comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siliũ tiuũ contir .i. cõpleat. quia omĩa alto ꝯsilio xp̃e¬
facit. & addit omne .s. ñ solum: quo aĩam posiust
ꝓ uita plurimoꝵ. ut mortificatum granum copio¬
sius surgeret. si etiã quo cecitas ex parte contingit
misrł. ut plenitudo gentium intraret. & sic om¬
nis isrł saluus sieret.Letabunur. Mͣ Ido hec oro

Expanded text:
id est compleat, quia omnia alto consilio fEt addit omne scilicet non solum quo animam posuisti pro vita plurimorum, ut mortificatum granum copiosius surgeret; sed etiam quo caecitas ex parte contigit in Israel, ut plenitudo gentium intraret, et sic omnis Isra
Abbreviated transcription (Latin):
hominib. qui putañ
me negligi. qd facies
tua suꝑ me intendat.
&e qd̾ egotibi seruiã.¬
cum confusio sit mͦ
ꝑmixtis bonis cum¬
malis. acsidiceret.
Appareat quid̃ ad te
ꝑtinet. cum mͦ sit
confusio. Uñ inalio
psalmoait. Discerne causam meã. set̾n se iustifi

Expanded text:
hominibus, qui putant me negligi, quod facies super me intendat, et quod ego tibi serviacum confusio sit modo permistis malis cumis, ac si diceret: Appareat quid ad te rtinet, cum modo sit confusio. Unde in psalmo ait; Discerne causam meam de gente
Abbreviated transcription (Latin):
cat abyssum .i. ostendit aliud iudicium: in quo
mal dampnabunt᷑. Si enimita seuere eum pu¬
niuit. quid impenitentib in fut᷑o faciet: Hoc ti¬
inuit iste dicens. Ad me amma mea tͣbata ẽ. ⁊ iõ
humilis ẽ: qr timet iudicia. hec duo uidicia. tur
trinam tuoꝵ p̃dicatoꝵ. hȩc hominib denun¬
trantium. qd̾ inde patet: quia omĩa excel tua.

Expanded text:
cat abyssum, id est ostendit aliud judicium, quo mali damnabuntur. Si enim ita severe eum punivit, quid in poenitentibus in futuro faciet? Hoc timuit iste, dicens ad me: anima mea turbata est. Et ideo humilis est, quia timet judicia. Haec duo judicia turbatrinam tuorum praedicatorum, haec hominibus denuntiantium: quod inde patet, quia omnia excelsa tua
Abbreviated transcription (Latin):
& ẽ. Quare oblitꝰ es niĩ:
me his miseriis uexari. Uidebat iste que fit dulce¬
do patͥe. ⁊ ꝑicła mundi horrebat. & quare ꝯtͥstat᷑
secundũ sensꝰ carnis. que horret has difficultates
incedo ad te: ita contͥstatus: dum .i. qr: affligit mne.

Expanded text:
 est, Quare oblitus es mei? me his miseriis vexari? Videbat iste quae sit dulcedo patriae, et pericula mundi horrebat. Et quare contristatus, secundum sensum carnis, quae horret has difficultates, incedo ad te, ideo contristatus, dum, id est quia affligit me
Abbreviated transcription (Latin):
nes. Apud me.&.d. Et cum undiq sint mala. qͥd
gͦ agis in hac ꝑegͥnatione: dico ł. Oratio ẽ mͥ in
his conturbationib. & hecoratio. apudine est.
.i. intus habeo. qͥd offeram. ⁊̃ de longinquo affe¬
ram: thura ⁊ a romata. ñ de grege uitulum. uł ari¬
etem. in me ẽ. uñ dm placem. non extra me qucro.

Expanded text:
si dicat: Et cum undique sint mala, quid ergo agis in hac peregrinatione? dico tibi: Oratio est mihi in his conturbationibus. Et haec oratio est apud me, id est intus habeo quod offeram, non de longinquo afferam Deo 92 thura et aromata, non de grege vitulum vel arietem, in me est unde Deum placem, non extra me quaero.
Abbreviated transcription (Latin):
remissionem: quasi ad iordanem: nͥ qui sibi displi¬
cet. ⁊ qͥ se fatetur pecc̃orem. qd̾ notat hermoniim.
& nemo confitetur se pecc̃orem. nͥ humiliet se.¬
Abyssus abyssũ
nam ad hoc: abyssus
abyssum inuocat .i.
euangłium: & lex:
in hoc concordant.
& hec inuocatiofit.
in uoce catharactarũ¬
rum tuarum.

Expanded text:
remissionem quasi ad Jordanem, nisi qui sibi displiremissionem quasi ad Jordanem, nisi qui sibi displicet, et qui sibi fatetur se peccatorem: quod notat Hermoniim, et nemo confitetur se peccatorem, nisi se humiliet: quAbyssus abyssum nam ad hoc abyssus abyssum invocat, id Evangelium et lex in hoc concordant, ec invocatio fit in voce cataractarum tuarum,
Abbreviated transcription (Latin):
memor ero tui. dñe .i. festino ad te. qͥ excludis oim̃ia
In iordane qͥ int̾pretat᷑ descensio: dñs baptisma
consecrauit. in quo humiliati lauant᷑. ⁊ fiuint t̾ra
fructifera. que reddit fructum tricesimũ. sexage¬
simum. centesimũ. Descende gͦ ut eleueris. & ẽ. me¬
mor ero tui. de. t̃. ior .s. de babtismo. ubi ẽ pecc̃oꝵ remiᷤ¬
sio .i. qͥ a in baptismo pecca remisisti.⁊ huiiast ⁊ t̾tã
fructiferam me fecist. hoꝵ memor: malis ñ turbat᷑
& memor ero tui de hermoniim .s. a monte modieo.
hermon: paruus mons ẽ iuxta ior danc̃ ce int̾pretat᷑
anathematizatio. Anathematiza tegͦ. displicendo
tͥ. ut placeas d̾o. Anathematita etiã diabolum: ab¬
renunciando ei. & ẽ sensꝰ. Memor ero tui de hermo¬
abolo abrenunciare: & in uirtutib altum: &e tam̃
humilem: qr ñ in suꝑbis. s in humilib. memoria
d̃i ẽ. Et nota congruam u̾boꝵ ꝯiunctionẽ .s. iordaniᷤᷤ
⁊ hermoniim. ⁊ monte modico. Nemo enĩ currit ad

Expanded text:
memor ero tui, id est festino ad te, qui excludis omnia In Jordane qui interpretatur descensio, Dominus baptisma consecravit, in quo humiliati lavantur, et fiunt terra fructifera, quae reddit fructum tricesimum, sexagesimum, centesimum. Descende ergo ut eleveris. Et est, memor ero tui de ta remisisti, et humiliasti, et terram fructiferam me fecisti. Horum memor malis non turbatur, et memor ero tui de terra Hermoniim, scilicet a monte modico. Hermon parvus mons est juxta Jordanem, et interpretatur anathematizatio. Anathematiza te ergo, displicendo tibi, ut placeas Deo, anathematiza etiam diabolum, abrenuntiando ei. Et est sensus: Memor ero tui de Hermoabolo abrenuntiare, et in virtutibus altum et tamen humilem, quia non in superbis, sed in humilibus memoria Dei est. Et net Hermoniim a monte modico. Nemo enim currit ad
Abbreviated transcription (Latin):
affligit inunicꝰ:
qr etiã fortes
eccłie cedunt
scandalis. nam:
si ossa trangunt᷑. dũ uirtꝰ patientiȩ affligit᷑. ⁊ te¬
dicunt ihͥ ꝑsiu¬

Expanded text:
affligit me inimicus, quia etiam fortes esiae cedunt scandalis; nam quasi ossa franguntur, dum virtus patientiae affligitur et tedicunt mihi
Abbreviated transcription (Latin):
nes. scił. illos. in quib diabolus regnat. ubi dolosa ce
singuloꝵ mnenbroꝵ sicut och ad cutiolitatẽ. aures ãd
huiꝰ ciuitatis qi plebs ẽ: om̃s delicate affectiones. &
turbulenti motus animi. cotidianas seditiones in ho¬
mine agitantes. Has gͦ ciuitates. ubi rex. ubi curia. uͥ
ministri. uͥ plebs inuenitur: destruxist. ut excluso
eriit memoria¬
eoꝵ cum sonitu.

