comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ẽ. meritiq tam tenuis ut m̃cesei in t̾ra confut¬
atr: ft laudem eĩ qͣnta sit audiamꝰ. Mansuetud̾is dis¬
cende extmplum dñs inse ip̃o proponit ditens. Disctrea
me. quia mitissum ⁊ huuilis corde. ⁊ muenietis requiẽ
aniiab ur̃is. Et ubi requiestat spẽ nꝰ ostendit dicẽs. St
quem requiesca sp̃s meus. nisi suꝑ hum ilẽ ⁊ quietũ. ⁊ fͤ
suetos. ut ĩ eo ⁊ ip̃i requiescant tamꝙͣ inuenientes re¬
quiem annab suis. mag̾ mag̾q mouere nos pot̾. cut
uitntitantelaiudis. meritiq tamti. t̾ra a dño reꝓmit¬
tatut. qui arguit promansuetis terre. qui dirigͣit mã¬
suctos iniuditio. ⁊ docet mansuetos uias suas. qui ex¬
uiget iuiditio ut saluos fatiat om̃s mausueros terre.¬
brahe cui dicte suntpromissiones. dñs terrã repro¬
misit dicens. T ibi dabo terrã chani ã fimitulũ h̾e¬
ditatis ur̃e. Quem ut duceret int̾tam ꝙͣ poliatꝰ÷ ei. e
duxit pus deterra in qua habitare consueuetat. ditẽs. Exi

Expanded text:
tatis est, meritique tam tenuis, ut merces ei in terra constituatur? At laudem ejus, quanta sit, audiamus mansuetudinis discendae exemplum Dominus in seipso proponit dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Et ubi requiescat Spiritus ejus ostendit dicens: Super quem requiescet Spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et suetos, ut in eo et ipsi requiescant, tanquam invenientes requiem animabus suis; magis magisque movere nos potest cur virtuti tantae laudis meritique tanti terra a Domino repromittatur, qui arguit pro mansuetis terrae, qui dirigit mansuetos in judicio et docet mites vias suas , qui exsurget in judicio , ut salvos faciat omnes mansuetos terrnt promissiones, Dominus terram repromisit dicens: Tibi dabo terram Chanaan, funiculum haereditatis tuae . Quem ut duceret in terram quam pollicitus est ei, eduxit prius de terra in qua habitare consueverat, dicens: Exi
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ menditus sum ⁊ pauꝑ donimꝰ sollicitꝰ ÷ mei. Si om̃s ho¬
nores diuitumtonferant᷑ qͥdhũc honorẽ equatepot̃ Q
⁊ opulentꝰ. dñs sollicitꝰ ÷ mei: Diues sufficit ip̃e sibi. nec
indigeresibi uiderire. ut dñs sui sollicitudiem gerit.
Uox paupis ⁊ gloria pauꝑis hec ẽ. Dñs sollititꝰ est mei. Uoxꝑau¬

Expanded text:
autem mendicus sum et pauper; Dominus sollicitus est mei . Si omnes hoautem mendicus sum et pauper; Dominus sollicitus est mei . Si omnes honores divitum conferantur, quid hunc honorem aequare potest? et opulentus, Dominus sollicitus est mei? Dives sufficit ipse sibi, nec indigere sibi videtur, ut Dominus sui sollicitudinem gerat. Vox pauperis et gloria pauperis haec est: Inclina, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ angeloꝵ. Nonest sernus maior dormo suo. Quend̃ erubu¬
it xp̃c pro nobis: non sunt erubestenda ꝓ xp̃o anobis. Qͥ pu¬
doreretinetur ab imitatione e uelenuilatione humilita¬
til xp̃i. nonitichil adhuc de suo sp̃u habit. Uarus ẽ enĩhꝰ¬
modiꝑudor. ⁊ qͣtum abhumilitate recedit. tantum ⁊ suꝑ¬
bic atcedit. Saucta aũt pauꝑtas magis estimanda ẽ ex hii¬
militate animi. ꝙͣ tenutate patmonii. Dauꝑes spirmi
magis dicendi sut qui nouhũt magnum sensum. ꝙͣ qui
ꝙͣ illi qui sichñt ut sint quasi nonhn̾tes. Sancta itaq pau¬
ꝑtas mund̾ ⁊ que mundi sunt contẽpnens. habitis ⁊ hñdiᷤ
⁊ desiderio hñdi renuntians. ⁊ ab om̃i presũptione spt̃
sese temꝑans. deo sic accepta ẽ ut dicat. Beati pauꝑes spi¬
ritu. qm̃ ipsoꝵ c̃ regnum celoꝵ. Deo sic amabilis ⁊ cara ut
qui pauꝑ ẽ dco prose sollicto gloriari possit ⁊ dictre. Ĩgo

Expanded text:
torum angelorum . Non est servus major Domino suo . Quae non erubuit Christus pro nobis, non sunt erubescenda pro Christo a nobis. Qui pudore retinetur ab imitatione vel aemulatione humilitatis Christi, nonnihil adhuc de suo spiritu habet. Vanus est enim hujusmodi pudor, et quantum ab humilitate recedit, tantum et superbiae accedit. Sancta autem paupertas magis aestimanda est ex humilitate animi, quam ex tenuitate patrimonii. Pauperes spiritu magis dicendi sunt, qui non habent magnum sensum, quam qui inent, quam illi, qui sic habent, ut sint quasi non habentes. Sancta itaque paupertas mundum et quae mundi sunt contemnens, habitis et habendis et desiderio habendi renuntians, et ab omni praesumptione spiritus sese temperans, Deo sic accepta est, ut dicat: Beati sunt pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Deo sic amabilis est et chara, ut qui pauper est, Deo pro se sollicito gloriari possit, et dicere: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc mundari. Quis enĩ gloriabitur tastum se hr̃e
his duab iustificationib consummnariuident᷑. tet̾at ũq
uictutum ꝑfectio cum adconsũmat̾e nem ꝑuenerint
ti. ut perfectionis gloriã conseqͣntur. Sauꝑes aũt
spĩ qui sint plensꝰ intelligitur: si sp̃c aspiritu disẽ¬
natur. Occasionem facilioris intelligentie dat no¬
bis propha qui dic̃. Iuxta ẽ dominꝰ his qui tͥbulato
sunt corde.⁊ humiles spĩ saluabit. Et apłe qui diẽ.¬

Expanded text:
adhuc purgari. Quis enim gloriabitur castum se habere adhuc purgari. Quis enim gloriabitur castum se habere His duabus justificationibus consummari videntur, caeterarumque virtutum perfectio, cum ad consummationem pervenerint, ti, ut perfectionis gloriam assequantur. Pauperes autem spiritu qui sint, plenius intelligitur, si spiritus a spiritu discernatur. Occasionem facilioris intelligentiae dat nobis Propheta, qui dicit: Juxta est Dominus his qui tribulato sunt corde, et humiles spiritu salvabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑. ⁊ patifici filii uocabunt᷑. ⁊ mundi cordes deum ui¬
dẽbunt. s hec om̃ia infutitro. Nuius aũt diu̾sitatis: a¬
liqͣratio querenda uidetur. Forte iste due iustificatio¬
nes. pͥma scilic ⁊ ultima. quarum merces non differt᷑.
ꝑfectoꝵ sunt qui in cainyno ꝑauꝑtatis. uel igne ꝑse¬
tutionis examinant᷑. sicut exam inatur argentũ. ⁊
extaquuntur adpur̃. qui edifitant suꝑ fundanientũ.
aurum. argentũ. ⁊ iapides pretiosos. ⁊ hinc exeuntes
nec ligna. nec fenum. nec stipulam secum portant. q̃ ĩ
illis ardeant. s mox uit hinc exierint ad celum cõuo¬
lant. non dilati a regno. qm̃ ip̃oꝵ ẽ regnũ celoꝵ. Si¬
ne his autem urctutib quib purgantur que infͣma
sunt teterat̃ un tutũ. uniu̾se enĩ iusticie nr̃e sicut
num. stipulã. que netẽe ẽ ut m eis ardeant saluan¬
dis quidem. sic tanien qͣi ꝑ ignem. Nam ⁊ qui mũdo
corde sunt quib repromittit᷑ uisio dei: indigẽt tam̃

