comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Res dicis mirabiles. T unc addam et
euã condicoris secutos cẽ coisiliũ. qͣndo
eius deseruere p̃ceptũ. seqͥndo consilium
deceptoris. Prius eñi quã hoc malum
ꝑpetrassent. cũ adhuc ecñt recti atq ꝑfe¬
cti. ñ sequebant᷑ consiliũ condicoris: ut
qđille insecreta corporis parte constiant
nuda relinquerent: nec uerccun do obte¬
ctu oꝑire curarent. Homo imꝓudentis¬
sime: qđ senserunt qͣndo erubuerunt.
laudare peiꝰ ẽ quã nudare. Iuł. Has ta¬
men elocutionũ diu̾sitates. quas tu non
solũ non iitaris uerum etiã crimina¬
ris. quarũ nos adiuuam̃ officiis:n lin¬
guarum om̃iũ. s grecȩ ac latinȩ cultꝰ in¬
uenit. Ceterum lingue aliȩ quȩ natura¬
les uocant᷑. obhoc qđ nichil eis aut opũ
aut nitoris studia secuta contulerint: sim¬
Vnde & apud hebixos. quoꝵ sermone
scͥpturarũ puritas continet᷑. propͥis oĩa
uocabulis indicant᷑. Auoꝰ. Uultũ falleris.

Expanded text:
Res dicis mirabiles, tunc Adam et Res dicis mirabiles, tunc Adam et Evam Conditoris esse secutos consilium, quando ejus deseruere praeceptum, sequendo consilium deceptoris. Prius enim quam hoc malum perpetrassent, cum adhuc essent recti atque perfecti, non sequebantur consilium Conditoris, ut quod ille in secreta corporis parte constituit, nudum relinquerent, nec verecundo obtectu operire curarent? Homo impudentissime, quod senserunt quando erubuerunt, laudare pejus est quam nudare. LXVI. JUL. Has tamen elocutionum diversitates, quas tu non solum non imitaris, verum etiam criminaris, quarum nos adjuvamur officiis, non linguarum omnium, sed graecae et latinae cultus invenit. Caeterum linguae aliae, quae naturales vocantur, ob hoc quod nihil eis aut opum aut nitoris studia secuta contulerint, simnde et apud Hebraeos, quorum sermone Scripturarum puritas continetur, propriis omnia vocabulis indicantur. AUG. Multum falleris:
Abbreviated transcription (Latin):
hominis formator insticuit. & homo factꝰ
gereuit: det sane ueniã reuerentia redẽp¬
toris: quia ad asserendã ueritatẽ mysterii
manicheoꝵq flagicia destruenda. loquim̃
de carnc eius audacter: qđ nisi fides exi¬
geret. reuerentia modesta ñ tangeret. Auoꝰ.
Non audact de carne xp̃iloqueris uera.
s. infelicit̃ falsa: ñ ad manicheoꝵ sicut t̾
blandiris flagicia destruenda.s. potiꝰ ad¬
iuuanda. Si manicheũ cogitas uincere:
noli dicere bonũ eẽ qđ est malum: s. dic
unde sit malũ. qđ ostende ñ potes bonũ.
Hoc eñi eẽ de p̃uaricatione pͥmi hominis
dum ñ uis cum ambrosio dicere: ꝓfecto efsi¬
cis. ut de aliena natura manicheus uerũ
se iacticet dicere. Iuł. Sediste inquis
noluit nominare concupiscentiã cariis
tacet quia pudet: ac mira si dici potestpi¬
doris impudentia. nominare pudet qd
hoc consiliũ sequit᷑ conditoris: ⁊t qđ̃ ille
in secreta corporis parte constituit. nos
cotidẽ uerecundo oꝑiamꝰ obtectu. Aucꝰ.

Expanded text:
hominis formator instituit, et homo factus exercuit. Det sane veniam reverentia Redemptoris, quia ad asserendam veritatem mysterii, Manichaeorumque flagitia destruenda, loquimur de carne ejus audacter; quod nisi fides exigeret, reverentia modesta non tangeret. AUG. Non audacter de carne Christi loqueris vera, sed infeliciter falsa; non ad Manichaeorum, sicut tibi blandiris, flagitia destruenda, sed potius adjuvanda. Si Manichaeum cogitas vincere, noli dicere bonum esse quod est malum; sed dic unde sit malum, quod ostendere non potes bonum. Hoc enim esse de praevaricatione primi hominis dum non vis cum Ambrosio dicere , profecto efficis, ut de aliena natura Manichaeus verum se jactitet dicere. LXV. JUL. « Sed iste, » inquis, « noluit nominare concupiscentiam carnis; tacet quia pudet, ac mira, si dici potest, pudoris impudentia nominare pudet, quod hoc consilium sequitur Conditoris, ut quod ille in secreta corporis parte constituit, nos totidem verecundo operiamus obtectu. AUG.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ sequebat᷑ de paruulor uoluntate tacuisti.
Et respondes. Ita uͦ. ita ẽ. Sic eñi ꝑunũ homi¬
nẽ peccatum intrauit inmundũ. ꝑuniꝰ illiꝰ
uoluntatem malam. om̃s in eo peccauerunt.
Hoccine respondere ẽ: Hoccine disputare.
Hoccine postremo. uel sobrietatis habere respe¬
ctum: Ridetur certe aberuditis calliditas
sofismatum: ubi ꝑcõmunionẽ nominũ. sun¬
plicitati respondentis illudit᷑. s illa ipsa sofis¬
mata licet ñ sint ueritate solida: urbana tam̃
suꝑficie colorant᷑. Hoc aũt qđ monstrum dis¬
putationis ẽ. qđ nec ueritate solidumẽ. nec
sophismate leuigatum: Dixi certe. ñ posse
ẽẽ sine lib̾a uoluntate peccatũ. Iuo concesso.
ur̃m dogina consumit᷑: qui putatis eẽ in na-¬
turahominũ. sine ulla uoluntate reoꝵ deli¬
ctum. Augꝰ. Ego id solũ deoꝑe illo tuo le¬
geram. qđ cartula quȩ m̃ missa ẽ continebat.
Nam postea quã libros tuos de quib illud ne¬

Expanded text:
quod sequebatur de parvulorum voluntate tacuisti, quod sequebatur de parvulorum voluntate tacuisti, et respondes, Ita vero, ita est: sic enim « per unum hominem peccatum intravit in mundum: » per unius illius voluntatem malam omnes in eo peccaverunt. Hoccine est respondere? hoccine disputare est? hoccine postremo vel sobrietatis habere respectum? Ridetur certe ab eruditis calliditas sophismatum, ubi per communionem nominum simplicitati respondentis illuditur: sed illa ipsa sophismata licet non sint veritate solida, urbana tamen superficie colorantur; hoc autem quod monstrum disputationis est, quod nec veritate solidum est, nec sophismate levigatum. Dixi certe non posse esse sine libera voluntate peccatum: quo concesso, vestrum dogma consumitur, qui putatis esse in natura hominum sine ulla voluntate reorum delictum. AUG. Ego id solum de opere illo tuo legeram, quod chartula quae mihi missa est, continebat. Nam posteaquam libros tuos, de quibus illud ne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑunius illius uoluntatẽ malam. om̃s in ca
peccaucrunt. Quando om̃s ille umus fue¬
runt: de quo ppt̃ea singłi peccatũ origina¬
le traxerunt. Lectorem gͥ adhortor. ut con¬
flictum nr̃m ugilant̃ inspiciat. Q̾ͥdtͥ ꝑfuit
eruditissime bipedum. meã ñ supplere sen-¬
tentiã: cum & si inea parte. quã supp̃ssisti
prioris dicti expositio teneretur. tam̃ etiam
in illo qͦdt obiecisti. uiseq̃ tota consistat:
ꝓposui quippe fidelit̃ ut tua quoq mani¬
festauit assensio. qđ a te solec referis: & int̾̃ro¬
gans ꝑ qͥd sub diabolo eeñt paruuli quos
ꝑnaturam: certe uides me hine nullã fecisse
fraudẽ. Dixi qđ iore traduciam ẽ licet hoc
ñ sit indogmate: Ad qđ retuli. S ut non
potest ẽẽ sine sexib fetus. ita nec sine uo¬
luntate delictum: Tuhoc impudenti fe¬
cisti fraude diuiduum. Nam cõmemorans
qd nos dixeramus. quia ut ñ eẽt absq sexi¬
b fecus. ita nec sine uoluntate. delictum: illud