Expanded text:
et illos in quibus diabolus regnat, ubi dolosa et singulorum membrorum, sicut oculi ad curiositatem, aures ad lHujus civitatis, quasi plebs est, omnes delicatae affectiones, et turbulenti motus animi, quotidianas seditiones in homine agitantes. Has ergo civitates ubi rex, ubi curia, ubi minister, ubi plebs invenitur, destruxisti, ut excluso it memorim cum sonitu;
Abbreviated transcription (Latin):
&e insidias repellit. sine
gat. Id̾o. ñ ait dator: l ptector uite meȩ. Et quia
nullum timeo. p̃ter ipsum ambulans in lumine.
firmus. Uł de fut᷑o possunt hii duo u̾sus accipi.
Et in pͥmo quid̾e uersu: notat sabatismũ animȩ
In scd̾o: sabbatismum corꝑis. In cuiꝰ rei figura: ut p̃¬
dictum ẽ: precesserunt duç extremȩ unctionesda¬
uaculi. hinc in de excipiebat. atq cum fronte oc¬
cidentali. iungebat. quia fideles de ut roq popło:
se sꝑant habituros geminã glorificationẽ. post
cundum animam: quã glorificabit. ⁊ illumin abit.
ut uideat dm facie ãd faciẽ Quẽ ꝙͦ tunc tunebo:

Expanded text:
 insidias repellit, Cassgat. Ideo non ait dator, sed, protector vitae meae. Vel quia nullum timeo, praeter ipsum, ambulans in lumine gratiae firmus. Vel de futuro possunt hi duo versus accipi, et in primo quidem versu notat sabbatismum animae; in secundo sabbatismum corporis, in cujus rei figura, ut praedictum est, praecesserunt duae extremae unctiones Daernaculi hinc inde excipiebat, atque cum fronte occidentali jungebat, quia fideles de utroque populo sperant se habituros geminam glorificationem post ocundum animam quam glorificabit et illuminabit, ut videat Deum facie ad faciem. Quem ergo tunc timebo?
Abbreviated transcription (Latin):
Qiͣ dico: magnifi¬
cate. & simn pͥmis imocundũ uidetur: accedite. ꝓpi
ritatis: currendo. & ꝑcipiendo illum: illuminamin
ñ fiatis ceq. sicut uidi. qui de crucifixo tenebrati suñ.
nos manducando crucifixum & bibendo. illumina¬
in futuro iudicio .i. s̃i frustrabunt᷑ mercede. Decep¬
d enim erubescunt: uos aut̃ impetrabitis. Uł hic
etiam in p̃senti: mentes ur̃e: ñ ꝯfundent᷑. in adusis.

Expanded text:
 Dico magnificate, et si in primis injucundum videtur, accedite propius s geminae charitatis currendo; et percipiendo illum, illuminamini, ne fiatis caeci sicut Judaei, qui de Crucifixo tenebrati sunt: nos manducando Crucifixum et bibendo, illuminain futuro judicio, et non frustrabuntur mente, decepti enim erubescunt, vos autem impetrabitis. Vel hic etiam in praesenti, mentes vestrae, non confundentur, in adversis.
Abbreviated transcription (Latin):
si fucris pauꝑ sp̃u.
Diues cnim ñ auditur. s hoc modo pot̃.¬
erubescit. qͥa qͣndo clamat: lib̾at᷑ ab om̃ib angustiis
scłi. dum iam transit ad dñm. Uñ subdit. & de om̃ib
uł ita continua. Dico.¬
accedite. & sicut iste
pauꝑ clamauit ce¬
exauditus ẽ: eodem
modo angłs dñi.⁊.

Expanded text:
si fueris pauper spiritu; dives non auditur. Sed hoc modo erubescit, quia quando clamat, liberatur ab omnibus angustiis saeculi, dum jam transit ad Deum, et de omnibus Vel ita continua. Alaccedite, et sicut iste pauper clamavit eexauditus est, eodem modo angelus Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
libidine dominante rati
descendit. & honerat. ut ñ reuolet ad requiem scõꝵ Uł
distingue: int̾ caput & uerticẽ. & conũtet᷑. ⁊ descendst.
Caput est anima. uertex ẽ ratio. cui utriq dominant᷑
pecea. &e suꝑsunt. oe postea suꝑdescendent cũm penaᷤᷤ
unquitas descendet. qł cum impetu. suꝑ. cap̃⁊ u̾ticem¬

Expanded text:
libidine dominante ratiodescendet; et onerat, ut non revolet ad requiem sanctorum. Vel distingue inter caput et verticem, et convertetur et descendet. Caput est anima, vertex ratio; cui utrique dominantur peccata, et supersunt, et postea superdescendent, cum in poenas iniquitas, descendet, scilicet cum impetu, super caput e
Abbreviated transcription (Latin):
quia uidebat per
sp̃m ablutionem¬
A. baptismi. ubiplena ablutio ẽ. & taliter
ablui petit. & lauame apecc̃o meo adult̾ii. qd̾ in me
fuit carnis uoluptate. Laua dico: amplius. qͣm ab
actu pecẽi. quia plus peccaui: qͣm actu. quia scient̃
⁊ ex uoluntate utrumq feci. dugͦ amplius laua.
ut non modo culpam oꝑis.: s & uoluntatis reatũ¬

Expanded text:
quia videbat per spiritum ablutionem baptismi, ubi plena ablutio et remissio, et taliter ablui petit. Et lava me a peccatis meis, quod in me fuit carnis voluptate. Lava dico, amplius quam ab actu peccati, quia plus peccavi quam actu, quia scienter, et ex voluntate utrumque feci. Tu ergo, amplius lava, ut non modo culpam operis, sed etiam reatu
Abbreviated transcription (Latin):
tit ut ignoscat: qr
scit iustum ut pec¬
cata puniat. sub¬
est semꝑ: catum deleri. Qudg̾ erit : per
miscđiam ꝑibit iusticia: ut hoc
lit impunitum : Non. quia ego punio. & hoc est.
catum meũ cont᷑ me ẽ semꝑ. Sibi fecit iste. qd ds
iniudicio faciet. Añ supra. arguã & statuã cont᷑
coram me ẽ semꝑ. ñ habet pecẽm post t̾gum. ut p̾ꝰ
habutt. cum negligeret. post tgum enim habuit
pecẽm: cum rex sentententiam in diuitẽ qui rapu¬
it ouẽ pauꝑis dedit oblitus sui. Tbi soli pecca¬
Tibi soli peccaui

Expanded text:
tit ut ignoscat, quia scit justum ut cata puniat, subiam peccatum deleri, quid ergo erit? Per misericordiam peribit justitia ut hoc sit impunitum? non, quia ego punio; et hoc est: catum meum contra me est semper. Sibi fecit iste quod Deus in judicio faciet. Unde supra: Arguam te, et statuam contra contra me est semper, non habet peccatum post tergum, ut prius habuit cum negligeret, post tergum enim peccatum habuit, cum rex sententiam in divitem, qui rapuit ovem pauperis, dedit, oblitus sui. VERSTibi soli peccavi
Abbreviated transcription (Latin):
enim ill licebit tanta
facere ut ds putetur:¬
um.⁊ querentium de
ꝓpħa ut simplices scõs doceat: & mox qͣsi subito intel¬
Tererit. uł quasi sciens ut doceret quesierit: soluit sub¬
in oportuntatib in tͥbusõne.i. oportune despicis ⁊ sinis
tribular despicis dicit scd̾m qd̾ uidetur gementib. dũ¬
differtur. uł .i. saltem nodico temꝑe aixciliũ s. oportune
id facis. ita scił quod

