comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex narratione hystorica & intelligentia
sp̃ali contẽꝑans. Uñ alias dictũ: Calix
inmanu dñi: uini meri plenꝰ mixto. Et
posuit m̃sam. id÷ scripturã sacrã : quȩ
fessos ad se atq a scłi onerib uenientes.
pane uerbi nos reficit: & contͣ ad uer¬
sarios sua refectione nos roborat. Unde
Misit ancillas suas apłorũ uidelic& a
nimas in ipso suo in itio infirmas. ut uo
nia suꝑnȩ ciuitatis leuant: quȩ ꝓfecto
mȩnia. nisi humiles ñ ascendunt. Uñ
illic & ab eadẽ sapientia subdit᷑. Siqͥs.ẽ.
paruulus: ueniat ad me. Ac si aꝑte dicat.
Quisqͥs se apud se magnũ estimat. adi¬
tũ sibi mei accessus angustat: qr tanto
ad me altꝰ ꝑtingit᷑: qͣnto uniꝰ cuiꝰq mers
apud se ueriꝰ humiliat᷑. S qͣntalib& qͥsq
uirtute ꝓficiat. qualib& scientia ex cres¬
cat: penetrareñ sufficit. quo nos conditor
moderamine iudiciorũ regit. Dicat gͦ. Co-
tũ eiꝰ: ꝙ inplerisq nec ipsi ꝑting̾e ad uo-¬

Expanded text:
storica et intelligentia spiritali contemperans. Unde alias dictum est: Calix in manu Domini, vini meri, plenus est misto . Et posuit mensam, id est Scripturam sacram, quae fessos ad se atque a saeculi oneribus venientes pane verbi nos reficit, et contra adversarios sua refectione nos roborat. Unde et Misit ancinimas, in ipso suo initio infirmas ut vocania supernae civitatis levant. Quae profecto moenia nisi humiles non ascendunt. Unde illic ab eadem Sapientia subditur: Si quis est parvulus, veniat ad me. Ac si aperte dicat: Quisquis se apud se magnum aestimat, aditum sibi mei accessus angustat, quia tanto ad me altius pertingitur, quanto uniuscujusque mens apud se verius humiliatur. Sed quantalibet quisque virtute cat, penetrare non sufficit, quo nos conditor moderamine judiciorum regit. CAPUT III. De  in plerisque nec ipsi pertingere ad vo
Abbreviated transcription (Latin):
possederat fȩditas timoris. Scimꝰ enĩ
it. uitã negauit. Qui ñ pęnis. ñ affu¬
ctionib. ñ t̾ribili potestate cuiꝰquã.
s uniꝰ mancipiĩ sola ẽ int̾rogatione ꝓ¬
stratus. Et quide mancipiũ ne sexus fir¬
mior terribile demonstrarit. ancula :
inquirente tẽptatꝰ. Rursũq ut aliut
serus infirmitas etiã officiisui de ie¬
ctione uilesceroe: ñ ab ancilla tantũ¬
mͦ sed ab ostiaria ẽ. ancilla reqͥsitus Ec
ce quã uił. ẽ. ad tẽptandũ ꝑsona reqͥ¬
sita: ut aꝑte ꝓderet᷑ qͣnta eũ timoris
infirmitas possiderae. qui nec ante uo
hic paulo ante timidus quał post ad¬
uentũ sp̃c extit̾it. uideamꝰ. Certe lu¬
ca teste didicimꝰ: contra sacerdotes
ac principes. quanta dñm auctoritate
predicauit. Nã cũ facto miracło qͦstio fu¬
iss& exorta. & sacerdotũ pͥncipes. senio
currerent: eos in medio statuentes. in
qua uirtute miraculũ fecerint. ꝑ conta¬
ri curauer̃. Quib repletus sp̃u sc̃o petrꝰ¬

Expanded text:
possederat foeditas timoris. Scimus enimit, vitam negavit. Qui non poenis, non afflictionibus, non terribili potestate cujusquam, sed unius mancipii sola est interrogatione prostratus. Et quidem mancipium ne sexus firmior terribile demonstraret, ancilla est inquirente tentatus. Rursusque ut talis sexus infirmitas etiam officii sui dejectione vilesceret, non ab ancilla tantum, sed ab ostiaria est ce quam vilis est ad tentandum persona requisita, ut aperte proderetur quanta eum timoris infirmitas possideret, qui nec ante vochic paulo ante timidus, qualis post adventum Spiritus exstiterit videamus. Certe, Luca testante didicimus contra sacerdotes ac principes quanta Dominum auctoritate praedicavit. Nam cum facto miraculo, quaestio fuisset exorta , et sacerdotum principes, sm concurrerent, eos in medio statuentes, in qua virtute miraculum fecerint, percunctari curaverunt. Quibus repletus sancto Spir
Abbreviated transcription (Latin):
Quid autẽ ꝑ bouẽ & asinũ. id ÷ mundũ
immundũq animal: nͥ fidelis qͥsq uł
infidelis accipit᷑: Qgͦ cisternã fodit.
& cooꝑiat: ne illuc bos uł asinꝰ ruat.
Id ÷ qͥ in sacro eloqͥo iã alta intelligit.
sublimes sensus corã ñ accipientib ꝑ
silentiũ tegat: ne ꝑscandalũ m̃tis. aut
fidelẽ paruulũ. aut infidelẽ qͥ credẽ

Expanded text:
 id est mundum immundumque animal, nisi fidelis quisque et infidelis accipitur? Qui ergo cisternam fodit, eam cooperiat, ne illuc bos vel asinus ruat. Id est qui in sacro eloquio jam alta intelligit, sublimes sensus coram non capientibus per silentium tegat, ne per scandalum mentis aut fidelem parvulum, aut infidelem qui cr
Abbreviated transcription (Latin):
tas angłos. uł suꝑbos quosq homines.
nil obstat intelligi. Hinc enĩ ꝑ ꝓpħam
gent. Quos nanq mortuos. nͥ peccatores
nominat: Et quosgigantes: nͥ eos qͥ de
peccato suꝑbuint etiã appellat: Illi aut̃
ñ uiuunt: qi peccando uitã iustitiȩ ꝑdide¬
runt. Isti etiã resurgere pꝰ mortẽ neqͤunt:
quia post culpã suã inflati ꝑsuꝑbiã. ad
penitentiȩ remedia ñ recurrunt. Hinc
rursũ scriptũ ẽ. Uir qui errauerit a uia
doctrine. in cȩtu gigantũ cõmorabit᷑: qr
qͥsqͥs iter rectitudinis deserit: quorũ se
aut̃ contͣ elatosdr̃. Eccegigantes genit̃
sub aqͥs. Ac si aꝑte diceret᷑. Cur de scien¬
tia homo suꝑbiat: cũ ignorantiȩ abys¬
sus. & ipsos suꝑbissimos angłoꝵ sp̃s

