comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
remone cam qz gr̃e tue luce ꝑfinide
Confestim ergo choruisce lucis splen¬
dor emituit ⁊ toram domũ suꝑni splẽ¬
doris claritas illuftranit. si ħ gͥ agebat
odilo nũc sopore dep̾ssus quid ꝑutas
nũt apd̾ d̾m põt sarnalis sartine cor¬

Expanded text:
e tuae luce perfunde. Confestim de coelo coruscae lucis splendor emicuit, et totam domum superni splendoris claritas illustravit. Si ergo hoc agebat Odilo tunc sopore depressus, quid putas nunc apud Deum potest carnalis sarcinae cor
Abbreviated transcription (Latin):
le ꝓposuit. s sic ei dispositio celestis obsti¬
ut quod scã distrahi p̾da nõ potuit. Tci
igitur qd̾ subduxat inter nũdinaꝵ ñ¬
rem ultio dimina corripit. ⁊ manus
q̃ sacrilegiũ p̾ꝑau̾at ac pedes quib rap¬
tor aufugerat aiefatiens intoslerabi¬
li dolore ꝯstrmxit. Mor itaqr languo¬
ił compuilsus ad eccliam bĩ maioli ma¬
nib alieiis aduchitur ⁊ mantile sub¬
latũ. ad omilla reatus indictiũ coram
cunctis appenditur ⁊ dei clementia ab
cepit semet ip̃m. Probauit ergo que
p̾mio dignus ess. qui bm̃ odisonem

Expanded text:
le. Sed dum illi dispositio coelestis obsistit, sancta distrahi praeda non potuit. Ter igitur quod subduxerat inter nundinarum merauthorem vltio diuina corripuit, & manus quæ sacrilegium perpetrauerant, ac pedes quibus raptor aufugerat, arefaciens, intolerabili dolore constrixit. Mox itaque languore compulsus, ad Ecclesiam beati Maioli manibus alienis aduehitur, mantile sublatum, ad commissi reatus indicium coram cunctis appenditur, & diuina clementia ab cepit semetipsum. Probauit ergo quo præmio dignus esset, qui beatum
Abbreviated transcription (Latin):
bilitatẽ. posthet. ẏmaginemur. qi
magis in unũ secolligente. Et tunc
spualiter uidere poterimius. formã
arche nrẽ q̃ in nno latafuit. ⁊ sursũ
mangustum surrexit quousq ad
mensurã. unius cubiti in catumine

Expanded text:
bilitatem. Post haec imaginemur quasmagis in unum sese colligentem, et tunc spiritaliter videre poterimus formam arcae nostrae, quae in imo lata fuit, et sursum in angustum surrexit, quousque ad mensuram unius cubiti in cacumine
Abbreviated transcription (Latin):
ciditur. ꝓcurante ut auĩt necem ei
Iacobo de anosciis nidito nulite.
Non post multo ĩmio eodẽ auno
mortuus ẽ henricus remensis archi¬
na de potentatu. qr illo dñabitur
flandrie. ⁊ iste francie. ⁊ autibo inbre¬

Expanded text:
nte, ut aiunt, necem ejus Jacobo de Avenes inclyto milite. Non multo post, imo eodem anno mortuus est Henricus Remensis archieos de potentatu; quia ille dominabatur Flandriae, iste Franciae, et ambo in bre
Abbreviated transcription (Latin):
dere. Credunt enĩ ꝙ sic anferri deboit
capud igni. aluid ẽ apodiare se adflagel
lum quo ꝑtutitur equus. Ipĩ emĩ nõ
bñ suꝑ terram effunde̾. in stacõne nuun¬
gere. Quod si uoluntarie facit octidit
liquid de illa exportare. p̾terea si ali¬
tui morsellus imponitur qmͣ degliti¬
re nõ possit. ⁊ illũ de ore suo eitit fo
ramẽ sub stacõne fit ꝑ quod extrabi¬

Expanded text:
ri: credunt enim quod sic auferri debeat caput igni. Item appodiare se ad flagellum cum quo percutitur equus: ipsi enim calcbum, super terram effundere; in statione mingere: sed si voluntarie facit, occiditaliquid exportare. Item si alicui morsellus imponitur et deglutire non potest, et de ore suo eicit eum, fit foramen sub statione et extrahi
Abbreviated transcription (Latin):
igneũ gerentẽ. ⁊ suꝑ collũ equi su ca¬
pram tenentẽ. ⁊ ad caudã equi sin tra¬
hebat hĩtũ monachi. hic inquit an¬
gelus pauꝑ hõ fuit sꝑ̃ de rapma ui¬
uens. Capram unã rapunt a quadã
panꝑe femima. Circa finẽ uite sue uo¬
luit fi monachꝰ. nõ uere penitendo set
ut ignonumã suã parumꝑ teg̾et Nã
si uiueret cogitabat serediturũ ad p̾ͥo¬
rem uitã. ⁊ ideo tͣhit hĩtũ religionis
sic̃ rem qm ꝑuã estimabat. Capͣ ⁊ ch¬

Expanded text:
igneum gerentem, et super collum equi caigneum gerentem, et super collum equi capram tenentem, et ad caudam equi sui trahebat habitum monachi. Hic, inquit angelus, pauper homo fuit, sed de rapina vivens. Capram unam rapuit a quadam paupere femina. Circa finem vitae voluit fieri monachus, non vere poenitendo, sed ut ignominiam suam parumper tegeret. Nam si viveret, cogitabat se rediturum ad priorem vitam: et ideo trahit habitum religionis, sicut quam parvam aestimabat. Capra et cl
Abbreviated transcription (Latin):
Ost hec uenert̃ augłs ⁊ nouicuis
ad regionẽ umbre mortis ⁊ ter¬
ram tenebrõsam. Et uidit nouituis
iq frẽs horribiles. ⁊ putanit quod ibi
ess infermis. s augł̾s dixit. Nonẽ
Ille aut̃ turres sunt caniiui inferna¬
les. ꝑ quos fumꝰ ⁊ flãma ignns eter¬
ni exeunt. Posthec uidesit hominẽ
mardente cathedra sedentẽ aute quẽ
stabant. qiͣpultre femine q̃ tenebant
cereos ardentes quos impiugebant ĩ
faciẽ eius ⁊ ĩ os ⁊ retrahebant similr̾
ardentes ꝑ eius ĩtranea. ⁊ semꝑ hanc
penã paciebatur. hic homo ait ange¬
lus. amitus fiit carm sue. ⁊ minuic̾
aie sue. gulosus ⁊ luxuriosus. Cathe¬
dra sigͣt qd̾ potẽs fuit ĩ malica. ania¬
nit nulieres ⁊ iõ maligmi spc̃ intali
spẽ torquẽt eũ. post uident hominẽ
qm̃ nig̾rimi sp̃c excoriabant uniũ
⁊ fricabant cũ sale. ⁊ sr̃ craticulam
eũ assabant. Hic inquit angls̃ potẽs
fint ⁊ crudelis in subditos. post hec ui¬
dent loĩem sr̃ equũ ardentẽ. clipeum

