comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ sunt: Quid aliud huiꝰ terrȩ bases. quã
soẽ eccłȩ doctores accipimus: In basib qͦq
columpnȩ: in columpnis autẽ totiꝰ fabricȩ
pondus erigit᷑. Non gͦ immerito doctores
scĩ basiũ nomine designant᷑: quia dũ recte
p̃dicant. & p̃dicationi suȩ uiuendo concor¬
dant. om̃e pondus ȩcclȩ fixa mor suorũ
grauitate sustentant. A spas ab infidelib
temptationes ferunt: & quȩcũq in p̃ceptis
dĩ uelut difficilia a fidelib formidant᷑. ex¬
emplis oꝑm facilia ostendunt. Vnde & bene
cum in tipo ȩccłȩ tabernacłm figeret᷑. ad
moysen dr̃. Facies columpnas quattuor: &
bases earũ uestitas argento. In argento enĩ
quid aliud qͣm daritas diuini sermonis ac¬
cipit᷑. sicut scriptũ. ẽ eloquia dñi eloquia
casta: argentũ igne examinatũ terrȩ: Ba

Expanded text:
e.---Quid aliud hujus terrae bases quam e.---Quid aliud hujus terrae bases quam sanctae Ecclesiae doctores accipimus? In basibus quippe columnae, in columnis autem totius fabricae pondus erigitur. Non ergo immerito doctores sancti basium nomine designantur, quia dum recta praedicant, et praedicationi suae vivendo concordant, omne pondus Ecclesiae fixa morum suorum gravitate sustentant, asperas ab infidelibus tentationes ferunt; et quaeque in praeceptis Dei velut difficilia a fidelibus formidantur, exemplis operum facilia ostendunt. Unde et bene cum in typo Ecclesiae tabernaculum figeretur, ad Moysen dicitur: Facies columnas quatuor, et bases earum vesties argento . In argento enim quid aliud quam claritas divini sermonis accipitur? sicut scriptum est: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum, proba
Abbreviated transcription (Latin):
magistri uoce responsum. ẽ. Sine ut mor-¬
tui sepeliant mortuos suos: tu autem uade¬
& annuntia regnũ dĩ. Ecce alius sequutu¬
rum se ꝓmittit. & repellit᷑: alius relaxandũ
se postulat. & retinet᷑. Unde hoc nisi quia
iuste remaner&: S cum nullus nesciat qͥa
ds̃ has occultoꝵ iudicioꝵ lineas tendat: cur
ad iob dr̃. indica mͥ si habes intelligentiã
quis posuit m̃suras eiꝰ si nosti. uel qͥs teten¬
dit suꝑ eam lineam : An idcirco requirit᷑.
ut qͦd nosse. s tam̃ p̃t̃mitere poterat me-¬
moretur: quatinꝰ pondus secretor dĩ solli¬
citius penset. dispositionẽ uidelic& hominiᷤᷤ
ñ in humanis uirib. s in manu consistere
conditoris: ut dũ considerat inuisibiliter
ista quis agat. suȩ uirtuti nichil tribuat:
cia occulta formidat: s ꝑpendens desuper
insuras & lineas incõp̃hensibilit̃ tensas. si¬
tantomagis in humilitate formidinis qͣnto
magis pendere uid& om̃ia in potestate men¬

Expanded text:
istri voce responsum est: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos; tu autem vade, annuntia regnum Dei . Ecce alius secuturum se promittit, et repellitur: alius relaxandum se postulat, et retinetur. Unde hoc, nisi quiajuste remaneret? Sed cum nullus nesciat quia Deus has occultorum judiciorum lineas tendat, cur ad Job dicitur: Indica mihi, si habes intelligentiam, quis posuit mensuras ejus, si nosti, vel quis tetendit super eam lineam? An idcirco requiritur, ut quod nosse, sed tamen praetermittere poterat, memoretur, quatenus pondus secretorum Dei sollicitius penset, dispositionem videlicet hominis non in humanis viribus, sed in manu consistere conditoris, ut dum considerat invisibiliter ista quis agat, suae virtuti nihil tribuat, cia occulta formidat; sed perpendens desuper mensuras et lineas incomprehensibiliter tensas, tanto magis in humilitate formidinis consistat, quanto pendere videt omnia in potestate men
Abbreviated transcription (Latin):
rat. se in aliis postponat. Sic cuncta mo¬
deratur: ut dũ singula quȩq st̃ om̃iũ int̃¬
posita. quadã caritatis necessitudine fiant
om̃ia singłoꝵ: & unus quisq sic qͦd ñ accep̃
in alt̃o possideat. ut ipse alt̾i possidendũ
qͦd accepit humilit̾ impendat. Hinc enĩ
ꝑ petrũ dr̃. Vnusqͥsq sicut accepit gr̃ãm
in altutrũ illã amministrantes: sicut bo¬
ni dispensatores multiformis gr̃ȩ dĩ. Tunc
nãq bene multiformis gr̃a dĩ dispensat᷑:
qͣndo acceptũ cionũ & ei qui hoc ñ hab&
credit᷑: qͥndo ꝓpt̃ eũ cui impendit᷑. datũ
putat᷑. Hinc ꝑ paulũ dr̃. Per caritatẽ ser¬
uite inuicẽ. Tunc enim nos caritas a iugo
culpȩ liberos reddit: cũ uicissim nos nr̃o ꝑ
amorẽ seruicio subicit: cũ & aliena bona
nr̃a credimus. & nr̃a aliis quasi sua offe¬
rentes exhibemus. Hinc rursũ ꝑ paulum
dr̃. Nam & corpꝰ ñ ẽ. unũ m̃brũ. s multa.

Expanded text:
rat se in aliis postponat: Sic cuncta morat se in aliis postponat: Sic cuncta moderatur, ut dum singula quaeque sunt omnium, interposita quadam charitatis necessitudine, fiant omnia singulorum; et unusquisque sic quod non accepit in altero possideat, ut ipse alteri possidendum quod accepit humiliter impendat. Hinc enim per Petrum dicitur: Unusquisque sicut accepit gratiam in alterutrum illam administrantes, sicut boni dispmultiformis Dei gratia dispensatur, quando acceptum donum et ejus qui hoc non habet creditur, quando propter eum cui impenditur sibi datum putatur. Hinc per Paulum dicitur: Per charitatem servite invicem . Tunc enim nos charitas a jugo culpae liberos reddit, cum vicissim nos nostro per amorem servitio subjicit, cum et aliena bona nostra credimus, et nostra aliis quasi sua offerentes exhibemus. Hinc rursum per Paulum dicitur: Nam et corpus non est unum membrum, sed multa.
Abbreviated transcription (Latin):
reuocat: & tam̃ ꝓphetiȩ gr̃am ñ habens qͤ
sibi uentura sunt ignorat. Ille uentura qͦq
uelut p̃sentia attendit: & tam̃ in nulla sig¬
noꝵ oꝑatione se exerit. Iste ꝑ discretionem
sp̃uũ in factis subtilit̾ m̃tes conspicit: sed
tam̃ diuersi generis linguas nescit. Ille
diuersi generis linguas examinat: s tam̃
in reb similib dissimilia corda ñ pensat.
Alius in una lingua qͣm nouit sermonum
pondera int̃p̃tando prudent̃ discutit: ꝙ ta¬
men reliquis bonis quȩ ñ hab&. patient̃ ca¬
ret. Sic itaq creator nr̃ ac dispositor cuncta
moderatur: ut qui extolli pot̾at ex dono
quod haba. humiliet᷑ ex uirtute quã ñ ha-¬
b&. Sic cuncta moderat᷑: ut cũ ꝑ impensã
gram unũquẽq subleuat. etiã ꝑ disparẽ
alteri alt̾̃m subdat: & meliorẽ quisq dono
alio eũ qui sibi subicit᷑ attendat: ac licet
se p̃ire & aliis sentiat. eidẽ tam̃ quẽ supe¬