Expanded text:
ndi corde Deum videbunt ; sed haec omnia in futuro. Hujus autem diversitatis aliqua ratio quaerenda videtur. Forte istae duae justificationes, prima scilicet et ultima, quarum merces non differtur, perfectorum sunt, qui in camino paupertatis, vel igne persecutionis examinantur, sicut examinatur argentum, et excoquuntur ad purum, qui aedificant super fundamentum aurum et argentum et lapides pretiosos; et hinc exeuntes, nec ligna, nec fenum, nec stipulam secum portant, quae in illis ardeant; sed mox ut hinc exierint, ad coelum convolant, non dilati a regno, quoniam ipsorum est regnum coelorum. Sine his autem virtutibus, quibus purgantur, quae infirma sunt caeterarum num, stipulam, quae necesse est, ut in illis ardeant, salvandis quidem, sic tamen quasi per ignem. Nam et qui mundo corde sunt, quibus promittitur visio Dei, indigent tamen
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑe. quia pauꝑi nonfetit tonsolationẽ. ⁊ quia retepit
bona i uitasua. utriontñ ne despent diuites. artendãt
quia abraham diues fuit. intuiius finu lazatꝰ requienit
Git aut̃ attendant ad abrahã ut diuitias hañt sicut abra¬
ham. Hañt pe tustistausis. han̾̃t adusus licitos. han̾t ad
gtãin hofpitalitatis exhibendam situt abrahã. Demq ha¬
beant non sibi rennendas s pauperit comunicandas. a qui¬
d. retipiantur met̾na tabernatula. Salusenuĩ diuitũ gła

Expanded text:
i non fecit consolationem, quia recepit bona in vita sua. Verumtamen ne desperent divites; attendant, quia Abraham dives fuit, in cujus sinu Lazarus requievit. Sic autem attendant ad Abraham, ut divitias habeant sicut Abraham, habeant ex justis causis, habeant ad usus licitos, habeant ad gratiam hospitalitatis exhibendam, sicut Abraham. Denique habeant non sibi retinendas, sed pauperibus communicandas, a quibus recipiantur in aeterna tabernacula. Salus enim divitum gloria
Abbreviated transcription (Latin):
dime qm̃ mops ⁊ pauꝑ sum ego. Si accesserit pauꝑ quispiã
adhomnem prediuitẽ. ⁊ p̃potentẽ. ⁊ dicat. Inclina aurẽ tu¬
am ⁊ exludime. quis tritunstantium patient᷑ ferat: Nonne
ib ommnib explodit᷑ ⁊ exsibilat᷑ : Iomic ab ip̃o potente suꝑ¬
bo oculo respicitir. ⁊ defpicitur: Nonne de ip̃a domo cõtu¬
meliose extruditur. ⁊ deturluri tubet᷑: Quisaudeat dr̃e
ad dnm sinim. indina autem tuã: Quis hoc audeat ad do¬
minũ dominantiũ: Quis nisi ꝑauꝑ. ⁊ pauꝑ spũ: Lus nem¬

Expanded text:
m inops et pauper sum ego . Si accesserit pauper quispiam ad hominem praedivitem et praepotentem, et dicat: Inclina aurem tuam, et exaudi me, quis circumstantium hoc patienter ferat? Nonne ab omnibus exploditur et exsibilatur? Nonne ab ipso potente superbo oculo respicitur et despicitur? Nonne de ipsa domo contumeliose extrudi et deturbari jubetur? Quis audeat dicere ad Dominum suum: Inclina aurem tuam? Quis hoc audeat ad Dominum dominantium? Quis nisi pauper, et pauper spiritu? E
Abbreviated transcription (Latin):
ud qd̾ nosmouere pot̃. Ilam cum cetete promissiones
in hac setie euangelite distributionis in futur̃ differã¬
tur: hei tamen pronussio nulla dilatione suspendit᷑.
s quasi iam exhibita monstratur: ut magis iuideat᷑
presentis benefitii adeptio. qͣm futute rerributionis
Sxpectatio. Et de his quiꝑsetut̾onem patunt᷑ ꝓ̃p̃ iusti¬
tiam similis forma subiumgitur. nam ⁊ hoꝑ ⁊ aloꝵ
regnum celoꝵ cẽ ꝑronuntiatur. qͣi iam nunc reddita stt m̃¬
ces sinemora. sine impedimento. sine dilatione. fit mi¬
tes nondum dicunt᷑possi dereterram. s dicitur qr possi¬
debunt terram. ⁊ miscd̃es misericordiã conseq̃nt᷑. ⁊ qͥ¬

Expanded text:
ud, quod nos movere possit. Nam cum caeterae promissiones ud, quod nos movere possit. Nam cum caeterae promissiones in hac serie evangelicae distributionis in futurum differantur, haec tamen promissio nulla dilatione suspenditur, sed quasi jam exhibita monstratur; ut magis videatur praesentis beneficii adeptio, quam futurae retributionis exspectatio. Et de his qui persecutionem patiuntur propter justitiam, similis forma subjungitur. Nam et horum et regnum coelorum esse pronuntiatur; quasi jam nunc reddita sit merces sine mora, sine impedimento, sine dilatione. At mites nondum dicuntur possidere terram: sed dicitur, quia possidebunt terram; et misericordes misericordiam consequentur;
Abbreviated transcription (Latin):
to pauꝑtatis inteaturi sunt in regnum celoꝵ. s apau¬
ꝑib recipiendi. ⁊ pro consolatione pauꝑutm feliti cõ¬
mertio iuicissitudinem recepturi. S si om̃s boni ingͥs¬
suri funt iri regnũ celoꝵ: tumhi qui pauꝑtatẽ amant.
tumhi qui tolerant. tum etiam hi qui consan olant᷑ e¬
am. quid sibi uult qd̾ regnum omnib cõmuicand̾. his so¬
lis repromittit᷑. qui uolitariã amplectunt᷑ pauꝑtatẽ. si
soli tales pauꝑes sprrituiudicatur. Anhoc facit differen¬
tiam qd nondicitur de eis. iutrabunt in regnũteloꝵ s qd̾¬
amplius uidetur ipõꝵ ẽ regñoꝵ ulorum: Nanitũ om̃s
benedicti. ⁊ a deo benedicendi ꝑcepturi suit regnũ teloꝵ
qd̾ eis paratum ẽ ab origine nnmdi. de om̃ib quidẽ tre¬
ditut qd̾ intrabunt in regnũ celoꝵ. de quibusdã tamẽ¬
qͣi spetialiter dicitur. talnm ẽ regnum celoꝵ. Est ⁊ ali¬

