comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
frumenti. uini. ⁊ olei sui multipli¬
catisunt. Adhuc beneficia num̾at:
quȩ possident xp̃iani: Non enim
istam lȩticiam dicit. quã cachin¬
no uocis exprimimus: s lȩticiã
rectȩ fidei quam bonȩ conscientiȩ
prȩstare dñs consueuit. Tunc eñĩ
ueraciter lȩta mur: quando ⁊ rec¬
te credimus. ⁊ aduitorio dñi ꝓba¬
bilł nos conu̾satione tractamus.
breuis sermo: s ꝑfecta complexio.
Quid enim amplius a dubitanti¬
bus quęrit᷑. quam qđ ⁊ signo cru¬
cis regi nr̃o militare cognoscimͣ.
i de ꝑfecta fide dño p̃stante gaui¬
demus: Sequit᷑. A tempore fru¬
menti. iuni. ⁊ olei sui multiplicati
sunt Redit ad eos: qui rebus
carnalibus ꝓbantur itenti Hec
uacat. quõd his tribus ia ẽ fru¬
menti. uini. ⁊ olei. additum est
sui Est enim ⁊ dñi panis uiuus
qui de cȩlo descendit. Est ⁊ uinũ:
poculum tuũ in ebrians quam
p̃clarum ẽ Est ⁊oleum: impingna¬
sti inoleo caput meũ. Ergo ista dĩ

Expanded text:
frumenti, vini, et olei sui multiplicati sunt. Adhuc beneficia numerat quae possident Christiani. Non enim istam laetitiam dicit quam cachinno vocis exprimimus; sed laetitiam rectae fidei, quam bonae conscientiae praestare Dominus consuevit. Tunc enim veraciter laetamur, quando et recte credimus, et adjutorio Domini, probabili nos conversatione tractamus. Brevis sermo, sed perfecta complexio. Quid enim amplius a dubitantibus quaeritur, quam quod et signo crucis Regi nostro militare cognoscimur, et de perfecta fide Domino praestante gaudemus? Sequitur: A tempore frumenti, vini et olei sui, multiplicati sunt. Redit ad eos qui rebus carnalibus probantur intenti. Nec vacat, quod his tribus, id est, frumenti, vini et olei, additum est sui. Est enim et Domini panis vivus qui de coelo descendit . Est et vinum: Poculum tuum inebrians quam praeclarum est ! Est et oleum: Impinguasti in oleo caput meum. Ergo ista Dei
Abbreviated transcription (Latin):
enum oꝑari nitunt᷑ exitium: Dũ
dic̃ ab hominabit᷑: significat om̃s
quos superuis dĩx a regno dñi rec¬
dendos extraneos. Illi enu ab ho¬
minandi st̃: qui eius p̃mia conseqͥ
ñ merentur: Completȩ sunt ab
utraq parte enoematicȩ defini¬
tionesq̃ sententiȩ in magn̾a utili¬
tatem hominũ uidentur expres¬

Expanded text:
ari nituntur exitium. Dum dicit: abominabitur, significat omnes quos superius dixit a regno Domini reddendos extraneos. Illi enim abominandi sunt qui ejus praemia consequi non merentur. Completae sunt ab utraque parte ennoematicae definitiones, quae sententiae in magnam utilitatem hominum videntur expres
Abbreviated transcription (Latin):
psalmodiam Sequitur: Intel¬
lege clamorem in eum: ut affectũ
cordis aꝑiret. sicut ⁊ apłs ait. Mi¬
sit ds̃ spm̃ filii sui in corda nr̃a:
in quo clamainꝰ abba pat̃. Aures
autem diuinitatis. ad similitudi¬
nem corporalem dicint᷑: ꝑ quas
aere u̾berato. hominibus intrat
auditus Auris enim: ab auditu
dicta est Et considera: q̃m cla¬
morem suum peciuit intelligi.
U ox enim ista non erat labiorum
crepitus. s cordis affectꝰ:: qui nõ¬

Expanded text:
psalmodiam. Sequitur: intelpsalmodiam. Sequitur: intellige clamorem meum, ut affectum cordis aperiret; sicut et Apostolus ait: Misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra, in quo clamamus, Abba, Pater . Aures autem Divinitatis ad similitudinem corporalem dicuntur, per quas aere verberato hominibus intrat auditus. Auris enim ab auditu dicta est. Et considera quoniam clamorem suum petivit intelligi. Vox enim ista non erat labiorum crepitus, sed cordis affatus
Abbreviated transcription (Latin):
otus mie psalmꝰ a ꝑsona catho¬
licȩ profert᷑ ȩccłię. quȩ pͥma
sectione orationem suam poscit
audiri: hereticos ⁊ scismaticos p̃di¬
cans. a dei muneribꝰ excludendoᷤ:
Secunda sectione ꝑ intellectum
te dirigi se ad illam fȩlicem patri-¬
inde asse rens fieri fũditꝰ alieno
Ad postremum cõmemorans p̃¬
mia beatorum: ut una p̃dica¬
tione.⁊ malos p̃dicta pęna con¬
uerteret: et iustos ꝓmissa p̃mia¬
Ierba mea sconcitarent:
auribus ꝑcipe dñe: intelle¬
ge clamorem meũ: Per figu¬
ram methopoeã qͣm in quarto
psalmo ĩa diximus. aptissime
hic u̾ba dantur ȩccłię. ut a ma¬
ta dũm expętat. accersita festi¬
net: quatenus scłi huiꝰ nequi¬
tias eodem uiuante ꝑtransiens.
sponso suo ĩmaculata ⁊ sine ru¬
ga. semper adhȩreat. U bi pͥma
fronte ꝑ partes trinę orationis
uirtus trinitatis exponitur:
qualem habere scãm decet ęccłiam:¬
Dicendo enim . uerba mea au¬
ribus ꝑcipe: orie significat

Expanded text:
otus ergo psalmus a persona catholicae profertur Ecclesiae, quae prima sectione orationem suam poscit audiri, haereticos et schismaticos praedicans a Domini muneribus esse excludendos. Secunda sectione per intellectum te dirigi se ad illam felicem patriinde asserens funditus fieri alienos. Ad postremum commemorans praemia beatorum, ut una praedicatione et malos praedicta poena converteret, et justos promissa praemia concitarent. auribus percipe, Domine; intellige clamorem meum. Per figuram mythopoeiam, quam in quarto psalmo jam diximus, aptissime haec verba dantur Ecclesiae; ut amata Dominum exspectet, accersita festinet; quatenus saeculi hujus nequitias eodem juvante pertransiens, Sponso suo immaculata, et sine ruga semper adhaereat. Ubi prima fronte per partes trinae orationis, virtus Trinitatis exponitur, qualem habere sanctam decet EccDicendo enim: Verba mea auribus percipe, oris significat
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑ eccłiam significat. euuuis
ꝑsona in hoc psaimo introduert᷑
ad loquendũ. Hȩc bona dñi sal¬
uatoris adit ac possidet: neredi
xpo resurgente ad eam bona sp̃i¬
talia ꝑuenerunt: id÷ fidei insu¬
perabile fundamentũ. spei certis¬
simum p̃mium. suaue uinculu
caritatis. ⁊ cęt̾a. quarum rerum
ñe tenet imagines: ⁊ infitt᷑o est ꝑ¬
hennĩt possessura uirtutes: De
qua hereditate: in ȩuangelio dr:
Beati mites: quia ipsi hereditate
possidebunt t̾ram Rursum
eccłia añi uocat᷑ nereditas: sic̃
in sedo psalmo dictum est: Lȩte
a me ⁊ dabo tibi gentes heredi¬
tatem tuã: ⁊ possessionem tuã

