comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
flamma. clientum eius animos accen¬
dit: scilicet ramos eius arefacit. ut
fructum boni oꝑis ñferant: quia ad
appetenda infima. ꝑnequiciã anhe¬
lant. Bene autẽ subditur. Et aufe¬
retur sp̃u oris sui. Suꝑb etenim
quisq qͦ inhac uita plus ualet: eo
sibi linguȩ frena audacius relarat.
ut loquatur puersa quelibet: nul¬
lum deuerbis sius metuat: istos.
contumeliis feriat: illos. maledic¬
tionib iaculet᷑. Nonnunqͣm uͦ. in
blasphemiã contra conditorẽ rapi¬
tur: sicut detalib ꝑpsalmistam dr.
Posuerunt incȩlũ os suũ: & lingua
eoꝵ transiuit interra. Vnde. et di¬
ues migne positus: stillari sibi aqͣm
exdigito lazari. inlingua postulat.
Qua exre intelligitur: quia ubi am¬
plius peccauerant: ibi atrocius ar¬
debat. Rect̾e gͦ nunc dicitur: & au¬
feretur spũ oris sui: quia eo ꝑcussi¬
onis sententiã accipit: quo. oris sui
errore deceptus: qđ aliquo p̃cio re¬
dimendus sit. Quotiens ꝓculpa e¬

Expanded text:
flamma clientium ejus animos accenflamma clientium ejus animos accendit, scilicet ramos ejus arefacit, ut fructum boni operis non ferant, quia ad appetenda infima per nequitiam anhelant. Bene autem subditur: CAretur spiritu oris sui. - Superbus etenim quisque, quo in hac vita plus valet, eo sibi linguae frena audacius relaxat, ut loquatur perversa quaelibet, nullum de verbis suis metuat, istos contumeliis feriat, illos maledictionibus jaculetur. Nonnunquam vero in blasphemiam contra conditorem rapitur, sicut de talibus per Psalmistam dicitur: Posuerunt in coelum os suum, et lingua eorum transivit super terram : Unde et dives in igne positus, stillari sibi aquam ex digito Lazari in linguam postulat . Qua ex re intelligitur quia ubi amplius peccaverat, ibi atrocius ardebat. Recte ergo nunc dicitur: Et auferetur Spiritu oris sui, quia eo percussionis sententiam aerrore deceptus, quod aliquo pretio redimendus sit. - Quoties post culpam e
Abbreviated transcription (Latin):
tio mea. int̾ra uiuentiũ: iniquus iste.
interra rachcem suã ñmittit: quia
nunqͣm adeternȩ uitȩ desid̾iũ. cordis
sui cogitationem plantant. Qđ enĩ
radix arbori: hoc. uincuiq hominũ
cogitatio sua ẽ: qͥa inhoc qđ exterꝰ
uidetur: ꝑillud tenetur. qđ interius
Mittet radicẽ deorsũ: & faciet fruc¬
tum. sursum. Cum enĩ cogitationẽ
nrãm. ad compatiendũ indigenti
ꝓrimo tendimꝰ: qͣsi racdcẽ deorsũ
mittimus: ut retrbutionis fructũ
suꝑius faciamus. Sequit. Nonre¬
culpa adiusticiam redire uoluissec:
de tenebris recederet. S qͥa lucem
iusticiȩ non querit: de tenebris ñ re¬
cecht Cinus etiã exemplo. hi quies
adherent. interrenis ꝓfectib anhe¬
lant᷑ auarciȩ facib accenduntur:
desidenioꝵs camaliũ ignib urunõ
ȩtemã patriã querentes adiungeret:
ramos inse uirides haberet. S qͥa
ipsi qͦ qui ei coniuncti sunt. terre¬
nis desideriis estuant: dũ desich̃oꝵ

Expanded text:
tio mea in terra viventium , iniquus iste tio mea in terra viventium , iniquus iste in terra radicem suam nunquam ad aeternae vitae desiderium cordis sui cogitationem planat. Quod enim radix arbori, hoc unicuique hominum cogitatio sua est, quia in hoc quod exterius videtur, per illud tenetur quod exterius Mittet radicem deorsum, et faciet fructum sursum . Cum enim cogitationem nostram ad compatiendum indigenti proximo tendimus, 413 quasi radicem deorsum mittimus, ut retributionis fructum superius faciamus. Sequiturculpa ad justitiam redire voluisset, de tenebris recederet. Sed quia lucem justitiae non quaerit, de tenebris non recedit. Cujus etiam exemplo hi qui ei adhaerent in terrenis profectibus anhelant, avaritiae facibus accenduntur, desideriorum carnalium igniaeternam patriam quaerentes adjungeret, ramos in se virides haberet. Sed quia ipsi quoque qui ei conjuncti sunt terrenis desideriis aestuant, et dum desideriorum
Abbreviated transcription (Latin):
sermo discordet. Ille enim untutib
citatur: cuius mentẽ in habitat om¬
mpotens ds. S qͥa suꝑba cogita¬
hoc ͦ qe interius ẽ uacuus: dicit̃.
ñ habitabitur: ꝓpt̃ hoc uͦ qd trans¬
itorium foris tumet: rectȩ subiun¬
gitur: nec ꝑseuerabit substantia esꝰ
Acsi apte dicat. Hoc qđ habere ui¬
decur exterius. transit: & illud qđ
transire ñ poterat. interius ñ habet
Inde aptȩ subiungitur. Nec mittet
interra radicẽ suã. Qđ si de hac t̾ra
Actum accipimus: liquet ꝓculdu¬
bio. quia arbor quȩ interra radicẽ
non habetꝰ uel tenuissimis cõmota
flatib. cacht.  suꝑb quisq dum
contra om̃ipotentem dñm robo¬
ratiur: dum cumt erecto collo. &
pingui ceruice contra auctorẽ eri¬
gitur. stare qͣsi arbor uidetur: s sta¬
tus eius sine radice ẽ: qͥa uelut ad
lenem flatũ. sic admotum occulte
sententiȩ. uita eius eruitur. Sin uͦ
hoc loco. t̾rã ȩternȩ uitȩ retributio¬
nem accipimꝰ: de qua ꝓph̃a ait̾ por¬

Expanded text:
sermo discordet. Ille enim virtutibus ditatur, cujus mentem inhabitat omnipotens Deus. Sed quia superbi cogitahoc ergo quod interius est vacuus, dicatur: Non inhabitabitur; propter hoc vero quod transitorium foris tumet, recte subjungit: Nec perseverabit substantia ejus. Ac si aperte dicatur: Hoc quod habere videtur exterius transit, et illud quod transire non poterat interius non habet. Unde et apte subjungitur: Nec mittet in terra radicem suam. Quod si de hac terra dictum accipimus, liquet procul dubio quia arbor quae in terra radicem non habet, vel tenuissimis commota flatibus cadit. Et superbus quisque dum contra omnipotentem Dominum roboratur, dum currit erecto collo, et pingui cervice contra auctorem erigitur, stare quasi arbor videtur. Sed status ejus sine radice est, quia velut ad lenem flatum, sic ad motum occultae sententiae vita ejus eruitur. Sin vero hoc loco terram aeternae vitae retributionem accipimus, de qua Propheta ait: Por
Abbreviated transcription (Latin):
generat. salua ñerit: s ꝑ generati¬
onem filioꝵ saluari hicit᷑ quia ꝑ
effectum bonoꝵ opum. ꝓpetue
saluti sociatur. Nobiles gͦ sunt filii.
rectͥa oꝑa: ignobiles autẽ. fact̾a ꝑ¬
uersa. E sepe. homo agere quelibet.¬
bona intentione inttur: sedtam̃
ꝓmultis quȩ subripiunt. ei act̾a
apud omnipotentem dm qualit̃
habeant᷑ incertũ ẽ. Siue itaq nobi
ñ intelliget: qͥa subtili examine dis¬
cussa. utrũ apꝓbentur eius opera
an reꝓbentur. ignorat. & hic ergo
homo indolore laboris ẽ.positus:
& illuc ducit᷑ intimore suspicionis.
Unde adhuc de ipso p̃sentis uitȩ la¬

