comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nit. repentinꝰ suꝑueniet interitus: et cumsa¬
nitas non fequatut: Inmuitiplicatione iustorũ
letabitur uulgus: cum impii sumpserint prin¬
cipacum. gemet peyts. Uir qui amat sapi¬
entiam lȩtificat patrem suum: qui autem nu¬
trit scortum. ꝑdet substantiam. Rex iustus
criget terram: uir auarus destruet eam. Ho¬
mo qui blandis fictisq sermonibus loquitur
amico suo: rete expandit pedibus cius. Pec¬
cantem uirum iniquũ inuoluet laqueus:
et iustus laudabit atq. gaudebit.
Nouit iustus cansam pauperum: impius igno¬
rat scientiam. Homines pestilentes dissipant
ciuitatem: sapientes u auertunt furorem
Uir sapiens si cum stulto contenderit. siue
irascatur siue rideat: non inueniet requiem.
Uiri sanguinum oderunt simplicẽ : iusti au¬
tem querunt animam eius. Ia¬
otum spm̃ suum ꝓfert stultus: sapiens differt
et reseruat imposterũ. Princeps qui liben¬
ter audit uerba mendatii: om̃s ministros habe¬
bit impios. Pauꝑ et creditor oburauerunt sibi:

Expanded text:
 repentinus ei superveniet interitus: et eum sanitas non sequetur. In multiplicatione justorum laetabitur vulgus: cum impii sumpserint principatum, gemet populus. Vir, qui amat sapientiam, laetificat patrem suum: qui autem nutrit scorta, perdet substantiam. Rex justus eriget terram, vir avarus destruet eam. Homo, qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo, rete expandit gressibus ejus. Peccantem virum iniquum involvet laqueus: et justus laudabit, atque gaudebit. Novit justus causam pauperum: impius ignorat scientiam. Homines pestilentes dissipant civitatem: sapientes vero avertunt furorem. Vir sapiens, si cum stulto contenderit, sive irascatur, sive rideat, non inveniet requiem. Viri sanguinum oderunt simplicem: justi autem quaerunt animam ejus. Totum spiritum suum profert stultus: sapiens differt, et reservat in posterum. Princeps, qui libenter audit verba mendacii, omnes ministros habebit impios. Pauper et creditor obviaverunt sibi:
Abbreviated transcription (Latin):
misit eum: animam illius requiescere facit. Nu¬
bes & uentus & pluiȩ non sequentes: uir głosus
a ꝓuussa non complens. Patientia lenietur prin¬
ceps: & lingua mollis confringet duriciam. Mel
micnisti. comede qd̃ sufficit tibi. ne forte satiat᷑
Subttahe pedem tuum de domo ꝓximi tui: ne¬
forte satiatus oderit te. Iac̾ulum & gladius a sa¬
gita acuta: homo qui loquitur contia ꝓrimũ
suum testimonium falsum. Dens putridus & pes
lassus. qui sperat suꝑ infidili in die angustie:
a amittit pallium in die frigoris. Acctum in nitro.¬
& qui cantat carmina cordi pessimo. Sicut tinea
uesfimnento & uernus ligno: ita tristicio uiri no¬
cet cordi. Si esurierit inimicus tuus ciba illum.
si siti erit da ei aquam bibere. Prunas enim con¬
gregabis suꝑ caput eius. & dñs reddet ei Uentus¬

Expanded text:
misit eum, animam ipsius requiescere facit. Numisit eum, animam ipsius requiescere facit. Nubes, et ventus, et pluviae non sequentes: vir gloriosus, et promissa non complens. Patientia lenietur princeps, et lingua mollis confringet duritiam. Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte ssubtrahe pedem tuum de domo proximi tui nequando satiatus oderit te iaculum et gladius et sagitta acuta homo qui loquitur contra proximum suum testimonium falsum dens putridus et pes lapsus qui sperat super infideli in die angustiae et amittit pallium in die frigoris acet qui cantat carmina cordi pessimo. Sicut tinea vestimento, et vermis ligno: ita tristitia viri nocet cordi. Si esurierit inimicus tuus, ciba ilsi sitierit, da ei aquam bibere. Prunas enim congregabis super caput ejus, et Dominus reddet ti
Abbreviated transcription (Latin):
non erit impunitus. Corona senum filii filioꝵ
& gła filioꝵ patres eoꝵ. Non decent stultum uer¬
ba composita: nec principem labium mentiens.
Ocinina gratissima expectat̾io prestolantis. quo¬
cum̾q se uercerit prudenter intelligit. Qui ce¬
lat delictum querit amicitias: qui altero sermo¬
ne repetit. scparat fedatos. Plus ꝑficit correptio
apud prudentem: quam centum plage apud stul¬
tum. Demꝑ iurgia querit malus. ingłs autẽ
crudelis mittitur contra eum. Expedit inagis
urse occurtere raptis fetib: quam fatuo confi¬
denti sibi instulticia sua. Qui reddit mala ꝓbo
nis: ñ recedit malum de domo cius. Qui dimiit¬
tit aquam caput est iurgioꝵ. a antequam pa¬
tiatur contumeliam iudicium descrit. Q qui
iustificat impium a qui condempnat iustum:
ab ominabiliꝰ c̃. uterq ãpud dm̃. Quid ꝓdest ha¬

Expanded text:
non erit inpunitus. corona senum filii filiorum, non erit inpunitus. corona senum filii filiorum, et gloria filiorum patres sui. non decent stultum uerba conposita, nec principem labium mentiens. gemma gratissima expectatio praestolantis: quocumque se uerterit, prudenter intelleget. qui celat delictum, quaerit amicitias: qui altero sermone repetit, separat foederatos. plus proficit correptio apud prudentem, quam centum plagae apud stultum. semper iurgia quaerit malus: angelus autem crudelis mittetur contra eum. expedit magis ursae occurrere raptis fetibus quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua. qui reddit mala pro bonis, non recedet malum de domo eius. qui dimittit aquam, caput est iurgiorum, et antequam patiatur contumeliam, iudicium deserit. et qui iustificat impium, et qui condemnat iustum, abominabilis est uterque apud dominum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
homini recta: a nouissuum eius ducit ad mor¬
tem. Anima laborantis laborat sibi. quia cõ
pulit cum os suum. Uir impiꝰ fodit malum.
Qin laiis eius ignis ardescit. XXXXU.¬
Iomo ꝑuersus suscitat lites: a uerbosus separat
principes. Uir miquus lactat amicum suum.
& ducit eum ꝑ uiam ñ bonam. Qui attonitis
oclis cogitat praua: mordens labia sua ꝑficit
malum. Corona dignitatis senectus. quȩ in uiiꝰ
iusticię reꝑictur. Melior est patiens uiro forti
& qui dominatur animo suo expugnatore ur
bium. Sortes mituntur in sinum. sed ad nocirxui
temꝑantur. Melior est bucella sicca cum gaudio
quam domus plena uictimis cũm iurgio. Ser¬
uus sapiens dominabitur filiis stultis: & inter
fes hereditatem diuidet. Sicut igne ꝓbatur
argentum. & aurum camino. ita corda ꝓbat dns.
Malus obȩdit lingue inique & fallar obtemꝑat
labiis mendacib. Qui despicit pauꝑem expro¬
brat factori eius: & qui in ruina letatur alteriꝰ

