comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i sunt uł fuerint in urbe regia responsales si medio.¬
cris. ẽ. questio cognoscat᷑. uł hũc ad apłicã sedẽ si. ẽ.¬
ardua deducat᷑. quatinꝰ nre audientiȩ sententia deci¬
dat᷑. Quod si cont᷑ hȩc quȩ statumꝰ. qͣlib& tẽꝑe. qualib&
occasione. uł subreptione. uenire tẽptaueris. sacrate
łlȩc eni consona scĩs patͥb definitione sancimꝰ. ut qui
sacris nescit obȩdire canonib. nec sacris ãministrare
uł cõmunionẽ caꝑe sit dignꝰ altarib¬
⁊ Eod ioħi epõ pͥmȩ iustiniane. Post ĩongas tribulati¬
ones quas adrianus thebanȩ ciuitatis ep̃e a consacdotibꝰ
ẽ. iudicatũ. tam̃ pꝰ hȩc magis cont᷑ ꝑsonã fr̃nitatis cuȩ.
a qua ñ inuiste se sac̃docii gradus fiagitabat etͣ adciectũ.
gruissimne querebat᷑. & insta. Luod uͦ inqͥt ad p̃sens attin&.¬
axex dierũ spacio sacra it cõmunione pͥuatũ. & ab om̃i¬

Expanded text:
nostri sunt vel fuerint in urbe regia responsales, si medionostri sunt vel fuerint in urbe regia responsales, si mediocris est quaestio, cognoscatur, vel huc ad apostolicam sedem, si ardua est, deducatur, quatenus nostrae audientiae sententia decidatur. Quod si contra haec quae statuimus, quolibet tempore, qualibet 631 occasione vel surreptione venire tentHaec enim consona sanctis Patribus definitione sancivimus, ut qui sacris nescit obedire canonibus, nec sacris administrare vel communionem capere sit dignus altarib episcopo primae Justinianae: « Post longas tribulationes quas Hadrianus Thebanae civitatis episcopus, a consacerdotibus est judicatum: tamen post haec magis contra personam fraternitatis tuae, a qua non juste se a sacerdotii gradu flagitabat esse dejectum, gravissimtriginta dierum spacio sacra te communione privatum, ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ romano uire defendens. a larisei epi potestate
tuo contra sac̃dotales mores odio laborasse. S nullo
iure pecuniariis in causis eũ fr̃nitatis tuȩ condẽpna¬
tũ fuisse sententia. Quia gͥ x ab ante fato ioħe pͥmȩ
iustinianȩ ep̃o. contra ius canonesq depositꝰ. honoris
sui gradu carere ñ potuit.: insuã eũ reformari eccłam.
atq in ꝓpͥe dignitatis ordinẽ decreuimꝰ reuocari.
Et cũ oportuiss& te ex eo diũci corꝑis cõmunione pͥuari.
qͦd amonitione scẽ memoriȩ decessoris mei contẽpta.
rurs in eis aliquid tͥ iuris & ditionis. seruare p̃supse¬
ris. tam̃ nos humaniꝰ decernentes. cõmunionisq ÷
sac̾m̃tũ interĩ conseruantes. decernimꝰ. ut fr̃nitas
tua ab eo ȩccłaq eiꝰ omnẽ ante habitã potestatẽ uiris dici¬
one abstincat: s scđ̾m scripta decessoris mei. si qua cau¬
sa uł fidei uł eriminis. uł pecuniaria adũsus p̃fatũ adri¬
anũ consacdotẽ nr̃m potuerit euenut. uł suꝑ eos qui

Expanded text:
iam Romano jure defendens, a Larissaei episcopi potestate reperimus, et tuo contra sacerdotales mores odio laborasse, et nullo jure pecuniariis in causis eum fraternitatis tuae condemnatum fuisse sententia. Quia igitur et ab antefato Joanne, primae Justinianae episcopo, contra jus canonesque depositus, honoris sui gradu carere non potuit, in sua eum reformari ecclesia, atque in propriae dignitatis ordinem decrevimus revocari. Et cum oportuisset te ex eo Dominici corporis communione privari, quod, admonitione sanctae memoriae decessoris mei contempta, rursus in eis aliquid tibi jurisdictionis servare praesumpseris, tamen nos humanius decernentes, communionisque tibi sacramentum interim conservantes, decernimus ut fraternitas tua ab eo Ecclesiaque ejus omnem ante habitae suae potestatem jurisdictionis abstineat, sed secundum scripta decessoris nostri, si qua causa vel fidei vel criminis, vel pecuniaria adversus praefatum Adrianum consacerdotem nostrum potuerit evenire, vel per eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. qͦusq suã p̃sentiã exhiber& pͥuauit. M axiirus
aut̃ imꝑialib milicus fultꝰ. pꝰ ex cõmunicationẽ. et
missas cerinit: & sacm̃ta satis indignꝰ accepit. Qua¬
ꝓpt᷑. constantiȩ augustȩ pꝰ multa alia scribit dicens
alonitanȩ ciuitatis ep̃c. me ac responsale
meo nesciente ordinat: ẽ: & facta rese quȩ sub
nullis anteriorib pͥncipibꝰ euenit. Qad ego audiens.
ad eundẽ p̃uaricatorẽ. qui in ordinate ordinatꝰ. ẽ. ꝓ¬
tinꝰ misi : ut omĩno missarũ sollẽpnia celebrare om̃i
mͦ ũ psumeret. nͥ priꝰ. serenissimis dñis cognoscerẽ.
si hoc fieri ipsi uississent. Qaͦ ei sub excõmunicationiˢ.

Expanded text:
 privavit. Maximus autem imperialibus militiis fultus, post excommunicationem, et missas cecinit, et sacramenta satis indignus accepit. Quapropter Constantinae Augustae post multa alia scribit, dicens: « Salonitanae civitatis episcopus, me ac responsale meo nesciente, ordinatus est; et facta res est, quae sub nullis anterioribus principibus evenit. Quod ego audiens, ad eumdem praevaricatorem qui inordinate ordinatus est protinus misi, ut omnino missarum solemnia celebrare nullo modo praesumeret, nisi prius a serenissimis dominis cognoscerem, si hoc fieri
Abbreviated transcription (Latin):
te dũ taxat animȩ meȩ euadã. Ded de głosis uiris¬
gregorio p̾fecto. & castorio magistro militũ. ñ me¬
diocrit᷑ sũ affuctꝰ. Qui & om̃ia quȩ potuerunt fieri.
nullo mͦ facere neglererunt: & labores uigiliarũ.
& custodiȩ. ciuitatis in obsidione eadẽ uehemtissi¬
mos ꝑtulerunt. Et pꝰhec om̃ia: graui dñoꝵ indig¬
natione ꝑcussi sunt. De quib patent̃ intelligo. qr
eos ñ sua acta. s mea ꝑsona grauat: cũ qͦ qri parit᷑
in tribulatione laborauerant. pꝰ laborẽ pariter.
tribulant᷑. Qd aut̃ d noꝵ pietas illud mͥ pauendũ
& t̾ribile omĩpotentis di uidiciũ intentat. rogo ꝑ euudẽ
om̃ipotentẽ dnm. ne hoc ulteriꝰ faiciat. Nlã adhuc nesci¬
mꝰ. quis ibi qualis sit. Et paulus egregiꝰ p̃dicator dic̃. No¬

