comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ger ergo iste & indiuisus ds̃ in
humano aduenit uel genitus est
corpore : quiq ds̃ &e dñs. figuram
serui suscepit: Non enĩ pars unige¬
rati uenit in corpore: nec se ipse
cdiuisit. ut dimidius apud patrem.
& dimidius e̾ẽt in uirgine: sed
totus apud patrẽ. & totus in uirgi¬
ne: Totus in sinu patris: totus in
humano corpore: Non relinquens
suꝑiora: uenit querere terrena Quȩ
in cęlis sunt conseruans: & que in
terra sunt saluans ubiq omps: in¬
scissus. ͣ diuisus: hic sc̃e unigenitus
ds̃: Si enĩ hoc uerbũ humanũ et
corporale immissũ in auribꝰ plurimo¬
rũ. non diuiditur per singulos: ut
pars in alio. & pars sit iterũ in alio.
sed in om̃ibus indegrũ. & plenum
habetur: & in uno quoq totum sit.
quanto magis uerbũ dei unigenitus
ubiq totus est. & in celo & in terra:
& apud patrẽ. & in uirgine: & non
diuiditur ut dictũ est neq scindit᷑.⁊
neq in partes efficitur: sed totus

Expanded text:
ger ergo iste et indivisus Deus in ger ergo iste et indivisus Deus in humano adveniens vel genitus est corpore, quique Deus et Dominus figuram servi suscepit. Non enim pars unigeniti venit in corpore, nec se ipse divisit, ut dimidius esset apud Patrem, et dimidius esset in Virgine, sed totus apud Patrem, et totus in Virgine, totus in sinu Patris et totus in humano corpore: non relinquens superna, venit quaerere terrena, quae in coelis sunt conservans, et quae in terris sunt salvans. Ubique omnipotens, inscissus, indivisus, hic sanctus unigenitus Deus. Si enim hoc verbum humanum et corporale immissum in auribus plurimorum, non dividitur per singulos, ut pars in alio, et pars sit iterum in alio, sed in omnibus integrum et plenum habetur, ut in unoquoque totum sit, quanto magis Verbum Dei unigenitus ubique totus est, et in coelo, et in terra, et apud Patrem, et in Virgine? Et non dividitur, ut dictum est, neque scinditur, neque in partes efficitur, sed totus
Abbreviated transcription (Latin):
mater dñi: ipsa genitrix. ipsa eiꝰ
ancilla: plasmatio eius ipsa quȩ
genuit: Quis umquã ista audiuit:
quis uidit dalia ⁊ quis hoc excogi¬
tare potuit. ut mader uirgo esset:
intacta generaret: quȩ et uirgo
permansit. & genuit: Sicut erum
quondam rubus cõburi uidebat᷑
& ignis eũ non tangebat: & sicut
tres pueri in camino inclusi habe¬
bantur: & tamen eos non ledebat
incendiũ. nec odor fumi erat in eis. ⁊
cum leonũ incluso. elaustris non
apertis allatũ est ei prandiũ ab
abacuch: ita & hȩc sc̃a uirgo genuit
dĩm: sed iitacta permasit Nater
effecta ẽ: sed uirginitatẽ non amiłit
Genuit infantẽ: & ut dictum est
uirgo permansit: Uirgo ergo genuit.
& uirgo permansit: Mater filii facta
est: & castitatis sigillũ non perdidit:
Quare: quia non homo iste tantum
qui uidebatur: sed unigenitus erat
ds̃ qui in carne aduenerat Nec
subito carnaliter genitus ẽ: sed ꝑ¬
fecta dĩtas in corpore uenit: Inte¬

Expanded text:
mater Domini, ipsa et genitrix, ipsa ejus mater Domini, ipsa et genitrix, ipsa ejus ancilla, plasmatio ejus ipsa quae genuit. Quis unquam ista audivit? quis vidit talia? quis hoc excogitare potuit, ut mater virgo esset, et intacta generaret, quae et virgo permansit et genuit? Sicut enim quondam rubus comburi videbatur, et ignis eum non tangebat , et sicut tres pueri in camino inclusi habebantur, et tamen eos non laedebat incendium, nec odor fumi erat in eis: vecum leonum incluso, claustris non apertis, allatum est ei prandium ab Abacuc : ita et haec sancta virgo genuit Dominum, sed intacta permansit. Mater effecta est, sed virginitatem non amisit. Genuit infantem, et ut dictum est virgo permansit. Virgo ergo genuit, et virgo permansit. Mater filii facta est, et castitatis sigillum non perdidit. Quare? Quia non homo iste tantum qui videbatur, sed unigenitus erat Deus qui in carnem advenerat. Nec subito carnaliter genitus est, sed perfecta deitas in corpore venit. Inte
Abbreviated transcription (Latin):
quã conuenirent. inuenta ẽ. in
esset mater eius maria ioseph
Quȩ fuit necessitas ut desponsata
ẽẽt maria ioseph. nisi propterea
quatinus hoc sacramentũ diabolo
celaretur. & ille malignus fraudis
cõmenta aduersus desponsatam
uirginẽ nulla pęnitus inuenisset:
uel idõ fuerat desponsata ioseph.
ut nato infanti. uel ipsi mariȩ.
curam uideretur gerere iosephi
siue in egyptũ iens: uel inde de-¬
nuo ueniens: Ideo desponsata fuit
ioseph: non tamen in concupiscentia
iuncta: Mater inquit eius: Mlater
unmaculata: mader incorrupta:
mater intacta: Mater eiꝰ Cuiꝰ eius:
Mater dei unigeniti dñi & regis
omniũ plasmatoris. & creatoris
cunctorũ: illius qui in excelsis
sine matre: &e in terra est sine
patre Ipsius qui in cęlis scđm
deitatẽ in sinu est patris: & in
terris scđm corporis susceptionem
in sinu est matris: O magne admi¬
rationis gr̃a. o ienarrabilis suaui-¬
tas: o in effabile magnũq sacra¬
mentũ: Ipsa eadẽ uirgo: ipsa et

Expanded text:
enta est in esset mater ejus Maria Joseph. Quae fuerit necessitas ut desponsata esset Maria Joseph, nisi propterea quatenus hoc sacramentum diabolo celaretur, et ille malignus fraudis commenta adversus desponsatam virginem nulla penitus invenisset? Vel ideo fuerat desponsata Joseph, ut nato infanti, vel ipsi Mariae curam videretur gerere Joseph, sive in Aegyptum iens, vel inde denuo veniens: ideo desponsata fuit Joseph, non tamen in concupiscentia juncta. Mater, inquit, ejus. Mater immaculata, mater incorrupta, mater intacta. Mater ejus: cujus ejus? Mater Dei unigeniti, Domini et regis omnium, plasmatoris et creatoris cunctorum: illius qui in coelis est sine matre, et in terris est sine patre; ipsius qui in coelis secundum deitatem in sinu est Patris, et in terris, secundum corporis susceptionem, in sinu est matris. O magnae admirationis gratia! o inenarrabilis suavitas! o ineffabile magnumque sacramentum! Ipsa eademque virgo, ipsa et
Abbreviated transcription (Latin):
uia lagiente dño missarum
sollempnia hodie celebra¬
turi sumus: loqui diu
de euangłica lectione non possu¬
mus: Sed nos aliquid uel breuit̃
dicere: redemptoris nr̃i natiuitas
ipsa cõpellit: Quid est quod nasci¬
turo dño mundus describit᷑: nisi
hoc quod aperte monstratur.
quia ille ueniebat in carne.⁊
qui electos suos adscriberet in
ȩternitate: Cui contra de repbis
per propħam dicitur: Deleantur
de libro uiuentiũ: & cũ iustis
non scribantur: Qui bene etiam
in bethleem nascitur: Bethleem
quippe: domus panis interp̃tatur:
Ipse namq est qui ait: ego sum
panis uiuus: qui de cęlo descend:
Locus ergo in quo dñs nasceretur.
domus panis ante uocatus ẽ: quia
futurũ profecto erat. ut ibi ille per
maderiam carnis appareret. qui
electorũ mentes in terna sacietate
reficeret : qui non in parentum
domo sed in uia nasceretur: ut
profecto ostenderet. quia per hu¬
manitatẽ quã assũpserat. quasi in

Expanded text:
uia, largiente Domino, missarum solemnia ter hodie celebraturi sumus, loqui diu de Evangelica lectione non possumus. Sed nos aliquid vel breviter dicere Redemptoris nostri nativitas ipsa compellit. Quid est quod nascituro Domino mundus describitur, nisi hoc quod aperte monstratur, quia ille veniebat in carne, qui electos suos ascriberet in aeternitate? Quo contra de reprobis per Prophetam dicitur: Deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur . Qui bene etiam in Bethlehem nascitur: Bethlehem quippe domus panis interpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Locus ergo in quo Dominus nascitur, domus panis antea vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Qui non in parentum domo, sed in via nascitur, ut profecto 1461 ostenderet, quia per humanitatem suam quam assumpserat quasi i
Abbreviated transcription (Latin):
conturuo synagoga perfidię
simul inuidiȩq lȩto soluta ẽ.
Perfidiȩ quidem : quia in xp̃o
credere noluit: Inuidiȩ uero:
quia eccłiam credidisse do¬
luit. Scriptũ est enĩ in ac¬
tibus apłorũ: Sequenti autẽ
sabbato. pene un iuersa ciuitas
conuenit audire uerbũ dñi:

Expanded text:
continuo synagoga perfidiae continuo synagoga perfidiae simul invidiaeque lege soluta est. Perfidiae quidem, quia in Christo credere noluit; invidiae vero, quia Ecclesiam credidisse doluit. Scriptum est enim in actibus Apostolorum: Sequenti autem Sabbato, pene universa civitas convenit audire
Abbreviated transcription (Latin):
Nã & ego noui uirtutẽ de me
oxisse: Dicat pelagius si place
se suo conamine saluari : dicamꝰ
ergo nos quia uana salus homi¬
nis: in dõ faciemus uirtutem:
Nam & ipse uirtutẽ qui propi
cietur omĩbus iniquitatibꝰ nr̃is.
& sanet om̃s langores nr̃os non
de nobis ipsis. sed de se nouit
exire: Non ergo latet eũ qui
fimbriã tetigerit id ẽi incar¬
rationis mnysteria : donec ad
maiora caprenda perueniat.
perfecte amanlo crediclerit:
At ipse dixit illi: filia fides
tua de saluã fecit : uade in pace.
idõ filia: quia fides tua te sal¬
uam fecit: Nec dixit fides tua
de saluã factura est: sed saluã
fecit: In eo enĩ quod credidisti:
iã salua facta es: Adhuc illo
loquente. uenit ad principem
synagoge dicens ei: quia mor¬
tua est filia tua: noli uexare
illũ Saluata a profluuio
sanguinas muliere: mox filia
principis mortua nuntiatur:
quia dũ eccłia a uitiorum
labe mundata: & ob fidei
meritũ filia ẽ. cognominata:

Expanded text:
Nam ego novi virtutem de me Nam ego novi virtutem de me exisse, etc. Dicat Pelagius, si placet, se suo conanime salvari. Dicamus autem nos, quia vana salus hominis, in Deo faciemus virtutem. Natietur omnibus iniquitatibus nostris, et sanet omnes languores nostros, non ex nobis ipsis, sed de se novit exire. Non ergo latet eum qui fimbriam tetigerit, id est, incarnationis mysteria, donec ad majora capienda perveniat, perfecte amando crediderit. At ipse dixit illi: Filia, fides tua te salvam fecit; vade in pace. Ideo filia, quia fides tua te salvam fecit. Nec dixit, fides tua te salvam factura est, sed salvam fecit. In eo enim, quod credidisti, jam salva facta es. Adhuc illo loquente, venit quidam ad principem synagogae, dicens ei: quia mortua est filia tua, noli vexare illum. Salvata a profluvio sanguinis muliere, mox filia principis mortua nuntiatur, quia dum Ecclesia a vitiorum labe mundata, et ob fidei meritum filia est cognominata,
Abbreviated transcription (Latin):
ietergere Magna & illa quȩ
ungere pedes eiꝰ & capillis
suis tergere promeruit: & ait
iħc: Quis est qui me tetigit :
Non ut ipse quȩ nesciat do.¬
ceatur: sed ut uirtus fidei
quã nouerat. immo quam
ipse dederat in mulierẽ de-¬
claretur interrogat: Negan-¬
tibus autẽ omibus: dixit
petrus. & qui cũ illo erant
Preceptor turbȩ de cõpri¬
munt. & affligunt. & dicis
quis me detigit᷑: Quẽ turbe¬
comitantes passim cõprimuNͭ.
una credula mulier dominũ
tangit: quia qui diuersis in¬
ordinate glomerantiũ heresibꝰ.
affligitur: solo catholicȩ eccłiȩ
fideliter corde quęritatur:
Nam sicut quidã uiclentes
non uitlent: & auclientes ñ
audiunt: ita etiã tangentes
non tangunt: quia ñ fidelit̃
xp̃m tangunt: Unde cuidã
amanti quidẽ sed nonclũ
plene credenti: dicit: noli me
dangere: nonclũ eiũ ascendi
ad patrẽ meũ: Aperte docens
quid sit eũ ueraciter tan gere:
patri scilicet ȩqualẽ credere
Edixit iħc letigit me aliqͥs.

Expanded text:
tare; magna et illa quae ungere pedes ejus, et capillis suis tergere promeruit. Et ait Jesus: Quis est qui me tetigit? Non ut ipse quae nesciat doceatur, sed ut virtus fidei, quam noverat, imo quam ipse dederat, in muliere declaretur, interrogat. Negantibus autem omnibus, dixit Petrus et qui cum illo erant: Praeceptor, turbae te comprimunt et affligunt, et dicis, Quis me tetigitcomitantes passim comprimunt, una credula mulier Dominum tangit, quia qui diversis inordinate glomerantium haeresibus affligitur, sola catholicae Ecclesiae fideliter corde quNam sicut quidam videntes non vident, et audientes non audiunt, ita etiam tangentes non tangunt, qui non fideliter Christum tangunt. Unde cuidam amanti quidem, sed nondum plene credenti dicit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum ; aperte docens quid sit eum veraciter tangere, Patri scilicet aequalem credere. Et dixit Jesus: Tetigit me aliquis.
Abbreviated transcription (Latin):
bant eũ scientes quia mortua
esset. quia uerbũ resuscitañis
deridere. quã credere male¬
bant: Merito foras excludunt᷑.
indigni qui miraculũ resur¬
gentis uiderent. Ipse autẽ
tenens manũ eius clama¬
uit dicens. suella surge
In marco scriptũ ẽ Ait illi.
thabrtha cumi. quod est
interpretatũ Puella tibi dico
surge & confestim surrexit:
Ubi diligens lector inquirat.
quare uerax euangelista
dictũ saluatoris exponens.
interposuerit de suo dicto
tibi dico. cũ in syro sermone
quod posuit non plus sit
dictũ quã puella surge:
Tenens ergo manũ puellȩ
nisi prius mundate fuerint
manus iudeorũ quȩ sangui¬
ne plenę sunt: synagoga
eorũ mortua ñ consurget:
& reuersus est sp̃s eiꝰ: & sur¬
rexit continuo: Marcus ita
dicit: & confestim surrexit
puella & ambulauit: spũa¬
liter insinuans quia quisquis
a morte animȩ xp̃o sibi manũ
confortande resipiscit. non
modo a sordibus exsurgere

Expanded text:
bant eum, scientes, quia mortua bant eum, scientes, quia mortua esset. Quia verbum resuscitantis deridere quam credere malebant, merito foras excluduntur, indigni qui miraculum resurgentis viderent. Ipse autem tenens manum ejus, clamavit dicens: Puella, surge. In Marco scriptum est: Ait illi: Tabitha cumi, quod est interpretatum, Puella, tibi dico surge; et confestim surrexit . Ubi diligens lector inquirat, quare verax Evangelista dictum Salvatoris exponens, interposuerit de suo, tibi dico, cum in Syro sermone quem posuit, non plus sit dictum, quam Puella, surge. Tenens ergo manum puellae nisi prius mundatae fuerint manus Judaeorum, quae sanguine plenae sunt, synagoga eorum mortua non consurgit. Et reversus est spiritus ejus, et surrexit continuo. Marcus ita dicit: Et confestim surrexit puella, et ambulavit. Et spiritaliter insinuans, quia quisquis a morte animae Christo sibi manum confortante resipiscit, non modo a sordibus exsurgere
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ om̃s. & plangebant illãi
Nũ quid possunt inquit filii
sponsi lugere. quãdiu cum
illis est sponsus Uenient au¬
tem dies cũ auferetur ab eis
sponsus : & tunc ieiunabunt:
Igitur synagoga quia sponsi
licentia qua uiuere posset
amisit: quasi int̾ plangentes
mortua lacens: ne hoc quidẽ
ipsum quare plangatur in¬
telligit. At ille dixit: Nolite
flere. Non est mortua puella:
sed dormit: hominibꝰ mortua¬
erat qui suscitare nequiuerans.
dẽ dormiebat. in cuiꝰ ditione
& anima recepta uiuebat. &¬
caro resuscitanda quiescebat:
Uiide mos xp̃ians obtinuit.
ut mortui qui resurrecturi
esse ñ dubitantur: dormientes
uocentur sicut ait apłs.
Nolumus uos inquit ignora¬
re fr̃s de dormientibus: ut ñ
contristemini sicut & cȩteri
qui spem ñ habent Sed et
in parte allegoriȩ cũ anima
que peccauerit ipsa moristur
Tamen ea que resuscitari a¬
xp̃o meruerit. nobis quidẽ
mortua fuisse. sed obdor¬
misse dici potest & dericle¬

Expanded text:
autem omnes, et plangebant illam. autem omnes, et plangebant illam. Nunquid possunt inquit filii sponsi lugere, quandiu cum illis est sponsus? Venient autem dies, cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt. Igitur synagoga, quia sponsi m, qua vivere posset, amisit, quasi inter plangentes mortua jacens, ne hoc quidem ipsum, quare plangatur, intelligit. At ille dixit: Nolite flere. Non est mortua, sed dormit. Hominibus mortua, qui suscitare nequiverant, Deo dormiebat, in cujus ditione et anima recepta vivebat, et caro resuscitanda quiescebat. Unde mos Christianus obtinuit, ut mortui, qui resurrecturi esse non dubitantur, dormientes vocentur, sicut Apostolus: Nolumus inquit vos ignorare, fratres, de dormientibus, ut non contristemini, sicut et caeteri, qui spem non habent . Sed et in parte allegoriae, cum anima, quae peccaverit, ipsa moriatur, tamen ea, quae suscitari Christo meruerit, nobis quidem mortua fuisse, sed ei obdormisse dici potest. Et deride
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur: qui a dõ destitutũ
synagoge statũ uident᷑. ut
restaurari posse non crelant:
Idõq pro resuscitatione illius:
supplicandũ esse ñ estime̾nt:
Sed quȩ impossibilia sunt
aprid homines: possibilia st̃
apud dm̃: Unde sequit᷑ Iħc
autẽ audito hoc uerbo. res¬
pondit patri puellȩ: Noli
tuinere: crede tantum: et
salua erit: Pater puellȩ cȩtus
doctorũ legis accipitur : de
quo dñs ait. Suꝑ cathedram
moysi sederunt scribȩ et
pharisei. Qui si crederẽ ipse
uoluerit: etiã subiecta ei sy¬
nagoga. salua erit & cum
peruenisset domũ: ñ ꝑmisit
patrẽ & matrẽ ꝓuelle: Supra
publicȩ uidue filid̾s suscitat᷑
hic remouentur plures ar¬
bitri: Iuto ergo quod in eo
tur: quia uidua mater
unici non patiebatur moras
& idõ ne amplius afficeretur:
maturitas additur Est etiã
forma sapientiȩ in uiduae
filio. cito eccłiam crediturã.
in archi synagogi filia credi.¬
turos quidẽ uidȩos sed ex
pluribus pauciores: Flebant

Expanded text:
dicitur qui adeo destitutum synagogae statum vident, ut restaurari posse non credant; ideoque pro resuscitatione illius supplicandum esse non aestiment. Sed quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum . Unde sequitur: Jesus autem, audito hoc verbo, respondit patri puellae: Noli timere. Crede tantum, et salva erit. Pater puellae, coetus doctorum legis accipitur, de quo Dominus ait: Super cathedram Moysi sederunt scribae et pharisaei . Qui si credere ipse voluerit, etiam subjecta ei synagoga salva erit. Et cum venisset domum, non permisitpatrem et matrem puellae. Supra publice viduae filius suscitatur, hic removentur plures arbitri. Puto ergo, quod in eo tur, quia vidua mater unici non patiebatur moras, et ideo, ne amplius afficeretur, maturitas additur. Est etiam forma sapientiae, in viduae filio cito Ecclesiam credituram, in archisynagogi filia credituros quidem Judaeos, sed ex pluribus pauciores. Flebant
Abbreviated transcription (Latin):
erigendos minor sit uirtus
& gr̃a saluatoris. si non ad sint
cogitationes sollicitȩ quȩ suꝑ
eorũ salute uelut deuotȩ xp̃o
sorores in uigilent: Nam ad
hoc intimandũ resuscitauit
lazarũ. quatuor dies iam in
monumento habentẽ. & sorore
ad testante iã fetentẽ. quia pes¬
sima uexios actus solet fama
comitari: Notandũ autẽ quod
quanto grauior aniȩ mors
ingruerit. tanto acrior neces¬
se ẽ. ut resurgere mereatur
penitentis feruor isistat:

Expanded text:
erigendos minor fit virtus erigendos minor fit virtus et gratia Salvatoris, si tamen adsint cogitationes sollicitae, quae super eorum salute, velut devotae Christo sorores, invigilant. Nam ad hoc intimandum resuscitavit Lazarum quatuor dies jam in monumento habentem, et sorore attestante jam fetentem. Quia pessima noxios actus solet fama comitari. Notandum autem quod quanto gravior animae mors ingruerit, tanto acrior necesse est, ut resurgere mereatur, poenitentis fervor insistat
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlesti necesse ẽ. mex pane
intellectũ tres illi mortui
quos saluator in corporibus¬
suscitauit. tria genera resur¬
rectionis animarũ significañ:
Si quidẽ non nulli consensũ
malȩ delectationi p̃bendo.
latente tantũ cogitatione
peccati sibi mortem conscisđuN. cunt
sed tales se uiuificare signifi¬
cans saluator. suscitauit filiã
archisy nagogi. non clũ foras
elatam. sed in domo mortuã.
quasi uitiũ secretũ in corle
degendem: Alii non solum
noxię delectationi consenti¬
endo. sed & ipsũ malũ quo
delectantur agendo. mortuũ
suũ quasi extrã portas effe¬
runt: & hos se si peniteant
resuscitare demonstrans.
Suscitauit iuuenẽ filiũ uiduȩ.¬
suscitauit extra portã ciuitatis
elatũ. & reddidit matri suȩ.
quia resipiscentẽ a peccati te-
nebris animã unatatis resti.¬
iuit eccłiȩ. sicut & supra
docuimus: Quidã uero non
solũ cogitando. uel faciendo
illi cita. sed & ipsa peccandi con.¬
suetudine se quasi sepeliendo
corrumpunt :

Expanded text:
coelesti necesse est mox pane intellectum, tres illi mortui quos Salsuscitavit tria genera resurrectionis animarum significant. Siquidem nonnulli consensum malae delectationi praebendo latente tantum cogitatione peccati sibi mortem consciscunt. Sed tales se vivificare significans Salvator, resuscitavit filiam archisynagogi nondum foras elatam, sed in domo mortuam, quasi vitium secreto in corde tegentem. Alii non solum noxiae delectationi consentiendo, sed et ipsum malum, quo delectantur exempla mortuum suum quasi extra portas efferunt. Et hos se si poeniteant resuscitare demonstrans, suscitavit juvenem filium viduae extra portas civitatis elatum, et reddidit matri suae, quia resipiscentem a peccati tnebris animam, unitati restituit Ecclesiae, sicut et supra docuimus. Quidam vero non solum cogitando, vel faciendo illicita, sed et ipsa peccandi consuetudine, se quasi sepeliendo corrumpunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendi uiam prebere. pro nobis
contra hostẽ confligere. nr̃am
mortẽ moriendo ac resurgendo
posset destruere: Per que ȩternã
uero patri diuinitatẽ. nos interius
uiuificando. ad diuina sustoller&e:
remissionẽ nobis peccatorũ parit
bonorũ ꝑfectionẽ operũ. non so-¬
lum nos ad uidendã głam clari-¬
ficatȩ suȩ perduceret humanita¬
tis: sed in cõmutabilẽ nobis essen¬
tiam suȩ diuinȩ maiestatis osten-¬
deret: in qua uiuit & regnat
cũ patre in unatate sp̃s scĩ
per omĩa scła scłorũ AMEN

Expanded text:
vivendi viam praebere, pro nobis vivendi viam praebere, pro nobis contra hostem confligere, nostram mortem moriendo ac resurgendo posset destruere: per coaeternam vero Patri divinitatem nos interius vivificando ad divina sustolleret, remissionem nobis peccatorum paritebonorum perfectionem operum non solum nos ad videndam gloriam clarificatae suae perduceret humanitatis, sed et incommutabilem nobis essentiam suae divinae majestatis ostenderet, in qua vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus sancti per
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ diuine substantię ut heretici
uolunt in faciendã hominis natu¬
ram cõmutans: sed ipsa apud
patrem manens: totũ quod erat
totã de semine dauid naturã. ueri
homiris quã non habebat suscipi¬
humanã redẽptoris nr̃i natiuitatẽ
hodie annua deuotione recolimus:
& diuinã pariter & humanam
eius naturã. non annuo. sed continuo
semꝑ amplectamur amore: Diui-¬
nã per quã creati sumais cũ non
essemus: humanã per quã recre-¬
ati sumus cũ perditi essemus:
& quidẽ diuina conditoris nr̃i
uirtus. sine assũptione humani¬
tatis nos recreare erat ilonea:
humana atitẽ eiusdẽ redẽptoris
nr̃i infirmitas. sine assumente
se. & inhabitante in se. & oꝑante
per se diuinitate. nos recreare
nequiuit: Atq idõ uerbũ caro
factũ est. id est ds̃ homo factus
est & habitauit in nobis: ut per
cognatũ nobis hominis habitũ.
nobis conuersando congruere:
nos alloquendo instruere: nobis

Expanded text:
suae divinae substantiae, ut haeretici suae divinae substantiae, ut haeretici volunt, in faciendam hominis naturam commutans; sed ipsa apud Patrem manens, totum quod erat, totam de semine David naturam veri hominis, quam non habebat, suscipihumanam Redemptoris nostri nativitatem hodie annua devotione recolimus, et divinam pariter et humanam ejus naturam non annuo, sed continuo semper amplectamur amore. Divinam, per quam creati sumus, cum non essemus; humanam, per quam recreati sumus, cum perditi essemus. Et quidem divina conditoris nostri virtus, sine assumptione humanitatis nos recreare erat idonea: humana autem ejusdem Redemptoris nostri infirmitas, sine assumente se, et inhabitante in se, et operante per se divinitate, nos recreare nequivit. Atque ideo Verbum caro factum est, id est, Deus homo factus est, et habitavit in nobis, ut per cognitum nobis hominis habitum nobis conversando congruere, nos alloquendo instruere, nobis
Abbreviated transcription (Latin):
latitantẽ: Illi maxime: qui et eiꝰ
claritatẽ ante passionẽ transfigu¬
rati in monte contẽplari meru¬
erunt: uoce delapsa ad eũ huius¬
cę modi a magnifica gła Hic est
filius meus dilectus. in quo michi
cõplacui & post passionẽ: resur¬
rectionis ascensionisq ipsius gła
conspecta : sp̃c eiꝰ sunt dono mirifi¬
ce refecti: Quibꝰ omĩbus manifeste.
cognouerunt: quod huiꝰ modi gła
non cuilibet sc̃orũ: sed illi solũ
homini qui e̾ẽt in liuinitate uni-¬
genitus ã patre conueniret: Quod
cȩteris mortalibus clatum est. ut
statun ex quo in utero uirginis
concipi homo fieri inciperet:
uerus esset & ds̃: unle &e eadem
głosa semꝑ uirgo maria: non solũ
homuus xcp̃i sed & dĩ genitrix recte
credenda & confitenda est Iclem
ueritate plenus erat & est. ipła
uidelicet uerbi diuinitate. quȩ
hominẽ illũ singulariter electũ.
cũ quo una xp̃i ꝑsona esset assu¬
mere dignata est: non aliquid

Expanded text:
latitantem; illi maxime, qui et ejus latitantem; illi maxime, qui et ejus claritatem, ante passionem transfigurati in monte sancto, contemplari meruerunt, voce delapsa ad eum hujuscemodi a magnifica gloria: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Et post passionem, resurrectionis, ascensionisque ipsius gloria conspecta, Spiritus ejus sunt dono mirifice refecti. Quibus omnibus manifeste cognoverunt, quod hujusmodi gloria non cuilibet sanctorum, sed illi soli homini, qui esset in divinitate unigenitus a Patre, conveniret. Quod caeteris mortalibus 471 datum est, ut statim ex quo in utero virginis concipi et homo fieri inciperet, verus esset et Deus. Unde et eadem gloriosa semper virgo Maria, non solum hominis Christi, sed et Dei genitrix recte credenda et confitenda est. Idem veritatis plenus erat et est, ipsa videlicet Verbi divinitate, quae hominem illum singulariter electum, cum quo una Christi persona esset, assumere dignata est, non aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ta Carnis uero: ut rursus scri¬
ptũ est. & uidebit omĩs caro sa-¬
lutare dei: Neq enĩ uel animȩ
sine corporibus in ȩgyptũ descen¬
dere: uel caro sine anima. uide
aliquid potest: sed hic ꝑ animã
totus homo. ibi signatur ꝑ carnẽ:
Sic ergo hoc loco quod dicitur
& uerbũ caro factũ est nichil
aliud debet intelligi: quam si
diceretur. & ds̃ homo factus est
Carnẽ uidelicet induendo et
animã. ut sicut quisq nr̃m unꝰ
homo ex carne constat &e anima:
ita unus ab incarnationis tẽpore
xp̃s. ex diuinitate. carne. & anima
constat: Ds̃ ab ȩterno in ȩternũ
exsistens uerus ut erat: hominẽ
ex tẽpore assumens in unitatem
suȩ personȩ uerũ quẽ non habu¬
erat: Sequitur: & uiclimꝰ głam
eius. głam quasi unigeniti a patre:
quã ante incarnationẽ uidere
non poterant homines. post incar.¬
nationẽ uiderunt: aspicientes hu¬
manitatẽ miraculis refulgentẽ:
&̾ uitelligentes diuinitatẽ intus

Expanded text:
ta ; carnis vero, ut rursus scrita ; carnis vero, ut rursus scriptum est: Et videbit omnis caro salutare Dei . Neque enim vel animae sine corporibus in Aegyptum descendere, vel caro sine anima videre aliquid potest; sed hic per animam totus homo, ibi signatur per carnem. Sic ergo hoc loco quo dicitur: Et Verbum caro factum est, nihil aliud debet intediceretur: Et Deus homo factus est, carnem videlicet induendo et animam. Ut sicut quisque nostrum unus homo ex carne constat et anima, ita unus ab incarnationis tempore Christus ex divinitate, carne et anima constat: Deus ab aeterno in aeternum existens verus, ut erat, hominem ex tempore assumens in unitatem suae personae verum, quem non habuerat. Sequitur: Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre, quam ante incarnationem videre non poterant homines, post incarnationem viderunt, aspicientes humanitatem miraculis refulgentem, et intelligentes divinitatem intus
Abbreviated transcription (Latin):
uiri: sed ex dõ nati sunt: Carnalis
quippe nr̃a singulorũ generatio.
ex sanguinibꝰ id est ex natura
maris & feminȩ. ac cõplexu con¬
uigii duxit originẽ: At uero spũal:
carnali distingens dñs ait. nisi
quis renatus fuerit ex aqua et
spũ scõ: non potest introire in
regnũ dei: Quod natũ est ex carne.
Uerũ ne quis hominũ dubitet.
filiũ se dĩ. & coheredẽ ap̃i posse
fieri: dat exemplũ euangłista:
quia &e ipse filius dĩ homo fieriꝰ
& inter homines habitare digna¬
tus est: ut humanȩ particeps
exsistendo fragilitatis: homines
diuinȩ uirtutis suȩ donaret esse
parricipes:  uerbũ caro factũ est.
&e habitauit in nobis: Quod ẽ: dicere:
Et filius clĩ homo factus ẽ: ce int
homines conuersatus ẽ Solet nãq
scriptura: modo animȩ modo
carnis uocabulo. totũ de signare
hominẽ: nimȩ uidelicet ut
scriptũ est. quia descendit iacob
in egyptũ in animabꝰ septuagin¬

Expanded text:
viri, sed ex Deo nati sunt. Carnalis viri, sed ex Deo nati sunt. Carnalis quippe nostra singulorum geex sanguinibus, id est, ex semine maris et feminae, a complexu conjugii duxit originem; at vero spiritalcarnali distinguens Dominus ait: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in regnum rum ne quis hominum dubitet filium se Dei et cohaeredem Christi posse fieri, dat exemplum evangelista, quia et ipse Filius Dei homo fieri et inter homines habitare dignatus est, ut humanae particeps existendo fragilitatis, homines divinae virtutis suae donaret esse participes. Et verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Quod est dicere: Et Filius Dei homo factus est, et inter homines conversatus est. Solet namque Scriptura modo animae, modo carnis vocabulo, totum designare hominem. Animae videlicet, ut scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum in animabus septuagin
Abbreviated transcription (Latin):
inciperent habere ꝑ gr̃am: Consi-¬
deremꝰ quanta uirtus est fidei:
cuiꝰ merito potestas datur onũbꝰ.
filios dĩ fieri: Unde bene scriptũ
est: quia iustus ex fide uiuit:
uiuit iustus ex fideꝰ non illa quȩ
labiorũ tantũ confessione ꝓfertur:
sed ea quȩ per dilectionẽ operatur:
Alioquin fides si non habeat oꝑa:
mortua ẽ. in semet ipsa: Nullus
se ipsũ despiciat: nullus de sua
salute desperet: Curramus om̃s :
longe. mereamur fieri prope in
sanguine ap̃i: Uideamꝰ qđ dicit᷑.
quia quotquot receperunt eum:
dedit eis potestatẽ filios dĩ fieri
Quotquot inquit receperunt:
Non est enĩ personarũ acceptor ds̃:
sed in om̃ĩ gente qui timet eũ.
& operatur iusticiã. acceptus ẽ. illi:
Quo autẽ ordine credentes filii
dĩ possunt fieri᷑ & quantũ hȩc ge¬
neratio a carnali distet: subsecu¬
tus euangłista designat: qui non
ex sanguinibꝰ inquit. neq ex uo¬
luntate carnis: neq ex uoluntate

Expanded text:
inciperent habere per gratiam. Consiinciperent habere per gratiam. Consideremus, quanta virtus est fidei, cujus merito potestas datur hominibus filios Dei fieri. Unde bene scriptum est, quia justus ex fide vivit . Vivit justus ex fide, non illa quae labiorum tantum confessione profertur, sed ea quae per dilectionem operatur. Alioquin fides, si non habeat opera, mortua est in semetipsa . Nullus seipsum despiciat, nullus de sua salute desperet, curramus  Beda,longe, mereamur fieri prope in sanguine Christi. Videamus quod dicitur: Quia quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri; Quotquot, inquit, receperunt eum. Non est enim personarum acceptor Deus, sed in omni gente, qui timet Deum et operatur justitiam, acceptus est illi . Quo autem ordine credentes filii Dei possent fieri, et quantum haec generatio a carnali distet, subsecutus evangelista designat. Qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
miserat: & in quibꝰ se incarnatũ
ut ꝓmiserat oftendit: ipsi eum
recipere uenientẽ magna ex¬
parte recusarunt: Neq enĩ om̃s
recusarunt: Aliõquin nullus
e̾e̾t saluus: Nunc autẽ multi
eũ ex utroq popło credendo rece¬
perunt: de quibꝰ euangelista
consequent̃ insinuat dicens:
Quotquot autẽ receperunt eũ:
dedit eis potestatẽ filios dĩ fieri.
his qui credunt in nomine eius:
Consideremꝰ fr̃s km̃i: quanta sit
gr̃a reclẽptoris nr̃i: quã magna
sit multitudo dulcedinis eius:
Unicus ex patre natus est: & nolu¬
it remanere unus: Descendit ad
terrã: ubi fr̃s sibi quibꝰ regnum
patris sui dare posset ad quireret:
Ds̃ ex dõ natus est: & noluit dei
tantũ filius manere Hominis
quoq filius fieri dignatus est:
non amittens quod erat. sed as-¬
sumens quoel non erat: ut ꝑ hoc
homines in dĩ filios tranfferret:
głȩ q suȩ faceret coheredes: qui
quod ipse semꝑ habeat ꝑ naturã:

Expanded text:
miserat, et in quibus se incarnatum, miserat, et in quibus se incarnatum, ut promiserat, ostendit, ipsi eum recipere venientem ex magna parte recusarunt. Neque enim omnes recusarunt, alioquin nullus esset salvus. Nunc autem multi eum ex utroque populo credendo receperunt, de quibus evangelista consequenter insinuat dicens: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri, his qui credunt in nomine ejus. Conatia Redemptoris nostri, quam magna sit multitudo dulcedinis ejus. Unicus ex Patre natus est, et noluit remanere unus. Descendit ad terram, ubi fratres sibi, quibus regnum Patris sui dare posset, acquireret. Deus ex Deo natus est, et noluit Dei tantum Filius manere; hominis quoque filius fieri dignatus est, non amittens quod erat, sed assumens quod non erat; ut per hoc homines in Dei filios transferret, gloriaeque suae faceret cohaeredes, qui, quod ipse semper habebat per naturam,
Abbreviated transcription (Latin):
ris nationibus speciali gr̃a copu-¬
lauerat. incarnari dignatus elł
In mundo ergo erat: & in mundũ
uenit: In mundo erat ꝑ diuunita¬
tem: in mundũ uenit ꝑ incarna¬
tionẽ: Uenire quippe uel abire.
humanitatis est: manere diuini
esset ꝑ diuinitatẽ mundus eũ
non cognouit : dignatus ẽ. uenire
in mundũ ꝑ humanitatẽ:÷ ut uel
sic cũ mundus cognosceret: Sed
uideamꝰ quid sequit᷑. In propria
uenit: & sui eũ non receperunt:
Quẽ enĩ in potentia dĩtatis cunc¬
tͥa creantẽ. reg̾tẽq non cog¬
nouerant: ipsũ in carnis infirmi¬
tate miraculis coruscantẽ recipere
noluerunt: & quod grauius est.
sui eũ non receperunt. homines
scilicet quos ipse creauit Iudȩi
quos peculiarem sibi elegerat
in plebẽ: quibus suȩ cognitionis
reuelauerat archanũ. quos miri-¬
ficis patrũ glorificauerat actis:
quibus suȩ legis doctrinã contu¬
lerat: ex quibꝰ. se incarnandũ pro¬

Expanded text:
ris nationibus speciali gratia copuris nationibus speciali gratia copulaverat, incarnari dignatus est. In mundo ergo erat, et in mundum venit. In mundo erat per divinitatem, in mundum venit per incarnationem. Venire quippe vel abire humanitatis est, manere et esseesset per divinitatem, mundus eum non cognovit, dignatus est venire in mundum per humanitatem, ut vel sic eum mundus cognosceret; sed videamus quod sequitur: In propria venit, et sui eum non receperunt. Quem enim in potentia deitatis cuncta creantem regentemque non cognoverunt, ipsum in carnis infirmitate miraculis coruscantem recipere noluerunt. Et quod est gravius, sui eum non receperunt, homines scilicet, quos ipse creavit. Judaei quos peculiarem sibi elegerat in plebem, quibus suae cognitionis revelaverat arcanum, quos mirificis patrum glorificaverat actis, quibus suae legis doctrinam contulerat, ex quibus se incarnandum pro
Abbreviated transcription (Latin):
illo illustrante de quo scriptũ est.
omĩs sapientia a dño dõ est Cutꝰ
utramq naturã. & diuinã uide.¬
licet qua semꝑ ubiq totus manet:
& humanã ex qua in tẽpore natꝰ
loco inclusus apparuit : consequent̃
mundo erat & mundus ꝑ ipsum
factus est. & munclus eũ non cog.¬
nouit: In propria uenit: & sui eũ
non receperunt: In mundo quippe
erat: & mundus per ipsũ factus
est: quia ds̃ erat: quia totꝰ ubiq
quia suȩ prȩsentia maiestatis
sine labore regens: & sineꝰ onere
continens quod fecit: Q mundus
eũ non cognouit: quia lux in te¬
nebris lucet: & tenebrȩ eã non
cõprehenderunt: Mundũ namq
hoc loco dicit homines mundi
amore deceptos: atq in herendo
creaturȩ. ab agnoscenda creatoris
sui maiestate reflexos: In ꝓpria
uenit: quia in mundo quem per
diuinitatẽ fecit: per humanitatẽ
apparuit: In propria uenit: quia
in gente iudȩa. quã sibi pre cȩte-¬

Expanded text:
illo illuillo illuOmnis sapientia a Domino Deo est . Cujus utramque naturam, et divinam scilicet, qua semper ubique totus manet, et humanam, ex qua in tempore natus loco inclusus apparuit, consequenter mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit. In propria venit, et sui eum non rerat, et mundus per ipsum factus est, quia Deus erat, quia totus ubique, quia suae praesentia majestatis, sine labore regens et sine onere continens quod fecit. Et mundus eum non cognovit. Quia lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Mundum namque hoc in loco dicit homamore deceptos, atque inhaerendo creaturae a cognoscenda creatoris sui majestate reflexos. In propria venit, quia in mundo, quem per divinitatem fecit, per humanitatem natus apparuit: in propria venit, quia in gente Judaea quam sibi prae caete
Abbreviated transcription (Latin):
lux sunt recte uocati: dicente ad
eos dĩo: uos estis lux mundi &
apło paulo fuistis aliquando te¬
nebrȩ: nunc autẽ lux in dño: Sed
multũ distat inter lucẽ quȩ illu
inter eos qui participationẽ uerȩ
lucis accipiunt ut luceant: et
ipsam lucem perpetuã quȩ non
solũ lucere in se ipsa sed sua prȩ-¬
sentia quoscũq attigerit illustrare
uerȩ lucisꝰ non tantũ minores
quãlibet electi⁊ uerũ etiam ipse
ioħes. quo maior inter natos muli¬
erũ non surrexit: lux non esse as¬
seritur: ut uidelicet xp̃c non esse
quod putabatur monstretur: Illi
dens & lucens: Ardens scilicet
ficle & dilectione: lucens uerbo
& actione: Grãm uero lucis pecto.¬
ribus infundere: solius est eiꝰ de
quo dicit erat lux uera: quȩ illu¬
minat omnẽ hominẽ uenientẽ in
mundũ Omnẽ uidelicet qui illu.¬
minatur siue naturali ingenio:
seu sapientia diuina: Sicut enĩ
nemo a se ipso esse. ita etiã nemo
a se ipso sapiens esse potest: sed

Expanded text:
lux sunt recte vocati, dicente ad eos Domino: Vos estis lux mundi . Et apostolo Paulo: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino ; sed multum distat inter lucem quem mihi inter eos, qui participatione verae lucis accipiunt, ut luceant: et ipsam lucem perpetuam, quae non solum lucere in se ipsa, sed et sua praesentia quoscunque attigerit, illustrare  non tantum minores quilibet electi, verum etiam ipse Joannes, quo major inter natos mulierum nemo surrexit, lux non esse asseritur, ut videlicet Christus non esse, quod putabatur, monstretur. Ille dens, et lucens . Ardens scilicet fide et dilectione, lucens verbo et actione. Gratiam vero lucis pectoribus infundere, solius est ejus de quo dicit: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum; omnem videlicet, qui illuminatur, sive naturali ingenio, seu sapientia divina. Sicut enim nemo a se ipso esse, ita etiam nemo a se ipso sapiens esse potest, sed
Abbreviated transcription (Latin):
lorificatũ a patre filiũ
sccłm formam serui quã
pater suscitauit a mor¬
tuis. & ad suã dexterã colloca¬
uit. res ipsa indicat: & nullus
tantũ dixit. pater clarifica
filiũ tuũ. sed addidit etiam
ut filius tuus clarificet te: me¬
rico queritur. quo modo patrẽ
clarificauerit filius. cũ sompi¬
teͬ na claritas patris. nec climi¬
nuta fuerit ur forma humana:
nec augeri potuerit in sua ꝑ¬
fectione diuina: sed in se ipsa
claritas patris. nec minui nec
augeri pocest: Apud homines
autẽ proculclubio minor erat:
quancdo in iuiclȩa tantũ modo
ds̃ notus erat: Nondũ a solis
ortu usq ad occasũ: laudabant
pueri nomen dñi Hoc autẽ per

Expanded text:
 a Patre Filium ecundum formam servi, quam Pater suscitavit a mortuis et ad suam dexteram collocavit, res ipsa indicat, et nullus tantum dixit: Pater, clarifica Filium tuum, sed addidit etiam ut Filius tuus clarificet te, merito quaeritur quomodo Patrem clarificaverit Filius, cum sempiterna claritas Patris nec diminuta fuerit in forma humana, nec augeri potuerit in sua perfectione divina. Sed in seipsa claritas Patris nec minui nec augeri potest; apud homines autem procul dubio minor erat, quando in Judaea tantummodo Deus notus erat : nondum a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri nomen Domini . Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
illorũ consilio & intercessio¬
ne sumamus: Multum enu
ualet: deprecatio iusti assi¬
dua: & sicut idem premisit.
Oratio ficdei saluabit infir¬
mũ & alleuabit eum dñs.
& si in peccatis sit dimittet᷑ ei:
Quia suꝑuacuis cogitationibꝰ¬
ad in tegrũ carere ñ ualemꝰ.
has in quantũ possumus im-¬
missione bonarũ cogitationũ
&̾ maxime frequenti scriptu¬
rarũ meditatione fugiemꝰ.
iuxta exemplũ psalmiste
qui dicit: quo modo dilexi
legẽ tuã dñe. tota die me-¬
ditatio mea est. Pecamus
superuã clementiã. quod ẽ
uere in nomine sa luatoris
petere: ut & cordis nobis¬
muncdiciã. et boni operis
prestet efficatiã: & ante om¬
nia illã sedua mente recola-¬
mus horã illã citius uenire
optemus : in qua non iã per
scripturas loquatur nob̾ dñs
secl palã de patre adnuntiet
nobis quouiuit & regnat
ds̃. in unitate sp̃s scĩ: per
omĩa scła scłorum ameN

Expanded text:
illorum consilio et intercessioillorum consilio et intercessione sumamus. Multum enim valet deprecatio iusti assidua. Et sicut idem praemisit: Oratio fidei salvabit infirmum, et allevabit eum dominus, et si in peccatis sit, dimittentur ei. quia suad integrum carere non valemus, has in quantum possumus, immissione bonarum cogitationum, et maxime frequenti Scripturarum meditatione fugemus, juxta exemplum Psalmistae, qui dicit: Quomodo dilexi legem tuam, Domine, tota die meditatio mea est . Petamus supernam clementiam, quod est vere in nomine Salvatoris petere, ut et cordis munditiam, et boni operis praestet efficaciam, et ante omnia illam sedula mente recolamus horam, illam citius venire optemus, in qua non jam per Scripturas loquatur nobis Dominus, sed palam de Patre annuntiet nobis, cum quo vivit et regnat Deus in unitate Spiritus sancti, per om
Abbreviated transcription (Latin):
patranda uitia illiciunt.
quã a bonis quȩ cogitare
debuit impediunt: Ueluti
est cũ fantasinata rerũ quȩ
aliquanclo suꝑuacuȩ gesta.
uel dicta nouimus : ad me¬
moriam reducimus. quarum
crebra retractatio quasi im¬
portuna muscarũ imꝓbitas.
oculos cordis circũ uolare.
ac spũalẽ eius aciem in qui¬
etare magis quã exercere
consueuit: Acunctis autẽ
his cogitationũ nequam
generibus castigari monuit
salomon cũ dicit: om̃i custo¬
ipso uita procedit Cuius
monita sequentes agamus
solliciti. ut si quid consensu
perpetrandi facinoris in ani¬
mo deliquimus. cita hoc
confessione. & clignis peni¬
tentiȩ fructibꝰ abstergamꝰ.
Si delectatione peccandi
nos tẽptari. senserimus. nomi¬
am delectationẽ crebris pre¬
cibus ac lacrimis crebra ama¬
ritudinis perpetue recorda¬
tione pellamus. Et si nos so¬
los ad hanc propulsandam
sufficere non posse iuderi¬
mus: Fratrũ queramꝰ auxilia.
ut quod nr̃is uiribꝰ nequimꝰ.

Expanded text:
patranda vitia illiciunt, quam a nobis, quae cogitare debuit, impediunt; veluti est cum phantasmata rerum, quae aliquando supervacue gesta vel dicta novimus, ad memoriam reducimus, quarum crebra retractatio, quasi importuna muscarum improbitas, oculos cordis circumvolare ac spiritalem ejus aciem inquietare magis quam excaecare consuevit. A cunctis autem his cogitationum nequam generibus castigari monuit Salomon, cum dicit: « Omni custoipso vita procedit , » cujus monita sequentes agamus solliciti, ut si quid consensu perpetrandi facinoris in animo deliquimus, cita hoc confessione et dignis poenitentiae fructibus abstergamus; si delectatione peccandi nos team delectationem crebris precibus ac lacrimis, crebra amaritudinis perpetuae recordatione pellamus. Et si nos solos ad hanc propulsandam sufficere non posse viderimus, fratrum quaeramus auxilia, ut, quod nostris viribus nequimus,
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: non potestis dõ seruire:
& mãmone: Auclięt hoc aua¬
rus. audiat qui censetur uoca¬
bulo xp̃iano: non posse simul
q seruirẽ: & tamen non dixit
qui habet diuitias: sed qui
seruit diuitiis: Qui enĩ diui
seruit mãmonȩ: Ille utiq
seruit: qui rebus istis terrenis
merito suȩ ꝑuersitatis p̃positꝰ
princeps huiꝰ scłi a dño dicit᷑
Ergo aut unũ odiet: & alte¬
rũ diliget: ut fieri debet:
Odiet sc̾ilicet diabolũ: diliget
dm̃: aut uni adherebit: et
alterũ contẽpnet: Adherebit
scilicet diabolo. cũ quasi eiꝰ
premia tẽporalia sectatur. con¬
tempnet autẽ dm̃: Non dixit
odiet : sed sicut solent minas
eiꝰ postponere. cupiditatibꝰ suis.
qui le bonitate eiꝰ ad inpuni¬
tatẽ sibi blandiunt᷑: quibꝰ per
salomonẽ dicit᷑. fili ne adicias

Expanded text:
dicens: Non potestis Deo servire et mammonae. Audiat hoc avarus, audiat qui censetur vocabulo Christiano, non posse simul que serviri. Et tamen non dixit: Qui habet divitias, sed: Qui servit divitiis. Qui enim divitservit mammonae, illi utique servit, qui, rebus istis terrenis merito suae perversitatis praepositus, princeps hujus saeculi a Domino dicitur . Ergo aut unum odiet, aut alterum diliget, ut fieri debet: odiet, scilicet, diabolum, diliget Deum. Aut uni adhaerebit, et alterum contemnet: adhaerebit, scilicet, diabolo, cum quasi ejus praemia temporalia sectatur; contemnet autem Deum, non dixit odiet, sed sicut solent minas ejus postponere cupiditatibus suis, qui de bonitate ejus ad impunitatem sibi blandiuntur. Quibus per Salomonem dicitur: Fil
Abbreviated transcription (Latin):
auaniam tamen missus ẽ.
ut illo sacerdotio quod in
ȩccłia constitutũ ẽs sac̾ra¬
mentũ doctrinȩ fideuq per¬
ciperet: & uerus eiꝰ approbare¬
tur color: Non quia ñ potest
per se ipsũ dñs omĩa facere
Nã quis alius hȩc faciti etiã
in eccłia : Sed ut̃ ipla socie¬
tas congregatorũ fidelium
appropando inuicem atq cõ¬
municando uere fidei doctri¬
nã. in omĩbus quȩ dicuntur
uerbis. uel signant᷑ sacram̃¬
tis: tanquã unã speciẽ ueri
coloris obducat: Cornelius
gelo nuntiant᷑: propt̃ doctrinȩ
tamen sacramentorũq uni¬
tadem. ad petrũ iubetur mit¬
tere. tanquã illi & sius dice¬
retur: ite ostendite uos sacer¬
dotibus Nã scũ irent: munda¬
ti sunt: Iã enĩ ad eos uenerat
petrus: sed tamen ipsi ñdũ
accepto baptismatis sacram̃to.
nondũ spũaliter ad sacerdo¬
tes peruenerant: & tamen
infusione sp̃s sc̃ĩ. & ãmiratio¬
ne linguarũ: eorũ mundatio

Expanded text:
Ananiam tamen missus est, Ananiam tamen missus est, ut illo sacerdotio quod in Ecclesia constitutum est sacramentum doctrinae fidei perciperet, et verus ejus approbaretur color; non quia non potest per seipsum Dominus omnia facere nam quis alius haec facit etiam in Ecclesia?, sed ut ipsa societas congregatorum fidelium approbando in invicem atque communicando verae fidei doctrinam, in omnibus quae dicuntur verbis, vel signantur sacramentis, tanquam unam speciem veri coloris obducat. Cornelius gelo nuntientur, propter doctrinae tamen sacramentorumque unitatem ad Petrum jubetur mittere, tanquam illi et suis diceretur: Ite, ostendite vos sacerdotibus; nam et cum irent, mundati sunt . Jam enim ad eos venerat Petrus, sed tamen ipsi nondum accepto baptismatis sacramento, nondum spiritualiter ad sacerdotes pervenerant, et tamen infusione Spiritus sancti, et admiratione linguarum, eorum mundatio
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq ad cognitionẽ precepto¬
ris redeunt: mox ad formã
salutis recurrunt: Nã seqͥt᷑
Quos ut uidit: dicit: Ite.
ostendite uos sacerdotibus
& factũ ẽ. dũ irent: mundati
sunt: Nullũ dñs eorũ quibꝰ
hec corpora lia beneficia p̃sta¬
tit inuenitur misisse ad
sacerdotes nisi leprosos: quia
tium figura erat futuri sa¬
cerdotii regalis quod est in
eccłia: quo consecrant᷑ om̃s
pertinentes ad corpus xp̃i
sũmi & ueri principis sacer¬
dotũ: Ex quisquis ab heretica
prauitate. uel suꝑstitione
gentili. uel uidaica ꝑfidia.
uel etiã scismate fraterno.
quasi uario colore per xp̃i
gr̃ãm caruerit: necesse est
ad ȩccłiam ueniat. colorem¬
q fidei uerũ quẽ acceperat
ostendat Cetera uero uicia
tanquã ualitudinis. & quasi
membrorũ aimȩ atq sensuũ.
per se ipsũ interius in con¬
scientia & intellectur dñs
sanat̾ atq corrigit: Deniq
& paulus uoce dñi audita.
quid me ꝑsequeris: Ego sũ
iħc: quẽ tu ꝑsequeris: Ad

Expanded text:
cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Nam sequitur: Quos ut vidit, dixit: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Et factum est dum irent, mundati sunt. Nullum Dominus eorum quibus haec corporalia beneficia praestitit invenitur misisse ad sacerdotes nisi leprosos, quia, rum figura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi summi et veri principis sacerdotum. Et quisqpravitate, vel superstitione gentili, vel Judaica perfidia, vel etiam schismate fraterno, quasi vario colore per Domini gratiam caruit, necesse est ad Ecclesiam veniat, coloremque fidei verum quem acceperit, ostendat. Caetera vero vitia tanquam valetudinis et quasi membrorum animae atque sensuum, per seipsum interius in conscientia et intellectu Dominus sanat et corrigit. Denique et Paulus voce Domini audita: Quid me persequeris? Et: Ego sum Jesus quem tu persequeris , ad