comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiis separatio significat discessionẽ a
pec̾catis: quã baptizand ꝓfitentur. Ad
hoc eñi ꝑtinebat: quod a petro dictũ. ẽ.
Agite pęnitentiã. & bapti etur unus
quȩ ad hebreos in scribitur. cũ eoꝵ qui
baptizantur cõmemorarent᷑ initia: posi¬
ta. ẽ. ib pęnitentia a mortus oꝑib. Sic
eñĩ dicit. Ideoq remittentes mitii xp̃i
uerbũ. in consũmationẽ respiciamus :
Non iterũ iacientes funt am̃tũ pęnitentię
a mortuis oꝑib & fidei in dm̃. lauacri.
doctrinȩ. impositionis manuũ. resur¬
rectionis etiam mortuorũ & iudicii ȩter¬
III. H ȩc gͥ om̃ia ꝑtinere ad inctia neophi¬
torum: satis aꝑteq scriptura testatur:
Quio. ẽ. autẽ a mortuis oꝑib pęnitentia:
nis ab his quȩ oportae mortificar ut

Expanded text:
tiis separationem significare discessionem a peccatis, quam baptizandi profitentur? ad hoc enim pertinet, quod a Petro dictum est: agite paenitentiam, et baptizetur unusqquae ad Hebraeos inscribitur, cum eorum qui baptizantur commemorarentur initia, posita est ibi paenitentia a mortuis operibus. sic enim dicit: ideo remittentes initii Christi uerbum in consummationem respiciamus, non iterum iacientes fundamentum paenitentiae a mortuis operibus et fidei in deum, lauacri doctrinae, inpositionis manuum, resurrectionis etiam mortuorum et iudicii aeterni. haec igitur omnia pertinere ad initia neophytorum satis aperteque scriptura testatur. quid est autem a mortuis operibus paenitentia nisi ab his, quae oportet m
Abbreviated transcription (Latin):
corpora. necessario deducenda erant quo¬
deimmͦ ad septilturã: nec simulate sed
religiose: ñ autẽ deserenda continuo.
uł inimicorũ obtrectationib tanquã
canũ morsib ꝓicienda.  inde nunc.
quisquis xp̃ianoꝵ qũauis sit ex uideis
similit̃ ea cȩlebrare uoluerit: tanquam
sopitos cineres. eruens. ñ erit pius de¬
ductor itt baulus corporis. s impuis

Expanded text:
corpora, necessariorum officiis deducenda erant quocorpora, necessariorum officiis deducenda erant quodammodo ad sepulturam, nec simulate, sed religiose; non autem deserenda continuo, vel inimicorum obtrectationibus tanquam canum morsibus projicienda. Proinde nunc quisquis Christianorum, quamvis sit ex Judaeis, similiter ea celebrare voluerit, tanquam sopitos cineres eruens, non erit pius deductor vel bajulus corporis, sed impius
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tam̃ sic debiusse auferri consuetudinem
uideorũ tanquã detestata atq dãpnata.
sensim ꝓinde atq paulatim feruente sane
tes se iustificari saluosq fieri. ñ ilis umn¬
bris rerum antea futurarũ tunc iã ueni¬
entium atq p̃sentiumꝰ: ut in illorũ uidę¬
orũ uocatione quos p̃sentia carnis dñi
et apłica tempora sic inuenerant. om̃is
eis suffecisse ad cõmendationẽ. ut ñ tanqͣ
decestanda & similis idolatriȩ uitaretun:
ultra uero ñ hab̾et ꝓgressũ: ne putarit᷑
necessaria tanquã uł ab illa salus ẽet ue
sine illã ñ possae: Quod putauerunt he¬
fidei xp̃tanos. Tunc illa uetera sacram̃ta
paultilum obseliando ueracit̃ obseruare
debuisse: ne putarentur ille ꝓphicȩ obser
tanquã sacrilegta diabolica aposteris
detestandȩ. Iam eñi cum uenisset fides.
quȩ prius illis obseruationib p̃nunciata.
pꝰ mortem & resurrectionẽ dñi reue¬
lata. ẽ. amiscrant tanqͣm ła e uitam
officii sui. Ueruntamen sicut defuncta

Expanded text:
amen sic debuisse auferri a consuetudine Iudaeorum tamquam detestanda atque damnanda. sensim proinde atque paulatim feruente sane tes se iustificari saluosque fieri, non illis umbris rerum ante futurarum, tunc iam uenientium atque praesentium, ut in illorum Iudaeorum uocatione, quos praesentia carnis domini et apostolica tempora sic inuenerant, omnis ei suffecisse ad commendationem, ut non tamquam detestanda et similis idolatriae uitaretur, ultra uero non haberet progressum, ne putaretur necessaria, tamquam uel ab illa salus esset uel sine illa esse non posset, quod putauerunt hefidei Christianos, tunc illa vetera sacramenta paululum observando veraciter commendare debuisse, ne putarentur illae propheticae stanquam sacrilegia diabolica a posteris detestandae? Jam enim cum venisset fides quae prius illis observationibus praenuntiata, post mortem et resurrectionem Domini revelata est, amiserant tanquam vitam officii sui. Verumtamen sicut defuncta
Abbreviated transcription (Latin):
bat eñĩ ut eiracuaturus sacrificia quȩ scdđm
ordinem aaron in leuitico sacerdotiofie¬
bant ñ eẽt de tribu leui: ne adipsam tribũ
& ad ipsum sacerdotium quod temporalit̃
umbra erat futur. ꝑtinere ludẽtur
munoritio peccatoꝵ. Quã dñs oblatioẽ
holocaust sui quod in uetere sacerdotio
figurabatur impleuit: & holocausti eius
imaginẽ ao memoriã passionis suȩ in
ȩccłia cȩlebrandam dedit: ut ẽẽt sacer¬
dos in ȩternũ ñ scđm ordinẽ aaroñ. sed
scd̾m ordinẽ melchi sedech. Rȩꝓbatio

Expanded text:
bat enim ut evacuaturus sacrificia, quae secundum ordinem Aaron in levitico sacerdotio fiebant, non esset de tribu Levi, ne ad ipsam tribum, et ad ipsum sacerdotium quod temporaliter umbra erat futuri, pertinere videretur mundatio peccatorum, quam Dominus oblatione holocausti sui, quod in veteri sacerdotio figurabatur, implevit: et holocausti ejus imaginem ad memoriam passionis suae in Ecclesia celebrandam dedit, ut esset sacerdos in aeternum, non secundum ordinem Aaron, sed secundum ordinem Melchisedech .
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Et factu opus habentes lacte. ñ soli¬
docibo. Sic eñi uult ds̃ nos nutriri lacte.
ut ñ ib remaneamus: s crescendo ꝑlac.
ad solidũ cibũ ꝑueniamus. Non gͦ sic tib¬
Audi eutoentẽ sententiã de hac re. Ho¬
lite puerz effic m̃tib. s malitia infantis
estore. ut mentib ꝑfect sitis. Certe expli¬
les. ub altos.
humiles ꝓpt̃ ca¬
uendã suꝑbiam.
Altos ꝓpt̃ capiend̃ã
sapientiam: lactare
ut nutriaris: sic nutrire
ut crescas. Sic cresce. ut panẽ maiduces.
Cum eñi cȩꝑis panẽ manducare. ablacta¬
beris: Id.ẽ. iam ñ tib opus erit lacte. s

Expanded text:
cens: «Et facti estis opus habentes lacte, non solicens: «Et facti estis opus habentes lacte, non solido cibo» . Sic enim nos Deus vult nutriri lacte, ut non ibi remaneamus; sed crescendo per lac, ad solidum cibum perveniamus. Ergo non debAudi evidentem sententiam de hac re: «Nolite pueri effici mentibus; sed malitia infantes estote, ut mentibus perfecti sitis» . Certe expliles, ubi altos: humiles, propter cavendam superbiam; altos, propter capiendam sapientiam. Lactare, ut nutriaris; sic nutrire, ut crescas; sic cresce, ut panem manduces. Cum enim coeperis panem manducare, ablactaberis, id est, jam tibi non opus erit lac, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cũ bene abspiritalib capitur. Inuenit᷑ dñs
angłoꝵs. ꝓ inde nec sic pariuili sunt lactan¬
di ut semꝑ ñ intelligant dm̃ xp̃m: nec
sic ablactano ut deserant hominẽ xp̃m.
Iuoo alio mͦ id ipsum dic potest. N ec sic
lactano sunt. ut creatorẽ nũquã in¬
telligant: nec sic ablactand ut inediatorẽ
umquã deserant xp̃m. In hoc quippe ñ
conuenit huic rei similitudo matem lactis
& solidi cib. ł potuis fundam̃ti: Quia &e
puer quando ablactatur ut ab alim̃tis in¬
fantiȩ iam recedat: int̾ soltoos cibos ñ re¬
petit ubera quȩ sugebat. Xp̃c autẽ cruci¬
fixus ⁊ lac sugentib & cibi. ẽ. ꝓficientib:
fundam̃ti uͦ Ideo. ẽ. aptior similitudo.
quia ut ꝑficiatur quod struitur. addituir
edificiũ. ñ subtrahitur fundam̃tum. Et¬
miles. ẽẽ. debent. dimittunt se. rachiluo¬
lunt discere: putantes quia s aliquio
didicerint suꝑbi erunt : & remanent in
solo lacte. Quos rep̃hendit scriptura di¬

Expanded text:
cum bene ab spiritualibus capitur, invenitur Dominus Angelorum. Proinde nec sic parvuli sunt lactandi, ut semper non intelligant Deum Christum; nec sic ablactandi, ut deserant hominem Christum. Quod alio modo idipsum ita dici potest: nec sic lactandi sunt, ut creatorem nunquam intelligant Christum; nec sic ablactandi, ut mediatorem unquam deserant Christum. In hoc quippe non convenit huic rei similitudo materni lactis et solidi cibi, sed potius fundamenti: quia et puer quando ablactatur, ut ab alimentis infantiae jam recedat, inter solidos cibos non repetit ubera quae sugebat; Christus autem crucifixus, et lac sugentibus, et cibus est proficientibus. Fundamenti vero ideo est aptior similitudo, quia ut perficiatur quod struitur, additur aedificium, non subtrahitur fundamentum. miles esse debent, dimittunt se, nihil volunt discere, putantes quia si aliquid didicerint superbi erunt; et remanent in solo lacte. Quos reprehendit Scriptura, di
Abbreviated transcription (Latin):
ibtabit in tab̃naculo tuo: & quis requies
aminonte scõ tuo: Innocens manibus
mnaros corde. Discussagͦ p̃cepta auit oĩa¬
m enoem inueniunt᷑: aut uix aliqua in
ugłio que ñ dicta sint a ꝓpħis: p̃cepta ea¬
amsacram̃ta ñ eadẽ ꝓmissa ñ eadan. Uĩ.¬
ieuimis quare p̾cepta ead ẽ. quia scłm hȩc
iu salttem. Sacram̃ta noui testam̃ti dars
dlutem. Sacram̃ta ueteris testam̃ti ꝓmi¬
tuit saluattorẽ. Cñ gͥ teneas iã ꝓmissa:
quiso queris mittentia hñs iam saluatorẽ :¬

Expanded text:
habitabit in tabernaculo tuo; aut quis requiescet in monte sancto tuo ? Innocens manibus, et mundo corde . Discussa ergo praecepta, aut omnia eadem inveniuntur, aut vix aliqua in Evangelio quae non dicta sint a Prophetis. Praecepta eadem; Sacramenta non eadem, promissa non eadem. Videamus quare praecepta eadem; quia secundum haec tia Salvatorem. Sacramenta Novi Testamenti dant salutem; Sacramenta Veteris Testamenti promiserunt Salvatorem. Cum ergo jam teneas promissa, quid quaeris promittentia, h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ppħas p̃muntiabatur. nutata sunt sa¬
ranta: facta sunt faciliora. pauciora. sa
missa ẽ terra canaan: terra copiosa. frue¬
uosa. fluens lacte ⁊ melle. ⁊ nussum reg¬
nim tẽporale: ꝓmissa felicitas scł: ꝓmissa
fecimditas filiorũ: ꝓmissa subieccio inimi¬
corum. Hec om̃ia ad terrenã felicitatẽ ꝑti¬
nent: s quare ipsa pruno ꝓmitt oparte¬
bat: Quia ñ primo quod sp̃itale. ẽ. sed
quoo animale est: postea inquit spale.¬

Expanded text:
 praenuntiabatur. Mutata sunt Sacramenta; facta sunt faciliora, pauciora, salmissa est terra Chanaan, terra copiosa, fructuosa, affluens lacte et melle; promissum regnum temporale, promissa felicitas saeculi, promissa fecunditas filiorum, promissa subjectio inimicorum : haec omnia ad terrenam felicitatem pertinent. Sed quare ipsa primo promitti oportebat? Quia « non primo quod spirituale est, sed quod animale; postea, » inquit, « spirit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatores uerb ueritatis. Et ub con
cȩlorũ:. sitienti terrȩ pluant cęli & ger-¬
minae. excipiens pluuiam germina bona.
oꝑa bona: ne ꝓbona pluuia d&e spinas.
en̾i erit. ut s semen qu od spargitur in cor¬
dib urĩs ñ abstulerint aues. nec spinȩ
p̃fotauerint. nec ȩstus exusserit: acce¬
dente pluuia oatationũ cottoianarum
& cogitationib bonis ur̃is quib hoc agit᷑
in corde quod agitur in agro rastris ut
glebas frangatur & sem̃ oꝑiatur. & ger-¬
minare possit: afferatis fructũ ad quem
gaudeat ⁊ lȩcetur agricola. S autẽ pro
semine bono & ꝓ pluuia bona ñ fructũ
de spinis attulerimus: nec sem̃ accusabit᷑.
nec pluuia erit incrimine: s spinis ignis

Expanded text:
catores verbi veritatis. Et ubi confcoelorum; sitienti terrae pluant coeli, et germinet excipiens pluviam germina bona, opera bona: ne pro bona pluvia det spinas, enim erit, ut si semen quod spargitur in cordibus vestris, non abstulerint aves, nec spinae praefocaverint, nec aestus exusserit, accedente pluvia cohortationum quotidianarum, et cogitationibus vestris bonis quibus hoc agitur in corde, quod agitur in agro rastris, ut gleba frangatur, et semen operiatur et germinare possit: ut afferatis fructum, ad quem gaudeat et laetetur agricola . Si autem pro semine bono et pro pluvia bona, non fructum, sed spinas attulerimus; nec semen accusabitur, nec pluvia erit in crimine, sed spinis ignis
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib & fich̃ indm̃. lauacri. doctrinȩ. im¬
positionis manus. resurrectionis eciam
mortuoꝵ. & iudicii ȩcerni.N ex est
lactis ułitas sine quo ñ uiuunt. qui iã
quidẽ ratione utunt᷑ ut possint credẽ:
s. bonum a malo credendo tantũ. uerum
etiam intelligendo quod ꝑtin& ad solioũ
cibũ. separare ñ possunt. Quod autem
in latis comiemoratione posuit & doc.¬
trinam: Ipsa.ẽ. quȩ ꝑ simbolum tradit᷑
&e orationẽ tm̃icã. S huic lact absit
ut sit contrarius cib. rerũ spĩtaliũ firma
intelligentia capienta: quȩ colosensibus
&e thessalonicensib defuit. & supplenta
fuit quando eñi suppletur quod defuit.
ũ inꝓbatur quod fuit. Nam &e ipsisque
contrarius solidus cib. ut ipse lactes¬
cat. quo possit. eẽ. aptus inifantib ad
quos ꝑ matris uł mitricis ꝑuentt carnẽ. sic
fecit etiã mat̃ ipsa sapientia. Quȩ cũ sit

Expanded text:
m, lavacri doctrinae, et impositionis manuum, resurrectionis etiam mortuorum, et judicii aeterni » . Haec est lactis ubertas, sine quo non vivunt qui jam quidem ratione utuntur ut possint credere, sed bonum a malo, non credendo tantum, verum etiam intelligendo quod pertinet ad solidum cibum separare non possunt. Quod autem in lactis commemoratione posuit et doctrinam, ipsa est quae per symbolum traditur et orationem dominicam. 6. Sed huic lacti absit ut sit contrarius cibus rerum spiritualium firma intelligentia capiendus, qui Colossensibus et Thessalonicensibus defuit, et supplendus, fuit. Quando enim suppletur quod defuit, non improbatur quod fuit. Nam et in ipsis quae contrarius solidus cibus, ut ipse lactescat, quo possit esse aptus infantibus, ad quos per matris vel nutricis pervenit carnem: sicut fecit etiam mater ipsa s
Abbreviated transcription (Latin):
nanq caroñ abrahȩ tantumm .s ipsius
prim terreniq hominis simul habebat
⁊ uulmis p̃uaricationisre medicam̃tum
uulneris: Uulmuis p̃uaricationis in lege
mebrorum repugnante lege mentis.quȩ
ꝑominẽ moe ꝓpagatam carnẽ semmral
ratione quasi transcribitur: Medicam̃tũ
autẽ uulneris. in eo quod inde sine oꝑe
concupiscential. in sola materia corpora¬
li. ꝑdiuinã conceptionis formationisq
rationẽ de uirgine assũptus. ẽ. ꝓpt̃ mor¬
tis sine iniquitate consortiũ. & sine falsi¬
tate resurrectionis exemplũ. Trans lato¬

Expanded text:
namque caro non Abrahae tantum, sed ipsius namque caro non Abrahae tantum, sed ipsius primi, terrenique hominis simul habebat et vulnus praevaricationis, et medicamentum vulneris. Vulnus praevaricationis in lege membrorum repugnante legi mentis, quae per omnem inde propagatam carnem seminali ratione quasi transcribitur. Medicamentum autem vulneris in eo quod inde sine opere concupiscentiali in sola materie corporali per divinam conceptionis formationisque rationem de virgine assumptum est, propter mortis sine iniquitate consortium, et sine falsitate resurrectionis exemplum. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
substantiam solam corporalẽ. Cum em̃ sit in
semine &e uisibilis corpulentia & inusibilis
ratio. utrunq concurrit ex abrabam. uel
etiam ex ipso adam. usq ad corpus aiariȩ
quia ⁊ ipsum eo modo conceptũ & ex ortũ:
ne uirginis sumpsit. Ratio uͦ conceptioĩs
cius ñ a semine uiril: s longe aliter ac de
accepit: etiam in lumbis abrahȩ fuit. Ille
ham: idest qui sic ẽ. natus de patre abra-¬
ham. quẽ ad modũ de suo patre natus. ẽ.
abraham:. Per legem scilicae in mẽbris
repugnantẽ legi mentis. & inuisibilẽ
concupiscentiã. qũauis casta ⁊ bona uira
nuptiarũ ñ sinant ualere. nis quantum
ex ea possunt gener substituendo ꝓspic̃ẽ.
ħ on autẽ &e ule ib decimatus. ẽ: cuius ca¬
roinde ñ feruore uulneris si materiem
medicaminis traxit. N amcũ ipsa decima¬
tio ad p̃figurandã medicinam ꝑtinuerit:
illito in abrahȩ carne decimabauir quod¬
curabatur: ñ illito unde curabatur. Eadẽ

Expanded text:
substantiam corporalem. cum enim sit in semine et uisibilis corpulentia et inuisibilis ratio, utrumque cucurrit ex Abraham uel etiam ex ipso Adam usque ad corpus Mariae, quia et ipsum eo modo conceptum et exortum ene uirginis sumsit; ratio uero conceptionis eius non a semine uirili, sed longe aliter ac desaccepit, etiam in lumbis Abrahae fuit. Ille ham, id est qui sic est natus de patre Abraham, quemadmodum de suo patre natus est . Abraham, per legem scilicet in membris repugnantem legi mentis et inuisibilem concupiscentiam, quamuis eam casta et bona iura nuptiarum non sinant valere, nisi quantum ex ea possunt generi substituendo prospicere. Non autem et ille ibi decimatus est cujus caro inde non fervorem vulneris, sed materiem medicaminis traxit. Nam cum ipsa decimatio ad praefigurandam medicinam pertinuerit, illud in Abrahae carne decimabacurabatur, non illud unde curabatur. Eadem
Abbreviated transcription (Latin):
ri faciant innecessitatẽ sermonẽ. quã in
sermone ꝑcip ueritatẽ ł pt̃ea dicit scri¬
te alerentur ñ solido. Cuius lactis ad.
hebreos cõmemoratur ub̃tas eis quos uo.¬
lebat cib soliditate iã pascere: ꝓpt̃ quod
ait. Ideoq remiteentes initii uerbũ xp̃i
in consũmationẽ respiciamꝰ : ñ iterũ ia

Expanded text:
ri faciant in veritate sermonem, quam in ri faciant in veritate sermonem, quam in sermone percipi veritatem. Propterea dicit scrite alerentur, non solido cibo: cujus lactis ad Hebraeos commemoratur ubertas eis quos volebat cibi soliditate jam pascere. Propter quod ait: « Ideoque remittentes initii Christi verbum, in co
Abbreviated transcription (Latin):
lium substantiarũ quidam defectus. quas
fecit ex nichilo ipsa immutabilis &e sum¬
ma substantia quod ẽ. ds̃. Quoo ꝓfecto
quisquis ñ solum credit. uerũ exercitatis
in ext̃iorib animi sensib intelligit. ꝑcip̃.
nouit: ñ. ẽ. iam metuendũ ne seducatur
ab eis qui malum putando. eẽ. substantiã
quã ñ fecit ds̃. mutabilẽ substantiam faci¬
unt ipsũ dm̃. sicut manichei: uł siquȩ
aliȩ pestes ita desipiunt: s mente adhuc
paruulis. quos dicit apłs carnales nutri
entos lacte: om̃is de hac re sermo quo
agitur ut ñ solum credatur. uerũ etiam
intelligatur. sciaturq quod dr̃. ꝑcipere
talia ñ ualentib onerosus. ẽ. faciliusq
illos p̃mit. quã pascit. ex quo fit. ut sp̃itales
ista carnalib ñ om̃i modo taceant ꝓpteꝵ
catholicã fidẽ quȩ om̃ib p̃dicanda. ẽ. Nec
tamen sic disserant. ut uolentes eam ꝑduc̃e
ad intelligentiam ñ capacẽ. faciluis fastidi¬

