comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fieri potuerint de uxore & filus & nuru
uide omĩa que narrantur: indagari diffi¬
cile est. nisi forte ut crecdamꝰ. &. hoc enim
fieri potuit. mox ut ad olescere uidas cepit.
eum incidisse in amorẽ eius quã durit
uxorem: ñ dum uendito ioseph inegyptũ¬
E uolutis aut̃ multis aut̃ dieb. mortua est
sue uror uide. Qui post luctum consola¬
tione suscepta. ascendebat atd tonsores
ouiũ suarum ipse &hiras opilio gregis od¬
ollamita intãpnas. ꝑ pastore in hebreo ami¬
cus legitur. sed ũbum ambiguũ. quia hidẽ
litteris utrũq nom̃ scribit᷑. Uerũ amicus.
ñẽ pastor poe legitur. Nuntiatũ ẽ thamar
quod socer illiꝰ ascenderet inthãnas ad ton¬
dendas oues. Quȩ depositis uiduitatis ues¬
tibus assumpsit theristrũ & mutato habi¬
tu. sedit inbiuio itineris quod duc̃ inthã¬
nã. eo quod creuisset sela. & ñ eum acce¬
pisset maritum. hic insinuatur. et tem
porib patriarcharum certa et sua fuis¬

Expanded text:
fieri potuerint de uxore et filiis et nuru fieri potuerint de uxore et filiis et nuru Judae omnia quae narrantur, indagare difficile est: nisi forte ut credamus, et hoc enim fiereum incidisse in amorem eius quam duxit uxorem nondum uendito Ioseph in AegyptuEvolutis autem multis diebus, mortua est Sue, uxor Judae. Qui post luctum consolatione suscepta, ascendebat ad tonsores ovium suarum, ipse ollamites, in Thamnas. Pro pastore, in Hebraeo amicus legitur; sed verbum ambiguum est, quia iisdem litteris utrumque nomen scribitur. Verum amicus ree, pastor, roae, legitur. Nuntiatumque quod socer illius ascenderet in Thimnata ad tondendas oves. Quae, depositis viduitatis vestibus, assumpsit theristrum: et mutato habitu, sedit in bivio itineris, quod ducit Timnatham: eo quod crevisset Sela, et non eum accepisseporibus patriarcharum, certa et sua fuis
Abbreviated transcription (Latin):
ut forte solet scripta ꝑ recapitulationem
aliquot annos ante uenditũ ioseph. hoc
fieri cepisse intelligi uelit. quomͦ sic posi
tũ est ut dicat᷑. factũ est aut̃ in illo tẽpore.
Ubi tam̃ queritur si decẽ & septẽ annoꝵ
erat ioseph. quando uenditꝰ ẽ. quot annoꝵ¬
udas esse potuerit quartꝰ filius iacob qͣn¬
do idẽ ipse pͥmogenitꝰ ruben ut pluri¬
mum frẽm suũ ioseph quinq aut septẽ
annis potuerit etate precedere. E uident̃
autẽ scriptura dicit triginta annorũ fu¬
isse ioseph quando innotuit pharaoni.
Cũ ergo ipse annos septimo decimo etatiꝰ sue
uenditus fuisse credat᷑ tredecun an¬
nos ꝑegerat in egypada. & on.to ignotus
annos. accesserunt septẽ anni ubertatis
et factisunt anni uirinti. his adduntur
duo. quia scđo anno famis intrauit iacob
in egyptum cũ filiis suis. & inueniunt᷑
uiginti duo anni quib adfuit ioseph apa¬
tre & fr̃ib suis. Quo medio tempore qͦ mͦ

Expanded text:
ut forte solet, scriptura per recapitulationem ut forte solet, scriptura per recapitulationem aliquot annos ante uenditum Ioseph hoc fieri coepisse intellegi uelit, quotum est ut diceretur: Factum est in illo tempore. Ubi tamen quaeritur, si sexdecim annorum erat Joseph quando venditus est, quot annorum esse Judas potuerit quartus filius Jacob, quandoquidem ipse primogenitus Ruben ut plurimum fratrem suum Joseph quinque aut sex annos potuerit aetate praecedere. Evidenter autem Scriptura dicit triginta annorum fuisse Joseph, quando innotuit Pharaoni. Cum ergo ipse anno decimo sexto aetatis suae venditus fuisse credatur, quatuordecim annos peregerat in Aegypto ignotus annos accesserunt septem anni ubertatis, et facti sunt anni viginti unus. His adduntur duo, quia secundo anno famis intravit Jacob in Aegyptum cum filiis suis, et inveniuntur viginti tres anni, quibus abfuit Joseph a patre et fratribus suis. Quo medio tempore quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
uiditq filiam ibi hominis chananei. uoca¬
bulo sue &e urore accepta ingressus ẽ ad
eam. Que concepit & peperit filiũ. uoca¬
uitq nom̃ eius her. Rursũ concepto fe¬
ti. natum filium noĩauit honam. T̃erci¬
um quoq peperit quem appellauit selã.
quo nato.parere ultro cessauit. & cetera.
Queritur quando ista fieri potuerunt. Si
enim postea quam ioseph deuenit inegip¬
tũ quomͦ intra uiguiti ferme & duos an¬
nos. nã post tantum temporis colligitur
eos uenisse adeundẽ ioseph frẽm suum
inegyptum cum patre suo. fieri potue¬
rit. ut uide filii tante etatis om̃s possent
ducere uxores: nã thamar nurũ suam mor¬
tuo pͥmogenito suo. alteri filio dedit. Q
etiam mortuo: expectauit ut cresceret ter¬
cius. S cum creuisset nec illi eam dedit. ti¬
mens ne et ipse mortretur. Unde factum
est ut eidem socero suo se illa supponeras.
quomͦ ergo hec omĩa. intratã paucos an¬
nos fieri potuerint merito mou&s. nisi

Expanded text:
Viditque filiam ibi hominis, Chananaei vocaViditque filiam ibi hominis, Chananaei vocabulo Sue; et uxore accepta, ingressus est ad eam. Quae concepit et peperit filium, vocavitque nomen ejus Her. Rursum concepto fetu, natum filium nominavit Onam. Tertium quoque peperit, quem appellavit Sela. Quo nato, parere ultra cessavit, etc. Quaeritur, quando ista fieri poenim posteaquam Ioseph deuenit in Aegyptum, quomodo intra uiginti ferme et duos annos — nam post tantum temporis colligitur eos uenisse ad eundem Ioseph fratrem suum in Aegyptum cum patre suo — fieri potuerit, ut Iudae filii eius aetatis omnes possent ducere uxores? nam Thamar nurum suam mortuo primogenito suo alteri filio dedit: quo etiam mortuo expectauit, ut cresceret tertius; et cum creuisset, nec illi eam dedit timens, ne et ipse moreretur. unde factum est, ut eidem socero suo se illa subponeret. quomodo ergo haec omnia intra tam paucos annos fieri potuerint, merito monet, nisi,
Abbreviated transcription (Latin):
modo iste adfilium suum se dicit lugen¬
tem uelle descendere: non enim inpenis
inferni eum esse credit. Anꝑturbati &e do¬
ientis uerba sunt. mala sua etiam hinc
ex aggerantis: Et illo ꝑseuerante infle¬
cu. madianite uendiderunt ioseph ine¬
giptum pͥutiphar eunucho pharaonis
magistro militie. Inplerisq locis archi¬
magirus id est cocorum pͥnceps. Pro magis¬
cura cominemorat. Uenditus ẽ gͥ ioseph
pͥncipi exercitus et bellatorum fonpetẽ¬
puꝑe. ut in latino scriptum est. sed putipbar
eunucho. Ubi querit qͦmͦ postea uxorem ha¬
bere dicatur. Tradunt hebrei emptum
ab hoc ioseph obnimiam pulchritudinẽ
inturpe ministeriũ. & adeo uirilib eiꝰ are¬
factis: postea electum esse uixta morem
hierophantarum inpontificatum. helio¬
poleos. & huius filiam esse asenez: quam
postea ioseph uxorem acceperit. Eo tem¬
pore descendens uidas afr̃ibus suis diuer¬
tit adiurũ odollamitẽ nomine hyram

