comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ma quã latini uitẽ albã uocant utł eqͣlitate coloris. uł qđ eiꝯ radix ꝯtrita et corp̃ri in¬
fricata puriorẽ et candidiorẽ cutẽ reddat. Nam et succꝰ baccarũ eiꝰ lac ub̃ib ec sice s
redclat. Ampelos melena idẽ uitis ngra eadẽ q̃ labrusca folia edere similia ĩ om̃ib
maior quã uitis alba baccas similit̾ similit̾. que ĩ mature nigre s̃ unde et uocabu¬
lũ sumpsit. Uincella herba a latinis appellata. qd sic̃ intis quicqͥd ꝓximũ habu̾it
adp̾hendit. Corimbos quos anulos appellamꝰ. Bubtalmon florẽ ht̃ eo croceũ oculo
sumilẽ. unde et a grecis nom̃ accep̃. Est aũt molle caule folis coriandro similib
Hascitꝰ iuxta muros ciuitatũ. flomos quẽ latini uerbascũ uocant quarũ alta
ẽ. masculꝰ albidiorb folis atq angustiorib. alt̾a femina foliis latiorib atq

Expanded text:
nia, quam Latini vitem albam vocant, vel a qualitate coloris, vel quod ejus radix contrita, et corpori innia, quam Latini vitem albam vocant, vel a qualitate coloris, vel quod ejus radix contrita, et corpori infricata teneriorem reddit. Ἄμπελος μέλαινα, id est vitis nigra, eademque labrusca: folia hederae similia; in omnibus maior quam vitis alba: bacas similiter habens, quae in maturitate nigrescunt, unde et vocabulum sumpsit. Viticella herba a Latinis appellata quod sicut vitis quidquid proximum habuerit, adprehendat corymbis, quos anulos appellamus. Bupthalmos florem habet croceum, oculo similem; unde et a Graecis nomen accepit. Est autem cNascitur iuxta muros civitatum. Phlomos, quam Latini verbascum vocant; quarum altera est masculus, albidioribus foliis atque angustioribus, altera femina, foliis latioribus atque
Abbreviated transcription (Latin):
ba sb̃sternit᷑ obscorpionũ uimi repellendã. Gladiolo qd sit foliis gladii similib. tirso
ũ uocant. Scilla qd nocens sit. De q̃ suꝑsticio gentiliũ dic̃ d si integra ad lim̃ suspen¬
dat᷑. om̃ia mala fugat. Camipetosa grecis dicta qd t̾re adherea. et odorẽ pinihẽat. Hãc
latini cucurbitalarẽ uocant. qd ex parte odorẽ cucurbite referat. Saxifraga nascit᷑ in
amenis locis. Sple nos dicta qđ splenẽ auferat. siue scolopensios. eo qđ fo̾lia ip̃iꝯ scolo
apendro animali sint similia. Nascit᷑ inhumidis poeris. Uoluus appellat᷑ qđ sit ra¬
chx eiꝰ uolubilis. ⁊ rotundo. Sidecas ĩinsulis stoecadib nascit᷑ unde et nuncupat᷑.
Ciclaminos grece dicta a quodã qui ciclos uocatt priꝰ uirtutẽ huiꝰ herbe imienit. siue
qd hẽat radicẽ rorundã. greci em̃ cicla rotundũ uocant. Cuiꝰ radix aut succꝰ siumo
fuerit ad mixtꝯ ebrios fac̃. Nascitur ĩ locis siluosis et agris. Ampelos leuce siue brio¬

Expanded text:
ba substernitur ob scorpionum vim repellendam. Gladiolus, quod sit foliis gladii similibus, thyrso um vocant. Scylla, quod nocens sit, de qua superstitio gentilium dicit, quod si integra ad limen, suspendatur, omnia mala fugat. 86. Chamaepitys a Graecis dicta, quod terrae adhaereat, et odorem pini habeat. Hanc Latini cucurbitularem vocant, quod ex parte odorem cucurbitae referat. 87. Staphysagria nascitur in locis amoenis. Asplenos dicta, quod splenem auferat, sive spendro animali sint similia. Nascitur in humidis petris. Volvus appellatus quod sit radix eius volubilis et rotunda. Stoechas in insulis Stoechadibus nascitur; unde et nuncupatur. Cyclaminos Graece dicta a quodam qui Cyclos vocatus est, ququod habeat radicem rotundam. Graeci enim κύκλον rotundum vocant. Cujus radix, aut succus, si vino fuerit admistus, ebrios facit. Nascitur in silvosis locis, et agris. 90. Ampelos leuce, sive bryo
Abbreviated transcription (Latin):
cire. ñ ẽ aũt uidex si ñ ẽ in co iusticia. Accus ator aũt uocat᷑. qͣi ad cansator. qrad
cansã uocat cũ quẽ appeilat. Reus are qua perit᷑ mincupat᷑. q quaiuis scelerisoscꝰ
suus meti dũantis testimoniũ suppͥmit ueritatis. Natura: si uir ñ femina. nã
uariũ et mutabile semꝑ femina. Uita: siumocens et integeractu. Nã si uita bo¬
na defient:. fide carebit. Nõ em̃ p̃ nisticia c̃ scelerato hr̃e societatẽ. Duo mĩt s¬
ͣ a testiũ. aũt dicencdo idqđ uider. aut ꝓfẽrendo id qͣ audier᷑. Duob aũt modiᷤᷤ
testes delinquunt. cũ aut falsa promũt. aut uera silentio regũt

Expanded text:
care: non ecare: non ecausam vocat eum quem appellat. Reus a re quam petitur nuncupatus, quia quamvis sceleris conscius servus metu dominantis testimonium supprimit veritatis. Natura, si vir, non femina. Nam varium et mutabile semper femina. Vita, si innocens, et integer actu. Nam si vita bona defuerit, fide carebit. Non enim potest justitia cum scelerato habere societatem. 391 10. a testium: aut dicendo id quod viderunt, aut proferendo id quod audierunt. Duobus autem modis testes delinquunt, cum aut falsa promunt, aut vera silentio obtegunt
Abbreviated transcription (Latin):
cause que ẽ uirgiũ et litis. Et dictũ negociũ. qͣi nec occiũ. idẽ sine ocio. Negoci¬
ũ aũt in causis. Negociatio ĩ cõmerciis dr̃. ubi aliquid datur ut maiora luerent᷑
Iurgiũ clictũ q̃i uiris garriũ. eo qđ hi causã qui dicũt uire disceptent. Lisa
ꝯtenrõne lunitis prius nom̃ sumpsit. De qua uirgiliꝰ. Limes erat positolitẽ
ut̃ diseerñoe agri. Cansa aut argiuiñto aut ꝓbatõne constat. Arguiñtũ micy¬
tabulis lat ꝓ batione. soe sola ĩuestigatõne inuenit ueritatẽ. ⁊inde et dictũ
argumentũ. idẽ argutũ inuentũ. Sbatio au̾t testib et fide tabularũ ꝯstas.
In om̃e ant iudicui ser ꝑsone q̃runt᷑ uder acensator. reuser tres testes. Iuder
dicto qi nisdicens ppło. siue q iuire disceptet. Iure añt ẽ disceptare. iuste udi¬

