comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rarent t̾ram. Misit q iericho adra¬
qui uenerunt adte. ⁊ ingressi sunt
donium tuam. Exploratores qͥppe
sunt. et omnẽ terram considerare
uenerunt. ouens ꝙ mulier ui¬
ros absconeit et ait. fateor uener̃t¬
adme et nesciebamunde essent. Eñ¬
q porta claud̾etur intenebris ⁊ illi
parit̃ erierunt nescio quo abiert̃.
ꝓsequiminicito et conp̃hendite
eos. Ip̃a autẽ fecit ascẽdere uiros so¬
larium domus sue. Oꝑuitq eos sti¬
pusanue saerat. Hii autẽ qui mis¬
si fuerant. secuti sunt eos. ꝑuiani dn
cit ad uada iordanis. Inis q egressis¬
statin porta clausa est.Nec dum
obdormierant: qui la tebant. Et ec¬
ce nuilier ascendit ad eos et ait.No
om̃s habitatores t̃re. Auduumus
quod siccauit dñs aquas maris
rubri ad ur̃m introitum. qñ egͦs¬
si estis de egypto. et que feceritis du¬
ob amorreorum regib qui erant
transiordanem seon et og. quos interfecistis. et hec audiendes:
ꝑtimuimꝰ et elanguit cornr̃m nec remansit in nobis sp̃c

Expanded text:
ram misitque rex Hiericho ad Raqui venerunt ad te et ingressi sunt domum tuam exploratores quippe sunt et omnem terram considerare venerunt tollensque mulier viros abscondit et ait fateor venerd nesciebam unde essent cumque porta clauderetur in tenebris et illi pariter exierunt nescio quo abierunt persequimini cito et conprehendetis eos ipsa autem fecit ascendere viros in solarium domus suae operuitque eos libi erat hii autem qui missi fuerant secuti sunt eos per viam quae ducit ad vadum Iordanis illisque egressisstaobdormierant, qui latebant, et ecce mulier ascendit ad eos, et ait: Nomnes habitatores terrae. Audivimus quod siccaverit Dominus aquas maris Rubri ad vestrum introitum, quando egressi estis ex Aegypto, et quae feceritis duobus Amorrhaeorum regibus qui erant trans Jordanem, Seon et Og, quos interfecistis. Et haec audientes pertimuimus, et elanguit cor nostrum, nec remansit in nobis spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
tsb et egocũ ancinis sius simuiter ieuinabo et tũc
ingrediar adregem contͣ legem faciens inna¬
fantra e peq ine morti ⁊ ꝑiclo. Iuit q mardocheus
et fecit omnia que ei hester p̾ceperat. Die antem¬
tercio induta est. sester regalib uestimentis et

Expanded text:
s et ego cum ancillulis meis similiter ieiunabo et tunc ingrediar ad regem contra legem faciens invocata tradensque me morti et periculo ivit itaque Mardocheus et fecit omnia quae ei Hester praeceperat die autemt
Abbreviated transcription (French):
hñs et̾nam incel¬
ugentiã u̾itatis¬
unde rach l bõa¬
facie et pulchra spe¬
cie qm amat om̃iᷤ
pre ftridiosus et
ꝓpͣt haric seruit
t᷑ de albatio quani
pleniciũ tanquiͣ¬

Expanded text:
ns internam intelligentiam veritatisUnde, Rachel facie, et pulchra spem amat omnis pie studiosus, et  hanc servit ur dealbatio, quam Phoenicium, tanqu
Abbreviated transcription (Latin):
frata et ha¬
beat celebre nom̃ in bethle¬
em fiat q domus tua si¬
tut domus phares quen
thamar peꝑit uide de senti¬
ne quod ded̾it tibi dñs ex

Expanded text:
rata, et habeat celebre nomen in Beth-Leem: fiatque domus tua, sicut domus Phares, quem Thamar peperit Judae, de semine quod dederit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ impendit uł ab eis qui ñ hñt
ueld̾ iuste exigit de domo sua
putabat se ꝑ petuo manere
⁊ de laborib suis .i. fructibuᷤ
bonoꝵ oꝑm inquib se lauda¬
bilit̾ laborasse putabat labo

Expanded text:
n impendit, vel ab eis qui non habent velut juste exigit, de domo sua putabat se perpetuo manere, et de laboribus, scilicet, in fructibus bonorum operum, in quibus se laudabiliter laborasse put
Abbreviated transcription (Latin):
Quecũq loquit᷑ eccłia inconfes¬
sione fidei ⁊ doctͥna religionis la¬
udabilia ⁊ in rep̃hensibilia st̃ ħ¬
singłos fideles orando ꝓmouet si
quisq ficut ꝓbauit nm̃ ẽe qd̃ docet¬

Expanded text:
Quaecunque loquitur Ecclesia in conffidei in doctrina religionis, laudabilia et irreprehensibilia singulos fideles orando praemonet, si quisque sicut probavit verum esse quod docet
Abbreviated transcription (Latin):
de quo in libro machabeorũ
scribitur nõ qd̃ huiꝰ condi¬
tor libri neemias ad uia
usq tempora uiuere ĩcar¬
ne potuerit. s quia infan¬
tiam eius noũit qui tñ lon¬
tũ ꝑueñit. Nam in fine huiꝰ
ubri finioꝵ ioiada filii eli¬
asib m̃tio ẽ qd̃ unꝰ ex eis ge¬
ner fuĩt sanaballach horo¬
nites ciuꝰ quid̃ gen̾is no¬
m̃ tacet᷑. S quia ioiada a
uus est iedde: ꝯstat ẽẽ gene¬
rũ de quo sermo ẽ prẽm ei¬

Expanded text:
de quo in Machabaeorum libro scribitur; non quod hujus conditor libri Nehemias ad illa usque tempora vivere in carne potuerit, sed quia infantiam ejus noverit, qui tamentuerit. Nam et in fine hujus libelli filiorum Joiada, filii Eliasib mentio est, quod unus ex eis gener fuerit Sanaballat Horonitis, cujus quidem generi nomen tacetur. Sed quia Joiada idem avus est Jedduae, constat generu
Abbreviated transcription (Latin):
bucħ tulerat de tempło ierłmi et
attulat ea in babylone reddantur
et referant᷑ in templũ in locũ sum̃

Expanded text:
osor tulerat de templo Ierusalem et adtulerat ea in Babilonem, reddantur et referantur in templo Ierus
Abbreviated transcription (Latin):
eam. tradiditq dñs lachis in manꝰ
filioꝵ isrł.⁊cepit eã die altero at¬
q ꝑcussit in ore gladii om̃em ani¬
mam que fuerat inea sicut fec̃at

Expanded text:
eam tradiditque Dominus Lachis in manu Israhel et cepit eam die altero atque percussit in ore gladii omnemque animam quae fuerat in ea sicut fecerat
Abbreviated transcription (Latin):
dia castra eoꝵ. Cumꝙ omĩs excit᷑ de collatũ hplo¬
feruem audisset. fugit mens et consuiĩ abeis
et solo tremore ⁊ metu agitati fuge p̃sidsu surãt
ita ut nullus loq̃ret᷑ cum ꝓximosuo. s inclina¬
to capite relictis om̃ib euadere hebreos quos ar

