comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erat tam̃ eccłe tam insignis offensio. si aliqͣ tali
necessitate qualem paulus apłs habuit: dic toto
dominico usq ad medium noctis uł etiam usq ad
dilułm reficere corpora ñ curarent. Nunc uͦ poste
qͣm heretici maxime impiissimi. ieiunia dicido¬
minici ñ aliq̃ necessitate occurrentia ꝑag̾e. s quasi
sollemnitate statuta dogmatizare ceꝑunt. et in¬
notuerunt ppłis xp̃ianis: ꝓfecto nec tali necessi¬
tate qualem apłs habuit. existimo faciendũ eẽ
qd fecit. ne maiꝰ malum incurrat᷑ in scandalo. q̃m
honum ꝑcipiat᷑ er u̾bo. Quicqͥd tam̃ causa neces¬
sitatisextiterit. cur homo xp̃ianꝰ die dnico ieiu
quatuodecim dieb ac ꝑ hoc duob dñicis ieiuna¬
tum. uuulom dubitare debem̃ dñicumdiẽ qͣndo¬
ñ plures dies sine uila refectione continuandi uo¬
uent᷑. int̾ ieiunioꝵ dies ñ eẽ ponendũ. Cur autẽ

Expanded text:
non erat tamen ecclesiae tam insignis offensio, si aliqua tali non erat tamen ecclesiae tam insignis offensio, si aliqua tali necessitate, qualem Paulus apostolus habuit, die toto dominico usque ad medium noctis uel etiam usque ad diluculum reficere corpora non curarent. nunc uero postea quam haeretici maxime impiissimi ieiunia diei dominici non aliqua necessitate occurrentia peragere, sed quasi sacra sollemnitate statuta dogmatizare coeperunt et innotuerunt populis Christianis, profecto nec tali necessitate, qualem apostolus habuit, existimo faciendum esse, quod fecit, ne maius malum incurratur in scandalo, quam bonum percipiatur ex uerbo. quicquid tamen causae uel necessitatis extiterit, cur homo Christianus die dominico ieiunquattuordecim diebus ac per hoc duobus dominicis ieiunatum, nullo modo dubitare debemus dominicum diem, quando non plures dies sine ulla refectione continuandi uouentur, inter ieiuniorum dies non esse ponendum. Cur autem
Abbreviated transcription (Latin):
quia fuerat exiturus. et eos sufficient̾ instruere cupi¬
ebat. Nongͥ sollemut̃ die dñico ieiunabat. s ne¬
cessarꝰ sermo quistudi feruentissimi audiebat᷑ ar¬
dore. reficiendi eorporis causa int̾rumpendus ẽẽ ñ
tabat: p̃sertim quia tẽ ex iilis t̾ris sic̃ consequen¬
tia docent. ita discessurus erat. ut iam ñ eos in car¬
ne uisurus Ac ꝑhoc magis ostendit᷑ dñicis dieb
solita illis ñ fuisse ieiunia. quia ne hoc crederet᷑
curauit septor libri causã ꝓducendi sermonis
erponere: ut scurm̃ si aliqua necessitas oriat᷑. uugen¬
tiou actioni ñ ẽt̃ p̃ndium p̃ferendũ⁊ qͣmuis ab
iltis aiidissime audientib. et ipsum sontẽ cogitan¬
tib ꝓfecturũatq io magna siti. ñ aque s uerbi:
sineꝰ sacietate quicqͥd influebat haurientibꝰ. ñ tm
carnale p̃ndium. uerũetiã cena contẽpta ẽ. S tc̃
qͣmiuis dominicodis salita illis ieiuna ñ fuissent:

Expanded text:
quia fuerat exiturus et eos sufficienter instruere cupiquia fuerat exiturus et eos sufficienter instruere cupiebat. non ergo sollemniter die dominico ieiunabant, sed necessarius sermo, qui studii feruentissimi audiebatur ardore, reficiendi corporis causa interrumpendus esse non tabat, praesertim quia tunc ex illis terris, sicut consequentia docent, ita discessurus erat, ut iam non esset eos in carne uisurus. ac per hoc magis ostenditur dominicis diebus solita illis non fuisse ieiunia, quia, ne hoc crederetur, curauit scriptor libri causam producendi sermonis exponere, ut sciremus, si aliqua necessitas oriatur, urguentiori actioni non esse prandium praeferendum. quamuis ab istis auidissime audientibus et ipsum fontem cogitantibus profecturum atque ideo magna siti non aquae sed uerbi sine satietate, quicquid influebat, haurientibus non tantum carnale prandium uerum etiam cena contempta est. Sed tunc quamuis dominico die solita illis ieiunia non fuissent,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sic accipiat᷑: tamqͣm solerent apłi dñico die
sollempnit̃ ieuinaie. Una enim sabbi tc̃ appella¬
batur dies: que nc̃ dñicus appellat᷑. Qđ in euan¬
geliis aꝑtius inuenit᷑. Nam dies resuritetionis
Añi pͥma sabbi a matħo. a cetĩs autẽ tͥb una sab¬
bati dr quem constat eum eẽ. qui postea dñicus ap¬
pellat᷑ ẽ. Aut gͦ post ꝑactum diem sabbi noctĩ ini¬
tio fuerant congirgati. quȩ utiq: nor iam ad diẽ
dnicum hoc ẽ ad unam sabbi ꝑtinebat. et ita ea¬
dem nocte fractur panẽ. sicut frangit᷑ in sacram̃¬
to cxporis xp̃i. ꝓduxit sermonẽ usq ad medium
noctis: et post celebrata sacram̃ta rursus usq ad di¬
cescente ꝓficisceret᷑ die dñico: aut ceite si una sabb̃i
ñ ꝑ noctem s ꝑdieai hora dñici fuerant congrega¬
ti eo ipso qd̾ dictumẽ. paulus disputabat illis exi¬
turus aliadie. erp̃ssa ẽ ꝓducendi causa sermonis.

Expanded text:
hoc sic accipiatur, tamquam solerent apostoli dominico die hoc sic accipiatur, tamquam solerent apostoli dominico die sollemniter ieiunare. una enim sabbati tunc appellabatur dies, qui nunc dominicus appellatur, quod in euangeliis apertius inuenitur. nam dies resurrectionis domini prima sabbati a Matthaeo, a ceteris autem tribus una sabbati dicitur, quem constat eum esse, qui postea dominicus appellatus est. aut ergo post peractum diem sabbati noctis initio fuerant congregati, quae utique nox iam ad diem dominicum, hoc est ad unam sabbati pertinebat, et ita eadem nocte fracturus panem, sicut frangitur in sacramento corporis Christi, produxit sermonem usque ad medium noctis, ut post celebrata sacramenta rursus usque ad dicescente proficisceretur dominico die, aut certe, si in una sabbati non per noctem sed per diem hora dominici fuerant congregati, eo ipso, quod dictum est: Paulus disputabat illis exiturus alia die, expressa est producendi causa sermonis,
Abbreviated transcription (Latin):
euminuenit. qͦs ieuinaturũ se uouit plurimos
dies. Ieuinium tam̃ etiam continuatũ siu n ebdoma¬
do soluendum ẽ: nullo congruentiꝰ qͣnidñico sol
uitur die. Si autẽ post ebdomademcorpꝰ reficitur.
ñ utiq ad ieuinandũ dies dominꝰ eligitur. s. in nu¬
mero quẽ uoueri placuit inuentt᷑. Nec illud mo¬
ueat quod pͥscillianistȩ manicheoꝵ simillimi adie¬
uinandũ die dominico solent testimoniũ de actib
enim scͥptum ẽ. In una autẽ sabbi congregatis nob̃
frang̾e panẽ: paulus disputabat illis exiturꝰ alt̾a
die. ꝑduxitq serinonẽ usq ad mediũ noctis. De¬
inde cum descendisset de cenaculo uͥ congregati erãt
ad resuscitandum adolescentẽ. qui grauat᷑ somno
de fenestra cecidat. et mortuus ferebat᷑: de ipso a¬
postolo scͥptura sic loquit᷑. Ascendens autẽ inquit
cum fregisset panem atq gustasset satisq eẽt allo¬
cittus usq ad diluculum: sic ꝑfectus ẽ. Absit ut

