comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s et facit ampliorẽ. Tu tam̃ ora ꝓillo:
micos. ñ eẽt ꝓ quibus oraremus ex p̃¬
cepto dñi nr̃i dicentis. Diligite inimi¬
cos ur̃os: et orate ꝓ eis qui uos odert̃.
Unde ꝓbamꝰ unde cor nr̃m int̾rogamꝰ.
utrũ hoc facere ualeamꝰ sinullũ ini¬
micũ. nullũ rep̃hensorẽ. nullũ detra¬
ctorẽ. nullũ maledicũ exꝑiremur: Ui¬
detis gͦ. quia et mali necessarii st̃ bo¬
nis. Infornace quodãmͦ aurifices
sumꝰ: Hoc ẽ inmundo hoc. Si aurũ es
ñ simul ardes. Si aurũ es: palea tua
ẽ malus. Si et tu palea es: simul cris
bilis. et habet incorpore xp̃i locũ
suũ. sicut et in nr̃o corpore. ñ ea so¬
la habent locũ. quȩ excellentius col¬
locata st̃. sicut sensus in facie suꝑiorẽ
corporis partẽ occupauert̃. s nisi pe¬
desportarent. quicqͥd sublune ẽ. int̾ra
iaceret. Unde apłs dicit. Et que in ho¬
nesta st̃ nr̃a: magis necessaria ft̃. Ds̃

Expanded text:
sed et facit ampliorem. Tu tamen pro illo ora, sed et facit ampliorem. Tu tamen pro illo ora, micos, non essent pro quibus oraremus ex praecepto Domini nostri dicentis, Diligite inimicos vestros, et orate pro eis qui vos oderunt . Unde probamus, unde cor nostrum interrogamus, utrum hoc facere valeamus, si nullum inimicum, nullum reprehensorem, nullum detractorem, nullum maledicum experiamur? Videtis ergo quia et mali necessarii sunt bonis. In fornace quodam modo aurificis sumus, hoc est, in hoc mundo. Si aurum non es, simul ardes. Si aurum es, palea tua est malus. Si et tu palea es, simul eritis bilis, et habet in corpore Christi locum suum: sicut et in nostro corpore non ea sola habent locum, quae excellentius locata sunt, sicut sensus in facie superiorem corporis partem occupaverunt; sed nisi pedes portarent, quidquid sublime est in terra jaceret. Unde Apostolus dicit: Et quae inhonesta sunt nostra, magis necessaria sunt. Deus
Abbreviated transcription (Latin):
nesciunt: quia ista distinguere gau¬
dia ñ nouerunt. Unde hortamur ca
ritatẽ ur̃am. maxime quia uos uide¬
mus frequentius comienisse. qui ꝓ¬
positũ alterũ habetis: idẽ. uupso
corpore. xp̃i. ex eius munere ñ meri¬
tis ur̃is excellentiorẽ locũ tenetis:
babentes consedentiã que adõ data ẽ.
Nam et ipsa malis et inuidis nr̃is in
suspicionẽ uenit: ad hoc tam̃ morde¬
tur. ut ꝓbetur. Si enĩ in ipsuis alibi¬
conscientie ꝓfessionẽ laudes queri¬
mus hominũ: deficimus rep̃bensio¬
nibus hominũ: cũ sis castiis seruus
dĩ. ecce te mundus suspicat᷑ forsitan
inpudicũ. et mordet et rep̃hendit:
et libent̃ uituis detractionib inino¬
ratur. Maliuole quippe anime qua. gͦ¬
si dulcit sapit: quod pessime suspica¬
tur. T̃u aũt si ꝓpt̾ laudes humanas
continentiã susciꝑe uoluisti. repre¬
bensionib humanis defecisti: et to
tibi rep̃hensionib mercedẽ ñ minuit:

Expanded text:
nesciunt; quia ista distinguere gaunesciunt; quia ista distinguere gaudia non noverunt. ritatem vestram, maxime quia vos videmus frequentius convenisse, qui propositum altius habetis, id est, in ipso corpore Christi ex ejus munere, non meritis vestris, excellentiorem locum tenetis, habentes conscientiam quae a Deo donata est. Nam et ipsa malis et invidis nostris in suspicionem venit. Ad hoc tamen mordetur, ut probetur. Si enim in ipsius continentiae professione laudes quaerimus hominum, deficimus reprehensionibus hominum. Cum sis castus servus Dei, ecce te mundus suspicatur forsitan impudicum, et mordet, et reprehendit, et libenter in tuis detractionibus immoratur; malevolae quippe animae quasi dulciter sapit, quod pessime suspicatur; tu autem si propter laudes humanas continentiam suscipere voluisti, reprehensionibus humanis defecisti, et tottibi reprehensionibus mercedem non minuit,
Abbreviated transcription (Latin):
locũ. ꝓmissũ menbris eius. Pene sacra¬
m̃tũ quidẽ om̃s corpus eius dicunt:
quia om̃s inpascus eius simul pascũt
S uenturus ẽ qui diuidat: et alios
ponat ad dexterã. alios ad sinistram:
et utraq pars dictura ẽ. Dñe. quando¬
Uł dñe quando te uidimus. et mini
ẽ: unitam̃ dicit. Uenite benedicti
patris mei.ꝑcipite regnũ: Alteri Ite
in ignẽ et̃nũ: qui p̃paratus ẽ diabo¬
cos nr̃os putare debemꝰ qui. aꝑte
foris st̃: multo eñi peiores sc̃ qui il¬
tus uidentur. et foris ft̃. Amant eñimun¬
dũ: et ideo mali st̃. Et quidẽ de nob̾
ea sentiunt quȩ ipsi diligunt: et in
huiꝰ mundi quasi ꝓsꝑitatib quibus
ingemiscimus. inuident nob̾. Ibi nos
felices putant: ubi nos ꝑiclitamur. fe¬
licitatẽ uͦ nr̃am int̾nam nec nouer̃t:
quia ñ gustauert̃. Quia uͦ quicquid
nob̾ temporalit̾ mundus arridet.
magis ẽ ꝑiculũ quã ornam̃tũ nr̃m.

Expanded text:
locum promissum membris ejus. Pene quidem sacralocum promissum membris ejus. Pene quidem sacramentum omnes corpus ejus dicunt, quia omnes in pascuis ejus simul pascunt: sed venturus est qui dividat, et alios ponat ad dexteram, alios ad sinistram. Et utraque pars dictura est, Done, quando te vidimus, et minisest: uni tamen dicet, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum; alteri, Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabocos nostros putare debemus, qui aperte foris sunt. Multo enim pejores sunt qui intus videntur, et foris sunt. Amant enim mundum; et ideo mali sunt. Et quidem de nobis ea sentiunt, quae ipsi diligunt, et in hujus mundi quasi prosperitatibus quibus ingemiscimus, invident nobis. Ibi nos felices putant, ubi nos periclitamur. Felicitatem vero nostram internam nec noverunt; quia non gustaverunt. Quia vero quidquid nobis temporaliter mundus arridet, magis est periculum, quam ornamentum nostrum,
Abbreviated transcription (Latin):
oc ammonuit dñs cũ ȩuange¬
lium legeretur: qm̃ qui cre¬
dit in eũ. credit in illũ qui eũ
misit. Missũ ẽẽ ad nos saluatorẽ mun¬
di. fides uerissima tenet: qm̃. xp̃m ip
seuienti int̾ra ꝑsecutori dicebat. Qd
me ꝑsequeris: Ubi dñs sic exp̃ssit:
et hic se ẽẽ innob̾. Sic totus crescit: qr
quẽadmodũ ille innobis ẽ hic. sic et
nos ibi uillo sumꝰ. Hoc facit compa¬
go caritatis: ipse qui caput nr̃m sal
corpus suũ. Et ideo mundus nos odit:
sicut ab ipso dño audiimnus. Non enim
apłis hoc dicebat paucis. quod odisset
eos mundus. et quia gaudere deb̾ent
cũ eis detraherent homines. et dice¬
rent om̃ia mala aduersus eos. quia
ꝓpter hec merces eorũ maior ẽ ince¬
lis: non eissolis dixit dñs cũ bec di¬
xit̾ s dixit uniuerso corpori suo̾ di¬
xit om̃ibus menbris: quȩcũq uncor¬
pore eius. et menbrorũ euis ẽẽ uolue¬
rint. Non miretur quia odit eũ mun¬
cram̃tũ. habituri st̃ apud eũ et iam

