comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corpus qͦd corrumpitur aggrauat animã.
ei deprimit t̾rena inbabitatio sensum mul¬
ta cogitantem: & si ut cumq nebulis diffu¬
gatis ambulando ꝑdesiđium adhunc so¬
num ꝑuenimus interdum. ut aliqͥd de il¬
la domo dĩ nitendo capiamus. onere ta¬
men quodã infirmitatis nr̃ȩ ad consueta re¬
cdimus. et adsolita ista dilabimur: & qͦmͦ
ibi inueneramꝰ unde gauderemꝰ: sic hic ñ
deecit qͦd gemamus. Et enim ceruus iste
manducans die et nocte lacrimas suas.
raptus desiderio adfontes aquarum. in¬
teriorem scilicet dulcedinem di. effundẽs
suꝑse animam suã. ut tangeret qͦd ẽ. suꝑ
animam suã. ambulans in loco tab̃nacłi
admirabilis usq addomum di.:⁊ duc̾tus
interioris. & intelligibilis soni iocundi¬
tate ut omnia exteriora contempneret.
e adinteriora raperetur: adhuc tamen ħo
ẽ adhuc hic gemit: adhuc carnẽ fragilẽ
portat: adhuc inter scandala huiꝰ mun¬
di piclitatur: Respexit gͥ adse tanquã
inde ueniens: & ait sͥ constituto inter has

Expanded text:
corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem : etsi utcumque nebulis diffugatis ambulando per desiderium, ad hunc sonum pervenerimus interdum, ut aliquid de illa domo Dei nitendo capiamus; onere tamen quodam infirmitatis nostrae ad consueta recidimus, et ad solita ista dilabimur. Et quomodo ibi inveneramus unde gauderemus, sic hic non deerit quod gemamus. Etenim cervus iste manducans die ac nocte lacrymas suas, raptus desiderio ad fontes aquarum, interiorem scilicet dulcedinem Dei, effundens super se animam suam, ut tangeret quod est super animam suam, ambulans in locum tabernaculi admirabilis, usque ad domum Dei, et ductus interioris et intelligibilis soni jucunditate, ut omnia exteriora contemneret, et in interiora raperetur; adhuc tamen homo est, adhuc hic gemit, adhuc carnem fragilem portat, adhuc inter scandala hujus mundi periclitatur. Respexit ergo ad se, tanquam inde veniens, et ait sibi constituto inter has
Abbreviated transcription (Latin):
fecit qui noluit facere qͦd iudei ꝓuocabãt
Multo ẽ enim potentius de sepulero re¬
surgere: quam decruce descendere Qm̃
non gaudebit inimicus m̃s suꝑ me
auisi sunt gͦ tunc: resurrexit xp̃cꝰ głifi¬
catus ẽ. xp̃c Uident mͦ innomine ipsiꝰ
conũti genus humanum: mͦ insultent:
mͦ caput agitent: immo iam caput fi¬
gant: Aut si caput agitant: stupendo
et mirando agitent Modo enĩ dicunt:
Nunquid forte ẽ. quem dixerunt moy ses
et ꝓpħe: De illo enim dixerunt: Sicut
oius adimmolandũ ductus ẽ: et sicut
agnus. corã tondente se sine uoce. sic
ñ aꝑuit ossuum: Hulnerib eius sanat
sumus Yidemus enim quia crugfixuᷤᷤ
iste ducit post se genus humanũ: & si¬
ne causa dixerunt patres nr̃i occidamꝰ
eũ. ne scłm post illũ ꝑgat forte ñ post
eum ꝑgeret: si ñ eẽt occisus. In hoc cog

Expanded text:
fecit, qui noluit facere quod Judaei provocabant. fecit, qui noluit facere quod Judaei provocabant. Multo est enim potentius de sepulcro surgere, quam de cruce descendere. Quoniam non gaudebit inimicus meus super me. Gavisi sunt ergo tunc: resurrexit Chritus. Vident modo in nomine ipsius converti genus humanum, modo insultent, modo caput agitent: imo jam caput figant; aut si agitant caput, stupendo et mirando agitent. Modo enim dicunt: Numquid forte ille est quem dixerunt Moyses et Prophetae? De illo enim dixerunt: Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se sine voce, sic non aperuit os suum: vulneribus ejus sanati sumus . Videmus enim, quia crucifixus iste ducit post se genus humanum; et sine causa dixerunt patres nostri: Occidamus eum, ne saeculum post illum pergat . Forte non post eum pergeret, si non esset occisus.
Abbreviated transcription (Latin):
templum hoc: et intriduo suscitabo il¬
luid Hoc autem euuangłista. ne etiam
inde dubitaremus: dicebat inquit deteplo
corꝑis sui & suscita me: & reddam illis.
n hoc cognoui qm̃ uoliusti me: qͣm non
gaudebit inimicus m̃s suꝑ me: Quia ga¬
uisi sunt iudei quando uiderunt. xp̃m
crucifixum: implesse se arbitrati sunt
uoluntatẽ suã nocend effectum. fructũ
seuiciȩ suȩ Uiderunt. xp̃m incruce pen¬
dentem: agitauerunt caput: si filius dĩ
ẽ descendat decruce: Non descendebat qͥ
poterat: non impotentiam demonstͣbat:
s patientiã docebat. Si enim hȩc illis
dicentib decruce descendẽt: qͣsi insultan¬
tib cessisse uideretur: et uictus oꝑꝓbria
toletare ñ potiuisse crederetur: Magis man¬
sit incruce illis insultantib. fixus illis
nutantib. Ideo . n. & caput agitabant:
quia uͦ captti ñherebant: Docuit nos
plane ille patientiam: Nam qͦd ẽ fortuis

Expanded text:
templum hoc, et in triduo suscitabo iltemplum hoc, et in triduo suscitabo illud. Hoc autem Evangelista, ne etiam inde dubitaremus. dicebat, inquit, de templo corporis sui , et resuscita me, et reddam illis.voluisti me, quoniam non gaudebit inimicus meus super me. Quia gavisi sunt Judaei, quando viderunt Christum crucifixum; implesse se arbitrati sunt voluntatem nocendi: effectum fructum saevitiae suae viderunt Christum in cruce pendentem; agitaverunt caput, Si Filius Dei est, descendat de cruce . Non descendebat qui poterat: non potentiam demonstrabat, sed patientiace descenderet, quasi insultantibus cessisse videretur, et victus opprobria tolerare non potuisse crederetur: magis mansit in cruce illis insultantibus, fixus illis nutantibus. Ideo enim et caput agitabant, quia vero capiti non inhaerebant. Docuit nos plane ille patientiam. Nam quod est fortius
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ait. quando plangebant quedã mu¬
lieres ueluti moriturum xp̃m. Nolite
flere suꝑ me. s suꝑ uoᷤꝰ ipsaᷤ flete et suꝑ fi¬
lios ur̃os: ex hoc predicens suscita me.
et reddã illis Si enim inuiridi ligno ħ
facunt: in arido quid fiet: Quando
possit uiride lignum consumi. abigne
spinarũ: Exarserunt enim. uelut ignis
inspinis: Ignis spinas consumit: & cui¬
cunq ligno uiridi adhibetur difficile
accendt Humor enim ligni resistit fła¬
mȩ lentȩ & marcidȩ: tamen ydoneȩ ad
consumendas spinas Et suscita me:
et reddam illis: Ne forte sane fr̃s minꝰ
potentẽ filium quã patrẽ putetis. exeo
quia dixit suscita me: qͦd ipse se susci¬
tare non posset: Hoc autem suscitauit
qͦd mori poterat: id÷ caro mortua ẽ. caro
resuscitata ẽ. Ne tamen putetis. quia d̃s̃
filii sui: et ipse xp̃c cum uerbum sit dĩ.¬
equale patri. non poterat carnem suã
suscitare: audite exeuuangłio: Soluite

