comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de saluatore dr̃: qͦd oporteat quidem
tradi filiũ hoĩs: s ue illi ꝑ quẽ craden¬
diis sit. diabolũ qͥ ponere cupit super
astra cęli nidũ suum: & aquilã sepissi¬
me legimꝰ. Si exaltatus fueris ut aqui¬
la: inde detrahã te dicit dñs. Occulus
quoq qͥ inridet patrẽ. & despicit senec¬
tutẽ matris. effoditur ã coruis: & de¬
uorant eũ pulli aquilarũ: ꝑdiabolũ
& demones : clarũ uisionis suę lumen
amittens. Unde & in lege p̃cipitur:
fuerant domꝰ dñi: & idcirco uenit. qͥa
p̃uaricati sunt fędꝰ meũ & legẽ dĩ reli¬
querunt: & sine causa inuocant cũ: &
dicunt. ds̃ m̃s es. & cognouimꝰ ce: nos
qͥ uocam᷑ isrł cernentes dm̃: & uocamur
noĩe xp̃iano. Frustra in qͥt hoc faciunt
cũ ipsi reges constituerint: & contra
meam fecerint uoluntatẽ: & pͥnci¬
pes habebant aduersarios meos: quos
cert̃: & uerterunt non ut interirent:
s quia uerterunt: idõ incerierunt.

Expanded text:
de Salvatore 83 dicitur: quod oporteat quidem de Salvatore 83 dicitur: quod oporteat quidem tradi Filium hominis, sed vae illi, per quem tradendus sit . Diabolum qui ponere cupit supra astra coeli nidum suum, aquilam saepissime legimus: Si exaltatus fueris ut aquila, inde detraham te, dicit Dominus . Oculus quoque qui irridet patrem, et despicit senectutem matris, effodietur a corvis, et devorabunt eum pulli aquilarum : per diabolum ac daemones, clarum visionis suae lumen amittens. Unde in Lege praecipitur, fuerant domus Domini: et idcirco venit, quia praevaricati sunt foedus ejus, et legem Dei dereliquedicunt: Deus meus es, et cognovimus te, nos qui vocamur Israel, cernentes Deum, et vocamur nomine Christiano. Frustra, inquit, haec faciunt, cum ipsi sibi reges constituerint, et contra meam fecerint voluntatem, et principes habeant adversarios meos, quos xerunt: et verterunt, non ut interirent; sed quia verterunt, ideo interierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
camini isrł. cũ isrł eiecerit bonũ: idest
dñm dm̃ suũ: a qͦ appellatꝰ ẽ isrł: Id¬
circo qͥa isrł ꝓiecit bonũ inimicus.
hoc ẽ assyrius ꝑsequet᷑ eũ atq cõpre¬
hendet : qui me rege deserto pecierunt̃
&e filios eoꝵ ac filias dicit regib ser
lus: nisi maiori impietati facinꝰ dupli¬
carent. Et argentũ suũ & aurũ qͦd accc¬
perant ad diuicias & ornatũ: in idola
uerterent. g saul ñ ex uoluntate dĩ:
s ex pͦpłi errore factus ẽ rex. Et quia
radicẽ pietatis ñ habuit: statĩ ut reg¬
nare cȩpit: impietate succensus est
Potest hoc qͦd dicit. ipsi regnauert̃ &
non ex me: pͥncipes extiters̃ ⁊ ñ cogno¬
iii. &iã de hieroboam accipi filio na¬
bach: & de cęteris pͥncipib qͥ ei in un¬
perio successerunt. Hec statim. quia
ds̃ salomoni iratꝰ regnũ ciꝰ diuidi
uoluit: idcirco isrł bene suscepit reg̃e
Debuerat enĩ iuxta legis p̃cepta int̾ro¬
gare dñm: an uellet hoc fieri Nam et¬

Expanded text:
 projecerit bonum, id est, Dominum Deum suum, a quo appellatus est Israel? Idcirco quia Israel projecit bonum, inimicus, hoc est, Assyrius persequetur eum, atque comprehendet: qui, me rege deserto, petierunt et filios eorum ac filias dicit regibus serlus, nisi majori impietate facinus duplicarent, ut argentum suum et aurum quod acceperant ad divitias et ornatum, in idola verterent. Ergo Saul non ex voluntate Dei, sed ex populi errore rex factus est. Et quia radicem pietatis non habuit, statim ut regnare coepit, impietate succensus est. Potest hoc quod dicit: Ipsi regnaverunt, et non ex me: principes exstiterunt, et non cognovi, etiam de Jeroboam accipi filio Nabath, et de caeteris principibus, qui ei in imperio successerunt. Nec statim, quia Deus Salomoni iratus, regnum ejus dividi voluit, idcirco Israel bene suscepit regem. Debuerat enim juxta legis praecepta interrogare Dominum, an vellet hoc fieri. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
estis nationb cõparati. ibi uos mẽphis
sepeliat. qͦd inc̃p̃tat᷑ ex ore. Et ẽ sensus.
Iuxta ur̃as blasphemias recipictis: et
qͦd locuti estis in suppliciis sentictis. De¬
siderabilia hoc ẽ dogmata. quę uobis
arcifici cõposueratis eloquio qͦd inter¬
p̃catur argentũ. possidebit urtica: quę
uos ardore ęt̃no consumet Et erit lap¬
pa & spina: in tabnaculis ur̃is. Spins
quippc oruint᷑ in manib coꝵ: qui in¬
ebriati sunt calice babylonio. Et in
eugłio legimus curpes cogitationes
spinas appellari: quȩ curgentia in her¬
bis frumenta suffocent: Uenerunt di¬
esuisitationis: uencrunt dies retributi¬
onis. S̾cito te isrł stultũ ꝓpami insa¬
num iurũ spiritalẽ: ꝓpt multitadi¬
L x x. U enerunt dies ultiopasnitis¬
nerunt dies retributionis tugi. Et affli¬
getur isrł sicut ꝓpħa insaniens: ho¬
mo qui habeat sp̃m.  pt̃ multituduĩe
iniqͥtatũ tuarũ: multiplicata ẽ am̃tia.

Expanded text:
estis nationibus comparati: ibi vos Memphis estis nationibus comparati: ibi vos Memphis sepeliet, quod interpretatur ex ore; et est sensus: juxta vestras blasphemias recipietis, et quod locuti estis, in suppliciis sentietis: desiderabilia, hoc est, dogmata quae vobis artifici composueratis eloquio, quod interpretatur argentum, possidebit urtica, quae vos aeterno ardore consumet: et erit lappa vel spina in tabernaculis vestris, spinae quippe orientur in manibus eorum, qui inebriati sunt calice Babylonio . Et in Evangelio legimus, turpes cogitationes spinas appellari, quae surgentia in herbis frumenta suffocent . Venerunt dies visitationis, venerunt dies retributionis: scitote, Israel, stultum prophetam, insanum LXX: Venerunt dies ultionis, venerunt dies retributionis tuae, et affligetur Israel sicut propheta insaniens, homo qui habebat spiritum, propter multitudinem iniquitatum tuarum, multiplicata est amentia tua.
Abbreviated transcription (Latin):
ticate. egspcus congregabit cos. mem¬
phis sepeliet cos. & de tribu uida accipe
quando int̾fecto godolia ab ismnahele
que nabuchodonosor t̾rs p̃posuerat
reliquiş popłi cũ hieremia ꝓpħa ad
egyptũ transtuler̃t. ubi ꝑsequentibus
postea chaldeis. uł capti sunt. uł sepulai.
Desiderabile aut̃ argenti eoꝵ qͦd urtica
possedit. uillas & om̃ĩa ornam̃ta uillaꝵ
intellege: quȩ p̾cio emuntur argenci
Qđq seqr̃. l appa in cab̾naculis eoꝵ. lon¬
gã significat uasticatẽ: ut ubi quondã
domꝰ erant: ibi lappȩ ⁊ urticȩ nascant᷑
& spinȩ. Dicit᷑ & ad hȩreticos. Cum dies
sollẽpnis aduenerit. qͥd facturi estis ꝑ
diem sollẽpnẽ: Aqͥla int̾p̃catus ẽ cẽpus
Ex quo manifestũ est. ñ festam diem
sonare s tẽpus retributionis: statĩ eñi
sequit᷑ uenert̃ dios ultionis: ueneruno
dies retributionis tuę. Ecce uastati es¬
tis a mulcis hostib: assyrii chaldeiq
ugulauert. fugistis ad scłm & cę̧ceris

