sol in regno patris sui. Et quod
ꝓpheta dicit. Ecce enĩ caligo & tene brae
operient t̃rã suꝑ gentes. inte uero appare¬
bit chĩs. & maiestas eius inte uidebit᷑. Item
qđ scriptũ ẽ. Quiuero ex pectant dñmex ul¬
tabunt cũ uirtute. ꝓducent pennas sicut
aquilae. current & ñ laborabunt. ambulabuNt
& ñ esurient. Hoc plane piissime & uerissi me
dicis. cõm̃dens eorũ beatitudinẽ quidiligunt
aduentũ dnĩ. Sed & illi quib dicebat apłs. ñ
cito moueamini m̃te. quasi instet dies drĩi.
diligebant uaq ad uentũ dñi. Nec eos haec
dicens doctor gentiũ ab illa dilectione frange¬

Expanded text:
Diligendus ergo est et expectandus domini, sicut sancte hortaris, aduentus, magnam dicens esse beatitudinem diligentibus eius aduentum et adhibens apostoli testimonium, cuius uerba sic ponis: De cetero reposita est mihi corona iustitiae, quam reddet mihi dominsed et his qui diligunt aduentum domini. tunc enim, sicut ex euangelio commemoras, iusti fulgebunt sicut sol in regno patris sui. et quod propheta dicit: ecce enim caligo et tenebrae operient terram super gentes, in te uero apparebit dominus et maiestas eius in te uide- bitur. item quod scriptum est: qui uero exspectant dominum, exsultabunt cum uirtute, producent pinnas sicut aquilae, current et non laborabunt, ambulabunt et non esurient. hoc plane piissime et uerissime dicis, commendans eorum beatitudinem qui diligunt aduentum domini. sed et illi quibus dicebat apostolus non cito moueadiligebant utique adventum Domini, nec eos haec dicens Doctor gentium ab illa dilectione frange
Abbreviated transcription (Latin):
mutabit᷑. Hoc autẽ dictũ ẽ. scđm carnas¬
lẽ corruptionis qualitatẽ quȩ tunciã ñ erit
qr̾ mutata caro ñ corrũpet᷑. Noueramus
ultra ñ dominabit᷑. Nã si ad uerborũ ꝓprie¬
tatẽ teneamus. mentitus ẽ qđ ait. noue
sed noueramus. Uerũ tam̃ ut uerbo ñ p̃mã
nequis affirmet ꝑ abusionẽ locutũ esse¬
apłm. ut ꝓ eo qđ c̃. putamus diceret noueramꝰ
illud miror ñ ad tendere homines caecos.
uel potius ñ miror ñ uidere caecos. quasi
illi habuerunt carnẽ dequibus in eodẽ loco
dicit Itaq nos a modo neminẽ nouimus
scđm carnẽ. Neq enĩ desolo xp̃o id uolens
intelligi posset dicere. nemunẽ nouimus
scđm carnẽ id¬
est. tã certã spem tenemus
futuraẽ nr̃e incorruptionis & immorta¬
litatis ut amodo iã in ipsi notitia gaudeamꝰ
U nde alio loco dicit. Si autẽ resurrexistis
cũ xp̃o que sursũ sunt quaerite ubi axp̃s ẽ.
Ad dex terã dĩ sedens. quae sursũ sunt

Expanded text:
tum est secundum carnalem corruptionis qualitatem: quae tunc iam non erit, quia mutata caro non corrumpetur. noueramus ultra non dominabitur. nam si ad uerborum proprietatem te teneas, mentitus est quod ait: nouerdum carnem, sed noueramus. uerum tamen ut uerba non premam, ne quis affirmet per abusionem locutum apostolum, ut pro eo quod est "putabamus" diceret noueramus, illud miror non attendere homines caecos uel potius non miror non uidere caecos quia, silli habuerunt carnem de quibus in eodem loco dicit: itaque nos amodo neminem nouimus secundum carnem. neque enim de solo Christo id nolens intellegi posset dicere: neminem nouimus secundum carneest, tam certam spem tenemus futurae nostrae incorruptionis et immortalitatis, ut amodo jam in ipsa notitia gaudeamus. Unde alio loco dicit: Si autem resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est ad dexteram Dei sedens: quae
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ habet uitã inseipso. sicdedit filio habere
uitã insemet ipso. Nan de scđa resurrec¬
tione idẽ. corporũ loquit᷑ quae infine futura ẽ.
sed prima quae nunc ẽ. Hanc quippe ut dis¬
tingueret. ait. Uenit hora. & nuncẽ Non
autẽ ista corporũ. sed animarũ ẽ. Habent
enĩ & animȩ mortẽ in impietate atq pecca

Expanded text:
ipso, sic dedit et filio habere uitam in semet ipso. nondum de secunda resurrectione, id est corporum, loquitur, quae in fine futura est, sed de prima, quae nunc est. hanc quippe ut distingueret, ait: uenit hora et nunc est; non autem ista corporum, sed animarum est. habent enim et animae mortem suam in impietate atque pecca
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illo gloriosũ in illo. inthea trohuius
mundi qui spec taculũ factus est &
angłis &e hominib legitime magnũ
agonẽ cestantẽ. & palmã suꝑnȩ uoca¬
tionis in anteriora sectantẽ. oculis
fidei libentissime spectantẽ. Gaudere
cũ gaudentib flere cũ flentibus. foras
habentẽ pugnas. in tus timores. cupien¬
tẽ dissolui. & eẽ cũ xp̃o. desiderantem
uidere romanos. ut aliquẽ fructum
habeat & in illis sicut & incȩteris geni¬
tibus. aemulantẽ chorintios. & ipsa
aemulatione metuentẽ ne seducant᷑
eorũ m̃tes a castitate quae in xp̃o est.¬
magnã tristiciã & continuũ dolorẽ
cordissui de israheliticis habentẽ. qđ
ignorantes dĩ iusticiã & suã uolentes
sta tuere iusticie dĩ non sint subiecti.

