comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cecidiss uerum etiam illũ. qui
aspectu concupiscentiã ꝯtami¬
nasset.adeo. quod phiberetur
administrare satis ꝑ iculose
aminꝰ sibi representat. et te¬
mere ꝑuoluntatem expingit¬
it effectum. cuiꝰ uoluntatis cũ
tur. uanissimũ est dicere. uolui:
it nonfeciat quin ꝑficere debeᷤ.
quiauis aut nec uelle. quia
nec ꝑficis sedipse conscientiȩ
tuȩ confessione ꝓ nuntias. nã
si bonum concupise̾es ꝑficere
cessisset: porrro. si ut malum
ñ ꝑficis. nec ꝯcupiscere debue¬
ras quate ꝯstitueris criminiad¬
stͥngeris. qua aut malũ uolu¬
eris aut bonũ ñ ad inpleue¬
ris. Om̃ib gͦ delictis. seu car¬
ne. seu sp̃u seu factaᷤ. seuuo¬
luntate cõmissis: qui pęnã
ꝑiuditium destinauit. idẽ
et ueniam ꝑpenitentiam
spopondit. dicens ad populũ:
penitere. et saluũ faciã te &
nitentiã malo. quã mortem.
Ergo penitentia. uita ẽ:que
p̃ponitur morti. eã app̃hend̾ tu pecca¬

Expanded text:
cecidisset, verum etiam illum qui cecidisset, verum etiam illum qui aspectus concupiscentia contaminasset? Adeo quod prohibetur administrare, satis periculose animus sibi repraesentat, et temere per voluntatem expungit effectum. Cuius voluntatis cum tur. Vanissimum est dicere: Volui, nec tamen feci. Atquin perficere debes, quia vis, aut nec velle, quia nec perficis. Sed ipse conscientiae tuae confessione pronuntias. Nam si bonum concupisceres, perficere gestisses: porro sicut malum non perficis, nec concupiscere debueras. Quaqua te constitueris, crimine adstringeris, quia aut malum volueris, aut bonum non adimpleveris. Omnibus ergo delictis seu carne seu spiritu seu facto seu voluntate commissis qui poenam per iudicium destinavit, idem et veniam per paenitentiam spopondit, dicens ad populum, Paenitere, et salvum faciam te. Et nitentiam malo quam mortem. Ergo paenitentia vita est, cum praeponitur morti. Eam tu pecca
Abbreviated transcription (Latin):
tis solũmodo iudicat. quia uo¬
luntatis latebris par non est :
id circo etiam crunina eiꝰ etiam
sub deo neglegamus. deus inoĩa
sufficte. nichil a conspectu eius
remotumunde oĩno delinqui¬
tur.quia ignorat:. Nẽ cõmitit.
qͦminus in iudiciũ de cernat.
dissimulator et preuaricator
ꝑspicatiȩ sue ñ est: quia qͦd uo¬
luntas facti origo ẽ. Uiderinte¬
nĩ si qua casui. aut necessitati.
aut ignorantie minĩtãt᷑. quib
excep̾tis. iam ñ nisi uoluntate
delinquitur. Cũ gͦ origo sit. ñ ũ
tanto porior ad penam ẽ. qͣnto
quidem liberatur. cũ aliqua diffi¬
cultas perpetrationẽ eiꝰ inter¬
cipit: ipsa enĩ sibi excusatur. nec
excusari poterit ꝑ illam ꝑ fici¬
endi infelicitatem: operata quod
suũ fuerat:. Deniq dominꝰ. quẽ¬
ad modũ se adiectionẽ legi suꝑ¬
stuere demonstrat.nisi et uo¬
luntatis intͣdicendo delictacũ
ad ulterũ ñ eũ solũ defunt. qui
cõminꝰ inalienũ matrimoniũ

Expanded text:
ti solum iudicat, quia voti solum iudicat, quia voluntatis latebris par non est, idcirco crimina eius etiam sub deo neglegamus. Deus in omnia sufficit. Nihil a conspectu eius remotum unde omnino delinquitur, quia non ignorat nec omittit, quominus in iudicium decernat. Dissimulator et praevaricator perspicaciae suae non est. Quid, quod voluntas facti origo est? Viderint enim, si qua casui aut necessitati aut ignorantiae imputantur, quibus exceptis iam non nisi voluntate delinquitur. Cum ergo facti origo est, non tanto potior ad poenam est, quanto quidem liberatur, cum aliqua difficultas perpetrationem ejus intercipit. Ipsa enim sibi imputatur, nec excusari poterit per illam perficiendi infelicitatem, operata quod suum fuerat. Denique Dominus quemadmodum se adjectionem legi superstruere demonstrat , nisi et voluntatis interdicendo delicta? Cum adulterum non eum solum definit, qui cominus in alienum matrimonium
Abbreviated transcription (Latin):
magis parisunt. qͥa duo. unũ ef¬
ficiunt. neqͥs prodiũsitatem ma¬
teriarum. peccata earum discer¬
nat: ut alterũ altero leuius aut
grauius existimet. si quidem et
caro ⁊ sp̃s dĩ res. aliam manu eiꝰ
pari dnm offendit: antu discer¬
nas actus carnis et sp̃s quorũ &
inuita & inmorte & inresurrec̃¬
tione tantũ cõmunitionis atq
consortii est. ut parit̾ tunc adiu
pariter d liquerit.agnoscenter
egerint. hoc eo p̾misimus: ut ñ
minorem alteri quã utriq par¬
tisi quid deliquerit penitentiȩ
necessitatem intelligamꝰ. inpe¬
de gͦ cõmunis reatus amboꝵ ẽ
cõmunis ⁊ iudeus scilicet. com¬
munis gͥ et penitentiȩ mede la:
ex inde spiritalia ⁊ corporalia
noĩantur: quod delictũ omne.
ro.quod inanimo ẽ. quiaut sp̃s
neq uidetur. neq tenet᷑. ꝑ quod
ostenditur: non facti solum uerũ
& uoluntatis de urctaui tanta
pȩnitentiȩ purganda esse. neq
enĩ simedio critas humana fac̾¬

Expanded text:
magis paria sunt, quia duo unum efmagis paria sunt, quia duo unum efficiunt, ne quis pro diversitate materiarum peccata eorum discernat, ut alterum altero levius aut gravius existimet. Siquidem et caro et spiritus dei res, alia manu eius pari dominum offendit. An tu discernas actus carnis et spiritus, quorum et in vita et in morte et in resurrectione tantum communionis atque consortii est, ut pariter tunc aut pariter aut deliquerint aut innocenter egerint? Hoc eo praemiserimus, ut non minorem alteri quam utrique parti, si quid deliquerit, paenitentiae necessitatem intellegamus impendere. Communis reatus amborum est, communis et iudex, deus scilicet, communis igitur et paenitentiae medela. Exinde spiritalia et corporalia nominantur, quod delictum omne aro quod in animo est, quia spiritus neque videtur neque tenetur. Per quod ostenditur, non facti solum, verum et voluntatis delicta vitanda et paenitentia purganda esse. Neque enim, si mediocritas humana fac
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam inuadit. delitquen¬
tium priuatum: cur malitie
offitium. bonitatis sue inponit:
ita euenit. ut cum aliqͥd. ubi
ñ oportet ad hibeatur. illic u¬
bi non oport&. neglegatur. qͦ¬
rũ ergo penitentia usta et de¬
bita uideatur. id est que delici¬
to deputanda sint. Locus qui¬
dem expostulat denature̾. sed
otiosĩ uideri potest. dño enim
cognito ultro sciret. usa suo auc¬
tore. respectus emergit ad noti¬
ciam ueritatis: et ad missus ad
dnica precepta. exipsis statim
eruditur id peccato deputandũ:
de quid boni ꝯsta. esse utiq bo¬
no nisimilum ñ displiceret.
qͦd int̾ ꝯtraria nisi nulla ami¬
citia est: prostringere tam̃ ũ
pigebit. delictoꝵ quedã esse car¬
nalia. id est corporalia: quedam
uero spiritalia. nã cum exͥ ac
duplici substancie congregatio¬
ne confectus homo sit. non ali¬
und delinqͥt quã unde constat.
s non eo interse differunt. qͦd
corpu̾s ⁊ sp̃s duosunt. ad quineo

