comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rarum. & nescio qͥb traditorum ẽminib infama¬
tur: qͥ utiq nec potuit. nec debint ñ electis iudi¬
cibus potius quam uictic litigatorib credẽ: Na¬
bent apud dm illi uidices causam suam: siuc bo¬
nam. siue malam. Quid fecit eccła toto orbe dif¬
fusa. que ñ ob aliud ab istis rebaptizanda cen-
set̃: nͥ qͥa in ea causa. in qua qͥd ueri eẽt iudicare
non potuit. eis potiꝰ qͥ iudicare potuerunt. quã
eis qͥ nec suꝑati cesserunt. credendum putauit:
Omagnum cͥmen omnium gentium quas in se¬
mine benedicendas promisit ds. &e sicut ꝓmisit
exhibuit. Que cũ una uoce dixerint. qͣre noᷤ tiul¬
tis rebaptirare.respondet᷑ eisqͥanesciaiᷤᷤ qͥ fu̾int ĩ af¬
frica sanctoꝵ codicum tͣditores. & in eo qd nescie¬
batis. iudicib mag̃ quam accusatorib eccłe
cred̾e uoluistis. Si cͥmen alienum ñ gͣuat quẽ¬
quam: qͥd ꝑtinet ad orbem t̾rarũ. qđ in affri¬

Expanded text:
rarum et nescio quibus traditorum criminibus infamararum et nescio quibus traditorum criminibus infamatur, qui utique nec potuit nec debuit nisi electis iudicibus potius quam uictis litigatoribus credere? habent apud deum illi iudices causam suam siue bonam siue malam; quid fecit ecclesia toto orbe diffusa, quae setur, nisi quia in ea causa, in qua quid veri esset judicare non potuit, eis potius qui judicare potuerunt, quam eis qui nec superati cesserunt, credendum putavit? O magnum crimen omnium gentium, quas in semine Abrahae benedicendas promisit Deus , et sicut promisit exhibuit! quae cum una voce dixerint, Quare nos vultis rebaptizare, respondetur eis, Quia nescitis qui fuerint in Africa sanctorum codicum traditores, et in eo, quod nesciebatis, iudicibus magis quam accusatoribus credere uoluistis\'. si crimen alienum non grauat quemquam, quid pertinet ad orbem terrarum, quod in Afri
Abbreviated transcription (Latin):
bant ꝓbare minime poduerunt. si qͥd ꝑsua in¬
iqͥtate patiunt᷑ ꝑsecutionem uocant: nec tan¬
cum furorem ꝑditum minime rep̾munt: ue
nacissimam iniqͥtatem. aliud sequant᷑ quam
constantim iudicium: apud quẽ ultro cecilia¬
in accusatores fuerunt: cuiꝰ auctoritatem om̃i¬
b tͣnsmarinis epĩs p̃tulerunt: ut ñ ad illos. sed
ad illum eccłe causam deferrent. ut ab eo datum
in urbe roma ep̃ale iudicium in quo pͥmum uic¬
ti sunt.rursus apd̃ illum accusarent. ut ab alte¬
ro ad arelatum dato epali iudicio ad illum ap¬
pellarent: apud quem tam̃ nouissime suꝑati.
in sua ꝑu̾sitate manserunt. Puto qd̾ ipẽ diabo¬
lus si auctoritate iudicis quem ultro elegãt to¬
tiens uincetur: non eẽt impudens ut in ea cau¬
sa ꝑsistẽt. Sed hec humana udicia deputent̃:
&e cͥcũueniri. ac falli. uel ꝙ corrumpi potuisse di¬
cantur. Cut gͦ adhuc accusatur xp̃ianꝰ orbis ter¬

Expanded text:
bant, probare minime potuerunt, si quid pro sua inbant, probare minime potuerunt, si quid pro sua iniquitate patiuntur, persecutionem uocant; nec tantum furorem perditum minime reprimunt, uernacissimam iniquitatem aliud sequantur quam Constantini iudicium, apud quem ultro Caeciliani accusatores fuerunt, cuius auctoritatem omnibus transmarinis episcopis praetulerunt, ut non ad illos sed ad illum ecclesiae causam deferrent, ut ab eo datum in urbe Roma . episcopale iudicium, in quo primum uicti sunt, rursus apud illum accusarent, ut ab altero ad Arelatum dato episcopali iudicio ad illum appellarent, apud quem tamen nouissime superati in sua peruersitate manserunt. puto, quod ipse diabolus, si auctoritate iudicis, quem ultro elegerat, totiens uinceretur, non esset tam inpudens, ut in ea causa persisteret. Sed haec humana iudicia deputentur et circumueniri ac falli uel etiam corrumpi potuisse dicantur. cur ergo adhuc accusatur Christianus orbis ter
Abbreviated transcription (Latin):
to ampliꝰ diligunt. tanto ampliꝰ ad bonam uitã
sine ulla dissimulatione cõpellunt. Eatant publi¬
corum monimentorum firmissima documenta.
que potes legẽ si uolueris: immo peto & hortor ut
legas. qͥb ꝓbatur qđ maiores eoꝵ. qͥ p̃mi ab eccłe¬
se pace diuiserunt. ultro ꝑ anolinum tẽ ꝓconsulẽ
apud constantinum imꝑatorẽ accusare ausi sũt
cecilianum. In qͦ utiq iudicio si uiciesent: qͥd e¬
rat cecilianꝰ ab imꝑatore passurꝰ n qđ in istos po¬
stea quam uictisunt ꝓnuntiauit: Sed uiddic&
si eis accusantib atq suꝑantib cecilianus eiꝰꝙ col¬
lege pellerentur sedib quas tenebant. uel in fua
conspiratione durantes grauiꝰ punirent᷑: neq e¬
nim potãt uictos & resistentes regia censura con¬
tempnẽ: tt̃ isti ꝓuisionem suam. & ꝓ eccła sollictã
curam p̃dicandam laudib uentilarent. Nunc
autem qͥa isti suꝑati sunt qͥ ca que intende¬

Expanded text:
to amplius diligunt, tanto amplius ad bonam uitam to amplius diligunt, tanto amplius ad bonam uitam sine ulla dissimulatione compellunt. Extant publicorum monumentorum firmissima documenta, quae potes legere, si uolueris, immo peto et hortor, ut legas. quibus probatur, quod maiores eorum, qui primi se ab ecclesiae pace diuiserunt, ultro per Anulinum tunc proconsulem apud Constantinum imperatorem accusare ausi sunt Caecilianum. in quo utique iudicio si uicissent, quid erat Caecilianus ab imperatore passurus, nisi quod in istos, posteaquam uicti sunt, pronuntiauit? sed uidelicet si eis accusantibus atque superantibus Caecilianus eiusque collegae pellerentur sedibus, quas tenebant, uel etiam in sua conspiratione durantes grauius punirentur — neque enim poterat uictos et resistentes regia censura contemnere —, tunc isti prouisionem suam et pro ecclesia sollicitam curam praedicandam laudibus uentilarent. nunc autem quia ipsi superati sunt, qui ea, quae intende
Abbreviated transcription (Latin):
s oẽ uelle laudari: ignorantes cecitate mirabili. ł
animositate cap̃nabili. se scut diccimulantes.
qd̾ martires ueros ñ fac̃ pena. s causa: Et hoc qͥ¬
dem adu̾sus eos dicẽm. qͦssola caligo hetici erroriᷤ
inuoluẽt ꝓ qͦ saclegio penas digniosimas luerent.
nec tamen nulla quemquam iuolenta insama le¬
dere auderent. Adũsus istos autẽ qͥd dicã: qͦrtum
tam ꝑnitiosa ꝑtĩsitas. uel dap̃norum t̾rore coher¬
cet᷑ uel docetur exilio quam qd̃ u̾q disfusa sit
eccła. sic̃ futura p̾dicta ẽ. quam malũit oppugna¬
re quam agnosc̃e: Et si ea que ꝑ miscedissimã dis¬
ciplinam patiunt᷑. comparent᷑. eis factis que fu¬
riosa temeritate cominittunt: qͥs non uideat. qͥ
mag̃ ꝑsecutores uocandisunt: Quamqũa fiui
mali eo tantum qͦ ꝑdite inuunt. &̃ si nulias iuo¬
lenter inferant manus. parentum pietatẽ grauꝰ
ꝑsecuntur. quam cum illos pat̾ aut mat̾ quan¬

