comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de bono. ⁊ uixta alios qͥd me dicis bo¬
nũ: ut altum referatur adillud que¬
rentis quid boni faciam. alterũ ad id
qd̾ ait magister bone. Qa gͦ magisttũ¬
discit quẽuis scm hominẽ conꝑati¬
one dĩ ñ ẽẽ bonũ. Ie quo inpsalmo.
natura ẽ bonꝰ. nam alii boni nõ hñt
gistrum bonũ ñ ẽẽ. s absq dõ nullũ bo
nũ testatur ẽẽ. Si autẽ uis ad uitam
ingredi. serua mandata. Dixit illi. Que

Expanded text:
de bono? et juxta alios, quid me dicis bonum? ut alterum referatur ad illud quaerentis, quid boni faciam? Alterum ad id quod ait, magister bone. BEDA. Qudicit quemvis sanctum hominem comparatione Dei non esse bonum. De quo in psalmo: natura est bonus, nam alii boni non habengistrum bonum non esse, sed absque Deo nullum bonum esse testatur. Si autem vis ad vitam ingredi, serva
Abbreviated transcription (Latin):
palam loquitur.⁊ nichil ei dicunt. Nũ¬
quid uere cognouerunt pͥncipes ꝗr hic
est xp̃cͤ. Qui nouerant qua seuicia q̃¬
rebatur. mirabantur qua potencia ñ
o nemo scit uñ sit. ñ manit̾ est iata¬
Nemo. Nam scripture dixerunt.qm̃ na
⁊areinis uocabitur. Ergo p̃dixerunt uñ
sit. Rursus conuocatis sctibis abhe¬
rode ⁊ inquisitis uͥ xp̃c nasceretur̃. di¬
xerunt in bethleem uide. S hesaias dixe¬
rat. Gnãtionẽ eiꝰ quis enarrabit᷑. ħ autem
scdm diuinitatem. Et sccdm hoc ifti nes¬

Expanded text:
nihil ei dicunt. Nunquid vere cognoverunt principes quia hic est Christus? Qui noverant qua saevitia quaerebatur, mirabantur qua potentia non o, nemo scit unde sit, non inaniter est nata. Nam Scripturae dixerunt quoniam Nazaraeus vocabitur. Ergo praedixerunt unde sit. Rursus convocatis Scribis ab Herode, et inquisitis ubi Christus nasceretur, dixerunt: In Bethlehem Judae . Sed et Isaias dixerat: Generationem ejus quis enarrabit? Hoc autem secundum divinitatem. Et secundum hoc isti nes
Abbreviated transcription (Latin):
turbam lippitudinis. Oculi enĩ ñ ħ̃ntes
sanitate. ñ possunt ferre luminis dari¬
tatẽ. Respondit iħo et dixit eis. Snũ
opꝰ fẽci. ⁊ om̃s miramini. ꝓpt̃ea moises
dedit uobis circumcisionẽ. ñ qr ex moy
se est. s expattibꝰ & in sabbato circũti¬
ditis hominẽ. Snn̾̃ opꝰ fuit. qd homine
sanũ feci sabbato. Proꝑtea uidelicet ꝓpt̃
tale opꝰ .i. ut salus homuns consequatut.
bñ factũ ẽ ut acciꝑetis circumcisionem
amoyse. Conuincit uos moyses qr
in lege accepistis ut circum cideretis oc¬
tauo die. accepistis eciã ut uacetis seꝑ¬
timo die. Quid gͥ facietis. si octaua dies
natiuitatis occurrat die sabbatĩ. Noui
circũ cidistis. Circumcisio enĩ ꝑtinet
ad aliquod signaculũ salutis. ⁊ ñ debẽt
homines sabbato uacare asalute. Ergo
ne mͥ irascamini: ꝙ saluu feci totũ ho.¬
mine̾ sabbato. Et hoc est qd̾ licit. Si
cirturacisionẽ accipit homo in sabba¬

Expanded text:
turbam lippitudinis. Oculi enim non habentes turbam lippitudinis. Oculi enim non habentes sanitatem, non possunt ferre luminis claritatem. Respondit Jesus et dixit eis: Unum opus feci, et omnes miramini. Propterea Moyses deditse est, sed ex patribus, et in Sabbato circumciditis hominem. Unum opus fuit quod hominem sanum feci Sabbato. Propterea, videlicet propter tale opus, id est ut salus hominis consequatur, bene factum est ut acciperetis circumcisionem a Moyse. Convincit vos Moyses, quia in lege accepistis ut circumcideretis octavo die, accepistis etiam ut vacetis septimo die. Quid igitur facietis, si octava dies nativitatis occurrat die Sabbati? Novi quia circumciditis. Circumcisio enim pertinet ad aliquod signaculum salutis. Et non debent homines Sabbato vacare a salute. Ergo ne mihi irascamini, quia salvum feci totum hominem Sabbato. Et hoc est quod dicit: Si circumcisionem accipit homo in Sabba
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ facere. cognoscet dedocitina utrũ ex do
sit. anego ame ipso loquar. Sensus est.
Siquis credit me filiũ dĩ. intelliget
qd doctrina mea ẽ eiꝰ. Qui asemet᷑ ipso
loquitur. głam ꝓpͥam querit. De anti xp̃o
dicit. qui nõ adõ missus s uenire ꝑmis¬
sus. extollet se ut ait apłs supra om̃e
qd̃ dicitur ds̃ aut qd colitur. Qui aut̃
querit glam eiꝰ qui misit illũ. hic ue¬
rax ẽ  inusticia in illo ũ est. hoc de se
dicens dat humilitatis exemplũ. ut onũa
bona dõ tribuamꝰ. Nõne moises dedit
uobis legem : Et nemo ex uobis facit le¬
gem. Quid me queritis int̾ficere᷑. In le¬
ge quidem gloriamini. s contra legẽ
que occide uetat. que me nunciat. de
morte mea tractatis. Pespondit tur¬
ba : dixit. Demoniũ habes. Quis te que¬
rit int̃ficerẽ: Quid posset aliud dicere
turba turbulenta: Quid posset aluid ole¬
te cenũ cõmotũ: Turbauit claritas lucis.

Expanded text:
ejus facere, cognoscet de doctrina utrum ex Deo ejus facere, cognoscet de doctrina utrum ex Deo sit, an ego à me ipso loquor. Sensus est: Si quis me credit Filium Dei, intelliget quod doctrina mea est ejus. Qui a semetipso loquitur, gloriam propriam quaerit. De antichristo dicit, qui non a Deo missus sed venire permissus, extollet se, ut ait Apostolus, supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur . Qui autem quaerit gloriam ejus qui misit illum, hic verax est, et injustitia in illo non est. Hoc de se dicens, dat humilitatis exemplum, ut omnia bona Deo tribuamus. Nonne Moyses dedit vobis legem, et nemo ex vobis facit legem? Quid me quaeritis interficere? In lege quidem gloriamini, sed contra legem quae occidere vetat, quae me nuntiat, de morte mea tractatis. Respondit turba et dixit: Daemonium habes. Quis te quaerit interficere? Quid posset aliud dicere turba turbulenta? Quid posset aliud olere coenum commotum? Turbavit claritas lucis
Abbreviated transcription (Latin):
Pespondit eis ibc et dixit. Mea c̃octrina
non est mea. s eius qui mrisit me. Uidetur
contrarta loqui. Sed si dixisset ista doctrina
ñ est mea. nulla eẽt questio. Nũc aut̃ in
ħ est solutio. qr doctrina patris est u̾bum
patris .i. filiꝰ est exꝑatre. Ac si diceret. Ego
uõ sum ame ipso. s apatre. Quid enĩ tam
tuũ quã tu.⁊ quid tan ñ tuũ qua tu. si
alicꝰ ẽ qd̃ esHinc alibi dicit dñs. hoc est
opꝰ dĩ. ut c̃datis ineñ quẽ ille nũsit. Qui
c̃dit ineũ c̃cuit ei. s ñ conuettitur: ꝙ demo¬
nes creciunt ei ñ ineum. Nos eciam cre¬
dimꝰ petro ⁊ paulo. s ñ credimꝰ petrũ et
paulum. Quid ẽ gͦ indm̃ credere: Credũ¬
do mneũ ire: et eiꝰ m̃bris incorporari. hec
sentñcia qd̃ filiꝰ doctrina patris est dis¬
solluit sabellianã heresim. qui ausus ẽ
dicete patrem ⁊ filiũ. duo nomina ẽẽ
s unã rem. Alicuiꝰ enĩ est doctrina filii.
si sua ñ ẽ. Siquis uoluerit uoluntatem

