comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccauer̃t. nunqͥd peccatũ illoꝵ fidem
dĩ euacuauit: Quomͦ eñi diceret. si qͥ¬
dam illorũ peccauert̃. cũ ipse dixerit
om̃s peccauert: S ait. si quidã illorũ
non credidert̃. Nunqͥd incredulitas il¬
lorũ fidem dĩ euacuauit᷑ Ut hoc pec¬
catum expressuis demonstraret: qͦ
uno clauditur aduersus cȩtera. ne ꝑ
dĩ gr̃ãm relaxentur. De quo uno pec
mundus arguitur: dicente dño. De
peccato quidẽ: qͦd ñ credunt ime.¬
citato corpore humanis oculis appa
attulit credituris: ut eum quẽ car¬
nalib oculis ñ uiderent. acarnalib
cupiditatib mente sobria. et spirita¬
libus desideriis ebria. suspirarent.
Unde et ille discipłs qui se dixerat
ñ crediturũ nisi cicatrices eius ma¬
nu tetigisset. cũ contrectato corpo¬
re dñi quasi euigilaus exclamasset.
dñs m̃s et ds̃ m̃s: ait illi dñs. Quia
iudisti me. credidisti: beati quiñ
uiderunt et crediderunt. Hanc beati¬
tudinem sp̃s sc̃s paraclitus attulit.:

Expanded text:
numquid peccatum eorum fidem Dei evacuabit? Quomodo enim diceret, Si quidam illorum peccaverunt; cum ipse dixerit, Omnes enim peccaverunt? Sed ait, Si quidam illorum non crediderunt, numquid incredulitas eorum fidem Dei evacuabit ? Ut hoc peccatum expressius demonstraret, quo uno clauditur adversus caetera, ne per Dei gratiam relaxentur. De quo uno peccmundus arguitur, dicente Domino, De peccato quidem, quia non credidecitato corpore humanis oculis apparattulit credituris, ut eum quem carnalibus oculis non viderent, a carnalibus cupiditatibus mente sobria et spiritualibus desideriis ebria suspirarent. Unde et ille discipulus, qui se dixerat non crediturum, nisi cicatrices ejus manu tetigisset, cum contrectacto corpore Domini quasi evigilans exclamasset, Dominus meus et Deus meus! ait illi Dominus, Quia vidisti me, credidisti; beati qui non viderunt et crediderunt . Hanc beatitudinem Spiritus sanctus paracletus attulit,
Abbreviated transcription (Latin):
dere᷑ sicut oꝑatur infiliis diffidentie
quos ad temptandos iustos et tribu¬
landos plerumq concitat. Quia enim
missus ẽ foras qui intrinsecus dñabat᷑:
extrinsecus p̃liatur. Et si gͦ ꝑ euis ꝑse¬
cutiones dñs dirigit mites iniudicio
tam̃ iam ipse hoc ipso quo foras missus
c̃. iudicatus ẽ: et de hoc uidicio mundus
arguitur. qui frustra de diabolo que¬
ritur qui ñ uult credere in xp̃m. quẽ
iudicatũ id ẽ foras missũ. et ꝓpt̾ nr̃am
exercitationẽ forinsecus ex pignare.
ꝑmissũ. ñ solũ uiri s etiã mulieres et
pueri et puelle martyres iuicerũt. S
in quo uicer̃t. nisi in illo inquẽ credi¬
derunt: et quẽ ñ uidentes dilexerũt.
et quo dominante incordib suis pessimo
idem arguit mundũ. et de peccato qͥa
ñ credit in xp̃m: et de iusticia quia
qui uoluert credidert. quãuis inquẽ
credidert̃ ñ uidert̃. et ꝑost eius resur¬

Expanded text:
coeperit possidere; sicut operatur in filiis diffidentiae coeperit possidere; sicut operatur in filiis diffidentiae , quos ad tentandos et tribulandos justos plerumque concitat. Quia enim missus est foras, qui intrinsecus dominabatur, extrinsecus praeliatur. Etsi ergo per ejus persecutiones Dominus dirigit mites in judicio ; tamen jam ipse hoc ipso quo foras missus est, judicatus est. Et de hoc judicio mundus arguitur: quia frustra de diabolo queritur, qui non vult credere in Christum, quem judicatum, id est, foras missum, et propter nostram exercitationem forinsecus oppugnare permissum, non solum viri, sed etiam mulieres, et pueri, et puellae martyres vicerunt. Sed in quo vicerunt, nisi in illo in quem crediderunt, et quem non videntes dilexerunt, et quo dominante in cordibus suis pessimo Spiritus arguit mundum, et de peccato, quia non credit in Christum: et de justitia, quia qui voluerunt crediderunt, quamvis in quem crediderunt non viderunt; et per ejus resur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑipsũ reconciliati dm̃ sp̃italit̃ uidere
possitis. Unde figurã eccłȩ gestantimu¬
lieri cũ ꝓpͥost resurrectionẽ ad pedes
caderet. nolime tangere inquit. non¬
dum eñtascendi ad patrẽ meũ. Quod
mistice dictũ intelligitur. Noli me ꝑ cõ¬
tactum corporeũ carnalit̃ credere:
spitalit̾ aũt credis. id ẽ. fide sp̃itali
me tangis. cũ ascendero adpatrẽ. qͥa
beati qui ñ uident et credunt. Et
hec ẽ iusticia fidĩ: qua mundus ca¬
rens. de nobis qui ea ñ caremus argu¬
itur. Quia iustus ex fide uiuit. Siue
gͦ quia in illo resurgentes. et in illo ad
patrẽ uenientes. iniusibilit̃ et inuisti¬
ficatione ꝑficimur. siue quia ñ uidentes
et credentes ex fide uiuimus. qm̃ iustus
ex fide uiuit P ropt̃ea dixit de iusticia.
quia ad patrẽ uado. et iam ñ uidebitis¬
me. Nec inde se mundus excuset: quod
adiabolo impeditur. ne credat in xp̃m.
Acredentib eñi princeps mundi mit¬

Expanded text:
per ipsum reconciliati, Deum spiritualiter videre per ipsum reconciliati, Deum spiritualiter videre possitis. Unde figuram Ecclesiae gestanti mulieri, cum ei post resurrectionem ad pedes caderet: Noli me tangere, inquit; nondum enim ascendi ad Patrem . Quod mystice dictum intelligitur. Noli me per corporeum contactum carnaliter credere: spiritualiter autem credes, id est, fide spirituali me tanges, cum ascendero ad Patrem. Quia beati qui non vident, et credunt. Et haec est justitia fidei, qua mundus carens, de nobis qui ea non caremus, arguitur: quia justus ex fide vivit . Sive ergo quia in illo resurgentes, et in illo ad Patrem venientes invisibiliter et in justficatione perficimur; sive quia non videntes et credentes ex fide vivimus, quoniam justus ex fide vivit: propterea dixit, De justitia, quia ad Patrem vado, et jam n. Nec inde se mundus excuset, quod a diabolo impeditur, ne credat in Christum. Credentibus enim princeps mundi mit
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ quã ñ uidemus et credimꝰ
dit uob̾: ut ego eam.Si ego ñ abien
paraclitus ñ ueniet ad uos. Si aũt abi¬
ero: mittam illũ aduos. Semꝑ quiadẽ
diuinitate nob̾cũ ẽ: s nisi corporalĩ
abiret a nob̾ semꝑ eius corpis corp¬
raliter uideremus. et nunquã spiritali¬
ter crederemus. Qua fide iustificati et
beatificati: id ipsũ uerbũ dm̃ apud dm̃
ꝑ quod facta st̃ om̃ia. et quod factũ ẽ
ut habitaret in nob̾. corde mundato
contemplari mercrem̃: et si ñ manu
tangendo. s corde cred itur adiusticiã:
recte de iusticia nr̃a mundus arguitur:
qui ñ uult credere nisi quod uidet. Ut
aũt nos baberemꝰ iusticiã fidĩ dequa
mundus argueretur incredulus: ꝓp¬
t̾ea dñs ait. De iusticia: quia adpatrẽ
uado. et iam ñ uidebitis me. Tanquã
diceret. Hec erit iusticia ur̃a. ut cre¬
datis inine mediatorẽ. quẽ resuscita¬
tum adpatrẽ isse certissimũ habebi¬
tis. quãius eũ carnalit ñuideatis. ut

