comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ & abillis qͥ anilia sunt uanitate qͣdam
cõposita. Sunt eiũ aliqͥ qͥ calore anmi mit¬
tunt se indisputationes huiꝰmõi. Pietati aũ
tes parentib ⁊ inp̃senti uita qͣxilia dei
ñ deerunt illis: & in futuro ĩ mortalitatẽ
habebunt cũ gła. Exercitũ aũ corꝑa¬
le admodicũ utile dicit. Ieiunare eñĩ &
abstinere a cibis monente auetoritate
creatoris. Non multũ ꝓdest. nisi adda-¬
tur hinc pietas: euius oꝑa multoꝵ pre¬
cib adiuuat᷑ ad dñm ꝓmerendũ: deniq
illos qui fr̃ib largi sunͣt & uariistituł obsãitt
ĩ uitã et̾nã ꝓfic̾e eũgłicꝰ sermo testat᷑: dissentient̾ a
ab hoc oꝑe ineternũ ign̾ẽ. Corꝑis autẽ
exercitiũ nichil aliud qũa carnis frena
lubricũ tñ carnis patit᷑ huiꝰ mõi qͥd fic
sine dubio uapulabit: qr illud oportuse
fieri & hoc minime pretermitti. Siaũ
solũ corꝑis habuit exerciciũ ꝑhennas

Expanded text:
modo et ab illis quae anilia sunt, vanitate quadam modo et ab illis quae anilia sunt, vanitate quadam composita; sunt enim aliqui, qui calore animi mittunt se in disputationes hujusmodi. Pietati autetes parentibus: et in praesenti vita auxilia Dei non deerunt illis, et in futuro immortalitatem habebunt cum gloria. Exercitium autem corporale ad modicum utile dicit; jejunare enim et abstinere a cibis, manente auctoritate Creatoris, non multum prodest, nisi addatur huic pietas, cujus opera multorum precibus adjuvatur ad Dominum promerendum. Denique illos qui fratribus largi sunt, et variis titulis obsequentes, in vitam aeternam proficere Evangelicus sermo testatur : dissentientes autem ab hoc opere, in aeternum ignem. Corporis autem exercitium nihil aliud quam carnis frena lubricum tamen carnis patiatur, hujusmodi quid fiet? Sine dubio vapulabit; quia illud oportuit fieri, et hoc minime praetermitti . Si autem solum corporis habuit exercitium, perennes
Abbreviated transcription (Latin):
enutritus uerbis fid̾ei & bone doctri¬
ne qũa assecutus es. Qͥd tã uerũ qͥd
tã clarũ ac ꝓuidum. nͥ ut disc iplina
xp̃iana incorrupta tradat᷑. ut fructꝰ
eius inarea dñica fertilis ac firmus
collaudet᷑. Hoc ẽ ut indie uditii ñ
repb & igni cõburendus censeat᷑: Hoc
bom doctoris ẽ. atq idonei ministri
dicat uerbis fidei & bone doctrinȩ.
ꝙͣ abinfantia ad secutũ hunc asserit.
Qui eñĩ indegris om̃ib hebreorũ libri
imbutus erat. accepta fide ꝑfectum
fecit doctorẽ. Profamas autẽ & ani le ᷤᷤ
fabulas abnue: exercens temetipsũ adpi-¬
etatẽ. Corꝑalis enĩ exercitatio admodicũ utiłẽ
& future. ꝑfana uerba: aduersa intelli¬
guntur. Anilles aũ fabule de liramenta
b solent in contẽptionẽ deduci. Ut qͣsi
tractus habeatur rei inanis. cuius effectꝰ
nullus ẽ. nisi uanitatis. Abhis gͦ quȩ con¬
traria sunt declinandũ monet: simili

Expanded text:
enutritus verbis fidei, et bonae doctrienutritus verbis fidei, et bonae doctrinae, quam assecutus es. Quid tam verum, quid tam clarum et providum, nisi ut disciplina christiana incorrupte tradatur, ut fructus ejus in area Dominica fertilis ac firmus collaudetur; hoc est, ut in die judicii non reprobas et igni comburendus censeatur. Hoc boni doctoris est atque idonei ministri dicat verbis fidei, et bonae doctrinae, quam ab infantia assecutum hunc asserit. Qui enim integris omnibus Hebraeorum libris imbutus erat, accepta fide perfectum fecit doctorem. Profanas autem, et aniles fabulas abnue, exercens temetipsum ad pietatem. Corporalis enim excercitatio ad modicum utilis est; et futurae. Profana verba adversa intelliguntur; aniles autem fabulae deliramenta bus solent in contentionem deduci; ut quasi tractatus habeatur rei inanis, cujus effectus nullus est, nisi vanitatis. Ab iis ergo quae contraria sunt, declinandum monet, simili
Abbreviated transcription (Latin):
tat ad ꝑditionẽ. Iã enĩ ĩ mitari hos negat:
ut saluent᷑. Qͥa sicut cautheriũ ĩmuca¬
ri ñ pot̃: ita nec eorũ animus emendari.
Nichil enĩ peiꝰ simulatione. Tales enĩ hi
sunt: quales & uidei illi qui intelligen¬
tes. xp̃m dei urtute oꝑari. in belzebub
hec abeo fieri dicebant. Ut em̃ fabri¬
catorẽ hominis male trac̾tent cũ
natos se ñdoleant: nuptias tñ ꝓhibẽt.
et xp̃o carnẽ subtrahunc. Et ut
ad eius inuriã ꝓficiart: abhis quȩ
usib nr̃is instituit abstinendũ docen:
ut ꝑ id qd despicnint᷑. mala ẽẽ & ama¬
lo auctore inuenta uideantur. Hinc ẽ
unde apłs om̃ia a deo bona facta os¬
tendit: si tñ cũ gr̃arũ actione sumar¬
tur. Inmunda enĩ erunt ei: qͥ ñ lau¬
dat inhis creatorẽ. Nec eñ possunt
bene illi ꝓficere qͥ sic illa sumit: ut
male tractet auctorẽ eorũ. Hec gͥ ꝓpo¬
nens fr̃ib bonꝰ eris minister xp̃i iħu:

Expanded text:
tat ad perditionem. Jam enim immutari hos negat, tat ad perditionem. Jam enim immutari hos negat, ut salventur, quia sicut cauterium immutari non potest, ita nec eorum animus emendari; nihil enim pejus simulatione. Tales enim hi sunt, quales et Judaei illi, qui intelligentes Christum Dei virtute operari, in Beelzebub haec ab eo fieri dicebant . Ut enim Fabricatorem hominis male tractent, cum natos se non doleant, nuptias tamen prohibent, et Christo carnem subtrahunt: et ut ad ejus injuriam proficiant, ab iis quae usibus nostris instituit, abstinendum docent; ut per id quod despiciuntur, mala esse, et a malo auctore inventa videantur. Hinc est unde Apostolus omnia a Deo bona facta ostendit, si tamen cum gratiarum actione sumantur; immunda enim erunt ei, qui non laudat in his Creatorem. Nec enim possunt bene illi proficere, qui sic illa sumit, ut male tractet auctorem eorum. Haec igitur proponens fratribus, bonus eris minister Jesu Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ sibi sp̃c sc̃s fut᷑a reuelauerit ad in¬
structionẽ eccłiarũ & cautelã ñ tacet:
ut p̃monite eccłiȩ sollicite sint ne
ab huiꝰ mõi possint circũueniri ho¬
minib. Qdenĩ tã clarũ cãq aꝑtum
adeuitandos aut magis cõdẽpnan¬
dos doctrinę huiꝰ pestifere uiros po¬
tuit manifesta uoce p̃fari. Hisi ut
asseu̾ationẽ eoꝵ fallacẽ ac simulatã
doctrinã demoniorũ ñ cuparet: ut
cũ huius ad seuerationis sermones
audunt᷑. a diabolo cõposita ẽẽ doc¬
trina hȩc sciret᷑ qͣm p̃dix̾at sp̃c sc̃s:¬
quȩ de incarnatione saluatoris as¬
serit falsa. que nc̃ ĩ marcionitis qͣm¬
tis pene defecerint ł patricianis aut
bent: et abstinendũ a cibis cradunt¬
quorũ cautheriatã dicit conscientiam.
Hoc ẽ summlatione corruptã. Quia sicut
cauteriũ coriumcorrũpit. & notã infligit:
ita & fallacia conscĩam quȩ dolo ma¬
liuolentie aliud scit. & aliud ꝓfitet᷑. de no¬

