comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ innotuit pallas autẽ dictti uelabinsula pal¬
M in eruam quandam̃ gentiles multis ingemus¬
tib: predicant. hancenim primã laneficu
usum monstrasse hanc&iamtela mordisse
eccolonos selanas perhibentroliuȩ quaquş
hancdicunt in uentricem t fubriemultte
rũ qͦucartiũ repertricẽ Id eoq illiuulgo
arti ficis supplicant sed hoc peta efingitur
ñ enĩ mineruc istcirum artiũ princeps. e sed

Expanded text:
eius innotuit. Pallas autem dicta vel ab insula Paleius innotuit. Pallas autem dicta vel ab insula PalMinervam quamdam gentiles multis ingeniis praedicant. Hanc enim primam lanificii usum monstrasse, hanc etiam telam ordisse et colorasse lanas perhibent. 2. Olivae quoque hrumque artium repertricem, ideoque illi vulgo opifices supplicant. Sed hoc poetice fingitur; non enim Minerva istarum artium pri
Abbreviated transcription (Latin):
Om etallemsis est diccio gradatim per¬
gens adid quod ostendit ut spluncis
annos exfrugibus computat. nã
peraristas gnena pergnina anni signi¬
ficati sunt proco quod ꝑsingulo sannos
sata colliguntur. dicca autemm& alẽ¬
sis ab eo quod precedit id quod sequitur.
enimpropoena. itempersius queue
manus carte nodosaqueuenit arundo
litterȩ significate sunt.
Iteniuarro pahẽ birultam & crebrino aunab¬
sã arundinem

Expanded text:
metalemsis est dictio gradatim pergens ad id quod ostendit, ut: speluncis annos ex fructibus conputat, nam per aristas grani, per granos anni significati sunt pro eo quod per singulos annos sata colliguntur. dicta autem metalemsis ab eo quod praecedit id quod sequitur, enim posuit pro poenam. item Persius: quae manus cartae nodosaque uenit arundo litterae significatae sunt. item Varro: ponam bisulcam et crebrinodam arundinem
Abbreviated transcription (Latin):
mestitid cordis est tristitia uultus
mestũ ergo uł merentem animo dicimꝰ
tristẽ dutem aspetu i tem mestitia
tem poris est & fit aliquando exali¬
quo accidentidolore tristitia uero ui¬
rium naturȩ perp&uum est

Expanded text:
Mestitia cordis est, tristitia uultus. Mestum ergo uel merentem animo dicimus, tristem aspectu. Item mestemporis species est et fit quandoque ex aliquo accidenti dolore, sed mestitia vitium nature perpetuum est.
Abbreviated transcription (Latin):
itẽ per efficientẽ id quod effictur sicutd&a
epistola. Dicitꝰ significans corum lacitiã
quos llidia officidacius it ẽsicut pigrũ
frigũs eoquod pigros facit & timor pal¬
ladus eoquod palidos hom̃ines faciat
sicut & palidamors et tristitiabella Itẽ
persubiectũ dm̃ antem significans ut inuti¬
s ed quia ipse in utilis erat quigerebat
q: spacus terminant᷑ neque ultra dimen¬
sionem temporum constitutã procedun

Expanded text:
tur, sicut laeta epistula dicitur significans eorum laetitiam quos lecta efficit laetos. item sicut pigrum frigus, eo quod pigros faciat; et timor pallidus, eo quod pallidos homines faciat; sicut et pallida mors et tristia bella. item per subiectum dominantem significans, ut: inutised quia ipse inutilis erat qui gerebatque spatiis terminantur, nec ultra dimensionem temporum constitutam procedun
Abbreviated transcription (Latin):
inundis ut tuneptun epat̃ cuitc̃pr̃a cana
crespanti cincta saleres onaNImagnus cui
perpeimento profluitoceanus & flumina
criminib: errant. uentum enim tempora
& crines n ad oceanum pertinent. sed ad ho¬
mines sic& aliarerum nominadealioge¬
nere in aliudgenus decentissime deoris
gratia trans feruntur. utd ocutio ꝑ orn&ꝰ¬
male ut sitantum peccore robur conci
itdturnus cui haec dicuntur animam
hab& itẽ floridauuentus miscuit flo¬
res in animales iniuuentute animali.
Item lactea canicies cum canicies in homi¬
nesit adiunxit in animalelactea. item
cum fit tranlata locationt ẽ hoc. fluc¬
eaq÷ intellegendaȩs̃ propterca figura¬
tis amictib: obregunt᷑ ut sensum legentis
exerceant &ncnud dat que in prampta

Expanded text:
imale, ut: Tu, Neptune pater, cui tempora cana crepanti cincta salo resonant, magnus cui perpete mento profluit Oceanus, et flumina crinibus errant. Mentum enim, tempora et crines non ad Oceanum pertinent, sed ad homines. Sic et alia rerum nomina de alio genere in aliud genus decentissime decoris gratia transferuntur, ut oratio perornmale, ut: si tantum pectore robur / concita Turnus, cui haec dicuntur, animam habet. item: florida iuuentus; miscuit flores inanimales iuuentuti animali. item lactea canities; cum canities in homine sit, adiunxit inanimale lactea. item: cum fit translata locutio, ut est hoc: flucea, quae intellegenda sunt, propterea figuratis amictibus obteguntur, ut sensus legentis exerceant, et ne nuda atque in promptu
Abbreviated transcription (Latin):
isuor Subcenturiati sunt. non qui in pri¬
ma. sed qui insecunda centuria
sunt. quasi subprimacentu¬
ria. tam en stricti &iam ipsi
et inspeculis posita in uello sunt
ut̃ si prima de fecerit isticos
subsecunda diximus laboran¬
tib primis subueniunt
unde & ad insidiandum pacia¬
tur sub centuriatis quasi armis.
dolosus instructus.

Expanded text:
. 49. Succenturiati sunt, non qui in prima, sed qui in secunda centuria sunt, quasi sub prima centuria, tamen stricti etiam ipsi, et in speculis positi in bello sunt, ut si prima defecerit, isti, quos sub se diximus, laborantibus primis subveniant. Unde et ad insidiandum ponitur succenturiatus, quasi armis dolosis instructus.
Abbreviated transcription (Latin):
iterum resignat. resigna ẽ quod
dicitur releui si eaq signata sunt
aperiantur. Item sub litum dicitur
qui in porture fuint qui decipi un¬
tur cui uerbadantur uel quin on sa¬
tis doctus ẽ ac sidicas sublitũ mihiẽ¬

