comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inpeccatis: Memento illius psalmi: Ne
declines cor meum inuerba maligna.
adexcusandas excusationes inpeccatis:
cum hominib oꝑantib iniquitatem:
Adhenĩ magni uii sunt. qui pretendunt
peccata sua: magni sunt & qui nume¬
rant sydera. & qui computant stellas
& tempora: & dieunt quis. quandout
peccet uł bene uiuat: & quando mars
faciat homicidium. et uenus adulteri¬
um: Magni uiri. docti. et elec̾ti uiden¬
tur ẽẽ in hoc scło s qͥd ait inpsalmo:
Ne declines cor meum inuerba mala. cũ
hominib oꝑantib iniquitatem: & ñ
cominuinicabo cum electis eoꝵ. Dieant
illi electos et doctos numeratores syde¬
rum: dicant illi sapientes eos qui quasi
digerunt indigitis facta hũmana: &
describunt de stellis mores humanos:
Cum libero arbitrio me creauit ds̃: si
peccaui. ego peceaui: ut ñ solum pro¬
nunciem iniquitatem meam dño: s
aduersum me. ñ aduersus eum Ego
dixi. dñe intserere mei Clamat eger

Expanded text:
in peccatis: memento illius psalmi: Ne in peccatis: memento illius psalmi: Ne declines cor meum in verba maligna ad excusandas excusationes in peccatis, cum hominibus operantibus iniquitatem. At enim magni viri sunt, qui defenduat peccata sua; magni sunt et qui numerant sidera, et qui computant stellas et tempora, et dicunt quis quando vel peccet vel bene vivat, et quando Mars faciat homicidam, et Venus adulteram: magni, docti viri, et electi videntur in hoc saeculo. Sed quid ait in psalmo? Ne declines cor meum in verba mala, cum hominibus operantibus iniquitatem, et non communicabo cum electis corum . Dicant illi electos et doctos numeratores siderum, dicant illi sapientes eos qui quasi digerunt in digitis fata humana, et describunt de stellis mores humanos. Cum libero arbitrio me creavit Deus: si peccavi, ego peccavi: ut non solum pronuntiem iniquitatem meam Domino, sed adversum me, non adversus eum. Ego dixi, Domine, miserere mei: clamat aeger
Abbreviated transcription (Latin):
caus suis: dicunt. ds̃ hoc uoluit: Si .ni.
homo dicat. ñ feci: aut hoc factum qͦd
arguis. ñ ẽ peccatum: ñ ꝓnunciat nec
aduersum se nec aduersum dm̃: Si
dicat. feci prorsus. & peccatum ẽ s ds̃
hoc uoluit. qͥd ego feci: hoc ẽ ꝑnun¬
ciare aduersus dm: forte dicatis. Nemo
hoc dicit: Quis ẽ qui dicat ds̃ hoc uo¬
luit: Multi et hoc dicunt: s et qui ñ
hoc dicunt: et aliud dicunt. Quid di¬
cunt: fatũ mͥ fecit: stellȩ mn fecerunt.
lta iam ꝑcircuitum addm̃ uolunt
ꝑuenire: Pcucuitum uolunt ꝑueni¬
re addm̃ accusandum: qui nolunt de
compendio fugere et uenire addeum
placandum: & dicunt. fatum m fec̃
Quid ẽ. fatum: Stellȩ m̃ fecerunt. Quid
sunt stellȩ: Certe istȩ qͣs incęlo conspi¬
cimus: & qͥs eas fecit: ds. Qiuis eas or¬
dinauit: Os: Ergo uides qͥd uoliusti
dicere: Ds̃ fecit ut peccarem: Ita ille
iniustus. tu iustus: quia nͥ ille fecisset.
tu ñ peccasses Tolle istas excusationes

Expanded text:
catis dicunt, Deus hoc voluit. Si enim catis dicunt, Deus hoc voluit. Si enim homo dicat, Non feci; aut, Hoc factum quod arguis non est peccatum: non pronuntiat nec adversum se, nec adversus Deum. Si dicat, Prorsus feci, et peccatum est, sed Deus hoc voluit, quid ego feci? Hoc est pronuntiare adversus Deum. Forte dicatis, Nemo hoc dicit: quis est qui dicat, Deus hoc voluit? Multi et hoc dicunt: sed et qui hoc non dicunt, quid aliud dicunt, qui dicunt, Fatum mihi fecit, stellae meae fecerunt? Ita jam per circuitum ad Deum volunt pervenire. Per circuitum volunt pervenire ad Deum accusandum, qui nolunt de compendio venire ad Deum placandum, et dicunt, Fatum mihi fecit. Quid est fatum? Stellae meae fecerunt. Quid sunt stellae? Certe istae quas in coelo conspicimus. Et quis eas fecit? Deus. Quis eas ordinavit? Deus. Ergo vides quod voluisti dicere, Deus fecit ut peccarem. Ita ille injustus, tu justus: quia nisi ille fecisset, tu non peccasses. Tolle istas excusationes
Abbreviated transcription (Latin):
Quiddã contrariũ illi taciturnitati di
Quid dixisti: P ronunciabo adu̾sum
me iniusticias meas dño: & tu remis¬
sti impietatem cordis mei Dixi Ed
dixisti: Non iam ꝓnunciat: P mittt
se ꝓnunciaturum: et ille iã dimititi
Attendite frs̃. Magna res Dixit ꝓnun
ciabo. ostendit quia nondum pro
nunciauerat ore. s corde ꝓnunciaue¬
rat: hoc ipsum dicere ꝓnunciabo:
ꝓnunciare ẽ Ideo & tu remisisti im¬
pietatem cordis mei. Confessio uͦ med
ados nondum uenerat: Dixerã enim
ꝓnunciabo aduersum me Uerun¬
tamen ds̃ audiuit uocẽ cordis mer¬
U ox mea inore nondum erat. s aus
dĩ iam incorde erat Tu remisisti un¬
pietatem cordis mei: quia dixi ꝓnun¬
ciabo: Et non suffecerat: dixi ꝓnuncia¬
bo iniusticiam meam dño: Non sine
causa dixit: ꝓnunciabo aduersum me
Et hoc inter est. Multi enim ꝓnunciãt
iniquitatem suã: s aduersus ipsum
dñm dm: Nuando inueniuntur inpec¬

