comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tunso pectore dnm postulabat. Ceꝑunt defuncti m̃bra
moucri paulatim & famulantia usib inosficio pristino
ossa redite. Et licet tenunis moratione durante beato post
pedes cius euoliitur. et tecta nestigia p̾stinum collegit
tobur. a famis ꝑnicit totus hodie citditur suꝑ eẽ. Et cnĩ
tempore multo apud nos commoratus c̃. Denceps nor
dum tempora multa cinissa nicmoratur: ȩtam abco ali¬
ud diuinitꝰ gestum. Ourges quetlam erat uirifionensiũ
it funb demonicis circumplexiis. amictebat crudelit̃ in¬
tam. D dĩ auxilium adfint aliquando aduentu brati
sulpicii. Tum indigens loci genib adberent. sc̃ĩs exorant
ut suis sacerdos subuemat. quia multos ꝓpinquos famu¬
losq ibidem amisisse plangebant. At ille ut scmꝑ ita toto
affectui mistratus. chrisma & olco. & aqua commiscere mo
adinstat helysci ꝓpbȩ dicertt. Hec dicit dñs. Sanaui aqͣs

Expanded text:
tunso pectore, Dominum postulabat. Coeperunt defuncti membra se tunso pectore, Dominum postulabat. Coeperunt defuncti membra se movere paulatim, et famulantia usibus in officium pristinum ossa redire. Et licet tenuis, in oratione durante beato, post ad pedes ejus evolvitur, et tacto vestigio pristinum collegit robur. Sic a famis pernicie hodie creditur superesse: etenim tempore multo apud nos commoratus est deinceps. 18. Nondum temporibus multis emensis, memoratur etiam ab eo aliud divinitus gestum. Gurges quidam erat in Virisionensium te funibus daemonicis circumplexus amittebat crudeliter vitam. Sed Dei auxilium adfuit aliquando adventu B. Sulpicii. Tum indigenae loci genibus adhaerentes sanctis exorant, ut suis sacerdos subveniat, quia multos propinquos famulosque ibidem se amisisse plangebant. At ille, ut semper, ita toto affectu miseratus, chrisma cum oleo et aqua commisceri modad instar Elisaei prophetae diceret: Haec dicit Dominus: Sanavi aquas
Abbreviated transcription (Latin):
ła pentrans. & nusq indicia de puero teipiens antistes.
bertus a ministro reposcit comiñdatum. At ille eius ge¬
nib obuolitus cum ꝑdidisse fatetur. Protinꝰ uit beat
ingredit᷑ cȩllulam prosternit᷑ terrȩ fundit uberes flecuis.
geminat alta suspitia. dñm supplicat ibm: ut tandem¬
suis obtutib tedderetur. In tantum dure accepat que
audiciat. taleiq uoces cum fictib emitebat. quasi ꝓpũ
facnus lugens ac suam ante chunal gni iudicis ani¬
aia defuncti de enis manib requireretur. Int̾ca cui offi¬
cium erat de fornatẽ ꝓpat succendendã. et repto cada¬
uere rigida m̃bra retrahere nititur. Agnitoq exa¬
minc bcato pontifici nuntiat. Rut sum ile terrȩ ꝓstra¬
tus ingenuit. fundit p̃ces diu insufpiriis ꝑmanet. Cie¬
uato uidelicet capiit suꝑ examinis ossa calidam iubet ꝑ¬
fundere aquã. Int̃ta dĩ saccrdos fine int̾missione ꝓ cõdc̃

Expanded text:
ta penetrat, et nusquam indicia de puero reperit. Sed antistes ta penetrat, et nusquam indicia de puero reperit. Sed antistes beatus a ministro reposcit commendatum. At ille ejus genibus obvolutus, eum se perdidisse fatetur. Protinus vir beatus ingreditur cellulam, prosternitur terrae, fundit uberes fletus, geminat alta suspiria, Dominum supplicat Jesum, ut suis obtutibus redderetur. Intantum enim dure acceperat quae audierat, talesque fletus cum vocibus emittebat, quasi proprium facinus lugens, ac si jam ante tribunal aeterni Judicis anima defuncti de ejus manibus requireretur. Interea is cujus officium erat, ad fornacem properat succendendam et reperto cadavere rigida membra retrahere nititur agnitoque exanimi beato pontifici nuntiat. Rursum ille terrae prostratus ingemuit, fundit preces, diu in suspiriis permanet, elevatoque capite super exanimis ossa, calidam jubet perfundi aquam. Interea Dei sacerdos sine intermissione pro eodem,
Abbreviated transcription (Latin):
annorum circit̃ decem. cuiꝰ guitur ita adhesctat linguȩ.
ut scrmo formatꝰ. numq̃ de ore cius fiunss prosatus. ante
pedes beati uiri exposuit causam innotuit omne. At ille
humano mistratus asfecun. cum gemitu & suspirus octs
linguã pucti ꝑtractauit & signum ci crucis impssit. Ii¬
co lingua resoluitur: et uarus setmonũ responsis. usq bo¬
die mirabiliter loquitur. Prelaris gloriosisq signis stu
ittur exorat. Cuimiscratꝰ uir pietate plenus respiciens
ad cum qui perat mortui: hunc inciuit summo studio.
sub testimonio xpi uibi commendo. Lus M illt sic pcipi¬
ebat adbibiturum se diligentiã pollicetur. Et duni huc
au illuc occupationib uarns teneretur. paro indul¬
gencius babere iopem cȩpit. Qin stigore inediaq simł
consumptꝰ infornacẽ se balncarum imietit. Et cum sp̃ te
nui m̃bra iam fessa trabere nequiuiss. tandem examina¬
tus interut. ꝑ cunctatis omnib aliquando minister cũe¬

Expanded text:
um circiter decem, cujus gutturi ita adhaeserat lingua, ut sermo formatus nunquam de ore ejus fuisset prolatus, ante pedes beati viri exposuit, causam innotuit omnem. At ille, humano miseratus affectu, cum gemitu et suspiriis oculos linguam pueri contrectavit, et signum ei crucis impressit. Illico lingua resolvitur, et variis sermonum responsis usque hodie mirabiliter loquitur. Praeclaris gloriosisque signis stupsui misereretur, exorat. Cujus misertus vir pietate plenus, respiciens ad eum qui praeerat domui: Hunc, inquit, summo studio sub testimonio Christi tibi commendo. Tum ille sicut praecipiebat adhibiturum se diligentiam pollicetur: et dum huc atque illuc occupationibus variis teneretur, paulo indiligentius habere inopem coepit. Qui frigore inediaque consumptus, in fornacem se balnearum injecit, et cum spiritu tenui membra jam fessa trahere nequivisset, tandem exanimatus interiit. Percunctatisque omnibus aliquando minister, cunc
Abbreviated transcription (Latin):
deuiare. uoluntate uero dĩ eo deficiente: omĩa ĩpecli
m̃ta sublata sc̃. Ecc nc̃ tempꝰ acceptabile: aꝑite ocłos
ab animis urĩs tadicitus extirpatt: ut possitis ad ȩter¬
na gaudia ꝓuenire. Cum hec & alia multa beata
leonilla cũ sco benigno nepotib suis nartaret: ut cie¬
dulitatis indicia diumna pietas in eisdẽ patefaceret:
uisiones quas nocte p̃terita uiderant. inmemoriã re
me in sini auiȩ meȩ receptũ: mãmille suȩ pͥemtu¬
dine lactis habundancia saciari: quȩ cõpellebat me
ȩtiã sius monitis dicens. Spcosippe. bibe lacsalutife¬
rum mag̃ ut plꝰ bibendo meliꝰ possis sumpta uirtutis.
constantia incertamine positus: contͣ aduersarios gło¬
sam ꝓmeteri uictoriã. Finita pͥm ẜ uisionis sententia.

