comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usus ex prime preuaricationis uicio. iã
quasi innaturã uenit. Nam cũ stare
animꝰ insemetipso nititur: a sem&e ip¬
so aliquo modo etiã nesciendo diriuat᷑.
humana nãq anima. ab una quaq re
cui intenditur. fastidio impellente re¬
mouetur. S dum inhianter quo cogitan¬
da appetit. eo & repente cogitata fastidit.
docet quod aliunde pendet: quȩ quo li¬
bet posita non requiescit. Ad illũ qͥppe
suspensa est: aquoformata. Et quia ad
deum solum appetendũ facta ẽ. omne
autẽ quod infra appetit minus ẽ: iure
ei nonsufficit quod ds ñ ẽ. Hinc ẽ. quod
huc illucq spargitur: & ab unaquaq re
ut diximus. fastidio impellente remo¬
uetur. Delectatione iudelic&e auida. que¬
rit quo pauset. Unũ uero quẽ sufficient᷑
habere poterat amisit. Unde nunc per
multa ducitur: ut quia qualitate rerũ
autẽ uiri cauta se obseruatione custodi¬
unt: ne ab intentione sua mutabilit̾ dis¬

Expanded text:
usus ex primae praevaricationis vitio jam usus ex primae praevaricationis vitio jam quasi in naturam venit. Nam cum stare animus in semetipso nititur, a semetipso aliquo modo etiam nesciendo derivatur. Humana namque anima ab unaquaque re cui intenditur fastidio impellente removetur. Sed dum inhianter cogitanda appetit, et repente cogitata fastidit, docet quod aliunde pendet, quae quolibet posita non requiescit. Ad illum quippe suspensa est a quo formata. Et quia ad Deum solum appetendum facta est, omne autem quod infra appetit minus est, jure ei non sufficit quod Deus non est. Hinc est quod huc illucque spargitur, et ab unaquaque re, ut diximus, fastidio impellente removetur. Delectationis videlicet avida, quaerit quo pauset, unum vero quem sufficienter habere poterat amisit. Unde nunc per multa ducitur, ut quia qualitate rerum autem viri causa se observatione custodiunt, ne ab intentione sua mutabiliter dis
Abbreviated transcription (Latin):
heliũ dicera: ñ te gͦ suꝑet ira. ut aliquẽ
opprimas. quatinꝰ easdem causas in iusti¬
ciȩ & irȩ suꝑantis exprimeret: ilico ad¬
suꝑuacius curis extendim᷑. Nam sic̃ locꝰe.
corporis. spaciũ corporale: ita locus est
mentis. unaqueq intentio cogitationis.
Quȩ dum huc illucq impellitur. side¬
lectatione aliqua cogitationis suȩ liben¬
ter occupatur: uelut inquodã loco
ponitur. ut quiescat. Nam quoties ui¬
cti tedio acogitatione in cogitationẽ
ducim᷑ : quasi fessa mente de loco ad
locum migramus. Tot itaq loca culmen
mentis inclinant. quot subortȩ cogitatio¬
nes uni: tatem bonȩ intentionis dissi¬
si non se innueris motibus fluxa mu¬
tabilita te ꝓsterneret. S dum nunc
ista ꝑtͣctat. nunc adalia labit̾: qͥsi ꝑlocoꝵ
multitudinem a statu suę rectitu¬
dinis inclinatur: & dũ ꝑplura se ten¬
dit. ab una cui adherere debuit inten¬
tione se deicit. Quitam̃ mutabilitatis

Expanded text:
Eliu diceret: Non te superet ira, ut aliquem Eliu diceret: Non te superet ira, ut aliquem opprimas, quatenus easdem causas injustitiae et irae superantis exprimeret, illico adsupervacuis curis extendimur. Nam sicut locus est corporis spatium corporale, ita locus est mentis unaquaeque intentio cogitationis. Quae dum huc illucque impellitur, si delectatione aliqua cogitationis suae libenter occupatur, velut in quodam loco ponitur ut quiescat. Nam quoties victi taedio a cogitatione in cogitationem ducimur, quasi fessa mente de loco ad locum migramus. Tot itaque loca culmen mentis inclinant, quot subortae cogitationes unitatem bonae intentionis dissisi non se innumeris motibus fluxa mutabilitate prosterneret. Sed dum nunc ista pertractat, nunc ad alia dilabitur, quasi per locorum multitudinem a statu suae rectitudinis inclinatur; et dum per plura se tendit, ab una, cui adhaerere debuit, intentione se dejicit. Qui tamen mutabilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
deb& iracundia non prȩeẽ: ut exsecu¬
tionẽ iusticiȩ ñ dominando p̃ueniat. s
famulando subsequat᷑: & notũ iudiciũ
possessa impleat. non p̃currat. Bene itaq
dr̃. non te ergo suꝑet ira ut aliquẽ op¬
primas: quia uidelicet si is qui corrigeri
nititur.ira suꝑatur: opprimit antequã
corrigat. Nam dũ plusquã deb& accen¬
ditur: sub iuste ultionis obtentu ad im¬
manitatem crudelitatis effrenatur. Qd
plerunq iccirco euenit: quia corda rec¬
torũ minus amori sunt solius creatoris
intenta. Nam dũ multa inhac uita. ap¬
petunt. in innumeris cogitationib̾ dis¬
ꝑguntur: et cũ subito subditorũ culpal
repperiunt. dignecum deo eas iudicare
nequeunt: quia corda sua incu ris tran¬
storuis sparsa. ad districtionis culm̃ col¬
ligere repente non possunt. Cõmoti ergo
tanto minꝰ ad ulciscenda peccata librã ȩqͥ¬
tatis inueniunt: quanto eam tranquilli¬
catis suȩ tempore non requir᷑. Unde cũ

Expanded text:
debet iracundia, non praeesse, ut exsecudebet iracundia, non praeesse, ut exsecutionem justitiae non dominando praeveniat, sed famulando subsequatur, et notum judicium 849 possessa impleat, non possidens praecurrat. Bene itaque dicitur: Non te ergo superet ira, ut aliquem opprimas. Quia videlicet si is qui corrigere nititur ira superatur, opprimit antequam corrigat. Nam dum plus quam debet accenditur, sub justae ultionis obtentu ad immanitatem crudelitatis effrenatur. Quod plerumque idcirco evenit, quia corda rectorum minus amori sunt solius creatoris intenta. Nam dum multa in hac vita appetunt, innumeris cogitationibus disperguntur; et cum subito subditorum culpas reperiunt, digne cum Deo eas judicare nequeunt, quia corda sua in curis transitoriis sparsa ad districtionis culmen colligere repente non possunt. Commoti ergo tanto minus ad ulciscenda peccata libram aequitatis inveniunt, quanto eam tranquillitatis suae tempore non requirunt. Unde cum
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩs ꝑquẽ necesse ẽ. alienã uitã corrigi
semae ipsum priꝰ debae sollerter intuer.
nedum aliorũ culpas ulciscitur. ipse ul¬
ciscendi furore suꝑetur. Plerunq enĩ m̃¬
tem sub obtentu iusticiȩ. irȩ immanitas
uastat: & dũ quasi seuit zelo rectitudinis.
rabiẽ explet furoris: iusteq se facere esti¬
mat. quicquidira nequit̃ dictat. Unde
& modũ sȩpe ulciscendi trans greditur.
qr mensura iusticiȩ nonfrenat᷑. Dignũ
quippe ẽ. ut cũ aliena corrigimꝰ prius
nr̃a metiam᷑ut priꝰ mens asua accensione
deferueat: prius intra sem& ipsam deli
sui impetum tranquilla ȩquitate compo¬
nat: ne si ad animaduertenda uicia ab rup¬
to furore trahimur.peccatum corrigende
peccemus.: & qui culpã diudicando in¬
sequimur: immoderate feriendo faciamꝰ.
Non autẽ iam correptio delinquentis.
sed magis oppressio seq̃r: si inultione
ira ultra quã culpa meretur extenditur.
Incorreptione quippe uiciorũ. subeẽ m̃ti

