comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est hodie spem habeat reũtendi. Nullus gͥ deᷤ¬
in illam requiem ut ne idipsum qͥs incidat
incredulitatis exemplum. Magna qͥdemres
est fides &e salutaris. & sine hac non ẽ salua¬
ri possibile alicui sic̃ dictum ẽ: sine fide im¬
possibile est deo placere.s ñ sufficit sola hȩc
oꝑari ꝑdilectionem fidem necessarium est
&e contĩsari digne deo. Linde etiam paulus
ammonet eos qͥ ad dignationem mistiorũ
susciꝑe meruerunt dicens. festinemꝰ ing̃li
in illam requiem: festinemꝰ inquit q̃m non
sufficit fides. s debet addi & uita ficł̃i condig¬
na. & multum studium debet adhiberi ne
fides sit ociosa. Sienim t̾ram intrare illi ñ
qͦmͦ cȩlum merebimꝰ intrare: indifferenter
uiuentes sic̃ gs̃: opus ẽ quippe omni uolenti
çelum possidẽ fidem oꝑib bonis ornare nec
hoc solum damni habet mali uiuens qͦs
non intrat in regnum dei. uerum etiam quod

Expanded text:
est hodie, spem habeat revertendi. Nullus igitur desest hodie, spem habeat revertendi. Nullus igitur desin illam requiem, ut ne in idipsum incidat incredulitatis exemplum. « Magna quidem res est fides et salutaris; et sine hac non est salvari possibile alicui, sicut dictum est: Sine fide impossibile est placere Deo; sed non sufficit sola haec: operari per dilectionem fidem necessarium est, et conversari digne Deo. Proinde etiam Paulus admonet eos qui dignationem mysteriorum suscipere meruerunt, dicens: Festinemus ingredi in illam requiem. Festinemus, inquit, quoniam non sufficit fides, sed debet addi et vita fidei condigna; et multum studium debet adhiberi, ne fides sit otiosa: Si enim terram intrare illi nonm, quomodo nos coelum merebimur intrare indifferenter viventes sicut gentes? » Opus est quippe omni volenti coelum possidere, fidem operibus bonis ornare. Nec hoc solum damni habet male vivens, quod  Suppl., non intrat in regnum Dei; verum etiam, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq relinquit᷑ sabbaptis mus popło dei. Qui
eniming̃ssus ẽ in requiem eiꝰ: etiam ipse reqͥ
die finita pͥmordial rerum crcatione: &e in
septimo cessauit a nouarum creatione nat᷑a¬
rum ꝑ illam uͦ requiem dei q̃ etna ẽ. nos adet̃.¬
nam studiose ꝓuocat requiem. qm sabbaptis¬
mum nominauit. Qͥa uidelicet uideis locut᷑
c̃. Non dixit hoc loco requiem. s sabbaptis¬
mum ꝓpͥum nom̃: ad quod gaudebant & cõ¬
currebant: sabbaptismum regnum di uocans.
Sic̃ enim sabbo ab omnib malis abstineri p̃ce
pit que ad obsequium dei ꝑtinet. q̃ sacerciotes
efficiebant. & quȩ ammã uuiebant & nichil
aliud nec tale uult sabbatum in regno di. ut
insabb̃o carnali fecert̃. Istuduͦ sabbatum dei
quicunq intrat requieuit ꝑpetuo ab oꝑibus
sius sic̃ asius ds̃. Holens itaq eos de resurrectio¬
ne instruere. & de requie semprt̃na hodie se¬
pissime int̾posuit ut nunqͣm desꝑarent se intͣ¬
turos. qͣsi diceret: & si quisqm peccaũit usq qͦ

Expanded text:
Itaque relinquitur sabbatismus populo Dei. Qui enim ingressus est in requiem ejus, etiam ipse requidie finita primordiali rerum creatione, et in septimo cessavit a novarum creatione naturarum. Per illam vero requiem Dei quae aeterna est, nos ad aeternam studiose provocat requiem, quam sabbatismum nominavit, quia videlicet Judaeis locutus est. « Non dixit hoc loco requiem, sed sabbatismum; proprium nomen, ad quod gaudebant et concurrebant, sabbatismum regnum Dei vocans; sicut enim sabbato ab omnibus malis abstineri praepit, quae ad obsequium Dei pertinent, quae sacerdotes efficiebant, et quae animam juvabant, et nihil aliud; nec tale vult Sabbatum in regno Dei intin Sabbato carnali fecerunt. Istud vero Sabbatum Dei quicunque intrat, requiescet perpetuo ab operibus suis, sicut a suis Deus. Volens itaque eos de resurrectione instruere, et de requie sempiterna, « hodie, » saepissime interposuit, ut nunquam desperarent se intraturos, quasi diceret: Si quisquam peccaverit usquequo
Abbreviated transcription (Latin):
de facere penitentiȩ qͣtinꝰ nullatenus in ead̾
tt̃m corruat peccata. Deinde multis elemo¬
sinis redimere se nicipiat. qͥ scłi habeat po¬
testatem. sic̃ scͥptum ẽ. Diuitiȩ uiri redem¬
ptioammȩ illiꝰ. Postremo opꝰ est nulli irasq.
neq malum ꝓ malo reddere. omnib di¬
mittere peccantib in se. dicente ipsa ueri¬
tate. Dimitate: & dimittet᷑ uob̃. Terra¬

Expanded text:
de facere poenitentiae, quatenus nullatenus in eadem de facere poenitentiae, quatenus nullatenus in eadem iterum corruat peccata. Deinde multis eleemosynis redimere se incipiat, qui saeculi habeat potestatem, sicut scriptum est: Divitiae viri redemptio animae illius . Postremo opus est nulli irasci, neque malum pro malo reddere, omnibus dimittere peccantibus in se, dicente ipsa Veritate: Dimittite, et dimittetur vobis. VER
Abbreviated transcription (Latin):
res urrexit. atq cum triumpho głe celos
ascendit. Sicut enim semel xp̃s mortuus
est carne in cruce. sic nos semel morimur.
inbaptismate ñ carne s peccato. dtq sicut
ille tt̾m mori ñ pot̾it: ita nec nos baptitari¬
ñ possumꝰ. nͥ fortassis lacͥmis pęnitentiȩ ñ
multam habet fortitudinem cẽ in eumqͥ pec¬
cats ualde dimersus ẽ. si uolu̾it potest cum
lib̾are ex onere peccõꝵ. &e ꝑiclitãtem intui¬
to constituere ac si adipsum fundum ini¬
quitatis ꝑuenerit. & hoc ex multis mani¬
festum ẽ testimonuis. Ideo addidit. Nunqͥd
enĩ qͥ cadet ñ resurget. aut qͥ aũtit᷑ ñ reũ¬
tetur: Quale gͦ ẽ istud medicamentum
pęnitentiȩ. aut qualit̃ conficit᷑: Primum
erculpando ꝓpͥa peccata iniquitatem inqͥt
meam ñ celaui. ce ꝓnunciabo adũsum me
iniquitatem meam dño. & abstulisti impie¬
tatem cordis mei. Scd̃o humilitate multa
plangere peccata sua. fructꝰq dignos exin¬

