comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ui fuĩt deiectus. p̃cti ab cohr̃clitatem
tatis tem̃. quiares hr̃ clitarias ꝓpos¬
sessorepossidet.
õiuł. ait. siuequis possidẽs siue nõ.
rem uendicdit᷑ petitione hrclitatis
eũtemĩ. siue iã pͥtili recepit. sicpetẽ
pꝰsit ut et hic actioĩb cedat ¶Io̾scrib
parronũ bĩclitatẽ pet̾e nõposse abco
cui lib̃ius infraude alienauĩt. quia
caluisi ana actioẽ eitenetur. patro
nienĩ debitor est iste. nõ hr̃clitãĩus
gͦ nec ab ẽo cui mortis causadõatum
d. uił. scͥꝑsit. Siquis ex causa fidĩ¬
coͥmissi restitun᷑ hr̃ditatẽ. ł singłas

Expanded text:
ui fuerit deiectus, peti ab eo hereditatem tatis teneri, quia res hereditarias pro possessore possidet. Idem Iulianus ait, siue quis possidens siue non rem uendiderit, petitione hereditatis eum teneri, siue iam pretium recepit siue petere possit, ut et hic actionibus cedat. Idem scribit patronum hereditatem petere non posse ab eo, cui libertus in fraudem alienauit, quia Caluisiana actione ei tenetur: patroni enim iste debitor est, non hereditarius. ergo nec ab eo, cui mortis causa donatum ulianus scribit, si quis ex causa fideicommissi restitueri
Abbreviated transcription (Latin):
timist. nõ ciꝑsit iuctoria. sue hisci
nmñt ał intestato sucessioẽm. Ha inte¬
statũ pnre famillias facit. ¶ Siquis in¬
stituta accusatioẽ ĩ officiosi oecesserit.
ad h̃dẽ suũ q̃urelãm̃s ferat. Papinia

Expanded text:
it, non ei prosit uictoria, sed his qui habent ab intestato successionem: nam intestatum patrem familias facit. Si quis instituta accusatione inofficiosi decesserit, an ad heredem suum querellam transferat? Papinia
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe quas ꝓbr̃de.ł ꝓ possessore defũctꝰ
possodit. utiꝙ tencat ¶ Siqͣus absẽ¬
tis noĩc possideat hĩditatẽ. cũ sit incer¬
tũ. anille ratũ hãi. puto ab senti nõe
petẽ dã hr̃duatemp̃ius uero. nequaqͣ

Expanded text:
re defunctus possedit, utique teneatur. Si quis absentis nomine possideat hereditatem, cum sit incertum an ille ratum habeat, puto absentis nomine petendam hereditatem, ipsius uero nequaquam,
Abbreviated transcription (Latin):
ci ihr̃ditatẽ nr̃acẽ intendere possumis
misim̃us defũctũ. ꝗ uepares ñt̃ mano¬
miserit. UIouoire fiũt m̃cles. õs ꝗ
en senãtus cõsulto. aut ex constiminoib
adhrdtaẽ uocntur.

Expanded text:
Titii hereditatem nostram esse intendere possumus, misimus defunctum, quodue parens noster manumiserit. nouo iure fiunt heredes omnes qui ex senatus consultis aut ex constitutionibus ad hereditatem uocantur.
Abbreviated transcription (Latin):
siscrõs cenrũ ũirali uidiciõ õpmpũ¬
criti anfidi comissa ex mite supt iͭ
scͥptodebeantur R. Si hocqueratin
inuire eoꝵ quos quis sibi ab intesta¬
to hr̃cles bdu ue possessores successu
Panlus nõtat. Probat aũt necfidĩcõ¬
missa ab intestatodatadeb̾i. quasi

Expanded text:
si soror centumuirali iudicio optinuerit, an fideicommissa ex capite supra scripto debeantur. respondi: si hoc quaeratur, an iure eorum, quos quis sibi ab intestato heredes bonorumue possessores successurposse. Paulus notat: probat autem nec fideicommissa ab intestato data deberi, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
filii aguur. ⁊ inclinãdũ est nõꝑdẽ
parrẽ sibidatũ. siscdm testamemũ
ꝓnĩmatuĩ fuiss: młtomagis simi¬
chilegaruĩ testator dedit. cuus de
inossitioso restam̃to filius agens de¬
cessit me hr̃ derelicto. egohĩditar¬
chi eotestam̃to relictũ est nõꝑdã. u¬
tiq siã defũctus agere ceꝑat. ut̃
si adrogaui cũ qui instituerat. li¬
tẽ de inoffitioso testamento cius quimh¬

Expanded text:
filii agitur. et inclinandum est non perdere patrem sibi datum, si secundum testamentum pronuntiatum fuisset. Multo magis si mihi legatum testator dedit, cuius de inofficioso testamento filius agens decessit me herede relicto, egoque hereditarmihi eo testamento relictum est, non perdam: utique si iam defunctus agere coeperat. Item si adrogavi eum, qui instituerat litem de inofficioso testamento eius qui
Abbreviated transcription (Latin):
clicio acturus iudicatũ soluisatis ac¬
ceꝑit. dem̃ in alio uidicio agat. nõ cõ¬
mutet᷑ stipulatio. qa dcalia re cantũ
er debrillic: ubi maritus cdomiciliũ
haburt. nõubi instrum̃tũ dotale cõse̾¬
ptũest. nec cñ idgenus cc̃tus est. ut et
eũ locũ spectari oporteat. in quom
strum̃iũ cdons factũ est. quã eũ incu¬
ius domiciliũ. ⁊ p̃amulier ꝑ cõdictio¬
Inẽ mairimonu erͣat reci clitura.

Expanded text:
icio acturus iudicatum solui satis acceperit, deinde in alio iudicio agat, non committetur stipulatio, quia de alia re cautum er debet illic, ubi maritus domicilium habuit, non ubi instrumentum dotale conscriptum est: nec enim id genus contractus est, ut et eum locum spectari oporteat, in quo instrumentum dotis factum est, quam eum, in cuius domicilium et ipsa mulier per condicionem matrimonii erat reditura.
Abbreviated transcription (Latin):
cliciopor⁊ ⁊ rome eẽ p̃standũ. neci
uerisimile ẽ testarorẽ. qui honore
maistã relictaest. coloei s li. dicenlũẽ
nõ debe p̃scribi eiqupetit. quasima¬
ior pars hr̃litans albisit ¶s⁊ ets inõ
fidĩ cõmissũ pciaĩ coloci. s⁊ fidĩ cõm¬
misso satis uidendũ est anircp̃ ã p̾ti¬
o locũ hãt. ⁊ nõputohabe. quin in mo
ssinictl sit coloci. a tñ iubenciũest

Expanded text:
dici oportet Romae esse praestandum: nec enim uerisimile est testatorem, qui honorem missum relicta est eo loci sit, dicendum est non debere praescribi ei qui petit, quasi maior pars hereditatis alibi sit. Sed si non fideicommissum petatur eo loci, sed fideicommisso satis, uidendum est, an haec praescriptio locum habeat: et non puto habere, quin immo, et si nihil, sit eo loci, attamen iubendu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ odie nõpotest iuoicare. ut silic ⁊ su¬
emenis effectus. quod sententie cli¬
eĩt ratũsit. neq enĩ in adicienoo.
psentia. uł scientia iudicis necessa¬
ria est¶Oui legatioĩs causa. ro¬
miuenit. ex qualibet caus a fid̾¬
iubere põt. cũpriuilegiosuo. cũ
sit initalia cc̃tũ. uti noporest.