Expanded text:
us sanctus futura revelaverit ad instructionem Ecclesiarum et cautelam, non tacet; ut praemonitae Ecclesiae, sollicitae sint, ne ab hujusmodi possint circumveniri hominibus. Quid enim tam clarum, tamque apertum ad evitandos aut magis condemnandos doctrinae hujus pestiferae viros potuit manifesta voce praefari, nisi ut asseverationem eorum fallacem, ac simulatam doctrinam daemoniorum nuncuparet; ut cum hujus asseverationis sermones audiuntur, a diabolo composita esse doctrina haec sciretur, quam pquae de incarnatione Salvatoris asserit falsa, quae nunc in Marcionitis, quamvis pene defecerint, vel Patritianis, aut bent, et abstinendum a cibis traduntQuorum cauteriatam dicit conscientiam, hoc est simulatione corruptam, quia sicut cauterium corium corrumpit et notam infligit, ita et fallacia conscientiam, quae dolo malevolentiae aliud scit, et aliud profitetur, deno
Abbreviated transcription (Latin):
& cetis nocens. Nichil eñi intulimus
in hunc mundũ uerũ qr nec auferis
possumꝰ qͥcqͣm: habentes aũ alim̃tul
etqͥb tegam̃ his contenti si nꝰ fruta
mortales hoĩes copi e studere ꝓ loule¬
pletes fieri uelle apta uoce declarat: cum
sciant. nichil se ꝓpriũ hr̃e in mundo. Cui
rei ꝓficit humana eupidit as: nisi qi ipsa¬
sibi inimica existit : nichil em̃i intulit nũ¬
do nichil auferre pot̾it. Qa sibi incutit
sollicitudiñe & querit congregare:. Las
bine eriet qͣlis uenit. Qđ etiã scosit iob
& insua passione fatet᷑ dicens: inudus exi¬
iide utero matͥs mee nudus reuertar in

Expanded text:
et caeteris nocens. Nihil enim intulimus et caeteris nocens. Nihil enim intulimus in mundum, verum quia nec auferre possumus quidquam; habentes autem alimentum, et quibus tegamur, his contenti simus. Frustra mortales homines copiae studere, et locupletes fieri velle aperta voce declarat, cum sciant nihil se proprium habere in mundo. Cui rei proficit humana cupiditas, nisi qsibi inimica existit? Nihil enim intulit mundo; nihil auferre poterit. Qui sibi incutit sollicitudinem et quaerit congregare, talis hinc exiet qualis venit. Quod etiam scripsit Job, et in sua passione fatetur, dicens: Nudus exivi de utero matris meae, nudus oportet ut eam in
Abbreviated transcription (Latin):
tus enĩ uinci se ñ patitur. Qͥppe cũ ad
fauorẽ querendũ in conflictũ ꝓrũpat¬
prũpat: qđ a mansuetis & bons uiris
intandũ ẽ. Contentio enĩ nũqͣm est
sine lite: et parũ ee̾̃t. si lis sola ori¬
returs& blasphemiȩ & inimicicie qđ a
dei seruis alienũ ẽ Abhis aũ qͥ corrup¬
ti mente tieritate puati sunt utile iu¬
dicat᷑. Dei eñi culturã & pietatẽ q̃stũ
existimant: ñ de futuro aliqͥd sꝑan¬
tes sed quomͦ in p̃senti se ͣnsigant ꝓui¬
dentes. Sic̃ & mundanȩ secte qͦs cons¬
tat ꝓpt̃ p̃sentia lucia inuentas: non
nescii qͦsdã hoc libent̃ audire qđ in
hac uita florendũ sit. Idõ desistendũ
ab huiꝰ modi. Est aũi questus magnus
pietas cũ sufficientia. Magnas din¬
tias & adqͥsitionẽ in eo dic̃ siqͥs fide¬
lis suo contẽptus sit. Piꝰ enĩ & insema¬
fut᷑am uitã ad p̃sens suffic̾e sibi pu¬
tat qł habet. ñ dubitans exeo ipso
largiri. Om̃is enĩ auarꝰ ĩp iꝰ ẽ. & sibi

Expanded text:
e cum ad favorem quaerendum in conflictum prorumpat, quod a mansuetis et bonis viris vitandum est. Contentio enim numquam est sine lite, et parum esset si lis sola oriretur, sed blasphemiae et inimicitiae, quod a Dei servis alienum est. Ab his autem qui corrupti mente, veritate privati sunt, utile judicatur; Dei enim culturam et pietatem quaestum existimant, non de futuro aliquid sperantes; sed quomodo in praesenti se transigant providentes, sicut et mundanae sectae, quas constat propter praesentia lucra inventas; non nescii quosdam hoc libenter audire, quod in hac vita florendum sit; ideoque desistendum ab hujusmodi. Est autem quaestus magnus pietas cum sufficientia. Magnas divitias et acquisitionem in eo dicit, si quis fidelis suo contentus sit; plus enim et in semefuturam vitam, ad praesens sufficere sibi putat, quod habet, non dubitans ex eo ipso largiri. Omnis enim avarus impius est, et sibi
Abbreviated transcription (Latin):
aliena erat. bonũ certam̃ fidei aggredi
iubetur. fidei enĩ uictoria ẽ cũ om̃ia in¬
ela & crumina subiugant᷑ ut adęternȩ ui¬
tȩ premia ueniatur: cuniꝰ confessio inter
te moni mentis ȩccłiasticis. contine cur.
Precipio tͥ in comspectu dei ut qͥ unuificat

Expanded text:
aliena erat, bonum certamen fidei aggredi aliena erat, bonum certamen fidei aggredi jubetur. Fidei enim victoria est, cum omnia vitia et crimina subjugantur; ut ad aeternae vitae praemia veniatur: cujus confessio inter te monimentis ecclesiasticis continetur. Praecipio tibi in conspectu Dei, qui vivificat
Abbreviated transcription (Latin):
admitte. Idõ radix om̃iũ maloꝵ ẽ.: qr ut desi¬
deria ex pleat qtł ĩpossibile eͥet maleficia
⁊ homicidia ⁊ obscenitatẽ & qͥcqͥt sceleris ẽ
ppetrat: nec ad p̃sens secura qr semꝑ cupi¬
dax & infuturo dãpnata. Tuaũo homo
p̃miis remuneret᷑ diuinis. Nem̃ in merito
coronandus ẽ. qͥ lanc sꝑnit. que multis su¬
adet. Sequere aũ iusticiã piecatẽ fidem
caritatẽ. pacientiam tnqͥllitatẽ animicer¬
a bonũ certam̃ fidei. apprehende uuã eter¬
nam ad qũa uocatus es & confessus es bo¬
nã confessionẽ corã multis testib. Qm̃
auaritia res iniqua ẽ. hoĩem dei ut ab
hac dissentiat. iusticiã sequi iubet. atq
pietatẽ: & alia que memorat. Nõ enĩ po
tur. Unde aũ amator fr̃nitatis. ciius
manus sunt aride : Qmͦ uͦ paciens qͥ
semꝑ ad aliena se cendit: Aut quaten
quietẽ animi possit habere qͥ die noe¬
tuq auiditate cupiditatis incenditur:
sed qr ab hoĩe ddei timotheo innqͥtas hec

