comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gruit sp̃c scĩ septiformis oꝑatio. slam amor ꝯgruit
humilib: pieta mitibꝰ⁊ scĩa lugentibꝰ: fortitudo esu¬
rientibꝰ ⁊ sitientibꝰ : ꝯ silttĩ miscłibꝰ: ĩtelletꝰ mũdiꝰ corde.
non alta sapientes:timent ne post hanc uitã.
ꝑgant ad penas. Inde uenit᷑ adscientiã diui¬
nȩ scͥpture: ubi animã oportet se mite p̃b̃e
pietate. ne efficiat᷑ indocił ꝑuicacib concer¬
tationib. Int̾cio gradu inquoscientia ẽ: lu¬
get᷑ amissio sũmibomi. Inquarto gradu inqͦ
esurit᷑ iusticia. necessaria ẽ fortitudo: qr non
relinquit᷑ sine dolore. qđ retinet᷑ cũ delectati¬
one. Inqͥnto gradu. dat᷑ laborantib euadendi
neus ut se amiserus expecdiat. Itistũ gͦ consi¬
liũ est: ut qui se a potentiore uult adiuuari.
adiuuet infirmiorẽ. In serto gͣduẽ cordis mun¬
dicia de conscientia bonorũ oꝑm: ualens con¬
tẽplari sũmũ bonũ intellectu sereno. Insepti¬

Expanded text:
gruit Spiritus sancti septiformis operatio. Nam timor congruit gruit Spiritus sancti septiformis operatio. Nam timor congruit hominibus, pietas mitibus, scientia lugentibus, fortitudo esurientibus et sitientibus, consilium misericordibus, intellectus mundis corde, non alta sapientes, timent ne post hanc vitam pergant ad poenas. Inde venitur ad scientiam divinae Scripturae, ubi animam oportet se mitem praebere pietate, ne efficiatur indocilis pervicacibus concertationibus. In tertio gradu in quo scientia est, lugetur amissio summi boni. In quarto gradu, in quo esuritur justitia, necessaria est fortitudo; quia non relinquitur sine dolore, quod retinetur cum delectatione. In quinto gradu datur laborantibus evadendi neus ut se miseriis expediat. Justum ergo consilium est, ut qui se a potentiore vult adjuvari, adjuvet infirmiorem. In sexto gradu est cordis munditia de conscientia bonorum operum, valens contemplari summum bonum intellectu sereno. In septi
Abbreviated transcription (Latin):
affectu ad om̃s. intantũ ds̃ delectat᷑. ut mi¬
scdiam suã sit eis p̃staturus. Beatimundo
b ocuł. s corde uidebit᷑ ds̃: sic̃ alibi scͥptũ
est. Insimplicitate cordis: querite illũ. Hoc
est eñi mundũ cor: qtiod simplex. Et quẽ ad¬
modũ lum̃ hoc iudĩ ñ pot̃ nͥ oculis mundis:
ita nec ds̃ nͥ ꝑmundiciã cordis qđ non argu¬
it conscientia peccati: s tẽplũ dei sc̃m est.
Beati pacifiei. qm̃ filii dei uocabunt᷑. Utiq¬
filii: similitudinẽ patris habere debent:
Unde filii dei. om̃s animi sui motꝰ fubicien¬
tes rationi. insemet ipsis pacifici ẽẽ debent.
sic̃ ds̃. Et hec est par: que datur interra ho¬
rint. Inuitat itaq octaua sententia ad ꝑse¬
uerantiã: quȩcũq tribulationes emergant
Bene octaua sententia monet ad martyrum.
inquo uera circũeisio ẽ abom̃i peccato: qr oc̃¬
taua diȩ iudei circũcidebant᷑. in signũ uere
circũcisionis. Assignatiᷤ sept̃ẽ gͣdib ꝑfectiõi ᷤ. con¬

Expanded text:
affectu ad omnes intantum Deus delectatur, ut misericordiam suam sit eis praestaturus. Beati mundo bitur Deus, sicut alibi scriptum est: In simplicitate cordis quaerite illum . Hoc est enim mundum cor, quod simplex. Et quemadmodum lumen hoc videri non potest nisi oculis mundis, ita nec Deus nisi per munditiam cordis, quod non arguit conscientia peccati, sed templum Dei sanctum est. Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Utiqfilii similitudinem patris habere debent. Unde fili Dei omnes animi sui motus subjicientes rationi, in semetipsis pacifici esse debent sicut Deus. Et haec est pax quae datur in terra horint. Invitat itaque octava sententia ad perseverantiam, quaecunque tribulationes emergant. Bene octava sententia monet ad martyrium, in quo vera circumcisio est ab omni peccato; quia octava die Judaei circumcidebantur, inAUGUST.. Assignatis septem gradibus perfectionis con
Abbreviated transcription (Latin):
thanael corporaliter absentem uidisse. quȩ ipse
malio locogesserat.i. quomͦ et ubi subquadam
arbore fici uocatꝰ sit aphilippo. quodẽ. indiciũ
deitatis: fatet᷑ non solũ rabbi .i. magistrũ. s et dei
simulatione. Si eñi peccata habebat. confitebat᷑
ea. Pharis ei uero dolosi sunt: qui se bonos p̃di¬
cant. cum sint mali. Inuenimꝰ arborẽ fici male¬
dictam: quia fructũ non habuit. Et cũ adam
et eua peccassent: de folus fictilneis succinc̾toria
umbra mortis: quandolum̃ ortũ est ei. Natha¬
qͣ uocet᷑. ñꝗͣ reatũ pͥme transgressioĩs euadet:
Respondit iħs: et dir̃ei Qͥa dixitͥ uidi te sub fi¬
cucredis: maiꝰ his uidebis. Et dicit ei. Am̃ am̃
dico uobis: uidebitis celos aꝑtos.& anglos dei

Expanded text:
Dominum corporaliter absentem vidisse quae ipse in alio loco gesserat, id est, quomodo et ubi sub quadam arbore fici vocatus sit a Philippo, quod est indicium Deitatis, fatetur non solum Rabbi, id est magistrum, sed et Dei simulatione. Si enim peccata habebat, confitebatur ea. Pharisaei vero dolosi sunt, qui se bonos praedicant, cum sint mali. Invenimus arborem fici maledictam, quia fructum non habuit . Et cum Adam et Eva peccassent, de foliis ficulneis succinctoria umbra mortis, quando lumen ortum est ei. Nathaque vocetur, nunquam reatum primae transgressionis evadet. Respondit Jesus et dixit ei: Quia dixi tibi, vidi te sub ficu, credis: majus his videbis. Et dicit ei: Amen, amen dico
Abbreviated transcription (Latin):
Post quã uenit plenitudo tp̃ris: misit ds̃ filiũ
suũ factũ ex muliere. factũ sub lege. ut eos qui
sublege erant redimeret. Amaritudinẽ radi¬
cis: dtilcedo pomi cõpensat. Picula maris spes
delectat: dolorẽ medicine. spes salutis mitigat
qui desiderat nucleũ. nucẽ frangat. Similit̃
his penitentiã agat: qui uult ad herere bono.
Precoma xp̃i narrare possunt: qui ad palmã
indulgentiȩ meruerunt ꝑtienire. Unde post¬
penitenciã p̃dicatores eliguntur. Credite euan¬
głio: nisi enim crediditis. ñ intelligetis. Non
stc̃ bona oꝑa ut sit fides. s fides p̃cedit. ut sequant᷑
bona oꝑa. Sine fide enim: impossibile ẽ placere
deo. Regno t̾reno: succedit pauꝑtas. Pauꝑtati
num meũ: nonẽ de hoc mnundo. Omĩs eñi honor
terrenus: spuma. fumts. somnꝰ est. xuiiii
Mbulans autẽ iuxta mare galilee: uidit
duos fr̃s symonẽ qui uocat᷑ petrus et