Expanded text:
oc admonuit Dominus, cum Evangelium legeretur, quoniam qui credit in eum, credit in illum qui eum misit . Missum esse ad nos Salvatorem mundi, fides verissima tenet: quoniam Chrissaevienti in terra persecutori dicebat, Quid me persequeris ? Ubi Dominus sic expressit et hic se esse in nobis. Sic totus crescit: quia quemadmodum ille in nobis est hic, sic et nos ibi in illo sumus. Hoc facit compago charitatis. Ipse qui caput nostrum, corpus suum. Et ideo nos mundus odit, sicut ab ipso Domino audivimus . Non enim Apostolis hoc dicebat paucis, quod odisset eos mundus; et quia gaudere deberent, cum eis detraherent homines et dicerent omnia mala adversum eos, quia propter haec merces eorum major esset in coelis ; non eis solis dixit Dominus, cum haec dixit: sed dixit universo corpori suo, dixit omnibus membris suis. Quicumque in corpore ejus et membrum ejus esse voluerit, non miretur quia odit eum munhabituri sunt apud eum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
bules: ut intres ꝑianuã. Nam sicut dixi
ego sum uia: ita ego sum ianua. Quid
queris. qua redeas. qua intres. ne alicu¬
bi erres: Ipse tibi omia factus ẽ. Breui¬
ter gͦ dicit. humilis esto: mitis esto. Au¬
diamus hoc aꝑtissime dicentẽ: ut
uideamis qua sit uia. quȩ sit uia.
quo sit uia: quo ius uenire. Certe. for¬
te auaricia. Omĩa uis possidere : Om¬
nia michi tradita st̃ apatre meo inqͥt.
Fortasse dicturiis es xp̃o st̃ tradita:
nunquid mͥ: Audi apłm dicentem.
Audi ut dixi iam dudũ: ne desꝑatio¬
ne frangaris. Audi quomͦ amatus
es: n amandus. Audi quomͦ amatus
es. turpis. fedus. antequã eẽt inte qͥd
amari dignũ eẽt. Amatus es prius
ut dignus fieres qui amareris. Eteñi
us. An forte impius amari merebat᷑:
Quero Quid merebat᷑ impius Dap¬
impio. Iã pio quid seruatur: Quid
ssidere: noliꝑ auariciam. ꝑ pietatem
debis. Tenebis enĩ eum ꝑquẽ factast̃

Expanded text:
bulas, ut intres per januam. Nam sicut dixit, bulas, ut intres per januam. Nam sicut dixit, Ego sum via; ita etiam, Ego sum janua . Quid quaeris qua redeas, quo redeas, qua intres? Ne alicubi erres, ipse tibi omnia factus est. Breviter ergo dicit: Humilis esto, mitis esto. Audiamus hoc apertissime dicentem, ut videas qua sit via, quae sit via, quo sit via. Quo vis venire? Certe forte avaritia omnia vis possidere. Omnia mihi tradita sunt a Patre meo, inquit . Fortasse dicturus es: Christo sunt tradita, numquid mihi? Audi Apostolum dicentem: audi, ut dixi jamdudum, ne desperatione frangaris; audi quomodo amatus es non amandus, audi quomodo amatus es turpis, foedus, antequam esset in te quod amari dignum esset. Amatus es prius, ut dignus fieres qui amareris. Etenim is mortuus est . An forte impius amari merebatur? Quaero quid merebatur impius? Damimpio, jam pio quid servatur? Quid ia possidere: noli per avaritiam; per pietatem debis. Tenebis enim eum per quem facta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
fugiens: hunc patrẽ habeto rediens.
more ꝑ angustũ redire ñ poterat. Cla¬
mat ille: qui factus ẽ uia. Intrate ꝑ
angustam portã. Conatur ingredi:
impedit tumor. Et tantomagis ꝑ¬
niciose conatur: quantomagis im¬
pedit tumor. Tumidũ enĩ: uexat
angustia. Uexatus aũt: amplius tu¬
mebit. Amplius tumens. quomͦ in¬
trabit: Ergo detumescat: si cupit¬
Accipiat humilitatis medicam̃tũ:
bibat contra tumorẽ poculũ ama¬
rũ s salubre: bibat poculũ bumili¬
tatis. Quid se artat: Non sinit mo¬
les: ñ magna. s tumida. Magnitu¬
do enĩ soliditatẽ habet: tumor in¬
flationẽ. Non sibi magnus tumidus
uideat᷑. Detumescat ut magnus sit:
ut certus et solidus. Non ista deside¬
ret: ñ de statu pomparũ rerũ laben¬
tiũ corruptibiliũq głetur. Audi¬
at eũ ipsũ qui dixit. intrate ꝑ an¬
gustam portam. dicentẽ: ego sum
uia. Quasi enĩ quereret tumidus.
uia: ꝑme intra. Non nisi ꝑme am¬

Expanded text:
fugiens, patrem habeto rediens. fugiens, patrem habeto rediens. more per angustum redire non poterat. Clamat ille qui factus est via: Intrate per angustam portam . Conatur ingredi, impedit tumor: et tanto magis perniciose conatur, quanto magis impedit tumor. Tumidum enim vexat angustia; vexatus autem amplius tumebit; amplius tumens quando intrabit? Ergo detumescatAccipiat humilitatis medicamentum: bibat contra tumorem poculum amarum, sed salubre; bibat poculum humilitatis. Quid se arctat? Non sinit moles, non magna, sed tumida. Magnitudo enim soliditatem habet, tumor inflationem. Non sibi magnus tumidus videatur: detumescat, ut magnus sit, ut certus, ut solidus. Non ista desideret, non de ista pompa rerum labentium corruptibiliumque glorietur: audiat eum ipsum qui dixit, Intrate per angustam portam, decentem, Ego sum via. Quasi enim quaereret tumidus, ; per me intra: non nisi per me am
Abbreviated transcription (Latin):
et amat: Immo et odit et amat.
Odit tua: amat te. Quid ẽ. odit tua.
amat te : Odit qͦd fecisti: amat qͦd
fecit ds̃. Que st̃ enĩ tua. nisi pecca¬
fecisti. amas extrate oꝑa tua: negli¬
gis inte opus dĩ. Merito is. mnerito
laberis: merito et ate ipso ꝑgis. me¬
rito audis. sp̃s ambulans et non re¬
uertens. Audi potius uõcantẽ. ẽt di¬
centem. Conuertimini adme: et
conuertar ad uos. Non eñĩᷤ auertit.
et comilertitur. Manens corripit:
incõmutabilis corripit: auersus.
quia tu te auertisti. Tu ab illo fe¬
cisti casũ: ñ ipse ate fecit occasũ.
Ergo audi dicentẽ tibi. Conuerti¬
mini ad me: et conuertar aduos.
Hoc ẽ eñi quod conuertar aduos:
quia conuertimini ad me. Fugien¬
tis dorsa ꝑsequitur: quia faciem
redeiuitis illuminat. Quo eni fu¬
giens adõ fugies: Quo fugies: Fugies
ab illo qui nullo loco continetur: et
nusquã absens ẽ: qui conuersũ libe¬
rat. punit auersũ. Quẽ habes iudicẽ