Expanded text:
te duntaxat meae animae evadam. Sed de gte duntaxat meae animae evadam. Sed de gGregorio, praefecto, et Castorio, magistro militum, non mediocriter sum afflictus: qui et omnia quae potuerunt fieri, nullo modo facere neglexerunt, et labores vigiliarum et custodiae civitatis in obsidione eadem vehementissimos pertulerunt; et post haec omnia gravi dominorum indignatione percussi sunt. De quibus patenter intelligo quia eos non sua acta, sed mea persona gravat. Cum qua, quia pariter in tribulatione laboraverant, post laborem pariter tribulantur. Quod autem dominorum pietas illud mihi pavendum et terribile omnipotentis Dei judicium intentat, rogo per eumdem omnipotentem Dominum ne hoc ulterius quidem faciat. Nam adhuc nescimus quis ibi qualis sit. Et Paulus egregius praedicator ait: No
Abbreviated transcription (Latin):
quas ñ sꝑabã. Si possũ hascelerit᷑ plagas enumero
Primũ quod mͥ pax absupta. ẽ. ꝗͣ cũ langobardis in
tuscia positis sine ullo rei publicȩ dispendio feceram
Deinde corrupta pace. de roma  na ciuitate milites
ablati sunt. Et quidẽ alii ab ho stib occisi. alii uero
narnus & perusiȩ positi. & ut perusia teneret᷑: roma
relicta.ẽ. Post hȩc plaga grauior fuit. aduentꝰ agi¬
lulfi: ita ut ocłis meis cernerẽ romanos more canũ
in collis funib ligatos: qui ad franciã ducebantur
uenales. Et quia nos qui intra ciuitatẽ fuimꝰ dõ ꝓte¬
gente manꝰ eiꝰ euasimꝰ. quesitũ. ẽ. unde culpabiles ẽẽ
uderem᷑: udelic& cur frum̃ta defuerint. quȩ in hac
urbe diu multa seruari nullatenꝰ possunt: sicut in
alia suggestione indicaui. & quidẽ de memet ipso
in nullo turbatꝰ sũ: quia teste conscientia fateor.
adũsa quelib& patiparat sũ: dũ mͦ hȩc omĩa cũ salu¬

Expanded text:
quas non sperabam. Si enim possum, has celeriter plagas enumero. quas non sperabam. Si enim possum, has celeriter plagas enumero. Primum quod mihi pax subducta est, quam cum Langobardis in Tuscia positis sine ullo reipublicae dispendio feceram. Deinde corrupta pace, de Romana civitate milites ablati sunt. Et quidem alii ab hostibus occisi, alii vero Narniis et Perusii positi; et ut Perusium teneretur, Roma relicta est. Post hoc plaga gravior fuit adventus Agilulphi, ita ut oculis meis cernerem Romanos more canum in collis funibus ligatos, qui ad Franciam ducebantur venales. Et quia nos qui intra civitatem fuimus, Deo protegente, manus ejus evasimus, quaesitum est unde culpabiles esse videremur, videlicet cur frumenta defuerint, quae in hac urbe diu multa servari nullatenus possunt, sicut in alia suggestione plenius indicavi. Et quidem de memetipso in nullo turbatus sum, quia teste conscientia fateor, adversa quaelibet pati paratus sum, dummodo haec omnia cum salu
Abbreviated transcription (Latin):
ut nos iudicemꝰ dõs. In qua sententia pie dñe sibi ma¬
gis ex humilitate. ꝗͣ illis aliqͥd p̃stitit ex reuerentia
impensa. Ante eũ qͦq pagani inre publica pͥncipes
fuerunt. qͥuerũ dm̃ nescientes. dõs ligneos & lapide.¬
os colebant: & tam̃ eoꝵ sac̃dotib honorẽ maximũ
tribuebant. Quid gͥ mirũ si xp̃ianꝰ imꝑator ueri dĩ
sac̾dotes dignet᷑ honorare. dũ pagani ut p̃dixi pͥnci¬
pes honorẽ impendẽ sac̾dotib nouerunt. qui dus
tor homo sũ: & quia omĩpotenti dõ incessant̃ cotidie
delinquo. aliqͥd mͥ apud trem̃dũ examen ipsiꝰ eẽ re¬
mediũ suspicor: si incessantib cotidie plagis ferior.
Et credo quia eundẽ omĩpotentẽ dnm̃. tanto uobis
amplius placatis: quanto me ei male seruientẽ dis¬
tricꝰte affugitis. Multas enĩ iã plagas acceꝑam.: et
suꝑ uenientib dñoꝵ iussionib. inueni consolationeᷤᷤ

Expanded text:
ut nos judicemus deos. In qua tamen sententia, pie domine, sibi maut nos judicemus deos. In qua tamen sententia, pie domine, sibi magis ex humilitate quam illis aliquid praestitit ex reverentia impensa. Ante eum quippe pagani in republica principes fuerunt, qui verum Deum nescientes, deos ligneos et lapideos colebant, et tamen eorum sacerdotibus honorem maximum tribuebant. Quid ergo mirum si Christianus imperator veri Dei sacerdotes dignetur honorare, dum pagani, ut praediximus, principes honorem impendere sacerdotibus noverunt qui diis tor sum. Et quia omnipotenti Deo incessanter quotidie delinquo, aliquod mihi apud tremendum examen illius esse remedium suspicor, si incessantibus quotidie plagis ferior. Et credo quia eumdem omnipotentem Dominum tanto vobis amplius placatis, quanto me ei male servientem districtius affligitis. Multas enim jam plagas acceperam, et supervenientibus dominorum jussionibus, inveni consolationes
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiã debitã reuerentiã impendat. Nlã in diuinis
elo quiis sac̃dotes aliquando dii. aliquando angłi
uocant᷑. Et ꝑ moysen de eo qui ad iuram̃tũ deducen¬
dus. ẽ. dr̃. Applica illũ ad deos: uidelic& sacerdotes.
&rursus scriptũ.c̃. Diis ñ detrahes seilic& sac̃dotib
Et ꝓpħa ait. Labia sac̾dotis custodiunt scientiã. &
legẽ requirunt ex ore eiꝰ. quia angłs dñi exercituũ
ẽ. Quid gͦ mirũ sullos ur̃a pietas dignet᷑ honorare.
qͥb in suo eloquic honorẽ tribuens. eos aut angłos
quia cũ pię memorie constantino pͥncipi scripto
oblatȩ accusationes cont᷑ ep̃os fuissent. libellos quidẽ
accusationis accepit: & eosdẽ qui accusati fuerant
ep̃os conuocans in eoꝵ conspectũ libellos qͦs acceꝑat.
incendit: dicens. Uosduestis: a uero dõ constituti.
te. & int̾ uos causas uiãs disponite: quia dignũ ñ est

Expanded text:
ut etiam debitam reverentiam impendat. Nam in divinis ut etiam debitam reverentiam impendat. Nam in divinis eloquiis sacerdotes aliquando dii, aliquando angeli vocantur. Et per Moysen de eo, qui ad iuramentum ducendus est, dicitur: „Applica illum ad deos", videlicet ad sacerdotes. Et rursum scriptum est: „Diis non detrahes", scilicet sacerdotibus. Et propheta ait: „Labia sacerdotis custodiunt scientiam et legem requirunt ex ore eius, quia angelus Domini exercituum est". Quidquibus in suo eloquio honorem tribuens, eos aut angelos quia, cum piae memoriae Constantino principi scripto oblatae accusationes contra episcopos fuissent, libellos quidem accusationis accepit, et eosdem qui accusati fuerant episcopos convocans, in eorum conspectu libellos quos acceperat incendit, dicens: Vos dii estis, a vero Deo constituti. Ite, et inter vos causas vestras disponite, quia dignum non est
Abbreviated transcription (Latin):
Et dudũ noui: qm̃ mordulfo plus. ẽ. creditũ ꝗͣ mͥ.
leoni ampliꝰ quã mͥ. Et nc̃ eis qui eẽ ad mediũ uident᷑
plusquã meis assertionib credulitas impenditur.
Et quidẽ si t̾rȩ meȩ captiuttas ꝑ cotidiana mom̃ta ñ
excrescer& : de despectione mea atq irrisione. letꝰ
tacerẽ. Sed hoc me uehemit᷑ affugit : quia unde
ego crimen falsita tis tolero. inde italia cotidie
ducit᷑. sub langobardoꝵ iugo captiua. Dũq meis
suggestionib in nullo credit᷑. uires hostiũ immanit
crescunt. łloc tam̃ pussimo dño suggero ut de me
mala omĩa quelib& existim&. de utilitate rei publice
&x causa creptionis itallȩ. ñ quib lib& facile pias au¬
res p̃beat. s plus reb quã u̾bis credat. Sac̃dotib aut̃
ñ ex t̾rena potestate dñs nr̃ citius indignet᷑. s excel¬
lenti consid̾atione ꝓpt̃ eũ cuiꝰ serui sunt ita eis dñet᷑.

