comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
num excusent mala que agunt: et qͣsi ꝑ sub¬
ditorum uitam. mortiferam tegant. negligen¬
tiam. Uñ illic mulier filium quia extinx̃ pro¬
pͥum: quesiuit alienum. S tam̃ ueram matiẽ
salomonis gladius inuenit: quia uidelicet cuiꝰ
fructus uiuat. uł cuiꝰ int̾eat. extremo examine
ira districti iudicis demonstrat. Ubi ⁊ illud est
sollert̃ intuendum. qd̾ inuens filius pͥus din¬
di precipit᷑: ut soli pꝰmodum matri reddatur.
Quia in hac uita quasi partiri conce. dit᷑ uita
discipłi: dum exilla ñ numquam alt̾ apd̃ deum
meritum. alt̾ uero ap̃ homines laudem habere
diñ metuit: qͥa ar rogantes magistri icaritatis
ignau. si plenissimũ nom̃ laudis exalienis disci¬
pulis consequi nequeunt. eorum uitam crude¬
liter insequunt᷑. In uidia enim face succensi:
nolunt aliis uuiere. qͦs se conspiciunt ñ posse
possidere. Uñ illic ꝑuersa mulier clamat nec m̃s
sit. necistius. Ut eñi diximus. qͦs sibi obsequi

Expanded text:
num excusent mala quae agunt, et quasi per subnum excusent mala quae agunt, et quasi per subditorum vitam mortiferam tegant negligentiam. Unde illic mulier filium quia exstinxit proprium, quaesivit alienum. Sed tamen veram matrem Salomonis gladius invenit, quia videlicet cujus fructus vivat, vel cujus intereat, extremo examine ira districti judicis demonstrat. Ubi et illud est solerter intuendum, quod vivens filius prius dividi praecipitur, ut soli postmodum matri reddatur, quia in hac vita quasi partiri conceditur vita discipuli, dum ex illa nonnunquam alter apud Deum meritum, alter vero apud homines laudem habere di non metuit, quia arrogantes magistri et charitatis ignari, si plenissimum nomen laudis ex alienis discipulis consequi nequeunt, eorum vitam crudeliter insequuntur. Invidiae enim face succensi, nolunt aliis vivere, quos se conspiciunt non posse possidere. Unde illic perversa mulier clamat. Nec meus sit, nec istius . Ut enim diximus, quos sibi obsequi
Abbreviated transcription (Latin):
non pascitur. qñ auerbi sui rectitudine praua
cassum bona audiunt. cum exmagistri uitio
operum exempla destrunt᷑: recte subiungitur.
Et progenies mea eradicetur. Doctoris eñi proge
mes eradicatur: qñ is qui ꝑ uerbum nascitur.
pȩxemplum necatur. Quia quam lingua uigi¬
lans gignit: uite negligentia occidit: Neq n.
torpenti nob ẽ. m̃te transeundum: qđ apud
salomonẽ mulier filium quem iugilans lac¬
tare consueuerat. dormiens int̾emit. Quia ni¬
mir̃ magistri uigilantes quidem scientia. s
uita dormientes. auditores suos qͦs ꝑuigilias
predica predicationis nutriunt. dum qd̃ di¬
cunt facere neglegunt: ꝑsominũ torporis occi¬
dunt: et neglegendo opprimunt. qͦs alere uer¬
borum lacte uidebant᷑. Uñ plerumq dum
ipsi reprehensibilit̾ uiuunt. et habere discipu¬
los uite laudabilis nequeuunt: alienos uͥ. ad¬
trahere conantur: quatinus dum bonos se
habere sequates ostendunt. apd̃ iuidicia homi¬

Expanded text:
non pascitur, quando a verbi sui rectitudine prava non pascitur, quando a verbi sui rectitudine prava cassum bona audiunt, cum ex magistri vita operum exemplo destruuntur, recte subjungitur: Et progenies mea eradicetur. nies eradicatur quando is qui per verbum nascitur per exemplum necatur, quia quem lingua vigilans gignit, vitae negligentia occidit. Neque enim torpenti nobis est mente transeundum quod apud Salomonem mulier filium, quem vigilans lactare consueverat, dormiens interemit , quia nimirum magistri vigilantes quidem scientia, sed vita dormientes, auditores suos quos per vigilias praedicationis nutriunt, dum quod dicunt facere negligunt, per somnum torporis occidunt, et negligendo opprimunt quos alere verborum lacte videbantur. Unde plerumque dum ipsi reprehensibiliter vivunt, et habere discipulos vitae laudabilis nequeunt, et alienos sibi attrahere conantur, quantenus dum bonos se habere sequaces ostendunt, apud judicia homi
Abbreviated transcription (Latin):
ra roboratur. Et exiens foras inoꝑib uinci uix p̃¬
ualet: quia ipsam intꝰ membroꝵ dominam mẽ¬
tem captuani tenet. Quia uero uir sc̃s suꝑiora
omĩa subconditione intulit. si hec umqm ꝑpetͣ
uerit sententia se maledictionis astringit dicens.
Seram et alius comedat: et progenies mea eradi¬
cetur. More sacrii eloquii serere dicimus: uerba
uite predicare. H ĩc z enim ꝓpħa ait. Beati qui
seminatis suꝑ om̃s aquã d cẽ qͥppe eccl̃e p̃dicatores¬
qͣsi celestis panĩ gͣna tͣdidert̃. Comedere aut̃ ẽ: boni
operib saciari. Uñ ꝑsemet ipsam: uentas dicit.
Meus cib ẽ. ut faciam uoluntatem eius qui misit
me. Si ergo ea que p̃tulit. facere pret̾ misit: ait.
seram et alius comedat. Acsiaꝑte dicat. Quod os
meum loquit᷑: ñ ego s alter operetur. P̾dicator
quippe. qui a suis uocib morib discrepat:. ieiunꝰ
sent qd̃ alius manducat: quia suo semine ip̃e

Expanded text:
ra roboratur; et existens foris in operibus, vinci vix prra roboratur; et existens foris in operibus, vinci vix praevalet, quia ipsam intus membrorum dominam mentem captivam tenet. Quia vero vir sanctus superiora omnia sub conditioaverit, sententia se maledictionis astringit dicens: VERS. 8. Seram, et alius comedat, et progenies mea eradicetur. - More sacri eloquii serere dicimus, verba vitae praedicare. Hinc etenim propheta ait: « Beati qui seminatis super omnes aquas . » Comesi coelestis panis grana, tradiderunt. Comedere autem est bonis operibus satiari. Unde per semetipsam Veritas dicit: Meus cibus est ut faciam voluntatem ejus qui misit me . Si ergo ea quae protulit facere praetermisit, ait: Seram, et alius comedat. Ac si aperte dicat: Quod os meum loquitur, non ego, sed alter operetur. Praedicator quippe 686 qui a suis vocibus moribus descrepat, jejunus serit quod alius manducet, quia suo semine ipse
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscerem: nec uidendo umquam securꝰ sũ
que concupiui. Dicat ergo si seuitus ẽ. oculus
meus cor meum: quia et siquid unquam illi¬
citum mẽs eiꝰ ut indelicet humana concepit altioriꝰ
discipline magiftio constrictos sequi se ꝑ inlicita.
sibiq famulari oculos noluit. pensemus ad hec cõ¬
scientias nrãs: et quanti culminis uir iste fuerit:
ex nr̃icordis deiectione uideamus. Ecce siqua illicita
aliquando cogitauit: quia ea citius intra archa¬
na cordis. gladiostĩ uigoris extinx̃. ꝑuenire illa us¬
q ad oꝑa non ꝑmisit. Uñ ut p̃misimꝰ: illico sub¬
subuinxit. Et simmanib meis adhesit macula.
Qñ eñ macula inmanib idẽ. culpa accionib in¬
hereret. quam censura discipline non sinebat in
cogitatione proficere: Neq enim culpa adopus
prodire ꝑmutitur: si initus ubi nascitur extingu¬
atur. Si autem temptationi incorde nascenti fes¬
tine non resistit᷑: hac ea dem qua nutritur mo¬