Expanded text:
iterum signat. Resignaui hoc est, quod dicitur ‘releui’, si ea, quae signata sunt, aperiuntur. Item sublini dicitur, cui imposturae fiunt, qui decipitur, cui uerba dantur, uel qui non satis doctus est, ut si dicas: ‘sublitum mihi
Abbreviated transcription (Latin):
S tultus. et aebetior corde. sicutqui
factuum ẽẽ non opinor iđ obtunsis
quidem sensibus non tamennullis. ful¬
tus ẽ quiper stuporem non uetur
in iuria seuitia enim perfert necultus ẽ
nec ullaignominia cõmouetur dolore
psusg tultum et fatuum & stupidum quidã
quippe existimant qui neque quod
fatur ipseneque quodaliidicunt intel¬
legat stultum uera teuitiorem corde
undea franius ego inquidme
stultum existimo fatuum eẽ
non opinor. Id est obtunsis
quidem sensibus. non tamen nullis
stupidus uero dictus ẽ quasi lapideus
quasi istolidus.
S tuppa. canabiẽ siuelini. haec secun¬
dum antiquam ortografiam. stuppa
dicta quod ex earimenauium stipen¬
tur. unde et stippatores dicuntur qui
in uallibus etam conponunt

Expanded text:
Stultus, hebetior corde, sicut quifatuum esse non opino, id est obtunsis quidem sensibus, non tamen nullis. Stultus est qui per stuporem non movetur iniuria; saevitiam enim perfert nec ultus est, nec ulla ignominia commovetur dolorestultum et fatuum et stupidum. Quidam aestimant qui neque quod fatur ipse, neque quod alii dicunt intellegat; stultum uero hebetiore corde. Vnde Afranius: «Ego» inquit «me stultum existimo, fatuum esse non opinor», id est obtunsis quidem sensibus, non tamen nullis. Stupidus uero dictus est quasi lapideus, quasi stolidus.Stuppa vero cannabi est sive lini. Haec secundum antiquam orthographiam stuppa dicta, quod ex ea rimae navium stipentur. Unde et stipatores dicuntur, qui in vallibus eam conponunt
Abbreviated transcription (Latin):
Stradicta. quasi uulgi pedibus
tracta lu crecius strata quae iam
uulgipedibus decritauiarum ipsa ẽ
et delapidata. id est lapidisstrata
primiautem poenidicuntur lapi¬
dibus uias strauisse. postearoma¬
nieas per omnem poenae orbẽ
dis posuerunt propter rectitudi¬
nem it inerum et neplebs e& ociosa.
Stratilates. militum dux grẽc¬
Straciotica. militaria grec̃.
sidai S tratus. absternendo dictus qua¬
sistoriatus in hissolis antiqui ad.
dormiendum occubabant non¬
dum laneis stram̃tis reppertis.

Expanded text:
Strata dicta quasi vulgi pedibus trita. Lucretius1, 315: Strataque iam vulgi pedibus detrita viarum. Ipsa est et delapidata, id est lapidibus strata. Primi autem Poeni dicuntur lapidibus vias stravisse; postea Romani eas per omnem pene orbem disposuerunt, propter rectitudinem itinerum et ne plebs esset otiosa. stratilates, militum duxStratiotica, militaria. Strato Stratus ab sternendo dictus, quasi storiatus. In his solis antiqui ad dormiendum adcubabant, nondum laneis stramentis repertis.
Abbreviated transcription (Latin):
Struppi uincula lacuro uellino
facta quibus remicadis. calmos alli¬
gantur de quibus libius tunc quae¬
rere nosius sit deligare struppis.
nariam uocant eoquod pleriq la¬

Expanded text:
Struppi vincula loro vel lino facta quibus remi ad scalmos alligantur. De quibus Livius 10: Tumque remos iussit religare struppis. nariam vocant ex eo, quod plerique la
Abbreviated transcription (Latin):
isidor Structio greco nomine dicitur. qđ
animal insimilitudine auispinnis
habereuidetur tamen de terra al¬
tius non eleuatur. ouasua fouere
neglegit. sed proiecta tantũ modo
fotupulueris animantur. unde
similis. ẽ pinnis herodi et accipi¬
tris quaederelinquit in terra oua
sua tuforsitan inpuluere cale faci¬
es ea obliuiscitur enim quod pes
conculcet ea aut ueste agriconte¬

Expanded text:
in undas. Struthio Graeco nomine dicitur, quod animal in similitudine avis pinnas habere videtur; tamen de terra altius non elevatur. Ova sua fovere neglegit; sed proiecta tantummodo fotu pulveris animantur. Ardesimilis est pinnis herodii et accipitris quando derelinquit in terra ova sua tu forsitan in pulvere calefacis ea obliviscitur quod pes conculcet ea aut bestiae agri conte
Abbreviated transcription (Latin):
it̃ paus Storax arbor arabi ae similis malo
cidonii cuius uirgulae. Intracaniculae
ortum cauernatim lacrimam fluunt
cuius stillatio in terram cadens mun¬
da non est sed cumpro priaecorticis
scrobeseruatur. Illa autem quaeir¬
gis &calamis inheserit munda est
et albi da deliinc fuluasit solis causa
ex ipsis corax calamites pinguis rasi¬
nosa ardoris tocundi. hum ec ta
et ueluti mello sum liquorememittens.
Storax autem dicta quod sit gut ta
arboris fluens & congelata. nam
greci stiriam gut tamdicunt grece
gutem stirax. latine storacedicitur.

Expanded text:
t. Nam storax arbor Arabiae similis malo Sidonii, cujus virgulae inter caniculae ortum cavernatim lacrymam fluunt. Distillatio ejus in terram cadens munda non est, sed cum proprii corticis scrobe servatur; illa autem quae virgis et calamis inhaeserit munda est et albida; dehinc fulva fit solis causa, et ipsa storax calamites pinguis, resinosa, odoris jucundi, humecta, et veluti mellosum liquorem emittens; storax autem dicta, quod sit gutta arboris profluens et congelata. Nam Graeci Styriam guttam dicunt. Graece autem styrax, Latine storace dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Stragulum. uestis ediscolor quod
manu artificis diuersa uarieta tedistm¬
guitur. dictum autem quod & instra¬
tu. & in amictu aptussit. de quosa¬
lomon stragulam uestem sibi fecit.¬

Expanded text:
Stragulum vestis est discolor, quod manu artificis diversa varietate distinguitur. Dictum autem, quod in stratu et in amictu aptum sit. De quo Salomon: Stragulatam vestem fecit
Abbreviated transcription (Latin):
sentia &dummotus alicuius corpo¬
ris sin eanima eẽ non possit stelle
quecum tanto ordine actantara¬
tione mouentur ut innullo procur¬
sus aliquando curcus ecrum impe¬
diatur. utrum animantes sint &
rationabiles uideantur non facile
conprehendi potest. salomon
autem cumdicerent de solegirans
girando uadit sp̃s & in circulossu¬
osreuertitur sp̃s ostendit ipsum
Inter ecmagnum solcir cum uolui¬
tur annum & alibi atq: in sua per¬