Expanded text:
Quiddam contrarium illi taciturnitati. Dixi. Quiddam contrarium illi taciturnitati. Dixi. Quid dixisti? Pronuntiabo adversum me injustitiam meam Domino; et tu dimisisti impietatem cordis mei. Dixi. Quid dixisti? Non jam pronuntiat, promittit se pronuntiaturum; et ille jam dimittit. Attendite, fratres; magna res: dixit, Prontiabo, ostendit quia nondum ore pronuntiaverat, sed corde pronuntiaverat. Hoc ipsum dicere Pronuntiabo, pronuntiare est: ideo et tu dimisisti impietatem cordis mei. Confessio ergo mea ad os nondum venerat; dixeram enim, Pronuntiabo adversum me: verumtamen Deus audivit vocem cordis mei. Vox mea in ore nondum erat, sed auris Dei jam in corde erat. Tu dimisisti impietatem cordis mei; quia dixi, Pronuntiabo. 16. Sed non suffecerat: non dixit, Pronuntiabo injustitiam meam Domino: non sine causa dixit, Pronuntiabo adversum me: et hoc interest. Multi enim pronuntiant iniquitatem suam, sed adversus ipsum Dominum Deum: quando inveniuntur in pec
Abbreviated transcription (Latin):
mendũ ẽ: fortis adillum subleuandũ:¬
Ergo qm̃ die ac nocꝰte grauata ẽ suꝑ
me manus tua: conuersus sum in
erumpna. dum configitur spina
Exipsa aggrauatione manus tuȩ. ex
ipsa humiliatione. conuersus sum in
erumpna. factus miser: confixa est mͥ
spina: puncta ẽ conscientia mea: Quid
factum ẽ cũ configeretur spina: Datꝰ¬
suam & ille qui tacuerat confessionẽ¬
peccati sui. ut clamando indefensionẽ
peccati sui inueterasceret uirtus eius.
id ÷ ossa eius conuerterent᷑ inuetustatẽ
mͦ qͥd fecit confixa spina: Peccatum
te quid sequatur Uidete si ñ ipse dicit
eccatũ meũ cognoui: et iniusticiam
meam non oꝑui: hoc iã dudũ dicebã:
Noli oꝑire tu: et oꝑit ds: Beati quoꝵ remi¬
se sunt iniquitates: et quoꝵ tecta sunt
peccata Qui tegunt peccata: nudant᷑
Iste autẽ nudauit: ut cooꝑirẽtur: Ini¬
quitatem meã ñ oꝑui Quid ẽ. ñoꝑui
Iam dudum taciierã Modo qͥd dixi

Expanded text:
emendum, fortis ad illum sublevanduemendum, fortis ad illum sublevandum die ac nocte gravata est super me manus tua: conversus sum in aerumna mea, dum configeretur spina. Ex ipsa aggravatione manus tuae, ex ipsa humiliatione conversus sum in aerumna mea, factus sum miser, confixa est mihi spina, compuncta est conscientia mea. Quid factum est cum configeretur spina? Datnfirmitatem, qui tacuerat confessionepeccati sui, ut clamando in defensione peccati sui inveterasceret virtus ejus, id est, ossa ejus converterentur in vetustatem, modo quid fecit confixa spina? Peccatum equitur: videte si non ipse dicit, Peccatum meum cognodudum dicebam: Noli operire tu, et operit Deus. Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata. Qui tegunt peccata, nudantur: iste autem nudavit, ut cooperiretur. Iniquitatem meam non operui. Quid est, non operui? Jam dudum tacueram: modo quid? Dixi.
Abbreviated transcription (Latin):
telligentia: Nicħ preter se respicit ut
displiceat sibi: qͥ agnoscit se Modo ay¬
dietis: ut sanemini: Beatus uir cui ñ
imputauit dñs peccatum: nec est in
ore eius dolus Qm̃ tacui inueteraue¬
runt ossa mea: aclamando tota die:
Qm̃ die ac nocte grauata ẽ. suꝑ me ma¬
nus tua: Qͥd ẽ grauata ẽ suꝑ me manꝰ
tua: Magna res fr̃s: Respicite illam
sententiam rec̾tam int̃ duos: phariseũ
et publicanum. Qͥd dictum ẽ. depha¬
riseo: Qm̃ humiliat᷑: Qͥd dictũ est de
publicano: Qm̃ exaltatur: Quare ille-
humiliatur: Quia exaltauit sez Qre
iste exaltatur:Quia humiliauit sez
Ergo ut exaltantẽ se humiliet ds̃: gra¬
uat suꝑ illum manum suam Nolu¬
it se humiliare confessione iniquita¬
tis suȩ: humiliatꝰ ẽ pondere manus
di: Quando ille ꝑferret manum gra¬
uem humiliantis: Quã leius fuit
manus subleuantis: Sicut millo for¬
tis: sic et millo fortis fortis adillũ p̃¬

Expanded text:
telligentia: nihil praeter se respiciet, et telligentia: nihil praeter se respiciet, et displicebit sibi, quia agnoscit se. Modo audietis, ut sanemini. 14. Beatus vir cui non imputavit Dominus peccatum, nec est in ore ejus dolus. Quoniam tacui, inveteraverunQuoniam die ac nocte gravata est super me manus tua. Quid est, gravata est super me manus tua? Magna res, fratres. Respicite illam sententiam rectam inter duos, Pharisaeum et Publicanum. Quid dictum est de Pharisaeo? Quoniam humiliatur. Quid dictum est de Publicano? Quoniam exaltatur. Quare ille humiliatur? Quia exaltavit se. Quare iste exaltatur? Quia humiliavit se. Ergo ut exaltantem se humiliet Deus, gravat super illum manum. Noluit humiliari confessione iniquitatis suae, humiliatus est pondere manus Dei. Quando ille perferret manum gravem humiliantis? Quam levis fuit manus sublevantis! Et in illo fortis, et in illo fortis: fortis ad illum pr
Abbreviated transcription (Latin):
nem: Tacui enim dixit: ñsũ confess
Ibi oportebat ut loqueretur Taceret
merita sua: clamaret peccata sua: Nc̃
autem ꝑuersȩ tacuit peccata sua cla¬
mauit merita sua: & quid illi conti¬
git: Inuettrauerunt omnia ossa ciꝰ¬
ntendite. quia si clamaret pecc̃a sua.
& taceret merita sua. innouarentur
mus Modo autem quia inse uolu¬
it et̃ firmus. factus ẽ infirmus. & in¬
ueterauerunt ossa eiꝰ Remansit inue¬
tustate: qͥ noluit confitendo amare no
uitatẽ Qui enim fuint noui. nostis
fr̃s: qͥa beati quoꝵ remissȩ sunt iniqͥ¬
tates: & quoꝵ tecta sunt peccata: No¬
luit iste sibi dimitti iniquitates: ex¬
aggerauit: defendit illas: iactauit me¬
rita sua. Ergo qm̃ tacuit aconfessio¬
ne: inueterauerunt omĩa ossa eius acla¬
mando tota die Qͥd ẽ aclamando to
ta die: ꝑseuerando tota die indefen¬
sione peccatoꝵ suoꝵ & tam̃ uidete qͣt
sit: qui cognoscit se: Erit enim mͦ inĩ¬

Expanded text:
nem. Tacui enim dixit, non sum confessus. nem. Tacui enim dixit, non sum confessus. Ibi oportebat ut loqueretur; taceret merita sua, clamaret peccata sua: nunc autem perverse tacuit peccata sua, clamavit merita sua. Et quid illi contigit? Inveteraverunt ossa ejus. Intendite quia si clamaret peccata sua, et taceret merita sua, innovarentur mus. Modo autem quia in se voluit esse firmus, factus est infirmus, et inveteraverunt ossa ejus. Remansit in vetustate, qui nolu Qui enim fiunt novi, nostis, fratres: quia, Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata. Noluit iste sibi dimitti iniquitates, exaggeravit, defendit illas, jactavit merita sua. Ergo quoniam tacuit a confessione, inveteraverunt ossa ejus. A clamando me tota die. Quid est, A clamando me tota die? Perseverando in defensione peccatorum suorum. Et tamen videte qualis sit, quia agnoscit se. Erit enim modo in
Abbreviated transcription (Latin):
nullis peccatis esset: ipsa suꝑbia graue
crimen erat: et tam̃ ille ecce omnia di¬
cebat: Quis tandẽ sine peccato: Quis
głabitur castum se habere cor:aut quis
głabitur mundum se ẽẽ apeccatis: ha¬
bebat gͦ ille peccata: s ꝑuersus & nesciẽs
qͦ ꝑ uenisset: Erat tanquã instatione
medici curandus: & sana menbra osten¬
debat: uulnera tegebat: Ds̃ gͦ tegat
uulnera: noli tu: Nam si tu tegere uo¬
lueris erubescens: medicus ñ curabit:
Medicus tegat & curet Emplastro enim
tegit: Subtegmine medici sanatur
uulnus: subtegmine uulnerati celat᷑
uulnus: Cui celas: qͥ nouit omnia:¬
taq hic fr̃s. uidete qͥd dixit Qm̃ ta
cui inueterauerunt ossa mea: aclam¬
mando tota diez Quid ẽ. hoc: Quasi
contrariũ uidet᷑. Om̃ tacui inuetera¬
uerunt ossa mea: aclamando Si acda¬
mando: quomͦ tacuit: ⁊acuit quid¬
ꝓficeret: ñtacuit unde deficeret: Ta¬
cuit confessionem: clamauit p̃sũptio¬

