comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
las peti bonoꝵs posseffio potest nichileu
capi ꝓpt̾ inuistum matrimonium pote
ut aũt hec bonoꝵ. possessio locum habe¬
at uxoreo eẽ oportet mortis iprs ⁊ siti¬
uorcium quideoi secutum sit uerum tr̃no
re ourat matrimonium ħ fuccessio locs̃
ut habet hoc aũt in huiusmodi sp̃ebus
ꝓced. liu̾tas ab inuito patrono diuertit lex
uilia dema̾s andis ordmib retmet ista ĩ
matrimonium. dum ea ꝓhibet alii nu¬
beret murto putrono. Ite uilia de adultn
incerto modo diuorciu factum sit pro ĩ¬
fecto ht̃. Deueteranoꝵ ⁊ militum succe̾
meruit testm̃ facere concedentum. par¬
us.⁊ menader scribunt eiusq bõa intesta¬
ti fipunitus fit ad cognatos eius pertinere
fitm̃ exmilitan delicto nõ ex comuni pu
ap̃.x. B onamilitis intestati defuncti
castrentia fisco nouendicantur. cum hae
legitimus adfineo quinto gradus extitit
aut proximus cognatus eiuistẽ gradus in¬
gra temꝑus posessioeõ. acceꝑit. Quibus ñ

Expanded text:
las peti bonorum possessio potest: nihil enim capi propter iniustum matrimonium potest. Ut autem haec bonorum possessio locum habeat, uxorem esse oportet mortis tempore. sed si diuortium quidem secutum sit, uerumtamen iure durat matrimonium, haec successio locum non habet. hoc autem in huiusmodi speciebus procedit. liberta ab inuito patrono diuortit: lex Iulia de maritandis ordinibus retinet istam in matrimonio, dum eam prohiberet alii nubere inuito patrono. item Iulia de adulteriis, nisi certo modo diuortium factum sit, pro infecto habet. DE UETERANORUM ET MILITUM SUCCESSmeruit, testamentum facere concedendum Paulus et Menander scribunt eiusque bona intestati, si punitus sit, ad cognatos eius pertinere, si tamen ex militari delicto, non ex communi pum. Bona militis intestati defuncti castrensia fisco non ui‹n›dicantur, cum heres legitimus ad finem quinti gradus exstitit aut proximus cognatus eiusdem gradus intra tempus possessionem acceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
q ¶ Atauie fr̃ sororue bii sunt tritaui
fslus filia. auaui ab auieue patruus arĩ¬
culus. amita mat̾tera ꝓauia ꝓaine: patri¬
truus ꝓaiumculus ꝓamita. ꝓmat̃tera
patris ẜ matris abpatruus alauuculũ
accidunt totidem propter frĩs duplicẽ
per sonam necesse est.Nam .xui. fr̃s at
tam expatre ꝯputetur ⁊ sececim exmat᷑
similit attaui sorcts. xxxii. funt sexa

Expanded text:
 atauiae frater sororue: hi sunt tritaui filius filia, abaui abauiaeue patruus auunculus amita matertera, proaui proauiae patrutruus proavunculus proamita promatertera, patris vel matris abpatruus abavunculusaccedunt totidem propter fratris duplicem personam: necesse est nam sedecim fratres atavi ex patre computentur, sedecim ex matre. Sim
Abbreviated transcription (Latin):
tioe ut sup̃. hii onĩs quos ꝓposumus apa¬
trui maioĩs filio auo auie eẽ enis decuius
cognati& ꝯueritur frib ⁊ sororib eoꝵ cõ¬
sobrini ꝯs brine uesunt at patri matri¬
sobrinus ¶ Et patru magni nepos uel
neptis amitte magne nepos ł neptis arĩ.¬
culi magni neꝑos ł neptis matte̾ magne
nepos ł neptis ħ singła noĩa ꝯtinent ꝑ sõai.¬
lxiui. nãcum patrui magni ũbi grã per¬
sonam. quadrifariam intelligatur nepo¬
tis bifariam geminatur is nuͣs nepote dr̃¬
taxat adnũatõ ⁊ quatruplat̾o his quigeon¬
naturerat duplicatur ⁊̃ nepte ⁊putata cõ¬

Expanded text:
tionem ut supra. hi omnes, quos proposuimus a patrui maioris filio, auo auiae‹ue› eius, de cuius cognatione quaeritur, fratribus et sororibus eorum consobrini consobrinaeue sunt: at patri matrisobrinis. patrui magni nepos uel neptis, amitae magnae nepos uel neptis, auunculi magni nepos uel neptis, materterae magnae nepos uel neptis: haec singula nomina continent persona nam cum patrui magni verbi gratia persona quadrifariam intellegatur, nepotis bifariam, geminatur is numerus nepote dumtaxat adnumerato et quadruplatur is qui geminatus erat: duplicatur etiam nepte computata
Abbreviated transcription (Latin):
plicit̾ ⁊ ꝓnepote ⁊ ꝓnepte singłis quadri¬
fariam ut sup demonstrauimtc acceptis.
Soroĩs ꝓnepos ꝓneꝑtis fimilit᷑ sedecĩ ꝑscãs
continebim̃t. ¶ Ar nepos atneptis hu fũt
ab nepotis ab neptis filius filia ꝓnepotis
t ꝓneptis nepos ꝓneptis nepotis ł nepti⁊
ꝓnepos ꝓneptis filu s filie ab nepos abncp

Expanded text:
pliciter et pronepote et pronepte singulis quadrifariam, ut supra demonstravimus, acceptis. Sororis pronepos proneptis similiter sedecim personas continent. Adnepos adneptis: hi sunt abnepotis vel abneptis filius filia, pronepotis vel proneptis nepos neptis, nepotis vel neptis pronepos proneptis, fili
Abbreviated transcription (Latin):
quoniam patreo agnatus ercludit.
Si sit consanguinea soror defucti ⁊
mater fit et pater adoptatus uel em̃a¬
cipatus sit. si consangumea uelit ua¬
bere hereditatro. matrro exsenatus cõ¬
sulto una cum ea uenireo patreo ex¬
cludi psacet. Si con sangumea repuoi¬
et matrem exsenatus consusto ꝑꝑ patr̃e
no uen. re ⁊ quamuis alias nõ soleat
mater expectare consangumeum ue¬
lit nec ne at ire bereditateo. numetñ
expectaturan consangumea est que
patreo excludit repudiante igitur ꝯ¬
sangumea bonoꝵ. possessioc̃o. habebit
mater cum patre quasi cognata.S et

Expanded text:
quoniam patrem adgnatus exclusit. Si sit consanguinea soror defuncti, sit et mater, sit et pater adoptatus uel emancipatus: si consanguinea uelit habere hereditatem, matrem ex senatus cosulto una cum ea venire, patrem excludi placet: si consanguinea repudiet, matrem ex senatus consulto propter patrem non venire: et quamvis alias non soleat mater exspectare consanguineam, velit nec ne adire hereditatem, nunc tamen exspectaturam: consanguinea enim est, quae patrem excludit. repudiante igitur consanguinea bonorum possessionem habebit mater cum patre quasi cognata, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
tur. lxim. Hn om̃s ꝑaui aut paine eiue
tecuius cognatioe queriur ꝓneiotes ⁊:
potes neptesue. ⁊ cc̃ eoꝵ eiusir̃ auus a¬
uia. patrius magnis. amita magna.
auu culus magnus maĩtera magna.
erunt aũt pat mat̾ue eius fr̃sq ⁊ s̃ orogs¬
⁊ inuiõe hic illi sobrini. ¶Patrui pnepꝰ
patrui pneptis ꝯtinens ꝑsoãs octo. Nã
utrnisq serus fiunt sedecĩ. Sic pat̾ apo
patriuis filius patrui nepos exfilio eiꝰo¬

