comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
li. uircutes. potestates. pͥncipanus. dũa¬
tionos. throni. cherubin atq seraphin.
nut usus: q̃m plures sunt qui his fi¬
gurantur nominib. Cumergo plura¬
le audis: plures illius ordinis cuius
nomen est intelligis. Cum uero singłoꝵ
ordinum singłarit᷑ uocabula ꝓferunt᷑.
cordem ordinum ꝓpͥe singłares ꝑsone ma¬
nifestantur. Quippe q̃m quoꝵdam nũ¬
cupationes ordinum utroq in num̃o
reꝑio. idem reliquis in ordinib nec ab¬
surdum puto: ⁊ ciuꝰq ordinis aio appel

Expanded text:
li, virtutes, potestates, principatus, dominali, virtutes, potestates, principatus, dominationes, throni, cherubin atque seraphin. imit usus, quoniam plures sunt qui his figurantur nominibus. Cum ergo plurale audis, plures illius ordinis, cujus nomen est intelligis. Cum vero singulorum ordinum singulariter vocabula proferuntur, eorumdem ordinum propriae singulares personae manifestantur. Quippe quoniam quorumdam nuncupationes ordinum, utroque in numero reperio, idem reliquis in ordinibus, nec absurdum puto, et cujusque, ordinis aio appel
Abbreviated transcription (Latin):
rouidus namq deus ante qͣm ħo
rueret. meditatus reparationem:
reꝑationi necessarios. nouem distuxit
angloꝵ ordines. Nam qui celestes sp̃o
nr̃am suffulturus infirmitatẽ mittere
disposuit: is mittendos uariis ad dreit
offitus nr̃e ꝓculdubio restitutioni acc̃õ¬
modis. Quid est enim qd̾ apłs omnes
minist̾us offitioꝵ intellexit addictos:
Quid ẽ qd̾ omnes uiminist̾iũ missos
ꝑhibet nͥ quia qd inuinctum est offitio
id iugit᷑ complent exertitio:. Quid est
qd̾ post dicta duo t̾cium hoc mox sub¬
iungit ꝑꝑ eos qui hereditatẽ capient
salutis. nisi qd̾ tam offitia qͣm exer¬
citia offitioꝵ ad idtendunt ut predesti¬
nati h̾editatem capiant salutis: Offi¬
tia ergo cum actib siis instituta ꝓpter
saluandos. ratio est cessare post salua¬
tos qm̃ iuxta scͥpturam tẽ tolletur oĩs
potestas. xxxu. Quot sunt offitia et
quot eorum nomina. oocona coco.
ouem sunt offitia angłoꝵ quorum
nomina sunt. ħ angeli archange¬

Expanded text:
rovidus namque Deus, antequam homo rueret, meditatus reparationem, reparationi necessarios novem distinxit angelorum ordines. Nam qui coelestes spiritus nostram suffulturus infirmitatem mittere disposuit, is mittendos variis addixit officiis, nostrae procul dubio restitutioni accommodis. Quid est enim quod Apostolus ministeriis officiorum intellexit addictos? Quid est quod omnes in ministerium missos perhibet, nisi quia quod injunctum est officio, id jugiter complent exercitio? quid est quod post dicta duo, tertium hoc mox subjungit: Propter eos qui haereditatem capient salutis, nisi quod tam officia, quam exercitia officiorum, ad id tendunt, ut praedestinati haereditatem capiant salutis? Officia ergo cum actibus suis instituta propter salvandos, ratio est cessare post salvatos, quoniam juxta Scripturam, tunc tolletur omnis potestas . CAPUT XXXV. Quod sunt officia, et quot eorum nominfficia angelorum, quorum nomina sunt haec: Angeli, archange
Abbreviated transcription (Latin):
salutis iusticia causa ẽ. siseruantes le¬
gem adepti sunt iusticiam: adepturi
ꝓculdubio sunt &e salutẽ. Alioquin:
& patarchis quoꝵ salus dubia ñ ẽ.
infernus miseros teneret. Quimmp̃o
ħuisse uident᷑. cͤc statutum creato¬
ris: illud erunt duo incarne una.
cc̃ legem xp̃iane ꝑfectionis. Utiq
nichil tale uiri uł parue scĩtatis admi¬
sissent: si mnibi ꝑicłm anime estimarẽt.
Saluti aut̃ intentos dampnabilia
latuisse: immo ce legem fefellisse. dũ
facinora aut p̃t̾mitrit aut ꝑmittit:
nefas ẽ. Que gͦ apud nos tanqmͣ fla¬
gitia guissima animadu̾sione feri¬
untur ut sit xp̃iana undiq u̾sum
defecata religio: apud antiquos di¬
uina maluit dissimulare censura.
dispensans utͥq tempori ꝓ mͦ qͣmda¬

Expanded text:
salutis justitia causa est, si servantes legem adepti sunt justitiam, adepturi procul dubio sunt et salutem; alioquin et patriarchas, quorum salus dubia non est, infernus miseros teneret, qui in ipso habuisse videntur contra statutum Creatoris: Erunt duo in carne una , contra legem Christianae perfectionis. Utique nihil tale viri, vel parvae sanctitatis admisissent, si inibi periculum animae aestimarent: saluti autem intentos damnabilia latuisse, imo et legem fefellisse, dum facinora aut praetermittit aut permittit, nefas est. Quae ergo apud nos tanquam flagitia gravissima animadversione feriuntur, ut sit Christiana undique versum defaecata religio, apud antiquos divina maluit dissimulare censura, dispensans utrique tempori, pro modo quem da
Abbreviated transcription (Latin):
cur uoluit abimpietate dampnis abst̃¬
rere. ad pietatem lucris incitare. Et
quidem religio ꝑfectionis que utiq rͥ¬
anorum ẽ. huiꝰmodi sordes ñ recipiens:
apud quos &r iguorans ignorabit᷑. alio
timore eius .s. qui pot̃ corpꝰ & animã mit¬
firmis & infirmis alia& alia ꝓponen¬
dasunt. Nec enĩ eadem ꝓsunt. Firmis:
solidat᷑ salus: Aliis aut̃ langor aut le¬
nitur aut curat᷑. Num gͦ qui sub lege
erant sp̃ũalit̾ egroti mandata accepe¬
runt. ut ad restitutionẽ salutis. uerũ
adlenim̃ dampnationis. ut ñ sit heres
filius ancille cum filio lib̃e. uideł ppłs

Expanded text:
cur voluit ab impietate damnis abstercur voluit ab impietate damnis absterrere, ad pietatem lucris incitare? Et quidem religio perfectionis, quae utique Christianorum est, hujusmodi sordes non recipiens, apud quos et Ignorans ignorabitur , alio timore, ejus scilicet, Qui potest corpus et animam mitFirmis et infirmis alia et alia proponenda sunt, nec enim eadem prosunt; firmis solidatur salus, aliis autem languor aut lenitur aut curatur. Num ergo qui sub lege erant spiritualiter aegroti mandata acceperunt non ad restitutionem salutis, verum ad lenimentum damnationis, ut Non sit haeres filius ancill
Abbreviated transcription (Latin):
gentium cͥcumfusa multitudo exoĩ par¬
te ꝯtundebat. Unam mulierẽ multis
nubere nefas ẽ. qm̃ sola de multis ꝯciꝑe
ñ ualebat. Sic dĩis factu facilia. at cñ
bona mandans: mala quoꝙ. at ñ dum
resecanda dissimulans. ppłm adhuc te¬
n̾um. cultui suo attrahebat. nunc t̾ro¬
re. nune ꝓmissione eoꝵ. q̃ int̾ molles.
aut cõmod̾a putant᷑. aut incõmoda. uiii.¬
Et an m̃to dampnari. aut ex mĩa de¬
dampnis territ᷑. lucris captus
seriuebat: pauca paruaq bona ageis
multa magnaq mala cõmittens: utrũ
leratis salus: Qm̃ aitt̃ hec sceła lex ñ ꝓ¬
hibet: faciuntq nichilominꝰ qd ip̃a iubet.
si udex ẽ iustus. quomͦ obedienti neget᷑
salus: Nam si predicta uicia. habentib
erant ꝑicłosa. ĩine male decepit. qui qͣi
nicħ nocitura. aut subticendo aut scri¬
bendo concessit: Si adreatum ẽ. solo aut
timore. aut cupiditate temporalis aut
commodi. aut incominocli dm̃ colere:

Expanded text:
gentium circumfusa multitudo ex omni pargentium circumfusa multitudo ex omni parte contundebat. Unam mulierem multis nubere nefas est, quoniam sola de multis concipere non valebat. Sic Dominus factu facilia, attamen bona mandans, mala quoque at nondum resecanda dissimulans: populum adhuc tenerum cultui suo attrahebat, nunc terrore, nunc promissione eorum, quae inter molles aut commoda putantur aut incommoda. CAPUT VIII. An merito damnari, an ex misedamnis territus, lucris captus serviebat, pauca parvaque bona agens, multa magna malaque committens, utrumnleratis salus? quoniam autem haec scelera lex non prohibet, faciuntque nihilominus quod ipsa jubet, si judex est justus, quomodo obedienti negetur salus? Nam si praedicta vitia habentibus erant periculosa, nonne male decepit, qui quasi nihil nocitura aut subticendo aut scribendo concessit? Si ad reatum est solo aut timore, 102 aut cupiditate temporalis, aut commodi, aut incommodi Deum colere,
Abbreviated transcription (Latin):
Iustus aut̃ ex fide ẽ. Uñ illud. Iustꝰ ex fi¬
de uiuit. Lex gͦ nr̃a ꝑfecta ẽ. ex qua om̃i
temꝑe salus ẽ. Utiq ꝑfecta. Nam quod
ifirma infirmis ꝑmissa sunt. Ita tñ. ut
ex beneficio auctoris. aliqͣs uł factu faci¬
les. uite susciꝑent emĩdationes. ñ nullis
uitiis quorum ꝓhibitionẽ facere ñdũ
potant remanentib. Unde amicos di¬
lig̾e mandatum ẽ. inimicũ odisse ꝓhi¬
bitum ñ ẽ. Pot̾ant fenerari alienis. ñ
licebat ꝓximis. Lesis calionẽ erig̾e ꝑ¬
mittitur. exced̾e̾ paritatẽ ñ ꝯcedit᷑. Con¬
iugem quibdam de causis. dimitti fas
erat. umo ce plures simul ħre nefas
ñ erat. Discidium ꝑmitit᷑. ne homieidi¬
um incurrat᷑. Conuux ꝯiuigem dimitte¬
bat. Qd̾̃ utiq malum: at ꝑmissum erat.
netenere coactus: uigularet. inuisã. qd̾
ꝓculdubio longe dec̃sꝰ foret. ac ꝑhoc ñ li¬
cebat. uiu̾ts multas ducebat. ut nuilti¬
plicata gen̾atio ppłm multiplicaret. quẽ

Expanded text:
fide est. Unde illud: Justus ex fide vivit . Lex ergo nostra perfecta est, ex qua omni tempore salus est, utique perfecta: nam quod infirma infirmis promissa sunt; ita tamen ut ex beneficio auctoris, aliquas vel factu faciles vitae susciperent emendationes, nonnullis vitiis, quorum prohibitionem facere nondum poterant, remanentibus. Unde amicos diligere mandatum est; inimicum odisse prohibitum non est; poterant fenerari alienis, non licebat proximis . Laesis talionem exigere permittitur, excedere paritatem non conceditur. Conjugem quibusdam de causis dimitti fas erat, imo et plures simul habere nefas non erat. Dissidium permittitur, ne homicidium incurratur; conjux conjugem dimittebat, quod utique malum, at permissum erat, ne tenere coactus jugularet invisam, quod procul dubio longe deterius foret. Ac per hoc non licebat, unus multas ducebat, ut multiplicata generatio populum multiplicaret, quem
Abbreviated transcription (Latin):
atq mnali. felices & miseri. Non ẽ tñ
abnuendum. qͥn ꝑꝑ prẽs filiis aut
bonos: bene. aut malos: male pler̃q:
cedat: acceptionẽ ꝑsonarum altu¬
secus dõ semouente. Qm̃ summe. re¬
ligionis dispensator dum singła
nũto mͦ disponit. haut unqͣm mor¬
bo nobilitatis. fauorem suũ accõmo¬
dat. Nobilitas qͥppe mundialis dũ
desipit. elationi attinentia uen̾ari
humilitati obnoxia abhominari. ordi
oportuit. Nam si absq lege ñ eẽt salꝰ.
latio legis ꝓposita fuiss uniu̾sis.S
suffecit quibdam institui: ut inpau¬
cis instruerent᷑ unu̾isi. qnͣte fu̾int in¬
firmitatis. Lex enĩ neminẽ ducit ad
ꝑfectum. Qnͣti oñis: ꝗ neq nos neq pa¬
tres nr̃i portare potiumꝰ Atq ido ad il

Expanded text:
atque mali, felices et miseri. Non est tamen atque mali, felices et miseri. Non est tamen abnuendum quin propter patres filiis aut bonos bene, aut malos male plerumque cedat; acceptionem personarum, altrinsecus Deo semovente, quoniam summae religionis dispensator, dum singula merito modo disponit, haud unquam morbo nobilitatis favorem suum accommodat. Nobilitas quippe mundialis dum desipit, elationi attinentia venerari, humilitati obnoxia abominari, ordinoportuit. Nam si absque lege non esset salus, latio legis proposita fuisset universis. Sed suffecit quibusdam institui, ut in paucis instruerentur universi quantae fuerit infirmitatis: Lex enim neminem ducit ad perfectum : quanti oneris, quod neque nos, neque patres nostri portare potuimus; atque ideo ad
Abbreviated transcription (Latin):
uidebis. Nec extali ꝑ nuxtione qͦ qͦ
uertas ocłos. acceptionem ꝑsonarũ
eogites apud dm̃. Ds̃ enim ꝑsenam
ũ accipit. s ad commodum rei publi¬
mͦ lenia disponit. Nam cum filios
ꝓꝑ parentes malos quidem. hune
fagellat. bonos aut̃. illum honorat.
si sola m̾ita parentum distinguie. ut
istum amplexet᷑. illum asꝑnet᷑: ae¬
ceptio fortasse ẽ ꝑsonarũ. Sin autẽ
dum dura diuidit & mollia. ñ ad eo
patͥb intendit qmͣ fructũ querit:
quis locꝰ calumpnie restat: Presertĩ
pam scl̃i untuitus. quẽ leuat. ammi¬
raris. quem nelcit. dedignaris. Qd̃
aut̃ uarietas pat̾ni m̾iti. uariecatẽ
statuum si pariat infiliis: patet dũ
e⁊ identitate pat̾ni m̾iti. ali̾natioẽm suscipũt
fili. dũ ex diu̾sitate pat̾ni m̃it: simlitudinẽ
suscipiũt filii. nc̃ miserie aut uͥtutis. ñc uitii aut ioꝯ¬
ditatis. Quippe expr̃e tam bono qm
malo indifferent᷑ ꝑdeunt filii. boni