Expanded text:
generat salva non erit, sed per generatigenerat salva non erit, sed per generationem filiorum salvari dicitur, quia per effectum bonorum operum perpetuae saluti sociatur. Nobiles ergo sunt filii recta opera, ignobiles autem facta perversa. Et saepe homo agere qubona intentione nititur, sed tamen pro multis quae subrepunt, ejus acta apud omnipotentem Deum qualiter habeantur incertum est. Sequin intelligit, quia, subtili examine discussa, utrum approbentur ejus opera an reprobentur ignorat. Et hic ergo homo in dolore laboris est positus, et illuc ducitur in timore suspicionis. Unde adhuc de ipso praesentis vitae la
Abbreviated transcription (Latin):
ra sint relict̾a nescit. Unde & ad dit̃¬
Siue nobiles fuerint filii enus. siue
ignobiles: non intelliget. Sicut enĩ
ignorant: ita mortui. uita incarne
tur. nesciunt: qͥa & uita sp̃s. longe
ẽ. auita carnis: & sicut corporea
atq incorporea huersa sunt gene¬
re: ita ediam distincta. cognadione.
Qđ tamen deanimab scĩs sentien¬
dũñẽ: qͥa quȩ intus omĩpotentis
di claritadem uident. nullomͦ cre¬
dendũ ẽ qͥa sit foris aliquid. qđ
ignorent.S carnales quiq. quia
amorẽ p̃cipuum filiis impendt̃
hoc eos beatus iob nescire postmo¬
dum asserit. qđ hic uehementer
amauerunt: ut siue nobiles siue
ignobiles sint filii. nesciant: quo¬
rum eos semꝑ cura fatigabat. Qd̃
tamen si intelligi spiritalit̃ debet:
ñ incongruȩ filioꝵ nomine. oꝑa
designant᷑ sic̃ de muliere paulꝰ
dix̃: quia salua erit ꝑfilioꝵ gene¬
rationem. Neq enĩ mulier quȩ con¬
tinendȩ studens. nequaqͣm filios

Expanded text:
ra sint relicta nescit. Unde et additra sint relicta nescit. Unde et additSive nobiles fuerint filii ejus, sive ignobiles, non intelligit , ita definiignorant, ita mortui vita in carne tur nesciunt. Quia et vita spiritus longe distat a vita carnis; et sicut corporea et incorporea diversa sunt genere, ita etiam distincta cognitione. Quod tamen de animabus sanctis sentiendum non est, quia quae intus omnipotentis Dei miram claritatem vident, nullo modo credendum est quia foris sit aliquid quod ignorent. Sed carnales quique, quia amorem praecipuum filiis impendunt, hoc eos beatus Job nescire postmodum asserit quod hic vehementer amaverunt, ut sive nobiles, sive ignobiles sint filii nesciant, quorum eos semper cura fatigabat. Quod tamen si intelligi spiritaliter debet, non incongrue filiorum nomine opera designantur; sicut de muliere Paulus dicit: Quia salva erit per filiorum generationem . Neque enim mulier quae, continentiae studens, nequaquam filios
Abbreviated transcription (Latin):
idest sic̃ hȩc insensibilia modo su¬
bito corruunt. mͦ paulisꝑ infusa a¬
quarum mollicie consumuntur:
ita etiã eũ quẽ rationabilẽ condi¬
disti. uł subita temptatione deicis:
uł longa ac lenta consumi ꝑmit¬
cat: dicens. Roborasti eũ paululũ.
ut inꝑpetuũ ꝑ tͣnsiret. Paululum
roboratus ẽ. homo: quia hic uiuen¬
di uires admodicũ accepit. ut in
ꝑpetuum tͣnseat. libi eus uitam
terminus ñ concludat. S in hac
breuitate ubi roboratus ẽ. colligit
unde in ꝑpetuitatẽ ueniat: uel ut
semꝑ gaudeatꝰ uł ut suscepta sup¬
plicia ñ euadat. Qui. ꝓeo qđ paulu¬
lum roboratus ẽ. ut in ꝑpetuũ tͣns¬
eat: apte mox subditur. Immu
Tabis faciẽ eius: & emittes eum.
Facies hominis immutat᷑: cũ euis
species morte atterit᷑. Emittit᷑ uͦ.
quia abhis quȩ uolens tenuitꝰ tͣns¬
adilla ꝑducitur: hȩc quȩ cdu co¬
gitata tenuit. qualit̃ se se habitu¬

Expanded text:
id est, sicut haec insensibilia modo suid est, sicut haec insensibilia modo subito corruunt, modo paulisper infusa aquarum mollitie consumuntur, ita etiam eum quem rationabilem condidisti, vel subita tentatione dejicis, vel longa ac lenta consumi ERS. 20. Roborasti eum paululum, ut in perpetuum transiret. - Paululum roboratus est homo, quia vivendi vires ad modicum accepit, ut in perpetuum transeat, ubi ejus vitam terminus brevitate ubi roboratus est colligit unde in perpetuitate inveniat, vel ut semper gaudeat, vel ut suscepta supplicia non evadat. Qui pro eo quod paululum roboratus est ut in perpetuum transeat, apte mox subditur: tabis faciem ejus, et emittes eum . Facies hominis immutatur, cum ejus species morte atteritur. Emittitur vero, quia ab his quae volens tenuit, transad illa perducitur, haec quae diu cogitata tenuit qualiter sese habitu
Abbreviated transcription (Latin):
& alluuione paulatin t̾ra consumi¬
dut.Salomon quippe. immodato
usu atq assiduitate mulierum. ad
hoc usq ꝑductus ẽ. ut templũ ydo¬
lis fabricaret: & qui prius deo tem¬
plum construrerat: assiduitate li¬
bidinis. etiã ꝑfidiȩ substratus ydo¬
lis construere templa non timiit
Sicq factum ẽ: ut ab assidua carnis
petulantia. usq admentis ꝑfidiã
ꝑueniret. Quid itaq aliud. quã
aquȩ excauauerunt lapidẽ: & al¬
luiuone paulatim t̾ra consũpta
ẽ: Quia subripiente paulisꝑ infu¬
sione peccati: terra cordis illius.
ad consumptionem defluxit Con¬
sideret gͦ beatus iob utrasq temp
tationes: uł subitã & immensam.
uł leqtã atq longiorẽ: consideret
casus hominũ:. & exhis quȩ erte¬
rius accidunt. rapiat interuis con¬
templationẽ dicens.Mons cadẽs
defluit. & saxum transfert᷑ de lo¬
co suo: lapides excauant aquȩ. &
alluuione paulatim terra consu¬
mitur. & homines gͦ similit̃ ꝑdes:¬