Expanded text:
eum inuenit, quos ieiunaturum se uouit plurimos eum inuenit, quos ieiunaturum se uouit plurimos dies. ieiunium tamen etiam continuatum si in hebdomade soluendum est, nullo congruentius quam dominico die soluitur. si autem post hebdomadem corpus reficitur, non utique ad ieiunandum dies dominicus eligitur, sed in numero, quem uoueri placuit, inuenitur. Nec illud moneat, quod Priscillianistae Manichaeorum simillimi ad ieiunandum die dominico solent testimonium de apostolenim scriptum est: In una autem sabbati congregatis nobis frangere panem Paulus disputabat illis exiturus alia die produxitque sermonem usque ad medium noctis. deinde cum descendisset de cenaculo, ubi congregati erant, ad resuscitandum adulescentem, qui grauatus somno de fenestra ceciderat et mortuus ferebatur, de ipso apostolo scriptura sic loquitur: Ascendens. autem, inquit, cum fregisset panem atque gustasset satisque esset adlocutus usque ad diluculum, sic profectus est. absit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
et alie ñnulle etiamsi pauce. siue. illi ꝑrime. siue
longinquȩ: die autẽ dñico ieiunare scandalũ mag¬
num ẽ: maxime postea qͣm innotuit decestabilis.
multũq fidi catholioe scͥpturisq diuinis aꝑtissi¬
me contraria heresis manicheoꝵ. qui suis audito¬
rib adieuinandũ istum tamqͣm legitimũ consti¬
tuerunt diem. ꝑ qđ factum ẽ: ut ieiuniũ dieido¬
mimei horribilꝰ haberet᷑. Nisi forte aliqͥs idoneꝰ
sit nulla refectione utt̃posita ultra ebdomadem ꝑ¬
petuare ieiuniũ: ut ieiunio quadraginta dierum
qͣntum potuerit appropinquet. sic̃ aliqͦs fecisse cog¬
nouimꝰ. Nã et ad ipsum qͣdragenariũ numerũ ꝑ¬
uenisse quẽdã. a fr̃ib fide dignissimis nob̃ asseue¬
ratum ẽ. Quẽadmodũ enim uecerũ patrũ tẽpori¬
b moyses et helẏas nicħ cont̃ pͣndia sabborum
fecerunt. cum dieb quadragenis ieiunauerunt.:
ita qui potuerunt septem dies ieiunando tͣnsire.

Expanded text:
et aliae nonnullae etiam si paucae siue illi proximae siue et aliae nonnullae etiam si paucae siue illi proximae siue longinquae. die autem dominico ieiunare scaudalum est magnum, maxime postea quam innotuit detestabilis multumque fidei catholicae scripturisque diuinis apertissime contraria haeresis Manichaeorum, qui suis auditoribus ad ieiunandum istum tamquam legitimum constituerunt diem. per quod factum est, ut ieiunium diei dominici horribilius haberetur, nisi forte aliquis idoneus sit nulla refectione interposita ultra hebdomadem perpetuare ieiunium, ut ieiunio quadraginta dierum, quantum potuerit, adpropinquet, sicut aliquos fecisse cognouimus. nam et ad ipsum quadragenarium numerum peruenisse quendam a fratribus fide dignissimis nobis adseueratum est. quem ad modum enim ueterum patrum temporibus Moyses et Helias nihil contra prandia sabbatorum fecerunt, cum diebus quadragenis ieiunauerunt, ita, qui potuerit septem dies ieiunando transire,
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ qͦs nos unumꝰ. et cum quib douiuimꝰ. in his reb
moffensa societate. Sic̃ enĩ qd̾ait apłs uerũ ẽ. ma¬
lum ẽẽ homini qͥ ꝑ offensionẽ manducat. ita ma¬
lum ẽ homini qui ꝑ offensionẽ ieiunat. N itaq
simꝰ eis similes. qui uidentes ioħem ñ manducantẽ.
nec bibentẽ. dixerunt. demoniũ habet: s nec rursꝰ
eis qͥ uidentes xp̃m manducantẽ et bibentẽ. dirert
ate homo uoraxet uinosus. amicꝰ publicanoꝵ et
pecc̃oꝵ. Rem quippe ualde necessariã hisdictis dñs
ipse subiecit atq ait: et iustificata ẽ sapientia in fi¬
liis suis. Quis nt autẽ isti si requiris: lege quod
scͥptum ẽ. filii sapientie eccła uistoꝵ. Hi sunt qͥ
quando manducant ñ manducantes ñ sꝑnunt.
qͣudo ñ manducant. manducantes ñ iudicant:
s cosplaneqͥ ꝑoffensionẽ ñ manducant siue man¬
ducant. uł sꝑnunt uł iudicant. Et de die quidẽ
sabbi. facilior causa ẽ: quia et romana iciunet eccła.

Expanded text:
inter quos uiuimus et cum quibus deo uiuimus, in his rebus inoffensa societate. sicut enim, quod ait apostolus, uerum est malum esse homini, qui per offensionem manducat, ita malum est homini, qui per offensionem ieiunat. non itaque simus eis similes, qui uidentes Iohannem non manducantem nec bibentem dixerunt: Daemonium habet, sed nec rursus eis, qui uidentes Christum manducantem et bibentem dixerunt: Ecce homo uorax et uinosus, amicus publicanorum et peccatorum. rem quippe ualde necessariam his dictis dominus ipse subiecit atque ait: Et iustificata est sapientia in filiis suis. qui sint autem isti, si requiris, lege, quod scriptum est: Filii sapientiae ecclesia iustorum. hi sunt, qui, quando manducant, non manducantes non spernunt, quando non manducant, manducantes non iudicant, sed eos plane, qui per offensionem non manducant siue manducant, uel spernunt uel iudicant. Et de die quidem sabbati facilior causa est, quia et Romana ieiunat ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
buit concupita esca damnauit: sic ascĩs et fide¬
lib pie pͣndet᷑. quẽadmodũ a sacͥlegis et incredu¬
lis. impie ieninatur. Preponitur autẽ dies dñicus
sabb̃o. fide resurrectionis: ñ consuetudine refectio¬
nis. aut etiam uinolente licentia cantionis. Moy¬
ses inqͥt quadraginta dieb panẽ ñ manducauit:
nec bibit aquam. Cur autẽ hoc dix̾it: subiungit
atq ait. Foce moyses amicus dĩ. nob̃ inquilinus
delator legis et ppłi dux: terbinas sabb̃as ieuinio
celebrans. ñ offensam s meritũ collocauit. Nũqͥd
atcendit quid hinc possit consequent̾ opponi:
Quautiq si moysi ieiunantis ꝓponit eremplũ.¬