Expanded text:
videbis: nec ex tali permistione quoquo videbis: nec ex tali permistione quoquo vertas oculos acceptionem personarum cogites apud Deum ; Deus enim personam non accipit, sed ad commodum reipublimodo lenia disponit. Nam cum filios propter parentes malos quidem, hunc flagellat, bonos autem, illum honorat; si sola parentum merita distinguit, ut istum amplexetur, illum aspernetur, acceptio fortasse est personarum; sin autem dum dura dividit et mollia, non adeo patribus intendit, quam fructum quaerit, qpam saeculi intuitus, quem levat admiraris quem nescit dedignaris. Quod autem varietas paterni meriti, varietatem statuum non pariat in filiis, patet, dum ex identitate paterni meriti, alternationem suscipiunt filii; dum ex diversitate paterni meriti, similitudinem suscipiunt filii, nunc miseriae aut virtutis nunc vitii aut jucunditatis: quippe ex patre, tam bono quam malo, indifferenter prodeunt filii boni
Abbreviated transcription (Latin):
mali bonis efferuit᷑: & boni malis exer¬
cent᷑. Nam dum ingruunt adu̾sa uir
fortis contͣ onus insurgit. roborat᷑q re¬
rum motemptu mortaliũ In temꝑans
aut̃ qdͥum affiuiit optata. falsa io¬
cunditate captus. aꝯtuitu ueri boni.
cupidine mala. quasi inextͥcabili un¬
co retorquet᷑. Bona aut mala filiorũ
quid pariant. sum parcun exsecutꝰ. p¬
pe sciens isdem excausis. alios ce alios
ꝓuenrre effectꝰ. illos tũ maxue ꝑse¬
quendos: quos aut usus obicit. aut rõ
exposcit. S dum bona parentũ seu
mala. ad natos reflectimus obiacere
capłm illud uidet᷑. Anima que pecca¬
u̾it ip̃a moriet᷑. Item illd̾. qͦ redditurꝰ
enuntiat᷑ ds unicuiq iuxta m̾ita sua.
Si gͦ statum futuri scłi attendimꝰ &e
maloꝵ unusqͥsq onꝰ snũ portabit &¬
bonorum nemo. m̾iti recompensatio¬
necarebit. Uerte ocłos ad p̃sentariã
conũsationem nr̃am. bona malaq
aliorum. aliis aut ꝓdesse. aut nõce.

Expanded text:
mali bonis efferuntur, et boni malis exermali bonis efferuntur, et boni malis exercentur: nam dum ingruunt adversa vir fortis contra onus insurgit, roboraturque rerum in contemptu mortalium. Intemperans autem dum affluunt optata, falsa jucunditate captus, a contuitu veri boni cupidine mala quasi inextricabili unco retorquetur. Bona aut mala filiorum quid pariant sum partim exsecutus, quippe sciens iisdem ex causis alios et alios provenire effectus: illos tamen maxime prosequendos, quos usus objicit, aut ratio exposcit. Sed dum bona parentum seu mala ad natos reflectimus; objacere capitulum illud videtur: Anima quae peccaverit ipsa morietur . Item illud quo redditurus enuntiatur Deus unicuique juxta merita sua. Si ergo statum futuri saeculi attendimus, et malorum unusquisque onus suum portabit, et bonorum nemo meriti recompensatione carebit. Verte oculos ad praesentariam conversationem nostram, bona malaque aliorum aliis aut prodesse aut nocere
Abbreviated transcription (Latin):
cruciatib qͦs abinde uenientib dis¬
cere sinunt᷑. ut hinc quoq cortiones
exagg̾ent᷑. Aut si quando mortu
quid patiant᷑ iuiuentes cari. minime
sentiunt: nicħominꝰ tñ uiui int̾rorem
uiuentium flagella forte ferunt: pro
scełib decessoꝵ. E ex pec̃cis parentum.
filii ꝑsepe puniunt᷑. aut parentib in
cunulum malorum: aut̃ int̾rorem a¬
liorum. uñ filii ely m̾ita anunadũsioe
int̾eunt: ip̃i quoq inꝑnitiem. Econtͣ
quoq filiis ut uidet᷑ bona ñ nunqm im¬
portat: parentum religio. inalacͥtatem
ip̃is: nexemplum aliis. Cur enim sub
lege. fusa dõ prece. posteri sͥ ꝑꝑ abraham
postulant subueniri. nqr sentiunt dm
dum resipiseit bona pr̃is. bona ꝯferre
filiis: Ordine quoq uerso. patrũ natis
aut bonorum mala dispensant᷑ inꝓbati¬
onem. unde filiis iob mala inferuntur.
ip̃i quoq infrugem: aut maloꝵ bona
indecritionem. Quippe patres natoꝵ. &

Expanded text:
cruciatibus; quos ab inde venientibus discruciatibus; quos ab inde venientibus discere sinuntur, ut hinc quoque tortiones exaggerentur. Aut si quando mortui quid patiantur, viventes chari minime sentiunt: nihilominus tamen vivi in terrorem viventium flagella forte ferunt pro sceleribus decessorum. Ergo ex peccatis parentum filii persaepe puniuntur, aut parentibus in cumulum malorum, aut in terrorem aliorum: unde filii Heli merita animadversione intereunt , ipsi quoque in perniciem. Econtra quoque filiis, ut videtur, bona nonnunquam importat parentum religio, in alacritatem ipsis in exemplum aliis. Cur enim sub lege fusa Deo prece, posteri sibi propter Abraham postulant subveniri, nisi quia sentiunt Deum, dum respicit bona patris, bona conferre filiis? Ordine quoque verso, patrum natis aut bonorum mala dispensantur in probationem, unde filiis Job mala inferuntur, ipsi quoque in frugem; aut malorum bona in detractionem; quippe patres natorum et
Abbreviated transcription (Latin):
infantie pariat equalitatem: apd̃
gentes uaria scõꝵ pr̃m m̾ita que in¬
tuens d̃s puericie peꝑeit: ingesserĩt
uarietatem. Parentum gͦ honestas
paruulis quondam suis causa ut
auunt salutis extiterat .U. filius
tunc filios tam paruulos qm
adultos. oe bonos. pr̃m flagitia
exurunt. Uñ imm̾itos miseris mo¬
dis torqueri dolentes: miramurdo¬
nec introeuntib inscũ arium dĩ
liber uite ꝯsultus: respondeat. Fili¬
os cedi indolorem parentũ. inꝓpͥi
m̾iti auginentum. Nam & dignũ
ẽ scelestos pr̃es sic quoq flagitiorũ
argui: & salubre ẽ celestes filios incõ¬
modum patientis flagͥs atteri. un
forsan đt. Puniam pecc̃a parentũ
infilios. qd de malis intelligit᷑ fili¬
traditoris ait. Nutantes tͣnsferan¬
tur filii eius & mendicent. eiciant᷑
dehabitationib sius. Titem. Fiant
nati eus inint̾itum. Uulgata enĩ
sententia ẽ mortuoꝵ increscere cru¬
ciatus: ex uiuoꝵ quos amau̾ant