Expanded text:
sed etiam uelle laudari ignorantes caecitate mirabili uel sed etiam uelle laudari ignorantes caecitate mirabili uel animositate damnabili se scire dissimulantes, quod martyres ueros non faciat poena sed causa? et hoc quidem aduersus eos dicerem, quos sola caligo haeretici erroris inuolueret, pro quo sacrilegio poenas dignissimas luerent, nec tamen ulla quemquam uiolenta insania laedere auderent. aduersus istos autem quid dicam, quorum tam perniciosa peruersitas uel damnorum terrore cohercetur uel docetur exilio, quam ubique diffusa sit ecclesia, sicut futura praedicta est, quam malunt oppugnare quam agnoscere? et si ea, quae per misericordissimam disciplinam patiuntur, comparentur eis factis, quae furiosa temeritate committunt, quis non uideat, qui magis persecutores uocandi sunt? quamquam filii mali eo tantum, quo perdite uiuunt, etiam si nullas uiolenter inferant manus, parentum pietatem grauius persequuntur, quam cum illos pater aut mater, quan
Abbreviated transcription (Latin):
omino dilectissimo & hono¬
rabili ac suscipiendo filio fe¬
sto. aligt̾mus in dño salutẽ.
Si ꝓerrore homines de dap¬
nabili dissensione & conuic¬
ta omnib modis falsitate.
tanta p̾sumunt. ut eoꝵ sa
sicdiari. minari q ñ cessent: quantomag̾ equũ ẽ
& oportẽt eos qͥ pacis & unitatis. xpĩane asserunt
uitatem. omnib ẽ dissimulantib ꝙ cohibentibꝰ
manifestam. satagẽ instant̾ atq impigre: ñ solũ
ꝓ eoꝵ mummine qͥ iam catholici sunt. uerũ ꝙ̃ ꝓ e
orum correctione ꝗͥ nondum sunt: Nam si ꝑti¬
natia insuꝑabiles uires hab̃e conat᷑: quantas dec&
habere constantiam. que in eo bono qd̃ ꝑseuãnt̾
atꝙ infatigabilit̾ agit. ꝙ dõ se placẽ nouit: ⁊ pro¬
culdubio ñ potest hominib prudentib displicẽ
Quid autem infeliciꝰ atq ꝑu̾sius sicut donatiste fa¬
ciunt. qͥ se ꝑsecutionẽ ꝑpeti głantur: quã de co¬
hertione inqͥtatis sue ñ solum nescire confundi.

Expanded text:
omino dilectissimo et honorabili ac suscipiendo filio FESTO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Si pro errore homines et damnabili dissensione et convicta modis omnibus falsitate tanta praesumunt, ut eorum ster insidiari minarique non cessent; quanto magis aequum est, et oportet eos qui pacis et unitatis christianae asserunt ueritatem omnibus etiam dissimulantibus et cohibentibus manifestam, satagere instanter atque inpigre non solum pro eorum munimine, qui iam catholici sunt, uerum etiam pro eorum correctione, qui nondum sunt! nam si pertinacia insuperabiles uires habere conatur, quantas decet habere constantiam, quae in eo bono, quod perseueranter atque infatigabiliter agit, et deo se placere nouit et procul dubio non potest hominibus prudentibus displicere! Quid autem infelicius atque peruersius, sicut Donatistae faciunt, qui se persecutionem perpeti gloriantur, quam de cohercitione iniquitatis suae non solum nescire confundi,
Abbreviated transcription (Latin):
uicinitas sic infesta ẽ. ut contemni a nob̃ nul¬
lomodo possit. Et hoc quidem breuit̾ scri¬
bere poteram: sed uolui te hab̃e aliqͥd littera¬
rum nr̃arum. qͦ rationem cure mee. ñ solum
ipẽ cognoscẽs. s &̃ cuicũq dissuadenti ne tuo¬
orum correctioni oꝑam instant̾ impendas: no¬
bis q detraenti quod talia uelimꝰ. habeas qđ
respondeas. Qđ si suꝑfluo feci. qđ iam ista di¬
diceras. uel ipse cogitaueras. aut honerosus
fui. qđ curis publicis tam ocupato ꝓlixã epłã
ingessi. peto des ueniam: dum camen qđ sug¬
gessi & rogaui non sꝑnas: sic te tucat᷑ misericor¬

Expanded text:
uicinitas sic infesta est, ut contemni a nobis nuluicinitas sic infesta est, ut contemni a nobis nullo modo possit. et hoc quidem breuiter scribere poteram; sed uolui te habere aliquid litterarum nostrarum, quo rationem curae meae non solum ipse cognosceres, sed etiam cuicumque dissuadenti, ne tuorum correctioni operam instanter inpendas, nobisque detrahenti, quod talia uelimus, habeas, quod respondeas. quod si superfluo feci, quod iam ista uel didiceras uel ipse cogitaueras, aut onerosus fui, quod curis publicis tam occupato prolixam epistulam ingessi, peto des ueniam, dum tamen, quod suggessi et rogaui, non spernas. sic te tueatur misericor
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium. Et tamen qͥdam cũ ficti putaren¬
tur. qm iussionis ad nos t̾rore tͣnsierunt. tales
posterius in nounullis temptationib inuenti
sunt: ut qͥb dã ueterib catholicis pferrentur.
Non gͦ nichil agitur: cum instant̾ agitur. Neq
cnim solis humanis t̾rorib murus dure consue¬
tudinis expugnatur. s &̃ diuinis auctoritatib
atq rationib fides & intelligentia mentis in¬
struitur. Que cum ita sint: nouerit benignitas
tua homines ur̃os qui in regione ypponiensi
sunt. adhuc eẽ donatistas: nec apud cos qͥcqͣm
ualiussc litteras tuas. Cur autem non ualu¬
crint. ñ opus ẽ scͥbere: sed mitte aliquem tuo¬
rum uel domesticoꝵ uel amicoꝵ. cuiꝰ hoc fi¬
di possis iniungẽ: qͥ non ad ea loca. sed ad no
pͥmitus ueniat. illis omnino nescientib: & no¬
biscum pͥmitus consilio ꝑcͣctado. qđ agendũ
dño adiuuante uisum fuerit agat. Neq e¬
nim tantum ꝓ eis agimus. cum hoc agimuᷤ.:

Expanded text:
ed Dei judicium. Et tamen quidam cum ficti putarened Dei judicium. Et tamen quidam cum ficti putarentur, quoniam jussionis ad nos terrore transierunt, tales posterius in nonnullis tentationibus inventi sunt, ut quibusdam veteribus catholicis praeferrentur. Non ergo nihil agitur, cum instanter agitur. Neque enim solis humanis terroribus murus durae consuetudinis expugnatur; sed etiam divinis auctoritatibus atque rationibus fides et intellegentia mentis instruitur. Quae cum ita sint, nonerit benignitas tua homines uestros. qui in regione Hipponiensi sunt, adhuc esse Donatistas nec apud eos quicquam ualuisse litteras tuas. cur autem non ualuerint, non opus est scribere; sed mitte aliquem tuorum uel domesticorum uel amicorum, cuius hoc fidei possis iniungere, qui non ad ea loca sed ad nos primitus ueniat illis omnino nescientibus et nobiscum primitus consilio pertractato, quod agendum domino adiuuante uisum fuerit, agat. neque enim tantum pro eis agimus, cum hoc agimus, s
Abbreviated transcription (Latin):
molesta: que neutris ẽ inimica. Nam ꝙ frenetici
nolunt ligari: & letargici nolunt excitari. Sed
ꝑscucrat diligentia caritatis. freneticum castiga¬
re: lrtargicum excitare: ambos amare Ambo
offenduntur: s ambo diliguntur. Ambo mole¬
stati. quamu egri sunt indignantur. seq
ambo sanati gͣtulant᷑. Demq non sicut putãt.
& sic̃ iactãt. tales eos suscipimus quales fucrũt.
sed omnino mutatos: qͥa cẽ catholici ñ inciptũt
ñ ħetici eẽ desticetint. Nẽq enim sacram̃ta eo¬
sunt nod̃ communia: qͥa ñ humana sunt. s dis¬
uina. Propriꝰ eoꝑ etror auferendꝰ ẽ. quẽ malcim¬
biberunt. ñ sacͣmenta que similit̾ acceptrat: qͣ
ad suam penam portant & habent. quanto m¬
dignius habent. sed tam̃ habent. Errore itaq
derelicto. seꝑationis p̃itate correcta: ab heres
ad eccłe pacem tͣnseunt. quam ñ habebant: sinc
qua illis ꝑnitiosum fuerat qd̃ habebant. Sedsi

Expanded text:
molesta, quia neutris est inimica. nam et phrenetici molesta, quia neutris est inimica. nam et phrenetici nolunt ligari et lethargici nolunt excitari; sed perseuerat diligentia caritatis phreneticum castigare, lethargicum stimulare, ambos amare. ambo offenduntur, sed ambo diliguntur; ambo molestati, quam diu aegri sunt, indignantur. sed ambo sanati gratulantur. Denique non, sicut putant et sicut iactant, tales eos suscipimus, quales fuerunt, sed omnino mutatos, quia esse catholici non incipiunt, nisi haeretici esse destiterint. neque enim sacramenta eonobis sunt communia; quia non humana sunt, sed divina. Proprius eorum error auferendus est, quem male imbiberunt, non sacramenta quae similiter acceperunt, quae ad poenam suam portant et habent, quanto indignius habent, sed tamen habent. Errore itaque derelicto, separationis pravitate correcta, ab haeresi ad Ecclesiae pacem transeunt quam non habebant, sine qua illis perniciosum fuerat quod habebant. Sed si
Abbreviated transcription (Latin):
oceiut ce m̃ psesꝰ dño scificat optare oebent qͥbap¬
titant᷑ ab occulti inał hõibꝰ pot̾i baptizari. qm ã
manifestis bonis. Multum enim eos meliꝰ ds: quã
qͥlibet homo iustus sc̃ificat. Qd̾ si absurdum est.
ut qͥsquam baptirandꝰ oꝑtet ab occulto adult̾io
potiꝰ rebaptirari qͣm a manifesto casto: restat
utiq ut qͥlib& ministrorum hominum acces¬
serit. ideo ratꝰ sit baptismus. qͥa suꝑ quem colũ¬
ba descendit: ip̃e baptirat: ꝙ tamen cum tam
ꝑspicua iũtas aures & corda hominum feriat.
tanta qͦsdam male consuetudinis uorago sub¬
mersit: ut omnib auctoritatib rationib q re¬
sistẽ quam consentire malint. Resistunt autem
duob: modis: aut seiuendo. aut pigrescendo. od
gͥ hic faciat eccłe medicina salutem omnium ma¬
t̃na caritate conqͥrens: tamquam int̾ frencticos
& letargicos estuans: Nũquid contemnẽ.: ñꝗͥd de¬
sistẽ. uel ddebet. uel potest: Utrisq sit necesse est

Expanded text:
ipse sed deus sanctificat, optare debent, qui baptizantur, ab occultis malis hominibus potius baptizari quam a manifestis bonis; multum enim eos melius deus quam quilibet homo iustus sanctificat. quod si absurdum est, ut quisque baptizandus optet ab occulto adultero potius baptizari quam a manifesto casto, restat utique, ut, quilibet ministrorum hominum accesserit, ideo ratus sit baptismus, quia, super quem columba descendit, ipse baptizat. Et tamen cum tam perspicua ueritas aures et corda hominum feriat, tanta quosdam malae consuetudinis uorago submersit, ut omnibus auctoritatibus rationibusque resistere quam consentire malint. resistunt autem duobus modis: aut saeuiendo aut pigrescendo. quid igitur hic faciat ecclesiae medicina salutem omnium materna caritate conquirens tamquam inter phreneticos et lethargicos aestuans? numquid contemnere, numquid desistere uel debet uel potest? utrisque sit necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
monem de lege habuerit: eis q congruent̾ res¬
ponderit.Postremo diabolus ẽ pͥmus om̃ium
peccatorum. qͥ conũti ad iusticiam ñquam po¬
terit: & tam̃ nec ipse dñs de lege dedignatꝰ ẽ ei
respondere: ut intelligatis istos ido nob̃cũ nol¬
le conferre.qͥa causam suam ꝑditam norunt:
Nos ignoramus qͥd adũsũ seipsos hoiẽs ⁊actent:
qͥ calumpniosis dissensionib gaudent. Didi

Expanded text:
monem de lege habuerit eisque congruenter resmonem de lege habuerit eisque congruenter responderit. postremo diabolus est primus omnium peccatorum, qui conuerti ad iustitiam numquam poterit, et tamen nec ipse dominus de lege dedignatus est ei respondere, ut intellegatis istos ideo nobiscum nolle conferre, quia causam suam perditam norunt. Nos ignoramus, quid aduersum se ipsos homines iactent, qui calumniosis dissensionibus gaudent. in
Abbreviated transcription (Latin):
bilem sacͣmenti formam: ipse autem donat in¬
uisibilem grãm. Hoc sapiamꝰ om̃s: & ñ sint in
nobis scismata. Concordate nob̾̃cum fr̃s: dili¬
gimus uos. hoc uobis uolumus. qđ & nob Si po¬
tea nos gͣuius odistis. qͥa errare uos ñ ꝑmittim
pastorib. & dicentem: qđ errau̾at ñ reuocastis.
& qdđ ꝑierat non inqͥsistis. Noc uod̃ ꝑ nos ds ipe
facit. siue obsec̃ndo: siue minando: siue corripien¬
do: siue dampnis: siue laboribꝰ: siue ꝑ suas ocui¬
tas ammonitiones. uel usitationes: siue ꝑ potes¬
tatum tẽꝑalium leges. Intelligite qͥd uobis cũ
agatur: ꝑire uos nõ uult ds̃ in saclega discor¬
uenti a nob̾. nũquam nob̃cum pacifice conferre
uoluerunt: quasi fugientes cum peccatoribus
loqui. Quis ferat istam suꝑbiam: Quasi pau¬
lus apłs ñ contulerit cum peccatorib: & ualde
saclegis. Legite auctꝰ apsorum: & uidete. Quasi
ipse dñs non cum iuideis a qͥb crucifixus ẽ ser¬