Expanded text:
buit, concupita esca damnauit, sic a sanctis et fidebuit, concupita esca damnauit, sic a sanctis et fidelibus pie prandetur, quem ad modum a sacrilegis et incredulis impie ieiunatur. praeponitur autem dies dominicus sabbato fide resurrectionis, non consuetudine refectionis aut etiam uinolentae licentia cantionis. \'Movses\', inquit, \'quadraginta diebus panem non manducauit nec bibit aquam\\ cur autem hoc dixerit, subiunxit atque ait: \'Ecce Moyses, amicus dei, nubis inquilinus, delator legis et populi dux, ter bina sabbata ieiunio celebrans non offensam sed meritum conlocauit\'. numquid adtendit, quid hinc possit consequenter opponi? quia utique, si Moysi ieiunantis proptere
Abbreviated transcription (Latin):
quieuit. qͣm dñicus. qͦ a mortuis resurrexit. San¬
ctius ẽ enimꝑfecto sabb̃m. si scd̾m u̾ba huiꝰ in sabbo
ꝑ ieiunium pecẽm omne uitat᷑. et qđ aliis diebꝰ cõ¬
tractum ẽ abolet᷑: indñico autẽ ꝑ escam uentris tẽp¬
tatio ñ cauet᷑. et diabolicȩ calumnie locus datur.
et paradiso ꝑitur. et pͥmatus amittit᷑. Quid est gͦ
qd̾ tursus s ipse contrariꝰ admonet. ut ñ prandio
modesto. sobrio. xp̃iano reficiam᷑ die dñico: s in alo¬
gia letantes plaudentesq cantemꝰ. saturasti dñe
aĩam inanem. et potasti animã sitientẽ: Nẽpe
si tc̃ ñ erram̃ qͣndo ieiunam᷑. et alioꝵ sexdierũ etro¬
res tunc abliumꝰ cum sabbo ieunem̃: nullꝰ erit
die dñico det̾ior. nullus sabbo melior. Crede dile¬
ctissime fr̾. nemo legem sic̃ iste intelligit. nͥ qui ñ
ꝑdidit: et esau nepotem sc̃i abrahe ñ esca. s usq
ad contemptum sacram̃ti. qd̃ in pͥmatu suo ha¬

Expanded text:
quieuit, quam dominicus, quo a mortuis resurrexit. sanquieuit, quam dominicus, quo a mortuis resurrexit. sanctius est enim profecto sabbatum, si secundum uerba huius in sabbato per ieiunium peccatum omne uitatur et, quod aliis diebus contractum est, aboletur, in dominico autem per escam uentris temptatio non cauetur et diabolicae calumniae locus datur et paradiso peritur et primatus amittitur. quid est ergo quod rursus sibi ipse contrarius admonet. ut non prandio moderato, sobrio, Christiano reficiamur dominico die, sed in alogia laetantes plaudentesque cantemus: Saturasti, domine, animam inanem et potasti animam sitientem? nempe si tunc non erramus, quando ieiunamus, et aliorum sex dierum errores tunc abluimus, cum sabbato ieiunamus, nullus erit die dominico deterior, nullus sabbato melior. crede, dilectissime frater, nemo legem sicut iste intellegit, nisi qui non ibus perdidit et Esau, nepotem sancti Abrahae, non esca sed usque ad contemptum sacramenti, quod in primatu suo ha
Abbreviated transcription (Latin):
dulgetur. ut a rationis tramite deuictur: Anima¬
lia ratione carentra dicunt᷑ aloga. quib similes
sunt uentridediti. Propt̾ qđ immnod̾atum conui¬
uium quo mens in qua ratiodñatur. ingurgitatio¬
ne uescoendi ac bibendi quodamͦ obruitur. alogia
nuncupatur. Insuꝑ etiam ꝓpt̾ cibum ac potum ñ
m̃tis s uent̾s. alogia diei dñici dicit ẽẽ cantatũ.
saturastidñe animã manem. et potasti aĩam sitien¬
Ecce qui nos commonet ne lege uentͥs. legem dñi
corrumpamꝰ. ne paneincȩli uendamꝰ esca t̾rena: et
adiungit. qͥa esca adam paradiso ꝑit. esca esau pͥ¬
matus amisit. Foce quidicit. ẽ enim sathane usita¬
ta caluninia. temptatio uent̾s. cui modicũ suadet
ut auferat totum: et horum inquit int̾p̃tatio pre¬
ceptoꝵs uent̾colas minꝰ incurtiat. N ne his u̾bis
suis id ag̾e uidet᷑: ut etiamdie dñico iciunct᷑: Alio¬
quin sanctior erit sabb̃idies. qͦ dñs in monum̃to re¬

Expanded text:
dulgetur, ut a rationis tramite deuietur? unde animadulgetur, ut a rationis tramite deuietur? unde animalia ratione carentia dicuntur aloga, quibus similes sunt uentri dediti. propter quod inmoderatum conuiuium, quo mens, in qua ratione vescendi ac bibendi quodammodo obruitur, alogia nuncupatur. Insuper etiam propter cibum ac potum, non mentis, sed ventris alogia diei dominici dicit esse cantandum: Saturasti, Domine, animam inanem, et potasti animam sitienEcce qui nos admonet ne lege ventris legem Domini corrumpamus, ne panem coeli vendamus esca terrena, et adjungit: Quia esca Adam paradiso periit, esca Esau primatum amisit. Ecce qui dicit: Est enim Satanae usitata calumniut auferat totum. et horum\', inquit, \'interpretatio praeceptorum uentricolas minus incuruat. Nonne his uerbis suis id agere uidetur, ut etiam die domi- Dico ieiunetur? alioquin sanctior erit sabbati dies, quo dominus in monumento re
Abbreviated transcription (Latin):
tamqͣm magnus ieiunatoꝵ accusat: qͣntũ honoris et
utilitatis uentͥb tͥbuat. si tẽ ñ erratur qͣndo pͣndet᷑
Anforte inieiunio sabb̃i cantũ bonum constituit.
ut alioꝵ sex dierum hoc etiam ipsius dñici uł leuẽ
sic̃ dic̃ errorẽ solũ ieiunũ sabbi possit aboleꝵ e:
et solo ipsodie ñ erret᷑. quo totoutiq ieiunat᷑: Qͥd
gͦ ẽ. qđ diem dñicum sabb̃o uelut xp̃iano iure p̃po¬
nit: Ecce scd̾m ipsum diessabb̃i multo sanctior in¬
uenit᷑. in quo et ñ errat᷑. cum eiꝰ toto sꝑacio ieiunat᷑:
et eodem ieiunio. ser cet̾oꝵ dierũ. ac ꝑ hoc et ipsiꝰ
dñici error abluatur. Puto qđ tͥ ñ placeat ista p̃¬
sumptio. Iam uͦ cum se hõiem sp̃ualem uidi uelit:
et tamqm carnales pransores sabb̃i accuset: atten¬
de queadmodum dñicidiei ñ paico p̾ndio reficiat.
sed alogia delectet᷑: Quid ẽ autẽ alogia. qd u̾bũ
ex greca lingua usurpatum ẽ. nͥ cum epulis in¬

