comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis subtraht: morientibꝰ mentibꝰ uitȩ
remedia abscondunt. Explic̃ lib̃. iiiiͦ.
Sapĩa docet unum hominem in omĩbꝰ.
& om̃s inuno ñ adiciendum c̃ẽ peccm
suꝑ pecẽm. s orandum dm̃ ut auxili¬
um prebeat:
ili peccasti. ñ adicias it̾m: s ⁊ de pͥ¬
stinis dep̃care ut tͥ dimittant᷑. Sa¬
lubre dat consilium: ut qr peccauimus.

Expanded text:
btrahunt, morientibus mentibus vitae remedia abscondunt. LIBER QUINTUS. Sapientia docet unum hominem in omnibus, et omnes in uno: non adjiciendum esse peccatum super peccatum, sed orandum Deum ut auxilium praebeat. Fili, peccasti? non adjicias iterum; « sed et de pristinis deprecare, ut tibi dimittantur. » Salubre
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat ad me ⁊ bibat.⁊ de uentre eiꝰ fluent
aquȩ tiue. Cor fatui qͣsi uas confractum:⁊
omnẽ sapĩam ñ tenebit. Mens gͦ stulti heretici
qͣsi uas confractũ ẽ. qr maliciȩ stimulis undi¬
q ẽ ꝑforatamr: nec iã habilis ẽ ad usum sapĩe

Expanded text:
veniat ad me, et bibat: et de ventre ejus fluent aquae vivae . » « Cor fatui quasi vas confractum, et omnem sapientiam non tenebit. » Mens ergo stulti haeretici quasi vas confractum est, quia malitiae stimulis undique est perforatum, nec jam habilis est ad usum sapie
Abbreviated transcription (Latin):
tione. Uerbum parabolarum. xU.¬
apiens in u̾b̃ ꝓducet seipsũ: ⁊ hõprudẽs
placebit magnatis. Dapiens semetipsũ
ꝓdet ĩ t̾ib̃. qñ prudentiã m̃tis demonstrat ĩ
bndictis: qͦd ipsa ũitas ĩ eu angłio ostendit
torib placet deuotio discipłi bñ obedientis.
Cuiꝰ m̃ita pariunt sͥ mercedem uite et̃nȩ. sic̃
seq̃ns sententia declarando insinuat. Q oꝑat᷑
t̃ram suã in altabit ac̃uum frugum ⁊ qui oꝑa¬
tur iꝰticiam ipse exaltabit᷑. Ille gͦ oꝑat᷑ t̾ram
suã: qͥ carnẽ suã eugłico exarans uomere. fac̃
eam plurimars uͥtutum fructꝰ gignere: ⁊ u¬
sticie oꝑibꝰ deserure. Cuiꝰ oꝑa pat̾familias
ĩ fut᷑a examinatione collaudans: celesti ho

Expanded text:
T XV. Verbum parabolarum. « Sapiens in verbis producet seipsum, et homo prudens placebit magnatis. » Sapiens semetipsum prodet in verbis, quando prudentiam mentis demonstrat in bene dictis. Quod ipsa Veritas in Evangelio ostetoribus placet devotio discipulis bene obedientis, cujus merita pariunt sibi mercedem vitae aeternae, sicut sequens sententia declarando insinuat. « Qui operatur terram suam, inaltabit acervum frugum; et qui operatur justitiam, ipse exaltabitur. » Ille ergo operatur terram suam, qui carnem suam evangelico exarans vomere facit eam plurimarum virtutum fructus gignere, et justitiae operibus deservire. Cujus opera paterfamilias in futura examinatione co
Abbreviated transcription (Latin):
duricia p̃uenit homicidiimalũ. Unde in
ꝓu̾bus scͥptum ẽ. Scrmo durꝰ suscitat rios
Iitem. Cum defecerint inqͥt ligna. extin¬
guet᷑ ignis: ⁊ ssurrone subtͣcto. iurgia conqͥ¬
escunt. Sic̃ carbones ad prunas ⁊ ligna ad
ignem: sic hõ tracundꝰ suscitat rixas. Hinc
&e saluator ĩ eugłio causam ire p̃ceptostio
auferre uoluit: ne homicidii scciꝰ addet᷑.
dicens. Audistis qr dict̾um ẽ antiqͥs. Non
occides. Qi aut̃ occidit : reꝰ erit iudicio. Eg

Expanded text:
duritia praevenit homicidii malum. Unde in duritia praevenit homicidii malum. Unde in Proverbiis scriptum est: « Sermo durus suscitat rixas. » Et item: « Cum defecerint, inquit, ligna, exstinguetur ignis, et susurrone subtracto jurgia conquiescunt: sicut carbones ad prunas et ligna ad ignem, sic homo iracundus suscitat rixas. » Hinc et Salvator in Evangelio causam irae praecepto suo auferre voluit, ne homicidii scelus adderetur, dicens: « Audistis quia dictum est antiquis: Non occides; qui autem occiderit, reus erit
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd erga eum act̾um ẽ: absq fratidis esse
intelligit machinatione. Si autem lese¬
ris illum conuitii sermone. ⁊ imꝓꝑii. &
suꝑbia. ⁊ secretoꝵ reuelatione ce dolosita¬
te neqͥcie: in õibꝰ his effugiet amicꝰ: &x iã dere¬
ditu eiꝰ ad amiciciam pͥstinam pot̾is des¬
perare. U̾nde alibi dr. Amico reconciliato
ũ c̾das inȩt̾num. fidem posside cum ꝓxi¬
mo. in pauꝑtate illiꝰ: ut ⁊ ĩ bonis illiꝰ lete¬
ris. In tp̃r tbulationis illiꝰ ꝑmane illi fi¬
delis: ut ⁊ in hereditate illiꝰ coheres sis. I a
uersitate fides amici mag̃. ꝓbat᷑ qm in ꝓspi¬
tate: qi multi amiei m̃se. ⁊ ñ ꝑmanent ĩ che
necessitatis. Ido suadet ut in pauꝑtate ⁊ tby¬
ticie eiꝰ erit particeps. ⁊ głe. Ante ignem ca¬
mini uapor ⁊ fumꝰ ignis inaltat᷑: sic ⁊ ante
sanguinem maledict̾a.⁊ contumeliȩ ⁊ min.
Sic̃ sumꝰ p̃cedit ignis incendium. sic ⁊ u̾boꝵ

Expanded text:
quod erga eum actum est, absque fraudis esse quod erga eum actum est, absque fraudis esse intelligit machinatione. Si autem laeseris illum convicii sermone et improprii, et superbia, et secretorum revelatione et dolositate nequitiae, in omnibus his effugiet amicus, etiam de reditu ejus ad amicitiam pristinam poteris desperare. Unde alibi dicitur: « Amico reconciliato non credas in aeternum . » « Fidem posside cum proximo in paupertate illius, ut et bonis illius laeteris. In tempore tribulationis illius permane fidelis, ut et in haereditate illius cohaeres sis. » In adversitate fides amici magis probatur quam in prosperitate, quia « multi amici mensae, et non permanent in die necessitatis. » Ideo suadet ut in paupertate et tribuetitiae ejus erit particeps et gloriae. « Ante ignem camini vapor et fumus ignis inaltatur: sic et ante sanguinem maledicta et contumeliae et minae. » Sicut fumus praecedit ignis incendium, sic et verborum
Abbreviated transcription (Latin):
iitens lapidem in uolatilia. ui.¬
deiciet illa: sic & qͥ conuitiat᷑ amico.
dissoluet amiciciam. Docet sapĩa. ut a¬
mici int̃ se iurgantes u̾ba conuitiorum
ĩ altutrum ñ ꝓferant: nec secreta diuue¬
lata ꝑ furorem inuicẽ denudent: qr sic̃
lapidis ictu uolatꝰ auis deicit᷑. ita ⁊ con¬
uitii u̾bo uis amiciciȩ dissoluetur
Ad amicum ⁊ si ꝓduxeris gladium. non
desꝑes: est enim reu̾sus ad amicum. Di
aꝑuerit os tͥste ñ timeas: ẽ enim concor
omnib effugiet ameꝰ. Nẽ aꝑit que res
amicum bonũ possint conseruare: q̃ue
illum pęnitꝰ effugare: atq alienũ facere
Si em̃ u̾bo correptionis amieum ꝓ aliquo
cõmisso inhonesto caritatis affectu cor¬
ripueris. ita ut uelis eum corrigere: non
debes de amicicia eiꝰ desꝑare: qr licet
ad tp̃s doleat de obiurgatione: pꝰmodum
tam̃ agnita correptionis utilitate citꝰ reg̾¬
dit᷑ ad ius pͥoris amiciciȩ nec ꝓpt̃ ũbum
tͥste ꝑseuerat in accepto dolore: Qa omne