Expanded text:
homini recta: et novissima ejus ducunt ad morhomini recta: et novissima ejus ducunt ad mortem. Anima laborantis labpulit eum os suum vir impius fodit malum et in labiis eius ignis ardescit homo perversus suscitat lites et verbosus separat principes vir iniquus lactat amicum suum et ducit eum per viam non bonam qui adtonitis oculis cogitat prava mordens labia sua perficit malum corona dignitatis senectus in viis iustitiae repperietur melior est patiens viro forte et qui dominatubium. sortes mittuntur in sinu, sed a domino temperantur. Melior est bucella sicca cum gaudio quam domus plena uictimis cum iurgio. seruus sapiens dominabitur filiis stultis et inter fratres hereditatem diuidet. sicut igne probatur argentum et aurum camino, ita corda probat dominus. malus oboedit linguae iniquae, et fallax obtemperat labiis mendacibus. qui despicit pauperem, exprobrat factori eius: et qui in ruina laetatur alterius,
Abbreviated transcription (Latin):
t iudicia diust coꝑaci orss lapides scłi. Abomi¬
nabiles req qui agunt impie. qui iusticia fir¬
matur solium. Uoluntas regum labia iusta.
qui recta loquitur dirigetur. Indignatio rege
nuncii mortis. & uir sapiens placabit eum
In hilaritate uultus regis. uita & clementia
ciꝰ quas imber serotinii. Posside sapieritia in
quia auro inelior ẽ: & ad quire prudentiam qͥa
pciosior e argento. Semita iustoꝵ declinat
mala custos aninę sue seruat uiam suã. Con¬
tritionem precedit suꝑbia. & ante ruinam ex¬
altatur spc̃. Melius e humiliari cum mitib.
quã diuidẽ spolia cum suꝑbis. Eruditꝰ in uerbo
repperiet bona. &. qui in dno sꝑat beatus ẽ.
Qui sapiens corde ẽ. appellabitur prudens & qͥ
dulcis eloquio inaiora repperiet. fons uitȩ eru
ditio possidentis. doctrina stultorũ fatuitas.
sor sapientis erudiet os ei: & labiis illi addet
grãm. fauus mellis uerba composita: dulcedo
amine est sanitas ossuum. Est uia quę uidet̃

Expanded text:
t opera eius omnes lapides saeculi. abominabiles regi qui agunt impie, quoniam iustitia firmatur solium. uoluntas regum labia iusta: qui recta loquitur, dirigetur. indignatio regis nuntius mortis, et uir sapiens placabit eam. in hilaritate uultus regis uita, et clementia eius quasi imber serotinus. posside sapientiam, quia auro melior est: et adquire prudentiam, quia pretiosior est argento. semita iustorum declinat mala: custos Animae suae seruat uiam suam. contritionem praecedit superbia, et ante ruinam exaltatur spiritus. melius est humiliari cum mitibus quam diuidere spolia cum superbis. eruditus in uerbo reperiet bona, et qui in domino sperat, beatus est. qui sapiens corde est, appellabitur prudens, et qui dulcis ditio possidentis, doctrina stultorum fatuitas. Cor sapientis erudiet os ejus: et labiis illius addet gratiam. Favus mellis, verba composita: dulcedo animae, sanitas ossium. Est via quae videtur
Abbreviated transcription (Latin):
piens. exhauriet illud. Multi homines miscdẽs
uocantur: uirum autem fidelem quis inueni¬
et: lustus aut̃ ꝗͥ abulat in simplicitate sua.
beatos post se filios derelinquet. Rex qui sedet
in solio iudiqi: dissipat omẽ malũ intuitu suo.
Quis potest dicere. mundum est cor meum. xl.¬
purus sum a peccato. Pondus & pondus inen¬
sura& mnensura: utrunq ab ominabile ẽ apud
dm̃. Ex studiis suis intelligit puer. si munda &

Expanded text:
piens exhauriet illud multi homines misericordes piens exhauriet illud multi homines misericordes vocantur virum autem fidelem quis inveniet iustus qui ambulat in simplicitate sua beatos post se filios derelinquet rex qui sedet in solio iudicii dissipat omne malum intuitu suo quis potest dicere mundum est cor meum purus sum a peccato pondus et pondus mensura et mensura utrumque abominabile est apud Deum ex studiis suis intellegitur puer
Abbreviated transcription (Latin):
Homo indigens miscricors ẽ. & melior pauꝑ quã
uir mendax. Timor diũ ad uitam: & in plenitu¬
os sium applicat eam. Pestilente flagellato stul¬
tus sapientior erit: si autem corripueris sapiente m
intelliget disciplinam. Qui affligit patrem &
fuge matrem: ignominiosus erit & infelir. Non
cesses fili audire doccrinam: nec ignores sermo¬
nesscientiȩ. Testis iniquus deridet iudicium: &
os impiorum deuorat iniquitatem. Parata sunt
derisoribus iudicia: & mallei ꝑcutientes stulto¬
rũm corporibus. Lururiosa res uinum & tu-¬
multuosa ebrictas: quicumq his delectatur ñ
erit sapiens. Sicut fugitus lconis ita & tertor
regis: qui ꝓuocat eum: peccat in animam sũã.
Honor e. homini qui separat se a contentioni¬
bus: omnes autem stultimniscentur cõtu¬
meliis ꝓpt̃ frigus piger arare noluit. mendi¬
cabit gͦ estate a ñ dabitur ei. Sicut aqua pro¬
funda sic consilium in corde uiri. sed homo sa¬

Expanded text:
Homo indigens misericors est: et melior est pauper, quam Homo indigens misericors est: et melior est pauper, quam vir mendax. Timor Domini ad vitam: et in plenituos suum applicat eam. Pestilente flagellato, stultus sapientior erit: si autem corripueris sapientem, intelliget disciplinam. Qui affligit patrem, et fugat matrem, ignominiosus est et infelix. Non cesses, fili, audire doctrinam, nec ignores sermones scientiae. Testis iniquus deridet judicium: et os impiorum devorat iniquitatem. Parata sunt derisoribus iudicia et mallei percutientes stultorum corporibus luxuriosa res vinum et tumultuosa ebrietas quicumque his delectatur non erit sapiens sicut rugitus leonis ita terror regis qui provocat eum peccat in animam suam honor est homini qui separat se a contentionibus omnes autem stulti miscentur contumeliis propter frigus piger arare noluit mendicabit ergo aestate et non dabitur ei sicut aqua profunda sic consilium in corde viri sed homo sa
Abbreviated transcription (Latin):
diligit animã suam. & custos prudentie inue¬
niet bona. Iestis falsus non erit impunitus: &
qui loquitur mendatia peribit. Non decent stul¬
tum delicie: nec seruum dominari principib.
Doctrina uiri ꝑ pacientiam noscitur. a gła el
est iniqua precergredi. Sicut fremitus leonis ita
a reggis ira: & sic̃ ros suꝑ herbam ita a hplaritas
eius. Dolor matris filius stultus: & tecta iugiter
ꝑstillantia. litigiosa mulier. Domus & diuitie
dantur a parentib. a dño autem ꝓpric uxor pru¬
dens. Pigaedo immittit soporem. & anima dissolu¬
ta esurict. Qui custodit mandatum custodit ani¬
mꝗm suam. qui autem neglicit uias suas morti¬
pauperi. & uitissitudinem suam reddet ei. Erudi
filium tuum ne desperes: ad interfectionem autem
eius ne ponas animam tuam. Qui inpatiens ẽ.
sustinebit dampnum: & cum rapuerit aliud ap¬
ponet. Audi consilium & suscipe discipliuam.
ut sis sapiens in nouissimis tius. Multę coaitatio¬
nes in corde uiri. uoluntas autem dni ꝑmanebit.

