comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentem sanctionem confirmauit uer¬
bis ne polluamini in eis. quia ego sum
dare uolens. quia imagine eius cir¬
cumdati sumus: & polluta quidẽ ea.
aqualibet earum que uetite sunt ma¬
larum & nefariarum actione. neces¬
sarie irascitur. Munda autẽ conser¬
uata intantum placet᷑. ut etiam in¬
habitet innobis: qͦd manifestat paulꝰ
utrumq. Ait enim sic. Hescitis q̃m
templum dĩ estis: & sp̃s dĩ habitat in¬
uobis: Quicumq gͦ templum dĩ uio¬
lau̾it: disꝑdet illum ds. Templũ enĩ
dei scm ẽ: quod estis uos. Consũma¬
tam ergo scĩficationem custodientes.
totam innobis habemus inhabitantẽ tn¬
nitatis plenitudiuẽ.: sitamen demplum
dĩ sumus. uidelicet patris. Xp̃i autem
corpus et menbra. et sp̃s sc̃s in nob̃ ha

Expanded text:
praesentem sanctionem confirmavit verbis: Ne polluamini in eis, quia ego sum dare volens, quia imagine ejus circumdati sumus, et polluta quidem ea a qualibet earum quae vetitae sunt malarum et nefariarum actione necessario irascitur, munda autem conservata intantum placet, ut etiam inhabitet in nobis; quod manifestat Paulus utrumque, ait enim sic: Nescitis quoniam templum Dei estis, et spiuicunque ergo templum Dei violaverit, disperdet illum Deus. Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Consummatam ergo sanctificationem custodientes, totam in nobis habemus inhabitantem Trinitatis plenitudinem, si tamen templum Dei sumus, videlicet Patris, Christi autem corpus e
Abbreviated transcription (Latin):
nem inueniunt Ergo eteos intelli¬
gibilis terra abhorret: et euomit il¬
los. Non enim iam inhominũ porti¬
one: sed in demonum ordinabuntur:
ꝑdentur enim: eoꝵ anime: hoc autẽ
ingehenna fit. ubi maxime locus &
sors demonũ ẽ: qͦd manifestat dñs
dicens. Discedite ame maligni inig¬
nem ȩternum: qui paratus ẽ diabo
lo. et angłis eius. Custodite manda¬
ta meaͬ nolite facere quȩ fecerunt hi
qui fuerunt ante uos: & ne pollua¬
obus uel trib testib: stabit omne uer¬
bum: hoc enim legis lator confirma¬
re uolens:de eisdem ecce tercio p̃cepit
sed ipsius dĩ sunt mandata. qui qͦ¬
modo debeãt custodiri. non uerbo tã¬
tum sed et opere. Incarnatus. ꝑsuam
conu̾sationem ostendit. Ut non facia¬
mus autẽ omĩa quȩ fecerunt hi qui

Expanded text:
muit, ergo et eos quoque intelligibilis terra abhorret et emovet illos. Non enim jam in hominum portione, sed in daemonum ordinabuntur, perdentur enim eorum animae. Hoc autem in gehenna fit, ubi maxime locus et sors daemonum est. Quod manifestat Christus dicens: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, s ejus . Custodite mandata mea: Nolite facere quae fecerunt hi qui fuerunt ante vos, et ne polluaobus, vel tribus testibus stabit omne verbum. Hoc enim legislator confirmare volens de eisdem, ecce tertio praecepit: sed ipsius Dei sunt mandata: qui quomodo debeant custodiri non verbo tantum, sed et opere incarnatus per suam conversationem ostendit, ut non faciamus autem omnia quae fecerunt hi qui
Abbreviated transcription (Latin):
spectum ur̃m: equib polluta ẽ terra:
cuius ego scelera uisitabo. ut euomat
habitatores suos. Custodite legitima
mea : atq iudicia. Non paruo modo pol¬
lui inpredictis peccatis: indignatio. &
pena que in eis definita ẽ. demonstt.
nnullo enim eorum: oporter pollui.
am qui inuno pollutus fuerit. IN
om̃ib polluitur: quia ea que sibi adĩ¬
uicẽ comuncta sunt. lex ostendere cu¬
piens: inunum omnia collegit: Quȩ
intantum sunt grauia. ut gentes in
tegras etiam ꝑderent. et terrã pollue¬
rent. pollutãq respui facerent: et eos
qͥ inea talia cõmiserunt. euomeret
atq rennueret. Non quia poterat expel¬
lere ase uel euomere. uel fic̃ theodocion
edit. respuere eos: s eosdẽ nocentes.
qͣsi ingemescit naturalit intrans gressi¬
onib suis. quẽ admodũ paulus dic̃. Qͥ a¬

Expanded text:
spectum vestrum et quibus polluta est terra cuius ego scelera visitabo ut evomat habitatores suos custodite legitima mea atque iudicia et non falui in praedictis peccatis, indignatio et poena, quae in eis definita est demonstrat. In nullo enim eorum oportet pollui. Nam qui in uno pollutus fuerit, in omnibus polluitur, quia ea, quae sibi ad invicem conjuncta sunt, lex ostendere cupiens, in unum omnia collegit, quae intantum sunt gravia, ut gentes etiam integras perderent, et terram polluerent, pollutamque respui facerent, et eos qui in ea talia commiserunt evomeret atque renueret, non quia poterat expellere a se vel evomere, vel sicut Theodotion edit, respuere eos, sed eosdem nocentes, quasi ingemiscit naturaliter in transgressionibus suis, quemadmodum Paulus dic
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ iurginitas: linea castitas coniuigalis.
anea. aquestu uł apossidendo continẽ¬
tia: linea .habitarum largitas rerũ.
anea. heremi philosophia: lineũ. in
ciuitate honestas suie modestia. la¬
neum usq admortẽ ꝓueritate certari:
lineum falsa non loqui. Unde et salo¬
mon eccłiam dupplicib uestitam
ꝑsignificationẽ asserens: dicebat. Que¬
suut lanã etlinum: et operata ẽ con¬
silio manuũ suarum. Et rursus. Stra¬
gulatam uestem fecit sibi. byssus. ⁊
purpura indumentum eius. Habet¬

Expanded text:
est virginitas, linea castitas conjugalis; est virginitas, linea castitas conjugalis; lanea, a quaestu vel a possidendo continentia, linea habitarum largitas rerum; lanea, eremi philosophia, linea, in civitate honestas sive modestia; laneum, usque ad mortem pro veritate certare; lineum, falsa non loqui. Unde et Salomon Ecclesiam duplicibus vestitam per significationem asserens dicebat: Quaesivit lanam et linum, et operata est consilio manuum suarum . Et rursus: Stragulatam vestem fecit sibi, byssus et purpura indumentum ejus. Se
Abbreviated transcription (Latin):
intera legalis ineȩ eustoditur. Tan¬
tam enĩ curam nr̃i legllator gerit ut
non solum de illa cautos faciat lepͣ.
que ex his quȩ iã dicta sunt pecca¬
tis euenit: sed & de hac que freq̃n¬
ter circa uirtutes euenire dũ ma¬
le eis aliquis utitur solet. Alia gͥ
uestimenta anime. alia uestim̃ta
corꝑis: que nec sordidata nec expo¬
liata contristant. Quomodo enĩ
tis spoliandus erat: uel quomodo
pilis cameli. baptista iohannes in¬
dueretur: S ea que sunt anune
oportet esse clariora: de quib sa¬
somon dicebat. Omni temꝑe sint
uestimenta tua candida. Bauid
etiam. Om̃is gła eius filie regis
abintus infimbriis aureis: circiun¬
data uarietate. Głam intus. anime
decorem asserens. infimbrus aure¬
is: que uidelicet sunt uirtutes.S:
horum uestimentoꝵ quedã sunt
lanea. qdã sunt linea preciosa-
et magna: multumq animã ca¬
leficientia. Linea uero uilia: parũq
caleficientia. Lanea uestis anime.

