comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Pondus magnũ & pusillũ & m̃ surȩ duplices in mundas utraq ante
porali sedetiã spĩtali modo studendũ est nob̾. ut nec diuersa pondera in
cordib nr̃ĩs nec indomo c̃ scientie nr̃ae m̃ suras duplices habeamus. Idẽ.
neipsi ea quȩ districtionis regulã molliunt remissiore indulgentia p̃¬
sum̃tes eos ꝗbus uerbũ dnĩ p̃dicamꝰ districtoribi p̃ceptis & grauioribus.
quã ipsi ꝑserre possumꝰ ponderib: obruam. Qđ cũ facimꝰ. ꝗd nisi diuerso
pondere atq m̃sura p̃ceptoꝵ dnĩ mercedem frugemq uł ad pendimꝰ
uł metimur. c Si enĩ aliter ea nob. alit̃ nr̃is fr̃ib dispensemus. recte
increpamur adnõ. eo qđ statera diuersi aut m̃suras duplices habeamꝰ
scđm illã sententiã salomonis qua dr̃ Abominatio est dnõpondus¬
cerit tibi amalec inuia quando egrediebaris deegipto. quomodo oe¬
currerit tibi &ex. tremos agministui ꝗ lassire sederant caecide

Expanded text:
pondus magnum et pusillum et mensurae duplices, inmunda sunt antepondus magnum et pusillum et mensurae duplices, inmunda sunt anteporali, sed etiam spirituali modo studendum est nobis, ut nec diversa pondera in cordibus nostris, nec in domo conscientiae nostrae mensuras duplices habeamus, id est, ne ipsi ea quae districtionis regulam molliunt remissiore indulgentia praesumentes, eos quibus verbum Dei praedicamus, districtioribus praeceptis et gravioribus quam ipsi perpondere atque mensura praeceptorum Domini mercedem frugemque vel appendimus vel metimur. Si enim aliter ea nobis, aliter nostris fratribus dispensemus, recte increpamur a Domino, eo quod stateras diversas aut mensuras duplices habeamus: secundum illam sententiam Salomonis, qua dcerit tibi Amalech in via, quando egrediebaris de Aegypto, quomodo occurrerit tibi, et extremos agminis tui, qui lassi resederant, cecide
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ caedere.: sed resistere fortiter errori. Scđm illud sa¬
pientie. Responde inquit stulto uixta stultitiã suã. nesibi sapiens
eẽ uideat. Vnde & paulus głat̃ sehuiusc emodi hominib nec
adorã cedere. Vxoraut̃ illa quȩ inpudenti manu defendendo
uirũ suũ alterius ꝗ fortiorẽ. adphenderit uerenda: nulla fallor
aptius intellegi potest quã subiectoꝵ ꝑsona que subiugata est he¬
reticis. Haec uero si ꝑaliquã ignominiã falsã aut ꝑactionem
turpem uoluerit catholici maculare c̃ uersationẽ siue diffa¬
mare doetrinã: omnimodo tale machinam̃tũ abscidendũ est.
Non habebis in saculo diuersa pondera maius & minꝰ. nec erit
indomotua modius maior & minor. Pondus habebis uistũ
& uerũ. & modius ȩqualis & uerus erit tibi. ut multo uiuas tẽ pare
uitico int̃dicit : salomone quoq parem suꝑhoc sententiã ꝓserente

Expanded text:
veritatem succedere, sed resistere fortiter errori, secundum illud Saveritatem succedere, sed resistere fortiter errori, secundum illud Sapientiae: « Responde, inquit, stulto juxta stultitiam suam, ne sibi sapiens videatur » . Unde et Paulus gloriatur se hujuscemodi hominibus nec ad horam cedere. Uxor autem illa quae impudenti manu defendendo virum suum, alterius qui fortior est apprehenderit verenda, nulla, ni fallor, aptius intelligi potest quam subjectorum persona quae subjugata est haereticis. Haec vero, si per aliquam ignominiam falsam, aut per actionem turpem voluerit catholici maculare conversationem, sive diffamare doctrinam, omni modo tale machinamentum abscindendum est, Non habebis in sacculo diversa pondera, maius et minus, nec erit in domo tua modius maior et minor; pondus habebis iustum et verum. Et modius equalis et verus erit tibi, ut multo vivas tempore sue sextarius, Salomone quoque parem super hoc sententiam proferente:
Abbreviated transcription (Latin):
dignũ ꝓfectoest. utcura sce eccłae ei ꝗhanc bene regere p̃ual& in ponat᷑
Cuinolenti in faciem mulier expuit: ꝗaꝗs qs ex munerib que ꝑcipit ꝓ¬
saliuam iactat. Cui exuno pede calciam̃tũ tollit̃. uediscalciati do¬
mus uocet. Scriptũ quippeest. Calciati pedes in p̃paratione euan¬
gelii pacis. Siergo utnrãm siccurã ꝓximi gerim. utriumq pedẽ ꝑ
calciam̃tũ munimus. Quiuero suã cogitans utilitatẽ ꝓximoꝵ negle¬
git. quasi uniuis pedis calciam̃tũ cumdeeore a mittit. Sihabuerin
uxor alterius eruere uirũ suũ demanu furcioris miserit manũ
& ad p̃henderit uerenda eius. abscides manũ illius. nec flecteris
int̾catholicũ & hereticũ ex primit.: Ibienĩ necessaria estẽten¬
tio: ubidis par duoꝵ fit intentio. lter enĩ inportunꝰ sectator ẽ:
erroris: alter studiosus defensorueritatis.: necoportet ullomõ

Expanded text:
dignum profecto est, ut cura sanctae Ecclesiae ei qui hanc bene regere praevalet imponatur. dignum profecto est, ut cura sanctae Ecclesiae ei qui hanc bene regere praevalet imponatur. Cui nolenti in faciem mulier exspuit, quia quisquis ex muneribus quae perceperit psalivam jactat. Cui ex uno pede calceamentum tollitur, ut discalceati domus vocetur. Scriptum quippe est: Calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis . Si ergo ut nostram, sic curam proximi gerimus, utrumque pedem per calceamentum munimus. Qui vero suam cogitans utilitatem, proximorum neglgit, quasi unius pedis calceamentum de area mittit. Si habuerint uxor alterius eruere virum suum de manu fortioris, miserit manum et apprehenderit verenda « ejus, abscindes manum illius, nec flecteris inter catholicum et haereticum exprimitur? Ibi enim necessaria est contentio, ubi dispar duorum fit intentio. Alter enim importunus sectator est erroris, alter studiosus defensor veritatis. Nec oportet ullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinquisui ꝗsi ne liberis deces sit. acsic ei eet̃ alt̃ exnatura pat̃ alt̃
exlege inquoꝵ patrib & auis & deinde maiorib: ideo nulla ꝓpin
ꝗtas appareret qđ ñ exmarib sed ex feminis ꝓpinquarent. Verũ¬
tamen suita eẽt. nec đđ aliquando unꝰ pat̃ occurrer&. Autsiꝗs quã
potuisse c̃tendit ibi ponimꝰ qd ẽsuetudo seripaurȩ ñẽ feminas ingene¬
alogia ꝓmiarib ponere. sicut eas nullas euangelista int̃ posuit. Vbi
quior defuit aduxorẽ defunet sibi copulandã. ut origo cognationis
dđ repeteret᷑: Aud ad optio ferit alcerũ patrẽ quẽ poss& habere iosepb.
Tipice aut̃ sr̃ desunctus ille est ꝗpostresurrectionis głam apparens dixit
Itenuntiate fr̃ib meis. Quiquasi sine siliis obiit: ꝗa adhuc electoꝵ siux
numerũ nimpleuit. Hui scilic& uxore suꝑstes sr̃ sortiri p̃cipit᷑: ꝗa