Expanded text:
mam suam et custos prudentiae inveniet bona testis falsus non erit inpunitus et qui loquitur mendacia peribit non decent stultum deliciae nec servum dominari principibus doctrina viri per patientiam noscitur et gloria eius est iniqua praetergredi sicut fremitus leonis ita et regis ira et sicut ros super herbam ita hilaritas eius dolor patris filius stultus et tecta iugiter perstillantia litigiosa mdantur a patribus: a Domino autem proprie uxor prudens. Pigredo immittit soporem, et anima dissoluta esuriet. Qui custodit mandatum, custodit animam suam: qui autem negligit pauperis: et vicissitudinem suam reddet ei: Erudi filium tuum, ne desperes: ad interfectionem autem ejus ne ponas animam tuam. Qui impatiens est, sustinebit damnum: et cum rapuerit, aliud apponet. Audi consilium, et suscipe disciplinam, ut sis sapiens in novissimis tuis. Multae cogitationes in corde viri: voluntas autem Domini permanebit.
Abbreviated transcription (Latin):
dissipabit illud. Qui sequitur iusticiam & mise
fortium ascendit sapieus: & destruxit robur fi¬
ducie eius. Qui custodit os suum & linguam
suam: custodit ab angustia animã suam .xLIii.¬
uꝑbus & arrogans uocatur indoctus: qui in ira
oꝑatur suꝑbiam. Desidia occidunt pigrum:
noluert̃ enim quicquam manus eius oꝑari. ĩo¬
ta die concupiscit & desiderat: qui autem iustꝰ
est tribuet & non cessabit. Hostis impioꝵ abo¬
minabiles: quȩ offeruntur ex scelere. Testis
mendax ꝑibit: uir obediens loquetur uictoriã.
Uir impius ꝓcatiter offirat uultũ
suum: qui autem rectus est corrigit uiam suã
Non est sapientia & non est prudentia: non
est consilium contra dñm. Equus paratus ad
diem belli: dñs autem salutem tribuit. Meliꝰ¬

Expanded text:
dissipabit illud. Qui sequitur justitiam et misedissipabit illud. Qui sequitur justitiam et miseoriam. Civitatem fortium ascendit sapiens, et destruxit robur fiduciae ejus. Qui custodit os suum, et linguam suam, custodit ab angustiis animam suam. Superbus et arrogans vocatur indoctus, qui in ira operatur superbiam. Desideria occidunt pigrum: noluerunt enim quidquam manus ejus operari; Tota die concupiscit et desiderat: qui autem justus est, tribuet, et non cessabit. Hostiae impiorum abominabiles, quia offeruntur ex scelere. Testis mendax peribit: vir obediens loquetur victoriam. Vir impius procaciter obfirmat vultum suum: qui autem rectus est, corrigit viam suam. Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum. Equus paratur ad diem belli: Dominus autem salutem tribuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Pcruersa uia uiri aliena est: qui autem mund
crectum opus eius. Melius ẽ sedere in angulo
doginatis. quam cum muliere litigiosa & in
domo cominuni. Anima impu desiderat ma¬
lum non miserebitur proximo suo. Multato
pestilente sapientior erit paruulus. a qui sccta¬
tur sapientem sumnet scienciam. Etcogitat
ustus de domo impu: ut detralt ipiosma¬
lo. Qui obturat autem suam ad clamore ꝑauꝑi
& ipse clamabit & non exaudietur. Munus ab¬
sconditum extinguet iras: a donum in sinu indig¬
nationem maximam. Gaudium iusto c̃ factre
udicium: & pauor operantib. miquitatem. Uix
qui errauerit a uia doctrinę: in cetu gygantum
cõmorabitur. Qui diligit cpulas in tgestate crit.
qui amat uinum a pinguia non ditabitur. Pro
iusto dabitur impius & ꝓ tectis iniquus. Meliꝰ
est habraare interta deserta: quam cum inui iere
rixosa & iracunda. Thesautus desiderabilis &
oleum in habitaculo iusti: & imprudens homo

Expanded text:
Perversa via viri, aliena est: qui autem mundus Perversa via viri, aliena est: qui autem mundus est, rectum opus ejus. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Anima impii desiderat malum, non miserebitur proximo suo. Mulctato pestilente, sapientior erit parvulus: et si sectetur sapientem, sumet scientiam. Excogitat justus de domo impii, ut detrahat impios a malo. Qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis, et ipse clamabit, et non exaudietur. Munus absconditum exstinguit iras, et donum in sinu indignationem maximam. Gaudium justo est facere judicium, et pavor operantibus iniquitatem. Vir, qui erraverit a via doctrinae, in coetu gigantum commorabitur. Qui diligit epulas, in egestate erit: qui amat vinum, et pinguia, non ditabitur. Pro justo datur impius: et pro rectis iniquus. Melius est habitare in terra deserta, quam cum muliere rixosa et iracunda. Thesaurus desiderabilis, et oleum in habitaculo justi: et imprudens homo
Abbreviated transcription (Latin):
uotaie sanctos: a post uota tractare Dissipat
impios rex sapiens. & incuruat suꝑ cos forni¬
cem. lucerua dni spiraculum hominis: quȩ in¬
uestigat onĩa secreta uentris. Miscłia & ueri¬
tas custodiunt regem: & roboratur clem̃tia thio¬
nus eius. Exultatio iuuenum fortitudo eorũ.
a dignitas senum caniti.s. Liuor uulneris
abstergit mala. & plage in secretiorib uen¬
tris. Sicut diuisiones aquarum ita cor reogisiar̃ .x...¬
in manu dni: qͥcũq uoluerit inclinabit illud
Omis iua uiri recta libi uidetur. appendit
autem corda dominus. XLii.¬
acere miscđiam & iudicium: magis plac̃ent dño
quam uictime. Exaltatio ocłoꝵ & dilatatio cor¬
dis. lucerna unpioꝵ peccatum. Cogitationes
robusti semꝑ in abundantia. omnis autem piger
semper̃ in egestate est. Qui congregat thesauroᷤ
lingua mendacu. uanus a excors est: & impin¬
getur ad laqueos mortis. Rapine impioꝵ de¬
trahent eõs. quia noluerunt facere iudicium.