Expanded text:
enitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret . Amaritudinem radicis dulcedo pomi compensat; pericula maris spes delectat; dolorem medicinae spes salutis mitigat. Qui desiderat nucleum, nucem frangat. Similiter is poenitentiam agat, qui vult adesse bono. Praeconia Christi narrare possunt, qui ad palmam indulgentiae meruerunt pervenire: unde postenitentiam praedicatores eliguntur. Credite Evangelio, nisi enim credideritis, non intelligetis . Non sunt bona opera, ut sit fides; sed fides praecedit ut sequantur bona opera. Sine fide enim impossibile est placere Deo . Regno terreno succedit paupertas, paupertnum meum non est de hoc mundo . Omnis enim honor terrenus, spuma, fumus, somnus est. CAPUT XIX. Ambulans autem Jesus juxta mare Galilaeae, vidit duos fratres, Simonem qui vocatur Petru
Abbreviated transcription (Latin):
philippũ. et dicit ei. Sequere me. Erat autẽ
philippus abethsaida ciuitate andreȩ c
petru. Galilea int̾p̃tat᷑ transmigratio fac¬
ta: uł reuelatio. Transmigrat homo de
uiciis aduirtutes: et post de uirtute intͥ¬
tutem: et sic fit ei reuelatio. ut uideatur
deus deorũ insyon. Uocaturꝰ gͦ dñs discipłos
ad sequendũ .i. imitandum se. exiit a iudea
ubi erat ioħs baptizans ingalileam: loci
nomine innuens. ut sicut ipse ꝓficiebat sa¬
pientia & sicut ꝑ passiones intrauit ingłam:
sic & imitatores sui. Bechsaida int̾̃p̃tatur
domꝰ uenatorũ: in quo notat᷑ animꝰ et officiũ
istorũ. Uenatores enim dei erant: incapien¬
dis animab. Unde philippus: ancequã fiat
apłs. uocat nathanaelem Inuenit philippꝰ
nathanael: et dic̃ ei. Quẽ scͥpsit moyses in lege

Expanded text:
autem Philippus a Bethsaida civitate Andreae et Petri. Galilaea interpretatur transmigratio facta, vel revelatio. Transmigrat homo de vitiis ad virtutes, et post de virtute in virtutem; et sic fit ei revelatio, ut videatur Deus deorum in Sion . Vocaturus ergo Dominus discipulos ad sequendum, id est, imitandum se, exiit a Judaea ubi erat Joannes baptizans, in Galilaeam, loci nomine innuens, ut sicut ipse proficiebat sapientia, et sicut per passiones intravit in gloriam, sic etiam imitatores sui. Bethsaida interpretatur domus venatorum, in quo notatur animus et officium istorum. Venatores enim Dei erant in capiendis animabus. Unde Philippus antequam fiat apostolus vocat Nathanaelem. Invenit Philippus Nathanael, et dicit ei: Quem scripsit Moyses in lege
Abbreviated transcription (Latin):
do iacobuidit scalã. et angłos ascendentes et
descendentes: & lapidẽ suppositũ capiti suo uỹx̃:
significatio totũ erat. Lapis gͦ. xp̃c intelligit᷑.
Angli. bom p̃dicatores st̃ in eccła: qͥ p̃dicando
filiũ hominis ascend̾unt & descendunt. eũ suib¬
limitatẽ diuinitatis eiꝰ & humanitatis infir¬

Expanded text:
acob vidit scalam et angelos ascendentes et descendentes, et lapidem suppositum capiti suo unxit, significatio totum erat . Lapis ergo Christus intelligitur. Angeli boni praedicatores sunt in Ecclesia, qui praedicando Filium hominis, ascendunt et descendunt, cum sublimitatem divinitatis ejus et humanitatis infir
Abbreviated transcription (Latin):
Quia nathanael ꝑitus erat inscͥpturis: qͣndo
audiuit anazareth. tũ ex illiꝰ nominis inter¬
p̃tatione. tũ qr scͥpture iħm nazareũ uocant:
statim erectꝰ insp̃e dirit. Anazareth pot̃ ali¬
qͥd bonieẽ. Hoc bene potest ꝓnuntiari. siue
sub interrogatione: siue ñ. Nazarcthint̃p̃¬
tat᷑ mundicie. siue flos eiꝰ. siue seꝑata. ꝓpt̃ca
inlege: et dñs idiotas elegit. un confunderet
mundũ. Uel fortassis miratꝰ nathanael. qđ
de galilea non de iudea surgeret ꝓpħa: ait. ana¬
Zareth pot̾ aliquidbomesse: Uidit iħs natha¬
nael uenientẽ ad se: et dicit de eo. Eccȩ uere
isrlita: in quo dolus nonẽ. Dicit ei nathanael: ns¬

Expanded text:
Quia Nathanael peritus erat in Scripturis, quando audivit a Nazareth: tum ex illius nominis interpretatione, tum quia Scripturae Jesum Nazaraeum vocant, statim erectus in spem, dixit: A Nazareth potest aliquid boni esse? Hoc bene potest pronuntiari sive sub interrogatione, sive non. Nazareth interpretatur munditiae, sive flos ejus, sive separatain lege: et Dominus idiotas elegit, unde confunderet mundum. Vel fortassis miratus Nathanael quod de Galilaea, non a Judaea surgeret propheta, ait: A Nazareth potest aliquid boni esse? Vidit Jesus Nathanael venientem ad se, et dicit de eo: Ecce vere Israelita
Abbreviated transcription (Latin):
remissionẽ. et cecis uistimꝰ: dimittere confrac¬
tos in remissionẽ: p̃dicare annũ dñi acceptũ.
et dicm retributionis. Librũ ꝓpħe clatisum
acccpit. s reuolutũ legit: quia misteriũ incar¬
nationis suȩ imꝓphetiis obsctirũ. et pͥꝰ susccp̃
implendũ: et post mortalib aꝑuit intelligen
euangliz auit resurrectionẽ ꝑ p̃cones suos :
captiuis .i. ppło iudȩorũ captiuato in pec

Expanded text:
et caecis visum, dimittere confractos in remissionem, praedicare annum Domini acceptum et diem retributionis. Librum prophetae clausum accepit, sed revolutum legit; quia mysterium Incarnationis suae in prophetiis obscurum, et prius suscepit implendum, et post mortalibus aperuit intelligendevangelizavit resurrectionem per praecones suos; captivis, id est populo Judaeorum capti
Abbreviated transcription (Latin):
portare. Alii uͦ sic. Nonsũ dignꝰ soluere
corrigiã calciam̃ti eiꝰ. Itẽ maths. Hic ẽ.
filius m̃s dilectus: in quo mͥ complacui.
Marcus. Tues filius m̃s dilectꝰ. inte cõ¬
placui. Lucas.: Tues filius m̃s dilectus:
pote cõplacuit mͥ. Sententia cadẽ est. Sic¬

Expanded text:
Non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus . Item Matthaeus: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui , Marcus: Tu es Filius meus dilectus, in te complacui . Lucas: Tu es Filius meus dilectus, in te complacui mihi . Sententia eadem est. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
bamꝰte. Pat̃ .i. qͥ putat᷑ eẽ pater. St ibi.
Da mͥindisco: captit ioħis baptiste. Ot
contͥstatus ẽ rex.i. reputatꝰ ẽ. conc̾stari
Sic et similia.
epe numero designat᷑ in eũgłõ causa
nomine sui effectus: ut ab subiectis
exemplis apparet. Exi sp̃s surde et mute
idẽ. faciens surdũ et mucũ. Ego sũ rescir¬
rectio .i. faciens resurgere. De die illa uł
hora nemo scit: neq angli. neq filius. fis

