comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& abscondentes: ñ ut dicat tͥ ecce ego mẽc̃
habui unum ipsoꝵ: Precessit exemplũ: tole¬
raui: ꝑferre uolui qđ sciebam: ut tͥ nescienti
preberem solatium: Qđ mͥ fec̃. hoc faciat & tͥ.
ut multum possit. ut multum seuiat. accusatu¬
rus.ẽ. falsa crimina dicturus. ut preualeant
falsi testes: Nunquid inte preualebunt: &
mme ñ preualuerunt: Inme certe p̃ualuert.
s cęlum mͥ ñ abstulerunt. Caro ipsius iam
sepulta: falsos testes ꝑtulit. Parum fuit eos
ꝑpeti inuidicio: ꝑpessus ẽ. insepulchro Ac¬
ceꝑunt pecuniam ut mentirentur: dixeit̃
Cum dormiremꝰ uenerunt discipłi eius: et ab¬
stulerunt eum: Tales autem ceci erant iudei:
ut crederent dicto omnino incredibili: cre¬
diderunt testib dormientib. Aut falsũ erat
qd dormierant. et mendacib credere ñ de¬
buerunt: aut uerum erat qđ dormierunt:
et qd factum ẽ nescierunt. Incolent et ab

Expanded text:
et abscondentes, nisi ut dicat tibi: Ecce ego mecum et abscondentes, nisi ut dicat tibi: Ecce ego mecum habui unum ipsorum? praecessit exemplum, toleravi, perferre volui quod sciebam, ut tibi nescienti praeberem solatium. Quod mihi fecit, noc faciet et tibi: ut multum possit, ut multum saeviat, accusaturus est, falsa crimina dicturus est. Ut praevaleant falsitates, numquid in te praevalebunt, et in me non praevaluerunt? In me certe praevaluerunt, sed coelum mihi non abstulerunt. Caro ipsius jam sepulta, falsos testes pertulit: parum fuit eos perpeti in judicio, perpessus est in sepulcro. Acceperunt pecuniam ut mentirentur, dixerunt: Cum dormiremus, venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum . Tales autem caeci erant Judaei, ut crederent dicto omnino incredibili: crediderunt testibus dormientibus! Aut falsum erat quod dormierunt, et mendacibus credere non debuerunt: aut verum erat quod dormierunt, et quod factum est nescierunt. Incolent, et ab
Abbreviated transcription (Latin):
& tu ut disceres talit facere: caput tuũ con¬
templatus es. botrum ulum primũ: adquẽ
intrauit homo ut uideret: incoluit et abscõ¬
dit traditor iudas Om̃s gͦ ficto animo in¬
trantes: incolentes & abscondentes sunt:¬
S noli timere: Dat̃ ipsoꝵ udas cum dño tuo
fuit: et ille quidem nouerat eũ . Quamquã
iudas traditor incolebat. et abscondebat: tñ
cor ipsius. dño rerum patebat: Sciens ille
elegit unũ: unde tͥ solatium faceret nesctt᷑o
qͦs deuites Poterat enĩ ille ñeligere udam:
qͥa nouerat iudam: Ait quippe discipulis:
Nonne ego uos duodecim elegi: et unus exuo¬
bis diabolus. ẽ: Ergo & diabolus electus ẽ:
Aut si electus non ẽ quomͦ duodecim elegit:
& ñpotius undecim: Clectus ile ẽ s ad ali¬
ud Electi undecim adopus ꝓbationis: elec¬
tus unus adopus temptationis: Unde pos¬
set tͥ exemplum dare nescituro qͦs deuites
malos. qͦs caueas falsos & fictos. incolentes

Expanded text:
et tu ut disceres talem ferre, caput tuum conet tu ut disceres talem ferre, caput tuum contemplatus es, botrum illum primum, ad quem intravit homo ut videret, incoluit, et abscondit traditor Judas. Omnes ergo ficto animo intrantes, incolentes et abscondentes noli timere. Pater ipsorum Judas cum Domino tuo fuit, et ille quidem noverat eum: quanquam Judas traditor incolebat et abscondebat, tamen cor ipsius Domino rerum patebat; sciens ille elegit unum, unde tibi solatium faceret nescituro quos devites. Poterat enim ille non eligere Judam, quia noverat Judam; ait quippe discipulis: Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est Ergo et diabolus electus est? Aut si electus non est, quomodo duodecim elegit, et non potius undecim? Electus et ille est, sed ad aliud. Electi undecim ad opus probationis, electus unus ad opus tentationis. Unde possit tibi exemplum dare nescituro quos devites malos, quos caveas falsos et fictos, incolentes
Abbreviated transcription (Latin):
ri: ꝑicłis inquit infalsis frĩb hi nuis
ꝑiculosi sunt: de quib dicitur in alio p̃so.
ñ cauetur ut alienus. Isti gͦ incolent & abscõ¬
dent: qͥa sic intrant indomum magnã non
ibi ꝑseueraturi: ideo incolentz Tales enĩ pec
ñmanet indomo inȩternũ: filius autẽ ma¬
net mȩternum: Qui intrat ut filius. non in¬
colet: quia ꝑseuerabit usq adfinem: Qui in¬
trat ut seruus. subdolus. peccator. adocłm
adtendens: querens quid rapiat. querens
quid accuset aut quid utuꝑet: incolere intͣt.
non in habitare et ꝑseuerare:Nec istos tamen
timeam̃ fr̃s: Indo sꝑaui: ñtimebo qͥd faciat
mͥ caro Et si incolent. et si intrant. et si fin¬
gunt. et si abscondunt: caro sunt:. Tu indño
sꝑa: nichil tͥ faciet caro: S infert tribulatio¬
nem: infert conculcationem: Accedit uinũ.
qͥa uua premit᷑: tribulatio tua infructuo¬
sa nonerit Alt̃ uidet te imitatur te: quia

Expanded text:
ri: Periculis, inquit, in falsis fratribus . Hi nimis ri: Periculis, inquit, in falsis fratribus . Hi nimis periculosi sunt, de quibus dicitur in alio psalmo: non cavetur ut alienus. Isti ergo incolent, et abscondent. Quia sic intrant in domum magnam, non ibi perseveraturi; ideo incolent. Tales enim peccnon manet in domo in aeternum, filius autem manet in aeternum . Qui intrat ut filius, non incolet, quia perseverabit usque in finem : qui intrat ut servus, subdolus, peccator, ad oculum attendens; quaerens quid rapiat, quaerens quid accuset aut quid vituperet, incolere intrat, non inhabitare et perseverare. Nec istos tamen timeamus, fratres: In Deo speravi, non timebo quid faciat mihi caro. Etsi incolunt, etsi intrant, etsi fingunt, etsi abscondunt, caro sunt: tu in Domino spera, nihil tibi faciet caro. Sed infert tribulationem, infert conculcationem. Accedit vinum, quia uva premitur. Tribulatio tua infructuosa non erit: alter videt te, imitaturte; quia
Abbreviated transcription (Latin):
tunc laus erit unicuiq adeo: Ante quã hoc
faciat. in hac peregrinatione carnalis uite
quisq cor suum portat: etom̃e cor omni
cordi clausum est: Proin de isti quoꝵ consi¬
lia aduersus hunc inmalum incolent &
abscondent: quia inista peregrinatione
sunt. et carnem portant: dolum tegunt ĩ
corde: quicquid mali cogitant abscondun:
Quare: Quia adhuc pegrina. ẽ uita ista Ab¬
scondant: Apparebit qđ abscondunt: &
ipsi non abscondentur: Est et inhoe abscon¬
dito alius intellecꝰtus: qui fortasse magis
placebit. Et enim exhis qui longe facci ft̃
ascĩs. subintrant quidam falsi: et peiores tri¬
bulationes faciunt corpori xp̃i: quia non
tanquã penitus alieni deuitant᷑ abipsis:
Pericula grauiora commemorans apls. cum
enumeraret multas passiones suas et dice¬
ret periculis fluminum. periculis latronũ.
ꝑicłis exgenere. periculis exgentib ꝑicłis
inciuitate. pericłis in deserto. ꝑicłis inma¬

