comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ cautelam salua fide.
pio magis desiderio opia¬
ri oporteat: qͣm inconsul¬
te defimre. quod sine ꝑi¬
culo nescitur:
De his ex quib certi su¬
mus tantisꝑ loquam.
ad exhortationem ur̃am
qͣlicunq sermone. ad eoli¬
ficationem et laudem no¬
minis dei: ut et religio con¬
seruet᷑ ꝓ famtilatu: et de¬
uotio augeat᷑ ꝓ affectu.
Qm̃ hec est uirgo. que so¬
la interemit uniuersam
herecicam prauitatem: so¬
la sit post dm̃ que noscon¬
firmet in omni ueritate:
suisq cõmendet meritis. et
p̃cibus auxiliet᷑: ut et ip¬
si digni inuemam in eius
laudib. Quod si queritur
post ascensionem dñi qͥd
egerit : unum ꝓ certo est.
quia uirgo sc̃a corpore ac m̃¬
de ꝑmansit: qͣm sane ange¬
lus gabriel acsi celestis pa¬
ranimphus intactam custo
de cruce cõmisit. uirgo uir¬
ginem seruauit. suisq de
seruiuit obsequiis: non qd̃
eximius ille scoꝵ chorus
quos post resurrectionẽ in¬
trans et exiens. familiarius

Expanded text:
propter cautelam salva fide propter cautelam salva fide pio magis desiderio opinri oporteat, quam inconsulte definire, quod sine periculo nescitur. III. Unde de his ex quibus certi sumus, tantisper loquamur ad exhortationem vestram qualicumque sermone, ad aedificationem et laudem nominis Dei: ut et religio conservetur pro famulatu, et devotio augeatur pro affectu: quoniam haec est Virgo, quae sola interemit universam haereticam pravitatem: sola post Deum quae nos confirmet in omni veritate, suisque commendet meritis, et precibus auxilietur, ut et ipsi digni inveniamur in ejus laudibus. Quod si quaeritur post ascensionem Domini quid egerit, unum pro certo est, quia Virgo sancta corpore ac mente permansit: quam sane angelus Gabriel, ac si coelestis paranymphus, intactam custodde cruce commisit, virgo virginem servavit, suisque ei deservivit obsequiis: non quod eximius ille sanctorum chorus quos post resurrectionem intrans et exiens, familiarius
Abbreviated transcription (Latin):
non habemꝰ: nisi qd̃ legimꝰ
quia multa corpora scorũ
qui dormierant surrexer̃t.
ac uenerunt in scãm crui¬
tatem. scilicet ierłm. et ap¬
paruerunt multis. De qͥb
ꝓfecto non nulli doctoꝵ sen¬
sert̃ etiã & in suis reliquert
scriptis: qdiã in illis ꝓpetua
sit completa resurrectio.
fatent᷑ enim quod ueri te¬
stes ñ essent: nisi et uera es¬
set coꝵ resurreccio. Unde
et beatus petrus dixisse le¬
gitur: cum de dauid loqͤ¬
retur in testimoniũ. Et se¬
pulchrũ inqͥt eius apud
dicere. quod ipse aut corpꝰ
cius apud nos est. sed tan¬
tum sepulchrũ quo condi¬
tus fuerat. Hinc auint re¬
surrexisse et ipsum cũ cete¬
ris scĩs: et ideo uacuum
remansisse monum̃tũ. uti
ñc beate marie cernit᷑. Qd̾
sane factum. et de aliis qui¬
buslibet locis scripturarũ
firmare conant᷑: quod hi
iam cũ xp̃o regnent resus¬
citati in ęt̾na societate. Qd̾
quia deo nichil est impos¬
sibile. nec nos de beata ma

Expanded text:
non habemus, nisi quod legimus: non habemus, nisi quod legimus: Quia multa corpora sanctorum qui dormierant, surrexerunt, ac venerunt in sanctam civitatem, scilicet, Jerusalem, et apparuerunt multis . De quibus profecto nonnulli doctorum senserunt, et etiam in suis reliquerunt scriptis, quod jam in illis perpetua sit completa resurrectio. Fatentur enim quod veri testes non essent, nisi et vera eorum esset resurrectio. Unde et beatus Petrus dixisse legitur, cum de David loqueretur in testimonium: Et sepulcrum, inquit, ejus apud dicere, quod ipse, aut corpus ejus apud nos est: sed tantum sepulcrum quo conditus fuerat: hinc aiunt resurrexisse et eum cum caeteris sanctis: et ideo vacuum remansisse mausoleum, ut hunc beatae Mariae cernitur. Quod sane factum, et de aliis quibuslibet locis Scripturarum affirmare conantur: quod hi jam cum Christo regnent resuscitati in aeterna societate. Quod quia Deo nihil est impossibile nec nos de beata Maria
Abbreviated transcription (Latin):
onstratur sepul i¬
nentib nob̃ usq ad p̃sens. in
uallis iosaphat medio: que
uallis est int̾ montem syon et
montem oluieti posita. quã
et tu o paula oculis aspexisti:
uͥ in honore ciꝰ fabricata est
eccłia. miro lapideo tabulatu:
in qua sepulta fuisse ut scire
dubitant. utrũ assũpta fue¬
rit simul cũ corpore: anobi¬
erit relicto corpore. Quomͦ
autem uel quo tempore aut
a quib ꝑsonis. scĩssimũ cor¬
pus eiꝰ inde ablatum fuerit.
uel uͥ tͣnspositũ. utrũue re¬
surrexerit nescitur: qͣnuis
ñ nulli astruere uelint eam
iam resuscitatam: et beata
cum xp̃o immortalitate in
celestibus uestiri. Quod et de
inuenitur. quod et scaturire
cernit᷑. Ueruntam̃ quid ho¬
rum uerius censeatur: am¬
bigimus. Melius tam̃ deo
totum cui nichil impossibi¬
le est cõmitcimꝰ. qͣm aliud
temere definire uelimꝰ auc¬
toritate nr̃a qd̃ non ꝓbamꝰ:
sicuti et de his quos cũ dño.¬
teste euangelio resurrexisse
credimus: sed utrũ redierin

Expanded text:
onstratur autem sepulnentibus nobis usque ad presens in uallis Iosaphat medio; que uallis est inter montem Syon et montem Oliueti posita, ubi et tu, o Paula, oculis aspexisti, ubi in ejus honore fabricata est Ecclesia miro lapide tabulata: in qua sepulta fuisse ut scire dubitant, utrum assumpta fuerit simul cum corpore, an abierit relicto corpore. Quomodo autem, vel quo tempore, aut a quibus personis sanctissimum corpus ejus inde ablatum fuerit, vel ubi transpositum: utrumne resurrexerit, nescitur: quamvis nonnulli astruere velint eam jam resuscitatam, et beata cum Christo immortalitate in lestibus vestiri. Quod et de invenitur: quod et scaturire cernitur. Verumtamen quid horum verius censeatur, ambigimus. Melius tamen Deo totum, cui nihil impossibile est, committimus, quam ut aliquid temere definire velimus auctoritate nostra, quod non probemus: sicuti et de his, quos cum Domino Evangelio teste resurrexisse credimus. Sed utrum redierint
Abbreviated transcription (Latin):
Non sicut manducauerũt¬
inquit patres ur̃i mãna:
et mortui sunt. Qui mã¬
ducat hunc panem: uict
in eternũ. Quod ergo illi
mortur sunt. ita uult in¬
telligi: ut nõ uiant in
cternũ. Nam tempor alim
et hi profecto morientur:
qui christum mandiicalt.
quia christus est uita ctre

Expanded text:
nducaverunt patres vestri manna, et mortui sunt: qui manducat hunc panem, vivet in aeternum. Quod ergo illi mortui sunt, ita vult intelligi, ut non vivant in aeternum. Nam temporaliter et hi profecto morientur, qui Christum manducant: quia Christus est vita ae
Abbreviated transcription (Latin):
confixum est: dũ configitur
spina. Spinis peccatorum
suorũ ait dñs per propletã:
circũdedit me populus iste
Ad quid hec : Ne doleret capͭ

Expanded text:
confixum est dum configitur spina. «Spinis peccatorum suorum,» ait Dominus per Prophetam, «circumdedit me populus iste .» Ad quid hoc? Ne doleret cap
Abbreviated transcription (Latin):
ectionem breuem sc̃ĩ euan¬
głii. breuĩ si possum uolo ser¬
mone ꝑcurrere: ut illis in ea
plixior decur intentio. qui sci¬
unt ex paucis multa cogitare.
Quod flente domino. illa ihe¬
rosolimorũ subuersio describa¬
tur. que a uespasiano & tto
romanis principib facta est:
nullus qui historiã euersionis
eiusdem legit. ignorat. Roma¬
ni enim principes denuntian¬
tur: cũ subditur. Qa ueniens
dies in de. & circundabunt te
immici dui uallo: & circunda¬
bunt te & coangustabunt te
undiq÷ & ad terrã ꝓsternent
te. & filios tuos qui in te sunt.
Hoc quoq qđ additur. & ñ
relinquent in te lapidẽ suꝑ
lapidem. etiã ipsa iã eiusdem
ciuitatis transmigradio testa¬
tur: quia dum nunc in eo lo¬
co constructa est ubi extra por¬
est euersa. Cui ex qua culpa euer¬
sionis sue pena fuerit illata. sub¬
uingitur. Eo quod ñ cognoueris
tempus uisitationis tue. Creator
quippe om̃ium. ꝑ incarnatiõis¬
sue misteriũ hanc uisitare dig

Expanded text:
ectionem brevem sancti Evangelii, brevi, si possum, volo sermone percurrere, ut illis in ea prolixior detur intentio qui sciunt ex paucis multa cogitare. Quod flente Domino illa Jerosolymerum subversio describatur, quae a Vespasiano et Tito Romanis principibus facta est, nullus qui historiam eversionis ejusdem legit ignorat. Romani enim principes denuntiantur, cum dicitur: Quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui vallo; et circumdabunt te, et coangundique, et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Hoc quoque quod additur: Et non relinquent in te lapidem super lapidem. Etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, quia dum nunc in eo loco constructa est, ubi extra porest eversa: cui ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata, subjungitur: Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. Creator quippe omnium per incarnationis mysterium ha
Abbreviated transcription (Latin):
res parabolas contra pha¬
fiseos et scribas dñs locu¬
tus est: qui nolebant recipere
scribas et phariseos: qua para¬
bola ad clementiã discipulos
hortaretur. et aliis uerbis dice
fronte poscatis. Dimitte nobis
debita nr̃a: sicut & nos dimit¬
timus debitorib nr̃is. Que ẽ¬

Expanded text:
res parabolas contra Pharisaeos, et Scribas locutus est, qui nolebant recipere Scribas, et Pharisaeos: qua parabola ad clementiam discipulos hortaretur, et aliis diceret verbfronte poscatis, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quae e
Abbreviated transcription (Latin):
quidã erat diues qui habebat
uillicũ: siue dispensatorẽ. Hoc
autem echonomos significat:
illicus proprie uillȩ X¬
gubernator est:unde & a
uilla uillicus nomen accepit.
Echonomos autem: tam pecu¬
me qͣm frugũ. & om̃ium quȩ
dñs possidet. dispensator est.
phontis. pulcherrimꝰ liber est:
qui ñ gubernationẽ uille. sed
dispensationẽ uniuerse domꝰ.
tullio interpretante significat.
Iste gͥ dispensator accusatus ẽ
ad Inm̃ suũ: qđ dissiparet sub¬
stantiam eiꝰ. Quo uocato dixit.
Quid hoc audio de te: Red
Qui dixit in semetipso. Quidd
faciam quia dñs m̃s aufert a
me dispensationẽ: Scio quid

Expanded text:
quidam erat diues, qui habebat uilic u m siue dispensatorem; hoc enim olxovo/xog significat. uilicus autem proprie uillae gubernator est, unde et a uilla \'uilicus\' nomen accepit. olxovofioo, autem tam pecuniae quam frugum et omnium, quae dominus possidet, dispensator est. fontis pulcherrimus liber est, qui non gubernationem uillae, sed dispensationem uniuersae domus Tullio interpretante significat. iste igitur dispensator accusatus est ad dominum suum, quod dissipasset substantiam eius. quo uocato dixit: quid hoc audio de t e ? reare. qui dixit in semet ipso: quid faciam, quia dominus meus aufert a me dispensationem? fod
Abbreviated transcription (Latin):
bebat uillicũ siue dispensato¬
rem. dñs omp̃s est: quo nicħ
est ditius. Huius dispensator.
paulus: qui ad pedes gamalie¬
lis sacras litteras didicit: legẽm
q di susceꝑat dispensandam.
Qui cum cepissec credentes in
xp̃o ꝑsequi. ligare. occidere. &
omnẽ dñi sui dissipare substan¬
tiam: correptus a dño ẽ. Saule.
saule. quid me ꝑsequeris: Du¬
rum est tibi. contra stimulũ
calcitrare.¬

Expanded text:
bebat villicum, sive dispensatorem, Deus omnipotens est, quo nihil est ditius. Hujus dispensator est Paulus, qui ad pedes Gamalielis sacras Litteras didicit , et Legem Dei susceperat dispensandam. Qui cum coepisset credentes in Christo persequi, ligare, occidere, et omnem Domini sui dissipare substantiam, correptus a Domino est: Saule, Saule quid me persequeris? Durum est tibi contra stimulum calcitrare
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesia uocatur: Unde scriptumẽ.
Mittet filius hominis angelos su¬
os: et colligent de regno eiꝰ omina
scandala: In illo quippe regno sall¬
dala non erunt: ubi ꝓfecto repbl
non admittuntur: Quo uidelicet
exemplo colligitur: quod hoc bod
regnum dei presens eccl̃ia uocatur:

Expanded text:
sia vocatur. Unde scriptum est: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . In illo quippe regno scandala non erunt, ubi profecto reprobi non admittuntur. Quo videlicet exemplo colligitur quod hoc loco regnum Dei praesens
Abbreviated transcription (Latin):
Pensemus facta ueritatis: ut uide¬
amus quo iaceant nr̃e prauitatis
actiones: Si enim membra sũmi
capitis sumus: imitari eum cui co¬
nectimur debemus: Quid namq
ad nr̃e eruditionis exemplũ. paub¬
egregius predicator dicit: O xp̃o
legatione fungimur: tanquam des
exhortante ꝑ nos. Obsecramꝰ ꝓxp̃o:
reconciliamin deo:Ui.
Nter nos et deum discordiam pecas¬
do fecimus: ettamen ad nos cls suos
legatos prior misit ÷ ut nosipsi qͥ pee¬
cauimus. ad pacem dei rogati uem¬
amus: Erubescat ergo humana su¬
perbia: confundatur quisoz si non
satisfaciat prior ꝓximo: quando.
post culpam nr̃am ut ei reconcilia
ri debeamus. et ipse qui offensus ẽ
legatis interuenientib obsecrat ds.
Sequitur: Dico autem uobis: uere
sunt hic aliqui stantes qui non gus¬
tabunt mortem. donec inicdeant re¬
gnum dei: Regnum dei fr̃s kĩm.¬

Expanded text:
Pensemus facta Veritatis, ut videPensemus facta Veritatis, ut videamus quo jacent nostrae pravitatis actiones. Si enim membra summi capitis sumus, imitari eum cui connectimur debemus. Quid namque ad nostrae eruditionis exemplum Pauegregius praedicator dicit? Pro Christo legatiexhortante per nos. Obsecramus pro Christo: reconciliamini Deo . Ecce inter nos et Deum discordiam peccando fecimus, et tamen ad nos Deus suos legatos prior misit, ut nos ipsi qui peccavimus ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia, confundatur quisque si non satisfaciat prior proximo, quando post culpam nri debeamus et ipse qui offensus est, legatis intervenientibus, obsecrat Deus. 6. Sequitur: Dico autem vobis, vere sunt aliqui hic stantes qui non gustabunt mortem donec videant regnum Dei. Regnum Dei, fr
Abbreviated transcription (Latin):
Ii nomen xp̃i in tanta.
hodie gloria non ẽẽt: tot ꝓ¬
fessores xp̃i. sancta eccłia ñ haberet:
Non ergo ad ꝓbationem fidei uox
sufficit ꝓfessionis: quam defendit
a uerecundia. ꝓfessio gen̾alitatis.
Est tamen ubi se quisq int̾roget.
ut in confessione xp̃i se ueraciter
ꝓbet: si non iam nomen eiꝰ erubes¬
cit ⁊ si plene uirtute mentis huma¬
num pudorem subdidit: Certe e¬
nim ꝑsequutionis tempore erubes¬
cere poterant fideles substantiis nu¬
dari⁊ de dignitatibus deic: uerbe¬
ribus affligi. Pacis autem tẽpore.
quia hec a nr̃is ꝑsequutionib de-¬
sunt: est aliud ubi ostendam nob̃:
Ueremur sepe a ꝓximis despici:
dedignamur iniurias uerbi tolera¬
re: Si contingat uuirgium fortasse
cum ꝓximo: erubescimus priores
satisfacerez Cor quippe carnale.
dum huius uite gloriam querit:
humilitatem respuit: Et plerũq
ipse homo qui irascitur: discorlan¬
ti sibi reconciliari appetit: sed ire
ad satiofaciendum prior erubescit.

Expanded text:
i nomen Christi in tanta hodie gloria non esset, tot professores Christi sancta Ecclesia non haberet. Non ergo ad probationem fidei vox sufficit professionis, quam defendit a verecundia professio generalitatis. Est tamen ubi se quisque interroget, ut in confessione Christi se veraciter probet, si non jam nomen ejus erubescit, si plena virtute mentis humanum pudorem subdidit. Certe enim persecutionis tempore erubescere poterant fideles, substantiis nudari, de dignitatibus dejici, verberibus affligi. Pacis autem tempore quia haec a nostris persecutionibus desunt, est aliud ubi ostendamur nobis. Veremur saepe a proximis despici, dedignamur injurias verbi tolerare; si contingat jurgium fortasse cum proximo, erubescimus priores satisfacere. Cor quippe carnale dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem respuit. Et plerumque ipse homo qui irascitur discordanti sibi reconciliari appetit, sed ire ad satisfaciendum prior erubescit.
Abbreviated transcription (Latin):
Postulet autem in fide.nich
hesitans. Qui enĩ hesitat:
similis ẽ tempestati maris.
quȩ a uento mouetur & cir¬
cumfertur. Hon gͦ estimet
ille homo: quod accipiat
aliquid a domino.
ir duplex animo: incon¬
stans est in om̃ib uiis

Expanded text:
Postulet autem in fide nihil haesitans. Qui enim haesitat, similis est tempestati maris, quae a vento movetur, et circumfertur. Non ergo aestimet ille homo quod accipiat aliquid a Domino. Vir duplex animo, inconstans est in omnibus viis
Abbreviated transcription (Latin):
habebit: qui ꝓfecto cum aliis
scĩs ad numertm iudicum se
ꝑtinere demonstrat. cum dicit.
Hescitis. quia angelos iudicabimꝰ
De ipsis quoq iudicandis. in
hoc numero duodenario simi¬
lis causa est. Non enim quia
dictum est iudicantes duode¬
cim tribus isrł. tribus leui que
tercia decima est ab eis iudi¬
canda non erit: aut solum il¬
ium popłm. non etiam ceteras
gentes iudicabunt. Quod assi¬

Expanded text:
habebit; qui profecto cum aliis habebit; qui profecto cum aliis sanctis ad numerum iudicum se pertinere demonstrat. cum dicit: Nescitis quia angelos iudicabimus? De ipsis quoque iudicandis in hoc numero duodenario similis causa est. Non enim quia dictum est: Iudicantes duodecim tribus Israel, tribus Leui, quae tertia decima est, ab eis iudicanda non erit, aut solum illum populum, non etiam gentes cet.eras indicabunt. Quod a
Abbreviated transcription (Latin):
filius hominis in sede maie¬
statis sue. sedebitis et uos su¬
ꝑ sedes duodecim: iudicantes
duodecim tribus isrł. Hic di¬
scimus cum suis discipulis iu¬
dicaturum iħm. Unde et ali¬
bi iudeis dicit. Si ego in beel¬
zebub cicio demonia: filii ur̃i
in quo ciciunt: Ideo ipsi iudi¬
ces ur̃i erunt. Nec q̃m suꝑdu¬
odecim sedes sessuros esse ait:
duodecim solos homines cũ
illo iudicaturos putare debe¬
mus. D uodenario quippe nu
mero.umuersa quedam signi¬
ficata est iudicantium multi¬
tudo. ꝓpter duas partes se
ptenarii numeri. quo significa¬
tur plerunq umuersitas: que
duc partes idest tria et quatu¬
o. altera ꝑ alteram partẽ mul¬
tiplicate. duodecim faciunt. Hã
et quatuor ter. uel tria quater:
duodecim sunt. Et siqua alia
huius duodenarii numeri. qͦͤ
ad hoc ualeat ratio reꝑitur.
Auoqum qm in loco iude tra¬
ditoris. apłm mathiam legimꝰ
ordinatum. apłs paulus qui
plus omnibus illis laborauit.
ubi ad iudicandum sedeat ñ

Expanded text:
nis in sede maiestatis suae, sedebitis et uos super sedes duodecim iudicantes duodecim tribus Israhel. hic discimus cum suis discipulis iudicaturum Iesum. unde et alibi Iudaeis dixit: si ego in Beelzebub eicio daemonia filii uestri in quo eiciunt? ideo ipsi indices erduodecim sedes sessuros esse ait, duodecim solos homines cum illo judicaturos putare debemus, duodenario quimero uniuersa quaedam significata est iudicantium multitudo propter duas partes numeri septenarii, quo significatur plerumque uniuersitas; quae duae partes, id est tria et quattuor, altera per alteram multiplicatae duodecim faciunt, nam et quattuor ter et tria quater duodecim sunt, et si qua alia huius duodenarii numeri, quae ad hoc ualeat, ratio reperitur. Alioquin, quoniam in locum Iudae traditoris apostolum Matthiam legimus ordinatum, apostolus Paulus, qui plus omnibus illis laborauit, ubi ad iudicandum sedeat non
Abbreviated transcription (Latin):
bulaui in uia ꝑ quã m̃isit me
dñs: & adduxi agag regẽ ama¬
lech. & amalech interfeci. Tulit
autẽ popłs de preda oues & bo¬
ues. primitias eorũ quȩ cesa st̃:
Qut immolet dño do suo in galgalis.

Expanded text:
bulavi in via per quam misit me Dominus, et adduxi Agag regem Amalec, et Amalec interfeci. Tulit autem populus de praeda oves et boves primitias eorum quae caesa sunt, ut immolet Domino Deo suo in Galgalis
Abbreviated transcription (Latin):
tem qui tunetis dm̃: oriet᷑
sol iusticie. Si igit᷑ ad ęt̾m so¬
lis habitationem tendimus:
dignum ꝓfecto est. ut de dei
itinere ꝓ carnalibus affectib
non declinemus. Tota enĩ uir¬
tute pensandum est: quod
uacce plaustro dei supposite.
ꝑgunt et gemunt. Dant abin¬
timis mugitus: ectam̃ de iti¬
nere non deflectunt gressus.
Sic nimirum p̃dicatores dei.
sic fideles quiq esse intra scãm
eccłiam debent: ut et compa¬
tiant᷑ ꝓximis ꝑ caritatem: ec
tamen de uia dei non exorbi¬
tent ꝑ compassionem. Scđm¬

Expanded text:
tem, qui timetis Dominum, orietur tem, qui timetis Dominum, orietur Sol justitiae. Si igitur ad lis habitationem tendimus, dignum profecto est, ut de Dei itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtute pensandum est, quod vaccae Dei plaustro suppositae pergunt et gemunt, dant ab intimis mugitus, et tamen de itinere non deflectunt gressus. Sic nimirum praedicatores sancti, sic fideles quique intra sanctam Ecclesiam debent ut compatiantur proximis per charitatem, et tamen de via Dei non exorbitent per confessionem. « Se
Abbreviated transcription (Latin):
pendenda caritas om¬
nibus. et ꝓpinquis et extra¬
ncis: nec tam̃ ꝓ cadem carita¬
te. a dei amore fleccendum:¬
Scimꝰ autem quia cum de
terram israclitarum rediret.
plaustro suꝑimposita est: et
uacce plaustro subiunctȩ st̃.
que fece fuisse memorant᷑:
quarum filios clauscrunt
domi. Et scriptum est. Ibant
autem indirectum uacce. ꝑ
uiam que ducit bechsamis.
Uno itinere gradiebantur.
ꝑgentes et mugientes: et ñ
declinabant. neq ad dexte¬
ram neq ad sinistram. Qd
igitur uacce. nisi fideles qͦsꝙ
in eccłia designant: Qui dũ
sacri eloquii p̃cepta conside¬
rant: quasi suꝑimpositam
dm̃i archam portant. De qͥ¬
bus hoc est etiam notandũ.
quod fuisse fete memorant᷑:
quia sunt pleriq qui in uia
dei intͥnsecus positi. foris car¬
nalibus affectibus ligantur:
sed non declinant a recco
tinere. qui archam dei por¬
tãt in mente. Ecce etenm
uacce bethsamis ꝑgunt. Bech¬
samis quippe: dicitur domꝰ
solis.Et ꝓph̃a ait. Mobis au¬

Expanded text:
pendenda charitas omnibus, et propinquis, et extraneis, nec tamen pro eadem charitate a Dei amore flectendumScimus autem quia cum de terram Israelitarum rediret, plaustro superimposita est, et vaccae plaustro subjunctae sunt, quae fetae fuisse memorantur, quarum filios clauserunt domi. Et scriptum est: Ibant autem in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et uno itinere gradiebantur, pergentes, et mugientes, et non declinabant neque ad dexteram neque ad sinistram. Quid igitur vaccae, nisi fideles quosque in Ecclesia signant, qui dum sacri eloquii praecepta considerant, quasi superimpositam Domini arcam portant. De quibus hoc est etiam notandum, quod fuisse fetae memorantur, quia sunt plerique qui in via Dei intrinsecus positi, foris carnalibus affectibus ligantur; sed non declinat a recto itinere, qui arcam Dei portat in mente; ecce enim vaccae Bethsamis pergunt. Bethsamis quippe dicitur domus solis: Propheta ait: Vobis au
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ autem ñ faciet uindictam
electorũ suorũ clamantiũ ad se:
phariseus autẽ merita iactais.
ad ea de quib terribilis in con¬
clusione sententia subditur:
uerumtamen filius hominis
ueniens. putas inueniet fidem
in terra. Phariseus stans: hec
apud se orabat. Ds̃. grãs ago
ulteri. uelut etiã hic publicanꝰ.
Quatuor sunt species. quibus
omnistumor arrogantiũ de¬
monstratur: cũ bonũ aut a se¬
metipsis habere se estimant:
aut sibi datũ desuꝑ credunt.
& ꝓ suis se hoc accepisse meritis
putant: aut certe cum iactant
se habere qͦd ñ habent: aut des¬
pectis ceteris. singulariter uide¬
ri appetunt habere qđ habent.
Qua phariseus iste iactantie
peste. laborasse deprehenditur:
qui iccirco de templo absq iu¬
stificatione descendit: quia bo¬
norũ oꝑum mertta. sibi quasi
singulariter tribuens. oranti pu¬
blicano se preculit.
eiuno bis in sabbato: decimas

Expanded text:
Deus autem non faciet vindictam Deus autem non faciet vindictam electorum suorum clamantium ad se. Pharisaeus autem merita jactans ad ea de quibus terribilis in conclusione sententia subditur. Verumtamen filius hominis veniens, putas inveniet fidem in terra? Pharisaeus stans haec apud se orabat: Deus, gratias ago ulteri: velut etiam hic publicanus. Quatuor sunt species quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, vel cum bonum a semetipsis habere se existimant; aut si sibi datum desuper credunt pro suis se hoc accepisse meritis putant, aut certe cum jactant se habere, quod non habent, aut despectis caeteris singulariter videri appetunt habere quod habent, qua Pharisaeus istae jactantiae peste laborasse deprehenditur, qui idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, oranti publicano se praetulit. Jejuno bis in sabbato, decimas
Abbreviated transcription (Latin):
deficere docebat. ita conclusit¬
ut diceret. ueniente iudice dif¬
ficile fidem interra reperien¬
dam: ne quis sibi forte de suꝑ¬
uacua fidei cognitione. uel etiã
confessione blandiretur: mox
altera iuncta parabola diligen¬
tius ostendit. a deo fidei ñ uerba
examinanda sed oꝑa: inter que
nimirũ oꝑa. maxime regnat
humilitas. Unde & supra cum
fidem grano sinapis. minuto
quidem s ex contritione flagian¬
ti compararet: quasi exponen¬
do subiunxit. Cum fecerittisom¬
nia que precepta sunt uobis:
dicite. Serui inutiles sumꝰ. Quo
contra suꝑbi cum nequaquã
omĩa.sed modicũ quid eorum
que p̃cepta sunt faciant: ñ so¬
lum mox de sua iusticia presu¬
munt: sed & infirmos quosq
despiciunt: atq: ideo quasi fide
uacui. cũ orauerint ñ exaudiunt᷑.
uo homines ascen¬
derunt in templũ. ut ora¬
rent: Unus phariseus. & alter
publicanus. Publicanus hu¬
militer orans. ad illa prefate
uiduȩ. hoc ẽ eccłe menbra per¬
tinet. de quib supra dicitur:

Expanded text:
cere docebat, ita conclusitdiceret, veniente judice, difficile fidem in terra reperiendam, ne quis sibi forte de supvacua fidei cognitione, vel etiam confessione blandiretur, mox altera juncta parabola diligentius ostendit a Deo fidei non verba examinanda, sed opera: inter quae nimirum opera maxime regnat humilitas. Unde et supra cum fidem grano sinapis minuto quidem, sed ex contritione flagranti compararet, quasi exponendo subjunxit: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite, Servi inutiles sumus . Cui contra superbi cum nequaquam omnia, sed modicum quid eorum quae praecepta sunt faciant, non solum mox de sua justitia praesumunt, sed et infirmos quosque despiciunt, atque ideo quasi fide vacui, cum oraverint, non exaudiuntur. Duo homines ascenderunt in templum ut orarent: unus PharisPublicanus. Publicanus humiliter orans, ad illa praefatae viduae, hoc est, Ecclesiae membra pertinet, de quibus supra dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Quanto etenĩ quisq plus in
prauo oꝑe errauit: tanto ab
omĩpotente deo longiꝰ recessit.
Dentur gͥ alimenta eis etiã qui
de longinquo ueniunt: quia
conuersis peccatorib doctrine¬
sc̃ẽ cibi prebendi sunt: ut in
deo uires reparent. quas in
flagitus amiserunt. Item iu¬
dei quicunq: in xp̃o credide¬
runt. deprope ad illum uene¬
runt: quia legis & ꝓpħarum
erant litteris edocti de illo. Cre¬
dentes uͦ ex gentib. de longin¬
quo utiq uenerunt ad xp̃m:
quia nullis paginarũ scãrum
monimentis. de eiꝰ erant fide
premoniti. Seđm marc¬

Expanded text:
Quanto enim quisque plus in Quanto enim quisque plus in pravo opere erravit, tanto ab omnipotente Domino longius recessit. Dentur igitur alimenta eis, etiam qui de longinquo veniunt, quia conversis peccatoribus, doctrinctae cibi praebendi sunt, ut in Deum vires reparent, quas in flagitiis amiserunt. Item Judaei quicunque in Christo crediderunt, de prope ad illum venerunt, quia legis et prophetarum erant litteris edocti de illo. Credentes vero ex gentibus de longe utique venerunt ad Christum, quia nullis paginarum sanctarum monimentis de ejus erant fide praemoniti. Et r
Abbreviated transcription (Latin):
in sua conscientia sine doctrine
scẽ pabulo dimittant᷑. Ne gͦ lal¬
sentur in huius peregrinations
itinere: pascendi sunt sacra am¬
monitione.
alde pensanda est piasen¬
tentia. que ꝓcessit ex ore ll¬
ritatis: qua dicitur. Quidam
enim ex eis. delonge uenerili.
Est autem qui nichil fraudis. et
nichil carnalis corruptionis ex¬
pertus: ad omnipotdentis dĩ ser¬
uitium festinauit. Iste de longin¬
quo ñ uenit: qͥa ꝑ incorruptio¬
nem & innocentiã ꝓximꝰ fuit.
Alius nulla impudicitia. nullis
flagitiis inquinatus: solũ autẽ
coniugiũ exꝑtus: ad ministeriũ
spiritale conuersus ẽ. Neq enĩ
usus coniunctione concessa. ꝑ
illicita ñ errauit. Alu uͦ post
carnis flagitia. alii post falsa
testimonia. alii post furta facta.
alii post illatas molentias. alii
post ꝑpetrata homicidia. ad
penitentiam redeunt:atq ad
om̃ipotentis dĩ seruitiũ con¬
uertuntur. Hi uidelicet de lon¬
ginquo ad dominũ ueniunt.

Expanded text:
in sua conscientia sine doctrinae in sua conscientia sine doctrinae sanctae pabulo dimittantur. Ne ergo lassentur in hujus peregrinationis itinere, pascendi sunt sacra admonitione. Valde autem pensanda est pia sententia quae processit ex ore veritatis, qua dicitur: Quidam enim ex eis de longe venerunt. Est autem qui, nihil fraudis et nihil carnalis corruptionis expertus, ad omnipotentis Dei servitium festinavit. Iste de longinquo non venit, quia per incorruptionem et innocentiam proximus fuit. Alius nulla impudicitia, nullis flagitiis inquinatus, solum autem conjugium expertus, ad ministerium spiritale conversus est. Neque iste usus conjunctione concessa, per illicita non erravit. Alii vero post carnis flagitia, alii post falsa testimonia, alii post facta furta, alii post illatas violentias, alii post perpetrata homicidia ad poenitentiam redeunt, atque ad omnipotentis Dei servitium convertuntur. Hi videlicet ad Dominum de longinquo veniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑne suauitatis. dato pigno¬
re cibi spiritalis accendit. Mi¬
sereor inquit suꝑ turbã: quia
ecce iam triduo sustinent me.
nec habent qđ manducent.
Et si dimisero eos ieiunos in
domũ suam: deficient in uia.
Quare triduo turba dñm su¬
stinuerit: matheus exponit
plenius qui ait. Et ascendens
in montẽ. sedebat ibi: & accesse¬
runt ad eũ turbȩ multe. ha¬
bentes secũ mutos. claudos. ce
cos. debiles. & alios multos: et
firmorũ suorũ sustinet: cũ electi
quiq fide sc̃ẽ trinitatis lucidi.
dño ꝓsuis suorumq peccatis.
anime uidelicet langoribus. ꝑ¬
seueranti instantia supplicant.
Item turba triduo dñm susti¬
nec: quando multitudo fideliũ
peccata que ꝑpetrauit. ꝑ pem¬
tentiam declinans. ad dñm sem
oꝑe. in locutione. atq in cogita¬
tione conuertit. Quos dimite¬
re ieiunos in domũ suã dñs ñ
uult ne deficiant in uia: quia
uidelicet conuersi peccatores. in
presentis uite uia deficiunt: si

Expanded text:
supernae suavitatis dato pignosupernae suavitatis dato pignore cibi spiritalis accendit. Misereor, inquit, super turbam: quia ecce jam triduo sustinent me, nec habent quod manducent. Et si dimisero eos jejunos in domum suam, deficient in via. Quare triduo turba Dominum sustinuerit, Matthaeus exponit plenius, qui ait: Et ascendens in montem sedebat ibi. Et accesserunt ad eum turbae multae habentes secum mutos, caecos, audos, debiles, et alios multos, et firmorum suorum sustinet, cum electi quique fide sanctae Trinitatis lucidi Domino pro suis suorumque peccatis, animae videlicet languoribus, perseveranti instantia supplicant. Item turba triduo Dominum sustinet, quando multitudo fidelium peccata quae perpetravit, per poenitentiam declinans, ad Dominum se in opere, in locutione, atque in cogitatione convertit. Quos dimittere jejunos in domum suam Dominus non vult, ne deficiant in via, quia videlicet conversi peccatores in praesenti vitae via deficiunt, si
Abbreviated transcription (Latin):
stice hoc miraculo designatur.
qđ uiam seculi presentis aliter
incolumes transire nequimus:
nisi nos gr̃a redemptoris nr̃i.
alimento sui uerbi reficiat. Hoc
uͦ typice inter hanc refectionẽ.
& illã quinq panũ ac duorũ
pisciũ distat: quod ibi littera
ueteris instrumenti. spiritali
grã plena eẽ signata ẽ: Hic au¬
tem noui ueritas ac gr̃a testa¬
menti. fidelib ministranda
monstiata est. Sane utraq re¬
fectio in monte monstiata ẽ. uͭ alioꝵ
eugłistarũ narratio declarat:
quia utriusq scͥptura testam̃ti
recte intellecta. altitudinẽ nobis
celestiũ preceptorũ mandat &
premiorũ: utraq altitudinem
xp̃i qui ẽ mons domus dñi in
uertice montium. consona uo¬
ce predicat.
ui edificatam suꝑse ciuita¬
tem siue domũ dñi. id est
eccłam in ałcũ bonorũ extollit
opum. ⁊ cũctiᷤ manifestã gentib
exhibet: ipse hanc ab infimis
delectationib abstractã. pane
cȩli reficit: atq ad appetitum

Expanded text:
utem hoc miraculo designatur, quod viam saeculi praesentis aliter incolumes transire nequimus, nisi nos gratia redemptoris nostri alimento sui verbi reficiat. Hoc vero typice inter hanc refectionem, et illam quinque panum ac duorum piscium distat, quod ibi litteris veteris instrumenti spiritalis gratia plena esse signata est, hic autem novi veritas ac gratia testamenti, fidelibus ministranda monstrata est. Sane utraque refectio in monte celebrata est, ut aliorum Evangelistarum narratio declarat, quia utriusque scriptura testamenti recte intellecta, altitudinem nobis coelestium et praeceptorum mandat et praemiorum: utraque altitudinem Christi, qui est mons domus Domini, in vertice montium consona voce praedicat . aedificatam super se civitatem sive domum Domini, id est Ecclesiam, in altum bonorum extollit operum, et cunctis manifestam gentibus exhibet, ipse hanc ab infimis delectationibus abstractam pane coeli reficit, atque ad appetitum
Abbreviated transcription (Latin):
N hac lectione consideranda ẽ
in uno eodemq redemptore
nro. distincta oꝑatio diuinita¬
tis & humanitatis: atq error
cuticetis. qui unã tantũ in xp̃o
oꝑationem dogmatirare p̃su¬
mit. procul a xp̃ianis finibus
expellendus. Quis enim ñ ui¬
deat hoc qd suꝑ turbã miseret᷑
dominus. ne uel media uł uie
longioris labore deficiat. affec

Expanded text:
anda est in uno eodemque Redemptore nostro distincta operatio divinitatis et humanitatis: atque error Eutychetis, qui unam tantum in Christo operationem dogmatizare praesumit, procul a Christianis finibus expellendus. Quis enim non videat hoc quod super turbam miseretur Dominus, ne vel inedia vel viae longioris labo
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ & disciplinã qui abicit: in¬
felix est. Et uacua ẽ spes illoꝵs:
& labores sine fructir: & inuti¬
lia oꝑa illorũ sunt. Mulieres
eorum insensate sunt. & nequis¬
simi filii eorũ: maledicta crea¬
tura illorũ: qm̃ felix sterilis &¬
incoinqnata. q̃ ñ seiuit thorũ
in delicto. habebit fructum in
respectione animarũ scãrũ: &¬
spado qui ñ oꝑatus ẽ per ma
nus suas iniquitatẽ. nec cogi¬
tauit aduersus dm̃ nequissi¬
ma.Dabitur enim illi fidei do¬
num electũ: & sors in templo
domini acceptissima.

Expanded text:
t infelix est et vacua est spes illorum et labores sine fructu et inhabitabilia opera illorum sunt mulieres eorum insensatae sunt et nequissimi filii eorum maledicta creatura illorum quoniam felix sterilis incoinquinata quae non scivit torum in delicto habebit fructum in respectione animarum et spado qunus suas malum, nec cogitavit adversus Dominum nequissima: dabitur enim illi fidei donum electum, et sors in templo Domini acceptissima.
Abbreviated transcription (Latin):
preses etiam cohortem permi¬
sit facere que sequũtur: aut
fortassis et iussit. quãus
hoc euangelista tacuerit.
Dixit cium quid deinde fe¬
cerint milites: pilatum tñ
id uississe nõ dixit. Lcto xi.¬
t milites inquit ple¬
ctentes coronam de
spinis imposucrũt capiti
cius⁊ et ueste purpurea cir¬
cũdederunt cum: et uenebãt
ad cum et dicebant. Auc rex
pas. Sic implebantur: que
de se dixerat christus. Sis
martyres informabantur:
ad omnia que perscquuto¬
res libuisset facere perferẽda.
Sic paulisper oecultata tre¬
menda potentia: cõmendaba¬
tur prius initanda patiẽtia.
Sit regnũ quod de hec mũdo
non erat: superbum mũdũ
nõ atrocitate pugnandi. scd
patiendi humilitate uĩcebat.
Sic illud granũ multipli¬
caudũ seminabatur horribi¬
li contunielia: ut mirabili
pullularet in gloria.Lxii.

Expanded text:
praeses etiam cohortem suam permisit facere quae sequuntur; aut fortassis et jussit; quamvis hoc evangelista tacuerit. Dixit enim quid deinde fecerint milites, Pilatum tamen id jussisse non dixit. Et milites, inquit, plectentes coronam de spinis, imposuerunt capiti ejus, et veste purpurea circumdederunt eum, et veniebant apas . Sic implebantur, quae de se praedixerat Christus; sic martyres informabantur ad omnia, quae persecutoribus libuisset facere, perferenda; sic paulisper occultata tremenda potentia, commendabatur prius imitanda patientia; sic regnum, quod de hoc mundo non erat, superbum mundum non atrocitate pugnandi, sed patiendi humilitate vincebat; sed  Aug., sic illud granum multiplicandum seminabatur horribili contumelia, ut mirabili pullularet in gloria VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
lebratum est. Nam sicut pi¬
ctores pingendam tabulã
uestigus quibusdã adũbrare
consueucrũt. et sic colorum
uarictate perficere: ita et xp̃s
fecit in mensa. Et typicum
pascha descripsit: et pascha
ueritatis ostendit. Dixcrũt

Expanded text:
era: « Nam sicut pictores pingendam tabulam vestigiis quibusdam obumbrare consueverunt, et sic colorum varietate perficere, ita et Christus fecit. In mensa et typi Pascha describit, et Pascha veritatis ostendit, et
Abbreviated transcription (Latin):
cus filium suũ misit
factum de muliere. factum
crant redimeret: et ipse legi
requiem daret. Et ut nemo
dicat. ꝙ ideo cam euacuauit.
quia cam complere ut mole¬
stam et arduam nõ ualuit:
ipse prius cam compleuit:
et sic cam requiescere fecit.¬

Expanded text:
us Filium suum factum de muliere, factum erant redimeret, et ipsi legi requiem daret: et ut ne no dicat quia ideo eam euacuauit, quia eam complere ut molestam et arduam non ualuit, ipse prius eam compleuit, et sic fecit requiescere. Fact
Abbreviated transcription (Latin):
ter in ecclesia ubi celebraret̃
adessent: centum. Qui uero
festi uesperis: similiter centũ.
Qui uero in secundis: totidẽ.
sexte nonc ac complctoru.
octauas. in matutinalibus
uespertinis. msse ac predicta¬
rum horarum officus prescu¬
otauarum ipsarũ. centum

Expanded text:
 celebraretur interessent centum, qui uero festi uesperis similiter centum, qui autem secundis totidem, sextæ, nonæ accompletorii us festi Matutinalibus Vespertinis Misse ac predictarum horarum offitiis intauarum ipsarum
Abbreviated transcription (Latin):
rit frẽm suumitecesse habere.
et clauserit inscera sua ab eo:
quomodo caritas dei manet
meo: Rinc etiam iohes bap¬
tista ait. Qui habet duas tum¬
sas:det ñhabenti. Qui ergo
tranquillitatis dempore. nõ
dat prodeo tumcam suam:
quando inꝑsecutione datu¬
rus est animam suam: Uir¬
tus ergo caritatis. ut iuicta
sit in ꝑturbatione. natriat᷑
ꝑmisericordiam intranquil¬
litate: quatinus ammpoten¬
tideo primum discat sua im¬
pendere postmodum se.¬

Expanded text:
itatem habere, et clauserit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei manet in eo ? Hinc etiam Joannes Baptista ait: Qui habet duas tunicas, det non habenti . Qui ergo tranquillitatis tempore non dat pro Deo tunicam suam, quando in persecutione daturus est animam suam? Virtus ergo charitatis ut invicta sit in perturbatione, nutriatur per misericordiam in tranquillitate, quatenus omnipotenti Deo primum discat sua impendere, postmodum se
Abbreviated transcription (Latin):
q ad mortem nemo ꝑsequitur.
unde ergo probare possumus
an diligamus inimicos: Sed
est quod inpace sc̃e eccł̃ie fieri
debeat: unde clarescat siꝑ
secutionis tempore. mori pro
chilectione ualeamus. Ccrte is¬
dem iohes clicit. Qui habuerit¬

Expanded text:
que ad mortem nemo persequitur. Unde ergo probare possumus an diligimus inimicos? Sed est quod in pace sanctae Ecclesiae fieri debeat unde clarescat, si persecutionis tempore mori pro dilectione valeamus. Ecce idem Joannes dicit: Qui a
Abbreviated transcription (Latin):
de elationis uulnere egrotabal
et ignorabat. Inter duos aitẽ
egros medicus aderat: s unus
eger in febre integrũ sensum
tenebat: alter uͦ in febre carmiꝰ
et sensum ꝑdiderat mentis.
Illa quippe flebat qil̃ fecerat:
phariseus autẽ falsa iusticia
clatus. uim sue inualitudinis
criggerabat. In egritudine gͦ
et sensũ ꝑdiderat: qui hoc ip̃¬
sum quoq quł a salute longe
esset ignorabat. S inter hec
nos gemitus cogit. quosilã nr̃i
ordinis uiros intueri: qui sacer¬
lotali officio prediti. si qͥd for¬
te iuste exterius uel teninter
egerint. ꝓtinus subiectos des¬
piciunt: et peccatores quosq
in plebe positos dedignant᷑
eisq compati culpã suã confi¬
ientib nolunt: & uelut pha¬
risei more. a peccatrice muliere
tangi despiciunt.

Expanded text:
de elationis vulnere aegrotabat, de elationis vulnere aegrotabat, et ignorabat. Inter duos autem aegros medicus aderat; sed unus aeger in febre integrum sensum tenebat, alter vero in febre carnis et sensum perdiderat mentis. Illa quippe flebat quod fecerat; Pharisaeus autem de falsa justitia elatus, vim suae invaletudinis exaggerabat. In aegritudine ergo et sensum perdiderat, qui hoc ipsum quoque, quod a salute longe esset, ignorabat. Sed inter haec nos gemitus cogit quosdam nostri ordinis viros intueri, qui, sacerdotali officio praediti, si quid fortasse juste exterius vel tenuiter egerint, protinus subjectos despiciunt, et peccatores quosque in plebe positos dedignantur, eisque compati culpam suam confitentibus nolunt, ac, velut Pharisaei more a peccatrice muliere tangi despiciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
guentũ sibi ꝓ odore sue carniᷤ
acdhibuit. Qd̃ gͦ sibi turpit̃
exhibierat: hoc iam deo lau¬
cdabiliter offerebat. Oculis
terrena concupierat:sed hos
iam ꝑ penitentiã conterens
flebat. Capillos ad compositi¬
onẽ uultus exhibuerat: sed
iam capillis lacͥmas tergebat.
Ore suꝑba dixerat: s pedes do¬
mini osculans. hoc in redẽp¬
toris sui uestigia figebat. Qugi
gͦ in se habuit oblectamenta:
tot de se inuenit holocausta.
Conuertit ad uirtutũ nume¬
rũ. numerũ criminũ: ut totũ
seruiret deo in penitentia: qͥe¬
qͥd ex se dm̃ contempserat in
culpa. S hoc phariseus intu¬
ens despicit⁊ et ñ solũ uenientẽ
pece.itricẽ mulierẽ. s etiã susci¬
pientẽ dñm rep̃henit: diceis
intra se. Hic si eẽt ꝓpħa: sciret
utiq quȩ et qualis esset muli
er quȩ tangit eũ. qͥa peccatrixẽ
cce phariseus ue¬
raciter apud se suꝑb. E
fallaciter iustus: egram repre¬
hendit de egritudine. medicũ
de subuentione: qͥa ipse qͦq

