comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
augusti ꝑfectissime complens. inpo¬
te suos et augescere desiderans: &
augere sufficiens. censoribꝰ suȩ pro¬
fessionis non ablatione pecuniȩ sub¬
lecꝰtos. sed fidei oblatione signare p̃¬
cipit: Euntes inquiens inmundũ
uniuersum. p̃dicate euungłium
omni creaturȩ. Qui crediderit. &
baptiratus fuerit: saluus erit
Hec descriptio pͥma facta ẽ apre¬
S side sẏrie cyrino. et ibant omnes
Sut ꝓfiterent᷑ singłi in suã ciuitatem
Hunc cyrini temporib habitũ cenfũ
etiam iosephus illustris hebreoꝵ
historiographus: inoctauo decimo
antiquitatum libro hoc m memo¬
rat. Cyrinus autẽ uir unus excon¬
sensu curiȩ romane ꝑsingłos ma¬
gistratus usq ad gradũs consu¬
latus ascendens: ꝑcetera qͦ hono¬
rabilis. cũ paucis syriã uenit ace¬
sare ius dare gentib missus: &
censos simul patrimonioꝵ futurꝰ
Itaq qͦdait hec descriptio pͥma fac¬
ta ẽ ap̃side sẏriȩ cyrino. significat

Expanded text:
Augusti perfectissime complens, utpoAugusti perfectissime complens, utpote suos et augescere desiderans, et ipse augere sufficiens, censoribus suae profectionis, non ablatione pecuniae subjectos, sed fidei oblatione signare praecipit. Euntes, inquiens, in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae. Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit escriptio prima facta est a praeside Syriae Cyrino. Et ibant omnes, ut profiterentur singuli in suam civitatem. Hunc Cyrini temporibus habitum censum etiam Josephus illustris Hebraeorum historiographus, in octavo decimo Antiquitatum libro hoc modo memorat: Cyrinus autem vir unus ex consensu curiae Romanae per singulos magistratus usque ad gradum consulatus ascendens, per caetera quoque honorabilis, cum paucis Syriam venit, a Caesare jus dare gentibus missus, et censor simul patrimoniorum futurus. Itaque quod ait: Haec descriptio prima facta est a praeside Syriae Cyrino, significat
Abbreviated transcription (Latin):
Post
pauca etiã temporis illius
sacratissimi statum
describere curauit.
& conflabunt inquit
gladios suos inuome¬
res. & lanceas suas in
falces: Non leuabit
gens contra gentẽ
gladium. nec exerce¬
buntur ultra adp̃lium. Domus ia¬
cob uenite et ambulemus inlumine
dñi: Non solum autem hȩc noua
mundi descriptio illius summi re¬
gis aduentui destimonium ꝑhibe¬
bat: qͥ congregatos amundi plagis
omnib electos suos ȩterne beatitu¬
dinis albo conscriberet. Uerum e¬
tiam eiusdẽ regni duces idẽ apłs¬
qͥeta sui pact moderaminis uiuabat.
Quia nimirum compressis ap̃lioꝵ
turbine gentib unuiersis. p̃dicatu¬
ros orbi xp̃i discipulos quolibet ꝓp¬
ter uerbum ire uellent. ab ingru¬
entium feruore sedicionũ tremen¬
da id temporis: ut ita dixerim ro¬
mani nominis umbra ꝓtegebat.
Exiit gͦ edictum acesare augusto:
ut censum ꝓfiteretur uniuersus
orbis. Quia imminebat edictum
regis xp̃i: quo salutem consequeret᷑
uniuersus orbis: Qui uocabulum

Expanded text:
Post pauca etiam temporis illius sacratissimi statum describere curavit: Et conflabunt inquit gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces. Non levabit gens contra gentem gladium, nec exercebuntur ultra ad praelium. Domus Jacob venite, et ambulemus in lumine Domini . Non solum autem haec nova mundi descriptio illius summi regis adventui testimonium perhibebat, qui congregatos a mundi plagis omnibus electos suos aeternae beatitudinis albo conscriberet, verum etiam ejusdem regni duces, quieta sui moderaminis pace juvabat, quia nimirum, compressis a praeliorum turbine gentibus universis, praedicaturos orbi Christi discipulos, quolibet propter verbum ire vellent, ab ingruentium fervore seditionum, tremenda id temporis ut ita dixerim Romani nominis umbra protegebat. Exiit ergo edictum a Caesare Augusto, ut censum profiteretur universus orbis, quia imminebat edictum Regis Christi, quo salutem consequeretur universus orbis. Qui vocabulum
Abbreviated transcription (Latin):
delicet et laudis ascendens. censum
suȩ deuotionis ȩterno regi ꝑsoluit.
Quȩ in exemplo beatȩ semꝑ uirginis
mariȩ nupta simul & inmaculata
concipit nos uirgo de sp̃u. parit nos
uirgo sine gemitu: & qͣsi alii quidẽ
desponsata. s abalio fecundata: per
singłas sui partes. quȩ unã catholi¬
cam faciunt. p̃posito sibi pontifici ui¬
sibiliter iungit᷑ sed inuisibili sp̃c sci
uirtute cumulat᷑ Inde et bene ioseph
auctus interpretat᷑. in dicans nimirũ
hoc uocabulo qͦd instancia magistri
loquentis nil ualet. si ñ augmentũ suꝑ¬
ni iuuaminis ut audiat᷑ acceꝑit: Qͦd
autem filium suum pͥmogenitũ ma-¬
ria peperisse describitur: Non iuxta
heluidianos accipiendũ ẽ alios qͦ fi¬
lios eã ꝓcieasse. qͣsi nequeat pͥmogenitꝰ
dici. nͥ qui habeat fratres: sic̃ non uni-¬
genitus nͥ qͥ caret fr̃ib solet appellari.
quia et testimoniũ legis. et aꝑta ratio
declarat. omnes unigenitos. etiã pri¬

Expanded text:
delicet, et laudis ascendens, censum delicet, et laudis ascendens, censum suae devotionis aeterno regi persolvit. Quae in exemplum beatae semper virginis Mariae nupta simul et immaculata, concipit nos virgo de Spiritu, parit nos virgo sine gemitu, et quasi alii quidem desponsata, sed ab alio fecundata, per singulas sui partes quae unam catholicam faciunt, praeposito sibi Pontifici visibiliter jungitur, sed invisibili Spiritus sancti virtute cumulatur. Unde et bene Joseph auctus interpretatur. Indicans nimirum hoc vocabulo quod instantia magistri loquentis nil valet, si non augmentum superni juvaminis ut audiatur acceperit. Quod autem filium suum primogenitum Maria peperisse describitur, non juxta Helvidianos accipiendum est, alios quoque filios eam procreasse, quasi nequeat primogenitus dici, nisi qui habeat fratres, sicgenitus, nisi qui caret fratribus, solet appellari: quia et testimonium legis, et aperta ratio declarat omnes unigenitos, etiam pri
Abbreviated transcription (Latin):
Tactum ẽ autem cũ essent ibi in¬
pleti sunt dies ut pareret. et peperit
filium suũ pͥmogenitũ. Bene ñ so¬
lum ꝓpter indiciũ regii stemmatis.
s & ꝓpter nominis sacramentũ dñs
inbethleem nascit᷑. Bethleem quippe
domus panis interpretat᷑: Ipse nãq
ẽ qui ait Ego sum panis uiuus. qͥ
decelo descendi. Locus gͦ inquo dñs
nasceritur: domus panis ante uocatꝰ
s̃ quia futurũ ꝓfecꝰto erat. ut ille ibi
ꝑmateriam carnis appareret: qui
electoꝵ mentes interna sacietate refi¬
ceret:. S usq hodie. & lisq ad consũ¬
mationem scłi. dñs ninaz ech. concipi.
nasci. inbethleem ñ desinit: cũ qͥlibet
audientium. uerbi flore susceptio do¬
mum se ȩterni panis efficit. Cottidie
mutero uirginali. hoc ẽ in animo cre¬
dentiũ ꝑfidẽ concipit᷑: ꝑbaptisma
gignituiz Cottidie di genitrix eccłia
suũ comitata dõctorẽ de rota mun¬
danȩ conuersationis qͦd galilea so¬
nat. incuutatẽ uida. confessionis ui¬