Expanded text:
bilem. sacramenti formam, ipse autem donat inbilem. sacramenti formam, ipse autem donat inuisibilem gratiam? hoc sapiamus omnes et non sint in nobis schismata. Concordate nobiseum, fratres; diligimus uos; hoc uobis uolumus, quod et nobis. si propterea nos grauius odistis, quia errare uos et perire npastoribus et dicentem: Quod errauerat, non reuocastis et, quod perierat, non inquisistis. hoc uobis per nos deus ipse facit siue obsecrando siue minando siue corripiendo siue damnis siue laboribus siue per suas occultas admonitiones uel uisitationes siue per potestatum temporalium leges. intellegite, quid uobiscum agatur; perire uos non uult deus in sacrilega discoruenti a nobis num nobiscum pacifice conferre uoluerunt quasi fugientes cum peccatoribus loqui? quis ferat istam superbiam? quasi Paulus apostolus non contulerit cum peccatoribus et cum ualde sacrilegis — legite actus apostolorum et uidete —, quasi ipse dominus non cum Iudaeis, a quibus crucifixus est, ser
Abbreviated transcription (Latin):
sacmentum: qͥciens indignꝰ fuerit inuentꝰ. colla¬
tibaptismatis amministrator: & fides nr̃a. ñ
ex nre uoluntatis arbit̾o. neq ex diumi munĩs
gtã: s ex meritis sac̃dotum. & cdericoꝵ qualitate
penaebit. ẜaciant mille concilia epĩ ur̃i Huic
sentimus uob ¶Lidcte enim quam pu̾se & impi¬
e dicatur: qđ dice soletis: qͥa si bonus sit ho¬
mo: ipẽ scĩficat eum quem baptizat. Si autẽ
malus ẽs. & nesciat ille qͥ baptizatur: tt̃ ds̃ scĩ¬
ficat. It oc si uerum ẽ: optare gͦ debent homi¬
nes ut a malis ignoratis baptizent᷑ potĩ quam
a notis bonis: ut magis a do quã ab homine pos¬
sint scĩficari. S ed absit a nob̃ ista dem̃tia. Quare
gͦ ñ recte dicimꝰ. & recte sapimꝰ. qͥa semꝑ dĩ ẽ illa
grã. & dd̃i sacͣmentum: hominis autem solum
ministĩum: Qd̃ si bonꝰ ẽ adheret do: & oꝑat̃ cum
deo. Si autem malus ẽ: oꝑat᷑ ꝑ illum as inuisi¬

Expanded text:
sacramentum, quotiens indignus fuerit inuentus conlasacramentum, quotiens indignus fuerit inuentus conlati baptismatis administer, et fides nostra non ex nostrae uoluntatis arbitrio neque ex diuini muneris gratia sed ex meritis sacerdotum et clericorum qualitate pendebit\'. faciant mille concilia episcopi uestri,sentimus uobis. uidete enim, quam peruerse et impie dicatur, quod dicere soletis, quia, si bonus sit homo, ipse sanctificat eum, quem baptizat, si autem malus sit et nesciat ille, qui baptizatur, tunc deus sanctificat. hoc si uerum est, optare ergo debent homines, ut a malis ignoratis baptizentur potius quam a notis bonis, ut magis a deo quam ab homine possint sanctificari. sed absit a nobis ista dementia. quare ergo non uerum dicimus et recte sapimus, quia semper dei est illa gratia et dei sacramentum hominis autem solum ministerium, qui si bonus est, adhaeret deo et operatur cum deo, si autem malus est, operatur per illum deus uisi
Abbreviated transcription (Latin):
cnim peior mors anime: quam libertas erroris:
Sed iam tollamus omnia ista de medio. N me¬
mus pacem. quam omnis doctꝰ & indoctꝰ in¬
telligit p̃ponendam ẽẽ discordie: diligamuᷤ
de teneamus unitatem. I oc iubent imꝑato
ut icdipsum dicamus om̃s. & ñ sint in nob̃ scis¬
mata: neq dicamꝰ. ego qͥdem sum pauili. ego
autem apollo. ego ũ cephe. ego autem xp̃i: s¬
nec paulus crucifixꝰ ẽ ꝓ nob̃. Quantomiiꝰ do¬
natꝰ. ⁊tec in nomine pauli baptizati sumus:
quantominꝰ in donati: Hoc dicunt ꝙ imꝑa¬
tores. qͥa ap̃iani catholici sunt ñ idolorũ ser¬
uos: s ꝓ catholica uitate passiones głosissimas
ptulerunt. Atcendite quam manifestissima
uitate ꝑcor regis qd in manu di ẽ. & ipse ds̃ di¬
rerit in ista ip̃a lege. quam contra uos ꝓlatã ẽẽ¬
tis udicat᷑ infima. qđ hii a qͥb accipit᷑. pucent᷑
peccatores: totiens renouari necẽe erit tͣditum

Expanded text:
enim peior mors animae quam libertas erroris? enim peior mors animae quam libertas erroris? Sed iam tollamus ista omnia de medio; amemus pacem, quam omnis doctus et indoctus intellegit praeponendam esse discordiae, diligamus et teneamus unitatem. hoc iubent imperatut id ipsum dicamus omnes et non sint in nobis schismata neque dicamus: Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego uero Cephnec Paulus crucifixus est pro nobis, quanto minus Donatus! nec in nomine Pauli baptizati sumus, quanto minus in Donati! hoc dicunt et imperatores, quia Christiani catholici sunt, non idolorum seruos sed pro catholica ueritate passiones gloriosissimas pertulerunt. Adtendite, quam manifestissima ueritate per cor regis, quod in manu dei est, ipse deus dixerit in ista ipsa lege, quam contra uos prolatam tis iudicatur infirma, quod hi, a quibus accipitur, peccatores putentur, totiens renouari necesse erit traditum
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde gratianus & theodosiꝰ: legite quando aul¬
tis. que de uob̃ constituerunt. Quid gͦ de filiis
theodosii miramini: quasi aliud in hac causa
seqͥ debuerunt. quã constantim iudiciũ. ꝑ tot
xp̃ianos imꝑatores fit missime custoditũ. ¶a
constantinum autem sicut diximus. sicat uob̃
quatido uultis si tamen ignoratis ostendimus.
stantin: sed iudicium constantini contra uosiu¬
uit: qͦ urĩ causam miscrunt. apud quem iudices
epõs rep̾hendcrunt. ad quem a nidicib cp̃ĩs appel¬
lauerunt: quem tediosissime: de felice autungi¬
tano int̾pellauerunt: a qͥ totiens conuicti. ꝙ
confusi redierunt. & a ꝑnicie furoris & animo¬
sitatis sue ñ recesserunt. eam q uob posteriꝰ fu¬
is hereditariam reliquerunt: ut tam impu¬
dent̾ de iussionib xp̃ianorum imꝑatorũ faci¬
t̃pellaretis: sed apostatam ulianum ab infe¬
ris sũscitaretis. Quasi uͦ si aliquid tale contin¬
geret. cct magnum malum n uob. Quc c̃