Expanded text:
tuor. hi omnes proaui aut proauiae eius, de cuius cognatione quaeritur, pronepotes et potes neptesue: et contra horum eiusdem auus auia patruus magnus amita magna, auunculus magnus matertera magna: erunt autem pater materue eiusdem et invicem huic illi sobrini. Patrui pronepos patrui proneptis: continent personas octo: nam utriusque sexus fiunt sedecim sic: pater – avus – patruus –filius patrui – nepos eiusde
Abbreviated transcription (Latin):
xria c̃ abaui soror patris ł matris. aon¬
ta maior ect̃a ut in patruo maximo i¬
mutato tm̃ ħ ut ubi ẽ ꝯbaui fr̃ ꝓoãtur.
abaui soror. ¶Mai̾tera maxima ẽ ab aui¬
c soror patris ł matris. mat̾tera maior
cet᷑a ut sup̃ adextremũ dum tareat ꝓauie¬
fr̃. ꝓpoĩta abauie soroẽ bõs os quos apatro¬
o magno ꝓposumus quidam his nõibus
tesignãt abpatruus alu̾mciuis abami¬
ta abmattera itaq ⁊ nos indifferent hos
ponemus quos aut ego appello ad patruos
ab auumcilos ab amitas abmat̾teras lli
at monssiant me sris sorpris ꝙ abnepoter.
sooecã enułatioe. sic oucta ut in quinto gor
cũ pairumi maiorẽ demonitrnemus feca¬
mus adiecto dum tarat filio fulia quia fili
patrui. ⁊maioñ totiteo necesse ẽ ꝑ soas cõ¬
fetp̃ rosummun. ¶ Amite maioni. filus. fii¬
a. bii funt ꝓaui soroĩs. filius filia. abaui

Expanded text:
‹ea› est abaui soror, patris uel matris amita maior: cetera ut in patruo maximo immutato hoc tantum, ut ubi est abaui frater ponatur abaui soror. matertera maxima: ea est abauiae soror, patris uel matris matertera maior: cetera ut supra ad extremum dumtaxat proposita abaviae sorore. Hos omnes, quos a patruo maximo posuimus, quidam his nominibus designant: abpatruus abavunculus, abamita abmatertera: itaque et nos indifferenter hos ponemus. Quos ego autem appello abpatruos abavunculos, abamitas abmaterteras, illi me demonstrant fratris sororisque abnepotem. sedecim, enumeratione sic ducta ut in quinto gradu, cum patruum maiorem demonstraremus, fecimus, adiecto dumtaxat filio filia, quia filius patrui maioris totidem necesse est personas comsupra posuimus. Amitae maioris filius filia: hi sunt proavi sororis filius fil
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpneptis cenepote ł exnepte filio natis oõ¬
sobrmi ꝯsobrinc. filius faia octo ꝑsoãs
ꝯtinebunt quattuor nepos quattuor nep¬
tis quia patruus duplicit̃ accipitur ⁊ ne¬
pos ł neptis subsingłis patruoꝵ ꝑsonis
dupucaturAmate nepos ł neptis biift̃

Expanded text:
roneptis ex nepote vel ex nepte filio natis, consobrini consobrinae filius filia: octo personas continebunt, quattuor nepos, quattuor neptis, quia et patruus dupliciter accipitur et nepos vel neptis sub singulis patruorum personis duplicatur. Amitae nepos vel neptis: hi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nił ait .s.. ⁊ siuno amisso obliget se s
dem̃ ait̃ nascatur multo mag̾. põꝑ ait
amissũ hiuc uingiutiube̾tur. ¶ Nicͥ
aũt int̃ ẽ: utr ip̃i ꝓmattat pat̾no ancĩ
quimpotestate eiꝰ fũr̾is si c̃itoĩ suolib

Expanded text:
nus ait. Sed et si uno amisso obliget se, deinde alter nascatur, multo magis Pomponius ait amissum huic iungi, uti liberetur. Nihil autem interest, utrum ipsi promittat patrono an eis qu
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝙ oabẽ ñ pot̾ in eo nͥ ẜumꝰ sit anit
Sipecieit inẜuitutẽ ⁊ obtinuit. Moxoo¬
gnita uĩtate passussit inlib̾tare mo¬
raĩ nõ deb ei obeẽ maxime si habuĩt
iiscã cam̃ errãdis petisse inẜuitutẽ nc̃
iudetur ꝗ añt litẽ ⁊testatã destitisset. ⁊̃¬

Expanded text:
in Si petierit in seruitutem et optinuerit, mox cognita ueritate passus sit in libertate morari, non debet ei obesse, maxime si habuit iustam causam errandi. Petisse in seruitutem non uidetur, qui ante litem contestatam destitit:
Abbreviated transcription (Latin):
matr̃e ⁊ filium pietatis mõ scdõ na¬
turam salua eẽ deb: ¶ Sifiluis patr̃e
matrem quos uen̾ari oportet. ꝯtie¬
uis afficit ł mpias manus cis infert p̃¬
fectꝰ urbis delictum adpublicã pieta

Expanded text:
matrem et filium pietatis ratio secundum naturam salua esse debet. Si filius matrem aut patrem, quos uenerari oportet, contumeliis adficit uel impias manus eis infert, praefectus urbis delictum ad publicam pieta
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ. ad possefsioe parentr̃. Nã sifilnᷤ
tmãcipat᷑ reliqueit᷑ inpotestate au ne¬
potẽ dabr᷑ ci ꝗ inpotestate relictꝰ sit pa¬
tris emanciꝑati boꝵ. posseffio. ⁊ si potꝰ
tre suo ¶Sifiluis emanapatus nd̃
sũt oia nepotib attp s filiꝰ nõ fuifs

Expanded text:
parentium. nam si filius emancipatus reliquerit in potestate aui nepotem, dabitur ei, qui in potestate relictus sit, patris emancipati bonorum possessio: et si post tre suo. Si filius emancipatus non sunt omnia nepotibus, atque si filius non fu
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitateor pairis nascuntur ł qui pest
morteo. ¶ No sobam aũt naturales ue¬
rum ⁊̃ ad opti quoq int̾ consanguñ¬
tatis habebunt cum bis qu sunt infa
tur agnatis consangumei nõ suntox
ritonam sisunt merito consangumei.
licet nd adierint łrditateo legitimis
nõ diferutur. s hoc sic ei̾t accipients
sinec speratur eẽ ceteꝵ scilicet nasciꝰ

Expanded text:
ris nascuntur uel qui post mortem. Non solum autem naturales, uerum etiam adoptiui quoque iura consanguinitatis habebunt cum his qui sunt in fatur adgnati, si consanguinei non sunt, merito. nam si sunt consanguinei, licet non adierint hereditatem, legitimis non defertur. sed hoc sic erit accipiendum, si nec sperantur esse: ceterum si uel nasci
Abbreviated transcription (Latin):
paĩnis emancipatus remittat qͣntũ g
collatiõe suus habe̾ deb clicentũ est
emancipatum satis cõtulisse uidĩ s̃
⁊ sinomĩ pat̾ni debitoñ legauit ł fũdr̃
łrẽ aliam pedit᷑ ꝓporciõe bõꝵ ꝯferit de
nõ caueat tociꝰtͥentis eis tenegantas
om̃ib cauit. Quod siꝑmopiam. sex¬
tãtis tãdenegandã. sic tm̃ ut possit.
supplere cantioeõ. ł collatioẽo ł cetͣis
modis quib sup̃ diximus. aut cũa¬
ciam collatiocõ nõ implet. ¶Is qͦ
qui in adoptiua familia ẽ ꝯferrt cogͥ¬