Expanded text:
propinqui sui, qui sine liberis decessit, ac sic ei esset alter ex natura pater, alter propinqui sui, qui sine liberis decessit, ac sic ei esset alter ex natura pater, alter ex lege; in quorum patribus et avis, et deinde majoribus ideo propinquitas nulla apparet, quod non maribus, sed ex feminis propinquarent. Verumtamen si ita esset, nec David aliquando unus pater occurreret. Aut si quisquam potuisse contendit, ubi ponimus quod consuetudo Scripturae non est feminas in genealogia pro maribus ponere, sicut eas nullas nullus evangelista interposuit? Ubi quior defuit ad uxorem defuncti sibi copulandam, ut origo cognationis Dauid repeteretur; aut adoptio fecit alterum patrem quem posset habere Ioseph.tc.--Frater defunctus ille est, qui post resurrectionis apparens gloriam dixit: Ite, nuntiate fratribus meis . Qui quasi sine filiis obiit, quia adhuc electorum suorum numerum non implevit. Hujus scilicet uxorem superstes frater sortiri praecipitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
gelis tã saladiel inuenitur. Quã uis sieri potierit: ut alius suerit eodẽ
nomine. habens eiusdẽ nominis patrẽ cuĩ &ille habuit. Nam& inde
sursũ uersus diuersi s̃. Nuui quippe hab& torobabel auũ apudlucã
ꝗest neri: Aliũ apud matheũ ꝗestieconias ađq inde superius
nusquã est c̃sonantia quousq ueniat᷑ ad dđ apud matheum ꝑ¬
salomonẽ. apud lucã ꝑnathan. Difficilliniũ aut̃ uidet̃ ñ fuis se
aliquẽ ꝓpinꝗorẽ ꝗducer& uxorẽ fr̃is sui quã eũ ꝗex đđ eet̃ c̃¬
sanguineus. tã longinco gradu ñ aliqua in fra ꝓpinꝗtate c̃iunctus.
cũ sit apudlucã poene qua dragesimꝰ aioseph. apud matheũ autẽ
ferme uicesimꝰ septimꝰ. Nut si ꝓpinqui aduxores defunctoꝵ du¬
cendas. & iã illi querebant᷑ ꝗex feminarũ sanguine ꝓpinquabant
sieri potuit. uteet̃ aliquis ita ꝓpinquus qio seph genuerit deuxore

Expanded text:
gelistam Salathiel inuenitur; quamuis fieri potuerit, ut alius fuerit eodem gelistam Salathiel inuenitur; quamuis fieri potuerit, ut alius fuerit eodem nomine habens eiusdem nominis patrem, cuius et ille habuit. nam et inde sursum uersus diuersi sunt; alium quippe habet Zorobabel auum apud Lucam, qui est Neri, alium apud Matthaeum, qui est lechonias. atque inde superius nusquam est cSalomonem, apud Lucam per Nathan. Difficillimum autem videtur non fuisse aliquem propinquiorem qui duceret uxorem fratris sui, quam eum qui ex sanguineus tam longinquo gradu, non aliqua infra propinquitate conjunctus; cum sit apud Lucam pene quadragesimus a Joseph, apud Matthaeum autem ferme vicesimus septimus. Aut si propinqui ad uxores defunctorum ducendas etiam illi quaerebantur, qui ex feminarum sanguine propinquabant, fieri potuit ut esset aliquis ita propinquans, qui Joseph genuerit de uxore
Abbreviated transcription (Latin):
gelica quȩstio : utunꝰ eoꝵ quos diuersos cõmemorant matheus &lucas
ita suerit ꝓpinquus alteri adducendã eĩ uxorẽ. utalios &iã sursum
uersus parentes adq maiores iste alios ille habere pocuerit. Nã si
matheũ mathanest auus iosepb secundũ lucã uero ũmathan sedmachat
Qđ siꝗs quã putat tantũeẽ similitudinẽ nominis. ut ab scriptorib inuna
lutera erratũ sit. utfier& tam parua & poene nulla diuersitas. ꝗd de
istoꝵ patrib dicturus est: Nam scđm lucã mat̾at silius siuit leui se¬
cundũ matheũ aut̃ mat̾᷑an exeleatar genitinuenit: ađquita inde sur¬
sum uersus diuersis patres & aui. & deinde maiores usq: ad rorobabel
ꝗ fere est uicesimꝰ sursũ uersus aioseph apudlucã : apud matheũ uero
undecimꝰ. Qui ꝓpterea ideo ipse eẽ credit̃: ꝗa pat̃ eĩ apud utrũq euan¬

Expanded text:
gelica quaestio, ut unus eorum, quos diuersos commemorant Matthaeus et Lucas, gelica quaestio, ut unus eorum, quos diuersos commemorant Matthaeus et Lucas, ita fuerit propinquus alteri ad ducendam eius uxorem, ut alios etiam sursum uersus parentes atque maiores iste, alios ille habere potuerit. nam si  secundum Matthaeum Mathan est auus Ioseph, secundum Lucam uero non Mathan, sed Mathath. quodsi quisquam putat esse tantum similitudinem nominis, ut ab scriptoribus in una littera erratum sit, ut fieret tam parua et paene nulla diuersitas, quid de istorum patribus dicturus est? nam secundum Lucam Mathath filius fuit Leui, secundum Matthaeum autem Mathan ex Eleazar genitus inuenitur; atque ita inde sursum uersus diuersi sunt patres et aui et deinde maiores usque ad Zorobabel, qui fere est uicesimus sursum uersus a Ioseph apud Lucam, apud Matthaeum uero undecimus. qui propterea ideo ipse esse creditur, quia pater eius apud utrumque euan
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus. ee uidebit᷑. & ideo ꝑman&. eĩ nom̃. hac est memoria. Nei enĩ
&iam supse siliũ genuiss& nom̃ siũ ei suerat inpositurus: ut nom̃ eĩ n
deleret᷑ exissł. Sed exhoc utique ñ deleret : ꝗa ñ sine liberis exhac uita
emi grar&. Et hoc iubet᷑ eix eĩ uxore fr̃ ei implere. qđ ille n potuit. Nam
& si sr̃ ñ fuisset & ꝓpinquus ducebat uxorẽ eĩ. ꝗsine liberis mortuus eẽt.
& suscitandũ sem̃ frĩ suo. sicut fecit boor ducendo ruth utsem excitar&
ꝓpinquosuo cui fuerait illa uxor. nec deillo pe pererat. Ettam̃ ꝗ deilla
natus ẽ ex nomine ꝗdẽ de functi c̃stitutus est. ꝗa silius eĩ esidictus Atq
ita factũ est: ut nom̃ defuncti ñ deleret᷑ exisrł. nec tam̃ es nomine ap¬
pellatus est. Quȩ cũta sint: abundantiuis iduob: modis soliui potest euan¬

