comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tera ei qui sc finrit: quare sic me fecistic anñha¬
bet potestatem figutus luti txeadem conspsone
sac̃e aluid quidem uas ithonorem aliud autem
uicontumeliam: atq utinam dicamus qd̾ seqͥt᷑
Si autemuolens ds̃ ostend̾e iram et demonstra¬
te potentiam suã ptulit inmulta pacientia ria¬
sa ue que ꝑfecta sunt inꝑditionẽ. ut notas facet
duuitias głȩ suȩ inuasa miscđiȩ: Ecce iam ratio
reddita ẽ hoĩ quanta debitit horuim. si tam̃ uł is¬
es qui respondeas dõ: siuolens d̾s̃ ostend̾e iram
et demonstrare ꝑotentiam suam. qd̃ & malis bene
utti optimꝰ possit. malis dum taxat ñ condicione
diuina. s inciata uoluntatis imquitate natura.
que a do conditore condita ẽ bona: ꝑtuilit in
multa pacientia uasa ire aptata inut̾itum ñ¬

Expanded text:
ntum ei. qui se finxit: Quare sic me fecisti?\' annon hantum ei. qui se finxit: Quare sic me fecisti?\' annon habet potestatem figulus luti ex eadem consparsione facere aliud quidem uas in honorem aliud autem in contumeliam? Atque at iam dicamus, quod sequitur: Si autem uolens deus ostendere iram et demonstrare potentiam suam pertulit in multa patientia uasa irae, quae perfecta sunt in perditionem, et ut notas faceret diuitias gloriae suae in uasa misericordiae, ecce etiam ratio reddita est homini, quanta debuit homini — si tamen uel ises, qui respondeas deo, si uolens deus ostendere iram et demonstrare potentiam suam, quod et malis bene uti optimus possit, malis dum taxat non condicione diuina sed uitiata uoluntatis iniquitate natura, quae a deo conditore condita est bona, pertulit in multa patientia uasa ira
Abbreviated transcription (Latin):
duplicassi uł mulciplicass ut multo eẽnt plura
etiam ipsum facẽ qñtum uellet ampłiorem: Et ta¬
men qutumcãq faceiet uł illa pluta uł istum capa¬
ciorẽ atq maiorẽ inchilominꝰ eadẽ demultiplican¬
dis eis dicipossent: et nullus eet iminodatus mod
Et em̃ etiã ullud dicipotest suie sit gr̃a qͣ ustisicant᷑
iiust. dequa nob̾ dubitare fas ñẽ siuie ut qͥdam
uolunt. semꝑ p̃cedat lib̾um arbitum. cuĩ m̃itum
seq̃tur uł pena uł p̃mium: cur oĩo creati sunt
qͦs ds ita peccaturos ut et̾no eẽnt igne dãnandi si¬
ne dubitatione p̃sciuit: Qmͣuis cmmpeccata nõ
fecerit naturas tam̃ ipsas que ꝑse ipsas sinc dubio bo¬
ne sunt quib tam̃ ex arbitrio uoluntatis futura
ceist iusceia peccatorã: et inintiltis talia quib eẽt
et̃tiapenarddenda: quis nisi d̾s̃ creauit: Quare
tusi quia uoluit: Quare autẽ uoluerte: ꝯ homo
tu qui es qui respondeas do: Nutmqͥd dic̃ figni¬

Expanded text:
duplicasset uel multiplicasset, ut multo essent plura duplicasset uel multiplicasset, ut multo essent plura etiam ipsum facere, quantum uellet. ampliorem? et tamen quantumcumque faceret uel illa plura uel istum capacierem atque maiorem. nihilo minus eadem de multiplicandis eis dici possent et nullus esset inmoderatis modus. Etenim etiam illud dici potest: siue sit gratia. qua iustificantur iniusti. de qua no semper praecedat, liberum arbitrium. cuius meritum sequatur uel poena uel praemium, cur omnino creati sunt, quod deus ita peccaturos, ut aeterno essent igne damnandi, sine dubitatione praesciuit? quamuis enim peccata non fecerit, naturas tamen ipsas. quae per se ipsae sine dubio bonae sunt, in quibus tamen ex arbitrio uoluntatis futura essent uitia peccatorum et in multis talia, quibus esset aeterna poena reddenda, quis nisi deus creauit? quare. nisi quia uoluit? quare autem uoluerit, o homo. tu quis es, qui respondeas deo? numquid dicit figme
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad gram ꝓtineret sic nec huĩmala. ut ad penaro
ptine deber suilla plane mutro ꝙ oꝑa uił bona uil
mala s ꝓpͥa. ut̃q artẽ illi uni obnoriꝰ erat inquis
os peccauunt utr omnes iuillo moreitnt᷑. Quic̃q
enĩ exillo uno multi insc ipsis futuri erant: titno
tmislo utius erant ꝓmde illud peccatum soli ẽt. si
erillo millus exiss. Porro autem inquo erat nara
cõmumis ab eiꝰ uicio ẽ nullus mirunis. Si ambo
ntuip et uadititim qͥ punitur hic si drerim qñto
mesius ambo libarentur: nich nob̾ conueiienauo
dicetur. qm̃ o homo tu qtus es quirespondeas lo
Souit quippe ille quid agat et qnͣtus ntametus ẽ
debeat pͥmitus oium hominũ: deinde scõrũ sicut
ꝙderum sicut angłorũ: atq ut det̾rens ioq̃ mur
siter pecorsi piscrum uolatilium sicut arborũ. et
herbaꝵ. sicite demq foliorũ capillorũq ñora. Nã
nos humana cogitatione adhuc possumꝰ dicere
qm̃ bona sc̃ cuncta ista que fecit. quͣto melĩ illar

Expanded text:
mala ut ad poenam pertinere deberet. Nulla plane in utroque opera vel bona vel mala, sed propria: uterque autem illi uni obnoxius erat, in quo omnes peccaverunt, ut omnes in illo morerentur: quicumque enim ex illo uno multi in seipsis futuri erant, tunc in illo unus erant. Proinde illud peccatum solius esset, si ex illo nullus exiisset: porro autem in quo erat natura communis, ab ejus vitio est nullus immunis. Si ambo ulpet iudicium, qui punitur. Hic si dixerimus: \'Quanto melius ambo liberarentur!\' nihil nobis conuenientius dicetur quam:s o homo, tu quis es, qui respondeas deo? nouit quippe ille, quid agat et quantus numerus e?»e debeat primitus omnium hominum deinde sanctorum sicut siderum. sicut angelorum atque. ut de terrenis loquamur, sicut pecorum. piscium. uolatilium. sicut arborum et herbarum, sicut denique foliorum capillorumque nostrorum. nam nos humana cogitatione adhuc possumus dicere: \'Quoniam bona sunt cuncta ista. quae fecit. quanto melius illa
Abbreviated transcription (Latin):
na uoluntate: qm̃ cdiligentib dm̃ omuiã coo¬
pantur inbonum. di oĩa ittiq et ipłam alile¬
cionem qm̃fide impetramꝰ: ut eum qui nos
pͥor ailexte ice in illum cred̾emus. ꝑ eiꝰ grãm di¬
ligamts: et diligamur qd̃ oꝑati n sumtis. Qui
uero sius m̃itis premia tanqin debita etpectã
nec ipsa m̃ita dĩ gre tͥbuunt s turib ꝓpͥe uo