Expanded text:
paternis emancipatus remittat, quantum ex collatione suus habere debet, dicendum est emancipatum satis contulisse uideri: idem et si nomen paterni debitoris delegauerit uel fundum remue aliam dederit pro portione bonoruidendum est, utrum sextantis tantum ei aufeomnibus cauit: quod si per inopiam, sextantis tantum denegandas, sic tamen, ut possit supplere cautionem uel collatione uel ceteris modis quibus supra diximus, aut curaciam collationem non implet. Is quoque, qui in adoptiua familia est, conferre cog
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ͥmõ editus: ¶ Sihis quistatis cõ¬
troũsia siuio faciebat: ⁊ solũ sefiuũ
dicebat decesẜit ⁊ mat eis ħrs extitĩt.
siquid̾ eand ꝯtroũsiam impubi ora¬
t faciat: quise exalia natũ afirmat.
qua filius euis faciebat: scuicet: u
neget eum filium. Idcuco ꝙ ad seto¬
ta hrditatẽ exꝑsoã filii defũcti suiꝑ¬
ait qr nichil int̾ ẽ suo anͣbroitaĩo n¬

Expanded text:
monio editus. Si is, qui status controuersiam filio faciebat et solum se filium dicebat, decesserit et mater ei heres extiterit, si quidem eandem controuersiam impuberi mater faciat, qui se ex alia natum adfirmat, quam filius eius faciebat, scilicet ut neget eum filium, idcircoque ad se totam hereditatem ex persona filii sui defuncti ait, quia nihil interest, suo an hereditario n
Abbreviated transcription (Latin):
.⁊ fiduo nepotes excodẽ filio hii que ema¬
cipati fũt. ⁊ ex alto eoꝵ pnepotes in port¬
state defũcti partẽ habebit. nepos inuic
aliã nepos cũ filio suoss: ⁊ sine pos cx
alio nepote defũcto duo ꝓnepotes ⁊ nuis
exꝓnepotib emancipatus solifrĩ suo ꝯfe¬
Iauł .r. Nicħil in hac parte edic iori¬
ti cauit p̃tor ut legata exceptis ꝑsoĩs ne¬

Expanded text:
nepotes ex eodem filio hique emancipati sunt et ex altero eorum pronepos in potestate defuncti: partem habebit nepos unus, alia‹m› nepos cum filio suo. sed et si nepos et ex alio nepote defuncto duo pronepotes: unus ex pronepotibus emancipatus soli fratri suo confeum. Nihil in hac parte edicti cauit praetor, ut legata exceptis personis ne
Abbreviated transcription (Latin):
neptis. amepotis ameptis filius filia.
hee appellatiois temonstrat ꝑ soãs sexa¬
ginta quattuor. Nã trignitaduo tri.¬
nepos ꝯplet totib trineptis ab nepote
cium nuis quadruplatus i se efficit.
xxx. duas ip̃o nepote duas significante
ꝓnepote quattuor ab nepote octo atne¬
pote sececim. his accedunt trmepos
trineptis una exhac nepote nata alta
exatnepte. ꝑfingłos aũt gradus itõ ge¬
ininatio fit quia marib adiciuntur fe

Expanded text:
 adnepotis adneptis filius filia. Hae appellationes demonstrant personas sexaginta quattuor, nam triginta duo trinepos complet, totidem trineptis. Ab nepote enim numerus quadruplatus in se efficit triginta duo, ipso nepote duas significante, pronepote quattuor, abnepote octo, adnepote sedecim: his accedunt trinepos trineptis, una ex adnepote nati, altera ex adnepte. Per singulos autem gradus ideo geminatio fit, quia maribus adiciuntur fe
Abbreviated transcription (Latin):
re pot qiͣ patronus. S oꝑas ei mpone̾ nõ
pot̾. nec ipoĩtas habeo pettͣre s si defimctꝰ
fuo suo legauit ẜuũ ⁊ rogauit. ut eum
manimuttat ea m̃te iͥ plenũ ius patro ĩ
habeat defemtenoum est posse eum o¬
peras iuire ĩponere.¬

Expanded text:
us: sed operas ei imponere non potest nec impositas ab eo petere. Sed si defunctus filio suo legauit seruum et rogauit, ut eum manumittat, ea mente, ut plenum ius patroni habeat, defendendum est posse eum operas iure imponere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaꝵ ualiturine inpeditur q̃minuso
peras pr̃et nõ tenetur nec enĩ pot̾ iu
dĩ ꝑeum stae̾ quomiinus oꝑas prẽt. Et¬
unia s plures oꝑt fint plures ħrdes e¬
xiscant patreno quiopas stipłatus ẽ
uerũ ẽ obligatioem oꝑaꝵ nũo diuidi de

Expanded text:
rarum ualetudine impeditur, quo minus praestet operas, non tenetur: nec enim potest uideri per eum stare, quo minus operas praestet. Nequna, sed plures operae sint et plures heredes existant patrono qui operas stipulatus est, uerum est obligationem o
Abbreviated transcription (Latin):
one ñ mãt᷑ant qr adopciois uã tissoiuti
fũt cmancipitior. ¶ Si quis filnũ fuimi
emancipatũ ilocũ nepotis adoptauit.
inpediat. nepote.S cũ soleit emana¬
pecto patri uigi nepos: quis nd dicat
⁊si adoptatus fit ⁊ qĩ filiꝰ nichu ininỹ

Expanded text:
 dissoluta sunt emancipatione. Si quis filium suum emancipatum in locum nepotis adoptauit impediat nepotem. sed cum soleat emancipato patri iungi nepos, quis non dicat, etsi adopt
Abbreviated transcription (Latin):
possesnoe queramꝰ. ñ sqꝑ cos quieiusd̾
supͣ pat̾ mat̾. Infra filius filia ¶ Scio
gradũ sunt fup̃ ꝓauus ꝓauia. infra
que siuus filia ⁊ ꝯuenient᷑ patruus
amita auũculus mat̾tera ¶ Quarte
gratũ funt suꝑ̃ auiis abauia. Infra
ab nepos ab neptis extͣnsũso frĩs soro¬
ris ꝙ nepos neptis. ⁊ ꝯuenient̃ patriuĩ
magnus. amitta magna id̾ aie fr̃. ⁊¬

Expanded text:
possessione quaeramus, non semper eos, qui eiusdem supra pater mater. infra filius filia. Secundgradu sunt supra proauus proauia. infraque filius filia: et conuenienter patruus amita, auunculus matertera. Quarto gradu sunt supra abauus abauia. infra abnepos abneptis. ex transuerso fratris sororisque nepos neptis: et conuenienter patruus magnus amita magna id est
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpto ħrde fuĩt satis factũ. Clib̾tus
patronũ. ⁊ extͣneũ ⁊ umctĩ exparte di¬
midia hrdẽ s cͥpsit quadratis ex quo in¬
stitutus erat patronus totus ip̃i inpi¬
taĩ debebit. resiouum excebita sibipar¬
te om̃ib ħ̾roib ꝓporrioe cuiusq aufert

Expanded text:
tum. Libertus patronum et extraneum coniunctim ex parte dimidia heredem scripsit: quadrans, ex quo institutus erat patronus, totus ipsi imputari debebit, residuum ex debita sibi parte omnibus heredibus pro portione cuiusque aufert
Abbreviated transcription (Latin):
grato exiguntur ł pars bõꝵ eius aufer¬
nunus fudiuus atrianus resepsit mi¬
litẽ lib̾tũ fuũ face̾ nõ patͥs. Scruus
nõ manumissus ub̾tatẽ ꝯsequitur is
ꝗ ca lege distcͣtus c̃ utmanumuitatur¬