Expanded text:
m cum esset ibi, impleti sunt dies, ut pareret, et peperit filium suum primogenitum. Bene, non solum propter indicium regii stemmatis, sed propter nominis sacramentum, Dominus in Bethleem nascitur. Bethleem namque domus panis interpretatur, ipse namque est, qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Locus ergo in quo Dominus nasceretur domus panis ante vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Sed usque hodie, et usque ad consummationem saeculi, Dominus in Nazareth concipi, nasci in Bethleem non desinit, cum quilibet audientium, verbi flore suscepto, domum se aeterni panis efficit. Quotidie in utero virginali, hoc est in animo credentium per fidem concipitur, per baptisma gignitur. Quotidie Dei genitrix Ecclesia suum comitata doctorem, de rota mundanae conversationis quod Galilaea sonat, in civitatem Juda, confessionis, vi
Abbreviated transcription (Latin):
pretereunt tanta tamq benigna :
humilitas intuenda: qͥ ñ solũ iN¬
carnari ꝓnobis sed et eo tempore
dignatus sit incarnari. qͦ mox natꝰ¬
censu cesaris ascriberetur: atq ob
nr̃i liberationẽ ipse seruitio subde¬
retur: qͣm etiam nob̃ humilitatis
eius semitã. neq enĩ condiciones
uenit mutare. sed animos. petrus in¬
sinuat. Subditi inquiens estote oĩ
humanȩ creature ꝓp̃t dm̃. Siue re¬
gi qͣsi p̃cellenti. siue ducib. tanqͣm
ab eo missis: S et coapls eiꝰ paulus.
Reddite inqͥt omnib debita. Cui
tͥbutũ. tributũ. Cui uecꝰtigal: uec¬
tigal Cui timorẽ: timorẽ. sui hono

Expanded text:
praetereunter tanta tamque benigna est praetereunter tanta tamque benigna est humilitas intuenda, qui non solum incarnari pro nobis, sed et eo tempore dignatus sit incarnari, quo mox censu Caesaris ascriberetur, atque ob nostri liberationem, ipse servitio subderetur. Quam etiam nobis humilitatis ejus semitam neque enim conditiones venit mutare, sed animos Petrus insinuat: Subditi, inquiens, estote omni humanae creaturae propter Deum, sive regi, quasi praecellenti, sive ducibus, tanquam ab eo missis . Sed et coapostolus ejus Paulus: Reddite, inquit, omnibus debita. Cui tributum, tributum. Cui vectigal, vectigal. Cui timorem, timorem. Cui hono
Abbreviated transcription (Latin):
tione ꝓfessio census ita descripta est.
ut suã quisq patriã ire iuberetur:
non tantum ꝓpter mysteriũ qͦd di¬
ximus: uerũ etiã ut dñs alibi con¬
ceptus: alibi natus: insidiantis sibi
herodis furorẽ facilius euaderet. Q
si bethleemitis parentib nasceretur:
fugã eoꝵ subt tam callidus scruta¬
tor potuisset habere suspectã Preser¬
tim cum eos destupe dauid unde
xp̃c erat futurus cuncꝰti genꝰ duc̾e
nossent. Cui dauid. ipse suo & nomi¬
ne. et patria. & officio testimoniũ ꝑ¬
hibet. Dauid quippe manufortis.
siue desiderabilis interpretat᷑ No¬
men quidẽ inde mutans. qͦd et gi¬
gantem fortiter strauerit. & pul¬
cher aspectu. decoraq facie fuerit
S altiori mysterio illũ de sua domo
ac familia nasciturũ p̃figurans. qui
singłarit mundi principẽ debella¬
re. speciosus forma p̃filiis hominũ.
& ipse inbethleem natus. et intellec¬
tualium pastor ouium: hoc ẽ sun¬
plicium rector animarũ Cuiꝰ ñ

Expanded text:
tione professio census ita descripta est, ut in suam quisque patriam ire juberetur. Non tantum propter mysterium quod diximus, verum etiam ut Dominus alibi conceptus, alibi natus, insidiantis sibi Herodis furorem facilius evaderet. Qui si Bethleemitis parentibus nasceretur, fugam eorum subitam callidus scrutator potuisset habere suspectam, praesertim cum eos de stirpe David, unde Christus erat futurus, cuncti genus ducere nossent. Cui David ipse, suo et nomine et patria, et officio, testimonium perhibet. David quippe, manu fortis, sive desiderabilis, interpretatur. Nomen quidem inde mutuans, quod et gigantem fortiter straverit, et pulcher aspectu decoraque facie fuerit; sed altiori mysterio illum de sua domo ac familia nasciturum praefigurans, qui singulariter mundi principem debellaret, speciosus forma prae filiis hominum , et ipse in Bethleem natus et intellectualium pastor ovium, hoc est simplicium rector animarum. Cujus non
Abbreviated transcription (Latin):
additur. quia nobis inintentione et̃m¬
tas. inusu uͦ temporalitas ẽẽ debet &¬
illud datur: & hoc nimirum exhabun¬
danti suꝑadditur. Nolite timere pu¬
sillus grex. quia complacuit pat̾ ur̃o
dare uob̃ regnũ Pusillum gregem
electoꝵ uel obcomparationẽ maioris
numeri repboꝵ. uel potius obhumi¬
litatis deuotionẽ nominat. Quia
udelicet eccłiam suã qͣntalibet nu¬
merositate iam dilatatã. tam̃ usq
cere. & adꝓmissum regnũ humilita¬
de ꝑuenire. Ideoq euis labores blar:¬
de consolatiis. quã regnũ dĩ tantum
querere precipit. eidẽ regnũ apatre
dandum complacita benignitate
ꝓmittit. Uendite quȩ possidetis. ⁊
date elemosinã. Nolite inquit time¬
re. ne ꝓpter regnũ dĩ militantibus
huius uite necessaria desint. quin
etiã possessa ꝓpt̃ elemosinã uendi¬
de. qͦd tunc digne fit. quando qͥ semel
ꝓ diio suis om̃ib spretis nichilominꝰ
post hec labore manuũ unde. et uic¬

