comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esse uoluit isrł.: dignatio ẽ. non pro
motio Miserationis indicium est:
non potestas augmentum: Qui enĩ
apellatus ẽ. in terra rex iudȩoꝵ: in
ibs asellum &r sedit suꝑ eum Hic bre¬
uiter dictum. ẽ: Nam quemadmodũ
sit factum: apud alios euangłistas ple¬
nissi legitur: Adhibetur autem huic
facto ꝓpħicum testimonium: ut ap¬
pareret qđ maligni principes iuidȩ
orum non intelligebant in quo imple¬
bantur quȩ legebant Inuenit ergo
iħs asellum ce sedit suꝑ eum sicut
scriptum est: noli timere filia sion.
ecce rex tuus uenit tibi sedens suꝑ
pullum asine: In illo ergo popło erat
filia sion Ipsa est ierłmꝰ: que sion: In
illo inquam popło reꝓbo &e cȩro. erat
tamen filia sion cui diceretur: noli
timere filia sion. etce rex tuus uenit.
sedens suꝑ pullum asinȩ Hȩc filia
sion cui diuinitus ista dicuntur: in
illis erat ouib quȩ uocẽ pastoris
audiebant: In illa erat multitudine

Expanded text:
esse voluit Israel, digesse voluit Israel, digmotio, miserationis indicium est, non potestatis augmentum. Qui enim appellatus est in terra Rex Judaeorum, in Jesus asellum, et sedit super eum. Hic breviter dictum est: nam quemadmodum sit factum, apud alios evangelistas plenissime legitur . Adhibetur autem huic facto propheticum testimonium, ut appareret quod maligni principes Judaeorum eum non intelligebant, in quo implebantur quae legebant. Invenit ergo Jesus asellum, et sedit super eum: sicut scriptum est, Noli timere, filia Sion: ecce rex tuus venit sedens super pullum asinae. In illo ergo populo erat filia Sion: ipsa est Jerusalem quae Sion. In illo, inquam, populo reprobo et caeco, erat tamen filia Sion, cui diceretur, Noli timere: ecce rex tuus venit sedens super pullum asinae. Haec filia Sion cui divinitus ista dicuntur, in illis erat ovibus quae vocem pastoris audiebant; in illa erat multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
uerba cius melius cdirigunt intellectũ:
qui ait: Ego ueni in nomine patris
mei: & non suscepistis me Alis ue¬
niet in nomine suo: hunc suscipietis:
Humilitatis enim magister est xp̃c :
qui humiliauit semet ipsum factus
obecliens usq ad mortem mortem
autem crucis Non utiq amittit di¬
uinitatem: quando nos docet humi¬
litatem: In illa patri est ȩ̨qualis: in
hac nobis similis: Per qđ patrrẽ. ȩqua¬
lis: nos ut essemus creauit Per qđ nob̾
est similis: ne periremus redemit:
Has ei laudes turba dicebat O sanna be¬
nedictus qui uenit in nomine dñi rex
isrł Quam crucem mentis inuidentia
multitudo clamabat: Sed quid fuit
fuit regi scłors. regem fieri hominũ:
tributum. uel ferro exercitum ar¬
mancdum hostesq uisibili ter debel¬
landos: sed rex isrł idmentes regat.
qđ in ȩternum consulat. qđ ad regnũ
cȩlors credentes. sꝑantes. amantesq
ꝑducat: Dĩ ergo filius ȩqualis patri
uerbum ꝑ qđ facta sunt om̃a qđ rex

Expanded text:
irigunt intellectum, qui ait: Ego veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me. Alius veniet in nomine suo, hunc suscipietis . Humilitatis enim magister est Christus, qui humiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . Non itaque 582 amittit divinitatem, quando nos docet humilitatem. In illa Patri est aequalis, in hac nobis similis. Per quod Patri est aequalis, nos ut essemus creavit. Per quod nobis est similis, ne periremus redemit. Has ei laudes turba dicebat: Hosanna, benedictus qui venit in nomine Domini rex Israel. Quam vocem mentis invidentia multitudo clamabat. Sed quid fuit fuit Regi saeculorum, Regem fieri hominum? tributum, vel ferro exercitum armanlandos: sed rex Israel, quod mentes regat, quod in aeternum consulat, quod in regnum coelorum credentes, sperantes, amantesque perducat. Dei ergo Filius aequalis Patri, Verbum per quod facta sunt omnia, quod rex
Abbreviated transcription (Latin):
laudes sunt. sig nificantes uictoriam:
raturus. & tropheo crucis eliabolum
mortis principem triumphaturus
Uox autem obsetrantis est osanna. sicut
non nulli dicunt qui hebream lingam
nouer̃: magis affectum indicans quam
rem aliquam significans Sicut sunt
in lingua latina quas interiectiones
uocant: uelut cum dolentes dicimus
heu. uel cum delectamur dicimus¬
uah. uł cum miramur dicimus o rem
magnam: Iuno enum o nichil significat
nisi mirantis affectum: Qđ idõ creden¬
dum. ẽ. ita esse. quia neq grecus neq la-¬
tinus. hoc interpretari potuit: sicut
illilqui dixerit fr̃i suo racha Nam & hȩc
inter iectio eẽ. ꝑhibetur: affectum indig¬
nantis ostendens Benedictus autem
qui uenit in nomine dñi rex
isrł. sic ꝑ ocius accipiendũ est: ut in
nomine dnĩ in nomine dĩ patris intel.¬
ligatur. Quamuis possit intelligi etiã
in nomine suo: quia q ipse dñs est Unde

Expanded text:
laudes sunt, significantes victoriam raturus, et tropaeo crucis de diabolo mortis principe triumphaturus. Vox autem obsecrantis est, Hosanna, sicut nonnulli dicunt qui hebraeam linguam noverunt, magis affectum indicans, quam rem aliquam significans: sicut sunt in lingua latina quas interjectiones vocant, velut cum dolentes dicimus, Heu! vel cum delectamur, Vah! dicimus; vel cum miramur, dicimus, O rem magnam! tunc enim, O, nihil significat, nisi mirantis affectum. Quod ideo credendum est ita esse, quia neque Graecus, neque Latinus hoc interpretari potuit: sicut illud, Qui dixerit fratri suo, Racha . Nam et haec interjectio esse perhibetur, affectum indignantis ostendens. 3. Benedictus autem qui venit in nomine Domini, rex Israel, sic potius accipiendum est, ut in nomine Domini, in nomine Dei Patris intelligatur: quamvis possit intelligi etiam in nomine suo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tauit. stupen¬
tibus uidȩis. &
aliis eoꝵ uidendo
Redentib ꝓpt̃ aliis inuiden¬
do peuntib ꝓpt̾ odorem bo¬
ũ qui est aliis ad uitam aliis
ad mortem: postea quam discubuit
in domo. cum recumbente lataro qui¬
fuerat mortuus suscitatus. post un¬
guentum diffusum suꝑ pedes eius un¬
tͫ postea quam uanam seuiciam cestul-¬
tissimum ce dementissimum scelus. iu¬
dei etiam de occidendo lazaro corde ꝑ¬
dito concepunt: de quib om̃ib ut
potuimus qđ dñs dedit suꝑioribus
se ͭ onib loquutisumus: nunc inten¬
dat caritas ur̃a ante dñi passionem
quantus fructus apparuerit predi¬
cationis eius. ce quantus grex ouium
ex his quę ꝑierant domus isrł uocem
pastoris audierit Sic enim loquitur
euangłium quomodo cum recitaret᷑¬