Expanded text:
titate, Aegyptus congregabit eos, Memphis sepeliet eos, et de tribu Juda accipere: quando, interfecto Godolia ab Ismaele, quem Nabuchodonosor terrae praeposuerat, reliquiae populi cum Jeremia propheta ad Aegyptum transfugerunt, et ibi persequentibus postea Chaldaeis, vel captae sunt, vel sepultae . Desiderabile autem argentum eorum, quod urtica possedit, villas et omnia ornamenta villarum intelligemus, quae pretio emuntur argenti. Quodque sequitur, lappa in tabernaculis eorum, longam significat vastitatem, ut ubi quondam domus eorum erant, ibi lappae et urticae nascantur 95 ac spinae. Dicitur et ad haereticos: Cum dies solemnis advenerit, quid facturi estis? Pro die solemni, Aquila interpretatus est, tempus. Ex quo manifestum est, non festum diem sonare, sed tempus retributionis: statim enim sequitur: Venerunt dies ultionis, venerunt dies retributionis tuae. Ecce vastati estis a multis hostibus: Assyrii vos Chaldaeique jugularunt, fugistis ad saeculum, et caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
cipes suos : om̃s reges eoꝵ ceciderunt.
non ẽ in eis qͥ inuocet me Obscurus
iocus: & atcento lectoris sensu indigeñ
ut pͥmũ hystoriam cognoscamus. ł au¬
lulũ isrł & samaris ciuitas conquieuit:
recepto in se erroris ardore: donec tota
massa ferm̃to similis ficret: & cresceret:
atq erũꝑet: ac popłs incumescens cla¬
maret ad fores hicroboã regis: & dicerẽt.
hic ẽ dies hieroboam regis nr̃i: hic festus

Expanded text:
ces suos. Omnes reges eorum ceciderunt: non est in eis qui invocet me. Obscurus locus et attento lectoris sensu indigens, ut primum historiam cognoscamus. Paulum Israel et Samariae civitas conquievit, recepto in se erroris ardore, donec tota massa fermento similis fieret, et cresceret atque erumperet, ac 72 populus intumescens clamaret ad fores Jeroboam regis, et diceret: Hic est dies Jeroboam regis nostri, hic est festus
Abbreviated transcription (Latin):
& corciilar non pauit cos: & uinum
mentitũ ẽ cis: & in egestate tabuerunt.
Dr̃ & ad hęrcticos: ne exultent atq lȩten¬
tur. & putent se cęterarũ similes nationũ.
luȩ enĩ ñ crediderunt in dm̃: isti uͦ sub
noĩe dĩ idola colunt. ⁊ fornicant᷑ a dõ
suo: & plures sibi areas & torcularia in
finita multiplicant: & comedunt crici¬
cum de qͦ efficit᷑ panis luctꝰ & bibunt
uinũ sodomoꝵ: qͦd cũ aspidũ felle calca¬
tur. Et qͥa sibi plura torcularia & multas
areas sibi p̃parant: idcirco de uera et
de una area & de torculari qͦd calcauit

Expanded text:
et torcular non pavit eos, et vinum et torcular non pavit eos, et vinum mentitum est eis, et in egestate tabuerunt. Dicitur et ad haereticos, ne exsultent atque laetentur, et putent se caeterarum similes nationum. Illae enim 92 non crediderunt in Deum; isti vero sub nomine Dei idola colunt, et fornicantur a Deo suo: et pltiplicant, et comedunt triticum, de quo efficitur panis luctus, et bibunt vinum Sodomorum, quod cum aspidum felle calcatur. Et quia sibi plura torcularia, et multas areas praepararunt: idcirco de vera et de una area, et de torculari quod calcavit
Abbreviated transcription (Latin):
area & corcular ñ cognouit cos: et uinũ
m̃titũ ẽ illis qͥa a dõ recesserunt: Csũ
in ꝓfundũ uenerint peccatores & despe¬
rauerint salutẽ suã uniu̾sa c̃cẽpnent.
Deniq &e isrł recedens a lege dĩ & coleas
idola ex multis gentib unã gentẽ ẽẽ se
dicit: gaudens ⁊ gratulans. qͣd a dĩ noti¬
tia recesserit: & sit gens mixta cũ cȩde
gaudeas. ne lȩceris: nec putes te talem
ut sunt oȩcerę generationes. Aliter eñĩ
nesciens dm̃: alit̾ punit᷑ recedens a do.
qͥa seruus qͥscit uoluntatẽ dñi sui &
non facit cam: uapulabit multũ. Mler¬
cedẽ fornicationis cuę: arcas multas.
&e corcularia reputasti: ut rerũ om̃iũ
habundantia fruereris. Idõ area & cor¬
cuilar triticũ uinũq ñ facient: & m̃ti¬
etur eis corcular. siue negabit uinum
suum: qͦ se in ebriandos putabant. Le
ut matres filioꝵ suoꝵ cadauerib ues¬
ccrentur. Eo tẽpore iuxta licterã area

Expanded text:
Area et torcular non cognovit eos, et vinum Area et torcular non cognovit eos, et vinum mentitum est illis. Qui a Deo recesserunt, cum in profundum venerint peccatorum, et desperaverint salutem suam, universa contemnent . Denique et Israel recedens a lege Dei, et colens idola, ex multis gentibus unam gentem esse se dicit: gaudens et gratulans quod a Dei notitia recesserit, et sit gens mixta cum caetergaudeas, ne laeteris, nec putes te talem esse, ut sunt caeterae nationes. Aliter enim nesciens Deum, aliter punitur recedens a Deo, quia servus qui scit voluntatem domini sui, et non facit eam, vapulabit multum . Mercedem fornicationis tuae areas multas et torcularia reputasti, ut rerum omnium abundantia fruereris: ideo area et torcular, triticum vinumque non facient, et mentietur eis torcular, sive negabit vinum suum, quo se inebriandos putabant. Legut matres filiorum suorum cadaveribus vescerentur . Eo tempore, juxta litteram, area
Abbreviated transcription (Latin):
quã uenerit qͦd ꝑfectũ ẽ. id qͦd ex partę
ẽ destruat᷑ qͦd uxta lxx int̃yces legimꝰ
& in assyriis inmunda comedert̃. in hȩ¬
braico ñ habet᷑: & idcirco obelo p̃notan¬
dum ẽ. Possumꝰ aut̃ dicere qͦd desideran¬
tes egiptũ isrłitȩ. capti ab assyruis. ibie
inmunda comederint: uixta hierechi¬
el qͥ cos in chaldea idolotita comedisse
describit: & intantũ idoloꝵ polluta sor¬
dib: ut humano stercori cõparentur
hȩretici quoq quoꝵ pͥncipes st̃ assyrii
de qͥb crebro diximꝰ: comedunt ap̃d eõ
imunda : dũ illoꝵ sordib inquinant᷑.
N oli lȩcari isrł: noli exulcare sic sicut
pͥpłi: quia fornicatꝰ es a dõ cuo. Dilexisti
mercedes: suꝑ om̃s areas tritici. arca &
torcular ñ pascet eos: & uinũ mentiet᷑ cis.
Ix. N oli gaudere isrł. & noli lȩtari
sicut popłi: quia fornicatus es a dõ. Di¬
lexisti munera. suꝑ omẽm aream tritici

