comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i hoc fauore dicendi
aliqͥd trepidationis af¬
ferre : minimeq dece¬
at głam tante deuotionis infringe¬
re. ex eo qͦd fatear me cȩpisse dubitare:
tam̃ identidem dico. ipsa animi mei
deliberatio ne confringar in exsequen¬
de laudis cupiditate succenditur: ⁊
a loquendo magnitudine uirtutis ꝓ¬
bibetur: cũ aut ñ deceat tacere. aut ꝑicu¬
losũ sit parũ dicere ⁊ nisi qͦd hec estuan¬
ti res sola subuenit: qͦd uideat᷑ ignosci
ei facile posse. qui ñ timuit audere.
rebus ⁊ si potentia rei oneratur facultas
ingenii. ut quantũ se in expͥmenda
martyrii dignitate ꝓtulerit. tanto ip¬
so pondere laudis opp̃ssa atq estima¬
dione rerũ om̃iũ. de quib cũ maxime
loquitur debilitata ac fracta intͣ sẽipsa
illaqueata oratione deficiat. ne habenis
liberis ac solutis in aꝑtũ sermonis eloqͥ¬
um uim tantȩ laudis exꝓmat: tam̃ erit
aliqua nsi fallor in eloquendo fides.
quȩ ipsius oꝑis oratione munita. uage

Expanded text:
in hoc fauore dicendi aliquid trepidationis adferre minimeque deceat gloriam tantae deuotionis infringere ex eo quod fatear me coepisse dubitare, tamen identidem dico ipsa animum deliberatione confringi: nam exequendae laudis cupiditate succenditur et a loquendo magnitudine uirtutis inhibetur, cum aut non deceat tacere aut periculosum sit parum dicere, nisi quod haec aestuanti res sola subuenit quod uideatur ignosci ei facile posse qui non timuit audere. res, etsi potentia rei oneratur facultas ingenii, ut quantum se in exprimenda martyrii dignitate protulerit, tantum ipso pondere laudis oppressa adque aestimatione rerum omnium de quibus cum maxime loquitur debilitata ac facta, intra se ipsa inlaqueata oratione deficiat nec habenis liberis: rac solutis in apertum sermonis eloquium uim tantae laudis expromat tamen erit aliqua, nisi fallor, in eloquendo fides quae ipsius operis oratione munita. uage
Abbreviated transcription (Latin):
idem confirmatur ⁊ ut quotienscũq bi¬
berimꝰ in cõmemorationẽ hoc faciamus.
qͦd fecit ⁊ dñs: inuenimꝰ non obseruari
a nobis qͦd mandatũ est. nisi eadem quȩ
ratione miscentes. a diuino magisterio
ñ recedamus. Eb euangelicis aut̃ pre¬
ceptis omnino recedendũ non ẽ: ⁊ eadem
quȩ magister docuit ⁊ fecit. discipulos
quoq obseruare ⁊ facere debere. constan¬
tius ⁊ fortius alio in loco beatus apłs
docet dicens. Miror quod sic tam cito
demutamim ab eo qui uos uocauit ad̃
grãm: ad aliud euangłiũ qͦd non ẽ ali¬
ud÷ nisi st̃ aliqui qͥ uos durbant: ⁊ uo¬
lunt conuerdere eugłm xp̃i. S licet

Expanded text:
idem confirmatur et traditur, ut quotiescumque biberimus, in commemorationem Domini hoc faciamus quod fecit et Dominus, invenimus non observari a nobis quod mandatum est, nisi eadem quae em Domini pari ratione miscentes a divino magisterio non recedamus. Ab evangelicis autem praeceptis omnino recedendum non esse, et eadem quae magister docuit et fecit discquoque obseruare et facere debere constantius et fortius alio in loco beatus apostolus docet dicens: miror quod sic tam cito demutamini ab eo qui uos uocauit ad gratiam, ad aliud euangelium, quod non est aliud, nisi si sunt aliqui qui uos conturbant et uolunt conuertere eu
Abbreviated transcription (Latin):
mus calicem mixtũ fuisse quẽ dñs ob¬
tulit: ⁊ mixtũ fuisse qͦd sanguinẽ suũ¬
dixit. Unde apparet sanguinẽ xp̃i ñ
offerri. si desit uinũ calici ⁊ ⁊ sacͥficium
dĩcũ legitima scificatione ñ celebrari:
nisi oblatio ⁊ sacͥficiũ nr̃m responde¬
rit passioni. Quomͦ autẽ de creatura
uitis nouũ uinũ cũ xp̃o in regno patͥs
bibimus. si in sacͥficio di patris ⁊ xp̃i
uinũ ñ offerimꝰ ⁊ nec calicem dñi dñica
traditione miscemus: Beatus quoq

Expanded text:
mus calicem mixtum fuisse quem Dominus opmus calicem mixtum fuisse quem Dominus optulit et uinum fuisse quod sanguinem dixit. unde apparet sanguinem Christi non offerri, si desit uinum calici nec sacrificium dominicum legitima sanctificatione celebrari, nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. quomodo autem de creatura uitis nonum uinum cum Christo in regno patris bibemus, si in sacrificio Dei patris et Christi uinum non offerimus nec calicem Domini dominica traditione miscemus? Beatus quoque
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ: qui autẽ biberit ex aqua quam
ego dedero. ñ siciet in ȩternũ. Quod
ipsũ baptisma salutaris aquȩ significat:
qͦd semel scilicet sumitur: nec rursus
iteratur. Ceterũ calix dm̃ in eccłia
semꝑ ⁊ sititur. ⁊ bibitur. Nec argum̃tis
appellatione aque baptisma significa¬
tum semꝑ esse. ⁊ sic nos indelligere de¬
bere ⁊ qͣndo dñs adueniens baptismi ⁊
calicis manifestauerit ueritatẽ: qͥ aquã
illam fidelem. aqͣm uide et̾̃nȩ p̃ceperit
credentib in baptismo dari÷ calicem uͦ
docuerit exemplo magisterii sui. uini
⁊ aquȩ coniunctione misceri. Calicem
etemĩ sub die passionis accipiens bene¬
dixit. ⁊ dedit discipulis suis dicens. bi¬
bite ex hoc om̃s ⁊ hic est enĩ sanguis testa¬
m̃ti: qui ꝓ multis effundetur in remis¬
sionem peccatoꝵ. Dico uob̃ non bibam
amodo de ista creatura uitis: usq in
diem illũ quo uob̃cũ bibam nouũ in
regno pat̾s mei. Qua in parte inueni¬

Expanded text:
iterum: qui autem biberit ex aqua quam iterum: qui autem biberit ex aqua quam ego dedero, non sitiet in aeternum . Quo et ipsum Baptisma salutaris aquae significatur, quod semel scilicet sumitur, nec rursus iteratur. Caeterum calix Domini in Ecclesia semper et sititur et bibitur. IX. Nec argumentis appellatione aquae Baptisma significatum semper esse et sic nos intelligere debere, quando Dominus adveniens Baptismi et Calicis manifestaverit veritatem, qui aquam illam fidelem, aquam vitae aeternae, praeceperit credentibus in Baptismo dari, calicem vero docuerit exemplo magisterii sui vini et aquae conjunctione misceri. Calicem etenim sub die passionis accipiens, benedixit et dedit discipulis suis dicens: Bibite ex hoc omnes. Hic est enim sanguis novi testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. dico uobis, non bibam amodo ex ista creatura uitis usque in diem illum quo uobiscum bibam nonam in regno patris mei qua in parte inueni
Abbreviated transcription (Latin):
sione. Qui ⁊ ammonens qͦd ꝑ ꝓpham
sit ande p̃dictum: clamat ⁊dicit. Si
quis sicit ueniat ⁊ bibat: qui credit
in me sicut scͥptura dicit. flumina de
uentre eiꝰ fluent aquȩ uiuȩ. Atq ut
magis posset ẽẽ manifestũ. quia ñ de
calice sed de baptismo illic loqͥtur dñs:
addidit scͥptura dicens. Hoc aut̃ dixit
de sp̃ũ quẽ accepturi erant: qui in eũ
credebant. ꝑ baptisma eñi sp̃s sc̃s acci¬
pitur: ⁊ sic cũ baptizatis. ⁊ sp̃m sc̃m
consecutis. ad bibendũ calicẽ dñi ꝑue¬
nitur. Neminẽ autẽ moueat. qͦd cũ
de baptismo loquatur seͥptura diuina.
sitire nos dicit ⁊ bibere ⁊ qͣndo ⁊ dñs
in eugłio dicat. beati sitientes ⁊ esuri-¬
endes iusticiã: quia qͦd auida ⁊ sicienti
cupiditate suscipitur: plemus ⁊ uberiꝰ
hauritur ⁊ sicut ⁊ in alio loco ad sama¬
ritanã mulierem dñs loqͥtur dicens.
Om̃is qui biberit ex aqua ista sitiet