Expanded text:
 quem necesse est aliena vitia corrigi semetipsum prius debet solerter intueri, ne dum aliorum culpas ulciscitur, ipse ulciscendi furore superetur. Plerumque enim mentem sub obtentu justitiae irae immanitas vastat, et dum quasi saevit zelo rectitudinis, rabiem explet furoris, justeque se facere aestimat, quidquid ira nequiter dictat. Unde et modum saepe ulciscendi transgreditur, quia mensura justitiae non frenatur. Dignum quippe est ut cum aliena corrigimus prius nostra metiamur, ut prius mens a sua accensione deferveat, prius intra semetipsam zeli sui impetum tranquilla aequitate componat, ne si ad animadvertenda vitia abrupto furore trahimur, peccatum corrigendo peccemus, et qui culpam dijudicando insequimur, immoderate feriendo faciamus. Non autem jam correctio delinquentis, sed magis oppressio sequitur, si in ultione ira ultra quam culpa meretur extenditur. In correptione quippe vitiorum subesse menti
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Accipite sp̃m sc̃m. Quorũ remiseri¬
tis peccata. remit tuntur eis: & quorum
retinueritis. retenta erunt. Eoce conuer¬
sorum t̾ror. uertitur in potestate: qr dũ
mala sua penitendo puniunt. usq ad
exercendum iudicium ascendunt: ut
hoc indõ posse accipiant. quod prius de
deo ipsi metuebant. Iudices quippe fuiñ:
qui suꝑnũ iudicium ꝑfecte timuerunt.
E taliena iam incipiunt peccata dimit¬
tere: qui priꝰ formidauerant. ne retine¬
rentur sua. S quia hoc ipsum iudiciũ
quod sp̾ita lit̾ agitur. mͦ acarnalib ñ uide¬
tur: sunt ñ nulli qui dm̃ res humanas
curare ñestimant: & eas ferri fortuitis mo¬
tib putant. Contra quod recte subditur.¬

Expanded text:
eritis peccata, remittuntur eis; et quorum retinueritis, retenta sunt . Ecce conversorum terror vertitur in potestatem, quia dum mala sua poenitendo puniunt, usque ad exercendum judicium ascendunt; ut hoc in Deo posse accipiant, quod prius de Deo ipsi metuebant. Judices quippe fiunt qui supernum judicium perfecte timuerunt, et aliena jam peccata incipiunt dimittere qui prius formidaverant ne retinerentur sua. Sed quia hoc ipsum judicium quod spiritaliter agitur modo a carnalibus non videtur, sunt nonnulli qui Deum res humanas curare non aestimant, et eas ferri fortuitis motibus putant. Contra quos recte subditur
Abbreviated transcription (Latin):
stos fortitudine. Ac si aꝑte diceret᷑. Omẽ
quod intrinsecus de bona actione intu¬
inueras reprime: & cordis motus quosex
recto oꝑe robustos habueras de pone:
qr iã in ipsa aduersitatis temptaitione
consideras quo frustra priꝰ dete magna
elatus estimabas. Quȩ uidelic& magni¬
tudo iccirco absq tribulatione de ponen¬
da dr̃: quia nimirũ cũ ꝑ temptationem
humilitas ꝓficit. ꝓsꝑa est ipsa aduersitas
quȩ mentem ab elatione custodit. Sed
tam̃ sine magna tribulatione ñ agitur.
cum tranquilla mens irruente tempta
tione quasi repentino hoste turbatur.
Ipsa nanq temptationis aduersitas dũ
se menti inserit. quasdã in illa tenebras
gignit: eamq obscuritate suȩ amaritu¬
dinis turbat. quȩ apud se dudũ uirtittĩ
dulcedine irradiante claruerat. Unde

Expanded text:
te formidamus. Ac si aperte diceretur: Omne te formidamus. Ac si aperte diceretur: Omne quo intrinsecus de bona actione intumueras reprime, et cordis motus quos ex recto opere robustos habueras, depone, quia jam in ipsa adversitatis tentatione consideras, quam frustra prius de te magna elatus aestimabas. Quae videlicet magnitudo idcirco absque tribulatione deponenda dicitur, quia nimirum tentatione humilitas proficit. Prospera est ipsa adversitas, quae mentem ab elatione custodit, sed tamen sine magna tribulatione non agitur, cum trantione quasi repentino hoste turbatur. Ipsa namque tentationis adversitas dum se menti inserit, quasdam in illa tenebras gignit, eamque obscuritate suae amaritudinis turbat, quae apud se dudum virtutum dulcedine irradiante claruerat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
motus cordis : cũ nulla nisi quȩ uirtu¬
tis sunt sentiunt. Sed magnitudinẽ
& robustos motꝰ deponimus: qñ pul¬
sante uicio cogim᷑ pensare quid sumꝰ.
Robustos motus deponimꝰ: qñ ñ iã de
uir tute attollimur. sed inculpacon¬
sentiendo obru. de ipsa qua quatim᷑
infirmitate formidamus. Multũ nãq
de se animus confidit. quando sibi ad
uotum uires suppetere conspicit. lam
sibi fiduciã scĩtatis arrogat: iã se idone¬
ũ etiã ad cuncta uirtutũ culmina. quȩ
sola cogitatione conceꝑit. putat. S
cũ hunc temptatio subito oborta trans¬
uerberat: eas quȩ natȩ de uirtutib fue¬
rant. elatas cogitationes funditꝰ turbat
Quasi securã quippe urbẽ inopinatus
hostis ingreditur: & repentino gladiosi¬
ꝑborum ciuium colla feriuntur. Nichil
ergo tunc nisi continuus luctus agiur.
dum capta urbs animi a magnatorum
suorugła cede interueniente uacuatur.
Unde nunc dr̃. Depone magnitudinem
tuam absq tribulatione: & om̃s robu