Expanded text:
concupiscerem, nec videndo unquam secutus sum concupiscerem, nec videndo unquam secutus sum quae concupivi. Dicat ergo: Si secutus est oculus meus cor meum, quia et si quid unquam illicitum mens ejus, ut videlicet humana, concepit, altioris disciplinae magisterio constrictos sequi se per illicita sibique famulari oculos noluit. Pensemus ad haec conscientias nostras, et quanti culminis vir iste fuerit, ex nostri cordis dejectione videamus. Ecce si qua illicita aliquando cogitavit, quia ea citius intra arcana cordis gladio sancti vigoris exstinxit, pervenire illa usque ad opera non permisit. Unde, ut praemisimus, illico subjungit. Et si in manibus meis adhaesit macula. Quando enim macula in manibus, id est culpa actionibus inhaeret, quam censura disciplinae non sinebat in cogitatione proficere? Neque enim culpa ad opus prodire permittitur, si intus ubi nascitur exstinguatur. Si autem tentationi in corde nascenti festine non resistitur, hac eadem qua nutritur mo
Abbreviated transcription (Latin):
cus concupiscentia dominat᷑ et in lecebratꝰ am¬
mus adusus suos sensus corporeos famulari mo¬
re tirannidis exigit suisq uoluptatib oculos
seruire compellit. atq utita dicam. fenestras
luminis ad tenebras aꝑit. cecitatis. Uñ scĩui¬
ri. cum sinistra pulsari delectatione se senti¬
unt. ipsa ꝑque forme species admentem in¬
greditur discipline magist̾io lumina restrin¬
gunt: ne praue cogitationi uisio lenocinata
famuletur. Que si umquam subtilit̾ custodiri
neglegitur: cogitationis inmundicia protmus
ad oꝑationem transit. Uñ et mox subditur. Et¬
iciens qd̃ plerumq praua cogitatio ꝑoculos
ueniat admentem: paulosuꝑuis dixit. Pepi¬
gi fed̃ cum oculis meis: necogitarem quidem
de uirgine. ꝑ pendens etiam qd̾ ñ nunquam in
mente oritur. s huic oborte oculi ꝑ uerse famu¬
lantur: ait. Si secutus ẽ. oculus m̃s cormeum.
Ac siaꝑte dicat. Nec passim uidere uolui que

Expanded text:
cus concupiscentia dominatur, et illecebratus anicus concupiscentia dominatur, et illecebratus animus ad usus suos sensus corporeos famulari more tyrannidis exigit, suisque voluptatibus oculos servire compellit, atque, ut ita dicam, fenestras luminis ad tenebras aperit caecitatis. Unde sancti viri cum sinistra pulsari delectatione se sentiunt, ipsa per quae formae species ad mentem ingreditur disciplinae magisterio lumina restringunt, ne pravae cogitationi visio lenocinata famuletur. Quae si unquam subtiliter custodiri negligitur, cogitationis immunditia protinus ad operationem transit. Unde et mox subditur: sciens quod plerumque prava cogitatio per oculos veniat ad mentem, paulo superius dixit: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Perpendens etiam quod nonnunquam in mente oritur, sed huic obortae oculi perverse famulantur, ait: Si secutus est oculus meus cor meum. Ac si aperte dicat: Nec passim videre volui quae
Abbreviated transcription (Latin):
gilatiori se circumspectione custodiunt: quan¬
to se pulsari sinistris motib uł transitorie dedignã¬
tur. Uñ ad huc subditur. Si secutus ẽ. oculus meus
cormeum. Ecce iterum ꝑint̾ioeis iungoris custodi-¬
am ad extĩorum menbrorum disciplinam red̾.
ut siquid fortasse cormlicitum concupisceret
pressus ꝑdiscipline magist̾ium oculus uidere
recusaret Sicut enim sepe temptatõ per ocłos
tͣhit᷑. sic ĩnũꝙͣ. c̃cepta intͥnsecꝰ cõpellit sibi extͥnsecꝰ
oculos de seruire. Nam pleiumq resquelibet
innocenti mente respicit᷑: s ipso conspectu
animus concupiscentie gladio confoditur.
Non enum ut exempli causa iam diximus. da
uid urie comugem. iõ studiose respexit. quia cõ¬
cupierat: s potius id̃o concupuit. quia incau¬
te respexit. fĩt uero recte retributionis examine
ut qui ext̃iori neglegenter utitimri int̾iorioculo
non in iuste cecatur. Sepeautem iam intunse¬

Expanded text:
gilantiores se circumspectione custodiunt, quangilantiores se circumspectione custodiunt, quanto se pulsari sinistris motibus vel transitoriae delecta. Sequitur: Si secutus est oculus meus cor meum. - Ecce iterum per interioris vigoris custodiam, ad exteriorum membra disciplina redit, ut si quid fortasse cor illicitum concupisceret, pressus per disciplinae magisterium oculus videre recusaret. Sicut enim saepe tentatio per oculos trahitur, sic nonnunquam concepta intrinsecus compellit sibi extrinsecus oculos deservire. Nam plerumque res quaelibet innocenti mente respicitur, sed ipso conspectu animus concupiscentiae glNon enim, ut exempli causa jam diximus, 685 David Uriae conjugem ideo studiose respexit, quia concupierat, sed potius ideo concupivit quia incaute respexit. Fit vero rectae retributionis examine ut qui exteriori negligenter utitur, interiori oculo non injuste caecetur. Saepe autem intrinse
Abbreviated transcription (Latin):
scire me faciat. Ac si patent̃ fateatur dicens.
Quantum adhumane uite modum nulla in
me rep̃hendenda iam uideo: s nisi mediator
d̃i ⁊ hominum cum subtilioris uite p̾ceptis ap¬
pareat: q̃uantum ad huc auera simplcitate
discrepem non cognosco. Rectus uero ordo ser¬
uatur: si pͥus inuanitate. et pꝰ modum pes
indolo festinasse dicitur. Uanitas quippead
leuitatem dolus uero admaliciam ꝑtinet.
Et plerumq non nulli adquedam pꝰ malicio¬
sa ꝑueniunt: quia prius leuia non declinat.
nr̃a cogitatio. uiam rectitudinis ꝑ consensũ
relinquit erroris. Quasi uero tot gressus extͣ
uiam ponimus: quot ꝑuersis desideriis. ce¬
lestis uite delectatione se paramur. Ut enĩ pre¬
fatisumus. adhuc carnis corruptibił ponde
ie. p̃grauati ne quaquam ualemꝰ sic uiuere.
ut nilla nos possit culpe delectatio pulsare.
S aliud ẽ. nolentem tangi: aliud consentien¬
remanimum perum. Sc̃i aut̃ uiri tanto ui¬