Expanded text:
deuiare| uolumptate enim dei eo deficiente . omnia inpedi| deuiare| uolumptate enim dei eo deficiente . omnia inpedi| menta sublata sunt . ecce nunc tempus acceptabile| aperite oculos ab animis uestris radi| cetus abstyrpate . ut possetis ad aeterna gaudia per| uenire. Post haec cum alia multa beata leonilla| cum sancto benigno nepotibus suis narrassit . ut creduli| tatis indicia diuina pietas in eisdem patefacerit| Visionis quas nocte praeterita uiderant . in me| moria me in sinu| auiae meae receptum . mamillae suae plenitudi| nem lactis abundancia saciari. Conpleuit me| etiam suis monetis dicens Speusypphe . bibe lac| salutiferum magis . ut plus bibendum . melius pos| sis sumpta uirtutis constancia. In certamine posi| tus contra aduersarius . gloriosam promerire uictu| riam . finita primi uision
Abbreviated transcription (Latin):
considantesq omĩa quȩ eis dicia fucrant: conu̾si ad amã
suã. unanimi uoce dixert̃. Quart tantã es tam p̃cipuã tẽ
tã diut᷑no tectam silencio teninsti: Cira nob̃ ueruatis
inã. et lum̃ p̃clarum tantis temporib occultaᷤti: Quib
illa blando sermone tespondens. eleuansq occilos. & manꝰ
ad celos expandens: dõ grãs agens dix̃. filiꝰ ms̃ pat̾ ur̃¬
qui intanta cordis ꝑseucrauit ducicia. ut intartarea sit¬
lede demersꝰ: delictoꝵ obumbratꝰ caligint: desolatꝰ oĩ
sapientia & intelletui: ccatꝰ ꝑuersitatis consilio. xpm
dm̃ nec credidit: nec umꝗ̃ uoluit confittri. Qd ei ꝓdc̃e
poterat sermo diuinꝰ. cuiꝰ interiora cordis incredulita¬
tis malicia ad integrũ possidebat. & lum̃ uerũ. circ̃septꝰ
ydoloꝵ caligine indere ñ poterat: Ipłe mͥ fecit hactenꝰ
taciturnitatis silencio custodire: dum tuui nesua
inimica suasione uos faceret a iecto tͣmte ꝑpetualit̃

Expanded text:
a fuerant. Conuersis ad auiam| suam unianime uoce dixerunt . quare tantam| et tam praecipuam rem . tam diu tectam silentio tenuisti .| qur nobis ueritatis uiam . et lumen preclarum tantis| temporibus occultasti. Quibus illa blando sermone| respondens eleuans oculos . et manus ad caelos expandens deo gra| cias agens. dixit. Filius meus pater uester in tanta| cordis persiuerauit duriciam . in tartarea side demersus.| Delectorum obumbratus caligeni . desola. Omnia| sapiencia intellectu cecatus. Peruersitatism nec credidit nec unquam voluit confiteri. Quid ei prodesse poterat sermo divinus, cujus interiora cordis incredulitatis malitia ad integrum possidebat, et lumen verum circumseptus idolorum caligine .| uidere non poterat. Ipse mihi fecit actenus taciturne| tatis silencium custodire . dum timui nec sua inimica| suasio uos faceret a recto tramite . perpetualiter
Abbreviated transcription (Latin):
nũ uocauit dicens. fr̃ maune curre: qr puer ille qui
ad hauriandã aquã ꝑrexcrat. in lacũ cȩcidit: eũq lon¬
gius iã unda ꝓtrahit. Res mita. et pꝰ pecrũ apłm
inusitata secuta ẽ. Benedictione & cñ postulata atqꝑ
cepta. ad pat̾s sui imꝑium concuꝰ prexu maurꝰ: atq io¬
q: ad cundẽ locũ quo abunda ducebat᷑ puer. ꝑ t̃rams
ire existimans. suꝑ aquã cucurrit: cũꝙ ꝑ capillos de¬
nuit: rapidoq cursu tediit. Quimox ut t̾r̃am tetigit.
ad se reuerhꝰ pꝰ terga respex̃: et quia suꝑ aquas cucuttib
agnouit. Et quod p̃sumcre ñ potiuss. ut ficr&: mirat
extremuit factũ. Reu̾sus ad patrẽ rẽ gestã retulti Ua
aut uenerabił senedictꝰ hoc ñ suis meritis: b obediente¬

Expanded text:
ne vocavit, dicens: Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Reversus itaque ad Patrem, rem gestam retulit. Vir autem venerabilis Benedictus hoc non suis meritis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Actipt dilitussimȩ extrema institu toris tui dona.
quȩ et longum nr̃m testent᷑ amorẽ. & tͥ a cõmilitonib
tius contͣ omĩũ ꝑpetim munim̃ p̃beant ĩpedĩta
maloꝵs. Post expletã enĩ totam trinã uicenoꝵ decir
in gaudiũ dm̃ tuies introduiendꝰ: ut nob̃ dns est̃no
die pꝰquã a nob dig̃ssꝰ es. ostendere c̃ dignat᷑. Predico¬
etiã tͥ morã uos in cundo ec̃ passuros: ac cũ difficulta¬
te habilem locum inuenturos. ꝓhis quȩ et a dco ordi¬
nante ꝑficient᷑: et quȩ inimicꝰ huinani generis moli¬
mine calliditatis suȩ inuos concitabit. Nusqͣ enĩ be-¬
nignitas mnisccłis dci uobis decrit: s pocius differendo
licet addesidium animi ur̃t in longum exꝑiendo: all¬
orsus qͣsꝑauimꝰ aptissimã largiri dignabit᷑ metacionẽ.
Iamo ualeas felix in ꝓfecuone: felicior fututus in puẽ¬

Expanded text:
SA. Accipe, dilectissime, extrema institutoris tui dona, quae et longum nostrum testentur amorem, et tibi ac commilitonibus tuis contra omnium perpetim munimen praebeant impedimenta malorum. Post expletam enim totam trinam vicenorum annoin gaudium Domini tui es introducendus: ut nobis hesterno die, postquam a nobetiam, ibi moram vos in eundo esse passuros, ac cum difficultate habilem locum inventuros, pro his quae et Deo ordinante perficientur, et quae inimicus humani generis molimine calliditatis suae in vos concitabit. Nusquam tamen benignitas misericordis Dei vobis deerit: sed potius differendo licet, ac desiderium animi vestri in longum experiendo, aliorsus quam speravimus aptissimam largiri dignabitur metationem. Jamque valeas felix in professione, felicior futurus in pe
Abbreviated transcription (Latin):
confessorẽ uncłis exemptũ: ad quercndũ retreandũq ac do¬
mi reuocandũ antistitẽ: otius uenire p̃cipet. Erant autẽ
plures ineu dẽ carcere clausi: s angłs adueniens. soli ft¬
lici qui pietatis gr̃a unctꝰ erat apparuit: luce splendens
chorusca. & ipsam qͦ domũ gr̃a lucis ad implens. Cuius
uoce simul & lucc felix motꝰ intremuit: ac pͥmũ quidẽ
se somini ymagine illudi putauit. At angłs surgere
ilum: & se sequi eccundo p̃cepit. Qui stuptis ad impiũ
iubentis. causabatur se exire non posse: quia & uincłis
& claustro carccris. et custodũ diligentia tenerct᷑. Porro
angłs iterata uoce surgere illũ ꝓpere nil obsistentib
clausa: ita ut ꝑiplos custodes qui subclaudebant᷑ igna¬
ros rerũ iter agerent: ipso angło instar columpnȩ mo¬
saicȩ. & ducatũ feliti. & lum̃. usq ddũ hostiũ manꝰ cua¬
dene. p̃sentiȩ suȩ fulgore p̃bente. Ut aut̃ puenit bratꝰ

