comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si neqͣqͣm te alt̾ius iudicio subdis. Cur pro¬
uectũ tuũ sub studio meliorationis immi¬
nius: Cur intentionis tuȩ bonũ dũ ultra
qͣm necesse. ẽ. extendere niteris. frangis.
Quȩ enĩ dũ uoluntate ꝓpria usus es. ꝑuersa
ꝑpetrasti: Qui gͦ tͥ plane ad beneuiuendũ
sufficis: alienũ suꝑ te uidiciũ cur requiris:
Hȩc blandiens intimat: seorsũ uͦ in uolunta¬
tib eiꝰ ꝓpriis exercendȩ suꝑbiȩ causas parat.
Et dũ laudat cor de intestina rectitudine: in¬
uestigat callide ubi subruat in prauitate.
Ossa itaq eiꝰ sicut fistulȩ ęris sunt: qͥa clande¬
stina eiꝰ consilia unde quasi blanda animũ
delectant. inde ꝑniciosa a recta intentione
suis. multa iam uetusti hominis uicia & im
mutatione uitȩ & lam̃tatione pęnitentiae
excoxit: & tanto maiori zelo contra aliena
peccata accendit᷑. qͣnto sibims ipsi fundit᷑
mortuus iniquitatib ꝓpriis ñ tenet᷑ Hẽ

Expanded text:
si nequaquam te judicio alterius subdis! Cur prosi nequaquam te judicio alterius subdis! Cur profectum tuum sub studio meliorationis immiuis? Cur intentionis tuae bonum, dum ultra quam necesse est extendere niteris, frangis? Quae enim dum voluntate propria usus es, perversa perpetrasti? Qui ergo tibi plene ad bene vivendum sufficis, alienum super te judicium cur requiris? Haec blandiens intimat, seorsum vero in voluntatibus ejus propriis exercendae superbiae causas parat; et dum laudat cor de intestina rectitudine, investigat callide ubi subruat in pravitate. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, quia clandestina ejus consilia unde quasi animum blanda delectant, 1069 inde perniciosa a recta intentione suis, multa jam vetusti hominis vitia et mutatione vitae, et lamentatione poenitentiae correxit; et tanto majori zelo contra aliena peccata accenditur, quanto sibimetipsi funditus mortuus, iniquitatibus propriis non tenetur. Hunc
Abbreviated transcription (Latin):
mercant᷑: Hȩc blandiens suggerit: seorsũ
uͦ in eisdẽ reb qͦs retinere ammon&. ante
retinentis ocłos delectationes pestiferas
decipiens apponit: quatinꝰ seductũ cor ad
blanda ext̃ĩora ꝑtrahat. & intima ꝑfectio¬
nis uota ꝑuertat. Ossa itaq eiꝰ sicut fistu¬
lȩ eris sunt: quia dolosa eius consilia. dum
blandũ de extĩorib sonũ reddunt. ꝑniciosũ
dispendiũ de int̾ĩorib ingert̃. Alius relictiᷤ
om̃ib quȩ exterius possederat. ut ordinem
intimas frangere uoluntates parat: ut re¬
ctiorib se alt̾ius uoluntatib subdens. non
solũ prauis desideriis. s ad ꝑfectionis cu¬
mulũ etiam in bonis uotis sibim& ipsi re¬
nuntiet: & cuncta quȩ sibi agenda st̃ ex ali¬
eno arbitrio obserus. Hunc hostis callidꝰ
canto molluis alloquit᷑ qͥnto ab excelsio¬
re loco deicere ardentiꝰ conat᷑. moxq ui¬
rulenta suggestione blandiens dicit. O.

Expanded text:
mercantur? Haec blandiens suggerit, seorsum mercantur? Haec blandiens suggerit, seorsum vero in eisdem rebus quas retinere admonet ante retinentis oculos delectationes pestiferas decipiens apponit, quatenus seductum cor ad blandimenta exteriora pertrahat, in intima perfectionis vota pervertat. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, quia dolosa ejus consilia dum blandum ex exterioribus sonum reddunt, perniciosum dispendium de interioribus ingerunt. omnibus quae exterius possederat, ut ordinem intimas frangere voluntates parat, ut rectioribus se alterius voluntatibus subdens, non solum pravis desideriis, sed ad perfectionis cumulum etiam in bonis votis sibimetipsi renuntiet, et cuncta quae sibi agenda sunt ex alieno arbitrio observet. Hunc hostis callidus tanto mollius alloquitur, quanto ab excelsiori loco dejicere ardentius conatur, moxque virulenta suggestione blandiens, dicit: O
Abbreviated transcription (Latin):
beat. & tam̃ int̾nã recticudinẽ ñ inflectat:
Hȩc interĩ blandiens insinuat: & seorsũ iã
in negotio treno qͦd ꝓuidet peccati laqͦos
occultat. Ossa itaq eiꝰ sicut fistulȩ ȩris
sunt: qͥa ꝑniciosa eiꝰ consilia auditori suo
consulentis uocis suauitate blandiuntur.
Alius quoq ñ solum decreuit cõmoda t̃rena
ñ quęrere. s etiã cunctis quȩ possids renun¬
tiare: ut in discipulatu cęlestis magisterii
tanto se liberius exerceat. qͣnto & expeditior
reddit᷑. ea quȩ possidentẽ p̃mere pot̾ant de-¬
serens calcat. Huius cor hostis insidians
occulta suggestione alloquit᷑ dicens. Unde
hȩc temeritatis tantȩ surrexit audacia: ut
credere audeas qͦd om̃ia relinquendo subsi-¬
stas: Alit̃ te creator condidit: atq alit̃ tu
te ipse disponis. Ualentiorẽ te robustiorẽq
faceret: si sequi te sua uestigia cũ mopiae
necessitate uoluiss&. Annon pleriq & t̃re¬

Expanded text:
aebeat, et tamen internam rectitudinem non inflectat? aebeat, et tamen internam rectitudinem non inflectat? Haec interim blandiens insinuat, et seorsum jam in negotio terreno quod providet peccati laqueos occultat. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, quia perniciosa ejus consilia auditori suo consulentis vocis suavitate blandiuntur. Alius quoque non solum decrevit terrena commoda non quaerere, sed etiam cunctis quae possidet renuntiare ut in discipulatu coelestis magisterii tanto se liberior exerceat, quanto et expeditior redditus, ea quae possidentem premere poterant deserens calcat. Hujus cor hostis insidians occulta suggestione alloquitur, dicens: Unde haec temeritatis tantae surrexit audacia, ut credere audeas quod omnia relinquendo subsistas? Aliter te creator condidit, atque aliter tu teipsum disponis; valentiorem te robustioremque faceret, si sequiste sua vestigia cum inopiae necessitate voluisset. An non plerique et terre
Abbreviated transcription (Latin):
utilitate m̃tẽ mulceat. & absconsa iniqͥtate
corrumpat. Quȩ aꝑtꝰ in cunctis ostendimꝰ¬
si pauca breuit̃ consilioꝵ argum̃ta panda¬
mus. Ecce enĩ quidã reb content᷑ ꝓpriis
decreuit nullis mundi huiꝰ occupationib
implicari: ualde formidans quietis suȩ cõ¬
moda ꝑdert: & ualde despiciens cũ pecca¬
tis lucra cumulare. Ad hc̃ hostis callidꝰ
ueniens ut intentionẽ bonȩ deuotionis sub¬
ruat: quasi utilitatis consiliũ submini¬
strat. dicens. Ea quidẽ quȩ st̃ in p̃senti
sufficiunt: s his deficientib qͥd acturꝰ es.
si etiã post hȩc nulla ꝓuident᷑: Adsunt
quȩ ad p̃sens impendenda sunt filiis. s
tam̃ paranda sunt quȩ seruent᷑. Deesse po¬
test citius etiam qͦd. ẽ. si sollicitudo ꝓuida
cess& parare qͦd deest Annon & t̃rena po¬
test actio ꝑagi. & tam̃ in actione culpa
declinari: quatinꝰ & extĩora stipendia p̃¬

