comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apd̾ dm nota ẽ & apd hoĩes. Cum p̃sens ẽ imitat᷑
illam: & desidant eã c̃se edux̾it.:⁊ in ꝑpetuũ co¬
ronata tͥumphat. incoinqͥnatoꝵs certaminum
cosilloꝵꝙ discipłos. luoꝵ fides ẽ pura ⁊ simplex
doctͥna. atq et̾na ꝓ hoc memoria digna: qm̃
cȩleste tnslata. dignam sui recordationẽ poste¬
ris reliqͥt: nec ullꝰ erit dolor de ꝑacto e̾tamine:
qñ ꝑsecutionũ magnitudinẽ p̃mium uincet.
Multigena aut̃ impioꝵ multitudo ñ erit utiliꝰ.
a spuria uitulamina ñ dabt radice altaᷤ. nec sta¬
bile firmamentũ collocabt. Alt̾nandoem̃loqͥt᷑

Expanded text:
 apud homines. Cum praesens est, imitantur illam; et desiderant eam cum se eduxerit, et in perpetuum coronata triumphat incoinquinatorum certaminum cos illorumque discipulos, quorum fides est pura, et simplex doctrina atque aeterna; per hoc memoria digna, quoncoeleste translata dignam sui recordationem posteris relinquit, nec ullus erit dolor de peracto certamine, quando persecutionum magnitudinem praemium vincet. Multigena enim impiorum multitudo non erit utilis, et spuria vitulamina non dabunt radices altas, nec stabile firm
Abbreviated transcription (Latin):
tiones eoꝵ ⁊uoluntates chiudicat: ⁊ eos qͥ ñ scdm
uoluntatẽ di ac legem p̃ceptoꝵ ipsiꝰ uiuebant:
nec cẽ alios docebant uł iudicabant: districto
examine udicaturꝰ est. Exiguo enĩ. conceditur
misedia. Potentes aut potent̾ torm̃ta patientur.
Hoc ẽ eiꝰᷤ qui ꝑignorantiam uł ꝑfragulitatem
uł ⁊̃ necessitatem aliꝗͣ cͥmina ꝑpetrauert᷑.⁊ tñ¬
ꝑhumilitatẽ ⁊ penitñtiã ipsa peccã delere ñ cessauer̃t
apiissimo tudice gr̃a impendit̾ remissionis. his
aut̃ qͥ ꝑcontumatiã ⁊ ꝑ contemptum mandatoꝵ
di. multa ac gͣuia cõmisert̾ facinora. ⁊ de his pe¬
nitentiam age neglexert̾: gͣuiora in infernode¬
putat torm̃ta. Sic̃ enĩ potĩttiores fuert eģtis in im¬
pietatis act̾ione:ita ualidiores tolerant penas
in igne gehenne.Non enim fubtrahet ꝑsonam
cuiꝰqm dñs: nec reuerebit᷑ magnitudinẽ cuiꝰqͣm

Expanded text:
 voluntates dijudicat, et eos qui non secundum voluntatem Dei ac legem praeceptorum vivebant, nec etiam alios docebant vel judicabant districto examine judicaturus est. Exiguo enim conceditur misericordia; potentes autem potenter tormenta patientur. Hoc eis qui per ignorantiam vel per fragilitatem vel etiam necessitatem aliqua crimina perpetraverunhumilitatem et poenitentiam ipsa peccata delere non cessaverunt a piissimo judice gratia impenditur remissionis. His autem qui, per contumaciam et per contemptum mandatorum Dei, multa ac gravia commiserunt facinora, et de his poenitentiam agere neglexerunt, graviora in inferno deputat tormenta: sicut enim potentiores fuerunt in impietatis actione, ita validiores tolerant poenas in igne gehennae. Non enim subtrahet personam cujusquam Dominus, nec verebitur magnitudinem cujusquam
Abbreviated transcription (Latin):
sua gr̃a om̃s p̃oceupat. qͥc̃q ad eiꝰ amorẽ anhelãt.
qͥa ipse ẽ uia u̾itas & uita. ꝑ ipsum it᷑: ad ipsũ
tendit᷑. ad ipsum ꝑuenit᷑. Iue aut̃ qͥ ab origi¬
ne illucescentis inse fidi corde deuoto uigi¬
lauerit. ñ uacuo labore consumit᷑. s ꝓboni
oꝑisstudio abipso coronat᷑. Assidentem enĩ
illam forib suis inueni&e: qͥa eiꝰ adiutorium
semꝑ paratũ habebit. Unde in apocalipsin ip¬
se dic̃. Ecce egosto ad ostiũ. ⁊ pulso siqͥs autem a
peruerit mͥ: intibo ad eum. & cęnabo cum eo¬

Expanded text:
elant, quia ipse est via, veritas, et vita, per ipsum itur, ad ipsum tenditur, ad ipsum pervenitur. Ille autem qui ab origine illucescentis in se fidei corde devote vigilaverit, non vacuo labore consumitur, sed pro boni operis studio ab ipso coronatur. Assidentem enim illam foribus suis inveniet, quia ejus adjutorium semper paratum habebit. Unde in Apocalypsi ipse dicit: Ecce ego sto ad ostium et pulso; si quis autem mihi aperuerit, introibo ad eum,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾satione eripuit. aspect̾u enimoe auditu iustꝰ
erat. habitans apd̃ eoᷤ qͥde die indiem anmai
iustam iniqͥs oꝑib cruciabant: ita &e ñc eos qͥ
pꝰ carnem alt̾am in concupiscentia ⁊ immun¬
dicia ambulant aucdaces. sͥ placentes sect̾as
ñ metuunt fac̾e: blasphemantes in incorrup¬
tione sua ꝑibunt: ꝑcipientes m̃cedem iniusti¬

Expanded text:
t; aspectu enim et auditu justus erat, habitans apud eos qui de die in diem animam justam iniquis operibus cruciabant: ita et nunc eos qui post carnem alteram in concupiscentia et immunditia ambulant audaces, sibi placentes, et sectas non metuunt facere blasphemantes, in corruptione sua peribunt, percipientes mercedem injusti
Abbreviated transcription (Latin):
potentiũ: qͥa malicia reꝓboꝵ. causa ẽ damnatio¬
nis eor. Al elior est sapĩa qͣmurres. & uir prudẽs
quam fortis Sapĩa gͥ u̾mnhabitat bn semꝑ guber¬
nat aĩum. Hires enim corꝑis: plerũꝙ insipientes
in pecc̃oꝵ mittunt in p̃cipitium. Unde a pru¬
dens p̃ponit᷑ forti: qr prudentia dirigit gressꝰ
hõĩs. Nis atitem carnał licae aliqñ cum ꝑ poten¬
tiam aliqͤm suꝑau̾it fortitudinem simulet. tñ
sine prudentiȩ regimine infirma eẽ apparebit:
qͣnstulto labore consũmat᷑. Unde in psalmo scͥꝑ¬
tum ẽ. N in uiribꝰ eqͥ uoluntatem habebit dñs.¬

Expanded text:
entium, quia malitia reproborum causa est damnationis eorum. Melior est sapientia quam vires, et vir prudens quam fortis. Sapientia ergo ubi inhabitat bene semper gubernat animum. Vires enim corporis plerumque insipientes in peccatorum mittunt praecipitium: unde et prudens praeponitur forti, quia prudentia dirigit gressus hominis; vis autem carnalis licet aliquando, cum per potentiam aliquem superaverit, fortitudinem simulet, tamen sine prudentiae regimine infirma esse apparebit, quando stulto labore consummatur. Unde in psalmo scriptum est: Non in viribus equ
Abbreviated transcription (Latin):
mium apd dñm enarrauit in cȩlo: qͥ ĩ suꝑnum
regnũ recept. uita beata incontemplatione des
fruunt᷑. Et hoc ideo: qm̃ totam spem suam ⁊ m̃tiᷤ
intentionem. inbonitatem posuert̾ conditoris
sui:cuiꝰ cẽ manu coronati.⁊dext̾a fortitudinis
st̃ ꝓtecti. Manꝰ enuncdi. ⁊ dext̾a ac brachiũ ꝓpt̾
effectiuam potũtiamui genitꝰ filiꝰ d nominat᷑.
ꝑ qͤm oĩa fc̃a st̃. in qͦ habemꝰ redemptionẽ ꝑsan