Expanded text:
motus cordis, cum nulla nisi quae virtutis sunt sentiunt. Sed magnitudinem et robustos motus deponimus, quando pulsante vitio cogimur pensare quid sumus. Robustos motus deponimus, quando jam non de virtute attollimur, sed in culpa consentiendo obrui de ipsa qua quatimur infirmitate formidamus. Multum namque de se animus confidit quando sibi ad votum vires suppetere conspicit. Jam sibi fiduciam sanctitatis arrogat, jam se idoneum etiam ad cuncta virtutum culmina quae sola cogitatione conceperit putat. Sed cum hunc tentatio subito oborta transverberat, eas quae natae de virtutibus fuerant, elatas cogitationes funditus turbat. Quasi securam quippe urbem inopinatus hostis ingreditur, et repentino gladio superborum civium colla feriuntur. Nihil ergo tunc nisi continuus luctus agitur, dum capta urbs animi a magnatum suorum gloria caede interveniente vacuatur. Unde nunc dicitur: Depone magnitudinem tuam absque tri
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ dicunt. hoc uelut incognitũ ꝓ¬
ferant. Unde fit ut etiã doctiores se do¬
cere audeant: qr uidelic& scire se talia
solos putant. Cũ uͦ ad aliqua consolatio¬
nis uerba descendt̃. statim uiluisse se esti¬
mant: & ꝑ increpationis tumidȩ asꝑita¬
tẽ. quasi quoddã sibi ingenium reformant:
ut qui condescendisse blandientes uisi
sunt. exorta subito increpatione tune¬
antur. Unde & mox helui subdit diẽs¬

Expanded text:
bonum dicunt, hoc velut incognitum pbonum dicunt, hoc velut incognitum proferant. Unde fit ut etiam doctiores se docere audeant, quia videlicet se scire talia solos putant. Cum vero ad aliqua consolationis verba descendunt, statim viluisse se aestimant, et per increpationis tumidae asperitatem quasi quoddam sibi ingenium reformant, ut qui condescendisse blandientes testes visi sunt, exorta subito increpatione timeantur. Unde et mox Eliu subdidi
Abbreviated transcription (Latin):
cula sitiebat dicens. Sitiuit anima mea
ad dm̃ uiuum: quando ueniã & appare¬
bo ante faciem dei: Heliu itaq inbeato
iob temporalia uerbera. ȩt̾norũ uolers
retributione consolari: quod iure ei de¬
beatur ex meritis. ex sem& ipso quasi
gratuita promitait dicens. Requies aut̃
mensȩ tuȩ erit plena pinguedine. Seq̃r¬
sausa tua quasi impii iudicata est: cau¬
sam iudiciũq recipies. Bonorũ causa.
iusticia. ẽ. Quorũ causa quasi impii iudi¬
catur: ꝙr eorũ hic iusticia pat̾no flagel¬
lo fatigat᷑. ut ad ampliorem uigilantiã
ñ solum p̾ceptione mandatorũ. s etiã
uerberũ ꝑcussione doceantur. Sed cau¬
sam iudiciũq recipiunt: quia ex ea iu¬
sticia qua modo uiuunt. tunc inculmi¬
ne iudiciariȩ potestatis enitescunt: ct
tanto tunc potentiꝰ cuncta iudicant:
quanto nunc in eis subtiliꝰ cuncta iudi¬
cantur. Hec helui quasi noua sponden¬
do intulit: quȩ beatus iob semꝑ creden

Expanded text:
cula sitiebat, dicens: Sitivit anima mea cula sitiebat, dicens: Sitivit anima mea ad Deum vivum; 845 quando veniam, et apparebo ante faciem Dei ? Eliu itaque in beato Job temporalia verbera aeternorum volens retributione consolari, quod jure ei debebatur ex meritis, ex semetipso quasi gratuito promittit, dicens: Requies autem mensae tuae erit plena pinguedine. Seqausa tua quasi impii judicata est, causam judiciumque recipies. - Bonorum causa tristitia est, quorum causa quasi impii judicatur, quia eorum hic justitia paterno flagello fatigatur, ut ad ampliorem vigilantiam, non solum perceptione mandatorum, sed etiam verberum percussione doceantur. Sed causam judiciumque recipiunt, quia ex ea justitia qua modo vivunt, tunc in culmine judiciariae potestatis enitescunt, ut tanto tunc potentius cuncta judicent, quanto nunc in eis subtilius cuncta judicantur. Haec Eliu quasi nova spondendo intulit, quae beatus Job semper credend
Abbreviated transcription (Latin):
cei fundo retinet᷑. ita corruens quasi in quo¬
dã fundi loco consister& anima. sisemel lap¬
sa in aliqua se peccati mensura retinera. S
cum percato in quo labitur ñ potest ẽẽ con¬
tenta: dũ cotidie ad deteriora d̾icitur.
quasi inputeo quo cecidit fundũ non in¬
uenit quo figatur. Esset enĩfundus puter:
sifuisset mensura peccati. Unde bene ali¬
as dr̃. Peccator cũ uenerit in ꝓfundũ ma¬
lorũ: contempnit. Redire nanq dissimu¬
lat: quia misereri sibi posse desꝑat. Sed
cum desꝑando ampliꝰ peccat: quasi puteo
suo fundũ subtrahit. ne ubi retineri possit
inueniat. Seq̃r. Requies autẽ mensȩ tuȩ:¬
erit plena pinguedine. Requies mensȩ.ẽ:
refectio satietatis int̃nȩ. Quȩ pinguedi
ne plenadr̃: quia ĩ etnȩ uoluptatis dele¬
ctatione p̃parat᷑. huiꝰ mensȩ epulas ȩsu¬
riebat ꝓpħa cum dicer&. Satiabor dum
manifestabitur gła tua. Huiꝰ mense po¬

Expanded text:
tei profundo retinetur, ita corruens quasi in quotei profundo retinetur, ita corruens quasi in quodam fundi loco consisteret anima, si semel lapsa in aliqua se peccati mensura retineret. Sed cum peccato in quod labitur non potest esse contenta, dum quotidie ad deteriora dejicitur, quasi in puteo quo cecidit fundum non invenit quo figatur. Esset enim fundus putei, si fuisset mensura peccati; unde bene alias dicitur: Peccator cum venerit in profundum malorum, contemnit . Redire namque dissimulat, quia misereri sibi posse desperat. Sed cum desperando amplius peccat, quasi puteo suo fundum subtrahit, ne ubi retineri possit inveniat. Seqerit plena pinguedine. - Requies mensae est refectio satietatis internae, quae pine plena dicitur, quia in aeternae voluptatis delectatione praeparatur. Hujus mensae epulas esuriebat Propheta, cum diceret: Satiabor dum manifestabitur gloria tua . Hujus mensae po
Abbreviated transcription (Latin):
audit ab aure dr̃: & tam̃ plerũq ipsaau¬
ris. auditꝰ nomine designatur. Cũ gͦ dice¬
ret os angustũ: ex plere ꝓfundi uoraginẽ
uolens. subdidit. & ñ habentis fundam̃tũ
subt̃ se. Quemenĩ rapit iniquitas: inferuꝰ
ab sorb&. Infernus uero recte fundũ non
habere dr̃: quia quisquis ab illo rapitur
Dilatauit infernꝰ animam sua̾m: & aꝑuit
ossuum absq ullo termino. Sic̃ gͦ sinet̃¬
mino dilatatꝰ dr̃. qui ad se plurimos tra¬
hit: ita sine fundo altus non incongrue
creditur: quia eos quos inse suscipit: qua¬
si in quadam abẏsso suȩ inmensitatis absor¬
bet. ltaq cũ dicer&. saluabit te de ore an¬
gusto latissime apte sub iunx̃. Et ñ habentis
fundam̃tũ subt̃ se. Acsidic̾et. Deote angusto
saluabit: qđ sub se fundũ ñ ht̃. Qͥa enĩ ꝑpecca¬
tũ tendit᷑ ad infernũ: quẽ appeccato solu it. dco
Ire angusto liberat.
Quemuͦ de ore angusto eripit: ab inferm ꝓ¬
potest. Nam sicut qui inputeo mergitur. pu¬