Expanded text:
tunc laus erit unicuique a Deo . Antequam hoc tunc laus erit unicuique a Deo . Antequam hoc fiat, in hac peregrinatione carnalis vitae quisque cor suum portat, et omne cor omni cordi clausum est. Proinde isti quorum consilia adversus hunc in malum, incolent, et abscondent; quia in ista peregrinatione sunt et carnem portant, dolum tegunt in corde, quidquid mali cogitant abscondunt. Quare? Quia adhuc peregrina est vita ista. Abscondant; apparebit quod abscondunt, et ipsi non abscondentur. Est et in hoc abscondito alius intellectus, qui fortasse magis placebit. Etenim ex iis qui longe facti sunt a sanctis, subintrant quidam ficti, et pejores tribulationes faciunt corpori Christi, quia non tanquam penitus alieni devitantur. Ab ipsis pericula graviora commemorans Apostolus, cum enumeraret multas passiones suas, et diceret, Periculis fluminum, periculis latronum, periculis ex genere, periculis ex gentibus, periculis in civitate, periculis in deserto, periculis in ma
Abbreviated transcription (Latin):
Si panẽ ip̃m abhomiuant᷑. uasculo in quo mini¬
strantur. quomͦ parcunt: Aduersum me omĩa
consilia eoꝵ inmalum: Sic sic et inipsũ dñm:
Non dedignetur gͦ corpꝰ qđ p̃cessit incapite.:
ut corpꝰ hereat capiti Contemptus .ẽ. dñs
tuus: & tu te honorari uis abeis qͥ longe fac¬
ti sunt ascĩs: Noli tͥ arrogare uelle: qđ inillo
ñ precessit. Hon. ẽ discipłs maior magistro
suo: ñ. ẽ. seruus maior dño suo: Si patrem
familias beelzebub uocauerunt: quanto
magis domesticos eius: Aduersum me
omnia consilia eoꝵ inmalum: incolent &
abscondent: Incolere ꝑegrinari . ẽ. Incole di¬
cunt᷑: qui habitant interra ñsua Omĩs ħo
inhac uita peregrinus. ẽ. In qua uita. iudetis
quia carne circumtegimur: ꝑquã carnem
cor uideri non potest: Ideo apls dicit: Nolite
ante tempus quicquam iudicare: qͦadusq
ueniat dñs & illuminet abscondita denebra¬
rum. & manifestabit cogitationes cordis: &

Expanded text:
Si panem ipsum abominantur, vasculo in quo miniSi panem ipsum abominantur, vasculo in quo ministratur quomodo pareunt? Adversum me omnia consilia eorum in malum. Si sic et in ipsum Dominum, non dedignetur ergo corpus quod praecessit in capite, ut corpus haereat capiti. Contemptus est Dominus tuus, et tu te honorari vis ab eis qui longe facti sunt a sanctis? Noli tibi arrogare velle quod in illo non praecessit. Non est discipulus major magistro suo, non est servus major domino suo . Si patrem familias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus? Adversum me omnia consilia eorum in mal. Incolae dicuntur qui habitant in patria non sua. Omnis homo in hac vita peregrinus est: in qua vita videtis quia carne circumtegimur, per quam carnem cor videri non potest. Ideo Apostolus dicit: Nolite ante tempus quidquam judicare, quoadusque veniat Dominus, et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis, et
Abbreviated transcription (Latin):
cauit me: tribulauit. Nicħ faciet. cum ista
faciet: Respexit adumũ. qđ manat de
calcatura: et respondit Plane conculcauit.
plane tribulauit.S quia mͥ faciet Iua erã:
uinũ eraͦm. Indo sꝑaui: ñtunebo qͥd faciat mͥ
Sic sunt: Hostis: dicite ueritatem: p̃dicate ue¬
ritatem Annuntiate xp̃m paganis: annun¬
tiate eccłiam hereticis: annuntiate om̃ib
salutem Contradicunt: abhominantur u̾¬
ba mea S cũ u̾ba mã abhominant᷑: quem
putamus abhominantur. nͥ eum inqͦ lauda¬
bo sermones meos: Tota die uerba mea abho¬
minabant᷑. Sufficiat saltem abhominent᷑
uerba: nichil ultra ꝓgrediantur: rep̃her¬
dant: respuant. absit. Lit quid dicam hoc:
Quando uerba mea respuunt.Quando uer¬
ba mea abhominantur. Quȩ uerba de fon¬
te ueritatis manant:Quid facient uu per
quem ipsa dicuntur: Quid. nͥ qđ sequitur.
aduersum me omĩa consilia eoꝵ imalũ:

Expanded text:
cavit me, tribulavit me: Nihil faciet cum ista cavit me, tribulavit me: Nihil faciet cum ista faciet? Respexit ad vinum quod manat de calcatura, et respondit: Plane conculcavit, plane tribulavit; sed quid mihi faciet? Uva eram, vinum ero: In Deo speravi, non timebo quid faciat mihi Sic sunt, nostis. Dicite veritatem, praedicate veritatem, annuntiate Christum Paganis, annuntiate Ecclesiam haereticis, annuntiate omnibus salutem: contradicunt, abominantur verba mea. Sed cum verba mea abominantur, quem putamus abominantur, nisi eum in quo laudabo sermones meos? Tota die verba mea abominabantur. Sufficiat saltem, abominentur verba, nihil ultra progrediantur, reprehendant, respuant. Absit. Utquid dicam hoc? Quando verba respuunt, quando verba abominantur, quae verba de fonte veritatis emanant, quid faciant illi per quem verba ipsa dicuntur? Quid, nisi quod sequitur, Adversum me omnia consilia eorum in malum?
Abbreviated transcription (Latin):
honoraueris tanquam tuum. ñdei: quomͣ po¬
pulus uie longe factus. ẽ ascĩs. sic tu longe ascõ
Ergo indeo laudabo sermones meos: Si indeo:
q̃re meos: & indeo & meos: Indo.quia abipso:
meos. qͥa accepi Ipse uoluit meos eẽ: qͥdedit.
amando eũ cuius sunt. quia exillo mͥ sunt:
mei facti sunt. Unde enim. panem nr̃m coti
fitendo ñ eris ingratus. Si enim ñ dicas tu¬
um: ñ accepisti Rursus si dicas tuũ. ita qͣsi
ate sit qđ dicis tuũ: amittis qđ accepas: qͥa
ingratus es illi. aquo accepas: Indeo gͥ lauda¬
bosermones:quia ibi ẽ. ipse fons sermonũ
ueroꝵ: Meos: quia sitiens accessi &bibi.
ndeo laudabo sermones meos: indeo spa¬
ui. non timebo qͥd faciat mͥ caro Nonne tu
eras qui paulo ante dicebas. miserere mei
domine qm̃ conculeauit me homo: tota
die debellans tribulauit me: Quomͦ ergo
hic ñ dimebo. qͥd mͥ faciat caro: Quid tibi
faciet: tu ipse paulo ante dixisti Concul¬

