comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cauit in ierłm pͥncipes uniu̾sos. sa¬
cerdotes ⁊ leuitas. & inuncto it̃m
salomone: ⁊ ꝯfirmato ab omnib
regno salomonis: corã om̃ib p̃ce¬
pit salomoni de legũ custodia ⁊
iusticra ⁊ pietate. ꝙ p̃cepit ut edi¬
ficaret templũ deo.dicens: se ram
p̃ꝑasse ei auri .x̃. talenta. argenti
u̾o: centũ milia. ferri uo̾ ⁊ eris: sup̃
nũm. Lapidũ quoq ⁊ lignoꝵ maxi¬
mam copiã Leuitas quoq diuisit
in tres ordinis. In aaronitas. moysctas.
⁊ leuitas. Aaronitas quoq diuisit ꝑ
gen̾ationes. & inuenit de eleatar: xui.
& de ythamar: uiͦii. ꝙ elegit ex una¬
quaq earum: unũ pontificẽ. p̃cipi¬
ens: ut singłi ministrarent a sabbo
in sabb̃m Sadoc tam̃ ⁊ abiathar:
p̃essent uniu̾sis. Et ꝓiecert̃ sortes
corã rege: de ebdomadib ordinandis

Expanded text:
gregavit in Israel principes universos, sacerdotes et levitas, et inuncto iterum Salomone, et confirmato ab omnibus regno Salomonis, coram omnibus praecepit Salomoni de legum custodia, et justitia, et pietate. Et praecepit ut aedificaret templum Domino dicens se jam praeparasse ei auvero centum millia, ferri vero et aeris supra numerum, lapidum quoque et lignorum maximam copiam . Levitas quoque divisit in tres ordines, in Aaronitas, Moyseitas, et Levitas. Aaronitas quoque divisit per generationes, et invenit de Eleazar sexdecim et de Ithamar octo. Et elegit ex unaquaque illarum unum pontificem, praecipiens ut singuli ministrarent a Sabbato in Sabbatum, Sadoc tamen et Abiathar praeessent universis. Et projecerunt sortem coram rege de hebdomadib
Abbreviated transcription (Latin):
rante.Cssq aliis uocatis ad ꝯui¬
uiũ. filiũ meũ ñ uocau̾it: scio:
qͥa dormieris cũ patͥb tuis: ego
⁊ filiꝰ m̃s erimꝰ pecc̃ores .i. iudica¬
bimur morte digni. ego: ut adul¬
tera. Ille: ut ad ultere filiꝰ. Adhue
ea loq̃nte: int᷑uit nathanꝰ. ⁊ ait.
dñe mi rex: dixisti tu. adonias reg¬
net pꝰ me: ⁊ ñ indicasti mͥ seruo
tuo : & ait rex ad bsabee. uiuit
dñs: qui eruit animã meã deom¬

Expanded text:
rante. » Cumque aliis vocatis ad convirante. » Cumque aliis vocatis ad convivium, filium meum non vocaverit, scio quod « cum dormieris cum patribus tuis, ego et filius meus erimus peccatores, » id est judicabimur morte digni, ego ut adultera, ille ut adulterae filius. « Adhuc ea loquente, intravit Nathan, et ait: « Domine mi rex, dixisti tu: Adonias regnet post me, et non indicasti mihi servo tuo? » Et ait rex ad Bethsabee: « Vivit Dominus, qui eruit animam mea
Abbreviated transcription (Latin):
senuerat. Cũq oꝑiret᷑
uestib: ñ calefiebat. sẜ
niusenerunt ei abisag suna¬
mitem ꝓuellã. ꝑulc̾m nimis.
quȩ dormiebat cũ rege. ⁊ calefaci¬
ebat eũ. ⁊ ministrabat ei. Rex u̾o
ñ cognouit eã addonias aut̃ qr¬
tus filiꝰ dd̾: cũ eẽt pͥmogenitꝰ int̃
suꝑstites filios regis: fiductã ha¬
buit regnandi. ⁊ fecit sibi currũ
⁊ equites. nec corripuit eũ pat̃.
& sermo eiꝰ erat cũ ioab. ⁊ abiathar
sac̃dote. Alii u̾o minist̾cales regis.
⁊ robur ex̾citus: ñ erat cũ eo. Pre¬
ꝑauit aut̃ adonias sollẽpne ꝯui¬
uiũ in orto regals: iuxta fontem
rogel. A uocauit filios regis ⁊ ser¬
uos. Robustos aut̃ sibi ñ fauentes:
⁊ salomonẽ ñ uocauit. Nathan
aut̃ monuit bersabee ut int̾ret
ad regẽ. ⁊ posuit u̾ba sua in ore
eiꝰ. Quȩ ing̾ssa ad regẽ: ait. Dñe mi.
tu iurasti ancille tuȩ. salomon
filiꝰ tuus regnabit post me. ꝙ ee¬
ce: nunc adonias regnat te igno¬

Expanded text:
senuerat. Cumque operiretur vestibus non calefiebat . » Et invenerunt ei Abisag Sunamitem puellam pulchram nimis, quae dormiebat cum rege, et calefaciebat eum, et ministrabat ei. « Rex vero non cognovit eam. » Adonias autem quartus filius David, cum esset primogenitus inter superstites filios regis, fiduciam habuit regnandi, et fecit sibi currus et equites; nec corripuit eum pater, et sermo ejus erat cum Joab et Abiathar sacerdote. Alii vero ministeriales regis, et robur exercitus non erant cum eo. Praeparavit autem Adonias solemne convivium in horto regali juxta fontem Rogel, et vocavit filios regis, et servos, robustos autem et sibi non faventes, et Salomonem non vocavit. Nathan autem monuit Bethsabee, ut intraret ad regem, et posuit verba sua in ore ejus. Quae ingressa ad regem ait: « Domine mi, tu jurasti ancillae tuae: Salomon filius tuus regnabit post me, et ecce nunc Adonias regnat, te igno
Abbreviated transcription (Latin):
Ncipit scd̾m hebreos: malachim.
qd̾ sonat regum. quia licet in
ỹcedenti oꝑe actum sit de duo¬
bus regib hebreoꝵ: non simul
regnantib : tam̃ quia in isto
oꝑe agit᷑ de regib qui simul re¬
gnauerunt in iuda ⁊ in israel:
mexito regum dicit᷑ De prima¬

Expanded text:
ncipit secundum Hebraeos Malachim, quod sonat Regum, quia licet in praecedenti opere actum sit de duobus regibus Hebraeorum, non simul regnantibus, tamen quia in isto opere agitur de regibus, qui simul regnaverunt in Juda et in Israel, merito Regum dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
than. ⁊ bananiã. Tollite uob̾eũ
seruos dñi ur̃i ⁊ imponite salo¬
monẽ filiũ meũ suꝑ mulã meã.
⁊ ungant eũ in regem: sadoe. ⁊
nathan: ad fontẽ gion.⁊ canentes:
ponite eũ suꝑ soliũ meũ. ꝙ edit
bananias. am̃ Sumpsitq sadoc cor-¬
nu olei de tab̾nacło.⁊ inunxit eum.
& cecinert̃ buccina. & dixit omĩs po¬
płs. uiuat rex salomon. Et insonuit
t̃ra aclamore eoꝵ. & sedente salo¬
mone suꝑ thronũ. ad orauit dd̾ in
lectulo suo dm̃. qui ded̾at ei seden¬
tem in solio: in oculis suis. Porro:
adonias. ⁊ inuitati ab eo cũ estima¬
rent tumultũ ortũ in ciuitate: cu¬
currit ad eos ionathas filiꝰ ab tathar.
indicans eis quȩ facta fu̾ant. ꝙ a¬
biit unꝰquisq in domũ suã. ad onias
aut̃ timens salomonẽ: abiit in ta¬
b nacłm. & tenuit cornu altaris thi¬
miamatis. dicens. se ñ eg̾ssurum:
nisi uiraret ei de uita sia ꝯseruan¬
da. & iurauit ei salomon. dicens. Ua¬