Expanded text:
suae mentis effectus quod sententiae dixerit, ratum sit: neque enim in addicendo praesentia uel scientia iudicis necessaria est. Qui legationis causa Romam uenit, ex qualibet causa fideiubere potest, cum priuilegio suo, cum sit in Italia contractum, uti non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ nisi ex iluta causadari. ut exꝑ
iuncia codices afferantur. Einactio¬
nẽ tuteleplacuit. E Hoĩepupile
tutõib inpuinciã cõdẽnatis: curato¬
res puelle iudicatũ rome facere co¬
guntur: ubimutuã pecuniã. mat̾
accepit. cui filia heres ex trtit
nitio ad ictus est. f⁊ iudicandi neces¬
sitatẽ. morb sonticus remittu. gͦ¬

Expanded text:
onem nisi ex iusta causa dari, ut ex prouincia codices adferantur. idem in actione tutelae placuit. Nomine puellae tutoribus in prouincia condemnatis curatores puellae iudicatum Romae facere coguntur, ubi mutuam pecuniam mater accepit, cui filia heres extitit. nitio iudex addictus est: sed iudicandi necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
tratũ est. adsit.teͣ circil eluccclũeit edi¬
ctũ ꝑ ep̃toriũ. nec causa cognoscetur
clucto ecucto uideamus an apluis:t¬
us cõueniripossit. anueros alua ꝗd ẽ
us est. uerũ instͣantia tantũ eclictipe
periit.⁊ magis est. ut instantiatañ
perierit ex in tegro. aũt liugare pos¬
su. scienclũest ex ꝑ ẽp̃toĩo arsentẽ cõ¬
dẽpnatũ. si appellet nõ eẽ au̾dienoũ.
simodo ꝑ cõtumatiã defuit. siminus

Expanded text:
tratum est adsit, tum circumducendum erit edictum peremptorium neque causa cognoscetur ducto edicto uideamus an amplius reus conueniri possit, an uero salua quidem lis est, uerum instantia tantum edicti periit: et magis est ut instantia tantum perierit, ex integro autem litigari possit. Sciendum est ex peremptorio absentem condemnatum si appellet non esse audiendum, si modo per contumaciam defuit: si minus
Abbreviated transcription (Latin):
lud notissimũ est cũ qui legatũ ꝑcep¬
it: nõ recte demoffitiosotestam̃todi
nanones quas uiuus eiꝑfecisse ꝓpo¬
nitur. infirmari. neq inolorẽ clatoꝵ
legatũ filuꝑ exriciatus ignpułt. ansi¬
lioscruouerelctũ coscutus sit. utio¬
inꝙ cnuĩ prescriptiõe submouebtu.

Expanded text:
lud notissimum est eum qui legatum perceperit non recte de inofficioso testamento dinationes, quas uiuus ei perfecisse proponitur, infirmari neque in dotem datorum legatum filius exheredatus adgnouerit an filio seruoue relictum consecutus sit: utrubique enim praescr
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. ¶S ipat̃ familias mortilus eẽt
relictouno filio ⁊ ueore p̃gnãte. nõre¬
cte filius a debitõib partẽclimi eliã
creditipetẽ põt. quãuis postea unuᷤ
filius natus sit. ꝗa pot̃ant płes na¬
sci. cũꝑterũnatam certũ fuãt unum
nasci. s⁊ sabinus. ⁊ cassuis partẽ . niͦiͦi
peti debuisse. quia in certũeẽt. ants
nascerentur. nec rerũ nat᷑am int̾uẽ¬

Expanded text:
ratur. Si pater familias mortuus esset relicto uno filio et uxore praegnate, non recte filius a debitoribus partem dimidiam crediti petere potest, quamuis postea unus filius natus sit, quia poterant plures nasci: cum per rerum naturam certum fuerit unum nasci. sed Sabinus Cassius partem quartam peti debuisse, quia incertum esset an tres nascerentur: nec rerum naturam intue
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ t.xuii. Nõalias ineos quospͥn¬
siue ip̃i amiserit. siue seruiecoi.s
si postulatur inrẽ actio adu̾sus lega¬
exmultis ẜuis deuno agͦatur. non
sit in hi benda Iulianus sine clistĩc¬
tioẽ denegancdã actionẽ mĩto. ĩdõ
enĩ nd̃oatur actio: ne abofficiosuste¬
possidere ceꝑit: nõ iniꝙ cogetur

Expanded text:
tium. Non alias in eos, quos prinsiue ipsi admiserunt siue serui eorum. Sed si postulatur in rem actio aduersus legaex multis seruis de uno agatur, non sit inhibenda: Iulianus sine distinctione denegandam actionem: merito: ideo enim non datur actio, ne ab officio suscepossidere coeperit, non inique cogetur
Abbreviated transcription (Latin):
fili i. parentes ãmiserĩt. ⁊ insimili¬
b causis cognitionẽ adaliquẽ mo¬
clũ sustinĩ. ¶Senator sinegonis
alienis se obtułit. ł in ꝓuĩcia. nõd̾¬
b⁊ iucliciũ recusare negõn gestoꝵ

Expanded text:
filius parentem amiserit, et in similibus causis cognitionem ad aliquem modum sustineri. Senator si negotiis alienis se optulerit in prouincia, non debet iudicium recusare negotiorum ges
Abbreviated transcription (Latin):
elegant̃. aut inpunc cõtumelus.⁊ dã¬
anis efficieniu. aut erit inpotestatẽ
cuus ꝙ pulsando eos subicere ip̃os ui¬
ris clictioi clũseiłidicãt. ¶ Set siclu¬
bitet᷑ utrũ ineaquis causasit utͣ domñ
reuocaripossit necne. ipẽpretor deti
causa cognita tueri ꝗ̃ sicõstrt̃t mea
cũ cẽ causaut domũ reuoc⁊. debebit
cauere inuicliciosisti. statuentepre¬

Expanded text:
er ait, aut impune contumeliis et damnis adficientur aut erit in potestate cuiusque pulsando eos subicere ipsos iurisdictioni, dum se uindicant. Sed si dubitetur, utrum in ea quis causa sit, ut domum reuocare possit, nec ne, ipse praetor debet causa cognita statuere. quod si constiterit in ea eum esse causa, ut domum reuocet, debebit cauere in iudicio sisti, statuente pr
Abbreviated transcription (Latin):
tenetin. quȩtẽ inpeculio fuit cũsen¬
tatia cliceb ãsuioex tt̃ ltẽsua facere t¬
telligitur. cũ dolomalo infraudẽ legis
sentsitiã dixĩt. dolomalo aũt iudetur
hoc facert. sieuidẽs arguatur eius. uł

Expanded text:
tenetur, quae tunc in peculio fuit, cum sententiam dicebat. Iudex tunc litem suam facere intellegitur, cum dolo malo in fraudem legis sententiam dixerit dolo malo autem uidetur hoc facere, si euidens arguatur eius uel
Abbreviated transcription (Latin):
cõmissariã lib̾tatẽ abhis pe̾rãt. set
⁊siq sũis numis redẽptos se. ⁊ nõma
dis recͣ tẽper⁊. si et siquis fidẽ alicꝰ
elegĩt. ut nũmis ẽuio teaimatur.
atep his soluus manumat atur. nec
ille oblat᷑a pi cuniã sustipe uelle licat
cc̃tus fidẽ deregen disernopotestas
sã maiori cogninoĩ p̃iudiciũ fieri
nõ oport.Maiot eñ questiomino

Expanded text:
commissam libertatem ab his petent: sed et si qui suis nummis redemptos se et non mandis recte petet. sed et si quis fidem alicuius elegerit, ut nummis eius redimatur atque his solutis manumittatur, nec ille oblatam pecuniam suscipere uelle dicat, contractus fidem detegendi seruo potestassam maiori cognitioni preiudicium fieri non oportet. Maior enim questio mino
Abbreviated transcription (Latin):
releuabiur. Seruoꝵ aũt suooi nõie.
nocalicduta at uenct nacuauenos
adib i  explorare eũ oporti. cuius
fidĩ. cuius innocentie sĩt: insius.
ueniatlignus est.siquales ad instri¬

