comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fide eiꝰ ⁊ uirtute locupletẽ. qͥb multa
magnalia cũ miraculo faceret: quib
ad grãm głẽ bonis sp̃italib abundaret.
Has opes. has diuitias possidere ñ pot̃:
quȩ se scło diuitẽ magis uult ẽẽ quã
xp̃o. Locupletẽ te dicisꝰ ⁊ diuitẽ: ⁊ uten¬
dum putas his quȩ possidere de ds uo¬
luit. Utere: sed ad res salutares ⁊ bonas
artes. Utere ad illa quȩ d̾s p̃cepit: que
dñs ostendit. Diuitẽ te sentiant pauꝑes:
locuplecẽ sentiant indigentes: patͥmo¬
nio tuo dm̃ fȩnera. Ap̃m cibar ut uirgi¬
nitatis ꝑferre głam liceat. ut ad dñi
gaudia uenire contingat: multoꝵ p̃cib
exora. Comm̃da illic thesauros tuos. ubi
fur nullꝰ effodiat: qͦ nullus insidians
grassator irrũpat. Possessiones tͥ s gȩle¬
stes magis cõpara: ubi fructꝰ tuos iuges
ac ꝑhennes ab õi contactu iniuriȩ scłaris
immunes. nec rubigo atderat. nec gͣndo

Expanded text:
fide eius et uirtute locupletem, quibus multa fide eius et uirtute locupletem, quibus multa magnalia cum miraculo faceret, quibus ad gratiam gloriae bonis spiritalibus abundaret. has opes, has diuitias possidere non potest quae se diuitem saeculo mauult esse quam Christo. Locupletem te dicis et diuitem et utendum putas his quae possidere te Deus uoluit. utere sed ad res salutares et bonas artes: utere ad illa quae Deus praecepit, quae Dominus ostendit. diuitem te sentiant pauperes, locupletem te sentiant indigentes, patrimonio tuo Deum faenera, Christum ciba: ut uirginitatis perferre gloriam liceat, ut ad Domini praemia uenire contingat, multorum precibus exora: commenda illic thesauros tuos, ubi fur nullus effodiat, quo nullus insidians grassator inrumpat: possessiones tibi sed caelestes magis conpara, ubi fructus tuos iuges ac perennes et ab omni contactu iniuriae saecularis inmunes nec rubigo adterat nec grando
Abbreviated transcription (Latin):
in de iuuentutis illicias. suspiria adole¬
scentiũ post de trahas. concupiscendi libi¬
dinẽ nutͥas. peccandi fom̃ta succendas. ut
⁊ si ipsa ñ ꝑeas alios tñ ꝑdas. ⁊ uelut gla¬
diũ de ⁊ uenenũ uidentib p̃beas ⁊ excusa¬
ri ñ potes.quasi m̃te casta sis.⁊ pudica:
redarguit de cultꝰ imꝑbus. ⁊ impudicus
ornatꝰ: nec cõputari iã potes int̾ puellas
⁊ uirgines. xp̃i: que sic uiuis ut possis ad¬
amari. Locupletẽ te dicis ⁊ diuitẽ ⁊ sec̃
lactare diuitias suas uirginẽ ñ decet:
cũ dicat scͥptura diuina. Qͥo nob̾ ꝓfuit
suꝑbia: aut qͥd diuitiarũ iactatio con
Qui emunt sic sint qͣsi ñ possidentes.
⁊ qͥ hoc mundo utunt᷑ quasi ñ utant᷑.
Prec̾it enĩ figura huiꝰ mundi. Petrus
etiã cui oues suas dñs pascendas tuendas¬
q cõm̃dat. suꝑ quẽ posuit ⁊ fundauit
gat ÷ s esse se dicit. xp̃i gr̃a diuitẽ. esse

Expanded text:
in te iuuentutis inlicias, suspiria adulein te iuuentutis inlicias, suspiria adulescentium post te trahas, concupiscendi libidinem nutrias, sperandi fomenta succendas, ut etsi ipsa non pereas, alios tamen perdas et uelut gladium te et uenenum uidentibus praebeas, excusari non potes, quasi mente casta sis et pudica. redarguit te cultus inprobus et inpudicus ornatus, nec conputari iam potes inter puellas et uirgines Christi quae sic uiuis, ut possis adamari. Locupletem te dicis et dinitem. sed iactare diuitias suas uirginem non decet, cum dicat scriptura diuina: quid nobis profuit superbia aut quid diuitiarum iactatio contqui emunt sic sint quasi non possidentes, et qui hoc mundo utuntur quasi non utantur. praeterit enim figura huius mundi. Petrus etiam, cui oues suas Dominus pascendas tuendasque conmendat, super quem posuit et fundauit gat, sed esse se dicit Christi gratia diuitem, esse
Abbreviated transcription (Latin):
nibus. neq auro.neq margaritis. aut
ueste p̃ciosa: s ut decet mulieres. ꝓmit¬
tentes castitatẽ ꝑ bonã conu̾sationẽ. Item
petrus ad hȩc eadẽ p̃cepta consentit ⁊ dic̃.
Sit in muliere ñ exterior ornam̃ti. aut¬
auri. aut uestis cultꝰ: s cultꝰ cordis. Qd
si illi mulieres qͦz ammonent cohercendas.
⁊ ad eccłiastica disciplinã religiosa obser¬
obseruare uirginẽ fas ẽ. cui nulla ornat᷑
sui cõpetat uenia : nec deriuari in alte¬
rũ possit m̃daciũ culpe. s sola ipsa rema¬
neat in cͥmine : Locuplecẽ te dicis ⁊ di¬
uitẽ ⁊ s ñ om̃e qd̾ pot̃ debet fieri. nec
desideria ꝓlixa. ⁊ de scłi ambitione na¬
scentia ultra honorẽ ac pudorẽ uirgini¬
tatis extendi: cũ scriptũ sit. Om̃ia licent:
s ñ oĩa expediunt. Oĩa licent: s ñ oĩa
edificant. Cȩterũ si tu te sumptuosius co¬
mas.⁊ ꝑpublicũ notabilit̾ incedas. ocłos

Expanded text:
nibus neque auro neque margaritis aut nibus neque auro neque margaritis aut ueste pretiosa, sed ut decet mulieres promittentes castitatem per bonam conuersationem. item Petrus ad haec eadem praecepta consentit et dicit: sit in muliere non exterior ornamauri, aut vestis cultus, sed cultus cordis . Quod si illi mulieres quoque admonent coercendas, et ad ecclesiasticam disciplinam religiosa obserobservare virginem fas est, cui nulla ornatus sui conpetat uenia nec deriuari in alterum possit mendacium culpae, sed sola ipsa remaneat in crimine. Locupletem te dicis et diuitem. sed non omne quod potest debet et fieri nec desideria prolixa et de saeculi ambitione nascentia ultra honorem ac pudorem uirginitatis extendi, cum scriptum sit: omnia licent, sed non omnia expediunt. omnia licent, sed non omnia aedificant. ceterum si tu te sumptuosius comas et per publicum notabiliter incedas, oculos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̃cupiscentia eiꝰ: qͥ aut̃ fecerit uolunta¬
tem dei manet in ȩt̃nũ: qͦmͦ ⁊ ds̃ manet
in ȩt̃nũ. Eterna gͥ ⁊ diuina sectanda st̃.
⁊ oĩa de d̃i uoluntate facienda st̃: ut dm̃
nr̃i uestigia. ⁊ magisteria sectem᷑. qͥ mo¬
nuit ⁊ dixit. Non descendi de cȩlo. ut
seruꝰ. ⁊ liberatori debet obsequiũ liberatꝰ ⁊
imitari. Scͥptũ ẽ. ⁊ legit᷑ ⁊ audit᷑: ⁊ in
exemplũ nr̃i ȩccłiȩ ore celebrat᷑. Qͥ dic̃
se in xp̃o manere: debet qͦmͦ ille ambu¬
lauit ⁊ ipse ãbulare. Ambulandũ ẽ ue¬
stigiis paribus: emula ingressione ni¬
tendũ ẽ. tunc respondebit ad fid̃e nõis
seclatio ueritatis: ⁊ credenti p̃miũ datur.
si qͦd credit᷑ ⁊ geratur. Locupletẽ te dicis
⁊ diuitẽ ⁊ s diuitus tuis paulꝰ occurrit:
⁊ ad cultũ atq ornatũ duũ iusto fine mo¬
derandũ sua uoce p̃scribit. Sint inqͥt
mulieres cũ uerecundia ⁊ pudicicia⁊¬
sobrietate cõponentes se: ñ in tortis cri¬