Expanded text:
cum illo, gloriosum in illo, in theatro huius cum illo, gloriosum in illo, in theatro huius mundi, cui spectaculum factus est et angelis et hominibus, legitime magnum agonem certantem et palmam supernae uocationis in anteriora sectantem, oculis fidei libentissime spectant gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus, foris habentem pugnas, intus timores, cupientem dissolui et esse cum Christo, desiderantem uidere Romanos, ut aliquem fructum habeat et in illis sicut et in ceteris gentibus, aemulantem Corinthios et ipsa aemulatione metuentem, ne seducantur eorum mmagnam tristitiam et continuum dolorem cordis sui de Israhelitis habentem, quod ignorantes dei iustitiam et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subie
Abbreviated transcription (Latin):
audiunt quendã uirũ dĩ fostẽ ciuitatis
dĩ. dicentẽ. Probame dñe. & tẽpta me.
ure renes meos & cor meũ. Ut doleant
intẽptationibus uident petrũ flentẽ :
Ut gaudeant intẽptationibus. audiunt
ia cobũ dicentẽ. Omẽ gaudiũ existima¬
te fr̃s mei. cũ intẽptationes uarias in¬
cideritis. Nonsolũ autẽ ꝓpt̃ se ipsos.
his mouent᷑ affectibus. uerũ etiã ꝓpt̃
eos. quos liberare cupiunt. & ne pereaNT
metuunt. & dolent si pereant. & gaudeN
siliberent᷑. Illũ quippe optimũ & for¬
tissimũ uirũ. qui insuis infirmitatibus
gloriat᷑. ut eũ potissimũ cõmemorentꝰ
qui in eccłam xp̃i exgentib uenimus.
doctorẽ gentiũ infide & ueritate. qui
& plus om̃ib suis ca apłis laborauit.
ex pluribus epłis popłos dĩ ñ eos tantũ
qui p̃sentes ab illo uidebant᷑. uerum
etiã illos qui futuri p̃uidebantur in¬
struxcit. Illũ in quã uirũ athletã xp̃i.
doctũ ab illo. unctũ de illo. crucifixũ

Expanded text:
uirum fortem ciuitatis Dei dicentem: Proba me, Domine, et tenta me; ure renes meos et cor meum; ut doleant in tentationibus, uident Petrum flentem; ut gaudeant in tentationibus, audiunt Iacobum dicentem: Omne gaudium existimate, fratres mei, cum in tentationes uarias incideritis. Non solum autem propter se ipsos his mouentur adfectibus, uerum etiam propter eos, quos liberari cupiunt et ne pereant metuunt, et dolent si pereunt et gaudent si liberantur. Illum quippe optimum et fortissimum uirum, qui in suis infirmitatibus gloriatur, ut eum potissimum commemoremus, qui in ecclesiam Christi ex gentibus uenimus, doctorem get plus omnibus suis coapostolis laborauit et pluribus epistulis populos Dei, non eos tantum, qui praesentes ab illo uidebantur, uerum etiam illos, qui futuri praeuidebantur, instruxit; illum, inquam, uirum, athletam Christi, doctum ab illo, unctum de illo, crucifixum
Abbreviated transcription (Latin):
corporis sui. Gaudent inspe. quia fiet
sermo qui scriptus est: Absosta est
mors inuictoria. Itẽ metuunit
peccare. cupiunt ꝑseuerare. dolent in
peccatis. gaudent in operibus botiis. Ut
enĩ metuant peccare. audiunt. Qm̃
abundauit iniquitas. refrigescet cari¬
tas multorũ.: Ut cupi ant ꝑseuerare.
audi Ant qđ scriptũ est. Qui ꝑseuerauerit
usq in finẽ. hic saluus erit. Ut doleant in
peccatis. audiunt. Sidixerimus quia
peccatũ ñ habemus. nos ipsos seducimus.
& ueritas in nobis non est. Ut gaudeant
in operib bonis. audiunt. Hilarẽ datorẽ.
diligit ds̃. Itẽ sicutise infirmitas eorũ
firmitasq habuerit. metuunt tẽptari.
cupiunt tẽptari. Dolent intẽptationib:
gaudent intẽptationibus. Ut enĩ metu¬
ant tẽptari. audiunt. Siquis p̃occupatꝰ
fuerit in aliquo delicto. uos qui spiritales
estis instruite huius modi inspũ man