Expanded text:
e pater. Et ibi: Da mihi in disco caput Joannis Baptistae. Et contristatus est rex , id est reputatus est contristari. Sic et similia. Saepenumero designatur in Evangelio causa nomine sui effectus, ut a subjectis exemplis apparet: Exi, spiritus surde et mute , id est faciens surdum et mutum. Ego sum resurrectio , id est, faciens resurgere. De die illa vel hora nemo scit, neque angeli neque Filius , Filius
Abbreviated transcription (Latin):
epissime quoq p̃ocetipant eñgłte longe
Dost dicenda. tc lucas ante baptismtĩ dñ
ioħis carcerẽ cõmemorat: neclonge pꝰ baꝑ¬
tismũ p̃occu pando ponit. Medice eurate¬
ipsũ: qͣnta auditimꝰ facta in capharnati.
fac et hic in patria cua. Sic desimilib .ui¬
ichil inetuꝰq t̾bis debemꝰ inspicere.
nsi uoluntatẽ cui habent u̾ba seruire:
nec m̃tiri quẽ quã. si aliis u̾bis direrit qͥs

Expanded text:
epissime quoque praeoccupant evangelistae longe post dicenda, ut Lucas ante baptismum Domini, Joannis carcerem commemorat, ; nec longe post baptismum praeoccupando ponit: Medice, cura teipsum; quanta audivimus facta Capernaum, fac et hic in patria tua . Sic de similibus. Nihil in cujusque verbis debemus inspicere, nisi voluntatem cui habent verba servire, nec mentir
Abbreviated transcription (Latin):
lia. Merito secuti sunt eũ hora decima: quia ue¬
nerat tẽpꝰ ut impleretur ꝑdilectionẽ lex habens
decem p̾cepta: que a iudeis non implebatur
ꝑtimorẽ. Unde dñs. Non uem legem soluere:
tudo: nec paucitas. Andreas minor erat sy¬
mone etate: et tam̃ iħm pͥor inuenit. statĩq
inuentũ nuntiat fr̃ĩ: ut sic̃ ẽ sanguine. sit ger¬
manꝰ et fide. Et hoc ẽ quod dicit. A .xuii.
Nuenit hic pͥmũ frẽm suũ symonem: et dicit

Expanded text:
lia . Merito secuti sunt eum hora decima, quia velia . Merito secuti sunt eum hora decima, quia venerat tempus ut impleretur per dilectionem lex habens decem praecepta, quae a Judaeis non implebatur per timorem. Unde Dominus: Non veni solvere legem, tudo nec paucitas. Andreas minor erat Simone aetate, et tamen Jesum prior invenit. Statimque inventum nuntiat fratri, ut sicut est sanguine, sit germanus et fide. Et hoc est quod dicit. A. 17I nvenit hic primum fratrem suum Simonem, et dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑciꝑe u̾bum gr̃e potius ab ipso quã a iohanne
dat fiduciã quecũq uellent interrogandi
umbra legis. eũgłi lucem exhibuit. Qui dixe¬
runt ei. Rabbi: qđ dicitur int̾p̃tat̾ magister.
Ubi habitas: Dicit cis. Uenite et uidete. Nole¬
bant tͣnsitorie magisterio u̾itatis ꝑ frui: s man¬
sionem querebant. ut plemꝰ abeo possent in¬
strui. Ad monent gͦ nos: ut quotiens incarna¬
tionis dñi tͣnsitũ ad mentẽ reducimꝰ. sollicito
corde eum rogemus. ut habitationẽ ȩt̃ne man¬
sionis nob dignet᷑ ostendẽ. Uenite. testimonio
ioħis alege recedentes: tientte credendo. bonis
oꝑib insistendo: & intelligetis. Uenerunt: et
uiderunt uͥ maneret. Et apud eũ manserunt
diȩ illo. hora autẽ erat: quasi decima Manse¬
runt die illo apud dnin felicit̃ uesꝑam exspec̃¬
tantes: quia om̃s electi post oꝑm bonorũ ꝑfec¬
tionẽ. cũ illo st̃ actur diem illum. de quo ꝓpħa
dicit. Melior ẽ. dies una matrus tuis: suꝑ mi¬

Expanded text:
m gratiae potius ab ipso quam a Joanne, dat fiduciam quaecunque vellent interrogandi.umbra legis Evangelii lucem exhibuit. Qui dixerunt ei: Rabbi, quod dicitur interpretatum, magister. Ubi habitas? Dicit eis: Venite et videte. Nolebant transitorie magistro veritatis perfrui, sed mansionem quaerebant, ut plenius ab eo possent instrui. Admonent ergo nos, ut quoties incarnationis Domini transitum ad mentem reducimus, sollicito corde eum rogemus, ut habitationem aeternae mansionis nobis dignetur ostendere. Venite testimonio Joannis a lege recedentes: venite credendo, bonis operibus insistendo, et intelligetis. Venerunt et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo. Hora autem erat quasi decima. Manserunt die illo apud Dominum, feliciter vesperam exspectantes; quia omnes electi post operum bonorum perfectionem, cum illo sunt acturi diem illum, de quo propheta dicit: Melior est dies una in atriis tuis super mil
Abbreviated transcription (Latin):
post legem cognoscit agnũ. quo redimitur.
Ambulatio iħu. dispensationẽ incarnationis
qͣ nob̃ exempla uiuendi dedit insinuat: sicut
mansio eius. et̃nitatẽ diuinitatis. Scatio uͦ
ioħis ce discipłorũ eius. ostendit qr ipse illam
un tutũ arcẽ conscenderat. aqua nullis tẽpta¬
tionib poterat deici. et discipłi magisterium
Agnꝰ innocens immolandꝰ p̃signatꝰ inagno pas¬
chali quomͦ peccata tollat. apłs petrus osten¬
dic dicens. Non corruptibi argento uł auro
redempti estis de uana ur̃a conu̾satione. pa¬
terne traditionis:. s p̃cioso sanguine qͣsi agni
ioħis in apocalipsi. Qui diletit nos. et lauit
nos apeocatis nr̃is insanguine suio. Nonso¬
lum autẽ lauit nos quando sanguinẽ stitim
dedit ꝓnob̃. uł qndo baptizam̃ inmisterio
passionis illius: uerũ etiã cotidie lauat nos
in sanguine suo. cũ eiꝰdem beate passionis me¬
moria ad altare replicat᷑: cũ panis et iuni ere¬
atura. insaeram̃tũ carns et sangainis eius