Expanded text:
scire me faciat. Ac si patenter fateatur, dicens: scire me faciat. Ac si patenter fateatur, dicens: Quantum ad humanae vitae modum, nulla in me reprehendenda jam video; sed nisi Mediator Dei et hominum cum subtilioris vitae praeceptis appareat, quantum adhuc a vera simplicitate discrepem, non cognosco. Rectus vero ordo servatur, si prius in vanitate, et postmodum pes in dolo festinasse dicatur. Vanitalevitatem, dolus vero ad malitiam pertinet. Et plerumque nonnulli ad quaedam post malitiosa perveniunt, quia prius levia non declinant.nostra cogitatio iter rectitudinis per sensum relinquit erroris. Quasi vero tot gressus extra viam ponimus, quot perversis desideriis coelestis vitae delectatione separamur. Ut enim praefati sumus, adre gravati nequaquam valemus sic vivere, ut nulla nos possit culpae delectatio pulsare. Sed aliud est nolentem tangi, aliud consentientem animum perimi. Sancti autem viri tanto vi
Abbreviated transcription (Latin):
aspicicientes mauctorem ficd̃i.⁊ consũmatorẽ
iħm. qui proposito sͥ gaudio sustinuit crucem
confusione contempta. Ad hoc itaq dominus
a pparuit. incarne: ut humanam uitam ammo¬
nendo excitaret: exempla prebendo accender:
moriendo redimeret: resurgendo repararet.
Eum ergo nulla inse beatus iob iure redar¬
guenda repperit. ad excedente m omĩa redem¬
ptoris uitam mentis oculos tendit. ut in illa
cognoscat. ipse quid minus habeat. cum dic̃.
Siambulaui inuanitate. et festinauit in dolo
pes meus: appendat me instatera iusta: isciat
ds simplicitatem meam. Ac sia ꝑte dicat. Si qͣ
uiquam leuiter. si qua ꝑnitiose perpetra¬
ui: d̾i⁊ hominum mediator appareat ut ineiꝰ
uita cognoscam. an ego ueracit̾ simplex fui.
Qui enim ut diximus suorum temporum ui¬
res excesserat inediatorẽ dĩ ⁊ hominum quere¬
batint in illo pensatus agnosceret. si uitam simpli¬
cem uere tenuiss:. Dicat ergo. Appendat me insta¬
tera iusta: et sciat ds simplicitatem meam: quodẽ.

Expanded text:
cientes in auctorem fidei et consummatorem Jesum, qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta . Ad hoc itaque Dominus apparuit in carne, ut humanam vitam admonendo excitaret, exempla praebendo accenderet, moriendo redimeret, resurgendo repararet. Cum ergo nulla in se beatus Job jure redarguenda reperit, ad excedentem omnia Redemptoris vitam mentis oculos tendit, ut in illa cognoscat ipse quid minus habeat, cum dicit: Si ambulavi in vanitate, et festinavit in dolo pes meus, appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Ac si aperte dicat: Si qua unquam leviter, si qua perniciose perpetravi, Dei et hominum Mediator appareat, ut in ejus vita cognoscam an ego veraciter simplex fuerim. Qui enim, ut diximus, suorum temporum viros excesserat, Mediatorem Dei et hominum quaerebat, ut in illo pensatus agnosceret si vitam simplicem vere tenuisset. Dicat ergo: Appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Quod est
Abbreviated transcription (Latin):
prehendunt. Nectam̃ hac dere iam gaudia secu-¬
ritatis sumunt: quia ab illo seuideri conside¬
rant. qui ineis et illa uidet. que uidere ipsi in se¬
met ipsis nonualent. Et quidem beatus iob ꝑfec¬
tionis uitam inter ueteres  tenuit: s quia¬
euis intentio adredemptoris aduentum pro¬
phetico sp̃u erumpit. in illius preceptis pensat
ip̃e quam multa deꝑfectione minus habeat. Uñ &

Expanded text:
prehendunt. Nec tamen hac de re jam gaudia secuprehendunt. Nec tamen hac de re jam gaudia securitatis sumunt, quia ab illo se videri considerant qui in eis et illa videt quae videre ipsi in semetipsis non valent. Et quidem beatus Job perfectionis vitam inter veteres tenuit; sejus intentio ad Redemptoris adventum prophetico spiritu erumpit in illius praeceptis, pensat ipse quam multa de perfectione minus habeat. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
et caritatẽ. et fidem. et minist̾ium. ⁊ pacientiam.
tuam: et oꝑa tua nouissima plura priorib. S
habeo aduersum te: quia ꝑmittis mulierem ie¬
Rabel. que sedicit ꝓpħas docere. et seduce seruos
meos. ⁊ fornicari et mandueare ydolotitum Pcce
bona memorat nec tam̃ resecanda mala sine pe¬
nitentia relaxat: quia scilicet sic singulorum
uias considerat. sic gressus enumerans peniat.
ut sibtili examine perpendat. uł quantum qͥsq
ad bona proficiat. uł quantum ad mala de uiãs.
sus prouectib contradicat. Increm̃tum quippe
meritorum quod bone uite studiis augetur ple¬
rumq mali admixtione retrahitur: et bonum
quod animus opando construit. hoc mala alia¬
ꝑtrahendo ꝑuertit. Uñ sancti uiri tanto subtili se
cogitatione constringunt: quanto a suꝑno iudice
districtius considerari se conspiciunt. Mentem
quippe discutiunt. inuenire siquadeliquerint
querunt:. ut tanto fiant ir rep̃hensibiles iudici
quanto semer ipsos cotulie et sine cessatione re¬

Expanded text:
et charitatem et fidem: et ministerium et patientiam tuam: et opera tua novissima plura prioribus. Sed habeo adversum te: quia permittis mulierem Gezabel: que se dicit prophetam docere: et seducere servos meos, et fornicari, et manducare idolothytum . Ecce bona memorat, nec tamen resecanda mala sine poenitentia relaxat, quia scilicet sic singulorum vias considerat, sic gressus enumerans pensat, ut subtili examine perpendat vel quantum quisque ad bona proficiat, vel quantum ad mala devians suis profectibus contradicat. Incrementum quippe meritorum, quod bonae vitae studiis augetur, plerumque mali admistione retrahitur; et bonum quod animus operando construit, hoc alia perpetrando pervertit. Unde sancti viri tanto se subtilius in cogitatione constringunt, quanto a superno judice districtius considerari conspiciunt. Mentem quippe discutiunt, invenire si qua dereliquerint quaerunt, ut tanto fiant irreprehensibiles judici, quanta semetipsos quotidie et sine cessatione re
Abbreviated transcription (Latin):
Inquib effundebatur. aqua: ut cum uenis¬
sent greges ad bibendum. ante oculos habe¬
rent uirgas. et in aspectu earum conciperent.
factumq ẽ. ut inipso calore coitus. oues intue¬
rentur uirgas: et parerent maculosa et uaria
et diuerso colore resꝑsa. Qͥd est enĩ uͥgas uirideᷤ.
amiglalinã. atq ex platanis. añ ocłos gregũ po