Expanded text:
 Tollite vobiscum servos domini vestri, et imponite Salomonem filium meum super mulam meam, et ungant eum in regem Sadoc et Nathan ad fontem Gihon, et canentes ponite eum super solium meum. Et respondit Banaias: Amen. Sumpsit autem Sadoc cornu olei de tabernaculo, et inunxit eum, et cecinerunt buccina, et dixit omnis populus: Vivat rex Salomon. » Et insonuit terra a clamore eorum, et sedente Salomone super thronum, adoravit David in lectulo suo Deum, qui dederat ei sedentem in solio in oculis suis. Porro Adonias et invitati ab eo cum aestimarent tumultum ortum in civitate, cucurrit ad eos Jonathas filius Abiathar indicans eis quae fuerant, et abiit unusquisque in domum suam. Adonias autem timens Salomonem abiit in tabernaculum, et tenuit cornu altaris thymiamatis, dicens se non egressurum, nisi rex juraret ei de vita conservanda, et juravit ei Salomon dicens: « Va
Abbreviated transcription (Latin):
moria: ut aunt hebrei. in quo
abraham uoluit offerre filium.
&e obtulit arietẽ ꝓ eo. Sa tempe¬
state: tabnacłm ⁊⁊ ałtare qd̾ fece¬
rat moyses: erant in excelso ga¬
baon: licet archa eẽt in ierłm.¬

Expanded text:
Moria, ut aiunt Hebraei in quo Abraham voluit offerre filium, et obtulit arietem pro eo . Ea tempestate tabernaculum et altare quod fecerat Moyses erat in excelso Gabaon, licet arca esset in Jer
Abbreviated transcription (Latin):
unt hebrer ibi positũ numerũ
plebis. hic aut̃: nũm nobilium.
Porro: cũ extendisset angłs ꝑcus¬
sor manĩ suã ad ierłm: ut disꝑ¬
deret eam: ⁊ staret iuxta aream
areuma iebusei: qui ⁊ ornam dr̃
uidit eum do̾ stantẽ gladio enragi¬
nato. ⁊ clamauit. Ego sũ qui pec¬
caui. Isti qui oues sunt. quid fe¬
cert̃  uertat᷑ obsecro manꝰ. tua
contͣ me: ⁊ ꝯtra doniũ patͥs mei.
Et misertus dñs. ait ad angłm.
Sufficit. contine manũ tuã. In illa
die dixit gad ad dauid. Constitue al¬
tare dño in area areuma iebusei. &
ascendens dd̾: dixit ad areumã. uen¬
de mͥ areã tuã: ut edificẽ ibi altare
dño. ⁊ cesset urt̾fectio Qui Rdit.
accipiat eam dñs nĩs gratis. Habeat
quoꝙ boues in holocaustũ. ⁊ plau¬
strum. ⁊ iuga boum: in usum lig¬
p̃cio. ⁊ ñ offeram domino holocausta
gratuita. Gmit gͦ dauid aream:
oͥe  siclis auri. ut in ꝑalipome¬

Expanded text:
aiunt Hebraei ibi positum numerum plebis, hic autem numerum nobilium. Porro cum extendisset angelus percussor manum suam ad Jerusalem, ut disperderet eam, et staret juxta aream Areuna Jebusaei, qui et Ornan dicitur, vidit eum stantem David gladio evaginato, et clamamavit: « Ego sum qui peccavi; isti qui oves sunt, quid fecerunt? Vertatur, obsecro, manus tua contra me, et contra domum patris mei. » Et misertus Dominus ait ad angelum: « Sufficit, contine manum tuam. » -- « In illa die dixit Gad ad David: Constitue altare Domino in area Areuna Jebusaei. » Et ascendens David dixit ad Areuna: « Vende mihi aream tuam, ut aedificem ibi altare Domino, et cesset interfectio. Qui respondit: « Accipiat eam dominus meus gratis. Habeat quoque boves in holocaustum, et plaustra, et juga bovum in usu ligmam pretio, et non offeram Domino holocausta gratuita. » Emit ergo David aream « sexcentis siclis auri, » ut in Paralipome
Abbreviated transcription (Latin):
longe plura legunt᷑ merati. quia
dit᷑ ioab subticuis erant:.mur
se regi partẽ: Peccauit aut̃ dd̾ in¬
quisq numeratoꝵ ñ reddidit pe¬
moysi. Qd̃ attendens dd̾: ait ad
quitatẽ serui tui. qͥa peccaui ni¬
mis. dilucło: misit ad eum dñs
gad ꝓpħam. tres supplicii ꝯdiciones
portantẽ. Qui ait. Aut .uii. annis
ueniet tͥ fames in regno tuo. aut
tͥb m̾sib fugies adu̾sarios tuos.
aut tͥb dieb erit pestilencia in
ppło tuo & ait dd̾. Coartor nimis

Expanded text:
longe plura leguntur, scilicet editur Joab subticuisse rse regi partem populi. Peccavit autem Daviquisque numeratorum non reddidit peMoysi. Quod attendens David, ait ad quitatem servi tui, quia peccavi nimis. » Diluculo misit ad eum Dominus Gad prophetam tres supplicii conditiones portantem. Qui ait: « Aut septem annis veniet tibi fames in regno tuo, aut tribus mensibus fugies adversarios tuos, aut tribus diebus erit pestilentia in populo tuo. » Et ait David: « Coarctor nimis.
Abbreviated transcription (Latin):
raret ppłm.  ait rex ad ioab. ꝑ
ambula om̃s tͥb isrł. ⁊ numera
ppłm ut seiã num eiꝰ. Intelligens
aut̃ ioab qd de elatione ħ dic̾eit:
ait. Ad augeat d̾s ad ppłm tuum.
S quid sibi uult dñs rex in hac
Cũq nollet rex mutare ꝓpositũ:
egͥslus ioab ⁊ pͥncipes militũ: nu
merauerunt ppłm. ꝙ redierunt

Expanded text:
ait rex ad Joab: « Perambula omnes tribus Israel, et numera populum, ut sciam numerum ejus. » Intelligens autem Joab quod de elatione hoc diceret, ait: « Adaugeat Deus ad populum tuum, sed quid sibi vult dominus rex in hac Cumque nollet rex mutare propositum, egressus est Joab, et principes militum, et numeraverunt populum, et redierunt
Abbreviated transcription (Latin):
quendã solitus erat exire: qui a
ierosolimis ab est duob funicłis.
& dicebat᷑ ortus eden .i. deliciarũ.
porro: pars illa suꝑior quȩ dicebat᷑
domꝰ saltus: habebat longitudinẽ
uestiebat᷑ tabulatis cedrinis.Sus¬
tentabat᷑ uo trib ordinib colũp¬
narum. unꝰquisq ordo: habebat
colũpnas .xu. eregione se respici

Expanded text:
quemdam solitus erat exire, qui ab quemdam solitus erat exire, qui ab Jerosolymis abest duobus funiculis, t dicebatur hortus Eden, id est deliciarum. Porro pars illa superior, quae dicebatur domus Saltus, habebat longitudinem vestiebatur tabulis cedrinis. Sustentabatur vero tribus ordinibus columnarum. Unusquisque ordo habebat columnas quindecim e regione se respici
Abbreviated transcription (Latin):
nea erat.de lignis libani facta.
uñ: ⁊ dicta ẽ domꝰ saltꝰ. uł domꝰ li¬
bani. uł dontꝰ saltꝰ libam. Quidã
tam̃ putant eam ob hoc sic uoca¬
tam. quia cireũquaq consita erat
arborib. ⁊ uiridariis. mux recre¬
ationis. iuxta dẽpsitatem saltus
libani In ea reponebant᷑ arma.
ut beneficio ligni rubiginẽ non
sentirent. Nec solum arma ad
pugnandũ: s ⁊̃ ad decorem ⁊ os
tentacionẽ regii fastus. Fecit enĩ
sicli erant in uno quoq seuto. In
ꝑali pomenon additur: de totidem
aureas. quaꝵ quedam: rotunde
erant.aliȩ instar semicieli fac¬
⁊e. his utebant᷑ custodes regis:
ante ostium domꝰ excubantes.
etiã qñ rex egͥdiebatur p̃cedebant
eum equitantes: ⁊ ferentes huiꝰ¬
modi armar iuuenes flaui. ⁊ usq
in equoꝵ sessionẽ diffundentes
cesariẽ. comis suis adicientes au¬
ri tincturã. ut eoꝵ capita sole
ꝑeussa radiarent: hos sequebat᷑
rex uectus in currii. et ad locum