Expanded text:
releuabitur. seruorum autem suorum nomine noxali dumtaxat tenetur: nam cum alienos adhibet, explorare eum oportet, cuius fidei, cuius innocentiae sint: in suis uenia dignus est, si qualesquales ad instru
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ .ł.lx. ad̾. Heres abses ĩbidefen¬
clendus est. ubi defuc̃tus debun.⁊
cõueniendus. si ibi inueniatur. nł¬
gentariã. ł ꝗd aliuouñ obligatio o¬
rinir. certo lociãministrauit.⁊ si ibi
domiciliũ nõ habuit. ibi se debebti
defend̾e. ⁊ si nõdefendat. neq ibidi¬
miciliũ hãt. boãpossi deripatiatut.
cdisposuit. ł cõꝑauit. iudcͦtur nisi ali¬
o loco uͭ clefender⁊ cõuenu. ibi dẽ se

Expanded text:
d edictum. Heres absens ibi defendendus est, ubi defunctus debuit, et conueniendus, si ibi inueniatur, ngentariam uel quid aliud, unde obligatio oritur, certo loci administrauit: etsi ibi domicilium non habuit, ibi se debebit defendere et, si non defendat neque ibi domicilium habeat, bona possideri patietur. disposuit uel comparauit: uidetur, nisi alio loci ut defenderet conuenit, ibidem se
Abbreviated transcription (Latin):
diencdũ Iõs aũt isti domos reuocant¬
di sinõ ibi cẽ xecit̃ ubi cõuenuonur.
cet̃m si cc̃ xertͣibi reu̾ocanliuis nõ
bñt exceptis legatis. quilicz ibi et̃xe¬
rũ: clũmodoꝰ añt̃ legationẽ cẽxert̃.
no copelluntur serom eefẽcłe: quã¬
cduilegatiõis causa. hldemorãtur.

Expanded text:
diendum. Omnes autem isti domum reuocant, si non ibi contraxerunt, ubi conueniuntur. ceterum si contraxerunt ibi, reuocandi ius non habent: exceptis legatis, qui licet ibi contraxerunt, dummodo ante legationem contraxerunt, non compelluntur se Romae defendere, quamdiu legationis causa hic demorantur.
Abbreviated transcription (Latin):
at anuero ⁊ ipsius pretoris cõsensus
necessarius est. lex uilia iudiciorũ
ut. qͣuominũs int̃priuatos cõue¬
mat. Sufficit ergopriuatoꝵ consẽ¬
sus. ꝓ̃moe sĩpriuati cõsentiant. p̃¬
tor aũt ignor ⁊ consentire. ⁊ putet
suã iurisdictioem anlegisatis factũ
sit. uidendũ est. E t̃ pͥuropossedefẽ¬

Expanded text:
t an uero etiam ipsius praetoris consensus necessarius est? lex Iulia iudiciorum ait 'quo minus inter priuatos conueniat': sufficit ergo priuatorum consensus. proinde si priuati consentiant, praetor autem ignoret consentire et putet suam iurisdictionem, an legi satisfactum sit, uidendum est: et puto posse defen
Abbreviated transcription (Latin):
ceptonaiuculaus tenebit E De
ex̃ citoĩb ratiũ Itẽ delintrari i.
nichil cauetur. s⁊ d̃ cõstitui opor¬
tere labeoscrib. ⁊ hocure unmur.
¶Caupones aũt ⁊ stabulanos equȩ eoᷤᷤ
iccipiemus. qui cauponã. ł stabu¬
lũ ex erret instirũtoes ue ecr. cet̃m
siquis oꝑa mediastini fungitur: nõ
cõtinetur. ut puta atriarii. ⁊ foca¬
rii: Lissimiles.¶It p̃tor ꝗ cu¬
ius ꝙ salũi forereceꝑĩt. hoc est qua¬
cũq rẽsiue mercẽ recepĩt idẽ ap̃¬

Expanded text:
recepto nauicularius tenebitur. De exercitoribus ratium, item lyntrariis nihil cauetur: sed idem constitui oportere Labeo scribit, et hoc iure utimur. Caupones autem et stabularios aeque eos accipiemus, qui cauponam uel stabulum exercent, institoresue eorum. ceterum si qui opera mediastini fungitur, non continetur, ut puta atriarii et focarii et his similes. Ait praetor: 'quod cuiusque saluum fore ‹re›ceperint': hoc est quamcumque rem siue merce
Abbreviated transcription (Latin):
et emptorẽ cepta est: ad suũ iudicẽ
reuocãre. pauł . R. uenditorẽ. empio¬
ris iudicẽsequisolere. ¶Iudices ap¬
sidcacti. sol⁊̃ etiã in tp̃s successoꝵ euis
durate ⁊ cogĩpnũtiare. casc sentẽ¬

Expanded text:
et emptorem coepta est, ad suum iudicem reuocare. Paulus respondit uenditorem emptoris iudicem sequi solere. Iudices a praeside dati solent etiam in tempus successorum eius durare et cogi pronuntiare easque sente
Abbreviated transcription (Latin):
nus scntĩmã clic̾at. ꝗ anichil corafu¬
rioso fieri intelligiturssꝙ si fuiosus
curatorem hãt. ł abiũt adhũc litigi¬
opendente: põt p̃sente curatõe sentẽ¬
tia lici. ¶ Irbit̃ adcẽlingatoes. ł ꝑ¬
alt̃a dũtarat partehr̃dis m̃tio cõpre¬
hensa fuit: copmissũ soluctur mor¬
te cuius iuis cxlitĩg̾atoib sic̃ solueret᷑
att̃o mortuo. sine utrius hñtlis ꝑ soã¬

Expanded text:
nus sententiam dicat, quia nihil coram furioso fieri intellegitur. quod si furiosus curatorem habet uel habuerit adhuc litigio pendente, potest praesente curatore sententia dici. Arbiter adesse litigatores altera dumtaxat parte heredis mentio comprehensa fuerit, compromissum soluetur morte cuiusque ex litigatoribus, sicut solueretur altero mortuo, si neutrius heredis perso
Abbreviated transcription (Latin):
maiorẽ ꝑ alẽ hr̃ditatis: nõ erit a dp̃¬
stiuonẽ cõpellencius. ⁊ ita multiscõ¬
stitutiõib cauetur. Ut ibipẽtatur
fidĩ comissũ. ubi maior pars hr̃di¬
tatis est. nsi ꝓbetur eoloconoluisse
testatorẽ fidĩ cõmissiĩ pr̃ari. ubipeuĩ.¬
ubi fidĩ cõmissũpetitur. plus eẽt heris
auieni. anquasimaior pars ãlibi
cũ nõlocisit es alienũ. f⁊ uniusan fa
totũ inminuere cõstat. nõcertilocifa¬
ultates. quidtũ siforte certis hone¬
rib destinatũsit idpatrimoniũ. inpu¬
ta alim̃tis p̃stanois. quę romepr̃ari
pat̃ familias iusserat. ł tribuns. łꝗ.
b: dã aliis in excusabilib honerib an
possit p̃scripno locũ habe. hicpatẽ di¬
ciuistuus iocũ habe. set ⁊ rescͥpr̃est.
ua illic fidi cõmissũpetatur. ubi do¬
miciliũ hr̃s ĩ qũoties aũt cepit
quis fidi cõmissũ solũe nõpõt hacõ¬