Expanded text:
utilitate mentem mulceat, et absconsa iniquitate utilitate mentem mulceat, et absconsa iniquitate corrumpat. Vet. si pauca breviter consiliorum ejus argumenta pandamus. Ecce enim quidam rebus contentus propriis, decrevit nullis mundi hujus occupationibus implicari, valde formidans quietis suae commoda perdere, et valde despiciens cum peccatis lucra cumulare. 1068 Ad hunc hostis callidus veniens, ut intentionem bonae devotionis subruat, quasi utilitatis consilium subministrat, dicens: Ea quidem quae habes, in praesenti sufficiunt, sed his deficientibus quid acturus es? Si enim post haec nulla providentur, adsunt quae ad praesens impendenda sunt filiis, sed tamen paranda sunt quae serventur. Deesse potest citius etiam quod adest, si sollicitudo provida cesset parare quod deest. An non et terrena potest actio peragi, et tamen in actione culpa declinari, quatenus et exteriora stipendia pr
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ hȩc eadẽ consilia exis fistulis cõparant᷑.
eris quippe fistulȩ sonoris aptari cantib so¬
lent. Quȩ admotȩ aurib. dũ blandũ carm̃
subtilit̃ concinunt: int̾iora m̃tis in ext̾iora
delectationis trahunt: &dũ dulce ẽ qͦd
aurib sonant. uirilitatẽ cordis in uolupta¬
tis fluxu debilitant: cũq auditꝰ ad delecta¬
tionẽ trabit᷑. sensus a statu suȩ fortitudiniᷤ
eneruat᷑. Ita quoq astuta eiꝰ consilia dũ qͣsi
blanda ꝓuisione consulunt. cor a forti inten¬
tione ꝑuercunt: & dũ dulcia resonant. ad
noxia cor inclinant. Quasi gͦ exis st̃ fistu
lȩ. quȩ dũ libent̃ audiunt᷑ ab int̾̃na inten¬
tione animũ in extioris uitȩ delectatione
deiciunt. Hoc enĩ beẽmoth iste magnoꝑe ad
exequendã deceptionẽ satagit: ut dũ ꝑuer¬
sitatis suȩ consiliũ quasi utile ostendit. sua¬
uit̃ ualeat sonare qͦd dicit: qͥtinꝰ & ostensa

Expanded text:
id est haec eadem consilia, aeris fistulis comparantur. id est haec eadem consilia, aeris fistulis comparantur. Aeris quippe listulae sonoris aptari cantibus solent, quae admotae auribus dum blandum carmen subtiliter concinunt, interiora mentis in exteriora delectationis trahunt; et dum dulce est quod auribus sonant, virilitatem cordis in voluptatis fluxu debilitant. Cumque auditus ad delectationem trabitur, sensus a statu suae fortitudinis enervatur. Ita quoque astuta ejus consilia dum quasi blanda provisione consulunt, cor a forti intentione invertunt; et dum dulcia resonant, ad noxia inclinant. Quasi ergo aeris fistulae sunt, quae dum libenter audiuntur, ab interna intentione anidejiciunt. Hoc enim Behemoth iste magnopere ad exsequendam deceptionem satagit, ut dum perversitatis suae consilium quasi utile ostendit, suaviter valeat sonare quod dicit, quatenus et ostensa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto uidit: qͦd posse indulgeri p̃uidit. S
cũ in dubiis constringim᷑. utilit̃ minimis
subdimur. ne in magnis sine uenia peccemꝰ.
Ita plerũq neruoꝵ behemoth istius ꝑplexitas
soluit᷑: dũ ad uirtutes maximas ꝑ cõmissa
lȩ eris. Qd ꝑossa behemoth istius. nisi consi¬
lia designantur: Nam sicut in ossib posi¬
tio eorporis roburq subsistit: ita in fraudu¬
lentis consiliis tota se eiꝰ malicia erigit. Neq
enim ui quẽpiã p̃mit: s calliditate pestife¬
rȩ ꝑsuasionis int̾ficit. Et rursũ sicut ossa
quia irrigant medullȩ confortant: ita eiꝰ
consilia ꝑspiritalis naturȩ potentiã infusa
ingenii subtilitas roborat. Hoc uͦ testiculi
eus ab ossib. id ẽ. suggestiones a consiliis
distant: qͦd ꝑ illas aꝑte noxia inserit ꝑ hȩc
autẽ quasi ex bono consulens. ad culpã tra¬
hit. Per illas pugnando suꝑat: ꝑ hȩc uelut
consulendo supplantat. Unde & bene eiꝰ ossa

Expanded text:
profecto vidit, quod posse indulgeri praevidit. Sed profecto vidit, quod posse indulgeri praevidit. Sed quum in dubiis constringimur, utiliter minimis subdimur, ne in magnis sine venia peccemus. § 5. Itaque plerumque nervorum Behemoth istius perplexitas solvitur, dum ad virtutes maximas per commissa er ossa Behemoth istius, nisi consilia designantur? Nam sicut in ossibus positio corporis roburque subsistit, ita in fraudulentis consiliis tota se ejus malitia erigit. Neque enim vi quempiam premit, sed calliditate pestiferae persuasionis interficit. Et rursum, sicut ossa quae irrigant medullae confortant, ita ejus consilia per spiritalis naturae potentiam infusa ingenii subtilitas roborat. Hoc vero testiculi ejus ab ossibus, id est suggestiones a consiliis, distant, quod per illas aperte noxia inserit, per haec autem quasi ex bono consulens ad culpam trahit, per illas pugnando superat, per haec velut consulendo supplantat. Unde et bene ejus ossa,
Abbreviated transcription (Latin):
machinationũ illius quasi quo laxant᷑ ut
relinquant: eomagis implicant᷑ ut teneañ.
Est tam̃ qͦd ad destruendas eius uersutias
utilit̾ fiat: ut cũ mens int̾ minora & ma¬
xima peccata constringit᷑. si om̃ino nullꝰ
sine peccato euadendi aditus pates. mino¬
ra semꝑ eligant᷑: qͥa & qui muroꝵ undiq
ambitu ne fugiat claudit᷑ ibi se in fuga p̃ci¬
pitat. ubi breuior murus inuenit᷑. Et paulꝰ¬
eũ qͦsdã in eccła incontinentes aspicers. con¬
cessit minima: ut maiora declinar&. diceis:
ꝓpt̃ fornicationẽ aut̃ unusqͥsq suã uxorem
habeat. Et quia tẽ solũ coniuges in ãmixti¬
one sine culpa sunt cũ ñ ꝓ explenda libidine.
s ꝓ suscipienda ꝓle miscent᷑: ut hoc etiã quod
concesserat sine culpa qͦmuis minima ñ ẽẽ
monstrars. ilico adiunxit. Hoc autem dico
sed̃m indulgentiã: ñ scd̾m imꝑiũ. Non enĩ
est sine uicio qͦd ignoscit᷑: & ñ p̃cipit᷑. Peccatũ