Expanded text:
grato exiguntur: uel pars bonorum eius aufernumissum diuus Hadrianus rescripsit militem libertum suum facere, non patris. Seruus non manumissus libertatem consequitur is, qui ea lege distractus
Abbreviated transcription (Latin):
tt̃ potit qr moriis tp̃r muto fu̾it. ¶ Sra¬
dutm aict̃ admittuntur cognati ad bõꝵ
possessioeõ ut quisunt pͥmo graduos
fimul admittantur. Siquis ap̃ ho¬
stes fũit mortis tp̃r ciꝰ deciius possesi¬
iaiꝰ .R. H ac parte ꝓconsul natura li
equitate motꝰ om̃ib cognatis ꝓmuttit
boꝵ possesfioẽ: quos sanguinis ratõ
uorat ad broitatem licet uni cuiili tefia¬
ant. Ita ⁊̃ uulgo q̃ sitilib̾i mat̾s ⁊ matet
boꝵ⁊ possessioẽ petẽ possunt qr sunt in¬
uicẽ sibi cognati usq adeo ut p̃gñas qͦ
manumissa sipeꝑit: ⁊ is quinat᷑ matri.
⁊mat̃ ip̃i ⁊ int̾se q ip̃i quinascũntur
cognati sunt¬

Expanded text:
ere poterit, quia mortis tempore in utero fuit. Gradatim autem admittuntur cognati ad bonorum possessionem: ut qui sunt primo gradu, omnes simul admittuntur. Si quis apud hostes fuerit mortis tempore eius, de cuius boiale. Hac parte proconsul naturali aequitate motus omnibus cognatis promittit bonorum possessionem, quos sanguinis ratio uocat ad hereditatem, licet iure ciuili deficiant. itaque etiam uulgo quaesiti liberi matris et mater bonorum possessionem petere possunt, quia sunt inuicem sibi cognati, usque adeo, ut praegnas quoque manumissa si pepererit, et is qui natus est matri et mater ipsi et inter se quoque qui nascuntur cognati s
Abbreviated transcription (Latin):
qui lib̾t̾ã iurare patit᷑.s ⁊ signoran¬
te eo suus filuis it egiͣt stiplatus ue fuĩt
nicł emocebit. Certe si iussu patroni
is qui mpotestate ẽ io̾ fecest᷑ dicendum
ẽ. eũ hac loge temͣ. ¶Utipłat᷑ ẽ centũ¬

Expanded text:
qui libertum iurare patitur. sed si ignorante eo suus filius adegerit stipulatus fuerit, nihil ei nocebit: certe si iussu patroni is qui in potestate est idem fecerit, dicendum est eum hac lege teneri. Stipulatus est centu
Abbreviated transcription (Latin):
da. E iliũ q̃ mpotestate habebat exħr¬
nus emancipatus boꝵ possessioco habi¬
turus sit. dixi si scripti ħroes extranei adie¬
rĩt ħrditatẽ repellendũ eẽ filium qui ñ ã¬
sit impotestate. ꝙ si hi repudiauĩnt ħroi¬

Expanded text:
. Filium quem in potestate habebat exhernus emancipatus bonorum possessionem habiturus sit. dixi, si scripti heredes extranei adierint hereditatem, repellendum esse filium, qui mansit in potestate. quod si hi repudiauerint heredi
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ꝓuincie suic legatus nucquis aliꝰ ꝗ
ue̾ nulitaĩ testaĩ ñ pot̃. Itẽ netarchos
terachos clasfiũ uic̾ militai̾ posse testa¬
ri nulla dubitacio ẽ. Inclasib os remige̾
Inaute milites sunt. It uigues milites
bitacioe. Si quis militũ exalis nũo tͣnsla¬
tus sit in aliũ. qͣuis. ⁊ hinc sit exceptus.⁊
tai. ẽ enim miles qũ. nus ĩnĩus ñ fit.

Expanded text:
atus siue quis alius, qui iure militari testari non potest. Item nauarchos et trierarchos classium iure militari posse testari nulla dubitatio est. in classibus omnes remiges et nautae milites sunt. item uigiles milites bitatio est. Si quis militum ex alio numero translatus sit in alium, quamuis et hinc sit exemptus et testari: est enim miles, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur fraudasse pat̾nũ om̃e aũt ꝙ aĩ¬
q infraudẽ pat̾m gestũ ẽ reuoratur. do¬
lũ acciꝑt nos oportet eius quialienauit ñ
enus aualienatum ẽ ⁊ ita euenit ut ꝗ
frandis ł doli ꝯscun ñ fuit carere debeat
ie infraudẽ patrom alienata ⁊ siputaũ
ingennum nec crcordit libtinum. ¶at¬
ũsus eins patrõ qui ce̾ tab̾ boꝵ poĩseᷤᷤ
naͣtum sit parte fã i cũ patrono quẽ¬

Expanded text:
uidetur fraudasse patronum. Omne autem, quodcumque in fraudem patroni gestum est, reuocatur. Dolum accipere nos oportet eius qui alienauit, non eius cui alienatum est: et ita euenit, ut qui fraudis uel doli conscius non fuit, carere debeat re in fraudem patroni alienata, etsi putauit ingenuum nec credidit libertinum. Aduersus conpatrnatum sit, partem faciet conpatrono, que
Abbreviated transcription (Latin):
Parũ refert uir pͥetitor sit impubes
an possessor quistãtus ꝯtrousiami
p̃atit᷑. nã. ⁊ suic possigeat siue ^ intp̃s
pub̾tatis differtur. ¶ Siduo impu¬
bes inuicẽ faciant status ꝯtrou̾si ao

Expanded text:
Parui refert, utrum petitor sit impubes an possessor, qui status controuersiam patitur: nam siue possideat siue petat, in tempus pubertatis differtur. Si duo impuberes inuicem faciant status controuersiam,
Abbreviated transcription (Latin):
ad optatꝰ. aliã t̃ciã emancipat᷑ filiꝰ cũ ne¬
potẽ altõ retẽpto inporestate parciantor
nec enĩ minꝰ deb ferre nepos in locũ fili¬
i ad optutꝰ quasi ab extͣnco eẽt ad optatꝰ.
Iuud nõ int̃ est quo ta porcio ħrditatis
ad nepotẽ ꝑtindat an ꝑꝗ̃ modica. Nã. ⁊
simodica sit atã clicemꝰ locũ ẽẽ huic
parti edicti. Int̾ ip̃m filiũ. ⁊ lib̾os eius
diuiditur ħiditas sic: ut ip̃e dimdium:

Expanded text:
aliam tertiam emancipatus filius cum nepote altero retento in potestate partiatur: nec enim minus debet ferre nepos in locum filii adoptatus, quam si ab extraneo esset adoptatus. Illud non interest, quota portio hereditatis ad nepotem pertineat, an perquam modicam: nam et si modica sit, attamen dicemus locum esse huic parti edicti. Inter ipsum filium et liberos eius diuiditur hereditas ita, ut ipse dimidium,
Abbreviated transcription (Latin):
.⁊ ¶ Qe eĩt oicendũ.: siisqui filiũ ⁊ncpoᷤ¬
te habebat nepoti libtũ assignauĩt ad¬
mittit᷑ ncpos adiegitimna hroitatẽ. licet
sit altiꝰ patroĩ filus ⁊ hoc ꝯng̃ patru
uita. Cetͣm sulle nõeẽt nichil ripoeẽt

Expanded text:
. Idem erit dicendum et si is, qui filium et nepotem habebat, nepoti libertum adsignauerit: admittetur nepos ad legitimam hereditatem, licet sit alterius patroni filius, et hoc contingit patrui uita: ceterum si ille non esset, nihil ei prodesset
Abbreviated transcription (Latin):
qui ħrditat᷑e ꝯtroũsiã facut: mul¬
ta possẽ subt̾here nouare moli aut
stulti aut miqui p̃tois: eĩt rẽ in tp̃s
pub̾tatis differre cũ sĩmno eus inc̃oͦ
clitet᷑ añꝗͣ setuei̾ possit. Cetm si ĩdoẽo
hñt a quib defendant᷑.⁊ tã expeditã