Expanded text:
inde Gratianus et Theodosius; legite, quando uulinde Gratianus et Theodosius; legite, quando uultis, quae de uobis constituerint. quid ergo de filiis Theodosii miramini, quasi aliud in hac causa sequi debuerunt, quam Constantini iudicium per tot Christianos imperatores firmissime custoditum? Ad Constantinum autem, sicut diximus, sicut uobis, quando uultis, si tamen ignoratis, ostendimus, stantinus, sed iudicium Constantini contra uos uiuit, quo uestri causam miserunt, apud quem iudices episcopos reprehenderunt, ad quem a iudicibus episcopis appellauerunt, quem taediosissime de Felice Aptungitano interpellauerunt, a quo totiens conuicti et confusi redierunt et a pernicie furoris et animositatis suae non recesserunt eamque uobis posteris suis hereditariam reliquerunt, ut tam inpudenter de iussionibus Christianorum imperatorum faciterpellaretis, sed apostatam Iulianum ab inferis excitaretis, quasi uero, si aliquid tale contingeret, esset magnum malum nisi uobis. quae est
Abbreviated transcription (Latin):
tus: donec & ip̃e felix iussu imꝑatoris causa
cognita ab heliano ꝓconsule innocens ꝓbare¬
tur. Tunc constantinus p̾or contͣ parceoi do¬
nati seui̾ssimam legem dedit. Hunc imitati
filii eiꝰ. talia p̃ceꝑunt. Quib succedens iulia¬
nus. desertor. xp̃i & inimicꝰ. supplicantib urĩs
rogatiano & pontio. lib̃tatem ꝑditioni partis do¬
nati ꝑmisit. Deniq tunc redditlit basilicas ħeci¬
cis. quando templa demoniis: eo modo putars
xp̃ianum nomen posse ꝑire de t̾ris. si unitati
eccłe de qua lapsus fuerat inuideret: & sacle¬
gas dissensiones liberas eẽ ꝑmittẽt. Hec erat
eiꝰ p̾dicanda iusticia. quam supplicantes roga¬
tianus & pontiꝰ lauidauerunt: dicentes homi¬
ni apostate. qđ apud eum sola iusticia habẽt
locum. E uic successit iuumianus: qͥ qm̃ cito
mortuus ẽ. nichil de reb talib iussit. Deinde
ualentiants: legite que contra uos iusserit:

Expanded text:
tus. donec et ipse Felix iussu imperatoris causa tus. donec et ipse Felix iussu imperatoris causa cognita ab Aeliano proconsule innocens probaretur. Tunc Constantirius prior contra partem Donati seuerissimam legem dedit. hunc imitati filii eius talia praeceperunt. quibus succedens Iulianus, desertor Christi et inimicus, supplicantibus uestris Rogatiano et Pontio libertatem perditioni parti Donati permisit; denique tunc reddidit basilicas haereticis, quando templa daemoniis. eo modo putans Christianum nomen posse perire de terris, si unitati ecclesiae, de qua lapsus fuerat, inuideret et sacrilegas dissensiones liberas esse permitteret. haec erat eius praedicanda iustitia, quam supplicantes Rogatianus et Pontius laudauerunt dicentes homini apostatae, quod apud eum sola iustitia haberet locum. huic successit Iouianus, qui quoniam cito mortuus est, nihil de rebus talibus iussit. deinde Valentinianus; legite, quae contra uos iusserit.
Abbreviated transcription (Latin):
delegauit. Qđ & factum ẽ in urbe roma. p̾siden¬
te melc̾iade ep̃o illiꝰ ecclẽ cum multis collegiꝰ fuis:
qͥ cum cecilianum innocentẽ ꝓnunciassent ⁊ do¬
natũ qͥ scisma cartagini fecat sent̃tia ꝑcussiosent.
itm ur̃i ad imꝑatorem uenerunt: de iudicio
ep̃orum. in qͦ uicti fuerant. murmurauerunt.
Quando enim potest malus litigator laudare
iudices: qͥb iudicantib uictꝰ est: Aterum tam̃
clementiosimus imꝑator alios iudices epd̃s de¬
dit. apud arelatum gallie ciuitatem: & ab ip¬
sis ur̃i ad ip̃m imꝑatorem appellauerũt: do
&̃ ipse causam cognoscẽt. & cecilianum innocen¬
tem. illos calup̃miosos ꝓñtiaret: nec sic totiens
uicti qͥeuerunt: sed de felice autungitano per
quem cecilianus fuerat ordinatus. cotidianis
int̾pellationib ipsi imꝑatori tedium fecerũt.
dicentes eum eẽ tͣditorem: & ido cecilianum e¬
piscopum eẽ ñ posse. qđ atͣditore fuĩt ordina¬

Expanded text:
delegauit. quod et factum est in urbe Roma praesidendelegauit. quod et factum est in urbe Roma praesidente Melchiade episcopo illius ecclesiae cum multis collegis suis. qui cum Caecilianum innocentem pronuntiassent et Donatum, qui schisma Carthagini fecerat, sententia percussissent, iterum uestri ad imperatorem uenerunt, de iudicio episcoporum, in quo uicti fuerant, murmurauerunt. quando enim potest malus litigator laudare iudices, quibus iudicantibus uictus est? iterum tamen clementissimus imperator alios iudices episcopos dedit apud Arelatum, Galliae ciuitatem, et ab ipuestri ad ipsum imperatorem appellauerunt, donec etiam ipse causam cognosceret et Caecilianum innocentem, illos calumniosos pronuntiaret. nec sic totiens uicti quieuerunt, sed de Felice Aptungitano, per quem Caecilianus fuerat ordinatus, cotidianis interpellationibus ipsi imperatori taedium fecerunt dicentes eum esse traditorem et ideo Caecilianum episcopum esse non posse, quod a traditore fuerit ordina
Abbreviated transcription (Latin):
ani. cum sciant a uob̃ in eis quos rebaptiza¬
tis xp̃m exsufflari: Si iussiones regũ ñ ꝑti¬
nent adp̾dicandam religionem. & saclegia ꝓ¬
hibenda: quare ad edictum regis talia iubta¬
tis. &̃ ipsi uos signatis: An ignoratis u̾ba regis
eẽ. signa & ostenta que fecit mn dñs ds excelsꝰ
placuit mͥ in conspectu meo annuntiare. quã
magnum. & potens sit regnum eiꝰ. regnũ sempi¬
t̾num: & potestas eiꝰ in scła scłorum: Ancũ hoc
audieritis. ñ respondetis amen: & hoc dicto cla¬
ra uoce ad edictum regis uos in scã sollẽp̃nitate
signatis: Sed mͦ qͥa nichil apud imꝑatores po¬
testis: nob̃ inde uultis face inuidiã. Si autem
aliqͥd possetis. quanta face̾tis: quando in-¬
chil potestis. & ñ cessatis: Scitote qͥa pͥmi ma
ꝓbauerimꝰ: facite de nob̃ qͥcqͥd potueritis. Sed
qͥa constantinꝰ non ausus ẽ de causa qñ iudi¬
care: eam discutiendam atq finiendam. epĩs