Expanded text:
infantiae pariat aequalitatem; apud infantiae pariat aequalitatem; apud gentes varia sanctorum Patrum merita, quae intuens Deus pueritiae pepercit, ingesserint varietatem. Parentum ergo honestas parvulis quondam suis causa, ut aiunt, salutis exstiterat. CAPUT V. Filius tunc filios tam parvulos quam adultos, etiam bonos, patrum flagitia exurunt: unde immeritos miseris modis torqueri dolentes miramur, donec introeuntibus in sanctuarium Dei liber vitae consultus respondeat, filios caedi in dolorem parentum, in proprii meriti augmentum. Nam et dignum est scelestos patres sic quoque flagitiorum argui; et salubre est, coelestes filios in commodum patientiae flagris atteri. Unde forsan dicitur: Puniam peccata parentum in filios, quod de malis intelligitur filifiliorum ait: Nutantes transferantur filii ejus et mendicent, ejiciantur de habitationibus suis . Et item: Fiant nati ejus in interitum . Vulgata enim sententia, 100 mortuorum increscere cruciatus, ex vivorum quos amaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
tatem respexerat. debitam gentis
iram remittebat. Generositatem
parentum intuitus. natoꝵ igno¬
miniam ẽ oblitus. Num similit̾
ex feditate parentum ꝓbra auges¬
cunt puerorum. Haut quaqm ita
constat Nam nec genitoris ꝓbitas.
m geniti mundiciam sacram̃to ꝓ¬
curatam. accumulare estimat᷑. Si
gͣ ut pleriq autumant. paruulis
sius pat̾na ꝓbitas utilis erat. for
nis expiati ñperirent. intm̃ fortas¬
se ñ ualebat. ut expiati tanto p̃celle¬
rent: qnͣto ex precellentiorib nati
fuissent. Nam sicut paruulos nr̃i
temporis equalitas baptismi sibi
certissime coequat. sicut sub lege
differre ñ poterant int̾ se. quos in¬
differens circumcisio exprabat.
ita similitudinis ratio postulare ui¬
det᷑. ut antiqͦ intempore gentim
lactentes interse autumemꝰ pares.
ꝑ reconciliationẽ. quos haut cdis¬
pares creclimꝰ ꝑ originis inquina¬
tionem. Nisi forte apud nos oe in
lege identitas sacram̃ti assistentis

Expanded text:
tatem respexerat, debitam genitis tatem respexerat, debitam genitis iram remittebat: generositatem parentum intuitus, natorum ignominiam est oblitus. Num similiter ex foeditate parentum probra augescunt puerorum? Haudquaquam ita constat. Nam nec genitoris probitas modo geniti munditiem sacramento procuratam accumulare aestimatur. Si ergo, ut plerique autumant, parvulis suis paterna probitas utilis erat, fortnis expiati non perirent; in tantum fortasse non valebat, ut expiati tanto praecellerent, quanto ex praecellentioribus nati fuissent. Nam, sicut parvulos nostri temporis, aequalitas baptismi sibi certissime coaequat, sicut sub lege differre non poterant inter se quos indifferens circumcisio expiabat; ita similitudinis ratio postulare videtur, ut antiquo in tempore gentium, lactentes inter se autumemus pares per reconciliationem, quos haud dispares credimus per originis inquinationem. Nisi forte apud nos et in lege identitas sacramenti assistentis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ & illis p̃sertim cum añ circũcisio¬
nis distctionem. pares int̾ se repu
ris apud uidicem int̾pellat᷑. Num
quotuscunq parens ꝓ nascituris
dõ astare ꝑhibet᷑. nemo̾ pueroꝵ usq
ad diliuium ꝑiit. qm noe uir ar¬
duus fide. ad om̃ium opꝰ anteuut.
S ñ ante diluium debuit qͥs int̾i¬
re. qm̃ ce ip̃e adam insignis extitit fi¬
ẽ. pueris ciedendo. inauiscłis sacͥfi¬
cando sub uenire. nec mirandum
unde manau̾at ꝑicłm. inde emi¬
cusse subsidium. ꝓculdubio apd̃
gentes. innum̃os: apud uideos for¬
tasse ñ nullos ꝑficlia parentum:
obligauit miserre. forsan ñquia no¬
cuit᷑. s quia ñ ꝓfuit. fidem paren¬
tum dixi adeẽ filus. Num g. qui cu¬
ra &e siñ natura parentẽ. se exhibre.
alumpno quem suscipit. credendo
succurrit: Nescio: ñ tam̃ nego .iiii.
ritas ualet pr̃is. Ds̃ genitos ꝓ¬
fligaturus erat: eõrum abhomina¬
tus macłam. S ex quo pats puri¬

Expanded text:
non et illis, praesertim cum ante circumcisionon et illis, praesertim cum ante circumcisionis districtionem, pares inter se repuris apud Judicem interpellat, num quotuscunque parens pro nascituris Deo astare perhibetur, nemo puerorum usque ad diluvium periit, quoniam Noe vir arduus fide ad omnium opus anteivit. Sed nec ante diluvium debuit quis interire, quoniam et ipse Adam insignis exstitit fiest pueris credendo, majusculis sacrificando subvenire: nec mirandum unde manaverat periculum, inde emicuisse subsidium. Procul dubio apud gentes innumeros, apud Judaeos fortasse nonnullos, perfidia parentum obligavit miseriae; forsan non quia nocuit, sed quia non profuit. Fidem parentum dixi prodesse filiis, num ergo qui cura etsi non natura parentem se exhibet, alumno quem suscipit credendo succurrit? nescio, non tamen nego CAPUT IV. ritas valet patris. Deus genitos profligaturus erat, eorum abominatus maculam, sed ex quo patris puri
Abbreviated transcription (Latin):
editos nullis estimas remediorũ
egere subsidiis. qm̃ illiꝰ unici reme¬
dii. cui soli dõ p̃cipiente se debent .s.
circumcisionis se tempꝰ ñdum obtu¬
lit. temerariumq putas. aliud inte¬
rim exte iemedium fing̃e. qd̾ ñ di¬
diceris exlectione. qua ratione are¬
atu natos liberes. ñ natos obliges.
nisi his noceat includi uentre. illis
ualeat ex ut̾o ꝓcessisse: S cur ualeat
altum. noceat᷑ altum. cum nͨ sit ui¬
cium istud. nͥ uirtus illud: Gentiũ̃
uͦ paruulos. si parentũ fides natos
tur morte p̃uentos. amorte scd̃a ea¬
dem fide eximendos: Si enun penes
se nicħ salutifum oꝑtinentes. solã
parentum fidem expectant. qͦmͦ in
nullo circa se mutati. qͥppe nascentes
locum mutant. se ñ mutant. qͦmͦ in¬
qm̃ quam expectabant suscipiunt.
mͦ opitulaturã. mͦ nicħ ꝓfuturam:
Sigͦ pariili gentium absq reme¬
dio ꝑeunt. eur ñ or uideoꝵ: Si autẽ
fides parentum remedio ẽ istis. cur