Expanded text:
honoraveris tanquam tuum, non Dei; quomodo pohonoraveris tanquam tuum, non Dei; quomodo populus ille longe factus est a sanctis, sic tu longe a sancto. Ergo, In Deo laudabo sermones meos: si in Deo, quare meos? Et in Deo, et meos. In Deo, quia ab ipso: meos, quia accepi. Ipse voluit meos esse qui dedit, amando eum cujus sunt: quia ex illo mihi sunt, mei facti sunt. Unde enim, Panem nostrum qufitendo non eris ingratus. Si enim non dicas tuum, non accepisti: rursus si dicas tuum ita, quasi a te sit quod dicis tuum, amittis quod acceperas, quia ingratus es illi a quo acceperas In Deo ergo laudabo sermones, quia ibi ipse est fons sermonum verorum: meos, quia sitiens accessi et bibi. In Deo laudabo sermones meos, in Deo speravi: non timebo quid faciat mihi caro. Nonne tu eras qui paulo ante dicebas: Miserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo: tota die bellans tribulavit me? Quomodo ergo hic, non timebo quid faciat mihi caro? Quid tibi faciet? Tu ipse paulo ante dixisti, Concul
Abbreviated transcription (Latin):
qui mͦ nichil timent:timebunt aliquando.
Ieniet enim tantus t̾ror: qui totam duriciã
frangat & conterat Multi qui debellant
me timebunt:ego uͦ inte sperabo dñe: n
do laudabo sermones meos: indo spaui: ñ
timebo qͥd faciat m̃ caro Quare: quia indõ
sꝑabo: Quare: quia indeo laudabo sermones
meos: Si in te laudas sermones tuos. ñ dico
ut ñ timeas: impossibile est enim ut ñ timeas.
Sermones enim tuos. aut mendaces habebis:
ideo tuos quia mendaces: aut si ueraces eruñ
sermones. et non eos putabis te habere adeo.
sate loqui: ueraces erunt: s tu mendareris.
Si autem cognoueris ncħ te uerum insapi¬
entia dei. infide uentatis posse dicere. ñ qđ
abillo accepisti de qͦ dicitur qͥd enĩ habes qđ
ñ accepisti: indeo laudabilis sermones tuos:
ut indeo laudens sermonib dei:. Et enim si
qđ inte di ẽ honoratur ate. & tufactus ad eo
honorabetis inddo. Si autẽ qđ inte dei est

Expanded text:
qui modo nihil timent. timebunt aliquando: qui modo nihil timent. timebunt aliquando: Veniet enim tantus terror qui totam duritiam frangat et conterat. Multi qui debellant me, timebunt. Ego vero in te sperabo. Domino laudabo sermones meos, in Deo speravi: non timebo quid faciat mihi caro. Quare? Quia in Deo sperabo. Quare? Quia in Deo laudabo sermones meos. Si in te laudas sermones tuos, non dico ut non timeas; impossibile est ut non timeas. Sermones enim tuos aut mendaces habebis, ideoque tuos quia mendaces: aut si erunt veraces sermones, et non eos putabis te habere a Deo, sed a te loqui; veraces erunt, sed tu mendax eris: si autem cognoveris nihil te verum in sapientia Dei, in fide veritatis, posse dicere, nisi quod ab illo acce isti, de quo dicitur, Quid enim habes quod non accepisti in Deo laudas sermones tuos, ut in Deo lauderis sermonibus Dei. Etenim si quod in te Dei est, honoratur a te; et tu factus a Deo, honoraberis in Deo: si autem quod in te Dei est,
Abbreviated transcription (Latin):
iam immortalem: uicinior. ẽ. immortalitati
sanitas dolentis. quam stupor ñsentientis. In¬
uenis ergo hominẽ suꝑbũ tẏpo arrogantis¬
simo: qui sibi ꝑsuaserit nicħ timere fortiorẽ
tior: ñ de delectet stupor eius. Hon immorta¬
litate incdutus: s sensus exutus ẽ. Tu uͦ ha¬
beto animam. ñsine affectu: reprehensi enĩ
sunt qui sunt sine affectu: et ic de sensu
sanitatis. Quis infirmatur et ego ñinfirmor:
Quis scandalitatur et ego nonuror:Si adis¬
tud ñ ꝑtineret scandalum. euiusq infirm
tatis ꝑditio: quasi rigidus & sine dolore ui¬
deretur melior esse: Absit: stupor esset ñ
tranquiuitas : Plane fr̃s cum uenerimus
adeum locum.adeam sedẽ. adeãndem bea¬
titudinem. adcȩlestẽ patriã. ubi anima nr̃a
impleatur securitate. impleatur quiete ⁊
sempiterna felicitate: nullus ibi dolor erit
quia unde doleatur ñerit. Muiti inquit
qͥ debellant me: timebunt Et ipsi stupidi.

Expanded text:
jam immortalem: vicinior est immortalitati jam immortalem: vicinior est immortalitati sanitas dolentis, quam stupor non sentientis. Invenis ergo hominem superbum typho arrogantissimo, qui sibi persuaserit nihil timere: fortiorem tior: non te delectet stupor ejus; non immortalitate indutus, sed sensu exutus est. Tu vero habeto animam non sine affectu, reprehensi enim sunt qui sunt sine affectu, et dic de sensu sanitatis: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror Si ad istum non pertineret scandalum, cujusque infirmi perditio, quasi rigidus et sine dolore videretur melior esse? Absit: stupor esset, non tranquillitas. Plane, fratres, cum venerimus ad eum locum, ad eam sedem, ad eam beatitudinem, ad coelestem patriam, ubi anima nostra impleatur securitate, impleatur quiete et sempiterna felicitate, nullus ibi dolor erit: quia unde dolentur non erit. Multi, inquit, qui debellant me, timebunt. Et ipsi stupidi
Abbreviated transcription (Latin):
ritas ur̃a Alud ẽ sanitas corporis: aliud stu¬
por corꝑis: aliud immortalitas corporis:
Sanitas quidem ꝑfecta: immortalitas ẽ: S¬
ddicitur etiam scđm quendã modum sanita
quam habemus inhac uita: Quando non
infirmamur.unusquisq sanus uocatur:
Et cum inspexerit medicus sanum renunti¬
at: & cum egrotare quisq ceꝑit. ipsa sani¬
tas ꝑturbatur: et quando curatur. adipsã
sanitatem reditur Ergo tres affectiones qͣs¬
cdam corpis aduersitite & inspicite: sanita¬
tem. stuporem. immortalitatem: Sanitas
egritudinem ñhabet:s tamen quando tan¬
gitur et molestatur dolet Stupor autẽ ñ
dolet: amisit sensum doloris: tanto insen¬
sibilior. qͣnto peior Rursus immortalitas ñ
dolet absumpta ẽ. enim omnis corruptio
Et corruptibile hoc induet incorruptionem:
et mortale hoc induet immortalitatem: Nul¬
lus ergo dolor incorpore immortali: nullus
dolor ineorpore stupido: Non se putet stupidꝰ