Expanded text:
auditus ab aure dicitur, et tamen plerumque ipsa auris auditus nomine designatur. Cum ergo diceret os angustum, explere profundi voraginem volens, subdidit: Et non habente fundamentum subter se. Quem enim rapit iniquitas, infernus absorbet. Internus vero recte fundum non habere creditur, quia quisquis ab illo rapitur,Dilatavit infernus animam suam, et aperuit os suum absque ullo termino . Sicut ergo sine termino dilatatus dicitur qui ad se plurimos trahit, ita sine fundo altus non incongrue creditur, quia eos quos in se suscipit, quasi in quadam abysso suae immensitatis absorbet. Itaque cum diceret: Salvabit te de ore angusto latissime, apte subjunxit: Et non habente fundamentum subter se. Ac si diceret: De ore angusto salvabit quod sub se fundum non habet, quia enim per peccatum tenditur ad infernum, quem a peccato salvat, de ore angusto liberat. Quem vero de ore angusto eripit, ab inferni prolligi potest. Nam sicut qui in puteum mergitur pu
Abbreviated transcription (Latin):
teneat. sed huic post culpã dona cumu¬
latiꝰ excrescant: ut ille contemptordi.
ille imitator diaboli.si ad fructũ pęni¬
tentiȩ redeat: usq ad celsitudinẽ con¬
templande intimȩ lucis ascendat. Cuiꝰ
itaq cor ñhuꝰ pietatis admiratione exi¬
liat: cuiꝰ corpor non insulleuatione tan-¬
tȩ considerationis expauescat. Unde

Expanded text:
teneat, sed huic post culpam dona cumuteneat, sed huic post culpam dona cumulatius excrescant, ut ille contemptor Dei, ille imitator diaboli, si ad fructum poenitentiae redeat, usque ad celsitudinem contemplandae intimae lucis ascendat. Cujus itaque cor non in hujus pietatis admiratione exsiliat? Cujus torpor non in sublevatione tantae co
Abbreviated transcription (Latin):
is qui in cȩlo semꝑ ẽ. ad cęlũ cotidie as¬
cendit : quia qui indiuinitate suꝑ oĩa
ꝑman&: humanitatis suȩ compage se se
cotidiȩ ad cȩlos trahit. Nongͦ se desꝑ&
humana fragilitas. Unigeniti sanguinẽ
considet: & inp̃cio suo conspicit. quam
magna est. quȩ tanti ual&. Per pendat
sollicite. quo caput prȩcessit: & quȩ ad
uiuendum p̃ceptis astringitur: ad sꝑan¬
dum exemplo roboret᷑. Confidat cȩlos.
sꝑet suꝑnã patriã angłorũ se sociã sciat:
atq in suo capite prȩlatã se etiã angłis
gaudeat. Dicatur gͥ recte de hac luce¬
int̾nȩ. patriȩ. Annuntiat de ea amico
suo. quod possessio eiꝰ sit: & ad eã possit¬
de t̾ribilia. quod homo int̾ra editꝰ. atq
a cȩlesti patria exigentib meritis longe
dampnatꝰ ñ solum ad statũ conditionis
reducitur. sed etiã głosius exaltatur: ut
qui paradisum ꝑdidit. cȩlum recipiat:
& non solum hunc debiti sui reatus ñ

Expanded text:
is qui in coelo semper est, ad coelum quotidie asis qui in coelo semper est, ad coelum quotidie ascendit, quia qui in divinitate super omnia permanet, humanitatis suae compage sese quotidie ad coelos trahit. Non ergo se desperet humana fragilitas, unigeniti sanguinem consideret, et in pretio suo conspiciat quam magna est quae tanti valet. Perpendat sollicite quo caput praecessit, et quae ad vivendum praeceptis astringitur, ad sperandum exemplo roboretur; confidat coelos, speret supernam patriam, angelorum se sociam sciat, atque in suo capite praelatam se etiam angelis gaudeat. Dicatur internae patriae: « Annuntiat de ea amico suo, quod possessio ejus sit. » Etde terribilia, quod homo in terra editus, atque a coelesti patria exigentibus meritis longe damnatus, non solum ad statum conditionis reducitur, sed etiam gloriosius exaltatur. Ut qui paradisum perdidit, coelum recipiat; et non solum hunc debiti sui reatus
Abbreviated transcription (Latin):
domus nr̃a huiꝰ habitationis dissoluatur.
quod ȩdificationẽ ex deo habemꝰ. domũ
ñ manufactã ȩt̾nã incȩlis. S si nos quoq
qui editi int̾ra sumus. cȩlum conscendimꝰ:
ubi est quodrur sum ueritas dicit. nemo
ascendit incȩlum. nisi qui de cȩlo descendit.
filius hominis qui est incȩlo: Cui nimirũ
sententiȩ statim obuiat: quod hȩc eadem
ueritas dicit. Pater uolo ut ubi egosum: &¬
illi sint mecũ. Quȩ sibi in uerbis suis ñ discre¬
pat: sed ad inquirenda hȩc quasi discor¬
dantia. studiũ nr̃ȩ mentis inflãmat. Om̃s
enĩ nos qui in eius fide nati sumꝰ: eiꝰ ꝓculdu¬
bio corpus existimꝰ. Quia gͥ mira dispen¬
satione pietatis. menbrorũ suorũ caput
dñs factus ẽ: repulsa reꝓborũ multitudi
dit incȩlum nisi qui de cęlo descendit.
filius hominis qui ẽ. incęlo: ꝙ dũ nosuna
cum illo unũ facti sumꝰ: unde solus ue¬
nit inse: illuc solus etiã redit in nob̾. Et

Expanded text:
ssolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domum non manufactam, aeternam in coelis . » Sed et si nos quoque, qui editi in terra sumus, coelum conscendimus, ubi est quod rursum Veritas dicit: « Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo? » Cui nimirum sententiae statim obviat, quod haec eadem Veritas dicit: « Pater, volo ut ubi ego sum, et hi sint mecum . » Quae sibi in verbis suis non discrepat, sed ad inquirenda haec quasi discordantia, studium nostrae mentis inflammat: omnes enim nos quia in ejus fide nati sumus, ejus procul dubio corpus existimus. Quia igitur mira dispensatione pietatis membrorum suorum Dominus caput factus est; repulsa reproborum mdit in coelum, nisi qui de coelo descendit Filius hominis qui est in coelo; quia dum nos jam cum illo unum facti sumus, unde solus venit in se, illuc solus redit etiam in nobis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
diuit. Uide ne feceris: conseruus tuus sũ
& fr̃m tuorũ. Quid est enĩ hoc quod prus
ȩquanimit̃ concedebant: adorari post
ab homine angłi recusant. nͥ quod priꝰ
hominẽ carnalib corruptionib deditum.
nec ab eisdem carnalib corruptionib re¬
demptum. quo abiectiorem nouerant iustiꝰ
contempnebant: postmodũ uero huma¬
nam naturã eo iã substratã hab̃e ñ pot̾ant
quo hanc in auctore suo etiã suꝑsem& ip¬
sos ductam uidebant: Neq enĩ in men
bris debebat iam subiecta despici: quȩ
in ipso m̃brorũ capite. meruit p̃lata ue¬
nerari. Isgͦ qui ꝓpt̃ nos minor angłis ex¬
titit: ȩquales nos angłis uirtutis suȩ mi¬
noratione fecit. Unde & moriendo docu¬
it mortẽ non metur: resurgendo de uita
confidi: ascendendo de celestis patriȩ he¬
reditate głari: ut quo caput preisse con¬
spiciunt: illuc se subseqͥ & menbra gratu¬
lentur. Unde bene & ab eodẽ nr̃o capite dr̃