Expanded text:
desideria sua expleat, quod impossibile est, et maleficia, et homicidia, et obscenitatem, et quidquid sceleris est, perpetrat; nec ad praesens secura, quia semper cupida; et in futuro damnata. Tu autem, homo praemiis remuneretur divinis. Non enim immerito coronandus est, qui hanc spernit, quae multis suadet. Sequere autem justitiam, pietatem, fidem, charitatem, patientiam, tranquillitatem animi. Certa bonum certamen fidei, aprehende vitam aeternam, ad quam et vocatus es, et confessus es bonam confessionem coram multis testibus. Quoniam avaritia res iniqua est, hominem Dei, ut ab hac dissentiat, justitiam sequi jubet atque pietatem, et alia quae memorat; non enim pottur? Unde autem amator fraternitatis, cujus manus sunt aridae? quomodo vero patiens, qui semper ad aliena se tendit? aut quatenus quietem animi possit habere, qui die nocteque aviditate cupiditatis incenditur? Sed quia ab homine Dei Timotheo iniquitas haec
Abbreviated transcription (Latin):
q̃n qͥdã appetentes errauerunt a fide &
inseruert se dolorib multis. Nichil tã
asꝑum tãq ꝑnitiosũ ẽ qͣm si eccħasticus
maxime qͥ sublimis lociẽ. duntus huius
scłi studeat qr ñ solũ sibi ipsi sed & ce¬
teris obẽ. Contrariã enĩ formã dat ho¬
minib: necesse ẽ enĩ multos imitatore ᷤ
eius existere: ad ꝑditionẽ. Quanto enmi
honorificentior ordine ẽ: tanto magis sua¬
dec imitandũ se maxnn e in hac rehnͣista

Expanded text:
es, erraverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis. Nihil tam asperum, tamque perniciosum est, quam si ecclesiasticus, maxime qui in sublimi loco est, divitiis hujus saeculi studeat; quia non solum sibi ipsi, sed et caeteris obest. Contrariam enim formam dat hominibus; necesse est enim multos imitatores ejus existere ad perditionem. Quanto enim honorificentior ordine est, tanto magis suadet imitandum se, maxime in hac re, qua
Abbreviated transcription (Latin):
uicta morte resurgeret a mortuis & ui¬
detur maiestas eiꝰ. qͥ natꝰ ut hõ ñ erat
cotus homo ut agnoscentes angłi mi¬
steriũ qd̾ pͥus latuit declaratũ incarne.
genu illi fleccentes qͣsi dco gĩas agad.
qi didicert̃ ueritatẽ que gentib p̃dicata
ueniã erroris mereri ñ possint. sic̃ dicit
dñs de uideis. Siñ uenissẽ & locutꝰ eis
fuissẽ peccatũ ñ hr̃ent. Nẽ aũ excusa¬
cionẽ ñ habebunt de peccato suo. Qͥa
sert̃: assũptũ ẽ ingła. Post crucẽ ma
nifestata ꝑsona & uirtute sua: saluator
palã famulantib nubib ascendit glo̾sus
incelos. Sp̃c aũ manifeste diẽ: qr in no¬
uissimis temꝑib recedent qͥlã a fide.
aidendentes sp̃c fallaces. doctrinas de¬
moniorũ in simulatione falsi locorũ
cautheriatã hñtiũ consc̃ĩam suã. ꝓ¬
hbentiũ nub̃e. abstinere a cibis qͦs ds̃
creauit ad pcipiendũ cũ gr̃arũ accio

Expanded text:
victa morte, resurgeret a mortuis, et vivicta morte, resurgeret a mortuis, et videretur majestas ejus, qui natus ut homo, non erat totus homo; ut agnoscentes angeli mysterium, quod prius latuit, declaratum in carne, genu illi flectentes quasi Deo, gratias agant; quia didicerunt veritatem, quae gentibus praedicata veniam erroris mereri non possit, sicut dicit Dominus de Judaeis: Si non venissem et locutus eis fuissem, peccatum non haberent: nunc autem excusationem non habebunt de peccato suo . Assserunt, assumptum est in gloria; post crucem enim manifestata persona et virtute sua Salvator palam, famulantin coelos. Spiritus autem manifeste dicit, quia in novissimis temporibus recedent quidam a fide, attendentes spiritus fallaces, doctrinas daemoniorum in simulatione falsiloquorum, cauteriatam habentium conscientiam suam, prohibentium nubere, abstinere a cibis, quos Deus creavit ad
Abbreviated transcription (Latin):
uerso curbatus errore : idõ illic necesse
ẽ dicat᷑ eẽ domꝰ dei & ueritas. ubi sc̾muo
lintatẽ suã timet᷑. hoc ꝓfitentib de eo ser¬
uis qđ ipse dignatus ẽ. docere. Nle forte
inficauit. que a nullo alio fieri possunt:
ut his infidelitas accusata męxeusabilis
ꝑeat. firmamentũ enĩ ueritatis: signa st̃
ammitari negat. saciam̃tũ ueritatis in
ȩccłia p̃dicate: ꝗͣ pietat̾e appellat. Mag
ta remissione peccatoꝵ qu̾a hic in p̃senti
largitur. Quod declaratũ ẽ. incarne iu¬
stificatũ ẽ. in spu. Gisũ ẽ angłis p̃di¬
catũ ẽ. gentib. ereditũ ẽ. in hoc mundo
assũptũ ẽ. in gła. Sacram̃tũ misterii dei
qđ latebat in sp̃u. Natus eñi homo filiu
dei qͥ insecreto erat apud dm̃: oꝑe ꝓpre
isse eum qͥ erat incarne qͥsee̾t. Dem̃ appa¬
riusse angłis. non iã informa humili¬
tatis sed in potestate. Tam dii eiũ aspe¬
ctu humilis uisus ẽ ꝑ carnẽ. qu̾a diu de¬

Expanded text:
verso turbatus errore; ideo illic necesse verso turbatus errore; ideo illic necesse est dicatur esse domus Dei, et veritas, ubi secundum voluntatem suam timetur. Hoc profitentibus de eo servis, quod ipse dignatus est docere, ne forte navit, quae a nullo alio fieri possunt; ut his infidelitas accusata inexcusabilis pereat. Firmamentum enim veritatis hujus signadelium admirari negat sacramentum veritatis in Ecclesia praedicatae, quam pietatem appellat; magnta remissione peccatorum, quam hic in praesenti largitur. Quod declaratum est in carne, justificatum est in spiritu, visum est angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in gloria. Sacramentum mysterii Dei,quod latebat in spiritu. Natus enim homo Filius Dei, qui in secreto erat apud Deum, opere etisse eum, qui erat in carne, quis esset: deinde apparuisse angelis, non jam in forma humilitatis, sed in potestate. Tamdiu enim aspectu humilis visus est per carnem, quam diu de
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃i enim ebdomada offerendũ ẽ etiã
siñ cotidie ꝑegrinis. incolis tam̃ uł bis
m ebdomada. Et ñ desunt. qͥ ꝓpe coti¬
die baptizent᷑ egri. Nã uet̾ib ideo con¬
cessũ ẽ qr multo tempore intẽplo ñ ui¬
debant᷑: sed erant pͥuati. Sienĩ ꝓlebis
hominib orationis causa ad cẽpus abs
tinere se p̃cipit ut uacent or̃oniꝰ qͣnto
magis leuitis aut sacerdotib qͦs die no¬
Mundiores gͦ esse debent cet̾is: qr auetores
aei sunt. Hȩc tibi scͥbo: sꝑans cito meuemire
adte. Si aũ tardauero ut scias qũead¬
modũ oporteat te indomo dei conu̾sar
que ẽ eccłia dei uiui: colĩma & firmañ¬
cũ ueritatis. Quantũ ad serentiã eiꝰꝑaredd
ne forte inquit cardẽ scͥbo tibint seias
qͦmͦ eccłiam ordines que ẽ domus dei ut
cũ totus mundus dei sit. ȩccła tam̃ domꝰ
eius dicatur. c̃uiꝰ hodie rector ẽ dama¬
sus. Mundus eñi in preuaricatione ẽ di¬