Expanded text:
et amat? Imo et odit et amat. et amat? Imo et odit et amat. Odit tua, amat te. Quid est, Odit tua, amat te? Odit quod fecisti, amat quod fecit Deus. Quae sunt enim tua nisi peccafecisti. Amas extra te opera tua, negligis in te opus Dei. Merito is, merito laberis, merito et a te ipso pergis: merito audis, Spiritus ambulans, et non revertens . Audi potius vocantem, et dicentem, Convertimini ad me, et convertar ad vos . Non enim Deus advertitur, et convertitur: manens corripit, incommutabilis corripit. Aversus est, quia tu te avertisti. Tu ab illo fecisti casum, non ipse a te fecit occasum. Ergo audi dicentem tibi, Convertimini ad me, et convertar ad vos. Hoc est enim, Convertor ad vos, quia convertimini ad me. Fugientis dorsa persequitur, faciem redeuntis illuminat. Quo enim fugies a Deo fugiens? Quo fugies fugiens ab illo qui nullo loco continetur, et nusquam absens est? Qui conversum liberat, punit aversum. Habes judicem
Abbreviated transcription (Latin):
ralia: amat terrena: quȩ si se ipsam
amaret. neglecto a quo facta ẽ. iam
minus eẽt: ĩam deficeret. amando
quod minus ẽ. Minus ẽ eñi ipsa quã
ds̃. et longe minus: tantoq minus.
quantũ minus ẽ res facta quã factor.
ut si fieri potest nos ipsos obliuisca¬
mur. Quis ergo ẽ iste transitus:
oblita ẽ anima scipsã: s amando
mundũ. Nc̃ obliuiscatur se: s aman¬
do artificẽ mundi. Pulsa ẽ gͦ ase:
facta sua nouit uiadere: iustifi¬
cat iniquitates suas. Effertur et suꝑ¬
bit inpetulantia. in luxuria. in bo¬
noribus: inpotestatib induuciis. in
potentia uanitatis. Arguitur: corri¬
pitur oͥstenditur sibi. displicet sibi:
confitetur feditatẽ. et desiderat pul¬
chritudinẽ. Et que ibat effusa. redit
Imple inquit facies eorũ ignominia:
et quert̃ nom̃ tuũ dñe. Oderat eos.
piebat: Uide quẽ admodũ eos amet:
quos uult querere nom̃ dñi. Amat
tantũ: an odit tantũ : An et odit.

Expanded text:
ralia, amat terrena: quae si se ipsam ralia, amat terrena: quae si se ipsam amaret, neglecto a quo facta est, jam minus esset, jam deficeret amando quod minus est. Minus est enim ipsa quam Deus; et longe minus, tantoque minus, quanto minus est res facta quam factor. ut, si fieri potest, nos ipsos obliviscamur. Quis ergo est iste transitus? Oblita est anima se ipsam, sed amando mundum: obliviscatur se, sed amando artificem mundi. Pulsa ergo et a se, facta sua novit videre, justificat iniquitates suas: effertur et superbit in petulantia, in luxuria, in honoribus, in potestatibus, in divitiis, in potentia vanitatis. Arguitur, corripitur, ostenditur sibi, displicet sibi, confitetur foeditatem, desiderat pulchritudinem, et quae ibat effusa, redit Imple, inquit, facies eorum ignominia, et quaerent nomen tuum, Domine . Oderat eos, piebat? Vide quemadmodum amat eos, quos vult quaerere nomen Domini. Amat tantum, an odit tantum? an et odit
Abbreviated transcription (Latin):
sic increpat ut insultet: s ad confu¬
ut sanet. Exclamauit scriptura ue¬
hement̃: nec palpauit adulando qͦs
uoluit reparare sanando. Ad ulteri.
adulterat auimã. Amor fabricato¬
ris mundi: castificat animã. S nisi
de corruptione erubuerit: ad am¬
plexis illos castos redire ñ concupis¬
cit. Confundatur ut redeat: que se
iactabat ne rediret. Suꝑbia gͦ um¬
pediebat animȩ reditũ. Qui autẽ
increpat. ñ facit peccatũ: s ostendi
peccatũ. Quod nolebat anima ul¬
dere: ponitur ei ante oculos. Et quod
post dorsũ habere cupiebat: ad faciem
illi admouetur. Uide te inte: qui ui¬
des stipulã inoculo fr̃is tui: trabem
autẽ inoculo tuo ñ uides. Reuocatur
ad se anima: quȩ ibat a se. Sicut a se
ierat: sic adno suo. Seenĩ respexerat.
sibiq placuerat: sucq potestatis ama¬
trix facta fuerat. Recessit ab illo. et
ñ remansit inse: idõ et a se pellitur.
et ase excluditur. et in exteriora ꝓ¬
labitur. amat mundũ: amat tempo¬

Expanded text:
sic increpat, ut insultet: sed ad confuut sanet. Exclamavit Scriptura vehementer, nec palpavit adulando, quos voluit reparare sanando. Adulteri, nadulterat animam, amor fabricatoris mundi castificat animam: sed nisi de corruptione erubuerit, ad amplexus illos castos redire non concupiscit. Confundatur ut redeat, quae se jactabat ne rediret. Superbia ergo impediebat animae reditum. Qui autem increpat, non facit peccatum, sed ostendit peccatum. Quod nolebat anima videre, ponitur ei ante oculos; et quod post dorsum habere cupiebat, ad faciem illi admovetur. Vide te in te. Quid vides stipulam in oculo fratris tui, trabem autem in oculo tuo non vides ? Revocatur ad se anima, quae ibat a se. Sicut a se ierat, sic a Domino suo ibat. Se enim respexerat, sibique placuerat, suaeque potestatis amatrix facta fuerat. Recessit ab illo, et non remansit in se: et a se repellitur, et a se excluditur, et in exteriora prolabitur. Amat mundum, amat tempo
Abbreviated transcription (Latin):
humilis. tu suꝑba: illa habebit qualẽ¬
cumq locũ: tu aũt nullũ locũ. Et qͥs
inueniet alterũ locũ. qui ibi ñ habu¬
erit locũ: nisi cũ illo qui inde cecidit.
stantẽq deiecit: Inde cecidit diabo¬
lus: stantẽ deiecit hominẽ. Deiecit
stantẽ: s xp̃c descendens erexit ia¬
centẽ. Unde te tam̃ erexit dñs tiuis.
attende. Humilitate te erexit. factus obe¬
diens usq ad mortẽ. humiliauit semet¬
ipsũ. Princeps tuus humilis. et tu suꝑ¬
bus: Caput humile. et menbrũ suꝑ¬
bum: Absit. Non uult eẽ de corpore
capitis humilis: qui amat suꝑbiã. Si
aũt fuerit: iudeat erit. Ego nolo dice¬
re: ne amplius uidear t̾riusse. Immo
utinã terruerim: et aliquid egerim.
Utinã qui sic fuerat uł quȩ sic fuerat:
ñ sit ulterius. Utinã uerba ista infu¬
derim: et ñ effuderim. Totũ sꝑandũ
ẽ de miscđia dĩ: quia qui tret contri¬
stat: et qui contristat consolat᷑. S si¬

