comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cere usq ad messem: & in tp̃re messis dic̃a
messoribꝰ. Colligite pͥmum zrzania. & alli¬
gate fasciculos ad cõburendũ ea: triticum
autẽ meũ reponite inhorrea. Postea intro¬
gauer̃ eũ discipuli dicentes. Narra nob̾ pa¬
rabolã ⁊izaniorum. Et ipse exponit om̃ia:
ut nullus homo cordi suo tribuat qͦd ibi
intellexerit. s magistro cęli exponenti. Ple¬
mo dicat: exposuit sibi qͦmͦ uoluit. Sipa¬
rabolã ꝓpħȩ exponer& dñs. qͣndo ipse ꝑcos
loquebat᷑ qͦd dicebant: qͥs auder& dicere.
ñ sic debere exponere: Multomagis qͣndo

Expanded text:
in tempore messis dicam messoribus, Colligite primum zizania, et alligate fasciculos ad comburendum ea: triticum autem meum reponite in horreo.» Postea interrogaverunt eum discipuli dicentes: «Narra nobis parabolam zizaniorum.» Et ipse exponit omnia, ut nullus homo cordi suo tribuat quod ibi intellexerit, sed Magistro coeli exponenti. Nemo dicat: Exposuit sibi quomodo voluit. Si parabolam prophetae exponeret Dominus, quando ipse per eos loquebatur quod dicebant; quis auderet dicere, non sic debere
Abbreviated transcription (Latin):
reticorũ. Eccła scorũ illa ẽ quã p̃signauit
ds antequã uideret᷑: & exhibuit ut uide¬
ret᷑. Eccła scõrum erat. ante in codicibꝰ: mͦ
in gentibꝰ. Eccła scõrum antea tantũmͦ lege¬
batur: nc̃ & legit᷑ & uidet᷑. Quando solum
legebat᷑ credebat᷑. mͦ uidet᷑ & contͣdr̃. Laus¬

Expanded text:
reticorum. Ecclesia sanctorum illa est quam praesignavit Deus antequam videretur; et exhibuit, ut videretur. Ecclesia sanctorum erat antea in codicibus, modo in gentibus: Ecclesia sanctorum antea tantummodo legebatur, nunc et legitur, et videtur. Quando solum legebatur, credebatur: modo videtur, et contra
Abbreviated transcription (Latin):
nat bonũ sem̃.: hominis: se utiq de¬
monstrans. Bonũ uͦ sem̃: filii st̃ regn.
Ipsa ẽ eccła sc̃or.im. Zizania autẽ.: filii
st̃ maligni. Ager.c̃. hic mrundꝰ. lã uide¬
te fr̃s. quia ꝑ mundũ seininatũ ẽ bonum
sem̃: & ꝑ miuncũ suminaa st̃ iz ania.
añi mui. Sꝰ ẽ non africa. Non qͦmͦ t̾ra ista
getuli: fei c sexagenum. aut centenũ. &
nus: ilia fert denum: non sic ẽ ager suus.

Expanded text:
n, est Filius hominis:» se utique demonstrans. «Bonum vero semen, filii sunt regni:» ipsa est Ecclesia sanctorum. «Zizania autem, filii sunt maligni. Ager est hic mundus» . Jam videte, fratres, quia per mundum seminatum est bonum semen, et per mundum seminata sunt zizania. Domini mundus est, non Africa. Non quomodo terrae istae: Getulia fert sexagenum aut centenum, et Numidia fert denum: non sic est Deo ager suus.
Abbreviated transcription (Latin):
nouum: secutꝰ ẽ enĩ ueterẽ animositatẽ.
ñ nouã caritatẽ. In noua caritate. qͥd. ẽ.
Pax. uinculũ sc̃ȩ societatis: compago
spitalis: edificium de lapidibꝰ uiuis.
Ybi ẽ hoc: Non in uno loco: s ꝑ uniu̾¬
sum orbem trarũ. Audi hoc de alio psal¬¬
mo. Sic diẽ. Cantate dño canticũ nouũ:
cantate dño om̃is t̾ra. Ex hoc intelligitur.
qͥa qͥ ñ cũ om̃i t̾ra cantat. uetꝰ canticum
cantat: quęlib& u̾ba de ore eiꝰ ꝓcedant.
Qͥd enĩ attendo qͥd son&: cũ uideo qͥd co¬
git&s Et tu inqͥs uides qͥd cogit&. F acta¬
nͨ cõgitant. Nã ocłs in consciẽntiam non
derit hominẽ in furto. in homicidio. in adul¬
terio cogitationes ipsiꝰ in corde uid&. s in
factis st̃ quedam quȩ intꝰ latent .s st multa
que ꝓcedunt in oꝑa. & manifesta fiuint etiã

Expanded text:
nim veterem animositatem, non novam charitatem. In nova charitate quid est? Pax, vinculum sanctae societatis, compago spiritualis, aedificium de lapidibus vivis. Ubi est hoc? Non in uno loco, sed per universum orbem terrarum. Audi hoc de alio psalmo: sic dicit, «Cantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis terra» . Ex hoc intelligitur quia qui non cum omni terra cantat, canticum vetus cantat, quaelibet verba de ore ejus procedantonet, cum video quid cogitet? Et tu, inquis, vides quid cogitet? Facta indicant. Nam oculus in conscientiam non derit hominem in furto, in homicidio, in adulterio, cogitationes ipsius in corde videt, sed in factis. Sunt quaedam quae intus latent; sed sunt et multa quae procedunt in o
Abbreviated transcription (Latin):
spate appellant᷑. Magnum mysteriũ habd
hoc genꝰ ferram̃ti:. qͦd ex utraq parte acu¬
tũ ẽ. Iꝑse frameȩ st̃ bis acutȩ: in manibꝰ
eorum. F rameas bis acutas: intelligimꝰ sermo¬
nẽ dnĩ. Et una framea ẽ.S idõ multe di¬
cuntur: quia multa corda st̃. & multȩ lin¬
guę scõrum. Sermo gͦ dei: gladiꝰ bis acutꝰ.
U nõe bis acutꝰ: Dicit de temporalibꝰ. dic̃
de ȩtͣnis: in utroq ꝓbat qͦd dicit: & eum
quẽ ferit. separat a mundo. Nonne ipse ẽ
gladiꝰ de qͦ dñs dicit: ñ ueni pacem mit¬
tere in t̾ram. sed gladiũ : Attende gͦ qͣm
uenit disiunge̾: qͦmͦ uenit separare. Dis¬
iungit scõs: disiungit impios: separat
a te. qͦd te impedit. Filiꝰ uult seruire dõ.
pat᷑ ñ uult. U enit gladiꝰ uenit sermo dĩ.
diuidit filiũ a patre. ł ilia uult: mat̾ ñ
uult. Oladio diuidunt᷑ ab inuic̃e. Ilur
uult: socrus ñ uult. U enit gladiꝰ bis acutꝰ:
offert ꝓmissionẽ uite p̃sentis & futie.¬

