comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nimꝰ qd̾ nulle clipei pendẽt ex ea: om̃ĩs
armatura fortiũ. Si eiũ pugnare cõtͣ
sꝑtritalia neqͥciȩ uolumꝰ ⁊ ĩ collo eccłe
quȩ nobis sicut dauid tris erecta est id
est. in diuino eloqͥo. protestionis arma
orquiramꝰ: ut ex discrescione precepti
contͣ uitia sumat᷑ uirtꝰ aduitorii. Ex¬
ce enĩ cõtra aerias potestates festina¬
mus fortes existere: ĩ hac t᷑re ĩ uenimꝰ¬
nabilit̾ armem᷑. Dũ enĩ qͣmlibet iltutẽ
subire appetis: hãc illic a prĩb iam ĩple¬
qͥppe ĩ ea clipei. Si qͥs pugnare appetit.
assumat. ⁊ exeat: urtute poctꝰ muniat.
⁊ u̾boꝵ iacula mittat. Et notandũ qi e¬
dificata cũ propugnacuł suis ditit᷑. Hoc
quippe agũt propugnacula qd̃ clipei.
distat: qr cliꝑeũ ꝑ nr̃o munimine. ubi¬
cũq uolumꝰ. mouemꝰ. ꝑpugnaculo
aũ defendi possumꝰ: s hoc mou̾e ñ pos¬
sumꝰ. Clipeꝰ ĩ manu est: nã ꝓpugnatłm
ñ tenet᷑. Qͥd gͦ int̾ ꝓpugnacła ⁊ clipe¬

Expanded text:
 omnis armatura fortium . Si enim pugnare contra spiritalia nequitiae volumus, in collo Ecclesiae, quae nobis sicut David turris erecta est, id est in divino eloquio protectionis arma requiramus, ut ex discretione praecepti, contra vitia sumatur virtus adjutorii. Ecce enim contra aereas potestates festinamus fortes existere? In hac turri nabiliter armemur. Deum enim quamlibet virtutem subire appetis, et hanc illic a Patribus jam implequippe in ea mille clypei. Si quis pugnare appetit, assumat, et ex ea virtute pectus muniat, et verborum jacula emittat. Et notandum quia aedificata cum propugnaculis suis dicitur. Hoc quippe agunt propugnacula quod clypei, distat, quia clypeum pro nostro munimine ubicunque volumus, movemus; propugnaculo autem defendi possumus, sed hoc movere non possumus. Clypeus in manu est, nam propugnaculum non tenetur. Quid ergo inter propugnacula et clype
Abbreviated transcription (Latin):
sicũ ꝑ propħam dñs dicit. Celũ mͥ
sedes est: ⁊ celi enarrãt głam dĩ
Cũ gͦ quies cõtẽplatiue uitȩ agi¬
tur ĩ mente. silentiũ fit ĩcelo: qr
derrenoꝵ uidelicet actuũ strepit᷑
quiescit a cogitatione ut ad secͤtũ
ĩtimũ aurẽ aĩmꝰ apponat. Set qr
hec quies m̃tis eẽ ĩ hac uita perfc̃a
nõ potest: neqͣqͣm hora ĩtegra fcm̃
ĩ celũ silentiũ dicit᷑. s qͣi media. ut
neq ip̃a media plenȩ sentiat᷑. cũ
premutit᷑ qͣi: quia mox ut se animꝰ suble¬
uare ceperit. ꝙ quietis intime lumine
ꝑfundi: redeunte cogitationũ strepitu
de semetip̃o confunditur. ⁊ confusus
cecatur. Nita gͥ contẽplatiua quȩ illic
hora qͣi media dicitur: apud iherechi¬
elem propħ̾am. nõ cubitus s palmꝰ a¬

Expanded text:
nus dicit: Coelum mihi sedes est . Et, Coeli enarrant gloriam Dei . Cum ergo quies contemplativae vitae agitur in mente, silentium fit in coelo, quia terrenorum actuum strepitus quiescit a cogitatione, ut ad secretum intimum aurem animus apponat. Sed quia haec quies mentis esse in hac vita perfecta non potest, nequaquam hora integra factum in coelo silentium dicitur, sed quasi media hora, ut neque ipsa media hora plene sentiatur, cum praemittitur quasi, quia mox ut se animus sublevare coeperit, et quietis intimae lumine perfundi, redeunte citius cogitationum strepitu, de semetipso confunditur, et confusus caecatur. Vita igitur contemplativa quae illic hora quasi media dicitur, apud Ezechielem prophetam non cubitus, sed palmus a
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ gͦ argentȩe. ⁊ redinatoriũ aureũ
fcm est: qr per lucẽ s̾monis. ĩuenit᷑
apud aĩmũ claritas quietis. Ille iã
quippe fulgor int̾nus mẽtẽ irradiat:
ut ꝑ int̾ntionẽ ibi requiescat. ubi p̾di¬
cationis gr̃a nõ quȩrat᷑. De eadẽ quip¬
ꝑe scã eccł̃ia scͥptũ est. Penne colũbe
deargentate: ꝙ post̾iora dorsi eiꝰ in pal¬
lore auri. QE enĩ hic sp̃u mansuetu¬
dinis ĩpleta qͣi columba pẽnas dear¬
gentatas ht̃: in post̾iora dorsi eiꝰ spẽm
auri cõtinet: qr hic predicatores su¬
os sermonis luce induit ⁊ ĩ post̾iori
aũ seculo. fulgorem ĩ se claritatis ostẽ.¬
dit. S adhoc qd̃ clarũ intꝰ ostñditus
qͣlis sit ascñsus adiungit. cũ de eodẽ¬
ferculo protinꝰ subdit: ascñsũ p pureũ
Nera qͥppe purpura qi de sangͥne tĩ¬

Expanded text:
ergo argenteae, et reclinatorium aureum factum est, quia per lucem sermonis, invenitur apud animam claritas quietis. Ille jam quippe fulgor internus mentem irradiat, ut per intentionem ibi requiescat, ubi praedicationis gratia non quaeratur. De eadem quippe sancta Ecclesia scriptum est: Pennae columbae deargentatae, et posteriora dorsi ejus in specie auri . Quae enim hic spiritu mansuetudinis impleta quasi columba pennas deargentatas habet, in posteriora dorsi ejus speciem auri continet, quia hic praedicatores suos sermonis luce induit; in posteriori autem saeculo fulgorem in se claritatis ostendit. Sed ad hoc quod clarum intus ostenditur, qualis sit ascensus adjungit, cuferculo protinus subdidit: « Ascensum purpureum. » Vera quippe purpura, quae in sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ t̾ram: cũ cordi suo bonã t̃tentionẽ
inserit. Et pꝰqͣm sem̃ iactau̾it. dor¬
mit: qr iam ĩ sꝑe boni oꝑis qͥescit.
Nocte uͦ ex̾urgit ac die: qr ĩt̾ adu̾¬
sa ⁊ prosꝑa proficit. Et semen
germinat. ⁊ crescit. dũ nescit ille:
qr. ⁊ cũ adhut metiri ĩcrem̃ta sua
ducitur. Et ultro t̾ra fructificat: qri p̾¬
ueniente se gr̃a mens hoĩs spontanea
ad fructũ boni oꝑis surgit. Set hec
eadem t̾ra pͥmũ herbam. demñ spicã:
deinde plenũ frum̃tũ ꝑducit ĩ spi¬
ca. Herbã qͥppe producere est: incho¬
ationis bone adhuc ten̾itudinẽ ha¬
bere. Adspicam uͦ herba ꝑuenit: cũ
se uͥtꝰ aĩmo concepta ad prouectũ bo¬
ni operis ꝑtͣhit. Plenũ uͦ frumen¬
tũ in spica fructificat: qñ iã ĩ tan¬
tũ uͥtꝰ proficit. ut ẽẽ robusti ⁊ ꝑ¬
fci oꝑeris possit. Is cũ se produx̾it
fructus. statim mittit falcẽ: qm̃¬
a dest tempꝰ messis. Omp̃c enĩ deꝰ

