comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tam illam mulicrẽ deserũit sit ab solu¬
tus. Si autẽ ꝓstetit. seqñte anno hac ea¬
dem die ⁊ cadem hora qua ego decedam
sit ante dñm racionẽ reddere paratus
uidebitis aũt̃ me qũ signũ ad sextam
insonuerit: sp̃m efflare sic omĩa nple¬
ta sunt. utroq sic moriente. Anno em̃ se¬
qũte codẽ die ⁊ eadẽ hora qua p̾dix̾at ex¬
cõicatus ilłe cũ anuica sua ictus ⁊ exam¬

Expanded text:
tam illam mulierem deseruerit, sit absolutus; si autem perstiterit, sequente anno hac eadem die et eadem hora qua ego decedam, sit ante Dominum reddere rationem paratus. Videbitis autem me, quando signum ad sextam insonuerit, spiritum efflare. » Sic omnia impleta sunt, utroque sic moriente. Anno enim sequente eodem die et hora qua praedixerat, excommunicatus ille cum amica sua ictus et exan
Abbreviated transcription (Latin):
anglie henricus obit. cui stephamis
ex sorore nepos in regno. s magna reg
tam northinamã amittit. Nam filia
doniti regis francoꝵ northiname du¬
catũ otrr̃pat ⁊ in ip̃a anglia magnaᷤ
ei molestias ⁊ calamitates suscitat

Expanded text:
Angliae obit, cui Stephanus ex sorore nepos in regnum succedit; sedst Northmanniam totam amittit. Filia dovici regis Francorum Northmanniae ducatum invadit, et in ipsa Anglia magnas ei molestias et calamitates suscitat,
Abbreviated transcription (Latin):
ram: edificenius nob̃ nõ domos ad
hĩtandũ. s tab̾nacula ad deserend̃
ut pote cito hine euosandi ⁊ muigra¬
tates cito uirile ꝓpositũ em̾ant et
masculũ animũ. magis decent incul
ta omnĩa ⁊ neglecta exteriora quib
citur. seq alibi magis occupatam
exteriora. nluisse renĩciat. cxiiii.¬

Expanded text:
ram edificemus nobis non domos ad habitandum, / sed tabernacula ad deserendum, ut pote inde cito evocandi et migratates cito vile propositum enervant et masculum animum ta omnia et neglecta exteriora: quibucitur; seque alibi magis occupatam exteriora viluisse renuntiat.
Abbreviated transcription (Latin):
lit hũiliari. uł tam hruta ut nõ possit
degi uł tractari. Sona tñ uoluntas. ⁊¬
si multũ sit bruita nõ ẽ deserenda sel
salutari consilio. ad laboriosam ⁊ actu¬
osam uitam transmittenda. suꝑba a
qnͣtũ uis prudeus sibi uideatur di¬
tenda sibi est ⁊ ambigenda. Admit¬
tantur ergo aĩales hmĩles panꝑes spũ
ad cohĩtacõem cellaꝵ. s ut fiant ip̃i
⁊ efficiantur aĩales. suscipiant᷑ ĩ om̃i
beniuolencia caritatis. portent᷑ ĩ om̃i
patiencia benigurtatis. s qui eis com¬
patiunt᷑. nõ ꝯformentur. nec sic que¬
rant eoꝵ profectũ. ut pp̃ eos cogantur
incurrere ꝓpolitũ religione iigoris
defectũ. In de enĩ subintrauit. iam de
ere alieno sumptuosa. ⁊ qnͣtũ pudor¬

Expanded text:
ari, vel tam bruta, ut non possit regi et tractari. Bona tamen voluntas etsi multum sit bruta, non tamen est deserenda, sed salutari consilio ad laboriosam et actuosam vitam transmittenda. Superba autem quantumvis prudens sibi videatur, dimittenda sibi est et abigenda: tantur ergo animales homines, pauperes spiritu ad cohabitationem cellarum: sed ut fiant ipsi et efficiantur animales. Suscipiantur in omni benevolentia 217 charitatis: portentur in omni patientia benignitatis. Sed qui eis compatiuntur, non eis conformentur: nec sic quaerant eorum profectum, ut propter eos cogantur incurrere propositi in religione rigoris defectum. 36. Inde enim jam subintravit de aere alieno sumptuosa,
Abbreviated transcription (Latin):
iecta scã rusticitate sic̃ salonion dicit
ab altissĩo treata. qiͣ religiosas quas¬
b tñ ꝯpassũ ẽ aĩalib. ut pene om̃s
in loe effecti simus aĩales. Dimissã
mã pauꝑtatis. ⁊ spẽm scẽ simplicita
tis uerum decorẽ domus dei. alienan
ticas qm aromaticas edificamus no¬
bis singulas in titulo centũ solidoꝵ
.ꝯtupiscentias oculoꝵ nrõꝵ de elemo¬
sinis panꝑnu. Amputa dñe obpro¬
briũ centum solidoꝵ acelłis paupũ
toꝵ. Cur nõ potus gratis filii grẽ

Expanded text:
itate et rusticitate, sicut Salomon dicit, ab Altissimo creata , quasi religiosas quasbus tantum compassum est animalibus, ut pene omnes in hoc effecti simus animales. Dimissam mam paupertatis, et sanctae simplicitatis speciem, verum decorem domus Dei, alienantticas, quam aromaticas aedificamus nobis, singulas in titulo centum solidorum, concupiscentias oculorum nostrorum de eleemosynis pauperum. Amputa, Domine, opprobrium centum solidorum a cellis pauperum tuorum. Cur non p
Abbreviated transcription (Latin):
go manducatis sine bibitis
sine aluid quid agitis omiã ĩ nomĩe¬
diũi facite. pie. sce̾. religiose. si mandi¬
tas mensam tuã ꝑ sẽ satis sobriam.
sobrietas tua ꝑ ornet. Et tũ mandn¬
tas nequaqm totus manduces. s cor¬
pore tuo suã refectionẽ proturante mẽs
oĩo nõ suã negligat. s de menioria su¬
anitatis dñi uel scripturaꝵ aliquid
ꝙ eã pascat. metlitando uel saltem me¬
s sicut decet monachũ. sic̃ expedit ser¬
no dei. Nam ⁊̃ ad sanitatẽ corporis. ci¬
b qnͣto honestius ⁊ ordinatius ing̾it᷑

Expanded text:
go manducetis, sive bibatis, sive aliquid aliud faciatis, omnia in Domino agite, pie, sancte, et religiose. Si manducas, mensam tuam, per se satis sobriam, sobrietas tua perornet. Et cum manducas, nequaquam totus manduces, sed corpore tuo suam refectionem procurante, mens suam non negligat: sed de memoria suavitatis Domini, vel Scripturarum aliquid, quod eam pascat, meditando, vel saltem mesed sicut decet monachum, sicut convenit servo Dei. Nam etiam quoad sanitatem corporis, cibus quanto honestius et ordinatius sumi
Abbreviated transcription (Latin):
fut duo ꝯͣ unũ. a ꝑiclitat᷑ ꝯtenencia
.Demde sic̃ de cibo dcm̃ ẽ. sic ⁊̃ de somp¬
no. Cane inqnͣtũ potes seruire deone
totus aliqñ dornuas. Ne sit sompinis
tuus nõ reqmes lassi. s sepultura coris
suffocati. Non reꝑatio s extinctio sp̃
tui. Suspecta res est sompnus. ⁊ ex
magna ꝑte ebrietati similis. Excep¬
tis eñ uiciis quib in dormiente cũ
corpore dormitante rõne nõ ẽ qui cõ¬
tradicat. qnͣtũ ad debitũ ꝯtinui pro¬
fectus nl temporis tam depit deuita
ergo ad sompnũ semꝑ aliquid defertetũ
ĩ memoria uł cogitacõne in quo placi
statũ hesterne intencionis restituat
dic gͥ nox sic̃ dies illuinabit᷑. ⁊ nox
illuumatio tua erit in deliciis tiuus.
undũ in id mide totus nõ discessisti.
sobriũ eĩ cibũ. sobriũq sensũ. sequi¬
tur sobriꝰ sensus uł sompnꝰ. Carualis

