comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alttudine remanent. & ad diui¬
na obsequia flecti humilider de¬
dignantur: ꝓ eo qđ̃ iuxta desi-¬
dum antiqui hostis. praua co¬
gitare ac ꝑpetrare ñ desinunt:
rectȩ hoc loco de uehemoth dr̃.
Huic: mondes. herbas ferunt . Clati
nãq scłi. huic uehemoth ħbaᷤ fer̃t.
quia ex eo illũ reficiunt. qđ ne¬
quit oꝑant᷑ huic uehemoth.
herbas ferunt: qͥa suͥs illzi offe¬
runt fluxas & lubrieas uolu¬
ptates.Erunt enĩ ait apls ho¬
mines:.se ipsos amantes. Quoꝵ
descͥpdonem complexus ẽ: d¬
cens: uoluptatum uͦ amatoreᷤ.
magis qͣm dĩ. Quȩ ẽ. gͦ herba mon¬
qũ: nͥ uoluptas fluxa. quȩ ex
corde gignitur suꝑboꝵ: Qui nͥ
dđm supbiendo contempnereñ:
nequaqͣm dot lubrica lasciuien¬
do ꝑpetrarent. Quib nimirũ
herbis. uehemoth iste pascitur:¬
quia meis penã eternȩ mortis
esuriens: eors ꝑdidis morib
saciatur. Suꝑbi enĩ hur scł̃i. &¬
si qͣ̃ndo supnȩ dispensationis

Expanded text:
altitudine remanent, et ad divialtitudine remanent, et ad divina obsequia flecti humiliter dedignantur, eo quod juxta desiderium antiqui hostis prava cogitare ac perpetrare non desinunt, recte hoc loco de Behemoth dicitur: Huic montes ferunt herbas. Elati namque saeculi huic Behemoth herbas ferunt, quia ex eo illum reficiunt, quod nequiter operantur, Huic Behemoth herbas ferunt, quia suas illi offerunt fluxas et lubricas voluptates. Erunt enim, ait Apostolus, homines seipsos amantes . Quorum descriptionem complexus est, dicens: Voluptatum amatores magis quam Dei . Quae est ergo herba montium, nisi voluptas fluxa, quae ex corde gignitur superborum? Qui nisi Deum superbiendo contemnerent, nequaquam tot lubrica lasciviendo perpetrarent. Quibus nimirum herbis quia in eis poenam aeternae mortis esuriens, eorum perditis moribus satiatur. Superbi enim hujus saeculi, etsi quando supernae dispensationis
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ enim fideli animȩ unitate de-¬
relicta intumenti doctrina con-¬
fide heretici p̃dicatoris d̃r: de¬
serto dño qͣsi inmontẽ dransmi¬
grare suadetur. Rursũ.ꝑ montes.
li dr. ut nos efficeremur iusticia
di inipso. Uel. sic̃ iterũ uoce spe¬
rantis ȩccłiȩ: psalmista ait. Leua
ui ocłos meos in montes: unde
ueniet auxilium mͥ. Rursum. ꝑ
montes. scł̃arium podestatum
dumor exprimitur: de quib
psalmista ait. Montes. sic̃ cera
fluxerunt a facie dñi: qͥa multi.
qui prius alta rigiditate tumu¬
erant: dõ incarne a parente. ma¬
gno sunt ꝓpenitentiam te mo¬
re liquefacti. Uel. sic̃ isdem ꝓpħa:
iterum dic̃. Ascendunt montes:
& descendunt campi. Meriq e¬
nim ꝑsecutores dñi. suꝑbi con¬
da eum ueniunt: s ab eo humi¬
les reuertuntur. Qui montes a¬
scendunt ptumorem podentȩ:
s campi descendunt: plan ui¬
delicet facti. ꝑcognitionẽ culpȩ.
S quia nonnulli. in elatoniᷤ suȩ

Expanded text:
Cum enim fideli animae unitate Cum enim fideli animae unitate relicta, in tumenti doctrina confidere haeretici praedicatoris dicitur, deserto Domino quasi in montem transmigrare suadetur. Rursum per montesli dicitur: Ut nos efficeremur justitia Dei in ipso . Vel sicut iterum vore sperantis Ecclesiae Psalmista ait: Levavi 1076 oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi . Rursum per montes saecularium potestatum tumor exprimitur, de quibus Psalmista ait: Montes sicut cera fluxerunt a facie Domini , quia multi qui prius alta rigiditate tumuerant. Deo in carne apparente, magno sunt per poenitentiam timore liquefacti. Vel sicut idem Propheta iterum dicit: Ascendunt montes, et descendunt campi . Plerique enim persecutores Domini superbi contra eum veniunt, sed ab eo humiles revertuntur. Qui montes ascendunt per tumorem potentiae, sed campi descendunt, plani videlicet facti per cognitionem culpae. quia nonnulli in elationis suae
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia: sicut scriptum ẽ Qui con¬
fidunt in dnõ. sic̃ mons syon. Sy¬
on nanq speculatio dr: ꝑ quam
scilicet speculationem. contem¬
plans đm ȩccłia figuratur. Rur¬
sum. ꝑ montem. testamentũ dĩ
expͥmitur: sic̃ abacuc ait. Ds̃ ã
libano ueniet: & sc̃s. de monte
umbroso & condenso. Qui enĩ
uenturũ se. ptestam̃ti paginas
spopondit: qͣsi inde uenit un¬
de uelut sub ꝓmissione se denu¬
it. Qd uidelicet testamentũ. bene
mons umbrosus & condensꝰ dr̃
qͥa spissis allegoriarum obscuri¬
tatib opacatur. Rursũ ꝑmontẽ.
sub babylonis regis specie. de an¬
Predicatores quippe scĩ. suꝑ caligo¬
sum montẽ. signũ leuant: qͣndo
contͣ sathanȩ suꝑbiã. qui sepe
sub nebulas simulationis ab¬
sconditur. uirtutẽ crucis exal¬
tant. Ruisũ. ꝑ montẽ. hereticus
quilibet exprimit᷑: sic̃ ex uoce
eccłiȩ. psalmista ait. In dño con¬
tido: quomꝰ dicitis animȩ mȩ.
transmigra inmontẽ sic̃ passer:

Expanded text:
ia, sicut scriptum est: Qui confidunt in Domino, sicut mons Sion . Sion namque speculatio dicitur, per quam scilicet speculationem contemplans Deum Ecclesia figuratur. Rursum per montem testamentum Dei exprimitur, sicut Habacuc ait: Deus a Libano veniet, et sanctus de monte umbroso et condenso . Qui enim venturum se per testamenti sui paginas spopondit, quasi inde venit, unde velut sub promissione se tenuit. Quod videlicet testamentum bene mons umbrosus et condensus dicitur, quia spissis allegoriarum obscuritatibus opacatur. Rursum per sub Babylonis regis specie de anPraedicatores quippe sancti super caliginosum montem signum elevant, quando contra Satanae superbiam, qui saepe sub nebula simulationis absconditur, virtutem crucis exaltant. Rursum per montem haereticus quilibet exprimitur, sicut ex voce Ecclesiae Psalmista ait: In Domino confido, quomodo dicitis animae meae, Transmigra in montem sicut passer ?
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur: ibi quicquid inoc¬
culis latebat aꝑitur. Et qui nc̃
ore sunt pii. & corde sunt impii:
publicata malicia corruunt: &¬
lucem fidei qͣm specietenus tenu¬
erant. ꝓdunt. S inter hec. neces¬
se ẽ ut unusquisq nr̃m adcordiᷤ
sui secretum redeat: & actionissuc
dampna ꝑtimescat: ne exigentib
mentis. ꝓdistrict̾am iusticiã iudi¬
ciorum di. intalium hominum
numerum currat. Nemo audem¬
atali casu extraneum credat: qͥa
temptationis tempora non ui