Expanded text:
quam venerit quod perfectum est, id quod ex parte quam venerit quod perfectum est, id quod ex parte est, destruatur. Quod juxta LXX interpretes legim in Assyriis immunda comederunt, in Hebraico non habetur, et idcirco obelo praenotandum est. Possumus autem 91 dicere, quod desiderantes Aegyptum Israelitae, capti ab Assyriis, ibi immunda comederint, juxta Ezechielem, qui eos in Chaldaea idolothyta comedisse describit : et in tantum idolorum polluta sordibus, ut humano stercori comparentur. Haeretici quoque, quorum principes sunt Assyrii de quibus crebro diximus, comedunt apud eos immunda, dum illorum sordibus inquinantur. Noli laetari, Israel: noli exsultare sicut populi: qumercedem super omnes areas tritici. Area et torcular non pascet eos, et vinum mentietur eis. LXX: Noli gaudere, Israel, et noli laetari sicut populi: quia fornicatus es a Deo tuo: dilexisti munera super omnem aream tritici.
Abbreviated transcription (Latin):
dam significet: licet qͥd̃a fundam̃ta ea¬
anagogen iniqͥtates. idest. ãtibonriaĩ &¬
ANIICiãi uocant᷑ quas ante baptismum
cõmisimꝰ & quȩ nob̾ in baptismate st̃
dimissę: peccata aut̃ quȩ pꝰ baptismum
hȩrecicis: ut & ueteres iniqͥtates. & no¬
ua eis peccata reddant᷑. Qͥ enĩ de Egyp¬
to exierant ꝑ c̃fessionẽ xp̃i: ꝑfidia in ȩ¬
gypto sunt reu̾si Oblicus ẽ isrł facto¬
ris sui: & crcatore concẽpto: aliũ sibi
in malis oꝑib uł in sc̃arũ scripturarum
int̃p̃tatione ꝑuersa: ȩdificauit sibi ur
surũ c̾ẽ sedicit: & deuoraturũ bareis.
eiꝰ. idẽ magnas & in modũ turriũ ȩdifi¬
catas domus. & fundam̃ta male posita
subuersurũ ne possint sacrilega delu¬
bra construere. Qda urbes a uida muni¬
tas in bonã partẽ accipiunt: & illud qͦd
hiuc sensui contrariũ uidebat᷑. inmit¬
tam ignẽ in cuutates ciꝰ & deuorabit e¬
des ulus: ita tẽperare nitunt᷑. ut post¬

Expanded text:
da significet: licet quidam fundamenta eaanagogen iniquitates, id est, ἀνομίαι et ἀδικίαι vocantur, quas ante baptismum commisimus, et quae nobis in baptismate sunt dimissae: peccata autem quae post baptismum haereticis ut et veteres iniquitates, et nova eis peccata reddantur. Qui enim de Aegypto exierant per confessionem Christi, perfidia in Aegyptum sunt reversi. Oblitus est Israel factoris sui, et Creatore contempto, alium sibi in malis operibus, vel in sanctarum Scripturarum interpretatione perversa, aedificavit sibi urbsurum esse se dicit, et devoraturum βάρεις ejus, id est, magnas et in modum turrium aedificatas domos: et fundamenta male posita subversurum, ne possint sacrilega contra Deum delubra construere. Quidam urbes a Juda munitas in bonam partem accipiunt, et illud quod huic sensui contrarium videbatur: immittam ignem in civitates ejus, et devorabit aedes illius, ita temperare nituntur, ut post
Abbreviated transcription (Latin):
ca latronũ: Qͥd facietis in dic soliẽp¬
ni: in die festiuitatis dñi: Ecce enĩ ꝓfec¬
ti sunt a uastitate. egiptus congregabit
cos memphis sepeliet eos. Desiderabile
argenti eoꝵ urtica hereditabit: lappa
in die conuencus: in die sollẽpnitatis
dñi : Idõ ecce ibunt de miseria egypti
eorũ: Qũ uenerit inqͥt dies captiuita¬
tis & seuissimꝰ hostis ingruerit quȩ mea
sollẽpnitas ẽ: quã ego placabilẽ habeo
hostiam quia me de meis hostib uindi¬
cat: & iniuriȩ ponit modũ. & flagellat.
impios filios. Qd gͥ facietis in dic̃ festi¬
uitatis dñi: respondete. Iilisq tacentib
sibi ipse respondet: immo quę facturi
sunt. diuinis oculis intuct᷑. fece inquit
miseria & uastitate p̃mentib & assprio
atq chaldeo captos ligare cupientib: ad
egsptũ confugert. Ibi mẽphis sepeliet
eos: qus̨ co cẽpore erat metropolis egyp¬
ti ancequã alexandria quę prius ap¬
pellabacur tiõ. ab alexandro macedo¬
ne & magnitudinẽ urbis & nomea

Expanded text:
 quid facietis in die sollemni in die festivitatis Domini ecce enim profecti sunt a vastitate Aegyptus congregavit eos Memphis sepeliet eos desiderabile argenti eorum urtica hereditabit lappa in die conventus, et in die solemnitatis 94 Domini? Ideo ecce ibunt de miseria Aegypti, eorum. Cum venerit, inquit, dies captivitatis et saevissimus hostis ingruerit, quae mea solemnitas est? quam ego placabilem habeo hostiam? quia me de meis hostibus vindicat, et injuriae ponit modum, et flagellat impios filios. Quid igitur facietis in die festivitatis Domini? Respondete. Illisque tacentibus, sibi ipse respondet, immo quae facturi sint, divinis oculis intuetur: Ecce, inquit, miseria et vastitate prementibus, et Assyrio atque Chaldaeo captos ligare cupientibus, ad Aegyptum confugerunt. Ibi Memphis sepeliet eos, quae eo tempore erat metropolis Aegypti, antequam Alexandria, quae prius appellabatur NO  , ab Alexandro Macedone et magnitudinem urbis et nomen
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificiis suscipiet dñs: Nunc recor¬
dabitur iniquitatis eoꝵ & uisitabit
tur. Et oblitus ẽ isrł factoris sui: & c¬
dificauit delubra: & uidas multipli¬
cauit urbes munitas. Et mittã ignem
in cuitates eius: & deuorabit edes illiꝰ
Lex. Nunc recordabitur iniquita¬
tis eoꝵ: & ulciscet᷑ iniustitias coꝵ: ipsi in
egyptũ conu̾si sunt. Et oblitus est ifrt
id ẽ iniqͥtatẽ & peccatũ: hoc int̾ est: qͦd
iniqͥtas ante legẽ: peccatũ post legẽ ẽ.
Et qͥ ꝑmanent in delictis. iniqͥtatis eoꝵ
dñs recordabit᷑ : quã ante legẽ cõmi¬
serant : peccatoꝵ aut̃ non recordabit᷑.
s faciet ultionẽ. Idõ aut̃ & ueterũ ini¬
quitatũ recordabitur. & peccata pͥstina¬