Expanded text:
tentiam invadit, delinquententiam invadit, delinquentium privatum? Cur malitiae officium bonitati suae imponit? Ita evenit, ut, cum aliquid ubi non oportet adhibetur, illic ubi oportet neglegatur. Quorum ergo paenitentia iusta et debita videatur, id est quae delicto deputanda sint, locus quidem expostulat denotare, sed otiosum videri potest. Domino enim cognito ultro spiritus a suo auctore respectus emergit ad notitiam veritatis, et admissus ad dominica praecepta ex ipsis statim eruditur id peccato deputandum ade quid boni constet esse, utique bono nisi malum non displiceret, quod inter contraria sibi nulla amicitia est. Perstringere tamen non pigebit delictorum quaedam esse carnalia, id est corporalia, quaedam vero spiritalia. Nam cum ex hac duplicis substantiae congregatione confectus homo sit, non aliunde delinquit quam unde constat. Sed non eo inter se differunt, quod corpus et spiritus duo sunt alioquin eo
Abbreviated transcription (Latin):
ut pote suorum: quoꝵ cũ auc̃¬
tor et defensor sit: necesse est
ꝓinde & acceptor: si acceptator:
etiam remunerator. uiderit
gͦ ingratia hõiũ si eam bonis
factis penitentiã cogit: uide¬
rit et grã. si captatio eius ad be¬
ne faciendũ citam̃to est. terre¬
na et mortalis utraq quantu¬
lum enĩ conpendii.si gra benefe¬
cerifaiel dispendii.si ingratobo¬
nũ factum dm̃ hab& debitorẽ:
Sicuti ⁊ malũ: quia iudex. omĩs
remunerator est cause. at cũ
iudex deus iusticiȩ carissime
sibi exigenda. & undiq
presideat. et in eam omnem
sũmã discipline sue sant̾iat:
ubi standũ ẽ sicut in ungueriᷤ.
actib nr̃is ita in penitenciȩ qͦ¬
q causa iustitiã prȩdicandani¬
dõ eẽ: quo̾ quidẽ ita impleri li¬
cebit: si peccatis solũm̾ ad hibea¬
tur. porro peccatum dici nisi
malũ factum dici ñ meret᷑. nec
quisquã benefaciendo delinqd̃
quod si non delinqͥd̃: cur peni¬

Expanded text:
utpote suorum, quorum cum aucutpote suorum, quorum cum auctor et defensor sit, necesse est proinde et acceptator; si acceptator, etiam remunerator. Viderit ergo ingratia hominum, si etiam bonis factis poenitentiam cogit. Viderit et gratia, si captatio ejus ad benefaciendum incitamento est, terrena, mortalis utraque. Quantulum enim compendii, si grato benefeceris? vel dispendii, si ingrato? Bonum factum Deum habet debitorem, sicuti et malum: quia judex omnis remunerator est caussae. At cum judex Deus justitiae carissime sibi exigendae tuendaeque praesideat, et in eam omnem summam disciplinae suae sanciat: dubitandum est, sicut in universis actibus nostris, ita in paenitentiae quoque causa iustitiam deo praestandam esse? quod quidem ita impleri licebit, si peccatis solummodo adhibeatur. Porro peccatum nisi malum factum dici non meretur, nec quisquam benefaciendo delinquit. Quodsi non delinquit, cur paeni
Abbreviated transcription (Latin):
mini abraham destinatã. ꝑ peni¬
tentiã sub significatione ante con¬
ponerent. Non tacet ioħĩs peni¬
tentiam inito te dicens: iamenĩ
salus nationib ad ꝓpinquab it:
dñs scilicet. affere̾ns scd̃m dei
ꝓmissum: cui p̃ministram peni¬
gͣandis mentib prepositam. ut i
quid quĩ aut error uetus inqui¬
nass. quid qͥd incorde hominis
ignorantia contaminasset: id pe¬
nitentia auertens & radens.
et foris abiciens. mundã pecto¬
ris domũ suꝑ uenturaᷤ spũi scõ
par&e: quo se ille cũ cęlestib bo¬
nis libens inferat. hoꝵ bonoꝵ
unus ẽ titulus. salus hoĩs crimi¬
nũ pristinoꝵ ab olitione ꝑ mis¬
negociũ diuine miscdiȩ curanᷤᷤ
quod homini ꝓficit. deo seruit.
ceteroꝵ ratio. eiꝰ quã cognito
dño discimꝰ. certam formã ten&.
ne nob̃ umquã factis cogitatiꝰ¬
sue. quasi uolentia aliqua ma¬
nus initiatur. ds enĩ ꝑproba¬
tionem bonoꝵ. ratam ñ hab&.

Expanded text:
mini Abraham destinatam, per poenimini Abraham destinatam, per poenitentiae subsignationem ante componeret. Non tacet Joannes, Poenitentiam initote, dicens : jam enim salus nationibus appropinquabit, Dominus scilicet, afferens secundum Dei promissum, cui praeministrans, poenigandis mentibus propositam, uti quicquid error vetus inquinasset, quicquid in corde hominis ignorantia contaminasset, id poenitentia verrens et radens, et foras abjiciens mundam pectoris domum superventuro Spiritui Sancto paret, quo se ille cum coelestibus bonis libens inferat. Horum bonorum unus est titulus, salus hominis, criminum pristinorum abolitione praemisnegotium divinae misericordiae curans: quod homini proficit, Deo servit. Caeterum ratio ejus, quam cognito Domino discimus, certam formam tenet, ne bonis unquam factis cogitatisve quasi violenta aliqua manus injiciatur, Deus enim reprobationem bonorum ratam non habet
Abbreviated transcription (Latin):
tum ꝑuerse em̃dationis adhibe¬
rent modum dignĩq penitendi:
tempora enĩ quia et delinquen¬
di tenerent tim̃tes dñm scilicet.
sed ubi metus nullus.em̃datio ꝓ¬
inde nulla. ubi em̃datio nulla:
penitentia necessario uaria qͥa
caret fructus uocuieam d̾s seuit.
idẽm hoĩs salutem. nã ds post
tanta delicta humane teme¬
ritatis. apͥncipe generis ad auspi¬
catã post dampnatũ hoĩem᷑ scłi
dote:. post. iectum paradiso. morti¬
q subiectũ su̾mat rursus suam
de insem& ipso penitentiã dedi¬
cauit: rescissa sententia uarũ
pristinarũ. ignoscere pactus. ope¬
ri& imagini suȩitaq &. populũ
sibi congregauit . & multis boni¬
tatis sue largitionib fouit: & in¬
gratissimũ toͣtiens expertus. ad
sit orã mox grãm pollicitus. qu̾a in
extremitatib tempoꝵ. ꝑ sp̃m su¬
um uniuerso orbi inluminatu¬
rus ẽẽt. preire intinctionem
penitentiȩ iussit ut quos ꝑ gra¬
tiam uocaret adꝑmissionem se¬