Expanded text:
dia castra eorum cumque omnis exercitus decollatum Holofernem audisset fugit mens et consilium ab eis et solo tremore et metu agitati fugae praesidium sumunt ita ut nullus loqueretur cum proximo suo sed inclinato capite re
Abbreviated transcription (Latin):
iixta mandatu eius. Qͥcquid
enĩ ille p̃cipiebat obseruabat hester. et ita cuncta fa¬
ciebat ut eo tempore solita erat: qͣno eani piuane¬
nutebat. Eo igit᷑ temꝑore quomardocheus ad regis
ĩanuam morabat᷑. iratuunt dagacham ⁊ rareo diio

Expanded text:
iuxta mandatum eius quicquid enim ille praecipiebat observabat Hester et ita cuncta faciebat ut eo tempore solita erat quo eam pariebat eo igitur tempore quo Mardocheus ad regis ianuam morabatur irati sunt Bagathan et Thares duo
Abbreviated transcription (Latin):
smut᷑ muneo rmi cuitum. set q̃cumq uoluit aggeus
eunuchus custos uirginũ hec ei adornatum dedit erat
emiii tormorsa ualde et incredibilipnleritudmne omĩ¬
um ocuł graciosa ⁊ amabilis uidebat᷑. ducta est itaq
adcubiculũ regis assueri mense xp̃o qui tebeth.uii.

Expanded text:
t muliebrem cultum, sed quaecumque voluit Egeus eunuchus custos virginum, haec ei ad ornatum dedit. Erat enim formosa valde, et incredibili pulchritudine, omnium oculis gratiosa et amabilis videbatur. Ducta est itaque ad cubiculum regis As
Abbreviated transcription (Latin):
cos. Ianuari a pd̾ latinos in quodñs¬
incarnatꝰ octauo die cireuincisus a
magis adorat᷑ ⁊ nuisticis muñib ho¬
noratꝰ est. in quo ⁊̃ aiohanne bapti¬
zatus p̃dicatus.

Expanded text:
cos; Januarius est apud Latinos. In quo Donatus octavo die circumcisus a magis adoratus, et mysticis munoratus, in quo etiam a Joanne baptiz
Abbreviated transcription (Latin):
euangłio eccłie m̾bris ĩ cor¬
poremur. Pulcherq ⁊ salu¬
bris in ecelia mox doctrina
patrũ moleuit. ut his qui
sacram̃tũ explanet᷑. ⁊ retice¬
t᷑ ĩ exordio. Itẽ pͥma die m̾sis

Expanded text:
anctae Ecclesiae membris incorporemur. Pulcherque ac salubris in Ecclesia mos, doctrina patrum inolevit, ut his qui sacramentum explanetur, ac recitentur exordia. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmordiũ enũ m̃sis in quo
una nouũ asole lum̃ muta¬
ri credit᷑. Noui doui celestis
die nĩsis primi ascendit esdͣs
de lubylone cũ eis quos aca¬
ptiuitate saluabat. quia pͥn¬
cipiũ sc̃e ꝯu̾sationis in quo
sathane ⁊ regno eius abre¬
nunciamus illustratione¬

Expanded text:
n quo luna novum a sole lumen mutuari creditur, novum doni coelestis die mensis primi ascendit Ezras de Babylone cum eis quos a captivitate salvabat; quia principium sanctae conversationis, in quo Satanae et regno ejus abrenuntiamus, illustratione
Abbreviated transcription (Latin):
translationem aspicite ut possitis agnoscere me
nichil etiam augnentasse addendo s fideli testimo¬
mo simplict̃ sicut in hebres habet᷑. hystoriam hebra¬
icam lingue latine tradidisse. nec affectamꝰ laudes
hominũ nec uituꝑationes expauescinꝰ d̾o enĩ pla

Expanded text:
translationem aspicite, ut possitis agnoscere, me nihil etiam augmentasse addendo, sed fideli testimonio simpliciter sicut in Hebraeo habetur, historiam Hebraicam Latinae Linguae tradidisse. Nec affectamus laudes hominum, nec vituperationes expavescimus. Deo enim
Abbreviated transcription (Latin):
passum ⁊ uemi de¬
uota mente discu¬
tĩs testamenti.in
quo tegitur sacra¬
mentum in car¬
nationis xp̃i ut
cum cognom̃s in¬
de tibi salutẽ ꝓmiᷤ¬
sã hũilit̾ auxiliũ
eus confuge ut
ibi ꝑmaneas oĩ¬

Expanded text:
passum, et veni devota mente, discuteris Testamenti in quo tegitur sacramentum incarnationis Christi; et cum cognoveris inde tibi salutem promissam, humiliter ad auxilium ejus confuge, ut ibi permaneas o
Abbreviated transcription (Latin):
ea q̃ intempli ianu¬
is gerebant᷑ uł cirea
int̾iores parietes iuix̃
t̾ram in colũpnis fa¬
ctos ext̾iores soudos¬

Expanded text:
ea quae in templi janis gerebantur, vel interiores parietes juxta terram in columnis factos, exteriores solido
Abbreviated transcription (Latin):
llauit. curcusq conbussit. Reusus¬
ꝙ statun cepit asor. et regẽ euis ꝑ c̃¬
sit gladio. asor enim antiquitus

Expanded text:
avit, currusque igne combussit. Reversusque statim cepit Asor, et regem esit gladio. Asor enim antiquitus
Abbreviated transcription (Latin):
b t̾re ⁊ alibi. Nõ ignoramꝰ astu¬
cias enis fel quoq reposuit qr
qnͣto malicie furore contͣ genꝰ
humanũ seuiat. ad cautelestui¬
diũ scribi. ⁊ conseruari uoluit.
ieccur reposuit qr maligna eiꝰ
consilia ad u̾sum nos ꝑ doctoreᷤᷤ
u̾itans in sinuauit auint eĩ
phisici. qr calore ⁊ occulta uͥtu¬

Expanded text:
alibi: « Num ignoramus astutius ejus . » Fel quoque reposuit, quia quanto malitiae furore contra genus humanum saeviat, ad cautelae studium scribi et conservari voluit. Jecur reposuit, quia maligna ejus consilia adversum nos per doctores veritatis insinuavit: Aiunt enim physici: quia calore
Abbreviated transcription (Latin):
fueritis partẽ aque iordanis: state mnea. Dixit¬
ꝙ iosue ad filios isrł. accedite huc et audite uerbum do¬

Expanded text:
fueritis partem aquae Jordanis, state in ea. Dixitque Josue ad filios Israel: Accedite huc, et audite verba Do
Abbreviated transcription (Latin):
de corde nr̃o ⁊ in eptas fantasias
tempore or̃onis extirpam᷑. Con¬
testatur eos enĩ ut indieb qͥb
uend̾e liceat hꝰ modi ꝯm̃cia uẽ¬

Expanded text:
de corde nostro atque ineptas phantasias tempore orationis excludimus. Coestatur eos, ut in die qua vendere liceat, hujusmodi commercia ven
Abbreviated transcription (Latin):
bitatoris uuꝰ terre nec int̾fecit eum. Neptalun ñ dele¬
int habitatores bethsames et bechanach et h̃itauit
int chananeum habitatorem t̾re. fuert̃q ei bechsa

Expanded text:
bitatoris illius terrae nec interfecit eum Nepthali non delevit habitatores Bethsemes et Bethanath et habitavit inter Chananeum habitatorem terrae fueruntque ei Beths
Abbreviated transcription (Latin):
Anb̃. Et amorreus ꝑmã¬
sit ut hĩtaret in helom ⁊ in
salami. ⁊ grauata ẽ man᷑
estrem suꝑ eos et facti sunt il
cͥbutarii hoc iam contra p̃cep
tũ dñi fiebat ⁊ ad huc uiue¬

Expanded text:
ant. Et Amorrhaeus permansit ut habitaret in Elom et in Salamin; et grauata est manus Ephraem super eos et facti sunt illis tributarii. hoc iam contra domini praeceptum fiebat et adhuc uiue
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo cuutates suas intrassẽ
⁊ mansiones sibi ꝓuidissent
altare ꝯstrinxerunt ⁊ eotem¬
pore quo templum cũ alta¬
ri ⁊ om̃ib uasis olim ꝯsecra
tũ ⁊ quo ad diẽ ꝯsecrationis
annuatim uenire solebant.

