comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
parans enim ea his quȩ apud se sunt incõ¬
mutabilib & ꝑpetius:. tanquam iniustum
me ñ exaudiet. E eius mͥ miscłia necessarsa
est. Iudicium eiꝰ rogabo. Quia egotudica¬
re non possum me iustum ẽẽ. Unde est. S
neq me ipsum iudico. Qui autem iudi¬
cat me: dñs est. Si uͦ inuoeauero & non ex.
dierit: non credam quod aliquando exaudi¬
erit me. Occultis enim causis me audiuit.
non merito dep̃cationis meȩ: aut certe non
credam non me exauditum nune. Aliqͣndo
enim exauditꝰ sum. dut ita: quia si exaudi¬
erit quod peto: credam etiam exauditum
me. Nam si ñ credidero quamuis fiat qͦd
peto.tam̃ non exauditꝰ sum: ut signum
ex auditionis. credulitas postulantis sit.
Ne forte in turbine me conterat. syterea
quero iudicium eiꝰ. ne in turbine me conterat.
Multas enim tͥbulationes meas fecit sine cau¬
sa. Q uorum causa me latuit. Aut certe confi¬
tentis uox ẽ.: flagellis dei confitentis non se eẽ

Expanded text:
parans enim ea his quae apud se sunt incomparans enim ea his quae apud se sunt incommutabilibus et perpetuis tamquam iniustum me non exaudiet. ergo eius mihi misericordia necessaria est. iudicium eius rogabo: quia ego iudicare non possum me iustum esse. unde est: sed neque me ipsum iudico; qui autem iudicat me, dominus est. si uero inuocadierit, non credam, quod erit me; occultis enim causis me audiuit, non merito deprecationis meae. ant certe: non credam non me exauditum nunc; aliquando enim exauditus sum. aut ita: quia si exaudierit quod peto, credam etiam exauditum me; nam si non credidero, quamuis fiat quod peto, tamen non exauditus sum, ut signum exauditionis credulitas postulantis sit. ne forte in turbine me conterat? propterea quaero iudicium eius, ne in turbine me conterat. multas enim tribulationes meas fecit sine causa: quorum causa me latuit; aut certe uox confitentis est, flagellis dei confitentis non se esse
Abbreviated transcription (Latin):
super terram. Suꝑ t̾ram id est firmit̃ confir.¬
mans eccłiam. in scło: uel subiciendo sibi pec¬
catores. in quib non mergit᷑. non cedendo
temptationib eoꝵ. Si transgressus me fu̾it:
non tudebo. Si altior me fuerat. aut celerita¬
te ꝑstrinxerit me: non eum agnoscam.Opus
est gͦ ut & congruat infirmitati meȩ: & non
me deserat. Si enim morti tradiderit: quis
au̾tet: Morti enim tradit: cum uel transgre.¬
dit᷑. uel transit ut nesciat᷑. Hec est mors ani¬
me: ut dm̃ nesciat. Ipsius enim. inau̾tibilis
ira. Alioꝵ enim potest au̾ti a potentiore. Ab
ipso subdita sunt cet̾a sub cęlo. Excepto ipsocȩ¬
lo. id est rationali creat᷑a: quia si ipsa sibi ce¬
tera subdidis set: nunquam ꝑ ea quȩ sibi de¬
derat puniret᷑. Qͥ a uͦds ei illa subddidit:
punit᷑ ꝑ ea. qͣndo offendit eum qͥ subdidit.
Quod si etiam iustꝰ fueroñ exaudiet me.
Rogans eum p̃sumens de mea iusticia. Com¬

Expanded text:
super terram: super terram, id est firmiter confirsuper terram: super terram, id est firmiter confirmans ecclesiam in saeculo uel subiciendo sibi peccatores, in quibus non mergitur, non cedendo tentationibus eorum. si transgressus me fuerit, non uidebo. si altior me fuerit aut celeritate perstrinxerit me, non eum agnoscam: opus est ergo, ut et congruat infirmitati meae et non me deserat. si enim morti tradiderit, quis auertet? morti enim tradit, cum uel transgreditur uel transit, ut nesciatur. haec est mors animae, ut deum nesciat. ipsius enim inauertibilis ira: aliorum enim potest auerti a potentiore. ab ipso subdita sunt cetera sub caelo: excepto ipso caelo, id est rationali creatura, quia si ipsa sibi cetera subdidisset, numquam per ea quae sibi subdiderat puniretur; quia uero deus ei illa subdidit, punitur per ea, quando offenderit eum qui subdidit. quodsi etiam iustus fuero, non exaudiet me: rogans eum, praesumens de mea iustitia; com
Abbreviated transcription (Latin):
quitates meas hec mͥ restituit. S non sicut
uos.arbitramini:s quia nemo est in conspec¬
tu eius iustꝰ. Nrespondebunt eiunum de mil¬
le. In omnib qͥppe conuincet. Qui in uetusta¬
tem ꝑducit montes: & nesciunt. Id est ad infir¬
mitatem: ut est. Inuet̾aui in omnib inimicis
meis. Qui ũtit eos in ira. Irascendo eos uertit:
id est ut aliud inueniant quam appetierant:
cum qui se exaltat humiliabit᷑. Qui cõmo¬
uet orbem afundam̃tis. Puocationem que fac¬
ta est:ꝑ quam commoti sunt excellentes in
mundo. Et columne eius mouebunt᷑. Qui
p̃cipit soli & non orit᷑. Ut aut sapientia non
intelligat᷑. aut qui scͥpserunt: ut est.signa li¬
brum. Qui extendit cȩlum solus. Eccłiam
que ꝓpͥe sedes dei est: quam extendit ꝑ totũ
orbem. Solus ad significandam unitatẽ trins¬
tatis. Dam utiq ꝑ filium in sco sp̃u omnia
facta sunt.Et ambulat suꝑ mare tanquam

Expanded text:
quitates meas haec mihi restituit; sed non sicut quitates meas haec mihi restituit; sed non sicut uos arbitramini, sed quia nemo est in conspectu eius iustus. non respondebunt ei unum de mille: in omnibus quippe conuincet. qui in uetustatem perducit montes et nesciunt: id est ad infirmitatem, ut est: inueteraui in omnibus inimicis meis. qui uertit eos in ira: irascendo eos uertit, id est, ut aliud inueniant quam appetierant, cum qui se exaltat, humiliabitur. qui commouet orbem a fundamentis: per uocationem, quae facta est, per quam commoti sunt excellentes in mundo. et columnae eius mouebuntur; qui praecipit soli, et non oritur: ut aut sapientia non intellegatur aut qui scripserunt, ut est: signa librum. qui extendit caelum solus: ecclesiam, quae proprie sedes dei est, quam extendit per totum orbem; solus ad significandam unitatem trinitatis. nam utique per filium in spiritu sancto omnia facta sunt. et ambulat super mare tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
germen eiꝰ ascendet. Nisi enim illi tam mali
ẽẽnt. ñ ꝑpassionem exaltaret᷑ dñs: qui de illis
scđm carnem natꝰ est. In congregationibus la¬
pidum dormit. Maiores enim illum crucifi¬
gent. Et in medio lapilloꝵ uuiet. Humilium:
de quib fcierunt apłi. Si deglutietur locus:
mentiet᷑ eum. Si absconderit quod filius di
sit: dicet᷑ quia non est filiꝰ dei. Opꝰ est gͦ ut ipse
sese indicet. In hoc enim loco non possunt di¬
uina cognosci. De t̃ra autem alterum ger¬
minauit. Uel dominꝰ resurgendo: uł altum
genus pioꝵ id est xp̃ianorum. Dñs enim ñ
ꝓbauit innocentem. Annon reꝓbatut: uel
illudꝰ impium ñ ꝓbauit innocentem: Nec
ullum munꝰ. Id est sacͥficia quȩ habebant tu¬
dei. Ueracium aut̃ os impleuit risu. Confitent¬
um. Et tab̾nacłm impii ñ ꝑmanebit. Uel ipsũ
templum uel regnum. Uerba iob
Lere scio quia ita est. Id est quia scđm ini¬