Expanded text:
Et dudum novi quoniam Nordulpho plus est creditum quam mihi, Et dudum novi quoniam Nordulpho plus est creditum quam mihi, Leoni amplius quam mihi. Et nunc eis, qui esse ad medium videntur, plusquam meis assertionibus credulitas impenditur. Et quidem si terrae meae captivitas per quotidiana momenta non excresceret, de despectione mea atque irrisione laetus tacerem. Sed hoc me vehementer affligit, quia unde ego crimen falsitatis tolero, inde Italia quotidie ducitur sub Langobardorum jugo captiva; dumque meis suggestionibus in nullo creditur, vires hostium immaniter excrescunt. Hoc tamen piissimo domino suggero, ut de me mala omnia quaelibet existimet; de utilitate vero reipublicae et causa ereptionis Italiae non quibuslibet facile pias aures praebeat, sed plus rebus quam verbis credat. Sacerdotibus autem non ex terrena potestate dominus noster citius indignetur, sed excellenti consideratione propter eum, cujus servi sunt, eis ita dominetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsã ueritas in euuangłio ãmon& dicens. Estote.
prudentes sic̃ serpentes. & simplices sic̃ columbȩ.
eẽ ualde inutile uid̃icans. si aut simplicitati pru¬
dentia. aut prudentie simplicitas desit. Ut gͦ
seruos suos ad cuncꝰta eruditos efficer&: eẽ eos et si¬
plicessic̃ colũbas. & prudentes ut serpentes eẽ uoluit.
qui in serenissimis dñoꝵ iussionib ab ariulfi astu¬
cia deceptꝰ ñ adiuncta prudentia simplex denun¬
tior: constat ꝓeuldubio quia fatuus appellor.
Qd ita cẽ: ego quoq ipse confiteor. Ilã si hoc ur̃a pie¬
tas taceat: causȩ clamant. Ego enĩ si fatuus ñ fuissẽ
ad ista tolerauda quȩ int̾ langobardoꝵ gladios
hoc in loco patior minime uenissẽ. In ea aut̃ re quã
de ariulfo ꝑ hibui. quia toto corde uenire adrem¬
publicã paratꝰ fuit: dũ mͥ n credit. ctiã m̃titꝰ rep̃¬
hendor. Sed si sac̃dos ñ sũ: scio grauẽ ẽẽ hanc in¬
uiria sac̃doti. ut ueritati seruiens. fallax credat᷑.

Expanded text:
itas in Evangelio admonet, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae , esse valde inutile judicans, si aut simplicitati prudentia, aut prudentiae simplicitas desit. Ut ergo servos suos ad cuncta eruditos efficeret, esse eos et simplices sicut columbas, et prudentes ut serpentes esse voluit, qui in serenissimis dominorum jussionibus ab Ariulphi astutia deceptus, non adjuncta prudentia simplex denuntior, constat proculdubio quia fatuus appellor, quod ita esse ego quoque ipse confiteor. Nam si hoc vestra pietas taceat, causae clamant. Ego enim, si fatuus non fuissem, ad ista toleranda quae inter Langobardorum gladios hoc in loco patior, minime venissem. In ea autem re quam de Ariulpho perhibui, quia toto corde venire ad rempublicam paratus fuit, dum mihi non creditur, etiam mentitus ehendor. Sed etsi sacerdos non sum, scio gravem esse hanc injuriam sacerdoti, ut veritati serviens, fallax credatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ consenserunt: immo hoc mauritio retulerunt.
At ille germanũ ꝑdẽ noluit. Qui qm̃ in eccłam fuge¬
rat. filiũ tamꝗͣ ꝓditorẽ sui consilii flagellabat.
multosq hunc ab eadẽ eccła extͣhendũ transmit¬
tens. nui quã ꝑmutit᷑ : immo multis conuicus
apopło laceratꝰ marcionista hereticus appellat᷑.
Et cõmoto intra constantinopolim graui tumul¬
ti. inaurtiꝰ dissimulato habitu eũ uxore & filis nochi
dromonẽ conscendit. fugiens. apud scm̃ antonomon
uenit. At uͦ focas cũ exercitu inseptimũ ueniens imꝑa¬
tor efficit᷑: a qͦ mauritiꝰ. cũ filus. uxore. ac filiab pe¬
nes calcedonã uisus. quẽ ad modũ sibi denuntiatũ fu¬
erat decollat᷑. Et qr oratio gregorii qua illũ petierat
in tribili dĩ iudicio liberũ a delictis omĩb inueniri.
uacua eẽ ñ potuit. idẽ mauriciꝰ hic recepit quod

Expanded text:
modo consenserunt, imo hoc Mauricio retulerunt. modo consenserunt, imo hoc Mauricio retulerunt. At ille Germanum perdere voluit, qui quoniam in Ecclesiam fugerat, filium tanquam proditorem sui consilii flagellavit, multosque ad hunc ab eadem ecclesia extrahendum transmittens, nunquam permittitur; imo multis conviciis a populo laceratus, Marcionista haereticus appellatur. Et commoto intra Constantinopolim gravi tumultu, Mauricius, dissimulato habitu, cum uxore et filiis noctu dromonem conscendit; et fugiens, apud sanctum Antonomum venit. At vero Phocas cum exercitu in septimum veniens, imperator efficitur; a quo Mauricius cum uxore, filiis et filiabus penes Chalcedoniam jussus, quemadmodum sibi denuntiatum fuerat, decollatur. Et quia oratio Gregorii qua illum petierat in terribili Dei judicio liberum ab omnibus delictis inveniri vacua esse non potuit, idem Ma
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiã tenuit. s a cupiditatis auaritia usq
adeo ñ recessit: ut exercitꝰ in ꝑ ielosis locis hiema¬
r&. & transito danubio. uictꝰ sibi de sclauoꝵ regio¬
ne ꝑiclitabundi quererent. ne uidelic& alim̃ta
publica manducarent. Qa cũ petro p̃tori feralib
litteris ĩminer&: taxiarchis uocatis ait. Flimis mͥ
uident᷑ grauia imꝑatoris p̃cepta. romanos in alie¬
na t̾ra hiemare uibentia. Nam illi ñ obedire seuũ
ẽ. & rursus obedire seuissimũ. Fullũ bonũ parit
auaritia. qr mat᷑ om̃iũ maloꝵ consistit. Qua imꝑa¬
tor languens: hoꝵ maxximoꝵ maloꝵ causa romanis
efficitur. Exercitꝰ itaq hoc ꝑ taxiarchas audito.
ad sedicionẽ conũtit᷑. exaltatũq suꝑ clipeũ focã.
centurionẽ exarchũ acclamauerunt. Fugatoq p̃to¬
re. theodosio filio imꝑatoris & germano socero eiꝰ
dirigunt. ut alt̾ eoꝵ sibi imꝑare stud̾et. Iili nullo