Expanded text:
m omnes in eo peccaverunt, quando omnes ille unus fuerunt, de quo propterea singuli peccatum originale traxerunt . Lectorem igitur adhortor, ut conflictum nostrum vigilanter inspiciat. Quid tibi profuit, eruditissime bipedum, meam non supplere sententiam; cum etsi in ea parte, quam suppressisti prioris dicti expositio teneretur, tamen etiam in illo, quod tibi objecisti, vis aeque tota consistat? Proposui quippe fideliter, ut tua quoque manifestavit assensio, quod a te solet referri, et interrogans per quid sub diabolo essent parvuli, quoscatum, non per naturam. » Certe, vides me hinc nullam fecisse fraudem. Dixi quod in ore Traduciani est, licet hoc non sit in dogmate. Ad quod retuli, Sed ut non potest esse sine sexibus fetus, ita nec sine voluntate delictum. Tu hoc impudenti fraude fecisti dividuum: nam commemorans quod nos dixeramus, quia ut non esset absque sexibus fetus, ita nec sine voluntate delictum; illud
Abbreviated transcription (Latin):
Querente me quippe ꝑquid sub diabolo
eeñt quos ds fec̃ ad qđ respondi ipsius no¬
meo.s. sicut ipse non annuis. ut ñ potest
ẽc̃ sine sexib fecus. ita nec sine uoluntate
delictum. habent gͥ tempore conceptus
sui paruuli uoluntatẽ. qui adhuc animã
non habent. aut habent tempore exortus
sui. qui adhuc ratioms usum non habent.
cum adhunc gͥ uenissent locum. hoc so¬
lum de nr̃is ꝓposuit obiectis. idest. s ut
ñ potest  sine sexib fetus. ita nec sine uo¬
luntate delictum. responditq. Ita uͦ. ita ẽ:

Expanded text:
quaerente me quippe, per quid sub diabolo quaerente me quippe, per quid sub diabolo essent, quos Deus fecit; ad quod respondi ipsius nomeo, Sed, sicut ipse annuis, ut non potest esse sine sexibus fetus, ita nec sine voluntate delictum. Habent igitur tempore conceptus sui, parvuli voluntatem, qui adhuc animam non habent; aut habent tempore exortus sui, qui adhuc rationis usum non habent. Cum ad hunc igitur venisset locum, hoc solum de nostris proposuit objectis, id est, Sed ut non potest esse sine sexibus fetus, ita nec sine voluntate delict
Abbreviated transcription (Latin):
sicut non fecit. ita nec concupiuit. Nositaq
mutamur eum cum peccatũ non facimꝰ. ñ
peccati concupiscentiã ñ habendo. s: ñ eicon¬
sentiendo: Quãuis ita imitcm illum scm̃
dicamus in oratione nr̃a. dimitte nob debita
pelagiꝰ laudauit ambrosiũ: qđ ciꝰ fidem ce
purissimũ inscripturis sensum. ne uumieꝰ
quidẽ ausus ẽ rep̃henđe. Ac ꝑhoc siqͥd m
displicet. rep̃hendo in amici scriptis sicut
inmcis: s: aliudest alicubi catholicũ errare:
aliud magni erroris etiam heresim conde
uel tenere. Iuł. S hinc ista sufficiant. Ue¬
niamus nunc ad illud: in quo pars nego¬
cii magna u̾sat᷑. Cuiꝰ potentia examinatꝰ
& exanimatus manicheoꝵ legatus. tam
fidelis responsionis docum̃ta ꝓtulit: quã
elsgantis ingeni. Nam postquã dicta mea
que supra posui. nulla re noua int̃cedente
laudauit & pbauit: ad eam partem qͣ dis¬
putatio ã nob̃ promissa supplebat᷑ accessit.

Expanded text:
sicut non fecit, ita nec concupivit. Nos itaque sicut non fecit, ita nec concupivit. Nos itaque imitamur eum, cum peccatum non facimus, non peccati concupiscentiam non habendo, sed non ei consentiendo: quamvis ita imitemur illum Sandicamus in oratione nostra, Dimitte nobis debita Pelagius laudavit Ambrpurissimum in Scripturis sensum ne inimicus quidem ausus est reprehendere . Ac per hoc si quid mihi displicet, reprehendo in amici scriptis, sicut in meis. Sed aliud est alicubi catholicum errare, aliud magni erroris etiam haeresim condere vel tenere. XC. JUL. Sed hinc ista sufficiant: veniamus nunc ad illud, in quo pars negotii magna versatur; cujus potentia examinatus et exanimatus Manichaeorum legatus, tam fidelis responsionis documenta protulit quam elegantis ingenii. Nam postquam dicta mea, quae supra posui, nulla re nova intercedente, laudavit et probavit, ad eam partem qua disputatio a nobis promissa supplebatur, accessit:
Abbreviated transcription (Latin):
ido in hoc quoq imitari cum possunt. qđ
ille non solum ñ fecit. uerum nec concupunit
illicita. Celibiaũt uite sc̃e. concubitus est
om̃is illicitus: cui nec coniuigalis ẽ licitus.
Qͥd gͦ mirũ. si natus de sp̃u & uirgine. ñ in
se habuit ullum malũ: Qs uͦ nͥ grauio¬
rib dep̃ssus malis neget malum eẽ:ꝰ contͣ
qđ etiã seĩ cotidic rogant patrẽ. ex ipsius
dñi magisterio: Cum cm̃ dicimꝰ. ne nos in¬
feras in temptationẽ: contra concupiscenti¬
am nr̃am rogamus dm̃. Unusqͥsq enim
temptat᷑ ut scͥptum ẽ. a concupiscentia
sua abstractus & illectus. Au̾tat gͦ ãnob̃
iste quem rogamꝰ pat̃. ut dicere audeamꝰ.
qđ ã patre quidẽ ñ sit ad qđnos concupi¬
scentia carnis trahit. s: a patre sit ipsa qͥ
trahit. Uelmalũ sit ad qđ trahit. & ma¬
lũ ñ sit ipsa que trahit. Porrosi cam malũ eẽ
ucritas cdamat: ꝓfecto eam qui sine ullo
malo natus ẽ ñ habebat: ac ꝑhoc peccatum