Expanded text:
machinationum ejus quasi quo laxantur 1067 ut machinationum ejus quasi quo laxantur 1067 ut relinquant, eo magis implicantur ut teneant.Est tamen quod ad destruendas versutias utiliter fiat, ut cum mens inter minora et maxima peccata constringitur, si omnino nullus sine peccato evadendi aditus patet, minora semper eligantur: quia et qui murorum undique ambitu ne effugiat clauditur, ibi se in fuga praecipitat, ubi brequum quosdam in ecclesia incontinentes adspiceret, concessit minima, ut majora declinarent, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque uxorem suam habeat. Et quia tunc solum conjuges in admixtione sine culpa sunt, quum non pro explenda libidine, sed pro suscipienda prole miscentur, ut hoc etiam, quod concesserat, sine culpa quamvis minima non esse monstraret, illico adjunxit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium. Non enim est sine vitio, quod ignoscitur, non praecipitur. Peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
miis agnoscens. uult adeptȩ sublimitatis
locũ deserere: s timet ne grauiꝰ delictũ sit
suscepti gregis custodiã reliquisse. Uult
suscepti gregis curã gerere: s formidat ne
deterior culpa sit regimina pastoralis gr̃ȩ
empta possidere. Per honoris gͦ ambitum.
ligatũ culpa hinc inde se conspicit. Esse qͥp
pe sine reatu criminis neutrũ uids: si aut
susceptus semel grex relinquit᷑. aut rursũ
saera actio secularit̃ empta teneat᷑. Vndi¬
q metuit. & suspectus latꝰ om̃e ꝑtimescit.
ne aut stans in empto regimine ñ digne lu¬
geat qͦd ñ etiam deserens em̃dat: aut certe¬
regim̃ deserens dũ aliud flere nitit᷑. rursũ
aliud de ipsa gregis destitutione cõmittat.
Quia gͦ behemoth iste ita in explicabilib no¬
dis ligat. ut plerumq mens in dubio ad¬
ducta unde se a culpa soluere nitit᷑. inde
culpa artius astringat᷑: recte dr̃. nerui te¬
sticuloꝵ enis ꝑplexi sunt. Argum̃ta nãq

Expanded text:
miis agnoscens, vult adeptae sublimitatis miis agnoscens, vult adeptae sublimitatis locum deserere, sed timet ne gravius delictum sit suscepti gregis custodiam reliquisse; vult suscepti gregis curam gerere, sed formidat ne deterior culpa sit regimina pastoralis gratiae empta possidere. Per honoris ergo ambitum ligatum pe sine reatu criminis neutrum videt, si aut susceptus semel grex relinquatur, aut rursum sacra actio saeculariter empta teneatur. Undique metuit et suspectus latus omne pertimescit, ne aut stans in empto regimine non digne, lugeat quod non etiam deserens emregimen deserens, dum aliud flere nititur, rursus aliud de ipsa gregis destitutione committat. Quia ergo Behemoth iste ita inexplicabilibus nodis ligat, ut plerumque mens in dubium adducta, unde se a culpa solvere nititur, inde in culpa arctius astringatur, recte dicitur. Nervi testiculorum ejus perplexi sunt. Argumenta namque
Abbreviated transcription (Latin):
quęsierat. suo iudicio supponat. Aꝑte gͦ
iste ꝑ indiscretionis suȩ uiciũ ꝑplexis testi¬
culoꝵ nerius astringit᷑. qͥa ut obtẽperais
aut certe ñ obtemperans. in culpa trans¬
gressionis ligat᷑. Studebat ꝓprias uolun¬
tates frangere: & curat eas etiã contẽpto
priore solidare. Decreuit mundũ fundi¬
tus relinquere: & ad curas mundi uel ex
aliena uoluntate cõpellit᷑ redire. Perplexi
itaq nerui sunt: cũ sic nos argum̃ta hostis
illigant. ut culparũ nodi quo quęruntur
solui. durius astringat. Alius pensare
pondus honoris eccłastici negligens. ad lo¬
cũ regiminis p̃miis ascendit: s quia om̃e
qͦd hic emin& plus merorib afficit᷑. qͣm ho-¬
norib gaud&: dũ cortribulatione p̃mitur.
ad memoriam culpa reuocat᷑: dol&q se
ad laborẽ cũ culpa ꝑuenisse: & quã sit ini¬
quũ qͦd admiserit. ex ipsa fractꝰ difficulta¬
te cognoscit. Reum se igit᷑ cũ impensis pre¬

Expanded text:
quaesierat suo judicio supponat. Aperte ergo quaesierat suo judicio supponat. Aperte ergo iste per indiscretionis suae vitium perplexis testiculorum nervis astringitur, quia aut obtemperans, aut certe non obtemperans, in culpa transgressionis ligatur. Studebat proprias voluntates frangere, et curat eas etiam contempto priore solidare. Decrevit mundum funditus relinquere, et ad mundi curas vel ex aliena voluntate compellitur redire. Perplexi itaque nervi sunt, cum sic nos argumenta hostis illigant, ut culparum nodi quo quaeruntur solvi, durius astringant. 38. Alius pensare pondus honoris ecclesiastici negligens, ad locum regiminis praemiis ascendit. Sed quia omne quod hic eminet plus moeroribus afficitur quam honoribus gaudet, dum cor tribulationibus premitur, ad memoriam culpa revocatur, doletque se ad laborem cum culpa pervenisse, et quam sit iniquum quod admiserit ex ipsa fractus difficultate agnoscit. Reum igitur se cum impensis prae
Abbreviated transcription (Latin):
adulterii simul & homicidii particeps fi
at. Prodere trepidat: ne reatꝰ se ꝑiurii
obstringat. Ferplexis gͦ testiculoꝵ neruis
ligatꝰ. ẽ: qui in quãlib& partem declinet.
metuit ne a transgressionis contagio lib̾
ac ꝑ om̃ia frangere ꝓprias uoluntates qͦ¬
rens. alieno se subdere regimini appetit:s
eum qui sibi ad dm̃ p̃esse debeat minus
cauta inquisitione discernit Cui fortasse
is qui sine iudicio eligit᷑. cũ pree̾e̾ iã cȩꝑit
agi quȩ dĩsunt ꝓhib&: quȩ mundi st̃ uib&.
Pensans itaq subditꝰ. uel quȩ sit culpa inobȩ¬
dientiȩ. uel qͦd contagiũ secularis uitȩ .&
obȩdire trepidat. & ñ obȩdire formidat: ne
aut obȩdiens dm̃ in suis p̃ceptis deserat.
aut rursũ ñobȩdiens dm̃ in electo priore
contẽpnat: & aut illicitis obtẽꝑans. hoc qͦd
ꝓ dõ appetiit contra dm̃ exercear: aut rur¬
sum ñ obtemperans. cũ quẽ suũ iudicem