Expanded text:
enim illi licebit tanta facere, ut Deus putetur,um et querentium de Propheta ut simplices sanctos doceat: et mox quasi subito intellexerit, vel quasi sciens ut doceret quae scierit, solvit subin opportunitatibus, id est, opportune despicis, et sinis tribulari. Despicis dicit, secundum hoc quod videtur gementibuid est saltem modico tempore auxilium sed opportune id facit, ita scilicet quod.
Abbreviated transcription (Latin):
puniendum.:⁊ id̃o
etiã inqͥnatȩ sunt: qr om̃ĩũ inunicoꝵ suoꝵ dña¬
bit᷑. Dicitur erum om̃s reges suꝑaturꝰ: ut solus reg¬
net.⁊ sedeat in templo dei. extollens se supraomẽ
q̃d colitur: aut dicitur d̾s. & quia ꝑ malas & nefa
rias artes. ad illud ĩmane culmen. dominationẽq
at enĩ in cor artes. dixit enimincor¬
tra: alia dicit: ut bo¬
nus iudeatur. Quid

Expanded text:
 ideo etiam inquinatae sunt quia omnium inimicorum suorum dominabitur. Dicitur enim omnes reges superaturus, ut solus regnet et sedeat in templo Dei, extollens se supra omne quod colitur, et dicitur Deus . Et quia per nefarias et malas artes ad illud inane culmen dominationemque per malas artes. Dixit enim in cortra, alia dicit, ut bonus videatur. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Nodñe: saluum fac
preliandi nob̃ dedit.
offerat etiam sacri¬
ficia nr̃a sacerdos
excitatus a morte: & incęlo constitutꝰ. & eo iam pro
nob̃ offerente: quasi ꝑ eum aduocatum: exaudi noᷤ
in die qͣ inuocauerimus te .i. in qua uere credimus
eũ resurrexisse. quia hoc est uere inuocare:.

Expanded text:
ne, salvum fac praeliandi nobis offerat et sacrificia nostra sacerdos excitatus a morte, et in coelo constitutus. Et eo jam pro nobis offerente, quasi per eum advocatum exaudi nos in die qua invocaverimus te, id est qua vere credimus eum resurrexisse: quia hoc vere est invoca
Abbreviated transcription (Latin):
arce dño:. ne ꝑdent locũ & gentẽ. & irruentes in la¬
pidẽ offensionis. & in petram scandali. oeciderunt de
spe celesti: in mortẽ cecitatis. quãuis uideantur sta¬
re recti. quib cecitas ex parte facta est. di iusticiam
ignorantib ⁊ suam constituere uolentib. Nosaut̃.¬
Qiͣ Iudeiobligati ceciderunt. Nos aut̃ popłs genti¬
um.: de lapidib suscitati filii abrahȩ: surreximus.

Expanded text:
cum et gentem . Et irruentes in laionis, et petram scandali , ceciderunt de spe coelesti in mortem caecitatis, quamvis videantur stare recti, quibus caecitas ex parte facta est, Dei justitiam ignorantibus, et suam constituere volentibus , nos aut Judaei obligati ceciderunt, nos autem populus gentium, de lapidibus suscitati filii Abrahae, surreximus a
Abbreviated transcription (Latin):
me renes mei .i. usq ad mortẽ erudiuit me inferior
pars mea. scił carnis assumptio. ut exꝑirer tenebraᷤ
mortalitatis. quas tenebras ille intellectus ñ habce.
qr ꝓ eis nec turbari. nec defic̾e potuit. Uł ita ab il¬
ligunt partẽ sibi. & hoc ẽ. Dñs ẽ pars .i. portio. ⁊ p̃mi¬
dat resurrectionẽ. & o dũe. pat̾: tu es qͥ rest̾. ħed̾. mͥ¬
tem: ⁊ regnum. ut excolam &e in eo regnẽ. qd̾̃ diabolo fa
telligitur diuina electio. qua in partẽ xp̃i cessert̃.
sicut sors orcidit suꝑ mathiã qui abet̾no: electus¬

Expanded text:
 est usque ad mortem erudivit me inferior pars mea, scilicet, carnis assumptio, ut experirer tenebras mortalitatis, quas tenebras ille intellectus non habet, quia pro eis nec turbari, nec deficere potuit. Vel ita, ab illigunt partem. Et hoc est: Dominus est pars, id est portio et pdat resurrectionem. Et, o Domine Pater, tu es qui restitues tem et regnum, ut excolam, et in eo regnem, quod diabolo factelligitur divina electio, qua in partem Christi cesserunt, sicut sors cecidit super Matthiam, qui ab aeterno electus
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ñ omnia cum illo d̃s nob̃ donauit : Hoc mͦ man¬
dat ds xp̃m suũ. Et nota. u̾boꝵ distinctionẽ. Man¬
da. docendo ꝑ p̃dicatores. confirma: iuuando ꝑ gr̾am¬
sp̃s. uł ita. scd̾m aliam lut̾am. o ds̃ manda uirtuti
tue .i. fortib tus miunge ut te annuncient. Et ꝑ

Expanded text:
n omnia cum illo Deus nobis donavit? Hoc modo mandat Deus Christum suum. Nota verborum distinctionem, manda, docendo per praedicatores, confirma, juvando per gratiam. Vel ita secundum aliam litteram: O Deus, manda virtuti t
Abbreviated transcription (Latin):
iuda. pͥncipes ⁊ abu¬
lon. pͥncipes nepta¬
lun. ꝑ hec nomina
sitan enim ex his tͥ¬
bub fuerunt apħ.
ex int̾pretatione nominũ quȩ conuenit eccłiȩ. Iuda
enĩ. interp̃tat᷑ confessio. zabulon: habitacłm forti¬
tudinis. neptalim: dilatatio. que principib eccłie
conueniunt. In martyriis nanq est pͥma confessio
ꝓ qua quicquid accidit: fortit᷑ tolerandum ẽ. inde: an¬
gustiis finitis. latitudo sequit᷑ in p̃mio. & ẽ. Ibi suns¬

Expanded text:
um; principes Zabulon, principes Neper haec nomina inus: Forsitan enim ex his tbus fuerunt apostoli, ex interpretatione nominum, quae convenit Ecclesiae: Judas enim interpretatur confessio; Zabulon habitaculum fortitudinis; Nephthalim, dilatatio, quae principibus Ecclesiae conveniunt. In martyriis namque prima est confessio, pro qua quidquid accidit fortiter tolerandum est. In angustiis finitis latitudo sequitur in praemio. Et est: ibi sun
Abbreviated transcription (Latin):
derelinqͣs me dñe d̾s m̃s. S cum hic dicat. ne derelin¬
quas. ne discesseris. Quom᷑ gͦ supra clamabat: Ut qͥd
me dereliquisti: Hoc enĩ qd̾ hic dicitur: illi clamori ui¬
detur contrarium. s ñ est. Ibi enĩ uox est uet̾is hoĩs.
qui cum eo crucifixus ẽ.i. ibi loquebatur in ꝑsona
eccłiȩ. que ẽ uetus in culpa. & in pena. euiꝰ uetustas
in xp̃i etuce consumpta est. hic aut̃ loquitur in ꝑso¬
na sua ꝓpria. Sequit᷑. Intende in adiutorium meum

Expanded text:
derelinquas me, Domine Deus meus. Sed cum hic dicat, ne derelinquas, ne discesseris, quomodo ergo supra clamabat: Ut quid me dereliquisti? Hoc enim quod hic dicitur, illi clamori videtur contrarium, sed non est. Ibi enim vox est veteris hominis, qui cum eo crucifixus est, id est ibi loquebatur in persona Ecclesiae, quae est vetus in culpa et poena, cujus vetustas in Christi cruce consumpta est. Hic autem loquitur in persona sua propria, intende in adjutorium meum,
Abbreviated transcription (Latin):
t tand̾e: eruat.
te. dans eis uitam
ȩt̃nam. et hic inte¬
& hic sp̃ualib alatur. ubi ẽ indigentia bonoꝵ Uel
de p̾senti totũ accipit᷑. ut eruat a morte hic aĩas coꝵ
& siñ corꝑa. ⁊ alat eos in fame. hoc ñ imitatur.