Expanded text:
sione: qui et admonens quid per prophetam sione: qui et admonens quid per prophetam sit ante praedictum clamat et dicit: Si quis sitit, veniat et bibat. Qui credit in me, sicut Scriptura dicit, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Atque, ut magis posset esse manifestum quia non de calice sed de Baptismo illic loquitur Dominus, addidit Scriptura dicens: Hoc autem dixit de Spiritu quem accepturi erant qui in eum credebant. Per Baptisma enim Spiritus sanctus accipitur, et sic a baptizatis et Spiritum sanctum consecutis ad bibendum calicem Domini pervenitur. Neminem autem moveat quod, cum de Baptismo loquatur Scriptura divina, sitire nos dicit et bibere, quando et Dominus in Evangelio dicat: Beati esurientes et sitientes justitiam ; quia quod avida et sitienti cupiditate suscipitur, plenius et uberius hauritur. Sicut et alio loco ad Samaritanam mulierem Dominus loquitur dicens: Omnis qui biberit ex aqua ista, sitiet
Abbreviated transcription (Latin):
aqua sola in scͥpturis scĩs nominat᷑.
baptisma p̃dicatur: ut apud ysaiam
significari uidemꝰ. Nolide inqͥt pͥora
meminisse:⁊antiqua nolite reputare.
Ecce ego facio noua que ñc orientur:
⁊ cognoscetis. Et faciam in deserto uiã.
⁊ flumina in loco inaquoso adaquare
genus meũ electũ: plebem meã quam
acquisiui ut uirtudes meas exponeret.
Prenuntiauit illic ꝑ ꝓpham ds̃. quod
apud gentes in locis quȩ inaquosa pͥus
suissent. flumina postmodũ redunda¬
rent:⁊ electũ genus dei. id est ꝑ rege¬
nerationem baptisim filios dei factos
adaquarent. Idem denuo p̃cinitur. ⁊
ande p̃dicitur. iudeos si sitierint ⁊ xp̃m
quesierint. apud nos ẽẽ potaturos: id¬
est baptismi grãm consecuturos. Si
sitierint inqͥt ꝑ deserta adducet illos:
aqͣm de petra ꝓducet illis ⁊ findetur
petra ⁊ fluet aqua:⁊ bibet plebs mea.
Quod in eugłio adimplet᷑: quando xp̃c
qui est petͣ. finditur ictu lanceȩ in pas¬

Expanded text:
aqua sola in scripturis sanctis nominatur, aqua sola in scripturis sanctis nominatur, baptisma praedicatur, at apud Esaiam significari uidemus. nolite, inquit, priora meminisse et antiqua nolite reputare. ecce ego facio noua, quae nunc orientur, et cognoscetis, et faciam in deserto uiam, et flumina in loco inaquoso adaquare genus meum electum, plebem meam quam adquisiui, ut uirtutes meas exponeret. praenuntiauit illic per prophetam Deus quod apud gentes in locis quae inaquosa prius fuissent flumina postmodum redundarent et electum genus Dei, id est per generationem baptismi filios Dei factos adaquarent. item denuo praecanitur et ante praedicitur Iudaeos, si sitierint et Christum quaesierint, apud nos eest Baptismi gratiam consecuturos: Si sitierint, inquit, per deserta adducet illos, aquam de petra producet illis, findetur petra, et fluet aqua, et bibet plebs mea . Quod in Evangelio adimpletur, quando Christus, qui est petra, finditur ictu lanceae in pas
Abbreviated transcription (Latin):
iungit ⁊ dicit. Lauabit in uino stolã
suam: ⁊ in sanguine uuȩ amictũ suũ.
Quando aut̃sanguis uua dicitur⁊ qͥd
aliud qͣm uinũ calicis dñici sanguinis
ostenditur: Necnon ⁊ apud ysaiam
hoc idem sp̃s sc̃s de dñi passione testat᷑
dicens. Quare rubicunda st̃ uestim̃ta
tua : ⁊ indum̃ta dua uelut. a calcatione
torcularis pleni ⁊ ꝑcalcati: Nunqͥd
rubicunda uestim̃ta aqua facere pot̾
aut in torculari aqua ẽ quȩ pedib cal¬
catur. uel prelo exprimitur: Uini
utiq mentio ideo ponitur. ut dñi san¬
guis uino intelligatur ⁊ ⁊ qͦd in calice
dñico postea manifestatũ est. ꝓphetis
annuntiantib p̃dicaretur. Torcularis
quoq calcatio ⁊ p̾ssura taxatur: quia
quomͦ ad potandũ uinũ ueniri ñ pot̃.
nisi botrus ante calcetur ante ⁊ p̃mat᷑:
sic nec nos sanguinẽ xp̃i possemꝰ ebibe¬
sus: ⁊ calicem pͥor biberet. qͦ credenti¬
bus ꝓpinaret. Quotienscũq autem

Expanded text:
iungit et dicit: lauabit in uino stolam iungit et dicit: lauabit in uino stolam suam et in sanguine uuae amictum suum. quando autem sanguis uuae dicitur, quid aliud quam uinum calicis dominici sanguis ostenditur? Nec non et aput Esaiam hoc idem spiritus sanctus de Domini passione testatur dicens: quare rubicunda sunt uestimenta tua, et indumenta tua uelut calcatione torcularis pleni et percalcati? numquid rubicunda uestimenta aqua potest facere aut in torculari aqua est quae pedibus calcatur uel praelo exprimitur? uini utique mentio ideo ponitur, ut Domini sanguis uino intellegatur et quod in calice dominico postea manifestatum est prophetis adnuntiantibus praedicaretur. torcularis quoque calcatio et pressura taxatur: quia quomodo ad potandum uinum ueniri non potest nisi botruus calcetur ante et prematur, sic nec nos sanguinem Christi possemus bibesus et calicem prior biberet, quo credentibus propinaret. Quotienscumque autem
Abbreviated transcription (Latin):
latȩ hostiȩ ⁊ panis ⁊ uini. sed ⁊ altaris
⁊ apłoꝵ faciens mentionẽ: sapientia
inquit ȩdificauit s̃ domũ. subdidit
colũpnas sepdem ⁊ occidit suas hostias:
miscuit in cratera uinũ suũ: ⁊ para¬
uit suam mensã: ⁊ misit seruos suos
conuocans cũ excelsa p̃dicatione ad cra¬
teram dicens.Qui est insipiens decli¬
net ad me. Et egentib sensu dixit.
Uenite edite de meis panibus: ⁊ bibite
uinũ quod miscui uob̃. Uinũ mixtũ
declarat ⁊ id est calicem dñi aqua ⁊ ui-¬
no mixtũ ꝓphetica uoce p̃nuntiat: ut
appareat in passione dñica id esse ge-¬
stum qͦd fuerat ande p̃dictum. In be¬
a fr̃ib suis laudari ⁊ adorari haberet:
qͦd inimicoꝵ dorsa cedentiũ atq fugien¬
tium. manib quib crucem ꝑtulit ⁊¬
mortem uicit comp̃ssurus fuisset: qͦdq
ipse sit leo de t̾bu iuda ⁊ recubuit dor¬
miens in passione.⁊ surgat:⁊ sit ipse
spes gentiũ. Quib scͥptura diuina ad¬