Expanded text:
mium apud Dominum enarravit in coelo, qui in supernum regnum recepti vita beata in contemplatione Dei fruuntur; et hoc ideo quoniam totam spem suam et mentis intentionem in bonitatem posuerunt Conditoris sui, cujus etiam manu coronati, et dextera fortitudinis sunt protecti. Manus enim Dei et dextra ac brachium propter effectivam potentiam unigenitus Filius Dei nominatur: per quem omnia facta sunt, in quo habemus redemptio
Abbreviated transcription (Latin):
regnum ten̾e uelle: mag̃ ẽ tyrannice trueu¬
ientiȩ. qͣm regał temꝑantie. Quappt̾ rect̾ores
consident eccł̃ie: qm̃ bnconueniat. ut ipsi in
meditatione assidui sint legis diuinȩ. Qͥ eñ
sacͣrum scͥpturaꝵ ĩ discendo docendoq atq
oꝑando sequit᷑ normam: sine dubio cȩlestis

Expanded text:
agis est tyrannicae truculentiae quam regalis temperantiae. Quapropter rectores considerent Ecclesiae, quam bene conveniat, ut ipsi in meditatione assidui sint legis divinae. Qui enim sacrarum Scripturarum in discendo, docendo atque operando sequitur normam, sine dubio coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
mus sic̃ cogniti sumꝰ. Nc̃ aut̃ mance fides. spes. ca¬
ritas: tͥa h. Maior aut̃ hoꝵ ẽ karitas: qͥa cȩt̾is de¬
cedentib. illa sola ꝑmanet. Unde dic̃ fideles ĩ
dilectione acqͥescent illi: qm̃ electidĩ pꝰfinem
mundi. bono qͦd ante froe ⁊ sye ambiebant pre¬
sentialit̾ delectantes. nullomͦ ab eiꝰsocietate põ¬
sunt diuelli: cumdono ȩt̾nȩ sacietatis remtñati.
mpii autẽ scdm que cogitatiert᷑. correptionẽ ha¬
Sententia uniu̾sał iudicii cõpleta. qñ scĩ conum¬
ctregi suo. cȩlestis patͥe gaudentes intrabunt
regnũ: tẽ impii ce peccores qͥ de salute sua negli¬
gentes fuert. scđm cordiᷤ sui & act̾uum iniqͥtatẽ
cũ diabolo in inferni dem̾gent᷑ abyssũ: uͥsine fi¬
ne cruciabunt᷑: qr u̾mis eoꝵ ñ moriet᷑. ⁊ ignis
ñ extinguet᷑. Sapĩam em̃ ⁊ disciplinam qͥ abiẽ
infelix ẽ: ⁊ uacua ẽ spes illoꝵ. ⁊ laboressine fruc

Expanded text:
manent fides, spes, charitas, tria haec: major autem horum est charitas. Quia caeteris descendentibus illa solum permanet, unde dicit: Fideles in dilectione acquiescent illi, quoniam electi Dei post finem mundi bono quod ante fide et spe ambiebant praesentialiter delectantes nullo modo ab ejus societate possunt divelli, cum dono aeternae satietatis remunerati mpii autem secundum quae cogitaverunt, correptionem haSententia universalis judicii completa, quando sancti conjuncti regi suo coelestis patriae gaudentes intrabunt regnum, tunc impii et peccatores qui de salute sua negligentes fuerunt, secundum cordis sui et actuum iniquitatem cum diabolo in inferni demergentur abyssum, ubi sine fine cruciabuntur, quia vermis eorum non moritur, et ignis non exstinguetur. Sapientiam enim et disciplinam qui abjecit infelix e
Abbreviated transcription (Latin):
ñ emolliunt: flagella diu̾sars correptionũ ꝑti¬
morem frangunt. Et cont̃ illos stabit sp̃s uͥtuti¬
& tanqm turbidouenti diuidet illos: & ad here¬
mum ꝑducet omnẽ t̾ram iniqͥtatis illoꝵ: & ma¬
lignitas eũtet sedes potentium. Sp̃s uirtutis: um¬
dicta est ultimi examinis. quȩ diuidet impios
& adheremum ꝑduce omnem t̾ram iniquitati eoꝵ
cũ simul & sub̃am t̾renã & oꝑa carnalia ꝑsentñ

Expanded text:
non emolliunt, flagella diversarum correptionum per tinon emolliunt, flagella diversarum correptionum per timorem frangunt. Et contra illos stabit spirituenti dividet illos; et ad extremum deducet omnem terram iniquitas illorum, et malignitas evertet sedes potentium. Spiritus virtutis vindicta est ultimi examinis, quae dividet impios, et ad extremum perducet omnem terram iniquitatis eorum, cum simul et substantiam terrenam et o
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa ꝑmanet scła. Ibunt directe emissiones
fulgoꝵ: & tanqm a b̃ncuruato arcu nubium
ext̾minabunt᷑: ⁊ ad certum locũ insilient. E¬
missiones fulgoꝵ: st̃ tonitrua p̃dicationũ siue
choruscationes miracłoꝵ. que directe ibunt.
qͥa uieta dispensationẽ auẽtorissui. adutilitatem
elector. siue ad damnationẽ reꝓboꝵ fiunt. Tan¬
qͣm a b̃ncuruato arcu nubium ext̾iminabunt᷑.
qͣn auctoritate diuinaꝵ scpt᷑arũ ꝑ piam inten¬
tionem seõrs doctoꝵ ad trendum adu̾sarios.
ꝓferunt᷑. E adcertum locũ insilient: qr contͣ
eos qͦs necesse ẽ recto tͣmite ꝓcedent: nec ualet
ẽẽ confusũ. qͦd diuina sapĩa constat ẽẽ ordina¬
tum. Et a petͦsa iraplene mittent᷑ grandines.¬
qͥa ꝓm̃itoꝵ qͣlitate cture emittunt᷑ in c̃pationes.¬
S &e candescit in illos aqͣmaris: & flumina cõ¬
current durit̾.Aqm maris. ꝑturbationes ap¬
pellat scłcflumina. ꝑsecutionum commotioẽs.

Expanded text:
Ibunt directe emissiones fulgurum, et tanquam a bene curvato arcu nubium exterminabuntur, et ad certum locum insilient. Emissiones fulgurum sunt tonitrua praedicationum, sive coruscationes miraculorum, quae directe ibunt: quia juxta dispensationem auctoris sui ad utilitatem electorum, sive ad damnationem reproborum fiunt. Tanquam a bene curvato arcu nubium exterminabuntur, quando auctoritate divinarum Scripturarum per piam intentionem sanctorum doctorum ad terrendum adversarios proferuntur; et ad certum locum insilient, quia contra eos quos necesse est recto tramite procedent, nec valet esse confusum, quod divina sapientia constat esse ordinatum Et a petrosa ira plenae mittentur grandinestuntur increpationes. Et canaescet in illos aqua maris, et flumina concurrent duriter. Aquas maris perturbationes appellat saeculi, flumina persecutionum commotiones;
Abbreviated transcription (Latin):
stultos uituꝑ auert̾: qm claritate suꝑna releua¬
ti. iudices ert̾ illoꝵ scdm u̾itatem: qͥ ante se in¬
iuste damnauert̾. Unde illi. cumse subitanea
commutatione uidint de gła ad ignobilita¬
tem ꝑductos: ⁊ econt᷑rio adu̾sarios suos de af¬
flictione tp̃rali. ad honorem suꝑnum tͣnsla¬
tos: sera penitentia atq infructuosa. tc̃ conqͦ¬
rent᷑ qͦd antea dum licuit fiuellent fructu¬