Expanded text:
s, et dixit: Mea doctrina non est mea, sed ejus qui misit me. Videtur contraria loqui. Quod si dixisset, ista doctrina non est mea, nulla esset quaestio. Nunc autem in hoc est solutio, quia doctrina Patris est Verbum Patris, id est, Filius ex Patre. Ac si diceret: Ego non sum a me ipso, sed a Patre. Quid enim tam tuum quam tu? et quid tam non tuum quam tu, si alicujus est quod es? Hinc alibi dicit Dominus: Hoc est opcredit in eum, credit ei, sed non convertitur, quia daemones credunt ei, non in eum. Nos etiam credimus Petro et Paulo, sed non credimus in Petrum et Paulum. Quid est ergo in Deum credere? Credendo in eum ire et ejus membris incorporari. Haec sententia, quod Filius doctrina Patris est, dissolvit Sabellianam haeresim, qui ausus est dicere, Patrem et Filium duo nomina esse, sed unam rem. Alicujus est enim doctrina Filii, si sua non est. Si quis voluerit voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
tus de eo erat inturba. Quidam enĩ dicebãt
qr bonꝰ est. alu aut̃ dicebant non. s sedu¬
cit turbas. Ie om̃ibꝰ seruis xp̃i hoc idem
Nemo tñ. palam loquebatur de illo ꝓpt̃
metũ uidõꝵ. Nemo scilicet illorum qui
dicebant bonꝰ est. Iam autẽ die festo me¬
diante ascendit iħc intemplũ. et docebat.
um iam uidelicet illiꝰ festi tot dies p̃tis¬
sent quot futuri erant. ascendit. Sod la¬
tuit exemplũ ẽ uitandi malos. quod pa¬
lam loquitur ⁊ ñ tenetur abhis qui que¬
rebant. potestatis eiꝰ indiciũ est. E t nu¬
rabantur uidĩ dicentes. Quomͦ hic litteras
scit cũ ñ didicent: Iñ mirabantur ꝙ mul

Expanded text:
ltum erat de eo in turba. Quidam enim dicebant ltum erat de eo in turba. Quidam enim dicebant quia bonus est. Alii autem dicebant, non, sed seducit turbas. De omnibus servis Christi hoc idem Nemo tamen palam loquebatur de illo propter metum Judaeorum. Nemo scilicet illorum, qui dicebant, bonus est Jam autem die festo mediante, ascendit Jesus in templum et docebat. Cum jam videlicet illius festi tot dies praeteriissent, quod futuri erant, ascendit. Quod latuit, exemplum est vitandi malos, quod palam loquitur, et non tenetur ab his qui quaerebant, potestatis ejus indicium est. Et mirabantur Judaei, dicentes: Quomodo hic litteras scit, cum non didicerit?
Abbreviated transcription (Latin):
sẽ manfit ingalilea. Ut aut̃ ascen¬
derunt fratres eiꝰ. tũc yp̃e ascendit ad
diem festũ nõ manifeste. s quasi in
occulto. Non dixit ad diem festũ hũc.
q non cupiebat gloriari temꝑoralit᷑.
s. aliquid docere salubrit̃. Non uacat.
qd̾ lat̾ñt̃ ascendit. qd̾ latebat in illo die
festo. Omĩa antiqua m̃bra umbra sutu¬
ros̃ fuerunt. Ergo ⁊ scenophegia. Nam nos
educti sumꝰ de egipto. uͥ diabolo tanquam
phanioni seruiebamꝰ: clamauit enĩ nobis
xp̃c. quasi lateres facientibꝰ. Senite ad
me om̃s qui laboratis ⁊ honerati estis. E¬
ducti sumus ꝑbaptismũ tanqũa ꝑ ma¬
re rubrũ. ꝙr xp̃i sanguine consecratum
mortius inimicis .i. peccatis ur̃is. Modo
ad regnũ et̃nũ. intab̾naculis huiꝰ deseiti¬
sumũ Cum aut̃ corpꝰ xp̃i qd̾ sumꝰ nos est
tunc latñt̃. modo manifeste: qr remota
umbra uenit lux inqua iam omĩa agnoi¬
et dicebant.bi ẽ ille: Occasionẽ queren¬
di p̃bebat qd̾ ñ ascendere̾t cũ fratribꝰ qui

Expanded text:
ea. Ut autem ascenderunt fratres ejus, tunc et ipse ascendit ad diem festum, non manifeste, sed quasi in occulto. Non dixit, ad diem festum hunc, quia non cupiebat gloriari temporaliter, sed aliquid docere salubriter. Non vacat quod latenter ascendit, quod latebat in illo die festo. Omnia antiqua umbra futurorum fuerunt. Ergo et scenopegia. Nam nos educti sumus de Aegypto, ubi diabolo tanquam Pharaoni serviebamus. Clamavit enim nobis Christus, quasi lateres facientibus: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis . Educti sumus per baptismum tanquam per mare rubrum, quia Christi sanguine consecratum, mortuis inimicis, id est, peccatis nostris. Modo ad regnum aeternunos, est tunc latenter, modo manifeste, quia remota umbra, venit lux, in qua omnia jam agnoset dicebant: Ubi est ille? Occasionem quaerendi praebebat quod non ascenderat cum fratribus qui
Abbreviated transcription (Latin):
abraham se filiũ habiturũ. huiꝰ rei sig¬
nũ circumcisionẽ accepit: ut qd̾ credens
tꝰtificatus sit cerneretur. Qod signũ idõ
accipiebant filii isrł. ut scirentur ẽe fi¬
nosceretur dĩ ppłs int̾ gentes : sue ut
corpora eoꝵ̃ agnoscerentur in bello De
cidebantur. Prẽtea circumcisio facta
in uitili m̃bro ꝑ qd̃ gn̾atur c̃atura mor¬
taliũ. castitatẽ mentis deb̾e obseqran
indicat. Idõ autem quisq cũ p̃putio nas

Expanded text:
Abraham se filium habiturum, hujus rei signum circumcisionem accepit, ut quod credens justificatus sit, cerneretur. Quod signum ideo accipiebant filii Israel, ut scirentur esse finosceretur Dei populus inter gentes, sive ut corpora eorum agnoscerentur in bello. Acidebantur. Praeterea circumcisio facta in virili membro, per quod generatur creatura mortalium, castitatem mentis debere observari indica
Abbreviated transcription (Latin):
q̃i qua affectatis. semꝑ ẽ ꝑata. Ego aut̃
cũ acceꝑo tempꝰ głe ad qua ꝑuenindũ
cabo. Modo eñ ñ est tempꝰ uidicandi .s
iniquos tolerandi. Non pot̾ mũdus o¬
disse uos. me autem odit. qr ego testi¬
moniũ ꝑhibeo de illo. qr oꝑa ciꝰ ma¬
la sunt. Non accuso quidem mũdũ
ap̃ patrem s arguo de peccatis. ⁊ iõ nũc
la ⁊ mala bona. Uos autem ascendi¬
te ad diem festũ hũc. Ego ñ ascendo