Expanded text:
post legem, cognoscit Agnum quo redimitur. Ambulatio Jesu, dispensationem incarnationis qua nobis exempla vivendi dedit, insinuat, sicut mansio ejus, aeternitatem divinitatis. Statio vero Joannis et discipulorum ejus ostendit, quia ipse illam virtutum arcem conscenderat, a qua nullis tentationibus poterat dejici, et discipuli magisterium Agnus innocens immolandus praefiguratur in agno paschali. Quomodo peccata tollat, Apostolus Petrus ostendit, dicens: Non corruptibili argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed pretiosoJoannes in Apocalypsi: Qui dilexit nos, et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo . Non solum autem lavit nos, quando sanguinem suum dedit pro nobis, vel quando baptizamur in mysterio passionis illius; verum etiam quotidie lavat nos in sanguine suo, cum ejusdem beatae passionis memoria ad altare replicatur, cum panis et vini creatura in sacramentum carnis et sanguinis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ et syrũ: petrus grecũ et latinũ: et inucraq
lingͣ. nom̃ a petra deriuatũ est. Uocatur aut̃
petrus ob robur m̃tis: quia solidissime pe¬
tre xp̃oadhesit. Et notandũ qđ hic petrus
nomen acceꝑit: non ubi ait illi iħ̾s: Tues
petrus: et suꝑ hanc petrã edificabo ȩccłam
meã. Dec uͥ marcus xii. discipłos singillat̃¬
cõmemorans dixit. qđ inposuerit ei no¬
men. ut uocaretur petrus: hooeñi reco

Expanded text:
est et Syrum, Petrus Graecum et Latinum, et in utraque lingua nomen a petra derivatum est. Vocatur autem Petrus ob robur mentis, qui solidissimae petrae Christo adhaesit. Et notandum quod hic Petrus nomen acceperit, non ubi ait illi Jesus: Tu es Petrus et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Nec ubi Marcus duodecim discipulos sigillacommemorans, dixit quod imposuerit ei nomen, ut vocaretur Petrus. Hoc nomen reco
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde plusqmͣ quingentis fr̃ibꝰ. Siue
isti cum illis undecun erant congrega¬
ti clausis ostus ꝓpt̾ metũ iudeoꝵ. uñ
cum exisset thomas. uenit ad eoᷤ ihc.
suic pꝰ octo dies. nichil ht̃ aduersari
Dostea iacobo. Non tunc pͥmum acci¬
pere debemus uisum ẽẽ a iacobo: sed
aliqua singulari manifestatione.
Deinde apłis omnib. Nec illi ᷤ tunc
pͥmum. s ut iam familiariꝰ conuer¬
sarct᷑ cum eis usq ad diem ascensioĩs
suc. Nouissime aut̃e: uisus ẽ et mͥ.
Hoc non post paruum tempus as¬

Expanded text:
Deinde plus quam quingentis fratribus. Sive Deinde plus quam quingentis fratribus. Sive isti cum illis undecim erant congregati, clausis ostiis, propter metum Judaeorum, unde cum exisset Thomas, venit ad eos Jesus; sive post octo dies, nihil habet adversari. Postea Jacobo, non tunc primum accipere debemus, visum esse a Jacobo, sed aliqua singulari manifestatione. Deinde apostolis omnibus. Nec illis tunc primum, sed ut jam familiarius conversaretur cum eis usque ad diem ascensionis suae. Novissime visus est et mihi. Hoc non post parvum tempus as
Abbreviated transcription (Latin):
de concordia euangłistarum. Inuenimꝰ
ap̃ ȩuͣgłistas decies cdominũ uistum cẽ
ab hominib a resurrectione usq ad
ascensionem. Primo mariȩ magda¬
II. lenȩ flenti ad monumentũ. sccdo eidem
et aliis murierib regredientib de mo¬
iiIi. numento. tercio petro ut ait lucas. ucet¬
iII non sit determinatum ubi. quarto
el cophe et socio enis cuitib ad emauˢ.¬
. quinto discipulis in iherłm ubi defu
uI. it thomas. sexto post dies octo qnͣdo
uII.erat cum cis. septimo piscantib ad ma¬
ymre tyberiadis. octauo in monte galilee¬
uni sicut constituerat eis. nono in die as¬
Rcensionis. decimo eadem die iam elcua¬
tum in aera uderunt. Conferatur gͦ
et paulus: ut nichil remancat questi¬
onis. Resurrexit inquit tercio die se¬
cundum scripturas: & apparuit e ẽs¬
phȩ. Non dixit pͥmo apparuit cephȩ:
nam eẽt contrarium qd pͥmũ muli¬
crib apparuit. Postea inquit. xi.
Quibꝰlibet ipso resurreccionis die.

Expanded text:
De concordia evangelistarum: « Invenimus De concordia evangelistarum: « Invenimus apud evangelistas, decies Dominum visum esse ab hominibus. a resurrectione usque ad ascensionem. Primo, Mariae Magdalenae, flenti ad monumentum; secundo, eidem et aliis mulieribus regredientibus de monumento; tertio, Petro, ut ait Lucas, licet non sit determinatum ubi; quarto, Cleophae et socio ejus euntibus ad Emmaus; quinto, discipulis in Jerusalem, ubi Thomas defuit; sexto, post dies octo, quando erat cum eis; septimo, piscantibus ad mare Tiberiadis; octavo, in monte Galilaeae, sicut constituerat eis; nono, in die Ascensionis; decimo, eadem die jam elevatum in aera viderunt. » Conferatur ergo et Paulus, ut nihil remaneat quaestionis. Resurrexit, inquit, tertio die secundum Scripturas, et apparuit Cephae . Non dixit, primo apparuit Cephae: nam esset contrarium, quod primum mulieribus apparuit. Postea, inquit, undecim quibuslibet ipso resurrectionis die.
Abbreviated transcription (Latin):
mentum ꝑfecit. septimo requieuit. Qb
omnib mistice ammonem᷑ qđ qui in
hoc sclo qđ sex etatib constat bonis ope¬
rib ꝓ domino instant: in sabb̃m in su¬
turo .i. in irquiẽ a domino inducunt᷑
et̃nam. Qđ autem septem dies uł ann
septies ducunt᷑. multiplice enuisdẽ requi¬
ei abundantiam designant. in qua pͥ¬
mũ illud sublime dat᷑ electis: de quo apls
ait. Qd̃ oculus non uidit. nec auris au¬
diuit. nec in cor hominis ascendit. quȩ
p̃parauit ds diligentib se. Bene sc̃i sp̃c¬
giã septiformis describit᷑. quia nmirũ
e ꝑ eius inspuationem ad requiem ꝑuenit̾.
⁊ĩ eiꝰ plena ꝑceptione: ucra requics pos¬
sidetur. Porro ipse dies uel aiius quin¬
quagesimus qui septem septimanis suꝑ¬
ẽ et maiore sollempnitate p̃ccteris crat
uenerabilis. tempus futurȩ resurrecti¬
onis indicat. in quo illa requies qua
nunc animȩ fruunt᷑ electoꝵ. corpoꝵꝑ
Quay gła cumulabit᷑: Augustimiˢ

Expanded text:
mentum perfecit, septimo requievit. Quibus mentum perfecit, septimo requievit. Quibus omnibus mystice admonemur quod qui in hoc saeculo, quod sex aetatibus constat, bonis operibus pro Domino instant, in Sabbatum in futuro, id est, in requiem a Domino inducuntur aeternam. Quod autem septem dies vel anni septies ducuntur, multiplicem ejusdem requiei abundantiam designant, in qua primum illud sublime datur electis, de quo Apostolus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Dia septiformis describitur, quia nimirum et per ejus inspirationem ad requiem pervenitur, et in ejus plena perceptione vera requies possidetur. Porro ipse dies vel annus quinquagesimus, qui septem septimanis superest, et majore solemnitate prae caeteris erat venerabilis, tempus futurae resurrectionis indicat, in quo illa requies, qua nunc animae fruuntur, electorum corporum aeque gloria cumulabitur. Augustinus
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte ostendit᷑ in famulis et domino. Trans¬
latus ẽ enoch et ꝑ coitum genitus. & ꝑ coi¬
tum generans: utorem enun habuit et
fuios. Raptus ẽ hehas ꝑ coitum genitus.
s non ꝑ coitum generans: nec enĩ uxorem
habuit nec filios. Assumptus ẽ uͦ dñs.
gesima die post occisionem agni data ẽ
iex. & quinquagesima die post resurre¬
ctionem nr̃i redemptoris data ẽ gr̃a scĩ
indicatur. quia quinquagesimus annisˢ
in lege iubeleus .i. dimictens siue mutatꝰ
appellari iussus ẽ: in quo ppis ab om̃i oꝑe
quiesceret. omnium debita laxarentur:
serui liberi redient. annus ipse maiori¬
b sollempniis ac laudib diuinis emi¬
nentior ceteris existeret. Ideo mimerus
quinquagenarius significationi eternȩ
quietis aptatur. quia ex scptem septima¬
nis & monade ꝑficit᷑. Sex dieb in lege
ppłs oꝑari. scptima quiescere. sexannis
arare. metere. septima iussus ẽ cessare.
quia et dominus sex dieb munddi orna¬