Expanded text:
littera legalis vineae custoditur: tanlittera legalis vineae custoditur: tantam enim curam nostri legislator gerit, ut non solum de illa cautos faciat lepra quae ex his, quae jam dicta sunt, peccatis evenit, sed et de hac quae frequenter circa virtutes evenire, dum male eis aliquis utitur, solet. Alia igitur vestimenta animae, alia vestimenta sunt corporis, quae nec sordidata nec exspoliata contristant. Quomodo enim tis spoliandus erat, vel quomodo pilis cameli Baptista Joannes indueretur? Sed ea quae sunt animae oportet esse clariora. De quibus Salomon dicebat: Omni tempore sint vestimenta tua candida . David etiam: Omnis gloria ejus filiae regis ab intus, in fimbriis aureis circumdata varietate . Gloriam intus animae decorem asserens in fimbriis aureis, quae videlicet sint virtutes. Sed horum vestimentorum quaedam sunt lanea, quaedam sunt linea: lanea pretiosa et magna multumque animam calefacientia; linea vero vilia parumque calefacientia. Lanea vestis animae
Abbreviated transcription (Latin):
uel ꝑtotum. lepra. Sin autẽ obscur¬
or fuerit locus lepre. postqͣm uesti
ẽ lota᷑ abrumpet eum: et asolido di¬
uidet. Quod si ultra apparuerit in
his locis quȩ prius inmaculata e¬
rant. lepra uolatilis et uaga. debet
igne comburi. Si cessauerit lauabi
ea quȩ pura sunt. scdo: et munda
erunt. Ista ẽ lex lepre uestimenti
lanei et linei. staminis atq subte¬
minis. omnisq suppellectilis pel¬
liciȩ: quomͦ mundari debeant. uel
contaminari. Indecorum quidam
forsitan ac nimis abiectum legis¬
latorem estimant:quia destamine.
atq subtegiine que trama uulgo
nuncupatur. loquitur: relinquẽs
quęcumq animas audientium
legẽ. possunt admeliora compon̾s
Quid enim in quiunt sordidatum
stamen: quid subtemen siue trama
lepsa facta: quid pelliciũ uas. ma¬
cusam habens: nr̃ȩ oberit uitȩ: un¬
de non nos oportet adsolam inten¬
dere litterã. s ad fructum sp̃s: qui
quemadmodum subfoliaᷤ. ita sub

Expanded text:
vel per totum lepra. Sin autem obscurvel per totum lepra. Sin autem obscurior fuerit locus leprae, postquam vestis estilota, abrumpet eum, et a solido dividet. Quod si ultra apparuerit in his locis quae prius immaculata erant, lepra volatilis et vaga debet igne comburi. Si cessaverit, lavabit ea quae pura sunt secundo, et munda erunt. Ista est lex leprae vestimenti lanei et linei, staminis, atque subtegminis, omnisque suppellectilis pelliceae quomodo mundari debeant vel contaminari. Indecorum quidam forsitan ac nimis abjectum legislatorem aestimant, quia de stamine atque subtegmine, quae trama vulgo nuncupatur, loquitur, relinquens quaecunque animas audientium legem possunt ad meliora componere. Quid enim, inquiunt, sordidatum stamen, quid subtegmen sive trama leprosa facta, quid pellicium vas maculam habens nostrae oberit vitae? Unde non nos oportet ad solam intendere litteram, sed ad fructum spiritus, qui quemadmodum sub folio, ita sub
Abbreviated transcription (Latin):
separans ab intelligibili tabernacło
intelligibilem lepsum: incatholica
epła scrip̃sit. Quicumq uenit aduos.
et hanc doctrinam ñ afferet: non re¬
cipiatis eũ indomum: et aue ei ne
dixeritis. Uestis lanea. aut lmea. qͤ
lepram habuerit instamine. atq
subtegmine: aut certe pellis. uel
quicquid expelle confectũ ẽ. si al¬
ba aut rufa macula fuerint infec¬
ta. lepra reputabitur:ostendeturq
sacerdoti. Qui consideratã reclu¬
det septem dieb. Et die septimorir¬
sum aspiciens. si creuisse dep̃henderi.
lepra ꝑseuerans ẽ: pollutum iudica¬
bit uestimentum. et om̃e inquo fue¬
rit inuenta: et idcirco comburetur
flammnis. Quod si eam uiderit non
creuisse: precipiet. et lauabunt id
inquo lepra ẽ. Recludensq illud
septẽ dieb aliis. cum uiderit faci¬
em quidẽ pristiuam non reuersam
nec tamen creuisse lepram: inmun¬
dum iudicabit. et igne comburete
qͦd infusa sit insuꝑficie uestimente.

Expanded text:
separans ab intelligibili tabernaculo separans ab intelligibili tabernaculo intelligibilem leprosum in catholica Epistola scribit: Quicunque venit ad vos, et hanc doctrinam non affert, non recipiatis eum in domum, et ave ei ne dixeritis . Elepram habuerit in stamine atque subtegmine, aut certe pellis, vel quidquid ex pelle confectum est; si alba aut rufa macula fuerit infecta, leprae reputabitur, ostendeturque sacerdoti, qui consideratam recludet septem diebus, et die septimo rursum aspiciens, si crevisse deprehenderit, lepra perseverans est: pollutum judicabit vestimentum, et omne in quo fuerit inventa, et idcirco comburetur flammis. Quod si eam viderit non crevisse, praecipiet, et lavabunt id in quo lepra est, recludensque illud septem diebus aliis, et cum viderit faciem quidem pristinam non reversam, nec tamen crevisse lepram, immundum judicabit, et igne comburet, eo quod infusa sit in superficie vestimenti,
Abbreviated transcription (Latin):
mechari: Vnde & dauid dicebat. Pec¬
catori autem dixit ds̃. quare tu enar¬
ras iusticias meas: & assumis testa¬
mentum meum pos tuum Tu u̾
disti disciplinã: et ꝓiecisti sermones me¬
os post te. Et non quidem semꝑ hoc
est.s omni tempore quo lepsus est:
id÷ omnib dieb quib ineo fuerit
macula. Quid ergo ꝑhec significat᷑. Qa
et si semel peccauerit. etiam si non ad¬
diderit ad peccandum: inmundus ta
tia. lepra peccati penitus non munda¬
tur. Ideoq macula intelligibilis le¬
pre inipso manet Preterea uerus le¬
ꝓsus id÷ peccator. solus ac separatus
habitat: tam ut confundantur: quã
ut nullus societatis eius contagio no¬
ceatur. Unde dñs petro. deeo qͥ pec¬
cauerat. et eccłie ut conuerteretur atq
emendarerur detractabat obedire. Sit
tͥ inquit. sicut ethnicus et publicanꝰ
Habitabit extra castra: legis quippe
mandata:. eiui angłicis nimis sunt se¬
cundum sp̃m consonantia. Unde ioħ̃s

