comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ hab̾ent. utiq ñ om̃e pecẽm intelligi uoluit.
q̃nquidẽ plem erant magnis multisq pecc̃is.
s aliqd ꝓpͥum pecc̃m. qd̾ si ñ habent possent ilł
om̃ia dimitti q̃ habebant. id ÷ qd̾ in eũ uenientẽ
ñ credicłunt hoc enĩpecc̃m ñ hab̾ent si ñ ueni¬
ret. sic etiã cũ dix̃ qui peccau̾it in sp̃m sc̃m. uel
qd̾ in sp̃m scm peecat᷑ facto siue dicto. s aliqđ
cercũ & ꝓpͥum intelligi uoluit. Hoc ÷ audẽ duri¬
cia cordis usq ad finẽ huiꝰ uite. qͣ hõ recusat in
acciꝑe pecc̃oꝵ. Cũ enim dixiss& discipłis acci¬
pite sp̃m scm: continuo subiecit. Si cui dimise¬
ritis pecc̃a dimittent᷑ ei. si cui tenueritis tenebũt᷑.
Huic gͦ dono gr̃ȩ dĩ quic̃q restiterit ⁊ repugnau̾it
uel quoqͦmͦ ab eo fu̾it alienus usq infinẽ huiꝰ
t̃ẽporał uitȩ. ñ remittetur ei neq in hoc scło neq
in futuro. hoc scilicet tã grande pecc̃m ut eo tene¬

Expanded text:
n haberent, utique non omne peccatum intellegi uoluit, quando quidem pleni erant magnis multisque peccatis, sed aliquod proprium peccatum, quod si non haberent, possent illis omnia dimitti, quae habebant, id est quod in eum uenientem non crediderunt - hoc enim peccatum non haberent. si non ueniret ―. sic quod in spiritum sanctum peccatur facto siue dicto sed aliquod certum et proprium intellegi uoluit. hoc est autem duritia cordis usque ad finem huius uitae. qua homo recusat in accipere peccatorum. cum enim dixisset discipulis: Accipite spiritum sanctum, continuo subiecit: Si cui dimiseritis peccata, dimittentur ei; si cui tenueritis, tenebuntur. huic ergo dono gratiae dei quicumque restiterit et repugnauerit uel quoquo modo ab eo fuerit alienus usque in finem huius temporalis uitae, non remittetur ei neque in hoc saeculo neque in futuro, hoc scilicet tam grande peccatum, ut eo tene
Abbreviated transcription (Latin):
ei neq in hoc scło neq in futuro. ñ accendunt qr
ñdum ẽ xͥanus. siue qui ẽ hereticus arrianꝰ. aut
cunomianus. aut macedonianꝰ qͥ eũ dicunt esse
creaturã. aut fotimanꝰ qͥ eiꝰ om̃ino negat aliꝗͣ cẽ¬
retici qͦs cõmemorare longũ ẽ: Nulli gͦ istorũ
lib̾andi s̃. aut ipsi iudĩ quib hoc dñs obiecit.
si in eũ credent ñ erant baptizandi: Non enĩ
ait saluator inbaptismo remittet᷑. s ñ remitte¬
tur inqͥt neq in hoc scło neq infuturo. Intel¬
ligant gͦ ñ om̃e s aliqd̃ significatũ ẽẽ pecc̃m¬

Expanded text:
ei nequein hoc saeculo neque in futuro? non adtendunt, quia nondum est Christianus siue qui est haereticus Arrianus aut Eunomianus aut Macedonianus, qui eum dicunt esse creaturam, aut Photinianus, qui eius omnino negat aliretici, quos commemorare longum est? nulli ergo istorum liberandi sunt? aut ipsi Iudaei. quibus hoc dominus obiecit, si in eum crederent, non erant baptizandi? non enim ait saluator in baptismo remittetur\', sed \'non remittetur, inquit, \'neque in hoc saeculo neque in futuro\'. Inteliegant ergo non omne sed aliquod significatum esse pecc
Abbreviated transcription (Latin):
ras ñ huiꝰ aut alius hominis ẽ ꝑiculum. s ppło¬
rum strages iacent. detrahendum ẽ aliqͥd seueri¬
tati. ut maiorib malis sanandis. caritas sincera
subueniat. Habeant gͦ isti de prec̃ito detestabili
errore. sic̃ petrꝰ habuit de mendacutimore ama¬
rũ dolorẽ. & ueniant ad ęccłam xͥ uerã. hoc ÷ ma¬
trem catholicã. sint in illa clerici. sint ep̃i utilit̃.
qͥ contͣ illam fuerunt hostilit̃. Non inuidemus.
immo amplectim᷑. optamꝰ. hortamur.⁊ quos ĩ
uus & sepib inuenimꝰ intͣre cogimꝰ. ⁊ sic ñdum
quibꝰdam ꝑsuademꝰ. quia ñ res eoꝵ s ipsos q̃ri¬

Expanded text:
ras non huius aut illius hominis est periculum, sed populoras non huius aut illius hominis est periculum, sed populorum -strages iacent, detrahendum est aliquid seueritati. ut maioribus malis sanandis caritas sincera snbueniat. Habeant ergo isti de praeterito detestabili errore, sicut L etrus habuit de mendaci timore, amarum dolorem et ueniant ad ecclesiam Christi ueram, hoc est matrem catholicam; sint in illa clerici. sint episcopi utiliter, qui contra illam fuerunt hostiliter; non inuidemus, immo amplectimur, optamus, hortamur et. quos in uiis et saepibus inuenimus, intrare cogimus. et sic nondum quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. q̃ solueritis int̾ra soluta erunt incęlo. S ne for¬
sitan &̃ de dectis criminib spe honoris eccłastici
animꝰ intumescens supbe ager& penitentiã. seue¬
rissime placuit ut pꝰ actam de cͥmine dãnabilipe¬
nitentiã nemo sit clericus. ut desꝑatione tẽporał
altitudinis medicina maior ⁊uerior eẽt humi¬
litatis. Nam ⁊ sc̃s dauid de criminibꝰ mortiferis
egit penitentiã. ⁊ tam̃ in honore suo ꝑsticit. & be¬
atum petrũ qñ amarissimas lacͥmas fudit. utiq
dñm negasse penituit. & tam̃ apłs mansit. S
ñ icło suꝑuacua putanda ẽ postĩoꝵ diligentia.
qui uͥ saluti nicħ detrahebatur. humilitati ali¬
qͥd addider̃. quo salus tutius muniretur. exꝑti
credo aliquoꝵ fictas penitentias. ꝑ affectatas
honoꝵ potentias. Cogunt enĩ multas inueni¬
re medicinas: multoꝵ erꝑim̃ta morboꝵ. Uerũ
i huiꝰmodi causis uͥ ꝑ graues dissensionũ scissu¬