Expanded text:
Omni enim hebdomada offerendum est, etiam Omni enim hebdomada offerendum est, etiam si non quotidie peregrinis, incolis tamen vel bis in hebdomada; etsi non desint, qui prope quotidie baptizentur aegri. Nam veteribus ideo concessum est, quia multo tempore in templo non videbantur, sed erant privati. Si enim plebeiis hominibus orationispit, ut vacent orationi: quanto magis levitis, aut sacerdotibMundiores ergo esse debent caeteris, quia actores Dei sunt. Haec tibi scribo, sperans me cito venire ad te. Si autem tardavero, ut scias quemadmodum oporteat te in domo Dei conversari, quae est Ecclesia Dei vivi, columna, et firmamentum veritatis.ne forte, inquit, tardem, scribo tibi, ut scias quomodo Ecclesiam ordines, quae est domus Dei; ut cum totus mundus Dei sit, Ecclesia tamen domus ejus dicatur, cujus hodie rector est Damasus. Mundus enim in praevaricatione est, di
Abbreviated transcription (Latin):
tib uxores ad usum hĩe: qr multũ tẽpꝰ
ocio uacabant a ministerio aut sacer¬
dotio. Multitudo enĩ erat sacerdotum
& magna copia leuitarũ: & qͥsq c̾co tem¬
pore seruiebat diuinis cerimoniis scđm
institutũ dauid. Hic enĩ & iunginti.imͣ.
classes constituit sacerdotũ: ut uicib de¬
seruirent. Unde abia octauã classẽ ha¬
buit: cuiꝰ uice zacharias fungebat᷑ sacer¬
dotio. sicut continetur in parali pomenon.
re altari domorũ suarũ agerent curã
At ubi aũ cẽpꝰ ĩminebat ministerii. Pu¬
rificati aliqͣntis dieb accedebant ad
tẽplũ offerre deo. Nc̃ aũ seꝑtẽ diaco¬
nos ẽẽ oportet. aliqͣntos p̃sbit̾os ut bi¬
ni sint ꝑ eccłias. & unus inciuitate ep̃c:
ac ꝑ hoc om̃s aconuentu femine absti¬
nere debere. E necesse ẽ eos cotidie p̃sto
e̾ẽ ineccłia: nec br̃e dilationẽ ut post con¬
uentum legitime purificent᷑ sic̃ ueteres.

Expanded text:
tibus uxores ad usum habere; quia multum tempus tibus uxores ad usum habere; quia multum tempus otio vacabant a ministerio aut sacerdotio multitudo enim erat sacerdotum, et magna copia levitarum, et unusquisque cepore serviebat divinis caeremoniis secundum institutum David. Hic enim viginti et quatuor classes constituit sacerdotum, ut vicibus deservirent. Unde Abias octavam classem habuit; cujus vice Zacharias fungebatur sacerdotio, sicut continetur in Paralipomenon IIre altari, domorum suarum agerent curam. At ubi autem tempus imminebat ministerii, purificati aliquantis diebus accedebant ad templum offerre Deo. Nunc autem septem diaconos esse oportet, aliquantos presbyteros, ut bini sint per Ecclesias, ut unus in civitate Episcopus; ac per hoc omnes a conventu feminae abstinere debere; quia necesse est eos quotidie praesto esse in Ecclesia, nec habere dilationem, ut post conventum legitime purificentur, sicut veteres.
Abbreviated transcription (Latin):
gamꝰ : sed ut heretici animũ suum
uerbis ñ sensu legis adstruere uide¬
antur: apłi uerbis contra sensũ n¬
cuntur: apłi. ut cũ ille mulierẽ inex¬
cłia insilentio e̾e̾ debere p̃cipiat illi
e cont᷑ etiam auctoritatẽ in eccłia uin¬
dicent misterii. Dacones sint uniꝰ
uxoris uiri: filios bene regentes & do¬
mos ꝓpͥas. Qenĩ bene ministrau̾int
quȩ minus dixerat de ordinatione
diaconatus: ĩr subiecit. Ostendit &̃
istos uniꝰ uxoris uiros ee̾ debere: ut
hi administeriũ dei eligantur. qui
ñ sunt egressi constitutũ dei. Homi¬
ni eni unã uxorẽ decreuit deus: cũ
qua benedicat᷑. Nemo enĩ cũ scła be¬
nedicit᷑. Qͥsi filios bene
guberna¬
uerint ꝙ domos suas
nacłos aut domestico: potert¬
digni fieri sacerdotio & fiduciã ha¬
bere apud dm̃ : ut sciant se posse im¬
pet᷑re qđ postulant. de cet̾o se ab
usu femineo cohibentes. Let̾ib em̃
ideuro concessum ẽ. leuitis aut sacerdo¬

Expanded text:
gamus? Sed ut haeretici animum suum gamus? Sed ut haeretici animum suum verbis, non sensu legis astruere videantur, Apostoli verbis contra sensum nituntur Apostoli, ut cum ille mulierem in Ecclesia in silentio esse debere praecipiat, illi econtra etiam auctoritatem in Ecclesia vindicent ministerii. Diacones sint unius uxoris viri, filios bene regentes, et domos proprias. Qui enim bene ministraverint, sto Jesu. Ea quae minus dixerat de ordinatione diaconatus, nunc subjecit. Ostendit etiam ipsos unius uxoris viros esse debere; ut hi ad ministerium Dei eligantur, qui non sunt egressi constitutum Dei. Homini enim unam uxorem decrevit Deus, cum qua benedicatur; nemo enim cum secunda benedicitur. Qui si filios bene gubernaverint, et domos suas, naculos aut domesticos, poterdigni fieri sacerdotio, et fiduciam habere apud Deum; ut sciant se posse impetrare, quod postulant, jam de caetero se ab usu feminae cohibentes. Veteribus enim idcirco concessum est levitis aut sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sbit̃ ep̃e. Hic enĩ ep̃c ẽ : qͥ inter p̃s¬
bit̾os pͥmꝰ.i. ẽ. Beniq timotheum
p̃sbitũ e inca ordinatum significat.
erat. Unde & qũeadmodũ ep̃m ordi¬
net ostendit. Neq enĩ fas erat aut li¬
cebat ut inferior ordinaret maiorẽ:
nemo enĩ tribuit quod ñ accepit᷑.
Mdieres similiter pudicas ñ studentes dis¬
cordiȩ sed sobrias fideles iom̃ib. Qͥa
sc̃m precepit creari ep̃m adeq̃ & dia co
m̃i: ñ utiq disparẽ uult e̾e plebẽ qͥppe
cũ dicat dñs. Sc̃i estote qr & ego sc̃s
sũ. Ido̾q etiã mulieres quȩ inferiores
uidentur sine crimine uult e̾e: ut mu¬
da sit eccłia dei. Sed catafrige occasi¬
onẽ erroris captais. ꝓpt̃ qđ post dia¬
conos mulieres alloquit᷑ etiam ipsas
diaconas debere ordinari: uana p̃st̃p¬
tione defendunt. cũ sciant apłos sep¬
tẽ diaconos elegisse. Nũqͥd nulla mu¬
lier tẽ idonea inuenta ẽ. cũi intera
decim apłos sc̃as mulieres fuisse le¬