Expanded text:
iclitatur continentia. 34. Deinde sicut de cibo dictum est, sic et de somno. Cave in quantum potes, serve Dei, ne totus aliquando dormias, ne sit somnus tuus non requies lassi, sed sepultura corporis suffocati: non reparatio, sed exstinctio spiritus tui. Suspecta res est somnus, et ex magna parte ebrietati similis. Exceptis enim vitiis, quibus in dormiente, cum corpore dormitante ratione non est qui contradicat, quantum ad debitum continui profectus, nihil temporis tam deperit de vita ergo ad somnum semper aliquid defer tecum in memoria vel cogitatione, in quo placidstatum hesternae intentionis restituat. Sic tibi nox sicut dies illuminabitur, et nox illuminatio tua erit in deliciis tuis . undum in id, unde non totus discessisti. Sobrium enim cibum, sobriumque sensum, sequitur sobrius somnus. Carnalis
Abbreviated transcription (Latin):
Duo proximꝰ. unũ mn̾dus hc̃at maur¬
su desiderii nrĩ. ⁊ est in desid̾io ordina cari¬
tas. amor naniq ꝑ desid̾iũ. ⁊ de deo ⁊ cũ
deo. ⁊ in deũ ordinate currere põt. De
deo turrit. qñ de deo accipit. uñ ennidi¬

Expanded text:
duo proximus, unum mundus habeat in cursu desiderii nostri; et est in desiderio ordinata charitas. Amor namque per desiderium et de Deo, et cum Deo, et in Deum ordinate currere potest. De Deo currit, quando de ipso accipit unde eum di
Abbreviated transcription (Latin):
geret. ⁊ de ipõ ꝓ desideriũ bib̾et. ⁊ ex ip̃o
ꝑp gaudiũ possideret. Sugge. o apitu¬
la sugge. Sugge ⁊bibe dnlcoris tui
menarrabilem suanitatem. In mer¬
gere ⁊ replere quia defit̾e nescit. Situ
nõ intipias fastidire. Adhere ergo et
nihere. sume ⁊ fruere. si sempiternꝰ
gustus fu̾it. sempit̾na quoq bĩtudo

Expanded text:
geret, et de ipso per desiderium biberet, et in ipso per gaudium possideret. Suge, o apicula, suge; suge et bibe, dulcoris tui inenarrabilem suavitatem. Immergere, et replere; quia ille deficere nescit, si tu non incipias fastidire. Adhaere ergo et inhaere, sume et fruere: si sempiternus gustus fuerit, sempiterna quoque beatitudo
Abbreviated transcription (Latin):
ubi flores inueniũtur oꝑtimi ad colo¬
randos pannos. Ager ẽ sc̃a scriptura ubi
distimꝰ panuo coloramus qñ p̾cepta
implendo uirtutib aĩas nr̃as dorora¬
mus. pacĩa ẽ in rosã castitas in lilio.
caritas in croco. ⁊ humilitas in mola
puritas in saphyro. bñ aut̃ ꝑ agrum
ful. transit aque ductus pis. sr̃. qm ẽ¬

Expanded text:
ubi flores inveniuntur optimi ad colorandos pannos. Ager est sacra Scriptura, ubi discimus; pannos coloramus, quando praecepta implendo virtutibus animas nostras decoramus. Patientia est in rosa, castitas in lilio, charitas in croco, humilitas in viola, puritas in saphiro. Bene autem per agrum fullonis transit aquaeductus piscinae supe
Abbreviated transcription (Latin):
rare consid̾ata multitudine homi tune
de defectu rerũ compittare sũptus corꝑis
⁊ confidere in munifitentia largitorie
uñ ⁊ post subuuxit aquas piscine ue¬
aĩa clauditur. Interior est ira natural
uirtus anime. quia uiciis irascitur. ⁊
contra temptamenta unuuitur. Pret̃¬

Expanded text:
rare est, considerata multitudine hominum, timere de defectu rerum, computare sumptus corporis, et non confidere in munificentia largitoris. Unde et postmodum subjunxit: Aquas piscinae ve Murus interior est ira naturalis virtus animae, qua vitiis irascitur, et contra tentamenta munitur,
Abbreviated transcription (Latin):
onis nnitus saliens. duos riuos
unde fous amoris erimupit. et cum per
appetitum ad exteriora deturrit. cupi¬
ditas dr̃. Cñ u̾o desid̾iũ suũ ad interio¬
ra dirigit carctas. Et om̃ malorũ¬

Expanded text:
onis intus saliens, duos rivos unde fons amoris erumpit: et cum per appetitum ad exteriora decurrit, cupiditas dicitur; cum vero desiderium suum ad interiora dirigit, charitas nominatu
Abbreviated transcription (Latin):
impossibilis ꝓptc̃a bonũ fug̾e iam uenẽ¬
tem priusquam sentire incipias ĩminẽ¬
tem ne uel uoluntas minus efficax sit si¬
ne oꝑe uł uł dolor nitilis sine correctio¬
ue. Togitet ergo aĩa in societate lienoꝵ
nũc posita quia nõ pot̾it semꝑ ꝑ man̾e
tũ illis. ⁊ eligat interim socui illũ qui
tũ omĩa subtracta fu̾int. solus fidem ser¬

Expanded text:
impossibilis. Propterea bonum est fugere iram venientem priusquam sentire incipias imminentem, ne vel voluntas minus efficax sit sine opere, vel dolor inutilis sine correctione. Cogitet ergo anima in societate alienorum nunc posita, quod non poterit semper permanere cum illis, et eligat interim socium illum, qui, cum omnia subtracta fuerint, solus fidem ser
Abbreviated transcription (Latin):
Anferior sensualitas ꝑ qmͣ affectat t̾rena
suꝑior piscina aque dũctũ ht̃ inagro ful
electos ꝑ tribulationẽ emũdat ut eos suꝑ
niuẽ dealbatos sibi uestimentũ fatiat.
Cmub fullonis estista ꝯuallis lacrima¬

Expanded text:
a est sensualitas, per quam affectat terrena. Superior piscina aquaeductum habet in agro fullelectos suos per tribulationem emundat, ut eos super nivem dealbatos sibi vestimentum faciat. Civibus fullonis est ista convallis lacryma
Abbreviated transcription (Latin):
tatio moꝵ duo mala in bona actione p̃¬
nẽ ⁊ occupatõnem. Per affuctionem
dulcedo mentis amaricatur ꝑ occripa¬
cõemi tranquillitatis dissipatur. Afflccõ
ẽ qũ pro hiis que nõ ualet ꝑ impatienci¬
am uritur occuipacõ qñ in hiis q̃ ualet a¬
gendis ꝑ intemꝑanciã agitatur. Nͥe gͥ¬
male amaricetur animus. snã impos

Expanded text:
t. Item duo mala in bona actione pret occupatio. Per afflictionem dulcedo mentis amaricatur, per occupationem tranquillitas dissipatur. Afflictio est, quando pro his quae non valet, per impatientiam uritur. Occupatio quando in his, quae valet, agendis, per intemperantiam agitatur. Ne male amaricetur animus, suam imposs
Abbreviated transcription (Latin):
te primũ facere iuditiũ. ut quod rette dis¬
s amore facias. postremo sollititũ ince¬
dere.ne uł bonũ quod nõ dum habes
caritatem ⁊ cũ ardente misereris. proin
nitati: trinitatis y mago efficeris. ue¬
rumq sacrifitiũ te ipñi deo offers cum
ad enis simlitudinẽ reformaris. xcu¬

