comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Supplicationis. nom en quodam¬
modo. Nunc ex gentilitaite recinetur
namserie aut legittime erant apud
eos aut indicte. In dic tectutem quia
paiupertts antiquaromanorum ex
conlatione sacrificcibat aut certede
bonis dampnatorum unde supplicia di¬
cuntur supplicationesq fiebant debo
ex secrandorum fiebat.

Expanded text:
Supplicationis nomen quodammodo nunc ex gentilitate retinetur. Nam feriae, aut legitimae erant apud eos, aut indictae. Indictae autem quia paupertas antiqua Romanorum ex collatione sacrificabat, aut certi de bonis damnatorum. Unde supplicia dicuntur supplicationes, quae fiebant de boexsecrandorum fiebant.
Abbreviated transcription (Latin):
suppellex qui agrammatici negunt
a nominatuo singularigenitium
singula reducibus psyllabis possec rescero¬
quodmiana supra quod substratũ
aliquid habet Item super interdonant
minimum aut satis accipimus.
u Superabo subigam

Expanded text:
minativo, quia grammatici negant a nominativo singular genitivum singularem duabus syllabis posse crescerminet, supra quod substratum aliquid habet. Item super interdum, aut nimium, aut satis accipimus. a supe
Abbreviated transcription (Latin):
mimus ipsi accipimus ab alio cum enimda¬
mus dicendum ẽ accipe cum promitti¬
musipsitollere dicendum ẽ sume. Item
sumimus pronos accipimus a uolentibus
tollimus anolentibus. Item offerimus
iure quicquid demus ad sumimꝰ iussu eripimus ui¬

Expanded text:
mimus ipsi, accipimus ab alio. Cum enim damus dicendum est: accipe; cum permittimus ipsi tollere dicendum est: sume. Item sumimus per nos, accipimus a uolentibus, tollimus a nolentibus. Item auferimus iure quidquid dedimus, adsumimus iussu, eripimus ui
Abbreviated transcription (Latin):
Suner institutio dicta ẽ. eo quod sit
super flua aut suꝑ instituta obseruatio
Alii dicunt a senib: qui a multis annis
suprestites pietatem deliuerant. et
autem superstitutionem dicit suꝑ¬
stantium rerum id.ẽ caelestium &
diuinorum quae supernos stant
sed maledicit

Expanded text:
Superstitio dicta, eo quod sit superflua aut superinstituta observatio. Alii dicunt a senibus, quia multis annis superstites, per aetatem delirant et autem superstitionem dicit superstantium rerum, id est caelestium et divinorum quae super nos stant; sed male dicit.
Abbreviated transcription (Latin):
Subsistentia dicuntur uel constitu¬
ta et fixa uel ex quibus aliquem
res subsistunt ut dicimus substan¬
tias ut si elementa quibus factum
ẽ mundus uelimus subsistencias
dicere

Expanded text:
Subsistentia dicuntur uel constructe fixa, uel ex quibus aliquae res subsistunt, ut dicimus substantias, ut si elementa, quibus factus est mundus, uelimus substantias dicere
Abbreviated transcription (Latin):
Nummum bonum. dehis ẽ qui in commu¬
tabilis. ẽ et corrum piomnino non po¬
test. creatura uero bonum sed non sum¬
mum. ẽ qui amutaibilis ẽ et dumsit qui¬
dem bonum non tam̃ eẽ potest et summum.

Expanded text:
ummum bonum Deus est, quia incommutabilis est, et corrumpi omnino non potest. Creatura vero bonum, sed non summum est 116, quia mutabilis est; et dum sit quidem bonum non tamen esse potest et summum.
Abbreviated transcription (Latin):
membra scerigit & qua si generalis
Ac pestifermorbus corpus omne
corrumpit ut quicquid illa in uaden¬
tes agitur &iam si esseuirtus osten¬
ditur non perhocdõ sed soliuane
quodipsa haec dequatractamus
clatio alios exrebus saeculcribus
alios uero exspiritedibus possida
alternam que intumescit auro alt̃
eloquio alter infimis & terrenis
rebus Alter summis caelestibus¬
que uirtutib ut natamen eademq
antedĩ oculo sagitur quamuis ad
humana cordaueniens in eorum
ob tutibus diuerso a mictu pallietur¬

Expanded text:
membra se erigit, et quasi generalis ac pestifer morbus corpus omne corrumpit, ut quidquid illa invadente agitur, etiam si esse virtus ostenditur, non per hoc Deo, sed soli vanae quod ipsa haec de qua tractamus elatio alios ex rebus saecularibus, alios vero ex spiritalibus possidet. Alter namque intumescit auro, alter eloquio, alter infimis et terrenis rebus, alter summis coelestibusque virtutibus; una tamen eademque res ante oculos Dei agitur, quamvis ad humana corda veniens in eorum obtutibus diverso amictu pallietur
Abbreviated transcription (Latin):
in ex cordio mentem ꝓpeccatum proster¬
nit aut nobissime deuirtutibus deait
Inde & omnium peccatorum ẽ maxima
quiatam ꝑ uirtutes quam ꝓuitia hu¬
manam mentem exterminat.¬

Expanded text:
xordio mentem per peccatum prosternit, aut novissime de virtutibus dejicit, et inde omnium peccatorum est maxima, quia tam per virtutes quam per vitia humanam mentem exterminat,
Abbreviated transcription (Latin):
Subseciua sunt. propriaeq sui¬
corde materia praecidens quas
super uacua ab icit inde & sub¬
seui agriquos in ꝑtica diuisos
recurrant. quasi steriles uel pa¬
lus tres. Item subseciua que in diui¬
sura agri nonefficiunt centuriã

Expanded text:
Subseciva sunt proprie, quae de materia praecidens sutor, quasi supervacua abjicit. Inde et subsecivi agri, quos in pertica divisos recusant, quasi steriles, vel palustres. Item subseciva quae in divisura agri non efficiunt centuriam,
Abbreviated transcription (Latin):
ci paliter dicitur queneq de sub iec¬
to predicatur neq in sub iecto est
ut aliq̃ homo ł aliqui equus. secun¬
ciebusille quae principaliter subs¬
tantiae primodictae sunt in sunt
atq clauduntur ut in homine.¬
atq sublecto sunt sub tantiae non sunt
qui a non subsistant sed mutantur sicut
color uel forma de sublecto autem & in
sub lecto qua sideipso & inipso ubienim
dicitur de sub lecto substantia ẽ quasi
dicatus de substantia. ubi autem dici¬
tur in sublecto accidentia sunt. Id ẽ
quae accedunt in substantia ut quanti¬
tas qualitas uel figura. desub lecto
igitur genera & species in sub lecto
accidentia sunt. & his nomen acciden¬
tibus tria intria u̾siam sunt quantitas¬
& qualitas et situs. haec enimsi neusia
eẽ non possunt et trans iam uero sunt
locus tempus & habitur intra & extra
usi amrelatio facere & satii.