Expanded text:
ia eius, qui autem fecerit uoluntatem Dei, manebit in aeternum, quomodo et Deus manebit in aeternum. aeterna igitur et diuina sectanda sunt et omnia de Dei uoluntate facienda sunt, ut Domini nostri uestigia et magisteria sectemur qui monuit et dixit: non descendi de caelo, ut fsuo seruus et liberatori debet obsequium liberatus, imitari. scriptum est et legitur et auditur et in exemplum nostri ecclesiae ore celebratur: qui dicit se in Christo manere debet quomodo ille ambulauit et ipse ambulare. ambulandum est uestigiis paribus, aemula ingressione nitendum. tunc respondebit ad fidem nominis sectatio ueritatis et credenti praemium datur, si quod creditur et geratur. Locupletem te dicis et diuitem. sed diuitiis tuis Paulus occurrit et ad cultum adque ornatum tuum iusto fine moderandum sua uoce praescribit. sint, inquit, mulieres cum verecundia et pudicitia conponentes se, non in tortis cri
Abbreviated transcription (Latin):
misericors ⁊ pius ẽ. ⁊ paciens.⁊ mul¬
tȩ miserationis: ⁊ qui sententiã flectat
adu̾sus malitias irrogatas. Potest ille
indulgentiã dare ÷ sententiã suã pot̾
ipse deflectere: penitenti. oꝑanti. rogan¬
ti podest clem̃ter ignoscere. Pocest in
acceptũ referre: quicqͥd ꝓ talib ⁊ pe¬
tierint martyres. ⁊ fecerint sac̾dotes:
uel siquis plus eũ suis satisfactionib
mouerit. si eius iram. si indignantis of¬
fensam iusta dep̃catione placauerit. Dat
ille ⁊ arma rursũ. quib uirtus aͬmetur :
reparat ⁊ corroborat uires. quib fides
restaurata uegecetur. Repetat certam̃
suum miles. St iterauebit aciem. ꝓuo¬
cabit᷑ hostem: Et quidem factus ad p̃liũ
fortior ꝑ dolorẽ. Qui sic dõ satisfecerit.
qui pęnitentia facti sui. qͥ pudore deli¬
cdti. plus ⁊ uirtutis ⁊ fidei. de ipso lapsus
sui dolore conceꝑit: exauditus ⁊ adiutus
a dño. qͣm contͥstauerat nuꝑ letam faci¬
et ȩccłiam: nec iam solam di ueniã mere¬

Expanded text:
misericors et pius est et patiens et multae miserationis et qui. sententiam flectat aduersus malitiam inrogatam. potest ille indulgentiam dare, sententiam suam potest ille deflectere. paenitenti, operanti, roganti potest clementer ignoscere, potest in acceptum referre quidquid pro talibus et petierint martyres et fecerint sacerdotes. uel si quis eum plus suis satisfactionibus mouerit, si eius iram, si indignationis offensam iusta deprecatione placauerit, dat ille et arma rursum quibus uictus armetur, reparat et conroborat uires quibus fides instaurata uegetetur. repetet certamen suum miles, iterabit aciem, prouocabit hostem et quidem factus ad proelium fortior per dolorem. qui sic Deo satisfecerit, qui paenitentia facti sui, qui pudore delicti plus et uirtutis et fidei de ipso lapsus sui dolore conceperit, exauditus et adiutus a Domino, quam contristauerat nuper laetam faciet ecclesiam nec solam iam Dei ueniam mere
Abbreviated transcription (Latin):
si thesaurus ẽẽt in celo: nec uinci a scło pos¬
set. qui unde uinceretur in scło ñhaberet.
Sequeretur dñm solutꝰ ⁊ liber: ut apłi ⁊
sub apłis multi. ⁊ post non nulli sepe fece¬
runt : qui ⁊ rebus suis ⁊ parentib dereli¬
ctis. indiuiduis. xp̃i nexib adhescr̃t. Seqͥ
autẽ xp̃m quomͦ posst̃ : qui patͥmonii sui¬
uinculo detinentur:Aut quomͦ cȩlũ pe¬
tunt. qad sublimia ⁊ alta conscendunt:
qui t̃rems cupiditatib degrauanturᷤ
Possidere se credt̃. qui potius possident᷑.
census sui serui. nec ad pecunã suã dñi:
s magis pecuniȩ mancipati. Hoc dempꝰ.
hos homines: apłs denotat dicens.Qui
aut̃ uolunt diuites fieri incidunt in
tẽptationẽ.⁊ muscipulam.⁊ desideria

Expanded text:
si thesaurus esset in caelo, nec uinci a saeculo possi thesaurus esset in caelo, nec uinci a saeculo posset qui unde uinceretur in saeculo non haberet. sequeretur Dominum solutus et liber, ut apostoli et sub apostolis multi et nonnulli saepe fecerunt qui et rebus suis et parentibus derelictis indiuiduis Christi nexibus adhaeserunt. Sequi autem Christum quomodo possunt qui patrimonii uinculo detinentur? aut quomodo caelum petunt et ad sublimia et alta conscendunt qui terrenis cupiditatibus degrauantur? possidere se credunt qui potius possidentur, census sui serui nec ad pecuniam domini sed magis pecuniae mancipati. hoc tempus, hos homines apostolus denotat dicens: qui autem uolunt diuites fieri incidunt in temptationem et muscipula et desideria
Abbreviated transcription (Latin):
remansit. Dissimulanda fr̃s dil̃mi ueri¬
tas ñ est: nec uulneris nr̃i mat̾a ⁊ causa
reticenda. Decepit multos patͥmonii sui
amor cecus: nec ad recedendũ parati. aut
expediti ẽẽ potuer̃t. qͦs facultates suȩ ue¬
lut cõpedes ligauer̃t. Illa suert̃ rema¬
nentib uincula. illȩ catenȩ. quib ⁊ uirtꝰ
retardata ẽ.⁊ fides p̃ssa ⁊ mens uĩcta. ⁊
atma p̃clusa ⁊ ut serpenti terrã scđm di
sententiã deuoranti. p̃da ⁊ cibus fierent:
qui t̾restrib inhererent. Et iccirco dñs
bonoꝵ magister ⁊ p̃monens ⁊ consulens
infuturũ ⁊ si uis inqͥt ꝑfectus ẽẽ. uade ⁊
uende om̃ia quȩ habes.⁊ da pauꝑibus.⁊
habebis thesaurũ in cęlis: ⁊ ueni sequere
me. Si hoc diuites fac̾ent. ꝑ diuitias ñ
ꝑirent ⁊ thesaurũ in cȩlo reponentes.
hostem nc̃ ⁊ expugnatorẽ domesticũ ñ
hab̾ent. Esset in cęlo cor ⁊ animꝰ ⁊ sens.