Expanded text:
poenitentiam tenuit; sed a cupiditatis avaritia usque poenitentiam tenuit; sed a cupiditatis avaritia usque adeo non recessit, ut exercitus in periculosis locis hyemare, et transito Danubio victum sibi de Sclavorum regione periclitabundi quaerere, ne videlicet alimenta publica manducarent, Petro praetori feralibus litteris immineret. Qui taxiarchis vocatis, ait: « Nimis mihi videntur gravia imperatoris praecepta, Romanos in aliena terra hyemare jubentia. Nam illi non obedire saevum est, et rursus obedire saevissimum. Nullum bonum parit avaritia, quia mater omnium malorum consistit, qua Imperator languens, horum maximorum malorum causa Romanis efficitur. » Exercitus itaque, hoc per taxiarchas audito, ad seditionem convertitur, exaltatumque super clypeum Phocam per centurionem, exarchum acclamaverunt, fugatoque praetore, Theodosio filio imperatoris et Germano socero ejus, dirigunt ut alter eorum sibi imperare studeret. Illi nullo
Abbreviated transcription (Latin):
ad palatiũ uenit. cubicłm imꝑatoris ingrediens.
ad pedes eiꝰ ꝓcidit. Cui imꝑator assurgens. ad pe¬
deseiꝰ nichi lominꝰ corruit dicens. Ignosce depcor
qͦd nichil in me. unde suspicabar cõmiseris. s si
quendã in agminib nr̃is cognoscis qͥ focas soleat
uocitari. dicito mͥ. Et philippicꝰ du apud se recogi¬
tans. ait. Unũ focã cognosco. qui nuꝑ ꝓcurator ab
excrcitu nuncupatꝰ. cont̃dicebat tuo imꝑio. Cũ uͦ
mauritiꝰ de qualitate illiꝰ inquirer&. philippicꝰ ait.
Ẽst quidẽ uiuenis & temerariꝰ. attam̃ timidꝰ Et mau¬
riciꝰ. Si timidusinqͥt. ꝓfecto & homicida. Dũq suꝑ
huimodi titubar&. in crastinũ magistrianꝰ ab heꝰ¬
remitis qͥbꝰ imꝑatoris p̃ces portauerat rediens. res¬
ponsũ retulit dicens. Ds̃ recepta penitentia tua sal¬
uabit animã tuã. & cũ scĩs te cũ domo tua constitu&.
Ab imꝑio uͦ cũ ignominia &x discrimine decides.
uis: auditis mauriciꝰ. dm̃ głificans

Expanded text:
ad palatium venit, et cubiculum imperatoris 135 ingrediens, ad pedes ejus procidit. Cui imperator assurgens, ad pedes ejus nihilominus corruit, dicens: Ignosce, deprectus cognovi quod nihil in me unde suspicabar commiseris. Sed si quem in agminibus nostris cognoscis qui Phocas soleat vocitari, dicito mihi. Et Philippicus, diu apud se recogitans, ait: Unum Phocam cognosco, qui nuper procurator ab exercitu nuncupatus contradicebat tuo imperio. Cum vero Mauricius de qualitate illius inquireret, Philippicus ait: Est quidem juvenis, et temerarius, attamen timidus. Et Mauricius: Si timidus, inquit, profecto et homicida. Dumque super hujusmodi titubaret, in crastinum magistrianus ab eremitis, quibus imperatoris preces portaverat, rediens, responsum retulit dicens: Deus, recepta poenitentia tua, salvabit animam tuam, et cum sanctis te cum tota domo tua constituet; ab imperio vero cum ignominia et discrimine decides. 19. Quibus auditis, Mauricius Deum glorificans,
Abbreviated transcription (Latin):
urbe cognoscere.Si aut̃ ꝑsona eiꝰ suspec ta forsi¬
& cũ p̃dicto frẽ. in eodẽ uidicio parit̾ sede. Quicqͥd
aut̃ urȩ utrorumq scĩtati placuerit: scitote mͥ
anno septimo ex cõmunicationis suȩ. pꝰcastiga¬
tiones & flagella gregorii ad cor reũtens. rauen¬
nã petut: & iacꝰtauit se uifra ciuitatẽ in media
silice. clamans & dicens. Peccaui dõ. & beatissimo
papȩ gregorio. Et agente eo penitentiã tribꝰ ho¬
ris: cucurrit alinicus exharcus & castoriꝰ cartu¬
lariꝰ eccłȩ romanȩ. cũ mariniano ep̃o: & leuaue

Expanded text:
urbe cognoscere. Si autem persona ejus suspecta forsiurbe cognoscere. Si autem persona ejus suspecta forsiet cum praedicto fratre in eodem judicio pariter sedere. Quidquid autem vestrae utrorumque sanctitati placuerit, scitote mihanno septimo excommunicationis suae post castigationes et flagella Gregorii, ad cor revertens, Ravennam petiit, et jactavit se tensus intra civitatem in medio silice, clamans et dicens: Peccavi Deo, et beatissimo papae Gregorio. Et agente eo poenitentiam tribus horis, cucurrit Callinicus exarchus, et Castorius, chartularius Ecclesiae Romanae, cum Ma
Abbreviated transcription (Latin):
Nã quantũ priꝰ culpa tuȩ caritatis offendãt: taritũ
penitentia mitigauit. Tandẽq maximꝰ: cernens
aliquando durum eẽ contra stimulũ calcitrare:
relictis imꝑialib adminicłis. ꝑ gallinicũ exhar¬
cũ. satis humilit̃ concedi sibi penitentiã. simulq
ueniã a gregorio postulauit. Qu̾e ipse romã fatiga¬
ri nolens. causa eiꝰ discutiendã rauenne cõmisit.
constantino mediolanensi ep̃o scribens. Maximꝰ
inquit salonitanȩ eccłȩ p̃uaricator. pꝰquã ꝑ potes¬
tates maiores scłi obtinere nil ualuit: ad minores
se contulit. Nob̾q tã nimietate p̾cũ. quã attesta¬
tione bonoꝵ oꝑum p̾ualere contendit. E x qͣre
inhumanũ credidi. si is qui se multũ timere me
dicit. in aliqͦ me tẽꝑatiorẽ minime inuenire po¬
tuisset. x idõ decreui. ut reuerentissimꝰ fr̃ x coep̃s
nr̃ marinianus eius causã debeat in rauennati