Expanded text:
ndem eruat um, dans eis vitam aeternam, et hic inpiritualibus alatur, ubi est indigentia bonorum. Vel de praesenti totum accipitur, ut eruat a morte, hic, animas eorum, et non corpora; et alat eos in fame. Haec non mutantur.
Abbreviated transcription (Latin):
uersa infert. ut futura q̃rant. S sciant ꝑ temꝑalia
illoꝵ: figurari sua sp̃ualia. Et est iste p̃s: ꝯfortatio
infirmoꝵ. Intentione monet: ad contemptũ t̾renoꝵ
ce ad appetitum cȩlestium. Modꝰ. Triꝑtitꝰ est p̃s. Primo:
distinguit beneficia di. ostendens: quȩ incipientib
data sunt in mundo. & que ꝑfectis dabuntur incȩ¬
lo. Scd̾o: enumerat mala. quȩ hic ferunt boni. Ibi.
Nunc aut̃ reppulisti. Tercio: p̃catur auxilium. ut.
hic afflictis. tẽpore resurrectioniᷤ p̃c subueniat. ibi.
Ex urge qͣre. ꝓpħagͦ in ꝑsona martirum: ut magissit
mirum. relinqui p̾sentes scõs: recolit p̃terita. dicens.¬
s̃. Primũ dicit. ds. qd̾ fac̾e solet aligins letus: uł gͣ¬
uit̾ afflictus. auribi nr̃is audiuimꝰ .i. discretione ratio¬
nis intelleximꝰ: cum patres docerent nos. Id̾o dicit au¬
duumꝰ: ut maior fides sit rei. ne putet᷑ ambigua. A

Expanded text:
versa infert ut futura quaerant. Sed sciant per temporalia versa infert ut futura quaerant. Sed sciant per temporalia illorum figurari sua spiritualia. Et est iste psalmus confortatio infirmorum. Intentio. Monet ad contemptum terrenorum, et ad appetitum coelestium. Modus. Tripartitus est psalmus. Primo, distinguit beneficia Dei, ostendens quae incipientibus data sunt in mundo, quae perfectis dabuntur in coelo. Secundo enumerat mala quae hic ferunt boni, ibi, nunc autem. Tertio, precatur auxilium, ut hic afflictis tempore resurrectionis Christus subveniae. Propheta ergo in persona martyrum, ut magis sit mirum relinqui praesentes sanctos, recolit praeterita, dicens Primum dicit Deus, quod facere solet aliquis laetus, vel graviter afflictus, auribus nostris audivimus, id est discretione rationis intelleximus, cum patres docerent nos. Ideo dicit, audivimus, ut major fides sit rei, ne putetur ambigua. A
Abbreviated transcription (Latin):
tres nr̃i annun¬
dant̾: contulit
ds bona tẽꝑalia.¬
tanqͣm rudib.
& ad seruiendũ alliciendis. &x paucos affligi ꝑmisit.
In nouo aut̃ testam̃to econtͣ. paucis fidelium: florem
mundialiũ rerum apponit. & multis subtrahit. ⁊ affli¬
gi ꝑmitut. castigans eos tanqͣm filios. ut sint filii cho
re .i. passionis. & discant alia bona eẽ querenda. quȩ ñ
sunt cõmunia malis .i. sp̾ualia. & ȩt̾na. qͦ figurantur¬
ꝑ illa temporalia: qͤ popło rudi data sunt. uñ: bene
intitulo ponit᷑ ad intellectũ & ẽ sensꝰ tituli. Psalmus
hic: ad intellectũ: ut intelligant: cur martires ds uide¬
tur derelinquere. subtrahendo tẽꝑalia. ce affligi ꝑ-¬
imttendo. cũ patres antiqͦs iuucrit. in manuualida.
&e eis apposuerit tẽꝑalia. qd̃ id̾o facit ds :i. ad tẽporalia
ñ audit: ut ab eo desid̾entur ȩt̾na. ⁊ hec ñ amentur.
Hoc gͦ intelligentes. ñ sic q̃rant sibi fieri:. sicut rudib

Expanded text:
undanter contulit Deus bona temporatanquam rudibus et ad serviendum alliciendis, et paucos affligi permisit. In novo autem testamento Ecclesia paucis fidelium flores mundialium rerum apponit, et multis subtrahit et affligi permittit, castigans eos tanquam filios, ut sint filii Core, id est passionis, et discant alia bona esse quaerenda, quae non sunt communia malis, id est spritualia et aeterna, quae figurantur per temporalia quae populo rudi data sunt. Unde in titulo bene ponitur ad intellectum. Et est sensus tituli: Psalmushic, ad intellectum, id est ut intelligant cur martyres Deus videtur relinquere, subtrahendo temporalia, et affligi permittendo, cum Patres antiquos juverit in manu valida, et eis apposuerit temporalia: quod ideo facit Deus, id est ad temporalia non audit, ut ab eo desiderentur aeterna, et haec non amentur. Hoc ergo intelligentes ne sic quaerant sibi fieri, sicut rudibus
Abbreviated transcription (Latin):
ille iudicat. qͥ nouit ad liqͥdũ. & purũ uidicare.
quia ce suam ꝓbabilis uita est: int̾ homines: ut
ñ habeant quid iam rep̃hendant iuste. inuenit
tñ in homine qͥd rep̃hendat d̾s. q̃d nec ille ipse qui
iudicandꝰ est: forte uidet. hec indens aĩa. ꝯturbat᷑.
uñ subdit: & qͣre conturbas me : rationẽ : freqͣnt̃.
& uehem̃ter ꝑsuadet tͥsticiã huiꝰ scħ fugiendam.
que patientiã. ⁊ caritatem. & spem: extinguit. & to¬

Expanded text:
e, quia et si probabilis jam vita est inter homines ut non habeant quid jam reprehendant, juste invenit tamen in homine quid reprehendat Deus: quod nec ille ipse qui judicandus est, forte videt. Haec timens anima conturbatur. Unde subdit: Et quare conturbas me? rationem? frequenter et vehementer persuadet tristitiam hujus saeculi fugiendam, quae patientiam et charitatem, et spem exstinguit, et to
Abbreviated transcription (Latin):
ficit alios. F ructuose erunt angustie tue. si alt̃ p̃sti¬
teris latitudinẽ. Aliis gͦ da. q̃d̾ tͥ denegasti. Quã mul¬
tos eni pauꝑes saginare pot̾. int̾missũ hõdre pͣndiũ
Ita enĩ icuma: ut alio manducante pͣndisse in illo tegar¬
deas. Hylarem enĩ datorẽ diligit ds. Si panẽ dedersᷤ
tͥstis. & panẽ. e mĩtum ꝑdidisti. Gͣ ex aĩo fac. ⁊ insta
orationib. qͣm celerit̾ accipiunt᷑ orationes bene ope¬
rantium. Et hec est iusticia hominis in hac uita. Ie¬
lare ad d̾m: fac illi duas alas. Ieiuniũ ⁊ elemosinã.
quib uolat ad d̾m. Tales nos inueniat: ut securos
inueniat lux d̾i. ce ueritas di. cum uen̾it nos li¬
berare a morte: qͥ iam subire uenit ꝓ nob̾ mortem:

Expanded text:
ficit; fructuosae erunt angustiae tuae si alteri praestiteris latitudinem. Aliis ergo da quod tibi denegasti. Quam multos enim pauperes saginare potest intermissum hodie prandium! Ita ergo jejuna, ut alio manducante, prandisse te gaudeas: Hilarem enim datorem diligit Deus . Si panem dederis tristis, et panem et meritum perdidisti. Ergo ex animo fac, insta orationibus. Quam celeriter accipiuntur orationes bene operantium! Et haec est justitia hominis in hac vita jelare ad Deum, fac illi duas alas, jejunium et eleemosynam, quibus volet ad Deum; tales nos inveniat ut securos inveniat lux et veritas Dei, cum venerit liberare nos a morte, qui jam venit pro nob
Abbreviated transcription (Latin):
tempne. Hec sꝑant uidei. qͥ: in futuro hec temꝑalia
& huius modi. Qui uͦ d̃m colit ita: laudabilis non
ẽ. sicut ñ laudat᷑ in illo ieuimũ: qui ad lixxuriosam
cenã seruat uentrẽ suum. hoc est enĩiciunium non
continentię: s luxuriȩ. Gratis itaq coli d̾s debet. non
ꝓpt̾ aliud: ab eo. & ñ egredieris. euidenter. Non egre¬
dieris dico: ulters o d̃s: sic̃ oliuidis faciebas: in uirtutib
inimicos:
Auertistino
post inimicos nr̃os:¬

Expanded text:
temnere. Haec sperabant Judaei, qui in futuro haec tempora temnere. Haec sperabant Judaei, qui in futuro haec tempora it, laudabilis non est, sicut non laudatur in illo jejunium, qui ad luxuriosam coenam servat ventrem suum. Hoc est enim jejunium non continentiae, sed luxuriae. Gratis itaque Deus coli debet, non propter aliud ab eo; et non egredieris Deus evidenter. Non egredieris dico ulterius, o Deus, sicut olim Judaeis faciebas, in virtutibusinimicos. Avertisti nos post inimicos nos
Abbreviated transcription (Latin):
a patrib audita.
slunc aut̃ .s. in medio tẽꝑis. qd̾ est int̾¬
B NLS. illoꝵ pret̾itum & nr̃m futurum: rep¬
pulisti nos. hoc dicunt: qr differt̃ ꝓmissio. dum hic
iniqͥs habent᷑ obpbrio. & ꝯfudisti nos. ñ in conscientia.
s in facie hominũ. Et uota qd̾ exaggerat hic mala
sua. ut beniuolentiã iudicis impetrent. hoc id̃o fec̃
d̾s: ut doceret hec sꝑn̾e̾. &e ȩt̾na querere. Hic ẽ intel¬
ut appareat: an gratis colatur ds: a quo gratis ẽ
homo saluatus. Non enĩ est ꝓt̾rens colendus d̃s.
uł: qr similia his: in ęt̾num sit daturus.s ꝓ ęt̾nis.
S nec cogites et̾na carnalit̾: forte dicens. Id̃o colo eũ:
quia dabit mͥ uillam. ñ tñ. tẽporalit̾. corruptam ad¬
huc geris mentẽ. Amore enĩ casto ñ colis. eam mer¬
cedem ius habere in fut᷑o scło: quã hic neceẽ est relin¬
quas. Mutare uis uoluntatẽ carnalẽ: ñ amputare.
Noli gͦ talia sꝑare a do danda: qualia hic iubet con¬

Expanded text:
a patribus audita, nunc autem, scilicet in medio temporis, quod est inter illorum praeteritum et nostrum futurum, repulisti nos. Haec dicunt quia differtur promissio, dum hic iniqui habentur opprobrio; et confudisti nos, non in conscientia, sed in facie hominum. Et nota quod exaggerat hic mala sua, ut benevolentia judicis impetret. Hoc ideo fecit Deus, ut doceret haec spernere, et aeterna quaerere. Hoc est intelm fecit ut appareat an gratis colatur Deus, a quo gratis est homo salvatus. Non est pro terrenis colendus Deus. Et quia similia his in aeternum sit daturus, sed pro terrenis. Sed cogites aeterna carnaliter, forte dices: Ideo colo cum, quia dabit mihi villam. Non tamen temporaliter corruptam adhuc geris mentem. Amore enim casto non colis, eam mercedem non vis habere in futuro saeculo quam hic necesse est relinquas, mutare vis voluptatem carnalem, non amputare. Noli ergo talia sperare a Deo danda, qualia hic jubet con
Abbreviated transcription (Latin):
dant in p̃dam. qr hostib neq̃unt resistt. dedisti nos
ꝑsistentes in fide: tanꝙͣ. oues escarũ. hic diu̾si marti¬
res notant᷑ .i. diu̾sa martirum gen̾a. Alii enim fue¬
runt esca feris. alii tradit gentib in seruitutẽ. uñ
dicit. tanqͣm oues. es. ubi notatur quoꝵ dam macta¬
tio. & ingentib dispsistinos. hic ꝑsecutio notatur.
Uen didistipo¬
tuum sine p̾cio: & ñ¬

Expanded text:
dant in praedam, quia hostibus nequeunt resistere. Dedisti nos, persistentes in fide, tanquam oves escarum. Hoc diversi martyres notantur, id est diversa martyrum genera, alii enim fuerunt esca feris, alii traditi gentibus in servitutem. Unde dicit, tanquam oves escarum, ubi notatur quorumdam mactatio. Et in gentibus dispersit nos. Hic persecutio notatur. Vendidisti potuum sine pretio; et n
Abbreviated transcription (Latin):
crucis eꝰ inlinuat. cuiꝰ nomine: o caractere: insig¬
nimur. ut denarꝰ. nomine regis. & titulo. Id̃oq. he¬
retic. qui baptismũ xp̃i habent: si ueniunt ad uni¬
tatẽ ȩccłiȩ: ñ mutamus in eis. s agnoscimus titu¬
los regis nr̃i. de quo subdit. ipse dñabit᷑ gentium.
ñ modouid̃orum

Expanded text:
crucis ejus insinuat, cujus nomine et charactere insignimur, ut denarius nomine regis et titulo. Ideoque haeretici, qui baptismum Christi habent, si veniunt ad unitatem Ecclesiae, non mutamus in eis, sed agnoscimus titulos regis nostri. De quo subdit, et ipse dominabitur gentium, non modo Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
a quocunꝙ audiat bona. scd̃m illud. Que dicunt faci¬
te. que aut̃ faciunt nolite face̾. hoc inquã dix̃. qͣre
mea maiestate: ce qͣre assumis .i. indeuotꝰ p̾sumis.
ait. Castigo corꝑꝰ meũ. & in seruitutẽ redigo illud. ne
scelerati se misceant diuinis sermonib. Id̃o in ueteri
testamento erat labium encum in introitu tabnacħ
ubi sacerdotes lauabant manus. ingressuri tab̃na¬
culum. ⁊ egressuri. Uñ. Mundamini qͥ fertis uasa
negas. & hoc ẽ. tuuͦ¬
odistidisciplinam.
Quia si corrigo. inur¬
Di uidebas furem

Expanded text:
dum illud: Quae dicunt facite, quae autem faciunt nolite facere . Hoc inquam, dixit: Quare mea majestate? Et assumis, id est indevotus praesumis ait: Castigo corpus meum et in servitutem redigo illud, ne forte scelerati se misceant divinis sermonibus. Ideo in Veteri Testamento erat labrum aeneum, in introitu tabernaculi, ubi sacerdotes lavabant manus, ingressuri tabernaculum, et egressuri. Unde: Mundamini, qui fertis vasa negas. Et hoc estodisti disciplinam, quia si corrigo, muSi videbas furem
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ: ita & uita eusdẽ: fides ẽ. uude: Iustus ex fide
uiuit. & hoc totum fecit: qm̃ uoluit me. ante quã
ego eum uellem. scił. gratis elegit me. Sequit᷑. Et