Expanded text:
est: Quae solueritis in terra, soluta erunt et in caelo. sed ne forest: Quae solueritis in terra, soluta erunt et in caelo. sed ne forsitan etiam detectis criminibus spe honoris ecclesiastici animus intumescens superbe ageret paenitentiam, seuerissime placuit, ut post actam de crimine damnabili paenitentiam nemo sit clericus, ut desperatione temporalis altitudinis medicina maior et uerior esset humilitatis. nam et sanctus Dauid de criminibus mortiferis egit paenitentiam et tamen in honore suo perstitit et beatum Petrum, quando amarissimas lacrimas fudit, utique dominum negasse paenituit et tamen apostolus mansit. sed non ideo superuacua putanda est posteriorum diligentia, qui, ubi saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus tutius muniretur, experti, credo, aliquorum fictas paenitentias per affectatas honorum potentias. cogunt enim multas inuenire medicinas multorum experimenta morborum. uerum in huius modi causis, ubi per graues dissensionum scissu
Abbreviated transcription (Latin):
uulnus in arbore quo possit recipiut uiuat. qui
sine unnta radicis ꝑibat. S cũ receptus recipienti co¬
aluerit. & uigor conscqͥtur & fructus. Si autẽ ñ co¬
aluerit: ille quidẽ arescit. s uita arboris ꝑmanebit
Est enim ⁊ tale inscrendigenus.ut nullo p̃cisoramo
qͥ intus ẽ. ille qͥforis ẽ inseratur. ñ tam̃ nullo s uel
leuissimo arboris uulnere. Itagͦ & isti cũ ad radic̃e
catholicã ueniunt. nec eisqͣuis pꝰerroris sui peni¬
tentiam honor clericatus aut ep̃atus aufertur. fit
quidẽ aliqͥd tanꝗͣm cortice arboris matris contͣ
integritatẽ seueritatis. Ueruntam̃ quia neq qui
plantat ẽ aliqͥd neq qͥrigat: ad dĩ miscdĩam p̃ci¬
tentiam clericatum accipiat. uł ad clericatum
redeat. uł inclericatũ maneat. ñ desꝑatione indul¬
gentiȩ. s rigore factumẽ disciplinȩ. Aliqͣn con¬
tra claues datas ȩccłȩ disputabit᷑. de quib dictũ

Expanded text:
uulnus in arbore, quo possit recipi, ut uiuat, qui uulnus in arbore, quo possit recipi, ut uiuat, qui sine uita radicis peribat; sed cum receptus recipienti coaluerit, et uigor consequetur et fructus, si autem non coaluerit, ille quidem arescit, sed uita arboris permanebit. est enim et tale inserendi genus, ut nullo praeciso ramo, qui intus est. ille. qui foris est, inseratur non tamen nullo sed uel leuissimo arboris uulnere. ita ergo et isti cum ad radicem catholicam ueniunt nec eis quamuis post erroris sui paenitentiam honor clericatus aut episcopatus aufertur, fit quidem aliquid tam quam in cortice arboris matris contra integritatem seueritatis. uerum tamen, quia neque, qui plantat, est aliquid neque, qui rigat, ad dei mistentiam clericatum accipiat uel ad clericatum redeat uel in clericatu maneat, non desperatione indulgentiae sed rigore factum est disciplinae; alioquin contra claues datas ecclesiae disputabitur, de quibus dictum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ caritatẽ q̃ sicut scͥptum ẽ cooꝑit multitudinẽ
peccatoꝵ: qd̃ ẽ tam magnũ bonum sine qͦ nec
linguas hominũ ⁊ angłoꝵ. nec scientiã om̃ium
sacram̃toꝵ. nec propħiam. nec tantam fidem qͣ
montes tͣnfferãtur. nec om̃ia q̃possidet hõ dist¬
buta pauꝑib. nec corꝑis inignib passionẽ pro¬
dẽe aliqͥd apłs testis ẽ. Hoc gͦ tam magnũbonũ
si paruum putatis. uł nullum merito infelicit̃
erratis. merito simunitatẽ catholicã ñ transitis
ꝑitis. Sigͦ inqͥunt oportet ut nos extra eccłam
⁊ adũsus eccłam fuisse peniteat ut salui cẽ possimꝰ᷑:
quomͦ pꝰistam penitentiã apud uos clerici. uł c̃¬
ep̃i ꝑmanemꝰ: Hoc ñficret. qm̃ reuera qd fatendũ
ẽ fieri ñ deberet nͥ pacis ipsius cõpensatione sana¬
retur. Sz sͥ hoc dicant. ⁊multo maxime humili¬
ter doleant. qui in tanta morte p̃cisionisiacent.
ut isto quodã uulnere matris catholicȩ reuiuis¬
cant. Cũ enim p̃cisus ramus inseritur. fic aliud

Expanded text:
 caritatem, quae, sicut scriptum est, cooperit multitudinem peccatorum. quod tam magnum bonum, sine quo nec linguas hominum et angelorum nec scientiam omnium sacramentorum nec prophetiam nec tantam fidem, qua montes transferantur, nec omnia. quae possidet homo, distributa pauperibus nec corporis in ignibus passionem prodesse aliquid apostolus testis est, hoc ergo tam magnum bonum si paruum uel nullum putatis, merito infeliciter erratis, merito, si in unitatem catholicam non transitis, peritis. Si ergo, inquiunt, oportet, ut nos extra ecclesiam et aduersus ecclesiam fuisse paeniteat, ut salui esse possimus, quo modo post istam paenitentiam apud uos clerici uermanemus? hoc non fieret, quoniam re uera, quod fatendum est, fieri non deberet, nisi pacis ipsius compensatione sanaretur. sed sibi hoc dicant et multo maxime humiliter doleant. qui in tanta morte praecisionis iacent, ut isto quodam uulnere matris catholicae reuiuiscant. cum enim praecisus ramus inseritur, fit aliud
Abbreviated transcription (Latin):
hereticus adu̾sus catholicũ qui accepit labores
eiꝰ qñ p̃ualuerunt leges catholicoꝵ imperatorũ.
s stabit catholicus adu̾sus hercticũ. qͥ abstulit
labores eits. qñ p̃ualebant furores impiorum
circũcellionũ. Ipsa quippe soluit scͥptura q̃stio¬
nem. q̃ ñ ait. tunc stabunt homines. s t̃c stabt̃
iusti. Et ido in magna constantia: quia ĩbona
conscientia. Iustus autẽ hic nemo ẽ iustitia sua.
id ÷ tanꝗͣ sͥ a se ipso facta. s ut dicit apłs. siẽ uni¬
cuiq ds̃ partitus ẽ m̃suram fidĩ. Sequit᷑ autẽ:
⁊ adiungit. Sic̃ enim in uno corpore multa m̃¬

Expanded text:
haereticus aduersus catholicum, qui accepit labores haereticus aduersus catholicum, qui accepit labores eius, quando praeualuerunt leges catholicorum imperatorum, sed stabit catholicus aduersus haereticum, qui abstulit labores eius, quando praeualebant furores impiorum Circumcellionum. ipsa quippe soluit scriptura quaestionem. quae non\' ait tunc stabunt homines sed \'tunc stabunt iusti\' et ideo in magna constantia\', quia in bona conscientia. lustus autem hic nemo est iustitia sua. id est tamquam sibi a se ipso facta, sed, ut dicit apostolus, sicut unicuique deus partitus est mensuram fidei. sequitur autem et adiungit: Sic
Abbreviated transcription (Latin):
ficans. nos autẽ iustificati gratis ꝑ grãm ipsius:
Nautẽ iustificat nͥcorpus suũ qd ẽ eccła. & ideo
si corpus xͥ tollit spolia impioꝵ. ⁊ corpori xͥ the¬
saurizant᷑ diuitiȩ impioꝵ. ñ debent impii foris
remanere. ut calumnient᷑. s intrare potius ut iu¬
stificent᷑. Vñ ⁊ illud qđ de die iudicii scͥptum ẽ.
tunc stabunt iusti in magna constantia adu̾sꝰ
eos qͥ se angustiauer̃. ⁊ qui abstuler̃ labores eoꝵ
ñ utiq sic intelligendum ẽ. quia stabit chanane̾
adu̾sus isrł. cũ chananei labores abstulerit isrł.
s stabit nabutheus adu̾sus achab. qm̃ labores
nabuthei abstulit achab. Chananeus quippe
impius: nabutheus iustus. E odẽ mͦ ñ stabit pa¬
ganus adu̾sus xͥanum qui abstulit labores eius.
qñ ydoloꝵ expoliata uł donata s̃ templa. s sta-¬
bit xͥanus adu̾sus paganum qui abstulit laboreᷤᷤ
eiꝰ. qñ martyrũ strata s̃ corpora. Sic gͦ ñ stabit