Expanded text:
ostenditur, ubi quidquid in ocostenditur, ubi quidquid in occultis latebat aperitur; et qui nunc ore sunt pii, et corde sunt impii, publicata malitia corruunt, et lucem fidei quam specie tenus tenuerant perdunt. Sed inter haec necesse est ut unusquisque nostrum ad cordis sui secretum redeat, et actionis suae damna pertimescat, ne, exigentibus meritis, per districtam justitiam judiciorum Dei in talium hominum numerum incurrat. Rea tali occasu extraneum credat, quia tionis illius tempora non vi
Abbreviated transcription (Latin):
sua. Neq emim eos nunc dei lum̃
illustrat:qͥ iniquitaqs suȩ maliciã.
fidei nomine palliant. Nam dum¬
turta p̃dicationẽ fidei uiuere ne¬
gligunt & tamen eandẽ speciete¬
nus uenerantur honorem uide
prȩsents exnomine religionis
querunt hocq eis ex fide lucet:
qd eos fides corã hominib refo¬
uet. Sunt uͦ nonnulli. quietͥna
quȩ auchunt. ueracit̃ credunt:
ectam̃ eidem qͣm denent fidei ma¬
leuiuendo eontradicunt: habẽt
hi qͦ inter tenebras lucem suam:
qui dum puersa agunt. ettam̃
de dõ recta sentunt: ne tenebra¬
scant fundit᷑ exquadã parte. ful-¬
gore luminis illustrantur.Qui
dum plus terrena qͣm celestia. plꝰ
que uident qͣm que auchunt dili¬
gunt: pulsante ꝑsecutionis art¬
culo. qđ rectum credere uidebant᷑.
amittunt. Qđ illo marime tem¬
pore multiplicius agitur: qͣndo
surgente ipso iniquorum capite.
inscã ȩccł̃ia. ꝑsecutione ultima. li¬
beris suis uirib eius forticudo graˢ¬
satur. Ibi tunc cor uniuscuiusq

Expanded text:
ue enim eos nunc Dei lumen illustrat, 923 qui iniquitatis suae malitiam fidei nomine palliant. juxta praedicationem fidei vivere negligunt, et tamen eamdem fidem specie tenus venerantur, honorem vitae praesentis ex nomine religionis quaerunt, hocque eis ex fide lucet, quod eos fides coram hominibus refovet. Sunt vero nonnulli, qui aeterna quae audiunt veraciter credunt, et tamen eidem quam tenent fidei male vivendo contradicunt. Habent hi quoque in tenebris lucem suam, quia dum perversa agunt, et tamen de Deo recta sentiunt, ne tenebrescant funditus, ex quadam parte fulgore luminis illustrantur. Qui dum plus terrena quam coelestia, plus quae vident quam quae audiunt, diligunt, pulsante persecutionis articulo, quod rectum credere videbantur amittunt. Quod illo maxime tempore multiplicius agitur, quando, surgente ipso iniquorum capite, in sanctam Ecclesiam persecutione ultima, liberis suis viribus ejus fortitudo grassatur. Ibi tunc cor uniuscujusque
Abbreviated transcription (Latin):
quisq. qͥ ascẽ eccłiȩ tunc stature¬
cesserit :tensus ac decorus. quasi
dũ inducretur. fuit: s exutus pꝰ¬
modum. confractus atq abiectꝰ
iacebit. Si uͦ stare intelligimus.
ꝑdurare: sic̃ uestimentum stat
quisq repb: quia in hac uita ꝗͣ
diligit breui durat. Unde & ꝑ ꝓ¬

Expanded text:
quisque qui a sanctae Ecclesiae tunc statu requisque qui a sanctae Ecclesiae tunc statu recesserit, tensus ac decorus quasi dum indueretur fuit, sed exutus postmodum, confractus atque abjectus jacebit. Si vero stare intelligimus perdurare, sicut vestimentum stat quisque reprobus qui in hac vita quam diligit breviter durat. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos tunc. fidei hostes inuenimꝰ:
et qͣmuis appareant ñ demptati.
signaculum: erunt ꝓculdubio
temptati:. lutum. ubi & rectȩ dr.
restituetur: qͥa qualis eoꝵ con¬
scientia eẽ ante fidem poduit:
tales eos & postmodũ reꝓba ui¬
ta conuincit. De quib aptȩ sub¬
uingit᷑. Et stabit. sic̃ uestim̃tum.
Tot nunc qͣs uestib sc̃ã eccłia in¬
duitur: quot fideliũ ueneratione
cdecoratur. Unde & ei. ostensis gen
quia omnib his uelut ornam̃¬
to uestiens. ¶ultis tamen qͣsi
fidelib nunc specietenus indui¬
tur: s pulsante ꝑsecutionis im¬
petu. tc̃ eis exuta nudabitur.
De quorum sorte. hic d̃r. Et sta¬
bit sic̃ uestimentũ.Stare uero
hoc loco dr: inpeccato ꝑsistere.
ynde scriptum ẽ. Et iuia pecca¬
torum ñstecit. Uel certe.reꝓbus
quisq sic̃ uestimentũ stare dr
ut non posse stare monstraret᷑
qͥa sic̃ indiita uestis. inuisionis
suȩ specie ꝑcorpus tenditur. ex¬
uta autẽfracta plicat᷑: ita unus¬

Expanded text:
ipsos tunc fidei hostes inveniemus; et quamvis appareant non tentati signaculum, erunt procul dubio tentati lutum. Unde et recte dicitur, Restituetur, quia qualis eorum conscientia esse ante fidem potuit, tales eos post modum reproba vita convincit. De quibus apte subjungitur: Et stabit sicut vestimentum.Tot nunc quasi vestibus sancta Ecclesia induitur, quot fidelium veneratione decoratur. Sanctae Ecclesiae ostensis gentquia omnibus his velut ornamento vestieris . Multis tamen quasi fidelibus nunc specie tenus induitur, sed pulsante persecutionis impetu, tunc eis exuta nudabitur; de quorum sorte hic dicitur: Et stabit sicut vestimentum. Stare vero hoc loco ponitur in peccato persistere. Unde scriptum est: Et in via peccatorum non stetit . Vel certe reprobus quisque sicut vestimentum stare dicitur, ut non posse stare monstretur, quia sicut induta vestis in visionis suae specie per corpus tenditur, exuta autem fracta complicatur, ita unus
Abbreviated transcription (Latin):
mandauit. ꝑsemetipsum quoq
dñs innebula uocem leuauit:
qͣndo prȩsentem se etiã assum¬
pto corpore exhibens: multa
suis ꝑsecutorib. s figuris enig¬
matum uelata prechcauit. In
nebula uocem leuauit: quia ue¬
ritatem suã non secutur is infide¬
lib. qͣsi ꝑcaliginem sonauit.Un¬
de. & benc inlibris regum scrip¬
tum ẽ. Nebula impleuit domũ
dñi: & ñpoterant sacerdotes mi¬
nistrare. ꝓpder nebulã. Exigen
dib enim meritis. dum suꝑb
uideoꝵ pontifices. diuina my¬
steria ꝑparabolas audiunt: sa¬
cerdotes in domo dñi. quas
ꝓpter nebulam ministrare ne¬
quiuerunt. Qui & intestamento
ueteri. dum sensus mysticos. lit¬
tere uelamine cooꝑtos.int̃ ob¬
scuras allegoriarum caligines
inuestigare despiciunt: debitũ
fidei suç ministeriũ. ꝓpter nebu¬
lam ꝑdiderunt. Quib & tunc
innebula doctrinȩ suȩ uocem
dñs ꝓtulit: cum de se etiam aꝑ¬
ta narrauit. Quid ẽ. enĩ aꝑtuis:

Expanded text:
mandavit. Per semetipsum quoque mandavit. Per semetipsum quoque Dominus in nebula vocem levavit, quando praesentem se etiam assumpto corpore exhibens, multa suis persecutoribus sed figuris aenigmatum velata praedicavit. In nebula vocem levavit, quia veritatem suam non secuturis infidelibus quasi per caliginem sonuit. Unde et bene in libris Regum scriptum est: Nebula implevit domum Domini, et non poterant sacerdotes ministrare propter nebulam . Exigentibus meritis, dum superbi Judaeorum pontifices divina mysteria per parabolas audiunt, sacerdotes in domum Domini quasi propter nebulam ministrare nequiverunt, qui et in Testamento Veteri dum sensus mysticos litterae velamine coopertos inter obscuras allegoriarum caligines investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium propter nebulam perdiderunt. Quibus et tunc in nebula doctrinae suae vocem Dominus protulit, cum de se etiam aperta narravit. Quid est enim apertius
Abbreviated transcription (Latin):
pe suam innebula dñs eleuat:
quando ꝑpredicatorum suoꝵ
linguas. ad caligosa corda infi
delium exhortationẽ format:
eumq aquarum impetus oꝑit:
dum beneagenta menbra ep.
turba resistentiũ populoꝵ prȩ¬
mit. Hinc ẽ enim. qđ scriptum
ẽ. factum ẽ uerbum dñ adihe¬
remiã: dicens. Sta matrio dom̃
dñi: &loqueris adom̃s quitates
iuda. de quib ueniunt. ut ado¬
rent indomo dñi: uniuersos ser¬
mones quos ego mandaui tibi.
Et paulopost.Et audierunt sa¬
ieremiã loquentem uerba hec:
indomo dñi. Cumq comples¬
set seremias loquens: app̃hen
derunt eũ sacerdotes & ꝓphȩ. &
omĩs populus. dcens. Morte
moriatur. Quare ꝓphauit in
nomine dñi: Ecce. innebula do¬
minus uocẽ leuauit: qͥa obscu¬
ras mentes suꝑbiengum. direc¬
do ꝓpha corripuit. Ecce aquarũ
impetus eum ꝓtinus oꝑuit:
quia ab insurgentib populis.
cecausa suȩ correptionis insti¬
gatis. ipse iniheremiã cuncta
ꝑtulit: qui correptionis uerba

Expanded text:
pe suam in nebula Dominus elevat, quando per praedicatorum suorum linguas ad caligdelium exhortatione format, eumque aquarum impetus operit, dum bene agentia membra ejus turba resistentium premit. Hinc enim scriptum est: Factum est verbum Domini ad Jeremiam dicens: Sta in atrio domus Domini, loquens ad omnes civitates Juda, de quibus veniunt, ut adorent in domo Domini, universos sermones quos ego mandavi tibi . Et paulo post: Et audierunt saJeremiam loquentem verba haec in domo Domini. Cumque complevissederunt eum sacerdotes et prophetae et omnis populus, dicens: Morte moriatur, quare prophetavit in nomine Domini ? Ecce in nebula Dominus vocem levavit, quia obscuras mentes superbientium directo propheta corripuit. Ecce aquarum impetus eum protinus operuit, quia ab insurgentibus populis, et causa suae correptionis instigatis, ipse in Jeremia cuncta pertulit, qui correptionis verba
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ semꝑ abonis extcriorib ad
internum culmen condemplatio¬
nis reuoco: ut mͦ iussi. ad exercen¬
da opa ercant m̃ reuocat. inspe¬
culagonis stuchum apud me
familiarius uiuant: Reuerten¬
des itaq cheunt assumus: qͥa
quamuis pexteriora acta. parũ
quid contemplationi deesse
uideantur: Pardorẽ tam̃ desi¬
derii. quẽ inmente sua conti¬
nue accendunt: obsequentem
deo suã p̃sentiã ostendunt. As¬
sumus nanq dicere ẽ: p̃sentes
se amando monstrare. Sequit᷑
Quis posuit inuiscerib hominis iii.¬
sapientiã: uel quis dedit gal¬
alii. galli nomine designantur.
nͥmͦ alio repetit. idẽ p̃dicatores
sci: qui inter tenebras uitę pre¬
sentis. student uenturã O lucc̃
predicando qͣsi cantando nun¬
ciare: Dicunt enim. Nor p̃cessit:
dies autem appropinquabit.
Qui uocib suis. somnũ nr̃i tor¬
poris excugunt: clamantes. Ho¬
ra ẽiam de somno surgere. Et
rursum. Euigilate iusti: & no¬

Expanded text:
tamen semper a bonis exterioribus ad tamen semper a bonis exterioribus ad internum culmen contemplationis revoco, ut modo jussi ad exercenda opera exeant, modo revocati ad speculationis studium apud me familiarius vivant. Revertentes itaque dicunt Adsumus, quia quamvis per exteriora acta parum quid contemplationi deesse videantur, per ardorem tamen desiderii, quem in mente sua continue accendunt, obsequentes Deo suam praesentiam ostendunt. Adsumus namque dicere est praesentes se amando monstrare. Sequi« Quis posuit in visceribus hominis sapientiam? Vel quis dedit galalii galli nomine designantur, nisi modo alio repetiti iidem praedicatores sancti, qui inter tenebras vitae praesentis student venturam lucem praedicando, quasi cantando, nuntiare? Dicunt enim: Nox praecessit, dies autem appropinquavit . Qui vocibus suis somnum nostri torporis excutiunt, clamantes: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate, justi, no
Abbreviated transcription (Latin):
unt flumina. reuertunt᷑: quia sc̃¬
iuiri. etiã si aconspectu creatoris
sui cuius claritatem mente con¬
spicere conantur. foras ꝓpter nos.
adactiuȩ uitȩ ministenum ueni¬
unt: incessanter tam̃ ad scm̃ con¬
templationis stuchum recurrunt.
Et simpredicatione sua exterius au
dunt. mente cñtacita. ad consideran¬
dum semꝑ ipsum fontem lumi¬
nis.reuertuntur. Dequib & bene
dicitur: ut iterum fluant. Henĩ
ad contemplandũ dm̃. sollicita
semꝑ mente recurrerent: nimirũ
interna cȩcitas. etiam exteriora p̃¬
dicadonis eoꝵ uerba siccaret. S
dum uidere dm indesinent̃ sit¬
unt: qͣsi decursura foras flumi¬
na. intus semꝑ oruntur: qͣturꝰ
illic amando sumant̾. unde ad
nos prȩdicando defluant. Dicat᷑̃
gͥrecdȩ. Nunquid mutes fulguta
& ibunt. & reuertentia dicent tͥ
assumus. subaudis ut ego: qui
p̃dicatores meos. cum uolucro p̾t
contemplationis grãm. adactiuȩ
uitȩ ministerium compono: qͦs