Expanded text:
moechari? Unde et David dicebat: Pecmoechari? Unde et David dicebat: Peccatori autem dixit Deus, Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum: tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te . Et quidem semper, hoc est, et omni tempore quo leprosus est, id est, omnibus diebus quibus in eo fuerit macula. Quid ergo per haec significat? quia etsi semel peccaverit, etiamsi non addiderit ad peccandum, immundus tamtia lepra peccati poenitus non mundatur, ideoque macula intelligibilis leprae in ipso manet. Praeterea verus leprosus, id est, peccator solus ac separatus habitat, tam ut confundatur quam ut nullus societatis ejus contagio noceatur. Unde Dominus Petro de eo quod peccaverat, et Ecclesiae ut converteretur atque emendaretur detractabat obedire, sit tibi, inquit, sicut ethnicus et publicanus . Habitabit extra castra: legis quippe mandata evangelicis nimis sunt secundum spiritum consonantia. Unde Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
ta dissuere. aut caput habere nudatr̃:
os contectum: Nec ille enim qui cor¬
pore lepsus. odorem spirat putoriᷤ. ut
recte os suum huius rei operiat gr̃a.
ed quia lepsum legis lator intellexit
eum qui scđm predicta peccata in¬
mundus ẽ: necessarie eius dissolui
uestimenta precepit᷑. ut ꝑhoc cogno¬
sei possit. quia dissolutas habeat uir¬
tutes. atq uires anime: que eam ab
estu atq gelu peccati poterant custo¬
dire. habere autem eum et caput
nudatum precepit: ut pote salutis
galeam non habentem:quam paulꝰ
inter intelligibilia arma sumi pre¬
cepit. Os etiam ñ frustra operiri p̃¬
cepit:seo quia cum mali odoris pec¬
catum sit. et omnẽ prauam emit¬
tat exalationem: multomagis tam̃
eam que ꝑlinguam possidet. Simul
etiam adoctorali dignitate: hunc qͥ
talis ẽ ꝓhibet. Quomodo enĩ culpe
casum coherceat. qui ẽ ipse culpabi¬
lis: Quomodo qui furatur. p̃cipiat
non furari:. qui mechatur. iubeat non

Expanded text:
ta dissuere, aut caput habere nudatum, ta dissuere, aut caput habere nudatum, os contectum? Nec ille enim qui corpore leprosus odorem spirat putoris, ut recte os suum hujus rei operiat gratia, sed quia leprosum legislator intellexit eum qui secundum praedicta peccata immundus est, necessario ejus dissolvi vestimenta praecepit, ut per hoc cognosci possit quia dissolutas habeat virtutes, atque vires animae, quae eam ab aestu atque gelu peccati poterant custodire. Habere autem eum et caput nudatum praecepit, ut pote salutis galeam non habentem quam Paulus inter intelligibilia arma sumi praecepit: os etiam non frustra operiri praecepit . Sed quia cum mali odoris peccatum sit et omnem pravam emittat exhalationem, multo magis tamen eam quae per linguam est possidet, simul etiam et a doctorali dignitate hunc qui talis est prohibet, quomodo enim culpae casum coerceat, qui est ipse culpabilis; quomodo qui furatur, praecipiat non furari? qui moechatur, jubeat non
Abbreviated transcription (Latin):
amplius norit. qͦd occidere malum
sit. qͦd detrahere pessimũ: qͦd ydolati¬
ta comedere impium:atq mulierẽ
alienam concupiscere sit iniquum:
S iergo eum sacerdos maculã haben¬
tem albam aut rufam incaluicio.
aut inrecaluitio eius: idz iea que est
extoto uel exparte simplicitate. euuã¬
głicam uel legalẽ etim normã pec¬
cantem p̃uaricatum fuisse repperit:
condempnabit siue contaminabit
cum. Quare: quia haut dubie lepra
uit: inquib nemo peccans ueniam
meretur. Naturalis enim lex. adqͣm
necessaria legis dendunt. et multo
magis euuangłica p̃cepta: nec ab
animabus quidẽ sunt aliena sim
fuerit lepra. et separatus ad arbitũ
sacerdotis. habebit uestimenta dis¬
suta: caput nudum: os ueste contec¬
tum: contaminatum ac sordidum
se elamabit: omni tempore qͦ lepsꝰ¬
ẽ et minundus: solus habitabit extra
castra. Ea quȩ ad faciem ẽ int̃preta¬
cio littere: omnino multis uidetur ẽẽ
ridicula. Quid enim ꝓdest. uestimen¬

Expanded text:
amplius norit quod occidere malum amplius norit quod occidere malum sit, quod detrahere pessimum, quod idolothita comedere impium, atque mulierem alienam concupiscere sit iniquum? Si ergo eum sacerdos maculam habentem albam aut rufam in calvitio, aut in recalvitio ejus, id est, in ea quae est ex toto vel ex parte simplicitate, evangelicam vel legalem eum normam peccantem praevaricatum fuisse reperit, condemnabit, sive contaminabit eum. Quare? quia haud dubie lepra vit, in quibus nemo peccans veniam meretur. Naturalis enim lex ad quam necessaria legis tendunt, et multo magis evangelica praecepta, nec ab animabus quidem sunt aliena simpfuerit lepra et separatus ad arbitrium sacerdotis, habebit vestimenta dissuta, caput nudum, os veste contectum, contaminatum, ac sordidum se clamabit omni tempore quo leprest, et immundus solus habitabit extra castra. Ea quae ad faciem est interpretatio litterae omnino multis videtur esse ridicula, quid enim prodest vestimen
Abbreviated transcription (Latin):
enim mundum estimat eũ. qui
extoto simplex ẽ sic et illum qui
exparte ẽ. Marime autem hunc qͥ
exsimplicitate ẽ: nam hoc intelli¬
gendũ ẽ. incapuus fluentib hoc
ẽ rarescentib infronte: quẽ &
caluastrum appellauitz hic autẽ
pͥore decerior ẽ. Nam melius qͥ¬
dem ẽuirtutes abscondere. si tam̃
aliqͥs głam earum ꝓdat: tollerabit
passio ẽ et uicina ueniȩ: ꝓpt̃ qͦde¬
rit mundus. Quia enim scdmfa¬
ciem diuina scriptura ꝓdi uuitu¬
tes. et coram hominib ꝑeas dicit
ornari: Adtendite paulum dicen¬
tem. Ea quȩ scđm faciem sunt:
ipsum: quia sicut ipse xp̃i est:
ita et nos. hoc eͣm. si nullum pec¬
catum exsimplicitate simplicis
comitatur Si autẽ facta fueri
incaluaria eius. aut inrecaluitio. ma¬
cula alba. aut rufa: lepra ẽ. Quare:e a
nemo sic ẽ simplex. ut nesciat quia
ñdebeat manum ignem mittere:
neq inprecipicii altitudine semetip¬
sum dare: Neq ab ut gladio in locis
uitalibus. Si autẽ hec scit. qͦmͦ non