Expanded text:
ideo in hoc quoque imitari eum possunt, quod ideo in hoc quoque imitari eum possunt, quod ille non solum non fecit, verum nec concupivit illicita. Coelibi autem sanctae vitae concubitus est omnis illicitus, cui nec conjugalis est licitus. Quid ergo mirum, si natus de Spiritu et virgine non in se habuit ullum malum? Quis vero, nisi gravioribus depressus malis, neget malum esse, contra quod etiam sancti quotidie rogant Patrem ex ipsius Domini magisterio? Cum enim dicimus, Ne nos inferas in tentationem ; contra concupiscentiam nostram rogamus Deum. Unusquisque enim tentatur, ut scriptum est, a concupiscentia sua abstractus et illectus . Avertat ergo a nobis iste, quem rogamus, Pater, ut dicere audeamus quod a Patre quidem non sit, ad quod nos concupiscentia carnis trahit, sed a Patre sit ipsa quae trahit, vel malum sit ad quod trahit, et malum non sit ipsa quae trahit. Porro, si eam malum esse veritas clamat; profecto eam qui sine ullo malo natus est, non habebat, ac per hoc, peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
noncẽ. homines qui abeo fiunt malos ñ eẽ
naturalĩt. leges dĩ iustas ẽẽ.imaginẽ eiꝰ pos¬
se declinare ã malo & facere bonũ. xp̃m nec
inmenbris. nec inp̃ceptis. nec iniudicus. ul¬
lum ꝑpetrasse peccatũ atq idõ.situ asserti¬
one ueritatis egrescas: credimꝰ tam̃ pruden¬
tes instrui. ñ nullosq etiam dehis quos men¬
dacia tua sauciarunt posse sanari. Auoꝰ.
De xp̃i exemplo suꝑiꝰ tͥ respondi. qđ neq
negare debemus eius excellentiã. qualicet
homo integerrimus. tam̃ despũ natus nec
carne concupiscente conceptus. suꝑom̃s
homines hic uitam iustissimã duxit.
Nec ꝓpt̃ hanc excellentiã nos excusare. ut
non eum ꝑmͦ nr̃o studeamꝰ imitari. Non
enim coniuges fideles cȩlibatũ eiꝰ imitant᷑.
Et tam̃ut adulteria om̃sue concubitus il¬
licitos ñ ꝑpetrent. imitant᷑ illũ. Nec sicum
amplius imitant᷑ qui sc̃e ducunt celibẽ uitã:

Expanded text:
non esse, homines qui ab eo fiunt, malos non esse non esse, homines qui ab eo fiunt, malos non esse naturaliter, leges Dei justas esse, imaginem ejus posse declinare a malo et facere bonum; Christum nec in membris, nec in praeceptis, nec in judiciis ullum perpetrasse peccatum. Atque ideo si tu assertione veritatis aegrescas, credimus tamen prudentes instrui, nonnullosque etiam de his quos mendacia tua sauciarunt, posse sanari. AUG. De Christi exemplo superius tibi respondi, quod neque negare debemus ejus excellentiam, qua licet homo integerrimus, tamen de Spiritu natus, nec carne concupiscente conceptus, super omnes homines hic vitam justissimam duxit; nec propter hanc excellentiam nos excusare, ut non eum pro modo nostro studeamus imitari. Non enim conjuges fideles coelibatum ejus imitantur; et tamen, ut adulteria omnesve concubitus illicitos non perpetrent, imitantur illum: nec si eum amplius imitantur qui sancte ducunt coelibem vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
ri & mulieris oꝑat᷑. Ubi cernis cẽ conseqͥns:
ut siego ꝓpt̃ hanc sententiã sum maniche¬
us: sit & ambrosius. Quia uero ille non ẽ:
neminc faciat uel ostendat ista sententia
manichȩum: hoc cum uideas. nonemi tale
est ut ñ possis hoc uidere. uel possis hoc non
uidere: tantũ tam̃ causc bonitate desercris.
ut calumpnieris mͥ nomine manichei. non
imprudente ignorantia.s impudente falla¬
cia. Iuł. Nam manicheos deseris in uitu¬
ꝑatione suũ & caprarũ. quos inhumane
naturȩ criminatione comitaris: cum quib
etiam inxꝑ̃o ñ spetiem carnis. s rationem
cũtis exempli. Submoues etiam axp̃o ũ
bis interim naturale peccatum. ne & ipsũ
Qđ ñ fecit uel ipse manicheus. S laudas
iheronimũ: quia ita eum ñ metuit blasphȩ¬
mare. ut dicat illum familiaritatem cum
uoluntariis quoq misse criminibꝰ. lta int̃
diũsas amicoꝵ sordes &e cõm̃ta uoluptatꝰ
sine deflexi. incatholicoꝵ solum efferaris
iniurias: quia dicunt dm̃ mali auctorẽ

Expanded text:
atur. Ubi cernis esse consequens, ut si ego propter hanc sententiam sum Manichaeus, sit et Ambrosius: quia vero ille non est, neminem faciat vel ostendat ista sententia Manichaeum. Hoc cum videas non enim tale est ut non possis hoc videre, vel possis hoc non videre, tantum tamen causae bonitate desereris, ut calumnieris mihi nomine Manichaei, non imprudente ignorantia, sed pudente fallacia. LXXXIX. JUL. Nam Manichaeos deseris in vituperatione suum et caprarum, quos in humanae naturae criminatione comitaris; cum quibus etiam in Christo non speciem carnis, sed rationem evertis exempli. Submoves etiam a Christo verbis interim naturale peccatum, ne et ipsum quod non fecit vel ipse Manichaeus. Sed laudas Hieronymum, qui ita eum non metuit blasphemare, ut dicat illum familiaritatem cum voluntariis quoque iniisse criminibus. Ita inter diversas amicorum sordes et commenta volutatus sine deflexu, in Catholicorum solum efferaris injurias, quia dicunt Deum mali auctorem
Abbreviated transcription (Latin):
dem sinc qua iob dicit nec infantẽ ullum
ẽẽ. cuiꝰ ẽ unius dici uita suꝑ terram: & tam̃
ubiait. ecce uenit princeps huiꝰ mundi. &
in me inueniet nichil. nec ipsam sordem
intelligimꝰ. sirecte intelligimus. Nã si ex eo
qđͣ dixit. non est intelligendũ qđ ñ dixit.
nec diabolũ nominauit. s: principẽ mundi
me non inuemet peccatũ: & tam̃ nos ea
dicimus quȩ ñ dixit. s ex his intellecta quȩ
dixit. Iul. Qͥ d circumscribis infelices
animas: ut mentiaris indicatũ eẽ qđ ñẽ:
tumest nichil peccati in eo diabolum of¬
fendisse: qm̃ in omni uel quã esurienti uł
quam postea p̃dicanti. tanquã ꝑsecutores
suos admouerat. temptatione suꝑatus ẽ.
ꝓficet᷑ gͦ saluator nichil in se diabolum
dep̃hendisse peccati. in quo certe inuenis¬
set siquid de carnis conditione traheret᷑:
qm̃ & ipse factus fuerat ex muliere. de se¬
mine dauid. & de adam stirpe ꝓgnata.