Expanded text:
ullis peccatis esset, ipsa superbia grande ullis peccatis esset, ipsa superbia grande crimen erat: et tamen ecce illa omnia dicebat. Quis tandem sine peccato? Quis gloriabitur castum se habere cor, aut quis gloriabitur mundum se esse a peccatis ? Habebat ergo ille peccata; sed perversus, et nesciens quo venisset, erat tanquam in statione medici curandus, et sana membra ostendebat, vulnera tegebat. Deus tegat vulnera; noli tu. Nam si tu tegere volueris erubescens, medicus non curabit. Medicus tegat, et curet; emplastro enim tegit. Sub tegmine medici sanatur vulnus, sub tegmine vulnerati celatur vulnus. Cui celas? Qui novit omniataque hic, fratres, videte quid dixit: Quoniam tacui, inveteraverunt ossa mea, a clamando me tota die. Quid est hoc? Quasi contrarium videtur, Quoniam tacui, inveteraverunt ossa mea a clamando. Si a clamando, quomodo tacuit? Tacuit quidproficeret, non tacuit unde deficeret; tacuit confessionem, clamavit praesumptio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbo: Nonius adte adtendere: ego atten¬
do: Uis autem ut non attendam: Tu¬
te attende: Ideo publicanus ñ audebat
ocłos adcȩlum leuare. quia se ipsum
intuebatur: conscientiã suã puniebat.
pse sibi iudex erat. ut ille intercederet:¬
& ipse se puniebat. ut ille liberaret: Ipse
accusabat. ut ille defenderet: Adeo de¬
fensus ẽ. quia dixit ꝓillo sententiam:
descendit iustificatus publicanus ille
magis quam ille phariseus: quia om̃is
qui se exaltat humiliabitur: & qui se
humiliat exaltabitur: Attendit se in¬
quit: et ego nolui attendere: Audiui di¬
centem. auerte ocłos tuos apeccatis me¬
is. Quis ẽ enim qui ulud dixit: nͥ qͥ
etiam illud dixit. quia iniquitatem
meam ego agnosco: Itaq fr̃s mei: erat
et phariscus ule pecator: Non enĩ qͥa
dicebat non sum sicut cȩteri homines.
iniusti. raptores. adulteri: neq quia
ieiunabat bis insabbato. neq: quia de¬
cunas dabat: ñ erat peccator. Qđ si in

Expanded text:
perbo, Non vis ad te attendere? ego attenperbo, Non vis ad te attendere? ego attendo. Vis autem ut non attendam? tu attende. Ideo Publicanus non audebat oculos ad coelum levare; quia seipsum intuebatur, conscientiam suam puniebat: ipse sibi judex erat, ut ille intercederet; ipse puniebat, ut ille liberaret; ipse accusabat, ut ille defenderet. Adeo defendit cum, quia dixit pro ipso sententiam. Descendit justificatus Publicanus ille magis quam ille Pharisaeus: quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Attendit se, inquit, et nolui ego attendere: audivi dicentem, Averte oculos tuos a peccatis meis. Quis est enim qui illud dixit, nisi qui etiam illud dixit, Quoniam iniquitatem meam ego agnosco ? Itaque, fratres mei, erat et Pharisaeus ille peccator. Non enim quia dicebat, Non sum sicut caeteri homines, injusti, raptores, adulteri; neque quia jejunabat bis in sabbato; neque quia decimas dabat, non erat peccator. Quod si sine
Abbreviated transcription (Latin):
catori & quȩ sententia dñi: Am̃ dico
uobis: descendit iustificatus detemple
publicanus ille. magis quam ille phari¬
seus Quare : hoc ẽ iudicium diz Non
sum sicut plublicanus iste: non sum si¬
cut cȩteri homines. iniusti. raptores.
adulteri: Ieuino bis insabbato: decimaᷤ
do omnium quȩ possideo: Ille ñaudet
adcelum leuare ocłos suos: attendit
conscientiam suam: longe stat: & u¬
stificatur magis quã ule phariseus.
Quare: Rogo te dñe expone nob hanc
iusticiam tuã: expone nob̃ ȩquitatem
iuris tui Exponit regulam legis suȩ
Nultis audire quare: Quia omnis qui
se exaltat humiliabitur. et qui se hu¬
miliat exaltabitur. Intendat ergo cari¬
tas ur̃a Diximus ñ ausum fuisse ocłos
adcelum leuare publicanum: Quare
cȩlum ñ attendebat: Quia se attende¬
bat: Se attendebat. ut primo sibi dis¬
pliceret: et sic deo placeret Tu autem
iactas te: erecta ceruice es Ait dñs su¬

Expanded text:
ccatori. Et quid sententiae Dominus? Amen dico ccatori. Et quid sententiae Dominus? Amen dico vobis, descendit justificatus de templo Publicanus ille, magis quam ille Pharisaeus. Quare? Hoc est judicium Dei. Non sum sicut Publicanus iste, non sum sicut caeteri homines, injusti, raptores, adulteri: jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo. Ille non audet ad coelum levare oculos suos, attendit conscientiam suam, longe stat, et justificatus est magis quam ille Pharisaeus. Quare? Rogo te, Domine, expone nobis hanc justitiam tuam, expone nobis aequitatem juris tui. Exponit Deus regulam legis suae. Vultis audire quare? Quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur . 12. Intendat ergo Charitas Vestra. Diximus non ausum fuisse oculos ad coelum levare Publicanum. Quare coelum non attendebat? Quia se attendebat. Se attendebat, ut primo sibi displiceret, et sic Deo placeret. Tu autem jactas te, erecta cervice es. Ait Dominus su
Abbreviated transcription (Latin):
enim heretici inpaucis & inparte sunt.
iactarent se qͦd inipsis remansit quod
de toto mundo ꝑierat: statim ubi ait
ueniet fidem interra. subiecit euuan¬
głista & ait Dixit autem et adquosdã
qui sibi iusti uidebantur. & sꝑnebant
ceteros:similitudinem hanc: Quidam
phariseus & publicanus uenerunt in
templum orare: & cȩtera quȩ nostis:
Phariseus ergo ille dicebat: Grãs tibi ago:
S unde suꝑbus: Quia sꝑnebat cȩteros:
Unde ꝓbas : In ipsis uerbis Quomͦ publi¬
canus inquit iste: Contempsit delon¬
ge stantem: cui ds̃ confitenti ꝓpinq̃¬
bat: Publicanus inquit delonge stabat
s ds̃ adillum delonginquo ñ stabat:
Quare ds̃ abillo delonginquo ñ stabat
Qͥa alio in loco dicit᷑. Prope ẽ dñs his qui
obtriuerunt cor Uidete si publicanus
iste obtriuerat cor: et ibi uidebitis qͥa
toris: obtritio cordis. Quid dicebat tim¬
dens pectus: Dñe ꝓpicus esto mͥ pe¬