Expanded text:
et vita ejusdem fides est. Unde: Justus meus ex fide vivit . Et hoc totum fecit quoniam voluit me, antequam ego eum vellem, id est gratis elegit me. VERS. 23.-- « Et
Abbreviated transcription (Latin):
iam uolenti eũ. tortissimis. qͥa p̃ualuerunt ⁊t̃ꝑaliter:¬
ad affligendam & ꝑũtendam hanc tẽꝑalẽ uitam meã
&e ab his qui odert̃ me. qr uolo eũ dico. eripuit. ꝑ hoc :
qm̃ confortati sunt suꝑ me. ꝑ hoc enim magis eripuit:
l currentium. &e hoc: ñ in tẽꝑe gaudii. s in die afflic¬

Expanded text:
am volenti eum; fortissimis, quia praevaluerunt temporaliterd affligendam et pervertendam hanc temporalem vitam meam; et ab his qui oderunt me, quia volo eum. Dico, eripuit per hoc, quoniam confortati sunt super me. Per hoc enim magis eripuit, li currentium, et hoc non in tempore gaudii, sed in die afflic
Abbreviated transcription (Latin):
At tollite. stercia pars. inꝙͣ. xp̃iana religione de¬
clarata: suꝑstitiosoᷤᷤ¬
aprauitate̾ auocat.
ut patefactis cordi¬
Q.d. Et quia nullus¬

Expanded text:
assiod. tertia pars. Christiana religione declarata superstitiospravitate avocat, ut patefactis cordiEt quia nullus
Abbreviated transcription (Latin):
sensualis: non¬
ratio: benedi-¬
bitur: inuita
ipsius. quia ꝗͣ¬
fecis ¶: bene fecit: in
bit᷑ aĩa. Uł benedicet᷑ ñ utiq de bono actuosadie¬
deliciis. benedicetur enĩ fauore luxuriantium. qͥ
int̾ epulas pastorib bene optant. Ido etiã des¬
cendet: quia confitebit᷑ tͥ .i. laudabit te ods: cũ be
Despectau̾o confessio ẽ: quam ꝓsꝑitas facit. s illa ẽ
magni meriti: quam non tollit uis doloris. Nec suf¬
ficit ei ꝓpria iniquitas. unmo etiã. Introibit usq
ntroibit usq¬
in ꝑgenies pa

Expanded text:
sensualis, nonratio benedibitur; in vita ipsius, quia,i benefecit: in bitur anima. Vel, benedicetur, non utique de bono actu, sedeliciis. Benedicetur enim favore luxuriantium, qui inter epulas pastoribus bene optant. Ideo etiam descendet, quia confitebitur tibi, id est laudabit te, o Deus, cumdespecta vero confessio est, quam prosperitas facit; sed illa est magni meriti, quam non tollit vis doloris. Nec sufficit ei propria iniquitas, imo etiam VERS. 20.-- « Introibit usqprogenies
Abbreviated transcription (Latin):
factus fu̾it hõ. in quo uideris tͥ frustra laborasse.
qui iustus es & tamen pauꝑ. Nonẽ tñ magnum
qd̾ diues ẽ. boc enim & abiect habent. Postea sub¬
iungit. qd marꝰ est dicens. & cum multiplicara fu¬
ad eum ꝑtinent honorant᷑. & hoc etiã dictt pro
nichilo esse dłcendum. Ido ne timueris: Qmcũ¬

Expanded text:
 frustra tibi laborasse, qui justus es, et tamen pauper. Non est magnum quod dives est; hoc enim abjecti habent: Postea subjungit quod majus est, dicens: Et cum multiplicata fuad eum pertinent, honorantur; et hoc etiam dicit pro nihilo esse ducendum. Ideo ne timueris,
Abbreviated transcription (Latin):
quemlibet hoĩem.
.Eximus ẽ enĩ omis homo. conditione pͥmȩ natunta¬
tis. Cum nullo gͦ male agendum. Uł ꝓximum acci¬
pit: aliqua oportunitate comunctum. ad quẽ etiã
decipiendum nitunt᷑: qd̾ deterius ẽ. Et sciendum:¬

Expanded text:
quemlibet hominem. roximus enim est omnis homo conditione primae nativitatis. Cum nullo ergo male agendum est. Vel proximum accipit aliqua opportunitate conjunctum, ad quem etiam decipiendum utuntur; quod deterius est. Alcu
Abbreviated transcription (Latin):
uum tuum. ⁊ odio. ha. inimic̃ .t. Impensa beneficii:
& compassione miscd̃iȩ. uñ in eugłio dicit᷑: in para¬
oblatrandum. ce dolosi ad decipiendum. & ue dolo
ci corde. Geminatio enim: duplex cor sig̃cat. Sequit᷑.
uersa labia dolosa: dolosli biaifpbest¬

Expanded text:
um, et odio habebis inimicum tuum . Impensa beneficii, et compassione misericordiae. Unde in Evangelio dicitur, in paraoblatrandum, et dolosi ad decipiendum. Aug. Et vere dolosci corde. Geminatio enim duplex cor significat. Sequitur: versa labia dolosa,
Abbreviated transcription (Latin):
die: donec ꝑuenias ad illum diem. Hic gͦ uota: ibi
laudes hylares reddam.un: post omĩa in officuis
ȩccłiasticis d̾t. benedicamus dño. quia de omnib
bonis quȩ in p̃senti facimꝰ. dđm in futuro ꝑheniu¬
ter laudabimus. Apueris aut̃ dicit᷑. quia tunc
angelicȩ puritatis consortes erimus. Nullus enĩ

Expanded text:
die, donec pervenias ad illum diem. Hic ergo vota, ibi laudes hilares reddam. Unde post omnia in officiis ecclesiasticis dicitur: Benedicamus Domino, quia de omnibus bonis, quae in praesenti agimus, Deum in futuro perenniter laudabimus. A pueris autem dicitur, quia tunc angelicae puritatis erimus consortes. Nullus enim in
Abbreviated transcription (Latin):
te cognosci: uoluit lenit̾ sinc aliqͦ strepitu. sic̃¬
magis ostend̾et uirtutẽ: si eam temperasset. &e est
congrua similitudo. Lana enim recipiendo uł red¬
dendo aqͣm. non rũpit᷑. s integra manet. Sic & in
uirgine: integritas ante partum : in partu &e pꝰt
partum. & post. illud id̃e alia similitudine cõpbat
que in modum roris: summa leuitate descendunt
Quis gͦ post tamaꝑtas similitudines dubitet de
partu uirginis: demnde quȩ ipse oriens attulit exe
quit᷑. que germina de stillicidus pullulauerint
pacis donce auferat᷑ luna: ut ñ sit .i. paxerit: do¬
nec morte destructa: iam ñ sit carnis mortalitas.

Expanded text:
nis sine aliquo strepitu, sicmagis ostenderet virtutem si eam temperasset. Et escongrua similitudo. Lana enim 267 accipiendo, vel reddendo aquam, non rumpitur, sed integra manet. Sic inVirgine integritas ante partum, in partu, post partum. Post illud idem alia similitudine comprobat, erram, quae in modum roris summa lenitate descendunt. Quis ergo, post tam apertas similitudines, dubitet de partu Virginis. Deinde exsequitur, quae ipse oriens attulit, quae germina de stillicidiis pullularunt, pacis donec auferatur luna, id est pax erit, donec, morte destructa, jam non sit carnis mortalitas
Abbreviated transcription (Latin):
fecte conũti. in quo: sentit laborem. Durum ẽ enim ce
laboriosum: ad serenitatẽ & tranquillitatẽ diuinȩ lueis.
a terrenarum cupiditatum caligine recorqueri. Unde:
post qͣm dix̃ conuiert̾e: addit & cripe animã meã. pec¬
catis ligatam. Qiͣ. in conu̾sione multis impeditam
hostib ce opp̾ssam. tanqͣm inherentẽ ꝑplexitatib huiꝰ
scłi. & spinas quasdam dilacerantium desiderioꝵ:
in conu̾sione ip̃a patientẽ. & saluum me fac .i. fac me
tur peccanti. & datum p̃ceptũ p̃tereunti. Uł ita. conu̾.