Expanded text:
equitur, Ecclesiam significat, cujus persona in hoc psalmo introducitur ad loquendum. Haec bona Domini Salvatoris adit ac possidet. HaerediChristo resurgente ad eam bona spiritualia pervenerunt; id est, fidei insuperabile fundamentum, spei certissimum praemium, suave vinculum charitatis, etc.: quarum rerum nunc tenet imagines, et in futuro est perenniter possessura virtutes. De qua haereditate in Evangelio dicitur: Beati mites, quia ipsi haereditate possidebunt terram . Rursum Ecclesia Domini vocatur haereditas, sicut in secundo psalmo dictum est: Pete a me, et dabo tibi gentes haeredit
Abbreviated transcription (Latin):
precȩpit: ⁊ quid ab ipso possint
recipere comꝓmisit. Conelusio.
Mreius quidem psalmus: sed
maximam paganorum de¬
struens pͣuitatem: quę putat
gloriam suꝑnę maiestatis. ad
humilitatem non potuisse descen¬
dere passionis. Insipientes. quoꝵ
sensus inde confundit᷑. unde mun¬
dus noscit᷑ ẽe liberatus: sicut dicit

Expanded text:
praecipit, et quid ab ipso possint praecipit, et quid ab ipso possint recipere compromisit. Conclusio psalmi. Brevis quidem psalmus, sed maximam paganorum destruens pravitatem, quae putat gloriam supernae majestatis, ad humilitatem non potuisse descendere passionis. Insipientes, quorum sensus inde confunditur, unde mundus noscitur esse liberatus, sicut dicit
Abbreviated transcription (Latin):
testati diuinȩ nefandis dogina¬
tibus obloquunt᷑. D entes enim
dicti sunt: a demendo Et ideo
pulchre nimis linguȩ detrahen¬
tium dentes uocant᷑: qr sieut
illi eyborum partes demunt: ita
i istȩ opiniones hominum. adhi¬
bita detractione corrodunt. Q uã¬
iuis hoc ⁊ ad uideos possit aptari
qui dicebant. Si rex israel est: de¬
scendat de eruce ⁊ eredimus ei. Cõ¬
triuisti: hoc ẽ ad nichilum ꝑduxi¬
sti: Nam reuera contriti sunt: q̃n
ipsum cognouerunt in gloriam
resurrexisse. quem nisi sunt hu-¬
sententia ꝓfertur: quorum dentes
suꝑius dixit ẽe contritos: P ronun¬
tiando enim dñi ẽ salus: illos cõ¬
fundit. qͥ pittauerunt salutem
xp̃o tanqͣm terreno homini con¬
temptibili p̃sumptione decerpe¬
re: Quid inanit impii laboratis:
Quomͦ potest aut ęterna uita in¬
terimi: aut saluatori salus ullate¬
nus amputari : Suꝑ ipłm tuũ:
benedictio tua Una sententia⁊
quid debeant credere hominibꝰ

Expanded text:
testati divinae nefandis dogtestati divinae nefandis dogtibus obloquuntur. Dentes enim dicti sunt a demendo. Et ideo pulchre nimis linguae detrahentium dentes vocantur; quia sicut illi ciborum partes demunt, ita et isti opiniones hominum adhibita detractione corrodunt. Quamvis hoc et ad Judaeos possit aptari, qui dicebant: Si rex Israel est, descendat de cruce, et credimus ei . Contrivisti, hoc est ad nihilum perduxisti. Nam revera contriti sunt, quando ipsum cognoverunt in gloriam resurrexisse, quem nisi sunt, husententia profertur, quorum dentes superius dixit esse contritos. Pronuntiando enim, Domini est salus, illos confundit qui putaverunt, salutem Christo, tanquam terreno homini, contemptibili praesumptione decerpere. Quid inaniter, impii, laboratis? Quomodo potest aut aeterna vita interimi, aut Salvatori salus ullatenus amputari? Super populum tuum benedictio tua. Una sententia, et quid debeant credere, hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
non timebo: non significat se nõ
ẽe mortturum: s mort̾e formida¬
re non poterat. quã triduanam
i mundo ꝓfutturam ẽe p̃sciebat.
x urge dñe saluum me fac ds̃ mn̾s:
qm̃ tu ꝑcussisti om̃s ad u̾santes
michi sine causa: Non quia deus
dormiens aut recubans excitat᷑:
s scripturis diuinis mos ẽ. ad
ex primendã causam ꝑ tropolo¬
giam ex nr̃a ꝯsuetudine aliquid̃
de deo dicere: Tropus autem est
dictio. ab eo loco in quo ꝓpria est:
tͣnslata in eum locũ in quo ꝓpria
non ẽ: Saluum me fac deus m̃s.
Hoc de resurrectione dicit᷑ Non
occasus: qui erat humano ge¬
neri ꝓfuturus Adu̾santres aut̃
non solum ad mortem ꝑtinet. s
etiam ad hereticas questiones qui
sine ueritatis studio catholicas re¬
gulas prauis dogmatibꝰ insecunt᷑.
Et merito tales cecitate mentis
ꝑcutiuntur: qui se ꝑuersis desi¬
deriis miscuerunt: Dentes pec
catorum contriuisti Id ẽ. detra¬
hentium u̾ba mordacia: qui po¬

Expanded text:
Non timebo, non significat se non Non timebo, non significat se non esse moriturum, sed mortem formidare non poterat, quam triduanam, et mundo profuturam esse praesciebat.xsurge, Domine; salvum me fac, Deus meus: quoniam tu percussisti omnes adversantes mihi sine causa. Non quia Deus dormiens aut recubans excitatur, sed Scripturis divinis mos est ad exprimendam causam per tropologiam ex nostra consuetudine aliquid de Deo dicere. Tropus autem est dictio ab eo loco in quo propria est, translata in eum locum in quo propria non est. Salvum me fac, Deus meus. Hoc de resurrectione dicitur; non occasum, qui erat humano generi profuturus. Adversantes autem, non solum ad mortem pertinet, sed etiam ad haereticas quaestiones, qui sine veritatis studio catholicas regulas pravis dogmatibus insequuntur. Et merito tales caecitate mentis percutiuntur, qui se perversis desideriis miscueruncatorum contrivisti , id est, detrahentium verba mordacia, qui po
Abbreviated transcription (Latin):
rantur: ut crederent eum confestĩ
resurrecturum. quẽ uisuri erant
impiorum manibus crucifixum:
Dor miui dixit: quia cęlerĩt re¬
surrexit. Quod fit in somno isto
uitale: ubi non uitȩ t̾minus. sed
temporalis requies inuenitur.
Soporatus sum: securam signi¬
ficat pausationem: N on sierit
impii in morte qͣtiuntur. quos
inquietat iugit conscientia pec¬
catorum: s soporatio ista fuit
sacri corporis beata dor mitio:
Ex surgere ẽ autem: eum alacri¬
tate: Resurgere quippe quia ca¬
ro mortalitate deposita. immorta¬
litatem sumpsit. ⁊ głam sempiter-¬
nam: S quare ⁊ surrexerit. eui¬
dent̃ exponit. qm̃ dñs suscepit
me Natura enĩ humanitatis
ꝑse ñ potuisset ꝓpria uirtute re¬
surgere: nisi eam diuina om̃i¬
xit: Potestatem habeo ponendi
ppłm: cui erat in sua duunita¬
te p̃sidium: Scriptum ẽ enĩ
in ȩuangłio: quia in passione.
magna eum ppłi inultitudo
circundedit: Nam qđ dicit