Expanded text:
enim haeretici in paucis et in parte sunt, enim haeretici in paucis et in parte sunt, jactarent se, quod in ipsis remansit quod de toto mundo perierit; ibi statim ubi ait veniet fidem in terra? subjecit Evangelista et ait: Dixit autem et ad quosdam, qui sibi justi videbantur, et spernebant caeteros, similitudinem hanc: Quidam Pharisaeus et Publicanus venerunt in templum orare, et caetera quae nostis. Pharisaeus ergo ille dicebat, Gratias tibi ago. Sed unde superbus? Quia spernebat caeteros. Unde probas? In ipsis verbis. Quomodo? Pharisaeus, inquit, ille contempsit de longe stantem, cui Deus confitenti propinquabat. Publicanus, inquit, de longinquo stabat: sed Deus ad illum de longinquo non stabat? Quare Deus ab illo de longinquo non stabat? Quia alio loco dicitur: Prope est Dominus his qui obtriverunt cor . Videte si Publicanus iste obtriverat cor, et ibi videbitis quiatoris, obtritio cordis. Quid dicebat tundens pectus? Deus propitius esto mihi pe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. uelut presumens de se. & iactans
merita sua quallacunq illa sint: erit
similis phariseo illi. qͥ qͦd adeo se dice¬
bat accepisse. suꝑbȩ tamen iactabat:
suꝑbie commendet ds̃: Uere quale
potest subintrare iusto homini: qͣle
potest surriꝑe etiã bone spei uiro:
Grãs ago tͥ dicebat: Ergo cum dicebat
grãs tibi : fatebatur abillo se accepisse
qđ habebat. Quid enim habes qͦd non
accepisti: Ergo grãs tͥ ago dicit. Gr̃ãᷤ
t ago: quia non sũ sic̃ cet homines: rap¬
tores. iniusti. adulteri: sicut & publi¬
canus iste Ende ergo suꝑbus: Non
quia debonis suis deo grãs agebat:
s qr suꝑ alt̾m se de ipsis bonis extol¬
lebat: Attendite fr̃s: Nam unde cȩpit
dicere similitudinẽ ipsã dñs: euuan¬
gelista p̃misit Cum enim. xp̃e dixis¬
set.putas ueniens filius hominis in¬
ueniet fidem interra: ne existerent
quidam heretici qͥ adtendentes & pu¬
tantes qͣsi lapsum totũ mundũ. om̃s

Expanded text:
esse, velut praesumens de se, et jactans esse, velut praesumens de se, et jactans merita sua, qualiacumque illa sint, erit similis Pharisaeo illi, qui quod a Deo se dicebat accepisse, superbe tamen jactabat: superbiae commendet Deus: vere quale potest subintrare justo homini, quale potest subrepere etiam bonae spei viro. Gratias tibi, dicebat. Ergo cum dicebat, Gratias tibi, fatebatur ab illo se accepisse quod habebat. Quid enim habes quod non accepisti ? Ergo, Gratias tibi ago, dixit; Gratias tibi ago, quia non sum sicut caeteri homines, raptores, injusti, adulteri, sicut et Publicanus iste. Unde ergo superbus? Non quia de bonis suis Deo gratias agebat, sed quia super alterum se de ipsis bonis extollebat. 11. Attendite, fratres: nam unde coeperit dicere similitudinem ipsam Dominus, evangelista praemisit. Cum enim Christus dixisset, Putas veniens Filius hominis inveniet fidem in terra? et ne existerent quidam haeretici, qui attendentes et putantes quasi lapsum totum mundum, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
di uidere peccatã. nͥ punire peccata:
It noueris quia hoc ẽ di uidere pecca¬
ta. qđ punire peccata: qͥd ei dicitur:
Auerte faciẽ tuã apeccatis meis: Pecca¬
ta gͦ tua ñuideat: ut te uideat Qͦmͦ
te uideat: Quomͦ nathanaelem. Cum
esses sub arbore fici: udi te. Ymbra
fici. ñ impediuit ocłos miscđiȩ dei¬
Nec ẽ inore euis dolus. At uͦ qui no¬
lunt confiteri peccata sua: laborant
sine causa indefensione peccatorum
suoꝵ & quanto laborant indefensi¬
one peccatoꝵ suoꝵ iactantes merita
sua. ñ uidentes iniquitates suas: tan¬
to plus labor eoꝵ et fortitudo deficit:
lle enĩ fortis ẽ. qui ñ inse s ind̾o fortis
ẽ: ꝓpter illud Ter dñm rogaui ut
auferret. eum ame: et dixit mͥ Suf¬
ficit tͥ gr̃a mea Grã mea dixit: non
uirtus tua: Sufficit tͥ inquit gratia
mea: nã uirtus in infirmitate ꝑficit᷑
Vnde alio loco ipse: Quando infirmor:
tc̃ fortior sum Ergo qui uult fortis

Expanded text:
Dei videre peccata, nisi punire peccata, Dei videre peccata, nisi punire peccata, ut noveris quia hoc est Dei videre peccata, quod punire peccata. Quid ei dicitur : Averte faciem tuam a peccatis meis? Peccata ergo tua non videat, ut te videat. Quomodo te videat? quomodo Nathanaelem: Cum esses sub arbore fici, vidi te. Umbra fici non impedivit oculos misericordiNec est in ore ejus dolus. At vero qui nolunt confiteri peccata, laborant sine causa in defensione peccatorum suorum. Et quanto laborant in defensione peccatorum suorum jactantes merita sua, non videntes iniquitates suas, tanto plus robur eorum et fortitudo deficit. Ille enim fortis est, qui non in se, sed in Deo fortis est. Propter illud, Ter Dominum rogavi ut auferret eum a me; et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea. Gratia mea, dixit; non, Virtus tua. Sufficit, inquit, tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur. Unde alio loco ipse ait: Quando infirmor, tunc fortis sum . Ergo qui vult fortis
Abbreviated transcription (Latin):
arida: nec folia potest habere: Sic ergo
erant uidei & pharisei: arbor illa erant:
uerba habebant: facta non habebant:
Exsententia dñi. ariditatem meruerunt.
Nideat gͦ nos. xp̃c sub arbore fici Uideat
etiam incarne nr̃a fructum boni oꝑis:
ne eius maledictione arescamus: & qͥa
totũ gr̃ȩ eius imputatur ñ merctis nñs.
beati quoꝵ remisse sunt iniquitates. &
quoꝵ tecta sunt peccata Non inquib
non sunt inuenta peccata: s quorum
tecta sunt peccata: Cooꝑta sunt pecca¬
ta. & tecta sunt: abolita sunt Si terit¬
ds̃ peccata: noluit aduertere Si noluit
aduertere: noluit anĩaducrtere: Si no¬
luit animaduertere: noluit punire:
Si noluit punire: noluit ita agnoscere:
maluit ignoscere: B eati quorum
remisse sunt iniquitates: & quorum
tecta sunt peccata: Necsic intelligatis
qͦd dixit peccata cooꝑta sunt: qͣsi ibi
sint et uiuant: Tecta gͦ peccata qͣre¬
dixit.: Ut ñ uiderentur Qͥd enĩ erat