Expanded text:
modo iste ad filium suum se dicit lugenmodo iste ad filium suum se dicit lugentem velle descendere? Non enim in poenis inferni eum esse credit. An perturbati et dolentis verba, sua mala etiam hinc exaggerantis? Et illo perseverante in fletu, Madianitae vendiderunt Joseph in Aegyptum Putipharchimagiro. In plerisque enim locis archimagiros, id est cocorum principes, pro magisur occidere. Venditus est igitur Joseph principi exercitus et bellatorum, non Petephre, ut in Latino scriptum est, sed Phutiphar eunucho. Ubi quaeritur, quomodo postea uxorem habere dicatur. Tradunt Hebraei emptum ab hoc Joseph ob nimiam pulchritudinem in turpe ministerium, et a Domino virilibus ejus arefactis, postea electum esse juxta morem Hierophantarum in pontificatum Heliopoleos; et hujus filiam esse Aseneth, quam postea Joseph uxorem acceperit. Etpore descendens Judas a fratribus suis, divertit ad virum Odollamitem nomine Hiram.
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ tunicam eius. ⁊ insanguine hedi
quẽ occiderant. tiunxert̃. mittentes qui
ferrent ad patrẽ ⁊ dicerent. Hanc inue¬
nimꝰ. uide utrum tunica filii tui sit
annon. quã cũ agnouisset pat̾ ait. ĩ u¬
nica filii mei est. fera bestia comedit eũ.
bestia deuorauit ioseph. Scissigq uestibꝰ
indutus est cilicio. lugens filium multo
tempore. Iacob posteritatis sue de plorans
quasi ꝓpħa flebat interitum iudeorum.
inde scidit uestim̃tũ suũ. quod inpassio¬
ne dñi legimꝰ factum aprincipe sacer¬
dotum. sed & uelum templi scissum ẽ. ut
ꝓphetia & nudatum suũ populũ. & diui¬
sum ostenderet regnum. Congregatis au¬
tẽ cunctis liberis eius. ut lenirent dolorẽ
patris noluit consolationem recipere
& ait. Descendam ad filiũ meum lugenᷤ
in infernum. Solce esse magna questio
quomodo intellegatur infernus. utrum
illuc mali tantũ. an etiã boni mortu des¬
cendere soleant. Si gͦ tantum mali: quo¬

Expanded text:
guine haedi guine haedi quem occiderant tinxerunt, mittentes qui ferrent ad patrem et dicerent: Hanc invenimus: vide utrum tunica filii tui sit an non. Quam cum cognovisset pater ejus, ait: Tunica filii mei est: fera pessima comedit eum: bestia devoravit Joseph. Scissisque vestibus, indutus est cilicio, lugens filium multo tempore. Jacob posteritatis suae deplorans  quasi propheta flebat interitum Judaeorum. Inde scidit vestimentum suum, quod in passione Domini legimus factum a principe sacerdotum. Sed et velum templi scissum est, ut prophetia, et nudatum suum populum, et divisum ostenderet regnum. Congregatis autem cunctis liberis ejus, ut lenirent dolorem patris, noluit consolationem recipere, sed ait: Descendam ad filium meum lugens in infernum. Solet esse magna quaestio quomodo intelligatur infernus: utrum illuc mali tantum, an etiam boni mortui descendere soleant. Si ergo tantum mali, quo
Abbreviated transcription (Latin):
dederat filiis concubinarũ suarũ. agar
scilicet &s cethure. & dimiserit eos ab isaac
filio suo int̾rã orientis. unam gentẽ fecisse
intellegendisunt. Dixit ergo uidas frĩb
suis. quid nob̃ ꝓdest si occiderimꝰ frẽm nrm
&e celauerumus sanguinem ipsius. melius
ut uenundetur. is mahelitis. & manus nr̃e
non polluant᷑. frat̃ enim & caro nr̃a est.
Ac quieuerunt fr̃s sermonib eiꝰ. & p̃tere¬
untib ⁊ madiamtis negotiatorib. ex tra¬
entes eum decisterna uendiderunt isma¬
nelitis triginta argenteis. qui duxert̃ eũ
in egyptum & rełq Pro truginta aureiꝰ
ritas argenteos habet. neq enĩ uiliori
metalo dñs uenundaridebuit: quã io¬
seph. Decist̃na quoq leuatus ille isma¬
helitis id est gentibus uenditur. & xp̃c pos¬
tea quam de inferno egreditur. ab omĩ¬
bus gentib fidei cõmercio cõparatur.
lue ꝑuide consilium tringinta argente
oth: eodem numero uenundat᷑. Tuler̃t¬

Expanded text:
dederat filiis concubinarum suarum, Agar dederat filiis concubinarum suarum, Agar scilicet et Ceturae, et diviserit eos ab Isaac filio suo in terram Orientis, unam gentem fecisse intelligendi sunt? Dixit ergo Judas fratribus suis: Quid nobis prodest, si occiderimus fratrem nostrum, et celaverimus sanguinem ipsius? Melius est, ut venundetur Ismaelitis, et manus nostrae non polluantur, frater enim et caro nostra est. Acquieverunt fratres sermonibus ejus, et praetereuntibus Madianitis, negotiatoribus, extrahentes eum de cisterna, vendiderunt Ismaelitis viginti argenteis. Qui duxerunt eum in Aegyptum, etc. Pro viginti aureis, ritas argenteis habet. Neque enim viliori metallo Dominus venundari debuit quam Joseph. De cisterna quoque leelitis, id est gentibus, venditur: et Christus posteaquam de inferno egreditur, ab omnibus gentibus fidei commercio comparatur. Ille per Judae consilium triginta argenteioth eodem numero venundatur
Abbreviated transcription (Latin):
ut puenit ad fr̃s: nudauerunt eũ tunica
talari & polimita. Miseruntq incisternã.
que non bab& aquam et sedentes ut co¬
mederent panẽ. Nudauert̃ iosepb frẽs sui
tunica polimita & talari. & xp̃m uidi per
mortẽ crucis expoliauert̃ tunica corpora¬
li. Polimita aut̃. io est. decorata. omĩũ
uirtutum diuersitate. Resperer̃t autem
duinicã hedi sanguine. qr falsis eum testi¬
moniis accusantes ĩmuidiam deduxere
peccati omĩũ peccata donantem. Mitti¬
tur de hinc inciffnã. id est inlacũ. et
xp̃c expoliatus carne humana: descendit
in infernum. Uidert̃ uatores ismnahelitaᷤ
uenire degala ad & camelos eorũ portantes
aromata & resinam & stacten in egyptũ.
Queritur quare ismahelitas scriptura qͥb
afr̾ib uenditiis ioseph. etiam̃ madianitas
uoc&. cum isiael sit de agar. filius abra¬
he. madianite uero decethisra. an quia scͥp¬
tura dixerat de abraham quod munera

