comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regia pupis extulerat. Ubi nõ solũ puppis so nauis. et ñ nauis soe qui ĩ ea¬
s̃. et nõ om̃s. soc unꝰ fliminas extulit. Onomatopeia ẽ nom̃ fictũ adimnitandũ
soniũ uocis confuse. ut stridor ualuarũ. Himitꝰ equoꝵ. mugitꝰ boum balatꝰ
ouiuĩ. Peritrasis ẽ circumloquutõ. dũ res una plurimis uerbis significit᷑. ut̾
auras uitales carpit. Significiui enĩ ꝑ copulatõnẽ uerboꝵ unã rem hoc est
uiuit. Lxec aĩ tropꝰ geminꝰ ẽ. Nam aut̾ u̾itatẽ splendide producit. aut fedi
tatẽ curcuitu enitar. Ueritatẽ splendide ꝓducit: sic̃ &̃ prima nouo spargebat
cebat autꝰ dies ort᷑ erat. Feditatẽ circuiti euitat aobscenitatẽ. ez decent̾ oñdit
strophe uerboꝵ ordo preposterꝰ. ut litora cirtũ. ꝓ circũ littora. Stero ꝓ theron
sentencia ordine murata. ux postꝙͣ altos tetigir fluctꝰ. et ad equora uenit. Ante
eñi ad equori uenit. et sic tetigit fluctꝰ. Parenthesis ẽ. ubi int̾ponitꝰi sentencũ¬

Expanded text:
regia puppis extulerat. Ubi non solum puppis, sed navis, et non navis, sed qui in ea, et non omnes, sed unus flammas extulit. Onomatopoeia est nomen adfictum ad imitandum sonum vocis confusae, ut stridor valvarum, hinnitus equorum, mugitus boum, balatus ovium. 15. Periphrasis est Circumloquium, dum res una plurimis verbis significatur, ut, auras vitales carpit. Significavit enim per copulationem verborum unam rem, hoc est, vivit. Hic autem tropus geminus est; nam aut veritattatem circuitu deuitet. breuitatem splendide producit sic, et iam prima nouo spargebat cebat aut dies ortus erat. foeditatem circuitu deuitat sic, placidumque petiuit strophe, verborum ordo praeposterus, ut littora circum, pro circum littora. 17. Hysteron proteron, sententia ordine commutata, ut: Postquam altos tetigit fluctus, et ad aequora venit. Ante enim ad aequora venit, et sic tetigit fluctus. 62 18. Parenthesis, ubi interponimus sentent
Abbreviated transcription (Latin):
proĩde int̾dũ nichilẽ. qr alicubi uͨ uocalis nec ꝯsonãs ẽ. ut quis. Uocilis eĩ
ñ ẽ qr i sequit᷑ consonãs nõ ẽ qr q precedit. ideoq q̃no nec uocalis nͦ aso¬
nas ẽ sine dubio nichil ẽ. Eadem et digamion a grecis uocat᷑. qu̾o sibimer
alusq uocalib iungit᷑. Que ideo digamiondr̃. qr duplex ẽ ad instar. f.
lit̾e que duplicẽ geminã br. ad cuiꝰ similitudinẽ ⁊iunctas uocales digam¬
liqͥde dicunt᷑. ꝓpt̾ea q int̾clũ in una sillabe pponite aliis ꝯsonantib deficiunt
et a metro ercludunt᷑.or. quib duc ap̾ latiios liquescũt. lez r. ux flatus fra¬
gor.reliqͣ . i. et n. ap̾ grecos liquescu̾t̾. ut innestens. Decẽ er septẽ aux latiuis
litt̾is uetꝰ scͥptura ꝯftabat̾. Unde ez legitime nominant᷑. illa ratone scilicer
ut qd ab e uocili incipiu̾t. et in mutũ sonũ desinũ ur sũr semiuociles. ut

Expanded text:
alicubi nec vocalis nec consonans est, ut quis. Vocalis enim non est, quia I sequitur; consonans non est, quia Q praecedit. Ideoque quando nec vocalis, nec consonans est, sine dubio nihil est. Eadem et digammon a Graecis vocatur, quando sibimet aliisque vocalibus iungitur: quae ideo digammon dicitur, quia duplex est instar F litterae, quae duplicem Gammam habet, ad cuius similitudinem coniunctas vocales digamliquide dicuntur, quia interdum in una syllaba, postposite aliis consonantibus, deficiunt et a metro excluduntur. Ex quibus due, apud Latinos liquescunt l et r ut flatus, fragor. Relique m et n apud Grlitteris vetus scriptura constabat. Unde et legitimae nominantur illa ratione, scilicet vel quod ab E vocali incipiunt et in mutum sonum desinu
Abbreviated transcription (Latin):
culũ eẽ indicit. Nam qdđ genꝰ in pͥncipalitate ẽ. id ẽẽ soloe in diminutõne.
⁊ himologia ẽ origo uocabuloꝵ. cũ ius uerbi uł nomuns ꝑ int̾pretati¬
onẽ colligit᷑. Hauc aristotiles simbolon. cicero ad notatõnẽ nominauit
qr rerũ nomina et uerba nota fac̃. eremplo posito. ut puta flum̃ qui a fluen¬
do creuir. afluendo dictũ. Cuiꝰ cognitõ sepe usum necessariũ ht̃ int̾pretatõne
sua. Nam dum uidis unde ortũ ẽ nom̃. ciciꝰ uim eus intelligis. Om̃is enĩ rei
inspectõ ethimologia cognita plamor ẽ. Nonau̾t̾ ꝯm̃ia nomina a uet̾ib sod̾m
naturã imposita sũt. soc quedã et scđ̾m placitũ. sic̃ nos et sin̾s et possessionib¬

Expanded text:
culum indicat. Nam quod genus in principalitate est, id esse solet in diminutione. Etymologia est origo vocabulorum, cum vis verbi vel nominis per interpretationem colli, quia nomina et verba rerum nota facit exemplo posito; utputa 'flumen', quia fluendo crevit, a fluendo dictum. Cuius cognitio saepe usum necessarium habet in interpretatione sua. Nam dum videris unde ortum est nomen, citius vim eius intellegis. Omnis enim rei inspectio etymologia cognita planior est. Non autem omnia nomina a veteribus secundum naturam inposita sunt, sed quaedam et secundum placitu
Abbreviated transcription (Latin):
piebãt᷑. atqr itai uisser̾ scribendas in legib littas ut nullos errores. mllasam¬
bagra usf̾err nt̃. soc seq̃nda et uitanda aꝑte demonstrarẽt. De notis miliari
ra breuiculis ꝙͦ quibꝰ inilitũ nomina continebant᷑ propͥa: nota erit apit
uetes qua inspiceret᷑ qͣnti ex militib suꝑeẽnt. qͣntiq in bello cecidissent.
TTau iicipite uercisiculi positi suꝑstite designalir. S ⁊̃ echa ũ ad uniꝰ¬
nũ. De q̃ ꝑsius ait. Et potis ẽ nigrũ uicũ prefigere recha. sum aut imꝑi¬
ciã significire uellent. L. lnuda litta usi s̃. sic̃ mortẽ significabant. cũ pone
significare uellent mutuo scrib̾ent. T̃ estis ẽ brutꝰ quibꝰ inhis litt̾is
ea qu̾e atturꝰ erat notabat ignorantib aliis quid sͥ uellent heelitte. Cesar
et occłoꝵ quib secũ taciti proculq distantes collocunt᷑: sic̃ mons ẽ mi¬