Expanded text:
nea erat de lignis Libani facta; nea erat de lignis Libani facta; unde et dicta est domus Saltus, vel domus Libani, vel domus Saltus Libani. Quidam tamen putant eam ob hoc sic vocatam, quia circumquaque consita erat ex arboribus et viridariis mirae recreationis, juxta densitatem saltus Libani. In ea reponebantur arma, ut beneficio ligni rubiginem non sentirent, nec solum arma ad pugnandum, sed et ad decorem et ad ostentationem regii fastus. « Fecit enia, et sexcenta sicli erant in unoquoque scuto . » In Paralipomenon additur de totidem aureas, « quarum quaedam rotundae erant, aliae instar semicicli factae. His utebantur custodes regis ante ostium domus excubantes . Etiam quando rex egrediebatur praecedebant eum aequitantes, et ferentes hujusmodi arma, juvenes flavi, et usque in equorum sessionem diffundentes caesariem, comis suis adjicientes auri tincturam, ut eorum capita sole percussa radiarent. Hos sequebatur rex vectus in curru, et ad locum
Abbreviated transcription (Latin):
uens erat studiũ ppłi: sicut cuxa
templũ. s nec ad eas: opulentia
fuerat ei a patre p̃parata. fecit
aut̃ tres domos. domũ sibi. ⁊ do¬
mum uxori suȩ filiȩ pħonis. ⁊ do¬
nũ saltus. De domo regis: hoc
post. Porticũ quoq soliĩ. in qua ⁊̃¬
tribunal ẽ: fecit. & uocat porticũ:
ip̃ãm domũ. in qua erat ⁊ solium.
tribunal: iudicis & erat in eadem:
dom̃cula. in qua sedebat᷑ ad uidi¬
candũ .i. in qua cũ assessoribus
tractabat de sentencia De huiꝰ
domꝰ comp̾one: tacet liber regum.
forte: quia eadem erat: que ⁊ in
domo saltus. quã pleniꝰ describit.
de domo reginȩ dr̃ in regũ: qd eam
tali oꝑe fec̾it: quali ⁊ domũ regiã
Porro: domꝰ saltus dupplex erat.
et ex dupplici mat̾ia. Pars inferior:
erat lapidea. ⁊ dicebat᷑ nethota .l.
pigmentaria. in qua reponebant᷑
aromata & pigmenta: ad usus tem¬
pli: ⁊ domꝰ regie. ut ex beneficio ⁊̃¬
re ⁊ murir diu uigerent quasi
recentia. Supior pars domus lig¬

Expanded text:
a adeo fervens erat studium populi, sicut circa templum, sed nec ad eas opulentia fuerant ei praeparata a patre. Fecit autem tres domos, domum sibi, et domum uxori suae filiae Pharaonis, et domum Saltus. De domo regis hoc spost, « porticum etiam solii, in qua tribunal fecit . » Et vocavit porticum ipsam domum in qua erat solium tribunal judicis. Et erat in eadem domuncula in qua sedebatur ad judicandum, id est in qua cum assessoribus tractabatur de sententia. De hujus domus compositione tacet liber Regum, forte quia eadem erat quae et in domo Saltus, quam plenius describit. De domo reginae dicitur in Regum, quod eam tali opere fecit, quali et domum regiam. Porro domus Saltus duplex erat, et ex duplice materia. Pars inferior erat lapidea, et dicebatur nephota, id est pigmentaria, in qua reponebantur aromata et pigmenta ad usus templi et domus regiae, ut ex beneficio terrae, et mari diu vigerent quasi recentia. Superior pars domus lig
Abbreviated transcription (Latin):
ad suscipienda holocausta ⁊ ad ipes pa¬
cificoꝵ minus erat: scĩficauit rex me¬
dium atrii int̾ioris. ut suꝑ illud crema¬
rent᷑: quȩ suꝑ altari cremari ñ pot̾ant.
Qd̾ sic intelligendum ẽ. qͥnq diebus
continuis. celebrata ẽ dedieatio. In
sexta u̾o die: quȩ fuit qͥnta decuna
mensis: occurrit scrno phegia. que
utt̃posita est: uii. dieb. Qua tminata:
it̾m celebrata ẽ dedic̾atio ꝑ duos di¬
es qui int̾missi fuerant. ꝙ in die octa
uo .i. post duos septenarios: dimisit
rex popłm: uł dẽdicatio ꝯtinuis .uii.
dieb facta ẽ ⁊ post: septima decima
die: inchoata ẽ scenophegia.⁊ termi

Expanded text:
ad suscipienda holocausta, et adipes pacificorum minus erat; sanctificavit rex medium atrii interioris, ut super illud cremarentur, quae super altare cremari non poterant. od sic intelligendum est: Quinque diebus continuis celebrata est dedicatio; in sexto vero die, quae fuit quintadecima mensis, occurrit Scenopegia, quae interposita est septem diebus. Qua terminata iterum celebrata est dedicatio per duos dies, qui intermissi fuerant, et in die octavo, id est post duos septenarios, dimisit rex populum. Vel dedicatio continuis septem diebus facta est, et post decimam septimam diem inchoata est Scenopegia
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓmiserat dauid: domũ sibi ẽdifican¬
tam ꝑ manũ fiłii eiꝰ. Orauit quoq ut
quicũq iudeus uł gentilis ascend̾et
ad hanc domũ: supplicans ꝓ peccatis:
uł clamans ad dñm ꝓ aliqua tribu¬
latione: exaudiret᷑ ad nõ in his que
iuste postularet. Et surgens ab orati¬
one: stans benedixit uniu̾so popło.
& dedicatum ẽ templũ eũ utensiłi¬
bus suis die illa. ꝙ deinceps: in eadẽ
die quartũ fiebat festũ .s. festũ dedi¬
ꝑalipomenon dicat᷑. qd̾ fec̾it salomoñ
basem eneam: iiͦiͦi. cubitis altam. quã
posuit in medio basiliee. & stans suꝑ
eam benedixit ppło Potuit enĩ utrũq
fecisse. uł si ꝓ eodem accipit᷑: intelligñ¬
dumẽ eum flexisse genita suꝑ t̾ram .i.

Expanded text:
qui promiserat David domum sibi aedificandam per manum filii ejus. Oravit quoque ut quicunque Judaeus, vel gentilis, ascenderet ad hanc domum, supplicans pro peccatis, vel clamans ad Dominum pro aliqua tribulatione, exaudiretur a Domino in his quae juste postularet. Et surgens ab oratione, stans benedixit universo populo, et dedicatum est templum cum utensilibus suis die illa. Et deinceps in eadem die quartum fiebat festum, scilicet festum dediParalipomenon dicatur, quod fecerit Salomon basim aeneam quatuor cubitis altam, quam posuit in medio basilicae, et stans super eam benedixit populo. Potuit enim utrumque fecisse. Vel si pro eodem accipitur intelligendum est eum flexisse genua super terram, id
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃dotes archã dñĩ in locũ suũ: in
oracłm. subt̾ alas cherubin. quibꝰ
quasi quodã ꝙburneo regebat᷑. Capita
quidẽ uectiũ suꝑ humeros portantium
a popło retroposito uidebant᷑. doneo
archa reposita: subtracti sunt a uisib
hominũ in sempit̾num. archa u̾o te¬
cta erat ne uideret᷑. In archa autẽ
nichil erat aliud: n̾isi due tabule
testam̃ti lapidee. supplendũ ẽ autẽ:
⁊ urna aurea plena manna. ⁊ uir¬
ga aaron. hec enĩ testat᷑ apłc fuisse
in ea factuni ẽ aut̃ eum exissent
sac̃dotes de oraculo: ⁊ dic̾ent: confi¬