Expanded text:
aperte ostenditur in famulis et domino. Transaperte ostenditur in famulis et domino. Translatus est Enoch, et per coitum genitus, et per coitum generans: uxorem enim habuit, et filios. Raptus est Elias per coitum genitus, sed non per coitum generans: nec enim uxorem habuit, nec filios. Assumptus est vero Domgesima die post occisionem agni data est lex , et quinquagesima die post resurrectionem nostri Redemptoris data est gratia us annus in lege jubilaeus , id est dimittens sive mutatus, appellari jussus est, in quo populus ab omni opere quiesceret, omnium debita laxarentur, servi liberi redirent, annus ipse majoribus solemniis ac laudibus divinis eminentior caeteris existeret. Ideo numerus quinquagenarius significationi aeternae quietis aptatur quia ex septem septimanis et monade perficitur. Sex diebus in lege populus operari, septima quiescere; sex annis arare, metere, septimo jussus est cessare , quia et Dominus sex diebus mundi orna
Abbreviated transcription (Latin):
te duceret᷑ in quadam secreta regione terrȩ
uͥ usq ad finem mundi uiuat. &. tunc inde
redeat et moriat᷑. Noñ cium euasit mortẽ
s distulit. Redemptor autem ñr ñ distu¬
lit s suꝑauit: ꝙ. glam resurrectionis ascen¬
dendo declarauit. Currum ascendit hely¬
as ut homo purus. indigens adiutorio.
pangłos enim facta sunt illa adium̃ta.
& ostensa. Redemptor autem nr̃ nec cur¬
rii. nec angłis legitur sublcuatus. s ꝓpria
uirtute. E noch qͦ transiatus ẽ ad acrium
celum dominicam ascensionem designa¬
uit: sicut ioseph uenditionem. Ascensiois
gͦ suȩ dominus destes nabuit: unũ ante
legem. & alterum sub lege. Ordo in utro¬
rumq subleuatione: ꝑ quedam incicm̃ta
distinguit᷑. Nam ȩnoch transiatus : helyas
subuectus cẽ memorant᷑: ut pꝰmodum ueni¬
ret qui nec translatus nec subuectus celum
cthereum sua uirtute penctraret. Pensate
frẽs quomͦ creuit mundicia sc̃ĩtatis: quod

Expanded text:
te duceretur in quadam secreta regione terrae, te duceretur in quadam secreta regione terrae, ubi usque ad finem mundi vivat, et tunc inde redeat et ut moriatur. Non enim evasit mortem, sed distulit. Redemptor autem noster non distulit, sed superavit, et gloriam resurrectionis ascendendo declinavit. Currum ascendit Elias, ut homo purus indigens adjutorio, per angelos enim facta sunt illa adjumenta et ostensa. Redemptor autem noster nec curru nec angelis legitur sublevatus, sed propria virtute. Enoch quoque translatus ad aerium coelum , Dominicam ascensionem designavit, sicut Joseph venditionem . Ascensionis ergo suae Dominus testes habuit, unum ante legem, et alterum sub lege. Ordo in utrorumque sublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch translatus, Elias subvectus memorantur, ut postmodum veniret, qui nec translatus, nec subvectus coelum aetherium sua virtute penetraret. Pensate, fratres, quomodo crevit munditia sanctitatis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
rusaltm: cum gaudio magno. Ideo redeunt
in ierłm: quia ibi iussi sunt expectare ꝓmis¬
sc̃i sp̃e expectabant. laudantes eum de benc¬
ficus sius et benedicentes .i. magnificanteᷤᷤ
de ꝓmissis diuinis. Nos autem discipuloꝵ.
extmplo pꝰ cclebrata sollempnia dominicȩ
passionis & resurrectionis. domus obedi¬
entie curemus eristere. illus uestigia se¬
quentes. qui ut formã uiuendi nob̃ tri¬
bueret. factus ẽ obediens usq ad mortem.
Sic enim cotidianam illiꝰ benedictionem
merebim. sic cotidie memores illiꝰ crimuᷤ
tumphał ascensionis. laudantes & bene
tib dominũ suum quando reuertat᷑
t ꝓfecti predicanerunt ubiq domino
quentib signis. Preceptum obedientia. obedi¬
entiam signa comitant᷑. Aegimus quod
helyas sit raptus in celum: s aliud celum ac¬
rium. aliud ghereum. Ilud enun terre est
ꝓximũ: quia ꝑ ulud aues uolitant. Ergo
raptus ẽ helias in acrium celum. ut repen¬

Expanded text:
rusalem cum gaudio magno. Ideo redeunt rusalem cum gaudio magno. Ideo redeunt in Jerusalem, quia ibi jussi sunt exspectare promissancti Spiritus exspectabant, laudantes eum de beneficiis suis, et benedicentes, id est, magnificantes de promissis divinis. Nos autem discipulorum exemplo post celebrata solemnia Dominicae passionis et resurrectionis, domus obedientiae curemus existere, illius vestigia sequentes, qui ut formam vivendi nobis tribueret, factus est obediens usque ad mortem . Sic enim quotidianam illius benedictionem merebimur, si quotidie memores erimus illius triumphalis ascensionis, laudantes et benetibus dominum suum, quando revertatur profecti praedicaverunignis. GREGOR. Praeceptum obedientia, obedientiam signa comitantur. Legimus quod Elias sit raptus in coelum , sed aliud est coelum aerium, aliud aetherium. Illud enim terrae est proximum, quia per illud aves volitant. Ergo raptus est Elias in aerium coelum, ut repen
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde situs eiusdẽ uillȩ. in lat̾e mon¬
tis oliuarum ẽe narrat᷑. et domus o¬
bedientis eccłiȩ ñ alibi qm̃ in ipsius
uertice uberrimo .i. apice diuinitatis mu¬
nera sp̃ualis unctionis desiderat. & ꝓmissa
lucis ac ꝑpetue pacis expectat. Tertio sicut
ioħes scribit crat bethania iuxta iheroso¬
limã: quasi stadiis quindecim. Qui ꝓfecto
nu merus ꝓpt̃ septem & octo quib constat.
scripturarũ misteriis ẽ accommodus. insi-¬
nuans uł uitam quȩ nunc ẽ & futuram:
ul uetus & nouum testamentũ ꝓpt̃ sabb̃m
et carnis resurrectionem. Et factum ẽdũ
benediceret illis. recessit ab eis: et ferebatur
in celum. E & sedit adexiͥs dĩ. Quia redẽ
ptor nunc omnia uidicat. et tandẽ uidex
omnium uenturus ẽ: marchus cum se¬
dere describit. Stephanus uͦ stantem ui¬
dit: quẽ adiutorem habuit. Sede namq
iudicantis ẽ: stare uͦ pugnantis uł adiuuan¬
tis.Et ipsi adorantes regressi sunt in ie¬