Expanded text:
ius ad regionem umbrae mortis, et terram tenebrosam; et vidit novitius quasi turres horribiles, et putavit quod ibi esset infernus. Sed angelus dixit: « Non est. Illae autem turres sunt camini infernales, per quos fumus et flamma ignis aeterni exeunt. » Post haec vident hominem in ardente cathedra sedentem, ante quem stabant quasi pulchrae feminae, quae tenebant cereos ardentes, quos impingebant in faciem ejus et in os, et retrahebant similiter ardentes per ejus interranea, et semper hanc poenam patiebantur. Hic homo, ait angelus, amicus fuit carni suae et inimicus animae suae, gulosus et luxuriosus. Cathedra significat quod potens fuit in malitia. Amavit mulieres; et ideo maligni spiritus in tali specie torquent eum. Post haec vident hominem, quem nigerrimi spiritus excoriabant vivum, et fricabant cum sale, et super craticula eum assabant. Hic, inquit angelus, potens fuit, et crudelis in subditos. Post haec vident hominem super equum ardentem; clypeum
Abbreviated transcription (Latin):
bñdc̃s iussit scõ raphaeli. ut du¬
ceret nouitiũ quoducendꝰ erat. Tunc¬
sc̃s raphael duxit eũ inꝑadysum. Et
cũ appropinqͣret uidit nouiciꝰ ciuita¬
tem quamdã ex anro cuiꝰ porta ininẽ¬
sepulchritud mis erat. Qͣnͣt cũ mur
retur: angłs uusit eũ intra portã. ⁊
uidit intia ꝑ adysũ herbas ⁊ arbores
pulcherrimas ⁊ aues cantantes. sõ
una arbore erat fons limpidissimꝰ
tinꝰ riui ꝑ mediam ciuitatẽ fluebat
¶mnq nonicius uellet pansare iux
fontẽ. duxit eũ augelus ad aliã arbo

Expanded text:
Benedictus jussit sancto Raphaeli, ut duceret novitium, quo ducendus erat. Tunc S. Raphael duxit eum in paradisum: et cum appropinquarent, vidit novitius civitatem quamdam ex auro, cujus porta immensae pularetur, angelus misit eum intra portam; et vidit intra paradisum herbas et arbores pulcherrimas, et aves cantantes. Sub una arbore erat fons limpidissimus, cujus rivi per mediam civitatem fluebant. Cumque novitius vellet pausare juxta fontem, duxit eum angel
Abbreviated transcription (Latin):
is cruciatib rep̾sentant demonibꝰ
ad hoc eos cogentib. Qͥ ⁊̃ postea eos
ꝑtuciebant᷑ de fustib ꝑ media capi
elduxit nomiciũ usq ad profudũ
inferni. u̾ uidit iotam horribilem
igneã ⁊ hominẽ extentũ desup. Et
dñ rota uolueretur q̃dam uor dixit
ad nomiciũ tritũ. uides rem terribi¬
lem. S adhuc terribiliorẽ uidebis
Et ecce rota rapido cursu descendit
usq in profidũ inferm. ⁊ tam
magnũ farsimi fecit in cadendo
ut totus mũdꝰ cecidisse uideretur
celũ tr̃amare. ⁊ dũ rota caderet. õs
aĩe captiue que ibi erant. om̃sqz de¬
mones pulsabant ⁊ maledicebant

Expanded text:
is cruciatibus repraesentant, daemonibus ad hoc eos cogentibus: qui etiam postea eos percutiebant de fustibus per media capitel duxit novitium usque ad profundum inferni; ubi vidit rotam horribilem igneam et hominem extentum desuper: et dum rota volveretur, quaedam vox dixit ad novitium territum: « Vides rem terribilem; sed adhuc terribiliorem videbis. » Et ecce rota tam rapido cursu descendit usque ad profundum inferni, et tam magnum farsum fecit in cadendo, ut totus mundus cecidisse videretur, coelum, terra, mare. Et dum rota caderet, omnes animae captivae quae ibi erant, omnesque daemones pulsabant illum hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
conẽs ut quicũq ei usuras dederat uem¬
ret. ⁊ sua acciꝑe. Preter hunc. alii . xii¬
plublite sanati sut ceci clandi. surdi

Expanded text:
cones, ut quicunque ei usuras dederat, veniret, et sua reciperet. Praeter hunc alii 12 sanati sunt, caeci, claudi, surdi
Abbreviated transcription (Latin):
ergo tirta omnes d tustodiri. ut nõ
solum.⁊ suit ordinati. s ⁊̃ moderati
dior enĩ ninius sepe cadit in despe¬
racio ꝓ nem. Dolor minius mania¬
ritu : dinẽ. spes ĩmoderata in p̾sump¬
tionẽ. amor suꝑfluuis madulationẽ
leticia suꝑ uacua in dissolutionẽ. Ira

Expanded text:
ergo circa omnes debet custodiri, ut non solum sint ordinati, sed etiam moderati. Timor enim nimius saepe cadit in desperationem, dolor nimius in amaritudinem, spes immoderata in praesumptionem, amor superfluus in adulationem, laetitia supervacua in dissolutionem, ira
Abbreviated transcription (Latin):
deformẽ lapsummi pudoris ꝯfisio cõ¬
lax nulla. nec ip̃a quidẽ lya. s rachel
fola potuerit talem filiũ gign̾e. si¬
quidem nõ est sensualitatis. nõ yma¬
gmacõius. nõ demq ipsius affectio¬
ns. s soluis ẽ rõuis discernere. sicut
⁊ intelligere. hic est ille io.. seph.
qui solus inter fr̃es tuuica. talar
uestitur. quia sola illa acti Io ad
ꝯsũmacõnis talum debiti. q fi¬
nns terminũ ꝑ ducitur. que ꝑ discre¬
tionis prudentiã moderatur. hic est¬

Expanded text:
deformem lapsum pudoris confusio codeformem lapsum pudoris confusio colarum nulla, cur nec ipsa quidem Lia, sed Rachel sola potuerit talem filium gignere, siquidem non est sensualitatis, non imaginationis, non denique ipsius affectionis, sed solius est rationis discernere sicut et intelligere. Si igiqui solus inter fratres tunica talari vestitur, quia sola illa actio ad consummationis talum debitique finis terminum perducitur, quae per discretionis prudentiam moderatur. Hic est
Abbreviated transcription (Latin):
amatur. Merito ergo illa uirtus siu¬
gularit᷑ diligitur. sie qua nulła cõ¬
queritur. mla ꝯsũmatur nulła con¬
seruatur. S iux sero talem filium.
hre meremur. qr ad discretionis ꝑ fec¬
tonem nõ sie magno usu. nõ inisi
ꝑ magna exꝑimenta erud̾imur prius
nos oportet in singulis un tutib exer¬
ceri. ⁊ quid in una quaq possimius
⁊ de singulis sufficienter iudĩcare. Mł¬
ta quidem de discrecione legendo mul¬
ta discimus audiendo. Mnlta ex insi
qmͣ de hac ad plenũ erudimur sine
exꝑientie magist̾io. Post omẽs seqͥ
oportet qui de omib indicare d. sic¬
discitur. qñq dii mens exꝑcitata
ad plenã moꝵ discrecionẽ ꝑ ducitur
⁊ quasi de nato ioseph iurẽ letatur.
ante huius natiuitatem eius frẽs
dũ adhuc. om̃ia sine discretione ag̃t
qnͣto ultra uires suas multa p̾simiũt
tanto sepe deterius atq deformiuis
ruunt. Unde ẽ sicut iam diximus. ꝙ
post oos dyua nascitur. quia freqñt̾