Expanded text:
causae, quod est iurgium litis. Et dictum negotium quasi nec otium, id est sine otio. Negoticausae, quod est iurgium litis. Et dictum negotium quasi nec otium, id est sine otio. Negotium autem in causis, negotiatio in commerciis dicitur, ubi aliquid datur ut maiora lucrentur. Iurgium dictum quasi iuris garrium, eo quod hi qui causam dicunt iure disceptent. Lis a ntentione limitis prius nomen sumpsit. De qua VergiliusAen. 12, 898: Limes erat positus, litem ut discerneret agri. Causa aut argumento aut probatione constat. Argumentumtabulis dat probationem, sed sola investigatione invenit veritatem; unde et dictum argumentum, id est argutum inventum. Probatio autem testibus et fide tabularum constat. In omne autem iudicium sex personae quaeruntur: iudex, accusator, reus et tres testes. Iudex dictus quasi ius dicens populo, sive quod iure disceptet. Iure autem disceptare est iuste iudi
Abbreviated transcription (Latin):
Assis de lamina ẽ. Galea de corio. Namgaleros cor̃ dr̃. Cassidã aũt atusciᷤᷤ
nominatã. Illi enĩ galeã cassim nominant credo a capite. Apex ẽ de galero .xii.¬
qđ in sũma Galea emme÷ quo figit᷑. Crista quã greci comĩ uocant. Nam conꝰ ẽ¬
S curuatura que ĩ galea ꝓminet. super quã criste sunt. De foro.xiii.
mano prefixa. ut eẽt huiꝰ insigne uictorie. Constat aut̃ forus causa. lege. et iudi¬
ce.Causa uocata a casu qͥ euenit. Est eñi materia et origo negocii. nec discutõniᷤᷤ
examine patefacto. que dũ ponitꝰ causa ẽ. dũ discutit᷑ uidiciũ ẽ. dũfinitꝰ iusticiaẽ.
Uocatꝰ aũt iudiciũ qi uiris dictõ. et iusticia qͣi uitis statꝯ. Iudiciũ au̾t priꝰ inqͥsi
tio uocabat᷑. ude et auctores iudicioꝵ et p̃positos questores uł q̃sitores uocamꝰ. Nle¬
gociũ multa signifi̾cat. Modo actum rei aliciuꝰ cui ꝯtrariũ ẽ ociũ. Modo actionẽ

Expanded text:
assis de lammina est, galea de coreo. Nam galeros coreum dicitur. Cassidam autem a Tuscis nominatam: illi enim galeam cassim nominant, credo a capite. Apex est quod in summa galea eminet, quo figitur crista; quam Graeci κῶνον vocant. Nam conus est curvatura quae in galea prominet, super quam cristae sunt. De foro . mano praefixa, ut esset huius insigne victoriae. Constat autem forus causa, lege et iudice. Causa vocata a casu quo evenit. Est enim materia et origo negotii, necdum discussionis examine patefacta; quae dum praeponitur causa est, dum discutitur iudicium est, dum finitur, iustitia. Vocatum autem iudicocabatur; unde et actores iudiciorum et praepositos quaestores vel quaesitores vocamus. Negotium multa significat: modo actum rei alicuius, cui contrarium est otium; modo actionem
Abbreviated transcription (Latin):
gitudine. hec et chateia. quã oratiꝰ aiã dic̃. Est eni genꝰ gallici teli ex mat̾i̾
quĩ maxĩa. que iacta quidẽ ñ longe p̃pgrauitatẽ euolat. so qͦ ꝑuenit ui
minit. Uirgiliꝰ dicens. T̃eutonicoritu soliti torquere catheias. Tlnde ex eos
hispani et galli teutonas uocint. Falarica ẽ. telũ ingens torno factũ. ferrũ¬
hñs cubitale. et rorunditatẽ de plũbo ĩ modũ spe. In ip̃a sũmitate. dr᷑ & et
ignẽ hr̃e affixuĩ. hoc aũt telo pugnat᷑ de turrib. quas dici manifestũ ẽ. Iu¬
uenalis. Consiilitꝰ falsis ante falas delfinorũq columnas. Afalis gͥ dicta e̾ fala¬
rica sic̃ a muro muralis. Sane falaricã lucanꝰ dic̾ nerius initti tortilib. ex quadã

Expanded text:
gitudine. Haec et cateia, quam Horatius caiam dicit. Est enim genus Gallici teli ex materia gitudine. Haec et cateia, quam Horatius caiam dicit. Est enim genus Gallici teli ex materia quam maxime lenta, quae iacta quidem non longe propter gravitatem evolat, sed quo pervenit, vi eminit Vergilius dicensAen. 7, 741: Teutonico ritu soliti torquere cateias. Unde et eos Hispani et Galli tautanos vocant. Falarica est telum ingens torno factum, habm cubitale et rotunditatem de plumbo in modum spere; in ipsa summitate dicitur etiam ignem habere affixum; hoc telo pugnatur de turribvenalis 6, 589: Consulis ante falas delphinorumque columnas. A falis igitur dicta est falarica, sicut a muro muralis. Sane falaricam Lucanus dicit nervis mitti tortilibus et quadam
Abbreviated transcription (Latin):
sules ferebant᷑. quas hispani ab usu fraticoꝵ ꝑdiriuationẽ franscis uocantes. ea
signa portari ne aut usũ ꝑdoe belli. aut uacans aspectũ amuteroe gladioꝵ. De
lasta ab astu sumpsit. Unde et astucia. Conto ferrũ ñ ht̃. s& tantũ cuspide
acuto ẽ. Uirgiliꝰ. F erratasq trudes et acuto cuspide contos. Conto aũt qͣi coni¬
t. Est eñi conto acuta rotunditas. ⁊̃ rudes amate s̃ c̃ latino ferro que greci a¬
qr trudes. Uenabula dicta q̃i uenarui abilia. uel q uenientẽ excipiũt qͣi ex¬
cipubilia. Excipiũt eñi apros ex p̾tantq leones. Intrant ursos si tantũ farina
manꝰ. Lancea ẽ hasta amentũ ĩmedio hñs. Dicta au̾t lancea qđ eqͣ lance id est
eqͣli am̃to pondata uibrat᷑. Am̃tũ unculũ ẽ iaculoꝵ hastiliũ qd medus hastiᷤᷤ
herculis. dicta qͥ sit clauis fe̾rreis ĩ uicẽ religata. & est cubito semis facta ĩ lon¬

Expanded text:
sules ferebantur; quas Hispani ab usu Francorum per derivationem Franciscas vocant. Ea sules ferebantur; quas Hispani ab usu Francorum per derivationem Franciscas vocant. Ea signa portari ne aut usum perderent belli, aut vacans aspectum amitteret gladiorum. asta ab astu sumpsit, unde et astutia. 2. Contus ferrum non habet, sed tantum cuspide acuta est. Virgilius: Ferratasque trudes, et acuta cuspide contos Contus autem, quasi conitus. Est enim conus acuta rotunditas. 3. Trudes hastae sunt cum lunato ferro, quae Graecis aque trudes. 4. Venabula dicta, quasi venatui habilia; vel quia venientem excipiunt, quasi excipiabilia. Excipiunt enim apros, exspectantque leones, intramanus. Lancea est hasta amentum habens in medium: dicta autem lancea, quod equa lance, id est equali pondere vibratur. Amentum vinculum est iaculorum hastilium, quod mediis hastis Herculis, dicta quod sit clavis ferreis invicem religata; et est cubito semis facta in lon
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ gladiꝰ longus ex una parte acuto. Framea uͦ gladiꝰ ex utraq parte acutd. ꝙͣ¬
uulgo spata uocant. ip̃a ẽ et rumphea. framea au̾t dicta qr ferrea ẽ. Nam sic̃
tam latine autumant dictã. eod spaciosasit. idẽ lata. et ampla. unde et
spatulĩ ĩ pꝰcorib. Seinispaciũ gladiꝰ ẽ a media spate longitudine appellatũ
ñ ut ĩprudens uulgo dic̃ sinc spatio. dũ sagita uelocior fit. Pugio apungẽ¬
do. et transfĩgendo uocait ẽ. Est eñi gladiꝰ pariuis. et bis acutt. lat̾i ad he¬
dupplex mucro. acbifurcꝰ. ĩ modũ caude hirundine formato. unde et celido¬
maco dr̃. Sica a secando dicta. ẽ eñibreuis glidiꝰ. quo maxime utunt᷑ qͥ ap̃
itales latrocinia exercent aqͦ er sicarii dicti. Tranqͥllꝰ aũt dic̃ cuꝰdã gladiatorii
pugnante rñsũ ẽ. sici pugnabo. Inde sice nom̃ datũ ẽ. Secures signa s̃ que añ¬