Expanded text:
mo civitates suas intrassent et mansiones sibi providissent, altare construxerunt, et eo tempore quo templum cum altari et omnibus vasis olim consecratum est, et quo ad diem consecrationis annuatim venire solebant.
Abbreviated transcription (Latin):
puer natareus dñi ab insa
ad diem mortis sue. Orauit
itaq manue deũ ⁊ ait. Ob¬
secro dñe ut uir dei. quem
misisti: ueniat iteꝵ et doce¬
at nos qͥd nos debeamꝰ facẽ
de puero qui nascit᷑us est.
bxaudiuit q dñs p̾cantẽ
manue. et apparuit rursũ

Expanded text:
a ad diem mortis suae. Oravit itaque Manue Dominum, et ait: Obsecro, Domine, ut vir Dei, quem misisti, veniat iterum et doceat nos quid debeamus facere de puero, qui nasciturus est. Exaudivitque Dominus precantem Manue, et apparuit rursu
Abbreviated transcription (Latin):
eꝰ qnͣ is ꝙ fatigan̾at ingilantẽ uigerit
se dormienti fic̃ ẽ cibi cura uł potꝰ uel
aliqua stuoia uł artos uł inflrmitates.
Su nãq stndia que quis ex̾cuit sõpni¬
at⁊ solitaꝵ arciũ siłacra in p̾senͣ m̃tis¬

Expanded text:
 quod fatigaverat vigilantem, ingerit se dormienti; sicut est cibi cura vel potus, vel aliqua studia, vel artes, vel infirmitates. Secundum namque studia quae quisque exercuit, somniat; et solitarum artium simulacra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dcĩs obsc̾iorib ex̾cet foͥnces ⁊ ꝑuulis hũi¬
li ẜ mone blandit᷑ ꝙ nͨ sic clausa ẽ ut paue¬
n debeat nͨ sic pr ut ilescat ꝙ usu fastidiũ
tollit ⁊ tato ampliꝰ diligͣ tanto ampliꝰ me¬
sblimib sẜib leuat ꝙ aliqͦ mͦ cũ legẽtib

Expanded text:
quod dictis obscurioribus exercet fortes, et parvulis humili sermone blanditur, quod nec sic clausa est ut pavesci debeat, nec sic patet ut vilescat, quod usu fastidium tollit, et tanto amplius diligitur quanto amplius mesublimib
Abbreviated transcription (Latin):
dedicat᷑. In nam mnꝰ grb̾nator in domo unꝰ dñs
Io ꝯuonis grandi exẽcitu. iniꝰ signum expectã¬
ꝑ ħ omia ad uld̾ tñdit or̃o ut docem te ñ tuoã¬
bitrio dimittũdu s muẽ debẽ in monast̾io ⁊¬
sb utnꝰ disciplitia patris ꝯsortioq mnł̃toꝵ ut ab a¬
lio discas. hũilitatẽ. ib alio ꝑaciãm ħ d̾ te silẽ¬
trã ille doceat in asuetudinẽ nõ facias ꝙuis
ens. niec dũ expleto sispno surgẽ ꝯpellaris
dicas psalmũ in ordine tuo in quo ñ dul¬
ceto nocis ꝯ m̃tis affectus q̃ritut Iuxͣ illud¬

Expanded text:
itur. in naui unus gubernator, in domo unus dominus; in quamuis grandi exercitu unius signum expecta omnia ad illud tendit oratio, ut doceam te non tuo arbitrio dimittendum, sed uiuere debere in monasterio sub unius disciplina patris consortioque multorum, ut ab alio discas humilitatem, ab alio patientiam, hic te silentium, ille doceat mansuetudinem, non facias, quod uis, tes, necdum expleto somno surgere conpellaris, dicas psalmum in ordine tuo — in quo non dulce
Abbreviated transcription (Latin):
ratut nestes pulłas eq̃ uita ut cãditas ornat᷑
a sordes pari mõ fuciende sũt qr alt̾m d̾licias
alt̾m głam redolet nõ absq amictulineo ince¬
dere ꝯ p̃ciũ uestiũliueaꝵ ñ hre laudabile ẽ
aliqͥn rditulum ⁊ plenũ dedecoris ẽ ie ferto
marsupio ꝙ sudatiũ orarũq ñ h̾as głati. st̃¬
qͥ panpetib ꝑuni tribuñtut ampliꝰ accipũt
⁊ sb̾ p̃testu elimosine quenint diuicias que
mag̃ uenatio appellanda ꝙͣ ełia. sic bestie sic
uitur esca ut matronaꝵ in eo sacculi ꝓt̾han

Expanded text:
 ut candidas: ornatus enim et sordes pari modo fugienda sunt, quia alterum deliciis, alterum gloria redolet. Non absque amictu lineo incedere, sed pretium linearum non habere laudabile est: alioquin ridiculum et plenum dedecoris est, referto marsupio, quod sudarium, orariumque non habeasqui pauperibus parum tribuunt, ut amplius accipiant, et sub praetextu elemosynae quaerunt diuitias: quae magis uenatio appellanda est quam elemosyna. sic ponitur, ut matronarum in eo sacculi protrahan
Abbreviated transcription (Latin):
trimeo sit satis aut d̾idestatim ꝙ accepis. ant
ꝯitimdꝰ dispemator es dimtte largitore ut
sua sponte ipẽ disttibuat nolo sb̾ occõne mea
sacculus tuus plenns siri nems me meliint
a reẜnare pt̃ optimiꝰ dispcusator ẽ qͥ nicħ sibi

Expanded text:
tri meo satis sit? Aut divide statim, quod acceperis, aut, si timidus dispensator es, dimitte largitorem, ut sua ipse distribuat. Nolo sub occasione mea sacculus tuus plenus sit. Nemo me melius mea servare potest. Optimus dispensator est, qui sibi
Abbreviated transcription (Latin):
natus in pauꝑc domo ⁊ intugnno iusticão
qͥ me milio. ⁊ cibanopanciugientem satutare nẽ¬
uem poteram nõ siilam ⁊ mella fastio noni ⁊
gna ⁊ noĩa piscium in quolitore ꝯtha lecta sĩt ca¬
sleo. s porib amiũ discemo ꝓm̃cias ⁊ ciboꝵ rari¬
tas ac nouissime dãpna ip̃a delectant o. ꝙ̃ta ap̃¬
dum mces. s unꝰas in p̃senti p̃ciũ nõ sꝑaret q̃n¬
tis sudorib hreditas cassa expetit᷑ minori labore
margarita xpĩ emi pot̾at diuinas scriptatas se¬
pus lege ꝓmo nnꝙͣ demanibotius sac̃ lectio de¬