Expanded text:
resurrexit, atque cum triumpho gloriae coelos resurrexit, atque cum triumpho gloriae coelos ascendit. « Sicut enim semel Christus mortest carne in cruce, sic nos semel morimur in baptismate, non carne, sed peccato. Atque sicut ille mori non poterit, ita nec nos baptizari possumus, nisi fortassis lacrymis poenitentiae, non multam habet fortitudinem etiam in eum qui peccatis valde demersus est. Si voluerit, potest eum liberare ex onere peccatorum, et periclitantem in tuto constituere, ac si ad ipsum fundum iniquitatis pervenerit: et hoc ex multis manifestum est testimoniis. Ideo addidit: Nunquid enim qui cadet, non resurget, aut qui avertitur, non revertetur . Quale ergo est istud medicamentum poenitentiae, aut qualiter conficitur? Primum exculpando propria peccata: Iniquitatem, inquit, meam non celavi, et pronuntiabo adversum me iniquitatem meam Domino, et tu abstulisti impietatem cordis mei . Secundo, multa humilitate » plangere peccata sua, fructusque dignos exin
Abbreviated transcription (Latin):
uenti dei cognouistis. Que ẽ reuelatio futi᷑¬
scłi nͥ resurrectio & uita beata quȩ scĩs ꝓmit¬
titur. Hec omnia in doctͥna fidei. in gr̃a dei
ꝑbaptismum illuminati accepistis &e cog¬
nouistis. scitote certissime si in peccatis iterũ
cadetis impossibile ẽẽ uos renouari tt̃m ad
penitentiam. ad pęnitentiam dix̃ hoc est ꝑ
penitentiam. Qd gͦ exclusa ẽ penitentia pꝰba
ptismum: absit. S renouatio ꝑ sacͥ baptis¬
matis lauacrum scda uice fieri non potest.
Renouari dix̃. hoc est norium fieri. Nouũ
tus tua. Cuius uirtꝰ id est baptismatis sacri
in cruce ce sepultura xp̃i constat proinde
subuinx̃. Rursum crucifigentes sibimet¬
ipsis filium dei. & ostentui habentes. hoc ẽ
uetꝰ homo nr̃ simul crucifixus est cum xp̃o
sic̃ alio loco ait. Conformes enim facti sumꝰ
bile est sccło crucifigi xp̃m. Hoc enim est
crucifius est &e mortuus &e uictor mortis

Expanded text:
venturi saeculi cognovistis. Quae est virtus futventuri saeculi cognovistis. Quae est virtus futsi resurrectio et vita beata quae sanctis promittitur? Haec omnia in doctrina fidei, in gratia Dei, per baptismum illuminati accepistis et cognovistis. Scitote certissime, si in peccata iterum cadetis, impossibile esse vos renovari iterum ad poenitentiam. Ad poenitentiam dixit, hoc est, per enitentiam. « Quid ergo? Exclusa est poenitentia post baptismum? Absit, sed renovatio per sacri baptismatis lavacrum secunda vice fieri non potest. Renovari, dixit, hoc est, novum fieri. Novum tus tua . » Cujus virtus, id est, baptismatis sacri, in cruce et sepultura Christi constat. Proinde subjunxit: « Rursum crucifigentes sibimetipsis Filium Dei, et ostentui habentes. » Hoc est, vetus homo noster simul crucifixus est cum Christo: sicut alio ait loco: « Conformes enim facti sumusbile est secundo crucifigi Christum hoc enim est crucifixus est, et mortuus, et victor mortis
Abbreviated transcription (Latin):
baptizari. Et hoc faciemꝰ siquidem si ꝑmise¬
rit ds In hac qͥppe fide baptismatis &e resur¬
rectionis & udicii fut᷑i uos deo ꝑmittente
tercium estimaret pꝰ peccata posse fieri bap¬
tisma. mox subiungit dicens. Impossibile
est enim eos qui semel sunt illuminati. gu¬
stauerunt etiam donum cęleste &e participes
st facti sp̃s sc̃i. gustauerunt nichilominꝰ bo¬
num di ũbum uirtutes scłi futi & lapsi ft̃ re
nouari rursꝰ adpęnitentiam. rursum cruqi¬
figentes sibimet ipsis filium dĩ &e ostentui ha¬
bentes. Impossibile ẽ inquit ñ difficile. impoᷤᷤ¬
sibile ẽ inquit in desꝑationem eos misit
scđo baptizari posse qͥa impossibile ẽ qͦd fieri
ñ potest. ifficile uͦ quod quamuis c̃ labore
fieri tam̃ pocest si semel inquit illuminati
ste. hoc est remissionem peccatoꝵs accepistis
paulus enumerat. &e bonum gustastis ũbũ
dei. hic doctͥnam dic̃ eungłicam ce uirtutes

Expanded text:
baptizari. « Et hoc faciemus, si quidem permisebaptizari. « Et hoc faciemus, si quidem permiserit Deus. » In hac quippe fide baptismatis, resurrectionis et judicii futuri, vos, Deo permittente,ecundum, vel tertium aestimaret post peccata posse fieri baptisma, mox subjungit, dicens: « Impossibile est enim eos, qui semel sunt illuminati, gustaverunt etiam donum coeleste, et participes sunt facti Spiritus sancti, gustaverunt nihilominus bonum Dei verbum virtutesqunovari rursus ad poenitentiam, rursum crucifigentes sibimetipsis Filium Dei, et ostentui habentes. » Impossibile est, inquit, non difficile. Impossibile est, inquit, in desperatione eos misit, secundo baptizari posse, quia impossibile est quod fieri non potest; difficile vero, quod quamvis cum labore, fieri tamen potest. Semel, inquit, illuminati ste, hoc est, remissionem peccatorum accepistis, Paulus enumerat, et bonum gustastis verbum Dei. Hic doctrinam dicit evangelicam; et virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
manuum & resurrectionis mortuorum
& iudicii ec̃ni. Non enim sufficit peniten¬
tiȩ mundꝰ facere peccatores nisi confestim
baptizent᷑. sic̃ in actib apłoꝵs beatum petrũ
respondisse legit᷑. Penitentiam agite fr̃s ce
baptiret᷑ unusquisq ur̃m in nomine iħu.
Qͥa impossibile ẽ oꝑari hominem ꝑ se hoc
ꝑdei gr̃am inbaptismate acciꝑe potest. Qͥd
est nanq baptismatum doct̾nam ñ tanqͣm
multoꝵ baptismatum debet intelligi. s unqꝰ
qͥa sicut una fides ẽ: ita unum baptisma ẽ.
sed ꝓuarietate accipientium baptismatum
firmationem unitatis in ȩccłia xp̃i a pontifi¬
cib fieri solet. Hisgͥ ꝑfecte in ȩccłia ꝑceptis
fides resurrectionis &e iudicu fut᷑i habenda
est. Uiuere qͥppe sic̃ angłi &e nulliꝰ egere eoꝵ
quȩ in ista uita sunt huiꝰ uitȩ ꝓmissionib
facta est ꝑ sp̃m scm̃. fructꝰ aut̃ huius ꝓmissio
&e iudicium semel baptizato restant ñ iterũ