Expanded text:
ficans. nos autem iustificati gratis per gratiam ipsius. non autem iustificat nisi corpus suum. quod est ecclesia, et ideo, si corpus Christi tollit spolia impiorum et corpori Christi thesaurizantur diuitiae impiorum, non debent impii foris remanere, ut calnmnientur. sed intrare potius, ut iustificentur. Unde et illud, quod de die iudicii scriptum est: Tunc stabunt iusti in magna constantia aduersus eos, qui se angustia uerunt et abstulerunt labores eorum. non utique sic intellegendum est, quia stabit Chananaeus aduersus Israhel, cum Chananaei labores abstulerit Israhel. sed stabit Nabuthaeus aduersus Achab, quoniam labores Nabuthaei abstulit Achab; Chananaeus quippe impius, Nabuthaeus iustus. eodem modo non stabit paganus aduersus Christianum. qui abstulit labores eius. quando idolorum expoliata uel donata sunt templa, sed stabit Christianus aduersus paganum, qui abstulit labores eius, quando martyrum strata sunt corpora. sic ergo non stabit
Abbreviated transcription (Latin):
sustinenda. quã dĩ auxilium ut ꝑ xͥanos impera¬
tores ferretur fuisse poscendum: parũ attendit
ñbonam de hac negligentia redi potuisse rati
onem. Qd̾ enim dicunt qͥ contra suas impietate
leges iustas institu nolunt. ñ petisse a regibus
terre apłos talia. ñ considant aliud fuisse tunc
tempus: & om̃ia suis temporib agi.  s enim
tunc in xp̃m crediderat imꝑator. qui ei ꝑ pic¬
tate contra impietatem leges ferendo seruiret:
qñ adhuc illud propheticum complebat᷑. quare

Expanded text:
sustinenda, quam Dei auxilium, ut per christianos imperasustinenda, quam Dei auxilium, ut per christianos imperatores ferretur, fuisse poscendum, parum attendit non bonam de hac negligentia reddi potuisse rationem. CAP. V. 19. Quod enim dicunt qui contra suas impietates leges justas institui nolunt, non petiisse a regibus terrae Apostolos talia, non considerant aliud fuisse tunc tempus, et omnia suis temporibus agi. Quis enim tunc in Christum crediderat imperator, qui ei pro pietate contra impietatem leges ferendo serviret, quando adhuc illud propheticum complebatur, Quare
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiis datum unde in affricãuenit ipsũ eugłm:
plurumi confundebant᷑. ⁊ manifeste u̾itati eruibe¬
centes corrigebant᷑: solito crebriꝰ ⁊ multomagis
eorũ insidias atq iuolentias & aꝑtissima latro¬
cinia uix ullȩ nr̃e cõmumonis ȩccłe possent ẽẽ
securȩ. uix ulla ina tuta qua iter agerent.quic̃q
adu̾sus eoꝵ rabiem pacem catholicam p̃dicarenĩ
coꝵq dementiã ꝑspicua ueritate conuincerent.
Usqr adeo prorsus ñ solum laicis uł quibꝰlibet
clericis. sed ipsis quoq ep̃is catholicis qͣdamm
proponebat᷑ dura conditio. Aut enim tacenda
tio lib̃andus. s multi etiã illoꝵ seductione ꝑden¬
di. Si autẽ ueritatis p̃dicatione furor eorum
ad scuiendum ꝓuocaretur. aliquib libatis nr̃is¬
atq firmatis. tursus a sequenda ueritate formido
impediret infirmos. Cum gͥ his angustiis af¬
fligeretur ȩccła. quisquis existimat om̃ia potiꝰ

Expanded text:
esiis datum, unde in Africam venit ipsum Evangelium: esiis datum, unde in Africam venit ipsum Evangelium: plurimi confundebantur, et manifesta veritate erubescentes corrigebantur, solito crebrius, et multo magis eorum insidias atque violentias et apertissima latrocinia, vix ullae nostrae communionis Ecclesiae possent esse securae, vix ulla via tuta qua iter agerent quicumque adversus eorum rabiem pacem catholicam praedicarent, eorumque dementiam perspicua veritate convincerent. Usque adeo prorsus non solum laicis, vel quibuslibet clericis, sed ipsis quoque episcopis catholicis quodammodo proponebatur dura conditio. Aut enim tacenda tio liberandus, sed multi etiam illorum seductione perdendi: si autem veritatis praedicatione furor eorum ad saeviendum provocaretur, aliquibus liberatis nostrisque firmatis, rursus a sequenda veritate formido impediret infirmos. Cum igitur his angustiis affligeretur Ecclesia, quisquis existimat omnia potius
Abbreviated transcription (Latin):
quippe illos cũ ad nos transissent: crudelissimos
passi sunt. Accidit etiã ut apud carthaginẽ qͣdã
diaconum suum nomine maximianum contͣ
facto scismate. & in plebe carthaginis diuisa par¬
cictatem scismatis ꝑtinentibꝰ. die constituto fa¬
cultatem redeundi dederunt. S postea ex ipsis
duodecim qͦsdam. & ex illis quib dilatio data
fuat. pꝰ diem positum redeundes ꝓpt̾ pacem suã
in suis honorib susceꝑunt: & quos cumq extra
ipsoꝵ cõmuniones damnati baptizauerant. re¬
contra illos ꝓcatholica multum ualere ut ora
coꝵ penitus claudentur. Que res cum sicut o¬
portebat ad sanandos ab scismate animos ho¬
minum spargetur instantiꝰ. & quaqua uersum
quẽ cdamnati uł etiã dilati foris ab eccła corum
dederant. ñ ausos fuisse rec̾inde. & orbi trarum
contra pacem xp̃i contaminationẽ nescio quoꝵ
obicere peccatoꝵ & euacuare baptismum. in ilł ꝙͦ¬

Expanded text:
quippe illos, cum ad nos transissent, crudelissimos quippe illos, cum ad nos transissent, crudelissimos passi sunt. Accidit etiam, ut apud Carthaginem quendam diaconum suum nomine Maximianum contrafacto schismate et in plebe Carthaginis diuisa parcietatem schismatis pertinentibus die constituto facultatem redeundi dederunt. sed postea ex ipsis duodecim quosdam et ex illis, quibus dilatio data fuerat, post diem positum redeuntes propter pacem suam in suis honoribus susceperunt et, quoscumque extra ipsorum communionem damnati baptizauerant. contra illos pro catholica multum ualere, ut ora eorum penitus clauderentur. quae res cum, sicut oportebat. ad sanandos ab schismate animos hominum spargeretur instantius et, quaqua uersum quem damnati uel etiam dilati foris ab ecclesia eorum dederant, non ausos fuisse rescindere et orbi terrarum contra pacem Christi contaminationem nescio quorum obicere peccatorum et euacuare baptismum in il
Abbreviated transcription (Latin):
alii ꝑ uaria p̃cipitia. alii ꝑ aquas. alii ꝑignes
se in mortes uoluntarias usq quaq mittebant.
⁊ animas ferales a se sͥ illatis suppliciis ꝓiciebant:
Horrebant ista plurimi. in ipsa suꝑsticione here¬
tica constituti. & cũ innocentiȩ suȩ sufficere arbit᷑¬
rentur. qd̃ sͥ talia displic̾ent. dicebatur eis acatho¬
licis. Si innocentiam ur̃am mala ista ñ polluunt
quomͦ dicitis orbem xͥanum uł falsis uł certe ig¬
notis cecilians peccatis ẽẽ pollutum: Qͦ mͦ uos
nefario scelere ab unitate catholica tanquã ab a¬
rea dñica seꝑatis. que usq ad tempꝰ uentilationis
dendum. & pale am ignib consum̃dam: Atqz
ita quib dam ratio reddebatur. ut aliqui ad u¬
nitatem catholicam etiã immicitias ꝑditorum
ꝑati sustinere transirent. Sz plures quamiis id
uellent. cos tam̃ homines quib tanta fuerat li¬
centia scuiendi mimicos face̾ ñ audebant. Nnulli