Expanded text:
 recreandumque ac domi revocandum antistitem ocius venire praeciperet. Erant autem plures eodem in carcere clausi: sed angelus adveniens, soli Felici, qui pietatis gratia vinctus erat, apparuit, luce splendens corusca, et ipsam quoque domum gratia lucis adimplens, cujus voce simul et luce Felix motus intremuit. Ac primum quidem se somnii imagine illudi putavit; at angelus surgere illum, et se sequi exeundo praecepit. Qui stupens ad imperium jubentis, causabatur se exire non posse, quia et vinculis et claustro carceris et custodum diligentia teneretur. Porro angelus iterata voce surgere illum propere, nihil obsistentibusclausa; ita ut per ipsos custodes, quibus claudebatur, ignaros rerum iter agerent, ipso angelo instar columnae Mosaicae, et ducatum Felici et lumen, usque dum hostium manus evaderet, praesentiae suae fulgore praebente. Ut autem pervenit beatus
Abbreviated transcription (Latin):
iuueni illi tespondeã. Et si ut. illam desideras: si expec¬
tas: lctus possim ad it reditũ cogitare. Cum aut̃ mͥ tes¬
scripseris: tunc tͥ et ego qͥs sit hic iuuenis. & qualis
sit & qͥd uelit. & gͣd ꝓmittat. & qͥd possit indicabo.
nterim tͥ hymnũ matutinũ et serotinũ misi: ut me
epłam intellexeris: int̾roga matiẽ tuã: quȩ optat. ut
te morib suis genueru dco. Ds̃ qui te generauit. os hic
& in ȩtnum te custodiat: opto filia desiderantissima:¬

Expanded text:
iuueni illi respondeam, et ut, si illam desideras, si expeciuueni illi respondeam, et ut, si illam desideras, si expectas, laetus possim ad te reditum cogitare. cum autem mihi rescripseris, tunc tibi et ego, quis sit hic iuuenis et qualis sit et quid uelit et quid promittat et quid possit, indicabo. interim tibi hymnum matutinum et serotinum misi, utmemoepistolam intellegis, interroga matrem tuam, quae optat, ut te moribus suis genuerit deo. deus, qui te genuit, hic et in aeternum te custodiat, opto, filia desiderantissima
Abbreviated transcription (Latin):
tunc hane qua me rogas tͥ p̃stabo. Post quã uocẽ. filialcc̃
surgo. Et secretum hñs banc adit epłam scͥm: rogans
te ꝑ multas lacͥmas meas. itt te huic uesti et margarite
itlerues: neq misero talescui. dampnũ tuũ facias. fi banc
ratur. uł infecta uł scrica. & deautata dicito ei qui t̃ offert.
buero. Dufficit mͥ lana ouis meȩ: suffic mͥ color quẽ
naturta altulit: susfic̃ mͥ textus insumptuos. Ceterũ
uestẽ ilã desider o quş dã ñ absiumi: ñ atteri. ñ scindi.
At uͦ sitibi margatita offrratut aut suspendenda cono.
aut digito coaptanda: dices ita. Non mͥ impcclim̃tto sĩ
ist mutiles et sordidȩ margaritȩ. Expecto illa pulchet
cauit mͥ ȩaã se mori uelle. Hanc expecto. hanc delidero:
strra ee tu m nullũ introgans q̃lib pores laterio sche.
utrum de uesti bane es mancartte tticruos: ut saa qo

Expanded text:
tunc haec, quae me rogas, tibi praestabo.\' Post quam uocem, filia, laetus tunc haec, quae me rogas, tibi praestabo.\' Post quam uocem, filia, laetus exsurgo et secretum habens hanc ad te epistolam feci, rogans te per multas lacrimas meas, ut te huic uesti et margaritae reserues neque miserum senem tali damno tuo facias, si hanc eratur uel infecta uel serica uel deaurata, dicito ei, qui tibi offert: buero. sufficit mihi lana ouis meae, sufficit mihi color, quem natura attulit, sufficit mihi textus insumptuosus. ceterum uestem illam desidero, quae dicitur non absumi, non atteri, non scindi\'. at uero, si tibi margarita offeratur aut suspendenda collo aut digito coaptanda, dices ita: \'non mihi impedimento sint istae inutiles et sordidae margaritae; expecto illam pulcheri significauit se etiam mori uelle. hanc exspecto, hanc desidero, nullum interrogans, qualibus potes, litteris rescribe, utrum te uesti huic et margaritae reserues, ut sciam, quid
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. purpurã ꝑ angustã uestis habeat: non ȩtiã pur¬
pura ipsa diffundat᷑ in ueste. Marganitã uͦ quã ami
petis. natura cius ẽ: ut babcie cã nemo possit qui mari¬
gariã alterã habuerit: quia alis marganite aut de
t̾ra aut de mari st̃. Mea aut̃ ut ip̃se tu uides. speciosa
& p̃ciosa c̃: imcomparabił et cȩlestis ẽ. Non dignatur i¬
bi et̃ ubi alic st̃: ñ enim reb mcis conuenit. cũ rebus
bominis. quia qui ueste mea & margarita utit᷑. in et̃¬
num sanus ẽ: ñ febit exardescit: ñ uulnera patit᷑: nõ
annis dimutat᷑. ñ morte dissoluit᷑. E quał enĩ et ȩcna¬
ẽ. Ego tam̃ hanc uestẽ & hanc marganitã petent tibi
dabo: ut cam filiç tuȩ ꝑftras. S pͥus scire debes quid
uelit filia tua: si se huiꝰ uestis et margaritȩ mec̨ usib¬
dignã faciat: id: si uestes scricas & auratas. et infectas
babete noluctii: & si omnẽ margariiã alterã odcrit

Expanded text:
nem purpuram perangustam uestis habeat, non etiam purnem purpuram perangustam uestis habeat, non etiam purpura ipsa diffundatur in uestem. margarita uero, quam a me petis naturae eius est, ut habere eam nemo possit, qui margaritam alteram habuerit, quia aliae margaritae aut de terra aut de mari sunt, mea autem, ut ipse tu uides, speciosa et pretiosa est, incomparabilis et caelestis est, non dignatur ibi esse, ubi aliae sunt. non enim rebus meis conuenit cum rebus hominis, quia, qui ueste mea et margarita utitur, in aeternum sanus est non febre exardescit, non uulncri patet, non annis demutatur, non morte dissoluitur—, aequalis, aeternus. ego tamen hanc uestem et hanc margaritam meam petenti tibi dabo, ut eam filiae tuae perferas. sed prius scire debes, quid uelit filia tua. si se huius uestis et margaritae meae dignam facit, id est, si uestes sericas et auratas et infectas habere noluerit, si omnem margaritam alteram oderit,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ senescat: ñ moriat᷑: nichil omnino in se hc̃. quod
sit obnoxiũ corpori: s. utenti ea nicħ accedit: qd̾ als
mortẽ afferat. aut ȩtatem demiitc: aut impediat li¬
tutati. Qd̾ ut audiui filia: exanimari maq̃ dedibo
margaratȩ & uestis ipliꝰ cxpi. Ec sic̃ ꝓstratus iacbã.
indeficienti fletu & intenta oratione. iuuenẽ p̃cib s̃¬
cari cepi dicens. Onẽ sc̃ȩ miserere p̃ci meȩ: & micas
sollicitudtini & uitȩ mee. Si enĩ hanc uestẽ mͥ e mas¬
xisti it ꝓhac margarita ipsam uitã tuã uelle impen¬
dere: ñ possum cã tibi negate: ẜ scire debes ꝓpositũ
& uoluntatẽ meã. Uestis quã ego dedero talis ẽ:
ut si qua puella ueste alia colorata uoluerit. et se¬
rica deauiata uti: inueste mea caꝑe possit. S illi da¬
bocã quȩ contenta sit serico habitu & natiuis coloribꝰ
& insumptuoso teatu uestiri: ita ut ꝓpt̃ consuetudi¬