Expanded text:
qui de hereditate controuersiam faciunt, multa posse subtrahere nouare moliri: aut stulti aut iniqui praetoris erit rem in tempus pubertatis differre cum summo eius incommodo, clitentur, antequam se tueri possint. Ceterum si idoneos habeant, a quibus defendantur, et tam expeditam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ npotib ss diuiait ita ut ip̃i ꝙ quatrã¬
tẽ ferãt nepotes aũt resiouos quadrãte̾
⁊ si alt̃ duos filios. alt̃ tres hãt. quadras
imus riit̃duos. alius int̃tres duudatur.
Siquis exnepotib suã portioeo omifit¬

Expanded text:
 nepotibus suis diuidant ita, ut ipsi quidem quadrantes ferant, nepotes autem residuos quadrantes: et si alter duos filios, alter tres habeant, quadrans unus inter duos, alius inter tres diuiditur. Si quis ex nepotibus portio
Abbreviated transcription (Latin):
negauĩt exlib̾is. nõ tñ exħroẽ scripẜit: car¬
boiand possit eẽ locus.S: ⁊ siquis nõ tm̃ exli¬
b̾is negetur eẽ: uerũ seruꝰ ẽt ẽẽ dicatur. for¬
te exancilla editꝰ: ił scͥpsit ad huc carboĩa¬
no locũ eẽ ꝙ ⁊ diuus pius rescripsit. na uł¬
ꝙ mag̃ ꝯfullendũ ẽ his quib maiꝰ ꝑiculũ
intẽpditur. Na si alit obẜuetur. muent̾a

Expanded text:
negauerit ex liberis, non tamen exheredem scripserit, Carboniano possit esse locus. Sed et si quis non tantum ex liberis negetur esse, uerum seruus etiam esse dicatur forte ex ancilla editus, Iulianus scripsit adhuc Carboniano locum esse: quod et diuus Pius rescripsit: nam uel magis consulendum est his quibus maius periculum inte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ moueat oñabr̃ eiũ par̾isꝰ. satistatioe
fidi comsiss dicendũ ẽ. abeo fidĩ comis¬
saĩo cauẽdũ a quo patrono legatũ ut
undiq pat̾nus suũ nis hãt mmnuitũ
¶Pat᷑nus ħrs institutus legato eifuo. ꝑ
ꝗ̃ suppleretur debita eipercio ñ potãt cõtͣ
tab̾ boꝵ. possefsioeo qͣuis ẜuiis clausis ta¬
bulis. decessit. Si exboĩs q̃ mortis tp̃r fu

Expanded text:
moueat: onerabitur enim patronus satisdatione fideicommissi. sed dicendum est ab eo fideicommissario cauendum, a quo patrono legatum est, ut undique patronus suum ius habeat imminutum. Patronus heres institutus legato ei seruo, per quem suppleretur debita ei portio, non petet contra tabulas bonorum possessionem, quamuis seruus clusis tabulis decessit. Si ex bonis, quae mortis tempore fu
Abbreviated transcription (Latin):
sio petẽ poss ut in oĩb partib edicti
p̃suꝑstite habratur his qui mutõ est.
Iñtdũ nõ passim s cũ caus ᷤ cognatioẽ
mittiuent in possessioeõ deb. siquis
sit qui ꝯtroũsiam referat.S ħ dm̃ ad
eum uetre eiͣt referendum qui cũ lib̾i¬
timi ł qua exalia parte dicendum est
nõ eẽ cãe cogs̃itioe necessariam. nec
enĩ equũ ẽ intp̃s pub̾tatis uentr̃e ue¬
scide alieno intp̃s pub̾tatis dilata cõ¬
trou̾sia. S erã placet omĩs ꝯtrou̾sias q̃
qĩ status ꝯtrousiam ꝯtinẽt intp̃s pub̾¬

Expanded text:
ibus partibus edicti pro superstite habeatur is qui in utero est. Interdum non passim, sed cum causae cognitione mitti uenter in possessionem debet, si qui sit, qui controuersiam referat. sed hoc tantum ad eum uentrem erit referendum, qui cum libtimi uel qua alia ex parte, dicendum est non esse causae cognitionem necessariam: nec enim aequum est in tempus pubertatis uentrem uesci de alieno in tempus pubertatis dilata controuersia. sed enim placet omnes controuersias, quae quasi status controuersiam continent, in tempus pube
Abbreviated transcription (Latin):
d. Si fiuia fuit u̾rs instituta collatioẽ
dotis nõ fũget᷑. Uñ sit cõmissa ab altõ e¬
ꝑe oicẽdũ ẽ qmñ nullã in iui̾m fr̃i facit
nõ debe̾ candẽ dotẽ ꝯferre nã ꝙ habuit ex
alia quedã in eam ꝯtulit᷑ ccͣ tao̾ honoꝵ¬

Expanded text:
. Si filia fuerit heres instituta, collatione dotis non fungetur. unde si commisso ab altero e dicendum est, quoniam nullam iniuriam fratri facit, non debere eam dotem conferre: nam quod habuit ex alia quaedam in eam contulit con
Abbreviated transcription (Latin):
hoc enim ratio facit siue ꝑsoãs siũ por¬
cioẽs numeremus. ¶ Siduo nepotes ex
ui petant utr dimꝰioias an quartas.
patruo ꝯ ferre tebeant: queritur ⁊ est
uius semissẽ ꝯferre eos oporte̾. Quia

Expanded text:
hoc enim ratio facit, siue personas siue portiones numeremus. Si duo nepotes ex ui petant, utrum dimidias an quartas patruo conferre debeant, quaeritur. et uerius est semisses conferre eos oportere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quit ꝓea parte quebrs scͥptus fui̾t is ꝙ
impotestate erat nõ tñ ultͣ uirilẽ adcol¬
latioeõ aũt nõ aomittit eũ in hunc
casũ. quia bõꝵ. possessio admissa nõ est.
Iub aut p̾tor ita fiei collatioẽo ut recte
caueatur cauĩ aũt ꝑsatis datiocõ opõ¬

Expanded text:
 ea parte, qua heres scriptus fuit is qui in potestate erat, non tamen ultra uirilem: ad collationem autem non admittit eum in hunc casum, quia bonorum possessio admissa non est. Iubet autem praetor ita fieri collationem, ut recte caueatur: caueri autem per satisdationem opo
Abbreviated transcription (Latin):
s gradatĩ ħ ẽ eos qui fui fũt. scił nepote̾
si funt. Siminus eos qui sũt inferio ĩs
gratꝰ. nec eos miscebimus. Piane sift̃
exemantipato nepos ⁊ exnepote ciꝰ alio
in suoꝵ loco succefser. ¶Sipꝰ limiioi

Expanded text:
 gradatim, hoc est eos, qui sui sunt, scilicet nepotes, si sunt, si minus, eos qui sunt inferioris gradus: nec eos miscebimus. plane si sint ex emancipato nepos et ex nepote eius alio in suorum loco successerunt. Si postlimi
Abbreviated transcription (Latin):
antur ne debitoes tp̃r liberentur ite
cũãre debrita. Igit̃ curã ħ quoq offõ a
ministrabit quo solent cuãtoẽs atq
tutoespupilloꝵ. ¶ Eligit᷑ aũt cũator
ti: aut excreditoi̾b. S hisutiq isqui
idoẽus uidebr᷑ aut si de ꝑsoĩs eoꝵ que¬
stio moueatur: uir bonus eligitur Qd
sind̃ dũ cũãtor ꝯstitutus sit quia pleꝵ¬
q aut nõ petitur. aut tardius petitur
aut srͤius datur ẜius aiebat res ħroi¬

Expanded text:
antur, ne debitores tempore liberentur, idem curare debet. Ita igitur curam hoc quoque officio administrabit, quo solent curatores atque tutores pupillorum. Eligitur autem curator ti aut ex credi‹t›oribus, sed utique is, qui idoneus uidebitur: aut si de personis eorum quaestio moueatur, uir bonus eligitur. Quod si nondum sit curator constitutus quia plerumque aut non petitur aut tardius petitur aut serius datur, Seruius aiebat res heredi
Abbreviated transcription (Latin):
utiq mittetur quia aliquo casu suus
rẽ in hanc partẽ oportebit. nequis sꝑa¬
tur añ uitã necetur. ¶Rectissime aũ
p̃tor nusꝗͣ uxois fecit m̃tiocõ ꝙ fiei̾ po¬
t̃ utmortis tp̃r ixor nõ fu̾it q̃ se exeo p̃¬