Expanded text:
ut pervenit ad ratres, nudaverunt eum tunica ut pervenit ad ratres, nudaverunt eum tunica talari et polymita, miseruntque in cisternam quae non habebat aquam, et sederunt ut comederent panem. Nudaverunt Joseph fratres sui tunica polymita et talari; Christum Judaei per mortem crucis exspoliaverunt tunica corporali. Polymita autem, id est, decorata omnium virtutum diversitate. Resparserunt autem tunicam haedi sanguine, quia falsis cum testimoniis accusantes, in invidiam deduxere peccati, omnium peccata donantem. Mittitur dehinc in cisternam, id est, in lacum, et Christus exspoliatus carne humana, descendit in infernum. Videruntque viatores Ismaelitas venire de Galaad, et camelos eorum portantes aromata, et resinam, et stactem, in Aegyptum. Quaeritur quare Ismaelitas Scriptura quibus a fratribus venditus est Joseph, etiam Madianitas vocet, cum Ismael sit de Agar filius Abrahae, Madianitae vero de Cetura. An quia Scriptura dixerat de Abraham, quod munera
Abbreviated transcription (Latin):
ueni mittami tẽadeos. Quo respondente.
presto sum ait. Uade et uide si cuncta ꝓs¬
pera sint erga fr̃s tuos ⁊ pecora. et renun¬
tia mͥ quid agat᷑ et c̃. Iacob mittit filiũ
suũ ioseph ut defr̃ib sollicitudinẽ gerer&.n
& ds pat̾ misit filium suũ unigenitum ut
genus humanum peccatis languidũ. uisita¬
ret. Mittitur ab illo utiq patre. dequo scͥp¬
tum est. ansit ds filium suũ. insimilitudine
carns peccati. Ut uideret si recte essent oues.
Et dñs inquit in euangłio. non ueni nisi ad
oues que perierunt domus isrł. Inuenit
gͦ iosepb fr̃s indothaim. dothaim. int̾pre¬
tatur defectio. Uere ingrandi defectione
erant. qui defraticidio cogitabant. Suicũ
uidissent ioseph frẽm suũ ꝓcul. occidere
unũ ꝯsilium õs statuert̃ dicentes. Crucifi¬
qe eũ. fera pessima deuorauit eum. id est
idaica bestia int̾fecit eum. dequa domi¬
nus in euangłio dicit. Ecce ego muto uoᷤ.
sic̃ oues in medio luporum. Confestimgͥ

Expanded text:
te ad eos. Quo respondente, praesto sum, ait: Vade et vide, si cuncta prospera sint erga fratres tuos et pecora, et renuntia mihi quid agatur, etc. Jacob mittit filium suum Joseph, ut de fratribus sollicitudinem gereret; et Deus Pater misit Filium suum unigenitum, ut genus humanum peccatis languidum visitaret. Mittitur ab illo utique Patre de quo scriptum est: Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati . Ut videret si recte essent oves, et Dominus in Evangelio inquit: Non veni nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Invenit ergo Joseph fratres in Dothaim. Dothaim interpretatur defectio. Vere in grandi defectione erant, qui de fratricidio cogitabant. Qui cum vidissent Joseph fratrem suum procul, occidere unum consilium omnes statuerunt dicentes: Crucifige eum . Fera pessima devoravit eum, id est, Judaica bestia interfecit eum, de qua Dominus in Evangelio dicit: Ecce ego mitto vos sicut oves in medio luporum. . Confestim igitur
Abbreviated transcription (Latin):
tribu sit. aut certe istam salem. que nunc¬
ditũr ꝙ pro sicchem noĩatur: dicemꝰ. hic¬
ur Sinterpretari cõsummatã. atq ꝑfectã.
et illam quȩ postea. ierłm dicta est: paci¬
ficam nr̃o sermone transferri. Utrũq enĩ
accentu paululum declinato:. hoc uocabu¬
lũ sonat. Tradunt hebrei. quod claudi-¬
cantis femur lacob ibi conualuerit. et
sanatũ sit. prõpta eandẽ ciuitatẽ curati
atq ꝑfecti: uocabulũ consecutã. Egressa

Expanded text:
tribu sit, aut certe istam Salem quae nunctribu sit, aut certe istam Salem quae nunc pro Sichem nominatur, dicemus hic interpretari consummatam atque perfectam, et illam quae postea Jerusalem dicta est, pacificam nostro sermone transferri. Utrumque enim, accentu paululum declinato, hoc vocabulum sonat. Tradunt Hebraei quod claudicantis femur Jacob ibi convaluerit et sanatum sit, propterea eamdem civitatem curati atque perfecti vocabulum consecutam. CA
Abbreviated transcription (Latin):
donec ueniam addnm meũ inseir. Que¬
rit᷑ utrum mendacit̃ ꝓmiserit iacob fr̃i¬
suo. quod sequens pedes suorũ initinere.
ꝓpt̃ quos sic moraretur. uenturꝰ esset ad
eũ seir. hoc enĩ sicut scriptura de inde nar
rat: nonfecit. sed perrexit eo itinere quo
dirigebat ad suos. Anforte ueraci animo pro¬
miserat. sed aliud postea cogitando delegit.
Qeuersus est itaq illo die esau itiuere quo
in hebreo legitur socoth. Est autem usq ho¬
die ciuitas transiordanẽ. Hoc uocabulo in
parte scythopoleos. Transiuitq insalem
urbẽ sicymorum. quȩ est interra chana¬
an. post quam reuersus ẽ de mesopota¬
mia syrie. et habitauit uixta oppidum
et c̃. Error oboritur quomodo salem sichẽ
ciuitas appellatur. cũ ierłm in qua regna¬
uit melchisedech salem ante sit dicta. dut
ꝗͥ unius urbs utraq nominis ẽ: qtł etiã
de plurib iudee locis possumꝰ inuenire.
ut idem urbis & loci nom̃ inalia atq alia

