comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ter habemus. quicquid boni
agunus. hoc eodem sp̃ũ largi¬
ente ꝑcipimus. Quod intelli¬
gens ꝓpħa cum cordis mundici¬
am quereret dicens. cor mundũ
crea in me d̃s: continuo subiun¬
xit. sp̃m rectum innoua inuis¬
cerib meis: quia si non interio¬
ra nr̃a sp̃e domini rectus imple¬
uerit: cor nobis mundum unde
sit non habet. Cum oꝑib: bo¬
nis ꝓfectum concupiscens dixis¬
set domine ad te confugi. doce
me facere uoluntatem tuam:
statim quo hunc ordine conse¬
qui deberet ostendit cum dicit.
Sp̃c tuus bonus deducet me
in uiam rectam. Cuius uesti¬
giis uixta modulum nr̃m fr̃s
deum patrem ut sp̃c sui gr̃a nos
in uiam recte fidei que ꝑ dilecti¬
onem oꝑatur. inducat. Et ut ob¬
tata mereamur obtinere: taliter
uiuere studeamus. ne tanto past¬
tre simus indigni: quinpotius
misterium regenerationis quo in
baptis mate filii di sumus effecti.
illibato semꝑ corꝑe pariter et men¬
te seruemus. Certum namq est:

Expanded text:
ter habemus, quidquid bene ter habemus, quidquid bene agimus, hoc eodem Spiritu largiente percipimus: quod intelligens Propheta, cum cordis munditiam quaereret dicens: Cor mundum crea in me, Deus, continuo subjunxit: Spiritum rectum innova in visceribus meis , quia si non interiora nostra Spiritus Domini rectus impleverit, cor in nobis mundum unde sit non habet. Cum in operibus bonis profectum concupiscens dixisset: Domine, ad te confugi, doce me facere voluntatem tuam statim quo hunc ordine consequi deberet ostendit cum dicit: Spiritus tuus bonus deducet me in viam rectam, cujus vestigiis juxta modulum nostrum, fDeum Patrem, ut Spiritus sui gratia nos in viam rectae fidei, quae per dilectionem operatur, inducat. Et ut optata mereamur obtinere, taliter vivere studeamus, ne tanto Patre simus indigni, quin potius mysterium regenerationis quo in baptismate filii Dei sumus electi, illibato semper corpore pariter et mente servemus. Certum namque est,
Abbreviated transcription (Latin):
Et dimite nobis debita nr̃a:
sicut et nos dimittimus debi¬
torib nr̃is. Uel certe malos
appellat discipillos: qlua incõ¬
ꝑatione diuine bonitatis omĩs
creatura mala: esse ꝓbatur: di¬
cente domino. Nemo bonus
nisi unus d̾s: Cum tamen
participatione eiusdem diui¬
atura bona fieri posse cognos¬
citur. Unde et dñs pia ꝓmis¬
sione testatur. quia. pater de
celo dabit sp̃m bonum petenti¬
b se. Ut ꝓfecto ostendat. quia
ex ipsis mau sunt ꝑ acceptam
sp̃c grãm boni possunt efsici. Sp̃m
bonum petentib se dandum a
patre poilicetur: quia siue fidẽ.
spem caritatem. siue alia que¬
libet bona celestia desidamus
adipisci: non aliter nobis hec.
tur. Hinc est enum quod idem
sp̃e in isala. sp̃c sapientie et in¬
tellectus. sp̃e consilu et fortitu¬
dinis. sp̃c scientie et pietatis.
sp̃c timoris domini: Et in alio
loco sp̃c dilectionis et pacis. sp̃c
gr̃e et precum nominatur: quia
numirum quicquid boni ueraci¬

Expanded text:
Et dimitte nobis debita nostra, Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Vel certe malos appellat discipulos, quia in comparatione divinae bonitatis omnis creatura mala esse probatur, dicente Domino: Nemo bonus nisi unus Deus , cum tamen participatione ejusdem boniatura bona fieri posse cognoscitur; unde et Dominus pia promissione testatur, quia Pater de coelo dabit spiritum bonum petentibus se ; ut profecto ostendat, quia eipsis mali sunt, per acceptam Spiritus gratiam boni possunt effici. Spiritum bonum petentibus dandum a Patre pollicetur, quia sive fidem, spem, charitatem, sive alia quaelibet bona coelestia desideramus adipisci, non aliter nobis haec tur. Hinc est enim quod idem Spiritus in Isaia Spiritus sapientiae et intellectus, Spiritus consilii et fortitudinis, Spiritus scientiae et pietatis, Spiritus timoris Domini, et in alio loco Spiritus dilectionis et pacis, Spiritus gratiae et precum nominatur, quia nimirum quidquid boni veraci
Abbreviated transcription (Latin):
alimentum nobis pure caritatis
sincere fidei. certe spei tribuat:
ut duriciam odiorum. ut ꝑfidi¬
e uirus. et aculeum nobis desꝑa¬
tionis. qui ad caduca retrahere
solet. auferat: et absq ulla du¬
bietate quod petimus accipiemꝰ.
nos. Sed et ipse dñs certam no¬
bis fidutiam dat unpetrandi gͦ
recte petimus: cum subuingit.
Si ergo uos cum sitis mali.
nostis bonaᷤ dare filuis urĩs. ⁊
quantomagis pater ur̃ de celo
dabit sp̃m bonum petentib se:
Malos autem discipulos dicit
qui utiq quantum: ad humañ
quia nimirũ nemo est qui in
hac uita a cunctis immunis
ualeat ẽẽ delictis: salomone at¬
testante qui ait. Quia non est
homo in terra: qui faciat bonũ
et non ƿeccet.Unde ꝓuide dñs
qui grauib peccantium reatib
grauiora penitendi medicamen¬
ta demonstrat: ipse cotidianos
electorum errarus. qui uerbo
maxime uel cogitatu contin¬
giuit: cotidianis orationum
studiis docet debere curari: qͦs
inter alia sic orare precepit

Expanded text:
alimentum nobis purae charitatis, alimentum nobis purae charitatis, sincerae fidei, certae spei tribuat, ut duritiam odiorum, ut perfidiae virus, et aculeum nobis desperationis qui ad vitam caducam retrahere solet auferat, et absque ulla dubietate quod petimus accipiemus.nos; sed et ipse Dominus certam nobis fiduciam dat impetrandi quae recte petimus, cum subjungit: Si ergo vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater vestem bonum petentibus se? Malos autem discipulos vocat, qui utique, quantum ad humanum quia nimirum nemo est qui in hac vita a cunctis valeat immunis esse delictis, Salomone attestante qui ait: Quia non est homo justus in terra qui faciat bonum et non peccet . Unde providens qui gravibus peccantium reatibus grandiora poenitendi medicamenta demonstrat, ipse quotidianos electorum erratus, qui verbo maxime vel cogitatu contingunt, quotidianis orationum studiis docet debere curare: quos inter alia sic orare praecipit:
Abbreviated transcription (Latin):
danobis hodie: Ille cor nr̃m rigo¬
re odiorum constringi ꝑmittat.
Hunc enim rigorem ꝑduriciam
lapidis insinuat: cum dicit. Quis
autem ex uobis patrẽ petit panẽ:
Nonquid lapidem dabit illi:
Non est formidandum. ne si for¬
titudinem. fidei. contra hostis
antiqui temptamenta p̃camur
toto ex corde dicentes. dñe auge
nobis fidem: ille nos infidelita¬
tis sinat interire uenenis. Iure
enim nomine serpentis uirus
infidelitatis quod ꝑ ipsum gene¬
ri humano asꝑsum est exprimi¬
tur: cum dicitur. Aut si piscem.
petit: nonquid ꝓ pisce serpentẽ
dabit illi: Non est tumendum
a domino postulemus: ille au¬
dicum auertat. ac nos desꝑatio¬
ne futurorum retro respicere. id
est ea que reliquimus. paciatur
labentis scłi commoda uirulenti¬
a requirere. Recte namq immu¬
tatio boni ꝓpositi nociua. et con¬
cupiscentie carnalis repetitio ue¬
neno scorpionis quod retro. idest
petamus a domino fr̃s. ut scilicet

Expanded text:
da nobis hodie ; illorum cor nostrum rigoda nobis hodie ; illorum cor nostrum rigore odiorum constringi permittat. Hunc etenim rigorem per duritiam lapidis insinuat, cum dicit: Quis autem ex vobis patrem petit panem, nunquid lapidem dabit illi? Non est formidandum ne si fortitudinem fidei contra hostis antiqui tentamenta precemur, toto ex corde dicentes: Domine, auge nobis fidem, ille nos infidelitatis sinat interire venenis. Jure enim nomine serpentis virus infidelitatis, quod per ipsum generi humano aspersum est, exprimitur, cum dicitur: Aut si piscem petit, nunquid pro pisce serpentem dabit illi? Non est timendum a Domino postulemus; ille auditum avertat et nos desperatione futurorum retro respicere, id est, ea quae reliquimus patiatur labentis saeculi commoda virentia requirere. Recte namque immutatio boni propositi nociva, et concupiscentiae carnalis repetitio, veneno scorpionis, quod retro est, petamus a Domino, fratres, ut, scilicet,
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis ait. In mundo pͥssuram
habebitis: sed confiditerego uici
mundum. Porro ꝑ ouum syei nr̃e
certitudo siguratur: quia in ouo
nondum fetus cernitur: seo fu¬
ture auis fecus fꝑatur. Et fideles
quiq nondum in presenti suꝑne
patrie glam quam credunt intu¬
entur: s futuram sꝑando presto¬
lantur. Unde dicit apłs. Si aũt
quod non uidemus sꝑamus: ꝑ pa¬
cientiam expectamus. Hec igitur
liter a deo petere. hec uisticia reg¬
i dei quam ante omnia quetere
debemus: fides uidelicet spes et
caritas. Quia sicut scriptum ẽ.
uistus ex fide uiuit; Sꝑantes
autem in domino miscdia cireun¬
dabit: et plenitudo legis est di¬
lectio. Omnis enim lex inuno
sermone impletur:Diliges proxi¬
mum tuum sicut te ipsum. Et
irerum. dilectio ꝓximi. malum
non oꝑatur. Non est autem
metuendum ne si grãm dilectio¬
nis a domino pia deuotione qͤ¬
ramus. si intimo ex corde dica¬
mus. panem nr̃m cotidianum

Expanded text:
discipulis ait: In mundo pressuram discipulis ait: In mundo pressuram habebitis, sed confidite, ego vici mundum . Porro per ovum spei nostrae certitudo figuratur, quia in ovo nondum fetus cernitur, sed futurae avis fetus speratur; et fideles quique nondum in praesenti supernae patriae gloriam, quam credunt, intuentur, sed futuram sperando praestolantur. Unde dicit Apostolus: Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Haec igitur liter a Deo petere, haec justitia regni quam ante omnia quaerere debeamus, fides, videlicet, spes, charitas, quia sicut scriptum est: Justus ex fide vivit . Sperantes autem in Domino misericordia circumdabit , et: Plenitudo legis est dilectio . Omnis enim lex in uno sermone impletur: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Et iterum: Dilectio proximi malum non operatur . Non est autem metuendum ne si gratiam dilectionis a Domino pia devotione quaeramus, si intimo ex corde dicamus: Panem nostrum quotidianum
Abbreviated transcription (Latin):
quisq beneficium dilectionis
impendere debet: dicente dño.
Diuigite inimicos ur̃os: benefa¬
cite his qui oderunt uos: et o.¬
rate ꝓ ꝑsequentib et calumpni¬
antib uos. ut sitis filu patris
ur̃i qui in celis est. In pisce. aũt:
fides non ficta exprimitur. Quo¬
modo enim piscis sub tegumen¬
to aquarum nascitur. uiuit &¬
alitur: sic et fides que in dm̃ ẽ
que alterius uite gaudia ꝑ la¬
menta presentia fletusq reqͥ¬
rit inusibiliter gignitur incorde:¬
auxilio cdiune ꝓtectionis ne.
deficiat nucritur: inuisibiliũ
premiorum intuitu queq ualet
bona oꝑatur: memor illius apłici
quia ea que uidentur temꝑalia
sunt. que autem non uidentur
eterna sunt. Possumus & hoc di¬
cere. quia piscis in eo tipum fidei
teneat. quod sicut ille crebris
aduersantis mundi pressuris im¬
pugnetur. inconuulsa ꝑsistat. um¬
mo etiam de certamine głosior
existat: adiuuante illo qui missis
ad predicanda eiusdem fidei dona

Expanded text:
quisque beneficium dilectionis quisque beneficium dilectionis impendere debet, Domino dicente: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos. Orate pro persequentibus et calumniantibus vos, ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est . In pisce autem fides non ficta exprimitur. Quomodo enim piscis sub tegmento aquarum nascitur, vivit, et alitur; sic et fides quae in Deum est, quae alterius vitae gaudia per lamenta praesentia fletusque requirit, inauxilio divinae protectionis ne deficiat nutritur, invisibili praemiorum intuitu bene bona operatur, memor illius apostolici quia ea quae videntur temporalia sunt, quae autem non videntur aeterna sunt . Possumus et in hoc dicere, quia piscis in eo fidei typum teneat, quod sicut illecebris  adversantis mundi pressuris impugnetur, inconvulsa persistat, imo etiam de certamine gloriosior existat, adjuvante illo qui missis ad praedicanda ejusdem fidei dona
Abbreviated transcription (Latin):
is. suo timore et amore preditis:
non defectiua incelis bona largit᷑.¬
S iuxta tipicam intelligentiam.
panis dilectionem significat: qͥa
sicut ille principalis est cib ata
ut sine eo mensa iops ẽẽ uideat᷑:
ita caritas principals est uirtꝰ.
ita ut sine ill a. uirtutes reliqͦ
spiritales uirtutes ẽẽ uideri ne-¬
queant: quia nimirum quicqd
boni agitur. insola dilectione ꝑ¬
ficitur. Unde dicit apłs. Quia
si lingus hominum loquere¬
tur et angelorum: et si haberet
ꝓpħiam et noss: misteria omnia.
et omnem scientiam: et si habe¬
ret omnem fidem ita ut montẽ
tranfferret. et si distribueret
om̃s facultates suas in cibos
pauperum: et sitraderet corpꝰ.
suum ita ut arderet. caritatem
autem non haberet: nichil illi
ꝓdess Caritas uera est: qua
et dñm̃ ex toto corde. tota aĩa.
tota uirtute: & ꝓximum tan¬
quam nos diligere precipum.
Nec tantum ꝓximis et amitis.
uerum etiam inimicis ꝑfectus

Expanded text:
is, suo timore et amore praeditis, is, suo timore et amore praeditis, non defectiva in coelis bona largitur. Juxta typicam intelligentiam, panis dilectionem significat, quia sicut ille principalis est cibus, ita ut sine eo mensa inops esse videatur, ita dilectio principalis est virtus, ita ut sine illa virtutes reliquae spiritales virtutes esse videri nequeant, quia nimirum quidquid boni agitur in sola dilectione perficitur; unde dicit Apostolus quia si linguis hominum loqueretur et angelorum, et si habuerit prophetiam, et noscet mysteria omnia et omnem scientiam, et si habt omnem fidem, ita ut montes transferret, et si distribueret omnes facultates suas in cibos pauperum, et si traderet corpus suum, ita ut arderet, charitatem autem non haberet, nihil illi prodest . Charitas vera est, qua et Deum ex toto corde, tota anima, tota virtute, et proximum tanquam nos diligere praecipimur. Nec tantum proximis et amicis, verum etiam inimicis perfectus
Abbreviated transcription (Latin):
ipse nos petere uelit: audiamus
illud euangelicum. Querite
primum regnum dei & iustici¬
am eius: et hec omina adicien¬
tur uobis. Regnum autem di
et iusticiam eius querere est:
et celestis patrie dona desid̾are:
et quib iusticie meritis ad hec
ꝑuenire debeat indesinenter in¬
quirere: ne si a uia que illo du¬
cit aberremus: ꝑuenire quo ni¬
cimur minime queamus. Quod
si uerba dñi et saluatoris nr̃i qͥ¬
b nos de exemplo terreni paren¬
tis adrogandum dm̃ patrem
hortatur diligenter inspicimꝰ:
illi:: Aut si piscem: nunquid
ꝓpisce serpentem dabit illi.
Aut si pecierit ouum: nunqͥd
porriget illi scorpionem: Aꝑta
etenim uinꝑatio hec et cunctis
audientib ud inuelligendum fa¬
cillima. quia si homo quilibet
mortalis ac fragilis et peccati
ad huc carne grauatus. petenti¬
b se filus quos diligit. que ha
bet bona quanuis terrena ⁊ fra¬
gilia dare non denegat: multo
magis pater celestis petitorib: su¬

Expanded text:
ipse nos petere velit, audiamus nos ipse nos petere velit, audiamus nos illud evangelicum: Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Regnum autem Dei et justitiam ejus quaerere est et coelestis patriae dona desiderare, et quibus justitiae meritis ad haec pervenire debeatur indesinenter inquirere, ne si a via forte quae illuc ducit oberremus, pervenire quo nitimur minime queamus. Quod si verba Domini et Salvatoris nostri quibus nos de exemplo terreni parentis ad rogandum Deum Patrem hortatur, diligenter inspicimus,abit illi? aut si piscem, nunquid pro pisce serpentem dabit illi? aut si petierit ovum, nunquid porriget illi scorpionem? Aperta etenim est comparatio haec et cunctis audientibus ad intelligendum facillima, quia si homo quilibet mortalis ac fragilis et peccati adhuc carne gravatus petentibus se filiis, quos diligit, quae bona habet, quamvis terrena et fragilia dare non denegat; multo magis Pater coelestis petitoribus su
Abbreviated transcription (Latin):
corporum. ꝓubertate frugum.
ꝓ serenitate aurarum: ꝓcet̾is uite¬
huius necessariis deum petere:
si tantum hec innomine iħu pe¬
tantur. et si ob id solummodo
petantur. ut habundante uia¬
tico inp̾senti: liberius ad futu¬
ra dona tendatũr. Sed quia
sunt qui temꝑalein quietem
et ꝓsꝑitatem a suo creatore re¬
quirunt. non quidem uit eidem¬
creatori deuotiorib animis o¬
bediant. s ut habundantius
cominessationib et ebrietatibꝰ
uacent: ut securius ac licentꝰ
suis concupiscentiis sue carniᷤ
seruiant illecebris: Merito ta¬
les male petere dicuntur
uerum quod homines huicis¬
modi petitiones. eo quod male
petunt acciꝑe non merentur:
studeamus nos dilectissimi et
bene petere. et digni obtinen¬
da que petimus existere. Quod
ita fit: si et ea que dominus uis¬
uit orando querimus: et quales
Nos ipse fieri docuit tales ad
orandum ꝓcedimus: et intenti
in precib donec impetremꝰ insis¬
timus. Si aũt scire cupimus que

Expanded text:
corporum, pro ubertate frugum, corporum, pro ubertate frugum, pro serenitate aurarum, pro caeteris vithujus necessariis Dominum petere, si tantum haec minime petantur, et si ob hoc solummodo petantur, ut, abundante viatico in praesenti, liberius ad futura dona tendatur: sed quia sunt qui temporalem quietem et prosperitatem a suo Creatore requirunt, non quidem ut eidem devotioribus animis obediant, sed ut abundantius commessationibus et ebrietatibus vacent, ut securius et licentius suis concupiscentiis, suae carnis serviant illecebris, merito tales male petere dicuntur. Verum quod omnes hujusmodi petitiones, eo quod male petunt, accipere non merentur, studeamus nos, dilectissimi, et bene petere, et digni ad obtinenda quae petimus existere: quod ita fit, si ea quae Dominus jussit orando quaerimus, et quales nos ipse fieri docuit, tales ad orandum procedimus, et intenti in precibus donec impetremus insistimus. Si autem scire cupimus quae
Abbreviated transcription (Latin):
ab oculis meis. Male petunt.
qui uocem domini iubentis au¬
dire obtemꝑando contempnunt:
et nichilominus dñm suam uocẽ
supplicantium ex audire miseran¬
do deposeunt: quos ipse repellens
in euangłio loquitur. Quid aũ
uocatis me dnẽ dne: & non faci¬
tis que dico: De quib et salomon
in ꝓuerbiis. Qui declinat in qͥt
aurem suam ne audiat legem.
oratio eius erit execrabilis. Male
petunt. qui non suꝑne mercedis
ĩtuitu. s ad exemplum pharise¬
orum humane gr̃a taudis longis
incubant p̃cib De quib ipse tes¬
Male petunt et illi qui terrena
magis in oratione quam celes¬
tia bona requirunt: quorum
preces apłs in ipsa de qua loqui¬
nut sententia. specialiter repre¬
hendit. Cum enim dixisset pe¬
titis et non accipitis. eoquod ma¬
le petatis: adiunxit continuo.
ut in concupiscentiis urĩs in su¬
matis. Neq enim ꝓhibentur ci¬
ues patriȩ celestis interra ꝑegri¬
nantes ꝓ pace temporum. ꝓ salute

Expanded text:
ab oculis meis . Male petunt ab oculis meis . Male petunt qui vocem Domini jubentis venire, audire obtemperando contemnunt; et nihilominus Dominum suam vocem supplicantium exaudire miserando deposcunt: quos ipse repellens in Evangelio loquitur: Quid autem vocatis me, Domine, Domine, et non facitis quae dico . De quibus et Salomon in Proverbiis: Qui declinat, inquit, aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Male petunt, quia non supernae mercedis intuitu, sed ad exemplum Pharisaeorum humanae gratia laudis longis incubant precibus, de quibus ipse tesMale petunt et ipsi qui terrena magis in oratione quam coelestia bona requirunt, quorum preces Apostolus in ipsa, de qua loquimur sententia, specialiter reprehendit. Cum enim dixisset: Petitis, et non accipitis, eo quod male petatis, adjunxit continuo, ut in concupiscentiis vestris insumatis . Neque autem prohibentur cives patriae coelestis in terra peregrinantes pro pace temporum, pro salute
Abbreviated transcription (Latin):
subiungit. Uoluntatem timen¬
tium se faciet. & orationẽ
eorum ex audiet: et saluoᷤ faci¬
et eos. Illi itaq inueritate do¬
minum inuocant: qui eum̃
timere comꝓbantur. horum ipse
cum inclam auerint orationes
exaudiet : horum cum. adse sus¬
pirauerint pia desideria ꝑficit:
hos cum ab hac uita transierint.
ad salutem sustollet eternam.
At contra sunt qui dm̃ s non in
ueritate inuocant: quos redargu¬
ens iacob ait. Petitis et non acci¬
pitis: eoquod male petatis. Sale.
namq petunt. qui ꝑseuerantes
in peccatis ꝓ eiꝰdem peccatis que ip¬
si minime dimittunt: ut sibi a
dño dimittantur imprudenter
exorant. Quales ipse ꝑ isaiam rep¬
bat dicens. Et cum extenderitis
manus ur̃as. au̾tam oculos meos
a uobis: et cum multiplicauitis
orationem non exaudiam:manꝰ
enim ur̃e sanguine plenȩ sunt.
Quib adhuc consulendo: qua ra¬
tione. possent impetrare que pos¬
cerent ostendit cum subdidit.
Lauaminimundi estote: aufer¬
te malum cogitationum ur̃arũ

Expanded text:
subjungit: Voluntatem timentium se faciet, et orationes eorum exaudiet, et salvos faciet eos . Illi itaque in veritate Dominum invocant, qui eum timere comprobantur. Horum ipse, cum clamaverint, orationes exaudiet. Horum, cum ad se suspiraverint pia devotione, perficit. Hos, cum ex hac vita transierint, ad salutem sustollet aeternam. At contra sunt qui Deum, sed non in veritate invocant; quos redarguens Jacobus ait: Petitis et non accipitis, eo quod male petatis . Male namque petunt, qui perseverantes in peccatis pro eisdem peccatis, quae ipsi minime dimittunt, ut sibi a Domino dimittantur, imprudenter exorant, quales ipse per Isaiam reprobat dicens: Et cum extenderitis manus vestras, avertam oculos meos a vobis; et cum multiplicaveritis orationem, non exaudiam: manus enim vestrae sanguine plenae sunt . Quibus adhuc consulendo qua oratione possent impetrare quae poscerent ostendit cum subdidit: Lavemini, mundi estote, auferte malum cogitationum vestrarum
Abbreviated transcription (Latin):
enarrare. nisi celi cuies suffi¬
ciunt: qui quo hanc uicinius
uident: eo certius ualent eloqͥ
Utramq sane hanc sollempni¬
tatem. hoc est et quadragesi¬
me. et quinquagesime: non qͦ¬
rumubet hominum. sed ipsiꝰ
domini ac saluatoris nr̃i pri¬
ma nobis sanxit auctoritas.
Quadragesimam uidelicet. in
tia. ministeriis fruebatur an¬
gelicis: ubi suo nos informauit
exemplo. quia ꝑ macerationẽ
carnis aduersarii sp̃alis ma¬
chinas euitare. et ad angelo¬
rum debeamus ꝑuenire con¬
sortium. Porro quinquagesi¬
me nobis gaudia. in eo serit¬
uanda monstrauit: quod pꝰ
resurrectionem suam se ipsum
discipulis uiuum. in multis
argumentis ꝑ dies quadra

Expanded text:
enarrare nisi coeli cives suffienarrare nisi coeli cives sufficiunt, qui quo hanc vicinius vident, eo certius valent eloqui. Utramque sane hanc solemnitatem, scilicet et Quadragesimae et Quinquagesimae, non quorumlibet hominum, sed ipsius Domini ac Salvatoris nostri prima nobis sanxit auctoritas: Quadragesimam videlicet, in tia, ministeriis fruebatur angelicis: ubi suo nos informavit exemplo, quia per macerationem carnis adversarii spiritualis machinas evitare, et ad angelorum debeamus pervenire consortium. Porro Quinquagesimae nobis gaudia in eo servanda monstravit, quod post resurrectionem seipsum discipulis vivum in multis argumentis
Abbreviated transcription (Latin):
tendam ẽẽ sanxerunt: quan¬
uis in eccłia nunquam a diui¬
na laude cessatur. s alus u̾bis
que id ipsum ꝑfecte significant.
eius cotidie dona canuntur:
ut noua eius repeticio maiorem
gra cioremq paschalib sollemp¬
nus honorificentiam reodat. et
splendorem. sed et hoc in eo mis¬
terium maxime designare uo¬
luerunt: quod in huius exilu
ꝑegrinatione. sicut ex parte no¬
uimus et ex parte ꝓpħamus:
ita etiam ex parte dominum
laudamus. dicentes cum ꝓpħa.
Quomodo cantabimus canti¬
cum domini. in terra aliena:
Cum uero nr̃am. patriam. ter¬
ram scilicet uiuentium. domũ¬
q regni celestis olim. nobis a
domino reꝓmissam intrare me¬
rebimur: tunc ut ea que illũ
etiam ꝑfecte ualebimus lauda¬
re: iuxta illud psalmiste. et in
templo eius omnes gloriam.
Unde et alibi dicit. Celi enarrãt
głam dei. Celos quippe:celestis
patriȩ ciues appellat. Etqͥdem
terrigene gloriam dei narra¬
re possunt: non autem hanc

Expanded text:
tendam esse sanxerunt, quamtendam esse sanxerunt, quamvis in Ecclesia nunquam a divina laude cessatur, sed aliis verbis quae id ipsum perfecte significant, ejus quotidie dona canuntur, ut nova ejus repetitio majorem gratioremque paschalibus solemniis honorificentiam reddat et splendorem. Sed et hoc in eo mysterium maxime designare voluerunt, quod in hujus exsilii peregrinatione, sicut ex parte novimus, et ex parte prophetamus, ita etiam ex parte Dominum laudamus, dicentes cum Propheta: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena? Cum vero nostram patriam, terram scilicet viventium, domumque regni coelestis nobis olim a Domino repromissam intrare meruerimus, tunc ut illum etiam perfecte valebimus laudare, juxta illud Psalmistae: Et in templo ejus omnes dicent gloriam . Unde et alibi dicit: Coeli enarrant gloriam Dei. Coelos quippe coelestis patriae cives appellat. Et quidem terrigenae gloriam Dei narrare possunt, non autem hanc
Abbreviated transcription (Latin):
cuius se gr̃a uiderint esse salua¬
tos: et ibi ueraciter erunt omĩb
omnia communia: quia sicut
apłs ait. erit d̾s omnia in om̃ib.
Incuuis tipo temꝑis ac laudande
nr̃e quietis: ultimi septem psal¬
mi qui specialiter in dei laude
canuntur. aueluia titulo pre¬
notantur. Septima quippe di¬
es sabbati. idest requies: ꝑ le¬
gem uocari et haberi precepta ẽ.
Et apte liber psalmorum post
tanta celestium preceptorum in¬
stituta. tot archanorum spirita¬
lium misteria decantata. tantas
saluberrime confessionis ac depre¬
cationis humillimȩ uoces editas.
septem alleluia titulis finitur:
quia quicquid in hac uita bo¬
ni gerimus. quiequid in obsequi¬
um redemptoris nr̃i lingua exul¬
tante ꝓferimus. quicquid ꝓeter¬
hec nimirum ea nobis mercede
compensantur: ut in requie
sempiterna et audire uocem
laudis eius. et ipsi cum scĩs
eum benedicere. głam regni eiꝰ
dicere. potentiam uirtutis eiꝰ
loqui mereamur. Iccirco autẽ

Expanded text:
cujus se gratia viderint esse salvacujus se gratia viderint esse salvatos: et ibi veraciter erunt omnibus omnia communia, quia sicut Apostolus ait, Erit Deus omnia in omnibus . In cujus typum temporis ac laudabundae nostrae quietis, ultimi eidem psalmi, qui specialiter in Domini laudem canuntur, Alleluia titulo praenotantur. Septima quippe dies Sabbati, id est requiei, per legem vocari et haberi praecepta est. Et apte liber psalmorum post tanta coelestium praeceptorum instituta, tot arcanorum spiritualium mysteria decantata, tantas saluberrimae confessionis ac deprecationis humillimae voces editas, semper Alleluia titulis finitur: quia quidquid in hac vita boni gerimus, quidquid in obsequium Redemptoris nostri lingua exsultante proferimus, quidquid prhaec nimirum ea nobis mercede recompensantur, ut in requie sempiterna et audire vocem laudis ejus, et ipsi cum sanctis eum benedicere, gloriam regni ejus dicere, et potentiam virtutis ejus loqui mereamur. Idcirco autem
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum cantantia se audisse ꝑhi¬
bet. Sed et uenerabilis pat̃ tho¬
bias. ex uisione angelica intelligens.
quaus suꝑnorum ciuium gloria.
quanta ipsius ierłm celestis sit
claritas: hec mistica uoce dicebat.
Ex lapide precioso et mundo om̃s
platee eius sternentur: et ꝑuicos
eius alła cantabitur. R ectissime
autem et pulcherrime genalis
scẽ ecclesie mox inoleuit: ut hoc
diuine laudationis carmen. ꝓpter
reuantiam prime auetoritatis a
cunctis ꝑ orbem fidelib hebrea uo¬
ce cantetur. Q uod ideo fit: ut
ꝑtalis consonantiam deuotionis¬
omnis ammoneatur ecclesia. qͥa
et nunc in una. fide confessionum
ac dilectione xp̃i consiste debeat:
et ad illam in futuro patriam
festinare: in qua nulla diu̾sitas
mentium. nulla dissonantia
linguarum. Nam. quomodo
in ierosolimis quondam multi
illa summe pacis uisione. mul¬
titudinis uidentium deum erit
cor unum et anima una. uideli¬
cet diligendi ac laudandi eum

Expanded text:
virtutum cantantia se audisse perhivirtutum cantantia se audisse perhibet. Sed et venerabilis pater Tobias ex visione angelica intelligens qualis supernorum civium gloria, quanta ipsius Hierusalem coelestis sit claritas, haec mystica voce dicebat: Ex lapide pretioso et mundo omnes plateae ejus sternentur, et per vicos ejus Alleluia cantabitur . Rectissime autem et pulcherrime generalis sanctae Ecclesiae mos inolevit, ut hoc divinae laudationis carmen, propter reverentiam primae auctoritatis, a cunctis per orbem fidelibus Hebraea voce cantetur. Quod ideo fit ut per talis consonantiam devotionis admoneatur Ecclesia quia et nunc in una fidei confessione ac dilectione Christi consistere debeat, et ad illam in futuro patriam festinare, in qua nulla diversitas mentium, nulla est dissonantia linguarum. Nam quomodo in Hierosolymis quondam multitilla summae pacis visione multitudinis videntium Deum, erit cor unum et anima una, videlicet diligendi ac laudandi eum,
Abbreviated transcription (Latin):
inchoare. et gaudus potius lau¬
dibq diumnis quam ieuinus uo¬
luerunt esse celebrem: quatinus
annuis eius festis dulcius ammo¬
neremur. desid̃ium nr̃m ad optinẽ¬
da festa que non sunt annua sed
continua. non terrena s celestia
semꝑ accendere: fixumq tenere.
quia non temꝑe mortalitatis hu¬
uis. s in eternitate future incorrup¬
tionis. uera nobis querenda felici¬
tas. uera est inuenienda sollemp
sione ac laude uita geritur. ⁊uxta
hoc quod ꝓpha corde parit̾ ⁊ carne.
in dm̃ uiuum exultans aiebat.
Beati qui habitant in domo tua.
merito quinquagesime dieb: in
memoriam huius nr̃e quietissi¬
me ac felicissime actionis. crebriꝰ
ac festiuius alleliua cantare so¬
lemus. Alleluia namq hebreus
sermo est: et interpretatur in la¬
tinum laudate dominum. Ueni¬
q in psalmis ubinos canimus.
laudate dominum: ꝓ hoc uerbo
apud hebreos semꝑ atła canitur.
Quod euangelista iohannes in a¬
pocalipsi sua. celestium agmina

Expanded text:
inchoare, et gaudiis potius lauinchoare, et gaudiis potius laudibusque divinis, quam jejuniis voluerunt esse celebrem, quatenus annuis ejus festis dulcius admoneremur desiderium nostrum ad obtinenda festa, quae non sunt annua sed continua, non terrena sed coelestia semper accedere fixumque tenere. Quia non in tempore mortalitatis hujus, sed in aeternitate futurae incorruptionis vera nobis quaerenda felicitas, vera est invenienda solemnitsione ac laude vita geritur. Juxta hoc quod Propheta corde pariter et carne in Deum vivum exsultans, aiebat: Beati qui habitant in domo tua, merito Quinquagesimae diebus in memoriam hujus nostrae quietissimae ac felicissimae actionis crebrius ac festivius Alleluia canere solemus. Alleluia namque Hebraeus sermo est, et interpretatur Latine: Laudate Dominum. Denique in psalmis ubi nos canimus Laudate Dominum, pro hoc verbo apud Hebraeos semper Alleluia canitur: quod evangelista Joannes in Apocalypsi sua coelestium agmina
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i breuiar explanando trand¬
currimus: nanc libet de ipsa qͣm
colimus quinquagesime sollem¬
pnitate subtilius aliquid loqui.
Sicut enim iniminentib souem¬
pnius pascalib quadragesimam ie¬
uiniorum obseruantiam celebra¬
uimus: sic eis dem ꝑactis. quin¬
quagesunam non sine certi causa
misterii festa deuotione agimus.
Nam quia sc̃a eccłia in quibdam
sius menbris. adhuc ꝓeterna requie
laborat interris: in quib dam uͦ.
omni finito labore cum xp̃o iam
regnat incelis: in memoriam utri¬
usq uite constituere patres nr̃i.
gemina hec congrua religionis
sollempnia: quadragesimam ul¬
delicet afflictionis & ieumorum
instante iam dominice resurrecti¬
onis temꝑe. gaudiisq paselialib:
ut ꝑeam nobis sepius ad memo
ri am reuocarent. quia ꝑ labores
ce continentiam. ꝑuigilias et o¬
rationes. ꝑcetera que apostolus
cominemorat arma uisticiȩ. ad
uitȩ immortaus premia debeamꝰ
attingere. Porro quinquagesimã
ab ipso dominicȩ resurrectionis aie

Expanded text:
mi, breviter explanando transcurrimus, nunc libet de ipsa, quam colimus, Quinquagesimae solemnitate subtilius aliquid loqui. Sicut enim imminentibus solemniis paschalibus Quadragesimam jejuniorum observantia celebravimus, sic eisdem peractis, Quinquagesimam non sine certi causa mysterii festa devotione agimus. Nam quia sancta Ecclesia in quibusdam suis membris adhuc pro aeterna requie laborat in terris, in quibusdam vero omni finito labore cum Christo jam regnat in coelis, in memoriam utriusque vitae constituere patres nostri gemina haec congruae religionis solemnia, Quadragesimam videlicet afflictionis et jejuniorum, instante jam Dominicae resurrectionis tempore, gaudiisque paschalibus, ut per eam nobriam revocarent, quia per labores et continentiam, per vigilias et orationes, per caetera quae Apostolus commemorat arma justitiae, ad vitae immortalis praemia debemus attingere. Porro quinquagesimam ab ipso Dominicae resurrectionis die
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. nulla labe maculat᷑.
sed ubi dies iudicii uniu̾salis
ac resurrectionis aduenerit.
ampliori corporum receptorũ
gracia ꝑficitur. Quod enim
ad septem septimanas monas
additur. idest ipsa dies dñica
pentecostes. qua sp̃m scm̃ ac¬
cepit ecclesia primitiua. et
ita quinquagenarius nume¬
rus ꝑfecte completur. ipsum
iudicii et resurrectionis om¬
nium tempus ostendit: qñ
sc̃ãrum requies animarum.
que nunc in illa uita gerit᷑
etiam corꝑm immortalium re¬
ceptione geminabitur: et il¬
le apłi sermo adimplebitur.
Quod si sp̃o eius qui suscita¬
uit ih̃m a mortus habitat ĩ uob̾:¬

Expanded text:
ditur, nulla labe maculatur, ditur, nulla labe maculatur, sed ubi dies judicii universalis ac resurrectionis advenerit, ampliori corporum receptorum gratia perficitur. Quod enim ad septem septimanas monas additur, id est, ipsa dies Dominica Pentecostes, qua Spiritum sanctum accepit Ecclesia primitiva, et ita quinquagenarius numerus perfecte completur, ipsum judicii et resurrectionis omnium tempus ostendit, quando sanctarum requies animarum, quae nunc in illa vita geritur, etiam corporum immortalium receptione geminabitur, et ille Apostoli sermo adimplebitur: Quod si Spiritus ejus qui suscitavit Jesum a mortuis, habitat in vob
Abbreviated transcription (Latin):
nenter exprimitur. Hinc est
enim quod dominus oꝑarios
uineȩ. denario remuneratos.
esse ꝑhibet. Oꝑarii quippe ui¬
neȩ: cultores sunt scẽ eccłiȩ.
Uenaruis autem. uite celestis
ꝑfectionem designat: in qua
gloriam. domini summi uide¬
dem imaginem transformur.
regis imaginem habet et in¬
scriptionem: uerum etiam in
eo quod decem obolis qui ẽ.¬
ꝑfectus numerus constat.
unde et nomen accepit. Rec¬
te ergo quadragenario nume¬
ro. hoc est quaternario die¬
rum numero. ieiuntum an¬
nue celebramus: ut ꝑ hoc.
specialius ammoneam qͥa
quandui uiuimus in mun¬
do. ꝓ celestium pͥmiorum ad¬
eptione semꝑ laborare debe¬
amus. Recte etiam quinqͣ¬
genario dierum statum fu¬
turȩ nr̃e beatitudinis in ima
et laudis presagia. Seyties
enim septem: quadraginta
nouem. faciunt. Et quidem
ꝑ septem sepe requiem desig¬
nari: luce clarius est. Septẽ
uero septies ducti. eiusdem
re quiei ꝑfectionem insinuant.
que nullo unquam fine clau¬

Expanded text:
nienter exprimitur. Hinc est nienter exprimitur. Hinc est enim quod Dominus operarios vineae denario renumeratos esse perhibet. Operarii quippe vineae cultores sunt sanctae Ecclesiae. Denarius autem vitae coelestis rfectionem designat, in qua gloriam Dei, summi videdem imaginem transformamurregis imaginem habet et inscriptionem, verum etiam in eo quod decem obolis, qui perfectus est numerus, constat, unde et nomen accepit. Recte ergo quadragenario, hoc est quater denario dierum numero, jejunium annue celebramus, ut per hoc specialius admoneatur, quia quandiu vivimus in mundo, pro coelestium praemiorum adoptione semper laborare debeamus. Recte etiam quinquagenario dierum numero statum futurae nostrae beatitudinis in imaget laudis praesagia. Septies enim septem quadraginta novem faciunt. Et quidem per septem saepe requiem designari luce clarius est. Septem vero septies ducta ejusdem requiei perfectionem insinuant, quae nullo unquam fine clau
Abbreviated transcription (Latin):
ta morem flectimus: qui a pro
certo genuum inflexio. peni¬
tentie et luctus indicium est:
quod etiam omnib dominicis
dieb obseuandum. ꝓpter eius¬
dem resurrectionis uel anĩce.
uel nr̃a sacramenta patres in¬
stituerunt. De sacramento aũ
quinquagenarii. uel quadra¬
geuarii numeri. multipliciter
a patrib disputatum est: sed
nos quia in longum duximus
sermonem. breuiter modo fr̃n¬
tati ur̃e dicere sat est. quo rec¬
te ieiuniorum cerimonie. qua¬
dragenario dierum numero.
obseruentur: ut scilicet ꝑ hoc
insinuetur. quod toto huius ui¬
te temꝑe. ꝓ eternȩ uite ꝑceptione
laborare debeamus. Quater e¬
nu deni. quadraginta sunt: et
uita presens congrue quaterna¬
rio numero figuratur: uel qͥa¬
mundus ipse quatuor annuis
temꝑib tota uariatur: uel qͥa
mundus ipse in quo uiuimus
quatuoi elementis subsistit: iu¬
delicet igne. aere. aqua. ⁊ terra.
futurȩ autem uite beatitudo:
denario numero non inconue¬

Expanded text:
ta morem flectimus, quia pro ta morem flectimus, quia pro certo genuum inflexio poenitentiae et luctus indicium est. Quod etiam in omnibus Dominicis diebus observandum propter ejusdem resurrectionis, vel Dominicae vel nostra sacramenta patres instituerunt. De sacramento autem quinquagenarii vel quadragenarii numeri multipliciter a Patribus disputatum est. Sed quia nos in longum duximus sermonem, breviter modo fraternitati vestrae dicere sat est quod recte jejuniorum caeremoniae quadragenario dierum numero observantur, ut scilicet per hoc insinuetur quod toto hujus vitae tempore pro aeternae vitae perceptione laborare debeamus. Quater enim deni quadraginta sunt, et vita praesens congrue quaternario numero figuratur, vel quia quatuor annuis temporibus tota variatur, vel quia mundus ipse in quo vivimus quatuor elementis subsistit, videlicet igne, aere, aqua et terra. Futurae autem vitae beatitudo denario numero non inconve
Abbreviated transcription (Latin):
eos habere possit incelo: ut pre¬
cepta quib ad regnum dei ꝑueni¬
ant. uiuacius ipsa familiarita¬
te commendaret. Quid enim
fr̃s mei. quid sibi uult horum
coniunctio uerborum qua dr̃.
apparens eis et loquens de regno
dei. et conuescens: nisi quia pa¬
tenter ostenditur. quod ob hoc
maxime conuictui soci abĩtur
eorum cum de regno dei egne¬
loqueretur: ut terrenas inter
eos sumens epulas. quib: ce
artius eos uinculis sue cari¬
tatis obligaret: atq illius tem¬
poris memoria roboraret. de
quo eis ante passionem. suam
ꝓmittendo predixerat: Et ego
dispono uobis sicut disposuit
michi pater meus regnum. ut
edatis et bibatis suꝑ mensam
meam in regno meo: Merito er
go sacro scĩs dieb: his. nos quo¬
q maiorib epulis. atq imnis
celestib uacamus. ob reueren
tiam dominice resurrectionis:
ob inemoriam dominici conui¬
ctus cum discipulis: simul et
ob spem future nr̃e quietis. ac¬
uite immortalis. Sed et ge¬
nua inoratione minime uix¬

Expanded text:
ios habere possit in coelo, ut praecepta, quibus ad regnum Dei perveniant, vivacius ipsa familiaritate commendet. Quid enim, fratres mei, quid sibi vult horum conjunctio verborum, qua dicitur, « Apparens eis et loquens de regno Dei, et convescens, » nisi quia patenter ostenditur quod ob hoc maxime convictui sociabatur eorum cum de regno Dei loqueretur, ut terrenas inter eos sumens epulas, quibus coarctius eos vinculis suae charitatis obligaret, atque illius temporis memoria roboraret, de quo eis ante passionem suam promittendo praedixerat: Et ego dispono vobis, sicut disposuit mihi Pater meus regnum, ut edatis et bibatis super mensam meam in regno meo . Mego sacrosanctis diebus his nos quoque majoribus epulis atque hymnis coelestibus vacamus, ob reverentiam nimirum Dominicae resurrectionis, ob memoriam Dominici convictus cum discipulis, simul et ob spem futurae nvitae immortalis. Sed et genu in oratione minime jux
Abbreviated transcription (Latin):
me uoluero. os meum condẽp¬
nabit me. Si innocentem os¬
tendero: prauum me comꝓba¬
lici sermonis quia si confiteamꝰ
peccata nr̃a. fidelis et uistus ẽ.
ut remittat nobis peccata nr̃a.
et emundet nos ab omni ini¬
quitate. Si dixerimus q̃m non
peccauimus mendacem facimꝰ
eum: et uerbum eiꝰ ñ ẽ in nob̾.
Neq rursus quis piam conside¬
rata peccatorum suorum quali¬
tate seu quantitate. a petenda
uenia mentem desꝑando reuo¬
cet: neminem usa suorum pu¬
tredo uulnerum sui magnitudo
langoris. a querenda salute re¬
trahat. Prebeat magnam obti¬
nende sanitatis fidutiam quod
ipse conditor nr̃ nr̃ medicus nob̃
fieri. ipse ad nos in carne uenire.
ipse infirmitates nr̃as susciꝑe
ut sanaret dolores nr̃os. ut an¬
ferret portare dignatus ẽ. Ipse
suam ꝓ uita nr̃a mortem obtu¬
lit. Ipse magnis peccantium ad¬
missis magna penitentie reme¬
dia ostendit: dicens. ꝑ p̾cur so¬
rem suum. Genimina uiꝑarũt
quis ostendet uob fugere a uen¬

Expanded text:
ero, os meum condemnabit me; si innocentem ostendero, pravum me comprobalici sermonis, quia si confiteamur peccata nostra, fidelis et justus est, ut remittat nobis peccata nostra, et emundet nos ab omni iniquitate. Si dixerimus quoniam non peccavimus, mendacem facimus eum, et verbum ejus non est in nobis Neque rursus quispiam, considerata peccatorum suorum qualitate, seu quantitate, ab appetenda venia mentem desperando revocet. Neminem visa suorum putredine vulnerum, sui magnitudo languoris a salute quaerenda retrahat. Magnam praebeat obtinendae sanitatis fiduciam quod ipse Conditor noster medicus nobis fieri, ipse ad nos venire in carne, ipse infirmitates nostras suscipere ut sanaret, dolores nostros ut auferret, portare dignatus est. Ipset, pro vita nostra mortem obtulit, ipse magis peccantium admissis poenitentiae remedia ostendit, dicens per praecursorem suum: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ven
Abbreviated transcription (Latin):
ob significãtiam uidelicet lib̾ati¬
onis eorumdem. quia ꝑ donum
scĩ sp̃c de morte animȩ ad uitam
resuscitari ac resurgere meru¬
erunt: cuius donante gracia.
etiam carnis immortalitate
nos in nouissima die uestien¬
dos. atq ad gaudia beatȩ re¬
surrectionis ꝑducendos esse sꝑa¬
mus: uixta hoc quod paulo an¬
te apło teste dociumus. Quod
uero inter hec ieiuniorum
castigatio repetitur: de ipsoꝵ
apłorum exemplo sumptum
credere debemꝰ: o qui accepto
spũ. quo ꝑfectius noua celesti¬
fruebantur. eo altius mentem a
memoria deliciarum abstulere
terrestrium. Iam enim aduenerat
tempus illud de quo dñs predix̃
quod discipiui ipso secum con¬
uer sante ieuinare non possent:
ablato autem eo ieuinarent.
Nam cum interrogarent eum
discipuli iohannis dicentes. qͣre
nos et pharisei ieunamus freq̃n¬
ter: discipuli autem tui non ie¬

Expanded text:
ob significantiam videlicet liberatiob significantiam videlicet liberationis eorumdem, quia per donum Spiritus sancti de morte animae ad vitam resuscitari ac resurgere meruerunt; cujus donante gratia, etiam carnis immortalitate nos in novissimo die vestiendos, atque ad gaudia beatae resurrectionis perducendos esse speramus, juxta hoc quod paulo ante Apostolo teste docuimus. Quod vero inter haec jejuniorum castigatio repetitur, de ipsorum apostolorum exemplo sumptum credere debemus, qui accepto Spiritu, quo perfectius nova coelestifruebantur, eo altius mentem a memoria deliciarum abstulere terrestrium. Jam enim advenerat tempus illud de quo Dominus praedixit, quia discipuli ipso secum conversante jejunare non possent, ablato autem eo jejunarent. Nam cum interrogarent eum discipuli Joannis, dicentes: Quare nos et Pharisaei jejunamus frequenter, discipuli autem tui non je
Abbreviated transcription (Latin):
tauit ihm amortus uiuificabit
et mortalia corꝑa ura. ꝑ in habi¬
tãtem sp̃m eius in uobis. Uerũ
hoc quoq quod non statim ꝑac¬
ta die quinquagesima. genu
adoran dum curuanius.
sed et illa adhuc septimana stan¬
tes domino supplicamus: et qͣm¬
ius intermissa repetentes ieiu¬
nia. tamen ałła cotidie ꝑsona¬
mus: nemo absq discretione
apta. et congrui ratione miste¬
rii putet accitari. Quia enim
sp̃c scĩ septi formis est gr̃a. iure
sollempnitas aduentus eius
ꝑ septem dies. laude himnoꝵ
debita. simul et missarum ce¬
pore pentecostes. ecclesia toto
orbe nouos deo semꝑ populos
ꝑ aquam regenerationis ag¬
gregare consueuit: merito
saluti eorum congaudentes.
quousq arbis induuntur
stolis. et nitorem purificate
mentis. splendore habitus p̾¬
monstrant. himnum deo de¬
uotȩ laudis offerimus: iuxta
pceptum ipsius pussimi pasto¬
ris ac redemptoris nr̃i qui ait.
Congratulamini michi: quia
inueni ouem meam quȩ ꝑierat

Expanded text:
icabit et mortalia corpora vestra, per inhabitantem Spiritum ejus in vobis . Verum hoc quoque quod non statim peracta die quinquagesima genu ad adorandum curvamus, sed et illa adhuc septimana  Al. om. septimana stantes Domino supplicamus, et quamvis intermissa repetentes jejunia, tamen Alleluia quotidie personamus, nemo absque discretione apta et congrua ratione mysterii putet actitari. Quia enim Spiritus sancti septiformis est gratia, jure solemnitas adventus ejus per septem dies laude hymnorum debita, simul et missarum cepore Pentecostes Ecclesia toto orbe novos semper Deo populos per aquam regenerationis aggregare consuevit, merito saluti eorum congaudentes, quousque albis induuntur stolis, et nitorem purificatae mentis splendore habitus praemonstrant, hymnum Deo devotae laudis offerimus, juxta praeceptum ipsius piissimi Pastoris ac Redemptoris nostri, quo ait: Congratulamini mihi, quia inveni ovem meam quae perierat
Abbreviated transcription (Latin):
nuit: diligit eum qui natus est
ex eo. Uerum quia discipuli qͥ
patrem bene nonerant et filium.
multa ꝓ eius dem scientie defen¬
sione ac ꝓlatione fuerant passuri:
ꝓuida dñs ammonitione subiun-¬
git. Sed hec locutus sum uobis:
ut cum uenerit hora eorum re¬
miniscamini quia ego dixi uob̃.
Magno pondere pensandum est
quod ait: ego dixi nobis. E go qui
ꝓurã uita ac saiute moriturus sum:
qui uos meo sanguine redempturꝰ:
qui intribulatione uos semꝑ adui¬
turus: qui eterna uobis premia pꝰ
tribulationem daturus sum. Mag¬
num quippe certantib leuamen.
magnam consoiationems graciam
prestat. quando ille certamina ea¬
dem futura predixisse reminiscitur:
qui et milites suos ne uinci possint
adiuiuare. et ne incassum uin¬
cant. immortalem post prelia sol&
rependere palmam. Qui enim hie
ea dem ꝑsecutione suum fidelibus
auxilium poilicetur dicens. In
mundo pressuram habebitis: s con¬
fidite: ego uici mundum. Ipse albi.

Expanded text:
nuit, diligit eum qui natus est nuit, diligit eum qui natus est ex eo . Verum quia discipuli, qui Patrem bene noverant et Filium, multa pro ejusdem scientiae defensione ac propalatione fuerant passuri, provida Dominus admonitione subjungit: Sed haec locutus sum vobis, ut cum venerit hora eorum, reminiscamini quia ego dixi vobis. Magnopere pensandum est, quod ait, Ego dixi vobis, ego qui pro vestra vita ac salute moriturus sum, qui vos meo sanguine redempturus, qui vos in tribulatione semper adjuturus, qui aeterna vobis praemia post tribulationem daturus sum. Magnum quippe certantibus levamen, magnam consolationis gratiam praestat, quando ille certamina eadem futura praedixisse reminiscitur, qui et milites suos ne vinci possent adjuvare, et ne incassum vincant immortalem post praelia solet rependere palmam. Qui enim hic eadem persecutione suum fidelibus auxilium pollicetur, dicens, In mundo pressuram habebitis; sed confidite: ego vici mundum; ipse alibi
Abbreviated transcription (Latin):
memor ammonitionis beatus
martir stephanus flexis genib.
ꝓhis quise interficiebant: pia
uoce supplicabat dicens. Dñe:
ne statuas illis hoc peccatum.
Arbitrantur erge legis emula¬
tores. obsequium se prestare dõ:
dum preconib gr̃e neces inferrẽt.
Sed frustra legem que ꝑfamulũ
data est defendunt: qui gr̃am qͣ.
ipse filius offert acciꝑe renuunt:
Incassum se deo patri placere esti¬
mant: qui dei fiium contempne¬
re. immo etiam ꝑsequi ac blasfema¬
re laborant. Unde recte subiungit᷑.
Et hec facient: quia non nouerunt
patrem neq me. Quia enuim filius
inpatre. et pater in filio: et qui
uidet filium uidet et patrem: pa¬
tet ꝓfecto quia quicumq filui cre¬
dulitati obstinata mente resistunt:
nec patrem nosse ꝓbantur. Unde.
etiam isdem iohannes. ueritatem
diui ne unitatis insinuans. ait.
Omnis qui negat filium : nec pa¬
trem habet. Et qui confitetur fi¬
lium: et patrem habet. Et iterũ.
Et omnis qui diligit eum qui ge¬

Expanded text:
memor admonitionis beatus memor admonitionis beatus martyr Stephanus, flexis genibus pro his qui se interficiebant, pia voce supplicabat, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Arbitrabantur ergo legis aemulatores obsequium se praestare Deo, dum praeconibus gratiae neces inferrent: sed frustra legem quae per famulum data est, defendunt, qui gratiam quam ipse Filius offert, accipere renuunt. Incassum se Deo Patri placere aestimant, qui Dei Filium contemnere, imo etiam persequi ac blasphemare laborant. Unde recte subjungitur: Et haec facient vobis, quia non noverunt Patrem, neque me. Quia enim Filius in Patre, et Pater est in Filio, et qui videt Filium, videt et Patrem , patet profecto quod quicunque Filii credulitati obstinata mente resistunt, nec Patrem nosse probantur. Unde etiam idem Joannes veritatem divinae unitatis insinuans, ait: Omnis qui negat Filium, nec Patrem habet: qui confitetur Filium, et Patrem habet . Et iterum: Et omnis qui diligit eum qui ge