Expanded text:
ritas Vestra: aliud est sanitas corporis, aliud sturitas Vestra: aliud est sanitas corporis, aliud stupor corporis, aliud immortalitas corporis. Sanitas quidem perfecta, immortalitas est; sed dicitur etiam secundum quemdam modum sanitas, quam habemus in hac vita. Quando non infirmatur, unusquisque sanus vocatur; et cum inspexerit medicus, sanum renuntiat; et cum aegrotare quisque coeperit, ipsa sanitas perturbatur; et quando curatur, ad ipsam sanitatem reditur. Tres ergo affectiones quasdam corporis advertite et inspicite: sanitatem, stuporem, immortalitatem. Sanitas aegritudinem non habet; sed tamen quando tangitur et molestatur, dolet. Stupor autem non dolet; amisit sensum doloris, tanto insensibilior, quanto pejor. Rursus immortalitas non dolet; absumpta est enim omnis corruptio, et corruptibile hoc induit incorruptionem, et mortale hoc induit immortalitatem . Nullus ergo dolor in corpore immortali, nullus dolor in corpore stupido. Non se putet stupidus
Abbreviated transcription (Latin):
se om̃s trib terre Cum appͣuerit signũ filii
hominis incelo: tune securi erunt om̃s sc̃i
uud enim ueniet qđ sperabant. qđ desidera¬
bant: qđ ut ueniret orabant: Illis autẽ peni¬
tendi locus nullus remanebit: quia eo temꝑe
quo fructuosa poss et esse penitentia cor ob¬
durauerunt aduersus monentem dñm
Lunquid & murum erigent. aduersꝰ iudican¬
tem deum: Pietatem sane huius agnosce:
et si ineo corpore esimitare Cum dixisset.
mutti qui debellant me timebunt: non ad¬
didit. ego uͦ ñtimebo. ne suis uirib ad sig¬
nando qđ non timet. eẽt et ipse qui inaltis
mer̃etur uenire adrequiem sempiternam:
potius te fecit intelligere unde non time¬
bit: Ego uero inquit: inte speraui domine:
Non dixit presumptionem suã: s causam p̃¬
sumptionis sue Si enim ñtimebo: possũ
et duncia cordis nontimere: Muti enim
nimia suꝑbia nichil timent Adtendat Ra¬

Expanded text:
se omnes tribus terrae . Cum apparuerit signum Filii se omnes tribus terrae . Cum apparuerit signum Filii hominis in coelo, tunc securi erunt omnes sancti. Illud enim veniet quod sperabant, quod desiderabant, quod ut veniret orabant: illis autem poenitendi locus nullus remanebit, quia eo tempore quo fructuosa posset esse poenitentia, cor obduraverunt adversus monentem Dominum. Numquid et murum erigent adversus judicantem Deum? Pietatem sane hujus agnosce, et, si in eo corpore es, imitare. Cum dixisset, Multi qui debellant me, timebunt; non addidit, Ego vero non timebo; ne suis viribus assignando quod non timet, esset et ipse in altis mereretur venire ad requiem sempiternam: potius te fecit intelligere unde non timebit; Ego vero, inquit, in te sperabo, Domine: non dixit praesumptionem suam, sed causam praesumptionis suae. Si enim non timebo, possum et duritia cordis non timere; multi enim nimia superbia nihil timent. Attendat Cha
Abbreviated transcription (Latin):
es: inalto latentem ñcognouerunt. Si enĩ
cognouissent: nunquã dnm głȩ crucifiris¬
sent. Hac ergo altitudine iei reꝑcussi &
longe facti ascĩs: facti sunt inimici qui tri¬
bulent et conculcent tanquam uuam intor¬
culari Est & alius intellectus Ab altitudi¬
ne diei conculcauerunt me inimici mei to¬
ta die: hoc ẽ toto tp̃r Ab altitudine diei. hoc
ẽ asuꝑbia temporali Quando enu con¬
culcant: alti sunt. humiles sunt qui concul¬
cantur: alti sunt qui conculcant: s noli ti¬
mere altitudinẽ conculcantium Diei alti¬
tudo temporalis ẽ. non ȩterna Qm̃ mul¬
ti qui debellant me timebunt Quando
timebunt: Cum transierint dies qui alti
sunt: Et enim addempus. alti sunt Finito tẽ¬
pore altitudinis suȩ timebunt: Ego uero
inte sꝑaui domine: Non ait ego uero non ti¬
mebo: s multi qui debellant me timebut̃:
Cum uenerit ille dies iudicii: tẽ lamentabunt

Expanded text:
es, in alto latentem non cognoverunt: si enim es, in alto latentem non cognoverunt: si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Hac ergo altitudine diei repercussi, et longe facti a sanctis, facti sunt inimici qui tribulent et conculcent tanquam uvam in torculari. Est et alius intellectus: Ab altitudine diei conculcaverunt me inimici mei tota die, hoc est, toto tempore: Ab altitudine diei, hoc est, a superbia temporali. Quando enim conculcant, alti sunt: humiles sunt qui conculcantur, alti sunt qui conculcant. Sed noli timere altitudinem conculcantium; diei altitudo est, temporalis est, non aeterna. 6. Quoniam multi qui debellant me, timebunt. Quando timebunt? Cum transierit dies qua alti sunt. Et enim ad tempus alti sunt, finito tempore altitudinis suae timebunt. Ego vero in te sperabo, Domine. Non ait, Ego vero non timebo; sed, Multi qui debellant me, timebunt. Cum venerit ille dies judicii, tunc lamentabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
tibi dicat. fuerunt tribulationes apud patres
nrõs: apud nos non sunt. Si putas de ñ hr̃e
tribulationes: nondum cȩpisti ẽẽ xp̃ianus.
Et ubi ẽ. uox apłi: S et om̃s qui uolunt in
xrp̃o pie uiuere: psecutiones patiuntui Sigͦ
ñpateris ullã ꝓxp̃o tribulationem: uide ne
nondum ceꝑis inxp̃o pie uiuere: Cum au¬
tem cepis in xp̃o pie uiuere: ingressus e̾ dor¬
cular: Prepara te adpressuras: s noli ẽẽ aridꝰ.
ascĩs: ipsi inimici mei tota dic Iam dictum
ẽ Abaltitudine diei Quid sibi hoc uult.
abaltitudine diei: Forte altum ẽ adintellec¬
tum: Hec mirum: quia altitudo diei. ẽ forte
enim iu ꝓpterea longe facti sunt ascĩs: quia
ñpoduerunt penetrare altitudinẽ diei. euiꝰ st̃
apłi duodecim hore fulgentes Ergo qͥ tan¬
quam hominem crucifixerunt: indie erra¬
uerunt. Quare autem tenebras passi sunt:
Itionge fierent ascĩs: quia in alto lucebat di¬