Expanded text:
piscopus. Hic enim episcopus est, qui inter presbyteros primus est. Denique Timotheum presbyterum ordinatum significat; erat. Unde et quemadmodum episcopum ordinet, ostendit. Neque enim fas erat, aut licebat ut inferior ordinaret majorem. Nemo enim tribuit quod non accepit. Mulieres similiter pudicas, non studentes discerdiae, sed sobrias, fideles in omnibus. Quia sanctum praecepit creari Episcoebem, quippe cum dicat Dominus: Sancti estote, quia ego sanctus sum . Ideoque etiam mulieres, quae inferiores videntur, sine crimine vult esse, ut munda sit Ecclesia Dei. Sed Cataphrygae occasionem erroris captantes, propter quod post diaconos mulieres alloquitur, etiam ipsas diaconas debere ordinari vana praesumptione defendunt, cum sciant apostolos septem diaconos elegisse. Nunquid nulla mulier tunc idonea inventa est, cum inter undecim apostolos sanctas mulieres fuisse le
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ipse ait in reprehensibiles. ne¬
gotia tam̃ publica turpia uilia lucͦ ñ¬
bñteseScit enĩ ideo negotiari ut acci¬
piat lucra: nec aliud ꝓfitet᷑ ꝙͣ gerit
turpia uͦ lucra hȩc dicit ẽe̾: si subpia
ꝓfessione questib studeant᷑. Turpiᷤ
enĩ dep̃benditur: cũ se purũ osten

Expanded text:
sicut ipse ait, irreprehensibiles? Nesicut ipse ait, irreprehensibiles? Negotia tamen publica, turpia, vilia non habentes. Scit enim negotiari, ut accipiant lucra, nec aliud profitetur quam gerit. Turpia autem lucra haec dicit esse, si sub pia professione quaestibus studeatur. Turpis enim deprehenditur cum s
Abbreviated transcription (Latin):
inuenitur. Dubtũ ñ sit qr & indiuims¬
reb idoneus non erit. Si aũ hominibus
fidẽ exbibuerit: multomagis deoyie in
obꝓbriũ incidat & in laqueũ diaboli.
Sitiunorẽ dei añ occłos ñ habuerit ep̃e.
torpori magis se cõm̃dans. hunc qsi
infidelẽ & ꝓsendo ꝓpħam deserit
deus. & deformis uidebit᷑ om̃ub & mna¬
cłosus qͥ alit̾ facit ꝙͣ p̃dicat. u̾b̾ sius ipse se accu¬
sansqr deputatus ẽ. gregi sathane.
Tẽ eñi uera se ꝓbat p̃dicare: siea co¬
net᷑ ꝙ gerere. Magna gͦ cura eligen¬
dus ẽ. qui domũ dei regendã accip̃.
Si eñĩ terrestrium rerũ dispensatores
idonei querendi sunt quanto magiᷤ
celestiũ: Biaconos parimͦ pudicos
ñ bilingues. ñ multo uino deditos nõ
curpib lucris uacantes: hñtes miste¬
riũ fidei in conscientia pura. Et aũ
hi ꝓbentur pͥmũ & sic ministrent si¬
ne crimine. Qͥ tanta cura diaconos
eligendos p̃cipit̃ qͦs constat mimste
ẽẽ sacerdotũ: quales uult ẽẽ ep̃os insi

Expanded text:
invenitur, dubium non sit quia et in divinis idoneus non erit: si autem hominibus fidem exhibuerit, multo magis Deo. Ne in opprobrium incidat, et laqueum diaboli. Si timorem Dei ante oculos non habuerit episcopus, tempori magis se commodans, hunc quasi infidelem et pseudoprophetam deserit Deus, et deformis videbitur omnibus et maculosus; quia aliter facit, quam praedicat, verbis suis ipse se accusans, qui deputatus est gregi Satanae; tunc enim vera se probat praedicare, si ea conetur et gerere. Magna ergo cura eligendus est, qui domum Dei regendam accipit; si enim terrestrium rerum dispensatores idonei quaerendi sunt, quanto magis coelestium! Diaconos pari modo pudicos, non bilingues, non vino multo deditos, non turpibus lucris vacantes, habentes mysterium fideiem probentur primum, et sic ministrent sine crimine. Qui tanta cura diaconos eligendos praecipit, quos constat ministros esse sacerdotum, quales vult esse episcopos, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ne in sola ȩcłia pucarẽt orandũ. Si¬
milit̾ ⁊ mulieres in habitu ornato cũ
uerecũdia & pudicicia ornantes semet¬
ipsas: ñ toͬtis crinib aut auro aut mar¬
garitis aut ueste p̾ciosa⁊ sed qđ decae
mulieres ꝓfitentes pietatẽ ꝑ oꝑa bo¬
ua. Humili habitu mulieres orare de¬
bere ñ in iactantia. Qͥ enĩ uult audi¬
ri inclinare se debet amota a se p̃opa:
supbꝰ nec ĩpetrat nec recta de se facit
credi. Qͥs enĩ prudentiũ iactant orna¬
tã mulierẽ non horreat: antomag̃
auctor ds̃ qui corpus ase liberũ fa¬
ctũ obligatũ metallis uidet. ħumilis
habitus bone ꝓfessioni congruit:
ut possit ñ aliud estimari qũa cer¬
nit᷑. Que aũ in domo dei cũ põpa
se mauult uideri: ñ utiq ꝓpt̾ dm̃
sed ꝓpt̃ hoĩes consequitur qđ uult.
ut głosa udeat᷑. nichil consecrtt᷑a
ã deo: insi macłam. Quanto enĩ
hõib splendida uidet᷑: tanto magiᷤᷤ

Expanded text:
ne in sola Ecclesia putarent orandum Sine in sola Ecclesia putarent orandum Similiter et mulieres in habitu ordinato, cum verecundia et pudicitia, ornantes semetipsas non tortis crinibus, aut auro, aut margaritis, aut veste pretiosa: sed, quod decet mulieres profitentes pietatem, per opera bona. Humili habitu mulieres orare debere monet, non in jactantia; qui enim vult audiri, inclinare se debet, amota a se pompa; superbus nec impetrat, nec recta de se facit credi. Quis enim prudentium jactanter ornatam mulierem non horeat? quanto magis auctor Deus, qui corpus a se liberum factum, obligatum metallis videt! Nam humilis habitus bonae professioni congruit, ut possit non aliud aestimari, quam cernitur: quae autem in domo Dei cum pompa se mavult videri, non utique propter Deum, sed propter homines consequitur quod vult, ut gloriosa videatur, nihil consecutura a Deo, nisi maculam. Quanto enim hominibus splendida videtur, tanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
ascendere : saluator ut arbitriũ suũ
adeffectũ ꝑduceret mori se passus ẽ.
contra uis: ut descendes ad inferos
mortẽ de impietate qũa meo gesse¬
rat dãpnaret: auferens ei qͦs tenebat:
ut decȩt̾o quisq signũ eiꝰ hr̃et abea
teneri ñ posset. Cuius rei destimoniũ
tp̃re quo resurrexit ostendit. Oestru¬
ctio eñi mortis resurrectio mortuoꝵ. ẽ.
qua sp̃e missus ẽ hic apłs gentib
predica re: ut ab eo discerent qͦspes
ẽẽt in xp̃o. Hinc enĩ dictus est ma¬
gister⁊ ut fidẽ doceret & ueritatem.
Uolo itaq orare uiros in om̃i loco. le¬
uantes scãs manus sine ira ꝙ discep
tatione: pacificũ aniũ inoratione
ẽẽ debere ut in adeffectũ deducat᷑ ora¬
tio. Sc̃ȩ enĩmanꝰ suns: qͣndo cor mundũ
ẽ. Sic tñ in om̃i loco orandũ precipit.
ut cõpetens locꝰ intelligatin: Nutiq ĩ¬
portimo aut sordido loco: qͥppe cũ ꝓ¬
hibeat dñs uulgo orare: sed hoc monet