Expanded text:
ittens lapidem in volatilia, dejiciet illa: sic et qui conviciatur amico, dissolvet amicitiam. » Docet sapientia ut amici inter se jurgantes verba conviciorum in alterutrum non proferant, nec secreta diu velata per furorem in invicem denudent: quia sicut lapidis ictu volatus avis dejicitur, ita et convicii verbo vis amicitiae dissolvetur. « Ad amicum si produxeris gladium, non desperes: est enim regressus. Ad amicum si aperueris os triste, non timeas: est enim concordomnibus effugiet amicus. » Nunc aperit quae res amicum bonum possint conservare, quaeve illum penitus effugare atque alienum facere. Si enim verbo correptionis amicum pro aliquo commisso inhonesto, charitatis affectu corripueris, ita ut velis eum corrigere, non debes de amicitia ejus desperare, quia licet ad tempus doleat de objurgatione, postmodum tamen, agnita correptionis utilitate, citius regreditur ad jus prioris amicitiae, nec propter verbum triste perseverat in accepto dolore, quia omne
Abbreviated transcription (Latin):
tielocem in oꝑe suo: corã regibꝰ stabit necerit
ante ignobiles. Scilicet quemeunq uelocem
tuderis inoꝑe suo. id ẽ in oꝑe bono quod eie¬
rat face strenuum atq soilicitũ. scito he ĩ die
cauefecit errorẽ. hoc ẽ ab simstram itidicis ẽẽ
ponendũ. Splendidum ĩ panibꝰ bndicent la¬

Expanded text:
velocem in opere suo, coram regibus stabit, nec erit ante ignobiles . » Scilicet quemcunque velocem videris in opere suo, id est, in opere bono, quod ei erat facere strenuum atque sollicitum, scito hunc in die cavefecit errorem, hoc est, ad sinistram judicis esse ponendum. « Splendidum in panib
Abbreviated transcription (Latin):
Delect̾antes in uino noli ꝓtiocare. multos
em̃ ext̾minauit uũ. Docet nos uir eccłia¬
sticꝰ ne cõmisceam᷑ ebriosis: qr faciles sunt ad
irascendum. Multos enĩ ext̾minauit uinũ.
hoc ẽ multos suibu̾tit ebrietas: q̃ ⁊ sensum mi¬
nuit: iram excitat: libidinẽ inflammat. a¬
nii secretũ ꝑ furorẽ aut amorẽ denudat.
Unde subiungit᷑. Ignis ꝓbat ferrũ durum:
sic ui num corda supboꝵ arguet in eb̾etate
potatum: Ioc ẽ sic̃ ignis ealore suo ferri duri¬
ciam emollit. ⁊ scđm nat᷑e suȩ tum uld̃ excan¬
descere fac̃: sic timũ in ebͥetate potatũ corda
suꝑbors ardore suo inflammans. fubito adfa¬
cinus ꝑpetrandum ꝓtiocat. ⁊ supbe intentio¬
i maiorem audaciã ad mali ꝯmisfũ tͥbuit.

Expanded text:
li provocare, multos enim exterminavit vinum. » Docet nos vir Ecclesiasticus, ne commisceamur ebriosis, quia faciles sunt ad irascendum. « Multos enim exterminavit vinum, » hoc est, multos subvertit ebrietas, quae et sensum minuit, iram excitat, libidinem inflammat, animi secretum per furorem aut amorem denudat. Unde subjungitur: « Ignis probat ferrum durum, sic vinum corda superborum arguet in ebrietate potatum. » Hoc est, sicut ignis calore suo ferri duritiam emollit, et secundum naturae suae vim illud excandescere facit, sic vinum in ebrietate potatum corda superborum ardore suo inflammans subito ad facinus perpetrandum provocat, et superbae intentioni majorem audaciam ad mali commissum tribuit.
Abbreviated transcription (Latin):
defraudat uitã mors: Umummortẽ hoc ẽ eb̾e¬
tatem uitȩ int̾fectͥcem nuncupat: qr uiuacitas
sensꝰ inde minuit᷑. ⁊ eqͥtudo corꝑis inde generit.
Quasi enim inc̾pando ipsam mortẽ. cur uitam de¬
fraudet int̾rogat: qi nimiã potationẽ qͣsi hoĩs

Expanded text:
defraudat vitam, mors. » Vinum mortem, hoc est, ebrietatem vitae interfectricem nuncupat, quia vivacitas sensus inde minuitur, et aegritudo corporis inde generatur. Quasi enim increpando ipsam mortem, cur vitam defraudet interrogat, quia nimiam potationem quasi ho
Abbreviated transcription (Latin):
tat aluum. ut suiꝑiꝰ ait. Uigłia ⁊ colera ⁊ tortura
egͥtudinẽ gignit. Mistice aut̃ is qͥ sp̃italis uini
sobriꝰ potator ẽ. ĩ ꝯtmplatione u̾itatis usq ĩ
mane resurrect̾ionis suaiit̃ ꝯqͥescit. ⁊ tc̃ ĩ aduen¬
tu iudicis sui ad ȩt̾na p̃mia muitat᷑: ꝑpetualit̾
ĩ cȩlesti regno fruet᷑ bonis ꝓmissis. Cuibono
ꝓpħa alac̾ m̃te asspirans: ad ipsum dñm ait. No¬
tas mͥfecistiuias uite: adimplebme leticia cum
uultu tuo: delectationes in dext̾a tua usq ĩ finẽ.¬
Et si coactꝰ fu̾is in edendomultum:. surge emedio.
⁊ uome.⁊ refrigerabit te: ⁊ ñ adduces corpori tuo
infirmitatẽ. Niunt medici qͦdhõ ieitinꝰ si uomis¬
tum faciat: stomachi uitia purget. ⁊ colerã mino¬
at Mistice aut̃ qͥ t̾nsgredit᷑ m̃suram ĩ ꝯcupiscen¬
tiis carnis:⁊ aggrauat᷑ eiꝰ delict̾is. necesse ẽ ut ꝑcõ

Expanded text:
tat alvum. Ut superius ait: « Vigilia, et cholera, et tortura tat alvum. Ut superius ait: « Vigilia, et cholera, et tortura aegritudinem gignit. » Mystice atator est, in contemplatione veritatis usque in mane resurrectionis suaviter conquiescit, et tunc in adventu judicis sui ad aeterna praemia invitatus, perpetualiter in coelesti regno fruetur bonis promissis; cui bono Propheta alacri mente aspirans ad ipsum Dominum ait: « Notas mihi fecisti vias vitae, adimplebis me laetitia cum vultu tuo, delectationes in dextera tua usque in finein edendo multum, surgere medio et evome, et refrigerabit te, et non adduces corpori tuo infirmitatem. » Aiunt medici quod homo jejunus si vomitum faciat, stomachi vitia purget, et choleram minuat. Mystice autem, qui transgreditur mensuram in concupiscentiis carnis, et aggravatur ejus de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙbꝰuł potꝰ egͥtudinẽ corꝑis generet: ⁊ aĩe sensũ mi¬
nuat. De qͦstibiungit᷑. Uigłia ⁊ colera. ⁊ tortura:
uiro infrunito. Uñ apls discipłm de modatione
uietꝰ seruanda ĩstrux dic̃ns. Noli adhuc aquam
bibe. s modico tuno ute ꝓpt̾ stomachũ. ⁊ freq̃ntes
tuias infirmitates. dic ⁊uinũ sp̃itale si cum parci
tate ⁊ m̃stra sumit᷑ certã aĩe qͥetem p̃parat. Sin
dut̃ eiꝰ potio modũ⁊ rõnẽ excedit. hoĩem ĩ insantã
u̾tit.⁊ a d̾oreced̾e ꝯpellit Unde illi anxia eura tur¬
batio maxima. ⁊ ꝑpettia tortura succedunt: nec
erit iui tullũ remedium qͥ pꝰ agnitã u̾itatẽ elegit
usq in finem heretice ꝑusitatis subseqͥ uestigiũ.
Somnꝰ sanitatis ĩ hoĩe parco. Dormiet usq mane:
⁊ aĩa illiꝰ cũ ipso delectabit᷑. Quantum ad hysto¬
riam ꝑtinet. salubrior ẽ sonmꝰ illi qͥ parcoutit᷑
uictu: qmei qͥnimia comestione ⁊ potione gͣgi¬