Expanded text:
ntum perversae emendationis adhibentum perversae emendationis adhiberent; modum denique poenitendi temperarent, quia et delinquendi tenerent; timentes Dominum scilicet. Sed ubi metus nullus, emendatio proinde nulla. Ubi emendatio nulla, poenitentia necessario vana: quia caret fructu suo, cui eam Deus sevit, id est, hominis saluti. Nam Deus post tot ac tanta delicta humanae temeritatis, a principe generis Adam auspicata , post condemnatum hominem cum saeculi dote post ejectum paradiso, mortique subjectum, cum rursus ad suam de in semetipso poenitentiam dedicavit, rescissa sententia irarum pristinarum, ignoscere pactus operi et imagini suae . Itaque et populum sibi congregavit, et multis bonitatis suae largitionibus fovit, et ingratissimum totiens expertus, ad sit ora, mox gratiam pollicitus, quam in extremitatibus temporum per Spiritum suum universo orbi illuminaturus esset, praeire intinctionem poenitentiae jussit, si quos per gratiam vocaret ad promissionem se
Abbreviated transcription (Latin):
animi quandã eẽ quȩ abueniat
de offensa sentencie prioris. cete¬
rum ratione eiꝰ tantum ab sunt:
quantũ ab ipso rationis auctore
dit. disposuit. ordinauit: Nichil¬
enim non ratione tractans insti
nino thesaurꝰ extraneis patet.
Itaq uniũsam uitae conuersati¬
onensine gubernaculo rationẽ
transferentes: inminentẽ scło
ꝓcellam euitare non norunt:
quã autẽ inpęnitentiȩ actu ir¬
rationabiliter diuersentur. uł
uno isto satis erit expedire.cũ
illam etiam inbonis factis suiꝰ
ad hibent: penit&. fidĩ amoris.
simplicitatis. libertatis. peniten
cecidit. semet ipsos execrantur
quia bene fecerint: eam q̃ maxi¬
nue pęnitentiȩ speciemque ani¬
mis &. operib in rogatur in cor¬
de fingunt. me minisse curan¬
tes. ne quid ñ rursus prȩstent:
contͣ pęnitentie̾ malorum leui¬
us incũbant. deniq faciliꝰ ꝑ ean¬
dem delinquunt: quã ꝑ eandẽ
merita pͥmopenitenciȩ expen¬
derent: nec unquã eam augm̃¬

Expanded text:
animi quandam esse quae veniat de offensa sententiae peioris. Ceterum a ratione eius tantum absunt, quantum ab ipso rationis auctore.dit, disposuit, ordinavit, nihil non ratione tractari intellnino thesaurus extraneis patet. Itaque universam vitae conversationem sine gubernaculo rationis transfretantes imminentem saeculo procellam vitare non norunt. Quam autem in paenitentiae actu irrationabiliter diversentur, vel uno isto satis erit expedire, cum illam etiam in bonis factis suis adhibent. Paenitet fidei, amoris, simplicitatis, patientiae, cquia benefecerint, eamque maxime poenitentiae speciem, quae optimis operibus irrogatur, in corde fingunt, meminisse curantes, ne quid boni rursus praestent; contra, poenitentiae malorum levius incubant: denique facilius per eamdem delinquunt, quam per eamdemerita primo poenitentiae expenderent, nec unquam eam ad argume
Abbreviated transcription (Latin):
dicatũ ẽẽ deceteroꝵ ꝑiculo qͥ
careant aqua xp̃i. ut prescrip¬
tio salua sit: Aut defcendi p̾scͥp¬
tionem sicetram et ñtinctis salus
statuta ẽ. Audiui dño testemur
eiꝰ modi. nequi metã ꝑditũ. ex¬
timet. ut ultro excogite ⁊ libi¬
dinẽ stiliqualẽ scrũpulũ inmnat:
& nc̃ illis ut potero respondebo:
Qui negant apostalos tinctis. niam
baptismũ definierat ipse dñs. di¬
cens petro ꝑfundi uolentẽqui
semellauit. ñ hab& necesse rur¬
sum: qđ utiq non tincto. ñ om¬
nino dixisset: & hec ẽ ꝓbatio exͥ¬
certa aduersus illos qui adimunt
apłis etiam ioħ baptismũ. ut des¬
truant aquȩ sacram̃tũ ancredi¬
bile uideri potest. ineis ꝑsonis
uiã tc̃ dño non prȩparatam id ẽ
baptismũ ioħis. Quȩ ad uiã dñi
ꝑ totum orbem aperiendã desti¬
nabãtur: ipse dñs. nullius pȩni¬
tentiȩ debitor.tinctꝰ ẽ peccatoribꝰ
ñ fuit necesse: quod gͥ aluitinc̃¬
tio non sint: ñ iam comites xp̃i.

Expanded text:
dicatum esse de ceterorum periculo qui careant aqua Christi, ut praescriptio salua sit, aut rescindi praescriptionem, si etiam non tinctis salus statuta est. audiui, domino teste, eiusmodi, ne quis me tam perditum existimet, ut ultro excogitem libidine stili, quae aliis scrupulum incutiant. et nunc illis, ut potero, respondebo, qui negant apostolos tinctos. nam sbaptismum definierat ipse dominus dicens Petro perfundi uolenti: qui semel lauit, non habet necesse rursum, quod utique non tincto non omnino dixisset, et haec est probatio exerta aduersus illos qui adimunt apostolis etiam Iohannis baptismum, ut destruant aquae sacramentum. an credibile uideri potest in his personis uiam tunc domini non praeparatam id est baptismum Iohannis, quae ad uiam domini per totum orbem aperiendam destinabantur? ipse dominus nullius paenitentiae debitor tinctus est: peccatoribus non fuit necesse? quod ergo alii tincti non sunt, non tamen comites Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inuistos: felix nimirũ fides:
si ea consecutura est. qͥb bstes
etiam abutunt᷑. ipsam condi¬
tionem colentes aduersus con¬
ditorem. bullos. et tubera in
terrȩ bonis deputabis dm̃
ꝓnunciantẽ nec in pane quidẽ
uicturũ hoĩem. Sic udeit̾rena
solummꝰ sperando. celestia amit¬
tunt. ignorantes et panẽ decȩ¬
lis reꝓmissum. ⁊ oleũ diumnę

Expanded text:
et iniustos. felix nimirum fides, et iniustos. felix nimirum fides, si ea consecutura est, quibus hostetiam abutuntur, ipsam conditionem colentes aduersus conditorem. bulbos et tubera in terrae bonis deputabis, domino pronuntiante ne in pane quidem uicturum hominem? sic Iudaei terrena solummodo sperando caelestia amittunt, ignorantes et panem de caelesti repromissum et oleum diuinae
Abbreviated transcription (Latin):
pensabit. q̃ propt̾ illũ etiã ter¬
ra pacietur itaq et cũ cõmi¬
natur t̾re ds. carnipotius cõ¬
minari eum dicã: cũ quid ter¬
re pollicetur: carni potius polli¬
ceri eũ intelligam. Ut apud
dauid dñs regnabit. exultabit
terra. id est caro sanctoꝵ. ad quã
ꝑtinet regni diuini fructus
de inde ungitꝰ uidĩ. et concus¬
sa est terra. montes uelut cera
lique factisunt a facie dñica
pliciter de terre elem̾to. utrũ¬
quo mͦ congruet. & coneutiet
eoͥ quȩ fierieam a faciȩ diĩ qͦ
supra regnante exultabit᷑ sicut
et apud ysaiam: bona terre e¬
detis. bona terre intellegu¬
tur. quȩ illã manent in regno
dĩ: deformatã. & angelificatam.
et consecuturã. quȩ̃ ocułsr̃ ui¬
dit. nec auris audiuit. nec in
cor homine̾s asçenderunt: Alio¬
⁊ blasphemis. se mel homini ad¬
dicta ꝯditione cõmunicat: plu¬
ens suꝑbonos ⁊ malos ⁊ et so¬
lemsuũ emittens suꝑ iustos