Expanded text:
Deinde situs ejusdem villae in latere monDeinde situs ejusdem villae in latere montis Olivarum esse narrantur, et domus obedientis Ecclesiae non alibi quam in ipsius vertice uberrimo, id est, apice divinitatis, munera spiritualis unctionis desiderat, et promissa lucis ac perpetuae pacis exspectat. Tertio, sicut Joannes scribit, erat Bethania juxta Hierosolymam quasi stadiis quindecim. Qui profecto numerus propter septem et octo quibus constat, Scripturarum mysteriis est accommodus, insinuans ut vel vitam quae nunc est et futuram, vel Vetus et Novum Testamentum, propter Sabbatum et carnis resurrectionem Et factum est dum benediceret illis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum, R. et sedet a dextris Dei. Quia Redemptor noster nunc omnia judicat, et tandem judex omnium venturus est; Marcus eum sedere describit. Stephanus vero stantem vidit quem adjutorem habuit. Sedere namque judicantis est, stare vero pugnantis vel adjuvantis. L. Et ipsi adorantes, regressi sunt in Je
Abbreviated transcription (Latin):
missionem patͥs. Ꝙ paulopꝰ. Accipi¬
etis uirtutem suꝑuenientis sp̃c sc̃ĩ ĩ uo ᷤ.
et critis mͥ testes. Notandum quia sunt
quos a predicationis officio uel ctas ꝓ¬
hibet. uel imꝑfectio: et cam̃ cos impellit
p̃cipitatio. Qui monendi sunt ut con¬
siderent facta saluatoris. qui repente qͦs
uellet. roborare posset. S ne imꝑfecti
p̃dicare presumerent. postqm̃ discipu¬
los instruxit. adiunxit sedete in cunta¬
te. quoadusq in duamini urtute ex
alto. In ciuitate sedemus. si intra men¬
tium ñarum claustra nos constringi¬
mus. ne loquendo cuagem ut cum di¬
uina uirtute induemur: a nob̃ ipsis
foras excamus. &. alios instruamꝰ. Sdu¬
xit autem cos foras in uechaniam. Et
cleuatis manib sius benedixit cis. Be¬
nedicturus discipulos eduxit in beta¬
niam quȩ domus obedientie dicit᷑.
qͥa qui ꝓpt̃ obedicntiam descendit. ꝓp̃t
obedicutiam iuxta apłm ascendit.
Mortuus ẽ inquit ꝓpt̃ delicta nr̃a: et
resurrexit ꝓpt̃ iustificationem urãm.

Expanded text:
missionem Patris . Et paulo post: Accipietis virtutem supervenientis Spiritus sancti in vos, et eritis mihi testes . Notandum quia sunt quos a praedicationis officio vel aetas prohibet vel imperfectio, et tamen eos impellit praecipitatio. Qui monendi sunt ut considerent facta Salvatoris, qui repente quos vellet, roborare posset. Sed ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam discipulos instruxit, adjunxit: Sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto. In civitate sedemus, si intra mentium nostrarum claustra nos constringimus, ne loquendo evagemur, ut cum divina virtute induemur, a nobisipsis foras exeamus, et alios instruamus. Eduxit autem eos foras in Bethaniam, et elevatis manibus suis, benedixit eis. Benedicturus discipulos eduxit in Bethaniam, quae domus obedientiae dicitur; quia qui propter inobedientiam descendit, propter obedientiam juxta Apostolum ascendit. Mortuus est, inquit, propter delicta nostra et resurrexit propter justificationem nostram.
Abbreviated transcription (Latin):
habebunt. Numqͥd quia nec signa
ñ facimus non credimus: Hec inepordio
ȩccłie fuerunt necessaria. ut fides creden¬
dium miracuł nutriret᷑. Nos enim cũ
arbusta plantamus. tamdui cis aqm̃
fundimus: quousq in t̾ra conualeant.
Hinc paultis. Linguȩ in signo sunt. ñ
fidelib. s infidelib. Sc̃a tam̃ ȩccłia
cotidie spũalit̃ facit: qd tunc ꝑ apłos
corporalit faciebat. Sacerdotes enim ꝑ¬
exorcismi grãm. manũ credentib impo¬
nentes. demonia eiciunt. ꝙ fideles se¬
cularia uerba relinquentes. conditoriᷤ
sui. laudes insonant: qd ẽ linguis no¬
uis loqui. Qui etiamdum bonis ex¬
ortationib maliciã de alienis cordib
auferunt. serpentes tollunt. Et dum
pestiferas suasiones audiunt. s dam̃
ad oꝑationem prauam minime ꝑtra¬
Dum autem uitã infirmoꝵ. in fide. ex¬
emplo suȩ oꝑationis roborant: suꝑ
egros mamiis imponunt. Ergo tanto
maiora sunt miracula quanto ꝑ h
non corpora. s animȩ suscitant᷑: ecexłm.

Expanded text:
EGOR. Nunquid quia haec signa non facimus, non credimus? Haec in exordio Ecclesiae fuerunt necessaria, ut fides credentium miraculis nutriretur. Nos enim cum arbusta plantamus, tandiu eis aquam fundimus, quousque in terra convaleant. Hinc Paulus: Linguae in signo sunt non fidelibus, sed infidelibus . Sancta tamen Ecclesia quotidie spiritualiter facit, quod tunc per apostolos corporalitexorcismi gratiam, manus credentibus imponentes, daemonia ejiciunt, et fideles saecularia verba relinquentes Conditoris sui laudes insonant, quod est linguis novis loqui. Qui etiam dum bonis exhortationibus malitiam de alienis cordibus auferunt, serpentpestiferas suasiones audiunt, sed tamen ad operationem pravam minime pertraDum autem vitam infirmorum in fide exemplo suae operationis roborant, super aegros manus imponunt. Ergo tanto majora sunt miracula, quanto per haec non corpora, sed animae suscitantur. L. 343X
Abbreviated transcription (Latin):
ufica: apud cos dicit᷑ osi. Anna ẽ iuterie¬
domine saluum me fac: in hebreo scͥptum est
anna adonay. osianna. Qd̃ intcrp̃s nr̃ iherom¬
mus diligentius elucidans ita transtulit. Oose¬
cro domine: salua obsecio. Idem namq signi¬
ficat o ddñe ꝑ interiectionem obsecrantis. qd ob¬
secto dñe ꝑ ip̃m uerbum obsetrationis. O samna
itaq salua obiecro significat. coniuncpta uoca¬
li. quȩ uerbum antecedens t̾minat. qđ ꝑfecte
dicit᷑ osi. Qd metrici in scandendis uersib
sinalympham uocant. qmuis scͥptam utteram
scandentes transsiliant. In hoc autem uerbo o¬
sanna .i. littera non scribit᷑. s sensu loquentiũ
saluo. funditꝰ intermictit᷑. Holocaustũ totũ¬