Expanded text:
tudinem corporis generet, et animae sensum minua. De quo subjungitur « Vigilia, et cholera, et tortura viro infrunito. » Unde Apostolus discipulum de moderatione victus servanda instruxit, dicens: Noli adhuc aquam bibere, sed modico vino utere propter stomachum, et frequentes tuas infirmitates . » Sic et vinum spiritaetem praeparat; sic autem ejus potio modum et rationem excedit, hominem in insaniam vertit, et a Deo recedere compellit, unde illi anxia cura, turbatio maxima et perpetua tortura succedunt, nec erit illi ullum remedium, qui post agnitam veritatem elegit usque in finem haereticae perversitatis subsequi vestigitatis in homine parco, dormiet usque in mane, et anima illius cum ipso delectabitur. » Quantum ad historiam pertinet, salubrior est somnus illi qui parco utitur victu, quam ei qui nimia comestione et potione gurgi
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs infirmitas ñ occurret tͥ: ut qͥcqͥd inuenerit
manꝰ nr̃a. in bac p̃sentiuita instant̾ oꝑem᷑ nec in¬
firmitas tedii occupet nos. s dum tp̃s habemus
oꝑem᷑bonũ ad õs: qr nec tp̃s. nec ratio ẽ oꝑandi
apo inferos: s pꝰ finẽ p̃sentis uitȩ iͦto iudice retri¬

Expanded text:
s non occurret tibi, » ut quidquid invenerit manus nostra in hac praesenti vita instanter operemur, nec infirmitas taedii occupet nos; sed dum tempus habemus, operemur bonum ad omnes, quia nec tempus, nec ratio est operandi apud inferos, sed post finem praesentis vitae justo judice retri
Abbreviated transcription (Latin):
causa discipline ⁊ nolinmiꝰ ẽẽ. ne forte offendas.
si inmediomultoꝵ sedisti pͥor illis ñ extendas.
manum tuã: nec pͥor poscas bib̃e. Multum de¬
cens ẽ ⁊uͥtuti dignissimũ ut hõ xͥanꝰ sobrietatem
diligat. oĩaq tẽpant̃ agat:.⁊ ne qͥd minis. ne forte
offendat: ne siultͣ m̃surã temꝑantie excedat in
scandalũ ꝑpetue ꝯfusionis incidat. Conuenit
gͦ uiro disciplinis eungłicis erudito: ut hummi¬
litatem ante oĩa ĩpendat. ĩ meditatione scͥpt᷑aꝵs
cautꝰ lector existat. fidem rectã teneat. modũ in
scĩa hab̃e ñ negligat. ita ut caritatis regłam in
ea ꝑ oĩa seruandã ẽẽ sciat: ⁊ sic corã do placitꝰ.⁊
corã hõibꝰ erit ꝓbatꝰ. Qͣmsufficiens ẽ hoi erudi¬

Expanded text:
causa disciplinae, et noli nimius esse, ne forte offendas. causa disciplinae, et noli nimius esse, ne forte offendas. Et si in medio multorum sedisti, prior illis non extendas manum tuam, nec prior poscas bibere. » Multum decens est, et virtuti dignissimum, ut homo Christianus sobrietatem diligat, omniaque temperanter agat, et ne quid nimis, ne forte offendat, ne si ultra mensuram temperantiae excedat, in scandalum perpetuae confusionis incidat. Convenit ergo viro disciplinis Evangelicis erudito, ut humilitatem ante omnia impendat, in meditatione Scripturarum cautus lector existat, fidem rectam teneat, modum in selentia habere non negligat, ita ut charitatis regulam in ea per omnia servandam esse sciat, et sic coram Deo placitus, et coram hominibus erit
Abbreviated transcription (Latin):
uera ac sũma rone firmissima: licet tͣditio neqͣ
hereticoꝵ sensti ꝑu̾so illa macłare ꝯtendat. Quor
intentiom nefande qͥd nequiꝰ reꝑitur: Idoi fitͥ
ultione cũ iꝰto iudice reuelante id patefacttum fu¬
erit qͦdante latebat : fletu ꝑpetuo ac igne meran¬
guibili cruciabit᷑. Ne extendas manũ tuam pͥor:
⁊ inuidia ꝯtaminat erubescas. Hoc ẽ ne p̃sump¬
discao manti ad sebenduim mitas aes
iuidiam diabolierrore ꝯtaminatꝰ. ĩ fut᷑oiudicio
crubescas dicente iudice: discedite a me õs qͥ oꝑa¬
ge rem ꝓximi tui ex te ipso. Est uinum. ĩ qͦe luxu¬
ria: ẽ ⁊ininũ in qͦ ẽ gr̃a. Cauendũ gͦ ẽ nob. ne contͣ
apłm inebriem᷑ uino ĩ qͦ ẽ oĩs luxuria. Ipruden¬
ter utendumẽ umo ĩ qͦ ẽ gr̃ẽ doctͥna:. ne forte ul¬
tra modũ ułd bibentes uelimꝰ plꝰ saꝑe qm̃ oportet
saꝑe.s magis studeamꝰ saꝑe ad sobriecatẽ. Unde
in cũ manducas multum odiohabearis. Cessa pͥor

Expanded text:
vera ac summa ratione firmissima, licet traditio nequam haereticorum sensu perverso illa maculare contendat, quorum intentione nefanda quid nequius reperitur, ideo in futura ultione, cum justo judice revelante id patefactum fuerit, quod ante latebat, fletu perpetuo ac igne inexstinguibili cruciabitur. « Ne extendas manum tuam prior, et invidia contaminatus erubescas. » Hoc est, ne praesumpdiscas manum ad scribendum mittas, ne per invidiam diaboli errore contaminatus in futuro judicio erubescas, dicente judice: « Discedite a me, omnes qui operai ex teipso. » Est vinum in quo est luxuria, est et vinum in quo est gratia. Cavendum ergo est nobis, ne contra Apostolum inebriemur vino in quo est omnis luxuria; et prudenter utendum est vino, in quo est gratiae doctrina, ne forte ultra modum illud bibentes velimus plus sapere quam oportet sapere, sed magis studeamus sapere ad sobrietatem. Unde untur, ut non cum manducas multum, odio habearis. Cessa prior
Abbreviated transcription (Latin):
memoriã taciti afflictiq reuocam᷑: atq an¬
de ocłos nr̃os cuncta q̃ a nob̃sunt male ge¬
mag̃ int qͦd fecimꝰ dolemꝰ. Unde sit ut int̃ aꝑta
uuln̾a corporis ampliꝰ nos abluat plaga sec̾ta
uentͥs: qͥsanat neqͥtias pͣui oꝑis. occultũ uulnꝰ
doloris. Hinc ⁊ paulꝰ ait. Qñ infirmor. tẽ po¬
tens sum. Qñ enĩ sustinuit forins ecꝰ flagella
ꝑsecutionũ. intͥnsecꝰ ereuit donospĩtalium
grãrum. Laborauit diues ĩ ꝯg̾gatione sub̃ȩ:

Expanded text:
memoriam taciti afflictique revocamur, atque anmemoriam taciti afflictique revocamur, atque ante oculos nostros cuncta quae a nobis sunt male gemagis intus quod fecimus dolemus, unde fit ut inter aperta vulnera corporis amplius nos abluat plaga secreta ventris, quia sanat nequitias pravi operis occultum vulnus doloris. Hinc et Paulus ait: « Quando infirmor, tunc potens sum. » Quando enim sustinuit forinsecus flagella persecutionum, intrinsecus crevit dono spiritalium gratiarum. « Laboravit dives in congregatione sub
Abbreviated transcription (Latin):
mala: ne ea concupiscat ĩ possessione hab̃e.
uł ĩ desid̃ĩo neqͣm adimplere. q̃ nouit ꝯditor
suo displicere. Similit̃ ⁊ infirmitas gͣuis cor¬
poris sobriam fac̃ a delict̾is aĩam. Unde alibi
scͥptum ẽ. Liuor uuln̾is abstget mala. ⁊ plage
ĩsectioribꝰ uentͥs. Mala enim luior uulm̾s abster¬
git: qr flagelloꝵ dolor uł cogitatas uł ꝑpetra¬
tas neqͥtias diluit. Solet uͦ uentͥs appellatione
mens accipr. Qͥa sic̃ uent̃ confumit escas: ita
mens ꝑtͣctando excoquet iras. Qͥa enĩuenter
mens dr: ea sententia docet᷑. qͣscͥptumẽ. Luc̾na
dñispiracłm hoĩs q̃ inuestigat oĩa sec̾ta uentͥs.
Acsidic̾et. Diuini afflatꝰ illuminatio cum in
mñtem hoĩs tien̾it. eã sͥmetipsi illuminans os¬
tendit: q̃ ante sp̃s sc̃i aduentum cogitationes
yͣuas ⁊ portare pot̾at :⁊ pensare nẽs ciebat. Li¬
uor gͦ uulm̾s abstget mala. ⁊ plage ĩ sec̾tioribꝰ

Expanded text:
mala, ne ea concupiscat in possessione habere, mala, ne ea concupiscat in possessione habere, vel in desiderio nequam adimplere, quae novit conditori suo displicere. Similiter et infirmitas gravis corporis sobriam facit a delictis animam. Unde alibi scriptum est: « Livor vulneris absterget mala, et plagae in secretionibus ventris . » Mala enim livor vulneris absterget, quia flagellorum dolor vel cogitatas vel perpetratas nequitias diluit. Solet vero ventris appellatione mens accipi, quia sicut venter consumit escas, ita mens pertractando excoquit iras. Quia enim venter mens dicitur, ea sententia docetur, qua scriptum est: « Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris Ac si diceret: Divini afflatus illuminatio, cum in mentem hominis venerit, eam sibimetipsi illuminans ostendit, quae ante Spiritus sancti adventum cogitationes pravas et portare poterat, et pensare nesciebat. Livor
Abbreviated transcription (Latin):
igilia honestatis tabefaciet carnes: ⁊ cogi¬
tatus illiꝰ auferet somn ũ. Uiglia hone¬
stitis ẽ cauta uigilantia anmi cũ studio uͥtutũ.
Qe tabefacit carnes. qr ĩ elect̾is d̃ĩ carnales mor¬
uficat uoluptates. Cogitatꝰ enĩ illiꝰ aufert somnũ.
qͥamtenta sollici tudo eoꝵ qm cotidie ĩ ser¬
uitio di hñt. pigͥtiȩ ab eis repellit tediũ. Unde
ꝓpħa qͥ se senciebat in seruitio dĩ ꝓficere.⁊ ĩ amo¬
re illiꝰ cresce: ait. Qͦ mdilexi legem tuã dñe:¬
tota die meditatiomea ẽ. In mandatis duisme¬
cecebo: ⁊ ꝯsidabo uias tuas. Infige timore tuo
carnes meas: a iudiciis enimtius timui. Cogita¬
tus p̃scientiȩ au̾tit sensũ: iinfirmitaᷤ gͣaiᷤᷤsobã
fac̃ aĩam. C ogitatꝰ enim hoĩs quẽ ĩ timore d̃i
ht̃ p̃sciendo. qͦd uera st̃ oĩa qͦ scͥptura sacra pre¬
nunciet de fut᷑o pmiobonoꝵs. ⁊ de uent᷑a pena
maloꝵs. aũtit sensum hõis ab oĩ ꝯcupiscentia

Expanded text:
Vigilia honestatis tabefaciet carnes, et cogiVigilia honestatis tabefaciet carnes, et cogitatus illius auferet somnum. » Vigilia honestatis est cauta vigilantia animi cum studio virtutum, quae tabefacit carnes, quia in electis Dei carnales mortificat voluptates. Cogitatus enim illius aufert somnum, quia intenta sollicitudo eorum quam quotidie in servitio Dei habent, pigritiae ab eis repellit taedium. Unde propheta, qui se sentiebat in servitio Dei proficere, et in amore illius crescere, ait: tota die meditatio mea est. In mandatis tuis exercebor, et considerabo vias tuas. Infige timore tuo carnes meas; a judiciis enim tuis timui . » « Cogitatus praescientiae avertit sensum, et infirmitas gravis sobriam facit animam. » Cogitatus enim hominis quem in tio quod vera sunt omnia quae Scriptura sacra praenuntiat de futuro praemio bonorum et de ventura poena malorum, avertit sensum hominis ab omni concupiscentia
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ex tͥsticia aut ex necessitate. Hylaremenim
datorem diligit ds̃. Multos enĩ occidit t̾sticia.
⁊ ñ ẽ utilitas in illa. Quomͦ enĩ pot̃ ibi ẽe aliqua
utilitas: uͥ bonoꝵ oꝑm ẽ st̾ilitas. ⁊ totiꝰ uite ꝑ¬
diam ꝯcidet uultꝰ cain:. ⁊ in regũ. ionadab amicꝰ
ammonfilii dd̃. ꝑ maciem uultꝰ dephenderit
animi ꝑturbationẽ. quã habuit ĩ ꝯcupiscñtia
thamar sororis suȩ. Cuiꝰ sententiȩ similitudi¬
nem salomon ĩ ꝓt̾ibiis ꝓtulit dic̃ns. Animꝰ gau¬
dens ȩtatemfloridã fac̃: sp̃s tͥstis exsiccat ossa. u
xta allegoriã uͦ. ⁊elꝰ uracundia mintiunt dis
hoĩs. cum eũ uita et̃na indignum efficient.⁊
ante tp̃s senect̾utẽ adducent:. Qa uiri sangui¬
num ⁊ dolosi ñ dimidiabt dies suos: hoc ẽ¬
ꝓsꝑitatem sine uindicta qm sͥ ꝓmittunt. ꝑ¬
petualit̃ hab̃e ñ posst̃. Splendrdum corbo¬
num ĩ epulis. epulȩ enĩ illiꝰ diligent̾ es fum.
la ppetranda eriminosa est.U.