Expanded text:
 maxime dicitur, quae neque de subiecto praedicatur neque in subiecto est, ut aliqui homo uel aliqui equus. Secunciebus illae, quae principaliter substantiae primo dictae sunt, insunt atque clauduntur, ut in homineatque subjecto sunt, substantiae non sunt, quia non subsistunt, sed mutantur, ut color, vel forma. De subjecto autem, et in subjecto quasi de ipso et in ipso. Ubi enim dicitur de subjecto, substantia est, quasi dicatur de substantia. Ubi autem dicitur in subjecto, accidentia sunt, id est quae accidunt in substantia, ut quantitas, qualitas, vel figura. 13. De subjecto igitur genera, et species, in subjecto accidentia sunt. Ex his novem accidentibus tria intra usiam sunt, quantitas, qualitas et situs. 106 Haec enim sine usia esse non possunt. Extra usiam vero sunt locus, tempus et habitus; intra et extra usiam relatio, facere et pati.
Abbreviated transcription (Latin):
uocabła qͥb aliqͥd fabricat᷑. ł
instrum̃ta artificũ ł q̃ministiũ
exhebent atq aliqͥd huiꝰcemoĩ
deinceps exparte nlotandastuelui. Artifex git̾ale nom̃
uocat᷑. qartẽ faciat. sic̃ aurfex. qͥ autũ facit. faxoti.
ꝓfacio antiqͥ dicebant. Naucledꝰ dñs nauis ẽ. Appellatꝰ
ita. qͣnanis. iisorte eiꝰ fit. Ceroᷤ eñ g̾ce. sors dr̃. Ceñ¬
ati̾mnaui. in cõrribitione st̃. Gub̃nio. qͥ ⁊ gub̾nator
qiͣ cohib̾nator qͥ cohibeat pridentia sua ibernia .i.
tepastates maris. Haita anaite dictꝰ ꝑd iruationẽ.
Nauita aũ ꝓ natita poetice dr̃. sic̃ mauors ꝓniars.
Nã rectũ ẽ nauta. Remex uocatꝰ. q remũ gerit.
Sic aũ remex. qͦmͦ tribex dr̃ nominatuio casu.

Expanded text:
vocabula quibus aliquid fabricatur, vel instrumenta artificum, vel quae ministerium exhibent, atque aliquid huiuscemodi deinceps ex parte notanda studui. Artifex generale nomen vocatur quod artem faciat, sicut aurifex qui aurum facit. Faxo enim pro facio antiqui dicebant. Nauclerus domnus navis est, appellatus ita quod navis in sorte eius sit; κλῆρος enim Graece sors dicin navi in contributione sunt. Gubernio, qui et gubernator, quasi coibernator, quod coibeat prudentia sua iberna, id est tempestates maris. Nauta a nave dictus per derivationem. Navita autem pro nauta poetice dicitur, sicut Mavors pro Mars; nam rectum est nauta. Remex vocatus quod remum gerit; sic autem remex quomodo tubex dicitur nominativo casu.
Abbreviated transcription (Latin):
De historia
ystoria ẽ. narratio.
rei geste ꝑquam ea
dinoscunt᷑. Dicta aũ
grece historia apois

Expanded text:
De historia . Historia est narratio rei gestae, per quam ea, dinoscuntur. Dicta autem Graece historia
Abbreviated transcription (Latin):
pilis plena. ħ. isphera. aferendo łferiendo dicta. Deqͣrũ
genẽ ⁊ pond̾e̾. dorcatiꝰ sit᷑ tradidit. Henti parce pilos
ut uaces condẽ cerui. unctadonec erit gẽminã suꝑ ad¬
ditã librã. Itẽ spẽs pilarũ st̃ trigonaria. iarenata. Tri
cipe. luxoq intre ꝯsueuert̃. Lubitalẽ lusũ appellant cũ
duo cõminꝰ exꝓrimo ac pene uinctis cubitis. pilã fełiunt.
Surã dr̃ ditre. qͥpͥlã crure ꝓlato feriendã conlisorib
prebent.¬

Expanded text:
pilis plena. Haec et sphaera a ferendo, vel feriendo dicta, de quarum genere et pondere Dorcatius sic tradit: Neu tu parce pilos vivacis condere cervi, Uncia donec erit geminae superaddita librae. 2. Inter species pilarum sunt trigonaria et arenata. Trigcipere lusumque inire consueverunt. Cubitalem lusum appellant, cum duo cominus eSuram dicitur dare qui pilam crure prolato feriendam conlusoribus praebent.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ finib suis ne¬
quaquã ꝯtentꝰ
humane societa¬
tis fedus irrũpẽs.
exercitꝰ ducẽ: aliena uastare. libos popłos aut
trucidare. aut subicere cep̃. Uiiu̾sãq asiã usq
adlibie fines noua seruitute ꝓdomuit. hĩc &̃
studuit orb. ĩmutuo sauguine alt̾nas crassare¬
qͥ exp̾dicto gerit᷑ dereb repetits aut ꝓpul¬
sandoꝵ ostũcã. Inuistũ bellũ ẽ. qd defurore
ñ delegituna racione unt᷑. Deqͦi̾re publica cicero dic̃.
Illa inuista bella st̃. q̃ sunt sñ cã suscepta. Nã extra

Expanded text:
enim finibus suis nequaquam contentus, humane societatis fedus irrumpens, exercitus ducere, aliena vastare, liberos populos aut trucidare, aut subiicere cepit, universamque Asiam usque ad Libie fines nova servitute perdomuit. Hinc etiam studuit orbis in mutuo sanguine alterna cede grassarquod ex praedicto geritur de rebus repetitis aut propulsandorum hostium causa. Iniustum bellum est quod de furore, non de legitima ratione initur. De quo in Republica Cicero dicit3, 35: 'Illa iniusta bella sunt quae sunt sine causa suscepta. Nam extra
Abbreviated transcription (Latin):
arithmeticam aũ. ⁊ geometricã.
et musicam. Hoc int̾ ẽ. ut media
inuenias in arithineticã. Primosi
hoc queris conuingis extrema
et diuidis ⁊ facis medurm ut puta.
meduis. qd monadies suꝑat. Primus his
suꝑet᷑ abextremo. suꝑant enim nouex ser
trib monadib. His suꝑat᷑ aduodecim.
Scd̾m geometricã uͦ ita queris extrema mul¬
tiplicata tantũ faciunt quantũ ⁊ media¬
cata faciet septuagies diponduis media¬
octo  nouem multiplicata tantũdem
faciunt. Scd̾m musicam itaq partes su¬
ꝑat medius primum ead parte suꝑatur
medius ab extremum ut puta sex ⁊ octo
duab partib suꝑant. que due partes
t̾cia media octo suꝑat᷑ ab ultima noua:
Qđ num̃i infiniti existant.

