comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
finire quod nec apsin iudeo di ffinisse. act cm̃i. Si dor:¬
.iiii. libet nec nondum diffimendum ÷ quod no diffiñ¬
dampnare nec eis uerecundiam num̾ositatis inferre:
ut qͦciens uoliũnt nubant n ex ieo corde p̃t̾ scͥpture¬
sc̃e auctoritatem quantaslib nupcias audeo dãpnare

Expanded text:
finire quod nec Apostolum video diffinisse? Ait enim: Si dorlibet, nec nobis definiendum est, quod non diffindamnare, nec eis verecundiam numerositatis afferre. ut quoties voluae auctoritatem quantaslibet nuptias damnare
Abbreviated transcription (Latin):
det uobis pacem
sempiteriram ĩ
omni loco. Deus
sit cum omnib
uobis. Salutac̃õ
mea manu pau¬
li quod signum in omni epła scbo.¬

Expanded text:
det vobis pacem sempiternam in omni loco. Dominus sit cum omnibus vobis. Salutatio mea manu Pauli; quod est signum in omni episto
Abbreviated transcription (Latin):
no ꝯcupisces uitium ignouit ⁊ odit. bellum hũit qr
eat. ⁊ eum ad mala trahat luctabat᷑ nõ subiugabatur
dẽ se hoc tibi ꝓponit ne dehoc desꝑes uite ostituet tͥ ante
ccłoc pignam suam ne tim̃es tuã. si eñi ho nõ dixiss
apłs cum uides concupiscenciã mou̾i in m̃bris tuis de¬
sꝑares ⁊ dic̾os si ad deum ꝑtiñem nõsic mou̾et. bide
aũt apłm pugnantẽ ⁊ nolite fac̾e desꝑantẽ. sequit᷑

Expanded text:
ncupiscas, vitium agnovit, et odit; bellum habuit, quia ostolus, et eum ad mala trahat. Luctabatur, non subjugabatur. De se haec tibi proponit, ne de hoc desperes vitae. Constituit tibi ante oculos pugnam suam, ne timeres tuam. Si enim hoc non dixisset Apostolus, cum videres concupiscentiam moveri in membris tuis, desperares, et diceres: Si ad Deum pertinerem, non sic moverer. Vide autem Apostolum pugnantem, et noli te facere despe
Abbreviated transcription (Latin):
gi. legẽ landat uoluntas mea q̃ nõ osentit ꝯcupiscẽti¬
e carnis quodlex ꝓhibet. que dicit nõ ꝯccipisces quod
cr noloꝯsentio legi non qu illud ago. qd̃ em̃ ago lexadi¬
cupiscentie resisto. aũto m̃tem. nego arma. teneo
m̃nbra ⁊ tam̃sit mie qd̃ nolo. quod nõ uult ⁊ lex. uo¬
lo iͥ idem cumlege qͥuod qr noluuat nolo. ⁊ tam̃ facio
locõcupisc̾eisi uelłe ꝯcupisc̃̾e legi nõ sentirẽ. stũt aũ¬

Expanded text:
 legem laudat voluntas mea, quae non consentit concupiscentiae carnis, quod lex prohibet quae dicit, non concupisces, quia quod nolo consentio legi, non quia illud ago. Quod enim lex odicupiscentiae resisto, averto mentem, nego arma, teneo membra. Et tamen fit in me quod nolo, quod non vult et lex. Volo idem cum lege, quia quod non vult nolo, et tamen facio, lo concupiscere; si vellem concupiscere, legi non consentire. Nunc au
Abbreviated transcription (Latin):
broꝵ. ł carnis morbidus quidam effectus. uł langor
qui ꝯmouet illicitum desid̾uim .i. carnałe ꝯcupiscen¬
ciam qͣm legem pcc̃i uocat q̃ loc carnale nr̃m capti¬
uum tenet. lex gͦ carnis me captiuat. sub ip̾a lege
nõ ex m̃te s ex carne no ex toto s ex ꝑte qr mẽs repitii
nat ⁊ ꝯdelectat᷑ legi dei. sic de ip̃o apło ⁊ uenient̃ accip̃r
qui dit̾ se captiuũ duci ex carne. mẽs em̃ ñ ꝯsentit ꝑcco
titillanti. sung̾enti blandienti. qi ht uñius alias de

Expanded text:
 carnis est morbidus quidam affectus, vel languor qui commovet illicitum desiderium, id est carnalem concupiscentiam, quam legem peccati vocat, quae hoc carnale nostrum captivum tenet. Lex ergo carnis me captivat sub ipsa lege pnon ex mente, sed ex carne; non ex toto, sed ex parte, quia mens repugnat, et condelectatur legi Dei. Sic de ipso Apostolo convenienter accipitur, qui dicit se captivum duci ex carne. Mens enim non consentit peccato titillanti, suggerenti, blandienti, quia habet interius alias de
Abbreviated transcription (Latin):
uicitor tanto ẽ ꝑicłosi¬
qr. hẽc ẽ lex mala. qua qͥs¬
q caruali ꝯfuctudine ii¬
plicatꝰ astringitur hane
repugnare ait legi m̃tic
sue ⁊ se captiuare. unde

Expanded text:
inior, tanto est periculosior. Haec est lex mala, qua quisque carnali consuetudine implicatus astringitur; hanc repugnare ait legi mentis suae, et se captivare. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
m̃te. nõ enim dico sumꝰ int̾ nos ꝯtrarii de diu̾sis
pͥncipiis uenientes. s ego ip̃e m̃te seruio legi di
carne ã seruo legi pcc̃i. qͣm diu langor obluctatur
⁊ ego incarne.⁊ magis sum in iñre qͣm in carne.
Nõn eñisit dne natẽ ꝯtrarie. ut manichei m̃tũt᷑.

Expanded text:
diversis principiis venientes, sed ego ipse mente servio legi Dei. Carne autem servio legi peccati, quandiu languor obluctatur et ego in carne, et magis sum in mente quam in carne. Non enim sunt duae naturae contrariae, ut Manichaei mentiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
infra te carotua. serui
meliori ut s̃eruiat tibi ĩ¬
ferior. contẽpsisti suꝑio¬
rẽ torq̃ris ab inferiori. di¬
co repugnantẽ ⁊ etiam
captiuantẽ me. uł capti¬

Expanded text:
infra te caro tua. Servi meliori ut serviat tibi inferior. Contempsisti superiorem, torqueris ab inferiori. Dico repugnantem, et, etiam captivantem me, vel capti
Abbreviated transcription (Latin):
uienum hoc
dñt signifucãt
se patriam inqͥre
Et siquidem il¬
liui meminis¬
sent de qua exi¬
erunt hebant
Nunc aũt me¬
liorem appetũt
idẽ. celestem. I¬
deus uocari ds¬

Expanded text:
ui enim haec dicunt significant se patriam inquirere et si quidem illius meminissent de qua exierunt habebant nunc autem meliorem appetunt id est caelestem iDeus vocari D
Abbreviated transcription (Latin):
liberari sub qua tamen si cent similes puancationi
ade ineꝵ mors reguaret. set lex dara est lnitĩo egssioĩs
de egipto docens de unodeo ne reguaret mois .s. diabolus
uel pec̾m ⁊ cepit inuidea pͥmum destrui regnum mortis
clusiurm. Seq̃ Iness qui peccau̾nt in similitudine p̃ua¬
ricatoĩs ade. auã litt᷑a. inqua nõ legit᷑. etiam ⁊ q̃i mor̾

Expanded text:
tamen si essent similes praevaricationi Adae, in eos mors regnaret, sed lex data est in initio regressionis de Aegypto docens, de uno Deo ne regnaret mors, scilicet diabolus, vel peccatum, et coepit in Judaea primum destrui regnum mortis.clusivum, in eos qui peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae. Alia littera in qua non legitur et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ppõmiilliqui legunt ad suꝑiorẽ referutit intłłcm. ut
in similitudinem p̃uaricarõis ade pectasse accipiant il¬
loc qui nuillo peccau̾nt. ut ei similes crearent᷑ .s. sic̃ ex ho¬
mne homines. ita et p̃catore peccatores. ex morituro mo¬
rti dimpnatoe dampnandi. gͣti aũt codites ħnt᷑ unde