Expanded text:
in terram, cum cordi suo bonam intentionem inserit; et postquam semen jactaverit, dormit, quia in spe boni operis quiescit; nocte vero assurgit ac die, quia inter adversa et prospera proficit; et semen germinat et crescit dum nescit ille, et cum adhuc metiri incrementa sua ducitur, et ultro terra fructificat, quia praeveniente se gratia mens hominis spontanea ad fructum boni operis surgit. Sed haec eadem terra primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum producit in spica. Herbam quippe producere, est inchoationis bonae adhuc teneritudinem habere: ad spicam vero herba pervenit, cum se virtus animo concepta ad provectum boni operis pertrahit. Plenum vero frumentum in spica fructificat, quando jam in tantum virtus proficit, ut esse robusti et perfecti operis possit. At cum se produxerit fructus, statim mittit falcem, quoniam adest
Abbreviated transcription (Latin):
lippa set fecunda. Rachel pulchra ⁊
ciosa est in aĩmo: s dũ quiesc̾e in
silentio appetit: filios nõ gen̾at ex
predicatione. Uidet ⁊ nõ parit:qr
quietis suȩ studio intenta miꝰ se
in alioꝵ collectione succendit: et qͣn¬
tũ introrsus conspicit aperire aliis
predicando nõ sufficit. Lia uͦ lippa
cupatur ĩ oꝑe. minꝰ uidet: set dũ
modo ꝑ uerbũ. mͦ ꝑ exemplũ. adi¬
mitationẽ suam ꝓximos accendit:
multos in bono oꝑe filios generat.
Eo si in contẽplatõne mẽtẽ tend̾e ñ ua¬
let: ex eo tñ qđ agit extͥiꝰ gĩgn̾e se qͣces
ualet. Recte gͦ in mensura calami. pꝰ
sex cubiti. ⁊ postmodũ palmꝰ dicitur:
qr añ actiua uita agitur. ut ad cõtẽpla¬
tãm postmodũ ueniatur. Set scien¬
dũ est. qr sicut bonꝰ ordo uiuendi est.
ut ab actiua ĩ contẽplatuam tendat᷑.
ita plerũꝙ utiliter. a cõtẽplatiua aĩ¬
mꝰ ad actiuam reflectitur: ut ꝑ hoc

Expanded text:
lippa, sed fecunda. Rachel pulchra et lippa, sed fecunda. Rachel pulchra et speciosa est in animo, sed dum quiescere in silentio appetit, filios non generat ex praedicatione: videt, et non parit, quia quietis suae studio intenta minus se in aliorum collectione succendit. Et quantum introrsum conspicit, aperire aliis praedicando non sufficit. Lia uxor Jacocupatur in opere, minus videt. Sed dum modo per verbum, modo per exemplum, ad imitationem suam proximos accendit, multos in bono opere filios generat; et si in contemplationem mentem tendere non valet, ex eo tamen quod agit exterius, gignere sequaces valet. Recte ergo in mensura calami prius sex cubiti, et postmodum palmus dicitur, quia ante activa agitur, ut ad contemplativam postmodum veniatur. 11. Sed sciendum est quia sicut bonus ordo vivendi est ut ab activa in contemplativam tendatur, ita plerumque utiliter a contemplativa animus ad activam reflectitur, ut per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ignescit. Contẽplatiua gͦ uita mi¬
nime aufertur: qr subtͣcta p̃sen¬
tis scł̃i luce ꝑficit᷑. Has utͣsq uitas
sicut et ante nos dictũ est: duȩ bea¬
ti iacob mulieres signauerũt. lia
udelicet et rachel. Lia qͥppe ĩt̾pͥ¬
tatur laboriosa: rachel uͦ oius.
uel uisum principiũ. Actua enĩ uita
laboriosa est: qr desudat in opere. Cõ¬
tẽplatiua uͦ simplex acd solũ uidendũ
principiũ anhelat: iudelicet ip̃m
qͥ ait. Ego sum pͥncipiũ: ꝓpt̾ qcł et
loquor uobis. Beatus aũ iacob. rachel
quidẽ concupiuerat. set ĩ nocte acce¬
pit liam: quia udelicet om̃is qui
ad dñm conu̾titur. contẽplatiuam
uitam desid̾at : quietẽ et̾nȩ patͥȩ ap¬
petit: s peiꝰ necesse est. ut ĩ nocte u¬
te presentis oꝑet᷑ bona que potest. ꝙ
ĩ labore desudet: icl est liam accipiat:
ut post ad uidendũ. principiũ in
rachel amplexib requiescat. Erat
aũ rachel uidens ⁊ sterilis: lia aũ

Expanded text:
ignescet. Contemplativa ergo vita miignescet. Contemplativa ergo vita minime aufertur, quia subtracta praesentis saeculi luce perficitur. 10. Has utrasque vitas, sicut et ante nos dictum est , duae beati Jacob mulieres signaverunt, Lia videlicet et Rachel . Lia quippe interpretatur laboriosa, Rachel vero ovis, vel visum principium. Activa autem vita laboriosa est, quia desudat in opere; contemplativa vero simplex ad solum videndum principium anhelat, videlicet ipsum qui ait: Ego principium, propter quod et loquor vobis . Beatus autem Jacob Rachel quidem concupierat, sed in nocte accepit Liam, quia videlicet omnis qui ad Dominum convertitur, contemplativam vitam desiderat, quietem aeternae patit, sed prius necesse est ut in nocte vitae praesentis operetur bona quae potest, desudet in labore, id est, Liam accipiat, ut post, ad videndum principium, in Rachel amplexibus requiescat. Erat autem Rachel videns et sterilis; Lia autem
Abbreviated transcription (Latin):
Agebat cͥca fieqͣns minist̾iũ: alia
uͦ sedebat ad pede dnĩ. ⁊ audiebat
uerba cle ore eiꝰ. Cumq contͣsororẽ mͣr¬
cha quereretur. quł se adiuuare ne¬
gligeret: respondit clũs dlicẽs. Martha
occuparis: ꝙ satagis circa multa. Por¬
ro unũ est necessariũ. Maria opti¬
mam partẽ elegit: quȩ nõ auferet᷑
ab ea. Ecce pars marthȩ nõ reprehen¬
ditur: s mariȩ laudatur. Neq enĩ
optimam: ut etiam pars marche in¬
dicaretur bona. Qͣre aũ ꝑs mariȩ
sit optima: subinfertur cũ dicitur.
Quȩ nõ auferetur ab ea. Actiua et¬
enĩ uita. cũ corpore deficit. Qͥ s enĩ
ĩ et̾na patͥa panẽ esurienti porrigat:
ubi nemo esurit: Qͥs potũ tͥbuat
sicienti : ubi nemo sitit: Qͥs mor¬
tuũ sepeliat : ubi nemo morit᷑:
Cũ presenti gͦ scło. uita auft᷑ acti¬
ua÷ contẽplatiua aũ ħ ĩcipit ut ĩ
cȩlesti patͥa ꝑficiatur: qr amoris
igniᷤᷤ qui hic ardere inchoat. cũ ip̃m
quẽ amat uiderit. ĩ amore ãpliꝰ