Expanded text:
arithmeticam autem, et geometriam, et musicam hoc interest, ut media invenias. In arithmetica primo sic quaeris. Conjungis extrema, et dividis, et facis medium, ut puta: medius quot monadibus superat primum, his superetur ab extremo. Superant enim IX VI tribus monadibus, his superatur a XII. Secundum geometriam vero ita quaeris. Extrema multiplicata tantum faciunt, quantum cata, faciunt septuagies dipondo diVIII et IX multiplicata tantundem faciunt. Secundum musicam ita: Qua parte superat medius primum, eadem parte superatur medius ab extremo. Utputa VI et VIII; duabus partibus superant, quae duae partes tertia media, VIII, superatur ab ultima nona. ri infiniti existunt
Abbreviated transcription (Latin):
decurrt̃. s: np̃as utas senariis locis distindis. ꝑꝑ etates
hominũ. Ternariis lincis. ꝑꝑ tẽꝑa argum̃tatt᷑. Iñ. itabu¬
lã t̾nis descͥptã dict̃ lineis
De uocabulis tesserarũ:

Expanded text:
decurrunt. Sed et ipsas vias senariis locis distinctas propter aetates hominum ternariis lineis propter tempora argumentantur. Inde et tabulam ternis discriptam dicunt lineis. De vocabulis tesseraru
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ finib suis ne¬
quaquã ꝯtentꝰ
humane societa¬
tis fedus irrũpẽs.
exercitꝰ ducẽ: aliena uastare. libos popłos aut
trucidare. aut subicere cep̃. Uiiu̾sãq asiã usq
adlibie fines noua seruitute ꝓdomuit. hĩc &̃
studuit orb. ĩmutuo sauguine alt̾nas crassare¬
qͥ exp̾dicto gerit᷑ dereb repetits aut ꝓpul¬
sandoꝵ ostũcã. Inuistũ bellũ ẽ. qd defurore
ñ delegituna racione unt᷑. Deqͦi̾re publica cicero dic̃.

Expanded text:
enim finibus suis nequaquam contentus, humane societatis fedus irrumpens, exercitus ducere, aliena vastare, liberos populos aut trucidare, aut subiicere cepit, universamque Asiam usque ad Libie fines nova servitute perdomuit. Hinc etiam studuit orbis in mutuo sanguine alterna cede grassarquod ex praedicto geritur de rebus repetitis aut propulsandorum hostium causa. Iniustum bellum est quod de furore, non de legitima ratione initur. De quo in Republica Cicero dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbreuitate pret̾missis multis. quedã hi
oꝑi adiectis int̾pretacionib int̃ponend a
Dui. Uocabuloꝵ em̃ exposicio. satis ind¬
qͥd uelinit intelligi. Habent eñi quedã e
priis causis nominũ racionẽ. Imprucit¬

Expanded text:
brevitate, praetermissis multis, quaedam huic operi, adjectis interpretationibus, interponenda studui. 2. Vocabulorum enim expositio satis indquid velint intelligi. Habent enim quaedam ex propriis causis nominum rationem. In pri
Abbreviated transcription (Latin):
nales eant. qĩ ꝑqualces. De tesseris. Tessere uocate
q̃ qͣdiate st̃ exoĩb partib. has alii lepusdos uocant eoqͥ
exiliendo disturunt. Olim aũ tessere iacła appellabãt᷑.
aiaciendo.
De figuris alce

Expanded text:
nales eant, quasi per calles. De tesseris . Tesserae vocatae quia quadrae sunt ex omnibus partibus. Has alii lepusculos vocant, eo quod exiliendo discurrant. Olim autem tesserae iacula appellabantur, a iaciendo. De figuris ale
Abbreviated transcription (Latin):
omino meo et dei
seruo. brauliori ep̃o
isidorus. Omni de¬
siderio desideraui
nunc uidere faciẽ.
tuam. et utinam
aliquando impleret deus uotum meum

Expanded text:
omino meo et Dei servo Braulioni episcopo, Isidorus. Omni desiderio desideravi nunc videre faciem tuam, et utinam aliquando impleret Deus votum meum
Abbreviated transcription (Latin):
na numeroꝵ. Oreci
enim numerũ rich¬
mon dicunt. Quã
scriptores scãrum
littarum int̾ dis¬
ciplinas mathe
liam indiget disciplinam. Musica autem et¬

Expanded text:
a mumeris. Graeci enim numerum arithmum vocant. Quam scriptores saecularium litterarum inter disciplinas mathemalia indiget disciplina. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
Sinodꝰ numerus ẽ. qui longitudine et al¬
titudine continetur ut sunt piramides qͥ
ĩ mod̾ flãme cõsurgunt ita.
ita. O Sphericꝰ autem numerꝰ est.
qui acirculato numero multiplicatusa se
ipsum multiplicatꝰ fuerit. facit p̾heram.
idest quinquies.xxu. c.xxu¬

Expanded text:
Solidus numerus est, qui longitudine et Solidus numerus est, qui longitudine et titudine continetur, ut sunt pyramides, qui in modum flammae consurgunt, ita ita IMG 15 - sphericus autem numerus est qui a circulato numero multiplicatus a seipsum multiplicatus fuerit, facit spheram, id est quinquies XXV CXX
Abbreviated transcription (Latin):
ii. aut continentes. Iste diuidit᷑ sic.
.I. linealis.ii. suꝑficiosi. ii. solidi. Discretꝰ
numerus. ẽ. qr discretis monadib contine¬
tur ut u̾bi grã.iii.iiii.u.ui. ⁊ reliqui. Con¬
tinens numerꝰ ẽ. qui coniunctis monadib
continetur. U̾bi gr̾a. Lernarius numerus in
magnitudine intelligat᷑ .i. linea aut spa¬
tium. aut solidum d̾r. continens similit̃
qui t̾nariꝰ et quinariꝰ numer linearis nu¬
nierꝰ ẽ. qui inchoans amonade linealiter
scribitur usq ad infinitum un alpha po¬
nit᷑ ꝓ designatione linearum. qm̃ hec littã
unũ significat apd̃ grecos. Ia
Suꝑficialis numerus ẽ. qui non solum
longitudine s ⁊ latitudine continetur
ut trigonus quadratꝰ quinq angulus
uł cirtulatus numeri. u cetĩ qui semꝑ in
plano pede .i. suꝑficie continentur. Hec¬
Quadratꝰ numerꝰ ẽ ita.
Quinq angulus ita.¬
Circularis numerꝰ ẽtra.
qui dum similit̾ multiplicatꝰ fuerit a se in¬
choans ad se conuertitur ut u̾bi gr̃a quin¬

Expanded text:
 aut continentes. Iste dividitur sic: 1 lineales, 2 superficiosi, 3 solidi. Discretus numerus est, qui a discretis monadibus continetur, ut verbi gratia III. IV. V. VI. et reliqui. Continens numerus est, qui coniunctis monadibus continetur; ut verbi gratia ternarius numerus in magnitudine intellegatur, id est in linea, aut spatium aut solidum dicitur continens: similiter quaternarius et quinarius numeri. Linealis numerus est, qui inchoans a monade linealiter scribitur usque ad infinitum. Unde alpha ponitur pro designatione linearum, quoniam haec littera unum significat apud Graecos.o Superficialis numerus est, qui non solum longitudine, sed et latitudine continetur, ut trigonus, quadratus, quinqueangulus vel circulatus numeri, et ceteri, qui semper in plano pede, id est superficie continentur. Quadratus numerus est Quinqueangulus ita.Circularis numerus est ita, qui dum similiter multiplicatus fuerit, a se inchoans ad se convertitur, ut verbi gratia quin
Abbreviated transcription (Latin):
lalec¬
tica ẽ: disciplina. ad
difserendas rerum
causas inuenta. Ip̃a
est philosophie speci¬
es: que logica dicit᷑.
idest rationalis. diffimendi querendi. et dis