Expanded text:
enim mundum aestimat eum qui ex toto simplex est, sic et illum qui ex parte est. Maxime autem hunc qui ex simplicitate est, nam hoc intelligendum est in capillis fluentibus, hoc est rarescentibus, in fronte, quem et calvastrum appellavit. Hic autem priore deterior est, nam melius quidem est virtutes abscondere, si tamen aliquis gloriam earum prodat, tolerabilis passio est et vicina veniae, propter quod erit mundus: quia enim secundum faciem divina Scriptura prodi virtutes et coram hominibus, per eas dicit ornari: Attende Paulum dicentem: Ea quae secundum faciem sunt vipsum, quia sicut ipse Christi est, ita et nos . Hoc autem, si nullum peccatum ex simplicitate simplicis committatur, si autem facta fuerit in calvaria ejus aut in recalvitio macula alba aut rufa, lepra est. Quare? quia nemo sic est simplex ut nesciat quia non debeat manum in ignem mittere, neque in praecipitii altitudine semetipsum dare, neque abuti gladio in locis vitalibus; si autem haec scit quomodo non
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ blasphemans omnino polluit
stolam baptismatis. recte eum p̃ce¬
cepit ꝑpenuentiã lauare uestimen¬
ta: et tunc mundus erit: Quia oĩs
impietas ꝑmundã penitentiam
nuindatur. Uerumtamen hic
si p̃dicto mundatus mͦ impia rursus
iocunis fuerit ñ inspiciet sacerdos. de
pilo flauo. Non queritur inquit
quo animo impia locunis sit: s qͥa
inea dequib penituit reciditꝰ in¬
mindũ eim recte ẽẽ uidicat. si non
capillus inger fuerit io÷ si ñ lugens
apparuerit impietatẽ: Iugens uero.
non solum habitu. s et animo. ⁊ co¬
gitationib. Nigrum namq mane¬
re lugentium ẽ ꝓprium. Qm̃ autẽ
interiorẽ hominem oportet lug̃e
gunt: recte eius penitentiã ꝑpilũ

Expanded text:
quoniam blasphemans omnino polluit quoniam blasphemans omnino polluit stolam baptismatis, recte cum praecepit per poenitentiam lavare vestimenta, et tunc mundus erit, quia omnis impietas per mundam poenitentiam mundatur. Verumtamen hic si praedicto mundatus modo, impia rursus locutus fuerit, non inspiciet sacerdos de pilo flavo, non quaeritur, inquit, quo animo impia locutus sit, sed quia in ea de quibus poenituit recidit, immundum eum recte esse judicat, si non capillus niger fuerit, id est, si non lugens apparuerit impietatem; lugens vero non solum habitu, sed et animo et cogitationibus, nigrum namque manere lugentium est proprium. Quoniam autem interiorem hominem oportet lugeregunt, recte ejus poenitentiam per pilum
Abbreviated transcription (Latin):
endum ẽ. Deinde. quomodo post re¬
clusionem iudicat: ammirandaẽ
districtio: quam contra eos qͥ impie
indoginatib agunt. seruat. Si non
creuerit macula. uidelicet impiets:
et capillus sui coloris ẽ. id⁊ nec ca¬
pillus .iii. flauus in ea sͣ:cum non
possit cogitatio ꝓpter negationem
cognosci atrum sponte aut inui¬
tus impie egerit: Tunc iubet radi
hominẽ: absq loco macule Aꝑte
ergo alia radi precepit uerba ⁊ca¬
stigari: si forsan exeis comp̃hendi
possit. utrum ꝑ subreptionẽ sicut
euenire frequenter solet. An mali¬
uole de dõ impia sit locutus. Uul¬
nus autem antiquum ñ p̃cepit ra¬
di: quia uerbum in quo delinquit᷑.
qͣndo semel qui peccauit negau̾it.
duudicare iam non oportet. Quis
enim reum iudicet peccati. eum
qui qͦd confessus ẽ lingua. uolun¬
tate se ꝑtulisse negat: Quando
autem deeo sic iudicans. non com¬
prehenderit creuisse maculã. nec
dilatatã in eo uiderit impietatem.

Expanded text:
endum est deinde quomodo post reendum est deinde quomodo post reclusionem judicat: admiranda est districtio quam contra eos qui impie in dogmatibus agunt servat. Si non creverit macula, videlicet impietas, et capillus sui coloris est, id est, nec capillus flavus in ea est, cum non possit cogitatio propter negationem cognosci, utrum sponte aut invitus impie egerit, tunc jubet radi hominem absque loco maculae; aperte ergo alia radi praecepit verba et castigari, si forsan ex eis comprehendi possit utrum per subreptionem, sicut evenire frequenter solet, an malevole de Deo impia sit locutus. Vulnus autem antiquum non praecepit radi, quia verbum in quo delinquitur, quando semel qui peccavit negaverit, dijudicari jam non oportet. Quis enim reum judicet peccati eum, qui quod confessus est lingua, voluntate se protulisse negat? Quando autem de eo sic judicans non comprehenderit crevisse maculam, nec dilatatam in eo viderit impietatem,
Abbreviated transcription (Latin):
aaron. Quando ergo errare ciui qͣm
indiuinitate contingit: maculã le¬
pre inbarba et incapite habet. hunc
sacerdos inspiciat᷑: et si uiderit hu¬
miliorem locum carne reliqua. et
miseriorẽ p̃sumptionem exblasphe¬
mia factam: quomodo autẽ hoc fit:
id ÷ si pilus flauus solitoq subtili¬
or fuerit. id÷ et si non nimis. Ad mo¬
dicum tam̃ animum adblasphe¬
miam intendithoc enim subtilẽ
eẽ pilum. et neq efflorere. s flauescẽ
ostendit: contaminabit eum sacer
et conͥlisus: ad tantam ꝑuenit im¬
pietatem. Quia enim sepe contin¬
git quempiã ⁊ contra uoluntatem
suã loqui impia: si uiderit locum
maculȩ equalem uicine carni. ⁊ca¬
pillum nigrum. ut non exuberet
hoc qͦd ex diabolica operatione ani¬
me ẽ uulnus inflictum. idest im¬
pietas dogmatum : Recludet eos
septẽ dies sac̾dos. ñ ꝓpęna tãntum
quantũ districte ꝓbationis causa.
Tempus enim in omnib quidem:
districtus tamen inhis. quorum
lingua circa diuinitatẽ uacat: intu¬

Expanded text:
at. Quando ergo errare cuiquam in divinitate contigit, maculam leprae in barba et in capite habet. Hunc sacerdos inspiciat, et si viderit humiliorem locum carne reliqua, et miseriorem praesumptionem ex blasphemia factam; quomodo autem hoc fit? id est, si pilus flavus, solitoque subtilior fuerit, id est, et si non nimis, ad modicum tamen animum ad blasphemiam intendit; hoc enim subtilem esse pilum et neque efflorere sed flavescere ostendit; contaminabit eos sacerdet collisus ad tantam pervenit impietatem. Quia enim saepe contingit quempiam, et contra voluntatem suam loqui impia. Si viderit locum maculae aequalem vicinae carni, et capillum nigrum, ut non exuberet hoc quod ex diabolica operatione animae est vulnus inflictum, id est, impietas dogmatum, recludet eos septem diebus sacerdos, non pro poena tantum, quantum districtae probationis causa: tempus enim in omnibus quidem, districtius tamen in his quorum lingua circa Divinitatem vacat. Intu
Abbreviated transcription (Latin):
septem dieb: et die septima intue¬
bitur. Si non creuerit macula: &
capillus sui coloris ẽ. et locus pla¬
ge carni relique equalis: radet᷑ homo
absq loco macule: et ineludet᷑ septẽ
diebus aluis. Si die septimo uisa fu¬
erit stetisse plaga in loco suo. nec hu¬
milior carne reliquaͥ. mundabit eũ:
lotisq uestibus mundus erit. Non
dequibuslibet hic sed necessarus. hoc
mandatũ lex addidit. neq enim de
solis actionib ei. sed et defuturis di¬
uinis doginatib ꝑtinebat. Omĩno