Expanded text:
natus in paupere domo et in tugurio rusticano, qui uix milio et cibario pane rugientem saturare uentrem poteram, nunc similam et mella fastidio, noui et genera et nomina piscium, in quo litore conca lecta sit, calleo, saporibus auium discerno prouincias et ciborum me raritas ac nouissime damna ipsa delectant. aum merces, si in praesenti pretium non speraret! Quantis sudoribus hereditas cassa expetitur! Minori labore margaritum Christi emi poterat. Divinas scripturas saepius lege, immo numquam de manibus tuis sacra lectio de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dcĩs obsc̾iorib ex̾cet foͥnces ⁊ ꝑuulis hũi¬
li ẜ mone blandit᷑ ꝙ nͨ sic clausa ẽ ut paue¬
n debeat nͨ sic pr ut ilescat ꝙ usu fastidiũ
tollit ⁊ tato ampliꝰ diligͣ tanto ampliꝰ me¬
ditat᷑ ꝙ legentis om̃i hm̃lib ũbis adiimnat
sblimib sẜib leuat ꝙ aliqͦ mͦ cũ legẽtib

Expanded text:
quod dictis obscurioribus exercet fortes, de parvulis humili sermone blanditur: quod nec sic clausa est, ut pavesci debeat: nec sic patet, ut vilescat: quod usu fastidium tollit: et tanto amplius diligitur, quanto amplius meditatur: quod legentis animum humilibus verbis adiuvat, sublimib
Abbreviated transcription (Latin):
tores hoc sentiunt. M oti dicosicut ebrĩ titubant. quia pspias
eoꝵ uel aduersitas maior est uirib In quiete sapiertes apparent
quando locuntur. quando legunt. s ueniente tẽpestate omnia
humana consilia deficiunt. et quid agendum sit non udendi
unas subdit. E t om̃is sapientia eoꝵ deuorata est. Unde apłe ait.
Supra modum grauati sumus. ita ut tederet nos uiuere. et ipsi
in nobis responsum mortis habuimꝰ. ut non simus fidentes inno¬
bis: quacũq enim seconu̾tant. fluctus fremunt. tt̃pestas seuit.
brachia ddeficiunt quo prora impingatur. quo nauis impulsa
dimittatur. a quib saxis ne ꝑeat refrenetur. om̃ino a rectoribus
tionib uentilẽtur. nde sequitur. Et clamauerunt ad dñm
cum tribularentur: ec de necessitatib eoꝵ edurit eos. Et statuit
ꝓcellam euis maris. ia est seculi. ꝑsecutiones in auram. scilicet lenem
uentum. id est ꝓcellas temꝑatas fecit et colerabiles. uel in auram

Expanded text:
tores hoc sentiunt. Moti dico, sicut, ebrius. Sicut ebrii titubant, quia prosperitas tores hoc sentiunt. Moti dico, sicut, ebrius. Sicut ebrii titubant, quia prosperitas eorum vel adversitas major est viribus. In quiete sapientes apparent, quando loquuntur, quando legunt; sed veniente tempestate, omnia humana consilia deficiunt, et quid agendum sit non vident: Unde subdit: Et omnis sapientia eorum devorata est. Unde Apostolus ait: Supra modum gravati sumus, ita ut taederet nos vivere, et ipsi in nobis responsum mortis habuimus, ut non simus fidentes in nobis . Quacunque enim se convertunt, fluctus fremunt, tempestas saevit, brachia deficiunt, quo prora impingatur, quo navis impulsa dimittatur, a quibus saxis ne pereat, refrenatur, omnino a rectoribus tionibus ventiletur. VERS. 28.-- « Et clamaverunt ad Dominum cum tribularentur; et de necessital. int. id est saeculi praedicatores, in auram, scilicet levem ventum, id est procellas temperatas fecit, et tolerabiles. Vel, in auram,
Abbreviated transcription (Latin):
dum p̃dicant et huiꝰmodi. in aquis multis. id est in popłis multis.
tur incordib humanis. Profundũ enim seculi est cor hominum.
uude ũeti erũpunt. et fiunt tẽpestates seditionum. et dissensionũ
do: ecce deo ꝑmittente. surgit ꝑsecutio. Et hoc est deus uolens
ut ad eum clament. et qui gub̾nat et qui uehitur uel gubnat᷑
Ipsi uiderunt. Quasi diceret. et ipsi rectores uiderunt. id est srua¬
liter intellexerunt. oꝑa dñi. ut in mari rubro. baptismũ. sic et in ce¬
teris. eoq fit ut et nnrabilia eius in ꝓfundo uideant. quia oꝑa
eius ꝓfunda estimatione consideraut. s ne inde tu mescerent: expo¬
int ꝓcellas eoꝵ subdens. Nixit et stetit sp̃e ꝓcelle. hoc non mutat᷑.
Et quid fecit sp̃c: Ecce. Et exaltati sunt fluctus eius. qualiter
seculi el ationib eriguntur contra deum. et descendunt timendo

Expanded text:
dum praedicant et hujusmodi, in aquis multis, id est in populis multis. dum praedicant et hujusmodi, in aquis multis, id est in populis multis. tur in cordibus humanis. Profundum enim saeculi est cor hominum, unde venti erumpunt, et fiunt tempestates seditionum et dissensionum do? ecce Deo permittente surgit persecutio. Et hoc est: Deus volens ut ad eum clament, et qui gubernat, et qui vehitur vel gubernatur, Ipsi videbunt. Quasi dicat: Et ipsi rectores viderunt, id est spiritualiter intellexerunt, opera Domini, ut in mari Rubro, baptismum, sic et in caeteris, eo quod fit, ut et mirabilia ejus in profundo videant, quia opera ejus profunda aestimatione considerant; sed ne inde tumescerent, exponit procellas eorum, subdens: Dixit et stetit spiritus procellae. Hoc non mutatur. Et quid fecit spiritus? ecce, et exaltati sunt fluctus ejus. Qualiter saeculi elationibus eriguntur contra Deum. Et descendunt timendo,
Abbreviated transcription (Latin):
quitur. Et sacrificent sacrificiũ laudis. iam enimut laudes
suaius est dñs. et annuntient oꝑa eius mexultatione: non cum
quarta cẽptatio. que est tẽpestas seculi. De trib namq predictis¬
ceptationib lib̾atus. iam fortasse dignus est: cui popłs cõmitat᷑
qui ingubnaculo nauis. id est eccłiȩ constituatur. Ibi quarta
tẽptatio occurrit. scilicet tẽpestas seculi. quatiens eccłiam et turbanᷤ
rectorẽ hoc enĩ ꝑicłm maxime ꝑtiuet ad recteres. Quanto enĩ plus ho-¬
norantur. tantomagis ꝑiclitantur. E uius tamen ꝑiculi. ñ eruito
exꝑtes subditi.: Si tota nauis ꝑiclitatur. Quasi dicẽt. annuntient
est in actiuam laboriosam. Uel in mare. ad ꝓcellã scłi. scilicet ut ꝑ xͦ
fluctus tribulationũ patiantur. ipsi dico existentes in nauib io
est in eccłis quas gub̾nant. quȩ dicuntur naues. quia fluctib
seculi tunduntur. s non franguntur. ipsi dico facientes oꝑationẽ.