Expanded text:
utique mittetur, quia aliquo casu suus rem in hanc partem oportebit, ne qui speratur ante uitam necetur. Rectissime autem praetor nusquam uxoris fecit mentionem quia fieri potest, ut mortis tempore uxor non fuerit, quae se ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
ccͣ tab cũ ip̃is pot̾ acciꝑe ¶ Sipat nurur
p̃gñate filiũ emancipauit. ñ in totũ re¬
pelli uterus deb. nãq natus sol patri
exnouo edicto iungi. Et gn̾alit quibus
casib pãtri uingit᷑ natꝰ ad nuttẽdꝰ ẽ uẽt̃
in possessiõeo. ¶Si eaq̃: inposẜ uult ire¬

Expanded text:
as cum ipsis potest accipere. Si pater nuru praegnate filium emancipauerit, non in totum repelli uterus debet: namque natus solet patri ex nouo edicto iungi. et generaliter quibus casibus patri iungitur natus, admittendus est uenter in possessionem. Si ea, quae in pos
Abbreviated transcription (Latin):
accioeo ꝯfer ͤ debebit. ¶ Sitres emancipa¬
ti duo impotestate sint. Gaius lił. x
emancipati quia nuicẽ nõ ꝯferũt u¬
mĩus loco fint nec mdignari eos opor¬
tẽ siplus ꝯferãt ⁊minus accipiant. qr

Expanded text:
actionem conferre debebit. Si tres emancipati, duo in potestate sint, Gaius Cassiusemancipati, quia inuicem non conferunt, unius loco sint: nec indignari eos oportere, si plus conferant et minus accipiant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tã ħ munuis ꝯfert ⁊siañ uxor decefẜiti
Si impubcͣ arrogato ẜ quo diui pĩ re¬
scͥptũ quarta debeatur uidẽdũ ẽ. ansi
quartã debeat. Questio in eo ẽ anħidi
suo relinquat quarte accĩoẽ. anño.⁊ or
g̃ ẽ ut ad ħrdeo tranfferrat qr ꝑsõalĩ¬
ue̾ eũ oportebi s ħ ita demũi suã na¬
tã ẽ quarte peticio. Cetm̃ si ad h pat̃
ad optiuus uiuat quieũ emancipar
dicẽdũ ẽ cautioe quoq cefsare. p̃ma¬
tura ẽ gnĩ spẽs collatioñ cũ ad hucui¬
uat rseꝰ deboĩs quarta debetur. ¶Sus
qui boa collaturꝰ ẽ hãt filiũ pecculiũ

Expanded text:
tsi ante uxor decesserit. Si impuber‹i› adrogato secundum diui Pii rescriptum quarta debetur, uidendum est, an, si quartam debeat. quaestio in eo est, an heredi suo relinquat quartae actionem an non. et magis est, ut ad heredem trane eum oportebit, sed hoc ita demum, si iam nata est quartae petitio. ceterum si adhuc pater adoptiuus uiuat, qui eum emancipauit, dicendum est cautionem quoque cessare: praematura est enim spes collationis, cum adhuc uiuat is, cuius de bonis quarta debetur. Si is qui bona collaturus est habeat filium peculium
Abbreviated transcription (Latin):
poss ãmutatur enũant᷑ igit᷑ edicto ꝑsoẽ
manupussoꝵ. sic meo quia patre auoue
nuuifin dedit se adrogandũ patri fuoi
frũ manens impotestatepats decefẜit si¬
ue manumssus diem suii hareat. solu̾
admitetur auis adeiꝰ fucce̾ssioẽs exint̃¬
p̃tacioẽ edicti. Quia pm̃ defert p̃toꝵ. bõꝵ.¬

Expanded text:
 admittatur. Enumerantur igitur edicto personae manumissorum sic: 'in eo, qui a patre auoue numissus dedit se adrogandum patri suo: siue manens in potestate patris decesserit siue manumissus diem suum obeat, solus admittetur auus ad eius successionem ex interpretatione edicti, quia perinde defert praetor bo
Abbreviated transcription (Latin):
adue differtur ꝯtrou̾siam ppt̃ pue¬
qui se dicat s departe nõ dedoto de
parte enĩ utiq nd̃ litigatur. Quod si
ille adoleur̃t qui⁊ sedicit ille impu¬
bes sit: quit̾ sesolũdicitaiͣ differtur
ꝯtrop̃sia. nec enĩ ꝑatitur impubes
statꝰ ꝯtrousiã s fac̃. cũ his pubes. ⁊ se
dicat ⁊ illũ nõ eget filiũ. ¶ Si quis

Expanded text:
iffertur controuersia propter puesed de parte, non de toto: de parte enim utique nec litigatur. quod si ille adoleuerit qui et se dicit, ille impubes sit qui se solum dicit, non differtur controuersia: nec enim patitur impubes status controuersiam, sed facit, cum hic pubes et se dicat, illum non neget filium. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
filius ptitis añt petitã boꝵ. possesfioeõ
arrogandum sese oit: amixtit et̾ tabu¬
las boꝵ. possessiorõr. ¶ Siquis filio fuo
emancipato nepote quẽ exeo retinuat᷑
dedit᷑ in opcior̃or. nepos iste ad cc̃ tabulã
boꝵ possessioẽo auisuiadmitiitur pa¬
tit oius añ gefucto quia mn eius ẽ faon¬
la ẽ: qui ⁊ ĩpe admpti põtrũt at bõꝵ poᷤᷤ¬
sefsiceo cr̾ tabulas. It ẽ. ⁊ si emancipatꝰ
filius quẽ post emancipatioẽo quesi¬
erat patri suo madopcioe̾o dedĩt. xeces¬
sioẽo acipe possit: ⁊ arburor humaĩ¬
orẽ eẽ hanc sñtsitiam. ut filius hic
qͣuis ñ sit in eat̾ fanulia qua pat̃ ⁊ ad
boꝵ possessioeõ tñ eius admittatur.
Libi qui instituti ħrdes iue᷑ nõ possũt
lie cẽ tabulas boꝵ possessioẽo petere

Expanded text:
possessionem adrogandum se dederit, amittit contra tabulas bonorum possessionem. Si quis filio suo emancipato nepotem, quem ex eo retinuerat, dederit in adoptionem, nepos iste ad contra tabulas bonorum possessionem aui sui admittitur patre eius ante defuncto, quia in eius est familia. qu‹i› et ipse admitti potuit ad bonorum possessionem contra tabulas. Idemque est et si emancipatus filium, quem post emancipationem quaesierat, patri suo in adoptionem dederit et decessionem accipere possit? et arbitror humaniorem esse hanc sententiam, ut filius hic, quamuis non sit in eadem familia, in qua pater, ad bonorum possessionem tamen eius admittatur. Liberi, qui institui heredes iure non possunt, nec contra tabulas bonorum possessionem petere
Abbreviated transcription (Latin):
demsi recipiat ꝙ redactũ ẽ cũ bõĩ ꝓpͥa con¬
tulit s⁊ quid̾si ꝑcõtumãnciã acciones
denegante sũt oblata postea cautioẽ re¬
cep pristinum uis ¶ Quauis aũt edictr̃
p̃tonĩ re cautiõẽ laquatur. tñ inre posse
cit edicto. S.⁊ si quedã diuidat dequib¬
dã caueat eq dm̃s eum satis fecisse.S
cum possunt eẽ quedã in occulto nõ sa¬
tis ꝯfert quinõ cauit qu̾auis diuidat.
smõ ꝯstet. S dicantur queaĩ nõ ẽẽ in