Expanded text:
septem diebus, et die septima intueseptem diebus, et die septima intuebitur; si non creverit macula et capillus sui coloris est, et locus plaae carni reliquae aequalis, radetur homo absque maculae loco, et includetur septem diebus aliis; si die septimo visa fuerit stetisse plaga in loco suo, nec humilior carne reliqua, mundabit eum, lotisque vestimentis mundus erit Non de quibuslibet hic, sed necessariis hoc mandatum lex dedit, nec enim de solis actionibus ei, sed et de futuris divinis dogmatibus pertinebat. Quando
Abbreviated transcription (Latin):
bens imbrem: et ꝓferens herbam
oportunam illis aquib colitur.
benedictionem accipiet ado. ꝓ¬
ferens uero spinas actribulos. re¬
ꝓba ẽ. et maledicto ꝓrima: cuiꝰ
finis incombustione: o sicut
paulus ait Si autem non inuen¬
ta fuerit redisse adiniquitatem
suã inuidia: nec operatione po¬
steriori diffusum priori peccato
latius ulcus habuerit: mundũ
illum sacerdos udicat: ut pote
qui semel ꝑpenitentiam ẽ mun¬
datus. Discernit autẽ et pilum. in¬
tendens si mutauit inalbum. &
si humilior ẽ acute locus: quȩ om¬
nia plenissimȩ insuꝑiorib inter¬
p̃tati sumꝰ. Ideo enĩ hi breuitaᷤᷤ adhibñ¬
da ẽ. lit ad futura curramus. Uir
ba germinauerit lepra: uidebit eũ
sacerdos. Et si quidem humilior fu¬
erit locus carne reliqua: et capillus
flauus. solitoq subtilior: contami¬
nabit eos: quia lepra capitis ac
barbe est. Sin autem uiderit ⁊ lo¬
cum macule equalẽ uicine carni.
icapillum nigrum:. recludet eos

Expanded text:
bens imbrem, et proferens herbam opportunam illis a quibus colitur, benedictionem accipiet a Deo, proferens vero spinas ac tribulos reproba est et maledictioni proxima, cujus finis in combustionem, sicut Paulus ait . Si autem non inventa fuerit redisse ad iniquitatem suam invidia, nec ex operatione posteriori diffusum priori peccato latius ulcus habuerit, mundum illum sacerdos judicat, utpote qui semel per poenitentiam est mundatus: discernit autem et pilum intendens, si mutavit in album, et si humilior est a cute locus, quae omnia plenissime in superioribus interpretati sumus; ideo enim his brevitas adhibenda est, ut ad futura curramus. Sequba germinaverit lepra, videbit eum sacerdos, et si quidem humilior fuerit locus carne reliqua, et capillus flavus, solitoque subtilior, contaminabit eos, quia lepra capitis ac barbae est. Sin autem viderit et locum maculae aequalem vicinae carni, et capillum nigrum, recludet eos
Abbreviated transcription (Latin):
rantia habentem: appellauit. Qui
ergo talis ẽ: Non habet necesse munda¬
ri:neq enim adiustificationem ꝑti¬
nent uideorum: sed ut grauaretur eoꝵ
bona: et iudicia. inquib nonuiuent.
uus ac mundus. Et si afronte cecide¬
rint pili: recaluaster et mundus ẽ.
Slautem incaliuigo siue inrecaluitio
albus uel rufus color fuit exortus.
et hoc sacerdos uiderit: inquinabit
eum. haut dubie lepre: que orta ẽ.
inrȩcaluitio. Reminiscendum ẽ. qͥa
capillos ꝓcogitationib intelleximꝰ
Ornare quippe caput actegere con¬
stituti sunt: sicut cogitationes mentẽ.
Non autẽ cogitationes inordinatas de¬
ducamus admedium: quia et capil¬
lorum incompositio. feditatem pro
ornatu p̃bet. In suꝑ quem admodũ
capilloꝵ quidã decidunt. alii au¬
tem renascuntur: nulloq tempore
nasci cessant: sic et his quȩ sunt in
nobis cogitationib decidentib alie
renascuntur Ergo hic caluũ appel¬
lat simplicẽ hominẽ: Non eum

Expanded text:
rantiam habentem appellavit. Qui rantiam habentem appellavit. Qui ergo talis est, necesse non habet mundari, neque enim ad justificationem Judaeorum, sed ut aggravaretur eorum bona, et judicia in quibus non vivent vus ac mundus est, et si a fronte ceciderint pili, recalvaster et mundus est: si autem in calvitio, sive in recalvitio albus vel rufus color fuerit exortus, et hoc sacerdos viderit, inquinabit eum haud dubie leprae, quae orta est in calvitio. Reminiscendum est quia capillos pro cogitationibus intelleximus. Ornare quippe caput, ac tegere constituti sunt, sicut cogitationes mentem, non autem inordinatas cogitationes deducamus ad medium, quia et capillorum incompositio foeditatem pro ornatu praebet, insuper quemadmodum capillorum quidam decidunt, alii autem renascuntur nulloque tempore nasci cessant, sic et his quae sunt in nobis cogitationibus decidentibus, aliae renascuntur. Ergo hic calvum appellat simplicem hominem, non eum
Abbreviated transcription (Latin):
disfͤinctione suꝑius indiuinis dog¬
matibus. et eoꝵ p̃uaricationibus.
usus fuisset: Nunc quia deillis loqͥ
suppleuit. recte suȩ austeritatem
deposuit districtionis: Et dehis q̃
sunt scd̃m legẽ iudaicam doginatibꝰ
loquitur: et quȩ inea sunt culpas. sub¬
obscurum alborem et lucentẽ ẽẽ dĩr.
Quem admodum ergo cicatricem al¬
bam. esse dicimus transgressionem
legalis littere: sic et eius ignorantiã.
sub obscurum alborem eclucentem. in¬
telligamus dici. Ignorantiam autẽ.
non omnium que dic̃. Nec eorum
que commnunia cum lege naturali
uel euuangłicis p̃ceptis sunt: possi¬
det. Neq enim ignorare.Non occides
ñ mechaberis. non furtum facies. cui¬
libet ignoscitur: sed quorumdam
partitialium paruorumq manda¬
torum ignorantia: ueluti. quando
oportet mundari menstruatam:
q̃ndo offerri. ꝓpariente masculũ:
quando etiam. ꝓea que feminam
peperit. ꝓpter quod eam sub obscu¬
rum alborem. ut pote paruas cica¬
trices partitialium p̃ceptoꝵ igno¬