Expanded text:
est gladiest gladivulgo spatam vocant. Ipsa est et romphea. Framea autem dicta quia ferrea est: nam sicut tam Latine autumant dictam, eo quod spatiosa sit, id est lata et ampla: unde et spatula in pecoribus. Semispatium gladium est a media spatae longitudine appellatum, non, ut inprudens vulgus dicit, sine spatio, dum sagitta velocior sit. Pugio a pungendo et transfigendo vocatus. Est enim gladius parvus et bis acutus lateri adhae est latum, cuius duplex mucro ac bifurcus in modum caudae hirundineae formatur; unde et chelidoniacus dicitur. Sica a secando dicta. Est enim gladius brevis quo maxime utuntur qui apud Italos latrocinia exercent; a quo et pugnante responsum est: Sic ha pugnabo. Inde sicae nomen datum.' Secures signa sunt quae ante con
Abbreviated transcription (Latin):
tube sic a regib. soc a regione. sistro uocabat᷑ exercitꝰ feminarũ. De Armis. u
RMda generalit̾ omniũ rerũ instrum̃ta s̃. unde et ubi reponĩt᷑ aͣ maria dcã¬
A
s. Itẽ arma et tela ommũ generũ. soe armasͣ quib ip̃i tuem᷑. Tela s̃ q̃ enntti¬
m̃. ⁊lam arma dupplicia s̃. idc̃. uł quib ꝑcutimꝰ. uł quib tegim᷑. Arma aũt ꝓpͥ
ladius genalit̾ dr̃. ensis ĩ prelio. s&e ensis ferrũ tantũ. Gladius uͦ totũ ꝓpͥe
ant ippellatꝰ glachiꝰ q̃ gulã diuidit. idẽ ceruicẽ secat. ad hoc eñi primũ ẽ factꝰ. Nã¬
ceta mẽbra securib magis cedunt᷑. collũ gladio tantũ. Aciesau̾t̃ gladis ab acumi¬
ferri nõ sinit tenere. Mucro ñ tantũ gladii ẽ. s& et cuiꝰ lib teli. Acum̃ dictũ
a longitudine. Nam macron grect longũ uocant. et machera. Machera aĩi

Expanded text:
tuba, sicut a regibus, sed a regina sistro vocabatur femintuba, sicut a regibus, sed a regina sistro vocabatur feminArma generaliter omnium rerum instrumenta sunt, unde et ubi reponuntur armaria dicta sunt. Item arma et tela omnium generum, sed arma sunt quibus ipsi tuemur tela quae emittimus. Nam arma duplicia sunt, id  ensis ferrum tantum est. Gladius vero totus: proprie autem appellatur gladius, quod gulam dividit, id est, cervicem secat. Ad hoc enim primum est factum: nam membra securibus magis caeduntur, collum gladio tantum: acies autem gladii ab acumiferri non sinit. Mucro non tantum gladii est, sed et cuiuslibet teli acumen, dictus a longitudine, nam macron Greci longum vocant, hinc et machera: machera autem
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. De qͥ persius. Bncmia cogebat priscos adarma qͥrites. Huniꝰ clangor bucinũ
dr̃. Tubrĩ tirreni primũ inuener̃. Unde et uirgiliꝰ. T̃ irrenusq tube mugire
strepente. binc postea bellicis certaminib adhibita ẽ ad denimeianda signabel¬
loꝵ. et uibi exandiri p̾co ꝑtumultũ ñ pot̾at. sonit tube dange̾tis attingeroae. Tubã
ant dictã q̃i tofam idẽ cauã. Itẽ tubã quasi tibiã. Int̾ tubã aũt et bucinã uet̾es
discernebãt. Nlã buciia ĩsonans sollicitudinẽ ad bella deminciabat. Uirgiliꝰ.
qͣ bucina signũ dim dedit. ⁊̃ uba aũtꝰ preliũ indicabat̾ ut at tuba t̾ribilẽ sonitũ¬
Ciuꝰ sons uariꝰ ẽ. Nã int̃dũ cmit᷑ ut bella comitant᷑ int̾dũ ut inseq̃nt᷑ eos qui fu¬
fuguĩt. Int̾cdũ receptiui. Nã recepts dr̃. qd se exercitꝰ recip̃. ⁊ Inde et signa recep¬
tui canere dicñr. Classica s̃ cormia. q̃ ꝯuocandi causa erant facta. et a healando claᷤᷤ¬

Expanded text:
us4, 1, 13: Bucina cogebat priscos ad arma Quirites. Huius clangor bucinum . 2. Tubam Tyrrheni primum invenerunt, unde Virgilius: Tyrrhenusque tubae mugire per plerumque obstrepente. 3. Hinc postea bellicis certaminibus adhibita est ad denuntianda signa bellorum, ut ubi exaudiri praeco prae tumultu non poterat, sonitus tubae clangentis attingeret. Tuba autem dicta, quasi tofa, id est, cava. Item tuba, quasi tibia. 4. Inter tubam autem et buccinam veteres discernebant. 378 Nam buccina insonans sollicitudinem ad bella denuntiabat. Virgilius: Qua buccina signum Dira dedit. Tuba autem praelium indicabat, ut: At tuba terribilem sonituum ut insequantur eos qui fugiunt, interdum receptui. Nam receptus dicitur quo se exercitus recipit, unde et signa receptui canere dicuntur. Classica sunt cornua quae convocandi causa erant facta, et a calando clas
Abbreviated transcription (Latin):
cere punice. unc. ⁊ et splendorẽ guitis pulcrificat. Adult̾atur int̾dũ resina uł
ture. Piꝑis arbor nascit᷑ in ĩdia. et ĩ latere montis caucasi d soli obu̾suniẽ. Fo¬
lio ad lumꝑi similitudinẽ. ciuꝰ siluas sp̾entes custodiũt. Soc incole regionis illiꝰ

Expanded text:
cerae Punicae. Unde et splendorem cutis pulchrificat. Adulteratur autem interdum resina, vel cerae Punicae. Unde et splendorem cutis pulchrificat. Adulteratur autem interdum resina, vel thure. 8. Piperis arbor nascitur in India, et in latere montis Caucasi, quod soli obversum est, foliis ad juniperi similitudinem. Cujus silvas serpentes custodiunt, sed incolae reg
Abbreviated transcription (Latin):
su̾at᷑. Illa au̾t q̃ uirgis et calamis in heserit munda ẽ. et albida. de hinc fulua fĩr
solis causa. et ip̃a storax calamites. pinguis. resinosa odoris iocundi. humecta. et
ueluti melosũ licorẽ emittẽs. Storar aũ dicta qd sit gurta arboris ꝓfluens et ꝯgela¬
ta. Nam greci stiriã guitã dicũt. grece aũt stirax. latine storax dr̃. Bidella indic &
arabie arbor. cuiꝰ lacrima melior arabica. Est eñi hicida. subalbida. leuis pinguis.
et equalit̾ cerea et q̃ facile molliat᷑. Neq ligno uł t̾re cõmixta amara. odoris bo¬
ni. Nam ex india sordida ẽ. et nigra. et maiore gleba. Adult̾atur admixto gu̾mi
q̃ ñ ita amarificat gustu. Mastix arboris lentisci guita ẽ. Hec granomastix dic̾ta
ẽ.qr ĩ modũ granoꝵ ẽ. Melior aũt̾ in chio insula gignit᷑. odoris boni. candoris