Expanded text:
remansit. Dissimulanda, fratres, ueriremansit. Dissimulanda, fratres, ueritas non est nec uulneris nostri materia et causa reticenda. decepit multos patrimonii sui amor caecus, nec ad recedendum parati aut expediti esse potuerunt quos facultates suae uelut conpedes ligauerunt. illa fuerunt remanentibus uincula, illae catenae quibus et uirtus retardata est et fides pressa et mens uincta et anima praeclusa, ut serpenti terram secundum Dei sententiam deuoranti praeda et cibus fierent qui terrestribus inhaererent. et idcirco Dominus bonorum magister et praemonens in futurum, siuende omnia tua et da pauperibus et habebis thesaurum in caelis: et ueni, sequere me. si hoc diuites facerent, per diuitias non perirent, thesaurum in caelo reponentes hostem nunc et expugnatorem domesticum non haberent: esset in caelo cor et animus et sensus,
Abbreviated transcription (Latin):
sedis ȩt̃nȩ iactura timeatur. Clamat ecce
inde. ⁊mmundũ nolite tangere. exite¬
de medo eoꝵ. separamini qͥ portatis ua¬
sa dñi: ⁊ qui uasa st̃ dñi ac demplũ dei.
ne imnundũ tangere. ⁊ feralib cibis
pollui nolariq cogant᷑. ñ exeunt de
medionec recedunt: Alibi quoq uox au¬
ditur ecelo: p̃monens qͥd d̃i seruos facere
conueniat. ⁊ dicens. Exi de ea ppls m̃s.
ne paraceps sis delictoꝵ eiꝰ: ⁊ ne ꝑstrin¬
garis plagis eiꝰ. Qui exit ⁊ cedit: delicti
particeps ñ fit. Plagis uͦ ⁊ ipse constͥngit᷑:
qͥ socius cͥminis inuenitur. E id̃o dñs
in ꝑsecutione secedere ⁊ fugere manda¬
uit: adq ut id fieret. ⁊ docuit ⁊ fecit.
Nam cũ corona de dĩ dignatione descen¬
dat. nec possit accipi nͥ fuerit hora sum̃¬
di÷ qͥsq in xp̃o manens inderĩ cedit. ñ
fidem denegat: s tempꝰ expectat. Qui
autẽ cũ ñ secederet cecidit: negaturus

Expanded text:
sedis aeternae iactura timeatur. clamat ecce sedis aeternae iactura timeatur. clamat ecce inde et inmundum nolite tangere: exitede medio eius, separamini qui fertis uasa Domini. et qui uasa sunt Domini ac templum Dei ne inmundum tangere et feralibus cibis pollui uiolarique cogantur, non exeunt de medio nec recedunt? alibi quoque uox auditur e caelo praemonens quid Dei seruos facere oporteret et dicens: exi de ea, populus meus, ne particeps sis delictorum eius et ne perstringaris plagis eius. qui exit et cedit delicti particeps non fit, plagis uero et ipse perstringitur qui socius criminis inuenitur. et ideo Dominus in persecutione secedere et fugere mandauit adque ut id fieret et docuit et fecit. nam cum corona de Dei dignatione descendat nec possit accipi nisi fuerit hora sumendi, quisque in Christo manens interim cedit non fidem denegat sed tempus expectat: qui autem cum non secederet cecidit, negaturus
Abbreviated transcription (Latin):
concremasti. Ac muldis ꝓpͥus interitus
satis ñ fuit : hortam̃tis mutuis in exitiũ
ppłs impulsus ẽ: mors inuicẽ letali po¬
culo ꝓpinata ẽ. Ac neqͥd decẽt ad cͥminis
cumulũ : infantes qͦq parentũ manib
rant consecuti. Nonne illi cũ iudicii dies
uenerit dicent. nos nichil fecimꝰ. nec de-¬
relicto cibo ⁊ poculo dñi. ad ꝓphana con¬
tagia sponte ꝓpauimꝰ: ꝑdidit nos aliena
ꝑfidia. parentes sensimꝰ parricidas. illi
nobis ⁊ ęccłiam matrẽ. illi ⁊ patrẽ dm̃
negauert⁊ ut dũ parui ⁊ imꝓuidi. ⁊ tan¬
ti facinoris ignari. ꝑ alios ad consortiũ
criminũ iungim᷑. aliena fraude caꝑemur:
Hec ẽ ꝓdolor iusta aliqua ⁊ grauis causa:
quȩ tantũ facinꝰ excuset. Relinquenda
erat patͥa:⁊ patͥmonii facienda iactura.
Cui enim̃ nascenti ⁊ morienti ñ relinqͤn.¬
da qͣndoq patͥa:⁊ patͥmonii sui facienda
iacturd est:Xp̃s ñ relinquat᷑: salutis ac

Expanded text:
concremasti. Ac multis proprius interitus concremasti. Ac multis proprius interitus satis non fuit: hortamentis mutuis in exitium populus inpulsus est, mors inuicem letali poculo propinata est. ac ne quid deesset ad criminis cumulum, infantes quoque parentum manibus rant consecuti. nonne illi, cum iudicii dies uenerit, dicent: nos nihil fecimus nec derelicto cibo et poculo Domini ad profana contagia sponte properauimus: perdidit nos aliena perfidia, parentes sensimus parricidas: illi nobis ecclesiam matrem, illi patrem Deum negauerunt, ut dum parui et inprouidi et tanti facinoris ignari per alios ad consortium criminum iungimur, aliena fraude caperemur ? Nec est pro dolor iusta aliqua et grauis causa quae tantum facinus excuset. relinquenda erat patria et patrimonii facienda iactura. cui enim non nascenti adque morienti relinquenda quandoque patria et patrimonii sui facienda iactura est? Christus non relinquatur, salutis ac
Abbreviated transcription (Latin):
illis amagistratib uesꝑa urgente
dilati sc̃. qͦt ne eoꝵ differretur interit᷑
⁊ rogauert̃: Quã uim pot̾ talis osten¬
dere. qua crim̃ suũ purget ⁊ cũ uim ma¬
gis ipse fec̾it ut ꝑiret: Nonne qͣndo
ad capitoliũ sponte uentũ ẽ. qͣndo ultro
ad obsequiũ diri facinoris accessũ est.
labauit gressus. caligauit aspectus. tremu¬
erunt uiscera. brachia concider̃t̃. Non
sensus obstupuit. lingua hesit. sermo de¬
fecit: Stare illic potuit dei seruꝰ ⁊ loqui.
⁊ renuntiare.xp̃o: qui iam diabolo re¬
nuntiauerat ⁊ scło: Non ara illa qͦ mori¬
turus accessit: rogus illi fuit: Non dia¬
boli altare qͦd fetore tetro sumare ac re¬
dolere conspexerat : uelut funꝰ ⁊ bustũ ui-¬
tȩ suȩ horrere ac fugere debebat: Quid
hostiã decũ miser ÷ qͥd uictimã supplica¬
turus ĩponis: Ipse ad aram hostia: uicti-¬
ma ipse uenisti. Immolasti illic salut̃ẽ
tuã: spem tuã. fidem tuã. funestis ignib

Expanded text:
illic a magistratibus uespera urgente illic a magistratibus uespera urgente dilati sunt, quot ne eorum differretur interitus et rogauerunt! quam uim potest talis obtendere, qua crimen suum purget, cum uim magis ipse fecerit ut periret? nonne quando ad Capitolium sponte uentum est, quando ultro ad obsequium diri facinoris accessum est, labauit gressus, caligauit aspectus, tremuerunt uiscera, membra conciderunt? non sensus obstipuit, lingua haesit, sermo defecit ? stare illic potuit Dei seruus et loqui et renuntiare Christo qui iam diabolo renuntiauerat et saeculo P non ara illa, quo moriturus accesserat, rogus illi fuit? non diaboli altare quod faetore taetro fumare ac redolere conspexerat uelut funus et bustum uitae suae horrere ac fugere debebat? quid hostiam tecum, miser, quid uictimam supplicaturus inportas? ipse ad aras hostia, uictima ipse uenisti, inmolasti illic salutem tuam, spem tuam, fidem tuam funestis illic ignibus
Abbreviated transcription (Latin):
fecert digiti eoꝵ. ⁊ curuatꝰ est homo. ⁊ hu¬
miliatus ẽ uir. ⁊ ñ laxabo illis: diẽ dñs:¬
Et iterũ qds loquit᷑ dicens. Sacficans diis
eradicabit᷑: nisi dõ soli. In euangłio qͦq
post modũ dñs in u̾bis doctor. ⁊ consũma.¬
tor in factis . docens qͥd fieret.⁊ faciens qͦd¬
cũq docuisset ⁊ qͥcqͥd nc̃ geritur ⁊ geretur.
nonne ante p̃monuit: Nonne ⁊ negan¬
tibus ȩc̃na supplicia: ⁊ salutaria confiten¬
tib p̃mia ante constituit: Exciderunt
quibzdã ꝓnefas om̃ĩa:⁊ de memoria re¬
cessert̃. Non expectauert saltm ut acce¬
derent app̃hensi. ut int̾rogati negarent:
ante aciem multi uicti: sine congressioẽ
ꝓstrati. Nec hoc sͥ reliquert̃: ut sac̾ficare
idolis uiderent᷑ inuiti ⁊ ultro ad forũ cur¬
rere.ad mortẽ sponte ꝓꝑare: quasi hoc
olim cuꝑent. quasi amplecterent᷑ occasio¬
nem dat̃ã. qͣmlibent̃ optassent. Quot