Expanded text:
lium substantiarum quidam defectus, quas lium substantiarum quidam defectus, quas fecit ex nihilo ipsa immutabilis et summa substantia, qui est Deus. Quod profecto quisquis non solum credit, verum etiam exercitatis interioribus animi sensibus intelligit, percipit, novit; non est jam metuendum ne seducatur ab eis qui malum putando esse substantiam quam non fecit Deus, mutabilem substantiam faciunt ipsum Deum, sicut Manichaei, vel si quae aliae pestes ita desipiunt. 5. Sed mente adhuc parvulis, quos dicit Apostolus carnales lacte nutriendos, omnis de hac re sermo, quo agitur ut non solum credatur, verum etiam intelligatur sciaturque quod dicitur, percipere talia non valentibus onerosus est, faciliusque illos premit quam pascit. Ex quo fit ut spirituales ista carnalibus non omnimodo taceant, propter catholicam fidem, quae omnibus praedicanda est; nec tamen sic disserant, ut volentes ea perducere ad intelligentiam non capacem, facilius fastidi
Abbreviated transcription (Latin):
infanis eñi.ẽ. Perfectorũ. ẽ. autẽ solio
cib: eorũ qu ꝑ ambitũ exercitatos ha¬
bent sensus. ao seꝑandũ bonum a malo.
Hic enĩ uidemus tanquã definitũ. ẽẽ.
quẽ ꝑfectoꝵ dicat solioũ cibum: Et hoc
eẽ. illud quod ad corinthios scriptũ. ẽ.
Sapientiam loquim᷑. int̃ ꝑfectos. Quos
autẽ ꝑfectos uoluerit intelligi. subiecit.
atq ait: qui ꝑ ambitum exercitatos ha¬
bent sensus ad seꝑandũ bonũ a malo.¬
Noc gͦ qui inualida et in exercitata m̃te
ñ posꝰsunt: ꝓfecto nisi fioe quodã lacte
teneantur: ut ⁊ inuisibilia quȩ ñ uroent.
& intelligibilia quȩ necdũ intelligunt
credant. facile ad uanas & ad sacrilegas
fabulas ꝓmissione scientiȩ seducuntur:
ut ae botiũ &e malũ. ñ nis corporalibus
tiaginib cogitent: ⁊ ipsum dm̃ . ñ nis ali¬
quło. eẽ. corpus existiment. & malũ nis
substantiã putare ñ possint: Cum sit
potuis ab immutabil substantia. mutabi¬

Expanded text:
. Perfectorum est autem solidus cibus, eorum qui per habitum exercitatos habent sensus, ad separandum bonum a malo » . Hic enim videmus tanquam definitum esse quem perfectorum dicit solidum cibum; et hoc esse illud quod ad Corinthios scriptum est, Sapientiam loquimur inter perfectos . Quos autem perfectos voluerit hoc loco intelligi, subjecit atque ait, Qui per habitum exercitatos habent sensus, ad seQui autem invalida et inexercitata mente hoc non possunt perfecto nisi fidei quodam lacte teneantur, ut et invisibilia quae non vident et intelligibilia quae nondum intelligunt, credant, facile ad vanas et sacrilegas fabulas promissione scientiae seducuntur, ut et bonum et malum nonnisi corporalibus imaginibus cogitent, et ipsum Deum nonnisi aliquod esse corpus existiment, et malum nisi substantiam putare non possint; cum sit potius ab immutabili substantia mutabi
Abbreviated transcription (Latin):
inq̃e ne existimetis. ñ offerentib uob̃ nec
illo accipiente de manib ur̃is. deo sacrificiũ
ñ offerri: quo qutoẽ ille ñ egae qui bonoꝵ
nr̃oꝵ nullius urenꝗde: Tamen quia sacrificio

Expanded text:
Deinde ne existimetis, non offerentibus vobis, nec Deinde ne existimetis, non offerentibus vobis, nec illo accipiente de manibus vestris, Deo sacrificium non offerri; quo quidem ille non eget, qui bonorum nostrorum nullius indiget: tamen quia sine sacrificio
Abbreviated transcription (Latin):
ditt. ñ. ẽ. uoluntas mͥ in uob̾ & sacrificiũ
naccipiam de manib ur̃is. Certe hic ne.
offerre manib ur̃is. Locus eni unus. ẽ.
loco dñi constitutus: ub manib urĩs sa¬
enficia uissit offerii: Preter quẽ locum
om̃no ꝓhibuit. Hunc gͦ locum qm̃ pro
ur̃is meritis amisistis: etiam sacrifictũ quot
ib tantũ licebat offerri. in locis offerre
alis ñ autletis. Ecce om̃imꝰ impletũ. ẽ. qõ
at ꝑpħa. Et sacrificiũ ñ accipiam de ma¬
nib ur̃is. Ham s interrena ihrłm mañoe
nob̃ templũ: possecis dicere in eis hoc eẽ.
impletũ. quorũ iniquorũ int̃ uos consti¬
uitorũ. sacrificia dñs ñ acceptat: Aliorũ
iͦ ex nob̾ atq inuob̃ acceptare sacrificta qui
dei p̃cepta custodiunt: noc ñ ẽ. cur possit
suis sacrificium possit offerre. Neq hoc ita
tentia respondere ꝑmittat. quia manibus
ñ offerimus carnẽ. corde & ore offerimus
lautoem: Scd̃m illito in psalmo. Immola dõ
sacrificium laudis. Etiam hinc contradicit

Expanded text:
t mihi voluntas in vobis, et sacrificium non accipiam de manibus vestris. Certe hic negaofferre manibus vestris. Locus enim unus est lege Domini constitutus, ubi manibus vestris sacrificia jussit offerri, praeter quem locum omnino prohibuit. Hunc ergo locum quoniam pro vestris meritis amisistis, etiam sacrificium quod ibi tantum licebat offerri, in locis offerre aliis non audetis. Ecce omnino impletum est quod ait Propheta, Et sacrificium non accipiam de manibus vestris. Nam si in terrena Jere, possetis dicere in eis hoc esse completum, quorum iniquorum inter vos constitutorum sacrificia Dominus non acceptat; aliorum vero ex vobis atque in vobis acceptare sacrificia, qui Dei praecepta custodiunt. Hoc non est cur possit suis sacrificium possit offerre. Neque hoc ita tentia respondere permittat, Quia manibus non offerimus carnem, sed corde et ore offerimus laudem, secundum illud in Psalmo: Immola Deo sacrificium laudis . Etiam hinc contradicit
Abbreviated transcription (Latin):
portus excip̃: &e ñ dabit in ȩc̃nũ fluctua¬
tionẽ uisto. Uitens fluctuare imiri ffo
s excip̃ te portus. Tu tantũ antequã intre
in portũ. ab anchora noli abrumps: fluc¬
tuat nauis in anchoris. s ñ longe a terra
picitus. nec in ȩternũ fluctuabit.: &e siad
tempus fluctuat & eñi ad fluctuationẽ
ꝑtinent uerba suꝑiora. Contristatus sum
in exercitatione mea. & conturbatus sum:¬
Et. expectabã eũ qui saluũ me fecit apu¬
sillanimitate & tẽpestate: fluctuans loqͦr:
si ñ in ȩt̃nũ fluctuabit: Nã anchora ligat᷑.
Anchora spes eius. ẽ: ñ dabit in ȩcernũ

Expanded text:
portus te excipit: Non dabit in aeternum fluctuationem justo. Videris fluctuare in mari isto, sed excipit te portus. Tu tantum antequam intres in portum, ab anchora noli abrumpi. Fluctuat navis in anchoris, sed non longe a terra projicitur; nec in aeternum fluctuabit, etsi ad tempus fluctuat. Etenim ad fluctuationem pertinent verba superiora: Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum. Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusillanimitate et tempestate. Fluctuans loquitur, sed non in aeternum fluctuabit; nam anchora ligatur, anchora spes ejus est. Non dabit in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
dech. Si natũ ex utero de uirgi¬
ne. intelligimus ante luciferum notꝰtu.
sicut çuanꝰgłia contestant᷑  ꝓculdubio
inde ex utero ante luciferumut eẽt sac̃¬
dos inȩcernũ scđ̾m ordinẽ melchisedech.
Nam scđm to quod natus de patre. ds̃
apud dm̃ coecernus gignent. ñ sacerdos.
s sacerdos ꝓpt̃ carnẽ assũptam. ꝓpter
uictimã quã ꝓ nob̃ offeret. a nob̾ acceptã.

Expanded text:
dech. Si natum ex utero, dech. Si natum ex utero, ne intelligimus; ante luciferum, noctu, sicut Evangelia contestantur; procul dubio inde ex utero ante luciferum, ut esset sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. Nam secundum id quod natus de Patre Deus apud Deum, coaeternus gignenti, non sacerdos; sed sacerdos propter carnem assumptam, propter victimam quam pro nobis offerret a nobis accep
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ ciuitas fuit antea: illa quȩ postea sicut
docti ꝓdiderunt iħrłm dicca. ẽ. Ergo
antequã ib regnarent uidȩ: ib erat
ille sacercos melchisedech: qui scribitur
in genesi sacerdos d̃ excels. Ipse occur-¬
rit abrahȩ quando libauit loth de ma¬
nu ꝑsequentiũ & ꝓstrauit eos a quibus
ille tenebat᷑ & libauit fr̃m. Post lib̃atio¬
nẽ frĩs occurrit ei melchisedech. Tantꝰ
erat melchisedech: aquo benediceretitR
abraham. ꝓtulit panẽ & uinum & bene¬
dixit abraham: & dedit ei decinas
abraham. Uidece quit ꝓtulit. & quẽ be¬
nedixit: et dictum. ẽ. postea. Tu es sacer¬
dos in ȩternum scđ̃m oroinẽ melchise¬
dech. Dauid hoc inspũ dixit: longe pꝰ
abraham. Temporib autẽ abrahȩ̨ fuit
melchisedech de quo alio dicit. Tu es sa¬
cerdos inȩternũ scđm ordinẽ melchise¬
dech. ns de illo cuius nostis sacrificiũ:¬
Sublatum.ẽ. eñ sacrificiũ aaron: & cȩp̃
.ẽẽ. sacrificium scđm ordinẽ melchise¬

Expanded text:
lem civitas fuit antea illa, quae postea, sicut docti prodiderunt, Jerusalem dicta est. Ergo antequam ibi regnarent Judaei, ibi erat ille sacerdos Melchisedech, qui scribitur in Genesi sacerdos Dei excelsi. Ipse occurrit Abrahae, quando liberavit Loth de manibus persequentium, et prostravit eos a quibus ille feriebatur, et liberavit fratrem. Post liberationem fratris occurrit ei Melchisedech. Tantus erat Melchisedech a quo benediceretur Abraham. Protulit panem et vinnm et benedixit Abraham, et dedit ei decimas Abraham. Vide quid protulit et quem benedixit, et dictum est postea: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. David hoc in spiritu dixit longe post Abraham. Temporibus autem Abrahae fuit Melchisedech. De quo ergo alio dicit: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech, nisi de illo cuSublatum est enim sacrificium Aaron, et coepit esse sacrificium secundum ordinem Melchise
Abbreviated transcription (Latin):
uictimis pecors. & hoc in mysterio: ñ¬
dũ erat sacrificiũ corperis & sanguinis
dñi. quod fideles norunt. ⁊ qui cugłm
legerunt: quod sacrificiũ nunc diffusũ
.e. toto orbe terrarum. Proponite gͦ uob̃
ante oculos duo sacrificia: & illud scđm
ordinẽ a aron: & hoc scđm ordinẽ mel¬
chisedech. Scriptũ. ẽ. eni. Iurauit dñs
& ñ pęnitebit eũ: tu es sacerdos in ȩter¬
ni scđm ordinẽ melchisedech. De quo¬

Expanded text:
victimis pecorum, et hoc in mysterio nondum erat sacrificium corporis et sanguinis ni, quod fideles norunt, et qui Evangelium legerunt, quod sacrificium nunc diffusum est toto orbe terrarum. Proponite ergo vobis ante oculos duo sacrificia, et illud secundum ordinem Aaron, et hoc secundum ordinem Melchisedech. Scriptum est enim: Juravit Dominus, et non poenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec
Abbreviated transcription (Latin):
rimus seruilia erunt: cũ de sabbato di¬
catur. Om̃e opus seruile ñ r̃acietis ł pt̃
sabbata mea dedi eis in signum. int̾ me
& int̾ eos ut scirent quia ego dñs qui
scĩfico eos. Noc ꝑfecte tuncsciemus qͣ
ipse. ẽ. dĩ. Hȩc septima erit sabbatum
nr̃m. Cuius finis ñ erit uesꝑa: s dñicus
dies uł octauus ȩcernus qui xp̃ĩ resus¬
rectione sacratus. ẽ: ecernã ñ solũ sp̃s. ue
rũ eciam corporis requiẽ p̃figurans. Ib
uacabimus & udebimus: uidebimis &
amabimus: amabimus & laudabimus.
Ecce quod erit in fine sine fine. Nam
quis alius nr̃. ẽ. finis. nis ꝑuenire ad reg¬

Expanded text:
rimus, seruilia erunt, cum de sabbato dirimus, seruilia erunt, cum de sabbato dicatur: Omne opus seruile non facietis; propter sabbata mea dedi eis in signum inter me et inter eos, ut scirent quia ego Dominus qui sanctifico eos. Hoc perfecte tunc sciemus, quando re; haec. autem septima erit sabbatum nostrum, cuius finis non erit uespera, sed dominicus dies uelut octauus aeternus, qui Christi resurrectione sacratus est, aeternam non solum spiritus uerum etiam corporis requiem praefigurans. ibi uacabimus et uidebimus, uidebimus et amabimus, amabimus et Iaudabimus. ecce quod erit in fine sine fine. nam quis alius noster est finis nisi peruenire ad reg
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ in ȩternũ cantabunt: quo cantico in
illi ꝑficietur. U̾acate & utoete qm̃ ego sũ
ds̃: quod erit uere maximũ sabbatũ non
habens uesꝑam : quot cõmendauit dñs
inprimis oꝑib mund. ubi legitur. Et
quȩ fecit. Et benedixit d̾s diẽ septimnũ.
nos ipsi erimus: quando euis fuerimus be¬
nedictione & scĩficatione pleui atq re-¬
fect. Ib uacantes uidebunus. qm̃ ip̃se. ẽ.
d̃s: quod nob̃ nos ips. ẽẽ. uoluunus qͣn¬
do ab illo cecidimus : Audientes a seduc¬
tore. eritis sicut dii: & recedentes auͦ
deo. quo faciente dii ẽẽmus. eius parti¬
cipatione ñ desertione. Quid enĩ sine
illo fecimus: nisi quod in ira eius defecimꝰ:¬
A quo refect & grã maiore ꝑfect. uacabi¬
mus mȩternũ: utoentes qm̃ ipse. ẽ. d̾s:
quo plens erimus. quando ipse erit om̃ia
do ipsius potius intelliguntur. eẽ. non
nr̃a. Tunc nob̃ at hoc sabbatũ adipis¬
cendũ imputantur: quia s nob̃ ea tribue¬

Expanded text:
Domini in aeternum cantabunt? Quo cantico in Ibi perficietur: Vacate et uidete quoniam ego sum Deus; quod erit uere maximum sabbatum non habens uesperam, quod commendauit Dominus in primis operibus mundi, ubi legitur: Et ribus suis, quae fecit, et benedixit Deus diem septimum nos ipsi erimus, quando eius fuerimus benedictione et sanctificatione pleni atque perfecti. ibi uacantes uidebimus, quoniam ipse est deus; quod nobis nos ipsi esse uoluimus, quando ab illo cecidimus audientes a seductore: eritis sicut di et recedentes a uero deo, quo faciente di essemus eius participatione, non desertione. quid enim sine illo fecimus, nisi quod in ira eius defecimA quo refecti et gratia maiore perfecti uacabimus in aeternum, uidentes quia ipse est Deus, quo pleni erimus quando ipse erit omnia do ipsius potius intelleguntur esse quam nostra, tunc nobis ad hoc sabbatum adipiscendum inputantur; quia si nobis ea tribue
Abbreviated transcription (Latin):
tatib nr̃is: temptatũ autẽ ꝑ om̃ia ꝓ si
ues inscripturis inueniat᷑ homine ᷤ dic¬
tos. eẽ. sine querela: nemo inuenitur
qui sit dictus sine peccato. nisi unus
solus. de quo aꝑte dictũ . ẽ. Eum qui
ñ nouerat peccatũ. Et eo loco ubi de
illa scilic& carne. quȩ habebat sumili¬
tudinẽ carnis peccati: quãuis ñ ẽẽt caro
peccati. Qũã tam̃ similitudinẽ non

Expanded text:
se tiens in Scripturis inueniatur, homines dictos esse sine querella, nemo inuenitur qui dictus sit sine peccato, nisi unus solus, de quo aperte dictum est: eum qui non nouerat peccatum; et eo loco, ubi de illa scilicet carne, quae habebat similitudinem carnis peccati, quamuis non esset caro peccati; quam tamen s
Abbreviated transcription (Latin):
redes: enisq coheredesꝰ. Misit enĩ filirm
suũ ñ in carne peccati. s in similitudine
carnis peccat: Et misit filius eiꝰ. eos quos
natos in carne peccati. sc̃ĩficauit a labe
scĩfico. cũ & ips sint ego: Qm̃ de quib hoc
ait. ut dixi mẽbra su̾nt eius: Et unus. ẽ.

Expanded text:
Misit ergo Deus Filium suum, non in carne peccati, sed in similitudine carnis peccati ; et misit Filius ejus eos quos natos in carne peccati sanctificavit a labe sanctifico? cum et ipsi sint ego, quoniam de quibus hoc ait, ut dixi, membra sunt ejus, et unus est
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ cor ñ direxit suum: ñ dictũ. ẽ. opera
s cor: directo enĩ corde recta sunt oꝑa. Cũ
autẽ cor directũ ñ. ẽ: oꝑa recta ñ sunt
et am si recta udeantur. Et unde cor
ñ direxit praua generatio: satis aꝑuit.
cũ ait. Et ñ. ẽ. creditus cũ dõ sp̃s eius.
Rectus. ẽ. enĩ ds̃: & ideo recto adhȩrens
tanquã in cominutabil regłẽ potest fier
rectum: quod inse fuit prauũ cor homi¬
nis. Ut autẽ cor cũ illosit. & ꝑ hoc rectũ
ẽẽ. possit: acceditur ad eũ ñ pede s fĩoe.
Ideo dr̃ etiã in epłã ad hebreos. De illa
ipsa generatione praua & amaricante:
ñ profuit sermo auditus illis. ñ contẽꝑatis
fides eorum qu obaudierunt. Uoluntas
gͥ quȩ. ẽ. in corde paratur a dño: fide p̃¬
cedente qua acceditur ad dm̃ rectũ ut
cor fiat rectũ. Quȩ fides p̃ueniente &
uocante miscdĩa dĩ ꝑ obȩdientiã susci-¬
tatur. & applicare incipit ad dm̃ cor ut
dirigatur: Ut quantomagis magisq di¬

Expanded text:
quae cor non direxit suum. Non dictum est, opera: sed, cor. Directo enim corde, recta sunt opera: cum autem cor directum non est, opera recta non sunt, etiamsi recta videantur. Et unde cor non direxit prava generatio, satis aperuit, cum ait: Et non est creditus cum Deo spiritus ejus. Rectus est enim Deus: et ideo recto adhaerens, tanquam incommutabili regulae, potest fieri rectum quod in se fuit pravum cor hominis. Ut autem cor cum illo sit, et per hoc rectum esse possit, acceditur ad eum, non pede, sed fide. Ideo dicitur etiam in Epistola ad Hebraeos de illa ipsa generatione prava et amaricante: Non profuit sermo auditus illis non contemperatis fidei eorum qui obaudierunt . Voluntas igitur quae est in corde recto, paratur a Domino, fide praecedente, qua acceditur ad Deum rectum, ut cor fiat rectum. Quae fides, praeveniente et vocante misericordia Dei, per obedientiam suscitatur; et applicare incipit ad Deum cor, ut dirigatur; et quanto magis magisque di
Abbreviated transcription (Latin):
nficauerunt quadraginta anni: quod. ẽ.
smꝑ. Quadragenariiis enĩ iste numerꝰ
ndicat integritatẽ scł̃oꝵ: tanquã ꝑfici¬
antur scłaꝑ istum numerũ. Ideo dñs qua¬
draginta dieb ieiuinauit : quadraginta

Expanded text:
nificaverunt quadraginta anni, quod et «semper.» Quadragenarius enim iste numerus indicat integritatem saeculorum, tanquam perficiantur saecula per hunc numerum. Ideo Dominus quadraginta diebus jejunavit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
in isto scło. S unde. ẽ. ille consolator:
quia dixit. Ecce ego uob̾cũ sum om̃ib¬
dieb usq in consũmationẽ scłi. Et dixi.
semꝑ ist errant corde. Ad hoc cũ illis fui
quatraginta annis. ut ostenderẽ genus
tale hominum. quod me semꝑ exacer.¬
batusq in finẽ scħ: quia ꝑ illos quadra¬
in requiẽ dĩ: imꝑbat sunt ill. quib
displicuit miscđia dei: qui restiterunt
dõ corde indurato illis impbatis nũqͥd
ꝑdidit dĩ ppim suim : ñ erit uerũ potenᷤᷤ
.ẽ. u̾s de lapidib istis suscitare filios

Expanded text:
or qui dixit: «Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi» . «Et dixi, Semper isti errant corde.» Ad hoc cum illis fui quadraginta annis, ut ostenderem genus tale hominum, quod me semper exacerbat usque in finem saeculi: quia per illos quadrain requiem Dei? Improbati sunt illi quibus displicuit misericordia Dei, qui restiterunt Deo corde indurato; illis improbatis, numquid perdidit Deus populum suum? Non erit verum, «Potens est Deus de lapidibus istis suscitare fi
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Quoo autẽ tib uidetur nichil
magnũ de deo patre dic. s forma seru
maior est quia maiores uroentur & anglz:
at humana natura. quȩ condita ẽ ad
imaginẽ d̃. Maiores angł dici posst̃
homine. quia maiores sunt hominis cor¬
pore: maiores sunt & animo. S informa
qũa peccati originalis merito corruptibi¬
le adgrauat corpus. Natura uͦ humana
qualẽ naturã xp̃c humanȩ mentis assũp¬
sit. quȩ nullo peccato potuit deprauari:
solus maior. ẽ. d̃s̃. Deniq ꝓpt̾ qubt dic¬
tũ sit. minorast eum modico minus quã
angłos: aꝑuit scriptura ubi legitur. Eũ
autẽ modico minus quã angłos minoratũ:
utounus iħm ꝑpt̾ passionẽ mortis. Non
gͦ ꝓpt̾ naturam hominis: s ꝓpt̾ passionẽ
mortis. Natura uͦ hominis. quȩ mente ra

Expanded text:
to. Quod autem tibi videtur nihil magnum de Deo Patre dici, si forma servi major est, qua majores videntur et angeli; at humana natura, quae condita est ad imaginem Dei. Majores Angeli dici possunt homine, quia majores sunt hominis corpore: majores sunt et animo, sed in forma quam peccati originalis merito corruptibile aggravat corpus. Natura vero humana, qualem naturam Christus humanae mentis assumpsit, quae nullo peccato potuit depravari, solus major est Deus. Denique propter quid dictum sit, Minorasti eum modico minus quam angelos ; aperuit Scriptura, ubi legitur, Eum autem modico minus quam angelos minoratum vidimus Jesum propter passionem mortis . Non ergo propter naturam hominis; sed, propter passionem mortis. Natura
Abbreviated transcription (Latin):
obdurare corta ur̃a. quẽ ao modũ in illa¬
in amaricatione scđm diẽ tẽptationis in
deserto. Recolitis certe fr̃s quod ille
ppłs tẽptauerit dm̃. acceꝑit disciplinam:
&e rectus sit indeserto tanquã obtimo ses¬
sore. frenis legum. frenis p̾ceptoꝵ: nec
sit desertus tam̃ adeo etiã indomitus:
Non solũ beneficũs p̃sentib s etiã uirga
añdationis ñ desistente. Nolite obdurare

Expanded text:
obdurare corda vestra: quemadmodum in illa amaricatione, secundum diem tentationis in deserto.» Recolitis certe, fratres, quod ille populus tentarit Deum , acceperit disciplinam, et rectus sit in deserto tanquam ab optimo sessore, frenis legum, frenis praeceptorum; nec sit desertus tamen a Deo etiam indomitus, non solum beneficiis praesentibus, sed etiam virga emendationis non desistente. «Nolite» ergo «obdurare
Abbreviated transcription (Latin):
filios magnũ bonũ putabant: tale con¬
uigium prolemq contẽpsit. Contumelias
suꝑbissime horrebant: om̃e genus contu.¬
meliarum sustuuit. inuirias intolerabiles
.ẽẽ. arbitrabant᷑: quȩ maior iniuria: quã
iustũ innocentẽq dãpnari. Dolores cor¬
poris execrabantur: flagellatus atq cru
ciatus. ẽ. Mor tunebant: morte multa¬
tus. ẽ. Ignominiosissimũ mortis genus
putabant crucẽ crucifixiis. ẽ. Om̃ia quȩ
habere cupientes ñ recte habebamus:
carendo uile fecit. Om̃ia quȩ uitare cu¬
deiecit. Non em̃iullum peccatũ cõmitt
potest. nisi dũ appetunt᷑ ea quȩ ille cont̃p
sit: aut fuguuitur quȩ ille sustinuit.

Expanded text:
filios magnum bonum putabant: tale confilios magnum bonum putabant: tale conjugium prolemque contempsit. Contumelias superbissime horrebant: omne genus contumeliarum sustinuit. Injurias intolerabiles esse arbitrabantur: quae major injuria quam justum innocentemque damnari? Dolores corporis exsecrabantur: flaciatus est; mori metuebant: morte multatus est; ignominiosissimum mortis genus crucem putabant: crucifixus est; omnia quae habere cupientes non recte uiuebamus carendo uilefecit; omnia quae uitare cudeiecit. non enim ullum peccatum committi posit, aut fugiuntur quae ille sustinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
medeatur ammis ds̃ ꝑ tẽpoꝵ oportunita.¬
tib quȩ mira sapientia eius ordinant᷑:
nullomͦ beneficientius consuluit generi
humano quã cũ ipsa dei sapientia itẽ. unicꝰ
filius consubstantialis patri coȩternus to¬
tum hominẽ suscipe dignatus. ẽ: & uer-¬
bum caro factũ. ẽ & habitauit innobis.
Ita eñi demonstrauit carnalib & ñ ualers.¬
tib intueri mente ueritatẽ. corporeisq
sensib deditis. quã excelsũ locũ int̃ crea¬
turas habeat humana natura: quod ñ
solum uisibilit̾: nã to poterat & to alio
echereo corpore ad nr̃orũ aspectũ toleras¬
tiũ temꝑam̃to. s om̃ib inuero homine
apparuit. Ipsa enĩ natura suscipienta
erat: quȩ lib̾anda. Et ne quis forte sexꝰ
asuo creatore se contẽptũ putaret: uirũ
suscepit: natis ex femina. ẽ. Al iracuł¬
tatũ diuitias. ꝑnitiosȩ ppł̃ appetebant:
pauꝑ. eẽ. uoluit. Honorib &e imꝑiis
urhiabant: rex fieri noluit. Carnales

Expanded text:
medeatur animis Deus pro temporum opportunitatibus, quae mira sapientia ab ipso ordinantur, nullo modo beneficentius consuluit generi humano, quam cum ipsa Dei sapientia, id est unicus Filius consubstantialis Patri et coaeternus, totum hominem suscipere dignata est, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Ita enim demonstravit carnalibus, et non valentibus intueri mente, veritatem, corporeisque sensibus deditis, quam excelsum locum inter creaturas habeat humana natura; quod non solum visibiliter, nam id poterat et in aliquo aethereo corpore ad nostrorum aspectuum tolerantiam temperato, sed hominibus in vero homine aperat quae liberanda. et ne quis forte sexus a suo creatore se contemtum putaret, uirum suscepit, natus ex femina est. nitatum divitias perniciose populi appetebant: pauper esse voluit. Honoribus et imperiis inhiabant: rex fieri noluit. Carnales
Abbreviated transcription (Latin):
crucẽ suã. Posuit ib quas escã sanguinẽ
suum. Ille autẽ potuit saguinẽ istum fun¬
dere. ñ meruit bibere. Et meo quot fu¬
dit sanguinẽ ñ debitoris: uissus . ẽ. reo¬
dere debitores. Fudit sanguinẽ innocen¬
tis: & iissus . ẽ. reddere anocentib. Ille
quippe sangumẽ suũ ad hoc fudit: ut
peccata nr̃a deler&. Unde gͦ ille nos te¬
nebat: deletũ. ẽ. sanguine redẽp̃toris.
Non em̃ tenebat nis uinculis peccatorum
nr̃oꝵ. Iste erant catenȩ captuioꝵ. Ueñ
ille. alligauit fortẽ uinculis passionis suȩ:
Intrauit in domũ eus it est incorda eoꝵ.
ubi ipse habitabat: & uasa eius eripuit.
Nos sumus uasa ista: impleuerat ille ama-¬
ntudine sua. Hanc amaritutinẽ etiam
nr̃o redẽptor infelle ꝓpinauit. Impleue¬
rat nos gͦ ille tanquã uasa sua. Dñs autẽ

Expanded text:
crucem suam: posuit ibi quasi escam sanguinem crucem suam: posuit ibi quasi escam sanguinem suum. Ille autem potuit sanguinem istum fundere, non meruit bibere. Et in eo quod fudit sanguinem non debitoris, jussus est reddere debitores; fudit sanguinem innocentis, jussus est recedere a nocentibus. Ille quippe sanguinem suum ad hoc fudit, ut peccata nostra deleret. Unde ergo ille nos tenebat, deletum est sanguine Redemptoris. Non enim tenebat nos nisi vinculis peccatorum nostrorum. Istae erant catenae captivorum. Venit ille, alligavit fortem vinculis passionis suae: intravit in domum ejus, id est, in corda eorum ubi ipse habitabat, et vasa ejus arripuit . Nos sumus vasa. Ista impleverat ille amaritudine sua. Hanc amaritudinem etiam nostro Redemptori in felle propinavit. Impleverat ergo nos ille tanquam vasa sua: Dominus autem
Abbreviated transcription (Latin):
re. & mori: Hȩc sunt mercimonia regio.
nis ur̃ȩ. Ad tales merces mercator ille
descendit. Et qm̃ omĩs mercator dat &¬
accipit: dat quod ht̃ & accipit quod non
hab&: etiam xp̃c in ista mercatira de¬
dit & accepit: s quit accepit : qd̾ hic ha¬
bundabat : nasc. laborare. & mori. Et
quid dedit: renasci. resurgere. & in
ȩternũ regnare. O bone mercator.
eme nos: quid dicã eme nos. cũ grãs
agere debeamus quia emisti nos: Pre
fecist nos: redemist nos. E mere potest
quisq seruũ suũ: creare ñ potest. Dñs
autẽ seruos suos & creauit & redemit.
Creauit ut ẽẽnt. redemit ne sẽꝑ captiu
ẽẽnt. Incidimus enĩ inprincipẽ huius
scł. qui seduxit adã &e seruũ fecit: &
cȩpit nos tanquã uernaculos possidẽ.
S uenit redep̃tor: & uictus. ẽ. deceptor.
Et quio fecerit redẽptor nr̃ captiua¬
tori nr̃o ad p̃ciũ nrm̃ tetendit muscipła

Expanded text:
re et mori? Haec sunt mercimonia regionis re et mori? Haec sunt mercimonia regionis nostrae. Ad tales merces mercator ille descendit, et quia omnis mercator dat et accipit, dat quod habet et accipit quod non habet, etiam Christus in ista mercatura dedit et accepit. Sed quid accepit? Quid hic abundabat, nisi nasci, laborare et mori? Et quid dedit? Renasci, resurgere et in aeternum regnare. O bone Mercator, eme nos. Quid dicam, eme nos, cum gratias agere debeamus, quia emisti nos? Pretfecisti nos, redemisti nos. Emere potest quisque servum suum, creare non potest: Dominus autem servos suos et creavit et redemit: creavit, ut essent; redemit, ne semper captivi essent. Incidimus enim in principem hujus saeculi, qui seduxit Adam et servum fecit, et coepit nos tanquam vernaculos possidere. Sed venit Redemptor, et victus est deceptor. Et quid fecit Redemptor noster captivatori nostro? Ad pretium nostrum tetendit muscipulam
Abbreviated transcription (Latin):
r&e eos qui tunore mortis ꝑ totã uitam
res erant seruitutis. Hoc testimonio sa¬
tis etiã illuo monstratur: & mortẽ istã
corporis. principe atq auctore diabolo
hoc. ẽ. ex peccato accidisse quod ille ꝑ¬
suasit. Neq enĩ ob aliud potestatẽ habe
mortis uerissime diceretur unde ille qui
sme ullo peccato uł original ut ꝓprio
habebat mortis. &e inme nichil iueni¬
&. idẽ. peceati: ꝓpt̾ quot homines mors
fẽcit & quas diceretur ei: Quare gͦ mo
moriar: ñ habens mortis causam de pecca¬
to sub auctore peccati: s de obedientia &
iusticia factus obȩdiens usq ad mortem.
Et hoc gͦ illo testimonio demonstratũ ẽ.
& quot timorẽ mortis fideles uincunt.
abagonẽ ipsus fites ꝑtinere. Qu ꝓfec¬
to defuissae: si mox eẽt credentes unmor¬
talitas consecuta. Desidemus uitã
Quomͦ ñ dabit nob̾ bona sua: qui pasi
.ẽ. mala nrã : interris istis. in isto scło ma¬
ligno: quio habundat nis nasc. labora¬

Expanded text:
totam vitam rei erant servitutis . Hoc testimonio satis etiam illud monstratur, et mortem istam corporis principe atque auctore diabolo, hoc est, ex peccato accidisse, quod ille persuasit; neque enim ob aliud potestatem habere mortis verissime diceretur: unde ille qui sine ullo peccato vel originali vel proprio habebat mortis, et in me nihil inveniet, id est, peccati, propter quod homines mori fecit. Et quasi diceretur ei, Quare ergo mmoriar non habens mortis causam de peccato sub auctore peccati, sed de obedientia et justitia factus obediens usque ad mortem. Et hoc ergo illo testimonio demonstratum est, et quod timorem mortis fideles vincunt, ad agonem ipsius fidei pertinere, qui profecto defuisset, si mox esset credentes immortalitas consecuta. CAPUT Quomodo non dabit nobis bona sua qui passus est mala nostra? In terris istis, in saeculo isto maligno, quid abundat nisi nasci labora
Abbreviated transcription (Latin):
ritis nolite obdurare corta ur̃a. Aliqͣndo
em̃ audistis uocẽ illuis ꝑ moysen: obdura¬
stis corda ur̃a. ꝑ p̾conẽ locutus. ẽ. qnto
obdurastis corda ur̃a: ꝑ se minc loquit᷑
mollescunt corta ur̃a. qui p̃cones ante
se mittebat: Ipse uenire dignatus est
ore suo hic loquitur : qui loquebat᷑ ꝓpħ̃a ꝑo

Expanded text:
ra.» Aliquando enim audistis vocem illius per Moysen, et obdurastis corda vestra. Per praeconem locutus est, quando obdurastis corda vestra; per se nunc loquitur, mollescant corda vestra. Qui praecones ante se mittebat, ipse venire dignatus est; ore suo hic loquitur, qui loquebatur per o
Abbreviated transcription (Latin):
principio ds̃. Inquo & ipse filus homi¬
nis scĩficatus . ẽ. ab initio creationis sue
quando uerbũ facttm. ẽ. caro: quia una
ꝑsona facta ẽ uerbũ et homo. Tunc gͦ
quia unus. ẽ. xp̃c uerbũ et homo. scĩfi¬
ficati in ueritate. Quid. ẽ. & ipsi.: nisi quẽ¬
admodũ ego inueritate quod sum ego:¬

Expanded text:
 in quo et ipse Filius hominis sanctificatus est ab initio creationis suae, quando Verbum factum est caro, quia una persona facta est Verbum et homo. Tunc ergo quia unus est Christus Verbum et homo, sanctifificati in veritate. Quid est: Et ipsi, nisi: quemadmodum ego in Veritate, quod sum ego
Abbreviated transcription (Latin):
inquit testimonium consecut ꝑ fidem:
ñtulerunt ꝓmissiones de ł nob̾ enĩ me¬
liora ꝓuiderunt: ne sine nob̃ ꝑfect ꝑfi¬
cerentur. Nec laus fides ñ ẽẽt. nec om̃i¬
nout iam dixi fides ẽẽt. s homines in
credendo uisibilia sequerent᷑: hoc. ẽ.
fidelib merces immortalidatis in hoc
scło redderetur. Hinc & ipse dñs morz
uoluit: Qt quẽad modũ de illo scriptũ

Expanded text:
fidem, non tulerunt promissiones Dei: pro nobis enim meliora providerunt, ne sine nobis perfecti perficerentur . Haec laus fidei non esset, nec omnino, ut jam dixi, fides esset, si homines in credendo praemia visibilia sequerentur, hoc est, si fidelibus merces immortalitatis in hoc saeculo redderetur. 51. Hinc et ipse Dominus mori voluit, ut, quemadmodum de illo scriptum