Expanded text:
inum. Et sacrificent sacrificium laudis.» Jam enim ut laudetur, suavis est Dominus. «Et enuntient opera ejus in exsultatione:» non cum quarta tentatio, quae est tempestas saeculi, de tribus namque tentationibus liberatus, jam fortasse dignus est, cui populus committatur, qui in tabernaculo navis, id est Ecclesiae constituatur, ibi, quarta tentatio occurrit, scilicet tempestas saeculi, quatiens Ecclesiam, et turbat rectorem. Hoc enim periculum maxime pertinet ad rectores. Quanto enim plus honorantur, tanto magis periclitantur. Cujus tamen periculi non erunt expertes subditi, si tota navis periclitatur. Quasi dicat: Annuntient oest ad activam vitam laboriosam. Vel in mare, ad procellam saeculi, scilicet ut pro Christo fluctus tentationum patiantur. Ipsi dico existentes, in navibus, id est in Ecclesiis, quas gubernant: quae dicuntur naves, quia fluctibus saeculi tonduntur, sed non franguntur. Ipsi dico, facientes operationem
Abbreviated transcription (Latin):
minis apitur.et Sicut umbra cum declinat ablatuo sum. idẽ
mortrius sieut enuim ex umbra declinante fet nox: sic ex mortle
carue fic mors. et excussus sum sicut locusta. hoc iam in mndboris
tius. i est infidelib conuenientius intelligi enistimo. ude aꝑ¬
tbis pluraliter dicit. sicut locuste. quã sicut locusta. Excussi ep¬
To ulest suꝗ atica psecitorib sunt fideles: qui sunt multi sicit
locuste. tiel salientes de loco ad locum. asimili locustatii. Sequ¬
Oerua mea infirmata sunt a ieiunio. et hoc aꝑtius in membrigu
iitelligtui st̃ est Senua mea infirmata sunt a ieuinio. idẽ for¬
res miet paie. id est xp̃o subtracto defecerunt. quoa in petro appa¬
roat sed ne penitus succũbant. faccum est quoa sequliter. ⁊ ioa¬
ro mea enuntieata est in melius ingłam immortalitati. ut
immorte deficientes misso spũ confirmaret. unde subait ꝓpter
geret discipłos. qui ad eod non uenisset si xp̃e non abisłett. Undero¬

Expanded text:
stae. » Sicut umbra cum declinat ablatus sum, id est mortuus. Sicut enim ex umbra declinante fit nox, sic ex mortali carne fit mors. Et excussus sum sicut locustae. Hoc jam in membris ejus, id est in fidelibus convenientius existimo intelligi. Unde apertius pluraliter dicit, sicut locustae quam sicut locusta. Excussi ergo, id est fugati a persecutoribus sunt fideles, qui sunt multi sicut locustae, vel salientes de loco ad locum, a simili locustarum. Embris intelligitur. Et est genua mea infirmata sunt a jejunio, id est fortes mei pane, id est Christo subtracto, defecerunt, quod in Petro apparuit, sed ne penitus succumbant factum est quod sequitur: Et caro mea immutata est in melius, in gloriam immortalitatis, ut in morte deficientes misso Spiritu confirmaret propter geret discipulos qui ad eos non venisset, si Christus non abivisset. Unde a
Abbreviated transcription (Latin):
in membris iiis id est ualde. solet poninimis ꝓ plus quã ee¬
bet. s et ꝓ ualde accipitur ut hicfonsitebor dico: in oremeo quia
ore confessio fit ad salitem. et laudabo eum in medio inultoꝵ. id est¬
in cõmuni. hoc est quod alibi dicit in medio ȩecłiȩ laudabo de. el
ininedio multoꝵ laudabo eum. id est in corde multoꝵ quia corde
tit a dextris pauꝑis. Diabolus adextris uide stecit. qui diuttias¬
at ipse d ominiuis st aiutie patipis. Asttat enim non ut annos
beinas nite augereo. uel ut fortem uel ut incolumen. uelitcilis¬
tem faceret. S ut animam saluaret. aꝑsequentib Unde subeat
est snluam faceret a psequentib animam meam. ne pauptate. id
est mestr inuate succumbat. hoc auttem adiutorium corpori ̃i aa
tum est in ominbus sanctis martȩribus. atoriim sor pori xpi cla

Expanded text:
in membris nimis, id est valde solet exponi nimis pro plus quam debet, sed et pro valde, accipitur ut hic. Confitebor, dico, in ore meo, quia ore confessio fit ad salutem . Et laudabo eum in medio multorum, id est communi. Hoc est quod alibi dicit: In medio Ecclesiae laudabo te . Vel, in medio multorum laudabo eum, id est in corde multorum, quia corde tit a dextris pauut ipse Dominus sit divitiae pauperis. Astitit enim non ut annos hujus vitae augeret, vel ut fortem, vel ut incolumem, vel ut divitem faceret, sed ut animam salvaret a persequentibus. Unde subdit, ut salvos faceret a persequentibus animam meam, ne paupertate, id est infirmitate succumbat. Hoc autem adjutorium corpori Christi datum est in omnibus sanct
Abbreviated transcription (Latin):
Uerba ergo de duob predicais psalmis ad alium intellectum in
Anre rusaem hic uero de alio agitur. de xp̃i scilicet humilitate se¬
dumn uuhonnen et alctiidine fecundũ dm̃. quod ostendit mutatꝰ
opa canticũ eium ađ iunas rec: psalmus ad accuales oꝑas
ornet atcribuitur ipsi dauid ul est xp̃o qui hic loquitur. In¬
centione monet ut xp̃m dm̃ et hominem credamus. Modus. ẜi¬

Expanded text:
Verba autem de duobus praedictis psalmis ad alium intellectum in Verba autem de duobus praedictis psalmis ad alium intellectum in dine ejusdem. Hic vero de alio agitur, de Christi scilicet humilitate, secundum hominem, et altitudine secundum Deum: quod ostendit mutatusopera: Canticum enim ad divinas res: Psalmus, ad actuales operas pertinet, attribuitur Ipsi David, id est Christo, qui hic loquitur. Intentio monet ut
Abbreviated transcription (Latin):
gesimi noni. quorũ diuersi sunt tituli. hic psalinus componttur.
N am postrema pars qͥnquage sun sexti psalmi. pͥma pars est huiꝰ
psalmi. usq ad illum uersum ubi dicitur: et suꝑ omẽm teriã gła
tur scdđ̾m ꝓpħiam. id est spũalem intelligentiã debere accipi. et utrũ¬
q illum psalmũ ad unum concurtere intellectũ. non suꝑficie hi¬
storiȩ. s altitudine ꝓpħie: copulatis partib utusq in isto psalino
cuius titulus neutri illoꝵ est similis. nisi quod hic est ipsi da¬
uid sicut ibi. Ideo aut̃ẽ hic psalmꝰ qui cõponttur ex his duobus
quoꝵ tituli sunt diuersi: intitulatur ipsi dauid ut significetur.
qm̃ multis partibr multisq modis olim deus locutus est patribus
in ꝓpħis. tandem locutus est nobis in filio. quem misit ut cõple
si diuersi sapores condiantur inpastũ aĩe ndelicet etiã cantorib¬
ante archam laudes dei cantasse. diu̾sis partib psalmoꝵ inunũ
adunatis. Et bene iunguntur que millatemis repugnant.