Expanded text:
dem, sine qua Job dicit nec infantem ullum dem, sine qua Job dicit nec infantem ullum esse, cujus est unius dici vita super terram . Et tamen ubi ait, Ecce venit princeps mundi hujus, et in me inveniet nihil, nec ipsam sordem intelligimus, si recte intelligimus. Nam si ex eo quod dixit, non est intelligendum quod non dixit; nec diabolum nominavit, sed principem mundi: me non inveniet peccatum. Et tamen nos ea dicimus, quae non dixit; sed ex his intellecta, quae dixit. LXXIX. JUL. Quid circumscribis infelices animas, ut mentiaris indicatum esse, quod notum est nihil peccati in eo diabolum offendisse: quoniam in omni, vel quam esurienti, vel quam postea praedicanti, tanquam persecutores suos admoverat, tentatione superatus est. Profitetur ergo Salvator, nihil in se diabolum deprehendisse peccati. In quo certe invenisset, si quid de carnis conditione traheretur: quoniam et ipse factus fuerat ex muliere, de semine David et de Adam stirpe prognata.
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi homines infideles. quib in orbe
terrarum plenus ẽ mundus. & rursus in
bono homines fideles. quib licet paucio¬
rib tam̃ etiam ipsis in orbe terrarũ plenus
c̃ mundus. nomine mundi similit̃ appel¬
lari. sicut absurdum ñẽ. ut arbor plena po¬
baptirantur de potestate ñerui tenebraꝵ.
& cum magna iniuria dĩ ꝑuniũsam ca¬
tholicam eccłiam exorcizari & exsufflari
imagines dĩ: aut dic eos adiabolo posside¬
ri. sine ulla obligatione peccati. Hȩc si au¬
debis dicere. mox apparebis: si ñ audebis.
nec sic latebis. Iuł. Post quã gͦ hoc effatꝰ
es: intulisti. Unde dicit etiã ipse dñs. Ecce
uenit princeps mundihuiꝰ & in me nichil
inuenit. Addisq de tuo. nichil utiq pecca¬
ti: nec qđ anascente trahit᷑. nec qđ ã uiuen¬
te addit̃. Ostende gͥ dixisse dñm in eugłio:
ñ se hab̃e peccatum qđ anascente traheret᷑.
Auoꝰ. Tuostende dixisse dñm ñ se habere sor¬

Expanded text:
intelligi homines infideles, quibus in orbe intelligi homines infideles, quibus in orbe terrarum plenus est mundus; et rursus, in bono homines fideles, quibus licet paucioribus, tamen etiam ipsis in orbe terrarum plenus est mundus, nomine mundi similiter appellari; sicut absurdum non est, ut arbor plena po de potestate tenebrarum, et cum magna injuria Dei per universam catholicam Ecclesiam exorcizari et exsufflari imagines Dei: aut dic, eos a diabolo possideri sine ulla obligatione peccati. Haec si audebis dicere, mox apparebis: si non audebis, nec sic latebis. LXXVIII. JUL. Postquam ergo hoc effatus es, intulisti, « Unde dicit etiam ipse Dominus, Ecce venit princeps mundi hujus, et in me nihil invenit » : addisque de tuo, « nihil utique peccati, nec quod a nascente trahitur, nec quod a vivente additur. » Ostende igitur dixisse Dominum in Evangelio, non se habere peccatum quod a nascente traheretur. AUG. Tu ostende dixisse Dominum, non se habere sor
Abbreviated transcription (Latin):
rũ quidẽ eẽ nob̃: s. uitȩ ñ eẽ p̃sentis. Ego
principẽ mundi diabolũ dixi. sicut eum
appellat scͥptura diuina: ñ sicut suspicat᷑
uł calũpniat᷑ uanitas tua. Non itaq na-¬
turarum auctorẽ diabolum dixi. s prin¬
cipẽ mundi. id est hominum quib in
orbe terrarũ plenus c̃mundus. qͥnascunt᷑
in mundo. nec renascunt᷑ in xp̃o. Abeis qͥp¬
pe qui renascunt᷑ in xp̃o. pͥnceps mundimit.¬
titur foras: qđ mysteria significant. qͣndo
etiam paruuli baptirandi exorcizant᷑ & ex¬
sufflant᷑: ad hec responde si potes. Noli uelle
lectorem tua loquacissima uanitate uane¬
scere: & ab eo qđ agit᷑ au̾ti atq̃ seduci dic
si audes. bonum ẽẽ concupiscere malum:
Dic mala quidẽ oꝑa apatre non eẽ. s. con¬
cupiscentiã maloꝵ oꝑum a patre eẽ. Dic
diabolum ñ appellatum principẽ mundi :
Dic mundum non dici homines in mundo
constitutos: dic mundum in malo ñ posse

Expanded text:
rum quidem esse nobis, sed vitae non esse praesentis. Ego rum quidem esse nobis, sed vitae non esse praesentis. Ego principem mundi diabolum dixi, sicut cum appellat Scriptura divina , non sicut suspicatur vel calumniatur vanitas tua. Non itaque naturarum auctorem diabolum dixi, sed principem mundi, id est, hominum, quibus in orbe terrarum plenus est mundus, qui nascuntur in mundo, nec renascuntur in Christo. Ab eis quippe qui renascuntur in Christo, princeps mundi mittitur foras: quod mysteria significant, quando etiam parvuli baptizandi exorcizantur et exsufflantur. Ad haec responde, si potes. Noli velle lectorem tua loquacissima vanitate vanescere, et ab eo quod agitur, averti atque seduci: dic, si audes, bonum esse concupiscere malum. Dic, mala quidem opera a Patre non esse, sed concupiscentiam malorum operum a Patre esse. Dic, diabolum non appellatum principem mundi. Dic, mundum non dici homines in mundo constitutos. Dic, mundum in malo non posse
Abbreviated transcription (Latin):
adhomines uenit. ubi notandum est. qͥa
cumdere naturali loquereris. eãq ex mun¬
do ẽe dixisses. subdidisti mundi totius
principẽ diabolum credi oportere. ut non
actuũ uoluntarioꝵ s naturaliũ rerũ utiq
naturarum eum fatereris auctorem. Auõ.
Ubi posin concupiscentiã carnis. tuabstu¬
listi inde carnis qđ ego dixi: & ubi dixi.
tu addidisti totiꝰ. & dixisti totiꝰ mundi. qđ
ego non dixi. Age ut placet: dic qđ tͥ placet:
uel illis etiã quib places. Ego concupiseen¬
tiam carnis dixi. quã dicit ioħs ñ ẽẽ ã patͤ
s ex mundo. idest ex hominib qui nascũt̃
inmundo: ꝑituri nisi renascant᷑ in xp̃o.
Hec concupiscentia carnis ñ ẽ luxuria
quando ei resistitur. s qͣndo ꝑficitur. id:
quando ꝑuenit quo impellit. Unde & a¬
płs paulus. spũ inquit ambulate: & desi¬
deria carnis nͨ ꝑfeceritis. Non ait. ne habu¬
eritis. Nouerat quippe hoc munus futu¬