Expanded text:
humilis, tu superba: illa habebit qualemhumilis, tu superba: illa habebit qualemcumque locum, tu autem nullum locum. Et quis invenit alterum locum qui ibi non habuerit locum, nisi cum illo qui inde cecidit, stantemque dejecit? Inde cecidit diabolus, unde stantem dejecit hominem. Dejecit stantem: sed Christus descendens erexit jacentem. Unde te tamen erexit Dominus tuus, attende. Humilitate erexit, factus obediens usque ad mortem, humiliavit semetipsum . Princeps tuus humilis, et tu superbus? Caput humile, et membrum superbum? Absit. Non vult esse de corpore capitis humilis, qui amat superbiam. Si autem non fuerit, videat ubi erit. Ego nolo dicere, ne amplius videar terruisse. Imo utinam terruerim, et aliquid egerim. Utinam qui sic fuerat, vel quae sic fuerat, non sit ulterius. Utinam verba ista infuderim, et non effuderim. Totum sperandum est de misericordia Dei: quia qui terret, contristat; qui contristat, consolatur; sed si
Abbreviated transcription (Latin):
be. Et quomͦ p̃ferre : Uidete quomo¬
do p̃ferebam illã: quomͦ comparabam¬
illam. Bonũ pudicicia coniugalis est
melior integritas uirginalis. Duo bo¬
na comparabã: ñ malũ et bonũ: s bo¬
nũ et meluis distinguebam. Porro aũt
duo illa cũ posuero suꝑbiã et humili¬
tatem: Nunqͥd possumꝰ dicere bonũ ẽẽ
suꝑbiã. s melior ẽ humilitas: S quid
dicimꝰ: Suꝑbia malũ ẽ: humilitas bo¬
nũ. Et suꝑbia magnũ malũ: humili¬
tas magnũ bonũ. Sigͦ horũ duorũ
unũ ẽ malũ. et alterũ bonũ: iungit᷑
malũ ad mauis tuũ bonũ. et fit totũ
malũ. Iungitur bonũ ad matris tue
minus bonũ: et fit magnũ bonũ. Mi¬
norẽ locũ habebit mat̾ in regno cȩ¬
lorũ qm̃ maritata ẽ: quã filia qm̃ uir¬
go ẽ. Maiorẽ eñi locũ filia uirgo: mino¬
rem locũ mat̾ maritata. Ambe tam̃
ibi: qm̃ fulgida stella. obscura stella:
ambȩ tam̃ incelo. Si uͦ mat̾ tua fuerit

Expanded text:
e. Et quomodo praeferre? Videte quomodo praefero illam, quam modo comparabam. Bona pudicitia conjugalis est, melior integritas virginalis. Duo bona comparabam, non malum et bonum; sed bonum et melius distinguebam. Porro autem duo illa cum posuero, superbiam et humilitatem, numquid possumus dicere, Bonum est superbia, sed melior est humilitas? Sed quid dicimus? Superbia malum est, humilitas bonum: et superbia magnum malum, humilitas magnum bonum. Si ergo horum duorum unum est malum, et alterum bonum: jungitur malum ad majus tuum bonum, et fit totum malum: jungitur bonum ad matris tuae minus bonum, et fit magnum bonum. Minorem locum habebit mater in regno coelorum, quoniam maritata est, quam filia, quoniam virgo est. Majorem enim locum filia virgo, minorem locum mater maritata, ambae tamen ibi: quomodo fulgida stella, obscura stella, ambae tamen in coelo. Si vero mater tua fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
humilem ñ asꝑneris: in excelso fortis¬
simus ꝑmanebis. Quȩ eñĩ causa hu¬
militatis xp̃i. nisi infirmitas tua:
Ualde eñi et irremediabilit̃ te obsi¬
debat infirmitas: et hec res fecit ut
ueniret adte tantiis mediciis. Si eñi
uł sic egrotares ut tu posses ire ad
medicũ: poterat tolerabilis uideri
ipsa infirmitas. S quia tuire ñ potu¬
isti ad eũ: ille uenit ad te. Uenit do¬
cens humilitatẽ. Quare: Uideamus.
Quia suꝑbia nos redire ñ siebat ad
uitã: et ipsa fecerat nos auita recede¬
re. Ex altatũ eñ humanũ cor aduer¬
sus dm̃. et negligens in ipsa sanita¬
te p̃cepta salutaria: decidit anima
in infirmitatẽ. Discat audire infir¬
ma. allũ quẽ contempsit incolumis.
Audiat ut resurgat: quȩ spreuit ut
caderet. Audiat tandẽ ex ꝑuñto edo¬
obtinere. Docuit em̃ eam miseria su¬

Expanded text:
humilem non asperneris, in excelso fortishumilem non asperneris, in excelso fortissimus permanebis. Quae enim causa humilitatis Christi, nisi infirmitas tua? Valde enim et irremediabiliter te obsidebat infirmitas tua, et haec res fecit ut veniret ad te tantus medicus. Si enim vel sic aegrotares, ut tu posses ire ad medicum, poterat tolerabilis videri ipsa infirmitas. Sed quia tu ire non potuisti ad eum, ille venit ad te. Venit docens humilitatem, qua redeamus: quia superbia nos redire non sinebat ad vitam; et ipsa fecerat nos a vita recedere. Exaltatum enim humanum cor adversus Deum, et negligens in ipsa sanitate praecepta salutaria, decidit anima in infirmitatem: discat audire infirma quem contempsit fortis. Audiat ut surgat, quem sprevit ut caderet. Audiat tandem experimento edoobtinere. Docuit enim eam miseria s
Abbreviated transcription (Latin):
Urigunt nos diuine lectiones.
ne desꝑatione frangamur:
& rursus terrent. ne suꝑbia
uentilemur. Tenere aũt mediã iuiã.
uiã rectam. tanquã int̾ sinistrã de¬
sꝑationis. et dexterã p̃sumptionis.
difficillimũ eẽt nob̃: nisi xp̃c dice¬
et ueritas et uita. Tanquã diceret.
Quauis ire : Ego sum uia. Quo ius
ire: Ego sum ueritas. Ubi uis ꝑmane¬
mus inuia: s insidias timeamꝰ iuxta
uiã. Inimicus insidiari ñ audet̃ in¬
ñ desinit. Unde in psalmo dicitur. Iux¬
ta semitã: scandala posuer̃t michi. Di¬
cit et alia scriptura. Mem̃to quia in
medio laqueorũ ingrederis. Isti laquei
int̃ quos ingredimur non st̃ inuia:
formidas. si iniua ambulas: Tunc ti¬
me: si deseris uiã. Nam idõ etiã ꝑmit¬
titur immicus ponere uixta uiã la¬
queos: ne securitate exultationis iua
deseratur. et in insidias incidat᷑. Uia
xp̃c. humilis xp̃c: et ueritas et uita
xp̃c. excelsus et ds̃. Si ambules in hu¬
mili: ꝑuenies ad excelsum. Si infirmꝰ