Expanded text:
votare Sanctos: et post vota retractare. Dissipat votare Sanctos: et post vota retractare. Dissipat impios rex sapiens: et incurvat super eos fornicem. Lucerna Domini inspiraculum hominis: qui investigat omnia secreta ventris misericordia et veritas custodiunt regem et roboratur clementia thronus eius exultatio iuvenum fortitudo eorum et dignitas senum canities livor vulneris absterget mala et plagae in secretioribus ventris sicut divisiones aquarum ita cor regis in manu Domini quocumque voluerit inclinabit illud omnis via viri recta sibi videtur adpendit autem corda Dominus facere misericordiam et iudicium magis placent Domino quam victimae exaltatio oculorum et dilatatio cordis lucerna impiorum peccatum cogitatirobusti semper in abundantia: omnis autem piger semper in egestate. Qui congregat thesauros lingua mendacii, vanus est, et impingetur ad laqueos mortis. Rapinae impiorum detrahent eos, quia noluerunt facere judicium.
Abbreviated transcription (Latin):
oculum uidentem. dñs fecit utrumq Noli di¬
ligete somnum. ne de egestas opptimit. Aperi
oculos tuos: a saturaie panib. Malum est
mnalum est. dicit omus emptor: & cum recesse¬
rit. tunc głabitur. Aurum & multitudo gem¬
marum auas preciosum. labia scientie. Tolle
uestimentum cius qui fideiussor exstitit alie¬
ni. a ꝑ extaneis aufer pignus ab eo. Suauis ẽ
homini panis meudacu: & post ea iplebitur
os eius calculo. Cogitationes consiliis roborabun¬
tur: a gubernaculis tractanda sunt bella. Ei
qui reulat misteria. & ambulat fraudulent
a dilatat labia sua: ne cominiscearis. Qui ma¬
ledic patri suo & inatri. extinguetur lucerna
cius in inediis tenebris. Hereditas ad quam.
festinatur in principio. in nouissimo benedicti¬
ome carebit. Nedicas reddam malum pͥmulo.
expecta dnm a liberabit te. XLI.¬
bominatio ẽ apud dm̃ pondus & p̾ondus. sta¬
tera dolosa non est bona. Adño diriguntur
gressus uiri. Quis autem hominum intelligę¬
ix potest uiam suam: Ruina est homini de¬

Expanded text:
 Noli diligere somnum, ne te egestas opprimat: aperi oculos tuos, et saturare panibus. Malum est, malum est, dicit omnis emptor: et cum recesserit, tunc gloriabitur. Est aurum, et multitudo gemmarum: vas autem pretiosum labia scientiae. Tolle vestimentum ejus, qui fidejussor exstitit alieni, et pro extraneis aufer pignus ab eo. Suavis est homini panis mendacii: et postea implebitur os ejus calculo. Cogitationes consiliis roborantur: et gubernaculis tractanda sunt bella, Ei, qui revelat mysteria, et ambulat fraudulenter, et dilatat labia sua, ne commiscearis. Qui maledicit patri suo, et matri, exstinguetur lucerna ejus in mediis tenebris. Haereditas, ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictioneexpecta Dominum et liberabit te. Abhominatio est apud Deum pondus et pondus. statera dolosa non est bona. A Domino diriguntur gressus hominis. Si quis autem hominum intelligere poterit viam suam. Ruina est homini de
Abbreviated transcription (Latin):
tionib loquetur pauꝑ: & diues effabitur rigide.
Uir amicabilis ad societatem: magis amicus erit
quam frater. Melior est pauꝑ qui ambulat in
simplicitate sua: quam diues torquens labia insipieis:¬
Ubi non est scientia animȩ. non est bonum.
& qui festinus est pedib offendit. Sculticia
hominis supplantat gressus eius. & contra dm̃
struet animo suo. Diuitiȩ addunt amicos pluri¬
mos: a pauꝑe autem & hi quos habuit separan¬
tur. Iestis falsus ñ erit impunitus. & qui men¬
datia loquitur non effugiet. Multi colunt ꝑ¬
sonam p̾otentis. & amici sunt dona tribuentis.
fr̃s hominis pauꝑis oderunt cum. insuꝑ & amnci¬
pcul recessetunt ab co. Qui tantum uerba sec

Expanded text:
tionibus loquetur pauper; et dives effabitur rigide. tionibus loquetur pauper; et dives effabitur rigide. Vir amicabilis ad societatem, magis amiquam frater. Melior est pauper, qui ambulat in simplicitate sua, quam torquens labia insipiensUbi non est scientia animae, non est bonum: et qui festinus est pedibus, offendet. Stultitia hominis supplantat gressus ejus: et contra Deum fervet animo suo: Divitiae addunt amicos plurimos: a paupere autem et hi, quos habuit, separantur. Testis falsus non erit impunitus: et qui mendacia loquitur, non effugiet. Multi colunt personam potentis, et amici sunt dona tribuentis. Fratres hominis pauperis oderunt eum: insuper et amicul recesserunt ab eo. Qui tantum verba sec
Abbreviated transcription (Latin):
& cxaltabitur. Substantia diuitis urbs roboris eiꝰ.
a quasi murus ualidus citunidans cum. Anteqͣ
conteratur exaltat cor hominũ. & antequam
glificctur humiliatur. Qui prius respondet quã
audiat. stultum se eẽ demonstrat. a confusione
dignum. Sp̃c uiri sustentat inbecillitatem suã
sp̃m uͦ adirascendum facilem quis poterit susti¬
nere: Cor prudens possidebit scientiam: & aureꝰ
sapiertium queret doctrinam. Donum hominiᷤ
dilatat uiam eius: & ante principes spacium ei
facit. Iustus prior est accusator sui: uenit amicu̾
eiꝰ & inuestigabit eum. Contradicciones compri¬
mit sors: & inter potentes quoq diuidicat. ftat̃
qui adiuuatur a fre. quasi ciuitas firina: & iudi¬
cia quasi uectes urbium. De fructu oris uiri te
plebitur uenter eius. & genimina labiorum eiꝰ satu¬
rabunt cum. Mors & uita in manib lingue: qui
diligunt eam comedent fructus cius. AXXUIII.¬
iii inuenit mulierem bonam inuenit bonum:
a hauriet iocunditatem a domino. Qui expellit¬

Expanded text:
 exaltabitur substantia divitis urbs roboris eius et quasi murus validus circumdans eum antequam conteratur exaltatur cor hominis et antequam glorificetur humiliatur qui prius respondit quam audiat stultum se esse demonstrat et confusione dignum spiritus viri sustentat inbecillitatem suam spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere cor prudens possidebit scientiam et auris sapientium quaerit doctrinam donum hominis dilatat viam eius et ante principes spatium ei facit iueius et inuestigabit eum. contradictiones conprimit sors, et inter potentes quoque diiudicat. frater, qui adiuuatur a fratre, quasi ciuitas firma, et iudicia quasi uecplebitur venter ejus: et genimina labiorum ipsius saturabunt eum. Mors, et vita in manu linguae: qui diligunt eam, comedent fructus ejus. Qui invenit mulierem bonam, invenit bonum: et hauriet jucunditatem a Domino.
Abbreviated transcription (Latin):
nia & obprobrium. Aqua ꝓfunda uerba ex ore uiri.
& torrens redundans fons sapientie. Accipe ꝑsonã
impi in iudicio non est bonum: ut declines a ue¬
ritate iudicii. Labia stulti imiuicent se rixis.
sed & oseius uirgia ꝓuocat. Os stulti contricio
eius. & labia ipsius tuma aniiȩ eiꝰ. Uerba bilin¬
guis quasi simplicia. & ipsa ꝯueniunt usq ad
interiora uentris. Pigrum deicit timor: anime
autẽ effeminatorum. esurient. Qui mollis & dis¬