Expanded text:
 est parata. Ego autem cum accepero tempus gloriae, ad quam perveniendum cabo . Modo enim non est tempus judicandi, sed iniquos tolerandi. Non potest mundus odisse vos, me autem odit, quia testimonium perhibeo de illo, quia opera ejus mala sunt. Non accuso quidem mundum apud Patrem, sed arguo de peccatis, et ideo nunla, et mala bona. Vos ascendite ad diem festum hunc. Ego non ascendo
Abbreviated transcription (Latin):
punctione suscitetur quasi de putre¬
diue stercoris. Pecc̃a camis. stercora no¬
cantur. Sñ ꝓpħã. Cõꝑutruerunt ui¬
mĩta instercore suo. hoc ẽ carnalys uitã
finuere in fetore luxntie sue. Nonit
cultor t̾ram excolere. qui nouit uicia
rep̃hencdẽ. Intelligens gͣ duriciã ⁊ suꝑ¬
biam in daꝵ causam ẽẽ steri¬
litatis. eruoꝵ oi pollicetur se fodere
donec radicẽm ĩ tructuose m̃tis ligone
in uectiõĩs bis acute humiliet. incuci.¬
Iens
ne dãpnationis horrorem. fossa quip¬
pe inimo ẽ. ⁊ increpatio dñ m̃tem si¬
bi demonstrat humiliat. Et si quidẽ
fecerit fructũ. sin aut̃ infuturũ succi¬
des eam. Qui hic ñ nult pinguescere ꝑ
inc̃pationem. illic cadet ubiꝰ ꝑ peniten¬
ciam ñ resurget. Cũ diceret ⁊ siquide
fecerit fructũꝰ ñ subuinxit aliquid.
s suspendit sentñciam : qr uidebat
synagogam ꝓcliuiorem ad negandũ
dm̃ quã ad confitendũ. Cũ uͦ adderet

Expanded text:
punctione suscitetur quasi de putrepunctione suscitetur quasi de putredine stercoris. Peccata carnis, stercora vocantur. Unde propheta: Computruerunt jumenta in stercore sua . Hoc est, carnales vitam finivere in fetore luxuriae suae. Novit cultor terram excolere, qui novit vitia reprehendere. Intelligens igitur duritiam et superbiam Judaeorum causam esse sterilitatis, pollicetur se fodere donec radicem infructuosae mentis ligone invectionis bis acutae humiliet, incutiens ernae damnationis horrorem. Fossa quippe in imo est, et increpatio dum mentem sibi demonstrat, humiliat. Et siquidem fecerit fructum, sin autem, in futurum succides eam. Qui hic non vult pinguescere per interpretationem, illic cadet, ubi per poenitentiam non resurget. Cum diceret, et siquidem fecerit fructum, non subjunxit aliquid, sed suspendit sententiam, quia videbat Synagogam procliviorem ad negandum Deum, quam ad confitendum. Cum vero adderet,
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ificabantur. qui carnalia tantũ inle.¬
ge sequebant᷑: ueq ingr̃a utstificaban¬
tur. qui de pectatis peuitere uolebant
Cũ gͦ merito eẽnt excidñdi qd̾ quidẽ ꝑ
romꝰanos factũ est: iubetur illis qui
incircũcisione laborabant ut succisio¬
nis cladem annunciando penitenciã
suggerant. S t ħ est. Succide gͦ illam Utoͥ
li coꝑia utuntur. Terram occupat. qui
locũ que tenet bonis oꝑibꝰ ñ exercet. qui
exemplo prauitatis inpedim̃tũ p̃stat
cet̃is. Potest eciam ꝑ t̾ram sterili ficu oc¬
cupatam idaica plebs figurari. que¬
uoxia p̃positoꝵ unbra p̃ssa fuit ne u̾¬
tatis lum̃ reciꝑet.⁊ ne sole d̃ilectionis su¬
ꝑne calefieret: uixta illud. Se uobis
scͥbe ⁊ pharisei hipocrite. qui cdauditis
regnũ celoꝵ ante homines. It ille tes
ħanno. usq dũ fodiam circa illam
mittam Etercora. Id ẽ reclucã ei ada
nuim ũ abominationẽ quã fecit. ut cõ¬

Expanded text:
sanctificabantur, qui carnalia tantum in lesanctificabantur, qui carnalia tantum in lege sequebantur; neque in gratia justificabantur, qui de peccatis poenitere nolebant. Cum ergo merito essent excidendi, quod quidem per Romanos factum est, jubetur illis qui in circumcisione laborabant, ut succisionis cladem annuntiando poenitentiam suggerant. Et hoc est: Succide ergo illam. Ut quid iam temporali copia utuntur? Terram occupat, qui locum quem tenet bonis operibus non exercet, qui exemplo pravitatis impedimentum praestat caeteris. Potest etiam per terram sterili fructu occupatam, Judaica plebs figurari: qunoxia praepositorum umbra pressa fuit, ne veritatis lumen reciperet, et ne sole dilectionis supernae calefieret, juxta illud: Vae vobis Scribae et Pharisaei hypocritae, qui clauditis regnum coelanno, usque dum fodiam circa illam et mittam stercora. Id est, reducam ei ad animum abominationem quam fecit, ut com
Abbreviated transcription (Latin):
hõ peccanit᷑. folus ficulneis pudenda
nagoge typum portat. Sicut enĩ
sterilis ficus folus exubans spe fruc:¬
tus possessorem decipit. sic doctores
sẏnagoge oꝑibꝰ infecundari mrani u̾bͥ
legis u̾boꝵ głantes. subiectis nullũ oꝑis
boni exemplũ ministrant. Sinea gͦ dm̃
sabahot domꝰ est isrł. sẏnagoga autem in
eadem. domo condita. fici arbor est inu
nea. dñs fructũ quesiuat in illa. s inpha¬
riseos m̃te ñ uiuenit. Dixit aut̃ ad cul¬
torem uinee. Ecce anni tres sunt ex quo
uenio querens fructũ inficulnea hac:
suggeritur cura de dõ. his et enĩ dñs se¬
pe  de indĩs infructuosis querebatur.
qd̃ ꝑtres annos sue uisitationis in legali¬
bus edictis ⁊ ꝓpheticis contestationibus
⁊ in gr̃a coruscantis eugł negligentes ex¬
tterunt.Uł ita. Nullus insinagoga ꝑtres
annos fructus ẽẽ potuit. qr neq tempo¬
re cirtũ cisiõis purificari pot̾ant qui cir¬
cũ cisionẽ aĩ ñ querebant: nec ꝑ legem

Expanded text:
o peccavit, foliis ficulneis pudenda nagogae typum portat. Sicut enim sterilis ficus foliis exuberans, spe fructus possessorem decipit; sic doctores Synagogae operibus infecundi, inani umbra legis verborum gloriantes, subjectis nullum operis boni exemplum ministrant. Vinea ergo Domini sabaoth, domus est Israel, Synagoga autem in eadem domo condita, fici arbor est in vinea, Dominus fructum quaesivit in illa, sed in pharisaeorum mente non invenit. Dixit autem ad cultorem vineae: Ecce anni tres sunt ex quo venio quaerens fructum in ficulnea hac, et suggeritur cura de Deo. His etenim Dominus saepe de Judaeis infructuosis querebatur, quod per tres annos suae visitationis, in legalibus edictis et propheticis contestationibus, et in gratia coruscantis Evangelii negligentes exstiterint. Vel ita: Nullus in Synagoga per tres annos fructus esse potuit quia neque tempore circumcisionis purificari poterant, qui circumcisionem animi non quaerebant; nec per legem
Abbreviated transcription (Latin):
t cũ hec dicer& erubescebãt lclxxi.¬
debat in uniu̾sis que gloniose fiebant
abeo. Qui de dictis saluatoris etubes¬
cunt. ficulnee sterili se conꝑaudos oftũ¬
dunt : qui gaudent de mitaculis eiꝰ
ad filiam abrahe hoc est ad ecclãm fi¬
dĩ se ꝑtinere dedarand. Ci⁊¬