Expanded text:
donec veniam ad dominum meum in Seir. Quaedonec veniam ad dominum meum in Seir. Quaeritur utrum mendacitsuo, quod sequens pedes suorum in itinere propter quos si inmoraretur uenturus esset ad eum in Seir; hoc enim, sicut scriptura deirat, non fecit, sed eo perrexit in itinere quod dirigebat ad suos. An forte veraci animo promiserat, sed aliud postea cogitando elegit? Reversus est itaque illo die Esau itinere quo in Hebraeo legitur Socoth, . Est autem usque hodie civitas trans Jordanem hoc vocabulo in parte Scythopoleos. Transivitque in Salem urbem Sichimorum, quae est in terra Chanaan, postquam reversus est de Mesopotamia Syriae et habitavit juxta oppidum, etc. Quaestio oboritur, quomodo Salem Sichem civitas appelletur, cum Jerusalem, in qua regnavit Melchisedech, Salem ante sit dicta. Aut igitur unius urbs utraque nominis est, quod etiam de pluribus Judaeae locis possumus invenire, ut idem urbis et loci nomen in alia atque alia
Abbreviated transcription (Latin):
homini dĩ. quod et sic benigno animo dic̃¬
ta hec uerba fr̃na ft̃: quo modo & post bo¬
nam susceptionem metus ipse transierat.
potuit sic dici. quemad modum & moyses
pharaoni deus dictus ẽ. scđm qđ am re-
dicit apłs. M si sunt qui dicunt᷑ dii isse
siue incelo siue interra: quemadmodum ft̃
dii multi. et diũ multi. Maxime quia
sine articulo ingreco dictum ẽ. quo arti¬
culo euidentissime solet dei ueri unuis
prosopontheu. facile aut̃ hoc intellegt̃. qͣ dis¬
tantia dicatur: qui grecũ eloquiũ audire
et intelligere solent. Uix fratre cõpellente
suscipiens ait. Gradiamur simul. eroq
socius itineris tui. dixitq iacob. nosti dñe mi.
quia paruulos habeam teneros. et oues ac
boues fetas mecum quas si plus in ambu¬
iando fecerolaborare. morientur una die
cuncti greges. Precedat dominꝰ m̃s ante
seruumsuũ. et ego sequar ppaulatim uesti¬
gia eus. sicut uidero posse paruulos meos.

Expanded text:
homini Dei; quod et si benigno animo dichomini Dei; quod et si benigno animo dicta haec verba fraterna sunt, quoniam et post bonam susceptionem metus ipse transierat, potuit Pharaoni Deus dictus est, secundum quod dicit Apostolus: Et si sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra, quemadmodum sunt dii multi et domini multi : maxime quia sine articulo in Graeco dictum est, quo articulo evidentissime solet veri Dei unius . Facile autem hoc intelligunt qua distantia dicatur, qui Graecum eloquium audire atque intelligere solent. Vix fratre compellente suscipiens ait: Gradiamur simul; eroque socius itineris tui. Dixitque Jacob: Nosti, domine mi, quod parvulos habeam teneros, et oves ac boves fetas mecum, quas si plus in ambulando fecero laborare, morientur uno die cuncti greges. Praecedat dominus meus ante servum suum, et ego sequar paulatim vestigia ejus, sicut videro posse parvulos meos,
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq ubinos habemus diuisit aquila po¬
suit. Naiice ycen. id est dimidiauit. ut
unũ cuneũ faceret ancillarum cũ pariui¬
lis suis. et aliũ lie et rachel: que libere e¬
rant. cum filiis earum. primasq ire facerae
ancillas: secundas liberas. Ipse autẽ ante
reret. Et ait esau. que nam sunt iste tur¬
me quas obiuias habui: respondit. Ut in¬
ueniam grãm coram dño meo. at ille. ab eo
ait plurima fr̃mi. sint tua tibi. Dixit ia¬
cob. Noli ita obsecro. sed sunueni gr̃ãm in
occłis tuis: accipe munusculum de manibꝰ
meis. Sic enim iudi faciem tuam: quasi
uult quod iacob ait fr̃i suo. propt̃ hoc ui¬
di faciem tuam. quẽad modũ cum uido
aliquis faciem dei. utrũ pauentis. et ꝑtur¬
bati animi u̾ba usq inhanc adulationem
ꝓruperint. anscđm aliquem in tellectum.
sine peccato dicta accipi possunt e fortassis
enĩ quia dictisunt & gentium dii. quȩ sunt
demonia non preiuidicetur ex his uerbis

Expanded text:
Denique ubi nos habemus divisit, Aquila poDenique ubi nos habemus divisit, Aquila posuit ἡμίσυσεν, id est, dimidiavit, ut unum cuneum faceret ancillarum cum parvulis suis, et alium Liae et Rachel, quae liberae erant cum filiis earum. Primasque ire faceret ancillas, secundas liberas. Ipse autem ante . Evat Esau: Quaenam sunt istae turmae, quas obvias habui? Respondit: Ut invenirem gratiam coram domino meo. At ille: Habeo, ait, plurima, frater mi, sint tua tibi. Dixit Jacob: Noli ita, obsecro, sed si inveni gratiam in oculis tuis, accipe munusculum de manibus meis Sic enim vidi faciem tuam, quasi uult quod Iacob ait fratri suo: propter hoc uidi faciem tuam, quemadmodum cum uidet aliquis faciem dei? utrum pauentis et perturbati animi uerba usque in hanc adulationem proruperunt? an secundum aliquem intellectum sine penim quia dicti sunt et gentium dii, qui sunt daemonia, non praejudicetur ex his verbis
Abbreviated transcription (Latin):
eam in opia sue circum scriptionis angus¬
tat. Unde & ad semet ipsam citus rela¬
bitur : et prospectis quasi quib dam ue¬
ritatis uestigiis: adsuam imaginẽ reuoca¬
tur. hec ipsa tamen. ꝑ contemplationẽ
facta non solida et ꝑmanens uisio: sed¬
ut ita dixerim quasi quedam uisionis
imuitatio. di facies dr̃. Quia enĩ ꝑfaciẽ
quem libet agnoscimus. non inmerito.
cognitionem dei faciem uocamꝰ. Hinic gͦ
retur. cognoui dñm: quiame cognosce¬
re ipse dignatus est. quam cognitionem
plenissime fieri paulus infine testatur
dicens. Tunc cognoscam. sicut et cognitꝰ
Stos uiros. diuisitq filios lie et rachel
Cambarũq famularũ. et posuit utrãq
ancillam et liberos eaꝵ inpͥncipio. liam
& et liberos eius in scđo loco. rachel aut̃
et ioseph nouissimos. et ipse progrediens.
adorauit ꝓnus interra septies. donec ad¬
propinq̃ret. fr̃ eius & cetera. Nonut pleri-¬
q estimant: tres turmas fecit sed duas.

Expanded text:
eam inopiae suae circumscriptio anguseam inopiae suae circumscriptio angustat. Unde et ad semetipsam citius relabitur, et prospectis quasi quibusdam veritatis vestigiis, ad suam imaginem revocatur. Haec ipsa tamen per contemplationem facta, non solida et permanens visio, sed, ut dixerim, quasi quaedam visionis imitatio, Dei facies dicitur. Quia enim per faciem quemlibet agnoscimus, non immerito cognitionem Dei faciem vocamus. Hinc ergret: Cognovi Deum, quia me cognoscere ipse dignatus est. Quam cognitionem plenissime fieri Paulus in fine testatur dicens: Tunc cognoscam sicut et cognitus tos viros; divisitque filios Liae et Rachel famularumque ambarum, et posuit utramque ancillam et liberos earum in principio, Liam vero et liberos ejus in secundo loco, Rachel autem et Joseph novissimos; et ipse progrediens adoravit pronus in terra septies, donec appropinquaret frater ejus, etc. Non, ut plerique aestimant, tres turmas fecit, sed duas.
Abbreviated transcription (Latin):
titia. int̾ posita malorum caligo detergitur.
et tẽ resplendente raptim coruscatione.
incircũ scripti luminis illustrat᷑. Quo ut¬
cũq conspecto ingaudio curdam securi¬
tatis absorbetur. et quasi post defectũ
uitȩ presentis ultra se rapta. aliquo mͦ
inquadam nouitate recreatur. Ibi menᷤ
ex inmenso fonte infusione suꝑniroris
aspergitur. ibi non se sufficere. ad id qͦd
rapta est. contemplatur. Et ueritatem
sentiendo uidet: quia quanta est ipsa
ueritas non uidet. Cui ueritati tanto
magis se longe existinat: quanto ma¬
gis ad propinquat. Quia nisi illam ut¬
cũq conspiceret: nequaquã eam conspice¬
re se non posse sentiret. Ad nisus gͦ ani¬
me dum in illa tenditur: inmensitatis
eius coruscante circumstantia. reuerbe¬
ratur. Ipsa quippe cuncta implens. cunc¬
ta circumstat: et id circo mens nr̃a. ne¬
quaquam se ad conprehendendã incir¬
cum scriptam substantiam dilatat: quia

