comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
numerabilia & quos sepelire ñ pote¬
rint lacerentur ab auibꝰ & a bestiis
deuorentur. nullusq sit qui abigat
similia metuens & humandi uictꝰ
officio Manifesta tnscurrimus ut
sicubi locus fuerit in obscuris ĩmo¬
remur: Ipsius enim libri magnitu¬
do fastidium potest facere legentib:
quantomagis sia nobis lacius disse¬
rature Et quiescere faciam de urbi¬
b iuda & de plateis iherusalẽ uocẽ
gaudii & uocem letitiȩ. uocẽ sponsi
et uocem sponsȩ: indesolatiõe enĩert
terra Tunc locus idolatriȩ uersus
fuerit in sepulchra: ut ubi deumof¬
fenderant. ibi eoꝵ inhumata iacean
cadauera: De urbe quondã iherłm
& de cet̾is urbib que sub illius dici¬
one erant auferetur omnis leticia.
& merore gemituq & desolatione
omnia complebuntur: In tempore Ui¬
illo ait dñs eicient ossa regis uida &
ossa pͥncipum eius. &. ossa sacerdotũ

Expanded text:
numerabilia et, quos sepelire non potuenumerabilia et, quos sepelire non potuerint, lacerentur ab auibus et a bestiis deuorentur nullusque sit, qui abigat similia metuens et humandi uictus officiis. manifesta transcurrimus, ut, sicubi locus fuerit, in obscuris moremur. ipsius enim libri magnitudo fastidium potest facere legentibus: quanto magis, si a nobis latius disseratur! Et quiescere faciam de urbibus Iuda et de plateis Hieuocem sponsi et uocem sponsae; in desolationem enim erit terra. Cum locus idololatriae uersus fuerit in sepulchra, ut. ubi deum offenderant, ibi eorum inhumata iaceant cadauera, de urbe quondam Hierusalem et de ceteris urbibus. quae sub illius dicione erant, auferetur omnis laetitia et maerore gemituque et desolatione omnia complebuntur. In tempore illo, ait dominus, eicient ossa regis Iuda et ossa principum eius et ossa sacerdotum
Abbreviated transcription (Latin):
in igne idolis consecrarint. siue ho¬
locaustum obtulerint que ñ pͣceꝑit
eis nec ulla legisuisserit sanctione
Quod si iepte obtulit filiã suã uirgi¬
nem deo. nͣ sacrificiũ placet. s animꝰ
offerentis Neq enim si canis autasi¬
nus aut inmundum quodlibet ani¬
mal pͥmũ occurrisset patria cede hos¬
tiũ reuertenti deo illud offerre debue
rat: Ideo ecce dies uenient dicit domi¬
nꝰ & ñ dicetur amplius tophet & ualł
filii ennon s ualł int̾fectionis & sepe¬
lient intophet eoquod ñ sit locus Et
erit morticinũ populi huius incibos
uolucrib celi & bestiis terrȩ & ñ erit
qui abigat: Tempus obsidionis sig¬
nificat quod ab anno nono regis se¬
dechie usq ad undecimũ ꝑpessi suñ
& quod nequaquã uocaretur ualł
ipsa gehennon hoc ẽ uallis ennon.
siue filioꝵ emmomi: s ob intͣfectionẽ
plurimoꝵ uallis occisionis: Tanta
autẽ cedes erit in loco ubi pͥus religic¬

Expanded text:
in igne idolis consecrarint siue hoin igne idolis consecrarint siue holocaustum optulerint, quae non praeceperit eis nec ulla legis iusserit sanctione. quodsi Iepthae optulit filiam suam uirginem deo, non sacrificium placet, sed animus offerentis; neque enim, si canis aut asinus aut inmundum quodlibet animal primum occurrisset patri a caede hostium reuertenti, deo illud offerre drat. « Ideo ecce dies venient, dicit Dominus, et non dicetur amplius, Topheth, et vallis filii Ennon, sed vallis interfectionis: et sepelient in Topheth, eo quod non sit locus. Et erit morticinum populi hujus in cibos volucribus coeli et bestiis terrae, et non erit qui abigat. » Tempus obsidionis significat, quae ab anno nono regis Sedechiae usque ad annum undecimum perpessi sunt . Et quod nequaquam vocetur vallis ipsa gehennon, hoc est, vallis Ennon, sive filiorum Ennom, sed ob interfectionem plurimorum vallis occisionis. Tanta autem caedes erit, ut in loco prius religi
Abbreviated transcription (Latin):
in ualle filii ennonut incenderent
filios suos & filias suas igni que ñ p̃¬
cepi nec cogitaui in corde meo Quod
in templodei filii iuda statuã baal
posuerint: in iezechieł pͥncipio dix¬
imus. Excelsa autẽ que hebraice ap¬
pellantur bamath siue aram toph&
que ẽ in ualle filii ennon illũ locũ signi¬
ficat qui siloe fontib irrigatur. et ẽ
amenus atq nemortisus. hodieq
hortorum prebet delicias: Hic aũ gen¬
tilitatis horror om̃s ꝓuincias occupa¬
uit ut ad capita fontiũ locosq ame¬
nissimos uictimas immolarent &
omnis pͣue suꝑstitionis religio serua¬
retur Tophet in lingua hebraicain¬
terp̃tatur latitudo. Scͥptumq fert᷑
in libro iosue filii nun de hoc loco qͥ
ẽ in ualle filioꝵ ennon. & hebraice
dicitur gehennon: Gehennũ quip¬
uel hominis nomen uel grãm so¬
nat Tradunt q hebrei ex hoc loco
appellatam gehennam: quod scili¬
cet omnis popłs iudeoꝵ ĩbiꝑierit of¬
fendens deum. In quo loco filios suo ᷤ

Expanded text:
in ualle filii Ennom, ut incenderent filios suos et filias suas igne; quae non praecepi nec cogitant in corde meo. Quod in templo dei filii Iuda statuam Bahal posuerint, in Hiezechielis principio discimus. \'excelsa\' autem, quae Hebraice appellantur bamath\', siue \'aram\' Tofeth, quae est in ualle filiorum Ennom, illum locum significat, qui Siloae fontibus inrigatur et est amoenus atque nemorosus hodieque hortorum praebet delicias. hic autem gentilitatis error omnes prouincias occupauit, ut ad capita fontium lucosque amoenissimos uictimas immolarent et omnis prauae superstitionis religio seruaretur. \'Tofeth\' lingua Hebraea interpretatuin libro Josue filii Nun de hoc loco, qui est in valle filiorum Ennom, et Hebraice dicitur GEENNOM Ge:   quip, vel hominis nomen, vel gratiam sonat. Traduntque Hebraei ex hoc loco appellatam \'gehennam\', quod scilicet omnis populus Iudaeorum ibi perierit offendens deum, in quo loco etiam filios suos
Abbreviated transcription (Latin):
catorum multitudine facere compel¬
latur Cum autẽ deus iratꝰ fuerit: et
homines & ea que hominũ sunt si¬
milem seueritatem sentiant: Et suc¬
cendetur inquit: haut dubiũ quin
git populus per que possit extingui:
Hec dicit dñs exercituũ deus isrł: Holo¬
caustomata ur̃ã ad dite uictimis uris
&e comedite carnes: quia nͣ sum locutꝰ