Expanded text:
maiorem partem hereditatis, non erit ad praestationem compellendus: et ita multis constitutionibus cauetur, ut ibi petatur fideicommissum, ubi maior pars hereditatis est: nisi si probetur eo loco uoluisse testatorem fideicommissum praestari, ubi petiubi fideicommissum petitur, plus esset aeris alieni, an quasi maior pars alibi ecum non loci sit aes alienum, sed uniuersatotum imminuere constitit, non certi loci facultates. quid tamen si forte certis oneribus destinatum si‹t› id patrimonium, ut puta alimentis praestandis quae Romae praestari pater familias iusserat, uel tributis uel quibusdam aliis inexcusabilibus oneribus, an possit praescriptio locum habere? hic putem iustius dici locum habere. Sed et rescriptum est, ut illic fideicommissum petatur, ubi domicilium heres habet. quotiens autem coepit quis fideicommissum soluere, non potest hac
Abbreviated transcription (Latin):
sũbripuit ⁊ postca ab alio subripiat̃.
aut alio subripiente: ip̃enautasos¬
uendonõsit. ESinauta. naute. sta¬
bularius. stabillarii. caupo. capois.
eas res hoc ediciũ ꝑtinere. q̃ post in¬
postras merces innaui. locaras ꝙ in¬
ferunt᷑. ⁊ sieaꝵ uect᷑a nõ debct. ut ue

Expanded text:
subripiat et postea ab eo subripiatur, aut alio subripiente ipse nauta soluendo non sit. Si nauta nautae, stabularius stabularii, caupo cauponis  etiam ad eas res hoc edictum pertinere, quae post impositas merces in nauem locatasque inferentur, etsi earum uectura non debetu
Abbreviated transcription (Latin):
sit necessaria iidendũ. quia agicu¬
liacniõe ex hac causapõt. Si quidem
merces int̾ucnit: exlocato. ⁊ cõcluc¬
to. s⁊ sitoranauis locatasit. ꝗ cõcduc̃
ex cõclucto ĩ dereb que dest̃ agere
põt. siuerores ꝑferenclas nauta cõdu¬
xit. ex locato cõuenietur. fisigratis
osit inlucta. cũ sit cuules. nisi forte
in qͦud ido ut innotescer ÷ p̃tor cur
agere eprimende inꝓbitatis hoc
to culpa. in deposito dolus dũtarat
tenetur. ⁊̃ sisine cul paeius res ꝑieñ.¬
ł oapnũ clatũ est isinquꝰ danofia¬
tali cõtingit ¶ Ind̾ iabeo seb. siꝗd nau¬
fragio. aut ꝑuĩ piratdo perierit. nõ
ẽẽ unquũ excepnonẽ eidari idẽ eĩt
dicendũ. ⁊ si instabulo. aut incau

Expanded text:
quia agi ciuili actione ex hac causa poterit: si quidem merces interuenerit, e‹x› locato uel conducto: sed si tota nauis locata sit, qui conduxit ex conducto etiam de rebus quae desunt agere potest: si uero res perferendas nauta conduxit, e‹x› locato conuenietur: sed si gratis o sit inducta, cum sint ciuiles: nisi forte, inquit, ideo, ut innotesceret praetor curam agere reprimendae improbitatis hoc to culpa, in deposito dolus dumtaxat tenetur, etiam si sine culpa eius res penum datum est, nisi si quid damno fatali contingit. inde Labeo scribit, si quid naufragio aut per uim piratarum perierit, non esse iniquum exceptionem ei dari. idem erit dicendum et si in stabulo aut in cau
Abbreviated transcription (Latin):
ri petiposse. necpenã excõpmisso cõ¬
muti. Qũod simaligne hoc fecit. petẽ
ꝗ dẽpõt. s t pene subiugabitur.
controusia desiib ortaest. ⁊ arbit̃
electus est: ut arbitratucius res t̃mi¬
nctpͥr. ⁊ tp̃e seniñtiã dicit p̃sentib pã¬
tib ⁊ tmin̾os posuit. q̃situm ẽ. ansi
expartecastelliani ar bitroparitũ.
nõẽet: penaex cõꝓmisso cõmissaest.

Expanded text:
 peti posse nec poenam ex compromiss‹o› committi. quod si maligne hoc fecit, petere quidem potest, sed poenae subiugabitur.controuersia de finibus orta est et arbiter electus est, ut arbitratu eius res terminetur: ipse sententiam dixit praesentibus partibus et terminos posuit: quaesitum est, an si ex parte Castelliani arbitro paritum non esset, poena ex compromisso commissa est.
Abbreviated transcription (Latin):
op̃.ł.xi. Irbut̃ calendis ianuarus
adeẽ iuissit. ⁊ ant cũoẽ dicm decessit. alt̃
exlitigatõib nõ affuit. ꝓculclubiopena
minime cõmissa est. Na ⁊ cassiũ au¬
cdisse se clicentẽ aristoait. ineoarbit᷑
ꝗ ip̃c nõueniss. nõ eẽ cõmissam. q̃ ad¬
moclũ seriurs ait.s ꝑ stipulatorem stat
quominus accipiat. nõ comati penã.

Expanded text:
ndis Ianuariis adesse iussit et ante eum diem decessit: alter ex litigatoribus non adfuit. procul dubio poena minime commissa est: nam et Cassium audisse se dicentem Aristo ait in eo arbitro, qui ipse non uenisset, non esse commissam: quemadmodum Seruius ait, si per stipulatorem stet, quo minus ac
Abbreviated transcription (Latin):
aut credendi. aut debñli. ⁊ inus cop¬
miserit. isq uctitis st pct̾e. aut ne abto
pcimnur. uidendũ est. ansi aliuspetat.
ł abalio pctatur. penacomittaturs sõ
ĩ cluob argentariis. quonoi̾a sumul¬
ert ꝯfortisse pot̾imus itafide uissori¬
b: cdiugere. siso̾ciist̃. alias nẽc att̃pẽ¬
tͣitur. sicc egopeto. nec mconõiepet̾i¬
tur. lic⁊ atepetãtur ESemel cõ¬
missapena soluicõpmisslirecturpu

Expanded text:
aut ‹c›redendi aut debendi et unus compromiserit isque uetitus sit petere aut ne ab eo petatur: uidendum est, an si alius petat uel ab alio petatur, poena committatur: idem in duobus argentariis quorum nomet fortasse poterimus ita fideiussoribus coniungere, si socii sunt: alias nec a te petitur, nec ego peto, nec meo nomine petitur, licet a te petatur. Semel commissa poena solui compromissum rectius
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ł.uii. ad. Siqus postea quã i
iuis uocatus est miles. ł altius foriẽe
ceꝑit. in eacausapps reuocãdiforũnõ
tucrit q añt legatioẽm debũt. nõco¬
gieũ ibi uidiciũpati. ubi cõstuuerit.

Expanded text:
is, posteaquam in ius uocatus est, miles uel a‹l›terius fori esse coeperit, in ea causa iu‹s› reuocandi forum non tuerit quod ante legationem debuerit, non cogi eum ibi iudicium pati ubi constituerit.
Abbreviated transcription (Latin):
nõie hãc acnoẽm utue futam In
faciũ actioe caupo tenetur phis ꝗba
bitandi causa incauponast̃. hoc aũ
nõ ꝑtin⁊ adeũ. quiospitio repentino
recipit̃. uelutiui ator. Possumus aũ
surti. ł oãni inuirie actiõe uti cũ
nautis. ut cernbõis factũ arguamꝰ.
S⁊ unacõtenͣtiẽe debemus: ⁊ sicũ exet¬
ones mas. quã uis excõclucto actio
adũsus eos cõpetat ex ͥ ẽ cuoi Etsi ab¬
solutus sit exertitor actiõe. deincle
agaĩ cũnauta: excẽpt̾iodabitur. nese¬
puis de eius dẽ hõis ãmissio q̃ratur.
Et c̃c sid̾ q̾missoħunius hõis actũsit.
de inde infactũ actiõe agatur. ex¬
cepnodabit᷑.¬