Expanded text:
a enim nec folia potest habere. Sic ergo a enim nec folia potest habere. Sic ergo erant Judaei, Pharisaei arbor illa erant: verba habebant, facta non habebant: ex sententia Domini ariditatem meruerunt. Videat ergo nos Christus sub arbore fici: videat in carne nostra etiam fructum boni operis, notum gratiae ejus imputatur, non meritis nostris, Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata: non in quibus non sunt inventa peccata, sed quorum tecta sunt peccata. Cooperta sunt peccata, tecta sunt, abolita sunt. Si texit peccata Deus, noluit advertere; si noluit advertere, noluit animadvertere; si noluit animadvertere, noluit punire; si noluit punire, noluit agnoscere, maluit ignoscere. Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata. Nec sic intelligatis quod dixit, peccata cooperta sunt, quasi ibi sint et vivant. Tecta ergo peccata qdixit? Ut non viderentur. Quid enim erat
Abbreviated transcription (Latin):
quit subarbore fici: uidi te Sub arbo¬
re fici erat: sub conditione carni erat.
disuboditione catnis erat qͥa impietate ꝓpã¬
ginᷤꝰ tenebat᷑: sub illa arbore fici erat. ̃qͣ gemnit dd̃
inalio psalmo: Ecce enim ininiquita¬
te conceptus sum: S uidit eum ille
qui uenit cum gr̃ã: Quid ẽ uidit eũ:
Misertus ẽ eius: Ergo hominẽ sine dolo.
sic commendat: ut grãm suã in illo
commendet: Cum esses sub arbore fici
uidi te. Quid magnum ẽ nͥ intelligas
aliquo mͦ dictum: Quid magnum ẽ
uidere hominem sub arbore fici: Si ñ
uidisset sub ista ficu genus humanũ
xp̃c: aut aresceremꝰ omnino: aut quomͦ
pharisei inquib dolus erat. id ÷ iustifi¬
cabant se uerbis. factis autem mali erãt
Nam talem arborem fici quando uidit
xpc̃: maledixit & aruit: Nideo enim
inquit sola folia: id÷ sola uerba absq
fructu: arescat inq̃uit ut nec folia habe¬
at. Quid: & u̾ba tolit: Fuba. Arbor enĩ¬

Expanded text:
quit, sub arbore fici, vidi te . Sub arboquit, sub arbore fici, vidi te . Sub arbore fici erat, sub conditione carnis erat. Si sub conditione carnis erat, quia impietate propaginis tenebatur; sub illa arbore fici erat, in qua gemitur in alio psalmo: Ecce enim in iniquitate conceptus sum . Sed vidit eum ille qui venit cum gratia. Quid est, Vidit eum? Misertus est ejus. Ergo hominem sine dolo sic commendat, ut gratiam suam in illo commendet. Cum esses sub arbore fici, vidi te. Vidi te, quid magnum est, nisi intelligas aliquo modo dictum? Quid magnum est videre hominem sub arbore fici? Si non vidisset sub ista ficu genus humanum Christus, aut aresceremus omnino, aut, quomodo Pharisaei, in quibus dolus erat, id est, justificabant se verbis, factis autem mali erant, us. Nam talem arborem fici quando vidit Christus, maledixit, et aruit. Video, inquit, sola folia, id est sola verba, absque fructu: Arescat , inquit, ut nec folia habeat. Utquid et verba tollit? Arbor arid
Abbreviated transcription (Latin):
catum: nec est inore eius
dolus: Lam psalmus in¬
cipit: & incipit intellectus Intellectꝰ gͦt
intelligentia ipsa ẽ. ut noueris nec iacta¬
re te debere demeritis tuis: nec p̃sumere
de impunitate peccati: Psalmi enim ti¬
tulus ita est: Huic dauid intellectus:
Intelligentia uocatur psalmus iste:
Prima ẽ intelligentia: ut te noueris pec¬
catorem: Consequens intelligentia ẽ.
ut cum exfide ꝑdilectionem bene ceꝑis
opari: nec hoc uirib tiuis s gr̃ȩ dei de¬
putaueris. Ita non erit dolus incorde
tuo: hoc ẽ inore interiori tuo: nec ali¬
ud inlabiis habebis aliud incogitatio¬
ne: Noneris deulis phariseis dequib
dictum ẽ similes estis monumentis de¬
albatis Aforis quidem apparetis ho¬
minib iusti: intus autem pleni estis
dolo &e iniquitate: Qui ergo cũ sit
iniquus iustum pretendit se. nonne
dolosus ẽ Non est ille natanaeł: de
quo dñs dicit Ecce uere isrłita: in quo
dolus non ẽ: Unde ergo in illo natha¬
naele dolus non erat: Cum esses in¬

Expanded text:
catum, nec est in ore ejus dolus. Jam Psalmus incipit, et incipit intellectus. Intellectus ergo vel intelligentia ipsa est, ut noveris nec jactare te debere de meritis tuis, nec praesumere de impunitate peccati. Psalmi enim titulus ita est: Huic David intellectus. Intelligentiae vocatur psalmus iste. Prima ergo intelligentia, ut te noveris peccatorem. Consequens intelligentia est, ut cum ex fide per dilectionem bene coeperis operari, ne hoc viribus tuis, sed gratiae Dei deputaveris. Ita non erit dolus in corde tuo, hoc est in ore interiore tuo; nec aliud in labiis habebis, aliud in cogitatione. Non eris de illis Pharisaeis, de quibus dictum est: Similes estis monumentis dealbatis; a foris quidem apparetis hominibus justi, intus autem pleni estis dolo et iniquitate . Qui ergo cum sit iniquus justum se praetendit, nonne dolosus est? Non ille Nathanael est, de quo Dominus dicit: Ecce vere Israelita in quo dolus non est? Unde autem in illo Nathanaele dolus non erat? Cum esses, in
Abbreviated transcription (Latin):
tus ds̃ ambulando pedib: sedit ium̃¬
to: Aut uͦ ñplenum misterii ẽ. quod
assellus adductus ẽ dño: Popłs mitis
& mansuetus portans bene dñm asel¬
lus ẽ: & tendit inierusalem Diriget eñ
mites inuidicio. sicut dicit alius psalm̃
docebit mansuetos uias suas. Quoᷤ ma¬
suetos: Non erigentes ceruices aduers
domitorẽ suũ Perpetientes flagella
et frena. postea sic domiti. ut sine fl¬
gello ambulent: et sine freno & chamo
uiã teneant: Si carueris isto sessore. tu ca¬
des ñille: quia multa flagella peceatoris
Sꝑantes autem in dño miscdia circum¬
dabit: Quomͦ ẽ refugium apressura:
Quẽ pͥmo circumdat pressura. postea cir
scd̃iam inconsolationib. Sperantẽ au¬
tem indño. miscđia circumdabit:¬

Expanded text:
tus Deus ambulando pedibus, insidet jumetus Deus ambulando pedibus, insidet jumento. Aut vero non plenum mysterii est, quod asellus adductus est Domino ? Populus mitis et mansuetus portans bene Dominum, asellus est, et tendit in Jerusalem. Diriget enim mites in judicio, sicut dicit alius psalmus, docebit mansuetos vias suas . Quos mansuetos? Non erigentes cervicem adversus domitorem suum, patientes flagella et frenum; postea sic domiti, ut sine flagello ambulent, et sine freno et camo viam teneant. Si carueris isto sessore, tu cades, non ille. Multa flagella peccatoris: sperantem autem in Domino misericodia circumdabit. Quomodo est refugium a pressura? Quem primo circumdat pressura, postea circsericordiam in consolationibus. Sperantem autem in Domino misericordia circumdabit
Abbreviated transcription (Latin):
ges: qui non apppinquant adte: squi
& mulus uis esse: uis non habere ses¬
sorem: Constringetur os tuum. &
maxillȩ tuȩ: infreno & chamo Ipsũ
os tuum constringetur. quo iactas
merita tua: et taces peccata tua Ma¬
xillas eoꝵ constringes: qui non ad pro¬
hibito freno: secuntur flagella: Indomi¬
tum enim animal esse cupiebat: doma¬
tur freno & flagellis: atq utinam ꝑ¬
dometur: yerendum ẽ. enim. ne nimi¬
um resistendo domitori. indomitum
relinqui mereatur: & ire in suã uagã
licentiam: ut dicatur de illo: Prodiet
tanquam exadipe iniquitas eoꝵ: sic̃
de illis quib mͦ sunt impunita pecc̃a
Ergo cum flagellatur. corrigatur. dome¬
tur: quia et istȩ sic se dixit edomitum:
Equum & mulum se dixerat: qm̃ tacu¬
it: S unde domitus ẽ: flagellis: Con
figeretur spina: Siue flagella dicas
siue stimulos dicas. domat ds̃ iumen¬
tum cui insid at: ds̃ quia iumentoer¬
pedit ut insidatur: Non enĩ defatiga¬