Expanded text:
adulterii simul et homicidii particeps fiat; adulterii simul et homicidii particeps fiat; et prodere trepidat, ne reatu se perjurii obstringat. Perplexis ergo testiculorum nervis ligatus est, quia in quamlibet partem declinet, metuit ne a transgressionis contagio liberatque per omnia frangere proprias voluntates quaerens, alieno se subdere regimini appetit, sed eum qui sibi apud Deum praeesse debeat minus cauta inquisitione discernit. Cui fortasse is qui sine judicio eligitur, cum praeesse jam coeperit, agi quae Dei sunt prohibet, quae mundi sunt jubet. Pensans itaque subditus vel quae sit culpa inobedientiae, vel quod contagium saecularis vitae, et obedire trepidat, et non obedire formidat, ne aut obediens Deum in suis praeceptis deserat, aut rursum non obediens Deum in electo priore contemnat; et aut, illicitis obtemperans, hoc quod pro Deo appetit contra Deum exerceat, aut rursum, non obtemperans, eum quem suum judicem
Abbreviated transcription (Latin):
fera argum̃ta machinationũ. Per ipsa
quippe calliditatis suȩ uires erigit: &¬
fluxa mortaliũ corda corrũpit. Testes eiꝰ
sunt suggestiones prauȩ quib in m̃tis cor¬
ruptione feruescit: atq in constuprata
anima iniqui oꝑis ꝓlem gignit. S horũ
testiculoꝵ nerui ꝑplexi st̃: qͥa suggestionũ
illius argum̃ta implicatis adinuentioni¬
b alligant᷑: ut plerosq ita peccare faci¬
ant. quatinꝰ si fortasse peccatũ fugere ap¬
petunt. hoc sine alio peccati laqueo non
euadant: & culpã faciant dũ intant: ac
nequaqͣm se ab una ualeant soluere. ni¬
si in alia consentiant ligari. Quod meliꝰ
in ȩuuangło dñs dũ alios in agro. alios
dit: liquido satis facimꝰ. si singła ex singłis
sibi uitam ducenti. qͦd secreta illiꝰ omni si¬
lentio contegat. se iure iurando constring̃.
s is cui iuratũ ẽ. adulteriũ ꝑpetrare cog-¬
noscit᷑. ita ut etiã maritũ adulterȩ occide¬
re conet᷑. Is aut̃ qui iusiurandũ p̃buit. ad

Expanded text:
fera argumenta machinationum . Per ipsa quippe calliditatis suae vires erigit, et fluxa mortalium corda corrumpit . Testiculi ejus sunt suggestiones pravae, quibus in mentis corruptione fervescit, atque in construprata anima iniqui operis prolem gignit. Sed horum testiculorum nervi perplexi sunt, quia suggestionum illius argumenta implicatis inventionibus illigantur, ut plerosque ita peccare faciant, quatenus si fortasse peccatum fugere appetant, hoc sine alio peccati laqueo non evadant; et culpam faciant dum vitant, ac nequaquam se ab una valeant solvere, nisi in alia consentiant ligari. Vet. XIX.in Evangelio Dominus dum alios in agro, alios dit; liquido satisfacimus, si singula ex singulis sibi vitam ducenti quod secreta illius omni silentio contegat se jurejurando constringit; sed is cui juratum est adulterium perpetrare cognoscitur, ita ut etiam maritum adulterae occidere conetur. Is autem qui jusjurandum praebuit ad
Abbreviated transcription (Latin):
bebit fluuiũ & ñ mirabit᷑. & habet fidu¬
ciã qͦd influat iordanis in os eiꝰ. Qd hoc
loco fluuii nomine. nisi humani generis
decursio designat᷑: Que uelut a fontis¬
sui origine nascendo surgit: s quasi ad¬
ima defluens moriendo ꝑtransit. Qui au¬
tem signant᷑ appellatione iordanis: nisi¬
hii qui iã imbuti st̃ sacram̃to baptismatiᷤ:
Quia enim redemptor nr̃ in hoc flumine bap¬
tirari dignat᷑. ẽ: eius nomine debent bapti
tati om̃s exprimi. in qͦ hoc ipsũ contigit sa¬
cram̃tũ baptismatis inchoari. Na gͥ be¬
hemoth a mundi origine exortũ uix pau¬
cis electis euadentib. humanũ genus in
uma defluens. usq ad redẽptionis tẽpora
quasi quendã in se fluuiũ traxit: bene nẽ
post mediatoris aduentũ qͦsdã qui recte

Expanded text:
bebit fluvium et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus. - Quid hoc loco fluvii nomine, nisi humani generis decursio designatur? Quae velut a sui fontis origine nascendo surgit, sima defluens moriendo pertransit? Qui autem signantur appellatione Jordanis, nisi qui jam imbuti sunt sacramento baptismatis? Quia enim Redemptor noster in hoc flumine baptizari dignatus est, ejus nomine debent omnes baptizati exprimi, in quo hoc ipsum contigit sacramentum baptismatis inchoari. Quia igitur Behemoth iste a mundi origine exortum, vix paucis electis evadentibus, humanum genus in ma defluens usque ad redemptionis tempora quasi quemdam in se fluvium traxit, bene nunc post Mediatoris adventum quosdam qui recte
Abbreviated transcription (Latin):
uacui remanent. locũ behemoth isti. tibi¬
apud se requiescere debeat. p̃bent. Unde
& in ęuuangło ueritas dicit. qͦd sp̃c exiens qͥ¬
in locis aridis. & in inaquosis requiẽ ñ in¬
uenit. quia domũ qͣm reliquerat uacuam.
scopisq mundatã repꝑit. hanc multiplici¬
or intrauit. Qa enĩ fluxa fit t̾ra quȩ in¬
fundit᷑. loca arentia atq inaquosa st̃ cor-¬

Expanded text:
vacui remanent, locum Behemoth isti, vacui remanent, locum Behemoth isti, apud se requiescere debeat tribuunt. Unde et in Evangelio Veritas dicit quod spiritus exiens in locis aridis et inaquosis requiem non invenit; quia domum quam reliquerat vacuam scopisque mundatam reperit, hanc multiplicior intravit. Quia enim fluxa fit terra quae infunditur, loca arentia et inaquosa sunt cor
Abbreviated transcription (Latin):
quid aliud appellatione calami. nisi m̃tes
secłariũ tẽporali głe deditȩ designantur:
Qui tanto apud sems ipsos intͦ manes st̃. qͣn¬
to alti& nitidi exterius ostendunt᷑: qͥa dũ
ad exteriorem głam ꝑsuꝑficiẽ defluunt.
nulla intus firmitate solidant᷑. More qͥp¬
pe calami intꝰ quidẽ st̃ ꝑfatuitatẽ uacui. s
foris ꝑ speciẽ & ostentationẽ pulchri. Sed
qͣnto ab eis exterior gła studiosius quęrit᷑.
tanto eoꝵ corda grauiorib cogitationum
stimulis agitant᷑. Unde recte nc̃ behemoth
iste in secreto calami dormire phibet᷑. quia
quoꝵ studia ad appetitũ tẽporalis nitoriᷤᷤ
atq altitudinis cõmou&. eoꝵ corda tacituᷤ
tenet: & quasi sibupsi quietus dormit. ubi
eos quos possid& quiescere ñ ꝑmittit. Dũ
enĩ excedere cȩteros honorũ altitudine am¬
biunt: dũ more calami ꝑ nitorẽ exterioriᷤᷤ
munditiȩ iustoꝵ speciẽ quasi solidaꝵ ar¬
boꝵ corticẽ uincunt: in hoc qͦd ipsi interiꝰ