Expanded text:
revocat, et tamen prophetiae gratiam non habens, quae revocat, et tamen prophetiae gratiam non habens, quae sibvelut praesentia attendit, et tamen in nulla signorum operatione se exerit; iste per discretionem spirituum in factis subtiliter mentes conspicit, et tamen diversi generis linguas nescit. Ille diversi generis linguas examinat, sed tamen viribus similibus dissimilia corda non pensat. Alius in una lingua quam novit, sermonum pondera interpretando prudenter discutit, et tamen reliquis bonis quae non habet, patienter caret. Sic itaque Creator noster ac dispositor cuncta moderatur, ut qui extolli poterat ex dono quod habet, humilietur ex virtute quam non habet. Sic cuncta moderatur, ut cum per impensam gratiam unumquemque sublevat, etiam per disparem alterius alterum subdat, et meliorem quisque dono alio eum qui sibi subjicitur attendat; ac licet se praeire ex aliis sentiat, eidem tamen quem supe
Abbreviated transcription (Latin):
nisi conditor nr̃. huius t̾rȩ m̃suras ponit:
Qui int̾ni iudicii secreto moderamine alii
sermonẽ sapientiȩ. alii sermonẽ scientiae.
alii plenam fidem. alii gr̃am sanitatum.
alii oꝑationẽ uirtutũ. alii ꝓphetiã. aliidis¬
cretionẽ spuũ. alii genera linguarũ. alii
int̃p̃tationẽ sermonũ tribuit: qͣtinꝰ in uno
eodemq sp̃u iste uerbo sapientiȩ polleat.
nec tam̃ sermone scientiȩ. id ẽ. doctrinae
fulciatur: qͥa sentire atq inuenire suffic̃
etiã qͦd ꝑ discendi studiũ non app̃hendit.
Ille sermone scientie fulg&. nec tam̃ in uer¬
bo sapientiȩ conualescit: quia & sufficit ex¬
plere qͣntũ didicit. & tam̃ ad sentiendũ ex
semaipso subtile aliquid ñ assurgit. Iste ꝑ
fidem & elem̃tis imꝑat: nec tam̃ ꝑ sanita¬
tũ grãm infirmitates corpoꝵ curat. Ille ora¬
tionis ope morbos subtrahit: nec tam̃ aren¬
ti terrȩ uerbo pluuias reddit. Iste oꝑatio¬
ne uirtutũ ad p̃sentẽ uitã etiã mortuos

Expanded text:
nisi conditor noster hujus terrae mensuras ponit ? Qui, interni judicii secreto moderamine, alii sermonem sapientiae, alii sermonem scientiae, alii plenam fidem, alii gratiam sanitatum, alii operationem virtutum, alii prophetiam, alii discretionem spirituum, alii genera linguarum, aliiinterpretationem sermonum tribuit ? Quatenus in uno eodem spiritu iste verbo sapientiae polleat, nec tamen sermone scientiae, id est doctrinae fulciatur: quia sentire, atque invenire sufficit etiam quod per discendi studium non apprehendit. Ille sermone scientiae fulgeat, nec tamen in verbo sapientiae convalescat; quia et sufficit explere quantum didicit, et tamen ad sentiendum a semetipso subtile aliquid non assurgit. Iste per fidem et elementis imperat, nec tamen per sanitatum gratiam infirmitates corporum curat. Ille orationis opere morbos subtrahit, nec tamen arenti terrae verbo pluvias reddit. Iste operatione virtutum ad praesentem vitam etiam mortuos
Abbreviated transcription (Latin):
contempnit. S tam̃ qͣnto uires ꝑsequen¬
tiũ patiendo fortit̃ destruit: qͣnto inter
aduersa nullis trorib cedit: tanto plerũq
& in his etiã quȩ int̃ fideles positꝰ senserit
se cȩteris p̃ponit: sua magis consilia elig̃.
& sibi potius qͣm aliis credit. Hinc nimirũ
tute se exerit: etiam recta alioꝵ consilia
ñ recipiens. pedẽ extra limitẽ tendit. Hunc
petrus intra m̃surȩ lineã reuocat: qͥ postqͣm
libertate uocis auctoritatẽ principũ p̃ssit.
ꝑhumilitatẽ cordis de ñ circũcidendis gen¬
tib pauli consiliũ audiuit. Sic enim sem&¬
ipsum contra aduersarios ex auctoritate cu¬
rabat erigere: ut tam̃ sibims ipsi ñ crede¬
r& in his quȩ ñ recte sentir&: ut & liberta¬
te fortitudinis tum̃tes potestates exceder&:¬
i & humilitate mansuetudinis obȩdienti¬
am in recto consilio etiam minorib fr̃ib
is ipsi cũ aliis obiuar&. In factis gͥ petri

Expanded text:
contemnit. Sed tamen quanto vires persequencontemnit. Sed tamen quanto vires persequentium patiendo fortiter destruit, quanto inter adversa nullis terroribus cedit, tanto plerumque et in his etiam quae inter fideles positus senserit, se caeteris praeponit; sua magis consilia eligit, et sibi potius quam aliis credit. Hic nimirum dtute se exerit; etiam recta aliorum consilia non recipiens, pedem extra limitem tendit. Hunc Petrus intra mensurae lineam revocat, qui postquam libertate vocis auctoritatem principum pressit, per humilitatem cordis de non circumcidendis gentibus Pauli consilium audivit . Sic enim semetipsum contra adversarios ex auctoritate curabat erigere, ut tamen sibimetipsi non crederet in his quae non recte sentiret, ut et libertate fortitudinis tumentes potestates excederet, et humilitate mansuetudinis obedientiam in recto consilio etiam minoribus fratrimetipsi cum aliis obviaret. In factis igitur Petri
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. qͣntũq agendũ sit. ostensa illor dis¬
rerũ. uel afflictionẽ corporis metuens. mi¬
nas t̾renȩ potentiȩ ꝑtimescit: & contra uĩ
resistentiũ ueritatẽ defendere ñ p̃sumit.
Hunc petrus quia in timore angustũ respic̃.
ostensa exemplor suoꝵ linea ad uirtutis
latitudinẽ tendit. Ipse quippe flagellatus
a principib popłi cũ idcireo se relaxari
conspicer&. ut a p̃dicatione cessar&: cũ ꝓ¬
hiberetur loqui in posterũ. neqͦqͣm saltim
in p̃sens cessit. Nam respondit ꝓtinus di¬
cens. Obȩdire oport& dõ magis qͣm homi¬
nib. Et rursus. Non enĩ possumꝰ quȩ ui¬
dimus & audiuimus ñ loqui. At ille dudũ
debilis. & p̃sentia dampna formidans. dũ ex¬
empla tantȩ fortitudinis contẽplat᷑. in aucto¬
ritate uerbi iam petri lineam sequit᷑: iã ni¬
chil aduersitatis metuit: iam resistentes dõ
potestates scłi etiã cũ corporis laceratione