Expanded text:
a apud eos dicitur hosi; et anna, interjeDomine salvum me fac, in Hebraeo scriptum est, anna adonai osi anna. Quod interpres noster Hieronymus diligentius elucidans, ita transtulit: Obsecro, Domine, salva, obsecro. Idem namque significat: O Domine, per interjectionem obsecrantis: quod, obsecro, Domine, per ipsum verbum obsecrationis. Hosanna itaque, salva, obsecro, significat: consumpta vocali quae verbum antecedens terminat, cum perfecte dicitur osi. Quod metrici in scandendis versibus synaloepham vocant, quamvis scriptam litteram scandentes transiliant. In hoc autem verbo hosanna, i littera non scribitur, sed sensu loquentium salvo, funditus intermittitur. In crastinu
Abbreviated transcription (Latin):
condempnabit᷑. Quid hic dicuus de
paruulis. qui ꝑ etatem adhuc crede¬
re ñ ualent: De maiorib nulla que¬
stio ẽ. ꝑ alios gͦ paruuli eredunt in ecclia
sicut ex aliis trahunt peccata. quȩ illis
in baptismo remittunt᷑. Signa autem
eos qui crediderint: hec sequent᷑. In no¬
mine meo demonia ciciet: linguis
loquent᷑ nouis serpentes dollent. & si¬

Expanded text:
DA. Quid hic dicimus de parvulis, qui per aetatem adhuc credere non valent? De majoribus nulla quaestio est. Per alios ergo parvuli credunt in Ecclesia, sicut ex aliis trahunt peccata, quae illis in baptismo remittuntur. Signa autem eos qui crediderint, haec sequentur: In nomine meo daemonia ejicient, linguis loquent
Abbreviated transcription (Latin):
am̃. in confirmatione diuinoꝵ. uerboꝵ
illud attendens qđ dñs ait. Sit sermo
s sic̃ ꝓfeitis ore. crecdatis corde. Eale ẽ ergo
am̃ am̃: ac si diceret. Gemina id ueritate
tam oris qmͣ cordis ꝓnuntio. Si terrena
dixi uob̃ & ñ creditis: qͦmͦ si dixero uobis
celestia credetis: Sensus ẽ. Si ñ creditis.
nec. ctiam intelligitis quia tempłu possũ
suscitare deiectum a uob̃. qđ terrenũ est.
qͦmͦ credetis qͥa ꝑ sp̃m̃ possunt homines
regenerari: Hunc tam̃ ꝑ increpationem
inuitatũ ad humilitatẽ. instruit adhuc
de diuina & huinana sui natiuitate.
de passione: et ascensione. & aliis pluri¬
b. Unde sequit᷑. Et nemo ascendit in
celum nisi qui descendit de celo. filius
hominis qui ẽ in celo. Nemo ascendit
.i. ascendere facit ad eminentiã stipne
uis. nisi qui inde descendit humilian

Expanded text:
amen in confirmatione divinorum verborum, amen in confirmatione divinorum verborum, illud attendens quod Dominus ait: Sit sermo sed sicut profertis ore, credatis corde. Tale est ergo, amen, amen, ac si diceret: Gemina id veritate tam oris quam cordis pronuntio. Si terrena dixi vobis, et non creditis: quomodo si dixero vobis coelestia, credetis? » Sensus est: Si non creditis, nec etiam intelligitis quia templum possum suscitare dejectum a vobis, quod terrenum est, quomodo creditis quia per spiritum possunt horegenerari? Hunc tamen per increpationem invitatum ad humilitatem, instruit adhuc de divina et humana sui nativitate, de passione, et ascensione, et aliis pluribus. Unde sequitur: Et nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis qui est in coelo. Nemo ascendit, id est ascendere facit ad eminentiam supernae vitae nisi qui inde descendit humilian
Abbreviated transcription (Latin):
lustret. & si te p̃sente quẽpiam ad norã
repleuerit. uocẽ quidẽ eius sp̃c audis
ħ nescis unde ueuiat &r qͦ uadat: idẽ.
qͦmͦ cor illius intrauerit. uel qͦmͦ redierit
Natura enĩ inuisibilis ẽ. Sic inuisibili¬
T̃ incipit renatus c̃ẽ agente sp̃u qđ ñ
erat: ita ut infidelis nesciat unde ueni¬
at & quo uadat:i. qua gr̃a ueniat inad¬
optionẽ filioꝵe dĩ: & uadat in ꝑceptionẽ
celestis regni. Quȩ qͥa incognita sunt car¬
nali: iterum querit. Respondit nicho¬
demus: & dixit ei. Quomͦ possunt hec
fieri: Respondit iħc: et dixit ei. Cu es
magister in issahel. & hec ignoras: Quid:
qͣsi insultabat dominꝰ niue magistro:
Uolebat illũ nasci ex sp̃u: qđ̃ nequit nisi
humilis. Ille autẽ inflatus erat: & aliciuꝰ
mom̃ti sibi eẽ uidebat᷑: quia doctor crat
iudeors. a m̃ am̃ dico tibi: quia qd scimꝰ
mũ nr̃m ñ accipitis. Si eeñt humues
uident᷑ in abscondito dĩ. Euangłista io¬
hannes in consuetudine ht̃ geminare

Expanded text:
am ad horam repleverit, vocem quidem ejus spiritus audis, sed nescis unde veniat, et quo vadat, id est, quomodo cor illius intraverit, vel quomodo redierit. Natura enim invisibilis est. Sic invisibiliter incipit renatus esse agente spiritu quod non erat, ita ut infidelis nesciat unde veniat et quo vadat, id est, qua gratia veniat in adoptionem filiorum Dei, et vadat in perceptionem coelestis regni. Quae quia incognita sunt carnali, iterum quaerit. Respondit Nicodemus, et dixit ei: Quomodo possunt haec fieri? Respondit Jesus, et dixit ei: Tu es magister in Israel, et haec ignoras? » Quid quasi insultabat Dominus magistro? Volebat illum nasci ex spiritu: quod nequit, nisi humilis. Ille autem inflatus erat, et alicujus momenti sibi esse videbatur, quia doctor erat Judaeorum. « Amen, amen dico tibnium nostrum non accipitis. Si essent humiles videntur in abscondito Dei. Evangelista Joannes in consuetudine habet geminare
Abbreviated transcription (Latin):
tos pos dies. Hinc ẽ qđ ait ambiosius de
ualentiniano. Uentr̃e incũ dolco. ut ꝓpħico
utar eremplo: qͥa que regneraturus eram
amisi. Ille tam̃ grãm qũa ꝑoposcit. ñ ami¬
sit. Augustinus libro quarto de baptismo.
Consiactans latronẽ cui dictum ẽ nodie
inecũ cris in ꝑadiso: inucnio ñtm̃ passio¬
nẽ ꝓ nomine xp̃i. io qđ ex haptismo deẽ
suppiere posse. s ctiam fidem conuetsioñq
cordis: si forte ad celebrandum mysteriũ
baptismi in angustus tempoꝵ succurri
ñ pot̃. Quantũ itaq ualeat ctiam sine¬
uisibili baptisini sacram̃to qđ ait apls