Expanded text:
ad homines venit « Ubi notandum est, quia ad homines venit « Ubi notandum est, quia cum de re naturali loquereris, eamque ex mundo esse dixisses, subdidisti mundi totius principem diabolum credi oportere; ut non actuum voluntariorum, sed naturalium rerum, utique naturarum, fatereris eum auctorem. AUG. Ubi posui « concupiscentiam carnis, » tu abstulisti inde « carnis, » quod ego dixi: et ubi dixi, « » tu addidisti « totius, » et dixisti, « totius mundi, » quod ego non dixi. Age ut placet, dic quod tibi placet, vel illis etiam quibus places. Ego concupiscentiam carnis dixi, quam dicit Joannes non esse a Patre, sed ex mundo , id est, ex hominibus qui nascuntur in mundo, perituri nisi renascantur in Christo. Haec concupiscentia carnis non est luxuria, quando ei resistitur, sed quando perficitur, id est, quando pervenit quo impellit. Unde et apostolus Paulus: Spiritu, inquit, ambulate, et desideria carnis ne perfeceritis . Non ait, Ne habueritis: noverat quippe hoc munus futu
Abbreviated transcription (Latin):
merita partiũ negociis ñ ingeniis
imputamus. Aug̃. Iamtͥ ad omna
respondi: nec idõ firmant᷑ adũsus me.
quia tam sepe & odiose repetunt᷑ abste
dic potius si potes. unde humana inge¬
nia cumtanta plerũq uiciositate na¬
scantur. cum int̾ nos conueniat. totiꝰ
hominis ẽẽ opificẽ dm̃ iustum: & uos ne¬
gatis ullum originale peccatum. Non
auit diceres alioꝵ peccata nos alus un¬
putare ꝗuiibi quando cõmissa sunt ñ fuert̃:
sirecoleres qđ scriptum ẽ in lumbis abrahe
fuisse leui. quando eundem abraham mel¬
chi sedech dĩ excelsi decimauit antistes. Ibi
eniminderes si te ꝑuicatia ñcecaret. in lũ¬
bis ade fuisse genuis humanum: quando
ꝑpetrauit illud grande peccatum. Iuł. Sed
ut reu̾tam᷑ ad causam: postquã dixisti me
idõ noluisse concupiscentiã nominare. qͥa
noneẽt ex patre s ex mundo. cuiꝰ mundi
princeps dictus ẽ diabolus. qui eam ĩdño
non inuenit. quia dñs homo ñ ꝑipsam

Expanded text:
merita partium negotiis, non ingeniis merita partium negotiis, non ingeniis imputamus. AUG. Jam tibi ad omnia respondi: nec ideo firmantur adversus me, quia tam saepe et odiose repetuntur a te. Dic potius, si potes, unde humana ingenia cum tanta plerumque vitiositate nascantur; cum inter nos conveniat totius hominis esse opificem Deum justum, et vos negatis ullum originale peccatum? Non autem diceres aliorum peccata nos aliis imputare, qui ibi quando commissa sunt, non fuerunt, si recoleres quod scriptum est, in lumbis Abrahae fuisse Levi, quando eumdem Abraham Melchisedech Dei excelsi decimavit antistes . Ibi enim videres, si te pervicacia non caecaret, in lumbis Adae fuisse genus humanum, quando perpetravit illud grande peccatum. LXXVII. JUL. Sed ut revertamur ad causam, postquam dixisti, me « ideo noluisse concupiscentiam nominare, quia non esset ex Patre, sed ex mundo; cujus mundi princeps dictus est diabolus: qui eam in Domino non invenit; quia Dominus homo non per ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
mus ingenio: quia intelligimꝰ nec pecca¬
tum sinẽ uoluntate. nec sine dõ corpora.
nec sine corporib sensus corpoꝵ. nec si¬
ne cõmixtione coniugati. nec sine dõ
oꝑatore existere posse nascentes: & indu¬
bitatum tenemꝰ. neq diuinũ eẽ qđ doce¬
atur iniustum. neq qđ diuinum sit pos¬
se miustum doceri. Non minus autem
quã ea quȩ diximus relucet. iniquum eẽ.
si alioꝵ⁊ peccata aliis qui ibi nec fuerint
nedum consenserint imputentur. Pinde
his illuminati solib iuit optimo ma¬
nichȩoꝵe antra despicimꝰ: qui putant
ueleẽ posse sine uoluntate peccatum. ut
ñ adõ homines fieri. uł adaliũ aucto¬
rem sensum corpoꝵs & ad alium corpo¬
ra ꝑtinere. uł dm̃ eẽ qui iniquitatum
criminib oppͥmat᷑. aut scelere iniqui¬
tatis urgeri eum qui eternus om̃ium
conditor estimetur: aut ũbramali quã
tenere iusticie. si alioꝵ uoluntates
alioꝵ applicentur exortib: ac ꝑ hoc

Expanded text:
mus ingenio, quia intelligimus nec peccamus ingenio, quia intelligimus nec peccatum sine voluntate, nec sine Deo corpora, nec sine corporibus sensus corporum, nec sine commixtione conjugia, nec sine Deo operatore existere posse nascentes: et indubitatum tenemus, neque divinum esse, quod doceatur injustum; neque quod divinum sit, posse injustum doceri. Non minus autem, quam ea quae diximus, relucet esse iniquum, si aliorum peccata aliis, qui ibi nec fuerint, nedum consenserint, imputentur. Proinde his illuminati solibus jure optimo Manichaeorum antra despicimus, qui putant vel esse posse sine voluntate peccatum, vel non a Deo homines fieri, vel ad alium auctorem sensum corporum, et ad alium corpora pertinere; vel Deum esse, qui iniquitatum criminibus opprimatur; aut scelere iniquitatis urgeri eum, qui aeternus omnium conditor aestimetur; aut umbram aliquam tenere justitiae, si aliorum voluntates aliorum applicentur exortibus. Ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mala cum quib nasci negare ut dubita¬
re ñ possumꝰ. primoꝵ duoꝵ & alior de¬
inde parentũ peccatis ẽc̃ tribuenda: q̃m ñ
possunt tribui nascentium uoluntati. A¬
lia quippe animalia ut cum sui generis
uiciis ñnulla nascant᷑: qͥd mirũ si accipi¬
unt hec noxii sp̃c in potestatẽ. quẽ adino¬
dum porcos ut nouimꝰ acceperunt. Q
maligni sp̃c possunt. sicut homines irta¬
tionaliũ m̃bra animaliũ: ita illi etiam
ipsa semina uiciare. De hominib. que¬
stio ẽ in quib imago dĩ. nũquã diũisoꝵ
uicioꝵ cum quib cos nasci uidemꝰ penas
pateret᷑ quas pati ñ possc̾ iniustas nisi
peccatis gignentiũ p̃cedentib quod uos
negantes. & catholicã fidem deseritis &
manichei dogina nefarium quantũ op¬
tarc non ausus ẽ adiuuatis. ut sibi certꝰ
securusq uideatur hominum opificem
non conficeri uerum dm̃ .s. m̃tẽ introdu¬
cere tenebrarum. Iuł. Nos uero nichil
habemus qđ in nr̃o admirandũ creda¬

