comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gl adio p̃clicationis .s. ignito eloquio urered̾¬
u. mordatunc̾patiõe. ⁊ metuenda cõminatõe
iucere blandis forendo ⁊ delectabilia ꝓmit
ignem. ⁊ liq̾scebat ad solem⁊ baculus ponti¬
ficat᷑ ab inferiori pungit ⁊ insũmomant̾i¬
ora extenditur. inse rediens. qr eccłiasticus
crepecoantes. qd̾ est exinfinorinatura. uor¬
ꝑio se traccet. ⁊ ħ̾rticos uitz. Modus tał. pͥmo
salitat. deĩ instruit euide epãli offõdcẽs.¬
tates constituere.deinde qualiter diũsos. uł
seru. uł etate. uł conditiõe instinere debeat.
postea monẽs eumd̾uitandis ħ̾iticis. p̃mit¬

Expanded text:
gladio praedicationis, scilicet ignito eloquio, urere debet mordaci increpatione, et metuenti comminatione: et lucere blandis, fovendo et delectabilia promitignem, et liquescebat ad solem. Et baculus pontificalis ab inferiori pungit, et in summo ad anteriora extenditur in se rediens: quia ecclesiasticusre peccantes: quod est ex inferiori natura, et corperiose tractet, et haereticos vitet. Modus talis: primo salutat; deitates constituere: deinde qualiter diversos vel sexu, vel aetate, vel conditione instruere debeat: postea monet eum de vitandis haereticis.
Abbreviated transcription (Latin):
mo fides simuliũ
gerentur. nõ fuitẽ
ab exploratoribiqi
mala retiuerunt¬
si enĩ de eciꝑtocum

Expanded text:
mo et fides simul jungerentur. Non fuit crab exploratoribus, qui mala retulerunsi enim de Aegypto cum
Abbreviated transcription (Latin):
.i. de cominum ut
nullus credentium
gens illud decretum
abraam.ysaao.⁊ cuctos uistos. praduxit.
suos .i. longeabhac regno ad celun dux̃¬

Expanded text:
 de communi, ut nullus credentium gens illud decretum Abraham, Isaac et caeteros justos, traduxit, suos, id est longe ab hoc regno ad coelos dux
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie respicit. aꝑte uidetur antiquis hos¬
tisuictus. triumphans dico: insem ipõ o¬
lato. nõ alio sacrifitio. morte ꝯppesnauno
extinxit. Uñ ergocepitdiabolus ext̾uis pote¬
statem dominice eanis occidend̾ int̾ior qua

Expanded text:
esiae respicit, aperte videtur antiquus hostis victus. Triumphans, dico in semetipso oblato, non alio sacrificio. Morte sua quippe uno exstinxit. Unde ergo accepit diabolus exterius potestatem Dominicae carnis occ
Abbreviated transcription (Latin):
m̃suram. boni uł maliuitas quippe indiciĩ
hoc postulat. ut malus mala. ⁊ bomis recipi¬
etrona. S illud in hoc loco indetur ostendi.i
qd̾ soliuis dei sit: scdĩntu̾tatem auditium.
qr cordahominum nosse. solius deiẽ ꝯ m̃tis
oꝑe ꝗdemmalo. aĩo autemnõ malo. ut siꝗs
Alia nõ frunt: oꝑequidẽ bono. s aĩõ nõ bon¬

Expanded text:
suram boni vel mali. Veritas quippe judicii hoc postulat, ut malus mala, bonus recipiat bona. Sed illud in hoc loco videtur ostendi, quod solius Dei sit secundum veritatem judicium, quia corda hominum nosse solius Dei est, et mentis opere quidem malo, animo autem non malo, ut si quis alia fiunt opere quidem bono, sed animo non bon
Abbreviated transcription (Latin):
rpot᷑. aminos sauatorem natum ꝓfit¬
eamut. cum apłs factum eum dicat ex
semine daud cum aliuo sit fieri. aluid
nasci qui ⁊̃ alio loco ait. fcm̃ exmuliere.
aliquid ergo significauit: ẜ dcõ. Quia il
nõ hũano semine conẽta ẽ caro dñi. inu¬
tero uirginis. corpus effecta. s effectu:

Expanded text:
potest cum nos Salvatorem nostrum profiteamur, cur Apostolus eum factum dicat, ex semine David, cum aliud sit fieri, aliud nasci. Qui etiam alio loco dixit: Factum ex muliere . Aliquid igitur significavit hoc dicto. Quia enim non humano semine concreta caro domini est in utero uirginis et corpus effecta, sed effectu
Abbreviated transcription (Latin):
neꝙ enim sic accepit. serinform̃a.utam¬
uterẽt formamdei. in qua erat eq̃lis patri.
eqͣus. nabituminor.Informa enĩ ẜu qmͣ
accepit. minor ẽ patre. ⁊nforma dei: in q̃ e¬
rat. anteꝙͣ accepiss lunc. equalisẽ patriq̃¬
mafur. fisẽ hõ. ergo qr formadĩ. accep̃for¬

Expanded text:
Nec enim sic accepit formam servi, ut amitteret formam Dei, in qua erat aequalis Patri, s, habitu minor: in forma enim servi quam accepit minor est Patre; in forma Dei, in qua erat antequam hanc accepisset, aequalis est Patrima
Abbreviated transcription (Latin):
dͥum illa oꝑalandant q̃ lexnib illadãp¬
tu. ubifides ꝑdilectionẽ oꝑatur.qmͣcũ ꝗs
exbib dõ. naturili inditio ostendit semet¬
ip̃m legem sibiet̾. qr qd̾ mandat iex. facit
lestimoniũ

Expanded text:
dum illa opera laudant, quae lex jubet, illa damtu, ubi fides per dilectionem operatur, quam cum quis exhibet Deo, naturali indicio ostendit semetipsum legem sibi esse, quia quod mandat lex, facit, Testimoniu
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃natimm ẽ: ꝙ utiq sanat grã. nõ ergo us¬
tine sctibitur. qm celcu̾at culpa. hoc emĩll¬
ie scibitur ꝑ renouatiõem: ꝙ delictumerat.
ꝑuetustatem. ⁊ so talis. ⁊ si iegem scriptam
nõ hãt: credendus ẽ bene uł maleoꝑm. et
nonat. natimem ymagmẽdĩ in homĩe
sopitam. sinequa renonatiõe male oꝑat᷑
quis. ⁊ dompnatur accus ante eum cõstictia

Expanded text:
naturam est quod utique sanat gratia. Non ergo ustitiae scribitur quam deleverat culpa. Hoc enim illic scribitur per renovationem quod deletum erat per vetustatem. Et ideo talis, etsi legem Mosi scriptam nrenovat naturalem imaginem Dei in homine sopitam, sine qua renovatione male operatur quis et damnatur, accusante eum conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
.s. si nõ ẽ resiurectio
qui bapticantur pro
delendis. uł ꝓ se mõ¬
tuis. faciendis. ad si
turi. Iterat idemaliis uerbis dicens. Simortiu

Expanded text:
non est resurrectio qui baptizantur pro delendis, vel, pro se motuis faciendis, ad simturi? Iterat idem aliis verbis dicens, si mortu
Abbreviated transcription (Latin):
nt unius principii sũma⁊ meffabili aucto¬
ritas. maneat. ita ostendet se deum de deo.
one omnium. ex quo omnia sunt. cum enĩ
b .i.in confessione omniũ. S ĩ om̃is creatͥu¬
ra fatebitur xp̃m eẽ ex quo sunt omĩa. quia
omĩa ex ip̃o sunt. Siuero cdixiss ut sit deus
in omnnb intelligeretur. in om̃ib quidem e
Geret. am aduersũs eum. suam ꝓpriam uo¬