Expanded text:
et panis et uini sed et altaris et apostolorum faciens mentionem. sapientia, inquit, aedificauit domum et subdidit columnas septem. mactauit suas hostias, miscuit in cratera uinum suum et parauit suam mensam. et misit suos seruos, conuocans cum excelsa praedicatione ad craterem dicens: qui est insipiens declinet ad me. et egentibus sensu dixit: uenite et edite de meis panibus et bibite uinum quod miscui uobis. uinum mixtum declarat, id est, calicem Domini aqua et uino mixtum prophetica uoce praenuntiat, ut adpareat in passione dominica id esse gestum quod fuerat ante praedictum. In bea fratribus suis laudari et adorari haberet, quod inimicorum dorsa cedentium adque fugientium manibus quibus crucem pertulit et mortem uicit conpressurus fuisset quodque ipse sit leo de tribu Iuda et recubet dormiens in passione et surgat et sit ipse spes gentium. quibus scriptura diuina ad
Abbreviated transcription (Latin):
ex fide iustificat gentes. ds p̃nuntiauit
abrahȩ: quia bñdicent in eo õs gentes
Igitur qui ex fide sunt: benedicti fc̃
cum fideli abraham. Unde in eugło
excitari filios abrahȩ. Et cũ zacheũ
laudaret dñs respondit ⁊ dixit ⁊ salꝰ
hodie domin huic facta est: eo quod
⁊ ipse filius sit abrahȩ. Ut gͦ in gene¬
si ꝑ melchisedech sac̃dotem. benedictio cir¬
ca abraham posset rite celebrari precedit
ante imago sacrificii. in pane ⁊ uino
scilicet constituta. Quã rem ꝑficiens
⁊ adimplens dñs. panẽ ⁊ calicẽ mixcũ
uino obtulit qui ẽ plentudo uerita¬
tis. ⁊ p̃figuratȩ imaginis rem adimple

Expanded text:
nuntiavit Abrahae quia benedicentur in illo omnes gentes . Igitur qui ex fide sunt benedicti sunt cum fideli Abraham. Unde in Evanges colligi filios Abrahae . Et cum Zachaeum laudaret Dominus, respondit et dixit: Salus hodie domui huic facta est, quia et hic filius est Abrahae. ut ergo in Genesi per Melchisedech sacerdotem benedictio circa Abraham posset rite celebrari, praecedit ante imago sacrificii in pane et uino scilicet constituta: quam rem perficiens et adimplens Dominus panem et calicem mixtum uino optulit, et qui est plenitudo ueritatem praefiguratae imaginis adi
Abbreviated transcription (Latin):
nã est illi socia in penatib conunx:
ettam̃ nec uinculo pignoꝵ cedit: nec
obsequio pietatis abductus a ꝓposito
suo deficit. Noscenda res est. uiribus:
penitus scrutanda uiscerib. Nec eñĩ
leuis est ista quecũq confessio: ꝓpder
qͣm se homo patitur ⁊ mori posse. Et
ut ꝑ illud credere etiã ille cogatur. qui
te uoluit occidere. Scriptũ est ⁊ legimꝰ.
In dolore sustine.⁊ in humilitate tua

Expanded text:
nam est illi societas in penatibus coniux, nam est illi societas in penatibus coniux, et tamen nec uinculo pignerum cedit nec obsequio pietatis abductus a proposito suo deficit \' noscenda res est, uirtus penitus scrutanda uisceribus. nec enim lenis est ista quaecumque confessio, propter quam homo patitur, et mori posse. Etent per illud credere etiam ille cogatur qui te uoluit occidere. scriptum est et legimus: in dolore sustine et in humilitate tua
Abbreviated transcription (Latin):
rem bñi fr̃s fide firma. deuotione ro¬
busta. contͣ minas scl̃i atroces.⁊ asꝑos
in sequentiũ fremitus. adu̾sa uirtute
resistendũ nec timendũ: quor spes
et̃nitatis ⁊ uita gĩestis est: quorumq
ardor in cupidinẽ lucis accenditur:
⁊ salus de ꝓmissa immortalitate letat᷑
hoc ũi quod catenis artantib manus
strictȩ. ⁊ circũacti graues ceruicibus
nȩxus solido depͥmunt pondere ⁊ uel
qͣd eculeo corpꝰ extensũ candentes stri¬
dec ad laminas: ñ expetendi sanguinis
sed temptationis ẽ causa. Nam ⁊ ipsã
martyrii lignitatẽ quẽadmodũ pos¬
semus agnoscere : nisi illam etiã cum
damno corporis nr̃i cogerem᷑ optare:
Sensi equidem nec me ueritas fallit:
cũ seuiȩ incũbentiũ manus mẽbra di¬
uellerent. artusq lamatos tortor seui¬
ens exararet. nec tam̃ uinceret: circũ
ꝓfecto nescio qͥd. ñ dolorib subigi: ñ
penis angentib frangi. Sed erant aliȩ
dicentiũ uoces. Et puto liberos habet:

Expanded text:
res, fide firma deuotione robusta contra omnes saeculi atroces et asperos insequentium fremitus aduersa uirtute resistendum nec timendum, quorum spes aeternitatis et uita caelestis est quorumque ardor in cupidine lucis succenditur et salus de promissa inmortalitate laetatur. hoc uero quod catenis artantibus manus adstrictae et circumacti graues ceruicibus nexus solido deprimunt pondere uel quod eculeo corpus extensum candentes stridet ad laminas, non expetendi sanguinis sed temptationis est causa. nam et ipsam martyrii dignitatem quemadmodum possemus agnoscere nisi illam etiam cum damno corporis nostri cogeremur optare? sensi equidem, nec me ueritas fallit, cum saeuae incumbentium manus membra diuellerent artusque laniatos tortor saeuiens exararet nec tamen uinceret, circums \'profecto nescio quid, non doloribus subigi, non poenis angentibus frangi\'. sed erant aliae dicentium uoces: et puto liberos habet.
Abbreviated transcription (Latin):
ut in regnis celestib reponaris.Hȩc
oportet m̃te ⁊ cogitatione cõplecti: Hȩc
die ac nocte meditari. Si talem ꝑsecu¬
tio inuenerit di militẽ : uinci ñ pote¬
rit uirtus ad preliũ prompta. Uel si
accersitio ante p̃uenerit: sine p̃mio ñ
erit fides. quȩ erat ad martyriũ pre¬
parata.Oine damno tẽporis.merces
iudice deo redditur. In ꝑsecutione mi¬
litia: in pace conscientia coronatur.