Expanded text:
pensabit quae propter illum etiam terpensabit quae propter illum etiam terra patietur? itaque et cum comminatur terrae deus. carni potius comminari eum dicam, et cum quid terrae pollicetur, carni potius polliceri eum intellegam. ut apud Dauid: dominus regnauit, exultabit terra, id est caro sanctorum, ad quam pertinet regni diuini fructus: dehinc subiungit uidit et concussa est terra; montes sicut cera liquefacti sunt a facie domini, c si simpliciter de terrae elemento utrumquomodo congruet et concuti et liquefieri eam a facie domini. quo supra regnante exultauit? sic et apud Esaiam: bona terrae edetis bona carnis intellegentur, quae illam manent in regno dei reformatam et angelificatam et consecuturam quae nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascenderunt. alionreligiosis et blasphemis semel homini addicta conditione communicat, pluens super bonos et malos et solem suum mittens super iustos
Abbreviated transcription (Latin):
ritalem defendere resurrectionẽ.
ab ingressu fider qui plenitudi¬
nẽ eius agnoscimꝰ in exitu scłi.
unũ adhuc respondeo ad ꝓpo¬
sitionẽ priorem allegoricarum
scͥpturarũ licere et nob̃ corꝑalẽ
re surrectionẽ de patrocinio fi¬
gurati ꝓ inde eloquii propheti¬
ciundicare. Ecce ergo diuina
inprimordio sentenͣtia. t̾ram
hoĩem ꝓnunciando. terra es &
int̾ra ibis. Scdm substantiã sci¬
licet carnis que de terraerat
sũpta. et quȩ prior homo fuerat
apellata sũ ostendimꝰ dat mͥdiᷤ
łciplinã in carnẽ quoq in t̾rã¬
extundi. siquid ire. uel grẽ int̾¬
ranids statuit: quia nec ꝓprie
terra iuditio eiꝰ ob noxia est.
Que nichil boniseumali admi¬
sit. maledicta qͥ dẽ. quod auserit
sanguinẽ. sed et hoc ipsum in
figuram carnis homicide. Nã ⁊
siiuuari. seuledi habet terra:¬
id quoq propt̾ hoĩem: ut ille
iuuetur. siue ledatur ꝑconsis¬
toris sui exitus: quo magis ipse

Expanded text:
ritalem defendere resurrectionem ritalem defendere resurrectionem ab ingressu fidei, qui plenitudinem eius agnoscimus in exitu saeculi. Unum adhuc respondebo ad propositionem priorem allegoricarum scripturarum, licere et nobis corporalem resurrectionem de patrocinio figurati proinde eloquii prophetici uindicare. ecce enim diuina in primordio sententia terram hominem pronuntiando: terra es et in terram ibis, secundum substantiam scilicet carnis, quae de terra erat sumpta et quae prior homo fuerat appellata, sicut ostendimus, dat mihi disciplinam in carnem quoque interpretandi. si quid irae uel gratiae in terram deus statuit, quia nec proprie terra iudicio eius obnoxia est, quae nihil boni seu mali admisit. maledicta quidem, quod hauserit sanguinem. sed et hoc ipsum in figuram carnis homicidae. iam et si iuuari seu laedi habet terra quoque propter hominem, uti ille iuuetur siue laedatur per consistorii sui exitus: quo magis ipse
Abbreviated transcription (Latin):
regib dignos exitus referat᷑. id &
itadiabolo in abysso interim
religato prime resurrectionis
p̃rogatiua deo solu̾s ordinetur.
de hinc et ignẽ dato. uniu̾salis
resurrectionis censura delibriᷤ
iudicetur: Cumgͥ ⁊ status tem¬
ꝑum ultimoꝵ. scripture nͦcent:
et totam xp̃iane spei frygẽ inex¬
ordio scłi cꝰ locent. apparet. tẽ
adimpleri totum. quodcũq
nob̃ adoreymittitur: & uacat.
qͦd hic iam abhereticis iundi¬
catur. aut si abinitiosa cram̃ti
resurrectio est: salua utiq illa
creditur: quȩ inultimo prȩdi¬
catur. & sequitur. ut eoipso
aretur: merito solahec et tan¬
tũ mͦ spiritalis uindicaretur
Cũ uero ⁊ in ultimũ tẽpusedici¬
tur.⁊ corꝑalis agnoscitur. qͥa
non et tunc spiritalis ad nun¬
ciaretur resurrectio eiꝰdẽ conde
id ẽ spiritalis cũaut nc̃ eãdẽ
dsceret expungi sine ulla
differentia temꝑu̾: aut tẽ
sub omni clausula temꝑũ:
ita nob̃ magis cõpetit etiam spi¬

Expanded text:
regibus dignos exitus referat. et besregibus dignos exitus referat. et besita diabolo in abyssum interim relegato primae resurrectionis praerogatiua de soliis ordinetur, dehinc et igni dato uniuersalis resurrectionis censura de libris iudicetur. cum igitur et status temporum ultimorum scripturae notent et totam Christianae spei frugem in exodio saeculi collocent, apparet aut tunc adimpleri totum quodcumque nobis a deo repromittitur — et uacat. quod hic iam ab haereticis uindicatur — aut, si et agnitio sacramenti resurrectio, salua utique illa creditur quae in ultimo praedicatur; et sequitur, ut eo ipsoaretur, merito sola haec et tantummodo spiritalis uindicaretur, cum uero et in ultimum tempus edicitur, corporalis agnoscitur, quia non et tunc spiritalis adnuntiaretur resurrectio eiusdem condicionis, id est spiritalis, cum aut nunc eam deceret expungi sine ulla differentia temporum aut tunc sub omni clausula temporum. ita nobis magis competit etiam spi
Abbreviated transcription (Latin):
linquentiȩ homo. idẽ. antixp̃s.
filius ꝑditionis quiadu̾satur
et suꝑ extollitur inom̃e quod¬
dr deus. uel religio: utisedeat
indei templo. afirmans dm̃
se. Ane me ministis qd cũ apud
uos essem hec dicebantur nob̃:
Et nc̃ quidteneat scitis ad re¬
uelandum eũ insuo temꝑe Tam̃
nunc archanũ iniquitatis a¬
gitur: tantum qͥ nc̃ tenet. te¬
neat. donec demecdio fiat: aͥs.
nisi romanus statꝰ.: cuiꝰ abscessio.
ducet. et tunc reuelabitur ini¬
quus quem dñs iħs int̾ficiet
spũ oris sui: et euacuabit ap¬
parentia aduestus sui cuius
est aduentus scđm oꝑationẽ
sathanȩ inomĩ omĩ uirtute.
signis atq portentis iñdacii. et
in om̃iseductione iusticie. hi ᷤᷤ
qui ꝑeunt: Etiam inapoca¬
lẏpsi ioħis ordo temꝑũ ster¬
sub altari. ultionẽ et iudici¬
u̾ flagirantes. sustinere di di¬
cerunt.ni pͥus et orbis depate¬
ris angelorũ. plagas suas senti¬
at. et ꝓstituta illa ciuitas a.xͤ.