Expanded text:
Nam quantum nos prius culpa tuae charitatis offenderat, tantum Nam quantum nos prius culpa tuae charitatis offenderat, tantum poenitentia mitigavit. » 12. Itaque Maximus cernens tandem aliquando durum esse contra stimulum calcitrare, relictis imperialibus adminiculis, per Callinicum exarchum satis humiliter concedi sibi poenitentiam simulque veniam a Gregorio postulavit. Quem ipse Romam fatigari nolens, causam ejus discutiendam Ravennae commisit, Constantio, Mediolanensi episcopo, scribens: « Maximus, inquit, Salonitanae ecclesiae praevaricator, postquam per potestates majores saeculi obtinere nil valuit, ad minores se contulit: nobisque tam nimietate precum, quam attestatione bonorum operum praevalere contendit. Ex qua re inhumanum credidi, si is qui se quasi multum timere me dicit, in aliquo me temperatiorem minime invenire potuisset: et ideo decrevi ut reverendissimus frater et coepisr Marinianus ejus causam debeat in Ravennati
Abbreviated transcription (Latin):
ricatione distunrit: adeo ne nomenqͥ dẽ marimi
int̾ saera missarũ sollẽpnia memorarent. Quo fac̾to.
ita om̃s const̾nati sunt animo: ut sub penitentiş sa¬
tis factione relicto maxrimo ueniã postularent. Un¬
de misericordissimꝰ pontifea. sabiniano iadertino
ep̃o scribens: sicut inqͥt ꝑseueranti culpȩ debet᷑
iure uindicꝰta. ita resipiscentibꝰ. ẽ. concedenda mise¬
ricordia. Nã ut resilla cont᷑ se merito iracundiam
excitauit: si hȩc in sua ꝓrsus dilecꝰtione solet con¬
cordiã ꝓpagare. Et idõ quia fr̃̾nitatẽ tuã a consor¬
tio & cõmunione maximi. ubi te prius neglectꝰ
impulerat. in tantũ grauitas pꝰea sacerdotis ad am¬
mũ reducꝰta suspendit. ut eiꝰ sola nullatenꝰ patere¬
ris eẽ segregatione contentꝰ. nͥ & in monasteru te
claustra recipiens dudũ cõmissa defleres: ea ꝓpt̾
in nr̃a te gr̃a ad cõmunionẽ receptũ eẽ ñ dubites.

Expanded text:
nicatione disjunxit: adeo ut ne nomen quidem Maximi nicatione disjunxit: adeo ut ne nomen quidem Maximi inter sacra missarum solemnia memorarent. Quo facto ita omnes consternati sunt animo, ut sub poenitentiae satisfactione, relicto Maximo, veniam postularent. Unde misericordissimus pontifex Sabiniano, Jadertino episcopo, scribens: « Sicut, inquit, perseveranti culpae debetur jure vindicta, ita resipiscentibus est venia concedenda. Nam ut res illa contra se merito iracundiam excitare, sic haec in sua prorsus dilectione 130 solet concordiam propagare. Et ideo, quia fraternitatem tuam a consortio et communione Maximi, ubi te prius neglectus impulerat, in tantum postea gravitas sacerdotis ad animum reducta suspendit, ut ejus sola nullatenus patereris esse segregatione contentus, nisi et in monasterii te claustra recipiens, dudum commissa defleres: eapropter in nostra te gratia ac communione receptum esse non dubites.
Abbreviated transcription (Latin):
rire ñ possũ. Sed opto & dnm depcor. quatinꝰnichil
de eo de his quȩ dicta sunt. ualeat uiueniri.: ⁊ sine
ꝑicło animȩ meȩ causa ipsiꝰ t̾minet᷑. Priꝰ tam̃ quã
hȩc cognoscant᷑: serenissimꝰ dñs. discurrente uissi¬
one p̃cepit. ut eũ uenientẽ cũ honore suscipiã.
Et ualde graue.ẽ: ut uir de qͦ tanta ⁊ talia nunti¬
antur. cũ aitte requiri & discuti debeat. honoret᷑.
ista quid facio: Sed ut epĩ mei me despiciant.
& cont᷑ me refugiũ ad scłares uidices habeant.
omĩpotenti dõ g̾rãs ago. peccatis meis deputo.
Noc tam̃ breuit᷑ suggero. quia aliquantulũ expecto.
Et si aduenire distulerit: ex ercere in eo districtio¬
nẽ canonicã nullo mͦ cessabo. In omĩpotente dnõ
confido. quia longã piissimis dnĩs uitã tribu&.
ec Gregorius dissimulatrici augus tȩ.
Ceterũ eodẽ maximo in sua p̾suptione ma¬
nente. consetratores atq om̃s dalmatinos
& iadertiuos epõs. ab eiꝰ cõmunione sub ex cõmu¬

Expanded text:
rire non possum; sed opto, et Dominum deprecor, quatenus nihil de eo, de his quae dicta sunt valeat, inveniri, et sine periculo animae meae causa ipsius terminetur: prius tamen quam haec cognoscantur, serenissimus dominus discurrente jussione praecepit ut eum venientem cum honore suscipiam. Et valde grave est ut vir, de quo tanta et talia nuntiantur, cum ante requiri et discuti debeat, honoretur.ista quid facio? Sed ut episcopi mei me despiciant, et contra me refugium ad saeculares judices habeant, omnipotenti Deo gratias ago, peccatis meis deputo. Hoc tamen breviter suggero, quia aliquantulum expecto; et si ad me venire diu distulerit, exercere in eo districtionem canonicam nullo modo cessabo. In omnipotente autem Deo confido, quia longa piissimis dominis vita tribuetur, 11. Haec Gregorius dissimulatrici Augustae. Caeterum eodem Maximo in sua praesumptione manente, consecratores, atque omnes Dalmatinos et Jadertinos episcopos ab ejus communione sub excommu
Abbreviated transcription (Latin):
ta.ẽ. Et pꝰ qͣ aclero & senatu acclamatũ. ẽ. eis. in ba¬
silica uilii iussu gregoru i oratorio sc̃i sesarii late¬
ranensi palatio constituti reponit᷑. Qui etiã focȩ imꝑa¬
tori. ita rescripsit. Gła in excelsis dõ. qui iuxta qͦd
scriptũ . ẽ. mutat temꝑa. & transfert regna. & qͥ hoc
dicens. q dñat᷑ ex celsus in regno hominũ. & cuiuo¬
luerit ipse dat illud. In om̃ĩpotentis qͥppe dĩ incon¬
p̃hensibili dispensatione. altn̾a uitȩ sunt mortalis
modamina. & aliquando cũ multoꝵ peccata feri¬
enda st̃. unꝰ erigit᷑. ꝑ cuiꝰ duriciã tribulationis iuigo
subiectoꝵ colla depͥmant᷑. qͦd nos in nr̃a diutiꝰ tri
bulatione ꝓbauimꝰ. Aliquando uͦ cũ misericors
ds̃ merentia multoꝵ corda sua decernit consolati
onis suȩ grãm infundit. De qua exultationis ab un¬
dantia. roborari noscitiꝰ credimꝰ. qͥb enignitatẽ
ur̃e pictatis ad imꝑiale fastigiũ ꝑuenisse gaudemꝰ.

Expanded text:
t, 136 Et postquam a clero et senatu acclamatum est eis in basilica Julii, jussu Gregorii in oratorio sancti Caesarii Lateranensi palatio constituto reponitur. Qui etiam Phocae imperatori ita rescripsit: « Gloria in excelsis Deo, qui, juxta quod scriptum est, Mutat tempora et transfert regna ; et qui hoc dicens: Quia dominatur excelsus in regno hominum, et cui voluerit ipse dat illud. In omnipotentis quippe Dei incomprehensibili dispensatione alterna sunt vitae mortalis moderamina, et aliquando cum multorum peccata ferienda sunt, unus erigitur per cujus duritiam tribulationis jugo subjectorum colla deprimantur, quod in nostra dbulatione probavimus. Aliquando vero cum misericors Deus moerentium multorum corda, sua decernit consolatioonis suae gratiam infundit. De qua exultationis abundantia roborari nos citius credimus, qui benignitatem vestrae pietatis ad imperiale fastigium pervenisse gaudemus.
Abbreviated transcription (Latin):
diuino iudicio in cuiꝰ nimirũ manu corda regũ con¬
sistentia qͦcũq uoluerit inclinant᷑. ñ caducis hu¬
manis fauorib deputabat. uoce lib̾a contͣdicens.
his eũ responsionib fregit. detͣpauit. atq ñ nulla
de futuro iudicio disse. rendo det̾ruit. In serenis¬
simis inqͥt uissionib el sius dñoꝵ pietas dũ me
de quibꝰda redargue: a re studuit: parcendo mͥ
minime peꝑcit. Flã sil in eis urbanȩ simplicita¬
tis uocabulo: met fatuũ appellat. Inscriptu¬
ra & enĩ sacra. cũ: bona intelligentia simplici¬
tas ponit᷑: uigilant̃ sepe prudentiȩ aut recꝰtitudini
sociat᷑. Unde etiã de beato iob scriptũ. ẽ. Erat uir