Expanded text:
rantur, ut crederent eum confestim rantur, ut crederent eum confestim resurrecturum, quem visuri erant impiorum manibus crucifixum. Dormivi, dixit, quia celeriter resurrexit; quod fit in somno isto vitali, ubi non vitae terminus, sed temporalis requies invenitur. Soporatus sum, securam significat pausationem; non sicut impii qui in morte quatiuntur, quos inquietat jugiter conscientia peccatorum: sed soporatio ista fuit sacri corporis beata dormitio. Exsurgere autem, est cum alacritate resurgere; quippe quia caro, mortalitate deposita, immortalitatem sumpsit, et gloriam sempiternam. Sed quare exsurrexerit, evidenter exponit, Quoniam Dominus suscepit me. Natura enim humanitatis per se non potuisset propria virtute resurgere, nisi eam divina omnicit: Potestatem habeo 21 ponenpopulum, cui erat in sua divinitate praesidium; scriptum est enim in Evangelio, quia in passione magna eum populi multitudo circumdedit. Nam quod dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
scĩssimam puritatem: Non enim
illius integritatem aliqua ima¬
go fantasiȩ pot̾at impedire. ut
cȩteris mortalibꝰ. infirmitate car¬
nis plerumq subripit᷑. Q uod aut̃
dic̃. uoce mea ad dñm clamauri:
hoc ęuangłica u̾ba declarant:
ubi ait filius Pãt: głifica filiũ
tuum. Et cȩt̾a. Nam qđ dixit
mea: indicat quod ipse locutus
exponit: ubi uox ad eum facta
est Et clarificaui: ⁊ tt̾m clarifi¬
cabo: E mont̾ẽ siquidem ⁊ ipse
dem locis aptissime significat᷑.
Hic tam̃ dictum intelligendũ
ẽ de monte: id ẽ de diuinitatis
excellentissima summitate: sic̃
i alius psalmꝰ dicit. Iusticia tua:
sic̃ montes dei Aquum enim
fuerat: ut natura humanitatiᷤᷤ
assumptȩ. quȩ in t̾ris singulare
patientiȩ monstrauit exemplũ:
in cęlis acciꝑet creaturarum om¬
uium principatum Ego doe
miui ⁊ soporatus sum:i exsur¬
rexi: quia dñs suscępit me.
uenit ad scđam partem. in¬
n qua dubitantiũ corda robo¬

Expanded text:
sanctissimam puritatem. Non enim sanctissimam puritatem. Non enim illius integritatem aliqua imago phantasiae poterat impedire, ut caeteris mortalibus infirmitate carnis plerumque subripitur. Quod autem dicit: Voce mea ad Dominum clamavi, hoc evangelica verba declarant, ubi ait Filius: Pater, glorifica Filium tuum , etc. Nam quod dixit, mea, indicat quod ipse locutus exponit, ubi vox ad eum facta est: Et clarificavi, et iterum clarificabo . Per montem siquidem et ipse dem locis aptissime significantur. Hic tamen dictum intelligendum est de monte, id est de divinitatis excellentissima summitate; sicut et alius psalmus dicit: Justitia tua sicut montes Dei . Aequum enim fuerat ut natura humanitatis assumptae, quae in terris singulare patientiae monstravit exemplum, in coelis acciperet creaturarum omnium principatum. Vemivi et soporatus sum, et exsurrexi, quia Dominus suscepit me. Venit ad secundam partem, in qua dubitantium corda robo
Abbreviated transcription (Latin):
singula. rerum augm̃ta congemi¬
nat Dicit enim: Tu autem dñe
susceptor meus es: gła mea: et ex¬
altans caput meũ. Hoc etiam la¬
tius designat apłs dicens Quis
nos separabit a caritate xp̃i: Tri¬
bulatio. an angustia. an ꝑsecutio.
an fames. an nuditas. an ꝑiculum.
an gladius: & cęt̾a Huic uici¬
na est figura quȩ dictt᷑ climax:
latine gradatio: qͣndo positis
quibꝰdam gradibꝰ. siue in laude.
siuie in uitiꝑatione semꝑ accres¬
cit. S int utraq schemata hoc
int̃ est: quod aufasis. sine ulla
iteratione nominis rerum. ꝓcu¬
iat augm̃ta. In clunate uͦ necesse
ẽ: ut postremum u̾bum quod
est in pͥmo commate positum:
in sequenti membro modis om¬
nibus iteret᷑: sicut ẽ illud apłi:
Scientes: qm̃ tribulatio patien¬
tam operat᷑ Patientia: ꝓbatio¬
nem: Probatio spem. Spes uero
dñm clamaui: ⁊ exaudiuit
me de monte sc̃o suo Dũ dicit
mea: demonstrat orationis ꝓpriȩ

Expanded text:
singula rerum augmenta congemisingula rerum augmenta congeminat. Dicit enim: Tu autem, Domine, susceptor meus es, gloria mea, et exaltans caput meum. Hoc etiam latius designat Apostolus dicens: Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio, an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius ? etc. Huic vicina est figura quae dicitur climax, Latine gradatio, quando positis quibusdam gradibus, sive in laude, sive in vituperatione semper accrescit. Sed inter utraque schemata hoc interest, quod auxesis sine ulla iteratione nominis, rerum procurat augmenta, in climace vero necesse est ut postremum verbum, quod est in primo commate positum, in sequenti membro modis omnibus iteretur; sicut est illud Apostoli: Scientes quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatDominum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo. Cum dixit, mea, demonstrat orationis propriae
Abbreviated transcription (Latin):
quid redemptio mundi infirmi¬
tati debuit applicari : Non enĩ in¬
satiabilis mors alit poterat uinci.
nisi uita tyrannidis eius ianuas
introisset. Sic tenebrȩ ꝑmanere
nequeunt: cum p̃sentia luminis
formã dicit᷑ serui Hom inis enim
susceptio ẽ. u̾bum caro factum.
Qua ppter gloriam suã ⁊ exaltati¬
onem capitis sui. caro dicit quem
suscepit om̃ipotens u̾bum: ut diuii¬
na humanaq substantia una ẽẽtᷤ
sine aliqͣ confusione ꝑsona Hoc
etiam ad pelagianos ꝑtinet destru¬
endos: qui putant homin̾ẽ aliqͥd
ꝑse efficere posse: quod bonum ẽ:
Nã quis rogo sibi ad bene agendũ
sine diuina gratiȩ largitate suf¬
ficiat. cũ humana natura ꝑ gr̃am
qua unita ẽ deo. ad patris sit dex¬
teram collocata: Quod beatus augu¬
stinus in enchiridion: more suo la¬
tius ⁊ utilĩt explicauit: Factum
ẽ autẽ hic pulcherrimum schema
quod grecȩ dicit᷑ aufasis: quȩ ad¬
dendo quȩdã nomina ꝑ membra