Expanded text:
in quibus effundebatur aqua, ut cum venisin quibus effundebatur aqua, ut cum venissent greges ad bibendum, ante oculos haberent virgas, et in aspectu earum conciperent. Factumque est ut in ipso calore coitus oves intuerentur virgas, et parerent maculosa et varia, et diverso colore respersa . Quid est enim virgas virides, amygdalinas, atque ex platanis ante gregum o
Abbreviated transcription (Latin):
N tellectus sacru eloquii. inter textum ⁊ mi¬
nift̾ium tanta est libratione pensandus: ut utri¬
usq partis lanee moderata. hunc neq numie diꝰ¬
cussionis pondus premat:. neq rursus tor por
incurie uacuum relinquat. M ulte qui ppe eiꝰ
sententie tanta allegoriarum conceptione
sunt grauide: ure quisquis eas ad solam tene¬
re historiam nititur: eatum noticia ꝑsuamin¬
curiam pͥuetur. A son nulle uero ita ext̾iorib
preceptis inseruiunt: ut siquis eas subtilius
penetrare desiderat. intus quidem nichil inueni¬
at: s hoc sibictiam quod foras locuntur. ab¬
scondat. U ñ bene quoq narratione historica: ꝑ
significationem dicitur. Tollens iacob uirgas
populeas uirides. ⁊ amigdalinas. et explatanis
exparte decorticauit eas: detractisq corticib¬
in hisque spoliata fuerant candor apparuit.Il¬
lauero que integͣ erant: uiridia ꝑmanserut.
atq in hunc modum: color effectus ẽ. uarius.
Ubi et subditur. Posuitq eas inca nalibus

Expanded text:
ntellectus sacri eloquii inter textum et mysterium tanta est libratione pensandus, ut utriusque partis lance moderata, hunc neque nimiae discussionis pondus deprimat, neque rursum torpor incuriae vacuum relinquat. Multae quippe ejus sententiae tanta allegoriarum conceptione sunt gravidae, ut quisquis eas ad solam tenere historiam nititur, earum notitia per suam incuriam privetur. Nonnulla vero ita exterioribus praeceptis inserviunt, ut si quis eas subtilius penetrare desideret, intus quidem nihil inveniat, sed hoc sibi etiam quod foris loquuntur abscondat. Unde bene quoque narratione historica per significationem dicitur: Tollens Jacob virgas populeas virides et amygdalinas et ex platanis, ex parte decorticavit eas, et reliin his quae exspoliata fuerant candor apparuit; illa vero quae integra erant viridia permanserunt, atque in hunc modum color effectus est varius . Ubi et subditur: Posuitque eas in canalibus
Abbreviated transcription (Latin):
quam a medio cuncta que appetunt conce¬
duntur. Dantur autem reprobis bona que
in hac uita appetunt: quia et desperatis egris
omne quod desiderant non negatur. ꝑpen-¬
dant igitur iusti que sinit mala que iniquĩ ꝑma¬
nent:⁊ nequaquam eorum felictati in uide¬
ant que ꝑcurrit. Quid ẽ. enim qđ de eorum
gaudiis admirentur quando & ipsi ꝑ iter as
Perum ad salutis patriam. ⁊ illi quasi per
amena prata adfoueam tendunt:dicat ergo
nir iustus. Nunquid ñ ꝑdicio ẽ. iniquo et alie¬
natio operantib iniquitatem: Quod uidelie
alienationis uerbum durius sonaret: si hoc
inter preᷤ ĩ sue lingne uoce tenuiss. Quod . R.
a pud nos alienatio. hoc apud hebreos anathe¬
ma dicitur. Tunc ergo alienatio erit repbis
cum ab hereditate districti iudicis seanathe¬
ma ẽẽ. conspicuint: quia hic eum ꝑuersis
morib contempserunt. Noreant igitur iniqui
aflore et̃ne hereditatis alieni iusti uero semet¬

Expanded text:
aquam a medico cuncta quae appetunt conceaquam a medico cuncta quae appetunt conceduntur. Dantur autem reprobis bona quae in hac vita appetunt, quia et desperatis aegris omne quod desiderant non negatur. Perpendant igitur justi quae sint mala, quae iniquos manent, et nequaquam eorum felicitati invideant quae percurrit. Quid est enim quod de eorum gaudiis admirentur, quando et ipsi per iter 682 asperum ad salutis patriam, et illi quasi per amoena prata ad foveam tendunt? Dicatus: Nunquid non perditio est iniquo, et alienatio operantibus iniquitatem? Quod videlicet alienationis verbum durius sonaret, si hoc interpres in suae linguae voce tenuisset. Quod enim apud nos alienatio, hoc apud Hebraeos anathema dicitur. Tunc ergo alienatio erit reprobis, cum ab haereditate districti judicis se anathema esse conspiciunt, quia hic eum perversis moribus contempserunt. Floreant igitur iniqui, a flore aeternae haereditatis alieni; justi vero semet
Abbreviated transcription (Latin):
leue existimant. qͥcqͥd adu̾sũ in hac uita patiunt᷑.
Eant ergo nunc reprobi: et delectationum
suarum desideria compleant.: infinis sui dãp¬
natione sensuri sunt: quia mortem male ui¬
uiuentes amauerunt. Transitorio autem uer¬
bere affligant᷑. electi: ut a prauitate flagella
corrigant quos pat̾na pietas adhereditatẽ ser¬
uat. Nunc enĩ flagellatur iustus et uerbere dis¬
cipline corrigitur: quia ad et̾ne hereditatis pa¬
trimonium preparatur. In sius autem uolup¬
tatib relaxatur in iustũs: quia tanto ei tem¬
poralia bona suppetunt quanto et̾̃na de negã¬
tur. In iustus ad debitam mortem currens. ef¬
frenatis uoluptatib utitur: quia et uituli
qui mactandi sunt in liberis pastib reliqu¬
untur. at contra iustus ad delectatiõis tͣnsito.¬
rie iocundirate restringitur: quia⁊ nimirũ
uitulus ad laboris usum uite deputatꝰ subiu¬
go retinetur. Negantur electis inuita hac bõa
t̾rena: quia et egris quib spes uiuendiẽ. neqͣ¬

Expanded text:
leve existimant quidquid adversi in hac vita patiuntur. Eant ergo nunc reprobi, et delectationum suarum desideria compleant, in finis sui damnatione sensuri sunt quia mortem male viventes amaverunt. Transitorio autem verbere affligantur electi, ut a pravitate flagella corrigant quos paterna pietas ad haereditatem servat. Nunc etenim flagellatur justus, et verbere disciplinae corrigitur, quia ad aeternae haereditatis patrimonium praeparatur. In suis autem voluptatibus relaxtur injustus, quia tanto ei temporalia bona suppetunt, quanto aeterna denegantur. Injustus ad debitam mortem currens, effrenatis voluptatibus utitur, quia et vituli qui mactandi sunt in liberis pastibus relinquuntur. At contra justus a delectationis transitoriae jucunditate restringitur, quia et nimirum vitulus ad laboris usum vitae deputatus sub jugo retinetur. Negantur electis in hac vita bona terrena, quia et aegris, quibus spes vivendi est, nequ
Abbreviated transcription (Latin):
merat: ira sine uoce iudicio. irainuoce concilio.
ira uero in uoce atq sermone. gehenne ignib
mancipat᷑. hanc subtilitatem considerationis
enis propheta¬
enis propheta aspexerat: cum dicebat. fõr¬
tilsime magne. potens. dominus exercituũ
nom̃ tibi. magnus consilio: in conp̾hensibilis
cogitatui: cuius oculi aꝑti sunt. suꝑ om̃s uias fi¬
liorum adam. utreddas unicuiq scđm uias su¬
as. et scđ̃m fructum adinuentionum enis. Sic¬
casdem uias dominꝰ subtili examinatione conside¬
rat: ut inuno quoq nr̃m nec ea que remuneret
bona p̃tereat: nec mala que iudelicet displicent si¬
ne increpatione derelinquat. Hinc enim ẽ. quod
busdam redarguit dicens. Scio ubi habitas. ubi
sedes ẽ. satane: et tenes nom̃ meum ⁊ ñ negasti