Expanded text:
it: Vide ne feceris, conservus tuus sum et fratrum tuorum . Quid est enim quod prius aequanimiter se concedebant adorari, post ab homine angeli recusant, nisi quod prius hominem carnalibus corruptionibus deditum, nec ab eisdem carnalibus corruptionibus redemptum, quo abjectiorem noverant, justius contemnebant; postmodum vero humanam naturam eo jam subjectam habere non poterant, quo hanc in auctore suo etiam super semetipsos ductam videbant? Neque enim jam debebat in membris subjecta despici, quae in ipso membrorum capite meruit praelata venerari. Is ergo qui propter nos minor angelis exstitit norationis fecit. » Unde et moriendo docuit mortem non motui; resurgendo, de vita confidi; ascendendo, de coelestis patriae haereditate gloriari, ut quo caput praeisse conspiciunt, illuc se subsequi et membra gratulentur. Unde bene ab eodem nostro capite dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ctum se eẽ cernebat: qñ ueras diuitias
intuens. eas ȩtiã discipulis exorabat dic̃s.
Ut sciatis quȩ sit spes uocationis eius: quȩ
diuitiȩ głe hereditatis eius in scĩs. Bene
autẽ post ista subdit᷑. Inlicauit eis oꝑa
eorũ & scelera eorũ: quia uiolenti fue¬
rint. Cum enim suꝑnam głam magis a¬
mando cognoscimꝰ: tunc mala quȩ egi¬
mus. grauiora fuisse sentimꝰ. Unde & pau¬
lus post ꝑceptã gr̃am suꝑnorũ. eaquȩ
inse studia uirtutũ crediderat fuisse iã sce¬
lera cognoscebat: dicens. Qui priꝰ fiuiblas¬
phemus. & ꝑsecutor & contumeliosus: s
mi scđiam consecutus sũ. quia ignorans

Expanded text:
ctum se esse cernebat, quando veras divitias ctum se esse cernebat, quando veras divitias intuens, eas etiam discipulis exorabat, dicens: « Ut sciatis quae sit spes vocationis ejus, quae divitiae gloriae haereditatis ejus in sanctis . Bene autem post ista subditur: Indicabit eis opera eorum, et scelera eorum, quia violenti fuerint. Cum enim supernam gloriam magis amando cognoscimus, tunc mala quae egimus graviora fuisse sentimus. Unde et Paulus post perceptam gratiam supernorum ea quae in se studia virtutum crediderat fuisse jam scelera cognoscebat, dicens: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignor
Abbreviated transcription (Latin):
int̾uentione ꝑcipit᷑. dicat᷑ ergo. Reges
insolio collocat inꝑpetuum. Apte autẽ¬
inꝑpetuũ subdens. aꝑte quid dicat insi-¬
nuat. Si enim de t̾reni regni solio dicer&
nulla tenus inꝑpetuum subdidisset:
quia qui illud arripiunt: ꝓfecto ñ in eo
inperpetuũ. sed temporalit̃ collocant᷑.
Bene autẽ subdidit: & illic eriguntur. Ac
si intentioni audientis innuerit: dicens.
Quihic humiliati sunt: illic eriguntur.
Scĩs nanq uiris iste locus humilitatis ẽ:
ut illic sit celsitudinis Unde alias scrip
tum est. humiliasti nos in loco afflictioĩs.
Locus quippe afflictionis ẽ. uita presens.
Quigͦ ad ȩt̾nã patriã tendunt. nunc se¬
m& ipsos temporalit̾ in afflictionis loco
despiciunt: ut tunc in loco gaudii uera¬
indicauit eis oꝑa eorũ & scelera eorũ: qr
iuolenti fuerint. Cathenȩ obligationis
sunt: ipsa adhuc retentio ꝑegrinatioĩs.
Ligatum se his catenis paulus aspexerat:

Expanded text:
interventione percipitur. Dicatur ergo: Reges interventione percipitur. Dicatur ergo: Reges in solio collocat in pein perpetuum subdens, apte quid dicat insinuat; si enim de terreni regni solio diceret, nullatenus in perpetuum subdidisset, quia quique illud arripiunt, profecto non in eo in perpetuum, sed temporaliter collocantur. Bene autem subdidit, et illic eriguntur, ac si intentioni audientis invenerit innuerit dicens: Quia hic humiliati sunt, illic eriguntur. Sanctis namque viris iste locus humilitatis est, ut ille sit celsitudinis. Unde alias scrtum est: Humiliasti eos in loco afflictionis . Locus quippe afflictionis est vita praesens: Qui ergo ad aeternam patriam tendunt, nunc semetipsos temporaliter in afflictionis loco despiciunt, ut tunc in loco gaudii veraindicabit eis opera eorum, et scelera eorum, quia violenti fuerint 55. Catenis ligarisunt, ipsa adhuc retentio peregrinationis. Ligatum se his catenis Paulus aspexerat,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Qui uicerit. dabo ei mecũ sedere in
throno meo: sicut & ego uici. & sedeo cum
patre meo inthrono eius. Uincens dñs in
post passionis certamina pꝰ resurrectionis¬
palmã. clariꝰ se om̃ib quod potestate patri
eẽt ȩqualis indicauit: eiq se ñ disparẽ
calcato aculeo mortis in notuit. Unde &
mariȩ nec dũ se credenti patrisimilem.
dicit. Noli me tangere: nondũ enĩ ascen¬
di ad patrẽ. Hobis enĩ inthrono filii se¬
dere est: ex euidem filii potestate iudica¬
care. Quia enim iudicii principatũ ex eius
uirtute ꝑcipimus: uelut in eiꝰ throno resi¬
demus. Nec ab horr& auero quod alias suꝑ
duodecĩ thronos. sess uros testatur ẽẽ
discipulos: hic uero inthrono suo ꝑhib&
ẽẽ sessuros. ꝑthronos quippe duodecim
uniuersale iudiciũ. ꝑthronũ uero filii. sin¬
gulare culm̃ iudiciariȩ potestatis osten-¬
dit᷑. Hoc gͦ duodecĩ thronis quod uno
throno filii designatur: quia uidelic&
uniuersale iudicium ex mediatoris nr̃i

