comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Emq puenilus pnulus
giuabat᷑ a febre: et exesis
membris. cum millũ accipe cibũ.¬
et in ha erat ut sp̃m exalaret. Cõ¬
cuitit ad me pat̾ cum lacrans.
Eu egoidicam: ut delatũ ad ba¬
silicam nocte tota ingilaret. Qd
cum fecisset: statim pueꝵ samim
ꝑu̾tutẽ antistitis sc̃ recepit. .iiii.

Expanded text:
e puerulus parvulus gravabatur a febre et, exaesis membris, cum nullum acciperet cibum, in hoc erat, ut spiritum exalaret. Concurrit ad me pater cum lacrimis; cui ego indicavi, ut, delatum ad basilicam, nocte tota vigilaret Quod cum fecisset, statim puerum sanum per virtutem antestitis sancti recepit. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
bit etmiops pellem suam: diuictit
scd̾m desid̾ia cordis coꝵ. Quib ꝓ
magna indignacc̃e dicit. Iam non
uascar nobis. Et cum filie ur̃e form¬
cate fũuit: ñ uisitabo sr̃ eas. Et iob

Expanded text:
bit Aethiops pellem suam , dimittit secundum desideria cordis eorum, quibus pro magna indignatione dicit: Jam non irascar vobis . Et: Cum filiae vestrae fornicatae fuerint, non visitabo super eas . Et Job
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex hoc ꝯtagio plerũq assolet.
dolor senus obsed̾at. S abhac bñ¬
dictone potati: sanati sũt. Ego ip̃e

Expanded text:
ut ex hoc contagio plerumque assolet, dolor saevus obsederat: sed ab hac benedictione potati, sanati sunt. Ego ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Portunitatis cã iiꝑ exti¬
fat. ut ad uisitandã gem¬
tricem meã t̾ntoriũ cabillonensis
urbis adirem. S metuens super¬
uenturas infirmmitates. de hoc pul¬
u̾e. id est sepulcri bĩ antistitis au

Expanded text:
portunitatis causa nuper exstierat ut ad visitandam genitricem meam in territorium Cavillonensis urbis adirem. Sed metuens superventuras infirmitates, de hoc pulvere, id est sepulcri beati Antistitis au
Abbreviated transcription (Latin):
Undulsus aũt quidã ip̃iꝰ
urbis cuus: ab infancia
sua cum gunthario chlocharii
regis filio hĩtauit. In cuiꝰ duniba¬
łetur seruicio. et ordiuante rege
ascendens marbore matura decer¬
peret poma: effracto mino corruit.
Collisumq ad lapidẽ pedem: debi¬
litatus est. Post multos u̾o ãnos
dũ in hac debilitate ꝓsist̾et.⁊ ascẽ¬
so equo uelocit̾ impesłet ad euudũ
lapsante gͥssu p̾cipitat᷑. Comp̾ssũ¬
qr piem alium qui sanus erat: gni¬
uit lesit. Dehinc portari se adbea¬
tam basilicam postulat. Proiectꝰ¬
qr in pauimencũ: or̃onem fidelit̾

Expanded text:
undulfus autem quidam ipsius urbis civis ab infantia sua cum Gunthario, Chlothari regis filio, habitavit. In cuius dum haberetur servitio et ordinante rege ascendens in arbore matura decerperet poma, effracto ramo, corruit, conlisumque ad lapidem pedem, debilitatus est. Post multos vero annos, dam in hac debilitate persisteret, et ascenso equite, velociter inpelleret ad eundum, lapsante gressu, praecipitatur, conpressumque pedem alium, qui sanus erat, graviter laesit. Dehinc portari se ad beatam basilicam postolat, proiectusque ad pavimentum, orationem fidelit
Abbreviated transcription (Latin):
Pardegisilus uo sanctom¬
ce urbis cuus. cognomĩto
gp̃so. susceptis nobis indomũ su¬
am. inuitat ad oratoriũ: qd̾ mat᷑
eius edificatum. b̃ĩ martim reli¬
quiis consecrauit. Demq cumer¬
pleta orone solliciti essemus subi¬
dem untus antistitis ostensai fu¬
isset. respondit. Inte annũ ctium
puenilus iste filius meus quem
coram c̃ntis. cum adhuc ad ma¬
age cepit. Ac ꝑtrignita dies aut
eõ amplius int̾ manus nõ sine
labore deportabatur: donec ita ad¬
dictus est. ut nec manullam ua¬
leret suoggere nec alium capecibul
Deficiente antem es: iam die serto
post qmͣ grauius ag̾e cepit. Depo¬
suimus eum ante altare flentes.
atq eius obitum p̾stolantes. Ego
autem dolorem non ferens discec¬
si a domo: mandans mulien. ut
cumi obiret statim eũ sepulture lo¬
caret. Flente aũt genitrice: i acuit
infans usq ad uespeꝵ. Cadente
aũt sole: eleuat nocem suã dicẽs.
Dulcissima soror ubi es; Sic em̃
gemtricem. ut blandicia infantũ

Expanded text:
ardegisilus vero Santonicae urbis civis, cognomento Gyso, susceptis nobis ad domum suam, invitat ad oratorium quod mater ejus aedificatum beati Martini reliquiis consecravit. Denique cum expleta oratione solliciti essemus si ibidem virtus sancti Antistitis ostensa fuisset, respondit: Ante annum tertium puerulus iste filius meus, quem coram cernitis, cum adhuc pendereagere coepit, ac per triginta dies aut eo amplius, inter manus non sine labore deportabatur, donec ita addictus est, ut nec mamillam valeret sugere, nedum alium capere cibum. Deficiente autem eo, jam die sexto postquam gravius agere coepit, deposuimus eum ante altare flentes, atque ejus obitum praestolantes. Ego autem dolorem non ferens, discessi a domo, mandans mulieri ut cum obiisset, statim sepulturae eum locaret. Flente autem genitrice, jacuit infans usque ad vesperum; cadente autem sole elevat vocem suam, dicens: Dulcissima soror, ubi es? Sic enim genitricem, ut blanditia infantium
Abbreviated transcription (Latin):
cred̾e org̾entur. Cũ eĩ uidebant q
plebeius uł infirmũ sanabat uł
mortuũ suscitabat. qd̾ nec imꝑa¬
tor cum õr ex̾citu suo. nec ip̃i pon¬
tifices cũ oĩb diis suis face̾ mil¬
latenus pot̾ant: supbam c̾uicẽ
hũili xp̃i iugo subuttebãt. Iam
u̾o cum reuelata gr̃a iustus ex fi¬
de potius niu̾e debeat: miracła
suꝑfluo querunt᷑. Oꝑa iusticie ma¬
gis g̾e̾nda sunt. Multi signa fece¬
rt: quib iudex dicet. Nescio uos.
Qui pietatis oꝑẽ eg̾unt: audiẽt.
Denite bñdicti patus mei et ce¬
tera. Et ut uemanius ad hunc
euindẽ bm̃ martinũ: placuit de eo
diuine dispensacõi ut uł unens
uel post obitum tanta ac talia
miracula geret. que ꝓ nom̃ eius
et gliam totus mũdus agnos¬
ceret. Unde ⁊ ubiq tanta gr̃a p̾¬
ditus est ut sit̾ de ip̃o scribit᷑ ñ illi
quisꝙͣ monachoꝵ non ep̃oꝵ qͥspi