Expanded text:
alii per uaria praecipitia, alii per aquas. alii per ignes alii per uaria praecipitia, alii per aquas. alii per ignes se in mortes uol animas ferales a se sibi illatis suppliciis projiciebant? 16. Horrebant ista plurimi in ipsa superstitione haeretica constituti; et cum innocentiae suae sufficere arbitrarentur quod sibi talia displicerent, dicebatur eis a catholicis: Si innocentiam vestram mala ista non polluunt, quomodo dicitis orbem christianum vel falsis, vel certe ignotis Caeciliani peccatis esse pollutum? quomodo vos nefario scelere, ab unitate catholica, tanquam ab area dominica separatis, quae usque ad tempus ventilationisdendum et paleam ignibus consumendam? atque ita quibusdam ratio reddebatur. ut aliqui ad unitatem catholicam etiam inimicitias perditorum parati sustinere transirent; sed plures, quamuis id uellent, eos tamen homines, quibus tanta fuerat licentia saeuiendi, inimicos facere non audebant; nonnulli
Abbreviated transcription (Latin):
mortisq p̾sentis pessimoꝵ seruorum : Ut libcri
abscederent tabule frangebant᷑. ei torta debito¬
ribus cyrographa reddebant᷑. Qͥ cũq dura illoꝵ
u̾ba contẽꝑserant. duriorib u̾b̃ibꝰ qͦdiubebant fa¬
cere cogebant᷑. Innocentiũ qͥ eos offendant domꝰ.
aut deponebant᷑ ad solum: aut ignib cremabant᷑.
Qͥ dam patres familias. honesto loco nati. & ge¬
neroso cultu educati. uix uiui pꝰ eoꝵ cedes abla¬
ti sunt. uł uincti ad molam. & eam in girum du¬
cere. tanquã iumenta contẽptibilia u̾be ad acti
sunt. Qd enim de legib auxilium a ciuilib po¬
testatibus adu̾sus eos aliqͥd ualuit: Qͥs in p̃sentia
coꝵ officialis anhelauit: Qͥs qd̃ illi noluissent
exactor exegit: Qs eos qui coꝵ cedib extinctis
uindicare temptauit: insi qd̃ ꝓpͥas de ilł pęnas
poscebat insania. cũ alii ꝓuocandis in se gladiis
hominũ. quos ut ab eis ferirent᷑ morte t̾rebant:

Expanded text:
mortisque praesentis pessimorum seruorum. ut liberi mortisque praesentis pessimorum seruorum. ut liberi abscederent, tabulae frangebantur. extorta debitoribus chirographa reddebantur. quicumque dura illorum uerba contempserant, durioribus uerberibus. quod iubebant, facere cogebantur. innocentium, qui eos offenderant. domus aut deponebantur ad solum aut ignibus cremabantur. quidam patres familias honesto loco nati et generoso cultu educati uix uiui post eorum caedes ablati sunt uel iuncti ad molam et eam in gyrum ducere tamquam iumenta contemptibilia uerbere adacti sunt. quod enim de legibus auxilium a ciuilibus potestatibus aduersus eos aliquid ualuit? quis in praesentia eorum officialis anhelauit? quis, quod illi noluissent. exactor- tor exegit? quis eos, qui eorum caedibus extincti sunt, uindicare temptauit, nisi quod propria de illis poenas; poscebat insania. cum alii prouocandis in se gladiis hominum, quos, ut ab eis ferirentur, morte terrebant.
Abbreviated transcription (Latin):
illis mͦ tim̃tur mordes uoluntarias festinare.
an potiꝰ seruat quos podest. & si sponte pereant
quos conseruare ñ potest: Ut enim om̃s uiuanł
ardent̃ exoptat: s ne om̃s ꝑeant plus laborat:
Gr̃ãs autem dño. qd & apud nos ñ quide ĩ om̃ibꝰ.
s ualde in plurib locis. & ꝑ alias africȩ pardes
sine ullis istoꝵ insanoꝵ mortib pax catholica
currit & cucurrit. Ibi autẽ illa funesta contin¬
gunt. ubi ẽ tam furiosum & mutile hominum
genus. qui & alus temporib cadem facẽ consu¬
erunt. & prius quidem quã iste leges a catholi¬
sibat. cum tam̃ apud illos ꝑditorum hominũ
dementissimi greges indiu̾sis causis quietem in¬
nocentium ꝑturbabant. Qͥs ñ dñs seruum suũ
timere compulsus ẽ. si ad illoꝵ patrocinium con
consumptorẽ apothecarium: Quis quemlib& po¬
terat exigere debitorem. auxilium eoꝵ defensio¬
nemq poscentem. timore fustium & incendioꝵ

Expanded text:
illis modo timentur, mortes uoluntarias festinare? illis modo timentur, mortes uoluntarias festinare? an potius conseruat. quos potest, etsi sponte pereant. quos conseruare non potest? ut enim omnes uiuant, ardenter exoptat: sed ne omnes pereant, plus laborat. gratias autem domino, quod et apud nos non quidem in omnibus sed ualde in pluribus locis et per alias Africae partes sine ullis istorum insanorum mortibus pax: catholica currit et cucurrit. ibi autem illa funesta contingunt, ubi est tam furiosum et inutile hominum genus, qui et aliis temporibus eadem facere consuerunt. Et prius quidem quam istae leges a catholisibat, cum tamen apud illos perditorum hominum dementissimi greges in diuersis causis quietem innocentium perturbabant. quis non dominus seruum suum timere compulsus est, si ad illorum patrocinium confauctori? quis consumptorem apothecarium, quis quemlibet poterat exigere debitorem auxilium eorum defensionemque poscentem? timore fustium et incendiorum
Abbreviated transcription (Latin):
correctis parcunt. a quib antea timebant᷑: Si
audẽ se ip̃sos occide uoluerint ne illi qͥ libandis
libentur. & eo mͦ lib̾antium t̾rere pͥ etatem. ut
dum timetur ne qͥdam ꝑditi ꝑeant. ñ eruantur
ꝑditioni qui uł iã nolebant ꝑire. ut coherciti po¬
terant ñꝑire: quid hic agit caritas xͥana. p̃sertim
cum illi qui suas mortes uoluntarias ⁊ furiosas
minantur in popłoꝵ libandoꝵ comꝑatione per¬
pauci sint: Qͥd agit gͦ fr̃na dilectio: Utrum dũ
paucis transitorios ignes metuit caminorũ. di¬
mittit om̃s ȩt̃nis ignib gehennarũ. & tã multos
uł iã uolentes uł postea ñ ualentes ꝑcatholicam
pacem ad uitam uenire ꝑpetuam relinquit in in¬
teritum sempit̾num. cauendo ne qͥdam uolunta¬
rio moriantur int̾itu. qͥuiuunt ad impedimtum
uiuere. ut eos doceant quocũq tempore scdm
consuetudinẽ doctrinȩ diabolice. ad eas quȩ in