Expanded text:
superadditur. Quia nobis in intentione aetersuperadditur. Quia nobis in intentione aeternitas, in usu vero temporalitas esse debet, et illud datur, et hoc nimirum ex abundanti superadditur. Nolite timere pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum. Pusillum gregem electorum, vel ob comparationem majoris numeri reproborum, vel potius ob humilitatis devotionem nominat. Quia videlicet Ecclesiam suam quantalibet numerositate jam dilatatam, tamen usque cere, et ad promissum regnum humilitate pervenire. Ideoque ejus labores blande consolatus, quam regnum Dei tantum quaerere praecipit, eidem regnum a Patre dandum complacita benignitate promittit. Vendite quae possidetis, et date eleemosynam. Nolite, inquit, timere ne propter regnum Dei militantibus hujus vitae necessaria desint, quin etiam possessa propter eleemosynam vendite. Quod tunc digne fit quando qui, semel pro Domino suis omnibus spretis, nihilominus post haec labore manuum unde et vic
Abbreviated transcription (Latin):
cipitur nob̃. ne solliciti simus qͥd co¬
medamus. Et qͥa insudore uultꝰ p̃¬
paramus nobis panẽ labor exercen¬
dus ẽ sollicitudo tollenda: Anima
plus ẽ quã esca. & corpꝰ plꝰ quã uesti¬
mentum. Ammonet. ut meminerimꝰ
multo amplius nobis dm̃ dedisse.
qͦd nos fec̃ & composuit exanima
& corꝑe. qͣm ẽ alimentũ atq tegu¬
mentum. ut intelligas eũ qͥ dedit
animã. multo facilius escam esse
daturũ. Similit̃ eũ qui corpꝰ dedit
multo facilius daturũ ẽẽ uestim̃¬
tum. Quo loco queri solet. utrũ ad
animam cyb iste ꝑueniat. Cum
anima incorporea sit. iste autẽ cybꝰ
corporeus: S animã hoc loco ꝓista
uita positã nouerimꝰ. Cuiꝰ retina¬
culũ ẽ alimentum istud corpore¬
um: scđm hanc significationem
dictum ẽ etiam illud. Qui amat
animam suã ꝑdet illã. qͦd ñ dehac
uita accepereͥmus. quã oportet in
pregno dĩ ꝑdere qͦd potuisse marty¬

Expanded text:
aecipitur nobis ne solliciti simus quid coaecipitur nobis ne solliciti simus quid comedamus. Et quia in sudore vultus praeparamus nobis panem, labor exercendus est, sollicitudo tollenda. Anima plus est quam esca, et corpus quam vestimentum. Admonet, ut meminerimus multo amplius nobis Deum dedisse, quod nos fecit et composuit ex anima et corpore, quam est alimentum atque tegumentum, ut intelligas eum qui dedit animam, multo facilius escam esse daturum. Similiter eum qui corpus dedit, multo facilius daturum esse vestimentum. Quo loco quaeri solet utrum ad animam cibus iste perveniat, cum anima incorporea sit, iste autem cibus corporeus. Sed animam hoc loco pro ista vita positam noverimus, cujus retinaculum est alimentum istud corporeum. Secundum hanc significationem dictum est etiam illud: Qui amat animam suam, perdet illam . Quod nisi de hac vita acceperimus, quam oportet pro regno Dei perdere, quod potuisse marty
Abbreviated transcription (Latin):
p̃meditantes eicit. Sic ẽ qͥ sͥ thesau¬
ritat. & non ẽ in dm̃ diues Si is qͥ g̾
thesauritat. & ñ ẽ uidm̃ diues. Stui¬
tus ẽ. & innocte rapiendus. Ergo qͥ
uult ẽẽ in dm̃ diues. ñ sͥ thesauritãt.
sed pauꝑib possessa distribuat. sic
enĩ sapiens. etlucis filiꝰ ẽẽ. merebit᷑.
Inde bene psalmista cum deauaro
quolibet diuite p̃misisset. s ⁊ fruft᷑
conturbatur. thesauritat. &e igno¬
rat. cui congregabit ea: mox ubi
cordis sui thesaurum locasset aꝑuit
dicens. Et nunc que ẽ exspectatio
mea. nonne dñs: & substantia mea
apudte ẽ. Diritq ad discipulos su¬
os Ideo dico uobis. Nolite sollici¬
ti ẽẽ animȩ qͥd manducetis. neq
corpori quid uestiamini. Qͦd ait
ideo dico. adsuꝑiora respicit hoc
ẽ ideo demporalium sollicitudi¬
nem ueto. ne cum diuitib scłi uob̃
thesaurizare conuincamini. Ergo
qͥd om̃ib natura tͥbuit. & iumentis
ac bestũs hominib ꝙ commune est.
Huius cura penitus liberamur s p̃¬

Expanded text:
thesaurizat, et non est in Deum dives. Si is qui sibi thesaurizat, et non est in Deum dives, stultus est et in nocte rapiendus, ergo qui vult esse in Deum dives, non sibi thesaurizet, sed pauperibus possessa distribuat. Sic enim sapiens et filius lucis esse merebitur. Unde bene Psalmista cum de avaro quolibet divite praemisisset: Sed et frustra conturbatur, thesaurizat et ignorat cui congregabit ea , mox ubi cordis sui thesaurum locasset, aperuit dicens: Et nunc quae est exspectatio mea? nonne Dominus? et substantia mea apud te est ? Dixitque ad discipulos suos: Ideo dico vobis, nolite solliciti esse animae quid manducetis, neque corpori quid vestiamini. Quod ait, Ideo dico, ad superiora respicit, hoc est, ideo temporalium sollicitudinem veto, ne cum divitibus saeculi vobis thesaurizare convincamini. Ergo quod omnibus natura tribuit, et jumentis, ac bestiis, hominibus quoque commune est, hujus cura penitus liberamur, sed pr
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa resurgens amortuis. ascendẽs
incelum. suꝑnã sibi angłoꝵ mul¬
titudinẽ nouus homo copulauit.
Qui tunc reuertitur: cũ nobis iam
ꝑiudiciũ manifestatur. Bene au¬
tem deseruis expectantib subdit᷑.
tcũ uenerit. & pulsauerit. coN¬
festim aperiant ei. Uenit quippe
cũ adiudiciũ ꝓperat. Puisat uͦ
cum iã ꝑegritudinis molestias ẽẽ
mortẽ uicinã designat Cui coN¬
festim aperimus. si hĩe cum amore¬
hunc suscipimus. Aperire enim
indici pulsanti nonuult. qui exire
decorpore trepidat. & uidere eũ
contempsisse meminit. uidicem
fomidat. Qui autẽ desua spe etoy¬
atione securus ẽ. pulsanti confestĩ¬
aperit. quia letus iudicẽ sustinet. et
cũ temptus ꝓpinquȩ mortis agno¬
uerit. de gła retributionis hilarescit.

