comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
necessite: bonĩ
tariũ forsitam
enĩ idõ dicessit.
adhorã ate ut
ꝑes iamnonut
seruũ s plus ser¬
uo carissimum.
frm maxime
aũt et in
carne et in
dño. Si ergo
tra uelle tuum set uo¬
luntarium ut tamen
uelit ds̃ facit qui oꝑat᷑
innobis. et uelle. et oꝑa¬
ri. ꝓbonauoluntate. for
illũ quia utilis fuit su¬
gaeius. forsitã enĩ. idõ
discessit adhoram a te
turo dicendo. forsitam.
sententiam temperit.
hoc idõ dicit quia horã
bumana sunt dubia et
potit alia cã ẽẽ qr d̃s
sic fier disposuerit. siũ
ꝑmiserit. recipere sillũ
dico ĩa nontantu ut ser¬
erat frm carissimmum ł¬

Expanded text:
bonum tarium forsitan enim ideo discessit ad horam a te ut pere iam non ut servum sed plus servo carissimum fratrem maxime tibi et in carne et in Domino si ergo tra velle tuum, sed voluntarium, ut tamen velit Deus facit, qui operatur in nobis velle et operari pro bona voluntate. Forsillum, quia utilis fuit fuga ejus. Forsitan enim ideo discessit ad horam a teturo. Dicendo forsitan, sententiam temperat. Hoc ideo dicit, quia omnia humana sunt dubia, et potuit alia causa esse quare Deus sic fieri disposuerit, sive permiserit. Reciperes illum, dico, jam non tantum ut sererat, fratrem charissimum
Abbreviated transcription (Latin):
ositate acciꝑe debemus. et siꝗo
Eet figu absurdũ fortasse occurrerit ab
acie mentis ab ige ubiq siquuid¬
ra substan religioso nobopusẽ. intellectu
maxime uõubi de xp̃o uel loquimur ali¬
tie quid uel audiuimus quianec adloque¬
dũ digne detõ lingua suffic̃. nec ad ꝑcipiendũ
p̃ualet intellectus. Multa enĩ dedõ intelligimꝰ.
queloqui pitts nomualemus. Multa it̃ loqm̃

Expanded text:
ositate accipere debemus, et si quid absurdum fortasse occurrerit, ab acie mentis abigere, ubique siquidem religioso nobis opus est intellectu: maxime vero ubi de Deo vel loquimur aliquid, vel audimus, quia nec ad loquendum de igne, de Deo, lingua sufficit, nec ad percipiendum praevalet intellectus. Multa enim de Deo intelligimus quae loqui penitus non valemus. Multa item loquimur,
Abbreviated transcription (Latin):
Onesimus eñ osten sopͥo
dño. confug̃ ad apłm. ad
hoc ut oblitantis peccats
utilis reuertetur intm̃ut
nonsolũ dñosuo equalss
fieret meritis. s ip̃imagi¬
strosuosr̃. Et ne philemaqr
fi aretur hũiliat eũ dicẽs¬

Expanded text:
Onesimus, offenso proprio domino, confugit ad Apostolum ad hoc ut, oblitteratis peccatis, utilis reverteretur, in tantum, ut non solum domino suo aequalis fieret meritis, sed ipsi magistro frater. Et ne Philemon quia inflaretur, humiliat eum dicens
Abbreviated transcription (Latin):
aĩ deẽ: equalitas tpis. In illo aut gne similituoi¬
nis ꝙ dedimꝰ desplendore ignis equalitatẽ nature
nõ inuerass cocuitatẽ. Quidibi lautitir. coe¬
uitas quid deẽ equalitas nature. cõuinge que la
re artisice ꝓcessit. In primogenẽ similitudinis.
tate. tribue dõ coeternitatẽ. ut cocternus sitna¬
tus sit natus ei aquoẽnatus. Ox alio aut simili¬
laudabile ẽ increaturis quib aliquid de ẽ.simł increa¬
tore. cuinachil de ẽ. ibi tñque inuenimus .i. hõ. et hõ:
duo homines sunt. hic uõ pater et filiuᷤ¬
c̃ unus õs. iõ apłs ait. qui filius ẽ splẽ¬

Expanded text:
illo autem genere similitudinis quod dedimus de splendore ignis aequalitatem naturae non invenis, sed coaevitatem. Quid ibi laudatur? Coaevitas. Quid deesse? Aequalitas naturae. Conjunge quae laure artifice processit. In primo genere similitudinis, id tate tribue Deo coaeternitatem, ut coaeternus sit natus ei a quo natus. De alio autem simililaudabile est in creaturis quibus aliquid deesse simul est in Creatore, cui nihil deesse; ibi tamen quae invenimus, id est homo et homo, duo homines sunt. Hic vero Pater et Filius unus Deus. Ideo Apostolus ait: Qui Filius est spl
Abbreviated transcription (Latin):
eñ dicendo: facilitatẽ ꝯtinendi uoluu designare
ꝑ me taphoiã illoꝵ quisine ullo labore digito et
labore mnouent aliquid uel efficiunt. itax̾ molẽ
creature. magnitudinẽq sñ labore ꝯtinet. ⁊ gub̾nat.
Itẽ adtende ꝙ c̃iddicat apłs xp̃m omña cõtinere:

Expanded text:
 dicendo facilitatem continendi voluit designare, per metaphoram illorum qui sine ullo labore verbo vel digito movent aliquid vel efficiunt, ita Christus molem creaturae magnitudinemque sine labore continet et gubernat. Item, attende quod cum hic dicat Apos
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s .s. gemit. qĩ indigeat ut angustias patiatur.s
quia ip̃nos monet adorandũ cũ gemimꝰ ⁊ ꝙ ip̃o
monente nos facimus. ip̃face̾ dictꝰ ẽ. Ita ergodic
gemendi ĩ spirat affectũ. adiutoriũ igit᷑ sp̃s. s. l¬
gem̃ipã orat. cc̃ hac̃. aures claudes nõ nouit qui
illã dedit. ñgͦ sic ẽ intelligendũ ꝙ hic ait. Ut esti
tate substantie gemit s innobis quia gemẽ nõ
pigrũ. qui pigros facit.⁊ dies letus. uel tristis. qr
letus. uel tristes facit. Similit̃ dedie illa dr̃ filiꝰ
telligamꝰ dm̃ innobis fecisse cognitionẽ suã ꝗͥ
uos fecit. facit enĩ ds̃ nos cognosc̾e se. Uñ dm̃ir
cogniti abeo que oĩasic debere intelligi docet
mantẽ abbapat̃.:⁊ alibi. qĩ hoc exponens ait. In
quo clamamus abbapater. Sic itaq ⁊ ħ apienᷤᷤ
qualit adiuuet nifirmitatẽ nr̃am.ait.ait sp̃m¬
po.⁊ sciendũ. quia alit̃ adiuuat ñ dũ in habi¬
tans alit̃ inhabitans. Nã nõdũ in habitans ad¬

Expanded text:
sanctus gemit, quasi indigeat, aut angustias patiatur, sed quia ipse nos movet ad orandum cum gemimus; et quod ipso movente nos facimus, ipse facere dictus est. Ita ergo dicgemendi inspirat affectum. Adjutorium igitur Spiritus ipsa orat. Contra hanc aures claudere non novit, qui illam dedit. Non ergo sic est intelligendum quod hic ait, ut aestimnitate substantiae gemit, sed in nobis, quia gemere nos pigrum, quia pigros facit; et dies laetus vel tristis, quia laetos vel tristes facit. Similiter de die illa dicitur Filius telligamus Deum in nobis fecisse cognitionem suam. Quvos facit. Facit enim Deus nos cognoscere se, unde dicimur cogniti ab eo. Quae omnia sic debere intelligi, docet mantem, Abba, Pater , alibi, quasi hoc exponens ait: In quo clamamus Abba, Pater. Sic itaque et hic aperiens qualiter adjuvet infirmitatem nostram ait, spod fatendum est. aliter adiuuat nondum inhabitans aliter inhabitans; nam nondum inhabitans ad
Abbreviated transcription (Latin):
dĩa michi licẽt p̃mittit hic
ẽ. diert enĩ quia sibilicet abbis sũpt̾ accipe sic̃ alii
apłi accipiebãt asubditis suis.s. qm̃ sciebat pseu¬
do occasionẽ quere̾ accipiendi. noluit abhisacci¬
pere.ne cã uentris uigor euangelice uiͣtatis torpe
si arbitrii. hoc apłm dixisse. quia oĩaliceant s non
expediãt. s nũquã dicitur licere ꝙ. ꝓhibet᷑. Unde
⁊ ioħs aderodẽ ait. nõ licet tibi habere uxorẽ frĩs

Expanded text:
ita, omnia licent: Praemittit hic est. Dicit enim quod sibi licet ab aliis sumptus accipere, sicut alii toli accipiebant a subditis suis. Sed quoniam sciebat pseudo occasionem quaerere accipiendi, noluit ab his accipere, ne causa ventris vigor ecclesiasticae veritatis torpessi arbitrii hoc Apostolum dixisse, quasi omnia liceant, sed non expediant, sed nunquam dicitur licere quod prohibetur. Unde et Joannes ad Herodem ait: Non licet tibi habere uxorem fratris
Abbreviated transcription (Latin):
acciperẽ p̾seudo aũt apłĩ qui nõ cã religionis s que¬
stus p̃dicant. nolunt amari ẽẽ peccantib. Esca ⁊c̃. qĩ¬
uẽ licet michi acciꝑe necessarios sũptus. qui a esca
aliquis licere omĩa. non quia illi liceant. s quia
t̃icere quib dã uident᷑. idõ quia nõ impendent

Expanded text:
ciperem. Pseudo autem apostoli qui non causa religionis, sed quaestus praedicant, nolunt amari esse peccantibus. Esca, etc. Vere licet mihi accipere necessarios sumptus, quia esca dt ponat aliquis licere omnia, non quia illi liceant, sed quia licere quibusdam videntur ideo quia non impendent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓduritia illius pplĩ ꝓhibuit: hoc dicit quia licebat
eis sũptꝰ acciꝑe. Unde postea aucturus. s noluit:
quia nõ expedit acciꝑe sũptus. Sienĩ ab his accipe
accipit᷑. maxime cũ ille sit ꝓptus ad dandũ. ut sibi
humiliet p̃positũ unde ⁊ subdit .s. egosubnul. re. po¬

Expanded text:
pro duritia illius populi prohibuit. Hoc dicit quia licebat ei sumptus accipere, unde post acturus est; sed noluit quia non accipitur, maxime cum ille promptus sit ad dandum ut sibi humiliet praepositum. Unde et dicit: Sed ego sub nullius
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificientia dilectionis. ⁊ c̃silio caritatis caueant᷑.
hec sunt que amplius eregant᷑ saucĩo. qui curanduᷤ
adstabulũ samaritani illius miseratione ꝑductus
ẽ hec nõ p̃cipiunt᷑ adnõ. quã uis dño moneant᷑ offer¬
ri.ut tanto intelligat᷑ eẽ gratiora. quanto magis ostẽ¬
dunt᷑ in debita. Illicita gͦ ꝓhibent᷑. liata uo̾que non
expediunt. lib̃e caueant᷑. Sequit᷑. Oĩa michilicerẽt

Expanded text:
ficentia et consilio charitatis caveantur. Haec sunt quae amplius erogantur saucio, qui curandus ad stabulum Samaritani illius miseratione perductus est. Haec non praecipiuntur a Domino, quamvis Domino moneantur offerri, ut tanto intelligantur esse graviora, quanto magis ostenduntur indebita. Illicita ergo prohibentur, licita vero quae non expediunt libere caveantur. Omnia mihi licent.
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa expediunt. Nota quod
põt aliquidlicere:⁊ nõ ex¬
pedire. expedireaũt q. nõ
licet nõ põt ac ꝑhoc non
oĩa quelicita sũt .i. que
nullo p̃cepto dñi ꝓ hibñt᷑¬

Expanded text:
ia expediunt. Nota quod potest aliquid licere et non expedire; expedire autem quod licet non potest, ac per hoc non omnia quae licita sunt, id est quae nullo praecepto Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ratis: qua pͥus intellexistis quod
euangłium nonuos pͥmihũi¬
stis: s ꝑ alios uenit aduos. Nec
soli habetis. Unde suboit. Sicut
pure et uere. sicut ꝑmne et aliõ.
ueni imuniuersũ mund̃u. et ad¬
ue reposi huc ẽ manens inuniuersomũ¬

Expanded text:
ratis, quam prius intellexistis: Quod Evangelium, non vos primi habuistis, sed per alios pervenit ad vos, nec soli habetis. Unde subdit, Sicut,pure et vere sicut per me et alios venit in universum mundum, et adhuc est manens in universo mu
Abbreviated transcription (Latin):
et crescit .i. cresc̾e̾ facit augm̃to
scire. et nũo fideliũ. et nonio fa¬
cit ꝑhoc. quod alii plus hãnt
łqũauos. s ita hoc facit. sicut ẽ
inuob̾. et idõnichil debetĩsr̃¬
ad dere. ẽ. in uob̾dico exeadie
qua pͥmĩ ipaschippũ audistis
credendo. et cognouistis. discer¬
audistis ueritatẽ arthippo.

Expanded text:
et crescit, id est excrescere facit augmento scientiae, et numero fidelium, et non id facit per hoc quod alii plus habeant quam vos, sed ita hoc facit sicut est in vobis, et ideo nil debetis superaddere. Est in vobis, dico, ex ea die, qua primum per Archippum audistis, credendo, et cognovistis, disceraudist
Abbreviated transcription (Latin):
tiõe spialiũ rerũ
que su nt ꝯtẽplati¬
utiq plene scire.
quid õs uelit. i
om̃ib reb actiue.
uel ꝯtẽplatiue uite.
Impleaminidico
ita ut pea ãbuletis.¬

Expanded text:
tione spiritualium rerum quae sunt contemplatiutique plene scire quid Deus velit in omnibus rebus activae vel contemplativae vitae. Impleamini, dico, ita ut postea ambuletis
Abbreviated transcription (Latin):
cat ꝓpẽsiorẽ affectũ
habere circa illos:
p̃mittit. quap̃missa debonis eorũ gr̃a agit.
monet neꝑphilosophiã. uellegiscerimonias se¬
ducti. axp̃o recedant. tande ⁊ om̃s simul. ⁊ seꝑatĩ¬
scdm sexus. ⁊ etates. ⁊ ꝯditiones. moralit̾ instruit.
Infine archippu cõmonet sollicitũ fore suscepti

Expanded text:
cat propensiorem affectum habere circa illos. mittit. Qua praemissa de bonis eorum gratias agit, monet ne per prophetiam vel legis caeremonias seducti a Christo recedant; tandem omnes simul secundum sexus et aetates et conditiones moraliter instruit, et in fine Archippum commonet sollicitum fore suscepti
Abbreviated transcription (Latin):
mante. epafra. dico. carissimo
conseruo meo quia nobistum
predicator est. qui est ficelis
lectus. uel qui dona cristi. fide¬
liter ministrat. uel cristooffert
sacrificia. et hoc non prouo¬
bis. uestris. set prouobis.i.
prosalute uestra. quia salu¬
tem uestram desiderins cepit
adiuuare archippum quieti¬
am manifestauit uobis dile¬
cnonem. habitam addeum.
et ad proximum fundatam

Expanded text:
 Epaphra, dico, charissimo conservo nostro, quia nobiscum praedicator est. Qui est fidelis lectus, vel qui dona Christi ministrat, vel Christo offert sacrificia. Et hoc non pro rebus vestris, sed pro vobis, id est pro salute vestra; quia salutem vestram desiderans, coepit adjuvare Archippum. Qui etiam manifestavit nobis dilectionem vestram, habitam ad Deum et ad proximum, fundatam
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e apłs p̃dicauit s eius discipłi arciphus.
et eupafras. Archipus uõ ineis ministium
acceꝑat. Cupafras aũt nõ abeisoriundus ab
apło instructus. doctͥna marcippi ꝯfirmauerat
Archippouõ p̃dicante ⁊ p̃dicationẽ eius e.¬
nitebantur carnales obẜuantias p̃dicantes.
et philosophicis disputatiõib sĩplicitatẽ eoꝵ
irretire conantes. his gͥ suꝑuenientib ⁊ car¬
nales obẜuantias p̃dicantib. indubiũ illis
uenãt. quib potius credendũ erat. Uñ paulꝰ

Expanded text:
it, sed ejus discipuli Archippus et Epaphras. Archippus vero in eos ministerium acceperat; Epaphras autem ab eis oriundus ab Apostolo instructus, doctrinam Archippi confirmaverat. Archippo ergo praedicante, et praedicationem ejus Enitebantur, carnales observantias praedicantes et philosophicis disputationibus simplicitatem eorum irretire conantes. His igitur supervenientibus, et carnales observantias praedicantibus, in dubium illis venerat, quibus potius credendu
Abbreviated transcription (Latin):
in de autẽ eigr̃e agã¬
tur et hoc est quod
ait. Deo autem et
patri nostro sit glo¬
ria usq in secula
seculorum amen:
Salutate omnes¬

Expanded text:
Inde autem ei gratiae agantur. Et hoc est quod ait: Patri nostro gloria in saecula saeculorum. Amen. Salutate omne
Abbreviated transcription (Latin):
bit antrxp̃s ⁊ ministricius trib aums. ⁊ dimidio. et
interficientur ab illo elias ⁊ enoch. sicut ⁊ in apocalipsi
habetur ⁊ tẽ erit talis tribulatio quał ante ñfuit nec
post eiͣt. postea interficietuantrxp̃s amaichaele. ⁊mta¬
diesconcedentt bonis adpenitentiã. quititulauer
ceps nr̃ mortuussit modohabemus pacẽ. et securi
et subitus sicut ẽ dolor mulle. hin.u. que tamepu

Expanded text:
bit Antichristus et ministri ejus tribus annis et dimidio, et interficientur ab illo Elias et Enoch, sicut in Apocalypsi habetur. Tunc erit talis tribulatio, qualis ante non fuit, nec post erit; et postea interficietur Antichristus a Michaele, et madraginta dies concedentur bonis ad poenitentiam qui titubaverunt ceps noster mortuus sit, modo habemus pacem et securitaet subitus, sicut est dolor mulieris, vel mu
Abbreviated transcription (Latin):
erit d̃ĩ. iniurtute indicantis.
Dies inquã ille itamꝓusus
ueniet mał tunc quod etiã
inobitu. cunisq fit. sic̃ fur.¬
uenit nondico die. s iti nocte
conlatentius uemet ⁊ hoĩes¬
dormiunt. tc̃ oĩa subripit uͥ
nichil mueria . Ita multi
bene securi. nichilbonise habe¬
tc̃ inuenient. ꝓpter hec inci¬
pit age̾ detẽpib monerer cauẽ
sibi. neitadep̾hendantur. Nõ
gͦ pͣquantũ tpĩs hoc futurum
fit s quomodo futurũsit. opu̾
ẽ scire. ut curent filii lucis eẽ.
et ꝑutocorde uigilare quino¬
lunt ab illaora sicut anoturno
furȩ conprehendi. Nam et si
ad cauendũhoc malũ. ⁊ ne
hora dñi tãquãfur imueriat
inꝑatũ opis eẽt nosse tp̃m spa¬
tia nõdicẽt apłs opusnonẽeu
hoc scͥb̾et. s hoc potiuis sc̃bẽdu
ẽẽ iudicaret. Nẽ aũt non illuo
ficiebat ut scirent ĩ paͣtis atꝙ dõ¬
mientib hotã dñisicut furẽ cẽ
uentinã atq hoc scienbouigila¬

Expanded text:
erit Dei in virtute judicantis. Dies, inquam, ille ita improvisus veniet, malis: tunc, quod etiam in obitu cujusque fit, sicut fur,enit: non dico die, sed in nocte, cum latentius venit, et hominesdormiunt: tunc omnia subripit, ut nihil inveniat. Ita multi bene securi, nihil boni se habenc invenient. Propter hoc coepit agere de temporibus ut moneret cavere sibi ne ita deprehendantur. Non ergo post quantum temporis hoc futurum sit, sed quomodo futurum sit, opus est scire, ut curent filii lucis esse, et parato corde vigilare, qui nolunt ab illa hora sicut a nocturno fure comprehendi. Nam si ad cavendum hoc malum, id est ne hora Domini tanquam fur inveniat imparatum, opus esset nosse temporum spatet, sed hoc potius scribendum esse judicaret. Nunc autem non illis ficiebat ut scirent imparatis atque dormientibus horam Domini sicut furem esse venturam, atque hoc sciendo vigila
Abbreviated transcription (Latin):
mplacent deo. ut odor
suauissius. Conparã¬
tur eñi orationi que est
incensumdĩ. Unde di
citur date elemosinam
et ipsa orat prouobis ad
deum misistis illa dico
et plus põt dare quaꝗs
mereatur. im pleat dico.

Expanded text:
placent Deo ut odor suavissimus. Comparatur etiam orationi quae est incensum Dei. Unde dicitur, Date eleemosynam, et ipsa orabit pro vobis ad inum. Misistis illa, dicoet plus potest dare, quam quis mereatur. Impleat, dico,
Abbreviated transcription (Latin):
cit. qui ascĩs patrib
originẽ ducebãt.⁊ ex¬
quoꝵ gente ip̃ cãnẽ
assupsit: multo mag̃¬
nec uob̃ parcet. si afi¬
de recesseritis uł insu
ꝑbiã intumueritis
deinde duob p̃missiᷤ¬
duo alia reddens. subd̾.¬
.i. districtã iustitiã dĩ¬
bonitatẽ.⁊ seueritatẽ
dĩ memorat quia bo¬
nitate suad. ⁊ seueri¬
tate terret.Utrũq¬
gͦ ogentił aduerte.⁊¬

Expanded text:
cit, qui a sanctis patribus originem ducebant, erum gente ipse carnem assumpsit, multo magnec vobis parcet, si a fide recesseritis, vel rbiam intumueritis. Deinde duobus praemiduo alia reddens subdid est districtam justitiam DBonitatem et severitatem Dei memorat, quia botate suadet et severitate terret. Utrumqo gentilis, adverte
Abbreviated transcription (Latin):
ctio. s ꝑ semen quod siꝑ
legẽ benedictio ẽ. frustra
ꝓmisit se m. ⁊ frustra
ip̃m semenuenit. Non
igitur ꝑ eãbenedictio ẽ.
quia data ẽ post multu
tp̃s apmissiõe facta habra¬
he. Siergo de ea eẽt bene¬
dictio. hoĩes illius tpr̃is.¬

Expanded text:
ctio, sed per semen. Quod si per legem benedictio est, frustra promisit semen, et frustra ipsum semen venit. Non igitur per eam benedictio est, quia data est post multum tempus a promissione facta Abrahae. Si ergo de ea esset benedictio, homines illius temporis
Abbreviated transcription (Latin):
statis ad patibulum crucis. de sede. regali: adof¬
ficin̾a peccati: delumine celi: adtenebras mu¬
di.uel inferni uenit. et ueniens. locutus ẽ pa¬
fide acuera confessiõe.qi magnis clamorib
fagitare: remedium. et accelae ad medicũ
ꝑque uulnera sanarentur.morb curaretur.
Recepta uõsanitate et donate uẽte̾re in mor¬
talitatis felicitate. nichil ultra restabit petẽ¬
di. et tunc erit tertium et beatũ silentium.
ordinabiliter igitur et sapienti consiliolex
ergo minc eareducit. cõtra ordinẽ angłoꝵ fac̃.
staret dum uellet. uel cessaret cũ uellet. gͦ ꝯͣ
sit d̃s ⁊ hõ. inter dm̃ ⁊ hõiem mediat. dũ eos
ciliat. Medius autẽ nonerat inter duos. Rede̾¬
seramus a magestate dĩ et peccato n r̃o offenda¬
mus eũ. Missus ẽ dĩfilius mediator quisoluẽt

Expanded text:
statis ad patibulum crucis, de sede regali ad ofstatis ad patibulum crucis, de sede regali ad officinam peccati, de lumine coeli ad tenebras mundi vel inferni venit. Et veniens locutus est pafide ac vera confessione, quasi magnis clamoribus flagitare remedium, et accelerare ad medicum, per quem vulnera sanarentur, morbus curaretur. Recepta vero sanitate, et donata venturae immortalitatis felicitate, nihil ultra restabit petendum: et tunc erit tertium beatum silentium. Ordinabiliter igitur et sapienti consilio lex ergo nunc eam reducit, contra ordinem angelorum facit. staret dum vellet, vel cessaret cum vellet. Ergo contra omines mediat, dum eos ciliat. Medius enim non est nisi inter duos. Recesseramus a majestate Dei, et peccato nostro offenderamus eum, missus est Dei Filius mediator, qui
Abbreviated transcription (Latin):
su.mouebatur aqua et sanabatur unus. hic ẽ
om̃ps sermo. qui aregalib sedib uenit dum
mediũ silentium tenerẽt oĩa. Primũ silen¬
tiũ uenit ante legem. sedin: sublege. tertiũ:
erit ingłia.Primu fuit: ignorantia langoris
scđm: desꝑatio curationis. tertiũ. adeptiosani¬
tatis. ante legẽ namq hõ morbũ suum non a¬
gnoscebatꝰ. iõ silebat. nec querebat remediũ. Ut
aut lex sub intrauit: et ostendit languidis uul¬
nera sua mox ruptũ ẽ ip̃m silenaũ. et ceperũt
egri poscere remediũ. s oꝑaleg̃ ubi nonẽ. salũ.
sanariuolentes quod querebant: inuenire
nequibant. Tande igitur considerans hõne¬
clamã fatigatus et desꝑans: rursum loquice
indutus inmunduuenit. Samaritanus ad uuil¬
neratũ appiauit angłs magni ꝯsilii inpiscinã
descendit. heliseus adsuscitandũ mortuũ acce̾¬
sit .i. sũmiregis filius ddeconseᷤᷤ su patris adto¬
lerandã mortẽ passionis de equalitate maie¬

Expanded text:
su movebatur aqua, et sanabatur unus. Hic est su movebatur aqua, et sanabatur unus. Hic est omnipotens sermo qui a regalibus sedibus venit, dum medium silentium tenerent omnia. Primum silentium fuit ante legem, secundum sub lege, tertium erit in gloria. Primum fuit ignorantia languoris, secundum desperatio curationis, tertium adeptio sanitatis. Ante legem namque homo morbum non agnoscebat suum, ideoque silebat, nec quaerebat remedium. Ut autem lex subintravit et ostendit languidis vulnera sua, mox ruptum est silentium, et coeperunt aegri poscere remedium; sed opera legis, ubi non est salus sanari volentes, quod quaerebant, invenire nequibant. Tandem igitur considerans homo neclamores fatigatus, et desperans rursum loqui ceindutus in mundum venit. Samaritanus ad vulneratum appropiavit, Angelus magni consilii in piscinam descendit, Eliseus ad suscitandum mortuum accessit, id est summi regis Filius, de concessu Patris ad tolerandam mortem passionis, de aequalitate maje
Abbreviated transcription (Latin):
bum detexit: non contẽpsit. Qua data inua¬
luit morb auctaẽ infirmatas. non legit. s
nature uino: ⁊ diaboli instantia ut ita cogru¬
ta utriusq legiꝰ. insufficientia in suam firim¬
tate:clamaret adme dicũ. ⁊ itaquereret gr̃e
aigciliũ. ⁊ ita factũ ẽ. Multiplicatis eñi. ĩ fir¬
mitatib: postea eccełauer̃ ad medicũ. qui ue¬
mens informa serui. sanauit uulnera hõis
languidi. hic ẽ samaritamis ille qui adiuil¬
neratũ quuncidã ⁊ inlatrones. appropinqͦ¬
uit atq uulnera eius alligauit que sacͣdos
⁊ leuita. in mi sericorditer ꝑtͣnsicr̃t .i. uetꝰ
lex. ⁊ sacͣdotiũ quialex neminẽ ad ꝑfectũ
drcit. hic etiã ẽ eliscus ille quimisit baculum
adsuscitandũi filium sunamatis. ꝑquẽ et ille ẽũ
ille non surgeret. tandẽ uenit ip̃e eliseus. ⁊ con¬
traxit seatq coactauit. puero mortuo. et surre¬
xit mortuus. hic ẽ ⁊̃ angłs ille incuius descen¬

Expanded text:
bum detexit non consumpsit: qua data invabum detexit non consumpsit: qua data invaluit morbus, aucta est infirmitas, non legis, sed naturae vitio et diaboli instantia, ut ita cognita utriusque legis insufficientia et sua infirmitate clamaret ad medicum, et quaereret gratiae auxilium, et ita factum est. Multiplicatis enim infirmitatibus postea acceleraverunt ad medicum, qui veniens in forma servi sanavit vulnera hominis languidi. Hic est Samaritanus ille qui ad vulneratum qui inciderat in latrones appropinquavit, atque vulnera ejus alligavit, quem sacerdos et levita immisericorditer, id est lex vetus et sacerdotium, quia lex neminem ad perfectum duxit. Hic est etiam Eliseus ille qui misit baculum ad suscitandum filium Sunamitis, per quem cum ille resurgeret, tandem venit ipse Eliseus, et contraxit se atque coaptavit puero mortuo, et resurrexit mortuus. Hic etiam est angelus ille in cujus descen
Abbreviated transcription (Latin):
dinabiliter data s inter tp̃s naturalis legĩ.
dequa ꝯui ictisunt: quod iuuare ñ poterat.
lege.Magnoutiq consilio dĩ factũ ẽ ut post
hõis casum inlocolex nondaretur ueldĩfiliꝰ
mitteretur. Nisi. enĩhõis suꝑbia priusuires
suas exꝑiretur. sui arbitrii libati sufficientiã
arrogaret et legem suꝑ flue datam: ⁊ doĩ filiũs
frustrauenisse iudicaret. It̃. nisi prius lex sc̾¬
ptaci daretus. ꝑqua quõd posset ꝓbaret.xp̃i¬
trahendi. uel murmurandi oc̃conẽ haberet.
reliquid eũ prius ds̃ inlibertate arbitrii in
lege naturali. ut sicuires sue nature cogno¬
sceret. Ubi ꝯdeficeret uidens sibi liberum
arbitriũ nõ sufficere adiustitiã nec sic se hũi¬
li auit adposcendã grãm s suꝑbe legem scͥpt᷑a
legi nature adiunct̾a sibi sufficere putans. cla¬
mabat non de ẽ quimnpleat. s de ẽ quiiube¬
at. Ut igitur et deip̃a ꝯunce̾ tus ante qũa si¬
lium mitteret legẽ dedit : que peccati. mor¬

Expanded text:
dinabiliter data, scilicet inter tempus naturalis legis, de qua convicti sunt quod juvare non poterat, lege. Magno utique consilio Dei factum est ut post hominis casum illico lex non daretur, vel Dei Filius mitteretur. Nisi enim hominis superbia prius vires suas experiretur, sui arbitrii libertati sufficientiam arrogaret, et legem superflue datam, et Dei Filium frustra venisse judicaret. Item, nisi lex scripta ei daretur, trahendi vel murmurandi occasionem haberet, reliquit eum Deus prius in libertate arbitrii in lege naturali, ut sic vires naturae suae cognosceret, ubi cum deficeret videns sibi liberum arbitrium non sufficere ad justitiam, nec tamen sic se humiliavit ad poscendam gratiam, sed superbe legem scriptam legi naturae adjunctam sibi sufficere putans clamabat: non deest qui impleat, sed deest qui jubeat. Ut igitur et de ipsa convinceretur, antequam Filium mitteret, legem dedit, quae peccati mor
Abbreviated transcription (Latin):
titudo. tunc iam non ẽ. exꝓmissiõe .i. ex eo quod
stratur habraã. de inde destruxit ꝯsequens. dum
ficat. et priores sc̃ĩ apud dm̃ ꝑ¬
eã iustificatisunt. quidopus e¬
rat legẽ dari. Quod sic interro
gans et dicens. o uid igitur.
ołim cũ exponerem hoc capi¬
tulũ. itadistinguendũ puta¬
ui ut inter rogatio eẽt. Quidgͥ:
ac deinde eẽt responsio. lex po.
stinctio ut int̃̾rogatiosit. Quid
gͥ.l: ⁊ inferatur responsio. pp̃¬

Expanded text:
titudo, tunc jam non est ex promissione, id est ex eo quod stratur Abraham; deinde destruxit consequens dum sficat, et priores sancti apud Deam justificati sunt, quid opus erat legem dari? quod sic intulit gans et dicens: Quid igitur? Olim cum exponerem hoc captulum, ita distinguendum putavi, ut interrogatio esset, quid igitur? ac deinde esset responsio: Lex propa distinctio, ut interrogatio sit; Quid lex? et inferatur responsio: P
Abbreviated transcription (Latin):
deinde ne frustra indeatur da
requireret.Dataẽ gͦ lex. ut suꝑboꝵ ceruix qͦs
faceret transgredi. humiliaretur. ut medicus
optaretur. qui sibi tantũ trihuebant. et uolũ¬
tati sue tantũ arrogata ut liberũ arbitrium
sibi putarent sufficere adiustitã dicentes. nõ
de ẽ qui ĩpleat s deẽ qui uibeat. data ẽ gͦ lex ad¬
domandũ eoꝵ suꝑbiã. eoꝵ q ꝓderiõa infir
mitatẽ. dataẽ etiam duris: in flagellum. data
rentur. Ecce habes .iiiiͬ. legis data causas bre¬
uiter distinctas. que ĩepłaad romanos. ple¬
nius explicantur. ubidicitur lex subintrauit.

Expanded text:
Deinde ne frustra videatur datrequireret. Data ergo est lex, ut superborum cervix quos faceret transgredi humiliaretur, ut medicus optaretur, qui sibi tantum tribuebant, et voluntati suae tantum arrogabant, ut liberum arbitrium sibi putarent sufficere ad justitiam, dicentes; Nec deest qui impleat, sed deest qui jubeat. Data est ergo lex addomamitatem. Data est etiam duris in flagellum, data retur. Ecce habes quatuor datae legis causas breviter distinctas, quae in Epistola ad Romanos plenius explicantur, ubi dicitur; Lex subintravit,
Abbreviated transcription (Latin):
gentos.⁊. xxx. ꝓpꝰmissioe
iustificat. ñ ẽ iustificatꝰ
habraã. qui multũ añle¬
gẽ fuit. Quod quia dicere
non possunt coguntur fatĩ
nõ legis oꝑib iustifican
homine. s fide. Si militer
etiã nos cogit intelligere

Expanded text:
missiones justificat, non est justificatus Abraham, qui multum ante legem fuit. Quod quia dicere non possunt, coguntur fateri non legis operibus justificari hominem, sed fide. Simul etiam nos cogit intelligere,
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃sentatione humanitatis dũ cotdie bõmẽ
quẽ assũpsit ⁊ grauegenus mortis ꝙ ꝓnob susti¬
nuit uultui paĩno offert. ut nr̃imisereat᷑ cuius
postulatio cũrantꝰ sit nõ pot̃ c̃tẽpni.
adõ. Quisergose.¬

Expanded text:
ione humanitatis, dum quotidie hominem quem assumpsit et grave genus mortis quod pro nobis sustinuit, vultui paterno offert, ut nostri misereatur; cujus postulatio cum tantus sit non potest contemni. a Deo, quis ergo se
Abbreviated transcription (Latin):
utuntur eis aduictũ uel hornam̃tũ uł aliud huiuᷤᷤ¬
modi. Angłi igit᷑ nc̃ suꝑiores sunt:⁊ infuturo ert̃
pares. ita alĩ mõ nr̃isũt. ⁊ alit̃ erũt infuturo. No¬
ta ꝙ hic dr̃quiapat̃ tradidit filiũ. Uerũ auctor
filiũ fec̃ bñ. filiꝰ tradendoseipsũ benefecit. Iudas tra¬
dendo magistrũ pauaritia fec̃ male. Noneñi ꝗ
nobis p̃stitũẽ depassione xp̃i. malitie iude depu¬
tabitur. habebit ille mercedẽ malitie.xͦ laudem¬
boli. accusatio dr̃. uere nullus
nocet.quia nec ds̃. nec alius. aliꝰ¬
enĩ nõ põt. ds nõ uult. quia ip̃
ẽ qui iustificat. Nuquid gͦ uult

Expanded text:
tuntur eis ad victum, vel ornamentum, vel aliud hujusmodi. Angeli igitur nunc superiores sunt, et in futuro erunt pares, ita aliter modo nostri sunt, et aliter erunt in futuro. Notur hoc quia Pater tradidit Filium, verum auctor Filium, bene fecit; Filius tradendo seipsum, bene fecit; Judas tradendo magistrum pro avaritia, nobis praestitum est de passione Christi, malitiae Judae deputabitur: habebit ille mercedem malitiaeboli accusatio dicitur. Vere nullus nocet, quia nec Deus, nec alius. Alenim non potest, Deus non vult, quia ipse est qui justificat. Nunquid ergo vult
Abbreviated transcription (Latin):
cursus similit᷑ ⁊ uos sic currite ꝑ oꝑa caritatis
ꝑseuerantes usq infine̾. ut cõp̃hendatis brauiũ
exemplo. quanta ẽ utilitas. legis nr̃e. in qua
ñ uni. s om̃ib ꝓmisa ẽ palmaq non ẽ millo stadio.
millo spectaculo. Ibi enĩunꝰ tmaccip̃ brauiũ cet̾iuicti
quot eñi c̾runt. si ꝑseuerant᷑ c̃runt accipiunt. ⁊
qui pͥor uenerit. expectat. ut coronet᷑ cũ poste¬
riori.Agonẽ quippe istũ ñcupiditas. s caritas
facit. Om̃s currente̾ amant se. et ip̃amor c̃sus
coronã. quod ñ inagone mundiali. Nescitiꝰ eñi

Expanded text:
us Similiter et vos, sic currite, per opera charitatis perseverantes usque in finem, ut comprehendatis bravium exemplo quanta est utilitas legis nostrae, in qua non uni, sed omnibus promissa est palma, quod non in illo stadio, in illo spetaculo. Ibi enim unus tantum accipit bravium, caeteri victi quot enim currunt, si perseveranter currunt, accipiunt: et qui prior venerit, exspectat ut coronetur cum posteriori. Agonem quippe istum non cupiditas, sed charitas facit. Omnes currentes amant se, et ipse amor curscoronam, quod non in agone mundiali. Nescitis enim
Abbreviated transcription (Latin):
stinendũ abhis
que ccria sunt
oĩa p̃dicta facio
abstinuero. nõ
sic̃ ꝑsimilitudi¬
nẽ apparet. Ne¬
scitis em̃ qd̾ hii

Expanded text:
stinendum ab his quae contraria sunt. omnia praedicta facio,abstinuero, non per similitudiapparet. Nescitis e
Abbreviated transcription (Latin):
et si multi uocati. tñ pauci uõ sunt electi. iõq
insto.ut uel sic. ex multis pauci saluent̃. sicut
xi. hoc aũ debere fi̾ inminori apparet. quia oĩs.
attende quod dereb ñ laudandis trauntur
multe siłitudines. ut in euangłio de ĩiquo
iudice: quiuiduã nolebat audire. ⁊ de illo
pigro qui ñ p̃p amicitiã.s tedio uictꝰ panes
c̃modat petenti. et inps mo dat̃ similitudo.
demarso. quiincantat ut educat aspidẽ. de
tenebrosa cauerna. ita et hic ñ c̃ mendantur
agonistica. et ludicra. et tñ inde siłitudo
trahit̃. seq̃r et illi. quasi uere debemꝰ absti¬
nere ab offendiculis. cu illi abstineant. ⁊ ꝯt̃¬
riis. quia res maior. ẽ hic. Et .i. quia. illi ꝗdẽ
abstinent. ut accipiant coruptibilẽ coronã
nos aut̃ abstinere debemꝰ. ut accipiamꝰ coronã
incorruptã. nob enĩ. nõ terrenis ⁊ marcescentib: Am¬
florib s eternis c̃ stͥa gẽmis in modũ regalis
diadematis. sp̃ualis coronaseruat᷑. ⁊ quia

Expanded text:
etsi multi volenti, tamen pauci sunt electi, Ideoque insto, ut vel sic ex multis pauci salventur, sicutxi, haec autem debere fieri, in minori apparet, quia omnis Attende quod de rebus non laudandis trahuntur multae similitudines, ut in Evangelio de iniquo judice, qui viduam nolebat audire; et de illo pigro qui non propter amicitiam, sed taedio victus panes commodat petenti; et in psalmo datur similitudo de marso, qui incantat ut educat aspidem de tenebrosa caverna. Et ita hinc non commendatur agonistica, et ludrica, et tamen inde similitudo trahitur. Et illi. Quasi dicat: Vere debemus abstinere ab offendiculis, cum illi abstineant a contrariis, quia res major est hic. Et, id est quia, illi quidem abstineant, ut accipiant corruptibilem coronam, nos autem abstinius Nobis enim non terrenis et marcescentibus floribus, sed aeternis conserta gemmis in modum regalis diadematis, spiritualis corona servatur. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
animales abanimali patre ꝓcreatos. Scͥptũ ẽ eñi
ibi quod pͥmus hõ ada factus ẽ. in animam.iii. hic
exponit qurosit animale corpus: cumait:
uiu̾e .i. uitã dare corpori. tñ ꝑ
sustentamenta cibor nonui¬
uificantẽ. S nouissimus ad̃a¬
.i. xp̃s. hoc ñ degenesi sumitur.
ret: ut ultra nõ egeret aliqua
sustentatatiõe. nec ẽẽt solubi¬
le. hic exponit quidsit sp̃ua¬
le. hoc eñĩ int̃ anim̃a uiuẽ¬
uoluit. ut illic sit corpus¬
aĩale. hic sp̃uale aĩa en̾uncor. Idẽ¬

Expanded text:
i patre procreatos, scriptum est ibi, quod primus homo Adam factus est in animam viventem. Hic exponit quid sit animale corpus, cum ait, id est vitam dare corpori, tamen per sustentamenta ciborum vivificantem, sed novissimus AdaChristus, hoc non de Genesi sumitur, caret, ut ultra non egeret aliqua sustentatione, nec esset soluble. Hic exponit quid sit spirituale. Hoc enim inter animam vivevoluit, ut illic sit corpusimale, hic spirituale. Anima enim i
Abbreviated transcription (Latin):
oppimonẽ discipłoꝵ desuocorꝑe refellens dixit.
palpate et uidete qm̃ sp̃s ꝗdẽ carnẽ ⁊ ossa ñ ht̃. sic̃
me uroctis hr̃e. Iã igitur sp̃uale erat corpus xp̃i
tunc plene sp̃ui subdetur corpus. nõ ĩa repugna¬
bit.⁊ quia spusimile erit quianec aliqua cõr¬
ruptione patietur. nec alimentis egebit ut hõ
ante peccatũ eguit. et nota quod cũdicit corp̾
transiturũ ad incorruptiõe. corruptionis facit

Expanded text:
opinionem discipulorum de suo corpore refellens, dixit: Palpate et videte, quoniam spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . Jam igitur spirituale erat corpus Chritui plene subdetur corpus, non jam repugnabit. Et quia spiritui simile erit, quia nec aliquam corruptionem patietur, nec alimentis egebit, ut homo ante peccatum non eguit. Nota quod cum dicit corpus transiturum ad incorruptionem, corruptionis faci
Abbreviated transcription (Latin):
spũali quia ꝑfecte adheret
dño. siciuificat. ut spĩule¬
corpus efficiat. Attende etiã
qUod simus. adã dicitur quiade eadẽ
materia ẽ. Nouissimus. quia
post eũ succedit alius. quisit
caput. uel aue futor huma¬
de inde quodni generis sicut illiduo fuer̃.¬
et scđs. quia ex illo sunt nati: ex hoc renati.⁊ rõo
ut̃q dicit᷑ pat̃ humani gins. uel aliis nõ mutatis
ita põt legi illud. Si ẽ cðrpus. ut ꝓbet qĩ arelatiuiᷤᷤ

Expanded text:
uali, quia perfecte adhaeret Domino, sic vivificat, ut spicorpus efficiat. Attende etiam simus. Adam dicitur, quia de eadem materia est; novissimus, quia eum non succedit alius, qui sit caput vel auctor humani generis, sicut illi duo fuerimus Adam et secundus, quia ex illo sunt nati, ex hoc renati. Et ideo uterque dicitur pater humani generis. Vel, aliis non mutatis, ita potest legi istud: si est corpus, ut probet quasi a relativis,
Abbreviated transcription (Latin):
obenedicentur om̃s.g. Nondicit scͥptura in semi¬
nib qĩ inmultis .i. sicut faceret sidemultis uellet
intelligi. s dicit in seminituo. qi inuno .i. sicut
que deunouult intelligi et illuo um̃̃ ẽ xp̃s. Uñ
subdit. quiẽ xp̃s. Dicit enĩ apłs. Non eñĩ pot inue¬

Expanded text:
o benedicentur omnes gentes. Non dicit Scriptura, in semio benedicentur omnes gentes. Non dicit Scriptura, in seminibus, quasi in multis, id est sicut faceret, si de multis vellet intelligi: sed dicit in semine tuo, quasi in uno, id est sicut quae de uno vult intelligi, et illud unum est Christus. Unde subdit: Qui est Christus. Dicit enim Apostolus, non pote
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrationes et auctoritates.
quod ꝑfidẽ non ꝑlegem
clatur sp̃s ⁊ iustitia ⁊ ba¬
titudo. modo ofr̃s dico.
sepe non sit firmitas. tñ te¬
siuis heredib firmũ ẽ quia
nemospernit. ut dicat ñ¬
ualere nõ benefactũ eẽ.
aut suꝑordini. uit alit̃¬
dereb illis disponat. s ẽ
in auctoritatẽ om̃iũ maxi¬
mae cũsit ꝯfirmatũ testib
⁊ amorte testatoris. simili
eẽt intelligentia in aptati¬
one similitudinis. S exeo
aliquantulũ obscuratur.
quia antequã illid in fe¬
rat: p̃mittit cui factumẽ¬
illu d testamentum. ⁊ aqͦ
et accipientis dignitate uideatur in cõmutabilis
hoĩs firmũ ẽ similiter ꝓmissiones dĩ firme sunt
⁊ qĩ quisdiceret suerunt ne ante legẽ alique ꝓmiᷤ¬
siones facte : Respondet. fuerunt utiq quia abrahe.
quẽ nõ falleret d̃s̃. dicte sunt ꝓmissiones ado. płalit̾ dic̃
nedictio. et quod semen illu x̾sit non alius: No¬
tat exuerbis scͥipture genesis. que ẽ insemine tu¬

Expanded text:
rationes et auctoritates per fidem non per legem datur spiritus, et justitia et beatitudo. Modo, o fratres, dico, is saepe non sit firmitas, tamesuis haeredibus firmum est, quia nemo spernit, ut dicat nvalere, non benefactum esse, aut superordinat, ut alitrebus illis disponat, sed est in auctoritate omnium, maxim sit confirmatum testibus et morte testatoris, similitet intelligentia in aptatione similitudinis, sed ex eo aliquantulum obscuratur, quia antequam illud infrat, promittit cui factum sit testamentum a et accipientis dignitate videatur incommutabilis hominis firmum est, similiter promissiones Dei firmae sunt, et quasi quis diceret: Fueruntne ante legem aliquae promissiones factae? Respondet: Fuerunt utique, quia Abrahae, quem non falleret Deus, dictae sunt promissiones a Deo. Pluraliter dicit nedictio. Et quod semen illud Christus sit, non alius, notat ex verbis Scripturae Genesis, quae est: In semine tu
Abbreviated transcription (Latin):
aulus et c̃. Hanc epłam scribit apłs philemo
ponesimo ẜuosuo quicũtũpno eius fugerat. s
ab apło audito cuangłio baptigatus ẽ.cui et ue¬
niã dep̃catur apłs scribens ei a roma decarcere.
philemonẽ. Modus talis primum salutat cũi
monẽ obsecrat. cũ eimꝑar poss ut onesimo par¬
cat et grãs dõagat. quiatalẽ illũ recipit. ut ñ ẜ¬
uũ estimet s dilectissimũ. frm̃ oeinde dicit ut
pares sibi ospitiũ sꝑati ad ipm̃nire p̃mattit uero
salutationem dices
ctus iħu¬

Expanded text:
us. Hanc Epistolam scribit Apostolus Philemonpro Onesimo servo suo, qui cum damno ejus fugerat; sed ab Apostolo audito Evangelio baptizatus est, cui et veniam deprecatur Apostolus, scribens ei a Roma de carcere.Philemonem. Modus talis: Prius salutat illum cum monem obsecrat, cum ei imperare posset, ut Onesimo parcat, et gratias Deo agat, quia talem illum recipit, ut non servum aestimet, sed dilectissimum fratrem. Deinde dicit ut paret sibi hospitium speranti ad ipsum venire. Praemittit vero salutationem, dicens: ctus
Abbreviated transcription (Latin):
desit. ÷ aticũ. necessaria sunt
eis. har̃it inss. sitartuĩs. nequerara aliena. et qĩ
iisquereret. unde aut reserit illis. Uñ ht̃ ti¬
tus ꝙ eis adinatic̃. largiatur: respondet:
iscant aut et
ses. ut aliis p̃ee sibi ip¬
sis in boĩs.o. dando mi¬
nistris. ñ dico ad qlibet¬
uersus nocessarios ⁊ hoc

Expanded text:
d viaticum necessaria sunt eis, habeant apud suos, ne quaerant aliena. Et quasi quis quaereret: Unde autem res erit illis? Unde habet Titus quod eis ad viaticum largiatur? respondet: Discant autem ses, ut alii praeesse sibi ipsis in bonis operibus dando ministris. Non dico ad quaelibetusus necessarios, et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥ fn. quia nulla
sitan ilł fac̃. qui ad¬
huc inereduli sunt.
scto uetͣ᷑ hõĩe. genc¬
ratur nouus ⁊re.¬

Expanded text:
inus quia nulla sitan et illis faciet qui adhuc increduli sunt. sito veteri homine generatur novus, e
Abbreviated transcription (Latin):
postquambis feceris
sensum astruunt uer¬
bislegis. ut prauitate¬
i sue mentis legis aucto¬
ritate contendunt. qͥ
uitandisunt. quia fre¬
quentins aucorrecti. e¬
uercitationes eẽnt ad
malum. deuita dico.¬
corrigibilis. subuersuᷤ

Expanded text:
postquam bis feceris sensum astruunt verbis legum, ut pravitatem mentis suae legis auctoritate confirment; qui vitandi sunt, quia frequentius correcti exercitatiores essent ad malum. Devita, dico,gibilis, subversus
Abbreviated transcription (Latin):
idhic interces¬
sio ꝓonesimo
iõ que hũilita¬
tis sunt ꝯme¬
morat. incipi
nostro. et appie
litomi nostro. et¬

Expanded text:
m hic intercespro Onesimo, ideo quae humilitis sunt, commemorat incipnostro, et Apphialitoni nostro.
Abbreviated transcription (Latin):
fecit ẽ fidelis .i. uerax. et
dehis predictis. uolote
confirmare alios ut cu¬
rent. in oꝑib bonis p̃ ẽẽ
aliis bonis multis quiere¬
dunt dõ. uel itanolo.t.9.¬
tis uel sibi ipsis. Idorolo
bonainse. et utilia alus
unt. ut decibis. quosalu
asserunt. discernendos
alii non et pugnaslegiᷤ
ut quando inemendata
scriptura. deannis ma¬
tusale. ueldehunsmo¬
di aliis contraria. uel in¬

Expanded text:
fecit, est fidelis, id est verax. Et de his praedictis volo te confirmare alios ut curent in operibus bonis praeesse aliis multis qui credunt Deo. Vel ita: volo ttis vel sibi ipsis. Ideo volbona in se, et utilia aliisunt, ut de cibis quos alii asserunt discernendos, alii non, et pugnas legis, ut quando in emendata Scriptura de annis Matussalae, et de hujusmodi aliis contraria, vel i
Abbreviated transcription (Latin):
tes. increduli erran.¬
tes et seruientes de¬
sideriis et uolupta¬
tib uariis. in malitia
et inuidia agentes.
odibiles. odientes
um aut̃ benigni¬
tas et humanitas

Expanded text:
et incredibiles, errantes, seruientes desideriis et uoluptatibus uariis, in malitia et inuidia agentes, odibiles, odientes sed cum benignitas et humanitas
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e urte eterne.
fideliꝰ sermo est
Stultaᷤ aut que¬
stiones et gene¬
alogias. et con¬
tentioẽs. et pu¬
gnaᷤᷤ legis deui¬
ta. Sunt enĩmn¬
utilẽ. et uane
hereticũ. hoĩe
post pͥmã et
scdam correc

Expanded text:
spem viae aeternae. Fidelis sermo est:Stultas autem quaestiones, et genealogias, et contentiones, et pugnas legis devita, sunt enim inutiles, et vanae. Haereticum hominem, post unam et s
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. ideo: quia hiciacob filiꝰ¬
fuit ioseph. quipr̃ chudictus
est .s. non ẽ hoc ratũ. ꝯiosepħ
uirgo fuisse credatur. Alia
ergo causa querenda est. qr fr̃ dñi dictus sit.
at qr fr̃s dic̃ãtur sciendũ quod maria mat̃
dñi ioachim. et anne filia fuit que nupsit
iosephet ita ioseph fuit putatuus pater xp̃i.
Mortuo aut ioachim. cleophas fr̃ioseph. eadẽ
annã accepit uxorẽ. et genuit exea filiã quam
uocauit mariam que nupsit alpheo. qui genuit
Mortuo aut̃ cleopha. quidã salom: ne eandẽ
eduxit anna. et genuit ex eafiliam nomine
mariã que nupsit cȩbedo et habuit exeafilios¬
.s. iacobũ quidictus ẽ maior. ⁊ ioħm euangłistã.
Tresigitur uiros hiũt anna. et tres filias. nũc
uidenduẽ q̃riacob alphei. et minor dictus sit.

Expanded text:
, ideo quia hic Jacobus filfuit Joseph, qui pater Jesu dictus est; sed non est hoc ratum, cum virgo fuisse credatur. Alia ergo causa quaerenda est quare frater Domini dictus sit, at quare fratres dicantur, sciendum quod Maria mater Domini, Joachim et Annae filia fuit, quae nupsit Joseph: et ita Joseph fuit putativus 143 pater Christi. Mortuo autem Joachim Cleophas frater Joseph eamdem Annam accepit uxorem, et genuit ex ea filiam quam vocavit Mariam, quae nupsit Alphaeo, qui genuit Mortuo autem Cleopha, quidam Salome eamdem Annam duxit, et generavit ex ea filiam, nomine Mariam, quae nupsit Zebedaeo, et habuit ex ea fis Jacobum, qui dictus est Major, et Joannem evangelistam. Tres igitur viros Anna habuit, et tres filias. Nunc videndum est quare Jacobus Alphaei et minor dictus est
Abbreviated transcription (Latin):
qui apͥus secutus ẽ dñm. Itaq iacob alpheimino
dictus ẽ quia posterid̾s xp̃o adhesit. ft̃ uero dm̃
dictus ẽ.ut quib dã placet quia filius fuit mat᷑
fr̃s uocant. Uñ geromimus fr̃s dm̃idicit imelligi
hunc iacobũ et fr̃s eius his uerbis. Quidã sequ̾ẽ¬
tes deliramenta a pocrifoꝵ suspicantur fr̃s dñi
foris stantes ẽẽ filios iosephdequad̃ muliercula.
S consobrinos fr̃s saluatoris hic intelligere de¬
bemus .s. filios alphei. et matertere eius matris
iacobiminoris. et ioseph. et uide. quattuor cñi
modis in diuinis scripturis fr̃s dicuntur .s. na

Expanded text:
aque Jacobus Alphaei minor dictus est, quia eo posterius Christo adhaesit. Frater vero Domini dictus est, ut quibusdam placet, quia filius fuit materfratres vocant. Unde Hieronymus fratres Domini dicit intelligi hunc Jacobum, et fratres ejus, his verbis: Quidam sequentes deliramenta apocryphorum suspicantur fratres Domini foris stantes esse filios Joseph de quadam muliercula; sed consobrinos fratris Salvatoris hic intelligere debemus, scilicet filios Alphaei et materterae ejus matris Jacobi minoris, et Joseph, et Judae. Quatuor enim modis in Scri
Abbreviated transcription (Latin):
De inde. postannoᷤ
tresuemierosoli¬
non discere aliquio
abeo s uidere cum
ut petrus sciret sibi
apls. Per hoc ostendit
se nullo modo dissẽ¬
ab aliis didici. Nemi¬
minor quidictus ẽ fr̃¬

Expanded text:
Deinde post annos tres veni Hierosolynon discere aliquid ab eo, sed videre eum ut Petrus sciret me foapostolus. Per hoc ostendit se nullo modo dissenab aliis didici. Nemiminor, qui dictus est fr
Abbreviated transcription (Latin):
bebreus. ⁊ ẽ. ⁊ itẽ. ꝯstitue supte principẽ quem
dñs elegerit eũ quisit detius fr̃ib. Porro cogna¬
tiõe fr̃s uocantur qui sunt de una familia. cum
exunaradice turba diffunditur sem quodhabra
fr̃s dicuntur quia ab uno patre natisunt. Illoᷤ
ergo fr̃s xp̃i. appellatos intelligo cognationis¬
priuilegio. Iacob fr̃ dñi. uel exfiliis iosephdealia. u¬
iore. uel excognatione marie matris eius: debet intelli¬

Expanded text:
Hebraeus, etc. . Et item: Constitue super te principem quem Dominus elegerit, eum qui sit de fratribus tuis . Porro cognatione fratres vocantur qui sunt de una familia, cum ex una radice turba diffunditur; secundum quodfratres dicuntur, quia ab uno parente nati sunt. Illos ergo fratres Christi appellatos intelligo cognationisprivilegio. Jacobus frater Domini, vel ex filiis Joseph de alia uxore, vel ex cognatione Mariae matris ejus debet intelli
Abbreviated transcription (Latin):
xit tñamortius. ⁊ multis
uidentib eũ suscipiente nu
be incelũ ascent̾. Ubigͦ pu¬
tatur inbecillitas. ibi appa¬
ret potentia.neq erubescas
ẽ. s cũlabora. mͥinp̃dicando.

Expanded text:
xit tamen a mortuis, et multis videntibus suscipiente eum nube, in coelum ascendit. Ubi ergo putatur imbecillitas, ibi apparet potentia. Neque, erubescas,est, sed collabora mihi in praedicando
Abbreviated transcription (Latin):
oĩ et debes qr ip̃ẽ. quilibera¬
uit nos p̃tio sanguinis sui.
Uicẽ ergo reddere. liberaũ
cũuenit. cuius beneficiis
cũdigne respondere non
ualeamus: uellegationẽ¬
eius fidelit̾ et instantera¬
uit nos. uocatione interio
risua ibi soli conuenienti. ⁊ scã quia aosc̃auo¬

Expanded text:
i; et debes, quia ipse qui liberavit nos, pretio sanguinis sui. Vicem ergo reddere liberanti convenit, cujus beneficiis digne respondere non valeamus, vel legationeejus fideliter et instanter avit nos vocatione interiori sua, id est sibi soli convenienti; et sancta, quia ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
me militet. ut inagonefit.
Nam et .e. qui certat i¬
L agone quolibet non
que illum agonem. inpe¬
dire possunt: abstineat.
et qĩ ille quereret unde
ergouiuam : cũ fodere ñ
possĩ et mendicare ci¬
re confundar: subdit.
inplices tenegotiis nẽ
neã te laborare. nõtñui
gone uerbi dĩ excolit corda auditorũ: ꝑ.m .ꝑ.
dignus ẽ oꝑarius mercede sua. ut agricola. ł
iunitor pͥmos fructuslaboris sui degustat.a
ta apłs prius iubet eũ sumere quiprimũ
ille suã necessitatẽ ĩ płe exhis que accepit. ⁊ pꝰ
aliis. dehis que suꝑsũt ininistiare. Castũita

Expanded text:
me militet, ut in agone sit. Nam et ille qui certat iagone quolibet, nonquae illum agonem impdire possunt abstineat. Et quasi ille quaereret: Unde vivam, cum fodere non possim, et mendicare confundar? subdit: on implices te negotiis, est neam te laborare, non gone verbi Dei excolit corda auditorum, primum pdignus est operarius mercede sua . Ut agricola vel vinitor primos fructus laboris sui degustat, ita Apostolus prius jubet eum sumere qui primus ille suam necessitatem implere ex his quae accipit, et post aliis de his quae supersunt ministrare. Ha