Expanded text:
Cum enim videbant quod plebeius et infimum sanabat, et mortuum suscitabat, quod nec imperator cum omni exercitu suo, nec ipsi pontifices cum omnibus diis suis facere ullatenus poterant, superbam cervicem humili Christi jugo submittebant. Jam vero cum relevata gratia justus ex fide potius vivere debeat, miracula superfluo quaeruntur. Opera justitiae magis gerenda sunt. Multi signa fecerunt, quibus judex dicet: Nescio vos. Qui pietatis opera gerunt, audient: Venite, benedicti patris mei , et caetera. Et ut veniamus ad hunc eumdem beatum Martinum, placuit de eo divinae dispensationi, ut vel vivens et post obitum tanta ac talia miracula gereret, per quae nomen ejus et gloriam totus mundus agnosceret. Unde et ubique tanta gratia praeditus est, ut sicut de ipso scribitur, non illi quisquam mon
Abbreviated transcription (Latin):
cũ baberi pignora: cin ꝰ t̾ potencia
auditꝰ gmiitas ẽ depulsa .xuiii.
Uodam ilo tempẽ dũ se¬
q huies talit̾ desauret in
peccora. ut nec ad recupandumge¬
mis putaretur aliqͥd reman̾e: qui¬
dam de nr̃is lasilicam scĩ adnt. ole¬
umqz lignoꝵ qui camem depende¬
bant. suscepit cum ip̃is aquis in

Expanded text:
potentia auditus gravitas est depulsa'. 18. uodam vero tempore, dum saeva lues taliter desaeviret in pecora, ut nec ad recuperandum genus putaretur aliquis remanere, quidam de nostris ad basilicam sanctam adiit, oleumque lychnorum, qui camerae dependebant, suscepit cum ipsis aquis in
Abbreviated transcription (Latin):
lia n̾o mulier cuius digiti
in ip̃am palinam contracti
defrri erant: basilicam bĩ martini
antistitis expetiit. Paucis quoq int̾¬
positis diebus. oronem fundens.
et sancti auxilium implorans:
firmitatem pessim am ru¬
erus. menibus oĩb debilitata cõ¬
mhucur. Hec aud ta mircula
qre at sres gliosus i aingulis
euote. Dost dies aũt prucos:
gat se ar eius lnsilicam de por¬
iari. In cuiis atrio diebr multis
iurens. fusa sepius orone cumi la¬
rmnus: amitute pontificis usita
mĩa sanata discessit. .xxuii.¬

Expanded text:
lia vero mulier, cuius digiti in ipsam palmam contracti defixi erant, basilicam beati Martini antistitis expetiit. Paucis quoque interpositis diebus orationem fundens et sancti auxilium firmitatem pessimam ruens, membris omnibus debilitata contrahitur. Haec auditis miraculis quae Antistes gloriosus in singulisdevote. Post dies autem paucos rogat se ad ejus basilicam deportari, in cujus atrio diebus multis jacens, fusa saepius oratione cum lacrymis, a virtute Pontificis visitatmisericordia, sanata discessit. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
Uid ⁊̾ incondatensi diccesi
acũ sit non p̾teribo. Locus
miitem ille: crebris uͥtutib illustra¬
tur. Ablec enim uir bs̃: sarcinacar¬
nis abiecta migrauit ad dñmi.
Icomeris ergo quidam non¬
nẽ. ẜuus cuiꝰdam hominis andecͨa¬
urm. ab anguine pcussus: ꝯtracta
manus ligata q lingua rigebat.
Multoq tempe inbac debilitate de¬
tentus: neq sibi neq dño aliquio
opis er̃cebut M ic fide cõmonitus
cum ad bĩ basilicam uigilasset. di¬
recta manu. delifata qr ab om̃i im¬
pedimento lingua: bĩ maitim mi¬
raculũ ppłis testarat᷑. dicens. Etce

Expanded text:
iam in Condatensi dioecesi actum sit, non praeteribo. Locus autem ille crebris virtutibus illustratur. Ab hoc enim vir beatus, sarcina carnis abjecta, migravit ad Dominum. Leomeris ergo quidam nomine, servus cujusdam hominis Andecavini a sanguine percussus, contracta manu, ligataque lingua rigebat; multoque tempore in hac debilitate detentus, neque sibi, neque domino aliquid operis exercebat. Hic fide commonitus, cum ad beati basilicam vigilasset, directa manu, deliberataque ab omni impedimento lingua, beati Martini miraculum populis testabatur, dicens: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
ella u̾o aunor duodecim
oĩb membris debilis. ꝑser
annos tamqͣ mortua in domo pa¬
rentum lectulo decubabat: nõ g̾s¬
sum faciens. non opus manuum
nplens. non lucẽ ternens. nõ ser¬
mouem elequens: non audiens
elequutũ. Adbĩ tumulũ fundunt
pentes p̾res pro filia: offerũt mu¬
nem.et adhuc uota ꝓmttunt.
Couuent nũt ppłs adsollẽpnia:
celebratur cũ gaudio sacra festiui¬
tas. Tertia u̾o de fenauitate die:
uocat patrem puella dicens. Sicio.
Qui gandeus q filie uecem quam
nũꝙ̃ audierat menusset audire:
cu currit uelocius. et assũptũ pau

Expanded text:
ella vero annorum duodecim omnibus membris debilis per sex annos tamquam mortua in domo parentum lectulo decubabat, non gressum faciens, non opus manuum implens, non lucem cernens, non sermonem eloquens, non audiens elocutum. Ad beati tumulum fundunt parentes preces pro filia, offerunt munera et adhuc vota promittunt. Convenit autem populus ad solemnia, caelebratur cum gaudio sacra festivitas. Tertia vero de festivitate die, vocat patrem puella, dicens: 'Sitio'. Qui gaudens, quod filiae vocem, quam numquam audierat, meruisset audire, cucurrit velocius et adsumptum pau
Abbreviated transcription (Latin):
dicens se cẽ albem. Et ait eis. Us¬
q quo ꝯturlumim et tardatis. Nõ
uidetis dompnũ martinũ stantẽ.
uos iuuare paratũ si manus appo¬
uitis: Tunc iactans palliũ quoute¬
batur. posuit manus ad sarcofagũ
cũ reliqͥs sac̾dotib. crucib paratis
⁊ cercis. Impositaqz antiphona: de¬
derunt cuncti ueces ⁊ psallentiũ ĩ
excelsum. Tuncad senis conatũ
protinus sarcofagũ ĩ sũma lem¬

Expanded text:
dicens se esse abbatem, et ait eis: Usquequo conturbamini, et tardatis? Non videtis domnum Martinum stantem vos juvare paratum, si manus apponitis? Tunc jactans pallium, quo utebatur, posuit manum ad sarcophagum cum reliquis sacerdotibus, crucibus paratis, ac cereis, impositaque antiphona, dederunt cuncti 1009 voces psallentium in excelso. Tum ad senis conatum protinus sarcophagum cum summa le
Abbreviated transcription (Latin):
gellio brachiis intens moretur
in odib regis. Et cui patriarche
uł ꝓpħe cecinersit: eius laudes
mandatas excubias ducerites ĩ
laudem bĩ martim melto nobłi¬
ter scrib̾ent. ita infirims p̾stare di¬
gnetur. ut sultru neludcanes mo¬
dicum qͥd ꝓ eiꝰzels delatrent. .ii.

Expanded text:
ellio brachiis nitens moretur in ædibus Regis. Et cui Patriarchę vel Prophetæ cecinerūt, eius laudes mādatas excubias ducentes in laudem beati Martini multo nobiliter scriberent: Ita infirmis præstare dignetur, vt saltem velut canes modicum quid pro eius zelo delatrent.
Abbreviated transcription (Latin):
ad sc̃am lnsililicã. Ibiqz mor̃one cũ
siua partitate se ꝯtinens: ope sci
poscebat assidue. Cum qz in hac
fide duitius cõmoratus ibi fuiss.
oĩ pauore dempto. sensum ut ha¬
buenit ante recepit. Oblitis qz
pentibr: in eo loco usq hodie pro
bñficio accepto deseruit. .xxuii.