Expanded text:
corporis sui; gaudent in spe, quia fiet corporis sui; gaudent in spe, quia fiet sermo qui scriptus est: absorpta est mors in uictoriam. item metuunt peccare, cupiunt perseuerare, dolent in peccatis, gaudent in operibus bonis. ut enim metuant peccare audiunt: quoniam abundabit iniquitas, refrigescit caritas multorum; ut cupiant perseuerare audiunt quod scriptum est: qui perseuerauerit usque in finem hic saluus erit; ut doleant in peccatis audiunt: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est; ut gaudeant in operibus bonis audiunt: hilarem datorem diligit deus. item sicuti se infirmitas eorum firmitasque habuerit, metuunt temtari, cupiunt temtari, dolent in temtationibus, gaudent in temtationibus. ut enim metuant temtari audiunt: si quis praeoccupatus fuerit in aliquo delicto, uos qui spiritales estis
Abbreviated transcription (Latin):
R ecta itaq uoluntas est bonus amor. &
uoluntas ꝑuersa malus amor: Amor ergͦ
in hians habere qđ amat᷑. cupiditas est̃.
dautẽ habens atq fruens lȩtitia. fugiens
qđ ei aduersat᷑. timor est. Idq si acciderit
sentiens tristicia ẽ Pro inde mala sunt
ista si malus amor est. Bona. sibonus ẽ:¬
Uerũ his philosophis qđ ad istã questionẽ
de animi ꝑ turbationib attinet. iã respon¬
dimus in nono huius operis libro. osten¬
dentes eos nontã derebus quã deuerbis
cupidiores eẽ contentionis quã uerita¬
tis Apud nos autẽ iuxta scriptura scãs
sanãq doctrinã. ciues scaẽ ciuitatis dĩ it
huius uitae peregrinatione scđm dm̃ uiuen¬
tes. metuunt. cupiuntq. dolent. gaudentq:
tquia rectus ẽ amor eorũ. istas om̃s affec¬
tiones rectas habent. Metuunt penã
aet̃ nã. cupiunt uitã aet̃nã dolent in re
quͥa ipsi insemet ipsis ad huc ingemiscunt.
adoptionẽ expectantes redẽptionem

Expanded text:
Recta itaque voluntas est bonus amor, et Recta itaque voluntas est bonus amor, et uoluntas peruersa malus amor. Amor ergo inhians habere quod amatur, cupiditas est, id autem habens eoque fruens laetitia; fugiens quod ei aduersatur, timor est, idque si acciderit sentiens tristitia est. Proinde mala sunt ista, si malus amor est; bona, si bonusVerum his philosophis, quod ad istam quaestionem de animi perturbationibus attinet, iam respondimus in nono huius operis libro ostendentes eos non tam de rebus quam de uerbis cupidiores esse contentionis quam ueritatis. apud nos autem iuxta scripturas sanctas sanamque doctrinam ciues sanctae ciuitatis dei in huius uitae peregrinatione secundum deum uiuentes metuunt cupiuntque, dolent gaudentque, et quia rectus est amor eorum, istas omnes affectiones rectas habent: metuunt poenam aeternam, cupiunt uitam aeternam, dolent in re, quia ipsi in semet ipsis adhuc ingemescunt adoptionem exspectantes redemtionem
Abbreviated transcription (Latin):
tas est hominis. Ita in hos uel in illos affec
ut sit amatorboni. Unde fit consequens.
ut malũ oderit. Et qm̃ nemonatura.
sed quisquis malus ẽ. uitio maluses ⁊:¬
ꝑfectũ odiũ debet malis. qui scđm dm̃
uiuit. ut nec ꝓpt̃ uitiũ oderit hominẽ.
nec amet uitiũ ꝓpt̃ hominẽ. sed oderit
uitiũ & amet hominẽ. Sanato autẽ
uitio. totũ qđ amare. nihil autẽ quod
debeat odisse remanebit. Nã cu ius
ꝓpositũ est amare dm̃. & ñ scđm hominẽ
sed scđm dm̃ amare ꝓximũ sicut etiã
se ipsũ. ꝓcul dubio ꝓpt̃ hunc amorẽ dr̃¬
uoluntatis bong. quae usitatius in
scripturis sc̃is caritas appellat᷑. Sed amor
quoq scđm easdẽ sacras litteras dicitur.
Nonnulli arbitrant᷑ aliud eẽ. dilectionẽ.
siue caritatẽ. aliud amorẽ. Dicunt enĩ
dilectionẽ accipiendã eẽ inbono. amorẽ
in malo. Sic autẽ nec ipsos auctores secu¬
lariũ litterarũ. locutos eẽ certissimũ ẽ:

Expanded text:
tas hominis, ita in hos uel in illos affecttas hominis, ita in hos uel in illos affectut sit amator boni; unde fit consequens ut malum oderit. et quoniam nemo natura, sed quisquis malus est uitio malus est, perfectum odium debet malis qui secundum deum uiuit, ut nec propter uitium oderit hominem nec amet uitium propter hominem, sed oderit uitium et amet hominem; sanato enim uitio totum quod amare, nihil autem quod debeat odisse remanebit. nam cuius propositum est amare deum et non secundum hominem, sed secundum deum amare proximum sicut etiam se ipsuvoluntatis bonae, quae usitatius in Scripturis sanctis charitas appellatur; sed amor quoque secundum easdem sacras litteras dicitur. Nonnulli arbitrantur aliud esse dilectionem, sive charitatem, aliud amorem: dicunt enim dilectionem accipiendam in bono, amorem in malo. Sic autem nec ipsos auctores saecularium litterarum locutos esse certissimum est.
Abbreviated transcription (Latin):
metuat. lȩtetꝰ. aegrescat. uerũ etiã ex se
ipsa his potest motib agitari. Inter est
autẽ. qualissit uoluntas hominis. Quae
si ꝑ uersa ẽ. ꝑ uersos habet hos motus.
Si autẽ recta ẽ: ñ solũ inculpabiles. uerũ
etiã laudabiles erunt. Uoluntas est quippe
in om̃ibus. immo om̃s nihil aliud quã
uoluntates sunt. Nã quid est cupiditas
& lȩticia. nisi uoluntas in eorũ consensione
quȩ uolumus & quid ẽ. metus atq tristi¬
cia. nisi uoluntas in dissensione ab his
quae nolumus: Sed cũ consentimus
Appetendo ea quȩ uolumus cupiditas est.
Cũ autẽ consentimus fruendo his quae
uolumus lȩtitia uocat᷑. Itẽq cũ dissenti mꝰ
abeo qđ accidere nolumus. talis uoluntas
metus est. Cũ autẽ dissentimus ab eo qđ
nolentibus accidit. talis uoluntas tristicia ẽ:
Et omnino ꝓuarietatt rerũ quȩ appetunt᷑.
atq fugiunt᷑. sicut allicit᷑ uel offendit᷑. uolun¬

Expanded text:
metus: laetetur, aegrescat, uerum etiam ex se metus: laetetur, aegrescat, uerum etiam ex se ipsa his potest motib agitari. interest autem qualis sit uoluntas hominis; quia peruersa est, peruersos habet hos motus; si autem recta e non solum inculpabiles uerum etiam laudabiles erunt. uolunt est quippe in omnibus, immo omnes nihil aliud quam uolu tates sunt. nam quid est cupiditas et laetitia nisi uolunt in eorum consensione quae uolumus? et quid est metus atque tristitia nisi uoluntas in dissensione ab his quae nolumus? sed cum consentimus appetendo ea quae uolumus, cupiditas, cum autem consentimus fruendo his quae uolumus, laetitia uocatur. itemque cum dissentimus ab eo quod accidere nolumus, talis uoluntas metus est; cum autem dissentimus ab eo quod nolentibus accidit, talis uoluntas tristitia est. et omnino pro uarietate rerum quae appetuntur atque fugiuntur sicut allicitur uel offenditur uolun
Abbreviated transcription (Latin):
diabolũ non habere. Dicit enĩ inimicicias.
contentiones. aemulationes. animosita¬
tes. & inuidias. opera eẽ carnis. Quorũ
om̃iũ malorũ caput atq. origo suꝑbiaẽ.
quȩ sine carne regnat indiabolo. Quis
autẽ illo est inimicitior scĩs: quis ad uer¬
in uidus inueniatur: At haec om̃ia cũ
habeat sine carne. quomodo sunt ista oꝑa
carnis nisi quia operas hominis. quẽ sicut
dixi nomine carnis appellat: Non enĩ
habendo carnẽ quã ñ habet diabolus. sed
uiuendo scđm se ipsũ. hoc ẽ scđm hominẽ.
factus ẽ homo similis diabolo. Iuia & ille
scđm seipsũ uiuere uoluit. quando iN
ueritate ñ stetit ut ñ de dĩ. sed de suo
mendacio loqueretꝰ. Qui ñ solũ m̃dax.
sed etiã m̃dacii pat̃ est. Primus ẽ quippe
m̃titus. & a quo petcatũ: ab illo coepit eẽ
m̃da ciũ. Cũ ergo ulut homo scđm homi¬
nẽ ñ scđmdmn : similis ẽ diabolo. Non
ex carne tantũ afficitꝰ anima ut cupiat.

Expanded text:
diabolum non habere. Dicit enim inimicitias, diabolum non habere. Dicit enim inimicitias, contentiones, aemulationes, animositates, inuidias opera esse carnis; quorum omnium malorum caput adque origo superbia est, quae sine carne regnat in diabolo. Quis autem illo est inimicior sanctis? Quis adueremulus adque inuidus inuenitur? At haec omnia cum habeat sine carne, quo modo sunt ista opera carnis, nisi quia opera sunt hominis, quem, sicut dixi, nomine carnis appellat? Non enim habendo carnem, quam non habet diauiuendo secundum se ipsum, hoc est secundu? hominem factus est homo similis diabolo, quia et ille secu? dum se ipsum uiuere uoluit, quando in ueritate non stetit, non de dei, sed de suo mendacium loqueretur qui non solu? mendax uerum etiam mendacii pater est. primus est quip mentitus et a quo peccatum, ab illo coepit esse mendaciu? cum ergo uiuit homo secundum hominem, non secundum deu? similis est diabolo. Non ex carne tantum efficitur anima ut cupiat,
Abbreviated transcription (Latin):
suspiciunt clausȩ tenebris & carcere cȩco :
Tamen alit̃ se habet fides nr̃a Nã corrup¬
tio corporis quae aggrauat animã. non
peccati primi ẽ causa. sed pęna. Niec
caro corruptibilis animã peccatricem.
sed anima peccatrix fecit eẽ corruptibilẽ
carnẽ. Ex qua corruptione carnis. licet
exis tant quaedã incitam̃ta uitiorũ. & ipsa
desideria uitiosa: ñ tam̃ omĩa iniqua uitae
uitia tribuenda sunt carni. ne abhis om̃ib.
purgemus diabolũ. qui ñ habet carnem.
Et si enĩ diabolus fornicator. uel ebriosus.
uel siquid huius modi maliest qđ ad car¬
nis ꝑtinet uoluptates ñ potest dici. cũ sit
etiã taliũ peccatorũ suasor & instigator
occultus est tam̃ maxime suꝑbus atq
inuidus. Iuae illũ uitiositas. sic optinuit.
ut ꝓpt̃ hanc eõ incarcerib. caliginosis huiꝰ
aeris. aet̃no supplicio destinatus. Haec
Autẽ uitia quae tenent indiabolo prin¬
cipatũ. carni tribuit apłs. quã cestũ est