Expanded text:
t unius principii summa et ineffabilis auctoritas maneat. Ita ostendet se Deum de Deo, one omnium ex quo omnia sunt Cum enim did est in confessione omnium, sed etiam omnis creatura fatebitur ipsum esse ex quo sunt omnia, quia omnia ex ipso sunt. Si vero dixisset ut sit Deus in omnibus, intelligeretur in omnibus quidem eshaerent amet adversus eum suam propriam v
Abbreviated transcription (Latin):
uiticusordo. qui afrnatrib decimas accepit.
decimatus ẽ .i. decimas dedit melchise dech
ram loquendi. Non enim ꝓprienisna ꝑ sõci

Expanded text:
iticus ordo, qui a fratribus decimas accepit decimatus est, id est decimas dedit Melchisedech. Eram loquendi, non enim proprie in sua persona
Abbreviated transcription (Latin):
indicitur. ĩo pascha: passio putatur eẽ. ut
hocͥ nomine apassiõe. sic appellatum. in
tus dicitur. id̃ qr tune pͥmũ pascha celebr¬
auit ꝓpłi dei. qñ exegipto fugientes. mare
rubrum transierunt. nũc figura illa ꝓph

Expanded text:
ν dicitur, ideo pascha passio putatur esse, vel hoc nomine a passione sic appellatum. Intus dicitur, ideo quia tunc primum pascha celebravit populus Dei, quando ex Aegypto fugientes mare Rubrum transierunt. Nunc figura illa prop
Abbreviated transcription (Latin):
cit angłis. qd̾ absconditumẽ. u̾metiam bic
hummilitatis. s in potestate. quienim prius
humilisuisus ẽ. ꝑcamem deuicta morte ĩ ma¬
iestate apparuit. qui natus ut homo: nõ erat
cerunt.⁊ p̃licatum c̃ gentib ecceitẽ magñ.

Expanded text:
cit angelis quod absconditum est, verum etiam hic humilitatis, sed in potestate; qui enim prius humilis visus est per carnem, devicta morte in majestate apparuit, qui natus ut homo non erat tcerunt. Praedicatum est gentib
Abbreviated transcription (Latin):
similiter opot eẽ. p¬
udicas. menter ⁊ cõpei
no detrahentes. ut st
necessarii. nõ funt tollendi.⁊ nota qd̾ cumscm̃
p̃cepit creariep̃m ⁊ diaconum. utiqi plebem

Expanded text:
similiter oportet esse pudicas, mente et corpore, non detrahentes, ut saenecessarii non sunt tollendi. Et nota quod cum sanctum praecipit creari episcopum et diaconum, utique plebem
Abbreviated transcription (Latin):
.i.int̾ uos. Sicut illi quidicunt. egosumx.
maiifestifiant bominib biĩ enumdõ ꝓb¬
ati sunt. qui bene possunt docere. s in ani
smulti ad q̃rendum pignsutiti msi per
molestias insultationes bereticoꝵ qͥi de

Expanded text:
inter vos, sicut illi qui dicunt ego sum Christi, manifesti fiant hominibus. Hi enim Deo probati sunt, qui bene possunt docere, sed manifesed multi ad quaerendum pigri sunt, nisi per molestias et insultationes haereticorum quasi de
Abbreviated transcription (Latin):
rib. ⁊ nolle obtemꝑare maiorib⁊ bic ostẽ¬
dit q̃ dam eẽ. de quib nõ ẽ disputand̾. s auc¬
tiq. nd landans. s impbans. qd conuemiti
ad dominicam cenam.nõm melius .i. ut d̾¬
ceret. ẜindet̾us .i. nõ adusum ꝑ fectionis¬

Expanded text:
nolle obtemperare majoribus. Et hic ostendit quaedam esse de quibus non est disputandum, sed auctique, non laudans, sed improbans, quam convenitis ad Dominicam coenam, non in melius, scilicet ut diceret
Abbreviated transcription (Latin):
sumebant. quosumi
oportebat. Int̾ prãdi
⁊ eis tradidit iamcelebrato uet̾i paschi. qĩ
diceret.⁊ qr in nob sissure sunt. ergo cõue¬
mentib uob̾ in unum. qd fierĩquidemd̾e¬
u. nõ tam corporum consortio qm̃ cordiũ
glutimo.iam .i. ex hocsolo ꝗd scissure sunt

Expanded text:
sumebant quo sumi oportebat. Inter prandiet eis tradidit jam celebrato veteri Pascha. Quasi dicat: Et quia in vobis scissurae sunt, ergo, convenientibus vobis in unum, quod fieri quidem debet non tam corporum consortio quam cordium conglutino; jam, id est ex hoc solo quod scissurae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
fectis. quib ad hue nõ
aleoloquis apientiam qui
ue lacie potantur. nõ solido
cibopascuntur. s illis dico quiiam
qr intelligͥnt equalitatem u̾bi cũ patre. s nõ
sic uitent᷑. ad huc quõ uidendum ẽ. facie ad
faciem. certa emmfides ut cũq in choat cogn¬
itionẽ. cognitio u̾o ꝑfecta nõ ꝑficitur ns
post hanc uitamcum indimus ficiead fa¬
ciem hos ergo sapiamus ut noũunus ma
litate dubitemus. de intelligendis. nulla
tem̃itate affirmenus. Inillis ẽ iuccoritas
tenenda. in his untasẽ exquirenda.⁊ sciẽdũ¬

Expanded text:
fectis, quibus non valeo loqui sapientiam, qui adhuc lacte potantur, non solido cibo pascuntur; 185 sed illis dico, qui jam quia intelligunt aequalitatem Verbi cum Patre: sed non sic vident adhuc, quomodo videndum est facie ad faciem. Certa enim fides utcunque inchoat cognitionem. Cognitio enim perfecta non perficitur, nisi post hanc vitam, cum videbimus facie ad faciem. Hoc ergo sapiamus ut noverimus tulitate dubitemus; de inteltemeritate affirmemus: in illis est auctoritas tenenda, in his veritas exquirenda. » Exqu
Abbreviated transcription (Latin):
Inquid enimosee. post biduiim muificab̾¬
it nos ⁊ indie tertio resurgemus. ⁊ uiuemu.
incõspectu enis. Si autem mortuus ⁊ sepultꝰ¬
⁊ ⁊̃ tradidi qr nisus e̾. post resiurectiõem cephe.
.i. petro. priusqͣm aliis uiris quib apparu¬
cipitur. uͥerim pars maior ẽ. aut pocior so¬
Nõne egouos.xii. elegi. cum tñ uidas de e¬
iectis nõ eẽt. ita bic dicitur. bunc enini nũ
um cum articulo greci codices bñt. ut nõ
quicumꝙ .xii. s illi. in eo nũo intelligũt᷑.
s .xi. nõ nullicodices bñt. ꝙ credo ꝑ turba¬
tos. romines emendasse. neutrum qũ u̾ita¬
ti repugnat. ¶ Ieinde nisusẽ plusqm quin¬

Expanded text:
Inquit enim Osee: Post biduum vivificabit nos, et in die tertio resurgemus in conspectu ejus . Si mortuus et sepult tradidi, quia visus est, post resurrectionem, Cephae, id est Petro, priusquam aliis viris quibus apparucipitur. Ubi enim pars major est aut potior, soNonne ego vos duodecim elegi , cum tamen Judas de electis non esset: ita et hic dicitur. Hunc enim numerum verum cum articulo Graeci codices habent, ut non quicunque XII, sed illi in eo numero intelligantur, sed undecim nonnulli codices habent, quod credo perturbatos homines emendasse. Neutrum tamen veritati repugnat. Deinde visus est plusquam quin
Abbreviated transcription (Latin):
ihoc simlitet scdisc̾¬
ꝑturas. ait crum ysa¬
uis. dabit impios pro
sepultura⁊ duntes ꝑ
morte suazitem. ent
inquit sepulgtum eiũ¬