Expanded text:
quid aliud appellatione calami, nisi mentes saecularium temporali gloriae deditae designantur? Qui tanto apud semetipsos intus inanescunt, quanto alti et nitidi exterius ostenduntur, quia dum ad exteriorem gloriam per superficiem defluunt, nulla intus firmitate solidantur. More quippe calami intus sunt quidem per fatuitatem vacui, sed foris per speciem et ostentationem pulchri; sed quanto ab eis exterior gloria studiosius quaeritur, tanto eorum corda gravioribus cogitationum stimulis agitantur. Unde recte nunc Behemoth iste in secreto calami dormire perhibetur, quia quorum studia ad appetitum temporalis nitoris atque altitudinis commovet, eorum corda tacitus tenet; et quasi ipse ibi quietus dormit, ubi eos quos possidet quiescere non permittit. Dum enim excedere caeteros bonorum altitudine ambiunt, dum more calami per nitorem exterioris munditiae justorum speciem, quasi solidarum arborum corticem, vincunt, in hoc quod ipsi interius
Abbreviated transcription (Latin):
res nullas ambiunt. fauore tam̃ hominũ
laudẽ de continentia raꝑe conant᷑. Huc
gͦ behemoth montes herbas fert̃. & omneᷤᷤ
bestiȩ agri ludent ibi: quia in suꝑbor cau¬
da quilib& malignus sp̃c tanto latiꝰ pasci¬
tur. qͥnto s om̃e uiciũ de suꝑbia generat᷑¬
S qͥa audiuimꝰ quid iste behemoth comedat.
nc̃ audiamꝰ necesse. ẽ. ubi interĩ ꝑ prauum
suũ desideriũ requiescat. Seqͥt᷑ Sub ũbra¬

Expanded text:
res nullas ambiunt, favore tamen hominum res nullas ambiunt, favore tamen hominum laudem de continentia rapere conantur. Huic ergo Behemoth montes herbas ferunt, et omnes bestiae agri ludunt ibi, quia in superborum corde quilibet malignus spiritus tanto latius pascitur, quanto et omne vitium de superbia generat quia audivimus quid iste Behemoth comedat, nunc audiamus necesse est ubi Interim per pravum suum desiderium requiescat. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ctant᷑. Bestiȩ in herbis ludunt: cũ reꝓbi
spc̃ humana corda in illicitas cogitationes
ꝑtrahunt. An non ĩmundis spiritib lude¬
re .ẽ. m̃tes hominũ ad dĩ imaginẽ conditaᷤᷤ.
mͦ ficta ꝓmissione decipere: mͦ eis transi
toria gaudia quasi mansura imprimere.
mͦ mansuras pęnas quasi transitorias le-¬
uigare: Harũ ꝓculdubio bestiarũ illusi¬
onẽ ꝑtimuerat. qui dicebat. Ds̃ m̃s inte con¬
fido ñ erubescam: neq irrideant me inimi¬
ci mei. Quia gͥ suꝑbor cor ad om̃e uiciũ
praua cogitatione p̃paret᷑ recte de herbiᷤᷤ
montiũ dr̃. om̃s bestiȩ agri ludent ibi. Pro
eo enĩ qͦd suꝑbi quiq nullũ malũ cogitan¬
do p̃tereunt: nulla . ẽ. agri bestia quȩ non
nis luxuriam fugiunt: int̾ĩoris luxuriȩ ui¬
ciũ de ipsa castitate głando cõmittunt. Si
qͣndo nil auare exterius rapiunt: neqͣquã
ab illecebra auariciȩ mundi sunt: qͥa & si

Expanded text:
ctantur. Bestiae in herbis ludunt cum reprobi ctantur. Bestiae in herbis ludunt cum reprobi spiritus humana corda in illicitas cogitationes pertrahunt. An non immundis spiritibus ludere est mentes hominum ad imaginem Dei conditas, modo ficta promissione decipetoria gaudia quasi mansura imprimere, modo mansuras poenas quasi transitorias levigare? Harum procul dubio bestiarum illusionem pertimuerat, qui dicebat: Deus meus, in te confido, non erubescam; neque irrideant me inimici mei . Quia igitur superborum cor adprava cogitatione praeparetur, recte de herbis montium dicitur: Omnes bestiae agri ludent ibi. Pro eo enim quod superbi quique nullum malum cogitando praetereunt, nulla est agri bestia, quae nonnis luxuriam fugiunt, interioris luxuriae vitium de ipsa castitate gloriando committunt. Si quando nil avare exterius rapiunt, nequaquam ab illecebra avaritiae mundi sunt, quia etsi
Abbreviated transcription (Latin):
onis ordine p̃pediti. ab expletione prauorũ
operũ cessant. praua tam̃ in cogitatione mul¬
tiplicant: mͦ ut se potentiores cȩtĩs reb & bo¬
norib ostendant: mͦ ut eandẽ suã potentiã
in studio alienȩ lesionis exerceant: mͦ ut lu¬
bricis motib ducti ꝑ facta se leuia uolupta¬
tesq diffundant. Qui dũ reb diuinitꝰ ac¬
ceptis. nequaqͣm recta s praua semꝑ agere
cogitant: quid aliud faciunt. nisi suis con¬
tra dm̃ donis pugnant: Quia gͥ behemoth
iste in suꝑbor m̃tib sua sẽꝑ desideria recog¬
noscit: quasi herbas in montib inuenit: qͥ¬
b refectũ suȩ maliciȩ uentrem tendit.
grũ. nisi p̃sens scłm designat᷑: Unde de ip¬
so malignor sp̃uũ principe contra ephraim
uangłm sermo testat᷑. qui ait. ager aut̃. ẽ.
mundus. Agri gͦ bestiȩ in herbis montiũ
ludunt: quia ꝓiecta de suꝑiorib in hoc
mundo demonia. prauis suꝑbor oꝑib dele¬

Expanded text:
onis ordine praepediti, ab expletione pravorum onis ordine praepediti, ab expletione pravorum operum cessant, prava tamen in cogitatione multiplicant, modo ut se potentiores caeteris, rebus et honoribus ostendant, modo ut eamdem suam potentiam in studio alienae laesionis exerceant, modo ut, lubricis motibus ducti, per levia se facta voluptatesque dissolvant. Qui dum rebus divinitus acceptis nequaquam recta, sed prava semper agere cogitant, quid aliud faciunt, nisi suis contra Deum donis pugnant? Quia igitur Behemoth iste in superborum mentibus sua semper desideria recognoscit, quasi herbas in montibus invenit, quibus refectum suae malitiae ventrem tendit. agrum nisi praesens saeculum designatur? Unde de ipso malignorum spirituum principe contra Ephraim Evangelium sermo testatur, qui mundus . » Agri ergo bestiae in herbis montium ludunt, 1077 quia projecta de superioribus in hoc mundo daemonia pravis superborum operibus dele
Abbreviated transcription (Latin):
dine remanent. & ad diuina obsequia flec¬
ti humilit̃ dedignant᷑: ꝓ eo qͦd uxta desi¬
deriũ antiqui hostis praua cogitare ac ꝑpe¬
trare ñ desinunt. recte hoc loco de beemoth
dr̃ huic montes herbas fert̃. Elati namq¬
huius secłi huic behemoth berbas ferunt:
quia ex eo illũ reficiunt qͦd nequit̾ oꝑant᷑.
Huic behemoth herbas ferunt: qͥa suas illi
offerunt fluxas & lubricas uoluntates.
Erunt enĩ ait apłs homines seipsos amantes.
Quor descriptionẽ complexus. ẽ. dicens: uolup¬
tatũ amatores magis qͣm dĩ. Quȩ. ẽ. gͦ her¬
ba montiũ. nisi uoluptas fluxa. quȩ ex corde
gignit᷑ suꝑboꝵ: Qui nisi dm̃ suꝑbiendo con¬
tẽpnerent: neqͣqͣm tot lubrica lasciuiendo
penetrarent. Quib nimirũ herbis behe
moch iste pascit᷑: quia in eis pęnam ȩternȩ
mortis esuriens. cor ꝑditis morib satiatur.
Suꝑbi enĩ huiꝰ scł̃i s si qͣndo suꝑnȩ dispensati¬