Expanded text:
sentia. Et dum motus alicujus corposentia. Et dum motus alicujus corporis sine anima esse non possit, stellae, quae cum tanto ordine ac tanta ratione moventur, ut in nullo prorsus aliquando cursus earum impediatur, utrum animantes sint, et rationabiles videantur, non facile comprehendi potest. 2. Salomon autem cum diceret de sole: Gyrans gyrando vadit spiritus, et in circulos suos revertitur, ostendit ipsum Interea magnum sol circumvolvitur annum. Et alibi: Luce
Abbreviated transcription (Latin):
religionis doctores sed &iamgentiliũ
planto arestotoles atq aliirerum ueri¬
tate commodi concordi sententia dam¬
nocuerunt dicentes confusionem rerũ
pocius daidi persuasione generari
uam sicut genus humanum ad uarios
actos nascendineces sitate premitur
quur aut laudem mereantur boni
aut mali legum percipiant ultionem
et quam uis ipsi non fuerint caelesti
sapientiae dedita ueritatis tamen
testimonio errores eorum merito
perculerunt ordo autem iste septem
secularium disciplinarum Ideopinlo¬
sophis usq ad astraperuenit. scilic&
& animos seculari sapientia i pla¬
catus a ternis rebus adducer&. & in
superna contemplatione conlocaret¬
Vtrum sidera animam habeant
Solet autem queri. ait sc̃s augustinus
sola sint anhabent rectores quosdã
sp̃s suos et sihabeant utrum ab eis.
&iamuiteliter sperantur. sicut ani¬
mantur carnes ꝑ animas animaliũ
ansola sin eulla permixtione prae¬

Expanded text:
religionis doctores, sed etiam gentilium religionis doctores, sed etiam gentilium Plato, Aristoteles, atque alii rerum veritate conmoti concordi sententia damnaverunt, dicentes confusionem rerum potius de tali persuasione generari. Nam sicut genus humanum ad varios actus nascendi necessitate premerentur, cur aut laudem mereantur boni aut mali legum percipiant ultionem? Et quamvis ipsi non fuerint caelesti sapientiae dediti, veritatis tamen testimonio errores eorum merito perculerunt. Ordo autem iste septem saecularium disciplinarum ideo a Philosophis usque ad astra perductus est, scilicet ut animos saeculari sapientia implicatos a terrenis rebus abducerent, et in superna contemplatione conlocaretrum sidera animam habeant. 1. Solet autem quaeri, ut ait sanctus Augustinus,sola sint, an habeant rectores quosdam spiritus suos. Et si habent, utrum ab eis etiam vitaliter inspirentur, sicut animantur canes per animas animalium, an sola sine ulla permistione prae
Abbreviated transcription (Latin):
nis regis filiadum aioue conpresset
et fabulosȩ aiunonae in urse fuisse spe¬
ciem uersa quae grecae arctor appel¬
latur. postinter fectionem ipsius nom̃
eius iouiscum filio in stellis septentrio¬
nalibus transtulit etmq arctum fili¬
um autem eius arctum filax appellauit.
Siclira promercurio incaelum locata
sic centicurus ciron propt̃ quod nu¬
trierit scolopium &cillem in astra
dinumeratus ẽ sed quod libet modo
su prestionib: haec ab hominibus nun¬
cupentur. sunt tamen sidera quae
ds̃ inmundi principio condidit hac
certomodu distinguere temporũ
ordinauit. horumigitur signorũ
obseruationes uel generis uel c&era
suꝑstitiosa quae s ead cognitionem
siderum coniungunt id notitiam
facturum & fideinrãe sinedubita¬
tione contraria sunt. sic ignorari
debent axp̃ianis ut nec scripta est
uidecentur. sed non nullis siderum
pulchritudine &claritate ꝑlecti
in lapsustellarum prescireposse

Expanded text:
nis regis filia, dum a Iove compressa nis regis filia, dum a Iove compressa et fabulose a Iunone in ursae fuisset speciem versa, quae Graece ἄρκτος appellatur, post interfectionem ipsius nomen eius Iovis cum filio in stellis Septentrionalibus transtulit, eamque Arcton, filium autem eius Arctofilaxo appellavit. Sic Lyra pro Mercurio in caelum locata; sic Centaurus Chiron, propttrierit Aesculapium et Achillem, inter astra dinumeratus est. Sed quolibet modo superstitionis haec ab hominibus nuncupentur, sunt tamen sidera quae Deus in mundi principio condidit, ac certo motu distinguere tempora ordinavit. Horum igitur signorum observationes, vel geneses, vel cetera superstitiosa, quae se ad cognitionem siderum coniungunt, id est ad notitiam fatorum, et fidei nostrae sine dubitatione contraria sunt, sic ignorari debent a Christianis, ut nec scripta esse videantur. Sed nonnulli siderum pulcritudine et claritate perlecti in lapsus stellarum caecatis
Abbreviated transcription (Latin):
mauerunt ut pluuiasei sdem tempo¬
ribus designarent quas soleat idemmen¬
sis plerumq: in extremis habere.
porroa quarium & piscem ab imbri¬
bus tempoꝵ uocauerunt qđ hie me
quando in his signis soluertitur ma¬
ioris pluuia profunduntur & miranda
dementia gentilium qui non solum pis¬
ces sed &iam arietes. & hercos. et tauros
ursus & canes et cancros & scorpio¬
nes in caelum transtulerunt. Nam& a
quilam & cignum ꝓpt̃ iouis stibulas
inter caeli astra eius memoriae causa
conlocauerunt. Perseum quoq: et uxo¬
remeius andromedia postecquam sunt
mortui incaelum receptos ee credider̃.
Ittuit imagines eorum stellis designarent
eorum quoq appellare nominibus non
erubescerent aurigame tiam erictoru
in caeli astra conlo cauerunt. propter
quod uidissent eum primum qua drigas
iunxisse. mirati sunt enim igenium
eius adimitactionem soli saccessisse
et ꝓpt̃ hoc nomen eius postmor temin¬
ter sidera posuerunt siccalisto ligatio¬

Expanded text:
maverunt, ut pluvias eiusdem tempomaverunt, ut pluvias eiusdem temporis designarent, quas solet idem mensis plerumque in extremis habere. Porro Aquarium et Piscem ab imbribus temporum vocaverunt, quod hieme, quando in his signis sol vehitur, maiores pluviae profunduntur. Et miranda dementia gentilium, qui non solum pisces, sed etiam arietes et hircos et tauros, ursas et canes et cancros et scorpiones in caelum transtulerunt. Nam et aquilam et cignum propter Iovis fabulas inter caeli astra eius memoriae causa conlocaverunt. Perseum quoque et uxorem eius Andromedam, posteaquam sunt mortui, in caelum receptos esse crediderunt; ita ut imagines eorum stellis designarent, eorumque appellare nominibus non erubescerent. Aurigam etiam Ericthonium in caeli astra conlocaverunt, propter quod vidissent eum primum quadrigas iunxisse. Mirati sunt enim ingenium eius ad imitationem Solis accessisse, et propter hoc nomen eius post mortem inter sidera posuerunt. Sic Callisto, Lycao
Abbreviated transcription (Latin):
q partem in gressum dirigit. Itcut:
prior parssit posterior & posterior
prior. leo nemingrecia in gentẽ hercu¬
les occidit & propter uirtutem sucm
hanc interduo decem signa constituit.
hoc signum sol cuma. tigerit nimiumca¬
loremmundo reddit & annuus flatus
etherias facit uirginis a&iam signum
isdem diebus inquibus pereum soldecur¬
rit. terra exusta solis ardorenihil pa¬
rit. est enim hoc tem pus caniculariũ
dierum lib ram autem uocauerunt ab
aequa litette mensis ipsius quia uiii kł
octobris solpereum signum currens
iustae pondere librae. Scorpiũ quoq
et scgit tarium ꝓpt̃ fulgoramensis ipsius
appellauerunt. Sagit tarius uir
equinis crurib: deformatus cui sagitta
& arcus adiungit ut exeomensis ipsius
fulmina de monstrentur. Unde & sagit¬
tarius. ẽ uocatus capricornifiguram
Ideo inter sidera fixerunt. ꝓpt̃capreã
iouis nutricem. cuius posteriorem par¬
tem corporis in efficem piscis id eofor¬