Expanded text:
a virtus singulariter diligitur sine qua nulla conquiritur, nulla consummatur, nulla conservatur. Sed vix sero talem filium accipere meremur, quia ad discretionis perfectionem non sine magno usu, nonnisi per magna experimenta erudimur. Prius non oportet in singulis virtutibus exerceri, et quid in unaquaque possimus eet de singulis sufficienter judicare. Multa quidem de discretione legendo, multa discimus audiendo, multa ex insit nunquam de hac ad plenum erudimur sine experientiae magisterio. Post omnes sequi oportet qui de omnibus judicare debet. Pridiscitur, quandoque mens diu exercitata ad plenam morum discretionem perducitur, et quasi de nato Joseph jure laetatur. Ante hujus nativitatem ejus fratres dum adhuc omnia sine discretione agunt, quanto ultra vires suas multa praesumunt, tanto saepe deterius, atque deformius ruunt. Unde est, sicut jam diximus, quod post eos Dina nascitur, quia frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
D quid saltẽ scõꝵ ymagines nõ
ueremur quib utiq ipm qd̾
pedib ꝯtulcatur intet paniientũ. se¬
ꝑe lpuit᷑ miore angeli. Sepe alitnꝰ scõꝵ
facies calcib tunditur transemiciũ. et
pulchris colorib. Cur decoras qd̾ mnox
fedandũ ẽ. Curdepnigis qd̾ ncc̃e est
phitus ille respondeatur. Dñe dilexi
legentib frib. quid facit ilła ridicula
monstrnositas mira deforiis formosi¬
tas ac formosa deformitas. Quid in
tauri. Quid semi hoĩes. C. ind ma¬
culose tygrides. Qind milites pugnã¬
tes quid uenatores cubicmnantes. ui¬
deas sub uno capite multa corpora et
hunc in quadrupede canda serpentis
illuic in pisce caput qd rupedis. Ibi les¬
tia p̾fert equũ capram tinhens retro
diuidiam hinc cornictũ. ał equũ ges¬
tat posterius. Tam multa demq tam
mira diu̾saꝵ formaꝵ apparet ubiq

Expanded text:
quid saltem sanctorum imagines non everemur, quibus utique ipsum, quod pedibus conculcatur, scatet pavimentum? Saepe spuitur in ore angeli, saepe alicujus sanctorum facies calcibus tunditur transeuntium. Et pulchris coloribus? Cur decoras quod mox foedandum est? cur depingis quod necesse est pheticus ille respondeatur: Domine, dilelegentibus fratribus quid facit illa ridicula monstruositas, mira quaedam deformis formositas, ac formosa deformitas? Quid ibitauri? quid semihomines? quid maculosae tigrides? quid milites pugnantes? quid venatores tubicinantes? Videas sub uno capite multa corpora, et hinc in quadrupede cauda serpentis, illinc in pisce caput quadrupedis. Ibi bestia praefert equum, capram trahens retro dimidiam; 540 hic cornutum animal equum gestat posterius. Tam multa denique, tamque mira diversarum formarum ubique
Abbreviated transcription (Latin):
post multas hoĩm ꝑ setuciones post mul¬
tas demonũ temptacõnes. bõ fine quie¬
uit. C uius m̾ita frequens miratuloꝵ
bis marime. ꝑ. mi ͦ: menses apparuit.
te suo aruulphi gandauensis debellã¬
te frisones in uindictã pr̃is sui abeis
occisi. Godefridus dux ad eũ debelland̾

Expanded text:
post multas hominum persecutiones, post mulpost multas hominum persecutiones, post multas demonum temptationes, beato fine quievit. Cujus merita frequens miraculorubis maximae per 4 menses apparuit. te, filio Arnulfi Gandavensis, debellante Fresones in vindictam patris sui ab eis occisi, Godefridus dux ad eum debellandum
Abbreviated transcription (Latin):
De tempore sanctus giicthech
qui ⁊ a delbertus pͣgensis ep̃c
apud bruchnos martirizatus. conu¬
godefridus comitatũ montensem de¬
populatur. Quẽ ragnierius cum
patruo suo lamberto lonamense i¬
senictus. apud flormas pugnã conser¬
occisisunt. ⁊ ip̃e lambertũs occubuit
ubi res mira contigit. Eum laniber¬
tus spemi uictorie iam hr̃et. habebat
quoq filactĩum a collo usq ad pectus¬
pendens scõꝵ reliquus refertur quoꝵ
pr̃otinio se in ꝑitulis tutũ esse credebat¬
instante ei t̾c̃io uite filacteriũ a colło
eius exiliens suꝑ tumulũ campi exi¬
luirt. ⁊ mox comes antea inuictus ꝑ¬
uuit᷑. Quidã militũ filacteriũ accipi¬
ens in caliga abscondit. s coxa euis. ⁊
trure intimescente. rem prodidit et
silacternũ domino suo etħdomi fratri
te syna. hoc tempore clarebat. Qui
nacõem suscepit. ⁊ cũ popone treue¬
roꝵ archiep̃o ad galias uemiẽs treuis
in altitudine turris idulus est. q̃bi q

Expanded text:
 tempore sanctus Guictheht, qui et Adelbertus, Pragensis episcopus, apud Bructios martirizatur. GoGodefridus comitatum Montensem depopulatur, quem Raginerus cum patruo suo Lamberto Lovaniensi insecutus, apud Florinas pugnam conseroccisi sunt, et ipse Lambertus occubuit. Ubi res mira contigit. Cum enim Lambertus spem victoriae jam haberet, habebat enim philacterium a collo usqpendens, sanctorum reliquiis refertum, quorum patrocinio se in periculis tutum fore credebat,--instante ei termino vitae filacterium illud a collo ejus exiens, super tumulum campi exiluit; et mox comes antea invictus perimitur. Quidam militum filacterium accipiens, in caliga abscondit; sed coxa ejus et crure intumescente, rem prodidit, et filacterium domino suo Hetheloni, fratri te Syna, hoc tempore clarebat. Qui inationem suscepit, et cum Poppone Trevirorum archiepiscopo ad Gallias veniens, Treveris in altitudine turris inclusus est ibique
Abbreviated transcription (Latin):
sib luporũ ⁊ tanũ. ab incursione et
illusione demonũ ꝑ dñice crucis uex¬
illum. dextera. eus manũ imp̾ssũ re¬
cꝓunt salutare remedm̃. Multi quo¬
q in ꝑitulis fiuminũ. ab ictib fulgu¬
rũ ⁊ cẽteris incõmodis ꝑ eñ lib̾ati sut
aliqũ candele uł cubicularii neglia uł¬
occasione aliqͣ ni noctib ante sectũ eiͦ
extincte ut testati siuit qui affuerũt
d̾mitus sũt lumini restitute. aliqñ
cũ ĩ monastĩo sc̃i dyonisii ess. ⁊ noc¬
te ut sin moris erat eiusdẽ mariyris
librũ de principatu celesti legeret gra¬
ni sompno suꝑueniente. Eandela
de maini enis suꝑ paginã libri defiux¬
it. Et tũc mrabile q̃iuiddam ⁊ inso¬
litũ accidit. Ignis enĩ nature sue of¬
fitiũ pro sequens lnmiẽ ꝯ sũꝑsit ⁊ ce¬
ram. pagniã u̾o dimisit illesam. O¬
biit hic ics̃ plems diex ⁊ sc̃ĩtate. uͦ¬