Expanded text:
tupentibus Judaeis, et aliis eorum videndo credentibus, aliis invidendo pereuntibus, propter odorem bonum, qui est aliis ad vitam, aliis ad mortem ; posteaquam discubuit in domo cum recumbente Lafuerat a morte suscitatus: post unguentum diffusum super pedes ejus, unt; posteaquam vanam saevitiam, et stultissimum et dementissimum scelus Judaei etiam de occidendo Lazaro corde perdito conceperunt; de quibus omnibus ut potuimus, quod Dominus dedit, superioribus sermonibus locuti sumus: nunc intendat Charitas vestra, ante Domini passionem quantus fructus apparuerit praedicationis ejus, et quantus grex ovium ex his quae perierant domus Israel, vocem pastoris audierit. 2. Sic enim loquitur Evangelium, quod modo cum recitaret
Abbreviated transcription (Latin):
re Non ita ẽ Sed uidebat ipsos
gentiles post passionem & resurret¬
tionem suam in om̃ib gentib cre¬
igitur istorum gentiliũ qui eum
uidere cupiebant: annunciat futurã
plenitudinem gentium. &e ꝓmittit
iam iamq adesse horam glorificatio.¬
nis suę. qua facta in cęlis gentes fu¬
erant crediture: Onde p̃dictum. ẽ:
Exaltare suꝑ cęlos ds̃ ce suꝑ om̃em ter¬
ram gła tua Hȩc est gentium pleni
tudo: de qua dicit apłs Cęcitas ex
parte in isrł facta est: donet plenitu¬
do gentium intraret Sed altitudinẽ
glorificationis: oportuit ut precede¬
ret humilitas passionis Idõ sequutus
ad iunxit Amen amendico uobis nisi
granum frumenti cadens in terra mor¬
tuum fuerit: ipsum solum manet:
Si autem mortuum fuerit: multum
fructum affert Se autem dicebat es¬
se ipsum granum: mortificandum &e
multiplicandum: Mortificandum in¬
fidelitate iudeoꝵs: multiplicandum

Expanded text:
re. Non ita est. Sed videbat ipsos re. Non ita est. Sed videbat ipsos Gentiles post passionem et resurrectionem suam in omnibus gentibus creigitur istorum Gentilium qui eum videre cupiebant, annuntiat futuram plenitudinem Gentium; et promittit jam jamque adesse horam glorificationis suae, qua facta in coelis, Gentes fuerant crediturae. Unde praedictum est, Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tua . Haec est Gentium pltudo, de qua dicit Apostolus: Caecitas ex parte Israel facta est, donec plenitudo gentium intraret. Sed altitudinem glorificationis oportuit ut praecederet humilitas passionis. Ideo secutus adjunxit: Amen, amen dico vobis, nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert. Se autem dicebat. Ipsum erat granum mortificandum et multiplicandum: mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse signum Pharisei ergo dixer̃
ad semetꝰ ipsos Gidetis quia nichil
ꝓficimus: ecte mundus totus post
eum abiit: Turba turbauit turbã:
Quid autem inuides cȩta turba quia
post eum it mundus. ꝑquem fac¬
tus ẽ. mundus: Erant autem quidã
gentiles ex his: qui ascenderant ut ad¬
orarent in die festo Hi ergo accesser̃
ad philippum. qui erat a bethsaida ga
lileȩ: & rogabant eum dicentes: Onẽ
uolumus iħm uidere Genit philippꝰ
&e dicit andree Andreas rursum cephi¬
lippus dicunt iħu Audiamus quid
dñs ad ista responderit Ecce uolun
eum uidȩi occithere: gentiles uidere:
Sed etiam illi ex iudȩis erant: qui clama¬
bant: Benedictus qui uenit in nomine
dñi rex isrł Ecce illi ex circumcisi-¬
one illi ex prepucio: uelut parietes
de diuerso uenientes. & in unam fi¬
dem xp̃i pacis osculo conturrentes
Audiamus ergo uocem lapidis angu
hominis Hic quisquam forsitan
putat. ideo se dixisse glorificatũ.:
quia gentiles eum uolebant uide¬

Expanded text:
se. Pharisaei ergo dixerunt ad semetipsos: « Videtis quia nihil proficimus? Ecce mundus totus post eum abiit . » Turba turbavit turbam. Quid autem invides, caeca turba, quia post eum vadit mundus, per quem factus est mundus? « Erant autem gentiles quidam ex iis qui ascenderant ut adorarent in die festo. Hi ergo accesserunt ad Philogabant eum, dicentes: Domine, volumus Jesum videre. Venit Philippus, et dicit Andreae: Andreas rursum et Philippus dicunt Jesu. » Audiamus quid Dominus ad ista responderit. Ecce volunt eum Judaei occidere, Gentiles videre: sed etiam illi ex Judaeis erant qui clamabant, Benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel. Ecce illi ex circumcisione, illi ex praeputio, velut parietes duo de diverso venientes, et in unam fidem Christi pacis osculo concurrentes: audiamus ergo vocem lapidis angulr Filius hominis. Hic quisquam forsitan putat ideo se dixisse glorificatum, quia Gentiles eum volebant vide
Abbreviated transcription (Latin):
ri posse non nullos. siue
pios ut requirant. siue
impios ut reprehendan:
qđ postea quam panẽ
tinctum suo traditori
dñs dedit. intrauerit
in illum sathanas Sic
enim scriptum . ẽ. &e cum
intinxisset panem: dedit uide srmonis
scariothi: Et post panem: tunc introiuit
in illum sathanas Dicunt enim Itane
hoc meruit panis xp̃i. porrectus de men-
si xp̃i: ut post illum intraret in eius
discipłm sathanas: Quib respondemꝰ
hinc nos pocius doceri. quam sit cauen-¬
dum male acciꝑe bonum: Multum quip¬
pe inter ẽ. non quid accipiat sed quis
accipiat : non quale sit qtđ datur. sed
qualis sit ipse cui datur. Nam ce bona
obsunt ce mala ꝓsunt: sicut fuerint
quib dant᷑ Peccatum inquit apłs. ut
appareat peccatum : ꝑ bonum michi
operatum .ẽ. mortem Ecce ꝑ bonum
factum ẽ. malum: dum male accipitur
bonum: Itemq idem ait In magnitu¬
dine reuelationum mearum ne extol¬
lar : datus. ẽ. michi stimulus carnis meȩ