Expanded text:
 ipsum illi qui legunt ad superiorem referunt intellectum, ut in similitudinem praevaricationis Adae peccasse accipiant il qui in illo peccaverunt, ut ei similes crearentur, sicut ex homine homines, ita ex peccatore peccatores, ex morituro morituri, damnatoque damnati. Graeci autem codices, unde
Abbreviated transcription (Latin):
nõ regnauit in hos. s mn hos qui in sumlitudiñe ade
peccmunt .i. qui sud sp̃e ydolorum sermerũt diabolo.
tales erant fere omes ⁊d legem ꝑ panci ut ab abrahã
uni deo seriuerũt. ⁊ in eꝙ regnauit mors qui pꝰ mor
istam qͥ pͥma dicit᷑ ad scdam no ꝑuen̾unit q̃ et̃nalit̃ pu¬
de ababam legitur. qr quamuis apd̾ inferos fuit dis¬
regt asse etiam meo qͥñ ꝑ. isi . p̃. ade. q̃ litt̾a etiã
ingretie codicib legit᷑. quod quidm tta iniłgunt¬
qr quidam dicunt inorte corꝑm regnasse incultores
multa tami i q̃tis qm̃ inlatinis odicib ab heticis c̃o¬
catum enit una. dt᷑ in aꝑtanlipsi agnus actisus ẽ ab ea¬
gine mundi. ⁊ forma fict᷑i .i. xͥ. dicit᷑ a contͣrio. qr sicut¬

Expanded text:
non regnavit, sed in hos qui in similitudinem Adae peccaverunt, id est qui sub specie idolorum servierunt diabolo. Tales erant fere omnes usque ad legem; perpauci, ut Abraham, uni Deo servierunt, et non in eos regnavit mors, quia post mortem istam qde Abraham legitur, quia quamvis apud inferos fuerit disAdae. Quae littera etiam in Graecis codicibus legitur: quod quidam ita intelligunt, quia dicunt mortem corporum regnasse in cultores multa tam in Graecis quam in Latinis codicibus ab haereticis concatum erat. Unde dicitur in Apocalypsi: Agnus occisus est ab origine mundi. Et forma futuri, id est
Abbreviated transcription (Latin):
cumlex nonẽẽt. Imputalutur quid̾ pocm aps homines
s nõ ap̃ deum apd̾ quem putabatur impune fut̾m cũ
tiesaret᷑ iundicat᷑as. assercbant cm̃ homines deum intͣi¬
ostim ẽe ⁊ ideo ap̃ eum impne futa pct̾a s nõ ap homĩs
Nonenimler natumli penit᷑ obtorpu̾at. qr nõ ignoralũt
qua nõ debebant fac̾e aliis quad pati nolebant:. namusq
sidente hominos diabło. ꝑmipunitate credita. Impune

Expanded text:
cum lex non esset. Imputabatur quidem peccatum apud homines, sed non apud Deum, apud quem putabatur impune futurum, cum nesciretur vindicaturus. Asserebant enim homines Deum incuriosum esse, et ideo apud eum impune futura peccata, sed non apud homines. Non enim lex naturalis penitus obtorpuerat, quia non ignorabant quod non debebant facere, aliis, quod pati nolebant. Nam usquesidente homines diabolo pro impunitate credita. Impune
Abbreviated transcription (Latin):
catum non impitabattr .i. ignorabat᷑ ante legem s effec¬
t iudicabat quia more corporatis regnauit. cocidie per
auquas passionee ⁊ tandem dissoluendo. ab adam usq ad
moysen cum minus uid̾etur. Regnauit dicono solum
in ea qui ꝑ se puaricands mortẽ mnuisse uident᷑. s i eoe¬

Expanded text:
catum non imputabatur, id est ignorabatur ante legem; sed effectus indicabat, quia mors corporalis regnavit quotidie per aliquas passiones; et tandem dissolvendo, ab Adam usque ad Mosen, cum minus videretur; regnavit dico, non solum in his qui per se praevaricando mortem meruisse viderentur, sed e
Abbreviated transcription (Latin):
cio quisme lege pecta¬
ũnt. sine lege pibunt.¬
ñ imputabatur dico. cũ
lex nõ eẽt que pc̃ctm ꝓ¬
hibet. non dicit poc̃m ñ

Expanded text:
cio qui sine lege peccaverunt, sine lege peribuntn imputabatur, dico, cum lex non esset, quae pecchibet. Non dicit, peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
ex relatiuis accipi oportet. ñ. Nonenm intlłtgñd̾ ẽ ut
fat̾ent cliiuel atd ymaginem deorum. s sit s fc̃s s ut
facͥcrr pater: ⁊ filius ⁊ sp sanctus. ad ymaginem prĩs¬
⁊ filii ⁊ sp̃s sancti. si subfift̾et homo ymago dei factus ẽ.
S q no omĩno equat fiebat illa ẏmago dei tanqũa.
nͥ ab illo nata. s ab illo creata hu̾ius rei significande ca
ita ẽẽ ꝓmago dei clicitur ut ad ymaginem fattus ẽẽ ñ
silest᷑ qr nõ ẽ ei equalis s quadam similitudine accedit
Non enilocorum int̾uallo s simi litudine accetlitur ad
deum ⁊ difsimilitudine recelr̃ ab eo. Homo ergo cum
sit ymago ꝑꝑ imꝑarem sim ilitudine dc̃e ẽ ⁊̃ ad ymagi
dei factus. filius aũit ymago patris ẽ. ⁊ no ad ymaginẽ

Expanded text:
ex relativis accipi non oportet. Non enim intelligendum est, ut facerent dii, vel ut ad imaginem deorum sit factus, sed ut facerent Pater et Filius et Spiritus sanctus. Ad imaginem er Filii et Spiritus sancti, ut subsisteret homo imago Dei factus est, et quia non omnino aequalis fiebat illa imago Dei, tanquam non ab illo nata, sed ab illo creata, hujus rei significandae causa ita esse imago Dei dicitur, ut ad imaginem factus esse non sileatur, quia non est ei aequalis, sed quadam similitudine accedit. Non enim locorum intervallo, sed similitudine acceditur ad Deum, et dissimilitudine receditur ab eo. Homo ergo cum sit imago, propter imparem similitudinem dictus est etiam ad imaginem Dei factus. Filius autem imago Patris, et non ad imaginem,
Abbreviated transcription (Latin):
Esia autem noᷤᷤ
non ꝯmendat
deo. neq enim siñ
manducasimꝰ
deficiemus neq
habundabimus
ludete autemne
forte hec licentia

Expanded text:
a autem nos non commendat Deo. Neque enim si non manducaverimus, deficiemus: neque abundabimus. Videte autem ne forte haec licentia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ maxime de originali pcti mitis uemant qͦ ft̃a ẽ.
⁊ ip̃a utta. uincło mortis obstruta tam̃ ⁊̃ remissis
taret ⁊ un ex̾cẽtur uirtus fidelium. ut nouus hõ
ruit ista uita dampnata fapient̃ tolłats ⁊ qr fi¬
q̃ fideles pie ꝓferunt. uł em̃danda poc̃a. uel ad ei̾cen¬
dam ꝓbandamq iusticiam. uł ad demostrandam
Iam quos p̃s¬

