comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diffundenda erat caritas in cordib
eoꝵs quȩ foras mittit timorem. quo
impediri possint ne arguere mun¬
dum qui ꝑsequutionib fremebat
auderent: ꝓpterea dixit. ille argu¬
et mundum: tamquam diceret
Ille diffundet in cordib ur̃is carita.¬
tem: Sioenim timore depulso: argu¬
endi habebitis libertatẽ Sepe autẽ
diximus. inseparabilia esse oꝑa trini¬
tatis: sed singulatim commendandis
fuisse personas: ut non solũ sine se¬
paratione uerum etiam sine confu-¬
sione & unitas intelligatur & tri¬
nitas Exponit deinde: quid dixe¬
rat. de peccato. & de iusticia. & de
uidicio: De peccato quidẽ inquit:
quia non crediderunt in me Hoc
enim peccatum quasi solum sit. pre
ceteris ita posuit: quia hoc manen¬
te cetera detinentur : & hoc disce¬
dente cetera remittuntur De iuis¬
tia uero inquit: quia ad patrem
uado & iam non uidebitis me Hic
primo uidendum .ẽ: si recte quisq
arguitur de peccato. Quomodo rec¬
te arguatur &e de iusticia: Num¬

Expanded text:
sanctum diffundenda erat charitas in cordibus eorum, quae foras mittit timorem, quo impediri possent, ne arguere mundum, qui persecutionibus fremebat, auderent, propterea dixit: Ille arguet mundum, tanquam diceret: Ille diffundet in vestris cordibus charitatem. Sic enim timore depulso, arguendi habebitis libertatem. Saepe autem diximus inseparabilia esse opera Trinitatis ; sed singillatim commendandas fuisse personas, ut non solum sine separatione, verum etiam sine confusione et unitas intelligatur et Trinitas. 2. Exponit deinde quid dixerit de peccato, et de justitia et de judicio. De peccato quidem, inquit, quia non crediderunt in me. Hoc enim peccatum quasi solum sit, prae caeteris posuit; quia hoc manente caetera detinentur, et hoc discedente caetera remittuntur. De justitia vero, inquit, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Hic primo videndum est, si recte quisque arguitur de peccato, quomodo recte arguatur et de justitia. Num
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s sursum .ẽ : Ponne ascendit in
cęlum & sedet ad dexteram patris:
Nonne apłs clamat ce dicit. si ergo resur¬
rexistis cum xp̃o que sursum sunt
sapite ubi xp̃s ẽ. ad dexteram dĩ se¬
dens quȩ sursum sunt quȩrite non
quȩ suꝑ terram: Quomodo ergo
ut ad xp̃m eamus terram calcare
conpellimur: cum pocius nobis sur¬
sum corda habenda si nt ad dñm. ut
cum illo possimus esse: Gidetis fr̃s
hodierni temporis angustias istam
coarctare quȩstionem: Qđ & si uos
forte minus uidetis: ego utcumq
uideo quantȩ disputationis indigeat:
Unde peto ut eam pocius sus pendi
quam negligentius uel angustius
ꝑtractari: non fraudata sed dilata
expectatione patiam ini Aderit enĩ
nobis dñs qui nos debitores facit:
ut faciat etiam redditores:¬

Expanded text:
Christus sursum est? nonne ascendit in Christus sursum est? nonne ascendit in coelum, et sedet ad dexteram Patris? nonne Apostolus clamat, et dicit, Si ergo resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, ubi Christus est ad dexteram Dei sedens, quae sursum sunt quaerite, non quae super terram ? Quomodo ergo ut ad Christum eamus, terram calcare compellimur; cum potius nobis sursum cor habendum sit ad Dominum, ut cum illo esse possimus? Videtis, fratres, hodierni temporis angustias istam coarctare quaestionem. Quod et si vos forte minus videtis, ego utcumque video quantae disputationis indigeat. Unde peto ut eam potius suspendi, quam vel negligentius vel angustius pertractari, non fraudata, sed dilata exspectatione patiamini. Aderit enim Dominus qui nos debitores facit, ut faciat etiam redditores
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a.: sicut ce nos dimittemus debito¬
rib nr̃is Si enim confiteamur sicut
scriptum est peccata nr̃a: ꝓfecto ille
qui lauit pedes discipłoꝵ suors fide¬
lis .ẽ. &e uistus qui dimittat nobis pec¬
cata & mundet ab om̃i iniquitate
id ẽ. usq ad pedes quib conuersamur
in terra. Proinde ȩccła quam mun-¬
dat xp̃s lauacro aquȩ in uerbo. non
solum in illis. ẽ. sine macula ce ruga
qui post lauacrum regenerationis
continuo ex hiuus uitę contagione
tolluntur. ne ͤcalcant terram ut opꝰ
habeant pedes lauare: Gerum etiã
bens fecit eos de scło isto lotis etiã
pedib emigrare: In his autem qui hio
de morantur etiam si munda sit. qm̃
iuste uiuunt: opus tamen habet
pedes lauare qm̃ sine peccato utiq
non sunt Propter hoc dicit in can¬
tico canticoꝵ: Laui pedes meos
quomodo inquinabo eos: Dicit
enim hoc cum cogitur a xp̃o uenire
ce terram calcareꝰ cum u̾enit Alia
questio rursus exoritur Nonne

Expanded text:
nostra, sicut et nos dimittimus debitonostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Si enim confiteamur, sicut scriptum est, peccata nostra, profecto ille qui lavit pedes discipulorum suorum, fidelis est et justus qui dimittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniquitate , id est, usque ad pedes quibus conversamur in terra. 5. Proinde Ecclesia quam mundat Christus lavacro aquae in verbo, non solum in illis est sine macula et ruga , qui post lavacrum regenerationis continuo ex hujus vitae contagione tolluntur, nec calcant terram ut opus habeant pedes lavare; verum etiam ebens Dominus, fecit eos de saeculo isto lotis etiam pedibus emigrare. In his autem qui hic demorantur, etiamsi munda sit, quoniam juste vivunt; opus tamen habent pedes lavare, quoniam sine peccato utique non sunt. Propter hoc dicit in Cantico canticorum, Lavi pedes meos; quomodo inquinabo illos ? Dicit enim hoc cum cogitur ad Christum venire, et terram calcare cum venit. Alia quaestio rursus exoritur. Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
opus nisi pedes lauare. sed est mun-¬
dus totus Totus utiq p̃ter pedes
uł nisi pedes: quos habet lauare: Sed
quid .ẽ. hoc. quid sibi uult hoc: neces¬
sarium est ut quęramus Dñs dicit.
ueritas loquitur: qđ opus habet pedes
lauare etiam ille qui lotus. ẽ Quid
fr̃s mei quid putatis: nisi quia homo
in scõ quidẽ baptismo totus abluitur.
non p̃ter pedes sed totus om̃ino: ue¬
rumtamen cum in reb humanis post¬
ea ui uitur : utiq terra calcatur: Ipsi
ergo humani affectus sine quib in
hac mortalitate non uiuitur. quasi
pedes sunt ubi ex humanis reb affici¬
mur Et sic afficimur: ut sidixerimꝰ
quia peccatum non habemus nos ipsos
decipiamus. & ueritas in nob̾ non sit
Quotidie igitur pedes lauat nobis: qui
interpellat ꝓ nobis: Et quotidie nos
opus habere ut pedes lauemus id .ẽ.
uias sp̃uatium gresuum diragamus.
in ipsa oratione dñica confite mur
cum dicimus. dimitte nobis debita