Expanded text:
t in regnum coelorum; sed a paut in regnum coelorum; sed a pauperibus recipiendi, et pro consolatione pauperum felici commercio vicissitudinem recepturi. Sed, si omnes boni ingressuri sunt regnum coelorum, tum hi qui paupertatem amant, tum hi qui tolerant, tum etiam hi qui consolantur eam: quid sibi vult, quod regnum omnibus communicandum, iis solis repromittitur, qui voluntariam amplectuntur paupertatem; si soli tales pauperes spiritu judicantur? Ad haec facit differentiam, quod non dicitur de eis: Intrabunt in regnum coelorum amplius videtur: Ipsorum est regnum coelorum. Nam, cum omnes benedicti a Deo benedicendi percepturi sint regnum coelorum, quod eis paratum est ab origine mundi, de omnibus quidem creditur, quod intrabunt in regnum coelorum, de quibusdam tamen specialiter dicitur: Talium est regnum coelorum . Est et ali
Abbreviated transcription (Latin):
nucos de manimona iniquitatis. ut cum cum defeteri¬
tis recipiant uos ineterna tabernacula. Recꝑiuntur
hic ꝑauꝑes indomib diuitum reficiendi ad mensã eoꝵ
sicut mendici ⁊ egrui. ut exhadundantu diuitũ inopi¬
a pauꝑum suppleatur. In regno celoꝵ apauꝑib recipiẽ¬
di sunt diuites. ut exhabundantia pauꝑum egestas di¬
urtum releuetur. Nonenm sufficit eis iusticia sua ad oꝑ¬
tinend̾ regnum celoꝵ. Pauꝑtas uia ẽ incelum. Rancpro
xp̃o alii amant eniulatores pauꝑ tatis xp̃i. ⁊ istoꝵ est re¬
gnum celoꝵ. Illii non amant s patient̾ tolerant. ⁊ p̃¬
gantur incamyno pauꝑtatis. iit probati ingrediant᷑
in regnum celoꝵ. Alii uero nec pauꝑtatẽ sibi amãt. fi
tolerant. quib non deẽ ut egeant. s pro xp̃o pauꝑeᷤ
aitant. facile tͥbuunt. cõmunicãt: ⁊ non sꝑant in iric̃to
diuttiarum. s thesaurizant fibi fundamentum bonũ
infuturum ut apprehendant ueram uitã. ⁊ hi meri

Expanded text:
ut eum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula . Recipiuntur hic pauperes in domibus reficiendi ad mensam eorum, sicut mendici et egeni, ut ex abundantia divitum inopia pauperum suppleatur. In regno coelorum a pauperibus recipiendi sunt divites, ut ex abundantia pauperum egestas divitum suppleatur. Non enim sufficit eis justitia sua ad obtinendum regnum coelorum. Paupertas via est in coelum. Hanc pro Christo alii amant, aemulatores paupertatis Christi; et istorum est regnum coelorum. Alii non amant, sed patienter tolerant, et purgantur in camino paupertatis, ut probati ingrediantur in regnum coelorum. Alii vero nec paupertatem sibi amant, nec tolerant, quibus non deest, ut egeant; sed pro Christo pauperes amant, facile tribuunt, communicant, et non sperant in incerto divitiarum, sed thesaurizant sibi fundamentum bonum in
Abbreviated transcription (Latin):
liberare nonuult. int̾dum tum nult non pot̾. Deus
a ũt sicut semꝑpot̾. ita ⁊ uult semꝑ saluare sꝑantes ĩ¬
se ip̃o. ⁊ nonsnse: nec suꝑbe presumentes de ip̃o nec
de se. ꝑropha dicit. Q confidunt inurenite sua ⁊ ĩ
multitud̾ie diuitiar̃ suar̾ gloriantur: fr̃ non redimet.
Care a gr̃a redemptionis aliem sũt qui in se tonfid̾t.¬

Expanded text:
t. Deus autem, sicut semper potest, ita et vult semper salvare sperantes in ipso, et non in se, nec superbe praesumentes de ipso, nec de se. Propheta dicit: Qui confidunt in virtute sua, et multitudine divitiarum suarum gloriantur; frater non redimet . Ecce a gratia redemptionis alieni sunt, qui in se confid
Abbreviated transcription (Latin):
siti non est hoc loco questiones uentilare. alus relinqͥ¬
mus inquirend̾ utr̃ tał desꝑatio uel pusillãitas sp̃c ad¬
suꝑbie culpã ꝑtineat. an tantimiad suꝑbie penam
slos aũt ad pauꝑes spñ accedamꝰ. ad quos net suꝑbiꝑ
tinent. uct spũ pusillanimes. nec desꝑati: si distingͤa¬
te sua. uel in sapĩa. uelmeloqͥntia. uel interrena sb̾a.
uel infama uel in nobilitate sua. uel in hominũgr̃a. uel
inquacumq causa pret᷑ ꝙͣ in solo deo qui solus libetarepot
ratempore tͥbulationis. qui ñ relinqͥt sꝑantes in se. ad q̃m
propha dicit. Dñe uirtutũ beatus homo qui sꝑat inte. Et
iter̃. Domine spes mea ã iuiuentute mea. Et itum. Deꝰ auxi¬
lii mei. ⁊ spesmea indeo ẽ. Spes aũt tumhumilit̾ in d̾o̾
pouitur non tontundit. quia deus uitas est ⁊ neminẽ

Expanded text:
siti non est hoc loco quaestiones ventilare, aliis relinqusiti non est hoc loco quaestiones ventilare, aliis relinquimus requirendum, utrum talis desperatio vel pusillanimitas spn tantum ad superbiae poenam. Nos autem ad pauperes spiritu accedamus, ad quos nec superbi pertinent, nec spiritu pusillanimes, nec desperati; sed distringente sua, vel sapientia, vel in eloquentia, vel in terrena substantia, vel in fama, vel in nobilitate sua, vel in hominum gratia, vel in quacunque causa: praeterquam in solo Deo, qui solus liberare potest in tempore tribulationis; qui non relinquit sperantes in se, ad quem Propheta dicit: Domine virtutum, beatus homo qui sperat in te . Et iterum: Domine, spes mea a juventute mea . Et iterum: Deus auxilii mei, et spes mea in Deo est . Spes autem, cum humiliter in Deo ponitur, non confundit; q
Abbreviated transcription (Latin):
cum de iustitia sua nimis seturꝰ. supͣ merita sua in
expectatione et̃ ne retͥbutionis spera extendit. Fipre¬
sũptione spei. inexpectatione suꝑ ne retͥbutionis sp̃c
hominis deficere deb. nonꝑuehementiã extreme de¬
sꝑationis. nec ꝑpusillanimitatem mestissime tredida¬
Spesentm sunie timore uane seturitatis ẽ timor sine
spe ꝑiculose desolationis ẽ. Qui aũt timore tafticie absortꝰ ẽ
ut desalute desꝑet. it se dignumpena ⁊ indignum mĩa ui
mentem non uidetur maltum erigere. s ꝑminiã deiec¬
tionem adima detendere. Hoc autem auget questionẽ
Deqrua ꝑropħa dicit. Expectabam cum qui saluum me
fetit a pusillanimitate sp̃c ⁊ tempestate. Nam cum
desꝑatio uelpusilla nimitas sp̃c. corruptio humilita¬
tis ẽẽ uideatur. nimiaq deiectio. ⁊ immoderata dep̾s¬
sio: mirum ẽ si qd̾ elationi contrarium ẽẽ uidetur. ad
suꝑbiã ꝑtineat. uelsi non ꝑtinet mit̃ eque uidetur. qͦ¬

Expanded text:
cum de justitia sua nimis securus, supra merita sua in exspectatione supernae retributionis spem extendit. A praesumptione spei in exspectatione supernae retributionis spiritus hominis deficere debet; non per vehementiam extremae desperationis, nec per pusillanimitatem molestissimae trepida timor sine spe, perversae desolationis est. Qui autem timore tristitiae absorptus est, ut de salute desperet, ut se dignum poena, et indignum misericomentem non videtur in altum erigere, sed per nimiam dejectionem ad ima detrudere. Hoc autem auget quaestionemde qua Propheta dicit: Exspectabam eum, qui salvum me fecit a pusillanimitate spiritus, et tempestate . Nam, cum desperatio vel pusillanimitas spiritus corruptio humilitatis esse videatur, nimiaque dejectio et immoderata depressio, mirum est, si quod elationi contrarium esse videtur, ad superbiam pertineat; vel si non pertinet, mirum aeque videtur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tiaminformatur. ut fidelis sit credendo deo. qui fidelis ẽ
in om̃ib uerbis fus. Et dum de corde nr̃o om̃is et rorisim¬
pietas per spm̃ dei eliminatur. nicħq falsum uel indig¬
num de deo creditur. sp̃c sauctus reddit testimõium spi
s sibi renuntians. seq ab negans deficiat a se: nequid
opinari presumat de deo qiͣ a se. Om̃is enĩ opinohõis
de deo. sictutpia est sia deo est. itapianonest. si ab honue
est. Bonusitaq defectus sp̃t est. cuina suaopmione defi¬
tiens. nich cirtadeum audet. tui non testimõium ꝑ hibe¬
at mucrbis dei sp̃c dei. Dicat ergopauꝑ sp̃u quotiens me¬
minerit dei. ⁊ in hac meditatione delectatus fuerit: me
uidetur. sibitribuit. ⁊ maginis moculis suis. sese plus
besentit. tum malisquepatitur indignum se iudicat.
ueltum mala que fac̃ dissimulat uelextusat uelttiã lari¬