Expanded text:
iceret, erubescebant odebat in universis quae gloriose fiebant ab eo. Qui de dictis Salvatoris erubescunt, ficulneae sterili se comparandos ostendunt; qui gaudent de miraculis ejus, ad filiam Abrahae, hoc est, ad Ecclesiam fidei se pertinere declarant. C
Abbreviated transcription (Latin):
solutio occurrit. Non est hoc dictũ de
om̃i mandato. s cde hoc qd̾ ussus est
colere nullũ alium dm̃ qũa ipsum
c̃atorem om̃iũ. Et iste tenet hic ꝑso¬
nam illos. qu nũqũa ab uno dõ
ad simulachra comĩifi sunt. Qui quã¬
iuis inagro fuerint. uł suit. t̾rena de¬
ficderando ea tñ cupierunt ⁊ cupiũt
s̾dati auero dõ. Uñ & statun sequit᷑.
fili tu semꝑ mecũ es. Idõ quoq multi tã

Expanded text:
solutio occurrit. Non est hoc dictum de omni mandato, sed de hoc quod jussus est colere nullum alium Deum quam ipsum Creatorem omnium. Et iste tenet hic personam illorum, qui nunquam ab uno Deo ad simulacra conversi sunt. Qui, quamvis in agro fuerint vel sint, terrena desiderando, ea tamen cupierunt, et cupiunt sibi dari a vero Deo. Unde et statim sequitur: Fili, tu semper mecum es. Ideo quoque m
Abbreviated transcription (Latin):
est ⁊ glorificabat dm̃. Uidit p̃destinan¬
do ꝑ grãm. uocauit illustrando ꝑ doctr¬
nã. imposuit manꝰ donis spũalibꝰ ad¬
uiuando illam: erexit moꝑibꝰ bonis a¬
dĩ glorificationem. Quos inquit apłs
p̃destinauit hos ⁊ uocauit. et quos uo.¬
cauit hos ⁊ iustificauit. quos autem iꝰti¬
ficauit. illos ⁊ magnificauit. hec mulier¬
humana natura hanc corruptionem
uerit legem que. in .x. p̃ceptis conti¬
netur.⁊ grãm in qua xͥ resurrectio fac

Expanded text:
. Vidit praedestinando per gratiam, vocavit illustrando per doctrinam, imposuit manus, donis spiritualibus adjuvando illam, erexit in operibus bonis aei glorificationem. Quos, inquit Apostolus, praedestinavit, hos et vocavit; et quos vocavit, hos et justificavit, quos autem justificavithumana natura hanc corruptionem verit legem quae in decem praeceptis continetur, et gratiam in qua Christi resurrectio fa
Abbreviated transcription (Latin):
sabbatis. Et ecce mulier que habebat
sp̃m infirmitatis annis .x.℥ Suii. et
ecat indinata. nec om̃ino poterat sur¬
sũ respicẽ. dicta de ficu parabola dũs
insynagoga docuisse narratur. ut inti¬
maret hoc ẽẽ fructũ inficulnea quete¬
re & ñ inuenite. qd̾ u̾bũ synagoge p̃¬
c̃ucabat nec recipiebatur. Quã tam̃ ne
totã extirpandam ꝓsterilitate putares
Hox ibidem sanatio eius in parte sub incur¬
ue mulieris specie subsequitur. Idẽ enĩ
significat ficulnea reseruata qd mulier
erecta: &e idem t̃cio dñm uenisse ad fi¬
culneam infructuosam. qd̃ mulierem
ruis enĩ in quo mũdi creatura ꝑfecta sũb¬
sexto die factus est oꝑa ꝑfecta habere
pot̃at sursum aspicere. qr uidea t̃rena
sapiens de celestibꝰ ñ cogitabat: au¬
diens ꝑ ꝓpħam si uolueritis ⁊ me audi¬
eritis bona t̾̃re manducabitis. Quo contͣ
m̃bris eccłe dicit apłs. Que sursum sunt.
sapite. ñ que suꝑ terrã. Quam cũ in¬

Expanded text:
r quae habebat spiritum infirmitatis annis decem et octo, et erat inclinata, nec omnino poterat sursum respicere. Dicta de ficu parabola, dominus in Synagoga docuisse narratur, ut intimaret hoc esse fructum in ficulnea quaerere, et non invenire quod verbum Synagogae praedicabat, nec recipiebatur. Quam tamen ne totam exstirpandam pro sterilitate putares, mox ibidem sanatio ejus in parte sub incurvae mulieris specie subsequitur. Idem enim significat ficulnea reservata, quod mulier erecta, et idem tertio Dominum venisse ad ficulneam infructuosam quod mulierem rius enim in quo mundi creatura perfecta subsexto die factus est, opera perfecta habere poterat sursum aspicere, quia Judaea terrena sapiens, de coelestibus non cogitabat, audiens per prophetam: Si volueritis et me audieritis, bona terrae manducabitis . Quo contra membris Ecclesiae dicit Apostolus: Quae sursum sunt sapite, non quae super terram . Quam cum v
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia legis suo tempore custodita. nõ
solũ bona terre. s & uitam conferebat
et̾na. Notandũ etiam qr paulus p̃cepit
uiris. ut quisq diligat uxorem suam
sicut seipsũ. Sigͦ unꝰ quisq sicut se ipsũ
erit differencia uit ꝓximi ⁊ uxoris dilec¬
tionẽ. Cod ualde absurdũ est. S inꝓxi-¬
mo. sicut ad uerbiũ est similitudinis. In
uxore autem sicut ñ similitudinẽ s appro¬
bationẽ ⁊ confirmationẽ cũ quodam pon¬
dere sonat: quomodo dicimꝰ quasi uip fecit.
quasi uigeniti apatre. ñ quo saluator
głam habuerit ad conꝑationẽ alt̃ius uni¬
geniti. Dicit illi ad olesceris. Omĩa heccꝰ.¬
todiu auiuentute mea. quid ad huc mͥ

Expanded text:
ore custodita, non solum bona terrae, sed et vitam conferebat aeternam. Notandum etiam quia Paulus praecipit viris, ut quisque diligat uxorem suam sicut seipsum. Si ergo unusquisque sicut seipsum erit differentia inter proximi et uxoris dilectionem, quod valde absurdum est. Sed in proximo, sicut, adverbium est similitudinis. In uxore autem, sicut, non similitudinem, sed approbationem et affirmationem cum quodam pondere sonat, quomodo dicimus, quasi vir fecit. quasi unigeniti a Patre , non quo Salvator gloriam habuerit ad comparationem alterius unigeniti. Dicit illi adolescens: Omnia haec custodivi a juventute mea. Quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
ñ soluit bouẽ suũ aut asinũ ap̃sepio.
et ducit adaquare. hanc aut̃ filiã ha¬
brahe qua alligauit satanas ecce .x
x.Uiii. annis. nõ oportuit solui aum.¬
cło isto die sabbati: IItiori sensu bos
et afinꝰ significant uideum ⁊ gͣcũ. de quo¬
rum nocatione scriptũ est. Bos cogno¬
uit possessorẽ suũ.⁊ asinꝰ p̾scpe dñi sui.