Expanded text:
opus nisi pedes lavare, sed est munopus nisi pedes lavare, sed est mundus totus. Totus utique praeter pedes, vel, nisi pedes, quos habet opus lavare. 4. Sed quid est hoc? quid sibi vult? quid hoc necessarium est ut quaeramus? Dominus dicit, veritas loquitur, quod opus habeat pedes lavare etiam ille qui lotus est. Quid, fratres mei, quid putatis? nisi quia homo in sancto quidem Baptismo totus abluitur, non praeter pedes, sed totus omnino: verumtamen cum in rebus humanis postea vivitur, utique terra calcatur. Ipsi igitur humani affectus, sine quibus in hac mortalitate non vivitur, quasi pedes sunt, ubi ex humanis rebus afficimur; et sic afficimur, ut si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipiamus, et veritas in nobis non sit . Quotidie igitur pedes lavat nobis, qui interpellat pro nobis : et quotidie nos opus habere ut pedes lavemus, id est, vias spiritualium gressuum dirigamus, in ipsa oratione dominica confitemur, cum dicimus, Dimitte nobis debita
Abbreviated transcription (Latin):
plus expaues xp̃m sibi negari quam
usq ad pedes suos humiliari : dñe ait
non tantum pedes meos. sed & manus
& caput Quandoquidem sic minaris:
lauancta tibi mea menbra non solũ ima
non subtraham. uerum etiam prima
substerno: ne michi neges capiendam
tecum partem: cum nullam tibi nego
abluendam mei corporis partem: Dicit
ei iħs Qui lotus ẽ. non habet opus nisi
pedes lauare : sed est mundus totꝰ¬
est ei uel pedes lauare: Dñs autẽ
nouerat qđ dicebat: etiam si nr̃a in-¬
firmitas eius secreta non petutrat
Uerumtamen quamtum nos erudire
&e ex lege sua docere dignatur: ꝓ cap¬
tu meo ꝓ modulo meo aliquid etiam
ego de huiꝰ quȩstionis ꝓfunditate illo
adiuuante respondeam: Ac primum
ipsam loquutionem non sibi eẽ. contra¬
riam facile ostendam: Quis enm non
ita rectissime loqui possit. muncdus
.ẽ. totus preter pedes: Elegantius
autem loquitur : sidicit mundus. ẽ.
totus nisi pedes Qđ tantumdem
ualet Hoc ergo ait dñs. non habet

Expanded text:
s Christum sibi negari, quam usque ad pedes suos humiliari: Domine ait mi, non tantum pedes meos, sed manus, et caput. Quandoquidem sic minaris, lavanti tibi membra mea, non solum ima non subtraho, verum etiam prima substerno. Ne mihi neges capiendam tecum partem, nullam tibi nego abluendam mei corporis partem. Dicit ei Jesus: Qui lotus est non indiget nisi pedes lavare, sed est mundus totest vel pedes lavare? Dominus autem noverat quod dicebat, etiamsi nostra infirmitas ejus secreta non penetrat. Verumtamen quantum nos erudire et ex lege sua docere dignatur, pro captu meo, pro modulo meo, aliquid etiam ego de hujus quaestionis profunditate, illo adjuvante, respondeam: ac primum ipsam locutionem non sibi esse contrariam facillime ostendam. Quis enim non ita rectissime loqui possit, Mundus est totus, praeter pedes? Elegantius autem loquitur si dicit, Mundus est totus, nisi pedes; quod tantumdem valet. Hoc ergo ait Dominus, Non habet
Abbreviated transcription (Latin):
odore obtimo mundus impleatur
Amasti bene agentem: uixisti bono odo¬
re: Inuid istiꝰ bene agenti: mortuus es
bono odore Numquid quia mori
uolusti. idõ odorem illum malum
esse fecifti : Noli inuidere. & non te
occidet bonus odor Deniq audi &

Expanded text:
odore optimo mundus impleatur. odore optimo mundus impleatur. Amasti bene agentem, vixisti bono odore: invidisti bene agenti, mortuus es bono odore. Numquid quia mori voluisti, ideo odorem illum malum esse fecisti? Noli invidere, et non te occidet bonus odor. 9. Denique audi
Abbreviated transcription (Latin):
occidit: Hoc ẽ. qđ ait apłs. &e ad hȩc
quis idoneus: Quomodo ea facit ds
miris mocdis. ut bono odore & boni
uiuant . & mali moriuntur : quomo¬
do sit. quantum dñs inspirare dignat᷑.
nam fortassis ibi lateat altior intellec¬
tus. quia me non potest penetrari.
tamen quorisq penetrare potui uobis.
non debet denegari Paulum apłm
bene agentem. be̾ne iuuentem. isticiȩ
uerba predicantem. oꝑe demonstran¬
tem. Doctorem mirabilem. fidelem
dispsnsatorem. fama usq quaq disse.¬
minabat: quidam diligebant. quidã
inuidebant: Nam ipse quodã loco
ait. de quibdam: qđ non caste sed
ꝑ iniudiam xp̃m annunciarent.
existimantes inquit tribulationẽ
suscitare uinculis meis Sed quid
ait. siue occasione siue ueritate xp̃c
annuncietur annuncient qui me
amant. annuncient qui michi inui-¬
dent: Illi bono odore uiuunt: ce illi
bono odore moriuntur: Iamen utris.¬
q p̃dicantib nomen xp̃i annunciet᷑.

Expanded text:
occilit? Hoc est quod ait Apostolus, Et ad haec occilit? Hoc est quod ait Apostolus, Et ad haec quis idoneus? Quomodo ea facit Deus miris modis, ut bono odore et boni vivant, et mali moriantur; quomodo sit, quantum Dominus inspirare dignatur nam fortasse ibi lateat altior intellectus, qui a me non potest penetrari; tamen quo usque penetrare potui, vobis non debet denegari. Paulum apostolum bene agentem, bene viventem, justitiam verbo praedicantem, opere demonstrantem, doctorem mirabilem, fidelem dispensatorem, fama usquequaque disseminabat: quidam diligebant, quidam invidebant. Nam ipse quodam loco ait de quibusdam, quod non caste, sed per invidiam Christum annuntiarent; existimantes, inquit, tribulationem suscitare vinculis meis. Sed quid ait? Sive occasione, sive veritate Christus annuntietur . Annuntiant qui me amant, annuntiant qui mihi invident; illi bono odore vivunt, et illi bono odore moriuntur: tamen utrisque praedicantibus nomen Christi annuntietur,
Abbreviated transcription (Latin):
odor sumus in om̃i loco: & in his qui
salui fiunt. & in his qui ꝑeun t:
Aliis sumus odor uitȩ in uitam: ali is
odor mortis in mortem Et adhȩc
quis idoneus: occasionẽ nobis pre¬
bet presens lectio scĩ euangłii. de odo¬
re isto ita loqui: ut ce a nobis sufficien
Ergo ut inde nos conemur loqui numqͥd
idonei sumus aut uos aut uos idonci
estis hȩc audire : Nos quidem idonei
non sumus. sed idoneus est ille qui ꝑ nos
cdignetur dicere. qđ uobis ꝓsit audi-¬
re Ecce apłs bonus odor. ẽ. sicut dicit
ipse: sed ipse bonus odor aliis est odor
uitȩ in uitam. aliis ẽ. odor mortis in
mortem: lamen bonus odor: Numqͥd
enim aliis sumus bonus odor in uitã.
aliis malus oclor ad mortem: bonũ
ocdorem se dixit non malum & eundẽ
bonum odorem aliis dixit ad uitam:
ali is ad mortem: felices: qui bono odo¬
re uiuunt: Quid autem infelicius
illis qui bono odore moriuntur: Et
quis est ait aliquis quem bonus odor