Expanded text:
ua profunda verba ex ore viri: et torrens redundans fons sapientiae. Accipere personam impii non est bonum, ut declines a veritate judicii. Labia stulti miscent se rixis: et os ejus jurgia provocat. Os stulti contritio ejus: et labia ipsius, ruina animae ejus. Verba bilinguis, quasi simplicia: et ipsa perveniunt adItem illic: Pigrum deicit timor: animae autem effeminatorum esurient. Item illic: I
Abbreviated transcription (Latin):
to ce uir prudens dirigit gressus suos. Dissipan¬
tur cogitationes ubi non est consilium ubi
u plures sunt consiliarii confirmantur. lętatur
homo in sententia oris sui: & sermo opertunus ẽ.
optimus. Semita uitę suꝑ eruditum: ut decli¬
net de inferno nouissimo. Domus suꝑboꝵ demo¬
lietur dñs: & firmos faciet terminos uiduę.
hominatio dñ cogitationes malȩ: AXA IUI.¬
& purus serino pulchritudinis firmabit̾ ab eo.

Expanded text:
to: et vir prudens diriget gressus suos. Dissipanto: et vir prudens diriget gressus suos. Dissipantur cogitationes ubi non est consilium: ubi vero plures sunt consiliarii, confirmantur. Laetatur homo in sententia oris sui: et sermo opportunus est optimus. Semita vitae super eruditum, ut declinet de inferno novissimo. Domum superborum demolietur Dominus: et firmos faciet terminos viduae. Abominatio Domini cogitationes malae: et purus sermo pulcherrimus firmabitur a
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Labia sapientium disseminabunt scientiã.
cor stultoꝵ dissimile erit Uictimę impiorum
abominabiles dño: uota iustoꝵ placabilia. Abo¬
minatio e. dno uia impii. qui sequitur iusticiã
diligitur ab eo. Doctrina mala deserenti uiani¬
uitȩ: qui increpationes odit morietur. Infernus
& ꝑditio coram dño: quantomagis corda filioꝵ
hominum: Non amat pestilens eum qui se cor¬
ripit: nec ad sapientes graditur. Cor gaudens
erhilarat faciem: in merore animi deicitur sp̃s.
Cor sapientis querit doctrinam: & os stultoꝵ pas¬
cetur imꝑitia. Onĩs dies pauꝑis mali: secuia
mens quasi iuge conuiurum. Melius e parum
cum tumore dñi: quam thesauri magni & ursa:¬
cum caritate: quam ad uitulum saginatum
cum̃ odio Uir iracundus ꝓuocat ritas: qui pa¬
tiens ẽ nuitigat suscitatas. Iter impiorum quasi
sepes spinarum: uia iustorum absq offendicło.
filius sapiens letificat patrem. & stultus homo
despicit matrem suam. Sţulticia gaudium stul

Expanded text:
minabunt scientiam cor stultorum dissimile erit victimae impiorum abominabiles Domino vota iustorum placabilia abominatio est Domino via impii qui sequitur iustitiam diligetur ab eo doctrina mala deserenti viam qui increpationes odit morietur infernus et perditio coram Domino quanto magis corda filiorum hominum non amat pestilens eum qui se corripit nec ad sapientes graditur cor gaudens exhilarat faciem in maerore animi deicitur spiritus cor sapientis quaerit doctrinam et os stultorum pascetur inperitia omnes dies pauperis mali secura mens quasi iuge convivium melius est parum cum timore Domini quam thesauri magni et insatcum caritate quam ad vitulum saginatum cum odio vir iracundus provocat rixas qui patiens est mitigat suscitatas iter pigrorum quasi sepes spinarum via iustorum absque offendiculo filius sapiens laetificat patrem et stultus homo despicit matrem suam stultiti
Abbreviated transcription (Latin):
obedientiam: os impioꝵ redundat ialis. Lon¬
ge ẽ. dñs ab impiis: & orationes iustorum ex au¬
diet. Lux oculoꝵ letificat animam: fama bo¬
na inpinguat ossa. Auris que audit increpatio¬
nesuitȩ: in medio sapientium commorabitur.
Qui abicit disciplinam despicit anur ã suam.
qui autem id quiescit increpationib. possessor
ẽ cordis. Timor dñi disciplina sapientię. a glam

Expanded text:
oboedientiam: os impiorum redundat malis. longe est dominus ab impiis, et orationes iustorum exaudiet. lux oculorum laetificat animam: fama bona inpinguat ossa. auris, quae audit increpationes uitae, in medio sapientium commorabitur. qui abicit disciplinam, despicit animam suam: qui autem adquiescit increpationibus, possessor est cordis. ti
Abbreviated transcription (Latin):
stultitiam suam. qrta cart suutas cordis
utiede osiium uirudia. lin calluiaoniatur
egrirem e ꝓbrat faccori eius honorat autem
etm qui mistretur pauꝑis. In i alitia sua expel¬
litir impius. sperat autem iustus ii morte sua.
n corde prudentis requieser sipientia: & indo¬
ctos quoque crudiet. XXXII¬
usticia cleuat gentem. iniseros facit ppłos pecca¬
tum. Asceptus est rigi minister : ntelligens. na¬
diam cius inutilis sustinebit. Responsio mol
Ligua sapientium orliat screntiam os fatuoꝵ
cbullit stulticiam. In omiis loco ocłi dñi contem¬
plantur bonos & malos. Lingua placabilis.

Expanded text:
ltitiam suam vita carnium sanitas cordis putredo ossuum invidia qui calumniatur egentem exprobrat factori eius honorat autem eum qui miseretur pauperis in malitia sua expelletur impius sperat autem iustus in morte sua in corde prudentis requiescit sapientia et indoctos quoque erudiet iustitia eletum. Acceptus est regi minister intelligens: iracundiam ejus inutilis sustinebit. Cap. XV. ResLingua sapientium ornat scientiam: os fatuorum ebullit stultitiam. In omni loco oculi Domini contemplan
Abbreviated transcription (Latin):
nanti aut iusticiam merces fidelis. Glementia
prepĩribit uitam. a rtatio malorum. morte.
Abominabile dnõ cor prauum. & uoluntas esꝰ
in his qui simplicit ambulant. Manus in ma¬
nu ñ erit innocens malus. semen aut iustoꝵ
saluabitur. Circulus aureus in narib suis. inu¬
lier pulchra & fatua. Desidium ustoꝵ omne bo