Expanded text:
ns ministerium, alia vero sedebat ad pedes Domini, et audiebat verba de ore ejus. Cumque contra sororem Martha quereretur quod se adjuvare negligeret, respondit Dominus, dicens: Martha, occuparis et satagis circa multa; porro unum est necessarium. Maria autem optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Ecce pars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur. Neque enim optimam, ut etiam pars Marthae indicaretur bona. Quare autem pars Mariae sit optima, subinfertur cum dicitur: Quae non auferetur ab ea. Activa etenim vita cum corpore deficit. Quis enim in aeterna patria panem esurienti porrigat, ubi nemo esurit? Quis potum tribuat sitienti, ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat, ubi nemo moritur? Cum praesenti ergo saeculo vita aufertur activa, contemplativa autem hic incipitur, ut in coelesti patria perficiatur, quia amoris ignis qui hic ardere inchoat, cum ipsum quem amat viderit, in amore ipsius amplius
Abbreviated transcription (Latin):
ad cõstruendam fidem ꝓphetando miꝰ¬
⁊ ꝓpħe eiꝰ añmurale sunt positi: qr ad
nos quos ipse ꝑfcẽ ꝓtegit. etiã ꝓpħa¬
rũ u̾ba ĩ fidei construstione uen̾ũt.
Uñ ⁊ bene priꝰ murꝰ ⁊ post antemale
ponitur: qr uocati ex gentib nisi
dc̃a minimȩ suscepissemus. st̃ no¬
tandũ quod iste murꝰ spiritalis e¬
dificii esse formsecꝰ dicitur. Muiꝰ
quippe qui ad municionẽ edificii
cõstruitur: nõ interiꝰ. s ext̾iꝰ poni
solet. Qͥ il gͦ ncͣtiũ fuit ut dicet᷑
forisetꝰ dũ nũqͣm poni murꝰ ittͥn¬
secus soleat: ¶la nccẽ ÷ ut exuiꝰ

Expanded text:
ad construendam fidem prophetando misad construendam fidem prophetando mis ejus antemurale sunt positi, quia ad nos quos ipse perfecte protegit, etiam prophetarum verba in fidei constructione venerunt. Unde bene prius murus, et post antemurale ponitur, quia vocati ex gentibus nisirum illius dicta minime suscepissemus. tandum quod iste murus spiritalis aedificii esse forinsecus dicitur. Murus quippe qui ad munitionem aedificii construitur, non interius, sed exterius poni solet. Quid ergo necessarium fuit ut diceretur forinsecus, cum nunquam poni murus intrinsecus soleat? quia necesse e
Abbreviated transcription (Latin):
tur dicens. Qͥ habitas ĩ ortis ami¬
ci auscultant: fac me audire uo¬
cem tuam. In ortis enĩ scã ecclesia.
in ortis unaqueq aĩma habitar.
quȩ iam uiriditate spei est. ⁊ bouo¬
rũ oꝑum repleta. Sicca quippespes
est huius scłi: qr om̃ia que hic a¬
mantur cũ festinatione marces¬
cunt. Et petrus nos apłs festinare
ammonet dicẽs. In ħeditatẽ incor¬
ruꝑtibilem. incontaminatam. et
inmartessibilem. Qͥ a gͦ iam inor¬
tis habitat: oportet ut sponsum
suum uocẽ suam audire faciat.:
id est canticũ bone predicatoĩs em̃¬
tat. ĩ qͣ ille delc̃ẽtur quẽ desiderat.
Qͥa amiti auscultãt udelicet om̃s
electi: quiut ad celestẽ patriam re¬
uiiscant. u̾ba uite audire desid̾at.
Set iam ꝑpħa ea nõbis quȩ uidit
tionis sue munimine murꝰ dicipp¬
se incarnatus dñs soled: sicut de
sc̃a eccłia ꝑ propħam dicitur. Ponet᷑
in ea murus: et ante murale. Ipse
enĩ nobis est: qi nos undiq murꝰ co̾¬
diendo tircumdat. Ante murale aũ

Expanded text:
 habitas in hortis, amici auscultant, fac me audire vocem tuam. In hortis sancta Ecclesia, in hortis unaquaeque anima habitat, quae jam viriditate spei et bonorum operum est repleta. Sicca quippe spes est hujus saeculi, quia omnia, quae hic amantur, cum festinatione marcescunt; et Petrus nos apostolus festinare admonet dicens, In haereditatem incorruptibilem, incontaminatam, et immarcescibilem. Quae ergo jam in hortis habitat, oportet ut sponsum suum suam vocem audire faciat, id est, canticum bonae praedicationis emittat, in qua ille delectetur quem desiderat, quia amici auscultant, videlicet omnes electi, qui, ut ad coelestem patriam reviviscant, verba vitae audire desiderant. Sed jam propheta ea nobis quae videt tionis suae munimine murus dici ipse incarnatus Dominus solet, sicut de sancta Ecclesia per prophetam dicitur: Ponetur in ea murus, et antemurale . Ipse enim nobis murus est, qui nos undique custodiendo circumdat. Antemurale autem
Abbreviated transcription (Latin):
ori parte tres uiros liberatos itidit. noe.
daniel ⁊ iob: in qͥb uidelicet tͥb. p̾dica¬
tores. cõtinẽteᷤᷤ. atq cõiugati signari st̃.
Nam nce. archam ĩ undis rexit: atꝙ
ileo figuram rc̃õꝵ tenuit. Danihel ⁊ ĩ
aula regia. abstinentie deditus fuit: ⁊
iccͥto uitã ꝯtinẽtiũ signanit. Iob uͦ in cõ¬
iugio positus. ⁊ curam domꝰ ꝓprie exer¬
cens placuit: ꝑ quẽ dignȩ bonoꝵ con¬
iugium ordo figuratur. Qͥ a gͦ etiam
ante mediatoris aduentũ. ⁊ predica¬
tores. ⁊ continentes. ac boni cõuigati
fuerunt. qͥ eundẽ eiꝰ aduentũ prestola

Expanded text:
ori parte tres viros liberatos vidit, Noe, ori parte tres viros liberatos vidit, Noe, David et Job: in quibus videlicet tribus praedicatores, continentes atque conjugati signati sunt. Nam Noe aream in undis rexit; atque ideo figuram rectorum tenuit. Daniel et in aula regia abstinentiae deditus fuit, et idcirco vitam continentium signavit. Job vero in conjugio positus, et curam domus propriae exercens placuit; per quem digne bonorum conjugum ordo figuratur. Quia ergo etiam ante mediatoris adventum, et praedicatores, et continentes, ac boni conjugati, fuerunt, qui eumdem ejus adventum
Abbreviated transcription (Latin):
te qr tres patrũ uet̾ũ diffictiones fu¬
erũt: tres qͦ nouoꝵ sub gr̃a sequĩtua.
Uetꝰ qͥppe populus habuit ꝑrẽs. añ legĩ.
ac cdeinde ĩ lege: ⁊ post modũ ꝓpħas in
nouo aũ populo priꝰ hebreoꝵ primitis
credid̾unt : pꝰmodũ ꝑlenitudo gentiũ
ĩ fide setuta est: ac deiñ in fine scłi he¬
breoꝵ reliquiȩ saluãtur. Qͥ a gͦ ĩcar¬
natio dñi ⁊ ex suꝑiore parte patres aũ¬
legem. patres in lege. atq ad excͤmũ pes¬
pħas habut : ⁊ ex posteriore fideles
ex hebreis. ex gentib fideles. ac postmodũ
hebreoꝵ om̃s reliquias colligit: orientalis
uia. tres hinc ⁊ tres inde thalamos habe¬
re memora tur. Set hoc qͦ nõ incõueni¬
enter accipimꝰ. si tres esse ordines fideliũ
dicamꝰ. Siue namq in uet̾i suie in no¬
uo testamento. alius est ordo predicanti¬
um. alius continentiũ: atꝙ alius bono¬
rũ coniugiũ. Unde ⁊ idem ꝓpħa ĩ suꝑi¬