Expanded text:
mala, cum quibus nasci, negare vel dubitare non possumus, primorum duorum et aliorum deinde parentum peccatis esse tribuenda; quoniam non possunt tribui nascentium voluntati. Alia quippe animalia, ut cum suis generis vitiis nonnulla nascantur, quid mirum si accipiunt haec noxii spiritus in potestatem, quemadmodum porcos, ut novimus, acceperunt ? Qui maligni spiritus possunt, sicut homines irrationalium membra animalium, ita illi etiam ipsa semina vitiare. De hominibus quaestio est, in quibus Dei imago nunquam diversorum vitiorum, cum quibus eos nasci videmus, poenas pateretur, quas pati non posset injustas, nisi peccatis gignentium praecedentibus: quod vos negantes, et fidem catholicam descritis, et Manichaei dogma nefarium, quantum optare non ausus est, adjuvatis, ut sibi certus securusque videatur, hominum opificem non confiteri verum Deum, sed gentem introducere tenebrarum. LXXVI. JUL. Nos vero nihil habemus, quod in nostro admirandum creda
Abbreviated transcription (Latin):
manitas auferetur. Augꝰ. Nec crim̃ ei
dabit᷑. in quo princeps mundi nullum
potuit inuenire peccatũ: nec humanitas
auferctur. in quo & anima & carohuma
fecit manicheus. qui cõm̃tatus in carne
malum eẽ naturalit̃. dixit in xp̃o ñ fuis¬
se carnẽ ne confiteret᷑ in eo fuisse iniqui¬
tatẽ. Auo Manichȩus hereticus carnẽ
negat xp̃i: Pelagianus hereticus carnẽ
catholicus similitudinẽ carnis peceati dis¬
cernit a carne peccati. ne blasphemet carnẽ
contriuit. Malum scilicet in carne non ẽẽ
naturalit. atq: obhoc xp̃o nec aliquid de¬
fuisse humanitatis. nec quicquã iniqͥtatis
affuisse ꝓnuntians. Clamat gͦ dispensati-¬
onis suȩ conscius. Eece uenit princeps huiꝰ
mundi & inuenit in me nichil. nichil ꝓfe¬
cto qđ possit arguere: Quia ñ poterat in¬
famare naturã: cuiꝰ ad peccata ñ inflexerat
uoluntatẽ. Aug̃. Immo uero nichil peccati.
nec qđ ã nascentẽ trahit᷑. quia in nulla ini¬

Expanded text:
manitas auferetur. AUG. Nec crimen ei manitas auferetur. AUG. Nec crimen ei dabitur, in quo princeps mundi nullum potuit invenire peccatum: nec humanitas auferetur, in quo et anima et caro humanuod utrumque fecit Manichaeus, qui commentatus in carne malum esse naturaliter, dixit in Christo non fuisse carnem, ne confiteretur in eo fuisse iniquitatem. AUG. Manichaeus haereticus carnem negat Christi: Pelagianus haereticus carnem istianus catholicus similitudinem carnis peccati discernit a carne peccati, ne blasphemet carnem contrivit: malum scilicet in carne non esse naturaliter, atque ob hoc Christo nec aliquid defuisse humanitatis, nec quidquam iniquitatis adfuisse pronuntians. Clamat ergo dispensationis suae conscius, Ecce venit princeps hujus mundi, et invenit in me nihil: nihil profecto quod possit arguere, quia non poterat infamare naturam, cujus ad peccata non inflexerat voluntatem. AUG. Imo vero nihil peccati, nec quod a nascente trahitur, quia in nulla ini
Abbreviated transcription (Latin):
uera. tam̃ in similitudine carnis peccati.
Qm̃si nulla est. ꝓfecto nec similitudo
eius ulla ẽ. Porro quia solus xp̃s habu¬
it similitudinẽ carnis peccati. que non
eẽt caro peccati. qui ñ ex cõmixtione se¬
xuũ natus est. qͥd restat. nisi ut peccati
caro sit om̃iũ qui de tali cõmixtione
nascunt᷑. ꝑtinentes ad mundũ cuiꝰ est
ec̃t. T eneret corpus obnoxium. su llud
uelin primo parente. uel in ipsa pariente
uenenassec: Nec referret. utrum conditi¬
onib materiȩ suc sera & inefficax resul¬
taret uoluntatis intentio contra naturã
nitens ñ expiaret natum. s exasperaret
tyrannũ. Saluo eo qđ ñ posset eẽ uolun¬
tas lib̾a. si fuisset natura captiua: si gͦ
ec̃t in ipsius carnis sensu & conditione
peccatum. si ipsa natura hominũ ad do¬
miniũ de monis ꝑtineret:. Xp̃e aut reus
erat futurus. aut homo ñ fucurus. Ergo
tatis. Illi quoq qui caro factus ẽ ut ha¬
bitaret in nob̃. aut crim̃ dabit᷑ aut hu¬

Expanded text:
era, tamen in similitudine carnis peccati, quoniam si nulla est, profecto nec similitudo ejus ulla est. Porro quia solus Christus habuit similitudinem carnis peccati, quae non esset caro peccati, quia non ex commixtione sexuum natus est: quid restat, nisi ut peccati caro sit omnium, qui de tali commixtione nascuntur, pertinentes ad mundum, cujus est esset: teneret corpus obnoxium, si illud vel in primo parente, vel in ipsa pariente venenasset; nec referret, utrum conditionibus materiae suae sera et inefficax resultaret voluntatis intentio: contra naturam nitens, non expiaret natum, sed exasperaret tyrannum; salvo eo quod non posset esse voluntas libera, si fuisset natura captiva. Si ergo esset in ipsius carnis sensu et conditione peccatum, si ipsa natura hominum ad dominium daemonis pertineret; Christus aut reus erat futurus, aut homo non futurus. Ergo tatis; illi quoque, qui caro factus est ut habitaret in nobis, aut crimen dabitur, aut hu
Abbreviated transcription (Latin):
pturis legit᷑ xp̃m fugisse peceatũ. qđ ã
nascentib trahi nosset: ita etiã illud claro
testimonio ꝑdocet᷑. qđ suscepti hominis
iusticia. ñ denature diu̾sitate. s de uolun-¬
taria actione substiterit. Auo Nusquam
qđ ipse non traxerat. S eos uenerat salua¬
re qui traherent: Q̾ͥd inquã ipsc fugeret:
qđ ã nemine fugit᷑. nisi cũ ad ipsum confu¬
git᷑: Dicis etiã claro testimonio ꝑdoccri: qđ
suscepti hominis iusticia. filio dĩ ñ denat᷑e
Itane uero: ne hoc quidẽ xp̃s diu̾sum habu¬
qͣd it innatura ita ex uirgine natus ẽ. ut iã
eẽt non solum hominis s etiam dĩfilius:
Ergone ista susceptio que dm̃ & hominẽ
unã fecit ẽẽ ꝑsonã. nichil illihomini ua¬
luit ad excellentiã insticie᷑. quã dicis ei de
uos contra dĩ grãm defensio lib̃i arbitru
p̃cipites agit᷑: ut etiã ipsũ mediacorẽ ut
eẽt dĩ filiꝰ unicꝰ sua uoluntate meruisse di¬