Expanded text:
na voluntate; quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum : si omnia, utique et ipsam dilectionem quam fide impetramus, ut eum qui nos prior dilexit ut in illum crederemus, per ejus gratiam diligamus, et diligamur qui operati non sumus. 8. Qui vero suis meritis praemia tanquam debita exspectant, nec ipsa merita Dei gratiae tribuun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quẽlibet er rorem grẽ dĩ conentur obsistere: si
crimagins amorte pͥmi homĩs aduitã scctiho¬
minis transfert ñ solum pectata delendo uerũ
etiã ad ñpeccandũ recteq uiuendũ eos qui iã
uti possunt uoluntatis arbitriosic ad utuãdo:
ut insi aduiuet. nicħ pietatis. atq iustitie. siue
mope siue etiã inipsa uoluntate hab̾e possimᷤ.¬

Expanded text:
per quemlibet errorem gratiae dei conentur obsistere — siper quemlibet errorem gratiae dei conentur obsistere — sicum magnis a morte primi hominis ad uitam secundi hominis transfert non solum peccata delendo uerum etiam ad non peccandum recteque uiuendum eos, qui iam uti possunt uoluntatis arbitrio, sic adiuuando, ut, nisi adiuuet, nihil pietatis atque iustitiae siue in opere siue etiam in ipsa uoluntate hab
Abbreviated transcription (Latin):
ũecundie parceretur. S postea qm̃i ad nos littere
deoriente uenerunt. eandem causam aꝑtissime
uentilantes. nullo modo iam qualicũq ep̃ali au¬
ctoritate deeẽ eccle deb̾emus. Misse sunt itaꝙ dehac
re exduob conciliis carthaginensi. et milcuttario
relationes ad apłicam sedem: anteqm̃ gesta etcłasti
uenissent scͥpsimꝰ etiam ad beatissime memorie
papam innocentiũ. pret conciliorum relationes
litt̾as familiares: ubide ipsa cansa aliqnͣto diccis
egimus. ad oĩa nob̾ ille rescͥpsit: eo modo quo fas e¬
rat. atꝙ oportebat apłice sedis antistitem. Que oĩa
modo leg̃e pot̾is: si corũ forte ad te uł nulla uel
ñ cuncta putnerant ubi uidebis sertiata crga ho¬
mines modatione que debuit ne dampnatentur.
si praua dampnarent ipsũ tam̃ nouellum et p¬
niciosũ nerrorem. sic eccłastica auctoritate com¬
pssũ: itt enultũ mitemur eẽ adhuic quos dam qͥ

Expanded text:
uerecundiae parceretur. sed posteaquam ad nos litterae uerecundiae parceretur. sed posteaquam ad nos litterae de oriente uenerunt eandem causam apertissime uentilantes, nullo modo iam qualicumque episcopali auctoritate deesse ecclesiae debueramus. missae sunt itaque de hac re ex duobus conciliis, Carthaginensi et Mileuitano, relationes ad apostolicam sedem, antequam gesta ecclesiasticeruenissent. scripsimus etiam ad beatissimae memoriae papam Innocentium praeter conciliorum relationes litteras familiares, ubi de ipsa causa aliquanto diutius egimus. ad omnia nobis ille rescripsit eo modo, quo fas erat atque oportebat apostolicae sedis antistitem. 5 Quae omnia modo legere poteris, si eorum forte ad te uel nulla uel non cuncta peruenerant. ubi uidebis semata erga homines moderatione, quae debuit, ne damnarentur. si praua damnarent, ipsum tamen nouellum et perniciosum errorem sic ecclesiastica auctoritate compressum, ut multum miremur esse adhuc quosdam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
traditum nob̾ a famulis xp̃i. qui eum talia do¬
centem studiosissime audierant fuerantq sec¬
tati. Sti quidem libro eistdem rogantib quuia
id fier i oportẽ uidebamꝰ tacito nomine auctoris
ne offensus insanabilior reddetur. uniꝰ nr̃m
dispitatione responsũ ẽ qd̾ libro continetur et
multiplicit̾ atq habundant᷑ asseritur: qd̃ etiã
qͥb dam littis atte. ad tuam uenationem datio ũ
dicit ñ se deb̾o existian sine grãdĩ defende libe¬
rum arbit̾um. cũ possibilitatem uolendi atq
opandi sine qͣ nicħ bom uello atq agere ualere¬
nus acieatore nob̃ insitam diccret. ut uidelicet
bet nrtelligatur doctore ipso grã cłi. que paganis
fidelib cõmunsẽ. Hec mala quib saluators
euacuaretur aduentus. ubi hoc possumꝰ dic̃e
incordib eorũ qui ista sentirent: ut his cognitiᷤ
etiã ille si ficri poss. ñ lacessitus ista em̃baret. at¬
ꝙ ita er puities destrueretur errons. et homitns

Expanded text:
traditum nobis a famulis Christi, qui eum talia docentem studosissime audierant, fuerantque sectati. Cui quidem libro, eisdem rogantibus, quia id fieri oportere videbamus, tacito nomine auctoris, ne offensus insanabilior redderetur, unius nostrum disputatione responsum est. Quo libro id continetur, et multipliciter atque abundanter asseritur, quod etiam quibusdam litteris agit ad tuam Venerationem datis, ubi dicit non se debere existimari sine gratia dei defendere liberum arbitrium, cum possibilitatem uolendi atque operandi. sine qua nihil boni uelle atque agere ualeremus, a creatore nobis naturaliter insitam diceret, ut uidelicet haec intellegatur doctore ipso gratia dei, quae paganis fidelibusque communis est. Haec mala, quibus saluatoris euacuaretur aduentus. ubi hoc possumus dicere, in cordibus eorum, qui ista sentirent, ut his cognitis etiam ille, si fieri posset, non lacessitus ista emendaret atque ita et pernicies destrueretur erroris et hominis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuiinitum et milli obuorium pectato. si d̾s dam¬
pnare cralitur alienꝰ abiniquitate ñ eredlitur uibi
g libatur in dignus. tanto debetur maior a ccio
grã quto pena iustior debebatu. ubi autẽ dã¬
natur indignus: nec miscdia nec u̾itas obtiuet̃¬

Expanded text:
et nulli obnoxium peccato si Deus damnare creditur, alienus ab iniquitate non creditur. Ubi ergo liberatur indignus, tanto debetur major actio gratiarum, quanto poena justior debebatur: ubi autem damnatur indignus, nec misericordia nec veritas obtinet
Abbreviated transcription (Latin):
sup qi pogr ua duinanet qͥtia et ipsis es beneutẽ
ads occudos alios. quos lib̾are dignatur subiuxe
atq ait. dicit enim sqͥptura pharaomi quia ab
horte ertitau ut ostendam inte potentiã meã
et ut addiintietur nom̃mcum inumũsa tetra
Scinde adutrumq concluoens. gͦ inquit curiuli
miseretur et que uult indurat ꝓfecto nerrũ
aliqua mniquitate s itrumq miscłia et u̾ita¬
te. Et adhuc tam̃ audax mouetur infirmitas
serutabilem altitudinẽ iudiciorũ di cogitare
conantur hanc sibi exadũso opponens apłs¬
quistionem. att dicitis itaq m. srud adhue cõ¬
questiane slãm uoluntati eiꝰ quis resistit. dob
pot ditum pucenits Cuid gͦ aliuo. qur qo rs¬
poudit aplo ⁊tspond̃e debemuo. Aite u et nost¬
pamouest quia et nos homines sum̃ simul o¬
porti urenes quaiatnus dicentem. Ohomo tqͥses
qͥrsponorao so dumquio dicit sigatum ei qui