Expanded text:
ri posse nonnullos, sive pios ut requirant, sive impios ut reprehendant, quod posteaquam panem tinctum traditori suo Dominus dedit, intraverit in illum satanas. Sic enim scriptum est: Et cum tinxisset panem, dedit Judae Simonis Iscariotae; et post panem tunc introivit in illum satanas. Dicunt enim: Itane hoc meruit panis Christi porrectus de mensa Christi, ut post illum intraret in ejus discipulum satanas? Quibus respondemus, hinc nos potius doceri quam sit cavendum male accipere bonum. Multum quippe interest, non quid accipiat, sed quis accipiat; nec quale sit quod datur, sed qualis sit ipse cui datur. Nam et bona obsunt, et mala prosunt, sicut fuerint quibus dantur. Peccatum, inquit Apostolus, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem . Ecce per bonum factum est malum, dum male accipitur bonum. Itemque ipse ait, « In magnitudine revelationum mearum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae,
Abbreviated transcription (Latin):
legitur: Fide mundans corda eorum:
Et in epistola sua beatus petrus. sic &
uos inquit baptisma saluos facit: non
carnis depositio sordium: sed conscien¬
tiȩ bonȩ interrogatio: Hoc est uerbum
fidĩ qđ predicamus : quo sine dubio ut
mundare possit consecratur & baptis.¬
mus Xp̃c quippe nobiscum uitis. cum
patre agricola: dilexit ęccłam: ce seip¬
sum tradidit ꝓ ea Lege apłm : & uide
quid adiungat Ut eam scificaret inqͥt :
mundans eam lauacro aque in uerbo
M uncdatio igitur nequaquam fluxo & la¬¬
bili tribueretur elemento: nisi addere¬

Expanded text:
legitur: « Fide mundans corda eorum . » legitur: « Fide mundans corda eorum . » Et in Epvos, inquit, baptisma salvos facit, non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio. Hoc est verbum fidei, quod praedicamus : quo sine dubio, ut mundare possit, consecratur et baptismus. Christus quippe nobiscum vitis, cum Patre agricola, dilexit Ecclesiam, et semetipsum tradidit pro ea. Lege Apostolum, et vide quid adjungat: Ut eam sanctificaret, inquit, mundans eam lavacro aquae in verbo . Mundatio igitur nequaquam fluxo et labili tribueretur elemento, nisi addere
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ qđ loquutus sum uobis Quare
non ait mundi estis ꝓpt̃ baptismũ
quo abluti estis. sed ait ꝓpt̾ uerbum
qđ loquutus sum uobis: nisi quia &
in aqua uerbum mundat: Detrahe
uerbum. ce quid est aqua nisi aqua.
A ccedit uerbum ad elementum: & fit
sacramentum. etiam ipsum tamquam
uisibile uerbum: Nam ce hoc utiq
dixerat: quando lauerat pedes discipu¬
lorum suorum: Qui lotus ẽ. non indi¬
get ut lauet: sed est mundus totus:
Unde ista uirtus tanta aquȩ ut corpꝰ
tantat & cor abluat : nisi faciente
uerbo. non quia dicitur sed quia credi¬
tur: Nam in ipso uerbo aliud est
sonus transiens: aliud uirtus man̾ens
Hoc est uerbum fidĩ qđ predicamus ait
apłs: quia si confessus fueris in ore
tuo quia dñs est iħc. & credideris in
corde tuo quia ds̃ suscitauit illũ a¬
mortuis: silius eris Corde enim cre-¬
ditur ad iusticiam: ore autem confes¬
sio fit ad salutem Unde in actib apłoꝵs

Expanded text:
verbum quod locutus sum vobis. Quare verbum quod locutus sum vobis. Quare non ait, Mundi estis propter baptismum quo abluti estis, sed ait: Propter verbum quod locutus sum vobis? nisi quia et in aqua verbum mundat. Detrahe verbum, et quid est aqua, nisi aqua? Accedit verbum ad elementum, et fit sacramentum etiam ipsum tanquam visibile verbum. Nam de hoc utique dixerat, quando lis lavit. Qui lotus est, non indiget ut lavet, sed est mundus totus. Unde ista tanta virtus aquae, ut corpus tangat, et cor abluat, nisi faciente verbo? Non quia dicitur, sed quia creditur. Nam et in ipso verbo alius est sonus transiens, aliud virtus manens, hoc est verbum fidei, quod praedicamus. Ait Apostolus: Quia si confessus fueris in ore tuo quia Dominus est Jesus, et credideris in corde tuo quia Deus illum mortuis, salvus eris. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . » Unde in Actibus apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
suo lam uero qđ sequitur sed ds̃ incre-¬
mentum dedit: non ꝑ illos sed ꝑ se ipsũ
facit Excedit hoc humanam humilita¬
tem: excedit hoc angłicam sublimita¬
tem: nec om̃ino ꝑtinet nisi ad agrico¬
lam trinitatem: Iam uos mundi estis:
Mundi scilicet atq mundandi Neq
enim nito si mundi essent: fructum
ferre potuissent Et tamen om̃em
qui fert fructum purgat agricola:
ut fructum plus afferat᷑ Fert fructũ
qui a mundus est: atq ut plus affe¬
rat purgatur adhuc Quis enim est
in hac uita sic mundus. ut nonsit ma-¬
gis magisq mundandus. ubi si dixeri.¬
mus quia peccatum non habemus.
nos ipsos seducimus. & ueritas in nob̃
non est: Si autem confessi fuerimus
peccata nr̃a: fidelis est & iustus qui
dimittat nobis peccata : &e mundet
nos ab om̃i iniquitate Mundet utiq
mundos. hoc est fructuosos: ut tan¬
to sint fructuosiores. quanto fuerint
mundiores Iam uos mundi estis: ꝓpt̃

Expanded text:
suo. Jam vero quod sequitur, sed Deus incresuo. Jam vero quod sequitur, sed Deus incrementum dedit ; non per illos, sed per seipsum facit: excedit hoc humanam humilitatem, excedit angelicam sublimitatem, nec omnino pertinet nisi ad agricolam Trinitatem. Jam vos mundi estis, mundi scilicet atque mundandi. Neque enim nisi mundi essent, fructum ferre potuissent: et tamen omnem qui fert fructum, purgat agricola, ut fructum plus afferat. Fert fructum, quia mundus est; atque ut plus afferat, purgatur adhuc. Quis enim est in hac vita sic mundus, ut non sit magis magisque mundandus? Ubi « si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est: si autem confesspeccata nostra, fidelis est et justus, qui dimittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniquitate . Mundet utique mundos, hoc est fructuosos, ut tanto sint fructuosiores, quanto fuerint mundiores. Jam vos mundi estis propter
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Pater maior me est Seđm id
autem qđ ait ego ce pater unum
sumꝰ: ce ipse agicola est Nec talis
quales sunt qui intrinsecus oꝑando
ex hibent ministerium : us sed tał
ut det etiam intrinsecus incrementum:
Nam neq qui plantat est aliquid neq
Unde ipse ce pater unum sunt Et si
uerbum caro factum ẽ. qđ non erat:
manet tamen qđ erat: Deniq cum de
patre tamquam de agricola dixisset.
quod infructuosos palmites tollat:
frutuosos autem purget. ut plus
afferant fructum. continuo etiam se¬
ipsum mundatorem palmitum osten¬
dens: iam uos inquit mundi estis. ꝓpt̃
sermonem quem loquutus sum uobis:
Ecce & ipse mundator est palmitũ:
qđ est agricolȩ non uitis officium Qui
etiam palmites operarios suos fecit: Nã
ce si non dant incrementum: impen-¬
dunt tamen aliqđ ad uimentum Sed
quid autem paulus: Ministri: ꝑ quos
credidistis. & unicuiq sicut dñs dedit:
Ego plantaui: apollo rigauit Et hoc ergo:
sicut unicuiq dñs dedit: Non itaq de