Expanded text:
nobis quantumque agendum sit, ostensa illorum disnobis quantumque agendum sit, ostensa illorum disrerum, vel afflictionem corporis metuens, minas terrenae potentiae pertimescit, et contra vim resistentium veritatem defendere non praesumit. Hunc Petrus, quia in timore angustum respicit, ostensa exemplorum suorum linea, ad virtutis latitudinem tendit. Ipa Principibus populi, cum idcirco se relaxari conspiceret, ut a praedicatione cessaret; cum prohiberetur loqui in posterum, nequaquam saltem in praesens cessit. Nam respondit protinus, dicens: Obedire oportet Deo, magis quam hominibus ; et rursum: Non enim possumus quae vidimus et audivimus, non loqui. At ille dudum debilis et praesentia damna formidans, dum exempla tantae fortitudinis contemplatur in auctoritate verbi, jam Petri lineam sequitur; jam nil adversitatis metuit; jam resistentes Deo potestates saeculi, etiam cum corporis laceratione
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ hanc enim tr̃am linea tendit᷑ qͣndo ele-¬
ctȩ unicuiq animȩ ad sũmã uiuendi re¬
gulam patrũ p̃cedentiũ exempla monstran¬
tur: ut ex illor uita consider&. qͥd in suis
actib serus: quatinus respecto iusti limi¬
tis tramite. nec infra minima negligens
deficiat. nec ultra maxima suꝑbiens ten¬
dat: nec minus conet᷑ explere quã sufficit
nec plus arripiat qͣm accepit: ne aut ad
m̃suram qͣm deb& ñ ꝑueniat. aut ab eadẽ
m̃surã deserens. extra limitẽ cadat. An¬
gusta quippe porta. ẽ. quȩ ducit ad uitam:
& ille hanc ingredit᷑. qui in cunctis qͦ agit
discretionis subtilitate ꝓpt̃ hanc sollicite
coartatur. Nam qui ꝑ uoluntates ꝓprias
secura mente se dilatat: angustȩ sibi portȩ
aditum dampnat. Ut gͦ huius t̾rȩ m̃su¬
ra seruetur. suꝑ eam diuinitꝰ linea ten¬
dit᷑. quia ut nr̃a oꝑa uel minora ꝓficiant
uel maiora moderent᷑. ꝑsacra eloquia sub¬
tilis ante nos uita scõꝵ expandit᷑: & quid

Expanded text:
 hanc enim terram linea tenditur, quando electae unicuique animae ad sumendam vivendi regulam Patrum praecedentium exempla monstrantur, ut ex illorum vita consideret quid in suis actibus servet, quatenus respecto justi limitis tramite: nec infra minima negligens deficiat, nec ultra maxima superbiens tendat; nec minus conetur explere quam sufficit, nec plus arripiat quam accepit: ne aut ad mensuram quam debet non perveniat, aut eamdem mensuram deserens, extra limitem cadat. Angusta quippe porta est quae ducit ad vitam; et ille hanc ingreditur, qui in cunctis quae agit discretionis subtilitate propter hanc sollicite coarctatur: nam qui per voluntates proprias secura mente se dilatat, angustae sibi portae aditum damnat. Ut ergo hujus terrae mensura servetur, super eam divinitus linea tenditur. Quia ut nostra opera vel minora proficiant, vel majora moderentur, per sacra eloquia subtilis ante nos sanctorum vita expanditur; et quid
Abbreviated transcription (Latin):
ius utero egressa. ẽ glacies: & gelu de cȩlo
quis genuit: In similitudinẽ lapidis aquȩ
durant᷑: & suꝑficies abyssi constringit᷑. Nũ¬
quid coniungere ualebis micantes stellas
plyadis: aut girum arcturi potĩs dissipare:
Numquid ꝓducis luciferũ in tempore suo: &
uesperũ suꝑ filios trȩ coniungere facis: Nũ¬
quid nosti ordinẽ celi: & ponis rationẽ eius

Expanded text:
ssa est glacies; et gelu de coelo quis genuit? In similitudinem lapidis aquae durantur; et super faciem abyssi constringitur. Numquid conjungere valebis micantes stellas Pleiades; aut gyrum Arcturi poteris dissipare? Numquid producis luciferum in tempore suo, et vesperum super filios terrae consurgere facis? Numquid nosti ordinem coeli, et ponis rationem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑni sui capitis corpus. t̃: in qͣ aliꝰ alta ui¬
dendo ocłs: alius recta oꝑando manꝰ: alius
ad inuincta curando pes: alius p̃ceptor uocẽ
intelligendo auris: alius malor fetorẽ. bo¬
nor q fraglantiã discernendo naris est:
Qui corporaliũ more m̃broꝵ dũ uicissim si¬
bi accepta officia impendunt: unũ de sem&¬
ipsis om̃ib corpus reddunt. Et cũ diuersa
in caritate ꝑagunt: diuersũ e̾̃e ꝓbibent u-¬
bi continent᷑. Si aut̃ unũ quid cuncti a¬
gerent: corpus utiq qͦd ex multis contine¬
tur ñ c̾ẽt: quia uidelic& multiplicit̃ cõpa¬
ctum nͣ exister&. si hoc concors m̃brorũ di¬
uersitas ñ tener&. Quia gͦ scĩs m̃bris aec¬
cłȩ uirtutũ dona dñs diuidit: tr̃ȩ m̃suras
ponit. Unde iterũ paulus dicit. Unicuiq
sicut diuisit ds̃ m̃surã fidei. Et rursum.
Ex quo totũ corpus cõpactũ & conexũ ꝑ om¬
nem iuncturã subministrationis scd̃m
oꝑationẽ in m̃sura unius cuiꝰq membri.

Expanded text:
superni sui capitis corpus est? In qua alius alta videndo oculus, 905 alius recta operando manus, alius ad injuncta discurrendo pes, alius praeceptorum vocem intelligendo auris, alius malorum fetorem bonorumque fragrantiam discernendo naris est. Qui, corporalium more membrorum, dum vicissim sibi accepta officia impendunt, unum de semetipsis omnibus corpus reddunt; et cum diversa in charitate peragunt, diversum esse prohibent ubi continentur. Si autem unum quid cuncti agerent, corpus utique quod ex multis continetur non essent, quia videlicet multipliciter compactum non existeret, si hoc concors membrorum diversitas non teneret. Quia ergo sanctis membris Ecclesiae virtutum dona Dominus dividit, terrae mensuras ponit. Unde iterum Paulus dicit: Unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei . Et rursum: Ex quo totum corpus compactum et connexum per omnem juncturam subministrationis, secundum operationem in mensuram uniu
Abbreviated transcription (Latin):
iob post int̾rogationẽ uerberis discutitur
int̾rogatione sermonis: ut quȩ sint suꝑna
considers: quȩ dũ minime cõphendit. ad se¬
m& ipsũ redeat: & qͣm sit iuxta nichilum
in suꝑnoꝵ comparatione cognoscat. Audi¬
at itaq. Int̾rogabote: & responde mͥ. Aesi
aꝑtius dicat᷑. Uerbis meis ad sublimia con¬
sideranda te excito: & dũ ea quȩ suꝑ te sunt
nescire te ꝑspicis. tibim& ipsi te notiorem
reddo. Tunc enĩ mͥ uere respondes: si quae
ignoras intelligis. Sequit᷑. Ubi eras qͦndo¬

Expanded text:
Job post interrogationem verberis discutitur Job post interrogationem verberis discutitur interrogatione sermonis, ut quae sint superna consideret; quae dum minime comprehendit, ad semetipsum redeat, et quam sit juxta nihilum in supernorum comparatione cognoscat. Audiat itaque: Interrogabo te, et responde mihi. Ac si apertius dicatur: Verbis meis ad sublimia consideranda te excito, et dum ea quae super te sunt nescire te perspicis, tibimetipsi te notiorem reddo. Tunc enim mihi vere respondes, si quae ignoras intelligis. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
bris dĩ introgat᷑ paulus recte respondit:
qui & suꝑna secreta attigit. & tam̃ in humi¬
litate cordis sublimit̾ stecit. Qui rursum
cũ secreta dĩ iudicia de repulsione iudeoꝵ
& gentiũ uocatione discuter&: atq ad ea
ꝑuenire ñ poss&: quasi clausis dĩ palpebriᷤᷤ
int̾rogatus. ẽ. S rectũ ualde responsũ red¬
didit: qui dõ se in ipsa sua ignorantia scien¬
ter inclinauit. dicens. O altitudo diuitiaꝵ
sapientiȩ & scientiȩ dĩ. qͣm incõp̃hensibilia
sunt iudicia eiꝰ. & inuestigabiles uiȩ eius.
Quis enĩ cognouit sensũ dñi: aut qͥs consili¬
ariꝰ eiꝰ fuit: Ecce enĩ absconsis mysteriis
quasi clausis palpebris inquisitꝰ placita ac
recta respondit: qui secreta aditũ pulsans.
quia ꝑ cognitionẽ intromitti ad interiora
ñ ualuit. ꝑ confessionẽ ante ianuas humili¬
tatis stetit: & qͦd intͦ cõp̃hendere ñ potuit.
foris tim̃do laudauit. Vnde nc̃ qͦq beatus