Expanded text:
super quos ira Dei manet, quia et ipsis Deus bene utitur super quos ira Dei manet, quia et ipsis Deus bene utitur ad docendos alios quos liberare dignatur, subjunxit atque ait: Dicit enim Scriptura Pharaoni, Quia ad hoc te excitavi, ut ostendam in te potentiam meam, et ut annuntietur nomen meum in universa terra. Deinde ad utrumque concludens, Ergo, inquit, cujus vult miseretur et, quem uult, obdurat, profecto neutrum aliqua iniquitate sed utrumque misericordia et ueritate. et adhuc tamen audax mouetur infirmitas s humani inscrutabilem altitudinem iudiciorum dei cogitare conantur. Hanc sibi ex aduerso opponens apostolus ait: Dicis itaque mihi: \'Quid adhuc conqueritur? nam uoluntati eius quis resistit?\' nobhoc dictum putemus. Quid ergo aliud quam quod respondit Apostolus, respondere debemus? aut si et nos talia movent, quia et nos homines sumus, simul oportet omnes audiamus dicentem, O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Numquid dicit figmentum ei qui
Abbreviated transcription (Latin):
ũ dum natis. et dehis qui nicħ adhuc egerant
maior seruiet minori: s cũuellet ostend̾e cur in
his ñsit iniꝗtutas apud dm̃ ait. Moyfi em̃ in¬
quit miserebor cui misertus ero. et miscłiam
p̾stabo. cui miscricors fuero. Quid nos hic docu¬
it: nisi exilla massa pͥmi hominis ciu m̃ito
mors debetur ñ ad iu̾ita hominũ. s ad dĩ mise¬
ricordiam ꝑtinere qd̾ quisq lib̾atur. atq ita ã
ẽẽ inquitatẽ apuddm̃: quia neq ꝑmittendo
neq exigendo qd̾ debetur inustus e: Ibi enim
grata ẽ indulgentia ubi iusta poss eẽ iuindicta
et hinc euidentius apparet apena debita lib̃a¬
to. et gratis iustificato. qnͣtum benefitu conferat᷑.
qd̾ alt᷑ equalit̾ teus. sine punentis iniquitate pu¬
nituir. Demq subuingit et dicit. Igitur ñ uoletis
neꝙ currentis: s miscrentis ẽ di. hoc ꝓpt. eos. dicc̃¬
equisgrat libati iustificantio geci cos auite

Expanded text:
nondum natis et de his, qui nihil adhuc egerint nondum natis et de his, qui nihil adhuc egerint Major serviet minori? sed cum vellet ostendere cur in iis non sit iniquitas apud Deum, ait, Moysi enim inquit, Miserebor cui misertus ero, et misericordiam praestabo cui misericors fuero. Quid nos hic docuit, nisi ex illa massa primi hominis, cui merito mors debetur, non ad merita hominum, sed ad Dei misericordiam pertinere quod quisque liberatur. atque ita non esse iniquitatem apud deum, quia neque remittendo neque exigendo. quod debetur, iniustus est? ibi enim grata est indulgentia. ubi iusta posset esse uindicta. et hinc euidentius apparet, a poena debita liberato et gratis iustiticato quantum beneficii conferatur. .-quod alter aequaliter reus sine punientis iniquitate punitur. Denique subiungit et dicit: Igitur non nolentia neque currentis sed miserentis est dei. hoc propter eos dicam liberati justificantur. Propter eos autem
Abbreviated transcription (Latin):
ubi cõmemoratur. ñ gxoꝑib si eruocante dictũ.
maior serauiet ininori. Ut quid gͦ p̃clarissimo
grẽ cõm̃datori deinfãctum libero arbito & ñ¬
dũ natorũ actib tam impuident᷑ resistitur: Cir
m̃itis p̾ueniri gratia ꝓhibetur: que grã ñ eẽt si se¬
cundũ m̾ttum impitaretur. Cur contra salutẽ
que missa ẽ ꝑditis que uetut indignis qm̃libet
acuta. qinͣlibet copiosa ct ornata: mirũ tamcti
si xp̃iana disputatione contenditur: Si qm̾m
hoc dicitur tanqmͣ id apłs ipse ñ uuderit. ñ ppo¬
suerit. ñ respondit. uidit utiq quid his auditio
humana possi infirmitas. uł ignorantia cogita¬
re et eandem questionem sibi ipsi ꝓponens: qͥd
g̃ dicenꝰ uiquit: Numquid unquitas apud
din Continuo respondit abste. Rationẽq re
ddens. cur absit. idẽ cur ñsit iniquitas apud de¬
um: ñ ait m̃tta eñ uł oꝑ a udicat etiã pautn¬
lorũ etiam fi ad huc sint inmat̾no ut̃o consticu¬
ti. qͦmodo eñ hoc diceret qui iam dixerat de

Expanded text:
ubi commemoratur non ex operibus sed ex uocante dictum: Maior seruiet minori. ut quid ergo praeclarissimo gratiae commendatori de infantum libero arbitrio et nondum natorum actibus tam inpudenter resistitur? cur meritis praeueniri gratia perhibetur, quae gratia non esset, si secundum meritum inputaretur? cur contra salutem, quae missa est perditis, quae uenit indignis. quamlibet acuta, quamlibet copiosa et ornata, mirum tamen si Christiana disputatione contenditur?. \'Sed qhoc dicitur, tamquam id apostolus ipse non uiderit, non proposuerit, non responderit. uidit utique, quid his auditis humana posset infirmitas uel ignorantia cogitare. et eandem quaestionem sibi ipse proponens: Quid ergo dicemus inquit; numquid iniquitas est apud deum? continuo respondit: Absbsit, id est cur non sit iniquitas apud deum, non ait: \'Merita enim uel opera iudicat etiam paruulorum, etiamsi adhuc sint in materno utero constituti\' — quo modo enim hoc diceret, qui iam dixerat de
Abbreviated transcription (Latin):
tatumbuda uestitum. cũ quibdam dolendum
qͥb dam ridendum. ĩpõpa fui facinoris ostentas¬
sent: ab dustum in de q̃ uoluerẽ iux pꝰ dies .xii.
dimiserunt. Unde conuent̾ municipalibus
se dicturũ ãplĩ gestis exp̃ssit. Et hodie qui hoc
fecerunt prbri urĩsunt: ad huc nos infuꝑ t̾ri¬
tantes ⁊ sic̃ potuerunt ꝑ sequentes.: nec tam̃ de
his inuiriis ⁊ ꝑsecutionib quas eccła catholica ĩ¬