Expanded text:
sacrificiis Dominus suscipiet. Nunc recorsacrificiis Dominus suscipiet. Nunc recordabitur iniquitates Vulg. iniquittur, et oblitus est Israel factoris sui, et aedificavit delubra, et Judas multiplicavit urbes munitas, et mittam ignem in civitate ejus, et devorabit aedes illius. LXX: Nunc recordabitur iniquitates eorum, et ulciscetur injustitias eorum: ipsi in Aegyptum conversi sunt, et oblitus est Israeid est, iniquitatem, et peccatum, hoc interest, quod iniquitas ante legem, peccatum post legem est, et qui permanent in delictis, iniquitates eorum Dominus recordabitur, quas ante legem commiserant: peccatorum autem non recordabitur, sed faciet ultionem. Ideo autem et veterum iniquitatem recordabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
rent hostias: non ut ꝑ cas placeant do¬
mino: nec suscipiet eas dñs: quas ñ illi
s suo uentri immolauerunt: & gutturi
Unũ aut̃ cẽ altare ęccłis : & unã fidem
& unũ baptisma: apłs docet: qͦd hęreti¬
ci deserentes : multa sibi altaria fabri¬
cati st̃: non ad placandũ dñm: s in de¬
lictoꝵ multitudinẽ. ꝓpt̾ea leges dĩ ac¬
cipere ñ merent᷑ cũ eas quas accepe¬
rant ante contẽpserint: & siqͥd dixe¬
rint de scripturis. nequaquã diu¬
nis uerbis: s ethnicoꝵ sensib cõparan¬
dũ est. Isti multas immolant hostias:
& comedunt carnes earũ: unam xp̃i
hostiam deserentes: nec comedentes eiꝰ
carnẽ: cuiꝰ caro. cyb credentiũ ẽ. Qͥcqͥd
fecerint sacrificioꝵ ordinẽ ritũq simu¬
lantes: siue dederint elemosinã. suic
pudicitiã reꝓmittant: siue humilitat̃ẽ
simulatã: fictisq blanditiis simplices
qͦsq decipiant: nichil de huiꝰ cẽm odi

Expanded text:
rent hostias, non ut per eas placeant Drent hostias, non ut per eas placeant Deo: nec suscipiet eas Dominus quas non illi, sed suo ventri immolaverunt et gutturi. Unum autem esse altare in Ecclesia, et unam fidem, et unum baptisma apostolus docet , quod haeretici deserentes, multa sibi altaria 89 fabricati sunt, non ad placandum Deum, sed in delictorum multitudinem. Propterea leges Dei accipere non merentur, cum eas quas acceperant, ante contempserint. Et si quid dixerint de Scripturis, nequaquam divinis verbis, sed ethnicorum sensibus comparandum est. Isti multas immolant hostias et comedunt carnes earum, unam Christi hostiam deserentes: nec comedentes ejus carnem, cujus caro cibus credentium est. Quidquid fecerint, sacrificiorum ordinem ritumque simulantes, sive dederint eleemosynam, sive pudicitiam repromittant, sive humilitatem simulent, fictisque blanditiis simplices quosque decipiant, nihil de hujuscemodi
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc patientur: quia ephrau pͥnceps
eoꝵ multiplicauit altaria: ñ in quibus
immolaret dõ. s in qͥb peccatis peccata
conuingeret. Quȩ altaria id est arę:
uertentur ei in delictũ: ut quanto plu¬
ra fuerint: tanto illius scelera dupli¬
cent᷑. Deinde ut supͣ dixerat. qͥd faciam
tibi ephraim. qͥd faciam tͥ uida uł am¬
bigens & requirens. qͦ medicamine sa¬
naret infirmũ: & qͥb consiliis. peccan¬
tem retraheret ad salutẽ : scribã inquit
ei rursũ legos: quas pͥus dederã ꝑ moy¬
sen. S qͥd ꝓdest ultra alias scribere: cũ
ꝯcẽpserit eas. quas ante suscepit: An ñ
c̃tẽptus dĩ ẽ. quando me uibente ut
unũ in hierłm eẽt altare : ꝑ om̃s mon¬
tes & colles idola fabricati st̃. qͥb irri¬
tarent dm̃. altaria qͦq id circo feceruñ
ñ ut mͥ placerent: s ut multis hostus
panib & saturati estis: Om̃e cni stu¬
dium uictim arũ in eohabent. ut deuo¬

Expanded text:
Et hoc patientur quia Ephraim princeps Et hoc patientur quia Ephraim princeps eorum multiplicavit altaria, non in quibus immolaret Domino, sed in quibus peccatis peccata conjungeret: quae altaria, id est, arae vertentur ei in delictum, ut quanto plura fuerint, tanto illius scelera multiplicentur. Deinde ut supra dixerat: Quid faciam tibi, Ephraim? quid faciam tibi, Juda? velut ambigens et requirens, quo medicamine sanaret infirmum, et quibus consiliis peccantem retraheret ad salutem. Scribam ei multet eas: quas prius dederam per Moysen. Sed quid prodest ultra alias scribere, cum contempserit eas quas ante suscepit? Annon contemptus Dei est, quando, me jubente, ut unum in Jerusalem esset altare, per omnes montes et colles idola fabricati sunt, quibus irritarent Dominum? Altaria quoque idcirco fecerunt, non ut mihi placerent; sed ut, multis hostiis panibus, et saturati estis . Omne enim studium victimarum in eo habent, ut devo
Abbreviated transcription (Latin):
uum constituere: & pͥncipes eius ut in¬
cellegamꝰ pariũi regẽ diabolũ ad dis¬
tinctionẽ magni regis qui societacem
cũ beliai habere ñ potest: s stacim ut
receptus fuerit de cordo credencium
fugat paruũ regẽ & pͥncipes eiꝰ Iutita
hebraicũ aut̃ congregabunt᷑ in ęccłiam
dĩ qui fuerant ante disꝑsi & mercede
conduxerant sibi nationes. & quiescent
eccłia increpat dicens: sinc nob̾ reg¬
nastis: acq utinã regnaretis & a prin¬
cipib qͦs habent in synagogis diaboli
consticutos: Quia multiplicauat
ephraun alcaria ad peccandu. facte
sunt ei arę in delictum Scribam ei
mulciplices leges meas: quȩ uelut ali¬
enȩ reputatę sunt. hostias affer: im¬
molabunt carnes. & comedent: dñs ñ
uit epħraim alcaria in peccatu facta
sunt ei altaria delicta Scribã eis mul¬
ticudinẽ: & legicima ciꝰ. in aliena repu
& comederint carnes : dñs ñ suscipi¬
et cas: Ducti ait in captiuitatẽ: cessa¬
bunt paulisꝑ ab onere regis ⁊ pͥncipũ:

Expanded text:
m constituere et principes ejus. Ut intelligamus parvum regem diabolum, ad distinctionem magni regis, qui societatem cum Belial habere non potest; sed statim ut receptus fuerit, de corde credentium fugat parvum regem et principes ejus. Juxta Hebraicum autem, congregabuntur in Ecclesia Dei qui fuerant antea dispersi, et mercede sibi conduxerant nationes, et quiescent Ecclesia increpat, dicens: Sine nobis regnatis: atque utinam regnetis , et a principibus quos habent in synagogis diaboli constitutos. Quia multiplicavit Ephraim altaria ad peccandum factae sunt ei arae in delictum scribam ei multiplices leges meas quae velut alienae conputatae sunt hostias adfer adfer immolabunt carnes et comedent Dominus non  Ephrem altaria in peccatum, facta sunt ei altaria delicta: scribam in ea multitudinem: legitima ejus in aliena reputt comederint carnes, Dominus non suscipita. Ducti, ait, in captivitatem cessabunt paulisper ab onere regis et principis.
Abbreviated transcription (Latin):
ficauit. simulachra in excelsis : totos col¬
les & montes. & umbrosas arbores. baã¬
lim & astaroth. & aliis idolis ꝯsecrans.
Iudas qͦq intellegens isrłem de dĩ ani¬
mo recessisse. & uisitata coꝵ ec̃ pecca¬