Expanded text:
germen eius ascendet; nisi enim illi tam mali germen eius ascendet; nisi enim illi tam mali essent, non per passionem exaltaretur dominus, qui de illis secundum carnem natus est. in congregationibus lapidum dormit; maiores enim illum crucifigent. et in medio lapillorum uiuet: humilium, de quibus fuerunt apostoli. si deglutietur, locus mentietur eum: si absconderit quod filius dei sit, dicetur quia non est filius dei. opus est ergo ut ipse sese indicet; in hoc enim loco non possunt diuina cognosci. de terra autem alterum germinabit: uel dominus resurgendo uel alterum genus piorum, id est christianorum. dominus enim non probabit innocentem. an non reprobabit? uel illud: inpium non probabit innocentem? nec ullum munus: id est sacrificia quae habebant Iudaei. ueracium autem os inplebit risu: confitentium. et tabernaculum inpii non permanebit: uel ipsum templum uel regnum. Verba Iob. uere scio quia ita est: id est quia secundum ini
Abbreviated transcription (Latin):
Nam euigilabo. Et ultra ñ ero. in hac terra.
dictamłaut supputatione debitores eos id ẽ
peccatores demonstrauit. Et restituet tͥ uitam
iusticiȩ. Quȩ debet᷑ iusticiȩ. id est beatam.
Et erunt pͥora tua minima. In comparatiõe
postiorum quȩ infinita erunt. Aut nunqͥd.
Ita gͦ & impii arescent sine miscdia dei. ad¬
huc in sua radice consistit. & non metet᷑.
Si aquam ñ habeat. Antequam uitiat oĩs
herba. ñne arescit nͥbibat: Non enim an¬
te aliquando uiruit impius. Atq ar anciᷤ
complebit᷑ tabernacłm etus. Oꝑa inutilia.
Iam uͦ de uideis. & dño uidetur dicere. Qͦs¬
Si & suffulserit domum fuam non stabit.
Aut sc̃pturis sc̃ĩs: atit spe ꝓmissionis dñi:¬
aut regnum ipsum. Et cũ cȩꝑit. ñ ꝑmanebit
sequi dm̃. Quod iudeis euenit: qui secuti ñ
sunt incipientes. Humidus enim est ande so¬
lem.Carnaltum fluxu putrescens. Ante so¬
iem uͦ. sub tͥbulationib: ut ante. sub. significet
sicut dicimꝰ ante me fac. Et de putredine eiꝰ

Expanded text:
ne uigilabo et ultra non ero: in hac terra. dicta aut supputatione debitores eos, id est peccatores demonstrauit. et restituet tibi uitam iustitiae: quae debetur iustitiae, id est beatam. et erunt priora tua minima: in comparatione posteriorum, quae infinita erunt. autnumquid ita ergo et inpii arescent sine misericordia dei. adhuc in sua radice consistit et non metetur? si aquam non babeat. antequam bibat omnis herba, nonne arescit? nisi bibat; non enim ante aliquando uiruit inpius. atque araneis complebitur tabernaculum eius: opera inutilia. iam uero de Iudaeis et domino uidetur dicere. quodsi et suffulserit domum suam, non stabit: aut scripturis sanctis aut spe promissionis daut regnum ipsum. et cum coeperit, non permanebit: sequi deum; quod Iudaeis euenit, qui secuti non sunt incipientes. humidus enim est ante solem: carnalium fluxu putrescentes: ante solem uero sub tribulationibus, ut ante sub significet, sicut dicimus: ante me fac. et de putredine eius
Abbreviated transcription (Latin):
contͣdicentem sibi sic̃ amici eiꝰ non intelli¬
gentes: cũ tale illi testimonium ꝑhibeat
& in capite libri & infine. An ꝓpt̃ ꝑsonam
quam iob gestabat dictum ẽ. hoc ẽ corporiᷤᷤ
dñi quod est eccłia: in qͣ multa infirmorum
pars est ñ quidem desꝑatorum.s tamen ad¬
huc in ꝓuentu suo ꝑiclitantium. qͥb pęne
comiouent᷑ pedes. ce quors paulominus
effundunt᷑ gressꝰ. cum zelant in peccatorib
pacem peccatoꝵ intuentes qͥ dicunt. Qͦ mͦ
sciuit ds. & si ẽ scientia in altissimoͬecce ip¬
si peccatores & abundantes in scło: obtinu¬
erunt diuitias. Nunquid uano iustifica.¬
ui cor meum: & laui in innocentib manꝰ
meas: & fui flagellatꝰ tota die: & arguitio
mea in matutinum. Nam hinc potius iob
ipse uidet᷑ respondere sequentib ũsibus

Expanded text:
contradicentem sibi, sicut amici eius non intellecontradicentem sibi, sicut amici eius non intellegentes, cum tale illi testimonium perhibeat et in capite libri et in fine. an propter personam quam lob gestabat dictum est, hoc est corporis domini, quod est ecclesia, in qua multa infirmorum pars est non quidem desperatorum, sed tamen adhuc in prouentu suo periclitantium, quibus paene commouentur pedes et quorum paulo minus effunduntur gressus, dum zelant in peccatoribus pacem peccatorum intuentes? qui dicunt: quomodo sciuit deus? et si est scientia in altissimo? ecce ipsi peccatores et abundantes in saeculo obtinuerunt diuitias. numquid uano iustificaui cor meum et laui in innocentibus manus meas et fui flagellatus tota die et arguitio mea in matutinum? nam hinc potius Iob ipse uidetur respondere sequentibus uersibus
Abbreviated transcription (Latin):
dum. Nunquid qui disputat cum omni¬
potente qui es eit: hoc ẽ quare tu qͥescis
cum omnipotente disputans: Arguens
dm̃ respondebit ita: subaudiendum est
nunquid̾ut sit sensꝰ nunquid arguit dm̃
qui disputans respondebit: Ouerendo
enim cum ommipotente disputat᷑. non con¬
ideo quiescendum est a disputando cũ eo.
Neq enim ad arguendum ab eo aliquid ꝑ
disputationem tanqͣm ab ipsa ueritate reqͥ¬
ritur. Potest & sic intelligi. Nunquid qͥ dis¬
putat cum dño quiescit: id est quia non
quiescit qui cum omnipotente dis putat.
non ẽ cum eo disputandum ut quies cat:
Solet enim disputans contradicere: qui
autem contradicit dõ. quiescere ñ potest.
Hoc est non inuenit quietem: nisi in eius
uoluntate sine ulla contradictione consen
tiat. Arguens enim dñm respondebit ita.
Id est cum disputando respondet dño ar-
unde dictum est. O homo tuquis es qui
respondeas deo: S quid tale fecerat iob:
Non enim ds sie illum accipit tanquam