Expanded text:
bris Dei interrogatus Paulus recte respondit, bris Dei interrogatus Paulus recte respondit, qui et superna secreta attigit, et tamen in humilitate cordis sublimiter stetit. Qui rursum cum secreta Dei judicia de repulsione Judaeorum et gentium vocatione discuteret, atque ad ea pervenire non posset, quasi clausis Dei palpebris interrogatus est. Sed rectum valde responsum 899 reddidit, qui Deo se in ipsa sua ignorantia scienter inclinavit, dicens: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Quis enim cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit ? Ecce enim absconsis mysteriis quasi clausis palpebris inquisitus placita ac recta respondit, qui secreti aditum pulsans, quia per cognitionem intromitti ad interiora non valuit, per confessionem ante januas humilis stetit; et quod intus comprehendere non potuit, foris timendo laudavit. Unde nunc quoque beatus
Abbreviated transcription (Latin):
atq claudendo. nos interrogat: sicut ꝑ psal-¬
mystam dr̃. palpebrȩ eiꝰ int̾rogant filios ho¬
minũ. Palpebris quippe aꝑtis. cernimꝰ: clau¬
sis. nichil uidemꝰ. Quid gͦ ꝑ palpebras dĩ m-¬
si eius uidicia accipimꝰ: quȩ iuxta aliqͥd clau¬
dunt᷑ hominib. & iuxta aliquid reserantur.
ut homines qui se nesciunt sibims ipsis inno¬
tescant: quatinꝰ dũ quȩdã intelligendo cõp̃-¬
hendunt. quȩdã uͦ cognoscere om̃ino ñ posst̃.
eoꝵ corda se latent̾ inquirant. si illos diuina
iudicia uel clausa ñ stimulant. uel aperta
post aꝑta claustra paracdsi. post ascensum
cȩli t̃cii. post suꝑnę locutionis mysteria.
adhuc dicit. ego me ñ arbitror comp̃hendis¬
se: & rursũ. ego sũ minimꝰ apłoꝵ. qui ñ sũ
dignꝰ uocari apłs: & rursũ ñ qͥa sufficiente ᷤᷤ¬
sumꝰ cogitare aliqͥd a nobis. quasi ex nobis:
s sufficientia nr̃a ex do .ẽ. Aꝑtis gͦ palpe¬

Expanded text:
atque claudendo quaedam nos interrogat Deus, sicut per Psalatque claudendo quaedam nos interrogat Deus, sicut per Psalmistam dicitur: Palpebrae ejus interrogant filios hominum . Palpebris quippe apertis cernimus, clausis nihil videmus. Quid ergo palpebras Dei, nisi ejus judicia accipimus? Quae juxta aliquid clauduntur hominibus, et juxta aliquid reserantur, ut homines qui se nesciunt sibimetipsis innotescant, quatenus dum quaedam intelligendo comprehendunt, quaedam vero cognoscere omnino non possunt, eorum corda sese latenter inquirant, si illos divina judicia vel clausa non stimulant, vel aperta post aperta claustra paradisi, post ascensum tertii coeli, post supernae locutionis mysteria, adhuc dicit: Ego me non arbitror comprehendisse . Et rursum: Ego sum minimus apostolorum, qui non sum dignus vocari apostoluse a nobis, quasi ex nobis; sed sufficientia nostra ex Deo est . Apertis ergo palpe
Abbreviated transcription (Latin):
aut aliqua nobis occulta aꝑit. & aliqua ab¬
scondit: & m̃surã nobis nr̃t humilitatis
innotescit. Flagello nãq int̾rogat. cũ m̃tẽ
bene sibi ꝑ tranqͥllitatẽ subditã afflictioni¬
b pulsat: sicut isdẽ iob & laudat᷑ attestati
one udicis. & tam̃ ictib concidit᷑ ꝑcussoriᷤᷤ
ut eius patientia tanto ueriꝰ clarescer&. qͦͥn¬
to inquisita duriꝰ fuiss&. Precipiendo aut̃
dura. nos interrogat: sicut abrahã terrã
suam iubet᷑ egredi. & ꝑgere quo nesciebat:
in montẽ unicũ filiũ ducere & quẽ ad con¬
solationẽ senex acceꝑat immolare. Cui ni-
mirũ ad int̾rogationẽ bene respondenti. id
est. ad ussionẽ obȩdienti. dr̃. Nc̃ cognoui
quia times dm̃: uel sicut scriptũ .ẽ. tẽptat
Temptare quippe dĩ ẽ: magnis nos iussioni¬
b int̾rogare: scire qͦq eiꝰ. ẽ. nr̃am obȩdien¬
tiam nosse nos facere. Aꝑiendo uͦ nob̃ qͣdã

Expanded text:
aut aliqua nobis occulta aperit, et aliqua abaut aliqua nobis occulta aperit, et aliqua abscondit, et nobis mensuram humilitatis nostrae innotescit. Flagello namque interrogat cum mentem bene sibi per tranquillitatem subditam afflictionibus pulsat, sicut idem Jobone Judicis , et tamen ictibus conceditur percussoris, ut ejus patientia tanto verius claresceret, quanto inquisita durius fuisset. Praecipiendo nonnunquam dura nos interrogat Deus: sicut Abraham terram suam jubetur egredi et pergere quo nesciebat; in montem unicum filium ducere, et quem ad consolationem senex acceperat immolare . Cui nimirum Abrahae ad interrogationem bene respondenti, id est, ad jussionem obedienti, dicitur: Nunc cognovi, quia times Deum . Vel sicut scriptum est: Tentat vTentare quippe Dei est magnis nos ejus jussionibus interrogare. Scire quoque ejus, nostram obedientiam nosse nos facere. Aperiendo nobis quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
casticate nouerimꝰ  ei post tot flagella
dr̃. acinge sicuti lumbos tuos. id ẽ. sicut¬
fortis restring ͥ xuriam: nisi qͥa alia ẽ.
carnis luxi ᷤ qua castitatẽ corrũpimꝰ.
alia pͦ li rͣla cordis. ẽ. qua de castitate
głami. Dicit᷑ gͦ ei. Accinge sicut uir lum¬
bos t ut qui priꝰ luxuriã corruptionis
Uaat. nunc luxuriã restringat elationiˢ:
& de patientia uel de castitate suꝑbiens.
tanto peuis intus ante dĩ ocłos luxurioso
exister&. qͣntomagis ante ocłos hominum
& patiens & castus apparer&. Unde bene
ꝑ moysen dr̃ Circũcidite p̃putia cordis
ur̃i : id ẽ. postqͣm luxuriã a carne extin-¬
guitis. etiã suꝑfluas cogitationes resecate.
modis nos conditor introgare consueuit:
cũ aut flagelli districtione nos ꝑcutit. &
qͣnta nobis insit uel desit patientia osten¬
dit: aut quȩdã quȩ nolumus p̃cipit. & nr̃am
nobis obȩdientiã uel in obȩdientiã patefac̃.