Expanded text:
sibus luporum & canum, ab incursione & sibus luporum & canum, ab incursione & illusione dæmonum, per Dominicæ Crucis vexillum dextera eius manu impressum, receperunt salutare remedium. Multi quoque in periculis fluminum, ab ictibus fulgurum, & cæteris incommodis per eum liberati sunt. Aliquandoccasione aliqua in noctibus ante lectum eius extinctæ, vt testati sunt qui affuerunt, diuinitus sunt lumini restitutæ. Aliquando cum in Monasterio S. Dionysij esset, & nocte, vt sui moris erat, eiusdem Martyris librum de Principatu cœlesti legeret, graui somno superueniente candela de manu eius super paginam libri defluxit. Et tunc miraculum quoddam & insolitum accidit. Ignis enim naturę suę officium prosequens linum consumpsit & ceram, paginam vero dimisit illæsam. Obiit hic sanctus plenus dierum & sanctitate
Abbreviated transcription (Latin):
uł actu corporis honestus. Erat fide fir¬
mus spec̾tus genuna caritate refertus
sapĩa clarus. Fortitudine robustus. E¬
rat ei honestas mactione. sobrietas ĩ
consuetudine. humilitas in ꝑrolꝑita
ribilis. partus cũ debuit diffusus cũ
detuit. Non diu̾sus nihĩtu. nõ ꝯfus
mactu. qnͣtũ ad hominẽ unus semꝑ
⁊ idem. Senotus mirtator scõꝵ.⁊ in¬
tentus auditor coꝵ. Ita plaçere studu¬
it hom̃ib. ut deo nõ displic̾et. Quã
ꝑspicue autẽ hunꝰ eiusq discipłorũ
eristat in bñdictione menioria. respõ¬
deant monastĩa ab ip̃is alia funda¬
mẽtis constructa. alia de corruptione
cũ intremento uirtutũ ad meliorem
statũ reducta. Multi quo fideliũ ut
testatur fidelissima relatio dĩsis m¬
firmitatib ꝯstricti ⁊̃ de uita desꝑantes
ab eꝯ nisitati ꝑ dei grãm sanati sunt.
⁊ inulti oculoꝵ casigine detersa ꝑ m̾u¬
tũ eius clarius uidere ceꝑunt. Multi
ut ferunt a ueneno serpentũ a mor¬

Expanded text:
 actu corporis honestus. Erat fide firmus, spe certus, gemina charitate refertus, sapientia clarus, fortitudine robustus. Erat ei honestas in actione, sobrietas in consuetudine, humilitas in prosperitribilis, parcus cum debuit, diffusus vt decuit. Non diuersus in habitu, non confusus in actu, quantum ad hominem vnus semper & idem. Deuotus imitator Sanctorum, & intentus auditor eorum. Ita placere studuit hominibus, vt Deo non displiceret. Quam perspicue autem huius, eiusque discipulorum existat in benedictione memoria, respondeant Monasteria ab ipsis alia a fundamentis constructa, alia de corruptione cum incremento virtutum ad meliorem statum redacta. Multi quoque fidelium, vt testatur fidelissima relatio, diuersis infirmitatibus constricti, etiam de vita desperantes, ab eo visitati, per gratiam Dei sanati sunt. Et multi oculorum caligine detersa per meritum eius clarius videre cœperunt. Multi, vt ferunt, a veneno serpentum, a mor
Abbreviated transcription (Latin):
uentib a northimnãnis capitur. ⁊ con¬
silio hugonis bauchinũ nussus puble¬
ce custodie traditur. karolomanus
uo maior filius eius a northinamis
ab ductus. rothomagi moritur. hoc¬

Expanded text:
ventus a Normannis capitur, et consilio Hugonis Laudunum missus publicae custodiae traditur. Carlomannus vero major filius ejus a Normannis abductus Rothomagi moritur.
Abbreviated transcription (Latin):
mũdus. lationẽ quẽdam noĩe leof eli¬
minau̾at. Q in post .ui. anios regress
die lancti angustim cantuariensis archi¬
ep̃i mopinus apud pronthelecerie inter
festine ꝯuiuari ob memoriã p̾dicacõnis
sci augustim. hic latro forte tunc mxta du¬
cem recumbebat. qm̃ rex ip̃e. ꝑtib qm̃ rex¬
ip̃e ꝑtib de cena ĩdignatus fuerat. Qui
tũ arege solo recognitus finss cet̾is inuiria
spumantib. rex ira accensus p̃domi in ca¬
pillos inuoluat ⁊ ad t̾ram elidit. Qui la¬
tenter sitam de uagnia eductã: in pectus
regis. Qui mox exammatus ẽ. latro uo
ꝯturrentib satellitib mẽbratim disceri¬
tus. Non nullos pͥus saucians p̾uiderat
hunc regis finẽ. b̃s diuistanus glastoni¬
ensis abbas. demoinis aute se saltantis
gesticulacõnib ⁊ plansib edoctus scuri¬
b. Qui mox cquũ ꝯscendens. ⁊ adcuri¬
ans ꝓperans in medio itin̾e rei geste nũ¬
ciũ accepit. Sepultus ẽ in glastomensi

Expanded text:
nomine Leo eliminaverat, qui post 6 annos regressus, die Sancti Augustini Cantuariensis archiepiscopi inopinus apud Proucheleciae inter festive convivari, ob memoriam praedicationis sancti Augustini. Hic latro tunc forte juxta ducem recumbebat. Quem rex ipse partibus de coena dedignatus fuerat, qui cum a rege solo recognitus fuisset, caeteris in vina spumantibus rex ira accensus praedoni in capillos involat, et ad terram elidit; qui latenter sicam de vagina eductam in pectus regis infixit, qui mox examinatus est. Latro vero concurrentibus satellitibus membratim discerptus est, nonnullos prius saucians. Praeviderat hunc regis finem beatus Dunstanus tunc Glastoniensis abbas, daemonis ante se saltantis gesticulationibus, et plausibus edoctus scurrilibus. Qui mox conscendens, et ad curiam properans, in medio itinere rei gestae nuntium accepit. Sepultus est in Glastoniensi
Abbreviated transcription (Latin):
Populo ⁊̃ suessionensi multa ene¬
nire ex ꝑte dei predixit. quia sue ge¬
nitricis eccłiam nõ reficeret. Et qui¬
dem multor ex eadem urbe. igne inua¬
sit que ⁊ qualia restent nescimus.

Expanded text:
Populo etiam Suessionensi mala evenire ex parte Dei praedixit; quia suae Genitricis ecclesiam non reficerent. Et quidem multos ex eadem urbe ignis invasit; quae et qualia restent, nescimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ns debetis querere quid mores nrõs
ad uirtutem instruat. qmͣ quod sensũ
impediri. Cum gͥ diuinas scripturas
legitis. sollerter ꝓpendite quid ibi dic¬
tũ sit ad extitandum in nobis amorẽ
dei. quid ad contemptũ seculi. quid
ad tanendas insidias minuti quid dis¬

Expanded text:
ius debetis quaerere, quod mores instruat ad virtutem, quam quod sensum uaestionibus impediri. Cum igitur divinas Scripturas legitis, solerter perpendite quid ibi dictum sit ad excitandum in vobis amorem Dei, quid ad contemptum saeculi, quid ad cavendas insidias inimici, quid
Abbreviated transcription (Latin):
intentõe inchoari creditur tanto titius
hominẽ in deceptionis laqueũ p̾cipitat
qnͣto deintencõnis sue principio securus
finem actionis nõ obseruat. Et impru¬
dens qͣiͣ ma plana. ad foneam currit. qr
uidet quid faciat. set quid foñ sinĩ seqͥ

Expanded text:
intentione inchoari creditur, tanto citius hominem in deceptionis laqueum praecipitat, quanto de intentionis suae principio securus finem actionis minus observat, et imprudens quasi via plana ad foveam currit, quia videt quid faciat, sed quid factum suum sequi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ u̾mis hereditas eiis. hereditabit
ro qmͣ caro: Quid gͥ prodest in hĩ¬
tu qui foris adtempns adheret glo¬
riam q̃ iere. ⁊ corruptionis putre¬
dinẽ qui in nobis ẽ ⁊ semꝑ ꝑmanet
nõ consid̾are pp̃ea debent amatores
religionis oꝑe demonstrare qnͣtum
ipsi t̾rena despiciant. nec carnẽ que
moritura ẽ cultu suꝑstitioso ex cole¬
re. s pompe idum̃toꝵ moꝵ orna¬
menta. anteferre. uestimenta plus
uilia qmͣ p̃ciosa. plus grossa qmͣ
subtilia plus asꝑa qmͣ mollia plꝰ
fusca qmͣ intida plus uoglecte qmͣ
acciute ꝯpõita uł apta amare. luiii¬