Expanded text:
alectica est disciplina ad disserendas rerum causas inventa. Ipsa est philosophiae species, quae Logica dicitur, id est rationalis definiendi, quaerendi et dis
Abbreviated transcription (Latin):
binio. tnio. qͣto. senio. P ea appellatio singłoꝵ mutatia ẽ.¬
nunionẽ canẽ. Ionẽ suppiũ. qͣtiionẽ planũ uocabant.
De iactu tessen

Expanded text:
nio, quinio, senio. Postea appellatio singulorum mutata eunionem canem, trinionem suppum, quaternionem planum vocabant. De iactu tesse
Abbreviated transcription (Latin):
tate detegitur eorum facinus  In epiro essefontem in quofaces extinguntur accensae et accen¬
duntur extinctae. Apud garamantas fontemesse ita algentem die ut nonbibatur . ⁊ta arden¬
tem nocce ut non tangatur : Iam uero in multis locis aquae manant perpetimferuentes tanta
ui. utbalnea calefaciunt: qua edam enim terraesunt. quaemultum sulforis et aluminis haberi
ita quaecum peruenas calentes aqua frigidauenit uicino sulferis calore contactu extandescit
nec calis aborigine effluit sed permutatur dumuenit, sulfur enim alumen q setuferunt aqͥ eutr

Expanded text:
tate detegitur eorum facinus. In Epiro esse fontem in quo faces extinguntur accensae et accentate detegitur eorum facinus. In Epiro esse fontem in quo faces extinguntur accensae et accenduntur extinctae. Apud Garamantes fontem esse ita algentem die ut non bibatur, ita ardentem nocte ut non tangatur. Iam vero in multis locis aquae manant perpetim ferventes, tanta vi ut balnea calefaciant. Quaedam enim terrae sunt quae multum sulphuris et aluminis habent. Itaque cum per venas calentes aqua frigida venit, vicino sulphuris calore contacta excandescit, nec talis ab origine effluit, sed permutatur dum venit. Sulphur enim alumenque secum ferunt aquae; utr
Abbreviated transcription (Latin):
mergi potest quid qđ animam habeo : In indis. siden uocaris tagnum in quonibil in natat sedom¬
nia merguntur At contra in alcelacu perporcidamum omnia fluitant nibil mergitur
Marsidae fons infrigia saxagerit : In acaia aqua profluit esaxis stix appellata quod ilico
potata in terficit : Celonium stagnum sibiliae. tetro odore abigit proximantes : fonsẽ in africa
circatemplum ammonis qui humoris nexibus humumstringit fabillas etiam incespitem
solidat, fons iob in idumea : quater in anno colorem mutaredicitur : Idestpuluerentum sangui¬
neum uiridem ec limpidum ternis mensibus in annum tenens ex his unum colorem
Introgo ditis lacus est : terindie fit amarus et deinde cotiens dulcis, fonssiloa ad radicem
montission : non iugibus aquis sed incertis oris diebusq: ebullit. En iudea quondam ribus sab¬
batis omnibus sic cabatur: In sardinia fontes calidi oculis medentur. fures arguunt nãceci¬

Expanded text:
mergi potest, quidquid animam habet. In Indis Siden vocari stagnum, in quo nihil innatat, sed ommergi potest, quidquid animam habet. In Indis Siden vocari stagnum, in quo nihil innatat, sed omnia merguntur. At contra in Africae lacu Apuscidamo Marsidae fons in Phrygia saxa egerit, in Achaia aqua profluit e saxis. Styx appellata, quod potata interficit. Gelonium stagnum Siciliae tetro odore abigit proximantes. Fons est in Africa circa templum Ammonis, qui humoris nexibus humum stringit: favillas etiam in cespitem solidat. Fons Iob in Idumaea quater in anno colorem mutare dicitur: id est pulverulentum, sanguineum, viridem et limpidum; ternis mensibus in anno tenens ex his unum colorem. In Trogodytis lacus est; ter in die fit amarus et deinde totiens dulcis. Fons Siloa ad radicem montis Sion non iugibus aquis, sed in certis horis diebusque ebullit. In Iudaea quondam rivus sabbatis omnibus siccabatur. In Sardinia fontes calidi oculis medentur, fures arguunt; nam caeci
Abbreviated transcription (Latin):
In aethiopia lacus est quo perfusa corpora ue lutolio nitescunt: E& mae fons in a¬
frica canoras uoces facit. Exclutorio lacuitaliae quibiber int uini tedium
habent : Inchio insula fonte messe quo ebetesfiant : In boetia duo fontes
alter memoriam alte robliuionem affert: Cizici fons amorem ueneris
tollet, Boetiaelacus furi alis est: de quo quibiberit ardo relibidinis ex ar¬
descit In campania sunt aquae quaesterelitatem femin arum. et uirorum
in saniam abolere dicuntur : In aethiopiae fonte rubro quibiberint limfaticus fit
L&hnus fons arcadiae ab ortus fieri non pauitur: In siciliã fontes sunt duo quorum unus sterilem
fecundat alterfecundam sterilem facit. Intessalia duo sunt flumina ex unobibentes. oues
nigras fieri ex altero albas. ex utroq: uarias.: Clitumnus lacus inumbria maximos boues
gignit Reatinis paludis aquis iumentorum ungulas indurari: In as faltite lacu iudeae nihil

Expanded text:
In Aethiopia lacus est quo perfusa corpora velut oleo nitescunt. Zamae fons in AIn Aethiopia lacus est quo perfusa corpora velut oleo nitescunt. Zamae fons in Africa canoras voces facit. Ex Clitorio lacu Italiae qui biberint vini taedium habent. In Chio insula fontem esse quo hebetes fiant. In Boeotia duo fontes; alter memoriam, alter oblivionem adfert. Cyzici fons amorem Veneris tollit. Boeotiae lacus furialis est, de quo qui biberit ardore libidinis exardescit. In Campania sunt aquae quae sterilitatem feminarum et virorum insaniam abolere dicuntur. In Aethiopiae fonte Rubro qui biberit lymphaticus fit. Leinus fons Arcadiae abortus fieri non patitur. In Sicilia fontes sunt duo, quorum unus sterilem fecundat, alter fecundam sterilem facit. In Thessalia duo sunt flumina: ex uno bibentes oves nigras fieri, ex altero albas, ex utroque varias. Clitumnus lacus in Umbria maximos boves gignit. Reatinis paludis aquis iumentorum ungulas indurari. In Asphaltite lacu Iudaeae nihil
Abbreviated transcription (Latin):
defluminbus XI DedilluuisT DEAQUIS A quadicta quod superficieseius aequa¬
Vs sit  hinc etaequor appellatum quia aequaliter sursum est : Duo autem ualidissi ma uitae
humanae aclemenia ignis et aqua: Vnde grauitor damnantur. quibus ignis eta qua interean¬
duitut: a quarum aelementum caeteril somnibus imperat: a qua eenim caelum temperan
ticiram fecundant aerem ex altationibus suis in corporant: scandunt in sublimi et caelum
sibi uindicant quidenim mirabilius aquis incaelostantibus: parumsit in tantam perue¬
nisse altitudinem rapiunt et secumpiscium ex amina effusae omnium interta nascentium
causa fiunt fruges gignunt arbores frutices herbasq producunt: sordes detergunt
peccata ab luunt : potum cunctis animantibus tribuunt: de diuergitatea quanũ
aliae sulfuris: aliaebituminis aliae curam morborum adhibentes. Namiuxta romam
albulae aquae uulneribus medentur: Initalia fonsciceronis oculorum uulneracurat