Expanded text:
que partem gressum dirigit, ita ut que partem gressum dirigit, ita ut prior pars sit posterior et posterior prior. Leonem in Graecia ingentem Hercules occidit, et propter virtutem suam hunc inter duodecim signa constituit. Hoc signum sol cum adtigerit, nimium calorem mundo reddit, et annuos flatus Etesias facit. Virginis etiam signum ter quod isdem diebus, in quibus per eum sol decurrit, terra exusta solis ardore nihil pariat. Est enim hoc tempus canicularium dierum. Libram autem vocaverunt ab aequalitate mensis ipsius, quia VIII kal. Octobres sol per illud signum currens iustae pondera librae. Scorpium quoque et Sagittarium propter fulgura mensis ipsius appellaverunt. Sagittarius vir equinis cruribus deformatus, cuius sagittam et arcum adiungunt, ut ex eo mensis ipsius fulmina demonstrarentur. Unde et sagittarius est vocatus. Capricorni figuram ideo inter sidera finxerunt, propter capream Iovis nutricem; cuius posteriorem partem corporis in effigiem piscis ideo for
Abbreviated transcription (Latin):
go destellis formatur. ut arcton. ut
aries tacurus libra. & eius modi alia
hiiqui sidera ꝑuiderunt in numerum
stellarum speciem corporis suppraesti¬
tiosa uanitate permoti fixerunt & cau¬
sis quibusdam deorum suorum & ima¬
ginis & nomina confirmantes. nam
ari&em primum signum ioui & libre
medim mundilineam tradunt prop¬
ter amorem iouem. Ideo uocauerunt
incuius capite qui simula crafaciunt¬
arietis cornua fingunt quod signumgen¬
tiles Ideo intersigna primum consti¬
tuerunt. quiam martiomen se qui ẽ
anni principium solem in eo signocursũ
ageredicunt sed & terum intersidera
conlocantur &ipsum in honoreiouis
eo quod innouesit sabulo sae conuersus
quando eurupam transuexit castorem
quaeq et pollucem postmortem int
notissima sidera constituerunt qđ sig¬
num gemini dicunt. cancrum quoq:¬
inmodum cancri longiores quaedies
facit hoc enim animel incertum hab&¬
et primam partem. Deniq: adutrũ¬

Expanded text:
go de stellis formatur, ut Arcton, ut go de stellis formatur, ut Arcton, ut Aries, Taurus, Libra et huiusmodi alia; hi, qui sidera perviderunt, in numerum stellarum speciem corporis superstitiosa vanitate permoti finxerunt, ex causis quibusdam deorum suorum et imagines et nomina conformantes. Nam Arietem primum signum, cui, ut Librae, mediam mundi lineam tradunt, propter Ammonem Iovem ideo vocaverunt, in cuius capite, qui simulacra faciuntarietis cornua fingunt. Quod signum gentiles ideo inter signa primum constituerunt, quia in Martio mense, qui est anni principium, solem in eo signo cursum suum agere dicunt. Sed et Taurum inter sidera conlocant et ipsum in honorem Jovis, eo quod in bovem sit fabulose conversus, quando Europam transvexit. Castorem quoque et Pollucem post mortem inter novissima signa constituerunt, quod signum Geminos dicunt. Cancrum quoqin modum cancri, brevioresque dies facit. Hoc enim animal incertam habet primam partem, denique ad utram
Abbreviated transcription (Latin):
aturarum uocabuli sinposuerunt.
ita enim stellarum quorundam sapien
tes nomina sicut & dierum indiderunt
quod uero eisdem nominibus sacrauti¬
tur scriptura non eorum id circouanas
ad probat fabulas sed faciens exreb
ui sibilibus in uisibilium rerum figuras
ea nomina procognitione hominum¬
ponit quaelaccȩsunt cognita ut quic¬
quid in cognitum significat facilius ꝑ id
quod ẽ cognitum humanis sensibus in¬
ca sunt. id est ph&on plenonta piri¬
ona esperus. & stelle non ramaninomi¬
nibus iadaeorum suorum. Id. ẽiouis
saturni martis. ueneris atq mercuru
sacrauerunt deceptienim & decipere
uolentes in eorum adolatione quisi¬
bi aliquid secundum amorem praes¬
titis sent sidera ostendebant in caelo
dicente quo diouis e&̃ illud sidus. & illud
mercurii & concepta ẽ oppinio uani¬
tatis. hanc oppinionem erroris dia¬
bolos confirmauit. X p̃s euertit iam
uero illa quae ab ipsis gentibus signa
dicuntur inquibus & animantium ima¬

Expanded text:
aturarum vocabulis imposuerunt. aturarum vocabulis imposuerunt. Ita enim stellarum quarumdam gentilium sapientes nomina, sicut et dierum, indiderunt. 2. Quod vero eisdem nominibus sacra utitur Scriptura, non eorum idcirco vanas approbat fabulas, sed faciens ex rebus visibilibus invisibilium rerum figuras ea nomina pro cognitione ponuntur quae late sunt cognita, ut quidquid incognitum significat, facilius per id quod est cognitum humanis sensibus inca sunt Phaethon, Phaenon, Pyrion, Hesperus, Stilbon. Has Romani nominibus deorum suorum, id est Iovis, Saturni, Martis, Veneris, atque Mercurii sacraverunt. Decepti enim et decipere volentes in eorum adulationem, qui sibi aliquid secundum amorem praestitissent, sidera ostendebant in caelo, dicentes quod Iovis esset illud sidus et illud Mercurii: et concepta est opinio vanitatis. Hanc opinionem erroris diabolus confirmavit, Christus evertit. Iam vero illa, quae ab ipsis gentilibus signa dicuntur, in quibus et animantium ima
Abbreviated transcription (Latin):
sempermouetur te meninaliquid
locis sta reuidetur.
stellas caderecum sciamus ex ethere
lapsos igniculos irep̃caelum portari¬
quaeuentis uagi quelum en sideris imi¬
tari stellas autemim mobiles fizx as¬
quae ꝑmanere incaelum. Nam illud
in pediente ui debitis precipiantes.
flammarum longusa tergo albes¬
cere tractus. Miterum lapsaper
altum aeredis persotrahere aden¬
tia solcos sidero & summis &iam
qua fixaitenentur astrapolis sed
po&ce uoluntariae adopinionẽ
uulgire contulerunt. C&erum
philo sophi quibuscura est mundi
quaererationem illa astriunt quȩ
superius memorata sunt
Denominibus astrorum.
Legitur in iob dicentedño. Num¬
quid coniungere uales micantes
stellaspliadas &girum arcturi poteris
Adissipare. num quid producis luciferũ
Uintem poresuo et ues perum superfili¬
usterrae consurgere facis. &iterum
Ualibi qui facit arcturum et orionem
& hydas. haec nomin a stellarum dũ
inscripturis legimus uanis deliram̃tis¬

