comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t semen eius: benedictione erit : Et hic non occur¬
rat carnalis cogitatio Videmus multos filios
iustoꝵc̃fame morientẽs. Quomͦ ergo semen eius
in benedictione erit : semen eius. reliquiȩ eius:
nde hic seminet & postea metet: namq ait apłs:¬
mur bonũ ad om̃s Hoc ẽ. sem̃ tuũ : qđ erit in bene¬
dictione : Terrȩ cõmittis & tanto amplius colli¬
gis : Xꝑo cõmittis & ꝑdis: ui de ipsũ semen ex pres¬
sius nominatũ ab apło cũ deelemosinis diceret :
Hoc autẽ. dit. Qui parce seminat. parce & metet.:
Et quiseminat in benedictionib: benedictionib &
met et  Sed laboras forte cũ seminas & doles cũ mi¬
sereris qr miseros uides: melius enĩ aliquando
ñ habebimꝰ quib ista demꝰ : cũ om̃s in incorruptionẽ
cõmutabuntur : Nullus esuri& cii porrigas panẽ
nullus siti& cuides potũ: nullus nudus erit quẽ
uestias : nullus peregrinus quẽ suscipias:. Hic autẽ
inter erunnas tẽptationes. dolores. gemitus. mit¬

Expanded text:
t semen ejus in benedictione erit. Et hic non occurrat carnalis cogitatio. Videmus multos filios justorum fame morientes: quomodo ergo semen ejus in benedictione erit? Semen ejus reliquiae ejus, unde hic seminat, et postea metet. Namque Aposremur bonum ad omnes . Hoc est semen tuum, quod erit in benedictione. Terrae committis, et tanto amplius colligis: Christo committis, et perdis? Vide ipsum semen expressius nominatum ab Apostolo, cum de eleemosynis diceret. Hoc enim ait: Qui parce seminat, parce et metet; et qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus et metet . Sed laboras forte cum seminas, et doles cum misereris, quia miseros vides. Melius enim aliquando non habebimus quibus ista demus. Cum omnes in incorruptionem commutabuntur, nullus esuriet cui porrigas panem, nullus sitiet cui des potum, nullus nudus erit quem vestias, nullus peregrinus quem suscipias: hic autem inter aerumnas, tentationes, dolores, gemitus, mit
Abbreviated transcription (Latin):
sessionẽ det : quẽ fenerasti Nenite benedicti patris
mei ꝑcipite quid qđ dedistis: absit : Terrena
dedistis: quȩ si ñ dedissetis in terrã putrescerent :
Quid enĩ inde facturus esses. siñ dedisses : qđ peritu¬
rũ erat in terra: seruatũ est incȩlo. Ergo qđ serua¬
tũ est: hoc accepturi sumus Seruatum est meritũ:
factus est tesaurus tius meritũ tuũ Nã uide ꝗͥd
sis accepturus Percipite regnũ qđ uobis paratũ
est abinitiomundi Contra illi qui fenerare no¬
luer̃ quid audiunt : ite inignẽ ȩcernũ qui para¬
tus est diabolo & angłis eiꝰ. Et qͥd uocatur reg¬
nũ qđ acceͥpimꝰ Atende sẽquentia: Isti ibunt iñ
conbustionẽ eternã . iusti aute inuitã ȩternã: Ad hoc
abite: i hoc emite: ad hoc fenerate. Habetis. xp̃m ui
cȩlo sedentẽ : int̾ra petentẽ: Inuenit quomꝰ feneret iustuis

Expanded text:
sessionem det quem fenerasti: Venite, benedicti Patris sessionem det quem fenerasti: Venite, benedicti Patris mei, percipite. Quid? quod dedistis? Absit. Terrena dedistis, quae si non dedissetis, in terra putrescerent. Quid enim inde facturus esses, si non dedisses? Quod periturum erat in terra, servatum est in coelo. Ergo quod servatum est, hoc accepturi sumus. Servatum est meritum: factus est thesaurus tuus meritum tuum. Nam vide quid sis accepturus: Percipite regnum, quod vobis paratum est ab initio mundi. Contra, illi qui fenerare noluerunt, quid audient? Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Et quid vocatur regnum quod accipimus? Attendite sequentia: Isti ibunt in combustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam . Ad hoc ambite, hoc emite, ad hoc fenerate. Habetis Christum in coelo sedentem, in terra petentem. Invenimus quomodo feneret justus
Abbreviated transcription (Latin):
orat ꝓte. tãꝗ dõ dicit. Dñe mutuũ accepi. fide d me:
Pinde & si ñtenes pauꝑem reditorem: sed idoneũ tenes
fide uifsorem : Ecce ds̃ tib descriptura suadicit: Da:
securus esto egoretribuã tibi Quomꝰ solent dicere
fide iussores qͥd dicã : egoreddã ÷ ego accipiomdas¬
Plane sids̃ xp̃s qͦ ñ dubitatur ĩpse dx̃. E siriui a dedisti
mͥ manducare. Qcũ illi dicerent. Iuando te uidimꝰ
esurientẽ : ut ostenderet se pauꝑem fide iussorem
om̃ium menbroꝵ suoꝵ sponsorem qe ille capuđd illi
menbra. Acũ accipiunt menbra. caput accipit. Cũ
uni inqͥ lexminimis meis fecistis : mͥfecistis: Eia auare
fenerator : uide qͥd dedistiuide qͥd accepturus es Si
dedisses paucã pecuniã & ille cui dederas ꝓparua
pecamia tua. daret tͥ magnã uillã in cõparabiliter
amplius ualentẽ quã tu pecunia dederas quantas
gr̃as ageres quanta lecitia toler res : Audiquã pos¬

Expanded text:
orat pro te, tanquam Deo dicit: Domine, mutuum accepi, fidedic me. orat pro te, tanquam Deo dicit: Domine, mutuum accepi, fidedic me. Proinde et si non tenes pauperem redditorem, sed idoneum tenes fidejussorem. Ecce Deus tibi de Scriptura sua dicit: Da securus, ego reddo. Quomodo solent dicere fidejussores? quid dicunt? Ego reddo, ego accipioipse dixit: Esurivi, et dedistis mihi manducare. Et cum illi dicerent, Quando te vidimus esurientem? ut ostenderet se pauperum fidejussorem, omnium membrorum suorum sponsorem; quia ille caput, illi membra, et cum accipiunt membra, caput accipit: Cum uni, inquit, ex his minimis meis fecistis, mihi fecistis. Eia, avare fenerator, vide quid dedisti, vide quid accepturus es! Si dedisses paucam pecuniam, et ille cui dederas pro parva pecunia tua daret tibi magnam villam, incomparabiliter amplius valentem quam dederas tu pecuniam; quantas gratias ageres, quanta laetitia tollereris! Audi quam pos
Abbreviated transcription (Latin):
habebis Sifeneraueris hominẽ id est mutuã dede¬
ris pecunia tuã. aqͦ aliquid plusquã dedisti accipe¬
re expectes : non pecuniã solã sed aliquid plus quã
dedisti. fiue illud triticũ sit. siue uinũ siue oleũ siue qđ¬
libet aliud. si plusquã dedisti expectes accipere : fene
fenerator: Minus uult dare certẽ ẽt plus accipere
hoc fac:: da modica : accipe magna Uide quem
late crescat fenus tuũ: Datẽporalia : accipe ȩterna:
Daterrã: accipecelũ  Et cuidabo forte dicis: ipse dñs
ꝓcedit. quẽ feneres quitibi iubebat nefenerator esses:
Audi scripturã quomꝰ feneres dñm. Fenerat dñm inquida:
quimiseretur pauperi: Non enĩ eget atẽ dñs. sed habes
aliũ qui ate egeat Illi porrigis ille accipit : Non enim
habet niuꝑ qđ tibi retribuere possit. Et tamen¬
et ipse uult retribuere . & non inuenit qͥd: Sola in
illo reminet beniuolentia orandi pte Cũ autẽ pauꝑ

Expanded text:
I . Si foeneraveris homini, id est, si mutuum dederis pecuniam tuam, a quo plusquam dedisti exspectes, non pecuniam solam, sed aliquid plusquam dedisti, sive illud triticum sit, sive oleum, sive vinum, sive quodlibet aliud; si plus quam dedisti exspectes fenerator. Minus vult dare certe, et plus accipere: hoc fac et tu; da modica, accipe magna. Vide quam late crescat fenus tuum. Da temporalia, accipe aeterna: da terram, accipe coelum. Et cui dabo, forte dicis? Ipse Dominus procedit quem feneres, qui tibi jubebat ne fenerares. Audi Scripturam, quomodo feneres Dominum: Fenerat, inquit, Dominum, qui miseretur pauperis . Non enim eget a te Dominus, sed habes alium qui a te egeat: illi porrigis, ille accipit. Non enim habet pauper quod tibi retribuat: et tamen ipse vult retribuere, et non invenit quid; sola in illo remanet benevolentia orandi pro te. Cum autem pauper
Abbreviated transcription (Latin):
submiser ut diceret illi : Constans esto fili remisia st̃
eni tibi peccata tua  Sic enĩ fecit interiorẽ hominẽ
salinĩ aparalisi ⁊emittendo peccata sua & c̃strin¬
gendo fide: Sederant ibi homines qͥ ñ habent ocu¬
dos aduidendũ interiorem paraliticũ iã ẽẽ. sanatũ.
& medicũ curantẽ putauer blas phemantẽ : Quis
est hic inquiunt qui peccata dimitat : blasphemat
iste: Iuis potest dimmittere peccata nisi solus ds̃:
et qc erat ille ds̃ talia cogitantes audiebat. hoc uere¬
uerbĩ deđo cogitabant: sed dm̃ p̾sentẽ uidebaN
F acit gͦ ille medicus aliqt et in corpore parilitier
et illoꝵ quitalia chxer interiore paralisinsanet:
sfecit enĩ qđ uiderent: & dedit qđ crederende
bia gqisqł ẽi tã infirmus a languerosisoplo
ut a tencdens humana exepla uelis abonis opib
desistere.  ialisi qu acli interiore dissolutuses.
age si possuism. apto istocecto submittere ad dm̃

Expanded text:
submiserunt, ut diceret illi: Constans esto, fili, remissa sunt enim tibi peccata tua. Sic enim fecit interiorem hominem salvum a paralysi, remittendo peccata, et constringendo fidem. Sed erant ibi homines, qui non habebant oculos ad videndum interiorem paralyticum jam esse sanatum, et medicum curantem putaverunt blasphemantem. Quis est hic, inquiunt, qui peccata dimittit? Blasphemat iste. Quis potest dimittere peccata, nisi solus Deus? Et quia ille erat Deus, talia cogitantes audiebat . Hoc verum de Deo cogitabant, sed Deum praesentem non videbant. Fecit ergo ille medicus aliquid et in corpore paralytici, ut et illorum qui talia dixerunt, interiorem paralysim sanaret. Fecit enim quod viderent, et dedit quod crederent. Eia ergo quisquis es tam infirmus et languens corde, ut attendens humana exempla, velis a bonis operibus desistere, et paralysi quadam interiore dissolutus es, age, si possumus, aperto isto tecto submittere ad Domin
Abbreviated transcription (Latin):
et in lege eiꝰ meditabitur che denecte. Panem
ostũ manducas unahora et dimittis ꝑanẽ illũ
uerbi che ac nocte: Quado eni audis & quando
legis manducas : Quando inde cogitas ruminas:
ut sis animal mundũ ñ inmnudũ qđ significat
etiã sapientia ꝑsalomonẽ dicens : T hesaurus de¬
siderabilis : reqrie sca more sapientis . Um autẽ¬

Expanded text:
nocte . Panem istum manducas una hora, et dimittis; panem illum verbi die ac nocte. Quando enim audis, aut quando legis, manducas; quando inde cogitas, ruminas, ut sis animal mundum, non immundum . Quod significat etiam sapientia per Salomonem dicens: Thesaurus desiderabilis requie
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥdilli ꝓdest : Et ñ subplantabuntur̃ gressus eiꝰ
dĩ. incorde tecũ est: ciius uerbũ ate ñ recedit.
Qũid autẽ malipatit᷑ quẽ custodit ds̃: custodẽ
mittas inuinea & contra furẽ securus es : Et po¬
test dormire custos ille & ipse cadere & farẽ
admittere : non autẽ dornit neq: dor mitet .
quicus todit isrł: Lex di eius incorde ipsius & ñ
subplantabunt᷑ gressus eius: Uiuat & securus:

Expanded text:
ei Dei in corde. Tecum est, cujus verbum a te non recedit. Quid autem mali patitur quem custodit Deus? Custodem ponis in vinea, et contra fures securus es; et potest dormire custos ille, et ipse cadere, et furem admittere: non autem dormit, neque dormitabit, qui custodit Israel . Lex Dei ejus in corde ipsius: et non supplantabuntur gre
Abbreviated transcription (Latin):
eius querens panẽ : Agnouimꝰ hominẽ unuorem. &
iustus qͥ nonest uisus derelictus : nec sẽmen euis que¬
rens panẽ : si in telligas panẽ intelligis illũ : Panis
enĩ est uerbũ dĩ qđ nũquã abore iustidiscedit:
Nã et incapite suo uistꝰ iste tẽptatꝰ hoc respondit:
quando enĩ ipsĩ d̃o diabolus ait efirienti .&. fam̃
pondit. Non in solo pane uiuit homo sed in om̃i
uerbodĩ : Deinde fr̃s mei ãdtendite: quando facit
uistꝰ uoluntatẽ di. Sẽꝑ enĩ facit et seđm uoluntatẽ

Expanded text:
ominem juniorem et justus, qui non est visus derelictus, nec semen ejus quaerens panem? Si intelligis panem, intelligis illum. Panis est enim verbum Dei, quod nunquam ab ore justi discedit. Nam et in capite suo justus iste tentatus, hoc respondit. Quando enim ipsi Domino esurienti et famem pondit: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei . Deinde, fratres mei, attendite, quando non faciat justus volunta
Abbreviated transcription (Latin):
eã: Nã de ista dictũ est  Celũ ex terra transi
bunt : Os uisti meditabitur sapientiã : fece est
ille pinis : Uidete quã libenter inanctucet uistꝰ
iste: quomꝰ uers& inore suo sapientiã : Et lm¬
guaelus loquetur iuditiuĩ : Lex di etus in cor¬
de ipsius Ne forte putares eũ in ore abere
qđ in corde ñ hab&: ne forte conputares eũ cũ
illis dequib: dictũ est. Populus hic labus me ho

Expanded text:
culi. Nam de ista dictum est: Coelum et terra transiitabitur sapientiam. Ecce ille est panis: videte quam libenter manducet justus iste, quomodo verset in ore suo sapientiam. Et lingua ejus loquetur judicium. Lex Dei ejus in corde ipsius. Ne forte putares cum in ore habere quod in corde non habet: ne forte computares eum cum illis, de quibus dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
&inuenimꝰ ec adam homo erat filius hominis non
ꝑtinent ad ip̃m filii hominũ. Om̃s tamen audans¬
ego nulli subtao sermonẽ meũ. Terrigenau estar
audiat ꝓpter iuditiũ tilius hominis est audiat
ꝓpter regnũ Simul in unũ diues & pauper
Iterũ ipsa sunt repetita : Qđ ait diues. ad terri¬
genas ꝑtinet. Qđ ait pauꝑ : ad filios hominum.
Pĩuites intellige suꝑbos: pauperes. humiles.
Habeat multas facultates pecimiarũ. suneis non
extollitur pauꝑ est. Non habeat aliquid & cupiat
& infletur : inter diuites & reꝓbos eũ deputat dr̃.
Et dunites & pauꝑes incorde inter rogat ds̃ non
mandatũ apłi dicentis timõtheo. Precipe diui¬
tib huiꝰ scłi non suꝑbe sapere. Quomodo eos qui
duntes erant fecit pauꝑes: tulit illis quere quȩ¬
runtur diuitiȩ nemo enĩ uult ẽe. diues: nisi ut
in flecur inter eos interqͦs uiuit .& superior illis
non habentib: ut fortassis pauculis nummis
mendicus extollatur . quã ilbe diues qui audit

Expanded text:
invenimus quia Adam homo erat, filius hominis non pertinent ad Christum, filii hominum. Omnes tamen audianego nulli subtraho sermonem meum. Terrigena est, audiat propter judicium; filius hominis est, audiat propter regnum. Simul in unum dives et pauper. Iterum ipsa sunt repetita. Quod ait dives, ad terrigenas pertinet; quod ait, pauper, ad filios hominum. Divites intellige superbos, pauperes humiles. Habeat multas facultates pecuniarum; si in eis non extollitur, paupe infletur, Inter divites reprobos deputat eum Deus. Et divites et pauperes in corde interrogat Dominus. Non mandatum Apostoli dicentis Timotheo: Praecipe divitibus hujus saeculi non superbe sapere? Quomodo eos qui divites erant fecit pauperes? Tulit illis quare quaeruntur divitiae. Nemo enim vult esse dives, nisi ut infletur inter eos inter quos vivit, et superior illis non habentibus; ut fortassis pauculis nummis mendicus plus extollatur, quam ille dives qui audit
Abbreviated transcription (Latin):
ne ad peccatores reculit. Qđ ait filii hominum
ad fideles & iustos. Videtisergo qx seruatur
ista distinetio. Sui sunt gͦ terrigene filu terrȩ
Quisunt filiiterre : quihereditates terrenas re¬
quirunt Iui funt fili hominũ qii ꝓtiment ad siliũ

Expanded text:
nae, ad peccatores retulit; quod ait, filii hominum, nae, ad peccatores retulit; quod ait, filii hominum, ad fideles et justos. Videtis ergo, quia servatur ista distinctio. Qui sunt ergo terrigenae? Filii terrae. Qui sunt filii terrae? Qui haereditates terrenas requirun
Abbreviated transcription (Latin):
habitationẽ : nisi in eis qui regunt & tenent. & do¬
minant᷑ & gubernant. Iui autẽ contẽpnuntur
non quasi habitant sed subiecti sunt. Ita autẽ dix̃.
Subditus uolo eẽ. in domodĩ magis quã regnare
in tabernaculis peccatoꝵ. Itaq si est aliqua distinc¬
tio inter om̃s gentes et habitatores orbis : sic est
distinctio inter audite & aurib ꝑcipite. Hoc quidẽ
uidecur repetissẽ : sed tam̃ aliud est. Quid sane
uoluit significare. quia ista eloquia audituri
eratit non solũ peccatores & impi. sed & iusti.
Permixte modo audiunt om̃s. Sed cũ uentũ fuerit
adreddendã rationẽ sȩparabuntur qui sine causa
audier ab illis qui aurib ꝑceperinũ. Auhant gͦ
& peccatores. auditẽ hȩc om̃s gentes. Audiant
& iusti qui non sine causa audierunt & reguas
potius terrã quã reguntur a terra. Aurib ꝑci
uique terrigene & filii hominũ. Qđ ait terrige¬

Expanded text:
habitationem, nisi in eis qui regunt, et tenent, et dohabitationem, nisi in eis qui regunt, et tenent, et dominantur, et gubernant: qui autem contemnuntur, non quasi habitant, sed subjecti sunt. Ita autem dixit: Subditus volo esse in domo Dei, magis quam regnare in tabernaculis peccatorum. Itaque si est aliqua distinctio inter omnes gentes, et habitatores orbis, sicut est distinctio inter audite, et auribus percipite, hoc quidem videtur repetisse; sed tamen aliud est, quod sane voluit significare; quia ista eloquia audituri erant non solum peccatores et impii, sed et justi. Permixte modo audiunt omnes: sed cum ventum fuerit ad reddendam rationem, separabuntur qui sine causa audierunt, ab illis qui auribus perceperunt. Audiant ergo et peccatores: Audite haec, omnes gentes. Audiant et justi, qui non sine causa audierunt, et regunt potius terram, quam reguntur a terra: Auribus perEt iterum dicit: Quique terrigenae et filii hominum. Quod ait, terrige
Abbreviated transcription (Latin):
aurib ꝑcipite om̃s quihabitatis orbem. forte
& hic ẽ. ali distinctio: non quidem nos coortare
debemꝰ sednihil mali ẽ. etiã istã explicare senten¬
tim forte aliꝗd distat inter id qđ dixit om̃s
gent es & qđ dixit om̃s qui habitatis orbem. Signi¬
ficantius enim fortasse uoluit nos intelligere
qđ dix̃ in habitatis ut gentes intelligamus om̃s
inquos habitatores autẽ orbis om̃s iustos. Ille
enim habitat : qui non tenctur. Nam qui tenetur
habitatur non habitat. Quomͦ ille possidet que¬
cũq habe it qui dñs est rerũ suarũ. Dñs est autẽ
qui non ẽ. inretitus cupiditate. Qui autẽ cupidi¬
tate tenetur. possessus ẽ. non possessor. Habemus
enm quoda uerbũ habitatione signatũ inscriptura
dĩ ubi ait. Plegi abici in domo dñi magis quã habi¬
tare in tabernaculis peccatoꝵ. Quid enĩ: siabice¬
ris indomodñi. non ibihabitas: Noluit significare

Expanded text:
Auribus percipite, omnes qui habitatis orbem. Forte Auribus percipite, omnes qui habitatis orbem. Forte et hic est aliqua distinctio. Non quidem nos coarctare debemus, sed nihil mali est etiam istam explicare sententiam. Forte aliquid distat inter id quod dixit, omnes gentes, et quod dixit, omnes qui habitatis orbem. Significantius enim fortasse voluit nos intelligere quod dixit, inhabitatis, ut gentes intelligamus omnes iniquos, habitatores autem orbis omnes, justos. Ille enim habitat qui non tenetur: nam qui tenetur, habitatur, non habitat. Quomodo ille possidet quaecumque habet, qui dominus est rerum suarum; dominus autem est, qui non est irretitus cupiditate: qui autem cupiditate tenetur, possessus est, non possessor. Habemus enim quoddam verbum habitatione signatum in Scriptura Dei, ubi ait, Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum . Quid enim, si abjiceris in domo Domini, non ibi habitas? Noluit significare
Abbreviated transcription (Latin):
Voitc̃bȩc om̃s Gentes. Non ergo uos
soliqui hic estis nã uox nr̃a quanta
est ut sic clamemꝰ ut audiant om̃s gentes Cla
tot linguis quas misit. & uidemus hunc psalmũ
qui ante non recitabatur nisi in una gente
Audite hec om̃s gentes. Adho csolũ uolo intentos
facere aninos ur̃os ne ꝑpto laborencorpo¬
ralem nerigatis animu terrente uos longitu¬
dinep salmi huius. Si potuerit finietur hodie
Sinon  restabit nobis aliqͥd in crastmũ dieme
Tmien uos semꝑ intenti estote. tantũ enĩ audietis
sid̃s uoluerit quantũ uos non grauet sed re lȩ¬
let. Audite hȩc om̃s gentes : Inde estis & uos
Nurib ꝓcipite om̃s qui habitatis orbem. Hoc
terũ uidetig repetisse quasi parũ fuerit qđ
drẽ audite. Qđ dico inquit audite aurib per¬
cipte hoc e nolite transeunter audigei au
ures tuliend bicieit dures. Quas ille aures
quȩrebat nisi cordis cũ dicera. qui hab& aures
audendi audiat. Has iste psalmus aures pulsat:

Expanded text:
udite haec omnes gentes. Non ergo vos soli qui hic estis. Nam vox nostra quanta est, ut sic clamemus, ut audiant omnes gentes? Clatot linguis quas misit; et videmus hunc psalmum qui ante non recitabatur nisi in una gente,Audite haec omnes gentes. Ad hoc solum volo intentos facere animos vestros, ne propter laborem corporalem non erigatis animum, terrente vos longitudine psalmi hujus. Si potuerit, finietur hodie: si non, restabit nobis aliquid in crastinum diem; tamen vos semper intenti estote. Tantum enim audietis, si Dominus voluerit, quantum vos non gravet, sed relevet. Audite haec, omnes gentes: unde estis et vos. Auribus percipite, omnes qui habitatis orbem. Hoc iterum videtur repetisse, quasi parum fuerit quod dixit, Audite. Quod dico, inquit, audite, auribus percipite, hoc est, nolite transeunter audire. Quid ue haberent aures; quas ille aures quaerebat nisi cordis, cum diceret, Qui habet aures audiendi, audiat? Has et iste psalmus aures pulsat.
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ tuȩ : om̃ia filuis Inter filios suos qs habedĩ
interra cõputent imũ frẽm quẽ habent incȩlu.
cui totũ dare debeant uel cuidant cũ illo. Sed tam̃
ait miialiquis. Ecce qͦs maledictis dix̃ scriptura.
qͦs dix̃ perire. & relinquere aliens diuitaas suas
Ille autẽ beatus : qui reliquit. Ego discutio sensũ
istũ q inclino in parabolam aurem meã: & uideo non
frustra sic loqui scraturã. Uideo enim multos
imqs mori. quib successores sunt filii. Nec potint
sic loqui ista scriptura: ut separaret eos amiseria¬
quoꝵ uitã in ꝓbat. Et qͥd putatis intelligite fr̃s.
isi qt om̃s tales alienis relinquas diuitias suas :
quomodo aliem sunt filii iniquoꝵ filii alieni sunt:
nam in uenimꝰ quemdam extraneũ ꝓpinquũ factũ
qr ꝓfuit : si quis quis tuoꝵ tibi nihil ꝓdest alienus
est. Ubi inuenimꝰ nescio quẽ exterũ ꝓpinquũ
factũ qr ꝓfuit in euangbo Iacebat quidem in il¬
neratus alatronib Dñs autẽ dixerat cuidam

Expanded text:
s habent in terra, computent unum fratrem quem habent in coelo: cui totum dare debebant, vel dividant cum illo. Sed tamen ait mihi aliquis: Ecce quos maledictos dixit Scriptura, quos dixit perire et relinquere alienis divitias suas; ille autem beatus qui suis relinquit. Ego discutio sensum istum, quia inclino in parabolam aurem meam; et video non frustra sic loqui Scripturam. Video enim multos iniquos mori, quibus successores sunt filii; nec potuit sic loqui Scriptura, ut separaret eos a miseriarum vitam improbat: et quid, putatis, intelligo, fratres, nisi quia omnes tales alienis relinquunt divitias suas? Quomodo alieni sunt filii? Iniquorum filii alieni sunt; nam invenimus quemdam extraneum propinquum factum, quia profuit. Si quis tuorum tibi nihil prodest, alienus est. Ubi invenimus nescio quem exterum propinquum factum, quia profuit? In Evangelio. Jacebat quidam vulnera
Abbreviated transcription (Latin):
quib: ait dñs. Facite uobis amicos de mamona ini¬
quitatis: ut et ipsi recipiant uos in tabnacula
ꝑtimot heũ apłs. nolit esse suꝑbos ne habundan¬
ta diuitiarũ suarũ głarentur. Demde qͥd pos¬
sedebat. noluit apud illos ueterescere sed aliqͥd
ex eo fieri ut eẽt prȩciũ redẽptionis animȩ eorũ
it enim diuitib hinus scłi. p̃cipe non suꝑbe saꝑe :

Expanded text:
Quibus ait Dominus: Facite vobis amicos de mammona iniQuibus ait Dominus: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut et ipsi recipiant vos in tabernacula per Timotheum Apostolus, noluit esse superbos, ne in abundantia divitiarum suarum gloriarentur: denique quod possidebant, noluit apud illos veterascere, sed aliquid ex eo fieri, ut esset pretium redemptionis animae eorum. Ait enim: Divitibus hujus saeculi praecipe, non superbe sapere,
Abbreviated transcription (Latin):
mo redẽpturus ẽ: qui post resur rectionẽ dixit.
ade dic sr̃ib meis. fr̃ nr̃ uoluit eẽ. Et cũ dõ dicimꝰ
pater nr̃. hoc manifestatur in nobis. Iui enĩ đo
ñ eũ circũdabit iniquitas calcanei eiꝰ qx ñ p̃sumit
deuirtute sua : nec in habundantia diuitiarũ
suarũ głatur nẽc de amicis suis potentib se
iactat᷑. In illo gͦ pͣsumat. qui ꝓpter illũ mor¬
tuus ẽ. ut illẽ in sẽpiternum non morerecur
qͥ ꝓpter illũ illuminatus ẽ. ut ille exaltaretur
qui quȩ siuit impiũ ut afideli quereretur. Ergo
ñipse non redim& homo redẽpturus est Aliqͥs
dit in uirtute sua. & in habundantia diuitiarũ
suarũ głatar : qui non dabit đo ꝓpitiationẽ sua
id est ꝓpitiationẽ qua flectat᷑ dm̃ ꝓpeccatis.
Nec p̃tium redẽptionis animȩ suȩ qui p̃sumunt
deuirtute sua & de amicis et dediuitiis suis
Qui sunt autẽ qͥdant p̃tiũ redẽp̃tionis animȩ suȩ :

Expanded text:
mo redempturus est? Qui post resurrectionem dixit: mo redempturus est? Qui post resurrectionem dixit: Vade, dic fratribus meis . Frater noster voluit esse: et cum Deo dicimus, Pater noster, hoc manifestatur in nobis. Qui enim dicenim eum circumdabit iniquitas calcanei ejus; quia non praesumit de virtute sua, nec in abundantia divitiarum suarum gloriatur, nec de amicis suis potentibus se jactat. In illo ergo praesumat qui propter illum mortuus est, ut ille non in sempiternum moreretur; qui propter illum humiliatus est, ut ille exaltaretur; qui quaesivit impium, ut a fideli quaereretur. Ergo si ipse non redimit, homo redempturus est? Aliquis dit in virtute sua, et in abundantia divitiarum suarum gloriatur, qui non dabit Deo depropitiationem suam; id est placationem qua flectat Deum pro peccatis: nec pretium redemptionis animae suae, qui praesumit de virtute sua, et de amicis, et de divitiis suis. Qui sunt autem qui dant pretium redemptionis animae suae?
Abbreviated transcription (Latin):
corne suu bodiohabrnt. Iuia gꝰ quon sillũ homi¬
nem głã peuã subplantauit Si e diabolus romi
nẽ nos uult subplantare. Preceptũ est onii eue
ut obseruaret caput diaboli: qr diabolus calca¬
neũ eius obseruat. Siergo iniquitas calcanei cir¬
quo hos circũdet . & gaudebimus indie iuissima
Ergoui tabo ista & non iniquitas calcaner mei cirtũ¬
dabit me. Quid est uitare ista : ut non considamꝰ
inuirtute nr̃a nongloriem̃ in habundantia diuitia¬
rum nr̃arum sed głoriemur in eoq: nobis ꝓmisit
humilib: altitudinẽ. & minatus ÷ elatis dãpnatio¬
nem: & nonnos iniquitas calcanei circũdabit
sumunt in amicissuis Alui p̃sumunt inuirtute
sua : alui indiuitus. Ista est p̃sũptio generis huma¬
ni : non p̃sũmentis indõ. Dix̃ deuirtute dix̃ dedi¬
uitiis dix̃ deamicis. Frater non redim et redimet
bomo Expectans ut homo teredim& ab irauen¬
tura. Site r̃ non redim& homote redẽpturos
est. Quis ÷ sr̃quisi non redĩmerit . nullus ho¬

Expanded text:
odio habuit . Quia ergo quomodo illum hominem Adam per Evam supplantavit , sic diabolus per carnem vult nos supplantare; praeceptum est Evae ut observet caput diaboli, quia diabolus calcaneum ipsius observat. Si ergo iniquitas calcanei cirquod nos circumdet, et gaudebimus in die novissima,Ergo vitabo ista, et non iniquitas calcanei mei circumdabit me. Quid est vitare ista? Non confidamus in virtute nostra, non gloriemur in abundantia divitiarum nostrarum; sed gloriemur in eo qui nobis promisit humilibus altitudinem, et minatus est elatis damnationem; et non nos iniquitas calcanei circumdabit.sumunt in amicis suis: alii praesumunt in virtute sua, alii in divitiis. Ista est praesumptio generis humani, non praesumentis in Deo. Dixit de virtute, dixit de divitiis, dicit de amicis: Frater non redimit, redimet homo? Exspectas ut homo te redimat ab ira ventura? Si te frater non redimit, homo te redempturus est? Quis est frater, qui si non redemerit, nullus ho
Abbreviated transcription (Latin):
pompa est funeris: excipitur sepulchro p̃cioso. in uol¬
uitur prȩciosis uestib: sepelitur ungentis & a roma¬
tib Demde memoriã quã hab& quã marmoratã.
Uiuitur in ipsa memoria ille ibi mortuus est. Ista
prtantes bona aberrauer ado nec quȩsierunt uera
& decepti sunt a falsis. Ad hȩc uide qͥd sequitur illẽ
qui non dedit pͣciũ redẽptionis amimȩ suȩ qui non
intellexit interitũ qr uidit sapientes morientes¬
qui factus est in prudois & insipiens ut simul peri¬
ret . Et quomꝰ peribunt: & quiderelinquent alienis
diuitias suas: simul in prudens & insipiens peribuns̃.
Adtendite fr̃s. Et relinquent alienis diuitus suas
Quasi eos posuit in maledicto qui cũ mortui fueriq̃
aliem possidebunt res ipsoꝵ. Ergo felices ipsi qui
relinquunt filios in possessione sua quib: sui succeduns:
habuit non est̃ mortuus. Lind filii ipsius et ipsi seruar̃¬

Expanded text:
pompa est funeris, excipitur sepulcro pretioso, involpompa est funeris, excipitur sepulcro pretioso, involvitur pretiosis vestibus, sepelitur unguentis et aromatis. Deinde memoriam qualem habet! quam marmoratam! Vivitur in ipsa memoria? Ille ibi mortuus est. Ista putantes homines bona, aberraverunt a Deo, nec quaesierunt vera, et decepti sunt falsis: adeo vide quid sequitur. Ille qui non dedit pretium redemptionis animae suae, qui non intellexit interitum, quia vidit sapientes morientes, factus est imprudens et insipiens, ut simul periret. Et quomodo peribunt qui relinquent alienis divitias suas? Simul imprudens et insipiens peribunt. 14. Attendite, fratres: Et relinquent alienis divitias suas. Quasi eos posuit in maledicto, qui cum mortui fuerint, alieni possidebunt res ipsorum. Ergo felices illi qui relinquunt filios in possessione sua, quibus sui succedunt. Habuit filios, non est mortuus. Quid filii ipsius? Et ipsi serva
Abbreviated transcription (Latin):
mamona inquitatis : deistis diuitus quas impn
uocant diuittas . fctͥ amicos &iprudeni es unipn
Conparas tibi non fraudaris : Moclo enui lideris
Na pueru fr̃s unde sibi amait nesco ridumul
inueniuit nũmos & ponunt inthesqurartol
pod colligunt ideo ꝑ didert Nbii te nonui
tibi in psperũ incȩlo. Esto ergo prudois imitari
formicã : sicut dicit scriptura. Reconde inestate
neefurias in hieme. Hiemps est dies nouissimꝰ diestri¬
bulationis: hnemps est dies scandalorũ & amaritudinis
qđ tibi sit in posterũ . Si autẽ non facis. simul in pru¬
dens & insipiens peribis. Sed mortuus ẽ ille diues:
& tale funus illi factũ est. Ecce quo se conuerter utT
homines non ad tendunt quã malã uitã habuerit cũ
uiueret. sed quã põpam cũ moreretur. Ofelix quẽ
tanti plangunt: ita uero sic uixit. ut pauci plangant
Om̃s enim dẽberent plangere : ta male iuuentẽ: sed

Expanded text:
mammona iniquitatis, de divitiis istis quas iniqui mammona iniquitatis, de divitiis istis quas iniqui vocant divitias, fac tibi amicos et prudens eris: comparas tibi, non fraudaris. Modo enim videris Nam pueri, fratres, unde sibi emant nescio quid simul inveniunt nummos, et ponunt in thesaurario, quod colligunt, ideo perdiderunt? Noli timere: tibi in posterum in coelo. Esto ergo prudens, imitare formicam, sicut dicit Scriptura ; reconde aestate, ne esurias in hieme: hiems est dies novissimus, dies tribulationis; hiems est dies scandalorum et amaritudinis: collige quod ibi tibi sit in posterum; si autem non facis, simul imprudens et insipiens peribis. 13. Sed mortuus est ille dives, et tale illi funus factum est. Ecce quo se converterunt homines: non attendunt quam malam vitam habuerit cum viveret, sed quam pompam cum moreretur. O felix quem tanti plangunt! Iste vero sic vixit ut pauci plangant. Omnes enim deberent plangere tam male viventem. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
infuturũ. uis ẽ. in sipiens qui ñ intelligit in
quo malo sit. Iu uero intellige inqͥo malo sis
modo : & ꝓspice ut in bonosis in posterũ. Intel¬
ligindo in quo malosis non eris insipiens: ꝓspici¬
endo tibi infuturũ non eris in prudens. Quis ÷
qui sibi ꝓspicit : seruus ille cui dedit dñs suus
qđ erogaret & postea dix̃ ei. Nonm potes agere
redde rationẽ actustui. &illẽ. Quid facio
fodere non possũ mendicare confudor Sed
&̾ dereb chũ sui fecit sibi amicos q̃ illũ recipe¬
rent cũ deactu ꝓiceretur. Et ille fraudem fecit
dño suo ut cõpararet sibi amicos qui illũ susct¬
perent. Tunoli timere ne frauđẽ facias: ipse
dñs hortatur ut facias ipse tibi dicit Fac tibi
iucos demamona iniquitatis Fortassis ea quȩ
ad quifisti deini quitate ad quisisti : Aut for¬
tasse sea ipsa est inquitas qr tubabes & altg
non habe Tu habundas & alto eget Deista

Expanded text:
in futurum. Quis est insipiens? Qui non intelligit in in futurum. Quis est insipiens? Qui non intelligit in quo malo sit. Tu vero intellige in quo malo sis modo, et prospice ut in bonis sis in posterum. Intelligendo in quo malo sis, non eris insipiens: prospiciendo tibi in futurum, non eris imprudens. Quis est qui sibi prospicit? Servus ille cui dedit Dominus suus quod erogaret, et postea dixit ei: Non potes mihi agere, redde rationem actus tui. Et ille: Quid facio? fodere non possum, mendicare confundor. Sed et de re domini sui fecit sibi amicos, qui illum reciperent, cum de actu projiceretur. Et ille fraudem fecit domino suo, ut compararet sibi amicos qui illum susciperent: tu noli timere ne fraudem facias; ipse Dominus hortatur ut facias, ipse tibi dicit, Fac tibi amicos de mammona iniquitatis . Fortassis ea quae acquisisti, de iniquitate acquisisti; aut fortasse ea ipsa est iniquitas, quia tu habes et alter non habet, tu abundas et alter eget. De ista
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑoradit mori sil iũ suũi.At ubi uiderunt
illũ incruce. in sultantes sibi & illũ non des¬
cendentẽ decruce dxert̃. Uere homo fuit
dictũ est  & utiq poterat descendere decru¬
ce qui potuit de sepul chro resurgere : Se do¬
cuit nos ferre in sultantes docuit aduersus
linguas hominũ ee pacientes bibere modo
calicẽ a maritudinis & postea accipere sempit᷑¬
nam salutẽ. Bibe eger amarũ calicẽ ut sanus
sis. cuiñ sunt sana inscera. Noli trepidare : qe
ne trepidares prior medicus bibit id est pas¬
sionis a maritudinẽ prior bibit ds̃. Bibit qui
pescatũ non habebat : qui qđ in eo sanaretur
ñ habebat. Bibe donec transeat am̾aritudo hutꝰ
scłi: & ueniat scłm. ubi nullũ scandalũ. nulla
ira. nulla tabes. nulla amaritudo pulla febris.
nullus dolus. nullȩ immiciciȩ nulla senectus.
nulla mors. nulla contẽptio. Labora hic uen¬
entẽs morientes: simul in prudens & insipiens
peribunt. Quis ẽ ÷ prudens qͥ non sibi conspicit

Expanded text:
 At ubi viderunt illum in cruce insultantes se, et illum non descendentem de cruce, dixerunt, Vere homo fuit. Dictum est: et utique poterat descendere de cruce, qui potuit de sepulcro resurgere; sed docuit nos ferre insultantes, docuit adversus linguas hominum esse patientes, bibere modo calicem amaritudinis, et postea accipere sempiternam salutem. Bibe, aeger, calicem amarum, ut sanus sis, cui non sunt sana viscera: noli trepidare, quia ne trepidares, prior bibit medicus; id est, passionis amaritudinem bibit prior Dominus. Bibit qui peccatum non habebat, qui quod in eo sanaretur non habebat. Bibe donec transeat amaritudo hujus saeculi, et veniat saeculum ubi nullum scandalum, nulla ira, nulla tabes, nulla amaritudo, nulla febris, nullus dolus, nullae inimicitiae, nulla senectus, nulla mors, nulla contentio. Labora hicentes morientes. 12. Simul imprudens et insipiens peribunt. Quis est imprudens? Qui non sibi prospicit
Abbreviated transcription (Latin):
tũ in uocatũ est nom̃ illius diuitis posteaquan¬
do in ebriabant se homines in memoria ipsius.
nec descendebat imagutta suꝑ linguã ipsius
ardentẽ. Uentri suo seruiunt homines non
ad mortuos nill ꝑuenit. Sed qͥd faciunt illi :
solũ in uocabant nomina eoꝵ interris ipsorũ¬

Expanded text:
tum invocatum est nomen illius divitis postea, quantum invocatum est nomen illius divitis postea, quando inebriabant se homines in memoria ipsius, nec descendebat una gutta super linguam ipsius ardentem ? Ventri suo serviunt homines, non ad mortuos nihil pervenit. Sed quid faciunt illi? Solum invocabunt nomina eorum in terris ipsoru
Abbreviated transcription (Latin):
rũq audis diuitẽ dicentẽ. Habeo marmoratã
domũ quã relicturussũ et non cogito milib
atorna domũ ubi semꝑero: quando cogitat sibi
memoriã marmorataᷤ aut sculptã facere: quasi
de homo e terna cogitat. Iuasi ibi manebat ille
diues: Simaneret ibi narderet apud inferosi
ubimaneat sp̃s male agentis. Nonubi pgnatur
cor pu mortale cogitandũ est seddomꝰerũ
sepucimoreoꝵ inȩternũ. labernacula eorum
ingoneritionẽ et generationẽ. laber naculin in
quib: tẽporaliter manserunt : domus inquib:
quasi in ȩternũ manebit: id est sepulchra. Tab̃¬
nacula gͦ suis dionittunt: ubi manebanscum
uiuerent. Transeunt quasi addomos ȩternas.
pũta filii sunt: ne potes erunt. Prone potes
qͥd facumt. qͥd ꝓsunt tab̵nacula eoꝵ: Quid:
dudi. Inuocabunt nomina eoꝵ interris ipsoꝵ.
Iuid ẽ. hoc: tollunt panẽ et merũ ad sepulchra
et in uocabunt ibi nomina mortuoꝵ. Putas quan¬

Expanded text:
rumque audis divitem dicentem: Habeo marmoratam rumque audis divitem dicentem: Habeo marmoratam domum quam relicturus sum, et non cogito mihi aeternam domum ubi semper ero. Quando cogitat sibi memoriam marmoratam aut exsculptam facere, quasi de domo aeterna cogitat; quasi ibi maneat ille dives. Si ibi maneret, non arderet apud inferos. Ubi maneat spiritus male agentis, non ubi ponatur corpus mortale, cogitandum est: sed domus eorum sepulcra eorum in aeternum. Tabernacula eorum in generationem et generationem. Tabernacula, in quibus temporaliter manserunt - domus, in quibus quasi in aeternum manebunt, id est sepulcra. Tabernacula ergo suis dimittunt, ubi manebant cum viverent, transeunt quasi ad domos aeternas aputa, filii sunt, nepotes erunt et pronepotes: quid faciunt, quid prosunt tabernacula eorum? Quid? Audi: Invocabunt nomina eorum in terris ipsorum. Quid est hoc? Tollent panem et merum ad sepulcra, et invocabunt ibi nomina mortuorum. Putas quan
Abbreviated transcription (Latin):
ciato illi ꝓximus: Respondit ille: Credo quicum
samaritan faciendo miscdiam et subuemendo ꝓxi¬
mus faccus est : quicũq: tibi intribulatione sub¬
uenire ñ possunt aliem ate facti sunt Iam adten¬
dam:llos diuites qui male uixerunt: qui suꝑbe
egerunt mortui sunt & reli quȩrunt. Nondico
illi suꝑbi & isti sicut illi rapaces: ita etisti ut illi
auari & isti alieni abillissunt. Nam ut noueritis
qe aliem sunt subuenirent illi diuiti qui ardebat
in flamma suc cessores diuitiarũ ipsius : sed forte
ñ habuit qui illi saccederent et alieni possederunt
ianuã. Illi m fr̃s sub uenire non posfunt . qui
possident diuitias mȩas alieni ame factisini
uocantur sui. dudite qͥd illis prȩstant: Ad ten¬
ditẽ quomꝰ in rideantur simul in prudens et in¬
sipiens peribunt. Et relinguent alienis diuicias
silas. Quare dix̃ alienis: quia nihil eis ꝓdest se
possunt: & tam̃ inquo sibi uidentur ꝓdesse. & sepul¬
sunt sepulchra : domus st̃ sepulcbra. Nample¬

Expanded text:
ciato proximus? Respondit ille: Credo, qui cumSamaritanus faciendo misericordiam et subveniendo proximus factus est; quicumque tibi in tribulatione subvenire non possunt, alieni a te facti sunt. Jam attendamus illos divites qui male vixerunt, qui superbe egerunt, mortui sunt, et reliquerunt, non dico lli superbi, ita et isti; sicut illi rapaces, ita et isti; ut illi avari, et isti: alieni ab illis sunt. Nam ut noveritis quia alieni sunt, subvenirent illi diviti qui ardebat in flamma successores divitiarum ipsius. Sed forte non habuit qui illi succederent, et alieni possederunt januam: illi mihi fratres subvenire non possunt qui possident divitias meas; alieni a me facti sunqui vocantur sui? Audite quid illis praestant, attendite quomodo irrideantur: Simul imprudens et insipiens peribunt; et relinquent alienis divitias suas. Quare dixit alienis? Quia nihil eis prodesse possunt. Et tamen in quo sibi videntur prodesse: Et sepulsunt sepulcra, domus sunt sepulcra. Nam ple
Abbreviated transcription (Latin):
putas eũ solũ uiuere: uuat finietur uita ipsius qia
non dat p̃ciũ redẽptronisinimȩ suȩ. finietur uita :
labor non finietur. Laborait in eternũ: & in uet
infinem. Quomodo uiu& infinẽ : quomodo uiue¬
bat ille qui induebatur purpura & bysso. et epu¬
labatur cotihe splendide:  et iacentẽ ulcerosũ
ante ianuã: cuius ulcera canes lingebant. &
ille diuitiȩ : mutauer in cesambo. Ille ianua diui¬
tis sublatus ÷ ad sinũ abrahȩ. ille abepulis splen¬
didis missus est inignẽ. Ille requie scebat. ille
ardebat. Saciabatur ille : ille siciebat. Ille
lab orauerat infinem : uiuebat in ȩternũ. Ille uixerat
infinẽ : laborabat in egernũ. Et qͥd ꝓfuit diniti:
quiquesiunt apud inferos intorintis positus
ftillari sibi gutgã aquę in linguã sua decligito
latari dicens. Qm ardeo hic in ista flamma :
Etñ illi concessũ estꝰ sic desiderauit ille guttam
dedigito quomodo ille micas demensa duitis.

Expanded text:
Putas eum solum vivere. Vivat; finietur vita ipsius: quoniam Putas eum solum vivere. Vivat; finietur vita ipsius: quoniam non dat pretium redemptionis animae suae, finietur vita, labor non finietur. Laboravit in aeternum, et vivet in finem. Quomodo vivet in finem? Quomodo vivebat ille qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide; et jacentem ulcerosum ante januam, cujus ulcera canes linguebant, eillae divitiae? Mutaverunt vices ambo: ille a janua divitis sublatus est in sinum Abrahae; ille ab epulis splendidis missus est in ignem: ille requiescebat, ille ardebat; satiabatur ille, ille sitiebat: ille laboraverat in finem, vivebat in aeternum; ille vixerat in finem, laborabat in aeternum. Et quid profuit diviti, qui quaesivit apud inferos in tormentis positus, stillari sibi guttam aquae in linguam suam de digito Lazari, dicens, Quoniam ardeo hic in hac flamma, et non illi concessum est ? Sic desideravit ille guttam de digito, quomodo ille micas de mensa divitis:
Abbreviated transcription (Latin):
parua : reddat tibi incȩlo multa. Uerũtamen
illi qͣs circũdabit iniquitas calcanei sui: qͥ: confidug̃
inuirtute sp̃a. & in babundantia diuitiarũ suarũ
gantur. Et de amicis hominib nihil ualentib
Labor eiꝰ sine fine erit. uita ipsius habebit finem.
Quare hoc dix̃ uiuet infinẽ: u̾itã quip̃pe non ponins
isti : nisi deliciis cotidianas. Adeo multi in opes &
pauꝑes nr̃i parũ firimi & non intuentes qͥd illis
ꝓmittat ds̃ : pistis laborib : cũ uiderint diuites in
epulis cotidianis in splendore & nitore auri & argen¬
tiquiꝰ dicant. Solisunt isti isti uere uiuunt :
Dicitur: nondicatur & monemus & dici habet: uelu
a pauciorib: dicatur : quã dicerentur si non moneremꝰ
Nam nec nos pre sumimꝰ ita nos dicere ot non dicantur
sed apauciorib dicantur. Nam dicetur usq in sinẽ
scłi. parũ est quia dicit eũ uiuere. Tonat dicit:¬

Expanded text:
parva, ut reddat tibi in coelo multa. Verum autem parva, ut reddat tibi in coelo multa. Verum autem illi quos circumdabit iniquitas calcanei sui, quia confidunt in virtute sua, et in abundantia divitiarum suarum gloriantur, et de amicis hominibus nihil valentibus Labor ejus sine fine erit, vita ipsius habebit finem. Quare hoc dixit, vivet in finem? Vitam quippe non ponunt isti, nisi delicias quotidianas. Adeo multi inopes et pauperes nostri, parum firmi, et non intuentes quid illis promittat Deus pro istis laboribus, cum viderint divites in epulis quotidianis, in splendore et nitore auri et argenti, quid dicunt? Soli sunt isti, isti vere vivunt. Dicitur; jam non dicatur, et monemus; etsi dici habet, vel a paucioribus dicatur, quam diceretur si non moneremus. Nam nec nos praesumimus ita nos ista dicere ut non dicatur, sed vel a paucioribus dicatur; nam dicetur usque in finem saeculi. Parum est quia dicit eum vivere; adjungit, et dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
diuitus nr̃is : diuites sint inqr in oꝑib bonis:
facile tribuant : comunicent : & mon illud ꝑdi¬
tur sunt. Unde scimꝰ : audiqͥd sequitur. Thes¬
aurigent sibi fundam̃tũ bonũ infuturũ ut
app̃hendant uerã uitã : sic dabunt p̃ciũ redẽp¬
tionis amimȩ suȩ Et chis nr̃ hoc mon& facite
uobis sacculos ueterescentes. thesaurũ non deficien¬
tẽ in celos quo fur non accedit: neq tinea corrũpit.
Noluit ds̃ ut ꝑdas duntias tuas. sed ut locũ illis
mutes consiliũ dedit tibi. Intelligat caritas ur̃a.
Modo si amicus tuus intraret domũ tuã. & in ue¬
niret te in loco humido frum̃ta posuisse : qui forte
sciret natura corruptionis frum̃toꝵ quã tu
dis qđ cũ magno labore collegist In loco humi¬
do posusti: paucis dieb ista putrescunt. Et quid
facio fr̃: leua insuperiora. audires amicũ sug
Sed seruas terrã accipias celũ : Serues mortalia. ac¬
cipias sempiter na feneraris xp̃m: Accipiat interra

Expanded text:
tris? Divites sint, inquit, in operibus bonis, facile tribuant, communicent: et non illud perdituri sunt. Unde scimus? Audi quid sequitur: Thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam . Sic dabunt pretium redemptionis animae suae. Et Dominus noster hoc monet: Facite vobis sacculos non veterascentes, thesaurum non deficientem in coelis, quo fur non accedit, neque tinea corrumpit . Noluit Deus ut perdas divitias tuas, sed ut locum illis mutes consilium tibi dedit. Intelligat Charitas Vestra: modo si amicus tuus intraret in domum tuam, et inveniret te in loco humido frumenta posuisse, qui forte sciret naturam corruptionis frumentorum quam tu dis quod cum magno labore collegisti; in loco humido posuisti, paucis diebus ista putrescunt. Et quid facio, frater? Leva in superiora. Audires amicum suggsed serves terram, accipias coelum, serves mortalia, accipias sempiterna! Feneres Christum; accipiat in terra
Abbreviated transcription (Latin):
benedict̃¬
corde. Tales facti xp̃iani quando illis laudatur
uita eterna .&. dicitur illis contentus diuitia¬
rũ esse debere in nomine xp̃i. torquͤ nt os
in corde suo & si non audent in facie ne erubes
id faciunt et contẽpnunt: et remanet eis in ore
benedictio & corde maledictio&̃ postea imore
suo benedicent. Longũ est ut psalmũ finiamus:
sufficiat learitati ur̃ȩ qđ audistis interim hodie :
oras qđ dño placuerit audictis

Expanded text:
benediccorde. Tales facti christiani, quando illis laudatur vita aeterna, et dicitur illis contemptores divitiarum esse debere in nomine Christi, torquent os in corde suo: et si non audent in facie, ne erubesid faciunt, contemnunt; et remanet eis in ore benedictio, et in corde maledictio. Et postea in ore suo benedicent. Longum est ut Psalmum finiamus: sufficiat Charitati Vestrae quod audistis interim hodie; cras, quod Domino placuerit audietis
Abbreviated transcription (Latin):
uidebit interitũ cũ uiderit sapientes morien¬
tis Nuid ÷ hoc ÷ non intelliget qͥd sit interitꝰ
cũ uiderit sapientes morientes: dicit em̃ sibi
iste qe sapiens erat & cũ sapientia in habitat.
& cũ pictate dm colit: Nũquid non ẽ mortuus
faci gͦ mih bene cũ uiuo: Nã si aliꝗͥdꝑossent
q aliud sapiunt: ñ morerent . Uidet illũ mori
& non uidet quȩ sit mors. Non uidebit interi¬
tũ : cũ uiderit sapientes morientes . Quomꝰ¬

Expanded text:
um viderit sapientes morientes: quid est hoc? Non intelliget quid sit interitus, quando viderit sapientes morientes. Dicit enim sibi: Iste, quia sapiens erat, et cum sapientia inhabitabat, et cum pietate Deum coluit, numquid non est mortuus? Faciam mihi ergo bene, cum vivo: nam si aliquid possent qui aliud sapiunt, non morerentur. Videt illum mori, et non videt quae sit mors. Non videbit interitum, cum videbit sapientes morientes. Quom
Abbreviated transcription (Latin):
tus est uimentis insipientib et similis factus
est illis. Quomꝰ insultatũ est hominib: qui noti
in tellexer qͥd facerent de diuitiis cũ uiuerent.
putardnt se beatos futuros si haberent me¬
moriã marmoratã quasi eternã domũ. Osi
sui quib reliquissent substantiã suã in uoca¬
rent nomina eoꝵ interris ipsoꝵ Debueria
autẽ contra p̃parare sibi domũ ȩternã in bonis
operib p̃parare sibi uitã inmortalem : micte¬
reante se suptus sequi oꝑasua: ad tendere
comitẽ ȩgentẽ : dare ei cũ quo ambulat. non
conte pnere xp̃mante ianuã ulcerosũ quidix̃

Expanded text:
ntis insensatis, et similis factus est illis. Quomodo insultatum est hominibus, qui non intellexerunt quid facerent de divitiis cum viverent, et putarunt se beatos futuros, si haberent memoriam marmoratam, quasi aeternam domum, et si sui, quibus reliquissent substantiam suam, invocarent nomina eorum in terris ipsorum. Debuerunt autem contra praeparare sibi domum aeternam in bonis operibus, praeparare sibi vitam immortalem, mittere ante se sumptus, sequi opera sua, attendere comitem egentem, dare ei cum quo ambulabant, non contemnere Christum ante januam ulce
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa tuũ obseruabit caput. tu eius obseruabis cal¬
caneũ. Dabolus calcaneũ tuũ obseruat quando
labaris ut deiciat te. ille obseruat calcaneũ tuus
tũ obserua caput illius. Qđ est caput illuis intiũ
male sugg esconis quando incipit mala sugge erȩ
timc repelle anteꝗ surgat delectato & sequat᷑
consensso. Et tunc uitabis caput ciꝰ & non ad p̃hen¬
de ille cul caneũtuũ. Quare Eeue pos dsupher¬

Expanded text:
Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus observabis calIpsa tuum observabit caput, et tu ejus observabis calcaneum . Diabolus calcaneum tuum observat, quando labaris, ut dejiciat te. Ille observat calcaneum tuum, tu observa caput illius. Quod est caput illius? Initium malae suggestionis. Quando incipit mala suggerere, tunc repelle antequam surgat delectatio, et sequatur consensio; et tunc vitabis caput ejus, et non apprehendet ille calcaneum tuum. Quare au