Expanded text:
tiam informatur, ut fidelis sit credendo fideli Deo, qui fidelis est tiam informatur, ut fidelis sit credendo fideli Deo, qui fidelis est in omnibus verbis suis. Et dum de corde nostro omnes erroris impietates per Spiritum Dei eliminantur, nihilque falsum vel indignum de Deo creditur, Spiritus sanctus reddit testimonium spirt de se, sed sibi renuntians seque abnegans, deficiat a se, ne quid opinari praesumat de Deo, quasi a se. Omnis enim opinio hominis de Deo, sicut pia est, si a Deo est; ita pia non est, si ab homine est. Bonus itaque defectus spiritus est, cum a sua opinione deficiens, nil circa Deum audet, cui non testimonium perhibeat in verbis Dei Spiritus Dei. Dicat ergo pauper spiritu, quoties meminerit Dei, et in hac meditatione delectatus fuerit: Memvidetur, sibi tribuit; et magnus in oculis suis, sese opinaerbe sentit, cum malis quae patitur, indignum se judicat, vel cum mala, quae facit, dissimulat, vel excusat, vel
Abbreviated transcription (Latin):
conscienta sese extendit quei detestimonus scptu¬
rarum astriuitur. ⁊ earum ratione subuixa. immobilit̾ statui¬
tur. ⁊ stabilitur. Scciptura em̃ satͣ diumitus insprcata est
In caprescͥpta ẽ nobis forma fidei: quicqͥd ultͣ querit᷑ non ĩ¬
uenitur. Omĩs hiunana inuentio. que pietati fidei. forme¬
q prescͥpte obiuat: presũptioni sp̃c deputanda÷. Hanc
spiritus p̾sumptionem siue niflationem sola turare pot̾
humilitas fidei. que ex sufflat quithͥd inspirauit sp̃c suꝑbie
qui deo semꝑ aduersatur. cui ⁊ deus semꝑ resistit. humilib
dans grãm suã. Nec aũt humilitas fidei. pͥmas ꝑtes uen¬
dicat in uitute pauꝑum sp̃u. Hec dignam reu̾entiã uer¬
bis dei exhibet. illil credula. illisq contenta. Quisquis pet¬
eiꝰ s ⁊ deus se illi credit. cõmutens illi tamꝙͣ fideli suo my¬
steria consilii sui. ⁊ sp̾c homnus a sp̃u dei ꝑ inspiratã gra¬

Expanded text:
conscientia se extendit, quae de testimoniis Scriptuconscientia se extendit, quae de testimoniis Scripturarum astruitur, et earum ratione subnixa, immobiliter statuitur et stabilitur. Scriptura enim sancta divinitus inspirata est. In ea scripta est nobis forma fidei; quidquid ultra quaeritur, non invenitur. Omnis humana adinventio, quae pietati fidei, formaeque praescriptae obviat, praesumptioni spiritus deputanda est. Nam spiritus praesumptionem sive inflationem sola curare potest humilitas fidei, quae exsufflat, quidquid inspiravit spiritus superbiae, qui Deo semper adversatur, cui et Deus semper resistit, humilibus dans gratiam suam. Haec autem humilitas fidei primas partes vendicat in virtute pauperum spiritu. Haec dignam reverentiam verbis Dei exhibet; illis credula, illisque contenta. Quisquis peritus ejus. Sed et Deus se illi credit, committens illi tanquam fideli suo mysteria consilii sui; et spiritus hominis Spiritu Dei per inspiratam gra
Abbreviated transcription (Latin):
uices suas non ꝑagit. duma flatu suo aquilo non con¬
quiestit. Hic insua uenitate non sibilat: dum insp̃u ue¬
ficit. ⁊ detumestit uise. Tumescit opimone uana. spe
uana. tupiditate. uana: trib his omnib uanis. Tu¬
morenim ⁊ inflatio uanitas est. ⁊ qui trimet ĩ anis ẽ.
⁊ uatuus. tampleuiis nichilo. qͣmpleñꝰ suꝑbie uento.
rib modis tumescit homo. oꝑmnione uana. hoc
est opruione falsa. Desuperbia eni sp̃c sui sibi
credens. nuic de deo falsa confingit. tumc de se ip̃o suꝑ¬
be sentit. nunc aduersus proximum incerte susꝑitiõi:
uel male togitationis locum inuenit. De deo quidẽ fal¬
sa opinio ꝑiculosissime ad mittitur. Nam que deist̾
octulta ⁊ archana. ex incerto humane oꝑmionis
uentilare non licet. net aliuid dedeo credere. ꝙͣ ip̃e
dignatꝰ ẽ de se reuelare. Ipse enum sibi testis est. ⁊ secre¬
toꝵ suoꝵ conscios eatenus hr̃e uoluit. quetenus fid̾i

Expanded text:
vices suas non peragit, dum a flatu suo aquilo non vices suas non peragit, dum a flatu suo aquilo non quiescit. Hic in sua lenitate non sibilat, dum in spiritu veficit et detumescit a se. Tumescit opinione vana, spe vana, cupiditate vana, tribus his omnibus vanis. Tumor enim et inflatio vanitas est, et qui tumet inanis est et vacuus, tam plenus nihilo, quam plenus supeis homo tumescit opinione vana, hoc est opinione falsa. De superbia enim spiritus sui sibi credens, nunc de Deo falsa confingit, nunc de se ipso superbe sentit, nunc adversus proximum incertae suspicionis, vel malae cogitationis locum invenit. De Deo quidem falsa opinio periculosissime admittitur. Nam quae Dei sunt occulta et arcana, ex incerto humanae opinionis ventilare non licet; nec aliud de Deo credere, quam ipse de se dignatus est revelare. Ipse enim sibi testis est, secretorum suorum conscios eatenus habere voluit, quatenus fidei
Abbreviated transcription (Latin):
qui pauꝑes facit ⁊ ditat .i. humiliat ⁊ sulleuat. Nam
quos fatit pauꝑiores. hos fatit ⁊ ditiores.⁊ quos hu¬
miliores: hos facit sullimiores. non scd̾m altũ elatio¬
nis. s scd̾m tulmen ꝑfectionis. Sicui tamen uidet᷑ qͣi
mundi. sicut pauꝑes teb dicuntur. qui subam rerum
non hñt: hoc sane doctͥne nonaduersatur. s ꝑ iter¬
pretationẽ tum suꝑiori sententia ad eandem fere red̾
intelligentiam. Ueruntamen pͥor sententu priferen¬
daiudetur. quia humiles spiritu. ⁊ pauꝑes spũ. secũd̃
eandem tationem dici tonuenient᷑ estimantut. Hunu¬
les aũt sp̃ũ setund habitum dicuntur. ⁊ non scd̃m pͥua¬
carent. Qd̃ aut̃ hii qui scd̾m sp̃m dei profitiunt. a fu¬
osprcitu defitiunt: oftendit propħa quiad deum loqr
dicens. Fuferes sp̃m eoꝵ ⁊ deficient. ⁊ in puluerẽ su¬
um reuertent᷑. Emitte spm̃ tuum ⁊ creabunt᷑. Nster