Expanded text:
ia, aut ex necessitate: hilarem enim datorem diligit Deus . » Multos enim occidit tristitia, et non est utilitas in illa. Quomodo enim potest ibi esse aliqua utilitas, ubi bonorum operum est sterilitas, et totius vitae peridiam consideret vultus Cain . Et in libro Regum, Jonadab amicus Ammon filii David, per maciem vultus deprehenderit animi perturbationem, quam habuit in concupiscentiam Thamar sororis suae . Cujus sententiae similitudinem Salomon in Proverbiis protulit, dicens: « Animus gaudens aetatem floriJuxta allegoriam vero zelus et iracundia minuent dies hominis, cum eum vita aeterna indignum efficient, ante tempus senectutem adducent, quia « viri sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos , » hoc eitate sine vindicta quam sibi promittunt, perpetualiter habere non possunt. « Splendidum cor bonum in epulis, epulae enim illius diligentes fiunt. la perpetranda criminosa est. «
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ amore captꝰ ñ p̾cauet latentis neqͥtiȩ insi¬
dias: erroris ⁊ peccõrum laq̃is ꝯstͥct᷑ ꝑpetuas
decidet inpenas. S qͥd de elector popło qui
dities ẽ ĩ diuina scia ⁊ rec̾ta fide ac bonis oꝑibꝰ¬

Expanded text:
ejus amore captus non praecavet latentis nequitiae insiejus amore captus non praecavet latentis nequitiae insidias, erroris et peccatorum laqueis constrictus perpetuas decidet in poenas. Sed quid de electorum populo, qui dives est in divina scientia et recta fide ac bonis o
Abbreviated transcription (Latin):
De qͦ ꝓtinꝰ subiungit᷑. Lignum offensionis ẽ:
atirum sacͥficantium. Ue illis qͥ sectant᷑ utd.
⁊ oĩs imprudens deꝑiet in illo. Offensio ĩ scͥp¬
turis sacͥs ⁊ desolatioidoloꝵ nuncupat᷑: qͥaĩ
hoc desertt᷑ uerꝰ di cultꝰ. ⁊ maxime in falsa cul¬
tura d̾s offendit᷑. Lignum enĩ offensionis ẽ
aurum sacͥficantium: qr si c̃ adam in ligni
uetiti tnsgressione ꝑserpentis suggestionem
deceptꝰ auare dors plurimoꝵ sublimatũ sibi
sꝑabat uent᷑um: ita auri amatores diu̾sorũ
erroꝵs simulacͥs deseruientes animassuas qͣi
sacͥficando demomis ĩmolant: ut plurimaꝵ
opum possessores fiant. S uȩ illis qͥ hanc sec¬
tant᷑ pestem: qi imprudentes et̾nam sͥ in de
adqͥrunt damnationẽ. Pot̃ ⁊ iuxta allegorie
regłam ĩ auro idolotito hereticoꝵ ⁊ philoso¬
phoꝵs doctͥna accipi. q̃ splendore nitet eloqͣnti
e.⁊ curiosors ꝑ oĩa se portendit ruine. Qͥ aut̃

Expanded text:
De quo protinus subjungitur: « Lignum offensionis est De quo protinus subjungitur: « Lignum offensionis est aurum sacrificantium. Vae illis qui sectantur illud, et omnis imprudens deperiet in illo. » Offensio in Scripturis sacris et desolatio idolorum nuncupatur, quia in hoc descritur verus Dei cultus, et maxime in falsa cultura Deus offenditur. Lignum enim offensionis est aurum sacrificantium, quia sicut Adam in ligni vetiti transgressione per serpentis suggestionem deceptus avare deorum plurimorum sublimatum sibi sperabat venturum, ita auri amatores diversorum errorum simulacris deservientes animas suas quasi sacrificando daemoniis immolant, ut plurimorum opum possessores fiant. Sed vae illis qui hanc sectantur pestem, quia imprudentes aeternam sibi inde acquirunt damnationem. Potest et juxta allegoriae regulam in auro idolothyto haereticorum et philosophorum doctrina accipi, quae splendore nitet eloquentiae, et curiosorum per omnia se portendit ruinae. Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
tute. laborat cotidie ĩ t̾renis cupiditatib ꝓ
qͥbꝰ in fine ñ abundantiã celestis habebit
gaudii. s penas ac dolores sustinebit infer-¬
ni. Qͥ aurum diligit ñ tͦtificabit᷑. ⁊ qͥ inseqͥt᷑
ꝯstimptionem. replebtt᷑ ex ea: Aurum pos.¬
sumꝰ acciꝑe ꝓ õi pecunia ⁊ thesauro t̾reno:
q̃ ab amatoribꝰ suis ñnͥ ꝑ auariciam colli-¬
git᷑. ⁊ ꝑ parcitatẽ ĩ malũ stiũ reseruabit᷑.
Ql aut̃ ĩ hac ambitione p̃sentem ꝯfumit
uitam: et̾na replebit᷑ ignominia. Mhulti
dati stͥ in auri cas ⁊ facta ẽ in sp̃e ipsiꝰ portio
illoꝵ. In casum auri dat᷑ qͥ eiꝰ ambitione cap.¬
tiuus tenet᷑. Cinꝰ species illi ꝑditionẽ gen̾at:
qr ipsiꝰ amore ult᷑modũ. ex ardescere non
formidat. Auaricia enimut ait apłs. idolo¬
rũ ẽ seruitꝰ. Iuͥ cultores ac seruitores ido¬
lorum deputabunt᷑. nͥ in tartarum infer.
m: uͥ u̾mis eoꝵ ñ morit᷑. ⁊ ignis ñ extenguitur:

Expanded text:
tute laborat, quotidie in terrenis cupiditatibus, pro quibus in fine non abundantiam coelestis habebit gaudii, sed poenas ac dolores sustinebit inferni. « Qui aurum diligit, non justificabitur, et qui insequitur consumptionem, replebitur ex ea. » Aurum possumus accipere pro omni pecunia et thesauro terreno, quae ab amatoribus suis non nisi per avaritiam colligitur, et per parcitatem in malum suum reservabitur. Qui autem in hac ambitione praesentem consumit vitam, aeterna replebitur ignominia. « Multi dati sunt in auri casus, et facta est in specie ipsius perditio illorum. » In casum auri datur, qui ejus ambitione captivus tenetur. Cujus species illi perditionem generat, quia ipsius amore ultra modum exardescere non formidat. Avaritia enim, ut ait Apostolus, idolorum est servitus , et ubi cultores ac servitores idolorum deputabuntur nisi in tartarum inferni? « ubi vermis eorum non moritur, et ignis non exstinguitur . »
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s in ore ipsors. Qͥd autem fact̾orib suis
mercedis recõpenset᷑ seq̃ns u̾sicłs ostendit
dicens. Similes illis fiunt qͥ faciunt ea &
õs qͥ ꝯfidunt in eis. Qͦ ce cõparatiospado¬
nis adu̾ginem sub alio paradyginate de¬
monstrat: q sic̃ spadomhabilis ẽ ad com¬
plexum uͥginis. sic ⁊ adoratio idolorum
eis indecens est. qͥ aliquod quert̾ ab illis
adiutorium. qͦd tam̃ omĩno ñ inueniunt.
Tristiciam ñdes anime tuȩ.⁊ ñ affligas
temetipsum ĩ ꝯsilio tuo. Tristiciagͦunũ

Expanded text:
spiritus in ore ipsorum. Quid autem factoribus suis spiritus in ore ipsorum. Quid autem factoribus suis mercedis recompensetur, sequens versiculus ostendit dicens: « Similes illis fiunt qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis. » Quod et comparatio spadonis ad virginem sub alio paradigmate demonstrat, quia sicut spado inhabilis est ad complexum virginis, sic et adoratio idolorum eis indecens est qui aliquod quaerunt ab illis adjutorium, quod tamen omnino non inveniunt. « Tristitiam non des animae tuae, et non affligas temetipsum in consilio tuo. » Tristitia ergo unum
Abbreviated transcription (Latin):
mortuor sepulcͥs. qͥ ñ manducant neq bi¬
bunt. neq aliquem fructum ex illis capi¬
unt. Unde ⁊ sequit᷑. Qd enim ꝓdit libatioido¬
lo: nec enim manducat. nec odorabtt᷑ Sic
qͥ esfugat᷑ a dño.⁊ portans mercedes inqͥta¬
tis. uidens ocłis ⁊ ingemiscens. sic̃ spado cõ¬
plect̾ens tuirginem & suspirans. Nuula enĩ
ratio ẽ ut hõ rationalis deserat dmfact̾orem
suum. qͥ eum creauit adhonorem ac głã
nõis sui. qͣtmꝰ sͥ offerret sacͥficium iꝰticie &e
sꝑet in dñõ.⁊ deferat libationes idoł tianᷤᷤ.
qui nec sentiunt. nec aliqͥd sapiunt. nec
uictũ humano ꝯmunicant. Uñ ⁊ scͥptura
dic̃. Simulacͣ gentiũ argentũ ⁊ aurũ: oꝑa
manuum hoĩum. Os hñt ⁊ ñ loquent᷑:
ocłos hñt ⁊ ñ uidebt̃ aures hñt ⁊ ñ audi
ent: nares hñt ⁊ ñ odorabt̃. Manꝰ habent
&e ñ palpabt̃: pedes hñt ⁊ non ambulabt̃:
ñ clamabunt in guiture suo. neq enim ẽ