Expanded text:
et maxime de originalis peccati meritis veniant, quo facta est et ipsa vita vinculo mortis obstricta, tamen etiam remissistaret, et unde exerceretur virtus fidelium: ut novus homoruit vita ista damnata sapienter tolerans, et quia files pie perferunt, vel ad demenda peccata, vel ad exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam Nam quos p
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui diabolus m̃tto
illos tenebat quos pec¬
cati rege rontlicõe mor¬
tis obstrinxit. hos ꝑ eũ
nłłuis põci reum m̃u¬

Expanded text:
Ut quia diabolus illos merito tenebat, quos peccati reos conditione mortis obstrinxit, hos per nullius peccati reum
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ singłi fec̾unt ⁊ dicit tam̃ q̃ q uidam fide oꝑatist
Sãpient̾ historiaꝵ omemoratõem itirat. ne set¬
monemsuum ꝓtelet. teitũ q̃dam tangens. ñ
enimi animo tacuit net dicensmolestus effect᷑
ẽ. figit densitatem iongitudine ne satiget
anctitorem. Seq̃r ⁊ adepti sunt fide repmissionẽ.
.i. ea que repmttebant᷑ ut uictoriam ⁊ anie prõ¬
mistiones multe fc̃e surt patrib ut dauss abra¬
nõ tantũ homines
iucerunt s etiam besti¬
secti sunt. solus eñi
daniel sig̃catur ora
leonum clausisse. et
solus ysaias sectus ẽ.
lis nũs ꝓ singłari poni¬
extinxerunt impetum
ignis. ut tres pueri
missi anabutodunosor
in fornacem ignis. ef.
accinitum glatlio ut
iosue dauict ⁊ alii mł¬
ut ezechias ⁊ iob. ⁊ for
fatii sunt in bello .i.

Expanded text:
quae singulis fecerunt, dicit tamen quae quidam fide operati sunt. Sapienter historiarum commemorationem vitat, ne sermonem suum protelet, breviter quaedam tangens; nec enim omnino tacuit, nec dicens molestus effectus est. Fugit densitatem, longitudinem, ne fatigaret auditorem. Et adepti sunt, fide, repromissiones, id est ea quae repromittebantur, ut victoriam et alia. Promissiones multae factae sunt, ut David, AbraNon tantum homines vicerunt, sed etiam bestiSecti sunt. Solus enim Daniel significatur ora leonum clausisse, et solus Isaias sectus est; lis numerus pro singulari ponixstinxerunt impetum ignis, ut tres pueri missi a Nabuchodonosor in fornacem ignis, et eaccinctum gladio, ut Josue, David, et alii muut Ezechias, et Job; et fortes facti sun
Abbreviated transcription (Latin):
corrigunt᷑ qͣmuis in eiꝰ ũbis ꝓ sen su carnali uariĩs ad huc
fantusmatum ocursil fluctuent. Sunt etiam ex eo nu
m̃o quidam qui aibuc nequit̃ uiunt aut etiam in
hesid. uel ingentilium suꝑstitionib latent ⁊ tamẽ
dãpnatõem seducitur quia nouit dominꝰ qui sunt eitis
no dum apparuit indicium s um factumẽ. in notitia dĩ
Nouit eñi qui ꝑmaneant ad coronã ⁊ qui ad flammam
nouit tͥtitũ ⁊ paleam. Dem alt̾am ꝑtem signacłi ponit

Expanded text:
corriguntur, quamuis in eius uerbis pro sensu carnali uariis adhuc phantasmatum concursibus fluctuent, sunt etiam quidam ex eo numero, qui adhuc nequiter uiuant aut etiam in haeresibus uel in gentilium superstitionibus iaceant, et tamen damnationem seducitur, quia novit Deus qui sunt ejus, nondum apparuit judicium, sed jam factum est in notitia Dei. Novit enim qui permaneant ad coronam, et qui ad flammam novit triticum et paleam. Deinde alteram partem signaculi ponit
Abbreviated transcription (Latin):
nquo mouit ne ꝑphi
losophiam a xp̃o recedant
nunc monet ne ꝑsendo¬
apłis seducti c̾imonias
estis cͥcumcisi .i. purifica¬
ti ab errore ⁊ mundo cͥcũ¬
cisidico c̾cumcisione ñ

Expanded text:
quo. Monuit ne per prophetiam a Christo recedant, nunc monet ne a pseudoapostolis seducti caeremonias estis circumcisi, id est purificati ab errore et mundo. Circumcisi, dico, circumcisione non
Abbreviated transcription (Latin):
carnis nemo pot̾ unde erit uita sine molestiua c̃¬
necessaria ẽ patientia. patimur dico hac intencõe ⁊
głificemus: Existimo enim .q. d. si ꝯpatinuit ⁊ pa

Expanded text:
carnis, nemo potest, unde erit vita sine molestia, cnecessaria est patientia. Patimur dico hac intentione, ut glorificemur. Existimo enim, quasi dicatcarnis, nemo potest, unde erit vita sine molestia, c
Abbreviated transcription (Latin):
.s. cũm inuocatõe crento¬
up̾a landetur deus. Sien
hec retre fũint laudes dei
uortus sonet laudee dei s
etiam opa tua ꝯcordent c̃u

Expanded text:
scilicet cum invocatione Creatovestra laudetur Deus. Si ec recte fiunt, laudes Dei tua sonet laudes Dei, sed etiam opera tua concordent cu
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ĩp̾ualia et ꝓmitt̾e¬
tem et̾na. Ne debemꝰ re¬
cusare qr ip̃e ioem cuiꝰ
de tralcquebatur. cum
leg̾em dabat in mõte
lyna. mouit t̃ram: ut
minaret᷑ nec recusate̾t
nunc dicominatur. ñ¬
s repmittit. ⁊ ideo mł¬
to minus debetis retusa¬
re ꝓmittit inqͣm elicẽs
maggeo hoc legnur ñ
solum t̾ram s etiam cẽ.¬

Expanded text:
lia, et promittentem aeterna. Nec debemus recusare, quia ipse idem, cujus de terra loquebatur, cum legem dabat in monte Sina, movit terram, ut comminaretur ne recusarent. Nunc, non dico minatur, sed repromittit. Et ideo multo minus debetis recusare. Promittit, inquam, dicens: Aggaeo hoc legitur, non solum terram, sed etiam c
Abbreviated transcription (Latin):
addens semel. ꝑ adhuc
declarat tͣns latoem mo¬
erunt mota. ⁊ adhuc
mouebo qd̃ pot̃. quia fet̃¬
sit mou̾e ut moueant
scd̾m᷑ id quod sunt quia
regnum im
metu ⁊ reu̾en¬

Expanded text:
addens semel, per adhuc declarat translationem moerunt mota; sed adhuc movebo: quod potest, quia fecsic movere, ut maneant, secundum id quod sunt; quiaRegnum immmetu & reveren
Abbreviated transcription (Latin):
ture. s etatis. quia unusqͥsq suam recipiet m̃sur̃a
corporis qͣm uel hu̾it in uiuentute ⁊̃ si senex obiit. t
qu̾a nõ hu̾it nec maiorum corpora redigendasunt ad
inꝑte alicua enoritt̾ hundauit ꝑ totũ q sꝑget᷑. Inde¬
chorum quippe nichibierit. s quiaio fict̾tu ẽ hic decebit

Expanded text:
sed aetatis, quia unusquisque suam recipiet mensuram corporis, quam vel habuit in juventute, etiam si senex obiit, vel quam non habuit, nec majora corpora redigenda sunt adin parte aliqua enormiter abundavit, per totum spargetur. Indecorum q
Abbreviated transcription (Latin):
irrident eam. uñ apłs. Cupio dissolui ⁊ ẽẽ cumip̃o. Iñ
⁊ beat᷑ iobait. pellem ꝓ pelle ⁊ omĩa que ht homo da¬
bit pro anima sua. ⁊ hec ẽ iũctoria fidei que utiq de¬
suis si credentes unmortalitas mor ꝯsetuta fuisset
Ibt̾at quidem d̾s hoc dare credentib. ut nec isti̾ epiret᷑
corꝑis mortẽ. s si hax fitiss. carm quedam felicitas
add̾etur minueret᷑ aũit fidei fertitudo. Sic em̃ hõies
mortẽ istam timent at nec ob aliud felices dr̃ent ẽẽ¬