Expanded text:
ipturis legitur Christum fugisse peccatum, quod a ipturis legitur Christum fugisse peccatum, quod a nascentibus trahi nosset; ita etiam illud claro testimonio perdocetur, quod suscepti hominis justitia non de naturae diversitate, sed de voluntaria actione substiterit. AUG. « Nusququod ipse non traxerat, sed eos venerat salvare qui traherent? Quid, inquam, ipse fugeret, quod a nemine fugitur, nisi cum ad ipsum confugitur? Dicis etiam, « claro testimonio perdoceri, quod suscepti hominis justitia Filio Dei non de naturae s diversum habuit in natura, quod ita ex virgine natus est, ut jam esset non solum hominis, sed etiam Dei Filius? Ergone ista susceptio, quae Deum et hominem unam fecit esse personam, nihil illi homini valuit ad excellentiam justitiae, quam dicis ei de vos contra Dei gratiam defensio liberi arbitrii praecipites agit, ut etiam ipsum Mediatorem, ut esset Dei Filius unicus, voluntate sua meruisse di
Abbreviated transcription (Latin):
di xp̃m fuit: qm̃ more artis sue uolebat
caꝑe ꝑsua dendo. cum neminẽ posset ui¬
ciare condendo. Auõ. Noncondendo ui¬
ciat qui neminẽ condit.s male suadendo
uiciauit. qdbonum conditum inuienit. N
enim naturȩ auctorẽ:: que dĩ bonitate in
homine condit᷑.s culpȩ.cum qua homo
ex propagine uiciatoꝵ primoꝵ hominũ
de parentib nascit᷑. Qͥd aut̃ mirum. si tẽp¬
tauit cum in quo ñ erat caro peccati. quȩ
nec in illis erat quos primo temptando de¬
iecit. ꝑ quoꝵ concupiscentiam carnis de
qua confusi sunt. caro ẽ ꝓpagata peccati:
quam sanaret abhoc malo.nullũ habens
malũ similitudo carnis peccati: IulP ro¬
inde incarnatio xp̃i opus suȩ diuinitatis
tuetur: qui afferens ad me naturam meã
& uoluntatẽ fuam. cuiꝰ mͥ speculũ offere¬
bat & regulam.pronuntiansq nichil in
se diabolum inuenisse peccatuostendit
culpã non de carnis conditu.sed de sola
suscipi uoluntate. Deniq ut nusquã insc̾¬

Expanded text:
istum; quoniam more artis suae volebat capere persuadendo, cum neminem posset vitiare condendo. AUG. Non condendo vitiat, qui neminem condit: sed male suadendo vitiavit, quod bonum conditum invenit. Non enim naturae auctor est, quae Dei bonitate in homine conditur; sed culpae, cum qua homo ex propagine vitiatorum primorum hominum de parentibus nascitur. Quid autem mirum, si tentavit eum, in quo non erat caro peccati; quae nec in illis erat, quos primo tentando dejecit, per quorum concupiscentiam carnis, de qua confusi sunt, caro est propagata peccati, quam sanaret ab hoc malo, nullum habens malum similitudo carnis peccati? LXXXIV. JUL. Proinde incarnatio Christi opus suae divinitatis tuetur, qui afferens ad me naturam meam et voluntatem suam, cujus mihi speculum offerebat et regulam, pronuntiansque nihil in se diabolum invenisse peccati, ostendit culpam non de carnis conditu, sed de sola suscipi voluntate. Denique ut nusquam in Scr
Abbreviated transcription (Latin):
uirgine suȩ postea uoluntatis uirtute ꝑfe¬
cit. & fecit ut aubo dĩ susciꝑet᷑ ñ talẽ ac tan¬
tã uoluntatẽ illa susceptione habens. s ad
illam susceptionẽ tali & tanta uoluntate
ꝑueniens: Nec u̾bũ earo factum est inut̾o
uirginis. s postea merito ipsuis hominis.
& ciꝰ humane uoluntarieq uirtutis: ex qͦ
uos sequit᷑ etiam illud. ut quomͦ illum cre¬
dicis a u̾bo dĩ ꝓptea susceptũ ẽẽ quia uo¬
luit. sic multos credatis ita suscipi potuis¬
se. si etiam ipsi similit̃ uoluissent. uł posse
manȩ fieri ut ille unicus sit. cum plures
eẽ possent si homines uellent. Hec si dici¬
tis: uͥ est frons ur̃a: Siñ dicitis: ubi est he¬

Expanded text:
luntatis virtute profecit, et fecit ut a Verbo Dei susciperetur; non talem ac tantam voluntatem illa susceptione habens, sed ad illam susceptionem tali et tanta voluntate perveniens: nec Verbum caro factum est in utero virginis; sed postea merito ipsius hominis, et ejus humanae voluntariaeque virtutis. Ex quo vos sequitur etiam illud, ut quomodo illum creditis a Verbo Dei propterea susceptum esse, quia voluit; sic multos credatis ita suscipi potuisse, si etiam ipsi similiter voluissent, vel posse, ntatis fieri, ut ille unicus sit, cum plures esse possent, si homines vellent. Haec si dicitis, ubi est vestra frons? si non dicitis, ubi est h
Abbreviated transcription (Latin):
in eo caro peccati. s similitudo carnis pec¬
cati. carnẽ saluatura peccati. Pinde adã
prius quã peccaret. nec carnẽ peccati ha¬
buit. nec similitudinẽ carnis peccati. qͥa
nonerat moriturus nisi peccasset:s po¬
stea quã peccauit. lamcaropeccati genuit
carnẽ peccati: quia ꝑ illã concupiscentiã
carins eũ genuit. quȩ ante peccatum uel
nulla in illo erat. uel spm̃ ñ resistebat:
ꝓpt̃ qd eũ nudum c̃ẽ. nichil pudebat. xp̃s
aũt qui ñ ꝑ illam concupiscentiã carnis ẽ
natus. sine peccato natus ẽ. qđ trabit. om¬
nis caro peccati. ꝑculdubio ꝓpt̃ quam
moriunt᷑ om̃s. carnem ñ habens ipse pec¬
cati: s tam̃ & ipse mortuus ẽ. ꝓpt̃ simili¬
tudinẽ carnis peccati. Nam si nec more¬
retur. ñ solum carnẽ peceati ñ haberet
sicut ñ habebat: s nec eius ostenderet &¬
similitudinẽ quã ꝑ nr̃a salute susceꝑat.

Expanded text:
n caro peccati, sed similitudo carnis peccati, carnem salvatura peccati. Proinde Adam, priusquam peccaret, nec carnem peccati habuit, nec similitudinem carnis peccati; quia non erat moriturus, nisi peccasset: sed posteaquam peccavit, jam caro peccati genuit carnem peccati, quia per illam concupiscentiam carnis eam genuit, quae ante peccatum vel nulla in illo erat, vel spiritui non resistebat, propter quod eum nudum esse nihil pudebat. Christus autem qui non per illam concupiscentiam carnis est natus, sine peccato natus est, quod trahit omnis caro peccati, procul dubio propter quam moriuntur omnes, carnem non habens ipse peccati: sed tamen et ipse mortuus est propter similitudinem carnis peccati. Nam si nec moreretur, non solum carnem peccati non haberet, sicut non habebat; sed nec ejus ostenderet similitudinem, qua
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i tribuere: ut qđ ñ audes dicere. cõpel¬
las homines cogitare: Iuł. Ita natura
p̃scripsit eẽ quȩdam. quȩ ut ratio ita fides
cum religione ꝓnuntiet. & tam̃ pudor &
decentia conu̾sationis. oculis ñ ꝑmittat
expons. Hoc mͦ magister etiã gentium
ueritatẽ carm eiꝰ assignat: & sp̃m sc̃ĩtatẽ.
Magnũ inqͥt pietatis sacram̃tũ. qđ mani
festatum ẽ in carne. iustificatum est in spũ.
apparuit angłis. p̃dicatum ẽ in gentib:
creditũ ẽ in hoc mundo. assumptũ ẽ in
gła. Qđ sicut cõm̃dauit cũ ueritate cre¬
dendum: ita impugnatores eiꝰ in fine de¬
nuntiauit scłi nascituros. Nam statim
sequit᷑. In nouissimis aut̃ temporib rece¬
dent quidam a fide: attendentes spiritib
seductorib doctrinis demonioꝵ mnhypo