Expanded text:
anctam basilicam, ibique in oratione cum summa parcitate se continens, opem Sancti poscebat assidue. Cumque in hac fide diutius commoratus ibi fuisset, omni pavore dempto, sensum ut habuerat ante, recepit, oblitisque parentibus in eo loco usque hodie pro beneficio accepto deservit. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
iuis tempis quidã de ca¬
maracense: reliquias beati
martim expetut. Qs̃ iã uespe ac¬
ceptas. cũ psallendo ꝓficiscet᷑. et
dum lig̾em fluiuũ transit fr̃mse¬
ro ẽẽt. subito ꝯtenebratũ est celũ:
et ecce fulgura ac tointrua magna
descendebant. Dum hec sig̾ent᷑. duc
pueror lancee emissas flãmeas
pluros. linũ euntib p̾buerũt. Ilãt¬
qr fulgurantes haste ñ nimꝰ mun¬
culi ꝙͣ bñsicii uiatorib p̾feientes:
u̾tutẽ q bĩ antistitis ostẽdẽtes .xi.

Expanded text:
ius temporis quidam de Camaracinse reliquias beati Martini expetiit. Quas iam vespere acceptas, cum psallendo proficisceret, et dum Ligerem fluvium transit, sero factum esset, subito contenebratum est caelum, et ecce fulgora ac tonitrua magna descepuerorum lanceae, emissas flammeas pharos, lumen euntibus praebuerunt. Ibantque fulgurantes hastae, non minus miraculi quam beneficii viatoribus praeferentes, virtutemque beati Antistitis ostendentes.
Abbreviated transcription (Latin):
admodum fructuosa laboris sui
m̃cede redierunt: qui in testĩomũ
tante uirtutis admissi. fidem sc̃ĩ et¬
głiam xp̃i que ꝑ ip̃os esse  testificã¬
da uidissent. Mira dicturus sum.
Leenai post dies quinqz ad aucto¬
rem tanti bñficii reu̾tisse: cidemq
nuisitate ferc pellem pro munere
detulisse. Qua plerumqz scũs ille.
quasi amiculo circũtectus. non de¬
dignatus est munus pbestiam
sumere: cuius alium potuis int̾¬
pretabatur auctorem.

Expanded text:
admodum fructuosa laboris sui admodum fructuosa laboris sui mercede redierunt, qui in testimonium tantae uirtutis admissi fidem sancti, gloriam Christi, quae per ipsos esset testificanda, uidissent. mira dicturus sum, leaenam post dies quinque ad auctorem tanti beneficii reuertisse eidemque inusitatae ferae pellem pro munere detulisse: qua plerumque sanctus ille quasi amiculo circumtectus non dedignatus est munus per bestiam sumere, cuius alium potius interpretabatur auctorem.
Abbreviated transcription (Latin):
re magnitudims ad se uenire cõ¬
spiciunt. Bestia licet trib reptis
non incerta quem pet̾et. anacho¬
rete pedibr aduoluitur: et cũ fle¬
tu quodam ac lamentacõe ꝓcum¬
bens indicabat gementis parit̾
et rogantis affectum. Mouit õs.
et p̾cipue illum qui se inteller̾at
expetitum. Piecedentẽ sequũtur.
subuide expectans. facile poterat
intelligi. id eam uelle ut quo illa
ducelut. anachoreta sequeret᷑. Q̾d
multis: Adspeluncam bestie pue¬
nitur: ubi illa adultos iam qͥnq
cutulos malefeta nutriebat. Qui
ut clansis luminibr ex aluo matrue
exierant: cecitate ppeturi tenelnt᷑.
Quos singulos de rupe ꝓlatos:
ante ansichorete pedes mat̾ expo¬
suit. Tũ demũ scũs adu̾tit: quid
bestia postularet. Inuocatoq dei no¬
mine ꝯtrectauit manu lumma
cdlausa catuloꝵ. ac statum cecitate
depulsa. apertis oculis bestiaꝵ. du
negata lur patuit. Ita fr̃es illi. ama¬
choreta ꝙ desidabant uisitato. cum

Expanded text:
rae magnitudinis ad se uenire conrae magnitudinis ad se uenire conspiciunt. bestia licet tribus repertis, non incerta quem peteret, anachoretae pedibus aduoluitur et cum fletu quodam ac lamentatione procumbens indicabat gementis pariter et rogantis affectum. mouet omnes et praecipue illum, qui se intellexerat expetitum: praecedentem sequuntur. subinde respectans facile poterat intellegi id eam uelle, ut quo illa ducebat, anachoreta sequeretur. quid multis? ad speluncam bestiae peruenitur, ubi illa adultos iam quinque catulos male feta nutriebat, qui ut clausis luminibus ex aluo matris exierant, caecitate perpetua tenebantur. quos singulos de rupe prolatos ante anachoretae pedes mater exposuit. tum demum sanctus aduertit quid bestia postularet, inuocatoque Dei nomine contrectauit manu lumina clausa catulorum: ac statim caecitate depulsa apertis oculis bestiarum diu negata lux patuit. ita fratres illi, anachoreta quem desiderabant uisitato, cum
Abbreviated transcription (Latin):
E cui autem hoc incredible
forte iuideatur: maiora me¬
morabo. Eides rp̃i a dest me nichil
fingere. Neq incertis auctoribus
uulgata narrabo: s que mͥ ꝑfideles
uiros cõpta sunt explicabo. Hitant
pleriq in heremo sine ullis tab̾na¬
culis: quos anachoretas uocant
Diuũt lerbaꝵ radicib. Nulloun¬
qmͣ certo loco ꝯsistunt: ne ab hõĩb
egerit sedes babent. Ad ꝙdam gͥ hoc
ritu atq bac lege uiuentem: duo
ex intria monachi. licet longa et
diu̾sa regione. tñ qr olim ip̃is in
monasterii ꝯu̾satione carus ⁊ fami¬
lians fuisset: auditis eiꝰ uitutib
tetend̾unt. Quem diu multumq
quesitũ. tandem mense septimo re¬
pererunt. in extremo illo deseito qd̃
est memphis ꝯtiguũ demorantẽ:
quas ille solitudines iam per an¬
nos .xii. dicebatur habitare. Qui
licet oim bõmi uitaret occursus.
tũ agnitos non resugit. seqz cant¬
simis ptrduũ non negauit. Qrͣto
die aliqnͣtulum ꝓgressus cum ꝓ¬
sequeretur abeuntes: leenam nn¬

Expanded text:
e cui autem hoc incredibile forte uideatur, maiora memorabo. fides Christi adest me nihil fingere, neque incertis auctoribus uulgata narrabo, sed quae mihi per fideles uiros conperta sunt, explicabo. habitant plerique in eremo sine ullis tabernaculis, quos anachoretas uocant. uiuunt herbarum radicibus: nullo umquam certo loco consistunt, ne ab hominibuegerit, sedes habent. ad quendam igitur hoc ritu adque hac lege uiuentem duo ex Nitria monachi, licet longe diuersa regione, tamen quia olim ipsis in monasterii conuersatione carus et familiaris fuisset, auditis eius uirtutibus, tetenderunt: quem diu multumque quaesitum tandem mense septimo reppererunt in extremo illo deserto, quod est Memphis contiguum, demorantem: quas ille solitudines iam per annos duodecim dicebatur habitare. qui licet omnium hominum uitaret occursum, tamen agnitos non refugit seque carissimis per triduum non negauit. quarto die aliquantulum progressus cum prosequeretur abeuntes, leaenam mi
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃oꝵ suoꝵ nun̾o. et mitutib sit
supba: tñ non dedigne tur audire
quam illi uel uinũse asie in solo
martino europa ñ cessent. .xxii.
Eteꝵ cum ierosolimiã inde