Expanded text:
 claritate superna revelati judices erunt illorum secundum veritatem qui ante se injuste damnaverunt. Unde illi cum se subitanea commutatione viderint de gloria ad ignobilitatem perductos, et e contrario adversarios suos de afflictione temporali ad honorem supernum translatos, sera poentientia atque infructuosa tunc conquerentur quod antea dum licuit si vellent fructu
Abbreviated transcription (Latin):
oecasu. Et hoc totum iccirco: ut doceat muta¬
tionib tyr̃m. & ortu occasuq sydum. huma¬
nam etatẽ labi ⁊ int̾ire dum nesciat. Qua ꝓpt̾
mito ĩpii in inferno positidolent. qͦdspem suã
ĩ illoposuert. uͥ stabilitas nulla ẽ: & ab eo sensũ
net. De sc̃ĩs mr̃ibꝰ qͣd ĩꝑpetuumuiuant. ⁊ qͥd dñ uimn

Expanded text:
occasu; et hoc totum idcirco ut doceat mutaoccasu; et hoc totum idcirco ut doceat mutationibus temporum et ortu occasuque siderum humanam aetatem tabi et interire dum nescit. Quapropter merito impii in inferno positi dolent quod spem suam in illo posuerunt ubi stabilitas nulla est, et ab eo sensum net
Abbreviated transcription (Latin):
gilitatem carnis expͥmit: qͦ a uento egͥtudinũ
decidit: u̾bum aut̃ dñ manet in et̾num. Spuma
autẽ que ex aqͥs edita. aqͥssuꝑnatat: appetitꝰ hu¬
mani fauoris & iact̾antia uulgaris intelligi pot̃.
Qe a ꝓcella temptationũ uł discussione fit᷑ iu¬
dicii disꝑgit᷑: qͥa qmuana fu̾int. eoꝵ attactu
ꝓbat᷑. Sic ⁊ fumꝰ uanitatẽ eaducis uite demõ¬
strat: qm̃ sic̃ fumꝰ uento diffundit᷑: sic huma¬
nauita tp̃rm mutatione dissoluit᷑. Unde ⁊ ꝑ
similitudinẽ t̃nseunti hospiti comparat᷑: qͥa
om̃s hic hospites & ꝑegͥnisumꝰ. De qͦ eccłiastes
ait. Oñatio p̃tit. ⁊ gnatio aduenit: t̾ra autẽ in
nitate ꝙͣ t̾rammane. qͦ hõiũcausa fc̃a ẽ. ⁊ipsum
hominẽ t̾re dũm in pulũem repente dissolui:
Unde seq̃r. Orit᷑ sol ⁊ occidit.⁊ ad locum suum
reuertit᷑. Nam ipse sol qͥ in lucẽ mortalibꝰ dat᷑
ẽ: int̾itum mundi ortu suo cotidie indicat. &

Expanded text:
gilitatem carnis exprimit, quae a vento aegritudinum gilitatem carnis exprimit, quae a vento aegritudinum decidit; verbum autem Domini manet in aeternum . Spuma autem quae ex aquis edita aquis supernatat, appetitus humani favoris et jactantia vulgaris intelligi potest: quae a procella tentationum vel discussione futuri judicii dispergitur, quia quam vana fuerint eorum attactu probatur, sic et fumus vanitatem caducae vitae demonstrat; quoniam sicut fumus vento diffunditur, sic humana vita temporum mutatione dissolvitur. Unde et per similitudinem transeunti hospiti comparatur; quia omnes hic hospites et peregrini sumus, de quo Ecclesiastes ait: Generatio praeterit, et generatio advenit, terra autem in nitate, quam terram manere quae hominum causa facta est et ipsum hominem terrae dominum in pulverem repente dissolvi: unde sequitur: Oritur sol et occidit, et ad locum suum revertitur . Nam ipse sol, qui in lucem mortalibus datus est interitum mundi ortu suo quotidie indicat, et
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibił uite. ł auem autẽ: extollentiam ia¬
ctantie mundane. siue heresis. ꝑnauem uͦ: le¬
uitatem humane m̃tiᷤᷤ. qͤ ꝑ amaras scłi huiꝰ un-¬
das immundoꝵ sp̃uũ flatib agitat᷑. Esagitĩ:
dolos atq insidias iniquoꝵs. Henim omnia inp̃¬
sentis uite erumna ũsant᷑. S pꝰ ꝑactum finem
infruetuosam pęnitentiam possessorib suis
apud inferos relinquunt.: ⁊ quib semꝑ ge¬
ment: ce nulla consolatione subleuabuntur.
ꝓpt̾ca subs equit᷑ scͥpt᷑a dicens. Talia dixerunt
ininferno. hiqͥ peccatier̃t: qm̃spes impii tan¬
quam lanugo ẽ. qͦ auento tollit᷑. ⁊ tanquam
fumꝰ qui inuento diffus ẽ. ⁊ tanqͣm memoria
hos pitis uniꝰ diei p̾t̾euntis. Adhuc .iiii. spẽs
alias intͦduxit ad demonstrandũ infirmitatẽ
spei iniqͦrum: qͣ uł p̾sentia stabilia atq man¬
sura ẽẽ putauer̾e: uel se inpeccĩs uiuentes im¬
pune euade posse estimauert̾. Lanugo enĩ
que ex herbarum flore marcescente orit᷑. fra¬

Expanded text:
entiam jactantiae mundanae, sive haeresis. Per navem vero levitatem humanae mentis, quae per amaras saeculi hujus undas immundorum spirituum flatibus agitatur. Per sagittam dolos atque insidias iniquorum. Haec enim omnia in praesentis vitae aerumna versantur, sed post peractum finem infructuosam poenitentiam possessoribus suis apud inferos relinquunt, pro quibus semper gement et nulla consolatione sublevabuntur, propterea subsequitur Scriptura dicens: Talia dixerunt in inferno hi qui peccaverunt: quoniam spes impii tanquam lanugo est quae a vento tollitur, et tanquam fumus qui a vento diffusus est, et tanquam memoria hospitis unius diei praetereuntis. Adhuc quatuor species alias introduxit ad demonstrandam infirmitatem spei iniquorum, qua vel praesentia stabilia atque mansura esse putaverunt, vel se in peccatis viventes impune evadere posse aestimaverunt. Lanugo enim quae ex herbarum flore marcescente oritur, fra
Abbreviated transcription (Latin):
dit se illis hilarit̾: & in oĩ ꝓuidentia oceͬret
ilł. Cogitatio pure m̃tis: desidium ẽ diuine
contemplationis. Qͦmͦ gͦ ille sensu ñ erit con¬
sũmatꝰ. qͥ ad amorem sũmi boni sẽꝑ ẽ intentꝰ:
i beatꝰ ille erit qͥ ꝑuigili intentione summam
sapĩam qͣrit: Cuiꝰ uera adeptio: uere securita¬
tis est ꝑceptio. S nemo repente fit summꝰ: qͥn

Expanded text:
dit se illis hilariter, et in omni providentia occurret illis. Cogitatio purae mentis desiderium est divinae contemplationis; quomodo ergo ille sensu non erit consummatus, qui ad amorem summi boni semper est intentus, et beatus ille erit, qui pervigili intentione summam Sapientiam quaerit, cujus vera adoptio verae sinceritatis est perceptio? Sed nemo repente fit summus; quin
Abbreviated transcription (Latin):
retur. Uidebt̃ enĩ finem sapientis. ⁊ ñ intelligent
qͥd cogitau̾it de illo ds: ⁊ qͣre munierit illũ diis.
Uidebt̃ enĩ ⁊ contemnent: illos aut̃ dñs irride¬
tum: ido contempsert eoꝵ fih̃ stabilim̃tum.
S dñs eosirridebit: qñ hoc qͦd illisꝑabant sͥ ꝓ
desse: hoc ostendet eiᷤᷤ oĩnonocuisse. Qͥa cũ fal
bant: semetipsos in damnationem ꝑpetuam tͣ¬
debant. Qm̃ dirumpet illoᷤ inflatossine uoce:
& cõmouebit illos a fundam̃tis.:⁊ usq ad suppre