Expanded text:
nanti autem justitiam merces fidelis. Clementia nanti autem justitiam merces fidelis. Clementia praeparat vitam: et sectatio malorum mortem. Abominabile Domino pravum cor: et voluntas ejus in iis, qui simpliciter ambulant. Manus in manu non erit innocens malus. semen autem justorum salvabitur. Circulus aureus in naribus suis: mulier pulchra et fatua. Desiderium justorum omne
Abbreviated transcription (Latin):
in die ultionis. iusticia aũt libabit a morte. Iusti¬
cia simplicis diriget inam cius: & in impietate
sua corruet impius. Iusticia ieccoꝵ lib̾abit eos:
a in insidus suis capientur iniqui. Mortuo
hõmine impio. nulla erit ultra spes: & ex pecta¬
tio sollicitoꝵ ñ ꝑibt. Iustũ de angustia lib̾atus
ẽ: & tradet᷑ impius ꝓ eo. Simulator ore decipit.
amicum suum: iusti aut lib̾abunt sciencia: In
bonis iustoꝵ exultabit ciuitas: a in ꝑdicione
impioꝵ erit laudatio. Benedictione iustoꝵ ei¬
altabitur. ciuitas. & ore impioꝵ iubuertet᷑. Qui
despicit amicum suum indigens corde ẽ. uir
aute prudens tacebit. Qui embulat naudulent
reuelat archana: qui aut tidelis e. celat añim:
cominissum: Ubi n ẽ gubnator. ppłs corruet: sal
aut ubi multa consilia: Affligetur malo qui
fidem facit ꝓ extrãneo: qui aut̃ cauet laqueos
securus erit. Mulier gratiosa inueniet głam:
sue uir inisericors: qui aut crudelis est. a ipin¬
quos abicit. Impius facit opis instabile. Ieni¬

Expanded text:
ltionis iustitia autem liberabit a morte iustitia simplicis diriget viam eius et in impietate sua corruet impius iustitia rectorum liberabit eos et in insidiis suis capientur iniqui mortuo homine impio nulla erit ultra spes et expectatio sollicitorum peribit iustus de angustia liberatus est et tradetur impius pro eo simulator ore decipit amicum suum iusti autem liberabuntur scientia in bonis iustorum exultabit civitas et in perditione impiorum erit laudatio benedictione iustorum exaltabitur civitas et ore impiorum subvertetur qui despicit amicum suum indigens corde est vir autem prudens tacebit qui ambulat fraudulenter revelat arcana qui autem fidelis estcommissum: Ubi non est gubernator, populus corruet; salus autem ubi multa consilia. Affligetur malo, qui fidem facit pro extraneo: qui autem cavet laqueos, securus erit. Mulier gratiosa inveniet  Al. suae vir misericors: qui autem crudelis est, et propinquos abjicit. Impius facit opus instabile: semi
Abbreviated transcription (Latin):
Astitus mmiua agit cum comilio. qui que
faciris e spiet stulticiam: Nuncius impu cadet
in malum. legatus fidelis sinta. gestaso
gnominia ei qui dse disciplinam. qui aut
ad quiescit arguenti glincaitu eđi nasi

Expanded text:
Astutus omnia agit cum consilio: qui autem fatuus est: aperit stulticiam. Nuncius impii cadit in malum: legatus fidelis sanitas. Egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam: qui autem acquiescit arguenti glorificabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tatur discordias diligit rixas. & qui exaltat os¬
suum querit ruinam. Qui ꝑuersi cordis ẽ non
inueniet bonum: a qui uertit linguam incidet
in malum. Natus est stultus in ignomimam suã.
sed nec pater in fatuo lȩcabitur: Animꝰ gaudcis
etatem floridam facit: spẽ tristis exsiccat ossa.
Munera de sinu impius accipit: ut ꝑuertat se¬
mitas iudicii. In facie prudentis lucet sapientia.
oculi stultorum in finib terrę. Ira patris filius
stultus: & dolor matris quȩ genuit eum. Non
est bonum dampnun inferte iusto. noc ꝑcutere
principem qui recta iudicat. Qui mod̾atur ser¬
mones suos. doctus & prudens est: & preciosi spc̃
uir cruditus. Stultus quoq si tacuerit sapiens re¬
ꝑutabitur: a si cum presserit labia sua intelligers
Occasiones querit qui uult recede ab amico: omi
tempore erit exꝓbrabilis. Non recipit stultus uer¬
ba prudentię. n ca dixeriꝰ quę uersant᷑ in corde eius
inpius cum in ꝓfundo uenert xxxuii.

Expanded text:
tatur discordiam diligit rixas et qui exaltat ostium quaerit ruinam qui perversi cordis est non inveniet bonum et qui vertit linguam incidet in malum natus est stultus in ignominiam suam sed nec pater in fatuo laetabitur animus gaudens aetatem floridam facit spiritus tristis exsiccat ossa munera de sinu impius accipit ut pervertat semitas iudicii in facie prudentis lucet sapientia oculi stultorum in finibus terrae ira patris filius stultus et dolor matris quae genuit eum non est bonum damnum inferre iusto nec percutere principem qui recta iudicat qui moderatur sermones suos doctus et prudens est et pretiosi spiritus vir eruditus stultus quoque si tacuerit sapiens putabitur et si conpresserit labia sua intellegens occasiones quaerit qui vult recedere ab amico omni tempore erit exprobrabilis non recipit stultus verba prudentiae nisi ea dixeris quae versantur in corde eius impius cum in profundum ven
Abbreviated transcription (Latin):
ad formide Piget & consida uias es. ꝙe csce sa¬
pientiam. Quȩ cum n habeat duce nec precepto¬
rem nec principẽ: parat ȩstate cibum sibr &
congregat in messe qd comedat. Usꝙ ꝗͦ piger
dormis: quando consurges ex somno tuo: Pau¬
lulum dormies: paululum dormitabis. paulu¬
lum conseres manus tuas ut dorinias: & ueniet
quasi uiator egestas: & pauꝑies quasi uir armat᷑.

Expanded text:
ad formicam, o piger, et considera vias eius et disce sapientiam: que cum non habeat ducem neque preceptorem nec principem, parat estate cibum sibi et congregat in messe quod comedat. Usquequo piger dormies? Quando surges e somno tuo? Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus tuas, ut dormias. Et ueniet tibi quasi uiator egestas et pauperies quasi uir armatus.
Abbreviated transcription (Latin):
patent ocłis eꝰ. sp̃uum ponderator ẽ dñs. Re¬
uela dũo oꝑa tua: & dirigentur cogitationes
tuę. Uniuersa ꝓpt̾ scinctipsum oꝑatus est dñs.
impium quoq ad diem malum. Ab ominatio
dñi est om̃is arrogans: etiam si manu ad manũ
fuerit non erit innocens. Initium uie bonȩ fa¬
cere iusta: accepta est aut apud dm̃ magis. qua