Expanded text:
tatum, buda uestitum cum quibusdam dolendum, tatum, buda uestitum cum quibusdam dolendum, quibusdam ridendum in pompa sui facinoris ostentassent, abductum inde, quo uoluerunt, uix post dies XII dimiserunt. unde conuentus municipalibus se dicturum amplius gestis expressit. et hodie illi, qui hoc fecerunt, presbyteri uestri sunt adhuc nos insuper territantes et, sicut potuerunt, persequentes. Nec tamen de his iniuriis et persecutionibus, quas ecc
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi illuc missi ꝑiert̃. Similit̾̃ maiores ur̃i cecili¬
anũ ⁊ ciꝰ societatem regie ire ꝯsum̃dam obiecert̃:
cuiꝰ innocentia uib̾ata. abeisdem regib eadem
uos patimini que illos urĩ pati uoluerunt qm̃
scpͥtum ẽ: qui parat ꝓtimofoueam. pͥus incidet in
eam De nob̾ gͦ quid queramim ñ habetis: et tamẽ
eccłe catholice mansuetudo. etiã abhis imꝑatorum
uissionib oĩno conqͥ euerat: insi uti clerici ⁊ circũ¬
celliones ꝑsuas in manissimas imꝓbitates furiosa ᷤᷤ¬
q uiolentias. quietem nr̃am ꝑturbantes atq uas¬
tantes. hec in uos recoli ⁊ mouericoegissent. Nam
priꝰ qm recenciores leges iste dequib modoq̃rimini
tetenderunt. ꝯclericos nrõs plagis ĩ manissimis
qͣssau̾unt. laicis quoq⁊ plagas grauissimas ĩ flixe
nr̃e cõmunionis elegit. de domo sua raptum. ⁊ ꝑ
arbitͥominanit̾ cesum ingurgite ⁊ cenoso uolup¬

Expanded text:
ipsi illuc missi perierunt. similiter maiores uestri Caeciliipsi illuc missi perierunt. similiter maiores uestri Caecilianum et eius societatem regiae irae consumendam obiecerunt, cuius innocentia liberata ab eisdem regibus eadem uos patimini, quae illos uestri pati uoluerunt, quoniam scriptum est: Qui parat proximo foueam, ipse incidet in eam. De nobis ergo quid queramini, non habes et tamen ecclesiae mansuetudo etiam ab his imperatorum iussionibus omnino conquieuerat, nisi uestri clerici et Circumcelliones per suas immanissimas inprobitates furiosasque uiolentias quietem nostram perturbantes atque uastantes haec in uos recoli et moueri coegissent. nam prius quam recentiores leges istae, de quibus modo querimini, tetenderunt, conclericos nostros plagis immanissimis quassauerunt, laicis quoque et plagas grauissimas inflixerunostrae communionis elegit, de domo sua raptum et pro arbitrio immaniter caesum, in gurgite etiam caenoso uolu
Abbreviated transcription (Latin):
it̾um apuo imꝑatorẽ accusare. qͦ innocente ꝓninci¬
ato. orchinatori eiꝰ felici alias apud eundem imꝑa¬
torẽ calũpnias machinau: Et nc̃ qͥd aliud ꝙͣ ipsĩ
maioris ꝯstantini uiditium contͣ ur̃am partem
uiuit. qd maiores ur̃i elegerunt. qd̃ assidius inter¬
pellationib extorserunt qd̾ epãli uditio p̃tuler̃.
Si displicent imꝑialia iuditia qui pͥmit᷑ impato¬
res adeauob̾ excitanda coegerunt: Sic enĩmodo
contra catholicam clamatis. in his que contͣ uos
abimꝑatorib decernuntur. quem ad modum si
uellent adu̾sus damelem clamare. qui lib̾ato il¬
lo tisdem leonib confumendi missi st̃: a qͥb eũ
ipsi pͥmit̾ consumꝰ uoluert̃. Scp̃tum ẽ enĩ nichil
int̾ ẽ int̃ minas regis⁊ iram lconis. Dauielem ca¬
lumpmiosi mimici ĩ lacũ leonũ mitti coegert᷑. u¬
cit ĩnocentiaeiꝰ illorũ malitiã illes. in de leuatꝰ ẽ.

Expanded text:
iterum apud imperatorem accusare, quo innocente pronuntiiterum apud imperatorem accusare, quo innocente pronuntiato ordinatori eius Felici alias apud eundem imperatorem calumnias machinari? et nunc quid aliud quam ipsius maioris Constantini iudicium contra uestram partem uiuit, quod maiores uestri elegerunt, quod assiduis interpellationibus extorserunt, quod episcopali iudicio praetulerunt? si displicent imperialia iudicia, qui primitus imperatores ad ea uobis excitanda coegerunt? sic enim modo contra catholicam clamatis in his, quae contra uos ab imperatoribus decernuntur, quem ad modum si uellent aduersus Danihelem clamare, qui liberato illo eisdem leonibus consumendi missi sunt, a quibus eum ipsi primitus consumi uoluerunt; scriptum est enim: Nihil interest inter minas regis et iram leonis. Danihelem calumniosi inimici in lacum leonum mitti coegerunt; uicit innocentia eius illorum malitiam; inlaesus inde leuatus est;
Abbreviated transcription (Latin):
rant ꝑuidimꝰ. ⁊ ido minime tortum. qd̃ se decurio
nẽ ⁊iquensiũ ciuitatis ẽẽ ad seuerau̾it. uñ uolumus
ut eundem ipsũ ĩgentium. suibidonea ꝓ secutione
ad comitatum ineum ꝯstantini augusti mittas:
ut illis quimp̾sentiaꝵ agunt. atq diurnis dieb
int̾pellare ñ desinunt. audientib ⁊ coram assisten¬
tib apparere etĩtimari possit frustra eos ceciliano
cp̃o inuicdiam comparare atq adu̾sus eum uolẽ¬
ter insurgere uoluisse. Ita enĩ fiet. ut omissis sicut
oportet eius modi contemptionib ppłs sine dissen¬
sione aliqua religiom ꝓpͥe cum debita ueneratione
deseriuat. hec cum uideas ita se hab̾e: quid ẽ qd̃
nob̾ deimꝑatorum uissionib que contͣ uos ꝯstitu¬
unt᷑ ĩuuidiam concitatis. cum hoc totum uos potiꝰ
antea feceritis. si nichil debent in his causis imꝑa
absentẽ iam sententias quo quomodo dixeratis.

Expanded text:
rant peruidimus et ideo minime tortum, qrant peruidimus et ideo minime tortum, qnem Ziquensium ciuitatis esse adseuerauerit. unde uolumus, ut eundem ipsum Ingentium sub idonea prosecutione ad comitatum meum Constantini Augusti mittas. ut illis, qui in praesentiarum agunt atque diurnis diebus interpellare non desinunt, audientibus et coram adsistentibus apparere et intimare possit frustra eos Caeciliano episcopo inuidiam comparare atque aduersus eum uiolenter insurgere noluisse. ita enim fiet, ut omissis, sicuti oportet, eius modi contentionibus populus sine dissensione aliqua religioni propriae cum debita ueneratione deseruiat. Haec cum uideas ita se habere, quid eat quod nobis de imperatorum iussionibus, quae contra uos constituuntur, inuidiam concitatis, cum hoc totum uos potius antea feceritis? si nihil debent in his causis imperabsentem iam sententias quoquo modo dixeratis,
Abbreviated transcription (Latin):
moda ualitudine tencretur eiꝰdem partib functꝰ.
int̾ cet̾a ctiam id negotium uł inuidiam. qͦ de ceci¬
liano epõ eccłe ca tholict uidetur cẽ cõmota. ad exa¬
m̃ suum atq uissionẽ tradidit eẽ reuocandam:
Et enim cum tam suꝑnum centurionẽ ⁊ cecilia¬
nũ magistratum aptungitanoꝵ. ⁊ saturninũ excu¬
ratorẽ. ⁊ calibium uiniorẽ ciꝰdẽ ciuitatis curatorem.
atq solum seruum publicum supͣsepte cuutatis
p̃sentes eẽ fecisset. audientiã p̃buit cõpetentẽ: adeo
ut aceciliano fuisset obiectum. qd afelice eiꝰdem e
piscopatus uid̾etur ẽẽ delatus. Cui cum dumaꝵ
scͥpturaꝵ ꝓ dicio atq exustio uidetur obiecta inno¬
centem de eo felicem fuisse ꝯstiterit. Demiq cũ maxi¬
mꝰ ingentium decurionẽ ⁊iquensium cuutatis epi¬
stoiam ceciliam exduuim uiris falsasse ꝯtendet. eũ¬
dem ipsum ĩgentium suspensum actis que sub e¬