Expanded text:
quia resurgens a mortuis, ascendens in coelum, supernam sibi angelorum multitudinem novus homo copulavit; qui tunc revertitur, cum nobis jam per judicium manifestatur. Bene autem de servis exspectantibus subditur: Ut cum venerit et pulsaverit, confestim aperiant ei. Venit quippe, cum ad judicium properat; pulsat vero, cum jam per aegritudinis molestias esse mortem vicinam designat. Cui confestim aperimus, si hunc cum amore suscipimus. Aperire etenim judici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat, et videre eum quem contempsisse se meminit judicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestaperit, quia laetus judicem sustinet; et cum tempus propinquae mortis agnoverit, de gloria retributionis hilarescit.
Abbreviated transcription (Latin):
petunt ate. Quȩ autem parasti cuiꝰ
erunt: Qui multa tibi deliciarum
tempora stultus iniuta ꝓmittebas
ꝓxima hac nocte morte prereptus.
aliis congregata relinques Hȩc dõ
adhominem dicere ẽ pͣuas eiꝰ ma¬
chinationes subita aniaduersione
compescere. alit. in nocte ablata ẽ
anima. que in obscuritate ẽ cordis
amisera. Innocte ablata ẽ quȩ con¬
siderationis lucẽ habere noluit.
ut qͦd poterat pati p̃uideret. Unde
bene discipulis futura cogitantibus
paulus apls dic. Uos autẽ fr̃s non
estis intenebris: ut uos dies illa tam¬
quam fur comp̃hendat. Om̃s enĩ

Expanded text:
petunt a te: quae autem parasti cujus petunt a te: quae autem parasti cujus erunt? Qui multa tibi deliciarum tempora stultus in vita promittebas, proxima hac nocte morte praereptus, aliis congregata relinques. Haec Deo ad hominem dicere est, pravas ejus machinationes subita animadversione compescere. Aliter: In nocte ablata est anima, quae in obscuritate est cordis, ac misera. In nocte ablata est, quae considerationis lucem habere noluit, ut quod poterat pati, praevideret. Unde bene discipulis futura cogitantibus Paulus apostolus dicit: Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa tanquam fur co
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixit hoc faciã. destruã horrea
mea. & maiora faciã. & illuc cong̾¬
gabo. omnia que nata sunt mͥ. &
bona mea. Honhĩ eo rep̃henditur iste
diues quod terrã coaluerit. natos¬
ue exea fructus uhorrea collegerit.
S qͦd omnẽ uite sue fiduciam inip¬
sa habundantia rerum posuerit.
frustusq qͦs uberiores soluo terra
ꝓtulit. suos fructus & sua bona cõ¬
putans. non pauꝑib erogare iuxta
ĩꝑiũ dñi dicentis qͦd suꝑẽ date ele¬
mosinã. sed factis receptaculis ma¬
iorib suȩ infuturum luxuris. re¬
seruare studuerit. Agima inqͥens
habes multa bona posita inannoᷤ
plurimos. requiesce.comede. bibe
epulare. Cui sunile quĩd inȩccłias¬
tico legitur: Est qui locupletatur par¬
ce agendo. & ẽ pars mercedis illius
in eo qͦd dicit. Inucni requiẽ mͥ: Inc̃
manducabo debonis meis solus.
Et nescit. qͦd tempus pretereat. & re¬
linquat omia aliis. Dixit aut̃ illi
ds̃. Stulte. hac nocte animã tuã re¬

Expanded text:
horrea mea, et majora faciam, et illuc congregabo omnia quae nata sunt mihi, et bona mea. Non in eo reprehenditur iste dives quod terram coluerit, natosve ex ea fructus in horrea collegerit, sed quod omnem vitae suae fiduciam in ipsa abundantia rerum posuerit, frustusque quos uberiores solito terra protulit, suos fructus et sua bona computans, non pauperibus erogare, juxta imperium Domini dicentis: Quod superest date eleemosynam, sed, factis receptaculis majoribus, suae in futurum luxuriae reservare studuerit. Anima, inquiens, habes multa posita in annos plurimos, requiesce, comede, bibe, epulare. Cui simile quid in Ecclesiastico legitur: Est qui locupletatur parce agendo, et est pars mercedis illius in eo quod dicit: Inveni requiem mihi, et nunc manducabo de bonis meis solus, et nescit quod tempus praetereat, et relinquat omnia aliis . Dixit autem illi Deus: Stulte, hac nocte animam tuam re
Abbreviated transcription (Latin):
non laborant. non nent. S ista
documenta ñsic allegorica discu¬
tienda sunt. ut queramus. qͥd signi¬
ficent corui. aut lilia. Posita sunt enĩ
ut dereb minorib maiora ꝑsuade¬
rentur: Dico autẽ uobis. nec salomon
inomni gła sua uestiebatur. sic̃ unũ
existis. Et reuera qͦd sericum. que
regum purpura. quȩ pictura dextri¬
cũ potest florib comparari : Qͥd ita
rubet ut rosa: qͥd ita candet ut lilũr
Uiole uͦ purpuram nullo suꝑari my¬
rice oculoꝵ magis qͣm sermonum
iudicium ẽ. Si autem fenũ qͦd ho¬
die inagro ẽ & cras inclibanũ mit¬

Expanded text:
non laborant, non nent. Sed ista non laborant, non nent. Sed ista documenta, non sicut allegorica, discutienda sunt, ut quaeramus quid significent corvi aut lilia; posita sunt enim, ut de rebus minoribus majora persuaderentur. Dico autem vobis, nec Salomon in omni gloria sua vestiebatur sicut unum ex istis. Et revera, quod sericum, quae regum purpura, quae pictura textricum, potest floribus comparari? Quid ita rubet ut rosa? quid ita candet ut lilium? Violae vero purpuram nullo superari murice, oculorum magis quam sermonum indicium est. Si autem fenum quod hodie in agro est, et cras in
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. quoꝵ anima mortalis ẽ Etcũ
ẽẽ cessauerit. semꝑ ñerunt. qͣntomag̃
homines qͥb et̃nita s ꝓmittitur re
gunt᷑ dĩ imperio:. Quantomagisos
pluris estis illis: Idest carius uõ ua¬
letis. quia utiq rationale animal si¬
cuti ẽ homo. sublimius ordinatũ ẽ
inierũ natura. quã irrationalia. sicu¬
ti aues sunt. Quis aut̃ ur̃m cogitã¬
do potest adicere adstaturã suã cu¬
bitũ unũ. Si gͦ neq qͦd minimũ est
potestis: qͥd decet̾is solliciti estis:
ID÷ cuius potestate atq dñatu fac
potest. Non aut̃ ur̃a cura factũ ẽẽ
ut adhanc staturã ueniret corpus
uim. ex hoc intelligi potest. qͦd sicu¬
retis & uelitis adicere unũ cubitũ
hiuc stature ñ potestis Iui gͦ etiam
ate agendi corꝑis curã relinquite
cuius uidetis cura factũ ẽẽ. ut tante
stature corpus habeatis. Si gͦ in qͥt
neq qͦd minimũ ẽ potestis. Mini
mentũ. Itaꝙ sequitur. & dicit
Considerate lilia agri qͦmͦ crescuns