Expanded text:
mortuus esse uidebitur; et ideo permanet eius nomen, hoc est memoria. neque enim, mortuus esse uidebitur; et ideo permanet eius nomen, hoc est memoria. neque enim, etiam si ipse filium genuisset, nomen suum ei fuerat inpositurus, ut nomen eius non deleretur ex Israhel, sed ex hoc utique non deleretur, quia non sine liberis ex hac uita emigraret. et hoc iubetur ex eius uxore frater eius inplere, quod ille non potuit. nam etsi frater non fuisset, et propinquus ducebat uxorem eius. qui sine filiis mortuus esset, ad suscitandum semen fratri suo; sicut fecit Booz ducendo Ruth, ut semen excitaret propinquo suo, cuius fnerat illa uxor nec de illo pepererat. et tamen qui de illa natus est ex nomine quidem defuncti constitutus est, quia filius eius est dictus — atque ita factum est, ut nomen defuncti non deleretur ex Israhel — nec tamen eius nomine appellatus est., Quae cum ita sint, abundantius duobus modis solui potest euan
Abbreviated transcription (Latin):
Videt̃ hoc p̃cepisse lex defrĩs uxore ducenda ñ ob aliud. nisi ut sem̃
udetur dietir̃ utille ꝗnascit̾ hoc nomine appellet̃. quo appellabat᷑
defunctus. cui quodã modo ꝓpagatur. Vnde nob̵ uisũ ẽ magis se¬
cundũ ad optionis morẽ soluere in euangło questionẽ deduob
patrib ioseph. quoꝵ unũ cõmemorat matheus. eũ scilie& ꝗ genuit
ioseph. alterũ lucas eũ cui filius erat ioseph. qm̃ nullus eoꝵ ioseph
nom̃ accepit. Nisi forte hoc dictũ est c̃stituet᷑ ex defuneti nomine.
ñ ut eĩ nonĩ accipiat : sedut exeĩ nomine id est tãquã filius nẽuis
cuiꝰ semine est genit᷑. sedillus desuncti cui sem̃ iuscitatũ est. heres
sticuatur. Qđ enĩ ad dicũ ẽ & nondelebit᷑ nom̃ ei exisł potest ita¬
intellegi ñqđ̃ nom̃ eĩ puer c̃ sequent̃ accipiat. sed qdđ ille ñine posteritate

Expanded text:
uidetur hoc praecepisse lex de fratris uxore ducenda non ob aliud, nisi ut semen uidetur hoc praecepisse lex de fratris uxore ducenda non ob aliud, nisi ut semen uidetur dictum, ut ille qui nascitur hoc nomine appelletur, quo appellabatur defunctus, cui quodam modo propagatur. unde nobis uisum est magis secundum adoptionis morem soluere in euangelio quaestionem de duobus patribus Ioseph, quorum unum commemorat Matthaeus, eum scilicet qui genuit Ioseph, alterum Lucas eum cuius filius erat Ioseph, quoniam nullius eorum Ioseph nomen accepit. nisi forte hoc dictum est "constituetur ex defuncti nomine", non ut eius nomen accipiat, sed ut ex eius nomine, id est tamquam filius non eius, cuius semine est genitus, sed illius defuncti, cui semen suscitatum est, heres constituatur. quod enim additum est: et non delebitur nomen eius ex Iequenter accipiat, sed quod ille non sine posteritate
Abbreviated transcription (Latin):
suncti ñ nub et alteri. sed accipio eam frt̃ eĩ & suscuabit sem̃ srĩs
sui. & primogenitũ exea siliũ nomine illius appellabit. ut ñ de¬
leat᷑ nom̃ eĩ exisrł. Sin aut̃ noluerit accipere uxorẽ fr̃is sui quȩ
ei legedebetur: ꝑget mulier ad portã ciuitatis. & int̾pellabit ma
iores natu. dicetq Nonuult sr̃ uirimei suscitare sem̃ fr̃ĩs sui in
isrł. nec me in c̃iugium sumere. Statimq accersiri eũ facient. &
int̾rogabunt. Sires ponderit nolo eã uxorem accipere: accedet
mulier adeũ corã seniorib & tollet calciam̃ tũ depede eĩ. spu&q
infaciem illuis & dic&. Sic si& homini ꝗñ edificat domũ fris sui.
habitauerint fr̃s̃ inunũ & mortuus fuerit unus ex eis. sem̃ autẽ
& accipio eam sibi uxorẽ & cohabitabit ei Cterit infans ꝗcumq
natus fuerit c̃stituet᷑ ex desuncti nomine. & ñ delebit᷑ nomẽĩ exisrł.

Expanded text:
functi non nubet alteri sed accipiet eam frater eius et suscitabit semen fratris functi non nubet alteri sed accipiet eam frater eius et suscitabit semen fratris sui et primogenitum ex ea filium nomine illius appellabit ut non deleatur nomen eius ex Israhel sin autem noluerit accipere uxorem fratris sui quae ei legejores natu, et dicet: Non vult frater viri mei suscitare nomen fratris sui in Israel, nec me in conjugium sumere; et statim accersiri eum facient, et interrogabunt eum. Si responderit: Nolo eam uxorem accipere, accedet mulier ad eum coram senioribus, et tollet calceamentum de pede ejus, spuetque in faciem ejus, et dicet: Sic habitauerint fratres in unum et mortuus fuerit unus ex eis, semen autemt accipiet eam sibi uxorem et cohabitabit ei. et erit infans quicumque natus fuerit constituetur ex defuncti nomine et non delebitur nomen eius ex Israhel.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ corripitur ad nõ: Nulla enĩ in ȩt̾nũ anim aduersio affligere pomuit:
quos hic poenitentie disciplina ꝑcussit. Sienĩ ꝓpercatis caedim̃. illic
sine peccato inuenimur. Nonligabis os bouis terentis in area fru¬
gestuas. Non alligabis os boui trituranti dicni est. Qđinbouis nomime
uita unius cuiusq operantis exprimitur : dicit quodã in loco a postolus
paulus. rep̃hendens & dolens qđ nemo illi cõmunicauerit. in ratione
spĩtalia seminauimꝰ magnũ est sicarnalia urã metamus & hoc sigia¬
ficat ñ alligabis osboui trituranti. Vnde & idem a postolus alio loco
dicit. Dignus est optrarius mercedesua. Vlt ergo scriptura doc torib
p̃stare carnalia utquib spĩtalia c̃secuntur: ꝗ a p̃dicatores occupati
indoc trina necessaria sibi ꝓuidere ñ possunt. Quando habita ue
rint fr̃ssimul. & unus exeis absq liberis mortuus suerit uxor de¬

Expanded text:
qui corripitur a Domino. Nulla enim in aeternum animi adversio affligere potuit, qui corripitur a Domino. Nulla enim in aeternum animi adversio affligere potuit, quos hic poenitentiae disciplina percussit. Si enim pro peccatis caedimur, illic sine peccato invenimur. « Non ligabis os bovis terentis in area fruges tuas. » Non alligabis os bovis triturantis, dictum est quod in bovis nomine vita uniuscujusque operantis exprimitur. Dicit quodam in loco apostoPaulus, reprehendens et dolens, quod nemo illi communicaverit in ratione dspiritualia seminavimus, magnum est ut carnalia vestra metamus ? Hoc significat: Non alligabis os bovi trituranti. 2. Unde et idem Apostolus alio loco dicit: Dignus est operarius mercede sua . Vult ergo Scriptura doctoribus praestare carnalia, a quibus spiritualia consequuntur, quia praedicatores occupati in doctrina necessaria sibi providere non possunt. CAPUT VIII. Derint fratres simul et unus ex eis absque liberis mortuus fuerit uxor de
Abbreviated transcription (Latin):
Ethispeccatis grauiores eẽ. diximꝰ impietates: cun sint earũ quę¬
dam quȩ flagelli ꝥligis qua draginta puniunt. Est itaq leuis impi¬
etas. quȩ uerbere digna est. & est grauior. que morte digna est. Itaxiã
illa percata quȩ ñ indm̃ sedin hominẽ uident̃ admicti s̃morte
digna quȩdã sunt alia correptione seu uerbere seu uenia faciliore
impictatẽ uocauerint. Qđ aut̃ ꝓmensura peccati quad raginta f la¬
gellis delinquentes argui iussit. iam p̃dictũ est qđ ꝑ quad rage nariũ
numerũ sigura significetur huius temporis. inquo ecła ꝑ quattuor
mundi ꝑartes difusa subderalogo legis uiuit. Qua dragenario ergo
numero delinquentes caedimus: si in hoc tempore pęnitentiȩ uerbe¬
ribus flagellamur. Debet ergoquis peccator temporalib ligelis
atteri: quatinus iniuditio purgatus ualeat inueneri. Beat eñ homo