Expanded text:
fecerunt digiti eorum, et curuatus est homo et hufecerunt digiti eorum, et curuatus est homo et humiliatus est uir, et non laxabo illis? et iterum Deus loquitur dicens: sacrificans diis eradicabitur nisi Domino soli. in euangelio quoque postmodum Dominus in uerbis doctor et consummator in factis docens quid fieret et faciens quodcumque docuisset, quicquid nunc geritur et geretur non ante praemonuit ? nonne et negantibus aeterna supplicia et salutaria confitentibus praemia ante constituit? Exciderunt quibusdam pro nefas omnia et de memoria recesserunt. non expectauerunt saltim ut ascenderent adprehensi, ut interrogati negarent. ante aciem multi uicti, sine congressione prostrati nec hoc sibi reliquerunt ut sacrificare idolis uiderentur inuiti. ultro ad forum currere, ad mortem sponte properare, quasi hoc olim cuperent, quasi amplecterentur occasionem datam quam libenter optassent. quot
Abbreviated transcription (Latin):
eis: Prenuntiata st̃ ista nob̃. ⁊ ante p̃di¬
cta: s nos datȩ legis ⁊ obseruationis im¬
memores. id egimꝰ ꝑ nr̃a peccata. ut dũ
dñi mandata contẽpnimꝰ. ad correptionẽ
delicti. ⁊ ꝓbationẽ fidei. remediis seuerio¬
ribus ueniremꝰ. Nec saltim sero conu̾si
ad dñi timorẽ sumꝰ: ut hanc correptionẽ
nrãm ꝓbationẽq diumnã pacient̃ ac for¬
diter subiremꝰ. Ad pͥma statim u̾ba minan¬
tis mnimici maximꝰ fr̃m numerꝰ fidẽ suã
ꝓdidit : nec ꝓstratus ẽ ꝑsecutionis impe¬
tu: s uoluntario lapsu se ipse ꝓstrauit.
Quid oro mauditũ. qͥd nouũ uenerat : ut
uelut incognitis atq mnopinatis reb exor¬
tis. xp̃i sacram̃tũ temeritate p̃cipiti solue
uerunt: Nonne fidem nrãm semꝑ ar¬
mans.⁊ dei seruos celesti uoce corroborans
dicit scͥptura diuina : dñm dm̃ tuũ adora¬
bis.⁊ illi soli seruies: Nonne irã diume
indignationis ostendens.⁊ penȩ mecũ p̃¬
monens denuo dicit : adorauert̃ deos qͦs

Expanded text:
 Praennntiata sunt ista nobis et ante praedicta. sed nos datae legis et obseruationis inmemores id egimus per nostra peccata, ut dum Domini mandata contemnimus ad correptionem delicti et probationem fidei remediis seuerioribus ueniremus, nec saltim uel sero conuersi ad Domini timorem sumus, ut hanc correptionem nostram probationemque diuinam patienter et fortiter subiremus. ad prima statim uerba minantis inimici maximus fratrum numerus fidem suam prodidit nec prostratus est persecutionis inpetu, sed uoluntario lapsu se ipse prostrauit. quid oro inauditum, quid nouum uenerat, ut uelut incognitis adque inopinatis rebus exortis Christi sacramentum temeritate praecipiti solueredicauerunt? nonne fidem nostram semper armans et Dei seruos caelesti uoce corroborans dicit scriptura diuina: Dominum Deum tuum adorabis et illi soli seruies? nonne iram diuinae indignationis ostendens et poenae metum praemonens denuo dicit: adorauerunt eos quos
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc ũqͣm ꝓcũbet in lapsũ senio uetusta¬
tis: nec pigm̃to parietis. aut auro exo¬
lescente fedabitur. Caduca st̃ quecũq fu¬
catasunt. nec fuduciã p̃bent possidentib.
stabilemq possessionis ñ hñt ueritatem.
Hoc manet cultu iugit̃ inuido ⁊ honore
integro: splendore diuturno. Aboleri ñ
potest. nec extingur: pot̃ tantũ in melius
corpore redeunte formari. Hec interim
bonitate. pacientiã. m̃tem in dõ solidam.
fidem tutam. salutaris auditꝰ oblectat.
bemꝰ. simul iuncti ⁊ sepiꝰ locuturi. Et
q̃m feriata nc̃ quies ac tempꝰ est ociosũ÷
qͥcqͥd inclinante iam sole in uesꝑam diei
suꝑest. ducamꝰ hc̃ diem leci: nec sit uel
hora conuiuii gr̃e celestis immunis ⁊ so¬
nec psalmꝰ conuiuiũ sobriũ. Ut tͥ tenax
memoria ẽ. uox canora: aggredere hoc
munꝰ ex more: magisiros km̃os pascis:
Si sit nob̾ spiritalis audicio. ꝓlectet au¬
res religiosa mulcedo. Explicit addonatũ.

Expanded text:
haec umquam procumbet in lapsum senio uetustahaec umquam procumbet in lapsum senio uetustatis, nec pigmento parietis aut auro exolescente foedabitur. caduca sunt, quaecumque fucata sunt, nec fiduciam praebent !possidentibus stabilem, quae possessionis non habeant ueritatem. hoc manet cultu iugiter uiuido, honore integro, splendore diuturno. aboleri non potest nec extingui, potest tantum in melius corpore redeunte formari. Haec interim bonitate patientiam, mentem in domino solidam, fidem tutam salutaris auditus oblectat, bemus \' simul iuncti et saepius locuturi, et quoniam feriata nunc quies ac tempus est otiosum, quidquid inclinante iam sole in uesperam dies superest, ducamus hunc diem laeti nec sit uel hora conuiuii grnet psalmos convivium sobrium; et ut tibi tenax memoria est, vox canora, aggredere hoc munus ex more. Magis charissimos pasces, si sit nobis spiritalis auditio, prolectet aures religiosa mulcedo. EPISTOLA II.
Abbreviated transcription (Latin):
diat. dies luminat. fons rigat. imber ir¬
ror at: ita se sp̃s cȩlestis infundit. Postqͣm
auctorẽ suũ celũ intuens anima cognouit:
id eẽ incipit. qͦd ẽe se credit. Tu tantum
quẽ iam spiritalib castͥs cȩlestis militia
signauit: tene incorruptã. tene sobriam
religiosis uirtutib disciplinã. Sit tͥ uel
oratio assidua: uł lectio. Nunc cũ deo
loquere: nc̃ ds tecũ. Ille te p̃ceptis suis
instruat: ille disponat. Que ille diui¬
tem fec̾it: nemo pauꝑem faciet. Penu¬
ria eẽ nulla iã poterit: cũ semel pectus
cȩlestis sagina saturauerit. Iam tͥ auro
distincta laquearia. ⁊ p̃ciosis marmoꝵ
crustis uestita domicilia sordebunt : cũ
scieris te excolendũ magis. te potiꝰ ornan¬
dũ: domũ tͥ hanc ẽẽ potiorẽ. quã dñs
insedit tẽpli uice : in qua sp̃s sc̃s cȩpit
habitare. Pingamꝰ hanc domũ pigm̃tis
innocentiȩ : luminemꝰ luce iusticiȩ. Nõ