Expanded text:
unt flumina revertuntur, quia sanctunt flumina revertuntur, quia sancti viri etsi a conspectu creatoris sui, cujus claritatem mente conspicere conantur, foras propter nos ad activae vitae ministerium veniunt, incessanter tamen ad sanctum contemplationis studium recurrunt, et si in praedicatione sua exterius nosdunt, mente tamen tacita ad considerandum semper ipsum fontem luminis revertuntur. De quibus et bene dicitur: Ut iterum fluant. Nisi enim ad contemplandum Deum sollicita semper mente recurrerent, nimirum interna siccitas etiam exteriora praedicationis eorum verba siccaret. Sed dum videre Deum indesinenter sitiunt, quasi decursura foras flumina intus semper oriuntur, quatenus illic amando sumant unde ad nos praedicando defluant. Dicatur igitur recte: Nunquid mittes fulgura, et ibunt, et revertentia dicent tibi, Adsumus? Subaudis ut ego, qui praedicatores meos cum voluero post contemplationis gratiam ad activae vitae ministerium compono; quos
Abbreviated transcription (Latin):
cum a secreto contemplationis.
adpublicum oꝑationis exeunt.
Mutuntur & uadunt: cum ab ab¬
scondito speculationis intimȩ. in
actiuȩ uitȩ latitucdinem diffun¬
duntur:. S reuertentia. dicunt dõ
assumus: cũ post oꝑa exteriora
quȩ pagunt. semꝑ adsinum con¬
templationis recurrunt: ut illic
ardoris sui flammam reficiant:
& qͣsi extactu suꝑnȩ claritatis
gnescant. Citius enim inipsa li¬
cet bona exteriora oꝑa frigescent.
nͥ intendione sollicita adcontem¬
plationis ignem incessanter re¬
duent. Unde bene ꝑsalomonem
dr. Ad locum de quo exeunt flu¬
mina. reuertuntur: ut iterũ flu¬
ant. Ipsi quippe illic flumina: qͥ
hic fulgura sunt uocati. Quia enĩ
corda auchentium rigant. flumi¬
na: qͥa uͦ accenduntꝰ. fulgura me¬
morant᷑. De quib: alias scriptum
ẽ Eleuauerunt flumina dñe: de¬
uauerunt flumina uocem suam.
Etrursum. Illurerunt fulgura eius
orbi terre. Adlocum gͦ de quo exe¬

Expanded text:
cum a secreto contemplationis cum a secreto contemplationis ad publicum operationis exeunt. Mittuntur et vadunt cum ex abscondito speculationis intimae in activae vitae latitudinem diffunduntur. Sed revertentes dicunt Deo, adsumus, quia post opera exteriora quae peragunt semper ad sinum contemplationis recurrunt, ut illic ardoris sui flammam reficiant, et quasi ex tactu supernae claritatis ignescant. Citius enim inter ipsa licet bona exteriora opera frigescerent, nisi intentione sollicita ad contemplationis ignem incessanter redirent. Unde bene per Salomonem dicitur: Ad locum, de quo exeunt flumina revertuntur, ut iterum fluant . Ipsi quippe illic flumina qui hic fulgura sunt vocati. Quia enim corda audientium rigant, flumina; quia vero accendunt, fulgura memorantur. De quibus 959 alias scriptum est: Elevaverunt flumina, Domine; elevaverunt flumina voces suas . Et rurorbi terrae . Ad locum ergo de quo exe
Abbreviated transcription (Latin):
sa eius manu dextera. alleuauit
eum: & ꝓtinus consolidatȩ suns
bases eius & plantȩ: & exiliens
stecit. & ambulabat. S cum de
hoc fact̾o iudeoꝵ fuisset turba
commota: uideam nunc fulgur
rediens: qͥ ait. uiri isrłite. quid
admiramini inhoc. aut nos qͥd
intuemini: qͣsi nr̃a uitute aut
potestate feccrimus hunc am¬
bulare: Ds̃ abrabam. & d̃s ysaac.
& d̃s iacob. ds patrum nrõꝵ gli¬
ficauit filium suũ iħm. Et paulo
post.Cuius nos testes sum̾: & in
fide nominis eius. hunc quẽ ui¬
distis & nostis. confirmauit nom̃
etus: &fides quȩ ꝑeum ẽ. dedit
integram sanitatem istam. in
conspectu omnium uestrum.
lum fecit. Rediit: cũ ñ sibi tribu¬
it. s auctori. qđ fec̃. Uadunt ful¬
gura: cum p̃dicatores scĩ mira
oꝑa ostendunt: s reuertendodi¬
cunt assumus: cũ in eo qđ faciuĩ.
adpotentiam auctoris recurit̃¬
Qd tamen intelligi & alit̃ potest.
fulgura & enim. sic̃ suꝑuis dic¬
tum ẽ. scĩ uiri mittuntur & eunt:

Expanded text:
allevavit eum, et protinus consolidatae sunt bases ejus et plantae, et exiliens stetit, et ambulabat . Sed cum de hoc facto Judaeorum fuisset turba commota, videamus nunc fulgur rediens, quod ait: Viri Israelitae, quid admiramini in hoc, aut nos quid intuemini, quasi nostra virtute aut potestate fecerimus hunc ambulare? Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob, Deus patrum nostrorum glorificavits cuius nos testes sumus et in fide nominis eius hunc quem videtis et nostis confirmavit nomen eius et fides quae per eum est dedit integram sanitatem istam in conspectu omnium vestrum lum fecit, rediit cum non sibi tribuit, sed auctori quod fecit. Vadunt fulgura cum praedicatores sancti mira opera ostendunt, sed revertendo dicunt adsumus, cum in eo quod faciunt ad potentiam auctoris recurd tamen intelligi et aliter potest. Fulgura etenim, sicut superius dictum est, sancti viri mittuntur et eunt
Abbreviated transcription (Latin):
& suꝑna reuerentia. auditorum
corda transfigunt. Reuertentia
uͦ. dicunt assumus: cum ñ sibi.
sed di uirib tribuunt. quicquid
se fortiter egisse cognoscunt. Qͥ d
ẽ. enim do dicere assumus: Qđ¬
dam nanq: inhoc uerbo obsequi¬
um declaratur. Reuertentes itaq
p̃dicatores scõs dicere ẽ assumꝰ:
illi laudem tribuere gr̃e a quo
se accepisse sentunt. uictoriam
pugnȩ : ne sibi tribuant qđ oꝑ¬
antur. Et ire quidẽ fulgura oꝑ¬
ando possunt: s reuerti suꝑbi¬

Expanded text:
et superna reverentia auditorum et superna reverentia auditorum corda transfigunt. Revertentia vero dicunt, Adsumus, cum non sibi, sed Dei viribus tribuunt quidquid se fortiter egisse cognoscunt. Quid est ergo Deo dicere, Adsumus? Quoddam namque in hoc verbo obsequium declaratur. Revertentes itaque praedicatores sanctos dicere est, adsumus, illi laudem tribuere gratiae a quo se accepisse sentiunt victoriam pugnae, ne sibi tribuant quod operantur. Et ire quidem fulgura operando possunt, sed reverti superbi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpredicationem mota non fuerint.
istis miraculorum fulgõrib contͣ¬
bantur: ꝓpħa attestante chdicimus:
qͥait: fulgura multiplicabis: & contͣ¬
babis eos. Ac si dicet. Dũ uerba p̃di¬
cationis tuȩ ñ audunt: ꝑpredican¬
tium miracula conturbant᷑. Unde.
alias dictum ẽ. Inlumine lacula
te resonare s quia sepe homines
uerba uitȩ etiam intellecta despi¬
cuint:adiungunt᷑ etiã miracula.
Unde illic subdidit. Insplendore ful¬
armoꝵ ẽ:claritas miraculoꝵ. Ar¬
mis nanq. nos duemur: iaculis.
aduersa destriumus. Arma ergo
cũ iaculis sunt: miracula cum
catores. uerbis suis qͣsi quibdam
tuentur: ut & quantum sint au¬
diendi. sonent ꝑimpetum i aculoꝵ.
& quantum sint reuerendi. clare¬
scant parma miraculoꝵ. Dicit᷑¬
gͦ adbeatum iob. Nunqͥd mittes
fulguia. & ibunt. & reuertentia
dicent tibi assumus: subaudis ut
mͥͦ Uadunt enim fulgura: cũ p̃¬
dicatores miraculis choruscant:

Expanded text:
per praedicationem mota non fuerint, per praedicationem mota non fuerint, istis miraculorum fulgoribus conturbantur, Propheta attestante didicimus, qui ait: Fulgura multiplicabis, et conturbabis eos . Ac si diceret: Dum verba praedicationis tuae non audiuat, per praedicantium miracula conturbantur. Unde alias scriptum est: In lumine jacula te resonare. Sed quia saepe homines verba vitae etiam intellecta despiciunt, adjunguntur etiam miracula. Unde illic subdidit: In splendore fularmorum est claritas miraculorum. Armis quippe nos tuemur, iaculis adversa destruimus; arma ergo cum iaculis sunt miracula cum m viri verbis suis quasi quibusdam tuentur, ut et, quantum sint audiendi, sonent per impetum iaculorum et, quantum sint reverendi, ostendant per arma miraculorum. T ad beatum Job: Nunquid mittes fulgura, et ibunt, et revertentia dicent tibi, Adsumus? subaudis ut mihi. Vadunt enim fulgura cum praedicatores miraculis coruscant
Abbreviated transcription (Latin):
na conscientia. ad se temptatio¬
nes erubescat admittere: quam.
iedemptor suus & uagantem ñ
cessat amare. hoc innobis ꝑse
metipsum tolerat: hoc abinfide¬
lib. ꝑsuos eotiche p̃dicatores
portat. Eius enĩ donum subor¬
ta in nobis temptatione repellit᷑:
eitam̃ ab infundendo intrinsecus
munere. nequaqͣm nr̃a infirmita¬
te reuocatur. Eius publicȩ uerba
respuuntur: & tamen aberogan¬
de gĩe largitate. nulla infideliũ
iniquitate compescitur. Nam cũ
praui homines p̃dicamenta de¬
spiciunt: adiungit etiã miracła.
quȩ uenerentur. Unde. post editã
uocem: post inundantum aqua¬
rum impetum: aptȩ subiungit᷑
N NUunquid mittes fulgura. & ibunt.
& reuei̾entia. dicent tib assumꝰ:
fulgura quippe exnubib excuñ.
sic̃ mira oꝑa exsc̃s predicatorib
ostendunt᷑. Qui. ut sepe diximus.
iccirco nubes uocan solent: quia &
choruscant miraculis: & uerbis plu¬
unt.Et quia humana corda. postꝗͣ

Expanded text:
na conscientia ad se tentationa conscientia ad se tentationes erubescat admittere, quam Redemptor suus et vagantem non cessat amare. Hoc in nobis per semetipsum tolerat, hoc ab infidelibus per suos quotidie praedicatores portat. Ejus enim donum suborta in nobis tentatione repellitur, et tamen ab infundendo intrinsecus munere nequaquam nostra infirmitate revocatur. Ejus publice verba respuuntur, et tamen ab eroganda gratiae largitate nulla infidelium iniquitate compescitur. Nam cum pravi homines praedicamenta despiciunt, adjungit etiam miracula quae venerentur. Unde post editam vocem, post inundantium aquaru Nunquid mittes fulgura et ibunt, et revertentia dicent tibi: Adsumus? - Fulgura quippe ex nubibus exeunt, sicut mira opera ex sanctis praedicatoribus ostenduntur. Qui, ut saepe diximus, idcirco nubes vocari solent, quia et coruscant miraculis, et verbis pluunt. Et quia humana corda, postquam
Abbreviated transcription (Latin):
ecce iam uerba di intrinsecus se¬
metipsum loquentis audimꝰ:
iamq amori eius qua continu¬
atione. quo studio inherere de¬
beamus. agnoscim: ettam̃ ab
internȩ considerationis culmi¬
ne. adconsueta nr̃a. exipsa mor¬
talitatis huius mutabilitate re¬
labimur: & imminentum pec¬
catoꝵ male sedula importunz¬
tate temptamur. Cum gͦ cȩcis
nrĩs mentib subtilia desemet¬
ipso insinuat: innebula uocem
ciorum. ipse de deo nr̃ intellec¬
tus oppiimitur: quasi aquarũ
impetu. inuoce sua ds opitur.
Tot enim illum suꝑ aqͣs admit¬
ꝗmus: quot post inspirationẽ
eius gr̃ȩ. cogitationes illictas
meorde uersamus: Nec tamen
nos uel oppressus deserit: Nam
ilico admentẽ redit᷑ temptatio¬
num nebulas discutit᷑ ymbrem
compunctonis infundit. & sub¬
tilis intelligentiȩ solem reduc̃:
Atq sic ostendit: quantum nos di¬
ligit᷑: qͥ nos nec cum respuit᷑ relin¬
quit: ut saltan sic erudita huma¬

Expanded text:
ecce jam verba Dei intrinsecus seecce jam verba Dei intrinsecus semetipsum loquentis audimus, jamque amori ejus qua continuatione, quo studio inhaerere debeamus agnoscimus, et tamen ab internae considerationis culmine ad consueta nostra ex ipsa mortalitatis hujus mutabilitate relabimur, et imminentium peccatorum male sedula importunitate tentamur. Cum ergo caecis nostris mentibus subtilia de semetipso insinuat, in nebula vocem tiorum ipse de Deo noster intellectus opprimitur, quasi aquarum impetu in voce sua Deus operitur. Tot enim super illum aquas mittimus, quot post inspirationem ejus gratiae, cogitationes illicitas in corde versamus. Nec tamen nos vel oppressos deserit, nam illico ad mentem redit, tentationum nebulas discutit, imbrem compunctionis infundit, et subtilis intelligentiae solem reducit; atque sic ostendit quantum nos diligit, qui nos nec cum respuitur relinquit, ut saltem sic erudita huma
Abbreviated transcription (Latin):
iniqui omnes. neq ꝑpredicanteᷤ
scõs loquentem intelligunt: neq
ꝑmorientes. patientem uident:
Marrat gͦ ds̃. qd ab hominib patit᷑
ut dolor afflict hominis mitiget᷑
Acsi illi aptȩ dicat. Mea subtiliter
pensa: & tua ȩquanimiter temꝑa.
Multo enim minus ẽ: te uulnera:
quam me humana dolerare. Ad
ꝑscrutari possumus: si inter do¬
na cęlestia. nr̃a sollicitȩ corda pen¬
samus. Iam quidc̃ fideles sumus:
iam quȩ audimus suꝑna. crecd¬
mus: iam quȩ credimus amamꝰ:
sed dum quibdam suꝑuacuis
cuns pręmimur: obducta con¬
fusione caligamꝰ. Et cum. nobis.
etiam talib mira quedã dñs
de se sentienda insinuat: quasi
innebula uocẽ leuat Dum cali¬
gosis nrĩs mentib semetipsum
loquitur: uelut innebula.is qͥ
non cernitur. auditur: Sũma
sunt nanq: quȩ de ilo cognosci¬
mus: sed tam̃
adhuc eum. insecreta inspiratione
cutionẽ. s occultat speciem: ue¬
lut mnebula format uocem.S