Expanded text:
n solvit bovem suum aut asinum a praesepio, et ducit adaquare? Hanc autem filiam Abrahae, quam alligavit Satanas ecce decem et octo annis, non oportuit solvi a vinculo isto die Sabbati. Altiori sensu bos et asinus significant Judaeum, et Graecum, de quorum vocatione scriptum est: Bos cognovit possessorem suu
Abbreviated transcription (Latin):
debant ineum. Cum audistis fr̃s dñi:
marie cogitate cõsangiunitatẽ. Oꝑa
dñi diuinis laudibꝰ ⁊ ñ ppłari fauore
efferenda. ueri discipuli sciebant.
latebant. qui credere noientes dabant
ei consiliũ consequen ͤ scłaris glorie.
osi dicerent. Mira facis. s in abscon¬
cdito: transi inuideam uͥ ẽ pͥncipatus
gentis ⁊ ciuitas caput regni. ut laude¬
ris ab om̃ibꝰ.⁊ nos cognatiꝰ głe participes
efficiam᷑. Si hec facis: gͦ manifesta te¬

Expanded text:
m. Cum auditis fratres Domini, Mariae cogitate consanguinitatem. Opera Domini divinis laudibus et non populari favore efferenda, veri discipuli sciebant, latebant, qui credere nolentes, dabant ei consilium consequendae saecularis gloriae. Ac si dicerent: Mira facis, sed in abscondito, transi in Judaeam, ubi est principatus gentis et civitas caput regni, ut lauderis ab omnibus, et nos cognati gloriae participes efficiamur: Si haec facis, ergo manifesta te
Abbreviated transcription (Latin):
braculũ. iñ dicitur sce̾nopbegia .i. cab̃
naculoꝵ constructio. uł fixio. Scenophe¬
gia erat festiuitas. inqua nise septimo
amartio uicdĩ Uitdiebꝰ habitabant in
tab̃naculis. in memoriam illoꝵs in quibꝰ
patres eoꝵ̃ habitauerunt. in desecto: di¬
cuntur aut̃ more eoꝵ dies.Eu. ꝓpt̾ u¬

Expanded text:
braculum; inde dicitur scenopegia, id est, tabernaculorum constructio vel fixio. Scenopegia erat festivitas, in qua mense septimo a Martio Judaei septem diebus habitabant in tabernaculis in memoriam illorum, in quibus patres eorum habitaverunt in deserto. Dicuntur autem more eorum dies sept
Abbreviated transcription (Latin):
mittat ꝑiculo. Notandũ ħ loqui dñm de
matͥmonio solũ qd̾ int̾ fideles contrabitur.
⁊ qr lex diuina ñ tollit scl̃arem cõditionem.
nĩ ẽ ratũ. seruoꝵ conuigiũ sine licencia
dũoꝵ. Int̃ liberos quoq ⁊ seruos ñ ẽ firmũ
cõiugĩim. nͥ liber seruilem sciat conditiõe.¬
.m.

Expanded text:
mittat periculo. Notandum, hic loqui Dominum de mittat periculo. Notandum, hic loqui Dominum de matrimonio solum, quod inter fideles contrahitur, et quia lex divina non tollit saecularem conditionem, non est ratum servorum conjugium sine licentia dominorum. Inter liberos quoque et servos non est firmum conjugium, nisi liber servilem sciat conditionemM.
Abbreviated transcription (Latin):
eri ut nubat si uirũ. suũ causa fomicationis
dimiserit. aut apostasie. aut si inpellente
lascuua. usũ querat uxoris inuertere. qr in¬
fecior ñ hac lege omĩo utitur qua potior.Si
tũ. apostatet iuir. aut usũ querat uxoris in¬
uertere. nec alii pot̃ nubere mulier nec reu̾ti
ad illũ. Et uir uxorem ñ dimittat. subaudit᷑
excepta fornicationis causa. Et iõ ñ subiecit
miserit uxorem peccantẽ : qr ñ ita lege cõsttĩ¬
gitur uir sicut mulier. cap̃ enĩ mulieris
iur est. Idem in eandem. Sxorẽ certe licet
haberi. s si fu̾it fornicata abicienda est. Ita
⁊ carnẽ licet edere. s si ydolis oblata fuerit
respuatur. Auctoritates quidem multe ui¬
dentur opponi posse: s dicunt ñ ẽẽ assertio¬
nẽ ĩmosalubr̃e ãmonitionẽ. ut qui ñ ꝓpt̃
libidinẽ s ꝓpt̾ inuiriã dimtitit uxorem. ex¬
ꝑtꝰ infelices ptiores. nuꝑcias nouarũ se ñ in¬

Expanded text:
eri ut nubat, si virum suum causa fornicationis eri ut nubat, si virum suum causa fornicationis dimiserit aut apostasiae, aut si impellente lascivia, usum quaerat uxoris invertere, quia inferior non hac lege omnino utitur qua potior. Si tamen apostatet vir aut usum quaerat uxoris invertere, nec alii potest nubere mulier, nec reverti ad illum. » Et vir uxorem non dimittat, subauditur, excepta causa fornicationis. Ideo non subjecit miserit uxorem peccantem; quia non ita lege constringitur vir sicut mulier: caput enim mulieris, vir est. Idem in eamdem: « Uxorem certe licet habere, sed si fuerit fornicata, abjicienda est. » Ita et carnem licet edere; sed si idolis oblata fuerit, respuatur. Auctoritates quidem multae videntur opponi posse; sed dicunt non esse assertionem, imo salubrem admonitionem, ut qui non propter libidinem, sed propter injuriam dimittit uxorem, expertus infelices priores nuptias, novarum se non im
Abbreviated transcription (Latin):
missam duxerit mechatur. Ex ħ loco ñ nul.¬
li ex̾timant. qd̃ qui uxorẽ fornicariã dimi¬
serit. illa uiuente aliam legitune ducere
possit. Si quis uͦ ñ obfornicationẽ s ꝓpt̾ ali¬
ud dimiserit uxorem. facit qd̾ ñ licet. ⁊ si du¬
xerit. aliã uiu̾nte illa. constat qr mechus ẽ.
Quacũq aut̃ ex causa dimissã quicũq duxe¬
rit. reatũ adult̃u incurrit. Et enĩ si uir re¬
pudiauit eam ñ tñ obfornicationẽ. ma¬
net. exutraq parte conuigiũ. s fit ei uio¬
lencia ꝑ repudiũ. Siuͦ uxor repudiata fu̾it
ꝙ unam carnẽ inaliã diuiserit. culꝑa sua¬
et se fornicatione amarito seꝑarañit: cul¬
pa sua ut autumant auinculo conuigii ui¬
rũ soluit. s iꝑsa manas obligata. Hino apłs¬
ãprosiꝰ in primã epłam ad chorintios. hoc
uult apłs. ut si mulier discelait ꝓpt̾ malã
cõitsationẽ uiri. aut innipta maneat. aut
uiro suo reconcilietur. Non enĩ ꝑmittit᷑ muli¬

Expanded text:
am duxerit maechatur. Ex hoc loco nonnulli aestimant quod qui uxorem fornicariam dimiserit, illa vivente, aliam legitime ducere possit. Si quis vero non ob fornicationem, sed propter aliud dimiserit uxorem, facit quod non licet; et si duxerit aliam vivente illa, constat quia moechus est. Quacunque autem ex causa dimissam quicunque duxerit, reatum adulterii incurrit. Etenim si vir repudiavit eam, non tamen ob fornicationem, manet ex utraque parte conjugium, sed fit ei violentia per repudium. Si vero uxor repudiata fuit, quia unam carnem in aliam diviserit, et se fornicatione a marito separaverit, culpa sua, ut autumant a vinculo conjugii virum solvit, sed ipsa manet obligata. Hinc Ambrosius in primam Epistolam ad Corinthios: Hoc vult Apostolus, ut si mulier discedat propter malam conversationem viri, aut innupta maneat, aut viro suo reconcilietur, non enim permittitur muli
Abbreviated transcription (Latin):
Q bꝰ tñ ñ ipsa mors obfuit ut in scdãm
morcẽ mitterentur. s uita in ꝓba: nã et
bonos sic sepe moituos martyrũ głã de¬
clarat. Ad correctionẽ uuenciũ ut flagel¬
lato pestilente stultꝰ sapienͣt᷑ fiat. uł ad
exemplũ corrigi nolenciũ iõq pessime
ꝑituroꝵ talit̾ multi motiuntur. ⁊ pessima