Expanded text:
et his peccatis graviores diximus esse impietates, cum sint earum quaeet his peccatis graviores diximus esse impietates, cum sint earum quaedam, quae per flagella plagis quadraginta puniuntur. Est itaque levis impietas, quae verbere digna est; et gravior, quae morte digna est. Ita etiam illa peccata quae non in Deum, sed in hominem videntur admitti, sunt morte digna quaedam, sunt alia correptione seu verbere, seu venia poena faciliore.impietatem vocaverint. Quod autem pro mensura peccati, quadraginta flagellis delinquentes argui jussit, jam praedictum quod per quadragenarium numerum figura significetur hujus temporis, in quo Ecclesia per quatuor mundi partes diffusa, sub decalogo legis vivit. Quadragenario ergo numero delinquentes caedimur, si in hoc tempore poenitentiae verberibus flagellamur. Debet ergo quisque peccator temporalibus flagellis atteri, quatenus in judicio purgatus valeat inveniri. Beatus homo
Abbreviated transcription (Latin):
accesserint adiuditiũ. utiudicauerint & iustisicauerint iustũ. ludi¬
ces intellegendis uidicare: ñ illi udictis alti̾ationẽ habere. Deinde
seꝗtur & rep̃henderint impiũ : & erit si dignus suerit plagis ꝗimpie uit
c̃stitues eũ in cspectu uidicũ: & flagellabunt eũ antese secundũ impi¬
etatẽ cius. Numero quadriginta flagellabunt eũ. & ñ ad ponent:
Siaut̃ ad posuerint flagellare eũ suas plagas plures: deturrubit̃
frt̃ tuus corãte ualde. Aduertendũ est cũ capeccata plagis em̃dan¬
dap̃ceperit quȩ digna ñ sunt mortis supplicio iundicari. & hoc tã paucis
plagis. eumtam̃ ꝗcedit̾ appelliuit impiũ uł impie agentẽ. utnoue¬
rimus ñ sicut plurimi locunt. locutas eẽ scripturas quas incurio¬
suis legimus. cũ putamꝰ adulteriũ neẽ impietatẽ qđ in hominẽ uidec̃
peccasse ꝗ hoc fecerit. cũ illud percatũ morte plecti lexiubeat.

Expanded text:
accesserint ad iudicium et iudicauerint et iustificauerint iustum. iudiaccesserint ad iudicium et iudicauerint et iustificauerint iustum. iudices intellegendi sunt iudicare, non illi qui dicti sunt altercationem habere. deinde sequitur: et reprehenderint inpium et erit si dignus fuerit plagis qui inpie agit, constitues eum in conspectu iudicum et flagellabunt eum ante se secundum inpietatem eius. numero quadraginta flagellabunt eum, non adponent; si autem adposuerint flagellare eum super has plagas plures, deturpabitur frater tuus coram te. ualde aduertendum est. cum ea peccata plagis emendanda praeceperit, quae digna non sunt mortis supplicio uindicari, et hoc tam paucis plagis, eum tamen qui caeditur appellauit inpium uel inpie agentem, ut nouerimus non, sicut plurimi loquuntur, locutas esse scripturas. quas incuriosius legimus, cum putamus adulterium non esse inpietatem, quia in hominem uidetur peccasse qui hoc fecerit, cum illud peccatum m
Abbreviated transcription (Latin):
Quid si haec que ab agroꝵ dominis dimittunt̃ ñ egentes sedimꝓbi colli
tit utegentes habeant qđ dimittit᷑: deinde cũ hȩc popło p̃cipiunt᷑.
simul admonent᷑ hiꝗñ indigent ista ñ quȩrere. Qđ siquesierint.
quid aliud quã res alienas. & qđ estgrauius pauperũ inuadere iudican
diter ea relinquant. & ꝗindigentes ñ sunt utinde seabstineant. Quando
utrũq dicit᷑ & aꝗbus dimittenda sint & ꝗbus dimittendas. Si fuerit ca
usa int̾̃ aliquos. & int̾ pellauerint iudices: quẽ iustũ eẽ ꝑspexerint illi
iustitiȩ palmã dabunt. Quẽ impuĩ c̃dẽpnabunt impietitis. Sin aut̃
eũ ꝗ peccauit dignũ uiderint plagis. ꝓsternent & corã sefacient uerbe¬
rari. Prom̃sura peccati erit & plagarũ modus. itadũ taxat ut qua¬
dragenariũ numerũ ñ excedant nefede laceratus anteoculos tuos
iaceat frt̃ tuus. Septuaginta. Si aut̃ suerit alt̃ catio int̃ homines. &

Expanded text:
quid? si haec quae ab agrorum dominis dimittuntur non egentes, sed inprobi colligquid? si haec quae ab agrorum dominis dimittuntur non egentes, sed inprobi colligtit, ut egentes habeant quod dimittitur. deinde cum haec populo praecipiuntur, simul admonentur hi qui non indigent ista non quaerere. quod si quaesierint, quid aliud quam res alienas et, quod est grauius, pauperum inuadere iudicandditer ea relinquant, et qui indigentes non sunt, ut inde se abstineant, quando utrumque dicitur, et a quibus dimittenda sint et quibus dimittenda sint. Si ausa inter aliquos et interpellauerint iudices, quem iustum esse perspexerint, illi iustitiae palmam dabunt, quem impium, condemnabunt impietatis. sin autem qui peccauit dignum uiderint plagis, prosternent et coram se facient uerberari. pro mensura peccati erit et plagarum modus: ita dumtaxat, ut quadragenarium numerum non excedant, ne foede littenda sint. Si autem fuerit altercatio inter homines et
Abbreviated transcription (Latin):
lata uerũ &iam quȩñ indeliciis dit quã subierit dicens. quȩ aut̃ inde¬
licus agit uiuens mortua est: Ethanc quippe opposuit tanquã exon¬
trario uerȩ uiduȩ: tam quã talis ñ sit uera uidua. Quȩcũq aut̃ diu¬
tes alias nuptias experiri noluer: ẽtinentia ineis laudatur ñdeio¬
iui. latio cõm̃datur. Hequippe marttis tantũ uiduatȩs̃: ñ aluis rebus
Quando messueris segetẽ inagrotuo &oblitꝰ manipulũ reliqueris ñ
reuerteris uttollas eũ. sed aduenã & pupillũ &x uiduã auferre patiȩ¬
ris. utbenedicat tibidũs dẽtuus inomni opere manuũ tuarũ. Si fru¬
ges colliges oliuarũ quie quid remanserit in arborib ñ reuerteris
utrolligas. &c&̃. Qđ idmonet utin messe oblitũ mamipulũ nemo
colligat. & oliuã uł uuã relictã nemore petat diligentius neglecta
colligere. & dicit egentib dimittenda: occurrit forsitan cogitationi