Expanded text:
stitia, interposita malorum caligo detegitur, stitia, interposita malorum caligo detegitur, et tunc resplendente raptim coruscatione, incircumscripti luminis illustratur, quo utcunque conspectu in gaudio cujusdam securitatis absorbetur, et quasi post defectum vitae praesentis ultra se rapta, aliquomodo in quadam novitate recreatur. Ibi mens ex immenso fonte infusionis superni roris aspergitur; ibi non se sufficere ad id quod rapta est contemplatur; et veritatem sentiendo videt, quia quanta est ipsa veritas, non videt. Cui veritati tanto magis se longe existimat, quanto magis appropinquat, quia nisi illam utcunque concupisceret, nequaquam eam concupiscere non posse sentiret. Annisus ergo animae, dum in illa attenditur, immensitatis ejus coruscante circumstantia reverberatur. Ipsa quippe cuncta implens, cuncta circumstat; et idcirco mens nostra nequaquam se ad comprehendendam incircumscriptam substantiam dilatat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lia mentis oculis patefacit. corporalia ab¬
scondit. Unde bene eccła in canticis canticoꝵ
dicit. Ego dormio. et cormeum uigilat. Ui¬
gilante et enim corde dormit. qui ꝑ hoc
quod interius contemplando proficit: a
prauo foris opere quiescit. Deniq quod
adiecit. idem patriarcha uidisse se cłm facie
ad faciem. cum suꝑus uirum secum narr&
fuisse luctatum. id sig̾cat qͥa idem deus
homo erat futurꝰ. qui cum iacob ppło luc¬
taretur. Queritur dum ipsa ꝑ se ueritas
dicit. nemo uidit faciem in eam unquam.
quomͦ iacob testat᷑ dicens. Uidi dñm facie
ad faciem: humane et enĩ mẽtis oculo
interiore purgato. dum uitiorum omniũ
tͥbulationis igne erugo fu̾it c̃cremata. Tc̃
mundatis occłis cordis illa letitia patrie
celestis. operitur. Ut purgemus lugendo
pͥus quod fecimus: & quod post modũ ma¬
nifestius contemplemur. ꝑ gaudia quera¬
mus. Prius enim am̃tis acie exurente tri¬

Expanded text:
lia mentis oculis patefacit, corporalia ablia mentis oculis patefacit, corporalia abscondit. Unde bene in Canticis canticorum dicit: Ego dormio, et cor meum vigilat . Vigilante etenim corde dormit, qui per hoc quod interius contemplando proficit, a pravo foris opere quiescit. Denique quod adjecit idem patriarcha vidisse se Deum facie ad faciem, cum superius virum secum narret fuisse luctatum, id significat quia idem Deus homo erat futurus qui cum Jacob populo luctaretur. Quaeritur dum ipsa per se Veritas dicit: Nemo vidit faciem meam unquam, quomodo Jacob testatur dicens: Vidi Dominum facie ad faciem? Humanae etenim mentis oculo interiore purgato, dum vitiorum omnium tribulationis igne erugo fuerit concremata, tunc, mundatis oculis cordis, illa laetitia patriae coelestis aperitur, ut purgemus lugendo prius quod fecimus, et postmodum manifestius contemplemur per gaudia quod quaeramus. Prius enim a mentis acie, exurente tri
Abbreviated transcription (Latin):
post agnitionem suauitatis di unus in nob̾
pessanus remansit. atq alius claudicat. qr
necesse est ut debilitato amore scłi: solus
in nobis amor. c̃ualescat dei. Si ergo tene¬
mus angłm. uno claudicamus pede. quia
dum crescit in nobis fortitudo amoris inti¬
mi:. infirmatur proculdubio fortitudo
carnis. Omĩs quippe qui claudicat: solu lli
pedi innititur. quẽ sanũ habet. quia et
cui desiderium iam terrenum arefactũ
fuerit: insolo pede amoris dei tota uirtute¬
se sustinet. et in ipso stat: quia pedem amo¬
ris scłi quemponere in terram consueue¬
rat. iam aterra suspensum portat. Ꝙ nos
gͦ si ad parentes proprios. id est ad spiritales
patres redimus. teneamus inuia angłm. ut
suauitate intima ad prehendamus dm̃
Contemplatiue et enim uite amabilis ual¬
de dulcedo est. que quia suꝑ semet ipsũ
animum rapit. celestia aperit. Terrena
autẽ debere esse c̃temptui ostendit. spirita¬

Expanded text:
post agnitionem suavitatis Dei, unus in nobis post agnitionem suavitatis Dei, unus in nobis pes sanus remanet, atque alius claudicat; quia videlicet necesse est ut debilitato amore saeculi, solus in nobis amor convalescat Dei. Si ergo tenemus angelum, uno claudicamus pede, quia dum crescit in nobis fortitudo amoris intimi, infcarnis. Omnis quippe qui uno pede claudicat, soli illi pedi innititur quem sanum habet, quia et cui desiderium jam terrenum arefactum fuerit, in solo pede amoris Dei tota se virtute sustinet, et in ipso stat, quia pedem amoris saeculi, quem ponere in terram consueverat, jam a terra suspensum portat. Et nos ergo si ad parentes proprios, id est, ad spirituales patres redimus, teneamus in via angelum, ut suavitate intima apprehendamus Deum. Contemplativae etenim vitae amabilis valde dulcedo est, quaeque super semetipsum animum rapit, coelestia appetit, terrena autem debere esse contemptui ostendit, spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
certat inluctamine. aliquando superiorem
se. aliquando eo cũ quo c̃tendit inferiorẽ
inuenit. designat gͦ angłs dñi. et iacob
qui cũ angło c̃tendit: unius cuiꝰq uiri ꝑ
fecti et incontemplatione positi animã expͥ¬
mit. Quia udelicet anima cũ contẽplari
dm̃ nititur: uelut in quodam certamine
posita mͦ quasi exsuperat. quia intelligen¬
do et sentiendo: de incircũ scripto lumine
aliqͥd degustat. mͦ uero sub cũbit: quia et de¬
gustando. iterum deficit. Quasi gͦ uincitur
angłs. quando intellectu intimo ad prehen¬
ditur deus sed notandum quod isdem uictꝰ
angłs neruum femoris iacob tenuit. eũq
marcescere statĩ fec̃ atq ab eo iacob tp̃r uno
claudicauit pede. quia scilicet omp̃s d̃s cũ
iam ꝑdesideriũ et intellectum cognoscitur.
omnẽ in nobis uoluptatem carnis arefacit.
Et qui pͥus quasi duob pedib ĩnitentes et
dm̃ uidebamur querere. et scłm tenere:

Expanded text:
certat in luctamine, aliquando superiorem certat in luctamine, aliquando superiorem se, aliquando vero eum, cum quo contendit, inferiorem invenit. Designat ergo angelus Deum, et Jacob qui cum angelo contendit, uniuscujusque perfecti viri et in contemplatione positi animam exprimit, quia videlicet anima, cum contemplari Deum nititur, velut in quodam certamine posita, modo quasi exsuperat, quia intelligendo et sentiendo de incircumscripto lumine aliquid degustat, modo vero succumbit, quia et degustando iterum deficit. Quasi ergo vincitur angelus, quando intellectu intimo apprehenditur Deus. Sed notandum quod idem victus angelus nervum femoris Jacob tetigit, eumque marcescere statim fecit, atque ab eo tempore Jacob uno claudicavit pede, quia scilicet omnipotens Deus cum jam per desiderium et intellectum cognoscitur, omnem in nobis voluptatem carnis arefacit. Et qui prius quasi duobus pedibus innitentes, et Deum videbamur quaerere et saeculum tenere,
Abbreviated transcription (Latin):
suis. Qui tamen populus post tactis sibi ui¬
ribus non solum claudicat: sed et torpescit.
ne ultra iam generare filios possit. Potest¬
et scd̃m tropologiam in eadem re. utilit̾ ali¬
quid intelligi. Magna est in contemplatura
uita mentis contentio: cum sese ad celestia
erigit: cum inreb spiritalib animum ten¬
dit: cum trans gredi nititur omne quod cor¬
poraliter uidetur: cum sese angustat. ut di¬
latet. Et aliquando quidem iuncit: et re¬
luctantes tenebras sue cecitatis exsuperat.
et de incircumscripto lumine quiddam fur¬
tim. et subtilit attingit. sed tam̃ ad semet¬
ipsam protinus reuerberatur: atq ab ea luce.
ad quam respirando transiit: ad sue cecitatis
tenebras suspirando redit. Q d̾ bene sacͣ historia de¬
signat. que beatum iacob cum angelo luctan¬
tem narrat. Cum enĩ ad parentes propri
os rediret: in uia angłm inuenit. cũ quo in
luctamine magnum certam̃ habuit. Is .i. qͥ

Expanded text:
suis . Qui tamen populus post tactis sibi visuis . Qui tamen populus post tactis sibi viribus non solum claudicat, sed et torpescit, ne ultra jam generare filios possit. Deet secundum tropologiam in eadem re, utiliter aliquid intelligi. Magna est in contemplativa vita contentio mentis, cum sese ad coelestia erigit, cum in rebus spiritualibus animum tendit, cum transgredi nititur omne quod corporaliter videtur, cum sese angustat, et dilatat, et aliquando quidem vincit, et reluctantes tenebras suae caecitatis exsuperat, et de incircumscripto lumine quiddam partim et subtiliter attingit; sed tamen ad semetipsam protinus reverberatur, atque ab ea luce ad quam respirando transiit ad suae caecitatis tenebras suspirando rediit. Quod bene sacra historia designat, quae beatum Jacob cum angelo luctantem os rediret, in via angelum invenit, cum quo in lucta magnum certamen habuit. Is enim qui
Abbreviated transcription (Latin):
ris scripte̾ sc̃ẽ uoluminib ita ut in hebreo
scͥptum est. fanuhel legitur. In quo pͥncipa¬
uter. sacram̃ti dñici imago p̃fig̾ata ẽ. Uir.i.
ille tr pum xp̃i euidentissime gesserat. cui
tñ ideo p̃ualuit iaeob utiq uolenti. ut mi¬
nisterium figuraret passionis dñi. Ubi
uisus est iacob iniudeorũ typo. hoc est
incorporis sui sobole preualuisse deo.
et quasi cum infirmo. ita cum carne eius
luctam̃ mire et inualescere inpassione
eius. sicut scriptum est. cum dicerent cruci¬
fige. & tamen iacob ab eodem angelo be¬
nedictionem. quem uictor superauerat.
impetrauit. cutꝰ nominis impositio: utiq
benedictio fuit. Interpretat᷑ aut̃ isrł uir
uidens dm̃. quod erit infine p̃miũ scõꝵ
om̃iũ. T etigit porro illi idem angłs. lati¬
tudinẽ femoris. et claudũ reddidit. sicq¬
erat unus atq idem iacob benedictus. et
neruo ualitudo gñis multitudos fiures qͥppe

Expanded text:
ris sanctae Scripturae voluminibus, ita ut in Hebraeo ris sanctae Scripturae voluminibus, ita ut in Hebraeo scriptum est, phanuel legitur. In quo principaliter-sacramenti Dominici imago praefigurata est. Vir enim ille typum Christi evidentissime gesserat; cui tamen ideo praevaluerat Jacob utique volenti, ut mysterium figuraret passionis Domini. Ubi visus est Jacob in Judaeorum typo, hoc est in corporis sui sobole praevaluisse Deo, et quasi cum infirmo, ita cum carne ejus luctamen inire, et invalescere in passione ejus, sicut scriptum est cum diceret, Crucifige ; et tamen Jacob ab eodem angelo benedictionem quem victor superaverat impetravit. Cujus nominis impositio utique benedictio fuit. Interpretatur Israel videns Deum, quod erit in fine praemium sanctorum omnium. Tetigit porro ille idem angelus latitudinem femoris, et claudum reddidit. Sicqerat unus atque idem Jacob benedictus et nervo valetudo generis et multitudo est. Plures quippe
Abbreviated transcription (Latin):
quã iuolent̃ michi int̃pretatũ udetur.
hic enim isrł per has litteras scribitur.
iod .sin. pes. aleph. la aied. quod inter¬
pretatur princeps deus. siue directus
deus. Uir uero uidens dm̃. his litteris scri¬
bitur. ut uir extribus utteris scribatur.
aleph. iod. sin. et dicat᷑ is. Uidens extribus.
Res. aleph. he. dicatur Rah. ẜono el. exdu¬
abus. aleph. et lamech. & interpretatur
deus siue fortis. Quamuis gͥ grandis aue¬
toritatis sint. et eloquentiȩ ipsorum umbra
nos opprimat. qui israel uirũ siue m̃tem
uidentẽ am̃ transtulerunt. nos magis scͥp¬
ture. et angeli uel dei. qui istael ipsum
uocauit. auctoritate ducimur. quã cuiꝰ¬
libet eloquentie secularis. Illud quoq qͦd
postea sequitur et benedixit eũ ibi. et
uocauit iacob nom̃ loci illius facies dĩ dicen.
uidi enĩ dm̃ facie ad faciem. et salua facta
est anima mea. inhebreo dicitur fanuel.
ut sciamus ipsum esse locum. qui incete¬