Expanded text:
litis Austri. § 12 De aquis. Aqua dicta quod superficies eius aequalis sit; hinc et aequor appellatum, quia aequaliter sursum est. Duo autem validissima vitae humanae elementa ignis et aqua; unde graviter damnantur quibus ignis et aqua interdicitur. Aquarum elementum ceteris omnibus imperat. Aquae enim caelum temperant, terram fecundant, aerem exhalationibus suis incorporant, scandunt in sublime et caelum sibi vindicant. Quid enim mirabilius aquis in caelo stantibus? Parum sit in tantam pervenisse altitudinem; rapiunt et secum piscium examina; effusae omnium in terra nascentium causa fiunt. Fruges gignunt, arbores, frutices herbasque ppeccata abluunt, potum cunctis animantibus tribuunt. 121 CAPUT XIII. De divealiae sulphuris, aliae bituminis, aliae curam morborum adhibentes. Nam iuxta Romam Albulae aquae vulneribus medentur. In Italia fons Ciceronis oculorum vulnera curat.
Abbreviated transcription (Latin):
ex quaui sibiliaelementa formata sunt: unde et exeius diriuatione uocabulum acceperunt þanqͥler
latini: materiam appellauerunt: Ideo qui aomnein sorme unde aliquid faciendum ẽ sempert
materia nuncupatur : pro inde et eampoetaesiluam nominauerunt: nec in congruae : qui a materia
siluarum sunt : Creci autem elementa ic toxia nuncupant: Eo quod sibi societatis concordia et commi¬
nione quadam conueniant: namsic ea intersenaturali quadam ratione iunctadicuntur¬
V Mnodo originem abigni repetentes usq ad terram: modo terra usque a dignenri utignais quidem inaera
dosinuat aonina qua dinsuter a qua intettamn crasseseat : R ursusq tettadeluama sraqi se seqlun ur

Expanded text:
ex qua visibilia haec elementa formata sunt; unde et ex eius derivatione vocabulum acceperunt. Hanc ὑλην ex qua visibilia haec elementa formata sunt; unde et ex eius derivatione vocabulum acceperunt. Hanc ὑλην Latini materiam appellaverunt, ideo quia omne informe, unde aliquid faciendum est, semper materia nuncupatur. Proinde et eam poetae silvam nominaverunt, nec incongrue, quia materiae silvarum sunt. Graeci autem elementa στοιχεῖα nuncupant, eo quod sibi societatis concordia et communione quadam conveniant. Nam sic ea inter se naturali quadam ratione iuncta dicuntur modo originem ab igni repetentes usque ad terram, modo a terra usque ad ignem, ut ignis quidem in aera desinat, aer in aquam densetur, aqua in terram crassescat; rursusque terra diluatur in aquam, aqua r
Abbreviated transcription (Latin):
donec si possis peruenias ad aliquam minutiam qua eiam non sit quaediuidi aut secaripossit : haec est
athomus in corporibus. Intempore uero sic intelligitur athomus: annum uerbi gratia diuidis inm̃¬
ses menses in diebus dies in oras, adbuc partes : orarum admittunt diuisionem q̃uo usque uenias
id tantum temporis punctum. et qu aendammom entistillam ut pernullam morulam produa possit:
etideo iam diuidi non potest: haec ẽ athomus temporis: In numeris ut puta occo diuiduntur inquat¬
tuor : rursus : quattuor induobus : deinde duo in unum : Vnus autem athomus ẽ quia in secabilis est:
Sic edittera : nam orationem diuidis in uerba: uerbum in sillabis sillabam inlitteris: littera pars
minima at homus ẽ n ec diuidipotese: athomus ergo est quoddiuidi nom potest utingeum etrica
mam materiam dicunt n ullo prorsus modo formatam sed omuium corporalium fermarum capacema

Expanded text:
donec, si possis, pervenias ad aliquam minutiam, quae jam non sit, quae dividi vel secari possit. Haec est donec, si possis, pervenias ad aliquam minutiam, quae jam non sit, quae dividi vel secari possit. Haec est atomus in corporibus. 3. In tempore vero, sic intelligitur atomus: annum, verbi gratia, dividis in menses, menses in dies, dies in horas; adhuc partes horarum admittunt divisionem, quousque venias ad tantum tempoet ideo iam dividi non potest. Haec est atomus temporis. In numeris, ut puta octo dividuntur in quattuor, rursus quattuor in duo, deinde duo in unum. Unus autem atomus est, quia insecabilis est. Sic et littera: nam orationem dividis in verba, verba in syllabas, syllabam in litteras. Littera, pars minima, atomus est, nec dividi potest. Atomus ergo est quod dividi non potest, ut in geometria mam materiam dicunt, nullo prorsus modo formatam, sed omnium corporalium formarum capacem,
Abbreviated transcription (Latin):
puriusmicat aethermerum enim purum dicitur : Ianuaecaeliduae sunt: oriens eto ccasus: namuna por
ta sol procedit alias erecipit: cardines autem mundiduo: septentrio et meridies : In ipsi senim uoluitur¬
ut necui suipateant nec tomen idest sectionem recipiant: unde et athomidictisunt : hi ꝑ inanetotius
nundi in requietis. motibus uolitari et huc atquae illuc ferri dicuntur: sicut tenuis sumi pulueres
qoiin fusis perfenestras radiis solis uidentur: ex hiis arbores etherbas. et fruges omnesoriris ex his ignem
taquam etum uersagigni atque constare quidam filo sosi genatium putauerunt: sunt autem athomi
Aut in corpore aut in tempore autin numero : Incorporeut lapis, diuidis eum in partes : et partesi psas
liuides ingrana ueluti sunt arenae : rursumq: ipsa arenae grana : diui de inminutis simum puluerem