Expanded text:
te primum facere judicium ut quod recte dis ex timore, sed ex amore facias. Postremo sollicitum incedere, ne vel bonum, quod necdum habes,charitatem et cum ardente misereris; per prnitati Trinitatis imago efficeris, verumque sacrificium tunc te ipsum Deo offers, cum ad ejus similitudinem reformaris.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ põt.⁊ nõ pot̾it hr̃e societatẽ illius
in desolatione sua qr nõ requisiuit il¬
lum inconsolatõne sua. Tmic ilła ĩ¬
felix desꝑacõne cadet a se: ⁊ dampna¬
cõue subse. ⁊ aꝑiet se profudũ mob¬
niani ruenti. et cũ illam exceꝑtt cõ¬
tiuuo claudetur sursũ. ⁊ aꝑietur de¬
orsum. ut sine fine cadat. ⁊ ad finẽ
sabbatum insi post mortẽ tempus
ꝓpetue uotationis. Hyemps siqui¬
dem tollit ambulandi potentiam.
tis mortis moris torporis astrictus
homo a correctione p̾peditur. post
mortẽ u̾o pnĩa nõ recipitur. hic gͣ¬
uatur ne bona oꝑa exercoit. ibi li
Hic coriectio granis ibiemendacõ¬

Expanded text:
non potest, et non poterit habere societatem illius non potest, et non poterit habere societatem illius in desolatione sui, quia non requisivit illum in consolatione sui. Tunc illa infelix desperatione cadet ad se, et damnatione sub se, et aperiet se profundum in obviam ruenti; et cum illam exceperit, continuo claudetur sursum, et aperietur deorsum, ut sine fine cadat et ad finem est Sabbatum. nisi post mortem tempus perpetuae vacationis? Hiems siquidem tollit ambulandi potentiam, tis mortis torpore astrictus, homo a correctione praepeditur, post mortem vero poenitentia non recipitur; Hic gravatur, ne prima opera exerceat; ibi ligHic correctio gravis, ibi emunda
Abbreviated transcription (Latin):
ut illud nõ requirat. Pdito gͦ eo ꝙ
itus erat bono. egressa ẽ ad ea que
foris erant hona aliena ⁊ pactũ fecit
cũ delecta cõnb seculi. Et regressa¬
indixit cas ad se. ut forncaret᷑ cũ cis
nitus m abscondito cordis su. ⁊ requi¬
su qmͣ secũ ht̃ societatem alienã delec¬
tationem huiꝰ mũdi ingredientiũ ad
ip̃ani ꝑ sensus carnis ip̃ins. uł cum ipã
egreditur ad ilłas. Cni autẽ claudi
cepunt. porte iste sensnũ carnaliũ. ñ
patebit deinceps uia transemidi ad¬
niuicem. ⁊ tũc seꝑabitur societas
uanitatis. Et erit mũdus foris ex¬
clnsus neingrediatur. ⁊ aĩa intus
clansa ne egrediatur. Et nemet a ĩa
ad portas otuloꝵ ⁊ clansas inuemet
⁊ nõ egrediatur ꝑ uisum. Denide dif¬
fundet se ꝑ aditum sensuũ reliquoꝵ
⁊ nõ erit transitus illiuis. qm̃ repagu
ra in hoc tristi discidio solan semue¬
niet. ⁊ conuertens se requirere mcipi¬
et sociũ illum qui intus ẽ. ⁊ exludi

Expanded text:
ut illud non requirat. Perdito ergo eo quod intus erat bono, egressa est anima ad ea quae foris erant bona aliena, et pactum fecit cum delectationibus saeculi; et regressainduxit eas ad se ut fornicaretur cum eis intus in abscondito cordis sui, et requim secum habet societatem alienam delectationum hujus mundi ingredientium ad ipsam per sensus carnis ipsius, vel cum ipsa egreditur ad illas. Cum autem claudi coeperint portae istae sensuum carnalium, non patebit deinceps via transeundi adinvicem; et tunc separabitur societas vanitatis, et erit mundus foris exclusus, ne ingrediatur, et anima intus inclusa, ne egrediatur. Et veniet anima ad portas oculorum et clausas inveniet, ut non egrediatur per visum, efundet se per aditus sensuum reliquorum, et non erit transitus ullus, quoniam repagulra in hoc tristi dissidio solam se inveniet, et convertens se requirere incipiet socium illum qui intus est, et excludi
Abbreviated transcription (Latin):
nec ea q̃ fitint in sipient̾ fastidire. Qui
eiũ semꝑ qd̾ nõ facit appetit. ⁊ quod fatit
fastidit. 2ec p̾sentib fruitur nec futis
saciatur. In apata euĩ ante ꝯsũmacõe
deserit ⁊ nichoata aute tempus apprehẽ¬
dit. ꝓp̃ea bonũ ẽ bono suo esse ꝯtentum
⁊ p̾sentia bona suꝑuenientib augere
ab inferiorib. ad supiora conscendunt
qui enĩ nuitacõem queut fastidiosus¬

Expanded text:
e ea, quae fiunt, insipienter fastidire. Qui enim semper quod non facit appetit, et quod facit fastidivit, nec praesentibus fruitur, nec futuris satiatur. Inchoata enim ante consummationem deserit, et inchoanda ante tempus apprehendit. Propterea bonum est bono suo esse contentum, et praesentia bona supervenientibus ab inferioribus ad superiora conscendunt. Qui enim mutationem quaerit, fastidiosus
Abbreviated transcription (Latin):
dormientẽ. ⁊ nenio de fanulia. uel de
fumiharib eũ excitare p̾sinnebat.
Ego antẽ accessi ꝓpuis ⁊ excitando eũ
qͣi iocan do dicens. Iam duẽ quod pas¬
seres surrex̾mit ad bñdñdũ dño et
ad huc nrĩ pontifices stertunt ĩ cubili
suo. Ad qm uocem exꝑgefcũs ille ⁊ cõ¬
sus ndignatus ad u̾sum me qd̾ tamli¬
bere eũ arguissem. substomacans ait
uade huic miser. ⁊ interfice pediculo
ficiant te u̾mes tui. Ego eiũ iam nͥ¬
mes meos interfeci. scito hauc esse dif¬
ferenciã inter u̾mes dinitũ ⁊ u̾mes
pauꝑum. qr u̾mes duitũ diuites
octidunt. u̾mes autẽ pauꝑum. a
panꝑib occidunt᷑. lege machabeoꝵ
ochum ⁊ herodem agrippam. a uer¬
nub ꝯsumptos. Qua rõne simul ⁊
anctoritate opp̾ssus ille stati obum¬

Expanded text:
de familia, vel de suis familiaribus eum excitare praesumebat. Ego autem accessi propius, et excitavi eum quasi jocando dicens: Jamdiu est quod passeres surrexerunt ad benedicendum Domino, et adhuc nostri pontifices stertunt in cubili suo. Ad quam vocem expergefactus ille et confusus, indignatus adversum me, quod tam libere eum arguissem, substomachans ait: Vade hinc, miser, et interfice pediculosficiant te vermes tui, ego enim jam vermes meos interfeci. Scito ergo hanc esse differentiam inter vermes divitum, et vermes pauperum; quod vermes divitum divites occidunt, vermes autem pauperum a pauperibus occiduntur. Lege Machabaeorochum, et Herodem Agrippam a vermibus consumptos. Qua ratione simul et auctoritate oppressus, ille statim obmu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ rusticus eisdẽ pecorib tustodiendis
miueus i ant̾iori ꝑte digiti ũo pelis in
postiori essent essent. hec bibens de aqua

Expanded text:
 rusticus, eisdem pecoribus custodiendis caneus in anteriori parte, digiti vero pedis in posteriori essent. Haec bibens de aqua
Abbreviated transcription (Latin):
pon̾e iudetis. utinã uł simplñ
rentes in mediũ testimomũ quõ
dicitis fortis irascitur cotidie prima
⁊̃ hora diei eũ nasci asseritis. huins
sibi imponũt. ⁊ solem adorant. uide¬
tit.⁊ in facie pallescit. Hoc antẽ mul¬
elementis. Dens autẽ talib nõ sb̃¬
iacet linoamentis. Don mimis
⁊̃ illud abhorrendũ est quod dicut
enm tali de irasci. De qua se nõ pos¬
sit ulcisci. quod si poss. ira profet¬
to enis quiesc̾et anunt p̾terra quod
ip̃ius hore pmictũ qua nascitur.