Expanded text:
. Quibus tamen non ipsa mors obfuit, ut in secundam mortem mitterentur, sed vita improba. Nam et bonos sic saepe mortuos martyrum gloria declarat, ad correctionem viventium, ut flagellatio pestilente, stultus sapientior fiat ; vel ad exemplum corrigi nolentium, ideoque pessime periturorum, taliter multi moriuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
dimittae homo patrẽ ⁊ matr̃ẽ. z adherebit
uxori sue. &e erunt duo incarne una. Si¬
xit ħ ds̃ ꝑadã. cui ñ feminas s feminã
ostenderet ñ unã clucendã suꝑ alteram.
.i. ut relicta prima duceretur alt̃a. Sicut
sic homines ꝑ amorẽ incipunt ⁊ augen¬
tur. humor de radicibꝰ ascendit in herbã
transmittitur in semen. s ad radices ñ re.¬
uertitur. Sic caritas de parentibꝰ ascendit
ad filios. s ñ conũtitur. Et ĩõ ꝑarentes plł
diligũt filios quã ab eis diligantur. ꝙr
fili transmittũt affectũ ad alios ꝓcrean¬
dos. Itaq ia ñ sunt duo. s una caro. Sĩ¬
cutꝰ anime multoꝵ qui spũalit̃ se di¬
ligũt quasi una dñrͣ. ut illud. multitudi¬
nis c̃dñciũ erat cor ⁊ anima una: sic iur
⁊ uxor qr carnalit se diligunt una caro
dñr. Uł iõ una caro: qr una lege astrin¬
gunt᷑ ad carnis debitũ ꝑsoluendũ. Sic̃
enĩ mulier ñ ht̃ potestatem sui corporis

Expanded text:
et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una. Dixit hoc Deus per Adam, cui non feminas, sed feminam ostenderet non unam ducendam super alteram, id est, ut relicta prima, duceretur altera. CHRYsic homines per amorem incipiunt et augentur. Humor de radicibus ascendit in herbam, et transmittitur in semen, sed ad radicem non revertitur, sic charitas de parentibus ascendit ad filios, sed non convertitur. Et ideo parentes plus diligunt filios, quam ab eis diligantur, quia filii transmittunt affectum ad alios procreandos. Itaque jam non sunt duo, sed una caro. Sicut animae multorum quae spiritualiter se diligunt, quasi una dicuntur, ut illud: Multitudinis credentium erat cor unum et anima una ; sic vir et uxor quia carnaliter se diligunt, una caro dicuntur. Vel ideo una caro, quia una lege astringuntur ad carnis debitum persolvendum, sicut enim mulier non habet potestatem sui corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ordinauit: Et ait illis. Qm̃ moy¬
ses ad duriciã cordis sur̃i ꝑmisit uobis
dimitt̃e uxores ur̃as. Abinitio aut̃ ñ fu¬
it sic. Non dixit ꝓpt̾ duriciam cordis
ur̃i. ꝑmisit nobis ds̃. s moyses. cũ enĩ
uderet moyses illos occidere. pͥmas n
tã castiget. ⁊ teneat. Quomͦ: Tribꝰ modis.
Primo docendo scđm dm̃: si timorẽ dĩ nõ
sentit in ꝓperando. ut uł homines eru¬
bescat.si nec pudorem. sentit. freqnt con¬
fusa. Faciat illi qd̾ p̾cepit salomon. Durum
baculo ꝑcute. Non legistis. Istud ñ & illud su¬
ꝑiꝰ ñ gͦ oportuit. lege ꝓ ñ ne. M.cxc.¬

Expanded text:
t ait illis: Quoniam Moyses ad duritiam cordis vestri permisit vobis dimittere uxores vestras. Ab initio autem non fuit sic. Non dixit, propter duritiam cordis vestri permisit vobis Deus, sed Moyses. Cum enim videret Moyses illos occidere primas uxtam castiget, et teneat. Quomodo? Tribus modis. Primo, docendo secundum Deum; si timorem Dei non sentit, improperando, ut vel homines erubescat; si nec pudorem sentit frequenter confusa, faciat illi quod praecepit illi Salomon: Durum baculo percute. Non legistis, istud non et illud superius, non ergo oportuit; lege pro nonne. M.
Abbreviated transcription (Latin):
Post hec ambulabat iħc ingalileã.
ñ enũ uolebat inuideam anibułare. qr
quetebaut eũ uidĩ int̃ficere. Non ꝑdi A¬
derat potestatt̃ s nr̃a cõsolabatur fragi¬
litatẽ. futurũ eñ erat ut aliquis fidelis
se absconderet:⁊ iõ p̃cessit incapite. ne m̃¬
bro ꝓ cͥmine postea obiceretuR.CL.

Expanded text:
Post haec aPost haec aolebat in Judaeam ambulare, quia quaerebant eum Judaei interficere. Non perdiderat potestatem, sed nostram consolabatur fragilitatem. Futurum enim erat ut aliquis fidelis se absconderet, et ideo praecessit in capite, ne membro pro crimine postea objiceretur.
Abbreviated transcription (Latin):
regnare: s mores ⁊ his qui similem. hñt in¬
nocenciã ⁊ simplicitatem p̾miũ ꝓmit¬
tit. de quibꝰ paulus. Nolite pueri fieri
sensibꝰ. s malicia pariuili estote. sensu
miles sua benedictione dignos signifi.¬
caret: ⁊ cotdie imꝑonit. cum humilibꝰ
gr̃am auxilii attribuit.¶ Mistice infan Hił.¬
tes hi genciũ forma sunt̾. quibꝰ ꝑfidem
⁊ auditũ salus redditur: at discipuli qui
ꝓchananea muliere supplicauerant for-¬
tasse iam misteriũ sciebant. qd̾ utriꝰ q
ppłi. uocatio deberetur: s cũ ad huc or¬
dinem nescirent. ex affectu pͥmũ saluã¬
di isrł pueros ihibebant accedere: Ta
dũ. Hic marcus ⁊ lucas addũt. qd̾ reg¬
cipianiꝰ: ꝙr puer indiscendo neq contra¬
dicit doctotibꝰ neq rationes conponit ad¬
u̾sũ eos. s fidelit̾ suscipit. obtemꝑat. &
dirent eum. Et murmutabant pharis ei
scribe dicentes. qr hic peccatores receͥpit
⁊ manducat cũ illis.lxx.

Expanded text:
regnare, sed mores, et his qui similem habent inregnare, sed mores, et his qui similem habent innocentiam et simplicitatem, praemium promittit, de quibus Paulus: Nolite pueri fieri sensibus, sed malitia parvuli estote, sensu miles sua benedictione dignos significaret. Et quotidie imponit, cum humilibus gratiam auxilii tribuit. HILAR. Mystice, infantes hi gentium forma sunt, quibus per fidem et auditum salus redditur. At discipuli qui pro Chananaea muliere supplicaverant, fortasse jam mysterium sciebant, quod utriusque populi vocatio deberetur, sed cum adhuc ordinem nescirent, ex affectu primum salvandi Israel, pueros inhibebant accedere. Taldum. Hic Marcus et Lucas addunt, quod regcipiamus: quia puer in discendo neque contradicit doctoribus, neque rationes componit adversum eos, sed fideliter suscipit, obtemperat edirent eum. Et murmurabant Scribae et Pharisaei, dicentes: Quia hic peccatores recipit et manducat cum illis. A. 75X
Abbreviated transcription (Latin):
asione heretica simulant castitatem.
sub ficta religione. S. nulli horũ trium
ꝓmittitur p̃miũ: nͥ qui se castrat ꝓpt̾
dm̃. Sñ infert hortando milites suos.
qui pot̾ caꝑe capiat. ut unꝰ. quisq consi¬
deret utrum uirginalia. possit imple¬
re p̃cepta.C Mcx .cii.
unc oblati sunt ei. paruuli. R.ceyi.¬
ut manꝰ eis inponeret et. Lcc xxxi.
oraret. Pueros de castitate mundos obtu¬
letunt. Putabant enĩ ut coipore mundos
tantũ laudaret. ⁊ ñ uoluntate: nescieni¬
tes qr dñs ñ beatificauit eunuchos pu¬
qd̃ nollent eis benedici increpabant. s ñ¬
dũ plenissimã. fidem hñtes putabant
catores futuri sũt. ut quid sentnciam
codẽpnatioĩs ꝓfertis. añqu̾a culpã. uide¬
atis: Quales mͦ sũt meũ est. quales fu¬
turi ipsoꝵ. Ed gͦ meũ est honorate. qd̾
ipsoꝵ erit miseremiuiauttra.iii.Ta¬
liũ est enĩ regnum iꝰ donisẜ celoꝵ. Nõ
ait istoꝵs s taliũ. ut ostenderet ñ etatẽ