Expanded text:
tas angelos, vel superbos quosque homines, tas angelos, vel superbos quosque homines, nil obstat intelligi. Hinc enim per propgent . Quos namque mortuos nisi peccatores nominat? Et quos gigantes nisi eos qui de peccato etiam superbiunt appellat? Illi autem non vivunt, quia peccando vitam justitiae perdiderunt. Isti etiam resurgere post mortem nequeunt, quia post culpam suam inflati per superbiam, ad poenitentiae remedia non recurrunt. Hinc rursum scriptum est: Vir qui erraverit a via doctrinae, in coetu gigantum commorabitur ; quia quisquis iter rectitudinis deserit, quorum se autem contra elatos dicitur: Ecce gigantes gemunt sub aquis. Ac si aperte diceretur: Cur de scientia homo superbiat, cum ignorantiae abyssus et ipsos superbissimos angelorum s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe: q ut sapientes ẽẽ ualeamꝰ. priꝰ agit᷑
ut simꝰ. Qui gͦ uitã dedit: ipse ꝓculdubio
& prudentiã contulit. Baldach aut̃ qͥbea
tũ dei iudiciũ quod uenerari humilit̃
debuit. suꝑbia nisus ẽ. temeritate penet᷑¬
re. Ipsigͦ se ꝑ prudentiã p̃tulit. aqͦ uiuen¬
di spiraculum accepit: ac si plus ipso es¬
set sapiens aqͦ habebat ut ẽet. S qr bea¬
tus iob sc̃ȩ ȩccłȩ typũ tenens pauca insuꝑ¬
borũ correptione ꝓtulit. qͦs tenere hereti¬
corũ speciẽ ñ ignorauit. sic̃ suꝑiꝰ dix̃. dis¬
putare cũ docupio. priꝰ uos ostendens
fabricatores m̃dacii. & cultores ꝑuersoꝵ
dogmatũ: repente se ad doctrinã eri¬
git: & contra elatoꝵ imꝑitiã. scientiȩ suȩ
latitudinẽ ꝑsententias expandit dicens.¬
qͥppe erat. ut ꝑ increpationẽ priꝰ tumo¬
rem sapientiȩ t̾renȩ retunder&: & ꝑdo
ctrinã postmodũ ad plena misteriis
uerba transir&. Gigantes enĩ uł aposta¬

Expanded text:
 ut sapientes esse possimus, prius agitur ut simus. Qui ergo vitam dedit, ipse procul dubio et prudentiam contulit. Baldath autem, qui tum Dei judicium, quod venerari humiliter debuit, superba nisus est temeritate penetr. Ipsi se per prudentiam praetulit, a quo vivendi spiraculum accepit; 546 ac si plus ipso esset sapiens a quo habebat ut esset. Sed quia beatus Job, sanctae Ecclesiae typum tenens, pauca in superborum correptione protulit, quos tenere haereticorum speciem non ignoravit, sicut superius dixit: Disputfabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum ; repente se ad doctrinam erigit, et contra elatorum imperitiam scientiae suae latitudinem per sententias expandit, dicensquippe erat ut per increpationem prius tumorem sapientiae terrenae retunderet, et per doctrinam postmodum ad plena mysteriis verba transiret. Gigantes enim vel aposta
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ ministeria ñ uidemꝰ Et expan¬
dit suꝑ illud nebulã suã: ꝙ ꝓculdubio
& cor nr̃m adquerendũ subleuat: & ta¬
m̃ occulta moderatione agit᷑. ut ipsa re¬
quisitioĩs suȩ immensitate repͥmatur.
Unde scriptũ.ẽ. Dedit abyssus uocẽ suã:
ab altitudine fantasiȩ suȩ. Ex clamare
enĩ mens humana in ãmiratione cõpel¬
lit᷑. dũ altitudine consideratioĩs. in reqͥ¬
sitionib suis eo ipso qͦ latiꝰ extendit᷑ an¬
gustatur. Ut certe qr soliũ dei ipsi nos
sumus: uultũ solii sui ñ immerito tene¬
re dr̃: dũ nr̃a scientia ꝓgredi ad altiora
asꝑgere dr̃: qui in uisibilis manens. oc¬
culta suꝑ nos iudicia exerit: ut & fiat
in ꝓmptis qđ uidere possimꝰ: & tam̃ origo
facti lateat in abditis. ut cur fiat nescire
debeamꝰ. Unde & apte subdit᷑. Terminũ¬

Expanded text:
n videmus. Et expandit super illud nebulam suam, quia procul dubio et cor nostrum ad quaerendum sublevat, et tamen occulta moderatione agitur, ut ipsa requisitionis suae immensitate reprimatur. Unde scriptum est: Dedit abyssus vocem suam, ab altitudine phantasiae suae . Exclamare enim mens humana in admiratione compellitur, dum in altitudine considerationis in requisitionibus suis eo ipso quo latius extenditur, angustatur. Vel certe, quia solium Dei ipsi nos sumus, vultum solii sui non immerito tenere dicitur, dum nostra scientia progredi ad altiora aspergere dicitur, quia invisibilis manens, occulta super nos judicia exerit, ut et fiat in promptis quod videre possimus, et tamen origo facti lateat in abditis, ut cur fiat, nescire debeamus. Unde et apte subditu
Abbreviated transcription (Latin):
siliũ: caritatis ẽ. Dare sapienti: ostenta¬
ostentationis. Dare uͦ ipsi sapientiȩ: ꝑuer¬
sitatis. Et qi hi quos tenere hereticorũ spe¬
ciẽ diximꝰ. ꝑ locutionẽ suã ostentationi
potiꝰ quã utilitati seruiebant: recte ad
huc contra baldach subdit᷑. Et prudenti¬
am tuã ostendisti plurimã. Omĩs cui pru¬
dentia recta ẽ. plurima ñ ẽ: ꝙ uxta pau¬
li uocẽ. ñ plus appetit saꝑe. qͣm oport&e sa¬
ꝑe. Cui uͦ ẽ plurima. non ẽ. recta: qr dũ
ultra modũ tendit᷑ in qͦlib& lat̾e culpȩ
declinat᷑. Prudentiã uͦ suã plurimam
ostendunt: qui uideri p̃ aliis prudentiores
appetunt. Uñ fit plerunq ut dũ modera¬
te saꝑe nesciunt: & facua loquant᷑. Pro
qua re ipse adhuc excessus prudentiȩ sub¬

Expanded text:
silium charitatis est, dare sapienti, ostentationis. Dare vero ipsi sapientiae, perversitatis, et quia hi quos tenere haereticorum speciem diximus, per locutionem suam ostentationi potius quam utilitati serviebant, recte in libro Job contra Baldach dicitur: Et prudentiam tuam ostendisti plurimam . Omnis cui prudentia recta est, plurima non est, quia juxta Pauli vocem non plus appetit sapere quam oportet sapere, cui vero est plurima, non est recta, quia dum ultra modum tenditur, in quolibet latere culpae declinatur. Prudentiam vero suam plurimam ostendunt qui videri prae aliis prudentiores appetunt. Unde fit plerumque ut cum moderate sapere nesciunt, etiam fatua loquantur. Pro qua re ipse adhuc excessus prudentiae sub
Abbreviated transcription (Latin):
scã ȩccła uirtute ꝓpͥa tot miraculis e¬
micat. nͥ hanc p̃uenientis gr̃ȩ dona ꝑ¬
fundant: nec singłorũ bene uiuenti¬
ũ m̃tes a peccatorũ maculis mundȩ st̃.
si remota pietate iudicent᷑: ꝙ ap̃ di¬
stricti iudicis oculos. sua unũ quẽq
corruptibilitas inquinat: nͥ hc̃ quoti¬
die grã parcentis tͣgat. Clectorũ qͥppe
animꝰ ꝓdire ad libertatẽ iusticie ni¬
tit᷑: s: ad huc cõpede infirmitatis te¬
net᷑. Et culpas quidẽ subigere ꝑfe¬
cte desiderat: s quo usq cor corrup¬
tione carnis astringit᷑: eiꝰ uinculis etiã
cũ ñ uult ligatur. Hinc itaq colligat
qͣnto peccatorũ pondere p̃ssi sint. qͥ
contͣ hec decertare negligunt: si ple¬
ne culpã nec illi suꝑant. qui contͣ hanc
uirilit̾ pugnant. Uñ & postquã dictũ
.ẽ. ecce enĩ luna ñsplend&. & stelle ñ¬

Expanded text:
clesia virtute propria tot miraculis emicat, nisi hanc praevenientis gratiae dona perfundant, nec singulorum 544 bene viventium mentes a peccatorum maculis mundae sunt, si remota pietate judicentur, quia apud districti judicis oculos, sua unumquemque corruptibilitas inquinat, nisi hanc quotidie gratia parcentis tergat. Electorum quippe animus prodire ad libertatem justitiae nititur, sed adhuc compede infirmitatis tenetur; et culpas quidem subigere perfecte desiderat, sed quousque corruptione carnis astringitur, ejus vinculis, etiam cum non vult, ligatur. Hinc itaque colligat quanto peccatorum pondere pressi sint qui contra haec decertare negligunt, si plene culpam nec illi superant, qui contra hanc viriliter pugnant. Unde et postquam dictum est: Ecce etiam luna n
Abbreviated transcription (Latin):
ppłis. nec alta nimis decȩlestib. nec
tam̃ t̾rena p̃dicare. A qͣ itaq ligat᷑
innubib: qr p̃dicatorũ scientia infir¬
morũ m̃tib loquens. quantũ sentire
ualeat doc̾e phibet᷑. Nã plerũq si au-¬
ditorũ cor uerbi immensitate corrũ¬
pit᷑: lingua docentiũ in discretionis
pena multat᷑. Uñ scriptũ. ẽ. Siqͥs aꝑue¬
rit cisternã & foderit. & ñ oꝑuerit eã.