Expanded text:
quid redemptio mundi infirmiquid redemptio mundi infirmitati debuit applicari? Non enim insatiabilis mors aliter poterat vinci, nisi vita tyrannidis ejus januas introisset. Sic tenebrae permanere nequeunt, cum praesentia luminis formam dicitur servi; hominis enim susceptio, est Verbum caro factum. Quapropter gloriam suam et exaltationem capitis sui caro dicit, quam suscepit omnipotens Verbum, ut divina humanaque substantia una esset sine aliqua confusione persona. Hoc etiam ad Pelagianos pertinet destruendos, qui putant hominem aliquid per se efficere posse quod bonum est. Nam quis, rogo, sibi ad bene agendum sine divinae gratiae largitate sufficiat, cum humana natura per gratiam, qua unita est Deo, ad Patris sit dexteram collocata? Quod beatus Augustinus in Enchiridio more suo latius et utiliter explicavit . Factum est autem hic pulcherrimum schema, quod Graece dicitur auxesis, quae addendo quaedam nomina per membra
Abbreviated transcription (Latin):
scitur uenisse saluandos: Dicendo
tribulant me: ostendit᷑ de ulorũ
amplius cecitate doluisse. qͥ salu¬
tare suum obstinatis m̃tibus res¬
dicturus ẽ Retribuebant mͥ ma¬
la ꝓbonis: sterilitatem animȩ meę.
Nulti insurgunt adu̾sum me: mul¬
ti dicunt añimȩ meȩ. Intantum
multi fuerunt: ut etiam de nu¬
mero discipuloꝵ: traditor uidas
illis fuerat aggregatus: Et cum
repetitur sepuis multi: ostendit᷑
a cerua numositas impioeum:
qr conspiratione densissima. ne¬
quaqͣm rarescere potuerunt.
Hȩc figura locutionis dicitur
espembasis: enum eratiois studio
u̾ba repetens: ut rei de qualoquit᷑
ꝓcuret augmentum: Non ẽ saluᷤ
illi: in deo eius Hoc: ad illas uoces
ꝑtinet uidȩorum dicentium. Alioᷤ
saluos fȩcit: se ipsum ñ potest sal¬
uum facere: Putabat᷑ enim pater
dilectionem ñ habere filii: qũe car¬
naliter ꝑmittebat occidi O nefa¬
rie turbȩ stultissimũ dictum: Nũ¬

Expanded text:
scitur venisse salvandos. Dicendo, scitur venisse salvandos. Dicendo, Tribulant me, ostenditur de amplius illorum caecitate doluisse, qui salutare suum obstinatis mentibus resbant mihi mala pro bonis, sterilitatem animae meae . Multi insurgunt adversum me; multi dicunt animae meae. In tantum multi fuerunt, ut etiam de numero discipulorum traditor Judas illis fuerit aggregatus. Et cum repetitur saepius, multi, ostenditur acerba numerositas impiorum, qui a conspiratione densissima nequaquam rarescere potuerunt. Haec figura locutionis dicitur epembasis, enumerationis studio verba repetens, ut rei de qua loquitur procuret augmentum. Non est salus illi in Deo ejus. Hoc ad illas voces pertinet Judaeorum dicentium: Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere . Putabatur enim Pater dilectionem non habere Filii, quem carnaliter permittebat occidi. O nefariae turbae stultissimum dictum! nun
Abbreviated transcription (Latin):
Mem̃to autẽ alios ẽẽ psalmos: qͥ
passionem ⁊ resurrectionem dñi
breuit tangunt: alios uͦ: qui diffic̃¬
tius aꝑtiusq declarant. S p̾sens
eorum primus ẽ: qui hȩc breuiter
dicunt. Diuisio psalmi.
otus hic psalmus: ad ꝑsonam
xp̃i dñi compȩtent̃ aptatur:
Persona uͦ eius ẽ. uirtus omnipoten¬
tissimȩ dectatis: ⁊i humilitas huma¬
nitatis assumpte. Non sub ꝑmixtiõe
ꝯfusa: ⁊ indi usibili adunatione sub¬
sistens: Pruno itaq modo. ad patr̃e
loquit᷑ ꝑ secutoribꝰ exprobrans: qui
in religiosa contͣ᷑ ipsum u̾ba loque¬
bant᷑: Scdo loco: fidelis populus ne¬
moertem formidet istruit᷑. quando
eum exemplo auctoris spe resurrec̃¬
tionis certissime consolatur.
omine quid multiplicati sunt
qui tribulant me: Secundi
psalmi hoc quasi simile uidet᷑
inttium: s illa introgatio inere¬
pantis ẽ: hic autẽ admirat᷑ contͣ
se ppłos excitatos: qui ad eos cogno¬

Expanded text:
Memento autem alios esse psalmos, qui Memento autem alios esse psalmos, qui passionem et resurrectionem Domini breviter tangunt; alios vero qui distinctius apertiusque declarant, sed praesens, eorum primus est, qui haec breviter dicunt. Divisio psalmi. Totus hic psalmus ad personam Christi Domini competenter aptatur. Persona vero ejus est virtus omnipotentissimae Deitatis, et humilitas humanitatis assumptae, non sub permixtione confusa, sed indivisibili adunatione subsistens. Primo itaque modo ad Patrem loquitur, persecutoribus exprobrans, qui irreligiosa contra ipsum verba loquebantur. Smortem formidet, instruitur, quando eum exemplo auctoris sui spe resurrectionis certissime consolatur.omine, quid multiplicati sunt qui tribulant me? Secundi psalmi hoc quasi simile videtur initium. Sed illic interrogatio increpantis est, hic autem admiratur contra se populos excitatos, qui ad eos cogno
Abbreviated transcription (Latin):
tate suspensus ẽ: Quadam p̃figura¬
tione dominici traditoris: ut sicut
uidas innodatus laqueo uitã fini¬
uit: ita ⁊ ꝑsecutor dauid. contristiᷤ
faucibus expiraret. Testante autẽ
regum hystoria. psalmꝰ iste quinqͣ¬
gesimo actu posterior ẽ: qm̃ post
culpas adulterii. ⁊ homicidii. abes¬
salon filii eius ꝑsecutio nosctt᷑ con¬
tigisse. S pro uirtute sua: compę¬
tenti num̾o ꝓbatur aptatus Ten̾e
enim illum locũ t̾cium oportuerat:
qui ⁊ sc̃ę trinitatis potentia ⁊ tridu¬
anę resurrectioĩs in se mysteria con¬
tinebat: Nam ꝑ liberatioñẽ dauid:
resurrectio dñi congrue significat᷑:
ut animi xp̃ianorum tali ex emplo
roborati: in adu̾sis casibus ꝯstant̃
erigant᷑. Simile ẽ. ⁊ illud quod
octatheucus legit᷑ ante iob: cum pꝰ
multos annos moyses extitisse noscat᷑.
Quaꝓpt᷑ non scđ̾mn existentiam tem¬
porum:s ꝓ qualitate dictorum.
ordo plerumq ponit᷑ lectionum:

Expanded text:
tate suspensus est, quadam praefiguratate suspensus est, quadam praefiguratione dominici traditoris; ut sicut Judas innodatus laqueo vitam finivit, ita et persecutor David constrictis faucibus expiraret. Testante autem Regum historia psalmus iste quinquagesimo actu posterior est: quoniam post culpas adulterii et homicidii Abessalom filii ejus persecutio noscitur contigisse; sed pro virtute sua competenti numero probatur aptatus. Tenere enim illum locum tertium oportuerat, qui et sanctae Trinitatis potentiam, et triduanae resurrectionis in se mysteria continebat. Nam per liberationem David resurrectio Domini congrue significatur; ut animi Christianorum tali exemplo roborati, in adversis casibus constanter erigantur. Simile est et 20 illud quod Octateuchus legitur ante Job, cum post multos annos Moyses exstitisse noscatur. Quapropter non secundum existentiam temporum, sed pro qualitate dictorum ordo plerumque ponitur lectionum.
Abbreviated transcription (Latin):
Et u actibus apostolorũ legitue.
Sic ueniet quẽ ad modum uidistiᷤ
eum euntem in cęlum: dicit etiã
ꝓpheta de peccatoribus Uidebunt
in quẽ compunxerunt: quia ma
Illud enim solis beatis dabtt᷑: sicut
in euangelio dicit: Beati mundo
corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt: Nimiᷤᷤ
exitiale ẽ. duas naturas ꝑfectas atq
adunatas in xp̃o non credere ꝑma¬
nere: quas tot exemplis uoluit de
se ipsa ueritas p̃dicare: Hoc pater
athanasius. alexandrinus: hoc hy¬
larius pictauensis: Hoc ambrosiꝰ
mediolanensis: hoc augustinus.
⁊iheronimus: Hoc eyrillus: hoc
alii multi patres ad tollendam qͦq
chalcedonensi decreuit atq consti
catholicum: quasi memoriȩ prestã¬
te dño recondimus: in eccłiasticis
semꝑ regulis ambulamus Expł¬
cum fugeret a facie abessalon filii
bessalon dum patrem ẜ sui.¬
suum dauid crudelit in sequȩ¬
ret᷑: mulȩ impętu ꝑductuᷤ.
incondensam quercum. ramis etꝰ
colla nectentibus. in aeris sublimi¬

Expanded text:
 Actibus apostolorum legitur: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum ; cum dicat etiam propheta de peccatoribus: Videbunt in quem compunxerunt Zach. XIillud enim solis beatis dabitur, sicut in Evangelio dicitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt , nimis exitiale est duas naturas perfectas atque adunatas in Christo non credere permanere, quas tot exemplis voluit de seipsa Veritas praedicare. Hoc Pater Athanasius Alexandrinus, hoc Hilarius Pictaviensis, hoc Ambrosius Mediolanensis, hoc Augustinus et Hieronymus, hoc Cyrillus, hoc alii multi Patres, ad tollendam quoque Chalcedonensi decrevit atque consticatholicus. Quae si memoriae, praestante Domino, recondimus, in ecclesiasticis semper regulis ambulamus. EXPcum fugeret a facie Abessalom filii sui. Abessalom dum patrem suum David crudeliter insequeretur, mulae impetu perductus in condensam quercum, ramis ejus colla nectentibus, in aeris sublimi
Abbreviated transcription (Latin):
de dño xp̃o canticum istud esse
er totum psalmũ u̾ba sunt
sc̃ẽ matris eccłis. quȩ non
un cordibꝰ nr̃is fantastica imagina¬
tione foemat᷑. sicut patria. uł ci¬
uitas. uł aliquid eorum simile.
quod ꝑsonam non habet existentẽ.
s eccłia ẽ collectio fidelium. sc̃orũ
omnium animȩ. ⁊ cor unum. sp̃o
sa xp̃i ierłm futuri scłi. de qua
dicit in cantica canticorũ dñs iħe.
Osculct᷑ me: ab osculo oris sui
Et alibi Quȩ ẽ ista quȩ ascendit
dealbata: Et illud Una ẽ eolum¬
ba mea: una ẽ sponsa mea Qua¬
ꝓpter nefas ẽ hic aliquid dubiũ
introducere: ubi tanta ueritas
cognoscit᷑ tot testimonia ꝑhibe.
Et ideo sub figura methopoea.
ȩccłiam dicamus ioqui: quȩ ꝑso¬
nis semꝑ cognoscit᷑ certissimis
applicari. In prima siquidẽ parte.
rogat ut eius audiat᷑ oratio: in¬
crepans in fideles. quia colentes fal¬
sos deos. culturam ueri dei negli¬
gebant: S ecunda cõmonet gene¬

Expanded text:
de Domino Christo canticum istud esse de Domino Christo canticum istud esse Per totum psalmum verba sunt sanctae matris Ecclesiae, quae non in cordibus nostris phantastica imaginatione formatur, sicut patria, vel civitas, vel aliquid eorum simile, quod personam non habet existentem: sed Ecclesia est collectio fidelium sanctorum omnium, anima et cor unum, sposalem futuri saeculi; de qua dicit in Cantico canticorum Dominus Jesus: Osculetur me osculo oris sui ; et alibi: Quae est ista quae ascendit dealbata ; et illud: Una est columba mea, una est sponsa mea . Quapropter nefas est hic aliquod dubium introducere, ubi tanta veritas cognoscitur tot testimonia perhibere. Et ideo sub figura mythopoeia, Ecclesiam dicamus loqui, quae personis semper cognoscitur certissimis applicari. In prima siquidem parte rogat ut ejus audiatur oratio: increpans 22 infideles, quia colentes falsos deos, culturam veri Dei negligebant. In secunda vero commonet gene
Abbreviated transcription (Latin):
ueracissimos indices ẽe psalmorũ.
Finis modo non significat alicuiꝰ
rei consumptionem: s ꝑfectionẽ
sp̃italium rerum Nam siẽ dic̃
apłs: finis legis xp̃c est ad iusti¬
ciam om̃i credenti: qui ẽ omni¬
um bonorum głosa ꝑfectio Et
ideo quod positum est infinem:
ad xp̃m dñm commonet ẽẽ refe¬
rendum: Siue ut quibusdam
placet pro nobis dictum ẽe creden¬
dum est: in quibꝰ secundũ eun¬
dem apłm seculorum finis adue¬
nit. Illud tam̃ sciendum ẽ. ad t̃¬
minũ referri ñ posse: cum ad huc
operis ipsius initia ẽe uideant᷑.
Psalmꝰ est autẽ sicut diximꝰ orga¬
num musicũ capite sonorum̃:
quo diuina p̃conia canebant᷑.¬
Canticũ: qđ suꝑnas laudes hu¬
manis uocibꝰ ꝑsonabat S hȩc
ideo uidentur ẽe sotiata: qr ⁊ in¬
strumentis musicis ⁊ choris psal¬
lentium. sacrificiis cȩlestibus cõ¬
sona uociferatione canebantur:
Sic istis u̾bis omnibꝰ cõmonem᷑:

Expanded text:
veracissimos indices esse psalmorum. veracissimos indices esse psalmorum. Finis modo non significat alicujus rei consumptionem, sed perfectionem spiritualium rerum. Nam, sicut dicit Apostolus: Finis legis est Christus ad justitiam omni credenti , qui est omnium bonorum gloriosa perfectio. Et ideo quod positum est, In finem, ad Christum Dominum commonet esse referendum: sive, ut quibusdam placet, pro nobis dictum esse credendum est, In quibus, secundum eumdem apostolum, saeculorum finis advenit . Illud tamen sciendum est, ad terminum referri non posse, cum adhuc operis ipsius initia esse videantur. Psalmus est autem, sicut diximus, organum musicum capite sonorum, quo divina pcanticum, quod supernas laudes humanis vocibus personabat; sed haec ideo videntur esse sociata, quia et instrumentis musicis et choris psallentium sacrificiis coelestibus consona vociferatione canebantur, sic istis verbis omnibus commonemur
Abbreviated transcription (Latin):
remus: quem ad modũ cęlestis
philosophiȩ uerus ordo prolatus
est: Ut primus psalmus xp̃i dñi
moralem. secundus naturalem.
id ẽ substantiam humanitatis
⁊ deitatis: tertius de resurrec¬
tione ipsius loquen uispec¬
tiuam quodam mͦ ꝯtineat par¬
tem: quȩ ratio ꝑ om̃s scripturas
duunas decurrit. Inde ⁊ ysaac
patriarcha tres puteos fodit: de-¬
monstrans precȩpta dñi doctrina
triplici contineri: Sic ⁊ sapientia
monet. ut describamus eã nobis
in corde tripliciter: ⁊ reliqua Quas
partes: insubsequentibꝰ psalmis
facile poteris aut mixtas aut sin¬
gillatim positas etiam non ãmo¬
nitus lector agnoscere: A nobis
enim frequenter ista non exigas:
quibus nouĩt multa dicenda sunt:
huius autem psalmi calculum ⁊¬
at inseparabilis unitatis: tribus
tam̃ eam manifestum ẽ constare
pit psalmus .iiii. Infinem psal¬
mus dauid: Canticum.
ubtiliter ꝑscrutemur. quid
nobis singillatim sermones isti
denuntient: quos p̃fati sumus

Expanded text:
remus quemadmodum coelestis philosophiae verus ordo prolatus est, ut primus psalmus Christi Domini moralem, secundus naturalem, id est substantiam humanitatis et deitatis; tertius de resurrectione ipsius loquens, inspectivam quodammodo contineat partem: quae ratio per omnes Scripturas divinas decurrit. Inde et Isaac patriarcha tres puteos fodit, demonstrans praecepta Domini doctrina triplici contineri. Sic et Sapientia monet ut describamus ea nobis in corde tripliciter, et reliqua. Quas partes in subsequentibus psalmis facile poteris, aut mixtas, aut sigillatim positas, etiam non admonitus lector agnoscere. A nobis enim frequenter ista non exigas, quibus noviter multa dicenda sunt. Hujus autem psalmi calculum eat inseparabilis unitatis, tribus tamen eam manifestum est constare PSALMUM IV. In finem psalmus David canticum. ubtiliter perscrutemur quid nobis sigillatim sermones isti denuntient, quos praefati sumus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uero ẽ assumpta passibilis.
Nam sicut patres monent demus
in iurias carni: miracula diuini¬
tati: Discernamus intellectu na¬
turas: ⁊ noxios uitamꝰ errores Di¬
uinitas enim sic sibi humanitatẽ
adunauit: ut nullatenꝰ cum huma¬
nitate ꝯfundi possit S utraq in¬
confusa: et adunata ꝑmaneant:
Quia licet incarnationis dispensa¬
tio post resurrectionẽ glorificata
sit: tam̃ in humanitatis ueritate
ꝑmansit. Nam cũ ipse dixerit pꝰ
resurrectionem apło thomȩ. mit¬
te manum tuã ⁊ uide. quia sp̃e
carnem ⁊ ossa ñ habet: sicut me ui

Expanded text:
quae vero est assumpta, passibilis. quae vero est assumpta, passibilis. Nam, sicut Patres monent, demus injurias carni, miracula divinitati; discernamus intellectu naturas, et noxios vitemus errores. Divinitas enim sic sibi humanitatem adunavit, ut nullatenus cum humanitate confundi possit, sed utraque inconfusa et adunata permaneat. Quia licet incarnationis dispensatio post resurrectionem glorificata sit, tamen in humanitatis veritate permansit. Nam cum ipse dixerit post resurrectionem apostolo Thomae: Mitte manum tuam, et vide, quia spiritus carnem et ossa n
Abbreviated transcription (Latin):
unc in medium breut̃t copio¬
sum. sacramentis cȩlestibus
psalmum ꝑacta expositione re¬
uocemꝰ: ut eius uirtus euidenter
possit intelligi: cum ipsius ualu¬
erint membra cognosei Respici¬
amus psalmistam: qͣnta sit gr̃a
diuinitatis ornatus. Ante dñi
u̾ba p̾dicauit: tt̾m post eius dic¬
ta re loquit᷑ Cum precedit ꝓpħa
est: cum sequit᷑. apostolus. Q ui a
i uentura integra fide prȩdixit:
i ꝓsequens ꝑfecta ueritate cõsonu¬
it. Ipse autem dñs de medio tan¬
quam de cęlo retonans. potentiȩ
suȩ nobis archana patefecit: ut et
diuinitatis eius głam ⁊ incarnati¬
onis mysteria pro modulo nr̃o. sa¬
lutarit discerenus:. In hoc autem se¬
cundum numero qui ex duabus
inunadibus pulchrȩ compositus
est: aptissime duȩ naturȩ inconfu¬
sȩ atq ꝑfectȩ. in una ꝑsona sunt
positȩ dñi xp̃i: Quarum ẽ una
qua regnat: ⁊ altera qua ministt.
Prima creatrix: posterior creata
Et ideo quȩ assumpsit impassibił.

Expanded text:
unc in medium breviter copiosum sacramentis coelestibus psalmum, peracta expositione revocemus, ut ejus virtus evidenter possit intelligi, cum ipsius valuerint membra cognosci. Respiciamus Psalmistam, quanta sit gratia Divinitatis ornatus. Ante Domini verba praedicavit, iterum post ejus dicta reloquitur. Cum praecedit propheta est, cum sequitur apostolus: quia et ventura integra fide praedixit, et prosequens perfecta veritate consonuit. Ipse autem Dominus de medio, tanquam de coelo retonans, potentiae suae nobis arcana patefecit; ut et divinitatis ejus gloriam, et incarnationis mysteria pro modulo nostro salutariter disceremus. In hoc autem secundo numero, qui ex duabus monadibus pulchre compositus est, aptissime duae naturae inconfusae atque perfectae in una persona sunt positae Domini Christi: quarum est una qua regnat, et altera qua ministrat; prima creatrix, posterior creata; et ideo quae assumpsit, impassibilis;
Abbreviated transcription (Latin):
mei dñe: ⁊ exaudi oeationẽ mneã:
Consideremus quid sit hoc quod
mat̾ ȩccłia in uno eodemq uersu.
⁊ exauditam se dicat. et it̾m dẽp̃-¬
cetur audiri: significans ꝑfec¬
te orationis hunc ẽẽ modum:
ut licet nobis ꝑ ostulata desidia
concedant᷑. ꝓbabili semꝑ ambiti¬
one audiri nos tam̃ uigiter po¬
stulemus: sicut dic̃ apostolus. Sine

Expanded text:
ne, et exaudi orationem meam. Consideremus quid sit hoc, quod mater Ecclesia in uno eodemque versu, et exauditam se dicat, et iterum deprecetur audiri: significans perfectae orationis hunc esse modum, ut licet nobis postulata desideria concedantur, probabili semper ambitione audiri. Nos tamen jugiter postulemus, sicut dicit Apostolus: S
Abbreviated transcription (Latin):
quem diximus primo modo
psalmi in nocentiam suam respici
deprecat᷑: quia cum iniquis homi¬
iubus non habuit portionem: Se¬
cundo supplicat. ne hereticis aut
scrsmatiers in uidicio dñi misceat᷑.
qm̃ domum eius se dilexisse testatus ẽ:¬