Expanded text:
te quia tres patrum veterum distinctiones fute quia tres patrum veterum distinctiones fuerunt, tres quoque novorum sub gratia sequuntur. Vetus quippe populus habuit patres ante legem ac deinde in lege, et postmodum prophetas: in novo autem populo prius Hebraeorum primitiae crediderunt, postmodum plenitudo gentium in fide secuta est, ac deinde in fine saeculi Hebraeorum reliquiae salvantur . Quia ergo incarnatio Domini et ex superiori parte patres alegem, patres in lege, atque ad extremum prophetas habuit, et ex posteriori fideles ex Hebraeis, fideles ex gentibus ac postmodum Hebraeorum omnes reliquias collegit, orientalis via tres hinc et tres inde thalamos habere memoratur. Sed hoc quoque non inconvenienter accepimus, si tres esse ordines fidelium dicamus. Sive namque in veteri, seu in novo testamento. Alius est ordo praedicantium, alius continentium, atque alius bonorum conjugum . Unde et idem Propheta in superi
Abbreviated transcription (Latin):
thalami quid iua orientalis designet.
iam suꝑuis diximꝰ: nec replicare ea
latius ncͣcrium putamꝰ. Set queren¬
dũ nobis est: quid est qd̾ dicitur. tͤs
hinc. ⁊ tres inde. Thalami qͥppe iuxta
uiam orientalem sũt. orda feruentiũ
in amore dei. Et̾ siue hii qui electi intsta¬
mento ueteri fuerunt. sue hii qui m
testamento nouo secuti funt: ni mirũ
constat. qͥa om̃s ex amore tͥnitatis accẽ¬
si sunt. Neq enĩ uere deũ dilig̾ent: Si
int̾ uet̾es ⁊ nouos patres dñs ĩcarnari
dignatus est. qͣi ĩ medio thalamoꝵ uia
orientalis apparuit: qui thalami ad
decorati. Sin uͦ ad uͭtictes elc̃oꝵ eũdem
nun̾ũ referamꝰ: tres sunt uͥtutes sũ
quib quis aliquid iam oꝑari potest. sal
uari nõ potest. uidelicet fides spes. sa¬
ritas. Et qͥa eadem spes. fides. caritas.
in antiquis ꝑatͥb quȩ ĩ nouis doctoribꝰ
fuit: iuixta orientalem uiam. tͤs hinc
⁊ tres inde thalami describunt᷑. Nelar¬

Expanded text:
thalami, quid via Orientalis designet, thalami, quid via Orientalis designet, jam superius diximus , nec replicare ea latius necessarium putamus. Sed quaerendum nobis est quid est quod dicitur, Tres hinc, et tres inde. Thalami quippe juxta viam Orientalem sunt corda ferventium in amore Dei. Et sive hi qui electi in testamento veteri fuerunt, sive qui in testamento novo secuti sunt, nimirum constat quia omnes ex amore Trinitatis accensi sunt. Neque enim vere Deum diligerent, si inter veteres et novos patres Dominus incarnari dignatus est, quasi in medio thalamorum via Orientalis apparuit, qui thalami ad decorati. Sin vero ad virtutes electorum eumdem numerum referamus, tres sunt virtutes, sine quibus is qui aliquid operari vari non potest, videlicet, fides, spes, charitas. Et quia eadem spes, fides et caritas in antiquis patribus quae in novis doctoribus fuit, juxta orientalem viam tres hinc et tres inde thalami describuntur: vel cer
Abbreviated transcription (Latin):
et: hylarit̾ contͥstet. Quer gͦ nos pariui¬
lus minat: qͥa is qui paulominꝰ qͣm an¬
geli minoratꝰ est. per caritatẽ qm nobis
tͥbuit. ĩ hoc mundo mentem figere nõ ꝑ¬
mittit. Bis tinctus itaq ĩ nobis coccus
est. si q hic ꝓximos nostros sicũ nos dili¬
gimꝰ: ⁊ ad auctorẽ om̃iũ cũ ip̃is qͦs dili¬
gimus festinamꝰ. Si igitur uita nr̃a de
ꝑfcã caritate bis tinguitur: frons in no¬
bis porte duob cubitis mensurat᷑. Siue
igitur dector siue sacrũ eloqͥũ. uel certe
fides porte nomĩe signet᷑: in mensura
utusꝙ cubiti caritas nõ incõueĩent̾
accipitur ÷ qr ⁊ ille uera predicat. qui
dei ac proximi amorẽ docet: ⁊ ip̃a est cer¬
tascientia. qͣm caritaꝰ edificat. ⁊ fides
robusta est. que se in dilectione dĩ ac ꝑxi¬
mi exercet. Sequitur. Porro tha
lami porte ad iuam orientalẽ. tͤs hinc
et tres inde: mensura una trium. Qͥ &¬

Expanded text:
et, hilariter contristet. Puer ergo nos parvuet, hilariter contristet. Puer ergo nos parvulus minat, quia is qui paulo minus quam angeli minoratus est per charitatem quam nobis tribuit, in hoc nos mundo mentem figere non permittit. Bis tinctus itaque in nobis coccus est, si et hic proximos nostros sicut nos diligimus, et ad auctorem omnium cum ipsis quos diligimus festinamus. Si igitur vita nostra de perfecta charitate bis tingitur, frons in nobis portae duobus cubitis mensuratur. Sive igitur doctor, seu sacrum eloquium, vel certe fides portae nomine signetur, in mensura utriusque cubiti charitas non inconvenienter accipitur, quam ille vere praedicat qui Dei ac proximi amorem docet; et ipsa est certa scientia, quam charitas aedificat; et fides robusta est, quae se in dilectione Dei ac proximi exercet. Selami portae ad viam orientalem tres hinc, et tres inde. Mensura una trium, et
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ dñs ac redẽptor nr̃. qui ⁊ hic elcõꝵ
suoꝵ corda ad unanimitatẽ ligat. ⁊
ad suꝑnũ amorẽ ꝑ int̾na desid̾ia sẽꝑstimu¬
lat. Uñ ⁊ illic subditur. Et puer par¬
uulus minabit eos. Qls est iste pu¬
er paruuilus ÷ nisi is de quo scͥptũ est.
puer natus est nobis. filius datus est
nobis: Qͥ simul habitantes minat:
qr ne ĩ t̾renis reb corda nr̃a ĩhereant.
hec ꝑ int̾nũ desideriũ cotidie ĩtlãmat.
Et hoc ip̃m eiꝰ minare.ẽ. ad suũ nos a¬
morẽ incessant̾ accendere: ne cũ nos
uicissim diligimꝰ. mẽte ĩ hoc exilio re¬
maneamꝰ. nec qͥes hꝰ uite sic placeat. ut
ad obliuionem patͥe ꝑducat: ne de¬
donis suus flagella ꝑmiscet: ut nob̾ om̃e qͦd
nõ ĩ scło delc̃abat. amarescat: ⁊ illud incen¬
dium surgat in aĩo. qd̃ nos semꝑ ad celeste
desid̾ium inquietet. excitet. atq ut ita
dicam del c̃abiliter mordeat. suauit̾ cruci¬