Expanded text:
 nostram,. incommoda ualitudine teneretur, eiusdem partibus functus  nostram,. incommoda ualitudine teneretur, eiusdem partibus functus inter cetera etiam id negotium uel inuidiam, quae de Caeciliano episcopo ecclesiae catholicae uidetur esse commota, ad examen suum atque iussionem credidit esse reuocandam. etenim cum iam Superium centurionem et Caecilianum magistratum Aptungitanorum et Saturninum excuratorem et Calibium iuniorem, eiusdem ciuitatis curatorem, atque Solum seruum publicum supra scriptae ciuitatis praesentes esse fecisset, audientiam praebuit competentem, adeo ut, cum Caeciliano fuisset obiectum, qpiscopatus uideretur esse delatus, cui diuinaJ.:um scripturarum proditio atque exustio uideretur obiecta, innocentem de eo Felicem fuisse constiterit. denique cum Maximus Ingentium decurionem Ziquensium ciuitatis epistulam Caeciliani ex duumuiris falsasse contenderet, et eundem ipsum Ingentium suspensum actis quae sube
Abbreviated transcription (Latin):
nacissimi ⁊ litigiosissimi. ad eundẽ imꝑatorẽ ap.¬
pellauerunt: postea ⁊ ipse coactus ep̃alem causã
int̾ partes cognitam t̾minauit: ⁊ pͥmꝰ contͣ ur̃am
partem legem constituit. ut ꝯg̾gationum ur̃arũ¬
loca fisco iundicarentur. quaꝵ oĩum rer̾ docum̃¬
ta si uellemꝰ in serere. minium longas literas fa
ceremus: Illud tam̃ nullo modo p̾t mittendum ẽ:
qͦmodo felicis aptungensis. quẽ fontẽ oĩum ma¬
loꝵ inconcilio carthaginensi abscdõ tigisitano
pͥmate patres ur̃i fuisse dyxerunt urgentib apd̃
impatorẽ ur̃is. publicouiditio causa discussa atq
finita sit Nam memoratꝰ imꝑator in hac ipsa causa.
urõs apud se accusatores ⁊ assiduos int̃pellatores.
litt̃is suis fuisse testatur. qͣrũ exẽpla ĩfra scͥpsimus.
Imꝑatores cesares fiauii. constantinꝰ maximꝰ ⁊ ua
lerius ucimanus licimꝰ. ad ꝓbianũ ꝓconsulẽ afri¬

Expanded text:
nacissimi et litigiosissimi ad eundem imperatorem apnacissimi et litigiosissimi ad eundem imperatorem appellauerunt. postea et ipse coactus episcopalem causam inter partes cognitam terminauit et primus contra uestram partem legem constituit, ut loca congregationum uestrarum fisco uindicarentur. quarum omnium rerum documenta si uellemus inserere, nceremus. Illud tamen nullo modo praetermittendum est, quomodo Felicis Aptungensis, quem fontem omnium malorum in concilio Carthaginensi, ab Secundo Tigisitano primate, patres vestri fuisse dixerunt, urgentibus apud Imperatorem vestris, publico judicio causa discussa atque finita sit. Nam memoratus Imperator in hac ipsa causa vestros apud se accusatores et assiduos interpellatores litteris suis fuisse testatur, quarum exemplum infra scripsimus. Imperatores Caesares, FLAVIUS CONSTANTINUS MALERIUS LICINIANUS LICINIUS AD PROBIANUM PROCONSULEM AFRI
Abbreviated transcription (Latin):
stasurã possit dinosc̾e paruitas mea dirigere cu¬
rauit: Transiissi libelli duo: unꝰ in aluta supra¬
scͥpͥtus ita: Libellus eccłe catholice cͥminum ceci¬
liani: traditus a parte maiorimi: Item alius sine
sigillo coherenseidem aluce: datus die. xutił ma
relationem ad se missam: uissit impator uenire
partes adepale uiditium. murbe roma fatiendũ.
ubi quẽ admodum causa dicta atq finita sit. ⁊ cecilia.¬
nus innocens uidicatus sit: indicant gesta eccłastica
Iam utiq post patificum modam̃ ep̃atis iuditu oĩs
contentionis ⁊ ammositatis ꝑtinatia. debebat extĩ¬
gui. S rursus maiores urĩ ad impatorem rediert̃.
et ñ rette iudicatum. neq omnẽ causam auditã
ẽẽ conquesti sunt: Unde ille alt̾um ep̃ale uiditiũ
dedit ħabendum inarelatensi gallie ciuitate. ubi
multi urĩ uana ⁊ diabolica dissensione dap̃nati
cum cetiliano ĩcon cordiam rediert̃ alii uero ꝑti¬

Expanded text:
stas uestra possit dinoscere, paruitas mea dirigere custas uestra possit dinoscere, paruitas mea dirigere curauit. transmissi libelli duo, unus in aluta suprascriptus ita: \'Libellus ecclesiae catholicae criminum Caeciliani traditus a parte Maiorini\', item alius sine sigillo cohaerens eidem alutae, datus die XVII Kalenrelationem ad se missam iussit imperator uenire partes ad episcopale iudicium in urbe Roma faciendum. ubi quem ad modum causa dicta atque finita sit et Caecilianus innocens iudicatus sit, indicant gesta ecclesiastica. iam utique post pacificum moderamen episcopalis iudicii omnis contentionis et animositatis pertinacia debebat extingui. sed rursus maiores uestri ad imperatorem redierunt. non recte iudicatum neque omnem causam auditam esse conquesti sunt. unde ille alterum episcopale iudicium dedit habendum in Arelatensi Galliae ciuitate, ubi multi uestri uana et diabolica dissensione damnata cum Caeciliano in concordiam redierunt, alii uero perti
Abbreviated transcription (Latin):
eodem ꝓ consule mitt̾entur. his nr̃ĩs litt̃is in serau¬
mus. agg̃g mĩn anclinus nunc ꝓ consul africe.
scpta celestia maiestatis ur̃e accepta atq adornata.
ceciliano et his qui subeodem agunt quiq clerici ap¬
pellantur. deuocio mea apud acta paruitatis mee
insinuare curauit. eosdemq ortata ẽ ut unitate con¬
stnsu oĩum facta cum omni oĩno munere in dul-¬
gentia maiestatis ur̃e lib̾ati ẽẽ uideantur. catholi¬
ca tusto dita sanctitati legis debita reuerentia. ac
diuinis reb inserauant: uerum pꝰ palcos dies ex¬
titerunt quidam adunata secum ppłi multitudi¬
ne. qui cetiliano contradicendum putarent: quiq
fascuulum maluta signatum.⁊ libellum sine sig¬
no optulerunt dicationi mee. atq impendio postu.¬
larĩ ut ad sacrum ac uenerabilem comitatũ nu¬
minis ur̃i dirigerem. Que manente ceciliano ĩsta¬
tu suo. subiectis eorumdem actis quo tuncta maie¬