Expanded text:
merat, ira sine voce, judicio; ira in voce, concilio; merat, ira sine voce, judicio; ira in voce, concilio; ira vero in voce atque sermone, gehennae ignibus mancipatur. Hanc subtilitatem considerationis ejus propheta aspexerat, cum dicebat: Fortissime, magne, potens Dominus exercituum; nomen tibi, magnus consilio, incomprehensibilis cogitatu, cujus oculi aperti 683 sunt, super omnes vias filiorum Adam, ut reddas unicuique secundum vias suas, et secundum fructum adinventionum ejus asdem vias Dominus subtili examinatione considerat, ut in unoquoque nostrum nec ea quae remuneret bona praetereat, nec mala, quae videlicet displicent, sine increpatione derelinquat. Hinc est enim quod busdam redarguit dsedes est Satanae, et habes nomen meum, et non negasti
Abbreviated transcription (Latin):
fratri suo: reus erit iudicio. Qui dixerit fr̃i
suo racha: reꝰ erit cõcilio. Qui dixerit fatue: re¬
usent gehenne. ignis. Racha quippe mebreo e¬
loquio. uox int̾iectionis ẽ: que quidem animũ
irascentis ostendit. nec tam̃ plenum uerbum ira¬
cundie exprumt. Prius ergo ira rep̾henditur
sine uoce: postinodum uero ira cum uoce.sed
nec dum pleno uerbo formata.Ad extremũ
quoq cum dicitur fatue ira redarguitur que
cum excessu uocis: expletur et iam ꝑfectione
sermonis. & notandum quod inira ꝑhibet re¬
um ẽẽ. iudicio: in uoce ire qd̃ ẽ. racha reum con¬
cilio: inuerbo uocis. qd̃ e. fatue. rerum gehenne.
ꝑ gradus et enim culpe: creuit ordo sententie.
Qnia inudicio adhuc causa discutitur. in con¬
cilio autem iam cause sententia definitur: in
gehenna uero ignis. ea que de concilio egredit᷑.
sententia expletur. Quia igitur humanorum ac¬
tuũ dominus subtili examinatione gressus enu¬

Expanded text:
fratri suo, reus erit judicio. Qui dixerit fratri fratri suo, reus erit judicio. Qui dixerit fratri suo: Racha, reus erit concilio. Qui dixerit: Fatue, reus gehennae ignis . Racha quippe in Hebraeo eloquio vox interjectionis est, quae quidem animum irascentis ostendit, nec tamen plenum verbum iracundiae exprimit. Prius ergo ira reprehenditur sine voce, postmodum vero ira cum voce, sed necdum pleno verbo formata; ad extremum quoque cum dicitur: Fatue ira redarguitur, quae cum excessu vocis expletur etiam perfectione sermonis. Et notandum quod in ira perhibet reum esse judicio; in voce irae, quod est racha, reum concilio; in verbo vocis quod est fatue, reum gehennae ignis. Per gradus etenim culpae crevit ordo sententiae, quia in judicio adhuc causa discutitur, in concilio autem jam causae sententia definitur, in gehenna vero ignis ea quae de concilio egreditur sententia expletur. Quia igitur humanorum actuum Dominus subtili examine gressus enu
Abbreviated transcription (Latin):
trat: Hĩc etenĩꝑ ieremiã dicit᷑. Bonas facite ui¬
as ur̃as: et studia ur̃a. Quid uero appellatione
gressuum nisi uł motus mentium: uł pro¬
uectus accipimus meritoꝵ: Quib profecto
uocib ad semet ipsam nos uĩtas uocat dicens.
uenite ad me om̃s qui laboratis et onerati estiͦ¬
Ad sequippe uenire nos dñs precipit: nmnr̃
ñgressib corporis. s ꝓuectib cordis. Ipse namq
ait. ueniet hora: quando neq inmonte hoc neq
miherosolimis adorabitis patrem. et paulopꝰ.
ueri ad oratores adorabunt patrem: inspũ et
ueritate. Nam et pater tales querit: qui ado¬
rent eum. Incorde ergo gressus insinuat: qn̾et
ut ueniamus uocat: et tam̃ motu corporis ne¬
quaquam nos ad alia transire denuntiat.Sic
autem dominus unius cuiusq considerat uias.
sic di nrimerat gressus: ut nec minutissime qͥ¬
dem cogitationes.eius idicio ac uerba tenuis¬
sima que apud nos usu uiluerunt. indiscus¬
sa remaneant. hinc et enim dicit. Qui irascit᷑

Expanded text:
tiat? Hinc enim per Jeremiam dicitur: « Bonas facite vias vestras, et studia vestra . » Quid vero appellatione gressuum, nisi motus mentium, vel profectus accipimus meritorum? Quibus profecto gressibus, ad semetipsam nos Veritas vocat dicens: « Venite ad me, omnes qui laboratis, et onerati estiAd se quippe venire nos Dominus praecipit, nimirum non gressibus corporis, sed profectibus cordis. Ipse namque ait: Veniet hora quando neque in monte hoc, neque in Jerosolymis adorabitis Patrem . Et paulo post: Veri adoratores adorabunt Patrem in spiritu et veritate, nam et Pater tales quaerit qui adorent eum . In corde ergo esse gressus insinuat, quando et ut veniamus vocat et tamen motu corporis nequaquam nos ad alia transire denuntiat. Vet. V. Sic autem Dominus uniuscujusque considerat vias, sic dinumerat gressus, ut ne minutissimae quidem cogitationes ejus judicio ac verba tenuissima, quae apud nos usu viluerunt, indiscussa remaneant. Hinc enim dicit: Qui irascitur
Abbreviated transcription (Latin):
scire nos facere: usitato nr̃e locutionis mͦ qui
letum diem dicimus. exquo contingit ut letem᷑.
hinc ẽ enim: qd̾ adabraham dominus dicit.
Nũc cognoui quod timeas d̾m. Neq enim cre¬
ator temporum quicquam cognouit extẽpore:
s cognoscere eius. ẽ. excuius libet cause emer¬
gentis aiticulo nob cognitionem prebere. Quis
uero statere nomine.nisi mediator d̾i ⁊homi¬
num designatur. inquo equa lance oĩa m̾ita nr̃a
pensantur: et incunus preceptis agnoscimus
quid innr̃a uita minus habeamus: In hac au̾
statera appendimur. quosciens adiute eius exem¬
pla prouocamur. hinc namq scriptum ẽ. Ap̃s