Expanded text:
Erigunt nos divinae lectiones, ne desperatione frangamur: et rursus terrent, ne superbia ventilemur. Tenere autem viam mediam, veram, rectam, tanquam inter sinistram desperationis et dexteram praesumptionis, difficillimum esset nobis, nisi Christus diceet veritas, et vita. Tanqquo vis ire? ego sum via. Quid vis scire? ego sum veritas. Ubi vis manemus in via: sed insidias timeamus juxta viam. Inimicus insidiari non audet innon desinit. Unde et in Psalmo dicitur: Juxta semitas scandala posuerunt mihi . Dicit et alia Scriptura: Memento quia in medio laqueorum ingrederis . Isti laquei inter quos ingredimur, non sunt in via: metuis, si in via ambulas? Tunc time, si deseris viam. Nam ideo etiam permittitur inimicus ponere juxta viam laqueos, ne securitate exsultationis via deseratur, et in insidias incidatur. CA humilis: Christus veritas et vita, Christus excelsus et Deus. Si ambules in humili, pervenies ad excelsum. Si infirmus
Abbreviated transcription (Latin):
quia ep̃m audiuit. Dic mͥ. Si illi dictu¬
rus sum. ꝑde aliquid ut sis ociosus: ti¬
bi nonsum dicturus. calumpniose. ꝑ¬
dite. fili diaboli. quare res alienas au¬
ferre moliris: Causã ñ habes: et calĩp¬
nia plenus es. Sigͦ illi dixero. da illi ali¬
quidut recedat a calumpnia: tu ubi
cris. qui habebis pecuniã de calumpnus
Ille qui ꝓpt̃ uicandã calumpniã tempꝰ
ate redimit: hic tolerat dies malos.
Tu aũt qui de calumpniis pasceris.
hic habebis dies malos: et post istos
habiturus esindie uidicii peiores.s.
hoc fortasse rides: quia pecuniã raps

Expanded text:
quia episcopum audivit. Dic mihi, si illi dictuquia episcopum audivit. Dic mihi, si illi dicturus sum, Perde aliquid, ut sis otiosus; tibi non sum dicturus, Calumniose, perdite fili diaboli, quare res alienas auferre moliris? Causam non habes, et calumnia plenus es. Si ergo illi dixero, Illi da aliquid, ut recedat a calumnia; tu ubi eris, qui habebis de calumnia pecuniam? Ille qui propter vitandam calumniam tempus a te redimit, hic tolerat dies malos: tu autem qui de calumniis pasceris, hic habebis dies malos, et post istos habiturus es in die judicii pejores. Sed hoc forte rides, quia pecuniam rap
Abbreviated transcription (Latin):
siquis uult iudicio tecũ contendere. et
tunicã tuã tollere. dimite illi et palliũ:
Iudicio uult tecũ contendere: et tunicã
tuã tollere. Uult auocare te dampno¬
et litibus adõ tuo: ñ habebis quietum
cor: non habebis tranquillũ animũ.
Cuerteris cogitationibus tuis: irritaris
aduersus ipsum aduersarium tuũ. Ecce
tempus ꝑdidisti. Quanto gͦ melius est.
ut nummũ amittas. et tempus redimas:
Frs mei incausis ur̃is et innegociisuris.
quando adnos iudicanda ueniunt. si ho¬
mini. xp̃iano dico. ut ꝓtempore redi¬
mendo ꝑdat aliquid suũ: quanto maio
re fidutia debeo dicere. ut reddat alie¬
num: Ambos enĩ xp̃ianos audioIam
ille calumpniosus qui uult facere alte¬
ricausã. et tollere ab illo: uł ꝓcompo¬
sitione gaudet ad ista uerba. Ep̃s di¬
.xit: redim̃tes tempus. qm̃ dies mali sunt
Facit gͦ calumpniã xp̃iano illi. Uelit no¬
lit. dat mͥ aliquid ut tempus redimat:

Expanded text:
Si quis vult judicio tecum contendere, et Si quis vult judicio tecum contendere, et tunicam tuam tollere, dimitte illi et pallium ? Judicio vult tecum contendere, et tunicam tuam tollere? Avocare te habet litibus a Deo tuo; non habebis quietum cor, non habebis tranquillum animum. Everteris cogitationadversus ipsum adversarium tuum. Ecce tempus perdidisti. Quanto ergo melius est ut nummum amittas, et tempus redimas? Frquando ad nos dijudicandi veniunt, si homini christiano dico, ut pro tempore redimendo perdat aliquid suum; quanto majore cura et fiducia debeo illi dicere, ut reddat alienum? Ambos enim christianos audio. Ille calumniosus qui vult facere alteri causam, et tollere ab illo, velut pro compositione gaudet ad ista verba, Apxit, Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt. Facio ergo calumniam christiano illi, velit nolit, dat mihi aliquid ut tempus redimat,
Abbreviated transcription (Latin):
pus. hoc ẽ. Quando aliquis tibi infert
litem: ꝑde aliquid. ut dõ uaces. ñ litib.
ꝑ de gͦ. Ex eo quod ꝑdis: p̃tiũ ẽ temporis.
Certe quando ꝓtius necessitatib ꝓcedis
ad publicũ: das nummos. et emis tibi
panẽ. aut uinũ. aut oleũ. aut lignũ:
aut aliquã suppellectilẽ. Das. et acci¬
pis. Aliquid amitis: aliquid ad quiris.
Hoc ẽ emere. Nam si nichil amutas. et
habeas quod ñ habebas: aut inuenisti.
aut donatũ accepisti: aut hereditate
ad quisisti. Quando aũt aliquid amittis.
ut aliquid habeas: tc̃ emis. Quod habes
emptũ ẽ: quod amittis p̃tiũ ẽ. Quomͦ gͦ
pdis numios. ut emas tibi aliquid: sic ꝑ¬
de nummos. ut emas tibi quietẽ. Ecce
ẽ punicũ: quod quidẽ latine uobis di¬
cam. quia punice ñ om̃s nostis. Punicũ
eñi: ꝓuerbiũ ẽ antiquũ. Nummũ que¬
rit pestilentia. Duo illi da: et ducat se.
Nunquid non hoc ꝓuerbiũ. de euangło
uidetur natũ: Nam quid aliud dixit

Expanded text:
pus, hoc est, quando aliquis tibi infert pus, hoc est, quando aliquis tibi infert litem, perde aliquid, ut Deo vaces, non litibus. Perde ergo: ex eo quod perdis, pretium est temporis. Certe quando pro tuis necessitatibus procedis ad publicum, das nummos, et emis tibi panem, aut vinum, aut oleum, aut lignum, aut aliquam supellectilem: das et accipis, aliquid amittis, aliquid acquiris; hoc est emere. Nam si nihil amittas, et habeas quod aut donatum accepisti, aut haereditate acquisisti: quando autem aliquid amittis, ut aliquid habeas, tunc emis: quod habes, emptum est; quod amittis, pretium est. Quomodo ergo perdis nummos, ut emas tibi panem; sic perde nummos, ut emas tibi quietem. Ecce est Punicum, quod quidem Latine vobis dicam, quia Punice non omnes nostis. Punicum enim proverbium est antiquum: Nummum quaerit pestilentia; duos illi da, et ducat se. Numquid non hoc proverbium de Evangelio videtur natum? Nam quid aliud dixit
Abbreviated transcription (Latin):
tes miseriȩ. Nondũ loquitur: et iam
quia dies mali st̃.: sine ꝑsecutione ui
li ꝑsecuntur bonos: ñ ferro et lapidi¬
bus: s uita et morib. Nunquid aliquis
sc̃m loch ꝑsequebat᷑ insodomis: Nemo il¬
li molestus erat: et tam̃ int̾ impios uiue¬
bat: et int̃ inmundos. suꝑbos. blasfemos
ꝑsecutionẽ paciebat᷑: ñ uapulando. sed
malos uidendo. Quisquis me audifsed
nondũ uiuis in xp̃o pie: incipe inxp̃o
pie uiuere: et ꝓbas quod dico. Beniq
apłs cũ comiemoraret ꝑicula sua:
ꝑiculis inqͥt inmari. ꝑiculis influmini¬
bus. ꝑiculis indeserto. ꝑiculis in latro¬
nibus : ꝑiculis infalsis frĩbus. Cȩtera ꝑi¬
cula quiescere posst̃: ꝑieula a falsis fr̃i¬
Expectatis ame forte discere: quid ẽ.
tempus redimere. Dicturus sum. quod
pauci audiunt: pauci ferunt: pauci
aggrediuntur: pauci agunt. Tam̃ agt̃
dicam: qm̃ ipsi pauci qui me auditu¬
ri st̃. int̾ malos uiuunt. Redimere tem¬