Expanded text:
quam violenter mihi interpretatum videtur. quam violenter mihi interpretatum videtur. Hic enim Israel per has litteras scribitur: iod, , sin, , res, , aleph, , lamed, , quod interpretatur princeps Deus, sive directus Deus. Vir vero videns Deum his litteris scribitur, ut vir ex tribus litteris scribatur, aleph, , iod, , sin, , ut dicatur ais, ; videns ex tribus, res, aleph, he, dicatur rahe, . Porro el, , ex duabus, aleph et lamed, et interpretatur Deus, sive fortis. Quamvis igitur grandis auctoritatis sint et eloquentiae, et ipsorum umbra nos opprimat, qui Israel virum sive mentem videntem Deum transtulerunt, nos magis Scripturae et angeli vel Dei, qui Israel ipsum vocavit, auctoritatem sequamur, quam cujuslibet eloquentiae saecularis. Illud quoque quod postea sequitur. Et benedixit eum ibi, et vocavit Jacob nomen loci illius, Facies Dei, dicens: Vidi enim. Deum facie ad faciem, et salva facta est anima mea , in Hebraeo dicitur phanuel, , ut sciamus ipsum esse locum qui in caete
Abbreviated transcription (Latin):
quit iacob appellabitut nom̃ tuũ sed isrł.
Quoniã si contra dm̃ fortis fuisti. quanto
magis contra hominẽ preualebis: Inter¬
rogauit eum iacob dic michi quo ap¬
pellaris nomine. Respondit. Cur que¬
ris nom̃ meum e & benedixit ei in eodẽ
loco. uocauitq racob nom̃ loci illuis pha
nuel dicens. uidi dñm faciȩ ad faciem.
et salua facta est anima mea. Quod ab
ifrł uocabulo diriuatur. pͥncipem sonat.
Sensus itaq hic est. Non uocabitur nom̃
tuũ supplantator hoc est iacob: sed uo¬
cabitur nom̃ tuum princes cũ dño. hoc
est israel. Quo modo enim ego pͥncepͤ
sum. sic et tu qui mecũ luctari potius¬
ti pͥnceps uocaberis. si autẽ mecũ qͥ ds
sum siue. angelus. quoniam pleriq ua¬
rie interpretantur pugnare potusti.
quantomagis. cum hominib hoc est cũ
esau. quem formidare non debes: illud
aut᷑ quod in libro nominum. interpre¬
tatur isxł uir uidens dm̃ siue mẽs uidens
dm̃. omĩum pene sermone decͥtũ ñ tã uere

Expanded text:
pellabitur nomen tuum, sed Israel: quoniam si contra Deum fortis fuisti, quanto magis contra homines praevalebis! Interrogavit eum Jacob: Dic mihi, quo appellaris nomine? Respondit: Cur quaeris nomen meum? Et benedixit ei in eodem loco. Vocavitque Jacob nomen loci illinuel, dicens: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea. Quod ab Israel vocabulo derivatur, principem sonat. Sensus itaque hic est: Non vocabitur nomen tuum supplantator, hoc est, Jacob, sed vocabitur nomen tuum princeps cum Deo, hoc est, Israel. Quomodo enim ego princeps sum, sic et tu, qui mecum luctari potuisti, princeps vocaberis. Si autem mecum qui Deus sum, sive angelus; quoniam plerique varie interpretantur, pugnare potuisti, quanto magis cum hominibus? hoc est cum Esau, quem formidare non debes. Illud autem quod in libro Nominum, interpretatur Israel vir videns Deum, sive mens videns Deum, omnium pene sermone detritum, non tam vere
Abbreviated transcription (Latin):
ram ꝓmissionis accipiunt. unde hic pro¬
cul dubio aliquid significatur. Quã quã
enim due libere ux̃ores iacob ad nouum
testam̃tũ. qͦd inlibertatẽ uocatisumꝰ ex¬
istim̃tur pertinere: non tam̃ frustra due
sunt. nisi quia due uite nob̃ inxp̃i cor-¬
pore p̃dicantur. Una temporalis: inqua labo¬
ramus. alia autẽ eterna: inqua dilectio¬
nẽ dei contemplabimur. lia namq inter¬
pretatur laborans. rachel autẽ uisum pͥn¬
cipium. siue uerbum. actio gͦ huiꝰ uite in
qua uiuimus ex fide. laboriosa est in oꝑib
et incerta quo exitu perueniat adutilitatẽ
eorũ. quib consulere uolumus: ipsa ẽ lia¬
prior uxor iacob. ac ꝑ hoc. et infirmis ocłis
fuisse cõmemoratur. Cogitationes enim
mortalium timide et incerte ꝓuidentiȩ
nr̃e. spes uero ȩt̃ne contẽplationis dei
habens certam intelligentiam ueritatis:
ipsa est rachel. unde etiam dicit᷑ bona fa¬
cie et pulchra specie. hanc enĩ amat omis

Expanded text:
ram promissionis accipiunt: unde hic proram promissionis accipiunt: unde hic procul dubio aliquid aliud significatur. Quamquam enim duas liberas uxores Iacob ad nouum testamentum, quo in libertatem uocati sumus, existimem pertinere, non tamen frustra duae sunt; nisi pore praedicantur: una temporalis, in qua laboramus; alia aeterna, in qua dilectionem Dei contemplabimur. Lia namque interpretatur laborans. Rachel autem visus principium, sive verbum. Actio ergo hujus vitae, in qua vivimus ex fide, laboriosa est in operibus, et incerta quo exitu perveniat ad utilitatem eorum quibus consulere volumus. Ipsa eprior uxor Jacob, ac per hoc et infirmis oculis fuisse commemoratur. Cogitationes enim mortalium timidae, et incertae providentiae nostrae. Spes vero aeternae contemplationis Dei, habens certam intelligentiam veritatis, ipsa est Rachel. Unde etiam dicitur: Bona facie, et pulchra specie . Hanc enim amat omnis
Abbreviated transcription (Latin):
cum bona actio ante di occłos usq ad uite
nos t̃minum degit. Unde et ꝑmoysen cau¬
da hostie in altare offerri precipitur. ut
uidelicet omne bonum quod incipimus.
etiam perseueranti fine conpleamus. Ui¬
dentes aut̃ fr̃s eius quod apatre plus cunc¬
tis filiis amaret᷑. oderant eũ. nec poterant
ei quic quam pacifice loqui. Fr̃s xp̃i scd̃m
cognatione ipsa humanitas redẽptoris
suscepta erat. Sed quia uiderant qͦd maior
gr̃a urtutum in eofiebat. que testabat᷑
dei patris p̃cipuam dilectionem inuide-¬
bant. nec ei quicquam pacifica m̃te loqui
poterant. Quẽ sepiuis insidis petebant:¬
& patrem familias in be elzebub pͥncipe
demoniorũ. eicere demonia blasphema¬
bant. Accidit quoq ut uisum sõniũ refer¬
ret frĩb. quod causa maioris odii semi¬
narium fuit. dixitq ad eos. Audite sõni¬
um meũ quod uidi. Putabam ligare nos
manipulos in agro. & quasi consurgere