Expanded text:
divino judicio, in cujus nimirum manu corda regum condivino judicio, in cujus nimirum manu corda regum consistentia , quocumque voluerit, inclinantur, non caducis humanis favoribus deputabat, voce libera contradicens, his eum responsionibus fregit, deturpavit, atque nonnulla de futuro Dei judicio disserendo deterruit: « In serenissimis, inquit, jussionibus suis dominorum pietas, dum me de quibusdam redarguere studuit, parcendo mihi minime pepercit. Nam in eis urbanae simplicitatis vocabulo me fatuum appellat. In Scriptura etenim sacra cum in bona intelligentia simplicitas ponitur, vigilanter saepe prudentiae aut rectitudini sociatur. Unde etiam de beato Job scriptum est: Erat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ petrari ñ patini᷑: sic ea quȩ sunt consuetudinis ñ
negamus. Lic& aut̃ ad hȩc concedenda dispensatio
simi filu nr̃i dõni gallicini ex harchi. ut tẽꝑantiꝰ
gͣ te ageremꝰ exegit. Cuiꝰ Rm̃i miscdiã ac uolunta¬
tẽ nec ꝑtulimꝰ: nec potuimꝰ contristari.
RE T EREa cupidissimꝰ ac tenacissimꝰ imꝑator.
qui consuetudinib antiquissimis dationes.
legionũ qͦq milites frequentissime sicuti romanoꝵ
narrat hẏstoria defraudabat. cernens gregorium
cont᷑ om̃s mundi strepitꝰ augustalib defensionib
bat penitꝰ non egere. ĩmo canonicis auc toritatibꝰ
tis alta sapientib pͣualere: ad odiũ detractionẽq
famȩ illius. magis magisq conũsus. ẽ: liberalitatẽ
pontificis. quia famelicis militib tã ȩccłastica quã
publica frum̃ta diuiserat subdolis assertionib re¬
pͣhendens. Cui gregoriꝰ ut pote qui ꝓuectionẽ suã

Expanded text:
perpetrari non patimur, sic ea quae sunt consuetudinis non perpetrari non patimur, sic ea quae sunt consuetudinis non negamus. Licet autem ad haec concedenda dispensatio simi filii nostri, domni Callinici exarchi, ut temperantius erga te ageremus, exegit; cujus charissimam voluntatem, nec pertulimus, nec potuimus contristare. » 16. Praeterea cupidissimus ac tenacissimus imperator, qui consuetudinibus antiquissimis dationes, legionum quoque milites frequentissime, sicuti Romanorum narrat historia, defraudabat, cernens Gregorium contra omnes mundi strepitus, augustalibus defensionibus, bat, penitus non egere: imo canonicis auctoritatibus, tis alta sapientibus praevalere: ad odium detractionemque famae illius magis magisque conversus est, liberalitatem pontificis, quia famelicis 132 militibus tam ecclesiastica quam publica frumenta diviserat, subdolis assertionibus reprehendens. Cui Gregorius, utpote qui provectionem suam
Abbreviated transcription (Latin):
sedis apłicȩ auctoritatẽ eo quo decuit moderami¬
ne tẽꝑautes. nũꝗͣ contͣ te usq ad hoc qđ causa
poscebat exarsimꝰ.: s ut longiꝰ se ingratitu do nr̃a
quã tutͥ excitasti ꝓducer&. credita nos sollicitu.¬
do uebem̃t᷑ angebat. ne quȩdã illicita quȩ dete
audieramꝰ negligent᷑̃ omittere uidcirm̃. Quȩ si bene
conside̾s. ipse te satis facere differendo firmabis. atq
ex hoc adũsũ te zelũ nr̃m acriꝰ incitabas. Atubi salu¬
bri tandẽ consilio ugo te obedientiȩ humilit̾ sumi¬
sisti. & dilec tio tua penitentiã agens. digna se ut
deputauimꝰ satis facꝰtione purgauit: redditã tͥ grãm
fr̃nȩ caritatis intellige. atq in nr̃o te receptũ consor¬
tio gratulare: qr sic̃ ꝑseuerantibꝰ in culpa districꝰtos.
noscit: ꝑsonã ad nos transmittat. quȩ palliũ tͥ refe¬
rendũ ex more ꝑcipiat. Nã quea dinodũ illicita

Expanded text:
sedis apostolicae auctoritatem eo quo decuit moderamisedis apostolicae auctoritatem eo quo decuit moderamine temperantes, nunquam contra te usque adhuc ut causa poscebat, exarsimus; sed ut longius se ingratitudo nostra, quam tu tibi excitasti, produceret, credita nos sollicitudo vehementer angebat, ne quaedam illicita, quae de te audieramus, negligenter omittere videremur. Quae si bene consideres, ipse per te satisfacere differendo firmabas, atque ex hoc adversum te zelum nostrum acrius incitabas. At ubi salubri tandem consilio usus, jugo te obedientiae humiliter submisisti, et dilectio tua poenitentiam agens, digna se, ut deputavimus, satisfactione purgavit, redditam tibi gratiam fraternae charitatis intellige, atque in nostro te receptum consortio gratulare: quia sicut perseverantibus in culpa districtos, noscit, personam ad nos transmittat, quae pallium tibi defer
Abbreviated transcription (Latin):
⁊eos castorio notario. & cartulario rauennȩ. Quan
to te magis strenuũ debes & sollicitũ exhibe. Pro¬
inde si maximꝰ salonitanꝰ p̃stito sacram̃to firma¬
uerit se sẏmoniaca heresi ñ teneri. atq de alus
ante corpꝰ scĩ apollinaris tantũ mͦ requisitꝰ. inno¬
xiũ se eẽ respondit: & de in obedientia sua peni¬
tentiã sicut deputauimus egerit: uolumꝰ ut ad
consolandũ illũ epłam quã ad eũ scripsimꝰ. ubi
ei & grãm nr̃am & cõmunionẽ nos reddidisse sig¬
naiuimꝰ. ex ꝑientia tua dare debeat. quia sic̃ in con¬
tumatia ꝑsistentib seueros nos eẽ conuenit: sic
iterũ humiliatis & penitentib negare locũ ueniȩ
non debemus:
Uoa maximus penes corpꝰ benti apollina¬
milit̾ satis fecisset. castorius cartularius consola¬
toriã ei epłam p̃buit: uerbis gregoru asserentẽ.
Quãuis culpabilib ordinationis tuȩ pͥmordus gͣue
malũ ꝑ inobedientiȩ culpã addideris: nos tam̃