Expanded text:
qui pauperes facit et ditat, humiliat et sublevat. Nam qui pauperes facit et ditat, humiliat et sublevat. Nam quos facit pauperiores, hos facit et ditiores; et quos humiliores, hos facit sublimiores, non secundum altum elationis, sed secundum culmen perfectionis. Si cui tamen videtur quasi mundi, sicut pauperes rebus dicuntur, qui substantiam rerum non habent: hoc sanae doctrinae non adversatur, sed per interpretationem cum superiori sententia ad eamdem fere redit intelligentiam. Verumtamen, prior sententia praeferenda videtur, quia humiles spiritu et pauperes spiritu, secundum eamdem rationem dici convenientius aestimantur. Humiles autem spiritu secundum habitum dicuntur, et non secundum privacarent. Quod autem ii, qui secundum Spiritum Dei proficiunt, a suo spiritu deficiant, ostendit Propheta, qui ad Deum loquitur, dicens: Auferes spiritum eorum et deficient, et in pulverem suum revertentur. Emittes Spiritum tuum, et creabuntur . Auster
Abbreviated transcription (Latin):
cund̾ pͥncipem potestatis aetis huiꝰ. spirit᷑ qui nũc ope¬
ratur infiliis diffidentie. Hoc spũ huiꝰ nundi tũ af¬
flatur sp̃c hominis: mox ⁊ inflatur. ⁊ assimulatꝰ ei
a quo afflatur. pot̾ ⁊ ip̃e dici sp̃c huius mundi. tũ c̃o¬
tupiscit ea que mundi sunt. Hu autem sp̃t suꝑb est
⁊ uanus. presumptuosus. ambitiosus. alta semꝑ sapi¬
ens ⁊ humsia contẽpnens. At quispũ dei aguntut ꝙͣ¬
tomagis eoafflantur: tantominꝰ inflantut. ⁊ tanto mag̃ humi¬
liautur. sicut pauꝑes spũ nonalta sapientes. s humilib cõ¬
sentientes. Uirtus itaq pauꝑum sp̃n: ex defectu sp̃c. ⁊ ha
bundantia sp̃c estimanda ẽ. Quanto enĩ mius ht̃ quisde
spũ suo. tanto magis habundat ineo sp̃t dei. ⁊ quo am¬
plius a spũ suo deficit. eo abundantiꝰ secund̾ sp̃m dei pr¬
ficit. Unde si queratur scd̾m quem spm̃ pro ninitiant᷑
pauperes sp̃u: rectius uidetur intelligi scd̾m spm dei

Expanded text:
pem potestatis aeris hujus, spiritus, qui nunc operatur in filios diffidentiae . Hoc spiritu hujus mundi cum afflatur spiritus hominis, mox et inflatur, et assimilatus ei a quo afflatur, potest et ipse dici spiritus hujus mundi, cum concupiscit ea quae mundi sunt. Hic autem spiritus superbus est, et vanus, praesumptuosus, ambitiosus, alta semper sapiens, et humilia contemnens. At qui Spiritu Dei aguntur, quanto magis eo afflantur, tanto minus inflantur, et tanto magis humiliantur; sicut pauperes spiritu, non alta sapientes, sed humilibus consentientes. Virtus itaque pauperum spiritu ex defectu spiritus et abundantia spiritus aestimanda est. Quanto enim minus habet quis de spiritu suo, tanto magis abundat in eo Spiritus Dei; et quo amplius a spiritu suo deficit, eo abundantius secundum Spiritum Dei proficit. Unde si quaeratur, secundum quem spiritum pronuntientur pauperes spiritu, rectius videtur intelligi, secundum Spiritum Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uenture diei tu tibi indicito cautionem. Uesꝑe p̃te
indictionẽ. Sie districto nequaꝗͣ aliqͣnde lasciuire
ris scd̾m cõmunis instituti canonẽ sua cuistribue ex̃ẽi¬
tia. cuii spũalia sp̃ualia. ei corꝑalia corꝑalia. In quib
sie exsoluat om̃e debitum sp̃c do. corpꝰ spĩn. ut si qͥ fũit
loco. suo tẽꝑe .nõ. abeat mpunitũ. uł ir recopensatũ.
In quib excraillas horas de quib cdic̃ ꝓpħa De horis
septies in die laudem dixi tͥ. uesꝑtinũ orationis.¬

Expanded text:
et venturae diei tu tibi indicito cautionem. Vespere, diet venturae diei tu tibi indicito cautionem. Vespere, diindictionem. Sic districto nequaquam tibi aliquando lascivire dum communis instituti canonem sua distribue exercitia: cui spiritualia, spiritualia; cui corporalia, corporalia: in quibus sic exsolvat omne debitum spiritus Deo, corpus spiritui, ut si quid fuerit loco, suo tempore non abeat impunitum, vel irrecompensatum. In quibus, extra illas horas, de quibus dicit Propheta, Septies in die laudem dixi tibi , matuti
Abbreviated transcription (Latin):
hari karismatũ dona. Et tu ip̃e esto tͥ ꝑ abola edificati¬
onis Alia cella tua ext̃ior. alia incerior Ext̾ior est do¬
mus inqua habitat anima tua. cũ corꝑe tuo. ĩterior
conscientia tua. ꝙͣ in habi tare debet oniniũ int̾ioꝵ¬
stium cdausure ext̾ioris. signũ est ostii cͥcumstan¬
tie incerioris. Uc sic̃ sensus corꝑis ꝑ ext̾iorẽ clau¬
suram foris uagari nõ ꝑmictunt᷑. sic ĩnt̾iores sens
Ad suũ semꝑ t̾cerius choibeat᷑ Dilige gͦ interiorem
cellam tuã. dilige ⁊ ext̾iorẽ. ⁊ uniciuq suũ mpende
cultum. T̃ egat te ext̾ior non absconoat ut non pec¬
ces occultũis. sed ur tuciꝰ uiuas. Non enĩ scis orudi
alienis. Nesciꝰ enim quem consciencie tus debeas
nere. temet ip̃m uidicare. de ip̃m aput te ipm aceusa¬
re. sepe etiam condempnare. nec mpunitum dinutte.
Sedeat iudicans iusticia stet rea ⁊ seniet ip̃am accusas
conscintia Nemo te plus diligit. nemo ficlelius ĩ

Expanded text:
ari charismata meliora, et tu ipse tibi esto parabola aedificationis. Alia cella tua exterior, alia interior. Exterior est domus, in qua habitat anima tua, cum corpore tuo: interior est conscientia tua, quam inhabitare debet omnium interioum clausurae exterioris, signum est ostii circumspectionis interioris: ut sicut sensus corporis per exteriorem clausuram foris vagari non permittuntur, sic interiores sensus ad suum semper interius cohibeantur. Dilige ergo interiorem cellam tuam, dilige exteriorem; et unicuique suum impende cultum. Tegat te exterior, non abscondat: non ut pecces occultius, sed ut tutius vivas. Non enim scis, o rudis abeas rixari cum alienis. Nescis enim quem conscientiae tuae debeas nere, et temetipsum judicare, teipsum apud teipsum accusare, saepe etiam condemnare, nec impunitum dimittere. Sedeat judicans justitia: stet rea et seipsam accusans conscientia. Nemo te plus diligit, nemo te fidelius j
Abbreviated transcription (Latin):
non respexerit retro. si fidelr̃ mn aut̾iora se extend̾it cico
ꝑueniet ad illud dinũ. ut incipiat ap̃phende sic̃ app̃he¬
sus est. ⁊ cognosc̾e̾ sic̾ ⁊ cognitus ẽ. Hoc aũt opꝰ non inio
fit momento conũsionis. non ÷ ungdiei. s multi temꝑis¬
⁊ studium hominis uolentis. ⁊ currentis. Om̃ium uͦ hoꝵ¬