Expanded text:
ascendere, Salvator ut arbitrium suum ascendere, Salvator ut arbitrium suum ad effectum perduceret, mori se passus est contra jus; ut descendens ad inferos, mortem de impietate quam in eo gesserat, damnaret, auferens eis quos tenebat; ut de caetero quisquis signum ejus haberet, ab ea teneri non posset. Cujus rei testimonium tempore quo resurrexit, ostendit; destructio enim mortis resurrectio mortuorum est. Quam spem missus est hic Apostolus gentium praedicare, ut ab eo discerent quae spes esset in Christo; hinc enim dictus est magister, ut fidem doceret et veritatem. Volo itaque orare viros in omni loco, levantes sanctas manus sine ira et disce. Pacificum animum monet in oratione esse debere; ut ad effectum deducatur oratio; sanctae enim manus sunt, quando cor mundum est. Sic tamen in omni loco orandum praecipit, ut competens locus intelligatur, non utique importuno aut sordido loco; quippe cum prohibeat Dominus vulgo orare: sed hoc monet,
Abbreviated transcription (Latin):
nitionẽ eius. Q enĩ unus ẽ pater ⁊ fils
ñ ꝑsona sed indifferentia nat᷑e ut ar¬
biter eẽt dei & hominũ. filiꝰ dei assũp¬
ta carne homo natus ẽ. & homo ut me¬
Idẽ. ñ sine diuinitate qr indeo hõerat
& ds̃ in hoĩe: ut exutroq ee̾t mediatoꝵ
& utrũq reconciliaret in se pͥmũ hoc
fecit. Non enĩ pot̾at unitatẽ dei custo¬
diens mediator dei & hominũ uocari
quasi aliꝰ e̾et deus: qͥ dissidentẽ hoĩem
adeo gra reuocaret. Sed homo qͥ legẽ
datã ñ pret̾iret factus ẽ arbit̃ ieũ
qͥ peccauit & inter illũ qͥ peccare
ignorabat: ut hic ignoᷤ ceret. & homo
de cȩt̾o in dei fide maneret. Qui
dedit semet ipsũ redẽptionẽ ꝓ om̃ib
cuius destimoniũ tẽꝑib suis datum :
in quo positus sũ ego predicator e apłs.
Heritatẽ dico ñ mentior magister gen¬
cillatus deo obnoxiꝰ erat morti infer¬
ne. ne ad eũ cuii recũciliatꝰ erat possit

Expanded text:
nitionem ejus; quia enim unus est Pater et Filius, nitionem ejus; quia enim unus est Pater et Filius, non persona, sed indifferentia naturae; ut arbiter esset Dei et hominum Filius Dei, assumpta carne, homo natus est; ut menon sine divinitate; quia in Deo homo erat, et Deus in homine: et ut ex utroque esset mediator, et ut utrumque reconciliaret, in se primum hoc fecit. Non enim poterat unitatem Dei custodiens, mediator Dei et hominum vocari, quasi alius esset Deus, qui dissidentem hominem a Deo in gratiam revocaret: sed homo qui legem datam non praeteriret, factus est arbiter inter eum qui peccavit, et inter illum qui peccare ignorabat; ut hic ignosceret, et homo de caetero in Dei fide maneret. Qui dedit semetipsum redemptionem pro omnibus, cujus testimonium temporibus suis datum est, in quo positus sum ego praedicator et apostolus veritatem dico, non mentior, magister genciliatus Deo, jam obnoxius erat morti infernae; ut ad Deum cui reconciliatus erat, posset
Abbreviated transcription (Latin):
salude. Nũqͥd ñ medicus idcireo ꝓponit
inpublico ut om̃s se ostendat uelle sal¬
uare.si tam̃ abegris requiratur lon est
eñi uera salus sinolentȩ tribuat᷑: nec
gaudere potest inꝑ cepta salute qui
mu.itꝰ sitam̃ ꝑotest fieri accipit me¬
dicinã: ut ñ dic̃a qr medicine effectum
hr̃e ñ potest nisi ad illã eger animũ
cõmodarit. qr hȩc medicina ẽ corꝑalis
sed spiritalis quȩ neq dubiis ꝓficit neq
inuidis fides ẽ enĩ quȩ dat salutẽ. Qũa
nisi mens tota. susceꝑit uoluntatẽ. ⁊ lon
solũ nichil ꝓderit: sed & oberit. fidei et¬
enĩ gra hanc habet potestatẽ. ut deuotis
sibi diuinã infundat medelã. Indeuotis
uͦ conferat morbũ ꝑquẽ totus homo in¬
t̾eat. Unus enĩ ds̃ unus & mediator dĩ
significat ẽe̾ uoluntat̾e in saluandis ho¬
minibꝰ unde dm̃ patr̃e qr ab ipso ẽ oĩs
dm̃ & homines reformandos eos ad ag̃¬

Expanded text:
salute. Nunquid non medicus idcirco proponit salute. Nunquid non medicus idcirco proponit in publico, ut omnes se ostendat velle salvare, si tamen ab aegris requiratur? Non est enim vera salus, si nolenti tribuatur, nec gaudere potest in percepta salute, qui invitus, si tamen potest fieri, accipit medicinam, ut non dicam quia medicinae effectum habere non potest, nisi ad illam aeger animum commodaverit. Quia haec medicina non est corporalis, sed spiritalis, quae neque dubiis proficit, neque invidis. Fides enim est, quae dat salutem, quam nisi mens tota susceperit voluntate, non solum nihil proderit, sed et oberit. Fidei etenim gratia hanc habet potestatem, ut devotis sibi divinam infundat medelam, indevotis vero conferat morbum, per quem totus homo intereat. Unus enim Deus, unus mediator Dei significat esse voluntatem in salvandis hominibus, unde Deum Patrem, quia ab ipso est omnis Deum et homines, reformando eos ad ag
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo sunt om̃ia. & filius eius ꝑ qũe sun
oñna Aut sa̾pitis om̃ib quȩ huic ĩpio
infesta & inimica sunt in affectu pre¬
tatis uͣt castitatis deo seruire possml
Pturbatio em̃ e captiuitas: nec piecas̃
seruat nec castitatẽ. Unde ꝓtuis qͥ nudus ẽ s
& unde castitas ubi potestatis suȩ ñ ẽ :ut
gͦ hȩc seruari possint qͥes necessaria est:
ut placita deo reddantur obsequia qͥ om̃s
homines uult saluos fieri &e cognoscere ue¬
ritat̾e. Hȩc ẽ inqͥt de uita ȩterna: ut cog¬
noscant te solu̾ & nerũ dm̃ & qũe misi
sti iħ̃m. xp̃m. Sid̃s utiq qͥ om̃ps dicit᷑.
oĩs hoĩes saluos uult fieriꝰ. eur ñ imple¬
tur eius uoluntas : Sed in om̃i locuti¬
one sensus ẽt conditio latet. Undedi
terp̾tatione. Uult eñ ds̃ om̃s saluos
fieri sed si accedant adeum. N eñ sic
uult ut nolentes saluentur: sed uult
illos saluari si & ipsi uelint. Nã utiq
qui legẽ om̃ib dedit. nullũ excepit a