Expanded text:
diat, dies luminat, fons rigat, imber indiat, dies luminat, fons rigat, imber inrorat, ita se spiritus caelestis infundit. postquam auctorem suum caelum intuens anima cognouit, id esse incipit, quod esse se credit. Tu tantum, quem iam spiritalibus castris caelestis militia signauit, tene incorruptam, tene sobriam religiosis uirtutibus disciplinam. sit tibi uel oratio adsidua uel lectio. nunc cum Deo loquere, nunc Deus tecum. ille te praeceptis suis instruat, ille disponat. quem ille diuitem fecerit, nemo pauperem faciet. penuria esse nulla iam poterit, cum semel pectus caelestis sagina saturauerit. iam tibi auro distincta laquearia et pretiosi marmoris crustis uestita domicilia sordebunt, cum scieris te excolendum magis, te potius ornandum, domum tibi hanc esse potiorem, quam Dominus insedit templi uice, in qua Spiritus sanctus coepit habitare. pingamus hanc domum pigmentis innocentiae, luminemus luce iustitiae. non
Abbreviated transcription (Latin):
scłi turbinib extractꝰ salutaris portꝰ sta¬
tione fundetur. Ad celũ oculos tollit a t̾ris:
⁊ ad dñi munꝰ admissus. ac dõ suo m̃te
iam ꝓximꝰ: qͥcqͥd apud cȩt̾os in reb huma¬
nis sublime ac magnũ uidet᷑. intra suã
conscientiã iacere głatur. Nichil appete¬
re iam. nichil desiderare de scło potest:
qͥ scło maior est. Quã stabilis qͣm incon¬
cussa dutela ẽ. qͣm ꝑhennib bonis celeste
p̃sidiũ. implicantis mundi laqueis solui:¬
⁊ in lucem ĩ mortalitatis ec̃nȩ. de t̾rena
fece purgari. Uiderit quȩ in nos pͥus in¬
festantis inimici insidiosa ꝑnicies grassa¬
ta sit. Plus amare cõpellim᷑ qͦd fut᷑i sumꝰ:
dũ ⁊ scire concedit᷑. ⁊ dãpnare qͦd eramus
Nec ad hoc p̃ciis. aut ambitu. aut manu
opꝰ est. ut hominis sũma uł dignitas uł
potestas. elaborata mole pariatur ⁊ gratui¬
tũ de dõ munꝰ ⁊ facile ẽ. Ut sponte sol ra¬

Expanded text:
saeculi turbinibus extractus, salutaris portus stasaeculi turbinibus extractus, salutaris portus statione fundatus, ad coelum oculos tollat a terris, et ad Domini munus admissus, ac Deo suo mente jam proximus, quicquid apud caeteros in rebus humanis sublime ac magnum videtur, infra suam jacere conscientiam glorietur. Nihil appetere jam, nihil desiderare de saeculo psaeculo maior est. \'quam stabilis, quam inconcussa tutela est, quam perennibus bonis caeleste praesidium, inplicantis mundi laqueis solui, in lucem immortalitatis aeternae de terrena faece purgari. uiderit, quae in nos prius infestantis inimici pernicies insidiosa grassata ait plus amare conpellimur, quod futuri sumus, dum et scire conceditur et damnare, quod eramus. nec ad hoc pretiis ant ambitu aut manu opus est, ut hominis summa uel dignitas uel potestas elaborata mole pariatur: et gratuitum de Deo munus et facile est. ut sponte sol ra
Abbreviated transcription (Latin):
ne possidere alteri liceat. O nominũ qͣn¬
ta diu̾sitas. Bona appellant: ex quib nul
lus illis. nͥ ad res malas usus ẽ. An tu uł
illos putas tutos. illos saldẽ int̾ honoꝵ
infulas. ⁊ opes largas stabili firmitate
securos ÷ qͦs regalis aulȩ splendore fulgen¬
tes. armoꝵ excubantiũ tutela circũstat:
Maior illis quã cet̾is metꝰ est. Tam ille
timere cogitur qͣm timet᷑. Exigit pȩnas
parit̃ de potentiore sublimitas: sit licet
satellitũ manu septus. ⁊ clausũ ac ꝓtedũ
latus numeroso stipatore tueatur: qͣm secu¬
ros ñ sinit eẽ subiectos ⁊ tam necesse ẽ ñ sit¬
⁊ ipse securꝰ. Ante ipsos t̾ret potestas sua.
qͦs facit ẽẽ t̾ribiles: arridet ut seuiat: blan¬
ditur ut fallat: illic̃ ut occidat: extollit
ut depͥmat. Fẽnore qͦdam nocendi quã fue¬
rit amplior sũma dignitatis ⁊ honoris:
tam maior exigitur usura pęnarũ. Una

Expanded text:
ne possidere alteri liceat, et — o nominum quanne possidere alteri liceat, et — o nominum quanta diuersitas! — bona applus illis nisi ad res malas usus est. XIII. An tu vel illos putas tutos, illos saltem inter honorum infulas et opes largas stabili firmitate securos, quos regalis aulae splendore fulgentes armorum excubantium tutela circumstat? Major illis quam caeteris metus est. Tam ille timere cogitur quam timetur. Exigit poenas pariter de potentiore sublimitas, sit licet satellitum manu septus, et clausum ac protectum latus numeroso stipatore tueatur. Quam securos non sinit esse subjectos, tam necesse est non sit et ipse securus. Ante ipsos terret potestas sua quos facit esse terribiles. Arridet ut saeviat, blanditur ut fallat, illicit ut occidat, extollit ut deprimat. Foenore quodam nocendi, quam fuerit amplior summa dignitatis et honorum, tam major exigitur usura poenarum. XIV.
Abbreviated transcription (Latin):
sor infestet: ne mimica cuiꝰq locupletio¬
ris ĩuidia. calũpmosis litib inquiecet
Non cibus securo. somniisue contingit.
Suspirat ille in conuiuio. bibat licet gem¬
ma ÷ ⁊ cũ epulis marcidũ corpꝰ. thorus
mollior. alto sinu condidit. uigilat in plu¬
ma: nec intelligit miser speciosa sibi ẽẽ
supplicia : auro se alligatũ teneri: ⁊ pos¬
sideri magis quã possidere diuitias atq¬
opes. O decestabilis cecitas m̃tiũ: ⁊ cupi¬
ditatis insanȩ ꝓfunda caligo. Cũ exone¬
rare se possit. ⁊ leuare ponderibus ⁊ ꝑgit
magis fortunis angentib incubare: ꝑ¬
git penalib cumulis ꝑtinacit̾ adherere.
Nulla inde in clientes largitio ẽ: cũ in¬
digentib nulla particio. Et pecuniã
suã dicunt. qͣm uelut alienã domi clau¬
sam sollicito labore custodiunt ⁊ ex qua
ñ amicis. ñ liberis qͥcquã. ñ sibi deniq¬
ipsis imꝑtiunt. Possident ad hoc tantũ:

Expanded text:
sor infestet, ne inimica cuiusque locupletiosor infestet, ne inimica cuiusque locupletioris inuidia calumniosis litibus inquietet. non cibus securo somnusue contingit, suspirat ille in conuiuio, bibat licet gemma, et cum epulis marcidum corpus torus mollior alto sinu condidit, uigilat in pluma nec intellegit miser, speciosa sibi esse supplicia, auro 80 alligatum teneri et possideri magis, quam possidere diuitias , adque — o detestabilis caecitas mentium et cupiditatis insanae profunda caligo! – cum exonerare se possit et leuare ponderibus, pergit magis fortunis angentibus incubare, pergit poenalibus cumulis pertinaciter adhaerere. nulla in clientes inde largitio est, cum indigentibus nulla partitio est, et pecuniam suam dicunt, quam uelut alienam domi clausam sollicito labore custodiunt, ex qua non amicis, non liberis quicquam, non sibi denique impertiunt, possident ad hoc tantum,
Abbreviated transcription (Latin):
leq enĩ coli morib meruit ille: sed
fascibus. Horũ demiq uideas exitus
turpes: cũ auceps tẽpoꝵ palpator ab¬
scessit ⁊ cũ pͥuati latꝰ nudũ desertor as¬
secla fedauit. Tunc laceratȩ domꝰ plage
conscientiã feriunt: tẽ rei familiaris ex¬
haustȩ dãpna noscunt᷑ ⁊ quib pͥus re¬
dẽptus fauor uulgi. ⁊ caducis atq inani¬
bus uotis popularis aura quesita ẽ. Stul.¬
ta ꝓrsus ⁊ uana iactura: frustrant᷑ specta¬
culi uoluptate id parare uoluisse qd nec
ppłs acciꝑet. ⁊ ꝑderet magistratꝰ. S ⁊ qͦs
diuites opinaris. continuantes saltibus
saltus. ⁊ de confino pauꝑib exclusis. infi¬
nita ac sine t̃minis rura latiꝰ porrigentes.
quib argenti ⁊ auri maximũ pondus ẽ¬
⁊ pecumarũ ingentiũ uł exstructi agge¬
res uł defossȩ strues. hos etiã int̃ diuiti¬
as suas trepidos. cogitatioĩs incertȩ sollici¬
tudo discrutiat ÷ ne p̃do uastet. ne ꝑcus¬

Expanded text:
neque enim coli moribus meruit ille sed neque enim coli moribus meruit ille sed fascibus. horum denique uideas exitus turpes. cum auceps temporum palpator abscessit, cum priuati latus nudum desertor adsecla foedauit: tunc laceratae domus plagae conscientiam feriunt, tunc rei familiaris exhaustae damna noscuntur, quibus redemptus fauor uulgi et caducis adque inanibus uotis popularis aura quaesita est. stulta prorsus et uana iactura, frustrantis spectaculi uoluptate id parare uoluisse, quod nec populus acciperet et perderet magistratus. Sed et quos diuites opinaris continuantes saltibus saitus et de confinio pauperibus exclusis infinita ac sine terminis rura latius porrigentes, quibus argenti etauri maximum pondus et pecuniarum ingentium uel exstructi aggeres uel defossae strues, hos etiam inter diuitias suas trepidos cogitationis incertae sollicitudo discruciat, ne praedo uastet, ne percus
Abbreviated transcription (Latin):
honores putas ẽẽ. qͦs fasces. quã affluen¬
tiam in diuitiis. qͣm potentiã in castris.
in magistratu purpurȩ speciẽ. in pͥnci¬
patu licentiȩ potestatẽ ÷ maloꝵ blandi¬
entiũ uirus occultũ est: ⁊ arridentis ne-¬
quitiȩ facies qͥdem lȩta ÷ s calamitatis
abstrusȩ illecebrosa fallacia: instar qͦd¬
dam ueneni. uͥ in letales sucos dulcedi¬
ne asꝑsa. calliditate fallendi. sapore me¬
dicato. poculũ udet᷑ eẽ qͦd sumitur ⁊ uͥ
epota res est ꝑuicies: hausta grassatur.
Quippe illũ uideas qͥ amictu clariore
conspicuus fulgere sͥ uidet᷑ in purpura.
quib hoc sordib emit ut fulgeat. quot
arrogantiũ fastus pͥus ꝑtulit ⁊ qͣs suꝑbas
fores matutinꝰ salutator obsedit ÷ qͦt tu¬
mentiũ contumeliosa uestigia stipatus
in clientiũ cuneos ante p̃cessit ÷ ut ipsũ
etiã salutatũ comes postmodũ pompa
p̃cederet: obnoxia ñ homini s potestati.

Expanded text:
honores putas esse, quos fasces, quam afluenhonores putas esse, quos fasces, quam afluentiam in diuitiis, quam potentiam in castris, in magistratus purpura speciem, in principatus licentia potestatem: malorum blandientium uirus occultum est, et adridentis nequitiae facies quidem laeta, sed calamitatis abstrusae inlecebrosa fallacia. instar quoddam ueneni, ubi in letales sucos dulcedine aspersa calliditate fallendi sapore medicato poculum uidetur esse, quod sumitur: ubi epota res est, pernicies hausta grassatur. quippe illum uides, qui amictu clariore conspicuus fulgere sibi uidetur in purpura: quibus hoc sordibus emit, ut fulgeat, quos adrogantium fastus prius pertulit, quas superbas fores matutinus salutator obsedit, quot tumentium contumeliosa uestigia stipatus in clientium cuneos ante praecessit, ut ipsum etiam salutatum comes postmodum pompa praecederet, obnoxia non homini sed potestati.
Abbreviated transcription (Latin):
beri: illic bonis donant᷑ alieni. Immicus
insimulat ÷ calũpniator impugnat: te¬
stis infamat. Utrobiq grassatur in m̃da¬
ciũ criminũ ꝓstitutȩ uocis uenalis auda¬
cia: cũ interĩ nocentes nec cũ innocentib
ꝑeunt. Nullus de legib metꝰ est: de que¬
store. de iudice pauor nullꝰ ⁊ qͦd pot̾ redi¬
mi. ñ timet᷑. Esse iã int̾ nocentes in noxi¬
um. crim̃ est: malos qͥsqͥs ñ imitat᷑. of¬
fendit. Consensere iura peccatis: ⁊ cepit
licitũ ẽẽ qd̃ publicũ ẽ. Quis illic recum
pudor. quȩ eẽ possit integritas. uͥ qui
dãpnent imꝓbos desunt : soli tͥ qui dãp¬
nent᷑ occurrt:  S ne nos uideam᷑ elige¬
re fortasse peiora. ⁊ studio destruendi.
ꝑ ea oculos tuos ducere. quoꝵ tristis atq
auersandus aspectus ora ⁊ uultꝰ consci¬
entie melioris offendat: iam tͥ illa quȩ
ignorantia scl̃aris bona opinat᷑ osten¬
dam ÷ illic etiã fugienda conspicies. Qͦs

Expanded text:
beri, illic bonis donantur alieni : inimicus beri, illic bonis donantur alieni : inimicus insimulat, «alumniator inpugnat, testis infamat. utrubique grassatur in mendacium criminum prostitutae uocis uenalis audacia, cum interim nocentes nec cum innocentibus pereunt. nullus de legibus metus est, de quaesitore, de iudice pauor nullus: quod potest redimi non timetur. esse iam inter nocentes innoxium crimen est: malos quisquis non imitatur offendit. consensere iura peccatis et coepit licitum esse quod publicum est. quis illic rerum pudor, quae esse possit integritas, ubi qui damnent improbos desunt, soli tibi qui damnentur occurrunt? Sed nos uideamur eligere fortasse peiora et studio destruendi per ea oculos tuos ducere, quorum tristis adque auersandus aspectus ora et uultus conscientiae melioris offendat: iam tibi illa quae ignorantia saecularis bona opinatur ostendam. illic etiam fugienda conspicies. quos
Abbreviated transcription (Latin):
testeris inuenies: magis oculos tuos inde
diu̾tes. Incise sint licet leges duodecĩ ta¬
bulis. ⁊ publice ȩre p̃fixo. iura p̃scͥpta
sint: int̾ leges ipsas delinquit᷑ : int̾ iura
peccat᷑. Innocentia: nec illic uͥ defenditur
reseruatur. Seuit inuicẽ discordantiũ
rabies: ⁊ int̃ togas pace rupta. forũ litib
mugit insanũ. Hasta illic ⁊ gladius ⁊
carnifex p̃sto ẽ: ungula effodiens. eculeus
extendens. ignis exurens. Ad hominis cor¬
pus unũ: supplicia plura qͣm mẽbra. Qͥs
int̾ hec uͦ subueniat: Patronꝰ: S p̃ua¬
ricatur ⁊ decipit. Iudex: Sed sententiã
uendit. Qui sedet cͥmina uindicaturus.
admittit ⁊ ⁊ ut reus innocens ꝑeat: fit
nocens iudex. Flagrant ubiq delida:⁊
passim multiformi genere peccandi. ꝑ
imꝓbas m̃tes nocens uirus oꝑatur. Hic
testam̃tũ subigit: ille falsũ capitali frau¬
de conscribit. Hic arcent᷑ hereditatib li¬