Expanded text:
semper moueatur, tamen in aliquibus locis stare uidetur; stellas cadere, cum sciamus ex aethere lapsos igniculos ire per coelum, portarique 38 ventis, vagique lumen sideris imitari; stellas autem immobiles fixasque permanere in coelo. 2. Nam illud inpendente uidebis praecipites Flammarum longos a tergo albescere tractus. Et iterum: . . . . . Lapsa per altum Aere disperso trahere candentia sulcos Sidera, et summis etiam quae fixa tenentur Astra polis. Sed hi poetae voluntarie ad opinionem vulgi se contulerunt. Caeterum philosophi, quibus curae est mundi quaerere rationem, illa asserunt quae superius memorata suntDe nominibus astrorum. 1. Legitur in Job, dicente Domino: Nunquid conjungere vales micantes stellas Pleiades, et gyrum Arcturi poteris dissipare? Nunquid producis Luciferum in tempore suo, et vesperum super filios terrae consurgere facis? Et iterum alibi: Qui facit Arcturum, et Orionem, et Hyadas. Haec nomina stellarum dum in Scripturis legimus vanis deliramentis
Abbreviated transcription (Latin):
Stropha. frauus.¬
Stropha. retorta sententia.
Strophium. pallium uirginale.¬
sidau Strophiumẽ. cingulum aureum cum
gemmis. dequo ait cinna. strophio
lactantes cincta papillas et pruden
INligata est

Expanded text:
Stropha, fraus,a, retorta sententia. Stros. Strophium est cingulum aureum cum gemmis. De quo ait CinnaCatull. 64, 65: Strophio lactantes cincta papillas; et Prudentinligata est
Abbreviated transcription (Latin):
astellas aequediter fulgeant. sed qđ
diuersis interuallis distent a terra.
propterea diuersalaritate magismi¬
nus quaenr̃i soculis appareant. mul
tas autem stellas. uel aequalis soli. uel
a&iam maiores audent dicte sed longi¬
uspositts parua suideri & nobis quidẽ
potest fortasse efficere quo modo se
stare habet artificidõ conditossidera
quã quam tenecimus auctoritate
a postolica dictum aliagloria solis. alia
gloria lunae. & aliagloria stellarũ
stella enim abstella differt inclari¬
tate sed quia possunt ad huc dicere
terrenorum tam en nonnulla sunt¬
& iamsole maiora ipsiuiderint que mad¬
modum solitam magnum tribuant
principatum ut eum radis suis quasdã
stellas & eccs quidem principales &
proprio non enin fit ueri siilemaiores
aut &iam aequales uiolentia radioru
eius posse superare sed dicant quod¬
caelis nos autem melius credimus ea essẽ
c&eris maiora luminaria quae scã scrip¬
tura ita commendant fecit in quid ds̃

Expanded text:
et stellae, aequaliter fulgeant, sed, quod et stellae, aequaliter fulgeant, sed, quod diuersis interuallis distent a terra, propterea diuersa claritate magis minusque nostris oculis adpareant. tas autem stellas uel aequales soli uel etiam maiores audent dicere, sed longius positas paruas uideri. et nobis quidem potest fortasse sufficere. quoquo modo se ista res habeat, artifice deo condita sidera. quaapostolica dictum, Alia gloria solis, alia gloria lunae, et alia gloria stellarum: stella enim ab stella differt in gloria . Sed quia possunt adhuc dicereed tamen nonnulla sunt etiam sole maiora, ipsi uiderint, quemadmodum soli tam magnum tribuant principatum. ut eum radiis suis quasdam stellas et eas quidem principales, qproprio. non enim fit uerisimile maiores aut etiam aequales uiolentia radiorum eius posse superari. aut ec congruit. Et melius credimus ea esse caeteris majora luminaria, quae sancta Scriptura ita commendat, Et fecit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
non stan temundo stellae uagae feruntur
id ẽ errantes quae magis mouentur
ordinibus. c&eraq aplanes appellan¬
tur unolocofixe cummundo uoluuntur
Ideo autem planete. Id ẽ errantes dicun¬
tur quia perto tum mundum motudis¬
currunt partibus autem diuersis in ter
semouentur sideranam quaedam supe¬
rius quaedam inferius currunt unde &
illa quaeterris propinquiora sunt qua¬
simaio ra nobis uidentur quam ea quae
circacaelum uoluuntur longinquitate
enim locorum uisus languescit hinc ac¬
cedit ut interuallo longe in sedis tcintũ
circulorum alia caelerius actardius
ad cursus sui exordium reuerttntur
Radius tutem solis praepedita sidera
aut anom ala fiunt aut retro grada
aut stationaria iuxta qđ & po&&a me¬
minit dicens. Soltem pora diuidit a eui
mutat nocte diemradiis quae potentib
astraere u&cet cursusq uagos statio¬
minaria sta conspicua. Id ẽ sol lana

Expanded text:
non, stante mundo, stellae vagae feruntur, non, stante mundo, stellae vagae feruntur, id est errantes, quae vagis moventur ordinibus. Caeterae, quae aplanes appellantur, uno loco fixae cum mundo volvuntur. Ideo autem planetae, id est errantes dicuntur, quia per totum mundum vario motu discurrunt. 2. Partibus autem diversis inter se moventur sidera. Nam quaedam superius, quaedam inferius currunt. Unde et illa quae terris propinquiora sunt, quasi majora nobis videntur quam ea quae circum coelum volvuntur. Longinquitate enim locorum visus languescit. Hinc accidit ut intervallo longe inter se distantium circulorum, alia celerius, alia tardius ad cursus sui exordium revertanturRadiis autem solis praepedita sidera, aut anomala fiunt, aut retrograda, aut stationaria. Juxta quod et poeta meminit, dicens: . . . . . Sol tempora dividit aevi, Mutat nocte diem, radiisque potentibus astra Ire vetat, cursusque vagos statiominaria ista conspicua. id est sol et luna
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit obscuratus clariora in caelo
Stelle in mobiles sunt &cum caelo fixe
ꝑ p&uo motu feruntur neq cadunt pei
diem sed ut dictum ẽ solissplendore
obscurantur.
odibDestellarum cursu.
Sidera autferuntur aut mouentur. fe¬
runtur quecaelo uoluuntur. fixe sunt
sicut planete id ẽ eraticȩ quaecursus
suos uagoscertatam en definitio nec conficiunt
Deuario cursu stellarum
dor S telle ꝓeo quod ꝑdiuersos orbes caeles¬
tium planet arum feruntur quaedam
caelerius ex orteserius occidunt quae¬
dam ttordius exortecitius ad occa sum
ꝑueniunt. aliae pariter oriuntur
et non simuloccidunt. omnes autem suo
tempore adcursum proprium reuertuntur
Destellurum inter uaellis
np̃ I ntersediuersis interuallis distunt terra
ꝓptera dispari claritate magis manus¬
uensis oculos appareant. Nam multe
maiores sunt hisquas uidemus conspi¬
cucis sed longius positȩ parua e uident᷑ ano¬
Stellȩ quidem. Cum mundo uertuntur