Expanded text:
iqua. Qui vicerit, faciam illum sedere in throno meo, sicut et ego vici, et sedeo cum Patre meo in throno ejus. Vincens Dominus in post passionem et resurrectionpalmam clarius se omnibus quod potestati Patris esset aequalis indicavit, eique se non disparem, calcato aculeo mortis, innotuit. Unde et Mariae necdum se credenti Patri similem dicit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem . Nobis enim in throno Filii sedere, est ex ejusdem Filii potestate judicare. Quia enim judicii principatum ex ejus virtute percipimus, velut in ejus throno residemus. Nec abhorret a vero quod alias super duodecim thronos sessuros testatur esse discipulos : hic vero in throno suo perhibet esse sessuros; per thronos quippe duodecim universale judicium, per thronum vero Filii, singulare culmen judiciariae potestatis ostenditur; hoc ergo duodecim thronis quod uno throno Filii designatur, quia videlicet universale judicium ex Mediatoris nostri
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ regendo ad tempus fatigati sunt: sed
in regni erectionis int̾nȩ solio inperpetu¬
ũ collocant᷑: & eo illic accipiunt alios dig¬
ne iudicare: quo hic nesciunt sibim& ipsis
nequit̃ parcere. Hinc enĩalias dr̃. Donec
istitia conuertatur iniudiciũ. Paulus de
se suisq consortib dicit. Ut nos efficerem᷑
iustitia dei inipso. Iusticia ergo iniudiciũ
uertitur: quia qui nunc iuste atq in rep̃

Expanded text:
enim regendo, ad tempus fatigati sunt, sed enim regendo, ad tempus fatigati sunt, sed in regni erectionis aeternae solio in perpetuum collocantur; et eo illic accipiunt alios digne judicare, quo hic nesciunt sibimetipsis nequiter parcere. Hinc enim alias dicitur: Donec justitia convertatur in judicium . Paulus de se suisque consortibus dicit: Ut nos efficeremur justitia Dei in ipso . Justitia ergo in judicium vertitur, quia hi qui nunc juste atque irre
Abbreviated transcription (Latin):
humilit̾ tolerent: nimirũ iam preiud&. qͥ
ille suꝑbit & nequiter floret.Iste cor con¬
terit: ille se de gła iniquitatis extoĩlit. hoꝵ
gͦ qui adiuinis obtutib longe.ẽ. qui in¬
iustitiã ꝑtulit: anqui eam patientibus
irrogauit: Qui suꝑnã grãm inter meroris
cenebras tenuit: anqui int̾ exteriora gau¬
dia. lum̃ iusticiȩ intus amisit: Bene au¬
tem sanctiuiri scripturȩ sacrȩ testimoni¬
mo reges uocantur: quia prȩlati cunctis
motib carnis modo luxuriȩ appetitũ fre¬
nant: modo ȩstũ auariciȩ temꝑant: mͦ
głam elationis inclinant: mͦ suggestiones li¬
uoris. obriuunt: modo ignẽ furoris extingun.
Reges gͦ sunt: quia temptationũ suarum
motibus. non consentiendo succũbere. sed
regendo prȩesse nouerunt. Quia igitur
ab hac potestate regiminis. ad potestatẽ
transeunt retributionis: dicatur recte. Re¬
ges in solio collocat: in ꝑpetuũ. Sem& ipsos

Expanded text:
humiliter tolerent, nimirum jam praevidet quid humiliter tolerent, nimirum jam praevidet quid ille superbit et nequiter floret. Iste cor conterit, ille se de gloria iniquitatis extollit. Horum ergo quis divinis obtutibus longe est, qui injustitiam pertulit, an qui eam patientibus irrogavit; qui supernam gratiam inter maeroris tenebras tenuit, an qui inter exteriora gaudia lumen justitiae intus amisit? tem sancti viri Scripturae sacrae testimonio reges vocantur, quia, praelati cunctis motibus carnis, modo luxuriae appetitum frenant, 838 modo aestum avaritiae temperant, modo gloriam elationis inclinant, modo suggestionem livoris obruunt, modo ignem furoris exstingnunt. Reges ergo sunt, quia tentationum suarum motibus non consentiendo succumbere, sed regendo praeesse noverunt. Quia igitur ab hac potestate regiminis ad potestatem transeunt retributionis, dicatur recte: Reges in solio collocat in perpetuum. Semetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
generalia diuine legis p̃cepta ꝓficiunt.
Hinc est quod paulus etiã specialia precep¬
ta transcendens: plus oꝑe exhibuit. quã
institutione ꝑmissionis accepit. Cũ enu
accepiss&e ut eu̾głium prȩdicans de eu̾głio
uiuer&: & eũgłium audientib contulit:
& tam̃ euangłii sũptib sustentari recusa¬
uit. Curgͦ iste iudicetur ut regn& qui
minus quod seruar& accȩpit. s maiꝰ quod
iuueret inuenit: Dicatur igitur recte.
iudicium pauperib tribuit: quia quanto
huic mutido magna humilitate despecti
sunt: tanto tt̃ acceptis sedib maiore cul¬
mine potestatis excrescunt. Unde & seq̃t.
Non auferet a iusto ocłos suos: & reges ĩ
solio collocat inꝑpetuũ: & illic erigunt᷑.
Abstulisse enĩ a iustis oculos suos dñs fortas¬
se creditur: qr in iustorũ crudelitatib. hic
sine uindicta lacerant᷑: s famulos suos tĩ
magis respicit. cum in iuste eos nequitia
ꝑsequentis affligit. Uidens enim quod hic

Expanded text:
generalia divinae legis praecepta proficiunt. generalia divinae legis praecepta proficiunt. Hinc est quod Paulus, etiam specialia praecepta transcendens, plus opere exhibuit quam institutione permissionis accepit . Cum enim accepisset ut Evangelium praedicans de Evangelio viveret, et Evangelium audientibus contulit, et tamen Evangelii sumptibus sustentari recusavit. Cur ergo iste judicetur ut regnet, qui minus quod servaret accepit, sed majus quod viveret invenit? Dicatur igitur recte: Judicium pauperibus tribuit, quia quanto huic mundo magna humilitate despecti sunt, tanto tunc acceptis sedibus majore culmine potestatis excrescuNon auferet a justo oculos suos, et reges in solio suo collocat in perpetuum et illi eriguntur. - Abstulisse enim a justis oculos suos fortasse Dominus creditur, quia injustorum crudelitatibus hic sine vindicta lacerantur, sed famulos suos tunc magis respicit, cum injuste eos nequitia persequentis affligit. Videns enim quo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ seniorib ppłi sui. Et de quib salomon
cum de sce ȩccłȩ sponso loqueretur. intu¬
lit dicens. Nobilis inportis iur eiꝰ: qñsede¬
rit cum senatorib t̾re. hutaq in extre¬
mo iudicio non iudicantur & regnant:
qͥa cũ auctore suoetiã iudices ueniunt.
Relinquentes quippe omĩa plus prõpta
deuotione exsecuti sunt : quam iuberi
generaliter audierunt. Speciali nanq
iussione paucis ꝑfectiorib. & non gene¬
ralit̃ omib dr̃: hoc quod adolescens di¬
ues audiuit. Uade & uende quod habes.
& da pauꝑib. & habebis thesaurũ incȩlo:
& ueni sequere me. Sienĩ sub hoc p̃cepto
cunctos ussio generał astringer&: culpa
ꝓfecto ẽẽt aliquid nos de hoc mundo poᷤ
orib imꝑatur. higͦ recte sub generaliui¬
dicio continent᷑: qr & p̾cepta generalia
uiuendo uicerunt. Sicut enĩ non iudicaqͣ
& pereunt. qui suadente ꝑfidia legemite¬
nere contempnunt: ita ñ uidicantur &
regnant. qui suadente pietate. etiã ultra