Expanded text:
S CASTORIO notario et chartulario Ravennae : « Quto te magis strenuum debes et sollicitum exhibere. Proinde si Maximus Salonitanus praestito sacramento firmaverit se simoniaca haeresi non teneri; atque de aliis ante corpus sancti Apollinaris, tantummodo requisitus, innoxium se esse responderit, et de inobedientia sua poenitentiam, sicut deputavimus, egerit: volumus ut ad consolandum illum epistolam quam ad eum scripsimus, ubi ei et gratiam nostram et communionem nos reddidisse signavimus, experientia tua dare debeat: quia sicut in contumacia persistentibus severos esse nos convenit, sic iterum humiliatis et poenitentibus negare locum veniae non debemus. » 15. Cumque Maximus penes corpus beati Apollinamiliter satisfecisset, Castorius chartularius consolatoriam ei epistolam praebuit, verbis Gregorii adserentem: « Quamvis culpabilibus ordinationis tuae primordiis grave malum per inobedientiae culpam addideris, nos tamen
Abbreviated transcription (Latin):
quentes subditos p̃positi corrigunt. restat necesse
ẽ. ut sollicite attendant: quatinꝰ ꝑ discipline meritũ.
culpas quidẽ iurt potestatis feriant. s ꝑ humilitatis
custodiã. equales se ipsis fr̃ib qͥ corrigunt᷑ agnoscats
quãuis plerũq etiã dignũ. ẽ. ut eosdẽ qͦs corrigimꝰ
tacita nob̾ cogitatione p̃feramꝰ. Illoꝵ nãq quoꝵ ꝑ

Expanded text:
quentes subditos praepositi corrigunt, restat, necesse quentes subditos praepositi corrigunt, restat, necesse est, ut sollicite attendant, quatenus per disciplinae debitum culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscant, quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus tacita no
Abbreviated transcription (Latin):
qͣd adiuuat. & expugnare quod cẽptat. & equalẽ se cũ
illa cętis cernere. & cam̃ se peccantib ÷elo ultionis po¬
terit ante ferre. Sed hanc discretionẽ pleniꝰ agnosci¬
mus. si pastoris pͥmi exẽpla cernamꝰ. Petrꝰ nãq auctore
dõ. scẽ eccłȩ principatũ tenens. ab ene agente cornelio.
& se ei humilit ꝓst̃nente. immoderatiꝰ uenerari uene¬
rari recusauit: seq ei similẽ recognouit dicens. Surge
ne feceris. & ego ipse homo sũ. S cũ anatuȩ & sapħs
re culpã repꝑit: mox quanta potentia suꝑ cȩc̃os ex¬
ereuissit ostendit. Uerbo nãq eoꝵ uitã ꝑcussit. quã
spũ ꝑscrutante dep̾bendit. E& sũmũ se intra excłã cont᷑
peccata recoluat᷑. qͦd bonore sibi uehem̃t᷑ impenso. corã
benie agentiubꝰ Erĩb ñ agnorat. Iuic qͥppe cõmunionẽ
equalitatis. meruit sc̃ĩtas actionis: hic relus ultio¬
nis. uis aꝑit potestatis. Et paulo post. S cũ delin¬

Expanded text:
re quod tentat, et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis anteferre. Sed hanc discretionem plenius agnoscimus, si Pastoris primi exempla cernamus. Petrus namque auctore Deo sanctae Ecclesiae principatum tenens, a bene agente Cornelio, et sese ei humiliter prosternente, immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris, et ego ipse homo sum . Sed cum Ananiae et Sapphirae 22 culpam reperit , mox quanta potentia super caeteros excrevisset ostendit. Verbo namque eorum vitam perculit, quam spiritu perscrutante, deprehendit: et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus operuit potestatis. » Et paulo post: « Sed cum delin
Abbreviated transcription (Latin):
diuẽ ducit᷑. de qͦscriptũ. c̃. Om̃e sublunc uidet. &
ipse . ẽ. reo suꝑ om̃s filios suꝑbiȩ. Qui singłare culmen
appetens. & sociale̾ angłoꝵ uitã despiciens. ait. Ponã
sedẽ meã ad aquilonẽ. & ero similis altissimo. Muo gͦ
udicio intꝰ foueã dciectionis inuenit. dũ foris se

Expanded text:
dinem ducitur de quo scriptum est: Omne sublime videt, et dinem ducitur de quo scriptum est: Omne sublime videt, et ipse est appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis inve
Abbreviated transcription (Latin):
p̃min&. elatione cogitationis intumescit. & dũ adusũ
cuncta subiacent. dũ ad uotũ uelocit iussa cõplent᷑. dũ
om̃s subditi si qua bene gesta st̃. laudib efferunt. malo
gestis aut̃ nulla auctoritate contͣdicunt. dũ plerũq lau¬
dani etiã quȩ reprobare debuerant. seducit᷑ ab his quȩ
infra suppetunt: suꝑ se animꝰ tollit᷑. & dũ foras inm̃so
sauore ereũdat᷑. int᷑ ueritatt uacuat᷑. atq oblit᷑ sin
in uoces se spargit alienas. taleq se credit. qualem
foris audit: ñ qualẽ int̾ꝰ discernere debuit. Subiec̃¬
tos dispicit. eosq equales sibi nature ordine ñ agnosert.¬
&. quos sorte potestatis eecesserit. tran scendisse etiã uitȩ
meritis credit. eunc tis seestimat apliꝰ saꝑe. qͥb se uid&
ãpliꝰ posse. In qͦdã qͥppe se constituit culmine apud scmn&¬
ipsũ. & qui equa cȩtis naturȩ condicione constringit᷑.
exequo cetos respicere dedignat᷑. sicq usq ad eiꝰsimilitu¬

Expanded text:
tationis intumescit. Et dum ad usum cuncta subjacent, dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi, si qua bene gesta sunt, laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt; dum plerumque laudant etiam quae reprobare debuerant, seductus ab his quae infra suppetunt, super se animus tollitur; et dum foris immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur, atque oblitus sui in voces se spargit alienas, talemque se credit qualem foris audit, non qualem intus discernere debuit. Subjectos despicit, eosque aequales sibi naturae ordine non agnoscit; et quos sorte 143 potestatis excesserit, transcendisse se etiam vitae meritis credit. Cunctis se aestimat amplius sapere quibus se videt amplius posse. In quodam quippe se constituit culmine apud semetipsum, et qui aequa caeteris naturae conditione constringitur ex aequo caeteros respicere dedignatur, sicque usque ad ejus similitu
Abbreviated transcription (Latin):
Paruulũ priꝰ in ocłis suis uidat. s fultꝰ tẽꝑali potentia
iã se paruulũ ñ uidebat. Cetõrũ nãq cõꝑationi se
p̃ferens. quia plus cunctis poterat: magnũ se p̃ om̃ib
estimabat. Mirt aut̃ mͦ apud se paruulus. apud dm̃
magnꝰ. cũ uͦ apud se magnꝰ apparuit. apud dnm par¬
uulus fuit. Pierũq gͦ dũ ex subiec toꝵ affluentia animꝰ

Expanded text:
s oculis viderat, sed fultus temporali potentia jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparationi se praeferens, quia plus cunctis poterat, magnum se prae omnibus aestimabat. Miro autem modo, cum apud se parvulus, apud Deum magnus; cum vero apud se magnus apparuit, apud Deum parvulus fuit. Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia animus
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Qualis de causa maximi fr̃nitatis ur̃ȩ uoluntas
sit. ac magis peticio: p̃sentiũ latore castorio cartula¬
rio nr̃o renuntiante cognouimꝰ. Idõq si idẽ maximꝰ
corã uob̾ & p̃dicto cartulario nr̃o de symoniaca he¬
resi p̃stito cũ se sacram̃to purgauerit. atq de alus
se eẽ respondit: causã ipsiꝰ fr̾nitatis ur̃ȩ. & de eo quod
ex cõmunicatꝰ missarũ sollẽpnia agere p̾sũpserit.
iudicio cõmittimꝰ: quadebeat penitentia taliscul¬
curi disponite: nec aliquid de nob̾ dubiũ habeatis.
Nã quicquid a uob̾ de causa hac fuerit ordinatũ. nos
& grat e suscipimꝰ. & libent᷑ admittimꝰ. Hortamur
tam̃ ut debcatis cẽ solliciti. & ita quȩ fienda conspi¬
citis temperetis: quatinꝰ & illi si tta uidebit᷑ cõ¬
munionẽ p̃stetis. & uigõris eccłastici pͥuilegiũ
congrua ut oportet dispensatione seruetis. Supra¬
scriptũ uͦ portitorẽ in p̃senti qͥd uobiscũ agendũ¬