Expanded text:
ctorum numero et virtutibus sit superba, tamen non dedignetur audire, quia illi vel universae Asiae in solo Martino Europa non cesserit. XVIII. Caeterum cum Hierosolymam inde
Abbreviated transcription (Latin):
signoꝵ pene fu̾it plusꝙ̃ apłs quid
impedit ut paritatẽ gł̾ie nõ obtine¬
Quid gͦ; Dum ista de martino
credimus uł asserimꝰ sb̃limitati
aplice derrganius: Absit apłos
magis ꝓ nr̃a facultate extołlimꝰ
dum eoꝵ mutacione martini per¬
fectionẽ fĩ non negamꝰ erũpiũ
licet non sit ei dispar glia qr non

Expanded text:
signorum pene fuerit plusquam Apostolus: quid impedit, vt paritatem gloriæ non obtineQuid ergo? dum ista de Martino credimus, vel asserimus, sublimitati Apostolicæ derogamus? Absit. Apostolos magis pro nostra facultate extollimus, dum eorum imitationem, Martini perfectionem fieri non negamus. Veruntamen licet non sit ei dispar gloria, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
Enerat dies festus sollẽp¬
nitatis bẽ: in qua caterue
ppłoꝵ multe cõuen̾ant. Et ecce
debilis quidam ꝯtracto brachio
aiffuit. Dum q beatum sepulcrũ
labus osculatur. lacrums rigat.
uoce aurilium beati confessoris
implorat: fide non diffisus. soli¬
tum p̾stolatur aurilium. Demq

Expanded text:
enerat dies festus solemnitatis beatae, in qua catervae populorum multae couvenerant, et ecce debilis quidam contracto brachio adfuit. Dumque beatum sepulchrum labiis voce beati Confessoris auxilium implorat, fide non diffisus solitum praestolabatur auxilium. De
Abbreviated transcription (Latin):
Didam de cuubz turomcis
deposuit. ut scilicet mitiñe positus:
ba habet salutis p̾sidiũ. Que erm¬
de assumpta: it carpe cepit. Fuctũ
est aũt ut metatum requireus. lo
muis cuiusdã ingiedet᷑ hospiciũ.
Depositis qr sartirus: młr que ha¬
uentũ uocib iimensis annũcia¬
re cepit. ac dic̾e. Quid nos ꝑseque¬
us sce: Quid nos crucias sue deis
Euc hospes ille qui uen̾at. accepto¬
calice paululũ mi de uase illo au¬
ferens: fiustũ bñdicti panis effuic¬
tũ posint meo. Qd ubi mulier illa
q̃ debachabat᷑ accepit. morcum sã¬
guine eiecto demono saluata est.

Expanded text:
idam de civibus Turonicis, deposuit, ut scilicet in itinere positus hoc haberet salutis praesidium. Quibus exinde assumptis, iter carpere coepit. Factum est etur hospitium, depositisque sarcinis, mulier quae haventum vocibus immensis annuntiare coepit, et dicere: Quid nos persequeris, Sancte? quid nos crucias, serve Dei? Tunc hospes ille qui vencalice, paululum vini de vase illo auferens, frustram benedicti panis effractam posuit in eo. Quod ubi mulier illa quae debacchabat accepit, mox cum sanguine eiecto daemonio salvata est.
Abbreviated transcription (Latin):
tus est regi minister intelligens.
flam si q̃ u̾bũ occiosũ ĩquadruno
loquit᷑ in die iudicii rõnem reddet.
qnͣto magis qui imp̃o deitemplo
scurtilitates ⁊ aut detract̃ones cor¬
nicant᷑. Cũ uidisset moyses ignẽ:
defec̾unt ei u̾ba: nec audebat respi¬
c̾e. Et c̾te maior maiestas hic ꝙͣ
illic: cũ ibidẽ sit hĩtacio dei. ⁊ ꝑadi¬
sus ubi audiantur archana u̾ba
q̃ ñ licet hõi loqui. ad ẽ illis qͥb dicit᷑.
cũ sint int̾ uos zelus ⁊ ꝯtencõ nõ

Expanded text:
tus est regi minister intelligens . Nam si qui verbum otiosum in quadrivio loquitur, in die judicii rationem reddet, quanto magis qui in ipso Dei templo scurrilitates etiam aut detractiones cornicantur? Cum vidisset Moyses ignem, defecerunt ei verba, nec audebat respicere. Et certe major majestas hic, quam illic; cum ibidem sit habitatio Dei et paradisus ubi audiantur arcana verba, quae non licet homini loqui, id est, illis quibus dicitur: Cum sint inter vos zelus et c
Abbreviated transcription (Latin):
sũt. Isdem namq y̾saias uidẽs
dũm. hoc pͥmo doluit ꝙ polluta
labia hab̾et. De mͥ inquit qr uir
pollutis labiis ego sum ⁊ dñm
ex̾cituũ unidi. S si ille qui ꝓpħali
cculo dñm iudit sua labia pol¬
luta ẽẽ doluit: qnͣtomagis do¬
lendũ ẽ nobis qui corpus ip̃ius
dm̃ intra polluta labia sumimꝰ¬
uł si qd̃ absit maĩb sangĩe ple¬
nis illd̃ cõtig̾imus. Psalista
filios alienos necat: quoꝵ os
loquutũ ẽuanitatẽ. Qd̃ si dela¬
bis tam ingens puulũ sacci¬
colis ĩmmet: qnͣto magis derem¬
br. Nam q illud piculũ p̾cipue ca¬
uendum sit: ꝑ hoc apparet qd̃ illis
qui a desum agni uocant᷑. iussum
est in pͥmis ut renes accingant.

Expanded text:
namque Isaias videns Dominum, hoc primo voluit, quod polluta labia haberet, Væ mihi, inquit, quia vir pollutus labiis ego sum, & Dominum exercituum vidi. Sed si ille qui prophetali oculo Dominum vidit, sua labia polluta esse doluit; quanto magis dolendum est nobis, qui corpus ipsius Domini intra polluta labia sumimus, etsi, quod absit, manibus sanguine plenis illud contigerimus? Psalmista filios alienos vocat, quorum os locutum est vanitatem. Quod si de labiis tam ingens periculum sacrocolis imminet, quanto magis de renibus? Nam quod illud periculum præcipue cauendum sit, per hoc apparet quod illis qui ad esum agni vocantur, iussum est in primis, vt renes accingant.
Abbreviated transcription (Latin):
guam suã. s sedens loquit᷑ adu̾sus
frẽm suũ. Didemꝰ qͦidã qͥ diuinũ
mifteriũ freꝙ̃ tant: s sic̃ ordo dĩne
fuitutis exigit pͥus ip̃i deb̾ent fi̾
sacrificiũ ꝑ cor scilicet ꝯtrictũ ⁊ hũi¬
liatsi. Alioqͥn cauendũ est: ne tali
cuilibet dicatur. Dilectus m̃s in
domo mea malũ oꝑatus ẽ. Nũqͥd
carnes sc̃e mũdab̃t eũ. Et itẽ. In
t̾m sc̃oꝵ iniq̃ gessit: ñ iidebit glo
ua dm̃. Et rinsus. Quare calce
abicitis uictimã meaĩͤ Qd̾ cunc
fit: cũ negligent̾ dm̃ce mense
mĩstratur. Unde ꝑ aliũ ꝓpħam
quent᷑r dicens m̃stus. Uos ꝯtẽp¬
uitis m̃sam meã: et egodabonos
in ꝯtẽptũ. Et itẽ alias uocat eos