Expanded text:
ge, qui non appropinquant ad te. Equus ge, qui non appropinquant ad te. Equus et mulus vis esse, vis non habere sessorem? Constringetur os tuum et maxillae tuae in freno et camo: ipsum os tuum constringetur, quo jactas merita tua, et faces peccata tua. Maxillas eorum constringe, qui non approhibito freno sequuntur flagella. Indomitum enim animal esse cupiebat, domatur freno et flagello: atque utinam perdometur! Verendum est enim ne nimium resistendo, indomitum relinqui mereatur, et ire in suam vagam licentiam, ut dicatur de illo: Prodiet tanquam ex adipe iniquitas eorum : sicut de illis, quibus modo sunt impunita peccata. Ergo cum flagellatur, corrigatur, dometur; quia et iste sic se dixit edomitum. Equum et mulum se dixerat, quoniam tacuit: sed unde domitus est? Flagellis. Conv dum configeretur spina. Sive flagella dicas, sive stimulos dicas, domat Deus jumentum cui insidet: quia jumento expedit ut insideatur. Non enim defatiga
Abbreviated transcription (Latin):
ut obfirmet suꝑ te ille ocłos suos: Sed
qͥd times ne cum habeas ocłos addeum
offendas: ne non respicias ante te. & for¬
de incurras inlaqueum: Noli timere:
Ibi enim sunt ocłi ipsuis: qͦs obfirmat
suꝑ te: Nolite inquit solliciti ẽẽ: & aplł
petrus: Omnem sollicitudinem ur̃am
suꝑ illũ mittite: qͥa illi cura ẽ. de uobis:
bis ut dixi. ne inlaqueum incurras:
Audi aliũ psalmũ. Ocłi mei semꝑ ad
dñm: Et qͣsi diceret᷑ illi. qͥd agis depe¬
dib tuis : cũ ñ ante te attendis: Qm̃
ipse inquit euellet delaqueo pedes me¬
dentes peccata sua: & ostendit nobis
qͥd sit intellectus: Nolite esse sieut
equus & mulus: quib non ẽ. intellec¬
tus: Equus & mulus: erecta ceruicȩ
sunt: Non sunt equus & mulus sicut
ille bos. qͥ agnouit possessorem suum:
& asinus presepe dñi sui: Nolite eẽ
sicut equus & mulus: quib non est in¬
dellectus Quid enim patiunt᷑ tales:
Inchamo et freno maxillas eoꝵ constͥn¬

Expanded text:
ut firmet super te oculos suos. Sed ut firmet super te oculos suos. Sed quid times ne cum habes oculos ad Deum, offendas, ne non respicias ante te, et forte incurras in laqueum? Noli timere: ibi enim sunt oculi ipsius, quos obfirmat super te; Nolite, inquit, solliciti esse ; et apostolus Petrus: Omnem sollicitudinem vestram super illum mittite, quia illi cura est de vobis . bis, ut dixi, ne in laqueum incurras. Audi alium psalmum: Oculi mei semper ad Dominum. Et quasi diceretur illi: Quid agis de pedibus tuis, cum non ante te attendis? Quoniam ipse, inquit, evellet de laqueo pedes medentes peccata sua, et ostendit nobis quid sit intellectus, Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus. Equus et mulus erecta cervice sunt. Non sunt equus et mulus, sicut ille bos qui agnovit possessorem suum, et asinus praesepe domini sui . Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus. Quid enim patiuntur tales? In freno et camo maxillas eorum constrin
Abbreviated transcription (Latin):
enim opus ẽ. patientia: ubi nicħ ma¬
li ꝑpeteris: Tolerantia que dicitur:
patientia que dicitur: sustinentia q̃
dicitur: longanimitas quȩ dicitur
ñ ẽ nͥ inmalis Ubi premeris: ib
angustia ẽ: Ergo si ꝑpatientiã expec¬
tamus: ad huc dicimus Redime me
apressura quȩ circumdedit me Qͥa
uero spe salui facti sumus: simul u
⁊ dabo: Ipse ẽ psalmus intelligentiȩ.
Intellec̾tum tͥ dabo: & statuam te inuia
hac qua gradieris Quid est statuã de
inuia hac qua gradieris: Non ut here¬
as ibi: s ut abea ñ aberres: Dabo intel¬
lectum ut cognoseas te semꝑꝰ et semper
gaudeas inspe addeum: donec adillã
patriam ꝑuenias. uͥ iam ñspes. sed res
erit Offirmabo suꝑte ocłos meos:N
iam post remissionẽ peccatoꝵ: leua
ocłos tuos addeum: Putrierat enĩ cor
tuũ: cum esset interra: Cum ħ au
dis: sursum erige cor. ne pitreat Ergo
& tu leua iã ocłos tuos semꝑ indeum:

Expanded text:
enim opus est patientia, ubi nihil maenim opus est patientia, ubi nihil mali perpeteris. Tolerantia quae dicitur, patientia quae dicitur, sustinentia quae dicitur, longanimitas quae dicitur, non est nisi in malis. Ubi premeris, ibi angustia est. Ergo si per patientiam exspectamus, adhuc dicimus, Redime me a pressura quae circumdedit me: quia vero spe salvi facti sumus, simul utdabo tibi. Ipse est psalmus intelligentiae. Intellectum dabo tibi, et statuam te in via hac, qua gradieris. Quid est, statuam te in via hac, qua gradieris? Non ut haereas ibi, sed ut ab ea non aberres. Dabo intellectum, ut cognoscas te semper, et semper gaudeas in spe ad Deum; donec ad illam patriam pervenias, ubi jam non spes, sed res erit. Obfirmabo super te oculos meos: non ificatus, jam post remissionem peccatorum leva oculos tuos ad Deum. Putruerat enim cor tuum cum esset in terra. Non gratis audis, Sursum cor, ne putreat. Ergo et tu leva jam oculos tuos semper in Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
gaudii: exultatio mea: Audi gemitum:
redime me Gaudes et gemis: Ita inqͥt.
& gaudeo &gemo Gaudo inspe gemo
adhuc inre: Exultatio mea redime me:
Spe gaudentes: ait apłs: Ergo rect̾e ex¬
ultatio mea: Redime me Ynde redime
me: Sequitur: Intribulatione patien¬
tes Exultatio mea redime me: Iã iusti¬
ficatus erat & apłs: & quid ait: Non
solum inquit s etiam nos ipsi primi
ipsis ingemiscimus: Unde redime me:
Quia ipsi innobismet ipsis ingemiscimꝰ.
adoptionẽ expectanteᷤ. edep̃tionẽ corꝑis nr̃i fece
gͦ uñ redime me: qr adhuc expect̾amꝰ ĩnob ĩge¬
miscentes redep̃tionẽ corꝑis nr̃i. Unde gͦ erul¬
tatio mea: Ibi seqͣt̃ idẽ apłs: ⁊ dic̃. Spe .i. salui facti
lumꝰ. Spes autẽ q̃ uidetur non ẽ. spes. Qd enim ui¬
det quis. quid sperat: Si autem qđ
ñiuidemus sꝑamus: ꝑ patientiam ex¬
pectamus Si sꝑas: gaudes Si ꝑpati¬
entiam expectas: adhuc gemis: Non