Expanded text:
linquentiae homo, id est antichristus, linquentiae homo, id est antichristus, filius perditionis, qui adversatur et superextollitur in omne quodeus dicitur uel religio, uti sedeat in templo dei, adfirmans deum se. nonne meministis. quod cum apud uos essem, haec dicebam uobis? et nunc quid teneat scitis, ad reuelandum eum in suo tempore. iam enim arcanum iniquitatis agitatur; tantum qui nunc tenet, donec de medio fiat. quis. nisi Romanus status, cuius abscessio ducet? et tunc reuelabitur iniquus, quem dominus Iesus interficiet spiritu oris sui et euacuabit apparentia aduentus sui, cuius est aduentus secundum operationem satanae in omni uirtute et signis atque portentis mendacii et in omni seductione iniustitiae eis, qui pereunt. Etiam in apocalypsi ordo temporum stersub altari ultionem et iudicium flagitantes sustinere didicerunt, ut prius et orbis de pateris angelorum plagas suas ebibat, et prostituta illa ciuitas a decem
Abbreviated transcription (Latin):
si tuba cłi euangelicus sermo
dici potest: qui in illo tamuoca¬
rit. sed aut mortui erunt iam
corꝑalit̾ ut resurrexerint. & cͦ
modo modo iiuunt aut innu¬
bib erepti. & quo modo hic st̃
miserrimi: Reuera ut aposto¬
lus ꝓnuntiauit. qui in ista tan¬
tum uita sperantes habebunt᷑.
ex cludendi. dump̃ripunt qd̾
post illam repmitutur. frustra¬
ti circa ueritatem ñ muiꝰ. quã
pliygelus & hermogenis: et ide¬
o maiestas sp̃s scĩ ꝑ sp̃icax huius¬
modi sensuũ. in ipsa ad the̾ salo¬
nicenses epistola suggerit: de te
non ẽ. necessitas scribendi uob̃:
ipsi enĩ certissime scitis. Quodi¬
es dñi sicut fur innocte. ita ad¬
ueniat. Cũ dicent pax et tuta
sunt oĩa: tc̃ et illis repentinus
insistet interitus: & in secunda:
pleniore sollicitudine ad eosdẽ:
obsecro autẽ uos fr̃s ꝑ aduen¬
nr̃am quasi insistat dies dnone
quisuos sediicat ullo iͦ. qm̃
nisi ueniat abscessio pͥmo. huiꝰ
utiq regni: et reueletur de¬

Expanded text:
si tuba dei euangelicus sermo dici potest, qui illos iam uocarit, sed aut mortui erunt iam corporaliter, ut resurrexerint, et quomodo uiuunt? aut in nubes erepti, et quomodo hic sunt? miserrimi reuera, ut apostolus pronuntiauit, qui in ista tantum uita sperantes habebuntur, excludendo, dum praeripiunt, quod post illam repromittitur, frustrati circa ueritatem non minus quam Phygelus et Hermogenes. et ideo maiestas spiritus sancti perspicax eiusmodi sensuum et in ipsa ad Thesalonicenses epistola suggerit: de temnon est necessitas scribendi uobis. ipsi enim certissime scitis, quod dies domini quasi fur nocte ita adueniet. cum dicent <pax et \'tuta sunt omnia\', tunc illis repentinus insistet interitus. et in secunda pleniore sollicitudine ad eosdem: obsecro uos, fratres, per aduenram, quasi insistat dies domini. Ne quis vos seducat ullo modo. Quoniam nisi veniat abscessio primo, huius utique regni, et reveletur de
Abbreviated transcription (Latin):
erit fletus. et dentium fsen¬
clor. nisi ex oculis et exdentib:
occiso scilicet etiam corpore in
gehennã. et detruso inite nebraᷤᷤ
nus dignus oꝑib fuerit indu¬
tꝰ constringendus statim ma¬
nib et pedib ut pote quicũ
corpore resurrexit. Si ergo et
recumbere ipsum indi regno.
ligno uitȩ. corꝑalis dispositionsᷤ
fidelissima indit̾ia sunt: uidea

Expanded text:
erit fletus et dentium frenerit fletus et dentium frendor, nisi ex oculis et ex dentibus? occiso scilicet etiam corpore in gehennam et detruso in tenebras exnus dignis operibus fuerit indutus, constringendus statim manibus et pedibus, utpote qui cum corpore surrexerit. Sic ergo et recumbere ipsum in dei regnoligno vitae, corporalis dispositionis fidelissima indicia sunt. Videa
Abbreviated transcription (Latin):
nã. satis de utroq consta᷑t:
et de carnalit̾ resurrectione:
⁊ deȩt̾na occisione: ab surdissi¬
mum alioqͥn. si id circo resus¬
citata caro occidetur ingehen¬
nam. ut finiatur. qͦd et non
resuscitata pateretur an hoc
scilicet reficiet᷑. ne sit. cũ ñ esse
iameuenit. eidem nos speiful¬
ciens. passerũ quoq sub iungit
exemplum. quod ex duob ñca¬
dat alit̾ interra. sine dei uo¬
luntate: ut et carnẽ quȩ ceci¬
derit int̾ram ꝓinde credas et re¬
surgere posse ꝑeuisdem di uo¬
luntatem. namet si passeribus
hoc non licet᷑. s nos multis paᷤ¬
serib antestamꝰ. eo quod caden¬
tes resurgamꝰ. quoꝵ deuiq ca¬
pillos capiti capitis om̃s nu¬
meratos ad firmans. saluosu¬
tiq reꝑmittit: periturosenĩ
quȩratio in numerũ redẽgiss:
nisi quia hoc est. ut om̃e qͥuod
pat̾ michided. ñ ꝑdam ex eo qͥc¬
quã. id est ne capillum. sicut nec
oculũ nec dent̾e: ceterum und̃

Expanded text:
nam, satis de utroque constabit, nam, satis de utroque constabit, et de carnali resurrectione, et de aeterna occisione. Absurdissimum alioquin, si idcirco resuscitata caro occidatur in gehennam, uti finiatur, quod et non resuscitata pateretur. In hoc scilicet reficietur, ne sit cui non esse iam evenit. Eidem nos spei fulciens passerum quoque subiungit exemplum, quod ex duobus non cadat alter in terram sine dei voluntate, ut et carnem quae ceciderit in terram proinde credas et resurgere posse per eiusdem dei voluntatem. Nam etsi passeribus hoc non licet, sed nos multis passeribus antestamus, eo quod cadentes resurgamus, quorum denique capillos capitis omnes numeratos adfirmans salvos utique repromittit. Perituros enim quae ratio in numerum redegisset? nisi quia hoc est, Ut omne, quod pater mihi dedit, non perdam ex eo quicquam, id est nec capillum, sicut nec oculum nec dentem. Ceterum unde
Abbreviated transcription (Latin):
datur ab homine. et de illoe¬
rit dictũ. tẽ si aĩe corpꝰ oppo¬
nit: uacabit astutia cum enun
utrũq proponitur. corpꝰatq
aniimanioccidi ingehennã. dis¬
tinguitur corpꝰ ab anima: et re¬
linquitur intelligi corpus id
quod inpromptu ẽ caro scili¬
cetͥ quȩ sicut occidetur inge¬
hennam. si non magis adeo tiniu¬
erit occidrita et uiuificabitur
in uitam ȩt̾nam. simaluerit ab
hoĩb potius int̾ficyꝓinde siqͥs or¬
cisionẽ carnis. atq aĩeuige¬
hennã. ad interitũ et finẽ utͥ
usq substanciȩ arripi&. et ñ
ad subpliciũ quasi consum̃¬
darũ. non quasi puniendarũ:
recordetur igne gehenne et̃¬
num p̃dicari inpenã ȩt̾nanr:
⁊ inde et̾nitatẽ occisionis ag¬
noscat. ꝓpt̾ea humanȩ. ut tẽ¬
ꝑali prȩtim̃dam: tunc ȩt̾nas
substantias credetꝰ quarũ et̃¬
na sit occisio. inpȩnani certe:
cũ post resurrectionẽ corpꝰ cũ
aĩa occidi habeat ad eo ingehen¬