Expanded text:
fecte converti: in quo sentit laborem. Durum enim est, et laboriosum ad serenitatem et tranquillitatem divinae lucis a terrenarum cupiditatum caligine retorqueri. Unde, postquam dixit: Convertere, addit, et eripe animam meam peccatis ligatam, quasi in conversione, multis impeditam hostibus et oppressam, tanquam inhaerentem perplexitatibus hujus saeculi, et spinas quasdam dilacerantium desideriorum in ipsa conversione patientem. Et salvum me fac, id est fac me tur peccanti, et datum praeceptum praetereunti. Cassiod.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui tñ motus in dcum ñ cadit. de qͦ scriptum ẽ. Tu
aut̃ domine uirtutum cum tranquillitate iudicas.
Qd aut̃ tranquillum ẽ: ꝑturbatum ñ est. Non gͦ in
dmiudicem cadit ꝑturbatio. s furor eꝰ idem accipit᷑.
qd̾ ira. scił. iudiciũ in qͦ: mał quasi iratus uidebitur.
& uelut furibundus. Arguiaut̃ & corripi: diuersa
sunt. Nam argui: grauius ẽ. qͣsi accusari. uñ dãp¬

Expanded text:
qui tamen motus in Deum non cadit. De quo scriptum est: Tu autem, Domine virtutum, cum tranquillitate judicas . Quod autem tranquillum est, perturbatum non est. Non ergo in Deum judicem cadit perturbatio; sed furor ejus idem accipitur quod ira, scilicet judicium quo malis quasi iratus videbitur, et velut furibundus. Argui autem et corripi diversa sunt. Nam argui gravius est quam accusari unde, dam
Abbreviated transcription (Latin):
dant a cogitatiõib suiͦ.
qͥ spe sua frustrantur.
suis .i. teste conscientia
coꝵ.⁊ accusante eos. Ita
decidant expelle eos:¬
qui sibi uidentur intro¬
idest longe: ut meren

Expanded text:
dant a cogitationibus suis, spe sua frustratur. , id est teste conscientia ccusante eos. Ita decidant. Expelle eosqui sibi videntur introid est lon
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiam. Mod̾. Quatuor sunt partitiones. Pxi¬
mo ẽ exoedium in qͦ captat a ꝑsona uidicis ꝑ eiꝰ pote¬
statem. & a suaꝑsona: ꝑ infirmitatem suam. Item
a ꝑsona iudicis ꝑ consuetudinẽ parcendi. qr ñ uult
a mortuis. s auuus rogari. Scd̾̃o. exponit erũpnas
penitentis. ibi. Laboraui. ⁊ c̃. Tercio: ostendit se cor¬
rectum. ut separetur a malis. ibi. Discedite a me. ⁊c̃.
Quarto: ꝓ unmicis conuertendis orat .ibi. Crubescãt
⁊ c̃. In ꝑsona gͦ penitentis: in uidicio puniri metuen¬

Expanded text:
tiones. Primo, est exordium in quo captat a persona judicis, per ejus potestatem, et a sua persona, per infirmitatem suam. Item a persona judicis per consuetudinem parcendi, quia non vult a mortuis, sed a vivis rogari. Secundo, exponit aerumnas poenitentis, ibi, Laboravi. Tertio, ostendit se correctum, ut separetur a malis, ibi, Discedite a me, etc. Quarto, pro inimicis convertendis orat, ibi, Erubescant, etc. In persona ergo poenitentis, in judicio puniri metuen
Abbreviated transcription (Latin):
sibi amarum fecerunt. Panis enĩ qui de cȩlo descendit.
qui in se dulcis ẽ: & uita egris: ita amarus ẽ ꝑ peccata
ut sustinere non possĩt.¬
sperant in te. Mdorum. ubi post retri¬
butiones maloꝵ: sub¬
t̾ret pena: alliciant p̃
gustantib. suauis es. uñ. Gustate & uidete qm̃. su ẽ. dñs.¬

Expanded text:
sibi amarum fecerunt. Panis enim qui de coelo descendit, qui in se dulcis est, et vita aegris, ita amarus est per peccata, ut sustinere non possint.sperant in te; butiones maloterret poena, ita alliciant pragustantibus suavis es. Unde: Gustate et videte qu
Abbreviated transcription (Latin):
ueniam. scił. uł post udicium. Nlon ẽ gͦ contra hoc qd̾
in inferno confessus ẽ diues ille euangłicꝰ. qui lazarũ
uidit in requie: & si de ꝓfundo. euius lazari cõꝑatione
coactus est confit̾i mala sua. usq adeo: ut etiam frẽs
roget: ab his p̃moneri. s post udicium: in ꝓfundiori¬
b tenebris erunt impii. ubi nullam dilucem uidebt̃.
cui aliquid confiteantur. uł mortẽ dicit pecẽm. quod
contempta diuina lege cõmittit᷑. ut aculeum mortis.
mortem appellemꝰ. eo qd̾ mortẽ genet. Aculeus enim
mortis: pecc̾m ẽ. in quo: immemor ẽ di: qui p̃cepta
eiꝰ contempnit. Infernum uͦdicit: cecitatẽ animi.
quam incurrit qͥs: cum desꝑat. Cecitas enĩ desꝑa¬
tionis: peccantẽ. idest morientem: excipit: & muol¬
uit: ut detͣ in repbum sensum. Littera sic continuat᷑. Iõo
quis confitebit᷑ tͥ: sullꝰ¬

Expanded text:
veniam, scilicet, vel post judicium. Non est ergo contra hoc, quod in inferno confessus est dives ille evangelicus, qui Lazarum vidit in requie, etsi de profundo, cujus Lazari comparatione coactus est confiteri mala sua, usque adeo ut etiam fratres roget ab his praemoneri. Sed post judicium in profundioribus tenebris erunt impii, ubi nullam Dei lucem videbunt, cui aliquid confiteantur. Vel mortem dicit peccatum quod contempta divina lege committitur, ut aculeum mortis mortem appellamus, eo quod mortem generet. Aculeus enim mortis peccatum est, in quo immemor est Dei, qui praecepta ejus contemnit. Infernum autem dicit caecitatem animi quam incurrit quis cum desperat. Caecitas enim desperationis, peccantem, id est morientem excipit et involvit, ut detur in reprobum sensum. Littera sic continuatur: Ideo quis confitebitur tibi? null
Abbreviated transcription (Latin):
adiudicandum uiuos¬
&ẽ mortuos: post septẽ
milia annoꝵ ut auint.
S nulli hoc tempꝰ notum ẽ. ut ait dñs in euangłio. De
die aut̃ illa & hora: nemoscit. neq angłs. neq filius
dies dicitur iudicii. qr post omnia tẽpora que septem
dierum repetitione uoluuntur. post quȩ erit ille di¬
es: qui nullam habet uarietatẽ. Uł ido dies iudicii đr
octauus: quia post duas uitas futurus ẽ: scił. carnalẽ¬