Expanded text:
et vermis haereditas ejus, haereditabit ro quam caro? Quid igitur prodest in habitu qui foris ad tempus adhaeret, gloriam quaerere, et corruptionis putredinem, quae in nobis est et semper permanet, non considerare? Propterea debent amatores religionis opere demonstrare quantum ipsi terrena despiciant, nec carnem quae moritura est cultu superstitioso excolere, sed pompae indumentorum, morum ornamenta anteferre. Vestimenta plus vilia quam pretiosa, plus grossa quam subtilia, plus aspera quam mollia, plus fusca quam nitida, plus neglecte quam accurate composita vel adaptata amare, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Ant ergo nũc miscri ⁊ stulti honeł
tatis ignari. eant ⁊ comant pan¬
nõs suos quiꝰ nõ intelligunt qmͣ iuste
cultus p̾ciosam uitam professis cultus
p̾ciosaꝵ uestiũ rep̾henditur. qui ꝑ apos¬
tolum petrũ ⁊̃ feminis prohibetur.
Non inquit in ueste p̾ciosa uidoant
quia ille diues. qui ineͣgelio pur¬
pura ⁊ bysso induitur postea intortu¬
entis in ferni eternaliter crutiandus
sepelitur. Quid autẽ in purpura
nisi color ⁊ p̾ciũ. ⁊ quis in bysso isi
molicies rep̾h enditur. Eñ ergo car¬
ni sue. ⁊ in purpura decorẽ. ⁊ in bys¬
so molliciem adhibuisse dr᷑ protuldu¬
bio simul sr̃  b ⁊ luxuriosus fins¬
onẽ meruit. quid putanius isti faci¬
unt qui ꝓpria nõ hũtes alienã elemo¬
sinam cultui sue elacõnis impendẽ
nõ ꝑtimescunt. ue eis pcc̃a ppni come¬

Expanded text:
ant ergo nunc miseri et stulti ac omnis statis ignari, eant et comant pannos suos, qui non intelligunt quam juste giosam vitam professis cultus pretiosarum vestium reprehenditur, qui per apostolum Paulum etiam feminis prohibetur, non, inquit, in veste pretiosa . Videantquia dives ille qui in Evangelio purpura et bysso induitur, postea in tormentis inferni aeternaliter cruciandus sepelitur . Quid autem in purpura nisi color et pretium, et. quid in bysso nisi mollities reprehenditur? Cum ergo carni suae et in purpura decorem, et in bysso mollitiem adhibuisse dicitur, procul dubio superbus simul et luxuriosus fuisonem meruit, quid putamus isti facient, qui propria non habentes alienam eleemosynam cultui suae elationis impendere non pertimescunt? Vae eis quia ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
tam prospa rerum. Quid̾ sibi uuit
tantus tam citus agger opum. heu
nichi nulla fides milla ẽ constantia re¬
br. Res ipse quidsunt mobilitate do

Expanded text:
tam prospera rerum, Quid sibi vult, tantus tam citus ager opum? Heu mihi nulla fides, nulla est constantia rebus: Res ipse quid sint mobilitate do
Abbreviated transcription (Latin):
ibi ꝯueniũt. lapides istos ostulari pre¬
cepit.⁊ hnmiliatis tonsis q capitib
niter crura lapides ietro iactare. qui
ẽhimulrantes dorsa denudabant q
eEt signũ legis pristiñe ⁊ adeffugan¬
um demones le dicunt lap̾ides iace¬
indi. quia bomar quidam ex decen
soniis maixmeti more solito laꝑides
deosculans. sic exrsus ẽ. uobis in quit
lapidib dico quod nec adinuare nec
nocere potestis scio. S quia hoc fecit

Expanded text:
ibi conveniunt, lapides istos osculari praecepit, et humiliatis tonsisque capitibus inter crura lapides retro jactare, qui humiliantes se dorsa denudant, quod est signum legis pristinae. Dic ergdum daemones ista se dicunt facevidi quia Bomar quidam ex decem sociis Mahomethi more solito lapides deosculans sic exorsus est. Vobis, inquit, lapidibus dico, quod nec adjuvare nec nocere potestis scio, sed, quia Mahomet
Abbreviated transcription (Latin):
se multoꝵ testimonio dep̾hensam
eo qd̃ nollet eam dimitte fłi̾ gabrie¬
lis nũcio confirmanit. Demius
mũ eũ oblectaiet. De bellis autẽ qhe
domino nbente ac uictoriam promit¬
tente se ꝯmisisse fatebatur. Dentes e
contra sibi in bello facies q collisa mł¬
Quod si angelus dei ut dicũt eñ cus¬
todiret. minime acciderent el sicut de
helya ⁊ helyseo legimus quos ab mi¬
mitis sins. semꝑ exipuit angelus dm̃¬

Expanded text:
 multorum testimonio non deprehensam, eo quod nollet eam dimittere, falso Gabrielis nuntio confirmavit. De cujus s jam dictum est. De bellis autem quae Domino praecipiente et victoriam promittente se iniisse fatebatur, dentes ejus contriti in bello, faciesque collisa, muquae si angelus Domini ut dicis eum custodiret, minime sibi acciderent, sicut de Elia et Eliseo legimus , quos ab inimicis suis semper eripuit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Machometus autẽ post longũ tempus
muitato in consutilib tegumentis coo¬
ꝑtos domũ cirtiure ꝑmisit. S ne inde¬
saturni construxit in pariete in angulo
douius. ⁊ ne facies appareret. dorsum

Expanded text:
ahomethus autem post longum tempus mutato inconsutilibus tegumentis coopertos domum circuire permisit. Sed ne videSaturni construxit in pariete, in angulo domus, ne facies appareret, dorsum
Abbreviated transcription (Latin):
cadigiam. Ita in breui dñe sue animũ
obtinuit. ut ire ꝯnigii reb om̃ib re
rumq pariter doñatu poturetur. Cmꝰ
cpib de pauꝑimo detissimus effectus
ut regnũ arabum sibi sperandũ polli¬
natões. dum negotiacõm desudaret. in
iacobite. Ia cobite namq sunt here¬
tici. a quodã iacobo dicti cucũcisionẽ
tm̃ iustũ de fpũ scõ conceptũ ac de mr¬
gine natũ. nõ tñ trucifixũ neq mor¬
tuũ credentes. Fint ⁊̃ ilło tempore in
unde ad conciliũ uotatus ẽ. ⁊ damp¬
natus. ¶nius dampnacõnis pudore
contristatus de regione aufugit.⁊ ad
se adimplere nõ poterat. ad effectũ ꝑ¬
duxit. fuerunt quoq abhus arabie
hometo se ad hibuerunt ⁊ ad complẽ¬
dam enis stulticiã auxilĩ p̾buerũt
⁊ hutres machometi legeni. quisq