Expanded text:
non respexerit retro, sed fideliter in anteriora se extenderit, cito perveniet ad illud divinum, ut incipiat apprehendere sicut apprehensus est, et cognoscere sicut cognitus est. Hoc autem opus non in uno fit momento conversionis, non est unius diei, sed multi temporerentis et studium hominis volentis et currentis. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tãter exhiis suffic̃e posse. ualde delectabile est. Et
milia pauꝑum ex hiis uł aliquohoꝵ. delectabilit̾
satis faciunt nature. facllimũ quippe ⁊ delectabile
esset adiunct o dei amoris condim̃to. scd̾ in naturã urũe
si insania nr̃a nos ꝑmitt᷑et. Qͣ sanatt. statĩ nat᷑alib nat᷑a
arridet. Eod modo ⁊ de labore. Rusticꝰ duros ht̃ neruos. for¬
tes lac̾tos. ex̃citatio hoc facit. Sine eũ torpere: mollisoit.
ex̃citiũ. ex̃citiũ inõi labore uires subministrat. S¬

Expanded text:
isfacere posse, valde delectabile est. Quot millia pauperum ex his, vel ex aliquo horum delectabiliter satisfaciunt naturae? Facillimum quippe et delectabile esset adjuncto amoris Dei condimento secundum naturam vivere, si insania nostra nos permitteret: qua sanata, statim naturalibus natura arridet. Eodem modo et de labore. Rusticus duros habet nervos, fortes lacertos: exercitatio 211 hoc facit. Sine eum torpere; mollescit. ercitium vires in omni labore subministrat.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdanimͦ inuenim᷑ digesti. Qͥ ⁊̃ in neclurnis ugiliis
nr̃is in qͥb media nocte surgimꝰ ad cõfitendũ noĩ
dñi ꝯfessionis eiꝰdem. ordinẽ contexens. Indie inqͥt
bemus consticuere quasi facie ad faciẽ ⁊ lumine
uultus eiꝰ ꝑsp icẽ. tribulationẽ ⁊ dolorem nob̾. de nob̃
ip̃is inuenire.⁊ nom̃ dñi inuocare. scopendo spm̃ nr̃m
donec incalescat. Ambiendo ad memoriã suauitati⁊

Expanded text:
quodammodo invenimur digesti. Qui et in nocturnis vigiliis nostris in quibus media nocte surgimus ad confitendum nomini Domini confessionis ejusdem ordinem contexens: In die, inquit, os constituere quasi facie ad faciem, et in lumine vultus ejus perspicere, tribulationem et dolorem nobis de nobis ipsis invenire, et nomen Dei invocare, scopendo spiritum nostrum, donec incalescat; abiendo ad memoriam abundantiae
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e. Nocentur conformari ei ⁊ in laboris participa
xordinata enĩ nat᷑a ꝑ pec reditu ad deum.
catun. ⁊ a condicione rectitudinis exorbitanꝰ.
si ad dm̃ fuerit conuersa recuꝑat. cito. ꝓ mͦ timo
ris ⁊ amoris. ꝗ habet ad dm̃ q̃cumq ꝑdidit au̾sa. ⁊
ubi ceꝑit sp̃e reformari adimaginẽ conditoris sui.
mox etiã reflore scens caro ex uoluntate sira incip̃
am ⁊ contra sensum suũ incipit ean delects
defectu suo. ex pena pecc̃i. multipliciterscͥiens ad
dm̃. ñunꝗͣ ⁊̃ contendit p̃cede tectorẽ suũ. Delecta¬
tiones enim non ꝑdimꝰ s ituutamꝰ a corꝑe. ad animum.
a sensibus. ad conscientiam. De uictu bonorum¬
anis furfureus.⁊  simplex aqua. olã uł
legumina R simplicia. neqͣꝗͣ res de¬

Expanded text:
spiritus docentur conformari ei, et in laboris participatspiritus docentur conformari ei, et in laboris participatxordinata enim natura per peccatum, et a conditionis suae rectitudine exorbitans, si ad Deum fuerit converis et amoris quem habet ad Deum, quaecunque perdidit aversa: et ubi coeperit spiritus reformari ad imaginem conditoris sui, mox etiam reflorescens caro ex voluntate sua incipit et contra sensum suum incipit eam delectardefectu suo ex poena peccati multipliciter sitiens adm etiam contendit praecedere rectorem suum. Delectationes enim non perdimus, sed mutamus a corpore ad animum, a sensibus ad conscientiam. Panis furfureus, et simplex aqua, et olera, et tegumina simplicia, neq
Abbreviated transcription (Latin):
siccum in adiutoriũ spũał studii necessaria sint. non
tam̃ in hoc semꝑ eq̃ ꝯuenire uide nt᷑. ornĩa corꝑalia
exercitia. s q̃ cũ spũalib ꝑpirem uidet᷑ hab̾e simili¬
tudinem ⁊ affinitatẽ. Sinit adedificationẽ spũalẽ
meditariꝙ scribatur. uł scrib̾e qd̾ legatur. Subdiualia
exercitia ⁊ oꝑa. sicut sensus distrabunt. sic sepe tuã
fit magna contricio corꝑis. usq ad cõtricionẽ uł hu¬
milrationem cordis. ⁊ fatigationis sue p̃ssura. expri¬
munt sepe uehem̃tioris affectum deuotionis. Que
etiam in labore ĩ ciunior. uigiliaꝵ. ⁊ om̃ium in qͥb
Uerius tam̃ animus ⁊ prudens ad omnẽ se cõꝑat
qd̾ agit quam quo agendo intendit. omis consũma¬
tionis attend̾ finem. quo inqͣntum nutrit᷑ ueriu
corꝑis subiciẽs seruĩtutẽ. Cogunt᷑ erum ñiiũ sca¬
sus ad dĩsciplinã bone uoluntatis. Es lasciuire eiꝰ ua¬
cat a ponde laboris subacti. ⁊ humiliati in obseqͥũ

Expanded text:
sic cum in adjutorium spiritualis studii necessaria sint, non tamen in hoc semper aeque convenire videntur omnia corporalia exercitia, sed quae cum spitudinem et affinitatem; sicut ad aedificationem spiritualem meditari quod scribatur, vel scribere quod legatur. Subdivalia enim exercitia et opera, sicut sensus distrahunt, si saepe etiam sit major contritio corporis usque ad contritionem et humiliationem cordis. Fatigationis enim suae pressura exprimunt saepe vehementioris affectum devotionis. Quod etiam in labore jejuniorum, vigiliarum, et omnium inSerius tamen animus et prudens ad omnem se comparat quod agit, quam quo agendo intendit, omnis consummationis attendit finem; quo in quantum verius iciens servitutem. Coguntur enim in unum sensus ad disciplinam bonae voluntatis, nec lascivire eis vacat a pondere laboris, et subacti et humiliati in obsequium
Abbreviated transcription (Latin):
muniendꝰ est assicdue contra tẽptationes acriꝰ in soli¬
tarium nouitiũ deserientes. cũ seruũ d̃i gratis d̾o
seruientẽ. nõ cessant sollicitare uicia. mercedẽ oblate
delectatiois. diabolo sugg̃ente. carne concupiscente.
noscat. s ut pleniꝰ nob̃ in ip̃a tẽptatione in notescat.
S ille tẽptationes facile uincunt᷑. ⁊ facile aratiõe
tescunt. Qͤ uͦ sub sp̃c boni se ingerunt. ⁊ difficiliu
discernuntur ⁊ ꝑiculosius admittunt᷑. Siẽ enĩ cũ¬
cdifficultate tenetur modꝰ in eo. qd̾ bonũ ẽẽ credit᷑.¬
⁊̃ cũ nõ semꝑ tutus est om̃is bom appetitus. Omniũ¬
aũt ⁊ temptationũ. ⁊ cogitationũ malaꝵ ⁊ inuti¬
lium. sentina ẽ ocium. Sũna enĩ m̃tis malicia est.
ocirim inhers. Nũꝙͣ ociosus sit seriru di. ꝙͣ adeo feria¬
tiis sit. Nom̃ qͥpetam suspectũ.⁊ uanũ ⁊ molle. rei
tam certe. tã sce̾. tam seu̾e ituponend̾ nõ ÷ De ocii¬
cĩum ñ uracare do ĩmo negoci malo¬