Expanded text:
districtione superius in divinis dogmatibus, et eorum praevaricationibus usus fuisset, nunc quia de illis loqui supplevit, recte suae austeritatem deposuit districtionis. Et de his quae sunt secundum legem Judaicam dogmatibus loquitur, et quae in ea sunt culpas, subobscurum alborem et lucentem esse dixit. Quemadmodum ergo cicatricem albam esse diximus transgressionem legalis litterae, sic et ejus ignorantiam subobscurum alborem et lucentem intelligamus dici; ignorantiam autem non omnium quae dicit, nec eorum quae communia cum lege naturali, vel evangelicis praeceptis sunt possidet. Neque enim ignorare, Non occidas, non moechaberis, non furtum facies, cuilibet ignoscitur, sed quorumdam partitialium, parvorumque mandatorum ignorantia, veluti quando oportet mundari menstruatam, quando offerri pro pariente masculum, quando etiam pro ea quae feminam peperit; propter quod eam subobscurum alborem, utpote parvas cicatrices partitialium praeceptorum igno
Abbreviated transcription (Latin):
staminis atq subteminis ex quibꝰ
conteruntur uestes legis lator men¬
tionem fecit: ipsam nunc subtilita¬
tem explicemus. Non enĩ solum mͦ
uirtutes. sed ea exquib constãt. ꝑscru¬
tari desiderat. Duo ergo hec: ueram
nobis ꝓcurant uirtutem. Intentio
nr̃a: et diuinus nutus. siue gr̃a. Et
subtemen quidẽ innuit nram in¬
tentionem: stamen autẽ dĩ nutum.
trecte: quia stamen ẽ inuestimento
firmius:. quomͦ et di nutus uł gr̃a.
indisruptibilis in nob̃ atq incõmu¬
tabilis prestat. sustinens subtemen
nr̃e intentionis: ut ꝑficiatur bone ac¬
tionis uestimentum. Pelles. ex quib

Expanded text:
staminis atque subtegminis, ex quibus contexuntur vestes, legislator mentionem facit, ipsorum nunc subtilitatem explicemus: non enim solummodo virtutes, sed ea ex quibus constant perscrutari desiderat. Duo ergo haec veram nobis procurant virtutem: intentio nostra et divinus nutus sive gratia; et subtegmen quidem innuit nostram intentionem, stamen autem Dei nutum. Et recte: quia stamen est in vestimento firmius, quomodo et Dei nutus vel gratia indisruptibilis in nobis atque incommutabilis perstat, sustinens subtegmen nostrae intentionis, ut perficiatur bonae actionis vestimentum. Pelles ex quib
Abbreviated transcription (Latin):
spexerit. S sufficienter dehis que
indõ committunt᷑ impietatibus.
tam exuoluntate qͣm exignorantia.
locutus: ad alia uulnera modera¬
tiora sermonẽ uertit. Uir et mu¬
lier. incuius cute candor apparu¬
erit: intuebitur eos sacerdos.Si
dep̃henderit subobscurum albo¬
rem lucere incute: sciat non esse le¬
pram. sed maculam coloris candi¬
di: et hominẽ mundum. Iam ⁊ nos¬

Expanded text:
ificavit; sed sufficienter de his quae in Deo committuntur impietatibus, tam ex voluntate quam ex ignorantia locutus, ad alia vulnera moderatiora sermonem vertit. Vir et mulier, in cujus cute candor apparuerit, intuebitur eos sacerdos: si deprehenderit subobscurum alborem lucere in cute, sciat non esse lepram, sed maculam coloris canddi, et hominem mundum. Cum ma
Abbreviated transcription (Latin):
sine dubio. qr isi non ꝑfectȩ pbiloso¬
phiȩ sit oblatio. hoc enim ẽ holocau¬
stomatum sacficium. Ueruntamen
sufficiens ẽ etiam hȩc pascere in his
quȩ sunt ad salutem: ⁊ fortitudinẽ
dare offerenti. hoc enun nutrim̃tũ
panem prebere. dauid ꝓpħa dicit
cum ait. Panis enim confirmat cor
hominis. Omis adeps dñi erit iure
ꝑpetuo in generationib ⁊cuncti.
habitaculis ur̃is. Nec adipem nec
sanguinem om̃ino comedetis. Adipẽ
eius qui in nob̾ est desideru seu con¬
cupiscentiȩ. sanguinem uero. ani¬
mȩ figuram gerere diximꝰ. Quia
ergo adipem in ȩ̨t̾num precepit do¬
mino offerri: manifestum ẽ qr con¬
secrari deo nr̃m desid̾ium siue con¬
cupiscentiam uult. In ęt̾nũ autẽ
hoc ne ad dm̃ illud ⁊ ad mundum
diuidamꝰ. ꝓpt̾ quod ⁊ addidit in ge¬
nerationib id ẽ ꝑ singulas ętates.
In generationes aut̃. ꝑmutationes
etatum intelliguntur. quod ostend̃

Expanded text:
sine dubio, quia et si non perfectae philososine dubio, quia et si non perfectae philosophiae sit oblatio, hoc enim est holocaustomatum sacrificium, verumtamen sufficiens est etiam haec pascere in his quae sunt ad salutem et fortitudinem dare operanti, hoc enim nutrimentum panem praebere David propheta dicit cum ait: Panis, enim, confirmat cor hominis. Omnis adeps Domini erit jure perpetuo in generationibus et cunctis habitaculis vestris, nec adipem nec sanguinem omnino comedetis . Adipem ejus qui in nobis est desiderii, seu concupiscentiae; sanguinem vero animae figuram gerere diximus; quia ergo adipem in aeternum praecepit offerri, manifestum est quia consecrari Deo nostrum desiderium sive concupiscentiam vult. In aeternum autem, hoc est, ne ad Deum illud et ad mundum dividamus, propter quod et addidit, In generationibus, id est, per singulas aetates. In generationes autem permutationes aetatum intelliguntur. Quod ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
neris. uerumtamen qr ex peccatorib
conu̾sus intellectus ẽ. non podest lũ¬
bum immaculatũ offerre. Olim quip¬
pe eum peccato maculauit. Mani¬
festum ẽ ergo. quod hic quidẽ ut pote
qui ñ fuerat in peccatis. immaculatum
lumbum offerre potest. Qui uero fuit.
hic iam ñ offeret lumbum in sacrificuis.
Si quidem quȩ sunt de capris seribitur.
de quib lumbum offerri ñ sanciut.
&r hoc erat ꝓpt̾ quod in sacrificio paci¬
ficoꝵ ab agnis capras distinxit. Com¬
munia aut̃ sunt alia. de quib loqui ne¬
cessarium ñ habemꝰ. In oblatione enim
boum. sufficient̃ tractatum ẽ. Illud aut̃
oportet cognosei. quomͦ. ubi ait. adole
edidissent. offerret illud sac̾dos ad alta¬
re exta. odor suauitatis: cec̃i int̾pretes
in sacrificio quidem holoc austomatũ
pro extis holocaustomata. Alii autẽ
oblationem ediderunt. In hoc aut̃e
pacificoꝵ sacͥficio. hi quidẽ panem.
alii autem frumentũ: demonstrantes