Expanded text:
servatur. Illa autem quae virgis et calamis inhaeserit, munda est, et albida; dehinc fulva fit servatur. Illa autem quae virgis et calamis inhaeserit, munda est, et albida; dehinc fulva fit solis causa, et ipsa storax calamites pinguis, resinosa, odoris jucundi, humecta, et veluti mellosum liquorem emittens. Storax autem dicta, quod sit gutta arboris profluens, et congelata. Nam Graeci stiriam guttam dicunt, Graece autem στύραξ Latine storax dicitur. 6. Bdellium Indiae et Arabiae arbor, cujus lacryma melior Arabica. Est enim lucida, subalbida, levis, pinguis, aequaliter cerea, 345 et quae facile molliatur, neque ligno, vel terrae commista, amara, odoris boni. Nam ex India sordida est, et nigra, et majori gleba. Adulteratur autem admisto gummi, qui non ita amarificat gustum. 7. Mastix arboris lentisci gutta est. Haec granomastix dicta est, quia in modum granorum est. Melior autem in Chio insula gignitur, odoris boni, candoris
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ liq̃seit calefactũ. ⁊ hus aũt a tundendo dictũ. hoc &̾ libamĩ uocat᷑ a monte ara¬
biae ubi sabeis. Nam mons eoꝵ libanꝰ dicit᷑. ubi thura colligunt᷑. Mirra ar¬
bor arabi altitudinis qͥnq cubitoꝵ similis spine. quã acantũ dic̃t. Cuiꝰ gut
ta uiridis aiq amara. unde et nom̃ accep̾ mirra. guita eiꝰ sponte manãs p̾ciosi¬
or ẽ. elicita corticis uuln̾e uilior uidicat᷑ sarm̃ta eiꝰ arabes ignib fõue̾t. quoꝵ
fumo satis noxio nͥ adodorẽ storacis occurrat᷑ plerũq ĩsinabiles morbos ꝯt̾¬
hũr. Mirra aũt trogodita ab ĩsula arabie dicta ubi melior cołngit᷑ et purior.
Storax arbor arabie similis malocidonii cuiꝰ uirgule int̾ canicule ortũ cauer¬
natĩ lacͥrinã fluunt diftillatẽ eiꝰ in t̾ra cãdens. ñ munda. soc c̃ ꝓprii cortitis scrobe

Expanded text:
vero liquescit calefactum. Thus autem a tundendo dictum: hoc et Libanum vocatum a monte Aravero liquescit calefactum. Thus autem a tundendo dictum: hoc et Libanum vocatum a monte Arabiae, ubi Sabaei sunt. Nam mons eorum Libanus dicitur, ubi thura colliguntur. Myrrha arbor Arabiae, altitudinis quinque cubitorum, similis spinae, quam achanton dicunt. Cujus gut myrrha. Gutta ejus sponte manans pretiosior est, elicita corticis vulnere vilior judicatur. Sarmenta ejus Arabes ignibus fovent, quorum fumo satis noxio, nisi ad odorem storacis occurrant, plerumque insanabiles morbos contrahunt. Myrrha autem Trogloditica ab insula Arabiae dicta, ubi melior colligitur, et purior. 5. Storax arbor Arabiae, similis malo Cydonio, cujus virgulae inter Caniculae ortum cavernatim lacrymam fluunt. Distillatio ejus in terram caden
Abbreviated transcription (Latin):
pullulant. Nam cet̾a usus ĩuenit fauente narura. Om̃a poma latine femini
hoc buxũ. licoe et buxꝰ dicat᷑. Nam suꝑfluã quidã uolunt face discretionẽ. ut
hec bum de arbore dicamꝰ. buxũ uͦ de ligno cõposito. De arborib aromaticis .uiii.
¶Ro.ii.ata sunt q̃q flagrantis odoris. q̃ india. uł arabia mittit. siue alie
regiones. Nom̃ aromata traxisse uident᷑. siue qd aris imposita diuinis ĩ uocatõ¬
nib apta uideant᷑. seu qd sese aeri ĩ serere ac misceri ꝓbant᷑. Nam quid ẽ odor nisi¬
puluerẽ resolutũ. et ꝯfringit᷑ in pingue. et igni ad positũ facile ardescens. et
appellat᷑ ap̃ nos masculꝯ. eod sic natura rotundũ ĩ modũ testiculoꝵ. Reliquũ
planũ et pene scibrosũ: minꝯ optimũ. Adult̾at᷑ aũt ad imreta resina siue gũm q̃
disnocit᷑ sua ꝓpuetate. Namithus igni mpositũ ardescit. resina fumescit. gu̾mi

Expanded text:
pullulant. Nam cetera usus invenit favente natura. Omnia poma Latine femininpullulant. Nam cetera usus invenit favente natura. Omnia poma Latine femininhoc buxum, licet et haec buxus dicatur. Nam superfluam quidam volunt facere discretionem, ut haec buxus de arbore dicamus, buxum vero de ligno conposito. De aromaticis arboribus . Aromata sunt quaequae fragrantis odoris India vel Arabia mittit, sive aliae regiones. Nomen autem aromata traxisse videntur, sive quod aris inposita divinis invocationibus apta videantur, seu quod sese aeri ipulvere resolutum: et cum frangitur intus, pingue, et igni appositum facile ardescit: et appellatur apud nos masculus eo quod sit natura rotundum, in modum testiculorum, reliquum planum, et pene scabrosum, minus optimum. Adulteratur autem mista resina sive gummi, sed dignoscitur sua proprietate. Nam thus igni impositum ardescit: resina fumescit. Gumen
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝓdiuit᷑. sic̃ et odorata orientis ligna. sic̃ guita balsami. ac ferularũ. uł sucinoꝵ. cuiꝰ
lacrima durescit in gẽmã. Primari ẽ resina therebintina om̃iũ pr̃antior. Affertur
aũt exarabia. parthia. atq uidea. et siria.cipro. et affrica. ex insulis qͦ cicladib.
Secła ẽ lentiscina que mastix uocat᷑. hec ex chio insula deportat᷑. Tercia pinalis. qͣ¬
raͣ alia pinites. alia puniciene. alia liquida. alia arida. et efferunt᷑ ex tirrena co¬
losonia resina sũpsit. Pix grecũ nom̃ ẽ. quã illi pissa uocãt. Alii uolũt ex pino¬
picẽ uocari. hec ag̾cis appellat᷑ clodonia. nos rimalẽ dicere possumꝰ. cuiꝰ ꝓbabit
splendẽs. lenis et munda. Creandarũ arboꝵ naturalit̾. nͣ. sunt gen̾a. Aut eñĩ
sua sponte nascunt᷑. aut ex seminib fortuitu iacentib. surgũt. aut ex radicib

Expanded text:
re produntur, sicut et odorata Orientis ligna, sicut gutta balsami ac ferularum, vel succinorum cujus re produntur, sicut et odorata Orientis ligna, sicut gutta balsami ac ferularum, vel succinorum cujus lacryma durescit in gemmam. Prima est resine, terebinthina, omnium praestantior. Affertur autem ex Arabia Petrea, atque Judaea, et Syria, Cypro, et Africa, ex insulis quoque Cycladibus. Secunda est lentiscina, quae mirtrix vocatur. Haec ex Cisa insula deportatur. Tertia pinalis, qrum alia pinites, alia peucine, alia liquida, alia arida, et afferuntur ex tirrena Colopicem vocari. Haec a Graecis appellatur κλωνία: nos ramalem dicere possumus. Cuius probabilis splendens, lenis et munda. Creandarum arborum naturaliter tria sunt genera: aut enim sua sponte nascuntur; aut ex seminibus fortuitu iacentibus surgunt; aut ex radicibus
Abbreviated transcription (Latin):
quã cormupte rustici pansiã uocant. iuiridi oleo et suaui apta et dicta pausia q
ẽ mediã manũ. unde et inuolare dicimꝰ. Quidã aũt uolemũ gallica linga bomũ et
magnũ intelligũt. Colimbades appellati. Oleũ aũt̃ ab olea nominatũ. ꝑlam ut
diximꝰ olea ẽ arbor. Unde et diriuatõ fi̾z oleũ soc qđ ex albis fuerit oliuis ex pressũ
exp̾ssũ: uiride appellatũ. Qd̃ uͦ exnimiũ maturis. cõmue dr̃. Ex his ad usũ uite
primũ ẽ spanũ. scd̾m uiride. t̾ciũ cõmune. Amurta pars olei qͣi ab emergendo dẽ
idẽ qd aboleo se demergat fex sit eius. Hanc greci amurcẽ uoc̾ant. ex latina lin¬
ga trahentes uocabulũ. Gum̃ grecũ ẽ. nom̃. Hoc eñi illi gomi dicũt. Resinã g̾ci
lata lignoꝵ. ut cerasi. lentisci balsami. uł reliquiarũ arboꝵ sine uirgultoꝵ. q̃ suda¬