Expanded text:
piebant, atque ita iusserunt scribendas in legibus litteras, ut nullos errores, nullas ampiebant, atque ita iusserunt scribendas in legibus litteras, ut nullos errores, nullas ambages afferant, sed sequenda et vitanda aperte demonstrarent. § 24 De notis militaribus. In breviculis quoque, quibus militum nomina continebantur, propria nota erat apud veteres, qua inspiceretur quanti ex militibus superessent quantique in bello cecidissent. T Tau nota in capite versiculi posita superstitem designabat; Θ Theta vero ad u praefigere theta. 2. Cum autem impuritiam significare vellent lambda littera usi sunt; sicut mortem significabant cum ponebasignificare vellent, mutuo scriberent. 41 Testis est Brutus, qui iis litteris ea quae acturus erat notabat, ignorantibus aliis quid sibi vellent eae litterae. et oculorum, quibus secum taciti proculque distantes conloquuntur. Sicut mos est mi
Abbreviated transcription (Latin):
ulgares uotis ennius primꝰ mille et centũ inuenit. de uulgarib notis. x¬
Tlotarũ ususerat ut quicqͥd ꝓ ꝯtentione aut̾ in uidiciis diceret᷑ libraris
scriberẽ cõplures simul astintes. diuisis int̾ se partib. quor quisq ũba et qͦ
erdine exciper. Rome tullus primꝰ tiro ciceronis libt̾ cõmentat᷑ ẽ notas. soc
tintũ prepositonũ. Post eũ dipsimmus filargiꝰ. et aquila. libertꝰ mecenans
alius alias ad dider᷑. Deniq seneci contractii omniũ digestoq et aucto numo.
ꝓpꝰ fecit inqͥnq milia. Note. aũt dicte eoqd uerba uł sillabas p̃firis caticterib
ꝑ .b. et f̃. bonum factũ. ꝑ .s. et c. senatꝰ consultũ. ꝑ .r. et p. res publici. ꝑ p.
naturã publiuis . ꝑ nierso cipiteb. pupilli. ꝑ iũ R. Raput. ꝑ duo ħR. ouic¬
similes notas in libris antiqͥs inuenies. Has uiris notas nonici imꝑatores aco¬
dicib legũ abolendis sanxer. qr multos ꝑ hec cillidi ingenio ignorantes deci¬

Expanded text:
ulgares notas Ennius primus mille et centum invenit. 37 Notarum usus erat ut quidquid pro concione aut in judiciis diceretur librarii scriberent complures simul astantes, divisis inter se partibus, quot quisque verba, et quo ordine exciperet. Romae primus Tullius Tiro Ciceronis libertus commentatus est notas, sed tantum praepositionum. 2. Post eum Vipsanius Philargius, et Aquila libertus Maecenatis 38 alius alias addiderunt. Deinde Seneca, contractu omnium, digestoque, et aucto numero, opus effecit in quinque millia. Notae autem dictae, eo quod verba vel syllabas praefixis characteribus per B et F 'bonum factum', per S et C 'senatus consultum', per R et P 'respublica', per P naturam 'puconsimiles notas in libris antiquis invenimus. Has iuris notas novicii imperatores a codicibus legum abolendas sanxerunt, quia multos per haec callidi ingenio ignorantes deci
Abbreviated transcription (Latin):
Iocoe quẽ ad modũ scrib̾e debennꝰ. Nam sic̾ ars tractat de parciũ declinatõne.
ita ortograiphia de scribendi ꝑicia. ut puta ad cũ ẽ prepositõ. ꝑ d lit̾im. cũ ẽ
Quando aĩꝵ coniunctõ. ꝑt. litt̾am sine aspiratione scribit᷑. Apud p̾positõ ꝑd.
sb̃̾tractis. Intdũ aũt alie litte̾ in locũ aliarũ ponunt᷑.b et p. lict̾is quedã cog¬
natõ ẽ. Nam ꝓ birro dicimꝰ pirrũ. c et g. quandã cognationẽ bnt. Nam cũ
centũ dicimꝰ et trecentos. Postea dicimꝰ quadringentos .g. pouentes pro .c.
c et̃ q. similit̾ cogna e᷑. Nam huiusce. ꝑ c. cuiusq ꝑ q scribimꝰ. Cum au̾t̾ p̃posi¬
rio ꝑc. scribenda ẽ. si au̾t abu̾biũ fuerit ꝑq. dicimꝰ eñi quũ lego. Deus ꝑe sclã.

Expanded text:
docet quemadmodum scribere debeamus. Nam sicut ars tractat de partium declinatione, ita orthographia de scribendi peritia, quando autem coniunctio est, per t literam sine aspiratione scribitur. Apud prepositio per d ractis. 4. Interdum autem aliae litterae in locum aliarum rite ponuntur. B et p litteris quaedem cognatio est; nam pro birro dicimus pirrum. C et g quamdam cognationem habent; nam cum dicimus centum et trecentos, postea dicimus quadC et Q similiter cognatio est. Nam 'huiusce' per C, 'cuiusque' per Q scribimus. 'Cum' autem praepositio per C scribenda est; si autem adverbium fuerit, per Q. Di
Abbreviated transcription (Latin):
ibis locis ubi in eodẽ sensi duplices uersꝰ .s̃. et dubitatꝰ quis potius eligen¬
d̾sic. N Diple bane scͥptores nr̃i opponũt in libris eccłisticoꝵ uiroꝵ. ad sepi¬
que ⁊ enodotꝰ ephesius nõ recte. ad iecerat aut detrarerat. aut ꝑmutau̾̃at. ĩ his
et um̃iea usi.g. N. Diple obolismene int̾ponũt ad separindos in cõmoedis uel
trigoedus ꝑiodos. Y a uersi obolisiene qͦcieus trofaꝰ et antistropłꝰ infert᷑.:
N auersa cũ obelo ad ea ponit᷑ que ad aliquid respiciũt. ux nos ne tͥ frigie res
sr̃ne obelita ponit᷑ ad conditionẽ locoꝵs ac tẽploꝵ ꝑsonarũq nntatas. Ñ¬

Expanded text:
in his locis ubi in eodem sensu duplices versus sunt, et dubitatur qui potius eligenin his locis ubi in eodem sensu duplices versus sunt, et dubitatur qui potius eligendus sit. Diple. Hanc scriptores noquae Zenodotus Ephesius non recte adiecerat, aut detraxerat, aut permutaverat. In his et nostri ea usi sunt. Diple ὀβολισμένη interponitur ad separandos in comoediis vel tragoediis periodos. Aversa ὀβολισμένη, quotiens strophe et antistrophus infertur. Adversa cum obolo ad ea ponitur quae ad aliquid respiciunt, utVirg. Aen. 10, 88: Nossuperne obolata ponitur ad conditiones loco
Abbreviated transcription (Latin):
la int̾ geminos pinictos iacens opponit᷑ in his locis que sacre scͥpture intͥ¬
pretes eodem sensu. soc diisis sinonib transtuler̃ .Y. intigraphꝰ cũ pũcto
apponit᷑ ubi in translitõnib diuersus sensꝰ habetꝰ. . Astericꝰ cũ obelo ac
ꝓprie aristareꝰ utebat᷑ uhis uersib qui no suo loco positi erant.T. paragraphꝰ
ponit̾ ao separandis res adareb queq in cõnexii concurr̃. quẽ aid modũ in catholo¬
go. loca a locis. regiones a regionib. magone premia a premus. certamina a
diusis certaminib separant᷑ : I. positura ẽ figura paragrapho contraria. et idõ
sic fo̾rati. ꝙ sic̃ illi pͥncipia notaizt. ita ista fines a pͥncipio is sẽparit .C. crifu
circuli paes infẽrior cũ puncto ponitꝰ in his locis ubi questio dura et obscura
aꝑi uł solui nõ potuit. d. antissima ponitꝰ ad eos uersꝰ quoꝵ ordo ꝑmutandꝰ
e. sic et̾ in antiqͥs auctorib positũ imuienitꝰ. . Antissimã cũ puncto ponit᷑

Expanded text:
la inter geminos punctos iacens, opponitur in his locis, quae sacrae Scripturae interpretes eodem sensu, sed diversis sermonibus transtulerunt. Antigraphus cum puncto adponitur, ubi in translationibus diversus sensus habetur. Asteriscus cum obolo. Hanc proprie Aristarchus utebatur in his versibus, qui non suo loco positi erant. Paragraphus ponitur ad separandas res a rebus, quae in conexu concurrunt, quemadmodum in Catalogo loca a locis et regiones a regionibus, in Agone praemia a praemiis, certamina a diversis certaminibus separantur. Positura est figura paragrapho contraria et ideo sic formata, quia sicut ille principia notat, ita ista fines a principiis separat. Cryphia, circuli pars inferior cum puncto, ponitur in his locis, ubi quaestio dura et obscura aperiri vel solvi non potuit. Ͻ Antisimma ponitur ad eos versus quorum ordo permutandus est. Sic et in antiquis auctoribus positum invenitur. Ͽ Antisimma cum puncto ponitur
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ios. ac. latine: ode. grece: latine citꝰ ẽ. Hoc em̃ nomẽ: de u̾bo ad uerbũ
ex piessũ ẽ. Latini aũt et alia nomina hñt̃. Nam accentꝰ et tonos et tenoreᷤᷤ
sic̃ ad uerbũ q̃ iuxta uerbũ ẽ. Accutꝰ accentꝰ dictus ẽ: q accuat et erigat sfila¬
bã. Erauis: quia depumit e t̃ deponit. ẽ eni contrariꝰ accuto. Circiflexꝰ.
deprimit sillabam cũ illi leuent. ut unde uesi titan. et nox ubi sidera
condit: unde hic grauis ẽ: nimnꝰ aut sonat ꝙͣ accutꝰ et circũflex. M onosilla¬
ba aũt̾ pars oratõnis. si nat᷑alit̾ breuis ẽ. ux uir aut positõne longa uł at:
accutũ accentũ he̾bit. Si uͦ naturalit̾ longa. ut ues: circumflexũ. Dissilla¬
ba pars oratõnis. si priorẽ naturalit̾ longã hr̃: et ultimã breuẽ ur roma:
circumflectitꝰ u musa. Alit̾: acuit᷑. Trissillaba pars orarõnis. si mediã breuẽ

Expanded text:
 Latine 'ad' ᾠδή Graece, Latine 'cantus' est. Hoc enim nomen de verbo ad verbum expressum est. Latini autem habent et alia nomina. Nam accentus et tonos et tenores sicut adverbium quia iuxta verbum est. Acutus accentus dictus, quod acuat et erigat sylbam, gravis, quod deprimat et deponat. Est enim contrarius acuto. Circumflexus, deprimit syllabas, cum illi leuent, ut Vnde uenit Titan et nox ubi sidera condit. Vnde hic grauis est; minus enim sonat quam acutus et circumflexus. Monosyllaba autem pars orationis si naturaliter brevis est, ut 'vir', aut positione longa, ut 'ars', acutum accentum habebit. Si vero naturaliter longa, ut 'res', circumflexum. Disyllaba pars orationis si priorem naturaliter longam habet et ultimam brevem, circumflectitur, ut 'Musa'; aliter acuitur. Tri
Abbreviated transcription (Latin):
ratione trissillabaꝵ retinent᷑. Eraus accentꝰ cũ uno accentu poni pͭ: ĩ dictõe
uł discernẽde ambiguitatis ur ergo. Nlam cũ producit᷑ go: causã signifi¬
cat̾.cum corripit᷑ coniuntionem. De figurisaccentiuim.
Igure accentiũ sunt decẽ que a gramaticis ꝓuerboꝵ distinctõnib op¬
et gram facta expͥmit᷑. A. macros. id ẽ uirgula longa iacẽs ita.i. Bra
id ẽ distictõ que õria separat̾: dext̾a pars circuli sbresita uersui: fi̾ ita..
A postrofus pars irem ẽ circuli dext̾a et ad sumniã litam apposita. fi ita..
Qua nota de ẽẽ on̾dit᷑ in sinone ultima uocalis: ut tribunal ꝓ tribunile.

Expanded text:
ratione trisyllabarum retinentur. Gravis accentus cum uno accentu poni potest in dictione vel discernendae ambiguitatis causa, ut 'ergo'. Nam cum producitur 'go' causam significat; cum corripitur, coniunctionem. De figuris accentuum . Figurae accentuum decem sunt, quae a grammaticis pro verborum distinctionibus adet gravi facta, ita exprimitur ˆ . Macros, idest longa virgula iacens ita –. Braid est, distinctio, quae e contrario separat, dextera pars circuli supposita versui fit ita: . 8. Apostrophos, pars item circuli dextera, et ad summam litteram apposita, fit ita: ' , qua nota deesse ostenditur in sermone ultima vocalis, ut tribunal ' , pro tribunali.
Abbreviated transcription (Latin):
clansulã facimꝰ: fir ꝑ iodus pinctumq ad cap̃ litt̾e̾ ponimꝰ. et̃ uocat᷑ distinctõ
id ẽ disiuntio. qr integrã separauit sentenciã. Hoc quidẽ apudoratores. Cet̾um
apud peetis ubi in uersui pꝰt duos pedes sillaba remanet: coma ẽ. Qui a post ibi¬
e scansionẽ precisio uerbi facti ẽ. Ubi nͦ pꝰ duos pedes de parte oratõns nil sr̃ ẽ.
Dret̾ea quedam scripturirũ note apud celeberrimos auctores fuer. quasq
entiqui ad distinctõnẽ scͥpturarũ carminib et hystoriis ad posuer. Notiẽ
figura ꝓpͥa in litt̾e modũ posita. ad de monstrindũ unĩq̃q uerbi sentencimq¬
eẽ iudent᷑. Stella eñi astor dr̃ greco smone. a quo asteriscꝰ diriuat᷑ ẽ. Sobeluis
id ẽ urgula iacens ad ponit᷑ in uerbis. uł insentẽcus sr̃fiue it̾atis. siue ĩ bs io¬
cis ubi lectio aliq̃ falsitate notata ẽ. ut quasi sagitta ugulet suꝑ uacua atq fal

Expanded text:
e ponimus; et vocatur distinctio, id est disiunctio, quia integram separavit sententiam. Hoc quidem apud oratores. Ceterum apud poetas ubi in versu post duos pedes syllaba remanet, comma est, quia ibi post scansionem praecisio verbi facta est. Ubi vero post duos pedes de parte orationis nihil supereterea quaedam scripturarum notae apud celeberrimos auctores fuerunt, quasque antiqui ad distinctionem scripturarum carminibus et historiis adposuerunt. Nota est figura propria in litterae modum posita, ad demonstrandam unamquamque verbi sententiarumqudeesse videntur, stella enim aster dicitur greco sermone, a quo asteriscus est derivatus. Obelus id est virgula iacens, apponitur in verbis vel sententiis superflue iteratis, sive in his locis, ubi lectio aliqua falsitate notata est, ut quasi sagitta quedam iugulet supervacua,
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃. Ex nichilo ad nichilũ ml posse reu̾ti. Et marcidã a papa marcho spondente
recusas. Marchus dix̃. ita ẽ. ad signa marce rabellas. yrmos ẽ sentencia ꝯtinu¬
ate oĩonis tenorẽ suũ usq ad ultimũ suans ut in secessu longo. locus insula por¬

Expanded text:
ut: Ex nihilut: Ex nihilrecusas? Marcus dixit. — Ita est. — Adsigna, Marce, tabellas. Hirmos est sententia continuatae orationis tenorem suum usque ad ultimum servans, utVirg. Aen.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ pene ip̃a ut ẽ illud. ab ire an obire te ꝯuenit. id ẽ exulẽ fieri an mori. Scesisono
matõ: multitudo nominũ ꝯiunctoꝵ. quodĩ ambitu copulata. ut nubila. nix.
grando. procelle. fulmina uenti. Parameon ẽ multitudo uerboꝵ ex una littera
ꝑar uirgilius. dũ ñ toto uersu utit᷑ hac figura. ut ennius. soe nunc ĩ pͥncipio
uerso tantũ ut ẽ illud. Sedens sr̃ arma. Nunc ĩ medio. ut queq lacus late
liquidos queq asꝑa olumis. Nunc in fine. ut sola mͥ tales casus cassandra
canebar. Omoeptoton ẽ. cũ płima nomina ꝑ unũ casũ denunciant᷑. ut est
illud. Soc̾ neq currentẽ se nec cognoscit euntẽ. Tollentẽq manu saxũq
ĩmane mouentẽ. Ome ente leuton ẽ. cũ unomodo uerba płima fĩniuntur
ut abiit. abscessit. euasit. crupit. Poliptoton ẽ cũ diu̾sis casib sententia uariatꝰ.

Expanded text:
io pene ipsa, ut illud: 'Abire an obire te convenit?' id est exulem fieri, an mori. Scio pene ipsa, ut illud: 'Abire an obire te convenit?' id est exulem fieri, an mori. Scmaton, multitudo nominum conjunctorum quodam ambitu copulata, ut nubila, nix, grando, procellae, fulmina, venti. 14. Paromoeon est multitudo verborum ex una littera rat Virgilius, dum non toto versu utitur hac figura ut Ennius, sed nunc in principio versus tantum, ut est illud: Saeva sedens super arma; nunc in medio, ut: Quaeque lacus late liquidos, quaeque aspera dumis; Nunc autem in fine, ut: Sola mihi tales casus Cassandra canebat. 58 15. Homoeoptoton est, cum plurima nomina per unum casum denuntiantur, ut est illud: Sed neque currentem se, nec cognoscit euntem, Tollentemque manus, saxumque immane moventem. 16. Homoteleuton est, cum uno modo verba plurima finiuntur: ut abiit, abscessit, evasit, erupit. 17. Polyptoton est, cum diversis casibus sententia variatur,
Abbreviated transcription (Latin):
poma. Castanee molles. et pressi copialactis. Fi̾t aũt silemsis nõ solũ ꝑl partes
oronis. sos ꝑ accidencia partib or̾onis. Nam ubi et pro multis unus et ꝓ uno
multi ponunt᷑. silempsis ẽ. ꝓ multis unus: ut ẽ illud. uterũq armato ilite
cõplenr. cũ nõ uno sox multis militib. Itẽ ꝓ uno multi. ut in eungło. Latro¬
nes qui crucifixi erant cũ eo. imꝑꝑabãt ei. ubi ꝓ ino utq inducit᷑ blasphemaᷤᷤ¬
se. Anadiplosis ẽ. qu̾o ab eodẽ u̾bo qͦ prior uersus finiur. seqñs uerso incip̃.
ut ẽ illud. Certent̾ ez cignis ulule. siz titirus orpheus. Orpheus ĩ siluis. int̾
br equor. E panafora ẽ in uno uersu sr̃ pͥncipia sensuũ eiusdẽ uerbi repetitio.
nis in pͥncipio uersꝰ positi. eiusdẽ infine replicatõ. ut ẽ illud. Crescit amor nũ

Expanded text:
poma, Castaneae molles, et pressi copoma, Castaneae molles, et pressi coorationis, sed et per accidentia partibus. Nam ubi et pro multis unus et multi ponuntur, syllepsis est: pro multis unus, ut est illud: uterumque armato milite complent, cum non uno, sed multis militibus. Item pro uno multi, ut in Evangelio: Latrones qui crucifixi erant cum eo improperabant ei; ubi pro uno uterque inducitur blasphemas 8, 55: Certent et cygnis ululae, sit Tityrus Orpheus, Orpheus in silvis, inter bus aequor. Epanaphora est in uno versu per principia sensuum eiusdem verbi repetitio, nis in principio versus positi eiusdem in fine replicatio, ut est illudJuven. 14, 139: Cr
Abbreviated transcription (Latin):
debenr anteponunt᷑. ut it̾ea reges ingentis mole latimis. debiut enĩ sic di¬
cere. Int̾ea reges ingenti mole. et statim ad dicere qd sequit᷑ ꝓcedũ ecastris. de¬
inde dicere latinꝰ et cet̾a. Sox facta ẽ ꝓ omamento presũptio rei. et qͥ sequi de¬
buerãr reges int̾positis in septẽ uersib et pꝰca additũ ẽ ꝓcedũt e castris. Inde
et presũptio. qr ante posita s̃ que sequi debuerãt. Teuma ẽ claufula. dũ płes
senso uno u̾bo claudunt᷑. que fi̾t trib modis. Nam aut in postremo. aut ĩ¬
primo aut in medio unum u̾bũ ponit᷑. d sentenciã iungit. In pͥmo: uertitur¬
figura suꝑiori ꝯtraria. ubi insuꝑgulis sensib ꝓpria uniciuq clausula ẽ. u⁊ regẽ
pđit. et regi memorar nomenq genusq. De silensib.¬
u emsis ẽ in dissimilib clnisulis aut pluralis dictio singłari u̾bo finita. ut so¬
sus et rege recepto. aut singłiris dictõ plurali u̾bo expleta. ut sunt nb mina

Expanded text:
 Interea reges ingenti mole Latinus. Debuit enim sic dicere: 'Interea reges ingenti mole', et statim adicere, quod sequitur: 'procedunt castris', deinde dicere: 'Latinus', etc.; sed facta est pro ornamento praesumptio rei, et qui sequi debuerunt reges interpositi sunt in septem versibus, et postea additum est: 'Procedunt castris'. Inde et praesumptio, quia anteposita sunt quae sequi debuerunt. Zeugma est clausula, quum plures sensus uno verbo clauduntur, quae fit tribus modis. Nam aut in primo, aut in postremo, aut in medio id verbum ponitur, quod sententias iungit. In primo, utLufigura superiori contraria, ubi in singulis sensibus propria unicuique clausula est, ut, Regem ADIT, et regi MEMORAT nomenque, genusque. 5. Syllepsis est in dissimilibus clausulis, aut pluralis dictio singulari verbo finita, ut, sociis et rege recepto, aut singularis dictio plurali verbo expleta, ut: Sunt nobis mitia
Abbreviated transcription (Latin):
cio ẽ spondei ꝓ sceleumatico. In qua resolutõne semꝑ episina limphami se¬
quitꝰ uirgiliꝰ ex una longa due breues fiunt̾.ex dnab aũt bremb longa
nũꝙp̃ fi. findi eñi solida possũr: solidari scissa nõ possũt. Figura ẽ: cuius no¬
tasillabe agnoscunt᷑. Ubi aũt partẽ circuli inferiorẽ bis posirũ aspicis. us¬
pitrichiꝰ ẽ. Ubi .i. geminã iacentẽ.S. spondeꝰ ẽ. Nam nota bieuis ĩfe¬
rior semi circul ẽ.Nota longa .i. ucens ẽ. Metra in pedib acciduri. ur
a troches trochaicũ: uł trocheatũ: adactilo dactilicũ: a iambo dicat᷑ ĩamb

Expanded text:
dei in proceleumatico, in qua resolutione semper synaloepham sequitur Vergilius. Ex una autem longa duae breves fiunt: ex duabus autem brevibus longa numquam fit. Findi enim solida possunt, solidari scissa non possunt. Figura est, cuius nota syllabae agnoscuntur. Ubi enim circuli partem inferiorem bis posit,  ̆ ̆; ubi I geminam iacentem, spondeus,  ̄ ̄. Nam nota brevis inferior semicirculus est; nota longa I iacens est. Metra in pedibus accidunt, ut a trochaeo trochaicum, a dactylo dactylicum, a iambo iamb
Abbreviated transcription (Latin):
ur homo. Sp̃es eñi aĩaliũ: homo. pͥncipalia que primã positionẽ hñr nͨ aliu̾de
nascunt᷑: ut mons fous. Piruiatiua. eo qd ex alio nomine deducantꝰ᷑: ir a mo¬
nte montanꝰ. Diminutiua. qr minuunt sensũ: ut greculo. Scolasticulo. So¬
no diminutiua: qr sic sonãr sic̃ diminutiua. soe intellectu pͥncipalia s̃: ut
tabula fabula. Tota greca: qr ex toto declinant᷑ grece. ux calisto: sic eñi grecꝰ
litinꝰ ulires. Media aut dicta s̃. qr ex ꝑte greca s̃. ez ex parte latina. Eadẽ et
nota: qr corrũpunt ultimas sillabas manentib priorib: ut apud grecosaler¬
andros menandros: ap̃ nos alerander. menander. Dicta aur̾ nota: quẽ ad mo¬
dũ notus dr̃. quisqͥs de dispari gen̾e nascit᷑. Sinonima. ħ ẽ plurinonia. eo

Expanded text:
ium homo. Principalia, quia primam positionem habent, nec aliunde ium homo. Principalia, quia primam positionem habent, nec aliunde nascuntur, ut 'mons', 'fons'. Derivativa eo, quod ex alio nomine deducantur, ut a monte 'montanus'. Diminutiva, quia minuunt sensum, ut 'Graeculus', 'scholasticulus'. Sono diminutiva, quia sic sonant sicut diminutiva, sed intellectu principalia sunt, ut 'tabula', 'fabula'. Tota Graeca, quia ex toto Graece declinantur, ut 'Callisto'. Sic enim et Latinus 'Ulixes'. Media dicta quia ex parte Graeca sunt, ex parte Latina. Eadem et notha, quia corrumpunt ultimas syllabas manentibus prioribus, ut apud Graecos 'Alexandros', 'Menandros'; apud nos 'Alexander', 'Menander'. Dicta autem notha, quemadmodum nothus dicitur quisquis de dispari genere nascitur. Synonyma, hoc est plurinomia, eo
Abbreviated transcription (Latin):
cẽntꝰ. positure. note. ortografu. analogia. ethimologia. glose. differẽtie. barba¬
cipales reuertunt᷑: id ẽ noũ ee uerbũ. que significa̾t᷑ actũ et ꝑsonã. Nomẽ
dictũ ẽ quasi notam᷑ qd nob̾. uocibulo suo res uotis efficiat̾. Nisi en̾i nom̃ sci¬
eris: cognito ꝑit rerũ. Propͥa nomina dicta: qr specialia s̾. Umus eni tantũ
agnom̃. Prenom̃ dr̃: eo qd nomini p̃ponit᷑. ut lucius qͥntꝰ. Nom̃ uocatũ: quia
notar genꝰ. ut cornelius. Cornelii eñi om̃s in eo gen̾e dicebant᷑. Cognom̾̃: qr no¬
creatã subegit. Extrinsecꝰ eñi uenit̾ agnom̃: ab aliqͣ ratione et uirtute. Cogno¬
mentũ aũt uulgo dictũ ẽ. eo qđ nomimi cognitõnis causa sr̃ adiciat᷑. siue qd cũ
nomine ẽ. Appellatiua uͦ nomina inde uocant᷑ qr cõmunia sũt: et in multoꝵ
que uident᷑ uł tanguntꝰ: ut celũ et t̾ra. In corporalia qr carent corpore: unde
nec uicui nͨ tangi possũt. ut u̾itas iusticia. Gen̾alia qr multarũ rerũ sunt.

Expanded text:
centus, positurae, notae, orthographia, analogia, etymologia, glossae, differentiae, barbacipalia revertuntur, id est, ad nomen et verbum, quae signidictum quasi notamen, quod nobis vocabulo suo res notas efficiat. Nisi enim nomen scieris, cognitio rerum perit. Propria nomina dicta quia specialia sunt. Unius enim tantum agnomen. Praenomen dictum eo, quod nomini praeponitur, ut 'Lucius', 'Quintus'. Nomen vocatum, quia notat genus, ut 'Cornelius'. Cornelii enim omnes in eo genere. Cognomen, quia noCretam subegit. Extrinsecus enim venit agnomen ab aliqua ratione. Cognomentum autem vulgo dictum eo, quod nominomine est. Appellativa nomina inde vocantur, quia communia sunt et in multorumvel videntur vel tanguntur, ut 'caelum', 'terra'. Incorporalia, quia carent corpus; unde nec videri nec tangi possunt, ut 'veritas', 'iustitia'. Generalia, quia multarum rerum sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
unũ alt̾um duplo uinc̾. Sexcupla uͦ ẽ quocies unũ: alterũ sexcuplo suꝑat. In
simplo em̃ parte eiꝰ: unũ plo inuenit᷑. In dupla: unũ minꝰ habet᷑. Sexcũ eñi¬
dimidiũ dr̃. Triplũ ẽ qno maior pars ter otinet totũ minꝰ: id ẽ tria. et unũ
E pitritũ ẽ qn̾o iniꝰ continet᷑ amaiore et eiꝰ t̾cia pars. Cedunt᷑ uͦ pedũ: uel ꝑ¬

Expanded text:
unum alterum duplo vincit. Sexcupla vero est, quoties unum alterum sexcuplo superat. In unum alterum duplo vincit. Sexcupla vero est, quoties unum alterum sexcuplo superat. In simpla enim ejus parte unus plus invenitdimidium dicitur. Triplum est, quando maior pars ter continet totum minus, id est tria et unum. Epitritum est, quando minus continetur a maiore, et eius tertia pars. Caeduntur vero pe
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ uor nautaꝵ. Dispondeꝰ aũz. e di unibꝰ. e: ditrocheꝰ dicti: qđ geminis ostan.
umbis. sponders uel trocheis. Antipast᷑. q sit ex contrariis sillibis: ex breui
et longa. et longa et breuis. Coriiambꝰ uͦ. quia ex ħ pede compositũ cirm̃
coris aptissimũ sit. Ionici sane ꝓpt̾ num̾oꝵ in equale sonũ dicti. hñt eĩ lon¬
gas binas sillabas. binasq çcorrectas. Peones dicti. ab ĩuentore. E pitria uo
labi pedes. et dicte ap̃ grecos. cyn⁊yayti: quasi quedã declinatõnes. Soc hi
nõ sunt pedes legitimi. soe appellant᷑ pentasillabi. et exasillabi qr ultra qͥnq
et sex sillabas nõ procedũt. Unde nõ oport& ĩ carmine has sillabas quodli¬
boe excid̾e nom̃. ut cartaginensiũ. iherosolimitanoꝵ. et ꝯstantinopolitanoꝵ.
ẽ. ma. positõ. In his duob ꝑ diuisionẽ pedes legitimi colligunt᷑. Equa diuisio
ẽ quociẽs arsis et thesis. eqͣli tp̃rm diuisione cedunt᷑. Dupla: quociẽs ex hisu

Expanded text:
ium aptus. Dispondeus autem et ditrochaeus et diiambus dicti quod geminis constant iambis, spondeis vel trochaeis. Antispastus, quod sit ex contrariis syllabis, ex brevi et longa, ex longa et brevi. Choriambus vero, quia ex hoc pede conpositum carmen choris aptissimum sit. Ionici sane propter numerorum inaequalem sonum dicti. Habent enim binas longas syllabas binasque correptas. Paeones dicti ab inventore. Colabi pedes; et dictae apud Graecos συζυγίαι quasi quaedam declinationes. Sed hi non sunt pedes, sed appellanlibet excedere nomen, ut Carthaginensium, Hierosolymitanorum, et Constantinopolitanorum. est, ma positio. In his duobus per divisionem pedes legitimi colliguntur. Aequa divisio est quoties arsis et thesis aequali temporum divisione ceduntur; dupla, quoties ex his
Abbreviated transcription (Latin):
Drecedunt. Pede dicti: eo qd ꝑ ip̃os metia ambulẽt᷑. Nam sic̃ nos pedib
incedimꝰ: ita metra q̃upedib gradiunt᷑. Pedes aũt oñs .c.xx.ii̾iͦi.st̃. Sissil¬
lxiiii. usq ad iiiͦi. aũt sillabas: pedes dicunt᷑. Neliquisinz ugie uocant᷑. Ip̃i
aũr pedes. hñir sp̃ales causas nominũ: quare uocent᷑: Purichius dictꝰ ẽ: q
aures sacrificantiũ. Unde et hi qui tuba canebã in sacris gentiliũ: sponde¬

Expanded text:
recedunt. Pedes dicti eo, quod per ipsos metra ambulent. Nam sicut nos pedibus incedimus, ita metra quasi pedibus gradiuntur. Pedes autem omnes centum viginti qattuor. Usque ad quattuor autem syllabas pedes dicuntur, reliqui syzygiae vocantur. Ipsi autem pedes habent speciales causas nominum, quare ita vocentur. Pyrrichius dictus est, qaures sacrificantum. Unde et hi, qui tibias canebant in sacris gentilium, spondi
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. o⁊ sic om̃s lite̾ ap̃ eos num̾os hñr. Latini at mim̾os ad lit̾as ñ ꝯputãt
sx sola u̾eba ꝯponũt. ercepto ret x. litt̃a q̃ et figura cruce significat. et in nu¬
iuero decẽ demonstrat .iiii. De latinis littetis.
Atimnas littas carmentia ꝯpha prima italis tradidit. Carmentis aũiz di¬
cta qi carminib fut᷑a careba. Ceterũ ꝓpe uocata ẽ nicostrata. Lict̾e au̾t aur
ĩ cõmune utunt᷑. u2
scribere. et legere. Librales pca tantũ illi nouer qui libros conscribũt recte
lit̾ in duas partes ĩ uocales or monãtes. Uociles s̃ que directo hyatu f̾niciũ siune
uł imp̾ssione labroꝵ efficiunt᷑. et uocate ꝯsonãtes q ꝑse nõ sonãr. so iunctiᷤᷤ
uocalib ꝯsonat᷑. ac induab ꝑtib diuidunt᷑. in semiuocalib ez mutis. Senui¬

Expanded text:
numeros habent. Latini autem numeros ad litteras non conputant, sed sola verba componunt, excepto I et X littera, quae et figura crucem significat et in numero decem demonstrat. § 4 De litteris latinis. Latinas litteras Carmentis nympha prima Italis tradidit. Carmentis autem dicta, quia carminibus futura canebat. Ceterum proprie vocata est Nicostrate. Litterae autem aut in commune utuntur, ut scribere et legere. Liberales, quia eas tantum illi noverunt, qui libros conscribunt recteque liter in duas partes, in vocales et consonantes. Vocales sunt, que directo hiatu faucium, sine vel inpressione labrorum efficiuntur. Et vocatae consonantes quia per se non sonant, sed iunctis vocalibus consonant. Haec in duabus partib
Abbreviated transcription (Latin):
Biuiũ aũt qd suꝑẽ ab adolescencia incip̃. cuiꝰ dext̃a pars ardua ẽ. soe ad beatã ui¬
tã tendẽs. Simstra facilior. soc ad libẽ int̾itũq deducẽs. De q̃ sic ꝑsuis ait. Er
tibi q̃ sanuos dedux̃ litt̾a ramos. Surgentẽ dextro monstrauit limite callẽ. Qn
eoꝵ nomina qͦ supplicio afficieba̾t. et dr̃ o. theca a rioir⁊ atiatoti. idẽ a morte.
unde et hr ꝑ mediũ telũ. id ẽ mortis signũ. De q̃ quidã aiz. O mmultũ ante a¬
lias infelix litta theca. Tercia .t. thau figurã demonstans dñice crucis. Tude
et hebraice signũ int̾pretat᷑. de qͣ dictũ ẽ in ezechiele ab angło. Transi ꝑ mediã
ihrłm et signa tau in frontib uiroꝵ gementiũ et dolentiũ. Reliqͣs uͦ duas
sũmã et ultimã sibi uendicat xp̃s. Ip̃e eñi ẽ pͥncipiũ. ip̃e et fiuis. dicens. Ego¬

Expanded text:
uod superest, ab adolescentia incipit; cujus dextera pars ardua est, sed ad beatam vitam tendens; sinistra facilior, sed ad labem, interitumque deducens. De qua sic Persius ait: Et tibi quae Samios deduxit littera ramos, Surgentem dextro monstravit limite callem. 8. eorum nomina, quos supplicio afficiebant. Et dicitur theta apo tou thanatou, id est, a morte. Unde et habet per medium, telum, id est, mortis signum, de qua quidam ait. O multum ante alias infelix litera theta. Tertia τ figuram demonstrans dominice crucis. Unde et hebraice, signum interpretatur, de qua dictum est in Ezechiele ad angelum transi per medium Hierusalem, et signa tau in fronte virorum gementium et dolentium. Reliquas vero duas, summam et ultimam sibi vendicat Christus. Ipse eni
Abbreviated transcription (Latin):
desimĩr in naturale sonũ. Mute au̾t dicte q nͥ sbiectis s uocalib nequaꝙͣ erũ¬
dictas. Int̾ uocales aũt̾ .i. et .ui. apͦ gramaticos uarias hñt significatõnes. Nã
mͦ uocales sunt. mͦ semiuocales. mͦ medie s̃. uocales ideo s̃ qr sole posite
sillabas faciu̾t. et aliis ꝯsonantib ꝯiungunt᷑. Consonãtes ideo habent᷑. qr
ꝓ ꝯsonãtib. Aledie aũt idcirco dicunt᷑ qm nat᷑alit̾ sole mediũ sonũ hñs. ut

Expanded text:
terae. Mutae autem dictae, quia nisi subiectis sibi vocalibus nequaquam erumdictas. Inter vocales autem I et U apud Grammaticos varias habent significationes. Nam modo vocales sunt, modo semivocales, modo mediae sunt. Vocales ideo sunt, quia solae positae syllabas faciunt et aliis consonantibus coniunguntur. Consonantes ideo habentur, qu vates. Medie autem idcirco dicuntur, quia naturaliter sole medium sonum habent, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ex simili sono alt̾ius lingue lt̾am condidiosse possimꝰ lingu̾ã hebra¬
dant. solis caracterib discrepant. Egiptioꝵ Incas ysis regina inachi filia de
grecia ueniẽs in egiptũ reꝑit. et egiptiis tradidit. Apud egiptios au̾t alias
habusse litta̾s sac̾dotes alias uulgꝰ. Sacerdotales. repac. rian acNoc uulgare
Grecarũ litt̾arũ usũ pͥmi fenices inuener̾. Unde et lucanꝰ. Phenices pͥmi ma
gni si credit᷑ ausi: mansurã rudib uocẽ signare figuris. Hinc ẽ qd et libroꝵ ca¬

Expanded text:
ex simili sono alterius lingue literam condidit, ut nosse possimus linguam hebrex simili sono alterius lingue literam condidit, ut nosse possimus linguam hebrdant, solis characteribus discrepant. Aegyptiorum litteras Isis regina, Inachis filia, de Graecia veniens in Aegyptum, repperit et Aegyptiis tradidit. Apud Aegyptios autem alias habuisse litteras sacerdotes, alias vulgus; sacerdotales ἱερὰς, πανδήμους vulgares. Grecarum literarum usum primum Phenices invenerunt. Unde et Lucanus: Phenices primis famasi creditur ausi. Mansuram rudibus vocem signare figuris. Hinc est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
matica. idẽ loq̃ndi ꝑicia. Scda rethorica. q̃ ꝓpt̾ nitorẽ et copiã eloq̃ncie sue
marime in ciuilib questiõib necessaria existimat᷑. Tercia dialetica cognom̾¬
to logica. q̃ legituis disputatõnib ez sbtilissimis uera se cernit a falsis. Quar¬
ta arithinetici. q̃ ꝯtinet numeroꝵ causas et diuisiones. Qͥnta musica que in
carminib cantibq consistit. Sexta geometria q̃ mensuras t̾re dimẽsiones¬
Rimordia gramatice artis litt̾e cõmunes sũt. quas et librarii et calculato¬
tores secunt᷑. quarũ disciplina uelur quedã grãmatice artis ĩ fancia ẽ unde
et eã uarto littͣationẽ uocat᷑. Littẽ au̾t sũt indices rerũ. signa u̾boꝵ. quibꝰ
memoriã rerũ. Nam ne obliuione fugiar ⁊ Atr̾is alligant᷑. In tanta eĩ rerũ
et grece ad hebreis uident᷑ exorte ap̃ illos em̃ priꝰ dictũ ẽ aleph. Seinde ex
simili enuntiatõne ap̃ grecos tractũ ẽ alpha de ap̃ latinos a. Translator eĩ¬

Expanded text:
itia. Secunda rhetorica, quae propter nitorem et copiam eloquentiae suae maxime in civilibus quaestionibus necessaria existimatur. Tertia dialectica cognomento logica, quae disputationibus subtilissimis vera secernit a falsis. Quarta arithmetica, quae continet numerorum causas et divisiones. Quinta musica, quae in carminibus cantibusque consistit. Sexta geometrica, quae mensuras terrae dimensionesteris communibus. Primordia grammaticae artis litterae communes existunt, quas librarii et calculatores sequuntur. Quarum disciplina velut quaedam grammaticae artis infantia est; unde et eam Varro litterationem vocat. Litterae autem sunt indices rerum, signa verborum, quibus memoriam rerum. Nam ne oblivione fugiant, litteris alligantur. In tanta enim rerum et grece ab Hebreis videntur exorte. Apud illos enim prius dictum est aleph. Deinde ex simili enunciatione apud Grecos tractum est alpha. Inde apud Latinos a. quare translator
Abbreviated transcription (Latin):
cõꝑatione. gen̾e. num̾o. figura. casu. extremitatib similiũ sillabarũ. et
similitudine tẽpors. Siquid unũ de his defuerit. iam nõ ẽ analogia. idẽ
similitudo. s& anomala id ẽ extra regłam. ut lepus. et lupus. totũ ꝯuenie
s&x dissentuit᷑ casu. faciũ̾ eñi lupi. lepore̾s. Nam regłarit̾ ẽ. dũ queris
utrũ trames mascłimuĩ sit̃ an femininũ. similis ẽ illi nomini ĩ om̃i dec lina¬
cione linies et erit masculinũ. Item funis suncerti gen̾is ẽẽ credis. simuliᷤ
ẽ illi panis in dediuatõne. et erit masculinũ. Itẽ ex comꝑatõne posinouoꝵ
ut sidicis. doctꝰ magniꝰ. positiui s̃. et sui similes. Fr̾ et ꝑ dimunitionẽ. ut¬

Expanded text:
conparatione, genere, numero, figura, casu, extremitatibus similium syllabarum, et conparatione, genere, numero, figura, casu, extremitatibus similium syllabarum, et similitudine temporum. Si quid de iis unum defuerit, iam non est analogia, id est similitudo, sed est anomalia, id est extra regulam, ut 'lepus' et 'lupus'. Totum convenit, sed dissentiunt casu; facit enim 'lupi', 'leporis'. Nam regulariter est, dum quaeris utrum 'trames' masculinum sit an femininum, similis est illi in omni declinatione 'limes', et erit masculinum. Item 'funis' si incerti generis esse credis, similis est illi 'panis' in declinatione, et erit masculinum. Item ex conparatione positivorum, ut si dicas 'doctus', 'magnus': positivi sunt et sui similes. F
Abbreviated transcription (Latin):
sonũ.℥. litterae exprima. tam̃ qr latnũ ẽ ꝑt. scribendũ ẽ. Sic milicia
malicia nequicia. et cetã similia. In dubiis uero uerbis cõsuetudo uet̾um
erat. ut cũ eadem litera aliũ intellectũ correpta aliũ producta he̾roe. longe sil¬
labe apicẽ apponebant. Ut puta ppłs arborẽ signif̾icara. au hominũ multi¬
tudinẽ apice distinguebat᷑. Sic et ubi lutere ꝯsonantes geminabant᷑ sicilicũ
suꝑponebant ut sella. serra. asseres. Ueteres eñi nõ dupplicabant litt̾as. soe sr̃
sicilicũ apponebãt᷑. q̃ noti admonebat᷑ lector geminandã litterã ẽe. De analog̾ia.
nalogia grece. latine similiũ cõparatio. siue p̃positõ nominat᷑. cuius xiii.¬
hec us ẽ ur qd dubiũ ẽ ad aliquid simile qd̾ no  dubiũ referat᷑. et incerta
certis probent᷑. Octo aũt̾ modis comꝑato a nologie colligit᷑. id ẽ qualitate

Expanded text:
sonum Z littera exprimat, tamen, quia Latinum est, per T scribendum est. Sic 'militia', sonum Z littera exprimat, tamen, quia Latinum est, per T scribendum est. Sic 'militia', 'malitia', 'nequitia', et cetera similia. In dubiis quoque verbis consuetudo veterum erat ut, cum eadem littera alium intellectum correpta, alium producta haberet, longae syllabae apicem adponebant; utputa 'populus' arborem significaret, an hominum multitudinem, apice distinguebatur. Sic et ubi litterae consonantes geminabantur, sicilicum superponebant, ut 'cella', 'serra', 'asseres'. Veteres enim non duplicabant litteras, sed supra sicilicos adponebant; qua nota admonebatur lector geminandam esse litteram. § 28 De analogia. Analogia Graece, Latine similium conparatio sive proportio nominatur. Cuius haec vis est ut, quod dubium est, ad aliquid simile, quod non est dubium, referatur, et incerta certis probentur. Octo autem modis conparatio analogiae colligitur: id est qualitate,
Abbreviated transcription (Latin):
scribendũ ẽ. si ꝑsonã h preponẽda ẽ. Orafimũt̾ ꝑ o. horadiers ꝑ h scribendũ¬
ẽ.Onus si de honere ueniz. o sola scribendũ. si de bonere cum ah aspiratone.¬
quod ẽ suppliciũ ꝑ oe. q lict̾a tunc recte ponit᷑ cũ illi statim u littã sequit᷑. ex
buntꝰ: quac ꝓnom̾ cũ adscribendũ. que oiunctõ sine .a. quid ꝑd litt̾am scri¬
bitꝰ cũ prouomĩ ẽ. Per ⁊̃.cum uerbũ ẽ. cuius positõ ẽ queo. quis quir et ĩ com¬
eb. A. litt̾a cõmunionẽ hr cum s. litt̾a. Cum itaq apud antiquos. honos.
ꝑt. scribi oporide.q integrũ eius fac̾ satis. Soe d. oporiae scribi. apud antiqͦ
eñi soe sedum dicebat᷑. nos finales duas lit̾is abscidimꝰ. Tantꝰ sic̃ et qͣntus
iectõ cum ascribendũ. Ue ꝯiuinctõ sine .a. xp̃s quia grecũ ẽ ꝑ x. scribendũ
ira et xpisma.y. ez z. litt̾is. sola greca nomina scribunt᷑. Nam cũ iusticia