Expanded text:
nomine hanc actionem utilem futuram. In factum actione caupo tenetur pro his, qui habitandi causa in caupona sunt: hoc autem non pertinet ad eum, qui hospitio repentino recipitur, veluti viator. Possumus autem furti vel damni iniuriae actione uti cum nautis, ut certi hominis factum arguamus: sed una contenti esse debebimus, et si cum exenostras, quamuis ex conducto actio aduersus eos competat exercitori. sed si absolutus sit exercitor hac actione, deinde agatur cum nauta, exceptio dabitur, ne saepius de eiusdem hominis admisso quaeratur. et contra, si de admisso unius hominis actum sit, deinde in factum actione agatur, exceptio dabit
Abbreviated transcription (Latin):
cogͣcmt pirtõe arbit̃ cucat sententũ. ⁊
petat excopmissopena exceptionẽ loͬcũ
nõ habere costat. nist alia lege̾ cadẽ clies
feriata in quasentina dicta est. excep
ab altero petẽuetuit. sitn hr̃s ab alt̃o¬

Expanded text:
cat sententiam et petatur ex compromisso poena, exceptionem locum non habere constat, nisi alia lege eadem dies feriata, in qua sententia dicta est, exceptab altero petere uetuit, si tamen heres pet
Abbreviated transcription (Latin):
inpetraũt ut testit᷑ cũ donirto donatioua¬
iebit. sã mortis cã donare potat. cui tes¬
tiri ꝑmissũ t̃. E Qd ait oratio cõsũpsi fse
sic acciꝑe debemꝰ. neis quidonationem¬
.o accepit locupliior fact̾ sit. Ectm̃ sifactꝰ¬
e locupletiot oratois bñficiũ locũ habe¬

Expanded text:
t ut testetur cum damnaretur, donatio valebit: nam et mortis causa donare poterit, cui testari permissum est. Quod ait oratio "consumpsisse", sic accipere debemus, ne is, qui donationem accepit, locupletior factus sit: ceterum si factus est, orationis beneficium locum habe
Abbreviated transcription (Latin):
d. Quidã fundum dotiscã abu¬
rõc sua acceꝑit. int. quos co̾conue¬
ntam ut e mercedes eius fundi uir
urõi annuunoie daret᷑. diñ eũ fun¬
dum uirmat̾ mulici̾s ccrtapnsioe
colendum locauaͣt. eaq cũmerce¬
d̾sciuis fundi d̾b̃ d̾cesseãt. ⁊ filiam
suamsolam hr̃dem reliqueat. ⁊ di¬
ulic mercedes. quas mat̃ d̾buenͣ. pla¬
cun erceptioem mulic̾i dũ nondbẽ
ac si unt se. ⁊ uirum non conueniss
ui ͤ cinercedes sibi alim̃tor noie da¬
rc̃tur. cumtaturũ sitͣn quodammo
dõatioẽs intuirum ⁊ urdcm cõnfirimt᷑.¬

Expanded text:
. Quidam fundum dotis causa ab uxore sua acceperat interque eos conuenerat, ut mercedes eius fundi uir uxori annui nomine daret: deinde eum fundum uir matri mulieris certa pensione colendum locauerat eaque, cum mercedes eius fundi deberet, decesserat et filiam suam solam heredem reliquerat et diuliere mercedes, quas mater debuerat. placuit exceptionem mulieri dari non debere 'ac si inter se et uirum non conuenisset, ut hae mercedes sibi alimentorum nomine darentur', cum futurum sit, ut quodammodo donationes inter uirum et uxorem confirme
Abbreviated transcription (Latin):
prãndas placuit. ꝗa nec sortieractio lo¬
cũhabẽ cẽpit. Mcdũ aut̃ tp̃is d̾bebũt᷑.
Indomũ ab sentis urore d̾clucta nul¬
lis ĩeã int̃ea erbõis uin sũptib factis
adexibitiõm uxoriꝰ pͥmicas usiras rcasu
uur ip̃be petit᷑. ¶ Gener a socero dote
arbitratu soceri certodie daĩ nõd mostra¬
tares ł quãtitate stiplat̾ fuit. arbito q
d̾tracto stipłatiõm ualt̃ plac᷑intĩ Nlecui¬

Expanded text:
ia nec sortis exactio locum habere coepit: medii autem temporis debebuntur. In domum absentis uxore deducta, nullis in eam interea ex bonis viri sumptibus factis, ad exhibitionem uxoris promissas usuras reversus vir improbe petit. Gener a socero dotem arbitratu soceri certo die dari non demonstrata re vel quantitate stipulatus fuerat: arbitrio quoque detracto stipulationem valere placuit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
tam ub̃iõem dotẽ consetutusẽ quid
dict̃mus sitale pactũ mt̃ ueit ut ma¬
ritus fructusino otẽ cõu̾tẽt. ⁊ mulier
se suosq alct tueriturue. ⁊ uniũsa
hõãsua erpediret. qr̃ non dicis conu¬

Expanded text:
tam uberem dotem consecutus. et quid dicimus, si pactum tale intervenit, ut maritus fructus in dotem converteret et mulier se suosque aleret tuereturve et universa onera sua expediret? quare non dicas con
Abbreviated transcription (Latin):
cchñtiũ ẜ uitur. Ctͣm siconuenit
ticiͣt nulier. ¶S inuilier pac¬
tasit ucam pliuis quã puirs dimi¬
dia doti asc petatur. ⁊ penã stĩp̃u¬
litas sit. mela ait alt̾utro cã ꝯtñtĩ¬

Expanded text:
nerit, erit mulier. Si mulier pacta sit, ne amplius quam pars dimidia dotis a se petatur et poenam stipulata sit, Mela ait alterutro eam cont
Abbreviated transcription (Latin):
tum .c. idoit ddat. diñ cumuiro
pactũ conuntũ fecea̾t ut diugrtio
facto cod p̃tio urõi uir fundumrre¬
stitũ. posteauolen te urõe uircũ
fundum ducentor undidãt. ⁊ di¬
uõtiũ eit factum. laboputat u¬
ropotestatt fic̃i dcbẽ. utrum uelit
tum conuntum ⁊eͣmitio p̃oit. idcͥco

Expanded text:
tum in dotem dederat, deinde cum uiro pactum conuentum fecerat, ut diuortio facto eodem pretio uxori uir fundum ‹re›stitueret: postea uolente uxore uir eum fundum ducentorum uendiderat, et diuortium erat factum. Labeo putat uiro potestatem fieri debere, utrum uelit tum conuentum remitti oportere. idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
sit p̃cepta certa quantita łuõĩ suc hr̃¬
titem restitũc ⁊ is sine deductiõc
gis pleiuõe offõ fioĩ prestande
functũ mũtũ quĩ doãsse uidoci
⁊ rectam ratiõe hiuic sñtñtit celsus

Expanded text:
sit praecepta certa quantitate uxori suae hereditatem restituere et is sine deductione gis pleniore officio fidei praestandae functum maritum quam donasse videri: et rectam rationem huic sententiae C
Abbreviated transcription (Latin):
sũptũ sit. ciꝰ qui odit c̃ d̾trim̃tũ. mari¬
to. quĩa mani ies eiꝰ ꝗd dit. suãq tẽ p̾¬
didit. E siquio inpueros exincillis
dotalib natos maritꝰ in pc̃dit. aũ indo¬
ctrinã aut inalim̃ta. ñẜ uat᷑ matito.
quu ipministeruis eoꝵ. utit. S⁊ illuo¬

Expanded text:
sumptum sit, eius qui dedit est detrimentum, merito, quia manet res eius qui dedit suamque rem perdit. Si quid in pueros ex ancillis dotalibus natos maritus inpenderit aut in doctrinam aut alimenta, non servatur marito, quia ipse ministeriis eorum utitur: sed illu
Abbreviated transcription (Latin):
falcultatũ.⁊ diqͥtate maĩti cõstitu põt.
Nuptuis ex uolutate patͥspuelle cũfilio
sam. ꝙ extiti̾t ĩgrata ñ retinebit ¶ Cũreᷤ
ĩ dotem exstimati soluto mat̾moĩo red
de caddĩt. nulłãt acc̃o uiro: alioquin d̾
dolo tenetur. Indotẽ reb estimatiꝰ.⁊ t̃¬
ditis quam uiꝰ mulier cashĩnusuhãt ui¬
ridiũũ factũ uidet᷑. ¶Partũdotali