Expanded text:
ponere audetis, utinam vel simplum rentes in medium testimonium David, dicentis: Fortis irascitur quotidie . Prima etiam hora diei eum irasci asseritis, causamsibi imponunt, et solem adorant. Videcit, et in facie pallescit. Hoc autem nulelementis. Deus autem talibus non subjacet lineamentis. MOYSam illud abhorrendum est quod dicunt eum de tali re irasci, de qua se non possit ulcisci. Quod si posset, ira profecto ejus quiesceret. Aiunt praeterea quod ipsius horae qua irascitur
Abbreviated transcription (Latin):
lir sufficit eis de deo dicere. s ip̃m ⁊ co
tidie semel plorare ⁊ ab eus oculis
duas prodemites lacrimas in magñ
mare dicunt decidere. Et has illum¬
fulgore affirmant esse qui tempore
nocturno de stellis uidetur cadere.
tendit compoĩtũ esse Non enĩ fuĩt
lacrime isi ex humiditatis habũ¬
dancia descendentis acapite. si aũt

Expanded text:
hoc sufficit eis de Deo dicere, sed eum etiam quotidie semel in die plorare, et ab ejus oculis duas prodeuntes lacrymas in magnum mare dicunt concidere, et has fulgorem esse affirmant illum qui tempore nocturno de stellis videtur cadere. tendit compositum esse. Neque enim fiunt lacrymae nisi ex humiditatis abundantia descendentis de capite. Si vero
Abbreviated transcription (Latin):
seqñti tres luue uise sut. ⁊ in media
gis angloꝵ ut pax nter eos firmet
Anno seqñti uonis septemibris tres
soles uisi sũt in parte occidentali. O
duob paulatim defitientib. sol diei
qui medius erat remansit usq ad oc

Expanded text:
1157. Tres tune vise sunt, et in media gis Anglorum, et pax ur. Nonis Septembris tres soles visi sunt in parte occidentali; sed duobus paulatim deficientibus, sol diei, qui medius erat, remansit usque ad oc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ malleo sꝑ dilatauit me dñs. S m̃c
oneri ꝙ infirmitati mee impo sint.
si placet supponãt dexteram. qm̃ mich
importabile ẽ. Nonne miseria dignus
ẽ. qui pro tanta pugnat miseria. sit di¬
tissimus qui elc̃s ẽ. seqũti die panper
eut.⁊ infiitis u̾e creditorib tenebit᷑
obligatus. Ambire gͦ ad sũmũ ponti¬
ficiũ ⁊ nõ sine fr̃no sangnine ad ilłd̾
ascendere: ẽ romulo succede̾ in pariti¬
diis. nõ petro in omb pascendis. Sñ¬
gͦ dr̃ nõ tam nũcupatine quiͣ sb̃ stanti¬
ue sũmꝰ pontifex. seruus seruoꝵ. serm¬
at enĩ serius auaricie .i. romanis nccẽ ẽ
adeo ut uisi serurerit. fiat ant ex ponti¬

Expanded text:
et malleo semper dilatavit me Dominus: sed nunc et malleo semper dilatavit me Dominus: sed nunc oneri, quod infirmitati meae imposuit, si placet, supponat dexteram, quoniam importabile mihi est. Nonne miseria dignus est, qui pro tanta pugnat miseria? Sit ditissimus, qui eligitur, sequenti die pauper erit, et infinitis fere creditoribus tenebitur obligatus. Ambire ergo ad summum pontificium, et non sine fraterno sanguine ad illud ascendere est Romulo succedere in parricidiis, non Petro in ovibus pascendis. r, nec tam nuncupative quam substantive, summus pontifex servus servorum. Serviat enim servis avaritiae Romanis necesse est, adeo ut nisi servierit, fiat aut exponti
Abbreviated transcription (Latin):
pe familiaris fuit ioh̾es sales¬
biriensis. ⁊ ip̃e anglitus nacione qui de
eodem adriano talia refert. Audiui pa¬
pam adrianũ dñtem. qd̾ romano pon¬
milia nusenor fatebatur eĩ se in eadẽ
ede tautas inserias inueiisse: ut ftã col¬
lacõe p̃sentiũ. tota p̾cedens amaritudo
iocunditas ⁊ felicitas fu̾it. Spmosam
dicebat cathedram romani pontificis.
Mantũ acutissimis usq qͣ ꝯsertũ acule¬
is. tante molis ut robnstissimos p̾mat
terat ⁊ ꝯminuat humos. Coronã ⁊ fri¬
giũ clara nũto uideri. qm̃ ignea sñt. se¬
q nũqmͣ a natali solo angłie malłe exis¬
se aut inclanstio bĩ rufi apud ualentiã
ꝑpetuo latuisse qmͣ tantas intrasse angͥ
tias nsi qr diume dispensacioni resuc¬
tari nõ auderet. ħ ⁊̃ mͥ sepissue adiecit
ꝙ cũ de gradu ni gradũ aclaustrali cłico
ꝑ omia officia in sũmũ pontificẽ ascen
diss. Nich̃ unꝙͣ felicitatis aũ tranquil¬
le quietis uite pͥriori adiectũ ẽ ab ascen¬

Expanded text:
e familiaris fuit Joannes Salesberiensis, et ipse Anglicus natione, qui de eodem Adriano talia refert: « Audivi papam Adrianum dicentem, quod Romano ponnulla miserabilior. Fatebatur enim se in eadem sede tantas miserias invenisse, ut facta collatione praesentium tota praecedens amaritudo jucunditas et felicitas fuerit. Spinosam dicebat cathedram Romani pontificis, mantum acutissimis usquequaque consertum aculeis, tantaeque molis, ut robustissimos terat, et comminuat humeros, coronam et phrygium clara merito videri, quoniam ignea sunt. Seque nunquam a natali solo Angliae malle exisse, aut in claustro beati Rufi apud Valentiam perpetuo latuisse, qstias, nisi quia divine dispensacioni reluctari non auderet. Hoc eciam sepissime adiecit, quod cum de gradu ad gradum a claustrali clerico per omnia odisset, nichil unquam felicitatis aut tranquille quietis vite priori adiectum esset ex ascen
Abbreviated transcription (Latin):
bi in uilu qͣmdam spetiossissiniã dom¬
nam de francia uementẽ apparusse. ⁊
ut pccã sua ueratit᷑ ꝯfit̾etur p̾cepisse.
Sicq eam sauandani prounisisse. Igi
edito sanata est. Qe muera ⁊ orna¬
menta multa be marie optulit. Nemo
antẽ ibi sanari potuit insi de ip̃o ep̃atu
nee ctatis ess Apud unitoniã sana¬
tus ẽ quidam miles pincerna regis
qui iam ꝑ .uiii. annos cetus fu̾at. ⁊ aliꝰ
ditissins malterus noĩe. Qii iam
qͥnq anuis lecto decubuerat. ⁊ p̾ter hoe
fiuxn uentris laborabat. hic trib cłicis
qui ad enm reliquas detulerunt tres
amilos aureos obtulit. ⁊ accurrens añ
feretrumi tres ciphos argenteos ⁊ mul¬
tam petumã ⁊ alia ornamenta obtu¬
lit. Q ͤ tñ platea delata nõ milli uid̾ent
⁊dic̾ent eũ panca optulisse scd̃m multi¬
tudinẽ dunciaꝵ suaꝵ. Nam ferebatur
plusqmͣ tria milia libraꝵ anglice mo¬
nete in thesauris hr̃e: Respondit se ad
pͥsens nolle ampluis dare dones omes