Expanded text:
non senescat, non moriatur. nihil omnino in se habet, quod non senescat, non moriatur. nihil omnino in se habet, quod sit obnoxium corpori, sed utenti ea nihil accidit, quod aut mortem afferat aut aetatem demutet aut impediat sanitatem\'. quod ubi audiui, filia, exanimari magis desiderio margaritae et uestis istius coepi et, sicut prostratus iacebam, indeficienti fletu et intenta oratione iuuenem precari coepi dicens: \'domine sancte, miserere preci meae et miserere sollicitudini uitae meae; si enim hanc uestem mihi et marxisti te pro hac margarita ipsam uitam tuam uelle impendere, non possum eam tibi negare, sed scire debes propositum et uoluntatem meam. uestis, quam ego dedero, talis est, ut, si quis uoluerit ueste alia colorata et serica et aurata uti, hanc uestem meam capere non possit. sed illi dabo eam, quae contenta sit serio habitu et natiuis coloribus et insumptuoso textu uestiri, ita ut propter consuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
concectam: Et ego respondi illi. Dñe auditu cognoui
de ipsis & fide credidi: & scio quia optime sunt: & sab
uera ẽ hac uesit uti. et hac mauoauita ornari. Et sta¬
tim ministris siuis p̃cepit. ut michi uestẽ hanc. et
margaritã ostenderent. Ꝙ confestim ita fit. Hanc pͥ¬
ino uesttm uidi. Uidi filia uicti et quȩ loqui ñ possũ.
Numqͥd ñ sericum inea scđłm subtilitatt̃ eiꝰ spartumetlꝰ
Nũqͥd candori eiꝰ niues comparate ñ ingrescunt: Num¬
qͥo aurũ iuxta fulgorẽ ciꝰ nõ liuidãtũr: Ipsa enĩ mul¬
ti cotor: et nichil prors comparatu ei poterat equani.
Postq̃: uidi margaritã. Qua uila: statim concidi. Nons
nm potucet᷑. ocłi mei sustineit tantũ ciꝰ colorẽ. Nã nec¬
mͥ quida de assistentib. Uideo te sollicitũ & bonum
tã delidetait. S ut mag̃ desideres: ostendã tͥ qͥt adbu
hec uestis ac margarita boni habeat. Hestis hec nuq̃¬

Expanded text:
concedam?\' et ego respondi illi: \'domine, auditu cognoui concedam?\' et ego respondi illi: \'domine, auditu cognoui de ipsis et fide credidi et scio, quia optimae sunt et salus uera est hac ueste uti et hac margarita ornari\'. et statim ministris suis praecepit, ut mihi et uestem hanc et margaritam ostenderent et confestim itafit. hanc primum uestem uidi; uidifiliauidi, quod eloqui non possum. numquid non sericum secundum subtilitatem eius spartum erat? numquid candori eius niues comparatae non nigrescebunt? numquid aurum iuxta fulgorem eius non liuidatur? ipsi enim multicolor et nihil prorsus comparatum ei poterat aequari. post quam uidi margaritam, qua uisa statim concidi; non enim potuerunt oculi mei sustinere tantum eius colorem. nam nec quidam de assistentibus, Video te sollicitum et bonum  desiderare: sed ut magis desideres, ostendo tibi quid adhuc haec vestis atque margarita boni habeat. Vestis haec numqu
Abbreviated transcription (Latin):
moras uolui: ut intelligeres me ñ impie tͥ s utilit̃
habentẽ manfaritã. & uestẽ in estimabił p̃cĩi: quã
siquis ab ẽo possit mereti. suꝑ humanas diuicias¬
s1
dum ꝓfectus sum: ad quẽ. cum ꝑ multas & longas et dif¬
ficiles uias uenissc̃: uidens statim ꝓcidi. Ad est tam pul¬
cher iuuenis: ut ante conspectum ciꝰ nemo audeat con¬
sisterc. Qui ubi ꝓtictisse me uidit: int̾rogare me iuslt. qͥd
uellem. & qͥd rogarem. Et ego responli audisse me. de ue¬
ste sua & coarsanita: & ob ia uenise. Et si eam dignartt̃¬
mn praro: ec̃ mͥ fibam quã uehemt̃ diligert̃: cui haue
uestem aiq margaritã quererẽ. Et inttr hec ꝓstratꝰ i
faciẽ: fleo plurimũ. Es noctib ac dieb ingemiscens. ro¬
go ut auddirt dignaretur p̃cem meã. Posiq quia bonꝰ:¬
iuuenis. & melior illo nulrꝰ ẽ. ait mͥ. Iosti hanc uest.
atq mauoaritã quã ame lacͥmis rogas: uti cã filie tuş

Expanded text:
moras volui, ut intelligeres me non impie tibi, sed utiliter moras volui, ut intelligeres me non impie tibi, sed utiliter habentem margaritam et uestem inaestimabilis pretii, quam si quis ab eo posset mereri, super humanas diuitias his auditis profectus sum. Ad quem cum per multas et longas et difficiles uias uenissem, uidens eum statim procidi. adest enim tam pulcher iuuenis, ut ante conspectum eius nemo audeat consistere. qui ubi procidisse me uidit, interrogare me iussit, quid uellem et quid rogarem. et ego respondi audisse me de ueste sua et margarita et uenisse et, si eam mihi dignaretam quam vehementer diligerem, cui hanc vestem atque margaritam quaererem. Et inter haec prostratus in faciem fleo plurimum, et noctibus ac diebus ingemiscens, rogo uti audire dignaretur precem meam. 3. Vestis iuuenis et melius illo nihil est, ait mihi : \'nosti hanc uestem atque hanc margaritam, quam a me lacrimans rogas, uti eam filiae tuae
Abbreviated transcription (Latin):
uorari potiit p̃uocasse. Diuersȩ nãq species sud uise
st̃ nat᷑am mutassi: & ne qͥd hic incendia lederent. palli¬
um ꝓ marmore. cexa fuit ꝓflumine. D quantũ est
apud illũ certi lum̃ extinguere. qui cȩcorun lumi¬
na accendit: aut cum ad alteriꝰ cadauetis sepultuã
ocłorum ignẽ redintegrat: quẽ facile credimꝰ posse
pellat. Hellem adhuc insaciatus sacratissim uiri mi¬
racula. quasi petuliarit decantare. ẜ uercor ne und
meã deuocionẽ cupio ostendẽ. auditoris animũ fa¬
plerem. ne dũ hominis cupio uitare fastidia uidear
incuriere confessoris offensã. S p̃sumo plurima de
te minus dicere: ut de te legere popłm bieuitas plꝰ
Accepi litteras tuas: quib intelligo
tur optabilis sit. Et quia grauẽ tibi eẽ absentiã meã
scirem ne me forte impiũ ẽẽ erga te existimares. quia
tandiueẽ abee̾m: excusare tibi & ꝓfectionẽ mneã et