Expanded text:
um obtinuit, ut jure conjugii rebus omnibus et rerum pariter dominatrice potiretur. Cujus opibus de pauperrimo ditissimus effectus,am, quod regnum Arabum sibi sperandum pollinationes, dum negotiationi desudaret, ingJacobitae. Jacobitae autem sunt haeretici, a quodam Jacobo dicti, circumcisionem u sancto conceptum, ac de virgine natum, non crucifixum tamen neque mortuum credentes. Fuit etiam eo tempore, in unde ad concilium vocatus est, et damnatus. Cujus damnationis pudore contristatus, de regione aufugit, et ad tamen adimplere non poterat, ad effectum perduxit. Fuerunt quoque duo Judaei ehometho se adhibuerunt, et ad complendam stultitiam ejus auxilium praebuerunt. Et hi tres
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e mahomet in alchorano suo nichil
tale retulerit. s pocius quicquid in al¬
chorano de ipõ scriptũ nõ fu̾at on in¬
no uerum credi prohibu̾it. De om̃ib
inquit ꝓph̃is multi multa mentiti st̃
Q ne ⁊̃ de me ꝯtingat. illud solum de
anctoritate ꝓbatuir. Qui ⁊̃ cur mira¬
cula nõ faceret ostendere uolens loqñ
qr ne tibi sicut aliis ꝓphetis in mira¬
culis ꝯtra dicatur timeo. Ipõ igitur
sibi ꝯtunno copulauit. Cuins ⁊ pre

Expanded text:
ipse Mahometh in Alcorano suo nihil tale retulit, sed potius quidquid in Alcorano de eo scriptum non fuerat, omnino verum credi prohibuerit. De omnibus, inquit, multi multa mentiti sunt, quod ne mihi contingat, illud solum de auctoritate probatur. Qui cur miraculum non faceret ostendere volens, loquentequia, ne tibi sicut aliis prophetis in miraculis contradicatur timeo. Suo ergo sibi continuo copulavit. Cujus e
Abbreviated transcription (Latin):
ille faciam qd̾ hortaris insi prius inͥ
para dẏsum ostend̾is. Susceptũ igit̾
angelus malis sius drixit ad lotũ un¬
de uideret paradysimi quẽ ille ut ui¬
dit de alis angeli delapsus in parady¬
sũ se cadere ꝑmisit. Angelus gͥ deceptũ
se cẽ dolens irato nultu nmis egredere¬
niquit ut moriaris. Nequa qͣm a

Expanded text:
isi prius mihi paradisum ostenderis. » Susceptum igitur angelus in alis suis, duxit ad locum unde videret paradisum. Callidus autem ille de alis ejus delapsus, in paradisum cadere se permisit. Angelus deceptum se esse dolens, irato nimis vultu: « Egredere, ait, ut moriaris.--Nequaquam, ait
Abbreviated transcription (Latin):
phi annos agebat pĩnne ydoloꝵ tunt
temporis cuttui cũ umiu̾sa gente arabũ
insermens. quẽ ad modũ ip̃se inalcora¬
rio suo testatur. Deñ sibi dixisse referes̃
orphanuis fusti. ⁊ te inerrore suscepi

Expanded text:
 annos agebat, idolorum tunc temporis cultui cum universa gente Arabum inserviens, quemadmodum ipse in Alcorano suo testatur, dicens Deum sibi dixisse: Orphanus fuisti, et te suscepi
Abbreviated transcription (Latin):
dicõem ꝓferuere uoluit. S npnpa¬
liens in hum̃is eiusdẽ subsedit capi¬
te autẽ sano ⁊ incoliuni corpore to¬
to fortassis camadhuc a collo suble¬
uasset nsi ad auctoꝵ subito dentiũ
qnͣtitas impediss. Mox enĩ ut lapis
in collã descendit enis. Ita repente s
it eũ subleuare nõ potuit. Q nod in

Expanded text:
ernere voluit, sed upupaliens, in ejusdem humeris subsedit. Capite autem sano et toto corpore incolumi, fortassis adhuc a collo sublevasset, nisi adauctorum subito dentium quantitas impedisset. Mox enim ut lapis in collum descendit, dentes sibi repente ita it jam sublevare, minime potuit
Abbreviated transcription (Latin):
nusit ergo illũ uictus qui ut dicitis us
sima notari possint n hoc sermoncu¬
lo. Quid enĩ plus miremur. an fatin¬
tatem angeli qm̃ callidam homĩs artẽ
nõ prius agnonit an hominẽ audito ꝑ
iss nisi enis uite librum reuolui ibe¬
ret. Plane hoc omĩa fatuitate sut¬

Expanded text:
misit ergo eum victus, qui, ut dicitis, ussima in hoc possunt notari sermunculo. Quid enim plus miremur? an fatuitatem angeli qui callidam hominis artem non prius agnovit, an hominem, audito per isset, nisi ejus vitae libros revolvi juberet? Nonne haec omnia fatuissima su
Abbreviated transcription (Latin):
te mirũ ẽ ut ad hoc ꝑsuadendũ iustitis
in quo me uullatenus falli posse credi¬
d̾is. Certũ ẽ enĩ michi nec in comꝑtũ
Quis mahomet fu̾it quomodo całlida
sumulacõe ꝓpham se confinx̾it. Et ad h
machmnand̾ quis ens consiliariꝰ extite

Expanded text:
te mirum est, ut ad hoc persuadendum institeris, in quo me nullatenus falli posse credideris. Certus enim es mihi non incompertum esse quis Mahometh fuerit, quomodo callida simulatione prophetam se confinxerit, et ad hoc machinandum quis ejus consiliarius exsti
Abbreviated transcription (Latin):
solatii nõ suppeditet medicinã. s iemi¬
uare pp̃ infirmitatẽ nõ põt. Mauduca¬
re nõ solum ꝓmittet᷑. s ⁊̃ cogetur.
si laboͬre nõ sufficit. quies ei nõ deficit
tur. In firmus es noli refugere. nõ por¬
tabis ordinẽ. s ordo te. fallunt antẽ
pleriq ⁊ nõ tam fallũt qm̃ falliunt̃
pusill aminitate aninu dicentes se ñ
posse quod possent si temptarent. set
aũ iudicant qmͣ discuciant. ⁊ ideo in li¬
mine pͥmo deticunit. ⁊ ante tubam tre
put doleo. Si gͦ cras ienmanero: ncc̃e¬
ẽ ut ant frenetitus fiam. aut litargi¬
cus. aut malencolicꝰ. ant epilempticꝰ
aut maniacus ant demoniacus. Pla¬
ne nõ sequitur. Debile principiũ me¬
lior fortima sequatur. Multe res ĩtep̃¬
tate difficiles hũt aditus: ususantẽ
faciles. Dicit gͦ infirmus ñr. hodie ie¬
iunaui ⁊ iõ iamcaput doleo. Menti¬
mel ieuinasti. sqr ieuinare nõ ꝯsue¬
iusti. Deniq quid sis an exiennio
hoctͥ accidit. heri forte tale quid ĩnio¬

Expanded text:
suppetat medicinam. Si jejunare prae infirmitate non potest, manducare non solum permittetur, sed etiam cogetur. Si laborare non sufficit, quies ei non deficit. tur. Infirmus es? Noli refugere: non portabis ordinem, sed ordo te. Fallunt autem plerique, et non tam fallunt quam falluntur, pusillanimitate animi dicentes se non posse, quod possent, si tentarent: sed ante judicant quam discutiant; et ideo in limine primo deficiunt, et ante tubam tremput doleo; si ergo cras jejunavero, phreneticus fiam, aut lethargicus, aut melancholicus, aut epilepticus, aut maniacus, aut daemoniacus. Plane non sequitur: Debile principium melior fortuna sequetur. Multae res intentatae difficiles habent aditus, usus autem faciles. Dicit ergo infirmus noster: Hodie jejunavi et ideo caput jam doleo. Mentimel jejunasti, sed quia jejunare non consuevisti. Denique quid scis, an ex jejunio hoc tibi accidit? Heri forte tale quid immo
Abbreviated transcription (Latin):
unũ tibi excipio qui certe solus sufficit
ad om̃i exemplũ: Ip̃e quidẽ spectatulũ
fts̃ ẽ ⁊ angłis ⁊ hom̃ib leuitate mira¬
culi. qui prins eis spectaculũ fu̾at mirai¬
tulo leuitatis. Dũ nõ scena. ñ cirtus. nĩ
theatrũ. nõ amphiteatrũ. nõ amphitir¬
tus nõ foꝵ. nõ platea nõ gignasiũ. ñ ha¬
iria siie eo resonabat. Nosti helynand̾
.S quis nõ nouit hommiẽ. Si tñ honui¬
nẽ. Ncq eĩ tam natus erat honio ad
denoraret. ant adulando. aut obiirgã¬
do. Ecce inclaustro clansus ẽ. cui totus
mũdus solebat eẽ nõ solũ qiͣ daustrũ¬