Expanded text:
hoc similiter secundum Scripturas. Ait enim Isaias: Dabit impios pro sepultura, et divites pro morte sua . Et item: Erit, inquit, sepulcrum eju
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sims tua noluntate. telegẽ posse impłe.
hũs meam dico. s illã iustitiam quẽ ex fi
orctius ẽ eñi iustũ ẽẽ: qm boĩem eẽ. Si ergo
hoĩem te fecit deus ⁊ uistũ te facit qd melsꝰ
ẽ. nõ tu te. s sñ te. refecit. nõ enĩ adhibu¬
isti aliꝗ̃ scnsumnt te faceret. Quiergo fecit
Que iustitia

Expanded text:
praesumis tua voluntate te legem posse impleres. Non habens meam, dico, sed illam justitiam quae est ex filius est enim justum esse quam hominem esse. Si ergo hominem te fecit Deus, et justum te facit quod melius est; non tu te, sed sine te fecit te: non enim adhibuisti aliquem sensum ut te faceret. Qui ergo fecit Quae justitia
Abbreviated transcription (Latin):
de obscũra forma. in uicidam formã qr
⁊ ipũ obscura y mago acie̾. ħẽ iniago
in qua nomines creatisunt. quacete̾ris
nĩ ilib p̾sunt q̃ atatura in reb creatisex¬
cellentissima cum asnociratore ab imp.¬
ictate instificatur. a deformiforma m

Expanded text:
de obscura forma in lucidam formam, quia et ipsa obscura imago Dei est. Haec est imago in qua homines creati sunt, qua caeteris animalibus praesunt, quae creatura in rebus creatis excellentissima cum a suo Creatore ab impietate justificatur, a deformi forma in
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas cuis in abclito ẽ. cunis secreti pro¬
funditatem quotãmõ ꝓpłc expanescins clam¬
tudoemnicoe nomenẽ. excelso ⁊ ꝓfundo. Src̃
in excelsodicitur sublimititis eninentia cõm̃¬
datur. Cum intem inprofundo difficultasine¬
stigationis acognitionis. Et sciendumqr inh¬
is ũbis figura ⁊ mist̾ium onicis ostenditun.
qui cnimqr uoluit mortuis ẽ. quõ uoluit.
mortuusẽ. nõ frustra igitur mortistale ele¬
itudinis.⁊ altitudiis ⁊ ꝓfimditatis. mag¬
istertibiexnt̾it. qui dixerat. tolle crucem tuã
ior renouetur. dedie indiem. cp̃s ẽ crucis incꝰ
ergo potestateerit mori uł nõ mori. ⁊ sicut
nõ sic. mori. nõ frastractucem elegit. ut te
hiuc mundo ancifigẽt. nam latitudo ẽintr¬
manus. longitudoenimẽ mei parte ligni:¬

Expanded text:
oluntas est in abdito, cujus secreti profunditatem quodammodo Apostolus expavescens clamune nomen est excelso et profundo. Sed cum in excelso dicitur, sublimitatis eminentia commendatur. Cum autem in profundo, difficultas investigationis et cognitionis, unde et ifigura et mysterium crucis ostenditur. Qui enim quia voluit mortuus est, quomodo voluit mortuus est. Non frustra igitur mortis tale geitudinis, et altitudinis, et profunditatis magister tibi existeret. Qui dixit: Tolle crucem tuam, diem, tempus est crucis. In cujus ergo potestate erat mori vel non mori, et sic vel sic mori, non frustra crucem elegit, ubi te huic mundo crucifigeret. Nam latitudo est in crmanus. Longitudo est in ea parte ligni
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ qr exitia famulis
dei anccore dia boloir
exponendoqd dixerat
stat decelo.⁊ cerra. s
mũdum poccõres dic̃.
eumnõ cognonit. ta¬
lem mũdum illi reg
inportim osallifaciũt
Instigant enĩ anflãm
organa tangunt. cc̃e
inidum rogere. subdit. quid mũdinoiẽ u¬

Expanded text:
 exitia famulis Dei a diabolo irrexponendo quod dixerat,stat ex coelo et terra, sed mundum peccatores dicit. eum non cognovit . Talem mundum illi reguimportunos, illi faciunt. Instigant enim et inflaorgana tangunt. Contrundum regere, subdit quid nomine
Abbreviated transcription (Latin):
nł celestia dicit un tutes. in quib pugnã
purimur. cemonum ⁊ ẽ lucta nobis contͣ¬
cit hunc caliginosum atrem. ⁊ c̃ sensus. est
anes celi. adñsus tales noẜ ẽ lucta. quist̃
teccores tenebraꝵ. qr qũõ eosqui sunt lux
malum diabolus precipitat. ꝯistigat. ħ
ergonos hortatur apłc. ut non contra hoĩ
peslatur. ⁊ angłiers. ⁊ homines liberent᷑.
Ipĩ emm demones qĩ oquites pugnant. in
ũsui rectores tenebraꝵ .i. infidelium. hoc:

Expanded text:
in quibus pugnam patimur daemonum. Et est: Lucta est nobis contcit hunc caliginosum aerem. Augustinus, Ambraves coeli. Adversus tales nobis est lucta qui sunt rectores, quia quomodo eos qui sunt lux malum diabolus praecipitat et instigat. Hoc ergo nos hortatur Apostolus, ut non contra hominpellatur et angeli ejus, et homines liberentur. Ipsi enim daemones quasi equites pugnant in sversus rectores tenebrarum, id est infidelium, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
derent ad montent. siametiam moyses
fipue. qdͥ mopsenten᷑unt⁊ si moyses est
tentus. qmd ergoalii tti multomag̾
sinegrã insufficientes erant ad obẜuãda¬
indenm. tang̾e ẽ offende. Tangib ergom¬
iegis asperitas. ut etiam ꝑfectiterrerent᷑.⁊¬

Expanded text:
dere ad montem, Nam etiam Moyses ribile quod Moysen terruit, et si Moyses est territus, quid ergo alii? utique multo magis sine gratia insufficientes erant ad observain Deum; tangere est offendere. Tangit ergo mlegis asperitas, ut imperfecti terrerent
Abbreviated transcription (Latin):
at ⁊monuerat. ne quis desitgñt. iis motis
nenĩ acces¬
accististis. ad aspitatẽ
ĩegis qua̾mdescribit.
gatur. suanitas grẽ.¬
ir̃ tei. ut alteram dep
stolus ercomptione

Expanded text:
 Dixerat, ne quis desit gratiae his modis enim accessistis ad asperitatem legis, quam describit, gatur suavitas grrei est, ut alteram deprstolus ex comparatione
Abbreviated transcription (Latin):
dut aliis similia sustinendi. ens tñ. abs̃qr
pecco. ⁊ iõ potest ub̾ure. ex eo enm ꝙ tẽpta¬
tus est sait compati. ex eo uõ qd̾ sine peccõe
potens c̃ liberare. Inpossibile ẽ enum scire af¬
stictorum a fflctiones. homini: qui afflicti

Expanded text:
daret aliis similia sustinendi, ens tamen absque peccato. Et ideo potest liberare. Ex eo enim quod tentatus est, scit compati; ex eo vero quod sine peccato est, potens est liberare. Impossibile est enim scire afflictorum afflictionem homini qui afflicti
Abbreviated transcription (Latin):
adi anos. nõ ẽ autem fas dicere qd̾ ii re¬
rectiõeaccedat corꝑimagrtudo qmͣ nõ
abrut. nec maiori corꝑaredigenda sunt.
ad moclum dnĩci corꝑis. ꝑiret enm multũ
de illis corporib cum nec ꝑiturussit capilł.
humano ꝑitur̃ ẽ. itienm modificabitui
normiter hbundauit ꝑ totum spargetur.
ĩdecoꝵ quippe nicħerit. s quicquid futur¬
terrenamat̾ies que discedente. aũ fit ciduũ.
ita resinrectiõe reꝑabitur. ut ea q̃dil abũt᷑
cesse sit. alioqm̃ capist ungnib inmodata
⁊ indecẽs magnitudo reduceretur. uł ita po