Expanded text:
vorari potuit praefocavit. Diversae species suam visae vorari potuit praefocavit. Diversae species suam visae sunt naturam mutasse: ne quid hic incendia laederent, pallium pro marmore, cera fuit pro flumine. 36 Sed quantum est apud illum cerei lumen extinguere qui caecorum lumen accendit, aut cum alterius cadaveris sepulturam oculorum igne redintegrat, quam facile credimus 37 Vellem adhuc insatiatus sacratissimi viri miracula quasi peculiariter decantare, sed vereor ne unde meam cupio devotionem ostendere auditoris animum faplerem, ne dum hominis cupio vitare fastidia, videar incurrere confessoris offensam. Sed praesumo plurima de te minus dicere, ut de te legere populum brevitas plus --Accepi litteras tuas, in quibus intelligo tur optabilis sit. Et quia gravem tibi esse absentiam meam scirem, ne me forte impium esse erga te existimares, qui tam diu a te abessem: excusare tibi et profectionem meam et
Abbreviated transcription (Latin):
a radicȩ conaicunȩ suȩ tante t̃pitudisus opprobtia pua¬
lulasst: & in facic̃ suã occulte cogitacionis facinora reue
rũ fonte rigante dilueret. qd̾ corde Aling̃ntt fodauit. Aui
p̾ea maiora optulit dona exactus: cȩre iudicio castigante.
tuo fuiss: casu suꝑsepulchrũ ciꝰ qui intcessione sua uiui¬
ficat ardens cortuit: ita ut suꝑ mathã forte quo cȩcidit.
sine lesione aliqͣ ꝑarderet. Nã in quantũ fuit cȩxci lon¬
gitudo cera iacens inuenta ẽ papiro consũpto: tamꝗͣ si
confimũ cera ipsa fcciss. int̃ ignem et palliũ. ut ab ipsa
inueniret᷑ defendi. ꝑ quam potuiss exuri. Attendit bene
merc. hic ceram ignis expauit. & quã ad ardendi auxi¬
lium sumpserat. ipsa uisa ẽ. repugnart. S int̾ hec illud
ãmonet pociꝰ ut dicat᷑ in uirtute confessoris q̃s didicit
çcra flaminas extiuxisse: & conuerso ordine illud qd̾

Expanded text:
a radice suae conscientiae tantae turpitudinis opprobria pula radice suae conscientiae tantae turpitudinis opprobria pullulasse, et in faciem suam occultae cognitionis facinora revelrum fonte rigante dilueret, quod corde delinquente foedavit. Qui postea majora obtulit exactus, cerae judicio castigante. tus fuisset, casu super sepulcrum ejus, qui intercessione sua mortuos vivificat, ardens corruit: ita ut super mafortem, quo cecidit, sine laesione aliqua perarderet. Nam in quantum fuit cerei longitudo, cera jacens inventa est papyro consumpto: tanquam si confinium cera ipsa fecisset inter ignem et pallium, ut ab ipsa inveniretur defendi, per quam potuisset exuri. Attendite beneit subdere, hic ceram ignis expavit, et quam in ardendi auxilium sumpserat, ipsa ei visa est repugnare. Sed inter haec illud admonet potius, ut dicatur: in virtute confessoris quas didicit cera flammas extinxit, et converso ordine illud a quo
Abbreviated transcription (Latin):
illud tã fidcle mysttriũ: oblimone noccia subt̾hatur. Itaq
cũ duo riegotiatorcs abbeati basilicã occurrissent: habca¬
tes formã cȩre quasi socialit ĩcõmune: quidã eochis alloqͥ¬
tur alierũ. ut eã et sitam paruã rẽ: tam̃ tanto confessori ł
libenter offertent. S in cassũ sua uerba in animo socĩ no-¬
lentis expendit. Ipsc tam̃ cũ collega suo moratione ꝓster¬
nit᷑: ceramq illã occulit ante trcm̃di scpulc̾ cancellos
exponit. Mox ad omnt̃ eqͣlitatt̃ cers ipiꝰ forma se diuilite¬
& pars illius fidelis oblatoris accipta: pars altera uidentibu¬
pluri ͫ uolutndo usq ad alios cancellos nutu diuino cã
uidit: tã discictꝰ iniudicio. ꝙͣ misericor inuoto. O quã in¬
corruptibilis arbit̃ claret. Castior ẽ iste in examinatione
iudicũ. quã in electione florũ apis illa. quę ccrã casta ꝓdu¬
cit. Tunc itaꝙ ille qui offerre noluit. admissi cͥminis ceste

Expanded text:
illud tam fidele mysterium oblivione noxia subtrahatur. Itaque cum duo negotiatores ad beati basilicam occurrissent, habentes formam cerae quasi socialiter in commune; quidam ex his alloquitur alterum, ut eam etsi tam parvam rem, tamen tanto confessori vel libenter offerrent. Sed in cassum sua verba in animo socii nolentis expendit. Ipse tamen cum collega suo in oratione prosternitur, ceram occulte ante tremendi sepulchri cancellos exponit. 31 Mox ad omnem aequalitatem cerae ipsius species se divisit et, parte illius fidelis oblatoris accplurimis, volvendo usque ad alios cancellos, nutu divino cum venit, tam certus in judicio, quam misericors est in voto. O quam incorruptibilis arbiter claret! Castior est iste in examinatione judicii, quam in electione florum illa, quae ceram casta producit. Tunc itaque ille qui offerre noluit, admissi criminis se teste
Abbreviated transcription (Latin):
&e ipst ñ minori mr̃ium passione gerebat. q̃ si fetio uisl
animũ uliꝰ cuta maxima sin g̾gis. urebat & corpꝰ fane
uma cũ gende eigoꝵ hỹemis: qui ut̃ spintta sine ita
& alim̃to iacens. noctẽ una cum dic ꝑuigil sollicitis con¬
tinuabat inp̃cibi. nec difficile m̃bra semua & longis ex¬
hausta ieiumiis. tanta us maloꝵ compͥmens ad mortẽ
usq coegit. S ut suꝑna pictas aptissime qͣta sui cura uir

Expanded text:
et ipse non minore martyrium passione gerebat, quam si ferro vinctus ima sui gregis, urebat et corpus fames, una cum gelidae rigore hiemis; qui inter spineta sine tecto et alimento jacens, noctem una cum die pervigil sollicitis continuabat in precibus. Nec difficile membra senilia, et longis exhausta jejuniis, tanta vis malorum comprimens, vel ad mortem usque coegit. Sed ut superna pietas apertissime, quanta s
Abbreviated transcription (Latin):
Quidum supstes fuit in hoc scło: aut scripsit ȩccllastiçȩ fi¬
dci docum̃ta. aut pugnando calcauit heretica ẽmina:
aut peccnti tͥbuit mitacłoꝵ suffragia: quȩ uolente dnõ
usq in hotuernũ dic̃ ciꝰ orationib pscuerant. S mea ling̃¬