Expanded text:
suspiciunt clausae tenebris et carcere caeco: suspiciunt clausae tenebris et carcere caeco: tamen aliter se habet fides nostra. nam corruptio corporis, quae aggrauat animam, non peccati primi est causa, sed poena. nec caro corruptibilis animam peccatricem, sed anima peccatrix fecit esse corruptibilem carnem. ex qua corruptione carnis licet existant quaedam incitamenta uitiorum et ipsa desideria uitiosa, non tamen omnia iniquae uitae uitia tribuenda sunt carni, ne ab his omnibus purgemus diabolum, qui non habet carnem. etsi enim diabolus fornicator uel ebriosus uel si quid huius modi mali est quod ad carnis pertinet uoluptatem non potest dici, cum sit etiam talium peccatorum suasor et instigator occultus, est tamen maxime superbus atque inuidus, quia illum uitiositas sic obtinuit, ut prop hanc esset in carceribus caliginosi huius aeris aeterno suppli destinatus. haec enim uitia, quae tenent in diabolo principatu carni tribuit apostolus, quam certum est
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius aggrauationis causã. ñ naturã
substantiãq corporis. sed eius corrup¬
tionẽ scientes. nolumus corpore expoliari.
sed eius immostalitate uestiri. Tunc enĩ
erit. sed quia corruptibile ñerit. noti
grauabit. Aggrauat ergo nunc animã
corpuscorruptibile. & deprimit t̃raena
in habitatio sensũ multa cogitantẽ. Uerũta¬
men qui omĩa mala animȩ ex corpore putart
accidisse. in errore sunt. Quãuis enĩ uirgilius
platonicã uideat᷑ luculentis uersibus ex¬
plicare sententiã. dicens. igneus ẽ illis
uigor. & caelestis origo seminis. aut quan¬
tũ ñ noia corpora tardant t̃remiq h ebe̾arl
astus moribundaq m̃bra. om̃ss illas notis¬
simas quatuor animi ꝑ turbationes.
cupiditatẽ timorẽ. lȩtitiã tristiciam
quasi origines om̃iũ peccatorũ at que
uttiorũ uolens intelligi ex corpore acciđẽ.
sub iungat & dicat. Hinc metuunt.
cu piuntq dolent gaudentq nec auras

Expanded text:
ipsius aggravationis causam, non naturam ipsius aggravationis causam, non naturam substantiamque corporis, sed ejus corruptionem scientes, nolumus corpore exspoliari, sed ejus immortalitate vestiri; et tunc enim erit, sed quia corruptibile non erit, non gravabit. Aggravat ergo nunc animam corpus corruptibile, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem. Verumtamen qui omaccidisse in errore sunt. quamuis enim Vergilius Platonicam uideatur luculentis uersibus explicare sententiam dicens: igneus est illis uigor et caelestis origo seminibus, quantum non noxia corpora tardant terrenique hebetant artus moribundaque membra, omnesque illas notissimas quattuor animi perturbationes, cupiditatem, timorem, laetitiam, tristitiam, quasi origines omnium peccatorum atque uitiorum uolens intellegi ex corpore accidere subiungat et dicat:\' hinc metuunt cupiuntque dolent gaudentque nec auras
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc autẽ qđ agit iusticia insubueniendo mise¬
ris. qđ prudentia in p̃cauendis in sidiis. quod
fosticudo in ꝑferendis molestiis. qđ tẽperantia
in cohercendis delectationib prauis. non ibi
erit ubi om̃ino nihil malierit. Acperhoc
ista ustutũ oꝑa. quae huic mostali uitae
sunt necessaria sicut fides ad quã referen¬
da sunt quȩ in p̃teritis habebunt᷑. & aliã
nunc faciunt trinitatẽ. cũ ea p̾sentia tene¬
mus. aspicimus. amamus alia tunc factu¬
ra sunt cũ ea ñ eẽ. sed fuisse ꝑ quędã eorũ
uestigia quae p̃tereundo in memoria¬
derelinquent re periemus. Quia & tunc
trinitas erit. cũ illud quale cũq uestigiũ
& memorit̃ retinebit᷑. & agnoscet᷑ ueracit̃.
& hoc utrũq testia uoluntate iunget᷑.¬
III. DEAUATUOR AETECTIONIB. AUAS
ACICERONE PER TURBATIONES
ABAUISPASSIONESAUPEUATAS
UIRCIUUS HOMNI PROPTER CAR¬
OECIMO DE CIUITATE UI.
Ggrauam ergo corruptibili corpore. &