Expanded text:
 nec tamen terrena praedicare. Aqua itaque ligatur in nubibus, quia praedicatorum scientia infirmorum mentibus loquens, quantum sentire valet, loqui prohibetur. Nam plerumque si auditorum cor, verbi immensitate corrumpitur, lingua docentium indiscretionis poena multatur. Unde scriptum est: Si quis aperuerit cisternam, et effoderit, et non operuerit
Abbreviated transcription (Latin):
quã presens scłm designat᷑. in qͦ corda ho¬
minũ t̾rena querentiũ. diuersis cogitatio¬
nũ fluctib intumescunt: qͥ elatione su¬
ꝑbiȩ concitati. dũ alt̾na intentione se im¬
petunt. quasi aduersanti se unda collidur:
S iã infortitudine illiꝰ maria congregata
sunt: qͥa incarnato dño discordantia scła¬
riũ corda concordit̃ credunt. lã petrꝰ in
mari ambulat: quia nimirũ xp̃i p̃dicato¬
rib illa quondã tumida humili auditu
corda substrata st̃: ut recte etiã in eugłio
huiꝰ mundi mansuetudinẽ figurauerit.
quod ꝓcellosa maris aqua: dñi pedib p̃s¬
so tumore calcata ẽ. S qͦnã mͦ id actũ sit

Expanded text:
corda hominum terrena quaerentium diversis cogitationum fluctibus intumescunt? qui elatione superbiae concitati, dum alterna intentione se impetunt, quasi adversante se unda collidunt. Sed jam in fortitudine illius maria congregata sunt, quia incarnato Domino discordantia saecularium corda concorditer credunt. Jam Petrus in mari ambulat, quia nimirum Christi praedicatoribus illa quondam tumida humili auditu corda substracta sunt ut recte etiam in Evangelio hujus mundi mansuetudinem figuraverit, quod procellosa maris aqua Domini pedibus, presso tumore, calcata est. Sed quonam modo id actum sit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationis effunderet: & nichil sibi cũ
ꝓficientib reseruar&. Dignũ qͥppe: ẽ
ut qͥ predicat. audientis modũ conside¬
ret: quatinꝰ ipsa p̃dicatio cũ auditoris
sui increm̃tis crescat. Sic qͥppe agere unꝰ¬
quisq predicator debet. sic̃ cũ illo diui¬
nitꝰ agitur: ut nequaqͣm cuncta q̃ sen¬
tit. in firmis insinu et: ꝙ & qͦusq ipse
carne mortalitatis infirmꝰ est. ea quȩ
suꝑna sunt cuncta ñsentit. Predica¬
re gͦ rudib ñ deb& qͣntũ cognoscit:
quia & ipse de suꝑnis mysteriis cog¬
noscere ñ ual& quanta sint. Hinc. ẽ.
enĩ qđ paulus apłs pꝰ quã mysteriis cȩ-¬
lestib int̾fuit: dicit. Uidemꝰ nc̃ ꝑspe¬
culum ineniginate: tunc autẽ facie

Expanded text:
dicationis effunderet, et nil sibi cum proficientibus reservaret. Dignum quippe est ut qui praedicat audientis modum consideret, quatenus ipsa praedicatio cum auditoris sui incremen tis crescat. Sic quippe agere unusquisque praedicator debet, sicut cum illo divinitus agitur, ut nequaquam cuncta quae sentit infirmis insinuet, quia et quousque ipse carne mortalitatis infirmus est, ea quae superna sunt cuncta non sentit. Praedicare ergo rudibus non debet quantum cognoscit, quia et ipse de supernis mysteriis cognoscere non valet quanta sint. Hinc est enim quod Paulus apostolus, postquam mysteriis coelestibus interfuit, dicit: Videmus nunc per speculum in
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbientẽ dr̃. ecce gigantes gem̃t sub
aquis: qr elati om̃s dũ in hac uita asseqͥ
honorũ celsitudinẽ cupiunt. sub pon¬
derib ppłorũ gem̃t. Nã qͣnto qͥsq hic
altiꝰ erigit᷑. tanto curis grauiorib one¬
rat᷑. Cisq ipsis ppłis mente & cogitatiõe
supponit᷑: quib suꝑ ponit᷑ dignitate.
Et bene his uerb̾ ac breuit̃ indicat᷑.
quia omĩs suꝑbia eo ipso in imo iac&.
qͦ in alta se erigit: ut inde magis cun¬
ctis supposita sit. un cunctis appetit
suꝑ eẽ. Homo qͥppe insublimib eleua¬
tus. tantos suꝑ se sustin&: qͣntos sub¬
positos regit. Hi autẽ qui talib sociant᷑.
ipsi etiã laboris eorũ participatione depͥ¬
muntur. Nã cũ eis laborẽ etiã tolerant pon¬
deris: dũ parit̾ głam affectant honoris.
Uñ cũ diceret. eccegigantes gemunt sub

Expanded text:
tur: Ecce gigantes gemunt sub aquis, quia elati omnes dum in hac vita assequi honorum celsitudinem cupiunt, sub ponderibus populorum gemunt. Nam quanto quisque hic alterius erigitur, tanto curis gravioribus oneratur; eisque ipsis populis mente et cogitatione supponitur, quibus superponitur dignitate. Et bene his verbis breviter indicatur quia omnis superbia eo ipso in imo jacet quo in alta se erigit, ut inde magis cunctis supposita sit, unde cunctis expetit superesse. Homo quippe in sublimibus elevatus, tantos super se sustinet, quantos suppositos regit. Hi autem qui talibus sociantur, ipsi etiam laboris eorum participatione deprimuntur. Nam cum eis laborem etiam tolerant ponderis, dum pariter gloriam affectant honoris. Unde cum diceret: Ecce gigantes gemunt sub
Abbreviated transcription (Latin):
conuincit᷑. uñ ad agendã pęnitentiã
reus tenetur. Oꝑienda ẽ. itaq cisterna:
qr corã paruuł mentib tegenda. ẽ.
alta scientia: ne unde cor docentiũ
ad sũma attollit᷑. inde infirmitas au¬
ditorũ ad ima dilabat᷑. Dicat᷑ itaq
recte.Quiligat aquas innubib: ut
ñ erumpant parit̃ deorsũ. Parit̾ nãq¬
aquȩ erũꝑent. sicorã infirmis audi-¬