Expanded text:
ex quo sunt omnia, et Filius ejus, per quem sunt omnia. Ut sopitis omnibus, quae huic imperio infesta, et inimica sunt, in affectu pietatis, et castitatis Deo servire possimus. Perturbatio enim, et captivitas nec pietatem servat, nec castitatem. Unde enim pius, qui nudus est? Et unde castitas, ubi potestatis suae non est? Ut ergo haec servari possint, quies necessaria est, ut placita Deo reddantur obsequia, qui omnes homines salvos vult fieri, et cognoscere veritatem. Haec, inquit, vita aeterna, ut cognstum . Si Deus utique, qui omnipotens dicitur, omnes homines salvos vult fieri, cur non impletur ejus voluntas? Sed in omni locutione sensus et conditio latet. Unde diterpretatione. Vult enim Deus omnes salvos fieri, sed si accedant ad eum. Non enim sic vult, ut nolentes salventur, sed vult illos salvari, si et ipsi velint. Nam utique qui legem omnibus dedit, nullum excepit a
Abbreviated transcription (Latin):
liinumĩbiu soli deo honor & gła inscła
scłoꝵ. Hec ad dei patris ꝑsonã ꝑtinent:
quẽ ĩmortałẽ ideo solum & uisibslẽ
appellat qr om̃is ĩmortalitas ab ipso
est. iit ipsi soli magis competat inue¬
ritate. Ꝙ quisqͥs ĩmortalis ẽ: ñ ase hanc
habet sed ab illo. Simili i & in euan¬
głio legit᷑ dicente dño: qr nemo ẽ¬
inqͥt bonus nͥ unus deus. Et it̾m ip¬
se dicit. Bonus homo de bono thesau¬
to ꝓfert bona. Nemo tñ nͥ imus deus
bonus ẽ : qr ipse fons bonitatis ẽ. ex
quo cęt̾i portantur ut boni sint. Ip¬
se ẽ & inuisibilis solus deus: qr anullo
unqͣm uisus ẽ: om̃ia enim agit ꝑfiliũ.
Qũe ideirco uisum dicim: ut licet alit̃
qͣm ẽ apparuisse tñ illũ significemꝰ.
Honorificentiã gͦ & głam deo potri in
ueritate pnuntiat: ciius pietate
ac ꝓuidentia. xp̃c liberauit. peccatores

Expanded text:
li, invisibili, soli Deo honor et gloriali, invisibili, soli Deo honor et gloria. Haec ad Dei Patris personam pertinent, quem immortalem ideo solum et invisibilem appellat, quia omnis immortalitas ab ipso est, ut ipsi soli magis competat in veritate; quia quisquis immortalis est, non a se hanc habet, sed ab illo. Simili modo et in Evangelio legitur, dicente Domino: Quia nemo est bonus, nisi unus Deus . Et iterum ipse dicit: Bonus homo de bono thesauro profert bona . Nemo tamen nisi unus Deus bonus est; quia ipse fons bonitatis est, ex quo caeteri potantur, ut boni sint. Ipse est et invisibilis solus Deus, quia nulli umquam visus est; omnia enim agit per Filium, quem idcirco visum dicimus; ut licet aliter quam est, apparuisse tamen illum significemus. Honorificentiam ergo et gloriam Deo Patri in veritate pronuntiaac providentia Christus liberavit peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
sciens peccatis se corrũpi ñ posse. Occi
ai passus ẽ ñ nescius mnortẽ sibi aña¬
n non posse sed eã sua oppͥmere po¬
testate. Hȩc gͦ gessit ut om̃ia se posse
doceret. Humilitas eni ista ñ ad dimi¬
nutionẽ eiuis ꝓfictt: sed ad głam. &
ñ solũ eiꝰ uerũ etiã iipsũ credentiũ
Dignitas ẽ em̃ seriũi ẽẽ potentis. Cũ añ
apłm multiutiq credidissent iudeoꝵ
tñ ut se humiliet adhuc doleus de sua
buit saluatoris: ꝓpriꝰ adcognoscendã
magnificentiã eius accedens aecusat
se magis qͥ tantũ bom tarde agnouit
ipse testis ẽe̾t diumitatis eius quẽ pͥus
ut homine mortuũ estimabat. hec ac¬
cusatio eius : Laus uͦ saluatoris qͥ ad
exemplũ ceteroꝵ credentium ꝑseqͦn¬
tem se uocauit ad grãm: ut ꝑ pacien¬
iam suam & magnanunitatẽ in eo
ostenderet ceteris qͥ inimico cã beni¬
uolus ȩxtitit: qualis e̾e̾t futurus ad se
decurrentib. Regi aũ scłorũ in morta¬

Expanded text:
sciens peccatis se corrumpi non posse. Occidi sciens peccatis se corrumpi non posse. Occidi se passus est, non nescius mortem sibi dominari non posse, sed eam sua opprimere potestate. Haec ergo gessit, ut omnia se posse doceret. Humilitas enim ista non ad diminutionem ejus proficit, sed ad gloriam, et non solum ejus, verum etiam in ipsum credentium; dignitas est enim servum esse potentis. Cum ante Apostolum multi utique credidissent Judaeorum tamen ut se humiliet, adhuc dolens de sua buit Salvatoris, propius ad cognoscendam magnificentiam ejus accedens, accusat se magis, qui tantum boni tarde agnovit, ipse testis esset divinitatis ejus, quem prius ut hominem mortuum aestimabat. Haec accusatio ejus est, laus exemplum caeterorum credentium persequentem se vocavit ad gratiam, ut per patientiam suam, magnanimitatem in eo ostenderet caeteris, qui inimico tam benevolus exstitit, qualis esset futurus ad se decurrentibus. Regi autem saeculorum immorta
Abbreviated transcription (Latin):
indulgentiã predicare: Qͥs enĩ sine pec¬
cato ẽ. ut hoc munꝰ ñ cum cũ om̃ gr̃a¬
rũ actione suscipiat dñ auctorẽ huiꝰ
p̃ferens & collaudans in xp̃o. Qͥut ho¬
minẽ peccatis ablueret: de celestib ad t̾re¬
na descendens carnẽ pecati accepit. t̾renis se
admiscuit. ut eũ cȩlestẽ efficeret. Mori
se passus ẽ: ut illũ morti erutũ para¬
dyso reddet immortalẽ. Qs hec bene¬
ficia ñ infinitũ excollat. quȩ deus ãs¬
titit homini. dñs seruo. conditor ere¬
humanis. qũa cũ fecit quȩ ñ erant. p̾ea
qũa fecitꝰ Et enĩ derelictus abhis  con¬
tẽptus & contumeliis appetitus: addictit
adbñficia. N on requisitus ut gcior c̾e̾
& plus p̃ferendus dũ reꝑat: quã cũ fe¬
cit ut ostenderet uñ se esse qͥ hec om̃ĩa
ritatẽ suã ñ iolaret nec amict̾et po¬
testatẽ. Hoĩem eñi nasci se uoluit: ꝓcer¬
to hñs carnis contactu se minure ui¬
olare. Conu̾sationi humane se miscuit:

Expanded text:
ne peccato est, ut hoc munus non cum omni gratiarum actione suscipiat, Deum auctorem hujus praeferens, et collaudans in Christo: qui ut hominem peccatis ablueret, de coelestibus ad terrena descendens, carnem peccati accepit: terrenis se admiscuit, ut eum coelestem efficeret: mori se passus est, ut illum morti erutum paradiso redderet immortalem? Quis haec beneficia non in infinitum extollat, quae Deus praestitit homini, Dominus servo, Conditor crehumanis, quam cum fecit quae non erant, postea quam fecit? Etenim derelictus ab his, et contemptus, et contumeliis appetitus, addit ad beneficia non requisitus, ut gratior esset, et plus praeferendus dum reparat quam cum fecit, ut ostenderet unum se esse, qui haec omnia pritatem suam non violaret, nec amitteret potestatem. Hominem enim nasci se voluit, pro certo habens carnis contactu se minime violari. Conversationi humanae se miscuit,
Abbreviated transcription (Latin):
it solui a uincło die sabbatis Exhortare
gͦ pͥmũ om̃iũ fieri deprecationes. or̃ones
loco positi sunt. ut placitã & qͥetã uitã
degamꝰ in om̃i pietate & castitate. ħ enĩ bonũ
& acceptũ corã saluatore deo nr̃o ẽ. qui
om̃s hoĩes uult saluos fieri & in agniti¬
oñe ueritatis uenire. Hec regła eccłia¬
stica ẽ tradita a magistro gentiũ qua
tituntur sacerdodes nr̃i : ut ꝓ om̃ib sup¬
intqͥllitate mentis & qͥete d̾eo iñõ
seriure possimꝰ. Orantes etiã ꝓbis qͥb
tate gubernent rem publicã. Subpe¬
ditãte rerũ abundantia: ut amota ꝑ¬
tͣbatione seditionis. succedat leditia.
Panis eñi confiriuat cor: & unp̃ lecifi¬
cat mentẽ. Postulantes uͦ ꝓ his qͥ in neces¬
sitate uaria sun: eruti & liberatiut dm̃¬