Expanded text:
Qui dum superstes fuit in hoc saeculo, aut scripsit ecclesiasticae fiQui dum superstes fuit in hoc saeculo, aut scripsit ecclesiasticae fidei documenta, aut pugnando calcavit haeretica crimina, aut petenti tribuit miraculorum suffragia; quae volente Domino usque in hodiernum di
Abbreviated transcription (Latin):
affectu contempto: Tam̃ in hoc illas magis amasle cog¬
noscitur. cũ ꝑ illũ luntini ꝑpctuo tranfferunt᷑. Quis
uͦ habundanciã ciuis rigantis ingenii contendat euol¬
uerc: aut eius u̾ba uerbis ualcat exequare. qualit il¬
le indiuisȩ t̾ͥnitatis stilo stum̃te contexuit: aut scͥpta¬
dauitici carminis sermone coturnato. ꝑsingła restia¬
uit. quã fuit indiscrecione ꝓuidꝰ. intractatu ꝓfundus:¬
nib multiplex: in restrlu lione subtilis. astutꝰ iuxta
ꝓpħam. ĩmo prudens iuxta dnĩ uocẽ ut serpens. colũ¬
bȩ simplicis gram ñ amintens: Ipse sal conditi inge¬
nii: fons loquendi. thesaurus scientiȩ: lux doctrinȩ.
rit: non credet dicere s tonare. Hoc fuit ultͣ homines
sape cum: tã caute de religione censere. S qui uult
ipsũ agnoscere: exilia memoret: merita respiciat: uo¬
lumina relegat: dicte ppenbat: signa coridiana ꝑcenscat:

Expanded text:
affectu contempto? Tamen in hoc magis illas amasse cogaffectu contempto? Tamen in hoc magis illas amasse cognoscitur, cum per ipsum lumini perpetuo transferuntur. Quis vero abundantiam rigantis ingenii contendat evolvere, aut eius verba verbis valeat exaequare? Qualiter ille indivisae trinitatis libros stilo tumente contexuit, aut scriptDavitici carminis sermone ornato per singula reservavit. Quam fuit in discriptione providus, in tractatu profundus,nibus multiplex, in resurrectione subtilis, astutus, iuxtaprophetam, imo prudens, juxta Domini vocem ut serpens , columbae simplicis gratiam non amittens. Ipse conditi sal ingenii, fons loquendi, thesaurus scientiae, lux doctrinae, rit, non credet dicere, sed tonare. Hoc fuit ultra hominem sapere, tam caute de religione censere. 15. Sed qui vult ipsum cognoscere, ejus exsilia memoret, merita respiciat, volumina relegat, dicta perpendat, signa quotidiana percenseat.
Abbreviated transcription (Latin):
tagio sc p̃sente. filia de mundi ludibrio migͣrctaddo¬
minũ. Quã ꝓpriis manib ut decuit: uenerande tͣdidit
sepulture. O funcris gła. quȩ melior habetur quã uita:
quia quod t̃iȩ subripuit. inglũ tͣnsmisu. Ueit ut ego
salus ẽ: ñ contaminari peccatis. Quanti cuꝑent rebus
cũ uita t̾ditis. talm transitum comparare: si mercatorẽ
forsitan inucnirent. Quid distat inter iiuificati infantis
et filiȩ mortificare mysttriũ: nͥ qđ illũ resuscitauit ad
baptismũ. hanc destinauit ad regnũ: & qđ i illo spes
peccandi restabat. hec ĩmacłata finierat: Quod cum
uidiss mat̾ beatȩ abre. a pontifice postulat: ut & ipsa
si iecerct᷑ crepta de mundi cͥmine. cum filia p̃sentarit᷑
ad regnũ. Cuiꝰ uota considerams: assidua oratione et
ipsam ante sc tnsmisit ad głam. Quis erat estimaturꝰ iͥa
lem uirũ ita dilexisse dñm: coniugis & filiȩ uiuendi

Expanded text:
tagio sepefacta filia de mun| di ludibrio migraret ad ctagio sepefacta filia de mun| di ludibrio migraret ad christum. Quam propriis manibus| ut decuit . uenerandae tradedit sepulturae o funeris| gloria quae melior habetur . quam uita . quia quod ter| rae subricuit . in caelo transmisit . uere ut et ego salus| est non contaminare peccatis quanti . cupirent rebus| cum uita . tradetis talem transitum conparare . si| mercatorem forsitan inuenirent . sed quid distat in| ter uiuifecati . infantis et filiae mortifecate miste| rio illum resuscitauit ad baptismum. Hunc trans| misit ad regnum . nisi peccandi restabat, haec immaculata finierat. Quod cum vidisset mater beatae Abrae, a pontifice postulat, ut et ipsa, si mereretur, erepta de mundi crimine, cum filia praesentaretur ad regnum. Cujus vota considerans, assidua oratione et ipsam ante se transmisit ad gloriam. Quis aestimaturus est, talem virum ita dilexisse Dominum, conjugis et filiae
Abbreviated transcription (Latin):
morte. Ecce uita lcudabił: quȩ de alteriꝰ corpore necẽ
Mors ibi iura ñ tenuit: ubi hẏlarius uim oratiõis inges¬
sit. S tanta res ñ potest nr̃is u̾bis plus ornari. quã ipliꝰ¬
meritis. Nc̃ uͦ memorandum ẽ qd̾ supͣ pret̃missimꝰ: qͣlt̃
miracula reliq̃ hoc subiecto miracło cumulentur. Deniq
cũ beatissimã abram filiã suã ad quã de exilio destinaũ
cpłam incolum inueniss: alloquit᷑ eã quomͦ poterat
dulcedo pais et facundia oratoris. Qͥo dicam: Alloqͥuit᷑¬
illa hylariꝰ. cuiꝰ eloquentiȩ pꝰ ipsũ cõpasare aliqut̃ uyx
audemꝰ: nͥ qui fucrit sp̃u diumo ut ule repletꝰ. Tẽptat¬
eius animũ: si uello. illũ attingere sponsum. quẽ patͥs
gr̃ã p̃uiderat. Tc̃ libenter ac desidanter ut cęleriter ci
iungeret᷑ optabat. Quã uoluntatẽ piꝰ pater agnoscens.
intentus orationib ñ cessauit. donec sine dolore sinc cõ-¬

Expanded text:
morte. Ecce uita laudabilis que de alterius corporae . ne| cem morte. Ecce uita laudabilis que de alterius corporae . ne| cem Mors ibi iura non tenuit ubi Hilarius vim orationis est ingressus. Sed tanta res non potest nostris verbis plus ornari quam meritis. Nunc vero memorandum est quod supra promisimus, qualiter miracula reliqua hoc miraculo cumulavit. 46 Denique cum beatissimam Abram filiam suam, ad quam de exilio destinavit epistolam, incolomem invenisset, alloquitur quomodo poterat dulcedo patris et facundia oratoris. Quid dicam? alloquitur Hilarius, cuius eloquentiae post ipsum comparare aliquem vix audemus nisi qui fuit Mors ibi iura non tenuit ubi Hilarius vim orationis est ingresejus animum, si vellet attingere sponsum, quem patris gratia providerat . Tunc libenter desideranterque, ut celeriter ei jungeretur, optabat. Quam voluntatem pius pater agnointentus orationibus non cessabit| donec sine dolore . sine con
Abbreviated transcription (Latin):
ñ crat dũ filiũ ñ hab̾et: ꝓuoluta ad pedes scĩ hylarii
p̃cedentib lacͥmis. nati sui corpꝰ effudit exclamans.
Hartinus adhuc incipiens. cathetuminũ mortuũ reuo¬
cauit: tu pontifex redde rogo filiũ. aut michi aut ba¬
ptismo. Qui popłi pat̾ agnolceris: ut ego mat̾ uocer
queso optineas. Sic illa plus lacͥmis petente quã uer¬
bis. cõmotꝰ c̃ pietatt uir dĩ: et spcctante popło ad consu¬
eia arma recurrens in t̾ram ꝓst̾nitur. Alox paulatĩ de¬
functi pallor in ruborẽ conuertit᷑. frigida m̃bra reuocato
spũ tepescunt. & ocłorum aptis ianuis palpebre pegrinũ
lum̃ agnoscunt: uox adducto acie de pecioris domici¬
lo conflata ꝓfert᷑. gressus sũs uestigus rechiunius exten¬
ditur: atq in anterioris fundam̃ti statũ. tota fabrica
renouatur. Quid plura: Tandiu iacuit sacerddos in pul¬
uere: donec parit surgerent. senex de oratione infans s̃