Expanded text:
correctis parcunt, a quibus antea timebantur? Si correctis parcunt, a quibus antea timebantur? Si autem se ipsos occidere uoluerint, ne illi, qui liberandi sunt, liberentur, et eo modo liberantium terrere pietatem, ut, dum timetur, ne quidam perditi pereant, non eruantur perditioni, qui uel iam nolebant perire uel coherciti poterant non perire, quid hic agit caritas Christiana, praesertim cum illi, qui suas mortes uoluntarias et furiosas minantur, in populorum liberandorum comparatione perpauci sint? quid agit ergo fraterna dilectio? utrum, dum paucis transitorios ignes metuit caminorum. dimittit omnes aeternis ignibus gehennarum et tam multos uel iam uolentes uel postea non ualentes per catholicam pacem ad uitam uenire perpetuam relinquit in interitum sempiternum cauendo, ne quidam uoluntario moriantur interitu, qui uiuunt ad impedimentuuiuere, ut eos doceant quocumque tempore secundum consuetudinem doctrinae diabolicae ad eas. quae in
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus eripiuntur inuiti. ut in catholica postea
bonis preceptis & maiorib sanentur assueti:
Nam multi coꝵ quoꝵ iam in unitate xͥ prũmn
fidi feruorẽ caritatemq miramur. cũ multa
lȩtitia dõ gr̃as agunt qd̾ illo errore caruerunt:
ubi mala ista bona putauerunt. Qͣs gr̃as mͦ
uolentes ñ agerent. nisi pͥus etiam nolentes
ab illa nefaria societate discedent. Qͥd de illis di¬
camus qui nob̃ cotidie confitent᷑. qđ̾ iam olim uo¬
lebant cẽ catholici. s int̾ eos habitabant int̃ qͦs
id qd̾ uolebant eẽ ñ pot̾ant ꝑ infirmitate timoris:
Ubi si unum u̾bum ꝓ catholica dic̾ent. & ipsi &
domus eoꝵ funditus cũterentur. Quis ẽ tã de¬
mens qui neget istis debuisse ꝑ iussa imꝑialia sub¬
ueniri. ut de tanto eruerentur malo. dum ill qͦs
timebant timere coguntur. ⁊ coꝵ timore aut etiã
ipsi corrigunt᷑. aut certe cũ se correctos ẽe ꝯfingt̃

Expanded text:
prius eripiuntur inuiti, ut in catholica postea prius eripiuntur inuiti, ut in catholica postea bonis praeceptis et moribus sanentur adsueti. nam multi eorum, quorum iam in unitate Christi pium fidei feruorem caritatemque miramur. cum magna laetitia deo gratias agunt, quod illo errore caruerunt, ubi mala ista bona putauerunt. quas gratias modo uolentes non agerent, nisi prius etiam nolentes ab illa nefaria societate discederent. quid de illis dicamus, qui nobis cotidie confitentur, quod iam olim nolebant esse catholici. sed inter eos habitabant, inter quos id, quod uolebant, esse non poterant per infirmitatem timoris, ubi, si unum uerbum pro catholica dicerent, et ipsi et domus eorum funditus euerterentur? quis est tam demens, qui neget istis debuisse per iussa imperialia subueniri, ut de tanto eruerentur malo. dum illi. quos time- bant, timere coguntur et eodem timore aut etiam ipsi corriguntur ant certe, cum se correctos esse confingunt!
Abbreviated transcription (Latin):
tidianus illis luduᷤ fuit. Hȩc enim eos tria mortiᷤ
genera diabolus docuit. ut mori uolendes qñ
non inueniebant quẽ t̾rerent ut eiꝰ gladio ftriren¬
tur. ꝑ saxa se mitterent. aut ignib gurgitibꝰq
donarent. Qͥs autem illos hec docuisse credendꝰ
se de pinna dempli p̃cipitaret tanquã de lege sug¬
gessit: Cuiꝰ suggestionẽ a se utiq ꝓhib̾ent. si ma¬
gistrum xp̃m incorde portarent᷑. S quia inse
diabolo potiꝰ dederunt locum. aut sic pereunt.
quc̃admodum grex ille porcorum quẽ de mon¬
te. in mare demonum turba deiecit. aut ilt mor¬
tibus erepti. ⁊ pio matͥs catholice gremio collecti
ita libantur queadmodum ẽ a dño lib̃atus. qͣm¬
qd̾ aliqn cade in aquã. aliq̃n in ignẽ soleret:
Uñ magna in eos fit miscdia. cum etiã ꝑ istas
imꝑatoꝵ leges ab illa secta uͥ ꝑ doctrinas demo¬
moꝵ mendaciloquorum mala ista didicerunt

Expanded text:
tidianus illis ludus fuit. haec enim eos tria mortis tidianus illis ludus fuit. haec enim eos tria mortis genera diabolus docuit, ut mori uolentes, quando non inueniebant, quem terrerent, ut eius gladio ferirentur, per saxa se mitterent aut ignibus gurgitibusque donarent. quis autem illos haec docuisse credendusse de pinna templi praecipitaret, tamquam de lege suggessit? cuius suggestionem a se utique prohiberent, si magistrum Christum in corde portarent. sed quia in se diabolo potius dederunt locum, ant sic pereunt quem ad modum grex ille porcorum, quem de monte in mare daemonum turba deiecit. ant illis mortibus erepti et pio matris catholicae gremio collecti ita liberantur, quem ad modum est a domino liberatus. qd aliquando cadere in aquam, aliquando in ignem soleret. Unde magna in eos fit misericordia, cum etiam per istas imperatorum leges ab illa secta, ubi per doctrinas daemoniorum mendaciloquorum mala ista didicerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ganoꝵ celebrimas sollemnitates ingentia turba¬
rum agmina ueniebant. ñ ut idola frangerent
s ut interficerent᷑ acultorib idoloꝵ. Nã illud
si accepta legitima potestate facere uellent: si
quid eis accidiss&e. possent hab̃e qualemcũiq um¬
bram nominis martyrum. S ad hoc solum
ueniebant. ut indegris idolis ipsi ꝑimerentur
Nam singuli quiq ualentissimi iuuenes culto¬
res idoloꝵ quis quẽ occid̾et ipsis idolis uouere
consueuerant. qͥdam etiã se trucidandos armatis
uiadorib ingerebant. ꝑcussuros eos se nisi ab eis
ꝑimerent᷑ t̾ribiliter cõminantes. Nonnũquã &
a iudicib transcuntib extorquebant uolent̃.
ut a carnificib uł ab officio ferirendur. Uñ qͥdã
illos sic illusisse ꝑhibetur ut eos tanquã ꝑcuti¬
endos ligari & dimitti iubet. atq ita eoꝵ impe¬
tum incruentꝰ ⁊ illesus cuađet. Iam uͦ ꝑ abrupta
p̃cipitia ꝑ aquas & flammas occide se ipsos: co¬