Expanded text:
irrident eam. Unde Apostolus: Cupio dissolvi et esse cum Christo . Unde et beatus Job ait: Pellem pro pelle, et omnia quae habet homo dabit pro anima sua . Et est victoria fidei, quae utique defuisset, si credentes immortalitas mox consecuta esset. Poterat quidem hoc Deus dare credenticorporis mortem; sed si hoc fecisset, carni quaedam felicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices dicerent e
Abbreviated transcription (Latin):
me adeo. neq angłi .i
de bonis si fieri poss Noqr
bolus in altitudine se o
net᷑ p̾cipitiũ. uł neq al
mendax fiam uel pauꝑ tapiara et ꝑuirem nom̃
dei. Multi enimpetant altitudine multi neccͣita¬
te contra hoc ꝓponit᷑ atha ysaia qui nolebat per̾e a

Expanded text:
me a Deo, neque angeli, de bonis, si fieri posset; neque bolus in altitudinem se nnetur praecipitium; vel, neque almendax fiam, vel pauper rapiam, et perjurem nomen Dei . Multi enim peccant altitudine, multi necessitate. Contra hoc proponitur Achas in Isaia, qui nolebat petere a
Abbreviated transcription (Latin):
mis diuitum grandis.
anmnus ẽ. qui int̃ cliuiti¬
as isto morto nõ tempt᷑a
magtiꝰ ẽ. qui n̾o se ideo
magnum putat quia di
re ininc̾co. dĩuitiarũ
spe. in deo uiuoqui p̃s.

Expanded text:
mis divitum. Grandis animus est qui inter divitias isto morbo non tentatur, magnus est qui non se ideo magnum putat quia divre, in incerto divitiarum, are in Deo vivo qui p
Abbreviated transcription (Latin):
de hiis qui cluites uolilt̃
fieri cdicens eor incidere in
tẽptatõem ⁊ laq̃ cͣlaboli.
tate ⁊ ꝯtra suasit ne ui¬
derent᷑ ctiuites omĩo abiͤ¬

Expanded text:
de his qui volunt divites fieri, dicens eos incidere in tentationem et laqueum diaboli. tate, et contra suasit, ne viderentur divites omnino abje
Abbreviated transcription (Latin):
deo qͣr me petudem fecisti cũ istum fetĩs hominẽ nõ
iͥte succenseres ⁊ dr̃es . o pecus tuguic es qui respondeoᷤ
deo: quia uͦ q̃stionis in ratio ex hoc firma uidet᷑. quod
ex una massa fc̃i sunt reꝓbandi ⁊ iustificandi. subd̾.
nnon habet

Expanded text:
Deo: Quare me pecudem fecisti, cum istum feceris hominem, non juste succenseres, et diceres: O pecus, tu quis es qui respondeas Deo? quia vero quaestionis hujus ratio ex hoc illi firma videtur quod ex una massa facti sunt, reprobandi et justificandi, subdit: An non habet
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ factũ qͣm aliis ecͣciis
⁊ cum sit inmũdo euãgłio
fructificat. ibri. homi¬
nes fructificare fatit. ꝑ
ẽ. in uob̾ dico. ex ea die
qͣ. pͥmum ꝑ arthippum̃
audistis. credendo .a. ñ¬
ita a pͥma die aucdistis
archippi ꝯfirmante ut

Expanded text:
minus factum, quam aliis Ecclesiis. Et, cum sit in mundo Evangelium, fructificat ibi, id est homines fructificare facit perEst in vobis, dico, ex ea die, qua primum per Archippum audistis, credendo, Ita a prima die audistis Archippi confirmante, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dico. nõ obsecro ut suꝑiꝰ
s dico ⁊ testificor in n̾o¬
.i. pcipio sub testimõĩo
sensualitas suggerit. ha¬
ralem. obscuratũ a tene¬
bris .i. ño parum obscur
qui intlłigit quadam ui¬
ce utt̾iore illustratur.
Est ergo q̃ damlux urtꝰ qͣm
nõ hñt qui no intłłigunt. geritiles dito a

Expanded text:
dico, non obsecro, ut superius, sed dico, et testificor in Dopraecipio sub testimonio sensualitas suggerit. Hralem obscuratum a tenid est non parum obscuruqui intelligit quadam teriore, illustratur. Est ergo quaedam lux intus, quam non habent qui non intelligunt. Gentiles, dico, a
Abbreviated transcription (Latin):
nosunt corpꝰeclificat in
suam cuittatem. ł societa¬
tem ⁊ hoc totum facit in ca
phesice ut caueant e a cõ¬
suetudine antit̃ gentili¬

Expanded text:
n sunt corpus, aedificat in suam civitatem vel societaet hoc totum facit in chaphesios ut caveant sibi a consuetudine antiquae gentili
Abbreviated transcription (Latin):
dis iporum .i. qr p̾dicationi ocłos corcdis clauserurnt.
SQui etiam ꝓ sua turꝑtiu¬
.i. de peccatis nõ dolentor¬
semetĩpos tractid̾ilnt pet
uoluntatẽ ad malitiam
nicationi. ⁊ denide¬
trachid̾unt se m oꝑat᷑.¬

Expanded text:
dis ipsorum, quia praedicationi oculos cordis clauserunt, qui etiam pro sua turpitid est ex peccato non dolentsemetipsos tradiderunt per voluntatem, ad malitiam nicationi. Et detradiderunt se in o
Abbreviated transcription (Latin):
ditit᷑ uoluntas. ⁊ duc simillimoꝵ facieş una.i
sequitur. ⁊ unurabaptisma .s. equale a quotumqidet᷑.
dignitas uos inuitet. ⁊ ꝑ omia diffusus. quia ubiq ẽ
uo deus timenclus ẽ. cum nõ possit euitari. ⁊ in õibus
nob̾. ẽ. ꝑ grãm quiunitatẽ seruamꝰ. & nota ñ si:¬
głarit de altqua ꝑsona. s omunit̃ de omĩb .i. de tͥni¬
tate hoc accepi uirͣ ulam que p̃cessit expositoẽm. uel

Expanded text:
dicitur voluntas una, et duorum simillimorum facies una. Et unum baptisma, id est aequale a quocunque detur, dignitas vos invitat. Et per omnia diffusus, quia ubique est: et ideo timendus cum nusquam possit evitari. Et in omnibus nobis, per gratiam, qui unitatem servamus. Et nota non singulariter de aliqua persona, sed communiter de omnibus, id est de Trinitate haec accip
Abbreviated transcription (Latin):
qui crucifixus ẽ. s quia ĩ¬
intalem incid̾it reatum
ut m̾ũit crucifigi. quod
ñ xpͥs. ⁊ ĩo licet sit reputa¬
fuit maledictus maledic

Expanded text:
a crucifixus est, sed quia in talem inciderit reatum ut meruerit crucifigi, quod stus. Et ideo licet sit repufuit maledictus maledic
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ. cet̾m ilies isti qnͣtũr ꝑtinet ad sꝑatia ho¬
rarũ orclinati suct. Ducunt erum uices agunt
tꝑa. oritur enim sol ⁊ eccidit. transeunt tꝑa eui.
molesta sunt tꝑa si homine nõ sunt sͥ molesti.
dicunt᷑ ergo dies maliut dixi. ꝑꝑ maliciam homi¬
nũ ⁊ raisertam. s miseria hominis omunis ẽ. non
debet maucta ẽẽ ꝯmunis. Ex quo enim lapstis est¬
adam ⁊ de Padiso expullus nunquara fũnt dios nͥ
mali. qual ostenitit puer qui nascitur qui a ploratu
incipit nec rid̾e potest. statim natus plorat ꝓph̾a sue
situs semꝑ timebit. Redimanus ergo tp̾s. auid ẽ. tempꝰ
redim̃e: reclimit ille tp̃s qui perdit .i. dat de suo ut ua
pallium ut heas quietum corne ꝑdas tp̃s uacandideo
tuo a quo uult te auccare dampno ⁊ litil. uel tta sitis
re. tem .i. quod mmꝰ fecistis in unotꝑe ostituite in alo
dimictiantes dies quos impii nõ dimidiant. alii eñi
dimitliant ailii implent dies. alii nec incipiunt .i.