Expanded text:
datur ab homine. et de illo edatur ab homine. et de illo erit dictum. item si animae corpus opponitur. uacabit astutia. cum enim utrumque proponitur, corpus atque animam, occidi in gehennam, distinguitur corpus ab anima, et relinquitur corpus intellegi id, quod in promptu sit, caro scilicet, quae sicut occidetur in gehennam. si non magis a deo timuerit occidi, ita et uiuificabitur in uitam aeternam, si maluerit ab hominibus potius interfici. proinde si quis occisionem carnis atque animae in gehennam ad interitum et finem utiusque substantiae arripiet, non ad supplicium quasi consumendarum, non quasi puniendarum, recordetur ignem gehennae aeternum praedicari in poenam aeternam, et inde aeternitatem occisionis agnoscat propterea humanae ut temporali praetimendam. Tunc et aeternas substantias credet quarum aeterna sit occisio in poenam. Certe cum post resurrectionem corpus cum anima occidi habeat a deo in gehen
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectio: certe felicioribus.
conpetisset. quomͦ enĩ felicefisi
ex parte periturts prȩcepit
eum potius tũd̃u. qui⁊ cor¬
pus ⁊ aiãm occidat ingehen¬
nam. Id est dm̃ solum: nonqui
corpus occidant. animȩ autem
nichilnocere possit. Idest hu¬
manas potestates adeo hic &
anima in mortalis natura re¬
cognoscatur. quȩ ñ possit occi¬
di abhominib et carniseẽ mor¬
talitatem. cuiꝰ sit occasio atq ita
resurrectionẽ qͦ mortuorum.
carnis ẽẽquȩ ingehennã.
nisi resuscitata non poterat
occidis qm̃ de hĩc de int̾prȩta¬
tione corꝑis questio cauillat᷑:
ego corpꝰ humanu̾ ñ aliud intel¬
ligã. quã omnẽ istã struem car
isque genere materia con¬
cinnaturatq uariatur qͦdui¬
deturr: quod tenetur: qͦd deniq
ab hoĩb occiditur. sic et parie¬
tis corpꝰ. ñ aliud ad mittam . ꝗͣ
incrementa. quã saxa quã late¬
res.siquis arcanũ aliquid cor¬
pis inducit: ostendat: reuel&e:

Expanded text:
resurrectio. certe felicioribus resurrectio. certe felicioribus competisset. quomodo autem felices, si ex parte perituri? Sed et praecipit eum potius timendum, qui et corpus et animam occidat in gehennam, id est dominum solum, non qui corpus occidant, animae autem nihil nocere possint, id est humanas potestates. adeo hic et anima inmortalis natura recognoscitur, quae non possit occidi ab hominibus, et carnis esse mortalitatem, cuius sit occisio, atque ita resurrectionem quoque mortuorum carnis esse, quae in gehennam nisi resuscitata non poterit occidi. sed quoniam et hic de interpretatione corporis questio cauillatur, ego corpus hominis non aliud intellego quam omnem istam struem carnis. quoquo genere materiarum concinnatur atque uariatur, quod uidetur, quod tenetur, quod denique ab hominibus occiditur. sic et parietis corpus non aliud admittam quam caementa, quam saxa, quam lateres. si quis arcanum aliquod corpus inducit, ostendat reuelet
Abbreviated transcription (Latin):
induerat hoĩem. sine dubio car¬
nis animeq texturam᷑ ne utrũ
ergo eorumq̃ accepit. perire pa¬
cietur: Immo nec quic quã utri¬
usq: inimo nec modicum: quia
uem resuscitabit nouissima
die: Iam ñ modo pacietur peri¬
re de hoĩe s ꝓ toto dixerim par
tẽ ꝓtotam ingerens ampliꝰ: hec
est patͥs uoluntas: ut omĩs qui
uidet filiũ et credit in eũ. habe.¬
at uitã et̃nam: et suscitem illũ
nouisima die Plenitudinẽ ex¬
truxit resurrectionis. tribuit
enim utriq substancie ꝑ offitia
ꝓfectam mercedem salutis: et car¬
IT .I ꝑ quã filius aspiciebatur.&.
aĩe. ꝑ quam credebatur: Ergodi¬
ces. illis erit ꝓmissa res. aquibus
xp̃s uidebat᷑ur: Sic plane: itaut
et adnos eadem spes in de mana¬
uerit. nã si uidentib fructuosa¬
t̃c̃ fuerat oꝑa carnis atq ani¬
me: multo magis nob̃. felicioreᷤᷤ
enunqͥ ñ uiden̾t ⁊ credent. quan¬
do et si illis negaret᷑i qr carnis

Expanded text:
induerat? hominem sine dubio, carinduerat? hominem sine dubio, carnis animaeque texturam. neutrum ergo eorum, quae accepit, perire patietur, immo nec quicquam utriusque, immo nec modicum. quodsnem resuscitabit nouissima die, iam non modicum patietur perire de homine, sed pro tanta dixerim parte prope totum. ingerens amplius: hoc est patris uoluntas, ut omnis, qui aspicit filium et credit in eum, habeat uitam aeternam et suscitem illum nouissimo die plenitudinem extruit resurrectionis. distribuit enim utrique substantiae per officia propria mercedem salutis, et carni, per quam filius aspiciebatur, et animae, per quam credebatur. ergo, dices, illis erit promissa res, a quibus Christus uidebatur. sit plane ita, ut et ad nos eadem spes inde manauerit. nam si uidentibustunc fuerunt opera carnis atque animae, multo magis nobis. feliciores enim qui non uident et credent; quando, et si illis negaretur carnis
Abbreviated transcription (Latin):
ribilem constat apud om̃s: aut
si et anima inte: ribilis. id est ñ
ro iam.⁊ carni forma illa. ex equo
ꝓficere debebit. ꝓinde mortali:
so fune de ducere. an ille hoĩem
ꝑditio de postul&: dum utrũq
eum salus destin&. in ambas sub¬
stantias ꝑequata ecce enĩ exqͣ¬
cũq substantia hoĩem. perisse
presumpseris. exalt̾ate ñ perit.
Saluus ergo erit iam exqua non
perit: & saluus nichilhominus
fict exqua perit. habes tocius
hominis restirutionẽ. dũ ei qͦd¬
cũq eiꝰ perit. saluũ facturus
et añs: & quodcũq non perit.
utiq nonerit ꝑdituriis qͥd
ultra de utriusq substanciȩ
securitate dubitasicũ altera
salutẽ consecutura. amisura
primit dñs dicens: ẽgo ueni
non ut meam. s patͥs quime mi¬
sit faciã uoluntatem: Quã oro
te. ut omine quod michi dedit ñ
ꝑdam exeo quicquam. s resusci¬
tem illir̃ in nouissimo die: Qd
apatre xp̃s acceperat: nisi qͦd