Expanded text:
et alluvione paulatim terra consumiet alluvione paulatim terra consumitur. Salomon quippe immoderato usu atque assiduitate mulierum ad hoc usque perductus est, ut templum idolis fabricaret ; et qui prius Deo templum construxerat, assiduitate libidinis, etiam perfidiae substratus, idolis construere templa non timuit. Sicque factum est ut ab assidua carnis petulantia usque ad mentis perfidiam perveniret. Quid itaque aliud quam aquae excavarunt lapidem, et alluvione paulatim terra consumpta est, quia subripiente paulisper infusione peccati, terra cordis illius ad consumptionem defluxit? Consideret ergo beatus Job utrasque tationes, vel subitam et immensam, vel lentam atque longiorem; consideret casus hominum, et ex his quae exterius accidunt rapiat interius contemplationem, dicens: Mons cadens defluit, et saxum transfertur de loco suo. Lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur: et hominem ergo similit
Abbreviated transcription (Latin):
montem facis: & cũ uoluntas ad
uiqum commutat᷑᷑ qͣsi ad locum
aliũ. tranffertur saxum. Cum uͦ
temptationem lentã atq subtilem.
s tamen assiduã. eoꝵ qui esse for¬
tes creduntur. p̃ualere mentib sini ͤ:
qͣsi lapides excauant aquȩ. E allu¬
uione paulatim t̾ra consumitur:
qͥa nimirũ suggestione leni. sub¬
acta mentis duricia mollitur. Ui¬
altus fuerit: qui tanta d̃ mystena.
ꝓpħico sp̃u ualuit condemplari: s
aspiciamꝰ quã subito casu deflurit.
Qui. dum insolano deambulans. ali¬
enã coniugẽ concupiuit & abstu¬
lit. eiusq uirum cũ dampno sui
exercitus interemit: repentino ca¬
su mons cecidit: cũ mens illa cȩle¬
stib mysteriis assueta. inopinata
temptatione deuict̾a ẽ. tãq mima¬
nissimȩ turpitudini subact̃a. da¬
xum itaq de loco suo translatum
steriis exclusus. ad cogitandas tur¬
pitudines uenit. Uideamus etiam.
qualiter lapides excauant aquȩ:

Expanded text:
montem facis; et cum voluntas ad montem facis; et cum voluntas ad vitium commutatur, quasi ad locum alium transfertur saxum; 402 cum vero tentationem lentam atque subtilem, sed tamen assiduam, eorum qui fortes esse creduntur praevalere mentibus sinis, quasi lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur, quia nimirum suggestione leni subacta mentis duritia mollitur. altus fuerit, qui tanta Dei mysteria prophetico spiritu valuit contemplari; sed aspiciamus quam subito casu defluxit, qui dum, in solario deambulans, alienam conjugem concupivit et abstulit, ejusque virum cum damno sui exercitus interemit , repentino casu mons cecidit, cum mens illa mysteriis coelestibus assueta, inopinata tentatione devicta est, tamque immanissimae turpitudini subacta. Saxum itaque de loco suo translatum steriis exclusus, ad cogitandas turpitudines venit. Videamus etiam qualiter lapides excavant aquae,
Abbreviated transcription (Latin):
siduitate consumit: Quia gͦ alia ẽ.
temptato. quȩ iustos plerumq su¬
bita inuasione ꝓsternit: hcatur:
mons cadens defluit & sarum tͣns¬
fertur de loco suo: idest mens scã.
cuius locus iusticia fuerat. impul¬
su subito tansfertur adculpam.
Ruisum. qͥa alia ẽ temptatio quȩ se
cordi hominis leniter infundit.
omnẽq duriciã fortitudinis cor¬
rumpit atq consumit: dicat᷑. la¬
pides excauant aquȩ: qͥa uidelicet
duriciã mentis. absorbent assidua
& mollia blandimenta libidinis:
& lentũ atq subtile uiqũ. corrũ¬
pit durum & forte ꝓpositũ mentis.
UInde subditur. E alluiione: paula
tm terra consumit᷑. Sic̃ enĩ influ¬
ente aqua. paulatim consumitur
tena: sic lenit̃ subripiente uicio.
mens etiam fortis absorbet VInde
bene subiungit᷑ & homines ergo
similit̾ ꝑdes: idest qͥa cum temp¬
tationem iusto iudicio. ey menti
qui stare in alto cernitur. repente
dñari ꝑmittis: cadere & defluere

Expanded text:
siduitate consumit. Quia ergo alia est siduitate consumit. Quia ergo alia est tentatio quae justos plerumque subita invasione prosternit, dicatur: Mons cadens defluit, et saxum transfertur de loco suo; id est, mens sancta, cujus locus justitia fuerat, impulsu subito transfertur ad culpam. Rursum quia alia est tentatio, quae se cordi hominis leniter infundit, omnemque duritiam fortitudinis corrumpit atque consumit, dicatur: Lapides excavant aquae, quia videlicet duritiam mentis absorbent assidua et mollia blandimenta libidinis, et lentum atque subtile vitium corrumpit durum et forte propositum mentis. Unde subditur: Et atim terra consumitur. Sicut enim influente aqua paulatim consumitur terra, sic leniter subripiente vitio mens etiam fortis absorbetur. bene subjungitur: Et homines ergo similiter perdes, id est, quia cum tentationem justo judicio ejus menti qui stare in alto cernitur, repente nari permittis, cadere ac defluere
Abbreviated transcription (Latin):
xii. cadens defluit: & saxũ transfertur
deloco suo. Lapides excauant aque:
et allyuione paulatim t̾ra consumtt̃.
Et homines gͦ similiter ꝑdes. Hoc cre¬
bro agitur: ut cadentib rupib sa¬
xum ad alia loca transferat᷑: ut aque
lapides excauent: & paulatm ter¬
ra alluuionib consumat᷑. S ma¬
gna nobis intentione discugendũ
ẽ: qđ infertur. & homines gͦ. simili¬
ter ꝑdes. Quid est enim hoc qđ
cadenti monti & translato saro.¬
qđ excauato lapich. & palluuionẽ
terrȩ consumptȩ. ꝑditio humana
comparat᷑: n hoc qđ patent̃ datur
intelligi. quia duo sunt genera
temptatonum. unum qd inmen¬
te etiã iusti hominis prepentnũ
euentũ agitur. quagnus sic subito
tempcetur ut hunc inopinato pro¬
uentu concutiat & ꝓsternat. ca¬
sũq suũ ñ nͥ postqͣm ceciderit uide¬
at: aliuduͦ. qđ paulatim uenit in
mente. & resistentẽ animũ lenibus
suggestionib inficit. & om̃s ineo
uires iusticiȩ ñnmietate sua. s as¬