Expanded text:
nus. Revela Domino opera tua, et dirigentur cogitationes tuae. Universa propter semetipsum operatus est Dominus; impium quoque ad diem malum. Abominatio Domini omnis arrogans: etiamsi manu ad manum uc non retinebas: ini- tium uiae bonae facere iusta; accepta autem sunt apud dominum magis quam
Abbreviated transcription (Latin):
iẽ apit: quantomagis impiis a peccator: Qut¬
diligit discii lin im. diligit scientiam. qui aut
odit increpationes. insipiens est. Qui bonus e hanͤ¬
rict i dũo gr̃am. qui aut confidit cogitationib
suis. ampie agit. Non roboiabitur homo exĩpietate.
& radix iustorũ ñ cõmouebitur. Mulier diligens.
corona ẽ. uiro suo: & putredo in ossib eꝰ quȩ con¬
fusione res dignas gerit. Cogitationes iustorum
iudicia: & consilia impioꝵ fraudulenta. Uerba
impioꝵ insidiantur. singiun os iustorum li¬
babit ees. Uerte impios & netunt: domus aut
iustorum ꝑmanebit. Doctrina sua noscetur uir:
qui aut uanus & excors ẽ. patebit contemptu.
Melior e. pauꝑ a sufficiens sibi: qua głosus &
indigens ine. Nouit iustus in mas iumentor
suoꝵ. uiscera aute impioꝵ crudelia. Qui opat
tram suam saturabitur panib. qui uit sectat᷑

Expanded text:
ius et peccator qudiligit disciplinam diligit scientiam qui autem odit increpationes insipiens est qui bonus est hauriet a Domino gratiam qui autem confidit cogitationibus suis impie agit non roborabitur homo ex impietate et radix iustorum non commovebitur mulier diligens corona viro suo et putredo in ossibus eius quae confusione res dignas gerit cogitationes iustorum iudicia et consilia impiorum fraudulentia verba impiorum insidiantur sanguini os iustorum liberabit eos verte impios et non erunt domus autem iustorum permanebit doctrina sua noscetur vir qui autem vanus et excors est patebit contemptui melior est pauper et sufficiens sibi quam gloriosus et indigens pane novit iustus animas iumentorum suorum viscera autem impiorum crudelia qui operatur terram suam saturabitur panibus qui autem sectatur
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta cum consilio. reguntiui sipientia. Sub¬
stantis festinata minuetur. que autẽ paulati
collicgitur manũ. multiplicabitur. Spes que
differtur affug quis hignum uitę desidi¬
um ueniens. Qui detrahit aliui rei. ipse se
infuturum oblitit. qui aut tinet precep

Expanded text:
cuncta cum consilio, reguntur sapientia. Subcuncta cum consilio, reguntur sapientia. Substantia festinata minuetur: quae autem paulatim colligitur manu, multipldiffertur adfligit animam lignum vitae desiderium veniens qui detrahit alicui rei ipse se in futurum obligat qui autem timet praecep
Abbreviated transcription (Latin):
sa ẽ. tributis scruiet. Meror in corde uiri humi¬
liabit eum. & sermone bono letificabitur. Qui
negligit qampnum ꝓpt̃ amicum. iustus ẽ:t
aut̃ impioꝵ decipiet eos Non inueniet fraudu¬
lentus lucrum: o substantia homiis. erte auri
p̃cium. In semita iusticie uita. iter aut̃ deuiui
ducit ad mortem ¶filius sapiens doctrina patris.
qui aut̃ illusor ẽ ñ audit cum arguitur. De fru¬
ctu oris suis omo saturabitur bonis: anima
aute preuaricatoꝵ iniqua. XXUIIII.¬
Qui cystodit os suum custodit animã suam: qui
aut inconsiderat est ad loquendum. sentiet ma¬
la. Uult a ñ uult piger: anima aut̃ oꝑantium
inpinguabitur. Uerbum mendax iustus detesta¬
hil habcat a est quasi pauꝑ cum in mentis
diuitus sit. Redemp̃tio animȩ uiri diuitĩ: se
qui aute paup ẽ. increpationem nsustinet. Lux
iustorum letificat. licerna aute impioꝵ ertii¬
quetur. Inter suꝑbos semꝑ iurgia st̃. q̃ aut̃ agunt

Expanded text:
sa est, tributis serviet. Moeror in corde viri humisa est, tributis serviet. Moeror in corde viri humiliabit illum, et sermone bonegligit damnum propter amicum, justus est: iter autem impiorum decipiet eos. Non inveniet fraudulentus lucrum, et substantia hominis erit auri pretium. In semita justitiae vita: iter autem devium ducit ad mortem. XIII. Filius sapiens, doctrina patris: qui autem illusor est, non audit cum arguitur. De fructu oris sui homo saturabitur bonis: anima autem praevaricatorum iniqua. Qui custodit os suum, custodit animam suam: qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala. Vult et non vult piger: anima autem operantium impinguabitur. Verbum mendax justus detestahil habeat: et est quasi pauper, cum in multis divitiis sit. Redemptio animae viri, divitiae suae; qui autem paupjustorum laetificat: lucerna autem impiorum exstinguetur. Inter superbos semper jurgia sunt: qui autem agunt
Abbreviated transcription (Latin):
liam. Desidium impii moni intum ẽ. pessimoꝵ
Popter peccata labioꝵ. riuina primiat malo: ef¬
fugiet utem iustus de angustia. De frctu oris
suĩ untisquisq replebitur bonis. a iutta opera
man̾uũ suatum aetribuetur ei. Hia stulti rec¬
ta in ocłis cius. qui aut sapiens e. auait consilia
fatuus statim indicat iram sua. qui aute dissi¬
mulat mitiriam callidus est. Qui qd nouit loqͥ¬
tur. index iusticie ẽ. qui autẽ mentitur. testise.
fraudulertus: Est qui ꝓmittit. & quasi gadio
pungitur conscientia. lingua aut sapientu.
samtas est. Labium eratis firmum etiz inꝑ
petuum. qui autẽ tstis est repentinus. icin¬
uat. liugii medi ii. Dolus in corde coritan¬
tium mala qui aute ieunt pacis consilia. seqͥ¬
tur eos pidium. Hon contristil u tumq¬
quie ei accidit. impn aut replebunt malo
lbominatio÷ dño labia mendatia. qui aut̃
fideliter agunt. placent ei. Homo uersutus celat
scientiam & cor insipientium ꝓocat stulticia.
Manus fortium domanabitur. que aut renuis¬

Expanded text:
 desiderium impii munimentum est pessimorum propter peccata labiorum ruina proximat malo effugiet autem iustus de angustia de fructu oris sui unusquisque replebitur bonis et iuxta opera manuum suarum retribuetur ei via stulti recta in oculis eius qui autem sapiens est audit consilia fatuus statim indicat iram suam qui autem dissimulat iniuriam callidus est qui quod novit loquitur index iustitiae est qui autem mentitur testis est fraudulentus est qui promittit et quasi gladio pungitur conscientiae lingua autem sapientium sanitas est labium veritatis firmum erit in perpetuum qui autem testis est repentinus concinnat linguam mendacii dolus in corde cogitantium mala qui autem ineunt pacis consilia sequitur eos gaudium non contristabit iustum quicquid ei acciderit impii autem replebuntur malo abomifideliter agunt, placent ei. Homo versutus celat scientiam: et cor insipientium provocat stultitiam. Manus fortium dominabitur: quae autem remis
Abbreviated transcription (Latin):
iusti. cor impioꝵ ꝓ nichilo. Labia ust erudiut̃
plurimos. qui aut̃ indoti st in cordis egestate
mo ient᷑. Denedictio dñi diuites facit. nec socia¬
bitur cis afflictis. Quasi ꝑ risum stultus oꝑat̃
scclus. sapientia aut ẽ. uiit prudenti. Qđ timet
impius utniet suꝑ cum. desidium suum iuste
dabitur. Quas. tempestas ttansiens. ñ erit uptꝰ:
iustus autem quasi fundam̃tum sempiternum.
Sicut acctum dentib & fumus ocłis: sic piger
hnis qui miseit cum. limo dra apponet dics. q