Expanded text:
ribilem constat apud omnes. aut ribilem constat apud omnes. aut si et anima interibilis, id est non ro, iam et carni forma illa ex aequo proficere debebit proinde mortali eso fune deducere, hac an illac hominem perditio depostulet. dum utrimque eum salus destinet in ambas substantias peraequata. ecce enim ex quacumque substantia hominem perisse praesumpseris, ex altera non perit. saluus ergo erit iam ex qua non perit et saluus nihilominus fiet ex qua perit, habes totius hominis restitutionem, dum et quodcumque eius perit saluum facturus est dominus et quodcumque non perit utique non erit perditurus. quia ultra de utriusque substantiae securitate dubitabit, cum altera salutem consecutura sit, alteprimit dominus ego dicens ueni. non ut meam, sed ut patris, qui me misit, faciam uoluntatem. quam? oro te. ut omne, quod dedit mihi, non perdam ex eo quicquam sed resuscitem illud nouissima die. quid a patre christus acceperat. nisi quod et
Abbreviated transcription (Latin):
q substantia restitirendi hoĩs.
exemplo ẽ. aut quã indignum
deo. dimidium hoiem redigere
in salutẽ bene minus facere eũ
etiam secularium pͥncipũ ple¬
na spem ꝑ indulgentiȩ uindi¬
cetur. diabolꝰ ualidior. in hoĩs
in uiria intelligitur. totum
eum elidens: deus infirmor reñ¬
ciabitur. non totũ eũ releuans :
ad quin & apostolus suggerit.
ubi delictũ abundauit: illagr̃a
suꝑ habundasse: Q mͦ deniq
saliuis habebitur: qui poterit
et ꝑditus dici: carne scilicet ꝑ¬
ditus. anima uero saluus: nisi
quod iam ⁊ anima inꝑdito ꝯs¬
tituatur: necesse est ut salua
effici possit: id enini saluũ effi¬
cis oportebat quod ꝑditũ fuerit.
porro aut recipimꝰ aĩȩ in mortali¬
tatem. ut ꝑdita n interitu cre¬
datur. s insupplicũ id est inge¬
hennã: & sita est. iam ñ animã
spectabit salus. saluum scilicet
suã abte natura ꝑ inmortalita¬
tems carnem pocius quã int̾¬

Expanded text:
que substantia restituendi hominis que substantia restituendi hominis exemplum est. aut quam indignum deo, dimidium hominem redigere in salutem, paene minus facere , cum etiam saecularium principum plena semper indulgentia uindicetur. diabolus ualidior in hominis iniuriam intellegetur, totum eum elidens? deus infirmior renuntiabitur, non totum eum releuans? atquin et apostolus suggerit, ubi delictum abundauerit, illic gratiam superabundasse. quomodo denique saluus habebitur qui poterit et perditus dici? carne scilicet perditus; anima uero saluus nisi quod iam et anima in perdito constituatur necesse est, ut salua effici possit; id enim saluum effici oportebit, quod perditum fuerit. porro autem recipimus animae inmortalitatem, ut perdita non in interitum credatur sed in supplicium. id est in gehennam. et si ita est, iam non animam spectabit salus, saluam scilicet sua natura per inmortalitatem, sed carnem potius, quam inte
Abbreviated transcription (Latin):
nistrans figurarũ. corꝑalita¬
tem carns excludat: cumutrũ¬
q participem et regni et iu¬
licu et resurrectionis oporte¬
at credi & nc̃ eo pergimnus u¬
ti corꝑalitatem carnalẽ ꝓpͥe
de monstremꝰ ad uo significa¬
ri. monũ resurrectionis m̃ci¬
one: salua animalia quã ⁊ ip
cũ ad hoc se uenisse dicit: ut
quod perit. saluũ faciat Qͣ di¬
cis perisse hoĩem: sine dubio
totũ. ne anex parte: utiq to¬
tũ. Si quidem transgressio qͣ
ꝑditionis humane̾ causa sit
Tanianimȩ iustincta et con¬
cupiscentia. quã et carnis actu
ex̾degustatione cõmisi totum
hoĩem elogio transgressionis
inscripsit: atq exinde meri¬
to ꝑditionis impleuit: Totus
itaq saluus fiet: quiperit totꝰ
delinguendo: nisi et si ouis illa
sine corpore amittitur: et sine
corpore reuocatur: Ham &e si ca¬
roquoq eiꝰ cum anima. qͦd pe¬
cus totũ est umeris bonipas¬
toris. ad uehitur: ex utraq uti¬

Expanded text:
nistrans figurarum corporalitanistrans figurarum corporalitatem carnis excludat, cum utramque participem et regni et iudicii et resurrectionis oporteat credi. et nunc eo pergimus, uti corporalitatem carnalem proprie demonstremus a domino significari in omni resurrectionis mentioncum ad hoc venisse se dicit, uti quod periit, salvum faciat, quid dicas perisse? Hominem, sine dubio. Totumne, an ex parte? Utique totum: siquidem transgressio, quae perditionis humanae caussa est, tam animae instinctu ex concupiscentia, quam et carnis actu ex degustatione commissa, totum hominem elogio transgressionis inscripsit, atque exinde merito perditionis implevit. Totus itaque sdelinquendo. nisi si et ouis illa sine corpore amittitur et sine corpore reuocatur. nam si caro quoque eius cum anima, quod pecus totum est, humeris boni pastoris aduehitur, ex utraque uti
Abbreviated transcription (Latin):
ȩuangelii luce̾: ẜtanto ab est.
ut sentencie et difiniciones. qͣꝵ
aꝑta natura est. alit̾ quã sonant
sapiant. de finitionib autẽ et
sentenciis dñs ȩdicit. siue iudi¬
ciuni. siue regnũ dei. siue resur¬
rectionẽ: tolerabilius erit inqͥt
d̾ro. & sidoni indie iudicił et di¬
cite illis. quoda ꝓpinquauerit
regnũ dĩ: et rẽtribuetur eisin
resurrectione iustoꝵ: Si nõia
ab soluta sunt rerũ. idẽ. iudicii.
et regni. resurrectionis. ut ni¬
chil eoꝵ inparabolã conpͥmi
possit: nec inparabolas con¬
pellentur. q̃ ad dispositiouẽ.
et transactionẽ et passionẽ¬
regni iudaiei. et resurrectio¬
nẽ prȩdicantur: atq ita cor¬
poralia defendentur. ut cor¬
ꝑalib destinata᷑ idest ñ spi¬
ritalia: quia non figurata.
tlam ⁊ ideo prestruximꝰ tam
corpꝰ aĩe. quã et carnis. obno¬
.xia ẽẽ mercedibꝰ ꝓcõmuni oꝑa¬
tione pensandis. nec corꝑali¬
tas animȩ. occasionẽ sum mi¬