Expanded text:
dens loquitur aduersus fratrem suum. Videmus quosdam qui diuinum mysterium frequentant, sed sicut ordo diuinæ seruitutis exigit, prius ipsi deberent fieri sacrificium, per cor scilicet contritum & humiliatum. Alioquin cauendum est, ne tali cuilibet dicatur, Dilectus meus in domo mea malum operatus est: numquid carnes sanctæ mundabunt eum? Et item, In terra Sanctorum inique gessit, non videbit gloriam Domini . Et rursus: Quare calce abjicitis victimam meam? Quod tunc fit cum negligenter Dominicae mensae ministratur. Unde per alium prophetam queritur, dicens ministris: Vos contemnitis mensam meam, et ego dabo vos in contemptum . Et
Abbreviated transcription (Latin):
urbis turonice. dũ munũ¬
tis pedib et ꝓpe ad ip̃os reducus
renes pessime debilitat᷑. In qua in
la laborauit Denide a suis cõmo¬
nitus: basilicam scĩ expetiit. Ibiq
ꝑ septem dies ini ieumans ⁊orcs:
dempto dolore directisq pedibus
sanus abio. llt.

Expanded text:
urbis Turonicae, dum ntis pedibus et prope ad ipsos reductus renes, pessime debilitatur; in qua inla laboravit. Deinde a suis commonitus, basilicam sancti expetiit, ibique per septem dies ieiunans et orans, dempto dolore directisque pedibus, sanus abscessit.
Abbreviated transcription (Latin):
N qua cellula cum deside .xx.¬
rius merguminus ex aruerno
uemens. nocte integin debacatꝰ¬
fuisset. mane fc̃o. cepit declamare
ꝙ eũ b̃s̃ martinus incendet. Inhnc
uocibr enomens purulentũ nescio
qͥd cum sanguine: demone eiecco
purgatus est. Infectũ qr same pul¬
u̾em d̾elinquens: cellulã eg̾ssus
est sanus.

Expanded text:
n qua cellula cum Desiderius inerguminus, ex Arverno veniens, nocte integra debacchassit, mane facto, coepit declamare, quod eum beatus Martinus incenderet. In his vocibus evomens purulentum nescio quid cum sanguine, daemone eiecto, purgatus est; infectumque sanie pulverem derelinquens, cellulam egressus est sanus.
Abbreviated transcription (Latin):
origine mũdi mala p̾ualeant: cur
impio caym iustum abel sb̾ruere d̾s
pmiserit. uel cur iob incõpibiliter
tũc tempis iustũ usq adt̾quilin¬
um et u̾ines sathanas cõpulerit.
Cur ioħ̾es quo nemo maior inter
natos mulierũ rogatu saltatucis
puelle decollatus sit. Certe susti
xp̃m incruce uidissent: nõ sic̃ ille

Expanded text:
origine mundi mala præualeant? Cur origine mundi mala præualeant? Cur impio Cain iustum Abel subruere Deus permiserit? Et cur Iob incomparabiliter tunc temporis iustum, vsque ad sterquilinium & vermes Satanas compulerit? Cur Ioannes, quo nemo maior inter natos mulierum, rogatu saltatricis puellæ decollatus sit? Certe si isti Christum in cruce vidissent, non, sicut ille
Abbreviated transcription (Latin):
quibz dã romains dicentib qr nõ
ẽẽt necesse romã ꝓficisci qui tẽplo
bĩ martim merent᷑ icinari. Ierm¬
as ꝓpł̃a plangit: colorem religio¬
in ꝯgruũ ĩmutari. Dicitur alias.
Negłieris in uestitu unꝙ̃. Uid̾int
ergo isti ꝙ̃ stultum sit decore uesti¬
tus gliam emendicare: ⁊ decore
u̾tutis aĩam nudare. Cet̾m hiis
qui depotencia bĩ martim delirant
amator eius et decentisumꝰ relator
sulpicius iam olim satis sendit.
Namcũ aliqũ uestuñta eius piter
afflaret incendiũ. qd̾ tñ ille ꝓtinus
ĩ mediũ se ꝓiciens fugidũ sensit:
quidã siłit̾ occasionẽ detrabendi
sũpfunt. Responsio tũc illis fc̃a istis
suffic̾e debet: qui nequaꝙͣ lox miru
rent᷑ si dispensationc qua d̾s mũdũ
regit uł tenuut̃ attendissent. Par
est ut mrent᷑: si hoc templũ uł su¬
pbie uł luxurie uiciis forte pollutũ.
uł aluis quib dem deo cogintis cĩic
crigentibz flõma purgau̾it. Dis¬
cutiant potius quidnam sit qd̃ ab

Expanded text:
quibusdam Romanis dicentibus. Quia non esset necesse Romam proficisci, qui templo beati Martini mererentur vicinari. Ieremias Propheta plangit, colorem religioni congruum immutari. Dicitur alias, Ne glorieris in vestitu vnquam. Viderint ergo isti quam stultum sit, decore vestitus gloriam emendicare, & decore virtutis animam nudare. Cæterum iis, qui de potentia beati Martini delirant, amator eius, & decentissimus relator Sulpitius iam olim satis respondit. Nam cum aliquando vestimenta eius pariter afflaret incendium, quod tamen ille protinus in medium se proiiciens frigidum sensit, quidam similiter occasionem detrahendi sumpserunt. Responsio tunc illis facta, istis sufficere deberet, qui nequarentur, si dispositionem, qua Deus mundum regit, vel tenuiter, attendissent. Parum est vt mirentur, si hoc templum & superbiæ, vel luxuriæ vitiis forte pollutum, talibus quibusdam Deo cognitis causis exigentibus, flamma purgauerit. Discutiant potius quidnam sit quod ab
Abbreviated transcription (Latin):
Duen̾at quidã exbritãma
nõie pat̾imianus: qui cecus
mutus ac surdus. mãib ꝯtractis.
m̃bris a morbo. soli tm̃ pedes p̾be¬
lũt boĩ sustentaculũ. Patromi p̃po¬
tentis. hic erpetiit insilicã. or̃om
fudit. aꝑtis oculis lucem ꝑditam
asperit. mams adusũ pͥstinũ re¬
cepit. et se saluatũ bĩ ancistitis
u̾tute demiraus. sospitatis sue
gr̃am ppłis declarauit. Ob hiꝰ mi¬
raculi gr̃am. a multis mun̾a re
cepit: de quibus nõ nullos aui¬
go captuitatis exemit. .xluiii.