Expanded text:
scire nos facere, usitato nostrae locutionis modo, qui laetum diem dicimus, ex quo contingit ut laetemur. Hinc est enim quod ad Abraham Dominus dicit: Nunc cognovi quod timeas Deum . Neque enim creator temporum quidquam cognovit ex tempore; sed cognoscere ejus est ex cujuslibet causae emergentis articulo nobis cognitionem praebere. Quis vero staterae nomine nisi Mediator Dei et hominum designatur? In quo aequa lance omnia merita nostra pensantur, et in cujus praeceptis agnoscimus quid in nostra vita minus habeamus. In hac autem statera appendimur, quoties ad vitae ejus exempla provocamur. Hinc namque scriptum es
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ quem requiescet sp̃s meus: nisi suꝑ humi¬
lem. et quietum. et trementem sermones me¬
os: Aterrenis autem mentib. tanto longius
sp̃s fugit: quanto apud has quietem non inue.¬
nit. hinc est etenim: quod de quibusdam per
psalmistam dicit᷑. Contritio et infelicitas in
uiis eorum: et uam pacis non cognouerunt.
A quanimirum contritione ꝑturbationis. nos
dominꝰ reuocat: dicens. Nenite adme omnes qͥ
laboratis. et onerati estis: et ego uos reficiã. Lol¬
lite uigum meum suꝑ uos. et discite ame. quia

Expanded text:
Super quem requiescet spiritus meus, nisi super humiSuper quem requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos ? A terrenis autem mentibus tanto longius spiritus fugit, quanto apud has quietem non invenit. Hinc est enim quod de quibusdam per Psalmistam dicitur: Contritio et infelicitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt . A qua nimirum contritione perturbationis nos Dominus revocat, dicens: Venite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam; tolli
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe in se sapientiam dicit: quia alienam se. a
uera sapientia iniquis oꝑibs ostendit. Dum
enim maliciam quisq tegit in corde. ore autẽ
blandimenta exhibet: dum cogitationes suas
duplicitate. obnubilat.: dum puritatis uerba
quasi fatuitatem deuitat: dum uias simpli-¬
ces innocentiȩ declinat: quasi habere abys¬
sus dei sapientiam recusat. Et̃ quia huic mun
domentes deditȩ. presentis uitȩ curis. et
sollicitudinib ꝑturbant᷑: et. iccirco eiusdem
sapientiȩ tranquillitate ꝑfrui nequaquam
possunt: recte. subiungitur. Et mare loquit᷑:
non ẽ. mecum. Quid enim maris nomine. n¬
si secularium mentium amara inquietudo
signatur : Quȩ dum se uicissim immiciciis im¬
petunt: quasi aduersantes se undiq collidunt.
Recte etenim: mare uita scl̃arium dictt᷑. Quia
dum procellosis actionum motib concitatur :
ab int̾nȩ sapientiȩ quiete. atq stabilitate dis-¬
iungitur. Quo contra bene ꝑproph̃am dicit᷑.

Expanded text:
esse in se sapientiam dicit, quia alienam se a esse in se sapientiam dicit, quia alienam se a vera sapientia iniquis operibus ostendit. Dum enim malitiam quisque tegit in corde, ore autem blandimenta exhibet, dum cogitationes suas duplicitate obnubilat, dum puritatis verba quasi fatuitatem devitat, dum vias simplicis innocentiae declinat, quasi habere se abyssus Dei sapiedo mentes deditae, praesentis vitae curis, et sollicitudinibus perturbantur; et idcirco ejusdem sapientiae tranquillitate perfrui nequaquam possunt, recte subjungitur: Et mare loquitur: Non est mecum. Quid enim maris nomine isi saecularium mentium amara inquietudo signatur? Quae dum se vicissim inimicitiis impetunt, quasi adversantes se undae collidunt. Recte etenim mare vita saecularium dicitur, quia dum procellosis actionum motibus concitatur, ab internae sapientiae quiete atque stabilitate disjungitur. Quo contra bene per prophetam dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
natur exterius sapiens uideri. De hac abys
so: ꝑioħem dicitur. Uidi angl̃m descentem
de cȩlo. habentem clauem abissi: et cathenã
magnam in manu sua. Et apprehendit. dracho-¬
nem serpentem antiquum. qui ẽ. diabolus
et sathanas: et ligauit. eum ꝑannoᷤᷤ mille.
et missit in abissum: et clausit et signauit.
suꝑ illum: ut non seducat ampluis gentes.
donec consummentur mille. auni. Millenario¬
enim numero. non quantitatem temꝑis:. sed
uniu̾sitatem qua regnat. eccl̃ia designauit.
Antiquus autem serpens. ligatus cathena
in abissum mittitur: quia religatus a bonoꝵ.
cordib. apud reproborum mentes reclusus.
eis atrotius dominat᷑. Qui paulopost quoq: de
puteo abissi educi describitur: quia de iniquo¬
rum cordib. nunc occulte seuientib. tunc
accepta contra eccł̃iam potestate. iniuim aꝑ-¬
te ꝑsecutionis erumpit. hȩc itaq abissus in
qua nunc diabolus seruatur occultus. non

Expanded text:
natur exterius sapiens videri. De hac abysso natur exterius sapiens videri. De hac abysso per Joannem dicitur: Vidi angelum descendentem de coelo, hamagnam in manu sua, et apprehendit draconem, serpentem antiquum, qui est diabolus et Sathanas, et ligauit eum per annos mille, et misit eum in abyssum, et clausit et signauit super illum, ut non seducat amplius gentes, donec consummentur mille aetenim numero non quantitatem temporis, sed universitatem, qua regnat Ecclesia, designavit. Antiquus autem serpens ligatus catena in abyssum mittitur, quia religatus a bonorum cordibus, apud reproborum mentes reclusus, eis atrocius dominatur. Qui paulo post quoque de puteo abyssi educi describitur, quia de iniquorum cordibus nunc occulte saevientibus, tunc accepta contra Ecclesiam potestate, in vim aperte persecutionis erumpet. Haec itaque abyssus, in qua nunc diabolus servatur occultus, non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdentes. in minuis lȩtantur. hinc petrus
eandem prauorum stulticiam reprehendit: di¬
cens. Uoluntatem existimantes dei: delicias
comquinationis et maculȩ. Hinc salomon ait.
Risum deputaui errorem: et gaudio dixi. Qͥa
frustra deciꝑis: Dicat itaq uir sanctꝰ de sapien¬
tia. Nec inuenitur in terra suauit uiuentium.
Quia nimirum qui in hoc mundo suauiter ui¬
uunt: ita adhuc stulti sunt. ut hoc ipsum qͦq
nesciant. unde. ceciłunt. Sequit᷑. Abissus dicit:¬
non est in me. Quid hoc loco abyssum. nisi cor.¬
da hominum uocat: Quȩ et ꝑlapsum flui¬
da: et ꝑduplicitatis sunt caliginem tenebro¬
sa. Quȩ nimirum abyssus. non ẽẽ. in se. hanc sa¬
pientiam profitetur: quia iniqua mens dum
esse sapiens carnalit̃ appetit : stultam se ad spi-¬
ritalia ostendit. Nam quia teste. paulo. sapien¬
tia huiꝰ mundi. stulticia ẽ. ante deum: tanto
quisq amplius intus stultus sit. quanto co-¬