Expanded text:
bi in visu quamdam speciosissimam dominam de Francia venientem apparuisse, et ut peccata sua veraciter confiteretur praecepisse; sicque eam sanandam promisisse. Igitedito sanata est, quae munera et ornamenta multa beatae Mariae obtulit. Nemo autem ibi sanari potuit, nisi de ipso episcopatu, neae aetatis esset. Apud Wintoniam sanatus est quidam miles, pincerna regis, qui jam per 8 annos caecus fuerat; et alius ditissimus, Valterus nomine, qui jam sex annis lecto decubuerat, et praeter hoc fluxu ventris laborabat. Hic tribus clericis, qui ad eum reliquias detulerant, tres annulos aureos obtulit, et accurrens ante feretrum, tres scyphos argenteos, et multam pecuniam, et alia ornamenta obtulit. Quae cum in platea delata nonnulli viderent, et dicerent eum pauca obtulisse, secundum multitudinem divitiarum suarum, nam ferebatur plusquam tria millia librarum Angliae monetae in thesauris habere, respondit, se ad praesens nolle amplius dare, donec omnes
Abbreviated transcription (Latin):
uenit cantuariã. Ibi laudimẽ¬
les honorifice suscepti sũt. a n illmo
archiepõ qui dudum pronidendo et
audiendo magrõ anselmo lugdimũ
serat. Ibiq filios randulphi cancella¬
rii regis angloꝵ dotuerat. Ibi ergo
dies dolore ꝑiendi fuerat truciata. Qͤ
cũ maritũ suũ misiss ad landimẽses
q̃rentẽ forte. si quis forte ilłoꝵ aliquid
medicinẽ nosse. Roso p̾sbr̃ illum admo¬
penitus ⁊ memoriã amiserat proti¬
nus ex ip̃o calore fidei aliqͣnͣtulũ robo¬
rata. uenienti p̾sbr̃o pcc̃a sua fidelit̾
ꝯfessa est. Subungens eadẽ nocte si

Expanded text:
enit Cantuariam. Ibi Laudunenses honorifice suscepti sunt ab Willelmo archiepiscopo; qui dudum pro videndo et audiendo magistro Anselmo Laudunum serat; ibique filios Raudulphi cancellarii regis Anglorum docuerat. Ibi erat quaedam dies dolore patiendi cruciata. Quae cum maritum suum misisset ad Laudunenses, quaerendum si quis forte illorum aliquid medicinae nosset; Bozo presbyter illum admopenitus et memoriam amiserat, protinus ex ipso calore fidei aliquantulum roborata, venienti presbytero peccata sua fideliter confessa est, subjungens, eadem nocte si
Abbreviated transcription (Latin):
uentus uehemiens ⁊ ꝯtrarius naueni
retro tulit. Malus nauis frangitur:
pars niali suꝑ unũ ex eis decidens. ip̃m
exterebat. ⁊ in mare mortuũ p̾cipitat
Post modicũ nauis cũ feretro sana et
leta ad portũ ꝑuenit. Negociatores
lib̾ati. sactulos suos quos obtulerant
resumpserunt. cumq tota anglia
cirtuita magnos acernos lane enien¬
do suan pecumã expendissent. et
de ip̃a lana magnã domũ implesset
sr̃ littus maris qd̾ domira dr᷑. cadem
nocte qua in trastinũ transire debne¬
rant domus illa cũ tota laua cremata

Expanded text:
ventus vehemens et contrarius navem eorum ventus vehemens et contrarius navem eorum retro tulit, malus navis frangitur, pars mali super unum ex ipsis decidens, ipsum excerebrat, et in mare mortuum praecipitat. Post modicum navis cum feretro sana et laeta ad portum pervenit. Negotiatores liberati sacculos suos, quos obtulerant, resumpserunt. Cumque tota Anglia circuita magnos acervos lanae emendo suam pecuniam expendissent, et de ipsa lana magnam domum implessent supra littus maris, quod Douvra dicitur, eadem nocte qua in crastinum transire debuerant, domus illa cum tota lana cremata
Abbreviated transcription (Latin):
supiis secum portantes. Magr̃ nanis
dicebatur coldistanus. Circa maris
mediũ uiderũt pẏratas namgantes
⁊ in naui eoꝵ lancois ⁊ gladios ⁊ cli¬
peos choruscantes. Tnt̃ siguli ad al
tiatores de uita iam desꝑantes marsu¬
pia sua cũ tota petuma feretro optu¬
lerunt. fientes ⁊ orantes bãm mari¬
am ut eos depyrataꝵ manib libera¬
ret. ⁊ de ꝑiculo mortis ⁊ totam coꝵ
petumam ad restanrandã ecclĩam¬
suã retineret. Pyratis appropiqñ
pyratis sibi nocendi potestatem int̾¬
ditat. m ox ilłe phylactiũ cũ capalis
bẽ marie assimies tũ tinore ⁊ deuo¬
tione in eniuenciorẽ locũ puppis alcẽ¬
dit. Ipõ magrõ nanis utraq manu
cũ sustentante. M anuq ꝯͣ hostes ele¬
uata. ex anctoritate xpĩ ⁊ mũs eius for¬
titer adiurans ne ultra ueniant neq
potestatem sibi nocendi hẽant inter¬
dicit. Statim ut signũ crutis de codẽ
phylactĩo ꝯͣ hostes fecit. dicto citius

Expanded text:
supiis portantes. Magister navis supiis portantes. Magister navis dicebatur Coldistanus. Circa maris medium viderunt piratas navigantes, et in navi eorum lanceas et gladios, et clypeos coruscantes. Tunc singuli ad alttiatores de vita jam desperantes, marsupia sua cum tota pecunia feretro obtulerunt; flentes, et orantes beatam Mariam, ut eos de piratarum manibus liberaret, et de periculo mortis, et totam eorum pecuniam ad restaurandam suam ecclesiam retineret. Piratis appropinquapiratis sibi nocendi potestatem interdicat. Mox ille phylacterium cum capillis beatae Mariae assumens, cum timore et devotione in eminentiorem locum puppis ascendit, ipso magistro navis utraque manu cum sustentante; manuque contra hostes elevata, ex auctoritate Christi et matris ejus fortiter adjurans, ne ultra veniant, nec potestatem sibi nocendi habeant, interdicit. Statim ut signum crucis de eodem phyiacterio contra hostem fecit, dicto citius
Abbreviated transcription (Latin):
ego pͥessator ꝓpriis manib in uiuẽ¬
tuate mea composui. Iussi dõm elman¬
di landinensis ep̃i. in quo ideni ep̃e
p̾ciosissimas reliquias posuit int̾ qs̃
fuit caput scĩ walerici abbĩs ⁊ caput
scĩ montani monachi redusi qui na¬
tinitatem scĩ renugii p̃dixit. ⁊ de lac¬
te cilime mr̃is euis lumẽ recepit sic̃
p̾dix̾at. O si hanc mĩam faceres me¬
cum. opussima mr̃ mĩe. ut instar
scĩ montani recepto lumine rursus
feretrum tnũ quod composui possim
uidere. Hoc dicens ⁊ plorans rogabat
ut de lotura reliquiaꝵ oculi su tange¬
rentur. Quo fcõ de ip̃a a qua bibit. ⁊
tota nocte corani feretro ꝑuigil ĩ orõe
ꝑmansit mane fcõ lumen recepit.
pud scm̃ audomarũ q̃dam ꝑn¬
ella manũ hñs aridam a natiuita
nautis conuocati nauẽ intrauert
Et tũ eis plures negotiatores qui p̃p̃
lauam emendã mnangliam ibant.
⁊ tum feretro securius setransire sꝑa¬