Expanded text:
mortuorum sepulcris, qui non manducant, neque bimortuorum sepulcris, qui non manducant, neque bibunt, neque aliquem fructum ex illis capiunt. Unde et sequitur: « Quid enim proderit libatio idolo? Nec enim manducabit nec odorabitur. Sic qui effugatur a Domino, et portans mercedes iniquitatis. Videns oculis et ingemiscens, sicut spado complectens virginem et suspirans. » Nulla enim ratio est, ut homo rationalis deserat Deum factorem suum, qui eum creavit ad honorem ac gloriam nominis sui. Quatenus sibi offerret sacrificium justitiae, et speret in Domino, et deferat libationes idolis vanis, qui nec sentiunt, nec aliquid sapiunt, nec victu humano communicant. Unde et Scriptura dicit: « Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Os habent et non loquentur, ocares habent et non odorabunt. Manus habent et non palpabunt, pedes habent et non ambulabunt, non clamabunt in gutture suo , » neque enim est
Abbreviated transcription (Latin):
res ẽẽ mortuos qm uiuentes: meliorem acitẽ
his dtiobꝰ. uitiente uidl ⁊ defunct̾o. qͥ necdum
natꝰ ẽ. duꝰ enim adhuc patit᷑ mala: aliꝰ qͣsi de
naufragio nudꝰ euasit. Porro qͥ necdum natꝰ ẽ:
ĩeofelicior est. qͦd necdum mala mundi erꝑtꝰ¬
ẽ. Hautem sententia qͣ dix̃ meliorem ẽe mortẽ
qm̃uitã amaram.⁊ reqͥem et̾nam qͣm langtiorẽ
ꝑseuerantẽ. iuxta simplicẽ intelligentiam os¬
oꝑib uacantes.⁊ reqͥem et̾nam qm tenent
i̾ti ĩ ꝯspectu dm̃ qͣm languorẽ ꝑsecierantem.
qͦi peccis u̾santes cotidie tabescent quorum
finis ẽ int̾itꝰ. ⁊ gła in confusione ipsorum. qui
t̾rena sapiunt.Bona absconsa inore clauso:
qͣsi appositiones epularum circum posite
in sepule. Hoc testimonium contͣ eos ualet
qͥ talentum u̾bi dĩ qͦd ipsi intellectu ꝑcepe
runt aliis p̾dicare negligt̃: quoꝵ sc̃ĩa ita
uiuentibꝰ inutilis ẽ. sic̃ epule circum posite

Expanded text:
res esse mortuos quam viventes. Meliorem autem res esse mortuos quam viventes. Meliorem autem his duobus, vivente videlicet et defuncto, qui necdum natus est; alius enim adhuc patitur mala, alius quasi de naufragio nudus evasit. Porro qui necdum natus est, in eo felicior est quod necdum mala mundi esententia, qua dixit meliorem esse mortem quam vitam amaram, et requiem aeternam quam languorem perseverantem, juxta simplicem intelligentiam, osoperibus vacantes, et requiem aeternam, quam tenent justi in conspectu Domini, quam languorem perseverantem quo in peccatis versantes quotidie tabescent; quorum finis est interitus, et gloria in confusionem ipsorum, qui terrena sapiunt. « Bona abscondita in ore clauso, quasi appositiones epularum circumpositae in sepulcro. » Hoc testimonium contra eos valet, qui talentum verbi Dei quod ipsi intellectu penegligunt, quorum scientia ita viventibus inutilis est, sicut epulae circumpositae
Abbreviated transcription (Latin):
bus: qr recepistis ꝯsolationem ur̃am. Non ẽ
censꝰ suꝑ censum salutis corporis: ⁊ ñ ẽ obleẽ¬
tatio sitꝑ cordis gaudium. Hoc ẽ qͦd sup̃dix̃.
ĩsc̃itate iꝰticie salutem ẽẽ amme.⁊ ĩ corꝑe uali¬
do dignitatem fieri suꝑ thesaurũ aurr⁊ ar¬
genti: ꝙ delectationi uere sapĩe que in uera
carttate ꝯsistit. ⁊ ꝯtemplationi ipsiꝰ uitatis q̃
ẽcerta agnitio dĩ. nullũ gaudiũ t̃renum com¬
parari pot̃: Neq oꝑibꝰ uirtutum qͥb semyer
insistit deuotiofidelium aliqͦd negotium hꝰ
mundi adeqͣri ualet: qr qͣntum distant diu¬
turnitate. tanto discernunt᷑ ⁊ dignitate. Me¬
lior ẽ mors qmuita amara:.⁊ reqͥes ȩt̾na quã
languor ꝑseuerans. In eccłiaste scͥptum ẽ. Lau¬
daui mag̃ mortuos qmtuuentes: ⁊ feliciorem
utͦq: iudicaui qͥ necdum natꝰ est. nec uidet ma¬
la q̃ subsole st̃. u̾ostendit ad comparationem
miseriaꝵs q̃ ĩ hoc scło mortales p̃munt. felicio¬

Expanded text:
cepistis consolationem vestram . » « Non est census super censum salutis corporis, et non est oblectatio super cordis gaudium. » Hoc est quod supradixit in sanctitate justitiae salutem esse animae, et in corpore valido dignitatem fieri super thesaurum auri et argenti, quia delectationi verae sapientiae, quae in vera charitate consistit, et contemplationi ipsius veritatis quae est certa agnitio Dei, nullum gaudium terrenum comparari potest. Neque operibus virtutum, quibus semper insistit devotio fidelium, aliquod negotium hujus mundi adaequari valet: quia quantum distant diuturnitate, tanto discernuntur et dignitate. « Melior est mors quam vita amara; et requies aeterna quam languor perseverans. » In Ecclesiaste scriptum est: « Laudavi magis mortuos quam viventes; et feliciorem utroque judicavi, qui necdum natus est, nec videt mala quae sub sole sunt . » Ubi ostendit ad comparationem miseriarum, quae in hoc saeculo mortales premunt, felicio
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsgͥdi ⁊ ñ ẽ tnsgͥssꝰ. ⁊ face mala ⁊ ñ fec̃. Ido stabi¬
lita ft̾ bonailliꝰ ĩ dño: ⁊elemosinas illiꝰ enarra¬
bit ȩccłia scõꝵ. Beatꝰ enĩ ille diues ẽ. quẽ nui¬
la obfuscat macła erroris nulla ambitio com¬
quinat pecunie sclaris. fẽcit mirabilia ĩ uita
sua. sacͥs uͥtutibꝰ oꝑam dando. sitie miracłis cho¬
ruscantib. infirmis ⁊ debilibꝰ sanitates p̾stando.