Expanded text:
r de loco suo. Lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur; et hominem ergo similiter perdes. - Hoc crebro agitur, ut cadentibus rupibus saxum ad loca alia transferatur, ut aquae lapides excavent, et paulatim terra alluvionibus consumatur. Sed magna nobis intentione discutiendum est quod infertur: Et homines similiter perdes. Quid ecadenti monti et saxo translato, quod excavato lapidi et per alluvionem terrae consumptae perditio humana comparatur, nisi hoc, quod patenter datur intelligi, quia duo sunt genera tentationum? Unum, quod in mente etiam justi hominis per repentinum eventum agitur, quatenus sic subito tentetur, ut hunc inopinato proventu concutiat et prosternat, casumque suum nonnisi postquam ceciderit videat. Aliud vero, quod paulatim venit in mentem, et resistentem anims in eo vires justitiae non nimietate sua, sed as
Abbreviated transcription (Latin):
sinam tribuunt᷑. ñ hanc ꝓȩt̃nȩ uitȩ
desidĩo. s ꝓ extendenda uita tem¬
porali largiuntur: mortẽ se poss e
defendere dationib credunt. S
ñ creddit. frustra errore deceptus.
q&đ aliquo p̃cio redimendus sit:
quia optinere ex impenso muñe
ñualet. ut finẽ debitũ euadat: curꝰ
etiã nequicia intercidit uitã. Unde.
sced. P refiri dies singłis abinterna
di p̃scientia. nec augeri possunt nec
minus. ñ contingat ut ita p̾sciant᷑.
ut aut cum optimis oꝑib longi¬
ores sint. aut cum pessimis. breuio¬
res: sic̃ erechias augmentũ dierũ
meruit. inimpensione lacrimarũ:
& fic̃ de ꝑuersis scriptũ e. Indisci¬
plinatis obuat mors. Sed sepe
imiquus. quamuis in occulta dei
p̃scientia. longa uitȩ eius tempora
ñ sint p̃destinata: ipse tam̃. qͥa car¬
naliter uiuere appetit: longos a¬
mmo dies ꝓponit. Et quia ad
ilud tempus ꝑuenire non ualet
qđ exspectat: quasi ante. quã dies
ilius impleantur ꝑit. Qd tamen:¬

Expanded text:
synam tribuunt, non hanc pro aeternae vitae desiderio, sed pro extendenda vita temporali largiuntur. Mortem se posse differre donationibus credunt, sed non credat frustra errore deceptus quod aliquo pretio redimendus sit, quia obtinere ex impenso munere non valet ut finem debitum evadat, 414 cujus etiam nequitia intercidit vitam. Unde . Praefixi dies singulis ab interna Dei praescientia, nec augeri possunt nec minui, nisi contingat ut ita praesciantur, ut aut cum optimis operibus longiores sint, aut cum pessimis breviores. Sicut Ezechias augmentum dierum meruit impensione lacrymarum ; et sicut de perversis scriptum est: « Indisciplinatis obviat mors . » Sed saepe iniquus, quamvis in occulta Dei praescientia longa vitae ejus tempora non sint praedestinata, ipse tamen quia carnaliter vivere appetit, longos animo dies proponit. Et quia ad illud tempus pervenire non valet quod exspectat, quasi antequam dies illius impleantur perit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
pocerint. Nulla quȩ in hoc mun¬
do hominib fiunt: absq omni¬
potentis d̃ occulto consilio ueh¬
unt. Nã cuncta ds secutura presei¬
ens: ante scła decreuit. qualiter ꝑ
secula cisponantur. Statutũ qppe
iam homini est uel qͣntũ huns
mundi ꝓspitas sequatur: uel qͣn¬
tum aduersitas feriat: ne electos
enis. aut immoderata ꝓspitas ele¬
uet: aut numia aduersitas gͣuet.
Statutũ qͦ ẽ: qͣntũ impsa uita mor¬
tali temporalit̃ uiuat. Nã et si an¬
nos quindecim. erechiȩ regi ad
uitã addidit omps ds̃: cũ eum
mori ꝑmisit: tẽ cũ p̃sciuit esse mo¬
riturum. Qua mnre questio oritur:
qͦmͦ ei ꝑpropħam dicat᷑: chispone
domui tuȩ. qͥa morieris tu. et ñ

Expanded text:
a quae in hoc mundo hominibus fiunt, absque omnipotentis Dei consilio occulto veniunt. Nam cuncta Deus secutura praesciens, ante saecula decrevit qualiter per saecula disponantur. Statutum quippe jam homini est vel quantum hunc mundi prosperitas sequatur, vel quantum adversitas feriat, ne electos ejus aut immoderata prosperitas elevet, aut nimia adversitas gravet. Statutum quoque est quantum in ipsa vita mortali temporaliter vivatur. Nam etsi annos quindecim Ezechiae regi ad vitam addidit omnipotens Deus , cum eum mori permisit, tunc eum praescivit esse moriturum. Qua in re quaestio oritur, quomodo ei per prophetam dicatur: « Dispone domui tuae, quia morieris tu, et
Abbreviated transcription (Latin):
suis patrib confundunt᷑: ettam̃
eoꝵ sententias. qͣsi cũ auctoritate
admedium ꝓferunt. exquoꝵ stui¬
ticia iure reꝓbantur: recte ipsa he¬
reticorum audatia subinfertur:
Inquor laude ꝓsiliunt: et eos ue¬
lut solos ȩccłiȩ p̃fuisse gloriantur
peos. Solis siuis patrib datã terrã
existimant: quia solos erroꝵ suoꝵ
magistros. rexisse ueracit̃ eccliam.
pucant. Quis uero alienus. ñ apo¬
stata angłs uocatur: Unde et ꝑ
psalmistã: decunctis simul malig
rum suoꝵ corda. apostate angło
existimant ñ fuisse subiecta: trans¬
isse ꝑeos alienum denegant.Cui
uidelicet alieno. punumquemq
tnsire ẽ: iniquas incorde eius co¬
gitationes immittere. Unde. & ꝑ
ꝓphȩ uocẽ: de malignis spiritib.
contra stantẽ animã dr. & ddire¬
runt animȩ tue. Incuruare: ut
transeamꝰ. S eliphar themanites.
quia quȩdã narraturus. audiri u¬
ult: qͣmiuis multa quȩ dicenda st̃.

Expanded text:
suis patribus confunduntur, et tamen suis patribus confunduntur, et tamen eorum sententias quasi cum auctoritate ad medium proferunt, ex quorum stultitia jure reprobantur, recte ipsa haereticorum audacia subinfertur,  laudem prosiliunt, et eos velut solos Ecclesiae praefuisse gloriantur.per eos. Solis suis patribus datam terram existimant, quia solos errorum suorum magistros rexisse veraciter Ecclesiam putant. Quis vero alienus nisi apostata angelus vocatur? Unde et per Psalmistam de cunctis simul malignrum suorum corda apostatae angelo existimant non fuisse subjecta, transisse per eos alienum denegant. Cui videlicet alieno per unumquemque transire est iniquas in corde ejus cogitationes immittere. Unde et per prophetae vocem de malignis spiritibus contra stantem animam dicitur: Et dixerunt animae tuae: Incurvare 408 ut transeamus . Sed Eliphaz Themanites quia quaedam narraturus audiri vult, quamvis multa quae dicenda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
comechtur. cũ mora glutitur: quia
manditur ut glutiat᷑. Q  autẽ bibi¬
tur:tantum adglutiendũ moram
ñ habet: qͣntum nullã & adman¬
dendũ necessitatem habet. Culpa gͦ.
quia abstulto homine. sine ulla re¬
tractatione ꝑpetratur: qͣsi aq̃iniquitaᷤ
bibitur. Qui enim illicita sine timore
fac̃ qͣsi potũ inusticie. sine obstacu¬
audi me: qđ uidi narrabo tibi. Ha
bent hoc om̃s arrogantes ꝓprium:
utcum rectum qͥd uel parũ senserin:
inusũ hoc elationis inflectant ltq
unde ꝑintellectũ sibimetipsis altio¬
elatonis cadunt: seq doctis doctio¬
res existimant: reuerentiã sibi ame¬
liorib exigunt: & docere sanctiores.
quasi exauctoritate contendunt.
IInde nunc dicitur. Ostendã t̃. audi
me. & qͥa cum minore auctoritate
docet is qui audita. qͣm is qui ea
quȩ uiderit loquitur: ut fortiorẽ
sibimet auctoritatẽ eliphar arrogẽt:
dhicit: qd̾ uid. nanabo t̃. Quia uͦ
nonnunqͣm heretici de dampnatis