Expanded text:
titudinem, qua non videmus et credimusdit vobis ut ego vadam. Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos: si autem abiero, mittam illum ad vos. Semper quidem divinitate nobiscum est: sed nisi corporaliter abiret a nobis, semper ejus corpus carnaliter videremus, et nunquam spiritualiter crederemus; qua fide justificati et beatificati, idipsum Verbum Deum apud Deum, per quod facta sunt omnia, et quod caro factum est, ut habitaret in nobis, corde mundato contemplari mereremur. Et si non manu tangendo, sed corde creditur ad justitiam; recte de justitia nostra mundus arguitur, qui non vult credere nisi quod videt. Ut autem nos haberemus justitiam fidei, de qua mundus argueretur incredulus, propterea Dominus ait, De justitia, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Tanquam diceret: Haec erit justitia vestra, ut credatis in me mediatorem, quem resuscitatum ad Patrem isse certissime habebitis, quamvis eum carnaliter non videatis; ut
Abbreviated transcription (Latin):
hibet filius etiã patri: iam iamq mo¬
rituro. Post paucos dies iam utiq ea¬
te finita si letargicũ uidet. et letar¬
gico morbo premi suũ patrẽ a medi¬
co agnoset. dicente sibi. Excita pa¬
trem tuũ. noli eũ ꝑmittere dormire.
si uis ut uiuat: adẽ puer seni: pu¬
sat. uellicat. pungit: pietate molest
res dies uiuat. cũ decesserit successur
quanto maiore caritate nos amicis
et faciant qͦd audiunt ꝑnos. et co¬
lant quẽ colimus et nos: ut recip¬
ant quod sꝑamus et nos. Item euil¬

Expanded text:
hibet filius etiam patri seni mohibet filius etiam patri seni morituro post paucos dies, jam utique aetate finita. Si lethargicum videt, et lethargico morbo premi suum patrem a medico agnoscit, dicente sibi, Excita patrem tuum, noli eum permittere dormire, si vis ut vivat: adest puer seni, pulsat, vellicat, pungit, pietate molestus res dies vivat cum decessuro successurus. Quanto majore charitate nos amicis et faciant quod audiunt per nos, et colant quem colimus et nos, ut recipiant quod speramus et nos. Conve
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃: cognouert̃. xp̃m. Post ascensio¬
nem misso sp̃u sc̃o. conuersi st̃ ad eũ
quẽ crucifixer̃t. Et in sacram̃to cre¬
dentes sanguinẽ eius bibert̃. quẽ se¬
uendo fuder̃t. Habemus exempla.
ꝑ sequebantur menbra eius iam se¬
dentis incelo saulus: ꝑ sequebat᷑ gra¬
at ille una uoce decelo clamans el.
saule saule quid me ꝑsequeris: ꝑcus¬
sit freneticũ: erexit sanĩ. Occidit ꝑ¬
secutorẽ: uiuificauit p̃dicatorẽ: etiam
letargici multi sanantur. Ipsis eñi si¬
miles st̃. qui ñ seuiunt in xp̃o. nec ma¬
liciosi st̃ aduersus xp̃ianos: s tantũ
differendo langueseunt. Uerbis som¬
nolentis in lucem oculos extendere
pigrescunt: et qui excitare eos uolt
molestist. Recede in qͥt ame langui¬
dus letargicus: obsecro te. recede ame
Quare: Dormire uolo.S morieris
inde. Ille amore somini: mori uolo
respondet. Et caritas desuꝑ. Nolo.
Plerũq istum caritatis affectum ex¬

Expanded text:
Deum, cognoverunt Christum. Post ascensioDeum, cognoverunt Christum. Post ascensionem misso Spiritu sancto, conversi sunt ad eum quem crucifixerunt, et in Sacramento credentes sanguinem ejus biberusio. Habemus exempla. Persequebatur membra ejus jam sedentis in coelo Saulus: persequebatur graAt ille una voce de coelo clamans ei, Saule, Saule, quid me persequeris? percussit phreneticum, erexit sanum; occidit persecutorem, vivifica. Ipsis enim similes sunt, qui non saeviunt in Christum, nec malitiosi sunt adversus Christianos; sed tantum differendo languescunt verbis somnolentis, in lucem oculos extendere pigrescunt, et qui eos excitare volunt, molesti sunt. Recede a me, inquit languidus lethargicus, obsecro te, recede a me. Quare? Dormire volo. Sed morieris inde. Ille amore somni, Mori volo, respondet. Et charitas desuper, Nolo. Plerumque istum charitatis affectum ex
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat᷑. Immo iam tu hoc uidens.
excute uanas delicias: ueni ad medi¬
cum. Sanitatis tempus ẽ: non uolupta
tis. Curemur gͦ fr̃s. Sinecdũ medicũ
agnoscimus: non in eũ tanquã frene¬
tici seuiamus: ñ ab eo tanquã letargi¬
ci auertamur. Multi eñi seuiendo:
multi dormiendo ꝑiert̃. F renecici ft̃.
qui ñ dormiendo insaniunt. Letargi¬
ci st̃: qui multũ dormiendo p̃munt᷑.
Prsus tales homines st̃: contra medi
cũ istũ. Alii seiure in eũ uolunt: et
qm̃ iam ipse incelo sedet: menbra eiꝰ
fideles int̾ra ꝑsecuntur. Curat et ta¬
les. Multi ex eis conuersi. ex inimi¬
cis facti st̃ amici: ex ꝑsecutorib fac¬
tist̃ p̃dicatores. Tales etiã ipsos uide¬
os inseipsũ cũ hic eẽt seuientes. tan¬
quã freneticos sanauit: ꝓ quib in
ligno pendens orauit. dixit eñi.
Pat ignosce illis: quia nesciunt quid
faciunt. Multi tam̃ eoꝵ sedato furore
tanquã frenesi oppressa cognouert̃