Expanded text:
ani, cum sciant a vobis, in eis quos rebaptizaani, cum sciant a vobis, in eis quos rebaptizatis, Christum exsufflari? Si jussiones regum non pertinent ad praedicandam religionem et sacrilegia prohibenda, quare ad edietum regis talia jubentis etiam ipsi vos signatis? An ignoratis verba regis esse: Signa et ostenta, quae fecit mihi dominus deus excelsus, placuit mihi in conspectu meo adnuntiare, quam magnum et potens sit regnum eius, regnum sempiternum et potestas eius in saecula saeculorum? an, cum hoc audieritis, non respondetis: \'Amen\' et hoc dicto clara uoce ad edictum regis uos in sancta sollemnitate signatis? sed modo quia nihil apud imperatores potestis, nobis inde uultis facere inuidiam; si autem aliquid possetis, quanta faceretis, quando nihil potestis et non cessatis! Scitote: primi maiprobauerimus, facite de nobis, quicquid potueritis. sed quia Constantinus non est ausus de causa episcopi iudicare, eam discutiendam atque finiendam episcopis
Abbreviated transcription (Latin):
Idorabunt eum om̃s reges t̾re. om̃s gentes
seruient illi: & ido hac eccłe potestate utim̃.
quam ei dñs & ꝓmisit. ꝙ dedit. Imperatons
enim si in errore cent qđ absit: ꝓ errore suo
contra ueritatem leges darent. ꝑ quas iusti. &
ꝓbarentur & coronarentur. ñ faciendo qđ illi
iuberent. qͥa ds ꝓhiberet: sicut iusserat nabu
godonosor ut aurea statua adoraret᷑: qđ qͥ
facẽ noluerunt: dõ talia ꝓhibenti placuert
Quando autem imꝑatores ueritatem tenent.
ꝓ ipsa ĩtate contra errorem iubent. Qđ si qͥs
contempserit: ipse sͥ iudicium acqͥrit. Sam¬
& int̾ homines penas luit: & apud dm frontẽ
ñ habebit: qͥa hoc face̾ noluit. qđ ei ꝑ cor re¬
gis ipsa uĩtas iussit. Sicut ip̃e nabugodonosor
post ea miracła salutis tͥum puerorum commo¬
tus. atq mutatꝰ: ꝓuĩtate contra errorem edic̃¬
tum ꝓposuit: ut qͥ cumq blasphemarent dm si¬
drac. misac. abdenago. in interitum irent: & do¬

Expanded text:
Adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes Adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes seruient illi. et ideo hac ecclesiae potestate utimur, quam ei dominus et promisit et dedit. Imperatores enim si in errore essent, quod absit, pro errore suo contra ueritatem leges darent, per quas iusti et probarentur et coronarentur non faciendo, quod illi iuberent, quia deus prohiberet, sicut iusserat Nabuodonosor, ut aurea statua adoraretur. Quod qui facere noluerunt, Deo talia prohibenti placuerunt; quando autem imperatores veritatem tenent, pro ipsa veritate contra errorem iubent, quod quisquis contempserit, ipse sibi iudicium acquirit. et inter homines poenas luit, et apud Deum frontem non habebit, qui hoc facere noluit, quod ei per cor regis ipsa veritas jussit. Sicut ipse Nabuchodonosor postea miraculo salutis trium puerorum commotus atque mutatus, pro veritate contra errorem edictum proposuit, ut quicumque blasphemarent Deum Sidrach, Misach et Abdenago, in interitum irent, et do
Abbreviated transcription (Latin):
Quod uos fecistis: & m̃datio ur̃o subito totam ał¬
fricam implestis. In qͦ facto nichil aliud ostendi¬
stis: nͥ partem donati semꝑ de m̃datio p̾sumen¬
tem: omni uento iactari. & cͥcumferri: sic̃ scͥptũ ẽ
Qui fidit in falsis: hic pascit uentos. Sicut enim
uera fuit indulgentia: sic uera sunt cͥmina ce¬
ciliani: & tͣditio felicis autungensis ꝑ quem or¬
dnatus ẽ: & quicquid aliud contra catho¬
licos dicere consuestis. ut a pace eccłe. xp̃i. infe¬
lices separetis: &. infeliciter separemini. De nul¬
la quidem nos hominis potestate p̾sumimꝰ.
quamius utiq multosit honestius p̃sumere
de imꝑatorib. quam p̃sumẽ de circum cellio¬
nibus: p̃sumẽ de legib. quam p̾sum̾e de sedi¬
tionibus. Sed meminimus scͥptum ẽẽ: male¬
dictus omnis qͥ spem suam ponit in ho-¬
mine. Unde gͦ p̃sumimus si uultis nosse:
illum cogitate de qͦ ꝓpħa p̃nuntiauit dicens.

Expanded text:
quod uos fecistis et mendacio uestro subito totam Aquod uos fecistis et mendacio uestro subito totam Africam implestis? in quo facto nihil aliud ostendistis nisi partem Donati semper de mendacio praesumentem omni uento iactari et circumferri, sicut scriptum est: Qui fidit in falsis, hic pascit uentos. sicut enim uera fuit ista indulgentia, sic uera sunt crimina Caeciliani et traditio Felicis Aptungensis, per quem ordinatus est, et quicquid aliud contra catholicos dicere consuestis, ut a pace ecclesiae Christi infelices separetis et infeliciter separemini. de nulla quidem nos hominis potestate praesumimus, quamuis utique multo sit honestius praesumere de imperatoribus quam praesumere de Circumcellionibus, praesumere de legibus quam praesumere de seditionibus; sed meminimus scriptum esse: Maledictus omnis, qui spem suam ponit in hominem. unde ergo praesumimus, si uultis nosse, illum cogitate, de quo propheta praenuntiauit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
multo importunius. & uehementiꝰ ꝓuocauit
Uidetis quia uos contra pacem xp̃i uiolenter
insurgitis: & patimini non ꝓ ip̃o. s ꝓ iniqͥtati¬
bus ur̃is. Que est ista dementia. ut cũ male
uiuitis latronum facta faciatis: & eum iure
punimini. głam martirum reqͥratis: Si er¬
go uos pͥuata ur̃a audatia tam uiolent̾ cogi¬
tis homines. aut ire in errorem. aut ꝑmanẽ
in errorem: quantomagis nos debemꝰ ꝑ ordina¬
tissimas potestates. quas ds scdm suam ꝓpheti¬
am subdidit xp̃o. resistẽ furorib ur̃is: ut mise¬
re aĩe de ur̃a dñatione libate eruantur a uetustt̃¬
sima falsitate. & assuescant in aꝑtissima u̾itate:
Nam quos anobis dicitis nolentis cogi. multi ẽ
cogi se uolunt. qđ nob̃ antea. de postea conficent̃
ut uel sic euadant opp̾ssiones ur̃as. Et tamen
quid ẽ melius. ꝓferre ueras imꝑatorum iussiones
ꝓunitate: an falsas indulgentias ꝓꝑtĩsitate:

Expanded text:
multo importunius et uehementius prouocauit. multo importunius et uehementius prouocauit. Videtis, quia uos contra pacem Christi uiolenter insurgitis et patimini non pro ipso sed pro iniquitatibus uestris. quae est ista dementia, ut, cum male uiuitis, latronum facta faciatis et, cum iure punimini, gloriam martyrum requiratis? si ergo uos priuata uestra audacia tam uiolenter cogitis homines aut ire in errorem aut permanere in errore, quanto magis nos debemus per ordinatissimas potestates, quas deus secundum suam prophetiam subdidit Christo, resistere furoribus uestris, ut miserae animae de uestra dominatione liberatae eruantur a uetustissima falsitate et adsuescant in apertissima ueritate! nam quos a nobis nolentes dicitis cogi, multi etiam cogi se uolunt, quod nobis antea et postea confitentur, ut uel sic euadant oppressiones uestras. ! Et tamen quid est melius, proferre ueras imperatorum iussiones pro unitate an falsas indulgentias pro peruersitate,
Abbreviated transcription (Latin):
ris sui positus. pacem catholicam uolentibus
p̾dicaret: quem uos inde cũ graui iniuria ꝓie¬
cistis: Quid aliud agebamꝰ. quando unꝰ nr̃m
calamensis epc̃ poscidius ibat ad fundum fi¬
gulinensem: nͥ ut nr̃i quamius pauci qͥ illic ad¬
erant uisitarentur: & audito tĩbo dei. ad unita¬
tem xp̃i qͥ uellent conu̾terent᷑: citi ambulanti
uiam suam. latronũ more insidiati sunt. Et qͥ¬
a in eorum insidias cadẽ ñ potuit: cum aꝑta ui¬
olentia eum in fundo oliuetensi pene uiuum
cum domo quo fugerant incenderant: nisic̾tio
suppositas flãmas coloni eiusdem fundi. ꝓpt̾¬
pericłm sue salutis extinguerent. Et tamen
cum cͥspinus ꝓpt̾ hoc factum in ꝓconsulari
iudicio conuincẽtur ħeticus. eiꝰdem ep̃i possi¬
dii int̾cessu. decem libras auri ñ est exactus :¬
cuibeniuolentie & mansuetudini ingrat̾ꝰ. ad
imꝑatores catholicos ausus ẽ appellare: un¬
de hanc in uos iram dei de qua murmuratis.

Expanded text:
ris sui positus pacem catholicam uolentibus ris sui positus pacem catholicam uolentibus praedicaret? quem uos inde cum graui iniuria proiecistis. quid aliud agebamus, quando unus nostrum Calamensis episcopus Possidius ibat ad fundum Figulinensem. nisi ut nostri quamuis pauci, qui illic erant, uisitarentur et audito uerbo dei ad unitatem Christi, qui uellent, conuerterentur? cui ambulanti uiam suam latronum more insidiati sunt et, quia in eorum insidias cadere non potuit, eum aperta uiolentia in fundo Oliuetensi paene uiuum cum domo, quo fugerat, incenderant, nisi tertio suppositas flapericulum suae salutis exstinguerent: et tamen cum Crispinus propter hoc factum in proconsulari judicio convinceretur haereticus, ejusdem episcopi Possidii intcui beniuolentiae et mansuetudini ingratus ad imperatores catholicos ausus est appellare. unde hanc in uos iram dei, de qua murmuratis.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑuenientes iuolentias eorum compressis
Restitutꝰ uictorianenensis: ad catholicam nul¬
lo cogente se contulit. Quare raptꝰ ẽ dẽ domo
stia cesus: in aqua uolutatꝰ: buda uestitꝰ: &
nescio quot in captiuitate retentꝰ ẽ: nec lib̾ta¬
ti ꝓpͥe forsitan restitutꝰ eet̾: nͥ iã pene ꝓpt̾ ipsã cau¬
sam ꝓculianꝰ sͥ exhibitionẽ uidet imminere Mar¬
cianꝰ urgensis catholicã tinitatẽ ꝓpͥa uoluntate de¬
legit. Qͣre subdiaconum eiꝰ cum ipse fugisset
ꝓpe usq ad mortem cesum. clerici ur̃i lapidib
obruerunt: qͦrum domꝰ ꝓsuo scelere eu̾se sunt.
Quid ampliꝰ dicamus: m odo p̾conem misistis:
qͥ clamaret siniti. Quisqͥs maximino cõmu¬
icauerit. incendatur domꝰ eiꝰ. Qͥ anteqmͣ ipse
ad catholicã cõusꝰ eẽt ⁊ ñdum de tͣnsmariniᷤ re¬
measset: ad qͥd aliud prb̃m siniti miseramus.
nͥ uit nulli molcstꝰ nr̃os uisitaret. & in domo iu¬

Expanded text:
superuenientes uiolentias eorum compressisset. superuenientes uiolentias eorum compressisset. Restitutus Victorianensis ad catholicam nullo cogente se transtulit; qua re raptus est de domo sua, caesus, in aqua uolutatus, buda uestitus et nescio quot dies in captiuitate retentus est nec libertati propriae fortasse restitutus esset, nisi iam paene propter ipsam causam Proculianus sibi exhibitionem uideret imminere. Marcianus Urgensis catholicam unitatem propria uoluntate delegit: qua re subdiaconum eius, cum ipse fugisset, prope usque ad mortem caesum clerici uestri lapidibus obruerunt, quorum domus pro suo scelere euersae sunt. Quid amplius dicamus? modo praeconem misistis, qui clamaret Siniti: Quisquis Maximino communicauerit, incendetur domus eius\'. quid? antequam ipse ad catholicam conuersus esset et nondum de transmarinis remeasset, ad quid aliud presbyterum Siniti miseramus, nisi ut nulli molestus nostros uisitaret et in domo iu
Abbreviated transcription (Latin):
nicatis: ꝙ alios in ur̃ãm ꝑditionem t rahen¬
tes. liberari non uultis. Si autem idõ uob̃
displicemus. qͥa ꝑ imꝑatorum iussiones ad
unitatem cogimini: hoc uos fecistis: qͥ u̾cũ¬
q uellemus p̾dicare ueritatem. ut eam qͥs¬
q securus audiret. & uolens eligẽt: nũquã
ꝑmisistis ꝑ uiolentias & terrores ur̃os. Noli¬
te stridẽ. & ꝑturbare animas ur̃as: patien¬
ter si fieri potest considãte qđ dicimus. &
recolite facta circumcellionum urõrum. &
clericorum qͥ duces eorum semꝑ semꝑ fue¬
runt: & uidebitis que causa uobis hoc exci¬
tauerit. unde inuste querimini: quia uob̃
omã ista ut iuberentur coegistis. Nam ut
longe p̃terita. ꝙ multa ñ repetamus: saltẽ re¬
centia facta ur̃a cogitate. Marcꝰ prb̃r caspha¬
lianensis a nemine coactꝰ: ꝓpͥa uoluntate ca¬
tholicus factꝰ est. Quare illum ur̃i ꝑsecuti s.
& pene occidissent: nͥ dĩ manus ꝑ homines

Expanded text:
nicatis et alios in uestram perditionem trahennicatis et alios in uestram perditionem trahentes liberari non uultis. Si Si autem ideo uobis displicemus, quia per imperatorum iussiones ad unitatem cogimini, hoc uos fecistis, qui, ubicumque uellemus praedicare ueritatem, ut eam quisque securus audiret, ut uolens eligeret, numquam permisistis per uiolentias et terrores uestros. nolite stridere et perturbare animas uestras; patienter, si fieri potest, considerate, quod dicimus, et recolite facta Circumcellionum uestrorum et clericorum, qui duces eorum semper fuerunt, et uidebitis, quae causa uobis hoc excitauerit. unde iniuste querimini, quia, uobis omnia ista ut iuberentur, coegistis. nam ut longe praeterita et multa non repetamus, saltem recentia facta uestra cogitate. Marcus presbyter Casphalianensis a nemine coactus propria uoluntate catholicus factus est; qua re illum uestri persecuti sunt et paene occidissent, nisi dei manus per homines
Abbreviated transcription (Latin):
ex illisnata fuerint: caracterẽ dñi sui eis infi¬
gat: ne furtum cius possit agnosci. Sic enĩ fe¬
cerunt maiores ur̃i. Seꝑauerunt ab eccła
⁊auerunt. Sed dñs & fures punit si ñ se corre¬
nec in eis suum ext̾minat caracterem. Dici¬
tis nos traditores: qđ nec maiores uri in ma¬
iores nrõs potuerunt: nec uos in nos ꝓbare
ullomodo poteritis. Quid uobis itultis fa¬
ciamus: qͥ quiando uobis dicimꝰ ut causã
mis uobis. qͥa illi potiꝰ traditores fuer̃ qui
cecilianũ & socios eiꝰ. quasi tͣditionis cͥmine
non credant. Uosenim eis dicitis. ꝓpt̃ tradi¬
tores quos non ostenditis remansisse eccłam
xp̃i in sola affrica partis donati. Qđ ñ de lege
de corde tr̃o ⁊ de parentum uestrorũ calũp¬
niis recitatis. Xpc autem dicit p̾dicari in no¬
mine suo penitentiam & remissionem pecca¬
torum ꝑ omnes gentes incipientib ab iherłm.
Cui eccłȩ ex ore xp̃i manifestate non cõmu¬

Expanded text:
ex illis nata fuerint, characterem domini sui eis infiex illis nata fuerint, characterem domini sui eis infigat, ne furtum eius possit agnosci. sic enim fecerunt maiores uestri; separauerunt ab eccleszauerunt. sed dominus et fures punit. si non se correnec in eis suum exterminat characterem. Dicitis nos traditores, quod nec maiores uestri in maiores nostros potuerunt nec uos in nos probare ullo modo poteritis. quid uobis uultis faciamus, qui, quando uobis dicimus, ut causaremus nobis, quia illi potius traditores fuerunt, qui Caecilianum et socios eius quasi traditionis crimine non credant. uos enim eis dicitis propter traditores, quos non ostenditis, remansisse ecclesiam Christi in sola Africa partis Donati, quod non de lege, de corde uestro et de parentum uestrorum calumniis recitatis. Christus autem dicit praedicari in nomine suo paenitentiam et remissionem peccatcui ecclesiae ex ore Christi manifestatae uos non commu
Abbreviated transcription (Latin):
us uolinus ep̃t catholicus:
donatistis. Caritas xp̃i cui
omnem hominem quantũ
ad nr̃am ꝑtinet uolunta¬
tem lucrari uolumus: ta¬
cere nob̃ ñ ꝑmitcit. Si ꝓp-¬
terea nos odistis. qͥa pa¬
cem uobis catholicam p̃¬
dicamus: nos dño seruimus dicenti. beati paci¬
fici. qm̃ ipsi filii d̃i uocabuntur & in psal-¬
mo scͥptum ẽ. Cum his qͥ oderunt pacem e¬
ram pacificus: cum loquebar illis debella-¬
bant me gͣtis. Propt̾ea mandauerunt nobi
qͥdam prb̃i partis ur̃e. dicentes: recedite a
plebib nrĩs: si non uultis ut int̾ficiamꝰ uos
Quanto iustiꝰ eis nos dicimꝰ: inmo uos ñ rece¬
dite: s accedite pac ati ad plebes ñ nrãs. s il¬
lius cuiꝰ om̃s sumꝰ: aut si ñ uultis. & impaca¬
ti estis. uos potiꝰ recedite aplebib pro quib
xp̃c suum sangͥnem fudit: quas ido uultis
uras facẽ ne sint . xp̃i. quamiuis eas sub eius
nomine possidẽ conemini: tãquam siscritꝰ
furetur oues de grege ani stu. & quecumq

Expanded text:
US EPISCOPUS CATHOLICUS DONATISTIS. Caritas Christi, cui omnem hominem, quantum ad nostram pertinet uoluntatem, lucrari uolumus, tacere nobis non permittit. si propterea nos odistis, quia pacem uobis catholicam praedicamus, nos domino seruimus dicenti: Beati pacifici, quoniam ipsi filii dei uocabuntur, et in psalmo scriptum est: Cum his, qui oderunt pacem, eram pacificus; cum loquebar eis, debellabant me gratis. propterea mandauerunt nobis quidam presbyteri partis uestrae dicentes: \'Recedite a plebibus nostris, si non uultis, ut interficiamus uos.\' quanto iustius eis nos dicimus: Immo uos non recedite, sed accedite pacati ad plebes non nostras sed illius, cuius omnes sumus; aut si non uultis et inpacati estis, uos potius recedite a plebibus, pro quibus Christus suum sanguinem fudit, quas ideo uultis uestras facere, ne sint Christi, quamuis eas sub eius nomine possidere conemini, tamquam si seruus furetur oues de grege domini sui et, quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
formam di. de qͦ dictum ẽ . ipse ẽ qͥbaptizat. fide
homo qͥlibet minist baptisini eiꝰ qlemẽꝙ sarcinã
portet. ñ iste s suꝑ quem columba descendit. ipse
ẽ qͥ baptizat. Iuos autẽ uana sentientes tanta ap¬
surditaᷤ seqr̃. ut qͦ ab ea fugiãt ñ iuemãt.Cũn fateãt᷑
ratũ ⁊ uerũ ẽẽ baptisitũ qñbaptriat apd̾ cõ aliqͥs¬

Expanded text:
Ipse est qui baptizat. Proinde homo quilibet minister baptismi ejus, qualemcumque sarcinam portet, non iste, sed super quem columba descendit, ipse est qui baptizat. Illos autem vana sentientes, tanta absurditas sequitur, ut quo ab ea fugiant non inveniant. Cum enim fateantur ratum et verum esse Baptis
Abbreviated transcription (Latin):
carunt. Quappt̾ cum paulus apłs itm̃ dicat
qͥa ip̃e sathanas transfigurat se in angłm lu¬
cis. unde ñ eese mirum si ministri eius tͦnf¬
figurant se sicut ministros iusticie. siuere is¬
te aliquem angłm uidit erroris nuntium. ꝙ
de unitate catholica xp̃ianos seꝑare cupi-¬
entem: ipse passus ẽ angłm sathane tranffi¬
gurantem se uelut angłm lucis. Si autẽ men¬
citur. & nichil tale uidit: ip̃e est minist̾ satha¬
ne: tranffigurans se uelut ministrũ iusticie:
liena. uel sua seductione lib̃ari. Nos enĩꝑoccasi¬
onẽ tuã sine aliqͦ odio conuenimꝰ hoc cirea eum
oportet litigare: s mitem ẽẽ add om̃s: docibilẽ:
patientem: in modestia corripientem diu̾sa
cognoscendam uĩtatem: & resipiscant de dia¬
boli laqueis. captiuati ab ipso in ipsiꝰ uolunta¬
tatem. Si gͦ aliqͥd aspere diximꝰ: ñ ad amarttu¬
dinem dissensiois. sed ad correctionẽ dilectioni
ualere cognoscat. Incolumis uiuas in

Expanded text:
carunt. \'Quapropter cum Paulus apostolus iterum dicat, carunt. \'Quapropter cum Paulus apostolus iterum dicat, quia ipse satanas transfigurat se in angelum lucis, unde non esse mirum, si ministri eius transfigurant se sicut ministros iustitiae, si uere iste aliquem angelum uidit erroris nuntium et de unitate catholica Christianos separare cupientem, ipse passus est angelum satanae transfigurantem se uelut angelum lucis. si autem mentitur et nihil tale uidit, ipse est minister satanae transfigurans se uelut ministrum iustitiae. liena uel sua seductione liberari. nos enim per occasionem tuam sine aliquo odio conuenimus hoc circa eum oportet litigare, sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientem, in modestia corripientem diuersa m ueritatem et resipiscant de diaboli laqueis captiuati ab ipso in ipsius uoluntatem. si ergo aliquid aspere diximus, non ad amaritudinem dissensionis sed ad correptionem dilectionis ualere cognoscat. incolumis uiuas in