Expanded text:
tenim Dominus ac Redemptor noster, qui et hic electorum tenim Dominus ac Redemptor noster, qui et hic electorum suorum corda ad unanimitatem ligat, et ad supernum amorem per interna desideria semper stimulat. Unde et illic subditur: Et puer parvulus minabit eos . Quis iste est puer parvulus, nisi de quo scriptum est: Puer natus est nobis, filius datus est nobis ? Qui simul habitantes minat, quia ne in terrenis rebus corda nostra inhaereant, haec per internum desiderium quotidie inflammat. Et hoc ipsum ejus minare est ad suum nos amorem incessanter accendere, ne cum nos vicissim diligimus, mente in hoc exsilio remaneamus, ne quies hujus vitae sic placeat, ut ad oblivionem patriae perducat, ne dedonis suis flagella permiscet, ut nobis omne quod nos in saeculo delectabat amarescat, et illud incendium surgat in animo quod nos semper ad coeleste desiderium inquietet, excitet, atque, ut ita dicam, delectabiliter mordeat, suaviter cruci
Abbreviated transcription (Latin):
missione eccłie ꝑ ysayam dicit᷑. Hĩta¬
bit lupꝰ cũ agno: ⁊ pardꝰ cũ hedo accu¬
bit. Nam ꝑ sc̃e karitatis iuscera lupꝰ
cũ agno habitat: qr hii qͥ ĩ stło raptoreᷤ
fuerũt. cũ mansuetis ao mitib in
pace ꝯqͥescunt. Et pard̃ cũ hedo accu¬
bat: quia is qͥ ꝑcc̃orũ suoꝵ maculis ua¬
rius fuit. cũ eo qui se despicit. ⁊ pcc̃orẽ
facetiu. hũiliari consentit. Uñ ⁊ sub¬
ditur. Uitulus ⁊ leo ⁊ oius simul mo¬
rabunt᷑. Qͥa ⁊ is qͥ ꝑ contͥtũ cor ad co¬
tidianũ se dõ sacrificiũ p̾parat: ⁊ aliꝰ qͥ¬
ter qui uelud ouis in innocentiȩ suȩ sĩ¬
plicitate ꝑdurat: ĩn caulis scẽ ecliȩ cõ¬
uenerunt. Ecce qͣlis est saritas quȩ
diu̾sitates mentiũ accendit. concͤmat.
conflat: ꝙ qͣi ĩ unã auri spẽm reformt᷑.
S ĩ eo qd̵ se elesti sic amant: ad illud¬
illud necesse est ut festinẽt. qͦ et̾na gau¬
dia in celis uid̾e mereant᷑. Unꝰ est e¬

Expanded text:
m dicitur: Habitabit lupus cum agno, et pardus cum haedo accubabit . Nam per sanctae charitatis viscera 1343 lupus cum agno habitat, quia hi qui in saeculo raptores fuerunt cum mansuetis ac mitibus in pace conquiescunt. Et pardus cum haedo accubat, quia is qui peccatorum suorum maculis varius fuit, cum eo qui se despicit et peccatorem fatetur humiliari consentit. Ubi et subditur: Vitulus et leo et ovis simul morabuntur , quia is qui per contritum cor ad quotiditer qui velut ovis in innocentiae suae simplicitate perdurat, in caulis sanctae Ecclesiae convenerunt. Ecce qualis est charitas, quae diversitates mentium accendit, concremat, conflat, et quasi in unam auri speciem reformat. Sed in eo quod se electi sic amant, ad illum necesse est ut festinent, quem aeterno gaudio in coelis videre mereantur. Unus est e
Abbreviated transcription (Latin):
tis spiritib cadentib iã solidata est
ĩ celo ne cadat: iñ eleuata est. uñcõ
firmata. Templũ uͦ eiꝰ hoc est qd̾ so¬
liũ: qi etuꝰ rex ibi hĩtat. ubi sedet.
habitare dignat᷑. S ea qͣ sub eo erãt
ĩplebuant templũ: qi qͥqͥ l de illo mͦ

Expanded text:
tis spiritibus cadentibus jam solidata est tis spiritibus cadentibus jam solidata est in coelo ne cadat, inde elevata est unde et confirmata. Templum vero hoc est quod solium, quia aeternus rex ibi habitat ubi sedet. habitare dignatur. Sed ea quae sub ipso erant, implebant templum,
Abbreviated transcription (Latin):
ut in ip̃o iam ĩcirrum scripti lumĩs ra¬
dio mentis oculos infigat. Neq enĩ oĩ¬
potens deus. iam ĩ sua claritate cõspi¬
citur ÷ s qͥdelam sub illa speculat᷑ aiã. iĩ
re fecta ꝑficiat: ⁊ post ad uisionis
eiꝰ gloriam ꝑtingat. Sic namq ysa¬
yas. cũ se deũ uidisse fateret᷑ dicens :
anno qͦ mortuuis est rex oryas. iuidi
dñm sedentem suꝑ soliũ excelsũ et
eleuatũ: ꝓtinus adiũxit. Et ea qͦ
sub eo erant implebant tẽplũ. Qͣ n¬
do oryas rex suꝑb ac presũꝑtor mori¬
tur. dñs uidetur: qr cũ mũdi hꝰ ela¬
tio a desid̾io mentis occiditur ⁊ tũc
ip̃a mens głam cłi contẽplatur. Et
notandũ qd̃ dñs suꝑ soliũ excelsum
et eleuatũ sedet. Qͥ d namq est eiꝰ
soliũ nisi creatura angłica liel hu
sidet: Quoduidelicet soliũ excelsũ.
et eleuatũ dicit: qr ⁊ humana na
tura ad celestem gloriam eleuata
ꝑficit ⁊ ꝙ creatura anglica dũ mul¬

Expanded text:
ut in ipso jam incircumscripto luminis raut in ipso jam incircumscripto luminis radio mentis oculos infigat. Neque enim omnipotens Deus jam in sua claritate conspicitur, sed quiddam sub illa speculatur anima, unde refota pronciat, et post ad visionis ejus gloriam pertingat. Sic namque Isaias cum se Dominum vidisse fateretur, dicens: Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum et elevatum, protinus adjunxit: Et ea quae sub eo erant implebant templum . Quando Ozias rex superbus ac praesumptor moritur, Dominus videtur, quia cum mundi hujus elatio a desiderio mentis occiditur, tunc ipsa mens Dei gloriam contemplatur. Et notandum quod Dominus super solium excelsum et elevatum sedet. Quid namque est ejus solium, nisi creatura angsidet? Quod videlicet solium excelsum et elevatum dicit, quia et natura humana ad coelestem gloriam elevata proficit, et creatura angelica, dum mul
Abbreviated transcription (Latin):
pedi innititur. quẽ sanũ habet: qr ⁊
cui desid̾iũ t̾renũ iam arefactũ fu̾it.
in solo pede amoris dei tota uͥtute se sꝰ¬
tinet. Et ĩ ip̃o stat: qr pedẽ amoris se¬
culi quem pon̾e ĩ t̾ra consueu̾at. iam
a t̾ra suspensũ portat. Et nos gͦ. si ad
parentes proprios. id est. ad spiritales
patres redimꝰ. teneamꝰ ĩ uia angłm:
ut suauitate intima apprehendamꝰ
deũ. Contẽplatiuȩ etenĩ uite ama¬
bilis ualde dulcedo est: quȩ suꝑ seit¬
ip̃am aĩam rapit: cȩlestia aꝑit: t̾re¬
na aũ debere esse contẽꝑtui ostñdit:
spiritalia mentis oculis ꝑatefacit:
corꝑalia abscondit. Uñ bñ eccłia in cã.¬
ticis canticoꝵ dicit. Ego dormio: et
cor meũ uigilat. Uigilanti etenĩcor¬
de dormit: qui ꝑ hoc qđ int̾ius cõtẽ¬
plando proficit. ab inqͥeto foris oꝑe
quiescit. Set ĩt̾ hex sciendũ est. q
qmdui ĩ hac mortali carne uiuitur:
niłs ita cõtem plationis u̾tute ꝑsicit:

Expanded text:
pedi innititur quem sanum habet, quia hic pedi innititur quem sanum habet, quia hic cui desiderium terrenum jam arefactum fuerit, in solo pede amoris Dei tota virtute se sustinet. Et in ipso stat, quia pedem amoris saeculi, quem ponere in terra consueverat, jam a terra suspensum portat. Et nos ergo, si ad parentes proprios, id est ad spiritales patres, redimus, teneamus in via angelum, ut suavitate intima apprehendamus Deum. Contemplativae etenim vitae amabilis valde dulcedo est, quae super semetipsum animum rapit, coelestia aperit, terrena autem debere esse contemptui ostendit, spirioralia abscondit. Unde bene Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Ego dormio, et cor meum vigilat . Vigilanti etenim corde dormit, quia per hoc quod interius contemplando proficit, ab inquieto foris opere quiescit. 14. Sed inter haec sciendum est quia quandiu in hac mortali carne vivitur, nullus ita in contemplationis virtute proficit,
Abbreviated transcription (Latin):
templari deũ nitit᷑ : uelud ĩ qͦdam
c̾tamĩe posita. mͦ qͣi exsuꝑat. qi ĩ¬
telligendo ⁊ sentiendo. de ĩ circũscͥ¬
to lũne. aliqͥd degustat: mͦ uͦ suc¬
cũbit. qr ⁊ degustando itũ deficit.
intimo apprehendit᷑ deꝰ. S notantĩ
est qd̃ idẽ iuictus angelus. ueruũ
femoris iacob tetigit : eũq mar¬
cescere statĩ fecit: atq ab eo iãcob
tpore. uno claudicabat pede. Qͥa
ĩtlłectum cognoscit᷑: om̃em ĩ nod
uoluptatem carnis arefacit. Et̃
qͥ pͫꝰ qͣi duob pedib ĩnitentes ⁊ de¬
ũ uidebamur querere. ⁊ scł̃m te¬
nere: Pꝰagnitioem suauitatis dĩ
unꝰ in nob̾ pes sanꝰ remanet. atq. alius
claudicat : qr necesse est ut debilita¬
to amore scł̃i. solus ĩ nobis amor conua¬
lescat dĩ. Si gͦ tenemꝰ angelũ. uno
claudicamꝰ pede: qr dũ crescit ĩ nobis
fortirudo amoris intimi: infirmam᷑
ꝓcul dubio fortitudine carnis. Omĩs
quippe qͥ uno pede claudicat. soli illi

Expanded text:
dam certamine posita, modo quasi exuberat, quia intelligendo et sentiendo de incircumscripto lumine aliquid degustat; modo vero succumbit, quia degustando iterum deficit. intimo apprehenditur Deus. Sed notandum quod idem victus angelus nervum femoris Jacob tetigit, eumque marcescere statim fecit, atque ab eo Jacob tempore uno claudicavit pede, quia intellectu cognoscitur, omnem in nobis voluptatem carnis arefacit, et qui prius quasi duobus pedibus innitentes et Deum videbamur quaerere, et saeculum tenere, post agnitionem suavitatis Dei unus in nobis pes sanus remanet atque alius claudicat. Quia necesse est ut debilitato amore saeculi solus in nobis amor convalescat Dei. Si enim tenemus angelum, uno claudicamus pede; quia dum crescit in nobis fortitudo amoris intimi, infirmatur procul dubio fortitudo carnis. Omnis quippe qui uno pede claudicat, soli illi
Abbreviated transcription (Latin):
se deum fatetur. qi ⁊ cũ misteria eiꝰ¬
eiꝰ conspicimꝰ ÷ iam multũ est qđ su¬
ꝑ nosmet ip̃os leuam᷑. Notandũ uͦ qd̾
dicitur: imꝑlebant templũ. Qm̃
⁊ si angłs apparet : infirme tũ m̃tis
desiderio satis facit: ut si adhuc ma¬
ius nõ potest. iam tñ minꝰ qđ uidet:
ammiretur. Ea gͦ que sub eosũt ĩ¬
plent templũ: qr sicut clcm̃ est. ⁊ eũ
mens ĩ cõtẽplatione ꝓfec̾it: nõ iam
qd̃ ip̃e est. s id qd̾ sub ip̃o est cõtẽpla

Expanded text:
ur , quia cum ministeria ejus conspicimus, jam multum est quod super nosmetipsos levamur. Notandum vero quod dicitur: Implebant templum, quoniam etsi angelus apparet, infirmae tamen mentis desiderio satisfacit, ut si adhuc majus non potest, jam tamen minus quod videt admiretur. Ea ergo quae sub eo sunt implent templum, quia, sicut dictum est, et cum mens in contemplatione profecerit, non jam quod ipse est, sed id quod sub ip
Abbreviated transcription (Latin):
bundabit ĩiquitas: refrigescet ca¬
ritas multoꝵ. Propheta qͦq de iud̃a
asserit dicens. Sicut frigidã facit
cisterna aqͣm: sic frigidã fecit mali¬
ciam suã. Nuic enĩ diabolus. propħa
eodem attestante dixisse ꝑhibetur
spiritus gr̃a relaxat: hinc psalmis¬
ta ait. Conu̾te dñe captiuitatem
nr̃am. sicut torrens ĩ austro. Capti¬
uitas enĩ nostra quȩ torporis frigo¬
re ad seqͤndũ deũ pigra remãserat:
ꝑ calorẽ sc̃ĩ sp̃c relaxatur. ut currat
inamorẽ dei. Unde ⁊ nc̃ dicit᷑. qd̾ cuu¬
tas que ĩ monte tonstituta est ad auᷤ¬
trũ uergit: qr elc̃oꝵ eccła cogitõnes
suas ĩ afflatu scĩ sp̃c aperit: atq ab
om̃i superbie sue u̾tice descendens.
ĩ deo cui credit amoris calorẽ conci
semꝑ mun̾e repleri. uude ⁊ ualido
amore succensus contẽplator dice¬
bat. Anima mea exultabit ĩ dño:
et delc̃abitur suꝑ salutari eiꝰ. Qui
enũ latine salutaris: Ipẽ hebraice

Expanded text:
bundabit iniquitas, et refrigescet chabundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Propheta quoque de Judaea asserit, dicens: Sicut frigidam facit cisterna aquam, sic frigidam fecit malitiam suam . Hinc enim diabolus, propheta eodem attestante, dixisse perhibetur:Spiritus gratia relaxat. Hinc Psalmista ait: Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in Austro . Captivitas enim nostra, quae torporis frigore ad sequendum Deum pigra remanserat, per calorem sancti Spiritus relaxatur, ut currat in amorem Dei. Unde et nunc dicitur quod civitas quae in monte constituta est ad Austrum vergit, quia electorum Ecclesia cogitationes suas in afflatu sancti Spiritus aperit, atque, ab omni superbiae suae vertice descendens, in Deo, cui credit, amoris calorem concipsemper munere repleri. Unde et valido amore succensus contemplator dicebat: Anima mea exsultabit in Domino, et delectabitur super salutari ejus . Qui enim Latine salutaris, ipse Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
ab aliis. Om̃e aũ pondus fabrice
fundamentũ portat: qr mores fimał
om̃ium solus redemptor noster tolerat.
de quo paulus ait. fundamentum aũ
tũ lapides. ⁊ a lapidib nõ portat᷑: qi
redemptor nost̾ om̃ia nostra tolerat: set
in ipso malũ non fuit. qd̾ tolerari de¬
buisset. Uñ bene nc̃ dicitur. Dimisit
res et culpas nr̃as solus ille sustinet. qͥ
totam sc̃e ecclȩ fabricam portat: qui
ꝑprophete uocem de ꝑuerse adhuc
uiuentib dicit. Laboraui sustinens.
Non aũ sustmendo dñs laborat. cuiꝰ
diuinitatis potentiam nulla fati¬
gatio contĩgit: s uerbis humanis
loquens ipsam suam circa nos pati¬
entiam laborẽ uocat. Et notandũ qd̾
eandẽ cuutatem qͣm propħa cõsꝑexit:
ad austrum uergentẽ uidit. Auster
at. hi qui in sacro eloquio studiosi ft̃
recognoscunt: sicut eꝯtrario ꝑ aqui¬
lonem sepe diabolus designatur: qr
et ille relaxat in calore: et hic restͥn¬
git infrigore. ꝓ ueritas dicit. ha¬