Expanded text:
ut in regnis caelestibus reponaris. haec ut in regnis caelestibus reponaris. haec oportet mente et cogitatione conplecti, haec die ac nocte meditari. si talem persecutio inuenerit Dei militem, uinci non poterit uirtus ad proelium prompta. uel si arcessitio ante praeuenerit, sine praemio non erit fides quae erat ad martyrium praeparata: sine damno temporis merces Deo iudice redditur: in persecutione militia, in pace conscientia coronatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ceptissimũ munꝰ. incorruptã fidem:
uirtutẽ m̃tis incolumem: laudem
deuotionis illustrem: comitari eũ cum
uenire cȩꝑit uindictã de inimicis re¬
cepturus÷ lateri eiꝰ assistere cũ sederit
Has cogitationes. quȩ ꝑsecutio potest
uincere : quȩ posst̃ torm̃ta suꝑare :
Ourat fortis ⁊ stabilis religiosis medi¬
tationib fundata mens: ⁊ adu̾sus õs
diaboli t̾rores ⁊ minas mundi. animꝰ
immobilis ꝑstat. quẽ fut᷑ors fides cer¬
ta ⁊ solida corroborat. Clauditur in
ꝑsecutionib t̾ra: sed patet celũ. Mi
infertur: sed immortalitas sequitur.
Occiso mundus eripitur: s restituto
paradysus exhibetur. Uita tẽporalis
hinc lecũ ÷ exire int̾ p̃ssuras ⁊ angusti¬
as głosũ⁊ claudere in mom̃to oculos
quib homines uidebant᷑ ⁊ mundus:
⁊ aꝑire eosdem statim. ut d̾s uideatur
⁊xp̃c: Tam feliciter migrandi qͣnta
uelocitas. Terris repente subtraheris:

Expanded text:
ceptissimum munus incorruptam fidem, ceptissimum munus incorruptam fidem, uirtutem mentis incolumem, laudem deuotionis inlustrem, comitari eum cum uenire coeperit uindictam de inimicis recepturus, lateri eius adsistere cum sederit has cogitationes quae persecutio potest uincere, quae possunt tormenta superare? durat fortis et stabilis religiosis meditationibus fundata mens et aduersus omnes diaboli terrores et minas mundi animus inmobilis perstat quem futurorum fides certa et solida corroborat. cluduntur in persecutionibus terrae, sed patet caelum: mininfertur, sed inmortalitas sequitur: occiso mundus eripitur, sed restituto paradisus exhibetur: uita temporalis hinc laetum, exire inter pressuras et angustias gloriosum, eludere in momento oculos, quibus homines uidebantur et mundus, aperire eosdem statim, ut Deus uideatur et Christus. tam feliciter migrandi quanta uelocitas. terris repente subtraheris,
Abbreviated transcription (Latin):
Slus nos acciꝑe in passionis mercede.
quam qͦd hic sustinemꝰ in ipsa passiõe.
ꝓbat beatus paulus apłs. qui dignatio
ne diuina usq in tercrũ cȩlũ atq in
paradisũ raptus. audisse se menarra-¬
bilia testatur: qͥ oculata fide iħ̃m dñm
uidisse se głatur ÷ qui id̃ qͦd ⁊ didicit¬
⁊ uidit maioris conscientiȩ ueritate
ꝓficetur. Non sunt inqͥt condigne
passiones huiꝰ temporis. ad suꝑuentu¬
ram claritatẽ quȩ reuelabitur in nob̾.
Quis gͦ non om̃ib uirib ⁊ modis
elaboret ad claritatẽ tantã puenire.
ut amicus dei fiat ⁊ ut cũ xp̃o statim
gaudeat ⁊ ut post torm̃ta ⁊ supplicia
trena. p̃mia diuina ꝑcipiat: Si mi¬
litibus scłarib głosum ẽ. ut hoste de¬
uicto redeant in patͥam triũphantes:
qͣnto potior ⁊ maior est gła. uicto dia¬
bolo ad paradysũ triũphantes redire:
⁊ unde adam peccator eiectus ẽ. illuc
ꝓstrato eo qui ante deceꝑat. trophea
uictricia reportare: offerre dño ac¬

Expanded text:
LUS NOS ACCIPERE IN PASSIONIS MERCEDE, QUAM QUOD HIC SUSTINEMUS IN IPSA PASSIONE. Probat beatus apostolus Paulus, qui, dignatione diuina usque in tertium caelum adque in paradisum raptus audisse se inenarrabilia testatur, qui oculata fide legum Christum uidisse se gloriatur, qui id quod et didicit et uidit maioris conscientiae ueritate profitetur. non sunt, inquit, condignae passiones huius temporis ad superuenturam claritudinem quae reuelabitur in nobis. quis ergo non omnibus modis elaboret ad claritatem tantam peruenire, ut amicus Dei fiat, ut cum Christo statim gaudeat, ut post tormenta et supplicia terrena praemia diuina percipiat? si militibus saecularibus gloriosum est ut hoste deuicto redeant in patriam triumphantes, quanto potior et maior est gloria uicto diabolo ad paradisum triumphantem redire et unde Adam peccator eiectus est illuc, prostrato eo qui ante deceperat trophaea uictricia reportare, offerre Domino . ac
Abbreviated transcription (Latin):
dech rex salem ꝓtulit panẽ ⁊ uinũ.
Fuit autẽ sacerdos dei sũmi: ⁊ bene¬
dixit abraham. Quod aut̃ melchise¬
dech typum xp̃i portaret: declarat.¬
filiũ dicens. Ante luciferũ genuite:
tu es sac̃dos in ȩt̃nũ scđm ordinẽ mel¬
chisedech. Qui ordo utiq hic est de sa¬
crificio illo ueniens. ⁊ inde descendeis:
qͦd melchisedech sac̃dos dei sũmi fuit:
quod panem ⁊ uinũ optulit: qͦd abra¬
ham benedixit. Nam qͥs magis sac̾dos
chisedech optulerat: id est panẽ ⁊ uinũ.
suũ scilicet corpꝰ ⁊ sanguinẽ: Et circa
abraham benedictio illa p̃cedens: ad
nr̃m ppłm ꝑtinebat. Nam si abrahã
deo credidit ⁊ reputatũ est ei ad iustici¬
am ⁊ utiq quisq deo credit ⁊ ex fide
uiuit: iustus inuenitur. ⁊ iam pͥdem
in abraham fideli. bñdictus ⁊ iustificatꝰ
ostenditur: sicut beatus paulus apłs
ꝓbat dicens. Credidit abraham deo:
⁊ reputatũ est ei ad iusticiã. Cogno¬

Expanded text:
dech rex Salem protulit panem et vinum. dech rex Salem protulit panem et vinum. Fuit autem sacerdos Dei summi, et benedixit Abraham » . Quod autem Melchisedech typum atris ad filium dicens: ante luciferum genui te. tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. qui ordo utique hic est de sacrificio illo ueniens et inde descendens quod Melchisedech sacerdos Dei summi fuit, quod panem et uinum optulit, quod Abraham benedixit. nam qui magis sacerdoschisedech optulerat id est panem et uinum, suum scilicet corpus et sanguinem. et circa Abraham benedictio illa praecedens ad nostrum populum pertinebat. nam si Abraham Deo credidit et deputatum est ei ad iustitiam, utique quisque Deo credit et fide uiuit iustus inuenitur et iam pridem in Abraham fideli benedictus et iustificatus ostenditur, sicut beatus apostolus Paulus probat dicens: credidit Abraham Deo et deputatum est ei ad iustitiam. cogno
Abbreviated transcription (Latin):
uino offeratur. Nam cũ dicat xp̃e ego
sũ uitis uera : sanguis xp̃i non aqua
ẽ utiq sed uinũ: nec potest uderi
sanguis eiꝰ quo redẽpti ⁊ uiuificati su¬
mus. esse in calice : qͣndo uinũ desit
calici quo xp̃i sanguis ostenditur: qui
scͥpturarũ om̃iũ sacram̃to ac testimo¬
nio p̃dicẽtur. Inuenimꝰ enĩ ⁊ in genesi
circa noe. hoc idem sacram̃tũ p̃cucurris¬
se: ⁊ figuram dñicȩ passionis illic exti¬
tisse ÷ quod uinũ bibit. qͦd in ebriatꝰ
ẽ. qͦd in domo sua nudatus est: quod
fuit recubans nudis ⁊ padentib femo¬
ribus: qͦd nuditas illa patͥs. a medio
filio denudata ẽ. ⁊ foris nuntiata: a du¬
obus uͦ maiore ⁊ minore contecta:
⁊ cetera quȩ necesse ñ est exsequi: cũ
satis sit hoc solũ complecti. quod noe
typũ sut᷑ȩ ueritatis ostendens. ñ aquã
sed uinũ biberit. ⁊ sic imaginẽ dñicȩ
passionis exp̃sserit. Item in sacerdote