Expanded text:
gaudii, Exsultatio mea: audio gemitum, gaudii, Exsultatio mea: audio gemitum, Redime me. Gaudes, et gemis. Ita, inquit, et gaudeo, et gemo: gaudeo in spe, gemo adhuc in re. Exsultatio mea, redime me. Spe gaudentes, ait Apostolus. Ergo recte, Exsultatio mea, redime me. Unde redime me? Sequitur, In tribulatione patientes . Exsultatio mea, redime me. Jam justificatus erat et Apostolus: et quid ait? Non solum, inquit, sed etiam nos ipsi primitsmetipsis ingemiscimus. Unde redime me? Quia ipsi in nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri. Ecce ergo unde redime me; quia adhuc exspectamus in nobis ingemiscentes redemptionem corporis nostri. Unde ergo exsultatio mea? Ibi sequitur idem apostolus, et dicit, Spe enim salvi facti sumus: spes autem quae videtur, non est spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Si speras, gaudes; si per patientiam exspectas, adhuc gemis: non
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate. ꝓpinquatur addm: quia
ꝓpe ẽ dominus his qui obtriuerunt cor
Indiluuio autem aquarũ multarum
excollentium se aduersus dm. et docen¬
tium suꝑbas impietates: ad eum non
aquas: Undiq ft̃s mei etiam eũ con¬
fitemur peccata: ꝑstrepunt circa nos
aque ille diliuiii: Non sumus in ulo di¬
luuio: s cutuidamur abipso diliuuio:
Premunt nos s ñ opprimunt: urgent
nos s non demergunt: Quid gͦ hic faci
aqͥ imedio diluiuo ẽ. ambulans in
hoc scło: Non enim ñ audit tales docto¬
res. ñ audit tales suꝑbos: aut ñ exuerbis
diluuio isto: Tum̃ es refuguim: ap̃s¬
sura quȩ cutumdedit me Refugiunt
lli uel ad deos suos. uł ad demones sus:
uł adiures suas. uł ad defensionẽ pec¬
catorũ suoꝵ: mͥ inisto diluiuo ñ ẽ re¬
fugium nͥ tu. apressura quȩ circum¬
dedit me: E xultatio mea redime
me Si iam exultas : quid uis redimi:
Exultatio mea redime me Audi uocẽ

Expanded text:
humilitate propinquatur ad Deum, quia humilitate propinquatur ad Deum, quia prope est Dominus his qui obtriverunt cor . In diluvio autem aquarum multarum extollentium se adversus Deum, et docentium superbas impietates, ad Deum nonaquas es? Undique, fratres mei, etiam cum confitemur peccata, perstrepunt circa nos aquae illae diluvii. Non sumus in ipso diluvio, sed circumdamur ab ipso diluvio. Premunt nos, sed non opprimunt, urgent nos, sed non demergunt. Quid ergo tu facies, quia in medio diluvio es, ambulans in hoc saeculo? Num enim non audit tales doctores, non audit tales superbos, aut non ex verbis diluvio isto? Tu mihi es refugium a pressura quae circumdedit me. Refugiant illi, vel ad deos suos, vel ad daemones suos, vel ad vires suas, vel ad defensionem peccatorum suorum: mihi in isto diluvio non est refugium nisi tu, a pressura quae circumdedit me. 20. Exsultatio mea, redime me. Si jam exsultas, quid vis redimi? Exsultatio mea, redime me. Audio vocem
Abbreviated transcription (Latin):
delictum meũ dño: et ego dixi dñe m¬
serere mei. sana animam meam qula
peccaui t̃: hȩc aqua confessionis pa¬
catoꝵ. hȩc aqua humiliationis cordis
hȩc aqua uia salutaris abicientis se.
nichii de se presumentis. nichil sut
potentiȩ suꝑbe tribuentis: hȩc aqua
inullis aliengenarum libris ẽ: ñ in
epicureis. ñ instoicis. ñ inmanicheis. ñ
inplatonicis: Ubicunq etiam inueni¬
untur optima p̃cepta moꝵ. et discipli¬
nȩ humilitas tam̃ ista ñinuenitur. Uia
humilitatis huius aliunde ñmanat.
axp̃o uenit: hȩc uia abillo ẽ: qui cum
esset altus. humilis uenit: Quid enim
aliud docuit humiliando se. fact̾us obe¬
diens usq admortem: mortẽ autem
crucis: Quid aliud docuit soluendo
qͦd ñ debebat: ut nos adebito liberaret:
Quid aliud docuit baptiatus. qui pec¬
catum ñ habebat: crucifixus qui rea¬
tum ñ habebat: quid aliud docuit nͥ
hanc humilitatem: Non inmerito ait
Ego sum uia. et ueritas. & uita In hac gͦ

Expanded text:
iam meam Domino: et, Ego dixi, Domine, miserere mei, sana animam meam, quoniam peccavi tibi? Haec aqua confessionis peccatorum, haec aqua humiliationis cordis, haec aqua vitae salutaris, abjicientis se, nihil de se praesumentis, nihil suae potentiae superbe tribuentis. Haec aqua in nullis alienigenarum libris est, non in epicureis, non in stoicis, non in manichaeis, non in platonicis. Ubicumque etiam inveniuntur optima praecepta morum et disciplinae, humilitas tamen ista non invenitur. Via humilitatis hujus aliunde manat: a Christo venit. Haec via ab illo est, qui cum esset altus, humilis venit. Quid enim aliud docuit humiliando se, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis ? Quid aliud docuit solvendo quod non debebat, ut nos a debito liberaret? Quid aliud docuit baptizatus qui peccatum non fecit, crucifixus qui reatum non habebat? Quid aliud docuit, nisi hanc humilitatem? Non immerito ait: Ego sum via et veritas et vita . In hac ergo
Abbreviated transcription (Latin):
omnem: Ubi te uolebas abscondere:
Omnem: Et nullus exceptus: nullus sine
flagello erit: Quid omem: Uis au¬
dire quẽ omnẽ: Etiam unicus sine pec¬
cato: ñ tamen sine flagello. Ynde ipse
unicus portans infirmitatem tuã. &
prefigurans ꝑsonam tuam inse tan¬
quam caput gestans inse ꝑsonã tuã tanq̃¬
corꝑis sui. cum ꝓpinquaret passioni. exho¬
mine quẽ gerebat contristatus ẽ. ut te leci¬
ficaret: contristatus ẽ. ut te consolaretur:
Potuit enim utiq sine tristrieia ẽẽ dñs uu¬
rus adpassionem: Si potuit miles: non¬
lor: et tempꝰ resolutionis meȩ instat:
Bonum certam̃ certaui: cursum consum¬
maui: fidẽ seruaui: Decet̾o suꝑ ẽ mͥ coro