Expanded text:
comeditur cum mora glutitur, quia comeditur cum mora glutitur, quia manditur ut glutiatur. Quod autem bibitur, tanto ad glutiendum moram non habet, quanto nullam et ad mandendum necessitatem habet. Culpa ergo, quia a stulto homine sine ulla retractatione perpetratur, quasi aqua iniquitas bibitur. Quia enim illicita sine timore facit, quasi potum injustitiae sine obstacuaudi me, quod vidi nabent hoc omnes arrogantes proprium, ut cum rectum quid vel parum senserint, in usum hoc elationis inflectant, atque unde per intellectum sibimetipsis altioelationis cadant, seque doctis doctiores existiment, reverentiam sibi a melioribus exigant, et docere sanctiores quasi ex auctoritate contendant. Unde nunc dicitur: Ostendam tibi, audi me. Et quia cum minore auctoritate docet is qui audita quam is qui ea quae viderit loquitur, ut fortiorem sibimet auctoritatem Eliphaz arroget, dicit: Quod vidi narrabo tibi. Quia vero nonnunquam haeretici de damnatis
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͥ inter scõs illius nemo immuta¬
bilis: & cęli inconspectu illiꝰ ñsunt
mundi: qͥs apud se. de iusticiȩ oꝑe
p̃sumat: Unde. & subditur. Quan¬
tomagis abhominabilis & inutilis
homo: qͥbibit qͣsi aqͣs iniquitatem:
qui immaculatũ prius hominẽ et
hominabilẽ et muitilem appellat:
abhominabilẽ scilicet. ꝓpt̾ immun¬
diciam macule: inutilem uͦ ꝓpter
iniusticiã imꝑfect̾ȩ uite. Qui tam̃
abhominabilis & inutilis. intelligi
etalit̃ potest. Aliquando enĩ homo
puersus. quȩdã recte agere uidetur:
s pea quȩ iniqua sunt. etiã ea quȩ
recta sunt. destruunt᷑. & quia mul¬
tum deo displicent mala: neq illa
placent. quȩ uident᷑ bona. Qui ergo
inmalis siuis deo abhominabilis ẽ.
inbonis inutilis manet: qͥa dũ se ꝑ
praua oꝑa deo execrabilẽ exhibet:
nec ulud deeo q recte uidet᷑ ageis
placet. Bene autẽ dr: qui bibit aq̃s
quasi iniquitatem.Hoc nanq qđ

Expanded text:
utautabilis, et coeli in conspectu illius non sunt mundi; quis apud se de justitiae opere praesumat? Unde et subditur: « Quanto magis abominabilis et inutilis homo, qui bibit quasi aquas iniquitatem? » Qui immaculatum prius hominem, et ominabilem et inutilem appellat. Abominabilem scilicet propter immunditiam maculae, inutilem vero propter injustitiam imperfectae vitae. Qui tamen abominabilis et inutilis intelligi et aliter potest. Aliquando enim homo perversus quaedam recte agere videtur; sed per ea, quae iniqua sunt, etiam ea, quae ejus recta sunt destruuntur. Et cum multum Deo dispplacent quae videntur bona. Qui ergo in malis suis Deo abominabilis est, in bonis est inutilis, quia dum se per prava opera Deo exsecrabilem exhibet, nec illud de eo quod rectum videtur placet. Bene autem dicitur: Qui bibit quasi aquas iniquitatem. Hoc namque quod
Abbreviated transcription (Latin):
mucabilitatẽ habent: s dũ immu¬
tabili ueritati studiose semꝑ inhe¬
iere desiderant: inherendo agunt:
ut immutabiles fiant. Cumq ad
hanc toto affectu se tenent: quan¬
doq accipiunt. ut suꝑ semetipsos
duct. iuncant hoc qd insemetipsis
mutabiles exstiterant. Quid enim
qͣs occidit qđ fueratꝰ. ut incipiat
esse qd nonerat Et de auctore om
nium scriptum ẽ: qui solus habet
immutabilitatẽ: qͥa uidelicet inse¬
metipso solus immutabilis ẽ:de qͦ
bratio. Ipsa enĩ mutabilitas. um¬
bra ẽ: quȩ quasi obscuraret lucem:
si hanc. ꝑaliquas uicissitudines ꝑ¬
mutaret. S quia indeo mutabilitaᷤ
ñ uenit: nulla eius lum̃. umbra ui.¬
cissitudinis intercidit. Bene autẽ
dr̃ celi non sunt mundi in conspee¬
tu eius: quia ꝑsemetipsos ante di¬
strict̾um q iudiciũ. nec ipsi ẽẽ mun
c adꝑfectum possunt. qͥ mundi¬
ciȩ p̃dicatores fiunt: ioħe attestan¬
te.qui ait. Si direnmus qͥa peccatũ
ñ habemus: ipsi nos seducimus.¬

Expanded text:
atem habent. Sed dum immutabili veritati studiose semper inhaerere desiderant, inhaerendo agunt, ut mundi et immutabiles fiant. Cumque ad hanc toto affectu se tenent, quandoque accipiunt, ut super semetipsos ducti, vincant hoc, quod in semetipsis mutabiles exstiterunt. Quid enim quasi occidit, quod fuerat, ut incipiat esse qnium scriptum est: Qui solus habet immutabilitatem , quia videlicet in semetipso solus immutabilis est. De qbratio . Ipsa enim mutabilitas umbra est, quae quasi obscuraret lucem, si hanc per aliquas vicissitudines permutaret. Sed quia in Deo mutabilitas non venit, nulla ejus lumen umbra vicissitudinis intercidit. Bene autem dicitur: Coeli non sunt mundi in conspectu ejus, quia per semetipsos ante districtum Dei judicium nec ipsi esse mundi ad perfectum possunt qui munditiae praedicatores fiunt, Joanne attestante, qui ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus
Abbreviated transcription (Latin):
esse sibi. qͣsi magnam luminis lu¬
cernam putat: sed cum irruente
dampno. diuidas quas plus se
amat. ꝑdiderit: quid iste aliud. ꝙͣ
lucernam incuius lumine gradi¬
ebatur. amisit: Qui gͦ gaudẽ de
eternis ñ appetit: neq hic ubi so¬
lidari uult. potest continuȩ leta¬
ri. Nam quodens lucerna impioꝵ
extinguitur: E suꝑueniet eis in
undato: & dolores diuidet furo¬
ris sui. Inundatio impiis suꝑue¬
nit: cum dolorum fluctus exaliq̃
aduersitate patiunt᷑. Om̃ps enim
ds. cũ se despici. et interrena uidet
concupiscentia letari: et hoc qͦ
dolorib ꝑcutit: qđ sibi uidet in
cogitatione impii p̃ferri. Bene
autem dr: & dolores duidet fu¬
roris sui. Qui et enim ȩternos do¬
lores impio pretributionẽ seruat.
et aliquando eius mentẽ etiã tẽ
porali dolore transuerberat: qͥa
hic qͦ. et illic ꝑcutit: furoris sui
suꝑ impium dolores diuidit.
Neq enĩ pena p̃sens. quȩ iniusti
amimum. aprauis desideriis ñ