Expanded text:
quam corrupte rustici pusiam vocant, viridi oleo et suavi apta. Et dicta pausia, qquam corrupte rustici pusiam vocant, viridi oleo et suavi apta. Et dicta pausia, qest, mediam manum, unde et involare dicimus. Quidam autem volemum Gallica lingua bonum et magnum intelligunt. Colymbades appellatae . . . . . 68. Oleum autem ab olea nominatur. Nam, ut diximus, olea est arbor, unde derivatum fit oleum. Sed quod ex albis fuerit olivis expres, viride appellatur; quod ex nimio maturis, commune dprimum est Hispanum, secundum viride, tertium commune. Amurca olei pars aquosa ab emergendo dicta, id est, quod ab oleo se mergat et faex sit eius. Hanc Graeci ἀμόργην vocant ex Latina lingua trahentes vocabulum. Gummi Graecum nomen est; hoc enim illi κόμμι dicunt. Resinam Graeci lata lignorum, ut cerasi, lentisci, balsami, vel reliquarum arborum sive virgultorum, quae suda
Abbreviated transcription (Latin):
Oleast̃ dicid qd sit foliis oliue similib. s& latiorib. arbor ĩculta atq siluestris. a¬
mara atq ĩ fructuosa. Cui inserit oliue iramꝰ uim murat radicis. et uertit eam
ĩ ꝓpriã qualitatẽ. lacrima oleastri arboris dupplex. Alia eñi simulat gum̃ sine ul¬
lo qͣlitatis morsu. Alia ãmoniaci guitã ex distillatõne collectã ac mordentẽ.
bor ẽ. fruciꝰ oliua. succꝰ oleũ ẽ. Est aũt arbor pacis insignis. cuiꝰ fructo diu̾sis no¬
minib appellat᷑. Orcades oliue greca erhunologia a similitud ine testiculoꝵ uo¬
cate. quos greci orcos uocant. Radiole: ꝓ eo  ob longe s̃ ĩ modũ radioꝵ. Pafie
a pafo insula dicte. unde priꝰ allate s̃. Liciie eo qd optimũ dent lumẽ. Nã liri¬
nis lumẽ ẽ. ⁊ iude et lignũ nom̃ sũpsit. qr aptũ ẽ flĩmis et liminib. sꝰ ausia¬

Expanded text:
Oleaster dictus quod sit foliis olivae similibus sed latioribus, arbor inculta atque silvestris, aOleaster dictus quod sit foliis olivae similibus sed latioribus, arbor inculta atque silvestris, amara atque infructuosa; cui insertus olivae ramus vim mutat radicis et vertit eam in propriam qualitatem. Lacrima oleastri arboris duplex. Alia enim gummi simulat sine ullo qualitatis morsu, alia ammoniaci guttam ex destillatione collectam ac remordentem. bor est; fructus oliva; sucus oleum. Est autem arbor pacis insignis, cuius fructus diversis nominibus appellatur. Orchades olivae Graeca etymologia a similitudine testiculorum vocatae, quos Graeci ὄρχεις vocant. Radiolae pro eo quod oblongae sunt in modum radiorum. Paphiae a Papho insula dictae, unde prius adlatae sunt. Lyciniae, eo q lumen est. Unde et lychnum nomen accepit, quia aptum est flammis et luminibus. 66. Pausia
Abbreviated transcription (Latin):
hinc et stipula ꝑdiminutionẽ. Arundo dicta q cito arescat. hanc uet̾es cannã uo¬
cauer. arundinẽ postea uarro dixit. Sciendũ sane q latinũ cannade lingua hebͤa
sũpsit. Ap̃ eoseñi calamꝰ canna dr̃. Cicuta aũt ẽ. qd ẽ int̾ cannarũ nodos. dicta đ late
ac. In inlicis stagnis nasci arundines calamiq dicñt. ex quorũ radicib expressũ
suauissimũ succũ bibũt. Unde et uarro ait. Indica ñ magnũ in arbore crescit.ariũ¬
do. Illius ez lentis premit᷑ radicib humor. Dulcia cui neq̃ant succo comedẽ bel¬
lã. Sambucꝰ mollis et ꝑ uia arbor Ramnis genus rubi. quã uulgo senticẽ ursi¬
nã appellant. asꝑũ uimis & spinosũ. Senter dicta asitu qd̃ ẽ t̾ra ĩculta. ĩ quasentices
spiceq nascunt᷑. Maiores au̾t nr̃i omnẽ arborẽ spinosã ueprẽ dicebãt. q ui prendat.

Expanded text:
entur tecta. Hinc et stipula per diminutionem. Arundo dicta quod cito arescat. Hanc veteres cannam voentur tecta. Hinc et stipula per diminutionem. Arundo dicta quod cito arescat. Hanc veteres cannam vocaverunt; arundinem postea Varro dixit. Sciendum sane quod Latinum sumptum est. Apud eos enim calamus canna dicitur. Cicuta autem est, quod est inter cannarum nodos, dicta, quod lateat. 58. In indicis stagnis nasci arundines calamique dicuntur, ex quorum radicibus expressum suavissimum succum bibunt, unde et Varro ait: Indica non magnum in arbore crescit arundo. Illius et lentis premitur radicibus humor: Dulcia cui nequeant succo concedere mella. 59. Sambucus mollis et pervia arbor. Rhamnus genus est rubi, 340 quam vulgo senticem ursinam appelspinaeque nascuntur. Maiores autem nostri omnem arborem spinosam veprem dicebant, quod vi prendat.
Abbreviated transcription (Latin):
ne dicñr. Medicoꝵ aũt libri hanc arborẽ aptã scribut mulierũ necessitatib
gilius. Et lente uites ꝓflexibiles. Huiꝰ fructꝰ oleũ desudat. correx resinã q̃ mas¬
tix appellat᷑. cuiꝰ płima er melior ĩ chio insulagignit᷑. Terebintꝰ arbor grecũ
nom̃ gn̾ans resinã om̃nũ resinarũ p̃rantiorẽ. Buxus grecũ nomẽ ẽ. ex partea¬
latinis corruptũ. pixoseñi appellatꝰ a grecis. arbor semꝑ uirens et leuitate mat̾ie
elemĩtoꝵ a piscib apta. Unde et scriptaᷤ. Scribe ĩbuxo. Rodandarũ q̃ corrup
te uulgo laurandrũ uocat᷑. qsit foliis lauri similib. flore ut rosa. arbor uene¬
nata. ĩ terfic̃ eñi animali .a. et medet᷑ sp̾entiũ uerationes. Erbitũ uocatũ pastores
eoqđ uice herbe prebebant᷑ peccorib. ubi pascua desũt. Turbiscus đ de imo ces¬