Expanded text:
dvenerat quidam ex Britannia, nomine Paternianus, qui caecus, mutus, ac surdus, et manibus contractus membris a morbo, soli tantum pedes praebebant homini sustentaculum. Patroni praepotentis hic expetiit basilicam, orationem fudit, apertis oculis lucem perditam aspexit, manus ad usum pristinum recepit, et se salvatum beati Antistitis virtute demirans, sospitatis 1140 suae gratiam populis declaravit. Ob hujus miraculi gratiam a multis munera capit, de quibus jam nonnullos a jugo captivitatis exemit. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
cum sim ꝯsciencia tetertimꝰ ⁊ poc̃is
obuolutus. s tribuente fidei deo. qͥ
uorat ea que non sunt tamꝙͣ q̃ sunt:
onus ep̃atus indignus accepi.Men¬
se aũt scdõ ordinatõis mee. cũ essẽ
niuilla: incurri dissint̾ĩam cũ febre
ualida. Et talit̾ agi cepi: ut ĩminen¬
te morte uiu̾e om̃imodis desparem.
Eunttebant aũt assidue digestionũ
officia: que non accipe pot̾ant i er¬
pensa. Et ent horror cibi: cũ ab in¬
edia defic̾et uͥtus stomaclui. Febris
tm̃ erat uictus corpori. siam nulla¬
tenus accedelrt ꝯfortaciosũptuosa

Expanded text:
cum sim conscientia teterrimus et peccatis obvolutus, sed tribuente fideli Deo, qui vocat ea quae non sunt tamquam quae sunt, onus episcopati indignus accepi. Mense antem secundo ordinationis meae, cum essem in villa, incurri disinteria cum febre valida et taliter agi coepi, ut inminente morte vivere omnimodis disperarem. Emittebant autem assiduae digestionum officia quae accipere poterant inexpensa, et erat horror cibi; cumque ab inaedia deficeret virtus stomachi, febris tantum erat victus corpori; nam nullatenus accedebat confortatio sumptuosa
Abbreviated transcription (Latin):
N die aũt illa recurrentis soi
discipulo epulũ apłis nũsdrauit.
cũ õs ad eccłiam ꝓperarent. desic̾a¬
lier duiturna eciti te grauata.
cũ esset in uilla flere cepit ⁊ dicere.
De mͥ: q̃ cecrita pcc̃is. non mercor
banc festiuitatem cũ reliquo ppło
spectare. Tũc cũ fletu magno solo
ꝓstrata: nom̃ bĩ iuccat ꝯfessoris.
Completa aũt oĩoue: luci pͥstine re¬
stituit᷑. Porro receptolĩe: obreddẽ¬
das deo gm̃s ad bãm lnsilicã cũ ad¬
nrabili oculoꝵ clcrritate puenit.
S ⁊ unus ex merguimius: die
lla sci uͥtute curatus est .xxix.

Expanded text:
n die autem illa recurrentis solediscipulo, epulum apostolis ministravit, cum omnes ad ecclesiam properarent desideralier diuturna caecitate gravata, cum esset in villa, flere coepit, et dicere: 'Vae mihi, quae caecata peccatis non mereor hanc festivitatem cum reliquo populo spectare!' Tunc cum fletu magno solo prostrata, nomen beati invocat confessoris; completa autem oratione, luci praestinae restituitur. Porro, recepto lumine, ob reddendas Deo gratias ad beatam basilicam cum admirabili oculorum claritate pervenit. Sed et unus ex inerguminis die illa sancti virtute curatus est. 29.
Abbreviated transcription (Latin):
malucari reconditũ: domi detulit.
de quo msia duos annos aut trrs:
multa ꝯgregauit. Ex quib. cũ iã
amplius qũi ducentas cere libras
agregatas babet: mmnor hostilita¬
tis obortus est. At ille ne uotum
suũ perre cern̾et: ceram fossa hu¬
mo operuit. Pace qr reddita: dici¬
conũ nr̃m ut eam pet̾et accersint.
Erat tunc cum eo puer: qui renũ
grauissimũ ꝑferelnt dolorem. Qui
accedens ad urũ et cognoscens ab
ore eius que gesta fũant: ceram
que t̾m latebat detegi uitet. Puer
u̾o qui dolorem ꝙ drximiꝰ patietut᷑.
accepto sartulo ut t̾ram foder ait
Si tu ꝓpicius es sc̃e meatine adħ
mumus hoĩs huisꝰ aspiciendũ: cõ¬
tingat u̾tus tua renes meos. et
sis mͥ salus cum hanc detexo cent
Et pruciens sarculo t̾ram: sonuit
ossiculũ renũ eius. Et statim oĩs
dolor ablatus est: et sic incolunus
cum bat cera bẽ tasilice p̾sentatꝰ est.
Omo quidã urbis tuoxui.

Expanded text:
alveare reconditum domi detulit: de quo infra duos aut tres multa congregavit. Ex quibus cum jam amplius quam ducentas cerae libras aggregatas haberet, rumor hostilitatis obortus est. At ille ne votum suum perire cerneret, ceram fossa humo operuit. Pace quoque reddita, diaconum nostrum, ut eam peteret, accersivit. Erat tunc cum eo puer, qui renum gravissimum perferebat dolorem. Qui accedens ad virum, et cognoscens ab ore ejus quae gesta fuerant, ceram quae in terra latebat detegi jubet. Puer vero qui dolorem, quem diximus, patiebatur, accepto sarculo ut terram foderet, ait: 'Si tu propitius es, sancte Martine, ad hoc munus hominis huius aspiciendum, contingat virtus tua renes meos, et sis mihi salus, cum hanc detexero ceram'. Et percutiens sarculo terram, sonuit ossiculum renum eius, et statim omnis dolor ablatus est; et sic incolomis cum hac cera beatae basilicae praesentatus est. 16. Homo quidam urbis Turoni
Abbreviated transcription (Latin):
mine iccundatur.
Der auit incola ciui tatis tu¬
roice. dum ualitudine uan¬
mimia ac duturna consimutur.
oibz membris debilitatur. et sinc
spe gressuum a febre relinquitur.
Emus tibie. cen fumes intorti: se¬
parari non pot̾ant. Post discessum
uero febris: expetut a pentib ut eũ
ad sc̃am basilicam deportarent. Qͦ
exlbito: deponentes eñ ad pedes
sci. or̃ouem facuint ut ei uͥtus soli¬
ta subueniret. E̾cia uero die cũ ille
uł̾ pentes eius in or̃one ac ieunno
ꝑdurarent: exorto m̃e lumine. di¬
stortis tibiis. a parentib incolu¬
mis est receptus.

Expanded text:
mine iocundatur. Puer autem et incola civitatis Turonicae, dum valitudine nimia ac diuturna consumitur, omnibus membris debilitatur et sine spe gressuum a febre relinquitur, cuius tibiae ceu funes intortae separari non poterant. Post discessum vero febris, expetiit a parentibus, ut eum ad sanctam basilicam deportarent. Quo exhibito, deponentes cum ad pedes sancti, orationem faciunt, ut ei virtus solita subveniret. Tertia vero die cum ille vel parentes eius in oratione ac ieiunio perdurarent, exorto misericordiae lumine, distortis tibiis, a parentibus incolomis est receptus.
Abbreviated transcription (Latin):
Et tempe et mulier q̃dã
dum discedentib parib
sola tm̃n remausit ad telara: ap¬
raruit ei sedenti umbra ten̾ima.
gens. cũ nullũ aspic̾et auxilium:
muilit̾ tamen resist̾e conabatur.
Post decinsa u̾o duaꝵ aut trium
horaꝵ spacia reg̾ssã mmulieres reli¬
que: inuenerũt eam semiuiuam
humo iacentem. nichil penitus lo¬
qui posse. Inuuebat quidẽ illa ma¬
ni: s nichil illis intelligentibus
hec muta ꝑmansit. Uinbra u̾o q̃
ei apparuerat. in tm̃ hõibr domus