Expanded text:
cum bona actio ante Dei oculos, usque ad vitae cum bona actio ante Dei oculos, usque ad vitae terminum nos tegit. Unde et per Moysen, cauda hostiae in altari offerri praecipitur, ut videlicet omne bonum quod incipimus, etiam perseveranti fine compleamus. Videntes autem fratres ejus, quod a patre plus cunctis filiis amaretur, oderant eum, nec poterant ei quidquam pacifice loqui. Fratres Christi cognatione ipsa humanitas Redemptoris suscepta erat. Sed quia viderant, quod major gratia virtutum in eo fiebat, quae testabatur Dei Patris praecipuam dilectionem, invidebant ei, nec quidquam pacifica mente loqui poterant, quem saepius insidiis petebant, et patremfamilias in Beelzebub principe daemoniorum ejicere daemonia blasphemabant. Accidit quoque ut visum somnium referret fratribus, quae causa majoris odii seminarium fuit. Dixitque ad eos: Audite somnium meum quod vidi. Putabam ligare nos manipulos in agro, et quasi consurge
Abbreviated transcription (Latin):
senectute suagenuiss eũ. Senescẽte enĩ
mundo. illucescens dĩ filius ꝑmarie uir¬
ginis partum serus aduenit. tanquã filiꝰ
senectutis. scđm sacram̃tum. suscepti cor¬
poris. qui erat ante. sic̃ sẽꝑ ap̃ patrẽ. fecit
inquit ei tunicam polimitã. id est uariã.
ꝓ uaria tunica aquila int̾pretatus est tu¬
machus tunicam manicatã. sine quod
ad talos. usq descenderet. & manib arti¬
ficis mira ess uarietate distincta. siue qͦd
hab̃et manicas. Antiqͥ enĩ magis colobiis
utebantur. Tunica aut̃ polimita quã fe¬
cit ei pat̾. scdm allegoriam uarietatem
populorum ex omib gentib incorpore
xp̃i congregatam significauit. Itẽ alio mͦ.¬
oo
Ioseph qui interfr̃s undecim usq ad finẽ
iustus perseuerasse describitur. solus talarẽ
tuncam habuisse ꝑhibet᷑. Quid ẽ ergo ta¬
iaris tunica. nisi actio consũmata: qͣsi enĩ
ꝓpensa tunica talum corporis cooperit.

Expanded text:
senectute genuisset eum. Senescente enim senectute genuisset eum. Senescente enim mundo, illucescens Dei Filius per Mariae Virginis partum, serus advenit, tamquam filius senectutis, secundum sacramentum suscepit corporis, qui inquit, ei tunicam polymitam, id est, variam. Pro varia tunica Aquila interpretatus est tumachus, tunicam manicatam, sive quod ad talos usque descenderet, et manibus artificis mira esset varietate distincta; sive quod haberet manicas. Antiqui enim magis collobiis utebantur. Tunica autem polymita, quam fecit ei pater, secundum allegoriam, varietatem populorum ex omnibus gentibus in corpore Christi congregatam, significavit. Item alio modo. Joseph qui inter fratres undecim usque ad finem justus perseverasse describitur, solus talarem tunicam habuisse perhibetur. Quid est ergo talaris tunica, nisi actio consummata. Quasi enim propensa tunica talum corporis cooperit,
Abbreviated transcription (Latin):
duodecĩ annos mortis isaac centesimo &
octauo anno uite patris sui iacob. His
enĩ cum adiecerimꝰ uigniti duos annos
quib iosephusq ad aduentum patͥs sui
fuit inegyptum. fient etatis anni ioseph
triginta octo. et iacob centũ triginta.
et nulla erit questio. Sed qm̃ scriptura
post mortẽ isaac ista narrauit: putatur
ioseph post eius dẽ auisui mortẽ decem
& septem annorum fuisse. Qua ꝓpt̾ intel¬
legamꝰ deuita isaac tanquã multũ decre¬
piti senis tacuisse scripturã. cũ iam de
iacob et filiis eius loqueretur. uiuo ta¬
men isaac: decem & septem annorum cepit
uxorum patris sui. accusauitq fr̃s suos
apud patrem crimine pessimo. Isrł aut̃
diligebat ioseph. suꝑ om̃s filios suos. eo
quod insenectute genuiss eum. fecitq ei
tunicam polimitam. loseph unus ex duo¬
decim filiis iacob quẽ pat̃ preceteris fi¬
fr̃ib ex abrahe stirpe progenitis. p̃tulit.
Unde & ibi dicitur. amabat eum. eo qͦd in

Expanded text:
duodecim annos mortis Isaac centesimo et duodecim annos mortis Isaac centesimo et octauo anno uitae patris sui Iacob. his enim cum adiecerimus uiginti duos annos, quibus Ioseph usque ad aduentum patris sui fuit in Aegypto, fient aetatis anni Ioseph triginta nouem et Iacob centum triginta et nulla erit quaestio. sed quoniam scriptura post mortem Isaac ista narrauit, putatur Ioseph post eiusdem aui sui mortem decem et septem annorum fuisse. quapropter intellegamus de uita Isaac tamquam multum decrepiti senis tacuisse scripturam, cum iam de Iacob et eius filiis loqueretur; uiuo tamen Isaac decem et septem annorum esse uxorum patris sui; accusavitque fratres suos apud patrem crimine pessimo. Israel autem diligebat Joseph super omnes filios suos, eo quod in senectute genuisset eum. Fecitque ei tunicam polymitam. Joseph unus ex duodecim filiis Jacob, quem pater prae caeteris fifratribus ex Abraham stirpe genitis praetulit. Unde et ibi dicitur: Amabat eum Jacob, eo quod in
Abbreviated transcription (Latin):
nem regũ et principũ gentis ipsius inqua
se constituit. uel quam ꝓpagauit esau. Post
hec narrationẽ de iosep̾h sic intulit. Habi¬
tabat autẽ iacob in terra chanaan. hec aut̃
procreatura iacob. ioseph decem & septem
annorum erat. pascens cum fr̃ib suis oues.
Deinde narratur causa somniorũ quẽ ad mo¬
dum odiosus frĩb sit factus & uenditꝰ. Aut̃
gͦ eodem anno septimo decimo. Aut etrã
aliquanto maior uenit inegyptum. hac ꝑ
hoc utrolibet mͦ ꝑmanet questio. Sienim
decẽ & septẽ annorũ fuit post mortem
aui sui. quando pat̾ eiꝰ centum iuginti fuit:
ꝓfecto anno eius tricesimo nono. quando
iacob uenit in egiptum centũ qͣdraginta
duos annos idem iacob habere debuit. fuit
aut̃ iacob centũ triginta. hac ꝑ hoc si decẽ
& septem annoꝵ ioseph inegyptũ est uen¬
ditus. Ante duodecim annos quã moriret᷑
auus eius uenditꝰ inuenit᷑. decem enĩ &
septem annoꝵ ẽẽ non potuit. nisi ante

Expanded text:
nem regum et principum gentis ipsius, in qua nem regum et principum gentis ipsius, in qua se constituit uel quam propagauit Esau; post haec narrationem de Ioseph sic intulit: habitabat autem Iacob in terra Chanaan. haec autem procreaturae Iacob. Ioseph autem decem et septem annorum erat pascens cum fratribus < suis > oues. deinde narratur causa somniorum quemadmodum odiosus fratribus sit factus et uenditus. aut ergo eodem anno septimo decimo aut etiam aliquanto maior uenit in Aegyptum. ac per hoc utrolibet modo permanet quaestio. si enim decem et septem annorum fuit post mortem aui sui, quando pater eius centum uiginti fuit, profecto anno eius trigesimo et nono, quando Iacob uenit in Aegyptum, centum quadraginta duos annos idem Iacob agere debuit; fuit autem tunc Iacob centum triginta. ac per hoc, si decem et septem annorum Ioseph in Aegyptum est uenditus, ante duodecim annos quam moreretur auus eius uenditus inuenitur. decem enim et septem annorum esse non potuit nisi ante