Expanded text:
editos nullis aestimas remediorum editos nullis aestimas remediorum egere subsidiis, quoniam illius unici remedii cui soli, Deo praecipiente, se debent, scilicet circumcisionis se tempus nondum obtulit; temerariumque putas aliud interim ex te remedium fingere, quod non didiceris ex lectione, qua ratione a reatu natos liberes, non natos obliges, nisi his noceat includi ventre, illis valeat ex utero processisse? Sed cur valeat alterum, noceat alterum, cum nec sit vitium istud, nec virtus illud? Gentium vero parvulos, si parentum fides natos tur morte praeventos, a morte secunda eadem fide eximendos? Si enim penes se nihil salutiferum obtinentes solam parentum fidem exspectant, quomodo in nullo circa se mutati quippe 99 nascentes locum mutant, se non mutant: quomodo, inquam, quam exspectabant suscipiunt, modo opitulaturam, modo nihil profuturam? Si ergo parvuli gentium absque remedio pereunt, cur non et Judaeorum! Si autem fides parentum remedio est istis, cur
Abbreviated transcription (Latin):
cari uiius. Necessitas gͦ compellre
iamiam moriturũ de opp̃ssione uen¬
tris iam mortui eximere. Alioqͥn hu¬
manitas ñ sinit: obstrusa uscerum
lecando rimari. Colerabiliꝰ putans
infra mortuam mortuum loco ñ sͥ
debito inhumare. qmͣ nature secreta
latere uolentia nimis inhumane a¬
ꝑire. Iusticia exigit. Amatre iã seꝑa¬
ratum matsq consortio indignũ
suo collocare loco Qm̃ gͦ ꝑeunt innati
temꝑe nouitatis. nunquid ꝑierunt
ce temꝑe uetustatis: S eur ꝑierint
uinati qui ñ ꝑirent nati. nec apud
uideos: quippe ñdum eircũcidendi.
nec apud gentes. fide maioꝵ excu¬
sati. Curñ potius cacausa ꝓfũit
inuto. si qua ab ut̾o ualebat aut
apud uideos adhuc incircuncisis:
aut apud gs̃ paulo ante natis: Ni¬
i force huius modi ponas infantlũ¬
remedia: que añ partum fieri ne¬
quiu̾int Alioquin: p̃sens remediũ
intra uentrem. aut secus. aut extra:
ualuisse putabit᷑. Qd̃ si ex uideis mͦ

Expanded text:
cari vivus. Necessitas ergo compellit cari vivus. Necessitas ergo compellit jam jam moriturum, de oppressione ventris jam mortui eximere, alioquin humanitas non sinit obstrusa viscerum secando rimari, tolerabilius putans intra mortuam mortuum loco non sibi debito inhumare, quam naturae secreta latere volentia nimis inhumane aperire. Justitia exigit a matre jam separatum, matrisque consortio indignum, suo collocare loco. Quoniam ergo pereunt innati tempore novitatis, nunquid et perierunt tempore vetustatis? Sed cur perierint innati qui non perirent nati, nec apud Judaeos, quippe nec dum circumcidendi, nec apud gentes fide majorum excusati. Cur non potius ea causa profuerit in utero si quae ab utero valebat, aut apud Judaeos adhuc incircumcisis, aut apud gentes paulo ante natis, nisi forte hujusmodi ponas remedia infantium, quae ante partum fieri nequiverint; alioquin praesens remedium intra ventrem, haud secus ac extra valuisse putabitur. Quod si ex Judaeis modo
Abbreviated transcription (Latin):
lis intelligit᷑ marib illis: qͦs mors
p̃proꝑa ñ subripuit. Qdẽ gͦ tenendũ
deillis. quib mnut̾o licuit animari
nͨ licuit nasci: Et quidem apud nos
scõrum patrum eruclitione certũ ẽ.
siue natis seu innatis. baptismo
tñ cassis. nicħ sꝑandum nͥsupplici¬
uni. Uñ cesis matrib extractos. li¬
cet mortui sint reꝑti: mat̾ eccłia
more debito. a cõmuni fidelium
gremio eliminat cimit̾io. Suoqͥp¬
pe sinu minime dignat᷑: quos tam¬
&e si in hominis specie. insacram̃ti nõ
nouit ꝑceptione. Dumq eos suo gre¬
mio depellit. suos minime intelligit.
Qd̃ si quando sepelit inũto ħntem: ñ
recipit tam̃ gentilem. Eccłastice ni¬
mirum discipline ẽ materno ut̃o qͣ¬
libo occasione exceptos. si caruerint
baptismo. ñ honorare cimit̾io. Mater¬
ne aut̃ pietatis ẽ. pregnantis filie qͣ¬
ius iam mortue. uisc̾a nequaqͣm ꝯfo¬
dere. nisi forte sꝑetur partꝰ posse er se¬

Expanded text:
lis intelligitur maribus illis quos mors lis intelligitur maribus illis quos mors praepropera non subripuit. Quid est ergo tenendum de illis quibus in utero licuit animari, nec licuit nasci? Et quidem apud nos sanctorum Patrum eruditione certum est, suis natis seu innatis, baptismo tamen cassis, nihil sperandum nisi supplicium: unde caesis matribus extractos, licet mortui sint reperti, mater Ecclesia more debito a communi fidelium gremio eliminat coemeterio; suo quippe sinu minime dignatur, quos tametsi in hominis specie, in sacramenti non novit perceptione, dumque eos suo gremio depellit, suos minime intelligit. Quod si quando sepelit in utero habentem non recipit tamen gentilem, ecclesiasticae nimirum disciplinae est, materno utero qualibet occasione exceptos, si caruerint baptismo, non honorare coemeterio: maternae autem pietatis est, praegnantis filiae quamvis jam mortuae viscera nequaquam confodere, nisi forte speretur partus posse exsic
Abbreviated transcription (Latin):
sexum cͥcuncidi ñ ẽ inueniri uiri¬
lis gͦ sexus. debet se cireumeisioni s
ex octaua. Unde fit ut añ octauã mor¬
tuus. huius debiti nicħ teneat᷑ reus
S dices. Utiq reus. ñ ẽ circũcisionis
future. s p̃uaricationis antique.
Et qm̃ ñ accepit remedium. nͥ eua¬
det cruciatum. Sic posse fieri ñ legẽ
sic aũt fieri: ñ facile putẽ Presertun
cum paruule si ꝑeant. & cͥcuncisiõe
careant. eur ꝑeant pariili dum ne¬
sas ẽ cͥcuncidi: Qd̃ si quid ẽ unde sub¬
ueniat᷑ illis: sit qͦq aliquid un succur¬
rat᷑ ce istis. Nam quis tant̃a hoꝵ &
harum multitudinẽ addix̾it ꝑclitio
p̃sumi potiꝰ sacram̃tum. qmͣ tot hõi¬
num ꝯsequi ꝑicłm. S: nͨ mulieri cir¬
cumcisio competebat. nͨ añ tp̃s uiro.
qm̃ sacramentalit̾ fiebat. Nam cum
om̃is anima q̃ crresicisa ñ fu̾it de po¬
pulo ꝑitura ꝓnuntiat᷑ more scͥptu¬
rarum qd̃ ẽ partis doti dat᷑. qm̃ de so¬

Expanded text:
sexum circumcidi non est inveniri. Virisexum circumcidi non est inveniri. Virilis ergo sexus debet se circumcisioni, scilicet ex octava: unde fit ut ante octavam mortuus, hujus debiti nihil teneatur reus. Sed dices: Utique reus non est circumcisionis futurae, sed praevaricationis antiquae: et quoniam non accepit remedium, nec evadit cruciatum. Sic posse fieri non negem; sic autem fieri non facile putem, praesertim cum parvulae non pereant, et circumcisione careant; cur pereant parvuli dum nefas est circumcidi? Quod si quid est unde subveniatur illis, sit quoque aliquid unde succurratur et istis: nam quis tantam horum et harum multitudinem addixerit perditionpraesumi potius sacramentum, quam tot hominum consequi periculum. Sed nec mulieri circumcisio competebat, nec ante tempus viro, quoniam sacramentaliter fiebat. Nam, cum omnis anima, quae circumcisa non fuerit, de populo peritura pronuntiatur, more Scripturarum quod est partis toti datur, quoniam de so
Abbreviated transcription (Latin):
tam impioꝵ ꝑlitionẽ. de sua lib̃a¬
tione saluatori fuint gratiores.
S dñi consilium ẽ. bonoꝵ damp¬
na magis fug̃e. qmͣmaloꝵ lucra
querere. Iure gͦ. singłis sunt sta¬
tuta remedia temporib. õe parini¬
lis. unde susciꝑent. aut cassi ꝑni¬
ciem. aut ꝯsecuti salutem. iii.
Nam priꝰ circumcidi: nefas repu¬
tatur. Quid gͦ int̾ natalem & octa¬
uum p̃morit᷑ diem. num qr caret
remecdio. subiacet iupplicio. sicut
nr̃o tempore cui baptisma deẽ: S
quociens cunq opꝰ ẽ: baptirari li¬
cet. Uerum cͥcuncidi ut dixi: nõ¬
nͥ octaua. Sicut gͦ ab ortu in pꝰmo¬
dum apud nos absq baptismo sa¬
lus ñ ẽ. qm̃ tempꝰ remedii semꝑ ad¬
ẽ: ita apud illos ante octauã nul¬
la ut uidet dampnatio inerat. qm̃
lex circumcisionis ñdum agebat.
baptismus gñalis ẽ. qm̃ om̃ib indi¬
cit᷑. circumcisio ñ ẽ. qm̃ solis uideis
mandat᷑. nͨ eis om̃ib. qm̃ muliebrẽ