Expanded text:
 tempore et mulier quaedam, dum discedentibus paribus, sola tantum remansit ad telam, apparuit ei sedenti umbra teterrimagens, cum nullum aspiceret auxilium, viriliter tamen resistere conabatur. Post decursa vero duarum aut trium horarum spatia, regressae mulieres reliquae, invenerunt eam semivivam humo iacentem, nihil penitus loqui posse. Innuebat quidem illa manu; sed nihil intellegentibus, haec muta permansit. Umbra vero, quae ei apparuerat, in tantum hominibus domus
Abbreviated transcription (Latin):
Ent aũt et dolor grauis. totũ alĩ
peitrans. et descendẽs adilia: ñ me
minꝰ ꝯ sumens tortura sua. ꝙͣ febris
ereg̾at. Cũq sic ag̾e̾tur mecũ. ut ñ
remiausisset spes uite. s cũcta depuca¬
rentur nni fun̾e. nec uałet penitus
medici antidotum. ꝙ̃ mors man¬
cipauat ad pdendũ: ego ip̃e de me
desꝑans. uocaui armentariũ arthi¬
atrũ. et dico ei. Omne ingenm
artificri tui impendisti. pigmẽtoꝵ
perituro res seculi. Umĩ restat qd̾
faciam. Magnam t̾ tiriacã osten¬
dam. Pulũem desacratissum dõp
in sepulcro erhibeant: et er inde mͥ
facito potionem. Qd̾ si boc non na¬
luent: amissa sunt oĩa euadendi
ꝑfugia. Tunc misso diacono ad
antedictum bĩ p̾sulis cumulũ: de
sacro sancto pulu̾e erhibuit. Delu

Expanded text:
t autem et dolor gravis totam alvum penetrans, et descendens ad ilia, non me minus consumens tortura sua quam febris exegerat. Cumque sic ageretur mecum, ut non remansisset spes vitae, 1039 sed cuncta deputarentur in funere, nec valeret penitus medici antidotum, quem mors mancipaverat ad perdendum, ego ipse de me desperans, vocavi Armentarium archiatrum, et dico ei: Omne ingenium artificii tui impendisti, pigmentorum perituro res saeculi. Unum restat quod faciam, magnam tibi theriacam ostendam. Pulverem de sacratissimo domni Martini sepulcro exhibe, et exinde mihi facito potionem. Quod si hoc non valuerit, amissa sunt omnia evadendi perfugia. Tunc misso diacono ad antedictum beati Praesulis tumulum, de sacrosancto pulvere exhibuit, dilu
Abbreviated transcription (Latin):
cuigilans subito ad sensũ suum
Ibiq tota nocte ingilans: mane
nobis que acta sunt ore ꝓpͥo rese¬
ranit. Clericus fr̃s: incolumis ad

Expanded text:
am de somno evigilans, subito ad sensum suum ibique tota nocte vigilans, mane nobis quae acta sunt ore proprio reseravit: clericus factus, incolomis ad
Abbreviated transcription (Latin):
cio delegetur. Positus ergo ad pedes
p̾ciosissimm dompni. cum per quinq
dies ibidem iac̾et imobilis: die¬
serta sopore comprimitur. Et obdor¬
miens: uisum est ei tamqm si in
lectulo solitus sit homo pedem ex

Expanded text:
io delegetur. Positus ergo ad pedes pretiosissimi Domni, cum per quinque dies ibidem jaceret immobilis, sexta die sopore comprimitur; et obdormienti visum est ei, tanquam si in lectulo solitus sit homo pedem ex
Abbreviated transcription (Latin):
unqm a dext̾a mea liber ille dis¬
cedit. Nam si agnoscis: aperit
librum qui sub ueste latebat. en
ip̃m. Hic michi inquit terra ac
mari comes: hic in ꝑegrinacõe
tota socius et consolator fuit. S
referam tibi plane quo lib̾ iste pe¬
netrau̾it: et qmͣ nullus fere in
orbe t̾raꝵ locus sit ubi nõ mat̾ie
tam felicis hystoria ꝑuulgata
teneatur. Primus eũ romane
urbi uir studiosissimus tui pau¬
lunus iuexit. Demnde cũ tota
certatim urbe raperetur: exultã¬
tes librarios uidi. qd̾ nichil ab
hiis questuosius habetur. si qui¬
dem nichil illo ꝓmptius. nichil
carius uend̾etur. Hic naiugati¬
oms mee cursum longe antep̾¬
gressus: cum ad africam uem.
iam ꝑ totam kartaginem lege¬
batur. Solus eum cyrenensis
ille pb̃r non habebat: s me lar¬
giente descupsit. Nam quid ego
de alexandria loquar. ubi pene
omnib magis qmͣ tibi notus
este Hic egyptum. nytriam. the
landam: ac tota memphitica re¬
gna transunt. Hunc ego inhere¬

Expanded text:
uam a dextera mea liber iste disuam a dextera mea liber iste discedit. nam si agnoscis, ecce — et aperit librum, qui ueste latebat - en ipsum. hic mihi, inquit, terra ac mari comes,. hic in peregrinatione tota socius et consolator fuit. sed referam tibi sane, quo liber iste penetrarit, et quam nullus fere in orbe terrarum locus sit, ubi non materia tam felicis historiae peruulgata teneatur. primus eum Romanae urbi uir studiosissimus tui Paulinus inuexit: deinde cum tota certatim urbe raperetur, exultantes librarios uidi, quod nihil ab his quaestuosius haberetur, siquidem nihil illo promptius, nihil carius uenderetur. hic nauigationis meae cursum longe ante praegressus, cum ad Africam ueni, iam per totam Carthaginem legebatur. solus eum Cyrenensis ille presbyter non habebat, sed me largiente descripsit. nam quid ego de Alexandria loquar? ubi paene omnibus magis quam tibi notus est. hic Aegyptum, Nitriam, The baidam ac tota Memphitica regna transiuit. hunc ego in ere
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃c lacerabat. Deinde adidem mo¬
nastenum ficitrũ humeris repor¬
tatus. cum coherceri in eo minm¬
dus spͣc non ualeret: necessitate
cogente ferreis neribr alligatur.
pedes cum mannib iunciumtur.
Non minerita pena fugitiuo: ut
ꝙ non cohibuerat fides. cathene
colub̾ent. Post bienmũ demuni
ad beremũ unde discesserat mox
reg̾ssus est. et ip̃e correctus. ⁊ aliis
post futurus exemplo. neꝙͣ aut
salse iusticie umbra decipiat: aut
nicerta mobilitas mutili leuita¬
te compellat. semel cepta desere ce.
Hec uos de uitutibr domini.
quas inserus sins uel mutada
oꝑatus est uel timendas: scire suf¬
ficiat. S qr satisfeci nr̃is auribr.
ĩmo eciam ũbosior fui fortasse ꝙͣ
debui: tu modo ad me autem lo¬
quebatur. debitum fems ex solue.
ut te de martinotuo. ut es solitꝰ
plura referentem iam pridem in
martino tuo meo liber ille non¬
sufficit. quen ip̃e tu nosti me de
illius uita atq uirtutibus edi¬
disse.¬
gnosto id quidem postum¬
ans inquit: neq in quit¬