Expanded text:
dine remanent, et ad divina obsequia flecdine remanent, et ad divina obsequia flecti humiliter dedignantur, eo quod juxta desiderium antiqui hostis prava cogitare ac perpetrare non desinunt, recte hoc loco de Behemoth dicitur: Huic montes ferunt herbas. Elati namque saeculi huic Behemoth herbas ferunt, quia ex eo illum reficiunt, quod nequiter operantur, Huic Behemoth herbas ferunt, quia suas illi offerunt fluxas et lubricas voluptates. Erunt enim, ait Apostolus, homines seipsos amantes . Quorum descriptionem complexus est, dicens: Voluptatum amatores magis quam Dei . Quae est ergo herba montium, nisi voluptas fluxa, quae ex corde gignitur superborum? Qui nisi Deum superbiendo contemnerent, nequaquam tot lubrica lasciviendo perpetrarent. Quibus nimirum herbis iste Behemoth pascitur, quia in eis poenam aeternae mortis esuriens, eorum perditis moribus satiatur. Superbi enim hujus saeculi, etsi quando supernae dispensati
Abbreviated transcription (Latin):
tiei p̃dicatoris dr̃: deserto dño. quasi in mon¬
tem transiigrare suadet᷑ Rursũ ꝑ montes
apłoꝵ atq ꝓpħarũ celsitudo signat: sicut
scriptũ .ẽ. Iusticia tua sicut montes dĩ. Et
uoce pauli dr̃. ut nos efficeremur iusticia
dĩ in ipso: uel sicut iterũ uoce sꝑantis eccłȩ
psalmysta ait. Leuaui ocłos meos ad mon¬
tes: unde ueni& auxiliũ mͥ. Rursũ ꝑ mon¬
ces secłariũ potestatũ tumor exprimit᷑: de
quib psalmysta ait. Montes sicut cera flu¬
xerunt a facie dñi: qͥa multi qui priꝰ alta
rigiditate tumuerant. dõ in carne appa¬
rente magno st̃ ꝑ pęnitentiã timore lique¬
facti: uel sicut idẽ ꝓpħa iterũ dicit. ascen¬
dunt montes & descendunt campi. Pleriq
enim ꝑsecutores dñi suꝑbi contra eũ ueni¬
unt. s ab eo humiles reuertunt᷑: qͥ montes
ascendunt ꝑ tumorẽ potentiȩ: s campi de¬
seendunt plani uidelicet facti ꝑ cognitionẽ

Expanded text:
tici praedicatoris dicitur, deserto Domino quasi in montici praedicatoris dicitur, deserto Domino quasi in montem transmigrare suadetur. Rursum per montesophetarum celsitudo designatur, sicut scriptum est: Justitia tua sicut montes Dei . Et voce Pauli dicitur: Ut nos efficeremur justitia Dei in ipso . Vel sicut iterum vore sperantis Ecclesiae Psalmista ait: Levavi 1076 oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi . Rursum per montes saecularium potestatum tumor exprimitur, de quibus Psalmista ait: Montes sicut cera fluxerunt a facie Domini , quia multi qui prius alta rigiditate tumuerant. Deo in carne apparente, magno sunt per poenitentiam timore liquefacti. Vel sicut idem Propheta iterum dicit: Ascendunt montes, et descendunt campi . Plerique enim persecutores Domini superbi contra eum veniunt, sed ab eo humiles revertuntur. Qui montes ascendunt per tumorem potentiae, sed campi descendunt, plani videlicet facti per cognitionem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmontẽ testam̃tũ dĩ exprimit᷑: sicut abba¬
euc ait. Ds̃ a lybano uenis: & sc̃s de monte
umbroso & condenso. Qui enĩ uenturũ se
ꝑ testam̃ti sui paginas spondit: qͣsi inde ue¬
nit. unde uelut sub ꝓmissione se tenuit.
Quod uidelic& testam̃tũ bene mons umbro¬
sus &condensus dr̃: quia spissis allegoria¬
rum obscuritatib opacat᷑. Rursus ꝑ mon¬
tem angłs apostata designat᷑: sicut sub
babylonis regis specie de antiquo hoste p̃¬
dicatorib dr̃. Suꝑ montẽ caligosũ leuate
signũ. Predicatores qͥppe sc̃ĩ suꝑ caligosũ
montẽ signũ eleuant: qͣndo contra sathanȩ
suꝑbiam qui sepe sub nebula simulationis
abscondit᷑ uirtutẽ crucis exaltant. Rursus¬
ꝑ montẽ hereticꝰ quilib& exprimit᷑: sicut ex
uoce ȩccłe psalmysta ait. In dño confido. qͦ¬
mͦ dicitis animȩ meȩ transinigra in montẽ
sicut passer: Cũ enĩ fideli animȩ unitate
derelicta. in tum̃ti doctrina confidere bere¬

Expanded text:
montem testamentum Dei exprimitur, sicut Habacuc ait: Deus a Libano veniet, et sanctus de monte umbroso et condenso . Qui enim venturum se per testamenti sui paginas spopondit, quasi inde venit, unde velut sub promissione se tenuit. Quod videlicet testamentum bene mons umbrosus et condensus dicitur, quia spissis allegoriarum obscuritatibus opacatur. Rursum per montem angelus apostata designatur, sicut sub Babylonis regis specie de antiquo hoste praedicatoribus dicitur: Super montem caliginosum levate signum . Praedicatores quippe sancti super caligmontem signum elevant, quando contra Satanae superbiam qui saepe sub nebula simulationis absconditur, virtutem crucis exaltant. t ex voce Ecclesiae Psalmista ait: In Domino confido, quomodo dicitis animae meae, Transmigra in montem sicut passer ? Cum enim fideli animae unitate relicta, in tumenti doctrina confidere haere
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ ꝑ calamũ exprimit᷑ doctrina scriben¬
tium: ꝑ iuncũ uiriditas auditoꝵ. Rursũ
ꝑ calamũ seu certe arundinẽ m̃tis mobili¬
tas designat᷑: sicut iudeoꝵ turbis in ioħis
laude a dño dr̃ Quid existis in desertum
uidere: Harundinẽ uento agitatã: Vt
uidelics subintelligatur. ñ. Ioħs quippe

Expanded text:
diximus , per calamum exprimitur doctrina scribendiximus , per calamum exprimitur doctrina scribentium, per juncum viriditas auditorum. Rursum per calamum, seu certe arundinem, mentis mobilitas designatur, sicut Judaeorum turbis in Joannis laude a Domino dicitur: Quid existis in desertum videre? arundinem vento agitatam ? ut videlicet 1079 subintelligatur non. Joannes quippe
Abbreviated transcription (Latin):
mis tritꝰ. ac suspirior spiculis ꝑcussus fu¬
giat: & ad corda reꝓbor frigida rediens. eã
qͣm securus possideat malitiȩ umbrã qͤrat.
Quȩ ubi ab illo inueniat᷑ ostendit᷑. cũ ꝓtinꝰ
subinfert᷑. in secreto calami. In sacro eloqͥo
calami. uel arundinis appellatione aliqͦn¬
do uerbũ manens: aliqͣndo doctor peritia:
aliqͣndo mobilitas m̃tis: aliqͣndo nitor głȩ
temporalis accipit᷑. Per calamũ qͥppe uer¬
bi ȩt̃nitas demonstrat᷑. cũ uoce patris ꝑ psal¬
mystã dr̃. Lingua mea calamus scribȩ uę¬
locit scribentis. Quia enĩ qͦd loquimͦ tran¬
sit. qͦd scribimus ꝑman&: lingua patris.
scribȩ calamus dr̃: quia ab eo. ẽ uerbũ illiꝰ
coet̃nũ. ac sine transitu generatũ. Rursũ
ꝑcalamũ. scriptor doctrina exprimitur.
cubilib in quib  dracones habitabant pͥriꝰ.
orietur uiror calami & iunci. Qua nimi¬
rũ sententia sicut in hoc oꝑe longe suꝑiꝰ