Expanded text:
manuum et resurrectionis mortuorum manuum et resurrectionis mortuorum et judicii aeterni. Non enim sufficit poenitentia mundos facere peccatores, nisi confestim baptizentur, sicut in Actibus apostolorum beatum Petrum respondisse legitur: Poenitentiam agite, fratres, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Jesu . Quia quod impossibile est operari hominem per se, hocper Dei gratiam in baptismate accipere potest. Quid est namque baptismatum doctrina? Non tanquam multorum baptismatum debet intelligi, sed unius, quia sicut una fides est, ita unum baptisma est : sed pro varietate accipientium, baptismatum firmationem unitatis in Ecclesia Christi a pontificibus fieri solet. His igitur perfecte in Ecclesia perceptis, fides resurrectionis et judicii futuri habenda est. Vivere quippe sicut angeli, et nullo egere eorum, quae in ista vita sunt, hujus vitae promissio nobis factaet judicium, semel baptizato restant, non iterum
Abbreviated transcription (Latin):
diuit. & baptiratꝰ est & pꝰannos aliqͦd de fi¬
de it̃m audire opꝰ habet. quia c̾de oportet eũ
de resurrectione &e fut᷑o scło. necdum funda¬
mentum habet. rursum initicium xpĩani¬
tatis quęrit. Qa enim fides fundamentum
est. & cȩt̾auͦ fuꝑedificationis. quod beatus
paulus sequentib ũbis ostendit dicendo.
Non rursum iacientes fundamentum
penitentiȩ ab oꝑib mortuis & fidei ad dm̃.
ꝑfectum enimillum uocamꝰ qͥcum fide uitã
babet rectam. si aut̃ hoꝵ unum quodlibet
deerit: ꝑfectꝰ non erit. Si uͦ ambo desunt:
merito paruulus dici potest. & quasi infais
litc̃s. sic etiam iste in fide it̃m erudiendus ẽ.
Latent̃ aut̃ legem informare uult ce ad gra¬
tiam xp̃i suos reuocare auditores. Q aut̃
aduirtutem iturꝰ ẽ pͥmum maliciam de¬
bet culpare &e abicere. & oꝑa mortis ꝑpę
nitentiam purgare. & sic accedẽ ad deum.
Baptismatum doctͥnam impositionis qͦq

Expanded text:
divit, et baptizatus est, et post annos aliquot de fidivit, et baptizatus est, et post annos aliquot de fide iterum audire opus habetfide, et resurrectione et futuro saeculo, necdum fundamentum habet, rursum initium Christianistatis quaerit. Quia enim fides fundamentumetera vero superaedificationes, » quod beatus Paulus sequentibus verbis ostendit, dicendo: Non rursum jacientes fundamentum poenitentiae ab operibus mortuis et fidei ad Deum. « Perfectum enim illum vocamus, qui cum fide vitam habet rectam. » Si autem horum unumquodlibet deerit, perfectus non erit; si vero ambo desunt, merito parvulus dici potest; et quasi infans litteris, sic etiam iste in fide iterum erudiendus est. Latenter autem legem infirmare vult, et ad gratiam Christi suos revocare auditores. Qui autem ad virtutem iturus est, primum malitiam debet culpare et abjicere, et opera mortis per poenitentiam purgare, et sic accedere ad Deum. doctrinae, impositionis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
do cibo. hoc in indocto ce sapiente differt. sic̃
lac paruulis congruit. & solido cibo etate
ꝑfectis. ita indoctis humilis sermo. & archa¬
runt sensꝰ nr̃i ex̾citatos eẽ utiq ex uisu &
frequenti lectione scãrum scͥpturarum.
Unde beatum uirum psalmista dicit esse
qͥ in lege dñi meditabit᷑ die ac nocte. Qua¬
ꝓpter int̾ mittentes inchoationis xp̃i ser¬
monem ad ꝑfectionem feram᷑. quaꝓpter
id est qͥa ex̃citatos sensꝰ in lege dñi decet uos
habere. int̾mittamus inchoationis xp̃i ser-
fidi initium. sic̃ enim eum qͥ in doctrinam
ltt̃arum adducit᷑. Clem̃ta oportet primum
audire. sic & xp̃ianꝰ pͥmo omnium de fide
chatholica erudire debet quod ẽ fundam̃¬
tum salutis nr̃ȩ. Si aut̃ opus habet de fide
docere. necdum fundam̃tum habet. fir
mentum in corde. xp̃iani. ut inde dignus
fiat ad ꝑfectionem aliarum transferri uir¬
tutum. Si aut̃ qͥsqm ũbum ueritatis au¬

Expanded text:
do cibo, hoc in indocto et sapiente differt; sicut do cibo, hoc in indocto et sapiente differt; sicut lac parvulis congruit, et solidus cibus aetate perfectis, ita indoctis humilis sermo, runt sensus nostri exercitati esse? Utique ex usu et frequenti lectione sanctarum Scripturarum. Unde beatum virum Psalmista dicit esse, qui in lege Domini meditabitur die ac nocte . « Quapter intermittentes inchoationis Christi sermonem ad perfectionem feramur. Quapropter, id est, quia exercitatos sensus in lege Domini decet vos habere, intermittamus inchoationis Christi. fidei initium. « Sicut enim eum qui in doctrinam litterarum adducitur, elementa oportet primum audire, sic et Christianus primo omnium de fide catholica erudiri debet, quod est fundamentum salutis nostrae. Si autem opus habet de fide doceri, necdum fundamentum habet; firmntum in corde Christiani, ut inde dignus fiat ad perfectionem aliarum transferri virtutum. Si autem quisquam verbum veritatis au
Abbreviated transcription (Latin):
dum sapĩe cibum ad ꝑcipiendum qui ẽ ꝑfecto¬
rum: nc̃ facti sunt qualis ẽ lacte opꝰ. Lac enim
humilem sermonem uocat. quo eos indignis¬
se testat᷑. Qetiam ad altiora mistioꝵ d̃i secreta
ascende non pot̾ant eremplo gr̃a qui ñ potest
intelligere qͦd eugłista ait. ũbum caro factũ
est. Quomͦ potest ad altitudinem eiꝰ sermo¬
factꝰ est sermonis iusticie. Paruulus enim ẽ
ꝑfectorum autem est. solidus cibꝰ eorum aut̃
qui exercitatos habent sensꝰ ad dis cretionem
boni ac mali. Palatum enim sapores discer¬
nit ciboꝵ. anima uͦ uariarum ꝓbat sermo¬
nes docͥuarum. de quib in sequentib huiꝰ
epłȩ dicit. Docͥnis uariis nolite abduqi. sic̃
enim paruul int̾ cibum &e cibum discerne
nescit. & sepe innoxiꝰ sumentes ꝑiclitat᷑ si ñ
ꝓhibeat᷑ a seniore. Ita indoct quisq discretio¬
nem doctrinarum nescit facile decipitur
& inuia erroris ꝑiclitat᷑ quod in lactt &e soli¬

Expanded text:
dum sapientiae cibum qui est perfectodum sapientiae cibum qui est perfectorum, nunc facti sunt quibus est lacte opus. Lac enim humilem sermonem vocat, quo eos indiguisse testatur, qui etiam ad altiora mysteriorum Dei secreta ascendere non poterant. Exempli gratia, qui non potest intelligere quod evangelista ait: Verbum caro factum est, quomodo potest ad altitudinem ejus sermofactus est sermonis justitiae. Parvulus enim est. Perfectorum autem est solidus cibus: eorum autem qui exercitatos habent sensus ad discretionem boni ac mali. Palatus enim sapores discernit ciborum: anima vero variarum probat sermones doctrinarum, de quibus in sequentibus hujus epistolae dicit: Doctrinis variis nolite abduci. Sicut enim parvulus inter cibum et cibum discernere nescit, et saepe in noxiis sumendis periclitatur, si non prohibeatur a seniore, ita indoctus quisque discretionem doctrinarum nescit, facile decipitur, et in via erroris periclitatur. Quod in lacte et soli
Abbreviated transcription (Latin):
int̾̃pretandum. id est qͥa ill imbecilles erãt
&e fragili sensu ad intelligendum ꝓfunda
dei mistia qui etiam ꝓ dempore magistri debu
cibus. illa difficultas int̾pretandi in illorum
fuit tarditate ñ in apłica sapientia. cui reue¬
lata st̃ mistĩa a scłis abscondita.Sicut in epła
ad ephes ios plenissime demonstrat. deinde
subiunxit. Etenim cum deberetis magistri
ẽẽ ꝓpt̾ tempꝰ. rursum indigetis ut & uos doce¬
amini. Quȩ sunt elem̃ta exordii sermonum
dei & factiestis qͥb lacte opꝰ sit non solido cibo.
Ad eos itaq loquit᷑ qui exercitatum sensum ꝑ
eum c̃cdentib allata est hab̾e debucrunt. O
etiam magist̾io aliis ꝑmistia dei quȩ data ft̃
ullis. Pot̾ant eẽ si credidissent. Nunc autem
tales facti sunt. ut infantes qͥb pͥma elem̃ta
litt̃arum tradunt᷑ ad legendum. Dum illoꝵ
fuit fortes eẽ in fide. & alacres in scientia soli¬