Expanded text:
ego peccator propriis manibus in juvenego peccator propriis manibus in juventute mea composui, jussu domini Elinandi Laudunensis episcopi. » In quo idem episcopus pretiosissimas reliquias posuit: inter quas fuit caput S. Valerici abbatis, et caput sancti Montani monachi et reclusi, qui nativitatem B. Remigii praedixit, et de lacte Ciliniae matris ejus lumen recepit, sicut praedixerat. O si hanc misericordiam faceres mecum, o piissima mater, ut instar S. Montani recepto lumine, rursus feretrum tuum quod composui mererer videre! Haec dicens et plorans rogabat, ut de lotura reliquiarum oculi sui tangerentur. Quo facto de ipsa aqua bibit, et tota nocte coram feretro pervigil in oratione mansit; mane facto lumen recepit. Apud Sanctum Audomarum quaedam puella manum habens aridam a nativitatnautis convocati navem intraverunt: et cum eis plures negotiatores, qui propter lanam emendam in Angliam ibant, et cum feretro securius se transire spera
Abbreviated transcription (Latin):
dimensib .uii. quib traditũ ẽ feretrũ
sc̃ẽ marie cũ aliis plurib scõꝵ reliqui¬
is aut̃ quas enunebat forma ⁊ digni¬
tate. unũ phylat̾iũ in quo sic scriptũ
legitur. S pongia crux dñi cũ syndone
cũ faciali. me sacrat atq tui genitx
⁊ uirgo capilli. Cum huis reliquiis
profecti sunt in angliam q̃ tũc tem¬
poris magna diniciaꝵ polsebat opu¬
lentia prõ pate ⁊ insticia qmͣ rex hen¬
rantes. Apud igellam in page
ironiandensi. Quidã iohẽs a nati¬
uitate surdus ⁊ mutus sanatus est
potatus aqua reliquiaꝵ lotaꝵ toto
corpore post dormitionẽ sub feretro
sudaris. Sanguine de uarib ⁊ au¬
rib ⁊ uenis curca collũ inflatis uber¬
timi profluente. qui prosetutus ẽ fe¬
retrimi usq ad mare. Circa paras¬
ceuen uenert̃ attrabatũ. Ĩbi erat qui¬
lumine oculoꝵ prinatũs. hic audi¬
Qnͣi cũ cognoniss: ꝓtuuis imo ex
pectore alta suspiria trahens ⁊ ub̾er¬
tim plorans dicebat. hoc feretrum

Expanded text:
ensibus septem, quibus traditum est feretrum sanctae Mariae cum aliis pluribus sanctorum reliquiis, inter quas eminebat forma et dignitate unum phylacterium, in quo sic scriptum legitur: Spongia, crux Domini, cum sindone, cum faciali. Me sacrat, atque tui, Genitrix, et virgo, capilli. Cum his reliquiis profecti sunt in Angliam, quae tunc temporis magna divitiarum pollebat opulentia: pro pace et justitia, quam rex Henrantes. Apud Nigellam in pago Viromanduensi, quidam Joannes a nativitate surdus et mutus sanatus est, potatus aqua reliquiarum lotarum, toto tempore post dormitionem sub feretro sudans; sanguine de naribus et auribus et venis circa collum inflatis ubertim profluente; qui prosecutus est feretrum usque ad mare. Circa Parasceven venerunt Atrebatum. Ibi erat selumine oculorum privatus. Hic audiQuam cum cognovisset, protinus imo ex pectore alta suspiria trahens, et ubertim plorans, dicebat: « Hoc feretrum
Abbreviated transcription (Latin):
dei opus eẽ qd̾ deo reuelante. Mala¬
chias p̾uidit. Contulerat pͥmo cũ
frĩb de oꝑe illo. Et multi p̾mopia
muł libent᷑ assentiebant. In de anx¬
ius dubnis q quid ageret. cepit ĩ
quadam dema regrediens cũ iam
loco appropiaret. prospexit emin
⁊ ecce oratoriũ apparuit magnũ la¬
pideũ ⁊ pulcrũ ualde ⁊ intuens diligẽ¬
autẽ sacramenta offerret. ⁊¬
appropiass ei dẏacomis fcũrus ali¬
quid pro officio suo intuitus eũ sacer¬
dos igeniuit ꝙ sensiss penes illũ
latere quod nõ ꝯueniret. ꝑacto sacri¬
ficio secreto ꝑcunctatus. de ꝯscientia
sna. ꝯfessus est ⁊ nõ negauit illu¬
sũ si ꝑ sompniũ nocte ip̃a. Cui in¬
ungens pñam nõ debueras in qͥt
hodie ministrare. s uerecunde te sb̃¬
trahere sacris ⁊ deferte tantis tam q
diuinis mysteriis. ut hac hũitate pͦ¬
ti dyacono uisa est columiba intrare
ꝑ fenestram indaritate magna. ea
sacerdos ꝑfunditur totus oa si obscu¬

Expanded text:
Dei opus esse, quod Deo revelante Malachias praevidit. Contulerat primum cum fratribus de opere illo: et multi prae inopia minus libenter assentiebant. Inde anxius dubiusque quid ageret, coepit inquadam de via regrediens, cum jam loco appropiaret, prospexit eminus: et ecce oratorium apparuit magnum lapideum, et pulchrum valde. Et intuens diligenum Sacramenta offerret, et appropiasset ei diaconus, facturus aliquid pro officio suo, intuitus eum sacerdos, ingemuit, quod sensisset penes illum latere quod non conveniret. Peracto sacrificio, secreto percunctatus de conscientia sua, confessus est, et non negavit illusum sibi per somnium nocte ipsa. Cui injungens poen« hodie ministrasse; sed verecunde te subtrahere sacris, et deferre tantis tamque divinis mysteriis, ut hac humilitate purti diacono visa est columba intrare per fenestram in claritate magna. Ea sacerdos perfunditur totus, ea subobscu
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus tota lib̾tate utens. miser in qͥt
dubio ꝑficietur ꝑfectũ. uidebant mul¬
ti. tu uero quia nou uis nõ uidebis. ⁊ ñ
qd̃ uis morieris. Pater autẽ auclito.
quid de filio uir sc̃s p̃dixiss. sciens u̾¬
bũ eius uinũ. ⁊ efficax esse. In t̾fecit
inquit filiũ meñ. Et instigaute dy¬
abolo. tanto furore exarsit in illum.
malachias quidẽ doctus nõ reddere
maledictũ pro maledicto obnuctuit
dicante. Domũ reu̾sus homo. luit lui¬
gne effrenis tem̾itatẽ. ip̃o ultore quo ĩ¬
stigatore laxarat. arreptũ inignẽ pit
demon. s mox manib assistentiũ. extcͣ¬
tus ẽ. adustus tñ corporis ꝑte. ⁊ captus
mente. Et dũ insanret uocatus mala¬
thias uenit repperitq maleditũ spu¬
mantia ora torquentẽ horrendis uoti¬
b ⁊ motib terrentem omĩa ac toto
corpore agitatũ iuix posse teneri apłibꝰ
Et oramꝓ inimico uir totius ꝓrofecti¬
malus. qui eũ colaphizet. Credinus