Expanded text:
dum. numquid qui disputat cum omnidum. numquid qui disputat cum omnipotente quiescit? hoc est: quare tu quiescis cum omnipotente disputans? arguens deum respondebit ita? subaudiendum est: numquid, ut sit sensus: numquid arguit deum qui disputans respondebit? quaerendo enim cum omnipotente disputatur, non coideo quiescendum est a disputando cum eo. neque enim ad arguendum ab eo aliquid per disputationem tamquam ab ipsa ueritate requiritur. potest et sic intellegi: numquid qui disputat cum domino, quiescit? id est: quia non quiescit qui cum omnipotente disputat, non est cum eo disputandum ut quiescatur. solet enim disputans contradicere; qui autem contradicit deo quiescere non potest, hoc est: non inuenit quietem nisi in eius uolutiat. Arguens enim Deum respondebit ita; id est, cum disputando respondet Deo, arguUnde dictum est, O homo, tu quis es qui respondeas Deo ? Sed quid tale fecerat Job? Non enim Deus sic illum accipit tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
talitatis in uitam et̾̃nam intentionem suam
longe porrigit: qmuis oꝑa eiꝰ in carnis infir¬
mitate uolutent᷑. id est dubiis motib iactet᷑:
dum incertum habet humana ignorantia
ex his que miscdit̃ facit. qͥd eui ꝓsit ad dm̃.
cum tam̃ longe ocłis ꝓspicientib ꝓpt̾ ȩt̾nã
salutem sincera caritate dispensat. S cum
inuenerit iste talis oꝑator & dispensator eos
qui ꝑ affectum quorenunciant diaboloiã
mortui sint heuc scło: sine dubitatione aliq̃
eis exibet oris minist̾ium in oꝑe sermonis. qͦ
eos in corpꝰ eccłie iam paratissimos tͣiciat: oe
ideosequit᷑. llbicunꝙ fuerint cadatiera: con¬
festim repꝑuntur.
espondit dñs iob & dixit. Quod nunc
dñs tanqm repetit sermonem cum ip¬
se loqueret᷑. intelligit᷑ iob ad ea quȩ dictaft̃
obstupuisse in silentio & quieuisse: ut nicħ
amplius dicere auderet. Gͤᷤ duob qͥ sequun¬
tur uersib exortat᷑ cum ds ad responden¬

Expanded text:
talitatis in uitam aeternam intentionem suam talitatis in uitam aeternam intentionem suam longe porrigit, quamuis opera eius in carnis infirmitate uolutentur, id est dubiis motibus iactetur, dum incertum habet humana ignorantia ex his quae misericorditer facit quid cui prosit ad deum, cum tamen longe oculis prospicientibus propter aeternam sinvenerit iste talis operator et dispensator eos qui per affectum quo renuntiant diabolo, jam mortui sint huic saeculo; sine dubitatione aliqua eis exhibet oris ministerium in opere sermonis, quo eos in corpus Ecclesiae jam paratissimos trajiciat: et ideo sequitur, Ubicumque fuerint cadavera, confestim reperiuntur. Respondit Dominus, et dixit. Quod nunc dominus tamquam repetit sermonem, cum ipse loqueretur, intellegitur lob ad ea quae dicta sunt obstupuisse in silentio et quieuisse, ut nihil amplius dicere auderet. ergo duobus qui sequuntur uersibus exhortatur eum dominus ad responden
Abbreviated transcription (Latin):
iunxit. Paritas enim xp̃i compellit nos. Pec̃
autem erat. xp̃s. Et bene sedens morabitur:
scđm id qͦd dictum est. Compellor autem ex
duob concupiscentiam habens dissolui ce
cẽ cum xp̃o. in ulto enim magis optimum. lt¬
hoc ad exaltationem aqͥle ꝑtineat. ad uul-¬
turem uͦ sedentem in nido & morantem. ma¬
nere in carne necessarium ꝓpt̾ uos. Et quia
petͣ etiam tota eccłia bene intelligit᷑. ꝓpter
etiam symonem qͥ obhoc a dño petrꝰ appellatꝰ
est: summitas petrȩ ẽ caput ȩccłiȩ : ad hoc ad¬
ditur uersꝰ qui sequit᷑. In summitate petrȩ &
in caũna. Suminitas enim refert᷑ ad id qͦd
caput ẽ: cat̾ina uͦ ad id quod uita nr̃a abscon¬
dita ẽ cũ xp̃o in deo. Et cum ibi fuerit q̃rit
ȩscas: De quib dictum est petͦ macta & man-¬
duca: ut incorporaret eccłiȩ credituros ex
gentib. Longe oculi eius ꝓspiciunt: & pulli
cius uolutant᷑ in sanguine. Spe fut᷑e immor¬

Expanded text:
iunxit: caritas enim Christi conpellit nos; petra iunxit: caritas enim Christi conpellit nos; petra autem erat Christus. et bene sedens morabitur secundum id quod dictum est: conpellor autem ex duobus, concupiscentiam habens dissolui et esse cum Christo; multo enim magis optimum, hoc ad exaltationem aquilae pertineat; ad uulturem uero sedentem in nido et morantem manere in carne necessarium propter uos. et quia petra etiam tota ecclesia bene intellegitur propter etiam Symonem, qui ob hoc a domino Petrus appellatus est, summitas petrae est caput ecclesiae. ad hoc additur uersus qui sequitur: in summitate petrae et in cauerna? summitas enim refertur ad id quod caput est, cauerna uero ad id quod uita nostra abscondita est cum Christo in deo. et cum ibi fuerit, quaerit escas: de quibus dictum est Petro: macta et manduca, ut incorporaret ecclesiae credituros ex gentibus. longe oculi eius prospiciunt et pulli eius uolutantur in sanguine: spe futurae inmor
Abbreviated transcription (Latin):
lum: ubi fuerit inquit cadauer. illue congre¬
gabtint᷑ & aquilȩ. Satiauit enimin bonis cȩ¬
lestibus desiderium eiꝰ: cuius iuuentꝰ sic̃ aqͥle
renotiabit᷑. Potest & exaltatio aquile adid ꝑti¬
nere quod ait apłs. Siue enim m̃te excessimꝰ
deout uersꝰ qui sequit᷑ de uulture ad idꝑti¬
neat qͦd etiam ibi sequit᷑. Sitie temꝑantes
simus uobis. Sequit᷑ enim. Aut uult᷑ suꝑni¬
dum suum in pet̾ sedens morabit᷑: Qͥa ex
affectu dictum uidet᷑ non sublimia contem¬
planchmentis excessu. s inferiorib consulen¬
di ꝑ temꝑantiam qua humanis reb con.¬
gruitur: ut impii qui ꝓmortuis habent᷑
iustificati ꝑ ũbum. hoc ẽ quasi ore deuora.¬
t conũtant᷑ in corpꝰ eccłiȩ. Uultur enim de
mortuis pasct᷑: & ideo suꝑ nidum suum:
ub tanquam fȩtꝰ ponit. oꝑa huic uitȩ neces¬
saria. Ideo autem in pet᷑: quia cum dixisset
apłs. siue temꝑantes mͦ uob̃: continuo sub¬