Expanded text:
interpretandum: id est, quia illi imbecilles erant interpretandum: id est, quia illi imbecilles erant et fragili sensu ad intelligendum profunda Dei mysteria. Qui etiam pro tempore magistri debuecibus. Illa difficultas interpretandi in illorum fuit tarditate, non in apostolica sapientia, cui revelata sunt mysteria a saeculis abscondita, sicut in Epistola ad Ephesios plenissime demonstrat . Deinde subjunxit: Etenim cum deberetis magistri esse propter tempus, rursum indigetis, ut vos doceamini quae sunt elementa exordii serDei, et facti estis quibus lacte opus sit, non solido cibo. » Ad eos itaque loquitur qui exercitatum sensum, per eum credentibus allata est, habere debuerunt; qui etiam magisterio aliis per mysteria Dei quae data sunt illis, poterant esse si credidissent. Nunc autem tales facti sunt ut infantes, quibus prima elementa litterarum traduntur 681 ad legendum. Dum illorum fuit fortes esse in fide et alacres in scientia, ad percipiendum soli
Abbreviated transcription (Latin):
omnib optemꝑantib sib caus a salutis
xt̾nȩ. appellatꝰ a deo pontifex uixta ordinẽ
melchis edech. De similitudine pontificatus
melchi sedech suꝑus satis dictum arbitror. Nẽ
uideamus quid uult intelligi apłs in eo qͦd
ait. Qui cum eẽt filiꝰde didicit ex his q̃ pas¬
sus ẽ obȩdientiam. Hanc obedientiam qm
hic didicisse filium dei. hoc est uoluntarie
suscepisse. Alio qͦq loco ostendit ubi ait. fact̃
est obediens patri usq ad mortem mortẽ
aut̃ crucis. ꝓ pt̃ quod &e ds exaltauit illum.
In eouͦ quodait. Consuminatꝰ factus est oĩb
optemꝑantib sibi causa salutis ȩt̃nȩ. Consum¬
matus id est ꝑfectus ostendit quantum lu¬
crum sit eiꝰ passio quȩ omnib credentib suf¬
ficit ad salutem sempit̃nam. Q si obedientie
filii causa est salutis humanȩ. qnͣta nobis
necessitas est obȩdire deo. ut digni inueniam
diendum. Causam enĩ reddit. cur eẽt sermo
quem de filio incarnato instituit difficius ad

Expanded text:
omnibus obtemperantibus sibi causa salutis aeternae, appellatus a Deo Pontifex juxta ordinem Melchisedech. » De similitudine pontificatus Melchisedech superius satis dictum arbitror. Nunc videamus quid vult intelligi Apostolus in eo quod ait: « Qui, cum esset Filius Dei, didicit ex his, quae passus est, obedientiam. » Hanc obedientiam, qhic didicisse Filium Dei dicit, hoc est, voluntarie suscepisse, alio quoque loco ostendit, ubi ait: Factus est obediens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis, propter quod et Deus exaltavit illum . In eo vero, quod ait: Consummatus factus est omnibus obtemperantibus sibi causa salutis aeternae. Consummatus, id est, perfectus; ostendit quantum lucrum sit ejus passio, quae omnibus credentibus sufficit ad salutem sempiternam. Igitur si obedientia Filii causa est salutis humanae, quanta nobis necessitas est obedire Deo, ut digni inveniamudiendum. Causam enim reddit cur esset sermo quem de Filio incarnato instituit, difficilis ad
Abbreviated transcription (Latin):
batis bñ qͥs uos fascinauit: atq t̃m tanta pas.¬
siestis sine causa ut p̃sens mitigaret. eandem¬
mox sententiã subiũxit. Si tñ sine causa sic c̃e
hoc loco temꝑauit sententiam suam dicens.
N enim iniustꝰ d̾s ut obluuscat᷑ oꝑis ur̃i. Dũ
tantã caritatẽ ostendistis in scĩs. uolumꝰ enum

Expanded text:
batis bene: quis vos fascinavit ? Atqbatis bene: quis vos fascinavit ? Atqsi estis sine causa? » Ut tamen mitigaret eamdem sententiam, mox subjungit: « Si tamen sine causa. » Sic etiam hoc loco temperavit sententiam suam, dicens: Non enim injustus Deus, ut obliviscatur operis vestri, dum tantam charitatem ost
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicamꝰ qͣsi dixisset optima q̃dam de uob̃
confidimꝰ &e quȩ saluti ur̃ȩ ꝓficiant ñ utq
q̃d suꝑiꝰ dix de repba t̾ra &e cõbustione ꝓxima
ñ de uob̃ hoc dicimꝰ quia meliora de uobis
c̃dimꝰ. Addixx̃ qͦq eis in memoriam p̃t̾ita ut
ex p̃titis eos alliceret adbona q̃q id̃o subuin¬
xit. Non enim inuistꝰ ds ut obliuiscat᷑ opis
ur̃i. & dilectionis quam ostendistis in noĩe
ipsiꝰ qͥ ministrastis scĩs &e ministratis. Eece qͦmͦ
rec̾auit aĩas eors ce confortauit antiqua eis
in m̃item reuocans. tẽ fecit eos ut non estima¬
rent obliuisci dm̃. & pt̃ita eiss bñficia in eos.
Necesse ẽ enim peccare. cui spes deerat futͣa.
Deinde hortat᷑ eos oĩb modis sꝑare futã. sum
enim qͥ despat de p̃sentib bñficiis di qͦd a do
ñhabeat. de fut̾is qͥs pot̾it eum confortare:
Simile qͥd galathis imppat dicens. Purre¬