Expanded text:
odor sumus in omni loco, et in his qui odor sumus in omni loco, et in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt; aliis sumus odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem: et ad haec quis idoneus ? Occasionem nobis praebet praesens lectio sancti Evangelii de odore isto ita loqui, ut et a nobis sufficientErgo ut inde nos conemur loqui, numquid idonei sumus, aut vos audire haec idonei estis? Nos quidem idonei non sumus; sed idoneus est ille qui per nos dignetur dicere quod vobis prosit audire. Ecce Apostolus bonus odor est, sicut dicit ipse: sed ipse bonus odor aliis est odor vitae in vitam, aliis autem odor mortis in mortem; tamen bonus odor. Numquid enim ait, Aliis sumus bonus odor ad vitam, aliis malus odor ad mortem? Bonum odorem se dixit, non malum; et eumdem bonum odorem aliis ad vitam dixit, aliis ad mortem. Felices qui bono odore vivunt: quid autem infelicius illis qui bono odore moriuntur? 8. Et quis est, ait aliquis, quem bonus odor
Abbreviated transcription (Latin):
dñica sectare uestigia: capillis terge
i habes suꝑflua: da pauꝑibus. &e cdñi
pedes tersisti: Capilli enim suꝑflua
corporis uidentur Habes qđ agas. de
suꝑfluis tuis Tibi suꝑflua sunt: sed
dñi pedib necessaria sunt Forte in
terra dñi pedes indigent: De quib
enim nisi de menbris suis in fine
dicturus est. cum uni ex minimis
meis fecistis michi fecistis: Suꝑ flu-
a ur̃a inpendistis: sed pedibus meis
obsequuti estis Domus autem imple¬
ta est odore: mundꝰ impletus. ẽ. fama
bona: Nam odor bonus: fama bona
est Qui male uiunt ce xp̃iani uocan¬
tur : in uiriam xp̃o faciunt: De qua-¬
lib dictum. ẽ: qđ ꝑ eos nomen dñi blas¬
phematur Si ꝑ tales nomen dñi blas¬
phematur : per bonos nomen dĩ lau¬
sumus inquit: in om̃i loco: Dicitur
&e in canticis canticoꝵ: unguentum
effusum .ẽ. nomen tuum: Ad apłm re-¬
uoca intentionem . xp̃i inquit bonus

Expanded text:
dominica sectare vestigia. Capillis terge: dominica sectare vestigia. Capillis terge: si habes superflua, da pauperibus, et Domini pedes tersisti; capilli enim superflua corporis videntur. Habes quod agas de superfluis tuis: tibi superflua sunt, sed Domini pedibus necessaria. Forte in terra Domini pedes indigent. De quibus enim nisi de membris suis in fine dicturus est, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis ? Superflua vestra impendistis, sed pedibus meis obsecuti estis. 7. Domus autem impleta est odore; mundus impletus est fama bona: nam odor bonus, fama bona est. Qui male vivunt et christiani vocantur, injuriam Christo faciunt: de qualibus dictum est quod per eos nomen Domini blasphematur . Si per tales nomen Dei blasphematur, per bonos nomen Domini lausumus, inquit, in omni loco. Dicitur et in Canticis canticorum. Unguentum effusum nomen tuum . Ad Apostolum revoca intentionem: Christi, inquit, bonus
Abbreviated transcription (Latin):
lit mundo: Iho ergo ante sex dies pas¬
chȩ uenit bethaniam ubi fuerat laza¬
rus mortuus: quem suscitauit iħs fe¬
cerunt autem ei cȩnam ibi: & martha
ministrabat Lazarus autem unus
erat ex discibentib ne putarent¬
homines phantasma esse factum qui¬
a mortuus resurrexit: unus erat ex
dñs cum lazaro & ceteris: ministra.¬
bat martha una ex sororib latari:
Maria uero altera soror lazari: accepit
libram unguenti nardi pistici p̃cio
ex odore unguenti Factũ audiuimꝰ:
misterium requiramus: Quȩcumq
anima fidelis uis esse : cum maria un¬
ge pedes dñi precioso unguento un¬
guentum illud iusticia fuit: idõ libra
fuit Erat autem unguentum: nardi
pistici preciosi. Qđ ait pistici: locum
aliquem credere debemus. unde hoc
erat unguentum pretiosum: Nec tam̃
uacat: && sacramento optime consonat :¬
istis grete: fides dicitur. Quȩrebas
operari iusticiam: iustus ex fide ui¬
uit: Onge pedes iħu beneuuendo:

Expanded text:
go ante sex dies Pasche venit Bethaniam ubi fuit Lazarus mortuus: quem suscitavit Jesus. Fecerunt autem ei cenam ibi: et Martha ministrabat. Lazarus autem unus erat de discumbentibus cum ehomines phantasma esse factum, quia mortuus resurrexit, unus erat ex Dominus cum Lazaro et caeteris, ministrabat Martha una ex sororibus Lazari. 6. Maria vero, altera soror Lazari, accepit libram unguenti nardi pistici pretiot ex odore unguenti. Factum audivimus, mysterium requiramus. Quaecumque anima fidelis vis esse, cum Maria unge pedes Domini pretioso unguento. Unguentum illud justitia fuit, ideo libra fuit: erat autem unguentum nardi pistici pretiosi. Quod ait, pistici, locum aliquem credere debemus, unde hoc erat unguentum pretiosum: nec tamen hoc vacat, et sacramento optime consonat. Πίστις graece, fides dicitur. Quaerebas operari justitiam: justus ex fide vivit . Unge pedes Jesu: bene vivendo
Abbreviated transcription (Latin):
ubi sit xp̃c Otinam uellent audire.
& apprehendere: quicumq sunt ex
semine eoꝵs qui dederant mandatũ
ut indicaretur eis ubi esset xp̃s Ue
niant ergo ad eccłam: audiant ubi
sit xp̃c. apprehendant eum . a nobis
aucdiant ex euangelio audiant: Occi¬
sufẽ. a parentib eoꝵs: sepultus est.
resurrexit. a discipłis argnitus. ante
oculos eoꝵ ascendit in cęlum. ubi se¬
det ad dexteram patris. qui uidicatu¬
rus est uenturus uidex Audiant ce¬
ce teneant. Respondent. quem tene¬
bo absentem: Quomodo in cȩlum
manum mittam. ut ibi sedentẽ tene¬
am: F idem mitte &r tenuisti Paren.¬
tes tui tenuerunt carne : tu tene cor
Nisi presens. ẽẽt. a nobis ipsis teneri non