Expanded text:
tam impiorum perditionem de sua liberatam impiorum perditionem de sua liberatione Salvatori fiunt gratiores. Sed Domini consilium est bonorum damna magis fugere, quam malorum lucra quaerere. Jure ergo singulis sunt statuta remedia temporibus etiam parvulis; unde susciperent aut cassi perniciem, aut consecuti salutem. CAPUT III. Nam prius circumcidi nefas reputatur . Qui ergo inter natalem et octavum praemoritur diem, num quia caret remedio subjacet supplicio, sicut nostro tempore cui baptisma deest? Sed quotiescunque opus est baptizari licet. Verum circumcidi, ut dixi, nonnisi octava. Sicut ergo ab ortu in postmodum apud nos absque baptismo salus non est, quoniam tempus remedii semper adest; ita apud illos 98 ante octavam, nulla ut videtur damnatio inerat, quoniam lex circumcisionis nondum agebat. Baptismus generalis est quoniam omnibus indicitur, circumcisio non est quoniam solis Judaeis mandatur, nec eis omnibus, quoniam muliebrem
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ nulli tradunt. maioꝵ natu
int̾cedebat: Aut sola fides ꝓpar¬
uulis: aut & sacͥfiuum ꝓ maiuscłiz.
qucad modum in domo abrahe cͥ¬
cuncisio. Namqmius etas pue¬
rilis. ante usum rõnis nicħ tale
commitat un reatum trahat:
unde miramur. illiqui nicħ ege¬
rit mali qd opꝰ sit remedio. intm
ut absq eo ꝑpetius debeat᷑ torm̃tis.
qd̃ utiq ignoramꝰ mͦ. sciemꝰ tñ infut᷑o
originalit̾ usq adeo sorduisse. ut abᷤ¬
q actu ꝓͥpͥo. nisi iemedialit̾ subuen¬
tum fuerit. uue debeat᷑ gehenne:
sublato t̃n uicio sine remediis pot̾at
auctor naturam saluare: s noluit.
ne aut parua. aut potiꝰ nulla culpa
uideat᷑. si ꝓ ea recõpensatio nulla exi¬
gat᷑. Qd tam̃ sifieret. nͥ unꝰ ꝑiret.
eẽtq lucrum malis. dãpnum bonis
Lucrum malis: qr ñ ꝑirent. Damp¬
num bonis: qr minꝰ boni exift̾ent.
qm mͦ: cum exꝑti fragilitatem. fi¬
unt humiliores. Cũ cernentes ius¬

Expanded text:
ut nonnulli tradunt majorum natu ut nonnulli tradunt majorum natu intercedebat, aut sola fides pro parvulis, aut sacrificium pro majusculis, quemadmodum in domo Abrahae circumcisio: nam quamvis aetas puerilis ante usum rationis nihil tale committat, unde reatum trahat, unde miramur, illi qui nihil egerit mali quid opus sit remedii, in tantum ut absque eo, perpetuis debeatur tormentis. Quod utique ignoramus modo, sciemus tamen in futuro, originaliter usque adeo sorduisse, ut absque actu proprio, nisi remedialiter subventum fuerit, jure debeatur gehennae. Sublato tamen vitio sine remediis, poterat auctor naturam salvare; sed noluit, ne aut parva, aut potius nulla culpa videatur, si pro ea recompensatio nulla exigatur. Quod tamen si fieret, nec unus periret, essetque lucrum malis, damnum bonis. Lucrum malis, quia non perirent; damnum bonis, quia minus boni existerent quam modo, cum experti fragilitatem fiunt humiliores, cum cernentes jus
Abbreviated transcription (Latin):
sine cruciatu studii. meloquents do¬
eentis. Non om̃ino tñ ꝓpħis defuit
studium: eodem ꝓpħa testante. Os
meum loquet᷑ sapientiam. oe medita¬
tio cordis mei prudentiã. Nouerunt
itaq secreta. inspirati eo qui notas
fecit uias suas moysi. filiis isrł uo¬
luntates suas. son quidem ipsis
tollens studium. s instudio crucia¬
tum. ut prudentie. mens intend̾et.
intentã ds̃ iutate illustraret. hoꝵ gͦ
tͥum homines tp̃rum. qnͣtum postre¬
mo accedunt. tm̃ ꝓstudi qͣlitate. aut
tediores. aut illustͥores agunt. Qp¬
pe cui plus cõmittit᷑. plus ab eo exi¬
git᷑. singłis fide tpr̃ib tumphante.
Teste enim apło. fine fide impossibi¬
le ẽ placere dõ. Nam & uxta ꝓpħam:
uitus exfide iuuit. Tempore enĩ qͦ¬
cunq quẽ ds̃ elegit: fide nr̃a ut dic¬
tum ẽ infignunt. Ut ex fide iustus:
ex iustiuia fieret beatus. Uiaqͥppe a¬
tp̃re sola remecliat᷑ regñatio.
ita ante legem. tempore quoq: le¬
gis apud illos quib lexlata nẽ

Expanded text:
sine cruciatu studii me loquentem docentis. Non omnino tamen prophetis defuit studium eodem Propheta testante: Os meum loquetur sapientiam, et meditatio cordis mei prudentiam . Noverunt itaque secreta inspirati eo qui notas fecit vias suas Moysi, filiis Israel voluntates suas ; non quidem ipsis tollendo studium, sed in studio cruciatum, ut prudentiae mens intenderet, intentam Deus veritate illustraret. Horum ergo trium homines temporum quantum postremo accedunt, tantum pro studii qualitate aut foediores aut illustriores agunt: quippe cui plus committitur, plus ab eo exigitur singulis, fide, temporibus triumphante, teste enim Apostolo: Sine fide impossibile est placere Deo . Nam et juxta Prophetam: Justus ex fide vivit . Tempore enim quocunque, quem Deus elegit, fide nostra, ut dictum est, insignivit, ut ex fide justus ex justitia fieret beatus: via quippe atempore sola remediatur regeneratio, ita ante legem, tempore quoque legis apud illos quibus lex lata non est
Abbreviated transcription (Latin):
ficit:. aut inglorios. dum aut resis¬
titur male incitanti. aut ꝯsentit᷑.
Adam dum nequit̃ ꝯcupiuit: Hanc
s inuexit. nob̃q hereditariam dere¬
liquit. Merito gͥ ꝯcupiscentia nun¬
cupatur. qr cupiscendo ẽ edita. &
concupiscere monet illicita. Qm si
ad posteros defluxit. originalem ap¬
pellare malit: nec deuius fortalse
uideat n ablurdus ⁊ nsi forte qm̃
dum & istud originale pecẽm ꝓnu¬
tiat᷑. buia originalia contͣ usum scͥp¬
ture inducurt᷑. Anne septura dum
altum memorat. altum subiciendo¬
ñ negat: Est or enim illud originał