Expanded text:
asione haeretica simulant castitatem asione haeretica simulant castitatem sub ficta religione. Sed nulli horum trium promittitur praemium, nisi qui se castrat propter Deum. Unde infert hortando milites suos: Qui potest capere, capiat, ut unusquisque consideret, utrum virginalia possit implere praecepta CAPUT CI. unc oblati sunt ei parvuli, ut manus eis imponeret et oraret. CHRYSO. Pueros de castitate mundos obtulerunt, putabant enim ut corpore mundos tantum laudaret, et non voluntate, nescientes quia Dominus non beatificavit eunuchos, puIERON. Non quod nollent eis benedici, increpabant; sed nondum plenissimam fidem habentes, putabant catores futuri sunt, ut quid sententiam condemnationis profertis, antequam culpam videatis? Quales sunt modo, meum est; quales futuri, ipsorum. Quod ergo meum est, honorate; quod ipsorum erit, miseremini. Talium est enim regnum coelorum. HIERON. Non ait istorum, sed talium, ut ostenderet non aetatem
Abbreviated transcription (Latin):
gines fiut. s qui adõ pecunt uirginita¬
tem.⁊ laborant. ut accipiant. In alus ex¬
ꝑiri possumꝰ. qualia sint añquã habeamus.
inuxore minus licet. Itaq ñ expedit nu¬
bere: cũ nullo mͦ nͥ ppt̃ fornicationẽ dunit¬
tenda. sit uxor. Si fui̾t iracundĩa. ebrio¬
sa. si iurgatrix ⁊ maledica. seu quid libe
huiꝰ mõi. uelimꝰ nolimꝰ sustinenda est.
Gum enĩ lib̾i eẽmꝰ. uoluntate nos subieti¬
mꝰ seruituti. Sunt enĩ eunuchi qui de
matris utero: sic nati sunt. & sunt eunu¬
chi qui facti sũt ab hominibꝰ. Et sunt eu¬
nuchi qui se ipsos castrauerunt ꝓpt̾ reg¬
nũ celoꝵ. Qui pot̃ capere capiat. Triplex
genꝰ ẽ eunuchoꝵ. duo carnaliũ. t̾cium
spũale. duobꝰ primis nullũ om̃ino debe¬
tur p̃miũ. t̾tio gn̾i ꝓmitutur. qr cum ii¬
ri ẽe possint. uoluntate funt ennuchi.
pͥmo gn̾e sunt eunuchi: qui tam frigide
nature dũr. ut libidinẽ ñ appetant. In
scdo gñe sunt. qui uł absciduntur. ut ꝑsu¬

Expanded text:
gines fiunt, sed qui a Deo petunt virginitatem, et laborant ut accipiant. In aliis experiri possumus qualia sint antequam habeamus, in uxore minus licet. Itaque non expedit nubere, cum nullo modo nisi propter fornicationem dimittenda sit uxor. Si fuerit iracunda, ebriosa, si jurgatrix et maledica, seu quidlibet hujusmodi, velimus nolimus, sustinenda est. Cum enim liberi essemus, voluntate nos subjecimus servituti. Sunt enim eunuchi, qui de matris utero sic nati sunt. Et sunt eunuchi, qui facti sunt ab hominibus. Et sunt eunuchi, qui seipsos castraverunt propter regnum coelorum. Qui potest capere, capiat. Triplex est genus eunuchorum, duo carnalium, tertium spirituale. Duobus primis nullum omnino debetur praemium; tertio generi promittitur; quia, cum viri esse possint, voluntate fiunt eunuchi. In primo genere sunt eunuchi, qui tam frigidae naturae dicuntur, ut libidinem non appetant. In secundo genere sunt, qui vel absciduntur, vel persu
Abbreviated transcription (Latin):
phariseoꝑs̃ uolebat dm̃ caꝑe quasi cornu¬
to sillogismo: ut uł ostñderent eũ doce¬
te contraria castitati. uł loqui contraria
moisi. S dñs transit decipulã eoꝵs tem¬
ꝑando responsionẽ. Qui respondens ait
illis. Non legistis qr qui fecit abuutio. mas¬

Expanded text:
Pharisaeorum volebat Deum capere quasi cornuto syllogismo, ut vel ostenderent eum docere contraria castitati, vel loqui contraria Moysi. Sed Dominus transiit decipulam eorum, temperando responsionem. Qui respondens, ait illis: Non legistis quia qui fecit hom
Abbreviated transcription (Latin):
in uimia remissione cornigñdo.Sñ sa¬
lomon. Non declines addexteram neq
t factũ est cũ consũmasset ihc ser¬
mones sstos. migrauit agalilea
et uenit infines uidee transiorcianẽ.
et secute sũt eũ turbe multe. et cura¬
luit. ut gentes in eam ueniam que ui
arũ genciũ uidea dicitur. s specialiꝰ
mendiana plaga ad diffrẽnciã samariega¬
cie. Et accesserunt. ad eum pharisei. tẽp̃

Expanded text:
in nimia remissione corrigendo. Unde Sain nimia remissione corrigendo. Unde Salomon: « Non declines ad dexteram neque t factum est. cum consummasset Iesus sermones istos, migrauit a Galilaea et uenit in fines Iudaeae trans Iordanen. et secutae sunt eum turbae multae, et curaluit, ut gentes in eam veniam quae Juarum gentium, Judaea dicitur, sed specialius meridiana plaga, ad differentiam Samariae, Gaciae. Et accesserunt ad eum Pha
Abbreviated transcription (Latin):
nitũcie sem el ineccłã cõcedatur. ne me¬
dicina uił minꝰ ue utił ẽẽt egrotis. que
tanto mag̃ salubris est quanto minus
contẽptibił fuerit. quis tñ audeat dõ
dicere quare huic homin qͥ pͥus pꝰ¬
pͥmã penitñciam rursus se laquens uuqͥ¬
tatis obstringit adhuc itũ parcis. Quis
audeat dicere erga istos ñ agi qd apłs
ait. ignoras ꝙ paciencia clĩ ad penitt̃i¬
ciam te adducit. aut ad istos ñ ꝑtine
qd̃ scriptũ est. beati om̃s qui confidunt
in dño. & qd dicitur uirilit̃ agite. et cõ¬
fortetur cor ur̃m onĩs qui sꝑatis in dño.
uiꝰ aut̃ peccata occulta sunt. et sponta¬
nea confessione soli prb̃ro uł ep̃o re
uelata. occulta debet ẽẽ penitũcia: ne
infirmi in eccłã scandalizentur. uidñ¬
tes penas eoꝵ quoꝵ penitus igno¬
rant causas. Et sciendũ. qr similitet cͥ¬
cũ uenit sathanas ꝑ iunuã duriciam
ut peccatores ꝑeant desꝑando. quonͦ