Expanded text:
uino offeratur. nam cum dicat Christus : ego uino offeratur. nam cum dicat Christus : ego sum uitis uera, sanguis Christi non aqua est utique, sed uinum. nec potest uideri sanguis eius, quo redempti et uiuificati sumus, esse in calice, quando uinum desit calici, quod Christi sanguis ostenditur, qui scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicetur. Inuenimus enim et in Genesi circa sacramentum Noe hoc idem praecucurrisse et figuram dominicae passionis illic extitisse quod uinum bibit, quod inebriatus est, quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus, quod nuditas illa patris a medio filio denotata est sed et foras nuntiata, a duobus uero maiore et minore contecta, et cetera quae necesse non est exsequi, cum satis sit hoc solum complecti, quod Noe typum futurae veritatis ostendens, non aquam sed vinum biberit; et sic imaginem dominicae passionis expresserit. Item in sacerdote
Abbreviated transcription (Latin):
yprianus cecilio fr̃i sa
eccłus dñicis in toto
mundo diuma dignatione p̃positos.
euangelicȩ ueritatis ac dñicȩ traditiõis
stitutione decedere: tam̃ qm̃ qͥdam uel
religiosũ parit̃ ac necessariũ duxi. de¬
hoc ad uos litteras facere: ut siquis in
isto errore adhuc denetur : ueritatis
lucc ꝑspecta. ad radicem adq originẽ
traditionis dñicȩ reu̾tatur. Nec nos
bere: aut ultronea uoluntate hȩc no¬
bis audacter assumere ⁊ cũ mediocrita¬
tem nrãm semꝑ humili ⁊ uerecunda
moderatione teneamꝰ. S qͣndo aliquid
deo inspirante ⁊ mandante p̃cipitur.
necesse est dño seruus fidelis obtempe¬
ret ⁊ excusatus apud om̃s qͦd nichil S
arrogant̃ assumat: qui offensam dñi
timere compellit᷑. nisi faciat qͦd iubet᷑
AAmmonitos autẽ nos scias: ut in calice
offerendo dñica traditio conseruetur:
neq aliud fiat a nobis qͣm quod ꝓ no-¬
bis dñs prior fecit: ut calix qui in cõ¬
memoratione cius offertur. mixtus

Expanded text:
yprianus Caecilio fratri saluecclesiis Dominicis in toto mundo divina dignatione praepositos, evangelicae verita tis ac Dominicae traditionis stitutione decedere; tamen, quoniam quidreligiosum pariter ac necessarium duxi has ad vos litteras facere; ut, si quis in isto errore adhuc tenetur, veritatis luce perspecta, ad radicem atque originem traditionis Dominicae revertatur. Nec nos bere aut ultronea voluntate hoc nobis audacter assumere, cum mediocritatem nostram semper humili et verecunda moderatione teneamus. Sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est Domino servus fidelis obtemperet, excusatus apud omnes quod nihil sibi arroganter assumat, qui offensam Domini timere compellitur, nisi faciat quod jubetur. II. Admonitos autem offerendo dominica traditio seruetur neque aliud fiat a nobis quam quod pro nobis Dominus prior fecit, ut calix qui in commemoratione eius offertur minus
Abbreviated transcription (Latin):
tur postulare. Fides enim quȩ xp̃m po¬
tuit confiteri: potuit & a xp̃o in cõmu¬
nicat̾one retineri. Optamus te beatissi
me &e głosissime papa in domino semꝑ
bene ualere: & nostri meminisse.

Expanded text:
tur postulare. fides enim quae Christum potuit confiteri potuit et a Christo in communicatione retineri. me ac gloriosissime papa, in Domino semper bene valere et nostri meminisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ad corinchios scdã. Obtusi sunt sensus eoꝵ
usq in hunc diem. Hoc eodem uelam̃to
in lectione uet̾is testam̃ti manente : qͦd
ñ reuelatur quia in xp̃o cuacuatur. Et
usq in hodiernũ diem siquando legitur
moyses: uelam̃tum ẽ suꝑ cor eoꝵ. Mox
aut̃ ut conu̾si fuerint ad dñm: auferetur
uelam̃tũ. In euglio dñs post resurrectio¬
nem dicit. Isti sunt setmones qͥs locutꝰ sũ
ad uos cũ adhuc ẽẽm uobiscũ: quia opor¬
det adimpleri om̃ia scripta in lege moysi

Expanded text:
ad Corinthios secunda: Obtusi sunt sensus eorum usque in hunc diem, hoc eodem velamento in lectione veteris Testamenti manente quod non revelatur, quia in Christo evacuatur; et usque in hodiernum, si quando legitur Moyses, velamentum est super cor eorum. Mox autem ut conversi fuerint ad Dominum, auferetur Velamentum . In Evangelio Dominus post resurrectionem dicit: Isti sunt sermones quos locutus sum ad vos cum adhuc essem vobiscum, quia oportet adimpleri omnia quae scripta sunt i
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dicit. Uade ⁊ dic ppło isti. flure au¬
diecis ⁊ ñ intelligetis: ⁊ uidendes uide¬
bitis ⁊ ñ uidebitis. Incrassauit enĩ cor
ppłi huius ⁊ ⁊ aurib grauit audierunt.
⁊ oculos suos concluserunt: ne forte uide¬
ant oculis. ⁊ aurib audiant. ⁊ corde intel¬
ligant : ⁊ reuertant᷑.⁊ curem illos. Item
apud iheremiam dñs dicit. Ae derelique¬
runt fontem aquȩ uiuȩ: ⁊ effodert sibi
lacus decritos.qui ñ poterunt aquã por¬
tare. Item apud eundem. Ecce sermo dñi
factus est eis in maledictũ: non uolunt
illum. Item apud eundẽ dñs dicit. Co¬
gnouit tempꝰ suũ turtur. ⁊ hirundo ru¬
ris: passeres custodierunt tẽpora introitꝰ
sui: ppłs autẽ m̃s ñ cognouit iudicium
dñi. Quomͦ dicitis sapientes sumus. ⁊
lex dñi nobiscũ est: Incassum facta est¬
metatura ur̃a: scribȩ confusi st̃. sapientes
trepidauert̃ ⁊ capti sunt: qͥa uerbũ dñi
rȩꝓbauerunt.Item apud salomonem.