Expanded text:
ficit aut inglorios, dum aut resisficit aut inglorios, dum aut resistitur male incitanti aut consentitur. Adam dum nequiter concupivit hanc sibi invexit, nobisque haereditariam dereliquit. Merito igitur concupiscentia nuncupatur; quia concupiscendo est edita, et concupiscere movet illicita: quam sad posteros defluxit originale appellare malit, nec devius fortasse videatur nec absurdus; nisi forte quoniam dum et istud originale peccatum pronuntiatur, bina originalia contra usum Scripturae inducuntur. Anne Scriptura, dum alterum memorat, alterum subticendo negat? Est etenim illud originalis
Abbreviated transcription (Latin):
penitentia excusari queat: tolli ne¬
queat. Qd̃ fortasse scriptura sentit.
dum nec infans unius cliei absq
pec̃c̃o concedit᷑. Atq om̃is ħo mendax
ꝓnuntiat᷑. Igͥ infans duoꝵ erimi¬
num reus. originali culpe implicat᷑
dicit augustinus ꝯcupiscentiã cum
paruulis nasci. in baptismo a reatu
soliu. ad agonem relinqui Concupis¬
centiam gͦ. qm̃ egeat uenia. liquet
ẽẽ noxam. Qm̃ cum pariuilis nata.
ce pꝰ baptisma remanet. liquet ẽe assi¬
duam. S cum ratio ñ linat. ettra disc̃¬
tionem aliquid boni fieri. itł mali.
concupiscentiam necẽe ẽ accipi noxã.
ñ utiq actualem: uerum qr cũ par¬
uulis nascit᷑. naturalem. Hẽ enĩ fo¬
mes pect̃i. reliqͣ fouens. ꝓmouensq
pecta. Hec ẽ que etate puerili qͦsi lati¬
bulis extubat. ut cp̃r suo inpalam ꝓ¬
siliat. ad male agendum ꝓnos red¬
ditura. unde decliues ꝓpendeant ad
uicia. Agonistas gͦ. aut decoros ef¬

Expanded text:
poenitentia excusari queat, tolli nepoenitentia excusari queat, tolli nequeat: quod fortasse Scriptura sentit dum nec infans unius diei absque peccato conceditur, atque omnis homo mendax , pronuntiatur. Igitur infans duorum criminum reus, originali culpae implicatur dicit Augustinus concupiscentiam cum parvulis nasci, in baptismo a reatu solvi, ad agonem relinqui. Concupiscentiam ergo quoniam egeat venia, liquet esse noxam, quoniam eum parvulis nata, et post baptisma remanet, liquet esse assiduam. Sed cum ratio non sinat citra discretionem, aliquid boni fieri vel mali, 95 concupiscentiam necesse est accipi noxam, non utique actualem, verum quia cum parvulis nascitur, naturalem, haec est enim fomes peccati, reliqua fovens promovensque peccata. Haec est quae aetate puerili quasi latibulis excubat, ut tempore suo in palam prosiliat, ad male agendum pronos redditura, unde declives propendeant ad vitia. Agonistas ergo aut decoros ef
Abbreviated transcription (Latin):
ueria caret. Ac ꝑ hoc licet pec̃em ñ ħ̃at
actu. ħt reatu. S si baptismi remedi¬
o infanti lubueniat᷑. ñ ne is infans iã
absq eoẽ: cum nͥ pec̃em ħat actu. at¬
q iam careat reatui: Sic quoq adul¬
ti. licet ñdui. at tñ qͣntulum eunq
corclis ꝯtͥti compunctiõe. pͣius actib
om̃ino uacui. atq ip̃is impetͣta ue¬
nec infans unius diei absq pec̃co. An
dr. ñ qd̾ homo culꝑa nequeat earere.
s cariusse: Parnulus enim qmurs
culpam ñ habeat: tñ ħuit. Adultꝰ
aliq̃n forsan totam mali curbam.
armis penitentie castris eliminat.
S talis nec antea ꝑstitit. nͥ semꝑ pꝰ¬
moclum ꝑ seuerabit. Qͥd ẽgͦ moreales
nunqͣm derelicturꝰ. fomes pecci. lan
thoplasti pꝰca sum hoc instatu morta¬
litatis neminẽ nequidẽ admomen¬
tum adeo expurgari. ut om̃ino nul¬
li subiaceat pec̃co: talis utiq culpa ex¬
quirenda ẽ. que aut baptismo aut

Expanded text:
venia caret. Ac per hoc licet peccatum non habeat venia caret. Ac per hoc licet peccatum non habeat actu, habet reatu. Sed si baptismi remedio infanti subveniatur, nonne is infans jam absque eo est, cum nec peccatum habeat actu, atque jam eareat reatu. Sic quoque adulti, licet non diu, attamen quantulumcunque cordis contriti compunctione, pravis actibus omnino vacui, atque ipsis impetrata venec infans unius diei absque peccato? an dicitur non quod homo culpa nequeat carere, sed caruisse? parvulus enim quamvis culpam non habeat, tamen habuit. Adultus aliquando forsan totam mali turbam armis poenitentiae castris eliminat; sed talis nec antea perstitit, nec semper postmodum perseverabit. Quid est ergo mortales nunquam derelicturus fomes peccati, latoplasti post casum, hoc in statu mortalitatis neminem neque ad momentum adeo expurgari, ut omnino nulli subjaceat peccato, talis utique culpa exquirenda est, quae aut baptismo aut
Abbreviated transcription (Latin):
ũn m̾ito contrax̾int. Reatum. D ure¬
ni aut mali. Sc̃orum nanq pr̃m cͤ¬
bra traditione erucliti: audact᷑ fa¬
temur. pariuilos ita solo originali
obligatos ut ego ante usum rõnis
nefas rea r actualib assignari no¬
xis. Ex pͥmo gͥ patre maclam thunt
paruuli acꝑ hoc reatũ. S anime ma¬
macła. cui de ẽ culpa: At que caret
macła. qͦm̾ rite rea: Anne gͥ anima
paruuli abom̃i sorde pura. abom̃i
cͥmine aliena. m̾ito deputet᷑ torm̃tis.
S auctoritate teste. nec infans uniꝰ
diei abq pec̃co. Qui exempli gr̃a for¬
nicatus ẽ. nec iam fornicat᷑. caret uti¬
ꝙ actu fornicationis. s ñdũ peniteis.
tenet᷑ cͥmine fornicantis. et̃ qͣntumẽq
loci seutemꝑis int̾capedine disiungit᷑
abactu. fornicator atq sordidꝰ acdemũ
reus. m̾ito uidicat᷑. Sic infans forsan
pec̃cor. nec exeo qd̾ assit. s qd̾ iadam
precessit uire uocitat᷑. Quisq enĩ tã¬