Expanded text:
fuerit obscuratus, clariora in coelo fuerit obscuratus, clariora in coelo Stellae inmobiles sunt et cum caelo fixae perpetuo motu feruntur, neque cadunt per diem, sed solis splendore obscurantur. § 63 De stellarum cursu. Sidera aut feruntur, aut moventur. Feruntur, quae caelo fixa sunt sicut planetae, id est erraticae, quae cursus suos vagos certa tamen definitione conficiunt. De vario cursu stellarum . Stellae pro eo, quod per diversos orbes caelestium planetarum feruntur, quaedam celerius exortae serius occidunt: quaedam tardius exortae citius ad occasum perveniunt: aliae pariter oriuntur et non simul occidunt: omnes autem suo tempore ad cursum proprium revertuntur. De stellarum intervallis . Stellae inter se diversis intervallis distant a terra, propterea dispari claritate magis minusve nostris oculis apparent. Nam multae maiores sunt his quas videmus conspicuas, sed longius positae parvae videntur a no1. Stellae quidem cum mundo vertuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
stant semper incaelo necadunt.
Nam quod uidemus caelo stellas qua¬
silapi non sunt stelle sedigniculi
ab & herelapsi qui fiunt dumuentus
altiora petens a&heriumignem secũ
trahit qui tractu suo imitantur.
stella cadentes. Nam stelle cadere
non possunt inmobiles enim ut prae¬
dictum ẽ sunt et cum caelo fixe ferunt᷑¬
runt nam stella ẽ quaelib& singula¬
ris. sid erauero sunt. stellis plurimis
facta ut y ad aspliadas astra autem̃
stelle grandes ut orion bootes lucifer.
Delumine stellarum.
ente solecelari. omnia enim sidera obs¬
curantur. sole oriente non cadunt.
Namdum sol ortu sui signa p̃miserit om̃s
stellarum ignes sub eius fluminis fulgore
uanescunt. Itecut p̃ter solis ignem nulli¬
us sideris splendor uidectur. hinc
& icm & sol appellatus eo qđ soluappa¬
reat obscuratus cunctis siderib nec
mirum hoc desole : Cum &im plena
luna & tota nocte fulgente pleraque
astra nonluceant esseautem stella sin¬
um. quod quando sol obiecto orbelunae

Expanded text:
stant semper in caelo nec cadunt. Nam quod videmus e caelo stellas quasi labi, non sunt stellae, sed igniculi ab aethere lapsi; qui fiunt, dum ventus altiora petens aethereum ignem secum trahit, qui tractu suo imitatur stellas cadentes. Nam stellae cadere non possunt: inmobiles enim, ut praedictum est, sunt, et cum caelo fixae feruntrunt. Nam stella est quaelibet singularis. Sidera vero sunt stellis plurimis facta, ut Hyades, Pleiades. Astra autem stellae grandes, ut Orion, Bootes. De lumine stellarum ente sole celari. Omnia enim sidera obscurantur, sole oriente, non cadunt. Nam dum sol ortus sui signa praemiserit, omnes stellarum ignes sub ejus luminis fulgore evanescunt; ita ut praeter solis ignem nullus sideris splendor videatur. Hinc etiam et sol appellatus, eo quod solus appareat obscuratis cunctis sideribus. Nec mirum hoc de sole, cum etiam plena luna, et tota nocte fulgente, pleraque astra non luceant. Esse autem um, quod quando sol objecto orbe lunae
Abbreviated transcription (Latin):
mittatur. Idem &ricinum latino nomi¬
ne appellatum. eo quod dimidia eius
pars retro eicitur quoduulgo mar¬
uostem dicunt uocatum autem mauortẽ
quasimartem. signum enim maritalis
dignitatis et potestutis in eo est. caput
enim mulierisuir. ẽ inde & super ca¬
put mulieris est.¬
ts Stola uestimentum

Expanded text:
mittatur: eadem ricinium Latino nomimittatur: eadem ricinium Latino nomine appellatum eo quod dimidia ejus pars retro rejicitur, quod vulgo mavortem dicunt. Vocatum autem mavortem, quasi Martem: signum enim maritalis dignitatis et potestatis in eo est. Caput enim mulieris est vir ; inde et super caput mulieris est. Stola indumentum
Abbreviated transcription (Latin):
iũ dori Sto ecades. Insulemassiensium. sexaginta
milium spatio a continenti in fronte
narbonensis prouintiae quarodanus flu¬
uius in mare exit. dicta e autem grecestoe¬
cades quasi opere in ordinem sint positȩ
Stoici a lo codicti porticus enim fuit adhe¬
nisquam HΟΥΚ ΛΧCΟ Ω ΑΝ appella¬
bant in quapicta erant gesta sapientium
atqueuirorum fortium historiae. in hanc
porticum sapienter philo sopantur exqo
stoici philosophi dicti sunt grece enim por¬
ticus sto adicitur. hanc sectam primus
Tenon instituit hunegant sineuirtute
efficit quem quam beatum. peccatum uni¬
formĩ esse asserunt dicentes sic illeno¬
cens erit qui paleas furauerit quam qui
aurum. qui mergum occiderint quam
qui aequm. Non enim .eri ammal
crim̃ sed animus fecit. hii & iam animã
tant gloriam axernam cum sefatean¬
tur non esse a&ernos.
Stola matronale. operimentum quod
quo operto capite & scapula ad extrola¬
tere in leuum humerum mittitur.
stola autem greceuocata quod super¬