Expanded text:
sibi dicat: Fuerunt tribulationes apud patres sibi dicat: Fuerunt tribulationes apud patres nostros, apud nos non sunt. Si putas te non habere tribulationes, nondum coepisti esse christianus. Et ubi est vox Apostoli: Sed et omnes qui volunt in Christo pie vivere, persecutiones patientur Si ergo non pateris ulnondum coeperis in Christo pie vivere. Cum autem coeperis in Christo pie vivere, ingressus es torcular; praepara te ad pressuras; sed noli esse aridus, anctis, ipsi inimici mei. Tota die: jam dictum est. Ab altitudine diei. Quid sibi hoc vult, Ab altitudine diei? Forte altum est ad intellectum. Nec mirum, quia altitudo diei est. Forte enim illi propterea longe facti sunt a sanctis, quia non potuerunt penetrare altitudinem diei, cujus Apostoli duodecim horae fulgentes. Ergo qui tanquam hominem crucifixerunt, in die erraverunt. Quare autem tenebras passi sunt, ut longe fierent a sanctis? Quia in alto lucebat di
Abbreviated transcription (Latin):
is enere mei domine: qm̃
conculeauit me homo: Noli
dimere: quia conculeauit te
homo Linum habeto: uua
faccus es. ut calceris Miserẽ
tribulauit me: Omnis qui longe factus est
ascĩs: s et ipse diabolus quare hic non intel¬
ligatur. An forte quia dictus ẽ homo: Ergo
errat euuangłium: quia dixit inimicus
homo hoc fecit: Subquadam figura potest
& ille clici homo: non damen eẽ homo: Siue
ergo ipsum intueretur qͥ dicebat hec siue
populum. et unumquemq longe factũ
ascĩs: ꝑquales diabolus tribulat popłm
titulum indignati. illi tanquã reꝑcussi lon¬
ge sunt facti: dicat Miserere mei dñe: qm̃
conculeauit homome Nec deficiat inista
conculeatione sciens quem inuocet: et quo
exemplo fortis effectus sit. primus botrus
expressus ẽ: manauit illud. unde calix in¬
ebrians quam preclarus: Dicat gͦ & corpus
eius:.intuens caput suum: Miserere. mei dñe
tribulauit me. Tota die toto tempore: Hemo

Expanded text:
iserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo. Noli timere, quia conculcavit te homo; vinum habeto, uva factus es ut calceris. Misererebellans tribulavit me omnis qui longe factus est a sanctis. Sed et ipse diabolus quare hic non intelligatur? An forte quia non dictus est homo? Ergo errat Evangelium, quia dixit: Inimicus homo hoc fecit Sed sub quadam figura potest et ille dici homo, non tamen esse homo. Sive ergo ipsum intueretur qui dicebat haec, sive populum et unumquemque longe factum a sanctis, per quales diabolus tribulat populutitulum indignati illi tanquam repercussi, longe sunt facti; dicat, Miserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo: nec deficiat in ista conculcatione, sciens quem invocet, et quo exemplo fortis effectus sit. Primus botrus expressus est, manavit illud unde calix inebrians quam praeclarus est ! Dicat ergo et corpus ejus, intuens caput suum: Miserere mei, Dominellans tribulavit me. Tota die, toto tempore. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem: Nouerat ꝑqua deceꝑat adam: Suã
reliquerat adiutricem: ñmariti consolatricẽ:
lle gͦ plenus dõ. in qͦ uota erant quȩ redderet
laudis. ut ostenderet quia gratis colebat. ñ
ideo quia tanta acceꝑat: & amissis omĩb
talis ẽ. quia illum qͥ dederat omnia non ã
usq adpedes: integer tam̃ intus. respondit
demptatrici delumine uiuentum: de lu¬
mine cordis sui: Locuta eᷤ tanquã una ex
insipientib mulierib: id÷ tanquã ea que
ñ habet lum̃ uiuentum: Lum̃ enĩ uiuenti¬

Expanded text:
uxorem? Noverat per quam deceperat Adam. Suam uxorem? Noverat per quam deceperat Adam. Suam reliquerat adjutricem, non mariti consolatricem. Ille ergo plenus Deo, in quo vota erant quae redderet laudis, ut ostenderet quia gratis Deum colebat, non ideo quia tanta acceperat; et amissis omnibus talis est, quia illum qui dederat omnia non amiusque ad pedes, integer tamen intus, respondit tentatrici, de lumine viventium, de lumine cordis sui: Locuta es tanquam una ex insipientibus mulieribus , id est, tanquam ea quae non habet lumen viventium. Lumen enim vi
Abbreviated transcription (Latin):
dm: Nidece qͥd ꝓuocat inmicus Ibi ꝑfec¬
tio. ẽ. Uidete quid obicit inimicus: Gidebat
hominem dõ seruientem: inomnib obse¬
quentem: omĩa bene oꝑantem: Et quia di¬
ues erat. et felicissima domus: hoc obicit.
qͥa ideo colit dm. qm̃ dedit illi hȩc omnia:
Nunquid iob gratis colit dm: Hoc enĩ erat
uerbum: hoc lum̃ uiuentium. ut gratis co¬
leret d̃m: Ds̃ uidebat incorde serui sui:cul¬
tum suum gratiuitũ. Placebat enim ulud
cor inconspectu dñi inlumine uiuentium:
diabolum latebat. qͥa intenebris erat: Admi¬
sit ds̃ temptatorem: ñut ipse nosset qđ no¬
uerat: s ut nob noscendum et imitandũ
preberet: Nunquid enim si temptator non
admitteretur: uideremus nos ipsi iiob.
qd̃ debemus et uellemus imitari: Admissꝰ
ẽ. temptator: abstulit omĩaꝰ remansit ille
solus afacultatib: solus afamilia. solus a
filiis. plenus deo: uxor sane relicta erat:
Misericordem putatis diabolũ: qui ei reliqͥt

Expanded text:
Deum Videte quo provocat inimicus: ibi perfecDeum Videte quo provocat inimicus: ibi perfectio est. Videtequid objicit inimicus. Videbat hominem Deo servientem, in omnibus obsequentem, omnia bene operantem; et quia dives erat et felicissima domus, hoc objicit quia ideo colit Deum, quoniam dedit illi haec omnia: Numquid Job gratis colit Deum? Hoc enim erat verum lumen, hoc lumen viventium, ut gratis coleret Deum. Deus videbat in corde servi sui cultum suum gratuitum. Placebat enim illud cor in conspectu Domini, in lumine viventium: diabolum latebat, quia in tenebris erat. Admisit Deus tentatorem, non ut ipse nosset quod noverat, sed ut nobis noscendum et imitandum praeberet. Numquid enim si tentator non admitteretur, videremus nos ipsi in Job quod deberemus et vellemus imitari? Admissus est tentator, abstulit omnia, remansit ille solus a facultatibus, solus a familia, solus a filiis, plenus Deo. Uxor sane relicta erat. Misericordem putatis diabolum, qui ei reliquit
Abbreviated transcription (Latin):
accepisti: Quid enim habes qd non accepi¬
sti: Decorde dabis: Ipse dedit fidem: spem.
kantatem: Hoc ꝓlaturus: hoc sacrificaturꝰ
es S plane illa omnia cętera potest tͥ au¬
ferre mimicus inuito: hoc auferre ñpotest
nͥ uolenti: Illa ꝑdet & inuitus: et uolens
habere aurum. ꝑdet aurum: et uolens ha¬
bere domum. ꝑdet domum: fidem nemo
corãdõ ilumine uiuentium Merito non
placet filiis alienis. longe factis ascĩs: qͥa
ñ habent lumen uiuentium. unde uide¬
ant qđ do placet Lumen uiuentium est.
lumen immortalium: lumen scõꝵ Qui ñ
ẽ intenebris: placet inlumine uiuentium:
Adtendit᷑ homo: & ea quȩ ipsius sunt: Nemo
scit qualis ẽ. Ds̃ uidet qualis c̃. Aliquando
et ipsum diabolum latet: ñ temptet non
inuenit: sic̃ de isto uiro quẽ mͦ commemo¬
raui: Nouerat eum ds: et ei destimonium
phibebat: Diabolus enim ñ nouerat: &
ldeo dixerat: Hunquid iob gratis colit