Expanded text:
neris, verumtamen quia ex peccatoribus neris, verumtamen quia ex peccatoribus conversus intellectus est, non potest lumbum immaculatum offerre: olim quippe eum peccato maculavit. Manifestum est ergo quod hic quidem, ut pote qui non fuerat in peccatis, immaculatum lumbum offerre potest, qui vero fuit, hic jam non offeret lumbum in sacrificiis, siquidem quae sunt de capris ascribitur, de quibus lumbum offerri non sancivit. Et hoc erat propter quod in sacrificio pacificorum ab agnis capras distinxit. Communia autem sunt alia, de quibus loqui necessarium non habemus, in oblatione enim boum sufficienter tractatum est. Illud autem oportet cognosci quomodo ubi ait: Adolebptuaginta edidissent: Offeret illud sacerdos ad altare exta, odor suavitatis, caeteri interpretes in sacrificio quidem holocaustomatum, pro extis, holocaustomata; alii autem oblationem ediderunt: in hoc autem pacificorum sacrificio, hic quidem panem, alii autem frumentum demonstrantes
Abbreviated transcription (Latin):
dech. Recte cauti redduntur sim¬
plices. ut pote qui ex simplicitate
facile poterant ad uoluntatẽ cͣbi.
ut non solum renes & adipem qui
suꝑ ipso̾ ẽ. s c lumbĩ qui ẽ in renib
offerant deo. Quod aut̃ adicit in ea¬
dem translatione sine macula. inte¬
grum hic intellige: quod explanans
sy imacus. Pro inmaculato integrũ
ꝓposuit: aquila aut̃ ꝑfectum. Nam
& ꝓpt̾ea cum renib addidit. inte¬
grum illud ꝑfectumq scđm quod
diximꝰ offerri uolens. ne aliud eius
dõ. aliud aut̃ adu̾sario simplex offe¬
rat..Sufficit enim huic adueniã.
ea quȩ uirtutis suntagere. Unde¬
simplices ut columbas uibet esse
dñs. qr columbȩ nimiam quodãm᷑
simplicitatem habent. Uerumta¬
men ab om̃i malicia mundȩ sunt.
Qui aut̃ ex bub sacrificium offert.
utpote oꝑator legalium mandatoꝵ.
non ht̃ necessitatem lumbum aᷝuͦ¬
ferre. qr hoc in correctione bonaꝵ
sortitus ẽ actionum. Is aut̃ qui de
capris immolat: i si simplicis ẽ ge¬

Expanded text:
. Recte cauti redduntur simplices, ut pote qui ex simplicitate facile poterant ad voluntatem trahi, ut non solum renes et adipem qui super ipsos est, sed et lumbum qui est in renibus offerant Deo. Quod autem adjicit in eadem translatione sine macula, integrum hoc intellige; quod explanans Symmachus pro immaculato integrum posuit. Aquila autem perfectum. Nam et propterea cum renibus addidit, integrum illud perfectumque secundum quod diximus offerri volens, ne aliud ejus Deo, aliud autem adversario simplex offeratur, sufficit enim huic ad veniam ea quae virtutis sunt non agere. Nsimplices ut columbas jubet esse Dominus, quia columbae nimiam quodammodo simplicitatem habent, verumtamen ab omni malitia non desunt. Qui autem de bobus sacrificium offert, ut pote operator legalium mandatorum, non habet necessitatem lumbum offerre, quia hoc in correctione bonarum sortitus est actionum; is autem qui de capris immolat, etsi simplicis est ge
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. dñs ad moysen dicens. Loquere fi¬
liis ifrł. Anima cum peccauerit ꝑ
ignorantiam:⁊ de uniu̾sis mandatis
dñi quȩ precepit ut non fierent. qͥp¬
piam fecerit. si sac̾dos qui ẽ unct̾
peccauerit. delinquere faciens ppłm
offert pro peccato suo uitulum im
maculatum dño. ⁊ducet illum ad
ostium tab̾naculi testimonii coram
dño. ponetq manũ suam suꝑ cap̃t
eius ⁊ immolabit eum dño: hauriet
quoq de sanguine uituli. inferens
illud in tab̾naculum testimonii.
Cumq intinxerit digitum in sangͥne.
asparget ex eo septies coram dño.
contra uelum scũarii. Ponetq de eo¬
dem sanguine suꝑ cornua alcaris

Expanded text:
est Dominus ad Mosen dicens loquere fiest Dominus ad Mosen dicens loquere filiis Israhel anima cum peccaverit per ignorantiam et de universis mandatis Domini quae praecepit ut non fierent quippiam fecerit si sacerdos qui est unctus peccaverit delinquere faciens populum offeret pro peccato smaculatum Domino, et adducet illum ad ostium tabernaculi testimonii coram Domino: ponetque manum super caput ejus, et immolabit eum Domino. Hauriet quoque de sanguine vituli, inferens illum in tabernaculum testimonii. Cumque intinxerit digitum in sanguine, asperget eo septies coram Domino contra velum sanctuarii: ponetque de eodem sanguine super cornua altaris
Abbreviated transcription (Latin):
rationes septem. In cunctis aut̃ ha¬
bitaculis. id ẽ in om̃i conu̾satione.
siue socialem hanc agamꝰ. siue soli¬
tariam assequamur uitam. Unde
dauid dicebat. Qui habitare facit
ipem adhoc: qr desid̾ium siue con¬
cupiscentiam nos habere propͥam.
id ẽ carnalem. non uult: ꝓpt̃ quod
iacob dicebat. Unusquisq aut̃ cem¬
ptatur ã concupiscentia sua. abstra¬
ctus ⁊ illectus. Sanguinem aut̃. ut
nec ad suam mortem neq ad ꝓximi
currat. Bestiarum quippe hoc est
crudelium ꝓpͥum: ideo dixit non
edecis omnem sanguinemt N lon so¬
lum nos ꝓximis parcere. s & nobis¬
met ipsis precipiens: nam & ad noe
aꝑte aliaᷤ rursus precepit. Carnem
cum sanguine ñ comedetis. sangui¬
̃ neniꝰ animarũ ur̃aꝵ requiram: Sig¬
nificans. qr ꝑ abstinentiam sangui¬
nis. ab homicidiis abstinere uult ho¬
minem. Pro deo aut̃ nec immolari
uetuit. nec despicere animã: s. om̃i¬
no precepit. Unde ⁊ sanguinẽ circa
basim fundi altaris iussit. Loquutꝰͦ

Expanded text:
numerum. In cunctis autem habitaculis, id est, in omni conversatione, sive socialem hanc agamus, sive solitariam assequamur vitam. Unde David dicebat: Qui habitare facit ipem ad hoc, quia desiderium sive concupiscentiam nos habere propriam, id est carnalem, non vult, propter quod Jacobus dicebat: Unusquisque autem tentatur, a concupiscentia sua abstractus et illectus ; sanguinem autem, ut nec ad suam mortem, neque ad proximi currat: Bestiarum quippe hoc est crudelium proprium; ideo dixit: Non edetis omnem sanguinem. Non solum nos proximis parcere, sed et nobismetipsis praecipiens, nam et ad Noe aperte alia rursus praecepit: Carnem cum sanguine non comedetis, sanguinem enim animarum vestrarum requiram. Significans quia per abstinentiam sanguinis, ab homicidiis abstinere vult hominem. Pro Deo autem non immolari vetuit, nec despicere animam, sed omnino praecepit, unde et sanguinem circa basim fundi altaris jussit. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
Cum enim qui ꝑfecta uult sapere.
& si peccator fuit: ex quo uitã ꝑfe¬
ctam elegerit. sic oportet conu̾sa¬
ri sic̃ ille qui ante ñ peccauit. In
sacrificio aut̃ pacificoꝵ cum eadẽ
custodissec. tam in sacͥficio ouium
quam caprarũ ⁊ boum. unũ hoc
plus in ouib custodiuit. quod non
solum adipem reciculumq iecoris.
offerri. Quia enim ut simplex inui¬
ta ꝗ̃  oꝑari debuit omisit. debet
suam uirtutem offerre dõ. Ut ñ
uirtute sua in malum ut simplex.
s magis utatur in bonum: ⁊ manife¬
stum faciat. Quia nichil ex his quę
scire potest. & exequi omisit. Nam¬