Expanded text:
dicit: Vade et dic populo isto: aure audietis et non intellegetis et uidentes uidebitis et non uidebitis. incrassauit enim cor populi eius, et auribus grauiter audierunt et oculos suos concluserunt, ne forte uideant oculis et auribus audiant et corde intellegant et reuertantur, et curem illos. Item apud Hieremiam Dominus dicit: Me dereliquerunt fontem aquae uiuae et effoderunt sibi lacus detritos, qui non poterunt aquam portare. Item apud eundem: Ecce sermo Domini factus est eis in maledictum, non uolunt eum. Item apud eundem Dominus dicit: Cognouit tempus suum turtur et hirundo; ruris passeres custodierunt tempora introitus sui, populus autem meus non cognouit iudicium Domini. quomodo dicitis: sapientes sumus et lex Domini nobiseumetatura falsa, scribae confusi sunt, sapientes trepidaverunt et capti sunt, quia verbum Domini reprobaverunt . Item apud Salomonem:
Abbreviated transcription (Latin):
uod scͥpturas scãs intellecturi iiii¬
ilidei non eẽnt: intelligi autẽ haberent
in nouissimis demporib postea qͣm xp̃c
uenisset. Apud ysaiam. Et erunt uob̃
hi om̃s sermones sicut sermones libri qͥ
signatus ẽ: quẽ si dederis homini scienti
litteras ad legendũ: ddicet. Non possũ lege¬
re: signatus ẽ enĩ. S in illa ddie audiens
surdi sermones libri huiꝰ: ⁊ qui in teneb̾s
⁊qui in nebula sunt oculi cecoꝵ uidebt̃.
Item apud iheremiã. In nouissimo die¬
rum cognoscetis ea. Item apud danelem.
Mumi sermones. ⁊ signa librũ usq ad tẽ¬
pus consũmationis. quo adddiscant multi.
⁊ impleatur agnitio: qm cũ fiet dispsio

Expanded text:
uod scripturas sanctas intellecturi Iudaei non essent, intellegi autem haberent in nouissimis temporibus, posteaquam CVENISSET. Apud Esaiam: Et erunt vobis hi omnes sermones sicut sermones libri qui signatus est: quem si dederis homini scienti litteras ad legendum, dicet: Non possum legere, Signatus est enim. Sed in illa die audient surdi sermones libri; et qui in tenebris et qui in nebula sunt, oculi caecorum videbunt . Item apud Hieremiam: In novissimo dierum cognoscetis ea . Item apud Danielem: Muni sermones et signa librum usque ad tempus consummationis, quoad discant multi, et impleatur agnitio; quoniam cum fiet dispersio,
Abbreviated transcription (Latin):
yprianus
presbit̾is & diaconib fr̃ib
salutem. Ne quid conscien¬
rescripsi ñ displicere. Sed & illud ad uos
litteris meis ꝑferre debui:urgente cau¬
sa clero in urbe consistenti litteras me
misisse. E qm̃ oportuit me ꝑ clericos
seribere. scio autem nr̃os plurimos ha¬
bentes esse. paucos uero qui illic sunt
uix ad ministerii cotidiani opus suffic̾e:
necesse fuit nouos aliquos constituere.
qui ministrarent. Fecisse autem me sci¬
ce optatum confessorẽs quos iam pridẽ
communi consilio clero ꝓximos feceram:¬
quando aut saturo die paschȩ semel
atq iterum lectionẽ dedimus: aut modo
minantes an congruerent illis omma.
quȩ esse deberent in his quȩ ad clerũ
parabantur. Nichil gͦ a me absentib
uobis factum ẽ nouum: sed quod iam
pridem communi consilio omniũ nr̃m
ceꝑat. necessitate urgente. ꝓmotum est

Expanded text:
yprianus presbyteris et diaconibus fratribus salutem. Ne quid conscienrescripsi non displicere. Sed et illud ad vos perferre litteris meis debui, urgente causa clero in Urbe consistenti litteras me misisse. Et quoniam oportuit me per clericos scribere, scio autem nostros plurimos absentes esse, paucos vero qui illic sunt vix ad ministerium quotidiani operis sufficere, necesse fuit novos aliquos constituere qui mitterentur:. Fecisse me autem scim Optatum confessorem, quos jam pridem communi consilio clero proximos feceramquando aut Saturo die Paschae semel atque iterum lectionem dedimus aut modo minantes an congruerent illis omnia quae esse deberent in his qui ad clerum parabantur. nihil ergo a me absentibus nouum factum est, sed quod iam pridem communi consilio omnium nostrum coeperat necessitate urguente promotum est
Abbreviated transcription (Latin):
optans cito ad uos uenire. ut desiderio¬
tam meo quam ur̃o & omniũ fr̃m satis¬
fiat.Oportet nos tamen paci commun
consulere: &e interdum quamuis cũ tedio
animi ur̃i deesse uobis: ne presentia nr̃i
inuidiã & iuolentiã gentilium ꝓuocet:¬
& simus auctores rumpendȩ pacis.qui
magis quieti omniũ consulere debemus.
Quando gͥ uos scͥpseritis reb compositis
me uemre debere:aut si ante dignatus
fuerit ds̃ ostendere. tunc ad uos ueniam.
Ubi enim mͥ aut melius possit esse: Pe¬
to ut infirmorũ & omniũ pauꝑũ curam
diligent̃ habeatis: sed & ꝑegrinis si qui in¬
digentes fuerint. sumptus suggeratis de
quantitate mea ꝓpria: quam apud roga¬
tianum compresbiterũ meũ dimisi. Quȩ
quantitas ne forte iam uniu̾sa erogata sit:
misi eidem ꝑ naricum acolitum aliam
portionẽ: ut largius & ꝓmptius circa la¬
borantes fiat Oratio. Opto uos fr̃s kimi

Expanded text:
optans cito ad uos uenire, ut desideriotam meo quam uestro et omnium fratrum satisfiat.. oportet nos tamen paci communi consulere et interdum quamuis cum taedio animi nostri deesse uobis, ne praesentia nostri inuidiam et uiolentiam gentilium prouocet et simus auctores rumpendae pacis, qui nos magis quieti omnium consulere debemus. quando ergo uos scripseritis rebus compositis me uenire debere aut si ante dignatus fuerit Dominus ostendere, tunc ad uos ueniam. ubi enim mihi aut melius possit esse  et infirmorum et omnium pauperum curam peto diligenter habeatis. sed et peregrinis si qui indigentes fuerint sumptus suggeratis de quantitate mea propria quam apud Rogatianum compresbyterum nostrum dimisi. quae quantitas ne forte iam uniuersa erogata sit, misi eidem per Naricum acoluthum aliam portionem, ut largius et promptius circa laborantes fiat operatio. opto uos, fr
Abbreviated transcription (Latin):
hominis ñ habet ubi caput suũ inclinet.
Item illic. Qui ñ renuntiat om̃ib quȩ
sunt eius: ñ potest m̃s discipulus esse.
De hoc ipso ad corinthios.ii. Non estis
ur̃it empti em̃ estis p̃cio magno: glorifica¬
de ⁊ portate dm̃ in corpore ur̃o. Idem illic.
Tempꝰ collectũ est. Suꝑest gͦ. ut ⁊ qui ha¬
bent uxores tanqͣm non habentes sint:¬
⁊ qui flent quasi ñ flentes: ⁊ qui gaudenł
quasi ñ gaudentes :⁊ qui emunt quasi
ñ possidentes: ⁊ qui hoc mundo utuntur
quasi ñ utantur. Preterit enĩ figura huiꝰ
limo: scds homo de celo. Qualis ille eli¬
mo: tales ⁊ qui de limo. Et qualis cȩlestiᷤ.
tales ⁊ glestes. Quom̃ portauimꝰ imaginẽ
cius qui de limo est: portemus ⁊ ima¬
ginẽ eius qui de cȩlo est.De hoc ipso ad¬