Expanded text:
lata uerum etiam quae non in deliciis agit? quam subiecit dicens: quae autem in delata uerum etiam quae non in deliciis agit? quam subiecit dicens: quae autem in deliciis agit, uiuens mortua est. et hanc quippe obposuit tamquam e contrario uerae uiduae, tamquam talis non sit uera uidua. quaecumque autem diuites alias nuptias experiri noluerunt, continentia in eis laudatur, non desolatio commendatur. hae quippe maritis tantum uiduatae sunt, non aliis re« Quando messueris segetem in agro tuo, et oblitus manipulum reliqueris, non reverteris ut tollas eum, sed advenam et pupillum et viduam auferre patieris, ut benedicat tibi Dominus Deus in omni opere manuum tuarum. Si frages colliges olivarum, quidquid remanserit in arboribus, non reverteris ut colligas, etc. » Quod admonet ut in messe oblitum manipulum nemo colligat, et olivam vel uvam relictam nemo repetat, diligentius neglecta colligere, et dicit egentibus dimittenda, occurrit forsitan cogita
Abbreviated transcription (Latin):
bet: Pignꝰ uero cũ ꝓhibet uestimtũ auferre uidue. puto qđ itis
elegant᷑ ad moneat. eas ueredicendas eẽ uiduas. quȩ ociam pauperes
nepotes habet. discat primũ domũ suã ple trac tare & mutuã uicẽ
parentib reddere. Hoc enĩ acceptũ est corã dnõ. Quȩ aut̃ uere
uidua est & desolata. sperabit indnm & ꝑsistet in orationib: nocte
a die. Hancuerã uiduã dixit. quȩ ñ habet aquib sustentet᷑. ꝗa ñ
solũ uiro sedetiã posteris alq omniope distituta est. Diuitẽ quipre
ñ dicer& desolatã Pauperiitaq pigi ñest auferendũ uestim̃tũ
Nam& hoc ipso qđ uestim̃tũ ꝓhib& auferri: pauperẽ ostendt. Neq
enĩ creditor ñ potuis auferret argentũ. uł si quil aliud quã uestim̃tũ
Porro si occurrerit animo ꝗd simulata habeat uestim̃ta ñ neres sa¬
ria sedsuꝑflua quomodo intellegit᷑ uere uidua hoc est ñ solũ deso¬

Expanded text:
bet: pignus uero cum prohibet uestimentum auferre uiduae, puto quod satis bet: pignus uero cum prohibet uestimentum auferre uiduae, puto quod satis eleganter admoneat eas uere dicendas esse uiduas, quae etiam pauperes nepotes habet, discat primum domum suam pie tractare et mutuam uicem parentibus reddere; hoc enim acceptum est coram domino. quae autem uere uidua est et desolata, sperauit in dominum et persistit in orationibus nocte et die. hanc uere uiduam dixit, quae non habet a quibus sustentetur, quia non solum uiro, sed etiam posteris atque omni ope destituta est; diuitem quippe non diceret desolatam. pauperi itaque pignus non est auferendum uestimentum; nam et hoc ipso, quod uestimentum prohibet auferri, pauperem ostendit. neque enim creditor non potius auferret argentum uel si quid aliud quam uestimentum. porro si occurrerit animo: quid? si multa habeat uestimenta non necessaria, sed superflua, quomodo intellegitur uere uidua, hoc est non solum deso
Abbreviated transcription (Latin):
posuit. utdiceret in septimã generationẽ acsic omnis intellegeret᷑.
ꝗa causã ꝑfectionis biũ numeri hoc modo potius intimauit.: Ideo
namq phibet ꝑfectus. ꝗa exhis duob c̃stat t̾nario scilie&e primo¬
impari toto & quat᷑ nario primo paritoto. Vnde & illid eẽ ꝓpheacũ
existimo qđ adĩdue reppeat᷑. intrib & quatiuor impietatib nauer¬
sabor: ꝑ quod uoluit impietates uniuersas potius quã tres uł quat¬
tuor intellegi. Non ꝑuestes iuditiũ aduene & pupilli. nec auferes¬
ñ aut & ñ pignerabis uestim̃tũ eoꝵ : Quȩenĩ causa est ut triũ istoꝵ
uiditiũ declinare uetuerit. pignꝰ aut̃ auserri uestim̃tũ solius uiduȩ
ñ & illoꝵ nisiꝗa uiditia omniũ facienda ꝓpt̾ea cõm̃dauit. ꝗa ñ
habent aꝗb defendant. siue aduena ꝗa int̾ra aliena est. siue or¬
fanus idẽ pupillus ꝗa parentib caret. siue uidua ꝗa maritũ ñ ha¬

Expanded text:
posuit, ut diceret in septimam generationem, ac sic omnis intelligeretur; posuit, ut diceret in septimam generationem, ac sic omnis intelligeretur; quia causam perfectionis hujus numeri hoc modo potius intimavit? Ideo namque perhibetur perfectus, quia ex his duobus constat, ternario sciliceimpari toto, et quaternario primo pari toto. Unde et illud esse propheticum existimo, quod assidue repetitur: « In tribus et quatuor impietatibus non aversabor. » Per quod voluit impietates universas, potius quam tres vel quatuor intelligi. « Non pervertes judicium advenae vel pupilli, nec auferesnon ait: et non pignerabis uestimentum eorum? quae enim causa est, ut trium istorum iudicium declinare uetuerit, pignus autem auferri uestimentum solius uiduae, non et illorum? nisi quia iudicia omnium facienda propterea commendauit, quia non habent a quibus defendantur siue aduena, quia in terra aliena est, siue orphanus, id est pupillus, quia parentibus caret, siue uidua, quia maritum non ha
Abbreviated transcription (Latin):
sua culpa quẽq interim̃dũ ñ aut patris siui aut fili sui. Quidẽ ergo
qđ alibi dicit dĩ reddenis peccata patrũ in silios int̾tiã &e quartã
ꝓgeniem: Ande filiis ñdũ natis illud intellegit᷑ ꝓpt̃ originale
peccatũ. qđ xiam exadam traxitgen humanũ : hicaut̃ defilus
iam natis est facta distinctio ut unꝰ ꝗsq in suo peccato moriatur
Non enĩ trahit aliquid ex patre.ꝗiam natꝰ erat quando pat̃ eĩ pecca¬
uit. Sedcũ oxibidicit᷑ his ꝗoder̃me: manifestũ e. &iã illã ẽ ditionẽ
posse mutari. Si silii parentũ suoꝵ facta ñ suerint imitati. Nam
& illud ex adam temporalit̃ reddit̃ ꝗa om̃s ꝓpt̃ hoc moriuntur.
ñ aut̃ inet̾nũ eis ꝗsuerint ꝑ grãm spĩtalit̃ regenerati in ea queꝑ man¬
serint usq in finẽ. Quã iuis & illud merito quȩri possit : sir eddunt᷑
tellegit᷑. uniũ sitate signisicare uoluit. &ideo m̃ psũ potius septe nariũ