Expanded text:
agendam poenitentiam reus tenetur. Operienda est itaque cisterna, quia coram parvulis mentibus tegenda est alta scientia, ne unde cor docentium ad summa attollitur, inde infirmitas auditorum ad ima dilabatur. Dicatur itaque recte: Qui ligat aquas in nubibus, ut non erumpant pariter deorsum. Pariter namque erumperent, si coram infirmis audi
Abbreviated transcription (Latin):
baldach rep̃hendit᷑ ut dicat᷑. Cuiꝰ adutor
es: Nunquid inbecilli & sustentas brachi¬
ũ eiꝰ qui ñ ẽ fortis: Acsi aꝑte dicat. Dũ eũ
iuuare niteris. sub cuiꝰ magnitudine sub¬
cumbis: omne quod impendis solatiũ. de
ostentatione. ẽ. ñ de pietate. S int̾ hȩc sci¬

Expanded text:
aldad reprehenditur, ut dicatur: Cujus adjutor es? nunquid imbecillis? et sustentas brachium ejus, qui non est fortis? Ac si aperte dicat: Dum eum juvare niteris, sub cujus magnitudine succumbis, omne quod impendis solatium, de ostentatione est, non de pietate. 27. Quo s
Abbreviated transcription (Latin):
onis nomine. diabolũ om̃sq dãpnatiõis
eiꝰ socios designauit. Quis uͦ iste sit corã
insacro eloqͥo appellari diabolus sol&:
qr ut torporis frigore gentiũ corda con¬
stringer&. dix̃. Sedebo inmonte testa¬
m̃ti: inlaterib aqͥlonis. Qͥ suꝑ uacuum
extendit᷑: q illa corda possid&. quȩ di¬
uini amoris gr̃a ñ replent᷑. S tam̃ om̃i¬
pdtenti do suppetit. etia uasa diaboli
cunctis uirtutib uacua. suȩ grẽ muñe
implere: in eisq diuinitimoris solidita¬
tem pon̾e. qͦs nulla conspicit rectiaidi nis
actione roborari. Unde apte subiun¬
git᷑ Et appendit t̾rã suꝑ nichili. Quid

Expanded text:
onis nomine diabolum omnesque damnationis ejus socios designavit. Quis vero ille sit coram in sacro eloquio appellari diabolus solet, qui, ut torporis frigore gentium corda constringeret, dixit: Sedebo in monte testamenti in lateribus aquilonis. . Qui super vacuum extenditur, quia illa corda possidet, quae divini amoris gratia non replentur. Sed tamen omnipotenti Deo suppetit, etiam vasa diaboli cunctis virtutibus vacuae suae gratiae munere implere, in eisque divini timoris soliditatem ponere quos nulla conspicit rectitudinis actione roborari. Unde apte subjungitur: Qui appendit terram super nihilum. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
catholicã septi formis gr̃ȩ plenã spu de¬
signar&. Et de dño nouimꝰ dixisse salo¬
monẽ. Sapientia ȩdificauit sibi domũ:
excidit colũpnas septẽ. Qut se id de sep.¬
tẽ eccłiis dixisse innotescer&: secutꝰ etiã
sacram̃ta ipsa diligent̃ inseruit dicens.
Immolauit uictimas: miscuit uinũ. &
ꝓposuit m̃sam: misit ancillas suas. ut uo¬
carent ad arcẽ & męnia ciuitatis. Siqͥs

Expanded text:
catholicam septiformis gratiae plenam spiritu designaret . Et de Domino novimus dixisse Salomonem: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Qui ut id de septem Ecclesiis se dixisse innotesceret, secutus etiam sacramenta ipsa diligenter inseruit, dicens: Immolavit victimas, miscuit vinum, et proposuit mensam, 551 misit ancillas suas, ut vocarent ad arcem et maenia
Abbreviated transcription (Latin):
citur: cum incorde ds̃ fuerit. qui ad u¬
uet᷑. Uñ & alias dic̃. Neq qͥ plautat ẽ ali¬
quid. neq qͥ rigat: s qͥ increm̃tũ dat d̃s.
Plantare qͥppe & rigare: ad iuuare.ẽ. Qđ
utrunq uacuũ erit mninisteriũ: si in cor¬
de ds ñ dat increm̃tũ. S qui de sensu
suo alta sapiunt. ẽẽ humilit̾ dei adiuto¬
res nolunt: ꝙ dũ se do utiles estimant.
a fructu se utilitatis alienant. Uñ & ue¬
ritatis uoce discipuł dr̃. Cũ feceritis q̃ p̃¬

Expanded text:
qui adjuvetur. Unde et alias dicit: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Plantare quippe et rigare, adjuvare est. Quod utrumque vacuum erit ministerium, si in corde Deus non dat incrementum. Sed qui de sensu suo alia sapiunt, esse humiliter Dei adjutores nolunt, quia dum se Deo utiles esse aestimant, a fructu se utilitatis alienant. Unde et Veritatis voce discipulis dicitur: Cum feceritis
Abbreviated transcription (Latin):
ditores suos distillatione uerborũ nutri¬
ens. nubes illa loquebat᷑: dicens. Non
potui uobis loqui quasi spĩtalib. s qͣsi
carnalib: canqͣm pariilis in xp̃o.lac
uobis potũ dedi ñ escã. Quis enĩ ferre
potuiss&e: si raptꝰ ad t̾ciũ cȩlũ. raptus
in paradisũ. etiã archana uerba audiers.
quȩ dici homini ñliceret. tã immensos
suꝑnȩ scientiȩ sinꝰ a perir&e. eaut cuiꝰ ñ
uirtutẽ auditoris opprimer&: si ea quȩ
intrinsecꝰ haurire poterat. in qͣntũ carnis
lingua sufficer&. extͥnsecꝰ inundans aqͤ
tores rudes ñ. inundatione scientiȩ. s mo¬
derata p̃dicatioĩs distillatione fouean¬
tur. ligat dĩ aquas in nubib. ut ñ erũ¬
pant parit᷑ deorsũ: ꝙr doctoꝵ p̃dicatio¬
nẽ tẽꝑat. ut auditorũ infirmitas. dicto¬

Expanded text:
ditores suos distillatione verborum nutriditores suos distillatione verborum nutriens, nubes illa loquebatur, dicens: Non potui loqui vobis quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus, tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Quis enim ferre potuisset, si raptus ad tertium coelum, raptus in paradisum, etiam arcana verba audiens quae loqui homini non liceret, tam immensos supernae scientiae sinus aperiret ? Aut cujus non virtutem auditoris opprimeret, si ea quae intrinsecus haurire poterat, in quantum carnis lingua sufficeret, extrinsecus inundans aquae tores rudes non inundatione scientiae, sed moderata praedicationis distillatione foveantur, ligat Deus aquas in nubibus, ut non erumpant pariter deorsum, quia doctorum praedicationem temperat, ut auditoru
Abbreviated transcription (Latin):
da. uerba ex ore uiri: & torrens redun¬
dans fons sapientiȩ. Aquã signare scien¬
tiam. dauid ꝓpħa testat᷑ dicens. Tenebrosa
aqͣ innubib aeris: id÷ occulta scientia in
ꝓpħis. Qui ante aduentũ dñi dũ occultis
sacram̃tis grauidi misteria imm̃sa gesta¬
rent: intuentiũ ocłis coꝵ intelligentia
caligabat. Nubiũ uͦ nomine. quid hoc¬
quaq transmissi. & tierbis nouerant
pluere. & miracłis choruscare: Quos ysa¬
ias ꝓpħa longe ante intuens. dix̃.:Iui st̃
sua ad laudẽ dei. initia nascentis eccłȩ de
siderat exordiri: studd eiꝰ ordinẽ ab apo¬
stoloꝵ p̾dicatione narrare: qͥ curauert̃
sũmoꝑe rudib ppłis plana & capabilia
ñ sũma atq ardua p̃dicare. Nã si scien¬
tiã scãm quȩ hic aquȩ nomine designat᷑.
ut hauriebant corde. ita ore funderent:
immensitate eiꝰ auditores suosoppͥmerets
potiꝰ quã rigarent. Unde religata intͥnse¬
cus scientia ut ñ parit̃ deorsũ erũꝑet. au¬

Expanded text:
ba ex ore viri; et torrens redundans, fons sapientiae . Aquam significare scientiam, David propheta testatur dicens: Tenebrosa aqua in nubibus aeris , id est occulta scientia in prophetis; quia ante adventum. Domini dum occultis sacramentis gravidi immensa mysteria gestarent, intuentium oculis eorum intelligentia caligabat. Nubium quaque transmissi, et verbis noverant pluere, et miraculis coruscare? Quos Isaias propheta longe ante intuens, dixit: Qui sunsua ad laudem Dei initia nascentis Ecclesiae desiderat exordiri, studet ejus ordinem ab apostolorum praedicatione narrare, qui curaverunt summopere rudibus populis plana et capabilia, non summa atque ardua praedicare. Nam si scientiam sanctam, quae hic aquae nomine designatur, ut hauriebant corde, ita ore funderent, immensitate ejus auditores suos opprimerent potius quam rigarent. Unde religata intrinsecus scientia, ut non pariter deorsum erumperet, au
Abbreviated transcription (Latin):
disse ꝑhibetur & uolasse: qr maiestatis
eiꝰ celsitudinẽ. scientia nulla cõp̃hendit.
Uolauit gͦ: ꝙ longe in altũ intellectui
nr̃o se rapuit. Uolauit suꝑ pennas uentoꝵ.
qr scientiam tͣnscendit animarũ. Qͥ posu¬
it tenebras latibulũ suũ: qr dũ caligine
nr̃ȩ infirmitatis obscuram᷑. ꝑ ignorantiã
nrãm nobis abscondit᷑: ne a nobis mͦ ine
ȩt̾̃na & intima claritate uideat᷑. Unde ei
& incanticis canticorũ ab sponsa dicit᷑.
Fuge dilecte mi: fuge. Fug̃ nos dicimꝰ:
qͦties m̃ti nr̃ȩ id qͦd reminisci uolumꝰ.
non occurrit. fug̃ nos dicimꝰ : qn id qͦd
uolumꝰ memoria ñtenemꝰ. Sc̃a gͦ eccła
postꝗͣ mortẽ resurrectionẽ dñi. ascensi¬
onẽq descripsit: clamat ei ꝓpħico ple¬
na sp̃u. Fuge dilecte .mi. fuge. Ac si dic̾et.
Iuqͥ ex carne cõprȩhensibilis factus es. ex
diuinitate tua intelligentiã nr̃i sensus
excede: & inte ipso nob̾ incõprȩhensibit¬

Expanded text:
disse perhibetur et volasse, quia majestatis ejus celsitudinem scientia nulla comprehendit. Volavit ergo, quia longe in altum ab intellectu nostro se rapuit. Volavit super pennas ventorum, quia scientiam transcendit animarum. Et posuit tenebras latibulum ejus, quia dum caligine nostrae infirmitatis obscuramur, per ignorantiam nostram nobis absconditur Deus, ne a nobis modo in aeterna et intima claritate videatur. Unde ei et in Canticis canticorum ab sponsa dicitur: Euge, dilequoties menti nostrae in quo reminisci volumus, non occurrit; fugit nos, dicimus, quando id quod volumus, memoria non tenemus. Sancta ergo Ecclesia postquam mortem ac resurrectionem Domini ascensionemque descripsit, clamat ei prophetico plena spiritu: Fuge, dilecte mi, fuge. Ac si diceret: Tu qui ex carne comprehensibilis factus es, ex divinitate tua intelligentiam nostri sensus excede, et in teipso nobis incomprehensibi
Abbreviated transcription (Latin):
mis. Uñ recte hõ putredo: filiꝰ uͦ hoĩs
uermis uocat᷑. Primꝰ qͥppe hõ putredo
ex mortaliũ corporũ corruptiõe ꝓpaga¬
tur. Igit᷑ qr amicoꝵ uerba finita sunt.
beatꝰ iob altiori acumine ꝓsecutionis
innitit᷑: eiꝰq dicta tã st̃ ualida quã ex¬
trema: qi & usus eẽ. iurispitorũ solet.¬
ut argumentũ quo aduersariis suis emi

Expanded text:
mis. Unde recte homo putredo, filius vero hominis mis. Unde recte homo putredo, filius vero hominis vermis vocatur. Primus quippe homo putredo, ex mortalium corporum corruptione propagatur. 25. Igitur quia amicorum verba finita sunt, beatus Job altiori acumine prosecutionis innititur, ejusque dicta tam sunt valida, quam extrema, quia et sic usus esse jurisperitorum solet,ut argum
Abbreviated transcription (Latin):
cat: suꝑ quã spinas & uepres ascendere
ꝑhib&: quia ne ipsã qͦq esse absq pun¬
ctionib uitiorũ uidet. Domꝰ uͦ gaudii
ciuitatis exultantis est mens prauorũ:
quȩ dũ uentura supplicia conspicere ne¬
gligit. in carnis uoluptate se deserens
inanit̃ hilarescit. Ait gͦ. suꝑ humum
ppłi mei spinȩ & uepres ascendent: qͣnto
magis suꝑ omnẽ domũ gaudii ciuita¬
tis exultantis: Ac si aꝑte dicat. Si& il¬
lorũ mentẽ uicia depͥmunt. qui se ꝓ
cȩlestis patriȩ desiderio affligunt ÷
quib culpis substrati sunt. qui sine ul¬
la formidine se incarnis uoluptate de
suo qͣntũ baldach ordinẽ conditionis
nr̃ȩ tenuit & natiuitatis: qͥ hominẽ
ñ uermẽ s putredinẽ: filiũ uͦ hominis
uermẽ uocat. Primꝰ nanq humani ge¬
neris parens. homo. ñ filiꝰ hominis.Ex
quo quisqͥs ꝓdiit: ñ solũ homos filiꝰ
qͦq hominis fuit. Sic̃ gͦ ex homine filiꝰ
hominis: ita ex putredine nascit᷑ uer¬

Expanded text:
endere perhibet, quia nec ipsam quoque esse absque punctionibus vitiorum videt: domus vero gaudii civitatis exsultantis est mens pravorum, quae dum ventura supplicia conspicere negligit, in carnis voluptate se deserens, inaniter hilarescit. Ait ergo: Super humumpopuli mei spinae et vepres ascendent, quanto magis super omnem domum gaudii civitatis exsultantis? Ac si aperte dicat: Si et illorum mentem vitia deprimunt, qui se pro coelestis patriae desiderio affligunt, quibus culpis substrati sunt qui sine ulla formidine sese in carnis voluptate dersuo quantum Baldad ordinem conditionis nostrae tenuit et nativitatis, qui hominem non vermem, sed putredinem, filium vero hominis vermem vocat. Primus namque humani generis parens, homo, non filius hominis, ex quo quisquis prodiit, non solum homo, sed filius quoque hominis fuit. Sicut ergo ex homine filius hominis, ita ex putredine nascitur ver
Abbreviated transcription (Latin):
tio scłariũ dignitatũ. tanto faciliorib
uitiis p̃mit᷑: qͣnto maiorib curis graua¬
tur.Humanꝰ nãq animꝰ uið̾e & deuitare
peccata. utinã ualeat uł quietꝰ. Quiagͦ
uidit desideratas rerũ celsitudines abs¬
q peccatis ministrari ñ posse: & qr di¬
uine irȩ ñ abscondit᷑ qͥcqͥd illicitũ ꝑpe¬
trat᷑: apte secutꝰ adiunx̃. Nudus ẽ. in¬

Expanded text:
nto facilioribus vitiis premitur, quanto majoribus curis gravatur. Humanus namque animus videre et devitare peccata utinam valeat vel quietus. Quia ergo vidit desideratas rerum celsitudines absque peccatis ministrari non posse, et quia divinae irae non absconditur quidquid illicitum perpetratur, apte secutus adjunx
Abbreviated transcription (Latin):
Si ipsi quoq eẽ. sine contagio ñ ualeñ
qui int̾ presentis uitȩ tenebras uirtu¬
tib lucent: quanto reatu iniquitatis
obstricti st̃. qui adhuc carnalit̾ uiuuni:
Sia peccato ẽẽ liberi nequeunt. qui
iã in cęlestib de sideriis conuersant᷑:
quȩ peccatorũ pondera tolerant. qui
carnis suȩ uoluptatib dediti. ad huo
putredinis iugũ portant: Hinc pe¬
trus ait. Si iustus uix saluabit᷑: impiꝰ
& peccator uͥ parebunt: Hinc ꝑ ysaiam
dr̃. Suꝑ humũ popłi meispinȩ & uepres
ascendent: quantomagis suꝑomnẽ do¬
mum gaudii ciuitatis exultantis: humũ

Expanded text:
Si ipsi quoque esse sine contagio non valent, qui inter praesentis vitae tenebras virtutibus lucent, quanto reatu iniquitatis obstricti sunt qui adhuc carnaliter vivunt? Si a peccato esse liberi nequeunt qui jam in coelestibus desideriis conversantur, qui peccatorum pondera tolerant qui, carnis suae voluptatibus dediti, adhuc putredinis jugum portant? Hinc Petrus ait: Si justus vix sulvabitur, impius et peccator ubi parebunt ? Hinc per Isaiam dicitur: Super humum populi mei spinae et vepres ascendent, quanto magis super omnem domum gaudii ci
Abbreviated transcription (Latin):
accessit & culpa: qͣm serpens insidians
intulit. mulier infirmata ꝑsuasit. Uñ
nc̃ quia homo ꝑmulierẽ culpe subditam
nascitur: reatꝰ pͥmi infrrmitas. in ꝓle ꝓ¬
pagat᷑. Et quia in radice putruit huma¬
ni generis ramꝰ: inconditionis suȩ uiri¬
ditate minime subsistit. Uñ recte nc̃ dr̃.
Nunquid iustificari pot̾ homo cõparatꝰ
deo: aut apparere mundꝰ natꝰ de muliere:
Ac si aꝑte diceretur. Ne contͣ auctorẽ suũ
homo suꝑbiat: consider& uñ huc uenit.
& intelligit quid sit. S ecce ñ nulli ꝑ do.¬
nũ sp̃s adiuti. contra infirmitatx̃ suȩ car¬
nis erigunt᷑ uirtutib emicant: signorũ
quoq miraculis choruscant. Nullus ta¬
m̃ ẽ. qui sine culpa uitã transeat: qͦusq
carnẽ corruptioĩs portat U ñ adhuc sub¬

Expanded text:
accessit et culpa, quam serpens insidians accessit et culpa, quam serpens insidians intulit, et mulier infirmata persuasit . Unde nunc quia homo per mulierem culpae subditam nascitur, reatus primi infirmitas in prole propagatur. Et quia in radice putruit humani generis ramus, in conditionis suae viriditate minime subsistit. Unde recte nunc dicitur: Nunquid justificari potest homo comparatus Deo, aut apparere mundus natus de muliere? Ac si aperte diceretur: Ne contra auctorem suum homo superbiat, consideret unde huc venit, et intelligat quid sit. Sed ecce nonnulli per donum spiritus adjuti contra infirmitatem suae carnis eriguntur, virtutibus emicant, signorum quoque miraculis coruscant; nullus tamen est qui sine culpa vitam transeat, quousque carnem corruptionis portat. Unde adhuc sub
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta regentis possunt. De hac nanq:
milicia nascente rege nr̃o scriptũ. ẽ. Su¬
bito facta. ẽ. cũ angło multitudo militiȩ
cȩlestis exercitꝰ. Cui tam̃ militiȩ. electoꝵ
limȩ m̃tis desideriũ. a t̾renȩ conuersati¬
onis seruitute liberant᷑. De quib ꝑ pau¬
lum dr̃. Nemo militans deo. implicat
se negociis secłarib. Quilic& nc̃ pauci
appareant: in inuisibili tam̃ patria in¬
numerabiles regnant: qr & si excõpara¬
tione prauorũ paucist̃. in c̃gregationis
suȩ frequentia metiri neqͣquã possuni.
lum̃ illiꝰ: Lũm̃ qͥppe dei ẽ: gr̃ã p̃ueniens.
Quȩ si in nr̃o corde nequaquã gratuito
surger&: ꝓfecto mens nr̃a in peccatoꝵ
suorũ tenebris obscura remaner&. Uñ
tione iustus ẽ. ñ comparatione. Humana
quippe iusticia auctori cõparata. in iusti¬
cia ẽ: quia & si in ipsa sua conditione hõ
ꝑsister&e: creatori ñ poss& eqͣri creatura.
Cui tam̃ ad grauiora defectus pondera

Expanded text:
cuncta regentis possunt. De hac namque 543 cuncta regentis possunt. De hac namque 543 militia, nascente rege nostro, scriptum est: Subito facta est cum angelo multitudo militiae coelestis . Cui tamen millime mentis desiderium, a terrenae conversationis servitute liberantur. De quibus per Paulum dicitur: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus . Qui licet nunc pauci appareant, in invisibili tamen patria innumerabiles regnant, quia etsi ex comparatione pravorum pauci sunt, in congregationis suae frequentia metiri nequaquam possunt.lumen illius? Lumen quippe Dei est gratia praeveniens, quae nisi in nostro corde gratuito surgeret, profecto mens nostra in peccatorum suorum tenebris obscura remaneret. Seqtione justus est, non comparatione. Humana quippe justitia auctori comparata injustitia est, quia etsi in ipsa sua conditione homo persisteret, creatori non posset aequari creatura . Cui tamen ad graviora defectus pondera,
Abbreviated transcription (Latin):
sibilis exercitꝰ. nescit. De qͦ ꝑdanielẽ dr̃.
Milia miliũ ministrabant ei: & decies
milies centena milia assistebant ei. Su¬
ꝑ norũ ciuiũ numerꝰ infinitꝰ & definitus
ex pͥmitur: ut qui deo ẽ. numerabił. ẽẽ no¬
bis innumerabił demonstret᷑. Quãuis ali¬
ud.ẽ. assistere: aliud ministrare. AssistuN
enĩ illȩ ꝓculdubio potestates: quȩ ad quȩ¬
dam hominib nuntianda ñ exeunt. Mi¬
nistrant uͦ hi. qͥ ad explenda officia nun¬
tioꝵ ueniunt: s tam̃ ipsiquoq contẽpla¬
tione ab intimis utͥq ñ recedunt. Et ꝙr
plures sunt quiministrant. qͣm hi qͥ pͥn¬
cipalit̃ assistunt: assistentiũ numerꝰ qͣsi
definitꝰ: ministrantiũ uͦ indefinitꝰ osten¬
ditur. Angłicos uͦ sp̃s recte dei milites di¬
cimꝰ: qͥa decertare eos contra potestates ae
reas ñ ignortamꝰ. Quȩ tam̃certamina. ñ la¬
bore s imꝑio ꝑag̃t: qr qͥcqͥd agendo contͣ
immundos sp̃s appetunt: ex ad iutorio