Expanded text:
is est, et cum esse cessaverint, semper non erunt, quanto magis homines, quibus aeternitas promittitur, Dei reguntur imperio! Quanto magis vos pluris estis illis! Id est, carius vos valetis. Quia utique rationale animal sicuti est homo, sublimius ordinatum est in rerum natura, quam irrationalia, sicuti sunt aves. Quis autem vestrum cogitando potest adjicere ad staturam suam cubitum unum? Si ergo neque quod minimum est potestis, quid de caeteris solliciti estis? Id est, cujus potestate atque dominatu factpotest. Non autem vestra cura factum esse, ut ad hanc staturam veniret corpus vestrum, ex hoc intelligi potest, quod si curetis et velitis adhuic staturae, non potestis. Illi ergo etiam tegendi corporis curam relinquite, cujus videtis cura factum esse ut tantae staturae corpus habeatis. Si ergo inquit neque quod minimum est potestis, minimmentum. Itaque sequitur, et dicit: Considerate lilia quomodo crescunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus adiudices uoluntatem
dendo gr̃a ministrabitur:
Ait autẽ ei qͥdã deturba Magist̃.
Dic fr̃i meo. ut diuidat mecũ here¬
ditatem: At ille dixit ei. Homo. qͥs
me constituit uidicẽ. aut diuisorẽ
suꝑra uos: Merito refutatur hic
fr̃. qui magistro suꝑnȩ pacis uni¬
tatisq gaudia commendanti.
Terrenȩ diuisionis uult ingerere mo¬
lestiam. merito hominis uocabulo
notatur: Cum enĩ sit int uos iN¬
quit & zelus. & contentio. nonne
carnales estis. non ne homines estiᷤ
&e scd̃m hominẽ ambulatis : ne¬
gatq se dñs hominũ eẽ diuisorẽ
ad qͦs &e secũ. & cum angłis pacifi¬
candos uenerat. Non enĩ ẽ ds̃ dissẽ¬

Expanded text:
ducimur ad judices, voluntatem dendo gratia ministrabitur. Ait autem quidam ei de turba: Magister, dic fratri meo ut dividat mecum haereditatem. At ille dixit ei: Homo, quis me constituit judicem aut divisorem supra vos? Merito refutatur hic frater, qui magistro supernae pacis unitatisque gaudia commendanti, terrenae divisionis vult ingerere molestiam. Merito hominis vocabulo notatur. Cum enim sit inter vos, inquit, zelus et contentio, nonne carnales estis, nonne homines estis, et secundum hominem ambulatis? Negatque se Dominus hominum esse divisorem, ad quos et secum et cum angelis pacificandos venerat. Non enim e
Abbreviated transcription (Latin):
dentiũ erat cor &anima una. nec
quisqͣm eoꝵ quȩ possidebant ali¬
quid suũ eẽ dicebat. sed erant illis
omnia communia: Solus aut̃ fr̃¬
nitatis diuisor ce auctor dissensi¬
onis ẽ ille. dequo supra dicitur E qͥ
noncolligit mecũ disꝑgit. &e demen¬
bris illus. Omne regnum in se ipso
diuisum desolatur ce domus supͣ do¬
mum cadit. Dixitq adillos. Uidete
& cauete abomni auaricia. quia ñ
inhabundantia cuiusqͣm. uita eiꝰ ẽ.
exhis que possidet. Sic̃ supͣ dñs ad¬
uersum blasphemos & hẏpocritas
multa dixerat. si & hunc exoccasio¬
ne huius stulti petitoris aduersus
auaricie pestem qua pleriq morta¬
lium satisq suꝑq laborent. Ee
turbas & discipulos p̃ceptis parit̃
& exemplis munire satagit. & no¬
tandum quod ñait. Cauete aba¬
uaricia. sed adiunxit abomni. Qa
ñnulla simplicit̃ hominib geri ui¬
dentur: s internus arbit̃ qua inten¬
tione fiant quia cernit uidicat. Qs
enĩ cum frẽ hereditatẽ diuidi. ad¬

Expanded text:
t cor et anima una, nec quisquam eorum quae possidebant aliquid suum esse dicebat, sed erant illis omnia communia . Solus autem fraternitatis divisor et auctor dissensionis est ille de quo supra dicitur: Et qui non colligit mecum, dispergit. Et de membris illius: Omne regnum in seipsum divisum desolatur et domus supra domum cadit . Dixitque ad illos: Videte et cavete ab omni avaritia, quia non in abundantia cujusquam vita ejus est, ex eis quae possidet. Sicut supra Dominus adversum blasphemos et hypocritas multa dixerat, sic et hic ex occasione hujus stulti petitoris, adversus avaritiae pestem, qua plerique mortalium satis superque laborant, et turbas et discipulos praeceptis pariter et exemplis munire satagit. Et notandum quod non ait, Cavete ab avaritia, sed adjunxit, ab omni, quia nonnulla simpliciter hominibus geri videntur, sed internus arbiter qua intentione fiant, quia cernit, judicat. Quis enim cum fratre haereditatem dividi, ad
Abbreviated transcription (Latin):
illũ imitando uocatur: Et cum duce¬
rent eũ. apprehenderunt symonem
quendã cyrenensem uenientẽ deiulla.
et imposuerunt illi crucem portare
post iħm. Ioħ̾s euuangłista narrat.
ipsũ dñm baiulasse sibi crucẽ. Unde¬
& intelligitur pͥmo adño crucẽ por¬
tatam ac deinde symoni quẽ forte
exeuntes obuiũ habuerunt imposi¬
tam: congruo satis ordine mysterii.
qͥa ipse passus ẽ ꝓnobis. relinquens no¬
bis exemplum. ut sequamur uestigia
euis. Qui benie post iħm crucẽ portas¬
se describitur. Iuxta quod ipse p̃cepit
&collat crucẽ suã. & sequanar me.Et
qͥa sẏmon iste ñ iherosolimita. sed cy

Expanded text:
illum imitando vocatur. Et cum duceillum imitando vocatur. Et cum ducerent eum, apprehenderunt Simonem quemdam Cyrenensem, venientem de villa, et imposuerunt illi crucem portare post Jesum. Joannes evangelista narrat, ipsum Dominum sibi bajulasse crucem. Unde intelligitur primo a Domino crucem portatam, ac deinde Simoni quem forte exeuntes obvium habuerunt impositam, congruo satis ordine mysterii. Quia ipse passus est pro nobis, relinquens nobis exemplum ut sequamur vestigia ejus . Qui bene crucem post Jesum portasse describitur, juxta quod ipse praecipit: Et tollat crucem suam, et sequatur me . Et quia Simon iste non Jeros
Abbreviated transcription (Latin):
do et uociferando ꝑficiant. Quẽ exin¬
de ordinẽ seiuendi etiã beatoꝵ mar¬
tẏrum ꝑsecutores denuisse: satis ȩc¬
cłiastica demonstrat hẏstoria. Et pi¬
latus adiudicauit fieri peticionẽ eoꝵ
Dimisit autem illis eũ . qͥ ꝓpt̃ homic¬
dium et seditionẽ missus fuerat in
carcerem. quem petebant. iħm uͦ tra¬
didit uoluntati eorum Latro seditio¬
sus. et homicidioꝵ auctor. dimissus ẽ
populo uideoꝵ. idẽ diabolus. qui iã
olim patria lucis obculpam suꝑbiȩ
depulsus. et intenebrarũ carcerẽ fue¬
rat missus. Atq ideo uidei pacẽ hab̾e
non possunt: quia seditionum pͥnci¬
pem quã dñm eligere maluerunt:
Quia uero barrabas. filius patͥs. uł fi¬
lius magistri eorum interpretatuꝵ:
Potest antixp̃i typum gerere. quẽ illi
quib dicitur uos expatre diabolo
estis. uero. uero dei filio sunt p̃laturi
filius autem diabol antixp̃s. ñ abip¬
sonascendo. sed sicut cȩteri peccatores.