Expanded text:
ti videbunt enim finem sapientis et non intellegent quid cogitaverit de illo Deus et quare munierit illum Dominus videbunt enim et contemnent illos autem Dominus inrideritum, ideo contempserunt eorum fidei stabilimentum. Sed Dominus eos irridebit, quando hoc quod illi sperabant sibi prodesse, ostendet eis omnino nocuisse; quia cum falsbant, semetipsos in damnationem perpetuam tradebant. Quoniam disrumpet illos inflatos sine voce, et commovebit illos a fundamentis,
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. qm̃ qͥ talia agunt dignist̃ morte.Et cõ¬
inouebit illos a fundam̃tis: qͥa funditꝰ euer¬
tet statũuite eoꝵs. ⁊ usq ad supp̃mum desola¬
uabunt᷑: s ert gementes in peniᷤ: ⁊ memoria illo¬
rumꝑiet inet̾num. Uenient in cogitatione pec¬
catoꝵ suoꝵ timidi: &e tͣducent illos ex aduerso in¬
iquitates ipsoꝵ. In iudicium gͦ uenient impii.
conscĩa peccatoꝵ suoꝵ timidi: qͥa cogitatꝰ eorũ
accusant eos ꝓmalis qͦ ante gessert̾: nec dat᷑ ul¬
lus defensioni locꝰ. uͥ nuliꝰ ẽ in conscĩa bonoꝵ¬

Expanded text:
erunt, quoniam qui talia agunt digni sunt morte ; et commovebit eos a fundamentis, quia funditus evertet statum vitae eorum, et usque ad supremum desolaemoria illorum peribit in aeternum. Venient in cogitatione peccatorum suorum timidi, et traducent illos ex adverso iniquitates illorum. In judicium ergo venient impii conscientia peccatorum suorum timidi, quia cogitatus eorum accusant eos pro malis quae ante gesserunt, nec datur ullus defensioni locus, ubi nullus est in conscientia bono
Abbreviated transcription (Latin):
dacii. Qͦd qualit̾ disseruit. qui uolu̾it ibi inue¬
nire pot̾it. Q: autem aliqd genꝰ m̃dacii. qͦd pec¬
catum ñ sit putau̾it. decipit seipsum turpiter:
cũ honestum se ẽẽ deceptorem arbitrant᷑ alior.
ñ intelligunt᷑: aut sim̃dacia st̃ imitanda ũ
stͥ: qͥa iusta ẽẽ ñ posst̃. S qͦ ascͥptum ẽ. bn deum¬

Expanded text:
isseruit, qui voluerit ibi invenire poterit. Qui autem aliquod genus mendacii, quod peccatum non sit putaverit, decipit seipsum turpiter cum honestum se esse deceptorem arbitratur aliorumnon intelliguntur; aut si mendacia sunt, imitanda non sunt, quia justa e
Abbreviated transcription (Latin):
ma disciplinȩ concupiscentia. Curagͦ discipli¬
ne dilect̾io ẽ: & dilectio custoditio legum illiꝰ
est. Custoditio autẽ legum consũmatio incorrup¬
tionis ẽ. Incorruptio acitẽ. fac̃ eẽ ꝓximum deo.
Concupiseñtia itaq sapĩȩ deducet ad regnum
fr̃s curam omnẽ subinferentes ministrate in fi¬
de ur̃a uͥtutem. In uͥtute autem scĩam. In scĩa
aut̃: abstinentiam. In abstinentia aut̃: patien¬
tiam. Inpatientia autem pietatem: in pietate
autemamorem fr̃nitatis. In amore aut̃ frat̾ni¬
tatis: caritatem. ħ aut̃ oĩa si uob̃eum adsint & fu¬
rem disciplinabilit̾ in hoc mundo uiuit eusto¬
diens mandata ci. hic ꝑsacrarũ uirtutum ꝓfec¬
tum ad incorruptionem ĩmortalitatis & ꝑpetu¬
amuitam ꝑueniet: qͦ ẽ utiq incognitione diui¬
nitatis dñi nr̃i iħu xp̃i. Unde ipse in eugłio. ad¬

Expanded text:
iscentia. Cura ergo disciplinae, dilectio est; et dilectio, custodia legum illius est; custoditio autem legum consummatio incorruptionis est; incorruptio autem facit esse proximum Deo. Concupiscentia itaque sapientiae deducit ad regnum os autem, fratres, curam omnem subinferentes ministrate in fide vestra virtutem, in virtute autem scientiam, in scientia autem abstinentiam, in abstinentia autem patientiam, in patientia autem pietatem, in pietate autem amorem fraternitatis, in amore autem fraternitatis charitatem. Haec autem omnia si vobiscum adsint et surem disciplinabiliter in hoc mundo vivit custodiens mandata Dei, hic per sacrarum virtutum profectum, ad incorruptionem immortalitatis et perpetuam vitam perveniet, quae est utique in cognitione divinitatis Domini
Abbreviated transcription (Latin):
sunt inutiles ⁊ ac̾bi: qͥa sencꝰ dict̾ionum eoꝵ st̃
pͣui atꝙuenenos:: & ido ad nullam utilitatem
aꝑti. Exiniqͥs enim õs filii quinascunt᷑: destes
st̃ neqͥtiȩ adũsꝰ parentes in int̾rogatione sua.
filios iniquoꝵ aut discipłos appellat aut oꝑa:
qͥa sic̃ alumni hereticoꝵ in die iudicii augm̃¬
ta ft̃ doloꝵ his qͥ se pͣuis dogmatibꝰ secdurerur:
nis ꝓbam̃tum ft̃ neqͥtiȩ illoꝵ. unde m̾itodã
nentur. Qd iustoꝵs aĩe pꝰ mortem ert̃ in refrige¬
rio. nec sit transitꝰ eoꝵ lugendus. .ix.¬
ustꝰ aut̃ si morte p̃oceupatꝰ fu̾it: in refrigerioerĩs.
Cũ antea dixisset de maloꝵ int̾itu:. nẽ de bonos
reqͥe subseqͣnt̾ enarrat: qͥa pꝰ finem p̃sentiꝰuite
qͦ bonis & malis cõmunis est. iusti tẽ incipient

Expanded text:
sunt inutiles et acerbi, quia sensus dictionum eorum sunt sunt inutiles et acerbi, quia sensus dictionum eorum sunt pravi atque venenosi, et ideo ad nullam utilitatem apti. Ex iniquis enim omnes filii qui nascuntur, testes sunt nequitiae adversus parentes interrogatione sua. Filios iniquorum autem discipulos appellat aut opera, quia sicut alumni haereticorum in die judicii augmenta sunt dolorum his qui se pravis dogmatibus seduxerunt, nuod justorum animae post mortem erunt in refrigerio, nec sit transitus eorum lugendus. Justus autem si morte praeoccupatus fuerit, in refrigerio erit. Cum antea dixisset de malorum interitu, nunc de bonorum requie subsequenter enarrat, quia post finem praesentis vitae quae bonis et malis com
Abbreviated transcription (Latin):
ũsutiam. Alultigena qͥppe & multiplex h̃etieoꝵ
doctͥna. nec erit utiliꝰ s nociua: nec suꝑflua eo¬
rum argum̃ta qͥ signant spurra tuitulamina ha¬
bent radicem u̾itatiꝰ. idostabilimentum ñ hñt for¬
titudiniᷤ. S auento ꝑsecutionũ siue examine di¬
stricti iudicii attact: cito a sua firmitate decidt̃.
Unde ⁊ sequit᷑. Et siun ramis in tp̃r germinau̾int.
infirmit̾ posita auento cõmouebunt᷑: ⁊ animi¬
etate uientoꝵs eradicabunt᷑. Confringent᷑ enim
rami inconsummati: ⁊ fruetꝰ illoꝵ inutiles. ⁊ ac̃¬
bi admanducandũ:⁊ ad nichilum apti. Ra¬
mos noĩat sentñtias scͥpturaꝵ ꝑu̾sarũ & fruet᷑¬
sensꝰ ipsaꝵ sententiarum. ⁊uentos qͦ aut ꝑsecu¬
tionum molestiaᷤ. aut discussiones iudicii de¬
signat: qͥa sic̃ rami fragiles auento. ita eoꝵ sen¬
tentiȩ imꝑfecte. ab adũsitate qͣlibet seu discus¬
sione pulsate facile rumpunt᷑. fruct᷑q eorũ

Expanded text:
igena quippe et multiplex haereticorum doctrina non erit utilis, sed nociva; nec superflua illorum argumenta, quae signant spuria vitulamina, habent radicem veritatis, ideo stabilimentum non habent fortitudinis, sed a vento persecutionum sive examine districti judicii attacti, cito a sua firmitate decidunt; unde et sequitur: Et si in ramis in tempore germinaverint, infirmiter posita, a vento commovebuntur, et a nimietate ventorum eradicabuntur. Confringentur enim rami inconsummati, et fructus illorum inutiles, et acerbi ad manducandum, et ad nihilum apti. Ramos nominat sententias scripturarum pervesententiarum; per ventos quoque, aut persecutionum molestias aut discussiones judicii designat: quia sicut rami fragiles a vento, ita eorum sententiae imperfectae ab adversitate qualibet, seu discussione pulsatae facile rumpuntur, fructusque eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Nulliꝰ ꝑsonam recipit: qͥa unumquemq iux¬
tauiassuas iudicabit. Eqͣlit̾ eura ẽ illi de oĩbꝰ.
qr omniũ ipse c̾ator est. ⁊ oꝑis sui condignam
curam gerit: atq opẽ qͣ subsistere ualeat im¬
pendit. Postquam gͦ sapĩa ad potũtes sermo¬
nem hũit. & eoꝵ duriciam duris sermonibꝰ
inc̃pauit: ad ipsos rectores mͦsermonem ex¬
hortationis conu̾tit.⁊ mirabilit̾ laudem ip¬
sius sapientiȩ explicat dicens. Sapientia hor
duos gͦ reges sunt hisermones mei: ut dis¬
catis sapĩam. & ñ excedatis. Qui enim cu¬
stodierint iusta. iuste iustificabunt᷑: & qͥdi¬
dicerint iusta. inuenient qͥd respondeant.¬
Ammonet eccłiasticos rectores. immo õs
gnalit̾ qͥb regim̃ cõmendatum ẽ suarum
animarum. ut dis cant diuinam sapientiã.
qͣtinꝰ ñ excedant in p̾uaricatione p̃ceptoꝵ
dei. Qͥ enĩ custodierint iusta. iuste iustificabunt᷑
boc ẽ qͥ iusticiam sequunt᷑. a iusto iudice iusti¬

Expanded text:
unumquemque juxta vias suas judicabit. Aequaliter cura est illi de omnibus, quia omnium ipse creator est, et operis sui condignam curam gerit atque opem qua subsistere valeat impendit. Postquam ergo sapientia ad potentes sermonem habuit, et eorum duritiam cordis sermonibus increpavit, ad ipsos rectores modo sermonem exhortationis convertit, et mirabiliter laudem ipsius sapientiae explicat dicens: Ad vos ergo reges sunt hi sermones mei ut discatis sapientiam et non excidatis qui enim custodierint iusta iuste iustificabuntur et qui didicerint ista invenient quid respondeantAdmonet ecclesiasticos rectores, imo omnes generaliter quibus regimen commendatum est suarum animarum, ut discant divinam sapientiam, quatenus non excedant in praevaricationem praeceptorum Dei. Qui enim custodierint justa juste justificabuntur, hoc est, qui justitiam sequuntur, a justo judice justi
Abbreviated transcription (Latin):
te ert̾. in nichilum computabunt᷑: & sine ho¬
nore erit nouissima senectꝰ illoꝵs. Et si celeriꝰ de¬
functi fu̾int. ñ habebt̃ spem: nec in die agnitio¬
nis auocutionẽ. Nationis enĩ mique: dire sunt
consũmationes. Adult̾i qͥdem hereticist̃: qͥ ad¬
ulterantes u̾bum d in alienũ sensũ illud trans¬
ferre conant᷑. Hors filii hoc ẽ discipħin consum¬
matione ert̾: qͥa ad et̾nam ꝑditionem tendunt.
Hi abiniqͦ thoropollute conscĩe. uiruiento e¬
rumpente nutͥmine educati: lice longeui sint
suꝑ t̾ram. tñ nicħ̃ eis hoc ꝓdĩt: qñ ad cõbustionẽ
futi sunt ignis et̾ni. Iuoꝵ nouissima senectus. si¬
ne honore erit:ꝙ memoria illoꝵs in et̾numb̃n¬
dict̾ione carebit. nec in die agnitionis horaui¬
delicet uniu̾sał iudicii. qñ electi aiudice suoag¬
niti ad possidendum regnum cȩleste ert̃ inuita¬
di: ipsi nulla spe restaurationis suȩ consolabũt᷑.
s in et̾num crueiandi. a conspectu sũmi regis

Expanded text:
abuntur, et sine honore erit novissima senectus illorum, et si celerius defuncti fuerint, non habebunt spem, nec in die agnitionis allocutionem. Nationis enim iniquae dirae sunt consummationis. Adulteri quidem haeretici sunt, qui adulterantes verbum Dei in aliorum sensum illud transferre conantur. Horum filii, hoc est discipuli, in consummatione erunt, quia ad aeternam perditionem tendunt. Hi ab iniquo thoro polluto conscientiae virulento erumpente nutrimine educati, licet longaevi sint super terram, tamen nihil eis hoc proderit, quando ad combustionem futuri sunt ignis aeterni. Quorum novissima senectus sine honore erit, quia memoria illorum in aeternum benedictione carebit, nec in die agnitionis, hora videlicet universalis judicii, quando electi a judice suo agniti ad possessionem regni coelestis erunt invitati, ipsi nulla spe restaurationis suae consolabuntur, sed in aeternum cruciandi a conspectu humani regis
Abbreviated transcription (Latin):
& iustificauit. Qua ⁊̃ se uocatum asserit dicens.
parc̃ uir filio suo seruienti sͥ. In qͦ duplex affect̃¬
est pietatis infilium. seruitutis in famulum.
Tc̃ uos qͥ nẽ blasphematis ⁊ dictas. qͦd emolim̃¬
tum. qr custodiuimꝰ p̃cepta eiꝰ. & illoꝵ electiõe

Expanded text:
et justificavit. » Qua etiam se vocatum asserit, dicens:pater homo filio servienti sibi, in quo duplex est affectus, pietatis in filium, servitutis in famulum. Tunc vos qui nunc blasphemantes, dicitis: « Quod emolumentum quia custodimus praecepta ejus? » et illorum electio
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ p̃sidet: dñabunt᷑ popłis: qͥa nulla eiᷤ reptig¬
nat adu̾sitaᷤ contͣrietatis. regnabit dñs illoꝵ in
ppetuum: qͥa xͥ regnũ sine ullo tmino erit ꝑman¬
surum. De qͦ angł̃s ad mariam ait. Dabit illi dñs
ds sedem dd patͥs eiꝰ. & regnabit in domoiacob
Regnabt̃ isci cũ rege stio. idẽ m̃bra c̃ capite suo:
qͦd ad danielem inuisione ꝓpħica angłiũba ꝓte¬
stant᷑ ita dicenti. Regnũ aut̃ &e potestas.⁊ magni¬
tudo regni que ẽ suꝑ omne celũ dabit᷑ popłoscõꝵ

Expanded text:
esidet. Dominabuntur populis, quia nulla eis repugnat adversitas contrarietatis. Regnabit Dominus illorum in perpetuum, quia Christi regnum sine ullo termino erit permansurum. De quo angelus ad Mariam ait: Dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus, et regnabit in domo Jacob Regnabunt et sancti cum rege suo, id est, membra cum capite suo, quod ad Danielem in visione prophetica angeli verba protestantur, ita dicentis: Regnum autem et potestas et magnitudo regni, qu
Abbreviated transcription (Latin):
heretiei ĩ hac sentñtia ñ inconuenient̾ accipiqͥ
sapĩam diuinã ⁊ regłam recte fich̃ abicientes.
labores doctͥne sue atq erroꝵ sect̾as. inuacuũ ⁊
sine fructu uite et̾nȩ expendunt. Quoꝵ int̾ntio
stulta⁊ neqͥssima ft̾ oꝑa. Unde subiungitur.
alulieres eorũ insensate st̃: & neqͥssum filii eoꝵ.
Mulieres uł libidines carnales: uł int̾̃pretatiões
sensꝰ nefandi appellat. Ex qͥbꝰ nequissimi filii. ħẽ
qͦ adhuc subdit᷑. Maledict̾a c̃atura illoꝵ: hoc ẽ
factura eoꝵ. Ñ enĩ sapĩa diuina. c̾atis dĩ q̃s con

Expanded text:
aeretici in hac sententia non inconvenienter accipi, qui sapientiam divinam et regulam rectae fidei abjicientes, labores doctrinae suae atque errorum sectas in vacuum et sine fructu vitae aeternae expendunt, quorum intentio stulta et nequissima sunt opera. Unde subjungitur: Mulieres eorum insensatae sunt, et nequissimi filii eorum. Mulieres vel libidines carnales, vel interpretationes sensus nefandi appellat: ex quibus nequissimi filii, hoc est, quo adhuc subditur: Maledicta creatura illorum, hoc est, factura eorum. Non enim sapientia divina creaturis Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
pientiam & disciplinã abice.Quoꝵ uacua est
spes &e labores sine fructu: qͥa inuanũ sꝑant
se temporalibꝰ ꝑpetualit̾ uti posse: uł pecc̃a fa¬
ciendo impunitos posse etiade. Hoꝵ ⁊ labores
bilia: qm̃ oꝑariũ ipsoꝵ celestiᷤ habitatoniᷤ ñ posft̃

Expanded text:
pientiam et disciplinam abjicere, quorum vacua est spes, et labores sine fructu, quia in vanum sperant se temporalibus perpetualiter uti posse, vel peccata faciendo impunitos posse evadere, horum et labores bilia: quoniam operarium ipsorum coelestis habitationis non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
lactantia contulit nob: t̾nsiert̃ oĩa illa tanqͣm
uis que ꝑtͣnsit fluctuantem aqͣm: cuiꝰ cum p̾t̾ie¬
rit ñ ẽ uestigium inuenire. neq semitam cari¬
nȩ illiꝰ in fluctib. aut auis q̃ tͣnsuolat in aere
nullum inuenit᷑ argum̃tum itineris illiꝰ: S
tantum sonitꝰ alarũ u̾b̃ans leuem uentum.⁊
scindens ꝑuim itin̾is aerem. commotis alis tnͣs¬
uolauit: & pꝰ hoc nullum signum inuenit᷑ iti¬
neris illiꝰ: aut tanqͣm sagitte emisse in locũ de¬
stinatum. diuisꝰ aer continuoinse reclusꝰ est:
ut ignoret tñsitꝰ illiꝰ. Sic ⁊nos nati. continuo

Expanded text:
it nobis? Transierunt omnia illa tamquam vis, que pertransit fluctuantem aquam, cuius, cum preterierit, non est vestigium invenire neque semitam carine illius in fluctibus. Aut avis, que transvolat in aere, nullum invenitur argumentum itineris illius, sed tantum sonitus alarum verberans levem ventum et scindens per vim itineris aerem. Commotis alis transvolavit, et post hoc nullum signum invenitur itineris illius; aut tamquam sagitte emisse in locum destinatum, divisus aer continuo in se reclusus est, ut ignoretur transitus illius. Sic et nos nati conti
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. F.uͦ spẽs similitudinũ. qͣs ꝓferendo iniqͦꝵ
infruct̾uosa pęnitentia. labores suos defluere cõ¬
querit᷑. fugacis uitȩ. ac t̾renarum rerũ defectꝰ
nob̃ demonstrat᷑. Sic̃ enĩ umbra firmitatẽ sui
statꝰ nullamht̃: nec nunciꝰdiscurrens moras
eofixum manebit. nͥ qͦd ꝓ adeptu et̾nȩ uite pio
labore expendit᷑. Iuxta allegoriam autem: um¬
bram obliuonem m̃tis. aut mortem carnis qͥ¬
bus humana uita obnoxia ẽ possumꝰ acciꝑe.
Innuncio p̃currente: passiones animȩ siue egͥ¬

Expanded text:
uinque species similitudinum, quas proferendo iniquorum infructuosa poenitentia labores suos defluere conqueritur, fugacis vitae ac terrenarum rerum defectus nobis demonstratur. Sicut enim umbra firmitatem sui status nullam habet, nec nuntius discurrens moras eo fixum manebit, nisi quod pro adeptu vitae aeternae pio labore expenditur, juxta allegoriam autem umbra oblivionem mentis aut mortem carnis, quibus humana vita obnoxia est, possumus accipere. In nuntio percurrente propassiones animae sive aeg
Abbreviated transcription (Latin):
error maincheoꝵ: qͥ duas nat᷑as ⁊ sub̃as intͦduxert̃.
idẽ bonam ⁊ malam. Qa c̃ator nr̃ ñ ẽ auctor rui¬
ne nr̃e: & qnͣtum ad nat᷑e ꝑtinet u̾tatem. ĩmorta¬
les ab ipsoconditi sumꝰ. ꝑ ascensum autem serpen¬
tine suggestionis. mortiᷤ sententie subiciebamur.
attnpͥmam stolã immortalitatiᷤ. qmͣ humanũ
genꝰ ad imaginẽ ̃ abinitio c̾atum. s ꝑ inuidiã
diaboli seductũ. in adam ꝑdidit: ꝑ xͥ mortem it̾m
illã sortem ñ ꝑtineant illi: qͥ diabolicȩ inuidiȩ
mag̃ imitatores ẽẽ eligunt. qm humilitatis ac

Expanded text:
error Manichaeorum, qui duas naturas et substantias introduxerunt, id est bonam et malam: quia creator noster non est auctor ruinae nostrae, et quantum ad naturae pertinet veritatem, immortales ab ipso conditi sumus. Per assensum autem serpentinae suggestionis mortis sententiae subjiciebamur; attamen primam stolam immortalitatis, quam humanum genus ad imaginem Dei ab initio creatum, sed per invidiam diabolillam sortem non pertineant illi qui diabolicae invidiae magis imitatores esse eligunt quam humilitatis ac
Abbreviated transcription (Latin):
in lectis eburneis. & lasciuitis instratis ur̃is Qui co¬
meditis agnũ de gͥge. & uitulos de medio arm̃t:
qͥ canitis aduocẽ psaltii sic̃ dauid putauerunt.
se habe uasacantici: bibentes infialis uinum.:⁊
obtimo unguento de libuti: &
nicħ patiebant᷑ fuꝑ contͥtione ios epħ. Qu aipter¬

Expanded text:
 qui comeditis agnum de grege et uitulum de medio armenti: qui canitis ad uocem psalterii: sicut Dauid putauerunt se habere uasa cantici: bibentes in phialis uinum et optimo unguento delibuti: et nihil patiebantur super contritione Ioseph. Et p
Abbreviated transcription (Latin):
subdit᷑. in tp̃r erit respectꝰ illors: sig̃cat quod non
iuxta estimationẽ reꝓboꝵ ꝑpetua est mors scõꝵ:
s mag̃ in dic iudicii xp̃o iudieante copiosissima
ẽ remuneratio illoꝵ. Fulgebt iusti: & tanquam
scintillȩ in aruindineto discurrent. Aluid exem¬
plum ponens: subitam in extremo iudicio ĩmuta¬
tionem scõrum: ⁊ celerem demonsitͣ uindict̾am
eẽ reꝓboꝵ. Iuando enĩ electorum de corruptione
in incorruptionẽ. de mortalitate in immorta¬
litatem: de ignominia ad głamerit immutatio:
tẽ iã adu̾sarios suos uidicat᷑i consurgent. Q sict̃
scintilla ignis subitã flãmam in aruinome:¬
to excitat: ita sententia iusti iudicii sc̃oꝵ ualidã
in reꝓbos ⁊ uelocem penaꝵ ĩmitat uindictam.
Unde ⁊ sequit᷑. Iudicab̾t nationes & dñabunt᷑

Expanded text:
subditur: In tempore erit respectus illorum, significat quod non subditur: In tempore erit respectus illorum, significat quod non juxta aestimationem reproborum perpetua est mors sanctorum; sed magis in die judicii Christo judicante copiosissima est remuneratio illorum. Fulgebunt justi et tanquam scintillae in arundineto discurrent. Aliud exemplum ponens, subitam in extremo judicio remunerationem sanctorum, et celerem demonstrat vindictam esse reproborum. Quando enim electorum, de corruptione in incorruptionem, de mortalitate in immortalitatem, de ignominia ad gloriam erit immutatio, tunc jam adversarios suos judicaturi consurgent, et sicut scintilla ignis subitam flammam in arundineto excitat, ita sententia justi judicii sanctorum validam in reprobos, et velocem poenarum immittit vindictam. Unde et sequitur. Jud
Abbreviated transcription (Latin):
erit respectꝰ illoꝵs. Mors temporał ⁊ afflictiop̃¬
sentis uite ꝓspitatem scĩs dĩ remun̾ationis peꝑ¬
it ꝑpetuȩ: qr spes illoꝵ indefectiua. ⁊ fides solida
usq ad finem ꝑmansit. Ds enim uariis temp¬
tationib castigauit illo. ⁊ ꝑ tolerantiam pa-¬
tientie ꝓbauit eos. dignos ẽẽ ȩt̾na corona. Duo au¬
tem exempla qͥposuit. hoc ẽ auri infornace ꝓba¬
d. & holocaustoꝵ in igne concrematoꝵ: erami¬
nationem illoꝵ ꝓbatissimã. ⁊ puritatemꝑfect̾is¬
simam ostendunt: qͥa sic̃ aurum ñ igne uritur
citur. sadimmortalitatẽ ⁊ głam fut᷑am p̃pa¬
ratur. ¶ sic̃ holocaustum qͦd totũ ꝑ ignem of¬
fert᷑. do ẽ sacͥficium acceptissimũ: ita ⁊ passio
mr̃m ꝑ calorem fidei ⁊ feruorẽ caritatis in odo¬
rẽ suauitatiꝰ dño oblata. munꝰ illi extat gͣcissimũ
& donum p̃ciosissimum. Unde ꝑpsalmistam dr̃.
Preciosa ẽ inconspectu dñi: mors scõꝵ eiꝰ. Qͦdautẽ

Expanded text:
lictio praesentis vitae prosperitatem sanctis Dei remunerationis peperit perpetuae, quia spes illorum indefectiva et fides solida usque ad finem permansit. Deus enim variis tentationibus castigavit illos, et per tolerantiam patientiae probavit eos dignos esse aeterna corona. Duo autem exempla quae posuit, hoc est auri in fornaci probati, et holocaustorum in igne crematorum examinationem illorum probatissimam et puritatem perfectissimam ostendit, quia sicut aurum non igne uritur,citur, sed ad immortalitatem et gloriam futuram praeparatur; et sicut holocaustum quod totum per ignem offertur Deo est sacrificium acceptissimum, ita et passio martyrum per calorem fidei et fervorem charitatis in odorem suavitatis Domino oblata munus illi exstat gratissimum et donum pretiosissimum. Unde per Psalmistam dicitur: Pretiosa est in conspectu Domi
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑. S ĩ eounde salutis causam sꝑare debuerãt:
gue scandalũ sum̃tes. qͣsi blasphemum intfieere
cogitabant. Unde in eugłioscͥptum ẽ. Sustulert᷑
lapides iudi: ut lapidarent eũ. Respond̃ eiꝰ iħs.
Multa bona oꝑa ostendi uob̃ ex pat meo: ꝓpt̃ qͦdeoꝵ

Expanded text:
bantur, sed in eo unde causam salutis sperare debuerant, grave scandalum sumentes, quasi blasphemum interficere cogitabant. Unde in Evangelio scriptum est: Sustulerunt lapides Judaei, ut lapidarent eum. Respondit eis Jesus: Multa opera bona os
Abbreviated transcription (Latin):
pii autẽ manib ⁊ u̾b̃ accersiert̾ illã: ⁊ estimanteᷤ
illam amicã defluxer̃t. ⁊ sponsiones posuert ad
te se obseqͣntes lib̾at. Inusticia aut̃ mortis ẽ ad¬
quisitio: qr inferni cruciatꝰ. peccõꝵ eta ẽ renitine¬
ratio. Impii autem manib ⁊ u̾b̾ accersiunt inu¬
sticiam: qͥa dict̾is ⁊ factis sequunt᷑ ulã. ⁊ errore
decepti se impune peccare posse. confidendo.
nullomͦ ab eiꝰ consortio diuelliconsentiunt: qͥa
iã iusto iudiciodi damnati euade ulam neqͣqͣ.
contendt̃. Unde ẽ illud euangłii. Qͥ aut̃ ñ ẽdit¬

Expanded text:
 accersierunt illam: et aestimantes illam amicam, defluxerunt, et sponsiones posuerunt ad te se obsequentes liberat. Injustitia autem mortis est acquisitio, quia inferni cruciatus peccatorum certa est remuneratio. Impii autem manibus et verbis accersierunt injustitiam, quia dictis et factis sequuntur illam, et errore decepti se impune peccare posse confidendo nullo modo ab ejus consortio divelli consentiunt, quia jam justo judicio Dei damnati evadere illam nequaquam contendunt. Unde est illud Evangelii: Qui aut
Abbreviated transcription (Latin):
Mortem t̾pissimã. crucẽ noĩat: qͥa ipsa usq ad
passionẽ xp̃i pena fuit reorũ. que nẽ ẽ throphe¬
um uictorie & gła credentium. Quod enĩ dic̃.
erit ei respectꝰ ex sermonibꝰ illiꝰ. hoc respiẽ ad re¬
surrect̾ionẽ eiꝰ. qm̃ hoc diffidentes tudei ꝓbare uo¬
luert̾. utrum pꝰmortem carnẽ suã resuscitare ua¬
leret. qͥa recordatist̃ eũ dixisse. Soluite templum
hoc: & intͥb dieb excitabo ittd. Et alibi. Lcce in¬
quit ascendimꝰ iherosolimam: ⁊ consũmabunt᷑

Expanded text:
Mortem turpissimam crucem nominat, quia ipsa usque ad passionem Christi poena fuit reorum, quae nunc est tropaeum victoriae et gloria credentium. Quod enim dicit, erit ei respectus ex sermonibus illius, hoc respicit ad resurrectionem ejus; quoniam hoc diffidentes Judaei probare voluerunt utrum post mortem carnem suam resuscitare valeret, quia recordati sunt eum dixisse: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud . Et alibi: Ecce, inquit, ascendimus Hierosolymam et consummabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe ñ lapidamꝰ te. s de blasphemia: & qͥa tu hõ
cũ sis facis te ipsũ dm̃. ⁊ c̾. Inuidia enĩ instigati.
non qͥd ipse aget. s qͥd ipsi ag̾e uolu̾int pensantẽ.
ĩluciᷤ radiis obtenebrescebant. Unde huicemͦi
u̾ba ilł conueniebant: ut die̾ent. Grauis est ã
nob̃ ad uidendum: qm̃ dissimił ẽ aliiuita ilhꝰ.:¬

Expanded text:
on lapidamus te, sed de blasphemia, et quia tu homo cum sis, facis teipsum Deum, etc. . Invidia enim instigati non quid ipse ageret, sed quid ipsi agere noluerint pensantes, in lucis radiis obtenebrescebant; unde hujuscemodi verba illis conveniebant, ut dicerent: Gravis est etiam nobis ad videndum, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
pe insimplicib bonamoralitatis: quale ẽ illo̾.
Corrumpunt mores bonos: colloqͥa mala.Un¬
de sapĩa uetat cũ huimodi hab̃e consortium:
dicens. in ꝓu̾bus. Ne comedas cum homine in¬
uido: nec desides cibos eiꝰ: qm̃ insimilitudinẽ
arioli ⁊ comectoris estimat q̃d ignorat. some¬
de ⁊ bibe dicet tͥ: ⁊ mens eiꝰ ñ ẽ decum. Cibos qͥs
comedas euomes. & ꝑdes pulchros sermones
tuos. Consummatꝰ mbreui: expleuit tẽpora
multa. Piacita enimerat do anima eiꝰ. ꝓpt̾¬

Expanded text:
pe in simplicibus bona mortalitatis, quare est illud: pe in simplicibus bona mortalitatis, quare est illud: Corrumpunt mores bonos colloquia mala . Unde Sapientia vetat cum hujusmodi habere consortium, dicens in Proverbiis: Ne comedas cum homine invido, nec desideres cibos ejus, quoniam similitudinem arioli et conjectoris aestimat quod ignorat. Comede et bibe, dicet tibi, et mens ejus non est tecum. Cibos quos comederas evomas., et perdes pulchros sermones tuos . Consummatus in brevi, explevit tempora multa. Placita enim erat Deo anima i
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ petrꝰ apłs ait. Nouit ds̃ pios de temptatione eri¬
pere: inqͦs uͦ in die iudicii erticiandos tes̾uare.
tascinatio enĩnuigacitatiꝰ obscurat bona: ⁊ instan¬
tia concupiscentie. tñsũtit sensum sine malicia.
Hac sentñtia licet gñalit̾ lasciura denotet᷑ reꝓbo¬
rum: manifestiꝰ tñ in ea redarguit᷑ astutia here¬
ticorum: qͥ pͣuis doctͥns. ce cupiditate nociua.
sensum hoĩs au̾tit a timite ũitatis. fascinat enĩ
hoc est guat: qͥ adulando impedit uł laudan¬
do decipit. Legimꝰ in apło. Currebatis b̃n. Quis
uo fascinauit: Iin ꝓu̾bis. Donuminuidi cru¬
ciat ocłos. Iui apł nos inuidꝰ. apuid g̾eos signifi¬
cantiꝰ ponit᷑ fascinator. In qͥb exemplis docem᷑:
qͦduł inuidus aliena felicitate eruciet᷑: uł isin
qͦ bona ft̾ aliqͣ. alio fascinante id est inuidente
noceat᷑. Inuidia enĩ hereticoꝵ que nugas meras
ñ firmam̃tum tutatis ꝓferre solet: obscurat se¬

Expanded text:
quo Petrus apostolus ait: Novit Deus pios de tentatione eriquo Petrus apostolus ait: Novit Deus pios de tentatione eripere, iniquos vero in die judicii cruciandos reenim nugacitatis obscurat bona, et inonstantia concupiscentiae transvertit sensum sine malitia. Hac sententia licet generaliter lascivia denotetur reproborum, manifestius tamen in ea redarguitur astutia haereticorum, quae pravis doctrinis et cupiditate nociva sensum hominis avertit a tramite veritatis; fascinat enim, hoc est gravat, qui adulando impedit, vel laudando decipit. Legimus in Apostolo: Currebatis bene, quis vos fascinavit? Et in Proverbiis: Donum invidi cruciat oculos. Qui apud nos invidus, apud Graecos significantius ponitur fascinator in quibus exemplis docemur, quod vel invidus aliena felicitate crucietur, vel is in quo bona sunt aliqua, alio fascinante vel invidente noceatur. Invidia enim haereticorum quae nugas meras, non firmamentum veritatis praeferre solet, obscurat sae
Abbreviated transcription (Latin):
hõiũ. & etas senectutis uita immacłata. Osten¬
dit qͥd insenectute quererdum sit: qͥa ñ etaᷤ cor¬
poris s maturitaᷤ m̃tis. ⁊ moꝵs ꝓbitaᷤ in ea laudat᷑.
magists̃ popłi ac iudices. Et pauiꝰ ad timotheũ
sc̃bens ait. Nemoadolescentiam tuã contẽnat.
s eremplũ estofideliũ inu̾bo. in conũsatione. in
caritate. infide. in castitate. Nacens do fẽs. ⁊ ui
uens int̾ peccõres tnslatꝰ est: ne malicia mutarce
intellectum illiꝰ: aut fictio decipet aĩam illius.
Nido tollit ds hoiẽm quem diligit de hoc mun¬
do: qͥ dñpossit eum int̾ peccatores uiuentẽ. immti¬
nemseruare a pecc̃o. qͥ discipłossuos qͣsi agnosit
lupos mittens. patͥ com̃dauit dicens. ñ rogout
tollas eosde mundo. s ut serues a malo: sut rati¬
onem iudiciisui obseruet. ut qͦs p̃sciuit & p̃de¬
stinauit conformes fieriimaginis filii sui. hos
conuoeet. iustificet. magnificet. ⁊ ghficet. cȩt̾os
autem ꝓiniqͥtate sua iusto iudicio damnet. De

Expanded text:
a. Ostendit quid in senectute quaerendum sit, quia non aetas corporis, sed maturitas mentis et morum probitas in ea laudatur:magistros populi ac judices. Et Paulus ad Timotheum scribens ait: Nemo adolescentiam tuam contemnat; sed exemplum esto fidelium in verbo, in conversatione, in charitate, in fide, in  ne malitia mutaret intellectum ejus, aut ne fictio deciperet animam illius. Non ideo tollit Deus hominem quem diligit de hoc mundo, quod non possit eum inter peccatores viventem immunem servare a peccato, qui discipulos suos quasi agnos inter lupos mittens patri commendavit dicens: Non rogo ut tollas eos de mundo, sed ut serves a malo ; sed ut rationem judicii sui observet, ut quos praescivit et praedestinavit conformes fieri imaginis filii sui, hos convocet, justificet, magnificet, ac glorificet; caeteros autem pro iniquitate sua justo judicio damnet. De
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dñs ipse inuenit᷑ suꝑ murmuriosos ⁊ qͥrelo¬
sos. sepiꝰmisisse uindictã. ⁊ scͥpt᷑a diẽ. qͦd abhomi¬
Dethentẽ adiisꝰ ꝓximũ suũ oceulte. hẽ ꝓseqͥbar
Unde ce alibi legit᷑. Q detrahit alicui rez in fu¬
turum se obligat: ⁊ sic̃ mordet serpens in silen¬
tio: sic qͥ occulte dethit fr̃i fuo. Uors ⁊ uita in
manib lingue Qui ꝑu̾si cordis ẽ. ñ inuenit bo¬
num: ⁊qͥutit linguã incidit in malũ. Et bndr.

Expanded text:
super murmurosos et querulosos saepius misisse vindictam. Et Scriptura dicit quod abomiDetrahentem adversus proximum suum occulte, hunc persequebar. Unde et alibi legitur: Qui detrahit alicui rei in futurum se obligat, et sicut mordet serpens in silentio, sic qui occulte detrahit fratri suo. Mors et vita in manibus linguae. Qui perversi cordis est, non invenit bonum,