Expanded text:
tes sunt miseriae. Nondum loquitur, et jam tes sunt miseriae. Nondum loquitur, et jam quia dies mali sunt, sine persecutione hic li persequuntur bonos, non ferro et lapidibus, sed vita et moribus. Numquid aliquis sanctum Loth persequebatur in Sodomis? Nemo illi molestus erat: et tamen inter impios vivebat, et inter immundos, superbos, blasphemos, persecutionem patiebatur, non vapulando, sed malos videndo. Quisquis me audis, et nondum vivis in Christo pie, incipe in Christo pie vivere, et probas quod dico. Denique Apostolus cum commemoraret pericula sua: Periculis, inquit, in mari, periculis in fluminibus, periculis in deserto, periculis in latronibus, periculis in falsis fratribus . Caetera pericula quiescere possunt, pericula a falsis fratriExspectatis a me forte scire, quid est tempus redimere. Dicturus sum quod pauci audiunt, pauci ferunt, pauci aggrediuntur, pauci agunt: tamen dicam, quoniam ipsi pauci qui me audituri sunt, inter malos vivunt. Redimere tem
Abbreviated transcription (Latin):
Ełoi cũ legeretur audistis. unmo
om̃s audiuimus: dicentẽ nob̾
Uidete quom̃ caute ambule¬
tis. non ut insipientes. s ut sapientes. Re¬
dimentes tempus. qm̃ dies mali st̃. Dies
malos fr̃s duȩ res faciunt: malicia et
miscria. ꝑ maliciã hominũ. et miseriã
hominũ: dicuntur dies mali. Cȩterum
dies isti quantũ ꝑtinet ad spacia horarũ:¬
ordinatrit̃. Ducunt uices: agunt tempo¬
ra: oritur sol. et occidit sol: transeunt
tpr̃a. Cu molesta st̃ tp̃ra: si homines
sibi non suit molesti: Ergo dies malos
sicut dixi duȩ res faciunt: miseria ho¬
minũ. et malitia hominũ. S miseria
hominũ cominunis ẽ. Nondebet mali¬
tia eẽ communis . Ex. quo eñi lapsus ẽ
adam. et de paradiso expulsus: nunquã
fuert dies nisi mali. Istos pueros quinas¬
cuntur. introgemus quare aploratu inci¬
piunt: qui et ridere posst̃. Nascitur et
statim plorat: post uescio quot dies ri¬
det. Quando plorabat nascens: ꝓpħa
suȩ calamitatis erat. Lacrimȩ eñi: tes¬

Expanded text:
 cum legeretur, audistis, imo omnes audivimus dicentem nobis: Videte quomodo caute ambuletis, non ut insipientes, sed ut sapientes; redimentes tempus, quoniam dies mali sunt. Dies malos, fratres, duae res faciunt, malitia et miseria. Per malitiam hominum et miseriam hominum dicuntur dies mali. Caeterum dies isti, quantum ordinati sunt: ducunt vices, agunt tempora; oritur sol, occidit sol, transeunt tempora. Cui molesta sunt tempora, si homines sibi non sunt molesti? Ergo dies malos, sicut dixi, duae res faciunt, miseria hominum et malitia hominum. Sed miseria hominum communis est: non debet malitia esse communis. Ex quo enim lapsus est Adam, et de paradiso expulsus, nunquam fuerunt dies, nisi mali. Istos pueros qui nascuntur, interrogemus, quare a ploratu incipiunt, qui et ridere possunt. Nascitur, et statim plorat: post det. Quando plorabat nascens, propheta suae calamitatis erat: lacrymae enim tes
Abbreviated transcription (Latin):
sit. siue bona suie mala. Sicut hic modo
astamus in ȩccła. et nos inuicem p̃sentes
aspicimus: ita etiã post resurrectionẽ
mortuoꝵ astaturi sumus ante tribunal
xp̃i. Hanc enĩ ipsã animã tunc habe¬
bunus. quã mͦ habemus: Et in hoc ip¬
so quo ᷤ induimur. sumꝰ corpore suscitan¬
di. Non eñi sicut muta animalia facti¬
inT sumꝰ: non sicut equi et boues ut
et̃na morte ꝑeamus: qui postquã hic
uixerimus alibi iudicabimur: ut aut
ꝓ peccatis pęnas. aut ꝓbonis oꝑibus
p̃mia consequamur ȩt̃na. Nemo ergo fr̃s
hxm̃i de resurrectione desꝑet: in qua
xp̃ianorũ spes tota consistit. Credite
rectione dubitantes. ad diem iudicii
uos p̃ parate. An forte sicut impii et in¬
creduli. non putatis fieri posse. ut amor¬
tius resurgamus: Plane dicat hoc qui
om̃ipotentẽ non credit eẽ dmñ: qui hoc
ꝓmittit futurũ. Nos aũt qui scimus
dĩ om̃ipotentis eẽ uirtutẽ. qui ꝓmisis¬

Expanded text:
sit, sive bonum, sive malum. Sicut hic modo sit, sive bonum, sive malum. Sicut hic modo astamus in ecclesia, et nos invicem praesentes aspicimus; ita etiam post resurrectionem mortuorum astaturi sumus ante tribunal Christi. Hanc enim ipsam animam tunc habebimus, quam modo habemus: et in hoc ipso, quo nunc induimur, sumus corpore suscitandi. Non enim sicut muta animalia facti sumus, non sicut equi et boves, ut aeterna morte pereamus: qui postquam hic vixerimus, alibi judicabimur; ut aut pro peccatis poenas, aut pro bonis operibus praemia consequamur aeterna. res charissimi, de resurrectione desperet, in qua Christianorum spes tota consistit. Credite,rectione dubitantes, ad diem judicii vos praeparate. An forte sicut impii et increduli non putatis fieri posse ut a mortuis resurgamus? Plane dicat hoc, qui omnipotentem non credit esse Deum, qui hoc promittit futurum. Nos autem qui scimus Dei omnipotentis esse virtutem, quia promisis
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ tempus extenditur: ut
quod hic seruimus dõ. alibi nos seruis¬
se lȩtemur. Hic enĩ nob̃ posita st̃ certa¬
mina: s infuturo scło certaminũ pre¬
mia reseruata. Iuste siquidẽ et ꝓuide:
diuina sapientia sep arauit tempus
laboris et premii. hic ergo laboramuis:
hic seruimus dõ. Ꝙ mandata eius ser¬
uamus: ut infuturo scło. id ẽ. in cȩlorũ
regno. ȩt̃na p̃mia capiamus. Scire
enĩ debemus fr̃s dilectissimi. quid no¬
futurũ cẽ iudiciũ dĩ: quod post resur¬
rectionem complebitur mortuorũ. Hoc
ẽ quod p̃cipue xp̃ianos agentili ex¬
rore secernit: quia illi hanc tantum¬
mͦ uitã eẽ credunt: et ideo sine deo eẽ.
et diuersis peccatis atq criminib
non metuunt inquinari. Nos uͦ ita in hac
uita conuersemur. ut nos ad aliã p̃pare¬
mus: inqua et bonis bona. et malis ma¬
la retribuent᷑. sicut dicit beatus apłs.
Om̃s nos manifestari oportet ante tribu¬
nal xp̃i: ut referat unus quisq ꝓut ges¬