Expanded text:
unum tibi excipio, qui certe solus sufficit ad omnium exemplum: ipse quidem spectaculum factus est, et angelis, et hominibus levitate miraculi, qui prius eis spectaculum fuerat miraculo levitatis; dum non scena, non circus, non theatrum, non amphitheatrum, non amphicircus, non forum, non platea, non gymnasium, non arena sine eo resonabat. Nosti Helinandum, si quis novit hominem, si tamen hominem. Neque enim tam natus erat homo ad ldevoraret , aut adulando, aut objurgando. Ecce in claustro clausus est, cui totus mundus solebat esse non solum quasi claustru
Abbreviated transcription (Latin):
saltem sequi istũ p̾cedentẽ iuniorẽ. in¬
firmiorẽ debilior ẽ. delicaciorem. Qͥs
cm̃ attendeus uñ iste surrexit. surgere
Taqr surge ⁊ noli declinare in u̾ba ma¬
licie ad extus audas excusaciones ĩ pcc̃s
altribuens nature qd̾ mentis ẽ impure
ncc̃itati quo uolinitatis difficilliorem
faciens ordinẽ qmͣ sit te molliorẽ qm
ẽẽ debeas. infirmiorẽ qmͣ ẽẽ possis. Ne¬
moenĩ tantam infirmitatẽ põt intur¬
rere. ut rigor ordinis ei denĩa ꝯ descen¬

Expanded text:
 sequi istum praecedentem, juniorem, infirmiorem, debiliorem, delicatiorem. Quis enim attendens unde iste surrexerit, surgere e surge, et noli declinare in verba malitiae, ad excusandas excusationes in peccatis , attribuens naturae, quod est mentis impurae; necessitati, quod est voluntatis; difficiliorem faciens ordinem, quam sit; te molliorem, quam esse debeas; infirmiorem, quam esse possis. Nemo enim tantam infirmitatem potest incurrere, ut rigor ordinis ei de mise
Abbreviated transcription (Latin):
Cu ut ait g̾g̾. in registro. b̃s andreas
apparint. ⁊ horam obitus nuĩciant. A¬
delbertus bemensis ep̃c monachum
induens martirii palmã inuenire. p¬
meruit. Itẽ quidã sc̃s penitens ep̃atu
dumisso. tandẽ ab angelo iusitatur. ⁊
ibetur ad ep̃atũ rodire. s noluit. do¬
nec admonente eodẽ angło b̾s remigi
celeriter aduenit qui hoc ei imꝑanit᷑
⁊ tũc pͥmo obediuit. Et ita melius ẽ
pondus abicere qmͣ cũ decrimento do¬
mini cuiꝰ. ogo sermis sũ fractis cerui¬
cib niterire unde scriptũ ẽ quare nõ de¬
disti peccimiã meã ad mensã ut ⁊ ego
ueniens nõ exegissem cũ usuris utiq ꝙ¬
qd̃ ferre nõ poteras. Dnm eñ tu ignauiᷤ
negotiator denariũ tenes alt̾ĩus socũ. qͥ
pectumã dupplicare potat occupasti.
Nonne apud quosdã epõs regales epule
cotidie apparatus. cotidie miptiale con¬
nunũ. Et unde refrig̾are debuerant.
indigentes recreant milites ⁊ ad eorũ

Expanded text:
cui, ut ait Gregorius in Registro, beatus Andreas cui, ut ait Gregorius in Registro, beatus Andreas apparuit, et horam obitus nuntiavit. Adelbertus Veniensis episcopus monachum induens martyrii palmam invenire promeruit. Item quidam sanctus poenitens episcopatu dimisso tandem ab angelo visitatur, et jubetur ad episcopatum redire, sed noluit; donec admonente eodem angelo beatus Remigius celeriter advenit, qui hoc ei imperavit, et tunc primo obedivit. Et infra: Melius est, pondus abjicere, quam cum detrimento Domini, cujus servus sum, fractis cinterire. Unde scriptum est. Quare non dedisti pecuniam meam ad mensam, et ego veniens exegissem cum usuris utiqd ferre non poteras. Dum enim tu ignavus negotiator denarium tenes, alterius locum, qui pecuniam duplicare poterat, occupasti. Nonne apud quosdam episcopos quotidie regales epulae, quotidie apparatus, quotidie nuptiale convivium? et unde refrigerare debuerant indigentes, recreant milites, et ad eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Dc tempore petrꝰ damiamis lcuꝑ¬
sit ad papam hyldebrãnũ reddẽs
toeni quare ep̃atũ diserit. Erat em̃
uir religione ⁊ scĩa noĩatiss mius. Qui
q̃dam ibi narrat que in hoc loco excer¬
penda detrem. Qma inquit refutam
gule. forte de talib remediis loquit᷑ hic
de quib ibi dicit. Dm̃cus inquit lorica
ferrea uestitus erat ad carnẽ. Duob q
ferreis cirtulis cuictus in corpore ⁊ dno¬
b ꝑ armos brachioꝵ. Hic armata sco¬
pis utraq manu .xii. psaltĩa uestib
exutis totam noctẽ ducẽs ꝑuugilem.
s ⁊ nobiles młres. hoc purgatorii gen
ĩ hyanter arriꝑent. Nam relictã richa¬
di młr magni genis. ⁊ magne digni¬
trib disciplinaꝵ milib pro uno ãno
amore religionis cũ ess ualde ydonens
eccĩe regniuui. s ip̃e iõnem trẽdens mł¬
tos sanctos ante se hoc idem fecisse. Uale¬
rius inquit. yponensis angustinũ sibi
successorẽ ꝯstituit. lucidus citodensis ĩ¬
minẽte obitu ad cenobiũ ꝯuolauit.

Expanded text:
c tempore Petrus Damianus scripsit ad papam Hildebrandum, reddens rationem, quare episcopatum dimiserit. Erat enim vir religione et sapientia nominatissimus, qui quaedam ibi narrat, quae in hoc loco excerpenda decrevi: Quia, inquit, refutavi um. » Forte de talibus remediis loquitur hic, de qualibus, ubi dicit: « Dominicus, inquit, lorica ferrea vestitus erat ad carnem, duobusque circulis ferreis cinctus in corpore, et duobus per armos brachiorum. Hic armata scopis utraque; manu, duodecim psalteria vestibus exutus, totam noctem ducens pervigilem, sed et nobiles mulieres hujus purgatorii genus inhianter arriperent. Nam relicta Tethaldi, mulier magni generis, et magnae dignitribus disciplinarum millibus pro uno anno amore religionis, cum esset valde idoneus Ecclesiae regimini. Sed ipse rationem reddens, multos sanctos ante se hoc idem dicit fecisse Valerius, inquit, Hipponensis Augustinum sibi successorem constituit. Lucidius Evodensis imminente obitu ad coenobium convolavit:
Abbreviated transcription (Latin):
phũ adorsus eũ ꝯfuge ꝯpulit ⁊ iterata
expedicione suenia depopulatꝰ Inno¬
.xxii. henricus imꝑator sueuiã ꝑua¬
gatus castella frangit omia depopulã¬
do mnimitis suis formidinẽ amicis ad¬
dit fortitudinẽ ⁊ multos qui ex desꝑ¬
acõne rerũ a se defeterant ad se trahit
hermãnus ep̃c hyldebranno pape ad
aĩam ꝯfederatur ac ꝑ hoc imꝑatori re¬
bessi intensi urbe. pellitur ab hoc tẽ¬
pore cepit florere in eccĩa bĩ qͥntiui bel¬
uacensis canonitus ordo primũ ab a¬
postolis. postea a bõ agustino epõ re¬
gulariter instituit sub magr̃o moue
uenerabili eniscẽ ectĩe p̃poĩto postea car¬