Expanded text:
unde merito contraxerunt reatum? Sed juxunde merito contraxerunt reatum? Sed juxboni aut mali . Sanctorum namque Patrum crebra traditione eruditi, audacter fatemur parvulos ita solo originali obligatos, ut ego ante usum rationis nefas rear actualibus assignari noxis. Ex primo igitur patre maculam trahunt parvuli ac per hoc reatum. Sed animae mamacula, cui deest culpa? at quae caret macula quomodo rite rea? anne igitur anima pueri ab omni sorde pura? ab omni crimine aliena merito deputetur tormentis? sed auctoritate teste, nec infans unius diei absque peccato. Qui exempli gratia fornicatus est, nec jam fornicatur, caret utique actu fornicationis, sed nondum poenitens, tenetur crimine fornicantis: et quantumcunque loci seu temporis intercapedine disjungitur ab actu, fornicator atque sordidus, ac demum reus merito judicatur. Sic infans forsan peccator non ex eo quod adsit, sed quod in Adam praecessit jure vocitatur. Quisque enim tan
Abbreviated transcription (Latin):
Geñis gͦ humani. gñalis eulpa: solũ
iudetur ille gustus. quippe qm solam
exposcit pena leti. mundo toti debita.
S tunc: reliqua ñ puniunt᷑ peccata
parentum infilios. nͥ pat̾nam ini¬
tantes maliciam. Unde ultionis me¬
tam tercia aut quarta statuit gña¬
tio. Parentes qͥppe eousq suꝑstites
praui solent fieri natorum erudito¬
res. S adulti ꝓpͥis ex actib fedati. mi¬
to fortasse perierint. Uerum par¬
uulos quos nulla inficit culpa. qͦm
insontes contigit pena. Et qui ex se
nicħ sordis suscipiunt. qͦmͦ ex alio
tam p̃sertim remoto sordescunt. Nẽ¬
pe minus mirarer. si qd̃ ab ip̃o exce¬
pissent pecẽm: ũn m̾ito infunderet᷑
ꝯtagium. Nunc uͦ miracłm mͥ exag¬
gerat. qd̾ penes illum tota culpa re¬
stitit. qͥ nimirum solus male come¬
dit. ad nepotes tñ mala ex comestiõe
contagio ꝑuenit. Solideliquerunt
parentes. Cur gͦ rei nepoces. Anne
inse quodcunq ħnt &e paruuli uiciũ

Expanded text:
94 Generis ergo humani generalis culpa solum 94 Generis ergo humani generalis culpa solum videtur ille gustus, quippe quam solam exposcit poena lethi mundo toti debita; sed tunc reliqua non puniuntur peccata parentum in filios, nisi paternam imitantes malitiam; unde ultionis metam tertia aut quarta statuit generatio: parentes quippe eo usque superstites pravi, solent fieri natorum eruditores; sed adulti propriis ex actibus foedati merito fortasse perierint. Verum parvulos quos nulla inficit culpa, quomodo insontes contigit poena, et qui ex se nihil sordis suscipiunt, quomodo ex alio tam praesertim remoto sordescunt? nempe minus mirarer si quod ab ipso excepissent peccatum, unde merito infunderetur contagium; nunc vero miraculum mihi exaggerat, quod penes illum tota culpa restitit, qui nimirum solus male comedit, ad nepotes tamen mala ex comestione contagio pervenit. Soli deliquerunt parentes, cur ergo rei nepotes? Anne in se quodcunque habent parvuli vitium,
Abbreviated transcription (Latin):
gendam afiliis usq infinem arbitra¬
mur: cur pecẽa parentũ pumunt᷑ infi¬
lios. usq inteiriam cm̃ & quartã ge¬
nerationem: nisi forte summe pieta¬
tis uidex re is suis misertꝰ: paientali
culpe metam obiec̾it. ut qmͣ paientũ
importabat culpa. filioꝵ malificaret᷑
pena. S inhibitum pomi gustum nas¬
cituris detestabilem: crebra repetitiõe
scͥptura declarat. Cum enĩ extransgres¬
sione paientũ reos aibitrem᷑ filios:
parentes aut̃ tunc aut solum aut
pcpuum tͣnsgressionis crim̃ cõmi¬
serunt. qñ ꝓhibitũ esum usur parie¬
runt: m̃ito gustus genitorib noxi¬
alis: peceatum originale deputatur
genitis. Cumpsertim mors qmͣ exe¬
erati inpenam gustꝰ. ꝓthoplasto os¬
tat ẽẽ illatam abip̃o momĩs deriua¬
ta. hoc ꝓfecto uideat᷑ exig̃e. ut p̃taxati
gustus sint quidem om̃s iei. Qm̃ ne¬
eem nemo esfugiat. qm̃ dubium ñẽ.
ex gustu natam. qͣi exculpa penam.

Expanded text:
gendam a filiis usque in finem arbitragendam a filiis usque in finem arbitramur, cur peccata parentum puniuntur in filios usque in tertiam tantum et quartam generationem? nisi forte summae pietatis judex reis suis misertus, parentali culpae metam objecerit, ut quam parentum importabat culpa, filiorum modificaretur poena. Sed inhibitum pomi gustum nascituris detestabilem crebra repetitione Scriptura declarat. Cum enim ex transgressione parentum reos arbitremur filios, parentes autem tunc aut solum aut praecipuum transgressionis crimen commiserunt, quando prohibitum esum usurpaverunt, merito gustus genitoribus noxialis, peccatum originale deputatur genitis cum praesertim mors, quam exsecrati in poenam gustus protoplasto constat esse illatam, ab ipso in omnes derivata, hoc profecto videatur exigere, ut praetaxati gustus sint quidem omnes rei. Quam necem nemo effugiat, quam dubium non est ex gustu natam quasi ex culpa poenam.
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. ds̃ originale pec̃cm. qr ẽ cõ¬
mune totiꝰ mundi qͦ tota humana na¬
tura simul & semel condita. leges di¬
uinas ꝑmobedientiam t̃nsgressaẽ. in
paradiso. qͦd originale singłoꝵ. suꝑ¬
addita gr̃a relaxat. Qd̾ gͦ pͥmis in ho¬
minib ueluti ab ip̃is cõmissum. m̃i¬
to actuale appellat᷑. hoc in sequentib
qm̃ & ip̃is exorigine noceat origina¬
le nuncupat᷑. S adam p̃t̃ illicitum
esum. & añ &e post. ñdumꝑcreatis li¬
beris: multiformit̾ deliquit. Num to¬
tum simul postinodum natis impu¬
tabit᷑: Quod si concedit᷑. ĩme &r relicͦ¬
rum pꝰ delicta parentũ geniti. eisdẽ
erunt obnoxii delictis: Que enĩ re sͥ
ꝯformia uident᷑. q̃ nam ratio rite dis¬
simulet: Presertim. cũ teste scͥptura:
cłs puniat pecc̃a parentũ infilios. Si
gͦ totam a de trans gressionẽ. q̃ geni¬
turam p̃uenisse cognoscit᷑. nam q̃ seqͣr
quaratione iam natos macłauit. exi¬

Expanded text:
mundi dicitur originale peccatum, quia est commundi dicitur originale peccatum, quia est commune totius mundi, quo tota humana natura simul et semel condita, leges divinas per inobedientiam transgressa est in paradiso, quod originale singulorum superaddita gratia relaxat. Quod ergo primis in hominibus, veluti ab ipsis commissum merito actuale appellatur, hoc in sequentibus, quoniam et ipsis ex origine noceat, originale nuncupatur. Sed Adam praeter illicitum esum et ante et post nondum procreatis liberis multiformiter deliquit: num totum simul postmodum natis imputabitur? Quod si conceditur, nonne et reliquorum post delicta parentum, geniti eisdem erunt obnoxii delictis? Quae enim re sibi conformia videntur, quaenam ratio rite dissimilet, praesertim cum, teste Scriptura, Deus puniat peccata parentum in filios? Si ergo totam Adae transgressionem quae genituram praevenisse cognoscitur nam quae sequitur qua ratione jam natos maculaverit? exi