Expanded text:
ipse ait, quando plangebant quaedam muipse ait, quando plangebant quaedam mulieres veluti moriturum Christum, Nolite flere super me, sed super vos ipsas flete, et super filios vestros: ex hoc praedicens, Suscita me, et reddam illis. Si enim in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Quando possit viride lignum consumi ab igne spinarum? Exarserunt enim velut ignis in spinis. Ignis spinas consumit, et cuicumque viridi ligno adhibetur, difficile accenditur, humor enim ligni resistit flammae lentae et marcidae, tamen idoneae ad consumendas spinas. Et suscita me, et reddam illis. Ne forte sane, fratres, minus potentem Filium, quam Patrem putetis, ex eo quia dixit, Suscita me, quod ipse se suscitare non possit. Hoc enim suscitavit quod mori poterat: id est, caro mortua est, caro suscitata est. Ne tamen putetis, quia Deus Filii sui; et ipse Christus, cum Verbum sit Dei aequale Patri, non poterat carnem suam suscitare: audite ex Evangelio, Solvite
Abbreviated transcription (Latin):
fecistis. mͥ fecistis: sic potest dicere cum
unus exminimis meis sꝑauit. ego sꝑaui.
nquem sꝑaui homo pacis meȩ: inquẽ
sꝑaui. qͥ edebat panes meos: Quomͦ ipsũ
deillo dictum qͥedebat panes meos: Rur¬
sus quando uenit ut tradet eum oscłm
illi dedit: ut appareret de illo dictum
ma inopis & paupis: Beatus enim qui
intelligit suꝑ egenum & pauꝑem. Mise¬
rere mei & resuscita me: et reddã illis: Hide¬
te quando dictum ẽ: qđ iam factum est
Occiderunt enim xp̃m iudei: ne ꝑderent
didit ad admonitionem: nondum addã¬
pnationem: Cuutas illa inqua fremuit
popłs tanquam leo rapiens et rugiens.
exclamans crucifige crucifige: eradicatis
inde iudeis. xp̃ianos habet: aiudeo nullo
inhabitatur: Plantata ẽ ibi eccłia xp̃i: un¬
de eradicate sunt spinȩ synagoge: Pinde
uͦ ignis eoꝵ exarsit: sic̃ ignis inspinis.
Dñs autẽ tanꝗͣ lignum uiride erat hoc

Expanded text:
fecistis, mihi fecistis ; sic potest dicere: Cum fecistis, mihi fecistis ; sic potest dicere: Cum unus ex minimis meis speravit, ego speravi. In quem speravi? Homo pacis meae, in quem speravi, qui edebat panes meos. Quomodo ipsum de illo dictum, Qui edebat panes meos. Rursus quando venit ut traderet eum, osculum illi dedit , ut appareret de illo dictum,ma inopis et pauperis. Beatus enim qui intelligit super egenum et pauperem. Miserere mei, et resuscita me, et reddam illis. Videte quando dictum est, jam factum est. Occiderunt enim Christum Judaei, ne perderent didit ad admonitionem, nondum ad damnationem. Civitas enim illa in qua fremuit populus, tanquam leo rapiens et rugiens, exclamans, Crucifige, crucifige , eradicatis inde Judaeis, Christianos habet, a Judaeo nullo inhabitatur. Plantata est ibi Ecclesia Christi, unde eradicatae sunt spinae Synagogae. Proinde vere ignis eorum exarsit, sicut in spinis : Dominus autem tanquam lignum viride erat. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Erexit suꝑ me pedẽ: conculcare me uoluit:
Quis ẽ iste homo pacis ipsius: Iudas & in
illum xp̃c sꝑauit: quia dixit inquẽ sꝑa¬
ui: Nonne illum abiniqo nouerat: Honne
ante quã nasceretur futurum sciebat: Nne
omnib discipłis suis dixerat: ego uos duo¬
decum elegi. et unus ex uob diabolus ẽ: Qͦ mͦ
ergo inillum sꝑauit: nͥ quia inmenbris suis
ipse ẽ. & quod multi fideles de uida speraue¬
runt hoc inse transfigurauit dñs: Quando
enĩ uidebant udam. multi qui credidunt
in xp̃m ambulare inter duodecim disci¬
pulos. sperabant inillum aliquid: quia
talis erat. quales & cȩteri. E p̃c autẽ quia
inmenbris siuis erat. Hoc sꝑantib. quomͦ
unillis ẽ esurientib & sitientib: quomͦ
dix̃ esurius: sic dixit sꝑaui: Proinde sic
illi dicamus. dñe quando sꝑasti: quomͦ
illi dictum ẽ. dñe quando esuristi Quomͦ
ib nob̾ dicit. cum uni exminimis meis

Expanded text:
Erexit super me pedem: conculcare me voluit. Erexit super me pedem: conculcare me voluit. Quis est iste homo pacis ipsius? Judas. Et in illum Christus speravit, quia dixit, In quem speravi? Nonne illum ab initio noverat? nonne antequam nasceretur futurum sciebat? nonne omnibus discipulis suis dixerat, Ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est ? Quomodo ergo in illum speravit, nisi quia in membris suis ipse est, et quod multi fideles de Juda speraverunt, hoc in se transfiguravit Dominus? Quando enim videbant Judam multi qui crediderant in Christum, ambulare inter duodecim discipulos, sperabant in illum aliqui; quia talis erat, quales et caeteri: Christus autem quia in membris suis erat hoc sperantibus, quomodo in illis est esurientibus et sitientibus; quomodo dixit Esurivi, sic dixit Speravi. Proinde si sic illi dicamus, Domine, quando sperasti? quomodo illi dictum est, Domine, quando esuristi? Quomodo nobis ibi dixit, Cum uni ex minimis meis
Abbreviated transcription (Latin):
Quando uos exultastis occidisse: ille dor¬
muiit: Dicit enim in alio psalmo: Ego
dormiuii: Illi seuierunt & occidere uolue¬
runt: ego dormiui: Nam si nolussem: ñ
dormissem: Ego dormiui: qͥa potestatẽ
habeo ponendi anmã ineã. & potesta¬
dem habeo iterum sumendi eam: Ego
dormiui et somnũ cepi: et exurrexi: Se¬
uite gͦ iudei: terra tradat᷑ inmanus impii:
caro ꝑmittatur inmanus ꝑsequentium:
Suspendant inligno. elaius transfigant:
lancea ꝑfodiant: nunquid qͥ dormit non
adiciet ut resurgat: Utquid dormiuit:
Quia adam forma erat futuri: & adam
dormiuit qͣndo de eus latere eua facta ẽ:
Adam infigura xp̃i: eua infigura ȩccłia.
unde appellata ẽ mater uiuoꝵ: Quando
fabricata ẽ eua: Dum dormiret adam: Qñ
delatere xͥ sacramenta ȩccłiȩ ꝓfluxerunt:
Exillo qui ingressus ẽ. ut uideret congre¬
gauit iniquitatem sibi Et enim homo
pacis meȩ inquo sꝑaui: qui edebat panes
meos ampliauit aduersũ me calcaneũ:

Expanded text:
stis occidisse eum, ille dormivit: dicit enim et in alio psalmo, Ego dormivi. Illi saevierunt, et occidere voluerunt: Ego dormivi. Nam si noluissem, nec dormissem. Ego dormivi: quia potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam . Ego dormivi, et somnum cepi, et exsurrexi . Saeviant ergo Judaei, terra tradatur in manus impii , caro permittatur manibus persequentium, suspendant in ligno, clavis transfigant, laneca perfodiant: Numquid qui dormit non adjiciet ut resurgat? Utquid dormivit? Quia Adam forma erat futuri : et Adam dormivit, quando de latere ejus Eva facta est . Adam in figura Christi, Eva in figura Ecclesiae: unde est appellata mater vivorum. Quando fabricata est Eva? Dum dormiret Adam. Quando de latere Christi sacramenta Ecclesiae profluxerunt? Ex illo qui ingressus est ut videret, et congregavit iniquitatem sibi. Etenim homo pacis meae, in quem speravi, qui edebat panes meos, ampliavit super me calcaneum.
Abbreviated transcription (Latin):
redditorem. ut credamus debitorẽ: quia
et illa quȩ nondum dedit dabit: sicut
ea quȩ nondum dedat dedit Si quis ꝓ¬
bare iuult ubi sunt scripta: legat moy¬
sen et ꝓpħas Si aliquis ꝑstrepit inimicꝰ
et dicit uos uob̃ ꝓpħias finxistis: ꝓferan¬
tur codices iudeorum: quia maior seruiet
minori: Ibi legant ista predictꝰa. quȩ mͦ
uidemus impleta: & dicamus om̃s: Bene¬

Expanded text:
redditorem, ut credamus debitorem: quia redditorem, ut credamus debitorem: quia et illa quae nondum dedit, dabit; sicut ea quae nondum dederat, dedit. Si quis probare vult ubi sint scripta, legat Moysen et Prophetas. Si aliquis perstrepit inimicus, et dicit, Vos vobis prophetias finxistis; proferantur codices Judaeorum, quia major serviet minori. Ibi legant ista praedicta, quae modo videmus impleta, et dicamus omnes: Bene
Abbreviated transcription (Latin):
iopt̃ innocentiã meã inquit suscepisti me:
spectu tuo inȩternũ: Confirmasti me iȩ
temum: infirmasti adtp̃s: Confirmasti
inconspectu tuo: infirm asti inconspectu
hominum: Quid ergo: laudes illi.: gła illi:
popłi: Hemo dicat. de uideis hoc dixit: ñ
sum ego isrt Magis iudei ñ sunt isrł. Ma¬
ior enim filius. ipse ẽ. maior popłs reꝓba¬
bus nob̃ codices portant: Audite inquo
nob iudei seruiunt: Et non sine causa ca¬
yn ille frat̃ maior qui occidit minorẽ frem
accepit signũ ne occideretur: id÷ ut ma¬
neat ipse popłs: Apud iuos sunt ꝓpħȩ.
pite et corpore. xp̃i: ne putent nos fuxisse
illas p̃dicationes. ex his reb quȩ accidert̃.
qͣs future essent. nos conscripsisse: ꝓferimꝰ
codices iudeorum: Nempe uidez inimiei
nr̃i sunt: de cartis inimiq conuincitur
aduersarius Omnia enim dñs distͥbuit:
omnia ꝓsalute nr̃a ordinauit: Predix̃ ante
nos: impleuit hoc tempore nr̃o: et quȩ ñ¬
dum impleuit impleturus ẽ : Ita tenemꝰ

Expanded text:
uscepisti me, spectu tuo in aeternum. Confirmasti me in aeternum, infirmasti ad tempus: confirmasti in conspectu tuo, infirmasti in conspectu hominum. Quid ergo? Laudes illi, gloria illipopuli. Nemo dicat: De Judaeis hoc dixit, non sum ego Israel. Magis Judaei non sunt Israel. Major enim filius, ipse est major populus reprobabus nobis codices portant. Audite in quo nobis Judaei serviunt, et non sine causa. Cain ille frater major, qui occidit minorem fratrem, accepit signum ne occideretur, id est, ut maneat ipse populus . Apud illos sunt Prophetae pite et corpore Christi, ne putent nos finxisse illas praedictiones, et ex his rebus quae acciderunt, quasi futurae essent, nos conscripsisse, proferimus codices Judaeorum. Nempe Judaei inimici nostri sunt, de chartis inimici convincitur adversarius. Omnia ergo Dominus distribuit, omnia pro salute nostra ordinavit. Praedixit ante nos, implevit hoc tempore nostro, et quae nondum implevit, impleturus est. Itaque tenemus
Abbreviated transcription (Latin):
Quare gͦ cum opem ferat nob̃ ds̃. tanta ma¬
la patimur inista uita: tanta scandala.
tantos labores. tautã inquietudinẽ carnp
et scli: Conuergt se addñm: & tanquam
consilium medicnȩ eius nob̃ exponens: to

Expanded text:
Quare ergo cum opem ferat nobis Deus, tanta maQuare ergo cum opem ferat nobis Deus, tanta mala patimur in ista vita, tanta scandala, tantos labores, tantam inquietudinem carnis et saeculi? convertit se ad Deum, et tanquam consilium medicinae ejus n
Abbreviated transcription (Latin):
riari Quid enim habes qͦd non accepisti:
Si autẽ accepisti: qͥd głaris qͣsi non acceꝑis:
Noli mͥ dicere: quis ulud implet: Ille inme
implet: qͥuenit diues pauꝑ adpauꝑem:
Pauꝑ quidẽ ad pauꝑem: s plenus adina¬
nem: Hȩc cogitans qui intelligit suꝑ
egenum & pauꝑem. et non asꝑnatur
fit beatus interra: et ñtraditur in mani¬
bus inimic sui uolentis seiꝑsuadẽ ut
ds̃ colatur ꝓpt̾ cęlestia diabolus colatur
ut restet colendus diabolus ꝓpt̃ inopiã
terrenam. ꝓpt̃ necessitates huius uitȩ :¬
Absit Promissionem uitȩ p̃sentis habens
et futurȩ. ille adte uenit interra: ꝑquẽ
factum ẽ cȩlum & terra: Deniq attende
quid dicat: Dominus opem ferat illi sup
lectum doloris euis: Lectus doloris: infir¬
mitas ẽ. carnis: Ne dicas ñpossum tenere
& portare & frenare carnem meã: adiu¬
uaris ut possis: Dñs opem ferat .iiii: suꝑ
lectum doloris eius: Portabat te lectus. ñ
tu portabas lectum: s para litcꝰ intus