Expanded text:
νη dicitur. Medicorum autem libri hanc arborem aptam scribunt mulierum necessitatibus νη dicitur. Medicorum autem libri hanc arborem aptam scribunt mulierum necessitatibus gilius: Et lentae vites, pro flexibiles. Hujus fructus oleum desudat, cortex resinam, quae mastix appellatur, cujus plurima et melior in Chio insula gignitur. 52. Terebinthus arbor Graecum nomen, generans resinam omnLatinis corruptum. Byxos enim appellatur a Graecis arbor virens, et levitate materiae elementorum apicibus apta, unde et Scriptura: Scribe in buxo . CAPte vulgo lorandrum vocatur, quod sit foliis lauri similibus, flore ut rosa; arbor venenata. Interficit enim animalia, et medetur serpentum vexationes. Herbitum vocaverunt pastores eo quod vice herbae praebeatur pecoribus, ubi pascua desunt. Turbiscus, quod de uno ces
Abbreviated transcription (Latin):
do nascat᷑. Cuiꝰ genꝰ dupplex ẽ. Nam alt̾a nig̃. Alba aũt ppłs dicta qͣi folia eiꝰ una
parte s̃ alba. alta̾ uiridia. hec gͦ bicolor hñs qi noctis et diei notas. qͦ tp̃re ornisoł
occasuq constat genꝰ. Gen̾at oẽ resinã curra heridanũ fluuiũ. ułut alii memorãt ĩ fimil
sirie. Tiliã dic̃ uocatã eoqđ utilis sit ad usũ telarũ. nitore et leuitate iaculandi. Est
lenta. uitib abilis unciendis. Cinꝰ seminis hanc dicũt eẽ nat᷑am ut siquis illud in
poculo hauferiz lib̾is carent. soe et fẽminas ĩfẽcundas effic̾. Ppłs aũt. et salix. et
atq ĩ humo fixa iadicib sese ip̃a demergat. Alirice quã latini tamariciã uocant᷑.
ex a maritudine nominata. gustꝯ em̃ enti nimis amarꝯ ẽ. hec arbor ĩ solitudĩe
tora mirtetis letissima. Et amantes littora mirtos. hinc ẽ qd et a grecis mirce¬

Expanded text:
a nigra. Alba autem populus dicta, quia folia ejus una a nigra. Alba autem populus dicta, quia folia ejus una parte sunt alba, altera viridia. Haec igitur bicolor habens quasi noctis et diei notas, quae tempora ortu solis occasuque constant. Generat etiam resinam circa Eridanum fluvium, vel, ut alii memorant, in finibus Syriae. 46. Tiliam dicunt vocatam, eo quod utilis sit ad usum telorum nitore et levitate jaculandi. Est lenta, vitibus habilis vinciendis. Cujus seminis hanc dicunt esse naturam, ut si quis illud in poculo hauserit, liberis careat, sed et feminas infecundas efficit. Populus autem, et salix, et atque in humo fixa, radicibus sese ipsa demergat. 49. Myricae, quam Latini tamaricem vocant, ex amaritudine nominata. Gustus enim ejus nimis amarus est. Haec arbor in solitudine tora myrtetis laetissima; et: Amantes littora myrtos. Hinc est, quod a Graecis μυρί
Abbreviated transcription (Latin):
gutta enĩ defluens rigore uł tp̃re ĩ solitudine cdurescit. et gẽmã s acit. de qͣlitate
sua et nom̃ accipiens. idẽ sucinũ. eoqđ sucꝰ sit arboris. mꝰ credit᷑ ꝓdẽc̃ cimctis q̃
sb̃ ea su̾ant᷑. sic̃ ficus nocere om̃ib. Abies dicta d precet̾is arberib eat longe. & ĩ ex¬
celsũ ꝓmineat. Cuiꝰ nata᷑ exꝑs ẽ t̾reni humoris. ac ꝓuide habilis atq louis he̾t᷑.
licĩ uocant. pp̃ candorẽ. est aũt sine modo. Eedrus quã greci cedros uocant qĩ cẽ om̃e
nesanonoron id ẽ arboris humor ardentis. cinus folia ad cipressi similitudinẽ hñt.
lignũ uͦ iocundioris ẽ. et diu durans. nec atinea umꝙͣ ext̾minat᷑. De qͣ ꝑsius. Et cedro
dignaloquit. Scilicet p̃p dutabilẽ ꝓpetiutatẽ. Unde et ĩ templis p̃p diuturnitatẽ
ex hoc ligno lacunaria fiunt. huiꝰ ligni resinacedria dr̃. Ppłs dicta qd eiꝰ calce młtitu¬

Expanded text:
Gutta enim defluens rigore vel tepore in soliditatem durescit et gemmam facit, de qualitate Gutta enim defluens rigore vel tepore in soliditatem durescit et gemmam facit, de qualitate sua et nomen accipiens, id est sucinum, eo quod sucus sit arboris. Pinus creditur prodesse cunctis quae sub ea seruntur, sicut ficus nocere omnibus. Abies dicta quod prae ceteris arboribus longe eat et in excelsum promineat. Cuius natura expers est terreni humoris, ac proinde habilis atque levis habetulicum vocant propter candorem. Est autem sine nodo. Cedrus, quam Graec id est arboris humor ardentis, cuius folia ad cypressi similitudinem respondent. Lignum vero iucundi odoris est et diu durans, nec a tinea umquam exterminatur. De qua Persius1, 42: Et cedro digna locutus; scilicet propter durabilem perpetuitatem: unde et in templis propter diuturnitatem ex hoc ligno lacunaria fiunt. Huius ligni resina cedria dicitur, quae i
Abbreviated transcription (Latin):
eiũ quã frum̃ti usꝰ eẽt. anti bͥ omines glande uixer. Suberes arbor. ex qͣualidiᷤ¬
simꝰ corter natatorius ertrahit᷑. & ideo appellata suberies arbor eoqd fructꝰ eius
sues eclunt. Porcorũ enĩ alim̃ta s̃ ñ hominũ. et licta suberies qͣi subedies. Fi
gus et esculus arbores glandifere. ideo uocite crediuit᷑ ꝙ harũ fructib olim
homines uxer̾. cibũq sũpserĩt. escãq habuerĩt. Nã esculꝯ ab esca dicta. fagus uͦ
silicã uocant. ideo a grecis tale nom̃ accepit. eo qđ ligni eiꝰ frucrꝰ sir dulcis. xi¬
lon quippe grecidicunt lignũ. ilicondulce. Huiꝰ arboris pomo succꝰ expressꝰ.
arbor piceta ab acumine folioꝵ uocata. Pinũ em̃ antiqͥ acutũ noĩabant. Simĩ
au̾t aliã pissin.aliã greci peucen uocant. quã piceã nos dicimꝰ. eod desudoe piscẽ.¬

Expanded text:
enim quam frumenti usus esset, antiqui homines glande vixerunt. Suberies arbor, ex qua validisenim quam frumenti usus esset, antiqui homines glande vixerunt. Suberies arbor, ex qua validissimus cortex natatorius extrahitur. Et ideo appellata suberies, eo quod fructus eius sues edunt; porcorum enim sunt alimenta, non hominum, et dicta suberies, quasi subedies. 28. Fagus et aesculus arbores glandiferae ideo vocatae creduntur, quod harum fructibus olim homines vixerint, cibumque sumpserint, escamque habuerint. Nam aesculus ab esca dicta, fagus versiliquam vocant, ideo a Graecis tale nomen accepit, eo quod ligni ejus fructus dulcis, ξύλον quippe dicunt lignum γλυκὺ dulce. Hujus arboris pomo succus expressusarbor picea ab acumine foliorum vocata. Pinum enim antiqui acutum nominabant. Pinum au
Abbreviated transcription (Latin):
dicti qd sint duro corio tecti. At contͣ poma omña mollia mala dicta. sos cad iectõe
t̾rarũ. in quib anteanata s̃. uit ꝑsica. punica maciana. cidonia. et cet̾a. amigdalag̾¬
iurgiliꝰ. Cũ se nux plurima silius. Indue ĩflorẽ. Cunctis eñi arborib pͥor se flore
uestir. et ad inferenda poma arbusta seq̃ncia ꝑuenit. Abellane ab abellano cãpa¬
nie oppido ubi habundãt cognominate s. hec a grecis pontice appellant᷑ eo qđ
circa ponticũ mare habundãt. Castanee latini a greco appellant uocabulo. hanceñi
ditis̃. qui dũ eitunt᷑ q̃i eastrant᷑. hec atbor simulut excisa fuent tã ꝙ̃ silua expuil¬
lulare ꝯsueuit. Ilex ab electo uot uocata. Huiꝰ eñi arboris fructũ homines piũ
adiunctũ sͥ eleger̃. Unde et poeta. A lortales primm ructabãt gute᷑ glandẽ. Pdriꝰ