Expanded text:
sacerdotes arcam Domini in locum suum, et in sacerdotes arcam Domini in locum suum, et in oraculum subter alas cherubim, quibus quasi quodam ciburneo tegebatur. Capita quidem vectium super humeros portantium, a populo retro posito videbantur, donec arca reposita retracti sunt a visibus hominum in sempiternum. Arca vero tecta erat ne videretur. « In arca autem nihil aliud erat, nisi duae tabulae testamenti lapideae. » Supplendum est autem, et urna aurea plena manna et virga Aaron. Haec enim testatur Apostolus fuisse in ea . Factum est autem cum exissent sacerdotes de oraculo, et dicerent: « Confi
Abbreviated transcription (Latin):
nis. fundata ẽ domꝰ dñi. et
in anno.xiͣ. mense ebuł .i. octobri:
consũmata ẽ in om̃i oꝑe suo. ꝙ in
uniu̾sis utensilib: que in immi¬
nenti erant necessaria. Post dedi¬
cationẽ enĩ. plura fuerunt fa¬
bricata ⁊ suꝑ addita. ꝙ ẽdifica¬
bus. Et conuocauit salo mon in
et pͥncipes tͥbuum: a duces fami¬
liarũ: ad dedicationẽ templi. et
deferindam archã in illud. ꝙ ue¬
nerunt om̃s mense septimo .i. sep¬
lempnis. decimꝰ .s. dies: quo fiebat
expiatio: Pot̃ enĩ dici: templũ in
septembri dedicatum. quia totus
fere ẽ sollempnis. rege accełante.
ꝙ post dedicationẽ fecisse aliqua
utensilia quȩ deerant: mense oc¬
⁊ auo. & sic utrumq uerũ est. men¬
se octauo. ꝑfecta ẽ domus: in om̃i
oꝑe ⁊ utensilib. ⁊ tam̃ mense septi¬
⁊ leuite de cĩuitate dauid archam
tiũ ut ait iosephꝰ: alonge remotis
audiebat᷑. Rex uo ⁊ uniu̾sa multitu
⁊ nuniero  aronatũ fumꝰ alon¬
ge positis sentiebat᷑. Et intuleruã

Expanded text:
et in anno undecimo mense Ebul, id est Octobris, consummata est in omni opere suo, et in universis utensilibus, quae in imminenti erant necessaria. Post dedicationem enim plura fuerunt fabricata et superaddita. Et aedificabus. Et convocavit Salomon in et principes tribuum, et duces familiarum ad dedicationem templi, et ad efferendam arcam in illud . Et convenerunt omnes mense septimo, id est seplemnis, decimus scilicet dies quo fiebat expiatio. Potest tamen dici templum in Septembri dedicatum, quia totus fere solemnis est, rege accelerante, et post dedicationem fecisse aliqua utensilia, quae deerant mense Octavo, et sic utrumque verum est, quia mense Octavo perfecta est domus in omni opere, et utensilibus, et tamt levitae de civitate David arcam tium, ut ait Josephus, a longe remotis audiebatur. Rex vero et universa multitudet numero, et aromatum fumus a longe positis sentiebatur. Et intulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
it dictũ ꝓ oꝑe. & ẽ sensus. dixit dñs.
idest ope monstranit. Subiit aut̃ om̃s
quedam opinio fant̾astica. dominũ
localit̾ descendisse in templũ. Quã
amouit salomon.dicens. Nouimꝰ dũe:
quia fabricasti tibi domũ ꝑpetuam:
celũ ⁊ t̾ram. simul ⁊ mare. & flexo
utroq genu in t̾ram: coram omni
eccłia utramq manũ leuauit addm̃.¬

Expanded text:
it dictum pro opere. Et est sensus: « Dixit Dominus, » id est opere monstravit. Subiit autem omnes quaedam opinio phantastica, Dominum localiter descendisse in templum, quam amovit Salomon dicens: Novimus, Domine, quia fabricasti tibi domum perpetuam, coelum, terram simul et mare. Et flexo utroque genu in terra coram omni Ecclesia, utramque manum levavit ad
Abbreviated transcription (Latin):
ad abner filii beniamin: in cuneũ
unũ. Ꝙ ait abner ad ioab Hunquid
uis deseuire usq ad deletionem
frm̃ tuoꝵ : An ignoras: qd ñ gratis
morit᷑ uigulo qui ꝓuocat hostem:
Cessauit gͦ ioab ⁊ omĩs ex̾citus ꝑse¬
qui eos P orro: ab ner cũ suis noc¬
te illa transiens iordanẽ uenit ad
ysbosech in manaim Ioab uͦ ⁊ uiri
eiꝰ : tulerunt atael.⁊ sepelicrunt
eũ in sepulchro patͥs sui in bech

Expanded text:
ad Abner filii Benjamin in cuneum ad Abner filii Benjamin in cuneum unum, et ait Abner ad Joab. « Nunquid vis desaevire, usque ad deletionem fratrum tuorum. At ignoras, quod non gratis moritur jugulo, qui provocat hostem. » Cessavit ergo Joab, et omnis exercitus persequi eos. Porro Abner cum suis nocte illa transiens Jordanem, venit ad Isboseth in Manaim. Joab vero, et viri ejus tulerunt Asael, et sepelierunt eum in se
Abbreviated transcription (Latin):
stinũ bellũ int̾ hebreos Porro:
eg̾ssus ẽ abner ⁊ pueri eiꝰ de ca¬
stris: in gabaon: Ioab aut̃ ⁊ pueri
dauid: occurrerunt eis ad pisci
narent in medio exercituũ. & ap¬
p̃henso unꝰ quisq capite comparis
sui: defixit gladiũ in latus ꝯtrarii.
⁊ ceciderunt simul. Ob hoc dictus
ẽ locus ille: ager robustoꝵ Iosephꝰ
tam̃ uidet᷑ uelle: qd̾ pueri dauid
suꝑstites: oecidunt compares suos.
Ortum ẽ aut̃ bellũ int̃ reliquos. ⁊
fugit abner cũ suis Erant aut̃ ibi
uelo cissimꝰ quasi unꝰ de capreis:
ꝑ sequebat᷑ abner instantissime: Cui¬
abner. Noli me sequi. ne compellar
confodere te.⁊ ñ pot̾o leuare faciẽ
meã ad ioab Ille uͦ noluit decli¬
nare. & ꝑcussit eum abner in ing¬
ui ne auersa hasta .i. cũ ligno poste¬
riori. ñ cũ muerone haste: uł u̾sa
ad eũ hasta ꝑseq̃ntib aut̃ ioab et
abysai fugientẽ abner : sol occubu¬
it. & uenerunt ad collem aque du¬
ctus. in cuiꝰ sũmitate congͥgati sunł

Expanded text:
Hebraeos. Porro egressus est Abner et pueri ejus de castris in Gabaon. Joab autem et pueri David occurrerunt eis ad piscinnarent in medio exercituum, et apprehenso unusquisque capite comparis sui defixit gladium in latus contrarii, et ceciderunt simul. Ob hoc dictus est locus ille ager Robustorum. Josephus tamen videtur velle, quod pueri David superstites occiderunt compares suos. Ortum est autem bellum inter reliquos, et fugit Abner cum suis. Erant autem velocissimus, quasi unus de capreis, persequebatur Abner ui, ne compellar confodere te, et non potero levare faciem meam ad Joab. Ille vero noluit declinare, et percussit eum Abner in inguine aversa hasta, » id est cum ligno posteriori, non cum mucrone hastae, vel versa ad eum hasta. « Persequentibus autem Joab, et Abisai, fugiente Abner sol occubuit, et venerunt ad collem aquaeductus. » In cujus summitate congregati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcertacio int̾ hos reges. & dauid
crescente: alt̾ dec̾scebat: Natiq
de abigail.t̾xiꝰ: absalon de uxore
regis iessur. Quartꝰ: adonias. filiꝰ
agith. Quintꝰ. saphaciath. filiꝰ abi¬
gal. Sextus: iethan quẽ iosephus
uocat nathan. de egla uxore sua.
quã hebrei aiunt fuisse michol.
que sola drͣ uxor eiꝰ : quia in ado¬
lescencia pͥmã sortitꝰ est uxorem
Qd̃ ñ uidr posse stare. cũ in seq̃n¬
tib legat᷑ michol in ierłm subsan¬
filiꝰ de dd̃: usq ad diẽ mortis sue
quia in ip̃o partu occubuit. S
potuit fieri ut uicina partui.
de ierłm descend̾et in ebron. ut
ibi pareret. tanqͣm in pͥmitiuo