Expanded text:
do et vociferando perficiant. Quem exindo et vociferando perficiant. Quem exinde ordinem saeviendi, etiam beatorum martyrum persecutores tenuisse, satis ecclesiastica demonstrat historia. Et Pilatus adjudicavit fieri petitionem eorum. Dimisit autem illis eum qui propter homicidium et seditionem missus fuerat in carcerem, quem petebant. Jesum vero tradidit voluntati eorum. Latro seditiosus et homicidiorum auctor dimissus est populo Judaeorum, id est, diabolus, qui jam olim patria lucis ob culpam superbiae depulsus, et in tenebrarum fuerat carcerem missus, atque ideo Judaei pacem habere non possunt, quia seditionum principem quam Dominum eligere maluerunt. Quia vero Barabbas, filius patris, vel filius magistri, eorum interpretatur, potest Antichristi typum gerere, quem illi quibus dicitur: Vos ex patre diabolo estis , vero Dei Filio sunt praelaturi. Filius autem diaboli Antichristus, non ab ipso nascendo, sed sicut caeteri peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
uenio ineo. Corripiã gͦ illũ. et dimittã
hanc correptionem qua ppło satis¬
facẽ ne usq adcrucifigendũ salua¬
torem seuirent. summoꝑe querebat.
ñmͦ eũ obtulisse rogitando. sed etiã
deridendo. & flagellando. nefandoꝵ
desidiis exhibusse. et uerba euuange¬
listȩ ioħis etipsatestat᷑ columna: eui
alligatus ille. qͥ soluere compeditos so¬
led plena dõ menbra uerberib subdi¬
dit. Quȩ uidelicet columna in eccłia
montis syon posita. dñici eruoris usq
hodie cernentib uestigia certa demõ¬
strat. S hȩc licet agat pilatus: qͥd in¬
saciabilis sacrilegoꝵ furor concupis¬
cat adtende: At illi instabant uocibus
magnis postulantes. ut crucifigeret᷑.
et intialescebant uoces eoꝵ. Quia to¬
tam accusationem quã aduersus do¬
minũ detulerant. crebra ac sollicita
pilati introgatione udebant euacua¬
tam. tandẽ inpudici adsolas se preces
conuertunt. et qͦd cͥminando. et qͣsi ra¬
tiocinando nequiuerant. iã postulan¬

Expanded text:
 illum, et dimittam. Hanc correptionem qua populo satisfacere, ne usque ad crucifigendum Salvatorem saevirent, summopere quaerebat, non modo eum obtulisse rogitando, sed etiam deridendo et flagellando nefandorum desideriis exhibuisse, et verba evangelistae Joannis, et ipsa testatur columna cui alligatur. Ille qui solvere compeditos solet, plena Deo membra verberibus subdidit. Quae videlicet columna in Ecclesia montis Sion posita dominici cruoris usque hodie cernentibus vestigia certa demonstrat. Sed haec licet agat Pilatus, quid insatiabilis sacrilegorum furor concupiscat, attende. At illi instabant vocibus magnis, postulantes ut crufigeretur, et invalescebant voces eorum. Quia totam accusationem quam adversus Dominum detulerant, crebra ac sollicita Pilati interrogatione videbant evacuatam, tandem impudici ad solas se preces convertunt, ut quod criminando et quasi ratiocinando nequiverant, jam postulan
Abbreviated transcription (Latin):
das melectoꝵ corde conscientias
plenas odoramentoꝵ descripsis¬
set: subiunxit exponens. atq ait
quȩ sunt orationes scoꝵ: Et inue¬
nerunt lapidẽ reuolutum amo¬
num̃to. & ingressȩ non inuenert̃
corpꝰ dñi ihu. Quom̾ lapis per¬
angelum reuolutus sit. matheus suf¬
ficienter exposuit. S reuolutio lapi¬
dis: mẏsticȩ reserationem sacramen¬
torũ que uelamine littere tegebant᷑.
insinuat. Lex em̃ in lapide scripta ẽ.
Cuius ablato tegmine: corpꝰ dñi mor¬
tuum ñ inuenitur. seduiuum e¬
uuangłizatur quia et si cognoui¬
mus secundũ carnẽ xp̃m. sed iã
nunc non nouimus. Et factum est
dum mente consternatȩ essent de
isto: ecce duo uiri steterunt secus
illas inueste fulgenti. Mente conster¬
nate erant. quia et lapidẽ tã im̃se
magnitudinis reuolutũ stupebant.
et corpus tã eximiȩ uenerationis ñ
inuentum dolebant. Sic̃ autẽ temp¬
tato insolitudine dño. mox impleta

Expanded text:
das in electorum corde conscientias das in electorum corde conscientias plenas odoramentorum descripsisset, subjunxit exponens atque ait: Quae sunt orationes sanctorum. Et invenerunt lapidem revolutum a monumento, et ingressae non invenerunt corpus Domini Jesu. Quomodo lapis perangelum revolutus sit, Matthaeus sufficienter exposuit. Sed revolutio lapidis mystice reserationem sacramentorum quae velamine litterae tegebantur, insinuat. Lex enim in lapide scripta est. Cujus ablato tegmine, corpus Domini mortuum non invenitur, sed vivum evangelizatur. Quia et si cognovimus secundum carnem Christum, sed jam nunc non novimus. Et factum est dum mente consternatae essent de isto, ecce duo viri steterunt secus illas in veste fulgenti. Mente consternatae erant, quia et lapidem tam immensae magnitudinis revolutum stupebant, et corpus tam eximiae venerationis non inventum dolebant. Sicut autem tentato in solitudine Domino mox impleta
Abbreviated transcription (Latin):
eius. sic̃ marcus euuangłista testa¬
tur: Neq enim uespere sabbati p̃¬
occupante iam noctis articło mo¬
numentum adire ualuerunt. In¬
specta autẽ dm̃ sepultura: reuer¬
tentes parant aromata. et unguen¬
ta. qͥ lecta. audita. recordata passi¬
one dñica. mor adpatranda se õ¬
pera uirtutũ quib xp̃c delectet᷑
conuertunt. Et sabbato quidẽ pa¬
ratis aromatib silent. uenturi pꝰt
sabbatũ cum munerib ad dñm.
cum finita p̃sentis iuite parasce¬
ue beata inrequie gaudentes ex
ritalium actionum qͣsi aromati¬
bus occurrant. Una autem sabbati
ualde diluculo uenerunt admonu¬
mentum. portantes que parauert̃
aromata. Una sabbati siuie pͥma
sabbati. pͥma dies ẽ asabbato. qͣm
diẽ dñicã ꝓpter dñi resurrectionẽ
mos. xp̃ianus appellat. Quod au¬
tem ualde diluculo mulieres ue¬
nerunt admonumentum. iuxta hi¬
storiam quidẽ magnus querendi et
inueniendi dnm feruor caritatis

