comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nigri gͦ post candoiem fiunt:
qͥa amissa di iusticia cum suȩ lau¬
dis fauorem querunt. certe aut cũ
de se male p̾sumunt. ad ea etiam
quȩ ñ intelligunt neq p̾uidere
queunt peccata dilabunt᷑. Et
quia post amoris ignem ad frigꝰ
torporis. uel etiam post candoĩe
uitȩ ad ignauiam uanȩ laudis
ueniunt: non inmerito facies
eorum extinctis carbonid nigrior
dum quidam ñnonqmͣ dĩ timo¬
rem ex sui fiducia p̾sumentes de¬
serunt. etiam frgidis mentib
frigidiores fiunt. De quib recte
subditur. Et non sunt cogniti in
plateis. Piatea quippe a greco ser¬
mone ueniens: ꝓ latitudine p̃sen¬
tis uitȩ dicitur. Quiduͦ ẽ huma¬
nȩ menti angustius. qũa uolunta¬
des ꝓpͥas ab negare. desideria carnis
frangere: nuuius laudis gĩa uelde¬
ceptionis a iusto et recto deflectere
De cuiꝰ nimirum uitȩ ingressu: ue¬
ritas dicit. Intrate ꝑ angustam poi¬
tam. E quid latius quam nuilis
quererent: nunquam tantis decorati
uirtutib in plateis deuenissent.

Expanded text:
candorem fiunt: quia emissa Dei justitia, cum suae laudis favorem quaerunt, aut cum de se male praesumunt, ad ea etiam quae non intelligunt, neque praevidere queunt, peccata delabuntur. Et quia post amarum ignem ad frigus corporis, vel etiam post candorem vitae ad ignaviam vanae laudis veniunt, non immerito facies eorum exstinctis carbonibus nigrior dum quidam nonnunquam 1500 Dei timorem ex sui fiducia praesumentes deserunt, etiam frigidis mentibus frigidiores fiunt. De quibus recte subditur: Et non sunt cogniti in plateis. Platea quippe a Graeco sermone veniens, pro latitudine praesentis vitae dicitur. Quid vero est humanae mentis angustius quam voluntates proprias abnegare, desideria carnis frangere, nullius laudis gratia vel deceptionis a justo et recto deflectere? De cujus nimirum vitae ingressu Veritas dicit: Intrate per angustam portam . Sed quid latius quam nullis quaererent, nunquam tantis decorati virtutibus in plateas devenissent.
Abbreviated transcription (Latin):
sequat᷑ uita: et non ille quiui¬
tam precidit ineternum ut mo¬
riat᷑ anima. Unde dominꝰ in
cantico. Et gladius m̃s inquit
inebriatus est in celo. S et rum¬
phea uersatilis atq flammnea añ
limatus et exacutus dicitur. Et
ꝓpt̾ seuiciam interfectionis. quo¬
usq inquit ñ reuerteris in uagi¬
nam tuam: Nam et mariȩa¬
nimam gladius ꝑtransisse dicen¬
de sẏmeone creditur: & tuam
inquit ipsius animã ꝑtransibit
gladius. Quo nimirum gladio
in passione nemo fidelium du¬
bitat. S uauis igitur gladius
et ualde optabilis uerbi dĩ: quo
cemodi interfectis gaudet: qmͣ
si fame ꝑierint audiendi uerbi
dĩ. Hinc qͦ eos luget quos con¬
sumptos fame uel stti p̃sterattate¬
t̃re nouit: qͥa nulla peior ẽẽ pot
mors quam qua anima ꝑunit᷑.

Expanded text:
sequatur vita; et non ille, quisequatur vita; et non ille, qui praecidit vitam in aeternum, ut moriatur anima. Unde Dominus in Cantico: Et gladius meus, inquit, inebriatus est in coelo . Sed et romphaea versatilis atque flammea, ante limatus et exacutus dicitur, et propter saevitiam interfectionis. Quousque, inquit, non reverteris in vaginam tuam? Nam et Mariae animam gladius pertransisse, dicente Domino, creditur: Et tuam, inquit, ipsius animam pertransibit gladius , quoniam nimirum gladio in passione nemo fidelium dubitat. Suavis igitur gladius et valde optabilis, verbum Dei, quo scemodi interfectis gaudet, quam si fame perierint audiendi verbum Dei. Hinc quoque eos luget quos consumptos fame vel siti, prae sterilitate novit, quia nulla pejor esse potest mors quam qua anima perimitur.
Abbreviated transcription (Latin):
elius fuit occisis gladio
quam interfectis fame:
qm siti extabuerunt. consum¬
pti a sterilitate derre. Qui ꝓfe¬
cto uersus satis maxime in illa
ultima obsidione iudeis con¬
gruit: qm̃ leuius fuisse occisi ͤ
gladio ꝓbatur. dum uite dis¬
pendium in momento tulert̃.
sub ictu gladii. quam int̃fectis
fame. qui diuturns atq acri¬
orib cruciatib mortẽ sustinue¬
runt: uariisq afflicti supplici¬
is siti extabuerunt. & ad que¬
libet penarum genera sunt con¬
sumpti. Porro xp̃i eccłia felici¬
ores iudicat interfectos gladio
uerbi łi. quam int̃fectos famȩ:
qm̃ hi ad hoc ꝑimuntur ut
uiuant. illi uero culpis exgen¬
tib consumunt᷑ ud inteirant.
Unde rogat apls assumere ar¬
matuam di: & gladuum sp̃c
inquit quod ẽ uerbum dei.
Quo ꝓfecto gladio bñ ꝑimunt᷑.
sc̃i et electi di: ut moriant᷑ scło
et uiuant deo. S quia gladiuˢ
cl̃i multis in locis diuersis adum¬
bratur significationib eligen¬
dus ẽ ille quo ꝑimitur mois ut

Expanded text:
elius fuit occisis gladio, quam interfectis fame: quoniam siti extabuerunt, consumpti a sterilitate terrae. Qui profecto versus, satis maxima in illa ultima obsidione, Judaeis congruit quam levius fuisse occisis gladio probatur; dum vitae dispendium in momento tulerunt sub ictu gladii quam interfectis fame, qui diuturnis, atque acrioribus cruciatibus mortem sustinuerunt, variisque affecti suppliciis siti extabuerunt, et a quolibet poenarum 1502 genere sunt consumpti. Porro Christi Ecclesia feliciores judicat interfectos gladio verbi Dei, quam interfectos fame, quoniam hi ad hoc perimuntur ut vivant, illi vero culpis exigentibus consumentur, ut intereant. Unde rogat Apostolus assumere armaturam Dei, et gladium spiritus inquit, quod est verbum Dei . Quo profecto gladio bene perimuntur sancti et electi Dei, ut moriantur saeculo, et vivant Deo. Sed quia gladius Dei multis in locis diversis adumbratur significationibus, eligendus est ille, quo perimitur mors, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mortui atq consumpti p̾re steri¬
litate tiȩ. Sterilitas uͦ terrȩ ẽ eccliȩ
infecunditas: qñ doctoies defici¬
unt.ꝙ. ipsa nullis eloquioꝵ dĩ
inebriatur ymbrib. Uñ constat
qd̃ culpa sacerdotum & negligen¬
tia docendi: mors et consumptio
sit pleb̃. Moralit̃ autẽ melius est
occisis gladio uerbi sensib ne se
defendant exterius. intꝰ in anima
iam quasi mortuos uiuere: quã
aggregatis uirtutib sine pabulo
dnuni amous quasi fame sitiq
ꝑire. Sterilitas namq uirtutum
pͥuatio caritatis ẽ: qua cum steuił
fucrit anima uirtutes reliquȩ
om̃s fame sitiq tabescunt. Et
ideo septem filii iob dres soroies
suas ꝑ singula uocabant conui¬
uia ut suis reficerent᷑ in domib:
qm̃ fides. spes. caritas. septem pas¬
cuntur donis sp̃c sc̃i. Bene igit᷑
singula spiritꝰ scĩ dona singula
sius in domib parant comnua:
tit ex omnib una sit domus. Qmͣ
sane domũ xp̃c sapientia edificat:
quȩ septem fulcttur columpnis

Expanded text:
ti, prae sterilitate terrae. Sterilitas vero terrae est Ecclesiae infecunditas, quando doctores deficiunt, et ipsa nullis eloquiorum Dei inebriatur imbribus. Unde constat quod culpa sacerdotum et negligentia docendi, mors et consumptio fit plebis. Moraliter autem melius est occisis gladio verbi, sensibus ne se defendant exterius, intus anima jam quasi mortuos vivere, quam aggregatis virtutibus sine pabulo divini amoris, quasi fame sitique perire. Sterilitas namque virtutum, privatio charitatis est; qua cum sterilis fuerit anima, virtutes reliquae omnes fame sitique tabescunt. Et ideo septem filii Job, tres sorores suas per singula vocabant convivia, ut suis reficerentur in domibus: quoniam fides, spes et charitas, septem pascuntur donis Spiritus sancti. Bene igitur singula Spiritus sancti dona, singulis suis in domibus parant convivia, ut ex omnibus una sit domus. Quam sane domum Christus sapientia aedificat, quae septem fulcitur columnis
Abbreviated transcription (Latin):
Qua deniq fame qͥsq ꝑemptus
fuerit. morte ȩt̃na mouetur: quia
sicut ipsa ueritas dicit ñ in solo
pane uiuit homo. Siquide inde¬
ger homo ex duab coustat sub¬
stancus: anima uidelicet atq car¬
ne. Et sicut caro sine cibo potuq
uiuere ñ pot̾: ita et anima sine
dominica: panem nr̃m cotidia¬
num da nob̃ hodie. ꝑpanẽ nãq
ñ minus iste cotidianus uictus.
qͣm & ille qui de celo descendit.
panis intelligitur: nec ñ et iste qͥ
de scͥpturis sacͥs ab esurientib et
sicientib indesinent̾ ꝑcipitur.
Beati inquit ȩuangłista qͥ esuri¬
unt & sitiunt iusticiam: qm̃ ipsi

Expanded text:
 fame quisque peremptus fuerit, morte aeterna morietur, quia sicut ipsa Veritas dicit: Non in solo pane vivit homo. Siquidem integer homo ex duabus constat substantiis, anima videlicet atque carne, et sicut caro sine cibo potuque vivere non potest, ita et anima sine Dominica: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Per panem namque non minus iste quotidianus victus, quam et ille qui de coelo descendit panis, intelligitur; nec non et iste qui de Scripturis sacris ab esurientibus et sitientibus indesinenter percipitur. 1503 Beati, inquit Evangelista, qui esuriunt et sitiunt justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
tatis suȩ anima quasi uirgo plan¬
git: qñ plenissime caritatis amo¬
re ꝑfusa. sui conubii federa consi¬
derans confundit᷑. Ideoq sacco
accincta cilicino. sua facta deflere iube¬
tur: quatinus penitendo ne a do¬
mino iudicet᷑. int̾ nedos scilicet pecca¬
tores corripiat᷑. Deinde suꝑ uirum
pubtatis suȩ. uti dilectionis oꝑa
ꝑficiat adhortat᷑. Vnde sequit᷑ uox
plangentis:
Bech.

Expanded text:
tatis suae, anima quasi virgo plantatis suae, anima quasi virgo plangitur, quando plenissimae charitatis amore perfusa, sui connubii foedera considerans, confunditur. Ideoque sacco accincta cilicino, sua facta deflere jubetur, quatenus poenitendo ne a Domino judicetur, inter haedos scilicet peccatores prius corripiatur: deinde super virum pubertatis suae uti dilectionis opera perficiat, adhortatur. Unde sequitur vox plangentis. BETH.
Abbreviated transcription (Latin):
uomͦ sedet sola ciuitas.
anima uidelicet quondam uir¬
tritib et suffragiis scõꝵ quasi ciui¬
tas plena populo desolata quȩ pͥus
pollebat diuinis opib int̃ frequen¬
tias sodalium: nunc int̾ hostes ad¬
uersarioꝵ sedet squalida. cui nulla
ẽ societas scõꝵ. nulla communicatio
sacramentoꝵ dĩ. nulla cum sponso cui
se deuinxerat amore dilectionis parti¬
cipatio: s redacta sub tͥbuto uiciors
fit alligatior. Unde unus electoꝵ me¬
rens. plangebat dicens. Multis me
obnoxium. quib exsoluendo coti¬
die laboro: s uni eoꝵ hactenus satis¬
facere non queo. castrimargie deplo¬
rans incitamenta. Constat gͥ quod
multa sunt delictoꝵ tͥbuta: quib
anima obnoxia nisi rursus dĩ au¬
xilio liberata pͥstinam non ualet
recipere lib̃tatem. Hinc misericors
dominus licet malis nr̃s ad ira¬
cundiam ꝑmotus: fornicantem
animã hortat᷑ dicens. Plange qͣsi
uirgo accincta sacco. suꝑ uirum pu¬
bertatis tͥue. Suꝑ uirum puber.¬

Expanded text:
o sedet sola civitas  anima videlicet quondam virtutibus et suffragiis sanctorum quasi civitas plena populo desolata. Quae prius pollebat divinis operibus inter frequentias sodalium, nunc inter hostes adversariorum sordet squalida: cui nulla 1314 est societas sanctorum, nulla communicatio sacramentorum Dei, nulla cum sponso, cui se devinxerat amore dilectionis, participatio, sed redacta sub tributo vitiorum, fit alligatior. Unde unus electorum moerens plangebat, dicens: Multis me,obnoxium, quibus exsolvendo quotidie laboro, sed uni eorum hactenus satisfacere non queo, gastrimargiae deplorans incitamenta. Constat igitur quod multa sunt delictorum tributa, quibus anima fit obnoxia, nisi rursus Dei auxilio liberata, pristinam non valet recipere libertatem. Hinc misericors Deus, licet malis nostris ad iracundiam permotus, fornicantem animam hortatur, dicens: Plange quasi virgo accincta sacco super virum pubertatis suae . Super virum puber
Abbreviated transcription (Latin):
mereant᷑ adipisci. S requies nul¬
la: nisi ex passione xp̃i uera pro¬
batur. Ideo uoce redemptoris qͣsi
ꝓ nobis iure plangitur: Sade.

Expanded text:
mereantur adipisci. Sed requies nulla, nisi ex passione Christi, vera probatur. Ideo voce Redemptoris quasi pro nobis jure plangitur. SADE.
Abbreviated transcription (Latin):
cem. Quando uoluit eum contere¬
re in infirmitate iuxta ysaiam
ꝓpħam. quia reputatus ẽ quasi
lepsus et ꝑcussus adeo ati hu¬
miliatus: tunc utiq quasi adductus
ẽ in tenebras & non in lucem. et tene¬
brȩ eum non comp̃neuderunt. Qd̃
autem ait. quia me mninauit: non
solum ad eum respicit quẽ terrorib
secii & passionib pat̾ tradidit. ue¬
rtm et ad omnem ȩccłiam quã sibi
stiramq afftictionis. Cuius itaq
uox ẽ me minauit: quia multis eam
discipunis erudit atq ꝓuehit. Uerũ¬
tamen inp̾sentiarum in tenebraᷤ et
non inlucem: qm̃ magis eam ad lu¬
ctum et mesticiam. quam ad leticiã
& gaudium uocauit: Hinc est qd̃
sequitur:
Alepñ.

Expanded text:
cem. Quando voluit eum conterecem. Quando voluit eum conterere in infirmitate, juxta Isaiam prophetam: quia reputatus est quasi leprosus, et percussus a Deo atque humiliatus , tunc utique quasi adductus est in tenebras, et non in lucem, et tenebrae eum non comprehenderunt. Quid autem ait, quia minavit eum, non solum ad eum respicit , quem terroribus saeculi et passionibus Pater tradidit, verum et ad omnem Ecclesiam, quam sibi ssurarumque afflictiones. Cujus itaque vox est me minavit, quia multis eam disciplinis erudit atque provehit. Verumtamen impraesentiarum in tenebras et non in lucem: quoniam magis eam ad luctum et moestitiam, quam ad laetitiam et gaudium vocavit. Hinc est quod sequitur: ALEPH.
Abbreviated transcription (Latin):
uox ẽ euis cum dixit: ego uir iu¬
dens pauꝑtatem meam. Hidet
enim suam in se miram & ineffa¬
bilem. uidet & menbrorũ suorũ
pauꝑtatem. qũa et ipsi complec¬
tuntur spe gaudentes. facti unita¬
tores ipstus: scientes quod patien¬
tia pauꝑum non ꝑibit in finem.
Unde recte una uox ẽ capitis ac cor¬
poris: ego uir uidens pauꝑtatem.
meam in uirga indignationis eiꝰ.
Quia castigat ds̾ omnẽ filiũ quẽ
recipit: & flagellat ad uitã quoᷤᷤ
erudit. Nam ꝓleinsis ẽ hoc loco
.idẽ. p̾sumptio rerum sequitura¬
rum: eo quod in principio huius
lamentationis sic enus dicit quasi
fuertt p̾sumit cuius uitȩ sustin̾e̾
debuerit. Quia omnib menb̾s
notum eẽ non ambigit : qd̵ pat̾
filium passionis uirga ꝑcusserit.
Unde nec mirum si et ipsa m̃bra
eius eadem ꝑcuttuntur uirga
indignationis ad correctionem ꝑ¬
petue sanitatis: ut sit omnium
uox una in hac ualle lacrimarũ
gemitus & ploratus. Hinc qͦ seqͥt᷑:

Expanded text:
vox est ejus cum dicit: Ego vir vivox est ejus cum dicit: Ego vir videns paupertatem meam. Videt enim suam in se miram et ineffabilem, videt membrorum suorum paupertatem, quam et ipsi complectuntur spe gaudentes: facti imitatores ipsius, scientes quod patientia pauperum non peribit in finem . Unde recte una vox est capitis ac corporis: Ego vir videns paupertatem meam in virga indignationis ejus. Quia castigat Deus omnem filium quem recipit, et flagellat ad vitam quos erudit . Nam prolepsis est in hoc loco, id est praesumptio rerum secuturarum, eo quod in principio hujus lamentationis sic ejus dicit, quasi fuerit praemissum cujus vice sustinere debuerit: quia omnibus membris notum esse non ambigit, quod Pater Filium passionis virga percusserit. Unde non mirum, si et ipsa membra ejus, eadem percutimur virga indignationis, ad correctionem perpetuae sanitatis, ut sit omnium vox unus in hac valle lacrymarum gemitus et ploratus. Hinc quoque sequi
Abbreviated transcription (Latin):
quam uasa testea in ira furoris di:
alia qua in equitate scĩ reguntur
donec ꝑueniant ad brauium su¬
ꝑnȩ uocationis. alia illa de qua ad¬
therłm dominus. In indignatio¬
ne inquit mea ꝑcussi te: & in re¬
conciliatione mea misertus sũ tui.
Sub hac enim turga ad hoc ꝑcu¬
tit ds̾ ut misereatur: ad hoc uul¬
neiat. ut sanet. De qua et xp̃c uul
neratus ẽ. non quod in eo aliqua
indignationis eeñt: s ꝓpt̾ scelus
populi mei inquit ꝑcussi eum ui¬
rum dolorum et scientem infirmi¬
tatem. Hoc ẽ quod dicit. ego uir
uidens pauꝑtatem meam ĩ uirga
indignationis euis: quia ob iudi¬
gnationem scelerum nr̃orũ pauꝑ¬
tatem passionis sustinuit. ut li¬
uore eius om̃s sanemur. Cuius
sane pauꝑtatis misteriũ: nescio
siquis scõrum sit qui uideat adple¬
num quanta bonitas dĩ. quanta
dilectio suꝑ filios irȩ. quantaq mi¬
scricordia in filios reconciliationis
se infuderit. Et ideo quasi solius

Expanded text:
quam vasa testea in ira furoris Dei: quam vasa testea in ira furoris Dei: alia qua in aequitate sancti reguntur donec perveniant ad bravium supernae vocationis ; alia illa de qua Jerusalem Dominus: In indignatione, inquit, mea percussi te, et in reconciliatione mea misertus sum tui . Sub hac enim virga, ad hoc percutit Deus ut misereatur: ad hoc vulnerat ut sanet. De qua et Christus vulneratus est, non quod in eo aliqua indignationis essent, sed propter scelus populi mei percussi eum, virum dolorum et scientem infirmitvidens paupertatem meam in virga indignationis ejus. Quia ob indignationem scelerum nostrorum, paupertatem passionis sustinuit, ut livore ejus omnes sanemur. Cujus sane paupertatis mysterium, nescio, si sanctorum sit qui videat ad plenum, quanta bonitas Dei, quanta dilectio super filios irae, quantaque misericordia in filios reconciliationis se infuderit, et ideo quasi solius
Abbreviated transcription (Latin):
beati pauꝑes. eo sp̃u beati credunt᷑
et predicantur quo ista intelligit᷑:
prehendit᷑. ꝓpt̾ea horum trium
uersuum principia aptid nebieos
ut ferunt ab aleph incipiunt.
Aieph quidẽ ut supra dixi: doctri¬
na interp̃tat᷑. Reor quod multa
doctrina egeat hic sensus. de quo
summus auctor głatur: & quasi
singularis sit qui uideat et intel¬
ligat: ita dicit. Ego uir uidenꝰ pau:¬
ꝑtatem meam. Ac si dicat. Ego me¬
am uideo pauꝑtatem: cui st̃ om̃s
thesauri sapientiȩ et scientiȩ. quã
sponte & ꝓ aliis suscepi. qmͣ ipsi
miseri non dico eam intelligere.
uerum nec suam omni gen̾e̾ mise.
imitati fucrint eandem pauꝑtatẽ:
quantuq in uirum ꝑfectum fi¬
de atq oꝑib collecti. Unde sequit᷑:
Nuirga indignationis eius.
Auam quidẽ eẽ puto uirgam furo¬
ris dĩ. aliam uirgam directionis.
& uirgam regni eius: aliam uͦ indi¬
gnationis. Qm̃ alia ẽ illa ferrea ir¬
reflexibilis qua conterent᷑ impiitan¬

Expanded text:
beati pauperes, eo spiritu beati creduntur beati pauperes, eo spiritu beati creduntur et praedicantur quo ista intelligitur, mprehenditur. Propterea horum trium versuum principia apud Hebraeos, ut ferunt, ab ALEPH incipiunt. Aleph quidem, ut supra dixi, doctrina interpretatur. Reor quod multa doctrina egeat hic sensus, de quo summus auctor gloriatur, et quasi singularis sit qui videat et intelligat, ita dicit: Ego vir videns paupertatem meam; ac si dicat: Ego meam video paupertatem, cui insunt omnes thesauri sapientiae et scientiae, quam sponte pro aliis suscepi, quam ipsi miseri, non dico eam intelligere, verum nec suam omni genere miseriimitati fuerint eamdem paupertatem, quantumque in virum perfectum, fide atque operibus collecti. Unde sequitur: In virga indignationis ejus. Aliam quidem esse puto virgam furoris Dei, aliam directionis virgam, et virgam regni ejus; aliam vero indignationis, quoniam alia est illa ferrea reflexibilis qua conteruntur impii, tan
Abbreviated transcription (Latin):
ita &e nec uisio pauꝑtatis. Auoquin
quid mirum si uideat auquis pau¬
ꝑtatem suam: qua pene omnis mul
hec pauꝑtas xp̃i. et mirabilior om̃ib
dinicus seculi : qui non rapinam
arbitratus ẽ ẽẽ se equalem deo. s se¬
metip̃m exinatuuit formã serui ac¬
cipiens: ita &. hec uisio pauꝑtatis
ꝓfundior. Unde non qualtt̾eũq
accipiendum. s cum magno intu¬
itu mentis legendum. & magna
cordis intentione cogitandum qd̃ ait.
ego uir iudens pauꝑtatem meam.
Quam bene dauid pauꝑtatem in sp̃u
p̃uidens aiebat. Beatus qui intelli¬
git suꝑ egenum et pauꝑem: quia
non nisi intellectu capitur. Sinali¬
as hec pauꝑtas communis ec̃t. sen¬
su sentiri et discerni poterat: & ñ
intellectus requirendus eẽt. Nunc
predicat. & diuicuis locupletem.
Quȩ nimirum non facile ab om̃ib
intelligitur:. quantomagis illa de
qua et angłi mirantur. & omnis
beatitudo nr̃a nascit᷑.  Quia et si st̃

Expanded text:
ita et haec visio paupertatis. Alioquin ita et haec visio paupertatis. Alioquin quid mirum, si videat aliquis paupertatem suam, ior paupertas Christi, et mirabilior omnibus divitiis saeculi, qui non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . ita haec visio paupertatis profundior. Unde non qualitercunque accipiendum, sed cum magno intuitu mentis legendum et magna cordis intentione cogitandum, quod ait: Ego vir videns paupertatem meam. Quam bene David paupertatem in spiritu praevidens aiebat: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem . Quia non nisi intellectu capitur, sin alias haec paupertas communis esset, sensu sentiri ac discerni poterat, et non intellectus requirendus esset. Nunc praedicat et divitiis locupletem. Quae nimirum non facile ab omnibus intelligitur, quanto magis illa de qua et angeli mirantur, et omnis beatitudo nostra nascitur? Quia etsi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur÷ nec tam̃ ab una eademq
ꝑsona receditur. sicuti inqmpluri¬
mis locis scripturarum recte ꝓbatur.
S et in nac lamentatione interdũ inue¬
nitur: ut ẽ. ego uir uidens pauꝑtatem
meam: in uirga indignationis eius.
ilud. Uetustam fecit pellem meã
et caruem: contriuit ossa inca. Qm̃
horum unum quauis omni coipore
conueniat: melius tam̃ capiti. alt̾m
uͦ menbris. Ut ꝑ pellem & carnem
atq ossa illi intelligantur qui infra
ȩccliam uetustate contagionis afficiun¬
tur. & conteruntur p̾ssuris tͥbulatio¬
num. Nam quod dicit ego ir ui¬
dens pauꝑtatem meam. licet ꝓphetȩ
plangenti. congruere iudeatur: ma
in manib ꝓpħarum assimilatus ẽ.
& omnis colligit in se ꝑ regeneratio¬
nem et aggregat. ut occurtamus sin¬
guli in uirum ꝑfectum. & plenitu¬
dinem corꝑis eius. Ic circo licet omni¬
um uideat᷑ eẽ quod ait. ego iur ui¬
dens pauꝑtatem meam: excelientius
excellunt omnia in eo quȩ de illo st̃:

Expanded text:
videtur: nec tamen ab una eademque videtur: nec tamen ab una eademque persona receditur, sicuti in quamplurimis locis Scripturarum recte probatur, sed et in hac lamentatione interdum invenitur, ut est. ALEPH. Ego vir videns paupertatem meam in virga indignationis ejus; et illud: Vetustam fecit pellem meam et carnem meam, contrivit ossa mea. Quoniam horum unum, quamvis omni corpori conveniat, melius tamen capiti, alterum vero membris: ut per pellem et carnem atque ossa illi intelligantur, qui infra Ecclesiam vetustate contagionis efficiuntur, et conteruntur pressuris tribulationum. Nam quod dicit: Ego vir videns paupertatem meam, licet prophetae 1409 plangenti congruere videatur, manin manibus prophetarum assimilatus est, et omnes colligit in se per generationem et aggregat, ut occurramus singuli in virum perfectum et plenitudinem corporis ejus, Idcirco, licet omnium videatur esse quod ait: Ego vir videns paupertatem meam, excellentius iam sicut excellunt omnia in eo quae de illo sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uantum conspicio
in hac quasi fune¬
bri totius corporis
lamentatione. ꝓfun
ut iucissim luctuosa uertat᷑ oratio
nunc ad synagogam. nunc specia¬
liter ad ȩccłiam. nunc ad passionẽ
corpore. ut pͥor huius lamenti uer¬
sus iusinuat: nunc & moralia mis¬
cet. luctifica tam̃ ex oninib siquomͦ
mesticia cordis augeatur  aut ꝓhis
qui labunt᷑ de xp̃i corpore. aut qui
lapsi sunt in iudaismo. aut ꝓ his
quȩ fuint in capite. aut ꝓmalis
quib patiuntur menbra. uł etiam
ꝓ nis quib hactenus pͥuamur bo¬
nis. E ut hec quȩ ad caput ꝑtinent.
quȩ ue ad corpus melius discernant᷑
commemoranda ẽ illa regula qu̾a
tychonius unam de septem eẽ uolu¬
it. ex quib etiam eruditissimi uiri¬
ad intelligendas scripturas plurimũ
aduiuant᷑. Quarum pͥma ẽ ipsa
de xp̃o et euis corpore. qñ a capite si¬
ne ꝑmutatione ꝑsone ad corpus. uł
a coipore transitur ad caput: uel
qñ ipsa eademq sententia ñ minuᷤ
capiti quam et corpori congruere

Expanded text:
uantum conspicio in hac quasi funebri totius corporis lamentatione, profundut vicissim luctuosa vertatur oratio, nunc ad Synagogam, nunc specialiter ad Ecclesiam, nunc ad passionem corpore, ut prior hujus lamenti versus insinuat: nunc et moralia miscet, luctifica tamen ex omnibus, si quo modo moestitia cordis augeatur, ut pro his qui labuntur de Christi corpore, aut qui lapsi sunt in Judaismo, aut pro iis, qui fiunt in capite, aut pro malis quibus patiuntur membra, vel etiam pro iis, quibus hactenus privamur bonis. Sed ut haec quae ad caput pertinent, quaeve ad corpus melius discernantur, commemoranda est illa regula, quam Tichonius unam de septem esse voluit , ex quibus etiam eruditissimi ad intelligendas Scripturas plurimum adjuvantur. Quarum prima est ipsa de Christo et ejus corpore, quando a capite sine permutatione personae ad corpus, vel a corpore transitur ad caput, vel quando ipsa eademque sententia non minus capiti, quam et corpori congruere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussam atq occisam se sentit iusto
di iudicio agente uulnere prauita¬
tis suȩ: cui opposita nubes plangit᷑
deliccors. quȩ magis contra nos
clamare quam exorare uidetur:
Unde dominus ad cain. Ecce uox
suffocatio boni atq immanita ᷤᷤ de¬
lictoꝵ facit ne possit oratio nr̃atran¬
sire ad dm̃. nec ipse orantib parcere
nob̃. dum clamor cotidie contͣ nos
de terra crescens augetur. Iam de¬
inceps usq a ad finem huius al¬
fabeti: pas iei sio dñi luce clariꝰ
reseratur: ñ c Iccirco his ita p̾¬
missis: qͥd u aui. littera signifi¬
cet pandamꝰ. An quippe iurta
hebraicam ueritatem: oculus uel
fons interp̃tatur. Unde ꝓph̃a sub
hac significatione quia ocius in¬
terpretat᷑: uaide allusit:

Expanded text:
percussam atque occisam sentiat justo percussam atque occisam sentiat justo Dei judicio, agente vulnere pravitatis suae. Cui opposita nubes plangitur delictorum, quae magis contra nos clamare quam exorare videtur. Unde Dominus ad Cain: Ecce vox suffocatio boni, atque immanitas delictorum facit ne possit nostra oratio transire ad Deum, nec ipse orantibus parcere nobis, dum clamor quotidie contra nos de terra crescens augetur? Jam deinceps usque ad finem hujus alphabeti, passio Domini luce clarius reseratur. Idcirco his ita praemissis, quid Ain littera significet, pandamus. Ain quippe, juxta Hebraicam veritatem, oculus, vel fons interpretatur. Unde propheta sub hac significatione, quia oculus interpretatur, valde allusit
Abbreviated transcription (Latin):
& emigiabit te de tabernaculo tuo.
et iadicem tuam de terra uiuen¬
tium. Et hoc ẽ textus huiꝰ litterȩ
sicut clicitur audi. qm̃ in compre¬
hensibilia sunt iudicia dĩ. iccirro
monet ꝑ hanc luteiam qua dicit᷑
audi. ut omnes ad intelligentiã
redeant: & ex his quȩ dicuntur.
cordis intelligibilia ꝑcipiant. Uñ
& supia sub hac littera. lacum
calcauit dominus inquit uirgi¬
ni fuiȩ uidȩ. Non quod tunc
lacus factus ẽ iudeis passio saluato¬
ris: quȩ gentib portum salutis o¬
stendit. Nam crux domini sicut
non credentib p̃cipicium ẽ: ita
crecdentib portus salutis. Et ideo
p̾misit ꝓpħ̾a audi ut futura cog¬
nosceres:qm̃ torcular aut lacus iu¬
xta aliam interp̾tationem calcauit
dominus turgini filiȩ iudȩ. Calca¬
uit ut ex ipso passionis prelo fides
credentium claresccret: aut fex in¬
fidelitatis in amurcam tiansiret.
Moralit̾ autem recte se plangit aĩa
qñ caligine oꝑitur imquitatis. et

Expanded text:
et emigrabit te de tabernaculo, et emigrabit te de tabernaculo, et radicem tuam de terra viventium . Et hoc est textus hujus litterae, sicut dicitur, audi: quoniam incomprehensibilia 1455 sunt judicia Dei. Idcirco monet per hanc litteram qua dicitur, audi, ut omnes ad intelligentiam redeant, et ex his quae dicuntur cordis intelligibilia percipiant. Unde et supra sub hac littera: Lacum calcavit Dominus, inquit, virgini filiae Judae, non quod tunc lacus factus Judaeis passio Salvatoris, quae gentibus portam salutis ostendit. Nam crux Domini, sicut non credentibus praecipitium est, ita credentibus portus salutis. Et ideo praemisit propheta, audi, ut futura cognosceres quoniam torcular aut lacus juxta aliam interpretationem quem calcavit Dominus virgini filiae Judae, calcavit ut ex ipso passionis praelo fides credentium claresceret, aut faex infidelitatis in amurcam transiret. Moraliter autem, recte se plangit anima, quando caligine operuit iniquitatis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Inde opposiusti nubem
tibi: ne transeat oratio. Ali¬
a quippe nubes leuis legitar. suꝑ
quam ascendit. xp̃c: aua nubes
lucida & candida. alia uͦ tenebio¬
sa. S nubes quȩ opposita plan¬
gitur. densitatem peccators signi¬
ficat. Nam &e columpna nubiᷤᷤ
quȩ p̃cedebat nebiros sicut exeunti.¬
b filiis israel lux. et cecitas egiptiis:
ita et nubes corporis xp̃i luxcreden¬
tib. ñ credentib autem cecitas et
petra scandali. necnon & lapis offen-¬
enim operuit. nisi quia seipsum
dm̃ in homine occultauit: Et
ꝑciissisti. Ac si dicat. Uulnere in¬
fidelitatis occidisti sui impenitu¬
dine cordis: nec peꝑcisti inquit
nubes opposita ẽ coram oculis diui¬
nȩ maiestatis: quam non pot̾ tran¬
sire quandu cecitas exparte in isił
manserit iufidelitatis oratio. Icctiro
xp̃c iure eracdicatio & indignatio
positus eẽ plangitur sicut de infi¬
delib comminatur. ꝓptea inquit
ꝓpħa exprecedentib quȩ sequunt᷑.
ds̃ destruet de in sinem. euellet te

Expanded text:
nde opposuisti nubem tibi, ne transeat oratio. Alia quippe nubes levis legitur, super quam ascendit Christus: alia nubes lucida et candida: alia vero tenebrosa. Sed nubes quae opposita plangitur, densitatem peccatorum significat. Nam et columba nubis, quae praecedebat, Hebraeis exeuntius filiis Israel, et caecitas Aegyptiis . Ita et nubes corporis Christi lux credentibus: non credentibus autem, caecitas, et petra scandali, necnon et lapis offenenim operuit, nisi quia seipsum Dominum in homine occultavit? Et percussisti, ac si dicat, vulnere infidelitatis. Occidisti sui in poenitudine cordis. Nec pepercisti, inquit, nubes opposita est coram oculis divinae majestatis, quam non potest transire quandiu caecitas ex parte Israel manserit infidelitatis oratio. Idcirco Christus jure eradicatio et indignatio positus esse plangitur, sicut de infidelibus comminatur; propterea inquit propheta et praecedentibus quae sequuntur, Deus destruet te, in finem evellet te,
Abbreviated transcription (Latin):
lis. quib astricta uinculis. qͥbꝰq
onerata flagitioꝵ. ponderib. uel
quib debilitata et illecta ruo coti¬
die passionibus: Qm̃ iusto suo in¬
dicio culpis ingruentib mcis. uin¬
demiauit me dñs ut loquittus ẽ.
qñ iam ꝓ pena peccati ñsolũ amisi
bona uirtutum omia quib mede¬
corauerat sponsus: uerũ retrorsum
abii. et inferni de sũmo celi uertice
petiui ꝓfundu. Tradidit me quid̃e
in die furoris sui meis exacerbatus
malis in reꝓbum sensum. ut face¬
rem ea quȩ ñ conueniunt.&. ideo
tantis in uoluta criminib. uoᷤ om̃s
qͥ presentẽ contempnitis uit̾a. nec fi¬
xistis in ea gressus. nec quasi uiam¬
uiam considerate si ẽ dolor sic̃ dolor
m̃s. quȩ celestia et sempiterna ille¬
cta malis amisi. et tam dira suppli¬
cia in die irȩ thesauritaui. Qd̃ si ad
huc aliquid in utero m̃tis quasi
p̾gnans habere uideor uirtutũ. et e¬
nutrire cupio affectus: mor audio

Expanded text:
lis, quibus astricta vinculis, quibusque lis, quibus astricta vinculis, quibusque onerata flagitiorum ponderibus, vel quibus debilitata et illecta? Ruo quotidie passionibus, quoniam justo suo judicio, culpis ingruentibus meis, vindemiavit me Dominus ut locutus est, quando jam pro poena peccati non solum amisi bona virtutum omnia, quibus me decoraverat sponsus, verum retrorsum abii et inferni, de summo coeli vertice, petii profundum. Tradidit me quidem in die furoris sui, meis exacerbatus malis, in reprobum sensum, ut facerem ea quae non conveniunt . Et ideo tantis involuta criminibus, vos omnes qui praesentem contemnitis vitam, nec fixis in eam gressibus, nec quasi via considerate, si est dolor sicut dolor meus, quae coelestia et sempiterna, illecta malis, amisi, et tam dira supplicia in die irae thesaurizavi. Quod si 1341 adhuc aliquid in utero mentis, quasi praegnans habere videor virtutum, et enutrire cupio affectus, mox audio
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit igni in extinguibili. Nec
tibi uideat᷑ lector absurdum. quod
p̃teritum ꝑ futurum interp̃tati su¬
mus ex consuetudine ꝓpłarum: qͥa
ea que futura sunt. apud d̾m iam
ris accipiunt᷑. Anima uͦ moralĩt ui¬
dens se p̃grauari uiciis. nec tam̃ adeo
cecata uel deposita. ne uideat alios
festinantes ingenti desiderio tendere
ad suꝑnam patͥam uircutũ gressib.
et non dico tendere uł transire. uerũ
etiam cuolare cum summa celeritate:
quib sunt penuȩ ac si columbȩ de¬
argentatȩ. posterioraq dorsi carum
in pallore auri quas cum niderit
incedere. immo euolare anima que¬
libet ut diximus delictoꝵ opp̾ssa
malis: qͥd putas languens dicat:
Quod si oculi sunt ut uideat. ꝙ cor
ut intelligat. ñne mox gemens. licq
malis deprauata morib. cũ ingen¬
di merore uire declamat dicens. o
uos om̃s qui transitis ꝑ uiam
atcendite. et iuidete quib iaceo san¬
ciata. uulnerib. quib cruenta ma¬

Expanded text:
tradidit igni inexstinguibili . Nec tradidit igni inexstinguibili . Nec tibi videatur, lector, absurdum, quod praeteritum super futurum interpretati sumus ex consuetudine prophetarum: quia ea quae futura sunt, apud Deum jam ris accipiuntur. Anima vero moraliter videns se praegravari vitiis, nec tamen adeo caecata vel deposita, ne videat alios festinantes cum ingenti desiderio tendere ad supernam patriam, virtutum gressibus: et non dico tendere vel transire, verum etiam evolare cum summa celeritate, quibus sunt pennae ac si columbae deargentatae, posterioraque dorsi earum in pallore auri . Quos cum viderit incedere, imo evolare anima quaelibet, ut diximus, delictorum oppressa malis, quid putas languens dicat? Quod si oculi sunt ut videat, et cor ut intelligat, nonne mox gemens, licet malis depravata moribus, cum ingenti moerore jure clamat, dicens: O vos omnes qui transitis per viam, attendite et videte, quibus jaceo sauciata vulneribus, quibus cruciata ma
Abbreviated transcription (Latin):
dolorem meũ. qͥa iuxta exemplar qd̃
mͥ ostensum ẽ uolui filios qͦs genui
ꝓdrcere. et compaginari: s ipsi ob¬
errantes. uł sꝑnentes. aut elanguen¬
tes. pauci sunt qͥ expediunt iter.
ꝓ quib indiuersa rapior. Infirmor
cum infirmantib. et uror cũ scan¬
dalizantib. fio iudeis tanqͣ. uideus.
& omnib omnia sum facta: nec tñ
queo ad meliora uniuersos ꝓuchere.
Iccirco lugeo indesinent̃ etiam eoᷤ
qui peccauerunt: & ñ egerunt pe¬
nitentiam. Distendor sollicitudi¬
gaudeo cũ gaudentib. fleo etiam
cum flentib. Apterea obsecro atten¬
dite si ẽ dolor sicut dolor m̃s: maxi¬
me quia ꝓtalib immolor. Exten¬
dite oculum ad illud extremi iudi¬
cii tempus. et uidece qm̃ in die fu¬
roris sui messuit me dominus uel
uindemiauit. ut loquitus ẽ quod
redderet unicuiq uixta oꝑa sua:
& ideo palearũ multitudin̾e simul
et stipulam cum omni lolio. uel qͥc¬
quid degenerauit a uero semine.

Expanded text:
dolorem meum, quia juxta exemplar quod dolorem meum, quia juxta exemplar quod mihi ostensum est, volui filios, quos genui producere et compaginari, sed ipsi oberrantes, vel spernentes, aut languentes, pauci sunt qui expediunt iter. Pro quibus , in diversa rapior: infirmor cum infirmantibus, et uror cum scandalizantibus. Fio Judaeis tanquam Judaeus, et omnibus omnia sum facta: nec tamen queo ad meliora universos provehere; idcirco lugeo indesinenter, etiam eos qui peccaverunt et non egerunt poenitentiam. Distendor sollicitudigaudeo cum gaudentibus, fleo etiam et cum flentibus . Propterea obsecro, attendite si est dolor sicut dolor meus, maxime pro talibus, quia immoror. Extendite oculum ad illud extremi judicii tempus, et videte quoniam in die furoris sui messuit me Dominus vel vindemiavit, ut locutus est, quod redderet unicuique juxta opera sua; et ideo palearum multitudinem et stipulam simul cum omni lolio, vel quidquid degeneravit a vero semine,
Abbreviated transcription (Latin):
uł passiue ꝑsequitur. Alios teneros
lactat. alios exasꝑatos uix ad uias iui¬
te reuocat. Alios ire nolentes. et pigͦs
expectat. alios p̾cipites ut cum suis
eant castigat. ne forte tales hostis extͣ
castra inueniat: nimirũ qͥa om̃s
isti transeuntes ꝑ uiam. cũ sponsa
xp̃i in castris militant. De qua
sane in canticis. quȩ ẽ inquit ista
quȩ ascendit ꝑ desertum. sic̃ aurora
consurgens. pulcra ut luna. electa ut
sol. terribilis ut castrorꝑ acies: Ad
quos itaq transeuntes uel ascenden¬
des: fit uox ab excelsiorib menbris:
uos om̃s atcendite et
uidete si ẽ dolor sicut dolorm̃s.
quia alia sunt quȩ ꝓhis omnib
ingemisco. alia quȩ ab his quȩ intꝰ
forisue sunt dolero. alia uͦ quȩ quia
differor. ex desiderio sustinco. ꝓ qͥb
et aliis huiꝰcemodi dispendiis uos
imploro. quib cor ẽ: attendite licct
ad biauium suꝑnȩ uocationis uos
deuotio indefessa rapiat. Uidete q̃so