Expanded text:
hominum. Caeterum dies isti, quantum pertinet ad spatia horarum ordinati sunt. Ducunt enim vices, agunt tempora. Oritur enim sol et occidit, transeunt tempora, cui molesta sunt tempora si homines sibi non sunt molestiae. Dies ergo dicuntur mali, ut dixi, propter malitiam hominum et miseriam; sed miseria hominis communis est, non debet malitia esse communis. Ex quo enim lapsus Adam de paradiso expulsus, nunquam dies nisi mali: quod ostendit puer qui nascitur, quia a ploratu incipit, nec ridere potest: statim natus plorat, prophepositus semper timebit. Redimamus ergo tempus. Quid est tempus redimere? Redimit ille tempus qui perdit, id est dat de suo ut vacpallium, ut habeas quietum cor, ne perdas tempus vacandi Deo tuo, a quo vult te avocare damno et litibus. Vel ita sitisest, quod minus fecistis in uno tempore, restituite in alio, dimidiantes dies quos impii non dimidiant. Alii enim dimidiant, alii implent dies, alii nec incipiunt; id est,
Abbreviated transcription (Latin):
imprudentes .i. incoñ¬
sideriti. set pocius es¬
tote intelligentes q̃
sit uoluntas dei .i. qͥd̃¬
ic prudentie oꝑam da

Expanded text:
imprudentes, id est inconsiderantes, sed potiustote, intelligentes quae sit voluntas Dei, id eic prudentiae operam da
Abbreviated transcription (Latin):
uiste iuidicat deue dũ suos
ꝑmittit affligi. ⁊ malos
ꝓsꝑari uident enim uos ex
malis in meliue ꝓficere
qui flagłłat omnem fdium quem recipit apud quẽ ẽ
iustum ut incipiat a domo eius uidicium. Unde pe¬
trus ait. rempꝰ ẽ. ut incipiat iudicium a domo dei.
ut digni habeamim in regno dei ꝑro quo ⁊ pa. hoc nõ
p̾sentium uderi pot̾ dum boni meliores mali efficiũ¬
iudicium quo in p̾senti udicat deus si aitendatur ui¬
ditium futinum ubi manifeste omib patet iusticia
clum recłlet singłis scdm m̃ita ꝑ quod ⁊ p̾sentia uista

Expanded text:
uste judicat Deus, dum suos permittit affligi et malos prosperari. Vident enim vos ex malis in melius proficere,qui flagellat omnem filium quem recipit apud quem est justum ut incipiat a domo ejus judicium. Unde Petrus ait: Tempus est ut incipiat judicium a domo Dei ibid, ut digni habeamini in regno Dei pro quo et patimini. Hoc non praesentium videri potest, dum boni meliores, mali deterijudicium quo in praesenti judicat Deus, si attendatur judicium futurum, ubi manifeste omnibus patet justitia Dei, dum reddet singulis secundum merita, per quod et praesentia justa
Abbreviated transcription (Latin):
tici ⁊ falsi xp̾̃iam. Alii enim sunt qui nesciunt legem
alii qui sciunt. dem̃ agrauat penas eoꝵ lulde̾̃s. Oui.
utriq .s. scientes ⁊ nescientes dabunt penas .i. sustine¬
dunt. sure eni ponit᷑ ali¬
qn pro sustin̾e. ita ⁊ hic ⁊

Expanded text:
tiani. Haimo Alii enim sunt qui nesciunt legem, alii qui sciunt. Deinde aggravat poenas eorum, subdens: Qui, utrique scilicet scientes et nescientes, dabunt poenas, id est sustinebunt. Dare enim ponitur alo pro sustinere, ita et hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
ones sustinetis mexem¬
plum iusti niditii dei. et
que tribulationes osten¬
dunt qui mutditio fut᷑o
patientib ⁊ inferentibus
sit danclum. si enim tã¬

Expanded text:
ones sustinetis in exemplum justi judicii Dei, id est quae tribulationes ostendunt, quid in judicio futuro patientibus et inferentibus sit dandum. Si enim ta
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui in scło bonos depri¬
munt ⁊ ꝑ setutionibus
affligunt in futuro eadẽ¬
patientur que fatiunt. Il¬
laut sint in requie qui
magnam tribulatõe m
passi st̃. ꝓ regno et̃no. uel
tta quas susti. ⁊ agit de
uiclicio p̾senti. quos sunt¬

Expanded text:
ut qui in saeculo bonos deprimunt et persecutionibus affligunt, in futuro patiantur eadem quae faciunt? Illi autem sint in requie, qui magnam tribulationem passi sunt pro regno aeterno? Vel ita: quas sustinetis, et agit de judicio praesenti, quo sin
Abbreviated transcription (Latin):
hit inciꝑ̃ ostend̾e q̃m horribłis tribulatio illis ⁊ qͣm
nam uobis requiem quod utiq fiet in reuelatõe. in
manifestatõe domini ih̾u. uenientis de celo acd uidi¬
cium cum atigłis uirtutis eius .i. quorum miniff̾io¬
mittent. ⁊ tunc gła biis et t̃ror hiis ilł erit domini
dico ihu uenientis in flamina ignis. ño quod sit flã¬
na cͥcumdatus. s ꝑ effectum quia mimicos exuret
uel ideo dicit in flamna ignic. quia iguieent ĩ mun¬
doqui p̃cedet eum tantum spatium aeris occupatis
qͣntum eccupauit agua inctilumo. qui aardebit trã¬

Expanded text:
Hic incipit ostendere quam horribilis tribulatio illis, et quam nam, vobis requiem: quod utique fiet in revelatione, id est in manifestatione Domini Jesu venientis de coelo ad judicium cum angelis mittent; et tunc gloria his et terror illis erit. Domini Jesu, dico, venientis in flamma ignis, non quod sit flamma circumdatus, sed per effectum, quia inimicos 205 exuret. Vel ideo dicit, in flamma ignis, quia ignis erit in mundo qui praecedet eum tantum spatium aeris occupans, quantum occupavit aqua in diluvio: qui ardebit t
Abbreviated transcription (Latin):
destis ut no hñs timoris
angłm nec elationis sr̃¬
cilium urat ⁊ luceat uñ¬
fer glacdio pdicationis .ẜ. ignito eloguio. urere delet mor¬
dati intrepatione ⁊ metuenda ⁊minatõe. et lucem bła¬
dis fouendo ⁊ delectabilia ꝓmitendo. ideo de manna dr̃
qd̃ indurabat᷑ ad ignẽ. ⁊ liq̾scebat ad solem. ⁊ baculis põ¬
tificalis ab inferiori pungit. ⁊ in sũmo inant̾iora extem¬
cdit᷑ in se retuiens. quia eccͣstitus doctor glaclio ubi ꝑun¬
gͥre debet .i. asꝑe redargũe peccantes. qd ẽ ex inferiori nͣ.
mon̾e ut id imꝑttose tractet ⁊ h̾eticos uitet. Nsodus
tał pmo salutat dem̃ iustruit eum de ep̃ali officio do¬
mittit aũt salutatõem clicens. Paulus nõie serũ
ꝯlitione nõ tam̃ pct̾i misera fruitute. s dei. quadũ
nobłitate qualit̾ moyses ⁊ dauitl serui sunt apptłati