Expanded text:
annos. Non est autem fas dicere quod in resurrectione accedat corpori magnitudo quam non habuit, nec majora corpora redigenda sunt ad modum Dominici corporis. Periret enim multum de illis corporibus cum nec periturus sit capilluhumano periturum est, ita enim modificabitur normiter abundavit, per totum spargetur. Indecorum quippe ibi nihil erit, sed quidquid futurterrena materies, quae discedente anima fit cadaver, ita resurrectione reparabitur, ut ea quae dilabuntcesse sit. Alioquin capillis et unguibus immoderata et indecens magnitudo redderetur. Vel ita po
Abbreviated transcription (Latin):
tia hominũ. ꝓ qua cecatisunt. ⁊ fcẽ. in ait¬
ũtia .i. ꝑ homines malitiosos inse. ⁊ ad sup¬
ucim deceptionem astutos. quoꝵ doctrinã
sit ad crrumiuẽtionẽ etroris. ut sub p̃textuũ¬
tatis magis occipiat. trabens derrorem uota¬

Expanded text:
tia hominum, pro qua creati sunt. Et factae in astutia, id est per homines malignos in se, et ad supplicum deceptionem astutos, quorum doctrina fit ad circumventionem erroris, ut sub praetextu veritatis magis decipiat trahens ad errorem
Abbreviated transcription (Latin):
licet. nõ expedit. nec tñomẽ qd̾ nõ expe¬
oit.etiam nõ licet. ut igitur interid ꝙ lic¬
⁊ nõ expedit. ⁊ idqd̾ nõ licet: atq iõ nõ ex¬
pectiat: auquo certo fine nitamurdistin¬
guere. fatẽor qd̾ ei michi indẽtur ucere.⁊ ñ

Expanded text:
licet non expedit, nec tamen omne quod non expedit etiam non licet. Ut igitur inter id quod licet et expedit, et quod non licet, atque ideo non expedit, aliquo certo fine nitamur disting
Abbreviated transcription (Latin):
am̃plius erogantur santio. qui curand̾ ad stt¬
bulum samaritam illui imfatiõe ꝑductus
qnͣto migis ostẽduntur in debita. Illicita er¬
go ꝓhibentur. uctaño quenõ erpedint.¬
repetit qd̾ drc̃t. addat qd̾ non dixerat. s. s

Expanded text:
amplius erogantur saucio, qui curandus ad stabulum Samaritani illius miseratione perductus quanto magis ostenduntur indebita. Illicita ergo prohibentur, licita vero quae non expediuntrepetit quod dixerat ut addat quod non dixerat, scilic
Abbreviated transcription (Latin):
lis deus querens mmules. Nõ altos. qui ⁊ si
mos. nõ tñ reliquid sapiẽtes dites. ⁊ nob¬
iles. d sicos primos elig̾. m̃ito tulum re¬
rumindẽtur si bi eligi atq inflati de his
git reges. ł senatores. ut philos opbos. uł
oratores. ĩmoelegit plebeĩos papes ĩdoc

Expanded text:
lis Deus quaerere humiles non altos, qui, etsimos, non tamen reliquit sapientes, divites et nobiles; sed si eos primos eligeret, merito talium rerum viderentur sibi eligi, atque inflati de his git reges, vel senatores, vel philosophos, vel oratores. Imo elegit plebeios, pauperes, indoct
Abbreviated transcription (Latin):
iuarnmteꝵ imꝑitisunt.his autẽ om̃ibi sc
debnoreintestatur. qr missus ad oris. slul
uenĩgetitium ppło.s. spãtus debetur bec
bicaret. qmi adtor accep̃ doctrinam ut aliis
tras. ce iudeis autem tacet qr magt̃ gẽtiũ
erat. ficut alis debro. ita nos quiromees¬
tis debeo emĩgłiant. qr om̃ib debitor si¬
remansit. qͣm̾ns nissum se dicat p̾clici¬
re om̃b gentib ꝓmptum cũ romanisse
isserit euñgligare ap quos regii roniani

Expanded text:
illarum rerum imperiti sunt. His autem omnibus se debitorem testatur, quia missus ad omnes; nulli enim gentium populo specialius debetur haec dicaret, qui ad hoc accepit doctrinam ut aliis traderet. De Judaeis autem tacet, quia magister gentium erat; et sicut aliis debeo, ita et vobis qui Romae estis debeo evangelizare, quia omnibus debitor sremansit. Quamvis missum se dicat praedicare omnibus gentibus promptum tamen Romanis se asserit evangelizare, apud quos regni Romani
Abbreviated transcription (Latin):
muntana cxordiũ
sumpsit. barbaros¬
Q uero cos dicit: qui sunt .q. erie¬
ges. quinec hebrei nec greti. noc
latim sunt.⁊ debitor sum euũgłicare sapi.¬

Expanded text:
mundana exordium sumpsit; barbaros vero eos dicit, qui sunt quasi exleges, qui nec Hebraei, nec Graeci, nec Latini sunt. Et debitor sum evangelizare, sapi
Abbreviated transcription (Latin):
u̾plicigenere confim¬
de̾ntur.⁊ de etrore suo
⁊ de rubore apłi⁊õait
hensam. in p̃sentiã ꝯmutare. scptura eñ
diumna edificat lecti. s multo plus ꝓaest. si
de litt̃is mutitur inuocẽ. oragnam uquidem
tum ht̃. uox niua. nox de accorissinore reson

Expanded text:
uplici generatione confunderentur, et de errore suo t de rubore Apostoli. Ihensam in praesentiam commutare. Scriptura enim divina aedificat lecta, sed multo plus prodest si de litteris mutatur in vocem. Magnam si quidem vim habet vox viva, vox de auctoris sui ore reson
Abbreviated transcription (Latin):
absens sum. Iilioli. hic item incip̃ostẽ
dere ex ipũ lege. qr ñ
sit tẽnenda .q me ĩ
dico filii. s fiuoui. qr¬
mõ diminuti estis.
donecx̾. quẽ deformatis. formeturi uob̾ .i.
tudinẽ eins. qur̃urõ uitio ꝑdidistis ꝑ psu¬
matiis loꝗ̃s ait. quos itm̃ partiu̾o.: primum
ꝑfidem illos genuerat in baptõ. s postead̾
sius negantur hrẽ. formatur en ĩ xp̃t incoreᷤ
credentium.cum illissacram̃tagrẽ panoũt᷑.
⁊ ea que obscũre uidebantur ꝑspicua fui̾t. ut
uos apparcat ã est hoc grauuis dictũꝗͣsidr̃¬
nbilius insonat audientium aurib
modo uerbis isussũ.¬
dicõs fr̃s ⁊ filios. s uel

Expanded text:
absens sum. Filioli, hic iterum incipit dere ex ipsa lege quare non sit tenenda. Quasi dico filii, sed filioli, quia diminuti estis, donec Christus, quem deformastis, formetur in tudinem ejus quam vestro vitio perdidistis. Perpaumatris loquens ait, quos iterum parturio. Primum per fidem illos genuerat in baptismo, sed postea suis nugantur habere. Formatur enim Christus in corde credentium, cum illis sacramenta graece panduntur, et ea quae obscura videbantur perspicua fiunt. Vel vos appareat. Et hoc est gravius dicturribilius insonat audientium auribusmodo verbis usudicens fratres et filios, sed vel
Abbreviated transcription (Latin):
tes. s plures ignor¬
antes. q̃ cessare debe¬
bant. re exbibita.
qñ uidi ominailla
displicere cibi ⁊ cor¬
pus ⁊ doneum adt
offerendum. ⁊pse¬
crificii multiplitia
uanaꝙ signa erãt
sacrtfiçia p̃risca ꝑ¬