Expanded text:
purius micat aether. Merum enim purum dicitur. Ianuae capurius micat aether. Merum enim purum dicitur. Ianuae cata sol procedit, alia se recipit. ut nec visui pateant, nec τομὴν, id est, sectionem recipiant, unde et ἄτομοι dicti sunt. Hi per inane totius mundi irrequietis motibus volitare, et huc atque illuc ferri dicuntur, sicut tenuissimi pulveres, qui infusis per fenestras radiis solis videntur, ex iis arbores, et herbas, et fruges omnes oriri, et ex iis ignem, et aquam, et universa gigni, atque constare quidam philosophi gentium putaverunt. 2. Sunt autem atomi, aut in corpore, aut in tempore, aut in numero aut in littera. In corpore, ut lapis. Dividis eum in partes, et partes ipsas dividis in grana, veluti sunt arenae, rursumque ipsa arenae 108 grana divide in minutissimum pulverem,
Abbreviated transcription (Latin):
Mundus latinae afiloso fisdictus quod in sempiterno motusit: ut caelum sol. luna. aer maria
nullaenim requies eius elementis concessa ẽ : Ideoq: semperin motu ẽ : unde ecanim alia uarroni uiden¬
tur elementa : qnm̃ persemetipsa in quit mouentur: Greci uero nomen mundo deor namento ad commo¬
dauerunt s propter diuersi tatem aelementorum et pulcritudinem siderum : appellaturenim apud
eos cosmos quod significat orn amentum nihilenimmundo pulcrius oculis carnis aspicimus:
quattuor autem es sec lima tamundi id est plagas orientem ecoccidentem septentrionem et meridiem
Oriens ab ex ortusolis est nuncupatus, Occidens quod diem faciat occidere atque in terire: abscond st
enim lumen mundo et tenebras superinducit. Septentrio autem a septem stellis axis uocatus
quaein ipso reuolutaerotantur : hic proprae et uertexdicitur eo quoduertitur: sicut poeta ait uerci
tur interea caclum: Meridies uel quia ibi solfaciat mediumdiem : quasi medidies uel quia tunc

Expanded text:
Mundus Latine a philosophis dictus, quod in sempiterno motu sit, ut caelum, sol, luna, aer, maria. Nulla enim requies eius elementis concessa est, ideoque semper in motu est. Unde et animalia Varroni videntur elementa. 'Quoniam per semetipsa,' inquit, 'moventur.' Graeci vero nomen mundo de ornamento adcommodaverunt, propter diversitatem elementorum et pulchritudinem siderum. Appellatur enim apud eos κόσμος, quod significat ornamentum. Nihil enim mundo pulchrius oculis carnis aspicimus. QuatOriens ab exortu solis est nuncupatus. Occidens, quod diem faciat occidere atque interire. Absconditi enim lumen mundo et tenebras superinducit. Septentrio autem a septem stellis axis vocatur, quae in ipso revolutae rotantur. Hic proprie vertex dicitur eo quod vertiten. 2, 250: Vertitur interea caelum. Meridies, vel quia ibi sol faciat medium diem, quasi medidies, vel quia tunc
Abbreviated transcription (Latin):
et terram in circuitum mittit : Tempestas aut protem poredicitur sicutubi quebistorio grafisolent
dum dicunt eatem pestđe aut abstatu caeli quia magnitudines uimultis diebus oritur: uernouatõ
et antum nalitem pore quam maxim aefiunt tem pestates: quandoneoplena est aestas nec ple¬
nahiems: undem edium ec confine utrius temporis ex coniunctione a erom contrariorumesficiuntur
tempescates: fragor afractarum rerum nominatus est sonitu: quia sieca queqecarida faglle
ftangita ssrocella abeo quod percellat idest percutiat etreuellat: Estemm uis uenti cum pluuia
procalaeemm autdefluminibus aut deuentis fiunt : nibilautem uelocius uentis: undeegropter
fuderitatem tamuentas quam fulmina alata fingunt poete ut alits auseri ł dEAquis¬

Expanded text:
et terram in circuitum mittit. Tempestas aut pro tempore dicitur, sicut ubique historiographi solent, et terram in circuitum mittit. Tempestas aut pro tempore dicitur, sicut ubique historiographi solent, dum dicunt, "ea tempestate"; aut ab statu caeli, quia magnitudine sui multis diebus oritur. Verno autem et autumnali tempore quam maximae fiunt tempestates, quando nec plena est aestas, nec plena hiems; unde et medium et confine utriusque temporis ex coniunctione aerum contrariorum efficiuntur tempestates. Fragor a fractarum rerum nominatus est sonitu, quia sicca quaeque et arida facile frangit. Procella ab eo quod percellat, id est percutiat et evellat; est enim vis venti cum pluvia. Procellae enim aut de fulminibus, aut de ventis fiunt. Nihil autem velocius ventis; unde et propter celeritatem tam ventos quam fulmina alata fingunt poetae, utVirg. A
Abbreviated transcription (Latin):
In de enim origo ciusdem uentiest: Vnde et frigidus est: naturaenim omnium septentrionalium uen¬
tonue snorda ut sice esei australium humida ettalida, Exomniba utem uentis duocar dinales sant
sepcen troctauster aechesiae autem flabra aquilonissunt: quibus nomen inditum est quod cer¬
fes annntemipore flactus agereincipiunt: eniautos enimgraeceannus lacinaedicitur: haccautem
cursumrectum aborea In aegrptum ferunt quibus auster contrarius est : Duo sunt autem extia
hos ubiq: sp̃s magis quamuenti aura et altanus. Aura ab aeredicta quasi aeria quod lenis sit motusars
agi tatusemim aer auram facit: unde eclucreaus aerias auras: Altanus quim pelago est perdiri¬
a ationem ab alto idestmar uocatus: Nam alter est flatus in ripis quem diximus auram namaura
terrae est :ł urbo est uolubilitas uentorum: Et curbo dictus a terra: quotiens uentus consargat

Expanded text:
inde enim origo eiusdem venti est; unde et frigidus est. Natura enim omnium septentrionalium veninde enim origo eiusdem venti est; unde et frigidus est. Natura enim omnium septentrionalium ventorum frigida et sicca est, australium humida et calida. Ex omnibus autem ventis duo cardinales sunt: Septentrio et Auster. Etesiae autem flabra Aquilonis sunt, quibus nomen inditum est quod certo anni tempore flatus agere incipiunt; ἐνιαυτὸς enim Graece, annus Latine dicitur. Haec autem cursum rectum a Borea in Aegyptum ferunt, quibus Auster contrarius est. Duo sunt autem extra hos ubique spiritus magis quam venti: aura et altanus. Aura ab aere dicta, quasi aeria, quod lenis sit motus aeris. Agitatus enim aer auram facit; unde et Lucretius5, 503: Aerias auras. Altanus, qui in pelago est, per derivationem ab alto, id est mari, vocatus. Nam alter est flatus in ripis quem diximus auram; nam aura terrae est. Turbo est volubilitas ventorum; et turbo dictus a terra, quotiens ventus consurgit
Abbreviated transcription (Latin):
us quodiunctus sit hinc etinde austro eta frico: Ipseediuonotus quod sit ellips hinc etinde notͦus: Tefirus
greconomine appellatus eo quod flores et germina eius flatu uiuificentur. hiclatinae fauonius dicitur
propter quod foueat quaen ascuntur: Austro autem flores soluuntur: atefiro fiunt :
Africus a propriã regione uocatus Inafricaenim initium flandisumsit
Corusest qui ab occidente aestiuoflat: et uocatus corus. quod ipseuentorum
circulum daudat et quasi corum faciat hnc antea caurus dictus quemplerq
arces tondicunt nonut in prudens uulgus a grescem, Septentrio dictus
eo quodauirculo septum scellarum consurgiti quae uertentes en undo resuipi¬
natũ caficofenio usidertis : Crcius dicus eo quod corosit iunetus : huno spaniģalis¬
cuomubdis sspedo es ciunii gelidus uentus esiccus nidem etboreus quia abi perboreis montib flat