Expanded text:
ipse lacerabat. Deinde ad idem monasterium fratrum humeris reportatus, cum coerceri in eo immundus spiritus non valeret, necessitate cogente, ferreis nexibus alligatur, pedes cum manibus vinciuntur: non immerita poena fugitivo, ut quem non cohibuerat fides, catenae cohiberent. Post biennium demum ad eremum unde discesserat, mox regressus est, et ipse correptus, et aliis post futurus exemplo, ne quem aut falsae justitiae umbra decipiat, aut incerta mobilitas inutili levitate compellat semel coepta deserere. Haec vos de virtutibus Domini, quas in servis suis vel imitanda operatus est vel timenda, scire sufficiat. Sed quia satisfeci vestris auribus, immo etiam verbosior fui fortasse quam debui, tu modo ad me autem loquebatur debitum fenus exsolve, ut te de Martino tuo, ut es solitus, plura referentem, jam pridem in Martino sufficit, quem ipse tu nosti me de illius uita adque uirtutibus edidissegnosco id quidem, Postumianus inquit, neque umq
Abbreviated transcription (Latin):
tis erat uestimuenta compo¬
ncre: increscente me lancolia id ẽ
decocti sangiuis fece. q̃ĩtansirius
efficitur. Acqz efferuescente humo¬
re ita omme corpus ens munitus
pustulis crartatur: ut a quibrdã
leprosus putaretur. Sz ⁊ pom̃na
membra dolores pessimos sustine¬
bat: amboꝵ cculoꝵ luce multat᷑ͦ
Igitur auditam bĩ antistitis fa

Expanded text:
tis erat vestimenta componere, increscente melancholia, id est decocti sanguinis fece, quartanarius efficitur, atque effervescente humore, ita omne corpus ejus minutis pustulis coarctabatur, ut a quibusdam leprosus putaretur. Sed et per omnia membra dolores pessimos sustinebat, amborum oculorum luce mulctatus. Igitur auditam beati Antistitis fa
Abbreviated transcription (Latin):
ostium oratorii recludebat caraite¬
res caballis impou̾ent. Quo fc̃o:
ita untus sc̃i p̾ualuit. ut et qui
egrotau̾ant sanarent᷑. et qui nõ
incurerant nnchil ult̾ ꝑfeirent.

Expanded text:
ostium oratorii recludebat, caracteres caballis inponerent. Quo facto, ita virtus sancti praevaluit, ut et qui aegrotaverant sanarentur et qui non incurrerant nihil ultra perferrent.
Abbreviated transcription (Latin):
ad bãm cellulã ualde deuota per¬
uenit. Que uigiliis et or̃onibus
nisistens. cũ matriculan q̃ ibidẽ
ꝯgregata est pasc̾et: oridũ brachiũ
cum ꝯtractis digitis. sañ ertulit
ad nuscendũ. Et sic tota die beue¬
dictis paupibr deserinens: sospes
irmeaut ad ꝓpria. Nec mposter
annus singulis: autedictis fr̃b
alientũ sufficiens erhibebat.
Factum est autem: ut quadam
uice. cumi una puellaꝵ suaꝵ mã¬
le a quartam tipi febre caterctuu.
illis erhibet uictum: sc̃i iiri implo¬
tat auxiliũ. Et per quatuor dies
ad lũm cellulam ꝯtinuacc̃e or̃dius
atq ieuum decubans: ab oĩ febre
sanata cum famula. magnificãs
deuni. donu reg̾ssa est.

Expanded text:
m cellulam valde devota pervenit. Quae vigiliis et orationibus insistens, cum matriculam, quae ibidem congregata est, pasceret, aridum brachium cum contractis digitis sanum extulit ad miscendum. Et sic tota die benedictis pauperibus deserviens, sospes remeavit ad propria. Haec in posterum annis singulis antedictis fratribus alimentum sufficiens exhibebat. Factum est autem, ut quadam vice una puellarum suarum male a quartani typi febre quateretur. illis exhibet victum, sancti viri inplorat auxilium, et per quattuor dies ad beatam cellulam continuatione orationis atque ieiuniis decubans, ab omni febre sanata, cum famula magnificans Deum domi regressa est.
Abbreviated transcription (Latin):
lfestinitate u̾o bĩ iohamius.
cum ppłs admissaꝵ sollẽpinia
oueniret: młr quedam accepto
sarculo agrum adit. ut scilicet
euulsa mali seminis zizannie:
messem sola purgaret. Nec eñ po¬
t̾at esse uallata solacio: obreu̾en¬
tiam dm̃ci p̾cursoris. Cũq oꝑari
cepisset: ꝓtinus mans eius diui¬
noigne sunt app̾hense. facies quoq
eius qĩ enuitens flaminas. tota
uesicis ac pustulis ebulliuit. Ure¬
batur misem. nõ minꝰ pudoris do¬
lore ꝙͣ corꝑis: quando ea q̃ clam
gesserat inuita ꝓdebat. Dehinc uo¬
userando e tqr eulando: bĩ marti¬
in basilicam uelocit᷑ expetunt. Aute
rums sepulcrum in hoc tormento
ꝑquatuor mensiũ spacia ꝓstrata:
restincto omn uapore iintegrita¬
te corpis solidata est. Eiat enim
ancilla cuiꝰdam turonici. Qui me¬
dietate p̾cu ꝯcessa: alicĩ requisunt.

Expanded text:
festivitate vero beati Iohannis cum populus ad missarum solemnia conveniret, mulier quaedam, accepto sarculo, agrum adit, ut scilicet, cvulsam mali seminis zizaniam, messem sola purgaret; nec enim poterat esse vallata solatio ob reverentiam dominici praecursoris. Cumque operare coepisset, protinus manus eius divino igne sunt adprehensae, facies quoque eius, quasi emittens flammas, tota visicis ac pusulis ebullivit. Urebatur misera non minus pudoris dolore quam corporis, quando ea quae clam gesserat invita prodebat. Dehinc vociferando atque heiulando beati Martini basilicam velociter expetivit; ante cuius sepulchrum in hoc tormento per quattuor mensuum spatio prostrata, restincto omni vapore, in integritate corporis solidata est. Erat enim ancilla cuiusdam Turonici, qui, medietate p
Abbreviated transcription (Latin):
dyaconem scripseraims. Ego eĩ
tolose positus. tu treuens ꝯstituta.
et tam longe a patris filio inquie¬
tante diuulsa. qua tandem fammi¬
liarei illam epłam eccasione fu¬
nita es: Nam q accepi lict̾as tu¬
as: quibr scribis. in eadem epła
qua de obitu dompii martun fe¬
cerim mentionem. ip̃m brati uni
trinsitipn erpon̾e debuissem
Quasi u̾o ego illam epłam aut
legendam alii pret̾ quam ip̃i ad
quemi missa iuudetur edidim. aut
ego tanto sim operi destinatus.
ut oia que de martino cegnosci o¬
portet. me potissimũ scritente no¬
tescant Itaqz si qua de obitu scĩ
ep̃i audire desideras: ab illius po¬
tius qui int̾fuerant cognosce.
Ego tibi statui nichil scribe: ne
Iubiqz me publices. Tamen si das
fidem nlli te esse lecturam: paucis
tue satisfaciam uoluntati. Ita q

Expanded text:
diaconum scripseramus. ego enim diaconum scripseramus. ego enim Tolosae positus, tu Treueris constituta et tam longe a patria filio inquietante diuulsa, qua tandem familiarem illam epistulam occasione furata es? namque accepi litteras tuas, quibus scribis in eadem epistula, qua de obitu sancti Martini fecerim mentionem, ipsum beati uiri transitum exponere debuisse. quasi uero ego illam epistulam aut legendam alii praeterquam ipsi, ad quem missa uidetur, ediderim, aut ego tanto sim operi destinatus, ut omnia, quae de Martino cognosci oportet, me potissimum scribente notescant. itaque si quae de obitu sancti episcopi audire desideras, ab illis potius, qui interfuere, cognosce: ego tibi statui nihil scribere, ne ubique me publices. tamen, si das fidem nulli te esse lecturam, paucis tuae satisfaciam uoluntati, itaq