Expanded text:
futurum tempus extenditur; ut quod hic servimus Deo, alibi nos servisse laetemur. Hic enim nobis posita sunt certamina; sed in futuro saeculo certaminum praemia reservata: juste siquidem et provide divina sapientia separavit tempus laboris et praemii. Hic ergo laboramus, hic servimus Deo, et mandata ejus servamus; ut in futuro saeculo, id est, in coelorum regno, aeterna praemia capiamus. Scire enim debemus, fratres dilectissimi, quid nofuturum esse judicium Dei, quod post resurrectionem complebitur mortuorum. Hoc est quod praecipue Christianos a gentili errore secernit: quia illi hanc tantummodo vitam esse credunt; et ideo sine Deo esse, et diversis peccatis atque criminibus non metuunt inquinari: nos vero ita in hac vita conversamur, ut nos ad aliam praeparemus, in qua et bonis bona, et malis mala retribuentur, sicut dixit Apostolus, Omnes nos manifestari oportet ante tribunal Christi, ut recipiat unusquisque prout ges
Abbreviated transcription (Latin):
sunt hȩ locutiones. sed cum dicitur ad
deum. putat᷑ patri dici defilio. Cum au¬
tem talia dicerentur adpharaonem.:⁊
adioseph: ⁊adalios multis locis. genus
locutionis intelligebatur.cxxxii.
Nequando ponat destamentum his qͥ
seclent suꝑ terram. ac si diceret. sedes ha
bent. quod ẽ habitant. Et deos fusiles ne. cxx¬
feceris tͥ: locutio ẽ aparte totum signi¬
ficans. Non enim quia fusiles tantũmͦ
nominauit.fieri sculptiles. ducꝰtiles.
ficcilesq ꝑmisit uelullum genussimu¬
lacrorum aut qualecumq facticiorũ
deorum. Omne a daꝑiens uuluam. exrxu
masculina. id÷ omne adaꝑiens uul¬
uam mͥ erit. exhis quȩ sunt masculi¬
na pͥmitiuũ subiuigalis redimeᷤᷤ oue. cxxx.
Ethoc aparte totum ẽ. Neq enim
si subiugale non sit uimentum qͦdlib
cuius caro tanquam inmunda re¬
spiuitur. id eo non ẽ redimendum.
aut alio quam oue redimendum
Non occides suꝑ fermentum sangui. exxx¬

Expanded text:
sunt hae locutiones, sed cum dicitur ad sunt hae locutiones, sed cum dicitur ad Deum, putatur Patri dici de Filio. Cum autem talia dicerentur ad Pharaonem et ad Joseph et ad alios multis locis, genus locutionis intelligebatur. Ib. 15. Nequando ponas testamentum iis qui sedent super terram: ac si dibent", quod est „habitantB. Et deos fusiles ne feceris tibi. locutio est a parte totum significans; non enim quia fusiles tantummodo nominauit, fieri sculptiles, ductiles fictilesque permisit uel ullum genus simulacrorum aut qualiumcumque facticiorum deorum. Omne adaperiens uuluam <mihi masculina. id est: omne adaperiens uuluam mihi erit ex his, quae sunt masculina. Primitiuum subiugalis redimes oue . et hoc a parte totum est; neque enim si subiugale non sit iumentum quodlibet, cuius caro tamquam inmunda respuitur, ideo non est redimendum aut alio quam oue redimendum. Non occides super fermentum sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
ctum ẽ latrones insultasse dño cum
hoc unum fecisse scriptura testatur.
sed non solus fuerat latro quin etiã
cum ista locutio fit ꝑnomina ꝓpria
qualiter eam inscripturis factã non¬
dum comperimus. plures illic uitelli¬
guntur. sicut fedras. et medeas qui¬
dam dixerunt cum fuerit una fedra
iuna medea sedfedras ⁊ medeas appel¬
lauerunt Omnes similes fedrȩ &
mecdee: ita non sine causa. nec ut cũq
passim aut sicut abimperitis uiciose
tuus qͦs eduxisti deterra egẏpti. non
quem eduristi. qͦd ita usitatum est.
ut rarius aliter dicatur. cxxx.
Et dirit dñs: deponite stolas gloria¬
rum uestrarũ. ⁊cultum ⁊ ostendam
quȩ facturus sum tibi aplurali ad
singularem numerũ locutionem ter¬
minauit. quia multi erant. et populꝰ
erat. sicut direrat uos populus dura
cenuce: nondixit tu ppłs. sed uos populꝰ.
cum uos numeri sit pluralis. Populꝰ
nobiscum. tanqͣm dealio dicat. assidue

Expanded text:
ctum est latrones insultasse Domino , cum ctum est latrones insultasse Domino , cum hoc unum fecisse Scriptura testetur , sed non solus fuerat latro. Quin etiam cum ista locutio fit per nomina propria, qualiter eam in Scripturis factam nondum comperimus, plures illic intelliguntur, sicut Phaedras et Medeas quidam dixerunt, cum fuerit una Phaedra et una Medea, sed Phaedras et Medeas appellaverunt omnes similes Phaedrae et Medeae. Ita non sine causa nec utcumque ac passim sicut ab imperitis vitiose tuus, quos eduxisti de terra Aegypti: non, quem eduxisti, quod ita usitatum est ut rarius aliter dicatur. Ib. 5. Et dixit Dominus, Deponite stolas gloriarum vestrarum et cultum, et ostendam quae facturus sum tibi. A plurali ad singularem numerum locutionem terminavit, quia multi erant et populus erat, sicut eis dixerat, Vos populus dura cervice: non dixit, tu populus, sed, Vos populus, cum vos, numeri sit pluralis, populusnobiscum: tanquam de alio dicat. Assiduae
Abbreviated transcription (Latin):
tum ꝓparte positum apls enum sic̃
reuera erat. quosdam eoꝵ dirit hoc
fecisse. ñ totum populum. ubi ait. neq
ydolis seruiamus. sic̃ quidã illorum.
Surge. ⁊ fac nobis deos qui nos prece¬
dant sedenti loquebantur an pociꝰ
locutio ẽ notanda. ꝓpter qͦd sepe di¬
ira qͦmͦ morte morietur amat utiq¬
cxrun. sicloqui scriptura. Cui sunt aurea de¬
mite: non dixit quid aurea. Unde lati¬
cxxuiii. ni interpretes dixerunt. Qui habet
aurum demat. Quis ad dominum.
ueniat. adme. Eecerunt sibi deos aureos
deuno uitulo. Pluralem gͦ numerũ ꝓ
singłari posuit inde ẽ illud. hii du tui
isrł qͥ edurerunt te deterra egypti. non
sane locutiones iste reperuintur. ubi
pluralis ꝓsingulari ponit᷑. nisi ineo re¬
rum genere. in quo etiam deplurib
fieri uel intelligi potest: non enĩ quia
unus ille uitulus erat. ideo non et plu¬
res fieri poterant. aut ideo ñ multis
ẏdolis sinilis fuerat: ac locutione di¬