Expanded text:
erudiunt plurimos qui autem indocti sunt in cordis egestate morientur benedictio Domini divites facit nec sociabitur ei adflictio quasi per risum stultus operatur scelus sapientia autem est viro prudentia quod timet impius veniet super eum desiderium suum iustis dabitur quasi tempestas transiens non erit impius iustus autem quasi fundamentum sempiternum sicut acetum dentibus et fumus oculis sic piger his qui miserunt eum timor Domini adponet dies et
Abbreviated transcription (Latin):
benedicit imꝑinguabitur. & qui mebriat. iple
quoq nebriabit᷑. Qui abscondit frumenta male¬
dicetur in ppłis. benedictio aut suꝑ aput uenden¬
tium. Bene consunit diluculo qui querit bona.
qui aut inuestigato maloꝵ e. opprimetur ab eis.
Qui confidit in diuitus sius cõiruet: iusti aute
quasi uirens folium germmabunt. Qui contur¬
bat domum siim põssidebit uentos. & qui stu¬
tus c̃. seruiet supienti. fruccus iusti ligiium uite.

Expanded text:
riat, ipse quoque inebriabitur. Qui abscondit frumenta, maledicetur in populo: benedictio autem super caput vendentium. Bene consurgit diluculo qui quaerit bona: qui autem investigator malorum est, opprimetur ab eis. Qui confidit in divitiis suis, corruet: justi autem quasi virens folium germinabunt. Qui conturbat domum suam, possidet ventos: et qui stultus est, serviet sapienti. Fructus justorum lignum
Abbreviated transcription (Latin):
nens & pedci uultu blandit᷑ dicens. Uictinas ꝓsa
lute debiuĩ hodie reddidi uota mea iccireo egres¬
sa sum in occursum tuum: desidđans e uidẽ. &
repperi. Intexiu funib lectum ineũ straui tapitib
pictis ex egpto: aspsi cubile ineũ iyria : aloe

Expanded text:
nem et procaci vultu blanditur dicens victimas pro salute debui hodie reddidi vota mea idcirco egressa sum in occursum tuum desiderans te videre et repperi intexui funibus lectum meum stravi tapetibus pictis ex Aegypto aspersi cubile meum murra et aloe
Abbreviated transcription (Latin):
monib: & bianditus labioꝵ ꝓtraxit illum. Sta¬
tiun eam seqͥtur quasi bos ductus ad uictimã. & qsi
agnus laciuens & ignorans. & nescit qd̾ ad uincła
stultꝰ tahat᷑. donec trausfigat sagitta iecur eiꝰ. ue
lut si aiis festinet ad laqueum: & nescit quia de
picło animȩ illsꝰ agitur. Hẽ gͥ fili audi ine. & at¬
mens tua: neq decipiaris semitis cius. Multos
enim uulneratos deiecit: a fortissimi quiq int̃¬
fecti sunt ab ea Uiȩ infexi domus cius. penetran

Expanded text:
monibus, et blanditiis labiorum protraxit illum; statim eam sequitur, quasi bos ductus ad victimam, et quasi agnus lasciviens et ignorans, et nescit quod ad vincula stultus trahatur, donec tlut si auis festinet ad laqueum et nescit quia de periculo animae illius agitur. Nunc ergo, fili mi, amens tua neque decipiaris semitis eius. Multos enim uulneratos deiecit et fortissimi quique interfecti sunt ab ea. Viae inferi domus eius, penetran
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinam magis quã aurum cligite. Mdior
ceñ sapientia cunctis orib pc sissimis: &
oine desiderabile ei ñ potest coparari. Ego sa¬
pientia habito in consilio: & cruditis inter sum
caeritationib. Timor dñi odit malum. Arrogan¬
uam a suꝑbiam & uiam prauã: & os bilingue
decestor. Ocum est consiliũ & equitas. mea
prudentia. mea c̃ fortitudo. ꝑme reges regnas
& legum meditores iuta decernunt. Pme
principes imꝑant & petentes decetnunt iusti

Expanded text:
 aurum eligite melior est enim sapientia cunctis pretiosissimis et omne desiderabile ei non potest conparari ego sapientia habito in consilio et eruditis intersum cogitationibus timor Domini odit malum arrogantiam et superbiam et viam pravam et os bilingue detestor meum est consilium et aequitas mea prudentia mea est fortitudo per me reges regnant et legum conditores iusta decernunt per me principes imperant
Abbreviated transcription (Latin):
uita ꝓcedit. Remoue a te os prauũ: & detrahentia
labia sint ꝓcul a te. Ocłi tui recta uideant: &
palpebie tuȩ p̃cedant gressus tuos Dirige semi¬
tam pedibo tuis: & om̃s uiȩ tue stabilient᷑. Ne de¬
clines ad dexteram neq ad sinistiam. Auerte
pedem cuu amialo. Uias enim quȩ adextris st̃
nouit dñs. ꝓuerse uͦ st̃ quȩ asinistris st̃. Ipsc
aut̃ rectos faciet cursus tuos: itinera aut̃ tua

Expanded text:
entia labia sint procul a te. oculi tui recta uideant et palpebrae tuae praecedant gressus tuos. dirige semitam pedibus tuis, et omnes uiae tuae stabilientur. nec declines in dexteram aut in sinistram. auerte pedem tuum a malo. uias enim, quae a dextris sunt, nouit dominus, peruersae uero sunt quae a sinistris sunt. ipse autem rectos facit cursus t
Abbreviated transcription (Latin):
Numina &sardines orbis tre. Quando p̃para¬
bat celos aderam: quando certa lege a grro
uallabat abyssos quando ethera firmabat
sursum .o libiabat fontes aquarum: qͥuande
circumdabat mari terminũ suum: & legẽ
ponebat aquis ne cransirent fines suos Quan¬
do appendebat fundamta terrȩ. cum eo eram
cunta componens: q delectabar ꝑ siugłos
dies luderis corã eo omni tempore: ludens
in orbe terrarũ: & delitie meȩ eẽ cum filus¬
hominum Nunc gfilii audite me. beati qui
castodiunt uias meas. Audite desciplinam &¬

Expanded text:
umina et cardines orbis terre. Quando perpetrabat celos aderam; quando certa lege et giro vallabat abissos, quando ethera firmabat sursum, et librabat fontes aquarum, quando circumdabat mari terminum suum et legem ponebat aquis, ne transirent fines suos, quando appendebat fundamenta terre, cum eo eram cuncta componens et delectabar per singulos dies ludens coram eo, omni tempore ludens in orbe terrarum, et delitie mee esse cum filhominum. Nunc ergo, filii, audite me: Beati qui custodiunt vias meas".