Expanded text:
hominis non habet ubi caput suum inclinet . hominis non habet ubi caput suum inclinet . Item illic: Qui non renuntiat omnibus quae sunt ejus, non potest meus discipulus esse . De hoc ipso ad Corinthios prima: Non estis uestri. empti enim estis pretio magno. clarificate et portate Deum in corpore uestro. Item illic: Tempus collectum est. reliquum est ergo ut et qui habent uxores quasi non habentes sint, et qui flent quasi non flentes, et qui gaudent quasi non gaudentes, et qui emunt quasi non possidentes, et qui hoc mundo utuntur quasi non utantur. praeterit enim figura huius limo, secundus e caelo: qualis ille e limo, tales et qui de limo, et qualis caelestis, tales et caelestes. quomodo portauimus imaginem eius qui de limo est, portemus et imaginem eius qui de caelo est. hanc ima
Abbreviated transcription (Latin):
eius. De hoc ipso in deut̃onomio. Uñm
dm̃ duũ adorabis: ⁊ illi soli sermes. De
hoc ipso ad romanos. Et coluer̃t ⁊ serui¬
erunt creature relicto creatore. Propter
qͦd ⁊ tradidit illos d̃s in passiones igno¬
miniȩ. De hoc ipso apud ioħ̃em. Maior
est qui in uobis est: qͣm qui in hoc mundo
um qui fidem consecutus est xi.¬
exposico priore homine. celestia tandum
⁊ spiritalia cogitare debere: nec atcende¬
re ad scł̃m cui iam renuntiauit. Aptid
ysaiam.Querite dm̃:⁊ cũ inueneritis
inuocate eum. Cum autẽ appropinqua¬
uerit uobis÷ relinquat impiꝰ uias suas.
⁊ uir facinorosus cogitationes suas. ⁊ con
hoc ipso apud salomonẽ. Uidi uniuersa
oꝑa quȩ facta sunt sub sole:⁊ ecce om̃ĩa
uanitas. De hoc ipso in exodo. Sic autẽ
comedecis eũ. Lumbi ur̃i precincci. ⁊¬

Expanded text:
eius. Item in Deuteronomio: Dominum eius. Item in Deuteronomio: Dominum Deum tuum adorabis et illi solo seruies. Item apostolus ad Romanos: Et coluerunt et seruierunt creaturae relicto creatore. propter quod et tradidit illos Deus in passiones ignominiae. Item apud Iohannem: Maior est qui in uobis est quam qui in hoc mundo. EVM QVI FIDEM CONSECVTVS EST EXPOSITO PRIORE HOMINE CAELESTIA TANDEBERE, NEC ATTENDERE AD SAECULUM, CUI JAM RENUNTIAVIT. Apud Esaiam: Quaerite Dominum; et cum inveneritis, invocate eum. Cum autem appropinquaverit vobis, relinquat impius vias suas, et vir facinorosus cogitationes suas, et conhoc ipso apud Salomonem: Vidi universa opera quae facta sunt sub sole, et ecce omnia vanitas . De hoc ipso in Exodo: Sic autem comedetis eum. Lumbi vestri praecincti,
Abbreviated transcription (Latin):
andum. Apud iheremiam. Non głetur
sapiens in sapientia sua. nec glẽtur fortis
in fortitudine sua. nec diues in diuituis
suis ⁊ sed in hoc głecur qui glatur. intelli¬
gere ⁊ nosse.q̃m ego sum ds qui facio mi¬
sericordiã ⁊ iudiciũ ⁊ iusticiã suꝑ terram:
qm̃ in his est uoluntas mea dicit dñs.
De hoc ipso in ps̃o. limi. In dm̃ sꝑatui: ñ
timebo quid faciat mͥ homo. Item illic
Non nisi soli deo subiecta est anima mea.
ltem in põo.cxuni. Non metuam qͥd mͥ
Hespondert̃ autẽ sydrac. mysac. ⁊ abde¬
nago: ⁊ dixerunt regi nabuchodonosor.
Hex. non opus ẽ nobis de hoc u̾bo respon¬
dere tibi. Est enĩ ds cui nos seruimus po¬
dens cripere nos de camino ignis ardentis:
⁊ de manib tuis rex liberabit nos. Et si non:
notum sit tͥ quia diis tuis ñ seruimus :⁊
imaginem auream qͣm statuisti ñ adoramꝰ.
Item apud iheremiã.Maledictus homo:
qui spem habet in hominẽ. Et benedictꝰ
homo qui fidit in dm̃: ⁊ erit in deo spes

Expanded text:
 per Hieremiam: Non glorietur sapiens in sapientia sua, nec fortis in fortitudine sua, nec dives in divitiis suis, sed in hoc glorietur qui gloriatur, intelligere et nosse quoniam ego sum Dominus, qui facio misericordiam et judicium et justitiam super terram, quoniam in his est voluntas mea, dicit Dominus . De hoc ipso in Psalmo LIV: In Domino speravi, non timebo quid faciat mihi homo. Item illic: Non nisi soli Deo subjecta est anima mea. Item in Psalmo CXVII: Non metuam quid faResponderunt autem Sidrac, Misac et Abdenago, et dixerunt regi Nabuchodonosor: Rex, non opus est nobis de hoc verbo respondere tibi. Est enim Deus, cui nos servimus, potens eripere nos de camino ignis ardentis; et de manibus tuis, rex, liberabit nos. Et si non, notum sit tibi quia diis tuis non servimus, et imaginem auream quam statuisti non adoramus . Item apud Hieremiam: Maledictus homo qui spem habet in homine; et benedictus homo qui fidit in Domino, et erit in Deo spes
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i: ꝑ quẽ mͥ mundꝰ crucifixus est.
⁊ ego mundo.De hoc ipso ad timotheum.
Nemo militans deo. obligat se negotiis
scłaribus: ut possit placere ei cui se pro¬
bauit. Sed ⁊ si certauerit qͥs: ñ coronabi¬
tur. nisi legitime pugnauerit. De hoc ip¬
so ad colosenses. Si mortui estis cũ xp̃o

Expanded text:
i, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . De hoc ipso ad Timotheum: Nemo militans Deo obligat se molestiis saecularibus, ut possit placere ei cui se probavit. Sed et si certaverit quis, non coronabitur, nisi legitime pugnaverit . De hoc ipso ad Colossenses: Si mortui estis cum
Abbreviated transcription (Latin):
ducit ad interitum: ⁊ multi sunt qui
intͦeunt ꝑ eam. Quam arta ⁊ angusta uia
est que ducit ad uitã: ⁊ pauci sunt qui
cam inueniunt. De hoc ipso in tobia.
Ubi st̃ iusticie tuȩ : Ecce quȩ pateris.
tem in sapientia salomonis. In locis im¬
piorũ gemunt iusti: in illoꝵ autem
ꝑditionẽ abundabunt iusti. Uii¬
Non contristandũ sp̃m sc̃m quẽ accepi¬
scm̃ dei in quo signati estis in die redẽptio¬
nis.O m̃is amaritudo.⁊ ira. ⁊ indignatio.
parohemiis. Melior est uir paciens. forti:¬

Expanded text:
ti sunt qui intrant per eam! Quam arcta et angusta via est quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui eam inveniunt ! De hoc ipso in Tobia: Ubi sunt justitiae tuae? Ecce quae pateris . Item in Sapientia Salomonis: In locis impiorum ditione abundabunt iusti. NON CONTRISTANDVM SPIEITVM SANCTVM QVEM ACCEPI Dei, in quo signati estis in die redemptionis. Omnis amaritudo et ira et indignatio Proverbiis: Melior est vir patiens forti
Abbreviated transcription (Latin):
Qui eñi iracundiam contẽpnit: melior est
qͣm qui urbem capit. Item illic. Imprudens
cadem die nuntiat iram suam: abscondit
aut̃ẽ inhonorationẽ suam astutus. De hoc
ipso ad ephesios. Irascimini ⁊ nolite delin¬
quere. Sol non occidat suꝑ iracundiam
urãm. Idem in eugło cata matħm. Fudistis