Expanded text:
ejus, sicut Marcus Evangelista testaejus, sicut Marcus Evangelista testatur. Neque enim vespere Sabbati, praeoccupante jam noctis articulo monumentum adire voluerunt. Inspecta autem Domini sepultura revertentes parant aromata et unguenta, qui lecta, audita, recordata passione dominica, mox ad patranda se opera virtutum quibus Christus delectetur convertunt, et Sabbato quidem paratis aromatibus silent venturi post Sabbatum cum muneribus ad Dominum, cum, finita praesentis vitae parasceve, beata in requie gaudentes exso spiritalium actionum, quasi aromatibus occurrant. CAPUT XXIvalde diluculo venerunt ad monumentum, portantes quae paraverant arom. Una Sabbati, sive prima Sabbati, prima est dies a Sabbato, quam diem Dominicam propter Domini resurrectionem mos Christianus appellat. Quod autem valde diluculo mulieres venerunt ad monumentum, juxta historiam quidem magnus quinveniendi Dominum fervor charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ut ei tempore congruo munus poᷤ¬
sent suȩ deuotionis offerre. Sed⁊
hactenus sc̃e mulieres faciunt
id̾est die parasceuen. cũ animȩ
humiles & quo maioris sibi con¬
sciȩ fragilitatis. eo maiori salua¬
toris cdilectione feruentes. passio¬
nis eius uestigiis in hoc scło quo
requies ẽ p̃paranda futura. dili¬
gent̃ obsequunt᷑ et si forte uale¬
ant imitari. sedula curiositate
quo ordine sit eadẽ passio com¬
pleta ꝑpendunt. Et reuertentes
parauerunt aromata et unguen¬
ta. et sabbato qui dem siluerunt
scd̃m mandatum. Mandatum
erat. ut s abbati silentium auesꝑa
usq aduesperam seruaretur. Et
ideo religiosȩ mulieres sepultodo¬
mino quamdiu licebat operari. id
est usq adsolis occasum inungu¬
entis p̃parandis erant occupãte.
Quod ñ solum indie parasceue ege¬
rant uerũ trans acto sabbato. idi
sole occidente mox ut oꝑandi licen¬
tia remeabat emerunt aromata. ut
mane uenientes ungerent corpus

Expanded text:
ut ei tempore congruo munus posut ei tempore congruo munus possent suae devotionis offerre. Sed et hactenus sanctae mulieres faciunt idem die Parasceves, cum animae humiles, et quo majoris sibi consciae fragilitatis eo majori Salvatoris dilectione ferventes, passionis ejus vestigiis in hoc saeculo, quo requies est praeparanda futura, diligenter obsequuntur, et si forte valeant imitari, sedula curiositate quo ordine sit eadem passio completa perpendunt. Et revertentes paraverunt aromata et unguenta. Et Sabbato quidem siluerunt secundum mandatum. Mandatum erat ut Sabbati silentium a vespera usque ad vesperam servaretur, et ideo religiosae mulieres, sepulto Domino, quandiu licebat operari, id est, usque ad solis occasum in unguentis praeparandis erant occupatae. Quod non solum in die Parasceves egerant, verum, transacto Sabbato, id est, sole occidente, mox ut operandi licentia remeabat, emerunt aromata ut mane venientes ungerent corpus
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ inseptima uͦ etate. idẽ cũ leti
qͥs debitũ soluit corpora quidem in
tumulis. animas autem secreta in
pace cũ dño manere. et post bona
oportet opera quiescere. donec
octaua tandẽ ueniente etate. eti¬
am corpora ipsa resurrectione glo¬
rificata. cum animabus simul
incorruptionẽ eterne hereditatis
accipiant. Unde pulchrȩ septima
dies uigenesi uesperã habuisse
ñlegitur. quia requies animarũ
quȩ illo in seculo nunc ẽ. ñ ullo
consummenda merore. s pleniore
gaudio futurȩ resurrectionis ẽ¬
adaugenda Subsecutȩ autẽ muli¬
Seres quȩ cum ipso uenerant dega¬
lilea uiderunt monumentum.
& quẽ admodũ positũ erat corpꝰ
eus Supra legimꝰ qͥa stabant om̃s
noti euis alonge et mulieres quȩ se¬
cutȩ erant eum: his gͦ notis iħu
post depositum eius cadauer ad
sua remeantibus. solȩ mulieres qͤ
aixͣus amabant funus subsecute.
qͦmͦ poneretur inspicere cupiebãt.

Expanded text:
cesse est; in septima vero aetate, id est, cum leti cesse est; in septima vero aetate, id est, cum leti quis debitum solvit, corpora quidem in tumulis, animas autem secreta in pace cum Domino manere, et post bona oportet opera quiescere, donec octava tandem veniente aetate etiam corpora ipsa resurrectione purificata, cum animabus simul incorruptionem aeternae haereditatis accipiant. Unde pulchre septima dies in Genesi vesperam habuisse non legitur, quia requies animarum quae illo in saeculo nunc est, non ullo consumenda moerore, sed pleniore gaudio futurae est resurrectionis adaugenda. Subsecutae autem mulieres quae cum ipso venerant de Galilaea, viderunt monumentum, et quemadmodum positum erat corpus ejus. Supra legimus quia stabant omnes noti ejus a longe, et mulieres quae secutae erant eum. His ergo noti Jesu post depositum ejus cadaver ad sua remeantibus, solae mulieres quae arctius amabant, funus subsecutae quomodo poneretur inspicere cupiebant,
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur. appellabant: qͦd eo uideli¬
cet die que in sabbatũ forent neces¬
saria. p̃pararent. uxta qͦd de manna
qͦndã erat p̃ceptum. sexta autẽ die
colligetis duplum. et cetera. Qui uͦ
inter romanos uitam ducunt uidei:
usitacius eũ latinȩ cȩnã purã cogno¬
minant. Quia gͦ sexta die homo fac¬
tus. et tota mundi ẽ creatura ꝑfecta.
septima autem conditor ab opere
suo requieuit. unde et hanc sabbatũ
idest requẽ uocari p̃cipit recte dñs
eadẽ die sexta crucifirus. humanȩ
reparationis impleuit archanum:
Unde cum accepisset accetum. dirit.
consummatum ẽ: idest sexti diez
qͦd ꝓmundi refectione suscepi. dotũ
ẽ opus ꝑfectum. Sabbato autẽ in se¬
pulchro requiescens. resurrectionis
quȩ octaua die uentura erat. expec¬
tabat aduentum. Ubi nr̃e simul de¬
uotionis prelucet exemplum. qͦs in
hac qͥdẽ sexta mundi etate ꝓdño
pati. & uelut mundo crucifigi ne¬