Expanded text:
quem diximus primo modo psalmi innocentiam suam respici deprecatur, quia cum iniquis hominibus non habuit portionem. Secundo supplicat ne haereticis aut schismaticis in judicio Domini misceatur, quoniam domum ejus se dilexisse testatus e
Abbreviated transcription (Latin):
nullum alt̾m formidare. Sed
inter aduersa seculi: unum sibi
testatur ẽe suffugium: ut licet pe¬
riculis corporalibus iactaret᷑. ipse
in domo domini firmissima deuo¬
tione mentis habitaret. Secunda
positione multiplici clade delibe¬
ratus. diuersis modis gratias ag̃.
tudinis pollicet᷑. Sciendum sane¬

Expanded text:
nullum alium formidare, sed nullum alium formidare, sed inter adversa saeculi unum sibi testatur esse suffugium, ut licet periculis corporalibus luctaretur, ipse in domo Domini firmissima devotione mentis habitaret. Secunda positione multiplici clade liberatus, diversis modis gratias agit,tudinis pollicetur. COMME
Abbreviated transcription (Latin):
languebat. ęuangelica nobis desi¬
gnat auctorita ᷤ: qui calculus qͥnqͥ¬
es in se reductts. in uicesima qͥnta
summa progredit᷑: ut sic corda fide¬
lium psalmi istius abysso recreen¬
tur. sicut in illis porticibus iacen¬
tium probaticę piscinȩ̨ lauachro
egra corpora sanabant᷑. Ex plicit psal¬
ꝑsalmus dauad priusqͣm liniret᷑.
ituli huius nistoria. regum qͥ¬
dem uolumine latius indica¬
tur: Nam cum saul peccasset ãeo:
ꝑ scm̃ sam uhelem ꝓphetam. dauid
apud patrem suum est unctus in
regem: Uerum hic titulus de ipsa
unctione non loquit᷑: s illam po¬
tius commemorare dinosctt᷑. qͣndo
post ꝑsecutiones saulis uoto ppłi
est ꝑductus ad regnum: cum et
istum psalmũ rerum ipsarum
testificatione eum conscripsisse mani¬
festum sit. Nam si illam primam
ante regnum uberaret᷑ ab inimi¬
cis suis acerrimi : ꝑ totum psalmũ
loquit᷑ ꝓpheta In prima positiõe
dominum se dicens metuere: et

Expanded text:
languebat, evangelica nobis desilanguebat, evangelica nobis designat auctoritas . Qui calculus quinquies in se reductus, in vicesima quinta summa progreditur, ut sic corda fidelium psalmi istius abysso recreentur, sicut in illis porticibus jacentium probaticae piscinae lavacro aegra corpora sanabantur. EXPOSITIO IN PSALs David priusquam liniretur. Tituli hujus historia Regum quidem volumine latius indicatur . Nam cum Saul peccasset Deo, per sanctum Samuelem prophetam David apud patrem suum est unctus in regem. Verum hic titulus de ipsa unctione non loquitur, sed illam potius commemorare dignoscitur, quando post persecutiones Saulis, voto populi est perductus ad regnum , cum et istum psalmum rerum ipsarum testificatione eum conscripsisse manifestum sit. Nam si primam ante regnum liberaretur ab inimicis suis acerrimis, per totum psalmum loquitur Propheta. In prima positione dominum se dicens metuere, et
Abbreviated transcription (Latin):
nens ut iniquoꝵ consortia fugien¬
tes. fidelibus. xp̃i spiritali semper
caritate uingamur: quia ex diu¬
tina hominum conu̾satione. moꝵ
semꝑ contrahimus qualitatem Hoc
enim ⁊ sextus psalmu s ammonet
cum dicit: Biscedite a me omnes
qui operamini iniquitatẽ Hoc
iseptimus decimus. qui ait. Cum
sc̃o sẽs eris: ⁊ eum uiro innocente in¬
nocens eriᷤ. Et cum electo electus
eri: i cum ꝑuerso subu̾teri  Reuera.¬
ut cognosceret᷑ ingens malũ. quod
tamen crebro monebat᷑ esse fugiendũ
Qua ꝓpter studiosissim e quęramus
gloriosum nimi ᷤᷤ aptumq collegiũ.
quod noᷤᷤ uirtutibus erudiat: ⁊ desi¬
derio diuinȩ caritatis accendat:
ne in retributione malorum meri¬
to ungamur pessimiᷤ. qui collegi¬
um hĩc habere uolimꝰ cum mali¬
gnis: Q uod si diligentius ꝑscrutem᷑:
nec qͣntitaᷤᷤ ipsius numeri uacat:
Nam quinq porticus fuisse salomo¬
nis. in quibus ꝑiclitantium turba

Expanded text:
nens ut iniquorum consortia fugiennens ut iniquorum consortia fugientes, fidelibus Christi spirituali semper charitate jungamur, quia ex diutina hominum conversatione, morum semper contranimus qualitatem. Hoc enim et sextus psalmus admonet, cum dicit: Discedite a me omnes qui operamini iniquitatem ; hoc et decimus septimus qui ait: Cum sancto sanctus eris, et cum viro innocente innocens eris, et cum electo electus eris, et cum perverso subut cognosceretur ingens malum, quod tam crebro monebatur esse fugiendum. Quapropter studiose quaeramus gloriosum nimis aptumque collegium, quod nos virtutibus erudiat, et desiderio divinae charitatis accendat, ne in retributione 88 malorum merito jungamur pessimis, qui collegium hic habere voluimus cum malignis. Quod si diligentius perscrutemur, nec quantitas ipsius numeri vacat. Nam quinque porticus fuisse Salomonis, in quibus periclitantium turba
Abbreviated transcription (Latin):
pes eius immobilis ꝑdurauit. Qui
licet importuneᷤ tribulationibus
fluctuet: in parte fidei nescit qui¬
biis libet necessitatibus commoueri:
Possunt enim tales ⁊ hii similes noc
dicere: de quibuᷤ ipse dominus te¬
stimoniũ ꝑhibet: ut ẽ allud: Relis
michi septem milia uirorum: qui nͣ
curuauerunt genua ante baal:
dientes Nam quotiens plurali nu-¬
mero dicunt᷑ eccłiȩ: mundi istius
xp̃iani populi significantur. qui
de diu̾sis gentibus probant᷑ ẽẽ collec̃¬
ti Futura est enim una ⁊ ꝑfecta ie¬
rusalem: quȩ malorum sequestrati¬
one purgabit᷑ Dicit ergo: Beatus
iste quem diximus non in ȩcclesia.
s in ȩcclesiis se domino cantaturũ:
quia ꝑ uniu̾sum inundum nom̃
constat ẽẽ catholicum: Conelusio.
onsideremus qualem nobis for¬
mam uttȩ religiosus iste tradi¬
derit. Dicit enim Ideo se hic uitas¬
se pessimos. ne in iudicio dñi cum
malis possit ẽẽ sotiatus Ad mo¬