Expanded text:
tes, sed plures ignorantes quae cessare debent re exhibita. Quando vidi omnia illa displicere, et corpus idoneum ad offerendum, rificii multiplicia uariaque signa erant sacrificia prisca
Abbreviated transcription (Latin):
Ille enim homont au̾bo pai coetemo mni
mntatem ꝑsone assumptus filius deim
excellentiam ꝑueniret. faciente ac susci¬
õmis cupioine. s solodermunere.ubam¬
qñto magis peccare nõ poterat apparꝰ ita
it. ficut grã homo ille ab initio fõ ẽ epc̃.
tus ẽ. sp̃ũ fit in nod̾. remissio peccõꝵ. spũ fa

Expanded text:
Ille enim homo, ut a Verbo Patri coaeterno in unitatem personae assumptus Filius Dei uexcellentiam perveniret? Faciente ac suscicarnis cupidine, sed solo Dei munere. Lanto magis us, sicut gratia homo ille ab initio factus est Chtus est: spiritu fit in nobis remissio peccatorum; spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
destinartur cmiam tẽt qui iam erat sñ
iitio⁊ sine fmmno sempitͥmis. ⁊uud aut̃
p̃cestinandum erat ꝙ nõdum erat. ut sic
dei p̃destinatum negat. hunc eñdem fili¬
un hominis negat p̃cestinatus ẽ ergoił¬
damdeẽt inuirtute filius dei. Item in qñ¬
tum homo fis c̃ filius dei p̃destinatum eẽ
dicimus. Ecce exhis pat predestinatiõẽ¬

Expanded text:
destinaretur, cum jam esset quod erat, sine initio, sine termino sempiternus? Illud autem praedestinandum erat, quod nondum erat, ut sic Dei praedestinatum negat, hunc eumdem Filium hominis negat. Praedestinatus est ergoet in virtute Filius Dei. Item, in quantum homo factus est Filius Dei, praedestinatum esse dicimus. Ecce ex his patet praedestinatione
Abbreviated transcription (Latin):
trat. blandiemlo penitentiamattrabat.
cdtẽpnis dinitias patienti .i. copiosampa¬
cientiamoei. quetot ⁊ tantapetcantes sustur
nmitutẽcei q̃ nõ ad horam ẽ. s ionga per
stentatiodicitut. apatientia diffeneiqr qui
uisirmitate magis qͣm ꝓpoĩto delin quunt..
sustentan ꝑ longanimitatem dicuntur. Qͥ
uero ꝑtinacim̃te. exult.ant inpeceatissins fn̾
patienter dicendisunt. Pacientia ergo ẽ: qua
unit. longamimitas e. qr ꝑinfamitatẽ ⁊ nõ
delib̾ati. amuni. ꝑmalitiam peccantes dmi põ¬
deus intendit. s uł ad inpunitatẽ uertit.
quemut sollicitum faciat.atq aꝑtins red¬
arguat. adlit. Ilgnoras .q. contempnisle
mitatemdei. ⁊ etiam
benignitas d̃i¬
entiam. Ecc̃e deum

Expanded text:
trat, blandiens ut ad poenitentiam attrahat. Et contemnis divitias patientiae, id est copiosam patientiam Dei, quae tot et tanta peccantes sustinenimitatem Dei, quae non ad horam est, sed longa, et per stentatio dicitur, a patientia differre, quia qui infirmitate magis quam proposito delinquunt, sustentari per longanimitatem dicuntur: qui vero pertinaci mente exsultant in delictis suis, ferri patienter dicendi sunt. Haimo Patientia ergo est qua unit. Longanimitas est qua per infirmitatem, et non deliberati animi malitiam peccantes diu poDeus intendit, sed ad impunitatem vertit. Quem ut sollicitum faciat atque apertius redarguat, addit: Ignoras quare contemnis nitatem Dei, et etiam: benignitas entiam? Ecce Deum
Abbreviated transcription (Latin):
erroris notas. ⁊ tumꝙͣ despatissimos campnas
nitqͣ fiment istam uitam. agunt penitẽtiã.
⁊ innemũt ucramuit amin futuro: Nolite erg¬
o anteꝗ̃ tempris nemat quiqͣm indicare. ⁊tẽ.
p̃bento enim patientiam. dominiis dat locum

Expanded text:
notas, et tanquam desperatissimos damnas antequam finiant istam vitam agant poenitentiam, et inveniant veram vitam in futuro? Nolite ergo antequam tempus veniat quemquam judicare. Item, praebendo patientiam Dominus dat locum
Abbreviated transcription (Latin):
infeminas masculi
in masculos turpi¬
tudinem oꝑabantur. inquib comparai
penam culpe: ut sicut contranaturam cre¬
ature peccauernt. ita uinatura ꝓpriapu¬
nirentur. Uñ concludit in seq̃ntisic. ⁊ mer¬
cedem orroris qmoportuit⁊ ẽ. q.d. tuti atf¬

Expanded text:
in feminas, masculi in masculos turpitudinem operabantur; in quibus comparat poenam culpae, ut sicut contra naturam creantem peccaverunt, ita in natura propria punirentur, unde concludit in subsequenti sic: Et mercedem erroris quam oportuit infra, 27, et
Abbreviated transcription (Latin):
tassit m̃datium. ut qñ lapidem dicunt
cẽ deum. nõ enim negant dcum s suiunt.
creature pocius. qm̃ creatori. hoc ẽ mutare
illi mmñdatium conu̾terunt creaturas tãqͣ¬
losimulacra. s reseoꝵ.ut solem⁊ lunã.
i hunismoĩ ad̾dlit. ⁊ coluerunt. creaturã
diligenter orando eam⁊ ẜuierunt actib

Expanded text:
tas sit mendacium, ut quando lapidem dicunt Deum esse, non enim negant Deum, sed serviunt creaturae potius quam Creatori: hoc est mutareilli in mendacium conlo simulacra, sed res eorum, ut solem et lunam, et hujusmodi, addit, et coluerunt creaturam, diligenter orando eam; sed et servierunt actibus
Abbreviated transcription (Latin):
nouit. s quia necẽe ht̃ rationał od temꝑans
dõ. temꝑales cãs ad et̾nam u̾itatem referre. sui
pedendo quid ap̃se fiebat. sine consulendo quidͥ
ficiat. in quo contestatur qd nõ sibupã fit boñ.
quobeata fiat. s illudin cõmutabile cuus parti¬

Expanded text:
a obtemperans Deo, temporales causas ad aeternam veritatem referre, sive petendo quid erga se fiat, sive consulendo quid faciat: in quo et contestatur quod non sibi ipsa sit bonum quo beata fiat, sed incommutabile, cujus parti
Abbreviated transcription (Latin):
lis ẽ. ab illo enĩ qui c̃ pater om̃iũ. ⁊ angłi in ce¬
lo s⁊ hominesint̾ra acceꝑunt. ut patres alios
significat dicens. fili dumttunturtibi pec
tdetuobis

Expanded text:
lis est. Ab illo enim qui est Pater omnium, et angeli in coelo, et homines in terra acceperunt, ut patres aliorusignificat, dicens: Fili, dimittuntur tibi peccata ut det vobis
Abbreviated transcription (Latin):
constat ꝙ nec in fu¬
relinquitur
iamdico. postacce¬
pram nottiamili
uenissemus ad fidẽ.
ꝓ qua quidem secun sunt.q. nũ¬

Expanded text:
constat quod nec in furelinquitur jam dico, post acceptam notitiam venissemus ad fidem per quam quidam securi sunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
illos scĩde̾tes nnitatem cantaus. q. intͥ aloᷤᷤ
nõ possĩ habitare cã scitatissue qui pocuis
suo exemplo debuenint consolati alios. t̃
subait s pocnis conolantes cos consolat᷑
laborantem qui panter in labore ꝑsistit.
qr sublenatio laboris ẽ. insio cõlaborãtis.
ut mitrinesit. ⁊ gantomag̃. consolemur.
qñtomag̃ ind̾ius diẽ. rectibutionenis. per

Expanded text:
o scindentes unitatem charitatis, quasi inter alios non possent habitare causa sanctitatis suae, qui potius suo exemplo debuerunt consolari alios. Unde subdit: Sed potius consolantes eos. Consolatur laborantem qui pariter in labore consistit, quia sublevatio laboris est visio collaborantis, ut in itinere fit. Et tanto magis consolemur, quanto magis videritis diem retributionis per
Abbreviated transcription (Latin):
d antẽ faciemsuam. atq cõstituto incõd̾
iuditio assiti actusatrix cogitatio ⁊ testĩ
cõscĩa.⁊ carmfex timor añ: quidã sanguis
dignum uidicet participatiõe corporis et
sanguinis dñi. ut qui seꝑari a regno tum
panis seꝑetur. Indigne enĩ accip̃: sicunc
adnõ. peccata enĩ. siue parua. siue magn¬
asint: inpunita eẽ nõ possunt. qr uł hoĩe
penitẽte. uł dd̾ udicante plectuntur. ces¬
sat autẽ uindicta dimna. s cõfessio pre¬
currat humana. Uñ ait. Siuos di. nõ utiq¬

Expanded text:
 ante faciem suam atque, constituto in corde judicio, adsit accusatrix cogitatio, et testis conscientia, et carnifex timor. Inde quidam sanguisndignum homo judicet participatione corporis et sanguinis Domini, ut qui separari a regno timetpanis separetur. Indigne enim accipit, si tunc a Domino. Peccata enim sive parva, sive magna sint, impunita esse non possunt, quia vel homine poenitente, vel Deo judicante plectuntur. Cessat autem vindicta divina, si confessio praecurrat humana. Unde ait: Si nosmeti
Abbreviated transcription (Latin):
regis custod¬
iebat cunta¬
tem lamisce¬
noꝵ at me
conprehẽdet.
⁊ ꝑfenestram
insporta chamn¬
issussum per

Expanded text:
regis custodiebat civitatem Damascenorum ut me conprehenderet et per fenestram in sporta dimissus sum per
Abbreviated transcription (Latin):
oneni ⁊ graꝵ iccionem sicũt patri. ita ⁊ fi¬
uohonorem exbibeatis. ut sit plena gim
ẽ integra ꝓfessiodĩtatis. qr fidesnec in solo pa¬
tremtegra s̃. nec insolosiio ꝑfecta ¶iantẽ¬
i autem qui tm¬

Expanded text:
one et gratiarum actione, sicut Patri ita et Filio honorem exhibeatis, ut sit plena diviest integra professio deitatis, quia fides, nec in solo Patre integra est, nec in solo Filio perfecta. Ei autem. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
beturcum plena sciã suꝑeium alii catitati
qr qñto melius intelligitur deus: tanto plꝰ¬
õmnem. dei ut hic uirtutum. postea beati¬
tudis habeatis plenitudinem. banc pleni
ꝙ deus ẽaicentes. Si aliquidminis ꝙ̃ deus
habebimmus. aminoresermms. quõ imple¬

Expanded text:
betur cum plena scientia supereminet alii charitati, quia quanto melius intelligitur Deus, tanto plnem Dei, ut hic virtutum, postea beatitudinis habeatis plenitudinem. Hanc plenitquod Deus est, dicentes: Si aliquid minus quam Deus habebimus et minores erimus, quomodo im
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitates ⁊ scandala sunt illi ꝑsecutiones
Qliũis enim sic ꝑsequitur uitam bonoꝵ qm̃
inta inquoꝵ: nõ modo cum cogit imitar ꝙ
consentiẽtem. cruciat cñ sentientẽ. Uñ. indi
p̃uancantes pectõres ⁊ tabescebam. ħẽ ꝑse
s hominesmali in se. scductores. alioꝵ. qĩ¬
quicuis officii sunt:¬

Expanded text:
infirmitates et scandala sunt illi persecutiones. Quid enim sic persequitur vitam bonorum quam vita iniquorum? non modo cum cogit imitari qconsentientem, cruciat tamen sentientem. Unde: Vidi praevaricantes, et tabescebam . Haec est sed homines mali in se, et seductores aliorum. Quhujus officii sunt
Abbreviated transcription (Latin):
terruit. refor eos ꝑ
manus dei. Reme.
dicb uos illumina¬
lorib cum ex dolori¬
ui alioꝵ quib cõpa¬

Expanded text:
terruit, refovet eos manus Dei, rememodiebus vos illuminaloribus, tum ex doloribus aliorum quibus compa
Abbreviated transcription (Latin):
labore ⁊erũ
subdens. in carcerib ostensussum munster
mortis. frequent᷑̾ fui frequentius em̃ ꝑicula
accepi quadragenas. ꝑaissiones. unaminꝰ
piens plagas .xxxuiiii. sicutscrptumẽ. in

Expanded text:
labores per subdens: In carceribus, ostensus sum ministemortis, frequenter fui. Frequentius enim pericula accepi quadragenas percussiones una minuspiens plagas XXXIX, sicut scriptum est in
Abbreviated transcription (Latin):
stocapntexorta ⁊ religata .s. gaudium̃.p
ax. ⁊c̃. que sine ea nõ possunt prodesse. ñ
cĩ bñ gaud qui nõ diligit bonum und
nignus. insidiligat cui opitulatur. nõ est
nõ ẽ mansuctus cui dileccio nõ mod̾ctur.
nõ cõntin se quis ab eo uñ turpatur. iisi

Expanded text:
ta et religata, scilicet gaudium et pax, etc., quae sine ea non possunt prodesse. Non enim bene gaudet, qui non diligit bonum undenignus nisi diligat cui opitulatur; non est non est mansuetus, cui dilectio non moderatur; non continet se quis ab eo unde turpatur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
iccepis ꝓtuldubio putas eumdem sibi ĩ lo¬
q̃do eẽ contranum. ⁊ hox t̾am uicine poĩtisu̾s
de quib sup̃egit. ałiã nddende dõ. rõnis ae
portantur. ħ honera peccã sunt. alia ergo st̃
alio. nec ꝓhicit in alt̾m. alia sunt quecumꝙ¬
homint̃ alic̃nis inquinan peccĩs dicit unusꝗs
um curant corngere secun. qd̾ alienis nõ con¬
taminẽtur peccĩs. dicitininat̾ hona portate:¬
leuitate iram altus sustinemus. ꝯdũ ei qui
lefit. si petit ueniam indulgennus. ⁊ ħ. ł¬
ꝑ romis intelligitur. bonum opus. in scrip¬

Expanded text:
is, procul dubio putabis eumdem sibi in loquendo esse contrarium, et hoc tam vicine positis verbis: de quibus supra egit; alia reddendae Deo rationis deportantur. Haec onera, peccata sunt; alia ergo suntalio, nec projicit in alterum; alia quae cum ahominem alienis inquinari peccatis, dicit, unusquum curant corrigere securi, quod alienis non contaminentur peccatis, dicit, invicem onera portatelenitate iram alterius sustinemus, et dum ei qui laesit, si petit, indulgemus. Vel per onus, intelligitur bonum et malum opus. In Scr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nolelunt reuerti
ꝙ melorẽ appetunt.
.i. celestem patriam.
angłoꝵ inistis hono¬
ratur. sicut ꝑmalos
blasphematur.⁊ iõ.

Expanded text:
 nolebant reverti, quod meliorem appetunt, id est coelestem patriam, angelorum. In istis honoratur sicut per malos blasphematur. Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
e⁊ inẜuitute. In lib̾tatem utubraã:
nichelem.⁊ inẜritute sicut ab ysaac. ꝑ te¬
beccamgenitus ẽ esan. audictum c̾. ẜuus
ens fratris cui. ⁊ꝑ ancillas genuerunt. ñ
solum in ẜuitutem. ut abraam ꝑ agar.

Expanded text:
libertatem, ut Abraham Rachel; et in servitutem, sicut ab Isaac per Rebeccam genitus est Esau, cui dictum est: Servus eris fratris tui . Et per ancillas genuerunt non solum in servitutem, ut Abraham per Agar
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mali ẜm. ut ꝑ pbilippuni simõmagus
natus ẽ. ⁊ ꝑ canalesẜnos nascuntur nõ solũ
malimdampnabilem seraitutẽ. ꝗ oos imi¬
ilem quibidicitu Que dicunt faote: q̃ autẽ
faciunt nolite fucere. hoc autem sacramẽ¬
tum quis quis inppło dei prudent̾ agnoscit.

Expanded text:
 mali servi, ut per Philippum Simon magus natus est. Et per carnales servos nascuntur, non solum mali in damnabilem servitutem qui eos imiatem quibus dicitur: Quae dicunt facite, quae autem faciunt nolite facere . Hoc autem sacramentum quisquis in populo Dei prudenter agnoscit,
Abbreviated transcription (Latin):
cercior sit. resmrectio. ait ergo ex ꝑsona resurg¬
.i. potentia. qua omines dissoluebas. qua om̃s¬
uitando. s suscipiendo suꝑar. iaisti ĩmor¬
entib nicta es in resurgentib iuctoria tua.
qua ab sorbueras corꝑa morientium. temꝑa
telligint pecc̃m̃origi¬
nale. quo m umo porra¬
uius onĩs. ut more¬
ut sublens. Scumulus autẽ mortis pec .ẽ. si¬
cut enim peccatum stimulus mortis dicitur. qͦ
lignimi uite. nõ ꝙ hominis uitam facẽt. sed
quo uita hominiffỹ. Sic⁊ lignum scĩe romiet

Expanded text:
certior sit resurrectio. Ait ergo ex persona resurgria tua, id est potentia, qua omnes dissolvebas, qua omuitando, sed suscipiendo superaret? uicisti in morientibus, uicta es in resurgentibus. uictoria tua, qua absorbueras corpora morientium, temporntelligitur peccatum originale, quo in uno peccavimus omnes, ut moreubdens: Stimulus autem mortis peccatum est. Sicut enim peccatum stimulus mortis dicitur, quolignum vitae, non quod hominis vita faceret, sed quo vita hominis fieret: sic et lignum scient
Abbreviated transcription (Latin):
ori ꝓbut loquẽs adgẽ¬
tilem .q. uere inseren¬
tur. siau tu ogentit.
extisus ẽs . ex oleastro.
.i.titib gentilium.
st̾iluim. naturalit̾¬

Expanded text:
ori probat loquens ad gentilem, quasi vere inserentur. Nam tu, o gentilis, excisus es ex oleastro, ritibus gentilium sterilium, naturali,
Abbreviated transcription (Latin):
co.⁊ hoc contranatũram. qui a naturae est
ut sumulum bone arboris insumus. intrũ¬
cum male. nõ surculum male intrum cũi
bone.⁊ hec inficio ut inẜtio dicitur. dicitur
autẽ humano more.contra naturam ẽ. qd
ẽ contra nature ustim mortalib notum. si¬
cut ⁊̃ illuo ut surulus frucciuu radicis¬

Expanded text:
t hic contra naturam, quia naturale est ut surculum bonae arboris inseramus in truncum malae, non surculum malae in truncum bonae. Et hoc insititio dicitur. Dicitur autem humano more contra naturam esse, quod est contra naturae usum, mortalibus notum, sicut est illud, ut surculus fructum radici
Abbreviated transcription (Latin):
b ministretur.s. Siquisesurit. ⁊ in pati¬
ens nõ uult expectare manducet domi.
suoscibos.i. pane terreno pascatur nec post
atis inuiditium dampnatiõis. cetera autẽ
q. Noc tencte ꝙ dixi.

Expanded text:
 ministretur. Sed si quis esurierit, et impatiens non vult exspectare, manducet domi suos cibos, id est pane terreno pascatur, nec postiatis in judicium damnationis. Caetera autem. t: Hoc ten
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ extendit seincruce. ut colleret tugam. sic
⁊limi si opus c̃ deb mori. salu andisurorib
⁊ ubo inte easinstruere. ut exbibeant easdẽ
.i. seipõs. qr ambo una
caro sunt. ⁊ muliet:¬

Expanded text:
esiae, et extendit se in cruce, ut tolleret rugam, sic et viri, si opus est, debent mori pro salvandis uxoribus, et verbo vitae eas instruere, ut exhibeant eas Deo seipsos, quia ambo una caro sunt, et mulie
Abbreviated transcription (Latin):
tur. fietergoresurre¬
cito occuli radius trã
ibi prius ⁊ post: tñ.¬
estam. postqmͣ nõ eritalia.⁊ ẽ sensus. resur¬
rectiofiet intuba.⁊.an nouissimo. Si ergoꝙ
dabitur ub̾i ista compleantur. hec tuba est

Expanded text:
tur. Fiet ergo resurrecito oculi radius transibi prius et post, ta, vel manifestam, postquam non erit alia. Et est sensus: Resurrectio fiet in tuba, id est novissimo signo, quod dabitur, ut ista compleantur. Haec tuba est
Abbreviated transcription (Latin):
apostolus ea tamꝙͣ digito ostend̾e amidiat.
oportet corruptibilehos. dicendo enĩ hoc in
eam qĩ lignum intendit. ut eadem caro qͥ

Expanded text:
us eam tanquam digito ostendere, cum dicit: Oportet corruptibile hoc, dicendo hoc, in eam quasi digitum intendit, ut eadem caro qua
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ indcissignum potẽ¬
tie. s scundalum quaa
irascuntur contra
p̃clicatores rubores¬
celissu. gentibran¬

Expanded text:
t Judaeis signum potentiae, sed scandalum, quia irascuntur contra praedicatores rubore sceleris sui; gentibu
Abbreviated transcription (Latin):
hubens uxorem reddit. nõ etigit debitum.⁊ ꝗ
ꝑꝑ infirmitatem ꝓpͥam ducit urorem. plan¬
gens pocius qr sine urore ẽẽ nõ potuit. qm¬
continentiam ẜuant. beatiora sane ꝯugia
iudicandasmt. que siue filiis ꝓcreatis. si¬
ne ꝓle. contempta continẽtiam pan cõsen

Expanded text:
habens uxorem, reddit et non exigit debitum; qui propter infirmitatem propriam ducit uxorem, plangens potius quia sine uxore esse non potuit, qcontinentiam servant. Beatiora sane conjugia indicanda sunt, quae sive filiis procreatis, sive prole contempta continentiam pari consen
Abbreviated transcription (Latin):
scĩam. cum offendiculo inmoꝵ edebunt.
quos primũ arguit nec sufficient̾ scire
ydoliedebant. Scientia .q. babetis scĩam

Expanded text:
scientiam cum offendiculo edebant. Quos primum arguit, nec sufficienter scire idoli comedebant. Scientia inflat. Per
Abbreviated transcription (Latin):
uant. ut ex eo aut
ate utebantur. eclĩ¬
asticam nise formam confund̾ent. ⁊ uint¬
atiõe munda. ymnolata xdot coramin¬
firmis in ydol o manducabant qd̾ui fir¬
mruidentes putabant eos ede̾ subuene¬
ratiõe ydoli. ⁊ exemplo illoꝵ subueñatio¬
ne ydoli edeliant. Illos igiturincrepat a
S de istis aliis nõ fuit opus querere. qui¬
a de istis scitis ut ego. ⁊ hoc ẽ qd̾ait. debis ã

Expanded text:
ant, ut ex eo aut ate utebantur, ecclesiasticam in se formam confunderent, et unatione munda, immolata idolis coram infirmis in idolio manducabant. Quod infirmi videntes, putabant eos edere sub veneratione idoli, et exemplo eorum sub veneratione idoli edebant. Illos igitur increpat Apstis, e docui, sed de istis aliis non fuit opus quaerere, quia de istis scitis ut ego. Et hoc est quod ait: De his autem
Abbreviated transcription (Latin):
oressumus. nrã sunt inferiora ad dñãdũ.
⁊ sunt quedam nunc suꝑiora. ut sublim
famuloꝵ sunt. nõ dñm potestate. s uten¬
di facultate. qr utuntur eis aductum. ut
ita aliter mõ m̃isunt. ⁊ aliter erunt infu¬
turo. slota ꝙ hic dicitur. qr pater tradidit

Expanded text:
ores sumus; nostra sunt inferiora ad dominandum, et sunt quaedam nunc superiora, ut sublimefamulorum sunt, non dominii potestate, sed utendi facultate, quia utuntur eis ad victum, vita aliter modo nostri sunt, et aliter erunt in futuro. Nota quod hic dicitur quia Pater tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
endo potestatem in¬
tes qͥ uindicemus.
ant ꝓbati enunuudentur. duudicant ꝑ¬
eicatores. Siergo nõsint quos uidicent ces¬
sante uuccoritite.ꝯ. repbi indentu attẽ¬

Expanded text:
e potestate, ntes quid vindicemus. ant: probati enim videntur, dum judicant eccatores. Si ergo non sint quos judicent cessante auctoritate, quasi reprobi videntur. Atten
Abbreviated transcription (Latin):
nas omnia tirpia. ut corcircumcidas. ꝓdest
ergo. aduitam. sp̃ualter hoc ⁊ ana sacram̃ta
legis intelligenti qr obediendo dõ: facit eisig
nidi ppło litoeram iegis scrutandũ sub timõe
dĩcustotitur. ¶ Queritur antẽ quõ bic dicat¬

Expanded text:
nas omnia turpia, ut cor circumcidas. Prodest ergo ad vitam spiritualiter; et hoc et alia sacramenta legis intelligenti, quia obediendo Deo facit ei sigrudi populo litteram legis sectanti, dum sub timore Dei custoditur. Quaeritur a
Abbreviated transcription (Latin):
tropo: ustisẽ apłc. quo ei que nõ acaiduntdo.
lis ẽ. s inscũs habitat. ut cos impl caritate.
qua ficit cos gaud̾e. ceꝑfectib alioꝵ ⁊ contn
pietate gaudebant. quetristitia landabilis¬
runt. uł crediderunt. hoc locutionis mõ dicit᷑¬
are. cum bene agunus gaud in nob̾ spt̾ .s. da
bis recedit sicut contustatur hõ. ciide ꝓpͥ¬

Expanded text:
tropo usus est Apostolus, quo ea quae non accidunt Deo lis est, sed in sanctis habitat, ut eos impleat charitate, qua facit eos gaudere de profectibus aliopietate gaudebant: quae tristitia laudabilisrunt, vel crediderunt. Hoc locutionis modo dicitare: Cum bene agimus gaudet in nobis Spiritus sabis recedit. Sicut enim contristatur homo, cum de propri
Abbreviated transcription (Latin):
tatus. ut scd̾m aliã
litteram. siquisfrat᷑¬
noĩatur formcator.
auarus. aut idot ser.
auit maledicus .i. detractor assiduus. qut ra.¬

Expanded text:
tatus. Vel secundum aliam litteram: Si quis fratnatur fornicator, avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, id est detractor, aut ra
Abbreviated transcription (Latin):
de ho capitulo multa mpia.⁊ in epta iactã¬
se. qr enim apostolus unĩsaliter ait. om̃ti
creatura in gemisc̃. ⁊ c̃. Dñt quidam utori
anteꝗͣ uberemur penituf. s nõ ẽ uerum.
Nam ⁊ sinos adiunant. sine dolore hoe fa¬

Expanded text:
de hoc capitulo multa impia et inepta jactasse, quia enim Apostolus universaliter ait: Omnis creatura ingemiscit, etc. Dicunt quidam, ut Orantequam liberemur penitus. Sed non est verum. Nam etsi nos adjuvant, sine dolore hoc fa
Abbreviated transcription (Latin):
p̃destinatiõe dei ⁊ inde ẽ. q. omma coopãt᷑
in bonum. nõ ex m̾itis coꝵ calibronima
coopantur in bonum. tales enĩ deus cõso
afflictiõe. potientia. contradictiõe .s. pa¬
tientia. odio.⁊ benuolẽtia.⁊ usq adõ ta
faciant ꝓficcit in bonum qr hiumiliões

Expanded text:
destinatione Dei. Et inde est quod omnia cooperantur in bonum, non ex meritis corum; talibus omnia cooperantur in bonum. Tales enim Deus consolafflictione patientia, paterna contradictione, sapientia, odio, benevolentia. Et usque adeo tafaciat proficere in bonum, quia humiliores
Abbreviated transcription (Latin):
onis tropo dicitar fiigus pignaim. qr pigros
facit. ⁊ dies ietus ut tristis qr ietos ut tristes
facit. Similiter de die illadicit filus ñ
timeas dĩi .i. cognos cere fecĩ. ita etiam qs̃
alibi ait apostouis. slunc autẽ cognoscen¬
suam. Quidenim ẽ ꝙ ait cogniti estis adeo
.i. cognitoressuos uosfacit. facit nos deus

Expanded text:
onis tropo dicitur frigus pigrum, quia pigros facit; et dies laetus vel tristis, quia laetos vel tristes facit. Similiter de die illa dicitur Filiustimeas Deum , id est cognoscere feci. Ita etiam quod alibi ait Apostolus, nunc autem cognoscensuam. Quid enim est quod ait: Cogniti estis a Deo , id est cognitores suos vos facit. Facit enim Deus
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Higitur regula ucõcusse tenenda est
peccõres in poccĩs p̃scitos cẽ nõ p̃paratos. pen¬
amautemi cẽ p̃paratam. sccłmꝙ p̾sciti sunt¬
ip̃se sit primogenitus .i. iure. sirditatẽpat᷑ :
obtinens ÷ aliis disꝑtiens qd primogento

Expanded text:
uit, regula inconcusse tenenda est peccatores in peccatis prescitos esse non preparatos, penam autem esse preparatam. Item ipse sit primogenitus, id est jure haereditatem Patris obtinens et aliis dispertiens, quod primogenito
Abbreviated transcription (Latin):
eepectamus ꝙ nõ in¬
deamus. aduinat. ad
adorandum infirm¬
itatem nram docẽs.
⁊ faciens nos orare.¬
uolumus. aut cito tolli ea ꝑquead m̃itim
ante tempus. ut contrarie petamus. infir

Expanded text:
pectamus quod non videmus, adjuvat, ad orandum, infirmitatem nostram, docens et faciens nos orarevolumus, aut cito tolli ea per quae ad inante tempus, vel contraria petamus. Infir