Expanded text:
dicti, quod sint duro corio tecti. At contra poma omnia mollia mala dicta, sed cum adiectione dicti, quod sint duro corio tecti. At contra poma omnia mollia mala dicta, sed cum adiectione terrarum in quibus antea nata sunt: ut Persica, Punica, Matiana, Cydonia, et cetera. Amygdala Grqua VergiliusGeorg. 1, 187: Cum se nux plurima silvis induet florem. Cunctis enim arboribus prior se flore convestit, et ad inferenda poma arbusta sequentia praevenit. Abellanae ab Abellano Campaniae oppido, ubi abundant, cognominatae sunt. Haec a Graecis Ponticae appellantur, eo quod circa Ponticum mare abundant. Castaneam Latini a Graeco appellant vocabulo. Hanc enimditi sunt, qui dum eiciuntur quasi castrantur. Haec arbor simul ut excisa fuerit, tamquam silva expullulare consuevit. Ilex ab electo vocata; huius enim arboris fructum homines primum ad victum sibi elegerunt. Unde et poeta: Mortales primi ructabant gutture glandem. Prius
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ. eoqd ficꝰ arbor eiꝰ remedio fecundet᷑. Morus agrecis uocata. ꝙͣ latini ru¬
bũ appellant. eoqđ fructt uł uirgultũ eiꝰ rubet. Est eñi morꝰ siluestris. fructꝯ
afferens qͥb ĩ de sto pastoꝵ fames ac penuria ꝯ fouet᷑. huiꝰ folia suꝑiactata s̾pͥen¬
ũ simile more. Hanc latini cellã appellant. ab altitudine. qr ñ ẽ breuis ut morꝰ. Nux
appellata. ꝙ umbra uł stillicidiũ folioꝵ eiꝰ ꝓximꝰ arborib noceat. Hanc alio nomĩe
latini ugulãdẽ uocant. qĩ iouis glandẽ. Fuit eñ hec. arbor ꝯsecrata ioui. Cuiꝰ pomũ
tantã uim ht̃. ut missa int̾ suspectos herbarũ uł fungoꝵ cibos. quicqͥd ĩ eis uin
lentũ ẽ exsud&. et rapiat: & extingat. Nuces au̾t gen̾alt᷑ dicñr om̃ia poma tecta ̃¬
corio duriore. ut pineᷤ nuces. abellane. glandes. castanee. amigdale. hinc et nudei

Expanded text:
dictum quod ficus arbor eius remedio fecundetur. Morus a Graecis vocata, quam Latini rudictum quod ficus arbor eius remedio fecundetur. Morus a Graecis vocata, quam Latini rubum appellant, eo quod fructus vel virgulta eius rubet. Est enim mora silvestris, fructus adferens, quibus in deserto pastorum fames ac penuria confovetur. Huius folia superiactata serpenis similis moro. Hanc Latini celsam appellant ab altitudine, quia non est brevis, ut morus. 21. Nux appellata, quod umbra vel stillicidium foliorum ejus proximis arboribus noceat. Hanc alio nomine Latini Juglandem vocant, quasi Jovis glandem. Fuit enim haec arbor consecrata Jovi, cujus pomum tantaulentum est, excudat, rapiat atque extinguat. Nuces autem generaliter dicuntur omnia poma tecta corio duriore; ut pineae nuces, Abellanae, glandes, castaneae, amygdalae. Hinc et nuclei
Abbreviated transcription (Latin):
aduerit. et a ciuite cerasũ appellauit. Arbor aũt cerasꝰ pomũ cerasiũ dr̃. hoc
&ẽ et ante luculũ erat ĩ italia. s& durũ. Unde et cornus appellata ẽ. Est aũt ar¬
cus egiptia fecundior fertꝰ. cuius lignũ ĩ aqua missũ ilico mergit᷑. et ẽ in li¬
mo aliqͣnͣdui iacuerit. deinde ad suꝑficiẽ tollit᷑. uersa uice nat᷑e qno madefac¬
tũ debiuit humoris ponde residẽ. Antea athlete ficis alebant᷑. pꝰ quã eos excer¬
citatos pithagoras ad carnis usũ qui fortior eib ẽ. transtuliss&. asenib in cibo
paiuꝑi sepiꝰ sũpta ficꝰ. rugas eoꝵ fert᷑ distendẽ. Tauros qͦ ferocissimos ad fici ar¬
borẽ colligatos repente mansuecere dicũt. Capͥfic appellata eođ parietes quib
ĩnascit᷑ carpit. Rũpir eñi et ꝓdit ex latebris qͥb ꝯcepta ẽ. Alii caprificũ putant

Expanded text:
advexit et a civitate cerasium appellavit. Arbor autem cerasus, pomum cerasium dicitur. Hoc advexit et a civitate cerasium appellavit. Arbor autem cerasus, pomum cerasium dicitur. Hoc etiam et ante Lucullum erat in Italia, sed durum; unde et cornum appellatum est. Est autem arcus Aegyptia fecundior fertur, cuius lignum in aquam missum ilico mergitur, et cum in limo aliquandiu iacuerit, deinde in superficiem sustollitur versa vice naturae, quando madefactum debuit humoris pondere residere. Antea athletae ficis alebantur, priusquam eos Pythagoras exercitator ad carnis usum, qui fortior cibus est, transtulisset. A senibus in cibo saepius sumptae ficus rugas eorum fertur distendere. Tauros quoque ferocissimos ad fici arborem conligatos repente mansuescere dicunt. Caprificus appellata eo quod parietes quibus innascitur carpit; rumpit enim et prodit ex latebris quibus concepta est. Alii caprificum putant
Abbreviated transcription (Latin):
iꝰ solũ pomũ stomacũ mederi ꝓbatꝰ. Nam oe̾ noxia ꝑhibent᷑ hec sola arbor
gĩimi glutinosũ et cõpactuuũ distillat. qͦ & medici et scrptores utunt᷑. Ole¬
omella nascitur ĩ palmaria sirie ciuitate. ex eo ita appellata qđ ex trunco
oleũ defluant. incrassitudinẽ mellis sapore suaui. Pomelida sorbo similiᷤᷤ
mediocris arbor. et flore candido. dicta qd diu̾cedo sit eiꝰ fructꝰ. et acuto
sapore cõmixta. hec arbor etate durat exigua. Melofos arbor in affrica pu¬
appellata qd bibule formulã heant eiꝰ poma. Pirus uocata uidetꝰ q in ignis
speciẽ deformata ẽ. Nã hoc genꝰ pomi ab amplo incipit et in angustũ fint
sunt pira ex parte rubencia. ab oppido crustuio nominata. Poma piri
ium̃tis imposita. uł si pauca uehem̃ter onerosa ẽẽ dicũr. Cerasus a ceraso põ
ti uocata. Nã lucullo c̃ cerasũ cuutatẽ ponti deleuiss&e. Hoc genus pomi m̾

Expanded text:
ius solum pomum stomacho mederi probatur; nam cetera noxia perhibentur. Haec sola arbor ius solum pomum stomacho mederi probatur; nam cetera noxia perhibentur. Haec sola arbor gummi glutinosum et conpactivum distillat, quod et medici et scriptores utuntur. Oleomela nascitur in Palmyra, Syriae civitate; ex eo ita appellata quod ex trunco oleum defluat in crassitudine mellis, sapore suavi. †Pomelida† sorbo similis, mediocris arbor et flore candidulo; dicta quod dulcedo sit eius fructus sapore commistus. Haec arbor aetate durat exigua. 13. Melopos arbor in Africa Puappellata, quod pilulae formam habeant ejus poma. 15. Pyrus vocata videtur, quod in ignis speciem deformata est, nam hoc genus pomi ab amplo incipit, et in angustum finit, sunt pira ex parte rubentia, ab oppido Crustumio nominata. Poma piri iumentis inposita, vel si pauca, vehementer onerosa esse dicuntur. Cerasus a Ceraso urbe Ponti vocata. Nam Lucullus cum Cerasum civitatem Ponti delesset, hoc genus pomi inde
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ se oriundꝰ ptolomeꝰ fe̾rebat. Hec in ꝑsida fructũ gen̾at int̾fectoꝵ. apudnoᷤ
aũt iocundũ ac suaue. Hoꝵ aliud p̾cocar. aliud estiuũ uocat᷑. Medica arbor
cuiꝰ nom̃ õ carimnib mantuanis ĩclariut. asportata primũ a medis. unde ex
uocabulũ sũpsit. hant greci. Cedromelã. latimi cedriã uocant. qd eius pomũ ac
folia cedri ordinẽ referat. Malũ euis inimicũ uenenis. et hoc ẽ qd idem poe
na ẽ pomis. q̃ in ea partĩ macura. partĩ acerba partĩ inflore ad huc s̃ posita.
q in cet̾is arborib rarũ ẽ. Mella ꝙ̃ grecilaton appellant que uulgo pp̃ for
mã et calorẽ faba sirica dr̃. arbor ẽ magna fructũ ferens comestibile̾. maio¬
rẽ piꝑe.gustu suauẽ unde et mella uocata ẽ Coqui mella ꝙͣ latini ob co¬
lorẽ primũ uocant. alii a multitudine enpafructꝰ nixã appellant. Ciuiud
gen̾is damascina melior aclamasco oppido unde priꝰ asportata ẽ dicta. Cu¬