Expanded text:
euangelii lucem, tanto abest, euangelii lucem, tanto abest, ut sententiae et definitiones, quarum aperta natura est, aliter quam sonant sapiant. definitionibus autem et sententiis dominus edicit siue iudicium siue regnum dei sine resurrectionem. tolerabilius erit, inquit, Tyro et Sidoni in die iudicii, et: dicite illis, quod adpropinquauerit regnum dei, et: retribuetur tibi in resurrectione iustorum. si nomina absolute sunt rerum, id est iudicii et regni dei et resurrectionis, ut nihil eorum in parabolam comprimi possit, nec ea in parabolas compellantur, quae ad dispositionem et transactionem regni et passionem iudicii et resurrectionis praedicantur; atque ita corporalia defendentur ut corporalibus destinata, id est non spiritalia, quia non figurata. nam et ideo praestruximus tam corpus animae quam et carnis obnoxium esse mercedibus pro communi operatione pensandis, ne corporalitas animae occasionem submi
Abbreviated transcription (Latin):
lis: & sine parabola ñ loqueba¬
tur ad illos. scilic& ad iudeos: tłã
et discipłi. quare aiunt in para¬
bolis loqueris illis: et dñs prop¬
ter ea inparabolis loqͦr adeos:
yt uidentes non uideant. et
audientes ñ audiẽnt: sed̾m y¬
saiã. Quod si adiudeos in parabo¬
s q̃dã. cũ ad quosclamaquodã
autẽ dumadiudeos Nonnũquã
plane.et ad discipłos. s quomͦ
referat scͥptura: considera. dice¬
bat autẽ ⁊ parabolã ad eos ergo¬
⁊ ñ parabolam dicebat. qr ñ nõta¬
retur.cum parabolã loquȩbatur.
Siita semꝑ loquebatur. etiam et
nullã ꝑabolam. uͥaut abipso in¬
uenies edisseratam. ut desemina¬
tore ac uerbi ad ministratione.:⁊
aut a cõmendatore euangelii pre¬
luminatam. ut iudices suꝑbi. et
uiduȩ instantiͥs ad ꝑseuerantiã
orationis:aut ultro conuectatã.
ut arboris fici de latȩ inspemad
instar iudice infructuositati se
Osi heȩ parabole obumbrant

Expanded text:
lis et sine parabola non loquebalis et sine parabola non loquebatur ad illos, scilicet ad Iudaeos. nam et discipuli: quare, aiunt, in parabolis loqueris? et dominus: propterea in parabolis loquor ad eos, ut uidentes non uideant et audien tes non audiant, secundum Esaiam. quodsi ad Iudaeos in parabosed quaedam, cum ad quosdam, ad quosdam autem, dum ad ludaeos; nonnumquam plane et ad discipulos. sed quomodo referat scriptura considera: dicebat autem et parabolam ad eos. ergo et non parabolam dicebat, quia non notaretur, cum parabolam loquebatur, si ita semper loquebatur. et tamen nullam parabolam non aut ab ipso inuenias edissertatam, ut de seminatore in uerbi administrationem, aut a commentatore euangelii praeluminatam, ut iudicis superbi et uiduae instantis ad perseuerantiam orationis, aut ultro coniectandam, ut arboris fici dilatae in spem ad instar Iudaicae infructuositatis. quodsi nec parabolae obumbrant
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inhoĩem destinetur. quod
in istas substantias prȩdicat᷑:
aut enĩ nicħ in hoĩeni destina¬
tur: ñ liberalitas regniñ se ue¬
ritas uidicii. ñ quod. cũq est
resurrectio aut si inhoĩem
destinatur hnecesse ẽ. in eas sub¬
stantias destinetur exqͥb hõ¬
iustructus est: in quẽ destine̾¬
tur. illud etiã de argutissimis
istis demutatorib ossi ũ ⁊ car¬
nium et neruorum.⁊ sepulchro¬
rũ reqͥrocursi quando inam¬
mã quid ꝓnunciatur. nichil
aliud animã int̾prȩtantur⁊
nec transfingunt eam inalte¬
riꝰ rei argumentũ: Cũ uero in a¬
liquã speciem corꝑalem quid
edi cit᷑ alia potius as seuerant.
quã quod nõiatur. Si corꝑalia
cies amittere enigmata altera
excludere: Satis hec deꝓpħico
uoco: hic quoq occursus pͥus ei¬
de mastutiȩ eorũ. qui ꝓinde et
dñm oĩa inparabolis ꝓnuncias¬
se contendunt: quia scͥptũ sit:
hec oĩa loquutꝰ est iħs inparabo¬

Expanded text:
non in hominem destinetur quod non in hominem destinetur quod in istas substantias praedicatur? Aut enim nihil in hominem destinatur, non liberalitas regni, non severitas iudicii, non quodcunque est resurrectio, aut si in hominem destinatur, necesse est in eas substantias destinetur ex quibus homo structus est, in quem destinatur. Illud etiam de argutissimis istis demutatoribus ossuum et carnium et nervorum et sepulchrorum requiro, cur, si quando in animam quid pronuntiatur, nihil aliud animam interpretantur, nec transfingunt eam in alterius rei argumentum, cum vero in aliquam speciem corporalem quid edicitur, omnia potius adseverant quam quod nominatur? Si corporalia cies admittere aenigmata, altera excludere. Satis haec de prophetico uoco, hic quoque occursurus prius eidem astutiae eorum, qui proinde et dominum omnia in parabolis pronuntiasse contendunt, quia scriptum sit: haec omnia locutus est Iesus in parabo
Abbreviated transcription (Latin):
gis expͥmatur resurrectio. etiam
deuoratorũ corꝑũ. cũ de ipsis de¬
uoratorib ex actio edicitur. Pu¬
to autem huiꝰ quoq diuine po¬
testatis docum̃tũ idoneũ ionas:
cũ incorruptus utramq sub̃am
carnẽ atq animã. dealuo besti¬
e pucis euoluitur et itr q tri¬
duũ concoquende carni iusce¬
ra ceti sufficissent ñ minꝰ ꝗͣ capulũ
qu̾a sepulchrũ. quan senui reqͥ¬
ete atq condite alicuiꝰ sepultu¬
re: saluo eo quod et bestias. feroᷤᷤ
inxp̃ianũ ut maxinie nom̃ ho¬
minis. uł ipse etiam iniquitatiᷤ
anglosfigurauit: dequib san¬
guis exigetur ꝑ ultionẽ resur¬
rectionem pensandã: Quis
gͦ descendi magis a ffinis. quȩ
p̾resiũdi. et credendi diligen¬
tior. quã contendendi. et diui¬
ne potius sapientie religiosuᷤ.
quã suȩ libidinosus. audiens
aliquid acdo destinatũ et in
carnes et cutes et neruos ⁊ os¬
sã aliuid ꝙͣ hec cõm̃tabit᷑: quasi

Expanded text:
gis exprimatur resurrectio etiam gis exprimatur resurrectio etiam deuoratorum corporum, cum de ipsis deuoratoribus exactio edicitur. puto autem huius quoque diuinae potestatis documentum idoneum Ionam, cum incorruptus utramque substantiam, carnem atque animam, de aluo piscis euoluitur, — et utique triduo concoquendae carni tam uiscera ceti suffecissent quam capulum, quam sepulcrum, quam senium requietae atque conditae alicuius sepulturae, — saluo eo, quod et bestia feros in Christianum uel maxime nomen homines uel ipsos etiam iniquitatis angelos figurauit, de quibus sanguis exigetur per ultionem peultionem pensandam. Quis ergo discendi magis adfinis quam praesumendi, et credendi diligentior quam contendendi, et divinae potius sapientiae religiosus quam suae libidinosus, audiens aliquid a deo destinatum in carnes et cutes et nervos et ossa aliud quid haec commentabitur, quasi