Expanded text:
tum pro parte positum. Apostolus enim, sicut tum pro parte positum. Apostolus enim, sicut revera erat, quosdam eorum dixit hoc fecisse, non totum populum, ubi ait, Neque idolis serviamus, sicut quidam illorum . Surge, et fac nobis deos qui nos praecedant. Sedenti loquebantur? an potius locutio est notanda, propter quod saepe diira; quomodo, morte morietur: amat ita loqui scriptura. Cui sunt aurea, demite: non dixit quid aurea. unde latini interpretes dixerunt: qui habet aurum, demat. Quis ad dominum? ueniat ad me. Fecerunt sibi deos aureos: de uno uitulo. pluralem ergo numerum pro singulari posuit. inde est et illud: hi di tui Israhel, qui eduxerunt te de terra Aegypti. non sane locutiones istae reperiuntur, ubi pluralis pro singulari ponitur, nisi in eo rerum genere, in quo etiam de pluribus fieri uel intellegi potest. non enim quia unus ille uitulus erat, ideo non et plures fieri potidolis similis fuerat. Hac locutione di
Abbreviated transcription (Latin):
risset et dabunt sed tantummꝰ dirisset
dabunt. simretur sententia. nec pende¬
ret ita enim dicretiui si acceperis
computationem filiorum isrł inuisita¬
dione eorum. dabunt singłi redemptio¬
nem animȩ sue dño. Si autem hic poni¬
tur et. conunctio deorsum tollenda ẽ.
ut ita dicatur. Si acceperis computati¬
onem filioꝵ isrł inuisitatione ipsorũ.
& dabunt singuli redemptionẽ aniȩ
sue domino.⁊ nonerit ineis ruina. inui¬
sitacione eorum. hoc ẽ quod dabunt: aut
certe inmedio ubi dictum ẽ mnonerit
ineis runa. si detrahas comunctionẽ.
ñpendebit sentencia. Erit enim sensꝰ
Si acceperis computacionem filiorum
isrł inuisitacione ipsorum. ⁊ dabunt sin¬
guli redemptionem animȩ suȩ dño.
ñerit ineis riuna: cum uero utrinq po¬
sita ẽ eadem coniunctio. pendere facit
locutionẽ:. ideo eam notandã putauimꝰ
runt ei. usitata locutio est qͥa exmui¬
tis ppłs constat. Deinde notandũ. to¬

Expanded text:
xisset: et dabunt, sed tantummodo dixisset: xisset: et dabunt, sed tantummodo dixisset: dabunt, finiretur sententia nec penderet . ita enim diceretur: si acceperis conputationem foliorum Israhel in uisitatione eorum, dabunt singuli redemtionem animae suae domino. si autem hic ponitur haec coniunctio, deorsum tollenda est, ut ita dicatur: si acceperis conputationem filiorum Israhel in uisitatione eorum et dabunt singuli redemtionem animae suae domino et non erit in eis ruina in uisitatione eorum, hoc est quod dabunt. aut certe in medio, ubi dictum est: et non erit in eis ruina, si detrahas coniunctionem, non pendebit sententia; erit enim sensus: si acceperis conputationem filiorum Israhel in uisitatione eorum et dabunt singuli redemtionem anon erit in eis ruina. Cum vero ubique posita est eadem conjunctio, pendere facit locutionem: ideo eam notandam putavimusrunt ei: usitata locutio est, quia ex multis populus constat. Deinde notandum, to
Abbreviated transcription (Latin):
subauditur ẽ. Quod nulli interpretes¬
exri. addiderunt. Et separauit illum se¬
.exxii. paratione. Et cum ascendet aaron
lucernas sero incendet suꝑ illud sero
dirit ꝓuespere. et ideo notanda locu¬
tio ẽ obse quippe grecus habet sero au¬
tem ꝓpriȩ ñsolet dici. nͥ cum tempꝰ
transierit quo fieri debuit. quod sero¬
xxiii. dicitur factum. Si acceꝑit compu¬
tationem filiorũ isrł. inuisitatione eo¬
rum. et dabunt singłi redemptionẽ
anime suȩ dño.⁊ non erit in eis runa
inuisitatione eorum. et hoc ẽ qͦd dabt̃
tibi. Pendet ista locutio. quia interpo¬
sita ẽ conuinctio copulatiua. que si
non int̃poneretur ñ penderet: trib au¬
tem locis ẽ posita. quoꝵ undelibet de¬
tracta. plenam factt sententiã. Rur¬
sus ubi dictum ẽ. si acceperis com¬
putationem filioꝵ isrł inuisitatione
ipsorum. et dabunt singłi redemptio¬
nem animȩ suȩ dño. Si enim non di¬

Expanded text:
subauditur "est", quod nonnulli interpretessubauditur "est", quod nonnulli interpretes addiderunt. Et separabis illud separatione. Et cum accendet Aaron lucernas, sero incendet super illud.sero dixit pro "uespere" et ideo notanda locutio est; o<J>e quippe graecus habet. sero autem proprie non solet dici, nisi cum tempus transierit, quo fieri debuit, quod sero dicitur factum. Si acceperis conputationem filiorum Israhel in uisitatione eorum et dabunt singuli redemtionem animae suae in visitatione eorum, et hoc est quod dabunt tibi. Pendet ista locutio, quia interposita est conjunctio copulativa, quae si non interponeretur, non penderet. Tribus autem locis est posita quorum undelibet detracta, plenam facit esse sententiam. Rursus ubi dictum est, Si acceperis computationem filiorum Israhel in uisitatione eorum, et dabunt singuli redemtionem animae suae domino; si enim non di
Abbreviated transcription (Latin):
cuI. poriali abaliero. Legitimum sempit̃¬
num inꝓgeniaes urãs eo modo sempi¬
ternum. quo multa suꝑiꝰ diximus.
suꝑ rationale iudicii. suꝑ pectus in
introiens. qͦd aliqui latini soloecismũ
iutantes. interpretati sunt. sed quia
et grecus introeunti habet. ⁊latini ali¬
qui consonant. locutionem potiꝰ no¬
tandam credidi. qͣm corrigendam.
crinEt pones suꝑ rationale iudicu fim¬
brias catenata: ethi.clatini non nui¬
li soloecismum cauentes. fimbrias ca¬
tenatas interpretati sunt grecꝰ autẽ
solemus dicere absolutam locutio¬
nem. cum generi masculino. uel femini¬
no neutrum infertur. quẽ ad modum
Et aaron cum ceperit fungi sacerdo¬
cio. Audietur uox eius intranti inscm̃
in conspectu dñi. ⁊ exeunti uocẽ eius
extintinnabulis dix̃. qui magis sons¬
ẽ eius intranti ⁊ exeunti. ꝓintrantis ⁊
exeuntis posuit. datiuum ꝓgenitiuo.
Et duos renes et adipem quȩ suꝑ eos.

Expanded text:
 portari ab altero. Legitimum sempite portari ab altero. Legitimum sempiternum in progenies uestras: eo modo sempitsuper rationale judicii super pectus intintroiens, quod aliqui latini, soloecismum vitantes, interpretati sunt. Sed quia et graecus introeunti habet, et latini aliqui consonant, locutionem potius notandam credidi, quam corrigendam. Ib. 24. Et pones super rationale judicii fimbrias catenata. Et hic latini nonnulli soloecismum caventes, fimbrias catenatas, interpretati sunt; graecus autesolemus dicere absolutam locutionem, cum generi masculino vel feminino neutrum infertur; quemadmodum si. Et Aaron cum coeperit fungi sacerdotio, audietur vox ejus intranti in sanctum in conspectu Domini, et exeunti. Vocem ejus ex tintinnabulis dixest eius. intranti et exeunti pro "iutrantis et exeuntis" posuit datiuum pro genetiuo. Et duos renes et adipem quae super eos,