Expanded text:
 non est transgressus, et facere mala et non fecit. Ideo stabilita sunt bona illius in Deo, et eleemosynas illius enarrabit ecclesia sanctorum. » Beatus enim ille dives est, quem nulla obfuscat macula erroris, nulla ambitio coinquinat pecuniae saecularis. Fecit mirabilia in vita sua sacris virtutibus operam dando, sive miraculis coruscantibus infirmis et debilib
Abbreviated transcription (Latin):
& nociuȩ mundi damnant᷑ cupiditates. Uñ⁊
ĩ hoc capło alt̾natim de bonis ⁊ malis diuitii
disputans. tuxta qͣlitatem ꝑsonais. pͥmum
laudat diuitẽ laborantẽ in ꝯgͥgatione diui¬
tiarũ. unde replebit᷑ bonis inreqͥe sua: dein¬
de uituꝑat pauꝑem. ꝙ laborauit ĩ diminu¬
tione uictꝰ. ⁊ ĩ fine inopiam ꝯseq̃t᷑: subiun¬
gens qnta mala seqͣnt᷑ auri ⁊ pecuniarũ aua¬
riciam. Postea ttm laudat diuitem scđm dm̃:
qͥ inuentꝰ ẽ sine macła. Laborat gͦ ĩtͦ diues ĩ

Expanded text:
ditates. Unde et in hoc capitulo alternatim de bonis et malis divitiis disputans juxta qualitatem personarum, primum laudat divitem laborantem in congregatione divitiarum, unde replebitur bonis in requie sua. Deinde vituperat pauperem, quia laboravit in diminutione victus; et in fine inopiam consequetur, subjungens quanta mala sequantur auri et pecuniarum avaritia. Postea iterum laudat divitem secundum Deum, qui inventus est sine macula. L
Abbreviated transcription (Latin):
memorat᷑. ut ꝑ continentiam. scĩtatem. ⁊ ticiamstui¬
deamꝰ place d̃o. ⁊ ad hoc ꝯgͥgemꝰ totum nr̃i amin
affectũ. ut ipsi acceptabiles funꝰ. ⁊ bonoꝵs oꝑum
fruetꝰ cũ humilitate ⁊ pia deuotione illi offera¬
ma risticiam aut̃ longe a nob erpellam᷑: ꝙ nui¬
lum munꝰ cũ tͥsticia mundana oblatum corã b̾o.
iã erit acceptum. uñ apłs uͥ ad elemosinarum
largitatẽ corinthios hortat᷑ dicens. qͥ parce se¬
minat parce ⁊ metet. ⁊ qͥ seminat ĩ bndictiõibꝰ
de bndictionibꝰmetet uitam et̾nam: ꝯtintio

Expanded text:
 continentiam, sanctitatem, et justitiam studeamus placere Deo, et ad hoc congregemus totum nostri animi affectum, ut ipsi acceptabiles simus, et bonorum operum fructus cum humilitate et pia devotione illi offeramus; tristitiam autem longe a nobis expellamus, quia nullum munus cum tristitia mundana oblatum coram Deo jam erit acceptum. Unde Apostolus ubi ad eleemosynarum largitatem Corinthios hortatur, dicens: « Qui parce seminat, parce et metet; et qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus metet vitam
Abbreviated transcription (Latin):
Uera iocunditas cordis ñ alibi qm in uera carita¬
te ꝯfistit: uͥ ⁊ uita hoĩs cum uͥtutũ thesatirosine
defectione sc̃ĩtatis ꝑmanet: eo qͦd nulla turcus
lemosinis ante statuit: ⁊ fidiatq spei p̃cellere
ostendit dicens. Nc̃ aut̃ manent fides spes. ca¬
ritas tͥa ħ. Maior aut̃ hors. ẽ caritas: qr cctis de¬
cedentibꝰ. ipsa sola ꝑmanet. Exultatio uiri est
longeuitas. Hoc dicendo. ñ de p̃sentis uite diu¬
turnitate. s de fuit᷑a felicitate disputat: quia
ibiuera ẽ exultatio. uͥ uera ẽ ⁊ beatitudo. Cet̾um
p̃sens uita tota plena ẽ miseria ⁊ instabilis atq
mutabilis semꝑ: qͦd & poeta nobilis tisibus
explicat dicens. Optima q̃q dies miseris morta¬
lib eus. Prima fugit: subeunt inorb tͥstisq se¬
nectꝰ. Et labor: ⁊dire rapit inclementia mortis.
Qͥd aut̃ niob̃ certam reqͥem conferat: sequens
sententia manifestat. Miserere aĩe tue placẽs

Expanded text:
Vera jucunditas cordis non alibi quam in vera charitate consistit, ubi et vita hominis cum virtutum thesauro sine defectione sanctitatis permanet, eo quod nulla virtus leemosynis ante statuit, et fidei atque spei praecellere ostendit, dicens: « Nunc autem manent fides, spes, charitas, tria haec, major autem horum est charitas, quia caeteris decedentibus ipsa sola permanet . » « Exsultatio viri est longaevitas. » Hoc dicendo non de praesentis vitae diuturnitate, sed de futurae felicitate disputat, quia ibi vera est exsultatio, ubi vera est et beatitudo. Caeterum praesens vita tota est plena miseria, et instabilis atque mutabilis semper, quod et poeta nobilis versibus explicat, dicens: Optima quaeque dies miseris mortalibus aevi Prima fugit, subeunt morbi, tristisque senectus, Et labor et dirae rapit inclementia mortis. . Quid autem nobis certam requiem conferat, sequens sententia manifestat: « Miserere animae tuae placens
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s contͥbulatꝰ: cor contͥtum ⁊ humiliatũ d̾s ñ
sꝑnit. Tristiciam inqͥt ñ des aĩe tuȩ. ⁊ ñ affligaᷤᷤ
temetipsum ĩ ꝯfilio duo. hoc ẽ ĩ cogitatu tuo: q
cogitatio tͥstis ualde affligit animã. Unde ne¬
cesse ẽ. ut hõsemꝑ animum suũ ad dm̃u̾tat.
spemq suã assidue ipsi cõmittat:a qͦcertã salu¬
tem inuieniet. Uñ ꝓpħa uoce ꝯsolatoria animã
suã int̾rogat dicens. Quare tͥstis es aĩa mea:

Expanded text:
s non spernit . » Tristitiam, inquit, non des animae tuae et non affligas temetipsum in consilio tuo, hoc est, in cogitatu tuo, quia cogitatio tristis valde affligit animam. Unde necesse est ut homo semper animum suum ad Deum vertat, spemque suam assidue ipsi committat, a quo certam salutem inveniet. Unde propheta voce consolatoria animam suam interrogat, dicens: « Quare tristis es, anima mea,
Abbreviated transcription (Latin):
eos: ⁊ in insidiis suis capient᷑ iniqͥ. Qd autem
dic̃ corpꝰ ualidũ meliꝰ ẽẽ qm censtim imiñsi
ostendit corpꝰ tc̃ b̃n sanum eẽ. qñ ualide la¬
borat in diumo oꝑe. Cui ualituidim ñ cocqͥ¬
turcensꝰ ingens diuitiarũ: qr iuxta eccłiastis̃
sententiam. dulcis ẽ somnꝰ oꝑanti. siue parĩ
sue multum comedat. Sat̾itas aut̃ diuitis: ñ
sinit dormre eũ. Porro qr sonmꝰ nat᷑alem ali¬
q̃nqͥetem. aliq̃nuͦ cõmunẽ de hac uita sig̃cat
ctum: melior erit reqͥes ciꝰ in fut᷑o qͥ oꝑat᷑ in¬

Expanded text:
d autem dicit corpus validum melius esse quam censum immensum, ostendit corpus tunc bene sanum esse, quando valide laborat in divino opere, cui valetudini non coaequatur census ingens divitiarum, quia, juxta Ecclesiastis sententiam, « Dulcis est somnus operanti, sive parum sive multum comedat: saturitas autem divitis non sinit dormire eum . » Porro quia somnus naturalem aliquando quietem, aliquando vero communem de hac vita significat exitum, meli
Abbreviated transcription (Latin):
metet uitam et̾nam. Hylarem eñĩ datorem
diligit ds̃. Sỹitalit̾ autẽ qͥ panẽ u̾bi d̃i ꝓximiᷤ
suis fidelit̾ expendit.⁊ testimoniũ u̾itatis co¬
ram beniuolis auditoribꝰ ñ abscondit: a intil¬
tis accipiet laudem bndictionis. ⁊ ab ipso dño
hauriet grãm sempit̾ne m̃cedis. Hinc ⁊ in ꝓt̾i¬
biis scͥptum ẽ. De fruct̾u oris tiri replebitur