Expanded text:
ait: Pater major me est. Secundum id autem quod ait: Ego et Pater unum sumus, et ipse agricola est. Nec talis quales sunt qui extrinsecus operando exhibent ministerium, sed talis, ut det etiam intrinsecus incrementum. Nam neque qui plantat, est aliquid, neque unde ipse et Pater unum sunt: et si Verbum caro factum est quod non erat, manet autem quod erat. Denique cum de Patre tanquam de agricola dixisset, quod infructuosos palmites tollat, fructuosos autem purget ut plus afferant fructum, continuo etiam seipsum mundatorem palmitum ostendit. Jam vos, inquit, mundi estis, propter sermonem quem locutus sum vobis . Ecce et ipse mundator est palmitum, quod est agricolae, non vitis officium: qui etiam palmites operarios suos fecit. Nam etsi non dant incrementum, impendunt tamen aliquod adjumentum; sed uid autem Paulus? Ministri per quos credidistis, et unicuique sicut Dominus dedit. Ego plantavi, Apollo rigavit. Et hoc ergo sicut unicuique Dominus dedit: non itaque de
Abbreviated transcription (Latin):
tinguentem. benedicentem. etiam tan¬
tillum mundet infantem: quauis non-¬
dum ualentem corde credere ad uisti.¬
ciam. & ore confiteri ad salutem Iotum
hoc fit ꝑ uerbum: de quo dñs ait lam
uos mundi estis: ꝓpt̃ uerbum qđ loquu¬
tussum uobis

Expanded text:
icentem, tinguentem etiam tantillum mundet infantem, quantumvis nondum valentem corde credere ad iusticiam et ore confiteri ad salutem. Totum hoc fit per verbum, de quo Dominus ait: 'lam vos mundi estis propter verbum, quod locutus sum vobis
Abbreviated transcription (Latin):
tes: ꝓrsus si ueracit̾ hoc dicelunt: ꝓcul
dubio diligebant: Quomodo ergo dili-¬
gebunt nisi in sp̃uscõ: & tamen eis pri-¬
us imperatur. ut diligant eũ & eius
mandata conseruent. ut accipiant
sp̃m sanctum: quẽ nisi haberent ꝓfec¬
to diligere ce eius mandata seruare non
possent Restat ergo ut intelligamus
sp̃m scm̃ habere qui diligit: & habendo
mereri ut plus habeat. & plus habendo
plus diligat: lam utꝰq habebant sp̃m
discipłi quem dñs ꝓmittebat. sine quo
eum dñm non di cebant: nec tam̃ eũ
adhuc habebant. sicut eum dñs ꝓmit.

Expanded text:
tes; prorsus si veraciter hoc dicebant, procul tes; prorsus si veraciter hoc dicebant, procul dubio diligebant. Quomodo igitur diligebant, nisi in Spiritu sancto? Et tamen eis prius imperatur ut diligant eum, et ejus mandata conservent, ut accipiant Spiritum sanctum: quem nisi haberent, profecto diligere et mandata servare non possent. 2. Restat ergo ut intelligamus Spiritum sanctum habere qui diligit, et habendo mereri ut plus habeat, et plus habendo plus diligat. Jam itaque habebant Spiritum discipuli, quem Dominus promittebat, sine quo eum Dominum non dicebant: nec tamen eum adhuc habebant, sicut eum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
seruare: Quomodo diligimus ut eum
accipiamus: quem nisi habeamus dilige¬
re non ualemus: Aut quomodo mandat᷑a
seruabunus ut eum acripiam us quẽ nisi
habeamus mandata seruare non possumꝰ:
enim se filium diligere credit. & patrem
non diligit : ꝓfecto nec filium diligit: sed
qđ sibi ipse confinxit Deinde apłica uox
est: Nemo dicit dñs ib̾s: nisi in spũ scõ
Et quis dñm iħm nisi qui eum diligit di¬
cit : si eo modo dicit quo intelligi apłs
uoluit: Multi enĩ uoce dicunt. corde
autem & factis negant : sicut de talibus
ait: Confitentur se nosse dm̃: factis au¬
tem negant: Si negatur factis: ꝓcul
dubio etiam dicitur factis Nemo itaq
dicit dñs iħs. animo. uerbo. facto. corde.
ore. oꝑe: nemo dicit dñs iħs: nisi in sp̃u
scõ Et nemo sic dicit: nisi qui diligit
Iam utiq apłi dicebant dñs iħs Et si eo
modo dicebant ut non ficte dicerent:
ore confitentes. corde &e factis non negan¬

Expanded text:
servare? Quomodo diligimus ut eum servare? Quomodo diligimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, diligere non valemus? aut quomodo mandata servabimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, mandata servare non possumus? enim se Filium diligere credit, et Patrem non diligit; profecto nec Filium diligit, sed quod sibi ipse confinxit. Deinde apostolica vox est, Nemo dicit, Dominus Jesus, nisi in Spiritu sancto : et quis Dominum Jesum, nisi qui eum diligit, dicit, si eo modo dicit quo Apostolus intelligi voluit? Multi enim voce dicunt, corde autem et factis negant: sicut de talibus ait, Confitentur enim se nosse Deum, factis autem negant . Si negatur factis, procul dubio etiam dicitur factis. Nemo itaque dicit, Dominus Jesus, animo, verbo, facto, corde, ore, opere, nemo dicit, Dominus Jesus, nisi in Spiritu sancto; et nemo sic dicit, nisi qui diligit. Jam itaque Apostoli dicebant, Dominus Jesus: et si eo modo dicebant, ut non ficte dicerent, ore confitentes, corde et factis negan
Abbreviated transcription (Latin):
cipere : quia non uidet eum nec scit
cum Uos autem cognoscetis eum: qui¬
a apud uos manebit &e in uobis erit
Multa sunt quȩ in istis pautis uerbis
dnũ requirantur Sed multũ .ẽ. ad nos
om̃a quȩ hic quȩrenda s quȩrere : uel om̃a
que hic quȩrimus inuenire Gerũtam̃¬
nr̃a &e ur̃a capacitate. quid dicere debea¬
qđ non possumus poscite Spm para
ꝓmiserit : aduertamus Si diligitis me in¬
quit: mandatai mea seruate Et ego roga¬
bo patrem: ce alium paraclitum dabit uob̃.
ut maneat uobiscum in ȩternũ: spm ue
ritatis Hic est utiq in trinitate sp̃s sc̃s.
quem patri ce filio consubstantialẽ &e coȩc̃nũ
fides catholica confitetur: Ipse.ẽ: de quo
dicit apłs Caritas dĩ diffusa. ẽ in cordi¬
Quomodo ergo dñs dicit. si diligitime
mancdata mea seruate. &e ego rogabo patrẽ
& alium paraclitum ctabit uobis cum hoc
dicat de spu scõ. quem nisi habeamus nec
diligere dm̃ possumus. nec eius mandata