Expanded text:
muniendus est assidue contra tentationes, acrius in solitarium novitium desaevientes: cum servum Dei gratis Deo servientem non cessent sollicitare vitia mercede oblatae delectationis, diabolo suggerente, carne concupiscente, noscat, sed ut plenius hoc in ipsa nobis tentatione innotescat. Sed illae tentationes facile vincuntur, et facile a rationetescunt: quae vero sub specie boni se ingerunt, et difficilius discernuntur, et periculosius admittuntur. Sicut enim difficillime tenetur modus in eo quod bonum esse creditur, ita non semper tutus est omnis boni appetitus. CAPUautem tentationum et cogitationum malarum et inutilium sentina otium est. Summa etenim mentis malitia est otium iners. Nunquam otiosus sit servus Dei, quamvis a Deo feriatus sit. Nomen quippe tam suspectum et vanum et molle, rei tam certae, tam sanctae, tam severae imponendum non est. Otiosum non est vacare Deo, imo negoti
Abbreviated transcription (Latin):
ficientiam. In qͥb sic̃ salomon dicit. Q ambulat sun¬
pliciter. ambulat conficlent̃. Qͥ nͭ mentis est cdure cor¬
necessitas sic sit ordita. ut nec querele locus ułtiis¬
sit ullus. ⁊ omĩs sit suꝑfluitaᷤ amputata. si qͥd tñ uel
publice. uł pͥiratim addendũ est. uł minuendũ. hoc ĩn
pͥoris est arbitrio. absq omni scrupulo. ⁊ ꝑ icło obediẽ¬

Expanded text:
ficientiam. In quibus, sicut Salomon dicit: Qui ambulat simficientiam. In quibus, sicut Salomon dicit: Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter; qui vero mentis est durae, cornecessitas sic sit ordinata, ut nec querelae ulterius sit locus ullus, et omnis sit superfluitas amputata, si quid tamen vel publice, vel privatim addendum est, vel minuendum, hoc in Prioris est arbitrio, absque omni scrupulo obedien
Abbreviated transcription (Latin):
nob cum eosit morandũ. sicq ut si alr̃ eueñit: non
N quo multũ ⁊ scrupulose laborand̾. ⁊ ꝑicłose sepe
fuerat errandum. nͥ lex obedientie ⁊ celle. plenã
cõmunis institutionis formã. se tradens ingredi¬
enti. de uictu ⁊ uestitu. de labore et quiete ⁊ de silẽ¬
tio ⁊ solitudine. ⁊ om̃ib que adexterioris hõis cul¬
tum uel neceslitatẽ spectant. frẽm obedicutem ⁊
ꝑatientẽ. ⁊ quĩetum. ĩ reliqũ. cautum redd̾et ⁊ secur̃.
N quib si semel cͥcumcisa De susficientia uite
sunt om̃ia. ⁊ p̃et sa suꝑflira sicut ĩtͣ congrue suf¬
ficientie t̾minos ⁊ generał continentie limites circũ¬
scripta ẜ int necessaria. ut sit ⁊ qd̾ fortes cupiant. ⁊ qd̃
in firmi nõ refugiant. nͨ ult̾ius qͣntas concessoꝵ led̾e
possit in aliquo utentiũ cũ gr̃aꝵ actione cõscĩam. nͥ
que sunt amputata tẽptare aliquatenꝰ debeant in
seruo d̾i. corꝑis bene morigerati. ⁊ recte educati. suf¬

Expanded text:
sit cum eo commorandum: sicque ut si aliter evenerit, non  quo multum et scrupulose laborandum, et periculose saepe fuerat errandum, nisi lex obedientiae et cellae plenam communis institutionis formam semel tradens, ingredienti de victu et vestitu, de labore et quiete, de silentio et solitudine, et omnibus quae ad exterioris hominis cultum, vel necessitatem spectant, fratrem obedientem, et patientem, et quietum, in reliquum cautum redderet et securum. In quibus sic semel circusunt omnia, et praecisa superflua, sic intra congruae sufficientiae terminos et generalis continentiae limites circumscripta sunt omnia necessaria, ut sit quod fortes cupiant, et infirmi non refugiant: nec ulterius quantitas concessorum laedere possit in aliquo utentium cum gratiarum actione conscientiam; nec quae sunt amputata, tentare debeant aliquatenus in servo Dei corporis bene morigerati, et recte educati suf
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. instũ rationis ae diseretionis hr̃e nidiciũ uͥ alitꝰ
uolenti inutilia sunt neganda utilia uͦ etiã nolenti
ingerenda Sic de eo age. sic̃ de non suo. s eiꝰ aquo p̃cio
magno empti sumꝰ. ut głificemꝰ eũ in corꝑe nr̃o. Rur¬
sumq cdocendus est cau̾e. qd̾ pecc̃ori popło dñs ꝑ ꝓpħã
imꝑꝑat. ꝓiecistis ĩ qͥensine post tergum ur̃m. Multũq
ẽe cauend̾ ne ꝓ necessariis uite huiꝰ uł cõmodis aꝓpoĩti
rectitudine. uel dignĩtate nat᷑e in amorẽ uł honorem
corꝑis sui. sinat in aliqͦ degn̾are sp̃m̃ suũ. Cont᷑ inmod̾a¬
bellec. ne insolescat. Sic tñ ut seruire sufficiat. qͥ a
ad seriuenclum spũi datũ ÷. nec sic habendũ est tãꝙͣ¬

Expanded text:
s ac discretionis habere judicium, nec alicujus cui etiam multum volenti inutilia sunt neganda, utilia vero etiam nolenti ingerenda. Sic de eo agere, sicut de non suo, sed ejus a quo pretio magno empti sumus, ut glorificemus eum in corpore nostro . Rursumque docendus est cavere, quod peccatori populo Dominus per istis me, inquiens, post tergum vestrum . Multumque esse cavendum, ne pro necessariis hujus vitae vel commodis, a propositi rectitudine, vel dignitate naturae, in amorem vel honorem corporis sui sinat in aliquo degenerare spiritum suum. Ibellet, ne insolescat: sic tamen, ut servire sufficiat; quia ad serviendum spiritui datum est. Nec sic habendum est ta
Abbreviated transcription (Latin):
dicie ⁊ inqͥtati ad iniqͥtatẽ. ita ñcexibete m̃bra ur̃a serui¬
uliat s hactenus amicũ corꝑis sui mã da.¬
ad exuendã fede seruitutis neccessitatẽ. carnis sue dñan¬
tem consuetulins̃ se accingat. ⁊ necessitatẽ sibi fa¬
ciens contra necessitatem. ⁊ ꝯsuetudinẽ contͣ cosuetu¬
dinem. ⁊ affectum sꝑ formans contra affectũ. donec ple
hr̃e. ⁊ tm̃. delectet eum de menbris sui corꝑis seruire iͦti¬
cie inscĩficationẽ. qͣntum pͥus delectabat seriure inmũ¬
dicie ⁊ iniquitati. adiniqͥtatẽ. De ꝑfectione animał