Expanded text:
scribendum est; si personam, H praeponenda est. 'Ora' finium per O; 'hora' dierum per H scribendum. 'Onus' si de onere venit, O sola scribendum; si de honore, cum H aspiratione.quod est supplicium, per OE. Q littera tunc recte ponitur, cum ibuntur. 'Quae' pronomen cum A scribendum; 'que' coniunctio sine A. 'Quid' per D litteram scribitur, cum pronomen est; per T, cum verbum: cuius positio est prima 'queo, quis, quit', et in conebus'. R littera communionem habet cum S littera. Itaque apud anticos 'honos', T scribi oportet, quia integrum eius facit 'satis'. 'Sed' per D oportet scribi. Apud anticos enim sed 'sedum' dicebatur; nos finales duas litteras abscidimus. 'Tamtus', sicut et 'quamtus' 'Vae' interiectio cum A scribendum; 've' coniunctio sine A. Xp̃s, quia Graecum est, per X scribendum. Ita et 'Xrisma'. Y et Z litteris sola Graeca nomina scribuntur. Nam cum 'iustitia'
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatiuus. ab eo qd comꝑatꝰ posituo. prefert᷑ illi. ut doctior. Pł enĩ doctior nouit.
quã doctꝰ. Suꝑlatuiꝰ. eo qd comꝑatiuo suꝑ ferat᷑: ut doctissimꝰ. Plꝯ eñi scit ꝙͣ¬
doctõr. Gen̾a dicta s̃ gn̾ant. ut masculinũ ez femininũ. Cet̾a nomina nͥ sunt
gen̾a. soe ħ nominũ ratõ et auctoritas uoluiz. Neutrum dictũ. qr nec hoc nec
illud. idẽ uͦ masculinũ nec femininũ. Cõmune dictũ: qr duob gn̾ib nomẽ
unũ significat cõmunicar. ut hic et heccanis. Cii ꝯtrariũ ẽ epiche nor. qͥ

Expanded text:
parativus ab eo, quod conparatus positivo praefertur illi, ut 'doctior'; plus enim novit parativus ab eo, quod conparatus positivo praefertur illi, ut 'doctior'; plus enim novit quam doctus. Superlativus eo, quod conparativo superferatur, ut 'doctissimus'; plus enidicta sunt quod generent, ut masculinum et femininum. Cetera nomina non sunt genera, sed hoc nominum ratio et auctoritas voluit. Neutrum dictum quia nec hoc est nec illud, id est nec masculinum nec femininum. Commune dictum quia duobus generibus nomen unum communicat, ut 'hic' et 'haec canis'. Cui contrari
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑ ea qͣlis quisq sit oñditꝰ. u sapiẽs formosꝰ. diues. Qnͣtitatis ꝙͣ amẽsura
trahunt᷑ ut longꝰ. breius. Patrononici dñr. eo qd trahunt᷑ a patrib: ut titi¬
des. tydei filiꝰ. Enenis. enee filiꝰ. quãuis a in rib et a maiorib ducant᷑. The
tica id e̾ possessiua dñr a possessione: ut eueudriꝰ ensis. Epithetha q̃ latine
adiectiua uel sr̃positiua appellant᷑ eo d. dimpletdi sui significatõnẽ nomi¬
bis similia a uerbis similitudine dicta: ut contemplator. Nam et uerbũ ẽ
imꝑatiui modi futi tp̃ris: et nom̃ qr comꝑationẽ reciꝑ. hee om̃s sp̃es a no¬
minũ appellatõne descendũt. Sccła pats nominis. comꝑatõ ẽ. Comꝑatõ dicta q
ex alt̾iꝯ comꝑatõne alt̾um preferz. Cuiꝰ grado tres sunt. Posiciuꝰ. et comꝑatiuꝯ
et suꝑlatiuꝰ. Posituꝰ dictꝰ. qr primꝰ ponit᷑ in comꝑatõnis gradu. ur doctꝰ. Com¬

Expanded text:
r ea qualis quisque sit ostenditur, ut sapiens, formosus, dives. 19. Quantitatis, quia mensura trahuntur, ut longus, brevis. 20. Patronymica dicuntur, eo quod trahuntur a patribus, ut Tydides, Tydei filius, Aeneades, Aeneae filius; quamvis, et a matribus, et a majoribus ducantur. 21. Ctetica, id est, possessiva, a ta appellantur, eo quod ad implendam sui significationem nomiVerbis similia, a verbi similitudine dicta, ut contemplator. Nam et verbum est imperativi modi, futuri temporis; et nomen, quia casum recipit. Hae omnes species a nominum ex alterius conparatione alterum praefert. Cuius gradus tres sunt: positivus, conparativus, et superlativus. Positivus dictus quia primus ponitur in conparationis gradu, ut 'doctus'. Con
Abbreviated transcription (Latin):
dicere formas. unam qua ds̃ est alt̾a¬
inqua ẽ. idem ds homo.cur sormi¬
das duas dicere naturas. quod atha¬
nasius om̃ium ȩccliasticorũ uiroꝵ
iudicio ꝓbatissimis dixit. Inqua fi¬
dei ꝓsessione. cuncti grecȩ linguȩ
tractores quos suꝑiore libello cõme¬
moraui. & om̃s latini sermonis apłi¬
ci uiri id ẽ hylarius eusebius:
ambrosius. augustinꝰ. ce iheronimꝰ.
celestib inbuti doctrinis simul pa¬
ricer que consenciunt. & tu quare
times dm̃ dicere passum cum hoc
ubiq aplica preconia concestentur.
per pendice ce libelli huĩ exposicione
cr nolice metuere ore conficeri quod
uosclarum ẽ corde sentire: quia nich
ꝓdest corde credere adiusticiam. nisi
cr ore confessio fiat adsalutem. Unde
ꝓpħa ut iusticiam tuã non abscondi
incorde meo ueritatem tuã &e saluta¬
re tuũ dixi. sacemini igitur ꝙ ore
quod corde tenetis. ut diuina huma¬
nitas &e humana diuinitas propi¬

Expanded text:
dicere formas, unam qua Deus est, alteradicere formas, unam qua Deus est, alteram qua idem Deus homo est? Cur formidas duas dicere naturas, quod Athanasius omnium ecclesiasticorum virorum judicio probatissimus dixit? In qua fidei professione cuncti Graecae linguae tractatores, quod superiore libello commemoravi; 23 et omnes Latini sermonis apostolici viri, id est, Hilarius, Eusebius, Ambrosius, Augustinus et Hieronymus coelestibus imbuti doctrinis, simul pariterque consentiunt. Et tu, quare times Deum dicere passum, cum hoc ubique apostolica praeconia contestentur? Perpendite et libelli hujus expositionem, et nolite metuere ore confiteri quod vos clarum est corde sentire. Quia nihil prodest corde credere ad justitiam, nisi et ore confessio fiat ad salutem. Unde Propheta ait: Justitiam tuam non abscondi in corde meo: Veritatem tuam et salutare tuum dixi . Fatemini igitur et ore quod corde tenetis, ut divina humanitas et humana divinitas propi