Expanded text:
omnem? Ubi te volebas abscondere? omnem? Ubi te volebas abscondere? Omnem: et nullus exceptus, nullus sine flagello erit. Quid? ad omnem? Vis audire quam omnem? Etiam Unicus sine peccato, non tamen sine flagello. Unde ipse Unicus portans infirmitatem tuam, et praefigurans in se personam tuam, tanquam caput gestans personam etiam corporis sui, cum appropinquaret passioni, ex homine quem gerebat contristatus est, ut te laetificaret; contristatus est, ut te consolaretur. Potuit enim utique sine tristitia esse Dominus, iturus ad passionem. Si potuit miles, nolor, et tempus resolutionis meae instat. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi: de caetero su
Abbreviated transcription (Latin):
głari ingaudiis: glan inlȩticiis Rectus
corde.etiam intribulatione głatur: E au¬
di quomodo gloriatur intribulatione:
quia om̃is ñ frustra. quisꝗͣ non suꝑuacue:
Unde rectum cor: Scientes inquit quia tͥ¬
bulatio patientiã oꝑatur: patientia au¬
tem ꝓbationem: ꝓbatio uero spem: spes
autem non confundit: quia caritas dei
Cuicunq aliquid ascidit dicat: Dñs de¬
dit: dñs abstulit: Ecce rectum cor: sic̃ dño
placuit ita factũ ẽ sit nom̃ dñi bñdictũ. Eͥd¬
tendat gͦ carita ᷤᷤ ur̃a. ne forte dicatiᷤᷤ ħ mͥ diaboł fec̃
Prorsus addm̃ tuum refer flagellũ tuũ:
quia nec diabolus aliquid tͥ facit. nisi
ille ꝑmittat qui desuꝑ habet potesta¬
tem: aut ad pęnã. aut addisciplinam:
Adpenam impiis: addisciplinam filiis:
Fagellat autem omnem filium quem re¬
cipit: Ne te sine flagello futurum sꝑes nͥ
forte cogites exheredari: flagellat autẽ¬
omnem filium quem recipit: Ita ne-

Expanded text:
gloriari in gaudiis, gloriari in laetitiis: rectus gloriari in gaudiis, gloriari in laetitiis: rectus corde etiam in tribulatione gloriatur. Et audi quomodo gloriatur in tribulatione; quia non frustra quisquam, non supervacue: vide rectum cor, Scientes, inquit, quia tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio vero spem, spes auteCuicumque aliquid accidit, dicat: Dominus dedit, Dominus abstulit. Ecce rectum cor: Sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum Intendat ergo Charitas Vestra, ne forte dicatis: Haec mihi diabolus fecit. Prorsus ad Deum tuum refer flagellum tuum, quia nec diabolus tibi aliquid facit, nisi ille permittat qui desuper habet potestatem, aut ad poenam, aut ad disciplinam: ad poenam impii, ad disciplinam filii. Flagellat autem omnem filium quem recipit . Nec te sine flagello speres futurum, nisi forte cogitas exhaeredari. Flagellat omnem filium quem recipit. Itane
Abbreviated transcription (Latin):
iustum: aut auferre illi gubernationẽ
rerum: Quare hoc: Quia distortus est
corde Rectus ẽ ds̃: et ideo distortũ cor
illi ñ adquiescit: Qđ in alio psalmo ẽ:
Quam bonus isrł ds̃ rectis corde Et quia
talem habebat ipse aliquando de se sen¬
si est scientia in altissimo: ideo ibi sub¬
iecit: Mei autem pene moti sunt pe¬
des Quomͦ distortum lignum. & si po¬
nas inpaiumento ȩquali. ñcollocatur.
ñ compaginatur. ñ adiungitur. s seꝑ
agitatur & nutat: non quia inequale
ẽ ubi posusti. s quia distortum ẽ. qđ
posiusti ita et cor tuum quaindiu pra¬
uum ẽ. et distortum. ñ potest co. llineari
rectitudini di: & ñ potest mnilla collocari
ut hereat illi: & fiat rectum: Qui autẽ¬
adheret dño unus sp̃s est: ideo recci
corde głamini dixit: Quom recti corde
gloriantur: Audite glationẽ ipsoꝵ:
Non solum autem dicit apls: sed et gła¬
mur intribulationib. Nam non ẽ. magnũ

Expanded text:
justum, aut auferre illi gubernationem justum, aut auferre illi gubernationem rerum. Quare hoc? Quia distortus est corde. Rectus est Deus, et ideo distortum cor illi non acquiescit. Quod in alio psalmo est, Quam bonus Deus Israel, rectis corde! Et quia talem habebat ipse aliquando sensi est scientia Altissimo? ideo ibi subjecit: Mei autem pene moti sunt pedes . Quomodo distortum lignum, etsi ponas in pavimento aequali, non collocatur, non compaginatur, nec adjungitur, semper agitatur et nutat; non quia inaequale est ubi posuisti, sed quia distortum est quod posuisti: ita et cor tuum quamdiu pravum est et distortum, non potest colliniari rectitudini Dei, et non potest in illo collocari ut haereat illi, et fiat Qui adhaeret Domino, unus spiritus est . Ideo recti corde gloriamini dixit. Quomodo recti corde gloriantur? Audite gloriationem ipsorum: Non solum autem, dicit Apostolus, sed et gloriamur in tribulationibus. Nam non est magnum
Abbreviated transcription (Latin):
cator Certe sunt peiores qui lȩtantur.
et ego tribulor Quia ergo hoc iniquũ
ẽ. ut etiam peiores me letent᷑ & ego tri¬
buler. qui aut iustus aut minus pec¬
me. quia ds̃ ñ faciet iniustum: ds̃ non
gubernat res humanas: nec cura est
illi de nobis Ergo praui corde id⁊ distor¬
ti corde. tres habent sententias: aut ñ ẽ.
ds̃. dixit enim stultus incorde suo ñ est
ds̃: et fuit dictum de diluuio illo: Hon
defuit talis doctrina philosophorum:
Non defuerunt qui dicerent ñ eẽ dm̃ qui
gubcrnat omĩa. et condidit om̃ia: sed
ẽẽ multos deos uacantes sibi pret̃ mun¬
dum: ñcurantes ista Ergo aut non ẽ
ds̃: hoc dixit impius cin displicet
luntatem. & alteri ñ accidit cui se pre¬
ponit: aut iniustus ds ẽ cui ista pla¬
cent. qui et hec facit. aut ñgub̃nat ds̃
res humanas. nec cura ẽ illi de homi¬
nib: Inistis trib sententiis magna i¬
pietas: aut negare dm̃. aut dicere in¬

Expanded text:
cator, certe sunt pejores qui laetantur, cator, certe sunt pejores qui laetantur, et ego tribulor: quia ergo hoc iniquum est, ut etiam pejores me laetentur, et ego tribuler, qui aut justus, aut minus pecme quia Deus non facit injustum; Deus non gubernat res humanas, nec cura est illi de nobis. Ergo pravi corde, id est distorti corde, tres habent sententias. Aut, Non est Deus: dixit enim stultus in corde suo, Non est Deus . Et fuit dictum de diluvio illo: non defuit talis doctrina philosophorum, non defuerunt qui dicerent non esse Deum, qui gubernat omnia et condidit omnia; sed esse multos deos vacantes sibi praeter mundum, non curantes ista. Ergo aut, Non est Deus: hoc dicit impius, cui displicet luntatem, et alteri non accidit cui se praeponit: aut, Injustus Deus est, cui ista placent, et qui haec facit: aut, Non gubernat Deus res humanas, nec cura est illi de omnibus. In istis tribus sententiis magna impietas, aut negare Deum, aut dicere in