Expanded text:
certatio inter hos reges: et David crescente, alter decrescebat . Natiqude Abigail; tertius Absalon de uxore sur; quartus Adonias filius Aggith; quintus Saphatia filius Abital; sextus Jetthraam, quem Josephus vocat Nathan de Egla uxore sua, quam Hebraei aiunt fuisse Michol; quae sola dicitur uxor ejus, quia in adolescentia sua primam sortitus est uxorem. Quod non videtur posse stare cum in sequentibus legatur Michol in Jerusalem subsafilius de David, usque in diem mortis suae, quia in ipso partu occubuit. Sed potuit fieri, ut vicina partui de Jerusalem descenderet in Hebron, ut ibi pareret, tanquam in primitivo
Abbreviated transcription (Latin):
t̾cium : ⁊ ait. Copłabitur mͥ uir meus.
parere. ꝓ inde rachel inuidit sorori.
I ait ad iacob. da mͥ libos. alioqͥn mo¬
riar. Qui ait. Nunqͥd ego sũ deus: Et
illa. Si ñ de me: saltem deancilla nr̾a.
& dedit ei balam. in ꝯuigrũ. non in
uxorem: s ut ei uing̾etur. Peꝑit bala
filiũ. ⁊ dixit rachel. Iudicauit me do¬
minus .i. equauit me sorori. ⁊ ob hoc
dictus ẽ puer: dan .i. iuditiũ. Peꝑit
⁊ aliũ. & ait rachel. Comꝑata sũ soron.

Expanded text:
tium, et ait: Copulabitur mihi vir meus, parere. Proinde Rachel invidit sorori, et ait ad Jacob: Da mihi liberos, alioquin moriar. Qui ait: Nunquid ego sum Deus? Et illa: Si non de me, saltem de ancilla mea. Et dedit ei Balam in conjugium non in uxorem, sed ut ei jungeretur. Peperit Bala filium, et dixit Rachel: Judicavit me Dominus, id est aequavit me sorori; et ob hoc dictus est puer Dan, id est judicium. Peperit et alium, et ait Rachel: Comparata sum sorori,
Abbreviated transcription (Latin):
& ecce creditor uenit: ut tollat duos
filios meos ad seruiendũ sibi.  Rdit
helyseus. Quid habes in domo tua: Et
illa. Non habeo nisi parũ olei quo
ungar. Qui ait. Pete mutuo uasa ua¬
cua ñ pauea. et clauso hostio cũ fi¬
liis tuis mitte inde in omĩa uasa.
Dumq infund̾et mulier: crescebat
oleũ. & impletis uasis stetit .i. cresc̾e
cessauit. Qd̾ cũ accepissit helẏseus:
Tu aut̃ ⁊ filii tui uiuite de reliquo:

Expanded text:
 ecce creditor venit, ut tollat duos filios meos ad serviendum sibi. Et respondit Elisaeus: Quid habes in domo tua? Et illa: Non habeo nisi parum olei, quo ungar. Qui ait. Pete mutuo vasa vacua non pauca, et clauso ostio cum filiis tuis mitte inde in omnia vasa. » Dumque infunderet mulier, crescebat oleum, et impletis vasis stetit, id est crescere cessavit. Quod cum accepisset Elisaeus, tu autem et filii tui vivite de reliquo
Abbreviated transcription (Latin):
yses dicturꝰ de diliuo: p̃misit cãm
eiꝰ dicens. Cũ cepissent homines mul¬
tiplicari suꝑ t̾ram: uidert̃ filii d̾i .i.
filii seth religiosi: filias hominũ .i.
ue stirpe chain. & uicti ꝯcupiscen¬
tra: acceꝑunt eas uxores. ⁊ nati sunt
inde gigantes. Tempus quidẽ qñ hoc
fc̃m fu̾it: u̾trũ sub noe: uł ante: uł
multum. uł parum ante: ñ det̾minat:
Iosephus aut̃ dicit: qd̾ usq ad septi¬
mam gen̾ationẽ: boni ꝑmanserunt
fibii sech. Post: ad mala. ꝓlapsi sunt.
recedñtes: a sollempnitatib pat̾nis
⁊ ob hoc: ctm̃ cont̾ se irritauerunt.
coeuntes: miuriosos filios genuer̾t
qui ꝓpt̾ confidentiã fortitudinis: a¬
grecis gigantes dicti sunt Metho¬
dius causã diluuii .s. pecc̃a homi¬

Expanded text:
misit causam ejus dicens: Cum coepissent homines multiplicari super terram, viderunt filii Dei, id est Seth, religiosi, filias hominum, id est de stirpe Cain, et victi concupiscentia, acceperunt eas uxores, et nati sunt inde gigantes. Tempus quidem quando factum fuerit hoc utrum sub Noe, vel ante, vel multum, vel parum ante, non determinat. Josephus autem dicit quod usque ad septimam generationem boni permanserunt filii Seth, post ad mala progressi sunt, recedentes a solemnitatibus paternis, et ob hoc contra se Deum irritaverunt. coeuntes injuriosos filios genuerunt, qui propter confidentiam fortitudinis gigantes a Graecis dicti sunt. Methodius causam diluvii, homi
Abbreviated transcription (Latin):
lamech: sie in diluiuo ꝑierunt. Uł
notat Hebreus ita. Mulieres sue
sepe tractabant eũ male. Uñ ipse¬
iratus: dicebat eis se pati hȩc: ꝓ dupl¬
ci homicidio qd̾ fecerat. Terrebat eas tañ

Expanded text:
 in diluvio perierunt: vel notat. Hebraeus ait: Mulieres suae saepe male tractabant eum. Unde ipsiratus dicebat eis se pati hoc pro duplici homicidio quod egerat; tamen terrebat eas, subd
Abbreviated transcription (Latin):
orro: enocħ genuit irad. qui: ma¬
tatiel. qͣ: matusael. qͥ: lamech
unico: facta ẽ mulier. & deus ꝑos adȩ
occreu̾it: erut duo in carne una.
accepitq duas uxores. odam: ⁊ sellam.
Genit oda: iabel. qui adinuenit
portatilia pastoꝵ. tentoria: ad mu¬
tanda pascia: ⁊ greges: ordinauit.
⁊ caracterib distiuxit. Seꝑauitq¬
unicolores: agrege sparsi uelleris. &
culos: a maturiorib. & cõmixturas
certis temꝑib faciendas: intellexit.
tiũ cythara ⁊ organo. Non instrum̃¬
in delicias uert̾etur & quia audie¬
rat adam ꝓpħasse de duob iuditiis.
ne ꝑiret ars inuenta: scͥpsit eam in
solu̾e̾tur incendio. Marmoreã dicit
iosephus: adhuc ẽẽ in t̾ra sẏrica
Sella: genuit tubalchamn. qui fabra¬
tertam artem pͥmus inuenit. Res bel¬
licas: decent̾ exereuit. Sculpturas
oꝑm in metallis: in libidinẽ oculoꝵ
fabricaiꝯt. Quo fabricante: ubal de
quã inuentionẽ: greci pytagore at¬
tribuunt fabulose. Sicut ⁊ tubal.