Expanded text:
 recipiat quod redactum est, cum bona propria contulerit. quod si per contumaciam actiones denegatae sint, oblata postea cautione recipit pristinum ius. Quamuis autem edictum praetoris de cautione loquatur, tamen etiam re posse cit edicto. sed et si quaedam diuidat, de quibusdam caueat, aeque dicimus eum satisfecisse. sed cum possint esse quaedam in occulto, non satis confert qui non cauit, quamuis diuidat. si non constet, sed dicantur quaedam non esse in
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ noce̾. s in ext̾raneo marcellisñtñcĩa
ꝓbat ut exbrdatio ei adrogato postea
nõ noceat post luminio aũt reũso flli¬
o dicendum e erħrdatioco. añ factam
nocere. ¶Sifilium in adoptiua familia
ꝯstitutum pat natura exbrdauĩt dem̃
sit filius emian cipatus: nocebit ei exħrai¬
cio ¶In atopciocõ datos filios ñ sũmoui
p̃tor uoluit modo sibrdes instituti sunt
⁊ ħ iustissime eũ fecisse labeo ait. Nect
possessceõ. s ⁊ ip̃i soliñ ꝯmittrt edictũ¬

Expanded text:
nem nocere. Sed in extraneo Marcelli sententiam probat, ut exheredatio ei adrogato postea non noceat. Postliminio autem reuerso filio dicendum est exheredationem ante factam nocere. Si filium in adoptiua familia constitutum pater naturalis exheredauerit, deinde sit filius emancipatus, nocebit e‹i› exheredatio. In adoptionem datos filios non summoueri praetor uoluit, modo heredes instituti sint, et hoc iustissime eum fecisse Labeo ait: nec epossessionem, sed ipsi soli non committent edictu
Abbreviated transcription (Latin):
Exłraati libi quẽ ad oxdum edictum ñ
ꝯmittũt ita nec omisso ꝑalios eclicto.ꝙ.
illis uenumt adboꝵ possessioem unaque
eis querela suꝑ ẽ: si de mofficiosodicant.
hii que ꝓpt̃ alios ceͣtabulas boꝵ posses¬
sioeõ petũt: nõ expectant ut p̃fitiboꝵ
possessioẽm accipiant. Uerũ ip̃i ꝯq̃ boꝵ̃
bñficio alioꝵ adid bñficumi fuit admi¬
si ⁊ iam nõ curãt anpetãt illi necne.¬

Expanded text:
liberi quemadmodum edictum non committunt, ita nec commisso per alios edicto cum illis uenient ad bonorum possessionem unaque eis querella superest, si de inofficioso dicant. Hi, qui propter alios contra tabulas bonorum possessionem petunt, non exspectant ut praeteriti possessionem accipiant, uerum ipsi quoque bobeneficio aliorum ad id beneficium fuerint admissi, iam non curant, petant illi nec ne
Abbreviated transcription (Latin):
senatis solus ꝯferir cogitur. Sat filiũ
quẽ impotestate habebat. ⁊ exf̃ner brdẽ
qũe amplius exħrditate patna habiti¬
rus ẽ tociens igitur collatioĩ locus ẽ. qͦ¬
me at tẽ emancipatum ꝯferte nõ opor

Expanded text:
se natis solis conferre cogitur. Pater filium quem in potestate habebat et extraneum heredem quem amplius hereditate paterna habiturus est. Totiens igitur collationi locus est, qume autem tunc emancipatum conferre non opor
Abbreviated transcription (Latin):
nier nepotẽ qq̃ sols emancipato.⁊
state auinõ sitxfifsi. ¶ fiuo eman¬
cipato sinepos retentus sit: utri ꝑ̃¬
titi acciꝑient bõꝵ posseffioed. ¶ Fi¬
lius cmancipatus: in adoptiua ne¬
ueniet. S ⁊ si emancipaf sit filiꝰ

Expanded text:
niet. Nepote quoque solo emancipato et state aui non exisset. Filio emancipato si nepos retentus sit et que accipient bonorum possessionem. Si filius emancipatus in adoptiuueniet. sed et si emancipatus filius
Abbreviated transcription (Latin):
Iaiꝰ .ł. Sirctentus fui̾t impotesta¬
te nepos filio emancipato: ad mitit̃
ereditatio̾e notatus remotos adccͣta¬
sicut nec iue̾ ciuili testm̃ parentum
bi nõ susticit. s eo gradu ꝯtra qũe
petrtur boꝵ possessiced. Uñ si apͥor
gradu exħrdatus sit filius: a scdo pre

Expanded text:
iale. Si retentus fuerit in potestate nepos filio emancipato, admittitur eredatione notatos et remotos ad csicuti nec iure ciuili testamenta parentium bi non sufficit, sed eo gradu, contra quem petitur bonorum possessio. unde si a primo gradu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ debet quã diu aut pariat aut abortũ
faciant aut certum sit eam nõ eẽ pre¬
gnãtẽ ⁊ si sciens pruoensq se no eẽ p̃¬
aut .R. S ed ⁊si eum ediderit qui
ti bona fide non repetumtu

Expanded text:
e debet, quamdiu aut pariat aut abortum faciat aut certum sit eam non esse praegnatem. Et si sciens prudensque se pictum. Sed et si eum ediderit qui ti bona fide non repetuntu
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ.Ut aut admittatur adboꝵ posseᷤ¬
sioed exlib̾is eẽ eos oportet. Cet̾m si ad¬
optiuũ filiũ dedi in adoꝑcioeõ ⁊ łndem
scͥpsi. comisso ꝑalios edicto bõꝵ possello
ctͣ tabulas eiñ dabitur. ¶atur aut ei ꝙ
m adoptiua familia ẽ ⁊ cc̾ tabulas boꝵ¬
possessio si eo gradułrs scriptus fit ꝙͣ
que peti pot̃ bõꝵ possessio. ¶ No nouũ
ut emancipatus p̃tĩtus pliu uus scrip¬
tis ħroib patris fui tribuat: quam ha¬

Expanded text:
mus. Ut autem admittantur ad bonorum possessionem, ex liberis esse eos oportet. ceterum si adoptiuum filium dedi in adoptionem et heredem scripsi, commisso per alios edicto bonorum possessio contra tabulas ei non dabitur. Datur autem ei, qui in adoptiua familia est, contra tabulas posseti potest bonorum possessio. Non est nouum, ut emancipatus prae‹te›ritus plus iuris scriptis heredibus fratribus suis tribuat, quam ha
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ extraneum ħrede institiuss ⁊ abeo rẽ
legass eaꝙ ad ita urditate di io scripti
sfꝰR. Pepos qui impotestate reman¬
sit ⁊ filiu fuuis ħrs instituti funt nepo¬
ti legatum dedit pat eiꝰ emancipatus
Quitũ in eũ solũ quumpotestate eẽt¬

Expanded text:
ab eo rem legasset eaque adita hereditate dolo scripti . Nepos qui in potestate mansit et filius suus heredes instituti sunt: nepoti legatum dedit: pater eius emancipatus quidam in eum solum, qui in potestate e
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ it deduge̾ debebit s io q ꝯferre. Contͣ
aũt caui ei oportebit abeo qui impote¬
state ẽ ut existẽte ꝯditioẽ defũdatur
ꝓ eaparte ꝗͣ ꝯtulit. ¶ De illis que smne
culpa filii emancipati post mortẽ pa¬