Expanded text:
nunc autem quod agit iustitia in subueniendo misenunc autem quod agit iustitia in subueniendo miseris, quod prudentia in praecauendis insidiis, quod fortitudo in perferendis molestiis, quod temperantia in cohercendis delectationibus prauis non ibi erit, ubi omnino nihil mali erit. ac per hoc ista uirtutum opera, quae huic mortali uitae sunt necessaria sicut fides, ad quam referenda sunt, in praeteritis habebuntur et aliam nunc faciunt trinitatem cum ea praesentia tenemus, aspicimus, amamus, aliam tunc factura sunt cum ea non esse, sed fuisse per quaedam eorum uestigia, quae pderelinquent, reperiemus: quia et tunc trinitas erit, cum illud qualecumque vestigium et memoriter retinebitur, et agnoscetur veraciter, et hoc utrumque tertia voluntate jungetCAPUT IV. De quatuor affectionibus, quas a Cicerone perturbationes, ab aliis passiones appellatas, Virgilius homini propter carXIV de Civitate Dei. Aggravamur ergo corruptibili corpore, et
Abbreviated transcription (Latin):
Trũ autẽ etiã tunc iustutes quibus
in hac mostalitate bene uiuit᷑. quia
& ipse incipiunt eẽ in animo. quicum
sine illis prius eaẽ. tamen animus erat. desinaNT
eẽ cũ adȩt̃na ꝑduxerint. non nulla questioẽ.
Quibus dã enĩ uisum ẽ. desituras. & bonos animos
sola beatos eẽ cognitione & scientia. hoc es t
contẽplatio ne naturae in qua nihil est
melius & amabilius ea natura quȩ crea uit
om̃s cȩteras. instiruitq naturas. cui regenti
eẽ subditũ si iusticia ẽ. immortalitas es t
omnino iusticia. nec in illa eẽ beatitudine
desinet. Sed talis ac tanta erit. ut ꝑfectior
& maior eẽ ñ possit. Fostassis & aliȩ tres
uistutes. prudentia sine ulloiã periculo
erroris. fostitudo sine molestia tolerandoꝵ
malorũ. tẽperantia sine repugnatione
libidinũ. erunt in illa felicitate. ut pruden¬
tiaesit. nullũ bonũ dõ p̃ponere uel ȩquare.
fostitudi nis ei fir missime coherere.
tẽperantiae: Nullo defectu noxio delectari.

Expanded text:
trum autem etiam tunc uirtutes, quibus in hac mortalitate bene uiuitur, quia et ipsae incipiunt esse in animo, qui cum sine illis prius esset tamen animus erat, desinant esse cum ad aeterna perduxerint nonnulla quaestio est. quibusdam enim uisum est desituras et bonos animos sola beatos esse cognitione et scientia, hoc est contemplatione naturae; in qua nihil est melius et amabilius ea natura, quae creauit omnes ceteras instituitque naturas. cui regenti esse subditum si iustitia est, immortalis est omnino iustitia nec in illa esse beatitudine desinet, sed talis ac tanta erit, ut perfectior et maior esse non possit. fortassis et aliae tres uirtutes, prudentia sine ullo iam periculo erroris, fortitudo sine molestia tolerandorum malorum, temperantia sine repugnatione libidinum erunt in illa felicitate: ut prudentiae sit nullum bonum deo praeponere uel aequare, fortitudinis ei firmissime cohaerere, temperantiae nullo defectu noxio delectari.
Abbreviated transcription (Latin):
subditi iudicare ñ possunt. Nec respon¬
dent ista int̾rogantibus. nisi iudican¬
tibus. Nec uocẽ suã mutant. idẽ speciem
suã. si alius tantũ uideat. alius autem
uidens in t̃roget. ut alit̃ illi appareat.
Alit̃ huic. sed eodẽ modo utriq apparens.
illi muta ẽ. huic loquit᷑. Immo uero
om̃ibus loquit᷑. sed illi intelligunt qui
eius uocẽ acceptã foris. in tuscũ ueritate
conferunt. Ueritas enĩ dicit mihi. ñ est
PULCBRA AAUEROLIXA EXLIBRO
CONFESSIONV DECIMO

Expanded text:
subditi judicare non possunt; nec responsubditi judicare non possunt; nec respondent ista interrogantibus nisi judicantibus, nec vocem suam mutant, id est speciem suam, si alius tantum videat, alius autem videns interroget, ut aliter illi appareat, aliter huic: sed eodem modo utrique apparens, illi muta est, huic loquitur; imo vero omnibus loquitur, sed illi intelligunt qui ejus vocem acceptam foris, intus cum veritate conferunt. Veritas enim dicit mihi, Non estpulchra atque prolixa, ex libro X Confessionum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩrere debui dm̃ meũ quẽ iã quȩ siuerã
ꝑ corpus a t̾ra usq ad caelũ. quo usque
potui mittere nuncios radios oculorũ
meorũ : Sed melius qđ interius. Ei qͥppe
renunciabant om̃s nuncii corporales.
p̃sidenti & iudicanti de responsionibus
caeli&e t̃rae. & om̃iũ quae in eis sunt
dicentiũ. ñsumus ds̃. & ipse fecit nos.
Homo interior agnouit haec. ꝑ exterio¬
ris ministeriũ. Ego interior cognoui
haec. ego ego animus ꝑ sensũ corporis
mei. Int̾rogaui mundi molẽ dedõ meo.
& respondit mihi. Non ego sũ. sed ipse
me fecit. Nonne om̃ib. quibus integer
sensus est. apparet haec species :: quur
ñ om̃ib eadẽ loquit᷑: Animalia
pusilla & magna uident eã. sed in t̃ro¬
gare nequeunt. Non enĩ p̃posita ẽ
in eis nunciantib sensibus. uidex ratio.
Homines autẽ possunt int̾rogare. ut ita¬
uisibilia dĩ ꝑ ea quae factas intellecta
conspiciant. sed amore subdunt᷑ eis. &