Expanded text:
accepisti? Quid enim habes quod non accepiaccepisti? Quid enim habes quod non accepisti ? De corde dabis? Ipse dedit fidem, spem et charitatem: hoc prolaturus, hoc sacrificaturus es. Sed plane omnia illa caetera potest tibi auferre inimicus invito, hoc auferre non potest nisi volenti. Illa perdet et invitus; et volens habere aurum, perdet aurum, et volens habere domum, perdet domum: fidem nemo corum Deo in lumine viventium. Merito non placet filiis alienis longe factis a sanctis, quia non habent lumen viventium, unde videant quod Deo placet. Lumen viventium est lumen immortalium, lumen sanctorum. Qui non est in tenebris, placet in lumine viventium. Attenditur homo et ea quae ipsius sunt, nemo scit qualis est: Deus videt qualis est. Aliquando et ipsum diabolum latet; nisi tentet, non invenit sicut de isto viro quem modo commemoravi. Noverat eum Deus, et ei testimonium perhibebat: diabolus eum non noverat, et ideo dixerat, Numquid Job gratis colit
Abbreviated transcription (Latin):
đo. ꝑ missus. ẽ. temptare temptator scm̃ u
rum iob uno puncto temporis abstulit
omnia Quicquid facultatũ habebat ade¬
mit: abstulit hereditatẽ: incerfecit filios:
Neq hoc paulatim s eateruatim: uno ictu.
uno impetu. ut omĩa subito nuntiarentur:
Ablatis omnib: solus remansit iob. S inil¬
lo erant uota laudis: quȩ redderet dõ: In
illo planc erant: Archam scĩ pectoris furdi¬
abolus inuaserat: plenus erat unde sacrifi¬
caret: Audi quȩ habebat: audi quȩ ꝓtulit:
Dñs dedit. dñs abstulit: sic̃ dño placuit ita
factum ẽ: sit nom̃ dñi benedictum: O diui¬
diȩ interiores: quo fur ñ accedit: Ipse dedat
cd̃s: unde accipiebat: Ipse ditau̾at: illi unde of¬
ferebat qđ amabat. Laudem ate querit ds̃.:
confessionem tuam querit ds̃: S deagro
aliquid daturus es. Ipse pluit ut haberes:
De archa daturus es aliquid: ipse instituit.
qũ daturus es Quid daturus es qđ abillo ñ

Expanded text:
Deo? Permissus est tentare tentator sanctum Deo? Permissus est tentare tentator sanctum virum Job: uno puncto temporis abstulit omnia, quidquid facultatum habuerat ademit, abstulit haereditatem, interfecit haeredes; neque hoc paulatim, sed catervatim, uno ictu, uno impetu, ut omnia subito nuntiarentur. Ablatis omnibus solus remansit Job; sed in illo erant vota laudis quae redderet Deo, in illo plane erant: arcam sancti pectoris sui fur diabolus non invaserat, plenus erat unde sacrificaret. Audi quae habebat, audi quae protulit: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domino benedictum . O divitiae interiores, quo fur non accedit! Ipse dederat Deus unde accipiebat; ipse ditaverat, unde illi offerebat quod amabat. Laudem a te quaerit Deus, confessionem tuam quaerit Deus. Sed de agro tuo aliquid daturus es? Ipse pluit ut haberes. De arca daturus es aliquid? Ipse instituit quod datarus es. Quid datarus es quod ab illo non
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ In me sunt ds̃ uota tua: quȩ reddam
Quid uoueatis: quid reddatis: An forte ani¬
malia illa. quȩ afferebantur ad aras aliqñ:
Nichii tale afferas: inte ẽ qͦd uoueas et red¬
das: Decordis archa. ꝓfer laudis incensum:
Inte sũ t uota: quȩ reddas laudis do: Cur
laudis: Quid enim tibi prestitit. Qm̃ erui¬
sti animam meam de morte: Ipsa est ula ui¬
ta: quam enuntiat illi Ds̃ uitam meam
enuntiaui tibi Quid enim eram: Mortuus.
ꝑ me ipsum eram mortuus: ꝑte quid sum:
Niuus: Ideo inme sunt ds uota tua: que
reddam laudes tͥ: Etamo dm̃ meũ: Nemo
mͥ hunc eripit: Qd̃ ille. ẽ nemo mͥ eripit.
qͥa incorde inclusum ẽ Et merito dieitur in
illa suꝑiore fiducia Quid faciet mͥ homo:
Seuiat homo: ꝑmittatur seuire: ꝑmittatur
efficere qđ conatur Quid.ẽ. ablatunus: Au¬
rum: argentum: pecora: seruos. ancillas. fun¬
dos. domos: Auferat omnia: Nunquid aufe¬
ret uota quȩ inme sunt. quȩ reddam laudis

Expanded text:
 In me sunt, Deus, vota tua, quae reddam Quid voveatis, quid reddatis? An forte animalia illa quae offerebantur ad aras aliquando? Nihil tale offeras: in te est quod voveas et reddas. De cordis arca profer laudis incensum, In te sint vota, quae reddas laudis Deo. Cujus laudis? Quid enim tibi praestitit? Quoniam eruisti animam meam de morte. Ipsa est illa vita quam enuntiat illi: Deus, vitam meam enuntiavi tibi. Quid enim eram? Mortuus. Per meipsum eram mortuus: per te quid sum? Vivus. Ideo in me sunt, Deus, vota tua, quae reddam laudis tibi. En amo Deum meum; nemo hunc mihi eripit: quod illi dem nemo mihi eripit, quia in corde inclusum est. Merito dicitur in illa superiore fiducia, Quid faciat mihi homo? Saeviat homo, permittatur saevire, permittatur efficere quod conatur: quid est ablaturus? Aurum, argentum, pecora, servos, ancillas, fundos, domos; auferat omnia: numquid aufert vota quae in me sunt, quae reddam laudis
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sit Ipse hic consolator. ibi munerator:
ubiq iuuificator. et uite datorꝰ ñ alteriꝰ ui¬
te s illius dequa dic̾tum ẽ. ego sum uia. et
ueritas & uita: ut &bic inlumine fidei. &
ibi inlumine speciei. tanquam inlumine
uiuentium. inconspectu dñi placeamus:¬