Expanded text:
ganorum celeberrimas sollemnitates ingentia turbaganorum celeberrimas sollemnitates ingentia turbarum agmina ueniebant, non ut idola frangerent, sed ut interficerentur a cultoribus idolorum. nam illud si accepta legitima potestate facere uellent, si quid eis accidisset, possent habere qualemcumque umbram nominis martyrum: sed ad hoc solum ueniebant, ut integris idolis ipsi perimerentur: nam singuli quique ualentissimi iuuenes cultores idolorum. quot quis occideret, ipsis idolis uouere consueuerant. quidam etiam se trucidandos armatis uiatoribus ingerebant percussuros eos se, nisi ab eis perimerentur, terribiliter comminantes. nonnumquam et a iudicibus transeuntibus extorquebant uiolenter. ut a carnificibus uel ab officio ferirentur. unde quidam illos sic inlusisse perhibetur, ut eos tamquam percutiendos ligari et dimitti iuberet atque ita eorum impetum incruentus et inlaesus euaderet. iam uero per abrupta praecipitia, per aquas et flammas occidere se ipsos co
Abbreviated transcription (Latin):
comp̃hendit. donec deficiant inuanitate. ut ĩ
ueritate ꝓficiant: illi autẽ retribuentes mala
ꝓbonis quia eis consulimus ad ȩt̃nam saludem
etiam demporalem nob̃ conandur auferre. sic
amandes homicidia ut in se ipsis ea ꝑficiant:
qñ in aliis ꝑpetrare non possunt. Sicut enim
caritas laborat ȩcclȩ. sic eos ab illa ꝑditione lib̃a¬
re. ut eoꝵ nemo moriatur: sic eoꝵ laborat furor
aut nos occide ut suȩ crudelitatis pascant libi¬
dinem. aut etiam se ipsos. ne ꝑ didisse uideant᷑
occidendoꝵ hominum potestatẽ. Qautẽ nes¬
ciunt consuetudinẽ illoꝵ. putant eos modo
se ipsos occidẽ: qñ ab eoꝵ insanissima dñatioẽ
ꝑ occasionẽ legum istarum que ꝓunitate st̃
constitute tanti popłi lib̾antur. Qui autem
sciunt & ante ipsas leges qͥd facere solent. non
eoꝵ mirantur mortes. s recordantur mores:
maxime qñ adhuc cultus fuerat idoloꝵ ad pa¬

Expanded text:
comprehendit. donec deficiant in uanitate, ut in comprehendit. donec deficiant in uanitate, ut in ueritate proficiant. illi autem retribuentes mala pro bonis, quia eis consulimus ad aeternam salutem, etiam temporalem nobis conantur auferre sic amantes homicidia, ut in se ipsis ea perficiant, quando in aliis perpetrare non possunt. sicut enim caritas laborat ecclesiae sic eos ab illa perditione liberare, ut eorum nemo moriatur. sic eorum laborat furor aut nos occidere, ut suae crudelitatis pascant libidinem, aut etiam se ipsos, ne perdidisse uideantur occidendorum hominum potestatem. Qui autem nesciunt consuetudinem illorum, putant eos modo se ipsos occidere, quando ab eorum insanissima dominatione per occasionem legum istarum, quae pro unitate sunt constitutae. tanti populi liberantur; qui autem sciunt. et ante ipsas leges quid facere soleant, non eorum mirantur mortes, sed recordantur mores. maxime, quando adhuc cultus fuerat idolorum, ad pa
Abbreviated transcription (Latin):
atitur non que facit: querant ab apło quam
eccłam significabat sara. qñ ꝑsecutionem faciebat
guratã: que affligebat ancillam. Si aute melius
discutiamus. magis illa ꝑscquebatur saram suꝑbi¬
endo: quã illam sara cohercendo. Illa enim dñe
faciebat iniuriam: ista imponebat suꝑbiȩ disci¬
plinam. Uem̃ quero si bom ⁊ scĩ nemini faciunt
ꝑsecutionẽ. s tantũmodo patiuntur: cuiꝰ putant
ẽẽ in psalmo uocem ubi legitur. ꝑsequar inimi¬
cos meos ⁊ comp̃hendam illos. ⁊ non conũtaR
donec deficiant: Sigͦ uerum dicere ut agnos¬
eccłȩ xp̃i. Ista itaq beata ẽ. que ꝑsecutionẽ patit᷑
ꝓpter iustitiam: illi uͦ miseri qui ꝑsecutionẽ pati¬
untur propt̾ iniustitiã. ꝑm̃ ista ꝓsequitur dili¬
gendo: illi seuiendo. Ista ut corrigat: illi ut cũ¬
tant. Ista ut reuocet aberrore: illi ut p̃cipitent
in errorem: Ueniq ista ꝑsequitur inimicos &

Expanded text:
patitur, non quae facit, quaerant ab apostolo, quam patitur, non quae facit, quaerant ab apostolo, quam ecclesiam significabat Sarra, quando persecutionem faciebat guratam, quae affligebat ancillam. si autem melius discutiamus, magis illa persequebatur Sarram superbiendo quam illam Sarra cohercendo: illa enim \' faciebat iniuriam, ista inponebat superbiae disciplinam. deinde quaero. si boni et sancti nemini faciunt persecutionem. sed, tantum modo patiuntur, cuius putant esse in psalmo uocem. ubi legitur: Persequar inimicos meos et comprehendam illos et non conuertar. donec deficiant. Si ergo uerum dicere uel agnosecclesiae Christi. ista itaque beata est. quae persecutionem patitur propter iustitiam, illi uero miseri, qui persecutionem patiuntur propter iniustitiam. proinde ista persequitur diligendo, illi saeuiendo, ista ut corrigat. illi ut euertant, ista ut reuocet ab errore, illi ut praecipitent m errorem; denique ista persequitur inimicos et
Abbreviated transcription (Latin):
querent᷑ non fucrat adiuuandus. s corrigendus:
Si aut̃ẽ putant qd̾ nemo possit iuste aliquem
omitto dicere qd suꝑius cõmemoraui. quia siita
ẽ ut dicunt. cecilianus ad uerã ȩccłam ꝑtinebat.
qñ cum maiores illoꝵ usq ad imꝑatoris iudiciũ
accusando ꝑsequebant᷑. Nos enim dicimus ido
illum adueram ȩccłam ꝑtinussse. ñ quia ꝑsecu¬
tionem patiebat᷑. s quia propt̾ iusticiã patiebat᷑.
Illos autẽ ido fuisse alicnatos ab ȩccła. ñ quia ꝑse¬
quebant᷑. s quia iniuste ꝑsequebant᷑. Nos itaq
hoc dicimus. Illi uͦ si ñ querunt causas quare qͥsq
faciat ꝑsecutionem. ut quare padiatur. s hoc pu¬
tant ẽẽ signum ueri xͥani si ꝑsecutionẽ ñ faciat.
s patiatur. sine dubio cccilianum in ca definiti¬
one constituunt qui ñ faciebat s paticbatur
Maiores autẽ suos ab ea definitione foras mittunt
eccła uera ipsa ẽ que ꝑsecutionem

Expanded text:
querentur, non fuerat adiuuandus sed corrigendus. querentur, non fuerat adiuuandus sed corrigendus. Si autem putant, quod nemo possit iuste aliquem omitto dicere, quod superius commemoraui, quia, si ita est, ut dicunt, Caecilianus ad ueram ecclesiam pertinebat, quando eum maiores illorum usque ad imperatoris iudicium accusando persequebantur. nos enim dicimus ideo illum ad ueram ecclesiam pertinuisse, non quia persecutionem patiebatur, sed quia propter iustitiam patiebatur; illos autem ideo fuisse abalienatos ab ecclesia, non quia persequebantur, sed quia iniuste persequebantur. nos itaque hoc dicimus; illi uero si non quaerunt causas, quare quisque faciat persecutionem uel quare patiatur, sed hoc putant esse signum ueri Christiani, si persecutionem non faciat, sed patiatur, sine dubio Caecilianum in ea definitione constituunt, qui non faciebat, sed patiebatur; maiores autem suos ab ea definitione foras mittunt,ecclesia uera ipsa est, quae persecutionem
Abbreviated transcription (Latin):
unitatis impiã diuisionẽ. s qͥ ꝓpt̾ iusticiã ꝑsecu¬
tionem patiat᷑ hi mrẽs uerisunt. Nam & agar
passa ẽ a sara ꝑsecutionem: & illa erat sc̃ã que faci¬
ebat. illa iniqua que patiebatur. Dunquid huic
ꝑsecutioni quam passa ẽ agar comꝑandus ẽ sc̃s
dauid quẽ ꝑsecutus ẽ iniquus saul: Ualde utiq
distat. ñ quia patiebatur. s quia propt̃ iustitiam
patiebatur. & ipse dñs: cum latronib crucifixus
est.Sz quos passio ungebat: causa separabat:
Ido in psalmo uox illa intelligenda ẽ ucroꝵ mar¬
tẏrum uolentium se discerm a mr̃ibus falsis
udica me ds̃ ⁊ discerne causam meam de gente
ñ scã. Non dixit discerne pęnam meam: s dis¬
cerne causam mncã. Podest enim ẽẽ impiorum
similis pena. s dissimilis ẽ martirum causa. qͦꝵ
& illa uox ẽ. iniusti ꝑsecuti s̃ me. adiuua me. Io
se dignum existimauit qui adiuuaret᷑ iuste: qͥa
illi ꝑsequebantur miuste. Nam si iuste illi pse¬