Expanded text:
nim habes, quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Noli dicere mihi, Quis illud implet? Ille in me implet, qui venit dives ad pauperem: pauper quidem ad pauperem, sed plenus ad inanem. Haec cogitans, quia intelligit super egenum et pauperem, et non aspernatur fit beatus in terra: et non traditur in manus inimici sui, volentis ei persuadere ut Deus colatur propter coelestia, diabolus colatur ut restet colendum diabolum propter inopiam terrenam, propter necessitates hujus vitae? Absit. Promissionem habes vitae praesentis et futurae . Ille ad te venit in terram, per quem factum est coelum et terra. Denique attende quid dicat: Dominus opem ferat illi super lectum doloris ejus. Lectus doloris infirmitas est carnis. Ne dicas, Non possum tenere et portare et frenare carnem meam: adjuvaris ut possis. Dominus opem ferat tibi super lectum doloris tui. Portabat te lectus, non tu portabas lectum; sed paralyticus intus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ dñm dicentẽ: nolite timere eos qui
corpꝰ occidunt. animã autẽ ñ possunt oc¬
cidere : Prgo morientib martyrib animȩ
martẏrum mortuȩ ñ sunt: et moriente
xp̃o. moritutũ erat uerbum: Utiq u̾ibũ
dĩ multo amplius ẽ ꝗͣ anima hominis: qi
anima hominis facta ẽ adeo Et si facta
ẽ adeo. ꝑuerbum facta ẽ: quia omnia ꝑ
ipsũ facta sunt Ergone morit᷑ uerbum:
cũ ñ moriat᷑ anima facta ꝑuerbumꝰ S

Expanded text:
ipsum Dominum dicentem: Nolite timere eos qui ipsum Dominum dicentem: Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere ? Ergo morientibus martyribus animae Martyrum mortuae non sunt, et moriente Christo moriturum erat Verbum? Utique Verbum Dei multo amplius est quam anima hominis: quia anima hominis facta est a Deo; et si facta est a Deo, per Verbum facta est: quia omnia per ipsum facta sunt . Ergo nec moritur Verbum, cum non moria
Abbreviated transcription (Latin):
eatus qui intelligit suꝑ egenũ
et pauꝑem: indie mala libabit
eum dñs Uemet enim dies ma¬
la uelis nolis: ueniet dies iudicis
Aderit᷑ mala dies: si ñ intellexeris suꝑ egenũ
et pauꝑem: Qđ enĩ mͦ ñuis credere: mani¬
festũ erit in fine S ñ effugieꝰ cum fuerit ma¬
nifestum: qͥa non credidisti cũ eẽt occultũ
Inuitaris qͦd non uides ut credas: ne cumui¬
deris erubescas Intellige gͦ suꝑ egenũ &
cultas diuitias: quẽ pauꝑem uides: In eo
sunt enim om̃s thesauri sapientiȩ et sci¬
entiȩ ab sconditi hinc enĩ indic mala li¬
berabit: exeo qa ds̃ ẽ Exeo autem qđ
homo ẽ: et ulud qͦd in illo humanũ erat
resuscitauit et inmelius conuertit. &¬
incelũ leuauit: Iue autem qui ds̃ ẽ. qui
unã ꝑsonam habere inhomine et cũ ho¬
mine uoliit: nec de crescere nec crescere
potuit: nec mori. nec resurgere. Mortuus
bũ dĩ ẽ non morit̃ Nec mireris. q nqͥdẽ ñ mori¬

Expanded text:
eatus qui intelligit super egenum et pauperem, in die mala liberabit eum Dominus. Veniet enim dies mala: velis nolis, veniet; dies judicii aderit, mala dies, si non intellexeris super egenum et pauperem. Quod enim modo non vis credere, manifestum erit in fine. Sed non fugies, cum fuerit manifestum, quia non credis cum est occultum. Invitaris ut quod non vides credas, ne cum videris erubescas. Intellige ergo super egenucultas divitias, quem pauperem vides. In eo sunt enim omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Hinc enim te in die mala liberabit, ex eo quod Deus est: ex eo autem quod homo est, et illud quod in illo humanum erat resuscitavit, et in melius convertit, in coelum levavit. Ille autem qui Deus est, qui unam personam habere in homine et cum homine voluit, nec decrescere nec crescere potuit, nec mori nec resurgere. Mortuus rbum Dei non moritur, ne mireris, quand
Abbreviated transcription (Latin):
moriatur. Mortuus: unde Quia egenꝰ
et paup: sIonte ꝑstringat mors ipsius
aauertat te acontuenda diuinitate Beatus
qui intelligit suꝑ egenum et pauꝑem: Respi¬
ci & pauꝑes. egentes. esurientes. & sitientes.
pegrinantes. nudos.egrotos. incarcere con¬
stitutos: Intellige & suꝑ talem pauꝑem: qͥa
eisi suꝑ talem pauꝑem intelligis. suꝑ u
lum intelligis qͥ dixit Esuriui. siqui. nu¬
dus ꝑegͥnus. eger incaicere fui Ita indie ma¬
mini intelligenti suꝑ egenũ & pauꝑẽ. Ista
optatio ꝓmissio ẽ securi expectent qͥ hoc
agunt: ¶ñs conseruet eum. et uiuificet eũ.

Expanded text:
moriatur. Mortuus unde? Quia egenus et pauper. Non te perstringat mors ipsius, et avertat te a contuenda divinitate. Beatus qui intelligit super egenum et pauperem. Respice et pauperes, egentes, esurientes et sitientes, peregrinantes, nudos, aegrotos, in carcere constitutos; intellige et super talem pauperem, quia et si super talem intelligis, super illum intelligis qui dixit, Esurivi, sitivi, nudus, peregrinus, aeger, in carcere fui . Ita in die mamini intelligenti super egenum et pauperem. Ista optatio promissio est; securi exspectent qui hoc agunt. Dominus conservet eum, et vivificet eum.
Abbreviated transcription (Latin):
modum desiderat ceruus ad fontes aqͣꝵ
ita desidat anima mea adte ds̃: hoc dico
sitiuiit anima mea adđm uiuum: Quid
situit: Quando ueniam & apparebo
ante faciem dei: hoc ẽ qͦd sicio: uenire &
apparere: Sicio inperegrinatione: sicio
incursu: saciabor inaduentu: S quando
ueniam: & quod citius ẽ dõ: tardum ẽ
desidio Quando ueniam & apparebo ante
faciem dĩ: Exillo desidio ẽ: et hoc qđ clama¬
tur alibi Unã petii adño. hanc requirã: ut
inhabitem in domo dñi ꝑom̃s dies uitȩ
meez Qrͣe hoc: Ht contempler inquit de

Expanded text:
modum cervus desiderat ad fontes aquarum, modum cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima ad te, Deus, hoc dico, Sitivi anima mea ad Deum vivum. Quid sitivit? Quando veniam et apparebo ante faciem Dei. Hoc est quod sitio, venire et apparere. Sitio in peregrinatione, sitio in cursu: satiabor in adventu. Sed quando veniam? Et quod citius est Deo, tardum est desiderio. Quando veniam et apparebo ante faciem Dei? Ex illo desiderio est et hoc, ex quo clamatur alibi: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae. Quare hoc? Ut contem
Abbreviated transcription (Latin):
capitis in pͥmatu portabat. fatigatꝰ redit
adposteriora: ut alter ei succedat qͥ portet qͦd
portabat: atq ille fatigationem suã recreat.
posito capite sicut cȩt̾ ponebant: Ita uicissĩ
portando qͦd graue ẽ: & uiã ꝑagunt. et inui¬
cem non deserunt. Honne quosdam ceruos al¬
loquitur apls dicens: inuicem onera ur̃a
portate. & sic adimplebitis legem xp̃i: Talis
qͦd credidit. cupiens intelligere qͦd diligit. pa¬
titur & contrarios ñsolum ceruos obscura¬
tos intelligentia. intenebris interioribus
constitutos. uitiorum cupiditate cecatos:
insuꝑ insultantes & dicentes homini creden¬
ti: & quod credit non ostend ti: Ubi est ds̃
tuus: Quid gͦ ceruus iste fecͥit contra hȩc
uerba. audiamus: ut et ipsi si possumus
faciamus: Primo erpressit sitim suam:
Quem admodum inquit ceruus desiderat
ad fontes aquarum: ita desiderat anima
mea adte ds̃: Quid si ceruus adfontes aqͣ¬
rum. lauandi causa desiderat: Utrũ gͦ