Expanded text:
 Stoechades insulae Massiliensium sexaginta milium spatio a continenti in fronte Narbonensis provinciae, qua Rhodanus fluvius in mare exit. Dictae autem Graece Στοιχάδες, quasi opere in ordinem sint positae. Stoici a loco dicti. Porticus enim fuit Athenis, quam ποικίλην στοὰν appellabant, in qua picta erant gesta sapientium atque virorum fortium historiae. In hac porticu sapientes philosophabantur, ex quo et Stoici dicti sunt. Graece enim porticus στοὰ dicitur. Hanc sectam primus Zenon instituit. Hi negant sine virtute effici quemquam beatum. Omne peccatum uniforme esse asserunt, dicentes: 'Sic ille nocens erit qui paleas furaverit quam qui aurum; qui mergum occiderit quam qui equum. Non enim animal crimen, sed animus facit.' Hi etiam animam ant. Affectant gloriam aeternam, cum se fateantur non esse aeternoStola matronale operimentum, quod cooperto capite et scapula, a dextro latere in levum humerum mittitur: stola autem grece vocat
Abbreviated transcription (Latin):
Stercorandi agriratione. primum
quidam induxit nomine stercutius
imitalia cuius ara opicode dicata est
rome hic plura instrumenta agri¬
culturae repperit primusq agrus
firmauit eundem quidam saturnum
putiauerunt ut marem illinobilitatẽ
facerent hoc nomine quos splendore
sonar& et dignitatem tut oli conpararae¬
Stercoratio est la& aminis aspersio
stercus autem uocattum. uel quia aster¬
nitur in agris uel quia extergio poterat
quicquid sordidum inuitate redundat
siue qđ uerius ẽ abstercei qui & stercu¬
tius diictus. Idem & fimus ẽ qui per agros
iacitur & dictus fimus qđ fiatmus.
Id est stercus quod uulgo la&amen
uocatur eo quod suo nutrimento loa fa¬
ciat germina reddatque arua pingua fec̃da

Expanded text:
Stercorandi agri rationem primus induxit quidam nomine Stercutus in Italia, cuius ara a Pico dedicata est Romae: hic plura instrumenta agriculturae repperit, primusque agros firmavit. Eundem quidam Saturnum putaverunt ut maiorem illi nobilitatem facerent hoc nomine, quo splendide sonaret et dignitatem tituli conparareStercoratio est laetaminis aspersio. Stercus autem vocatum vel quia sternitur in agris, vel quia extergi oporteat quidquid sordium in civitate redundat, sive, quod verius est, a Sterce, qui et Stercutus dictus. Idem et fimus est, qui per agros jacitur. Et dictus fimus quod fiat mus, id est, stercus, quod vulgo laetamen vocatur, eo quod suo nutrimento laeta faciat germina, reddatque pinguia a
Abbreviated transcription (Latin):
dafertur. Ad probante uirgilio
frigida sciturni esse quostella recep¬
itit. haec autem sideragrecae¬
non qđ lla errent sed quod noser
omnibus noticia est. ortus & occasus
dum uario enim discurrunt unde pro
eo quoderrant retro gradantur uela¬
nomala efficiuntur . Id ẽquando par¬
dantur stactionem autem faciunt
quando stanit
lo ẽ. dum stella motum suum consuetum
agereuidetur & aliquid p̃ter consue¬
tudinem precedit

Expanded text:
da fertur, approbante Virgilio: da fertur, approbante Virgilio: Frigida Saturni sese quo stella receptet. 3. Haec autem sidera enon quod ipsa errent, sed quod nos erromnibus notitia est ortus et occasus, dum vario motu discurrunt. Unde pro eo quod errant retrogradae dicuntur, vel anomalae efficiuntur, id est, quando pardicuntur, stationem autem faciunt quando stant. est, dum stella motum suum consuetum agere videtur, et aliquid praeter consuetudinem praecedit.
Abbreviated transcription (Latin):
lestium urbium primum in inferis
ferecirculo luna ẽ constituta. Ideo
ꝓximiterris posita aut nocte nobis
facilius lumen ex hibecit.
Dehinc secundo circulo mercurii stella
ẽ locuta solis caelerititte parsedui
quadam. ut philosophidicunt. con¬
trario tertio circulo luci fericircum¬
uectio ẽ quae inde agentibus uenus ẽ
dicta quod interquinq stellas plus
lucis habecit Namut praedixinus
quem ad modum sol & luna itao haec
umbra facit. quarto circulo soliscur¬
sus ẽ conlocatus ẽ qui proinde quia
omnib: lucidior ẽ medius ẽ constitu¬
tus ẽ ut term supernis quam in ferio¬
ribus lucem prestet. Rationeaut̃
diuina sic constitutus ẽ qui a p̃clara
omnia in medio eẽ debent. porro
quinto circulo ues per sidus dicitur
conlocatus quam illimartis ad signant
sexto phetontis stellam quã ioui
appellant. Iam summocaelo iđ
inmundi uertice. Stella saturniẽ
posita quaequidem dum summum
caelum teneat sub limior quaesit
omnibus. Naturatam eneius frigi¬

Expanded text:
lestium orbium, primum in inferioris sphaerae circulo luna est constituta. Ideo proxima terris posita, ut nocte nobis facilius lumen exhibeat. Dehinc secundo 36 circulo Mercurii stella collocata, soli celeritate par, sed vi quadam, ut philosophi dicunt, contraria. Tertio circulo Luciferi circumvectio est, inde a gentilibus Venus ita dicta, quod inter quinque stellas plus lucis habeat. Nam, ut praediximus, quemadmodum sol et luna, ita et haec umbram facit. 2. Quarto circulo solis cursus est collocatus, qui proinde, quia omnibus est lucidior, medius est constitutus, ut tam superioribus quam inferioribus lucem praestet. Ratione autem divina sic constitutus est, quia praeclara omnia in medio esse debent. Porro quinto circulo Pyrois sidus dicitur collocatum, quod illi Marti assignant. Sexto Phaethontis stellam, quam Jovis appellant. Jam summo coelo, id est in mundi vertice, stella Saturni est posita, quae quidem dum summum coelum teneat, sublimiorque sit omnibus, natura tamen ejus frigi
Abbreviated transcription (Latin):
go Sternutatio ẽ cum inflatio a pectore ex¬
ur regit quaecum a perto sademandum por¬
ros non inuenit cerebrum tangit et con¬
gesta perna cores exiens totum caput
protinus concutit.

Expanded text:
In sternutatione quippe inflatio a pectore exsurgit, quae cum apertos ad emanandum poros non invenit, cerebrum tangit, et congesta per nares exiens, totum caput protinus concutit.
Abbreviated transcription (Latin):
strit aut pendet detectis uel arboris
qua siglutinosa guttit ẽ dumautemce¬
ciderit stilla ẽ h inc & stillicidium quasi¬
stella cadens istum enim grecumẽ id. ẽ
gutta. Indefit diminutiuum utdicam̃ stellu¬

Expanded text:
stat, aut pendet de tectis, vel arboribus, quasi glutinosa, gutta est; dum ceciderit, stilla estilla cadens. Stiria enim Graecum est, id est gutta: inde fit diminutivum, ut dicam
Abbreviated transcription (Latin):
isdr. S tipendium abstipependenda nomina¬
tum. antiquienim adpendere pecuni¬
am solitierant magis quam adnumerare
di tipulcitio est promissio uelspon¬
sio unde & promissores stipula¬
pres uocantur dicta autem stipue dgłi¬
lao abstipula. ueteres enim
quanlosibi aliquid ꝓmittebant
stipulanentes frangebant quam
iterum Ngentes sponsiones suas
agnosceban siue quod stipulum.
iuxta paulum aredicum firmum
appellauerunt
Stipulator proms sordicitur
Stipulare enim. ꝓaittere est
ex uerbisiuris peritorum &iamstipulũ
firmum appellauerunt