Expanded text:
videbatur: imo jam tu hoc videns videbatur: imo jam tu hoc videns excute vanas delicias, veni ad medicum; sanitatis tempus est, non voluptai. Curemur ergo, fratres. Si necdum medicum agnoscimus, non in eum tanquam phrenetici saeviamus, non ab eo tanquam lethargici avertamur. Multi enim saeviendo, multi dormiendo perierunt. Phrenetici sunt, qui non dormiendo insaniunt. Lethargici sunt, qui multum dormiendo premuntur. Prorsus tales sunt homines. Contra istum medicum alii saevire in eum volunt; et quoniam ipse jam in coelo sedet, membra ejus fideles in terra persequuntur. Curat et tales. Multi ex eis conversi ex inimicis facti sunt amici, ex persecutoribus facti sunt praedicatores. Tales etiam ipsos Judaeos, in se ipsum, cum hic esset, saevientes, tanquam phreneticos sanavit, pro quibus in ligno pendens oravit. Dixit enim: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Multi tamen eorum, sedato furore, tanquam phrenesi oppressa, cognoverunt
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ qualibet offensione. pellendo sui
corporis morbo. medicũ illũ quẽ ꝑitis¬
tat humanũ genus: ñ morbis corporis.
s peccatis. Iacet toto t̾rarũ orbe. ab ori¬
ente usq in occidentẽ: grandis egro¬
tus. Ad sanandũ grandem egrotum
descendit om̃ip̃s medicus: humilia¬
uit se usq ad mortalẽ carnẽ. tanquã
usq ad lectum egrotantis. Dat salu¬
tis p̃cepta: contempnitur. Qui audi¬
unt liberantur. Contempnit᷑. cũ dic̃t
amici potentis. Nichil nouit. Si ni¬
chil nosset: potentia eius gentes ñ
Nonne modo implentur. que ante
p̃dicta st̃: Honne ꝓbat medicus iste
artissue potentiã: ꝓmissa complendo:
Nonne ꝑ totũ mundũ ꝑniciosos euer¬
tunt errores: et tritura mundi domã¬
tur cupiditates: Nemo dicat. antea
melior erat mundus: quã mͦ. Ex quo
cepit iste mediciis artem suã exerce¬
re: multa hic uidemus horrenda.
Noli mirari. Antequã aliquis curare¬
tur: munda asanguine statio medici

Expanded text:
illorum qualibet offensione, pellendo sui illorum qualibet offensione, pellendo sui corporis morbo medicum illum, quem peritistat humanum genus, non morbis corporis, sed peccatis. Jacet toto orbe terrarum ab oriente usque in occidentem grandis aegrotus. Ad sanandum grandem aegrotum descendit omnipotens medicus. Humiliavit se usque ad mortalem carnem, tanquam usque ad lectum aegrotantis. Dat salutis praecepta, contemnitur: qui audiunt, liberantur. Contemnitur, cum dicunt amici potentes, Nihil novit. Si nihil nosset, potentia ejus gentes non Nonne modo implentur quae ante praedicta sunt? Nonne probat medicus iste artis suae potentiam promissa complendo? Nonne per totum mundum perniciosi evertuntur errores, et tritura mundi domantur cupiditates? Nemo dicat, Antea melior erat mundus quam modo: ex quo coepit iste medicus artem suam exercere, multa hic videmus horrenda. Noli mirari. Antequam aliquis curaretur, munda a sanguine statio medici
Abbreviated transcription (Latin):
nost idiota pauꝑ seqͤreme. N ẽ qͦd inte ex¬
pauescat᷑: s multũ ẽ qͦd inte impleat᷑.
Cam largo fonti: uas mane admouẽ¬
dũ ẽ. Dimisit recia piscator. accepit
grãm piscator. et factus ẽ diuinus
orator. Ecce quid fecit dñs: de quodi¬
cit apłs. In firma mundi elegit ds̃
ut confundat forcia:. Et ignobilia
mundi elegit qͥs̃ ed ea quȩ ñ st̃ tanꝗͣ
quȩ st̃. ut ea ĩe st̃ euacuent᷑. Deniq¬
eliguntur mͦ iterba piscatoꝵ: et colla
subdunt᷑ oratorũ. Tollantur gͦ de me¬
dio mnanes uenti: tollatur de medio
fumus qui crescendo euanescit. Pror¬
sus ꝓsalute ista contempnant᷑. Si qͥs¬
quã inciuitate. aliquo ꝑiculoso mor¬
bo corporis egrotaret. et ẽẽt inciuita
tantis. potentib inunicus. qui dice¬
rent amico suo. noli eũ adhibere. ni¬
chil nouit. dicerent aũt ñ udicante
animos: inuidente: nonne ille ꝓsalute
sua remoueret amicorũ potentiũ fabu¬
las. et ut paucis dieb plus iuueret. cũ

Expanded text:
 Idiota pauper, sequere me. Non est quod in te expavescatur, sed multum est quod in te impleatur. Tam largo fonti vas inane admovendum est. Dimisit retia piscator, accepit gratiam peccator, et factus est divinus orator. Ecce quid fecit Dominus, de quo dicit Apostolus: Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia; et ignobilia mundi elegit Deus, et ea quae non sunt tanquam quae sint, nt ea quae sunt evacuentur . Denique leguntur modo verba piscatorum, et colla subduntur oratorum. Tollantur ergo de medio inanes venti; tollatur de medio fumus, qui crescendo evanescit; prorsus pro salute ista contemnantur.  in civitate aliquo periculoso morbo corporis aegrotaret, et esset in eadem tantis potentibus inimicus, qui dicerent amico suo, Noli eum adhibere, nihil novit: dicerent autem, non judicante animo, sed invidente: nonne ille pro salute sua removeret amicorum potentium fabulas, et ut paucis diebus plus viveret, cum
Abbreviated transcription (Latin):
peccato uoluit mundũ argui quod ñ
credunt in eum: uidelicet quia in eũ
credendo cuncta peccata soluuntur.
Hoc unũ imputari uoluit quo cece¬
ra colligantur: et quia credendo nas¬
cuntur ex dõ. et filii dĩ fiunt. Dedit
eñi inquit illis potestatẽ filios dĩ fie¬
ri: credentibus in eum. Qui gͦ credit
in filiũ dĩ. inquantũ adheret illi ͤ fit
etiã ipse ꝑ adoptionem filuis dĩ et he-
res. Coheres aũt xp̃i: intantũ ñ pec¬
cat. Unde dicit ioħs. Qui natus ẽ ex
dõ: ñ peccat. Et idõ peccatũ unde
mundus arguitur. hoc ẽ. quod non
credunt in eũ. Hoc ẽ peccatũ: de quo
idem dicit. Si ñ uenirem. peccatũ non
haberent. Nunquid eñi alia innume¬
rabilia peccata ñ habebant: S in ad¬
uentu eius hoc unũ peccatũ accessit
ñ credentibꝰ. quo cetera tenerent᷑. Incre¬
dentibus aũt quia hoc unũ defuit:
factum ẽ ut cuncta dimitterent᷑ cre¬
dentibus. Nec ob aliud apłs paulus
om̃s inqͥt peccauert et egent gładĩ:

Expanded text:
peccato voluit mundum argui, quod non credunt in eum: videlicet quia in eum credendo cuncta peccata solvuntur, hoc unum imputari voluit, quo caetera colligantur. Et quia credendo nascuntur ex Deo, et filii Dei fiunt: Dedit enim, inquit, illis potestatem filios Dei fieri, credentibus in eum . Qui ergo credit in Filium Dei, in quantum adhaeret illi, et fit etiam ipse per adoptionem filius et haeres Dei, cohaeres autem Christi, in tantum non peccat. Unde dicit Joannes: Qui natus est ex Deo, non peccat . Et ideo peccatum unde mundus arguitur hoc est, quod non credunt in eum. Hoc est peccatum de quo itidem dicit: Si non venissem, peccatum non haberent . Numquid enim alia innumerabilia peccata non habebant? Sed adventu ejus hoc unum peccatum accessit non credentibus, quo caetera tenerentur. In credentibus autem quia hoc unum defuit, factum est ut cuncta dimitterentur credentibus. Nec ob aliud apostolus Paulus, Omnes, inquit, peccaverunt, et egent gloria Dei ;
Abbreviated transcription (Latin):
differes. Miserere et anime tuȩ pla¬
cens dõ. Exhibe et anime. tuȩ elemo¬
sinam. Non tu dico ut tu ei des: sed
ne repellas manũ dantis.S ali quar
cũ alios offendere timent. Multũ ua¬
lent boni amici ad bonũ: et maliam¬
ci ad malũ. Idõ dñs ut ꝓsalute nr̃a
potentiũ amicicias contempnamus
noluit prius eligere senatores. s pisea¬
tores. Magna artificis miscdia. Seie¬
bat eñĩ. quia si eligeret senatorẽ: ai¬
ceret senator. Dignitas mea electae
Potestas mea electa ẽ. Si eligeret prius
oratorẽ: diceret orator. E loquentia
mea electa ẽ. Si eligeret philosophũ:
diceret philosophus. Sapientia mea
electa c̃. Interim inqͥt differantur
suꝑbi istr multũ tument. Distat aũt.
int̾ magnitudinẽ et tumorẽ. Utrũq
grande ẽ: s ñ utrũq sanũ ẽ. Diffe¬
rantur gͦ inqͥt isti suꝑbi: aliqua soli