Expanded text:
sanctus, tota libertate utens: « Miser, » indubio perficietur; perfectum videbunt multi. Tu vero quia non vis, non videbis; et quod non vis, morieris: aquid de filio Vir sanctus praedixisset, sciens verbum ejus vivum et efficax esse: « Interfecit, » inquit, « filium meum. » Et instigante diabolo, tanto furore exarsit in illum, Malachias quidem doctus non reddere maledictum pro maledicto, obmutuit, die domum reversus homo, luit linguae effrenis temeritatem, ipso ultore, quo instigatore laxarat. Arreptum in ignem projicit daemon; sed mox manibus assistentium extractus est; adustus tamen corporis parte, et mente captus, Et dum insaniret, vocatus Malachias venit, reperitque maledicum spumantia ora torquentem; horrendis vocibus et motibus terrentem omnia, ac toto corpore agitatum, vix posse teneri a pluribus: et orans pro inimico vir totius perfectimalus, qui eum colaphizet, ut dis
Abbreviated transcription (Latin):
arripuit opus. prius quidẽ indicata
uisione semorib fr̃ĩb pancis tñ.
Sane totũ qd̾ attente notauit. de lo¬
co ⁊ modo ⁊ qualitate tanta diligen

Expanded text:
arripit opus, prius quidem indicata visione senioribus fratribus, paucis tamen. Sane totum, quod attente notavit de loco, et modo, et qualitate, tanta diligen
Abbreviated transcription (Latin):
uł pp̃ eoꝵ infelicitatẽ que fuguint᷑
uł ad dexteram declmare est uirtuti¬
b ipsis uehement̾ insiftẽ. ⁊ in uir¬
tutis oꝑib q̃ ĩ modo ꝯsistit excedere
modum. uñ iuuenalis. insam saꝑi¬
eus nomẽ feret eqnus miqui. ultra
nculpa. Sonar q reꝵ ꝯluetudoni¬
mia pessuma ẽ uñ salomon. Noli esse¬
nimis nistus. Quid ergo nuuũ pro¬
dest. si regina uirtutũ nimetate sui
obẽ. Ninua quoq humilitas max¬
ima ẽ ꝑs suꝑbie ẽ. Item ad sinistrã
decliuat. qui in subditoꝵ culpis pu¬
uiendis. nimis promus ẽ ad uindit¬
tam. Ad dexterani u̾ qui mausue¬
tudini minis indulget. Iterum ñ
declinet in dextram uel sistrã ꝑtẽ
Equitas enĩ cui uidex obsequiũ de¬
bet: amoris dexteram uł odii siniᷤ¬
tram nescit. Iuste istũ exequi est
nec durius equo nec remssinsmas
ud qmͣ iusticiã querere. muneratũ
u̾ecidiam uendit. minius u̾o in¬
iuste petitionis notã nõ ht̃ quod de¬
uotio lib̾alitatis optulit. Non imi¬

Expanded text:
um infelicitatem que fugiuntur. Vel ad dexteram declinare est virtutibus ipsis vehementer insistere et in virtutis operibus, que in modo consistit, excedere modum. Unde Iuens nomen feret, aequus iniqui, Ultra n culpa, bonarumque rerum consuetudo nimia pessima est. Unde Salomon: Noli nimium esse justus . Quid ergo nimium prodest, si regina virtutum nimietate sui obest? Nimia quoque humilitas maxima pars superbiae est. Item ad sinistram declinat, qui in subditorum culpis puniendis nimis pronus est ad vindictam. Ad dexteram vero, qui mansuetudini nimis indulget. Iterum non declinet in dexteram vel sinistram partem. Aequitas enim cui judex obsequium debet, amoris dexteram vel odii sinistram nescit. Juste eum exsequi, est nec durius aequo, nec remissius in ud quam justitiam quaerere. Munera tamverecundiam vendit. Munus vero injustae petitionis notam non habet, quod devotio liberalitatis obtulit, non im
Abbreviated transcription (Latin):
quo m ea de ꝓpͥo ml iam admixtũ ie¬
linquitur eo suanior ⁊ dulcior quo
totũ diuinũ est quod lentitur. sic astica
deificari ẽ. Quomodo enĩ stilła aq̃ mo¬
dica multo infusa uno deficere a se to¬
ta uidetur. duu ⁊ saporem uini ĩduit
⁊ colorem quõ ferrimi ignitũ ⁊ candẽs
igni siuullimũ sit ꝓpriã forma exictũ
⁊ quõ solis luce ꝑ fusiis aer in eandem
trausformatur luminis claritatem a¬
doo ut tam illuminatꝰ qmͣ ip̃m lumẽ
esse uidoctur. sic oem tunc in sanctis
huanam affectionẽ quodã in effabili
mͦ ncc̃e erit a semet ipã liquesc̾e atq ĩ
dei penitus transfinidi uoluntatẽ. Allio¬
qͥu quõ deus omĩa in omĩb erit. si in

Expanded text:
quo in ea de proprio nil jam admistum relinquitur: eo suavior et dulcior, quo totum divinum est quod sentitur. Sic affici, deificari est. Quomodo stilla aquae modica, multo infusa vino, deficere a se tota videtur, dum et saporem vini induit, et colorem; et quomodo ferrum ignitum et candens, igni simillimum fitet quomodo solis luce perfusus aer in eamdem transformatur luminis claritatem, adeo ut non tam illuminatus, quam ipsum lumen esse videatur: sic omnem tunc in sanctis humanam affectionem quodam ineffabili modo necesse erit a semetipsa liquescere, atque in Dei penitus transfundi voluntatem. Alioquin quomodo omnia in omnibus eri
Abbreviated transcription (Latin):
tos. in illis ad huc uictoriosis corꝑi
rs illas aĩas introrsũ inpuerat. que
ita sua corpora foris expon̾e. ⁊ tormen¬
ta ꝯtempñe ualuerñt. At profecto do¬
loris ac̾rimi sensus nõ potuit insitur¬
bare screnĩ. ⁊ si nõ ꝑturbare. Quida̾¬

Expanded text:
tos, in illis victoriosis corporris illas animas introrsum rapuerat, qua ita sua corpora foris exponere, et tormenta contemnere valuerunt. At profecto doloris acerrimi sensus non potuit non turbare serenum, etsi non perturbare. CA
Abbreviated transcription (Latin):
intuebantur ⁊ uerbis suis diligent intẽ
transiens ⁊ reu̾tens tumca eas tangebat
ut uoluit. Nec ilł quidẽ se prius a soco
monẽtib. donec bñdictione cũ signo
crucis. ⁊ lña eis data. Smuliter ip̃e re¬
p̃dicare. Igitur ab illo tempore uir dei
tuuis ori semꝑ laus affuit. Saluatoris

Expanded text:
intuebantur, et verbis suis diligenter intetransiens et revertens, tunica eas tangebat ut voluit; nec illis quidem se prius a loco moventibus, donec benedictione cum signo crucis et licentia eis data, similiter ipse repraedicare. Igitur ab illo tempore vir Dei, cuius ori semper laus affuit, laus
Abbreviated transcription (Latin):
eccĩe expensus est. ⁊ res ita remansit. post
tunc quodã p̾sagio p̃signatum asse
selmus prologion .i. alloquiũ de deo
Q uod quidam insipiens refelłere ges¬
tiens qd̾dam scriptũ ꝯͣ illud ꝯposint.
quod cũ sibi a quodã a quodã amico
suo transmissũ. Anselmꝰ ꝯsiderass
suã ad hoc responsionẽ edidit in libel¬
lo uno scripsit. ⁊ monologion .i. so
liloquiũ de sc̃a trinitate in li .i. De