Expanded text:
catorum multitudine facere conpelcatorum multitudine facere conpellatur. cum autem deus iratus fuerit, et homines et ea, quae hominum sunt, similem interitum sentient. \'et succendetur\', inquit — hau dubium quin git populus, per quae possit extingui.\' Haec dicit dominus e.cercituum, deus Israhel: holocaustomata uestra addite uictimis uestris et comedite carne
Abbreviated transcription (Latin):
quã potest. s nob̃ interitum pͣparamꝰ
thesaurizantes iram in die ire: Ideo
autem diuersa officia filioꝵ patrͣũq
& matrum posuit uel uxoꝵ: ut nul¬
la etas sit que ab impietate dissenserit:
suꝑ locum istum. suꝑ uiros & suꝑ iu¬
m̃ta & suꝑ lignum regionis & super
fruges tͣre & succendetur & nͣ extingue¬
tur. Quia supͣdixerat. nũquid me ad
iracundiam ꝓuocant: quomodo ncͣ
dicit. ecce furor meus & indignatio
mea stillabit super locum istũ: Et ẽ
sensus Ego quidem naturaliter ñ iraᷤ¬
cors illi ita agunt ut me ad iracundi¬
am ꝓuocent. & meam uidear muta¬
re naturã: Senciant igitur iratum
quod quantũ in se ẽ facere conantur
Pulchreq nͣ ait effususcͣfuror meus
suꝑ locum istum. s stillauit. ut mo¬
deratam penam signiflcet.Diau¬
tem instilla furoris tanta duritia
ẽ: quid fiet siomnis ymber fuerit ef¬
fusus: Sed & conflatio sic intelligi
potest ut quod diufacere noluit. pec¬

Expanded text:
quam potest, sed nobis interitum praeparamus, quam potest, sed nobis interitum praeparamus, thesaurizantes iram in die irae. Ideo autem diversa officia filiorum patrumque et matrum posuit vel uxorum, ut nulla aetas sit quae ab impietate dissenserit. super locum istum, super viros et super jumenta, et super lignum regionis, et super fruges terrae, et succendetur et non exstinguetur. » Quia supra dixerat: « Nunquid me ad iracundiam provocant? » quomodo nunc dicit: « Ecce furor meus et indignatio mea stillavit super locum istum. » Et est sensus: Ego quidem naturaliter non irascor, sed illi ita agunt, ut me ad iracundiam provocent, et meam videar mutare naturam. Sentiant igitur iratum, quod quantum in se est facere conantur. Pulchreque non ait, Effusus est furor meus super locum istum, sed stillavit, ut moderatam poenam significet. Sin autem in stilla furoris tanta duritia est, quid fiet si omnis fusus? sed et \'conflatio\' sic intellegi potest, ut. quod diu facere noluit, pec
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres consꝑgunt adipem. ut faci¬
ant placentas siue cauonas regine siue
militie celi & libent diisalienis & me
ad iracundiã ꝓuocent: Num qͥd me
ad iracundiã ꝓuocant dicit dñs: Ine¬
& semetipsos in confusione uultꝰ suie
Uisinquit audire ꝓpħa. cur tͥ dixerim
porta nt & patres succendunt ig¬
nem. & mulieres conspargunt adi¬
pem cũ farina ut faciant cauonas
quas nos placentas intͣp̃tati sumꝰ siue
p̃parationes. ut omne genusostendat
sacrificii regine celi quã lunã debemꝰ
accipere uel certe milicie celi ut om̃s
ftellas intelligamꝰ: & pꝰ hec libent diis
alienis. ñ quod sint dii s quod sub no¬
minib eorum demonib thura succen¬
dant. & me ad iracundiã ꝓuocent. Ista
facientes nͣ indelligunt miseri quod
ista contentio nͣ me ledat quẽ nunꝗͣ.
ira cõmutat: s semetipsos ĩ confusione
uultꝰ sui & ĩignominia sẽpit̾na. Qcqͥd¬
igitur facimus nͣdeum ledimꝰ qͥ ledi nũ¬

Expanded text:
mulieres conspergunt adipem, ut facimulieres conspergunt adipem, ut faciant placentas — siue chauonas — reginae — siue militiae — caeli et libent dis alienis et me ad iracundiam prouocent. numquid me ad iracundiam prouocant? dicit dominus, nonne semet ipsos in confusionem uultus sui? \'Uis,\' inquit. audirportant, et patres succendunt ignem, et mulieres conspergunt adipem cum farina, ut faciant χαυώνας, quas nos placentas interpretati sumus, sive praeparationes, ut omne genus ostendat sacrificii reginae coeli, quam lunam debemus accipere, vel certe militiae coeli, ut omnes stellas intelligamus. Et post haec libent diis alienis, non quo sint, sed quo sub nominibus eorum daemonibus thura succendant, et me ad iracundiam provocant ista facientes. Nec intelligunt miseri, quod ista contentio non me laedat, quem nunquam ira commutat; sed semetipsos in confusione vultus sui, et in ignominiam seigitur facimus, non Deum laedimus, qui laedi nun
Abbreviated transcription (Latin):
abiecit decem tͥbus. abiecturꝰ & duas:
Quicqͥd illi populo dicitur intelliga¬
mus & nobis. si similia fecerimus: Tu
gͦ noli orare ꝓ populo hoc. nec adsu¬
mas ꝓ eis laudem & orationẽ. siue nec
deatur rogans ꝓph̃a non impet̾re
quod postulat: p̃cipit dñs ne pro
populo peccatore & nullamagente
penitentiam depͣcetur Qd autẽ di¬
cit & non resistas mͥ illud ostendit
Unde & dñs loquitur ad moysen: Di¬
mitte me ut ꝑcutiam populũ istum
&e faciam te ingentẽ m agnã. Et in¬
in psalmis scͥbitur: Et stecit finees et
placauit et cessauit quassatio & repu¬
tatum ẽ ei ad iustitiã: Aaron quoq ar-¬
repto turribulo inter ignem arsurũq
populũ medius stetit et dei ira cessa¬
uit: Ac ne putemus crudelitatẽ dei
qui ne rogari quidem se ꝑmittat red¬
dit causas cur nͣ exaudiat dicens: Nne
uides quid isti faciunt in ciuitatibus
iuda & in plateis iherlm̃: filii colligunt
ligna & patres succendunt ignem &

Expanded text:
abjecit decem tribus, abjecturus et duas. abjecit decem tribus, abjecturus et duas. Quidquid illi populo dicitur, intelligamus et de nobis, si similia fecerimus. Tu ergo noli orare pro populo hoc: nec assumas pro eis laudem et orationem sive nec deatur rogans Propheta non impetrare quod postulat, praecipit Deus, ne pro populo peccatore, et nullam agente poenitentiam, deprecetur. Quod autem dicit: Et non resistas mihi, illud ostendit, Unde et Dominus loquitur ad Moysen: Dimitte me. ut percutiam populum istum. et faciam te in gentem magnam; et in Psalmis scribitur: et stetit Finees et placauit et cessauit quassatio et reputatum est ei ad iustitiam. Aaron quoque arrepto turibulo inter ignem arsurnmque populum medius stetit et dei ira cessauit. ac ne putemus crudelitatem dei, qui ne rogari quidem se permittat. reddit causas, cur non exaudiat, dicens: Nonne uides, quid isti faciant in ciuitatibus Iuda et in plateis Hierusalem? filii colligunt ligna et patres succendunt ignem et
Abbreviated transcription (Latin):
et illud in psalmo legimus: mane ex¬
audies uocem meã: mane ad stabo tͥ
et uidebo. & in ysaia. de nocte siue
diluculo consurgit spcͣ meus ad te dsͣ
qmiͣ lux pͣcepta tua suꝑ terram Unde
& filios lucis paulus apls appellat &
nͣ noctis neq tenebrarũ neq: dormien¬
tes sicut & ceteri dormiunt qui deiman¬
data nͣ sentiunt: Quia igitur deus uo¬
cauit eos de nocte consurgens ut et ip¬
sos de tenebris liberaret: cõminat᷑ eis
similia se eẽ facturum templo in ihe¬
rosolimis que fecit locosilo ubi pri¬
mũ fuerat tabernaculũ ut peccata si¬
milia pari sententia feriantur. Et
quomodo ꝓiecit dñs semen ephraĩ
id ẽ decem trib que uocabantur isrł
et habebant principes ꝓpter hie¬
roboam filiũ nabath de tribueffra-¬
im que eadem appellabatur tͥb io¬
seph: sic etiã ierlm̃ & tͥbum iuida cũ
beniãim se abiecturũ eẽ testatur. Ab¬
iecit igitur silo abiecturus & tẽplũ

Expanded text:
et illud in psalmo legimus: mane exet illud in psalmo legimus: mane exaudies uocem meam. mane adstabo tibi et uidebo:et in Isaia: de nocte — siue diluculo — consurget spiritus meus ad te, deus, quoniam lux praecepta tua super terram. unde et filios lucis Paulus apostolus appellat et non noctis neque tenebrarum nec dormientes, sicut et ceteri dormierunt, qui dei mandata non sentiunt. quia igitur deus uocauit eos de nocte consurgens, ut et ipsos de tenebris liberaret, comminatur eis similia se esse facturam templo in Hierosolymis, quae fecit loco Silo, ubi primum fuit tabernaculum, ut peccata similia pari sententia feriantur. et quomodo proiecit dominus semen Ephraim, id est decem tribus. quae uoet habebant principes propter Jeroboam filium Nabath de tribu Ephraim, quae eadem appellabatur tribus Joseph; sic etiam Jerusalem et tribum Juda cum Benjamin se abjecturum esse testatur. Abjecit igitur Silo, abjecturus et Templum:
Abbreviated transcription (Latin):
corruat cum similiũ habitatio fuerie
peccatorum: Sicut igitur silo tẽpͣlo
exemplumẽ. ita templũ nob̃ quan¬
do tempus aduenerit illus testimo¬
nii. putas ueniens filius hominis in¬
ueniet fidem suꝑ terram. Et nunc qͥa
fecistis oĩa oꝑa hec dicit dñs. & locutꝰ
sum ad uos mane consurgens & lo¬
quens et ñ audistis. & uocaui uos &
ñ respondistis. faciam domui huic
inqua inuocatũ ẽ nomen meũ & in
qua habetisfidutiã & loco quẽ dedi
uobis & patrib uͣris sicut feci sylo
& ꝓiciam uos a facie mea sicut ꝓieci
omnes frs ur̃os uniu̾sum sem isrł:¬
hoc quod nos posuimꝰ mane consur¬
gens et loquens. in .lxx. ñ habetur:
Mane autẽ consurgit deus ñ qđ ei
aliquod tempus absq diluculo sit
s quod pꝰ noctis quietẽ uirib corpo¬
ris instauratis. anima hominis ue¬
getatior sit & nequaqͣ uoluptatib
occupata cibiq desiderio ut audire
& facere ualeat que dicuntur: Unde

Expanded text:
corruat, cum similium habitatio fuerit corruat, cum similium habitatio fuerit peccatorum. sicut igitur Silo templi exemplum est, ita templum nobis, quando tempus aduenerit illius testimonii: putas, ueniens filius hominis inueniet fidem super terram? Et nunc, quia fecistis omnia opera haec, dicit dominus, et locutus sum ad uos mane consurgens et loquens et non audisthuic, in qua inuocatum est nomen meum, et in qua uos habetis fiduciam, et loco, quem dedi uobis et patribus uestris, sicut feci Sylo, et proiiciam uos a facie mea, sicut proieci omnes fratres uestros, uniuersum semHoc. quod posuimus: mane consurgens et loquens, in LXX non habetur. mane autem consurgit deus, non quod aliquod ei tempus absque diluculo sit, sed quo post noctis quietem uiribus corporis instauratis anima hominum uegetior sit et nequaquam uoluptatibus occupata cibique desiderio audire et facere ualeat, quae dicuntur. unde
Abbreviated transcription (Latin):
domũ negotiationis: Eccł̃ia dei u̾titur
in speluncam latronũ. quando furta.
homicidia. adult̾ia. ꝑiuria. sacͥlegiũ
hereseos. adinuentio. & omnia scelera
in eauersantur. quando auaritie faci¬
b pͥncipes mardescunt. & regũ quon¬
dam opes uile aut certe ñ uile pallio¬
lum possidet: Unde infert: Ego ego
sum. ego uidi dicit dñs: Meioculicon¬
templati sunt quod uos putatis occul¬
tum: tenebre thes aurorũ meã ñ fugi¬
unt conscientiã: Qui cũ diues eẽt pro
nobis pauꝑ sactusẽ: nunc in nris di-¬
uiciis erubescit & dicitꝰ Ue uob̃ diui¬
tib qui habetis consolationẽ urãm:
Ite ad locum meuͣ in sylo: ibi habita¬
uit nom̃ mcũ a pͥncipio: ⁊ uidete quȩ fece¬
rim ei propter maliciã populi mei
sylo ubi pͥmũ fuit tabernaculũ dnĩ.
recordatur hystoriae de qua in psalmo
scriptum ẽ. & reppulit tabernaculũ
sylo: ut quomodo ille locus in ruias¬
& cineres conlapsusẽ: ita & templum

Expanded text:
domum negotiationis. ecclesia dei uertitur domum negotiationis. ecclesia dei uertitur in speluncam latronum, quando furta. homicidia, adulteria, periuria, sacrilegium, hereseos adinuentio et omnia in ea scelera uersantur, quando auaritiae facibus principes inardescunt et regum quondam opes uile aut certe non uile palliolum possidet. unde infert: ‘ego. ego sum. ego uidi. dicit dominus; mei oculi contemplati sunt, quod uos putatis occultum. tenebrae thesaurorum meam non fugiunt conscientiam\'. qui. cum diues esset, pro nobis pauper factus est, nunc in nostris diuitiis erubescit et dicit: uae uobis -diuitibus, qui habetis consolationem uestram! Ite ad locum meum in Silo, ubi habitauit nomen meum a principio, et uidete, quae fecerim ei propter malitiam populi mei Silo, ubi primum fuit tabernaculum dei, recordatur historiae. de qua in psalmo scriptum est: et reppulit tabernaculum Silo, ut, quomodo ille locus in ruinas cineresque conlapsus est, ita et templum
Abbreviated transcription (Latin):
catum ẽ nomen meum. ⁊ dixistis li¬
berati sumꝰ siue dĩsiuimꝰ eo qd fecerimꝰ
om̃s ab ominationes istas frustra eos
in templo hrẽ fidutiam sequentia pec¬
cata demonstrant: Quid enĩ ꝓdest au-¬
dacit᷑ ing̾di lim̃ domus dei erecta stare
ceruice. ñ solum cor pollutũ. s & manꝰ
habere pollutas. furto. homicidio. ad¬
ulterio. ꝑuirio. sacͥlegio. & cultu eoꝵ
deorũ quos nescias: hec spiritalit᷑ acci¬
dere inecclã nemo dubitat: quando
pͣsentis tẽporis considerantes felicitatẽ
sua peccata ñ reputant & latere arbi¬
trantur deũ quia ñ statim uindicta
ꝯsequitur: quin pocius in tantã ꝓruor¬
pant am̃tiam ut liberatos se putant
quia pꝰ mala oꝑa &̃ acultu dei recesse¬
runt: Nur quid spelunca latronũ
facta ẽ domus ista siue mea in qua in¬
uocatum ẽ nomͣ meũ in ocuł ur̃is: Et¬
ce ego sum ego uidi dicit dñs De hoc lo¬
co in euanglĩo ad sũptũ puto qd̾ scͥptũ
latronũ. siue ut in euanglio scͥptũ est

Expanded text:
catum est nomen meum, et dixistis: liberati sumus — siue desiuimus — eo, quod fecerimus omnes abominationes istas. Frustra eos in templo habere fiduciam sequentia peccata demonstrant. quid enim prode est audacter ingredi limen domus dei, erecta stare ceruice et non solum cor sed et manus habere pollutas furto, homicidio, adulterio, periurio, sacrilegio et cultu eorum deorum. quos nescias? haec spiritaliter accidere in ecclesia nemo dubitat, quando praesentis temporis considerantes felicitatem sua peccata non reputant et latere arbitrantur deum, quia non statim uindicta consequitur: quin potius in tantam prorumpunt amentiam, ut liberatos se putent. quia post mala opera etiam a cultu domini recesserunt. Numquid spelunca latronum facta est domus ista siue mea —, in qua inuocatum est nomen meum. in oculis uestris? ego, ego sum, ego uidi, dicit dominus . De hoc loco in euangelio adsumtum puto: scriptum latronum siue. ut in alio euangelio scriptum est.
Abbreviated transcription (Latin):
dientes qui ꝑuerse ambulant & frau¬
aulenter Uerbum quod factum ẽ ad
iheremiam adnõdicens: Sta in porta
dic: Audite uerbum dnĩ omnis iuda
qui ingredimini ꝑ portas has ut ado¬
retisdnm Hoc in edicione.Lxx. nͣ ha¬
bet. ẜ de theodocione ex hebraico ad di¬
tũ ẽ Imꝑatur autẽ ꝓpħe ut stet in por¬
ta dnĩ ꝑ quã ad rogandũ deum ing̾dit᷑
popłi multitudo ut ꝑ hanc occasio¬
nem possint audire que dñs pcipit:
ꝑ quod intelligimus duritiã populi
iudeoꝵ quod qͣsi m̃daces atq uesanos ha¬
buerint ꝓpħas dum ꝑoccasionẽ et ce¬
lebritatem loci audire coguntur uerba
dni. & ñ ꝓpter hoc quod uerba sint dñi
Hec dicit dñs exercituum deus israhel: Bo
uulneratos cupit sanare medicamine:
Quando autem dicit bonas facite siue
corrigite uias ur̃as: oftendit eas eẽ ꝑu̾
habet patria pollicet᷑ pͣmia obedientibꝰ.
Habitabo inquit uob̃cũ & securos de ha¬

Expanded text:
dientes, qui peruerse ambulant et frandientes, qui peruerse ambulant et frandulenter. Uerbum. quod factum est ad Hieremiam o do- mino dicens sta in porta mnis Juda, qui ingredimini per portas has, ut adoretis Dominum. Hoc in editione LXX non habetur, sed de Theodotione ex Hebraico additum est. Imperatur autem Prophetae, ut stet in porta Domini, per quam ad adorandum Dominum ingreditur populi multitudo: ut per hanc occasionem possint audire quae Dominus praecipit. Per quod intelligimus duritiam populi Iudaeorum, quod quasi mendaces atque uaesanos habuerint prophetas, dum per occasionem et celebritatem loci audire coguntur uerba domini et non propter hoc, quod uerba sint domini. Haec dicit dom inus exercituum, deus Israhel: bonuulneratos cupit sanare medicamine. quando autem dicit: bonas facite siue corrigite uias uestras, ostendit eas esse perhabeat patria, pollicetur praemia oboedientibus. \'habitabo,\' inquit, \'nobiscum, ut securos de ha
Abbreviated transcription (Latin):
genitium tondere cesariem: at nunc
e contrario comã dimittere luctus
indicium ẽ Omnis autẽ planctuset
lamͣtatio propħalis idcirco assumit᷑
quia ꝓiecit dñs & reliquit generatio¬
nem furorissui: hauddubũquin
populum significet iudeoꝵ & ꝓpͥe
do ꝑiit fides et de ore ablata est popłi
dcum blasfemantis: Quia fecerunt
filiĩ iuda malum in oculis meis
dicit dñs posuerunt offendicula sua
in domo in qua inuocatũ ẽ nom̃ me¬
um ut polluerent eam: & edificaue

Expanded text:
gentium tondere caesariem; at nunc gentium tondere caesariem; at nunc e contrario comam demittere luctus indicium est. omnis autem planctus et lamentatio prophetalis idcirco adsumitur, quia proiecit dominus et reliquit generationem furoris sui: hau dubium, quin populum significet ludaeorum. et do periit fides et de ore ablata est populi dominum blasphemantis. Quia fecerunt filii Iuda malum in conspectu meo, dicit dominus; posuerunt offendicula sua in domo, in qua inuocatum est nomen meum, u
Abbreviated transcription (Latin):
fides & ablata ẽ deore eoꝵ: Ne dubi¬
tes inquit eos indurasse ceruicem.
& peiora patͥb suis oꝑatos: Etce do
locum penitentiȩ. nec ideo loquorut
fiant. s quia futura sunt. idcirco pͣ¬
dico: Saltim nunc loquere eis uer¬
bis meis & tamen ñ audient te: & uo¬
cab̾ eos & ñ respondebunt tͥ: tantȩ
enim erunt suꝑbie ut cum uocabis
eos ad audiendũ. nullus respondere
dignetur: Et dices ad eos: Hec ẽ gene
ratio qͣ ñ audiuit uocẽ dnĩ dei sui. nec
recepit disciplinam: Pulchre ut iã
dixi ante nequaquã populũ suum
pletur in xp̃o quando noluerunt reci¬
pere disciplinam & uocem dnĩ dei sui
contempserunt: Unde elegant᷑ infert᷑
dei fideiq confessio: Conde capillum
tuũ et ꝓice et sume indirectũ siue sr̃
labia planctum quia ꝓiecit dñs &
reliquit generationẽ furoris sui Et
iob morte audita filioꝵ & filiarum
capillos legimꝰ dotondisse. et apud ue¬
deres hec erat omniuͣ consuctudo lu¬

Expanded text:
fides et ablata est de ore eorum. Ne dubifides et ablata est de ore eorum. Ne dubites\'. inquit. \'eos indurasse ceruicem et peiora patribus suis operatos, ecce do locum paenitentiae nec ideo loquor, ut fiant, sed quia futura sunt, idcirco praedico. saltim nunc loquere eis uerbis meis et tamen non audient te et uocabis eos et non respondebunt tibi; tantae enim erunt superbiae, ut, cum uocaueris eos ad audiendum, nullus respondere dignetur. et dices ad eos: haec est gens, quae non-audiuit uocem domini dei sui nec recepit disciplinam\'. pulchre, ut ante iam dixi, nequaquam populum suum, pletur in Christo, quando noluerunt recipere disciplinam et uocem sui domini contemserunt. unde eleganter infertudei fideique confessio. l\'onde capillum tuum et proice et sume in directum — siue super labia — planctum, quia proiecit dominus et reliquit generationem furoris sui Et lob audita filiorum et filiarum morte capillos legimus totondisse et apud ueteres haec erat omnium consuetudo lu
Abbreviated transcription (Latin):
sideria & contͣ apłi sententiã qͥ p̃t̾itoꝵ
obliuiscebatur. & in pͥora se extende¬
bat fecere contͣria ut pͣt̾ita cuperent
&e futura contẽpnerent: Quod q dicit
a die qua egressi sunt patreseoꝵ de
trͣa egypti usq ad diem hanc ome̾
tẽpus in medio. dicit eos ꝓ offensa
d nĩ tnͣsegisse: unde & necessaria fu-¬
it euangłii gra que illos ñ sui meri-¬
si ad eos omnes seruos meos ꝓpħas
ꝑ diem consurgens diluculo & mit¬
tens & non audierunt me nec incli-¬
nauerunt aurem suam.s indura¬
uerunt ceruicem & peiusoꝑatisunt
conflata ẽ & stillauit suꝑ populũ
contẽptorem dureq ceruicis. & dei u̾¬
ba audire nolentẽ Quomodo autẽ
deus uel de nocte uel diluculo. & in
die mittat ꝓpħas supͣdiximus: Et
loqueris ad eos omnia uerba hec. et
ñ audient te. & uocabis eos & nͣ res¬
pondebunt tͥ. & dices ad eos: Hec ẽ
gens que ñ audiuit uocem dnĩ dei
sui nec recepit disciplinam Periit

Expanded text:
sideria et contra apostoli sententiam, qui praeteritorum sideria et contra apostoli sententiam, qui praeteritorum obliuiscebatur et in priora se extendebat, fecere contraria, ut praeterita cuperent et futura contemnerent! quodque dicit: a die, qua egressi sunt patres eorum de terra Aegypti, usque ad diem hanc, omne tempus in medio dicit eos per offensam domini transegisse. unde et necessaria fuit euangelii gratia, quae illos non suo mensi adeos omnes servos meos prophetas per diem, consurgens diluculo et mittens; et non audierunt me nec inclinaverunt aurem suam, sed induraverunt cervicem et peius operati sunt et stillauit super populum contemtorem duraeque ceruicis et dei uerba audire nolentem. quomodo autem deus uel de nocte uel diluculo et in die mittat prophetas, supra diximus. Et loqueris ad eos omnia uerba haec et non audient te et uocabis eos et non respondebunt tibi. et dices ad eos: haec est gens, quae non audiuit uocem domini dei sui nec recepit disciplinam; periit
Abbreviated transcription (Latin):
bum p̃cepi eis dicens: Audite uocem
meam & ero uob̃ deus & uos eritis in
populus. & ambulate in omni uia
quam mandaui uob̃ ut bene sit uob:
Quorum reꝓbauit templũ. conseq̃nt̃
reꝓbat & sacrificia: & oblique arguit
eos quod ñ ueneratione sui. s epulaꝵ
desiderio immolent uictimas: Quod
autẽ ait ñ sum locutꝰ cum patͥb urĩs¬
tͣra egypti suꝑ uerbo holocausti & uic¬
timaꝵ : manifeste intelligitur quod
pͥmũ decalogum dederit in tabulis
lapideis scͥptum digito dei & post of¬
ferenspuram religionẽ mandatoꝵ dei
& concedens sanguinẽ uictimarum
carniumq desiderium: Et ñ audie¬
runt nec inclinauerunt aurẽ suam
s abierunt in uoluntatib suis siue
desideriis & pͣuitate cordis sui mali.
factiq sunt retrorsũ & nͣ in ante adie
qua egressi sunt patres eoꝵ de t̾ra egyp¬
tiusq ad diem hanc me dicente audi¬
te uocem meam. et ero uob̃ deus. & re¬
liqua: Non audierunt nec inclinaue¬
runt aurẽ suam s sui cordis facere de¬

Expanded text:
bum praecepi eis dicens: Audite vocem meam, & ero vobis Deus, & vos eritis mihi populus: & ambquam mandaui uobis, ut bene sit uobis. Quorum reprobauit templum, consequenter reprobat et sacrificia et oblique arguit eos, quod non ueneratione sui, sed epularum desiderio immolent uictimas. quod autem ait: non sum locutus cum patriterra Aegypti, super uerbo holocausti et uictimarum, manifeste intellegitur, quod primum decalogum dederit in tabulis lapideis scriptum digito dei et post offerens puram religionem mandatorum dei et concedens sanguinem uictimarum carniumque desiderium. Et non audierunt nec inclinauerunt aurem suam; sed abierunt in uoluntatibus — siue desideriis - et prauitate cordis sui mali factique sunt retrorsum et non inante a die, qua egressi sunt patres eorum de terra Aegypti, usque ad hunc diem. \'Me dicente: audite uocem meam et ero uobisdeus et reliqua, non audierunt nec inclinauerunt aurem suam, sed sui cordis fecere de
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tam peccandi studio quã me suꝑan¬
di: Appͣhenderunt eniͣ fortiter m̃daci¬
um uel idola. uel pͣua queq u̾itati i̾ticieq
contͣria: & nolueit̃ reuerti: Non dixit
sectati sunt: Adtendi & auscultaui.
nemo quod bonũ ẽ loquit᷑. nullus ẽ
qui agat penitentiã suꝑ peccato suo
dicens quid feci. omnes conu̾si sunt
ad cursum suum quasi equus impetu
uadens in pͣlio Reuocati ad penitenti¬
am audire contempnunt nec sufficit
eis contͣ deum deliquisse & locutos eẽ
blaffemias: s omnes instar equoꝵ. et
feruido cursu ad preliũ ruentiũ ñ reco¬
gitant suꝑ peccata sua. nec dicunt qͥd
nere humano ista dici quod ꝓnũ sit
ad uitia. uel de tempore saluatoris qͣn
omnes declinauerunt. simul iutiles
facti sunt. ñ fuit qui faceret bonũ. ñ
fuit usq ad unũ: Unde & ipse mistice
clamat Saluũ me fac dnẽ qm̃ defecit
sanctꝰ:. Sin autem hec ita se habent:
ubi sunt qui in nr̃ã eẽ dicunt positũ

Expanded text:
non tam peccandi studio quam me superannon tam peccandi studio quam me superandi. adprehenderunt enim fortiter mendacium uel idola uel praua quaeque ueritati iustitiaeque contraria et noluerunt reuerti\'non dixit sectati sunt\'. Attendi et auscultaui; nemo, quod bonum est, loquitur, nullus est, qui agat paenitentiam super peccata suo dicens: quid feci? omnes conuersi sunt ad cvadens in praelium. » Revocati ad poenitentiam audire contemnunt, nec sufficit eis contra Dominum deliquisse et locutos esse blasphemiam, sed omnes, instar equorum, et fervido cursu ad praelium ruentium, non recogitant super peccato suo, nec dicunt, « Qnere humano ista dici, quod pronum sit ad vitia, vel de tempore Salvatoris, quando « omnes declinaverunt, simul mutiles facti sunt: non fuit qui faceret bonum, non fuit usque ad unum . » Unde et ipse mystice clamavit: « Salvum me fac, Domine, quoniam defecit sanctus . » Sin autem haec ita se habent, ubi sunt qui in nostra esse dicunt positum
Abbreviated transcription (Latin):
um & cineres soluerent᷑ siquis autẽ
de multitudine potuisset effuge
ad quecũq loca uenisset mortẽ p̃fer¬
ret uitȩ. & remediũ infelicis animȩ
putaret interitũ Et dices ad eos. ħ
dicit dñs Numquid qui cadit ñ
resurget. & qui auersusẽ ñ reuerte¬
tur. siue nͣ auertet: Post tanta ma¬
la ad penitentiã ꝓuocat eos quipo¬
tuerint remane. siue pͥusquã ueni¬
ant que minatꝰ ẽ. hortatur ad conu̾¬
sionem et dat locum penitentiȩ: Qd̃
autem uixta hebraicũ scͥptũ ẽ. & qui
auersusẽ ñ auercet illud significat
qui ad nõ auersusẽ siuoluerit ad
meliora conuerti possit. & dei furorẽ
ad meliora conuertere & uenientiob¬
sistere. & plagas pͣcib euitare Quare
ergo auersatꝰ ẽ populus iste in iherłm
auersione contentiosa: App̃hendert᷑
m̃dacium & noluerunt reuerti. Quan¬
to ego inquit magis ad penitentiã ꝓuo¬
caui. tanto illi plus recesserunt a me.

Expanded text:
ium et cineres soluerentur, si quis autem ium et cineres soluerentur, si quis autem de multitudine potuisset effugere, ad quaecumque loca uenisset, mortem praeferret uitae et remedium infelicis animae putaret interitum. Et dices ad eos: haec dicit dominus: numquid, qui cadit, non resurget? et qui auersus est, non reuertetur — siue non auertet —? Post tanta mala ad paenitentiam prouocat eos, qui potuerint remanere, siue priusquam uenant. quae minatus est, hortatur ad conuersionem et dat locum paenitentiae. quod autem iuxta Hebraicum scriptum est:etqui auersus est. non auertetillud significatquod, qui a deo auersatus est, si uoluerit ad meliora conuerti. possit et dei furorem ad meliora conuertere et uenienti obsistere et plagas precibus euitare. Quare ergo emersus est populus iste in Hierusalem auersione contentiosa, adprehenderunt mendacium et noluerunt reuerti? \'Quanto ego\', inquit. \'magis ad paenitentiam prouocaui, tanto illi plus recesserunt a me
Abbreviated transcription (Latin):
colligent᷑ & ñ sepelientur instqͣuili¬
nium suꝑ faciem terre erunt & eli¬
gent magis mortẽ quã uitã omnes
qui residui fuerint de cognatione hac
pessima in uniuersis locis que dere¬
licta sunt ad que eiecieos dicit dñs ex¬
ercituũ Omnia que ꝓpħał sermo de¬
scribit nroͣ tempore cernimꝰ accidisse
non uni ihrłm que ifta ꝑpessa ẽ a
chaldeis atq romaniss uniu̾so orbi
ita ut lacrime aruerint & ossib mor¬
tuoꝵ uniuersa completa sint & quia
solebant uxta antiquum morẽ au¬
rum & quedam ornamͣta uel mulie¬
rum uel uiroꝵ in sepulchris condere
hec quoq frangebat & effodiebat et
effodiebat auaritia ut celo & luci ꝑ¬
derent. & ideo pͥmũ regum uida ꝙ. pͥn¬
cipum eius. sacerdotum quoq & pro¬
pħarum & uniuersi populi qui fue¬
rant in iherusalẽ ossa de tumulis
ꝓferebantur. patentia soli& lunȩ.¬
& omni stellarũ aspectui: ut quib
seruierant derelicto deo. eoꝵ paterens
aspectib & consũpta in sterquilim¬

Expanded text:
entur; in sterquilinium super faciem terrae erunt. et eligent magis mortem quam uitam omnes, qui residui fuerint de cognatione hac pessima in uniuersis locis, quae derelicta sunt, ad quae eieci eos, dicit dominus exercituum. Omnia, quae prophetalis sermo describit. nostro tempore cernimus accidisse, non uni Hierusalem, quae ista perpessa est a Chaldaeis atque Romanis, sed uniuerso orbi, ita ut lacrimae aruerint et ossibus mortuorum uniuersa completa sint. et quia solebant iuxta antiquum morem aurum et quaedam ornamenta uel mulierum uel uirorum in sepulchris condere, haec quoque frangebat et effodiebat auaritia, ut caelo et luci proderent. et ideo primum regum Iuda et principum eius, sacerdotum quoque et prophetarum et uniuersi populi, qui fuerant in Hierusalem, ossa de tumulis proferebantur patentia soli et lunae et omni stellarum aspectui, ut, quibus seruierant derelicto deo, eorum paterent aspectibus et consumta in sterquilin
Abbreviated transcription (Latin):
dat insidias. dũ inuicem se uenant᷑ ad
mortẽ. & alioꝵ dampnis atq dispen¬
diis suas complent domos: ut imple¬
atur philosophoꝵ illa sendentia Dis
diues. aut iniquus. aut heres iniqui:
Atq utinã ab his tantum fiant qui
uident᷑ foris eẽ & quos dñs iudicat. &
ñ in nris conuenticłis impleant᷑. qͦs
possidet radix omniũ maloꝵ auari¬
tia: ita ut uenientiũ ad nos ñ ora con¬
templemur s manus: Ideo magnificati
sunt & ditati. incrassati sunt & inpin¬
guati. & pͣterierunt sermones meos pes¬
sime causam uidue ñ iudicauerunt:

Expanded text:
dat insidias, dum inuicem se uenantur ad dat insidias, dum inuicem se uenantur ad mortem et aliorum damnis atque dispendiis suas conplent domos, ut impleatur philosophorum illa sententia: omnis diues aut iniquus aut heres iniqui. atque utinam ab his tantum fiant, qui uidentur foris esse et quos dominus iudicat, et non in nostris conuenticulis impleantur, quos possidet radix omnium malorum auaritia, ita ut uenientium ad nos non ora contemplemur. sed manus! Ideo magnificati sunt et ditati. incrassati sunt et inpinguatiet praeterierunt sermones meos pessime. causam
Abbreviated transcription (Latin):
imbrem. Possumꝰ aute imbrẽ tempo¬
rancum & serotinũ legem accipere et e¬
uangłium & diuersas uocationes apͥma
hora usq ad undecimã in quiboꝑariis
uinee. unũ etͣnȩ uitȩ pͣmiũ pollicetur
Quia inuenti sunt in populo meo impii
insidiantes quasi aucupes laqueos po¬
nentes & pͤdicas ad capiendos uiros:
Sicut decipula plena auib sic domus
eorum plene dolo. Ut declinaret ab eis
imber temporaneus & serotinꝰ. & bona
omnia ñ uenirent. cause subiciunt᷑.
quia inuenti sunt in populo eiꝰ im¬
pii:. Nondixit iniquos & peccatores
ut noua uult heresis: s impios Im¬
pietas aꝑte negat deum: in iqͥtas atq
peccatũ si confiteat᷑ errorem. facile ad
miscdĩam flectit deum: Quodq nos
diximꝰ insidiantes quasi aucupes. &
in .Lxx. ñͣ habetur: aquila & simmachis
tnͣstulerunt uerbum iasir quasi rete
aucupis. quod etiam qui bonus int̾ eos
uidetur & rectus. instar aucupis ten¬

Expanded text:
imbrem\'. possumus autem imbrem tempoimbrem\'. possumus autem imbrem temporaneum et serotinum legem accipere et euangelium et diuersas uocationes a prima hora usque ad undecimam, in quibus operariis uineae unum uitae aeternae praemium pollicetur. Quia inusidiantes quasi aucupes, laqueos ponentes et pedi- cas ad capiendos uiros! sicut decipula plena auibus. sic domus eorum plenae dolo. Ut declinaret ab eis imber temporaneus et serotinus et bona omnia non uenirent. causae subiciuntur, quia inuenti sunt in populo eius impios\'. non dixit \'iniquos\' et \'peccatores\', ut noua uult heresis, sed impios . impietas aperte negat deum; iniquitas atque peccatum, si confiteatur errorem, facile ad misericordiam flectit deum. quodque nos diximus: insidiantes quasi aucupes et in LXX non habetur, Aquila et Symmachus transtulerunt uerbum \'iasir\' quasi rete aucupis, quod etiam, qui bonus inter eos uidetur et rectus, instar aucupis ten
Abbreviated transcription (Latin):
sentiunt qͥ sensum ñ habent audien¬
di. & populus quondã meus suo uicio
stultus effectꝰ ñ solum contẽpnit. sed &
dulcẽ exasꝑat deum: Recesserunt ait
a me & mͥ tͣga uerterunt. & concito abi
erunt gͦdu. nec tacita eos retrax̃ conci¬
entia. ut dicerent in cordib suis me¬
tuamꝰ eum qui dat nob pluuiã tẽ¬
poraneam & serotinã. ꝑ que omnia
oftendi bonam plenitudinẽ annue
m̃sis: Pro quo aquilȩ pͥma edicio &
significat & plenitudinẽ:. Iniquita¬
tes nr̃e declinauerunt hec: & peccata
nrã ꝓhibuerunt bonũ auobis. Ergo
si quando & mare tnͣscendit tͣminos
suos. & pluuia retͣhitur. neqͣqũa ad¬
breuiata ẽ manus dnĩ ut ista ñ fa¬
ciat s peccata nr̃a hec ad nos uenien¬
tia declinarunt ut ad alios ꝑgerent
qui nͣ peccauerunt: Et ꝓhibuerunt
inquit tam ueniensad nos honũ iux¬
ta illud quod scdm litterã scͥptũ est.
mandabo nubib ne pluant suꝑ eam

Expanded text:
sentiunt, quae sensum non habent audiensentiunt, quae sensum non habent audiendi: et populus quondam meus suo vitio stultus effectus, non solum contemnit; sed et dulcem exasperat Deum. Recesserunt, ait, a me, et mihi terga verterunerunt gradu nec tacita eos retraxit conscientia, ut dicerent in cordibus suis: metuamus eum, qui dat nobis pluuiam temporaneam et serotinam! per quae omnia ostendi bona plenitudinem annuae messis\', pro quo Aquilae prima editio et significat et \'plenitudinem\'. Iniquitates nostrae declinauerunt haec et peccata nostra prohibuerant bonum a nobis. Ergo si quando et mare transcendit terminos suos et pluuia retrahitur, nequaquam adbreuiata est manus domini, ut ista non faciat, sed peccata nostra haec ad nos uenientia declinarunt, ut ad alios pergerent, qui non peccauerunt. \'et prohibuerune, inquit. \'iam ueniens ad nos bonum iuxta illud. quod secundum litteram scriptum est: mandabo nubibus, ne pluant super eam
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: Me gͦ ñ timebitis ait dñs: & a fa¬
cie mea nͣ dolebitis siue timebitis: Qi
posui arenã tͣminũ mari. pͣceptũ sem¬
pit̾nũ quod ñ pͣteribit. & cõmouebunt᷑
& ñ poterunt. siue turbabitur & nͣ po¬
terit: & intumescent siue sonabunt
fluctus eius & ñ tnͣsibunt illud Popło
autẽ huic factum ẽ cor incredule & ex¬
asꝑans. recesserunt ce abierunt & ñdrx¬
erunt in corde suo metuamꝰ dnm deuͣ
irmͣ qui dat nobis pluuiã tempora¬
neam & serotinam in tempore suo ple¬
nitudine̾ messis annue custodientem
nobis: Harrat beneficia: ut ingͣtos ar¬
guat Me inquit nͣ timebitis qui tan¬
a uobis prestiti: Non dilectionẽ desi¬
dero ꝑfectorum. s timorem incipienti¬
um: Qui posui arenã tͣminũ mari. qͥ
tam potens elem̃tũ. & inmͣsas gurgitũ
moles meo pͣcepto & littorib refrena¬
uii. iuxta illud quod scͥptũ ẽ. pͣceptum
posuit & ñ pͣteribit: Audiunt me &

Expanded text:
sunt. Me ergo non timebitis, ait dominus, et a fasunt. Me ergo non timebitis, ait dominus, et a facie mea non dolebitis — siue timebitis —? qui posui harenam terminum mari, praeceptum sempiternum, quod non praeteribit. et commouebuntur et non poterunt — siue turbabitur et non poterit — et intumescent — siue sonabunt — fluctus eius et non transibunt illud. populo autem huic factum est cor incredulum et exasperans et recesserunt et abierunt et non dixerunt in corde suo: metuamus dominum m, qui dat nobis pluviam temporaneam et serotinam in tempore suo; plenitudinem annuae messis custodientem nobis. Narrat beneficia ut ingratos arguat. Me, inquit, non timebitis, qui tanta vobis praestiti? Non dilectionem desidero perfectorum, sed timorem incipientium, qui posui arenam terminum mari; qui tam potens elementum et immensas gurgitum moles meo praecepto littoribus refrenavi, juxta illud quod scriptum est: Praeceptum posuit, et non praeteribit . Audiunt me et
Abbreviated transcription (Latin):
mus ut potuimꝰ: & si dñs uitã dederit
plenius responsuri sumꝰ: Nunc cepta
carpenda ẽ uia. & dictandi cõm̃tario¬
li nec nimia longitudine extenden¬
tes opus. nec inmoderate breuitate au¬
ferentes intelligentiã: Quoꝵ alterum
onerat sensus legentiũ. alterũ p̃cidit
studiosioꝵ desiderium: Ad nunciate
hoc domui iacob. & auditũ facite in iu-¬
da dicentes. audi popule stulte qͥ ñ ha¬
bes cor qui habentes oculos ñ uidetis.
& aures nͣ auditis: Multis modis pec¬
cantes retͣhit ad salutẽ. & stultũ uocat
populum qui sapientiȩ reliquit auc¬
torẽ: comꝑatq simulacris de quibus
scͥptũ ẽ. oculos habent & ñ uident. au¬
res habent & ñ audiunt. similes illis
fiant qui faciunt ea: Proprie autẽ¬
ad iudã loquitur & ad domũ iacob:
israhel enim multo iam tempore in
assiriis exulabat: Simulq dat intel¬
ligentiam quod&̃ absq pͣcepto natu¬
rali sensu debeamꝰ intelligere que recta

Expanded text:
mus, ut potuimus. et, si dominus uitam dederit, mus, ut potuimus. et, si dominus uitam dederit, plenius responsuri sumus. nunc coepta carpenda est uia et dictandi commentarioli nec nimia longitudine extendentes opus nec inmoderata breuitate auferentes intellegentiam, quorum alterum onerat sensus legentium, alterum praecidit studiosorum desiderium. Adnuntiate hoc domui Iacob et auditum facite in Iuda dicentes: audi, popule stulte, qui non habes cor, qui habentes oculos non uidetis et aures et non auditis! Multis modis peccantes retrahit ad salutem et stultum uocat populum, qui sapientiae reliquit auctorem, conparatque eos simulacris, de quibus scriptum est: oculos habent et non uident; aures habent et non audiunt. similes illis fiant, qui faciunt ea, etad Iudam loquitur et ad domum Iacob — Israhel enim multo iam tempore in Assyriis exsulabat — simulque dat intellegentiam. quod etiam absque praecepto naturali sensu debeamus intellegere, quae recta
Abbreviated transcription (Latin):
gentium in terra iudea: sic seruietis
diis alienis in terra nͣ ur̃a: haut dubiũ
quin babiloniis atq: chaldeis: Si enim
uos ꝑegrina religio delectat: quid ne¬
cesse ẽ longinquũ errorẽ suscipere: Ha¬
bitate cum talib immo seruite his qͦ¬
rum deos colitis: Potest hoc & suꝑ here¬
multo tempore sub nomine eius m̃da¬
tiorũ suorũ simulacͣ uenerati sunt. ut
foris colant quod intꝰ uenerabant᷑. et
paleȩ separentur a tritico: Erplicit in¬
ecundum frater
eusebi in iheremia librũ
celeri sermone dictamus.
auertentes parumꝑ aures
ne audiamus iudiciũ sanguinis. &
int̾fectorũ animas deploremus. qui opi¬
nione uirtutũ cotidie corruunt in su¬
ꝑbiam. & deo similes arbitͣntur. ut eqͣ¬
litatem quã impia arrianoꝵ. heresis
in filio negat. cunctis hominib tri¬
buant: & ponant in celum ossuũ. & ni¬
chil future scõꝵ beatitudini amplius
derelinquant: Quoꝵ furori respondi-

Expanded text:
gentium in terra Iudaea, sic seruietis gentium in terra Iudaea, sic seruietis dis alienis in terra non uestra, hau dubium quin Babyloniis atque Chaldaeae. si enim uos cesse est longinquum errorem suscipere? Habitate cum talibus, immo servite his quorum deos colitis. Potest hoc et super haeremulto tempore sub nomine ejus mendaciorum suorum simulacra venerati sunt, ut foris colant, quod intus prius venerabantur, ut paleae separentur a tritico. LIecundum, frater Eusebi, in Jeremiam librum celeri sermone dictamus, avertentes parumper aures, ne audiamus judicium sanguinis, et interfectorum animas deploremus, qui opinione virtutum quotidie corruunt in superbiam, et Deo se similes arbitrantur, ut aequalitatem, quam impia Arianorum haeresis in Filio negat, cunctis hominibus tribuant, et ponant in coelum os suum, et nihil futurae Sanctorum beatitudini amplius derel
Abbreviated transcription (Latin):
et aplĩcis uiris. uel certe firma statioẽ
habitare uos faciam a pͥncipio usq
in finem: Potest hoc & illis uirginib
conuenire que lactant pudiciam et
impudenti uultu p̃ferunt castitatẽ
cum aliud habeat conscientia: &. ne¬
sciunt illam diffinitionẽ aplĩ uirgina¬
lem. ut sit scã corpore & spuͣ Quid enĩ

Expanded text:
et apostolicis uiris, uel certe firma statione et apostolicis uiris, uel certe firma statione habitare uos faciam a principio usque ad finem. ’ potest hoc et illis uirginibus conuenire, quae iactant pudicitiam et inpudenti uultu praeferunt castitatem, cum aliud habeat conscientia, et nesciunt illam definitionem apostoli uirginalem, uti sit sancta corpore et spiritu. quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ambulaueritis in malum uobis¬
isto in terram quã dedi patrib uris
a seculo usq in sclm Hoc quod.lxx. in
huius capituli addidere pͥncipio. in
uerbis mendatii que uob̃ omnino ñ
ꝓderunt: in hebraico ñ habetur: P̃¬
cepit autẽ & tunc populo iudeoꝵ et
hodie nob̃ qui uidemur in eccłia con¬
stituti. ne fidutiã habeamus in edifici¬
oꝵ. splendore auratisq laquearibus.
& uestitis parietib marmoꝵ crustis¬
tat uera fides scã conuersatio om̃ium
uirtutũ chorus: Deniq infert Si fe¬
ceritis recłas uias urͣas & cogitatio ut̃ã
nͣ abierit pꝰ erroiem & secuti fuertus iꝰti¬
ciam et mala ñ feccritis neq effunderi¬
tis sanguinẽ innocentẽ. simplices qͦsq
scandalitantes. & pꝰ deos alienos ñ am¬
bulaueritis ꝑuersa adorantes dogma¬
ta que de ur̃õ coide sim ulatis in malũ
uobismetipsis: uel habitabo uobiscũ
in loco quẽ uocastis templũ dnĩ. & in
tͣra quã dedi patribꝰ ur̃is aplĩs uidelicet

Expanded text:
obisisto, in terra, quam dedi patribus uestris a saeculo usque in saeculum. Hoc, quod LXX in huius capituli addidere principio: in uerbis mendacii, quae uobis omnino non proderunt, in Hebraico non habetur. praecipit autem et tunc populo Iudaeorum et hodie nobis, qui uidemur in ecclesia constituti. ne fiduciam habeamus in aedificiorum splendore auratisque laquearibus et uestitis parietibus marmorum crustistat uera fides, sancta conuersatio omniumque uirtutum chorus. denique infert: ‘Si rectas feceritis uias uestras et cogitatio uestra non abierit post errorem et secuti fueritis iustitiam et malum non effeceritis neque effuderitis sanguinem innocentem simplices quosque scandalizantes et post deos alienos non ambulaueritis ritis peruersa adorantes dogmata, quae de uestro corde simulastis in malum uobismet ipsis, uel habitabo uobiscum in loco isto, quem uocatis templum dei. et in terra, quam dedi patribus uestris, apostolis uidelicet
Abbreviated transcription (Latin):
ea est omnẽ calorẽ ꝑdidit uite: Et hoc
notandum quod scĩ spũ feruentes ap¬
pellentur. mala autẽ frigida sint Un
de & illud scͥptum ẽ. quod in nouissimis
dieb quando multiplicata fuerit iniqͥ¬
tas refrigescet caritas multorũ quod pu¬
to & illud sonare: Adsimulatus sum des¬
cendentib in lacum: Hoc autẽ latinus
lector intelligat. ut semeldixisse suffi¬
ciat lacum ñ stagnũ sonare iuixta gre-¬
cos s cift̃nã: que sermone syro & hebrai¬
co gybba appellatur: in pͣsenti autẽ lo¬
co ꝓ lacu quẽ om̃s similit̃ tnͣstulerunt
Iniquitas & uastitas audietur in ea: co¬
ram me semꝑ infirmitas &e plaga: fru¬
dire hierłm ne forte recedat anima mea
a te: ne forte ponam te desertã t̃ram in

Expanded text:
ea est, omnem calorem perdidit uitae. et hoc ea est, omnem calorem perdidit uitae. et hoc notandum, quod sancti spiritu feruentes appellentur, mala autem frigida in novissimis diebus, quando multiplicata fuerit iniquitas, refrigescet charitas multorum. Quod puto et illud sonare: Assimilatus sum descendentibus in lacum . Hoc autem Latinus lector intelligat, ut semel dixisse sufficiat, lacum, non stagnum sonare juxta Graecos, sed cisternam, quae sermone Syro et Hebraico GUBBA   appellatur. In praesenti autem loco pro lacu, quem omnes similiter transtulerunt, Iniquitas et vastitas audietur in ea coram me semper, infirmitas et plaga. Erudire, Jerusalem, ne forte recedat anima mea a te, ne forte ponam te d