Expanded text:
rem diligit Deus . » Spiritaliter autem qui panem verbi Dei proximis suis fideliter expendit, et testimonium veritatis coram benevolis auditoribus non abscondit, a multis accipiet laudem benedictionis, et ab ipso Domino hauriet gratiam sempiternae mercedis. Hinc et in Proverbiis scriptum est: « De fructu oris viri replebitur
Abbreviated transcription (Latin):
uirtꝰ xͥ. Hec aliqͥd adiuuat. quẽlibet sanitate
corporali ⁊ diuitiis scłaribꝰ abundare: summbe¬
cillis sit fide. ⁊ uexet᷑ stimulo malicie. Qm̃me¬
lior ẽ patiꝑ ambulans in simplicitate sua: qͣm
diues in pͣuis itimbꝰ. Nicħ̃ enim deẽ pauxib x
tim̃tibꝰ eum. Dituites aut̃ mundi egent ⁊ esuri¬
ent:⁊ inegestate sp̃italiũ atq ueraꝵs diuitiaꝵ
cotidie deficient. Inqͥrentes aut̃ dñm ñ defici¬
ent oĩ bono. Qͦd ⁊ seqñs sententia ꝓbat dicens.
⁊ argento:. ⁊ corpꝰ ualidũ qm cens immenꝰ.
Uerasalꝰ amme iꝰticia ẽ scđm mandata di cͦtodta.
Nei ꝯparariualent auri⁊ argenti immensa
ponda: qr hec st̾ decidua ⁊ uelocit̾ tͣnsit᷑a.
Illa autem ꝑpetualit̾ mansura. Unde ips a
u̾itas ait. Uidete ⁊ cauete ab omni auaricia.
qr ñ in abundantia cuiꝰqm uita ciꝰ est ex his

Expanded text:
isti . » Nec aliquid adjuvat, quemlibet sanitate corporali et divitiis saecularibus abundare, si imbecillis sit fide, et vexetur stimulo malitiae: quoniam melior est pauper ambulans in simplicitate sua, quam dives in pravis itimentibus eum. Divites autem mundi egebunt et esurient, et in egestate spiritalium atque verarum divitiarum quotidie deficient; inquirentes autem Dominum non deficient omni bono. Quod et sequens sententia probat, dicens: « uam census immensus. » Vera salus animae justitia est secundum mandata Dei custodita, nec ei comparari valent auri et argenti immensa pondera, quia haec sunt decidua et velociter transitura, illa autem perpetualiter mansura. Unde ipsa Veritas ait: « Videte et cavete ab omni avaritia, quia non in abundantia cujusquam vita ejus est ex his
Abbreviated transcription (Latin):
dare. ut ñ ꝑgule appetitum simꝰ intemꝑantes ĩ
comedendo ac bibendo. s sobrii ⁊ puri. tñ altio¬
risensu nos docet. ut ĩ meditatione legis d̃ simꝰ
catiti ac ꝓuioi. Mensa magna ẽ. copia scͥpt᷑arũ
aliqͥd inde indigne sine doct̾ore ⁊ sine p̃uio ra¬
disciplinis instructi. regłamu̾itatis teneam: ne
aliqͣ scrupulositate ꝑmoti dtibia ⁊ inc̾ta aliqua
ibi ẽẽ. putemꝰ. Ido scibiungit᷑. Nondicas si mufta

Expanded text:
dare, ut non per gulae appetitum simus intemperantes in comedendo ac bibendo, sed sobrii et puri, tamen altiore sensu nos docet ut in meditatione legis Dei simus cauti ac providi. Mensa magna est copia Scripturarualiquid inde indigne sine doctore et sine praevio radisciplinis instructi regulam veritatis teneamus, ne aliqua scrupulositate permoti dubia et incerta aliqua ibi esse putemus. Ideo subjungitur. « Non dicas sic: Multa
Abbreviated transcription (Latin):
hanc in eo:. sc̃ificat se sic̃ ce ille sc̃s ẽ. Et item.
Omnis qͥ m eo manet ñ yeccat: omnis autẽ
qͥ peccat ñ uidit eum nec cognouit eũ. Nos¬
se autẽ dm̃ consũmata est iusticia. hoc est
sũma beatitudinis ꝑfectio: ⁊ scire iusticiã
& uͥtutem eiꝰ radix ẽ immortalitatis. Que ẽ
aut̾ iusticia &e uͥtꝰ dr nͥ ille de qͦ apłs ait. Ap̃m
dico dĩ uirtutem & di sapĩam. qͥ fẽs ẽ nob̃ a d̾o
sapĩa ce iusticia. scĩtas. & redemptio. Nosse
enim dm̃ &e iusticiam eiꝰ atq uirtutẽ radix
ẽ immortalitatis. hoc ẽ ꝑceptio in corrupti¬
onis ce contemplatiou̾itatis in et̾na uita: sic̃
ipsau̾itas in eugłioad patrem ait. ħ ẽ enim¬

Expanded text:
hanc in eo sanctificat se, sicut et ille sanctus est . Et item: hanc in eo sanctificat se, sicut et ille sanctus est . Et item: Omnis qui in eo manet non peccat, omnis autem qui peccat non vidit eum nec cognovit eum . Nosse autem Deum consummata est justitia, hoc est, summa beatitudinis perfectio; et scire justitiam ejus et virtutem radix est immortalitatis. Quae est autem judico virtutem et Dei sapientiam, qui factus est nobis a Deo sapientia et justitia, sanctitas et redemptio. Nosse enim Deum et justitiam ejus atque virtutem radix est immortalitatis , hoc est perceptio incorruptionis et contemplatio veritatis in aeterna vita, sicut ipsa Veritas in Evangelio ad Patrem ait: Haec e
Abbreviated transcription (Latin):
Et si ñ peccau̾mꝰ scimꝰ qͣm̃ apuote stimꝰ ꝯputati.
Os̃ nr suauis est:. qm̃ ineffabilis ẽ dilect̾io. Est ue¬
rus: qr neminem fallit: ⁊ anemine fauit᷑. Pa¬
tiens & miscd̃ia disponens oĩa: ꝓpt̾ bonitatem
enĩ suam patient̾ sustinens nos expectat con¬
uertimmeliꝰ. nolens quemqñ ꝑire. s omnes
saluos ẽẽ.⁊ ad agnitionem u̾itatis ꝑuenire.
uertatur ⁊ uiuat. Cuiꝰ manum si peccau̾imus
euade ñ possumꝰ: qr eiꝰ cat᷑a sumꝰ. Si aut̃ pec¬
care desierimꝰ.:⁊ bonis oꝑib insistimꝰ: c̃tam
remunationem ab illo ꝑcipiemꝰ. apud qͣm õirũ
bonoꝵ act̾uũ nũs integer seruat᷑. Ipse enm
nouit õs:⁊ nullũ coram eolatte secretũ. Eiꝰ
aut̃ cognitio qͥd nob̃ ꝯferat: seqͦns senten¬
tia manifestat. Nosse enĩ te consummata
iusticia ẽ: & scire iusticiam ⁊u̾tutem tuam.
radix ẽ immortalitatis. uicunq uere d̃m
nosse cupit ab oĩ pecc̃ose abstine contendit.¬

Expanded text:
te sumus computati. noster suavis, quoniam ineffabilis est dilectio. Est verus, quia neminem fallit, et a nemine fallitur. Patiens et in misericordia disponens omnia; propter bonitatem enim suam patienter sustinens nos exspectat converti in melius. nolens quemquam perire, sed omnes salvos esse, et ad agnitionemvertatur et vivat . Cujus manum si peccaverimus evadere non possumus, quia ejus creatura sumus. Si autem peccare desierimus et bonis operibus insistimus, certam remunerationem ab illo percipiemus, apud quem omnium bonorum actuum numerus integer servatur. Ipse enim novit omnes, et nullum coram eo latet secretum. Ejus autem cognitio quid nobis conferat sequens sententia manifestat. Nosse enim te consummata justitia est, et scire justitiam et virtutem tuam, radix est immortalitatis. Quicumque vere Deum nosse cupit, ab omni peccato se abstinere contendit