Expanded text:
ipse sit. Ipse hic consolator, ibi munerator, ipse sit. Ipse hic consolator, ibi munerator, ubique vivificator et vitae dator; non alterius vitae, sed illius de qua dictum est, Ego sum via et veritas et vita : ut et hic in lumine fidei, et ibi in lumine speciei, tanquam in lumine viventium, in conspectu Domini placeamus
Abbreviated transcription (Latin):
stulticia ẽ Locuta .e̾ tanquã una exinsipi¬
entib mulierib. Carnem meã uides: lum̃
cordis mei ñuides: Poterat enim illa tunc
uirum amplius amare. si pulcritudinẽ in¬
deriorẽ nosset: & inspiceret ubi ile pulcher
erat coram ocłis dei: quia in illo erant uo¬
ta que redderet laudis deo: Quom illud
patrimonium ñinuaserat inimicus. quam
integrum erat qd possidebat: et ꝓpter quod
amplius possidendum sꝑabat iturus auntu¬
tib inuitutem Ergo fis adhoc nob̃ ualeant
hȩc omĩa: ut gratis dm̃ diligamus In illo sẽꝑ
spemus: nec hominẽ. nec diabolum timeam᷑:
Nec ule nec ile facit aliquid: ñ quando ꝑmit¬
titur: ꝑmitti adnichilum potest: nͥ qđ uobis
ꝓdest. Tolcremus malos: simus boni: quia
& nos fiumus mali Pronichilo saluos faciet
s om̃s: Dequib desꝑare audemus: Ergo de
nemine despemus Pro omnib qͦs patimur
oremus: adeo nunquam recedam̃: Patrimo¬
mum nr̃m ipse sit: salus nr̃a ipse sit. speᷤᷤ nr̃a

Expanded text:
ultitia est. Locuta es tanquam una ex insipientibus mulieribus: carnem meam vides, lumen cordis mei non vides. Poterat enim illa tunc virum amplius amare, si pulchritudinem interiorem nosset, et inspiceret ubi ille pulcher erat coram oculis Dei: quia in illo erant vota, quae redderet laudis Deo. Quomodo illud patrimonium non invaserat inimicus! Quam integrum erat quod possidebat, et propter quod amplius possidendum sperabat iturus a virtutibus in virtutem! Ergo, fratres, ad hoc nobis valeant haec omnia, ut Deum gratis diligamus, in illo speremus semper, nec hominem, nec diabolum timeamus. Nec ille, nec iste facit aliquid, nisi quando permittitur: permitti ad nihilum potest, nisi quod nobis prodest. Toleremus malos, simus boni, quia et nos fuimus mali. Pro nihilo salvos faciet Deus omnes, de quibus desperare audemus. Ergo de nemine desperemus, pro omnibus quos patimur oremus, a Deo nunquam recedamus. Patrimonium nostrum ipse sit, spes nostra ipse sit, salus nostra
Abbreviated transcription (Latin):
donauit:aut quia multum donauit: Do¬
nauit et diues maritus: et pauꝑ factuᷤ ma¬
ritus ẽ. Quam multi ꝓscripti: acastis uxori¬
bus amplius dilecti sunt: Probata sunt
multa casta coniugia calamitatib mari¬
toꝵ: ne aliuid amare quã maritos putaren¬
tur. ñsolum ñ deseruerunt. s amplius ob¬
secutȩ sunt: Si gͦ maritus carnalis gratis
diligitur si caste diligitur. et uxor carnalis
gratis diligitur si caste diligitur: ds̃ quomͦ
diligendus ẽ. uerus et uerar animȩ marit᷑
adplem sempiternȩ uitȩ fecundans. et steri¬
les nos non esse ꝑmittens: Illum gͦ sic dili¬
gamus. ut aliud preter ipsum ñ diligatur.
et fit in nob̃ qđ diximus: qđ cantauimus :
quia et hic uox nr̃a ẽ: inquacunq die in¬
uocauero te. ecce sciui qm̃ ds̃ m̃s es tuz Hoc

Expanded text:
donavit, aut quia multum donavitdonavit, aut quia multum donavit. Et dives maritus, et pauper factus maritus est. Quam multi proscripti, a castis uxoribus amplius dilecti sunt? Probata sunt multa casta conjugia calamitatibus maritorum: ne aliud amare quam maritum putarentur, non solum non deseruerunt, sed amplius obsecutae sunt. Si ergo maritus carnalis gratis diligitur, si caste diligitur; et uxor carnalis gratis diligitur, si caste diligitur: Deus quomodo diligendus est, verus et verax animae maritus ad prolem sempiternae vitae fecundans, et steriles nos non esse permittens? Illum ergo sic diligamus, ut aliud praeter ipsum non diligatur; et fit in nobis quod diximus, quod cantavimus, quia et hic vox nostra est: In quacumque die invocavero te, ecce scivi
Abbreviated transcription (Latin):
uidebimus eum sicuti ẽ: Adtende qͥa mer¬
cedem consequeris: Amatorib suis dñs nr̃¬
iħc xp̃c qͥd dicit: Qui diligit me: man¬
data mea custodit Et qͥ diligit me: diliget᷑
apatre meo: et ego diligam eum: Quid ergo
illi dabis: Et ostendam me ipsum uli: Si
ñamas: parum ẽ Si amas: si suspiras: si gͣtis
colis cum a quo gratis emptus es. ñ enĩ eum
ꝓmerueras ut redimeret: si considerãs inbene¬
ficiis eius suspiras. et inquietum habes cor
desideno eius. Noli extra eum aliquid abeo
querere: ipse tͥ sufficiet: Quantum libet sis
auarus: sufficit tͥ ds̃: Et enim auaricia t̾rã
querebat possidere totam: Adde etcelum:
plus ẽ. qui fecit cȩlum et terram : Dicamꝰ frs:
nistis humanis comugiis considerate cor
castum: quale sit addm Certe humana c̃¬
iugia surt: ñ diligit uxorem suã. qui ꝓpt̃
dotem illam diligit: Non maritum caste
diligit: quȩ ꝓpterea diligit quia aliquid

Expanded text:
videbimus eum sicuti est . Attende quia mervidebimus eum sicuti est . Attende quia mercedem consequeris. Amatoribus suis Domine, mandata mea custodit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum. Quid illi ergo dabis? Et ostendam meipsum illi . Si non amas, parum est: si amas, si suspiras, si gratis colis eum a quo gratis emptus es, non enim eum promerueras ut te redimeret, si consideratis in te beneficiis ejus suspiras, et inquietum habes cor desiderio ejus; noli extra eum aliquid ab eo quaerere, ipse tibi sufficit. Quantumlibet sis avarus, sufficit tibi Deus. Etenim avaritia terram quaerebat possidere totam, adde et coelum: plus est qui fecit coelum et terram. Dicam, fratres: in istis humanis conjugiis considerate cor castum quale sit ad Deum. Certe humana conjugia sunt: non diligit uxorem suam, qui propter dotem illam diligit; non maritum caste diligit, quae propterea diligit, quia aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
mexitib suis: Non ẽ. riuna maceriȩ: neq cla¬
mor inplatcis eoꝵ: E quid sequit᷑ : Beatum
dixerunt popłm: cui hȩc sunt S qui dire¬
runt: filii alieni: quoꝵ os locutum ẽ. uani¬
tatẽ: Tu quid dicis: Beatus popłs: cuiꝰ ẽ dñs
ds̃ ipsius: Tulit omĩa demedio cȩtera quȩ
dat ds̃: et dedit ipsum dm̃ Omĩa quippe
illa fr̃s quȩ commemorarunt filii aliens.
ds̃ dat: s et alienis dat. s et malis dat. s
et blasphemis dat. qui solem suum fac̃ oriri
non dat: & malis aliquando dat aliquando
ñdat Bonis tam̃ seruat se ipsum: malis au¬
tem ignem ȩternum Est gͦ malũ qđ ñ dat
bomis: et ẽ bonũ qđ non dat malis. Sunt
quedam media & bona & mala: quȩ dat bo
nis & malis Nos gͦ dm̃ amemus fr̃s: pure
atq caste: Non. ẽ castum cor: si dm admer¬
cedem colit: Quid gͦ: Mercedem de cultu dĩ¬
non habebimus: Habebimus plane s ipsũ
d̃m quem colmus: ipse nob merces erit. qͥa