Expanded text:
Eum enim qui perfecta vult sapere, Eum enim qui perfecta vult sapere, etsi peccator fuit, ex quo vitam perfectam elegerit, sic oportet conversari sicut ille qui ante non peccavit. In sacrificio autem pacificorum cum eadem custodisset, tam in sacrificio ovium quam caprarum et boum, unum hoc plus in ovibus custodivit; quod non solum adipem reticulumque jecoris,offerri, quia enim ut simplex multa quae operari debuit omisit: debet suam virtutem offerre Deo, ut non virtute sua in malum, ut simplex, sed magis utatur in bonum et manifestum faciat, quia nihil ex his quae scire potest et exsequi omisit.
Abbreviated transcription (Latin):
guratas. Ergo bouem legalium
mandatoꝵ oꝑatorem ostendimꝰ. oues
aut̃ simplices ẽẽ diximꝰ. capras etiam
simplices quidẽ u̾satos in peccatis. s
tam̃ postea conu̾sos. s ibi ouib etiã
caprarum sacͥficium miscuit. Ait
enim. Quod si de pecorib oblatio ẽ.
de ouib siue de capris. holocaustum
anniculum absq macula offert.¬
Septuaginta aut̃ sic ȩdunt: si ab ouib
munus eius. ab agnis ⁊ ȩdis in holocau¬
stum: mascłm immaculatum offe¬
ret illum. Quia oues genus quodã
tantum. s ⁊ apud ꝓpħam amos. ca¬
pras appellatas oues. Ait enim. Non
ego sum uellicans sicamina: ⁊ sustu
lentur: Manifestum ẽ quia ⁊ capraᷤ
int̾ oues posuit: qr ergo quedam ex
ipsis agnos. quȩdam capras lex dic̃:
Quoꝵ quidem agni. simplices tantũ.
i qui nicħ peccauer̃ significantur.
Caprȩ autẽ. simplices quidem. s qui
peccauerunt. & conu̾si sunt: Hoꝵ
sacͥficium. unũ quodãmͦ ẽẽ in ho¬
locaustomatib recte traditum ẽ.

Expanded text:
us: ergo bovem legalium mandatorum operatorem ostendimus. Oves autem simplices esse diximus, capras etiam simplices quidem versatos in peccatis, sed tamen postea conversos; sed ibi ovibus etiam caprarum sacrificium miscuit, ait enim: Quod si de pecoribus oblatio est, de ovibus sive de capris holocaustum, anniculum absque macula offerret; LXX autem sic edunt: Si ab ovibus munus ejus ab agnis et haedis in holocaustum, masculum immaculatum offeret illum. Quia oves genus quodammtantum, sed et apud Amos, capras appellatas oves. Ait enim : nonego sum vellicans sicamina, et sustullentur, manifestum est quia et capras inter oves posuit. Quia ergo quaedam ex ipsis agnos, quaedam capras lex dicit: quorum quidem agni simplices tantum et qui nihil peccaverunt significantur; caprae autem simplices quidem, sed qui peccaverunt et conversi sunt, horum sacrificium unum quodammodo esse in holocaustomatibus recte traditum est.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊pinguedinem quȩ oꝑit uentrem.
atq uniu̾sa uitalia: ⁊ utrumq renũ¬
culum. cum adipe qui ẽ iuxta italia.
reticulumq iecoris cum renuncłis.
&r adolebit ea sac̾dos suꝑ altare. in pa¬
bulum ignis ⁊ oblationis dñi. Si ca¬
pra fuerit eius oblatio. ⁊ optulerit
eam ponet manum suam suꝑ capt̃
eius. immolabitq eam in introitu
cab̾naculi testimonii. ⁊ fundent filii
aaron sanguinem eius ꝑ altaris cir¬
cuitum. Tollentq ex ea in pastum
ignis dñict. Ad ipem qui oꝑit uen¬
trem. & qui teget uniu̾sa uitalia. Du¬
os renunculos. cum reticulo qui est
suꝑ eos cuxa uitalia. & aruinã ieco¬
ris cum renuncłis. adolebitq ea sa¬
c̾dos suꝑ altare. in alimoniam ignis.

Expanded text:
pinguedinem quae operit ventrem atque universa vitalia et utrumque renunculum cum adipe qui est iuxta ilia reticulumque iecoris cum renunculis et adolebit ea sacerdos super altare in pabulum ignis et oblationis Domini si capra fuerit eius oblatio et obtulerit eam Domino ponet manum suam super caput eius immolabitque eam in introitu tabernaculi testimonii et fundent filii Aaron sanguinem eius per altaris circuitum tollentque ex ea in pastum ignis dominici adipem qui operit ventrem et qui tegit universa vitalia duos renunculos cum reticulo qui est super eos iuxta ilia et arvinam iecoris cum renunculis adolebitque ea sacerdos super altare in a
Abbreviated transcription (Latin):
nib icunctis habitaculis ur̃is.
nec adipes nec sanguinem om̃ino
comedetis. Quem bouem offerre.
& quem rursus ouem. quemue ca¬
pram legis lator precepit. olim in
his quȩ de bolocaustis dicta sunt

Expanded text:
et cunctis habitaculis vestris, nec adipem nec sanguinem omnino comedetis. Quem bovem offerre, et quem rursus ovem, quem vero capram, legislator praecepit, olim in his quae de holocaustis dicta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
gatio. Omĩs quippe contrita ani¬
ma. & omis peccator. omĩs mist¬
ricordiam necessariam habens.
omĩs aberrore se conuertens. inhu
eccła congregatur. Non solum eos
qui de plateis & uicissunt. sedetes
qui deiuis &e sepib uocari p̃cipi¬
ens: ut regalem cęnã ingredientie
implerent. Ait moyses. Iste est ser¬
mo quem p̃cepit dñs: facite. & ap¬
parebit uob̃ gła eius. Głam esse

Expanded text:
t: omnis quippe contrita anima et omnis peccator, omnis misericordiam necessariam habens, omnis ab errore se convertens, in hac Ecclesia congregatur; non solum eos qui de plateis et vicis sunt, sed et eos qui de viis et de sepibus vocari praecipiens, ut regalem coenam ingredientes implerent . Ait Moyses: Iste est sermo quem praecepit Dominus, facite et apparebit vobis gloria ejus. Gloriam esse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑorationem. inanus ad celum. le¬
uant. Eleuationẽ enim maniũ
orationem. etiã paulus intellexit.
Dicit aũt sic. uoloui ros orare ĩ om̃i
loco. leuantes puras manus. Ten¬
dens suie leuans gͦ manus benedi¬
xit illos. quia ꝑleuationẽ maniũ.
ꝑorationem indelicet. sac̃dotes popło
benedicunt. S unde benedictionem

Expanded text:
per orationem manus ad coelum leper orationem manus ad coelum levant. Elevationem enim manuum, orationem etiam Paulus intellexit. Dicit autem sic: Volo viros orare in omni loco, levantes puras manus . Tendens sive levans ergo manus, benedixit illos: quia per elevationem manuum, per orationem videlicet, sacerdotes populo benedicunt. Sed unde benedictionem