Expanded text:
cus, quod junctus sit hinc inde Austro et Africo. Ipse, et Libonotus, quod sit ei Libs hinc, et inde Notus. 8. Zephyrus, cus, quod junctus sit hinc inde Austro et Africo. Ipse, et Libonotus, quod sit ei Libs hinc, et inde Notus. 8. Zephyrus, Graeco nomine appellatus, eo quod flores, et germina ejus flatu vivificentur. Hic Latine Favonius dicitur, propter quod foveat quae nascuntur. Austro autem flores solvuntur, Zephyro fiunt. 9. Africus, a propria regione vocatus. In Africa enim initium flandi sumit. 10. Corus est, qui ab Occidente aestivo flat, et vocatus Corus, quod ipse ventorum circulum claudat, et quasi chorum faciat. Hic antea Caurus dictus, quem plerique Argesten dicunt, non ut imprudens vulgus Agrestem. 11. Septentrio dictus, eo quodnato capite ferri videntur. Circius dictus, eo quod Coro sit junctus. Hunc Hispani Gallenubes dissipet; est enim gelidus ventus et siccus. Idem et Boreas, quia ab Hyperboreis montibus flat;
Abbreviated transcription (Latin):
africum: Aleuacorum : porro septentrio ad extriscircium: a sinistris aquilonem: hiiduo decu
uenti mundiglobum flatibus circumagunt: Quorum nominta propriis ex causis signata sunt
Nam subsolanus uocatus eo quod subortu solis nascatur: Eurus eo quod ab eo oflat idest ab oriente
estenm coniunctus subsolano : Vulcurnus quod aletetonat: de quo lucretius alti tonins uulturnus
et auister fulmine pollens: Auster ab auriendo a quas uocatus unde etcras sum aerem facit et nubila nutrit
hic grecȩ notas appellatur ⁊ propter quod in terdum corrumpat aerem : Nampestilentiam quae ex corrupto
ere nascitur : auster flans in reliquas regiones transmittit: sed sicut auster pestilentiam gignit. sic
aquilo reppellit: Euro austerdictus q̃uodexuna parte habeat eurum ex altera austcum : Austro a fri¬

Expanded text:
Africum, a laeva Corum. Porro Septentrio a dextris Circium, a sinistris Aquilonem. Hi duodecim Africum, a laeva Corum. Porro Septentrio a dextris Circium, a sinistris Aquilonem. Hi duodecim venti mundi globum flatibus circumagunt. 4. Quorum nomina propriis ex causis signata sunt. Nam Subsolanus vocatus, eo quod sub ortu solis nascatur. Eurus, eo quod ab Eoo flat, id est, ab Oriente. Est enim conjunctus Subsolano. 5. Vulturnus, quod alte tonat; de quo Lucretius: Altitonans Vulturnus, et Auster fulmine pollens. 6. Auster, ab hauriendo aquas vocatus, unde et crassum aerem facit, 118 et nubila nutrit. Hic Graece νότος appellatur, propter quod interdum corrumpat aerem. Nam pestilentiam quae ex corrupto aere nascitur, Auster flans in reliquas regiones transmittit; sed sicut Auster pestilentiam gignit, sic Aquilo repellit. Euroauster dictus, quod ex una parte habeat Eurum ex altera Austrum. 7. Austroafri
Abbreviated transcription (Latin):
cummoueri uidetur: qui a ubi quocumque locgaradiis solis obstitimus. perinde illi lumen auferi¬
mus: sic in gredi nobiscum umbra et gescus nisos uidecur. Imitari : Lux ipsa substantia : lumen quod
alucemanat: Idest candorlucis. sed ho confundunt auctores .III. DEVENTIS
Ventus ẽt aer commotus etagitatus : et prodiuersis partibus caeli nomina diuerscis ortitus : dictus autem
entus quod situehemens et uiolentus : uis enim eius tanta est ut non solumsaxa et farbores uellat: sed etiam caeli
terramq: conturbet maria commoyeat : uentorum quattuor principales sp̃s sunt : quorum primus ab or¬
nte subsolanus : ameridie auster : ab occidente fabonius: A septentrione eius dem nominis uentus aspirat
h abentes geminos hincindeuentorum sp̃s : Subsolanus. alateredextro uulturnum habet ala euo
eurum : Auster ad extris euro austrum: A sinistris austro africum, F abonius a parte dextra

Expanded text:
cum movere videtur; quia ubi quoque loco a radiis solis obstitimus, perinde lumen illi aufericum movere videtur; quia ubi quoque loco a radiis solis obstitimus, perinde lumen illi auferimus. Sic et ingredi nobiscum umbra et gestus nostros videtur imitari. Lux, ipsa substantia; lumen, quod a luce manat, id est candor lucis: sed hoc confundunt auctores. § 11 De ventis. Ventus est aer commotus et agitatus, et pro diversis partibus caeli nomina diversa sortitus. Dictus autem ventus quod sit vehemens et violentus. Vis enim eius tanta est ut non solum saxa et arbores evellat, sed etiam caelum terramque conturbet, maria commoveat. 2. Ventorum quatuor principales spiritus sunt. Quorum primus ab Oriente Subsolanus, a Meridie Auster, ab Occidente Favonius, a Septentrione ejusdem nominis ventus aspirat, habentes geminos hinc inde ventorum spiritus. 3. Subsolanus a latere dextro Vulturnum habet, a laevo Eurum; Auster a dextris Euroaustrum, a sinistris Austroafricum; Favonius a parte dextra
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt : Ali putant ros dictum quararus ẽ et non spissus ut pluuia. Nebula in dedicta unde
e nubila: Ab obnuen doscilic& : hoc est operiendo terram: siue quod nubes uolans faciat: ex alant
enim ualles humide nebulas et fiunt nubes : In denubilum indeniues: nebula eautem hima petunt
cumserenitas est sum ma quum nubilum, Caligo umbra est despissitudine aeris effecta ȩtdict
caligo q̃uod maximae aeris calore gignatur: Tenebraedicuntur quod teneant um bras: nihil
autem suntten ebrae: sed ipscilucis absentia tene braedicuntur: sicutsilentium non aliquares est.
sedubi sonus non estsilentium dicitur: sic tenebrae non aliquid sunt. sed ubi lux non est tenebrae
licuntur : Vmbra est aer. carens solae: Dicta autem quod fiat cum solis obicĩmur radiis : estautem
mobilis et incerta: Et ex solis circuitu et ex motulo corum : Namq: quotiens mouetur in sole nobis¬