Expanded text:
citus nescit; de quo per Danielem dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Supernorum civium numerus infinitus et definitus exprimitur, ut qui Deo est numerabilis, esse hominibus innumerabilis demonstretur. Quamvis aliud est assistere, aliud ministrare. Assistunt enim illae procul dubio potestates, quae ad quaedam hominibnistrant vero hi qui ad explenda officia nuntiorum veniunt, sed tamen ipsi quoque contemplatione ab intimis non recedunt. Et quia plures sunt qui ministrant quam hi qui principaliter assistunt, assistentium numerus quasi definitus, ministrantium vero infinitus ostenditur. Angelicos vero spiritus recte Dei milites dicimus, quia decertare eos contra potestareas non ignoramus. Quae tamen certamina non labore, sed imperio peragunt, quia quidquid agendo contra immundos spiritus appetunt, ex adjutorio
Abbreviated transcription (Latin):
las: nͥ singłorũ bene uiuentiũ aĩe de signan¬
tͣ Qui int̃ prauorũ hominũ conuersa¬
tiones dũ magnis uirtutib eminent:
quasi intenebris noctis lucent. Uñ ꝑ pau
lunȩ appellatione expͥmit᷑. ꝓpħa testat᷑.
dicens Eleuatꝰ: sol: & luna stetit in ordi¬
ne suo. Eleuato & enĩ sole. in suo ordine
luna statuitur: quia ascendente ad cȩlos

Expanded text:
e designantur? Qui dum inter pravorum hominum conversationes magnis virtutibus eminent, quasi in tenebris noctis lucent. Unde per Plunae appellatione exprimitur, propheta testatur, dicens: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Elevato enim sole, in suo ordine luna statuitur, quia ascendente ad coelos
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Solus corda mortaliũ ueracit᷑ trae: qͥ
hec ex diuinitatis suȩ potentia ueracit̃ pos¬
sid&r. humana enĩ potentia quẽ t̾rorem
incutit: quȩ iure eiꝰde potentiȩ quando
careat nescit: Recte aut̃ dr̃. qͥ facit concor¬
diã in sublimib suis: qͥa multa sibimae in¬
feriꝰ dissidun: s ad concordẽ suꝑnorũ ple¬
nitudinẽ currunt. Et ex int̾nȩ pacis cau¬
sa agit᷑: ut sepe ea quȩ sunt exteriꝰ. si ne
pace disponant᷑. Nã bonos omp̃s dĩ ad me¬
ritũ puehit: cũ contͣ eoꝵ uitã malos se¬
iure ꝑmittit. Atq inconcordiã cõpo¬
nunt᷑ sũma. dũ confundunt᷑ infima. ꝙ
inde incȩlestib electos suos augłoꝵ cho¬
ris sociat: unde int̾renis & infimis reꝑ¬
borũ mores. suis nutib aduersantes portat.
S int̾ hȩc lib& inqͥrere. si pax in sublimi¬

Expanded text:
raciter terret, qui ex divinitatis suae potentia veraciter haec possidet. Humana enim potentia quem terrorem incutit, quae jure ejusdem potentiae quando careat nescit? Recte autem dicitur: Qui facit concordiam in sublimibus suis, quia multa sibimet inferius dissident, sed ad concordem supernorum plenitudinem currunt; et ex internae pacis causa agitur, ut saepe ea quae sunt exterius sine pace disponantur. Nam bonos omnipotens Deus ad meritum provehit, cum contra eorum vitam malos saevire permittit. Atqnuntur summa, dum confunduntur infima, quia inde in coelestibus, electos suos angelorum choris sociat, unde in terrenis et infimis reproborum mores suis nutibus adversantes portat. Sed inter haec libet inquirere, si pax in sublimi
Abbreviated transcription (Latin):
dicator erroris. huius mundi diuitib
iungitur: qui pro eo quod terrenis oc¬
cupationib incubant. dictorũ depre.¬
hendere astutias ignorant. Et cũ po¬
teutes ẽẽ. exteriꝰ ambiunt: ꝑuersȩ p̃di¬
cationis laqueo. sine labore capͥuntur.
dine sua. Infortitudine qͥppe suȩ pra¬
uitatis fortes quosq detͣhit: cũ ꝑ sui er¬
ioris astuciã. inundi huiꝰ potentes rapit.
Quo cont᷑ ꝑ paulũ dr̃. Infirma mundi
elegit dĩ: ut confunderet fortia. Forti¬
tudo autẽ ꝑuersi p̃dicatoris ẽ. electa sci¬
entia locutiõis: qua inflatꝰ cȩt̾os despic̃:
atq in contẽptu om̃ium qͣsi singłariter
apud se ꝑitꝰ intumescit. Qui magna de
se seutiens. s uerade dño ignorans. longe
a fidei cognitione disiungit᷑: & tam̃ ui¬
deri fidei predicator conat᷑. Uñ adhuc sub

Expanded text:
aedicator erroris hujus mundi divitibus aedicator erroris hujus mundi divitibus jungitur, qui pro eo quod terrenis occupationibus incubant, dictorum deprehendere astutias ignorant; et cum potentes esse exterius ambiunt, perversae praedicationis laqueo sine labore capiuntur. dine sua. - In fortitudine quippe suae pravitatis fortes quosque detrahit, cum per sui erroris astutiam mundi hujus. potentes rapit, quos contra per Paulum dicitur: « Infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia . Fortitudo autem perversi praedicatoris est elata scientia locutionis, qua inflatus, caeteros despicit, atque in contemptu omnium quasi singulariter apud se peritus intumescit. Qui magna de se sentiens, sed vera de Domino ignorans, longe a fidei cognitione disjungitur, et tamen videri fidei praedicator conatur. Unde adhuc sub
Abbreviated transcription (Latin):
non solũ sterilis. s etiam ñ pariens dicit᷑.
quȩ suo sensu ut diximꝰ. ad bonȩ cogita¬
tionis ꝓlẽ nec cum infirmata fuerit fȩ¬
predicantib pot. Unusquisq enĩ pre¬
dicator erroris. dum plebẽ extra unitatẽ
eccłiȩ positã docet: ꝓfecto sterilẽ et eã
quȩ parere ñualet pascit: quia ei usũ
sui laboris impendit. quȩ spiritales fru¬
ctus nequaquã reddit. Bene autẽ uiduȩ
non facit: quia uidelic& sc̃ȩ uniuersali
eccłȩ cuiꝰ uir aduersa mortis ꝑtulit. uiu̾e
ac deseruire contẽpnit. Uiduȩ enĩ bene¬
facere.ẽ: in eius quȩ mortui uiri sui amo¬
re atteritur. consolatione laborare. Uñ
et psalmistȩ uoce hȩc eade uidua. scilic&
scã excła querit᷑ dicens. Consolantẽ me
quȩsiui: & ñ inueni Tunc solũ qͥppe con¬
solantẽ inuenit: cum ex ea morte quã
uir eiꝰ ꝑtulit. multos intra semetipsam
surgere ad uitã cernit. Sepe autem p̾¬

Expanded text:
non solum sterilis, sed etiam non pariens dicitur, non solum sterilis, sed etiam non pariens dicitur, quae suo sensu, ut diximus, ad bonae cogitationis prolem, nec cum infirmata fuerit, fepraedicantibus potest. Unusquisque enim praedicator erroris, dum plebem extra unitatem Ecclesiae positam docet, profecto sterilem, et eam quae parere non valet, pascit, quia et ei usum sui laboris impendit, quae spiritales fructus nequaquam reddit. Bene autem viduae non facit, quia videlicet sanctae universali Ecclesiae, cujus vir adversa mortis pertulit, vivere ac deservire contemnit. Viduae enim benefacere est in ejus quae mortui viri sui amore conteritur consolatione laborare. Unde et Psalmistae voce haec eadem vidua, scilicet sancta Ecclesia queritur, dicens: Consolantem me quaesivi, et non inveni . Tunc solum quippe consolantem invenit, cum ex ea morte quam vir ejus pertulit multos intra semetipsam surgere ad vitam cernit. Saepe autem pr
Abbreviated transcription (Latin):
uiens. curam animȩ uitãq contẽpnit.
Tota nanq intentione. omĩq studio co¬
gitat. ꝗͣ sine ullis necessitatib caro
moritura subsistat: & curare animȩ
uitã despicit: quȩ uel in morte uel in
beatitudine ꝓculdubio inꝑpetuo uiuit.
Recte autẽ cũ diceret᷑. pauit sterilẽ: ꝓ¬
tinꝰ adiungit᷑. & quȩ ñ parit. Quasdam
nanq ex sacra hystoria feminas. nouimꝰ
steriles extitisse: s tam̃ intempore extre¬
mo peꝑisse.Caro autẽ ñ solũ sterilis. s
etiam quȩ non parit dr̃: quia suo sensu
bonas cogitationes gignere. nec in ulti¬
mis ualet.Auigore enĩ iã ꝓprio deficit:
et tam̃ adhuc transitoria concupisc̾e
non desistit. Iãq a pͥstino robore lassa¬
ta. pene ab ipso quem diligit mundo re¬
pellitur: & tam̃ adhuc ad nisu imꝓbo
obtinere temporalia conat᷑. Agere iam
ꝑuersa ñ sufficit: sed tam̃ cogitare uł
quȩ ñagit. nequaquã desistit. Recte gͦ

Expanded text:
viens, curam animae vitamque contemnit. viens, curam animae vitamque contemnit. Tota namque intentione omnique studio cogitat, quam sine ullis necessitatibus caro moritura subsistat, et curare animae vitam despicit, quae vel in morte vel in beatitudine procul dubio in perpetuum vivit. Recte autem cum diceretur: Pavit sterilem, protinus adjungitur: Et quae non parit. Quasdam namque ex sacra historia feminas novimus 536 steriles exstitisse, sed tamen in tempore extremo peperisse. Caro autem non solum sterilis, sed etiam quae non parit dicitur, quia suo sensu bonas cogitationes gignere nec in ultimis valet. A vigore enim jam proprio deficit, et tamen adhuc transitoria concupiscere non desistit, jamque a pristino robore lassata, pene ab ipso quem diligit mundo repellitur, et tamen adhuc annisu improbo obtinere temporalia conatur. Agere jam perversa non sufficit, sed tamen cogitare vel quae non agit nequaquam desistit. Recte ergo
Abbreviated transcription (Latin):
posita ẽ. Omĩs gͦ arbor quȩ ñ facit fructũ
bonum: excidetur & in ignẽ mittet᷑. Hoc
autẽ locout ȩt̃na reꝓbi supplicia desig¬
nentur. nequaquã lignũ dr̃ abscidi sed
conteri: quia uidelic& reꝓbos mors qͥdẽ
carnis abscidit: sed pęna subsequens con¬
terit. Quasi enĩ hic incidit᷑. cum ap̃sen¬
ti uita separat᷑: s ingehenna conterit᷑.
cum ꝑpetua dampnatione cruciatur.
Uir autẽ sc̃s quia districtã ꝑuersi pęnã
ꝓtulit. ꝓtinꝰ ad culpã recurrit: ut ex in iu¬
sticiȩ immensitate edoceat. quod tanta
eius dampnatio ñsit in iusta. Seq̃r. Pa¬
bene ñ fecit. Quȩ hoc loco sterilis. nisi caro
nominatur: quȩ dũ sola p̾sentia appetit.
bonas gignere cogitationes nescit: Quȩ
autẽ uidua. nͥ anima nuncupat᷑: Quã
quia sibi conditor coniungere uoluit. ad
thalamũ ut̾i carnalis uenie: psalmista
attestante qui ait. Et ipse tanquã spon
cere negligit: quia carnis desideriis ser¬

Expanded text:
 arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Hoc autem loco, ut aeterna reprobi supplicia designentur, nequaquam lignum dicitur abscidi, sed conteri, quia videlicet reprobos mors quidem carnis abscindit, sed poena subsequens conterit. Quasi enim hic inciditur, cum a praesenti vita separatur. Sed in gehenna conteritur, cum perpetua damnatione cruciatur. Vir autem sanctus, quia districtam perversi poenam protulit, protinus ad culpam recurrit, ut ex injustitiae immensitate edoceat quod tanta ejus damnatio non sit injusta. Seqeserit.---Quae hoc loco sterilis, nisi caro nominatur? Quae dum sola praesentia appetit, bonas gignere cogitationes nescit. Quae autem vidua, nisi anima nuncupatur? Quam quia sibi conditor conjungere voluit, ad thalamum uteri carnalis venit, Psalmista attestante, qui ait: Et ipse tanquam sponscere negligit, quia carnis desideriis ser
Abbreviated transcription (Latin):
calore siccat᷑. Sic spumosȩ aquarũ bullȩ
inchoantib pluuiis excitate. ab intimis
certatĩ ꝓdeunt: s eo celeriꝰ di sruptȩ de¬
ꝑeunt. quo inflatȩ altiꝰ extenduntur.
Cunq ex crescunt ut appareant: crescen¬
do ꝑagunt ne subsistant. De iniqͥs gͥ tẽ
in hac soliditate durantib: dicat᷑ recte.
Eleuati sunt ad modicũ: & ñ subsistent.

Expanded text:
calore siccatur. Sic spumosae aquarum bullae calore siccatur. Sic spumosae aquarum bullae inchoantibus pluviis excitatae, ab intimis certatim prodeunt; sed eo celerius diruptae depereunt, quo inflatae altius extenduntur. Cumque excrescunt ut appareant, crescendo peragunt ne subsistant. De iniquis igiturin hac soliditate durantibus, dicatur recte: Elevati sunt ad modicum, et non subsistent.
Abbreviated transcription (Latin):
intͥnsecus corruunt. ꝗͦ male extͥnse¬
suꝑ exaltatũ. & eleuatũ sic̃ cedros libani:
transiui & ecce ñ erat. Hinc rursum ait.
Pusillum adhuc: & ñerit percator. Hinc
iacob dicit. Quȩ. ẽ. enĩ uita ur̃a: Uapor
.ẽ. ad modicũ parens. Hinc ꝓpħabreuita¬
tẽ głȩ carnalis pensans. denuntiat dics.
Omis caro fęnum: & omĩs gła eiꝰ sic̃ flos
feni. Iniquorũ qͥppe potentia feni fiori cõ¬
paratur: qr nimirũ carnis gładũ nitet.
cadit. Dum ap̃ se extollit᷑: repentino int̾¬
cepta fine t̾minatur Sic nanq aurarũ
flatuin altũ stipula rapitur: s casu con¬
cito ad ima reuocatur. Sic ad nubila fu¬
mus attollitur: s repente in nichilũ tu¬
mescendo dissipatur. Sic ab infimis ne¬
bula densescendo se erigit: s exorcus
hanc solis radiꝰ acsiñ fuerit abstergit.
Sic inherbarũ suꝑficiȩ nocturni roris
humor asꝑgitur: s diurni luminis subito

Expanded text:
intrinsecus corruunt, quo male extrinseintrinsecus corruunt, quo male extrinsesuperexaltatum et elevatum sicut cedros Libani; transivi, et ecce non erat . Hinc iterum ait: Pusillum adhuc, et non erit peccator . Hinc Jacobus dicit: Quae est enim vita vestra? vapor est ad modicum parens . Hinc propheta brevitatem gloriae carnalis pensans, denuntiat, dicens: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus sicut flos feni . Iniquorum quippe potentia feni flori comparatur, quia nimirum carnalis gloria dum nitet, cadit; dum apud se extollitur, repentino intercepta fine 539 terminatur. Sic namque aurarum flatu in altum stipula rapitur, sed casu concito ad ima revocatur. Sic ad nubila fumus attollitur, sed repente in nihilum tumescendo dissipatur. Sic ab infimis nebula densescendo se erigit; sed exortus hanc solis radius, ac si non fuerit, abstergit. Sic in herbarum superficie nocturni roris humor aspergitur, sed diurni luminis subito