Expanded text:
: « Qualis de causa Maximi fraternitatis vestrae voluntas sit, ac magis petitio, praesentium latore Castorio, chartulario nostro, renuntiante, cognovimus. Ideoque, si idem Maximus coram vobis et praedicto chartulario nostro, de simoniaca haeresi praestito, se esse responderit; causam ipsius fraternitatis vestrae, de eo quod excommunicatus missarum solemnia agere praesumpsit, judicio committimus, qua debeat poenitentia talis culcuri disponite, nec aliquid de nobis dubium habeatis. Nam quidquid a vobis hac de causa fuerit ordinatum, nos et grate suscipimus, et libenter admittimus. tamen ut debeatis esse solliciti, et ita quae flenda conspicitis, temperetis, quatenus et illi, si ita videditur, communionem praestetis, et vigoris ecclesiastici genium congrua, ut oportet, dispensatione servetis. Suprascriptum vero portitorem in 131 praesenti quid vobis cum e
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ quẽ ipse ex prbo u diaconẽ conũterit. sibi pͥfici¬
endũ concordit᷑ elegissent. eoꝵq decretũ pontifex
approbasset: factione malchi epi. rec toris apłici
pat̾monii. manuq militari maximꝰ multis eri¬
minib inuolutꝰ epatũ salonitanȩ ciuitatis inuasit.
Qa gregorius audiens: dalmatinis & iadertinis ep̃ĩs.
ne uli manũ imponerent. sub magna int̾minati¬
one ꝓhibuit. At uͦ maximꝰ qui epãtꝰ sedẽ contͣ ca¬
nones inuaserat. etiã sacerdotiũ cont̃dm̃ ꝑ symo¬
niacã heresim ab epĩs dũ taxat excõmunicatis. cor¬
ruptis ñ timuit ꝓmereri. fauente sibi occasione
tẽporũ. ex cupiditate simulq insolentia augusti
quẽ disꝑgendo facultates inuasȩ eccłȩ. adeo defen¬
sorẽ scelerũ suoꝵ efferit. uti gregoriũ ñ solũ frequen¬
t postularet. quatinꝰ indiscussã maximi ꝓmotio

Expanded text:
num, quem ipse ex presbytero in diaconum converterat, sibi praeficinum, quem ipse ex presbytero in diaconum converterat, sibi praeficiendum concorditer elegissent, eorumque decretum pontifex approbasset, factione Malchi episcopi, rectoris apostolici patrimonii, manuque militari Maximus multis criminibus involutus, episcopatum Salonitanae civitatis invasit. Quod Gregorius audiens, Dalmatinis et Jadertinis episcopis ne illi manus imponerent, sub magna interminatione probibuit. At vero Maximus, qui episcopatus sedem contra canones invaserat, etiam sacerdotium contra Deum per simoniacam haeresim ab episcopis duntaxat excommunicatis, pretio corruptis, non timuit promereri: favente sibi occasione temporis ex cupiditate simul insolentiaque Augusti, quem dispergendo facultates invasae ecclesiae adeo defensorem scelerum suorum effecit, ut a Gregorio non solum frequenter postularet, quatenus indiscussam Maximi
Abbreviated transcription (Latin):
Ion solũ magnis reb Gregoriꝰ sollicitudinis suȩ
Pcłos conũtebat. uerũ etiã ne impune p̃sume¬
rent᷑ quandoq maiora: hoc in reb minimis curi¬
osissime p̾cauebat. Unde iohi syracusano ep̃o seri¬
bit dicens. Ecełastici uigoris ordo confundit᷑ si aut
teniere illicita p̃sumantur. aut impune ñ concessa
cẽptant᷑. ꝑuenit itaq ad nos diacones eccłȩ cathant̃¬
sis calciatos campagis ꝓced̾e p̾supsisse. qͦd qr nuiii
hactenꝰ ꝑ totã siciliã licuit. nͥ solis cantũmꝰ diaconibꝰ
ecclẽ misenendis. qͥb olim a p̃decessorib nr̃isũ dubi
tatur eẽ concessũ: bene recolitis. Quia gͦ tantȩ teme¬
ritatis usus non. ẽ. leuit̃ attendendꝰ: cũ om̃i honore¬
fr̃nitas urã subtilit᷑̃ ꝑ quirat. Et si ita sic̃ ad nos ꝑue¬
tiit inuenerit: utrũ ase uł alicuiꝰ hoc auc toritate
p̃sũpserit. nob̾ subtilit̾ in notescat: ut cognita ue¬
cũ dalmatinoꝵ generalitas honoratũ archidiaco¬

Expanded text:
rebus Gregorius sollicitudinis suae oculos convertebat, verum etiam ne impune praesumerentur quandoque majora, hoc in rebus minimis curiosissime praecavebat. Unde Joanni, Syracusano episcopo, scribit, dicens: « Ecclesiastici vigoris ordo confunditur, si aut temere illicita praesumantur, aut impune non concessa tententur. Pervenit itaque ad nos, diaconos ecclesiae Catanensis calceatos campagis procedere praesumpsisse. Quod nulli hactenus per totam Siciliam licuisse, nisi solis tantummodo diaconibus eccletantae temeritatis ausus non est leviter attendendus, cum omni hoc fraternitas vestra subtilitate perquirat: et si ita, sicut ad nos pervenit, invenerit, utrum a se, vel alicujus auctoritate hoc praesumpserint, nobis subtiliter innotescat, ut cognita vecum Dalmatinorum generalitas Honoratum archidiaco
Abbreviated transcription (Latin):
et clamantẽ. et ap̃sentib alienũ. nichilq qͥdi
foris agi poterat sentientẽ. łfunc in mamibus
leuauerunt. atq ante altare sc̃i andree a¬
postoli. iussu Gregorii proiecer̃t. ipsiq pro
eo in oratione ꝓstrati sunt. Qui statĩ ad
se reuersus. confessus est. quia senex qui¬
dã ei apparuit. ⁊ canẽ nigrum ad eũ dila¬
cerandũ dimisit. dicens. Quare fugere uo¬
liusti de monasterio isto. : sũq euadere
de canis morsib nullo modo potuissem ue¬
ner̾t quidã monachi. ⁊ eunde̾ sene̾ pro me
rogauer̃t. Qui statĩ uissit canẽ abscedere.
et ipse ad me reu̾sus sũ. hic etrã sepe confes¬
sus est postea dicens. quod eo die quo ista ꝑ¬
tulerat. ꝯsiliũ habuerit de monasterio

Expanded text:
et clamantem, et a praesentibus alienum, nihilque quod et clamantem, et a praesentibus alienum, nihilque quod foris agi poterat sentientem. Hunc in manibus levarunt, atque ante altare sancti Andreae apostoli, jussu Gregorii, projecerunt, ipsique pro eo in orationem prostrati sunt. Qui statim ad se reversus, confessus est quia senex quidam ei apparuit, et canem nigrum ad eum dilacerandum dimisit, dicens: Quare fugere volude canis morsibus nullo modo potuissem, venerunt quidam monachi, et eumdem senem pro me rogaverunt, qui statim jussit canem abscedere, et ipse ad me reversus sum. Hic etiam saepe confessus est postea, dicens quod eo die quo ista pertulerat, consilium habuerit de monasterio