Expanded text:
quaerere debui Deum meum, quem jam quaesiveram quaerere debui Deum meum, quem jam quaesiveram per corpus a terra usque ad coelum, quousque potui mittere nuntios, radios oculorum meorum? Sed melius quod interius, ei quippe renuntiabant omnes nuntii corporales, praesidenti et judicanti de responsionibus coeli et terrae, et omnium quae in eis sunt dicentium: Non sumus Deus, sed ipse fecit nos. Homo interior cognovit haec per exterioris ministerium: ego interior cognovi haec, ego, ego animus, per sensum corporis mei. Interrogavi mundi molem de Deo meo, et respondit mihi: Non ego sum, sed ipse me fecit. Nonne omnibus quibus integer sensus est, apparet haec species? Cur non omnibus eadem loquitur? Animalia pusilla et magna vident eam, sed interrogare nequeunt, non enim praeposita est in eis nuntiantibus sensibus judex ratio. Homines autem possunt interrogare, ut invisibilia Dei per ea quae facta sunt intellecta conspiciant; sed amore subduntur eis, et
Abbreviated transcription (Latin):
edacitas. & ubi heret qđ ñ di uellit satietas.
Hoc est qđ amo. cũ dm̃ meũ amo. Et quid ẽ
hoc: Int̃rogaui t̃rã & dixxit nonsũ. &
quaetũq in eadem sunt. idem confessa suft.
Int̃rogaui mare & abyssos. & reptilia
animarũ uiuarũ. & responderunt.
Nonsumus ds̃ tuus. quaere suꝑnos. Int̾ro¬
gaui auras flabiles & inquit uniuersus
Aer cũ in colissuis fallit᷑ anaximedes.
nonsũ ds̃ Int̃ rogaui caelũ solẽ. lunã stellas
neq nos sumus ds̃ quẽ quȩris inquiuNt.
Et dixxi om̃ib his quae circũstant fores
carnis meae . Dicite mihi dedõ meo. qđ
uos non estis. Dicite mihi aliquid de illo.
Et excla mauer̃ uoce magna. ipse fecit
nos. Int̃ rogatio mea intentio mea. &
responsio eorũ species eorũ. Et direxi
me ad me. & dixi mihi. Tuquis es: Et
respondi: homo. Et ecce corpus & anima
in me mihi p̃stosunt. unũ ex terius. &
Alterũ in terius. Quid horũ est unde

Expanded text:
edacitas, et ubi haeret quod non divellit satietas; edacitas, et ubi haeret quod non divellit satietas; hoc est quod amo, cum Deum meum amo. Et quid est hoc? Interrogavi terram, et dixit: Non sum, et quaecunque in eadem sunt, idem confessa sunt. Interrogavi mare et abyssos, et reptilia animarum vivarum, et responderunt: Non sumus Deus tuus, quaere super nos. Interrogavi auras flabiles, et inquit universus aer cum incolis suis: Fallitur Anaximenes, non sum Deus. Interrogavi coelum, solem, lunam, stellas: Neque nos sumus Deus quem quaeris, inquiunt. Et dixi omnibus his quae circumstant fores carnis meae: Dicite mihi de Deo meo, quod vos non estis, dicite mihi de illo aliquid. Et exclamaverunt voce magna: Ipse fecit nos. Interrogatio mea, intentio mea; et responsio eorum, species eorum. Et direxi me ad me, et dixi mihi: Tu quis es? Et respondi, Homo: et ecce corpus et anima in me mihi praesto sunt, unum exterius, et alterum interius: quid horum est unde
Abbreviated transcription (Latin):
EX UBRO CONFESSIONU DECIMO¬
rĩt amote ꝑ cussisti cor meũ uerbo
tuo. & amauite. Sed & caelũ & t̃ra
& omĩa quȩ in eis sunt. ecce undiq mihi
dicunt ut te amem. nec cessant dicere
om̃ib ut sint in ex cusabiles. Altius autẽ
tu misereberis cui misestuseris. & miscđiã
p̃stabis cui misericors fueris. AlioquiN
cȩlũ & t̃ra surdis locunt᷑ laudes tuas.
Iuid autẽ amo. cũte amo: non speciem
corporis. nec decus tẽporis. ñ candorem
omnimodarũ ñ florẽ ungentorũ & aro¬
matũ suaue olentiũ. ñ manna & mella.
ñ menbra acceptabilia carnis amplexib.
Non hȩc amo. cũ amo dm̃ meũ. & tamen
amo quandã lucẽ & quandã uocẽ. &
quendã odorẽ & quendã cibũ. & quendã
Amplexũ. cũ amodm̃ meũ. Lucẽ uocẽ.
odorẽ. amplexũ interioris homi nis mei.
ubi fulget animȩ meae qđ ñ capit locus.
& ubi sonat qđ ñ rapit tẽpus. & ubi olet
qđ ñspargit flatus. & ubi sapit qđ ñ minuit