Expanded text:
aut filii sui. Quid est ergo quod alibi dicitur, Deus reddens peccata patrum in filios, in tertiam et quartam progeniem? An de filiis nondum natis illud intelligitur, propter originale peccatum, quod etiam ex Adam traxit genus humanum; hic autem de filiis jam natis est facta distinctio, ut unusquisque in suo peccato moriatur? Non enim trahit aliquid ex patre, qui jam natus erat, quando pater ejus peccavit. Sed cum et ibi dicit, his qui oderunt me ; manifestum est etiam illam conditionem posse mutari, si filii parentum suorum facta non fuerint imitati. Nam et illud ex Adam temporaliter redditur, quia omnes propter hoc moriuntur; non autem in aeternum eis qui fuerint per gratiam spiritualiter regenerati, in eaque permanserint usque in finem. Quamvis et illud merito quaeri possit, si redduntur telligitur, universitatem significare voluit: et ideo non ipsum potius septenarium
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Teelegit dñs ds̃ tuus utsis ei populus peculiaris decunc¬
tis populis ꝗsunt suꝑ t̃rã. Non quia cunctas gentes numero
uincebatis uob iunctus est dñs. & elegit uos cum omnib sitis
opulis pauciores : sed quia dilexit uos dns &custodiuit i¬
ram̃tũ qđ iurauit patribus urĩs. eduxitq uos in manu forti
& redemiit dedomo seruitutis demanupharaonis regis egypti

Expanded text:
Deo tuo te elegit Dominus Deus tuus ut sis ei populus peculiaris de cunctis populis qui sunt super terram non quia cunctas gentes numero vincebatis vobis iunctus est Dominus et elegit vos cum omnibus sitis populis pauciores sed quia dilexit vos Dominus et custodivit iuramentum quod iuravit patribus vestris eduxitque vos in manu forti et redemit de domo servitutis de manu Pharaonis regis Aegypti
Abbreviated transcription (Latin):
raphim. & que inoht seminina pluralia utsaba hot. Ethoc no¬
tandũ qđ caelo dicat ꝑ esaiam audi: t̃rȩ aurib ꝑcipe. Eaenĩ
quae excelsa s̃ maiorẽ habent intellegentiã: quae humili ora:
Siquis tren: simplicem sequat᷑ istoriã. Quidã caelũ & t̾rĩ
quasi animantia ad audiendũ ꝓuocari putant: uixtaillud

Expanded text:
raphim. Et quae in oth, feminina pluralia, ut sabaoth. Et noraphim. Et quae in oth, feminina pluralia, ut sabaoth. Et notandum quod coelis dicitur per Isaiam, « Audite, terrae, auribus percipe. » Ea enim quae excelsa sunt, majorem habent intelligentiam; quae humiliora, tSi quis terrenus, simplicem sequatur historiam. Quidam coelum et terram, quasi animantia ad audiendum provocare putant, juxta illud
Abbreviated transcription (Latin):
salem sue suꝑ uidã &ierus alem & quo tempore uiderit. ticulo
demonstratũ est. nunc caelũ & trã ad audiendũ ꝓuocat. Incelos
supnas signisicans angelicasq aurtutes. intra mortalium gea:
monimicos abhis quȩciment ea quȩ c̃tinent᷑ ostendens. Nã
quia ꝑ moysen testes uocauerat dñs caelũ & trãdans popło
isrł legẽ suĩ xdixerat. Adtende caelũ & loquar audiat
tra uerbaoris mei. postpuaricationẽ popłi eosdem rursũ
intestimoniũ uocat. utruncta elem̃ta cognoseantiuste dm̃
inultione mandatoꝵ suoꝵ adira cundiã concitanĩ. Procaelo
ebraicum SAMAIM caelos sonat plurari numero maxi¬
me cum audite di xerit idestsemum. qđ plurari effer t̃ numero
ñ singulari. Sed qdã uolunt pluralit̃ ꝗdẽ dici caelos. sedfingu¬
larit᷑ intellegi uxta illud qđ singulas ciuitates thebas & itpͥius
uocamꝰ. Est que ebraici caracteris. IdI CMA. ucomĩa quem
sillabam siniunt᷑ im masculina sint & pluralia utheribim & se¬

Expanded text:
pore viderit titulo demonstratum est, nunc coelum et terram ad audiendum provocat, in coelo supernas significans angelicasque virtutes, in terra mortalium genus, metonymic ωs ab his quae continent ea, quae continentur ostendens. Nam quia per Moysen testes vocaverat Dominus coelum et terram dans populo Israel legem suam, et dixerat: Attende, coelum, et loquar; audiat terra verba oris mei, » post praevaricationem populi eosdem rursus in testimonium vocat, ut cuncta elementa cognoscant juste Deum in ultione mandatorum suorum ad iracundiam concitatum. « CoHebraicum coelos sonat plurali numero, maxime cum audire, dixerit, id est, quod plurali effertur numero, non singulari. Sed quidam volunt pluraliter quidem dici coelos, sed singulariter intelligi, juxta illud quod singulas civitates Thebas et Athenas vocamus. Estque Hebraici characteris idioma, ut omnia quae in syllaba im finiuntur, in masculina sint et pluralia, ut cherubim et se
Abbreviated transcription (Latin):
ueteris malitiae ac neꝗtia& seilinatimis sinceritatis &ueritatis.:
qđ est nomi honunis c̃uersatio relicto pristino homine cuuitus sius
cilli qde iepte dibi atima comodobunt nos uero si simplieit epare
uer sem̃ inhis septẽ diebi ꝗb. munđ iste ꝑ agit᷑ ꝗ semꝑinsuo ordine reuol¬
uustur & cotidie nob agnꝰ occidit᷑ &e pascha cotidie caelebrat. si fer¬
m̃tũ maliti& & neꝗtiae ñ habemꝰ : sunnouati nihil ueteris corrup¬
tionis malitia delectem̃: Nam ꝗdẽ aluid ferm̃tũ. nisi corruptio
naturȩ : Qđ & ipsũ prius anaturali dulcedine recedens. adul¬
terino uigore corruptur̃ẽ Etñ remanebit decarnib eĩ. qđ im¬
tinus prius quãdies resurrectionis appareat in hac p̃sentis
penetrent᷑. Sed ꝗa ualdeẽ. dissicile utomne agni eloꝗũ possit
intellegi. & omniꝰ eĩ mysteria penetrari: recte in exodo dr̃ sed
siquid remanserit igni c̃buretis. Qdexa gnoreman& ignicon¬

Expanded text:
veteris malitiae ac nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis. veteris malitiae ac nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis. Quod est in novi hominis conversatione relicto pristino homine cum vitiis suis; et illi quidem septem diebus azyma comedebant, nos vero simpliciter et pure versemur in his septeotidie celebratur, si fermentum malitiae et nequitiae non habemus, si innovati nihil ex corruptionis veteris malitia delectemur. Nam quid est aliud fermentum nisi corruptio naturae, quod et ipsum prius a naturali dulcedine recedens, adulterino rancore corruptum est? « Et non remanebit de carnibus ejus, quod imtenus prius quam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis penetremus. Sed quia valde est difficile, ut omne agni eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte in Exodo legitur: « Sed si quid remanserit, igni comburetis . » Quod ex agno remanet, igni com
Abbreviated transcription (Latin):
spĩtali aegpto liberati sum: nouũ hominẽ indua: deinceps
in nouitate uitae ambulem. c̃sec rantes dõ primitias bonorũ
operũ acreligiose uite gritũ munꝰ illi semꝑ exhibentes. simusq
semꝑ meniores Vnde & appellata sitilla sollẽfutas phase qđ
nos transitũ possum uocare. Scilic& utilepciorib: ad meliora ꝑ¬
gentes. tenebrosã aegyptũ dere linquamꝰ. & ad tiã rermissionis
feliciter ꝑuenire c̃ tendamꝰ. Quid sibihoc uult qđ ad didit boues¬
cũ immolationẽ paschȩ deoue tantũ modo com̃ dauerit quãiussit
cuius ex iust is & peccatorib estorigo carnalis. Namenĩ ait exouib
aut capris. lic& ꝓprae ñ possit intellegi oues excapris. Se dne furte
oiu ce capris. Quidergo inc sibi uolunt boues: anppt̃ alia saerificia
tminis cius septe dieb Hoc & a nob modis ominib sifieri postelabo¬
randũ est. ut exeuntes asłihuius in lecebris. ñ ambulem inferm̃to