Expanded text:
ita nunc exhibete membra vestra serviudiat hoc hactenus amicum corporis sui manad exuendam fide servitutis necessitatem, et carnis suae dominantem consuetudinem se accingat. Necessitatem sibi faciat contra necessitatem, et consuetudinem contra consuetudinem, et affectum sibi formet contra affectum; donec plen eas habere; tantum delectet eum de membris sui corporis servire justitiae in sanctificationem, quantum prius delectabat eum servire immunditiae et iniquitati ad
Abbreviated transcription (Latin):
tarius oĩa uet̾a. omĩa solita. itaq defecerit. nõ restat nisi
uł rationem ducentẽ uł affectũ tͣhentem. us discretio¬
nem mod̾antem. s ui quadam ĩtra se m̃ ip̃m. tamꝙͣ. a
figulo figmentum. lege quadam mandatoꝵ dei qͣsi ma¬
nibus alienis. faciendꝰ ÷ ⁊ formandꝰ in om̃i pacientia
⁊ in rota uolubił obediencie. inigne ꝓbatiõis sue. plas
matoris sui. uoluntati.⁊ arbitrio. subdendꝰ. Nam ⁊ si
callet ingenio. siuiget arte. si p̃minet ĩntelłu: Instru¬
menta sunt hec tam uitior. ꝗͣ uͥtutũ. Nongͦ refugiat
doceri uti eo in bono Iuo ⁊ in malo uti potest
animũ fatiat. s docibilem. Ingeniũ quippe ars uel

Expanded text:
ia solita, et defecerint nova, non restet nisi bet vel rationem ducentem, vel affectum trahentem, vel discretionem moderantem, sed vi quadam utitur in semetipsum tanquam a figulo figmentum; lege quadam mandatorum Dei, quasi manibus alienis faciendus est, et formandus in omni patientia, et in rota volubilis obedientiae, et in igne probationis suae, plasmatoris sui voluntati et arbitrio subdendus. Nam etsi callet ingenio, si viget arte, si praeeminet intellectu, instrumenta sunt haec tam vitiorum quam virtutum. Non ergo refugiat doceri, uti eo in bono, quo et in malo uti potest, faciat animum, sed docibilem. Ingenium quippe, ars, in
Abbreviated transcription (Latin):
bo. Gloria libaniad te uemet. abies ⁊ buxus et
pinus simul: ad oruandum locum sauctificati¬
onis iec. et loc um pedum meoꝵ glorificabo.
claudentur: ut afferatur ad te fortitudo gen¬
tium: et reges caꝵadducantur. Gens enim et reg
num qd̾ non sermerit tͥ peribit. et gentes soli¬

Expanded text:
 Gloria Libani ad te veniet, et abies et buxus, et pinus simul, ad ornandum locum sanctificationis meae; et locum pedum meorum glorificabo. claudentur. Ut afferatur ad te fortitudo gentium: et reges eorum adducantur. num, quod non servierit tibi, peribit, et gentes soli
Abbreviated transcription (Latin):
erodat᷑. Unde scriptũ ẽ. fecert̃ aũt fili isrł malũ
in conspectu dñr qui tradidit eos in mari ma¬
dian seꝑtẽ annis. et oppressi sunt ab eis ualde
fẽcert̃ ꝙ sibi antra ꝙ̃ speloͣncas in montib. et¬
in mituitissima ad repugnandum loca. eum q
seuiss isrł: ascendebat madian. ⁊ amaleclig
ceteri orientalium nationum: ⁊ ap̃ eos figẽn¬
tes tentoria sicut erant in ħbis cuncta uasta¬
bant usq ad introitum gare: nicħ ꝙ. om̃ino
ad uitam pertinens relinquebant isrs
Non oues. non boues. ñ asinos. Ipsi eñ ⁊ unuer¬
si greges eoꝵ ueniebant cum tabernat ulis sunis.
et rustar loc ustarũ unruersa complebant. et u¬
numera multitudo hominum et cameloꝵ. quit¬
quid tetigerant deuastantes. humiliatus q ẽ is¬
rael ualde in bonspectu madian : a clamalut¬

Expanded text:
Cap. VI. Fecerunt autem filii Israel malum in conspectu Domini: qui tradidit eos in manu Madian septem annis, et oppressi sunt valde ab eis. Feceruntque sibi antra et speluncas in montibus, et munitissima ad repugnandum loca. Cumque saevisset Israel, ascendebat Madian et Amalec, caeterique orientalium nationum, et apud eos figentes tentoria, sicut erant in herbis, cuncta vastabant usque ad introitum Gazae: nihilque omnino ad vitam pertinens relinquebant in Israel, non oves, non boves, non asinos. Ipsi enim et universi greges eorum veniebant cum tabernaculis suis, et instar locustarum universa complebant, innumera multitudo hominum, et camelorum, quidquid tetigerant, devastantes. Humiliatusque est Israel valde in conspectu Madian. C
Abbreviated transcription (Latin):
solus in die illa: qr. dies uñi suꝑ omñe suꝑbum.
et excessum. ⁊ suꝑ omnem arrogantẽ. ⁊ humi¬
liabitur:. ⁊ suꝑ oĩns cedros libani sublimes. et e¬
rectas. ⁊ suꝑ om̃s quereus basan. et suꝑ om̃s mõ¬
tes excelsos. ⁊ suꝑ om̃s colles eleuatos: ⁊ suꝑ omuẽ
turrem excelsam. ⁊ suꝑ omnem murum mnuni¬
tũ ⁊ su oĩs nanes tharsis ⁊ suꝑ õe qd̾ uisu pulch¬
la penicus ꝯtterent᷑. ⁊ introibunt in speluntas
petrarũ. ⁊ in uoragines terre a facie formidinis
dñi  ⁊ a gloria maiestatis eiꝰ: cum surrexerit per¬
cutere terram. Indie illa pitiet houio ydola argẽ¬
ti sur ⁊ simulachra auri su que fecerat sibi ut
adoraret tal pas et uespertiliones: ⁊ ingrediet᷑¬
inscissuras petiarum: ⁊ in cauernas saxorum

Expanded text:
 omnem superbum et excelsum et super omnem arrogantem et humiliabitur et super omnes cedros Libani sublimes et erectas et super omnes quercus Basan et super omnes montes excelsos et super omnes colles elevatos et super omnem turrem excelsam et super omnem murum munitum et super omnes naves Tharsis et super omne quod visu pulchla penitus conterentur. Et introibunt in speluncas petrarum et in voragines terre a facie fortitudinis domini et gloria maiestatis eius, cum surrexerit percutere terram. In die illa prohyciet homo ydola argenti sui et symulacra auri sui, que fecerat sibi ut adoraret, talpas et vespertiliones; et ingredietur fixuras petrarum et cavernas saxorum
Abbreviated transcription (Latin):
ni in manu deitui. Non uocaberis ultra dereticta
et terra tua ñ uocabit᷑ amplius desolata: s uoca¬
beris uoluntas mea in ea. et terratua in habt¬
tabitur. qr complatuit dño in te: et terra tua i¬
habitab. Habitabit eñ iuuenis cum irgine.
habitabunt in te filii tui. s gaudebit sponsus
suꝑ sponsam: gaudebit suꝑ tedͥs tuus. Iura
uit dñs in dextera sua. & in brachio fortitubi¬
nis sue: S i dedero triticum tuum ultra in ci¬
um in quo laborasti: qͥ congregant illud come¬
dent: et laudabunt dñm: ⁊ qui comportant iuis
bibent in atriis sc̃is meis Ingemit labores ip¬

Expanded text:
i. Non vocaberis ultra Derelicta: et terra tua non vocabitur amplius Desolata. Set vocaberis Voluntas mea in ea: et terra tua inhabitabitur. Quia complacuit Domino in te: et terra tua inhabitabitur. Habitabit enim iuvenis cum virgine: et habitabunt in te filii tui. Et gaudebit sponsus suinus in dextera sua, & in brachio fortitudinis sua, si dedero triticum tuum cibum ultra inium, in quo laborasti. Quia qui congregant illud, comedent, et laudabunt Dominum: et qui comportant illud, bibent in atriis sanctis meis. Transi