Expanded text:
non erat, dum filium non habebat, provoluta ad pedes sancti Hilarii, non erat, dum filium non habebat, provoluta ad pedes sancti Hilarii, praecedentibus lacrymis, nati sui corpus effudit, exclamans: Martinus adhuc incipiens catechumenum mortuum revocavit; tu, pontifex, redde, rogo, filium, aut mihi, aut baptismo; qui populi pater agnosceris, ut ego mater vocer, quaeso, obtineas. Sic illa plus lacrymis petente quam verbis, commotus est pietate vir Dei, et, spectante populo, ad consueta arma recurrens, in terram prosternitur. Mox paulatim defuncti pallor in ruborem convertitur, frigida spiritu intepiscunt. Oculi apertis palphebribus pe| regrinum lumen agnoscunt . uox adducto anhelito pec| toris domicilio conflata profertur gressus uestigiis redi| uiuus extenditur in priore fundamenta tota fabrica re| nouatur. Quid plura tamdiu iacuit sacerdus in pului| re donec pariter surgirent. Senex de oratione infans de|
Abbreviated transcription (Latin):
seruos ht̃ qui posst serpentib imꝑare. Iple ꝑ bestiã de se¬
de paradisi ꝓiectus ẽ: iste de suis cubilib serpentes ex¬
clusit. Deposuit anguis antiquũ m̃daciũ: qui didicit
implerc mandatum. Oylari dulce mecdicam̃tũ & meri¬
tũ. ante quẽ sine mora uenena fugata sunt. Addidit t̃¬
rã hominib: quia in loco beluȩ. incola tnsmigrauit:
S reuertam᷑ ad ordinẽ. Cum de excilio regressus intro¬
iuit pictauis: sũmo fauore plaudebant om̃s parit̃ eo
qd̾̃ ȩccłia recepiss. pontificẽ. grex pastorẽ: & ac si om̃s cũ
ipso tẽ redissent ad patriã. ita sine illo se exules fuisse de
martinus mortuũ suscitare. Deinde pꝰ aliquoe dies.
infans sine baptismi regeneratione defunctus ẽ. du¬
plici morte dampnatꝰ. Presentẽ uͦ amiserat lucẽ: & pe¬
na futuri scł̃i ñ carebat. Tc̃ mat̾ extincti q̃ iam mat̾

Expanded text:
servos habet, qui possunt serpentibus imperare. Ille per bestiam de seservos habet, qui possunt serpentibus imperare. Ille per bestiam de sede paradisi projectus est, iste de suis cubilibus serpentes exclusit. Deposuit anguis antiqui mendacium, qui didicit implere mandatum. O Hilarii dulcedo, medicamentum, et meracum, ante quem sine mora venena fugata sunt! Addidit terram hominibus, quia in loco belluae incola transmigravit. Sed revertamur ad ordinem. 11. Cum, de exsilio regressus, introivit Pictavis, summo favore plaudebant omnes pariter, eo quod ecclesia recepisset pontificem, grex pastorem; et ac si omnes cum ipso tunc redissent ad patriam, ita sine illo se exsules fuisse defMartinus mortuum suscitare. Deinde post aliquot dies infans quidam sine baptismi regeneratione defunctus est: duplici morte damnatus, praesentem amiserat lucem, et poena futuri saeculi non carebat. Tunc mater exstincti, quae jam mater
Abbreviated transcription (Latin):
galliarũ insulam ꝓpinq̃tet: telatione uicinoꝵ agus¬
int. ibidon ingentia sct ytnciũ uoltumina sine nus
ꝑuagari Et obhoc quãuis illis hec insula indecet᷑
uicina: ꝓpter in accessibilẽ tam̃ locũ longi us illis
uidebat᷑ eẽ quã affrica. Quo audito uirdĩ. senciens
sibi de bestiali pugna uenire uictoriã: in nomine do-¬
mini p̃cedente crucis auxilio. decendit in insulã: eo¬
q uiso secrpenteᷤ in fugã conuersi sunt. ñ colerantes eius
aspectũ. Tẽ baculũ figens in terrã quasi metã qͦusq de¬
berent excurrere. uirtutis potentia designauit. Nec õpliꝰ
libtas ẽ illis occupare qđ uetuit et tamq̃ si hec insula
ñ sit terra s. pelagus. qͥdũ semꝑ illa partẽ merentur at¬
tingere: facilius ẽ. illis mare tͣnsire quã uocẽ. O quã im¬
mutabilc̃ t̾minũ: de sermone plantatum. Apparet qͣn¬
tũ ẽ melior abam scđs antiquo. Ile serpenti paruit: iste

Expanded text:
Gallinariam insulam propinquaret, relatione vicinorum agnoGallinariam insulam propinquaret, relatione vicinorum agnovit ibidem ingentia pervagari: et ob hoc quamvis illis haec insula videretur vicina, propter inaccessibilem tamen locum longius illis videbatur esse, quam Africa. Quo audito, vir Dei sentiens sibi de bestiali pugna venire victoriam, in nomine Domini, praecedente crucis auxilio, descendit in insulam: eoque viso, serpentes in fugam conversi sunt, non tolerantes ejus adspectum. Tunc baculum figens in terram, quasi metam, quo usque deberent excurrere, virtutis potentia designavit: nec amplius libertas est iln sit terra, sed pelagus; quia dum semper illam partem verentur attingere, facilius erat illis mare transire quam vocem. O immutabilem terminum, de sermone plantatum! Apparet quantum est melior Adam secundus antiquo. Ille serpenti paruit; iste
Abbreviated transcription (Latin):
xxp̃i cc̃ miles elegit. At contͣ felix nominis sui mysteriũ
exequens factis: max a pucro se diuino famulatui fubie¬
ci: q erescente grã uirtutũ. pͥmo lectoris officiũ inecclia ẜ¬
cepit.: ac pꝰ ad exortiste gradum ꝓuectꝰ. ĩmundos ex obsessis
ens tc̃ptationũ turbo ꝓbauit. Nã tpr codẽ exoria infideli¬
ũ psccutio. g̃ui eccłiam certamine pullauit. nec tam̃ porte
mortis. portas filis syon ab adnuncianda laude sui ercado¬
ris aucrtere potucit. Cuiq magistri auctoresq płidis.
pͥmũ suç ues aniç conflictũ. cont̃ ipsos ueritatis & fide
dm̃cȩ magistros intendissens: pͥmosq ep̃os uł psbr̃os &x¬