Expanded text:
iniqui omnes neque per praedicantes iniqui omnes neque per praedicantes sanctos loquentem intelligunt, neque per morientes patientem vident. Narrat ergo Dominus quod ab hominibus patitur, ut dolor afflicti hominis mitigetur, ac si illi aperte dicat: Mea subtiliter pensa, et tua aequanimiter tempera. Multo enim minus est te vulnera quam me humana tolerare. 4. perscrutari possumus, si inter dona coelestia nostra sollicite corda pensamus. Jam quidem fideles sumus, jam quae audimus superna credimus, jam quae credimus amamus. Sed dum quibusdam supervacuis curis premimur, obducta confusione caligamus; et cum nobis etiam talibus mira quaedam Dominus de se sentienda insinuat, quasi in nebula vocem levat. Dum caliginosis nostris mentibus semetipsum loquitur, velut in nebula is qui non cernitur auditur. Summa sunt namque quae de illo cognoscimus, sed tamen adhuc eum in secreta inspiratione cutionem, sed occultat speciem, velut in nebula format vocem. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
eum ꝓtinus aquarum impetus o¬
puit: quia contra illum mox sȩ¬
uiens populoꝵ turba surrexit.
Scriptum quippe ẽ. Apterea gͦque¬
rebant eum iudei occidere: qͥa ñ
solum soluebat sabbatum: sed
& patrẽ suum dicebat dm̃: equa¬
lem se faciens dõ. De hoc aquarũ
dederunt me sicut aqua dota dic:
curumdederunt me simul. Etrur¬
sum. Saluum me fac dñe: qm̃ in
troierunt aquȩ usq adanimam
meam. Quas ꝓfecto aqͣs insemet¬
ipso ante mortem: insuis autẽ.
& post ascensionem ꝑtulit. hinc
ẽ enim: qđ & desuꝑiorib clamat.
Saule saulẽ quid me ꝑsequeris:
Ecce iam incelum conscenderat:
& tamen adhuc eum saulus aq̃
Ipse quippe ẽ. qui ꝑbonos rectalo¬
quitur: ipse. qui inbonoꝵ passio¬
ne laceratur. Ut gͦ mirifica dñs ca¬
ritatis unitate monstraret se esse.
qui indignis auditorib. ꝑscõꝵ
Ut uero ostendẽt
se ẽẽ qui inscĩs suis omnia adu̾¬
sa pateretur: subdidit. Et impetus
aquaꝵ oꝑiet te. subaudiᷤᷤ ut mequẽ

Expanded text:
eum protinus aquarum impetus operuit, quia contra illum mox saeviens populorum turba surrexit. Scriptum quippe est: « Propterea ergo quaerebant eum Judaei occidere, quia non solum solvebat sabbatum, sed et Patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo . De hoc aquarum dederunt sicut aqua tota die, circumdederunt me simul . Et rursum: Salvum me fac, Deus, quoniam intraverunt aquae usque ad animam meam . Quas profecto aquas in semetipso ante mortem, in suis autem et post ascensionem pertulit. Hinc est enim quod et de superioribus clamat: Saule, Saule, quid me persequeris ? Ecce jam coelum conscenderat, et tamen adhuc eum Saulus aquaIpse quippe est qui per bonos recta loquitur, ipse qui in bonorum passione laceratur. Ut ergo mirifica Dominus charitatis unitate, monstraret se esse qui indignis auditoribus per sanUt vero ostenderet se esse qui in sanctis suis omnia adversa pateretur, subdidit: Et impetus aquarum operiet te? subaudis ut me, quem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣlia utiq
facere non potest homo: utdũ
se ista facere ñposse dep̃hendit:
adeum refugiat. quem solum
talia quia facere possit. intelli¬
git: atq ante oculos iudicis sui
magis podens apparcat: si sua
uenus infurma cognoscat. Qd
gͦ mirȩ adnõ fieri non ignoratur.
deeo diuina iob uoce requirit᷑:

Expanded text:
lia utique facere non potest homo, ut dum se ista facere non posse deprehendit, ad eum refugiat quem solum talia quia facere possit intelligit, atque ante oculos judicis sui magis potens appareat, si sua verius infirma cognoscat. Quod ergo mire a Domino fieri non ignoratur, de eo divina Job voce requiritur;
Abbreviated transcription (Latin):
gem ñ habemꝰ. nͥ cesarem. Traxerius
uentos qͣsi dracones: qͥa spu ela¬
tionis inflati. suꝑbia maliciosa
tumuerunt. Defecerunt ocłi eoꝵ:
quia scilicet spes eoꝵ. ab eo quod
intendebat. corruit: Que dempo¬
ralia diligens. prestolari ettrna
neglexit : &terrena.ideo quia dõ
p̃posuit amisit. Dixerunt enim.
Si dimitgmus eum sic: omnes cre¬
dent ineum: &uenient romani:
&tollent nr̃m locum & gentem.
Eimuerunt ne locum non occiso
dño ꝑderent: & tam̃ occiso. ꝑdide¬
runt. S cur ista miseris eueneit̃.
subd it: qͥa non erat herba: Idest
qͥa eoꝵ cordib defuit eternitatiᷤ
scientia: & nullo eos refẽc̃ pa
bulo urrichtatis. interna doc¬
trina. Hoc gͥ loco qͥd aliud uzren¬
tes herbas: nͥ scẽ doctrinȩ scien¬
dam. uel congruas oꝑationes
accipimus: Deseita gͥ terra com¬
plitur. ut abea iuirentes herbȩ
ꝓducantur: quia dũ sc̃e predi¬
cationis ymbrem gentilitas ꝑ¬
ba germinauit. Ista uirichitas uo¬

Expanded text:
gem non habemus nisi Caesarem . Traxerunt gem non habemus nisi Caesarem . Traxerunt ventos quasi dracones, quia spiritu elationis inflati superbia malitiosa tumuerunt. Defecerunt oculi eorum, quia scilicet spes eorum ab eo quod intendebat corruit. Quae temporalia diligens, praestolari aeterna neglexit, et terrena ideo quia Deo praeposuit amisit. Dixerunt enim: Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent nostrum locum et gentem . Timuerunt ne locum non occiso Domino perderent, et tamen occiso perdiderunt. Sed cur ista miseris evenerint, subdit: Quia non erat herba; id est, quia eorum cordibus defuit aeternitatis scientia, bulo viriditas internae doctrinae. Hoc igitur loco quid aliud virentes herbas, nisi sanctae doctrinae scientiam, vel congruas operationes accipimus? Deserta itaque terra compluitur, ut ab ea virentes herbae producantur; quia, dum sanctae praedicationis imbrem gentilitas pba germinat. Ista viriditas vo
Abbreviated transcription (Latin):
tut hominum herba ꝓducitur.
cum sublimes huius scłi. adfides
cognigonem uocati. scĩs p̃dicato¬
rib. in huius uidȩ itinere. tͣnsitoria
alimenta largiuntur. Herba. bona
oꝑatio ponitur: sic̃ scͥptũ ẽ Ger¬
minet terra herbam uirentem. Qd
licet inconditione mundi ita hy¬
storicȩ factum tenemus. terram
tamen. eccłiam figurasse non incon¬
uenienter accipimus:Quȩ. ineo ger¬
minauit herbam uirentem. inqͦ
oꝑa ꝓtulit. Herbam. aliquandosci¬
entam atq doctrinam ȩterne ui¬
riditats accipimus: sic̃ ꝑieremiã
dicitur. Onagri stectrunt in rupi¬
bus:. trarerunt uentos qͣsi draco¬
nes: defecerunt ocłi eoꝵ. qͥa non xiii.¬
erat herba. Quo dicto: suꝑba ac
nequissima iudeoꝵ ẽ. ꝑsecutio ꝓ¬
phetata. Ipsi quippe onagri. pro
mentis elatione: ipsi dracones ꝓ
uirulenta cogitatione uocati suis.
Qui steterunt inrupib:qͥa non in
deo. s insummis potestatib huy
mundi confisi sunt. dicentes: re¬