Expanded text:
tamquam magnus ieiunator accusat, quantum honoris et tamquam magnus ieiunator accusat, quantum honoris et utilitatis uentribus tribuat, si tunc non erratur, quando prandetur. an forte in ieiunio sabbati tantum bonum constituit, ut aliorum sex dierum, hoc est etiam ipsius dominici uel leuem, sicut dicit, errorem solum ieiunium sabbati possit abolere et solo ipso die non erretur, quo toto utique ieiunatur? quid est ergo quod diem dominicum sabbato uelut Christiano iure praeponit? ecce secundum ipsum dies sabbati multo sanctior inuenitur, in quo et non erratur, cum eius toto spatio ieiunatur, et eodem ieiunio sex ceterorum dierum ac per hoc et ipsius dominici error abluitur. puto, quod tibi non placeat ista praesumptio. lam uero cum se hominem spiritalem uideri uelit et tamquam carnales pransores sabbati accuset, adtende, quem ad modum dominici diei non parco prandio reficiatur, sed alogia delectetur. quid est autem alogia, quod uerbum ex Graeca lingua usurpatum est, nisi cum epulis in
Abbreviated transcription (Latin):
ser dierum uł leius error ieiumi. orationis et elemo¬
sine fontib abluat᷑: ꝓfecto eos qui minꝰ qͣm sex dieb
in ebdomade ieiunant. ñ putat legitimũ erercere
ieiunium: nec dõ cẽ deuotos. nec maculas erroris q̃
de ista mortalitate contrahunt᷑ abluere. Uideant
gͦ romani qͥd agant. qͥa ctiam ipsi nimiũ contume¬
liose huiꝰ disputatione tractant᷑. apud qͦs õibꝰ istis
sex dieb p̃ter paucissimos clericos. aut monachos qͦt̾¬
quisq inuenitur. qui frequent̾ codiana ieuinia. ma¬
xime quia ibi ieiunandum qͥnta sabb̃i non uidet᷑.
Deinde quero si uniꝰ cuiꝰq dici uł leuis error. ipsius
diei ieiunio soluit᷑. uł abluit᷑. sic enim dicit. ut sex
dierumuł leuis error. ieuinii qͦ fontib abluatur:
quid faciemꝰ de illo errore qui surrexerit dñicodie.
in quo scandalum ẽ ieiunare: Aut si die ipso nullꝰ
xp̃ianis error obrepit. uide homo iste qͥ uentͥcolas

Expanded text:
sex dierum uel leuis error ieiunii, orationis et elemosex dierum uel leuis error ieiunii, orationis et elemosynae fontibus abluatur\', profecto eos, qui minus quam sex diebus in hebdomade ieiunant, non putat legitime exercere ieiunium nec deo esse deuotos nec maculas erroris, quae de ista mortali tate contrahuntur, abluere. uideant ergo Romani, quid agant, quia etiam ipsi nimium contumeliose huius disputatione tractantur, apud quos omnibus istis sex diebus praeter paucissimos clericos aut monachos quotusquisque inuenitur, qui frequentet cotidiana ieiunia, maxime quia ibi ieiunandum quinta sabbati non uidetur? 1Deinde quaero: si uniuscuiusque diei uel leuis error ipsius diei ieiunio soluitur uel abluitur — sic enim dicit: ut sex dierum uel leuis error ieiunii quoque fontibus abluatur\' —, quid faciemus de illo errore, qui subrepserit dominico die, in\' quo scandalum est ieiunare? aut si die ipso nullus Christianis error obrepit, uide, homo iste, qui uentricolas
Abbreviated transcription (Latin):
exercere. s cum scimonie incolis ac d̃o deuotis sollẽpni
eccłastico iure magis ac magis legitime ieiunare. ut
sex dierum uł leuis error ieuinii. orationis. et elemosi¬
nȩ fontib abluat᷑. quo possimꝰ dñica alogia refecti
om̃s equalicorde cantare: saturasti dñe aĩam manẽ.
et potasti aĩam sitientẽ. Ista dicens et a frequentia
ieuinandi. solumdiem dñicum excipiens. ñ tantũ
occidentis et orrientis ppłos xp̃ianos. in qͥb sabbo
nemo ieiuinat: uerumet ipsam romanã ecclam imꝓ¬
uidus et incautus accusat. Cum enim dicit subdis¬
ciplina xp̃iana manentes ñ debere cum filiis sine
lege. cum pͥncipib: sodomȩ cum plebe gomorrȩ. uo¬
luptaria sabbato exercere conuiuia. s. cũ scĩmonie
incolis ac do deuotis. sollemni eccłastico iure magis
ac magis legitiore ieuinare: ac deinde diffiniens.
quid sit legitime ieninare: subiungit et dicit. ut

Expanded text:
exercere, sed cum sanctimonii incolis ac deo deuotis sollemni exercere, sed cum sanctimonii incolis ac deo deuotis sollemni et ecclesiastico iure magis ac magis legitime ieiunare, ut sex dierum uel leuis error ieiunii, orationis et elemosynae fontibus abluatur, quo possimus dominica alogia refecti omnes aequali corde digne cantare: Saturasti, domine, animam inanem et potasti animam sitientem\'. ista dicens et a frequentia ieiunandi solum diem dominicum excipiens non tantum orientis et occidentis populos Christianos, in quibus sabbato nemo ieiunat, uerum et ipsam Romanam ecclesiam inprouidus et incautus accusat. cum enim dicit sub disciplina Christi manentes non debere cum filiis sine lege, cum principibus Sodomae, cum plebe Gomorrhae uoluptaria sabbatorum exercere conuiuia. sed cum sanctimonii incolis ac deo deuotis sollemni et ecclesiastico iure magis ac magis legitime ieiunare\', ac deinde definiens. quid sit legitime ieiunare. subiungit et dicit ut
Abbreviated transcription (Latin):
constititi: ñ solum phariseus qui bis in sabb̃o ie¬
iunabat. uerũetiam xp̃ianus. qui quarta et sexta.
et ipso sab̃b̃o ieiunare consueuit. qd̾ frequent᷑ ro¬
mana plebs facit: in labore ieiunii suꝑabit᷑. Et
tam̃ nescio quis iste ut dicis urbicus disputator. etiã
si quisq continuis qͥnq pret̾ sabb̃m et dñicũ diẽ
ita ieunet. ut nullo die corpus reficiat. eũ carnalẽ
uocat: quasi cibus et potus cet̾is dieb ñ ꝑtineat
ad carnem. et uentͥcolam iudicat. quasi soliꝰ sabbi
pͣndium descendat in uentrẽ. Huic sane ñ suffi¬
cit qđ ad uincendũ phariseũ iam sufficit. ut ter
in sabb̃o ieuinet᷑: s excepto dñico sex cet̾is dieb ieiu¬
nue opelat ut diait Antiqua remotalabe duo
in carne una xp̃i. iam subdisciplina manentes.ñ
debent cum filus sine lege. et cum pͥncipib sodomor
et cum plebe gomorre sabbatoꝵ uoluptaria cõuiura

Expanded text:
constituti, non solum Pharisaeus, qui bis in sabbato ieconstituti, non solum Pharisaeus, qui bis in sabbato ieiunabat, uerum etiam Christianus, qui quarta et sexta et ipso sabbato ieiunare consueuit, quod frequenter Romana plebs facit, in labore ieiunii superabitur. et tamen nescio quis iste, ut dicis, urbicus disputator, etiam. si quisque continuis quinque praeter sabbatum et dominicum diebus ita ieiunet, ut nullo die corpus omnino reficiat, eum carnalem uocat, quasi cibus et potus ceteris diebus non pertineat ad carnem, et uentricolam iudicat, quasi solius sabbati prandium descendat in uentrem. Huic sane non sufficit, quod ad uincendum Pharisaeum iam sufficit, ut ter in sabbato ieiunetur, sed excepto dominico sex ceteris diebus ita ieiunare compellit, ut dicat: \'Antiqua remota labe duo in carne una Christi iam sub disciplina manentes non debent cum filiis sine lege et cum principibus Sodomorum et cum plebe Gomorrhae sabbatorum uoluptaria conuiuia
Abbreviated transcription (Latin):
tuosum ẽ. in homine autẽ humilit̾ fideli. uł fidelit̾
humili religiosum ẽ: qͣmuis eugłica scͥptura ñ dix̃it
dãpnatum phariseum. s magis iustificatum dix̾it
publicanum. Uerum si hoc mͦ iste putat intelligen¬
scͥbarumet phariseoꝵ. ñ intrabitis in regnũ celoꝵ:¬
et nͥ amplius qͣm bis in sabb̃o ieiunem᷑. hoc p̃ceptũ
ñ possumꝰ implere: bene qđ septem sunt dies qͥ uo¬
lumine tẽpoꝵ ꝑsua uestigia reuocant᷑. Cumgͦ et
his biduum qͥsq detraxerit. ne sabb̃o dñicoq ie¬
iunet: remanent dies qͥnq. in quib phariseum
suꝑare possit. bis in sabbo ieiunantẽ. Pito enĩ
qd̾ si ter in sabb̃o quisq ieiuinat: iam suꝑat pha¬
riseum quibis in sabb̃o ieiunat. Qđ si et quater.
uł etiam ut nullus dierum excepto sabb̃o et dñico
pret̾mittat᷑ in ebdomade quinqͥes ieiunet᷑. quod
multi totauita sua faciunt. maxime in monast̾iis