Expanded text:
dicunt. Alii putant ros dictum quia rarus est, et non spissus ut pluvia. Nebula inde dicta, unde dicunt. Alii putant ros dictum quia rarus est, et non spissus ut pluvia. Nebula inde dicta, unde et nubila, ab obnubendo scilicet, hoc est operiendo, terram, sive quod nubes volans faciat. Exhalant enim valles humidae nebulas et fiunt nubes; inde nubilum, inde nives. Nebulae autem ima petunt cum serenitas est; summa, cum nubilum. Caligo umbra est de spissitudine aeris effecta. Et dicta caligo quod maxime aeris calore gignatur. Tenebrae dicuntur quod teneant umbras. Nihil autem sunt tenebrae, sed ipsa lucis absentia tenebrae dicuntur; sicut silentium non aliqua res est, sed ubi sonus non est, silentium dicitur; sic tenebrae non aliquid sunt, sed ubi lux non est, tenebrae dicuntur. Umbra est aer carens solem. Dicta autem quod fiat cum solis obicimur radiis. Est autem mobilis et incerta, et ex solis circuitu et ex motu ventorum. Namque quotiens movetur in sole, nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Ex hisenim cuncta creantur: Vnde educretius : exigne terra atque anima nascuntur et imbri:
estautem nomengretum: Grando a ppellata quod formaeius granorum similitudinem habenr
hac autem uentorum rigore duratur in nabe & solida tur in niuem: ruptoꝗ aere soluuntur
Nyx anubie undeuenit: Et glacies agelu craqua quasigeladͣ es I dest gelluttas aqoasꝰ gelios autẽ
quo deo stringatur tollus: ge quippeterradicitur: Tunc autem mauri gelustringitunet atcepit
quam fuerit nox serena: Pruina ẽ in atutmi temporis frigus: quunde prua nomen accepit:
quia sicutignis urit: piroenim ignis urereenim et ad frigus et ad solem pertinet
Qamnuino sermone duo diueria signi ficant᷑: pro eo quod unum effectum babert sumnlis enum uusan
et canoris et frigorisio unde exiutraque saxarumpunt: Nam calor urit ut esturitur in falxe did

Expanded text:
Ex his enim cuncta creantur, unde et Lucretius1, 715: Ex igni, terra atque anima nascuntur et imbri. Ex his enim cuncta creantur, unde et Lucretius1, 715: Ex igni, terra atque anima nascuntur et imbri. Est autem nomen Graecum. Grando appellata quod forma eius granorum similitudinem habeat. Haec autem ventorum rigore durantur in nube, ac solidantur in nivem, ruptoque aere solvuntur. Nix a nube, unde venit; et glacies a gelu et aqua, quasi gelaquies, id est gelata aqua. Gelus autem quod eo stringatur tellus; γῆ quippe terra dicitur. Tunc autem maiori gelu stringitur terra, cum fuerit nox serena. Pruina est matutini temporis frigus, quae inde pruina nomen accepit quia sicut ignis urit; πῦρ enim ignis. Urere enim et ad frigus et ad solem pertinet; nam uno sermone duo diversa significantur, pro eo quod unum effectum habent. Similis enim vis est et caloris et frigoris, unde et utraque saxa rumpunt. Nam calor urit, ut estVirg. Aen. 4, 68: U
Abbreviated transcription (Latin):
sulgus quia tangit: fulgur quia incendit eturit: fulmenquia findit.: Ideo eccumternis radus
tdictus iris quasi aeris: Idest quod peraera ad terras descendat hicautem a sole resplendet
dum cauenubes ex ad uerso radium solis accipiunt et arcusspeciem fingunt : cui uarios colores illa
datres : quia aquatenuis aerlucidus. et nubes calig antes. in radiata ista uarios creant colores
pluuiae dictati quod fluant quasi fluuiae : Nascunturinim decerrae et maris anelitu, quaecum altius
el euatae fuerint.: Aut solis calore resolutae. autuiuentorum conpraessae stillantur interris .
Nimbus est densitas nubis intempesta etobscura.: Et indenimbus anube: sunt autem nimbi ropen¬
tinae et praecipites pluuiae : Nam pluuias uocamus. lenes etiuges quasi fluges quasi fluentes
Imbres autem etad nubes et ad pluuias pertinent: Diccae greco uocabulo qđ terrã in ebrient ad germinandũ

Expanded text:
fulgus, quia tangit; fulgor, quia incendit et urit; fulmen, quia findit; ideo et cum ternis radiifulgus, quia tangit; fulgor, quia incendit et urit; fulmen, quia findit; ideo et cum ternis radiiEt dicitur iris quasi aeris, id est quod per aera ad terras descendat. Hic autem a sole resplendet, dum cavae nubes ex adverso radium solis accipiunt et arcus speciem fingunt; cui varios colores illa dat res, quia aqua tenuis, aer lucidus, et nubes caligantes, inradiata ista varios creant colores. Pluviae dictae quod fluant, quasi fluviae; nascuntur enim de terrae et maris anhelitu. Quae cum altius elevatae fuerint, aut solis calore resolutae, aut vi ventorum conpressae, stillantur in terris. Nimbus est densitas nubis intempesta et obscura; et inde nimbus a nube. Sunt autem nimbi repentinae et praecipites pluviae. Nam pluvias vocamus lentas et iuges, quasi fluvias, quasi fluentes. Imbres autem et ad nubes et ad pluvias pertinent, dictae a Graeco vocabulo quod terram inebrient ad germinandum.
Abbreviated transcription (Latin):
defertur ad aures : quod mirari quis non debeatcumuesicula quamuis parua magnum tamen
sonitum displosa emittat : Cum tonitrua autem simul etfulgura ex primi: sed illud celerius uide¬
tur quia darum est: hoc autem ad aures tardius peruenire . Lux autem quae
pparet ante tonitruum fulgetra uocatur : quae ut diximus ideo anteuidetur quia clarum ẽ
aculi aferiendo dicti: fulgere enim. ferire est: atque percutere : fulmin autem conlisa nubi¬
la faciunt : Namomnium rerum conlisio : ignem creat: ut in lapidibus cernimus uel adtritu
otarum uel insiluis arborum: similimodo in nubibus ignis: unde etprius nubila sunt: deinde
ign is exuento autem etigne fulmina in nubibus fieri et impulsu uento rumemitti: Ideo autem
ulmninis ignemuim haberem aiorem ad penetrandum qui a subtilioribus elementis factus est
quam noster: Idest qui nobis inusu est: Tria sunt autem eius nomina: fulgus fulgur et fulmen

Expanded text:
defertur ad aures. Quod mirari quis non debeat, cum vesicula quamvis parva magnum tamen defertur ad aures. Quod mirari quis non debeat, cum vesicula quamvis parva magnum tamen sonitum displosa emittit. Cum tonitruo autem simul et fulgura exprimi: sed illud celerius videtur, quia clarum est; hoc autem ad aures tardius pervenire. Lux autem quae apparet ante tonitruum fulgetra vocatur. Quae, ut diximus, ideo ante videtur quia clarum est iaculi, a feriendo dicti; fulgere enim ferire est atque percutere. Fulmen autem conlisa nubila faciunt. Nam omnium rerum conlisio ignem creat, ut in lapidibus cernimus, vel attritu rotarum, vel in silvis arborum: simili modo in nubibus ignis, unde et prius nubila sunt, deinde ignes. Vento autem et igni fulmina in nubibus fieri et inpulsu ventorum emitti. Ideo autem fulminis ignem vim habere maiorem ad penetrandum, quia subtilioribus elementis factus est quam noster, id est qui nobis in usu est. Tria sunt autem eius nomina, fulgus, fulgor et fulmen: