comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuisione dĩ conditoris et saluatoris nr̃i agi¬
tur. ut ꝑ collatã grãm ciescamus in ꝓfectu
uirtutũ. et ꝑ infirmitatis nr̃e recognitionẽ.
discamꝰ humilitatis custodire uirꝰtutẽ. Nã
tutus. nature tamen necessitate ad caclauer
celsũ deponere solet uolatũ. Sic et nr̃a fragili¬
tas memor. nĩe conditionis. quia illũ ad que
suspiramus in huius tẽp̃r uel loco ꝑ egrinatio¬
nis continue contẽplari ñ possumꝰ. quasi ab ef¬
fectu contẽplationis desidato. ad modicũ ietracͦ¬
tus animus. crebra innouatione ardentiꝰ et for.¬
tius ad cȩlestia tendit. Quofacto. et sermone:
audientib magnã instructionis edificationẽ
et p̃ientib contulit. et sequentib se reliquid¬
ccidit aũt quodã temp̃r
cũ pastorali sollertia parrochias circuiret: ut si
nigligent᷑ aliquid indiuinis cultib ageretur.
fidelis. xp̃i seruus agnosceret. et ut bonus agri¬

Expanded text:
provisione Conditoris et Salvatoris nostri agiprovisione Conditoris et Salvatoris nostri agitur, ut per collatam gratiam crescamus in profectu virtutum et per infirmitatis nostrae recognitionem discamus humilitatis custodire virtutem. Nam tutus; tamen naturae necessitate ad cadaver celsum deponere solet volatum. Sic et nostra fragilitas memor suae conditionis, quia illum ad quem suspiramus in huius tempore vel loco peregrinationis continue contemplari non possumus, quasi ab effectu contemplationis desiderato ad modicum retractus animus, crebra inno vatione ardentius et fortius ad caelestia tendit'. Quo facto et sermone audientibus magnam instructionis aedificationem et presentibus contulit et sequentibus se reliquiccidit autem quodam tempore, cum pastorali sollertia ex more parrochias circuiret, ut, si neglegenter illiquid in divinis cultibus ageretur, fidelis Christi servus agnosceret et ut bonus agri
Abbreviated transcription (Latin):
ilud actioni iohis apli. Fertur relatione maioꝵ
quia cũ brato iohĩ apłõ auis quȩ ꝑdix uocatur
uiua acsana aquodã oblata fiusset. cepit eam
leni manu de mulcendo tractare. Quod quidã
ad olestũ uidens. ad coeus suos ridendo dirit.
Uidete: quomͦ ille senex cũ auicula sicut puer lu
ret.Cui iuuenis. Arcum inquid. Et beatus
ioh̃es. Quod habet offitiũ illud qͦd manu tenes:
Et iuuenis. Sagittamus in quidꝰ bestias. siue
aues. uel alia queq. Et beatus ioh̃es. Quomodo
inquid uel quo ordine: Et iuuenis in curua¬
to arcu tetendit illũ. et tensũ in manu tenuit.
S cum beatus iohẽs nichil ei subsecutus loqͦn¬
do fuisset. pꝰ aliquod spaciũ iuuenis arcũ disten¬
dit. Cui beatus iohes. Cur inquid are ũ disten¬
disti. Ad que uiuenis ait. Quia sidiutius
tensus teneretur. infirmius tela iactaret. Et
gore contẽplationis ꝑsistat. et sue fragilitati
ñ condescendat. minus necessario ualicla con¬
templationis penna subleuatur. Quod pia

Expanded text:
lud actioni Iohannis apostoli. Fertur relatione maiorum, quia cum beat o Iohanni apostolo avis quae perdix vocatur viva et sana a quodam oblata fuisset, cepit eam leni manu demulcendo tractare. Quod quidam adolescentium videns, ad coevos suos ridendo dixit: 'Videte, quomodo ille senex cum avicula sicut et puer ludret. Cui iuvenis: 'Arcum', inquid. Et beatus Ioannes: 'Quod habet officium illud quod manu tenes?' Et iuvenis: 'Sagittamus', inquid, 'inde bestias sive aves vel alia queque'. Et beatus Iohannes: 'Quomodo', inquit, 'vel quo ordine?' Et iuvenis, curvato arcu, tetendit illum et tensum in manu tenuit. Sed cum beatus Iohannes nihil ei subsecutus loquendo fuit, post aliquod spatium iuvenis arcum distendit. Cui beatus Iohannes: 'Cur', inquit, 'arcum distendisti?' Ad quem iuvenis: 'Quia si diutius tensus tenoretur, infirmius tela iactaret'. Etgore contemplationis persistat et suae fragilitati non condescendat, minus necessario valida contemplationis penna sublevatur. Quod pia
Abbreviated transcription (Latin):
rat apposuit. et mox abipso dolore lib̾atꝰ. de incrps
uentium dolorẽ ñ sensit. sic̾ pꝰuinginti quinq annios
isdẽ referir curauit. Et ipsa die inquodã uͥ beati re
tisauati fuerunt. Ex cẽpore siqͥde pͥme ac sede trã¬
lacionis. sic et ante mulce et signes uirtutes ineode

Expanded text:
rat, apposuit: et mox ab ipso dolore liberatus, deinceps rat, apposuit: et mox ab ipso dolore liberatus, deinceps dentium dolorem non sensit, sicut post XXV annos isdem referre curavit. Et ipsa die in quodam oratorio, uti sanati fuerunt. Ex tempore siquidem primae ac secundae translationis, sicut et ante, multae e
Abbreviated transcription (Latin):
incriptã maiori etpulchriori oꝑe fac tam ipsum
corpꝰ scĩssimũ sic̃ et mnanteriore crauslatione ab
ep̾is remoꝵ dioceseos. Integrũ inuentũ ẽ. & bran¬
deo rubeo inuolutum. E cũ de ipso sepulchro in
locello argenteo ẽ. transpositũ: pars de ipso brãn
lo eburneo sccus altare sc̃ȩ mariȩ incuutate honore
que adcapud illius extra sepulchrũ ieꝑtȩ fuerant
insepulchro inquo iacuerat. ap̾fatis ep̃is fucrant
positȩ. li ł oc tobris. Quo calendarũ die. & altera eiꝰ
crans lacio. ante plu res aunos fuctat celebrata. Cũaũt
scũssimũ corpꝰ eiꝰ de sepulchro inp̃dic tũ locellũ argen¬
ceum cranlatũ fuit ¶rado cẽ subdiaconꝰ ȩccłie su¬
essonicȩ qͥcũ ep̃o suo rothado illuc cõuenerat iã ꝑan
nũ integrum dolore dentiũ adeo die nõtuq uexa¬
batur. ut sensum ꝑdere p̾minio dolore metueret.
lam inqua dolore uexabat᷑. loco inquo scm̃ corpꝰ iacue¬

Expanded text:
in criptam maiori et pulchriori opere factam, ipsum in criptam maiori et pulchriori opere factam, ipsum corpus sanctissimum, sicut et in anteriori translatione, ab episcopis Remorum dioceseos integrum inventum est et brandeo rubeo involutum. Et cum de ipso sepulchro in locello argenteo est transpositum, pars de ipso brandelo eburneo, secus altare sanctae Mariae in civitate honore que ad caput illius extra sepulchrum reperte fuerant, in sepulchro, in quo iacuerat, a prefatis episcopis fuerunt positae Kl. Octob.; quo Kalendarum die et altera eius translatio ante plures annos fuerat celebrata. Cum autem sanctissimum corpus eius de sepulchro in predictum locellum argenteum translatum fuit, Rado tunc subdiaconus aecclesiae Suessonicae, qui cum episcopo suo Rothado illuc convenerat, iam per annum integrum dolore dentium adeo die noctuque vexabatur, ut sensum perdere pre nimio dolore metueret. lam, in qua dolore vexabatur, loco, in quo corpus sanctum iacue
Abbreviated transcription (Latin):
des. & ꝑcussit illa uirga: quãtenebat manu. Iuȩ
toto corpore uimarimũ cumorẽ conu̾so: qd iudit.
uiro suo richuino & aliis quã plutimis dix̃. Et ꝑ
aliquantos dies seucrissime cruciata: iutã finiuit.
Cuiꝰ corpꝰ uir euis inȩcelĩam scĩ remigi deportari: eamq
ibidem sepeliri fecit.
ambligarius quidã nuꝑ mansũ de chesauro ȩccłiȩ
inuilla cenoilo p̾tio apud berne  dũ custode obti¬
nuit. unde samulos sc̃ĩ renugii eũ flagellis eiecit:
conclamantib cis scm̃ remigium. ut eos asiuuaret:
Quibus idẽ bligarius. cũ irrisone respondit. Mocto
parebit: qualiter uos sc̃s re nugius adiuuabit. Uide¬
te quo mͦ adiutorium ur̃m uenit. Et inter hec u̾ba
cum maximo clarnore ingenuit. et incredibiter
inflando intumuit. sicq medius crepuit. etmor
ampliata ipsa eccłia cum deloco cripte pͥoris sepul-¬
chrum una cũbeati renigii corpore translatũe̾.

Expanded text:
des'. Et percussit illam virga, quam tenebat in manu. Quae, des'. Et percussit illam virga, quam tenebat in manu. Quae, toto corpore in maximum tumorem converso, quod vidit viro suo Richuino et aliis quam plurimis dixit, et per aliquantos dies severissime crutiata, vitam finivit. Cuius corpus vir eius in aecclesiam sancti Remigii deportari eamque ibidem sepeliri fecit. am Blitgarius quidam nuper mansum de thesauro aecclesiae in villa Tenoilo pretio apud Bernehardum custodem obtinuit, unde famulos sancti Remigii cum flagellis eiecit, conclamantibus eis sanctum Remigium, ut eos adiuvaret. Quibus isdem Blitgarius cum inrisione respondit: 'Modo parebit, qualiter vos sanctus Remigius adiuvabit; videte, quomodo in adiutorium vestrum venit'. Et inter haec verba cum maximo clamore ingemuit et incredibiliter inflando intumuit, sicque medius crepuit et morampliata ipsa aecclesia, cum de loco criptae prioris sepulchrum una cum beati Remigii corpore translatum est
Abbreviated transcription (Latin):
uando cres fr̃s reges locarius. ludouicus et ka¬
tolus regnũ pꝰ pactis sui obitũ. inter se diuiserũt.
ep̃ium temense s cenebat fulco pb̃r. katolus int̾
homines suos diuuisit: uillamq luliacũ richiu¬
no inbeneficium dedit. Cũ autem uxor illius
nomine berta incubiculo uille ipsius iaceret:
uenit adeam sc̃s remigius dicens. Honẽ. iste locꝰ
tuus adiacendũ. Alterius meriti &e officii debet
cẽ: qui hanc uillam habere. et in hoc cubiculo
debet iaccre. Surge quantotius. & hinc abscede.
Quilla paruipendit: putans se uisũ in ane uidere.
Altera uice uenit adeam sc̃s remigius: et oix̃. Cur
hinc nõ abscedis. sic̾ tͥ p̃cepi.: Side: ne amplius
tẽ inuenian. hic. Qd̃ illa ut priꝰ ꝓnichilo duxit.
Tercio uenit adeũ sc̃s remigius. ec dix̃. Nonne iã
semel et scd̃o tͥ precepi: ut hinc abscederes. S quia
concẽpsisti hinc ꝑgere: alioꝵ deportatione absce¬

Expanded text:
Quando tres fratres reges Hlotharius, Hludowicus et KaQuando tres fratres reges Hlotharius, Hludowicus et Karolus regnum post patris sui obitum inter se diviserunt, episcopium Remense, quod tenebat Folco presbiter, Karolus inter homines suos divisit; villam Luliacum Richuino in beneficium dedit. Cum autem uxor illius nomine Betta in cubiculo villae ipsius iaceret, venit ad eam sanctus Remigius, dicens: 'Non est iste locus tuus ad iacendum; alterius meriti et officii debet esse, qui hanc villam habere et in hoc cubiculo debet iacere. Surge quantocius et hinc abscede'. Quod illa parvi pendit, putans, se visum inanem videre. Altera vice venit ad eam sanctus Remigius et dixit ei: 'Cur hinc npn abscessisti, sicut tibi precepi? Vide, ne amplius hic te inveniam'. Quod illa, ut prius, pro nihilo duxit. Tertio venit ad eam sanctus Remigius et dixit: 'Nonne iam semel et secundo tibi precepi, ut hinc abscederes? Sed quia contempsisti hinc pergere, aliorum deportatione absce
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ibi fiebant. ad saluandũ sua inodẽ oratorio
quiq que pocerant. certatim reposuetunt.
Audientes aũt p̾dones idẽ oratorium multis plu¬
rimoꝵ opibus refectum: agressi sunt eas diriꝑe.
Quoꝵ unus obseratum ostiũ pede ꝑcussit. ut serã
effringeret. et mox eul̃t ostio peseius adbesit.
et resupinus p̾sumptor intertam cecidit. Quod
cernentes alii. fugerunt. Ipse aũt miser cruci¬
atu cogente cum maximo eiulatu cepit culpã
abipsa conpede solueret: ñquam ulterius de
ipsa uł dealia ecclĩa quicquã colleret. uł colli
quãtum ex ipso eẽt ullo modo consentiet. Ca¬
ballum quoq suũ cumsella et alia queq po¬
tuit. ad candẽ ȩcclĩam donauit. Sicq pꝰ confessio¬
nem et lacrimas atq ꝓfessionẽ & uocum peseiꝰ
abostio cui in heserat ẽ solutus. Ueruintamen
post ea de ipso arido pale claudus ꝑmansit. usq
dum conputrescente crure. ac femore pꝰ diutinũ
laborem mortuus fuit.

Expanded text:
que ibi fiebant, ad salvandum sua in eodem oratorio, que ibi fiebant, ad salvandum sua in eodem oratorio, quique poterant, certatim reposuerunt. Audientes autem predones idem oratorium multis plurimorum opibus refertum, aggressi sunt eas diripere. Quorum unūs obseratum ostium pede percussit, ut seram effringeret, et mox eidem ostio pes eius adhesit, et resupinus praesumptor in terram cecidit. Quod cernentes alii, aufugerunt. Ipse autem miser, cruciatu cogente, cum maximo heiulatu cepit culpam ab ipso compede solveret, numquam ulterius de ipsa vel de alia aecclesia quicquam tolleret, vel tolli, quantum ex ipso esset, ullo modo consentiret. Caballum quoque suum cum sella et alia quae potuit ad eandem aecclesiam donavit, sicque post confessionem et lacrimas atque professionem et votum pes eius ab ostio cui inheserat est solutus. Veruntamen postea de ipso arido pede claudus permansit, usque dum, computrescente crure ac femore, post diutinum laborem mortuus fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
interrã deflucret. et mortuus ẽ. frater u̾ eiꝰ ꝯcite
ꝑgens in partẽ alceram. ꝑuenit adquandã petrĩ.
et dix̃. Omnib notumsit quia usq adhanc petra.¬
est ista silua imꝑatoris. Et ꝑcutiens eandẽ petrã
dolacoria quã portabat inimanu. exilicrunt a
bea particule moclos ciꝰ. et cͤecatus. Sicq ambo
receperunt mercedẽ: p̃sumptionis. ⁊ m̃datiisui.
uida uir nobilis dec̾citorio niuernens obten¬
tis reliquiis beati remigii oratoriũ inciꝰ honore
in ꝓpͥetate sua edificauit. uͥ dñs multas uircutes.
ꝑmerita ipsius sc̃i sui ostendit. Cũ aũt defunc¬
co ludoiuico imꝑatore a quitani gentilicia mo¬
bilitate absq ui go principis prout quisq po¬
terat se efferre. et ad inuicem inpugnate. ac ꝑ
conti guos pagos debacari ceperunt. pauꝑes
homines substantiolas suas inecclĩis reponere
studuerunt. Unde confisi opimone uircutum

Expanded text:
in terram defluxerit: et mortuus est. Frater vero ejus concite in terram defluxerit: et mortuus est. Frater vero ejus concite pergens in partem alteram, pervenit ad quamdam petram, et dixit: Omnibus notum sit, quia usqest ista silva imperatoris'. Et percutiens eandem petram dolatoria, quam portabat in manu, exilierunt ab illa particule in oculos eius, et excecatus est. Sicque ambo receperunt mercedem praesumptionis et mendacii sui. 28. Quidam vir nobilis de territorio Nivernensi, obtentis reliquiis beati Remigii, oratorium in eius honore in proprietate sua aedificavit, ubi Dominus multas virtutes per merita ipsius sancti sui ostendit. Cum autem, defuncto Hludowico imperatore, Aquitani gentilicia mobilitate absque iugo principis, prout quisque poterat, se efferre et ad invicem impugnare ac per contiguos pagos debaccare ceperunt, pauperes homines substantiolas suas in aecclesiis reponere studuerunt. Unde confisi opinione virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
quia siĩ hesitantes infide intribulationib nr̃is
auxilium sc̃i remigii excorde pecierimus. et ab an¬
głoꝵ sathanȩ qui inserpente matre humani
generis allo cutus deceꝑat infestationib et a
prauoꝵ. hominum improbitatib eiꝰ meritis et
intercessionib liberabinur.
Temporib ludouici imꝑatoris. duofr̃s franci fores¬
tarii ciuis inuaserunt partẽ desilua quã insaltu
uosagȩ ut supra ostendimꝰ sc̃s remigius inuita
sua p̾cio conparauerat intra fines ciꝰ dicentes. qd
plus ꝑtineret ipsa silua adfiscum imꝑatoris. ꝗͣ.
ad pacirus sc̃i renugii. Contra dicentib autem
hominib depo bestate remensis eccłiȩ unus eoꝵ
alcercando uenit ad porcos suos. quos incandem
siluã ad pastionẽ misetat. int̾ quos lupũ inuenit.
Qui ascendens equum. uelocit̃ insecutus c̃. cũ: et uo¬
lens cũ ꝑcutere. qquo expauescente collisit capud
ad fustem unũ de ipsa silua. ita ut cerebrum etꝰ

Expanded text:
quia si non haesitantes in fide, in tribulationibus nostris quia si non haesitantes in fide, in tribulationibus nostris auxilium sancti Remigii ex corde petierimus, et ab angelorum Satane, qui in serpente matrem humani generis allocutus deceperat , infestinationibus, et a pravorum hominum improbitatibus, ejus meritis et intercessionibus liberabimur. LXIX. Tempore Ludovici imperatoris, duo fratres Franci forestarii ejus, invaserunt partem de silva, quam in saltu Vosagi, ut supra ostendimus, sanctus Remigius in vita sua pretio comparaverat, intra fines, dicentes quod plus pertineret silva illa ad fiscum imperatoris, quam ad partem sancti Remigii. Contradicentibus autem hominibus de potestate Rhemensis ecclesiae unus eorum altercando venit ad porcos suos, quos in eamdem silvam ad pastionem miserat, inter quos lupum invenit. Quem ascendens equum, velociter est insecutus. Et volens eum percutere, equo expavescente collisit caput ad unum fustem de ipsa silva, ita ut cerebrum illius
Abbreviated transcription (Latin):
ueruerib se collideir: pastores se fustib et pugnis
mut io ꝑcutere. Et leuato maximo curbine. pas¬
dores ciulantes animalia scdm̃ genus suũ cũsomt
sas et strepitu ita ceperunt uelsus rosetum suge̾.
dt si maxima multitudo ꝑsequentiũ eos cũflagel¬
lis ꝓsequeretur. Quod uidentes ec audicutes fisca¬
hora iuiuere posse. Unde correpti ap̃sumptione sua
abasslictione pauꝑis sc̃i remigis a deo cessauerunt:
ut in p̾̃motũ sua usdẽ pauꝑ homo pacifice &e sine
inquiecudine possederit. Qiĩ uixta fluuium
saram in loco lucoso manebat: maximã molestiã
insius habitaculis a serpentib sustinebat. Qui
accipiens puluerem quẽ depauim̃to eccłie sc̃i
remigii colligens secũ deculit: ꝑsua habitacula
sparsit. et post ea serpens uullis locis inquibus
pulius fuerat. sparsus: ñ apparuit. Quib osten¬
sis miraculis. ccito indicio colligere possumus.

Expanded text:
vervicibus se conlidere, pastores se fustibus et pugnis vervicibus se conlidere, pastores se fustibus et pugnis mutuo percutere. Et levato maximo turbine, pastores heiulantes animalia secundum genus suum cum maximo sonitu et strepitu ita coeperunt versus Rosetum fugere, acsi maxima multitudo insequentium eos cum flagellis persequeretur. Quod videntes et audientes fiscahora vivere posse. Unde correcti a presumptione sua, ab afflictione pauperis sancti Remigii adeo cessaverunt, ut in postmodum sua isdem pauper homo pacifice et sine inquietudine possederit. Et quoniam iuxta fluvium Saram in loco lutoso manebat, maximam molestiam in suis habitaculis a serpentibus sustinebat. Qui acRemigii colligens secum detulit, per sua habitacula sparsit, et postea serpens eis in locis, in quibus pulvis sparsus fuerat, non apparuit. Quibus ostensis miraculis, certo indicio colligere possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
manu. ad basilicam sc̃i remigii ꝓperauit. Quo per¬
ueniens: depane et carne acceruisa matricularios
pauit. candela ad sepulchrũ sc̃i posuit: et eiꝰ auxi¬
lium contra opprimentes se fiscalinos expeciit.
legit. et inpannoligauit. ac inp̃dic tam bennã misit.
& desuꝑ linteum sicut supra corpus morcui af¬
fertati solet. conposuit: & cũ carrosuo ad propria
remeauit. Quicumq aũt deobuantibus eum
intertogatet. quid in illo carto duceret: respon¬
debat se Scm remignun ducete. Ec ad mitantes
om̃s indic to uł fac to illtus: putabant illum eẽ
amentem: Perueniens aut cũ eode caͬro inpratũ
suum: pastores pascentes diuersi generis anima¬
lia defisco roseto inueuit. E inuocato sc̃o remigio.
lit eum contra oppressores suos adiuaret: cepert̃
boues & uacce cummaxinus mugitib inuicem
se cornibus impecere: huri huros. capte capras cornib
inpugnare. porei cũporcis conflige̾. uerueces cũ

Expanded text:
manu ad basilicam sancti Remigii properavit. Quo permanu ad basilicam sancti Remigii properavit. Quo perveniens, de pane et carne ac cervisa matricularios pavit, candelam ad sepulchrum sancti posuit et eius auxilium contra opprimentes se fiscalinos expeciit. legit et in panno ligavit ac in predictam bennam misit et desuper linteum, sicut supra corpus mortui affectari solet, composuit et cum carro suo ad propria remeavit. Quicumque autem de obviantibus eum interrogabant, quid in illo carro duceret, respondebat , se sanctum Remigium ducere; et admirabantur omnes in dicto et facto illius, putantes illum esse amentem. Perveniens autem cum eodem carro in pratum suum, in quo pastores pascentes diversi generis animalia de fisco Roseto invenit, et invocato sancto Remigio, ut eum contra oppressores suos adiuvaret, ceperunt boves et vaccae cum maximis mugitibus invicem se cornibus impetere, hirci hircos, caprae capras cornibus impugnare, porci cum porcis confligere, vervices vero cum
Abbreviated transcription (Latin):
uit eum satis quriter. ita ut pꝰea suores meuis pot
ꝑe parerent. Etcũ disparuit beatus aainigilloũs¬
pinus sue .t. ac corteptus ualidla felbe qantdeal̃
laborauit. et de iniceps princeps regni usq admo¬
derna tempora ibi ñmansit. sicut indiciaco uł in
luliaco. nͥ ludouicus rex germaniȩ. quando super
fit̃m suum carolum regnũ inuasit. inluliaco mãsit.
et inde incrastino curpiter ante ipsum frẽm suũ
rã ȩtate colonus quida uillȩ remensis ep̃ii. quȩ płũ¬
bea fontana dr manebat iuxta fiscum regium. qͥ
rosetus uocatur. & nec peculium. nec messem. uel
pratum ꝓpt̾ fiscalinoꝵ. infestationẽ quiece habere
ualebat. Unde sepe apud regios minisceriales ius¬
ticiam peciit. quã obtinere ñpocuit. Tandem: in¬
uenit salubre sibi consilium. Nam coxit panes ec car¬
nes. & accepit ceruisam inuasculis prout pocuit:
que omĩa inuase qd̃ uulgo benna dicitur collocauit.
& caro suꝑ posuit: sicq uinctis bobus cũ candela in

Expanded text:
vit eum satis duriter, ita ut postea livores in corpore eius parerent. Et cum disparuit beatus Remigius, Pippinus surrexit, ac correptus valida febre, quantotius laboravit. Et deinceps princeps regni usque ad moderna tempora ibi non mansit, sicut nec in Codiciaco vel Luliaco, nisi Hludowicus rex Germaniae, quando super fratrem suum Karolum regnum eius invasit, in Luliaco mansit, et inde in crastina turpiter ante ipsum fratrem suu. 26. Nostra aetate colonus quidam ville Remensis episcopii quae Plumbeafontana dicitur manebat iuxta fiscum regium qui Rosetus vocatur et nec pe culium nec messem vel pratum propter fiscalinorum infestationem quiete habere valebat. Unde sepe iusticiam apud regios ministeriales peciit, quam obtinere non potuit. Tandem invenit sibi salubre consilium. Nam coxit panes et carnes et accepit cervisam in vasculis, prout potuit; quae omnia in vase quod vulgo benna dicitur collocavit et carro superposuit, sicque iunctis bubus, cum candela in
Abbreviated transcription (Latin):
Dehinc adtendat ur̃a caritas quib ance celeberrimã
passionẽ tante scĩtatis pacientia fulserit miracłis:
mirandã continuationẽ gratulaiur ñde ẽẽ. Illum¬
et etũ clarissim inic̃ francoꝵ pͥncipes: ñ mediocris
pocentiȩ pareutes genuerunt. Dequoꝵ ingenui¬
tate qm̃ adhuc plures ensdẽ ꝓsapie pͥncipantur
ingloso regno franciȩ: ñfuit opus hic plura dicere.
In illis enuĩ sicupit. quis. ualet experiri: quã nobili
ortu uir beatus dequo loquimur. enituerit. Ille
nãq cocius sui generis dignicate glosior. quodã¬
modo existere: et nobilicate quadã propria et mul¬
tis quidẽ et clarissimis uirtutib adquisita. parentũ
suoꝵ generositatẽ couatus ẽ. decorair. Nam cũ ill
ut ia dirimꝰ quãtum adscłi dignitatẽ głõsi et ip̃ia.¬
ne religionis cultores extitissent. ĩste quidẽ xp̃ians¬
sunus ficri. et int̾ illos quilet᷑iine. xp̃o militabant

Expanded text:
Dehinc attendat vestra caritas, quibus ante celeberrimam Dehinc attendat vestra caritas, quibus ante celeberrimam passionem tantae sanctitatis patientia fulserit miraculis, mirandam continuationem gratulamur non deesse. etenim clarissimi et inter Francorum principes non mediocris potentiae parentes genuerunt. De quorum ingenuitate, quoniam adhuc plures eiusdem prosapiae principantur in glorioso regno Franciae, non fuit opus hic plura dicere. In illis enim, si cupit quis, valet experiri, quam nobili ortu vir beatus, de quo loquimur, enituerit. Ille namque totius sui generis dignitate gloriosior quodammodo existere et nobilitate quadam propria et multis quidem et clarissimis virtutibus adquisita parentum suorum generositatem conatus est decorare. Nam cum illi, ut iam diximus, quantum ad saeculi dignitatem, gloriosi et christianae religionis cultores extitissent, iste quidem christianissimus fieri et inter illos, qui legitime Christo militabant,
Abbreviated transcription (Latin):
et locutioiis incȩ. rogendam inanũ p̃bco. ipse aũt¬
suȩ promissionis ꝓsecutor quaqua u̾sum uoluerit.
fiat mnͥ p̾cedens. et diic tor. Sacis natnq & sine du¬
bitatione quidem credulus ensto. quod cuiꝰqͣ pre¬
buerit diu tionẽ: illi quocũq ꝑgat ñ est opus
cuuere ullius diuerticul inpidiusam offensionem.
Eo gͥ direͤcricem manũ sermoni cuiꝰ ipse ac tor ẽ por¬
rigente. pacronoq cui hec unmolainus opiculatricis
in ceruentionis suffragium mulciplicante: dumtuȩ
ueueraude pat̾ auc boritati nil disfidimꝰ. accedentli
cempꝰ uisume. adid quod instituimus. Explicit
cĩ leodegarii fr̃s li m̃ui. uenetan¬
dã passionẽ dilectioni ur̃e rela¬
turuis. dignũ ante existunaui
diccie: quis pͥoris uite fuerit sibi
modus. Quã illustris mundo:
quã deuotus dõ. qualiter sui cẽporis regib placuerit.
quãta sub doli hebroini machinam̃ta ꝑpessus sit.

Expanded text:
et locutionis meae regendam manum praebeo; ipse et locutionis meae regendam manum praebeo; ipse suae promissionis prosecutor, quaqua versum voluerit, fiat mihi praecedens et director. Satis namque et sine dubitatione quidem credulus existo, quod cuicumque praebuerit directionem, illi, quocumque pergat, non est opus timere ullius diverticuli inprovisam offensionem. Eo igitur directricem manum sermoni, cuius ipse auctor est, porrigente patronoque, cui hic immolatur, opitulatricis interventionis suffragium multiplicante, dum tuae, venerande pater, auctoritati nil diffidimus, accedendi tempus visum est ad id quod instituimus. PRIMA LEODEGARII dam passionem dilectioni vestrae relaturus, dignum ante existimavi dicere, quis prioris vitae fuerit sibi modus; quam illustris mundo, quam devotus Deo; qualiter sui temporis regibus placuerit; quanta subdoli Hebroini insidiamenta perpessus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
solitus eras habeie conquestionẽ. Inqua ut fatebaris
maxine ce offendebat. quod antiquus ille eiusdẽ pas¬
sionis scriptor. iniuste discretionis cemꝑam̃to: beatũ
lo degartum. nefariumq illuis ꝑsecutorem ebrinũ
blurib ilocis equales facere ñ dubicauerit. Dicebas
enꝰ fraudulentiam nequissum carnificisust
carnificisiusti
Sẽltati nullo mͦ oportuisse coequari. Uirtucem namiq
suuitio: am̃tis ẽ. credẽ uciunquã amicabil consortio.
am obsequendȩ siquidẽ p̃ceptioni. nlaute ponendũ
cõmode existimau. Quã uciiã tã efficaciter adimple¬
confrrentes hoc nrm opusculum cũ prions scriptors
negotio. male ciissiant. et aliquid de nt̃a parte gan¬
niant: cua pat̾ auc boritas me ad misso intranquillitatis
sinu. et parũ id curante latratuum. contusorem op¬
ponat illis lapidẽ. Ego uͦ cam in hoc quã inceteris
sique sunt meis negotiolis atꝰ tor do cogicationis

Expanded text:
solitus eras habere conquestionem, in qua, ut fatebaris, solitus eras habere conquestionem, in qua, ut fatebaris, maxime te offendebat, quod antiquus ille eiusdem passionis scriptor iniuste et sine discretionis temperamento beatum Leodegarium nefariumque illius persecutorem Hebroinum pluribus in locis equales facere non dubitaverit. Dicebas enim fraudulentiam nequissimi carnificis iusti hominis sanctitati nullo modo oportuisse coaequari. Virtutem namque cum vitio amentis est credere uti unquam amicabili consortio. Tam obsequendae siquidem praeceptioni nil anteponendum commode existimavi, quam utinam tam efficaciter adimpleconferentes hoc nostrum opusculum cum prioris scriptoris negotio, male tussiant et aliquid de nostra parte ganniant, tua, pater, auctoritas, me admisso in tranquillitatis sinu et parum id curante, latratuum contusorem opponat illis lapidem. Ego vero tam in hoc quam in ceteris, si quae sunt, meis negotiolis auctori Deo cogitationis
Abbreviated transcription (Latin):
talenti. cerribilem dampnatiotiẽ: nec tam̃ illo cerrore
adduci poceram. ad tam curpis uerecundiȩ incegr̃a
pꝰ posiotionẽ. S post quã huiꝰ diuine ꝓmissionis
blanda manus semed. et iterum. et frequentius qͥdẽ
mentis meȩ ocłos horcando. ut ad illam respicerem
cõsueuit delinire: p̃ dic tum certe pudorem cociẽs
in fuisse dñatum uelicm̃ter cepi erubesccte. et quod
camdui siluerã: ñ paululum quidẽ expauescere.
Sicq mͥ adinaioris ꝓuec liontiis accessum beata pro¬
missione ex ꝑgefacto: affuit consequent̾ cue pat̃.¬
nitatis amplectenda ammonitio. Pre cepisti enĩ. ut
beati leodegarii uenerabiles ac tus celebrandamq
passionẽ. adlucidiorẽ ordinatiorẽq modũ. scribendo
irducerem. Sepius et enim scu negligentia. cranscri¬
bentis. seu forte ignorantia dic tantis siue utroq
nonbene ordinatam inuiusq uicellectũ admitcentẽ

Expanded text:
talenti terribilem dampnationem, nec tamen illo terrore talenti terribilem dampnationem, nec tamen illo terrore adduci poteram ad tam turpis verecundiae integram postpositionem. Sed postquam huius divinae promissionis blanda manus semel et iterum et frequentius quidem mentis meae oculos hortando, ut ad illam respicerem, consuevit delinire, et praedictum certe pudorem totiens mihi fuisse dominatum vehementer coepi erubescere, et quod tamdiu silueram, non paululum quidem expavescere. Sicque mihi ad maioris provectionis accessum beata promissione expergefacto affuit consequenter tuae paternitatis amplectenda admonitio. Praecepisti enim, ut beati Leodegarii venerabiles actus celebrandamque passionem ad lucidiorem ordinatioremque modum scribendo reducerem. Saepius etenim seu negligentia transcribentis seu forte ignorantia dictantis sive utroque non bene ordinatam minusque intellectum admittentem
Abbreviated transcription (Latin):
militũ ceitamina. a cdorandiq ctiun¬
phi fulgentissimas laudes describeni¬
irgis beiugnutas. idicendi efficatiam id aggredien¬
tibus tribuere foret quã ꝓintissima. S cui ut su¬
ꝑarẽt daie fuit. facile. ut eoꝵ criumphus diciua¬
lcat. largiri nequaquam poterit cẽ difficile. ama¬
bilissima naniq ẽ: hec pronussio illius. dilata in¬
quit os cuum: et ego ad implebo illud. Cui qui pro¬
ut tanti promissoris gr̃ã cribuerit. ñconatur as-¬
surgere: qua qͥueso ratione negligentiȩ uł incredu-¬
licatis delic tum pocerit effugere. Inimo quẽ cam
excellentissime pollitationis hortamentũ abloquẽ¬
di ausum ñexcitat: ñsopicum uerte direris. s caiere
ꝓre sus anima. Nam quid laboris ẽ. suscepturus.
qui ut beneloquatur. cantumos aꝑur p̃citur.
Qui quippe nouerit tua paternitas: nequid tale pre¬
siumnere pudor. et loquendi quidem prohibuit pe¬
nuria. Et quidem audieram seꝑius ammonẽte
eͥuanglĩo. ꝓscripci serui pionegligentia conmiss

Expanded text:
militum certamina adorandique triumphi fulgentissimas laudes describendregis benignitas dicendi efficaciam id aggredientibus tribuere foret quam promptissimam. Sed cui, ut superarent, dare fuit facile, ut eorum triumphus dici valeat, largiri nequaquam poterit esse difficile. Amabilissima namque est haec promissio illius: Dilata, inquit, os tuum, et ego adimplebo illud. Cui quis, prout tanti promissoris gratia tribuerit, non conatur assurgere, quanam, quaeso, ratione negligentiae vel incredulitatis delictum poterit effugere? Immo quem tam excellentissimae pollicitationis hortamentum ad loquendi ausum non excitat, non sopitum recte dixeris, sed carere prorsus anima. Nam quid laboris est suscepturus, qui, ut bene loquatur, tantum os aperire praecipitur? Diu quippe, noverit tua paternitas, ne quid tale praesumerem, pudor et loquendi quidem prohibuit penuria. Et quidem audieram saepius, ammonente euangelio, proscripti servi pro negligentia commissi
Abbreviated transcription (Latin):
uis lacent̃ honorifice taĩ sepeliuit. Nos ũ qm̃
et res. et dicta postulant pͥoris uoluminis metã
hic figimꝰ. et scdõ quȩ dicenda testant. qm̃ plu¬
rasunt incerim reseruentur. Item seđ̾s liber
distis pacres uenerandut
idñi: qua constantia betugui-¬
tas saluatoris. mrẽm suũ tobo¬
rauit. De buic cognoscatis
miraculorum suauitatẽ. quib
nob̾ ostendit᷑ quoduere sit pła¬
tatus indomo diũ. et floreat uullius acriis. floret
cum munera imꝑciens. De quib cumplurimȩ
sint.: quas dam cam̃ adauditiͣum edificationẽ dice̾
insticuit. Ham omĩs conp̃hendere uec possum: noe
uolo uob̾ ptomitere. Omissa qͥ fastidifera mulcipli¬
citatt: dicciꝰ pauca de illis muraculis. quȩ legunꝰ
ctͣ facta inpartib eͥquicauie: ubi corpꝰ scĩ mt̾is colitꝰ
sũma ueneratione. Dicemꝰ et de illis pauca: que ui¬
dimꝰ dum manctemꝰ ingallia. Lecat᷑ nãq gallia: us¬
nerandis sc̃i mrĩs ocułis illuminata. Post habemꝰ

Expanded text:
is latenter, honorifice tamen sepelivit. Nos vero quoniam et res et dicta postulant, prioris voluminis metam hic sistemus, et secundo, quae dicenda restant, quoniam plura sunt, interim reserventur. EXPLICIT LIBER distis, patres venerandi et domini, qua constantia benignitas salvatoris martyrem suum corroboravit. Dehinc cognoscatis miraculorum suavitatem, quibus nobis ostenditur, quod vere sit plantatus in domo Domini et floreat in illius atriis. Floret tum munera impertiens. De quibus, cum plurimae sint, quasdam tantum ad audientium aedificationem dicere institui; nam omnes comprehendere nec ego possem nec volo vobis promittere. Omissa igitur fastidifera multiplicitate. dicemus pauca de illis miraculis, quae legimus esse facta in partibus Aquitaniae, ubi corpus sancti martyris colitur summa veneratione. Dicemus et de illis pauca, quae vidimus, dum maneremus in Gallia. Letatur namque Gallia, venerandis sancti martyris oculis inluminata. Post habemus
Abbreviated transcription (Latin):
scõ Remigio acremensi ȩxcłȩ tradicdit. et uillã ru¬
liacum. inpago btturico scõ dionisio delegauit.
Uillam quoq nouientũ inpago parisiaco cum om̃ib
adse ꝑtinentib matri ecclȩ parisius cuitatis. ubi
ꝓb̃r extitit orclinatus donauit. In qua uilla plenꝰ
dũ conuenerunt. beatũ Remigiũ undecintiq docꝰ¬
tissimũ et inscripturis scĩs eruditissimũ ac in ede¬
siasticis dognatib erercitatũ adidẽ conciliũ ueni¬
re petierunt. Cui sinodo arrianꝰ quicdã hereticus
elis sionib confisus. et inde nuis elatus. intererat
ter sicut anglĩ dĩ suscipitur. Suꝑb aũt hereticus
et male dde ũ dĩ filio sentiens. dedignatus ẽ ei assi¬
gere. Qui ꝓtinus eñ sc̃s Remigius ante eũ transist.
tta obmutuit. ut nec uerbũ ullũ quidẽ effari potu
it loqui s aduestigia scĩ Remigii ꝓnus cadens. nu¬
tib ueniam petiit. Tui sc̃s Remigius dixit. Inno

Expanded text:
sancto Remigio, et Rhemensi ecclesiae tradidit, et villam Rivisancto Remigio, et Rhemensi ecclesiae tradidit, et villam Riviliacum in pago Biturico sancto Dionysio delegavit. Villam quoque Noviantum in pago Parisiaco, cum omnibus ad se pertinentibus, matri ecclesiae Parisiensis civitatis, ubi presbyter exstitit ordinatus, donavit. In qua villa, plenus dum convenerunt, beatum Remigium undecunque doctissimum, et in Scripturis sanctis eruditissimum, ac in ecclesiasticis dogmatibus exercitatum ad idem concilium venire petierunt. Cui synodo Arrianus quidam hereticus, clusionibus confisus et inde nimis elatus, intererat.ter, sicut angelus Dei, suscipitur; superbus autem hereticus et male de vero Dei filio sentiens dedignatus est ei assurgere. Qui protinus, cum sanctus Remigius ante eum transiit, ita obmutuit, ut nec verbum quidem ullum effari potueit loqui, sed ad vestigia sancti Remigii pronus cadens, nutibus veniam petiit. Cui sanctus Remigius dixit: 'In n
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ in legatione geritianũ capuanum ep̃m. cuius
atumam uidit abangłis in celũ deferri sc̃s bene¬
dictus: qui ꝓcuratione puelle demoniace ad bea¬
tũt Remigium litteras suas duerit. Post hȩc om̃a
mortuus est rer elꝯcloneus in pace. et sepultus est
inbasilica scĩ petri apłi. qua ipse ac regina sua
edificauerant. Mortuus est aut̃ anno quinto.
post qũa cum alarico rege gothorũ pugnauit. Reg¬
nauit quoq simul annis triginta. Et eodem
itiomento quomortuus est clodoueus parisius. re¬
uelante sp̃u sc̃s Remignis cum eẽt remis defunctũ
fuisse cognouit. et sibi assistentib incdicauit.
is ita gestis. filius clocdouei. filii cloclomiri regis
nomine clodo aldus. interfectis fr̃ib suis quos una
tẽꝑis. ute acreligionis sue merito partẽ herecli¬
tatis ap atruis regib obtinuit. de qua cluriacũ
uillã in pago mosomagensi cũ appenditiis suis