Expanded text:
lum, ubi fuerit, inquit, cadauer, illuc congrelum, ubi fuerit, inquit, cadauer, illuc congregabuntur et aquilae. satiauit enim in bonis caelestibus desiderium eius, cuius iuuentus sicut aquilae renouabitur. potest et exaltatio aquilae ad id pertinere, quod ait apostolus: siue enim mente excessimus, deo, ut uersus, qui sequitur de uulture, ad id pertineat quod etiam ibi sequitur; siue temperantes sumus, uobis. sequitur enim: aut uultur super nidum suum in petra sedens morabitur? quia ex affectu dictum uidetur non sublimia contemplandi mentis excessu, sed inferioribus con-, sulendi per temperantiam, qua humanis rebus congruitur, ut inpii qui pro mortuis habentur iustificati per uerbum, hoc est quasi ore deuorati conuertantur in corpus ecclesiae. uultur enim de mortuis pascitur; et ideo: super nidum suum, ubi tamquam fetus ponit opera huic uitae necessaria. ideo autem in petra, quia cum dixisset apostolus: siue temperantes sumus, uobis, continuo sub
Abbreviated transcription (Latin):
ignoramꝰ m̃tes. Aduersus quem clamorem
ducum. surde utiq sunt aures infidelium
unquid in sapientia tua plumescit accipit̃:
Sicut in sapientia dei quȩ est xp̃s nouus ho¬
mopaulatim innouat᷑. conũsationem habi¬
turus in cȩlestib. Expansis pennis immobił:¬
& respiciens ad austrum. Explicatis ab
omni impedim̃to scłari uirtutibus
geminȩ dilectionis. ꝑmanens inconcussus
in fide: non tam̃ in hoc ipso de se ipso presci¬
mens. s sꝑans in dm̃: & in illum reuocans
intentionem ã qͦ ipse caritatis ardor inspi¬
ratur. ut fortitudinem suam ad ipsum eu¬
stodiat. dicens. Nonne deo fubiecta erit ani-¬
ma mea: ab ipso enim saluitare meum. Etenĩ
ipse ẽ ds m̃s &e salutaris m̃s. susceptor meus
non mouebor ampliꝰ. ac tuo p̃cepto exaltat᷑
aquila: Sicut eius p̃cepto qui ait. Cum ex¬
altatus fuero. omnia trabam ad me. ꝑnob̃ enĩ
morit᷑us. & corpꝰ res tirrectione leuaturus in cȩ¬

Expanded text:
ignoramus mentes eius. aduersus quem clamorem ignoramus mentes eius. aduersus quem clamorem ducum surdae utique sunt aures infidelium. numquid in sapientia tua plumescit accipiter? sicut in sapientia dei, quae est Christus, nouus homo paulatim innouatur, conuersationem habiturus in caelestibus. expansis pennis inmobilis, respiciens ad austrum? explicatis ab omni inpedimento saeculari uirtutibus geminae dilectionis permanens inconcussus in fide; non tamen in hoc ipso de se ipso praesumens, sed sperans in deum et in illum reuocans intentionem, a quo ipse caritatis ardor inspiratur, ut fortitudinem suam ad ipsum custodiat dicens: nonne deo subiecta erit anima mea? ab ipso enim salutare meum; etenim ipse est deus meus et salutaris meus, susceptor meus; non mouebor amplius. ac tuo praecepto exaltatur aquila? sicut eius praecepto, qui ait: cum exaltatus fuero, omnia traham ad me. pro nobis enim moriturus et corpus resurrectione leuaturus in cae
Abbreviated transcription (Latin):
piors. Quib ad dm̃ conu̾sis dicit. fũistis
enim aliquando tenebrȩ: nẽ autem lux in
dño. In uoluntate enim cuiꝰq est utrum
tenebre sit an luc: s cum tenebre. inse ipso
hoc est peccatis. quȩ ipsiꝰ st̃ ꝓpͥa: sum autẽ
lux non in se ipsos in dño. a quo illumina¬
tur:ut quem admodum dieat ysaias. dene¬
brȩ eius si nt uelut meridies. Dictt᷑ & in
psalmis. Iuuminabis tenebras meas. Qͦs
gͦ dicit apłs rectores tenebrarum̾ ipsi & in
hoc usudicti sunt duces. Ducunt᷑ enim
ab his tenebre hoc ẽ impii: ut ꝑsequantur
pios id est eos qͥ ꝑsecutionem patiuntur
ꝓpt̃ iustici am: non eos qui patiunt᷑
ꝓpt̾ impictates & iniqͥtates suas. Ducũ aut̃
talium clamorem dicit. odorari martyrẽ:
non qͥa sonit᷑ inde aliquis audit᷑ auribus
corporis. S qͥa cordis aurib ꝑ fidem clameñ.
quanta diabolus & angłi eius aduersꝰ dei
seruos machinent᷑. Unde ait apłs. N enim

Expanded text:
piorum, quibus ad dominum conuersis dicit: fuistis piorum, quibus ad dominum conuersis dicit: fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in domino. in uoluntate enim cuiusque est, utrum tenebrae sit, an lux; sed cum tenebrae, in se ipso, hoc est peccatis quae ipsius sunt propria, cum autem lux, non in se ipso sed in domino, a quo inluminatur, ut, quemadmodum dicit Esaias, tenebrae eius sint uelut meridies; dicitur et in Psalmis: inluminabis tenebras meas. quos ergo dicit apostolus rectores tenebrarum, ipsi et in hoc uersu dicti sunt duces. ducuntur enim et ab his tenebrae, hoc est inpii, ut persequantur pios, id est eos qui persecutionem patiuntur propter iustitiam, non eos qui patiuntur propter inpietates et iniquitates suas. ducum autem talium clamorem dicit odorari martyrem, non quia sonitus inde aliquis auditur auribus corporis, sed quia cordis auribus per fidem clament, quanta diabolus et angeli eius aduersus dei seruos machinentur. unde ait apostolus: non enim
Abbreviated transcription (Latin):
nem & sanguinem. s adũsus pͥncipes & po¬
testates & rectores mundi tenebrartim harũ.
adũsus sp̃ualia nequitie in celestib: hoc ẽ
ꝓcul. Apte autem dictum est odorat᷑. ꝓpt̃
pͥncipem potestatis aeris huiꝰ. Odores qͥp¬
pe olfactusentiunt᷑: siue boni siue mali.
Odorat᷑ gͦ pugnam: qui intelligit pͥncipẽ
potestatis aeris huiꝰ oꝑari in filiis diffiden¬
tiȩ. Quoꝵ ꝑsequentium iras aut insidias
patit᷑: ut aduersꝰ sp̃ualia nequitie sp̃ualib
armis dimicet: ñ corporalib adu̾s carnem
& sanguinem id ẽ malos & ꝑditos homines.
qͦs carneis ocłis uidet. Tonitrum ducum
& clamorem.Subaudiendum ẽ odorat᷑.
Tonitrum aut̃ ꝓpt̃ ipsum aerem puto dic¬
tum: in quib eadem sp̃ualia nequitiȩ uer¬
sant᷑. Non enim rectores mundi ꝓpt̃ea dicti
sunt hi sp̃s. quia cȩlum & t̾ram regt̃. s sicut
ipse exponit apłs. Et enim ne ita intelligeret᷑.
subiecit statim. quid dixerit rectores mun¬
di.Tenebrarum harum inquit: hoc ẽ im¬

Expanded text:
s et potestates et rectores mundi tenebrarum harum, aduersus spiritalia nequitiae in caelestibus, hoc est procul. apte autem dictum est" odoratur" propter principem potestatis aeris huius. odores quippe olfactu sentiuntur siue boni siue mali. odoratur ergo pugnam, qui intellegit principem potestatis aeris huius operari in filiis diffidentiae,, quorum persequentium iras aut insidias patitur, ut aduersus spiritalia nequitiae spiritalibus armis dimicet, non corporalibus aduersus carnem et sanguinem, id est malos et perditos homines, quos carneis oculis uidet. tonitrum ducum et clam orem: subaudiendum est "odoratur". tonitrum autem propter ipsum aerem puto dictum esse, in quibus eadem spiritalia nequitiae uersantur; non enim rectores mundi propterea dicti sunt hi spiritus, quia caelum et terram regunt, sed sicut ipse exponit apostolus. etenim ne ita intellegeretur, subiecit statim quid dixerit rectores mundi, tenebrarum harum, inquit, hoc est in
Abbreviated transcription (Latin):
pe irruunt in p̃ces ñ solum ab imꝑitis
loquacib. s etiam ab hereticis compos¬
tas. & ꝑ ignorantie simplicitatem ñ eas
ualentes discernere. utunt᷑ eis arbitran¬
tes qͦd bonȩ suit: nec tam̃ quod in eis ꝑ.¬
uersum est euacuat illa que ibi recta st̃.
s ab eis potꝰ euaeuat᷑ sicut in ipso homi¬
no bone spei a ꝓbabilis fidei. s tam̃ hoĩe.
siquid alit̃ sapit.ñ inde euaeuant᷑ quȩ
recte sapit. donec ei ds reuelet & quod
alit̃ sapit. Si aut̃ mnalus ẽ ipse atq pũsꝰ.
si p̾cem integrã dicat. ⁊ nulla ex parte ficłi
catholice adũsam: ñ idoipse rectꝰ ẽ qͥa illa
recta ẽ. U si inaliqͥbꝰ pũsam p̃cẽ afferat. qs
ade eugłicis u̾bfuiꝰ. sine qͥbꝰ baptismꝰ xͥ cõsecͣri