Expanded text:
tuosum est, in homine autem humiliter fideli uel fideliter tuosum est, in homine autem humiliter fideli uel fideliter humili religiosum est. quamuis euangelica scriptura non dixerit damnatum Pharisaeum, sed magis iustificatum dixerit publicanum. Verum si hoc modo putauit iste intellegenscribarum et Pharisaeout, nisi amplius quam bis in sabbato ieiunemus, hoc praeceptum non possimus implere. bene quod septem dies sunt, qui uolumine temporum per sua uestigia reuocantur. cum ergo ex his biduum quisque detraxerit, ne sabbato dominicoque ieiunet, remanent dies quinque, de quibus Pharisaeum superare possit bis in sabbato ieiunantem. puto enim, quod, si ter in sabbato quisque ieiunat, iam superat Pharisaeum, qui bis in sabbato ieiunabat. quod si et quater uel etiam, ut nullus dierum excepto sabbato et dominico praetermittatur, in hebdomade quinquies ieiunatur, quod multi tota uita sua faciunt maxime in monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
autem utroq tempore lib̃um eẽ uoluisset. Neq
id confirmando dixerim: s quid ei multo aptius
ieiunantes. tamqͣm phariseus ido dãpnet᷑. qͥa bis
insabbo ieiunasset: et ñ quia suꝑ publicanum se
tumidꝰ excolleret: Potest autẽ dicere iste etiã illos
qͥ õium fructuum suoꝵ decimas dant pauꝑibꝰ cũ
phariseo dãpnari. quia hoc qͦ ille int̾ oꝑa sua pre¬
dicabat: qd̾ cupimꝰ a multis fieri xp̃ianis. et uix par¬
cissimos inuenim̾. Aut uͦ qui ñ fuerit inustus: ad¬
ulter uł raptor cum phariseo dãpnabit᷑. qͥa ille se
talem ñ eẽ iactabat: Qd certe quisqͥs sentit insanit.
Porro si hec sine dubio bona que sͥ phariseus inẽe cõ¬
memorabat ñ habenda cum suꝑbiente iactantia:
quȩ in illo apparebat. s tam̃ habenda st̾ cũ pietate
humili. que in illosi erat: sic et bis in sabb̃o ieiuna¬
re in homine qualis fuerit ille phariseus. infruc¬

Expanded text:
autem utroque tempore liberum esse uoluisset. neque autem utroque tempore liberum esse uoluisset. neque id confirmando dixerim. sed, quid ei multo aptius,ieiunantes?\' tamquam Pharisaeus ideo damnetur, quia bis in sabbato ieiunabat, et non, quia super publicanum se tumidus extollebat. potest autem iste dicere etiam illos, qui omnium fructuum suorum decimas dant pauperibus, cum Pharisaeo damnari, quia hoc quoque ille inter sua opera praedicabat, quod cupimus a multis fieri Christianis et uix paucissimos inuenimus, aut uero, qui non fuerit iniustus, adulter et raptor, cum Pharisaeo damnabitur, quia ille se talem non esse iactabat; quod certe quisquis sentit, insanit. porro si haec sine dubio bona, quae sibi Pharisaeus inesse commemorabat, non habenda sunt cum superbiente iactantia, quae in illo apparebat, sed tamen habenda sunt cum pietate humili, quae in illo non aderat, sic et bis in sabbato ieiunare in homine, qualis fuerat ille Pharisaeus, infruc
Abbreviated transcription (Latin):
ita fieri oportuit. seruauerunt hanc sabbi uacatio¬
nem. quam udei putant adhuc ẽẽ seruandam.
Unde ẽ illud qđ lapidari d̾s hominẽ iussit: qui
sabb̃o ligna collegerat. Nusqͣm autem legi¬
mus lapidatum uł aliquo dignum supplicio
iudicatum: siue iciunantẽ sabb̃o. siue pranden¬
tem. Qͥd tñ hoꝵ duoꝵ qͥeti conueniat. qͥd labori iste
ipse uidit qͥgaudium manducantibꝰ luctũ ieiunan¬
tib deputauit: tił intellexit a dño deputari. ubi de
ieunio respondens ait. ñ possc̃ lugere filii sponsi.
rent: Nonne & hoc ueterum traditio prohibe¬
bat: et uacare cogebat: Et tam̃ eo ipso sabbati die
traditio ꝓhibebat. Uideat gͥ ne forte congruentꝰ
ei respondeatur ideo dnin de illo adiscipłis hec
duo fieri uoluisse. unum de spicis uellendis. alte¬
rum de alim̃tis sum̃dis:. ut eet illud adu̾sus
eos qui sabbo uolunt uacare. hoc aut̾ adusꝰ cosqͥ
cogint sadboieiunare: cum illud mutato
tempore iam suꝑsticiosum ẽẽ significasset. hoc

Expanded text:
 quo ita fieri oportuit, seruauerunt hanc sabbati uacationem, quam Iudaei putant adhuc esse seruandam. unde illud est, quod lapidari deus hominem iussit, qui sabbato ligna collegerat; nusquam autem legimus lapidatum uel aliquo dignum supplicio iudicatum siue ieiunantem sabbato siue prandentem. quid tamen horum duorum quieti conueniat, quid labori, iste ipse uiderit, qui gaudium manducantibus, luctum ieiunantibus deputauit uel intellexit a domino deputari, ubi de ieiunio respondens ait: Non possunt lugere filii sponsi, rent? nonne et hoc ueterum traditio prohibebat et uacare cogebat? et tamen eo ipso sabbati die,traditio prohibebat. uideat igitur, ne forte congruentius ei respondeatur ideo dominum die illo a discipulis hduo fieri voluisse, unum de spicis vellendis, alterum de alimentis sumendis, ut illico esset adversus eos qui sabbato volunt cogunt sabbato ieiunare, cum illud mutato tempore iam superstitiosum esse significasset, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nens dicit. Utrum ñ sit sabbo ieiunandũquerit.
ñ utrum ñ sit sabbo lururiandũ: qđ nec dominico
faciunt quidm timent. qͣmius in illoutiq ñ ieiu¬
nent. Quis autẽ dic̾et: qđ iste ausus ẽ dice: Quomͦ
queq nos sc̃ificata. sc̃ificata dic ad pecẽm cogant:
Sc̃ificataindiem sabb̃i confitet᷑. et ad pec̃em diẽ cogi
homines qͥ pͣndent. Ac ꝑ hoc scd̾m ipsum aut dies
dominic̃ sc̃ificatus ñ ẽ. et incipit sabb̃m ẽẽ melius.
aut si ẽ et dñicus dies scĩficatus. ad pec̃em cogin̾i
quia pͣndemꝰ: et conat᷑ testimonuis diuinis ꝓbare
sabb̃oieiunandum. S unde hoc ꝑbet: omnino ñ
inuenit. Mandueauit inquit et bibit uinũ ia¬
cob. et satiatus ẽ. et recessit ado salutari suo. et ce¬
eiddunt una die uigintitriamilia: qͣsi dictũ sit. pn¬
dit sabb̃o iacob. et recessit ado salutari suo. Et
apłs qͣndo cõmemorauit tot milia cecidisse. non¬

Expanded text:
nens dicit. utrum non sit sabbato ieiunandum, quaeritur, nens dicit. utrum non sit sabbato ieiunandum, quaeritur, non utrum non sit sabbato luxuriandum, quod nec dominico faciunt, qui deum timent, quamuis in illo utique non ieiunent. quis autem diceret, quod iste ausus est dicere? \'qquae nos sanctificata die ad peccatum cogunt?\' sanctificatam diem sabbati confitetur et ad peccatum dicit cogi homines, quia prandetur, ac per hoc secundum istum aut dies dominicus sanctificatus non est et incipit esse sabbatum melius aut, si est et dominicus dies sanctificatus, ad peccatum cogimur, quia prandemus. Et conatur testimoniis diuinis probare sabbato ieiunandum, sed, unde hoc probet, omnino non inuenit. \'manducauit\', inquit, et bibit uinum Iacob et satiatus est et recessit a deo salutari suo et ceciderunt una die uiginti tria milia\', quasi dictum sit: Prandit sabbato Iacob et recessit a deo salutari suo\'. et apostolus quando commemorauit cecidisse to
Abbreviated transcription (Latin):
nerat xp̃o. ꝑ quem factus ẽ dies dñicus. quo ñ expe¬
diat iciunare: cur ipse xp̃c q̃draginta diebꝰ similit̾
ieiunauit: Cur ñ illis in quadraginta dieb ter
binis qͥ sabb̃m sequebant᷑ ieuinium soluit ut iam
diei dominici p̃ndium comm̃daret. etiam ante suã
resurrectionem. sicut sanguinẽ suũ potandũ dedit
ante passionem: Uides certe dierũ quadraginta ie¬
iunium qd̾ iste cõmemorat sic ad rem ñ ꝑtinere. ut
sabbo ieiunemꝰ: quomͦ ad rem ñ ꝑtinet. ut dñico
ieuinem̃. Prorsus ñ attendit quid eide die dñico
possit opponi: qͣndo sicut accusanda st̃ ebriosa cõ¬
iiuia. et omnis uorar. ac temulenta lixuries: sic accu¬
sat pͥudia sabb̃oꝵ cum possint et ipsa ẽẽ modestoꝵ
atq sobriorum. et ideo ñ est illi ad singula respon¬
dendun. q̃m ꝓ sabb̃i pͣndio uicia luxuriȩ rep̃hen¬
dendo eadem atq eadem sepedicit: aliud ñ inue¬
mendo qđ dicat. nͥ qđ in anit̃ et ad rem non ꝑti¬

Expanded text:
 quem factus est ipse dies dominicus. quo non expedit ieiunare, quare ipse Christus quadraginta diebus similiter ieiunauit? cur non illis diebus in quadraginta ter binis, qui sabbatum sequebantur, ieiunium soluit, ut iam dominici diei prandium commendaret etiam ante suam resurrectionem, sicut sanguinem suum potandum dedit ante passionem? uides certe dierum quadraginta ieiunium, quod iste commemorat, sic ad rem non pertinere, ut sabbato ieiunemus, quo modo ad rem non pertinet, ut dominico ieiunemus. Prorsus non adtendit. quid ei de die dominico possit opponi, quando, sicut accusanda sunt ebriosa conuiuia et omnis uorax ac temulenta luxuries, sic accusat prandia sabbatorum, cum possint et ipsa esse modestorum atque sobriorum. et ideo non est illi ad singula respondendum, quoniam pro sabbati prandio uitia luxuriae reprehendendo eadem atque eadem saepe dicit aliud non inueniendo, quod dicat, nisi quod inaniter et ad rem non perti
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑ ieuinauit. et ex hoc uult ꝑsuade ut sabbo
ieuinet᷑. ex hoc gͣ ꝑsuadeat ut et dñico ie iunetur.
quia in illis quadragintadieb nichilominꝰ moyses
ter binos dominicos ieiunauit.S addit atq dicit.
Et adhuc cum xp̃o dñicus: adeo imminentieccła
seruabat᷑. Q cur dixerit nescio. Si enim ꝓpt̾ea qͥa
multomagis ieiunandum ẽ. posteaqͣm uenit cũ xp̃o
dñicus dies: gͦ qdđ absit etiam ipso dñicoiezunetur.
Si autẽ timuit ne ꝓpt̾ dierum quadraginta ieni¬
nium obiceret᷑ etiam dñico ieiunandũ: iio addidit.
q̃m adhuc cum xp̃o imininenti eccłȩ dies dñicus ser

Expanded text:
ta ieiunauit, et ex hoc uult persuadere, ut sabbato ieiunetur. ex hoc ergo persuadeat, ut et dominico ieiunetur, quia in illis quadraginta diebus nihilo minus Moyses ter binos dominicos ieiunauit. sed addit ac dicit: \'Et adhuc cum Christo dominicus a deo imminenti ecclesiae seruabatur\'. quod cur dixerit, nescio: si enim propterea, quia multo magis ieiunandum est, posteaquam uenit cum Christo dominicus dies, ergo, quod absit, etiam ipso dominico die ieiunetur; si autem timuit, ne propter dierum quadraginta ieiunium obiceretur etiam dominico die ieiunandum, et ideo addidit, q
Abbreviated transcription (Latin):
luptas. Pꝰ hec ñ dubito uir eximie qui a mea secta
deuiasti. hanc epłam aliquoꝵ furto detractam.
flammis uł quolib& pacto ꝑituram. Qd si acci¬
derit erit damnũ cartule ñ nr̃i sermonis. cuius
exemplar penes om̃s religiosos ꝑpetuo retinebo:
Dii te seruent. ꝑ quos ⁊ eoꝵ. atq cunctoꝵ mortaliũ
cõmunẽ patrem uniu̾si mortales. qͦs t̾̃ra sustinet.

Expanded text:
luptas. post haec non dubito, uir eximie, qui a mea secta luptas. post haec non dubito, uir eximie, qui a mea secta deuiasti, hanc epistulam aliquorum furto detractam flammis uel quolibet pacto perituram. quod si acciderit, erit damnum chartulae, non nostri sermonis, cuius exemplar penes omnes religiosos perpetuo retinebo. dii te seruent, per quos et eorum atque cunctorum mortalium communem patrem uniuersi mortales, quos terra sustinet
Abbreviated transcription (Latin):
ferentis emineat. Inq dm̃ demplis iurauit roma
ꝑumbras. S mͥ hac tempestate ꝓpemodũ uidet᷑
bellum actiaticũ rursus exorsum quo egyptia
monstra in romanoꝵ dõs audeant dela uibrare
mimime duratura. S illud queso uir sapientissi¬
me uti remoto facundie robore atq exploso. qua
cunctis elarus es. omissis etiã quib pugnare so¬
lebas crisippeis argum̃tis. pꝰposita paululum di¬
alectica. que neruoꝵ suoꝵ luctamine ncħ certi
cuiquã relinquere nititur. ipsa re aꝓpbes qui sit
locis abditis p̃scntem uos uidere cõponitis. Nos &¬
enim dõs nr̃os luce palam ante oculos atq aures
om̃ium mortalium piis p̃cibus adoramus ⁊⁊ ꝑsu¬
aues hostias ꝓpitios nob̃ efficimus :⁊ acunctis hȩc
cerni ⁊ ꝓbari condendimꝰ. S ult̾ius hinic certam¬
ni me senex inualidus subt̾ho. :⁊ in sententiã man¬
tuani rethoris libent̃ ꝑgo. trahat sua quenq uo¬

Expanded text:
ferentis emineat: Inque deum templis iurabit Roma ferentis emineat: Inque deum templis iurabit Roma per umbras. sed mihi hac tempestate propemodum uidetur bellum Actiacum rursus exortum, quo Aegyptia monstra in Romanorum deos audeant tela uibrare minime duratura. Sed illud quaeso, uir sapientissime, uti remoto facundiae robore atque exploso, qua cunctis clarus es, omissis etiam, quibus pugnare solebas, Chrysippeis argumentis postposita paululum dialectica, quae neruorum suorum luctamine nihil certi cuiquam relinquere nititur, ipsa re adprobes, qui sit locis abditis praesentem uos uidere componitis. nos etenim deos nostros luce palam ante oculos atque aures omnium mortalium piis precibus adoramus et per suaues hostias propitios nobis efficimus et a cunctis haec cerni et probari contendimus. Sed ulterius huic certamini me senex inualidus subtraho et in sententiam Mantuani rhetoris libenter pergo: Trahat sua quemque uo
Abbreviated transcription (Latin):
camus. qm̃ nom̃ enus cuncti ꝓpͥum uidelicor ig¬
noramus. Nam ds om̃ibus religionib cõmune
nom̃ ẽ. Ita sit ut dum eiꝰ quasi m̃bra quedam car¬
ptim uariis supplicationib ꝓseqͥmur. totum co¬
lere ꝓfecto uideam᷑. S impatientẽ me ẽẽ tanti
erroris dissimulare ñ possum. Qͥs enim ferat ioui
fulmina uibranti preferri in ignem. iunoni. mi¬
nerue. ueneri. uesteq sanam̃. ⁊ cunctis ꝓnefas di¬
is ĩmortalib archimartyrẽ nãphanonẽ: inter
quos lucitas etiã haut minore cultu suscipitur
atq alia int̃minato numero diis hominibq o¬
diosa nomina qͥ conscia nefandoꝵ facinoꝵ spetie
gloriose mortis scelera scelerib cumulantes. dig¬
num morib factisq suis exitum maculati rep¬
ꝑiuntur. horũ busta si memoratu dignum ẽ. reli¬
ctis templis. neglectis maiorũ suoꝵ manib stul¬
ti frequentant. ita ut p̃sagium uatis illiꝰ indigne

Expanded text:
camus, quoniam nomen eius cuncti proprium uidelicet igcamus, quoniam nomen eius cuncti proprium uidelicet ignoramus. nam deus omnibus religionibus commune nomen est. ita fit, ut, dum eius quasi quaedam membra carptim uariis supplicationibus prosequimur, totum colere profecto uideamur. Sed inpatientem me esse tanti erroris dissimulare non possum. quis enim ferat Ioui fulmina uibranti praeferri Migginem, Iunoni, Mineruae, Veneri Vestaeque Sanamem et cunctis, pro nefas ! diis inmortalibus archimartyrem Namphamonem ? inter quos Lucitas etiam haud minore cultu suspicitur atque alii interminato numero, diis hominibusque odiosa nomina, qui conscientia nefandorum facinorum specie gloriosae mortis scelera sua sceleribus cumulantes dignum moribus factisque suis exitum maculati reppererunt. horum busta, si memoratu dignum est, relictis templis, neglectis maiorum suorum manibus stulti frequentant, ita ut praesagium uatis illius indigne
Abbreviated transcription (Latin):
donares illum ȩccliȩ dĩ. Accepisti adõ ingenum
sp̃italit̃ aureum. ⁊ ministras mn libidinib.⁊ ĩ illo
sathane ꝓpinas de ipsum: Noli obsecro sic. aliq̃n
sentias quã miscro ⁊ miscrando pectore scͥpserim.
& miserearis iam mei. si tͥ uilusti:. Exemplũ epłe¬
maximi maudarensis ad augustinum.xxxu.
abens crebro tuis affatib letifica¬
ri. & instinctu tui sermonis quo
me pauloante iocundissime sal¬
ua caritate pulsasti paria redhi¬
bere ñ destiai. ne silentium meũ
penitudinẽ appellasses S queso ut si hȩc quasi se¬
niles artus ẽẽ duxeris benignarũ aurium indul¬
gentia ꝓsequaris. Olimpum montẽ deoꝵ ẽẽ ha¬
bitaculum sub incerta fide grecia fabulat᷑. at uͦ
nr̃e urbis forum salutariũ numinũ frequentia
magnũ atq magnificum. qͥs tã demens tã mente
captus neget ẽẽ certissimũ: Huiꝰ nos uirdutes ꝑ
mundanũ opus diffusas multis uocabulis inuo¬

Expanded text:
donares illum ecclesiae dei. accepisti a deo ingenium donares illum ecclesiae dei. accepisti a deo ingenium spiritaliter aureum et ministras inde libidinibus et in illo satanae propinas te ipsum! noli, obsecro; sic aliquando sentias, quam misero et miserando pectore haec scripserim, et miserearis iam mei, si tibi uiluisti. Arcanum MAXIMI MADAURENSIS AD AUGUSTINUM. 1. Avens crebro tuis affatibus laetificari, et instinctu tui sermonis, quo me paulo ante jucundissime salva charitate pulsasti, paria redhibere non destiti, ne silentium meum poenitudinem appellares. Sed quaeso ut si haec quasi seniles artus esse duxeris, benignarum aurium indulgentia prosequaris. Olympum montem deorum esse habitaculum, sub incerta fide Grnostrae urbis forum salutarium numinum frequentia magnum atque magnificum quis tam demens, tam mente captus neget esse certissimum ? huius nos uirtutes per mundanum opus diffusas multis uocabulis inuo
Abbreviated transcription (Latin):
extusserit. ut eam subdet xͥ iugo. sic̃ subdidit ⁊ nẽ
illo modatore itineris sui qͥctus ⁊ modestus exul¬
tat. Uade disce quib opib ingenii sacrificia lau¬
dis ei offerat. refundens illi qͥcqͥd boni accepit ex illo.
ne amittat om̃ia si ñ in eo reponat. aqͦ hec habo
Od estuas. qͥd fluctuas. qͥd imaginationib mor¬
tiferarum uoluptatum aurem accomodas: au̾¬
tis anob̃: Mendiunt᷑. moriunt᷑. in morte trahunt.
Mentiunt᷑ licenti. sic nob̃ sicuti optas. uerũ ratione
patescat. sic plus eridano fluat. ñdicit uerũ nisi
ueritas. qr xp̃c ẽ ueritas. Y eniamus ad cum ne
laboremus: ut ipse nos reficiat. Tollamꝰ iugum
cius suꝑnos: ⁊ discamus ab eo qm̃ mitis ẽ. ⁊ bumił
corde. ⁊ iuenemꝰ reqͥcm aĩab nr̃is. Iugum enim
eius lene ẽ. ⁊ sarcina eius lcuis ẽ. Ornari abste dia¬
bolus querit. Si calicem aureum inucnisses in t̾ra:

Expanded text:
excusserit, ut eam subderet Christi iugo, sicut subdidit; et nunc excusserit, ut eam subderet Christi iugo, sicut subdidit; et nunc illo moderatore itineris sui quietus et modestus exultat. uade, disce, quibus opibus ingenii sacrificia laudis ei offerat refundens illi, quicquid boni accepit ex illo, ne amittat omnia, si non in eo reponat, a quo haec habet. Quid aestuas? quid fluctuas? quid imaginationibus mortiferarum uoluptatum aurem accommodas et auertis a nobis? mentiuntur, moriuntur, in mortem trahunt. mentiuntur, Licenti, sic nobis, sicuti optas, uerum ratione patescat, sic plus Eridano fluat>. non dicit uerum nisi ueritas: Christus est ueritas; ueniamus ad eum, ne laboremus. ut ipse nos reficiat, tollamus iugum eius super nos et discamus ab eo, quoniam mitis est et humilis corde, et inueniemus requiem animis nostris. iugum enim eius lene est et sarcina eius leuis est. ornari abs te diabolus quaerit. si calicem aureum inuenisses in terra,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯseruus subipso: an ipse m̃ubet: Audi eugłiũ:
Stabat inqͥt iħc. ⁊ clamabat. Uenite ad me om̃s qͥla¬
boratis ⁊ onerati estis:⁊ ego uos reficiam. Tollite iu
gum meũ suꝑ uos ⁊ discite ame qͥa mitis sum &
humilis corde : inuemetis reqͥem aĩab ur̃is. Iugũ
ciim meũ lene ẽ ⁊ sarcina mea leuis ẽ. Si hec nõ
audiunt᷑. aut usq ad aures audiunt᷑. expectas¬
ne licenti ut augustinus iubeat conseruo suo.¬
⁊ ñ plangat potius frustra iubere dñm suum.
immo ñ iubere s inuitare. ⁊ rogare qͦdamͦ ut qui
laborant reficiant᷑ ab co: S uidelic& fortissimo
⁊p̃sidenti collo iugum mundi. iugo xͥ ẽ ioc̃dius:
Q si laborare nos cogeret. uide qͥs cogeret. qͣ mercede
cogeret. Uade in campaniã disce paulinũ egͥgium.
⁊ scm̃ dĩ seruum. ꝗͣ grandem fastũ scłi huiꝰ tanto
generosiore q̃nto humiliore ceruice incunctanter

Expanded text:
conseruus sub ipso? An ipse non iubet? audi euangelium. conseruus sub ipso? An ipse non iubet? audi euangelium. stabat, inquit, Iesus et clamabat: Venite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego uos refm mitis sum et humilis corde, et inuenietis requiem animabus uestris, iugum enim meum lene est et sarcina mea leuis est. si haec non audiuntur aut usque ad aures audiuntur, expectasne, Licenti, ut Augustinus iubeat conseruo suo et non plangat potius frustra iubere dominum suum, immo non iubere, sed inuitare et rogare quodam modo, ut, qui laborant, reficiantur ab eo? sed uidelicet fortissimo et praefidenti collo iugum mundi iugo Christi est iucundius. qui si laborare nos cogeret, uide, quis cogeret, qua mercede cogeret. uade in Campaniam, disce Paulinum, egregium et sanctum dei seruum, quam grandem fastum saeculi huius tanto generosiore quanto humiliore ceruice incunctanter
Abbreviated transcription (Latin):
frigora cano. nec fera tempestas zefirũ fremit᷑q
bormi. qͥn tua sollcito p̃merem uestigia passu.
hoc opus ut iubeas tantum. Me miserum. si ego¬
ñ iubeo. si ñ cogo atq imꝑo: si ñ rogo ac supplico
S si aures tue adu̾sus meas uoces clause s̃. ori tuo.
padeant. pateant carmini tuo. exaudide ipsum du¬
rissime. ĩmanissime. surdissime. Qͦ in linguam au¬
ream.⁊ cor ferreũ: Qͥb ego ñ carminib s lam̃tati¬
ombus sufficiam plangẽ carmina tua. inquibus
uidõ quã animã. qd ingenium. ñmnliceat app̃hen¬
dere ⁊ ĩmolare dõ nr̃o: Expectas ut ego iubeã sis
bonus. sis qͥctus. sis beatus. quasi qͥddam mͥ dierũ
gratius illucescat. quã ut ingenio tuo fruar ĩ dño
aut uere tu nescias qͥd te esuriam ⁊ sitiam. aut ñ ħ̾
ipso id carmine fatearis. Reuoca animum q̃ ista
scͥpfisti. nunc mͥ dic. hoc opͦut iubeas tantũ. Ecce
ingeniũ. Nam ego qͥd sum nͥ seruus tuus ꝑ ipsũ:

Expanded text:
nec fera tempestas Zephyrum fremitusque Borini, quin tua sollicito premerem uestigia passu. hoc opus ut iubeas tantum. Me miserum, si ego non iubeo, si non cogo atque impero, si non rogo ac supplico. sed si aures tuae aduersus meas uoces clausae sunt, ori tuo pateant, pateant carmini tuo; exaudi te ipsum, durissime, immanissime, surdissime. quo mihi linguam auream et cor ferreum? quibus ego non carminibus sed lamentationibus sufficiam plangere carmina tua, in quibus uideo, quam animam, quod ingenium non mihi liceat adprehendere et immolare deo nostro ? expectas, ut ego iubeam, sis bonus, sis quietus, sis beatus; quasi quicquam mihi dierum gratius inlucescat, quam ut ingenio tuo fruar in domino, aut uere tu nescias, quod te esuriam et sitiam, aut non hoc ipso id carmine fatearis. reuoca animum, quo ista scripsisti; nunc mihi dic: Hoc opus ut iubeas tantum/ ecce ingenium. nam ego quid sum, nisi seruus tuus per ipsum et
Abbreviated transcription (Latin):
i u̾sus tuus mom̃tis mordinatis
ꝑu̾sus ẽẽt. si suis legib ñstarce.¬
si m̃suris imparib aurem au¬
ditoris offendẽt. puderet te
certe. nec differres nec desist̾es.
donce ordinares. corrigẽs. statu¬
eres. equares u̾sum tuum. discendo ⁊ agendo artẽ
metͥcam acerrimo studio ⁊ labore quolib&. Q d
cum mordinatus ipse ꝑu̾teris. eũ legibus d̃i dui
ipse ñstas. neq in agenda uita honestis tuorũ
uotis. ⁊ huic ipsi erudidiomi tuȩ concinis abiti¬
endum pꝰ t̾gum putas ⁊ negligendũ: Quasi p̃so
no linguȩ ⁊ uoce sis tͥ uilior. ⁊ incõpositis morib
quod offendis aures dĩ leuius sit ꝗͣ si incõpositis
sillabis tus grãmatica succenser& auctoritas:
Scribis. Omͥ transactos reuocet si pͥstina soles. le¬
tificis aurora rotis quos lib̾a tecum otia tẽptan¬
tes ⁊ candida iura bonoꝵ duximus italie medio

Expanded text:
uersus tuus momentis inordinatis peruersus psset, si suis legibus non staretsi mensuris inparibus aurem auditoris offenderet, puderet te certe nec differres nec desisteres, donec ordinares, corrigeres, statueres, aequares uersum tuum discendo et agendo artem metricam acerrimo studio et labore quolibet. quid; cum inordinatus ipse peruerteris, cum legibus dei tui ipse non stas neque in agenda uita honestis tuorum uotis et huic ipsi eruditioni tuae concinis, abiciendum post tergum putas et neglegendum? quasi prae sono linguae tuae sis tibi uilior et, incompositis moribus quod offendis aures dei, leuius sit, quam si incompositis syllabis tuis grammatica suscenseret auctoritas. scribis: O mihi transactos reuocet si pristina soles laetificis aurora rotis, quos libera tecum otia temptantes
Abbreviated transcription (Latin):
nichil solliciti fueritis. Talia michi de uob̃ nun¬
cientur. quib nouerim ñ propt̃ meã p̃sentiam
s propt̃ dĩ p̃ceptum qui nunquã ẽ absens.
uos solere facere. quod multis annis me p̃sen¬
de ⁊ aliq̃n &ẽ me absente fecistis. Dñs uos ĩ
pace conseruet dilectissimi frẽs. Orate ꝓnobis:¬

Expanded text:
imo est; nihil solliciti fueritis. talia mihi de uobis nunimo est; nihil solliciti fueritis. talia mihi de uobis nuntientur, quibus nouerim non propter meam praesentiam sed propter dei praeceptum, qui numquam est absens, uos solere facere, quod multis annis me praesente et aliquando etiam me absente fecistis. dominus uos in pace conseruet, dilectissimi fratres; orate pro nobis