Expanded text:
ad judicandum viet mortuos, post septem millia annorum, ut aiunt; sed nulli hoc tempus notum est, ut Dominus dicit in Evangelio: De die autem illa et hora nemo scit, neque angelus, neque Filius, dies dicitur, dies judicii, quia omnia tempora septem dierum repetitione volvuntur, post quae erit ille dies qui nullam habet varietatem. Vel ideo dies judicii dicitur octavus, quia post duas vitas futurus est, scilicet carnale
Abbreviated transcription (Latin):
& incertitudine ucniȩ t̃minantur: sicut hic patet.
Concessio q̃q dep̃catiua ẽ hic. ubi pec̃cm conceditur:
&e uenia postulatur. Quȩ licet apududices scłares
locũ ñ bñt: apud dm tñ multum ualet eui placet

Expanded text:
et in certitudinem veniae terminantur, sicut hic patet. et in certitudinem veniae terminantur, sicut hic patet. Concessio quoque deprecativa est hic, ubi peccatum conceditur, et venia postulatur, quae, licet apud judices saeculares locum non habeat, apud Deum tamen mult
Abbreviated transcription (Latin):
corpus. in qua uita. regnauit mors ab adam.usq: ad¬
moysen. Altera uita ꝑtinet ad animum. qͥ ẽ nouus
net quaternarius. quia constat ex qͣtuor elementis
& qͣituor q̃litatio aficit̃ sclt̃ sica humnida calida
frigida. & qͣtuor temꝑib ãministrant᷑. uere. estate.
autumpno. hieme. Ad aĩam uͦ: ꝑtinet t̾nariꝰ ꝓpt̃
tͥplicem uim animȩ. que ẽ rõnalis. irascibił. concu¬
piscibił. ꝑacta gͥ utraq uita. quasi septenario nu¬
mero transacto ueniet octauus dies iudicii. uͥ uni¬
qui ẽ consummatio fidelium: in p̾senti ad iusticiã:
infuto ad coronam: attͥbuit᷑ dauid .i. penitenti. qui
tus dm̃. in quo peccator timet argui. & id̾o: penitet.
Et ẽ p̃s iste primus omĩum penitentialiũ psalmoꝵ
qͥ sunt septem. Io̾o: ut ostendatur ꝑ septiformẽ sp̃m
posse deleri. qͥcquid i septenario huiꝰ uitȩ cõmittitur.
& qr septem sunt p̃cipue modi remissionis: quib pec¬
cata delent᷑. scił. baptismꝰ. clemosina. martirium.

Expanded text:
corpus, in qua vita regnavit mors. Altera vero vita pertinet ad animum, qui est novus net quaternarius, quia constat ex quatuor elementis, et quatuor qualitatibus afficitur, scilicet sicca, humida, calida, frigida, et quatuor temporibus anni administratur, vere, aestate, autumno, hieme: ad animam vero pertinet ternarius propter triplicem vim animae, quae est rationalis, irascibilis, concupiscibilis. Peracta ergo utraque vita, quasi septenario numero transacto, veniet octavus dies judicii, ubi cuiqui est consummatio fidelium, in praesenti ad justitiam, in futuro ad coronam. Attribuitur David, id est poenitenti, qui tus Domini, in quo peccator timet argui, et ideo poenitet. Et est iste psalmus primus omnium poenitentialium psalmorum, qui sunt septem. Ideo ut ostendatur per septiformem Spiritum posse deleri quidquid in septenario hujus vitae committitur, et quia septem sunt praecipue modi remissionis, quibus peccata delentur, scilicet baptismus, eleemosyna, martyrium,
Abbreviated transcription (Latin):
de p̾senti. partim de fut᷑o᷑. Scutum enĩ. qd̾ a rotundita¬
de dicit᷑. & ẽ rotundum inpatria dauid: duo facit.
qr corpꝰ munit ⁊ caput coronat. Ita: gratuita uolun¬
tas di. quanos uocat. ẽ defensio hic: contra omĩa ui
cia. ⁊ in futuro corona. ut clipeus capiti aptatus: co¬
rona ẽ. cordr defensio:E t ẽ. Domine coronasti nos ut
nobis est ut scutum. in futuro: ut cororIa.

Expanded text:
de praesenti, partim de futuro. Scutum enim quod a rotunditate dicitur, et est rotundum in patria David, duo facit, quia corpus munit, caput coronat. Ita gratuita Dei voluntas, qui nos vocat, est defensio hic contra omnia, et in futuro corona, ut clypeus capiti aptatus, corona est, cordi defensio. Et, Domine coronasti nos ut nobis est ut scutum, in futuro ut corona.
Abbreviated transcription (Latin):
tra tua .i. in iudicio. Qiͣ.d. hiõsana me. ne ibr opus sit.
ubienim ẽ sanitas: nec mors metuenda ẽ: nec urentis
aut secantis medici manus. Uñ subicit. iserere¬
lisercre mei dñe¬
as. s potius. odñe mise
firmus sum natura &e¬
uicio. ad eo: qr iusticiã
sustinere nequeo. & non
parum sum infirmus:
s usq ad ossa ꝑuenit¬
infirmitaᷤᷤ.i. ad robur
Et amma mea. ecce¬
dñe.Qi. Cura me. ut sapi¬
habeo infirmitatẽ. tu: sanitatẽ. ego sum infirmus ꝓ
pccc̃o tu: sana ꝑ miscd̾iam. orout sanes. & tudñe dif
animȩ. in que mala sc p̃cipitauit. & so etiam. qr nondũ
hic tam ꝑfecte orat: ut dicat᷑ q. Adhuc te loquente: dicã.
ecce adsum. Et etiam id̃o: ut ex difficultate sanationis:
ĩde magis deinceps: caueat sͥ. Qd̾enĩ facile sanat᷑: ñ mul¬
tum cauetur. Ex difficultate aut̃ sanationis: fit dili¬
gentior custodia receptȩ sanitatis. & etiã id̾o: ut ostenda¬
tur quȩ pena sit ñ conuersis: si tanta ẽ difficultas ꝯu̾sis:

Expanded text:
tua, id est in judicio, quasi dicat hic sana me, ne ibi opus sit. Aug. Ubi enim est sanitas, nec mors metuenda est, nec urentis aut secantis medici manus. Unde subjecit: VERMiserere mei, D potius, o Domine, miserfirmus sum naturvitio, adeo quia justitiam sustinere nequeo. Et parum sum infirmus, sed usque ad ossa peinfirmitas, id est ad roburma mea, ecceuasi dicat cura me ut sapihabeo infirmitatem, tu sanitatem; ego sum infirmus pro peccato, tu sana per misericordiam. Oro ut sanes, et tu, Domine, diffanimae in quae mala se praecipitavit. Et ideo etiam, quia nondum hic tam perfecte orat, ut dicatur ei: adhuc te loquente, dicam: Ecce adsum. Et etiam ideo, ut ex difficultate sanationis, inde magis caveat sibi. Quod enim facile sanatur, non multum cavetur. Ex difficultate autem sanationis, fit diligentior custodia receptae sanitatis. Et ideo, ut ostendatur quae poena sit non conversis, si tanta difficultas est conversis.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓtegas: qr egome
qui fuisti metꝰ fugien
Taclas. qui refugit. tutus ẽ qr sic in alto est
ut nichil timeat. Uñ. subdit. ut saluum me facias.
In alioenim saluus esse ñ potero. Qm̃ firmam̃tũ¬

Expanded text:
ut protegas, quia ego me qui fuisti metus fugienui refugit tutus est, quia sic in alto est, ut nihil timeat. Unde subdit, ut salvum me facias; in alio enim salvus esse non potero, VER
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ partes dicens. & de manu .i. de potestate: contra
legẽ. scriptam. agentis .i. transgressoris. & iniqui.
.i. simplicit̾ sine lege peccantis. Duo enĩ sunt gen̾a
non. ut pagani. Idco dico eripe me
Qm̃ tues patien

Expanded text:
 de potestate contra legem agentis, id est transgressoris, et iniqui, id est simpliciter sine lege peccantis. Duo enim sunt generanon, ut pagani. Ideo dico, eripe, tu es patien