Expanded text:
eodem proconsule mitterentur, his nostris litteris inserieodem proconsule mitterentur, his nostris litteris inserimus. A. GGG. NNN. ANULINUS VC, proconsul Africae. 2. Scripta coelestia Majestatis vestrae accepta atque adorata, Caeciliano et his qui sub eodem agunt, quique clerici appeinsinuare curauit eosdemque hortata est, ut unitate consensu omnium facta, cum omni omnino munere indulgentiae maiestatis uestrae liberati esse uideantur, catholicae custodita sanctitate legis debita reuerentia ac diuinis rebus inseruiant. uerum post paucos dies extiterunt quidam adunata secum populi multitudine, qui Caeciliano contradicendum putarent quique fesciculum in aluta signatum et libellum sine signo obtulerunt dicationi meae atque impendio postularunt, ut ad sacrum ac uenerabilem comitatum numinis uestri dirigerem, quae manente Caeciliano in statu suo subiectis eorundem actis, quo cuncta maie
Abbreviated transcription (Latin):
um. Regionum clerici ⁊ circumcelliones ur̃i. nou
generis⁊ inatidite crudelitatis ꝑsecutione ĩ uos
seuiunt. qui simalum ꝓmalo redderent eciam
sic contͣ legem facerent xpi: Nunc uͦ consid̾atis
ominib urĩs factis ⁊ nostris. inuenimur hoc pa¬
ti quod scpͥtum ẽ. Relbuebant michimala pro
bonis. Et ialo psalmo. Cum his qui oderunt
pacem eram pacific̾ tum loquebar illis impug¬
nabant me gratis. Nam cum sis i tam grandi
constitutus etate: arbitramur te optime nosse.
qd̾ pars donati que pͥmo apud carthaginẽ pars
maiorim dicebatur ultro accusauit cecilianum
tunc epm̃ eccl̃e carthaginensis:. apud imꝑatorem
illum antiquum constantinũ. S ne forte aut
oblita hocsit grauitas tua. aut te nosse dissimu¬
les. aut etiam qd̃ ñ putamus forsitan nescias: ex¬
emplum relationis tunc amiliri ꝓconsulis. quẽ
pars maiorim tunc int̾pellauit. ut ca cͥmina que
obiciebat occiliatio ad memoratũ imꝑatorem. ab

Expanded text:
M REGIORUM. Clerici et Circumcelliones uestri noui generis et inauditae crudelitatis persecutione in nos saeuiunt. qui si malum pro malo redderent, etiam sic contra legem facerent Christi; nunc nero consideratis omnibus factis uestris et nostris inuenimur hoc pati, quod scriptum est: Retribuebant mihi mala pro bonis et in pacem, eram pacificus; cum loquebar illis, debellabant me gratis . Nam cum sis in tam grandi constitutus aetate, arbitramur te optime nosse quod pars Donati, quae primo apud Carthaginem pars Majorini dicebatur, ultro accusavit Caecilianum, tunc episcopum Ecclesiae Carthaginensis, apud imperatorem illum antiquum Constantinum. Sed ne forte aut oblita hoc sit gravitas tua, aut te nosse dissimules, aut etiam, quod non putamus, forsitan nescias, exemplum relationis tunc Anulini proconsulis, quem pars Majorini tunc interpellavit, ut ea crimina quae objiciebat Caeciliano, ad memoratum imperatorem ab
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰcum quib ẽ ad uos p̾ea reuocatus: ueluobis
nobiscum loqui nolunt: Si lupi concilium fe¬
cert̃ ut pastorib ũ responbeant qͣte oues ꝯsili¬
um ꝑdiderunt. ut ad lupoꝵ speluncas accedãte¬

Expanded text:
tus, cum quibus est ad uos postea reuocatus? uel uobis tus, cum quibus est ad uos postea reuocatus? uel uobis nobiscum loqui nolunt. si lupi concilium fecerunt, ut pastoribus non respondeant, quare oues consilium perdiderunt, ut ad luporum speluncas accedant
Abbreviated transcription (Latin):
donati ꝓ qua suscipitis quos dampnatis: felici¬
anꝰ mustitanus: mobouob̃cum ẽ leginus eum
pͥus mur̃õ concilio dampnatum⁊ auobis postea
ĩiuditio ꝓconsulis accusatum ⁊ ĩ mustitana cuu¬
tate gestis municipaub obpugnatum. Si tra¬
dicio codicum scelerata ẽ. quia ds̃ in regem qͥ ihe¬
reme librum ĩ cendit mortem bellica uindica¬
uit: qnͣto sceleratius ẽ sacrilegium scismatis. cu¬
ius auctores quib maximianistas cõpatastis.
aꝑta terra uiuos absorbuit: Quomodo gͦ cri¬
men traditionis nob̃ obicitis quod non pbatis:
⁊ scismatioos urõs ⁊ dampnatis ⁊ acceptatis: Si
ꝓpt̾ea uisti estis quiaꝑ secutionem ꝑimꝑatores
passi estis. tustiores uob̾sunt maximianiste.
quos ꝑudices abimꝑatorib catholicis missos.
uos ip̃i ꝑ secuti estis. Si baptismum uos soli ha¬
betis: quid apud uos facit baptismꝰ maxinia¬
nistaꝵ ineis quos baptiauit felicianus dapua¬

Expanded text:
Donati, pro qua suscipitis, quos damnatis? FeliciDonati, pro qua suscipitis, quos damnatis? Felicianus Mustitanus modo uobiscum est. legimus eum prius in uestro concilio damnatum et a uobis postea in iudicio proconsulis accusatum et in Mustitana ciuitate gestis municipalibus oppugnatum. Si traditio codicum scelerata est, quia deus in regem, qui Hieremiae librum incendit, morte bellica uindicauit, quanto sceleratius est sacrilegium schismatis, cuius auctores, quibus Maximianistas comparastis, aperta terra uiuos absorbuit! quo modo ergo crimen traditionis nobis obicitis, quod non probatis. et schismaticos uestros et damnatis et acceptatis? si propterea iusti estis, quia persecutionem per imperatores passi estis, iustiores uobis sunt ipsi Maximianistae, quos per iudices ab imperatoribus catholicis missos uos ipsi persecuti estis. si baptismum uos soli habetis, quid apud uos facit baptismus Maximianistarum in eis, quos baptizauit Felicianus damna
Abbreviated transcription (Latin):
rt. ab aluis tusus epĩs ad arelatum missis. ad
ipsum imꝑatorem appellauerunt: ab ipso
auditi et calumpniatores inuenti. in eodem
scelere ꝑmanserunt: Cuigilate ad salutẽ ama¬
te pacem: redite adunitatẽ. hec uob̾ quẽadmo¬
dum gesta sint. qñ uultis omina recitamus.
Iue cõmunicat malis qui consentit factis ma
loꝵ. ñ qui tolerat in agro dr̃co zirama usq
ad messem. uel paleam usq adultimam uẽ¬
tilationẽ. Si malos odistis: uosipsi mutamim
abscelere scismatis. Si malorũ ꝑmixtionẽtime¬
mͦ mrẽm dicitis suꝑ ẽ ut eum ꝓpt̃ quẽ mortuus
ẽ xp̃m dicatis: Postremo quiduos offendit orbis
xp̃ianus: aquouos nefauo furore p̃cidistis: Et
quid uos ꝓmeruerunt maximianiste. qs auob̾
dampnatos. ⁊ ꝑuiditia publica de basilicis per¬
turbatos. in suo rurfus honore recepistis: Quid
uos offendit pax xp̃i contra quam uos duuditis
abeis quos infamatis: Et quid uos ꝓmerure par

Expanded text:
runt. Ab aliis rursus episcopis ad Arelatum missis ad runt. Ab aliis rursus episcopis ad Arelatum missis ad ipsum Imperatorem appellaverunt; ab ipso auditi et calumniatores inventi, in eodem scelere permanserunt. Evigilate ad salutem, amate pacem, redite ad unitatem. Haec vobis quemadmodum gesta sint, quando vultis, omnia recitamus. 3. Ille communicat malis, qui clorum, non qui tolerat in agro dominico zizania usque ad messem uel paleam usque ad ultimam uentilationem. si malos odistis, uos ipsi mutamini ab scelere schismatis; si malorum permixtionem timemodo martyrem dicitis, superest, ut eum, propter quem mortuus est, Christum dicatis. postremo quid uos offendit orbis Christianus, a quo uos nefario furore praecidistis? et quid uos promeruerunt Maximianistae, quos a uobis damnatos et per iudicia publica de basilicis proturbatos in suo rursus honore recepistis? quid uos offendit pax Christi, contra quam uos diuiditis ab eis, quos infamatis? et quid uos promeruit pai
Abbreviated transcription (Latin):
de creuisse. ⁊ in sola africa mansisse: xpĩanos uos¬
dicitis. ⁊ xp̃o contradicitis. Ipse dixit. Sinite utraq
crescere usq admessem. Non dixit crescant airatua.
decrescant frum̃ta. Ip̃e dixit. ager ẽ hic mutidus
ñ dixit ager ẽ africa. Ipse dixit. Messis ẽ finis scħ.
ñ dixit messis ẽ tempus donati. Ipse dixit. mes¬
sores angłi sunt: ñ dixit. messores pͥncipes cirtũ¬
cellionum st̃: S qͥapriramis triticum accusastis.
uos ẽẽ arania demonstrastis: et qd̾ ẽ grauiꝰ ante
tempus uos atritico sepastis: Maiores enĩ ur̃ĩ in
quor sacrilega p̃cisione ꝑseueratis. quidam ges¬
tis municip aub co dices scõs ⁊ ĩstrum̃ta ccclesie
ꝑ secutorib tradiderunt. quidam eos fatentes
dimisert̃ et eis cõmunicau̾iuurt: et utriq carcha¬
ginem furiosa factione cõuenert̃. Detͥmine traditi¬
miserunt. Datis iudicib quos postulaueranit

Expanded text:
decrevisse et in sola Africa mansisse? decrevisse et in sola Africa mansisse? dicitis et Christo contradicitis. ipse dixit: Sinite utraque crescere usque ad messem, non dixit: Crescant zizania, decrescant frumenta; ipse dixit: Ager est hic mundus, non dixit: Ager est Africa; ipse dixit: Messis est finis saeculi, non dixit: Messis est tempus Donati; ipse dixit: Messores angeli sunt, non dixit: Messores principes Circumcellionum sunt. sed quia pro zizaniis triticum accusastis, uos esse zizania demonstrastis et, quod est grauius, ante tempus uoquorum sacrilega praecisione perseveratis, quidam Gestis municipalibus Codices sanctos et instrumenta Ecclesiae persecutoribus tradiderunt, quidam eos fatentes dimiserunt et eis communicaverunt, et utrique Carthaginem furiosa factione convenerunt, de crimine traditimiserunt; datis judicibus quos postulaverant e
Abbreviated transcription (Latin):
dñs locut᷑ ẽ ⁊ uocauit t̾ram: asolis ortu usq ad
occasum exsyon species decoris cĩ. Si hoc ñ uuiltis
intellig̾e. audite euangłm iam ꝑ os ꝓpͥumloqñ¬
te ipso dño: dicente: quia oportebat dexp̃o com¬
pleri omnia que de illo scpͥta sunt in lege & ꝓphe¬
tis et psalmis. ⁊ p̃dicare in nomine penitentiam eĩ¬
et remissionẽ pcecatorũ ꝑ om̃s gentes: incipiens
abierłm. Qd̃ inpsalmo dixit uocauit t̾ram aso¬
lis ortuusq ad occasum: hoc in euangłio ꝑ oms
gentes: et quod in psalmo dixit gxsyon speties de¬
coris ciͦ: hoc mneuangłio dixit. incipiens ab ieru¬
salem. fingitisuos ante temp̃ messis fug̾e ꝑ mixta
xitama: quia uos estis sola zitamia. Namsi frum̃¬
ta eẽtis. ꝑmixta dizania tolerarctis. ⁊ a segete xp̃i
ñuos diuid̾etis. De riranis quippe dictum est:
Qm̃ habundabit iniquitas: refrigescet caritas
usq in finẽ. hic saluus erit. Quare creditis creuis¬
se tirana et mundum repleuissẽ. triticum autẽ

Expanded text:
 uocauit terram a solis ortu usque ad occasum; ex Sion species decoris e ius. si hoc non uultis intellegere, audite euangelium iam per os proprium loquente ipso domino et dicente: Quia oportebat de Christo compleri omnia, quae de iilo scripta sunt in lege et prophetis et psalmis, et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipiens ab Hierusalem. quod in psalmo dixit \'uocauit terram a solis ortu usque ad occasum\', hoc in euangelio \'per omnes gentes\' et, quod in psalmo dixit ei Sion species decoris eius\', hoc in euangelio dixit incipiens ab Hierusalem\'. Fingitis uos ante tempus messis fugere permixta zizania, quia uos estis sola zizania. nam si frumenta essetis, permixta zizania toleraretis et a segete Christi non uos diuideretis. de zizaniis quidem dictum est: Quoniam abundauit iniquitas, refrigescet caritas usque in finem, hic salvus erit . Quare creditis crevisse zizania et mundum replevisse, triticum autem
Abbreviated transcription (Latin):
obis donatiste catholica dicit eccl̃a. fi¬
lu hominum usqͦ graues cordẽ. ut qͥd
diligitis uanitatem ⁊ queritis m̃dati¬
um: Ut qͥduos atotiꝰ unitate orbis.
ne fano scismatis sallegio auuisistis: attenditis fal¬
sa que uob̾ dñr ab homĩb aut m̃tientib aut errã¬
tib de tracdicione codicum diumnoꝵ. utt inheretica
seꝑatione moriamini. ⁊ñ attenditis qd̃ uob̾ ipsis
codices dicũt. utt incatholica pace iiuatis. Quare
aꝑitis aures ad sermonẽ hominum dicentiũ qd
nũqm ꝓbare potuert̃ ⁊ surdi estis adu̾sus sermo¬
nẽ dĩ dicentis: dũs dixit adme filiꝰ m̃s estu. eo
hodie genuite. Postula amezdabo t̾gentes he¬

Expanded text:
obis, Donatistae, catholica ecclesia dicit: Filii hominum, usque quo graues corde? ut quid diligitis uanitatem et quaeritis mendacium? ut quid uos a totius orbis unitate nefario schismatis sacrilegio diuisistis? adtenditis falsa, quae uobis dicuntur ab hominibus aut mentientibus aut errantibus de traditione codicum diuinorum, ut in haeretica separatione moriamini, et non adtenditis, quod uobis ipsi codices dicunt, ut in catholica pace uiuatis. quare aperitis aures ad sermonem hominum dicentium, quod numquam probare potuerunt, et surdi estis aduersus sermonem dei dicentis: Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te; postula a me et dabo t
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃. s facto concilio placiit ut pacifice ꝯuenire¬
mini. qͦ si fieriposset haberetis int̾ uoscollatio¬
nẽ. ⁊ errore sublato fr̃na caritas pacis iunculo le¬
taretur. Et ĩpsa ꝯuentione quid ꝑculianus pͥmo
respond̃it qułd concilium facturi eẽtis.⁊ illic uisu
ri quid responde deberetis: deinde quid pꝰea cũ
ꝓpt̾ suam ꝓmissionẽ denuo ꝯuẽtus eẽt actis ex¬
p̃sserit recausans patificam collationẽ. ipsa ge¬
sta instruant grauitatem tuã. Demde cũ ur̃oꝵ
saret mimanitas. dicta causa ẽ: cum crispinus
iudicatꝰ hereticus. nec pena .x. libraꝵ auri q̃ ĩhe¬
reticos ab imꝑatorib fuerat ꝯstituta ꝑmansue¬
tudinẽ catholicã feriri ꝑmissus ẽ: Et tam̃ adimp¬
atores appellandum putauit. Cuĩ appellationi
qd̃ ita responsum ẽ nonne ur̃oꝵ p̃cedens impbi¬
tas. ⁊ eadem ipsius appellatio extorsit ut fieret. nec
tam̃ etiam pꝰ ipsum rescpͥtum. int̾cedentib apud

Expanded text:
r. sed facto concilio placuit, ut pacifice conueniremini, quo, si fieri posset, haberetis inter uos conlationem et errore sublato fraterna caritas pacis in uinculo laetaretur. et in ipsa conuentione quid Proculianus primo responderit, quod concilium facturi essetis et illic uri quid respondere deberetis; deinde quid postea, cum propter suam promissionem denuo conventus esset, Actis expresserit, recusans pacificam collationem, ipsa Gesta instruant Gravitatem tuam. Deinde cum vestrsaret immanitas, dicta causa est, cum Crispinus judicatus haereticus, nec poena decem librarum auri quae in haereticos ab imperatoribus fuerat constituta, per mansuetudinem catholicam feriri permissus est et tamen ad imperatores appellandum putauit. cuius appellationi quod ita responsum est, nonne uestrorum praecedens inprobitas et eadem ipsius appellatio extorsit, ut fieret? nec tamen etiam post ipsum rescriptum intercedentibus apud
Abbreviated transcription (Latin):
Quare dunisores uestimtorũ dnĩ ẽẽ uultis. ⁊ tumicã
illam caritatis desuꝑ textam. qiͣ nec ꝑsecutores
cĩ duuserunt. tenẽ cum toto orbe ñultis: In psal¬
mo ipso non legitur: quia totus orb̾ eam trnct.
cõmemorabuntur ĩqt ⁊ conu̾tentur ad onñ õs¬

Expanded text:
orum Domini esse vultis, et tunicam illam charitatis desuper textam, quam nec persecutores ejus diviserunt, tenere cum toto orbe non vultis? In Psalmo ipso legitur quia totus orbis eam tenet: Commemorabuntur, inquit, et convertentur ad Do
Abbreviated transcription (Latin):
adorant. apud qd̃ cecilianum accusantes uicti re¬
cessistis. Si autẽ nec audirenec docere nos uultis:
uenite aut mictite nob̾cum in regionẽ hippo¬
mensiũ qͥ uideant armatum ex̾citum ur̃m:
ꝯmͣuis nullus miles numero armorũ suoꝵ. calcẽ
⁊ acetum addidit ad oculos barbaroꝵ Si neq hoc
uultis. saltem scribite ad illos ut iamista ñ fatiãt:
ut iam se a tedib nrĩs arapinis. ab excecatione cõ¬
pescant slolumus dicẽ dampnate illos: uos cnĩ
uideritis quomodo uos ñ inquinent. qͦs m̃ ostẽ¬
drinus inur̃ã cõmumone latrones. ⁊ nos ĩqͥnent
qͣs numqm̃ potiustis ostend̾e traditores. Exhis
omnib eligite qd̃ uolueritis. Si autẽ querelas no¬
stras contempseritisaios minime penitebit ordi¬
ne pacifico agere uoluisse. ad erit dñs eccłe sue:
ut uos potiꝰ humilitatẽ nr̃am ꝯtẽpsisse peniteat.

Expanded text:
adorant, apud quos Caecilianum accusantes uicti readorant, apud quos Caecilianum accusantes uicti recessistis. Si autem nec audire nec docere nos uultis, uenite aut mittite nobiscum in regionem Hipponiensium, qui uideant armatum exercitum uestrum, quamuis nullus miles numero armorum suorum calcem et acetum addidit ad oculos barbarorum. si neque hoc uultis, saltem scribite ad illos, ut iam ista non faciant, ut iam se a caedibus nostris, a rapinis, ab excaecatione compescant. nolumus dicere: \'Damnate illos\'; uos enim uideritis, quo modo uos non inquinent, quos modo ostendimus in uestra communione latrones, et nos inquinent. quos numquam potuistis ostendere traditores. ex his omnibus eligite, quod uolueritis. si autem querelas nostras contempseritis, nos minime paenitebit ordine pacifico agere uoluisse. aderit dominus ecclesiae suae, ut uos potius humilitatem nostram contempsisse paeniteat.
Abbreviated transcription (Latin):
setutionẽ tum patiaisi nos ur̃oꝵ tantam crudelita¬
tem. Si enĩ nos eẽ inerrore conuiceritis. forte ꝯseditis
nob̾ ut ñ rebaptiremur a uob̾. iꝰtũ existimantes
ut nob̾ hoc p̾stetis qͥ baptitati sum̃ ab eis quos nul¬
lo uiditio dampnatis: qd p̾stitistis eis quos felici¬
anꝰ mustitanus. ⁊ p̾textatꝰ assuritanꝰ. ꝑ tam longũ
tt̃pꝰ baptuauerant: qñ eos ꝑ uidicum iussa deba-¬
silicis pellere conabamini. quia maximiano com.¬
municabant cum q̃ auob in ꝯcilio bagattano ex¬
presse nominatimq dampnati sc̃. Que omia gestis
iudiciatib ⁊ municipalib demonstramꝰ: ubi et
ipsum concilium auegastis dum uultis udicib
ostend̾e. qdscistnaticos ur̃os de basilicis pellertis.
⁊ tam̃ qui abipso semine abrahe in quo om̃s gen¬
tes benedicuntur scisma fecistis debasilicis pelli
ñuultis: ñ ꝑ uidices sicut scismaticis ur̃is uos fe.¬

Expanded text:
ersecutionem, cum patiamur nos uestrorum tantam crudelitaersecutionem, cum patiamur nos uestrorum tantam crudelitatem. si enim nos esse in errore conuiceritis, forte concedetis nobis, ut non rebaptizemur a uobis, iustum existimantes, ut nobis hoc praestetis, qui baptizati sumus ab eis, quos nullo iudicio damnastis, quod praestitistis eis, quos Felicianus Mustitanus et Praetextatus Assuritanus per tam longum tempus baptizauerant, quando eos per iudicum iussa de basilicis pellere conabamini, quia Maximiano communicabant, cum quo a uobis in concilio Bagaitano expresse nominatimque damnati sunt. quae omnia gestis iudicialibus et municipalibus demonstramus, ubi et ipsum concilium uestrum allegastis, dum uultis iudicibus ostendere, quod schismaticos uestros de basilicis pelleretis. et tamen, qui ab ipso semine Abrahae, in quo omnes gentes benedicuntur, schisma fecistis, de basilicis pelli non uultis non per iudices, sicut schismaticis uestris uos fe