Expanded text:
ab aliis. Omne autem pondus fabricae ab aliis. Omne autem pondus fabricae fundamentum portat, quia mores simul omnium solus Redemptor noster tolerat. De quo Paulus ait: Fundamentum enimntum lapides, et a lapidibus non portatur, quia Redemptor noster omnia nostra tolerat, sed in ipso malum non fuit quod tolerari debuisset. Unde bene nunc dicitur: Dimisit res et culpas nostras solus ille sustinet, qui totam sanctae Ecclesiae fabricam portat. Qui per prophetae vocem de perverse adhuc viventibus dicit: Laboravi sustinens . Non autem sustinendo Dominus laborat, cujus divinitatis potentiam nulla fatigatio contingit; sed, verbis humanis loquens, ipsam suam circa nos patientiam laborem vocat. 6. Et notandum quod eamdem civitatem quam propheta conspexit ad Austrum vergentem vidit. Auster at, hi qrecognoscunt. Sicut e contrario per aquilonem saepe diabolus designatur, quia et ille retaxat in calore, et constringit in frigore. Et Veritas dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmorib meis: caritatis int̾ nos edifi¬
ciũ unde surget. quos uicaria dilectõ
ꝑpatientiam nõ coniũgit: In edificio
aũ ut prediximꝰ lapis qui portat por¬
tatur: qi. sicut ego iam eoꝵ mores to¬
lero qui adhuc in conu̾satione boni
oꝑis rudes sunt: ita ego quoq ab il¬
lis toleratus sũ. qui me ĩ timore dñi
p̾cesserunt. ⁊ portauerũt. ut portatus
portare discerem: s et ip̃i quoq a ma¬
iorib suis portati sunt. Lapides uͦ qui
ĩ sũmitate atq ĩ extremitate fabri¬
ce ponuntur: ip̃i quidẽ portantuꝵ
ab aliis s alios nequaꝙͣ portant: qr
et hii qui in fine eccłe idest in extͣmi¬
tate mundi nascituri sunt toleran¬
tur quidẽ a maiorib. ut eoꝵ mores ad
bona merita cõponantur : set cũ nõ
eos sequunt᷑ qui ꝑ illos proficiant:
nullos suꝑ se fidelis fabrice iam lapi¬
des portant. Nũc itaq alii portantur
a nobis: nos uo̾ abaliis portati sumꝰ

Expanded text:
in moribus meis, charitatis inter vos unde aedifiin moribus meis, charitatis inter vos unde aedificium surgit quos vicaria dilectio patientiam non conjungit? In aedificio autem, ut praediximus, lapis qui portat portatur, quia sicut ego jam mores eorum tolero qui adhuc in conversatione boni operis rudes sunt, ita ego quoque ab illis toleratus sum, qui me in timore Domini praecesserunt et portaverunt, ut portatus portare discerem. Sed ipsi quoque a majoribus suis portati sunt. Lapides vero qui in summitate atque extremitate fabricae ponuntur, ipsi quidem portantur ab aliis, sed alios nequaquam portant, quia et hi qui in fine Ecclesiae, id est in extremitate mundi nascituri sunt, tolerantur quidem a majoribus, ut eorum mores ad bona opera componantur; sed cum non eos sequuntur qui per illos proficiant, nullos super se fidelis fabricae jam lapides portant. Nunc itaque alii portantur a nobis, nos vero portati sumus
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ hac peregrinationis t̾ra dũ flagel¬
lis ꝑcutitur. tͥbulationib tunditur:
eiꝰ lapides cotidie quadrantur. Et ip¬
sa est ciuitas. scilicet sc̃a eccłaͥ. quȩ
regnatura in cȩlo. adhuc laborat ĩ t̾ra:
cuius tiuib petrus dicit. Et uois tãꝙͣ
lapides uiui suꝑedificamini. Et ꝑau¬
lus ait. Der agricultura: dei edifi¬
catio estis. Que uidelicet ciuitas
habet hic in sc̃oꝵ morib magnũ
am edificium suum. In edificio quip¬
pe lapis lapidem portat: qr lapis su¬
per lapidem ponitus. Et̃ qui portat
alterum: portatur ab altero. Sic ita
Q ĩ sc̃a ecclesia unusquisq et por¬
tat s: alterum: ⁊ portatur ab
ate  ro. Nam uicissum se proxi¬
mi: tolerant: ut ꝑ eos edificiũ
& i ritatis surgat. Hinc enĩ pau¬
lus ammonet dicens. Inuicem onaues¬
tra portate: et sic adimplebitis legem
aus ait. Plenitudo legis caritas. Si
enĩ ego uos portare negligo in mori¬
b ur̃is. et uos tolerare me cõtẽꝑnitis

Expanded text:
in hac peregrinationis terra dum flagellis percutitur, tribulationibus tunditur, ejus lapides quotidie quadrantur. Et ipsa est civitas, scilicet sancta Ecclesia, quae regnatura in coelo adhuc laborat in terra. Cujus civibus Petrus dicit: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini . Et Paulus ait: Dei agricultura, Dei aedificatio estis . Quae videlicet civitas habet hic in sanctorum moribus magnum jam aedificium suum. In aedificio quippe lapis lapidem portat, quia lapis super lapidem ponitur; et qui portat alterum, portatur ab altero. Sic itaque, sic in sancta Ecclesia unusquisque et portat alterum, et portatur ab altero. Nam vicissim se proximi tolerant, ut per eos aedificium charitatis surgat. Hinc enim Paulus admonet, dicens: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem ans, ait: Plenitudo legis charitas Si enim ego vos portare negligo in moribus vestris, et vos tolerare me contemnitis
Abbreviated transcription (Latin):
ramꝰ. Aurẽ enĩ uitendere ⁊ faciem o¬
perire est: uocem init̾ioris substanti¬
e audire ꝑmentem: ⁊ tñ ab om̃i spe¬
ce corporea oculos cordis au̾tere: ne
quid sibi ĩ illa corꝑorale aĩmꝰ fingat.
quȩ ubiꝙ tota. ubiq ĩcircũscripta
demptoris nr̃i mortẽ. ac resurrectio¬
uẽ. atq ad celos ascensionẽ. gaudia
et̾na didicimꝰ ⁊ qui in testimonio di¬
uinitatis eiꝰ apparuisse ext̾ius ciueᷤᷤ
nr̃os angelos illius scimus: cõcuptᷤᷤ¬
camꝰ regem ÷ desid̾emꝰ ciues qͦs cogno¬
luimꝰ: atq ĩ hoc scẽ eccłȩ edificiostan¬
tes oculos ĩ porta teneamꝰ. Demꝰ t̾ga
mentis huic corruptioti uite tẽpo¬
ralis: intendamus. intendamꝰ cordis faciẽ
acd celestis patriȩ libertatem. Set ecce ad¬
huc multa sunt: quȩ nos de cura lutee cor¬
ruptibilitatis premunt. Qͥ a ergo per¬
fc̃ȩ exire non possumuᷤ. saltem ĩ spelun¬

Expanded text:
aeramus. Aurem enim intendere et faciem oaeramus. Aurem enim intendere et faciem operire est vocem interioris substantiae audire per mentem, et tamen ab omni specie corporea oculos cordis avertere, ne quid sibi in illa corporale animus fingat, quae ubique tota et ubique incircumscripta rectionem, atque ad coelos ascensionem, gaudia aeterna didicimus, qui in testimonium divinitatis ejus apparuisse exterius cives nostros angelos illius scimus, concupiscamus Regem, desideremus cives quos cognovimus, atque in hoc sanctae Ecclesiae aedificio stantes oculos in porta teneamus; demus terga mentis huic corruptioni vitae temporalis, intendamus cordis faciem ad coelestis patriae libertatem. Sed ecce adhuc multa sunt quae nos de cura vitae corruptibilis premunt. Quia ergo perfecte exire non possumus, saltem in spelun
Abbreviated transcription (Latin):
tñ uelut t̾ga asꝑiciut: qr pꝰtrema
quȩ preualent. ꝑ intłłctũ sequũt᷑
Set ĩ ipĩs qͦ minimis que caꝑe sufa¬
ciunt: iam de suis papilionib qͣi
exeunt. atq ĩ ostiis stant: qi ⁊ hĩta¬
cula carnis relinquere. ⁊ ad illa et̾¬
nȩ uite gaudia que audiunt ꝑgre¬
uocem dñi secum loquentis audit
in spelunce sue ostio stetisse descͥbit.
⁊ faciem uelasse: qr cũ ꝑ cõtẽplatio¬
nis grãm uox suꝑne ĩttłigñtie fit
exire meditatur. Set iam qui in ostio
speluncȩ consistit. ⁊ uerba dei in aure
cordis ꝑcipit: necesse est ut faciem ue¬
let: qr dum ꝑsuꝑnam grãm ad altiora
intlłigenda ducimur: qͣnto subtilius
leuamuR. tanto semꝑper humilita¬
tem nosmetip̃os in intlłcu nostro pre¬
mere debemꝰ. Nec conemur plus saꝑe.
qͣm oportet sapere: set saꝑe ad sobrie¬
tatem: ne dũ ninuis ĩuisibilia discu¬
tumus aberremus÷ ne ĩ illa natura
ĩcorporea corporei luminis aliquid qͤ¬