Expanded text:
ita dicamus. Quasi dixisset: Optima quaedam de vobis ita dicamus. Quasi dixisset: Optima quaedam de vobis confidimus. et quae saluti vestrae proficiant; non utique, quod superius dixi de reproba terra et combustione proxima, non de vobis hoc dicimus, quia meliora de vobis credimus. Adduxit quoque eis in memoriam praeterita, ut ex praeteritis eos alliceret ad bona quaeque, ideo subjunxit: Non enim injustus Deus, ut obliviscatur operis vestri, et dilectionis quam ostendistis in nomine ipsius, qui ministrastis sanctis et ministratis. « Ecce quomodo recreavit animas eorum, et confortavit, antiqua eis in mentem revocans: tunc fecit eos, ut non aestimarent oblivisci Deum, et praeterita ejus beneficia in eos; necesse est enim eum peccare, cui spes deerit futura. Deinde hortatur eos omnibus modis sperare futura; eum enim qui desperat de praesentibus beneficiis Dei, quod a Deo non habeat, de futuris quis poterit eum confortare? Simile quid Galatis improperat dicens: Curre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximitatem & longe fieri pot̾it. & non hoc
solo consolat᷑ est. s etiam in eo qͦd sequitur.
Non dit̃ reꝓba &e maleclictione ꝓxima q̃ cõ¬
buretur. s qͥd: cuiꝰ consummatio in combu¬
stionem. Hec combustioñerit nͥ qͥs usq infi¬
nem ꝑmaneat inpeccatis suis.qͥa in qua c̃cy
die conũsꝰ fu̾it peccator. uita tuuet &e ñ mori¬
etur. Si uͦ abscidamꝰ spinas ꝑ pęnitentiam:
pot̾imꝰ mille bonis ꝑfrui ae fieri ꝓbabiles &
bñdictionis di participes. Postqm aut̃ incre¬
it̃m ne desꝑatos faciet. neq in omnib abolat᷑.
neq in oĩb ꝑcutit. Nec hȩc dicimꝰ. ueliti pu¬
tantes uos spins plenos. s tim̃tes ne tales effi¬
ciamini. Melius ẽ enĩ uos ũb t̾rere. ne rebus
quimur qͥa beatꝰ paulꝰ ñ habuit unde eos ad
quos scͥpsit de p̃sente laudare incipit eos de
spe fut᷑oꝵ p̃dicare dicens Confidimꝰ fr̃s de
uob meliora & uiciniora salutis. Quamuis

Expanded text:
proximitatem; et longe fieri poterit. Et non hoc proximitatem; et longe fieri poterit. Et non hoc solum consolatus est, sed etiam in eo quod sequitur. Non dixit: Reproba et maledictioni proxima, quae comburetur. Sed quid? Cujus consummatio in combustionem. » Haec combustio non erit, nisi quis usque in finem permaneat in peccatis suis. Quia in quacunque die conversus fuerit peccator, vita vivet, et non morietur . « Si vero abscindamus spinas per poenitentiam, poterimus mille bonis perfrui, et fieri probabiles, et benedictionis Dei participes. Postquam autem increin omnibus adulatur, neque in omnibus percutit. Nec haec dicimus veluti putantes vos spinis plenos, sed timentes ne tales efficiamini. Melius est enim verbis vos terrere, ne rebus quimur. Quia beatus Paulus non habuit unde eos ad quos scripsit de praesente laudaret, incipit eis de spe futurorum praedicare dicens: Confidimus, fratres, de vobis meliora et viciniora salutis, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
paulus ait. Ego plantaui apollo rigauit: s
ds incrementum dat. Hoc gͦ de anima floren¬
tim uirtutib & dei bñdictione digne ꝓtu¬
lit exemplum. moxq fubiunx̃ aliud para¬
digma de ea q̃ suam negligit salutem dicẽs.
ꝓferens aut̃ spinas ac tͥbulos reꝓba est & ma¬
ledicto ꝓxima cuius consummatio in com¬
bustionem. Qͥs nanq ẽ ab istis spinis mun¬
dus. ac si eẽmus mundi. neq sic p̃sumptios
nos oportet eẽ. s timere &e tremere ne forte
pullulent in nobis spine peccatoꝵ. Quomͦ
anima uł caro syinis plena suꝑbire pot̃it:
Nunquid ñ maiori sollicitudine extir pare
eas opꝰ hab̾et: Que funt gͦ spinȩ audiamus
xp̃m de spinis dicentem. quia cura huius
scłi & deceptio diuitiarum p̃focant ũbum.
& infructuosum efficit᷑. Eferens dix̃ spinas
non g̃nas maledictione proxima ẽ. O qͣnͣ.¬
tum habet consolationem hic sermo male¬
aut̃ necdum in maledictionem incidit sed

Expanded text:
Paulus ait: Ego plantavi, Apollo rigavit, sed Paulus ait: Ego plantavi, Apollo rigavit, sed Deus incrementum dat . Hoc ergo de anima florenti in virtutibus et Dei benedictione digne protulit exemplum, moxque subjunxit aliud paradigma de ea quae suam negligit salutem, dicens: Proferens autem spinas et tribulos, reproba est, et maledicto proxima, cujus consummatio in combustionem. « Quis namque est ab istis spinis mundus? Ac si essemus mundi, neque sic praesumptuosos nos oportet esse, sed timere et tremere, ne forte pullulent in nobis spinae » peccatorum. Quomodo anima vel caro spinis plena superbire poterit? Nunquid non majori sollicitudine exstirpare eas opus haberet? « Quae sunt ergo spinae? Audiamus Christum de spinis dicentem, quia cura saeculi hujus et deceptio divitiarum praefocant verbum, et infructuosum efficitur. « Proferens, dixit, spinas, non generans, maledictioni proxima est. O quantam habet consolationem hic sermo! Maleautem necdum in maledictionem incidit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
colit᷑. accepit bñdietionem a deo ꝓferens
aut̃ spinas ac tribulos reꝓba ẽ ce maledic¬
to ꝓxima. cuiꝰ consumiatio in combustio¬
nem. Cum timore aut̃ audiamꝰ sermones
comparationem hic fecit de ꝓficiente a ĩa
in doctͥna dĩ & negligenti salutem suam
frucaferȩ t̾rȩ cęlestib ꝙ imbrib irrigate
adequauit ꝓficientem aiãm in floribus
scõꝵ g̃minum dicens. Terra enim sepe ue¬
mentem suꝑ se imbrem bibens. Hic decla¬
rat qͥd hi ad quos eiꝰ sermofuit. suscepert̃
didit debona t̾ra in quam cecidit sem̃ ũbi
dei.Berminans ait herbam oportimam.
Nicħ sic oportunum sic̃ fides in filium dĩ
&e uita optima. Hec uͦ talis t̾ra accipit bene¬
dictionem a dõ. ut ferat tͥces imum seragesi¬
mum etiam &e centesimum fructum. ¶ hoc
notandum est qͦd omnis abundantia in
nem cultorib ad uoluntatem respicere pote¬
rit. neq enim agͥcolarum fuit t̾ra excitare
ad fructꝰ s imꝑium di sic̃ alibi idem beatꝰ

Expanded text:
tionem a Deo. Proferens autem spinas, et tribulos, reproba est et maledicto proxima, cujus consummatio in combustionem. » Cum tremore autem audiamus sermones Comparain doctrina Dei, et negligenti salutem suam. Fructiferae terrae, coelestibusque imbribus irrigatae adaequavit proficientem animam in floribus sanctorum germinum dicens: « Terra enim saepe venientem super se imbrem bibens. Hic declarat quod hi ad quos ei sermo fuit, susceperuntdidit de bona terra, in quam cecidit semen verbi Dei, germinans, ait, herbam opportunam. Nihil sic opportunum, sicut fides in Filium Dei et vita optima. Haec vero talis terra accipit benedictionem a Deo, ut ferat trigesimum, sexagesimum, etiam et centesimum fructum. Et hoc notandum est quod omnis abundantia in nem cultoribus ad voluntatem respicere poterit; neque enim agricolarum fuit terram excitare ad fructus, sed imperium Dei, sicut alibi idem beatus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdem sine sanguine dedicatum ẽ. Unde dñ
nec pͥmum testam̃tum sine sanguine dedica¬
tum ẽ. id ẽ firmum factum ẽ. roboratum ẽ.
Qd aut̃ dix̃ unde tale ẽ qle si diceret ꝓpt̃a
oportebat testam̃ti sollemnitatẽ compleri.