Expanded text:
cipere; quia non videt eum, nec scit eum. Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Multa sunt, quae in istis paucis verbis Domini requirantur; sed multum est ad nos vel omnia quae hic quaerenda sunt quaerere, vel omnia quae hic quaerimus invenire. Verumtamet vestra capacitate, quid dicere debeaquod non possumus poscite. Spiritum promiserit, advertamus. Si diligitis me, inquit, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, Spiritum veritatis. Hic est utique in Trinitate Spiritus sanctus, quem Patri et Filio consubstantialem et coaeternum fides catholica confitetur: ipse est de quo dicit Apostolus, Charitas Dei diffusa est in cordiominus dicit, Si diligitis me, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis; cum hoc dicat de Spiritu sancto, quem nisi habeamus, nec diligere Deum possumus, nec ejus mandata
Abbreviated transcription (Latin):
non maneat Dixit quodam loco
discipłis suis Uos estis lux mundi
Non potest ciuitas abscondi super
montem constituta: neq accendunt
lucernam ce ponunt eam sub modi¬
o. sed suꝑ candelabrum ut luceat
om̃ib qui in domo sunt Sic luce
at lumen ur̃m coram hominib : ut
uideant oꝑa ur̃a bona & glorificent
patrem urm̃ qui in cȩlis est: Non
tamen eis dixit. uos lux uenistis in
mundum: ut om̃is qui credit in uos
in tenebris non maneat: Nusquam
hoc legi posse confirmo Lumina
ergo sunt om̃s scĩ sed credendo ab eo
illuminantur: a quo si quis recesserit
tenebrabitur Lumen autem illud
quo illuminantur a se recedere non
potest: quia in commutabile om̃ino
ẽ: Credimus ergo lumini illuminato
credimus ut non ipsum credamus
qđ illuminatur: sed cum illo creda¬
mus in illud lumen a quo illumina¬
tur ut &e nos illuminamur. non ab
illo sed cum illo aquo ille Cum aut̃
dicit ut om̃is qui credit in me in
tenebris non maneat: satis mani¬

Expanded text:
non maneat. Dixit quodam loco discipulis suis, Vos estis lux mundi. Non potest civitas abscondi super montem constituta, neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus quat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est : non tamen eis dixit, Vos lux venistis in mundum, ut omnis qui credit in vos, in tenebris non maneat. Nusquam hoc legi posse confirmo. Lumina ergo sunt omnes sancti; sed credendo ab eo illuminantur, a quo si quis recesserit tenebrabitur. Lumen autem illud quo illuminantur, a se recedere non potest; quia incommutabile omnino est. Credimus ergo lumini illuminato, ideo illi credimus, ut non in ipsum credamus quod illuminatur, sed cum illo credamus in illud lumen a quo illuminatur; ut et nos illuminemur, non ab illo, sed cum illo a quo ille. Cum autem dicit, Ut omnis qui credit in me, in tenebris non maneat; satis mani
Abbreviated transcription (Latin):
pristinȩ fidei ut ita dixerim mortẽ:
quanta apparuit in illo cleopa qui
post eitis resurrectionem cum illo
se loqui nesciens. &e quid eis contigit
narrans: nos inquit sperabamus qđ
ipse esset redempturus isrł: Ecce
quomodo cum reliquerant: deserendo
etiam ipsam fidem. qua in eũ ante
crediderant: In ea uero pressura quã
post eius glorificationem accepto
runt: Et quamuis fugerent de cun-¬
tate in cuutatẽ: ab ipso non refugeran᷑.
sed ut habentes pressuram in mundo.
in illo pacem tenerent. non ab ipso
refugerunt: sed ipsum. refugiũ pociꝰ
habuerunt: Dato quippe ilłis spũ scõ:
factum est in eis qđ nunc dictum est
eis Confidite: quia ego uici mundũ:
Confiderunt: & uicerunt: In quo nisi
in illo: Non enim uicisset ille mun-¬
dum: si menbra eius uinceret mundꝰ.
Ende ait apł̃s Grãs dõ: qui dat nobis
uictoriam: Continuoq subiecit. ꝑ diim

Expanded text:
pristinae fidei, ut ita dixerim, mortem, pristinae fidei, ut ita dixerim, mortem, quanta apparuit in illo Cleopha, qui post ejus resurrectionem cum illo se loqui nesciens, et quid ei contigerit narrans, Nos, inquit, sperabamus quod ipse fuerat redempturus Israel . Ecce quomodo eum reliquerant, deserendo etiam ipsam fidem qua in eum ante crediderant. In ea vero pressura quam post ejus glorificationem accepto runt: et quamvis fugerent de civitate in civitatem, ab ipso non refugerunt; sed ut habentes pressuram in mundo, in illo pacem tenerent, non ab ipso rhabuerunt. Dato quippe sancto Spiritu, factum est in eis quod nunc dictum est eis: Confidite, quia ego vici mundum. Confiderunt, et vicerunt. In quo, nisi in illo? Non enim vicisset ille mundum, si membra ejus vinceret mundus. Unde ait Apostolus: Gratia Deo, qui dat nobis victoriam , continuoque subjecit: Per Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ra ista pressura de quo suꝑuis. ut eos
ostenderet paruulos quib adhuc non
intelligentib & aliud ꝓ alio sentientib
puerbia quod am modo essent. quę¬
cumq magna & diuina dixisset. alt
Modo creditis: Ecce uenit hora & iã
uenit: ut dis ꝑgamini unꝰ quisq in
ꝓpria Eecemitiũ pressurȩ: sed
non eo modo ꝑseueraturȩ Qđ enim
ad iungit & me solum relinquatis:
non uult eos tales esse in consequen¬
ti pressura. quam post eius ascensio¬
nem in mundo fuerant habituri. ut
relinquant eum: sed ut it illo pacẽ
habeant ꝑmanentes in eo: Non enĩ
quando conprehensus ẽ tantũ mo¬
do carne sua eiꝰ carnem: uerũetiã
mente reliquerunt fidem: Ad hoc
ꝑtinet qđ ait: Modo creditis: Ecce
uenit hora: ut disꝑgamini in ꝓpria
& me relinquatis: Iamquã diceret
Tunc ita ꝑturbabimini: ut etiam qđ
modo treditis relinquatis. Gerierunt
enim ad tantam desꝑationẽ & suȩ