Expanded text:
destis · ut non habens timoris angulum, nec elationis supercilium, urat, et luceat. Unfex gladio praedicationis, scilicet ignito eloquio, urere debet mordaci increpatione et metuenda minatione, et lucere blandis fovendo, et delectabilia promittendo. Ideo de manna dicitur quod indurabatur ad ignem, et liquescebat ad solem. Et baculus pontificalis ab inferiori pungit, et a summo in anteriora extenditur, in se rediens, quia ecclesiasticus doctor gladio verbi pungere debet, id est aspere redarguere peccantes: quod est ex inferiori natura, monere ut id imperiose tractet, et haereticos vitet. Modus talis: primo salutat; deinde instruit eum de episcopali officio, doaemittit autem salutationem dicens: Paulus nomine, servus conditione, non tamen peccati misera servitute, sed Dei, quadam nobilitate, qualiter Moyses et Davi
Abbreviated transcription (Latin):
cẽtidm̃ occid̾unt uel u̾dum repułunt salus. facta est
uere mactib apłorum dittur ad indeos. qr repulisti uer¬
bum dei ecce ꝯittimur ad gentes ⁊ ita ex eorum delitto
qͦ repilunt ũbum fuit salus gentib. fu̾it ⁊̃ ex delicto
qͦ xp̃m accid̾unt salus gentib dum̃ ĩudei ꝓ pcc̃o mortiᷤᷤ¬
patrum emulentur illos. alios .i. gentiles .i. inuid̾ant ei
eosq odioħebant. rel i bono pot̾ accipi sic . ꝙ salus facta¬
insinum. tunc mayses mr reũtet᷑ ad inrẽmri ad fre̾s. pot̾¬
mala moueantur.
uod si delictum. dixi deliõ¬

Expanded text:
tinus vel verbum repulerunt, salus facta est voce in Actibus apostolorum dicitur ad Judaeos: Quia repulistis verbum Dei, ecce convertimur ad gentes . Et ita ex eorum delicto quo repulerunt Verbum fuit salus gentibus. Fuit etiam ex delicto quo Ipsum occiderunt salus gentibus, dum Judaei, pro peccato mortipatrum, aemulentur illos, id est gentiles, id est invideant eis, eosque odio habeant. Vel in bono potin sinum, tunc Moyses noster revertetur ad matrem et ad fratres. Potmala moveantur. Quod si delictum. Dixi, deli
Abbreviated transcription (Latin):
ip̾os acetum m obtułiit.
sic fiat illis ip̃a iniqͥtas
laq̃us ut eq impediat.
⁊ incapcõem. ut eos te¬
neat. ⁊ inscandalire¬

Expanded text:
ipsos acetum mihi obtulerunt, sic fiat illis, ipsa iniquitas laqueus, ut eos impediat; et in captionem, ut eos teneat; et in scandal
Abbreviated transcription (Latin):
st̾ium ac ꝙ ꝓ se s ꝯtra se. Nlulliq ambigencdum ⁊ tũc
quemq corporis sanguinisq dm̃ce ꝑticipem fieri q̃n
bibat de hoc scco munitate corꝑis xͥ ostitutus abste dat
qr illiuis satram̃tibnficio no priuatur q̃nille hc quod
slloꝰ sacrat̾ntum signisicat inuenitur. In illo en̾i sacta¬
m̃to corpꝰ ⁊ sanguinem siuim omdauit nob̾ quoo en¬
am fecit ⁊ nos ipes. naͣm ⁊ nos corpꝰ ip̾nuis factisumus.
Iidete israel

Expanded text:
cipit pro se, sed contra se. Nullique ambigendum est tunc quemque corporis et sanguinis Dominici participem fieri, quabibat, de hoc saeculo in unitate corporis Christi constitquia illius sacramenti beneficio non privatur, quando ille hoc quod illud sacramentum significat invenitur. In illo enim sacramento corpus et sanguinem suum commendavit nobis, qui etiam fecit nos ipsos. Nam et corpus ipsius facti sumus. Videte Israel
Abbreviated transcription (Latin):
illranis pꝰtib nris .i. cuiꝰ signo crucissignatis fr̃otibus
nr̃is a p̾cdicatõe huiꝰ scł tanqͣm de captiunate egyp¬
ciaca lisur. ⁊ saluberrimum tͣnsitum aguniis cũ
a diabolo tͣnsiumꝰ ad xp̃m ab isto instabili setulo ad
eiꝰ fundatissimum regnũ. Ideo etum ad ꝑmanentem
deum tͣnsimus ne cum hoc modo tͣnsennre tͣnsearaus.
pascha ĩmolatio ẽ. nõ tͣnͣsitus. sic̃ quib dam uidetur.

Expanded text:
o crucis signatis frontibus nostris, a perditione hujus saeculi tanquam a captivitate Aegyptiaca liberamur, et saluberrimum transitum agimus cum a diabolo transimus ad Christum. Ab isto instabili saeculo ad ejus fundatissimum regnum. Ideo enim ad permanentem Deum transimus, ne cum hoc mundo transeunte transeamus. Pascha immolatio est, non transitus sicut quibusdam videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. olim ante fidem. mor.
sp̃s .i. sp̃uum ponit᷑ esu genit̃s singłaris ꝓ płali. ⁊
testatem in hoc aere caligmoso nõ cum hominib
mundo. qͣuuadista caliginosa. de apparatu suꝑio¬
rum angłorum. cum angłis apostatis lapsus ẽ. tãꝗͣ
ad carc̾em. Caliginosus eium aer infernus ẽ. demo
carc̃ib caliginis inferm retrusus. inuidicio serua¬
ti pumiendus. Sp̃m̃ ergo erroris. dicit principẽ a eris
qui in hoc aere dñatur. hanc enim sibi partem u
surpant. ad ex̾cendam dñatõem ⁊ quia ita uitini i¬
sunt nob̾. ⁊ sp̃s iuisibiles magis sunt tũtii. qui

Expanded text:
tis, olim ante fidem mortuimala nostra. Mortui dico, tatem in hoc aere caliginoso, non cum hominibus in mundo, qui ad ista caliginosa de apparatu supernorum angelorum cum angelis apostatis lapsus est tanquam ad carcerem. Caliginosus enim aer infernus est daemoCarceribus caliginis inferni retrusus in judicio servaretur perimendus. Spiritum ergo erroris dicit principem aeris, quia in hoc aere dominatur. Hanc enim partem sibi usurpavit ad exercendam dominationem; et quia ita vicini sunt nobis, et spiritus invisibil
Abbreviated transcription (Latin):
uel de quorum salute nogcliffidimꝰ. ⁊ iõ erepti ei sĩt
grati ereptori xp̃o. qũi intrauit in domũ fortis in
fartiorib uinculis. ⁊ sic eripitit uasa euis quetũq
p̃destinauit eriꝑe arbitͥum eorum lib̾ans ad eiꝰ potes¬
tate proinde hoc opus ẽ gr̃e. qͣm artunt scd̃e adam
nõ nature quam corrupit pͥmus adam. filics autẽ
diffidentie regit pͥnceps iste .i. cliabolus ad arbitriũ
suum quod nec ip̃e ht̃ lib̃m ad benefatiendum. s
in maximam uolentiam sius scełib obluntum
uñ nemo sane fidei crecit uł cduit hx ap̾tatas an
te. Quid ãu oꝑatur hic pͥnceps infilios liffidentie
nͥoꝑa sua maia: ⁊ in primms maxĩeq ip̃am diffide̾¬
tiam ⁊ infidelitatem qua sint mimici fidei ꝑ qu̾a
scit eos posse mundari. ⁊n̾iqͣm ergo obstinatoem cũ
deus plerumq fac̃e dr. ño instigando ⁊ inspitando. s
deserendo fac̃ ut illi .i. ut sp̃s maligni oꝑentur infi