Expanded text:
cum senioribus populi sui . Et de quibus Salomon cum de sanctae Ecclesiae Sponso loqueretur, intulit, dicens: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Hi itaque in extremo judicio non judicantur quia cum actore suo etiam judices veniunt. Relinquentes quippe omnia, plus prompta devotione exsecuti sunt, quam juberi generaliter audierunt. Speciali namque jussione paucis et perfectioribus, et non generaliter omnibus dicitur hoc quod adolescens dives audivit: Vade et vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni et sequere me . Si enim sub hoc praecepto cunctos jussio generalis astringeret, culpa profecto esset aliquid nos de hoc mundo possoribus imperatur. Hi ergo recte sub generali judicio non tenentur, qui et praecepta generalia vivendo vicerunt. Sicut enim non judicantur et pereunt, qui suadente perfidia lege teneri contemnunt, ita non judicantur et regnant, qui, suadente pietate, etiam ultra
Abbreviated transcription (Latin):
nec int̃ tot dolores estimauit. Uiri aut̃
ueracit̃ scĩ cũ flagellari quẽ piã etiã ꝓ
culpa cognoscunt: & si quȩdã eiꝰ mordi¬
nata corripiunt: ad quedã tam̃ dolen¬
tia cõpatiunt᷑ : & sic sciunt tum̃tia pre¬
mere. ut sciant & iã cruenta refouere:
quatinꝰ in eis cũ dura molliunt. infirma
caritatsuiscera ñ habent. ñ solũ ñ cõpati¬
unt᷑ etiã iustis dolentib: s eos insuꝑ sub
specie iustȩ increpationis affugunt: &¬
si uel qua ineis st̃ parua mala exagge¬
rant. uł ea quȩ uere bona st̃ male apud
se int̾pretando cõmutant. Quãuis etiã
casti doctores sepe exaggerare soleant
delinquentiũ uicia. & ex quibdã signis
publicis occulta rimari: ut possint ex
minimis maiora cognoscere. Unde ad
iezechielẽ dr̃. Fili hominis: fode parie¬
tẽ. Ubi mox subdidit. Et cũ ꝑfodissẽ
parietẽ: apparuit ostiũ unũ Et dixit ad
me. Ingred̾e & uide abhominationes pes¬

Expanded text:
nec inter tot dolores aestimavit. Viri autem nec inter tot dolores aestimavit. Viri autem veraciter sancti cum flagellari quempiam etiam pro culpa cognoscunt, etsi quaedam ejus inordinata corripiunt, ad quaedam tamen dolentia compatiuntur; et sic sciunt tumentia premere, ut sciant etiam cruenta refovere, quatenus in eis cum dura emolliuntur, infirma charitatis viscera non habent, non solum non compatiuntur, etiam justis dolentibus, sed eos insuper sub specie justae increpationis affligunt. Vel si qua in eis sunt parva mala exaggerant, vel ea quae vere bona sunt, male apud se interpretanda commutant. Quamvis etiam casti doctores saepe exaggerare soleant delinquentium vitia, et ex quibusdam signis publicis occulta rimari, ut possint ex minimis majora cognoscere. Unde ad Ezechiel dicitur: « Fili hominis, fode parietem. » Ubi mox subdidit. « Et cum perfodissem parietem, apparuit ostium unum. Et dixit ad me: Ingredere et vide abominationes pes
Abbreviated transcription (Latin):
git. Pat̃ mi ꝓbet᷑ iob usq adfinẽ. Ecce
hoc qđ de arrogantiȩ tumore concȩꝑat:
inuerbis etiã maledictionis exaltat. S
fortasse beniuolȩ uim ꝓbationis optar&:
sistetisse eũ inꝓbatione iudicass&. Ut gͦ
aꝑte malicia eiꝰ crudelitatis appareat. ꝓ¬
bare adhuc ꝑflagella dep̃cat᷑: quẽ ĩter
fiagella lapsũ fuisse iã querit᷑. Premisit
quod sensit: ut aꝑtiꝰ cognosci debeat qd̃
optauit. Adhuc ferire postulat: quẽ
iã peccasse submanuferientis accusat.
ꝓpria hec arrogantiũ uota sunt. ut uitã
dolentiũ examinari acriꝰ dep̃cent᷑: qr qͦn¬
to s m& ipsis iustiores sunt: tanto alienis
dolorib duriores existunt. Nesciunt enĩ
inse passionẽ alienȩ infirmitatis trahe¬
re: & sicut suȩ. ita etiã ꝓximi imbecillita¬
ti misereri. Qui enĩ de se alta sentiunt:
iccirco humilib nullatenꝰ condescendt̃.
Heliu beatũ iob ꝓculpa ꝑcussũ credidit:
atq ideo exhibendȩ ei pietatis uiscera.

Expanded text:
. Pater mi, probetur Job usque ad finem. - Ecce hoc quod de arrogantiae tumore conceperat, in verbis etiam maledictionis exaltat, sed fortasse benevole vim probationis optaret, si stetisse eum in probatione judicasset. Ut vero aperte malitia ejus crudelitatis appareat, p adhuc per flagella deprecatur, quem inter flagella lapsum fuisse jam queritur. Praemisit quod sensit, ut apertius cognosci debeat quod optavit. Adhuc feriri postulat quem jam peccasse sub manu ferientis accusat. Propria haec arrogantium vota sunt, ut vitam dolentium examinari acrius deprecentur, quia quanto sibimetipsis justiores sunt, tanto alienis doloribus duriores existunt. Nesciunt enim in se passionem alienae infirmitatis trahere, et sicut suae, ita etiam proximi imbecillitati misereri. Quia enim de se alta sentiunt, idcirco humilibus nullatenus condescendunt. Eliu beatum Job pro culpa percussum credit, atque ideo exhibenda ei pietatis viscera
Abbreviated transcription (Latin):
& dedistis michi manducare. Sitiui:
& dedistis michi bibere. Hospes erã: &
collegistis me. Nudus: & oꝑuistisme. In¬
firmus: & uisitastis me. Incarcere erã:
& uenistis adme. Quibus p̃mitait dic̃s.
Uenide benedicti patris mei: possidete
paratũ uobis regnũ a constitutione
mundi. Alii autẽ non iudicantur & reg¬
nant: qui etiã p̃cepta legis. ꝑfectione
uirtutum transcendunt: quia nequa¬
quã hoc solum quod cunctis diuina
lex p̃cipit implere contentisunt: sed
prestantiori desiderio plus exhibere
appetunt. quam p̃ceptis generalib au¬
dire potuerunt. Quib diuina uoce dr̃
Uos qui reliquistis omnia & secuti estis me:

Expanded text:
t dedistis mihi manducare; sitivi, t dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere: hospes eram, collegistis me; nudus, et cooperuistis me; infirmus, et visitastis me; in carcere eram, et venistis ad me . Quibus praemittit, dicens: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . Alii autem non judicantur et regnant qui etiam praecepta legis perfectione virtutum transcendunt, quia nequaquam hoc solum quod cunctis divina lex praecipit implere contenti sunt, sed praestantiori desiderio plus exhibere appetunt quam praeceptis generalibus audire potuerunt. Quibus dominica voce dicitur: Vos qui reliquistis omnia, et secuti es
Abbreviated transcription (Latin):
renã rem publicã regens. alt̃ punit ci-¬
uem interius delinquentẽ: atq alit̃
hostem exteriꝰ rebellantẽ. In illo uira sua
consulit: eumq sub uerbis dignȩ inuec¬
tionis addicit. Contra hostem uero bel¬
lum mou&: instrumenta ꝑditionis ex¬
ercet: dignaq eiꝰ maliciȩ tormenta re¬
tribuit: de malo uero eius quid lex ha¬
beat nonrequirit. Neq enĩ lege necesse
est ꝑimi: qui lege nunquã potuit te¬
neri. Itagͦ inextremo iudicio & legał
illũ inuectio ꝑcutit. qui ab eo quod pro¬
fessione cenuit actione declinauit: &
iste sine iudicii inuectione ꝑimitur:
qui lege fidei ñtenet᷑. Ex electorũ uͦ par¬
te alii iudicantur & regnant: quiuitȩ
maculas lacͥmis tergunt: qui mala pre¬
cedentia factis sequentib redimentes
quicquid illicitum aliquando fecerunt.
ab oculis iudicis elemosinarum suꝑdu¬
ctione cooꝑiunt. Quibus iudex uenieis
indextera consistentib dicit. Esuriui :¬

Expanded text:
renam rempublicam regens aliter punit cirenam rempublicam regens aliter punit civem interius delinquentem, atque aliter hostem exterius rebellantem; in illo jura sua consulit, eumque sub verbis dignae invectionis addicit; contra hostem vero bellum movet, instrumenta perditionis exercet, dignaque ejus maitiae tormenta retribuit; de malo vero ejus quae al., quid lex habeat non requirit. Neque enim lege necesse est perimi, qui lege nunquam potuit teneri. Ita ergo in extremo judicio et legalis illum invectio percutit, qui ab eo quod professione tenuit, actione declinavit, et iste sine judicii invectione perimitur, qui lege fidei non tenetur. Ex electorum vero parte alii judicantur et regnant, qui vitae maculas lacrymis tergunt, qui, mala praecedentia factis sequentibus redimentes, quidquid illicitum aliquando fecerunt ab oculis judicis eleemosynarum superductione cooperiunt. Quibus judex veniens in dextera consistentibus dicit: Esurivi, e
Abbreviated transcription (Latin):
surgunt impii iniudicio. Et de quib
dñs dicit. Qui autẽ non credit: iã iudica¬
tus est. Et de quib paulus ait. Quisine
lege peccauerunt: sine lege ꝑibunt. Re¬
surgunt uero etiam omnes infideles: sed
ad cormenta. non adiudiciũ. Non enĩ eorũ
tunc causa discutitur: qui ad conspectũ
districti iudicis. iam cum dãpnatione suȩ
infidelitatif accedunt. Professionẽ uero
fidei retinentes. sed ꝓfessionis oꝑa ñ haben¬
tes. redarguuntur ut ꝑeant. Quiuero
nec fidei sacramenta tenuerunt.increpa¬
tionem iuidicis in extrema examinatione
non audiunt: qr p̃iudica ti infidelitatis
suȩ tenebris. eiꝰ quem despexerant inue¬
ctione redargui non merentur. Iui sal¬
tim uerba iudicis audiunt. quia eius fi-¬
dei sola uerba tenuerunt: istundãpna.¬
tione sua ȩt̃ni iudicis nec uerba ꝑcipiuñ:¬
uare uoluerunt. Illilegaliter ꝑeunt.
qui sublege positi peccauert̃: istis inꝑdi¬
habere conatisunt. Princeps nanq ter¬

Expanded text:
surgent impii in judicio ; et de quibus Dominus dicit: Qui autem non credit, jam judicatus est ; et de quibus Paulus ait: Qui sine lege peccaverunt sine lege peribunt . Resurgunt vero etiam omnes infad tormentum, non ad judicium. Non enim eorum tunc causa discutitur, qui ad conspectum districti judicis, jam cum damnatione suae infidelitatis accedunt. Professionem vero fidei retinentes, sed professionis opera non habentes, redarguuntur ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem judicis in extrema examinatione non audiunt: quia praejudicantur infidelitatis suae tenebris, ejus quem despexerant invectione redargui non merentur. Illi saltem verba judicis audiunt, qui ejus fidei verba tenuerunt: isti in damnatione sua aeterni judicis nec verba percipiunal., maluerunt. Illi legaliter pereunt, quia sub lege positi peccaverunt; istis in perdihabere conati sunt. Princeps namque ter
Abbreviated transcription (Latin):
moris: Mirũ ueroẽ: cũ incordib sulli¬
miũ. regnat humilitas morũ. Unde pen¬
sandum ẽ: quia potentes quiq cũ hum¬
lit̾ sapiunt. culm̃ extraneȩ & quasi lon¬
ge posite uirtutis attingunt. Et recte
hac uirtute dñm quantocius placant
quia illud ei sacrificiũ potentes offerunt:
quod potentes uix inuenire possunt. Sib¬
tilissima nanq ars uiuendi ẽ: culm̃ te¬
nere. głam reprimere Esse quidem inpo¬
tentia: sed potentẽ se ẽẽ nescire. Ad lar¬
gienda bona potentẽ se agnoscere:adre¬
petenda noxia omne quod potent̃ uala
ignorare. Recte itaq de talib dicit᷑. Ds
potentes ñ abicit: cũ & ipse sit potens.
Deum quippe imitari desiderat. qui fasti¬
gium potentiȩ. alienis intentus utilitatib
& non suis laudib elatus administrat: qui
prȩlatus ceteris ꝓdeẽ appetit. non pre ee
Tumoris nãq elatio: ñ ordo potestatis
incrimine.ẽ. Potentiã ds̃ tribuit: ȩlatio¬

Expanded text:
moris. Mirum vero est, cum in cordibus sublimoris. Mirum vero est, cum in cordibus sublimium regnat humilitas morum. Unde pensandum est quia potentes quique, cum humiliter sapiunt, culmen extraneae quasi longe positae virtutis attingunt, et recte hac virtute Dominum quantocius placant, quia illud ei sacrificium potentes offerunt, quod potentes vix invenire possunt. Subtilissima namque ars vivendi est, culmen tenere, gloriam reprimere: esse quidem in potentia, sed potentem se esse nescire: ad largienda bona potentem se agnoscere, sed ad repetenda noxia omne quod potenter valet ignorare. Recte itaque de talibus dicitur: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens . Deum quippe imitari desiderat, qui fastigium potentiae, alienis intentus utilitatibus, et non suis laudibus elatus, administrat: qui praelatus caeteris prodesse appetit, non praeesse. Tumoris namque elatio, non ordo potein crimine est, potentiam tribuit; elatio