Expanded text:
ontra autem caueri ei oportebit ab eo qui in potestate est, ut existente condicione defendatur pro ea parte quam contulit. De illis, quae sine culpa filii emancipati post mortem pa
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .R. In ccͣ tabulas boꝵ possefficeõ
lib̾os acciꝑe debensꝰ siue naturales si¬
uead obtiuos sineq mn̾stituti neqi
exħrortati sũt uocantur aũt ad cẽ
tabulas bõꝵ possesfioe libĩ eo iure.
eoq ordine quo uocantur ad succeᷤᷤ¬
⁊̃ ad postumos uidetur ꝑtinẽ. Set
⁊ si ab hostib post liminio redierit¬
possessio ꝯpetit. ⁊ it̾ ⁊ impostumo
nã quam diu postumus sꝑatur
in ea ea cã ẽ ut partẽ faciat ⁊ sui
uiris factos lib̾os in duẽ mbonoꝵ
possessioeo p̃tor. Siue igitur em̃a¬
cipati sunt. siue alias exiger depote¬
state patris. admittuntur. ad bõꝵ
possessiocõ. S adoptiui patris ñ
pot̃. ut enĩ amitti possit. exlibis et̃
eum oportet. ¶Qui filium habe¬
bat ⁊ nepotẽ exeo fliũ emancipaũ
⁊ ad optauit locum nepotis. dem̃ eman
ue pat̾ eus in adopcioc̃o mansiff: qua

Expanded text:
. In contra tabulas bonorum possessione liberos accipere debemus siue naturales siue adoptiuos, si neque instituti neque exheredati sunt. Uocantur autem ad contra tabulas bonorum possessionem liberi eo iure eoque ordine, quo uocantur ad succesiam ad postumos uidetur pertinere. Sed et si ab hostibus postliminio redieripossessio competit. Idem et in postumo: nam quamdiu postumus speratur, in ea causa est, ut partem faciat. Et sui iuris factos liberos inducit in bonorum possessionem praetor siue igitur emancipati sunt siue alias exierunt de patris potestate, admittuntur ad bonorum possessionem: sed adoptiui patris non potest: ut enim aeum oportet. Qui habebat filium, habebat et nepotem ex eo, filium emancipauit et adoptauit in locum nepotis, deinde emaue pater eius in adoptione mansisset qua
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui excã fidĩ comissi moram facuĩt.
Datis faccion ubũ licet latiis pãtertĩ
ad exsoluentũ legatũ refertur ꝓm̃ et
siremissa sit satistatio rescͥptũ locũ ha¬
bebit. quia moa̾ sit solutioĩs. Sex autẽ
iñ siũ puto ꝯtinuum tp̃s nõ possessio¬
num ꝯputandum cessatum nõ accipi¬
mus si pupillus tutorem ñ habenat nec
curatoe̾ suio̾ sus ł adolescens. nã frustra¬

Expanded text:
ex qua causa fideicommisso ‹mo›ram faciunt. Satisfactionis uerbum licet latius patet, tamen ad exsoluendum legatum refertur. Proinde et si remissa sit satisdatio, rescriptum locum habebit, quia mora fit solutioni. Sex autem mensum puto continuum tempus, non possessionum conputandum. Cessatum non accipimus, si pupillus tutorem non habeat nec curatorem furiosus uel adulescens: nam frustra
Abbreviated transcription (Latin):
edicto bõꝵ posẜ. tuendus tñ exẽplo parẽ¬
tiũ ⁊ liboꝵ quib legati pr̃are cogunt᷑.
Qui boꝵ possessioẽo cẽ tab̾ acceper. Si
forte exeod̾ filio retinuãt nepotẽ unum
plure sue indubitente peã parte tuen¬

Expanded text:
n exemplo parentium et liberorum, quibus legata praestare coguntur qui bonorum possessionem contra tabulas acceperunt. Si forte ex eodem filio retinuerat nepotem unum pluresue, indubitate pro ea parte tue
Abbreviated transcription (Latin):
res aliq̃ siue ħrditas siũ ius aliꝙ relictũẽ
Onuis qq̃ pius rescripsit quociens eiusds
res ẽ: ut certum sit nulo modo fitĩ comi¬
so locũ ẽẽ postquam iniquum eẽ su¬
ht. ł. satisdatio qm̃ nõ ullas moras exep
toꝵ satis acceꝑit legatarius: ⁊ atrebesli¬
ano fidĩ cõmissai̾o ut̾q quid stipłatõ
connitatur s excepcioẽ se tuebitur ħrͥ

Expanded text:
s aliqua siue hereditas siue ius aliquod relictum est. Diuus quoque Pius rescripsit, quotiens euidens res e‹s›t, ut certum sit nullo modo fideicommisso locum esse, perquam iniquum esse superhabet haec satisdati‹o›, quoniam nonnullas moras exerctorum satis acceperit legatarius et a Trebelliano fideicommissario, utra que quidem stipulatio committetur, se
Abbreviated transcription (Latin):
utroꝙ casu nepot tẽ ad mittẽdũ
deportatas ⁊enĩ loco mortuo
deportati sunt ⁊ ãborestituti.dicemus
adbõꝵ posseffioc̃o ad muuiti filium. S
⁊si filius immetallum tãpnatus ẽ uł
alia pena q̃ ẜuum efficit restituis sit.
iuchilominus admittet᷑.¬

Expanded text:
 admittendum: deportatos enim mortuorum deportati sint et ambo restituti, dicemus ad bonorum possessionem admitti filium. sed et si filius in metallum damnatus uel alia poena, quae seruum efficit, restitutus sit, nihilo minus admittet
Abbreviated transcription (Latin):
possessio pot̾ s si ħ ip̃up̃tor ñ ignoret.
Ergo ⁊ femina potĩt aliĩ boꝵ. possessio¬
ne᷑ petẽ. Impubes nec bõꝵ posselfioẽo
admutẽ nec uiditium sine tutois aue¬
toĩtate susciꝑe pot̃ qua tuor pupillo.⁊
pat̃. infanti filiobõꝵ. possessioeõ petere
possunt. ¶Dies quib tutor sit: aut pat̾
cedẽ placet.

Expanded text:
possessio potest, si hoc ipsum praetor non ignoret. ergo et femina poterit alii bonorum possessionem petere. Impubes nec bonorum possessionem admittere nec iudicium sine tutoris auctoritate accipere potest. Quia tutor pupillo et pater infanti filio bonorum possessionem petere possunt, dies, quibus tutor aut pater scit, cedere placet.
Abbreviated transcription (Latin):
ditas. si soluã creditos nõ repetã. Quod
nuehil restituta fitħrditas. quipupillo
soliũt repetet. nõ repetituriis. siañt re¬
stitucioeõ soluiss. smecefsarii ħr¬
des subcõditioẽ quauis leuiffim̃a ħrdeᷤ¬

Expanded text:
ditas, si soluam creditori, non repetam: adquin mihi restituta sit hereditas, qui pupillosoluerit, repetet, non repetiturus, si ante restitutionem soluisset. Si necessarii heredes sub
Abbreviated transcription (Latin):
quib pensio debetur habitatioĩs ł mer¬
cedes disciplinaꝵ hiso intelligit᷑ lega¬
tũ relictũ ꝯiectura uolũptatis facta.
Nouifsime põp scribit nichil int̃ eẽ:
utrum in annos singłos. ł ꝙ annisi

Expanded text:
us pensio debetur habitationis uel merce‹s› disciplinarum, isdem intellegitur legatum relictum, coniectura uoluntatis facta. Nouissime Pomponius scribit nihil interesse, utrum 'in annos singulos' uel 'quotannis'
Abbreviated transcription (Latin):
castrensi. S ꝯ eus qui ap hostes dece̾sit
bõꝵ. possessieõ admitti posse quaius
in ẜuitute decedat nulla dubitatio est.
mantãte bõꝵ possessio michi petita
sit tr̃ ꝯpetit cũ ratum abuero it qtͣ¬

Expanded text:
castrensi. Sed et eius, qui apud hostes decessit, bonorum possessionem admitti posse, quamuis in seruitute decedat, nulla dubitatio est. mandante bonorum possessio mihi petita sit, tunc competet, cum ratum habuero id q