Expanded text:
capitis in primatu portabat, fatigatus redit capitis in primatu portabat, fatigatus redit ad posteriora, ut alius ei succedat, qui portet quod ille portabat, atque ille fatigationem suam recreet posito capite, sicut et caeteri ponebant: ita vicissim portando quod grave est, et viam peragunt, et invicem se non deserunt. Nonne quosdam cervos alloquitur Apostolus, dicens: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi quod credit, cupiens intelligere quod diligit, patitur et contrarios non cervos, obscuratos intelligentia, in tenebris interioribus constitutos, vitiorum cupiditate caecatos; insuper insultantes et dicentes homini credenti, et quod credit non ostendenti: Ubi est Deus tuus? Quid ergo iste cervus fecerit contra haec verba, audiamus, ut et ipsi, si possumus, faciamus. Primo expressit sitim suam: Quemadmodum, inquit, cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus. Quid si cervus ad fontes aquarum lavandi causa desiderat? Utrum erg
Abbreviated transcription (Latin):
noli remanere qͣsi non sit qͦd desideres:
Est enim aliquid quo te tollas: si iam egi¬
sti inte. ut non sit impeditor contra te Bic¬
turus enim es forte iãmͥ: si ceruus es: Ds̃
rẽ concupiscere: ñ adulterii cupiditate fla¬
grare: non cuiusquam odio inuidiaq
tabescere: etcȩtera huiusmodi: dicturus
es ñ habeo hȩc: et queris forte unde delec
ds̃ unde de reficiat: et impleat uenientẽ
adse. et sitientem pꝰ interemptionẽ ser¬
pentium: tanquã uelocem ceruum: Est
aliud qͦd animaduertas inceruo: Tradun¬
tur cerui et aquibꝰdam etiã uisi sunt: ñ
enim de illis tale aliquid scriberetur. nͥ
ante uideretur: Dicuntur gͦ cerui uł q̃n
in agmine suo ambulant. uł quando na¬
tando alias t̾rarum partes petunt. onera
capitum suoꝵ suꝑ inuicem ponere: ita
ut unus precedat & sequantur qui supra
eum capita ponunt: & supra illos alii
consequentes: et deinde alii donec agm̃
finiatur: Ille autem unus qui pondus

Expanded text:
noli remanere quasi non sit quod desideres. noli remanere quasi non sit quod desideres. Est enim aliquid, quo te tollas; si jam egisti in te, ut non sit impeditor contra te. Dicturus enim es forte jam mihi, si cervus es: Deus rem concupiscere, non adulterii cupiditate flagrare, non cujusquam odio invidiaque tabescere, et caetera hujusmodi; dicturus es, Non habeo haec: et quaeris forte unde delectDeus unde te reficiat, et impleat venientem ad se, et sitientem post interemptionem serpentium, tanquam velocem cervum. 4. Est aliud quod animadvertas in cervo. Traduntur cervi, et a quibusdam etiam visi sunt; non enim de illis tale aliquid scriberetur, nisi antea videretur: dicuntur ergo cervi vel quando in agmine suo ambulant, vel quando natando alias terrarum partes petunt, onera capitum suorum super se invicem ponere, ita ut unus praecedat, et sequantur qui supra eum capita ponant, et supra illos alii consequentes, et deinde alii, donec agmen finiatur: ille autem unus qui pondus
Abbreviated transcription (Latin):
s et aliud audi: Quid ẽ. aliud inceruo: Ser¬
pentes necat: & post serpentiũ interem¬
ptionem maiore siti inardescit: Pemptis
serpentib ad fontes acrius currit: Serpen¬
teis: uicia tua sunt: Consume serpentes
iniquitatis: tunc amplius desidabis fon¬
tem ueritatis: Quaricia forte inte tene¬
brosũ aliquid sibilat: sibilat aduersus
uerbum dĩ: sibilat aduersus p̃ceptum dĩ.
& quia tͥ dicitur. contempne aliqͥd ne faci¬
as inquitatem: amabis magis facere in¬
iquitatem ꝗͣ aliqͦd cõmodum temporale
contempne: morderi magis eligis aserpẽ¬
te qͣm ꝑimere serpentem: Cum ergo ad¬
huc faueas uttio tuo. cupiditati tuę
auariciȩ tuȩ. serpenti tuo: quando in
uenio inte tale desidium. quo curras ad
fontes aquarũ: Quando concupisces fon¬
tem sapientie: cum adhuc labores inue¬
neno malicȩ: Interfice inte: quicquid¬
ẽ contrarium ueritati: Et cum te ui¬
deris tanꝗͣ uacare acupiditatib ꝑu̾sis.

Expanded text:
sed et aliud. Audi quid aliud est in cervo. Sersed et aliud. Audi quid aliud est in cervo. Serpentes necat, et post serpentium interemptionem majori siti inardescit, peremptis serpentibus ad fontes acrius currit. Serpentes vitia tua sunt: consume serpentes iniquitatis, tunc amplius desiderabis fontem veritatis. Avaritia forte in te tenebrosum aliquid sibilat, et sibilat adversus verbum Dei, sibilat adversus praeceptum Dei: et quia tibi dicitur, Contemne aliquid, ne facias iniquitatem; si mavis facere iniquitatem, quam aliquod commodum temporale contemnere, morderi eligis a serpente, quam perimere serpentem. Cum ergo adhuc faveas vitio tuo, cupiditati tuae, avaritiae tuae, serpenti tuo; quando in te invenio tale desiderium, quo curras ad fontem aquarum? quando concupiscis fontem sapientiae, cum adhuc labores in veneno malitiae? Interfice in te quidquid contrarium est veritati: et cum te videris tanquam vacare a cupiditatibus perversis,
Abbreviated transcription (Latin):
obsecrans et dic̃: ut iam non ambuletis sic̃
et gentes ambulant. inuanitate m̃tis suȩ
obscurati intelligentia. alienati autta dĩ
ꝑignorantiã que ẽ in illis. ꝓpter cecitatẽ
cordis eoꝵ Si gͦ illi obscurati sunt intel¬
ligentia. id÷ quia non intelligunt obscu¬
rantur: gͦ qui intelligunt illum inantur:
Curre adfontes: desidera aquarum fontes:
Apud dñm ẽ. fons uitȩ: & in siccabilis fons:
In illius luce. lumen in obscurabile:. Lum̃
hoc desidera: quendã fontẽ. quoddã lum̃
quale ñ norunt oculi tui: cui lumini ui¬
dendo ocłs interior p̃paratur: cui fonti
hauriendo sitis interior in ardescit: Curte
adfontem: desidera fontem S noli utc̃q
noli ut qualecumq animal currere: ut
ceruus curre Quid ẽ. ut ceruus: Non sit
tarditas incurrendo: impigre curre: im¬
pigre desidera: Inuenimus enim in signe
uelocitatis inceruo S forte non hoc scrp¬
tira solum nos inceruo considare uoluit:

Expanded text:
obsecrans, et dicit: Ut jam non ambuletis sicut obsecrans, et dicit: Ut jam non ambuletis sicut et Gentes ambulant in vanitate mentis suae, obscurati intelligentia, alienati a vita Dei per ignorantiam quae est in illis, propter caecitatem cordis ipsorum . Si ergo illi obscurati sunt intelligentia, id est, quia non intelligunt, obscurantur; ergo qui intelligunt illuminantur. Curre ad fontes, desidera aquarum fontes. Apud Deum est fons vitae et insiccabilis fons: in illius luce lumen inobscurabile. Lumen hoc desidera, quemdam fontem, quoddam lumen quale non norunt oculi tui; cui lumini videndo oculus interior praeparatur, cui fonti hauriendo sitis interior inardescit. Curre ad fontem, desidera fontem: sed noli utcumque, noli ut qualecumque animal currere; ut cervus curre. Quid est, ut cervus? Non sit tarditas in currendo, impigre curre, impigre desidera fontem. Invenimus enim insigne velocitatis in cervo. 3. Sed forte non hoc Scriptura solum nos in cervo considerare voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
deo dicere: Inuisibilia enim eius acrea¬
tura mundi ꝑea quȩ facta sunt intellec¬
ta conspiciuntur Cia fr̃s. auiditatem me¬
am capite: desidium hoc mecum cõmu¬
nicatȩ: simul amemus: simul inhac si¬
ti ex ardescamus: sumul adfontem intel¬
ligendi curramus: Desideremus gͦ uelut
ceriuis fontem: excepto illo fonte quem
ꝓpter remissionem peccatoꝵ. desiderant
baptirandi: etiam baptirati desidemus
illum fontem dequo alia scriptura dic̃.¬
qm̃ apud te est fons uite: Ipse enim &¬
fons & lumen ẽ qm̃ inlumine tuo uide¬
bunus lumen: Si et fons ẽ. & lumen ẽ me¬
rito intellectus ẽ: quia & saciat animam
auidam sciendi: & omnis qͥ intelligit. lu¬
ce quadã non corporali. ñ carnali. ñ exteri¬
ore. s interiore illustratur: Est gͦ fr̃s quedã
lux intus: quã ñ habent qͥ ñ intelligunt.
Inde iam eos qui desid̾ant hẽ fontem uite
et inde aliquid carpunt. alloquitur apl̃s

Expanded text:
deo dicere: invisibilia enim ejus a creadeo dicere: invisibilia enim ejus a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur . Eia, fratres, aviditatem meam capite, desiderium hoc mecum communicate: simul amemus, simul in hac siti exardescamus, simul ad fontem intelligendi curramus. Desideremus ergo velut cervus fontem, excepto illo fonte quem propter remissionem peccatorum desiderant baptizandi, et jam baptizati desideremus illum fontem, de quo Scriptura m apud te est fons vitae. Ipse enim fons et lumen est: quoniam in lumine tuo videbimus lumen . Si et fons est, et lumen est; merito et intellectus est, quia et satiat animam avidam sciendi; et omnis qui intelligit, luce quadam non corporali, non carnali, non exteriore, sed interiore illustratur. Est ergo, fratres, quaedam lux intus, quam non habent qui non intelligunt. Unde jam eos qui desiderant hunc fontem vitae, et inde aliquid carpunt, alloquitur Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis homo. sicut fuit: habueritq fi¬
lios. qui appellarent᷑ filii chore: Nos ta¬
men archanum sacramenti scrutemur:
ut nom̃ hoc inmisterio qͦd grauidũ est
pariat: Magni enim sacramenti res est.
ut xp̃iani appellentur filii chore. Unde
filii chore: filii sponsi: filii.xp̃i: Dicti s̃
enim xp̃iani: filii sponsi Quare ergo
chorȩ. xp̃c Quia chorȩ interpretatur cal¬
uaria: Multo remotius ẽ. hoc Querebã
quare chore xp̃c: intentius quero quare
xp̃c adcaluariam ꝑtinere uideatur: Nne
iam occurrit in loco caluariȩ crucifixꝰ:
Occurrit omnino Ergo filii sponsi. filii
passionis ulius. filii redempti sanguine
ipsius. filii crucis illuis. portantes in
fronte qͦd inimic incaluariȩ loco fixe¬
runt. appellantur filii chore:illis can¬
tatur istȩ psalmus Inintellect̾u itaq
excitemur: et si nob cantat᷑ intelliga¬
mus Quid intellectur sumus: Inquẽ
intellectum psalmus istȩ cantatur: au¬

Expanded text:
aliquis homo fuerit, sicut fuit, habueritque fialiquis homo fuerit, sicut fuit, habueritque filios qui appellarentur filii Core : nos tamen arcanum sacramenti scrutemur, ut nomen hoc mysterium, quo gravidum est, pariat. Magni enim sacramenti res est, ut Christiani appellentur filii Core. Unde filii Core? Filii sponsi, filii Christi. Dicti sunt enim Christiani, filii sponsi . Quare ergo Core Christus? Quia Core interpretatur Calvaria. Multo remotius est hoc. Quaerebam quare Core Christus: intentius quaero quare Christus ad Calvariam pertinere videatur. Nonne jam occurrit in loco Calvariae crucifixus ? Occurrit omnino. Ergo filii sponsi, filii passionis illius, filii redempti sanguine illius, filii crucis illius, portantes in fronte quod inimici in Calvariae loco fixerunt, appellantur filii Core: illis cantatur iste psalmus in intellectum. Intellectu itaque excitemur; et si nobis cantatur, intelligamus. Quid intellecturi sumus? in quem intellectum psalmus iste cantatur? Au
Abbreviated transcription (Latin):
anima mea adte ds̃: Et quidẽ ñ male
intelligitur uox ẽẽ eoꝵ: qui cum sint
cathecumini. ad grãm sc̃i lauachri festi¬
nant: Inde et sollempnit cantatur hic
psalmus: ut ita desiderent fontem re¬
missionis peccatoꝵ: quemadmodũ deside¬
rat ceruus fontes aquarum: Sit hoc ha¬
beatq locum intellectus iste inȩccłia & ue¬
racem & sollempnem: Ueruntamen fr̃s
uidetur mͥ etiam inbaptismate fidelib
nondum ẽẽ saciatum tale desidium: S
eis transeundũ ẽ: etiã ardentius inflam¬
mantur: Deniq titulus eius ẽ: infinem
inintellectu filiis chore psalmus filios
chorȩ inuenimus et in aliis psalmoꝵ titu¬
lis: et iam nos tractasse meminimꝰ: etlocu¬
tos ẽẽ qͥd sibi hoc nomen uelit. Ita tamen
nc̃ commemorandus ẽ. iste titulus. ut ñ
nob qͣsi preuidicet qͦd iam diximus: ut¬
iam deinceps ñ dicamus Non cnĩ ubic̃q
diximus om̃s affuerunt: Chore fuerit¬