Expanded text:
sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed jam capillis lacrymas tergebat. Ore superba dixerat, sed pedes Domini osculans, hoc in Redemptoris sui vestigia figebat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Convertit ad virtutum numerum criminum, ut totum serviret Deo in poenitentia, quidquid ex se Deum contempserat in culpa. 3. Sed hoc Pharisaeus intuens despicit, et non solum venientem peccatricem mulierem, sed etiam suscipientem Dominum reprehendit, dicens intra se: Hic, si esset propheta, sciret utique quae et quaer quae tangit eum, quia peccatrix est. Ecce Pharisaeus veraciter apud se superbus, fallaciter justus, aegram reprehendit de aegritudine, medicum de subventione, qui ipse quoque
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine meo. ille uos docebit
omnia: & suggeret uobis omĩa.
quecunq dixero uobis. Nostis
plurimi fr̃s mer: quod greca lo¬
cutione paraclitus. latina aduo¬
catus dicitur. uel consolator.
Qui icento aduocatus dicitur:
quia ꝓ errore delinquentium.
apud iusticiã patris interuenit.
Qui unius substantiȩ cũ patre
& filio. exorare ꝓ delinquentibꝰ
phibetur: quia eos quos reple¬
uerit exorantes facit.S IOheo¬

Expanded text:
in nomine meo, ille vos docebit in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Nostis plurimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, vel consolator. Qui idcirco advocatus dicitur, quia pro errore delinquentium apud justitiam Patris intervenit. Qui unius substantiae cum Patre et Filio, exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos quos repleverit, exorantes facit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
introrsus redite: si deum
uere a matis exquirite. Nec
tam̃ sibi aliquis eredat: qͥcqͥd
sibi animꝰ sine oꝑis atcestatione
responderit. De dilectione con¬
ditoris: lingua. mens. & uita.
requiratur. Nunquam est dĩ
amor ociosus. O ꝑatur etenĩ
magna si est: si uero oꝑari re¬
nuit. amor ñ est. Et sermonẽ
quẽ audistis ñ est m̃s: sed eiꝰ
qui miste me patris. Scitis fr̃s
unigenitus filius. uerbũ pats
est. St ideo sermo quẽ loquit᷑
filius. ñ est filii sed patris: quia
ipse filius uerbũ est patris. Hȩc
locutus sum uobis: apud uos
manens. Quando ñ maneret
apuid eos: qui ascensurus celũ
ꝓmitcit dicens. ecce ego uobiscũ
sũ õĩb dieb. usq ad consũmali¬
onẽ seculr: S uerbũ incarnatũ
et manet & recedit. Recedit cor¬
pore: manet diuinitate. fipud
eos gͦ tunc mansisse se ꝑhibet:
quia qui inuisibili semꝑ pote¬
state presens erat: corporali iã
uisione recedebat. Paraclitus au¬
tem sp̃s sc̃s quem mittet paies

Expanded text:
introrsus redite; si Deum vere amatis, exquirite; nec tamen sibi aliquis credat, quidquid sibi animus sine operis attestatione responderit. De dilectione conditoris, lingua, meus, et vita requiratur. Nunquam est Dei amor otiosus. Operatur etenim magna, si est; si vero operari renuit, amor non est. Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me Patris. Scitis, fratunigenitus Filius Verbum Patris est, et ideo sermo quem loquitur Filius non est Filii, sed Patris, quia ipse Filius Verbum est Patris. Haec locutus sum vobis apud vos manens. Quando non maneret apud eos, qui ascensurus coelum promittit, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? Sed Verbum incarnatum et manet et recedit: recedit corpore, manet divinitate. Apud eos ergo tunc se mansisse perhibet, quia qui invisibili semper potestate praesens erat, corporali jam visione recedebat. 3. Paraclitus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater
Abbreviated transcription (Latin):
nec aliquid est in actione di¬
uisum: uibi nichil est in uo¬
luntate diuersum: Que cigo
illuminat pater. illuminat
tentis. alia promittentis: si¬
mul nobis et unitas manife¬
statur. et trimitas: ut essen¬
tia habens equalitatem. et
non recipiens solitudinem.
et eiusdem substantie. et non
ciusdem intelligatur esse ꝑlo¬
ne: Quod ergo salua coopera¬
tionc inseparabilis dcitatis.
quedã pater. quedã filius. que¬

Expanded text:
nec aliquid est in actione dinec aliquid est in actione divisum, ubi nihil est in voluntate diversum. Quae ergo illuminat Pater, illuminat tentis, alia promittentis, simul nobis et unitas manifestatur et Trinitas; ut essentia habens aequalitatem, et non recipiens solitudinem, et ejusdem substantiae et non ejusdem intelligatur esse personae. Quod ergo salva cooperatione inseparabilis Deitatis, quaedam Pater, quaedam Filius, quae
Abbreviated transcription (Latin):
sub filii. siue sub spĩritus sc̃i
appellatione promuntur:
ue confessio credentiuma in
triuitate non erret: Que eũ
sit inseparabilis niii.quais
intelligeretur esse triuitas.
si semꝑ inseparabilitr dicer̃¬
qia in deitate
patris. et filii et sp̃e sci.
non podest simul ore proferri:
salubriter credimus quod
simul tota trinitas una uirtꝰ
est. una maicstas. una sub¬
stantia: indiscreta opere. in¬
separabilis dilectione. indiste¬
rens pocestate: simul implens
omnia. simul continens uni¬
uersa: Quod enim est pater.
hoc est et filius. hoc est et sp̃c
sanctus: et uera deitas in
nullo esse aut maior aut mi¬
nor potest: que sic in tribus
est confitenda ꝑsonis. ut et
solitudinem non recipiat tri
nitas: et unitatem seruec e
qualitas:
stas: et quicquid in disposi¬
tione agit omniũ rerũ diui¬
na moderatio: ex totius ue¬
nit prouidentia trinitatis:
Qna est ibi benignitas mise¬
ricordie÷ una censura iusticie:

Expanded text:
sub Filii, sive sub Spiritus sancti sub Filii, sive sub Spiritus sancti appellatione 302 promuntur, ut confessio fidelium in Trinitate non erret; quae cum sit inseparabilis, numquam intelligeretur esse Trinitas, si semper inseparabiliter diceria in Deitate Patris, et Filii, et Spiritus sancti non possit simul ore proferri. salubriter credimus quod simul tota Trinitas una virtus est, una majestas, una substantia, indiscreta opere, inseparabilis dilectione, indifferens potestate, simul implens omnia, simul continens universa: quod enim Pater est, hoc est et Filius, hoc est et Spiritus sanctus; et vera Deitas in nullo esse aut major aut minor potest, quae sic in tribus est confitenda personis, ut et solitnitas, et unitatem servet aequalitas. stas. Et quidquid in dispositione omnium rerum agit divina moderatio ex totius venit providentia Trinitatis. Una est ibi benignitas misericordiae, una censura justitiae;