Expanded text:
quidem sine sanguine dedicatum est. « Unde, dixit, nec primum testamentum sine sanguine dedicatum est, id est, firmum factum est, roboratum est. Quod autem dixit, unde, tale est, quale si diceret, propterea oportebat testamenti solemnitatem compleri
Abbreviated transcription (Latin):
ds. qm̃ neminẽ habuit ꝑ qm uiraret maiorẽ.
iuirauit ꝑ semet ipsum dicens. bñdicens bñdi¬
cam te. & multiplicans multiplicabo te. &
sic longanimit ferens. adeptꝰ est ꝓmissionem.
Mira ẽ sapĩa beati pauli ꝑuices enim laudib
extollit eos ad qͦs scͥbit. ꝑuices t̾rorib antece¬
dentis hystoriȩ. t̾ret ne infideles eẽnt. & mi¬
nus inc̾duli ꝓmissioni dĩ. ⁊uices uͦ eoꝵ exorta¬
tur exemplis ad patientiam & fidem &e ut in¬
dubitant̃ credant ñ solum dõ dicente. ue¬
rum aẽ uirante ꝑ semet ipsum. & dũ ei mul¬
ta suppeterent exempla sc̃or. qͥ ppatientiã
hereditarent ꝓmissiones di. p̃cipue fidelis
abraham ꝓpt̾ dignitatem ꝑsonȩ suȩ & ꝓpt̃
qͦd maxime in eoistud conagerit. qͥ longa¬
nimit̃ ferens adeptꝰ ẽ in filuis siuis ꝓmissio¬
nes ñ mͦ p̾t̾iti tp̃ris quȩ in popło di implete
st̃: mag̃ etiam in fut᷑um ꝓnuncians in fili¬
os fid̃i abrahe cui filu st̃ qͦs bonitas cłi de la¬

Expanded text:
Deus, quoniam neminem habuit, per quem juraret, majorem, juravit per semetipsum, dicens: Benedicam te, et multiplicans multiplicabo te. Et sic longanimiter ferens, adeptus est promissionem. » Mira sapientia beati Pauli. Per vices laudibus extollit eos, ad quos scribit; per vices terroribus antecedentis historiae terret eos, ne infideles essent, et minus creduli am et fidem. Et ut indubitanter credant, non solum Deo dicente, verum etiam jurante per semetipsum. Et dum ei multa suppeterent exempla sanctorum, qui per patientiam haereditarent promissiones Dei, praecipue fidelis Abraham, « propter dignitatem personae suae, et propter quod maxime in eo istud contigerit  liis suis promissiones, non modo praeteriti temporis, quae in populo Dei impletae sunt, magis etiam in futurum pronuntians in filios fidei Abrahae; cujus filii sunt quos bonitas Dei de la
Abbreviated transcription (Latin):
enum xp̃s fecit se ipsum offerens ꝓ peccatis
nr̃is semꝑ uiuus ad int̃pellandum pronob.
semel abhominib assumptꝰ s semꝑ ꝓhobis
int̃pellancdus. Ponet hic apłs quedam com¬
munia c̃ xpo cum sac̾dotib. quedam uero
altiora quod itaq agit. Omnis nanq ponti¬
fex ex hoĩb assumptꝰ hoc cõmune ẽ ꝓ hõĩb
constituit᷑. & hoc ut offerat dona ce sacͥficia
ꝓpeccatis. & hoc s ñ totum. Reliqua uͦ ñ ft̃
communia qui potest condolere his qͥ igno¬
ranter peccant. Hic iam excellentia ẽ de qua
suꝑuis in pͥore sententia latiꝰ disputauit.
quod uͦ adiunx̃. Et ꝓpt̾ẽa debet quemad¬
modum ꝓ popło. ita etiam ꝓ semet ipso of¬
ferre ꝓ peccatis. Hoc uͦ ad sac̾dotes legales

Expanded text:
enim Christus fecit, seipsum offerens pro peccatis enim Christus fecit, seipsum offerens pro peccatis nostris, semper vivus ad interpellandum pro 679 nobis; semel ab hominibus assumptus, sed sinterpellans. Ponit hic Apostolus quaedam communia cum Christo, cum sacerdotibus; quaedam vero altiora, quod itaque ait: « Omnis namque pontifex ex hominibus assumptus; hoc commune est. Pro hominibus constituitur; et hoc: ut offerat dona et sacrificia pro peccatis; et hoc, sed non totum. Reliqua vero non sunt communia: Qui potest condolere his qui ignoranter peccant; hic jam excellentia est, » de qua superius in priori sententia latius disputavit. Quod vero adjunxit: Et propterea debet, quemadmodum et pro populo, ita etiam pro semetipso offer
Abbreviated transcription (Latin):
narium utputa ñ templum corporale non
uictime carnales ñ obseruationes legales
s altiora ce ꝑfectiora omnia. Quia totum
qͥcqͥd est sp̃ĩalib ẽ huiꝰ testamentiratio: sed
qͥa sp̃ĩalia ñ sic introducunt infirm sicut
corporalia:: De corporalib enim incipiebat
disputare dicens. Omnisnanq pontifer ex
hominib assumptꝰ ꝓ hominib constituit᷑.
Diffinit enim tp̃s pͥmum quid sit pontifer
& demonstrat q̃ ꝑtineant ad pontificem. &
quid sit eiꝰ ministium. & quȩ sunt signa¬
pontificatus. id est ut offerat deo dona ce sacrifi¬
cia ꝓpeccatis. ee ut condolere possit his qͥ igno¬
rant a errant. qm̃ae ipse circundatꝰ est infir¬
mitate. Oportebat enim de excellentib ter¬
renis fidem facere ut ad excellentiora sp̃ialia
dotium eos ꝑduceret qͥ adhuc infirmi fuert̃
& ꝓptẽa modum carnalis pontificis introdu¬
cit. Pontificis itaq officium ẽ int̃ dm̃stare &
popłm. dm̃ dep̃cari ꝓpopłi delictis. Hoc oe¬

Expanded text:
narium, » ut puta, non templum corporale, non victimae carnales, non observationes legales, sed altiora et perfectiora omnia, quia totum quidquid est in spiritalibus hujus testamenti ratio est. Sed quia spiritalia non sic introducunt infirmos, sicut corporalia, de corporalibus enim incipiebat disputare dicens: Omnis namque pontifex ex hominibus assumptus, pro hominibus constituitur. Definit enim tempus, primum quid sit pontifex, et demonstrat quae pertineant ad pontificem, et quid sit ejus ministerium, et quae sint signapontificatus; id est, ut offerat dona et sacrificia pro peccatis, et ut condolere possit his qui ignorant et errant: quoniam et ipse circumdatus est infirmitate. « Oportebat enim de excellentibus terrenis fidem facere, » ut ad excellentiora spiritalidotium eos perduceret, qui adhuc infirmati fuerunt. Et propter modum carnalis pontificis introducit. Pontificis itaque officium est, inter Deum stare et populum; Deum deprecari pro populi delictis. Hoc et
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ de filiosuo eodem pat̾arche ꝓmisit di¬
cens. & in semine tuo bñdicent᷑ om̃s gõ.
Nondic̃ in seminib ut beatꝰ pauiꝰ in alia
demonstrat epła. s in semine duo. hoc est
xp̃s. Iurat enĩ ce idem xp̃s in euglio dicens.
Am̃ am̃ dico uob̃. & ipse ꝑsemet ipsũ quia
nec ipse habuit maiorem ꝑ quẽ uiraret.
bñdicens bñdicam te hoc ẽ instellis cęli ꝑqͣs
scĩ designantur de eiꝰ semine fut᷑. intelligi
potest dictum muttiplicans multiplicabo te.
& hoc in arena maris ꝑ qm peccatores popłi
illiꝰ designari posst̃. utraq enim dñm dicisse
legis ubi ait. Et erit sem̃ tuum sic̃ stellȩ cȩli ce
sic̃ arena q̃ ẽ in littore maris. Homines enim
ꝑ maiorem sui uirant. & omnis controũsiȩ
eors finis ad confirmationem ẽ iuram̃tum.
dut diceret ex hoc soluit᷑ totiꝰ controuersiȩ
disceptatio non uniꝰcuiꝰlibet. s totꝰ oporte¬
bat quidem sine uiram̃to crede deo. s uira¬