Expanded text:
esiae expensus est, et res ita remansit. Postmtunc quodam praesagio praesignatum fuisse selmus prologion, id est alloquium de deo, quod opus quidam insipiens revellere gestiens, quoddam scriptum contra illud composuit; quod cum sibi a quodam amico suo transmissum Anselmus considerasset, suam ad hoc responsionem edidit in libello uno. Scripsit et monologion, id est soliloquium de sancta trinitate librum unum, de
Abbreviated transcription (Latin):
ille caũs. hen quid ꝑdidit. ⁊ quid inue¬
ut quidabscessit. ⁊ quid remansit. ꝑ¬
didit bĩtudinẽ ad quã fc̃s ẽ ⁊ inueu̾it
miseriam pp̃ qmͣ fc̃s nõ ẽ. abscessit sũ
quo nichil felixẽ. ⁊ remansit qd̃ ꝑ se ñ
nnsi miserñ ẽ. manducabat tũc panẽ
homo angłoꝵ ꝑ quẽ muĩc esurit. Man¬
ducat mĩc panẽ doloꝵ quẽ tñt nescunt
Nos suspiramꝰ esurie. Ille hñdabat
nos mendicamꝰ. Ille felitit᷑ tenebat.¬
⁊ misere deseruit. Nos infeliciter ege¬
mus. ⁊ miserabiliter desideramus. et
hen uatui remanennis. Cur nõ nobis

Expanded text:
ille! Heu quid perdidit et quid invenit? Quid abscessit et quid remansit? Perdidit beatitudinem ad quam factus est, et invenit miseriam propter quam factus non est. Abscessit sine quo nihil felix est, et remansit quod per se non nisi miserum est. Mpanem angelorum, quem nunc esurit; manducat nunc panem dolorum, quem tunc nesciebat. nos suspiramus esurie. Ille abundabat, nos mendicamus. Ille feliciter tenebat, et misere deseruit; nos infeliciter egemus, et miserabiliter desideramus; et heu! vacui remanemus! Cur non nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ram ab sentem. si autẽ uͥq es cur nõ ui
deo p̾̃sentem. S terte hĩtas lucẽ in acces¬
sibilem. Et ubi ẽ lux in accessibilis a ͭ
quõ accedami ad luce̾ maccessibilẽ. Qͥd¬
iectus a facie tua. Inuenire tecupit ⁊
uescit locũ tuũ. Quere te affectat. et

Expanded text:
ram absentem! Si autem ubique es, cur non te video praesentem? Sed certe habitas lucem inaccessibilem. Et ubi est lux inaccessibilis? aut quomodo accedam ad lucem inaccessibilem? itatio tua. Invenire te cupit, et nescit locum tuum. Quaerere te affectat, et
Abbreviated transcription (Latin):
ret debilis. apiens otulos uidit a li¬
ge ꝓpe illimni qui antetedebat ange¬
lum lucis. Tmic illa gaudens. sic

Expanded text:
ret debilis, aperiens oculos, vidit prope illum, qui antecedebat, angelum lucis. Tunc illa gaudens, lic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituit᷑. Iam indifferent᷑ libitis pro lici¬
tis utit᷑. Iam ab illicitis cogitandis pa¬
trandis in uestigandis animꝰ manus uł
pedes nõ prohibent᷑. s quicquid in cor ĩ
buctã ad manũ uen̾it machinatur gar¬
rit oꝑatur maliuolus uamloquus faci¬
norosus. Quẽadmodũ ascensis hiis õi¬
b gradib corde alacri ⁊ absq labore ꝓ
bona ꝯsuetudine iustus currit ad initã
Sic descensis ip̃is eisdem pro malo usu
nõ se rõne gubernãs nõ timoris terre¬
no retentans intrepidꝰ festinat ad mortẽ
medii sunt qui fatigant᷑. ⁊ angustiantur
supp̾mus tm̃ ⁊ infimus currit absqr im¬
pedimẽto ⁊ absq labore ad mortẽ hic ad
uitam ille festinat. alter a lacrior. iste pro¬
climor. Illũ alacrit caritas. hc ꝓdinẽ cupi¬

Expanded text:
st Deus . Jam indifferenter libitis pro licitis utitur, jam ab illicitis cogitandis, patrandis, investigandis animus, manus, vel pedes non prohibentur: sed quidquid in cor, in buccam, ad manum venerit, machinatur, garrit et operatur, malevolus, vaniloquus, facinorosus. Quemadmodum denique ascensis his omnibus gradibus, corde jam alacri et absque labore pro bona consuetudine justus currit ad vitam: sic descensis impius eisdem, pro malo usu non ratione se gubernans, non timoris freno retentans, intrepidus festinat ad mortem. Medii sunt qui fatigantur, angustiantur: Supremus tantum et infimus currunt absque impedimento, et absque labore. Ad mortem hic, ad vitam ille festinat; alter alacrior, alter proclivior. Illum alacrem charitas, hunc proclivem cupi
Abbreviated transcription (Latin):
dico ut quis oret. s mĩquid dicis o aplẽ
ut quis desperet immo geniat qui illum
amat. nõ p̾sumat orare nec desistat plo
trẽ doniiui magnã ĩ mirabilib fidẽ hr̃e
in magnã fide ueretũdiam retinere. Dis¬
ce ucrecundia decorare fidẽ repͥmere p̾supci¬
onẽ. uinũ inquit nõ hñt. qm̃ bremt̾ qui
reu̾enter suggessit. uñ pie sollicita fuit

Expanded text:
dico ut quis oret . Sed nunquid dicis, o Apostole, ut quis desperet? Imo gemat qui illum amat. Non praesumat orare, nec desistat plortre Domini magnam in mirabilibus fidem habere, in magna fide verecundiam retinere. Disce verecundia decorare fidem, reprimere praesumptionem. Vinum, inquit, non habent . Quam breviter, quam reverenter suggessit, unde pie fuit sollicita! Et
Abbreviated transcription (Latin):
iumimꝰ. Ud in cordib mrĩs oxare cesleniꝰ
cũ paulus eos quo lug̾et quos sine ꝓm̃a
nõ possunt. uiderint tñ inqͣnto ꝑitu¬
lo sint. pro quib eccĩa palam orare nõ
audeat. q̃ fidenter ⁊̃ pro iudeis pro here¬
ticis pro gentilib orabat. Cũ enĩ inꝑas

Expanded text:
umimus, vel in cordibus nostris orare cessemus: cum Paulus eos quoque lugeret, quos sine poenitentia non possunt. Viderint tamen in quanto periculo sint, pro quibus Ecclesia palam orare non audeat, quae fidenter etiam pro Judaeis, pro haereticis, pro Gentilibus orat. Cum enim in
Abbreviated transcription (Latin):
nequaqmͣ ad hec mala cognost̃e uolu̾it
ut cognita uitaret. S ut se de maloꝵ cog¬
inciõne extolleret alios de oꝑe dampnaret
Erior uꝰ est nĩ ꝑignorantiã malũ ꝯmit¬
titur. Stulticia autẽ cũ malũ cognitũ
nõ uitatur. Igitur ⁊ bona ꝑcter ⁊ mala

Expanded text:
nequaquam ad hoc mala cognoscere voluit, ut cognita vitaret; sed ut et se de malorum cognitione extolleret, et alios de opere damnaret. Error vero est cum per ignorantiam malum committitur, stultitia autem cum malum cognitum non vitatur. Ergo et bona pariter et mala