Expanded text:
Christi tribuere, ut quod non audes dicere, compelChristi tribuere, ut quod non audes dicere, compellas homines cogitare? LV. JUL. Ita natura praescripsit esse quaedam, quae ut ratio, ita fides cum religione pronuntiet; et tamen pudor et decentia conversationis oculis non permittat exponi. Hoc modo Magister etiam Gentium veritatem carni ejus assignat, et spiritui sanctitatem. Magnum, inquit, pietatis sacramentum, quod manium est in carne, justificatum est in spiritu, apparuit Angelis, praedicatum est in gentibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in gloria. Quod sicut commendavit cum veritate credendum, ita impugnatores ejus in fine denuntiavit saeculi nascituros: nam statim sequitur, In novissimis autem temporibus recedent quidam a fide, attendentes spiritibus seductoribus, doc
Abbreviated transcription (Latin):
iuriã. recurrunt dampna nascentis. Po-¬
stremo. si carnis eiꝰ substantia aliqua na¬
turaliũ exceptione tenuet᷑: uniu̾sa euane¬
scit pompa uirtutũ. Nichil gͦ in m̃bris
mediatoris facti ex muliere qđ naturale
constat: negabo & uide. quã diu̾si sint
rationis termini: quã pudoris. Noneru
se genitalia: cum tam̃ ea m nob̃ quã ho¬
nestissime possumꝰ occulamus. Auõ. Non
quidẽ erubescit fides xp̃ianoꝵ dicere
xp̃m habuisse genitalia: s tu erubescere
debiusti uł potiꝰ contremescere. nediceres
xp̃i genitalia. aliquando & nolente ipso.¬
ñ enim hoc umquã uelle debuisset qui
uitam celibẽ duxit. tam̃ libidine fuisse
cõmota: & in non nullos illicitos usus.
contra eiꝰ scm propositum. se illã partẽ
sc̃ieiꝰ corporis erexisse. Talem quippe
ipso inuico cõmoueri & erigi solere libi¬
dine. ñ audes dicere: cur audes credere
infelix. cur audes talem libidinẽ nat᷑e

Expanded text:
juriam recurrunt damna nascentis: pojuriam recurrunt damna nascentis: postremo si carnis ejus substantia aliqua naturalium ereptione tenuetur, universa evanescit pompa virtutum. Nihil ergo in membris Mediatoris facti ex muliere, quod naturale constat, negabo. Et vide quam diversi sint rationis termini, quam pudoris: non eruum habuisse genitalia; cum tamen ea in nobis, quam honestissime possumus, occulamus. AUG. Non quidem erubescit fides Christianorum, dicerem habuisse genitalia: sed tu erubescere debuisti, vel potius contremiscere, ne diceres Christi genitalia aliquando, et nolente ipso non enim hoc unquam velle debuisset qui vitam caelibem duxit, tamen libidine fuisse commota, et in nonnullos illicitos usus contra ejus sanctum propositum se illam partem sancti ejus corporis erexisse. Talem quippe ipso invito commoveri et erigi solere libidine, non audes dicere; cur audes credere, infelix, cur audes talem libidinem naturae
Abbreviated transcription (Latin):
citate minimas libidines quas facillimaᷤ
uinceres habuisti. Estote gͦ casti. quia ut
uob̾ ad me imitandũ obstacula excusati¬
onis auferrem. libidinosior uob̃ nasci
uolui: & tam̃ maximam libidinẽ meã
concessos fines nũquã transire ꝑmisi.
Hȩc horribilia monstra: peꝑit heresis
beneficio animi: ñ carnis stetisse p̃iudicio
sic em̃ & natura tã conditione eiꝰ quam
susceptione defendit᷑: & uita hominum.
uirtutũ illiꝰ imitatione dirigit᷑. De his
duob ñ pocest alterum sine alteriꝰ uĩtate
laudari. Tantũ aderit dignitatis operi
sacro. quantum humani corporis affuerit
ueritati: & tantũ aderit defensioni carnis.
quantũ scĩtas conu̾sationis exegerit :
atq cregione. uituꝑatio uniꝰ utriq par¬
ticipat: Qm̃ tantum de uirtutib eiꝰ. qnͣ¬
tum de artib auferet᷑: ac siquid desub¬
stantiȩ solido radat᷑. uniu̾sa moꝵ orna¬
menta depereunt: atq ad tolerantis in¬

Expanded text:
citate minimas libidines, quas facillimas citate minimas libidines, quas facillimas vinceres, habuisti. Estote ergo casti, quia ut vobis ad me imitandum obstacula excusationis auferrem, libidinosior vobis nasci volui, et tamen maximam libidinem meam concessos fines nunquam transire permisi. Haec horribilia monstra peperit haeresibeneficio animi, non carnis stetisse praejudicio. Sic enim et natura tam conditione ejus quam susceptione defenditur, et vita hominum virtutum illius imitatione dirigitur. De his duobus non potest alterum sine alterius veritate laudari: tantum aderit dignitatis operi sacro, quantum humani corporis adfuerit veritati; et tantum aderit defensioni carnis, quantum sanctitas conversationis exegerit. Atque e regione, vituperatio unius utrique participat: quoniam tantum de virtutibus ejus, quantum de artubus auferetur; ac si quid de substantiae solido radatur, universa morum ornamenta depereunt, atque ad tolerantis in
Abbreviated transcription (Latin):
urgeant᷑. alios ut minore: si ei resistentes u¬
triq sint casti. cogeris dicere ulos maiore.
istos minore bono bene uti. Eritgͥce docto¬
re. bono istotuo quisq tanto copiosior. qͦn¬
to libidinosior: & tanto laboriosior contra
suã libidinẽ ꝑcastitate certando. quantõ
abundantior isto naturalibono: & ideo
etiam tanto laudabilior in hac uirtute. qͣn¬
to fortiꝰ reluctat᷑ maiori bono. quã si mino¬
re reluctaret᷑. Quia gͦ xp̃s incarne morta¬
li om̃iũ ꝓculdubio castissimꝰ uixit: tanto
in libidine cohibenda ñ poces inuenire for¬
tiorẽ sic enĩ sine fraudis erimine suis dicet:
imitamini casticatem meã. certa naturȩ tir̃e
irritam̃ta uincentes. Hȩc quippe irritam̃¬
ta bona st̃.s. tam̃ cohibenda atq uincenda:
sicut ego habui s cohibui uciq maiora.
ne dicerctis mͥ idõ incisti. idõ castissimꝰ in
tua mortali carne uixisti: qm̃ natuiȩ feli¬

Expanded text:
urgeantur, alios ut minore, si ei resistentes uurgeantur, alios ut minore, si ei resistentes utrique sint casti, cogeris dicere illos majore, istos minore bono bene uti. Erit igitur, te doctore, bono isto tuo quisque tanto copiosior, quanto libidinosior; et tanto laboriosior contra suam libidinem pro castitate certando, quanto abundantior naturali isto bono; et ideo etiam tanto laudabilior in hac virtute, quanto fortius reluctatur majori bono, quam si minori reluctaretur. Quia ergo Christus in carne mortali omnium procul dubio castissimus vixit, tanto in libidine cohibenda non potes invenire fortiorem. Sic enim sine fraudis crimine suis dicet, Imitamini castitatem meam, certa naturae vestrae irritamenta vincentes: haec quippe irritamenta bona sunt; sed tamen cohibenda atque vincenda; sicut ego habui, sed cohibui vicique majora; ne diceretis mihi, Ideo vicisti, ideo castissimus in tua mortali carne vixisti, quoniam naturae feli