Expanded text:
rem in legatione Germanum Capuanum episcopum, cuius rem in legatione Germanum Capuanum episcopum, cuius animam vidit ab angelis in caelum deferri sanctus Benedictus, qui pro curatione puellae demoniacae ad beatum Remigium litteras suas direxit. Post haec omnia mortuus est Hludowicus rex in pace et sepultus est in basilica sancti Petri apostoli, quam ipse ac regina sua aedificaverunt. Mortuus est autem anno quinto, postquam cum Alarico rege Gothorum pugnavit. Regnavit quoque simul annis triginta. Et eodem momento, quo mortuus est Hludowicus Parisius, revelante spiritu, sanctus Remigius, cum esset Remi, defunctum fuisse cognovit et sibi assistentibus indicavit. His ita gestis, filius Chlodomiri, filii Hludowici regis, nomine Chlodoaldus, interfectis fratribus suis, quos unatemporis vitae ac religionis suae merito partem hereditatis a patruis regibus ovillam in pago Mosomagensi cum appendiciis suis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scriptũ est: ibi ꝓhibitum ad quod nullus aude¬
at aspirare: ibi concessum quod debeat mens dõ
placitura p̃sumtere. Quotiens uniuersale poscit
religionis causa conͤ iliũ. te cõnctifr̃s euocante con¬
ueniant. Et si quos eorũ specialis negotii pulsat
intentio. uirgia inter eos oborta cõpesce discus¬
sa satra lege cdeterminando certamina Quicqͥd
aũt ilic ꝓfide et ueritate constitutũ uelꝓiuda
dispensatione p̃ceptũ. uel ꝑsone nr̃e auctoritate
fuerit confirmatũ: totũ adscientiã nr̃a instructa
legationis ad testatione ꝓueniat. Eo fit ut et ñr
atumus officii caritate dati. et tuus securitate
uius sc̃i hormisde pontificatus temp̃r. sepefactus
clodoueus rer głosus coronã auream cũ gemiiis quȩ
regnum appellari solet beato petro apło: scõ Remi¬
gio suggerente duerit. Hic beatus papa hormis¬
cda misit constantinopolim ad iustinũ imꝑato¬

Expanded text:
praescriptum est, ibi prohibitum, ad quod nullus audepraescriptum est, ibi prohibitum, ad quod nullus audeat aspirare, ibi concessum quid debeat mens Deo placitura praesumere. Quoties universae poscit religionis causa concilium, te cuncti fratres evocante conveniant: et si quos eorum specialis negotii pulsat intentio, jurgia inter eos oborta cosa sacra lege determinando certamina. Quicquid autem illic pro fide et veritate constitutum, vel provida dispensatione preceptum, vel personae nostrae auctoritate fuerit confirmatum, totum ad scientiam nostram instructa relationis attestatione perveniat. Eo fit, ut et noster animus officii caritate dati et tuus securitate Huius sancti Ormisde pontificatus tempore sepe fatus Hludowicus rex gloriosus coronam auream cum gemmis, que Regnum appellari solet, beato Petro, sancto Remigio suggerente, direxit. Hic beatus papa Ormisda misit Constantinopolim ad Iustinum imperato
Abbreviated transcription (Latin):
na gr̃a plurimis et apłorũ temꝑib equiꝑandis
signorũ miraculis p̃dicationẽ salutiferam comitan¬
tib adficdem cũ rente integra conuertisti. et sa¬
cri clono baptismatis consecrasti. saluis priuilegiis.
quȩ et metropolitatus decreuit antiquitas. p̃senti
auctoritate cominittimus. augentes stucdii huiꝰ
participatione misterii dignitate. re leuantesq
nr̃as eiusdẽ remelio cdispensationis ercubias.
Et licet de singłis ñ indigeas edoceri. aquo iam
ꝓbauimus accutius uniuersa scruari. gratus
tamen eẽ solet si ituris trames oftenditur. et la¬
boraturis in uncti oꝑis forma monstratur.
Paternas igitur regulas et decreta scĩssimis diffi¬
nita consiliis. ab om̃ib seruancla mandamtus.
Inhis iugilantiã tuã in his curã fr̃nȩ monita ex¬
hortationis ostendimus. His ea quanta dignũ
est reuerentia custoditis. nullũ relinquid culpe
locum. sc̃e obseruatioriis obstaculũ. Ibi fas nefasq

Expanded text:
erna gratia plurimis, et apostolorum temporibus aequiparandis, erna gratia plurimis, et apostolorum temporibus aequiparandis, signorum miraculis praedicationem salutiferam comitantibus, ad fidem cum gente integra convertisti, et sacri dono baptismatis consecrasti, salvis privilegiis, quae metropolitanis decrevit antiquitas, praesenti auctoritate committimus: augentes studii hujus participatione ministerii dignitatem, relevantes nostras ejusdem remedio dispensationis excubias. Et licet de singulis non indigeas edoceri, a quo jam probavimus acutius universa servari, gratius tamen esse solet, si ituris trames ostenditur, et laboraturis injuncti operis forma monstratur. Paternas igitur regulas, et decreta sanctissimis diffinita conciliis ab omnibus servanda mandamus. In his vigilantiam tuam, in his curam et fraternae monita exhortationis ostendimus. His ea, quanta dignum est, reverentia custoditis, nullum relinquit culpae locum sanctae observationis obstaculum. Ibi fas nefasque
Abbreviated transcription (Latin):
eius p̃dicationẽ dño cooꝑante et sermonẽ confir¬
mante sequenitib signis cõmisit hoc modo. Dilecͤ¬
tissimo fr̃i Remigio hormiscda. Suscipientes ple¬
na fraternitatis tue congratulatione colloquia
quib germane salutis tuȩ letificauit inditio corꝑali
cum sꝑalib offitiis incolumitate subnixa. congru¬
ũ eẽ ꝑsperimus hanc ipsã quã mente gerimus.
uerbis aꝑire lȩticiam Agis enim sĩntu documen¬
ta pontificis dũ et p̃dicanda facis. et insinuare ñ
differs. Prerogatiua gͥ de nr̃i sũpsimus electio¬
ne uidicii. quando id oꝑatũ te eẽ clidicunius. qͦd
ceteris agendũ obninus imꝑamꝰ. ut inprouinti¬
is tanta longinquitate disiunctis. et aplĩcȩ sedis
iugorẽ. et patrũ iegulis studeas adhibere custodi¬
am̃. Uices itaq nr̃as ꝑ om̃e regnũ dilecti et sꝑitalis
filii nr̃idocdouei que nuꝑ adminiculante suꝑ¬