Expanded text:
tuti hominum herba producitur, tuti hominum herba producitur, cum sublimes hujus saeculi, ad fidei cognitionem vocati, sanctis praedicatoribus in hujus vitae itinere transitoria alimenta largiuntur. Herba bona operatio ponitur, sicut scriptum est: Germinet terra herbam virentem . Quod licet in conditione mundi ita historice factum teneamus, terram tamen Ecclesiam figurasse non inconvenienter accipimus, quae in eo germinavit herbam virentem, in quo iae opera protulit. Herbam aliquando scientiam atque doctrinam aeternae viriditatis accipimus, sicut per Jeremiam dicitur: Onagri steterunt in rupibus, traxerunt ventos quasi dracones, defecerunt oculi eorum, quia non erat herba . Quo dicto superba ac nequissima Judaeorum est persecutio prophetata. Ipsi quippe onagri pro mentis elatione, ipsi dracones pro virulenta cogitatione vocati sunt. Qui steterunt in rupibus, quia non in Deo, sed in summis potestatibus hujus mundi confisi sunt dicentes: Re
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationȩ. internam aspiratio¬
nẽ contulit. ut corda gentiliũ aren¬
dia uirescerent: clausa patescerent:
mania complerentur: infȩcunda
poralis accipitur: aliquando. re¬
fecto diaboli: aliquando susten¬
tatio predicatoꝵ: aliquando bo¬
na oꝑatio: aliqͣndo. eterne uitȩ sc¬
entia atq doctrina. Uiror nanq
głe temporalis accipit᷑ sic̃ ꝓpha¬
ait. Mane. nanq sic̃ herba tͣnseat:
mane floreat & ꝑtranseat. Mane
nanq sic̃ herba florere. atq tͣns¬
ire ẽ: in ꝓsperitate huius scłi. tem¬
poralis gle uelociter decus are¬
scerc Herba. refectio diaboli acci¬
pitur: sicut de illo adño dicitͣ
Huic montes herbas ferunt. Ac si
hceret. Suꝑbi ac tumihi. dum
se illicits cogitationib atq ac¬
tionib efferunt: suis illum mi¬
quitatib pascunt. Herba. susten¬
tatio predicangũ demonstratur:
cum ch̃. Prodiicit inmontib se¬
num: & herbam seruitut hominũ.
Inmontib quippe fenum. & serui¬

Expanded text:
praedicationi internam aspiratiopraedicationi internam aspirationem contulit, ut corda gentilium arentia virescerent, clausa patescerent, inania complerentur, infecunda poralis accipitur, aliquando refectio diaboli, aliquando sustentatio praedicatorum, aliquando bona operatio, aliquando aeternae vitae scientia atque doctrina. Viror namque gloria temporalis accipitur, sicait: Mane sicut herba transeat, mane floreat, et pertranseat . Mane namque sicut herbam florere atque transire est, in prosperitate hujus saeculi per temporalis gloriae velociter decus arescere. Herba refectio diaboli accipitur, sicut de illo a Domino dicitur: Huic montes herbas ferunt . Ac si diceret: Superbi ac tumidi, dum se illicitis cogitationibus atque actionibus efferunt, suis illum iniquitatibus pascunt. Herba sustentatio praedicantium demonstratur, cum dicitur: Producit in montibus fenum, et herbam servituti hominum . In montibus quippe fenum et servi
Abbreviated transcription (Latin):
nos uos iudicats ȩdernȩ uidȩ: ecce
conuergmur adgentes. Diuiso
gͥ estu. deseita ⁊ absq homine ter¬
racompliutur: quia dispsa in
iudec regionib ꝑsecutione fide¬
lium: derelicta dudũ. & qͣsi ab
infusione rationis aliena. pre¬
dicationis guttis gentilitas ir¬
roratur. Quȩ gentilitas. qualis ad¬
huc apredcatorib sit inuenta:
ostendit᷑. cum subdit᷑. It imple¬
ret inuiam & desolatã. Quid uͦ
compluta reddidit: demonstrat᷑.
cum ilico adiungitur. Et ꝓdu¬
ceret herbas uirentes. Inuia nãq
dudum gentilitas fuit: ad quã.
uia. dei uerbo non patuit. Redem¬
ptore quippe nr̃o ueniente. sic
prius fuerit uia ꝓpħiȩ. Desola¬
ta ediã rectȩ uocata ẽ: uel ratio¬
ne ui delicet confilii. uel fructu
boni oꝑis destituta. Dedit ergo
dñs uehementissimo ymbricur¬
sum. & uiam sonantis tonitrui.
ut indeserto plueret: &impleret
inuiam & desolatam. & ꝓduceret
herbas uirentes: idest exteriori

Expanded text:
nos vos judicatis aeternae vitae, ecce nos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Diviso igitur aestu, deserta et absque homine terra compluitur; quia dispersa in Judaeae regionibus persecutione fidelium derelicta dudum, et quasi ab infusione rationali aliena, praedicationis guttis gentilitas irroratur. Quae gentilitas qualis adhuc a praedicatoribus sit inventa ostenditur, cum subinfertur: Ut impleret inviam et desolatam. Quid vero compluta reddidit, demonstratur, cum illico adjungitur: Ut produceret herbas virentes. Invia namque dudum gentilivia Dei verbo non patuit. Redemptore quippe nostro veniente, sic prius fuerit via prophetiae. Desolata etiam recte vocata est, vel ratione videlicet consilii, vel fructu boni operis destituta. Dedit ergo Dominus vehementissimo imbri cursum, et viam sonanti tonitrui, ut in deserto plueret, et impleret inviam et desolatam, et produceret herbas virentes; id est, exteriori
Abbreviated transcription (Latin):
commoratur. Suꝑ derram absq
homine indeserto pluere ẽ: uer¬
bum di. gentilitati p̃dicare. Quȩ.
dum nullum cultum dumita¬
sertum fuit. Inqua. quia legis¬
lator ñ fuit. & qui rationabilit̃
dm quereret non fuit: qͣs homi¬
num nullus fuit: &uelut solis
bestiis occupata. uacua morta¬
lib excicit. De hac deserti terra:
alias dr. Posuit indeserto uiam.
De hac predicatione. gentilitati con¬
cessa: psalmista destatur. dicens.
Posuit flumina indescitũ. Uotan¬
dum uͦ ẽ. qđ postquam ȩstus
suꝑ derram diuisus ẽ: cursum
uehementissimus ymber acce¬
pit. ut indeserto plucret: quia
postquam iniudȩa asꝑitas ꝑ¬
secugonis inhorruit. ut non so¬
lum fidẽ minime reciꝑet. s eã
etiã gladiis impugnaret: ad
isrł missus quisq predicator.
a deuocandas gentes deflexit.
Vnde sc̃i apłi. hebreis psequentib.
qͦs deserunt. acunt. uobis opor¬
debat primũ loqui uerbum cd̃
s quia repellits illud. & indig¬