Expanded text:
clamor in plateis eorum. Et quid sequitur? Beatum dixerunt populum cui haec sunt. Sed qui dixerunt? Filii alieni, quorum os locutum est vanitatem. Tu quid dicis? Beatus populus, cujus est Dominus Deus ipsius . Tulit omnia de medio caetera quae dat Deus, et dedit ipsum Deum. Omnia quippe illa, fratres, quae commemorarunt filii alieni, Deus dat; sed et alienis dat, sed et malis dat, sed et blasphemis dat, qui solem suum oriri facitnon dat; et malis aliquando dat, aliquando non dat: bonis tamen servat seipsum, malis autem ignem sempiternum. Est ergo malum quod non dat bonis, et est bonum quod non dat malis: sunt quaedam media, et bona et mala, quae dat et bonis et malis. 17. Nos ergo Deum amemus, fratres, pure et caste. Non est castum cor, si Deum ad mercedem colit. Quid ergo? mercedem de Dei cultu non habebimus? Habebimus plane, sed ipsum Deum quem colimus. Ipse nobis merces erit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
temporalib rẽb. Et quid de ulis scͥptura¬
dixit: Dominũ ñ inuocauerunt: Ideo qͥd
seqͥt᷑: Ibitimuer̃ timore: ubi non erat timor:
Quid ẽ. ubi ñerat timor: Ne illis subtrahere¬
tur pecunia: ne aliqͥd indomo eoꝵ minꝰ
fieret: postremo ne minus annoꝵ in hac
ibi trepidauerunt timore. ubi ñ erat timor
quales fuerunt illi iudeiz: Si dimiserimus
eũ uiuere: uenient romani. & auferent a
nobis et locum & gentem: Ibi timuerunt
timore: ubi non erat timor: Ecce sciui qm̃
gnum lum̃ ocłi interioris: magna fidu¬
cia securitatis: ecce sciui qm̃ ds̃ m̃s estu:¬

Expanded text:
uid de illis Scriptura? Dominum non invocaverunt. Ideo quid sequitur? Ibi timuerunt timore, ubi non erat timor . Quid est, ubi non erat timor? Ne illis subtraheretur pecunia, ne aliquid in domo eorum minus fieret; postremo ne minus annorum haberibi trepidaverunt timore, ubi non erat timor. Quales fuerunt illi Judaei: Si dimiserimus eum vivere, venient Romani, et auferent a nobis et locum et gentem . Ibi timuerunt timore ubi non erat timor. Ecce scivi, quognum lumen oculi interioris, magna fiducia securitatis! Ecce scivi quoniam Deu
Abbreviated transcription (Latin):
demptȩ magno sanguine unici filii: Qnͣtum
dedit nob̃ ds̃ ut ipsiꝰ essemꝰ: et ipse sit nr̃. At uͦ
alienigenȩ longe facti ascĩs: filii alien sunt.
U idete qͥd deillis dicatur in alio psalmo: Dñe
lbera me ait. demanu filioꝵ alienoꝵ: quoꝵ
os locutum ẽ uanitatem: et dextera eorũ
dextera iniquitatis E uide altitudinem
ipsoꝵ ñ altuudinem di: id÷ suꝑbiam dem¬
poralem: Quoꝵ filii inquit. sic̃ nouelle con¬
stabilite: filiȩ eoꝵ ornate: ut similitudo tem¬
pli: felicitatẽ describit p̃sentis scłi: inqua
errantes homines et eam ꝓmagno hñtes. fe¬
licitatem ueram sempiternãq non querunt.
Inde gͦ isti filii aueni: non filii dei. Quorum
filii inquit eoꝵ sic̃ nouellȩ constabilite: filiȩ
eoꝵ ornatȩ sic̃ similitudo templi Cellaria

Expanded text:
dempti magno sanguine unici Filii. Quantum dempti magno sanguine unici Filii. Quantum dedit nobis Deus, ut ipsius essemus et ipse sit noster! At vero alienigenae longe facti a sanctis, filii alieni sunt. Videte quid de illis dicatur in alio psalmo: Domine, libera me, ait, de manu filiorum alienorum, quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis. Et vide altitudi superbiam temporalem. Quorum filii eorum, inquit, sicut novellae constabilitae, filiae eorum ornatae ut similitudo templi. Felicitatem describit praesentis saeculi, in qua errantes homines et eam pro magno habentes, felicitatem veram sempiternamque non quaerunt. Inde ergo isti filii alieni, non filii Dei: Quorum filii eorum, inquit, sicut novellae constabilitae, filiae eorum ornatae sicut similitudo templi: cellaria
Abbreviated transcription (Latin):
cedere dñm uolebat: et duci cȩlesti. t̾renum da¬
re consilium: Absit dñe: non fiet istud Dicis
absit: et dicis dñe. Htiq si dñs ẽ: potestate
facit. Si magister ẽ: nouit qdđ faciat: nouit
qđ doccat: Tu autẽ uis ducere ducem: docere
magistrum: iubere dño: optare dõ. Multum
precedis: redi retro: Nunquid ñ et istis ini¬
micis hoc ꝓderat: Conu̾tantur inimici mei
retrorsum: s ñ remaneant retrorsũ: Ideo con¬
u̾tantur retrorsum. ne p̃cedant: s ut sequant᷑
ñut remaneant Conu̾tantur inimici mei
retrorsum: Inquacunq die inuocauero te:¬
Uonait scui  quia ds̃ es: s: quia ds̃ m̃s es tu
Tuus enim ẽ: cum tͥ subuenit. Tuus ẽ: cũ tu
abillo alienus non es Inde dicitur: beatus
popłs cuius ẽ. dñs ds̃ ipsius. Quare cui ẽ¬
ꝓpne ds̃ dr̃ qͥ eũ diligunt: qͥ eũ tenent: qui
illum possident: qͥ illum incolunt. Tanquam
dedomo ipsiꝰ magnę sunt familiȩ cius: re¬

Expanded text:
aecedere Dominum volebat, et Duci coelesti terrenum daaecedere Dominum volebat, et Duci coelesti terrenum dare consilium. Absit, Domine, non fiet istud. Dicis, Absit; et dicis, Domine: utique si Dominus est, potestate facit; si magister est, novit quid faciat, novit quid doceat. Tu autem vis ducere ducem, docere magistrum, jubere Domino, optare Deo: multum praecedis, redi retro. Numquid non et istis inimicis hoc proderat? Convertantur inimici mei retrorsum: sed non remaneant retrorsum. Ideo convertantur retrorsum, ne praecedant; sed ut sequantur, non ut remaneant. Convertantur inimici mei retrorsum. 16. In quacumque die invocaNon ait, Scivi quia Deus es; sed, quia Deus meus es tu. Tuus est enim, cum tibi subvenit; tuus est, cum tu ab illo alienus non es. Unde dicitur: Beatus populus, cujus est Dominus Deus ipsius. Quare, prie dicitur, qui eum diligunt, qui eum tenent, qui illum possident, qui illum colunt; tanquam de domo ipsius, magna sunt familia ejus, re