Expanded text:
ra ista pressura, de quo superius ut eos ra ista pressura, de quo superius ut eos ostenderet parvulos, quibus adhuc non intelligentibus et aliud pro alio sentientibus, proverbia quodammodo essent quaecumque magna et divina dixisset, ait, Modo creditis? Ecce venit hora, et jam venit, ut dispergamini unusquisque in propria. Ecce initium pressurae, sed non eo modo perseveraturae. Quod enim adjunxit, et me solum relinquatis, non vult eos tales esse in consequenti pressura, quam post ejus ascensionem in mundo fuerant habituri, ut relinquant eum; sed ut in illo pacem habeant permanentes in eo. Non enim quando comprehensus est, tantummodo carne sua ejus carnem, verum etiam mente reliquerunt fidem. Ad hoc pertinet quod ait, Modo creditis? Ecce venit hora, ut dispergamini in propria, et me relinquatis: tanquam diceret, Tunc ita perturbabimini, ut etiam quod modo creditis, relinquatis. Venerunt enim ad tantam desperationem, et suae
Abbreviated transcription (Latin):
terrogaturi nouerat uoluntatẽ: Sed
idõ se patiebatur interrogari: ut uel
fuerant audituri. fiue scripta lectu:¬
ri. quales essent aquib in terrogabat᷑
ostenderet : eoq modo nossemus. uel
quib non circum ueniretur fraudib
uel quib apud eum ꝓficeretur acces¬
sib Preuidere autem cogitationes ho-¬
minum. &e idõ non opus habere ut eum
quis in terrogaret. magnum dõ non erat:
sed magnum paruulis erat. qui ei
dicebant In hoc credimus: quia a
dõ existi Multo autem mauis erat
ad qđ intelligendum sos uolebat ex¬
tendi & crescere: Qm̃ cum illi dixis¬
sent uerũq dixissent a dõ existi: ait
ille: pat̾ mecum est: ne sic a patre
filiũ cogitarent exisse. ut putarent
etiam recessisse: Deinde sermonem is¬
tum magnum ꝓlixumq concludens.
hȩc inquit loquutussũ uobis ut in
me pacem habeatis In mundo pressu¬
ram habebitis: sed confidite : ego iuci
mundum Illud iniciũ fuerat habitu¬

Expanded text:
terrogatoris noverat voluntatem. Sed terrogatoris noverat voluntatem. Sed ideo se patiebatur interrogari, ut vel fuerant audituri, sive scripta lecturi, quales essent a quibus interrogabatur ostenderet, eoque modo nossemus vel quibus non circumveniretur fraudibus, vel quibus apud eum proficeretur accessibus. Praevidere autem cogitationes hominum, et ideo non opus habere ut eum quis interrogaret, magnum Deo non erat, sed magnum parvulis erat qui ei dicebant: In hoc credimus quia a Deo existi. Multo autem majus erat ad quod intelligendum eos volebat extendi et crescere, quod cum illi dixissent, verumque dixissent: A Deo existi, ait ille: Pater mecum est, ne sic a Patre Filium cogitarent exisse, ut putarent etiam recessisse. Deinde sermonem istum magnum prolixumque concludens: Haec, inquit, locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis. In mundo pressuram habebitis; sed confidite, ego vici mundum. Illud initium fuerat habitu
Abbreviated transcription (Latin):
ergo uult qđ ei quem sciebant nosse
om̃a cum dicere debuisse uideantur.
nar opus est tabi ut quematesetab¬
Quid÷ qđ utrumq legimus factũ: & in¬
terrogasse scilicet dnm & interrogatũ
fuisse: Sed hoc cito soluitur: quia
hoc non ei sed illis pocius erat opus.
quos interrogabat uel aquib interroga¬
batur: neq enim ille aliquos interroga¬
bat ut ab eis aliquid disceret: sed ut¬
eos pocius doceret. qui interrogabant
eum. uolentes ab eo aliquid discere:
Illis ꝓfecto id opus erat: ut scirent ali¬
qua ab illo qui nouerat om̃a: Nimirũ
ergo ꝓpterta non ei opus erat ut eum
quis interrogaret : qm̃ nos quando in¬
terrogamur ab eis qui uolunt aliquid
a nobis scire: ex ipsis in terrogationib
eorum cognoscimus quid uelint disce¬
re Opus est ergo nobis ab eis in terro¬
gari. qu ios docere aliquid uolumꝰ: ut
inquisitiones eorum quib responden¬
dum . ẽ. noueritnus Illi autem ne id
quidem opus erat qui om̃a nouerat.

Expanded text:
ergo vult, quod ei quem sciebant nosse ergo vult, quod ei quem sciebant nosse omnia, cum dicere debuisse videantur, Non opus est tibi ut quemquaQuid quod utrumque legimus factum, et interrogasse scilicet Dominum, et interrogatum fuisse? Sed hoc cito solvitur, quia hoc non ei, sed illis opus erat, quos interrogabat, vel a quibus interrogabatur. Neque enim aliquos ille interrogabat, ut ab eis aliquid disceret, sed eos potius ut doceret; et qui interrogabant eum, volentes ab illo aliquid discere, illis profecto id opus erat, ut scirent aliqua ab illo, qui noverat omnia. Nimirum ergo propterea ei non opus erat ut eum quis interrogaret, quoniam nos, quando interrogamur ab eis qui volunt a nobis aliquid scire, ex ipsis interrogationibus eorum cognoscimus quid velint discere. Opus est ergo nobis ab eis interrogari quos docere aliquid volumus, ut inquisitiones eorum, quibus respondendum est, noverimus. Illi autem ne id quidem opus erat, qui omnia noverat;
Abbreviated transcription (Latin):
pria. & me solum relinquatis. & non¬
sum solus: quia pater mecum est
aulo aute dixerat relinquo mundũ
& uado ad patre: nuncdicit pat̾ me¬
cum est Quis uadit ad eum qui
cum illo est: Sed hoc intelligenti
est uerbum: non intelligenti ꝓͦuer¬
bium: Sic tamen quomodo a paruu¬
lis non intelligitur. ut cumq sugit᷑.¬
& eis etiam si non prebet quia nondũ
capiunt eum soliclum cibum: lacteũ
non denegat alimentum. Ex hoc alim̃to
est: qđ sciebant eum nosse om̃a: nec opꝰ
ei. eẽ. ut eũ quis interroget Qđ quidẽ
cur dixerint: quȩri potest Uidetur
enim pocius fuisse dicendum: non opꝰ
est tibi ut quemquã int̾roges: non ut
quis te interroget:. Dyxerunt quippe:
Scimus quia nosti om̃a Et utiq qui
nouit om̃a magis a nescientib in terro¬
gari solet: ut in terrogantes audiant
qđ uolunt ab eo qui nouit om̃a: non
ipse in terrogare tamquam uolens ali¬
quid scire qui nouit om̃a: Quid sibi