Expanded text:
pe inruunt in preces non solum ab inperitis pe inruunt in preces non solum ab inperitis loquacibus, sed etiam ab haereticis conpositas, et per ignorantiae simplicitatem non eas ualentes discernere utuntur eis arbitrantes quod bonae sunt; nec tamen quod in eis peruersum est euacuat illa quae ibi recta sunt, sed ab eis potius euacuatur, sicut in ipso homine bonae spei et probabilis fidei, sed tamen homine, si quid aliter sapit, non inde euacuantur quae recte sapit, donec ei deus reuelet et quod aliter sapit. si autem malus est ipse adque peruersus, si precem integram dicat et nulla ex parte fidei catholicae aduersam, non ideo ipse rectus est quia illa recta est, et si in aliquibus peruersam precem adferat, deus adest euangelicis uerbis suis, sine quibus baptismus Chri
Abbreviated transcription (Latin):
boni fr̃s in ipsa eccłia non sc̾ificant aquã.
Multoꝵ enimp̃ces em̃dant᷑ cotidie. si doc¬
tioril fuerint recitate: & multa in eis reꝑi¬
unt᷑ contͣ catholicam fidem. Nunquid si
mani festet᷑ ali qͦs baptiratos cum ille p̃ces
dicte suꝑaquam suissent: uidebunt᷑ denuo
baptizari: Qͥdita: quia plerunq p̾cis ii.¬
tium suꝑat p̾cantis affectꝰ. & qͥa certa illa
uerba euanglica. sine quib non potest
baptismus consecrari. tantum ualent ut
ꝑ illa sic euacuent᷑ quecunq in p̾ce uitio¬
sa contͣ regłam fiłi dicunt᷑: quemad mo¬
dum demonium xp̃i nomine excludtt᷑.
Nam utiq hereticꝰ si afferat p̃cem uitio¬
sam. nec bonum habet caritatis affectũ.
qͦ possit illa imꝑitia suꝑari: &e ideo similiᷤᷤ
est ei. quieunq in ipsa catholica inuidꝰ
& maliuolus. quales illic arguit cypͥanꝰ.
afferat etiam ut fieri solet aliquam p̃cẽ
in qͣ loquat᷑ cont᷑ regłam fider. Multi qͥp¬

Expanded text:
boni fratres in ipsa ecclesia non sanctificant aquam. boni fratres in ipsa ecclesia non sanctificant aquam. multorum enim preces emendantur cotidie, si doctioribus fuerint recitatae, et multa in eis repperiuntur contra catholicam fidem. numquid, si manifestetur aliquos baptizatos, cum illae preces dictae super aquam fuissent, iubebuntur denuo baptizari? quid ita? quia plerumque precis uitium superat precantis adfectus et quia certa illa uerba euangelica sine quibus non potest baptismus consecrari, tantum ualent, ut per illa sic euacuentur quaecumque in prece uitiosa contra regulam fidei dicuntur, quemadmodum daemonium Christi nomine excluditur. nam utique haereticus, si adferat precem uitiosam, nec bonum habet caritatis adfectum, quo possit illa inperitia superari, et ideo similis est ei quicumque in ipsa datholica inuidus et maliuolus, quales illic arguit Cyprianus, adferat etiam, ut fieri solet, aliquam precem in qua loquatur contra regulam fidei. multi quip
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc & ioħs ait. Q uia caritas cooꝑit
inultitudinem peccatoꝵ: quamutiq ñ
habebant illi e ꝑ hoc suꝑ arenam edifi¬
cabant. De quib idem cypͥanus dicit᷑ qͦd
intꝰ in maliuola inuidia etiam temporibꝰ
apłicis sine caritate conu̾sabant᷑. Et ideo
intꝰ quidem ẽẽ uidebaut᷑. S foris erant.
quia in illa pet᷑ ꝑ quam significat᷑ eccłia
non erant. ¶Sedatꝰ a tuburbo dixit. In
quantum aqua sac̃dotis p̃ce in eccłia sc̃i¬
ficata abluit delicta: in tantum heretico
sermone uelut cancere infecta. cumulat
peccata. Quare omnib pacificis quidem
uirib nitendum ẽ: ne qͥs heretico errore
infectꝰ & tinctꝰ. singłarem & uerum eccłiȩ
baptismum retractet acciꝑe: quo quisq ñ
fuerit baptuatꝰ. regno celorum fiet alienus.
Huic respondet᷑. quia si non scificat᷑ aqua.
cum aliqua erroris ũba ꝑ imꝑitiam p̃ec¬
cator effundit: multi ñ solum mali setiã

Expanded text:
ait: quia caritas cooperit ait: quia caritas cooperit multitudinem peccatorum, quam utique non habebant illi ac per hoc super harenam aedificabant, de quibus idem Cyprianus dicit quod intus in maliuola inuidia etiam temporibus apostolicis sine caritate conuersabantur. et ideo intus quidem esse uidebantur, sed foris erant, quia in illa petra per quam significatur ecclesia non erant. Sedatus a Tuburbo dixit: In quantum aqua sacerdotis prece in ecclesia sanctificata abluit delicta, in tantum haeretico sermone uelut canccre infecta cumulat peccata. quare omnibus pacificis quidem uiribus nitendum est, ne quis haeretico errore infectus et tinctus singularem et uerum ecclesiae baptismum retractet accipere, quo quisque non fuerit baptixatus regno caelorum fiet alienus. Huic respondetur quia, si non sanctificatur aqua, cum aliqua erroris uerba per inperitiam precator effundit, multi non solum mali, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
edificant suꝑ arenam: id est audiunt u̾-¬
ba xp̃i & non faciunt. Et ideo qͥa in are¬
na sunt: extͣ petram ẽẽ conuincunt᷑ qͦd
est eitͣ ȩccłiam. Tam̃ & quamdiu ita st̃.
&e nondum uel nunquam in melius
commutãt᷑. baptirant & baptizant᷑. Et
baptismꝰ quem habent illis ad damna¬
donem destinatis integer manet. Neq
hoc loco dic potest.Qͥs enim faciet oĩa
u̾ba domini: quȩ in ipsosermone euangel¬
ficare suꝑ petram qui eademt̾ba audirẽt
ce facerent: suꝑ arenam aut̃ qui audirent
ce ñ facerent. Q uia ce si a quibdam ñim.¬
plent᷑ omnia: in eodem tamen sermone
posuit medicinam dicens. Dimitcite. o di¬
mitcet᷑ uob̃. Et post orationem dominicã
in eodem sermone commemoratam.atq
conscͥptam: dico aut̃ uobis inquit: si dimi¬
sertas peccata hominib: dimittet uobis¬
& pat̾ ur̃ peccata ura. Si aut̃ non dimise¬
ritis hominib. neq pat̾ ur̃ dimittet uob̃.¬