Expanded text:
mis territus, ac suspiriorum spiculis percussus fumis territus, ac suspiriorum spiculis percussus fugiat, et ad corda reproborum frigida rediens, eam quam securus possideat malitiae umbram quaerat. Quae ubi ab illo inveniatur ostenditur, cum protinus subinfertur: In secreto calami. Vet. IV. 7. Calami do verbum manens, aliquando doctorum peritia, aliquando mobilitas mentis, aliquando nitor gloriae temporalis accipitur. Per calamum quippe Verbi aeternitas designatur, cum voce Patris per Psalmistam dicitur: Lingua mea calamus scribae velociter scribentis . Quia enim quod loquimur transit, quod scribimus permanet, lingua Patris scribae calamus dicitur, quia ab eo est Verbum illi coaeternum, ac sine transitu generatum. Rursum per calamum scriptorum doctrina exprimitur, cubilibus in quibus dracones prius habitabant, orietur viror calami et junci . Qua nimirum sententia, sicut in hoc opere longe superius
Abbreviated transcription (Latin):
mortis opprimit: quia de antiquo hoste
scriptũ. ẽ. nom̃ illi mors. Umbra gͦ mortis
st̃oms reꝓbi: quia illius nequitiã elationis
imitant᷑: eiusq imaginẽ quasi umbra expri¬
munt: dũ eius in se malitiȩ similitudinẽ
trahunt. Qui electos dĩ oꝑiunt: dũ contra
illos in atrocitate ꝑsecutionis tẽporaliter
conualescunt. Hoc aute loco umbra nequi¬
tiȩ torpor accipit᷑: in qua iste behemoth dor-¬
mit: quia contra corda caritate calentia.
sollicitus uigilat. In frigidis autẽ m̃tib
securus iacet. Dormire enĩ in scõꝵ cordib
non potest: quia & si qͣndo se in eis ad breue
mom̃tũ collocat. ipse eũ desiderior. cȩlestiũ
ȩstus fatigat: & quasi totiens ut recedat
pungit᷑. quotiens ab eis amore intimo ad
ȩt̃na suspirat᷑. Tantȩ eum uoces excitant.
qͣntȩ ex illor m̃tib sc̃ȩ cogitationes ad cȩlũ
clamant. Unde fit ut bonarũ actionũ ar¬

Expanded text:
mortis opprimit, quia de antiquo hoste mortis opprimit, quia de antiquo hoste scriptum est: Nomen illi mors . Umbra ergo mortis sunt omnes reprobi, quia illius nequitiam elationis imitantur; ejusque imaginem quasi umbram exprimunt, dum ejus in se malitiae similitudinem trahunt. Qui electos Dei operiunt, dum contra illos in atrocitate persecutionis temporaliter convalescunt. Hoc autem loco umbra nequitiae torpor accipitur, in qua iste Behemoth dormit, quia contra corda charitate calentia sollicitus vigilat, in frigidis autem mentibus securus jacet. Dormire enim in sanctorum mentibus non potest, quia et si quando se in eis ad breve momentum collocat, ipse eum desideriorum coelestium aestus fatigat, et quasi toties ut recedat pungitur, quoties ab eis amore intimo ad aeterna suspiratur. Tantae eum voces excitant, quantae ex illorum mentibus sanctae cogitationes ad coelum clamant. Unde fit ut bonarum actionum ar
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Vnde & uoce eiusdẽ ueritatis dr̃. Ha
bundauit iniquitas: & refrigescet caritas
multoꝵ. Unde primus homo post culpã
int̃ arbores paradysi ad aurã post meridi¬
em absconsus inuenit᷑. Quia enĩ meridia¬
num caritatis calorẽ ꝑdiderat: iã sub pec¬
cati umbra quasi sub frigore aurȩ torpe
bat. Iste igitur behemoth quia in illis quasi
quandã requiẽ inuenit quos a ueri solis ar¬
dore subtrahendo frigidos facit: sub um¬
bra dormire ꝑhuibet᷑. Nũ nũqͣm uͦ ꝑ umbrã.
si tam̃ cũ adiectione mortis ponat᷑. uel mors
carnis exprimit᷑: uel quilib&. reꝓbi qui anti¬
qui hostis tenebras studio prauȩ oꝑationis
imitant᷑. Vnde uoce martyrũ ꝑ psalmystã
dr̃. Humiliasti nos in loco afflictionis: &
oꝑuit nos umbra mortis. Umbra enĩ mor
tis electos dĩ opprimit: cũ mors carnis qͦ
imago mortis ȩt̃nȩ. ẽ ab hac eos uita disiun¬
git: quia sicut illa a dõ animã. ita hȩc ab
anima sẽparat corpus. Uel certe umbra eoᷤ

Expanded text:
dit. Unde et voce ejusdem Veritatis dicitur: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Unde 1078 primus homo post culpam inter arbores paradisi ad auram post meridiem absconsus invenitur . Quia enim meridianum charitatis calorem perdiderat, jam sub peccati umbra quasi sub frigore Iste igitur Behemoth quia in illis quasi quamdam requiem invenit, quos a veri solis ardore subtrahendo frigidos facit, sub umbra dormire perhibetur. Nonnunquam vero per umbram, si tamen cum adjectione mortis ponatur, vel mors carnis exprimitur, vel quilibet reprobi, qui antiqui hostis tenebras studio pravae operationis imitantur. Unde voce martyrum per Psalmistam dicitur: Humiliasti nos in loco afflictionis, et cooperuit nos umbra mortis . Umbra enim tis electos Dei opprimit, cum mors carnis, quae imago mortis aeternae est, ab hac eos vita disjungit; quia sicut illa a Deo animam, ita haec ab anima separat corpus. Vel certe umbra eos
Abbreviated transcription (Latin):
acsi dicat. ab ȩstu desiderior carnaliũ sub
aduentꝰ illius ꝓtectione requieui. Rursum
ꝑ umbram recedente caritate torpor frigi¬
dȩ m̃tis exprimit᷑. sicut de peccante homine
scriptũ. ẽ. quia secutꝰ. ẽ. umbrã. Calorẽ enĩ
caritatis fugiens. ueritatis solẽ homo dese