Expanded text:
Christi esse miles elegit. At contra Felix nominis sui mysterium Christi esse miles elegit. At contra Felix nominis sui mysterium factis exsequens, mox a puero se divino famulatui subjecit, et crescente gratia virtutum, primo lectoris officium in Ecclesia suscepit, ac post ad exorcistae gradum provectus, immundos ex obsessis ens tentationum turbo probavit. Nam tempore eodem exorta infidelium persecutio, gravi Ecclesiam certamine pulsavit: nec tamen portae mortis portas filiae Sion ab annuntianda laude sui Creatoris avertere potuerunt. Cumque magistri auctoresque perfidiae primum suae vesaniae conflictum contra ipsos veritatis ac fidei dominicae magistros intendissent, primosque episcopos
Abbreviated transcription (Latin):
clissimũ beati felicis tͥumphũ quẽ in No
metris pulchetrimȩ. aut plenissure descͥp¬
sit. Qui qi metracis potius qͣ simplicib
suntabiles lectorib: placuit nob ob płimoꝵ utilitatem.
candẽ scĩ confessoris hystoriã plamiorib dilucidate sermo¬
nib. ciꝰq imitari industrtã. qui mr̃ium beati cassiani
de metrico ope prudenti. mũ. ruac iptumq onũb elo¬
quiũ t̾nstulrt. Igit᷑ felix natus c̃. in nola quidẽ campamiȩ:
s patre syro nomine hermia. Qui de oriente nolaor ueni¬
ens: ibidemq qͣli indigena habitans. genuit filiũ felicẽ:
ciq defunctꝰ reliquit hereditatẽ substantie locupletis:
cui tam̃ ipse ꝓmiisse in cȩlestib hcreditatis dona p̃posurt.
Habuit ȩciã & frẽm cognomine sui pat̾s id: hermiã: cũ qͦ
pat̾moniu diuder& trcnii. Qii longe a felcis moribia
gens: atq iaco felicitate inclignus ꝑpetua esfecꝰ.e. Natir¬
rtua solũmm bona diligere studuit: & cęlaris potiꝰ quã

Expanded text:
Felicissimum beati Felicis triumphum, quem in Nolmetris pulcherrime ac plenissime descripsit; qui quia metricis potius quam simplicibus sunt habiles lectoribus, placuit nobis ob plurimorum utilitatem, eamdem sancti confessoris historiam planioribus dilucidare sermonibus, ejusque imitari industriam qui martyrium beati Cassiani de metrico opere Prudentii in commune apertumque omnibus eloquium transtulit. Igitur Felix natus est in Nola quidem Campaniae, sed patre Syro, nomine Hermia, qui de Oriente Nolam veniens, ibidemque quasi indigena inhabitans, genuit filium Felicem: eique defunctus reliquit haereditatem substantiae locupletis, cui tamen ipse promissae in coelestibus haereditatis dona praeposuit. Habuit autem et fratrem cognomine sui patris, id est Hermiam, cum quo patrimonium divideret terrenum: qui longe a Felicis moribus agens, atque ideo felicitate indignus perpetua effectus est. Nam terrena solummodo bona diligere studuit, et Caesaris potius quam
Abbreviated transcription (Latin):
uim p̃cepti qͦ dictum ẽ. eũ uos ꝑsetuti fucrint incuita¬
te ista. fugite inaliã: pecit ad tempꝰ recessũ loci remotiors.
rtlicto ad tuicionẽ ciuitatis ftlice prbro. quẽ loco fili aplte¬
tebat᷑: atq heredem suȩ sedis accipe dchidctabat. At pletu¬
diendo ꝓmissis: uł penis t̾rendo satagunt. Comp̃healis
gͥ fclix ab aduersarus furentib. s ipse multũ de inrt̾na sp̃s
sci consolatione confisus. mittitur in carctrẽ tenebrosũ: ma

Expanded text:
epti, quo dictum est: Cum vos persecuti fuerint in civitate ista, fugite in aliam, petit ad tempus secessum loci remotioris, relicto ad tuitionem civitatis Felice presbytero, quem filii loco amplectebatur, atque haeredem suae sedis accipere desiderabat. At persecudiendo promissis, vel poenis terrendo satagunt. Comprehensus igitur Felix ab adversariis furentibus, sed ipse multum de interna Spiritus sancti consolatione confisus
Abbreviated transcription (Latin):
Hẏlarius urbis pictanoꝵ aquitanicȩ ep̃c. factione satͣmini
arclatensis ep̃i. de synodo bittrrensi frigiã exilio religatus.
duodecĩ aducts artianos contrẽ libros. & aliũ librũ de sy
nodis. quẽ ad galliarũ ep̃os scͥpsit. & inpsalmis cõm̃tarioᷤ.
a centesimo octauo detimo usq ad extremũ: in quo ope imi¬
tat᷑ orgłnc: & nõ nulla ȩtiã de suo addidit. Est eiꝰ ad constar¬
ciũ libellus quẽ uiuenti constantinopoli porrexerat: & aliꝰ
in constanciũ quẽ pꝰ mortẽ eius scͥpsit. & lib aduersus ua¬
lentẽ & ursaciũ hystoriã ariminenłis & seleucensis. syno¬
t̃ciatus in ios qd̃ de grcco ongenis ad sensũ tͣnstulii: & aliꝰ
elegans libellꝰ. contͣ absenciũ: & ñ nullȩ ad diu̾sos eplȩ.

Expanded text:
Hilarius, urbis Pictavorum Aquitaniae episcopus, factione Saturnini Arelatensis episcopi, de synodo Biterrensi in Phrygiam relegatus, duodecim adversus Arianos confecit libros et alium librum nodis, quem ad Galliarum episcopos scripsit: in Psalmos commentarios, in a centesimo decimo octavo usque ad extremum, in quo opere imitatus Origenem, nonnulla etiam de suo addidit. Est ejus et ad Constantium libellus, quem viventi Constantinopoli porrexerat, et alius in Constantium, quem post mortem ejus scripsit, et liber adversum Valentem et Ursacium, historiam Ariminensis et Seleuciensis synotractatus in Job, quos de Graeco Origenis ad sensum transtulit, et alius elegans libellus contra Auxentium, et nonnullae ad diversos epistolae.
Abbreviated transcription (Latin):
lit. Terie tam se inliderr parans. dixisse supplex illud plal¬
miste fertur. Dñic̃ t̾ra: & plenitudo ciꝰ. Ad q̃ p̃dicationis
uocc̃. statim ut scic bt̃ ad p̃sens usq relationis fama: ipsa
telrꝰ erumpens. sursũ excituit: atq fideli famulo. xp̃i.
in iedio relidentiũ ep̃orum. sessũ nec humiliorẽ p̃buit:
rito laudantib: attollit᷑ clamor apłicum morte p̃uentũ.
itpentino defccisse interitu. Quid plura: Cierus conuca¬
tusꝙ turbatur. ciuitas omĩsq popłs hoc attonitꝰ facto.

Expanded text:
lit, sed terre se insidere parans, dixisse fertur supplex illud psallit, sed terre se insidere parans, dixisse fertur supplex illud psalmistae: Domini est terra et plenitudo eius. Ad quam predicationis vocem statim, ut sese habet ad presens usque relationis fama, ipsa tellus erumpens sursum excrevit, atque fideli famulo Christi in medio residentium episcoporum sessum nec humiliorem prebuit.rito laudantibus, attollitur clamor, apostolicum morte preventum repentino defecisse interitu. Quid plura? Clerus conventusque turbatur, civitas omnisque populus hoc attonitus facto m