Expanded text:
icta. Stipendium ab stipe pendenda nominatum; antiqui enim adpendere pecuniam soliti erant magis quam adnumeraretipulatio est promissio vel sponsio; unde et promissores stipulatores vocantur. Dicta autem stipulatio ab stipula. Veteres enim, quando sibi aliquid promittebant, stipulam tenentes frangebant, quam iterum iungentes sponsiones suas agnoscebant sive quod stipulum iuxta Paulum iuridicum firmum appellaveruntStipulator, promissor. Stipulare enim promittere est, ex verbis 496 jurisperitorum, qui etiam stipulum firmum appellaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
siatio ẽ ubi adtempus stant naues
por autem ibi gemant. uamportus
locus ignotus ẽ ab accessuuentorum
ubi hiberna opponere solent.
demilitari exem plonomen accepit.
ꝓeo qđ nulla la&itia obuemens castris
stactionẽmilitum rescindit. namlaitia
libentius. tristitia solicentius adminis¬
trat disciplinam. unde &milites nũquã
in memores sacramenti magis stationib
parant. Discernunt autem quidam. in t̃
ieiunium & stationem. Namieiunium
in different̾ium cuius libet diei abstinen¬
tia non secundum legem sed secundum
propriam uoluntatem. statio aut̃ ẽ
obseruactio stactutorum dierum ueltẽ¬
porum dierum ut quarte feriae. & sex¬
tȩferiae ieiuniũ exueterilege p̃ceptũ
dequa statione euangelio dixit ille.
sabbatitem porum autem quaelega¬
libus ac ꝓph&icis instatutionib termi¬
nactis tem poribus. statuta sunt. uel
ieiunium quarti. quinti septimi haec
inquib: ablatustus ẽ sponsus uel sicut
obseruatio quadraginsime que in uni¬
uerso orbe institutione a postolica

Expanded text:
Statio est, ubi ad tempus stant naves, portus ubi hiemant. Nam portus locus ignotus est ab accessu ventorum, ubi hiberna opponere solent. de militari exemplo nomen accepit, pro eo quod nulla laetitia obveniens castris stationem militum rescindit. Nam laetitia libentius, tristitia sollicitius administrat disciplinam; unde et milites numquam inmemores sacramenti magis stationibus parent. Discernunt autem quidam inter ieiunium et stationem. Nam ieiunium est indifferenter cuiuslibet diei abstinentia, non secundum legem, sed secundum propriam voluntatem; statio autem est observatio statutorum dierum vel temporum. Dierum, ut quartae feriae et sextae feriae ieiunium ex veteri lege praeceptum: de qua statione in Evangelio dixit illeLusabbati. Temporum autem, quae legalibus ac propheticis institutionibus terminatis temporibus statuta sunt, ut ieiunium quarti, quinti, septimi, ac in quibus ablatus est sponsus; vel sicut observatio quadragesimae, quae in universo orbe institutione Apostolica
Abbreviated transcription (Latin):
Stephanus. martyrum primus in
sermone. Inter p̃tatur norma.
quod prior fuerat inmartrrio ab
imitationem fidelium idem autem
et greco sermone in latinum uertit᷑
coronatus & hoc ꝓficiae . ut qđ se¬
queretur in reuaticinio. quodam:
futuri prius inuocabulo resonar&
passus ẽ enim & quod uocabantur
accepit. Stephanus enim corona
dicitur humiliter lapidatus sed
subtiter coronatus.

Expanded text:
timur. Martyrum primus in sermone interpretatur norma, quod prior fuerit in martyrio ad imitationem fidelium. Idem autem et Graeco sermone in Latinum vertitur, coronatus: et hoc prophetice: ut quod sequeretur in re, vaticinio quodam futuri prius in vocabulo resonaret. Passus est enim, et quod vocabatur, accepit. Stephanus enim, corona, dicitur: humiliter lapidatus: sed sublimiter coronatus.
Abbreviated transcription (Latin):
ido Stellio. decoloreinditum nomen hab&
est enim corporepignus lucentib gut¬
latis corporeguttas. hic autem scor¬
pionibus ad eo contrarius dicitur ut
uiso eo pauorem his afferat & corporẽ¬

Expanded text:
38. Stellio, de colore inditum nomen habet. Est enim tergore pictus lucentibus gutlatus corpora guttis. Hic autem scorpionibus adeo contrarius traditur, ut viso eo pavorem iis afferat, et torpore
Abbreviated transcription (Latin):
Stadium octaua pars miliari est
constans passibus centũ uiginti
quinq: haͦnc primum erculem statu¬
is sedicunt. eumque eo spatio deter¬
minasse. quod ipse sub uno spũcon¬
ficisset hũc inde stediũ appel¬
las set qm̃ infine respiras set

Expanded text:
Stadium octava pars miliarii est, constans passibus centum viginti quinque. Hunc primum Herculem statuisse dicunt, eumque eo spatio determinasse quod ipse sub uno spiritu confecisset, ac proinde stadium appellasse quoniam in fine respirasset
Abbreviated transcription (Latin):
Staterem munus habens ut quidam ad¬
firmant untiam unam iđ aurcos sex
ut alii put antires. In euanglio enim ro
duorum didraginis stanter datur¬
aureos tres unde & uocatus stater
qđ tribus solidis st& hic & semuncia quia
semis hab& deuncia. hic & semissis quia
ponderis semis ẽ quasi semis assis

Expanded text:
stater est nummus habens, ut quidam adfirmant, unciam unam, id est aureos sex, ut alii putant tres; in euangelio enim pro duobus didragmis stater datuureos tres, unde et vocatus stater, quod tribus solidis stet. Hic et semiuncia, quia semis habet de uncia; hic et semissis, quia ponderis semis est, quasi semis assis.
Abbreviated transcription (Latin):
quasienim quandam defensionem
inden s quamataẽ lorica ferrea ex lami¬
nis ferreis aut aereis concatenata
inmodumsquame piscis et exipso
splendorei squa marum similitudine
nuncupata. deciliciis autem & poli¬
untur lorice & teguntur.
S quatus genus piscis dictus quod sit
squamis acutus unde & eius cute lig¬
num politur ebullit
sdor Squinum. melior quod in eu fratenasci¬
tur quamquã quod in arabia fuluum
multis florum purporeum tenuae.
odoris rosei cum magnu confricatur
gustu multo incendit linguã atq
citur antos enĩ grece flosnuncupatur

Expanded text:
quasi quasdam defensionis  Squama est lorica ferrea ex lamminis ferreis aut aereis concatenata in modum squamae piscis, et ex ipso splendore squanarum et similitudine nuncupata. De ciliciis autem et poliuntur loricae et teguntur. Squatus dictus, quod sit squamis acutus. Unde et eius cute lignum politur. Civit Squinum melius est quod in Euphrate nascitur quam quod in Arabia, fulvum, multiflorum, purpureum, tenue, odoris rosei cum manu confricatur, gustu multum incendit linguam atque dicitur; ἄνθος enim Graece flos nuncupatur