Expanded text:
el de quorum salute nos diffidimus, et ideo erepti ei sint grati ereptori Christo. Qui intravit in domum fortis in fortioribus vinculis, et sic eripuit vasa ejus quaecunque praedestinavit eripetate. Proinde hoc opus est gratiae quam attulit secundus Adam, non naturae quam corrupit primus Adam. Filios autem diffidentiae regit princeps iste, id est diabolus, ad arbitrium suum, quod nec ipsum habet liberum ad faciendum, sed in maximam malevolentiam suis sceleribus obduratum. Unde nemo sanae fidei ti. Quid autem operatur hic princeps in filios diffidentiae, nisi opera sua mala? et in primis maximeque ipsam diffidentiam et infidelitatem qua sint inimici fidei, per quam scit eos posse mundari? In quam ergo obstinationem cum Deus plerumque facere dicitur non instigando et inspirando, sed deserendo facit, ut illi, id est spiritus maligni, operentur in fi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ. fundatꝰ. ac fundam̃tũ ⁊̃ resurtectionis mortuorũ.
quia nisi qiuis credat quos resurrect̾o xͥfacit resurretio
icticip̃aui nõ crectit nõ hł fundan̾ttum. cutu hox illi qͦs
supͣ arguit apłs no integre credebant. Si em̃a scirent õĩa
ꝑeum resurrecturs mortuos ⁊ uiuificandos ñ iudic̾ãdo
& nota hec sex recte dici fundam̃tũ. Sicut en̾i eum qui
istis sine quib uita no aderit inregra. Ideo quicũq
aliquo ad fidem oũtit. prius facit penit̾e in deum cre¬

Expanded text:
 est fundatus; ac fundamentum etiam resurrectionis mortuorum, quia nisi quis credat quod resurrectio Christi facit resurrectiojudicium qui non credit, non habet fundamentum. Haec illi quos supra arguit Apostolus non integre credebant. Si enim scirent omniaper eum resurrecturos mortuos, et vivificandos et judicandos. Et nota haec sex recte dici fundamentum. Sicut enim eum qui istis sine quibus vita non aderit integra. Ideoque quicunque aliquos ad fidem convertit, prius facit poenitere, in Deum cre
Abbreviated transcription (Latin):
cando fecerunt irrita. Mortua enimoꝑa clicit pc̃ca quia
occiflunt animas. Unde in lege ꝓhibebatur tang̾e mor¬
tuum. Tangit eñi mortuũ qui facit põcm uł priora bõa
ꝑseq̃ns malum mortua erant. Penit̾e aũt ab hiis est
fandam̃tum. sine quo nicħ bõi edificat᷑. Quidẽ. autem

Expanded text:
cando fecerunt irrita. Mortua enim opera dicit peccata, quia occidunt animas. Unde in lege prohibebatur tangere mortuum. Tangit enim mortuum qui facit peccatum, vel priora bona, persequens malum, mortua. Poenitere autem ab his est fundamentum quo nihil boni aedificabitur. Quid est autem
Abbreviated transcription (Latin):
appellatus a dõ
pontifex uixta
ordinem mel¬
chi seclech.¬
Iequo nobis
grandis sermo
irt̃pretabilis
ad clicendum
quoniam im¬
beciles facti es¬
tis ad audiend̃.
tenimcum
deberetis magi¬

Expanded text:
appellatus a Deo pontifex juxta ordinem Melchisedeche quo nobis grandis sermo et interpretabilis ad dicendum, quoniam imbecilles facti estis ad audiendum. Etenim cum deberetis magi
Abbreviated transcription (Latin):
abfimendo alicatis quate
ut lucͥfac̾em infirmos.
quid ꝑ singła. omib oia
factus sum .e. omnum
sectarum ẽem. Prudẽs

Expanded text:
abstinendo a licitis. Quare? Ut lucrifacerem infirmos. Quid per singula? Omnibus omnia factus sum, quasi omnium sectarum essem. Prudens
Abbreviated transcription (Latin):
deus. qi fallatit suscepit sacran̾ita udcorum cũ gen¬
tanqͣm gentilem qd̾ inclifferent ꝓmisit uescicibus
om̃ib in quos dampnant iudei. Quero entoutrum:
boc simulate fecerit quo si absudissimum atꝙ Fi¬
latissimum ÷ ergo illa in quib urdeorum ꝯsictutiiĩ
ꝯgruebat lib̾tate pridenti nõ n ecessitate seruui ut
ddispensatõe fallati agebat. Cur em̃ oleastro miecto
u̾itatẽ seruauit ⁊ naturalib mmis nescio qnõtĩ¬
pensatorium simłatõis uelam̃ ostentłitur. ita. ⁊̃
cum diat quis infir. ⁊ ego nõ infirm. no irermta¬
te alt̾ius simulauit s coluit ita etiam quas fr̃õest
ne uiderar euangłii uenditor ⁊ ne u̾bi dei cur sum apd̾
imꝑitas in malam suspitionem deminus impe¬
diret. noluit acciꝑe quod ei uire cͥnito debelatur. n ec
ideo qr noluit utiq mentit᷑ : Nonenm dixit ñ sidi
deteri. s deberi oftendit. ⁊ debito se usim no ẽe neci
omnio uti uelle ꝓfessus est eo tpͥo factus infrmũs ĩ¬

Expanded text:
daeus, quia fallaciter suscepit sacramenta Judaeorum, cum et gentanquam gentilem, quod indifferenter permiserit vesci cibis omnibus, etiam quos damnant Judaei. Quaero ergo utrum et hoc simulate fecerit, quod si absurdissimum atque falsissimum est, ergo et illa in quibus Judaeorum consuetudini congruebat, libertate prudenti, non necessitate servili, vel dispensatione fallaci agebat. Cur enim oleastro inserto veritatem servavit, et naturalibus ramis nescio quod dispensatorium simulationis velamen obtendit? Ita etiam cum dicit: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Non infirmitatem alterius sine videretur Evangelii venditor, et ne verbi Dei cursum apud imperitos in malam suspicionem decidens impediret. Noluit accipere quod ei jure Dominico debebatur: nec ideo quia noluit utique mentitus est. Non enim dixit non sibi deberi, sed deberi ostendit, et debito se usum non esse, nec omnino uti velle professus est, eo ipso factus infirmis in
Abbreviated transcription (Latin):
legem dacta iltxit. Scio
qr m̃essia̾ suenit. cũ tañi
ego up̃e nõ ee̾m sub legẽ
seruiliter ⁊ quare eis tra
factus sum ut lucͥfat̾em

Expanded text:
legem docta, dixit: Scio quia Messias venit. Cum tamen ego ipse non essem sub lege serviliter. Et quare eis ita factus sum? ut lucrifacerem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ago quod nolo. si ã¬
hxc ẽ .i. quos nolo di
facio. lege illud ꝑhibẽ¬
te. tunc ego scd int̾io
rem hoĩem ꝯsentiolem
ĩ i demnolo quod lex. q̃¬
qd̾̃ noloꝓhibet. ⁊ qd̾ uo

Expanded text:
 ago quod nolo. Si id est si quod nolo dimen facio, lege illud prohibente, tunc ego, secundum rem hominem consentio legi, id est idem volo quod lex, qquod nolo prohibet, et quo
Abbreviated transcription (Latin):
pm̃ogenita ħ appłłat honorẽ ⁊ ddignitatẽ sat̾docii.
qr ante sac̃acium aaron om̃es pͥmogeniti etant¬
saddotes sicut fuit sem. &e hec euit magna dignitas
eiq bñdc̃o dalatur. Ecce qͣm ꝓcula religione fuit esau
Ecitote enim