Expanded text:
commoratur . Super terram absque commoratur . Super terram absque homine in deserto pluere est, verbum Dei gentilitati praedicare. Quae dum nullum cultum divinitasertum fuit, in qua, quia legislator, et qui rationabiliter Deum quaereret, non fuit; quasi hominum nullus exstitit et velut solis bestiis occupata, vacua amatoribus mansit. De hac deserti terra alias dicitur: Posuit in deserto viam . De hac praedicatione gentilitati concessa Psalmista testatur, dicens: Posuit flumina in desertum, etdum vero est quod postquam aestus super terram divisus est, cursum vehementissimus imber accepit, ut in deserto plueret, quia postquam in Judaea asperitas persecutionis inhorruit, ut non solum fidem minime reciperet, sed etiam eam gladiis impugnaret, ad Israel missus quisque praedicator ad evocandas gentes deflexit. Unde sancti apostoli Hebraeis persequentibus, quos deserunt, dicunt: Vobis oportebat primum loqused quia repellitis illud, et indig
Abbreviated transcription (Latin):
Seq̃ dñs uiam sonantis donitrui
dare asserit: qui cum p̃dicationis
uerba tribuit: ꝑderrorem. corda
compungit. Hanc uiam paulꝰ
prȩdicator egregius. dum suꝑna
mystena derrbiliter insonaret. se
ase habere non posse conspiciens:
discipulos admonebat. dicens.
Orantes simul & ꝓnobis: ut d̃s aꝑi¬
at nobis ostium uerbi: adloquen¬
dum mysterium xp̃i. Qui ergo
loquebat᷑ mysttria.s incorda au¬
hengum eisdẽ mysteriis ad nõ
aꝑiri ostum precabatur. habebat
quidem iam donidruum: sed dari
ei desuꝑ uiam qucrebat. hanc ui¬
am nequaquam se ioħs dare pos¬
se cognouerat: qui dicebat. Non
necesse habetis ut aliquis doceat
uos: sed sicut unctio eiris docet
uos de omnib. Hanc uiã rurfũ
paulus quis daret ingmabat di¬
cens. Neq qui plantat ẽ. aliquid.
neq qui rigat: sed qui increm̃¬
tum dat ds. Accepta igitur uia.
quid iste ymber ac tonitruus a¬
gat: auchamus. Sequit᷑. It plii¬
eret suꝑ terram absq homine
indeserto: ubi nullus mortaliũ

Expanded text:
se Dominus viam sonanti tonitrui dare asserit, qui cum praedicationis verba tribuit, per terrorem corda compungit. Hanc viam Paulus praedicator egregius, dum superna mysteria terribiliter insonaret, se a se habere non posse conspiciens, discipulos admonebat, dicens: Orantes simul et pro nobis, ut Deus aperiat nobis ostium verbi, ad loquendum mysterium Christi . Qui ergo loquebatur mysteria, sed in corde audientium eisdem mysteriis a Domino aperiri ostium precabatur, habebat quidem jam tonitruum, sed dari ei desuper viam quaerebat. Hanc viam nequaquam se Joannes dare posse cognoverat, qui dicebat: Non necesse habetis ut aliquis doceat vos, sed sicut unctio ejus docet vos de omnibus . Hanc viam rursum Paulus quis daret intimabat, dicens: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Accepta igitur via quid iste imber ac tonitruus agat audiamus. Sequitur: eret super terram absque homine in deserto, ubi nullus mortalium
Abbreviated transcription (Latin):
bestia latibulum suũ: & mantro
suo morabitur. Quanto namq in
eoꝵ mentib demorata sit discimꝰ.
cum illoꝵ corda consilia. attesta¬
tione eugłicȩ narrationis auchmm.
Inilla nanq describitur. cum redẽ¬
ptorem nrm uruificare mortuos
cernerent:inmorte eius. quanta
anxietate crudelitatis insanircñ.
qd̃ explere contra illũ pͣua desi¬
deria ardent̃ uellent sedtamen
populũ timerent: qđ occasiones
occidendi quertrent. & inuenire
ñ possent: qđ aduotum suȩ se¬
uiciȩ. alienigenarum manibus
usi sunt: qͥa eum quẽ legaliter
interimere ipsi ñpoterant. feri¬
endum gentib tradiderunt:
ut ex sola potestate romanꝰ p̃ses
ageret: qđ ipsi. ex sola malicia
ut agere debuissent. anhelarent.
Unde. & aptȩ subiungit᷑. Abint̾ .xuii.¬

Expanded text:
bestia latibulum suum, et in antro bestia latibulum suum, et in antro suo morabitur. Quantum namque in Judaeorum mentibus demorata sit discimus, cum illorum consilia attestatione evangelicae narrationis audimus. In illa namque describitur, cum Redemptorem nostrum vivificare mortuos cernerent, in mortem ejus quanta anxietate crudelitatis insanirent, quot explere contra illum prava desideria ardenter vellent, sed tamen populum timerent ; quot occasiones occidendi quaererent, et invenire non possent ; quot ad votum suae saevitiae alienigenarum manibus usi sunt, quia eum quem legaliter interimere ipsi non poterant feriendum gentibus tradiderunt, ut ex sola potestate Romanus praeses ageret quod ex sola malitia ut agi debuisset ipsi anhelarent . Unde et apte subjungitur. CAPUT XXVII
Abbreviated transcription (Latin):
Etcum sibi minime resistitur: ꝓti¬
nus exconsensu roborat᷑. Statimq.
consensus adopus ducitur: opus
uꝰ etiam consuetudine grauatur.
Recde ergo. mantro suo morari hȩc
etiam aculeo praui oꝑis ꝑforet.
dicit. Quousq morabuntur inte
cogitiones noxiȩ: Neq enim repre¬
hendit cur ueniunt.s cur moran
tui. Et inbonis enim cordib co¬
gitationes illicitȩ ueniunt: stam̃
morari ꝓhibentur: quia recti qͥq
ne captuandã domum consci¬
entiȩ prebeant: abipso cordis limi¬
nc hostem fugant. Qui. et si qͣndo¬
repentinis suggestionib usq ad
primũ uestibulum subrepit: ad
consensus tamen ianuam non ꝑ¬
tingit Huic nimirũ bestiȩ. impul¬
su subitȩ formidinis uictus. lanu¬
am cordis. petrus negando aꝑuit.
s cicius cognoscendo restitit: flen¬
do clausit. Quia uero antiquus¬
hostis. ꝓsecutoꝵ corda. non solum
intrando tenuit:s etiam denendo
possedit: dicatur rectȩ. Ingredie t̃

Expanded text:
et cum sibi minime resistitur, protiet cum sibi minime resistitur, protinus ex consensu roboratur, statimque consensus ad opus perducitur, opus vero etiam consuetudine gravatur. Recte ergo in antro suo morari haec etiam aculeo pravi operis perforet. dicit: Quousque morabuntur in te cogitationes noxiae ? Neque enim reprehendit cur veniant, tur. Et in bonis cordibus cogitationes illicitae veniunt, sed morari prohibentur, quia recti quique ne captivandam domum conscientiae praebeant, ab ipso cordis limine hostem fugant. Qui etsi qrepentinis suggestionibus usque ad primum vestibulum subripuerit, ad consensus tamen januam non pertingit. Huic nimirum bestiae, impulsu subitae formidinis victus, januam cordis Petrus negando aperuit, sed citius cognoscendo restitit, flendo clausit Mahostis persecutorum corda non solum intrando tenuit, sed etiam tenendo possedit, dicatur recte: Ingredietur