Expanded text:
ubi sit Christus. Utinam velint audire ubi sit Christus. Utinam velint audire et apprehendere quicumque sunt ex semine illorum, qui dederant mandatum ut indicaretur eis ubi esset Christus. Veniant ad Ecclesiam, audiant ubi sit Christus, et apprehendant eum. A nobis audiant, ex Evangelio audiant. Occisus est a parentibus eorum, sepultus est, resurrexit, a discipulis agnitus, ante oculos eorum ascendit in coelum, ibi sedet ad dexteram Patris; qui judicatus est, venturus est judex: audiant, et teneant. Respondent: Quomodo tenebo absentem; quomodo in coelum manum mittam, ut ibi sedentem teneam? Fidem mitte, et tenuisti. Parentes tui tenuerunt carne, tu tene cordNisi praesens esset, a nobis ipsis teneri non
Abbreviated transcription (Latin):
rebant ergo iħm: sed male: Beati enĩ
qui quęrunt iħm: sed bene: Illi quȩ.¬
rebant iħm ut nec ipsi eum haberen¬
nec nos: sed ab ipsis abscedentem suscepi¬
mus nos Reprehenduntur qui quȩr̃
laudantur qui quęrunt: Animus enĩ
quęrentis aut laudem inuenit: aut
dampnationem Habetur enim c in
psalmis: confundantur cr reuereant᷑
qui quȩrunt animam meam: Istis
qui male quȩrebant: Alio autẽ loco
dicit: Peruit fuga a me. &e non est
qui requirat animam meam: Culpan¬
tur qui quȩrebant : culpantur qui ñ
quȩrebant: Ergo quȩramus xp̃m ut
habeamus. quȩramus ut teneamus. sed
non ut occidamus Nam &e illi idõ quȩ¬
rebant ut tenerent: sed ut cito non
haberent. Quȩrebant ergo ce loque¬
bantur int̾ se: Quid putatis quia
non uenit ad diem festum: Dede¬
rant autem pontifices ce pharisȩi
mandatum : ut si quis cognouerit
ubi sit. indicet. ut apprehendant
eum: Nos indicemus modo uideis:

Expanded text:
rebant ergo Jesum: sed male. Beati enim rebant ergo Jesum: sed male. Beati enim qui quaerunt Jesum, sed bene. Illi quaerebant Jesum, ut nec ipsi haberennec nos: sed ab ipsis abscedentem suscepimus nos. Reprehenduntur qui quaerunt, laudantur qui quaerunt: animus enim quaerentis aut laudem invenit, aut damnationem. Habes enim et in Psalmis, Confundantur et revereantur, qui quaerunt animam meam : isti sunt qui male quaerebant. Alio autem loco dicit: Periit fuga a me, et non est qui requirat animam meam . Culpantur qui quaerebant, culpantur qui non quaerebant. Ergo quaeramus Christum ut habeamus; quaeramus ut teneamus, sed non ut occidamus: nam et illi ideo quaerebant ut tenerent, sed ut cito non haberent. Quaerebant ergo, et loquebantur inter se: Quid putatis, quia non venit ad diem festum? 4. Dederant autem pontifices et Pharisaei mandatum, ut si quis cognoverit ubi sit, indicet, ut apprehendant eum. Nos indicemus modo Judaeis,
Abbreviated transcription (Latin):
&e ueritas teneretur: habebant ergo
iudei pascha in imbra: nos in luce. Quio
enim opus erat ut dñs eis preciperet
ꝑ ipsum diem festum ouem occidere:
nisi quia ille erat de quo prophetatũ
est. sicut ouis ad immolandum duc¬
tus est: Sanguine xp̃i frontes nr̃ȩ
signantur Et illa significatio. quȩ erat
significatio. data ẽ. ab om̃ib signatis ex¬
terminatorem ꝓhibere: Signum xp̃i
a nobis repellit exterminatorem : si
cor nr̃m recipiat saluatorem: Qua¬
re hoc dixi: quia multi postes ha¬
bent signatos. ce intus non manet
habitator Facile habent in fronte
signum xp̃i: ce corde non recipiunt
signum xp̃i a nobis repellit extermi-¬
natorem: si cor nr̃m habeat xp̃m ha¬
bitatorem: Hȩc dixi. ne qui forte co-
gitarent quid sibi uellent illa facta ui-¬
dȩors: Uenit ergo iħc tamquam ad uic-¬
timam. ut uerum pascha nos habere¬
mus: cum eius passionem tamquam
ouis immolationem celebramus: Quȩ-¬

Expanded text:
et veritas teneretur. Habebant ergo et veritas teneretur. Habebant ergo Judaei Pascha in umbra, nos in luce. Quid enim opus erat ut Dominus eis praeciperet per ipsum diem festum ovem occidere , nisi quia ille erat de quo prophetatum est: Sicut ovis ad immolandum ducunt; sanguine Christi frontes nostrae signantur. Et illa signatio, quia erat significatio, dicta est a domibus signatis exterminatorem prohibere : signum Christi a nobis repellit exterminatorem, si cor nostrum recipiat Salvatorem. Quare hoc dixi? Quia multi postes habent signatos, et intus non manet habitator: facile habent in fronte signum Christi, et corde non recipiunt signum Christi a nobis repellit exterminatorem, si cor nostrum habeat Christum habitatorem. Haec dixi, ne quis fgitaret quid sibi vellent ista festa Judaeorum. Venit ergo Dominus tanquam ad victimam, ut verum Pascha nos haberemus, cum ejus passionem tanquam ovis immolationem celebraremus. 3. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
lectionem scĩ euan¬
gelii de qua loquu¬
tisumus. qđ dñs dedit:
hotdierna sequitur
de qua loquuturi
sumus qđ dñs dabit:
Quȩdam in scripturis
tam manifesta sunt :
ut poctus auditorem quam expositorẽ
desiderent In eis nos immorari non op.¬
portet: ut necessariis in quib moran¬
dum est tempus sufficiat Proximum¬
erat pascha iudȩoꝵs Illum diem festũ
uidei cruentum habere: dñi sanguine
uoluerunt Illo che festo occisus est ag¬
nus: qui nobis eundem diem festum
suo sanguine consecrauit: Consiliuim
erat inter uideos. de occidendo iħu
illo: qui de cȩlo uenerat pati: Propm¬
quare uoluit loco passionis: quia immi-¬
nebat hora passionis: Ascenderunt er¬
go multi ierosolimam de regione ante
pascha: ut scĩficarent se ipsos Hoc
festo quo pascha erat. om̃s undiq con-¬
uenirent. & illius diei celebratione
scĩficarentur Sed illa cȩlebratio un-¬
illa die passuruut transiret unbra &
lux ueniret: ut transiret significatio