Expanded text:
differs, miserere et animae tuae pladiffers, miserere et animae tuae placens Deo . Exhibe et animae tuae eleemosynam. Non dicimus ut tu ei des, sed ne repellas manum dantis. CAPUT cum alios offendere timent. Multum valent et boni amici ad bonum, et mali amici ad malum. Ideo Dominus, ut pro salute nostra potentium amicitias contemnamus, noluit prius eligere senatores, sed piscatores. Magna artificis misericordia. Sciebat enim quia si eligeret senatorem, diceret senator: Dignitas mea electa ePotestas mea electa est. Si prius eligeret oratorem, diceret orator: Eloquentia mea electa est. Si eligeret philosophum, diceret philosophus: Sapientia mea electa est. Interim, inquit, differantur superbi isti, multum tument. Distat autem inter magnitudinem et tumorem: utrumque grande est; sed non utrumque sanum est. Differantur
Abbreviated transcription (Latin):
rit auia sua pessima. om̃s iniquitates
euis obliuiscar. et tulit eis desꝑatio¬
nem. quia iam dederant animũ suũ
ꝑditioni. om̃ino indulgentiã despan-¬
tes: sic ꝓcedit etiã ad istos qui sꝑando
et differendo uolunt ꝑire: et loquit᷑
ad eos: et increpat eos. Ne tardes cõ¬
uerti ad dñm: neq differas de die
indiẽ. Subito eñi ueniet ira eius:
et intempore uindicte disꝑdet te. Er¬
go noli differre: noli quod patet con¬
tra te daudere. Ecce indulgentie da¬
tor: aꝑit tibi ostium. Quid moraris:
Gaudere deberes: si aꝑiret aliquando
pulsanti. Non pulsasti. et aꝑit: et foris
remanes: Ne gͦ differas. De miscđiȩ
dabo: cũ possis continuo benefacere.
Non eni scis quid contingat sequen¬
ti die. Audisti p̃ceptũ ñ differendi. uit
in aliũ sis misericors. et differendom
te es crudelis: Non debes differre pi¬
nẽ daturus.: et differs indulgentiam
accepturus: S smniserando alterũ non

Expanded text:
rit a via sua pessima, omnes iniquitates rit a via sua pessima, omnes iniquitates ejus obliviscar; et tulit eis desperationem, qua jam dederant animam suam perditioni, omni modo indulgentiam desperantes: sic procedit etiam ad istos qui sperando et differendo volunt perire; et loquitur ad eos, et increpat eos, Ne tardes converti ad Dominum, neque differas de die in diem. Subito enim veniet ira ejus, et in tempore vindictae disperdet te . Ergo noli differre, noli quod patet contra te claudere. Ecce indulgentiae dator aperit tibi ostium; quid moraris? Gaudere deberes, si aperiret aliquando pulsanti: non pulsasti, et aperit, et foris remanes? Ne ergo differas. De misericordabo; cum possis continuo bene facere : non enim scis quid contingat sequenti die. Audisti praeceptum non differendi ut in alium sis misericors, et differendo in te es crudelis? Non debes differre panem daturus, et et differs indulgentiam accepturus! Si miserando alterum non
Abbreviated transcription (Latin):
giciorũ gurgite: uolutetur in mortifera
delectatione: cras conuertar. et finiserit.
Respondetur tibi. Cuirei finis dicis:
Iniquitatũ mearũ. Bene. Gaude: Gaude.¬
qr crastino ĩiquitatũ tuarũ erit finis.
Quid. si ante crastinũ tuus erit finis:
Ergo bene quidẽ gaudes quia ꝓpter
iniquitates tuas conuerso tibi indul¬
gentiã ds̃ ꝓmisit: s crastinũ diẽ ne¬
mo tibi ꝓmisit. Aut si forte ꝓmisit
matemathiciis: longe aliud ẽ quã ds̃.
Multos mathematici fefeller̃t: quia
et sibi plerũq lucra ꝓmisert̃. et damp¬
na inuenert̃. Ergo etiã ꝓpt̃ istos male
sꝑantes: ꝓcedit pat̃ familias. Quẽ ad¬
modũ ꝓcessit ad illos qui male desꝑa¬
uerant. et ꝑierunt desꝑando. et reuo¬
cauit eos in spẽ: sic ꝓcedit etiã adistos
qui male sꝑando uolunt ꝑire: et di¬
cit eis ꝑ aliũ librũ. Ne tardes conuer¬
ti ad dnm. Quomͦ illis dixerat inqua¬
cumq die iniquiis conuersus fue¬

Expanded text:
gitiorum gurgite, volutetur in mortifera gitiorum gurgite, volutetur in mortifera delectatione: cras convertar, et finis est. Respondetur tibi: Cujus rei finis? Dicis: Iniquitatum mearum. Bene, gaude, quia crastino iniquitatum tuarum erit finis. Quid, si ante crastinum tuus erit finis? Ergo bene quidem gaudes, quia propter iniquitates tuas converso tibi indulgentiam Deus promisit: sed crastinum diem tibi nemo promisit. Aut si forte promisit mathematicus, longe aliud est quam Deus. Multos mathematici fefellerunt, quia et sibi plerumque lucra promiserunt, et damna invenerunt. Ergo etiam propter istos male sperantes, procedit paterfamilias. Quemadmodum processit ad illos qui male desperaverant, et perierant desperando, et revocavit eos in spem: sic procedit etiam ad istos qui male sperando volunt perire; et dicit eis per alium librum, Ne tardes converti ad Dominum. Quomodo illis dixerat, In quacumque die iniquus conversus fue
Abbreviated transcription (Latin):
beamus suauitatẽ uł temꝑalẽ. q̃uia ꝑ¬
ciꝑe non meremur et̃nam. Talia dicen¬
tes desꝑando ꝑeunt: siue antequam
om̃ino credant. siuie iam xp̃iani. et in
aliqua peccata et scelera male iuuen¬
do ꝓlapsi. P rocedit ad eos dñs uince: et
tanquã desꝑantes et uagantes et ter¬
gum dantes. pulsat et clamat in ꝓ¬
pħa ierechiele. In quacumq die ho¬
mo conuersus fuerit auia sua pessi¬
ma: om̃s iniquitates eius obliuiscar.
Hac uoce audita et credita. adesꝑa¬
tione recreantur: et ab illa altissima
et ꝓfunda uoragine qua submersi fu¬
in aliã uoraginẽ incurrant: et ꝑuer¬
se sꝑando moriant᷑. qui desꝑando mo¬
ri ñ potuert̃. Mutant eñi cogitationes
sas: Et rursus incipiunt dicere incor¬
dibus suis. Si quacũq die conuersus
tates meas obliuiscit᷑. Quare hodie cõ¬
uertor et ñ cras: Quare hodie. et nõ
cras: Et hodiernus dies sicut hester¬
nus sit innequissima uoluptate. sit infla¬

Expanded text:
beamus suavitatem vel temporalem, quia pbeamus suavitatem vel temporalem, quia percipere non meremur aeternam. Talia dicentes desperando pereunt, sive antequam omnino credant, sive jam christiani et in aliqua peccata et scelera male vivendo prolapsi. Procedit ad eos Dominus vineae, et tanquam desperantes et vocanti tergum dantes, pulsat et clamat per prophetam Ezechielem: In quacumque die conversus fuerit homo a via sua pessima, omnes iniquitates ejus obliviscar . Hac voce audita et credita, a desperatione recreantur, et ab illa altissima et profunda voragine, qua submersi fuin aliam voraginem incurrant, et perverse sperando moriantur, qui desperando mori non potuerunt. Mutant enim cogitationes sas; et rursus incipiunt dicere in cordibus suis: Si quacumque die conversus mnes iniquitates meas obliviscitur, quare hodie convertor, et non cras? Quare hodie, et non cras? Eat hodiernus dies sicut hesternus, sit in nequissima voluptate, sit in fla
Abbreviated transcription (Latin):
dimittuntur. Et om̃ino tanquã dona¬
tis debitis. fiunt cũ illo tabule noue.
Prorsus om̃ia dimittunt᷑. Nemo sit
sollicitus: quod aliquid ei ñ dimitta¬
tur. S iterũ nemo ꝑuerse sit securꝰ.
Ista enĩ duo: occidunt animas. Aut
desꝑatio. aut ꝑuersa spes. De his du¬
obus malis: pauca attendite. Nam si¬
cut liberat bona spes. recta spes: ita
decipit ꝑuersa spes. Prius attendite :¬
quẽ ad modũ decipiat desꝑatio. St̃
homines qui cum ceꝑint cogitare
mala que fecerunt: ñ sibi putant
ignosci posse. Et dũ ñ putant pos¬
se sibi ignosci: dant animã iamꝑi¬
re desꝑatione. ꝑeunt dicentes inco¬
gitationib siuis. Iam nulla nobis¬
spes. Neq eñi tanta illa quȩ cominisimus:
donari nobis aut ignosci possunt. Qua¬
re gͦ ñ satisfacimus cupiditatib nr̃is:
Impleamus spͣsentis temporis uoluptatẽ:
quia nullã habemus in futuro mercedẽ.
Faciamꝰ quicqͥd libet: et sic licet ut ha¬

Expanded text:
dimittuntur, et omnino, tanquam donadimittuntur, et omnino, tanquam donatis debitis, fiunt cum illo tabulae novae. Prorsus omnia dimittuntur. Nemo sit sollicitus, quod aliquid ei non dimittatur. Sed iterum nemo perverse sit securus. Ista enim duo occidunt animas, aut desperatio, aut perversa spes. De his duobus malis pauca audite. Nam sicut liberat bona spes, et recta spes; ita decipit perversa spes. Prius attendite quemadmodum decipiat desperatio. Sunt homines qui cum cogitare coeperint mala quae fecerunt, non sibi putant ignosci posse; et dum non putant posse sibi ignosci, dant animam jam perire, desperatione pereunt, dicentes in cogitationibus suis: Jam nulla nobiss est; neque enim tanta illa quae commisimus donari nobis aut ignosci possunt; quare ergo non satisfacimus cupiditatibus nostris? Impleamus saltem praesentis temporis voluptatem, quia nullam habemus in futuro mercedem. Faciamus quidquid libet, etsi non licet; ut ha
Abbreviated transcription (Latin):
informationẽ demonstrabat paci¬
eutiam. differebat potentiã: et no
ẽ agnitus. Non enĩ exierat t̃c: con¬
ducere oꝑarios. Non exierat: non
innotuerat. Tercia diẽ resurrexit:
demonstrauit se discipłis. Ascendit
ad cęlũ: et misit sp̃m sc̃m̃ quinqua¬
gesimo die post resurrectionẽ. Ma
runt loqui linguis om̃iũ gentiũ.
Ex pressa ẽ uocatio: ex iit ille con¬
om̃ibus innotescere. Nam t̃c etiã unus
accepto sp̃u scõ: etiã unus loquebat᷑
om̃iũ gentiũ linguis. Modo aũt in
eccła. ipsa unitas tanquã unus loqui¬
tur om̃iũ gentiũ lingiuis. Ad quã lin¬
guam religio xp̃iana ñ ꝑuenit: Ad
quos fines ñ ꝑtendit. Iam ñ ẽ qui se
abscondat acalore eius: Ad huc fit
mora ab eo qui stat inundecuna Ma
nifestũ ẽ gͦ fr̃s mei. om̃ino manifes¬
tum ẽ: tenete: certi estote. qm̃ dñs
terit ad fidẽ ipsuis auia sua uł suꝑ¬
flua. uł nequissima. omĩa illi pret̾ita

Expanded text:
informationem demonstrabat patiinformationem demonstrabat patientiam, differebat potentiam, et non est agnitus. Non enim tunc exierat conducere operarios, non exierat, non innotuerat. Tertio die resurrexit, demonstravit se discipulis, ascendit in coelum, et misit Spiritum sanctum quinquagesimo die post resurrectionem, decrunt loqui linguis omnium gentium, expressa est vocatio, exiit ille conomnibus innotescere. Nam tunc etiam unus accepto Spiritu sancto, etiam unus loquebatur omnium gentium linguis. Modo autem in Ecclesia ipsa unitas tanquam unus loquitur omnium gentium linguis. Ad quam linguam religio christiana non pervenit? ad quos fines non pertendit? Jam non est qui se abscondat a calore ejus : et adhuc fit mora ab eo qui stat in undecimanifestum est ergo, fratres mei, omnino manifestum est, tenete, certi estote, quoniam Dterit ad fidem ipsius, a via sua vel superflua vel nequissima, omnia illi praeterita
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: ñ udetur ab eis qui foris st̃. Cũ
aũt exit de domo: uidetur ab eis
gitur et ñ agnoscitur: insecreto
ẽ. Quando aũt agnoscitur: exiit
conducere. Ex occulto enĩ ꝓcessit
irrisibilis quodã mͦ et rep̃bensibi¬
lis int̃ uidȩos. Uisũs ẽ humilis.:
contemptus ẽ. Occultabat eñi maie¬
statem ꝓmptã habebat infirmitatẽ.
Contemptũ ẽ in illo quod ꝓmptũ
erat: nec cognitũ quod occultũ erat
Si enĩ cognouissent: nunquã dnm
głe crucifixissent. Nunquid ad huc
contempnendus ẽ sedens incȩlo̾. si¬
cut contemptus ẽ. cũ penderet in
ligno: Agitauerunt caput qui eũ
crucifixert̃: et ante crucẽ eius stan¬
tes. et tanquã ad fructũ suȩ seuicie
ꝑuenientes. insultantes dicebant.
Si filius dĩ ẽ: descendat de cruce.
et credimus ei. Non descendebat:
quia latebat. Multo enĩ facilius po¬
terat de cruce descendere: qui po¬
tuit de sepulchro resurgere. Ad nr̃an

Expanded text:
est, non videtur ab eis qui foris sunt; cum est, non videtur ab eis qui foris sunt; cum autem exiit de domo, vigitur et non agnoscitur, in secreto est: quando autem agnoscitur, exiit conducere. Ex occulto enim processit irrisibilis quodam modo et reprehensibilis inter Judaeos, visus est humilis, contemptus est. Occultabat enim majestatem, promptam habebat infirmitatem. Contemptum est in illo quod promptum erat, nec cognitum quod occultum erat. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Numquid adhuc contemnendus est sedens in coelo, si contemptus est cum penderet in ligno? Agitaverunt caput qui eum crucifixerunt, et ante crucem ejus stantes, et tanquam ad fructum suae saevitiae pervenientes, insultantes dicebant, Si Filius Dei est, descendat de cruce.et credimus in eum . Non descendebat, quia latebat. Multo enim facilius poterat de cruce descendere, qui potuit de sepulcro resurgere. Ad nostram
Abbreviated transcription (Latin):
riũ ꝓmisit. s utrũ uuias usq ad sep¬
timã. nullus tibi ꝓmisit. Non dico
usq ad duodecima: s usq ad septi¬
mam. Quare gͦ differs uocantẽ te cer¬
tus de mercede. incertus de die: Uide.
neforte quid tibi ille daturus ẽ ꝓmit¬
tendo: tu tibi auferas differendo. Si
hoc recte dicit᷑ de infantib tanquã
adhorã primã ꝑtinentib si recte di¬
citur de pueris tanquã ad horã t̾ciã
ꝑtinentib. si recte dicitur de uiue¬
nibus tanquã in horȩ sexte flagran¬
tia constitutis. quantomagis recte
decrepitis dicitur. Ecce iam hora
undecima ẽ. et ad huc stas. uenire
piger es: An forte non exiit ad te¬
uocandũ pat̾ familias: Si ñ exiit:
quid ẽ quod loquimur: Nempe
nos serui de familia ipsus sumus:
conducere oꝑarios missi sumus.
Quid gͦ stas : E inisti iam annorum
numerũ: festina ad denariũ. Hoc
ẽ eñi exire patrẽ familias. innotes¬
cere: qm̃ qui in domo ẽ. in abdito

Expanded text:
rium promisit: sed utrum vivas usque ad seprium promisit: sed utrum vivas usque ad septimam, nemo tibi promisit. Non dico, usque ad undecimam, sed usque ad septimam. Quare ergo differs vocantem te, certus de mercede, incertus de die? Vide ne forte quod tibi ille daturus est promittendo, tu tibi auferas differendo. Si hoc recte dicitur de infantibus, tanquam ad horam primam pertinentibus; si recte dicitur de pueris, tanquam ad horam tertiam pertinentibus; si recte dicitur de juvenibus, tanquam in horae sextae flagrantia constitutis: quanto magis recte de decrepitis dicitur, Ecce jam hora undecima est, et adhuc stas, venire piger es? vocandum paterfamilias? Si non exiit, quid est quod loquimur? Nempe nos servi de familia ipsius sumus, conducere operarios missi sumus. Quid ergo stas? Finisti jam annorum numerum, festina ad denarium. Hoc est enim exire patremfamilias, innotescere: quoniam qui in domo est, in abdito
Abbreviated transcription (Latin):
rius illi ꝓmittit᷑. s differri ñ iubet᷑. Nun¬
quid eni et illi qui st̃ aduneã conduc¬
ti. quando ad illos exiebat pat̾ familias
ut conduceret quos inuenit hora t̃cia.
runt illi. non illuc imus nisi hora sexta:
Aut quos inuenit bora sexta. dixert̃:
daturꝰ sit. & qͥd facturꝰ sit: penes ipsũ
consiliũ ẽ. Tu quando uocaris: ueni.
Merces eñi cunctis equalis ꝓmititur
s de ipsa hora oꝑandi magna ques¬
tio ẽ. Si eni illi uerbi gr̃a qui uocati
st̃ hora sexta. in hac etate temporis
constituti ubi uiueniles anni feruẽt
sicut ipsa hora sexta feruet. si dice¬
rent illi uiuenes uocati. expecta. au¬
duumus eñi in euangło quia om̃s
unã mercedẽ accepturi st̃. Cũ senes
facti fuerimꝰ hora undecima ueni¬
emus tantundẽ accepturi. Quare
laboraturi : Responderet᷑ eis. et dice¬
retur. Laborare ñ uis. qui utrũ ui¬
uas usq ad senectutẽ nescis: Sexta
hora uocaris: ueni. Pat̃ familias tibi
quidẽ etiã undecima uenienti dena¬

Expanded text:
rius illi promittitur; sed differre non jubetur. Numquid enim et illi qui sunt ad vineam conducti, quando ad illos exibat paterfamilias, ut conduceret quos invenit hora tertia,illi, Exspecta, non illuc imus nisi hora sexta? aut quos invenit hora sexta, dixerunt,daturus sit, et quid facturus sit, penes ipsum consilium est: tu quando vocaris, veni. Merces enim cunctis aequalis promittitur: sed de ipsa hora operandi, magna quaestio est. Si enim illi, verbi gratia, qui vocati sunt hora sexta, in hac aetate corporis constituti, ubi juveniles anni fervent, sicut ipsa hora sexta fervet; si dicerent illi juvenes vocati: Exspecta, audivimus enim in Evangelio, quia omnes unam mercedem accepturi sumus; cum senes facti fuerimus, hora undecima veniemus; tantumdem accepturi, quare laboraturi? Responderetur eis et diceretur: Laborare non vis, qui utrum vivas usque ad senectam, nescis? Sexta hora vocaris, veni. Paterfamilias tibi quidem etiam undecima venienti dena
Abbreviated transcription (Latin):
edicina ẽ om̃iũ animȩ uul¬
nerum. et una ꝓpiciatio pro
delictis hominũ. credere in
xp̃o. Nec om̃ino quisquã mundari
potest. siue. ab originali peccato qͦd
exadam traxit inquo om̃s peccaue¬
runt. et filii irȩ naturalit̾ facti sunt.
siue apeccatis que ipsi ñ resistendo
carnali concupiscentie s eam seq̃n¬
do eiq seruiendo in flagiciis et faci¬
noribus addiderunt: nisi ꝑfidẽ coad¬
unentur. et compaginentur corpori
euis. qui sine ulla illecebra carnali.
et mortifera delectatione conceptꝰ
ẽ. nec eũ indelictis mat̾ in ut̃o aluit:
et peccatũ non fecit. nec dolus inuen¬
tus ẽ inore eius. In eũ quippe cre
dentes filii dĩ fuint: quia ex dõ nas
merito idem dñs et saluator nr̃ hoc
unũ peccatũ dicit. de quo arguit
mundũ sp̃s sc̃s: quia ñ credunt in eũ.
Ego inquit ueritatem dico. Expe¬
dit uobis: ut ego uadam. Si eñi nõ

Expanded text:
edicina omnium animae vulnerum, et una propitiatio pro delictis hominum est, credere in Christum: nec omnino quisquam mundari potest, sive ab originali peccato, quod ex Adam traxit, in quo omnes peccaverunt, et filii irae naturaliter facti sunt; sive a peccatis quae ipsi non resistendo carnali concupiscentiae, sed eam sequendo, eique serviendo in flagitiis et facinoribus, addiderunt; nisi per fidem coadunentur et compaginentur corpori ejus, qui sine ulla illecebra carnali et mortifera delectatione conceptus est, nec eum in delictis mater in utero aluit, et peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . In eum quippe credentes, filii Dei fiunt; quia ex Deo nascmerito idem Dominus et Salvator noster hoc unum peccatum dicit, de quo arguit mundum Spiritus sanctus, quia non credit in eum. Ego, inquit, veritatem dico vobis, expedit vobis ut ego vadam
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Primi iusti sicut abel. sicut noȩ.
quasi prima hora uocati. felicitatẽ re¬
surrectionis nob̾cũ accepturi st̃. Alii
iusti post illos. abraham. ysaac. iacob:
et quicumq erant scłi ipsoꝵ. quasi t̃¬
cia hora uocatĩ. felicitatẽ resurrectio¬

Expanded text:
runt. Primi justi, sicut Abel, sicut Noe, runt. Primi justi, sicut Abel, sicut Noe, quasi prima hora vocati, felicitatem resurrectionis nobiscum accepturi sunt. Alii justi post illos, Abraham, Isaac, Jacob, et quicumque erant saeculi ipsorum, quasi tertia hora vocati, felicitatem resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
Non erat quod responderetur: et equa¬
tist̃ om̃s: et facti st̃ nouissimi primi.
et primi nouissimi: quia tantundem¬
ẽ ergo quod anoiussimis cȩpit redde¬
re: Nonne om̃s sicut legimus simul
accepturi st̃: Leginiis eñi alio loco
euangłii: quia dicturus ẽ eis quos po¬
net ad dexterã. Uenite benedicti pa¬
tris mei: ꝑcipite regnũ qd uob̾ para¬
tum ẽ ab initio mundi. Si gͦ om̃s simul
accepturi st̃. quomͦ hic intelligimus
priores accepisse illos. qui undecima
oꝑati st̃. et posteriores illos qui prima:
Si potuero sic dicere ut ꝑueniat. ad in¬
tellectum ur̃m: dõ gr̃ãs. Illi enĩ debe¬
Non eñi de nr̃o erogamus.Si int̾roges
de duob uerbi gr̃a quis prior acce¬
pit. quipost unã horam accepit. an
qui post duodecimã: Om̃is homo res¬
pondet. quia prior accepit qui post
ꝑunt post unã horam. alii acceꝑunt
post duodecim horas: illi dicti st̃ pri¬
ores accepisse. qui post modicũ tempꝰ.¬

Expanded text:
Non erat quod responderetur: et aequaNon erat quod responderetur: et aequati sunt omnes, et facti sunt novissimi primi et primi novissimi; aest ergo, quod a novissimis coepit reddere? Nonne omnes, sicut legimus, simul accepturi sunt? Legimus enim in alio loco Evangelii, quia dicturus est eis quos ponet ad dexteram: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Si ergo omnes simul accepturi sunt, quomodo hic intelligimus priores accepisse illos qui undecima operati sunt, et posteriores illos qui prima? Si potuero sic dicere, ut perveniat ad intellectum vestrum, Deo gratias. Illi enim debenon enim de nostro erogamus. Si interroges de duobus, verbi gratia, quis prior acceperit, qui post unam horam accepit, an qui post duodecimam; omnis homo respondet quia prior accepit, qui postperunt post unam horam, alii acceperunt post duodecimam horam, illi dicti sunt priores accepisse, qui post modicum temp
Abbreviated transcription (Latin):
Inde cepit reddere. Ab eis qui hora un¬
decima uener̃t: uissit eis reddere de-¬
narium. Illi qui prima hora uener̃t.
uidentes illos accepisse denariũ quẽ
cũ ipsis placuerat: sꝑauert̃ se plus ali¬
quid accepturos. Uentum ẽ ad ip¬
sos: et acceꝑunt denariũ. Murmu¬
rauert̃ aduersus patrem familias. di¬
centes. Ecce nos qui sustiniumus ar¬
dorem diei et estum. equasti et pares
mum responsum reddens uni eorũ.
Sodalis: ñ tibi feci iniuriã. Hoc ẽ nõ
te fraudaui. Quod pactus sum. reddi¬
di tibi. Fraudẽ tibi ñ feci: quia quod
pactussum reddidi. Huic ñ uolo red¬
dere: s donare. Non licet mͥ facere qd̃
uolo de meo: an oculus tiuis nequã
ẽ. quia ego bonus sum: Si alicui tol¬
lerem alienũ: recte rep̃henderer. qua¬
si fraudator et negator alieni. Cũ u
debitũ reddo. et cui uolo etiã dono: nec
cui debebam me potest rep̃hendere: et
cui donaui debet ampluis gaudere.

Expanded text:
Inde coepit reddere ab eis qui hora unInde coepit reddere ab eis qui hora undecima venerant, jussit eis dare denarium. Illi qui prima hora venerant, videntes illos accepisse denarium, quem cum ipsis placuerat, speraverunt se plus aliquid accepturos: ventum est et ad ipsos, et acceperunt denarium. Murmuraverunt adversus patremfamilias, dicentes: Ecce nos qui sustinuimus ardorem diei et aestum, aequasti et pares mum responsum reddens uni eorum: Sodalis, non tibi feci injuriam; hoc est, non te fraudavi; quod placui reddidi tibi. Fraudem tibi non feci, quia quod pactus sum reddidi. Huic non volo reddere, sed donare. Non licet mihi facere quod volo de meo? An oculus tuus nequam est, quia ego bonus sum? Si alicui tollerem alienum, recte reprehenderer, quasi frdebitum reddo, et cui volo etiam dono, nec cui debebam me potest reprehendere, et cui donavi debet amplius gaudere.
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatẽ. In contrariũ eis uercit ma¬
lũ consiliũ: ut possiderent occidert̃:
stis similitudinẽ ex euangło sc̃o: qͥa
simile ẽ regnũ celoꝵ patri familias.
qui exiit primo mane conducere oꝑ¬
arios inuineã suã. Exiit mane: et
quos inuenit conduxit: et placuit
cũ eis mercedẽ. denariũ. Exiit adho¬
ram tciam: inuenit alios. et adduxit
ad opus uinee. Et sexta hora hoc fe¬
cit: et nona hoc fecit. Ex iit etiam
hora undecima ꝓpe ad finẽ diei:
inuenit quosdam uacuos et stantes.
et ait illis. Quid hic facitis: Quare
ñ oꝑamini inuinea: Respondert̃. Quia
nemo nos conduxit. Uenite inquit et
uos: et quod iustum uisum fuerit da¬
bo uobis. mercedẽ denariũ. Nacuit lsti
quia una hora erant oꝑaturi. Quan¬
do sibi auderent sꝑare denariũ: S ta¬
men se accepturos aliquid gratulaban¬
tur. Adducti st̃ et ipsi ad unam ho¬
ram. F inito die. uissit om̃ibus reddi
mercedẽ: anouissimis usq ad primos.