Expanded text:
spiritali Aegypto liberati sumus, novum hominem induti, deinceps spiritali Aegypto liberati sumus, novum hominem induti, deinceps in novitate vitae ambulemus, consecrantes Deo primitias bonorum operum, ac religiosae vitae gratum munus illi semper exhibentes, simusque semper memores, unde appellata sit illa solemnitas phase, quod nos transitum possumus vocare; scilicet ut de pejoribus ad meliora pergentes, tenebrosam Aegyptum derelinquamus, et ad terram repromissionis feliciter pervenire contendamus. Qucum immolationem paschae de oue tantummodo commendauerit, quam iussit cuius ex iustis et peccatoribus est origo carnalis. non enim ait: ex ouibus aut capris, licet proprie non possit intellegi ouis ex capris; sed ne forte ", dictum est: ex ouibus et capris. quid ergo hic sibi uolunt boues? an propter alia sacrificia dis omnibus, si fieri potest, elaborandum est, ut euntes a saeculi hujus illecebris, non ambulemus in fermento
Abbreviated transcription (Latin):
lescentia tua. Obseruam̃ sẽ nouarũ frugũ & uerni primũ
dñs ds̃tuus de aegẏpto nocte. Imino labisq: plia s edño dõtuo deo
uib: & bub: in loco quẽ elegerit dñs̃ ds̃ tuus ut habitte nom̃ eĩ
ibi. Mensẽ nouarũ frugũ appellat. pͥmũ m̃ sem ebreoꝵ. qͥ apud
eos appella tͥnisan.: apud grecos uero xanthicos & apudlatinos
aprilis. Ideo aut̃ m̃sis nouarũ frugũdr̃. gaineo manipuli spicarũ
hoc est pͥmitiae messis amessore ꝑsacerdotẽ dnõofferebant᷑. sic̃
in leuiticolegit᷑ dnm̃ p̃cepisse filisisrł. Cũ ingressi sueritis inquit
t̃rã quã egodabo uob & messueritis segetẽ : feretis manipulos spi¬
carũ primitus messis uraẽ ad sacerdotẽ. Qiueleuabit fasciculũ
corã dñõ. ut acceptabile sit ꝓ uob. Ideo quoq facere phase hoc ẽ
pascha ad nõ iubent᷑: ut reilẽptionẽ eor deegrpto festiuitate c̃grua
celebrent. Sic & nos ꝑ hoc exemplũ instrium̃. utq ꝑgramdĩ de

Expanded text:
si aquam observa mensem novarum frugum et verni primum eduxit te Dominus Deus tuus de Aegypto nocte immolabisque phase Domino Deorit Dominus Deus tuus, ut inhabitet nomen ejus ibi. » Mensem novarum frugum appellat primum mensem Hebraeorum, qui apud eos appellatur Nisan, apud Graecos ξαντικὸς, et apud Latinos Aprilis. Ideo autem mensis novarum frugum dicitur, quia in eo manipuli spicarum, hoc est, primitiae mensis, a messore per sacerdotem Domino offerebantur: sicut in Levitico legitur Dominum praecepisse filiis Israel: « Cum, inquitterram quam ego dabo vobis, et messueritis segetem, feretis manipulos spicarum, primitias messis vestrae ad sacerdotem. Qui elevabit fasciculum coram Domino, ut acceptabile sit pro vobis . » Ideo quoque facere phase, hoc est, pascha a Domino jubentur, ut redemptionem eorum de Aegypto festivitate congrua celebrent: sic et nos per hoc exemplum instruimur, ut qui pe
Abbreviated transcription (Latin):
segnit̃ sed instant̃ debent dĩ uerbũ popłis p̃dicare. ut sciant sip̃¬
terierint dĩ mandata quȩ eis ĩmineant pericula. si aut̃ obedi¬
erint p̃ceptis dĩ quȩ xos sequant᷑ beneficia. cũ in p̃senti uita sola¬
cium. & infutura p̃mium ꝓmittit̃ aet̾nũ Maleilictiones
ergo siue benedictiones quas liber deutero nomii contin&. et
istorialiter intellegi possunt. adeos ꝑtinere ꝗt̾renã felicitatẽ
amabant uł ꝗ t̾rena damna sibi euenire metuebant. Seilmulto
magis ẽxp̃ianis cauendũ : neꝓpt̃ in obedientiã . spĩtaliũ rerũ &
uirtutũ potius patiant᷑ penuriã. quã terrenarũ rerũ indigentiã.
Quia sȩpius legimus ꝑfectos uiros p̃sentiũ rerũ indigentiã pati: sed
tam̃ uiraitũ copia repleri: sicut apłs paulus sibi & cooperatorib suis
sȩpissime euenire testatur dicens. Vsq adhancͥorã esurim: & sitimꝰ

Expanded text:
segniter, sed instanter debent Dei verbum populis praedicare? Ut sciant, si praesegniter, sed instanter debent Dei verbum populis praedicare? Ut sciant, si praeterierint Dei mandata, quae eis immineant pericula; si autem obedierint praeceptis Dei, quae eos sequantur beneficia: cum in praesenti vita solatium, et in futura praemium promittitur aeternum. Maledictiones ergo, sive benedictiones quas liber Deuteronomii continet, et historialiter intelligi possunt ad eos pertinere, qui terrenam felicitatem amabant, vel qui terrena damna sibi evenire metuebant. Sed multo magis est Christianis cavendum, ne propter inobedientiam spiritalium rerum et virtutum potius patiantur penuriam quam terrenarum indigentiam rerum. Quia saepius legimus perfectos viros praesentium rerum indigentiam pati, sed tamen virtutum copia repleri; sicut apostolus Paulus sibi et cooperatoribus suis saepissime evenire testatur dicens: « Usque ad hanc horam esurimus, et sitimus,
Abbreviated transcription (Latin):
complent quȩ uilege scriptas̃ ut ꝑuenant ad salutẽ. Om̃s aut̃¬
circa archam incaedunt. ꝗa ab eccłe sinu ñdecedunt. Sed no¬
biliores eẽ illos noiumꝰ: ꝗboni ipsius desiderio ȩt̃ne benedictio¬
nis amore qđ bonũ estagunt : quã illos ꝗ promali mecubonũ sec¬
tantur. Solus ergo iħs potest ex omnib popłis huuis modi nĩtes
animosq c̃discere. & alios ꝗdem statuere in montẽ garitim ad
benedicendũ. alios uere statuere inmon Item ebal ad male¬
dictionẽ. Nonut maledictionem  accipiant: sed utme
tuentes ꝑscriptas maledictiones & poenas peccatoribus ẽsti¬
tutas incurrere caueant. ac semec ipsos timoris subplicio corri¬
M gant. Etꝓnuntiabunt in quit leuitȩ. dicentq ad om̃s uiros isrł
excelsa uoce. Qud est qđ leuitis p̃cipit ut aduiros i srł loqua
tur excelsa uoce. nisi ꝗa ostendere uult sacerdotib xp̃i. qđ ñ