Expanded text:
unitatis impiam diuisionem, sed qui propter iustitiam persecutionem patiuntur, hi martyres ueri sunt. nam et Agar passa est a Sarra persecutionem et illa erat sancta, quae faciebat, illa iniqua, quae patiebatur. numquid huic persecutioni, quam passa est Agar, comparandus est sanctus Dauid, quem persecutus est iniquus Saul? ualde utique distat, non quia patiebatur, sed quia propter iustitiam patiebatur. et ipse dominus cum latronibus crucifixus est; sed quos passio iungebat, causa separabat, ideo in psalmo uox illa intellegenda est uerorum martyrum uolentium se discerni a martyribus falsis: Iudica me, deus, et discerne causam meam de gente non sancta; non dixit discerne poenam meam" sed \'discerne causam meam. potest enim esse impiorum similis poena, sed dissimilis est martyrum causa, quorum et illa uox est: Iniuste persecuti sunt me, adiuua me; ideo se dignum existimauit, qui adiuuaretur iuste, quia illi persequebantur iniuste; nam si iuste illi perse
Abbreviated transcription (Latin):
ucrum sydrach misach. ⁊ abdenago. cũ domo
sua penitus interiret. Hanc legem siqͥ contẽpser̃.
⁊ id qd̾ fu̾at constitutum merito ꝑpessi s̃: debuer̃
dicere qd isti dicunt se iustos cẽ. quia ex lege re¬
gis ꝑsecutionẽ paticbant᷑. qđ utiq dicerent si ita
insanirent sic̃ isti insamunt qui diuidunt m̃bͣ
quia ꝓhibentur ista facere legibus imꝑatoꝵ. quas
nocentiam suam . & quam ñ possunt adño acciꝑe

Expanded text:
uerum Sidrac, Misac et Abdenago, cum domo uerum Sidrac, Misac et Abdenago, cum domo sua penitus interiret. hanc legem si qui contempserunt et id, quod fuerat constitutum. merito perpessi sunt, debuerunt dicere, quod isti dicunt. se iustos esse, quia ex lege regis persecutionem patiebantur. quod utique dicerent, si ita insanirent, sicut isti insaniunt. qui diuidunt membrquia prohibentur ista facere legibus imperatorum, qnocentiam suam et, quam non possunt a domino accipe
Abbreviated transcription (Latin):
salutem uocentur. om̃s aꝑnicie reuocentur. qͥa
&e imꝑatores qñ ꝓ falsitate contra ueritatem con¬
stituunt malas ieges. ꝓbantur bene credentes.
coronant᷑ ꝑscuerantes. Qñ autẽ ꝓ ueritate contͣ
falsitatẽ constituunt bonas leges. t̾rentur seuien¬
tes. & corrigunt᷑ intelligentes. Quicumq gͦ legibꝰ
imperatoꝵ qͥ cõtͣ dĩ ueritatẽ feruntur obtempe
obtemꝑare ñ uult: acquirit gͣnde supplicium:
Nam ⁊ temporib propħarum om̃s reges qui in
popło dĩ ñ ꝓhibuerunt nec eu̾terunt que contͣ
dĩ p̃ceptum fũant instituta culpantur. & qui ꝓ¬
hibuerunt. ⁊eu̾terunt. suꝑ alioꝵ merita laudant᷑.
Et rex nabuchodonosor cum seruus ẽẽt idolorũ.
constituit sacͥlegam legem ut simulachrũ adora¬
retur: s cius impie constitutiomi qͥ obedire nolu¬
erunt. pie fideliterq fecer̃. Idem tam̃ rex diumo
correctus miraculo. piam & lauda
legem ꝓueritate constituit. ut qͥ¬

Expanded text:
salutem uocentur, omnes a pernicie reuocentur, quia salutem uocentur, omnes a pernicie reuocentur, quia et imperatores quando pro falsitate contra ueritatem constituunt malas leges, probantur bene credentes et coronantur perseuerantes. quando autem pro ueritate contra falsitatem constituunt bonas leges, terrentur saeuientes et corriguntur intellegentes. quicumque ergo legibus imperatorum, quae contra dei ueriobtemperare non uult, adquirit grande supplicium. nam et temporibus prophetarum omnes reges, qui in populo dei non prohibuerunt nec euerterunt, quae contra dei praeceptum fuerant instituta, culpantur et, qui prohibuerunt et euerterunt. super aliorum merita laudantur. et rex Nabuchodonosor cum seruus esset idolorum, constituit sacrilegam legem, ut simulacrum adoraretur; sed eius impiae constitutioni qui oboedire noluerunt, pie fideliterque fecerunt. idem tamen rex diuino correctus miraculo piam et laudabilem legem pro ueritate constituit, ut, q
Abbreviated transcription (Latin):
do. ille cedendo. s ambo diligendo. Si aut̃ẽ illos
negligant.⁊ ꝑire ꝑmittant. ista potius falsa man¬
suctudo crudelis ẽ. Si enim equus & mulus qͥbꝰ
ñ ẽ intellectus morsib & calcib resistunt hõibus.
a quib eoꝵ curanda uuln̾a condrectant᷑. ⁊ cũ int̃
dendes eoꝵ ⁊ ungłas sepe homines ꝑiclitent᷑. ⁊ aliq̃n
uexentur. ñ tam̃ cos descrunt donec ꝑdolores &
molestias medicinales reuocent ad salutem: qͣnto
magis homo abhomine. ⁊ fr̃ a fr̃e ne in ȩt̃nũ ꝑcat
ñ ẽ descrendus: Qui correctus intelligere potest
quantum sͥ p̃stabatur beneficium. quando se ꝑ¬
secutionem ꝑpeti querebat᷑. Sicut gͦ apłs dicit.
infatigabiles cũ tempus habemus oꝑemͣ bonũ
ad om̃s. qui possunt catholicoꝵ p̃dicatoꝵ sermo¬
nibus. qui possunt catholicoꝵ pͥncipum legibꝰ
partim ꝑ eos qui diuinis admonitionib. partĩ
peos qui iussis impialibus parent. omnes ad