Expanded text:
nc est quod ait Ambrosius de Valentiniano: « Ventrem meum doleo , ut prophetico utar exemplo, quia quem regeneraturus eram, amisi. » Ille tamen gratiam quam poposcit, non amisit. Augustinus libro quarto de baptismo: « Considerans latronem cui dictum est, hodie mecum eris in paradiso, invenio non tantum passionem pro nomine Christi id quod ex baptismo deest supplere posse, sed et fidem conversationemque cordis, si forte ad celebrandum mysterium baptismi in angustiis temporum succurri non potest. » Quantum itaque valeat etiam visibili baptismi sacramento quod ait Apos
Abbreviated transcription (Latin):
illo. Nichodemus ucnit ad iħm nocte: uł
qͥa metuit offendere ppłm cum ec̃t unus
de principib: uel quia magister erat in
ilrł. palam discere crubuit. Nox itaq sig¬
nificat litteram legis: uel ignorantiam
cordis. uł timorem. Nichodemus uͦ unꝰ
ex his qui ꝑ signa crediderant. figura ẽ ca¬
thecuminoꝵ: nam licet eredant᷑. quadam
tam̃ nocte sacramentorꝵ ad baptismũ ꝑue¬
niunt: uͥ de inuio tenebrarũ. ad uiam ce¬
lestis luminis renati transcunt. Si eñ
tm̃ ualuit baptismatis figura. ut ꝑ moy¬
sen baptiati in nube & in mari ad man¬
na ꝑducerent᷑ : ñ ne ꝑ uerum baptisma
ad idem ꝑueniri poterit: Quid ẽ manna.
Ego sum inquit panis uiuus: qui de celo
desccudi. Respondit iħc: et dixit ei. dm̃
am̃ dico tͥ: nisi quis natus fucrit denuo.
ñ pot̃ udere regnũ di. Id ẽ ñ pot̃ meco¬
gnoscere. qui sum regnum pałs: qͥ sum
uisio ueritatis. Quia nichodemꝰ aperta
signa prudent̃ notauit: de scda natiui¬

Expanded text:
 Nicodemus venit ad Jesum nocte, vel quia metuit offendere populum, cum esset unus de principibus; vel quia magister erat in Israel, palam discere erubuit. Nox itaque significat litteram legis, vel ignorantiam cordis vel timorem. Nicodemus vero unus ex his qui per signa crediderant figura est catechumenorum: nam licet credant, quadam tamen nocte sacramentorum ad baptismum perveniunt, ubi de invio tenebrarum ad viam coelestis luminis renati transeunt. Si enim tantum valuit baptismatis figura, ut per Moysen baptizati in nube et in mari ad manna perducerentur, nonne per verum baptisma ad idem perveniri poterit? Quid est manna? Ego sum, inquit, panis vivus qui de coelo descendi. Respondit Jesus et dixit ei: Amen, amen dico tibi, nisi quis renatus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei. Id est, non potest me cognoscere, qui sum regnum Patris, qui sum visio veritatis. Quia Nicodemus aperta signa prudenter notavit, de secunda nativi
Abbreviated transcription (Latin):
runt om̃s turbȩ descendentiũ gaudentes
landare dm̃ uoce magna. Descendente
dño de monte oliueti.i. humiliante se
ad infirmitatẽ nr̃e carnis cũ sit in forma
di. cũ illo descendunt turbȩ .i. humilian¬
t̃ sub manu eiꝰ qui miscdia indigent. ut
ab eo exalcent᷑: m.p. R &. Turbe autẽ
quȩ p̾cedebant. & quȩ sequebant᷑: clama¬
bant dicentes. O sanna filio dauid: bene

Expanded text:
runt omnes turbae descendentium gaudentes laudare Deum voce magna. Descendente Domino de monte Oliveti, id est, humiliante se ad infirmitatem nostrae carnis, cum sit in forma Dei, cum illo descendunt turbae, id est, humiliantur sub manu ejus, qui misericordia indigent, ut ab eo exaltentur. M. R. L. A. Turbae autem quae praecedebant et quae sequebantur clamabant dicentes: Hosanna fil
Abbreviated transcription (Latin):
dunt qui hoc qđ quibꝰdam ure compe¬
tit: p̃mio largiunt᷑. In templo emũt᷑
qui qd facere debent contempnunt.
& a patͦnis redimunt. Quib dicit᷑ feci¬
stis domũ meã speluncam latronum:
qͥa dum ꝑuersi locum religionis tenent.
ibi ꝑ maliciam occidunt: ubi ꝑ orationẽ
uiuificare debuerunt. Mens fidelium
ẽ tempłu dĩ: quȩ tunc fit latͦnis spelun¬
caꝰ qñ relicta sc̃itate conat᷑ agere unde
ꝓximis ualeat nocere. Non sit gͦ in do¬
mo pectoris nr̃i negociatio: ñ uenden¬
tium ementiumq commercia. ñ dono¬
rũ cupiditas. Notandum siue semel
factum fuerit hoc de eiectis de templo
siue bis ut quibꝰdam uisum ẽ qͥa ioħs
longe alio ordine narrat qmͣ ceteri:. nil
tam̃ repugnat narrationi. mͦ antece¬
dentia recapitulanti:mͦ sequentia oc¬
cupanti:¬

Expanded text:
dunt, qui hoc quod quibusdam jure compedunt, qui hoc quod quibusdam jure competit praemio largiuntur. In templo emunt, qui quod facere debent contemnunt, et a patronis redimunt. Quibus dicitur: Fecistis domum meam speluncam latronum, quia dum perversi locum religionis tenent, ibi per malitiam occidunt, ubi per orationem vivificare debuerunt. Mens fidelium est Dei templum: quae tunc fit latronum spelunca, quando, relicta sanctitate, conatur agere unde proximis valeat nocere. Non sit ergo in domo pectoris nostri negotiatio, non vendentium ementiumque commercia, non donorum cupiditas. Notandum sive semel factum fuerit hoc de ejectis de templo, sive bis, ut quibusdam visum est quia Joannes longe alio ordine narrat quam caeteri: nil tamen repugnat narrationi, modo antecedentia recapitulanti, modo sequentia pcupanti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ uniuerso grege. Uendentes autẽ colum¬
bas in eccłia sunt illi qui uendunt ga¬
tiam sp̃c sc̃i: ut subicctos ppłos deuorent.
De quib dicit᷑. Qui deuorant plebem
meam siẽ escam panis. In cathedris ma¬
gistroꝵ. dignitas ostendit᷑: quȩ ad nichi¬
lum redigit᷑. cũ mixta fuerit luctis. Inoᷤ
quantes ñ eisdẽ ordinib. nirtutũ meci¬
da: s subsidia uitȩ p̃sentis exquirunt.
Ergo qñ aliquid patiunt᷑ ꝓpt̃ iniquta¬
des suas hi om̃s qui uel ficte bona uł
aꝑte mala faciunt in ȩccłia: agnoscãt
qͥa dñs fecit fiagellũ de resticulis pecc̃oꝵ.
suoꝵ .&. ammonet eos ut mitent se
et ñ sint negotiatores: ne tandẽ audi¬
ant. Ligate illis manus &. pedes: et
picite in cenebias exteriores. Amplius.
Tempłu dĩ in ciuitate. ẽ uita religiosa in
plebe. & multi dum ꝓ religionis ha¬
bitu sacroꝵ ordinũ locũ ꝑcipiunt: reli¬
gionis officium in commertiũ t̃renȩ ne¬
gotiationis conuertunt. In templo uen¬

Expanded text:
 HIERON. Vendentes autem columbas in Ecclesia sunt illi qui vendunt gratiam Spiritus sancti, ut subjectos populos devorent. De quibus dicitur: Qui devorant plebem meam sicut escam panis . In cathedris magistrorum dignitas indicatur, quae ad nihilum redigitur, cum mista fuerit lucris. GREGquantes, non eisdem ordinibus virtutum merita, sed subsidia vitae praesentis exquirunt.Ergo quando aliquid patiuntur propter iniquitates suas, hi omnes qui vel ficte bona vel aperte mala faciunt in Ecclesia, agnoscant quia Dominus fecit flagellum de resticulis peccatorum suorum, et admonet eos ut mutent se, et non sint negotiatores, ne tandem audiant: Ligate illis manus et pedes, et projicite in tenebras exteriores. BEDA. Amplius. Templum Dei in civitate est vita religiosa in plebe. Et multi dum pro religionis habitu sacrorum ordinum locum percipiunt, religionis officium in commercium terrenae negotiationis convertunt. In templo ven