Expanded text:
patris et dignitate mariti constitui potest. Nuptiis ex voluntate patris puellae cum filio sam, quod exstiterit ingrata, non retinebit. Cum res in dotem aestimatas soluto matrimonio reddde eas dederit, nulla est actio uiro: alioquin de dolo tenetur. In dotem rebus aestimatis et traditis, quamuis eas mulier in usu habeat, uiri dominium fact
Abbreviated transcription (Latin):
aut p̾or decesẜ ti: quidonũ accep̃ ueti ui¬
ni stat᷑. hocͤ simaritꝰ uxoridonitũ uult
ualeit donitio ꝙ si ñ uult extingui̾tur
pleriq enĩ cũbonagr̃a discedunt. plerq
cũ trasui animi ⁊ offensa. Quid ergo sidi
⁊ uoluntas conatoris reconciluta. andoa¬
noduret sucd stante mit̾monio. Donaitor
d̾cesẜit. ⁊ põt dferti ualert: ꝙ sidiuortiũ

Expanded text:
it qui donum accepit, ueteri iuri statur, hoc est, si maritus uxori donatum uult, ualeat donatio, quod si non uult, exstinguitur: plerique enim cum bona gratia discedunt, plerique cum ira sui animi et offensa. Quid ergo, si det uoluntate donatoris reconciliata an donatio duret, si constante matrimonio donator decesserit? et potest defendi ualere. Quod si diuortium
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. ut si filia motua suꝑstitẽ
uniculum filium habuiss.. do
lier naufragio cuman niculofilio
pĩt. quia ueris imut uidbatur añ
matre infantẽ ꝑisse: uirum pã¬
dotem ꝗͣ erpacto fiłie noĩe retinẽ
potuit. silapsus crrõe non reti¬
nuit. filiam que patͥ solam. ma¬
tri ꝓͣpãte hrs erstitit. ap̃arbĩtrũ
duuisionis non inꝓbe cdotis ꝑpe

Expanded text:
uenit, ut, si filia mortua superstitem anniculum filium habuisset, dolier naufragio cum anniculo filio periit. quia uerisimile uidebatur ante matrem infantem perisse, uirum pardotem, quam ex pacto filiae nomine retinere potuit, si lapsus errore non retinuit, filiam, quae patris sola, matri pro parte heres exstiterit, apud arbitrum diuisionis non improbe dotis pe
Abbreviated transcription (Latin):
ũ accipias. te acciꝑe. Nã siis qui
creditois tui se ꝓcuratorẽ ee sim¬
lauĩt ad bitore tuo iubũte te pe¬
cuiã acceꝑit.⁊ furti actionẽ te
Ihuic sñtũtie ꝯ scq̃e ẽꝙ. iuł scͥbsi

Expanded text:
accipias, te accipere: nam et si is, qui creditoris tui se procuratorem esse simulaverit, a debitore tuo iubente te pecuniam acceperit, et furti actionem te Huic sententi
Abbreviated transcription (Latin):
S miriti ꝓfecti ẽ mulier apt̃ suas nece̾¬
usuras sinc dubro dicendũ ẽ petiu¬
sutis posse. qr nõ ẽ isti oaĩtio cũ ꝓho
nerib matrimoni ĩpctãt᷑. qd tnsi
semulier pasce̾t suosꝙ hoĩcs. ⁊ idcͥco
pass ẽ cã dote sua fru u̾se suosc ale¬
ret. erpeditũ eit. Iuto i nõposse ab

Expanded text:
 mariti profecta est mulier propter suas necesusuras, sine dubio dicendum est peti usuras posse, quia non est ista donatio, cum pro oneribus matrimonii petantur. se mulier pasceret suosque homines idcirco passus est eam dote sua frui, ut se suosque aleret, expeditum erit: puto enim non posse ab
Abbreviated transcription (Latin):
upinan᷑. Doti ꝓmissio noniõ miria
ualebit ꝙigͦrãte ĩmitopatre nuptie
fuint sipostea consensĩnt. cũ omnis do¬
tis ꝓmissio futiͣ matͥmoniitacitã cõdic¬
tio maccipĩat ¶sam ⁊ siminor ãnis xxii.
uͥ maior d̾cluctasit. tũc pͥmũ pete¬
tur cũ maior ãnis ap̃ eũdẽ eẽ ceꝑa.

Expanded text:
ionum Dotis promissio non ideo minus valebit, quod ignorante initio patre nuptiae non fuerint, si postea consenserit, cum omnis dotis promissio futuri matrimonii tacitam condicionem accipiat. nam et si minor annis duodecim ut maior deducta sit, tunc primum petetur, cum mai
Abbreviated transcription (Latin):
cri dos cẽt ¶uocisusisolus pat̾ pic¬
tus cẽt suic filiasiũ solus aꝗ̾at. nii
annctasiue filic ꝑsõa ci soli nõcebi
melior conditio patris fic̃t ꝓͣdñ¬
ue agñti. nocebit. pactum. patriuo
nullo mõ nocebit. iusiadiectã q̃q̃ silic¬

Expanded text:
tum esset. quo casu si solus pater pactus esset sine filia, sive solus agat sive adiuncta filiae persona, ei soli nocebit melior condicio patris fiet, prodee agenti nocebit pactum, patri vero nullo modo nocebit, nisi adiecta quoque fili
Abbreviated transcription (Latin):
qũa facultatẽ mulieĩs ualcnt ip̃o iłiẽ ꝓmisd
nonualet ꝗa lege rata non habet̾ auctoĩta do¬
lo m̃alo facta quẽndũ ẽ tñutrũ tota obliga¬
tio: anꝙ amplius ꝓmissumẽ quã ꝓmittio¬
portuit infirinctur. ⁊ ut iliui̾ẽ dicẽ id ꝗ suꝑ¬

Expanded text:
quam facultates mulieris valent, ipso iure promissio non valet, quia lege rata non habetur auctoritas dolo malo facta. quaerendum tamen est, utrum tota obligatio an quod amplius promissum est, quam promitti oportuit, infirmetur? et utilius est dicere id qu
Abbreviated transcription (Latin):
Iccuola. Pundũ filie noĩe pat
sc cͤcditõib inguentib patrisutiliuiꝰ
uidiur: potiꝰ sundũ quidotat ẽ di¬
strãc. quod minus frucus osus sit
÷ alis hrdit ãio ubiõeᷤᷤ rdditus re¬
incitꝰe captiosit futa. queo inpars
nenit matrimoĩo retit souut᷑. R.

Expanded text:
storum Fundum filiae nomine pater se creditoribus urguentibus patris utilius videtur potius fundum qui dotalis est distrahere, quod minus fructuosus sit, et alios hereditarios uberiore reditu rein ea re captio sit futura. quaero, an ea pars nente matrimonio recte solvatur.
Abbreviated transcription (Latin):
stimauit. si arbit̃ aliꝗ̃ pecumãdare
uisseri: ⁊ is occesserit. añt quãdar⁊.
penã cõmini. lic⁊ heres eiu ꝑãtussit
offerre. ¶S taĩ aũt deb sententi¬
e arbitri. quãdere dicĩt. siue equa. si¬
be iniquasit. ⁊ sibi input⁊ ꝗcõpmisit.
Nã ⁊ diupii rescripto adicitur. ⁊mi
nus ꝓbabilem sentñ tiã equo aĩo fer¬
cliũsassententias dicõit. licebit sẽ

Expanded text:
 aliquem pecuniam dare iusserit et is decesserit antequam daret, poenam committi, licet heres eius paratus sit offerre. Stari autem debet sententiae arbitri, quam de ea re dixerit, sive aequa sive iniqua sit: et sibi imputet qui compromisit. nam et divi Pii rescripto adicitur: "vel minus probabilem sententiam aequo animo ferdiversas sententias d
Abbreviated transcription (Latin):
põt. dolimali exceptiõem inꝑcuepen
tionẽ ostatam. ꝓhãc̃gͦ ecceptionẽ qͣ¬
dã appellanclispẽs est. cũ liceat retr̃¬
tare desentĩnia arbitri. ¶ Dc offici¬
o arbitritĩtantib. sciendũest om̃ẽ
cnĩ aliudilli licebit. quã quodibiut
effi cere possit cautũest᷑. No ergoꝙ li¬
b statuere. arbit potuit. nec inq̃uali
bĩ. nisi dequare cõpmissũcsts quessi᷑

Expanded text:
oli mali exceptionem in poenae petitione obstaturam. per hanc ergo exceptionem quaedam appellandi species est, cum liceat retractare de sententia arbitri. De officio arbitri tractantibus sciendum est omnem enim aliud illi licebit, quam quod ibi ut efficere possit cautum est: non ergo quod libet statuere arbiter poterit nec in qua re libet nisi de qua re compromissum est
Abbreviated transcription (Latin):
docĩt. ut arbitriopublu meuii fundus
iimicos agentiuĩ tñs fetamur. suasen¬
tĩa finẽ cõctouersie eũ inponere opõ¬
tet. nõaũt finiri controu̾siã. cũ aut
differatur arbitriũ. aut in aliũ ms fera¬
detur ꝗb fide uissoĩb iddelegãi nõ posse.¬

Expanded text:
it, ut arbitrio Publii Maeuii fundus inimicos agentium transferantur, sua sententia finem controuersiae ‹e›um imponere oportet: non autem finiri controuersiam, cum aut differatur arbitrium aut in alium transferadetur, quibus fideiussorib
Abbreviated transcription (Latin):
suarbuticã ꝑferrinecẽe ẽ nepena comͣ¬
mitrat᷑. ¶Si arbit̃ sese celar̾̃tẽpta¬
uĩt. p̃tor eũ inuestigare deb. ⁊ sidli¬
u nõ paruerit: mułta adũsus cũclicẽ¬
daest. ¶ Cum inplurescõꝓmissũ ẽ
ea cõditiõe. ut quilib ⁊. ł unus orcis¬
s sentc̃tiã castaretur. absentib cti
nichilominus ꝗ psẽs est cogetur ¶tꝰ si

Expanded text:
ne poena committatur.Si arbiter sese celare temptauer‹i›t, praetor eum inuestigare debet, et si diu non paruerit, multa aduersus eum dicenda est.Cum in plures compromissum est ea condicione, ut quilibet uel unus dixisset sententiam, eo staretur, absentibus ceteris nihilo minus qui praesens est cogetur: at si
Abbreviated transcription (Latin):
sententi ãdicere. quia ⁊ si uicliciumo
tiq nullo mododubitabt̃. side eare ĩ
cõꝑmisit legatus. cogenous sit.arbiter
seniñtiã dicere. si ipelegatus postu¬
N .q. pͥmaratiõe potest uicli iniquũ
ut impis potestaresit. Sethoctale e¬
rit. qualesiactionẽ uelit᷑ dictare. qd̾
facẽ eilic⁊. set cõpromissũ illud cõꝑa¬
uimus or clmariẽ actios. ut nõ alias a¬
ueliat᷑ desiciaꝵs ut arbit̃ sentũtiã cli

Expanded text:
sententiam dicere, quia et si iudicium tique nullo modo dubitabunt, si de ea re incompromisit legatus, cogendus sit arbiter sententiam dicere, si ipse legatus postulet: quod prima ratione poterit uideri iniquum, ut in ipsius potestate sit. sed hoc tale erit, quale si actionem uelit dictare, quod facere ei licet. sed compromissum istud comparabimus ordinari‹ae› actioni, ut non alias audiatur d
Abbreviated transcription (Latin):
quia fauor lib̾tanis est. ut maiores
iudices habe debeãt eadẽ dicendast̃. si¬
ue de ingenuirat᷑e. siue delibtmita¬
te quȩstiofu. ⁊ siexfioi cõmissicausa
lib̃tas debi clicatur. Iꝯẽ clicenclũ eñ
inpopulari actiõe. ¶Siseruus cõ

Expanded text:
quia fauor libertatis est, ut maiores iudices habere debeat. eadem dicenda sunt, siue de ingenuitate siue de libertinitate quaestio sit et si ex fideicommissi causa libertas deberi dicatur. idem dicendum est in popula
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrũ quiscorrũpit. ł pecunia. ł
ãbitiõe. ł a duo catũ diñsepartis. ł
aliꝗ̃ exhis quib caus ã suã cõmiserat
ex doliclansula pofit cõueniri. ł si ad¬
ũsariũ callide circũ uem̃t. ⁊ oĩo si ĩ
haclite oolo ũsatus est. locũ habe¬
bit ex stipulatu acͥtio. ⁊ iõ siucba de
clolo ãc̾tionẽ exer cere adũsariuss nõ
debebit. cũhãt exstipulatu actionẽ.

Expanded text:
corrupit uel pecunia uel ambitione, uel aduocatum diuersae partis, uel aliquem ex his, quibus causam suam commiserat, ex doli clausula poterit conueniri, uel si aduersarium callide circumuenit, et omnino si in hac lite dolose uersatus est, locum habebit ex stipulatu actio: et ideo si uelit de dolo actionem exercere aduersarius, non debebit, cum habeat ex stipulatu actionem.
Abbreviated transcription (Latin):
tulit uale ꝓlationẽ sententieq ei.
posse inpunenopareri. ⁊ pp̃o. ꝓ̃b̃at̃.
labeonis sentẽtiã ꝗ ⁊ michi uidet̃.
ꝗa offõ insentũti afũctu nõ ests Hec
aũt clausula diẽ cõꝓmissi ꝓfferte.
nullã allã clat arburo facultatẽ. q̃
cdiem ꝓrogandi ⁊̃ iõ coditionẽ primi

Expanded text:
tulit: ualere prolationem sententiaeque eius posse impune non pareri. et Pomponius probat Labeonis sententiam, quod et mihi uidetur: quia officio in sententia functus non est.Haec autem clausula 'diem compromissi proferre' nullam aliam dat arbitro facultatem quam diem prorogandi: et ideo condicionem primi
Abbreviated transcription (Latin):
metibi oare.⁊ u alnudinesis inpeonꝰ.
quominus accipias. ant alia usta
excausa ꝓculũ existimare penã nõ
cõmitti. nec sipost hł teparato acci¬
pere. nõdẽ. S⁊ ip̃e recteputat duoeẽ
arburi pcẽpta. unũ pecunã dari

Expanded text:
et ualetudine sis impeditus, quo minus accipias, aut alia iusta ex causa, Proculum existimare poenam non committi, nec si post kalendas te parato accipere non dem. sed ipse recte putat duo esse arbitri praecepta, unum pecuniam dari,
Abbreviated transcription (Latin):
eius sit auctoĩtatis arbit̃. ut in seceꝵ¬
sib soleat agere. ⁊ litigatots facile
co loci uenire possit. Snsi inaliquẽ
iocũ in honestũ ad eẽ inserit. puta
aut. sinedubio inpͥune ci nõparebit᷑.
Quã sentñtiã. ⁊ celsus .ł .ii. dig̃ ꝓbat
uñelegant̃ tcͣtat si is sit locus inq̃
alt̃ exlitigatoĩb honeste uenire nõ
possit. alt̃ possit. ⁊ is nõueniͣt ꝗsi¬
nesuatur pitudine couenirepossit.

Expanded text:
eius sit auctoritatis arbiter, ut in secessibus soleat agere, et litigatores facile eo loci uenire possint.Sed si in aliquem locum inhonestum adesse iusserit, puta ait, sine dubio impune ei non parebitur: quam sententiam et Celsus eleganter tractat, si is sit locus, in quem alter ex litigatoribus honeste uenire non possit, alter possit, et is non uenerit, qui sine sua turpitudine eo uen‹i›re possit,
Abbreviated transcription (Latin):
missi finiretm ꝓlatodie. litigatores
denuo ineũ cõpmiserit: nec sccłi cõpro¬
missi arbutriũ receꝑit. nõeẽ cogñclũ
reciꝑe si ip̃e inmoranõ fuit. quominꝰ
partib s̃ fũgeretur. Quod siꝑͣeũ factũ

Expanded text:
missi finiretur, prolato die litigatores denuo in eum compromiserint nec secundi compromissi arbitrium receperit; non esse cogendum recipere, si ipse in mora non fuit, quo minus partibus suis fungeretur: quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissũ. ut ꝗ tno disceptatõi plaor id
scius ꝓnĩtr⁊ quissit cogñdus hic ⁊ puto
tale arbitriui nõualere inquo lib̾a fa¬
cultas arburi. sentettie nõ est fut᷑a
Si sitasit cõpmisiũ. arbitrãtutitii.

Expanded text:
promissum, ut quod Titio disceptatori placet, id Seius pronuntiet, quis sit cogendus? et puto tale arbitrium non ualere, in quo libera facultas arbitri sententiae non est futura.Sed si ita sit compromissum arbitratu Titii
Abbreviated transcription (Latin):
at. ut sccłm id cliscecłe eos atõfa cõtro¬
uisi a uelit. SS⁊ sidcpłib reb sit arbrtriũ
receptũ. nisi õs cõtrou̾sias finieri. nõ
udetur clicta sentilua. s ad hucet̾t a
p̃tore cognous. Uñ iudendũ erit an
mutare senttimã posuit.⁊ alias ꝗot̃ ẽ
agitatũ. si arbit̃ ussit dari. mox ue¬
tuit. utrũ eoꝗ uissit. ancoq. uetuit
staridebeat. ⁊ sabinus ꝗdẽputauit pꝰ¬
se. cassuis sr̃itĩtiã magistrisiubñer¬
cusauit. ⁊ an sabinũ nõde easensisse
tionecause. ut putasi uissit litigatoes
ica lnois adcẽ: mor idib iubeat. Nãmu¬
tare cũ cdiem posse. Cet̃msicõoẽpnauit.
ł absoluit: cdũ arbtt̃ eẽ orsierit. muta

Expanded text:
iscedere eos a tota controuersia uelit. sed si de pluribus rebus sit arbiterium receptum, nisi omnes controuersias finierit, non uidetur dicta sententia, sed adhuc erit a praetore cogendus.Unde uidendum erit, an mutare sententiam possit. et alias quidem est agitatum, si arbiter iussit dari, mox uetuit, utrum eo quod iussit an eo quod uetuit stari debeat. et Sabinus quidem putauit posse.Cassius sententiam magistri sui bene excusat et ait Sabinum non de etione causae: ut puta si iussit litigatores calendis adesse, mox idibus iubeat: nam mutare eum diem posse. ceterum si condemnauit uel absoluit, dum arbiter esse desierit, mutare
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissa ꝑꝑ inter cessionẽ. ESum¬
marei est ut p̃torse nõ int̃poat. si¬
ue minmonullũ it copinissu. siut
si f᷑ pendeat aneceopeme rigi põt
so soluto clicmorte aceptulatiõe. iii¬
clicio pacto / sacer ootio obucmiente.
uidebimu. ancogat᷑ arbis semñtiam
uacaresacer dotes oport. Cetm si
postcasusceꝑit. iste quoq õimodo
senit̃tiã ferredeb. ¶Item nõ est cogen

Expanded text:
missa propter intercessionem.Summa rei est, ut praetor se non interponat, siue initio nullum sit compromissum: siue sit, sed pendeat an ex eo poena exigi potso soluto die morte acceptilatione iudicio pacto. Sacerdotio obveniente videbimus an cogatur arbiter sententiam vacare sacerdotes oportet. ceterum si postea suscepit, iste quoque omnimodo sententiam ferre debet. Item non est cogen
Abbreviated transcription (Latin):
possessioĩs quoq. alioqn iscũ quoł
rẽ agebat᷑ inquid. si possessionẽ cessit
nõtenebitur. ¶Siquis aũt obuali¬
tuoinẽ. aut eratem. aut occupatio¬
nes necessarias litẽ mnalui inꝰ tulit. i
eacansa nõ est. ut hoc edicto teneatur.
cũm hoc edicto dolim alisitm̃tio. Ce

Expanded text:
possessionis quoque. Alioquin cum quo in rem agebatur, inquit, si possessione cessit, non tenebitur. Si quis autem ob valetudinem aut etatem aut occupationes necessarias, litem in alium transtulerit, in ea causa non est ut hoc edicto teneatur, cum in hoc edicto doli mali fiat mentio. He
Abbreviated transcription (Latin):
ti.s et si aliquissit exnecessarus mi¬
noͣr anñ̾i. similimodorestitutionẽ
inpẽtrabit. uł uti si seruis sit cillib¬
tite instiuitus. cdicñcdũ enĩ eĩt. si semiscu¬
it. posse ci subueniri etas bñficio. ut
hat boncu suorĩ seꝑatiõem. Planeꝗi
post aditã hr̃clitate restirtaut᷑. deb ⁊̃ pr̃a

Expanded text:
ti, sed et si aliquis sit ex necessariis minor annis, simili modo restitutionem impetrabit, ueluti si seruus sit cum libertate institutus: dicendum enim erit, si se miscuit, posse ei subueniri aetatis beneficio, ut habeat bonorum suorum separationem. plane qui post aditam hereditatem resti
Abbreviated transcription (Latin):
usucapiõem. equũ est rescindi quod
postea uslicaptũ est. ut eadem irle¬
redib ꝗ inusucapiõe succeclũt. et¬
sit uandasit. Qui apossessio defuc̃ti
quasi in iuctim descendit adiñ des ⁊
plenꝙ nõcdũ iñ ditate adita cople
rit rẽ restitutio facienda eĩt. ⁊ uczsi¬
ne dolo ab fuit ⁊ usuceꝑit. lucro ei

Expanded text:
uod postea usucaptum est, ut eadem in heredibus, qui in usucapionem succedunt, seruanda sint: quia possessio defuncti quasi iniuncta descendit ad heredem et plerumque nondum hereditate adita completrit rem, restitutio facienda erit et licet sine dolo afuerit et usuceperit, lucro ei
Abbreviated transcription (Latin):
fieri pot ut sinedolomaloquidẽ pos¬
si dere desierit. uerũ iudicumutãoi
causa iofiat. St̃ ⁊ alia quãplina taua
otͣestͣaũt quis dolomalo desinẽposside¬
re. nectam iudicimurã dicaus a fecio¬
se. nechõc edictotent. Neq enł̃ alie̾¬
nat. quiclũ taxat omutit possessio¬

Expanded text:
fieri potest, ut sine dolo malo quidem possidere ‹de›sierit, uerum iudicii mutandi causa id fiat. sunt et alia complura talia. potest autem aliquis dolo malo desinere possidere nec tamen iudicii mutandi causa fecisse nec hoc edicto teneri: neque enim alienat, qui dumtaxat omittit possessio
Abbreviated transcription (Latin):
tꝗuił amarcellonotatus est. scribes
sifidͣ u̾issor iũ intulit. ut accepto
libaret̃. in reũ nõeẽrestit̃uendã acu¬
oc̃em. Si ficdĩ uissorẽ nisi adũsis reũ
quoq actionẽ restinuat. deb̃e in qͣ

Expanded text:
us a Marcello notatus est scribens, si fideiussor uim intulit, ut accepto liberetur, in reum non esse restituendam actionem, sed fideiussorem, nisi aduersus reum quoq