comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uebat edom. qͥerat esau sic̃ ipsi qui
transibiꝰ Siaũt de aqͣ tua biberimꝰ. egoli¬
& peccora mea dabo preciũ tͥ. Satis elegan¬
ter aplurali tͣnsit adsingularẽ numerũ¬
& bib̃imꝰ. Et uidit oĩs synagoga qͥa dimissꝰ ẽ
aaron. Non facile hoc u̾bũ reppit᷑ inscͥpturis
dimissꝰ ꝓeo qd ẽ mortuus. Hoc &r in euangłio ẽ
uͥait symeon. Nlc̃ dimittis setuũ tuũ in pace. Ue¬
aaron triginta dies. omnis domꝰ isrł.¬
Non dixit fleuit. nec dirit tota uelum¬
uersa. s omnis. qͣsi plures essent. sicu¬
ti ẽ. Omnis homo. qͦd de omnib dicit᷑.
longe utiq aliud qͣm totus homo. qͦd
deuno dicituiz s assidue ponit scrip¬
tura omne ꝓtoto. Et detrahebat. lxuiii.¬
populus addm et aduersum moy¬
sen: ñ dixit dedo. s add̾m. qͣmuis hãc
locutionem qͥdam transferre nolen
pens hominẽ. ⁊ aspexit mneneum serpen¬
tem & uiuebat Non solum hoc ht̃
ista locutio qͦd uertit modũ uerbi.
labspecie ꝑfecta preteriti temporis

Expanded text:
vebat Edom qui erat Esau: sicut ipsi qui transibimus: si autem de aqua tua biberimus ego et pecora mea, dabo pretium tibi: satis eleganter a plurali tet biberimus. Et uidit omnis synagoga, quia dimissus est Aaron . non facile hoc uerbum reperitur in scripturis dimissus pro eo, quod est mortuus; hoc et in euangelio est, ubi ait Symeon: nunc dimittis seruum tuum in pace . ueAaron triginta dies omnis domus Israhel.non dixit: fleuit, nec dixit: tota uel uniuersa, sed: omnis, quasi plures essent; sicuti est "omnis homo", quod de omnibus dicitur, longe utique aliud quam totus homo, quod de uno dicitur. sed adsidue ponit scriptura omne pro toto. Et detrahebat populus ad deum et aduersus Moysen . non dixit: de deo, sed: ad deum. quamuis hanc locutionempens hominem, et aspexit in aeneum serpentem, et vivebat: non solum hoc habet ista locutio quod vertit modum verbi, et a specie perfecta praeteriti temporis
Abbreviated transcription (Latin):
latinum uidet᷑. primitie quippe nu¬
mero tantum plurali dici solent. s
si potuerunt int̃pretes nr̃i tͣnsferre qͦd
ingreco inuenerunt. non congregabo
conuentieula eoꝵ desonguinib. &
alio loco. uirum sanguinum ⁊ do¬
losũ abhominabit᷑ dñs. cum sangͥs
inlatina lingua numeri sit tantũ
singłaris. cur etiã hic pigeret singu¬
larem numerum primicia sic̃ habet
grecus exprimere: aliqͥ tam̃ int̃p̃tes
uum casum ut dicerent om̃s pͥmici¬
as t̃ dabo: ita utramq locutionẽ nob
inusitatã. qͦmͦ ingreco inuenta ẽ trans¬
ferre noluerunt. Loquere filiis. Luiii.¬
isrł. laccipiant adte iuuencam rufam:
peo ac si diceret. adducant adte aut
certe utrumq usitate diceret᷑. accipi¬
ant. et adducant adte iuuencã rufam.
tlauabit corpꝰ suum aqua: hoc .Luiiii.¬
intelligeretur etiã si non hab̃et aquam.
tponet extra castra inlocum mun .Lx.
dum. ñ in loco mundo dixit. qͦd latine

Expanded text:
latinum uidetur; primitiae quippe nulatinum uidetur; primitiae quippe numeri tantum pluralis dici solent. sed si potuerunt interpretes nostri transferre quod in graeco inuenerunt: non congregabo conuenticula eorum de sanguinibus, et alio loco: uirum sanguinum et dolosum abominabitur dominus, cum sanguis in latina lingua numeri sit tantum singularis, cur etiam hic pigeret singularem numerum "primitia", sicut habet graecus, exprimere? aliqui tamen interpretes uum casum, ut dicerent: omnes primitias tibi dabo. ita utramque locutionem nobis inusitatam, quomodo in graeco inuenta est, transferre noluerunt Loquere filiis Israhel, et accipiant ad te iuuencam rufam . pro eo, ac si diceret: adducant ad te, aut certe utrumque usitate diceretur: accipiant et adducant ad te iuuencam rufam. Et lauabit corpus suum aqua. hoc intellegeretur etiam si non haberet: aqua. Et <re>ponet extra castra in locum mundum . non "in loco mundo" dixit, quod latinae
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ambiguitas uitanda esset hanc ambi¬
guitatem quidam nr̃i interpretes uita¬
re conantes. donũ datũ direrunt. ẜ do¬
num grecȩ doron dicitur. non doma:
unde hoc loco ñrecte diceretur. qͥa non
sͥ hoc donatũ afiliis isrł dic̃ ds̃. s pro
primogenitis sibi debitis redditum:
unde et quȩ redduntur. et que donan¬
tur data dici possunt. & ideo omne do¬
num etiam datũ est. non om̃e datũetiam
donũ est. quia ñ om̃e qd dat᷑ continuo.luii.
etiam donatur. Omnis pͥmitia olei. &oĩs pͥ¬
micia uini. et tritici. primicia eoꝵ que¬
cumq dedint dño. tͥ dediea ñ dixit om¬
nem primituiũ tͥ dedi cum. s cũ dixis¬
set om̃is primicia. et enumeraret deqͥb
reb esset intulit. ⁊ͥ dedi ea. nec saltẽ tibi
dedi eam. aut tͥ dedi eas. id÷ primitias.
sed neutrũ genus intulit: qͦd qͥdẽ fieri
absoluta locutione etiam inlatina lin¬
gua solet: neq hoc qͦd dictum ẽ pͥmitia.

Expanded text:
nisi ambiguitas uitanda esset. hanc ambinisi ambiguitas uitanda esset. hanc ambiguitatem quidam nostri interpretes uitare conantes "donum datum" dixerunt; sed donum graece δῶρον dicitur, non δόμα. unde hoc loco non recte diceretur. quia non sibi hoc donatum a filiis Israhel dicit deus, sed pro primogenitis sibi debitis redditum: unde et quae redduntur et quae donantur data dici possunt. et ideo omne donum etiam datum est, non omne datum etiam donum est, quia non omne quod datur continuo etiam donatur. Omnis primitia olei et omnis primitia uini et tritici primitia eorum quaecumque dederint domino tibi dedi ea. non dixit: omnem primitiuum tibi dedi eum; sed, cum dixisset: omnis primitia et enumeraret de quibus rebus esset, intulit: tibi dedi ea. nec saltem: tibi dedi eam, aut: tibi dedi eas, id est primitias; sed neutrum genus intulit, quod quidem fieri absoluta locutione etiam in latina lingua solet. neque hoc quod dictum est, primitia,
Abbreviated transcription (Latin):
O orte moriatur homo: apidate eum
lapidib omnis sẏnagoga : imorte mo¬
riatur. et lapidate lapidib. et lapidate om̃is
sẏnagoga locutiones sunt inusitate nob̃.
Et descenderunt ipsi et omnia quȩ .lii.¬
sunt eis presens posuit ꝓ preterito sunt
eorum: subauditur erant. id⁊ omĩs isrł
qui erat incircuitu eorum. Qm̃ .Liiii.
scĩficauerunt turibula peccatoꝵ horũ
inanimab suis: ñdixit quia scĩfica¬
uerunt turibula peccatores hii ina¬
mmab suis. sed quasi quere̾tur quoꝵ
turibula ꝓeo ut diceret sua. dixit
peccatoꝵ horum. qui autẽ scĩficauerunt
indomum leui: latina consuetudo. iN
domo leui exigeret dici Etego. Lui.
num necessitate ita translata ẽ. Nam
si qͥs qͣm latine uelit exprimere. dictu¬
braham data filiis suis. grecꝰ habet do¬
mata. ⁊ ineuuangłio. nostis bona data
dare filiis uris. Domata ẽ ingreco &
participium: ac ꝑhoc datum datũ
dici posset tamqͣm datum qͦd dat᷑.

Expanded text:
35. Morte moriatur homo; lapidate eum 35. Morte moriatur homo; lapidate eum lapidibus, omnis synagoga: et morte moriatur, et lapidate lapidibus, et lapidate, omnis synagoga, locutiones sunt inusitatae nobisEt descenderunt ipsi et omnia quae sunt eis: praesens posuit pro praeterito, sunteorum: subauditur erat; id est, omnis Israel qui erat in circuitu eorum. Ib. 37.ificaverunt thuribula peccatorum horum in animabus suis: non dixit, quia sanctificaverunt thuribula peccatores hi in animabus suis; sed quasi quaereretur quorum thuribula pro eo ut diceret sua, dixit, peccatorum horum. Qui autem sanctificaverinin domum Levi: latina consuetudo, in domo Levi exigeret dici. Ib. XVIII,num necessitate ita translata est. Nam si quisquam latine velit exprimere, dictubraham data filiis suis, graecus habet: δόματα, et in euangelio: nostis bona data dare filiis uestris, δόματα est in graeco — participium. ac per hoc datum datum dici posset, tamquam datum quod datur,
Abbreviated transcription (Latin):
erat qͦd ait. exorabit sacerdos: ⁊ postea
dixit exorare.Utrumq enim simul
ita dici posset. exorabit exorare: ullud
qͦd afeminino genere incipiens ad
masculinum clausit. Cum enĩ dixiᷤ¬
set si anima una peccauerit conelu¬
sit dicens. exorare ꝓeo ubi intelligi¬
tur ꝓeo homine: nam qͦd adiunxit
⁊ dimittetur ei. inlatino qͥdẽ non ap¬
paret. quia hoc ꝓnomen omnis gene¬
ris ẽ s ingreco masculinum elucet.
ubi habet᷑ aũtõ qͦd hic positum ẽ.
ei qͦd uero hic dictum ẽ ꝓanima in¬
uita intelligitur quȩ inuita peccaue¬
rit. non qͦd nolit ꝓse offerri: hoc enim
etiam consequent᷑ exposuit cum ait.
et quȩ peccau̾ut nolenter: et ideo inui¬
ta positum ẽ. quia latine non potuit
qͥd aliud. abeo qͦd nolens fecerit. xluiiii.¬
Et anima quȩcumq fecerit inmanu
suꝑbie: subauditur peccatũ. Notandũ
enani qͦd ait manu suꝑbiȩ: manum
ponens ꝓopere. suie potestate..L

Expanded text:
erat, quod ait: et exorabit sacerdos et postea erat, quod ait: et exorabit sacerdos et postea dixit: exorare — utrumque enim simul ita dici posset: exorabit exorare — et illa. quod a feminino genere incipiens ad masculinum clausit. cum enim dixisset: si anima una peccauerit, conclusit dicens: exorare pro eo: ubi intellegitur "pro eo homine". nam et quod adiunxit: et dimittetur ei, in latino quidem non adparet, quia hoc pronomen generis omnis est; sed in graeco masculinum elucet, ubi habet ao-cjj, quod hic positum est "ei". quod uero hic dictum est: pro anima inuita, intellegitur "quae inuita peccauerit, non quod nolit pro se offerri". hoc enim etiam consequenter exposuit, cum ait: et quae peccauerit nolenter. et ideo inuita positum est, quia latine non potuit quid aliud ab eo qEt anima quaecumque fecerit in manu superbiae; subauditur peccatum: notandum etiam quod ait, manu superbiae, manum ponens pro opere sive potestate. Ib.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑme: non ait deme. aut adu̾sũme
thereditate possidebunt terrã. xlui.¬
qͣmuos abscessistis abea. Usitatũ e̾ẽtaqua
uos abscessistis. Nc̃ uͦ &e quã abscessistis dictũe
nouomore & additũ est abea sicut scciptu¬
re loqui solent.Sicut ẽ. Penitusq sonan¬
tis accessistis scopulos. Id ẽ accessistis
scopulos: non ait adscopulos: et de¬
uenere locos non ait adlocos. Ita qͣm
abscessistis ait ñaqua abscessistis.
go dñs locutus sum. nͥ ita fecero. xlyii¬
sinagoge maligne isti querendunẽ
sane qͥd sit quod grece positum sit
iaeen nr̃i enim interpretes hoc pene
ubiq interpretati sunt: nisi interrã iN
qͣm ego induco uos illuc. .xl.uiii.¬
Si autem anima una peccauerit non
sponte. offeret caprã unã anniculam
ꝓpeccato ⁊ exorabit sacerdos ꝓanima
inuita.⁊quȩ peccauerat nolenter ante
dñm. exorare ꝓeo. et iemittet᷑ ei iN
hac sententia ulla locutio notanda

Expanded text:
er me.non ait "de me" aut "aduersus me". er me.non ait "de me" aut "aduersus me". Et hereditate possidebunt terram, quam uos abscessistis ab ea . usitatum esset: a qua uos abscessistis; nunc uero et quam abscessistis dictum est nouo more et additum est" ab ea", sicut scripturae loqui solent. sicut est: penitusque sonantes accestis scopulos. id est: accessistis scopulos, non ait: ad scopulos; et: deuenere locos, non ait: ad locos . ita quam abscessistis. non ait: a qua abscessistis. Ego dominus locutus sum: nisi ita fecero synagogae malignae isti. quaerendum est sane quid sit quod graece positum est η μήν; nostri enim interpretes hoc paene ubique interpretati sunt "nisi". In terram in quam ego induco uos illuc. Si autem anima una peccauerit non sponte, offeret capram unam anniculam pro peccato. et exorabit sacerdos pro anima inuita et quae peccauerit nolenter ante dominum exorare pro eo; et remittetur ei. in hac sententia et illa locutio notanda
Abbreviated transcription (Latin):
Q m̃ fortior nob̃ ẽ magis. usitata esset
pauorem terrȩ quam exploraueriũ cã.
explorare terra comedens qͥ habitant
suꝑ eam ẽ dicendum autẽ fuit usitatȩ.
terram qͣm tͣnsimꝰ eam explorare. xxxix¬
erram qͣm explorauimꝰ eã bona ẽ ual¬
de ualde. Et ait omnis synagoga .x¬
lapidare inlapidib eos non dictumẽ
lapidib. cũ ipsum lapidare posset
ufitata locutione sufficere .xli.¬
t quousq non credunt mͥ inom̃ibus
signis qͥbꝰ feci impsis: ñ ait que feci
inipsis. Puer autẽ m̃s chaleph .xlii.
unducam eum interram usitatum
eẽt si nonhaberet. Et inducam eum x lui¬
interram inqͣm intrauit illuc. suffi¬
ceret usitata locutione inqͣm intrauit
Etait dñs ad moysen i aaron di xliuii¬
cens: hoc il latum ẽ cũ dñs ⁊ suꝑius
loqueretur: facit hoc sepe scriptura:
cum aliquid aliud uult dicere: iterũ
inducit loquentẽ. qui iam loquebat᷑.
uot quot murmurauerunt .xl¬

Expanded text:
am fortior nobis am fortior nobis pavorem terrae, quam exploraverunt eam.  explorare, terra comedens qui habitant super eam est: dicendum autem fuit usitate, terram quam transiuimus explorare. Terra quam explorauimus eam bona est ualde ualde. Et ait omnis synagoga lapidare eos in lapidibus . non dictum est: lapidibus, cum ipsum lapidare posset usitata locutione sufficere. Et quousque non credunt mihi in omnibus signis quibus feci in ipsis? non ait: quae feci in ipsis. Puer autem meus Chaleb, quoniam inducam eum in terram . usitatum esset, si non haberet: et. Et inducam eum in terram, in quam intrauit illuc . sufficeret usitata locutione: in quam intrauit. Et ait dominus ad Moysen et Aaron dicens. hoc inlatum est, cum dominus et superius loqueretur. facit hoc saepe scriptura; cum aliquid aliud uult dicere, iterum inducit loquentem, qui iam loquebatur. Quotquot murmurauerunt sup
Abbreviated transcription (Latin):
.xxiiii. hoc uerbo utitur. Et dixit mo¬
yses obet filio raguel madianite ge
meam: iadꝓgeniem meam subaudi
ineis concupiuerunt concupiscentiã
singłarem posuit ꝓplurari. ut pro¬
miscuus diceret non ꝓmiscui. ⁊ tam̃
pluralem reddidit cum ait. concu¬
.xxuii. piuerunt. Nunc autem anima
nr̃a arida nichil pret̾ inmanna ocłint̃i dest̃
ditum. inquibus sum ineis. .xxix.
Etabstulit de sp̃u qui suꝑ ipsum sub¬
auditur. aut erat aut erit. sed hanc
locutionẽ quȩ dicitur eclypsis greco
eloquio familiarissimam.⁊qͣntum
puto etiam hebreo. latinos interpreteᷤᷤ
transferre piguit cum unlatina lin¬
locutio. ꝑcussit plagã. non ꝑcussit
terra inqua isti insident suꝑ eam:
et que ciuitates inquib isti habitant
nominauerunt uallem botrui cum
suꝑuis dixisset uenerunt inuallẽ
botrui. dictum ẽ. Ergo ꝑanticipatio¬
nem. non quia iãhoc uocabatur.
quando uenerunt: s cũ scriberet᷑
hic liber iam uocabatur. .xxxui.¬

Expanded text:
 hoc uerbo utitur. Et dixit Mo hoc uerbo utitur. Et dixit Moyses Hobet filio Raguel Madianitae gemeam et ad progeniem meam: subauditin eis, concupiverunt concupiscentiam: singularem posuit pro plurali, ut promiscuus diceret, non promiscui; et tamen pluralem reddidit, cum ait, concupiverunt. Ib. 6. Nunc autem anima nostra arida, nihil praeter in manna oculi nostri: desunt ditum, in quibus sum in eis. Ib. 25. Et abstulit de spiritu qui super ipsum: subauditur, aut erat, aut erit. Sed hanc locutionem, quae dicitur ellipsis, graeco eloquio familiarissimam, et, quantum puto, etiam hebraeo, latinos interpretes transferre piguit, cum et in latina linlocutio, percussit plagam; non, percussit uae terra, in qua isti insident super eam; et quae civitates, in quibus isti habitant nominauerunt uallem Botrui. cum superius dixisset: uenerunt in uallem Botrui. dictum est ergo per anticipationem, non quia iam hoc uocabatur, quando uenerunt, sed cum scriberetur. hic liber, iam uocabatur. Quoni
Abbreviated transcription (Latin):
boues dixerat: sed hoc etiam grecũ ẏdi
dens filioꝵisrł ad scã uidetur potu¬
isse suffic̾e. et non erit infiliis isrł acce¬
dens adscã. aut certe filioꝵ non erit isrł¬
accedens adscã. Et fec̃ moyses ⁊ aaron
& omnis synagoga filioꝵ isrł leuitis. se¬
cundum qͦd precepit dñs moysi dele¬
uitis. ita fecerunt eis filii israhel.
Ethomo homo quicumq mundus fu¬
erit ⁊inuiã loginquam non ẽ et defu̾it
fac̾e pascha. exterminabitur anima il¬
la depopulo suo. Ergo homo homo lo¬
cutio ẽ ac si diceret quicumq homo il¬
le uelille. Et cum ascendisset nu¬
bes atabernaculo. ⁊ postea ꝓmouebat
filii ifrł. poterat plenum eẽ ⁊ cum as
ruu. castrorum filiorũ uida primi.
tpromouebunt filii gerson. ⁊ filii me¬
rari. futuri temporis uerbũ posuit
cum rẽ gestam preteritã narraret sic̃
insuꝑiorib cum de nube loqueretur.
adcuius motum uel stationẽ castra
ꝓmouebant. uel consistebant. atq ita
dcinceps inplurimis ꝓmotionibus¬

Expanded text:
boues dixerat; sed hoc etiam graecum idiodens filiorum Israel ad sancta: videtur potuisse sufficere, Et non erit in filiis Israel accedens ad sancta; aut certe, non erit accedens ad sancta. Et fecit Moyses et Aaron et omnis synagoga filiorum Israhel Leuitis; secundum quae praecepit dominus Moysi de Leuitis, ita fecerunt eis filii Israhel. Et homo, homo quicumque mundus fuerit et in uiam longinquam non est et defuerit facere pascha, exterminabitur anima illa de populo suo . ergo homo, homo locutio est, ac si diceret: quicumque homo, ille uel ille. Et cum ascendisset nubes a tabernaculo, et postea promouebant filii Israhel . poterat plenum esse: et cum nt ordo castrorum filiorum luda primi. Et promouebunt filii Gerson et filii Merari. futuri temporis uerbum posuit, cum rem gestam praeteritam narret sicut in superioribus cum de nube loqueretur, ad cuius motum uel stationem castra promouebant uel consistebant. atque ita deinceps in plurium promotionibus
Abbreviated transcription (Latin):
quod unus euuangłistarum dicit cen¬
turiorem uenisse ad dominum ⁊ dixe¬
se illi. puer meus iacet indomo parali¬
ticꝰ Alius autem totum duiligentus
narrans. amicos eum addominum
misisse commemorat. qui hoc ei dice¬
rentz inquib amicis utiq ipse uenit.
cuius ineis uoluntas p̃sens fuit unde
ẽ. qui uos recipit. me recipit: et qui me
recipit. recipit eum qui me misit.
Planxerunt eum planctũ magnum
iualidum: planxerunt planctum non
planxerunt planctu. locutio ẽ in lati¬
na lngua ñ ignota. sic̃ dicitur serui¬
tutem seruiuit. militiam militauit.
WIII & similia. Et redditione reddet nob̃
ominnia mala que ostendimus ei: ex
hac locutione ait. apls. Alexander
erarius multa mala mͥ ostendit.
Oitendimus enim dictũ ẽ. uel osten¬
dit. ꝓeo qͦd ẽ fecimus. uel fecit.
Accipe iniquitatem seruoꝵ dei pa¬
tris tui. noua locutio ẽ. Accipe iniqui¬
tatem ꝓignosce aut remitte. aut obli¬

Expanded text:
quod unus euangelistarum dicit cenquod unus euangelistarum dicit centurionem uenisse ad dominum et dixisse illi: puer meus iacet in domo paralyticus; alius autem totum diligentius narrans amicos eum ad dominum misisse commemorat, qui hoc ei dicerent: in quibus amicis utique ipse uenit, cuius in eis uoluntas praesens fuit. unde est: qui uos recipit, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit. Planxerunt eum planctum magnum et ualidum. planxerunt planctum, non planxerunt planctu. locutio est in latina lingua non ignota, sicut dicitur: seruitutem seruiuit, militiam militauit et similia. Et redditione reddet nobis omnia mala, quae ostendimus ei. ex hac locutione ait et apostolus: Alexander aerarius multa mala mihi ostendit: ostendimus enim dictum est uel ostendit pro eo, quod est" fecimus" uel "fecit". Accipe iniquitatem seruorum dei patris tui. noua locutio est "accipe iniquitatem" pro "ignosce" aut "remitte" aut "obli
Abbreviated transcription (Latin):
sit. inde ẽ qui confortauit israhel¬
cenu Quod scͥptum ẽ. dixit ioseph serus su¬
is sepultorib ut sepelirent patrẽ eiꝰ
noninuenit latina lingua quẽ ad¬
modũ appellaret entapistas non enĩ
ipsi sepeliunt id÷ terrȩ mandant cor¬
pora mortuorum. qͦd non ẽ grece en¬
phiastȩ id agunt qͦd exhibetur cor¬
porib humandis. uel condiendo ut
siccando. uel in uoluendo.⁊ alligan¬
do: inquo opere maxime egyptioꝵ cura
precellit qͦd ergo dicit. sepelierunt.
curauerunt intelligere. debemus.⁊ qͦd
dicit quadraginta dies. sepulturȩ ipsiꝰ
curationis accipiendi sunt. Sepultus e¬
nim ille non ẽ. nͥ ubi se mandauerat se¬
peliri. Loquimini inaures pharaonis.
locutio ẽ usitata scripturis.
Et dixit pharao adioseph: descende &
sepeli patrem tuum: eciam si ꝑpotentes
illos ꝑqͦs ioseph mandauerat pharao di¬
rit qͦd ꝑferrent adioseph. non utiq dix̃
nͥ ipsi ioseph unde illud ẽ in euuangłio.

Expanded text:
sit: inde est, qui confortauit Israhelsit: inde est, qui confortauit Israhel. Quod scriptum est: dixit Ioseph seruis suis sepultoribus, ut sepelirent patrem eius, non inuenit latina lingua, quemadmodum appellaret evra«ftaotdc; non enim ipsi sepeliunt, id est terrae mandant corpora mortuorum, quod non est graece evataotat id agunt, quod exhibetur corporibus humandis uel condiendo uel siccando uel inuoluendo et alligando, in quo opere maxime Aegyptiorum cura praecellit. quod ergo dicit: etiam sepelierunt, curauerunt intellegere debemus; et quod dicit: quadraginta dies sepulturae, ipsius curationis accipiendi sunt. sepultus enim ille non est, nisi ubi se mandauerat sepeliri. Loquimini in aures Pharaonis: locutio est usitata in scripturis. Et dixit Pharao ad Ioseph: descende et sepeli patrem tuum. etiam si per potentes illos, per quos Ioseph mandauerat, Pharao dixit, quod perferrent ad Ioseph, non utique dixit nisi ipsi Ioseph. unde illud est in euangelio,
Abbreviated transcription (Latin):
dies annorum sepe dic̃ scriptura cũ
aliqͥ codices habent uexatur: aliqui e¬
stuatur. ⁊ aliud alii. sic̃ interpretari la¬
tini potuerunt. qͦd grecȩ scͥptum ẽ eno¬
chilite: ideo autem turbatur ac cõmo¬
datius dici uidetur. qͥa hoc dici solet
dehis qui afflic tione corꝑis morte ꝓ¬
pinquante iactant᷑ & ex hoc etiam tur¬
baochlos dicitur: est enim turba mul¬
titudo mordinata. ñ sicut populus qͦd
demoysi dicitur. Nec sicut plełqd̾ laos
dicit᷑ s sicut ochlos. qd̾ turba dr̃. Iacob be¬
nedicens ne potes suos. filios iosepli. ait
inter cetera. Et inuocabit᷑ in bis nomen
meũ. & nomen patrũ meorũ. Unde notan¬
dum ẽ ñ solum exauditionem. s etiã
inuocationem dici aliquando. quȩ
ñ dĩ sedhominum sit.
hic enim primitiuus: minꝰ habetẽ
secundum codices grecos.
Inbenedictione ioseph ait int̃cȩtera
iacob inde qui confortauit isrł. mi¬
rum si non subauditur ẽ. ut plenũ

Expanded text:
dies annorum saepe dicit scriptura, cum dies annorum saepe dicit scriptura, cum aliqui codices habent "uexatur", aliqui "aestuatur" et aliud alii, sicut interpretari Latini potuerunt, quod graece scriptum est svo/Xsltat. ideo autem "t u rbatur" adcommodatius dici uidetur, quia hoc dici solet de his, qui adflictatione corporis morte propinquante iactantur. et ex hoc etiam turba fyXo? dicitur; est enim turba multitudo inordinata non sicut populus, quod sfjjxoc dicitur, nec sicut plebs, quod Xaoc dicitur, sed sicut SyXos, quod turba dicitur. Iacob benedicens nepotes suos filios Ioseph ait inter cetera: et inuocabitur in eis nomen meum et nomen patrum meorum. unde notandum est non solum exauditonem, sed etiam inuocationem dici aliquando, quae non dei, sed hominum sit. Hic enim primitiuus: minus habet "est" secundum codices graecos. In benedictione Ioseph ait inter cetera Iacob: inde qui confortauit Israhel. mirum, si non subauditur "est", ut plenum
Abbreviated transcription (Latin):
hominib qui erant interra¬
crcum Uenerunt autem om̃s egyptii adio¬
seph dicentes. danobis panes: panes
ꝑtriticum significat. locutione ꝑ id
qͦd efficitur. id qͦd efficit. Et facta est
terra pharaoni: non ait pharaonis:
amat sic loqͥ scriptura sic̃ inpsalmo
cuctum ẽ: Icustodiu legem tuã. hȩc
facta ẽ mͥ. qm̃ iustificationes tuas ex¬
quisiui. Delege dei dixit. hec facta est
mͥ.ad ÷ inmeam utilitatem.
Preter terram sacerdotum tantum.
nonpossedit ioseph qͣsi dirisset. p̃ter
terram sacerdotũ tantum. omnem
terram possedit ioseph.
Et posuit ioseph illis inp̃ceptum usq
inhodiernum diem interra egypti.
ut prestent quintas pharaoni: hinc in¬
telligitur pharaonis nomen potesta¬
tis fuisse regalis. qͦd dixit usq in
hodiernũ diem. Non enim illi qui
tunc fuit prestare poterant egyptii.
usq adillum diem quo ista scribeban¬
tur. qͣndo ille iam non uiuebat.
Et fuerunt dies iacob annoꝵ uite eiꝰ

Expanded text:
hominibus, qui erant in terrahominibus, qui erant in terra. Uenerunt autem omnes Aegyptii ad Ioseph dicentes: da nobis panes. per panes triticum significat locutione per id, quod efficitur, id quod efficit. Et facta est terra Pharaoni, non ait "Pharaonis". amat sic loqui scriptura, sicut in psalmo dictum est: et custodiui legem tuam. haec facta est mihi, quoniam iustificationes tuas exquisiui: de lege domini dixit: haec facta est mihi, id est in meam utilitatem. Praeter terram sacerdotum tantum non possedit Ioseph. quasi dixisset "praeter terram sacerdotum tantum omnem terram possedit Ioseph". Et posuit illis Ioseph in praeceptum usque in hodiernum diem in terra Aegypti, ut praestent quintas Pharaoni. hinc intellegitur Pharaonis nomen potestatis fuisse regalis, quod dixit: usque in hodiernum diem. non enim illi, qui tunc fuit, praestare poterant Aegyptii usque ad illum diem, quo ista scribebantur, quando ille iam non uiuebat. Et fuerunt dies Iacob annorum uitae eius:
Abbreviated transcription (Latin):
runt. qͦd interpositum ẽ. Uiri enim exeui¬
peccorum nutritores erant. et exꝑsona
sua scriptor interposuit. et redit ad
uerba ioseph adungendo: ⁊iumenta:
omnia sua adduxerunt. ut ordo sit
inuerbis ioseph. yiri autem sunt pa¬
stores: ⁊iumenta.:⁊ oues. ⁊ omnia sua
ad durerunt. Dixit autẽ pharao ad
lacob quot anni dierum uitȩ tuȩ:
sub auditur sunt. Pusilli ⁊ maligni
fuerunt dies annoꝵ uitȩ meȩ Pu¬
silli ꝓpaucis positum ẽ. Neq enim
uitȩ alicuius qͣm cȩteroꝵ dies. pos¬
sunt ẽẽ h orarum spacio breuiores: cxeuii¬
hoc autem iacob excomparatione¬
dixit uitȩ maioꝵ suoꝵ. Nam utiq cen¬
tum triginta annos qͦs ille iam age¬
bat. nemo nunc uiuit
Triticum scđm corpus. id÷ scđm nu¬
merum corpoꝵ: ꝑcorpꝰ ⁊enim nume¬
rum corporum. ꝑnumerum corporũ.
numerum hominum significat
Inualuerat autem fames ualde. et de¬
fec i.t terra egẏpti: terrã posuit pro

Expanded text:
runt. quod interpositum est: uiri enim runt. quod interpositum est: uiri enim pecorum nutritores erant, ex persona sua scriptor interposuit et redit ad uerba Ioseph adiungendo: et iumenta et omnia sua adduxerunt, ut ordo sit in uerbis Ioseph: uiri autem sunt pastores et iumenta et oues et omnia sua adduxerunt. Dixit autem Pharao ad Iacob: quot anni dierum uitae tuae? subauditur "sunt". Pusilli et mali fuerunt dies annorum uitae meae. pusillos pro "paucis" positum est: neque enim uitae alicuius quam ceterorum dies possunt esse horarum spatio breuiores. hoc autem Iacob ex conparationdixit uitae maiorum suorum; nam utique centum triginta annos, quos ille iam agebat, nemo nunc uiuit. Triticum secundum corpus, id est secundum numerum corporum; per corpus enim numerum corporum, per numerum corporum numerum hominum significat. Inualuerat autem fames ualde, et defecit terra Aegypti. "terram" posuit pro
Abbreviated transcription (Latin):
fame celebritate accidit. ut omnibus
egyptiis notum fieret. ⁊ postea reu̾sa
ẽ narratio adid quod dicebat᷑. breui
recapitulatione. Et diuulgata ẽ uox
indomo pharaonis. dicentes uenerunt
fr̃s ioseph. dicentes posuit ꝓdicentiũ
uox enim dicentiũ diuulgata ẽ. uene¬
runt fr̃s ioseph. At ille respondit qͥd ẽ
dicens: Ordo ẽ. at ille respondit dicens:
quid ẽ. Ds̃ adiacob dic̃ ego descendã
tecum inegyptum. ⁊ego ascendere te¬
faciam infinem: sic habent greci. qͦd¬
latini habent ⁊ego deducã te infinem.
rrix Iudam autem misit ante se adioseph.
ut ueniret sͥ obuiam uixta heroum
ciuitatẽ: nescio utrum heroum nomen
facile inscripturis reperiatur.
Inuerbis ioseph quib ait adfr̃s suos.¬
Ascendens nuntiabo pharaoni ⁊ dicã
ei. fr̃s mei ⁊ domus patris mei qui
erant interra chanaan uenerunt ad
me. Uii autem sunt pastores. uri e¬
nim peccorum nutritores erant. &
uimenta ⁊oues. ⁊omnia sua adduxe¬

Expanded text:
famae celebritate accidit, ut omnibus famae celebritate accidit, ut omnibus Aegyptiis notum fieret; et postea reuersa est narratio ad id, quod dicebatur breui recapitulatione. Et diuulgata est uox in domo Pharaonis dicentes: uenerunt fratres Ioseph. dicentes posuit pro "dicentium"; uox enim dicentium diuulgata est: uenerunt fratres Ioseph. At ille respondit, quid dicens? ordo est: at ille respondit dicens: quid est? Deus ad Iacob dicit: et ego descendam tecum in Aegyptum, faciam in finem: sic habent graeci, qulatini habent, et ego deducam te in finem. 28. Judam autem misit ante se aut ueniret sibi obuiam iuxta Heroum ciuitatem. nescio, utrum Heroum nomen facile in scripturis reperiatur. In uerbis Ioseph, quibus ait ad fratres suosascendens nuntiabo Pharaoni et dicam ei: fratres mei et domus patris mei, qui erant in terra Chanaan, uenerunt ad me; uiri autem sunt pastores — uiri enim pecorum nutritores erant — et iumenta et oues et omnia sua adduxe
Abbreviated transcription (Latin):
tia ẽ usitata scripturis. sic dic̃e tanqͣm
de aliis pueris autẽ. ꝓseruis dictum ẽ.
Et nos erimus autem serui domino
nr̃o: etiam hic greci pedas habent hoc
ẽ pueri qͦd tam assidue scriptura ꝓser¬
uis ponit. ut difficile inueniat᷑ non
isto nomine appellare seruos.
Quomͦ autem ascendam ad patrem.
cum puer non sit nobiscum. ut non
uideam mala quȩ inuenient patrem
meum: magis consuetudo loquendi exi¬
gebat dici ut uideã mala quȩ inue¬
nient patrem meũ. hoc ẽ qͦm᷑ ascendã
ut uideam: nouo itaq loquendi more
usitatus ordo iste uerborum ẽ non as¬
cendam ad patrem cum puer non sit
nobiscum. ut ñ uideam mala quȩ in¬
uenient patrem meum
Quando fleuit ioseph cum recognosce¬
retur afr̃ib suis. ait scriptura. audie¬
runt autem omnes egyptũ. ⁊audi¬
tum ẽ indomo pharaonis: deinde se¬
quitur qͦd narrabat. Dixit autem io¬
dixit quod postea factum ẽ hoc enim

Expanded text:
tia est usitata in scripturis sic dicere, tamquam tia est usitata in scripturis sic dicere, tamquam de aliis; pueris autem pro" seruis" dictum est. Et nos autem erimus serui domino nostro. etiam hic graeci roxiSs; habent, hoc est "pueri", quod tam adsidue scriptura pro seruis ponit, ut difficile inueniatur non isto nomine appellare seruos. Quomodo autem ascendam ad patrem, cum puer non sit nobiscum? ut non uideam mala, quae inuenient patrem meum! magis consuetudo loquendi exigebat dici: ut uideam mala, quae inuenient patrem meum, hoc est: quomodo ascendam, ut uideam? nouo itaque loquendi more usitatus ordo iste uerborum est: non ascendam ad patrem, cum puer non sit nobiscum, ut non uideam mala, quae inuenient patrem meum. Quando fleuit Ioseph, cum recognosceretur a fratribus suis, ait scriptura: audierunt autem omnes Aegyptii, et auditum est in domo Pharaonis. deinde sequitur quod narrabat: dixit autem Ioiptura, quod postea factum est; hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
ba sunt quȩ subaudiunt᷑. et sit: ids.
Plenum ẽ enim. ꝓpicius sit uobis ds̃: clx
qͦd omnino ingreco usitatissimumẽ
uiuitz hic expres sius ostendit᷑. pueri
nomine seruũ solere significari: non
enim millo sene posset hoc esse no
ducare cum hebreis panes: abhomi¬
natio ẽ em̃ egyptiis. Illa locutio frequen¬
Magnificata facta ẽ autem pars be¬
mamin p̃partib omnium. quinqui¬
plicit̃ adillorum. iam quia dictum
erat p̃partib omnium. potuit non¬
eis uerba hȩc anforte locutionis
genus ẽ. sedint̃ ẽ etiam sententiȩ: ali¬
ud ẽ eium ipsa uerba dicere. aliud
secundũ ipsa. ut quecũq alia dicta
fuerint. eadem sententia teneatur.
quȩ ilis uerbis comprehensa est.
hoc est scđ̃m ipsa. etiã si non ipsa chxxxx
S qͥa sequit᷑ iuĩ respondentib. ut qͥd loqͥt᷑ dñs scdm u̾ba ħ.
facẽ secundũ uerbum hoc potuerunt
dic̾e. absit anobis: s illa honorificen¬

Expanded text:
ba sunt quae subaudiuntur, et sit, et Deus. ba sunt quae subaudiuntur, et sit, et Deus. Plenum est enim, Propitius sit vobis Deus, quod omnino in graeco usitatissimum esvivit: hic expressius ostenditur pueri nomine servum solere significari; non enim in illo sene posset hoc esse nommanducare cum Hebraeis panes: abominatio est enim Aegyptiis. Illa locutio frequenur. Ib. 34. Magnificata facta est autem pars Benjamin prae partibus omnium quincupliciter ad illorum: jam quia dictum erat, prae partibus omnium, potuit noneis verba haec. An forte non locutionis genus est, sed interest etiam sententiae? Aliud enim est ipsa verba dicere, aliud secundum ipsa, ut quaecumque alia dicta fuerint, eadem sententia teneatur quae illis verbis comprehensa est: hoc est, secundum ipsa, etiamsi non ipsa. Sed quia sequitur illis respondentibus, Utquid facere secundum uerbum hoc. potuerunt dicere: absit a nobis. sed illa honorificen
Abbreviated transcription (Latin):
cens Potuit plenum eẽ. et si non habe
nos homo: assidua ẽ talis locutio in
scripturis. interrogans interrogauit
nos homo.aut interrogando interro¬
gauit.⁊ si qua sunt similia
Mecum enim manducabunt ho¬
mines panes meridiȩ. Nũqͥd panes
tantũ: S abeo qd excellit. & cet̾a ẽ c̃plexa¬
clxriui locutio. Mec̾ eñi manducabt̃ hoes panẽ ietsil
Qd dic̾ meri A die. p̃ndiũ significati qd fit me¬
CłxR tidie. hocẽ eñĩ meridies. Ut accipiat no in
seruos. & asinos
nrõs. nonutiq sub auditur seruos. Nam
quod latini codices seruos habent. in
grecis pedas legitur. quod nullomodoclxxxii
asini possunt esse. Ergo asinos nr̃os tã¬
tummodo accipiat. subauditur.¬
cdixui Aperuimus saccos nrõs. et hoc argen
tum uniuscuiusq insacco suo: non
addidit inuentum ẽ. aut apparuit. elxxxu¬
aut erat aut aliquid eiusmodi.
LXXUII. Propicius uob̃. nolite timere: inhis u̾b̃¬
quib dictum ẽ ꝓpicius uobis. duo uer¬

Expanded text:
cens: potuit plenum esse, etsi non habercens: potuit plenum esse, etsi non habernos homo: assidua est talis locutio in Scripturis, interrogans interrogavit nos homo; aut, interrogando interrogavit, et si qua similia. Mecum enim manducabunt homines panes meridie: numquid panes tantum? sed ab eo quod excellit et caetera est complexa locutio. Mecum enim manducabunt homines panes meridie: quod dicit meridie, prandium significat, quod fit medio die; hoc est enim meridies. Ut accipiat nos in seruos et asinos nostros. non utique subauditur "seruos"; nam quod latini codices seruos habent, in graecis 1to,13C1<; legitur, quod nullo modo asini possunt esse. ergo asinos nostros tantummodo "accipiat" subauditur. Aperuimus saccos ntum uniuscujusque in sacco suo: non addidit, inventum est; aut, apparuit; aut, erat, aut aliquid hujusmodi. Ib. 23. Propitius vobis, nolite timere: in his quibus dictum est, Propitius vobis, duo ver
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ pat̾s nr̃i. quasi possent eẽ filii ñ
pat̾s sui. Pusillus autẽ cum patre nr̃o
hodie interra chanaan: nec dixerunt
ẽ. aut aliquid eiusmodi. Deinde notã¬
dum ẽ quod maximȩ necessarium ui¬
detur ꝓpter euuangłistarum narra¬
tiones. quomodo cũ ea quȩ dicta sunt
dicta eẽ. narrantur. non omnino eodẽ
mͦ repetuntur. cum tamen indiu̾sitate
uerborũ nichil sententiȩ depereat ue¬
ritatis. Nam qͦd dixerunt dictum sibi
ẽe ioseph. & interram mercamini. non
inuenitur abillo dictum: sine menda¬
cio autem dixerunt. qͦd exuerbis quȩ
dixerat ineius uoluntate cognouerunt.
Neq enim uerba sunt necessaria. nͥ ad ex¬
pͥmendam. ⁊ inaudientium noticiam
ꝑferendam qͣntum possumꝰ uoluntatẽ.¬
Et erat unius cuiusq alligatura ar¬
genti insacco eorum non dixit insac¬
co eius. aut insaccis eoꝵ. s qͣsi unus
saccus omnium esset. Suꝑ me fac
l onerant. Ait autem illi iudas di¬

Expanded text:
sumus patris nostri, quasi possent esse filii non sumus patris nostri, quasi possent esse filii non patris sui. pusillus autem cum patre nostro hodie in terra Chanaan nec dixerunt "est" aut aliquid huius modi. deinde notandum est, quod maxime necessarium uidetur propter euangelistarum narrationes, quomodo cum ea, quae dicta sunt, dicta esse narrantur, non omnino eodem modo repetuntur, cum tamen in diuersitate uerborum nihil sententiae depereat ueritatis. nam quod dixerunt dictum sibi esse a Ioseph: et in terra mercamini, non inuenitur ab illo dictum. sine mendacio autem dixerunt, quod ex uerbis, quae dixerat, in eius uoluntate cognouerunt; neque enim uerba sunt necessaria nisi ad expromendam et in audientum notitiam perferendam, quantum possumus, uoluntatem.Et erat uniuscuiusque alligatura argenti in sacco eorum: non dixit "in sacco eius" aut "in saccis eorum", sed quasi unus saccus omnium esset. Super me faeria onerant. Ait autem illi
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ ꝓhabitamus: inde enim ue¬
nerant ilico redituri. ibi cominorantes.
elrimi hoc ẽ quod dixi uobis. dicens quod ex¬
ploratores estis. qͥd de eẽt etiam si non ad¬
tionẽ tritici ur̃i. ducite ꝓ eo quod ẽ fer¬
te: qͥa enim ducuntur iumenta inquib
fertur. etiam hoc duci dictum est.
clryi Nonne locutus sum uobis dicens. ne
noceatis puero: ⁊ non ex audistis me.
Notandũ. exauditionem non eam so
cliuii lam dici. qua exaudit ds̃. Ipsi autem
ignorabant. quia audit ioseph audit.
ꝓintelligit: nam uoces audit utiq au
petitur illa locutio. qͣndo narrant patͥ
suo quid eis acciderit inegypto. ⁊ qͥd
dixerint adioseph. Duodecim sumꝰ fĩs.
filii patͥs nr̃i. unus ñ ẽ. pusillus autem
cum patre nr̃o hodie interra chana¬
an. multa inhis paucis uerbis ge¬
nera locutionũ sunt ⁊illud qͦd pau¬
lo ante memoraui. duodecim sumꝰ.
cum ipsi dicant unus non est i filii

Expanded text:
dictum est, pro habitamus: inde enim vedictum est, pro habitamus: inde enim venerant illico redituri, ibi commorantes. Ib. 14. Hoc est quod dixi vobis, dicens quod exploratores estis: quid deesset, etiam si non ationem tritici vestri: ducite, pro eo quod est, ferte; quia enim ducuntur jumenta in quibus fertur, etiam hoc duci dictum est. Ib. 22. Nonne locutus sum vobis, dicens, Ne noceatis puero, et non exaudistis me? Notandum exauditionem non eam solam dici, quam exaudit deus. Ipsi autem ignorabant, quia audit Ioseph. audit pro "intellegit"; nam uoces audit utique aure petitur illa locutio quando narrant patri suo quid eis acciderit in Aegypto et quid dixerint ad Ioseph. Duodecim sumus fratres, filii patris nostri; unus non est, pusillus autem cum patre nostro hodie in terra Chanaan. multa in his paucis uerbis genera locutionum sunt: et illud, quod paulo ante memoraui "duodecim sumus", cum ipsi dicant: unus non est, et: filii
Abbreviated transcription (Latin):
tamqͣm diceret ego sum rex. tu autem
princeps uel p̃positus egypti: pharao
quippe ñ hominis nom̃ ẽ. s tegie potestatiꝰ.
Uidens autem iacob quia ẽ uenditio
inegypto. dixit filis suis. Quare segneᷤ
estis: ecce audiui quod ẽ uenditio inȩ¬
gypto. Notandum quia id qͦd audis¬
se se dic̃. itidisse eũ scriptura dixerit
Emt te nobis pusillas escas. ut uiua
mus:inonmoriamiuz unum horum
sunt puen tui exploratores: qͣsi de
aliis dixerũt.Non sunt pueri tui ex¬
ploratores. cum possent dic̃ẽ ñ sumꝰ¬
honorificentiȩ autem more: maximȩ ita
fr̃s interra chanaan. Cum posterius
dicant qͦd unus eorum ñ sit ipsũ scili¬
cet ioseph non eẽ existimantes. id⁊ pe¬
risse hac locutione dictũ ẽ etiam illud.
hu filũ iacob qui facti sunt ei inie¬
sopotamia. cũ ibi non fuerit natus
beniamin. Quod autẽ dicerunt sumꝰ
interra chanaan. cum eo tempore qͦ
loquebantur in egypto essent. sumꝰ

Expanded text:
tamquam diceret: "ego sum rex, tu autem tamquam diceret: "ego sum rex, tu autem princeps uel praepositus Aegypti". Pharao quippe non hominis nomen est, sed regiae potestatis?. Uidens autem Iacob, quia est uenditio in Aegypto, dixit filiis suis: quare segnes estis? ecce audiui, quod est uenditio in Aegypto: notandum, quia id, quod audisse se dicit, uidisse eum scriptura dixerat. Emmus, et non moriamur: unum horum sunt pueri tui exploratores: quasi de aliis dixerint, non sunt pueri tui exploratores, cum possent dicere, non sumhonorificentiae autem more maxime ita lofratres in terra Chanaan: cum posterius dicant, quod unus eorum non sit, ipsum scilicet Joseph non esse existimantes, id est, periisse. Hac locutione dictum est etiam illud, H filii Jacob qui facti sunt in Mesopotamia ; cum ibi non fuerit natus Benjamin. Quod autem dixerunt, sumus in terra Chanaan, cum eo tempore quo loquebantur, in Aegypto essent, sumus
Abbreviated transcription (Latin):
ait. ꝓexpergiscens. Quanta ds fac̃ osten¬
dit pharaoni. Cũ illi loqueret᷑ canquã
dealtõ dic̃. Et consumet fameᷤ. t̾ram ꝓ homi¬
nib qui sunt interra. Nunc ergo ꝓuide ho¬
minem prudentem ⁊ intelligentem. ⁊
constitue eum suꝑ terram egẏpti. &
faciat pharao.⁊ constituat locoꝵ pruz¬
cipẽ suꝑ terram. qͣsi alius sit eui dixit
ꝓuide hominem prudentem:⁊alius de
quo dixit constituat pharao.
Et congregetur triticum submanu¬
pharaonis. id÷ sub potestate.
Tantum tronum p̃cedam tui ego:
sic se habent uerba ingreco. quȩ dixit
pharao adioseph. s precedam tui. usi¬
tata ẽ apud grecos locutio. apud nos
autem dicitur precedã te illud uero
precedam te thronum. nec apud grecoᷤ
usitata ꝑhibetur. s p̃cedam de throno.
id÷ honore sedis. qͦd intelligitur p̃cedã
te regno: hoc enim ⁊postea dicit illi
Ego pharao. sine te nemo extollet ma¬
num suam suꝑ omnem derrã egypti

Expanded text:
pro "expergiscens" . Quanta deus facit, ostenpro "expergiscens" . Quanta deus facit, ostendit Pharaoni: cum illi loqueretur, tamquam de altero dicit. Et consumet fames terram: pro "hominibus o qui sunt in terra". Nunc ergo prouide hominem prudentem et intellegentem et constitue eum super terram Aegypti; et faciat Pharao et constituat locorum principes super terram. quasi alius sit, cui dixit: prouide hominem prudentem, et alius, de quo dicit: constituat Pharao. Et congregetur triticum sub manuPharaonis; id est" sub potestate". Tamen thronum praecedam tui ego. sic se habent uerba in graeco, quae dixit Pharao ad Ioseph. sed "praecedam tui" usitata est apud Graecos locutio, apud nos autem dicitur "praecedam te"; illud uero "praecedam te thronum" nec apud Graecos usitata perhibetur, sed "praecedam te throno", id est honore sedis, quod intellegitur "praecedam te regno"; hoc enim illi et postea dicit. Ego Pharao, sine te nemo extollet manum suam super omnem terram Aegypti.
Abbreviated transcription (Latin):
cum plenum esset. etiam si non adde
exlyi caput tuum. abs te. Pienũ c̾e̾t. õe siñ habe
sõnium. Amant scripture sic loqui de
somniis. cũ fuerit euigilatũ. tanquã reddita
homini ueritate uigilantium. tũc illud
appareat somniũ. quod cum uideretur¬
qͣsi ueritas fuit. Peccatum meum re¬
cordor hodie pharao uatus fuit pueris¬
suis.⁊ posuit nos incarcere. illi loquebat᷑
tamquam dealtero. Et uidimꝰ somi¬
um ambo nocte una.ego et ille: qͣsi non
sufficeret quod ambo dixerat. Deinde ⁊
hic uidimus somnium dic̃. non uidi¬
mus somnia: tamqͣm unum ambo
uidissent. Factum ẽ autẽ sicut com¬
paruit nobis. ita ⁊ contigit factumẽ
autem. sic solet ponere scriptura. Nam
plenum eẽt. Sicut enim comparuit
nobis. ita ⁊contigit. quales num quam
uidi tales intota terra egypti turpio¬
nunqͣm uidi turpiores. aut qͣles nun¬
quam uidi. aut nunqͣm uidi tales.
Exurgens autem dormiui: exurgens

Expanded text:
cum plenum esset, etiamsi non adderecum plenum esset, etiamsi non addere caput tuum abs te: plenum esset, etiam si non haberao, et erat somnium: amant Scripturae sic loqui de somniis, cum fuerit evigilatum, tanquam reddita homini veritate vigilantium, tunc illud appareat somnium, quod cum videreturquasi veritas fuit. Ib. 9. Peccatum meum recordor hodie. Pharao suis et posuit nos in carcere: illi loquebatur tamquam de altero. Et uidimus somnium ambo nocte una, ego et ille: quasi non sufficeret, quod "ambo" dixerat. deinde et hic "u i dim us somnium" dicit, non" uidimus somnia", tamquam unum ambo uidissent. Factum est autem, sicut conparauit nobis, ita et contigit. "factum est autem"; sic solet scriptura ponere. nam plenum esset: sicut enim comparauit nobis, ita et contigit. Quales numquam uidi tales in tota terra Aegypti turpiobus numquam uidi turpiores" aut "quales numquam uidi" aut "numquam uidi tales". Exurgens autem dormiui. exurgens
Abbreviated transcription (Latin):
eum erant nichil grecis usitata ẽ uulgo
locutio apud nos recta non ẽ s nesciebat
ipse edebat ꝑpanẽ utiq omnia intel¬
ligi uoluit. aduictum eius ꝑtinentia.
unde ꝓcotidiano uictu panis solus
suos inioseph solet et apud nos uulgo
eutio ẽ ꝓ eo qͦd.ẽ. cõcumbe mecum.
Et dedit carceris custos carcerem. per ȩxli¬
manũ ioseph. ꝓeo qͦd ẽ inmanus ioseph.
ꝑ qͦd significat inpotestate. exlu
Et dixerunt: somnium uidimꝰ etñ
ẽ qui interpretetur illud cum som¬
nium suũ unusquisq uidisset. non
dixerunt somnia uidunꝰ sed somni
um uidimus. Tres fundi.tres dies erli¬
sunt. Non dixit tres dies significant:
⁊ multum hȩc locutio notanda est.
ubi aliqua significantia. earũ rerũ
quas significant nomine appellant
inde ẽ quod dic̃ apłs petra autem erat
xp̃s. non ait. petra significabat xp̃m
ini Et dabis calicem pharaoni inmanu eiꝰ.

Expanded text:
eum erant nihil: apud Graecos usitata est vulgo eum erant nihil: apud Graecos usitata est vulgo locutio, apud nos recta non est; sed, nesciebpanem quem ipse edebat: per panem utique omnia intelligi voluit ad victum ejus pertinentia; unde pro quotidiano victu, panis solus s oculos suos in Joseph: solet et apud nos vulgo cutio, pro eo quod est, Concumbe mecum. Ib. 22. Et dedit carceris custos carcerem per manum Joseph: pro eo quod est, In manus Joseph; per quod significat, in potestate. Ib. XL, 8. Et dixerunt, Somnium vidimus, et non est qui interpretetur illud: cum somnium suum unusquisque vidisset, non dixerunt, Somnia vidimus; sed, Somnium vidimus. Ib. 12. Tres fundi, tres dies sunt: non dixit, tres dies significant. Et multum haec locutio notanda est, ubi aliqua significantia, earum rerum quas significant, nomine appellantur: inde est quod ait Apostolus, Petra autem erat Christus ; non ait, Petra significabat Christum. Ib. 13. Et dabis calicem Pharaoni in manum ejus;
Abbreviated transcription (Latin):
anima. Non ergo liberauit eum. & de
inde hoc dixit. s hoc dicendo eum li¬
berauit. Prius ergo liberauit eum. &
deinde breui recapitulatione quomͦ eũ
errix liberauerit insinuat. Nonferiamꝰ eum
inanima: hoc loco nomine animȩ. ui¬
tam corporis animati significat. ꝑ
efficientẽ. id qͦd efficit᷑: scđ̃m hoc iud̃i
potest etiam ad diabolum dictum
deiob. animam eius netangas. id÷ ne oc¬
cidas eum. Nam secundum illam signi¬
ficationem qua natura anime cõme¬
moratur illud adomino dicitur nolite
timere eos qui corpus occidunt. ani¬
mam autem non possunt occidere.¬
trr Quod iudasdicit manꝰ autem
nr̃e non suit suꝑ eum. hoc ẽ qͦd dici
Non aliud. sedbis hoc idem dictum ẽ.
tanquam exponendo quid sit frater
caprarum: sic solet loqui scriptura.
quem admodum inpsalmo. sic̃ agni
ouium. qͣsi possit eẽ aut hedus nisi
domini sui hec locutio nulli est igno¬
ta inscripturis. Et nesciebat quȩ circaexm

Expanded text:
anima. non ergo liberauit eum et anima. non ergo liberauit eum et inde hoc dixit; sed hoc dicendo eum liberauit. prius ergo dixit: liberauit eum, et deinde breui recapitulatione quomodo eum liberauit insinuat. Non feriamus eum in anima. hoc loco nomine animae uitam corporis animati significat per efficientem id, quod efficitur. secundum hoc uideri potest etiam ad diabolum dictum de Iob: animam eius ne tangas, id est ne occidas eum. nam secundum illam significationem, qua natura animae commemoratur, illud a domino dicitur: nolite timere eos, qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere. Quod ludas dicit: manus autem nostrae non sint super eum, hoc est, quod dici non aliud, sed bis hoc idem dictum est, tanquam exponendo quid sit frater caprarum: sic solet loqui Scriptura, quemadmodum in Psalmo, Sicut agni ovium . quasi possit esse aut haedus nisi  conspectu domini sui: haec locutio nulli est ignota in Scripturis. Ib. 6. Et nesciebat quae circa
Abbreviated transcription (Latin):
erant inciuitate. et quecumq erant in
domib. Inter hec omĩa ñ satis intel¬
ligitur. qͥd dirit ⁊ corpora eoꝵ. Neq
enim suspicandũ ẽ qͦd corpora abstu¬
lerint ꝑemptoꝵ. s rerum intelligenda
sunt quȩ corporaliter possidentur: ut
eoꝵ sit executio qͦd sequitur et suppel¬
leccilem. ⁊cȩtera. sicut iniure dicit᷑ tra¬
ditio corporum: qͣm qͣm greci somatia
seruos appellant. usitatissima locut¬
dictum ẽ. ñ est temere confirmandum
seruos significatos. fieri tam̃ potest ut
.cxxuii. hoc magis sit. Cumreges edom. id:
idum eorum commemoraret scͥpt᷑a
q̃ inea regnassent postea dic̃ hȩc no¬
mina pͥncipum esau scđm loca eoꝵ. IN
regionib eoꝵ ⁊ingentib eorum. gentes
appellans uniꝰ gentis. ꝓpter familia¬
rum multiplicatas generationes. cum
ipse etiam edom uocaretur. unde &
gens qͣm ꝓpagauit cognominata ẽ
cuius utiq pater fuit. Cum audis¬
set autem ruben. liberauit eum de
manibꝰ eoꝵ ⁊ dix̃. non feriamꝰ eum in

Expanded text:
et quaecumque erant in domibus. inter haec omnia non satis intellegitur quid dixit: et corpora eorum; neque enim suspicandum est, quod corpora abstulerunt peremptorum, sed rerum intellegenda sunt, quae corporaliter possidentur, ut eorum sit executio, quod sequitur: et supellectilem et cetera, sicut ia iure dicitur traditio corporum. quamquam Graeci owpiatia seruos appellant usitatissima locutdictum est, non est temere confirmandum seruos significatos; fieri tamen potest, ut hoc magis sit. Cum gentem Edom, id est Idumaeorum, commemoret scriptura et qui in ea regnassent, postea dicit: haec nomina principum Esau secundum loca eorum in regionibus eorum et in gentibus eorum, gentes appellans unius gentis propter familiarum multiplicatas generationes. cum etiam ipse Edom uocaretur: unde et gens, quam propagauit, cognominata est, cuius utique pater fuit. Cum audisset autem Ruben, liberauit eum de manibus eorum et dixit: non feriamus eum in