Expanded text:
et LIX quorum diversi sunt tituli, hic psalmus componitur. Nam postrema pars LVI psalmi, prima pars est hujus psalmi, usque ad illum versum, ubi dicitur. Et super omnem terram gloria tur secundum prophetiam, id est spiritualem intelligentiam debere accipi, et utrumque illum psalmum ad unum concurrere intellectum, non superficie historiae, sed altitudine prophetiae copulatis partibus utriusque in isto psalmo, cujus titulus neutri istorum est similis, nisi quod hic et ipsi David, sicut ibi. Ideo autem hic psalmus qui componitur ex his duobus, quorum tituli sunt diversi intitulatur ipsi David, ut significetur quoniam multis partibus multisque modis olim quae Deus locutus est patribus in prophetis, tandem locutus est nobis in Filio , quem misit ut compleasi diversi sapores condiantur in pastum animae. Unde licet etiam cantoribante arcam laudes Dei cantasse, diversis partibus psalmorum in unum adunatis . Et bene junguntur, quae nullatenus repugnant.
Abbreviated transcription (Latin):
Ñe it respondeat: negat hoc ab homine posse fieri. C̃ uitas minu¬
ta est infernus. quam nullus poterat aꝑire. Idumea sunt gen¬
tes quibe post resurrectionẽ in notuit. hȩc autem: a sola dertate po¬
terant fieri Unde subdit. N onne tu deus facies hoc qui repuli¬
spseenimi regellitur. et membra repelluntur. dum tribulationibus
erponuntur. Supra uero loquebatur singłariter dicendo deducet
Ine et cerera. Sequitur et non egredieris deus in uirtitibus nr̃is.
In funti psalmus dau id¬

Expanded text:
eat, negat hoc ab homine posse fieri. Civitas munita infernus est, quam nullus poterat aperire. Idumaea sunt gentes quibus post resurrectionem innotuit. Haec autem a sola deitate poterant fieri. VERS. 12.-- « Nonne, tu Deus qui repuliipse enim repelluntur, dum tribulationibus exponuntur. Supra vero loquebatur singulariter dicendo, deducet me, etc. Et non egredieris, Deus, in virtutibus nostris. IO IN PSALMU
Abbreviated transcription (Latin):
matris eius. i est iherłm terrene quȩ seruit cum filiis suis. quȩ¬
ꝓpħas int̾fecit. fiant semꝑ contra añm. id est a conspectu dñi¬
quod hic dicitur peccatũ eoꝵ ñ aboleat᷑. sed semꝑ puniatur.
et dispeat de terra uiuentiũ. id est ecclia memoria eoꝵ. quia cum
eẽnt iaminaturales fracti sunt. pro eo quod non est recordatus
uel uidas uel ipse popłs facere misciam. sed melius dicitur
de popło: qui non est recordatus penitendo ut supra membra
xp̃i saltem saceret miscłiam. s ea ꝑsequitur. Unde ait Et
ꝑsecutus est hominẽ inopem et mendicũ. Uel uidas ipsũ xp̃m
sequitur. et compuncum corde moraficare. ia est ut mortificaret
hor de xpo ininembris ilicitur. s ompunctus enĩ corde nonsolet
Aoci hesiiqun stnmilis peecatoꝵ pͥunctus est in dolore penitendi. S
quia thq taleo sunlt membra ꝙp̃i. ideo et eum quẽ ctucifirerunt

Expanded text:
matris ejus, id est Jerusalem terrenae, quae servit cum filiis, quae propmatris ejus, id est Jerusalem terrenae, quae servit cum filiis, quae prophetas interfecit. Fiant contra Domomini peccatum eorum non aboleatur, sed semper puniatur. Et dispereat de terra viventium, id est Ecclesia, memoria eorum, quia cum essent rami naturales fracti sunt , pro eo quod non est recordatus, vel Judas, vel ipse populus, facere misericordiam; sed melius dicitur de populo, qui non est recordatus poenitendo, ut supra membra Christi saltem faceret misericordiam, sed ea persequitur: Unde ait: Et persecutus est hominem inopem et mendicum, vel Judas ipsumsime, et compunctum corde mortificare, id est ut mortificaret. Hoc de Christo in membris dicitur. Compunctus enim corde non solet dici, nisi qui stimulis peccatorum punctus est in dolore poenitendi. Sed quia et hi tales sunt membra Christi, ideo et eum quem crucifixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. fiant filii eius orphani. aminisso regno quasi patre. uel am¬
misso patre deo. et uror eius ia est plebs uidaica: fiat udua am¬
misso regno. N utautes transferantur filii eius et mendicent.
et eiciantur de habitationib suis: Uel sepe in captiuitate factũ
est. et mendicent. sub regib gentium. et fenerator id est diabolus
qui mala cõmendat. uel deus qui bona cõmodat. scrutetur om
eus: quia non thesauritant in celo. Et non sit illi adiutoꝵ ad¬
uitor non est ei cui xp̃e deest. et pupillus cus. qui aminisio reg¬
no uel patre deo sic manserunt. et non sit qui misereatur. non
dico add t̾eporalia: s ad et̾̃na habenda. fiant natieius in int̾itu
sempit̃no. et deleatur nomen eius ideo quia mansit in gene¬
ratione una. id est quia ñ regenerati fuerunt. Et redeat in
lis in malicia ꝑseuerantib redditur. et non deleatur peccatum

Expanded text:
Israel. Fiant filii ejus orphani, amisso regno, quasi patre, vel amIsrael. Fiant filii ejus orphani, amisso regno, quasi patre, vel amisso Patre Deo. Et uxor ejus, id est plebs Judaica, fiat vidua, amisso regno. Nutantes transferantur filii ejus et mendicent, et ejiciantur de habitationibus suis. Ut saepe in captivitate factum est; et mendicent, sub regibus gentium, et foenerator, id est, diabolus, qui mala commendat, vel Deus qui bona commodat, scrutetur omnejus, quia non thesaurizant in coelo. Et non sit illi adjutor: adjutor non est ei, cui Christus deest. Et pupillis ejus, qui amisso regno vel Patre Deo, sic manserunt, nec sit qui misereatur, non dico ad temporalia, sed ad aeterna habenda. Fiant nati ejus in interitu, sempiterno. Et deleatur nomen ejus, ideo quia mansit, in generatione una, id est quia regenerati non fuerunt. Et redeat in lis in malitia perseverantibus redditur. Et non deleatur peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
pater et macer contia dim̃ꝰ non ut dño aduersentur s ut deus inala
matena roa uo n obla iis carus in isto łe est fiant contra dñm. id est
mconspectiu anꝰ quod et ali sie transtulerunt et memoria eoꝵ id
et parentũ euis disꝑat decer ra aeleta ꝑgenie. P ro eo quod ñ
Morrieno ꝑ aimitus uel honorib int̃dum huiusmodi patiuntur.
Qa erpo plo uideos ponunt hec om̃ia accipi. hȩc eadem nanꝙ
conqriuunb iudtis quoꝵ ꝑsonam udas gessit. Quasi diceret.
quua reddider utt oduim ꝓ dilectione. ideo constitue peccatorẽ
suip eos. popłm et diabolus stet a dextris eius. Sicut de iuda.
ta deuuaeis accipiuntur. Sequitur. E um iudicatur exeat con¬
dem onatus quia iudei m nequitia ꝑmanentes. thesautirant
sibi irun m die ree et reuelatione iusti udicii dei. Et oratio eius
fiat in pecratũ quia non fit ꝑ mediatorem dei et hominũ ⁊ hi¬
Aou tciant dies eius ꝑarici. scłi regnum boc accipiendum
popłs gentium. Unde uerbum misit deus in iacob et cecidit in