Expanded text:
castitate noverimus, cur ei post tot flagella castitate noverimus, cur ei post tot flagella dicitur: Accinge sicut vir lumbos tuos, id estfortis restringe luxuriam, nisi quia alia est luxuria carnis qua castitatem corrumpimus, alia vero luxuria cordis est qua de castitate gloriamur? Dicitur ergo ei: Accinge sicut vir lumbos tuos, ut qui 898 prius luxuriam corruptionis vicerat, nunc luxuriam restringat elationis, ne de patientia vel castitate superbiens, tanto pejus intus ante Dei oculos luxuriosus existeret, quanto magis ante oculos hominum et patiens et castus appareret. Unde bene per Moysen dicitur: Circumcidite praeputia cordis vestri , id est, postquam luxuriam a carne exstinguitis, etiam superflua cogitationum resecate. modis nos conditor noster interrogare consuevit, cum aut flagelli districtione nos percutit, et quanta nobis insit, vel desit patientia ostendit: aut quaedam quae nolumus praecipit, et nostram nobis obedientiam vel inobedientiam patefacit;
Abbreviated transcription (Latin):
tentias ꝓtulit. & imperitis sermonib in¬
uolutas: quia & de dõ rectũ qͦd dicer& no¬
uerat. & tam̃ de sems ipso dicta illiꝰ elatio
stulta fatuabat. Hoc itaq despecto: ad eru¬
ros uocare consueuit: qui nimirũ uias dñi
fortib s ñ dissolutis gressib sequuntur.
sas manus.s dissoluta genua erigite. Un
de sapientia in ꝓuerbiis dicit. Ouiri ad
uos clamito. Acsi aꝑte dicer&. Ego ñ fe¬
minis s uiris loquor: quia hii qui fluxa
m̃te sunt. mea uerba ꝑciꝑe neqͣqͣm posst̃.¬
Lumbos uͦ accingere. ẽ uel in oꝑe luxuriã
nare. Delectatio nãq carnis in lumbis. ẽ
Unde & scĩs p̃dicatorib dr̃ Sint lũbi ur̃i
p̃cincti: s lucernȩ ardentes. Per lumbos
enĩ luxuria: ꝑ lucernas aut̃ bonoꝵ oꝑm
claritas designatur. Iubent᷑ gͦ lũbos accin¬
gere. & lucernas tenere. Acsi aꝑte audiañ.
Prius in uobisms ipsis luxuriã restringite.
& tẽ de uobis aliis bonoꝵ g ͫͫ exempla
monstrate. S eũ beatũ  tanta p̃ditũ

Expanded text:
tulit et imperitis sermonibus involutas, quia et de Deo rectum quod diceret noverat, et tamen de semetipso dicta illius elatio stulta infatuabat. Hoc itaque despecto, ad eruros vocare consuevit, qui nimirum vias Domini fortibus et non dissolutis gressibus sequuntur. sas manus et dissoluta genua erigite . Unde et Sapientia in Proverbiis dicit: O viri, ad vos clamito . Ac si aperte diceret: Ego non feminis, sed viris loquor, quia hi qui fluxa mente sunt mea verba percipere nequaquam possLumbos vero accingere est vel in opere luxuriam nare. Delectatio namque carnis in lumbis est. Unde et sanctis praedicatoribus dicitur: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Per lumbos enim luxuria, per lucernas autem bonorum operum claritas designatur. Jubentur ergo lumbos accingere, et lucernas tenere. Ac si aperte audiant: Prius in vobismetipsis luxuriam restringite, et tunc de vobis aliis bonorum operum exempla monstrate. Sede cum beatum Job tanta praeditum
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutib gloriari audeat de ante acta
uita memorat᷑: eiq dr̃. Ubi eras qͣndo po¬
nebã fundam̃ta t̾rȩ: Acsi iustificato pecca¬
tori aꝑte ueritas dicat. Uirtutes a me ac¬
ceptas tͥ ñ tribuas: noli contra me de meo
munere extolli. Recole ubi te inueni: qͣn-
do prima in te fundam̃ta uirtutũ posui.
Recole ubi te inueni: qͣndo meo te timore
solidaui. Ut gͦ ego in te ñ destruã qͦd con¬
struxi: ipse non cesses considerare qͦd rep¬
peri. Quẽ enĩ ueritas. nisi aut in flagi¬
tiis. aut in excessib inuenit: S post hec
bene possumꝰ seruare qͦd sumꝰ. si nũqͣm ne¬
gligimus pensare qͦd fuimꝰ. Nonñqͣm ta¬
nĩ cdandestina elatio etiã sollicitis subri¬
ꝑe cordib sol&: ut bonoꝵ cogitatio licet
subtilis ac p̃ssa. cũ ualde in uirtutes cres¬
cit. oblita infirmitatis ꝓpriȩ. neqͦqͣm ad
memoriam reuocat quid in uiciis fuerit.
de remediis salutis conspicit. m̃surã ipsis

Expanded text:
virtutibus gloriari audeat, de anteacta virtutibus gloriari audeat, de anteacta vita memoratur, eique dicitur: Ubi eras quando ponebam fundamenta terrae? Ac si justificato peccatori aperte Veritas dicat: Virtutes a me acceptas tibi non tribuas, noli contra me de meo munere extolli. Recole ubi te inveni quando meo timore prima in te fundamenta virtutum posui. Recole ubi te inveni quando meo te timore solidavi. Ut ergo ego in te non destruam quod construxi, ipse non cesses considerare quod reperi. Quem enim Veritas nisi aut in flagitiis aut in excessibus invenit? Sed post haec bene possumus servare quod sumus, si nunquam negligimus pensare quod fuimus. Nonnunquam tamen clandestina elatio etiam sollicitis cordibus subrepere solet, ut bonorum cogitatio, licet subtilis sit ac pressa, cum valde in virtutibus crescit, oblita infirmitatis propriae, nequaquam ad memoriam revocet quid in vitiis fuerit. de remediis salutis conspicit, mensuram ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ fundamĩtũ fides ẽ: huiꝰ t̾rȩ funda¬
m̃tũ iacitur. qͣndo in occultis cordis pri¬
ma solidatis causa diuinꝰ timor inspirat᷑.
Iste necdũ credit ȩterna quȩ audit: huic
cũ fides datur ad ȩdificiũ subsequentis
oꝑis iam fundam̃tũ ponit᷑. Ille ȩt̃na iam
credit. nec tam̃ metuit: uenturi iudicii
terrorẽ despicit: peccatis se carnis & sp̃c̃
audent̃ in uoluit: huic cũ repente futͦorũ
timor infundit᷑. ut bonȩ uitȩ surgat edifi¬
cium. iam fundam̃ta construunt᷑. Posito
itaq ꝓsꝑe formidinis fundam̃to. cũ uirtu¬
tũ fabrica in altũ ducit᷑. necesse. ẽ. ut unꝰ¬
quisq ꝓficiens uires suas caute metiatur.
Et cũ diuina constructione magnus e̾e iã
cȩꝑit: sem& ipsũ respiciat sine cessatione qͥd
fuit: quatinꝰ attendens humilit̃ qͦd ꝑ meri¬
tum inuentus. ẽ neqͦqͣm sibi arrog&. qͦd ꝑ
gr̃am.ẽ. factus. Unde & nc̃ beat᷑ iob ꝑ suꝑ¬
nam uocẽ ad sems ipsũ reducitur: & ne de