Expanded text:
habet hoc genus ferramenti, quod ex utraque parte acutum est. Ipsae «frameae» sunt «bis acutae in manibus eorum.» Frameas bis acutas intelligimus sermonem Domini: et una framea est; sed ideo multae dicuntur, quia multa ora sunt, et multae linguae sanctorum. Sermo ergo Dei, gladius bis acutus . Unde bis acutus? Dicit de temporalibus, dicit de aeternis. In utroque probat quod dicit, et eum quem ferit, separat a mundo. Nonne ipse est gladius, de quo Dominus dicit: «Non veni pacem mittere in terram, sed gladium» ? Attende quomodo venit disjungere, quomodo venit separare. Disjungit sanctos, disjungit impios, separat a te quod te impedit. Filius vult servire Deo, pater non vult: venit gladius, venit sermo Dei; dividit filium a patre. Filia vult, mater non vult; gladio dividuntur ab invicem. Nurus vult, socrus non vult; veniat gladius bis acutus, afferat promissionem vitae praesentis et fu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cõmemorare dilig nitiorem considatiorẽ
om̃ium rerum. Qͥs illã explicat : T̃ amqi
oculos habent min ibi uident: cũ uide¬
rint placent: cũ i lacuerint laudant᷑.
ñ canqͣm ipsa. s ili: qͥ fęcit ista. Om̃ia lali
dab̾t̃ dm̃. Flec cons derans sp̃s ꝓphetie. cũ
di xiss& ignis. grando .nix. glacies: sp̃s tẽ¬
pestatis. quȩ omĩa turbata uident᷑ quibꝰ.¬
dam stultis. & quasi casibꝰ agitari: addidit.
Quȩ faciunt u̾bum eiꝰ. Non tͥ gͥ uideant᷑
casibꝰ moueri: quȩ u̾bo dei. immo motu
suo deseruiunt. Quo uult ds̾. illuc luc&
ignis: illuc fertur nubes: siue pluuiã
siue niuem. siue grandinẽ port& E quare
aliqͣndo ꝑcitiunt᷑ mont̾e fulmina: & ñ
ꝑcutiunt latronem Qđ cũq possũ dice¬
re .ꝓ captu ñitis meę. qͣntũ ds̃ donare dig̃¬
nactur: maiores maiora nouerint. & ãpbꝰ¬
tam̃ cum temꝑo ntia. sine suꝑbia. Possum
gͦ ꝓ modulo mis dicere: quare ꝑcutiant

Expanded text:
est commemorare diligentiorem considerationem est commemorare diligentiorem considerationem omnium rerum. Quis illam explicat? Tamen qui oculos habent, multa ibi vident: cum viderint, placent; cum placuerint, laudantur, non tanquam ipstae, cum dixisset, «Ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis,» quae omnia turbata videntur quibusdam stultis, et quasi casibus agitari, addidit, «Quae faciunt verbum ejus.» Non tibi ergo videantur casibus moveri, quae verbo Dei in omni motu suo deserviunt. Quo vult Deus, illuc ignis, illuc fertur nubes, sive pluviam, sive nivem, sive grandinem portet. Et quare aliquando percutiunt montem fulmina, et non percutiunt latronem? Quodcumque possum dicere pro captu mentis meae, quantum Deus donare dignatur: majores majora notamen cum temperantia, sine superbia: possum ergo pro modulo meo dicere quare percutiant
Abbreviated transcription (Latin):
at sanã doctrinã. Qui fȩcit in celo angłm.
ipse fecit in t̾ra uermiculũ. Ded angłm
in cęlo. ꝓ habitatione cȩlesti: uermiculũ
in tͣra. ꝓ habitatione tͣrestri. Nũ qͥd an¬
gelum fecit reꝑe in cęno: & uermic dluͣ
in cęlo Distribuit sedibꝰ habitatores. bn¬
corruptionẽ. incorruptis dedit iedibꝰ. cor¬
ruptibilia corruptibilibꝰ locis. Iotũ atten¬
de: totũ lauda. Qui gͦ cas osint mẽbra
uermiculi: ñ gubernat niues: Equare
in mare pluit: Quas: nͣ in mari sint qui
alant᷑ pluuia: quasi ñ ibi fecit pisces: qͣsi
ñ ibi fecit ar mal ͥ. Actẽ idite qͦmͦ currt᷑
pisces ac aquã. ailcem. Et quare inquit
ne ẽẽ deserti & in ꝑegrinatione uite : &
i rescat tͥ uita p̃iens. ut futurã desi¬
pone intͣ istas arbors amenas: Sugere huc
uult. & redire ad ni dam geculiam. In¬
om̃ibꝰ gͦ ds̃ locis. regionibꝰ. demporibꝰ. sua
quȩq distribuit. & ordinauit: & longuam

Expanded text:
et de sana doctrina. Qui fecit in coelo angelum, et de sana doctrina. Qui fecit in coelo angelum, ipse fecit in terra vermiculum: sed angelum in coelo pro habitatione coelesti, vermiculum in terra pro habitatione terrestri. Numquid angelum fecit repere in coeno, et vermiculum in coelo? Distribuit sedibus habitatores; incorruptionem incorruptis sedibus dedit, corruptibilia corruptibilibus locis. Totum attende, totum lauda. Qui ergo disposuit membra vermiculi, non gubernat nubes? Et quare in mare pluit? Quasi non sint in mari, quae alantur pluvia; quasi non ibi fecit pisces, quasi non ibi fecit animalia. Attendite quomodo currunt pisces ad aquam dulcem. Et quare, inquitne esse deserti, et in peregrinatione vitae; et amarescat tibi vita praesens, ut futuram desipone inter istas arbores amoenas; fugere hinc vult, et redire ad nudam Getuliam. Omnibus ergo Deus locis, regionibus, temporibus, sua quaeque distribuit et ordinavit. Et longum
Abbreviated transcription (Latin):
Et dĩs in eugłic. Beati qesuriunt & sitiunt
iusticiam: qmͣ ipsi saturabunt᷑. Ite emia
saturatꝰ ẽ qͥ tali a disputat: quasi doctꝰ sibi¬
udet᷑. nec uult discere : idõ nou sctit.
Nun si sitir&. uello&s discere: & inuienirs
qͥa totum dei ꝓuidentia fit in t̾ra. &. mira¬
ret᷑ disposita eciam membra pulicis. At¬
tendat caritas ur̃a. Quis disposuit mbra
pulicis & culicis. ut habeant ordinẽ suuĩ:
habeant uitã suã: habeant motũ sium s
U nam bestiolam breuem mttissimã cousi¬
dera quã uolueris: si consid̾es ordinẽ mẽ¬
broꝵ ipsiꝰ & animationẽ utte qua moriet᷑.
ut ꝓposse fugiat mortẽ. amat uitã: appe¬
tit uoluptates: deuitat molestias. exerit
sensus diu̾sos: uig& in motu congruo sibi.
Qͥs dedit aculeũ culici: quo sanguinem
sugat: Quã tenuis fistula ẽ qua sorbet.
Qͥs dubitat ista. Qs fecit ista: E xpaues¬
cis in minimis: lauda magnũ. Hoc itaq
tenete fr̃s mei: nemo uob̾ de fide excuti

Expanded text:
elio: «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur» . Iste enim jam saturatus est, qui talia disputat; quasi sibi doctus videtur, nec vult discere, ideo non sitit. Nam si sitiret, vellet discere; et inveniret quia totum Dei providentia fit in terra; et miraretur disposita etiam membra pulicis. Attendat Charitas vestra. Quis disposuit membra pulicis et culicis, ut habeant ordinem suum, habeant vitam suam, habeant motum suum? Unam bestiolam brevem, minutissimam considera, quam volueris. Si consideres ordinem membrorum ipsius, et animationem vitae qua movetur; ut pro se fugit mortem, amat vitam, appetit voluptates, devitat molestias, exserit sensus diversos, viget in motu congruo sibi! Quis dedit aculeum culici, quo sanguinem sugat? Quam tenuis fistula est qua sorbet! Quis disposuit ista? quis fecit ista? Expavescis in minimis; lauda magnum. Hoc itaque tenete, fratres mei; nemo vos de fide excutiat,
Abbreviated transcription (Latin):
icicia & ad ec qͦa illi plac& declinas. Nã
si a uita bona numquã declinas. lingua rua
taco. uita tua clamat: & aures dei ad cor tuũ.
Quomͦ enĩ aures nr̃ȩ ad uoces nr̃as: sic aures
dĩ ad cogitationes nr̃as. Non potest autẽ fie¬
ri ut habeat mala facta: qui hab& bonas
cogitationes. Facta enĩ de cogitatione ꝓcedt̾:
nec qͥs quã potest aliquid facere. aut ad ali¬
quid faciendũ m̃bra mouere. nͥ pͥmo ꝓcesse¬
rit uissio cogitationis. Quomͦ de interiore
p. latio quicquid uisserit imꝑator. ꝑ imꝑi