Expanded text:
lectionem sancti Evangelii, de qua locuti sumus quod Dominus dedit, hodierna sequitur, de qua locuturi sumus quod Dominus dabit. Quaedam in Scripturis tam manifesta sunt, ut potius auditorem quam expositorem desiderent: in eis nos immorari non oportet, ut necessariis in quibus immorandum est, tempus sufficiat. erat pascha Judaeorum. Illum diem festum Judaei cruentum habere Domini sanguine noluerunt. Illo die festo occisus est Agnus qui vobis eumdem diem festum suo sanguine consecravit. Consilium erat inter Judaeos de occidendo Jesu. Ille, qui de coelo venerat pati, propinquare voluit loco passionis, quia imminebat hora passionis. Ascenderunt ergo multi in Jerosolymam de regione ante Pascha, ut sanctificarent seipsos. Hoc festo quod Pascha erat omnes undique convenirent, et illius diei celebratione sanctificarentur. Sed illa celebratio umillo die passuri, ut transiret umbra, et lux veniret; ut transiret significatio,
Abbreviated transcription (Latin):
plissimum uel inmensum: quã libet
lucidũ ac spetiosum: corpus tam̃:
Idõ ꝓuerbia illi sunt quęcumq dic¬
ta sapientiȩ de incorporea in muta¬
biliq substantia: non qđ ea tam quã
ꝓuerbia deputet: sed quia sic co¬
gitat. quomodo qui ꝓuerbia solent
audire & non intelligere Cum uero
sp̃italis ceꝑit om̃a diiudicare. ipse
autem a nemine di iudicatur: etiã si

Expanded text:
plissimum vel immensum, quamlibet plissimum vel immensum, quamlibet lucidum ac speciosum corpus. Tamen ideo proverbia illi sunt quaecunque dicta sapientiae de incorporea immutabilique substantia: non quod ea tanquam proverbia deputat, sed quia sic cogitat, quomodo qui proverbia solent audire, neque intelligere. Cum vero spiritalis coeperit omnia dijudicare, ipse autem a nemine dijudicari etiamsi
Abbreviated transcription (Latin):
in alio psalmo legitur: Saciabor dũ
manifestabitur gła tua Peticio nãq
alicuius est indigentiȩ: quȩ ibi nulla
erit ubi hȩc sacietas erit Relinqui-¬
tur itaq quantum sapere ualeo. ut
carnalib uelam lib se sp̃itales ꝓmi¬
sisse facturum: quamius nondum
tales quales erimus quando sp̃itale
etiam corpus habebimus: sed qua¬
lis erat qui dicebat Sapientiam lo.¬
quimur inter ꝑfectos Et non potu-¬
i uobis loqui quasi sp̃italib sed qua¬
si carnibus Et non spm̃ huius mun-¬
di accepimus: sed sp̃m qui ex dõ
est: ut sciamus quȩ adõ donata suÑ
nobis Quȩ &e loquimur: non in sa-¬
pientiȩ humanȩ doctis uerbis. sed
docti spũi: sp̃italib Ptalia cõpa¬
rantes Animalis autem homo : non¬
ꝑcipit quȩ sunt sp̃sdĩ Non itaq
ꝑcipiens quȩ sunt sp̃s dĩ homo ani¬
malis: sic audit quȩcũq audit de
dĩ natura. ut aliud quam corpus
cogitare non possit: quamlibet am¬

Expanded text:
in alio psalmo dicitur: Satiabor, cum in alio psalmo dicitur: Satiabor, cum manifestabitur gloria tua . Petitio namque alicujus est indigentiae, quae ibi nulla erit, ubi haec satietas erit. Relinquitur itaque, quantum sapere valeo, ut carnalibus vel animalibus se spirituales promisisse facturum, quamvis nondum tales, quales erimus, quando spiritale etiam corpus habebimus, sed qualis erat, qui dicebat: Sapientiam loquimur inter perfectos ; et: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus ; et: Non spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis, quae et loquimur, non in sapientiae humanae doctis verbis, sed docti Spiritu, spiritalibus spiritalia comparentes. Animalis autem non percipit quae sunt Spiritus Dei . Non itaque percipiens quae sunt Spiritus Dei, homo animalis, sic audit quaecunque audit de Dei natura, ut aliud quam corpus cogitare non possit, quamlibet am
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝑseuerantes sc̃os suos. nequaquã
Imuscdĩa diuina fraudabitr Hȩo
inquid in ꝓuerbi is loquutus sum
uobis Genit hora cum iam non in ꝓ-¬
uerbi is loquar uobis: sed palam de pa-¬
tte meo adnunciabo uobis. Possim dice¬
re hanc de qua loquitur horam. futu¬
rum oportere scłm intelligi ubi ui¬
debimus palam qđ beatus paulus
dicit. facie ad faciem: ut qđ ait hȩc
in ꝓuerbi is loquutus sũ uobis. hoc
sit qđ ab eodem apło dictum est. ui¬
demus nunc ꝑ speculũ in enigiate
ad nunciabo autem uobis. quia ꝑ filiũ
pat̾ udebitur. uixta illud qđ alibi
ait: Neq patrem quis cognoscit nisi
filius : &e cui uoluerit filius reuelare
Sed istum sensum udetur inpedire
qđ sequitur : illo die in nomine meo
petetis In futuro enim scło cum ꝑue¬
nerimus ad regnũ: ubi similes ei erimꝰ.
qm̃ uidebimus eum sicuti est. quid
petiturisumus. quando saciabitur
in bonis desideriũ nr̃m : Unde co

Expanded text:
do perseverantes sanctos suos nequaquam do perseverantes sanctos suos nequaquam misericordia divina fraudabit. 3. Haec, inquit, in proverbiis locutus sum vobis: venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobistre annuntiabo vobis. Possem dicere hanc, de qua loquitur horam, futurum oportere saeculum intelligi, ubi videbimus palam, quod beatus Paulus dicit, facie ad faciem , ut quod ait: Haec in proverbiis locutus sum vobis, hoc sit, quod ab eodem Apostolo dictum est: Videmus nunc per speculum in aenigmate . Annuntiabo autem vobis, quia per Filium Pater videbitur, juxta illud quod alibi ait: Neque Patrem quis cognoscit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Sed istum sensum videtur impedire quod sequitur: In illo die in nomine meo petetis. In futuro enim saeculo cum pervenerimus ad regnum, ubi similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est , quid petituri sumus, quando satiabitur in bonis desiderium nostrum ? Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
nichil sit: In comparatione qrippe sp̃i¬
talis hominis qui scit grã dĩ se esse qđ
est : quisquis uana p̾sumit: nichil. ẽ:
Etiam sic ergo recte intelligi potest. am̃
amen dico uobis si quid petieritis patrẽ
in nomine meo dabit uobis: ut hoc qđ
ait siquid. non qđ libet intelligatur:
s aliquid qđ non in beatȩ uitȩ compa¬
ratione nichil sit Et qđ sequitur . us¬
q modo non petistis quicquam in no-¬
mine meo. duob modis intelligi potest :
uel quia non in nomine meo petistis.
ꝗd nomen non sicut cognoscendum ẽ.
cognouistis: uel non petistis quicquam :
qm̃ in cõparatione rei quã petere de¬
biustis: ꝓnichilo habendũ est qđ pe-¬
tistis Ut igitur in eius nomine non
nichil sed gaudium plenum petant:
qm̃ si aliquid aliued petunt. idem a¬
liquid nichil est: exortatur dicens
Petite & accipietis ut gaudium ur̃ m
sit plenum. Id .ẽ. hoc in nomine meo
petite ut gaudium urm plenũ sit.¬
& accipietis Isto enim bono: in peten¬

Expanded text:
nihil sit . In comparatione quippe spiritualis hominis, qui scit gratia Dei se esse quod est, quisquis vana praesumit, nihil est. Etiam sic ergo recte intelligi potest, Amen, amen dico vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis; ut hoc quod ait, si quid, non quodlibet intelligatur, sed aliquid quod non in beatae vitae comparatione sit nihil. Et quod sequitur, Usque modo non petistis quidquam in nomine meo, duobus modis intelligi potest: vel quia non in nomine meo petistis, quod nomen non sicut cognoscendum est cognovistis; vel non petistis quidquam, quoniam in comparatione rei quam petere debuistis, pro nihilo habendum est quod petistis. Ut igitur in ejus nomine non nihil, sed gaudium plenum petant quoniam si aliquid aliud petunt, idem aliquid nihil est, exhortatur dicens, Petite, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum: id est, hoc in nomine meo petite, ut gaudium vestrum sit plenum, et accipietis. Isto enim bono in peten
Abbreviated transcription (Latin):
OSTMARRAHONE
rei gestȩ in qua thomas
Ublatis sibi tangendis
In xp̃i carne uulnerũ
locis. uidit qđ crede-¬
re nolebat &e credidit :
inter ponit hȩc euangłista iohs
&r dicit Multa quidẽ & alia sig¬
signa fecit iħs in conspec comi¬
non sunt scripta in libro

Expanded text:
ost narrationem rei gestae, in qua Thomas discipulus oblatis sibi tangendis in Christi carne vulnerum locis, vidit quod credere nolebat et credidit; interponit haec evangelista Joannes, et dicit: « Multa quidem et alia signa fecit Jesus in conspecnon sunt scripta in
Abbreviated transcription (Latin):
dentes uitã ȩternã habeatis in nomi¬
ne eiꝰ Hoc capitulũ uelut libri huiꝰ
indicat finẽ: Sed narratur hic dein-¬
de quẽ ad modũ se manifestauerit
dñs ad mare tyberiadis: & in captu.¬
ra pisciũ cõmendauerit eccłȩ sacram̃
tum. qualis futura est in ultima re¬
surrectione mortuorum: Ad hoc itaq
commendandũ ualere arbitror. qđ
tamquã finis est int̾̃positus libri : qđ
esset etiã sequuturȩ narrationis qua

Expanded text:
dentes, vitam habeatis in nomine ejus. » Hoc capitulum velut libri hujus indicat finem: sed narratur hic deinde quemadmodum se manifestaverit Dominus ad mare Tiberiadis, et in captura piscium commendaverit Ecclentum, qualis futura est in ultima resurrectione mortuorum. Ad hoc itaque commendandum valere arbitror, quod tanquam finis interpositus est libri, quod esset etiam secutu
Abbreviated transcription (Latin):
apud hominẽ hospes uisibilit̾ manere
consueuit: exposuit quid dixerit apđ uos
manelnt: cũ ad uinxit & dixit. & in uob̾
erit Ego inuisibiliter uidetur. Hec si non
sit in uobis: potest esse in nobis eiꝰ scientia:
Sic enĩ a nob iudetur in nobis & nr̃a consci¬
entia Nã faciem uidemus alteriꝰ : nrãm
uidere non possumus Conscientiã uero
nr̃am uidemus: alterius non possumꝰ. Sed
si non sit in nobis:

Expanded text:
apud hominem hospes visibiliter manere apud hominem hospes visibiliter manere consuevit; exposuit quid dixerit, apud vos manebit, cum adjunxit et dixit, in vobis erit. Ergo invisibiliter videtur: nec si non sit in nobis, potest esse in nobis ejus scientia. Sic enim a nobis videtur in nobis et nostra conscientia: nam faciem videmus alterius, nostram videre non possumus; conscientiam vero nostram videmus, alterius non videmus. Sed si non sit in nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s. Qđ uero ait. rogabo patrẽ &e alium
paraclitũ dabit uobis: ostendit & se¬
ipsum esse paraditũ: Paraclitus enim la¬
tine dr̃ ad uocatus Et dictum ẽ. de
xp̃m iustum Sic autẽ mundũ dixit
Prudentia carnis: inimica est dõ Legi enĩ
dĩ non est subiecta Nec enĩ potest Gelut
sidicamus Iniusticia iusta esse ñ potest
Mundũ quippe ait hoc loco: mundi signifi¬
cans dilectores Quȩ dilectio: non . ẽ. a patre:
Et idõ dilectioni huiꝰ mundi de qua satis a-¬
gimꝰ ut minuat᷑ & cõsumat᷑ in nob̵ cõtraria
ergo eum acciꝑe non potest: quia nõ uidet
eũ nec scit eum Non enĩ habet inuisibiles
oculos mundana dilectio: ꝑ quos uideri
sp̃s sc̃s nisi inuisibilit̾ non potest Uosaut̃¬
inquit cognoscetis eum: quia apud uos ma-¬
nebit &e in uobis erit: Erit in eis ut maneat:
non manebit ut sit. Priꝰ enĩ est esse alicubi:
quã manere: Sed ne putarent qđ dictũ. ẽ.
apud uos manebit. ita dictũ quẽ ad modũ

Expanded text:
. Quod vero ait: Rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ostendit et seipsum esse Paracletum: Paracletus enim Latine dicitur advocatus: et dictum est de esum Christum justum . Sic autem mundum dixit nim Dei non est subjecta: nec enim potest, velut si dicamus, Injustitia justitia esse non potest; mundum quippe ait, hoc in loco significans dilectores mundi: quae dilectio non est a Patre; et ideo dilectioni hujus mundi, de qua satagimus, ut minuatur et consumatur in nobis, contraria ergo eum accipere non potest; Quia non videt eum, neque scit eum. Non enim oculos humana dilectio, per quos uideri spiritus, scilicet nisi inuisibiliter non potest. Muinquit, cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Erit in eis ut maneat, non manebit ut sit: prius est enim esse alicubi, quam manere. Sed ne putarent quod dictum est, apud vos manebit, ita dictum quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
ce filii excelsi om̃s: ꝓpterea dixit :
Qui credit in me non credit in me:
ne totum qđ de xp̃o creditur scđm
hominem crederetur: Ille ergo inquit
misit: ut cum credit in patrem cre¬
dat eum habere filium sibi ȩqualẽ.
& tunc uere credat in me Nam si pu-¬
tauerit eum non habere filios scđm
uerbum sed facta ꝑ uerbum: nec ha¬
bere filium ȩqualem sibi. atq coȩter¬

Expanded text:
 filii excelsi omnes : propterea dixit, Qui credit in me, non credit in me; ne totum quod de Christo creditur, secundum hominem crederetur. Ille ergo, inquit, misit: ut cum credit in Patrem, credat eum habere Filium sibi aequalem, et tunc vere credat in me. Nam si putaverit eum non habere nisi filios Verbum, sed facta per Verbum, nec habere Filium aequalem sibi atque coaeter
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũ timore &e tremore suam ipsius
salutem oꝑatur: qđ utiq in illo sed non
sine illo xp̃c oꝑatur: Prorsus maus
hoc eẽ. dixerim: quã est cȩlũ oe terra
& quetũq cernuntur in cęlo & in terra:
Et celũ enim o& terra transibunt: Predes¬
rinatoꝵ aut̃ id ẽ. eoꝵ quos p̃sciuit salꝰ
ce uistificatio ꝑmanebit: In illis tantũ
oꝑa dĩ: in istis aut̃ etiã imago dĩ Sed¬
facit qui oꝑante in se xp̃o. cooꝑa tur
ȩternam salutem ac uistificationem
suam: Non hinc audeo p̃cipitare sen¬¬
tentiã: Intelligat qui potest uidicet
qui potest: utrũ maius sit uistos creare
quã impios uistificare Certe enĩ si ȩqua¬
lis .ẽ. utriꝰq potentie: hoc maioris est mi¬
sericordie Hoc .ẽ. enĩ magnũ pieta¬
tis sacramentũ: qđ manifestatũ est
in carne. iustificatũ in spũ: apparuit

Expanded text:
qui cum timore et tremore suam ipsius qui cum timore et tremore suam ipsius salutem operatur; quod utique in illo, sed non sine illo Christus operatur? Prorsus majus hoc esse dixerim, quam est coelum et terra, et quaecunque cernuntur in coelo et in terra. Coelum enim et terra transibunt: praedestinatorum autem, id est eorum quos praescit, salus et justificatio permanebit. In illis tantum opera Dei, in his autem est etiam imago Dei. Sedfacit, qui operante in se Christo cooperatur aeternam salutem ac justificationem suam? Non hic audeo praecipitare sententiam. Intelligat qui potest, judicet qui potest, utrum majus sit justos creare quam impios justificare. Certe enim si aequalis est utrumque potentiae, hoc majoris est misericordiae. Hoc est enim pietatis sacramentum, quod manifestum est in carne, justificatum
Abbreviated transcription (Latin):
Tuno igitur uerba eius erant oꝑa eius
Et utiq minus. ẽ. uerba usticie p̃dicare
qđ fecit p̃t̃ nos : quã impios iustifica¬
re. qđ ita facit in nobis ut faciamus c&
nos Restat inquirere quomodo acci-¬
piendum sit : qđ cumq petieritis in no¬
mine meo hoc faciã. Propt̃ multa
enim quę petunt fideles eus nec ac¬
cipiunt: non parua hinic exoritur
quȩstio Sed sermo iste iam clauden.¬
dus ẽ : ut considerandę ar tractande
tribuatur saltem parua dilatio:

Expanded text:
ejus. Et utique minus est verba justitiae praedicare, quod fecit praeter nos, quam impios justificare, quod ita facit in nobis, ut faciamus et nos. Restat inquirere quomodo accipiendum sit, Quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam. Propter multa enim quae petunt fideles ejus, nec accipiunt, non parva hinc exoritur quaestio: sed quoniam sermo iste jam claudendus est, ei considerandae atque tractandae tribuatur saltem parva dilatio.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed om̃a oꝑa xp̃i intelligere ubi ait.
maiora hoꝵs faciet: nulla nos necessi¬
tas cogit: Hors enim forsitan dixit:
que illa hora faciebat Iunc aut̃ uer-¬
ba fidei faciebat: &e de his oꝑibus fu-¬
erat p̃loquutus dicens Gerba quȩ ego
loquor uobis: a meipso non loquor:

Expanded text:
Sed omnia opera Christi intelligere ubi ait, Majora horum faciet, nulla nos necessitas cogit. Horum enim forsitan dixit, quae in illa hora faciebat: tunc autem verba fidei faciebat, et de his operibus fuerat praelocutus dicens, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor:
Abbreviated transcription (Latin):
ad dñm duceremini Respondit ille
homo cedixit eis In hoc mirabile est
quia uos nescitis unde sit & aꝑuit
oculos meos Scimus autem quia
peccatores ds̃ non exaudit. Sed si qͥs
dĩ cultor est & uoluntatẽ eius facit
hunc exaudit. Adhu c munctus¬
loquitur: Nam peccatores ds̃ exaudit:
Si enim peccatores non exaudiret:
frus tra ille publicanus oculos in t̾ra
dimittens ce pectus suum ꝑcutiens
diceret. Oñe ꝓpicuis esto michi pec¬
catori. Et ista confessio meruit uis¬
tificationem. quomodo iste cȩcus il¬
luminationem: A scło non .ẽ. auditũ
quia aperuit quis oculos cȩci nati:
nisi hic. eẽt. adõ non poterat facere
quicquam: libere. constant̃. ueracit̃.
Hȩc enim quȩ facta sunt a dño a quo
fierent nisi adño. aut quando a dis-¬
cipłis talia fierent nisi in eis dñs ha¬
bitaret.Responderunt & dixeruNs
ei In peçcatis natuses totus &e tu do¬
lis. sed qui aꝑuit oculos saluat. & to¬

Expanded text:
ad Dominum duceremini. 13. Respondit ille ad Dominum duceremini. 13. Respondit ille homo, et dixit eis: In hoc mirabile est, quia vos nescitis unde sit, et aperuit oculos meos. Scimus autem quia peccatores Deus nDei cultor est, et voluntatem ejus facit, hunc exaudit. Adhuc loquitur. Nam et peccatores exaudit Deus. Si enim peccatores Deus non exaudiret, frustra ille Publicanus oculos in terram demittens et pectus suum percutiens diceret, Domine, propitius esto mihi peccatori. Et ista confessio meruit justificationem, quomodo iste caecus illuminationem. A saeculo non est auditum quia aperuit quis oculos caeci nati. Nisi esset hic a Deo, non poterat facere quidquam. Libere, constanter, veraciter. Haec enim quae facta sunt a Domino, a quo fierent nisi a Deo? Aut quando a discipulis talia fierent, nisi in eis Dominus habitaret? 14. Responderunt, et dixerunt ei: In peccatis natus es totusis. Sed qui aperuit oculos, salvat et to
Abbreviated transcription (Latin):
Dixerunt ergo illi Quid fecit tibi.¬
iii. quomodo aꝑuit tibi oculos.: Et
ille iam stomacans aduersus duriciã
uideor. & ex cȩco uidens non ferens
cȩcos: respondit eis: Dixi uobis iam
& audistis: Quid iterum uultis au.¬
dire: Humquid & uos uultis dis¬
cipłi eius fieri: Quid ẽ. numquid
& uos nisi quia ego iam sum: Nũqͥd
& uos uultis : iam uideo. sed non uide
o: Maledixerunt ei & dixerunt. Iu
discipłs illius sis Tale maledictum
suꝑ nos &e suꝑ filios nr̃os Maledictũ
enim .ẽ. si cor discutias non si uerba
ꝑpendas Nos autem moysi discipłi
sumus : Nos scimus quia morsi locu-¬
tus est ds̃ Istum autem nescimus
unde sit Otinam sciremtis. quia
morsi loquutus est ds̃ Sciretis quia
ꝑ moysen p̃dicatus est ds Habetis enĩ
dnm dicentem. si crederetis moysi.
crederetis & michi De me enim ille
spripsit: Ita ne sequimini seruum
& dorsum ponetis contra dñm: sed
nec seruum sequimini: Nam ꝑ illũ