Expanded text:
Qui enim iracundiam continet, melior est quam qui urbem capit . Item illic: Imprudens eadem die enuntiat iram suam, abscondit autem inhonorationem suam astutus . De hoc ipso ad Ephesios: Irascimini, et nolite peccare. Sol non occidat super iracundiam vestram. . Item in Evangelio cata Matthaeum: Audistis
Abbreviated transcription (Latin):
Non solũ autẽ. sed ⁊ głamur in p̃ssuris:
scientes q̃m pressura tolerantiã oꝑatur. to¬
lerantia aucẽ. ꝓbationẽ: ꝓbatio aut̃ spem
Spes autẽ non confundit: quia dilectio
dei infusa ẽ in cordib nr̃is ꝑ sp̃m sc̃m¬

Expanded text:
non solum autem, sed et gloriamur in pressuris, non solum autem, sed et gloriamur in pressuris, scientes quoniam pressura tolerantiam operatur, tolerantia autem probationem, probatio autem spem. Spes autem non confundit, quia dilectio Dei infusa est in cordibus nostris per S
Abbreviated transcription (Latin):
Humilem ⁊ pauꝑem iustificate. ui.¬
onos qͦsq ⁊ iustos plus laborare: sed
tolerare debere quia ꝓbantur. Apud sa¬
lomonẽ. Uasa figuli probat fornax:⁊ ho¬
mines iustos temptatio tͥbulationis. Itẽ
in ps̃o .l. Sacrificiũ deo sp̃s contribulat᷑.
cor contritũ ⁊ humiliatũ ds non despiciet.
hoc ipso apud iob. Nudus exiui de matͥs
utero: nudus etiam ibo sub terrã. Hñs
dedit dñs abstulit ⁊ sicut dño uisum est
ita faccum ẽ: sit nom̃ dñi benedictum.
In his om̃ib quȩ contigert̃ ei nichil pec.¬
cauit iob labus suis in conspectu dñi De¬
gentes: q̃m ipsi consolabuntur. Item cata
ioh̃em. Hȩc locutus sũ uobis ut in me
so ad corintbios. ũ. Datus ẽ michi stimu¬
lus carnis meȩ. angłs sathane: qui me
colafiret ut ñ extollar. Propt̾ quod ter
dñm rogaui ut discederet ame: ⁊ dixit
mͥ. Sufficit tͥ gr̃a mea. Nam uirtus in
infirmitate ꝑficitur. De hoc ipso ad ro-¬
manos.Głamtir in spe claritatis dei.

Expanded text:
Humilem et pauperem iustificate. BONOS QVOSQVE ET IVSTOS PLVS LABORARE, SED TOLERARE DEBERE, QVIA PROBANTVR. Apud Salomonem: Vasa figuli probat fornax et homines iustos temptatio tribulationis. Item in psalmo L: Sacrificium Deo spiritus contribulatus, cor contritum et humiliatum Deus non spernit. Dominus. Item in Iob: Nudus exiui de matris utero, nudus etiam ibo in terram. Dominus dedit, Dominus abstulit: sicut Domino uisum est, ita factum est. sit nomen Domini benedictum. in his omnibus quae contigerunt ei nihil peccauit Iob labiis suis in conspectu Domigentes, quoniam ipsi consolabuntur . Item cata Joannem: Haec locutus sum vobis, ut in me so ad Corinthios secunda: Datus est mihi stimulus carnis meae angelus Sauod ter Dominum rogavi ut discederet a me, et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea. Nam virtus in infirmitate perficitur . De hoc ipso ad Romanos: Gloriamur in spe claritatis Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
des: q̃m ipsi hereditabunt derrã. De hoc
ipso cata lucã. Qui minimꝰ erit in om̃ib
uobis: hic erit magnus. Itẽ illic. Qui se
extollit humiliabitur: ⁊ qui se humilia¬
uerit exaltabitur. De hoc ipso ad romanos.
Noli altum saꝑe: sed time. Si enĩ ds na¬
turalib ramis ñ peꝑcit: ne forte nec t̾
parcat. De hoc ipso in põo .xxxiii.Et
humiles sp̃u saluabit.Item ad romanos.
Reddite om̃ib que debentur. Qui tribu¬
tum dributũ ⁊ cui uectigal uectigal: cui
timorem timorẽ: cui honorem honorem.

Expanded text:
tes, quoniam ipsi haereditabunt terram . De hoc ipso cata Lucam: Qui minimus erit in omnibus vobis, hic erit magnus . Item illic: Qui se extollit humiliabitur, et qui se humiliaverit exaltabitur . De hoc ipso ad Romanos: Noli altum sapere, sed time. Si enim Deus naturalibus ramis non pepercit, ne forte nec tibi parcat . De hoc ipso in Psalmo XXXIII: Et humiles spiritu salvabit. Item ad Romanos: Reddite omnibus quae debentur, cui tributum tributum, cui vectigal vectigal, cui timorem timorem, cui hono
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis destis est admouecur ⁊ ut xp̃c
di filius qui hominib ad uitam datus
creditur. ñ tantũ precomo uocis. sed ⁊
passionis destimonio ꝓbaretur. Hunc
gͥ comitam᷑: hunc sequimur. Hunc ha¬
bemus itineris ducem. lucis pͥncipem.
salutis auctorem : celũ pariter ⁊ patrẽ
querentib ⁊ credentib pollicentem.

Expanded text:
ueritatis testis est, admonetur, ut Christus ueritatis testis est, admonetur, ut Christus Dei filius, qui hominibus ad uitam datus creditur, non tantum praeconio uocis sed et passionis testimonio praedicaretur. hunc igitur comitamur, hunc sequimur, hunc habemus itineris ducem, lucis principem, salutis auctorem, caelum pariter et patrem quaerentibus et credentibus pollicentem.
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ⁊ die t̃cio rursus a mortuis sponde
surrexit: apparuit discipłis suis talis
ut ante fuerat: ⁊ ad cognoscendũ se
uidentib p̃buit. Simul iunctus ⁊ sub¬
stantiȩ corporalis firmitate conspicuus.
ad dies quadraginta remoratus est: ut
denuo ad p̃cepta uitalia instrui posseñ.
⁊ discerent quȩ docerent. Tunc in celũ
circũ fusa nube sublatus ẽ: ut hominẽ
qũe dilexit. quẽ induit. quẽ a morte
ꝓtexit. ad patrem uictor imponeret. iã
uenturus ecȩlo ad pęnã diaboli. ⁊ ad cen¬
suram generis humani. ultoris uigore
⁊ iudicis potestate : ꝑ orbem uͦ discipłi
magistro deo monente diffusi. p̃cepta dĩ¬
in salutem darent. ab errore denebrarũ
ad uiam lucis adducerent cecos: ⁊ igna¬
ros agnitione ueritatis ocularent. Acne
eẽt ꝓbatio minus solida ⁊ de xp̃o delica¬
da confessio: ꝑ dorm̃ta. ꝑ cruces. ꝑ multa
pęnarũ genera demptantur. Dolor qui

Expanded text:
sit et die tertio rursus a mortuis sponte sit et die tertio rursus a mortuis sponte squalis et fuerat, agnoscendum se videntibus praebuit, simul vinctus et substantiae corporalis firmitate conspicuus, ad dies quadde eo ad praecepta uitalia instrui possent et discerent, quae docerent. tunc in caelum circumfusa nube sublatus est, ut hominem, quem dilexit, quem induit, quem a morte protexit, ad patrem uictor inponeret, iam uenturus e caelo ad poenam diaboli et ad censuram generis humani ultoris uigore et iudicis potestate: per orbem uero discipuli magistro et Deo monente diffusi praecepta in salutem dare, ab errore tenebrarum ad uiam lucis adducere, caecos et ignaros ad agnitionem ueritatis oculare. Ac ne esset probatio minus solida et de Christo delicata confessio, per tormenta, per cruces, per multa poenarum genera temptantur. dolor, qui