Expanded text:
m patriarchae promisit dicens: Et in semine tuo benedicentur omnes gentes . Non dicit in seminibus, ut beatus Paulus in alia demonstrat epistola ; sed, in semine tuo, hoc est, Christo. Jurat enim et idem Christus in Evangelio dicens: Amen, amen, dico vobis , et ipse per seipsum, quia nec ipse habuit majorem, per quem juraret. Benedicens benedicam te. Hoc est, in stellis coeli, per quas sancti desipotest dictum. « Multiplicans multiplicabo te, » et hoc in arena maris, per quam peccatores populi illius designari possunt; utraque enim Dominum dixisse legitur, ubi ait: « Et erit semen tuum sicut stellae coeli, et sicut arena quae est in littore maris . » « Homines enim per majorem sui jurant, et omnis controversiae eorum finis ad confirmationem est juramentum; prout si diceret: Ex hoc solvitur totius controversiae disceptatio, non unius cujuslibet, sed totius. Oportebat quidem sine juramento credere Deo, » sed jura
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑse uirare &e dm̃. Homo enim sui potestatẽ
ñ habet. Ds̃ aut̃ potestatem h̃t̃ omnium q̃
qua descendit ad nos. Sic̃ enĩ uirat ꝓpter
nos quamuis indignum eisit non credi sic̃
confugimꝰ ad tenendam ꝓpositam spem ꝗͣ
sic̃ anchoram habemꝰ anime tutam ac fir-¬
mam. Duas res dix̃ di patͥs ꝓmissionis de
filio suo & aduentum filii in hc̃ mundũ
ꝓsalute nĩa. ꝓposita uͦ spes ueritas ẽ rerum
gestaꝵ q̃ pat̾archis ꝓmissȩ st̾ ce redditȩ ut
ex tͣnsactis fut᷑a c̃damꝰ quam spem sicut an¬
choram inquit anime tutam ac firmam.
Sic̃ enim anchora iactata naui ñ ꝑmittit
eam circum ferri licet uenti commoueant
eam. s iactata firmam fac̃ nauem: sic & fi¬
des spe roborata introducit nos in rerum
speciem qm mͦ fide & spe teneamꝰ: ideo ad¬
didit dicens. Et incedentem usq ad int̾io¬
ra uelaminis. Tempestas enĩ & mult̾ imb̾
cõmouet ratem. anchora aut̃ ñ ꝑmittit
dimergi. sic cẽ nr̃a spes qͣm habemꝰ fixam

Expanded text:
tatem non habet; » Deus autem potestatem habet omnium quae condescendit ad nos; sicut enim jurat propter nos, quamvis indignum ei sit non credi, sicuconfugimus ad tenendam propositam spem, quam sicut anchoram habemus animae tutam ac firmam. Duas res dixit: Dei Patris promissiones de Filio suo, et adventum Filii in hunc mundum pro salute nostra. Proposita vero spes veritas est rerum gestarum quae patriarchis promissae sunt et redditae, ut ex transactis futura credamus. Quam spem sicut anchoram, inquit, animae tutam et firmam. « Sicut anchora, jactata navi, non permittit eam circumferri, licet venti commoveant eam, sed jactata firmam facit navem; sic et fides » spe roborata introducit nos in rerum speciem, quam modo fide et spe tenemus. Ideo addidit, dicens: Et incedentem usque ad interiora velaminis. Tempestas enim et multus imber commovet ratem; anchora autem non permittit eam demergi; sic etiam nostra spes, quam habemus fixam
Abbreviated transcription (Latin):
hostiam acceptabilem obtulit deo. id est
se ipsum.simile ẽ itaq qͦd hic đr. qͥ preces
supplicationesq ad eum quipossit saluũ
facere illum a morte. cum clamore ualido
&e lacrimis offerens eo qͦd in euglio legitur
eum dixisse. Pat̃ si fieri potest trans fer cal¬
cem istum ame. ueruntam̃ non mea uo-¬
luntas s tua fiat. Quia non uenit facere
uoluntatem suam: s eiꝰ qui misit illum.
Uoluntatem pat̾ne dispensationis ꝓpo-¬
suit uoluntate carnis suȩ ut ueram osten¬
deret in se ips ohumanitatis nr̃e natam.
Beatꝰ paulus hic dic̃. Preces eum &e supplica¬
tiones funde non timore mortis sed nr̃ȩ
causa salutis. Unde & alio loco etiam dicit.
sanguinem xp̃i meliꝰ clamasse ꝓ nob̃ quã
sanguinem abel qͥ ad causandum fr̃num
scelꝰ de tr̃a clamauit. Xp̃i uͦ sanguis ad int̃¬
pellandum ꝓ nob̃ de t̾raclamat ad patrẽ.

Expanded text:
hostiam acceptabilem obtulit Deo, id est, hostiam acceptabilem obtulit Deo, id est, seipsum. Simile est itaque, quod hic dicitur: Qui preces supplicationesque ad eum, qui possit salvum facere illum a morte, cum clamore valido et lacrymis offerens, ei, quod in Evangelio legitur eum dixisse: Pater, si fieri potest, transfer a me calicem istum, verumtamen non mea voluntas, sed tua fiat ; quia non venit facere voluntatem suam, sed ejus qui misit illum. Voluntatem paternae dispensationis praeposuit voluntati carnis suae, ut veram ostenderet in seipso humanitatis nostrae naturam. Beatus Paulus hic dicit preces eum et supplicationes fundere, non timore mortis, sed nostrae causa salutis. Unde alio loco dicit etiam, sanguinem Christi melius clamasse pro nobis, quam sanguinem Abel, qui ad accusandum fraternum scelus de terra clamavit; Christi vero sanguis ad interpellandum pro nobis de terra clamat ad Patrem.
Abbreviated transcription (Latin):
sempit̾na. Qui in dieb carnis sue p̃ces sup¬
plicationesq ad eum qui possit saluũ illũ
a morte facere cum clamore ualido & lacri¬
mis offerens. exaudit᷑ est ꝓsua reuerentia. Qd
uͦ insac̃dotio nr̃ pontifex egisset t̾cius hic expͥ¬
mit apłs dicetis qui in dieb carnis suȩ. Dies
qͥppe carnis dñi nr̃i dies st̃. in qͥb carnem as¬
sumpsit in qͥb temptatꝰ est. passus est. In qͥb
p̃ces supplicationesq ad eum qui possit saluũ
illum facere a morte offerebat. Totum uͦsqͥcqͥd
fusio: clamor ualidus est. in qͦ exauditꝰ a deo
patre. P reuerentia eiꝰdem passionis sue sine
peccato nr̃e salutis caus a ꝑpessus est qͥ nul¬
lum habens peccatum. peccatum ꝓ nobis
factꝰ est. id est oblatio ꝓpeccatis nr̃is. Hoc
enim totum in magna reuerentia &e ꝑfectis¬
sima caritate ꝑegit̃. qui pͥor dilex̃ nos oe tͣdi¬
dit semet ipsum pronob̾. hostiam do accep¬
tabilem. Qui ideo exauditꝰ est a deo quia