Expanded text:
perdentes, in minimis laetantur. Hinc Petrus perdentes, in minimis laetantur. Hinc Petrus eamdem pravorum stultitiam reprehendit, dicens: Voluptatem existimantes diei delicias, coinquinationis et maculae . Hinc Salomon ait: Risum deputavi errorem, et gaudio dixi: Quid frustra deciperis . Dicat itaque vir sanctus de sapientia: Nec invenitur in terra suaviter viventium, quia nimirum qui in 588 hoc mundo suaviter vivunt ita adhuc stulti sunt, ut hoc ipsum quoque nesciant, unde ceeiderunt. Sequitur: CAPUT XLI sapiunt.---Quid hoc loco abyssum nisi corda hominum vocat? quae et per lapsum fluida et per duplicitatis sunt caliginem tenebrosa. Quae nimirum abyssus non esse in se hanc sapientiam profitetur, quia iniqua mens dum esse sapiens carnaliter appetit, stultam se ad spiritalia ostendit. Nam quia, teste Paulo, Sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum , tanto quisque amplius intus stultus fit, quanto co
Abbreviated transcription (Latin):
consolari animam meam. Acsi aꝑte. dicat. Qui
de temꝑalium amissione. non lugeo: de temꝑaliũ
tanquam sinos audientes ista. diceremus: quid
igitur queris: qui consolari in his quȩ mundi ft̃
renuis: Ilico adiecit. Memor fui dei: et delecta¬
tus sum. Acsi aꝑte dicat. Terrenarum rerum me.
nec abunclantia refouet: actoris autem mei quẽ.
adhuc uidere non ualeo. uel sola memoria delec¬
tat. hec est igitur amaritudo sapientum: quia
dum spe inalta erecti sunt. nullis hic gaudiis
animum sternunt. Hnic enum scͥptum ẽ. Cor sa¬
pientium ubi tͥsticia ẽ: et cor stultorum leticia¬
ubi lȩticia. hinc iacobus dicit. Miseri estote et
et lugete. et plorate: risus uester in luctum con-¬
uertatur. et gaudium in merorem. Hinc ꝑ semet.¬
ipsam ueritas attestat᷑ dicens. Beati qui lugent:
qm̃ ipsi consolabuntur. Inueniri ergo sapientia.¬
in eorum terra non potest qui suauiter uuiunt:
quia tanto uerius stulti sunt. quanto maiora

Expanded text:
consolari animam meam. Ac si aperte dicat: Qui consolari animam meam. Ac si aperte dicat: Qui temporalium amissionem non lugeo, de temporaliutanquam, si nos audienigitur quaeris, qui consolari in his quae mundi sunt renuis? illico adjecit: Memor fui Dei, et delectatus sum . Ac si aperte dicat: Terrenarum rerum me nec abundantia refovet, auctoris autem mei quem adhuc videre non valeo. vel sola memoria delectat. Haec est igitur amaritudo sapientiam, quia dum spe in alta erecti sunt, nullis hic gaudiis animum sternunt. Hinc enim scriptum est: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia . Hinc Jacobus dicit: Miseri estote, et lugete, et plorate, et risus vester in luctum convertatur, et gaudium in moerorem . Hinc per semetipsam Veritas attestatur, dicens: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur in eorum terra non potest, qui suaviter vivunt, quia tanto verius stulti sunt, quanto majora
Abbreviated transcription (Latin):
stare potiusset. Peusauit. ubi ẽẽt: et quo deesset.
ingemuit. Proiectumq se auultu oculorum dei
doluit: quia in comꝑatione lucis intinȩ. graui¬
ores senserdit exilii sui tenebras quas tolerabat.
hinc est quod ad animum suum ex presenti ui-¬
ta. nullius gr̃am consolationis admittit: dicñs.
Negaui consolari animam meam. Nlam plerunq
huius seculi diuites. solent mentis dedio affecti.
bona temꝑaliter accepta conspicere: et tͥstici-¬
am delinire. Cum enim merore. quodam tan-¬
gi se sentiunt: equos aspiciunt. auri argentiq
sui uascula contemplantur: predia circũeunt.
Cunq ꝑhȩc temꝑalia oculos libent̃ trahunt: obor¬
tum animȩ merorem iuncunt. Unde. eis in euuan¬
gelio ueritaᷤ dicit. Ue. nob̃ diuitib: qui habetis
consolationem ur̃am. S sanctus uir qui hoc lu¬
get. quia ab int̃nis gaudiis cecidit. consolatio¬
nem de temꝑalib non admituit: dicens. Negaui

Expanded text:
stare potuisset; pensavit ubi esset, et quo deesset stare potuisset; pensavit ubi esset, et quo deesset ingemuit; projectumque se a vultu oculorum Dei doluit, quia in comparatione lucis intimae graviores senserat exsilii sui tenebras quas tolerabat Vet. XXVII. Hinc est quod ad animum suum ex praesenti vita nullius gratiae consolationem admittit, dicens: Negavi consolari animam meam . Nam plerumque hujus saeculi divibona temporaliter accepta conspicere, et tristitiam delinire. Cum enim moerore quodam tangi se sentiunt, equos aspiciunt, auri, argentique sui vascula contemplantur, praedia circumeunt, cumque per haec temporalia oculos libenter trahunt, obortum animae moerorem vincunt. Unde eis in Evangelio Veritas dicit: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram. Sed sanctus vir, qui hoc luget, quod ab aeternis cecidit, consolationem de temporalibus non admittit dicens: Negavi
Abbreviated transcription (Latin):
peret: expulsus abint̃nis gaudiis. de. ea in qua
cecidit exilii cecitate lugeret. Hinc nanq ꝑ sa¬
lomonem dicitur. Qui apponit scientiam: ap¬
ponit. dolorem. Quia quanto plus homo ceꝑit
scire. quid ꝑdidit: tanto plus lugere incipit
corruptionis suȩ sententiam quam inuenit. Con¬
siderat. nanq unde. lapsus ẽ: quod aꝑadisi gau¬
diis ad erumnas uitȩ presentis. ab angłorum
societatib uenit ad curas necessitatum. Pensat.
in quat. iam periculis iacet: qui prius sine peri¬
culo ffare contempsit. Luget exilium quod
dampnatus patitur: et suspirat ad cȩlestis głȩ
statum. quo ꝑfrui securus posset. si peccare. nolu¬
isset. Quod bene psalmista considerans: ait. Ego
dixi in pauore meo: proiectus sum auultu ocłoꝵ.
tuorum. Contemplatus quippe interna gaudia
uisionis dei. et socialem frequentiam angłoꝵ.
psistentium: reduxit. oculos ad ima. Uidit qͦ
iaceret: qui ad hoc condit᷑ fuerat. ut in celestib