Expanded text:
Dixerunt ergo illi: Quid fecit tibDixerunt ergo illi: Quid fecit tibi? quomodo aperuit tibi oculos? Et ille jam stomachans adversus duritiam Judaeorum, et ex caeco videns, non ferens caecos, respondit eis: Dixi jam vobis, et audistis; quid iterum vultis audire? Numquid et vos vultis discipuli ejus fieri? Quid est, Numquid et vos, nisi, quia ego jam sum? Numquid et vos vultis? Jam video, sed non invideo. 12. Maledixerunt ei, et dixerunt: Tu discipulus ejus sis. Tale maledictum super nos, et super filios nostros. Maledictum enim est, si cor discutias, non si verba perpendas. Nos autem Moysi discipuli sumus: nos scimus quia Moysi locutus est Deus, istum autem nescimus unde sit. Utinam sciretis quia Moysi locutus est Deus; sciretis quia per Moysen praedicatus est Deus. Habetis enim Dominum dicentem, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit . Itane sequimini servum, et dorsum ponitis contra Dominum? Sed nec servum sequimini; nam per illum
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixerunt: Ipsum interrogate: ȩtatẽ
habet ipse de se loquatur: Filius
quidem nr̃ est Sed iuiste cogerem᷑
loqui ꝓ infante. quia ipse ꝓse loqui
non posset Olim loquitur modo ui-¬
det Cȩcũ a natiitate nouimus.
loquentem olim scimuis. Uidentem
modo uidemus. ipsum interrogate
ut instruamini: Quid nobis ca-¬
lum niamini: Hȩc dixerunt paren¬
tes eius. quia timebant iuidȩos Iam
enim conspirauerant uidei ut si
quis eum confiteretur . xp̃m: extra
sinagogam fieret Iam enim erat
malum. fieri extra sinagogam: illi
expellebant. sed xp̃c excipiebat: Prop.¬
terea parentes eius dixerunt ętatẽ
habet. ipsum interrogate Uocaue-¬
runt ergo rursus hominem qui fu¬¬
erat cęcis. & dixerunt ei Da głam
dõ Quid ẽ da głam dõ: Nega qđ
accepisti Hoc plane non ẽ. dare
głam dõ. sed dm̃ pocius blasphema-¬
re: Da inquid głam dõ Hos scimus
ille Si peccator. ẽ. nescio unũ scio
quia cȩcus cum essem modo uideo

Expanded text:
Et dixerunt: Ipsum interrogate, aetatem habet, ipse de se loquatur. » Filius quidem noster est, sed juste cogeremur loqui pro infante, quia ipse pro se loqui non posset: olim loquitur, modo videt; caecum a nativitate novimus, loquentem olim scimus, videntem modo videmus: ipsum interrogate, ut instruamini; quid nobis calumniamini? Haec dixerunt parentes ejus, quia timebant Judaeos. Jam enim conspiraverant Judaei, ut si quis eum confiteretur Christum, extra synagogam fieret. Jam non erat malum fieri extra synagogam. Illi expellebant, sed Christus excipiebat. Propterea parentes ejus dixerunt, Quia aetatem habet, ipsum interrogate. 11. Vocaverunt ergo rursum hominem qui fuerat caecus, et dixerunt ei: Da gloriam Deo. Quid est, Da gloriam Deo? Nega quod accepisti. Hoc plane non est gloriam Deo dare, sed Deum potius blasphemare Da, inquiunt, gloriam Deo. Nos scimus ille: Si peccator est, nescio; unum scio, quia caecus cum essem, modo video.
Abbreviated transcription (Latin):
nebras: dicunt ergo cȩto iterum: Tu
quid dicis de eo qui aꝑuit tibi ocu-¬
los: quid de illo sentis: quid existima ᷤ:
quid uidicas: querebant quemad mo-¬
dum homini calumpniarentur. ut de
sinagoga expelleretur: sed a xp̃o inue¬
niretur: Sed ille constant̃. qđ sentie¬
bat expressit. Ait enim: Quia ꝓpħa
est. Adhuc quidem inunctus in corde.
nondum dĩ filiũ confitetur Hec
mentitur tamen: Ipse enim dñs de se¬
ipso dicit. Non est ꝓpħa sine hono¬
re: nisi in patria sua Non crediderunt
ergo iudȩi de illo quia cęcus fuisset
&e uidisset donec uocarent parentes
eius qui uiderant idẽ. cȩcus erat &

Expanded text:
nebras. « Dicunt ergo caeco iterum: Tu quid dicis de eo, qui aperuit oculos tuos? quid de illo sentis? quid existimas? quid indicas? » Quaerebant quemadmodum homini calumniarentur, ut de synagoga pelleretur, sed a Christo inveniretur. Sed ille constanter quod sentiebat expressit. Ait enim: « Quia propheta est, » adhuc quidem inunctus in corde, nondum Dei Filium confitetur, nec mentitur. Tamen ipse Dominus de seipso ait: « Non est propheta sine honore, nisi in patria sua . » « Non crediderunt ergo Judaei de illo, quia caecus fuisset, et vidisset, donec vocaverunt parentes ejus qui vide
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s lem̃i defini¬
Suit dñs: dicens:
aiorem hac dilectio¬
nem nemo habet: ut
animam suam ponat quis ꝓa
micis suis Quia ergo suꝑius
dixerat. hoc est preceptum
meum ut diligatis inuicem sic̃
dilexi uos. quib uerbis addidit
qđ nunc audistis. maiorem hac
dilectionem nemo habet ut a-¬
I nimam suam ponat quis ꝓ ami¬
cis suis. fit ex hoc consequens. qđ idẽ
iste euangelista ioħs in epistola sua di¬
cit: Quemadmodũ xp̃s ꝓ nobis animã
suam posuit: sic ce nos debemus ꝓ fr̃ib
animas ponere Diligentes utiq inui¬
cem: sicut ipse dilexit nos. qui ꝓ nob̾
animam suam posuit Nimirum hoc
est qđ legitur. in ꝓuerbi is silomonis:
Si sederis coenare ad mensam potentis:
considerans intellige quȩ apponun-¬
tur tibi Q sic mitte manum tuam:
sciens quia talia oportet te p̾parare:
Nam quȩ mensa ẽ. potentis. nisi unde
sumitur corpus ce sangius eiusqui
animam suam posuit ꝓͦ nobis : &e quid
.ẽ. ad eam sedere: nisi humilit̾ accedere :

Expanded text:
 definivit Dominus dicens: Majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Quia ergo superius dixerat, Hoc est mandatum meum, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos; quibus verbis addidit quod nunc audistis, Majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis: fit ex hoc consequens, quod idem iste evangelista Joannes in Epistola sua dicit, Ut quemadmodum Christus pro nobis animam suam posuit, sic et nos debeamus pro fratribus animas ponere ; diligentes utique invicem sicut ipse dilexit nos, qui pro nobis animam suam posuit. Nimirum hoc est quod legitur in Proverbiis Salomonis: Si sederis coenare ad mensam potentis, considerans intellige quae apponuntur tibi; et sic mitte manum tuam, sciens quia talia te oportet praeparare . Nam quae mensa est potentis, nisi unde sumitur corpus et sanguis ejus qui animam suam posuit pro nobis? Et quid est ad eam sedere, nisi humiliter accedere?