Expanded text:
haereditatem. In contrarium eis vertit mahaereditatem. In contrarium eis vertit malum consilium. Ut possiderent, occiderunt: stis similitudinem ex Evangelio sancto, quia simile est regnum coelorum patrifamilias, qui exiit conducere operarios ad vineam suam. Exiit mane, et quos invenit conduxit; et placuit cum eis mercedem denarium. Exiit et hora tertia, invenit alios, et adduxit ad opus vineae. Et sexta hora hoc fecit, et nona hoc fecit. Exiit etiam et hora undecima prope ad finem diei, invenit quosdam vacuos et stantes; et ait illis: Quid hic statis? quare non operamini in vinea? Responderunt: Quia nemo nos conduxit. Venite, inquit, et vos, et quod justum fuerit, dabo vobis. Mercedem denarium placuit. Isti qui una hora erant operaturi, quando sibi auderent sperare denarium? Sed tamen se aliquid accepturos gratulabantur. Adducti sunt et ipsi ad unam horam. Finito die, jussit omnibus reddi mercedem, a novissimis usque ad primos.
Abbreviated transcription (Latin):
cedẽ uinee. Illi aũt contumeliis eos
affecerunt. aliquos et occidert̃: et
fructũ suũ reddere contempserũ.
Misit alios: talia ꝑpessist̃. Et dixit
ille pat᷑ familias. cultor agri sui. e
plantator et locator uineȩ sue. Mittã
unicũ filiũ meũ: forte uł ipsũ reuere¬
buntur. Et misit inquit etiã filiũ suũ.
Dixert̃ illi apud seipsos. Hic ẽ heres.
Uenite et occidamiis eñ: et nr̃a erit
hereditas. Et occider̃t eũ: et ciecer̃t
extra uineã. Cum uenerit dñs uinee.
quid faciet malis colonis: responsum
ẽ. Malos male ꝑdet: et uineã suã lo¬
cabit aliis agricolis. qui reddant ei
fructũ in tempore suo. Plantata ẽ ui¬
nea: lege data incordib udeorũ.
Missi st̃. ꝓpħe. querentes fructũ: bo¬
nã uitã eorii. Propħe ab eis contumeli¬
is affecti: et occisi st̃. Missus ẽ et. xp̃e.
unicus filius patris familias: et ipsum
occidert heredem᷑ et ideo ꝑdiderunt

Expanded text:
cedem vineae. Illi autem contumeliis eos cedem vineae. Illi autem contumeliis eos affecerunt, aliquos et occiderunt, et fructum reddere contempserunt. Misit alios; talia perpessi sunt. Et dixit ille pater familias, cultor agri sui, et plantator et locator vineae suae: Mittam unicum filium meum; forte vel ipsum verebuntur. Et misit, inquit, etiam filium suum. Dixerunt illi apud se ipsos: Hic est haeres; venite, occidamus eum, et nostra erit haereditas. Et occiderunt eum; et projecerunt extra vineam. Cum venerit Dominus vineae, quid faciet illis malis colonis? Responsum est: Malos male perdet, et vineam suam locabit aliis agricolis, qui reddant ei fructum in tempore suo . Plantata est vinea, lege data in cordibus Judaeorum. Missi sunt Prophetae, quaerentes fructum, bonam vitam eorum: Prophetae ab eis contumeliis affecti, et occisi sunt. Missus est et Christus unicus Filius patrisfamilias; et ipsum occiderunt haeredem, et ideo perdiderunt
Abbreviated transcription (Latin):
ñ opus ẽ ut ꝓbetur uobis. Om̃is homo
hoc babet in ore. quia homines colunt
dm̃ quia uͦ ds̃ colit. homines. quasi
ex pauescit auditor quando audit:
quia ñ ẽ inusu hominũ. ut dicat᷑ qua
ds̃ colit homines s quia dm̃ colunt
homines. Bebemus gͦ ꝓbare uobis.
quia et ds colit homines: neforte pi¬
temur uerbũ indisciplinatũ dixis¬
se: et aliquis incorde suo disputet con¬
tra nos: et nesciens quid dixerimul
rep̃hendat nos. Hoc gͦ constitutũ est
demonstrari uob̃: quia et ds̃ colit
nos. S iam dixi. sicut agrum: ut me¬
liores nos faciat. Dñs dicit in euan¬
gło. Ego sum uitis. uos estis sarm̃ta.
pat m̃s agricola. Quid facit agrico¬
la: Introgate uos qui agricole estis
quid facit agricola. Puto. quia agrũ
colit. Si gͦ pat̾ ds agricola ẽ: habet
agrũ et colit agrũ suũ: et expectat
uit eam agricolis: qui redderent ftu¬
ctum temporib ꝓpriis. Et misit
ad eos seruos suos: ut peterent met¬

Expanded text:
non opus est ut probetur vobis. Omnis enim homo non opus est ut probetur vobis. Omnis enim homo hoc habet in ore, quia homines colunt Deum. Quia vero Deus colit homines, quasi expavescit auditor quando audit: quia non est in usu hominum ut dicatur quia Deus colit homines; sed quia Deum colunt homines. Debemus ergo probare vobis quia et Deus colit homines; ne forte putemur verbum indisciplinatum dixisse, et aliquis in corde suo disputet contra nos, et nesciens quid dixerimus reprehendat nos. Hoc ergo constitutum est demonstrare vobis; quia et Deus colit nos; sed jam dixi, sicut agrum, ut meliores nos faciat. Dominus dicit in Evangelio: Ego sum vitis, vos estis sarmenta, Pater meus est agricola . Quid facit agricola? Interrogo vos, qui agricolae estis; quid facit agricola? Puto quia agrum colit. Si ergo Pater Deus agricola est, habet agrum, et colit agrum suum, et exspectat vit eam agricolis, qui redderent ei fructum temporibus propriis. Et misit ad eos servos suos, ut peterent mer
Abbreviated transcription (Latin):
e scõ euangło p̃senti tp̃re con¬
sonantem similitudinẽ audis¬
tis: qui oꝑͦantur in uia. Est
eñ modo tempiis uindemiȩ tempo¬
ralis: est aũt et sp̃italis uindemie. ubi
ds gaudet adfructũ uineȩ suȩ. Coli¬
mus eñi dm̃: et colit nos ds̃. S ñ sic
dm̃ colimiis: ut nos cũ meliorẽ facia¬
mus. Colimus eñi eũ adorando: non
arando. Ille aũt colit nos: tanquam
agricola agrũ. Quod gͦ ille nos colit.
meliores nos reddit. quia et agrico¬
la agrũ colendo fecit meliorẽ: et ipsũ
fructũ in nob̾ quęrit ut eũ colamus.
Cultura ipsuis ẽ innos: quod ñ cessat
uerbo suo extirpare mala semina de
cordib nr̃is. aꝑire cor nr̃m tanquã
aratro sermonis plantare semina pre¬
ceptorũ: expectare fructũ pietatis.
ex istimus ingrati agricolȩ nr̃o. sed
fructũ reddimꝰ quo gaudeat. Et fru¬
ctus nr̃ ñ illũ diciorẽ facit. s nos be¬
atiores. Ecce audite. quia sicut dixi.¬
colit nos d̾s̃. Nam quia nos colimus dm̃

Expanded text:
ri consonantem similitudinem audistis de his qui operantur in vinea. Est enim modo tempus vindemiae corporalis. Est autem et spiritualis vindemia, ubi Deus gaudet ad fructum vineae suae. Colimus enim Deum, et colis nos Deus. Sed non sic Deum colimus, ut nos eum meliorem colendo faciamus. Colimus enim eum adorando, non arando. Ille autem colit nos tanquam agricola agrum. Quod ergo nos ille colit, meliores nos reddit; quia et agricola agrum colendo facit meliorem: et ipsum fructum in nobis quaerit, ut eum colamus. Cultura ipsius est in nos, quod non cessat verbo suo exstirpare semina mala de cordibus notris, aperire cor nostrum tanquam aratro sermonis, plantare semina praeceptorum, exspectare fructum pietatis. existimus ingrati agricolae nostro, sed fructum reddimus quo gaudeat. Et fructus noster non illum ditiorem facit, sed nos beatiores. colit nos Deus. Nam quia nos colimus Deum,