Expanded text:
um fides est. Hujus terrae fundamentum jacitur, quando in occultis cordis prima soliditatis causa divinus timor inspiratur. Iste necdum credit aeterna quae audit; huic cum fides datur, ad aedificium subsequentis operis jam fundamentum ponitur. Ille aeterna jam credit, nec tamen metuit, venturi judicii terrorem despicit, peccatis se carnis et spiritus audenter involvit; huic repente cum futurorum timor infunditur, ut bonae vitae surgat aedificium, jam fundamenta construuntur. Posito itaque prosperae formidinis fundamento, cum virtutum fabrica in altum ducitur, necesse est ut unusquisque proficiens vires suas caute metiatur, ut cum divina constructione magnus esse jam coeperit, semetipsum respiciat sine cessatione quod fuit, quatenus attendens humiliter quod per meritum inventus est, nequaquam sibi arroget quod per gratiam factus est. Unde et nunc beatus Job per supernam vocem ad semetipsum reducitur, et ne de
Abbreviated transcription (Latin):
deant᷑. Vnde & in apocalypsi scriptum. ẽ.
Atriũ qͦd foris templũ ẽ. foras eice: ne me¬
tiaris eũ. Qd enim atriũ aliud qͣm lati¬
tudinẽ significat uitȩ p̃sentis: Et recte
foris templũ sunt: qui ꝑ atriũ designanͣ:
Atq ideo metiendiͤ sunt: quia angusta por¬
ta.ẽ. quȩ ducit ad uitam: & latitudo uitȩ
prauoꝵ ñ admitit᷑ ad m̃suras & regulas

Expanded text:
deantur. Unde et in Apocalypsi scriptum est: deantur. Unde et in Apocalypsi scriptum est: Atrium quod foris templum est ejice tiaris eum . Quid enim atrium aliud quam latitudinem significat vitae praesentis? Et recte foris templum sunt, qui per atrium designantur; atque ideo metiendi non sunt, quia angusta porta est quae ducit ad vitam, et latitudo vitae pravorum non admittitur ad mensuras et regulas
Abbreviated transcription (Latin):
equł aut̃ dñs ad eccl̃am ueniens. m̃suras
Re lineis m̃sus. ẽ: quia fineᷤ ecłȩ occulti
iudicii subtilitate distinxit. Huius terre
uocabantur ut irent: ab aliis uͦ partibus
arcebant᷑ ne accederent. Paulus nãq apłs
cũ macedoniȩ p̃dicare negliger&. ꝑ uisũ
illi apparuit uir macedo qui dicer&. tra¬
nsiens in macedoniã adiuua nos. At con¬
tra sicut scriptũ. ẽ. temptabant ire apłi¬
p̃dicatores scĩ & uocantur ad macedoniã.
& ab asia ꝓhibent᷑: ista occultarũ m̃sura¬
rum linea illic ducta. ẽ: hinc reducta. Il¬
lic tenditur ut macedonia intra sc̃ẽ ȩccd̃ȩ
spacia colligatur: hinc attrabit᷑. ut extra
fines fidei asia relinquat᷑. Erant qͥppe tc̃
in ea qui colligendi ñ erant: quib iuxta
meritũ suũ ꝑditis. iam nc̃ asia intra m̃su¬
ras ȩccłȩ dõ largiente suscepta. ẽ. Intra haᷤᷤ
gͦ m̃suras sunt om̃s electi. extra haᷤᷤ om̃ᷤ ̃
reꝓbi: etiam si intra fidei limitem eẽ ui¬

Expanded text:
e autem Dominus ad Ecclesiam veniens mensuras terrae lineis mensus est, quia fines Ecclesiae occulti judicii subtilitate distinxit. Hujus terraevocabantur ut irent, ab aliis vero partibus arcebantur ne accederent. Paulus namque apostolus cum Macedoniae praedicare negligeret, per visum illi apparuit vir Macedo qui diceret: Transiens in Macedoniam adjuva nos . At contra, sicut scriptum est: Tentabant appraedicatores sancti et vocantur ad Macedoniam, et ab Asia prohibentur, ista occultarum mensurarum linea illic ducta elic tenditur ut Macedonia intra sanctae Ecclesiae spatia colligatur; hinc attrahitur, ut extra fines fidei Asia relinquatur. Erant quippe tunc in ea qui colligendi non erant, quibus juxta meritum suum perditis, jam nunc Asia intra mensuras Ecclesiae Deo largiente suscepta est. Intra has ergo mensuras sunt omnes electi, extra has omnes reprobi, etiam si intra fidei limitem esse vi
Abbreviated transcription (Latin):
pectore: & ꝓ prima soliditate ȩdificii in sola
fundam̃ta. Unde cdauid ꝓpha cum scãm
montib scĩs. Cum uͦ in sacro eloquio ñ fun¬
dam̃ta. s singłari num̃o fundam̃tũ dr̃ nul¬
lus alius nisi ip̃se dñs designat᷑: ꝑ cuiꝰ diui¬
nitatis potentiam nutantia infirmitatis
nr̃ȩ corda solidant᷑. De quo & paulus ait.
Funcdam̃tũ aliud nemo potest ponere. p̃ter
fundam̃tũ fundam̃tor. ẽ: quia & origo ẽ.
inchoantiũ. & constantia robustor. Qa igit᷑

Expanded text:
pectore, et pro prima soliditate aedificii in solo pectore, et pro prima soliditate aedificii in solo fundamenta. Unde David propheta cum sanctam montibus sanctis . Cum vero in sacro eloquio non fundamenta, sed singulari numero fundamentum dicitur, nullus alius nisi ipse Dominus designatur, per cujus divinitatis potentiam, nutantia infirmitatis nostrae corda solidantur. De quo et Paulus ait: Fundamentum aliud nemo potest ponere, praetefundamentum fundamentorum est, quia et origo est inchoantium, et constantia 900 robustorum. Quia igitur
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia de mundi origine narratione hysto¬
rica contexunt᷑: repente uͦ subiungit᷑. quod
ñ de mundi. s de eccłȩ dictũ conditione ui¬
deatur. Nam dr̃. Aut quis dimisit lapidẽ
angłarem eius: Per hoc qͦd ñ in mundi ori¬
gine factũ.ẽ & illud suꝑiꝰ ostendit᷑. quia de
mundi origine dictũ ñ. ẽ Idcireo nãq re-¬
b planis ac patentib obscura quędã ac dis¬
sona ꝑmiscentur: ut ꝑ hoc qͦd ab intellectu
litterȩ discrepat. & illud inquirat᷑ mystice.
qͦd dictũ uxta litteram sonat. Nãq sicut
aliis aꝑtis reb alia clausa cognoscimꝰ ita
aliis clausis compellimur & illa altiore in¬
tellectũ pulsare quȩ aꝑta credebamꝰ. Dicat
p̃dicatores accipimꝰ: Quos dũ primos dñs
in scã ȩccła posuit: tota in eis sequentis fa
portare in pectore iubet᷑. d ieliss sems¬
delics sems¬
ipsũ ꝓ nobis sacrificiũ offerens
dũ fortes in ipso exordio p̃dicatiori
prima ostensione ornam̃ti lapides sunt in