Expanded text:
esse sibi, quasi magnam luminis luesse sibi, quasi magnam luminis lucernam putat; sed cum, irruente damno, divitias, quas plus se amabat, perdiderit, quid iste aliud quam lucernam, in cujus lumine gaudebat, amisit? Qui ergo gaudere de aeternis non appetit, neque hic ubi solidari vult, potest continue laetari. Nam quoties lucerna impiorum exstinguitur, et supeundatio, et dolores dividet furoris sui. - Inundatio impiis supervenit, cum dolorum fluctus ex aliqua adversitate patiuntur. Omnipotens enim Deus cum se despici et in terrena videt concupiscentia laetari, hoc quoque doloribus percutit quod sibi videt in cogitatione impii praeferri. Bene autem dicitur: Et dolores dividet furoris sui. Qui enim aeternos dolores impio per retributionem servat, et aliquando ejus mentem etiam 491 temporali dolore transverberat: quia hic quoque et illic percutit, furoris sui super impium dolores dividit. Neque enim poena praesens, quae injusti animam a pravis desideriis non
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. bona sua: rectȩ subiungitur:
consilium eoꝵ longe sit ame. Qd
namq ẽ. iniquoꝵ consilium. nͥ ter¬
renã glam querere: ȩternã neglige:
salutem temporalem. cũ dampno
interiori appetere: et dolores trans¬
itorios. adȩternos gemit᷑ commu
tationes intuens asꝑnetur: & di¬
cat: consilium eorum longe sit a
me: qͥa nimirum ẽẽ bonum in¬
comparabiliter uidet. adbreue tẽ¬
pus eligi hic sub flagello gemeres
qͣm ȩternȩ ultionis supplicia tolera¬
re. Sed neq: inhac uita. hi qui in
ea ꝓsꝑari appetunt continuȩ pro¬
sꝑantur. Nam plerumq eoꝵ gau¬
dia:. sub orti gemitus interrũpunt.
na eorũ extinguetur. Sepe impius¬
filius qui nimie amatur. subtra¬
hitur: lucerna impii quȩ uideba¬
tur. extincta ẽ Sepe impius. pre¬
sentis honoris głam. lucernam pu¬
tal: sed dum sublata dignitate. de¬
icitur: lucerna extincta ẽ quȩ ei
ixta desidium lucebat. Sepe im¬
pius. opes terrenȩ substantiȩ ad¬

Expanded text:
eorum bona sua, recte subjungitur: eorum bona sua, recte subjungitur: Consilium eorum longe sit a me. Quid namque est iniquorum consilium nisi terrenam gloriam quaerere, aeternam negligere, salutem temporalem cum damno interiori appetere, et dolores transitorios ad aeternos gemitus commutationes intuens aspernetur, et dicat: Consilium eorum longe sit a me. Quia nimirum esse bonum incomparabiliter videt, ad breve tempus eligit hic sub flagello gemere quam aeternae ultionis supplicia tolerare. Sed neque in hac vita hi qui in ea prosperari appetunt, continue prosperantur. Nam plerumque eorum gaudia, suborti gemitus interrumpunt. na eorum exstinguetur, ed cum filius qui nimie amatur, subtrahitur, lucerna impii, quae videbatur, exstincta est. Saepe impius praesentis honoris gloriam lucernam putat; sed dum, sublata dignitate, dejicitur, lucerna exstincta est, quae ei juxta desiderium lucebat. Saepe impius opes terrenae substantiae ad
Abbreviated transcription (Latin):
inprecib. adauctoris sui spẽm an¬
helat: diuinis desideriis inflamma¬
ta. suꝑnis comungitur. ab inferio¬
rib separatur:amore feruoris sui
se aꝑit ut capiat. & capiens infla¬
mat: & suꝑiora amare. iã sursũ ire
ẽ: dumq magno desiderio adcele¬
stia inhiat: miro mͦ. hoc ipsum qd
acciꝑe querit. degustat. Sequitur
rum longe sit ame. Bona inma¬
lia. sub dñio mentis p̃mit. Nam qͥs¬
quis ea nimiȩ diligit: se magis illis.
qͣm sibi ipsa supponit. Mutq etenĩ
iustorum. inhoc mundo duites fu¬
erunt: reb & honorib fulti. hab̃e
multa uidebantur.Quorum men¬
tem. quia eoꝵ quȩ aderant. delec¬
tatio nimia ñpossidebat: bona illo¬
rum. inmanu erant: quia potestate
animi subiect̾a denebant᷑. At contra.
miqui ita se totis desideriis inexte¬
riorũ appetitionib rerũ fundunt:
ut ñ ipsi habita teneant: s magis
abhis quȩ habent. captiua mente
teneantur. Quia gͥ ñ sunt inmanu

Expanded text:
in precibus ad auctoris sui speciem anin precibus ad auctoris sui speciem anhelat, divinis desideriis inflammata, supernis conjungitur, ab inferioribus separatur, amore fervoris sui se aperit ut capiat, et capiens inflammat; et superiora amare jam sursum ire est; dumque magno desiderio ad coelestia inhiat, miro modo hoc ipsum quod accipere quaerit degustat. Sequitur:rum longe sit a me. 54. Juslia sub dominio mentis premit. Nam quisquis ea nimie diligit, se magis illis quam sibi ipsa supponit. Multi etenim justorum in hoc mundo divites fuerunt, rebus et honoribus fulti habere multa videbantur, quorum mentem quia eorum quae aderant delectatio nimia non possidebat, bona illorum in manu erant: quia potestati animi subjecta tenebantur. At contra iniqui ita se totis desideriis in exteriorum rerum appetitionibus fundunt, ut non magis ipsi habita teneant, sed ab his quae habent, captiva mente teneantur. Quia igitur non sunt in manu
Abbreviated transcription (Latin):
xUI Cum ds inoratione ñ queritur: citiꝰ
animus tnoratione lassatur: qͥa
cũ illa quisq postulat. quȩ fortas¬
se iuxta occultum iudicium deus
tribuere recusat: ipse qͦ uenit in
fastichum:qͥ non uult dare quod
amatur: S se magis dñs. quã ea
quȩ condidit. uult amariꝰ et̾na
potius qͣm terrena postulari: sic̃
scrptum ẽ. Querite regnum dei:
& hec omĩa adicientur uob̃. Qui
paliter datur: aliud. qđ suꝑ addit̃¬
Quia enĩ nobis inintentione. ȩt̾nitas.
inusu uͦ. temporalitas eẽ debet: &¬
illud datur: et hoc nimirũ exha
postulant. ȩterna uͦ p̃mia ñ requi¬
runt: petunt qđ adicitur. & illud
ñ desiderant. ubi adiciatur: nec lu¬
crum suȩ ẽẽ petitionis deputant.
si hic sint temporalit̃ pauꝑes. &
illic beatitudine diuites. inȩternũ
uiuant: sed solis ut dictum ẽ. uisi¬
bilib intenti: labore postulationis
renuunt inuisibilia mercari. Qui.
si suꝑna quererent: iam cũ fructu
laborem exciperent: qͥa cum mens