Expanded text:
Ac si dicat: Ab aestu desideriorum carnalium sub Ac si dicat: Ab aestu desideriorum carnalium sub adventus illius protectione requievi. Rursum per umbram recedente charitate, torpor frigidae mentis exprimitur, sicut de peccante homine scriptum est, quia secutus est umbram . Calorem enim charitatis fugiens, veritatis solem homo
Abbreviated transcription (Latin):
Obumbratio in sacro eloquio. aliqndo incar¬
natio dñi. ponit᷑. uel m̃tis refrigeriũ. fer¬
uore carnaliũ cogitationũ. Unde &. appel¬
latione umbrȩ ex suꝑna ꝓtectione hoc ipsũ
refrigeriũ cordis insinuari sol&. Aliqͣndo
uͦ umbra recedente caritate. torpor frigi¬
dȩ m̃tis accipit᷑. Nam qͦd dñica incarna¬
tio seruata ueritate hystoriȩ. obumbrati¬
onis appellatione signet᷑: angłicus sermo
testat᷑ qui ad mariam dicit. uirtus altissi¬
mi obumbrabit tͥ. Quia enĩ umbra non
alit̃ exprimit᷑ nisi ꝑ lum̃ & corpꝰ uirtus ei
altissimi obumbrauit: quia in eiꝰ ut̃o lux ur¬
corporea. corpus sumpsit: ex qua uidelicet
obumbratione om̃e in se refrigeriũ m̃tis
accepit. Quod rursũ ꝑ umbrã ex suꝑna
ꝓtectione refrigeriũ cordis exprimit᷑ ficut
psalmysta ait. sub umbra alarũ tuarũ ꝓte¬
ge me: uel sicut sponsa in canticis canticor
aduentũ sponsi p̃stolata p̃nuntiat dicens.
sub umbra illius qͣm desideraueram sedi:

Expanded text:
ndo incarnatio Domini ponitur, vel mentis refrigerium a fervore carnalium cogitationum, unde appellatione umbrae ex superna protectione hoc ipsum refrigerium cordis insinuari solet. Aliquando vero umbra, recedente charitate, torpor frigidae mentis accipitur. Nam quod dominica incarnatio servata veritate historiae, obumbrationis appellatione signetur, angelicus sermo testatur, qui ad Mariam ait: Virtus Altissimi obumbrabit tibi . Quia enim umbra non aliter exprimitur, nisi per lumen et corpus, virtus ei Altissimi obumbravit, quia in ejus utero lux incorporea corpus sumpsit. Ex qua videlicet obumbratione omne in se refrigerium mentis accepit. Rursum per umbram ex superna protectione refrigerium cordis exprimitur, sicut Psalmista ait: Sub umbra alarum tuarum protege me . Vel sicut sponsa in Canticis canticorum adventum sponsi praestolata praenuntiat, dicens: Sub umbra illius quem desideraveram sedi .
Abbreviated transcription (Latin):
tur. & tam̃ int̃ actionẽ quȩ bona ostendit᷑.
tilitatis agit. qui in se mundiciam uitae
custodit: si ꝑ intentionẽ infimã. more
behemoth huius. inueniendũ se in terra
nr̃ agat. insinuat: nc̃ qͦmͦ p̃ualeat innote¬
scat: ut calliditatis eius nequitia quo aꝑ¬
tius cognoscit᷑. facilius suꝑet᷑. Sequit᷑.¬

Expanded text:
tur, et tamen inter actionem, quae bona ostenditur, tur, et tamen inter actionem, quae bona ostenditur, id itaque utilitatis agit, qui in se munditiam vitae custodit, si per intentionem infimam in ore leonis hujus inveniendum se in terra noster agat insinuat, nunc quomodo praevaleat innotescat, ut calliditatis ejus nequitia quo apertius cognoscitur, eo facilius 1058 su
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. uidi impios sepultos: qui etiã cũ adui¬
uerent in loco scõ erant: & laudabant᷑ in
ciuitate quasi iustor oꝑm. Na multife¬
num sunt. s tam̃ sc̃itatis fauore uallanͦ:
bene quidã sapiens indicat dicens. transi
hospes: & orna m̃sã. Transeundo namq
hospes ornare m̃sam dr̃: quia si ad altare
& de ostentatione scĩtatis eiꝰ laus altaris
extenditur: & ipse tam̃ apud dñm in nu¬
mero cuuũ ñ habet᷑. Aliis eiꝰ opinio ꝓfic̃:
& tam̃ a dõ extraneus ipse ꝑtransit. Men¬
sam itaq transeundo decorauit: qͥa stare
ad saera noluit. qui ꝑ om̃e qͦd agere stu¬
duit. ad humanas laudes m̃te decurrit.
Quia gͦ ñnulli mundã qͥdẽ uitã ꝑstudium
ducunt. s ex illa intꝰ placere ñ appetunt:
recte & esca eiꝰ electa dr̃. & tam̃ fęnũ sicut
bos comedere behemoth iste ꝑhibet᷑. Quasi
enĩ ante os behemoth istiꝰ mundũ fȩnũ
in terra atq in infimis iacet: cũ & uita
quasi innocens ꝑ mandator custodiã agi-¬

Expanded text:
. Vidi impios sepultos, qui etiam cum aduiuerent, in loco sancto erant et laudabantur in ciuitate quasi iustorum operunum sunt, sed tamen sanctitatis favore vallantur, bene quidam sapiens indicat, dicens: Transi, hospes, et orna mensam . Transeundo namque hospes ornare mensam dicitur, quia si ad altare  de ostentatione sanctitatis ejus laus altaris extenditur, et ipse tamen apud Deum in numero civium non habetur. Aliis ejus opinio proficit, et tamen a Deo extraneus ipse pertransit. Mensam itaque transeundo decoravit, quia stare ad sacra noluit qui per omne quod agere studuit ad humanas laudes mente decurrit. Quia ergo nonnulli mundam quidem vitam per studium ducunt, sed ex illa intus placere non appetunt, recte et esca ejus electa dicitur, et tamen fenum sicut bos comedere Behemoth iste perhibetur. Quasi enim ante os Behemoth istius mundum fenum in terra atque in infimis jacet, cum et vita quasi innocens per mandatorum custodiam agi
Abbreviated transcription (Latin):
dũ cuncta quia simul fecerit constat:
didit: dũ moyses ex dierũ mutatione uari¬
ante distrincte creata describit. Qđ tam̃
citiꝰ agnoscimꝰ si ipsas causas originũ sub¬
tilit̃ indagamus. Rerũ quippe substantia
simul creata. ẽ: s simul species formata ñ
est. Et qͦd simul extitit ꝑ substantiã mate¬
riȩ: ñ simul apparuit ꝑspeciẽ formȩ. Cũ
cnĩ simul factũ celũ t̾raq describit᷑: simul
spiritalia atq corporalia. simul qͥcqͥd de cȩlo
orit᷑. simul factũ qͥcqͥd de tra ꝓducit᷑ indi¬
celo facta phibent᷑. s qͦd qͥrto die ꝓcessit in
specie. primo die in celi substantia extitit
ꝑ conditionẽ. Primo die creata terra dr̃ &
tẽio arbusta condita. & cuncta t̾rȩ uiren¬
tia describunt᷑: s hoc qͦd die t̃cio se in spe¬
ciem ꝓtulit. nimirũ primo in ipsa de qua
ortũ. ẽ. trȩ substantia conditũ fuit. Hinc . ẽ.
qͦd moyses & distincte ꝑ dies singłos con¬

Expanded text:
dum cuncta quia simul fecerit constat? dum cuncta quia simul fecerit constat? didit, dum Moyses sex dierum mutatione variante distincte creata describat . Quod tamen citius agnoscimus, si ipsas causas originum subtiliter indagamus. Rerum quippe substantia simul creata est, sed simul species formata non est, et quod simul exstitit per substantiam materiae non simul apparuit per speciem formae. Cum enim simul factum coelum terraque describitur, simul spiritalia atque corporitur, simul factum quidquid de terra producitur, indicoelo facta perhibentur, sed quod quarto die processit in specie primo die in coeli substantia exstitit per conditionem. Primo die creata terra dicitur, et tertio arbusta condita, et cuncta terrae virentia describuntur; sed hoc quod die tertio se in specie protulit, nimirum primo die in ipsa de qua ortum est terrae substantia conditum fuit. Hinc est quod Moyses distincte per dies singulos con