Expanded text:
complent quae in lege scripta suncomplent quae in lege scripta suncirca arcam incedunt, qui ab Ecclesiae sinu non recedunt. Sed nobiliores esse illos novimus qui, boni ipsius desiderio, aeternae benedictionis amore, quod bonum est agunt, quam illos qui pro malis bonum sectantur. Solus ergo Jesus potest ex omnibus populis hujusmodi mentes animosque congregare, et alios quidem statuere in montem Garizim ad benedicendum; alios vero in montem Ebal stadictionem: non ut maledictiones accipiant, sed ut, praescriptas maledictiones et poenas peccatoribus constitutas incurrere caveant, ac semetipsos timoris supplicio corrigant, « Et pronuntiabunt, inquit, Levitae, dicentque ad omnes viros Israel, excelsa voce. » Quid est quod Levitioce, nisi quia ostendere vult sacerdotibus Christi quod non
Abbreviated transcription (Latin):
de utero nomio sextrib in monte garizim utbenedicerent popłm
& ipsi trib que nobiliores s̃ idest: simeon. leui iudas. i sachar.
ioseph: &beniamun. Filii uero sex ignobiliores steter̃ eregione
inmonte: ebal: utmaledicerent. Interquos & ruben ꝗmaculaue¬
rat thorũ parentis. & tabulon ultimus fil iłliȩ & anͦ illarũ filii
Ethȩc ꝗdem ueteris istoriȩ referunt gestit. S ed inspiciendũ quid
innarratione mistice intellegentiȩ reseratur. Quis ergo isti
ꝗuicaedunt iuxta montẽ garitim. &x ꝗs qinc eilunt uixta montẽ
ebal.: Illi itaq ꝗ ii hoc loco uixta montẽ garitim incaedunt electi
adbene dicendũ. eos figuralit̃ indicant ꝗñ m&u ponȩ sedcȩlestis ꝓ¬
missionis amore suecensi ueniunt ad salutẽ. Illiuero dimidii ꝗuixta
montẽ ebalincaedunt in quo maledictionss ꝓlatȩ s̃. illos indicant
ꝗñ amore beneilietionũ uł ꝓmissionũ. seil futuroꝵ supplicioꝵ̧ timori

Expanded text:
Deuteronomio, sex tribus in monte Garizim, ut benedicerent populum, Deuteronomio, sex tribus in monte Garizim, ut benedicerent populum, et ipsae tribus, quae nobiliores sunt, id est, Simeon, Levi, Judas, Isachar, Joseph, Benjamin. Filii vero ignobiliores sex, steterunt e regione in monte Ebal, ut maledicerent: inter quos et Ruben, qui maculaverat thorum parentis, et Zabulon ultimus filiae Liae, et ancillarum filii. Et haec quidem veteris historiae referunt gesta. Sed inspiciendum quid in narratione mysticae intelligentiae referatur. Qui sunt ergo isti qui incedunt juxta montem Garizim, et quiGebal? Illi itaque, qui in hoc loco juxta montem Garizim incedunt electi ad benedicendum, eos figuraliter indicant, qui non metu poenae, sed coelestis promissionis amore succensi, veniunt ad salutem. Illi vero dimidii, qui juxta montem Gebal incedunt, in quo maledictiones prolatae sunt, illos indicant, qui non amore benedictionum vel promissionum, sed futurorum suppliciorum timore
Abbreviated transcription (Latin):
ligni ignita ñ receper̃. Hi unũ altare faciunt unitate sidei uł
concordia caritatis : in his qqͦ deutero nomiũ idẽ secundã. euan¬
gelũ legẽ. hiesus dñs nr̃ resꝑͥ cripsit. Audiam̃ itaq eum dicentẽ.
Sictũ estantiꝗs. ñ moechaberis. Ego aut̃ dico uob̃. Siꝗs uiderit
mulierẽ ad c̃cupiscendã eã : iam moechatus est eã in corde suo.
Hanc igit᷑̃ ihĩ legẽ notã incordib credentiũ: hanc scripsit in coꝵ
die illo dic̃s. Histabunt adbene dicendũ dñõ suꝑniantẽ garrum
iordane trans misso. Si meon: leui : uidas. isachar. ioseph. & ben¬
iamin. Eteregione isti stabt̃. ad maledicendũ inmonte ebal.
Ruben: gad. & aser. t⁊ abulon. dan. & neptalim. Etꝓnuntiabt̃¬
leuitȩ dicentq ad om̃s uiros isrł excelsa uoce & c&̃. Hoc ergo ita
factũ est temporibus iosue. Steteruntq sicut p̃ceperat moẏses in

Expanded text:
ligni ignita non receperunt. Hi unum altare faciunt, unitate fidei vel ligni ignita non receperunt. Hi unum altare faciunt, unitate fidei vel concordia charitatis. In his quoque Deuteronomium, id est, secundam Evangelii legem, Jesuhaberis; ego autem dico vobis: Si quis viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Hanc igitur legem Jesus novam in cordibus credentium scripsit in eorum die illo, dicens: Hi stabunt ad benedicendum populo super montem Garizim, Jordane transmisso: Simeon, Levi, Judas, Issachar, Joseph, et Benjamin. Et e regione isti stabunt ad maledicendum in monte Hebal: Ruben, Gad, et Aser, Zabulon, Dan, et Nephthali. Levitae ad omnes viros Israel excelsa voce, etc. » Hoc ergo ita factum est temporibus Josue. Steteruntque sicut praeceperat Moyses in
Abbreviated transcription (Latin):
sieris iordanẽ : erige lapides quos ego hodie p̃cipio uobis inmonte
ebal. & leuigabis calce. & elisicabis ibi altare dnõdõ tuo delapidibus
quos ferrũ ñtetigit. & des axis in formib & impolitis. & offeres suꝑe
holo caustũ dnõdõ tuo : & imnio labis hostias pacisicas. comedesq ibi
& epulaberis corã dño dotuo: & scribes suꝑ lapides om̃a uerba
legis hunis plane & lucile. & cõe. N ł ocquomodo faccũ suerit
in libro hiesu naue plenius enarratur. Superatis igiur hostibus
eidificauit hiesus altaredõ excelso ex lapidibus integris inꝗb
ñ erat iniectũ ferrũ sicut p̃ceperat moyses. &imn molauit sacri¬
sicium. & scripsit in lapidib deutero nomium legis moysi. Vide¬
Ios estis lapides uiui. edificati domͦ spĩtalͥs. His non est iniectũ fer¬
rum: ꝗa incorrupti & in maculati carne & spũ sunt: & iacula ma¬

Expanded text:
sieris Jordanem, erige lapides quos ego hodie praecipio tibi in monte sieris Jordanem, erige lapides quos ego hodie praecipio tibi in monte Ebal, et levigabis calce, et aedificabis ibi altare Domino Deo tuo de lapidibus quos ferrum non tetigit, et de saxis informibus et impolitis; et offeres super eo holocaustum Domino Deo tuo, et immoo tuo; et scribes super lapides omnia verba legis hujus, plane et lucide, etc. » Hoc quomodo factum fuerit, in libro Jesu Nave plenius enarratur. Superatis igitur hostibus, aedificavit Jesus altare Deo excelso ex lapidibus integris, in quibus non erat injectum ferrum sicut praeceperat Moyses, et immolavit sacrificium, et scripsit in lapidibus Deuteronomium legis Moysi. Videostolus: « Vos estis lapides vivi aedificati, domus spiritalis » . His non est injectum ferrum, quia incorrupti et immaculati carne et spiritu