Expanded text:
ropria, ropria, sum solus, quia Pater mecum est. Paulo ante dixerat: Relinquo mundum, et vado ad Patrem; nunc dicit: Pater mecum est. Quis vadit ad eum, qui cum illo est? Sed hoc intelligenti est verbum, non intelligenti proverbium; sic tamen quomodo a parvulis non intelligitur, utcunque fugitur, et eis etcapiunt, solidum cibum, saltem lacteum non denegat alimentum. Ex hoc alimento est, quod sciebant eum nosse omnia, nec opus ei esse ut eum quis interroget: quod quidem cur dixerint, quaeri potest. Videtur enim potius fuisse dicendum, Non opus est tibi ut quemquam interroges; non, ut quis te interroget. Dixerunt quippe, Scimus quia nosti omnia: et utique qui novit omnia, magis a nescientibus interrogari solet, ut interrogantes audiant quod volunt, ab eo qui novit omnia; non ipse interrogare, tanquam volens aliquid scire, qui novit omnia. Quid sibi
Abbreviated transcription (Latin):
mittit horam. qua iam non in ꝓuer¬
bi is loquetur. sed palam de patre an¬
nunciabit eis: in qua hora dicit eos
in suo nomine petituros: nec se patrẽ
de illis rogaturum. eo qđ ipse pater
amat eos. quia ipsi amauerunt xp̃m.
&e crediderunt qđ a patre exierit. &
uenerit in mundũ. iterũ relicturus
mundũ & iturus ad patrem. Cum
ergo adhuc ꝓmittatur illa hora in
qua sine ꝓuerbi is loquuturus est:
cur isti dicunt ecce nunc palam loque¬
ris & ꝓuerbium nullũ dicis: nisi qr
illa qui ae illa scit ipse non intelligen-¬
tib esse ꝓuerbia illi adeo non in¬
telligunt: ut nec saltem non se intel¬
ligere intelligant : Paruuli enim
erant: & nondũ sp̃itu alit̾ di iudica¬
bant quȩ de rebus non ad corpus sed
ad sp̃m ꝑtinentib audielunt Deniq
de ipsa eorum ętate adhuc scđm i-¬
teriorem hominem parua &e infirma
eos admonens: respondit eis iħs Modo
creditis: Ecce uenit hora oe iam ue¬
nit: ut disꝑgamini unus quisq in ꝓ¬

Expanded text:
romittat horam qua non jam in proverbiis loquetur, sed palam de Patre annuntiabit eis; in qua hora dicit eos in suo nomine petituros, nec se Patrem de illis rogaturum, eo quod ipse Pater amet eos, quia et ipsi amaverunt Christum, et crediderunt quod a Patre exierit et venerit in mundum, iterum relicturus mundum et iturus ad Patrem: cum ergo adhuc promittatur hora illa in qua sine proverbiis locuturus est, cur isti dicunt, Ecce nunc palam loqueris, et proverbium nullum dicis; nisi quia illa quae scit ipse non intelligentibus esse proverbia, illi usque adeo non intelligunt, ut nec saltem non se intelligere intelligant? Parvuli enim erant, et nondum spiritualiter dijudicabant, quae de rebus non ad corpus, sed ad spiritum pertinentibus audiebant. 2. Denique de ipsa eorum aetate adhuc secundum interiorem hominem parva et infirma eos admonens, « Respondit eis Jesus: Modo creditis? Ecce venit hora, et jam venit, ut dispergamini unusquisque in p
Abbreviated transcription (Latin):
UALES FRAÑ
discipłi xp̃i. quan¬
do cum eis ante
passionẽ loqueba¬
tur. magna cũ
par. uisꝰ: sed
sicut oportebat
ut magna dicerentur et paruis: qr
non dum accepto spũ scõ que madmo
dum post eius resurrectionẽ uel ip¬
so insufflante. uel desuꝑ acceꝑunt¬
humana magis quam diuina sapiebant.
multis indiciis ꝑ totum euangeliũ
declaratur: Onde hoc est qđ in ista
lectione dixerunt Ait enim euangelis¬
ta Dicunt ͤ discipłi eius Ecce nunc
palam loqueris: & ꝓuerbium nullũ
dicis: Nunc scimiis quia scis om̃a: &
non opus est tibi ut quis te in terro¬
get In hoc credimus: quia adõ existi:
Ipse dñs paulo ante dixerat hȩc in
ꝓuerbi is loquutus sum uobis Genit
hora: cum iam non inꝓuerbi is lo¬
quar uobis Quomodo ergo isti di¬
cunt ecce nunc palam loqueris: &e
ꝓuerbium nullum dicis: Num quid
hora iam uenerat. qua iam non inpro

Expanded text:
uales erant discipuli Christi, quando cum eis ante passionem loquebatur magna cum parvis, sed sicut oportebat ut magna dicerentur et parvis, quia nondum accepto Spiritu sancto, quemadmodum eum post ejus resurrectionem, vel ipso insufflante, vel desuper, acceperunthumana magis quam divina sapiebant, ut multis indiciis per totum Evangelium declaratur. Unde et hoc est, quod in ista lectione dixerunt. Ait enim Evangelista: Dicunt ei discipuli ejus: Ecce nunc palam loqueris, et proverbium nullum dicis. Nunc scimus quia nosti omnia, et non opus est tibi ut quis te interroges. In hoc credimus, quod a Deo existi. Ipse Dominus paulo ante dixerat: Haec in proverbiis locutus sum vobis; venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis. Quomodo ergo isti dicunt: Ecce nunc palam loqueris, et proverbium nullum dicis? Nunquid hora jam venerat, qua non jam in pr
Abbreviated transcription (Latin):
ta sibi creatura. non sicuti .ẽ. Nun¬
demus corda ꝑ fidem ut illi in ef.¬
fabili ce ut ita dicam in uisibili
uisioni preparemur: Beati enim
Uerumtamen ex principib multi
crediderunt in eum: sed ꝓpter
phariseos non confitebantur ut
de synagoga non eicerentur: Dilex¬
modum notauerit euangelista
& in probauerit quodam quos tam̃
in eum credidisse dixit Qui in
hoc ingressu fidĩ si proficerent:
amorem quoq humanȩ głȩ ꝓfici-¬
endo superarent. quem superaue
& ipse dñs crucem suam ubi eum
dementia suꝑbe impietatis in risit:
in eoꝵs qui in illum crederent fron¬
tib fixit Obi est quodam modo se¬
des uerecundiȩ. ut de eius nomine
fides non erubescat: & magis dĩ głam
quam hominum diligat: Explic̃ ser¬