Expanded text:
peret, expulsus ab internis gaudiis, de ea in quam 587 peret, expulsus ab internis gaudiis, de ea in quam 587 cecidit, exsilii sui caecitate lugeret. Hinc namque per Salomonem dicitur: Qui apponit scientiam, apponit et dolorem , quia quanto plus homo coeperit scire quid perdidit, tanto plus lugere incipit corruptionis suae sententiam quam invenit. Considerat namque unde quo lapsus est; quod a paradisi gaudiis ad aerumnas vitae praesentis, ab angelorum societatibus venit ad curas necessitatum; pensat in quot jam periculis jacet, qui prius sine periculo stare contempsit; luget exsilium quod damnatus patitur, et suspirat ad coelestis gloriae statum, quo perfrui securus posset si peccare noluisset. Quod bene Psalmista considerans, ait: Ego dixi in pavore meo: Projectus sum a vultu oculorum tuorum . Contemplatus quippe interna gaudia visionis Dei, et socialem frequentiam angelorum persistentium, reduxit oculos ad ima, vidit quo jaceret, qui ad hoc conditus fuerat, ut in coelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
nem hominis ab ipsius ẽe uirtute hominis suspi¬
cantur. Quod si ita ẽẽt: in dei laude psalmista ñ
diceret. Confessio et magnificentia: opꝰ eiꝰ. Ab
eo itaq accipimus. recta confiteri: aquo nob̾ et
magna clantur oꝑari. Quia ergo nil boni oꝑis de¬
dimus. quo hanc sapientiam acciꝑe mereremur:
dicatur recte. Nescit. homo pretium eiꝰ. Qm̃ qͥs¬
quis iam ratione utitur: tanto altius sub huius
sapientiȩ intellectu se despicit: quanto eiuslem
sapientiȩ ueruis int̃na cognoscit. Ut indignum
se ad hanc ꝑuenisse uideat: ꝑ quam gratuito agi¬
tur. ut dignus fiat. De qua bene mox subditur.
hoc in loco terrȩ signatur nomine. nisi anima hu¬
mana: De qua psalmista ait. Anima mea: sicut
terra sine aqua tibi. Hec autem sapientia. inueni-
rim terra suauiter uiuentiũ non ualet: quia qͥs¬
quis adhuc huiꝰ uitȩ uoluptatib pascit᷑. ab eter¬
nȩ sapientiȩ intellectu seꝑatur. Nam siuere sa¬

Expanded text:
nem hominis ab ipsius esse hominis virtute suspinem hominis ab ipsius esse hominis virtute suspicantur. Quod si ita esset, in Dei laude Psalmista non diceret: Confessio et magnificentia opus ejus . Ab eo itaque accipimus recta confiteri, a quo nobis et magna datur operari. Quia ergo nil boni operis dedimus quo hanc sapientiam percipere mereremur, dicatur recte: Nescit homo pretium ejus, quoniam quisquis jam ratione utitur, tanto altius sub hujus sapientiae intellectu se despicit, quanto ejusdem sapientiae verius interna cognoscit, ut indignum se ad hanc pervenisse videat, per quam gratuito agitur ut dignus fiat. De qua bene mox subditur.hoc in loco terrae signatur nomine, nisi anima humana? De qua Psalmista dicit: Anima mea sicut terra sine aqua tibi . Haec autem sapientia inveniri in terra suaviter viventium non valet, quia quisquis adhuc hujus vitae voluptatibus pascitur, ab aeternae sapientiae intellectu separatur. Nam si vere sa
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc autem manent: fides. spes. caritas.Qͣ
cunctas subita repletus gr̃a: et accepit. latro.
et seruauit in cruce. fidem nanq habuit: qui
regnaturum dominum credidit. quem secum
pariter morientem uidit. Spem babuit: qͥ
regni eiꝰ aditum postulauit. dicens. Memento
mei: dum ueneris in regnum tuum. Caritatẽ
quoq in morte. sua uiuacit̃ tenuit: qui fra¬
trem et conlatronem pro simili scelere morien¬
tem. et de iniquitate sua arguit. et ei uitam
quam cognouerat predicauit dicens. Neq tu
times dm̃. quod in eadem dampnatione . es: Et
nos quidem iuste. nam digna factis recipimus:
hic uero nichil mali gessit. Iile. qui talis ad cru¬
cem uenit ex culpa: ecce qualis acruce recedit
ex gr̃a. Confitebatur dominũ. quem uidebat.
setum humana inisirmitate morientem: qͣndo
negabant apostoli. eum quem miracula uitdant
diuna uirtute. facientem. S hii qui saluari homi¬
nem propriis uirib astruunt: eandem confessio¬

Expanded text:
Nunc autem manent fides, spes, charitas . Quas Nunc autem manent fides, spes, charitas . Quas cunctas subita repletus gratia et accepit latro, et servavit in cruce. Fidem namque habuit, qui regnaturum Dominum credidit, quem secum pariter morientem vidit: spem habuit qui regni ejus aditum postulavit, dicens: Memento mei, Domine, dum veneris in regnumquoque in morte sua vivaciter tenuit, qui fratrem et conlatronem pro simili scelere morientem, et de iniquitate sua arguit, et ei vitam, quam cognoverat, praedicavit dicens: Neque tu times Deum, qui in eadem damnatione es. Et nos quidem juste, nam digna factis recipimus: hic vero nihil mali gessit . Ille qui talis ad crucem venit ex culpa, ecce qualis a cruce recedit ex gratia. Confitebatur Dominum quem videbat secum humana infirmitate morientem, quando negabant apostoli eum quem miracula viderant divina virtute facientem. Sed hi qui salvari hominem propriis virib
Abbreviated transcription (Latin):
pit. Hominis quippe meritum suꝑna gr̃a ñ
ut ueniat inuenit: s postquam uenerit fa.¬
cit. Atq ad indignam mentem ueniens deus.¬
dignam sibi exhibet ueniendo: et facit. in ea
meritum quod remuneret : qui hoc solum inue.¬
nerat. quod puniret. Libet. int̃ hȩc mentis ocłõs¬
ad illum latronem ducere: qui de fraude ascen¬
dit crucem. de. cruce ꝑadisum. Intueamur qua¬
lis ad patibulum uenerit: et apatibulo qualis
abscesserit. Neuit. reus. frat̃no sanguine uenit
cruentus: s̾int̾na gr̃a est mutatus in cruce.
Et ille. qui mortem fratri intulit: morientis
manus pelesq ligauerant: nichil in eo apenis
liberum nisi cor et lingua remanserat. Inspiran¬
te deo totum illi obtulit: quod in se liberum
inuenit. Ut iuxta hoc quod scͥptum ẽ. corde.
crederet. ad iusticiam: ore. autem confiteret᷑
ad salutem. In corde. autem fidelium tres sum¬
moꝑe manere uirtutes testatur apłs: dicens.

Expanded text:
pit. Hominis quippe meritum superna gratia non pit. Hominis quippe meritum superna gratia non ut veniat invenit, sed postquam venerit, facit; atqdignam sibi exhibet veniendo, et facit in ea meritum quod remuneret; qui hoc solum invenerat quod puniret. Libet inter haec mentis ocad illum latronem reducere, qui de fauce diaboli ascendit crucem, de cruce paradisum. Intueamur qualis ad patibulum venerit, et a patibulo qualis abscessit. Venit reus fraterno sanguine, venit cruentus, sed interna gratia est mutatus in cruce; et ille qui mortem fratri intulit, morientis manus ejus pedesque ligaverant, nihilque in eo a poenis liberum nisi cor et lingua remanserant. Inspirante Deo totum illi obtulit, quod in se liberum invenit, ut juxta hoc quod scriptum est: Corde crederet ad justitiam, ore confiteretur ad salutem . In corde autem fidelium tres summopere manere virtutes testatur Apostolus, dicens: