comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem ꝯseruauit. s si xp̃i mors deo fuit suaius odoe
ergo mortẽ eꝰ ubenter accepit. ñ ergo peccauerũt
nisi tñ se traderet. xp̃e: ñ eũ traderet uidas t̾radid̾
iudas xp̃m. tradidit se rp̃c. s ie agebat negociũ
sue uenidicons. iste nostre redemptõnis. ido ille
impie deliquit: hic misericorditer egit
fiat. aũ auaricia .i inmodata cupiditas hñdi. nec
noĩetur inuobis .i. nec ⁊̃ suspitõ sit de uob̾ pba¬
bił. sic̃ decet sõcs aũ curpitudo ut in oscłis ⁊ in
amptexibus aut stutisoquiu ut blanda uerba
aut scurilitas que astultis curialicas d̾r .u. igłaritas¬
que ru solet mouere que ad rem. badutilitatemꝰ
non ꝑtincat quãuis magno libore agatur s mag̃
nomłnetꝰ ĩ urob̾ actio graciaꝵ nec debent illa norati.
ec em̃ scitote m̃tas

Expanded text:
em suavitatis. Si Christi mors Deo fuit suavis odor, ergo mortem ejus libenter accepit. Non ergo peccaverunt nisi tamen se traderet Christus, nec eum traderet Judas. Tradidit Judas Christum, tradidit se Christus, sed ille agebat negotium suae venditionis, iste nostrae redemptionis. Ideo ille impie deliquit, hic misericorditer egit.fiat, aut avaritia, id est immoderata cupiditas habendi, nec nominetur in vobis, id est nec etiam suspicio sit de vobis probabilis, sicut decet sanctos, aut turpitudo, ut in osculis et in amplexibus, aut stultiloquium, ut plana verba, aut scurrilitas, quae a stultis curialitas dicit risum movere, quae ad rem, id est ad utilitatem, non pertinet, quamvis magno labore agatur. Sed magis nominetur in vobis actio gratiarum. Nec debent illa nominari. Hoc enim scitote mentis
Abbreviated transcription (Latin):
captiui tenebantur sub diabolo. sic̃ milicia c̃ dt ꝓ
u celliguntur qui militant. eand̃ captiuitatẽ

Expanded text:
captivi tenebantur sub diabolo, sicut militia cum dicitur, intelliguntur qui militant. Eamdem captivitatem
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ aucłor ẽ deus ĩspira¬
ta alicui diuinitus
cend̾ de malo. Negligen¬
tes adcoripiendũ .i. ad
ĩcrepand̃ duriter ĩma¬
lo ꝑsistentes ad crudiẽ¬

Expanded text:
us auctor Deus est, inspirata alicui divinitus,cendum de malo negligentes, ad corripiendum, id est ad increpandum duriter in malo persistentes, ad erudien
Abbreviated transcription (Latin):
nũ hortare ⁊̃ anꝰ simiłr oẽ ĩhĩtu sco ut .s. caꝵ ĩcessus.
motꝰ. uultꝰ smo p̃ferant sc̃tatẽ ñ criminatricos .i.
crimina aliis imponentes ꝙ solent facere adolescen¬
t lis inmulto uino sertientes solent etiã ecquedã
que corporis frigescente luxima uiuo fe ꝓlibidine

Expanded text:
 incessus, motus, vultus, sermo praeferant sanctitatem; non criminatrices, id est crimina aliis imponentes: quod solent facere adolescentulis; non multo vino servientes. Solent enim esse quaedam quae corporis frigescente luxuria vino se pro libidine
Abbreviated transcription (Latin):
ambulecis .i. uiuatis sic̃
gentes ambulant que
.s. amibulant inuanita¬
te sensus sui qr transi¬
torta amãt que senstra¬
litas suggerit hñtes ĩ
minus mirum ẽ. si in
uanitate ambulant ꝙͣ
de uobis qui estis illu¬
minati ⁊ sꝑem uite ha¬
betis. Om̃is qui intelli-¬
git quadã luce interio¬
re illustratur. Est ergo
quedam lux intusꝙ ñ
hñt qui non incelligũt
Gentiles dico alienati a
talitatis. uł auita dei

Expanded text:
ambuletis, id est vivatis, sicut gentes ambulant, quae scilicet ambulant in vanitate sensus sui, quia transitoria amant: quae sensualitas suggerit. Habentes minus mirum est si in vanitate ambulant, quam de vobis qui estis illuminati, et spiritum vitae habetis. Omnis qui intelligit quadam luce interiore, illustratur. Est ergo quaedam lux intus, quam non habent qui non intelligunt. Gentiles, dico, alienati a talitatis. Vel a vita Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
tibͥus xp̃i uos dico qui in legẽ iustiticamimi .i cre¬
dicis iustificari aliter et̃t ñ nocẽt circũcisio. euacua¬
amisistis. Qui .N. in lege iustificari uult ꝑfidem a
amttit graciã quia ad hoc uenit donũ dei ⁊ gr̃a ut
cessante oñe legis iustificet codentes. qd̾ qui reducit

Expanded text:
tibus Christi. Vos dico in lege justificamini, id est creditis justificari. Aliter enim non noceret circumcisio. Evacuatis. Qui enim in lege justificari vult post fidem, amittit gratiam, quia ad hoc venit donum Dei et gratia, ut cessante onere legis justificet credentes: Quod qui reducit
Abbreviated transcription (Latin):
tõnẽ. ħ iõ alt.ł. terrore tã innũabiliũ obseruatõm̃
que in lege scͥpte sũt neom̃s impłe cogerentur ꝙ
nec ip̃i ud̃i nec patres eoꝵ implere poterũt sic̃ pe¬
trus ait abstinẽt ab hiis quib eos aliqui subicere¬
a cuprebant.

Expanded text:
terrore tam innumerabilium observationum quae in lege scriptae sunt, ne omnes implere cogerentur, quod nec ipsi Judaei, nec patres eorum implere potuerunt, sicut Petrus ait, abstinerent ab his quibus eos aliqui subjicere cupiebant.
Abbreviated transcription (Latin):
nos ⁊ ut pax sit ĩ¬
ter uos.
alutate uos ip̃os ĩ uicẽ ĩ hoc¬
feculo scõ si doloso ⁊ sic debe
salutant nos om̃s scł desiderã¬

Expanded text:
vos. Et, ut pax sit inter vos, salutate vosipsos invicem in osculo sancto, non doloso, et sic debetSalutant vos omnes sancti desidera
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tum̃tes iuditiũ qr bñ agentes ⁊ uicia uincẽ¬
tes auob̃ repellitis uindictam ⁊ ñ solũ gaude¬
scribo uobis ħ ut p̃sens ñ agã in uobis diuꝰ
qm uolo quod utiq possem si malã fecereciᷤ
scłm potestatem ligandi ⁊ ab soluendi qmͣ.
dñs delit michi mnedificatõnẽ urãm .i. ut¬
uos edificemini ⁊ non destruamini nec
apostolus. destruit siqu arguit. Non .ii des¬
truũtur qui argnuntur ut corigũtur set
correcti ecsificantur. Decetõ quasi dema
lis factis huc usq correxi uos dececõ autẽ
ftẽs gaudete .i. hoc agite uñ gaudiũ sit ⁊
ut gaudeatis estote ꝑfecti infide ⁊ uos ma¬
iores gcortamim ad ydem minoresn ꝯtra ⁊
discordea inter nos

Expanded text:
tes judicium, quia bene agentes et vitia vincentes a vobis repellitis vindictam. Et non solum gaudescribo vobis ut praesens non agam, in vobis durius, quam volo: quod utique possem, si mala faceretis, secundum potestatem ligandi et solvendi, quam Dominus dedit mihi in aedificationem, vos aedificemini, non destruamini. Nec Apostolus destruit, si quandoque arguit. Non enim destruuntur qui arguuntur ut corrigantur, sed correcti aedificantur. De caetero. Quasi dicat: De malefactis hucusque correxi vos, de caetero autem, fratres, gaudete, id est hoc agite unde gaudium sit, et ut gaudeatis, estote perfecti in fide, et vos majores exhortamini, ad idem minores; et vos discordia inter vos
Abbreviated transcription (Latin):
nõ camalis: iscł reiusdẽ iuris ⁊ dignitatis
ĩ domo di cũ u ꝙ scĩs. ⁊ domestiti i familiares dei.
quib .s. archi: na reuelat qͣi debabilonia trans¬
lati estis ad terłm a Duas qui ciuitates incoto mũ¬
do facĩt duo amores. ierłm fac̃ amor d̾i. babiloni¬
am amor scłi. Interroget se gͦ quisq quid amet ⁊

Expanded text:
 id est ejusdem juris et dignitatis in domo Dei cum sanctis, et domestici, id est familiares, Dei, quibus scilicet arcana revelat, quasi de Babylonia translati estis ad Jerusalem. Duas quippe civitates in toto mundo faciunt duo amores, Jerusalem facit amor Dei, Babylonia amo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ conserua ꝙͣ homo ÷ Peccatũ qui ppe hõ fecit
hominem uero de ⁊ ñ suscipias peccatorem d̾
uelis saluũ in eo eẽ ꝙ malus est s qr homo
ut nulli hoĩ claudatur mĩa nulli pecõo rela¬
xetur impunitas Petsequamur ergto ĩmal
ꝓpriam iniquitatem innereamur ia eudem
communem conditõnem.

Expanded text:
ppe homo fecit, hominem vero Deus; et non suscipias peccatorem, ut velis salvum esse in eo quod malus est, sed quia homo, ut nulli homini claudatur misericordia, nulli peccatori relaxetur impunitas. Persequamur ergo in malis propriam iniquitatem, misereamur in eisdem communem conditionem.
Abbreviated transcription (Latin):
impio qr ⁊ altissimus odio ht pecc̃ores ⁊ impris
tecdiet iundictam. het uerba qũo accipienda sint
ñ intelligentes de cestabili crudelitate inducũtur
uñ nos oportet hec caritati nt̃e explanate: qualit
intelligenda si̾nt. Ila ergo ob ħ dicta sunt ncͣ
ciuiqm peccatori ideo benefacias quia pecrator ẽ¬

Expanded text:
impio, quia et Altissimus odio habet peccatores, et impiis reddet vindictam . Haec verba quomodo accipienda sint non intelligentes, detestabili crudelitate induuntur. Unde nos oportet haec charitati vestrae explanare qualiter intelligenda sint. Illa ergo ob hoc dicta sunt, ne cuiquam peccatori ideo benefacias quia peccator e
Abbreviated transcription (Latin):
discipuli archyppꝰ⁊
epafras. archipphus
uero in eis minist̾iũ
acceperat. epafras .a.
ab eis orsundus ab a¬
apło instructus dõc¬
trurã archẏppi con¬
firmauert archippo
ergo p̃dicante ⁊ pre¬
dicatione cius epafra
ꝯfirmante graciam

Expanded text:
discipuli Archippus et Epaphras. Archippus vero in eos ministerium acceperat; Epaphras autem ab eis oriundus ab Apostolo instructus, doctrinam Archippi confirmaverat. Archippo ergo praedicante, et praedicationem ejus Epaphra confirmante, gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
tebantur carnales ob¬
seruancias predicantes
⁊ philo sophycis dispy¬
cacionib simplicitatẽ
coꝵ irrecire conantes
his igitur suꝑuenie¬
tib ⁊ carnales obser¬
uantias predicantib
indubium illꝰ uenerãt

Expanded text:
bantur, carnales observantias praedicantes et philosophicis disputationibus simplicitatem eorum irretire conantes. His igitur supervenientibus, et carnales observantias praedicantibus, in dubium illis venerat
Abbreviated transcription (Latin):
adño. neq fatigetis usq ad defectũ d̃ argueris ab eo
qui purgat pecca ⁊ ñdebes fatigari d̾ argueris.
Quẽ .n. dilig̃

Expanded text:
a Domino; neque fatigeris usque ad defectum, dum argueris ab eo, qui purgat peccata. Et non debes fatigari dum argueris; quem enim dilig
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in resurtectõne ac¬
cidat corpori magnitu¬
rũ corpora tedigẽcla st̃
admodũ dñici corporiᷤ.
corporib ẽ nͨ ꝑitut᷑ sit capillus sic̃ dñs ait. Nec capillus de capite ur̃o ꝑibit.
Nichil detractũ quolibmodo de corpore humano ꝑiturũ ẽ ita. n modifica¬
suppleat qui de nichilo fec̃ qd̾ uoluit. ⁊ siquid in ꝑte aliqua enoriiter ha¬
bundauit ꝑtotum spargecur Indechoꝵ quippe nichil ibi erit s qͥcquid̾
dilatabuntur qmͣuis ad corpꝰ redeant uñ dilapsa st̃ adeasdẽ queq corporis ꝑtes

Expanded text:
quod in resurrectione accedat corpori magnitura corpora redigenda sunt ad modum Dominici corporis. corporibus cum nec periturus sit capillus, sicut Dominus ait: Nec capillus de capite vestro peribit . Nihil enim detractum quolibet modo de corpore humano periturum est, ita enim modificaerit, ille suppleat qui de nihilo fecit quod voluit; et si quid in parte aliqua enormiter abundavit, per totum spargetur. Indecorum quippe ibi nihil erit, sed quidquid dilabuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes
Abbreviated transcription (Latin):
ut nõ hesitetis pati ꝑxp̃o.
ut sitis sñ q̃rela qͣntũ ad
possit de uobis ꝯq̃ni ⁊ qnͣ¬
tũ aduos sitis simplices
ñ duplices ut qui duob dñis seruire uolũt. cõtra
ꝙ dc̃m ẽ. Non potestis deo seruire ⁊ mãmone. simpli¬
cõs estote sñ rep̃hensione ut ñ sit ĩ uob̾ ꝙ pac̾eat
taloꝵ qui rectũ ordinem de prauant: ⁊ peruertũt.
qui dicuntur nacio quia st̃ regnati ex aqula ⁊ spĩt
sancio in terquos litcecis .i. lucere debetis coctrina. ⁊

Expanded text:
 non haesitetis pati pro Chrut sitis sine querela, id possit de vobis conqueri; et quantum ad vos sitis simplicesnon duplices ut qui duobus dominis servire volunt. Contra quod dictum est: Non potestis Deo servire et mammonae . Simpliteros estote sine reprehensione, ut non sit in vobis quod pateat malorum, qui rectum ordinem depravant et pervertunt: qui dicuntur natio, quia non sunt renati ex aqua et Spiritu sancto. Inter quas luceti
Abbreviated transcription (Latin):
celis. rom̃i celest creatura qr eũ om̃s angłi adceant ⁊
decobat ut talis pontifex esset nobis filiis serui alios
pontifices habuetũt qui cum talis sit non h̃c cotidie
ñ hanc hũit neccessitatem sacerdos in ꝯmutabil. hoc
fec offendo se ip̃m ñ ꝓsuis s pro ppłi delictã ⁊ hoc
semel qr suffecit oĩb una oblatõ ⁊ ñ ẽ opus iterati¬

Expanded text:
in omni coelesti creatura, quia eum omnes angeli adorant, et decebat ut talis pontifex esset nobis, filiis; servi alios pontifices habuerunt. Qui, cum talis sit, non habet quotidie non hanc habuit necessitatem sacerdos incommutabilis. Hfecit, offerendo seipsum non pro suis, sed pro populi delictis. Et hoc semel, quia sufficit omnibus una oblatio, et
Abbreviated transcription (Latin):
nam beatitudinem petiluceret. harum preor¬
dinatõnũ altãm hic implet ꝙ uistos facit altãm
infuturo implebit que etit ommum perfectio. aqͣ
eius ⁊ utens p̃terito ꝓ futuro ꝓ tei certitudine¬
future c̾ ait. qui d̾s Benedirit᷑ .i. benedicet nos
nris tueritis maledictos .i in futuro eraltabit dã¬
do imortalitatẽ. unde subdit in om̃i bñdictione.
spũall . i exaltabit oĩmoda exalcatone ⁊ ꝑfecta¬

Expanded text:
nam beatitudinem perduceret. Harum praeordinationum alteram hic implet, id est quia justos facit; alteram in futuro implebit, quae erit omnium perfectio, a qua ejus, et utens praeterito pro futuro pro rei certitudine, cum ait: Qui Deus benedixit, id est benedicet, nos, nostris meritis maledictos, id est in futuro exaltabit, dando immortalitatem. Unde subdit: In omni benedictione spirituali, id est exaltabit omnimoda exaltatione, et
Abbreviated transcription (Latin):
futuri eramũs qr elegit ip̃e p̾destinas. ut tales pergram eiꝰ essemꝰ. s pela¬
gianus ultati resultans ait. p̃sciebat d̾s qui eẽnt futuri scĩ ⁊ inmacula¬
ti ꝑlib̾e uoluntatis acbitrium ⁊ ĩo cos insua p̃sentia quales fucuros ẽẽ p̾sa¬
uit ctegit. elegit inquid añqni cẽnt p̃destinas filids quos futuros scõs p̾scunit. a
fec᷑ nec se fcũtum. s ipõs scũtos eẽ p̃uidit. quẽ ꝯfutat apls dicens ut eẽmus scĩ.
untutib ⁊ in maculati amał acrimine. ⁊ hoc incõfpectu eiꝰ nõ hominũ . i. ĩtue

Expanded text:
futuri eramus, quia elegit ipse praedestinans ut tales per gratiam ejus essemus. Sed Pelagianus veritati resultans ait: Praesciebat Deus qui essent futuri sancti et immaculati per liberae voluntatis arbitrium; et ideo eos in sua praescientia quales futuros esse praescivit elegit. Elegit, inquit, antequam essent, praedestinans filios quos futuros sanctos praescivit: nec fecit, nec se facturum, sed ipsos facturos esse praevidit. Quem confutat Apostolus dicens: ut essemus sancti virtutibus, et immaculati, a malis, a crimine; et hoc in conspectu ejus, non hominum, id est intus
Abbreviated transcription (Latin):
s aparentib nat̾us iudeus ⁊ sum ñ deiibor cribr
s detribu beniamin que ñ fuit deꝯubins que
crib adhesit inde ñ recedens atẽplo qñ factã: seꝑa¬
tio in seturtos salomonis. Gunc .n. crib uida que
erat regia ⁊ trib beniamin ⁊ tribus leui. q̃ erait
Sacerdotał temanserunt suul recedentes aicrł¬

Expanded text:
us Judaeis; et sum non de minori tribu, sed de tribu Benjamin, quae non fuit de concubinis, quae tribus adhaesit non recedens a templo quando facta est separatio in servo Salomonis. Tunc enim tribus Juda quae erat regia, et tribus Benjamin, et tribus Levi quae erat sacerdotalis remanserunt simul non recedentes a
Abbreviated transcription (Latin):
felicitas addetur. minueretur. ꝙ fortitudo. Sic eñi homines mortem tstã
timent uit ñ ob aliud felites drẽnt cẽ xp̃ianos nisi q. mori om̃o ñ possent.
ret᷑ s pp̃ remouendam mortis molestiam delicacius credecetur in xp̃m eẽc
cos qui crederent crederes. it ñ moriur. Quanto forcius ita credere uit se

Expanded text:
felicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. sic enim homines mortem istam felicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices dicerent esse Christianos, nisi quod mori omnino non possent, ret; sed propter removendam mortis molestiam delicatius crederetur in Christum. eos qui crederent, credere se non moriturum? Quanto majus est ita credere, ut se
Abbreviated transcription (Latin):
pircicipauit gͦ pũis .i. factus ẽ hõ passibił᷑ ⁊ mortał ut sit uincẽt diabolum.
nͥ em̃ hõ eẽt qui diabolũ uincẽt ñ iuste s iolenter hõ ei tolli uid̾etur qui
se illi sponte subiecit. s si eũ hõ uuicit iure hotẽm ꝑdit. ⁊ ut h̃o uincat ncc¬
cesse ẽ ut d̾s inco sit qui fac̃ eñ sine pocc̃is ẽẽ. si .n. ꝑse  hõ eẽt .ł angłs ĩ hoĩe faci¬
le peccaret c̃utrãq naturã ꝑse ꝯstet excidisse. fc̃s ẽ gͦ dĩ filius hõt filius passi¬
bił ⁊ mortał ut ꝑmortem destrueret drabolũ delectis poccas ꝑque sub ino
nẽ uircutis eiuis ⁊ sollercie insinuat. mois . t erãt arma ꝑqua uncebat diabo
pelle ⁊ oĩa q̃ ht̃ hõ dabit paĩa sta ⁊ hec̃ ẽ uitoria fidei q̃ utiq de fuiss si credẽ¬
tes sumortalitas mox ꝯseeuta suisset. poterat quid̃ hoc et deus dare credenti¬
bus ut nes istuis exꝑirent rorporis mortem. s si hoc feciss carmi quedam

Expanded text:
Participavit ergo pueris, id est factus est homo passibilis et mortalis, ut sic vinceret diabolum. Nisi enim homo esset qui diabolum vinceret, non juste, sed violenter homo ei tolli videretur, qui se illi sponte subjecit; sed si eum homo vincit, jure hominem perdit: et ut homo vincat, necesse est ut Deus in eo sit, qui faciat eum sine peccatis esse. Si enim per se homo esset vel angelus in homine facile peccaret, cum utramque naturam per se constet cecidisse. Factus est homo Dei Filius, hominis filius passibilis et mortalis, ut per mortem destrueret diabolum, deletis peccatis, per quae sub illo nem virtutis ejus et solertiae insinuat. Mors enim erat arma per quae vincebat diabolpelle, et omnia quae habet homo dabit pro anima sua . Et est victoria fidei, quae utique defuisset, si credentes immortalitas mox consecuta esset. Poterat quidem hoc Deus dare credentibus, ut nec istius experirentur corporis mortem; sed si hoc fecisset, carni quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
tabernacło semel ĩannõ
solꝰ pontifet introibat
ũ sũ sangitie sepe quidẽ
s cum sangume ñ insi
semel Iste exparte sigcat
iugressus ẽ incelum q̃
non tox sequimur ꝙ
singulis arus intrabã¬
tur sig̃sabat ñ dum ue¬
nisse perfectõnẽ. ñ sñ
sanguine dico. que oft¬

Expanded text:
nno solus pontifex, introibat; non sine sanguine, saepe quidem sed cum sanguine, non nisi semel. Iste ex parte significat ingressus est in coelum, quem non mox sequimur: quod singulis annis intrabatur, significabat nondum venisse perfectionem. Non sine sanguine dico, quem of
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuib binc scribit epłam nec adcirocisionem uel
sitemn dic̃ eos renerti inqua nũqm fuerant s ad in¬
nim ⁊ egena etementa quib tursus nt autea
m̃sis expͥatõnẽ ⁊ ieiuniũ ⁊ ĩ .u. decina: ceno¬
pbegiam ⁊ menses. obser. ut ncomienias. Mẽ¬
ses ⁊̃ ctodiũt qr primũ ⁊ septimũ mensem ob̾ser¬
uant ⁊ tẽpa ut tẽpus egressionis de egỹpto. temꝰ¬
pora ⁊̃ colebant qui ꝑ annos singulos ierosoli¬
mã uetuebãt putantes se implete dñi p̃ceptũ
dicentis crb cẽꝑib anni diem festũ agetũ a
⁊ apparebit masculinũ tuũ ĩcõspectu dei tus.
⁊ annos. septimos puto quidem hoc de septino

Expanded text:
quibus hanc scribit Epistolam. Nec ad circumcisionem vel legem dicit eos reverti, in qua nunquam fuerant, sed ad infirma et egena elementa, quibus rursus ut anteasis expiationem et jejunium, et in quinta decima scenopegiam. Et menses observatis, ut neomenias. Menses etiam custodiunt, quia primum et septimum mensem observant; et tempora, ut tempus egressionis de Aegypto: tempora etiam colebant qui per annos singulos Hierosolymam veniebant, putantes se implere Domini praeceptum, dicentis: Tribus temporibus anni, diem festum agetis mihi, et apparebit masculinum tuum in conspectu Dei tui . Et annos septimos. Puto equidem hoc de septimo
Abbreviated transcription (Latin):
militatũ in petro eminuit. Sixi ĩꝙͣ si tu ope¬
tre c̃ sis uideu natõne ⁊ genere. gentiliter ⁊¬

Expanded text:
militatis in Petro eminuit. Dixi inquam, si tu, o Petre, cum sis Judaeus, natione et genere, gentiliter
Abbreviated transcription (Latin):
lupi arcendi st̃. uñ malectictus ca¬
is nou ualeus latrare.¬
on uinolent qui ħ frequenter agat
dinem. Soe eb̾retate nudauit femora suia loth quemn
sodonra nõ uicit᷑ uina uicerũt ñ ꝑcusorem .i. ita raẽ¬
cibile̾ ⁊ ꝑturbuti scrisus ut ꝑcutiat qͥ deb oẽ patiens

Expanded text:
lupi arcendi sunt. Unde: Maledictus canis non valens latrare.on vinolentum, qui hoc frequenter agat,dinem. Noe ebrietate nudavit femora sua, Lot quem Sodoma non vicit, vina vicerunt. Non percussorem, id est ita irascibilem et perturbati sensus
Abbreviated transcription (Latin):
miue cẽ res pene contra naturã ut aliquis sit sñ pec¬
dicantur. uniꝰ uxoris uirũ .i. monogtimũ.p̾. bap̃m si
tcu ꝓisus nouo nec strupra nec alia q̃ ante ficerũt
obsunt sobum nã ⁊ ministri tẽpli ꝓhibentur uu
⁊ cicãm bib̾e ne ebriccate grauentur corda eoꝵ rut
sensus uigeat sẽꝑ ⁊ tenius sit prudentẽ ĩ om̃ibue¬

Expanded text:
ieron. Res pene contra naturam est, ut aliquis sit sine pecdicantur. Unius uxoris virum, id est monogamum post baptitur cui prorsus novo nec stupra, nec aliqua quae ante fuerunt obsunt. Sobrium. Nam et ministri templi prohibentur vinum et siceram bibere, ne ebrietate graventur corda eorum. Et ut sensus
Abbreviated transcription (Latin):
cerat. ꝙ passirs ẽ ⁊ mortuus. qui supra paterne rb¬
stancie figura dictus ẽ debuit simulari dico. ideo ut
fieret actũ miseremdi mĩcors ꝙ erat innatura ⁊ fidelis
.s. nullũ fallens pontifer.i. meliator ⁊ pons addm̃ se¬
tp̃m offerens ei insacrificium ut reꝓpiciaret .i. ꝓpe.¬
tens ẽ ⁊eis qui temptãs  . auxiliar Se ĩcarnato hoc
dicit apłt qui incatne ꝙͣ accep̃ multa seuta pastus ÷

Expanded text:
crevit, quod passus est et mortuus; qui supra paternae substantiae figura dictus est debuit similari Deo, ideo ut fieret actu miserendi misericors, quod erat in natura, et fidelis, scilicet nullum fallens, pontifex, id est mediator et pons ad Deum, seipsum offerens ei sacrificium ut repropitiaret, id estens est et eis qui tentantur auxiliari. De incarnato hoc dicit, qui in carne quam suscepit multa saeva pas
Abbreviated transcription (Latin):
ponitꝰ᷑ qr si ñ eẽt eos lib̾aturus ñ eis participaret. qd̾
mangeł apparet qr nusꝙͣͣ app̃hendit angelos .i. ĩulła
scriptura legitur app̃hendisse. angelicã naturã ut
angłos redimeret. S hoc legitur ꝙ semen habrae.i.
camem de habraham ut filios eius saiutaret: ñ dico as

Expanded text:
ponitur, quia si non esset eos liberaturus, non eis participaret: quod in angelis apparet, quia nusquam apprehendit angelos, id est in nulla Scriptura legitur apprehendisse angelicam naturam, ut angelos redimeret. Sed hoc legitur quod semen Abrahae, id est carnem de Abraham, ut filios ejus salvaret, Chrysos
Abbreviated transcription (Latin):
bat qr ĩ eo ip̃o ut deo placeret intuebatur ⁊ placendum eẽ hominibus
ixcte placere precipiebat nõ ut hoc appeteretur tamquam mctces recte fac¬
toꝵ s qr deo placeret non poss qui non his se quos saluos fieti uellet i¬
mitandum p̃beret. Et sic̃ it apostolo ista cõtraria uidebantur sic ⁊ illa ĩ¬
uentilant oꝑi sua ut finem bonoꝵ opecum suoꝵ in laude hominun po¬
uant. Eademq laudem quasi ꝓmercecie computant opetũ suoꝵ. Ideo ait
ut indeamini ab eis quasi uolite sic facẽ corã hominib quioquid bomi fa

Expanded text:
bat, quia in eo ipso ut Deo placeret intuebatur: et placendum esse hominibus recte praecipiebat: non ut hoc appeteretur tanquam mtorum, sed quia Deo placere non posset, qui non se his quos salvos fieri vellet, imitandum praebet. Et sicut in Apostolo ista contraria videbantur, sic et in Eventilant opera sua, ut finem bonorum operum suorum in laude hominum ponant; eamdemque laudem, quasi pro mercede computant operum suorum. Ideo ait, ut videamini ab eis . Quasi dicat: Nolite sic facere coram hominibus quidquid boni fa
Abbreviated transcription (Latin):
michi aliqułis expone michi qũo intelligam ista que diuersa atq cõtrat
rominib ⁊ c̃. di tranquilł᷑ audeas. Si cibi tp̃i aquãtuc mentis ñ ꝑtarbes ꝙͣ¬
tũ potõ fortassis exponam. Sũt ergo hoĩes temerarii udices detractores susti¬
cones inurmuratores querentes. Suspicari qd ñ udent ⁊ querentes ⁊ rat
tate quod non suspicꝗntur ꝯͣ tales suffic̃ testimoniũ ꝯscĩc nr̃e neq ⁊̃ ĩ auis¬

Expanded text:
mihi aliquis: Expone mihi quomodo intelligam ista quae diversa atque contraria hominibus, etc. Si tranquillius audias, si tibi ipsi aquam tuae mentis non perturbes, quantum potero, fortassis exponam. Sunt ergo homines temerarii judices, detractores, susurrones, murmuratores, quaerentes suspicari quod non vident, quaerentes etiam jactare quod non suspicantur. Contra tales sufficit testimonium conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
hi grẽa. siquis bone ꝯscĩe corã infirmo mydolio medat qmͣuis recte c̃¬
deus hoc faciat cũ ꝑturbatur infumi ꝯscientiã. Quid autẽ prodẽ st uẽ¬
ter. t ꝯscĩe tue hausit aqmͣ puram ⁊ ule de tua negligenti ꝯuersatõne
bibit turbatã alii aquam turbas pascua conculcas. S atcende netibi
aquam turbes negligencia ꝯuersatõnis tue. Unalibi attbi apłc placete

Expanded text:
scientiae coram infirmo in idolio comedat, quamvis recte credens hoc faciat, tamen perturbatur infirmi conscientia. Quid autem prodest si venter conscientiae tuae hausit aquam puram, et ille de tua negligenti conversatione bibit turbatam? Alii aquam turbas, pascua conculcas, sed attende ne tibi aquam turbes negligentia conversationis tuae. Unde alibi ait Apostolus: Placete
Abbreviated transcription (Latin):
cerunt dic̃ tñ q̃ qͥdam fide oꝑati sunt sapi¬
enter historiaꝵ ꝯmemoratõilem. uitat. ne
sermonem ꝓtelet brenitet quedã dangẽs
nec w aĩo c̾atuit nec dicẽs moi̾estꝰ effect᷑
ẽ. fugit densitatẽ. iongitudinẽ. ne fatig
audicorem. Seq̃t ⁊ ad epti sc̃t fide repro¬
missiones .i. ea ã reprotutiebantur ut
uictoriam ⁊ alie ꝓmissiones mulce fc̃e

Expanded text:
cerunt, dicit tamen quae quidam fide operati sunt. Sapienter historiarum commemorationem vitat, ne sermonem suum protelet, breviter quaedam tangens; nec enim omnino tacuit, nec dicens molestus effectus est. Fugit densitatem, longitudinem, ne fatigaret auditorem. Et adepti sunt, fide, repromissiones, id est ea quae repromittebantur, ut victoriam et alia. Promissiones multae factae
Abbreviated transcription (Latin):
lium fidelulti ⁊ tudeoꝵ credaltium ⁊ dececero. u¬
amodo .ł. dedecero . ita ut suit due dictõnes .i. de al
preter fidem .s. de legalib nemo sit michi molest᷑
ut itm̃ cogar scribere de eodem non uust ꝑturbu
erat exposita. uł sic̃ ĩ groco legitur. Sececõ nemo

Expanded text:
lium fidelium et Judaeorum credentium. Et de caetero, amodo. Vel, de caetero, ita ut sint duae dictiones, id est de alio praeter fidem, scilicet de legalibus, nemo sit molestus, ut iterum cogar scribere de eodem. Unde dicit Ambrerat exposita. Vel sicut in Graeco legitur: De caetero
Abbreviated transcription (Latin):
ses. grã precessit nĩcum cuũ ñ gr̃a exnũto s m̃itum exgr̃a. nã sigr̃a e
iusticiam cõstituere uolentes. planius apperit subdens.
p̃ĩus enim

Expanded text:
ses. Gratia praecessit meritum tuum, non gratia ex merito, sed meritum ex gratia; nam si gratia ex justitiam constituere volentes, planius aperit subdens: Ipsius enim
Abbreviated transcription (Latin):
nis ⁊ ognitonis. Et sciend̾ qr itihis uerbis figura ⁊ inisteriũ crucis oftend̃r
qui .N. qr uoluit mortuus ẽ. quõ uoluit. mortuus ẽ. ñ frustra gͥ mortis tale e
legit genus inquo latitudinis hꝰ ⁊ lõgitudinis ⁊ latitudinis .i. ⁊ ꝓfimditatis
inagist̾ tibi existeret qmͣuis dixerat colle crucẽ tuã ⁊ sequere me tossitur cuux.
ciuix ẽ sp̃i facta carnis mort̾ificatitur qñ dui euaciatur gͦ corpus pecati tã

Expanded text:
a et mysterium crucis ostenditur. Qui enim quia voluit mortuus est, quomodo voluit mortuus est. Non frustra igitur mortis tale genus elegit, in quo latitudinis hujus, et longitudinis, et altitudinis, et profunditatis magister tibi existeret. Qui dixit: Tolle crucem tuam, et sequere me . Tollitur crux, cum spiritu facta carnis mortific
Abbreviated transcription (Latin):
est in ea ꝑte ligni quo apparet q̃ fica terre occulc̾atur. unde totum ullud su¬
git: qd̾ p̾rofunditatem Significat᷑ gratuitate gracie inqua multoꝵ inge¬
um crudis. sacramento .it. qucis hoꝵ uerboꝵ intellectus coaptatur ut sic sensũ
que sit laci: in oꝑib caritatis que excenditur usq adinimicos diligendos sic̃
un dilexisiet suos: usq infinem dilexit eos ꝙ significatũ ẽ ꝑlongitudi¬
nem crucis asursũ usq deorsum ⁊ q̃ sublimitas caritatis .i. quo tendat ca¬
titas .s. ad eterniã beacitudinẽ q̃ nocatur ꝑ ꝑtem crucis suꝑ positam ⁊ ꝙ pro.¬
fund̃ caritatis: ꝙ totũ portat. ut pars crucis fyca interra .s. in abscondeco ꝙ nõ

Expanded text:
ero illud ex ligno, quod non apparet, quod fixum occultatur, unde totum illud exsurgit, profunditatem significat gratuitae gratiae; in quo multorum ingeum crucis. Sacramento enim crucis, horum verborum intellectus coaptatur: ut sit sensus: Quae sit latitudo, in operibus charitatis, quae extenditur usque ad inimicos diligendos, sicuCum dilexisset suos, usque in finem dilexit illos . Quod significatum est per longitutudinem crucis, a sursum usque deorsum. Et quae sublimitas, charitatis, id est quo tendat charitas, scilicet ad aeternam beatitudinem, quae notatur per partem crucis superpositam, et quod profundum, charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tremo ip̃m p̾mium depũtare non alud ab iꝑ̃o ꝙͣ ip̃m expectare amas. gͥ¬
tis ama. si uere amnasapse sit merces qui amas ⁊ ꝙͣ sit ꝓfidam caritatis .i.
possitis intelligere ocultũ d̾i iudiciũ ẽẽ.qritur isti dat. illi ñ. defundo . Riii
ditioꝵ q̃ scructari ꝯtemplari nequimus ꝓcedit om̃e ꝙ possius. ꝙ possum
uideo Unde possum ñ indeo. ntsi qr notũ cẽ adeo. qͣr ã iui ⁊ ñ illi decimult̃¬
ẽ ad me. abysus ẽ ⁊ ꝓfundũ. In me gͦ tp̃a caritas inbõis oꝑib excetur adsr̃¬
ueniend̾ aliis ⁊ usq ad inimicos porigitur ⁊ ħ latituido ẽ. ñc longanimitate
adu̾sa tolleaat. ⁊ ĩ eo ꝙ ueraciter tenuit qd̃ ꝑseuerat. ⁊ ħ longitudo ẽ. ħ ã tõt
pp̃ adipiscendã uitam eternã fac̃. que illi ꝓmittitur in excelso ⁊ ħ altitudo

Expanded text:
postremo ipsum praemium deputare, non aliud ab ipso quam ipsum exspectare; si amas, gratis amas; si vere amas, ipse sit merces quem amas. Et quid sit profundum charitatis, id est possitis intelligere occultum judicium Dei esse, quare isti dat, illi non. De profundo enim Dei, quae scrutari et contemplari nequimus, procedit omne quod possumus. Quod possum, video; unde possum, non video; nisi quia novi esse a Deo. Quare autem illi det a me, abyssus est et profundum. Nunc ergo ipsa charitas in bonis operibus exercetur ad subveniendum aliis, et usque ad inimicos porrigitur; et haec latitudo est. Nunc longanimitate adversa tolerat, et in eo quod veraciter tenuit, perseverat; et haec longitudo est. Hoc aut adipiscendam uitam facit aeternam, quae illi promittitur in excelso, et haec altitudo
Abbreviated transcription (Latin):
di ⁊hoitia ⁊ fructus qr alii ꝑ ħ adfidem crahrnt. gͦ
qui timetis .do. laii. eum. Iit libere colatis eum disci
te amare q̃. timecis ⁊ potitis laudare q̃. amatis. ti¬
templũ. ⁊ ĩ figura sanguius xp̃i quo redẽpti su¬
inte ᷤ quͣiuis uescientes quid p̃figutaret. cunns
iuctimas in inmolabant. Nuic uero ingracta no.¬

Expanded text:
Dei, et hostia fructus, quia alii per hoc ad fidem trahuntur. Ergo qui timetis Deum laudate eum, ut libere colatis eum. Amare discite quem timetis, et poteritis laudare quem amatis. Titemplum, et in figura sanguinis Christi quo redempti sumus, quamvis nescientes quid praefiguraretur, cruentas victimas immolabant. Nunc vero in gratia no
Abbreviated transcription (Latin):
sigcand̃ ⁊ corꝑa aĩaliũ ołim excra castra cremabãt.
⁊ p̃p ea extra castra pissusꝰ ⁊ xp̃cut nos qui corpo¬
te ⁊ sangͥne eiꝰ apec̃co mũdari uolumꝰ ĩ ꝓperia ⁊ an¬
gͦtias passuri. tab̾nacłi delitias ⁊ uolupͣtates desera¬
mꝰ. ⁊ pͥrius ꝓbat ꝑallegorã uetĩs historie ħ mͦqͣt ũe¬

Expanded text:
significandum et corpora animalium olim extra castra cremabantur, et propterea extra Christus passus est, et nos qui corpore et sanguine ejus a peccato mundari volumus improperia et angustias passuri, tabernaculi delicias et voluptates deseramus. Et prius probat per allegoriam Veteris Historiae hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quererẽt. si ĩcirent ꝑ eũ resurrecturos mortuos ⁊ in̾uificandos .ł. uidicandos ⁊
aderit ĩtegta. io quiꝯq aliqͥs adfidem ꝯuercit pͥus fac̃ penitere. ĩ dm̃ cred̾e baꝑtiza¬
il ĩ remissionẽ pacc̃oꝵ cõfumari ꝑ impo ma acresurrectõnẽ ⁊ diẽ iudicii p̃stolari
hes igitur omina ꝑtinent ad iitia neophitoꝵ. hec oĩa nisi p̃cesserst hrfitida¬
mento nemo põt bñ oꝑari. ⁊ qr hec oĩa illis neccessatia st̾ dicit feramꝰ ad factõnẽ

Expanded text:
quaererent, si scirent per eum resurrecturos mortuos, et vivificandos et judicandos. Et aderit integra. Ideoque quicunque aliquos ad fidem convertit, prius facit poenitere, in Deum credediem judicii praestolari. Haec igitur omnia pertinent ad initia neophytorum. Haec omnia nisi praecesserint in fundamento, nemo potest bene operari. Et quia haec omnia illis necessaria sunt, dicit, feramur ad perfectionem.
Abbreviated transcription (Latin):
pax ⁊ recduciliatio hic¬
pouit perquẽ ip̃i sunt
doedifidatiti qr deus
tem adgentes ꝑtinere
⁊ misit eis prodłcare. ⁊
fac̃ paci ꝓeis. utaxgis
sint deo gͣtrab ultimo

Expanded text:
pax et reconciliatio, hiconit per quem ipsi sint coaedificati, quia Deus tem ad gentes pertinere, et misit praedicare, et facit pati pro eis ut magis sint Deo grati. Ab ultimo
Abbreviated transcription (Latin):
promisit deus
menta dico ⁊ affir¬
mo quod lex non
quod faceret si per
eam darecur bñdic¬
tõ. ꝓmissio .=t illa

Expanded text:
promisit Deus menta, dico, et affirmo quod lex non quod faceret, si per eam daretur benedictio. Promissio enim illa
Abbreviated transcription (Latin):
i. s siquis quasi malus scrmo fi
debet procedere de ore s nec bonł
sermo ĩutiliter dicendꝰ est ⁊ hoc est
ꝙ. ait. s siquis sermo bonꝰ ẽ ualeus
ad edificatõnẽ fid̾i ita oportine ⁊
cirũspete ꝓcedat: pt det graciam

Expanded text:
i. Sed si quis. Quasi dicat: Malus sermo non debet procedere de ore, sed nec etiam sermo bonus inutiliter dicendus est, et hoc est quod ait, sed si quis sermo bonus est valens ad aedificationem fidei, ita optime et circumscripte procedat ut det gratiam,
Abbreviated transcription (Latin):
catis uel de hoc qr priora bona oꝑã pẽccando fecerunt ir¬
rita. aprtur em̃ oꝑadicit peccata qr occidũt aũs . uñ ĩ le¬
ge phibebatur tangere mortuum. tangit .Ni. mortuũ
qui facit peccm ł mnora bona ꝑsequens malũ mortua¬
erant. penitere alitem abhris ẽ fundamentum fine¬
quo nchil boni edificatur. Quid ẽ autem aꝑnortui
oꝑib penicere nisi abhiis que oportet mortificari ut
ułuamusat iacientes fundamẽtum fidei que sit ad de
ecie uisticiã. contra hanc fecerũt qui in lege uisticiam querant ⁊ finidamitũ

Expanded text:
catis, vel de hoc, quia priora bona opera peccando fecerunt irrita. Mortua enim opera dicit peccata, quia occidunt animas. Unde in lege prohibebatur tangere mortuum. Tangit enim mortuum qui facit peccatum, vel priora bona, persequens malum, mortua. Poenitere autem ab his est fundamentum quo nihil boni aedificabitur. Quid est autem a mortuis operibus poenitere, nisi ab his quae oportet mortificari ut vivamus? Et jacientes fundamentum fidei; quae sit ad Deuesse justitiam. Contra hanc fecerunt qui in lege justitiam quaerunt; et fundamentum
Abbreviated transcription (Latin):
prima elementa litterar᷑ dantur ad logendum que st̃
elementa erordi sinoñ dĩ. exordiũ sermonũ di est sim¬
plex doctrĩna .i. sibolũ fidĩ clem̃ta cius st̾ maccria
mili secmone ñ ⁊̃ solido cibo qui cõfirmet cor .i. doctͥ¬
na que ẽdearchanis dei

Expanded text:
ta litterarum dantur ad legendum, quae sunt elementa exordii sermonum Dei. Exordium sermonum Dei est simplex doctrina, id est symbolum fidei elementa ejus sunt materia humili sermone, non etiam solido cibo, qui consumat cor, id est doctrina quae deest arcanis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
cellectus non modo nacitraliter acutos s ⁊̃ exerctatos
dcercitatos dico: ad discretõnem boni ⁊ mali inteise. ꝑ
boni auituti bono ⁊ mali an̾m malo. ecoe hic osted
t̾a mence ħ nõ possũt. ꝓfcõ nisi quodam fidi lacte ce¬
neantur ut tmusibilia q̃ ñ uident ⁊ incelligibilea q̃

Expanded text:
us, id est intellectus, non modo naturaliter acutos, sed etiam exercitatos os ad discretionem boni ac mali inter se. Vel, boni a minus bono, et mali a minus malo. Ecce hic ostendit ta mente hoc non possunt perfecto nisi fidei quodam lacte teneantur, ut et i
Abbreviated transcription (Latin):
hedari. Curre sub ma¬
tui patris flagellantis
qr d̾ flagellat erudit ad
hereditatẽ. noli ẽẽ iniqͦ
sensu ⁊ puerili ut dicas
plus amat. pater meus
sub flagelł qr tibi seruat᷑
h̾edicas. Itt ad cempus
tẽ disciplina. ꝙ si extra diᷤᷤ¬
ciplinam estis cuius dis¬
cipline ꝑticipes fciscuit
õs falii dei. gͦ estis adult̾i.¬

Expanded text:
edari. Curre sub manu patris flagellantis, quia dum flagellat, erudit ad haereditatem. Noli esse iniquo sensu et puerili, ut dicas: Plus amat pater meus sub flagellis, quia tibi servatur haereditas, illis ad tempus te in disciplina. Quod si extra disciplinam estis, cujus disciplinae participes facti sunt omnes filii Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatã ht dilectõ¬
nem ne aut diligat
ꝙ ñ ẽ diligend̃ aut ñ
diligat quod est dili¬
gendũ aut eque diligat
qd̃ minus .ł. amplius
diligendũ ẽ aũ murꝰ
diligẽł ÷ om̃is pecc̃oer

Expanded text:
ordinatam habet dilectionem, ne aut diligat quod non est diligendum, aut non diligat quod est diligendum: aut aeque diligat quod minus vel amplius diligendum est, aut minus diligat
Abbreviated transcription (Latin):
udbis urtutem. addit. ⁊ dec̃. xꝑ̃m habita in
uobis. Sunt ił aliquando fortes hetici inqui¬
N caritate uerboꝵ

Expanded text:
vobis virtutem, addit, et det Christum habitare in vobis. Sunt enim aliquando fortes haeretici, in quin charitate. Ordo
Abbreviated transcription (Latin):
.ł toii ꝯmoda puata sectantur s mͥ s̾munione
ubi salus om̃ium eit ꝯsulunt. Quid possitis
p̾hendere que sit .ł. qnͣta eẽ debet latitudo cari¬
tatis qtẽ deb usq ad inimicos extendi: ⁊
ẽ hylaritate bñ operati.ꝙ qui tristis dat ꝑ¬
dit qui dat opus. ergo est lacitudine caritãtis ne ꝑea¬

Expanded text:
 commoda privata sectantur, sed in commune ubi salus omnium est consultant. Quid possitis comprehendere? Quae sit, id est quanta esse debet latitudo charitatis, quae debet usque ad inimicos extendi, et cum hilaritate bene operari, quia qui tristis dat, perdit quod dat. Opus ergo est latitudine charitatis, ne pe
Abbreviated transcription (Latin):
ħ putaret se excellentõrẽ ec̃. ⁊ ẽ quiñ amaret excelle nisi puta
uicias hr̃e. soqui. Quͣm cupiditatẽ q̃dã ꝓpetentes
im .ii. poccuniam  apetit cuꝑe appetit eruerunt
hoc cõstãt ĩ auaris qui canto plures sollicitudinũ cru¬
ciatꝰ sustinẽt qͦ ampliꝰ desiderant .i. q̃hĩta cranseunt

Expanded text:
 putaret se excellentiorem esse; et est qui non amaret excellere, nisi putaitias habere. Quam cupiditatem quidam appetentes, qui enim pecuniam appetit, cupere appetit, erraverunt Hoc constat in avaris qui tanto plures sollicitudinum cruciatus sustinent, quanto amplius desiderant, vel quae habitu transeunt,
Abbreviated transcription (Latin):
te .ii. diaconi sũt qr si ñ sĩt sacerlotes tũ eudige¬
lizare posfunt alios ã. pastores ⁊ doctores ut epos
est ut intelligerent pastores adoffm̃ suũ ꝑtiñe
gregẽ. Ecre qũo ali plus alii muius declit hõib
dat ad mensurã. ip̃e uõ ñ ad mensurm acapitꝰ
hos.ã. otñs dedit ĩ opus inmsteru .s. ut quisq
posset facere opus inpustrationis sibi credite
ordinatio donec indic iudici nos om̃s qui
nitionis fili dei .i. inurtutib quib agnost᷑
filius dei ẽẽ ĩobis .ł. quib agnoscemus eum
bis inuicem dediu̾sis mundi partib uł ip̃i o¬
⁊ doñes id fiat durabit platõ non post᷑. ⁊ ideo
non est grauiter ferenda. nos dico ꝑficientes
centes ut unus quisq sit ꝑfectus uit. omnes
ã dic̾ prouehendos in uitum non sexu set ꝑ¬
fecdõne uirtutis. hic .N. pariuli sunt inrib
corporis ⁊ anint. ⁊ sit unus quisq hñs ean¬
dem ecatem in qua etate xpistiehabuit ple¬
nitudinem agnoꝵ ⁊ corporis inqua de ho mũ¬

Expanded text:
ae enim diaconi sunt, quia et si non sint sacerdotes, tamen evangelizare possunt. Alios autem pastores et doctores, ut episest, ut intelligerent pastores ad officium suum pertinere gregem. Ecce quomodo alii plus, alii minus dedit. Hominibus dat ad mensuram; ipse vero non ad mensuram accipit. Hos autem dedit in opus ministerii, ut quisque plene possit facere opus ministrationis sibi creditaeordinatio, donec in die judicii nos omnes, qui nitionis Filii Dei; vel in virtutibus quibus agnoscitur Filius Dei in nobis; vel quibus agnoscemus eum bis invicem de diversis mundi partibus, vel ipsi Et donec idem fiat, durabit praelatio, non post, et ideo non est graviter ferenda. Nos dico, proficientcentes, ut unusquisque sit perfectus vir. Omnes autem dicit provehendos in virum non sexu, sed perfectione virtutis. Hi enim parvuli sunt viribus corporis et animi. Et sit unusquisque habens aetatem eamdem, in qua aetate Christus plenitudinem annorum et corporis habuit,
Abbreviated transcription (Latin):
dium ĩaliquo ce eos murmurãt quasi
hec iinores debent maiorib facere uos p̃latos.ã. ⁊ ma Rogamus . ã¬
iores tñ frẽs rogamus hoc inqrietos .i. cusiosos ⁊ giro¬
uagos coripite aq̃uo qui cesiat ne ꝑdat qd̃ nii dare
contra aduersa .ł. desperantes ꝑropeocatis ⁊ infirios
in fide suscipite iet medici ad sauandtun ⁊ si in hoc offo
aliquid nobis ĩfertur pacientes estote ad omnes ⁊ n
solum ꝑaciamimi s ⁊̃ ilidece nequis malũ ꝓmalo ali¬

Expanded text:
dum in aliquo contra eos murmurant. Quasi dicat: Haec minores debent majoribus facere, vos autem, praelatos et majores tamen fratres rogamus, hoc: Inquietos, id est curiosos, et gyrovagos, corripite. A quo qui cessat, ne perdat quod illi darecontra adversa, vel desperantes pro peccatis; et infirmos in fide suscipite, ut medici ad salvandum. Et si in hoc officio aliquid vobis infertur, patientes estote ad omnes, et non solum patiamini, sed etiam videte ne quis malu
Abbreviated transcription (Latin):
ad subditos specialiẽ moraliter cos ĩstruens deho¬
ci debito monent uos ut pares adrecta .iͣ. nouentis
eõs ut habeatis illos ĩcaritate habũdantiꝰ cetĩs iui¬
do ⁊ reuerenciã dignitati exhibendo. Qͥd .ni. ꝑdest ho¬
norem sine fructu hr̃e sic̃ diuicie negligentiam
pariunt salutis ita egestas dum saturati querit
iusticia declinat. Iõ in alia epła p̃cipit p̃ibitõs du¬