Expanded text:
ta sibi creatura, non sicuti est. Munta sibi creatura, non sicuti est. Mundemus corda per fidem, ut illi ineffabili, et, ut ita dicam, invisibili visioni praeparemur. Beati enim uerum tamen et ex principibus multi crediderunt in eum, sed propter Pharisaeos non confitebantur, ut de synagoga non eicerentur. dilexmodum notaverit evangelista et improbaverit quosdam quos tamen in eum dixit credidisse: qui in hoc 589 ingressu fidei si proficerent, amorem quoque humanae gloriae proficiendo superarent, quem superaveret ipse Dominus crucem suam, ubi eum dementia superbae impietatis irrisit, in eorum qui in illum crederent, frontibus fixit, ubi est quodammodo sedes verecundiae, ut de nomine ejus fides non erubescat, et magis Dei gloriam, quam hominum diligant. »
Abbreviated transcription (Latin):
ueni grãm ante te: ostende mͥ
temet᷑ipsum manifeste ut uide¬
am te quia non uidebat sicuti .ẽ.
Q uando autem hoc nobis futurum
lii dĩ sumus ce nondum apparuit
quid erimus: scimus quia cum ap-¬
paruerit similes ei erimus. qm̃ ui
debimus eum sicutrẽ Poterat di¬
cere qm̃ uidebimus eum &e non ad¬
dere sicutrẽ: sed quia sciebat a
quib dam patrib ce ꝓpħis uisum
eẽ dm̃ non sicuti est: idõ cum di¬
xisset uidebimus eum. ad didit
sicuti est. Nemo enim uos fallat
fr̃s eorum qui dicunt inuisibilem
patrem: & uisibilem filium: Hi
enim hoc asserunt. qui putant eũ
esse creaturam nec intelligunt
scđm qđ dictum sit: ego & pater
unum sumus: Prorsus informa
dĩ in qua equalis ẽ. patri. etiam
filius in uisibilis. ẽ: ut autem ab
hominibus uideretur formam
serui accepit : ce in similitudinẽ
hominum factus uisibilis factus
est O stendit ergo se etiam ante¬
quam susciꝑeret carnem oculis
hominum sicut uoluit: in subiec¬

Expanded text:
nveni gratiam ante te, ostende mihi nveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum, manifeste ut videam te ; quia non videbat sicuti est. Quando autem nobis hoc futurum lii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Poterat dicere, quoniam videbimus eum, et non addere, sicuti est: sed quia sciebat a quibusdam patribus et prophetis visum, sed non sicuti est; ideo cum dixisset, videbimus eum, addidit, sicuti est. Nemo enim vos fallat, fratres, eorum qui dicunt invisibilem Patrem, et visibilem Filium. Hi enim hoc asserunt qui putant eum esse creaturam; nec intelligunt secundum quid dictum sit, Ego et Pater unum sumus . Prorsus in forma Dei in qua aequalis est Patri, etiam Filius invisibilis est: ut autem ab hominibus videretur, formam servi accepit, et in similitudine hominum factus , visibilis factus est. Ostendit ergo se etiam, antequam susciperet carnem, oculis hominum, sicut voluit in subjec
Abbreviated transcription (Latin):
ignominia. Atq: ita humilt ati
quȩrerent nomen dñi &e non suã
qua infla tur suꝑb sed iusticiã
dĩ qua istificatur impius Hoc
enim multis eorum ꝓficit in bo¬
num: qui de suo scelere conpunc¬
ti. in xp̃m postea crediderunt:
Pro quib &e ipse orabat dicens Pat̃
ignosce illis : quia nesciunt quid
faciunt: De qua eorum ignornnia
oe apłs ait: Testimonium illis ꝑhibe¬
o quia zelum dĩ habent: sed non
scđm scientiam: Tunc enim &e hoc
subumxit atq ait Ignorantes enĩ
dĩ iusticiam ce suam uolentes con¬
stituere uisticie dĩ non sunt sub¬
iecti Hec dixit isaias quando ui-¬
dit głam eius. & Ioquutus . ẽ. de
eo Quid uiderit ysaias & hoc
quo modo ad dñm xp̃m pertine¬
at: in libro eius legendum ce in¬
telligendum est Sidit enim ñ
sicut᷑rẽ: sed modo quodã significati¬
sicut ꝓpħe uisio fuerat informan¬
da: Nam uidit ce morses: &e tamen
ei quem uidebat dicebat: Sin-¬

Expanded text:
ignominia; atque ita humiliati ignominia; atque ita humiliati quaererent nomen Domini, et non suam qua inflatur superbus, sed justitiam Dei qua justificatur impius? Hoc enim multis eorum profecit in bonum, qui de suo scelere compuncti, in Christum postea crediderunt: pro quibus et ipse oraverat dicens, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . De qua eorum ignorantia et Apostolus dicit, Testimonium illis perhibeo quia zelum Dei habent, sed non secundum scientiam: tunc enim et hoc subjunxit, atque ait, Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . 12. Haec dixit Isaias, quando vidit gloriam ejus, et locutus est de eo. Quid viderit Isaias, et hoc quomodo ad Dominum Christum pertineat, in libro ejus legendum et intelligendum est. Vidit enim non sicuti est, sed modo quodam significatisicut Prophetae visio fuerat informanda. Nam vidit et Moyses, et tamen ei quem videbat dicebat, Si i
Abbreviated transcription (Latin):
qui uenit qđ ꝑierat querere atq
saluare: credere in eum qui dixit.
si ne me nichil potestis facere:
Qui ergo ignorans dĩ iusticiam qua
iustificatur impius. suam uult
constituere qua uincatur suꝑbus.
in huno non potest credere: Hinc
& illi non poterant credere. non
lius non possunt: sed quã diu
talia sapiunt non possunt cre¬
dere: Hinc excȩcantur & induran.¬
tur quia negando diuinum ad¬
uitorium : non aduuantur: hoc
de uideis qui excęcati &e indura¬
dit &e conuertantur & sanem eos.
per sentencia ubi dictum . ẽ. ut ñ
uideant oculis &e intelligant cor¬
de. quia &e hic utiq dictum est
ut non intelligant. & ipsa enim
conuersio de illius gr̃a .ẽ. cui dici¬
tur . Os uirtutum conuerte nos
An forte ce hoc de suꝑnȩ medici.¬
nȩ miscđia factum intelligen-
ciam constituere uolebant. ad
hoc desererentur. ut excecaren¬
tur: ad hoc excerarentur ut of¬
fenterent in lapidem offensi-¬
onis &e impleretur facies eors

Expanded text:
qui venit quod perierat quaerere atque qui venit quod perierat quaerere atque salvare ; credere in eum qui dixit, Sine me nihil potestis facere . Quia ergo ignorans Dei justitiam qua justificatur impius, suam vult constituere qua convincatur superbus, in hunc non potest credere. Hinc et illi non poterant credere: non ines non possunt; sed quamdiu talia sapiunt, non possunt credere. Hinc excaecantur, et indurantur; quia negando divinum adjutorium, non adjuvantur. Hoc de Judaeis qui excaecati edit: Et convertantur, et sanem eos, per sententia, ubi dictum est, Ut non videant oculis, et intelligant corde: quia et hic utique dictum est, ut non intelliganconversio de illius gratia est, cui dicitur, Deus virtutum, converte nos . An forte et hoc de supernae medicinae misericordia factum intelligendutiam constituere volebant, ad hoc desererentur, ut excaecarentur; ad hoc excaecarentur, ut offenderent in lapidem offensionis, et impleretur facies eorum