Expanded text:
er contra Dominum, non ut Domino adversentur, sed ut Deus mala merita eorum non obliviscatur in isto. Et est, fiant contra Dominum, id est in conspectu Domini, quod et alii sic transtulerunt, Et memoria eorum, id est parentum ejus dispereat de terra deleta progenie, pro eo quod non alii vero, pro divitiis vel honoribus interdum hujusmodi patiuntur. Vel de populo Judaeorum possunt haec omnia accipi. Haec eadem namque congruunt Judaeis, quorum personam Judas gessit. Quasi dicat: Quia reddiderunt odium pro dilectione, ideo constitue peccatorem super eum, populum. Et diabolus stet a dextris ejus, sicut de Juda. Ita de Judaeis haec accipiuntur: Cum judicatur exeat condemnatus, quia Judaei in nequitia sua permanentes thesaurizant sibi iram in die irae et revelationis justi judicii . Et oratio ejus fiat in peccatum, quia non fit per mediatorem Dei et hominum  fiant dies ejus pauci, secundum regnum hoc accipiendum populus gentium. Unde, Verbum misit in Jacob Deus, et cecidit in
Abbreviated transcription (Latin):
Et quid sit in pauꝑe adiuto: Ieillis seduetis. multe familre. uon¬
de subdit. Et posuit illum pauꝑem familias. paupen dico et¬
pauꝑ est multȩ famile. i est multe ecłie. tamen et unas est ete¬
posuit familias sicut oues. id est seruat famliao innocentia. hec
autẽ tanta misteria diulatentia et ideo dulciter in uentae ide¬
ut ostendat quod bomi ꝑ miscł̾iam dei eraltantur: et maliꝑ supbe¬
am conteruntur. Unde subdit. Et om̃is iniquitas gartiens cõn¬
et custodiet hȩc. scilicet ut sit pauꝑ et non diues non supla. none
inflatus: quasi qui est sapiens hec custolit. Et quare pltoisiet:
Et id est quia intelliget non merita sua. non uireo suas inoiae
głiaudo. s miscdias añi scilicet quo d de errore liberat. et de con¬
suetudine prauaet de teddio. et de naufragio. quot deniq consti¬
tuit eum in popło. non ubi suꝑbis resistit: s ubi humuilib dat

Expanded text:
Et quid fit in paupere adjuto de illis seductis? multae familiae: UnEt quid fit in paupere adjuto de illis seductis? multae familiae: Unde subdit: Et posuit illum pauperem, familias. Pauperem dico, expauper est multae familiae, id est multae Ecclesiae, tamen et una est Ecer adjutum pauperem, posuit familias sicut oves, id est servat familias in innocentia. Haec autem tanta mysteria diu latentia, et ideo dulciter inventa. VEut ostendat, quod boni per misericordiam Dei exaltantur, et mali per superbiam conteruntur. Unde subdit: Et omnis iniquitas garriens conet custodiet haec? scilicet ut sit pauper, et non dives, non superbus, non inflatus. Quasi dicat: Qui est sapiens, haec custodiet. Quare custodiet? et id est quia, intelliget non merita sua, non vires suas, in his gloriando, sed misericordias Domini scilicet quod de errore liberat, et de consuetudine prava, et de taedio, et de naufragio: Quod denique constituit eum in populo, non ubi superbis resistit, sed ubi humilibus dat
Abbreviated transcription (Latin):
nichil sit: seipsum seducit. Sediuxit ergo eos: dinititendo eos in
inuio et non in uia. Illi bom dequib supra dixtt. iniua sunt positi
et ad ciitatẽ habitaculi ditecti. Isti uero suꝑbi relict sunt. adeo. i nm¬
uio seducti. et nullomodo inuia sunt. Quomodo enim est in uia qͥ
partem tenet. et totum relĩquit: Et quia deillis seductis fecit.: Ecce.
nos deilis non ꝑficeremus. fum aute sepatati ꝑ questiones nos in¬
quietant: nobis nascttur inquisttionis studium. et tinoris exei¬
plum. ut qui stat: uideat ne caddat. sient illiceciderumt. soris ꝑsem¬
sus. Abiecci sunt suꝑbi. et instruccus est huimilis. Quodita diest sex
adiuuit pauꝑem demopia. uel mendicitate. ia est quia semencti¬
cum et inopem reputat. qui nichil sibidat. s cotum de mniscaia
idei expectat aute ianuam dm̃cam elamãs et pulsans uet apiatur
ei. qui adiuuatur plurimum dde ipsa separatione heretirorum.

Expanded text:
nihil sit, seipsum seducit. Seduxit ergo eos, dimittendo eos. Et in nihil sit, seipsum seducit. Seduxit ergo eos, dimittendo eos. Et in invio, et non in via. Illi boni de quibus supra dixit, in via sunt positi, et ad civitatem habitaculi directi. Isti vero superbi relicti sunt a Deo in invio seducti, et nullo modo in via sunt. Quomodo enim est in via, qui partem tenet, et totum relinquit? et quid de illis seductis fecit? ecce. Vnos de illis non proficeremus. Cum autem separati per quaestiones nos inquietant, nobis nascitur inquisitionis studium, et timoris exemplum, ut qui stat, videat ne cadat, sicut illi ceciderunt. Et est sensus: Abjecti sunt superbi, et instructus est humilis, quod ita dicit: Et adjuvit pauperem de inopia, vel de mendicitate, id est quia se mendicum et inopem reputat, qui nihil sibi dat, sed totum de misericordia Dei exspectat, ante januam Dominicam clamans et pulsans, ut aperiatur ei, qui adjuvatur plurimum, de ipsa separatione haereticorum.
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ hereticoꝵ id est suꝑ heresiacas et magistina heresum repbatisũt
enim ab eccłia et magis contẽpti sunt: quia pͥncipes ee uolurutt¬
ꝓiectum est foras. et conculcatur ab hominib. quo quia uilius est
et magis contẽptum: Uel aliter. Et pauci facti sunt. Agit decies¬
dem bonis: de quib non egerat ante. Quasi dicẽt multiplicati sunt
et post ipsi boni. pauci faco funt. id est ꝑ ullos scilicet hereticos. ĩmi¬
nuti sunt. et uexati sunt bomi ꝑsistentes in fide atribulatioue mã¬
loꝵ scilicet hereticoꝵ id est atribulatione faita ꝑ hereticos. et dolore
habito: ꝓ cadentib Ideo boni uexati sunt: quia effusa est conene
pes. relinquendo eos sibi. Unde tradidit deus illos in repbum sens¬
sum. hoc ergo modo sedaxit. quia donauit illos sibi ipsis. Sam
si ꝓprie iniquiras. ipsi se seducunt. Qui enĩ putat aliquid se ẽẽ cum