Expanded text:
fum adortus, eum fugere compulit, et iterata fum adortus, eum fugere compulit, et iterata expeditione Sueviam depopulat. 12. Heinricus imperator Sueviam pervagatus, castella frangit, et omnia depopulando, inimicis suis formidinem, amicis addit fortitudinem, et multos, qui ex desperatione rerum a se defecerant, ad se retrahit. Herimannus episcopus, Hildibrando papae ad animam confederatus ac per hoc imperatori rebellis, Mettensi urbe pellitur. pore coepit reflorere in Ecclesia B. Quintini Belvacensis canonicus ordo, primum ab apostolis, postea a beato Augustino episcopo regulariter institutus, sub magistro Ivone, venerabili ejusdem aecclesiae praeposito, postea Car
Abbreviated transcription (Latin):
i ibet omĩa detreta ⁊ fc̃a hyldebrãni
pape irrita esse debere.Ibi quoq om̃s
p̃ter pancos. hyldebramĩ aburant
cum q papatu ab dicandũ cẽ mdi¬
tant. H yldebranus econtra imꝑatorẽ
regni qiͣ msta ex causa excõicato regi
contra dicant. Dñca palmaꝵ circa
loram sereno celo stella apparunt
ricipib saxom̃ qui in dedicio¬
one imꝑatoris erant relaxatis ꝑ eos
ppͣ occurrens imꝑatori in longobar¬
dia sub falsa pace eũ absoluit. O m̃l
em̃ qui prius hyldebrannũ ab nira¬
uerant ꝑ niriũ ꝑuirio cumulantes
imꝑatorem abinrant ⁊ rodulfñ du¬
cem burgundionũ regem suꝑ se statu¬
unt. corona ei a ppͣ missa cui erat insqͥ
tum. Petra dedit petro. petrus dyade¬
ma rodulfo. hunc sygefridus archi¬
ep̃c maguntie in regem bñdixit. et
ftã a maguntinis sedicione ꝯtra eos
rodulfus cũ archiepõ nocte anfugit
hyldebrannus ppͣ omẽs adu̾santes ĩ¬
ꝑatori absoluit ab infidelitate ⁊ ꝑ in

Expanded text:
i jubet, omnia decreta et facta Hildebrandi papae irrita esse debere, ibique omnes, praeter paucos, Hildebrandum abjurant, eumque papatu abdicandum esse judicant. Hildebrandus econtra imperatorem regni, quasi justa ex causa excommunicato regi contradicant. Dominica in Palmis circa horam sextam sereno coelo stella apparuit. Principibus Saxonum, qui in deditionem imperatoris erant relaxatis, per eosdem  papa occurrens imperatori in Longobardia, sub falsa eum spe absolvit. Omnes enim qui prius Hildebrandum abjuraverant, perjurium perjurio cumulantes, imperatorem abjurant, et Rodulphum regem Burgundiae super se regem statuunt, corona ei a papa tum: Petra dedit Petro, Petrus diadema Rodulfo. Hunc Sigifridus archiepiscopus Moguntiae in regem benedixit; et facta a Moguntinis seditione contra eos, Rodulfus cum archiepiscopo noctu aufugit. Hildibrandus papa omnes adversantes imperatori absolvit ab infidelitate et perj
Abbreviated transcription (Latin):
optimoꝵ uiroꝵ migrationẽ forte sig¬
nificauit. qd̾ in pago suessonico. eõdẽ
anno accidit. Cum enĩ hyemaligelu
t̾ra uehement᷑. indurnisset cespĩs
plurime longitudinis ⁊ latitudinis
de t̾ra subito auulsus longe ad aliũ
regnia ierosolimoꝵ iusto familiari
Ad inimicos de se hñte. filiꝰ enis bal¬
duinus rex ꝯͣ eam insurgit ⁊ obsessi
captis q eius mumnitionib in urbẽ
scãm intrare ab ip̃a scd̃o ꝓhĩtus. tã¬
dem uiolent̾ ingreditur. eamq in
arce obsidens. fcã pace neapolim ei
dimittit reliqmͣ regmi ꝑtem sibi re¬
tinet. Massamuti quos quidã
moabitas dicũt post usurpatum
mauritane regnũ regem q pati¬
bulo affixumi. ⁊ regens bulgie oc¬
cidentes. regnũ enis inuadunt. ip¬
sam siciliam apuliam romã quor
se muadere minantur. Rex fran
coꝵ ludouicus zelotipie spu inflam¬
matus iurata ꝯsanguinitate uxo¬
rem suã repudiat. Q mͣ qr ꝯͣ eius
uoluntatẽ henritus dux norman¬

Expanded text:
optimorum virorum migrationem forte significavit, quod in pago Suessonico eodem anno accidit. Cum enim hiemali gelu terra vehementer induruisset, cespes plurimae longitudinis et latitudinis, de terra subito avulsus, longe ad alium Regina Jerosolimorum justo familiarius ad inimicos Dei se habente, filius ejus Balduinus rex contra eam insurgit, et obsessis captisque ejus munitionibus, in urbem sanctam intrare ab ipsa secundo prohibitus, tandem violenter ingreditur; eamque in arce obsidens, facta pace, Neapolim ei dimittit, reliquam regni partem sibi retinet. Massamuti, quos quidam Moabitas dicunt, post usurpatum Mauritaniae regnum regemque patibulo affixum, etiam regem Bulgiae occidentes, regnum ejus invadunt, ipsamque Siciliam, Apuliam, Romam quoque se invadere minantur. Illustris corum Ludovicus, zelotipiae spiritu inflammatus, jurata consanguinitate uxorem suam repudiat. Quam quia contra ejus voluntatem Henricus dux Norman
Abbreviated transcription (Latin):
auuũ ⁊ pancos menses. ex muliere lig¬
na prodierant. affuit de inde reu̾eud̾
antistes petrus tm diuiuitꝰ seruabat᷑
tanti nuratuli plenitudo. offertur mu¬
lier missaꝵ sollempnia celebranti. sicut
p̾cepat uespe p̾cedenti. eadẽ hora . xuiiͣ
er carne mulieris lignũ egreditur. qd̾
sub oculis om̃i capellamus extuxit ꝯfi¬
dentem itaq mulierẽ p̾sul ab soluit. ⁊
sacram ei tudens eukaristiam. ab oĩ

Expanded text:
annum et paucos menses ex muliere ligannum et paucos menses ex muliere ligna prodierant. Adfuit deinde reverendus antistes Petrus, cui divinitus servabatur tanti miraculi plenitudo. Offertur mulier missarum solemnia celebranti, sicut praeceperat vespere praecedenti. Eadem hora septimum decimum ex carne mulieris lignum egreditur: quod sub oculis omnium capellanus extraxit. Confitentem itaque mulierem praesul absolvit, et sacramentum ei tradens eucharistia