Expanded text:
mogenita hic vocat honorem et dignitatem sacerdotii: quia ante sacerdotium Aaron omnes primogeniti sacerdotes erant, sicut fuit Sem. Et haec erat magna dignitas,eique benedictio dabatur. Ecce quam procul a religione fuit Esau.citote enim
Abbreviated transcription (Latin):
implet quod iustos facit alt̾am in futuro implebit q̃
ent om̃ium ꝑfectio. a qua ꝯsũmatione om̃ium: inci
exaltabit dando mmortalitatem uñ subd̾. in omĩ be
fecta que totã eñt sp̃ualis etiam in corꝑib q̃ tunc he¬
bunt naturam sp̃s. quia erunt agilia ⁊ habilia cibo ñ
egentia. q̃ sp̃ui naturalia sunt. benetlictõe dico ħ̾cta ĩ
hic ponit pͥmam p̃orctinationem que ẽ de p̃semi tã¬

Expanded text:
id est quia justos facit; alteram in futuro implebit, quae erit omnium perfectio, a qua consummatione omnium inciuturo exaltabit, dando immortalitatem. Unde subdit: In omni befecta, quae tota erit spiritualis etiam in corporibus, quae tunc habebunt naturam spiritus, quia erunt agilia et habilia, cibo non egentia, quae spiritui naturalia sunt. Benedictione dico habita inhic ponit primam praeordinationem quae est de praesent
Abbreviated transcription (Latin):
cia sunt ⁊ dei dona sunt. coronat in nobͥ em̃. deuo dona
sua. nõ que ex nob̾sit mita ⁊ hoc ẽ. quodait. ita gͣtis
isse et̾nas ⁊ tunc aliquid m̃uisse. Iuxta errorem illoꝵ
Qui añ hec uisibilia dñr qͣsoam fuisse ammas sanc̾¬
tas. ⁊ iotunc fuisse electas. s aꝑte ostendit hoc fłm c̃e
nos. ⁊ situt nõ elegit eo quod tunc sc̃ieẽmus. si pocuis
oꝑa . nõ qr futuri eramus elegit: s ut eẽmus sc̃i. ĩo
quippe tales futuri eramꝰ. quia elegit ip̃e p̃destinans ut
tales ꝑ gr̾am eiꝰ eẽmus.s pelagianus ũitati resultãs
ait.p̃sciebat deus qui ẽent futuri sc̃i ⁊ in maculati. per
libe̾ uoluntatis arbitrium. ⁊ ideo eos in sua p̾scientia qͣ¬
les futuros eẽ p̃scinit elegit. elegit in quid anqͣm eẽt

Expanded text:
ia sunt, et dona Dei sunt. Coronat enim in nobis Deus dona sua, non quae ex nobis sint merito. Et hoc est quod ait: Ita gratis isse aeternas, et tunc aliquid meruisse, juxta errorem illorum qui ante haec visibilia dicunt fuisse quasdam animas sanctas, et ideo tunc fuisse electas; sed aperte ostendit hoc falsum esse nos: et sicut non elegit eo quod tunc sancti essemuson ergo quia futuri eramus elegit, sed ut essemus sancti. Ideo quippe tales futuri eramus, quia elegit ipse praedestinans ut tales per gratiam ejus essemus. Sed Pelagianus veritati resultans ait: Praesciebat Deus qui essent futuri sancti et immaculati per liberae voluntatis arbitrium; et ideo eos in sua praescientia quales futuros esse praescivit elegit. Elegit, inquit, ant
Abbreviated transcription (Latin):
Tate. ꝑ aitionem gr̃arum: emnumat beneficia quẽ
a deo ꝑ xp̃m toti humano gsu sunt data. ⁊ clistingit
duas dei pordinatiões ⁊ earum fructus. quarum al¬
tera ẽ. de p̾senti ail iusticiam. alt̾a ẽ de futuro ad coror̾a
nec cdñr due quin una sit dei p̾destinatio que ẽ ip̃e deus
s quia de duob ẽ. ipa deiet̃na p̃orlinatio .s. de iusticia ĩ¬

Expanded text:
t actionem gratiarum enumerat beneficia quae a Deo per Christum toti humano generi sunt data, et distinguit duas Dei praeordinationes, et earum effectus, quarum altera est de praesenti ad justitiam, altera de futuro ad coronam: nec dicuntur duae, quin una Dei sit praedestinatio quae est ipse Deus, sed quia de duobus est ipsa Dei aeterna praeordinatio, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃docium. altt̃ eñi ñ au¬
derent sum̾e. ñ clico su¬
datum in lege sine¬
cuius auctoritate mi¬
qm p̃sum̾ent suñe

Expanded text:
dotium. Aliter enim non auderent sumere, non dico sdatum in lege, sineujus auctoritate nunquam praesumerent sume
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ⁊ ancͥcumtision̾e̾ functus sac̃dtio. ut nõ gentes a
uideis s iudei agentib sat̃docium acciꝑent ⁊ nõ fuit u̾c̃¬
tus oleo uisibłi ut moyses instituit s oleo exultatõis
⁊ puritate fidei. nec animalia unmolauit s pane et
xp̃e scd̾ duas nat᷑as ⁊ pr̃em hũit ⁊ matrem. Sed quia
in genesi inclucit᷑ subito cocurrisse abrahe ⁊ uec ante
nec post genealogia enis inuenitur uel nom̾. Huius aͥ¬

Expanded text:
tio, ut non gentes a Judaeis, sed Judaei a gentibus sacerdotium acciperent. Et non fuit unctus oleo visibili, ut Moyses instituit, sed oleo exsultationis et puritate fidei, nec animalia immolavit, sed pane et ecundum duas naturas, et Patrem habuit et matrem, sed quia in Genesi inducitur subito occurrisse Abrahae, et nec ante nec post genealogia ejus invenitur vel nomen: hujus a
Abbreviated transcription (Latin):
succedet alius. In om̃ib autẽ. ¶ssimilatꝰ filio dei
imꝑpetuum. quia scͥpt᷑a
obritet quod anquis ei suc¬
cessiss uel mistice ꝑ eum
loquit᷑ de sac̃docio xp̃i.i¬

Expanded text:
succedet alius. In omnibus autem assimilatus est Filio Dei, perpetuum, quia Scriptura obticet quod alius ei successisset. Vel mystice per eum loquitur de sacerdotio
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e tam̃ facit qr facit ut
illi faciant. nõ slli faciunt
ut ip̃e faciat quod ꝓmisit. Alicquinut dei ꝓmissa cõple¬
antur nõ in dei s in hominum est porestate. ꝓm̃ussit gͦ
quad ipe fcutꝰ fuat nõ qd hone: Nosi eni ꝑis ue li¬

Expanded text:
ipse tamen facit, quia facit ut illi faciant, non illi faciunt ut ipse faciat quod promisit. Alioquin ut Dei promissa impleantur, non in Dei, sed in hominum est potestate. Promisit ergo quod ipse facturus fuerat, non quod homines. Non enim de no
Abbreviated transcription (Latin):
semelin anno cum sangiune introitat. xp̃cẽ. qͥ
ꝑ sanguinẽ suũ que ꝓ po̾cis hominũ fuait.  oc

Expanded text:
semel in anno cum sanguine introibat, Christus esper sanguinem suum quem pro peccatis hominum fudit. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ et adeo dilexit quoo tradi¬
dit semetip̃m ꝓ ea. ita et
uos ꝓ uxorib ur̃is facite
ut scĩficaret eam iusticia
boneuite pꝰ mundans ẽã¬

Expanded text:
 et adeo dilexit, quod tradidit semetipsum pro ea, ita et vos pro uxoribus vestris facite, ut sanctificaret illam, justitia bonae vitae, prius mundans ea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ actionẽ bonam munda
ẽ.a macula. ⁊ spe tensa ad
monte tanqͣm nix deal
extensa ẽ. a ruga ⁊ deside¬
rio ad celestia. seq̃r asit. ñ¬

Expanded text:
per actionem bonam munda est a macula, et per spem tensa ad monte tanquam nix dealbextensa est a ruga, et desiderio ad coelestia. Non haben