Expanded text:
ejus praedicationem, Domino cooperante, et sermonem confirejus praedicationem, Domino cooperante, et sermonem confirmante, sequentibus signis, commisit hoc modo: LIV. Dilectissimo fratri Remigio Hormisda. Suscipientes plena fraternitatis tuae congratulatione colloquia, quibus nos Germanae salutis tuae laetificavit indicio corporali cum sum esse perspeximus hanc ipsam quam mente gerimus verbis aperire laetitiam. Agis enim summi documenta pontificis, dum et praedicanda facis, et ea insinuare non differs. Praerogativam igitur de nostri sumpsimus electione indicii, quando id operatum te esse didicimus, quod caeteris agendum obnixius imperamus, ut in provinciis tanta longinquitate disjunctis, et apostolicae sedis vigorem, et Patrum regulis studeas adhibere custodiam. Vices itaque nostras per omne regnum dilecti et spiritualis filii nostri Clodovei, quem nuper adminiculante sup
Abbreviated transcription (Latin):
ertiit. Cumq alaricum interficeret. duo gothi eũ
contis eum exaduerso in latera feriunt. s propt̃
rica fidĩ indutum. ꝑ orationẽ scĩ Remigii patris
et patroni sui adiuuit eũ. Patrata siquidẽ uic¬
toria. et multis cuutatib suȩ ditioni subiugatis.
usq tolosam ꝑtexit. et thesauros alarici accipiens
ꝑ equolisinã ciuitatẽ cuius ante conspectũ corrue¬
runt interfectis gothis arrianis. qui ibi ad erant.
cũ glõsa iuictoria de multis ciuitatib ad ꝓpria
cridem tempus ab atiastasio imꝑatore codicellos
clodoueus ter ꝓconsulatu accepit. Cum quib co¬
dicellis. etiam illi anastasius coronã aureã cũ gem¬
mis. et tunicam blatteã misit. et ab ea clie. consul
et augustus appellatus ẽ. S et hormiscla romane
sedis pontifex scõ Remigio antiquȩ metiopolis epõ
qui tunc temꝑis habebat subse duodecim ciuutates
et totidẽ epos eisdẽ p̃sidentes uices suas in regno clo

Expanded text:
exstitit. Cumque Alaricum interficeret, duo Gothi cum exstitit. Cumque Alaricum interficeret, duo Gothi cum contis eum ex adverso in latere ferierunt. Sed propter  Dominus per orationem S. Remigii, patris et patroni sui, adjuvit eum Patrata siquidem victoria, et multis civitatibus suae ditioni subjugatis, usque Tolosam perrexit: et thesauros Alarici accipiens, per Engolismam civitatem, cujus muriante conspectum ejus corruerunt, interfectis Gothis Arianis, qui ibi erant, cum gloriosa victoria de multis civitatibus ad propr. LIII. Per idem tempus ab Anastasio imperatore codicillos Ludovicus rex pro consulatu accepit. Cum quibus codicillis etiam illi Anastasius coronam auream cum gemmis et tunicam blatteam misit: et ab ea die consul et augustus est appellatus. Sed et Hormisda Romanae sedis pontifex sancto Remigio, antiquae metropolis episcopo, quae tunc temporis habebat sub se duodecim civitates, et totidem episcopos eisdem praesidentes, vices suas in regno Ludo
Abbreviated transcription (Latin):
ili plenũ uas quod uulgaris consuetudo flasconẽ
ppellat. de uino qͦd benedirit. sicut etiã fecerat
q̃udo pꝰ baptismũ contia gundebaudũ ꝑrererat.
pcipiens illi ut tam longe adbellũ ꝓcederet. quãdiũ
lli et siuis quib ide dare uellet ullud uinũ de pre¬
duicto flascone ñ desiceret. Bibit gͦ rer inde ac fami¬
lia regalis. et numerosa turba poplĩ. et ernde ub¬
care satiantur. Et uas uini detrim̃tũ ñ patitur.
tis muncdatione repletur. Mouit autẽ rex cunctũ
exercitum suũ de popło francorũ uersus pictauis
ciuitatem. ibi enim tunc alaricus rex gotborum
cõmorabatur. et sic ꝑ pagum turonicum ꝑgens.
et reuerentiã beato martino atq scõ hylario eribens.
sicut locis suis lector inueniet:. cũ alarico rege
decimo aburbe pictaui bellum conseruit. Illisq
inter se cõpugnantib. cũ rege suo gothi nimis eesi.
tega uerterunt. et clodoueus sicut solebat uictor.

Expanded text:
illi plenum vas, quod vulgaris consuetudo flasconem illi plenum vas, quod vulgaris consuetudo flasconem appellat, de vino quod benedixit, – sicut etiam fecerat, quando post baptismum contra Gundebaudum perrexerat, – precipiens illi, ut tam longe ad bellum procederet, quandiu illi et suis, quibus inde dare vellet, illud vinum de predicto flascone non deficeret. Bibit ergo inde rex ac regalis familia et numerosa turba populi, et exinde uberrime satiantur; et vas vini detrimentum non patitur, tis inundatione repletur. Movit autem rex cunctum exercitum suum de populo Francorum, versus Pictavos civitatem: ibi enim tunc Alaricus rex Gothorum commorabatur, et sic per pagum Turonicum pergens, et reverentiam sancto Martino atque beato Hilario exhibens, sicut locis suis lector inveniet, cum Alarico rege decimo ab urbe Pictavorum, bellum conseruit. Illisque inter se compugnantibus, Gothi cum rege suo nimis collisi, terga verterunt, et Chlodoveus rex, sicut solebat, victor
Abbreviated transcription (Latin):
erant. et thesauris eius ingenio subartatis illusus
Ndieb illis aex clodoueus cũ uenisset parisius ciui¬
tatẽ ubi selem suã constituit. ait ad regitiã et acdpo¬
płm suũ. Satis mͥ molestũ est. qͦd gothi arriani. par¬
tem optimã galliarũ tenent. E amus cũ dĩ auxilio.
et eitiamus eos de ipsa teria. nr̃isq ditionib: quia
ualde bona est. eam subitiamꝰ. habentes iusticiã acd¬
uetsus alaricum. ad que ꝓamcticiȩ conditione lega¬
tũ diretimus. ꝑ que nos deciꝑe uoluit. Pl acuit hoc
consiliũ ꝓcerib francorũ. Tunc ꝑconsiliũ regine
sue fecit eccsam in honore apłorũ petri et pauli in
parisius ciuitare. et ꝑ consiliũ beati Remigii in aure¬
lianis cuitate ep̃orũ sinodũ conuocauit. In quo con¬
uentu. multa utilia constituta fuere. Rex quoq
deuotissimus ꝑgens contra a laricũ arrianũ: bene¬
dedit. et uictoriã inuerbo. xp̃i spopondit. deditq

Expanded text:
erant et thesauris eius ingenio subarratis, illusus erant et thesauris eius ingenio subarratis, illusus In diebus illis rex Hludowicus cum venisset Parisius civitatem, ubi sedem suam constituit, ait ad reginam et ad populum suum: 'Satis mihi molestum est, quod Gothi Arriani partem obtimam Galliarum tenent. Eamus cum Dei auxilio et eiciamus eos de ipsa terra nostrisque ditionibus, quia valde bona est, eam subiciamus, habentes iustitiam adversus Alaricum, ad quem pro amicitiae conditione legatum direximus, per quem nos decipere voluit'. Placuit hoc consilium proceribus Francorum. Tunc per consilium reginae suae fecit aecclesiam in honore apostolorum Petri Parisiorum civitate, et per consilium beati Remigii in Aureliana civitate episcoporum synodum convocavit: in quo conventu multa utilia constituta fuere. Rex quoque devotissimus, pergens contra Alaricum Arianum, benededit et victoriam in verbo Christi spopondit. Deditque