Expanded text:
VERS. 7.-- Qui in diebus carnis suae preces supplicationesque ad eum, qui possit salvum illum a morte facere, cum clamore valido et lacrymis offerens exauditus est pro sua reverentia. Quid vero in sacerdotio noster pontifex egisset, certius hic exprimit Apostolus dicens: Qui in diebus carnis suae; dies quippe carnis Domini nostri, dies sunt in quibus carnem assumpsit; in quibus tentatus est, passus est; in quibus preces supplicationesque ad eum qui possit illum salvum facere a morte, offerebat. Totum vero quidqfusio clamor validus est, in quo exauditus est a Deo Patre pro reverentia ejusdem passionis suae, quam sine peccato, nostrae salutis causa, perpessus est. Qui nullum habens peccatum, peccatum pro nobis factus est, id est, oblatio pro peccatis nostris. Hoc enim totum in magna reverentia et perfectissima charitate peregit, qui prior dilexit nos et tradidit semetipsum pro nobis hostiam Deo acceptabilem; qui ideo exauditus est a Deo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
siimitati eos ñ fueritis: patres ur̃i ñ erunt.
quamuis de eis natisitis. scientes quia ds
potens est de lapidib suscitare filios abra
he. Quadraginta annis offensꝰ fui g̾natiõi
huic. Multis modis eos castigat. ipsi tam̃
semꝑcorde errauerunt. Quadraginta dieb
dñs in deserto ieuinauit: ut triumpharet
contͣ dm̃ in heremo: pꝰq consummatã in
passione &e resurrectione totam uictoriȩ

Expanded text:
si imitati eos non fueritis, patres vestri non erunt, si imitati eos non fueritis, patres vestri non erunt, quamvis de eis nati sitis, scientes quia Deus pohae . » « Quadraginta annis offensus fui generationi huic. » Multis modis eos castigans; ipsi tamen semper corde erraverunt. Quadraginta diebus Dominus in deserto jejunavit, ut triumpharet contra Deum in eremo. Post quam consummatam in passione et resurrectione totam victoriae
Abbreviated transcription (Latin):
erant ex miseria multa a laborib. Cercia q̃
uera est requies. hoc est regnum cȩlorum.
Ad quam qͦs ꝑuenire contigerit: reuera reqͥ¬
escunt a laborib &e difficultatib suis. De qͣ
hic ꝓpħa loquit᷑. adueros israelitas: dicens
Hodie si uocem eiꝰ audierits: ne obduretis
corda ur̃a. Ne similia patiamini: qualia
ꝓgenitores ur̃i passi sunt. & deprauati st̃
requie ꝓmissa. Aliqñ enim audierunt patͤs
batis corda ur̃a. ꝑse nc̃ loquit᷑ mollescant
corda ur̃a: qͥ p̃cones ante mittebat: ipse ue¬
nire dignatꝰ est. Ore suo hic loquit᷑: qui lo¬
quebatur ꝑ ora ꝓpħarum. Ad eiꝰ uͦ uocem
qui p̃conem misit. & nc̃ ꝑ se clamat: nolite
claude corda ur̃a. Recordamini qͦmͦ obdu¬
rat st̾ patres ur̃i. & qͦmͦ non introierunt
in requiem ꝓmissam. s amaricat murmu¬
rantes cont᷑ dm̃ ꝑiert̃. Patres ur̃s erant qui
ꝑiert̃: nolite imitari eos. Patres ur̃i erant. s

Expanded text:
erant ex miseria multa et laboribus; tertiam, quae erant ex miseria multa et laboribus; tertiam, quae vera est requies, hoc est, regnum coelorum, ad quam quos pervenire contigerit, revera requiescunt a laboribus et difficultatibus suis; » de qua hic propheta loquitur, adversus Israelitas dicens. Hodie si vocem ejus audieritis, ne obduretis corda vestra, ne similia patiamini, quiaprogenitores vestri passi sunt, et privati sunt requie promissa. Aliquando enim audierunt patresstis corda vestra. Per se nunc loquitur; mollescant corda vestra. Qui praecones ante se mittebat, ipse venire dignatus est: ore suo hic loquitur, qui loquebatur per ora prophetarum. Ad ejus vero vocem, qui praeconem misit, et nunc per se clamabat, nolite claudere corda vestra. Recordamini quomodo obdurati sunt patres vestri, et quomodo non introierunt in requiem promissam, sed amaricati murmurantes contra Deum perierunt. Patres vestri erant qui perierunt, nolite imitari eos; patres vestri erant; sed
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑare quȩ fut᷑a sunt. Spes aut̃ que uidetur.
non ẽ spes. Hystoria uͭ quam ꝓpħa hic reme¬
morat notissima est. Cum enim egressi eẽnt
de t̾ra egypti ce multam uiam ꝑambulas.¬
sent & multa uidicia uirtutis di accepissẽt
in egypto. in mari rubro.in heremo: con¬
silium fecerunt mittere specłatores quide¬
berent inspicere naturam t̾re q̃ ꝓmissa ẽ
eis. Iui uͦ ꝑgentes: reũsi st̾. lerram quidem
tricem ẽẽ dicebant: s uiroꝵ inexpugnab¬
lium eẽ illam ꝓuinciam & fortium. Isrł̃ite
uͦ ingͣti & insensati quos oportebat ut recor¬
darentur tantoꝵ dei beneficioꝵ & quomͦ
eos clausos in medio tanti ȩxercitꝰ egyptioꝵ
eripuit de ꝑicłis. & fluuioꝵ fontes sine
defectu donauit. &e manna tribuit. & alia
deo crediderunt. nec hors aliqͥd rememo-
fuerunt beneficioꝵ di. mirabiliumq:
q̃ uirauit ut ñ intraret gñatio illa in reqͥ¬
requies apłs memorat in hac eplła Unam

Expanded text:
sperare quae futura sunt. Spes autem quae videtur, sperare quae futura sunt. Spes autem quae videtur, non est spes. Historia vero, quam propheta hic rememorat, notissima est: « Cum enim egressi essent de terra Aegypti, et multam viam perambulassent, et multa judicia virtutis Dei accepissent in Aegypto, in mari Rubro, in eremo, consilium fecerun mittere speculatores, qui deberent inspicere naturam terrae, quae promissa est eis: illi vero pergentes reversi sunt, terram quidem tricem esse dicebant; sed virorum inexpugnabilium esse illam provinciam et fortium. Israelitae vero ingrati et insensati, quos oportebat, ut recordarentur tantorum Dei beneficiorum, et quomodo eos clausos in medio tanti exercitus Aegyptiorum eripuit de periculo; et fluviorum fontes sine defectu donavit, et manna tribuit, et aliaDeo crediderunt, nec horum aliquid rememorafuerunt beneficiorum Dei, mirabiliumque ejus, juravit ut non intraret generatio illa in requrequies Apostolus memorat in hac epistola: unam