Expanded text:
testeris inuenies, magis oculos tuos inde testeris inuenies, magis oculos tuos inde deuertes. incisae sint licet leges duodecim tabulis et publico aere praefixo iura. proscripta sint: inter leges ipsas delinquitur, inter iura peccatur, innocentia nec illic, ubi defenditur, reseruatur. saeuit inuicem discordantium rabies et inter togas pace rupta forum litibus mugit insanum. hasta illic et gladius et carnifex praesto est, ungula effodiens, eculeus extendens, ignis exurens, ad hominis corpus unum supplicia plura quam membra. quis inter haec uero subueniat? patronus? sed praeuaricatur et decipit. iudex? sed sententiam uendit. qui sedet crimina uindicaturus admittit, et ut reus innocens pereat, fit nocens iudex. flagrant ubique delicta et passim multiformi genere peccandi per improbas mentes nocens uirus operatur. hic testamentum subicit, ille falsum capitali fraude conscribit: hic arcentur hereditatibus li
Abbreviated transcription (Latin):
tior nͥ alios qui talis ẽ increpat ⁊ turpes
turpis infamat: ⁊ euasisse se consciũ cre¬
dit ÷ quasi conscientia satis ñ sit. Idem
in publico accusatores. in occulto rer⁊ in
semecipsos censores parit̾ ⁊ nocentes: dãp¬
nant foris qͦd intꝰ oꝑantur ÷ admitunt
libent̃. qd cũ admiserint criminantur.
Audacia prorsus cũ uiciis faciens: ⁊ im¬
pudentia congruens impudicis. Nolo mi¬
reris quȩ loquunt᷑ huiꝰmodi: ore illo pol¬
luto qͥcqͥd iam uoce delinquit᷑ minꝰ est.
S tͥ post insidiosas uias. pt disꝑsas orbe
toto multiplices pugnas. p̃t spectacula uł
cruenta uł turpia. pͣt libidinũ ꝓbra. uel
lupanarib ꝓsticuta. uł domesticis parie¬
tib obsepta. quoꝵ quo secretior culpa. eo¬
maior audatia ẽ. forũ fortasse uuideatur
immune: qͦd ab iniuriis lacessentib libe¬
rum. nullis maloꝵ contactib polluatur.
Illuc faciem tuã flecte ÷ plura illic quȩ de¬

Expanded text:
tior, nisi alios qui talis est increpat, turpes tior, nisi alios qui talis est increpat, turpes turpis infamat et euasisse se conscium credit, quasi conscientia satis non sit. idem in publico accuaatores, in occulto rei, in semet ipsos censores pariter et nocentes: damnant foris quod intus operantur, admittunt libenter, quod cum admiserint criminantur. audacia prorsus cum uitiis faciens et inpudentia congruens inpudicis. nolo mireris quae locuntur huiusmodi: ore illo quidquid iam uoce delinquitur minus est. Sed tibi post insidiosas uias, post dispersas orbe toto multiplices pugnas, post spectacula uel cruenta uel turpia, post libidinum probra uel lupanaribus prostituta uel domesticis parietibus obsaepta, quorum quo secretior culpa, maior audacia est, forum fortasse uideatur immune, quod ab iniuriis lacessentibus liberum nullis malorum contactibus polluatur. illuc aciem tuam flecte: plura illic quae de
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmunt impudicã uenerẽ ÷ adulterũ mar¬
tem ⁊ iouẽ illũ suũ ñ magis regno quã
uiciis pͥncipẽ. in t̾renos amores cũ ipsis
suis fulminib ardentẽ. nc̃ in plumas olo.¬
ris albescere: nc̃ aureo imbre defluere:
nc in pueroꝵ pubescentiũ raptꝰ. ministͥs¬
auib ꝓsilire. Quere iam ñc: an possit
ẽẽ qui spectat integer uł pudicus. Deos
suos qͦs uenerant᷑. imitantur: fiunt mi¬
seris ⁊ religiosa delicta. O si possis in illa
sublimi specula constitutꝰ. ocłos tuos in¬
serere secretis. recludere cubiculoꝵ ob-¬
ductas fores. ⁊ ad conscientiã luminũ.
penetralia occulta reserarare ⁊ aspicies
ab impudicis geri qd nec possit aspicere
frons pudica: uideas qd̾ crim̃ sit ⁊ uidere:
uideas qͦd uicioꝵ furore dem̃tes gessisse se
negant: ⁊ gerere festinant. Libidinibus
insanis in uiros uiri ꝓruunt: fiunt quȩ
nec illis posst̃ placere qui faciunt. Men¬

Expanded text:
primunt inpudicam Venerem, adulterum Marprimunt inpudicam Venerem, adulterum Martem, louem illum suum non magis regno quam uitiis principem, in terrenos amores cum ipsis suis fulminibus ardentem, nunc in plumam oloris albescere, nunc aureo imbre defluere, nunc in puerorum pubescentium raptus ministriauibus prosilire. quaere iam nunc, an possit esse qui spectat integer uel pudicus. deos suos, quos ueneratur, imitatur: fiunt miseris et religiosa delicta. O si et possis in illa sublimi specula constitutus oculos tuos inserere secretis, recludere cubiculorum obductas fores et ad conscientiam luminum penetralia occulta reserare: aspicias ab inpudicis geri quod nec possit aspicere frons pudica, uideas quod crimen sit et uidere, uideas quod uitiorum furore dementes gessisse se negant et gerere festinant. libidinibus insanis in uiri uiri proruunt. fiunt quae nec illis possunt placere qui faciunt. men
Abbreviated transcription (Latin):
recognoscere: uł qͥd gerere possit audire.
Adulteriũ discit᷑ dũ uidet᷑ ⁊ ⁊ lenocinante
ad uicia publice auctoritatis malo. que
pudica fortasse ad spectaculũ mat̾na ꝓꝓces¬
serat: de spectaculo reũtitur impudica.
Adhuc deinde. moꝵ qͣnta labes. quȩ ꝓ¬
broꝵ fom̃ta. quȩ alim̃ta uicioꝵ histrio¬
nicis gestib inquinari⁊ uidere contra fȩ¬
dus iusq nascendi. pacientiã incestȩ tur¬
pitudinis elaboratã. Euirantur mares:
honor oĩs ⁊ uigor sexus. eneruati corpo¬
ris dedecore mollit᷑ ⁊ plusq illic placet.
qͥsq uirũ in feminã magis fregerit. In
laudẽ crescit ex cͥmine: ⁊ peritior qͦ tur¬
pior iudicat᷑. Spectat᷑ hic ꝓnefas. ⁊ liben¬
ter. Qo ñ possit suadere qͥ talis ẽ: Mouet
sensus ⁊ mulcet affectus: expugnat bomi
pectoris conscientiã fortiorẽ ⁊ nec deest
ꝓbri blandientis auctoritas: ut auditu
molliore ꝑnities hominib obrepat. Ex¬

Expanded text:
recognoscere uel quid gerere possit audire. recognoscere uel quid gerere possit audire. adulterium discitur dum uidetur, et lenocinante ad uitia publicae auctoritatis malo quae pudica fortasse ad spectaculum matrona processerat, de spectaculo reuertitur inpudica. adhuc deinde morum quanta labes, quae probrorum fomenta, quae alimenta uitiorum, histrionicis gestibus inquinari, uidere contra foedus iusque nascendi patientiam incestae turpitudinis elaboratam: euirantur mares, honor omnis et uigor sexus eneruati corporis dedecore mollitur plusque illic placet, quisque uirum in feminam magis fregerit. in laudem crescit ex crimine et peritior quo turpior iudicatur. spectatur hic pro nefas et libenter. quid non possit suadere qui talis est? mouet sensus, mulcet adfectus, expugnat boni pectoris conscientiam fortiorem: nec deest probri blandientis auctoritas, ut auditu molliore pernicies hominibus obrepat. ex
Abbreviated transcription (Latin):
gior muneris apparatꝰ amplificet ⁊ ut
merorib suis mat̾ int̾sit. hoc ꝓ dolor ma¬
ter redimit ⁊ ⁊ in tam ĩpiis spectaculis
tamq diris ⁊ funestis ẽẽ se ñ putant ocłis
parricidas. Conu̾te hinc uultꝰ tuos: ad
diu̾si spectaculi ñ minꝰ penitenda contagia :
in theatͥs qͦ conspicies: qͦd tͥ ⁊ dolori sit.¬
⁊ pudori. Coturnꝰ est tragicus. pͥsca carmi¬
ne facinora recensere: de parricidiis ⁊in¬
cestis horror antiquus. exp̃ssa ad imaginẽ
ueritatis actione replicat᷑ : ne scłis tͣnseun¬
tib exolescat qͦd aliqͣndo cõmissũ ẽ. Am¬
monet᷑ etas om̃is audicu: fieri posse qͦd¬
aliqͣndo factũ est. Nunqͣm eui semo de¬
licta moriunt᷑ ⁊ nunquã tẽporib crim̃
obruitur: nũquã scelus obliuione sepeli¬
tur. Exempla fiunt: quȩ ẽẽ iã facinora
destiterunt. Tum delectat in mimis turpi¬
tudinũ magisterio. uł qͥd domi gesserit

Expanded text:
gior muneris apparatus amplificet, ut gior muneris apparatus amplificet, ut moeroribus suis mater intersit, hoc, proh dolor! mater et redimit; et in tam impiis spectaculis tamque diris et funestis esse se non putant oculis parricidas. VIII. Converte hinc vultus ad diversi spectaculi non minus poenitenda contagia: in theatris quoque conspicies quod tibi et dolori sit et pudori. Cothurnus est tragicus prisca facinora carmine recensere. De parricidiis 4 et incestis horror antiquus, expressa ad imaginem veritatis actione, replicatur, ne, saeculis transeuntibus, exolescat quod aliquando commissum est. Admonetur aetas omnis auditu fieri posse quod factum est. numquam aeui senio delicta moriuntur, numquam temporibus crimen obruitur, numquam scelus obliuione sepelitur. exempla fiunt quae esse iam facinora destiterunt. tum delectat in mimis turpitudinum magisterio uel quid domi gesserit
Abbreviated transcription (Latin):
celebritatẽ offendes om̃i solitudine tͥstio¬
orem. Parat᷑ gladiatoriꝰ ludus: ut libidi¬
nẽ crudeliũ luminũ sanguis oblectet.
mplet᷑ in sucũ cibis fortiorib corpꝰ ⁊ ⁊ ar¬
uinȩ assidi mtoris. mẽbroꝵ moles ro¬
busta pinguescit: ut saginatꝰ in penã
carius ꝑeat. Homo occidit᷑ in hominis uo¬
luptatẽ: ⁊ ut qͥs possit occidere ꝑitia ẽ.
usus ẽ. ars ẽ. Scelus ñ tantũ gerit᷑: seã
⁊ docet᷑. Quid pot̾ inhumaniꝰ. qͥd ue acer¬
bius dici÷ disciplina ẽ ut ꝑimere qͥs possit.
⁊ gła ẽ quod ꝑiit: Qo illud oro de qua¬
le ẽ. tibi se feris obiciunt. qͦs nemo dãpna¬
uit. Etate integra. honestasatis forma.
ueste p̃ciosa: tuuenes lliuentes in ultrone¬
ũ funꝰ ornant᷑. malis suis miseri ao głant᷑.
Dugnant ad bestias: ñ crimine. s furore.
Spectant filios suos patres ⁊ fr̃ in cauea ẽ:
⁊ soror p̃sto ẽ. E spectaculi licet p̃ciũ lar¬

Expanded text:
celebritatem offendes omni solitudine tristicelebritatem offendes omni solitudine tristiorem. paratur gladiatorius ludus, ut libidinem crudelium luminum sanguis oblectet. inpletur in sucum cibis fortioribus corpus, et aruinae toris membrorum moles robusta pinguescit, ut saginatus in poenam carius pereat. homo occiditur in hominis uoluptatem, et ut quis possit occidere, peritia est, usus est, ars est: scelus non tantum et docetur. Quid potest inhumanius, quid acerbius dici? Disciplina est ut perimere quis possit, et gloria est quod perimit. Quid illud, oro te, quale est ubi se feris objiciunt quos nemo damnavit, aetate integra, honesta satis forma, veste pretiosa? Viventes in ultroneum funus ornantur, malis suis miseri gloriantur. Pugnant ad bestias, non crimine, sed furore. Spectant filios suos patres: frater in cavea est, et soror praesto est. Et spectaculi licet pretium lar
Abbreviated transcription (Latin):
iure adnetur. atq ut illustrĩ ueritate
patefacta diuim muneris indicia clares¬
cant ⁊ lucem tͥ ad cognitionẽ dabo: malo¬
rũ blandientiũ caligine abstersa. oꝑti
scłi tenebras reuelabo. Paulisꝑ de crede
subduci in montis ardui uertice celsiorẽ:
speculare inde rerũ infra te iacentiũ faci-¬
es: ⁊ oculis in diu̾sa porrectis. ipse a t̾renis
contactib liber. fluctuantis mundi tur¬
bines intuere. Iam scłi ⁊ ipse misereb̃is:
tuiq ammonitꝰ. ⁊ plus in dm̃ gratꝰ: ma¬
iore leticia qͦd euaseris gratulaberis. Cer¬
ne tu itinera latͦnib clausa ⁊ maria obses¬
sa p̃donib: cruento horrore castroꝵ. bella
ubiq diuisa. Madet orbis mutuo sangͥne:
⁊ homicidiũ cũ admittunt singuli. crim̃
ẽ: uirtꝰ uocatur cũ publice geritur⁊ ⁊ im¬
punitatẽ scelerib acquirit ñ innocentiȩ
ratio: s seuitiȩ magnitudo. Iam si ad
urbes ipsas ocłos tuos atq: ora conũtas:

Expanded text:
iure dominetur. Atque ut inlustrius ueritate iure dominetur. Atque ut inlustrius ueritate patefacta diuini muneris indicia clarescant, lucem tibi ad cognitionem dabo, malorum caligine abstersa operti saeculi tenebras reuelabo. paulisper te crede subduci in montis ardui uerticem celsiorem, speculare indererum infra te iacentium facies et oculis in diuersa porrectis ipse a terrenis contactibus liber fluctuantis mundi turbines intuere: iam saeculi et ipse misereberis tuique admonitus et plus in Deum gratus maiore laetitia quod euaseris gratuleris. cerne tu itinera latronibus clausa, maria obsessa praedonibus, cruento horrore castrorum bella ubique diuisa. madet orbis mutuo sanguine: et homicidium cum admittunt singuli, crimen est: uirtus uocatur, cum publice geritur. inpunitatem sceleribus adquirit non innocentiae ratio, sed saeuitiae magnitudo. Iam si ad urbes ipsas ocujos tuos atque ora conuertas,