Expanded text:
ex libro X Confessionum. Domex libro X Confessionum. Domine, amo te; percussisti cor meum verbo tuo, et amavi te. Sed et coelum et terra, et omnia quae in eis sunt, ecce undique mihi dicunt ut te amem, nec cessant dicere omnibus, ut sint inexcusabiles. Altius autem tu misereberis cui misertus eris, et misericordiam praestabis cui misercaelum et terra surdis loquuntur laudes tuas. quid autem amo, cum te amo? non speciem corporis nec decus temporis, 15 non candorem lomnimodarum, non florum et ungentorum et aromatum suauiolentiam, non manna et mella, non membra acceptabilia carnis amplexibus, non haec amo, cum amo deum meum. et tamen amo quandam lucem et quandam uocem et quendam odorem et quendam cibum et quendam amplexum, cum amo deum meum, luodorem, cibum, amplexum interioris hominis mei: ubi fulget animae meae quod non capit locus, et ubi sonat quod non rapit tempus, et ubi olet quod non spargit flatus, et ubi sapit quod non minuit
Abbreviated transcription (Latin):
miseriae. ꝓfecto sicut quidã etiã apud
scłi huius litteratos sensit. & dixxit: Non
sine mercede contigit immanitatis iN
Animo. stuporis in corpore. Quo circa
illa quae apathia grece dicit᷑. quae silati.¬
ne posset impassibilitas diceret᷑. Si ita
intelligenda ẽ In animo quippe non in
corpore accipit᷑. ut si neꝰ is affectionibus
uiuat᷑. Iuae contra racionẽ accidunt
mentẽq ꝑturbant bona plane & maxime
optanda est. sed nec ipsa huius est uitae.
Non enĩ qualiũ cũq hominũ uoxest. sed
maxime piorũ. multũq iustorũ atq
scõrũ: Si dixerimus qm̃ peccatũ ñ habemꝰ.
nos ipsos seducimus. & ueritas in nobis ñ ẽ.
Lunc itaq apathici ista erit. quando petca¬
tũ in homine nullũ erit. Nunc uero satis
bene uiuit᷑ sine crimine. Sine peccato
autẽ quise uiuere existimat: ñ id agit ut
peccatũ ñ habeat. sed ut ueniã ñ accipiat:
U. DEQUINQUECOREORIS SENCIBUS.

Expanded text:
miseriae profecto, sicut quidam etiam apud miseriae profecto, sicut quidam etiam apud saeculi huius litteratos sensit et dixit, non sine magna mercede contingit immanitatis in animo, stuporis in corpore. quocirca illa quae άπάθεια graece dicitur, quae si latine posset impassibilitas diceretur, si ita intellegenda est - in animo quippe, non in corpore accipitur — ut sine his affectionibus uiuatur, quae contra rationem accidunt mentemque perturbant, bona plane et maxime optanda est, sed nec ipsa huius est uitae. non enim qualiumcumque hominum uox est, sed maxime piorum - atque iustorum multumque sanctorum: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus et ueritTunc itaque ἀπάθεια ista erit, quando peccatum in homine nullum erit. Nunc vero satis bene vivitur, si sine crimine; sine peccato autem qui se vivere existimat, non id agit ut peccatum non habeat, sed ut veniam non accipiat. CAPUT V. De quinque corporis sensibus,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit anima eius ñ falso utiq referunt᷑.
U erũ ille hos motus cestȩ dispensationis grã
ita cũ uoluit suscepit animo humano. ut
cũ uoluit factus homo. Pro inde qđ faten¬
dũ est etiã cũ rectas & scđm dm̃ habemus
has affectiones: huius uitae s̃ non illius quã
futurã speramus & sȩpe illis etiã inuiti cȩdimꝰ.
taq aliquando quã uis non culpabili cupi¬
ditate. sed laudabili caritate moueamur &
etiã dũ nolumus flemus. Habemus ergo eas
ex humanȩ conditionis in firmitate. Non
Autẽ ita dñs iħs. cuius & infirmitas fuit ex
potestate. Seddũ uitae huius infirmitatẽ
gerimus. si eas omino nullas habeamus.
tunc potius ñ recte uiuimus. Uituperat
enĩ & detestat᷑ apłs quos dã. quos etiã eẽ
dixit sine affectione. Culpauit et am¬
illos sacer psalmus. quibus ait.
Sustinui quisimul contris taret᷑. & ñ fuit:
Nã omnino ñ dolere dũ sumus in hoc loco

Expanded text:
fuerit anima eius: non falso utique referuntur. fuerit anima eius: non falso utique referuntur. Verum ille hos motus certae dispensationis gratia ita cum uoluit suscepit animo humano, ut cum uoluit factus est homo. Proinde, quod fatendum est, etiam cum rectas et secundum Deum habemus has adfectiones, huius uitae sunt, non illius, quam futuram speramus, et saepe illis etiam inuiti cedimus. Itaque aliquando, quamuis non culpabili cupiditate, sed laudabili caritate moueamur, etiam dum nolumus flemus. Habemus ergo eas ex humanae condicionis infirmitate; non autem ita Dominus Iesus, cuius et infirmitas fuit ex potestate. Sed dum uitae huius infirmitatem gerimus, si eas omnino nullas habeamus, tunc potius non recte uiuimus. Vituperabat enim et detestabatur apostolus quosdam, quos etiam esse dixit sine adfectione. Culpauit etillos sacer psalmus; quibus ait: sustinui qui simul contristaretur, et non fuit. nam omnino non dolere dum sumus in hoc loco