Expanded text:
fructum generat interfectorium, apud nos autem iucundum ac suavem. Horum alium praecox, alium vocatur aestivum. Medica arbor, cuius nomen etiam carminibus Mantuanis inclaruit, asportata primum a Medis; unde et vocabulum sumpsit. Hanc Graeci κεδρόμηλον, Latini citriam vocant, quod eius pomum ac folia cedri odorem referant. Malum eius inimicum venenis; et hoc est quod idem poetna est pomis, quae in ea partim matura, partim acerba, partim adhuc in flore sunt posita; quod in ceteris arborum rarum est. Mella, quam Graeci loton appellant, quae vulgo a Syrica dicitur. Arbor est enim magna, fructum ferens comestibilem, maiorem pipere, gustu suavem, unde et mella vocata est. Coccymela, quam Latini ob colorem prunum vocant, alii a multitudine enixi fructus nixam appellant. Cuius generis Damascena melior, a Damasco oppido, unde prius asportata est, dicta. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
aconita illinc nominamꝰ. Nlam toxica uenena eo dicta q ex arborib tareis expͥ¬
mant᷑. maxime ap̃ cantabã. Euforbiũ dictũ qd eius sucꝰ oculoꝵ acuat uisũ. Eiuiꝰ
iuis tanta ẽ. ut duris carnib fr̃adiecta citius coqͥ cõpellat. nascit᷑ in multis locis. sx
mauuritania. Lasar herba nascit᷑ in monte oscobagris. ubi et ganges fłuuꝰori¬
t᷑. Ciuꝰ suco dicto primũ lacsir̾. qm manat in modũ lactis. deinde usu diriua¬
cit᷑. Aloen herba amarissimi fucꝰ. Panaces herba flagrantis odoris. tirso ferule si¬

Expanded text:
aconita illinc nominemus. Nam toxica venena eo dicta quod ex arboribus taxeis expraconita illinc nominemus. Nam toxica venena eo dicta quod ex arboribus taxeis exprimitur, maxime apud Cantabriam. Euphorbium dictum quod eius sucus oculorum acuat visum. Cuius vis tanta est ut duris carnibus superadiecta citius coqui conpellat. Nascitur in multis locis, sed plurima in Mauretania. Laser herba nascitur in monte Oscobagi, ubi et Ganges fluvius oritur; cuius sucus dictus primum lacsir, quoniam manat in modum lactis, deinde usu derivacitur. Aloe herba amarissimi sucus. Panaces herba fragrantis odoris; thyrso ferulae si
Abbreviated transcription (Latin):
uim odoris nom̃ accep̃. huiꝰ gen̾a s̃ tria. purpureũ albũ. melinũ. Achantꝯ herba
egiptia. semꝑ frondẽs. spinis plena fleribili uirgultu. in cuiꝰ imitatõne arte ueᷤᷤ¬
herear. De qua uirgiliꝰ. int̾ uictrices ederã tibi spere lauros. Alii ederã anint uoca¬
tã. qđ edis supͣlactis abundanciã in escã aueteris p̾bebat᷑. Edere frigide t̾re ĩdices¬
s.phisici dicũt. Nam anti formacon ebͥetatis ẽ. siqͥ potd edera coronet᷑. Elleboꝵ me¬
morant greci cirea elleboꝵ quendã fluuiũ phurimũ gigni. atq agrecis inde appel¬
lari. Hunc romani alio nomine ueratrũ dicũt. pro eo qd sũptũ mutuã mentẽ¬
ĩ sanitatẽ in sanitatẽ reducit. Duo s̃ aũt gn̾a albũ et nigrũ. Acone porto ẽ bi¬
thuue qui ꝓuentũ maloꝵ graminũ usq adeo celebris ẽ. et noxias herbas

Expanded text:
vim odoris nomen accepit. Huius genera sunt tria: purpureum, album, melinum. Acanthus herba vim odoris nomen accepit. Huius genera sunt tria: purpureum, album, melinum. Acanthus herba est semper virens, spinis plena, flexibili virgulto, in cuius imitatione arte veshaereat. De qua Virgilius: Inter victrices hederam tibi serpere lauros. Alii hederam 352 aiunt vocatam, quod haedis supra lactis abundantiam in escam a veteribus praebebatur. 23. Hederae frigidaecoronetur. Elleborum memorant in Graecia circa Elleborum quendam fluvium plurimum gigni, atque inde a Graecis appellari. Hunc Romani alio nomine veratrum dicunt pro eo quod sumptum motam mentem in sanitatem reducit. Duo sunt autem genera: album et nigrum. Acone portus est Bithyniae qui proventu malorum graminum usque adeo celebris est ut noxias herbas
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ latim maracũ uocant. cuiꝰ nominis usũ uirgiliꝰ &̃ ad uenerẽ referens ait. Ubi
mollis amaracꝰ. illũ florib et dulci aspirans amplectit᷑ umbra. Apta ẽ. aũt hec her¬
ba unguentis. ud et unde et nom̃ trax̃ amaracꝰ a puero ciꝰdã regis. qͥ casulapsus
dũ ferret unguenta. nonu̾ et gratissimũ ex ꝯfu̾sione odorẽ creauiz. Iacincio her¬
et flore uolui similis. pueros a pub̾tate retinẽs. Harcissꝰ herba fabulose impo¬
sitũ nom̃ ht̃ a quodã puero cuiꝰ menbra in hunc florẽ transier̃. qͥ & nomẽ narcis¬
si in appellatõne custodit et decꝰ pulcritudinis ĩ candore retinet foliorũ. Rosa aspẽ
floris nucupata. qd rutilanti colore rubeat. Lilia lacte floris herba. Unde et min¬
cupat᷑ qͣĩ liglia. cuiꝰ dũ candor sit ĩ foliis auri tam̃ sp̃es into effulgoe. Uiola ꝓpt̾

Expanded text:
quem Latini amaracum vocant. Cuius nominis usum Vergilius etiam ad Venerem referens aitAen. 1, 693: Ubi quem Latini amaracum vocant. Cuius nominis usum Vergilius etiam ad Venerem referens aitAen. 1, 693: Ubi mollis amaracus illum floribus aspirans amplectitur umbra. Apta est autem haec herba unguentis: unde et nomen traxit amaracus a puero cuiusdam regis, qui casu lapsus, dum ferret unguenta, novum et gratissimum ex confusione odorem creavit. Hyacinthus heret flore bulbi similis, pueros a pubertate retinens. Narcissus herba fabulose inpositum nomen habet a quodam puero cuius membra in hunc florem transierunt, qui et nomen Narcissi in appellatione custodit et decus pulchritudinis in candore retinet foliorum. Rosa ab specie floris nuncupata, quod rutilanti colore rubeat. Lilia lactei floris herba, unde et nuncupatur, quasi liclia; cuius dum candor sit in foliis, auri tamen species intus effulgit. Viola propter