Expanded text:
ficavit delubra in excelsis, totos colles et montes, et umbrosas arbores, Baal et Astaroth, et 90 aliis idolis consecrans. Judas quoque intelligens Israelem de Dei amore recessisse, et visitata eorum pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ob aliam causam iubeo: nisi qͦd trans¬
gressi sunt fedꝰ ineũ: & meas cerimonias
reliquer̃t. Unde cẽpore necessitatis cõ
angustic. quando captuutas uenerit:
me inuocabunt & dicent ds̃ m̃s: cog¬
nouimꝰ te ifrł. Nos qͥ appellam᷑ ifrł.
scimꝰ te atq cognoscimꝰ: & nomen iacob¬

Expanded text:
on aliam ob causam jubeo, nisi quod transon aliam ob causam jubeo, nisi quod transgressi sunt foedus meum, et meas caeremonias reliquerunt. Unde tempore necessitatis et angustiae, quando captivitas venerit, me invocabunt et dicent: Deus meus, cognovimus te, Israel; nos qui appellamur Israel, scimus te atque cognoscim
Abbreviated transcription (Latin):
teximus ordiñẽ. Erecipitur ꝓphȩ: et
dicit᷑ ad cũ. In gutture tuo sit tuba
hoc ẽ. sic exalta uocẽ tuã ut tubs̨ simi¬
lissit: ut plurimi audiant : qͥa plurimi
peccauerunt. Cũq exaltaueris uocem
tuam: hoc dicito cũ clamore: quasi a¬
quila suꝑ domũ dñi Et est sensus. ue¬
niet nabuchodonosor cũ om̃i excrcitu
suo : tam ratim: tãq uelocit̃: ut aqͥlę
imitet᷑ uolatũ festinantis ad p̃d̾̃a : ⁊ ue¬
niet ñ ad aliũ locũ: s ad isrł. in qua tẽ¬
plum dñi sitũ ẽ : ut eam destruat atq
subũtat. De hac aqͥla & hiezechiel ple¬
nius loqr: magnarũ alarũ: plumaꝵ¬
q & unguiũ: quȩ habet ductũ intran¬
di in libanũ : hoc ẽ in tẽplũ dĩ iuxta
zachariam ꝓpħam. in qͦ scriptum est.
A ꝑi libane portas tuas: & comedat ignis
co atq p̃cipio: in gutture tuo sit tuba:
ut uocifereris & dicas: quasi aquila su¬
per domũ dĩ. regẽ uenire chaldcum. ñ¬

Expanded text:
texamus ordinem. Praecipitur prophetae, et texamus ordinem. Praecipitur prophetae, et dicitur ad eum: In gutture tuo sit tuba, hoc est, sic exalta vocem tuam, ut tubae similis sit: ut plurimi audiant, quia plurimi peccaverunt. Cumque exaltaveris vocem tuam, hoc dicito cum clamore, quasi aquila super domum Domini, et est sensus: Veniet Nabuchodonosor cum omni exercitu suo tam raptim, tam velociter, ut aquilae imitetur volatum festinantis ad praedam: et veniet non ad alium locum, sed ad Jerusalem, in qua templum Dei situm est, 82 ut eam destruat atque subvertat. De hac aquila et Ezechiel plenius loquitur : magnarum alarum plumarumque et unguium; quae habet ductum intrandi in Libanum, hoc est, in templum Dei. Juxta Zachariam prophetam, in quo scriptum est: Aperi, Libane, portas tuas, et comedat ignis co atque praecipio: In gutture tuo sit tuba, ut vocifereris et dicas, quasi aquila super domum Domini, regem venire Chaldaeorum, n
Abbreviated transcription (Latin):
excitert̃ & ñ cognoui. argencũ suũ et
aurũ suũ fecerunt sibi idola: ut inceri¬
rent Lx ꝵ. In sinii eoꝵ quasi c̾ra. sicut
aquila suꝑ domũ dñi ꝓ eo qͦd transgs¬
si st̃ testam̃tũ ineũ: & ẽtra legẽ meam
Inimicũ secuti sunt sibimet ipsis reg¬
nauert̃: & ñ ꝑ mę pͥncipes exticerunt:
& ñ indicauert̃ m. argentũ suũ. & au¬
rum suum fecerunt sibi idola: ut dis¬
percant Hoc qͦd nos int̾p̃cati sumus
ingucturc cuo sit tuba ꝓ quo in hebre¬
& syminachus & theodotio similicer
ẽ. Quidã enĩ estim ant sinũ duplicit̃
accipi & inferiorẽ partẽ uestim̃ti a ge¬
nitalib usq ad pedes: & colphũ maris
ia ẽ sinũ Uerbi gr̾a adriatici. & ionũ.
ae ꝓponcidis. falsosq magistros: qui
blasphemiã egẏpti st̃ secuci: om̃ia insi¬
nu suo. libidini seruientia. & t̾rena reci¬
nere: uł certe in portu ⁊ refugio naui¬
gationis suȩ̨ nichil p̃ciosarũ merciũ
s t̾rena conquirere: Nos aut̃ sequentes

Expanded text:
cognovi. Argentum suum et aurum suum fecerunt sibi idola, ut interirent. LXX: In sinu eorum quasi terra sicut aquila super domum Domini: pro eo quod transgressi sunt testamentum meum, et contra legem meam inimicum persecuti sunt, ex semetipsis regnaverunt, et non per me: principes exstiterunt, et non indicaverunt mihi: argentum suum et aurum suum fecerunt sibi idola, ut dispereant. Hoc quod interpretati sumus, in gutture tuo sit tuba, pro quo in Hebraeet Symmachus et Theodotio similiter est. Quidam enim aestimant sinum dupliciter accipi, et inferiorem partem vestimenti a genitalibus usque ad pedes: et colpum maris, id est, sinum, verbi gratia, Hadriatici, et Ionii, et Propontidis, falsosque magistros, qui blasphemiam Aegypti sunt secuti, omnia in sinu suo libidini servientia et terrena retinere: vel certe in portu et refugio navigationis suae, nihil pretiosarum mercium, sed terrena conquirere. Nos autem sequentes
Abbreviated transcription (Latin):
orsum. Eͦdq dicit tota nocte ephraun sõ¬
no replecus ẽ: ostendit hęreticos dormi¬
endes. lucẽ solis iustitię non uidere. qui
enĩ dormiunt nocte dormiunc: quia op¬
pressus est sensus eoꝵ Et de his in psai¬
mis legimꝰ dormicrt̃ somnũ suũ & ni¬
chil inuener̃t. Hoꝵ corda calefuint &¬
uariis ꝑcurbationib ira. amore & aua¬
ritia: & deuorant uidices suos. uł siqͥd
possunt in animo habere uirtutum uł
sensus. quib mala discernunt a bonis.
Siue hoc dicendũ qͦd duces hęreticoꝵ
a suis popłis deuorent᷑: ut quoꝵ do¬
mus deuorant. curpis lucri gr̃a ipsi e¬
orum deuorentur assensu. Om̃s hereti¬
corũ pͥncipes ceciderunt: qũãuis cla¬
ment ad dñm. nullus ẽ qͥ inuocet no¬
men eius. Omĩs enim qͥ inuocauerit
nomen dñi: saluus erit. Moyses et
aaron in sacerdotib eius. & samuhel
int̾ eos qui inuocant nom̃ eiꝰ. inuoca¬
bant dñm & ipse exaudicbat cos: qui

Expanded text:
orsum. Quodque dicit: Tota nocte Ephraim in somorsum. Quodque dicit: Tota nocte Ephraim in somno repletus est, ostendit haereticos dormientes lucem solis justitiae non videre. Qui enim dormiunt, nocte dormiunt: quia oppressus est sensus eorum. Et de his in Psalmis legimus: Dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt . Horum corda calefiunt variis perturbationibus: ira, amore, avaritia; et devorant judices suos, vel si quid possunt in animo habere virtutum, vel sensus quibus mala discernunt a bonis. Sive hoc dicendum quod duces haereticorum a suis populis devorentur, ut quorum domos devorant turpis lucri gratia, ipsi eorum devorentur assensu. Omnes haereticorum principes ceciderunt: quamvis clamet ad Dominum, nullus est qui invocet nomen ejus: Omnis enim qui invocaverit nomen 74 Domini, salvus erit . Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos qui invocant nomen ejus: invocabant Dominum, et ipse exaudiebat illos , qui
Abbreviated transcription (Latin):
perunt: relinquentes ȩccłiam & uerita¬
tem fidĩ conculcantes: solent clamare
& dicere. hic ẽ dies regis nr̃i uerbi gi
ualentini: ourtionis: Arrii acq funo¬
mũ. Qͦd audientes qͥ cis p̃posici sunt: ñ
in ebriant᷑ uino: ne leue putetur ẽẽ pe¬
catũ: s. insaniunt e uino. de qͦ moyses
scribit in cantico deuceronomii. furor
draconũ uinũ eoꝵ: & furoR aspidũ
insanabilis. Hi enĩ comedunt cibos in¬
pietatis: & uino iniquitatis ebri antus
De qͦ dicit apłs. nolite in ebriari uino
in quo ẽ luxuria fe in ꝓuerbiis legi¬
mus. pͥncipes uinũ ñ bibant: ne obli¬
uiscancur sapientię. & recta iudicare
non possint. Unde & deceptis & popłis
& pestilentib quales erant filii hely
de quib in pͥmo psalmo legimus. in a¬
thedra pestilentiũ non sedit. de quo ds
eice pestilentẽ de coniuuio: & egredi¬
etur cũ eo contentio. Quoꝵ succensa
quȩ non sursum leuant: s allidunt de¬

Expanded text:
perunt, relinquentes Ecclesiam, et veritaperunt, relinquentes Ecclesiam, et veritatem conculcantes fidei, solent clamare et dicere: Haec est dies regis nostri: verbi gratia, Valentini, Marcionis, Arii, atque Eunomii. Quod audienteiantur vino, ne leve putetur esse peccatum; sed insaniunt ex vino, de quo Moyses scripsit in Cantico Deuteronomii: Furor draconum vinum eorum, et furor aspidum insanabilis : hi enim comedunt cibos impietatis, et vino iniquitatis inebriantur. De quo dicit et Apostolus: Nolite inebriari vino, in quo est luxuria . Et in Proverbiis legimus: Principes vinum non bibant: ne obliviscantur sapientiae, et recta judicare non possint . Unde deceptis et populis et pestilentibus, quales erant filii Heli, et de quibus in primo psalmo legimus: In cathedra pestilentium non sedit ; de quo dicitur: Ejice pestilentem de consilio, et egredietur cum eo contentio : quorum succensa quae non sursum levant, sed allidunt de
Abbreviated transcription (Latin):
scelerũ suoꝵ flamm̃a aꝑte ostendit in¬
saniam : ut nequaquã ꝑinsidias. s in¬
pudenter a dĩ cultu. ad idoloꝵ cerimo¬
nias transilirent. Qͥd plura: Om̃s qua¬
si cdibanus idolatriȩ igne calefacti st̃
& deuorauert̃ iudices suos: ut &ẽ qui
honus eẽ potuerat ꝑnatur̃a & religio¬
nis dñi recordari: uidens & pͥncipes e p¬
płm. uitulis subditos. & illos pucare de¬
os: etiã ipse a scelere deuoraret᷑. Deniq¬
& om̃s reges cecidert̃ isrł. & ambulauert̃
in uiis hicroboã filii nabath qͥ peccarefe¬
cit isrł: & nullus inuentus ẽ qͥ deseras
idolis reuerteret᷑ ad dñm Hęc iuxta he¬
breoꝵ traditionẽ audacter magis quã
scient̃ locuti sumꝰ. fidẽ dictoꝵ auctori¬
bus relinquences. Nunc ad spiritalom
intellegentiam transcam. Infelices pͤli
qui a rege diabolo & ab eiꝰ principibus
seducunt᷑: siue qͥ ab herescos pͥncipe t.
ab eius ducib sollẽpnitates alias susce¬

Expanded text:
scelerum suorum flammam aperta ostendit inscelerum suorum flammam aperta ostendit insania, ut nequaquam per insidias, sed impudenter a Dei cultu ad idolorum caeremonias transilirent. Quid plura? omnes quasi clibanus, idololatriae igne calefacti sunt, et devoraverunt judices suos, ut etiam qui bonus esse potuerat per naturam, et religionis Domini recordari, videns et principes et populum vitulis subditos, et illos putare deos, etiam ipse a scelere devoraretur. Denique omnes reges ceciderunt Israel, et ambulaverunt in viis Jeroboam filii Nabath, qui peccare fecit Israel, et nullus inventus est qui, desertis idolis, reverteretur ad Deum. 73 Haec juxta Hebraeorum traditionem audacter magis quam scienter locuti sumus, fidem dictorum auctoribus relinquentes. Nunc ad spiritualem intelligentiam transeamus: Infelices populi, qui a rege diabolo, et ab ejus principibus seducuntur: sive qui ab haereseos principe, et ejus ducibus solemnitates alias susce
Abbreviated transcription (Latin):
legentiam suȩ m̃tis amittere: obluuisci
dĩ & in idoloꝵ ligna impingere. Eͦd cum
rex cerneret. clamare scilicet pͦpłm & di¬
cere: dies iste regis nr̃i ẽ: & pͥncipes qua¬
si temulentos & fanaticos nescire quid
dicerent: extendit manũ suam cum il¬
lusorib copulauit assensum his qui e¬
Iuanis laudib illudebant: qͥ illuso¬
res. cũ insidiaret᷑ eis rex suus. & eos a dõ
suo abduceret. p̃buert̃ ei quasi clibanũ
cor suũ ut eos succenderet: & idolatrię
flaminis ardere faceret. Idcirco enim as¬
sensus ẽ popło: quia intellexit om̃i eos
ad errorẽ mente conuersos. Qͦdq seq̃r
tota nocte dormiuit coquens eos: ma¬
ne ipse succensus. quasi ignis flaminę:
hoc significat. postquã misit ignem in
clibanũ cordis eoꝵ. ut uidit eos fure¬
re: & nullũ ec̃ qui suę resisteret uolun¬
tati. Tota nocte dormiuit: hoc ẽ secu¬
rus fuit. Uersatus in cenebris ẽ dũ illi
coquerent᷑: ut impietatis panẽ effice¬
rent. Unde postea surrexit mane: et

Expanded text:
ligentiam suae mentis amittere, oblivisci Dei, et in idolorum ligna impingere. Quod cum rex cerneret, clamare scilicet populum et dicere: dies iste regis nostri est, et principes quasi temulentos et fanaticos, nescire quid dicerent, extendit manum suam illusoribus, populavit assensum his qui ei vanis laudibus illudebant. Qui illusores, cum insidiaretur eis rex suus, et eos a Deo suo abduceret, praebuerunt ei quasi clibanum cor suum, ut eos succenderet et idololatriae flammis ardere faceret. Idcirco enim assensus est populo, quia intellexit omni eos ad errorem mente conversos. Quodque sequitur: tota nocte dormivit coquens eos, mane ipse succensus est quasi ignis flammae, hoc significat: postquam misit ignem in clibanum cordis eorum, et vidit eos furere, et nullum esse qui suae resisteret voluntati, tota nocte dormivit, id est, securus fuit: versatus in tenebris est, dum illi coquerentur et impietatis panem efficerent. Unde postea surrexit mane, et
Abbreviated transcription (Latin):
Lex dũtaxit legimꝰ ñ cradas sceptrum
tuũ his qͥñ sunt: haud dubiũ quin ido¬
minat᷑. Hoc hȩretycis conuenit. qui in¬
structi de scripturis sc̃s adu̾sũ dñm
tur: & st̃ quasi arcus dolosus ꝑuersus.
Dolosus arcus siuc ꝑuersus ẽ qͥ ꝑcutit
ad pugnã & ꝯtentiones: in subuersio¬
ne audientiũ. Unde pͥncipes eoꝵ idest
hȩresiarchȩ. dñi mucrone ferient᷑. ꝓp¬
cer insaniam linguę suc̨ qua dñm blã¬
phemauert̃: hoc idẽ facientes in falsi
nominis ȩccłia: qͦ faciebant eo cẽpore
quo in egypto scłi morabantur: hoc ẽ
quando gentiles erant. Om̃s enĩ here¬
ticoꝵ &e gentiũ questiones. eadẽ sunt
quia ñ scripturarũ auctoritatẽ. sed
hum anȩ rationis sensum secuntur:

Expanded text:
ta dumtaxat: Ne tradas sceptrum tuum his qui non sunt , haud dubium quin idominatur. Hoc haereticis convenit, qui instructi de Scripturis sanctis, adversum Domt: et sunt quasi arcus dolosus sive perversus. Dolosus arcus atque perversus est, qui percutit ad pugnam et contentiones, in subversionem audientium. Unde principes eorum, id est haeresiarchae, Domini mucrone feriuntur, propter insaniam linguae suae, qua Dominum blasphemaverunt: hoc idem facientes in falsi nominis Ecclesia, quod faciebant eo tempore quo in Aegypto saeculi morabantur, hoc est, quando gentiles erant. Omnes enim haereticorum et gentilium quaestiones eaedem sunt, quia non Scripturarum 81 auctoritatem, sed huma
Abbreviated transcription (Latin):
aq scqr̃ ipse confringet simulachra ȩ¬
hȩreticoꝵ int̾ se corda diuisa. & ꝯtrarus
repugnare sententiis &̃ ipsi ñ negant
dũ dusa sentiunt: undo disꝑdentur
Et confringet suic suffodi et dñs simu¬
lachra ut altaria coꝵ: quę de suo cor¬
de finxerunt: & uastabit titulos qͥb
singulis sius appellabant᷑ nominib
& uocauer̃t nomina sua suꝑ t̾ras su¬
as: ut nequaquã xp̃i ęccłię s illius et
illius ẽẽ dicant᷑. Quia nc̃ dicent. ñ
est rex nob̾ non eiũ cimemꝰ dñm. Et

Expanded text:
quitur: ipse confringet simulacra eHaereticorum inter se corda divisa, et contrariis repugnare sententiis, etiam ipsi non negant, dum diversa sentiunt. Unde disperdentur, et confringet, sive suffodiet Dominus simulacra, vel altaria eorum, quae de suo corde finxerunt, et vastabit titulos, quibus singuli suis appellantur nominibus, et vocaverunt nomina sua super terras suas, ut nequaquam Christi Ecclesiae, sed illius vel illius esse dicantur. Quia nunc dicent, non est rex nobis: non enim tim
Abbreviated transcription (Latin):
phraim: qͦd uastatũ ꝑ partes popłm ñ
sentiat: s neglegens sit salutis suȩ . so¬
q: dicit ced̃a eos scd̃m auditionẽ eęt
eoꝵ hoc significare potest sicut iunc¬
to cõ silio. om̃s idola fabricati sunt.
ita me irato. om̃s parit̾ uastabuntur
Magistros contrariorum dogmatum
qui xp̃m reliquere sapientiam et. de
eccłia sunt egressi recte insipiencem
& ex cordem colũbam possumꝰ dicere
qui t̾rena desiderantes assyriis tradi¬
ti sunt. Et cum ꝓfecti fuerint de se¬
clesia exƿanditꝰ dñs suꝑ eos rete suũ
testimoniis scripturarũ & artifice sa¬
pientię̧ sermone concextũ: ut eleuan¬
tes se contra sapientiam dĩ. & instar a¬
uis ad excelsa uolitantes ad humilia
detrahant. Et corripiat eos cõminatio¬
ne & auditione pęnarũ: ut correpti
non pereant in ęternum Uȩ eis: qm̃

Expanded text:
phraim, quod vastatum per partes populum non phraim, quod vastatum per partes populum non sentiat, sed negligens sit salutis suae. Quodque dicit, caedam eos secundum auditionem coelus eorum, hoc significare potest: sicut juncto consilio omnes idola fabricati sunt: ita me irato, omnes pariter vastabuntur. Magistros contrariorum dogmatum, stum reliquere sapientiam, et de Ecclesia sunt egressi, recte insipientem et excordem columbam possumus dicere, qui terrena desiderantes, Assyriis traditi sunt. Et cum profecti fuerint de Ecclesia, expandit Dominus super eos rete suum, testimoniis Scripturarum, et artifici sapientiae sermone contextum, ut elevantes se contra sapientiam Dei, et instar avis ad excelsa volitantes, ad humilia detrahat, et corripiat eos comminatione, et auditione poenarum, ut correcti non pereant in aete
Abbreviated transcription (Latin):
statim conteret eũ: & fractus atq con¬
tritus. manũ transforat in cũbentis.
Et ut ostenderet ds̃ q̃d cõmutandes lo¬
ca. occulos eiꝰ uitare ñ possumꝰ & sẽꝑ
dĩ regimͦ potestate: cũ inquit ꝓfecti
fuerint in assyrios: &iã ibi extendam
rete meũ: & si exaltati fuerint ut uo¬
lucres: inde detrahã illos: detraham
autẽ non in ꝑditionẽ: s ut cȩdã quasi
filios Et cęda non in pęnarũ magni¬
tudine: sed in timore: ut audientes
mendentur. Queritur cur ephraun.
ñ aliis aiub s colũbę sit cõparatus.
Aues exters pullos suos &̃ cum pericu¬
lo uicę suȩ ꝓtegere festinant: & cum
ad nidũ suum accipitrẽ: colubrum
coriũi siue cornicem accedere uideriã
huc illucq uolitant: & mittunt se
morsu: & ungiub lacerant: & dolorẽ
parentis querula uoce testantur. So¬
la colũba ablatos pullos. non dolet.
ñ requirit. Et huic recte cõparatus ẽ¬