Expanded text:
Sed si Deus in oratione non quaeritur, citius animus in oratione lassatur: quia cum illa quisque postulat, quae fortasse juxta occultum judicium Deus tribuere recusat, ipsi quoque venit in fastidio qui non vult dare quod amatur. Sed se magis Dominus quam ea quae condidit vult amari, et aeterna potius quam terrena postulari, sicut scriptum est: Quaerite regnum Dei, et haec omnia adjicientur vobis . Qui paliter datur, aliud quod superadditur: quia nobis in intentione aeternitas, in usu vero temporalitas esse debet, et illud datur a Deo, et hoc nimirum ex abpostulant, aeterna vero praemia non requirunt, petunt quod adjicitur, et illud non desiderant ubi adjiciatur. Nec lucrum suae esse petitionis deputant, si hic sint temporaliter pauperes, et illic beatitudine divites in aeternum vivant; sed solis, ut dictum est, visibilibus intenti, labore postulationis renuunt invisibilia mercari. 490 Qui si superna quaererent, jam cum fructu laborem exhiberent: quia cum mens
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ cordib. ipse saltem apassio¬
nis premio somnus uacet. Bene
gͦ rectori omnium dicitur: si dixe¬
ro. consolabitur me lectulus ms.
et releuabor loquens mecum iN
stratu meo. terrebis me ꝑsomnia.
et puisiones horrore concuties:qͥa

Expanded text:
torum cordibus ipse saltem a passiotorum cordibus ipse saltem a passionis praemio somnus vacet. Bene ergo rectori omnium dicitur: Si dixero: Consolabitur me lectulus meus, et revelabor loquens mecum in stratu meo: Terrebis me per somnia, et per visiones horrore concuties. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
rumq cogitatione simul & reue¬
ladione generetur. S nimirum.
cĩlomnia cot rerum qualitatib¬
alternent: tanto eis credi difficiliꝰ
debet: quanto et ex quo impulsu
uemant. facilius ñ elucet. Sepe nãq
malignus sp̃s his quos amore ui¬
de presentis uigilantes intercipit
ꝓspera etiã dormientib ꝓmitait:
&quos formidare aduersa consi¬
derat. eis hȩc duius somnii ima¬
ginib intentat: quatinus indi¬
scretam mentem diuersa quali¬
tate afficiat: eamq aut spe sub¬
leuans. aut deprimens timore.
confundat. Sepe autem etiam
scõꝵs corda afficere somniis niti¬
turꝰ: ut abintentione cogitationis
solidȩ. ad tempus saldem. momen¬
tumq de uientur: quamuis ipsi
ꝓtinus animum. abillusionis
maginatione discutiant: s ho¬
stis insidians. quo eos uigilantes
minimȩ suꝑat: eo dormientes gra¬
uius impugnat. Quem tamen
hȩc malignȩ agere. suꝑna dispen¬
satio benigne ꝑmittit: ne inelec¬

Expanded text:
rumque ex cogitatione simul et reverumque ex cogitatione simul et revelatione generetur. Sed nimirum cum somnia tot rerum qualitatibalternent, tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant, facilius non elucet. Saepe namque malignus spiritus his quos amore vitae praesentis vigilantes intercipit prospera etiam dormientibus promittit; et quos formidare adversa considerat, eis haec durius somnii imaginibus intentat, quatenus indiscretam mentem diversa qualitate afficiat, eamque aut spe sublevans, aut deprimens timore, confundat. Saepe autem eiiam sanctorum corda afficere somniis nititur, ut ab intentione cogitationis solidae, ad tempus saltem momentumque deriventur, quamvis ipsi protinus animum ab illusionis imaginatione discutiant. Sed hostis insidians quo eos vigilantes minime superat, eo dormientes gravius impugnat. Quem tamen haec maligne agere superna dispensatio benigne permittit, ne in elec
Abbreviated transcription (Latin):
ab occulto hoste ꝑillusionẽ fierens
nequaq̃m hoc uir sapiens indicaret.
dicens. Multos enare fecerunt som
augunabimini: nec obseruabitis sõ¬
nia. Qiab ꝓfecto uerbis. cui sins
decestationis. ostendit᷑: quȩ augil¬
riis comunguntur. Ruisum. nisi ali¬
quando excogitatione simul & il¬
lusione ꝓcederent: salomon minimȩ
dixisset Multas curas. sequuntur
somnia. Et nͥ aliquando somnia
exmysterio reuelationis orirent᷑:
ioseph preferendũ se frib. somnioñ
uideret: nec mariȩ sponsum. ut ab¬
nͥ aliquando somnia cogitatione
simul & reuelatione ꝓcederent:
nequaquã damel ꝓpħa nabucho¬
donosor uisionem disserens. aradice
cogitationis inchoasset: dicens. Iu
rex cogitare cȩpisti instratu tuo.
quid esset futurũ post hec: & qui
reuelat mysteria. ostendit tͥ quȩ
bas: & ecce statua una grandis: sta¬
tua illa magna. et statura sublimiᷤ
tum sit cogitatione manifestat:
patenter ostenditur: quia hoc ple¬

Expanded text:
ab occulto hoste per illusionem fierent, ab occulto hoste per illusionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret, dicens: Multos enim errare fecerunt somnaugurabimini, nec observabitis sonia . Quibus profecto verbis cujus sint detestationis ostenditur, quae auguriis conjunguntur. Rursum nisi aliquando ex cogitatione simul et illusione procederent, Salomon minime dixisset: Multas curas sequuntur somnia . Et nisi aliquando somnia ex mysterio revelationis orirentur, Joseph praeferendum se fratribus somnio non videret : nec Mariae sponsum ut abnisi aliquando somnia cogitatione simul et revelatione procederent, nequaquam Daniel propheta Nabuchodonosor visionem disserens, a radice cogitationis inchoasset, dicens: Tu rex cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec; et qui revelat mysteria, ostendit tibi quabas, et ecce quasi statua una grandis; statua illa magna, et statua Text. statum sit cogitatione manifestat, patenter ostenditur quia hoc ple
Abbreviated transcription (Latin):
ens introrsus reded: et ut cumq re¬
quiescere incordis cubili concupi¬
sco: ibi mͥ. dum distnctionis tue
contemplationes obicis: uehement̃
me pipsas mȩc ꝓrudentie imaginat¬
sones
terres.Bene autem dicitur: et releua¬
bor loquens mecũ instratu meo: qa
nimirum eum admentis nr̃ȩ silen¬
tium fessi reuertimur÷ qͣsi instratu
colloquentes. occulta intra nos co¬
gitationũ uerba uersamus. S hec
ipsa nĩa collocutio. inpauorẽ uertit̃:
quia exilla uehementuis intelectꝰ
nobis. qui terrorem districti iudicis
hȩc iuxta litterã ꝑscrutari: exqui¬
rendum magnoꝑe ẽ: qͦt modis tan¬
gant animũ imagines somnioꝵ.
Aliquando nanq somnia uentus ple¬
nitudine uel inanitate: aliquando.
ullusione: aliqͣndo umul & illusione.
rant᷑ s duo quȩ prima diximꝰ: om̃s
erpuñto cognoscĩ subiuncta autq̃
tuor in sacre scripture paginis in ue¬
nimus. Sompnia etenĩ ñ plerun ꝙ