Expanded text:
aedificant super harenam, id est audiunt ueraedificant super harenam, id est audiunt uerba Christi et non faciunt, et ideo quia in harena sunt extra petram esse conuincuntur, quod est extra ecclesiam: tamen et quamdiu ita sunt et nondum uel numquam in melius commutantur, baptizant et baptizantur et baptismus quem habent illis ad damnationem destinatis integer manet. Neque hoc loco dici potest: \'quis enim facit omnia uerba domini quae in ipso euangeliirent et facerent; super arenam autem qui audirent et non facerent? Quia et si a quibusdam non implentur omnia, in eodem tamen sermone posuit medicinam, dicens: Dimittite, et dimittetur vobis . Et post orationem dominicam in eodem ipso sermone commemoratam atque conscriptam: Dico enim vobis, inquit, si dimiseritis peccata hominibus, dimittet et vobis Pater vester peccata vestra; si autem non dimiseritis hominib
Abbreviated transcription (Latin):
foris possec. Et totiens neccesse eẽt bapti¬
rari: quotiens recedens qͥsq ab eccłia rur¬
sus ad eccłiam remeasset. Iam uͦ si diligen¬
tius queramꝰ quid sit foris. maxime qͥa
ipse commemorationem fecit petrȩ. suꝑ
quam edificat᷑ eccłia: nonne ill sunt in
eccłia qui sunt in petra: Qui autem
inpetͣ nonsunt: nec in eccłia sunt. Iam
uͦ uideamus. utrum suꝑ petram edificiũ
suum constituant: qui audiunt. xp̃i ũba
& ñ faciunt. Cont᷑dicit eis ipse dominus
dicens. Qui audit ũba mea hec & facit ea:
similabo eum turo prudenti. qui edifi¬
cat domum suam fupra petram. Et pau¬
lopost.Qui audit ũba mea hȩc ce non
facit ea. similabo eum uirostulto. qui ȩdi¬
ficat domum suam suꝑ arenam. Si gͦ in
petͣ est eccłia: illi qui suꝑ arenam sunt.
quia extra petram sunt: ꝓfecto extͣ eccłiã
sunt. Recordemͣ itaq quam multos eõ¬
memoret cypͥantis ueluti intꝰ positos. qͥ

Expanded text:
foris posset et totiens necesse esset baptiforis posset et totiens necesse esset baptizari, quotiens recedens quisque ab ecclesia rursus ad ecclesiam remeasset. Iam uero si diligentius quaeramus quid sit \'foris\', maxime quia ipse commemorationem fecit Petri super quem aedificatur ecclesia, nonne illi sunt in ecclesia qui sunt in petra, qui autem in petra non sunt nec in ecclesia sunt? iam ergo uideamus, utrum super petram aedificium suum constituant qui audiunt Christi uerba et non faciunt. contradicit eis ipse dominus dicens: qui audit uerba mea haec et facit ea, similabo illum uiro prudenti, qui aedificat domum suam super petram, et paulo post: qui audit uerba mea haec et non facit ea, similabo eum uiro stulto, qui aedificat domum suam super harenam. si ergo in petra est ecclesia, illi qui super harenam sunt, quia extra petram sunt, profecto extra ecclesiam sunt. recordemur itaque quam multos commemoret Cyprianus ueluti intus positos qui
Abbreviated transcription (Latin):
quami ȩdificant. qui t̃iba dei audiunt &ĩ
faciunt. s contͣ xp̃m uiuentes auchendo
u̾ba eiꝰ & non faciendo. ac ꝑ hoc suꝑ arenã
edificando. oues eiꝰ & gregem ꝑditorum
moꝵ exemplo corrumpunt:baptizare ñ
possunt. Nunqͥd non posset hoc uerisimi¬
liter dici: Et tam̃ falsum ẽ. Baptitant
qͥppe iniqui: qm̃ iniqͥ st̃ illi raptores: qͦs
in unitate secum positos eypͥants aꝵ¬
guebat. S ideo inquit addidit foris. sur
gͦ foris isti baptirare ñ possunt: An qͥa
peiores sunt eo ipso quo foris sunt: Sed
nicħ int̾est ad integͥcatem baptismi. qnͣ¬
to peior id tradat. Neq enim tantum in-¬
terest int̃ malum & peiorem: quantũ
int̾est int̾ malum & bonum. Et tamen
cum baptizat malus. ñ aliud dat quam
bonꝰ. Qͦ & cum baptitat peior: ñ aliud
dat quam ille. qui minꝰ est malus. An
forte ñ ad hominis meritum. s ad ipsiꝰ
baptismi sacramentum ꝑtinet: ut foris
dari ñ possit: Si hoc ita eẽt: nec haberi

Expanded text:
audiunt et faciunt, sed contra Christum uiuentes audiendo uerba eius et non faciendo ac per hoc super harenam aedificando oues eius et gregem perditorum morum exemplo corrumpunt, baptizare non possunt.\' numquid non posset hoc uerisimiliter dici? et tamen falsum est. baptizant quippe iniqui, quoniam iniqui sunt illi raptores quos in unitate secum positos Cyprianus arguebat. \'sed ideo,\' inquit, \'addidit "foris cur ergo foris isti baptizare non possunt? an quia peiores sunt eo ipso quo foris sunt? sed nihil interest ad integritatem baptismi, quanto peior id tradat. neque enim tantum interest inter malum et peiorem quantum interest inter bonum et malum, et tamen cum baptizat malus non aliud dat quam bonus; ergo et cum baptizat peior non aliud dat quam ille qui minus est malus. an forte non ad hominis meritum, sed ad ipsius baptismi sacramentum pertinet ut foris dari non possit? si hoc ita esset, nec haberi
Abbreviated transcription (Latin):
ueniretis. Si gͦ in ipsis echincis potest ali¬
quid diuinum inueniri. recteq apꝓba¬
ri. quamius eis salus adhuc a xp̃o p̃stan¬
da sit: non oportet nos itamoueri.etiam fi
peiores sint heretici: ut qͦdin eis malum
ipsoꝵ ẽ uelimus corrigere: & quod in eis
bonum xp̃i est nolim agnoscere. S iam

Expanded text:
ueniretis.\' si ergo in ipsis ethnicis potest aliueniretis.\' si ergo in ipsis ethnicis potest aliquid diuinum inueniri recteque adprobari, quamuis eis salus adhuc a Christo praestanda sit, non oportet nos ita moueri, etiamsi peiores sint haeretici, ut quod in eis malum ipsorum est uelimus corrigere et quod in eis bonum Christi est nolimus agnoscere. sed iam
Abbreviated transcription (Latin):
corrigerent᷑ diumo iudicio puniendi. Nã
c&e paulus apłs apud athemienses cum de
deo quedam diceret. ꝑhibuit testimoniũ
qͦd quidam eoꝵs tale aliqͥd dixerint: qͦd
utiq si ad xp̃m uenirent. agnosceret᷑ in eis¬
&e non imꝓbaret᷑. Et sc̃s eyprianus talib
adũsus eosdem echucos utitͣ testib. Nam
cum de magis loqueret᷑. quoꝵ tamen
inquit p̾cipuus sostanes: & formam ueri
dei negat conspici posse. ce angłos ueros
sedi eius dicit assistere. In qͦd &e plato pa¬
riratione consentit: & unum deum ser.¬
uans cęt̾os angłos uel demones dicit.
Hermes qͦq trimegistꝰ unum dm̃ loquit᷑.
& eum in comp̃hensibilem atq inestima¬
bilem confitet᷑. Si gͦ istiuenissent ad ꝑ¬
cipiendam xꝑianam salutẽ : non eis
utiq diceret᷑. hoc malum habetis. uł fal¬
sum habetis: s plane merito diceret᷑:
hoc uob̃ quamuis integrum ce uerum.
nichil tam̃ ꝓdesset: nisi ad xp̃i gratiam

Expanded text:
corrigerentur, diuino iudicio puniendi. nam corrigerentur, diuino iudicio puniendi. nam et Paulus apostolus . aput Athenienses, cum de deo quaedam diceret, perhibuit testimonium, quod quidam eorum tale aliquid dixerint, quod utique, si ad Christum uenirent, agnosceretur in eis, non inprobaretur, et sanctus Cyprianus talibus aduersus eosdem ethnicos utitur testibus. nam cum de magis loqueretur, quorum tamen, inquit, praecipuus Ostanes et formam ueri dei negat conspici posse et angelos ueros sedi eius dicit adsistere. in quod et Plato pari ratione consentit et unum deum seruans ceteros angelos uel daemonas dicit. Hermes quoque Trimegistus unum deum loquitur et eum inconprehensibilem adque inaestimabilem confitetur. si ergo isti uenissent ad percipiendam christianam salutem, non eis utique diceretur: <hoc malum habetis\' uel \'falsum habetis,\' sed plane merito diceretur: hoc uobis quamuis integrum et uerum nihil tamen prodesset, nisi ad Christi gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
erant iudei qͥb dñs dicit. Tolerabiltus erit
sodomis in die iudicĩ. quam uob̃. Et quib
ꝓpħa dicit. Iustificastis sodomam: id ẽ in
comparatione ur̃a sodoma iusta fact̾a est.
Nunquid tamen ideo sacramenta diuina
que apud iudeos erant. talia erant qua¬
les ipsierant. Quȩ dñs quoq ipse susce¬
pit: & ad ea celebranda leprosos qͦd mun¬
dauerat misit: & ea zachariȩ ministranti
angłs astitit: eumq in templo sacrifican.¬
tem exauditum ẽẽ nunciauit. Hec ẽadẽ
sacramenta ce in bonis hominib illius
temporis erant. & in malis peiorib qͣm
sunt ethinci: quandoqͥdem in malicia
sodomitis p̃lati fc̃: & tam̃ illa sacram̃ta
erant in utsq integͣ atq diuina. Nam
&o ipsi gentiles si quid diuinum co recdũ
in doctͥnis suis habere potuerunt. ñ im¬
probauerunt sc̃ĩ nr̃i: quamuis illi ꝑsuas
suꝑsticiones. & idolatͥam. & suꝑbiam. cȩ.¬
terosq ꝑditos mores detestandi eẽnt. & nͥ

Expanded text:
erant Iudaei quibus dominus dicit: tolerabilius erit erant Iudaei quibus dominus dicit: tolerabilius erit Sodomis in die iudicii quam uobis et quibus propheta dicit: iustificastis Sodoipam, id est in conparatione uestra Sodoma iusta facta est.\' numquid tamen ideo sacramenta diuina, quae aput Iudaeos erant, talia erant quales ipsi erant, quae dominus quoque ipse suscepit et ad ea celebranda leprosos quos mundauerat misit et ea Zacchariae ministranti angelus adstitit eumque in templo sacrificantem exauditum esse nuntiauit? haec eadem sacramenta et in bonis hominibus illius temporis erant et in malis peioribus quam sunt ethnici, quandoquidem in malitia Sodomitis praelati sunt, et tamen illa sacramenta erant in utrisque integra adque diuina. Nam et ipsi gentiles si quid diuinum et rectum in doctrinis suis habere potuerunt, non inprobauerunt sancti nostri, quamuis illi per suas superstitiones et idolatriam et superbiam ceterosque perditos mores detestandi essent et, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
etiam tali hereticꝰ peior est᷑: nicħ resisto.
Non tam̃ ꝓpt̾ea quia ipse homo peior est
ethnico. id est gentili uel pagano. sacram̃
tum etiam xp̃i qͦd habet uitiĩs eiꝰ morib¬
q miscet᷑: & eadem ꝑmixtione corrup¬
tum ꝑit.Nam illi qui recedunt de ecele¬
sia. & fiunt heresum non tantum secta¬
tores. s etiam conditores. si iam baptirati
recedunt. cum scđm istam regłam peio¬
res sint ethuucis: habent. tam̃ baptisma.
Nam si correcti redeant non accrpiunt:
Qͦ dsi amisissent. utiq acciꝑent. Lotest gͦ
fieri ut aliquis peior sit ethnieo: & tam̃
in eo xp̃i sacramentum non solumsit:
s etiam non sit peiꝰ quam in homine sc̃o
& iusto. Et si enim qnͣtum in illo homine
est non ro seruauit. s animo & uo¬
luntate uiolauit: tamen quantum ad
ipsum attinet sacramentum. & cum
contemptore & repudiatore suointegrũ
inuiolatumq ꝑmansit. Nonne sodomi¬
te echinci erant: id est gentiles: Leiores gͦ

Expanded text:
etiam tali haereticus peior est? nihil resisto. etiam tali haereticus peior est? nihil resisto. non tamen propterea, quia ipse homo peior est ethnico, id est gentili adque pagano, sacramentum etiam Christi, si quod habet, uitiis eius moribusque miscetur et eadem permixtione corruptum perit. nam illi qui recedunt de ecclesia et fiunt haeresum non tantum sectatores sed etiam conditores, si iam baptizati recedunt, cum secundum istam regulam peiores sint ethnicis, habent tamen baptisma; nam si correcti redeant, non accipiunt quod, si amisissent, utique acciperent. potest ergo fieri ut aliquis peior sit ethnico et tamen in eo Christi sacramentum non solum sit, sed etiam non sit peius quam in homine sancto et iusto. etsi enim, quantum in illo homine est, non eum seruauit sed animo et uoluntate uiolauit, tamen, quantum ad ipsum adtinet sacramentum, et cum contemptore et repudiatore suo integrum inuiolatumque permansit. nonne Sodomitae ethnici erant, id est gentiles? peiores ergo
Abbreviated transcription (Latin):
baptismata computant᷑. Huic responde¬
tur. Si ita est: tot gͦ numerent᷑ baptisma¬
ta. quot sunt oꝑa carnis.De quibus ait
apłs: qm̃ qui talia agunt regnum dei ñ
possidebunt. Int̾ quȩ enumerantur &
heres es: d tamen multa ipsors operum
intꝰ tanquam in palea tolerant᷑. & tam̃
unum baptisma omnib est: quod nul
peiores qm ethicos. Si conũsi ad dm̃
uenire uoluerint. Habent utiq regłam
ueritatis: qm dñs p̾cepto diuino man¬
dauit apłis chcens. Ite. in nomine meo
manum imponite:demonia expellite.
Et alio loco. Ite. docete gentes:tingentes
eas in nomine patͥs & filii. & sp̃s sancti.
Gͦ pͥmo ꝑ manus impositionem in exor¬
cismo: scđo ꝑ baptis mi regenerationẽ:
tẽ possunt ad xp̃i pollicitationem ueni¬
re. Alias autem fieri non deb̾e. Ex qua re¬
gula dicat hereticos peiores ẽ qͣm edoni
cos nescio: cum dñs dicat. Si neq ȩccłiam
audierit. sit tͥ sic̃ ethnicꝰ & publicanꝰ. An

Expanded text:
baptismata conputabuntur. Huic respondebaptismata conputabuntur. Huic respondetur: Si ita est, tot ergo numerentur baptismata quot sunt opera carnis de quibus aitam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt : inter quae numerantur et haereses, et tam multa ipsorum operum intus tanquam in palea tolerantur, et tamen unum Baptisma omnibus est, quod nullpeiores quam ethnicos. si conuersi ad deum uenire uoluerint, habent utique regulam ueritatis, quam dominus praecepto diuino mandauit apostolis dicens: ite, in nomine meo manum inpo nite, daemonia expellite, et alio loco: ite et docete gentes, tinguentes eas in nomine patris et filii et spiritus sancti. ergo primo per manus inpositionem in exorcismo, secundo per baptismi regenerationem, tunc possunt ad Christi pollicitationem uenire; alias autem fieri non debere. Ex qua regula dicat haereticos peiores esse cos nescio, cum dominus dicat: si neque ecclesiam audierit, sit tibi tamquam ethnicus et publicanus. an
Abbreviated transcription (Latin):
Dubium aut̃ non est: iustos solos bap¬¬
tismum xp̃i possidere: qui soli posside¬
ant ce grãm xp̃i & ueritatem. Hoc certe
falsum est: illis qͦq fatentib. Et ill qͥp¬
pe intudi qui sunt ex parte diaboli. &
intus positi sicut dicit cypͥanus. atq apło
paulo notiss ini baptismum habebant.
dixit. Sine causa quidam falso & inuidio
sou̾bo impugnant ueritatem. ut rebap.¬
tizare nos dicant:quando ecclia heret¬
cos non rebaptizet. sed baptriet.Immo
uero mͦ non rebaptizat:quia nisi eos qui
baptirati non sunt non baptirat. Quam
consuetudinem ant̾iorem. ꝑspecta dili¬
gentius ueritałeetiam concilio posteriore
firmauit. ¶Demetrius aleptiminꝰ dixit.
Unum baptisma nos custodimus: qͥ eccłiȩ
catholicȩ solirem suam uinbicamus. Q
autem dicunt qͥa heretici uere & legitti¬
me baptizant: ipsi sunt qui non duos
multa baptismata faciunt. Namcum
hereses multȩ sint:ꝓ earum numero &

Expanded text:
dubium autem non est iustos solos bapdubium autem non est iustos solos baptismum Christi possidere qui soli possideant et gratiam Christi et ueritatem\\ hoc certe falsum est illis quoque fatentibus. et illi quippe inuidi qui sunt ex parte dintus positi, sicut dicit Cyprianus, atque apostolo Paulo notissimi, Baptismum habebant: dixit: Sine cso uerbo inpugnant ueritatem ut rebaptizare nos dicant, quando ecclesia haereticos non rebaptizet, sed baptizet. Immo uero modo non rebaptizat, quia nisi eos qui baptizati non sunt non baptizat; quam consuetudinem anteriorem perspecta diligentius ueritas etiam concilio posteriore firmauit. Demetrius a Leptiminus dixit: Unum baptisma nos custodimus, qui ecclesiae catholicae soli rem suam uindicamus. qui autem dicunt quia haeretici uere et legitime baptizant, ipsi sunt qui non dico sed multa baptismata faciunt. nam cum haereses multae sint, pro earum numero et
Abbreviated transcription (Latin):
in heresi accipiunt: consentientes hereticis.
Et ideoueniunt ad catholicam pacem atq
unͥ itatem: non ut baptis mum accipiant:
s ut eis ꝓdesse incipiat quod acceperant.
¶Item aliꝰ ianuarius murulensis dixit.
Miror qͦd cum om̃s confiteant᷑ unum ẽẽ
baptis mum: ñ om̃s intelligant eiꝰdem bap¬
tisini unitatem. Eccłia enim & heresis: duȩ
& diu̾se res sunt. Si heretici habent bap¬
tisma: nos ñ habemus. Si autem nos ha¬
bemus: heretiq hab̃e non possunt. Du¬
bium aut̃ non ẽ. eccłiam solam baptis¬
inum xp̃i possidere: quȩ sola possideat
&e gr̃am xp̃i &e ueritatem. Posset alius si¬
milit̃ dicẽ: ⁊ similit̾ ñ uerum dicere. Omi¬
ror qͦd cum om̃s confiteant᷑ unum ẽẽ.
baptismum: non om̃s intelligant eiꝰdẽ
baptismi unitatem. Iusticia enim & mi¬
quitas: duȩ. & diũsȩ res sunt. Si iniqui
habent baptisma: iusti non habent. Si
aut̃ iusti habent: iniqui hab̾e ñ possun.

Expanded text:
in haeresi accipiunt consentientes haereticis. in haeresi accipiunt consentientes haereticis. et ideo ueniunt ad catholicam pacem adque ueritatem, non ut baptismum accipiant, sed ut eis prodesse incipiat quod acceperant. Item alius Ianuarius Muxulensis dixit: Miror quod, cum omnes confiteantur unum esse baptismum, non omnes intellegant eiusdem baptismi unitatem. ecclesia enim et haeresis duae et diuersae res sunt. si haeretici habent baptisma, nos non habemus; si autem nos habemus, haeretici habere non possunt. dubium autem non est ecclesiam solam baptismum Christi possidere quae sola possideat et gratiam Christi et ueritatem. Posset alius similiter dicere et similiter non uerum dicere: \'miror quod, cum omnes confiteantur unum esse baptismum, non omnes intellegant eiusdem baptismi unitatem. iustitia enim et iniquitas duae et diuersae res sunt. si iniqui 20 habent baptisma, iusti non habent; si autem iusti habent, iniqui habere non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
stor est: concedo atq consentio. S nunqͥd
quia salutaris ñ est extraneis: ideo ipsa ñ
est: Aqua enim diluuii. constitutis intra
archam. salutaris fuit. Extra archam uero
mortifera fuit. Padem tamen fuit. Et mul¬
ti extranei id est inuidi. qͦs ex parte diaboli
ẽẽ cypͥanus dicit. & de scͥpturis ostendit.
uelut intꝰ uident᷑: & tam̃ nisi ẽẽnt extͣ ar¬
cham: non morerent᷑ ꝑ aquam. Tales enim
baptismͦ cum eo male utunt᷑ necat. Sicut
illis de qͥb dicit apłs. bonus odor xp̃i erat
in mortem. Cur gͦ non suscipiunt aliqͥd
cȩleste uł scismatici uel heretici.sic̃ spinȩ
seu rrania pluuiam. sic̃ ipsi qui extra ar¬
cham fuerunt aquam de cataractis cęli ue¬
nientem susceperunt quidem. s ad ꝑniciẽ.
non ad salutem : Ideoq illud quod in ul¬
timo posuit qndo danq locꝰ non ẽ. utiq
nec accipienti ꝓdest: ñ laboro refellere: qͥa
& nos dicimꝰ accipientib non ꝓdesse. cum

Expanded text:
stor est. concedo adque consentio. sed numquid, stor est. concedo adque consentio. sed numquid, quia salutaris non est extraneis, ideo ipsa non est? aqua enim diluuii constitutis intra arcam salutaris fuit, extra arcam uero mortifera fuit; eadem tamen fuit. et multi extranei id est inuidi, quos ex parte diaboli esse Cyprianus dicit et de scripturis ostendit, uelut intus uidentur, et tamen nisi essent extra arcam non morerentur per aquam. tales enim baptismus cum eo male utuntur necat, sicut illis de quibus dicit apostolus bonus odor Christi erat in mortem. cur ergo non suscipiunt aliquid caeleste uel schismatici uel haeretici, sicut spinae seu zizania pluuiam, sicut ipsi qui extra arcam fuerunt aquam de cataractis caeli uenientem susceperunt quidem, sed ad perniciem, non ad salutem? ideoque illud, quod in ultimo posuit: quando danti locus non est, utique nec accipienti prodest, non laboro refellere, quia et nos dicimus accipientibus non prodesse, cum