Expanded text:
ad subditos specialiter, moraliter eos instruens de hoii debito monent vos, ut pares ad recta ita noveritis eos, ut habeatis illos in charitate abundantius caeterido, et reverentiam dignitati exhibendo. Quid enim prodest honorem sine fructu habere? Sicut divitiae negligentiam pariunt salutis, ita egestas dum satutari quaerit, a justitia declinat. Ideo in alia epistola praecipit presbyteros du
Abbreviated transcription (Latin):
ge Saluator fĩ debebat sub loge ut circ̃eisiis appareat qͣi filius habrae cui
ꝓmissus erat signũ ht̃s eiꝰ cui ꝓmissus fuãt inquo impleta ẽ cicuncisio
⁊ ĩo signũ iã cessat. Eredidit .N. abraam se hĩtur filiũ inquo bñdicẽntur õs¬
ls ꝓ illo oblata ẽ. ñ mirum u ⁊ illa legis opera sustinuit exquib lib̾ate
eos qui eis seruiliter tenebant᷑ qui ⁊̃ mortem sustinuit ut ex illa alios
liberat. factus est ergo. sub. le .i. sub honere legis sic̃ sub aliis perus ñ u¬
ab ea expiaretur s ut ab ea liberaret. sic̃ ab aliis penis. Un subdit ut eos
qui sub lege erãt: p̃ssi ⁊ rei recluneret adiabolo. aꝑditõne. apeccatis. et
alm duo respondit. ad id .it. qd̾ dixit fcm̃ sublege. illud retulit ut e. qui.

Expanded text:
 Salvator fieri debebat sub lege ut circumcisus appareat, quasi filius Abrahae cui promissus erat, signum habens ejus cui promissus fuerat, in quo impleta est circumcisio, et ideo jam signum cessat. Credidit enim Abraham se habiturum filium in quo benedicentur olis pro illo oblata. Nec mirum si et illa legis opera sustinuit ex quibus liberaret eos qui eis serviliter tenebantur; qui etiam mortem sustinuit, ut ex illa alios liberaret. Factus est ergo sub lege, id ab ea expiaretur, sed ut ab ea liberaret eos, sicut a poenis, et qui sub lege erant pressi et rei, redimeret a diabolo, a perditione, a peccatis. Et alia duo respondent. Ad id enim quod dixit factum sub lege, illud retulit, ut eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
at diu fuerat precdicendus semꝑ tenendus quanto maior uidex ueniebat
canto p̃conũ sehies longior p̃cedcre debebat. iõ ait .uͥ. ue. plectẽ. mde:¬
pater. R. su. factum exmuliere. Nota ꝙ eũ qui erat incoeatus. scm̃ dic̃.
fec̃ ergo eum pater ecmuliere sub lege. Cum igitur ait .mi. de .si. sr
fac. ex muliere sacis ostendit. eo ip̃o missum filiu̾ quo factus est exira¬
ã fcc̃ pater. fec̃ ⁊̃ filius. filiui quid nõ ꝑater natus ẽ de iurgine maria
s natłuitatem filii de maria:. ⁊ pater ⁊ filiꝰ oꝑatus est. similiter qr̃ẽ ꝑis¬
sui pater s filuis pissionẽ tñ filii ⁊ pater ⁊ filius oꝑacus⁊ tradidit

Expanded text:
at, diu fuerat praedicendus, semper tenendus: quanto major judex veniebat, tanto praeconum series longior praecedere debebat. Ideo ait, ubi venit plenitudo tePater Filium suum factum ex muliere. Nota quod eum qui erat increatus factum dicit. Fecit ergo eum Pater ex muliere sub lege. Cum igitur ait, misit Deus Filium suum factum ex muliere, satis ostendit eo ipso missum Filium quo factus est ex mu fecit Pater, fecit et Filius: Filius quidem, non Pater natus est de virgine Maria, sed nativitatem Filii de Maria et Pater et Filius operatus est. Similiter non est passus Pater, sed Filius; passionem tamen Filii et P
Abbreviated transcription (Latin):
non moueat. uitaum ꝑ t̃. de snptura diciturꝰ ⁊ ceurginie ⁊ ꝑe muliere er iur¬
lieres dicit nõ uirginitate corruptas. s feminas sic̃ ingenesi legicur de eua
qũ ip̃a fcã ẽ formauit eã inmulierẽ nec ad huc passa erat ꝯcubitum iuiri. Itẽ
ñ ce offendat qd ait fcm̃. c̃ ꝯfiteam᷑ uatũ. fcm eni ñ ꝯfitem᷑ nisi hoiẽm. Deus
autẽ semper faciens ẽ fieri uescit ut sit. s sit. ut aliquid alicui sit̃ sic̃ dicit

Expanded text:
enim de Scriptura dicitur, et ex virgine, et ex muliere. Ex virlieres dicit, non virginitate corruptas, sed feminas, sicut legitur de Eva, quando ipsa facta est: Formavit eam mulierem , nec adhuc passa erat concubitum viri. Item, non te offendat quod ait, factum cum confiteamur natum. Factum enim non confitemur nisi hominem. Deus autem semper faciens est, fieri nescit ut sit, sed fit ut aliquid alicui sit, sicut dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpeditur iter ad celũ. Dem̃ qũo ꝯtẽplari debeant
neqͣ radgo amaritudinis germinet oftendit ꝑ par
equis ⁊ cec̾a qͣi estote ꝯtẽplantes nequis ur̃m
sit foruicator ut ꝯfide teneat carnales obser¬
uantias qͣi cubinã q̃ ẽ sp̃ualis fornicatõ aũ ꝓpha

Expanded text:
impeditur iter ad coelum. Deinde quomodo contemplari debeant ne qua radix amaritudinis germinet, ostendit perQuasi dicat: Estote contemplantes, ne quis vestrum sit fornicator, ut cum fide teneat carnales 263 observantias, quasi concubinam quae est spiritualis fornicatio. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ẽ ⁊ post se tr̃ahat ad eandẽ uidendã. ecce aꝑte ĩ
his u̾bis exponit apłc meliores hostias q̃ ẽ una .i.
inͦ ꝓbat ꝙ meliorib hostiũ .i. qd̃ sua hostia fuit digni¬
or ⁊ efficatior om̃ib aliis qrile hostie sepe icerare st̃
sũ cõsutumatõne. hec semel oblata ad patriam redu

Expanded text:
sicut est, et post se trahat nos ad eamdem videndam. Ecce aperte in his verbis exponit Apostolus meliores hostias, quae est una,modo probat quod melioribus hostiis, id est quod sua hostia fuerit dignior et efficacior omnibus aliis, quia illae hostiae saepe iteratae sunt, sine consummatione. Haec semel oblata ad patriam reduc
Abbreviated transcription (Latin):
ad modim statutũ ẽ hoib lege na¬
ture semel mori post hoc ã .i. post semel
mori restat iudiciũ inquo accipiant¬
te ⁊ iure nature oblatus ẽ non se¬
pe s semebaliter eẽt miserabilior
oĩb hõib Non est ĩcelligendum
ꝙ aliqua peccati fun neccessitate o¬
blatus sit ⁊̃ semel ĩmo sola uolũ¬
tate. uerum ut hõ semel mortius
nacessitate ⁊ iure nature ãpliris
non moritur sic et xp̃x eodem iu¬
re senel oblatus nͥ põt ãpuus.
mori s nec iudigenius qr illa
na oblatõ sufficit ad exhatirien

Expanded text:
admodum statutum est hominibus lege naturae, semel mori, post hoc autem, id est post semel mori restat judicium, in quo accipientte et jure naturae, oblatus est, non semel, sed saepe, aliter esset miserabilior omnibus hominibus. Non est intelligendum, quod aliqua peccati sui necessitate oblatus sit, etiam semel imo sola voluntate. Verum ut homo semel moritur necessitate et jure naturae amplius non moritur, sic et Christus eodem jure semel oblatus non potest amplius mori, sed nec indigemus quia illa una oblatio sufficit