Expanded text:
statim conteret eum, et fractus atque constatim conteret eum, et fractus atque contritus manum transforat incumbentis. Et ut ostenderet Deus, quod commutantes loca, oculos ejus vitare non possumus, et semper Dei regimur potestate: Cum, inquit, profecti fuerint in Assyrios, etiam ibi extendam rete meum, et si exaltati fuerint ut volucres, inde detraham illos. Deiraham illos autem non in perditionem, sed ut caedam quasi filios: et caedam non in poenarum magnitudine, sed in timore, ut audientes mendentur. Quaeritur cur Ephraim non aliis avibus, sed columbae comparatus sit. Aves caeterae pullos suos etiam cum periculo vitae suae protegere festinant, 77 et cum ad nidum suum accipitrem, colubrum, corvum, sive cornicem accedere viderint, huc illucque volitant, et immittunt se morsu, et unguibus lacerant, et dotorem parentis querula voce testantur; sola columba ablatos pullos non dolet, non requirit: et ideo huic recte comparatur E
Abbreviated transcription (Latin):
columbę. & astuti quasi serpentes: ut
imitantes simplicitatẽ colũbarum.
& serpentis astutiam: nec aliis nocere
possimꝰ. nec ab aliis patiam insidias:
s simplicitate & prudencia exibeamꝰ
hominẽ tẽperatũ quia prudentia
absq bonitate malitia ẽ: & simplicitas
absq ratione. stultitia nominatur
factus ẽ gͦ ephrau quasi colũba se¬
ducta qͦd hebraice nuotã ab aquila
ĩa MIN Ẽ dr̃: lactata siue decepta.
Et alibi .Lxx. insipiens. siue insensata
anoys enĩ utrũq exprimi potest. &¬
pulchre columba seducta. siue insipi¬
ens appellatur: quia ẽ columba & sa¬
piens qui dicit in psalmis. Qͥs dabit
mͥ pennas sicut colũbȩ. & uolabo et
requiescam: cuiꝰ pennę deargentatę
sunt: & posteriora euis in uirore au¬
ri. Ephraim autẽ colũba insipiens. ⁊
non habens cor. intantũ brutȩ m̃tis
ostenditur : ut egyptũ in uocans. & ad
uus abducitur. B aculus harundine¬
us ȩgyptus: ciui qui innisus fuerit.

Expanded text:
columbae, et astuti quasi serpentes, ut columbae, et astuti quasi serpentes, ut imitantes simplicitatem columbarum, et serpentis astutiam, nec aliis nocere possimus, nec ab aliis patiamur insidias, sed simplicitate et prudentia exhibeamus hominem temperatum: quia prudentia absque bonitate, malitia est: et simplicitas absque ratione, stultitia nominatur. Factus est ergo Ephraim quasi columba seducta, quod Hebraice PHOTHA  : ab Aquila  id est, lactata, sive decepta: et a Septuaginta insipiens, sive insensata: ἄνους enim utrumque exprimere potest. Et pulchre columba seducta, sive insipiens appellatur, quia est columba et sapiens, quae dicit in Psalmis: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam ? Cujus pennae deargentatae sunt, et posteriora dorsi ejus in virore auri. Ephraim autem columba insipiens, et non habens cor, intantum brutae mentis ostenditur, ut Aegyptum invocans, ad Asvus abducitur. Baculus arundineus Aegyptus, cui qui innixus fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
& ad hęreticũ: cani hominis stulcitia
eus: De hac senectute. daniel dice¬
bat ad prb̃m: inueterate dierũ ma¬
lorum. Unde & in libro pastoris. si cui
tamen placet illius recitare lectionẽ.
hermȩ pͥmũ uidet᷑ ęccłia cano capi¬
te: deinde adolescentula & sponsa
crinib ad ornata. Cũq humilietur su¬
perbia hęreticoꝵ: siue contumelia
quam cotidic faciunt ȩccłiasticis ui¬
ris non reuertantur ad dñm: s in
om̃ib his nequaquã requirunt eum
quia calefacti sunt sicut clybanus
&e non quesierunt cũ. Deuorati sunt
uidices eoꝵ & reges parit̾ concidert̃:
nec est qui clamet ad dñm Quȩ uni¬
uersa ꝑpessi sunt. ut dñm quererent:
est ephraim quasi colũba seducta ñ
Nhabens cor. Acgyptum inuocabant: ad
Nassyrios abierunt: & cũ ꝓfecti fuerint.
extendam suꝑ eos rete meum: quasi
uolucrẽ cęli detraham illos. cȩdam e¬
Et erat ephraim quasi colũba insipi

Expanded text:
et ad haereticum: Cani hominis stultitia et ad haereticum: Cani hominis stultitia ejus? De hac senectute Daniel dicebat ad presbyterum: Inveterate dierum malorum . Unde et in libro Pastoris si cui tamen placet illius recipere lectionem Hermae primum videtur Ecclesia cano capite, deinde adolescentula, et sponsa crinibus adornata. Cumque humilietur superbia haereticorum, sive contumelia, quam quotidie faciunt ecclesiasticis viris, non revertuntur ad Dominum; sed in omnibus his nequaquam requirunt eum; quia calefacti sunt quasi clibanus, et non quaesierunt eum: devoraverunt judices eorum, et reges pariter conciderunt, nec est qui clamet ad Dominum. Quae universa perpessi sunt, ut Dominum quaererent, est Ephraim quasi columba seducta non habens cor Aegyptum invocabant ad Assyrios abierunt et cum profecti fuerint expandam super eos rete meum quasi volucrem caeli detraham eos caedam eEt erat Ephraim quasi columba insipie
Abbreviated transcription (Latin):
cõmiscetur: & similis eoꝵ efficitur:
uyxta qͦd supra dictũ ẽ: erit sicut p̾b̃.
sic sacerdos. Siue ephraim popłis ⁊ gen¬
tibus cõmiscet᷑: ut om̃s hęretici nichil
differant. ab errore gentilium: & qui
qͦndam fuit princeps in ęccłia factus
est subcinericius panis: & ex om̃i par¬
te inmundo cinere. & igniũ ardore
circũdatus. ut ñ reuerteretur ad dñm
s in cepto ꝑmaneret errore. Comede¬
runt demones robur eius. Isti enĩ st̃
alieni & hostes om̃ium xp̃ianoꝵ et
ipse nesciuit adu̾sarios: amicos pu¬
tans: & deuoratores sui arbitrans ẽẽ
conuiuas. S & cani effusi sunt. immo
effluxerunt in eo: idest multo errauit
tẽpore: & nichilominꝰ ignorauit senec¬
tutẽ: & uetustatẽ suam : de qua scrip¬
tum ẽ. qͦd ueteratur & senescit: prope
exterminiũ ẽ. Et si ad iustũ uirum et
eccłiasticum dr̃: cani hominis sapien¬
tia eius: quare ñ dicatur ad iniquũ

Expanded text:
commiscetur, et similis eorum efficitur, commiscetur, et similis eorum efficitur, juxta quod supra dictum est: Erit sicut populus, sic sacerdos. Sive Ephraim populis et gentibus commiscetur, ut omnes haeretici nihil differant ab errore gentilium. Et qui quondam fuit princeps in Ecclesia, factus est subcinericius panis, ex omni parte immundo cinere et ignium ardore circumdatus, ut non reverteretur ad Dominum, sed in coepto permaneret errore. Comederunt daemones robur ejus: isti sunt enim alieni et hostes omnium Christianorum, et ipse nescivit, adversarios amicos putans, et devoratores suos arbitrans esse convivas; sed et cani effusi sunt in eo, immo effloruerunt, id est, multo erravit tempore; et nihilominus ignoravit senectutem et vetustatem suam, de qua scriptum est: Quod veteratur et senescit, prope exterminium est . Et si ad justum virum, et ad ecclesiasticum dicitur: Cani hominis sapientia ejus : quare non dicatur ad iniquum,