Expanded text:
haereticorum, id est super heresiarchas, et magistros haeresium. Reprobati sunt haereticorum, id est super heresiarchas, et magistros haeresium. Reprobati sunt enim ab Ecclesia et magis contempti sunt, quia principes esse volueruntprojectum est foras, et conculcatur ab hominibus: quo quid vilius est et magis contemptum? Vel aliter: Et pauci, agit de eisdem bonis, de quibus ante egerat, quasi dicat: Multiplicati sunt et tunc ipsi boni, pauci facti sunt, id est per illos, scilicet haereticos imminuti sunt. Et vexati sunt, boni persistentes in fide, a tribulatione malorum, scilicet haereticorum, id est a tribulatione facta per haereticos, et dolore, habito pro cadentibus. Ideo boni vexati sunt, quia effusa est contentpes, relinquendo eos sibi. Unde: Tradidit Deus eos in reprobum sensum. Hoc ergo modo seduxit, quia donavit illos sibi ipsis. Nam si proprie inquiras, ipsi se seducunt. Qui enim putat se aliquid esse, cum
Abbreviated transcription (Latin):
de hereticis: quib quasi cuilib bellis quatitur ecełia unde et ei¬
ca ȩccłiam diuina beneficia cõmendantur. Et notandum quoa
ita uerba coniungit: quasi de his dicat. de quib ante loquebat᷑
cum tamen supra de bonis: hic de hereticis agat. equib quua
de cisdem cum p̃dictis loquitur. ꝓpter cõmuma sacram̃ta ꝓpter¬
toꝵ. s non erant de paucitate electoꝵ. Quasi diceret. bomimultpli¬
cati sunt nimis: et presuñtes de se herecici: pauei fact suitt. Dines
enĩ diuisi ab unitate fidei pauei sunt. non tam nunero quã mertts.
Multi uero sunt. qui inunitate fidei ꝑsistunt. Ideoq de hereticis di¬
cit os ee ꝓpħa. Na eis dñe quia d abis eis: Uuluam siue libͥeris. et̃
ubera arentia. Sequitur. Et ueratisunt. scilicet heretici a tribulatĩ¬
fusa est contentio. uel effusus est contentus. alia lict̃a suꝑ p̾ncipes

Expanded text:
de haereticis, quibus quasi civilibus bellis quatitur Ecclesia. Unde et cide haereticis, quibus quasi civilibus bellis quatitur Ecclesia. Unde et circa Ecclesiam divina beneficia commendantur. Et notandum quod ita verba conjungit, quasi de his dicat, de quibus ante loquebatur, cum tamen supra de bonis, hic de haereticis agat: De quibus quasi de eisdem cum praedictis loquitur, propter communia sacramenta, ptorum, sed non erant de paucitate electorum quasi dicat: Boni multiplicati sunt nimis. Et praesumentes de se haeretici Pauci facti sunt; omnes enim divisi ab unitate fidei, pauci sunt, non tam numero quam meritis Hier. Multi vero sunt qui in unitate fidei persistunt ideoque de haereticis dicit Osee propheta: Da eis, Domine, quid dabis eis? Vulvam sine liberis, et ubera arentia. Et vexati sunt, scilicet haeretici. A tribulatiug. Alcuin. vel effusus est contemptus, alia littera, super principes
Abbreviated transcription (Latin):
et phariseoꝵ. dñantium ibi. id est ꝓpter maliciam illoꝵ qui terram
illam. id est tabernaculũ dñi dolosis mentib habitabant. scce quomͦ
resisit suꝑbis: deinde dict. quomͦ humilib dedit gram P osute
ant. it repetit idem. et t̾ram prius sine aqua posuit ineretus aqua¬
saturabuntitr. Et huitales: constituerunt firnuter pieceptis ilei ob¬
diendo ciuitatẽ habitationis. id est eccłiam. ubi interim habttetar
Seminant agros et plantant uineas. qui corpora sua celesti msti¬
tutione purificant: ut fructus bonoꝵ oꝑum feraut. Unde sub¬
dit. Et fecerunt fructũ natiuitatis. ia est naturalem ñ degenere
Et ideo benedyxit eis. econtra sterilis ficus maledlicitur. Et meuete¬
plicati sunt. numero uel merito ꝓ benedictione. et hoc uiis. id est
tamen fide pleni. non minorauit. quia firmum Etat fundam¬
tum dei. quia nouit dñs qui sunt eius. et iustus. animas iuñi¬

Expanded text:
et Pharisaeorum dominantium, ibi, id est propter malitiam illorum, qui terram et Pharisaeorum dominantium, ibi, id est propter malitiam illorum, qui terram illam, Aug. id est tabernaculum Domini dolosis mentibus habitabant. Ecce quomodo resistit superbis. Deinde dicit quomodo humilibus gratiam ant. Et repetit idem et terram prius sine aqua posuit in exitus aquasaturabuntur . Et hi tales constituerunt firmiter praeceptis Dei obediendo civitatem habitationis, id est Ecclesiam, ubi interim habitetur . Cassiod. Seminant agros, et plantant vineas, qui corpora sua coelesti institutione purificant ut fructus bonorum operum ferant. Unde subdit, et fecerunt fructum nativitatis, id est naturalem, non degeneredicitur. Et multiplicati sunt numero vel merito, pro benedictione, et hoc nimis id est tamen fide pleni, non minoravit, quia firmum stat fundamentum Dei, quia novit Dominus qui sunt ejus et justus animas jumen
Abbreviated transcription (Latin):
et d omestica detrim̃ta. quȩ fiunt ab hereticis. Unde et erga eccłiam
dei bieneficia euidenter monstĩatur. Quasi diceret. ẜ xaltent eum m
ecełia. et si queris quare: Q uid enim in ȩccli a fecit: Ette suꝑbis resis¬
cit: et humilib dat grãm. Et pͥmo dicit. qualiter suꝑbis resistit. cũ
currehant ꝓpħe in desertum. quia iam non est incis ꝓpħa nonest
ibi fides xp̃i. nec sacerilos nec sacrificiũ. nec templũ. Item aluis ut̃¬
bis idem dicit. posuit extcus aquatun id est udeos. unde aliis ma¬
nabant aquȩ doctrine in sitm. Item idem dicit. et Gerram prius¬
fruictiferam: scam oꝑa bona quȩ faciebat: posuit in salsuginem. id
est in sterilitatẽ. quȩ ꝑ salsuginem ideo intelligitur. quia sallus
humor ubi dñatur tollit fecunditatẽ. Et quo mertto hoc: Ecce hoc
fecit a malicia. ia est ꝓ malicia inhabitantiũ in ea. scilicet scribarũ

Expanded text:
et domestica detrimenta, quae fiunt ab haereticis. Unde et erga Ecclesiam et domestica detrimenta, quae fiunt ab haereticis. Unde et erga Ecclesiam Dei beneficia evidenter monstrantur. Aug. Quasi dicat: Exaltent eum in Ecclesia. Et si quaeris, quare? quid enim in Ecclesia fecit? ecce superbis resistit, humilibus dat gratiam, et primo dicit qualiter superbis resistit, cum curabant prophetae, in desertum, quia jam non est in eis propheta, non est ibi fides Christi, nec sacerdos, nec sacrificium, nec templum. Item aliis verbis idem dicit: Posuit exitus aquarum, id est Judaeos. Unde aliis manabant aquae doctrinae, in sitim. Item idem dicit: VERS. , secundum opera bona quae faciebat, posuit in salsuginem, id est in sterilitatem, quae per salsuginem ideo intelligitur, quia salsus humor, ubi dominatur, tollit fecunditatem; et quo merito hoc? ecce, hoc fecit, a malitia, id est pro malitia, habitantium in ea, id est Scribarum