Expanded text:
it solvi a vinculo die sabbati ? CAit solvi a vinculo die sabbati ? CAergo primum omnium fieri deprecationes, orationeloco positi sunt, ut placitam, et quietam vitam degamus in omni pietate, et castitate. Hoc enim bonum est, et acceptum coram Salvatoomnes homines vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire. Haec regula ecclesiastica est, tradita a magistro gentium, qua utuntur sacerdotes nostri, ut pro omnibus supin tranquillitate mentis et quiete Deo nostro servire possimus. Orantes etiam pro iis, quibus tate gubernent rempublicam, suppeditante rerum abundantia, ut amota perturbatione seditionis, succedat laetitia; panis enim confirmat cor, et vinum laetificat mentem . Postulantes vero pro iis, qui in necessitate varia sun
Abbreviated transcription (Latin):
nit: ꝓcul dubio male ẽ. conscientiȩ.
Aut em̃i hypocrita predicatõr aut aꝑtꝰ
blasphemus: si cut erant hymisneus
& alexander qͥ de serentes fidẽ naufra¬
gi fac̾ti sunt id ẽ nudi ueritate aut
pͥuati uita. Qd ẽ eñĩ ueritas nisi ui¬
ta: Qͦs tradidisse se dicit satane uit
em̃darentur causa blasphemie. Tra¬
ditio aũ hec ẽ. qr cõmotus apłs blas¬
phemitꝰ eorũ sententiã ꝓtulit in eos
Diabolus aũ qͥ adhoc paratus ẽ ut a¬
uersos a deo accipiat in potestatẽ:
audita sententia corripit eos. ut
intelligerent hac causa se penis astrin¬
gi qr blasphemauer̃t. Hinc ẽ unde inȩ¬
uangłio dictũ ẽ inter cęt̾a. Iã noli pee¬
care qͥd tͥ deteriꝰ contingat. Ostendens
causa peccati aliqͣndo infirmitates in¬
ferri corꝑib. Et qr ministro diabolo fi¬
unt: declarauit dñs dicens inter multa.
Hec aũ cũ sit filia abrahe qͣm alligauerat
sathanas decẽ & octo annif.N on oporcu¬

Expanded text:
nit, procul dubio malae est conscientiae. nit, procul dubio malae est conscientiae. Aut enim hypocrita praedicator, aut apertus blasphemus, sicut erant Hymenaeus, et Alexander, qui deferentes fidem naufragi facti sunt, id est, nudi veritate, aut privati vita. Quid est enim veritas, nisi vita? Quos tradidisse se dicit Satanae, ut emundarentur causa blasphemiae. Traditio autem haec est, quia commotus Apostolus blasphemiis eorum sententiam protulit in eos. Diabolus autem, qui ad hoc paratus est, ut aversos a Deo accipiat in potestatem, audita sententia, corripit eos, ut intelligerent hac causa se poenis adstringi, quia blasphemaverant. Hinc est, quod in Evangelio dictum est inter caetera: jam noli peccare, ne quid tibi deterius contingat , ostendens causa peccati aliquando infirmitates inferri corporibus. Et quia ministro diabolo fiunt, declaravit Dominus, dicens inter multa: Haec autem cum sit filia Abrahae, quam alligaverat Satanas decem et octo annis, non oportu
Abbreviated transcription (Latin):
lentes: cirea fidem naufragauerunt: ex
quib ẽ. Hymłneꝰ & alexander qͦs tradidi
sathane ut discant ñ blasphemare. Post¬
qͣm dei patris & xp̃i filii eiꝰ quȩ & qͣnta
beneficia sint cirea peccatores homineᷤsᷤ
memorauitr Qͥcũ ee̾nt pimiendi ñ solũ
in nouit eis sed & iustificauit & infili¬
os sibi adoptauit: qͦordine ppłm dis¬
ciplina eccłiastica inbueret. insubiec¬
tis oftendit. cõmonens ut memor elec¬
tionis suȩ sc̃s timotheus ad id qđ pre¬
destinatiis est impleat. Predestinatꝰ ẽ
eñ qͣnd̾o ad hoc abapło assũptus ẽ.
ut ordinaret᷑ dignus iudicatus fu¬
turus ep̃c: ut impleret miliciã euã¬
głicã in fide & pura conscientia. &
enĩ infideliter docet ñ pot̾ malam
hr̃e conscientiã. Tc̃ eni fidẽ exhibet
predicationis suȩ: si abstineat se a cou¬
trariis om̃ib qr exemplo bonorũ oꝑe
rũ multos lacessit ad credulitatẽ fiden¬
tes de spe predicationis. Nã qͥ fidẽ sper¬

Expanded text:
 circa fidem naufragaverunt: ex quibus est Hymenaeus et Alexander, quos tradidi Satanae, ut discant non blasphemare. Postquam Dei Patris et Christi Filii ejus quae et quanta beneficia sint circa peccatores homines memoravit, qui cum essent puniendi, non solum ignovit eis; sed et justificavit, et in filios sibi adoptavit: quo ordine populum disciplina ecclesiastica imbueret, in subjectis ostendit, commonens ut memor electionis suae sanctus Timotheus, id ad quod praedestinatus est, impleat. Praedestinatus est enim, quando ad hoc ab Apostolo assumptus est, ut ordinaretur, dignus judicatus futurus episcopus, ut impleret militiam evangelicam in fide et pura conscientia; qui enim fideliter docet, non potest malam habere conscientiam. Tunc enim fidem exhibet praedicationis suae, si se 292 abstineat a contrrum multos lacessit ad crudelitatem, fidentes de spe praedicationis. Nam qui fidem sper
Abbreviated transcription (Latin):
infide. filius apatre rogari ñ debu¬
it: sed ꝓpter caritatis affectũ & ut illi
formã humilitatis ostenderet obse
tur docere. ne oblectarent᷑ fabulis
qͦs narrare consueti sunt udei de
gñationõ sudrũ origine de abralia
ysaac & ceteris patriarchis. & de circũ¬
cisione. & his quȩ postea tradita sunt
a moyse: ne circũ uenirentur ad hȩc
colenda quȩ carnaliter data fuerant.
Qͥdem̃ opus est. gn̾̃ationũ quas con¬
stat c̾e̾ infinitas ꝑtͣducẽ fac̾e mentio¬
nẽ ÷ & qͥd & quatenus factũ ẽ. sub uno¬
lutẽ. finis aũ precepti ẽ. caritas de
corde puro & conscientia bona. et
fide ñ ficta. Aqͥbꝰ qͥdã errantes con

Expanded text:
in fide. Filius a Patre rogari non debuin fide. Filius a Patre rogari non debuit, sed propter charitatis affectum, et ut illi formam humilitatis ostenderet, obsectur, docere, ne oblectarentur fabulis, quas narrare consueti sunt Judaei de atione suarum originum, de Abraham, et Isaac, et caeteris patriarchis, et de circumcisione, et his quae postea tradita sunt a Moyse; ne circumvenirentur ad haec colenda, quae carnaliter data fuerant. Quid enim opus est generationum, quas constat esse infinitas per traducem, facere mentionem, et quid et quatenus factum est sub unolutem. Nam finis praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta, a q