Expanded text:
vocatur, appellabant, quod eo videlivocatur, appellabant, quod eo videlicet die quae in Sabbatum forent necessaria praepararent. Juxta quod de manna quondam erat praeceptum: Sexta autem die colligetis duplum, etc. . Qui vero inter Romanos vitam ducunt Judaei, usitatius eum Latine coenam puram cognominant. Quia ergo sexta die homo factus, et tota mundi est creatura perfecta, septima autem Conditor ab opere suo requievit, unde et hanc Sabbatum, id est, requiem, vocari praecepit, recte Dominus eadem die sexta crucifixus, humanae reparationis implevit arcanum. Unde cum accepisset acetum, dixit: Consummatum est , id est, sexti diei, quod pro mundi resurrectione suscepi, totum est opus perfectum. Sabbato autem in sepulcro requiescens, resurrectionis quae octava die ventura erat, exspectabat eventum. Ubi nostrae simul devotionis praelucet exemplum, quos in hac quidem sexta mundi aetate pro Domino pati, et velut mundo crucifigi ne
Abbreviated transcription (Latin):
includit᷑. ut specialis illius sepulta
id ÷ nr̃ȩ dissimilis. sic̃ et cȩtera dispen¬
sationis eius archana anr̃ȩ nature fra¬
gilitate discrepauerit. specialis et re¬
surrectio designetur: Nã et uerus ho¬
mo apparuit sed exiurgine matre
conceptus et natus: Et temptatus ẽ
ꝑ omĩa: sed ꝓsimilitudine absq pec¬
cato. & mortiuis ẽ s qͦmͦ ipse uoluit.
E sepultus ẽ: sed qͣmdui uoluit. & sus¬
citatus ẽ sed qñ uoluit: hoc̃ gͦ qͦd ait.
Singularĩt sum ego donec transeam.
Et alibi desingłari sepultura Inpace
inidipsum dormiã & requiescã. qm̃¬
tu dñe singulariter in spe constitiusti
me. id÷ cȩteroꝵ mortaliũ in fine resur¬
rectione seruata: me singulari dono
amortius die dercia resurgere ꝓmisi¬
sti: Et dies erat parasceue. et sabbatũ
illucescebat: Parasceue. preparatio in¬
derpretatur. Quo nomine iudei qui
intergrecos conũsabantur. sextã sab¬
bati. que nunc anobis sexta feria

Expanded text:
includitur, ut specialis illius sepultura, includitur, ut specialis illius sepultura, est, nostrae dissimilis, sicut et caetera dispensationis ejus arcana a nostrae naturae fragilitate discrepavere, specialis et resurrectio designetur. Nam et vetus homo apparuit, sed ex virgine matre conceptus et natus. Et tentatus est per omnia, sed pro similitudine absque peccato. Et mortuus est, sed quomodo ipse et sepultus est, sed quamdiu voluit: et suscitatus est, sed quando voluit. Hoc est ergo quod ait: Singulariter sum ego donec transeam : et alibi de singulari sepultura: In pace in idipsum dormiam et requiescam. Qtu Domine singulariter in spe constituisti me , id est, caeterorum mortalium in fine resurrectione servata, me singulari dono a mortuis die tertia resurgere promisisti. Et dies erat Parasceves, et Sabbatum illucescebat. Parasceve praeparatio interpretatur, quo nomine Judaei qui inter Graecos conversabantur sextam Sabbati, quae nunc a nobis sexta feria
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ meriti fuisse laudatur. ut et ꝑ
iusticiã meritoꝵ sepeliendo corpori
dnĩco dignus foret. et ꝑnobilitatẽ
potentie secularis idem corpꝰ acciꝑe
posset. Non enim quilibet ignotus
adpresidem accedere. et crucifixi cor¬
pus poterat impetrare. Et deposi¬
tum inuoluit syndone. et posuit
eũ iimonumento exciso. in qͦ non¬
dum quisqͣm positus fuerat. Et exsĩ¬
plici sepultura dñi. ambitio diuitũ
condempnat᷑. qͥ ne intumulis qͥdem
possunt carere duiciis: Possumꝰ
autẽ uixta intelligentiã sp̃alem
et hoc sentire quod ille insindone
munda inuoluat iħm. qͥ pura m̃
de eum susceperit. In nouo autem
ponitur monumento. ne post re¬
surrectionẽ cȩteris corporib rema¬
nentib surrexisse alius fingeretur.
Po bene monumentũ depetra exci-¬
sũ fuisse memorat᷑: ne si ex multis
lapidibus edificatũ esset: suffossis
tumuli fundamentis ablatus fur¬
do dicereret᷑. Alit̃. Solus tumulo dñs

Expanded text:
Deum meriti fuisse laudatur, ut per Deum meriti fuisse laudatur, ut per justitiam meritorum sepeliendo corpore dominico dignus foret, et per nobilitatem potentiae saecularis idem corpus accipere posset. Non enim quilibet ignotus ad praesidem accedere et crucifixi corpus poterat impetrare. Et depositum involvit sindone, et posuit eum in monumento exciso, in quo nondum quisquam positus fuerat. Et ex simplici sepultura Domini, ambitio divitum condemnatur, qui ne in tumulis quidem possunt carere divitiis. Possumus autem juxta intelligentiam spiritalem et hoc sentire, quod ille in sindone munda involvat Jesum, qui pura eum mente susceperit. In novo autem ponitur monumento, ne post resurrectionem caeteris corporibus remanentibus, surrexisse alius fingeretur. Quod bene monumentum de petra excisum fuisse memoratur, ne si ex multis lapidibus aedificatum esset, suffossis tumuli fundamentis ablatus furto diceretur. Aliter: solos tumulo Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
quippe moriente.xp̃o: dm̃ timnen¬
tes aꝑte confessionis uoce głificãt
uidei ꝑcutientes solũ pectora si¬
lentes domum redeunt. Stabant
autem om̃s noti eiꝰ alonge. & mulie¬
res que sccute erant eum agalilea
hec uidentes: hoc ẽ quod ipsẽ in
psalmo dñs explẽta sue passionis
seriȩ. patri queritur dicens: Elonga¬
sti ame amicum et ꝓximũ. et nõ¬
tos meos amiseria. Et ecce iur. no¬
mine ioseph. qͥ erat decurio. uir bo¬
nus et iustus. hic ñ consenserat con¬
silio et actib eoꝵ. Decurio uocat᷑.
qͦd sit de ordine curie. et officium
curiȩ administret. qͥ etiã curialis
aꝑcurando munera ciuilia solet
appellari. Abarimathia ciuitate
iudeş qͥ expectabat et ipse regnii
di. Arimathia ipsa ẽ ramatham.
ciuitas helcanȩ & samuelis. inregio¬
ne thamnitica. uixta diospolim:
Hic accessit adpilatum. et pecuit cor¬
pus iħu: Magne quidẽ ioseph iste
dignitatis ad scłm. sed maioris ap̃

Expanded text:
quippe moriente Christo Deum timenquippe moriente Christo Deum timentes apertae confessionis voce glorificant, Judaei percutientes solum pectora, silentes domum redeunt. Stabant autem omnes noti ejus a longe, et mulieres quae secutae erant eum a Galilaea haec videntes. Hoc est, quod ipse Dominus in psalmo explicita suae passionis serie Patri queritur, dicens: Elongasti a me amicum et proximum, et notos meos a miseria . Et ecce vir nomine Joseph, qui erat decurio, vir bonus et justus. Hic non consenserat consilio et actibus eorum. Decurio vocatur quod sit de ordine curiae, et officium curiae administret, qui etiam curialis a procurando munera civilia solet appellari. Ab Arimathia civitate Judaea, qui exspectabat et ipse regnum Dei. Ab Arimathia, ipsa est Ramathaim civitas Helcanae et Samuelis in regione Thannitica juxta Diospolim. Hic accessit ad Pilatum et petiit corpus Jesu. Magnae quidem Joseph iste dignitatis ad saeculum, sed majoris apud