Expanded text:
pes ejus immobilis perduravit; qui pes ejus immobilis perduravit; qui licet importunis tribulationibus fluctuet, in parte fidei nescit quibuslibet necessitatibus commoveri. Possunt enim tales, et his similes hoc dicere, de quibus ipse Dominus testimonium perhibet, ut est illud: Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal dientes. Nam quoties plurali numero dicuntur ecclesiae, mundi istius Christiani populi significantur, qui de diversis gentibus probantur esse collecti. Futura est enim una et perfecta Jerusalem, quae malorum sequestratione purgabitur. Dicit ergo beatus iste quem diximus, non in Ecclesia, sed in ecclesiis se Domino cantaturum, quia per universum mundum nomen constat esse catholicum. Conclusio psalmi. Consideremus qualem nobis formam vitae religiosus iste tradiderit. Dicit enim ideo se hic vitasse pessimos, ne in judicio Domini cum malis possit esse sociatus, admo
Abbreviated transcription (Latin):
entes uidices uniu̾saliter exsecrat᷑
Nam ⁊ qui iusticiam uendit: mu¬
neribus dexteram replet: Et qui
nocentes absoluit. idem suã dext̾am
munerum acceptione compleutt.
Sic utrumq ut arbitror. ad uirũ
sanguium congruenter aptandũ
meam ingressus sum: redime me
⁊i miserere mei: Schema sin cresis
est: cum causam suã quis ab ad¬
uersariis nitit᷑ efficere meliorem.
Nam cum illi accipiendo. fallaciter
gaudeant dexteram suã muneri¬
bus fuisse completã: se dicit ad in¬
nocentie introisse diuitias. In¬
gressus enum in thesauros spiritales.
multo uerus se ꝯsolatus est. quam
illi super mundanis diuitiis gau¬
dere potuissent. Redime me. id ÷
aduentus tui sanguine p̃cioso libe¬
rum redde: quo absolutus ẽ mundꝰ
qui peccatis tenebatur obnoxius:
Et iniserere mei. scilicet in hoc mũ¬
do. ubi fideliter supplicantibus par
grauĩt sȩuientes angustias. hoc be¬
ne uir catholicus ꝓfitetur: quia

Expanded text:
entes judices universaliter exsecratur. entes judices universaliter exsecratur. Nam et qui justitiam vendit, muneribus dexteram replet; et qui nocentes absolvit, idem suam dexteram munerum acceptione complevit. Sic utrumque, ut arbitror, ad virum sanguinum congruenter aptandum sum: redime me, et miserere mei. Schema syncrisis est, cum causam suam quis ab adversariis suis nititur efficere meliorem. Nam cum illi accipiendo fallaciter gaudeant dexteram suam muneribus fuisse completam, se dicit ad innocentiae introisse divitias. Ingressus enim in thesauros spirituales multo verius se consolatus est, quam illi super mundanis divitiis gaudere potuissent. Redime me, id est adventus tui sanguine pretioso liberum redde, quo absolutus est mundus, qui peccatis tenebatur obnoxius. Et miserere mei, scilicet in hoc mundo, ubi fideliter supplicantibus parcgraviter saevientes angustias, hoc bene vir catholicus profitetur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dignatur: lab hospitiᷤᷤ merito. crescit
hospitii magnitudo. Ne simul
i cum uiris sangunum uit̾a mẽa
Iuste rogat. ne cum impiis anima
eiuis ꝑeat infuturo iudicio: cum
quibus hic cõmunem non habu¬
it actionem: Merito enim ab eis
ibi se sequestrari petiit: a quibus
hic se ipse diuisit: Sanguinũ enĩ
uiri sunt: qui carnaliter uruunt.
i nulla uissa cȩlestia concupiscũt.
Pereunt gͦ tales de futura ierłm: qͥ
ꝓsua impietate dampͥnandi sunt:¬
n quorum manibus iniquitates
sunt. dextera eorum repleta ẽ mu¬
neribus. Exponit qui sunt uiri san¬
guinum: in quorum ꝯsuetudine
uidemus ẽe nequissimaᷤ actiones
Manus enim nr̃e significant gene¬
rales operationes: quas gerimus in
hac luce degentes: Hic dextera. spe¬
cialiter iudicis uenalitatem pro¬
nintiat. quam ideo dicit repletã
ẽẽ muneribus. quod multarum
pec uniarum elatione grauata
sit: Et considera: quod hic accipi¬

Expanded text:
dignatur, et ab hospitis merito crescit dignatur, et ab hospitis merito crescit hospitii magnitudo. Vers. 9. et cum viris sanguinum vitam meam. Juste rogat ne cum impiis anima ejus pereat in futuro judicio, cum quibus hic communem non habuit actionem. Merito enim ab eis ibi se sequestrari petiit, a quibus hic se ipse divisit. Sanguinum enim viri sunt, qui carnaliter vivunt, et nulla jussa coelestia concupiscunt. Pereunt ergo tales de futura Jerusalem, qui pro sua impietate damnandi suntn quorum manibus iniquitates sunt: dextera eorum repleta est muneribus. Exponit qui sunt viri sanguinum, in quorum consuetudine videmus esse nequissimas actiones. Manus enim nostrae significant generales operationes, quas gerimus in hac luce degentes. Hic dextera specialiter judicis venalitatem pronuntiat, quam ideo dicit repletam esse muneribus: quod multarum pecuniarum oblatione gravata sit. Et considera quod haec accipi
Abbreviated transcription (Latin):
lexi decorem domus tuȩ:⁊ locum
habitationis glorie tuȩ. B eatissimꝰ
ille quem diximus. secundũ modũ
orationiᷤ ingredit᷑. Supplicans ut
cum decorem domus domini dile¬
xerit. illis qui ab eodem alieni st̃
Nullatenus misceatur. s in eius
eccłia ꝑseueret: Decorem domus
dicit. non pulchritudinem parie¬
tum. aut ministeriorũ p̃tiosissi¬
mos apparatus: s ipsorum actu¬
um beatissimã qualitatem qͥbus
cuncta gaudet ȩ̨ccłia. id ÷ in psal¬
morum iubilatione. in precum
sc̃ĩtate. in xpĩani populi humil¬
lima deuotione Prius enim de
uniu̾sali dixit ȩccłia: nunc ueñ
ad scõs. in quibus glorian dei ha¬
bitare cognoscitur. De quibus apłs
dicit. Templum enim dei sc̃m ÷.
quod estis uos Dicendo enim ha¬
bitationis locum. numani pecto¬
ris significauit archanum: mirabi¬
liter sub iungens gloriȩ tuȩ. quia
ubicumq habitat gloria ẽ Gloriosũ
entm efficit quicquid in habitare

Expanded text:
m m habitationis gloriae tuae. Beatissimus ille quem diximus, secundum modum orationis ingreditur, supplicans ut, cum decorem domus Domini dilexerit, illis qui ab eodem alieni sunt nullatenus misceatur, sed in ejus Ecclesia perseveret. Decorem domus dicit, non pulchritudinem parietum aut ministeriorum pretiosissimos apparatus, sed ipsorum actuum beatissimam qualitatem, in quibus cuncta gaudet Ecclesia, id est, in psalmorum jubilatione, in precum sanctitate, in Christiani populi humillima devotione. Prius enim de universali dixit Ecclesia, nunc venit ad sanctos, in quibus gloria Dei habitare cognoscitur: de quibus Apostolus dicit: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Dicendo enim habitationis locum, humani pectoris significavit arcanum; mirabiliter subjungens, gloriae tuae, quia ubicunque habitat, gloria est. Gloriosum enim efficit quidquid inhabitare