Expanded text:
nitentiae semel in Ecclesia concedatur, ne menitentiae semel in Ecclesia concedatur, ne medicinalis minusve utilis esset aegrotis, quae tanto magis salubris est, quanto minus contemptibilis fuerit. Quis tamen audeat Deo dicere: Quare huic homini, qui post primam poenitentiam rursus se laqueis iniquitatis obstringit, adhuc iterum parcis? Quis audeat dicere erga istos non agi quod Apostolus ait: « Ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? » Aut ad istos non pertinere quod scriptum est: « Beati omnes qui confidunt in eo , » et quod dicitur: « Viriliter agite, et confortetur cor vestrum, omnes qui speratis us autem peccata occulta sunt, et spontanea confessione soli presbytero vel episcopo revelata, occulta debet esse poenitentia, ne infirmi in Ecclesia scandalizentur, videntes poenas eorum quorum poenitus ignorant causas. Et sciendum quia similiter circumvenit Satanas per nimiam duritiam, ut peccatores pereant desperando, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
dationẽ ñ ht̃. qr dñ ipsam quã flen¬
do ipetrare potuit ueniã contennit.
fletibꝰ suis mũdiciã subtrahit. ⁊ añ dĩ
oculos sordidas eciam ipsas lacrimas
facit. E nͦ adefiderio m̃tis quedam u¬
cia tesecant dũ inaliis grauit̃ ꝑdurant.
pauciora quidem mala diligunt quam
pͥus. s nͥ minꝰ malũ diligant᷑ ñ fuint mi¬
nꝰ mali. Tantꝰ enĩ ñ nũquã affectus mali
est in uno crimine. ut magis alienet adõ
quã eciam multa. Illud aut̾em certũ est.
qd dũ quis in morte uniꝰ cͥminis iacet.
in alio irrigari ⁊ uiuificari ñ pot̃ ut ꝓr¬
sus deleatur. s int̃dũ ad diminutionẽ
pene cõpluitur. uxta illud ꝓpħe. Pluit
dñs suꝑ unã cuitatẽ. ⁊ ñ pluit suꝑ ali¬
am. Quoꝵ aut̃ pec̃c̃a inpublico sunt.
cani concilii testantur. de hac quidem sol¬
lenni penitñcia. ut ait aug̃. ad macedo¬
penitñcie. Qnam uis gͦ caute salubrit qr ꝓ
uisum sit ut locus huiꝰ humilline pe¬

Expanded text:
 dum ipsam quam flendo impetrare potuit veniam contemnit, fletibus suis munditia subtrahit, et ante Dei oculos sordidas etiam ipsas lacrymas facit. Qui vero a desiderio mentis quaedam vitia resecant, dum in aliis graviter perdurant, pauciora quidem mala diligunt quam prius, sed nisi minus malum diligant, non fiunt minus mali. Tantus enim nonnunquam affectus mali est in uno crimine, ut magis alienet a Domino quam etiam multa. Illud autem certum est quod, dum quis in morte unius criminis jacet in alio irrigari, et vivificari non potest, ut prorsus deleatur, sed interdum ad diminutionem poenae compluitur, juxta illud prophetDominus super unam civitatem, et non pluit super aliam . Quorum autem peccata in publico sunt cani consilii testantur. De hac quidem solemni poenitentia, ut ait Augustinus ad Macedopoenitentiae. » Quamvis ergo caute salubriterque provisum sit, ut locus hujus humillimae poe
Abbreviated transcription (Latin):
mis aiebat. Credo dñe. ad uiua inc̃duli
tatẽ meã. Quia ꝑ occultam inspiratio¬
nẽ gr̃e meritoꝵ gradibꝰ fides crescit. uuo
eodem q tp̃re is qui ũcdũ ꝑfecte cre¬
diderat. simul et credebat. et in inꝑ¬
fectione ficdĩ incrȩdulus erat. St ita.
Et credebat: et cõꝑatione fidĩ consũmate
inc̃dulũ se dicebat. Et cũ uidisset ihẽ
concurrentem turbam. cõminatus est sp̃ui¬
sc̃o in mundo. dicens illi. Sutde et mit¬

Expanded text:
mis, aiebat: Credo, Domine; adjuva incredumis, aiebat: Credo, Domine; adjuva incredultam inspirationem gratiae, meritorum gradibus fides crescit, uno eodemque tempore is qui nondum perfecte crediderat, simul et credebat, et in imperfectione fidei incredulus erat. Vel ita: Et credebat, et comparatione fidei consummatae incredulum se dicebat. Et cum vidisset Jesus concurrentem turbam, concinnatus est spiritui immundo, dicens illi: Surde et m
Abbreviated transcription (Latin):
cũ accederet ⁊ uidisset illũ statĩ sp̃c con¬
turbauit puerũ. et elis us int̾ra uolu¬
tabat᷑ spumans. Afferte inquit puerum
ob hoc demonio traditũ. Et cũ accederet
elisit illũ demoniũ. qr sepe dũ post pecca¬
ta ad dm̃ conuertimur magis acliabolo
inpugnamn. ut uł excuciat uirtutẽ. uł
uindicet suam expulsionẽ. Et int̃roga¬
uit patr̃e eiꝰ. quantũ temporis est ex quo
ei hoc accilit. Introgat ut q̃uiturntas
infirmitatis ostensa. curationẽ gtatiorẽ
faciat. At ille ait. Abinfancia: s si quid
potes adiuua nos. misertus nr̃i. E ru¬
bescat uilianꝰ. qui dicere audet om̃s ho¬
mines absq ulla petcati contagione
nasci. Quid enĩ habuit iste puerꝰ ut ab
infancia ademonio uexaretur. si nul¬
lo peccato tenebatur originali. quem c̃s¬
tat nullũ ad huc potuisse habere ꝓpͥũ
nomine ihu postulantur et dantur. Di.¬
cens si potes credere: indicat arbitrũ lib̃.¬
tatẽ. Et exclamans pat̃ pueri cũ lacri¬

Expanded text:
ederet et vidisse illum, statim spiritus conturbavit puerum, et elisus in terra, volutabatur spumans. BEDA. Afferte, inquit, puerumob hoc daemonio traditum. Et cum accederet, elisit illum daemonium. Quia saepe dum post peccata ad Deum convertimur, magis a diabolo impugnamur, ut vel excutiat virtutem, vel vindicet suam expulsionem. Et interrogavit patrem ejus: Quantum temporis est ex quo hoc ei accidit? Interrogat, ut diuturnitas infirmitatis ostensa, curationem gratiorem faciat. At ille ait: Ab infantia. Sed si quid potes, adjuva nos, misertus nostri. Erubescat Julianus, qui dicere audet omnes homines absque ulla peccati congregatione nasci. Quid enim habuit iste puer, ut ab infantia a daemonio vexaretur, si nullo peccato tenebatur originali, quem constat nullum adhuc potuisse habere proprinomine Jesu postulantur et dantur. Dicens, si potes credere, indicat arbitrii libertatem. Et exclamans pater pueri cum lacry
Abbreviated transcription (Latin):
tio. cũ qui ñ est hic susticient̃ punitus
pꝰ ea punitur. Non inrationabilit̾ quoq
ꝑutant pͥores ꝑeccandi affectus redi¬
isse: iuxta parabolam inqua sp̃c inmun¬
dus .UiI. alios sp̃c nequiores se assumẽs
dicit. Reu̾tar indoniũ meã uñ exiui
Et enĩ peccator in actu cͥminat unius
apparens. multa intelligñdus est ha¬
bere in affectu: sicut uistus multo ꝑlu¬
res ht̃ uirtutes affectu quã actu Ali¬
is uͦ uidetur. qd̾ ꝓ illis pecc̃is dequibꝰ hõ¬

Expanded text:
tio, cum, qui non est hic sufficienter punitus, tio, cum, qui non est hic sufficienter punitus, postea punitur. Non irrationabiliter quoque putant priores peccandi affectus rediisse, juxta parabolam, in qua spiritus immundus septem alios spiritus nequiores se assumens, dicit: Revertar in domum meam, unde exivi . Etenim peccator in actu criminalis unius apparens, multa intelligendus est habere in affectu, sicut justus multo plures habet virtutes affectu quam actu. Aliis vero videtur, quod pro illis pecc