Expanded text:
iunt, quia postrema quae praevalent, per intellectum sequuntur. Sed et in ipsis quoque minimis quae capere sufficiunt jam de suis papilionibus quasi exeunt, atque in ostiis stant, quia et habitacula carnis relinquere et ad illa aeternae vitae gaudia quae audiunt progre, cum vocem Domini secum loquentis audiret , in speluncae suae ostio stetisse describitur, et faciem velasse, quia cum per contemplationis gratiam vox supernae intelligentiae fit exire meditatur. 18. Sed jam qui in ostio speluncae consistit, et verba Dei in aure cordis percipit, necesse est ut faciem velet, quia dum per supernam gratiam ad altiora intelligenda ducimur, quanto subtilius levamur, tanto semper per humilitatem nosmetipsos 1320 in intellectu nostro premere debemus, ne conemur plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem ; ne dum nimis invisibilia discutimus, aberremus; ne in illa natura incorporea corporei luminis aliquid qu
Abbreviated transcription (Latin):
hinc etiam psalmista ait. Dñs c̾to¬
diat ĩtrortũ tuum. ⁊ exitũ tuum.
quo intrat ad fidem: exitũ qͦ quo exiet
ad spẽm: ut neq intrans ad eccłam er-¬
rorib supplantetur: neq ab hoc tp̃ali
ad et̾na exiens. ab antiquo hoste rapia-¬
tur. Propt̾ hunc uͦ egressum nostrum
quem cotidie debemꝰ mente meditari:¬

Expanded text:
Hinc etiam Psalmista ait: Dominus custoHinc etiam Psalmista ait: Dominus custodiat introitum tuum, et exitum tuum .  introitum, quo intrat ad fidem, et exitum quoque quo exit ad speciem, ut neque intrans Ecclesiam erroribus supplantetur, neque ab hac temporali ad aeternam exiens, ab antiquo hoste rapiatur. Propter hunc vero egressum nostrum quem quotidie debemus mente meditari
Abbreviated transcription (Latin):
to constat. qr facie int̾ius ⁊ tergo ext̾iꝰ
stetit. Set introductus propha cui uir
stans inporta locutus est: procul dubio
taciem ad portam tenebat. unde u̾ba lo¬
qđ eiꝰ uiri facies ad edificiũ. ꝓpħe uõ
oculi sunt ad portam: nisi qd̃ unigeni¬
tus pr̃is iccirto incarnatus est. ut noᷤ
ad sp̃ale edificium. il est ad sc̃ẽ ecclȩ
fidem introduceret: Cuius oculi edi¬
ficium suũ semꝑ aspiciunt: qi qͣntũ
cit: qr qui u̾ba dei audit. semꝑ oculoᷤᷤ
cordis ponere ad exitum debet. ⁊ sine
cessatione meditari. qͣndo a presenti
uita exeat: atq ad et̾na gaudia ꝑti¬
gat. Propt̾ hoc quippe incarnatus est
deus. ut nos introduceret ad fidem: ⁊
ducat. ad sꝑẽm uisionis suȩ. Unde ĩ
scõ quoq euangelio loquitur dicẽs.
⁊ ingredietur. ⁊ egredietur: ⁊ pascu¬
a inueniet. Ingredietur uidelicet
ad fidem ÷ egredietur aũ ad spẽm: pas¬
lla uͦ inueniet in eterna satietate.

Expanded text:
to constat quia facie interius et tergo exterius to constat quia facie interius et tergo exterius stetit. Sed introductus Propheta cum vir stans in porta locutus est, procul dubio faciem ad portam tenebat, unde verba loquod ejus viri facies ad aedificium, prophetae vero oculi sunt ad portam; nisi quod unigenitus Patris idcirco incarnatus est, ut nos ad spiritale aedificium, id est, ad sanctae Ecclesiae fidem introduceret? Cujus oculis aedificium suum semper aspiciunt, qui quantum cit, quia qui verba Dei audit, semper oculos cordis ponere ad exitum debet, et sine cessatione meditari, quando a praesenti vita exeat, atque ad aeterna gaudia pertingat. Propter hoc quippe incarnatus est Deus, ut nos introduceret ad fidem, et educeret ad speciem visionis suae. Unde in sancto quoque Evangelio loquitur, dicens: et ingredietur et egredietur, et pascua inveniet . Ingredietur videlicet ad fidem, egredietur autem ad speciem, pascua vero inveniet in aeterna satietate.
Abbreviated transcription (Latin):
ciens. si nichil ꝑtulisset ut homoi ple¬
ne eis apparuisset deꝰ. Et rursum hu¬
mana patiens. si nulla fecisset ut deꝰ:
purꝰ putaretur homo. Set qr diumna
fecit ⁊ humana ꝑtulit: quasi ꝑ fenes¬
stras. uł ꝑ cancellos adhomines ꝑspexͤ.
ut deꝰ ⁊ appareret ex miraculis. ⁊ la¬
teret ex passionib: ⁊ homo cerneret᷑
ex passionib.s tñ esse ultͣ homines
ex miraculis agnosceretur. S qi
uir iste stare inporta dicitur: que¬
rendũ nobis est. utrũ facie int̾iꝰ. ⁊ t̾¬
go exterius stetit. Qͣin re si eaque
sunt premissa ⁊ subiuncta conspi¬
cimꝰ: cicius qͣliter stet̾it ĩuenimꝰ. Pꝰ
enĩ dicitur erat qͣi edificiũ ciuitatis
u̾gentis ad austrũ. ⁊ introduxitme
illuc: ⁊ paulopost de eodem uirosud¬
dit᷑. Stabat aũ in porta. Statĩq
subiungit᷑. Et locutꝰ est ad me
idẽ uir. Qͥ enĩ ĩtrodusto ꝑphe ĩ
etlificium stans in porta locutus est: ꝓfec᷑¬

Expanded text:
ciens nil pertulisset ut homo, pleciens nil pertulisset ut homo, plene eis apparuisset Deus; et rursum humana patiens, si nulla fecisset ut Deus, purus putaretur homo. Sed quia et divina fecit, et humana pertulit, quasi per fenestras vel per cancellos ad homines prospexit, ut Deus et appareret ex miraculis, et lateret ex passionibus, et homo cerneretur ex passionibus, sed tamen esse ultra hominem ex miraculis agnosceretur. Sed quia vir iste stare in porta dicitur, quaerendum nobis est utrum facie interius, et tergo extersunt praemissa et subjuncta conspicimus citius qualiter steterit invenimus. Prius enim dicitur, « Erat quasi aedificium civitatis vergentis ad austrum, et introduxit me illuc, » et paulo post de eodem viro subditur, « Stabat autem in porta, » statimque subjungitur: « Et locutus est ad me idem vir. » Qui enim introducto prophetae in aedificium, stans in porta locutus est, profec