Expanded text:
anima mea ad te, Deus. Et quidem anima mea ad te, Deus. Et quidem intelligitur, vocem esse eorum qui cum sint catechumeni, ad gratiam sancti lavacri festinant. Unde et solemniter cantatur hic psalmus, ut ita desiderent fontem remissionis peccatorum, quemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum. Sit hoc, habeatque locum intellectus iste in Ecclesia et veracem et solemnem. Verumtamen, fratres, videtur mihi etiam in Baptismate fidelibus nondum esse satiatum tale desiderium: sed eis transeundum sit, etiam ardentius inflammantur. 2. Denique titulus ejus est: In finem, in intellectum filiis Core, Psalmus. Filios Core invenimus et in aliis Psalmorum titulis , et jam tractasse nos meminimus, et locutos esse quid sibi hoc nomen velit: ita tamen nunc commemorandus est iste titulus, ut non nobis quasi praejudicet quod jam diximus, ut deinceps non dicamus: non enim ubicumque diximus, omnes adfuerunt. Core
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a inuerbo dĩ gaudere
uobiscum: et millo saluta¬
re uos. qui ẽ. nr̃m aduito¬
rium salutare. Qđ gͦ dñs
dat. audite ꝑnos: & in illo exultate nobi¬
tate eius Psalmum enim suscepimus:
dequo loquendum ẽ uob̃ congruum de¬
siderio ur̃o: Cȩpit enim ipse psalmꝰ ascõ
qͦͥdam desidio: et ait qui sic cantat
uemadmodum desid̾at ceruus ad
fonceᷤ aq̃rum: ita desidat aĩa mea
dte ds̃. Quis gͦẽ qui hec dicit:
Si uolumus: nos sumus & quid queras
extra quiᷤ nam sit. cum intua potestate
sit. ẽẽ quod queris: Lamen non unus ħoẽ.
s unum corpus ẽ. Corpꝰ autẽ. xp̃i. ȩccłia
ẽ: nec inõmnib qui intrant ȩccłiam in¬
uenitur talc desidium: s. tamen quic̃q
suauitatẽ dñi gustauerunt. & qͦd eis sa¬
pit agnoscunt incantico non putent se
solos esse: s talia semina sparsa credant
inãgro dnĩco. toto orbe terrarum: &
cuiusdam unitatis xp̃ianȩ esse uocem
hanc Quemadmodum desiderat cer¬
uus adfontes aquarum: ita desiderat

Expanded text:
a in verbo Dei gaudere vobiscum, et in illo vos salutare, qui est nostrum adjutorium et salutare. Quod ergo Dominus dat, audite per nos, et in illo exsultate nobit in charitate ejus. Psalmum enim suscepimus, de quo loquendum est vobis, congruum desiderio vestro. Coepit enim ipse psalmus a sancto quodam desiderio, et ait qui sic cantat: Quemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus. Quis ergo est qui hoc dicit? Si volumus, nos sumus. Et quid quaeras extra quisnam sit, cum in tua potestate sit esse quod quaeris? Tamen non unus homo est, sed unum corpus est: corpus autem Christi Ecclesia est . Nec in omnibus qui intrant Ecclesiam, invenitur tale desiderium: sed tamen quicumque suavitatem Domini gustaverunt, et quod eis sapit agnoscunt in Cantico, non putent se solos esse; sed talia semina sparsa credant in agro dominico, toto orbe terrarum, et cujusdam unitatis christianae esse vocem hanc: Quemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum, sic desiderat
Abbreviated transcription (Latin):
uidit currere genus humanum: iudit
quia nomine crucifixi templa subuertun¬
tur. ẏdola franguntur:. sacrificia extingn¬
untur: et hȩc omnia predicta in ꝓpħis
attenduntur ab hominib ad miratione
stupentib et laudantib: iã cessauit ad¬
uersus iuituꝑationẽ xp̃i: induit se lau
ineffabilis: s quis illam implet: Implet᷑¬
hec innomine saluatoris nr̃i: conculcante
leonẽ et draconem: A ꝑte rep̃hendendo fre¬
mebat leo: astute laudando insidiat᷑ dra¬
co Ueniant adfidẽ qui dubitabant: non
dicant qͥs hoc implet: si de urib suis p̃¬
sumunt nonimplebunt: Presumendo de
gr̃a xͥ credant: presumendo ueniant: ad¬
iuuandi ueniant ñiudicandi Uuunt
suo implens p̃cepta. xp̃i. siue conuiges. si¬
ue cȩlibes et uirgines: uiuunt qͣntũ donat

Expanded text:
vidit currere genus humanum, vidit vidit currere genus humanum, vidit quia in nomine crucifixi templa subvertuntur, idola franguntur, sacrificia exstinguuntur; et haec omnia praedicta in Prophetis attenduntur ab hominibus, admiratione stupentibus, et claudentibus jam cor adversus vituperationem Christi; induit se laudineffabilis: sed quis illam implet? In nomine Salvatoris nostri conculcate leonem et draconem . Aperte reprehendendo fremebat leo, astute laudando insidiatur draco. Veniant ad fidem qui dubitabant: non dicant, Quis hoc implet? Si de viribus suis praesumunt, non implebunt. Praesumendo de gratia Dei credant, praesumendo veniant, adjuvandi veniant, non judicandi. Vivunt suo implens praecepta Christi, sive conjuges, sive caelibes et virgines, vivunt quantum donat
Abbreviated transcription (Latin):
tena: Ergo conseruet eum dñs. et uiuificet
cũ intelligentem suꝑ egenũ & paupem: in¬
suꝑ quamius ineternum uiuificet beatũ
facie̾t eum interra: et ñtradat eum inmanꝰ
inimiq eius Inimicꝰ ille diabolus ẽ. Nemo
attendat inimicũ suũ hominẽ. qͣndo audit
uba ista: Iã forte deuicino suo cogitabat:
de illo qui cum illo litẽ inforo habebat: de
illo qͥ auferre illi uult possessionẽ: qͥ uiũ
uult premere ut uendat illi domũ suam
olite ista cogitare: s illum inimicũ cogita¬
te. de quo dic̃ ipse dñs: Inunicus homo hoc
fecit: Ipse ẽ enim qͥ suggerit ut ꝓpt̾ res ter¬
renas colatur:quia non potest euertere no¬
men xp̃ianum: Inimicus iste uictũ se ui
dit fama & laudib xp̃i: uidit ineo qͦd oc¬
cidit martyres. xp̃i illos coronatos & se
xp̃m conatur deciꝑe: Anteaqͥd dicebat:
Quẽ colitis. iudeum. mortuum crucifirũ.
nulliꝰ momenti hominẽ: qui non potuit
ase mortem de pellere: Ubi innomine ei

Expanded text:
Conservet eum Dominus et vivificet eum, intelligentem super egenum et pauperem. Insuper quamvis in aeternum vivificet, beatum faciat eum in terra. 4. Et non tradat eum in manus inimici ejus. Inimicus ille diabolus est. Nemo attendat inimicum suum hominem, quando audit verba ista. Jam forte de vicino suo cogitabat, de illo qui cum illo litem in foro habebat, de illo qui illi vult auferre possessionem, qui illum vult premere ut vendat illi domum suam. Nolite ista cogitare; sed illum inimicum cogitate, de quo dicit Dominus, Inimicus homo hoc fecit . Ipse est enim qui suggerit ut propter res terrenas colatur; quia non potest evertere nomen christianum inimicus iste: vidit enim se victum fama et laudibus Christi, vidit in eo quod occidit martyres Christi, illos coronatos, et sChristum, conatur decipere. Antea quid dicebat? Quem colitis? Judaeum mortuum, crucifixum, nullius momenti hominem, qui non potuit a se mortem depellere. Ubi in nomine ejus
Abbreviated transcription (Latin):
& future: ne putarent illi qui intelligũt
suꝑ egenum & pauꝑem recipiendos qͥdẽ
se eẽ incclum. s negligi interra. et ñ sꝑaret̃
nͥ qͦd futurum ẽ inȩcernum. qđ autem ad
p̃sens ẽ putarent dm̃ ñ curare inscĩs et fi¬
delib suis: uͥ dixit qͦd maximȩ expectare
debemꝰ. dñs conseruet eum et uiuificet
eum: respexit adistam uitam: & beatũ
inquit faciat eum interra et cȩtera. Prige¬
S ocłos in hȩc ꝓmissa. xp̃iana fide. Nonte
deserit ds̃ interra: et aliqͥd ꝓmittit incelo
lulti enim mali xp̃iani inspectatores ȩft¬
meridarum. et inquisitores atꝙ: obserua¬
tores tempoꝵ atq dierũ cum ceꝑint ibi ob¬
hoc necessaria sunt: xp̃iani autẽ sumꝰ ꝓpt̃
uitã ȩt̃nam Propterea inxp̃m credimus:
ut det nob uitam ȩternã: Nã uita ista tempo¬
ralis inqua uersamur:adcurã ipsiꝰ non ꝑ¬
diabolus colatur. Respondit illis xp̃c si¬

Expanded text:
 futurae ; ne putarent illi qui intelligunt super egenum et pauperem, recipiendos quidem se esse in coelum, sed negligi in terra; et non sperarent nisi quod futurum est in aeternum, quod autem ad praesens est, putarent Deum non curare in sanctis et fidelibus suis; ubi dixit quod maxime exspectare debemus, Dominus conservet eum, et vivificet eum; respexit ad istam vitam, Et beatum, inquit, faciat eum in terra. Erige ergo oculos in haec promissa christiana fide: non te deserit Deus in terra, et aliquid promittit in coelo. Multi enim mali christiani inspectores ephemeridarum, et inquisitores atque observatores temporum et dierum, cum coeperint ibi obhoc necessaria sunt; christiani autem sumus propter vitam aeternam; propterea in Christum credidimus, ut det nobis vitam aeternam; nam vita ista temporalis in qua versamur, ad curam ipsius non perdiabolus colatur. Respondet illis ips
Abbreviated transcription (Latin):
piat innocentẽ. Hoc ad dolum ꝑtinet. Id
atitem sequitur. raꝑe pauꝑem. dumattia¬
hit cum: uiolentię deputatur. Attra̾it
enim significat: quib pot̃ cruciatib af¬
fligendo. ad se adducit. Itemduo quȩ se
cuntur. ipsa s̃ In muscipula sua humili¬
abit eum: dolus ẽ Inclinabitur & cad&.
cum dominatus fuerit pauꝑm: uis est.
Mu scipula enun: bene signi¬
ficat insi dias. Dominatio uͦ: ter¬
rorem aꝑtissime insinuat. Et bene ait. hu¬
miliabit eum in muscipula sua. Cum em̃
signa illa facere ceꝑit: qͣnto mirabiliora
uidebuntur hominib tanto illi scĩ qui
tuncerunt contempnentur. & quasi pro
nichilo habebuntur. Quos ille cui ꝑusti¬
ciam & innocentiam resistent. mirificis
factis suꝑare uidebitur: S edinclinabitur
& cadet. cum dominabitur pauꝑm: idẽ
dum quȩlibet supplicia irrogabit. resistẽ
Dixit enim incorde suo: oblitus ẽ ds̃: au̾¬
tit faciem suam ne uideat usq in finem.

Expanded text:
piat pauperem; hoc ad dolum pertinet: quod piat pauperem; hoc ad dolum pertinet: quod autem sequitur, Rapere pauperem dum attrahit eum, violentiae deputatur; attrahit enim significat, quibus potest cruciatibus affligendo ad se adducit. 28. vers. 10. Item duo quae sequuntur, ipsa sunt. In muscipula sua humiliabit eum, dolus est. Inclinabitur, et cadet, dum dominabitur pauperum, vis est: muscipula enim bene significat insidias; dominatio vero terrorem apertissime insinuat. Et bene ait, Humiliabit eum in muscipula sua: cum enim signa illa facere coeperit, quanto mirabiliora videbuntur hominibus, tanto illi sancti, qui tunc erunt, contemnentur, et quasi pro nihilo habebuntur; quos ille cui per justitiam et innocentiam resistent, mirificis factis superare videbitur. Sed inclinabitur, et cadet, dum dominabitur pauperum, id est, dum quaelibet supplicia irrogabit resistentiDixit enim in corde suo: Oblitus est Deus, avertit faciem suam, ne videat usque in finem.
Abbreviated transcription (Latin):
bit: qui praua uoluntate dum tales eẽ
cupiunt. & bona ȩterna ñquerunt: iNs
laqueos eius incident. In occultis: ut int̃¬
ficiat innocentem. Inoccultis dictum ẽẽ
puto: iͥ non facile intelligitur. quid appe¬
tendum. quidue fugiendum sit. Innocen¬
dem aũt interficere ẽ: ex innocente facere
de quib dictum ẽ. beati pauꝑes sp̃u. qm
ipsorum ẽ regnum cȩlorum. Insidiatur
in abscondido: uelut leo incubili suo. Leo¬
nem incubili dicit: eum in quo & uis et
dolus oꝑabitur. Prima enim ꝑsecutio ȩc¬
clesiȩ uiolenta fuit: cum ꝓscriptionib
torm̃tis cedibus. xp̃iani adsacrificandũ
cogerentur. Altera ꝑsecutio fraudulenta
ẽ: quȩ nunc ꝑhuius cemodi hereticos &
uiolenta & fraudulenta erit. Uim habe¬
bit inimꝑio: dolum inmiraculis. Ad
uim relatum ẽ. qd̃ dictũ ẽ leo: ad dolos. ꝙ diccũ ẽ
incubili suo. Et rursum ipsa repetita sunt.
conuersoordine Insidiatur inquit: ut ra¬

Expanded text:
bit. Qui prava voluntate dum tales esse bit. Qui prava voluntate dum tales esse cupiunt, et bona aeterna non quaerunt, in laqueos ejus incident. In occultis ut interficiat innocentem. In occultis puto dictum esse, ubi non facile intelligitur quid appetendum, quidve fugiendum sit: innocentem autem interficere, est ex innocente facere de quibus dictum est: Beati pauperes spiritu, quia ipsorum est regnum coelorum . Insidiatur in occulto, velut leo in cubili suo. Leonem in cubili dicit eum in quo et vis et dolus operabitur. Prima enim persecutio Ecclesiae violenta fuit, cum proscriptionibus, tormentis, caedibus, Christiani ad sacrificandum cogerentur: altera persecutio fraudulenta est, quae nunc per cujuscemodi haereticos et violenta et fraudulenta erit. Vim habebit in imperio, dolum in miraculis: ad vim relatum est, quod dictum est, leo; ad dolos, quod dictum est, in cubili suo. Et rursum ipsa repetita sunt converso ordine. Insidiatur, inquit, ut ra