Expanded text:
orro Henoch genuit Irad, qui Maviael, qui Mathusael, qui Lamech,unico facta est mulier, et Deus per os Adae decreverat: Erunt duo in carne una . Accepitque duas uxores Adam et Sellam. Genuitque Ada Jabel, qui adinvenit portatilia pastorum tentoria ad mutanda pascua, et greges ordinavit, et characteribus distinxit, separavitqunicolores a grege sparsi velleris, et culos a maturioribus, et commissuras certis temporibus faciendas intellexit. tium in cithara, et organo. Non instrumein delicias verteretur. Et quia audierat Adam prophetasse de duobus judiciis, ne periret ars inventa, scripsit eam in solveretur incendio. Marmoream dicit Josephus adhuc esset in terra Syriaca. Sella genuit Tubalcain, qui ferrariam artem primus invenit, res bellicas prudenter exercuit, sculpturas operum in metallis in libidinem oculorum fabricavit. Quo fabricante Tubal, dequam inventionem Graeci Pythagorae attribuunt fabulose, sicut et ex ope
Abbreviated transcription (Latin):
iorem: p̃dixit hoc mulierib suis.
sic. Qm̃ occidi iurũ in uulnus meũ:
⁊ adolescentẽ in liuorẽ meũ: septu¬
plum dabrt᷑ ultio de chain. de lamech
u̾o: septuagies septies. Lamech: uir
sagitanꝰ. diu uiuendo: caliguĩe ocu¬
lorum incurrit. & hñs adolescentẽ
ducẽ: dũ exerc̾et uenationẽ ꝓ de¬
lectatione tm̃: ⁊ usu pelliũ. quia
ñ erat usus carmũ aute dilũtuũ:
casu int̾fegt cham int̾ frictecta.
existimans feram. Quẽ qͥa ad uidi¬
tium iuuenis dirigens sagittam

Expanded text:
edixit hoc mulieribus suis sic: Quoniam occidi virum in vulnus meum, et adolescentem in livorem meum, septuplum dabitur ultio de Cain, de Lamech vero septuagies septies. Lamech vero vir sagittarius diu vivendo caliginem oculorum incurrit, et habens adolescentem ducem; dum exerceret venationem, pro delectatione tantum, et usu pellium, quia non erat usus carnium ante diluvium, casu interfecit Cain inter fructeta, aestimans feram, quem, quia ad indicium juvenis dirigens sagittam,
Abbreviated transcription (Latin):
cidendum: cõmisit alindum. Non in¬
dicans tam̃: eẽ nisi pastoris filiũ. filiũ
quidt̃ illiꝰ secretarii sui clanculo d̾edit
patri ad comedendicm. quia ñ obedie¬
rat ori eiꝰ. ⁊ post: id ip̃m indicauit ei
factum ẽ aut̃: ut astiagis trad̾et exci¬
tum illi secretario ad hostes expugnin¬
dos. ipse u̾o resedit in media. Porro:
ille ñ iminemor maleficii regis: ꝑsu¬
asit exercitui: ut spartacũ regem ꝑsi¬
luctetur astiages: hic ẽ her̾es Quo fado:
timins astiages: dariũ consobrinũ ad¬
optauit sibi in filiũ.  collecto exer¬
citu: cong̾ssus ẽ adu̾sus eyrum. q fu¬
gerunt perse. Uxores aut̃ eoꝵ ⁊ ma¬
tres egressȩ ad eos: ⁊ detectis posteru¬
rib suis. aiebant. Uultis ne infirt
in uteros matrũ: ⁊ renasci: hoc pu¬
dore excitati perse: acrit̾ redierunt
in hostes. & uictus ẽ astiages Cyrus
aut̃: magis exhibuit se illi nepotẽ:
qm uictorem. Nam regnũ hircanoꝵ

Expanded text:
cidendum, commisit alendum, non incidendum, commisit alendum, non indicans tamen esse nisi pastoris filium. Filium quidem illius secretarii sui clanculo dedit patri ad comedendum, quia non obedierat ori ejus, et post id ipsum indicavit ei. Factum est autem ut Astyages traderet exercitum illi secretario, ad hostes expugnandos, ipse vero recedit in Media. Porro ille non immemor maleficii regis persuasit exercitui, ut Spartacum regem Persicat: Licet reluctetur Astyages, hic est haeres. Quo facto, timens Astyages Darium consobrinum adoptavit sibi in filium, et collecto exercitu congressus est adversus Cyrum, et fugerunt Persae. Uxores autem eorum, et matres egressae ad eos, et detectis posterioribus suis aiebant: « Vultisne introire in uteros matrum, et renasci. » Hoc pudore excitati Persae, acriter redierunt in hostes, et victus est Astyages. Cyrus autem magis exhibuit se illi nepotem quam victorem: nam regnum Hircanorum
Abbreviated transcription (Latin):
pererat: supplicauit ei mulier: ut par¬
uulum deferret ei alendum.⁊ ꝓpͥum
puerũ: inuenit canem p̃bentem ei u¬
bera. ⁊ a feris. ⁊ auib defendentẽ. Cũꝙ.
tulisset eum ad uxorẽ: allusit ei tanqͣm
du notȩ. uocauitq puerũ: spartacum.
idist catulũ. Spartos enĩ ꝑsice. canem
sonat. Qui cum ee̾t gndiusculus: ⁊ pue.¬
ris ludentib factus ẽ rex eoꝵ. ꝙ con¬
tumaces: ⁊ inobedientes sibi: grauit̾
affligebat. Qd grauit̃ ferentes patris
coꝵ: u̾bum ditulerunt ad regem de fi¬
lio pastoris. Quẽ cum adnocasset rex:⁊
argueret eum qd̾ pueros plagasset:
ille intrepidus: se ut regem fecisse res¬
pondit. qł admiratus rex:⁊ quedã signa
gin̾is sui in eo dep̃hendens: ãscito pa¬
store secretius ueritatẽ rei agnouit:
uerũtamen: timor eiꝰ de nepote miti¬
gatus ẽ. estimans: qd u̾bum comectoꝵ
de regno: impletum ẽẽt in regno pue¬
rorum. a eidem cui pͥus cõmiserat oc¬

Expanded text:
pererat, supplicavit ei mulier, ut parpererat, supplicavit ei mulier, ut parvulum deferret ei alendum, et proppuerum, invenit Canem praebentem ei ubera, et a feris et avibus defendentem. Cumque tulisset eum ad uxorem allusit ei tanquam diu notae, vocavitque puerum Sparticum, id est catulum. Spartos enim Persica canem sonat. Qui cum esset grandiusculus, a pueris ludentibus factus est rex eorum, et contumaces et inobedientes sibi graviter affligebat. Quod graviter ferentes patres eorum, verbum detulerunt ad regem de filio pastoris. Quem cum advocasset rex, et argueret eum quod pueros plagasset, ille intrepidus se ut regem fecisse respondit. Et admiratus rex, et quaedam signa generis sui in eo esse deprehendens, ascito pastore secretius veritatem rei agnovit. Verumtamen timor ejus de nepote mitigatus est, aestimans quod verbum conjectorum de regno impletum esset in regno puerorum, et eidem cui prius commiserat oc
Abbreviated transcription (Latin):
ost mort̾ẽ darii medi: ꝙrus mo¬
narchiam tenuit orientis. cuiꝰ
sedem posuit apud persas. licet reg¬
num medoꝵ maiꝰ eẽt: ⁊ honorabilius.
ẽo qd̾ perse eum sublimau̾ant in re¬
gem. Iste fuit nepos darii: ex sorore.
nepos uͦ astiagis: ex filia. Porro: astrages
unicã huĩt filiã.⁊ uidit sõpniũ: qd̾ de
genitalib filie oriebat᷑ uitis. quȩ to¬
tam oceupabat asyam. & accepit a con¬
iectorib: se habiturũ nepotẽ ex filia:
qui dñs eẽt asye ⁊ ip̃m deiceret a reg¬
no. Qd timens: dedit filiã suã uxorem
militi plebeio. ne filius ex ea nascere¬
tur nobilis. ⁊ potens Pret̾ea: filiam
pͣgnantem adsciuit. ⁊ natum ex ea fi¬
lium: cuidam participi archanorum
t᷑didit occidendum. Qui credens reg¬
num tnsiturum ad filiã: filiũ ipsiꝰ
ueritus ẽ occidere. & uni de pastorib
regis tdidit paruulũ: exponendũ in
nemore. Qui cũ exposuisset eum: ⁊ id
indicasset uxori quȩ in dieb illis pe¬

Expanded text:
ost mortem Darii Medi, Cyrus monarchiam tenuit Orientis, cujus sedem posuit apud Persas; licet regnum Medorum majus esset et honorabilius, eo quod Persae eum sublimaverant in regem. Iste fuit nepos Darii ex sorore, nepos vero Astyagis ex filia. Porro Astyages unicam habuit filiam, et vidit somnium, quod de genitalibus filiae oriebatur vitis, quae totam occupabat Asiam, et accepit a conjectoribus se habiturum nepotem ex filia, qui dominus esset Asiae, et ipsum dejiceret a regno. Quod timens dedit filiam suam uxorem militi plebeio, ne filius ex ea nasceretur nobilis et potens. Praeterea filiam praegnantem ascivit, et natum ex ea filium, cuidam participi arcanorum tradidit occidendum. Qui credens regnum transiturum ad filiam suam, filium ejus veritus est occidere, et uni de pastoribus regis tradidit parvulum exponendum in nemore. Qui cum exposuisset eum, et id indicasset uxori, quae in diebus illis pe
Abbreviated transcription (Latin):
bro cronicoꝵ uidet᷑ obloqui p̃di¬
ctis. Scd̾m annũ darii filii ythaspis
dicens fuisse: septuagesimũ. scdm
auctoritatẽ ⁊achariẽ. eui sed̾o anno¬
darii scribens: audiuit uirũ stantem
inter mirceta. dicentẽ. Dnẽ ex̾cituum.
usꝙ quo tu ñ miserebis ierłm: ⁊ ur¬
bium iuda. quib iratus es: Iste rã
septuagesimꝰ annꝰ ẽ. & post pauca.
dicens. & ꝑseu̾auit captiuitas annis
.lxx. etiã usq ad scd̾m annũ darii filii
lationis templi. dicens. Scd̾m ñ nul¬
los: usq in annũ uiscesimũ eyri col
cimo iosie usq ad pͥmum annũ cyri:
consonat glosa ierommi suꝑ erechielĩ
ubi agit᷑ de dormitione suꝑ latus dex¬
trum. dicens. Qd̾ pͥmo anno eyri:
fluxerant anni desolationis tẽpli.
.xxx. Porro: prior opinio de anno. lixͣ¬
annꝰ ẽ. Quȩ forte detminari pot̾. ut
iam: accipiat᷑ de p̃terito. Q̃ diceret.
Septuagesimꝰ annꝰ iste: notus. s. ⁊ fa¬
mosus: iam dui ẽ forte: dictusẽ in

Expanded text:
bro Chronicorum, videtur obloqui praedictis, secundum annum Darii filii Hystaspis dicens fuisse septuaginta, secundum auctoritatem Zachariae, qui secundo annoDarii scribens audivit virum, stantem inter myrteta, dicentem: « Domine exercituum, usquequo non misereberis Jerusalem, et urbium Judae, quibus iratus es . » Iste jam septuagesimus est annus. Et post pauca: dicens: Et perseveravit captivitas annis septuaginta usque ad secundum annum Darii filii lationis templi, dicens: Secundum nonnullos, usque ad annum vigesimum Cyri collcimo Josiae, usque ad primum annum Cyri cconsonat glossa Hieronymi super Ezechielem, ubi agitur de dormitione super latus dextrum dicens, quod primo anno Cyri, fluxerant anni desolationis templi triginta. Porro prior opinio de anno septannus, quod forte determinari potest, ut jam accipiatur de praeterito, quasi dicat: Septuagesimus annus iste, notus scilicet et famosus jamdiu est. Forte dictus est in
Abbreviated transcription (Latin):
lonis.⁊ suꝑ gentẽ illam: iniquita¬
tem eoꝵ. dicit dñs. ⁊ ponã t̃ram in
solitudines sempit̃nas Ex hac au¬
tem auctoritate fabulant᷑ iudei:
ut supͣ diximꝰ: exultasse balthasar.
et conuiuiũ fecisse. hic aut̃ loqui¬
tur ieremias: de .lxx. annis: ñ cap¬
tiuitatis: s iniquitatis nabuchod̾.
ex quo cepit oppͥmere finitimas na¬
tiones huic oppinioni attestatur
affricanꝰ.agens de neena :⁊ uicesi¬
mo anno regis artaxersis. dicens.
Co temꝑe : regni ꝑsarũ.cxu. auni¬

Expanded text:
tem istam iniquitatem eorum, dicit Dominus, et ponam terram in solitudines sempiternas . » Et hac autem auctoritate fabulantur Judaei, ut supra diximus, exsultasse Baltassar, et convivium fecisse. Hic autem loquitur Jeremias de septuaginta annis, non captivitatis, sed iniquitatis Nabuchodonosor, ex quo coepit opprimere finitimas nationes. Huic opinioni attestatur Africanus agens de Nehemia, et vicesimo anno regis Artaxerxis dicens: Eo tempore regni Persarum c
Abbreviated transcription (Latin):
liqui uͦ. erant serui ⁊ ancillȩ ⁊ ho¬
mines grn̾is ꝓmiscui Et remisit
geratoria. quoꝵ usum ñ legi As¬
cenderunt ⁊̃ quidã cũ eis: Aicentes
se ẽẽ de genere sac̾dotum sumq¬

Expanded text:
liqui vero erant servi, et ancillae et homines generis promiscui. Et remisit geratoria, quorum usum non legi. Ascenderunt etiam quidam cum eis, dicentes se esse de genere sacerdotum
Abbreviated transcription (Latin):
annus septuagesimꝰ relaxan¬
de captiuitatis: quẽ p̃dixit ieremi¬
as Nam ⁊ ieronimꝰ: primũ annũ
eyri dicit fuisse septimũ septime
decaddis. Itaq t̃cius annꝰ eyri: fuit
septuagesimꝰ. ciii consonat iosephꝰ.
dicens. Primo anno imꝑii eyrr᷑ sep¬
tuagesimꝰ concurrebat .i. imminebat:
de eodem legit᷑ in ꝑalipomenon. Si
quis euaserat gladiũ ductus in ba¬
bilonẽ: seruiuit regi ⁊ filiis eiꝰ. do¬
nec imꝑaret rex ꝑsarum.⁊ ꝯpleret᷑
sermo ieremie.⁊ celebraret t̾ra sab¬
anno pͥmo darii: intellexi nume
direxit ad t̃nsmig̃tionẽ. Cum cepe¬
rint inquit impleri.lxxͣ. anni: ui¬
sitabo ⁊ reducã uos ad locũ istũ:
Alibi tñ uidet᷑ uelle ieremias:

Expanded text:
annus septuagesimus relaxandae captivitatis, quam praedixit Jeremias . Nam, et Hieronymus primum annum dicit Cyri fuisse septimum septimae decadis. Itaque tertius annus Cyri, fuit septuagesimus, cui consonat Josephus, dicens: Primo anno imperii Cyri septuagesimus concurrebat, id est imminebat. De eodem legitur in Paralipomenon : Si quis evaserat gladium, ductus in Babylonem, servivit regi et filiis ejus, donec imperaret rex Persarum, et compleretur sermo Jeremiae, et celebraret terra SabAnno primo Darii, intellexi numerdirexit ad transmigrationem. « Cum coeperint, inquit, impleri septuaginta anni, visitabo, et reducam vos ad locum istum . » Alibi tamen videtur velle Jeremias,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħe exhortationẽ: pͥmi surrexe¬
runt uiri iuda: ut ascend̾ent in
ierłm. Postea u̾o uiri beniamin.
⁊ leuite. ꝓpt̾ea: ut dicit iosephꝰ
a iuda cognominati st̃ udei. husͦ
enĩ nominis: plures fuerunt cause
Suꝑ turrim babel legit᷑: qd̾ a de¬
dan qui cognominatꝰ ẽ uidas: di¬
cti st̃ iudei. Alibi: qd̾ a uida filio
iacob. Alibi: qd̾ a uida machabeo.
tabant᷑. s paucos inuenerunt qui
assentirent eis. & ꝓpt̾ea : tam in ex¬
hortatione: qͣm in apparatu: tres
annos compleuerunt. Igit᷑ in t̾cio
anno cyri egressi sunt: sub ⁊oroba¬
bel duce: ⁊ iħu magno sac̾dote. ad¬
hortantib eos: zacharia ꝓpħa. et
aut̃ circit̾ qͥnq̃ ginta milia. fuert̃

Expanded text:
prophetae exhortationem primi surrexeprophetae exhortationem primi surrexerunt viri Juda, ut ascenderent in Jerusalem, postea vero viri Benjamin et Levitae. Propterea, ut dicit Josephus, a Juda cognominati sunt Judaei. Hujus enim nominis plures fuerunt causae; super turrim Babel legitur, quod a Dedam, qui cognominatus est Judas, dicti sunt Judaei; alibi quod a Juda filio Jacob; alibi quod a Juda Machabaeo. tabantur, sed paucos invenerunt, qui assentirent eis, et propterea tam in exhortationem quam in apparatu, tres annos compleverunt. Igitur in tertio anno Cyri regressi sunt sub Zorobabel duce, et Jesu magno sacerdote, adhortantibus eos Zacharia propheta, et autem circiter quinquaginta millia. Fu
Abbreviated transcription (Latin):
nib iudeis qui erant in unuierso
regno suo. ⁊ licentiã redeundi in iui¬
deam. ⁊ edificandi domũ dñi. Exci
p̃hendi dext̾am: subiciã gentes. ⁊ reg¬
na. ip̃e reedificabit domũ meã in
ierłm ut gͦ hanc munificam scͥptu¬
ram impleret: etiã scͥpturã lib̾ta¬
tis ⁊ licentie traduxit in uniu̾sum
regnũ suũ. dicens. Omĩa regna t̾re
deddit mͥ dñs ds cęli. Credo hunc ẽẽ:
quẽ gens isrł ad orat: In hac epła hor¬
tatus ẽ ⁊̃ iudeos: ut ascend̾ent in
iudeã. ⁊ qui nollent ascendere: suia¬
rent ascendentes. in pecunia. uesti¬
bus. ⁊umentis. Porro: clarissus
uideoꝵ habitabant in babilonia .i.
in t̾ra babilonis. euerse Babilon .N.
ꝓprie nom̾ ẽ ciuitatis. Babilonta
uero: nom̃ regionis. licet unũ ꝓ al¬
tero sepe legat᷑. Inter eos ⁊acharias
natus in caldea iam ꝓpħabat. hic
benedixit salathiel in filio. uocans
ster babilonis Qd. bic erit magister
captiuitatis babilonice Ad hui

Expanded text:
nibus Judaeis, qui erant in universo regno suo, et licentiam redeundi in Judaeam, et aedificandi domum Domini. Excitprehendi dexteram, subjiciam ei gentes, et regna. Ipse reaedificabit domum meam in Jerusalem . Ut ergo hanc munificam scripturam impleret, et scripturam libertatis et licentiae traduxit in universum regnum suum, dicens: « Omnia regna terrae dedit mihi Dominus Deus coeli, credo hunc esse quem gens Israel adorabat. » In hac epistola hortatus est etiam Judaeos ut ascenderent in Judaeam, et qui nollent ascendere, juvarent ascendentes in pecunia, vestibus et jumentis. Porro clarissimi Judaeorum habitabant in Babylonia, id est in terra Babylonis eversae. Babylon enim proprie nomen est civitatis, Babylonia vero nomen regionis, licet unum pro altero saepe legatur. Inter eos Zacharias natus in Chaldaea jam prophetabat. Hic benedixit Salathiel in filio, vocans ster Babylonis. Quasi dicat: Hic erit magister captivitatis Babylonicae. Ad hujus
Abbreviated transcription (Latin):
nia uasa dñi. ⁊ reducã omnẽ tns¬
mig̃tionẽ iude ꝙ ait ieremias.
tam̃: audi anania. Non misit
anno morieris post duos men¬
ses dierũ. ł mortuus ẽ ananias
in anno illo: mense septimo:
Nan hoc p̃dix̾at ysaias in mense
qͥnto. Territꝰ aut̃ sedechias ad mor¬
tem ananie: misit nuncios in
babilonẽ cũ tͥbuto. ꝙ misit ie¬
remias epłam in manib nunci¬
orum secreto: ad omnẽ transmi¬
gͣtionẽ iude. dicens. hec dic̃ dñs.
sdificate domos. ⁊ plantate or¬
tos. ducite. ⁊ tͣdite nuptui ⁊ que¬
rite pacẽ ciuitatis: ad quã trans¬
migͣre uos feci. & orate ꝓ ea dm̃i.
qͥa in pace illiꝰ: erit pax ur̃a

Expanded text:
nia vasa Domini, et reducam omnem transnia vasa Domini, et reducam omnem transmigrationtamen audi, Hanania. Non misit anno morieris post duos menses dierum. Et mortuus est Hananias in anno illo mense septimo Nam hoc praedixerat Jeremias in mense quinto. Territus autem Sedecias ad mortem Hananiae, misit nuntios in Babylonem cum tributo. Et misit Jeremias epistolam in manibus nuntiorum secreto, ad omnem transmigrationem Judae, dicens: « Haec dicit Dominus: Aedificate domus, et plantate hortos, ducite, et tradite nuptui, et quaerite pacem civitatis, ad quam transmigrare vos feci, et orate pro ea Deum quia in pace illius e
Abbreviated transcription (Latin):
anno qͣrto regni sedechie: miseruił
ad eũ nuncios: rex edon. rex moab.
rex amon. rex tyri. rex sydonis. pe¬
tentes: ut parit̃ fed̾ati: unanimi¬
ter tͥbuta negarent regi babilonis.
ꝙ dixit dñs ad ieremiã Fac tͥ cathe¬
nas ligneas .i. retortas.ui. ⁊ pones
uña in collo tuo. ⁊ alias .u. dabis
⁊ dedi eã ei qui placuit in ocłis
meis ⁊ nunc dedi om̃s t̾ras istas
in manu nabuchod̾. serui mei
Gens aut̃ ⁊ regnũ quȩ ñ seriuerit
ei: in gladio ⁊ fame ⁊ peste uisita¬
bo suꝑ eos. Nolite audire uerba ꝓ¬
pħaꝵ dicentiũ uobis: non ieriue¬
tis regi babilonis. ne ꝑeatis cum
eis W cũ complesset ierem ias
mandatũ dñi corã sedechia: ana¬
nias ꝓpħa de gabaon: tulit cathe¬
nam de collo ieremie. ⁊ confregit
eã.dicens. Hȩc dicit dñs. Sic con¬
fringã iugum regis babilonis:
de collo istaꝵ gentiũ: post duos
annos dierũ. ⁊ referri faciã om¬

Expanded text:
anno quarto regni Sedeciae, miserunt anno quarto regni Sedeciae, miserunt ad eum nuntios rex Edom, rex Moab, rex Tyri, rex Amon, rex Sidonis, petentes, ut pariter foederati, unanimiter tributa negarent regi Babylonis. Et dixit Dominus ad Jeremiam: « Fac tibi catenas ligneas, id est retortas sex, et pones unam in collo tuo, et alias quinque dabis et dedi eam ei qui placuit in oculis meis, et nunc dedi omnes terras istas in manu Nabuchodonosor servi mei. Gens autem et regnum, quae non servierit ei, in gladio, fame, et peste visitabo super eos. Nolite audire verba prophetarum dicentium vobis: Non servietis regi Babylonis, ne pereatis cum eis. Et cum complevisset Jeremias mandatum Domini coram Sedecia, Hananias propheta de Gabaon, tulit catenam de collo Jeremiae, et confregit eam, dicens: Haec dicit Dominus: Sic confringam jugum regis Babylonis de collo istarum gentium post duos annos dierum, et referri faciam om