Expanded text:
quasi de mundi origine narratione historica contexuntur. Repente vero subjungitur quod non de mundi, sed de Ecclesiae dictum conditione videatur. Nam dicitur: Aut quis dimisit lapidem angularem ejus? Per hoc enim quod non in mundi origine factum est, et illud superius ostenditur, quia de mundi origine dictum non est. Idcirco namque rebus planis ac patentibus obscura quaedam ac dissona permiscentur, ut per hoc quod ab intellectu litterae discrepat et illud inquiratur mystice quod dictum juxta litteram sonat. Namque sicut aliis apertis rebus alia clausa cognoscimus, ita aliis clausis compellimur et illa altiori intellectu pulsare quae aperta credebamus. Dicatpraedicatores accipimus? Quos dum primos Dominus in sancta Ecclesia posuit, tota in eis sequentis fabportare in pectore jubetur, quia videlicet semetipsum pro nobis sacrificium offerens dum fortes in ipso exordio praedicatoreli et pro prima ostensione ornamenti lapides sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatoꝵ com̃memoratione discutit᷑: ut
qͣnto illos ammirabiles uenire conspicer&.
tanto in eoꝵ comparatione de se uilius esti¬
mar&. Quod idcirco a dño iã qͦsi p̃teritum
describit᷑: quia qͥcqͥd foris futurũ . ẽ. in oꝑe.
intꝰ iam factũ ẽ in p̃destinatione. Dicit᷑ itaq
ei. Ubi eras qͣndo ponebã fundam̃ta terrȩ:
Acsi aꝑte diceret᷑. Uirtutẽ fortiũ considera:
meq eor ante scła auctorẽ pensa: & cum
eos quos in tempore condidi mirabiles
suspicis. ꝑpende qͣntũ mͥ subdi debeas. qͤm
auctorẽ mirabiliũ sine tẽpore eẽ cognosciᷤᷤ
a nosti: uel qͥs teten¬

Expanded text:
 ut quanto illos admirabiles venire conspiceret, tanto in eorum comparatione de se vilius aestimaret. Quod idcirco a Domino jam quasi praeteritum describitur, quia quidquid foris futurum est in opere, intus jam factum est in praedestinatione. Dicitur itaque ei: Ubi eras quando ponebam fundamenta terrae? Ac si aperte diceretur: Virtutem fortium considera, meque eorum ante saecula auctorem pensa; et cum eos quos in tempore condidi mirabiles suspicis, perpende quantum mihi subdi debeas, quem auctorem mirabilium sine tempore esse cognoscis. a
Abbreviated transcription (Latin):
charias ait. Dixit ad me angłs qui loque¬
batur in me. Dũ ad se quidẽ. s tam̃ in se
loqui angłm dicit: liquido ostendit. quod
is qui acd ipsũ uerba facer&. ꝑ corpoream
spetiẽ extra ñ e̾et. Unde & paulo post sub¬
s sicut sunt angłici sp̃c uoluntatem dĩ.¬
ꝓpłarũ sensib innotescunt: atq ita eos
ad sublimia subleuant: & quȩq in reb fu¬
tura sunt in causis originalib p̃sentia de¬
monstrant. Humanũ nãq cor ipso carnis
corruptibilis pondere grauatũ. hanc ipsã
corpulentiã suã quasi obicẽ sustinens int̃¬
na ñ penetrat: & graue exteriꝰ iac&: quia
leuantẽ manũ interiꝰ ñ hab&. Unde fit
sicut dictũ. ẽ. ut ꝓpħarũ sensib ipsa ut est
subtilitas angłice uirtutis appareat: eoꝵq
mens quo subtili sp̃u tangit᷑. leuetur: & non
iam pigra torpensq in ima iaceat. s repleta
intimis afflatib. ad suꝑna conscendat: atq

Expanded text:
charias ait: Dixit ad me angelus, qui loquecharias ait: Dixit ad me angelus, qui loquebatur in me . Dum ad se quidem, sed tamen in se loqui angelum dicit, liquido ostendit quod is qui ad ipsum verba faceret per corpoream speciem extra non esset. Unde et paulo post subsed sicut sunt angelici spiritus, voluntatem Dei prophetarum sensibus innotescunt; atque ita eos ad sublimia sublevant, ut quaeque in rebus futura sunt, in causis originalibus praesentia demonstrent. Humanum videlicet cor ipso carnis corruptibilis pondere gravatum, ac ipsam corpulentiam suam quasi obicem sustinens interna non penetrat, et grave exterius jacet, quia levantem manum interius non habet. Unde fit, sicut dictum est, ut prophetarum sensibus ipsa ut est subtilitas angelicae virtutis appareat, eorumque mens quo subtili spiritu tangitur, levetur; et non jam pigra torpensque in imis jaceat, sed repleta intimis afflatibus, ad superna conscendat, atque
Abbreviated transcription (Latin):
nuit dicens. hic ẽ. filius m̃s dilectꝰ: in quo
mͥ complacui. Aliqͣndo terrenis substan¬
tiis ꝑ angłos loquit᷑ ds̃ sicut cũ balaam
corripuit. & in ore asinȩ humana uerba
formauit. Aliqͣndo simul t̾renis & celesti¬
b substantiis ꝑ angłos loquit᷑ ds̃: sicut ad
moysen in monte cũ iussionis suȩ uerba
edidit. ignẽ rubũq sociauit: atq aliud su¬
ꝑius aliud inferius iunxit: qͦd tam̃ tunc
solum agit᷑. cũ ex ip̃sa aliqͥd coniunctio¬
ne signat᷑. Nam ꝑ succensũ rubũ moysen
alloquens. quid aliud ostendit. nisi qͦd eiꝰ
popłi ductor fier&.: qui & legis flammã
uel qͦd ex illo popło exir&. qui in igne dei¬
tatis. carnis nr̃ȩ peccata quasi rubi spinas
acciꝑ&.& inconsũmatã humanitatis nr̃ȩ
substantiã etiã in ipsa diuinitatis flãma
etiam ꝑ angłos ds̃ secreta eoꝵ p̃sentia. uir-¬
tutis suȩ aspirationẽ infundit. Unde ta¬

Expanded text:
nuit, dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo nuit, dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Aliquando terrenis substantiis per angelos loquitur Deus, sicut cum Balaam corripuit, in ore asinae humana verba formavit . Aliquando simul et terrenis et coelestibus substantiis per angelos loquitur DMoysen in monte, cum jussionis suae verba edidit, ignem rubumque sociavit, atque aliud superius, aliud inferius junxit. Quod tamen tunc solum agitur, cum ex ipsa aliquid conjunctione signatur. Nam per succensum rubum Moysen alloquens, quid aliud ostendit nisi quod ejus populi ductor fieret, qui et legis flammam Vel quod ex illo populo exiret, qui in igne deitatis, carnis nostrae dolores quasi rubi spinas acciperet, et inconsumptam humanitatis nostrae substantiam, etiam in ipsa divinitatis flamma etiam per angelos, secreta eorum praesentia, virtutem suae aspirationis infundit, unde Za
Abbreviated transcription (Latin):
cerner&. in extasi ñ fuiss&. sicut paulo in
uisione noctis uir macedo apparuit: qui
transire eũ macedoniã rogauit. Aliqͣndo.
imaginib & ante corportos ocłos ad tempꝰ
ex aere assumptis. ꝑ angłos loquit᷑ ds̃.: sicut
abraham ñ solũ tres uiros uidere potuit.
s etiã habitacło t̾reno susciꝑe: ñ solũ susci¬
pere. s eoꝵ usib etiã cibos adhibere. Nisi
enim angłi quȩdã nobis int̾na ñtiantes
ad tempꝰ ex aere corpora sumerent. exterio¬
rib ꝓfecto nr̃is obtutib ñ apparerent: nec
cibos cũ abraham caꝑent. nisi ꝓpt nos soli¬
dum aliquid ex celesti elem̃to gestarent.
Nec mirũ qͦd illic ipsi qui suscepti sunt mͦ an
primunt᷑ qui exteriꝰ ministrabant: & ap-¬
pellatione dñi. ostendit᷑ qui eis interiꝰ pre¬
erat: ut ꝑ hoc p̃sidentis imꝑiũ. & ꝑ illud
clarescer& officiũ ministrantiũ. Aliqͣndo¬
tato dño scriptũ.ẽ. quia de nube uox so¬

Expanded text:
cerneret, in ecstasi non fuisset; sicut Paulo in cerneret, in ecstasi non fuisset; sicut Paulo in visione noctis vir Macedo apparuit , qui transire eum in Macedoniam rogavit. Aliquando imaginibus et ante corporeos oculos ad tempus ex aere assumpttres viros videre potuit, sed etiam habitaculo terreno suscipere, et non solum suscipere, sed eorum usibus etiam cibos adhibere . Nisi enim Angeli quaedam nobis interna nuntiantes ad tempus ex aere corpora sumerent, exterioribus profecto nostris obtutibus non apparerent; nec cibos cum Abraham caperent, nisi propter nos solidum aliquid ex coelesti elemento gestarent. Nec mirum quod illic ipsi qui suscepti sunt, modo primuntur qui exterius ministrabant, et appellatione Domini ostenditur qui eis interius praeerat, ut per hoc praesidentis imperium, et per illud claresceret officium ministrantium. zato Domino, scriptum est quia de nube vox so
Abbreviated transcription (Latin):
post peccatũ hominis. in paradyso dñs ñ
iam stat. s deambulat: nisi qͦd irruente
culpa. se a corde hominis motũ demonstrat:
Qd. ẽ qͦd ad aurã post meridiẽ: nisi qͦd lux
feruentior ueritatis abscesserat. & peccatri¬
cem animã culpȩ suȩ frigora constringe¬
bant: Increpauit gͦ adam deambulans: ut
cecis m̃tib nequitiã suã ñ solũ sermonib.
s etiam reb aꝑir&.: qͣtinꝰ peccator homo
& ꝑ uerba qͦd fecerat audir& & ꝑ deambu¬
lationẽ amisso ȩt̾̃nitatis statu. mutabilita¬
tis suȩ inconstantiã cerner& & ꝑ auram.
feruore caritatis expulso. torporẽ suũ ani¬
maduerter&: & ꝑ declinationẽ solis cogno¬
scer&. qͦd ad tenebras ꝓpinquar&. Aliqͣndo¬
imaginib cordis ocłis extensis. ꝑ angłos lo¬
quitur ds̃. sicut iacob subnixam cȩlo sca-¬
lam dormiens uidit: sicut petrus linteũ
reptilib ac qͦdrupedib plenũ in extasi rap¬
tus aspexit: qui nisi incorporeis hȩc ocłis

Expanded text:
post peccatum hominis in paradiso Dominus non stat, sed deambulat, nisi quod, irruente culpa, se a corde hominis motum demonstrat. Quid est quod ad auram post meridiem, nisi 895 quod lux ferventior veritatis abscesserat, et peccatricem animam culpae suae frigora constringebant? Increpavit ergo Adam deambulans, ut caecis mentibus nequitiam suam non solum sermonibus, sed etiam rebus aperiret, quatenus peccator homo et per verba quod fecerat audiret, et per deambulationem, amisso aeternitatis statu, mutabilitatis suae inconstantiam cerneret, et per auram, fervore charitatis expulso, torporem suum animadverteret, et per declinationem solis cognosceret quod ad tenebras propinquaret. imaginibus cordis oculis ostensis per angelos loquitur Deus, sicut Jacob subnixam coelo scalam dormiens vidit ; sicut Petrus linteum reptilibus ac quadrupedibus plenum in ecstasi raptus aspexit , qui nisi incorporeis oculis haec
Abbreviated transcription (Latin):
strat. Unde & baruch neriȩ filius cũ reqͥ¬
situs exponer& quẽadmodũ uerba iheremiȩ
ꝓphetantis audiss&. ait. Ex ore suo loque¬
bat᷑ quasi legens: & ego scribebam. Qui enĩ
legens loquit᷑. alio intendit. s alio uerbum
facit: quia quod uids dicit. Propħȩ gͦ dei
qui eius uerba uident potius in corde quã
audiunt. quasi legentes loquunt᷑. Cum uͦ¬
ꝑ angłm uoluntatẽ suã dñs indicat: aliqͥn¬
do eam uerbis aliqͥndo reb demonstrat:
aliqͦndo simul uerbis & reb: aliqndo ima¬
ginib cordis ocłis extensis: aliqͣndo ia¬
ginib & ante corporeos ocłos ad tẽpꝰ ex aere
assumptis: aliquando cȩlestib substantiis.
aliqͣndo t̃renis: aliqͣndo simul & terrenis &
cȩlestib. Nũñqͣm uͦ etiam ꝑ angłm huma¬
nis cordib ita loquit᷑: ut ipse qͦq angłs m̃

Expanded text:
strat. Unde et Baruch, Neriae filius, cum requistrat. Unde et Baruch, Neriae filius, cum requisitus exponeret quemadmodum verba Jeremiae prophetantis audisset, ait: Ex ore suo loquebatur quasi legens, et ego scribebam . Qui enim legens loquitur, alio intendit, sed alio verbum facit, quia 894 quod videt dicit. Prophetae ergo Dei, quia ejus verba vident potius in corde quam audiunt, quasi legentes loquuntur. 3.  angelum voluntatem suam Dominus indicat, aliquando eam verbis, aliquando rebus demonstrat, aliquando simul verbis et rebus, aliquando imaginibus cordis oculis ostensis, aliquando iginibus et ante corporeos oculos ad tempus ex aere assumptis, aliquando coelestibus substantiis, aliquando terrenis; aliquando simul terrerenis et coelestibus. Nonnunquam vero etiam per angelum humanis cordibus i
Abbreviated transcription (Latin):
caꝑ&. atq ysaiam in manib ñ intelligens
habers: in corde nuirũ phylippo sp̃c di¬
xerat. adiunge te ad currũ. Et cũ ad euo¬
candũ petrum tim̃tes dm̃ milites cornelius
misisset: in mente ꝓculdubio ab sp̃u petrꝰ
audiuit. Ecce tres uiri quęrt̃ te: surge ita¬
q descende. & uade cum eis. Sp̃u enim dĩ
quasi quȩdam nobis uerba dicere. ẽ occulta
ui ea quȩ agenda sunt intimare. & cor ho¬
minis ignarũ ñ adhibito strepitu. & tardi¬
tate sermonis. peritũ repente de abscon-¬
ditis reddere. Nam quia auditus ea quȩ
ad se fiunt non simul om̃ia dicta comp̃¬
hendit quippe qui & causas ꝑ uerba. & par¬
ticulatim uerba ꝑ sillabas ꝑcipit. uisꝰ aut̃
nr̃ in eo qͦd se dirigit. totũ subito & simul
app̃hendit: dĩ locutio ad nos intrinsecus
facta. uidetur potius qͣm auditur: qͥa dũ
sem&ipsũ sine mora sermonis insinuat. re¬
pentina luce nr̃ȩ ignorantiȩ tenebras illu¬

Expanded text:
carperet, et Isaiam in manibus, non intelligens carperet, et Isaiam in manibus, non intelligens haberet, in corde nimirum Philippo Spiritus dixerat: Adjunge te ad currum . Et cum ad evocandum Petrum timentes Deum milites Cornelius direxisset, in mente procul dubio a spiritu Petrus audivit: Ecce tres viri quaerunt te, surge itaque, descende et vade cum eis . Spiritum enim Dei quasi quaedam nobis verba dicere est occulta vi ea quae agenda sunt intimare, et cor hominis ignarum, non adhibito strepitu et tarditate sermonis, peritum repente de absconditis reddere. Nam quia auditus ea quae ad se fiunt non simul omnia dicta comprehendit, quippe qui et causas per verba, et particulatim verba per syllabas percipit; visus autem noster in eo quod se dirigit, totum subito et simul apprehendit; Dei locutio ad nos intrinsecus facta videtur, potius quam audiatur, quia dum semetipsum sine mora sermonis insinuat, repentina luce nostrae ignorantiae tenebras illu