Expanded text:
do ille caedendo. sed ambo diligendo. si autem illos do ille caedendo. sed ambo diligendo. si autem illos neglegant et perire permittant. ista potius falsa mansuetudo crudelis eat. si enim equus et mulus. quibus non est intellectus, morsibus et calcibus resistunt hominibus, a quibus eorum curanda uulnera eontrectantur. et. cum inter dentes eorum et ungulas saepe homines periclitentur et aliquando uexentur, non tamen eos deserunt. donec per dolores et molestias medicinales reuocent ad salutem. quanto magis homo ab homine et frater a fratre, ne in aeternum pereat, non est deserendus, qui correctus intellegere potest, quantum sibi praestabatur beneficium, quando se persecutionem perpeti querebatur! Sicut ergo apostolus dicit, infatigabiles, cum tempus habemus, operemur bonum ad omnes. qui possunt catholicorum praedicatorum sermonibus, qui possunt catholicorum principum legibus partim per eos, qui diuinis admonitionibus, partim per eos, qui iussis imperialibus parent, omnes ad
Abbreviated transcription (Latin):
admodum autẽ in ipsa collatione modis om̃ib
uicti sint. qm̃ ualde ꝓlixa s̃ gesta. & tͥ aliuis rebus
romane pacis necessarus occupato multum est
ut legant᷑ breuiarium corum tͥ legi forsitan po¬
donatistis: qđ accusatorib scĩ danihelis. Sicut
cnim in illos leones. sic in istos conũse sunt leges.
quib innocente opͥpmere uoluer̃. nͥ qd̃ ꝓpt̃ mĩam¬
xp̃i mag̃ ꝓcis s̃ iste leges que illis uident᷑ adu̾se.
qm̃ multi ꝑ illas correcti s̃. ⁊ cotidie corriguntur.
⁊ se ẽẽ correctos. atq ab illa furiosa ꝑnicie lib̃atos
gr̃as agunt.⁊ qui odant diligunt. molestasq sͥ
fuisse salubrimas leges quantum in insama de¬
testabantur. tantum recepta sanitate gratulant᷑.
in residuos cũ quib fuerant ꝑituri. iam simili
dilectione nob̃cum ut parit̃ instemus ne illi ꝑe¬
ant ercitantur. Molestus ẽ enim & medicus fu¬
renti frenctico: & pat̾ indisciplinato filio. Ille ligan¬

Expanded text:
ad modum autem ad modum autem victi sint, quoniam valde prolixa sunt Gesta, et tibi aliis rebus Romanae paci necessariis occupato, multum est ut legantur, Breviarium eorum tibi legi forsitan poDonatistis, quod accusatoribus sancti Danielis. Sicut enim in illos leones , sic in istos conversae sunt leges quibus innocentem opprimere voluerunt; nipro eis sunt istae leges. quae illis uidentur aduersae, quoniam multi per illas correcti sunt et cotidie corriguntur et se esse correctos atque all ill\'1 furiosa pernicie liberatos gratias agunt. et, qui oderant. diligunt molestasque sibi fuisse saluberrimas leges. quantum in insania detestabantur, tantum recepta sanitate gratulantur et in residuos, cum quibus fuerant perituri, iam simili dilectione nobiscum, ut pariter instemus, ne illi pereant, excitantur. molestus est enim et medicus furenti phrenetico et pater indisciplinato filio, ille ligan
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsa pictas. ueritas. caritas. nos ñ ꝑmitat contra
cccilianum eoꝵ hominũ acciꝑe testimonium.
ccciliani causam ipsi ad imꝑatoris constantim iu¬
dicium accusando miserunt. immo uͦ ipsum ce¬
cilianum. pꝰ ep̃alia iudicia uͥeum oppͥmere non
potuerunt. ad supradicti imꝑatoris examen ꝑti¬
nacissimis ꝑsecutorib pluxtr̃. & quod in nod
mͦ rep̃hendunt ut decipiant imꝑitos dicentes.
Qd̾ etiam in collatione quã simul ap̃ carthaginẽ
habuimus negare ñ ausi sunt. immo & głari au¬
si s̃ qd̾ ap̃ imꝑatorem maiores eoꝵ criminalit̃
cecilianum fu̾int insecuti. insuꝑ addentes men¬
dacium qd cum illi uicerint. fecerintq damnari.
secuti sint cecilianum & ab eo fu̾int suꝑati. falsã
sͥgłam impudentissimo mendatio arrogare uo¬
luerunt: Non solum culpam ñ putantes. uerũ
etiam ꝓsua laude iactantes. si ꝓbarent cecilianũ
maiorib siis accusantib fuisse damnatũ. Quẽ

Expanded text:
ipsa pietas, ueritas, caritas nos non permittit contra ipsa pietas, ueritas, caritas nos non permittit contra Caecilianum eorum hominum accipere testimonium, Caeciliani causam ipsi ad imperatoris Constantini iudicium accusando miserunt, immo uero ipsum Caecilianum post episcopalia iudicia, ubi eum opprimere non potuerunt, ad supra dicti imperatoris examen pertinacissimis persecutoribus perduxerunt. et quod in nobis modo reprehendunt, ut decipiant inperitos, dicentes quod etiam in conlatione, quam simul apud Carthaginem habuimus, negare non ausi sunt, immo et gloriari ausi sunt, quod apud imperatorem maiores eorum criminaliter Caecilianum fuerint insecuti. insuper addentes mendacium, quod eum illic uicerint fecerintque damnari. ersecuti sint Caecilianum et ab eo fuerint superati. falsam sibi gloriam inpudentissimo mendacio adrogare uoluerunt non solum culpam non putantes uerum etiam pro sua laude iactantes, si probarent Caecilianum maioribus suis accusantibus fuisse damnatum? quem
Abbreviated transcription (Latin):
crimina hominis que orbi derrarum ñ possis o¬
stendere. cõmunionẽ orb̃ t̾rarum uelle damnare.
U trum cccilianus a traditorib diumoꝵ codicum
fuit ordinatus nescio. ñ uidi. ab inimicis eius au
recitatur. Eccłã uͦ todo t̾rarum orbe diffusã cui
ñ cõmunicat pars donati. uniu̾sarum scͥpt᷑arum
destimonia consona uoce ꝓclamant. In semine duo
benedicent᷑ om̃s gentes: lex dĩ dixit. Ab ortu solis
usq ad occasum sacrificiũ mundum offertur no¬
mini meo. qm̃ głificatum ẽ nom̃ meũ in gentibꝰ.
ꝑ propham ds̃ dixit. D ominabit᷑ amari usq ad
marc. & a flumine usqr ad t̃minos orb trarum ꝑ
psalmum ds̃ dix̃. Fructificans & crescens in uniũ¬
so mundo ꝑ apłm ds̃ dix̃. Eritis michi testes in
ierłm. & in tota iudea. ⁊ samaria. & usq in fines t̾rę.
filius dĩ ore suo dixit. Cecilianus ȩccłȩ cartaginen¬
sis ep̃c humanis litibus accusatur. eccła xp̃i ioĩ

Expanded text:
crimina hominis, quae orbi terrarum non possis ocrimina hominis, quae orbi terrarum non possis ostendere, communionem orbis terrarum velle damnare. 5. Utrum Caecilianus a traditoribus divinorum Codicum fuerit ordinatus, nescio; non vidi, ab inimicis ejus audisti eloquio recitatur. Ecclesiam vero toto terrarum orbe diffusam, cui non communicat pars Donati, universarum Scripturarum testimonia consona voce proclamant. In semine tuo benedicentur omnes gentes, Lex Dusque ad occasum sacrificium mundum offertur nomini meo. quoniam glorificatum est nomen meum in gentibus, per prophetam deus dixit; dominabitur a mari usque ad mare et a flumine usque ad terminos orbis terrae. per psalmum deus dixit: fructificans et in tota mihi testes in Hierusalem et in tota et Samaria et usque in fines terrae, filius dei ore suo dixit. Caecilianus, ecclesiae Carthaginensis episcopus. humanis litibus accusatur, ecclesia Christi