Expanded text:
persequitur, alios teneros persequitur, alios teneros lactat, alios exasperatos vix ad vias vitae revocat, alios ire nolentes et pigros exspectat, alios praecipites, ut cum suis eant, castigat, ne forte tales hostis extra castra inveniat: nimirum quia omnes isti transeuntes per viam, cum sponsa Christi in castris militant. De qua sane in Canticis: Quae est ista, inquit, quae ascendit per desertum, sicut aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castrorum acies? Ad quos itaque transeuntes vel ascendentes, fit vox ab excelsioribus membris: O vos omnes, attendite et videte, si est dolor sicut dolor meus. Quia alia sunt quae pro his omnibus ingemisco, alia quae pro his qui intus forisvesunt tolero, alia vero quae quia differor, ex desiderio sustineo. Pro quibus et aliis hujuscemodi dispendiis vos imploro, quibus cor est, attendite; licet ad bravium supernae vocationis vos devotio indefessa rapiat. Videte, quaeso,
Abbreviated transcription (Latin):
mittentes semina sua: E untes gͦ
pari negotus agende uite semꝑ e¬
unt: dum quicqͥd agunt ob amo
a sinistris declinantes: festini ua¬
dunt. Ad paschales namq uoca¬
ti dapes. paschalia celebrantes uota:
agnum ut iussum ẽ ex lege festinan¬
tes comcdunt. Quos cum inspicit
eccłia. uia regia gradientes ad patri¬
am. ipsa p̾gnans qͥa nutrit filios
et generat. multis p̾pedita pariui¬
loꝵ curis: dolens clamat ac gemenᷤ.
o uos om̃s. non ut eos retardet a
uia. s ut inuitet ad caritatis dona.
Atcendite inquit m̃te. et uidete in¬
tuctu dilectionis. si ẽ dolor sicut dolor
ms: qͥa scđm sententiam redemptoriᷤᷤ
nr̃i ex ȩuangłio. muliee cum parit
tsticiam ht̃. Et hec sponsa xp̃i qͥa
uirgo. qͥa uͦ parit et generat. nutrit
et lactat. omnium nr̃m mater in
tͥsticia contristat᷑. et in humilitate
luget: qñ uidet qd̃ pene om̃s in ꝑdi¬
tionem uadunt. et exterminiũ uitę
In aliis qͥdem usq ad morte ꝑiclitat᷑:

Expanded text:
mittentes semina sua? Euntes ergo mittentes semina sua? Euntes ergo pari negotiis, agendae viae semper eunt, dum quidquid agunt ob amorin sinistris declinantes, festini vadunt. Ad paschales namque vocati dapes, paschalia celebrantes vota, agnum, ut jussum est ex lege , festinantes comedunt. Quos cum aspicit Ecclesia, via regia gradientes ad patriam, ipsa praegnans, quia nutrit filios et generat, multis praepedita parvulorum curis, dolens clamat ac gemens: O vos omnes, non ut eos retardet a via, sed ut invitet ad charitatis dona, attendite, inquit, mente, et videte dilectionis intuitu si est dolor sicut dolor meus. Quia secundum sententnostri in Evangelio, mulier cum parit, tristitiam habet . Et haec sponsa Christi virgo, quia parit et generat, nutrit et lactat, omnium nostrum mater in tristitia contristatur, et in humilitate luget: quoniam videt quod pene omnes in perditionem vadunt, et exterminium vitae: in aliis quidem usque ad mortem periclitatur,
Abbreviated transcription (Latin):
fortes fiunt inualidi. et qđ omni¬
um signorp mauis ẽ syon ipsa qͥa
de gła sua repulsa ẽ. tradit᷑ in ma¬
nib impioꝵ qͥ eam semꝑ et deum
oderunt. ꝓ quib et huitis cemodi
talib uideant quib mens ẽ ad
udendum. si potuerit tunc chorꝰ
ille. scaq ciuitas ciulare. qñ non
minus celestia populus quã et ter¬
rena simul amittebat ꝓsꝑa. et de¬
liciarum oblectamenta: qm̃ uinde¬
miauerat eam dñs iusto iudicio
suo omnib bonis in die irȩ suȩ. ut
loquutus ẽ in legis suȩ maledictis.
celso celi uertice in terris posita sua
m̃bra conspiciat: & singula quȩ
diximus de illa terrena. cuncta in
nob̃ expleta. uel cotidie explenda.
uideat. Unde uociferat᷑ ad eos qui
transeunt ꝑ uiam. flens et eiulans.
Quos om̃s inquit qui transitis
ꝑuiam. E qui st̃ qͥ transeunt ꝑ
uiam: Uel que ẽ uia ꝑ qua transe¬
unt. nisi ꝓfecto scĩ de quib dauid
canit dicens.cuntes ibant et flebãt

Expanded text:
fortes fiunt invalidi: et quod omnifortes fiunt invalidi: et quod omnium signorum majus est, Sion ipsa quia de gloria sua repulsa est, traditur in manibus impiorum, qui eam semper et Deum oderunt. Pro quibus et hujuscemodi talibus videant quibus mens est ad videndum, si poterit tunc chorus ille sanctaque civitas ejulare, quando non minus coelestia populus quam et terrena amittebat, prospera et deliciarum oblectamenta: quoniam vindemiaverat eam Dominus, justo judicio suo, omnibus bonis in die irae suae, ut locutus est in legis suae maledictis, celso coeli vertice in terris posita sua membra conspiciat, et singula, quae diximus, de illa terrena cuncta in nobis adimpleta, vel quotidie explenda videat. Unde vociferatur ad eos, qui transeunt per viam, flens et ejulans: O vos omnes inquit qui tansitis per viam. Et qui sunt qui transeunt per viam, vel quae est via per quam transeunt, nisi profecto sancti, de quibus David canit, dicens: Euntes ibant et flebant,
Abbreviated transcription (Latin):
do laborem suum ceteris pluriorem
censere. quanto passionem aliorũ
minus studuerint intelligere. uñ
unt: tam̃ siquȩ reliquiȩ salue fa¬
ctȩ sunt. coram dño una cum ppło
ñ iumerito talia ꝓclamarunt. qñ
et scĩficatio deserta om̃is efficitur.
destruunt᷑ altaria chimiamatis
scilicet ꝙ. holocanstor. tempłu ad
solum usq diruit᷑. psalterium eoꝵ
humiliat᷑. Nymnus conticuit. et
exultatio tota dissoluit᷑. lum̃ can¬
delabri extinguit᷑. & archa testam̃¬
ti diripit᷑. sca omnia contaminant᷑.
et uasa queq p̾ciosissima transfe¬
riuit᷑ ad exteros. nom̃ qͦ dĩ qd gra¬
uissimũ ẽ. surꝑ eos qđ nominatum
erat ꝓfanatur. necñ et libri concre¬
mant᷑ ad ignominiam saciȩ legis.
sacerdotes uero ac leuite captiuant᷑.
urgines iniq constuprant᷑. & mu¬
lieres mechiam patiunt᷑: deinde
iusti cum impiis et scelcratis rapi¬
unt᷑ ad excidium. paruuli allidun¬
tͣ. iuuenes seruitute coronant᷑. et

Expanded text:
to laborem suum caeteris plura to laborem suum caeteris plura censere, quanto passionem aliorum minus studuerint intelligere. Undeunt: tamen si quae reliquiae salvae factae sunt coram Domino, una cum populo non immerito proclamarunt, quando et sanctificatio deserta omnis deficitur, destruuntur altaria thymiamatis scilicet et holocaustorum, templum ad solum usque diruitur, psalterium eorum humiliatur, hymnus conticuit, et exsultatio tota dissolvitur, lumen candelabri exstinguitur, et arca testamenti diripitur, sancta omnia contaminantur, et vasa quaeque pretiosissima transferuntur ad exteros, nomen quoque Dei, quod gravissimum est, super eos quod nominatum erat, profanatur, necnon et libri concremantur ad ignominiam sacrae legis: sacerdotes vero ac levitae capiuntur, virgines inique constuprantur, et mulieres moechiam patiuntur: deinde justi cum impiis et sceleratis rapiuntur ad excidium, parvuli alliduntur, juvenes servitute coronantur, et
Abbreviated transcription (Latin):
Iccirco ñ absurde cãpħ quȩ manus
interp̃tat᷑. licet tacite prenotat᷑. Et
ut intelligas quam dixerit uocem
clamoris: audi quȩ sequit᷑ Lamet.
uos om̃s qui transitis ꝑ uiam.
atcendite et iudete. si ẽ dolor
licut dolor m̃s: qm̃ uindemiauit
me. ut loquittus in die furoris sui.
Cui lameð ante ponit᷑. Lamednãq
disciplina. uel cordis sonat. Et ui¬
dendum si non disciplina sit ꝓphe¬
talis: talis tantusq peccatoꝵ uł fla¬
gitioꝵ dolor. cordisq conuersio.
Nam pͥmum pꝰ lam̃ta retiorsũ supͣ
conuersa legit᷑. deinde paulatim
iam uoce sua clamans. quasi ad
sensum redierit semel et scdõ. uide
co ita. qm̃ erectus ẽ mimicus m̃s.
in fine condudit᷑. in altero uͦ qm̃
uilis facta sum terminat᷑. nunc
qͦ quasi receptis uirib de arce m̾¬
tis nescio qua subuecta syon culmi
altitudine uidens. o uos inquit om̃s
qui transitis ꝑ uiam. Et si ad litterã
ꝓpͥum eẽ dolentium cognoscit᷑. tan¬

Expanded text:
Idcirco non absurde Caph, quae manus Idcirco non absurde Caph, quae manus interpretatur: licet tacite praeno tatur, et ut intelligas quae dixerim, vocem clamoris audi quae sequitur. LAMED. O vos omnes qui transitis per viam, attendite, et videte si est dolor sicut dolor meus. Quoniam vindemiavit me, et locutus est in die furoris sui. Cui Lamed ante ponitur: Lamed namque disciplina vel cordis sonat. Et videndum si non disciplina sit prophetalis, talis tantusque peccatorum vel flagitiorum dolor cordisque conversio: nam primum post lamenta retrorsum supra conversa legitur, deinde paulatim jam voce sua clamans, quasi ad sensum redierit semel et secundo: Vidco: ita, quoniam erectus est inimicus meus, in fine concluditur, in altero vero, quoniam vilis facta sum, terminatur. Nunc quoque quasi receptis viribus, de arce mentis, nescio qua subvecta Sion, culminis altitudine videns. O vos inquit omnes qui transitis per viam. Etsi ad litteram proprium esse dolentium cognoscitur, tan
Abbreviated transcription (Latin):
ide domine et considera:quia
facta sum uilis. Ac si dicatur.
facta lum uilis: qͥa manus dñi teti¬
git me. Hoc quippe cãpħ̃ hebrrũ
sonare dicitur. Manus gͥ dñi cum
aut ad punienda peccata. aut ad¬
releuanda supplicia. certe aut ad in¬
struendam misciã animã. negligen¬
demq ȩccłiam attigerit: bene mox
ad se rediens uoce sua dicit. Uide
dñe ut supia diximus ñ meoꝵ de¬
lictoꝵ scelera. s mala et supplicia.
quȩ patior: et considera tui iuris
fabricam. quia facta sum uilis. Uilis
quippe plebs dĩ efficitur: qñ pͣuoꝵ
numero crescente infra ȩccłiam non
summa et celestia. s abiecta quȩq¬
et terrena sectant᷑. Anima uͦ quȩ pͥꝰ
multis deprauata oblectamentis.
male głabat᷑ elata fastu uiciorum:
cũ eam manus domini tetigerit.
mox uilem se factam recognoscit. quȩ
fuerat pͥus preciosa. ad imaginem
condita sui conditoris. Alioquin.
nisi manus dm̃i eam tangeret: ad
tantam humilitatem et gemitum
coram suo conditore nũquam redurrt.

Expanded text:
ide, Domine, et considera quia facta sum vilis . Ac si dicatur: Facta sum ergo vilis, quia manus Domini tetigit me. Hoc quippe Caph Hebraeorum sonare dicitur. Manus igitur Domini cum aut ad punienda, aut relevanda supplicia, certe aut ad instruendam miseram animam, negligentemque Ecclesiam attigerit. Bene vox ad se rediens, voce sua dicit: Vide, Domine ut supra diximus non meorum delictorum scelera, sed mala et supplicia quae patior, et considera tui juris fabricam, quia facta sum vilis. Vilis quippe Dei plebs efficitur, quando pravorum numero crescente, infra Ecclesiam non summa et coelestia, sed abjecta quaequet terrena sectatur. Anima vero quae prius multis depravata oblectamentis, male gloriabatur elata fastu vitiorum, cum eam manus Domini tetigerit, mox vilem se factam recognoscit, quae fuerat prius ad imaginem condita sui Creatoris. Alioquin nisi manus Domini eam tangeret, ad tantam humilitatem et gemitum, coram suo conditore, nunquam rediret.
Abbreviated transcription (Latin):
a peccatis meis: & om̃s iniquitates
meas dele. Ac si diceret. Nolo tua
in manu uigilent: s obluuoni ca
tradas. Michiq semꝑ coram assistant
ut puniant᷑ fletib. et ꝑuigilem red¬
dant. S quia misera interdũ aĩa¬
male sccura iacet: iugum qd̾ sibi con¬
dexit iniquitatum ꝓpt̃ impenitu¬
linem cordis obliuioni sibi tradidit.
Uigilat gͦ in manu domini: quia
nullum peccatum inultum abibit.
Unde et conuolutas in collo eius mox
iustus uidex iniquitates restituit qͥ
cas obliuioni posucrit: ut ferat ipse
quȩ sͥ thesauritauit. Deinde ad ulti¬
mum tradit᷑ in manu de qua quisq
semel ingressus minime poterit sur¬
gere: qͥa dum potuit sempit̾na sup¬
plicia quȩ p̾sens elementum denunti¬
at noluit preuidere: Samech.

Expanded text:
a peccatis meis et omnes iniquitates a peccatis meis et omnes iniquitates meas dele . Ac si diceret: Nolo tua in manu vigilent, sed oblivioni ea tradas, mihique semper coram assistant, ut puniantur fletibus, et pervigilem reddant. Sed quia misera interdum amale secura jacet, jugum quod sibi contexuit iniquitatum, propter impoenitudinem cordis oblivioni sibi tradidit: vigilat vero in manu Domini, quia nullum peccatum inultum abibit. Unde et convolutas in collo ejus, mox justus judex iniquitates restituet, qui eas oblivioni posuerit, ut ferat ipse quae sibi thesaurizavit. Deinde ad ultimum traditur in manu, de qua quisque semel ingressus minime poterit surgere: quia dum potuit sempiterna 1445 supplicia, quae praesens elementum denuntiat, noluit praevidere. SAMECH.