Expanded text:
itia, et ab eo quod illi placet, declinas. Nam si a vita bona nunquam declines; lingua tua tacet, vita tua clamaQuomodo enim aures nostrae ad voces nostras, sic aures Dei ad cogitationes nostras. Non potest autem fieri ut habeat mala facta, qui habet bonas cogitationes. Facta enim de cogitatione procedunt; nec quisquam potest aliquid facere, aut ad aliquid faciendum membra movere, nisi primo praecesserit jussio cogitationis: quomodo de interiori palatio
Abbreviated transcription (Latin):
delectant᷑. in conscientia sua nichil habent.
Quomͦ exhauruint archas ut uestes mit¬
tant. sic exinaniunt ipsã conscientiã. ut
nichil ibi habeant pͣciosum. Scĩ autẽ qui
exultant in gła: qͦm᷑ exultant  łlon opꝰẽ
ut nos dicamꝰ: ipsiꝰ psalmi audite seqͣntẽ
cubilibꝰ suis. Non in thesauris: ñ in amphi¬
theatris: ñ in circis: ñ in nugis: ñ in foris:
s in cubilibꝰ suis. Qͥd .ẽ. in cubilibꝰ suis: In
cordibꝰ suis. Audi apłm paulũ: exultantẽ
in cubili suo. Nã gła nr̃a hȩc ẽ. testimoniũ
conscientiȩ nr̃ȩ. Rursũ tim̃dũ ẽ ne qͥq apud¬

Expanded text:
delectantur, in conscientia sua nihil habent. Quomodo exhauriunt arcas, ut vestes mittant; sic exinaniunt ipsam conscientiam, ut nihil ibi habeant pretiosum. 11. Sancti autem qui exsultant in gloria, quomodo exsultent, non opus est ut nos dicamus; ipsius Psalmi audite sequentum cubilibus suis.» Non in theatris, non in amphitheatris, non in circis, non in nugis, non in foris; sed, «in cubilibus suis.» Quid est, «in cubilibus suis?» In cordibus suis. Audi apostolum Paulum exsultantem in cubili suo: «Nam gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae» . Rursu
Abbreviated transcription (Latin):
Undecũq uoluerit ut exeas.
tali conditione accȩpisti: ut quasi tp̃ra
certa sint. Quid dix̃ dñs ds tuus: Quani
uoluero cũ dixero migra: paratꝰ esto. Ex¬
pello te de hospitio: s dabo domũ. hiqͥl. nͥ
es in t̾ra: eris possessor in cȩlo. Quicqͥs gͦ hic
accidit contͣ uoluntat̃e nr̃am. noueritis
ñ accidere nͥ de uoluntate dĩ: de ꝓuiden¬
tia ipsiꝰ: de ordine ipsiꝰ: de nutu ipsiꝰ: de
legibꝰ ipsiꝰ. Et si nos ñ intelligimꝰ qͥd. qua¬
re fiat : demꝰ hoc prudentię ipsiꝰ. qͥa non
fit sine causa: & ñ blasphemabimꝰ. Cum
enĩ cȩꝑimꝰ disputare de oꝑibꝰ dĩ. quare
hoc. quare illud: & ñ debuit sic facere.
male fȩcit hoc : ubi ẽ laus dĩ : Perdidi¬
sti alleluia. Om̃ia ses c nsidera: quomͦ
placeas dõ. & laudes. rtificẽ. Quia si intͣ¬
res forte in officirã fabriferrarii. ñ au¬
deres rep̃hende folles. incudes.i: ileos:

Expanded text:
Undecumque voluerit ut excas hnon eam tali conditione, accepisti, ut quasi tempora certa tibi sint. Quid dixit Dominus tuus? Quando voluero, cum dixero, Migra; paratus esto. Expello te de hospitio, sed dabo domum: inquilinus es in terra, eris possessor in coelo. 12. Quidquid ergo hic accidit contra voluntatem nostram, noveritis non accidere, nisi de voluntate Dei, de providentia ipsius, de ordine ipsius, de nutu ipsius, de legibus ipsius: et si nos non intelligimus quid quare fiat, demus hoc providentiae ipsius, quia non fit sine causa, et non blasphemabimus. Cum enim coeperimus disputare de operibus Dei, Quare hoc, quare illud; et, Non debuit sic facere, male fecit hoc: ubi est laus Dei? Perdidisti Alleluia. Omnia sic considera, quomodo placeas Deo, et laudes artificem. Quia si intres forte in officinam fabri ferrarii, non auderes reprehendere folles, incudes, malleos.
Abbreviated transcription (Latin):
uel de nubibꝰ: De ipso christallo ñ desꝑet᷑.
Audi uocem quandã christalli. Qui priꝰ
fui blasphemꝰ & ꝑsecutor & in uiriosus. D
quare soluit chistallũ ds̃. Ne de se. nix
ipsa desꝑ&. Ait enim. Ido miscđiam con¬
secutꝰ sum: ut in me ostend& dñs xp̃c om¬

Expanded text:
vel de nebula? De ipso crystallo non desperetur. vel de nebula? De ipso crystallo non desperetur. Audi vocem quamdam crystalli: «Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus.» Sed quare solvit crystallum Deus? Ne de se nix ipsa desperet. Ait enim, «Ideo misericordiam consecutus sum, ut in me ostenderet C
Abbreviated transcription (Latin):
tis tabefaci&: liquefaci&. dissolu&. Duri
sunt enim ꝑ suꝑbiam. Merito & suꝑbia.
stupor est dei. Quicquid stupidum ẽ: fri¬
gidum ẽ. Rigorem passi homines cotidie:
dicunt obstupͦuit. Ergo suꝑbia stupor ẽ.
Emitt& u̾bum suum. & tabefaci& ea. Et
re uera cumuli niuis cum tabefiunt: de-¬
liquescunt in humilitate. Quomͦ gͦ quasi
niuis montẽ. erigit stupor: sic stultũ eri¬
git suꝑbia. Emitt& u̾bum suum: & tabefa¬
ci& ea. Eoce uẽnit illud christallũ saulus
pꝰ cedem & lapidationẽ stephani duricia
quadam stupidus in xp̃m: petut litteras
a sacerdotibꝰ. ut undiq exhibeat xp̃ianos.
anhelans cedes. Durus ẽ iste & gelidus.
contͣ ignẽ dei. Sed quantũ ẽẽt durꝰ. qͣntũ
gelidus : ecce ille qui emitt& u̾bum suum
& tabefaci& ea. clamauit de cęlo feruidꝰ.
saule saule quid me ꝑsequeris: una illa
uoce tanta duricia christalli resoluta ẽ

Expanded text:
tis «tabefaciet;» liquefaciet, dissolvet. Duri tis «tabefaciet;» liquefaciet, dissolvet. Duri sunt enim per superbiam. Merito et superbia stupor dicitur; quidquid enim stupidum est, frigidum est. Rigorem passi homines quotidie dicunt, Obstupui. Ergo superbia stupor est. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Et revera cumuli nivis cum calefiunt, deliquescunt in humilitate. Quomodo ergo quasi montem nivis erigit stupor, sic stultos erigit superbia. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Ecce venit illud crystallum Saulus post caedem et lapidationem Stephani, duritia quadam stupidus in Christum, petiit litteras a sacerdotibus, ut undique exhibeat Christianos, anhelans caedes. Durus est iste et gelidus contra ignem Dei. Sed quanquam esset durus, quanquam gelidus, ecce ille qui «emittet verbum suum, et tabefaciet ea,» clamavit de coelo fervidus, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Una illa voce, tanta illa duritia crystalli resoluta est.
Abbreviated transcription (Latin):
me ducentẽ in lege peccati. quȩ ẽ in m̃¬
bris meis. Miser ego homo: quis me lib̾a¬
bit de corpore mortis huiꝰ: Ecce frigesco:
ecce congelasco. Quo calore soluar. ut
curram: Quis me liberabit de corpore
mortis huiꝰ: In faciem frigoris eiꝰ qͥs sub¬
sist& : Et qͥs sem& ipsum liberabit: si
ille deserit: Et quis liberat. Or̃a dei:
dei: qui mittit christallũ suam sic̃ frusta
panis. In faciem frigoris eiꝰ quis subsist& :
Ergo despatio ẽ. Absit. Sequiti .r enim.
Emttet u̾bum situm: & tabefaci& ea
Non gͦ desꝑ&e nix: non desꝑ& nebula: i
desper& christallum. De niue namq: tãqͣm
de lana. cõnficitur & tunica. Nebula illa
in pęnitentia salutem inuenit: quia quos
p̃destinauit. illos & uocauit. Sed lic& sint
int̾ p̃destinatos durissimi. & multo quasi
tempore congelauerint. & christallũ facti
fuerint : non erunt durȩ miscđiȩ dei. Emit¬
tet u̾bum suum: & tabefaci& ea. Quid. ẽ.
tabefaci& ea: Ne forte in malo intelliga-¬

Expanded text:
in lege peccati, quae est in membris meis. Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» Ecce frigesco, ecce congelasco; quo calore solvar, ut curram? «Quis me liberabit de corpore mortis hujus? In faciem frigoris ejus quis subsistet?» Et quis seipsum liberabit, si ille deseruerit? Et quis liberat? «Gratia DeDei: «Qui mittit crystallum suum sicut» «frusta panis: in faciem frigoris ejus quis subsistet?» Ergo desperatio est? Ab«Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Non ergo desperet nix, non desperet nebula, non desperet crystallum. De nive namque tanquam de lana, conficitur tunica. Nebula illa in poenitentia salutem invenit; quia «quos praedestinavit, illos et vocavit.» Sed licet sint inter praedestinatos durissimi, et multo quasi tempore congelaverint, et crystallum facti fuerint; non erunt duri misericordiae Dei. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Quid est, «tabefaciet?» Ne forte in malo intelliga
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃t: blasphemia enĩ st̃. & execrabilia dõ:
si ds̃ pluerit. nũqͥd pluer& in mare: Qua-¬
lis inqͥunt ꝓuidentia: getulia sitit. &
mare cõpluitur: Acute sibi uidentur
tractare. Quibꝰ dicendũ ẽ hoc. Oetulia uł
sitit: tu ne sitires. Bonũ enim erat ut
diceres dõ: anima mea uelut t̾ra sine

Expanded text:
dicunt; blasphema enim sunt et exsecrabilia Deo, dicunt; blasphema enim sunt et exsecrabilia Deo, Si Deus plueret, numquid plueret in mare? Qualis, inquiunt, providentia? Getulia sitit, et mare compluitur. Acute sibi videntur tractare: quibus dicendum est hoc, Getulia vel sitit; tu, nec sitis. Bonum enim erat ut diceres Deo: «Anima mea velut terra sine
Abbreviated transcription (Latin):
ide cepit: dracones & om̃s abyssi. St̃ aitẽ
speluncȩ aquarũ latentiũ. unde fontes. un¬
de flumina ꝓcedt̃: & alia ꝓcedunt ut
fluant suꝑ t̾ram. alia occulta subtꝰ eunt.
Et totũ hoc atq om̃is ista humida natura
aquarũ simul cũ mari. & isto infimo aere.
abyssus uel abyssi uocant᷑: ubi uiuant dra¬
cones & laudent dm̃. Qͥd putamꝰ: Quia cho¬
rus faciunt dracones: & laudant dm̃ abys¬
sitꝰ S uos consid̾antes dracones. attendite
artificẽ draconũ: creatore draconũ.  cũ
miramini dracones & dicitis. magnꝰ ds̃ qͥhȩc
eiꝰ: Nulti stulti ñ ualentes contẽplari &
discernere creaturã locis suis & ordine suo.
sub nitu & iussu dĩ agente motꝰ suos.
uisũ ẽ illis qͥa suꝑiora om̃ia ds̃ gubernat.
nec cur& ista nec gub̃n&. nec regat. sed
casibꝰ regant᷑ qͦmͦ possunt: qua posst̃. Et
mouent illos qͥ dict̃ aliqͣndo sibi. s nͣ dicant
t id. ẽ. ne audiendo consentias qͣndo ista

Expanded text:
icere, «Dracones et omnes abyssi.» Sunt autem speluncae aquarum latentium, unde fontes, unde flumina procedunt; et alia procedunt, ut fluant super terram, alia occulte subter eunt: et totum hoc, atque omnis ista humida natura aquarum, simul cum mari et isto infimo aere, abyssus vel abyssi vocantur, ubi vivunt dracones et laudant Deum. Quid? putamus quia choros faciunt dracones, et laudant Deum? Absit. Sed vos considerantes dracones, attendite artificem draconum, creatorem draconum; et cum miramini dracones, et dicitis, Magnus Deus qui haec ejus?» Multi stulti non valentes contemplari et discernere creaturam locis suis et ordine suo, sub nutu et jussu Dei agentem motus suos, visum est illis quia superiora omnia Deus gubernat, nec curet ista, nec gubernet, nec regat: sed casibus regantur, quomodo possunt, qua possunt: et movent illos quae dicunt aliquando sibi sed non dicant tibi, id est, ne audiendo consentias quando ista
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd accepit diabol: si qͥd ꝑdidit. Om̃ia gͦ
ista. uidetis qualia st̃: mutabilia: tur¬
bata : t̾ribilia: serruptibilia: tari habent
locũ suũ. habciu or diñe suũ: les
& ipsa uniu̾sam pulchritudine ꝓ modo
suor & idõ saudant dñm. Conu̾sus gͦ adilla
tanqͣm exhortans & ipsa. ũno exhortans nos
ut cor consicłatione laudemꝰ dm̃. sic enĩ lau¬
dant dm̃ cũ considata pariunt laude dene
cepit dicere. Eaugate dñm de tra. aracones
& om̃s abyssi. Dracones cirea aquã uersant.
de speluncis ꝓcedunt: ferunt᷑ in mparmon¬
citat᷑ ꝓpt᷑ cosꝰ aer. Mlagna quedã st̃ animdba¬

Expanded text:
quid accepit diabolus, sed quid perdidit. Omnia ergo quid accepit diabolus, sed quid perdidit. Omnia ergo ista videtis qualia sunt, mutabilia, turbata, terribilia, corruptibilia: tamen habent locum suum, habent ordinem suum, implent et ipsa universi pulchritudinem pro modo suo, et ideo laudant Dominum. Conversus ergo ad illa, tanquam exhortans et ipsa; imo exhortans nos, ut eorum consideratione laudemus Dominum sic enim laudant Deum, cum considerata pariunt laudem Dei, coepit dicere, «Laudate Dominum de terra, dracones et omnes abyssi.» Dracones circa aquam versantur, de speluncis procedunt, feruntur in aera; concitatur propter eos aer: magna quaedam s
Abbreviated transcription (Latin):
& caliginoso aere. totũ hoc tͣrȩ nomine
appellauit : qͥa nimis mutabile ẽ atq
mortale. Nisi forte putatis qͥa pluit sur
sũ stellis: om̃ia ista hic st᷑ ꝓpe ad terram.
Et aliqͣndo sunt homines in cacuminibꝰ
montiũ. & nubes subse uident. & fiunt
plerũq pluiuiȩ: & appari&s intentis benẽ¬
omĩa ista quę ꝑturbato aere concitant᷑.
hic fieri in ista mundi parte infima. Propt̾ea
ad ista caliginosa. id. ẽ. ad hc̃ aerem tanqͣm
ad carcerẽ dampnatꝰ ẽ diaboliis: de appa¬
ratu suꝑioꝵ angłoꝵ lapsus cũ angłis suis.
Nã apłs hoc de illo dicit: scđm pͥncipem
potestatis aeris huiꝰ. qͥ nc̃ oꝑat᷑ in filios diffi
dentiȩ. Et aliꝰ apłs dicit: si enĩ angłis pec¬
cantibꝰ ds ñ peꝑeit. s carceribꝰ caliginis in¬
feri retrudens tradidit in udicio ꝑunien¬
dosseruari: infernũ hoc appellans qͦd infe¬
rior pars mundi sit. Noli eñi hoc cogitare

Expanded text:
et caliginoso aere, totum hoc terrae nomine et caliginoso aere, totum hoc terrae nomine appellavit, quia nimis mutabile est atque mortale: nisi forte putatis quia sursum pluit stellis. Omnia ista hic fiunt prope ad terram. Et aliquando sunt homines in cacuminibus montium, et nubes sub se vident, et fiunt plerumque pluviae: et apparent bene intentis omnia ista, quae perturbato aere concitantur, hic fieri in ista mundi parte infima. Propterea ad ista caliginosa, id est ad hunc aerem, tanquam ad carcerem, damnatus est diabolus, de apparatu superiorum Angelorum lapsus cum angelis suis: nam Apostolus hoc de illo dicit, «Secundum principem potestatis aerpeccantibus non pepercit, sed carceribus caliginis inferni retrudens, tradidit in judicio puniendos servari» : infernum hoc appellans, quod inferior pars mundi sit. Noli enim cogitare
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus ẽ qͥ uiuit in etͣnumꝰ. S quomͦ
mortuus ẽ ds̃ Et unde mortuus ẽ d̾s:
Et potest mori ds̃. Accepit ex te: unde
moreret᷑ ꝓte. Non poss& mori nͥ caro:
ñ poss& mori nͥ mortale corpꝰ. Induit
se. ubi ꝓ te moreret᷑: indu& te ubi cũ
illo uiuas. U bi se induit morte: In
uirginitate matris. Ybi te induit uita:
In equalitate patris. Elegit hc sibi thala¬
mũ castũ. ubi conuingeret᷑ sponsꝰ sponsȩ:¬
u̾bũ caro factũ ẽ. ut fier& caput ęccłȩ.
Uerbũ enĩ ipsum ñ ẽ pars eccłȩ: s ut ess&
caput eccłȩ. carnẽ assũpsit. Quiddã nr̃m
iã sursũ est qͦd hic accepit: ubi mortuus
um. Laudate dim de terra. Duꝑiꝰ enĩ
unde cepit: Laudate dnm de cęlis. Et
enarrauit cęlestia: mͦ audi t̾restria. Dra¬
cones & om̃s abyssi. Abyssi ꝓfunditates
aquarũ st̃: omĩa maria. Nubilosus iste
aer. ad abẏssũ ꝑtin&: ubi niues. ubi uen¬
ti ubi tẽpestates. ubi pluuię: chorusca¬
tiones. tonitrua. grandines.nix. Et qͥc

Expanded text:
mortuus est qui vivit in aeternum? Sed quomodo mortuus est Deus, et unde mortuus est Deus? et potest mori Deus? Accepit ex te, unde moreretur pro te. Non posset mori, nisi caro; non posset mori, nisi mortale corpus: induit se ubi pro te moreretur, induet te ubi cum illo vivas. Ubi se induit morte? In virginitate matris. Ubi te induet vita? In aequalitate Patris. Elegit sibi hic thalamum castu ut fieret caput Ecclesiae. Verbum enim ipsum non est pars Ecclesiae; sed ut esset caput Ecclesiae, carnem assumpsit. Quiddam nostrum jam sursum est, quod hic accepit, ubi mortuus um. «Laudate Dominum de terra.» Superius enim unde coepit? «Laudate Dominum de coelis;» et enarravit coelestia: modo audi terrestria. «Dracones et omnes abyssi.» Abyssi, profunditates aquarum sunt: maria omnia, nubilosus iste aer ad abyssum pertinet. Ubi nubes, ubi venti, ubi tempestates, ubi pluviae, coruscationes, tonitrua, grandines, nix, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt triturã: gaudent. Orana st̃: gemuĩ
int᷑ paleam: expectant ue. itilatorẽ. quẽ cog¬
noscunt redemptorẽ. Cantate dño canticiᷤ
nouũ. Laus eius in eocła icõrum. Hec est
eccła sc̃orum. ȩccła frum̃toꝵ toto tͣrarũ orbe
diffusoꝵ ꝑ agrum dñi seminata qͦd ẽ hic
mundꝰ: ipso dño exponente cũ de seminan¬
te dicer&. qͥa homo seminauit bonũ semen
in agro suo: & uenit inimicꝰ & suꝑsemina¬
uit ti zania. Et dixer̃ pueri patrisfamilias
Nonne bonũ sem̃ seminasti in agro tuot Aln¬
de hic st̃ ri nia:  respondit illis. Inimicꝰ

Expanded text:
ferunt trituram; gaudent, quia grana sunt, gemunt ferunt trituram; gaudent, quia grana sunt, gemunt inter paleam, exspectant ventilatorem, quem cognoscunt redemptorem. «Cantate Domino canticum novum: laus ejus in Ecclesia sanctorum.» Haec est Ecclesia sanctorum, Ecclesia frumentorum toto terrarum orbe diffusorum; per agrum Domini seminata, quod est hic mundus, ipso Domino exponente, cum de seminante diceret: Quia «homo seminavit bonum semen in agro suo, et venit inimicus, et superseminavit zizania; et dixerunt servi patrifamilias, Nonne bonum semen seminasti in agro tuo? unde hic sunt zizania? Respondit
Abbreviated transcription (Latin):
& ego laudo dm̃: quare in discordia sumꝰ:
Caritas laudat dm̃: discordia blasphemat
dm̃. Et uultis iam nosse : ubi cantetis canti¬
cum nouum: Quȩ dicturꝰ ẽ in ipso psalmo
uidete qͦmͦ fiant. & ubi fiant: utrũ ꝑom̃s
gentes fiant ista. an in una aliqua parte
tͣrarum: & hinc pleniꝰ intelligetis ad quẽ ꝑti¬
neat canticũ nouũ Dam qͥdem manifestũ ẽ
illud. qͦd de alio psalmo cõmemoraui: can¬
tate dño canticũ nouũ. Et ut ostend& in
⁊ntico nouo ẽẽ fruetũ caritatis & unitatiᷤ.
uudet. Cantate dño om̃is t̾ra Nemo se se¬
bor&: nemo &e disiungat. Triticũ es: fer
paleã qͦusq uentilet᷑. De ara i atĩ
Et si triticũ esses foris ab arca: inuei.areat
te uolatilia & colligerent te. Aade qͥa eo
ipso qͦd excedis & uolas: paua te ẽẽ .ii.aicas.
Ded qͥa leuis eras: uenit ue itꝰ.: de fur
dibꝰ boum ablatꝰ es. Qui autẽ triticũ iart.

Expanded text:
et ego laudo Dominum; quare in discordia sumus? et ego laudo Dominum; quare in discordia sumus? Charitas laudat Dominum, discordia blasphemat Dominum. 3. Et vultis jam nosse ubi cantetis canticum novum? Quae dicturus est in ipso Psalmo, videte quomodo fiant, et ubi fiant; utrum per omnes gentes fiant ista, an in una aliqua parte terrarum: et hinc plenius intelligetis ad quem pertineat canticum novum. Jam quidem manifestum est illud quod de alio psalmo commemoravi, «Cantate Domino canticum novum:» Et ut ostenderet in cantico novo esse fructum charitatis et unitatis, addidit, «Cantate Domino, omnis terra.» Nemo se separet, nemo se disjungat: triticum es, ferto paleam quousque ventiletur. De arca vis excuti? Etsi triticum esses foris ab area, invenirent te volatitia, et colligerent te . Adde quia eo ipso quo discedis et volas, paleam te esse indicas: et quia levis eras, venit ventus, et de sub pedibus boum ablatus es. Qui autem triticum sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
apud se: ñ nouerat nͥ ds̃. Uenit & tẽptatio.
separauit illos. & patefecit hominibꝰ. qͦd nõ¬
uerat ds̃. Non enim fructꝰ ostendit᷑: ñ in
factis. Unde dictũ ẽ: ex fructibꝰ eoꝵ cognos¬
cetis cos. Dix̃ enim dñs ad qͦsdam qui ouiũ
uestitu se induunt. intꝰ autẽ sunt lupi ra¬
paces: & ne forte fragilitas humana dinos¬
cere ñ possit lupum sub ouina pelle: ait.
Ex fructibꝰ eoꝵ cognoscetis eos. Querimꝰ fru¬
ctꝰ caritatis: inuenimꝰ spinas dissensionis:
Ex fructibꝰ eoꝵ cognoscetis eos Ergo eorum
Iam diximꝰ fr̃s: om̃is terra cantat canticũ
nouum. Qui cũ omi t̾ra non cantat canti¬
cũ nouũ. dicat qͦd uult linguis: sonet
alleluia: dicat tota die. dicat tota nocte:
ñ ualde aures meȩ inclinant᷑ ad uocẽ can¬
tantis. s quero mores oꝑantis. Int̾rogo enĩ.
& dico. Quid. ẽ. qͦd cantas: Respond&. Al¬
leluia. Quid .ẽ. alleluia: Laudate dñm
Ueni: simul laudem dm̃. Si tu laudas dm̃

Expanded text:
e, non noverat nisi Deus. Venit tentatio; separavit illos, et patefecit hominibus quod noverat Deus. Non enim fructus ostenditur nisi in factis. Unde dictum est: «Ex fructibus eorum cognoscetis eos» . Dixit enim Dominus ad quosdam, qui ovium vestitu se induunt, intus autem sunt lupi rapaces; et ne forte fragilitas humana dignoscere non posset lupum sub ovina pelle, ait: «Ex fructibus eorum cognoscetis eos.» Quaerimus fructus charitatis, invenimus spinas dissensionis. «Ex fructibus eorum cognoscetis eos.» Ergo cantJam diximus, fratres, omnis terra cantat canticum novum. Qui cum omni terra non cantat canticum novum, dicat quod vult, linguis sonet Alleluia, dicat tota die, dicat tota nocte; non valde aures meae inclinantur ad vocem cantantis, sed quaero mores operantis. Interrogo enim, et dico: Quid est quod cantas? Respondet: Alleluia. Quid est, Alleluia? Laudate Dominum. Veni, simul laudemus Dominum. Si tu laudas Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ patim᷑. resistendo delectatio. ubꝰ. Non
cessat & non morit᷑ hostis: nͥ in resurrecti¬
one mortuoꝵ. S pͣsumamꝰ: fidamꝰ: origunt
nos aggeus & zacharias: cantant futiũ. am
natione uitȩ qmͦ agatis uidete. Non uob̃
placeat amor babyloniȩ. ne obliuiscamini
ciuitatẽ ierłm: & si corpꝰ urm adhuc in
babylonia tenet᷑. cor ur̃m ad ierłm p̃mit¬
tat᷑. Laud& gͦ tota creatura dnm: quia
hoc ibi facturi sumꝰ qͦd hic pͣmeditam. Lau¬
date dñm de celis. Laudate eum in excel¬
sis. Primo de celis dicit: p̾ea de t̾ra. Lauda¬
tur enim d̃: qͥ fecit cęlum & t̾ram. Cele-¬
stia tranqͥlla sunt: pacata st̃. Ibi semꝑ gau¬
dium: nulla mors: nulla egritudo: nulla
molestia. Laudant dmͣ beati. nos autem
laudet᷑ ds̃. cor ibi habeamꝰ: & ñ sine causa
audiamꝰ. sursum cor. Leuẽmꝰ cor sursum
ne putrescat in tͣra. qmͣ plicent nob̃ qͦd
ibi agunt angłi: mͦ nos spe. postea re: sed¬
cũ illuc uenerimꝰ. Laudate gͦ eũ in excelsis:¬

Expanded text:
electationibus. Non cessat, et non moritur hostis, nisi in resurrectione mortuorum. Sed praesumamus, fidamus, erigunt nos Aggaeus et Zacharias; cantant futuram natione vitae quomodo agatis, videte. Non vobis placeat amor Babyloniae, ne obliviscamini civitatem Jerusalem. Etsi corpus vestrum adhuc in Babylonia tenetur, cor vestrum ad Jerusalem praemittatur. Laudet ergo tota creatura Dominum; quia hoc ibi facturi sumus, quod hic praemeditamur. 5. «Laudate Dominum de coelis; laudate eum in excelsis.» Primo de coelis dicit, postea de terra: laudatur enim Deus qui fecit coelum et terram. Coelestia tranquilla sunt, pacata sunt; ibi semper gaudium, nulla mors, nulla aegritudo, nulla molestia; semper laudant Deum beati: nos autem laudetur Deus, cor ibi habeamus, et non sine causa audiamus, Sursum corda. Levemus cor sursum, ne putrescat in terra; quoniam placet nobis quod ibi agunt Angeli. Modo nos spe; postea re, cum illuc venerimus. «Laudate» ergo «eum in excelsis
Abbreviated transcription (Latin):
ubi eramꝰ nos. fuit nob̾cũ: ubi ipse ẽ erimꝰ
cũ illo. Qͥd tͥ ꝓmisit ds̃: o homo mortalis:
Quia uicturus es in etͣnum. Non credes:
Crede. Plus ẽ iam qͦd fecit: qͣm qͦd ꝓmisit.
Qͥa fecit : Mortuus ẽ ꝓte. Qͥd ꝓmisit
Ut uiuas cũ illo. Incredibiliꝰ ẽ qͦd mortu

Expanded text:
ubi nos eramus, fuit nobiscum; ubi ipse est, erimus ubi nos eramus, fuit nobiscum; ubi ipse est, erimus cum illo. Quid tibi promisit Deus, o homo mortalis? Quia victurus es in aeternum. Non credis? Crede, crede. Plus est jam quod fecit, quam quod promisit. Quid fecit? Mortuus est pro te. Quid promisit? Ut vivas cum illo. Incred
Abbreviated transcription (Latin):
Tenemꝰ morte̾ xp̃i. tenemꝰ sarguinẽ ap̃i. Qs
mortuus ẽ: Ulnicꝰ. Pro quibꝰ mortuus est.
Xtuniã ꝓ bonis: utinã ꝓ iustis. Sed quid est
Quidonauit impiis mortẽ suã: qͥd seruat
iustis nͥ uitã suã Frigat se gͦ humana fra¬
gilitas . ñ desꝑ&: ñ collidat: ñ se auertat¬
nit ut ꝓmitter&. Apparuit hominibꝰ.
uenit susciꝑe mortem nr̃am: ꝓmittere ui¬
tam suã. Uenit ad regione̾ ꝑegrinationis
nrẽ. acciꝑe hic qͦd habundat: obꝓbria:
faciem: spineã coronã: suspensionẽ in lig¬
no: crucem. morten. Hȩc habundant in
regionẽ nr̃am. Ad talia cõmercia. uenit.
Quid hic dedit. Quid hic accepit. o¬
Dedit exhortationẽ : dedit doctrinã: dedit
remissionẽ peccatoꝵ: accepit contumeliã.
mortẽ: crucẽ. Attulit nob̾ de illa regio¬
ne bona: & in regione nr̃a ꝑtulit mala.
Promisit tam̃ nob̾ qͥd ibi futuri sumꝰ unde
uenit : & ait. Pat̃: uolo ut ubi ego sum.
& ipsi sint mecũ. Tanta pͣcessit dilectio. qͥa

Expanded text:
tenemus mortem Christi, tenemus sanguinem Christi. Quis mortuus est? Unicus. Pro quibus mortuus est? Utinam pro bonis, utinam pro justis. Sed quid? «EtQui donavit impiis mortem suam, quid servat justis, nisi vitam suam? Erigat ergo se humana fragilitas, non desnit, ut promitteret; apparuit hominibus, venit suscipere mortem nostram, promittere vitam suam. Venit ad regionem peregrinationis nostrae, accipere hic quod hic abundat, opprobria, melias, spineam coronam, suspensionem in ligno, crucem, mortem. Haec abundant in regione nostra; ad talia commercia venit. Quid hic dedit, quid accepit? Dedit exhortationem, dedit doctrinam, dedit remissionem peccatorum; accepit contumelias, mortem, crucem. Attulit nobis de illa regione bona, et in regione nostrapertulit mala. Promisit tamen nobis quod ibi futuri simus unde venit; et ait: «Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum» . Tanta praecessit dilectio! Quia
Abbreviated transcription (Latin):
discernendi:. urum ad colores: auditũ ad
uoces: olfactũ ad odores: gustũ ad sapores:
motus ad uolu itates uel ad molestias. In¬
telligimꝰ hȩc : uidemꝰ ante oculos nr̃os.
Non habent r ⁊onẽ intelligendi: s habent
spm̃ corporis arimati & uttã manifestam.
Arbores autẽ nec ipsa n habent. Et tam̃
omia laudar dñi. Quare laudant dm̃:

Expanded text:
discernendi; visum ad colores, auditum ad discernendi; visum ad colores, auditum ad voces, olfactum ad odores, gustatum ad sapores, motus vel ad voluptates; vel a molestiis. Intelligimus haec, et videmus ante oculos nostros. Non habent rationem intelligendi; sed habent spiritum corporis animati, et vitam manifestam: arbores autem nec ipsam habent; et tamen omnia laudant Deum. Quare laudant Deum?
Abbreviated transcription (Latin):
uoce sua & corde suo ñ laudans urĩ: s cĩ
ab intelligentibꝰ consid̾antur. ꝑ ipsa iauaat
ds. Et cu ꝑ ipsa laudat᷑ ds̃: qͦdam mͦ & u
sa laudant dm̃. Uerbi gra. Laudent dñ
ui cęlis omia quȩ habent spm̃ uitȩ & intele¬
ctũ purum. ad eum contemplandũ: & sine
bonũ & malum. & ꝑ intellectũ cognoscendi
creatorem. & creaturã homines. qͥ ista cogi¬
tant: & quibꝰ tribuat dñs mentẽ disceruen¬
di ista. delectandi atq laudandi. Homi¬
nes possunt. Pecora numqͥd huiꝰ modi ha¬
bent intellectũ. Si haberent huiꝰmodi
intellectũ pecora. non nobis dicer& ds̃. no¬
lite esse sicut equus & mulus quibꝰ ñ ẽ
intellectꝰ. Quanido hortat᷑ nos ut ñ simus
sic̃ pecora sine int ellectu: ostendit nob̾ qͥa
homini tribuit utellectũ ad laudandũ
dm̃. Arbores nr̃ quid uel uitã ipsam ha¬
bent: qua sentiant sicut pecora: Nã peco¬
ra & si sensũ intiriorem rationalem & m̃tẽ
sum̃di: noxia espꝰ iendi: sensus corporalia

Expanded text:
e sua et corde suo non laudant Deum; sed cum ab intelligentibus considerantur, per ipsa laudadatur Deus; et cum per ipsa laudatur Deus, quodam modo et ipsa laudant Deum. Verbi gratia, laudant Deum in coelo omnia quae habent spiritum vitae, et intellectum purum ad eum contemplandum et sine bonum et malum, per intellectum cognoscendi creaturam et Creatorem, homines qui ista cogitant, quibus tribuit Dominus mentem discernendi ista, delectandi atque laudandi. Homines possunt: pecora numquid habent hujusmodi intellectum? Si haberent hujusmodi intellectum pecora, non nobis diceret Deus: «Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus» . Quando hortatur nos ut non simus sicut pecora, sine intellectu, ostendit nobis quia homini tribuit intellectum ad laudandum Deum. Arbores numquid vel vitam ipsam habent, qua sentiant sicut pecora? Nam pecora, etsi sensum interiorem rationalem et mentesumendi, noxia respuendi; sensus corporalia
Abbreviated transcription (Latin):
egrotũ: ñ concordant litigiosum: ñ sepeli¬
unt mortuuͣ. Oꝑa enĩ sunt ista miscdię:
ibi nulla ẽ miseria. in qua fiat miscđia.
Obeati. Putamꝰ. erimꝰ nos sic Ei suspire¬
mꝰ : de suspirio gemamꝰ. Et qͥd sumꝰ: ut il¬
lud simꝰ: Nortales: ꝓiecti: abiecti: terra.
tendamꝰ: quid sumꝰ: Si ad illũ: deus ẽ: om̃pc
ẽ. Non ẽ facturꝰ angłm ex homine: qͥ fecit
hominẽ ex nichilo: Aut uͦ ꝓ minimo ha-¬
b& ds hominẽ: ꝓpt̾ quẽ mori uoluit u¬
nicũ suũꝰ Attendamꝰ ad indiciũ dilecti

Expanded text:
aegrotum, non concordant litigiosum, non sepeliaegrotum, non concordant litigiosum, non sepeliunt mortuum: opera enim sung ista misericordiae; ibi nulla miseria est in qua fiat misericordia. O beati! Putamus, erimus et nos sic? Eia, suspiremus, de suspirio gemamus. Et quid sumus, ut ibi simus? Mortales, projecti, abjecti, terra et tendamus, quid sumus? Si ad illum, Deus est, omnipotens est. Non est facturus Angelum ex homine, qui fecit hominem ex nihilo? Aut vere pro minimo habet Deus hominem, propter quem mori voluit Unicum suu
Abbreviated transcription (Latin):
& ds erat u̾bum. Hoc erat in pͥncipio apud
dm̃. Omĩa ꝑ ipsum facta st̃. & sine ipso fa¬
ctum eͣ nichil. Per quid facta sunt r Per uer¬
bum. Quomͦ hic ostendit. quia ꝑ u̾bum fa¬
cta sunt: Ipse dixit & facta sunt: ipse
mandauit & creata sunt. Nemo dicit:
suꝑiora: uirtutes om̃s atq angłos: ciui¬
tatẽ quandã suꝑnã bonã. scãm. beatam.
& qͦ redituri in spe beati. & qͦ cũ redierimꝰ
in re beati. Statuit ea in scłm et in scłm
scłi Preceptũ posuit: & ñ preteribit.
Quale p̾ceptũ putatis habere cȩlestia: &
angłos scõs: Quale p̾ceptũ dedit illisdeus:
Quale: nͥ ut laudent illũ beati: Quorum
hoc ẽ negociũ: laudare dm̃. Non arant:
ñ seminant: ñ molunt: ñ coquent. Oꝑa
enĩ st̃ necessitatis ista. ibi necessitas non ẽ.
Non furant᷑: ñ dep̃dant᷑: ñ adulterantur.
Oꝑa enĩ st̃ ista iniquitatis: ibi iniqͥtas ñẽ.
Non frangunt panẽ esurienti: ñ uestiunt
nudũ: ñ suscipiunt ꝑegrinũ: ñ uisitant

Expanded text:
Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil» . Per quid facta sunt? Per Verbum. Quomodo hic ostendit quia per Verbum facta sunt? «Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt.» Nemo dicit, superiora, virtutes omnes atque Angelos, civitatem quamdam supernam, bonam, sanctam, beatam: et quo redituri, in spe beati; et quo cum redierimus, in re beati. «Statuit ea in saeculum et in saeculum saeculi: praeceptum posunt, et non praeteribit.» Quale praeceptum putatis habere coelestia et Angelos sanctos? quale praeceptum dedit illis Deus? Quale, nisi ut laudent illum? Beati quorum hoc est negotium, laudare Deum. Non arant, non seminant, non molunt, no coquunt: opera enim sunt ista necessitatis; ibi necessitas non est. Non furantur, non depraedantur, non adulterantur: opera enim sunt ista iniquitatis; ibi iniquitas non est. Non frangunt panem esurienti, non vestiunt nudum, non suscipiunt peregrinum, non visitant
Abbreviated transcription (Latin):
ut laudert eũ: aqͥtͣ O: ipse dirti ⁊
facta sunt: ipse mandauit & creata st̃. Non
mirũ. si oꝑa laudent oꝑatorem: ñ mirũ ẽ. si
facta laudant factorem: ñ mirũ si creaturȩ
laudant ereatorem. Ibi & axp̃c nominatꝰ est.

Expanded text:
se dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt.» Non mirum si opera laudant operatorem, non mirum est si facta laudant factorem, non mirum si creatura laudat Creatorem. Ibi et Christus nominatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥt᷑. & mouet᷑ om̃is ꝓuincia cũ fit qͦd loqͥt᷑.
sic & in unoqͦq hominũ intꝰ ẽ imꝑator in
corde: s & si bonꝰ bona iub& & bona fiunt.¬
Cũ ibi sedit xp̃c: quid potest iubere nisi
⁊bona. Cũ possid& diabolus: qͥd potest u¬
bere nͥ mala: In tuo arbitrio ds̃ te ẽẽ uo.¬
luit. Cui pares locũ: dõ an diabolo : Qui
paraueris: qͦd possidebit. ipse imꝑabit. Er¬
go fr̾s. ñ tantũ ad sonũ attendite. cũ lau¬
datis dm̃. toti laudate. Cant& uox cant&¬
& uita: cantent facta : & si ẽ adhuc gemi¬
tus. tribulatio. tẽptatio. sꝑat transitura
om̃ia: & illum uenturũ diem qͦ sine de¬
fectu laudabimꝰ. Ecce iste psalmꝰ. qm̃ ma
nife.ꝰ ẽ. currendꝰ ẽ nob̃̾. Distribuit enim
uniu̾s in creaturã laudantẽ dm̃: & tanꝗͣ
hortat᷑ ut laud&. qͣsi inuenerit tacentem:
ȩlis. Quasi inuenerit tacentes in cęlis
audem dñi: & exhortat᷑ ut surgant et
i audent. Numꝗͣ cȩlestia laudes conditoris

Expanded text:
loquitur; et movetur omnis provincia, cum fit quod loquitur. Sic et in unoquoque hominum intus est imperator, in corde sedet: si bonus bona jubet, bona fiuntCum ibi sedet Christus, quid potest jubere, nisi bona? Cum possidet diabolus, quid potest jubere, nisi mala? In tuo autem arbitrio Deus esse voluit, cui pares locum, Deo, an diabolo: cum paraveris, qui possidebit, ipse imperabit. Ergo, fratres, non tantum ad sonum attendite: cum laudatis Deum, toti laudate; cantet vox, cantet vita, cantent facta. Etsi est adhuc gemitus, tribulatio, tentatio; sperate transitura omnia, et illum venturum diem quo sine defectu laudabimus. Ecce iste psalmus, quoniam manifestus est, currendus est nobis. Distribuit enim universam creaturam laudantem Deum, et tanquam hortatur ut laudet, quasi invenerit tacentem. e Dominum de coelis.» Quasi invenerit tacentes in coelis laudem Domini, exhortatur ut surgant et laudent Nunquam coelestia laudes Conditoris
Abbreviated transcription (Latin):
in lege. eruditꝰ ad pedes gamalielis legis
frigidi erant: sed christallũ non erant. Ille
ruerat. Quia gͦ chistallum erat. nitidus
uidebatur & candidus: sed durus & nimi¬
um gelidus. Quomͦ nitidus & candidus:
Hebreus ex bebrȩis: scđm legeni phariseꝰ.
Uide nitorem christalli: audi duriciam
christalli. Scđ̾m ȩmulationẽ. ꝑsequens
ris stephani. ibi erat iste durus. & forte
cȩteris durior. Om̃ium enim lapidantiũ
uestimenta seruabat: ut in om̃ium ma-¬
nibꝰ lapidar&. Ergo uidem̾ niuem: ne-¬
bulam: christallum: bonum ẽ ut ille spi¬
r& & soluat. Si enim non ille spirauerit.
si non ipse duriciam huiꝰ glaciei dissolue¬
rit: in faciem frigoris eiꝰ quis subsiste
In faciem frigoris eiꝰ. Cuius: Dei. Unde ẽ
eiꝰ frigus : Ecce deserit peccatorẽ: ecce
non uocat: ecce non aꝑit sensum: ecce
ñ infundit gr̃am. Saluatur homo si po¬
test grẽ: stulticie ñ potest. Quare non

Expanded text:
in Lege, eruditus ad pedes Gamalielis Legis in Lege, eruditus ad pedes Gamalielis Legis frigidi erant, sed crystallum non erant. Ille averat. Quia ergo crystallum erat, nitidus videbatur et candidus; sed durus et nimium gelidus. Quomodo nitidus et candidus? «Hebraeus ex Hebraeis, secundum Legem Pharisaeus.» Vide nitorem crystalli. Audi duritiam crystalli: «Secundum aemulationem persequens ani martyris, ibi erat iste durus, et forte caeteris durior: omnium enim lapidantium vestimenta servabat, ut omnium manibus lapidaret . 26. Ergo videmus nivem, nebulam, crystallum: bonum est ut ille spiret, et solvat. Si enim ille non spiraverit, si non ipse duritiam glaciei hujus dissolverit, «In faciem frigoris ejus quis subsistet? In faciem frigoris ejus,» cujus? Dei. Unde est ejus frigus? Ecce deserit peccatorem, ecce non vocat, ecce non aperit sensum, ecce non infundit gratiam: solvatur homo, si potest, glacie stultitiae. Non potest. Quare non
Abbreviated transcription (Latin):
alios. & ẽẽnt utiles aliis. Et quid opꝰ ẽut
numeremꝰ multos. forte quos nouimꝰ: illũ
aut illum: Decurrat unicuiq cogitanti
ex his quos nouit: quã forte duri & ꝑtina¬
ces & obstinantes adusus ueritatẽ facti
sunt frusta pans. Quis ille unus panis:
Unus panis. unum corpꝰ multi sumꝰ. ipse
xp̃i frusta panis. De quibꝰdam duris facit
m̃bra sua: & utilia ad alios pascendos. Qͥd
imꝰ ꝑ multos: Notissimum illum paulum
apłm. intueamur. Nichil nob̃̾ isto uiro
notiꝰ: nichil suauiꝰ: nichil in scripturis
familiariꝰ. Et si fuerint. qui ex tanta di¬
ricia in quanta ipse fuit. panis fierent:
ipso ꝓposito ad exemplum om̃s cͦurrant.
ut explicetur sensus iste. mitit christal
lum sicut frusta panis. Ecce christallũ erat
apłs paulus: durus: obuians ueritati:
clamans aduersꝰ eugłm. tanqͣm indiirans
adu̾sus solem. Iste quã durus fuit crescens

Expanded text:
alios, et essent utiles et aliis. Et quid opus est ut alios, et essent utiles et aliis. Et quid opus est ut numeremus multos forte quos novimus, illum aut illum? Occurrit unicuique cogitanti, ex iis quos novit, quam forte duri et pertinaces et obnitentes adversus veritatem fsunt frusta panis. Quis ille unus panis? : «unus panis, unum corpus multi sumus,» ipse embra Christi frusta panis sunt. De quibusdam duris facit membra sua, et utilia ad alios pascendos. Quid imus per multos? Notissimum illum Paulum apostolum intueamur. Nihil nobis isto viro notius, nihil suavius, nihil in Scripturis familiarius est. Et si fuerint qui ex tanta duritia, in quanta ipse fuit, panis fierent; ipso proposito ad exemplum, omnes occurrant, ut explicetur sensus iste, «Mittit crystallum suum sicut frusta panis.» Ecce crystallum erat apostolus Paulus, durus, obnitens veritati, clamans adversus Evangelium, tanquam indurans adversus solem. Iste quam durus fuit, crescens