Expanded text:
ens, introrsus redeo, et utcunque reens, introrsus redeo, et utcunque requiescere in cordis cubili concupisco, ibi me, dum districtionis tuae contemplationi objicis, vehementer per ipsas meae providentiae imaginationes terres. Bene autem dicitur: Et relevabor, loquens mecum in stratu meo, 262 quia nimir um cum ad mentis nostrae silentium fessi revertimur, quasi in stratu colloquentes, occulta intra nos cogitationum verba versamus. Sed haec ipsa nostra collocutio in pavorem vertitur, quia ex illa vehementius intellectus nobis, qui terrorem judicis  juxta litteram perscrutari, exquirendum magnopere est quot modis tangant animum imagines somniorum. Aliquando namque somnia ventris plenitudine, vel inanitate, aliquando vero illusione, aliquando cogitatione rantur. Sed duo quae prima diximus, omnes experimento cognoscimus; subjuncta autem quatuor, in sacrae Scripturae paginis invenimus. Somnia etenim, nisi plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
tum. uellectulum. cubilia mentis
petunt: sed dum quibusdã ima¬
ginationib eogitationũ. qͣm sii
subtilia iudicia diuina. conspiciurs:
qͣs impsa strati sui requic. somnii
uisione turbant̃. Contemplant̃
enĩ quã districtȩ iudex ueniat qͥ
dũ ii iminensş magnitudms cor¬
dium secreta illuminat: om̃s ante
oełos culpas reucat Pensani. q̃n¬
ta sit illa uerecundia in conspectu
tunc totius humani generis. an¬
geloꝵ omnium archangelorumq
confundi: ꝑpendunt qui post
confusionem cruciatus maneat:
cũ etreatus animũ immortalit̃ mo¬
rientem. et in deficienter deficientẽ
carnẽ gehenna consumat. Cũ itaq
tam pauida imaginatione mens
quatitur: quid aliud qͣm instratu
triste somnum uidetur: Dieaa gͦ.
Si cdirero. consolabit̾ me lectulus nĩs.
et releuabor loquens mecũ instiatu
meo: terrebis me ꝑsomnia: et ꝑuisi¬
ones horrore concuties. Ecsi apte
fateatur: dicens. Si exteriora fugi¬

Expanded text:
tum vel lectulum, cubilia mentis tum vel lectulum, cubilia mentis petunt. Sed dum quibusdam imaginationibus cogitationum quam sint subtilia divina judicia conspiciunt, quasi in ipsa strati sui requie somnii visione turbantur. Contemplantur enim quam districtus judex veniat, qui, dum vi immensae magnitudinis cordium secreta illuminat, omnes ante oculos culpas reducat. Pensant quanta illa sit verecundia, in conspectu tunc totius humani generis, angelorum omnium, archangelorumque confundi. Perpendunt qui post confusionem cruciatus maneat, cum et reatus animum immortaliter morientem et indeficienter deficientem carnem gehenna consumat. Cum itaque tam pavida imaginatione mens quatitur, quid aliud quam in stratu triste somnium videtur? Dicat ergo: Si dixero Consolabitur me lectulus meus, et relevabor loquens mecum in stratu meo, terrebis me per somnia, et per visiones horrore concuties. Ac si aperte fateatur, dicens: Si, exteriora fugi
Abbreviated transcription (Latin):
dieart. Si abintentionis itr̃ȩ oclis.
corpus non subtraho: adintellectũ
dicitur: exultabunt sc̃i ingła. leta¬
bunt᷑ incubilib suis: qͥa scilicet cum
mala abexteriorib fugiunt: securi
intra mentium secreta gloriantur.
Sed tunc lȩticia cordiũ ꝑfecta ent:
cum carnis exterius non fuerit pu¬
gna. Nam quousq caro illicit: quia
qͣsi domus nr̃ȩ paries quatitur. eti¬
am cubile turbatur. Unde et rec
te ꝑeundem psalmistam dicitur:
uniuersum stratũ eius uersasti in
infirmitate eius: quia dum nos tẽ¬
ptatio carnis concutit᷑ tremefacta
nr̃a infirmitas. etiã cubile confun¬
dit Quiduͦ hoc loco sompnia ut
uisiones accipimus: ñ imaginatio¬
nes ultimi districtiq examinis. Id
iam utcunq ꝑtimorem cernim:
sedtamen ut est ueraciter ñuidemꝰ.
Sci itaq uiri ut diximus. ad cordis
semꝑ secreta redeunt: cum abhoc
uel ultra uires. aduersa patiunt᷑:
atq externiᷤ laborib fessi: qͣsi stra¬

Expanded text:
diceret: Si ab intentionis vestrae oculis diceret: Si ab intentionis vestrae oculis corpus non subtraho, ad intellectumdicitur: Exsultabunt sancti in gloria, laetabuntur in cubilibus suis , quia scilicet cum mala ab exterioribus fugiunt, securi intra mentium secreta gloriantur. Sed tunc laetitia cordium erit perfecta cum carnis exterius pugna non fuerit. Nam quousque caro illicit, quia quasi domus nostrae paries quatitur, etiam cubile turbatur. Unde et recte per eumdem Psalmistam dicitur: Universum stratum ejus versasti in infirmitate ejus , quia dum nos tentatio carnis concutit, tremefacta nostra infirmitas etiam mentis cubile confundit. Quid vero hoc loco somnia vel visiones accipimus, nisi imaginationes ultimi districtique examinis? quod jam utcunque per timorem cernimus, sed tamen ut est veraciter non videmus. Sancti itaque viri, ut diximus, ad cordis semper secreta redeunt, cum ab hoc vel ultra vires adversa patiuntur; atque, externis laboribus fessi, quasi stra
Abbreviated transcription (Latin):
re quesierunt. Unde sc̃s uir. post in¬
sinuatũ corruptionis suȩ caicerem.
ad quieta cordis spacia redire festi¬
nans: quia eandem rixam & in in¬
timis inuenit qͣm abexterioribus
fugit: ꝓtinus subdit dicens. Si¬
dixero. consolabit᷑ me lectulus ms.
& releuabor loquens mecum instra¬
tu meo: terrebis me ꝑsompnia: &
ꝑuisiones. horrore concuties. Insa¬
cro nanq eloquio. lectus. eubile. uł¬
stratum: secretum cordis solet in¬
telligi. Hinc ẽ. enim. qđ subunicu¬
uisq animȩ specie. sponsa occultis
stimulis scĩ amoris excitata: incanti¬
cis cantieoꝵ dicit. In lectulo meo:
ma mea. In lectulo quippe. et ꝑnoc¬
tem dilectus queritur: quia nimi¬
rum inuisibilis conditoris spes re¬
pressa omni corporeȩ uisionis
magine incubili cordis inuenit̃
Inde. et eisdem suis dilectorib ue¬
llas dicit Regnum di intra uos
c̃ Etrursum. Si ego non abiero:
paraclitus nonueniet. Ac si aperte

Expanded text:
re quaesierant. Unde sanctus vir post inre quaesierant. Unde sanctus vir post insinuatum 261 corruptionis suae carcerem, ad quieta cordis spatia redire festinans, quia eamdem rixam et in intimis invenit quam ab exterioribus fugit, protinus subdit, dicens: me lectulus meus, et revelabor loquens mecum in statu meo, terrebis me per somnia, et per visiones horrore concuties. - In sacro eloquio lectus, cubile, stratum, secretum solet cordis intelligi. Hinc est enim quod sub uniuscujusque animae specie sponsa, occultis stimulis sancti amoris excitata, in Canticis canticorum dicit: In lectulo meo ma mea . In lectulo quippe et per noctem dilectus quaeritur, quia nimirum invisibilis conditoris species, repressa omni corporeae visionis imagine, in cubili cordis invenitur. Unde et eisdem suis dilectoribus Veritas dicit: Regnum Dei intra vos est . Et rursum: Si ego non abiero, Paraclitus non veniet . Ac si aperte