comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me ⁊ castra metati sunt uix¬
ta aquas. Profectiq sũt
de helim:⁊uenit omnis mul¬
titudo filiorum isrł indesectũ
sin. quod est inter helym ⁊ sy¬
nai. Quinͣte

Expanded text:
et castrametati sunt iuxta aquas profectique sunt de Helim et venit omnis multitudo filiorum Israhel in desertum Sin quod est inter Helim et Sinai quint
Abbreviated transcription (Latin):
timeum faccret ancil¬
larum cum pariuilis
sius. ⁊ alterum libetaꝵ
cum filiis suis. primas¬
q mitteret aucillas se¬
cundas liberas. Ip̃e ante
sic ⁊nn qui metum luctari potusti peinceps ucraberis. Si antem

Expanded text:
eum faceret ancillarum cum parvulis suis, et alterum liberarum cum filiis suis; primasque mitteret ancillas, secundas liberas: ipse ante sic et tu, qui mecum luctari potuisti, princeps vocaberis. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
cusq est ci stat sol. pꝰ¬
quam transgressus est
cucabut pede. Quam ob
causam ñ comeclũt fi¬
lii israel neruum. quie¬
marcuit infemore iacobusq inp̃sentem
dicm. eo ꝙ tetigerit neruum frmoris cius

Expanded text:
ue est ei statim sol postquam transgressus est dicabat pede quam ob causam non comedunt filii Israhel nervum qui emarcuit in femore Iacob usque in praesentem diem eo quod tetigerit nervum femoris eius
Abbreviated transcription (Latin):
contracos. Q nod siuibentis sit. cum
ait. sinc me aut qĩ petentis. utrumq
adeocelenari nos apud eum illorum
meritis posse quoĩ uere c̃uligit. Namcũ
qĩ nolieos cliligere ⁊ conteram cosqr
ne idfaciam dilectio tua uitercelit
cio renoca ret nec tamen ⁊̃ illo interre¬
dente sine flagello liscipline ppłm
dereliquit. nescio .ni. qũo ut sic eos di¬
ligeret ip̃e moyses. deus illos occuliiu¬
is diligebat. qui manifesta uoce t̾re

Expanded text:
contra eos; quod utrum jubentis sit cum ait: Sine me, an quasi petentis, utrumquea Deo, relevari nos apud eum illorum meritis posse quos diligit. Nam cum: noli eos diligere, et conteram eos, quia ne id faciam dilectio tua in illos incio reuocaret. nec tamen etiam illo intercedente sine flagello disciplinae populum dereliquit. nescio quo enim modo, ut sic eos diligeret ipse Moyses, deus illos occultius diligebat, qui manifeste uoce te
Abbreviated transcription (Latin):
Bix. Pbst longam
sernitutem precepit¬
domtins iacob ut re¬
Tuncignorante soce¬
mitatis properabat.
citius est eum inmõ¬
te galaad cum furo¬
ro ydola roquirens. niͨ
loco tẏpum diaboli
gerit. interpretatur
eraim dealbatio. dia¬
bolus uero cum tene¬
beosus sit. transfigu¬
rat semangelum lu

Expanded text:
 Post longam servitutem praecepiDominus Jacob ut retunc, ignorante socemitatu properabat. cutus est eum in monte Galaad cum furdola requirens, nec loco diaboli typum gerit. Interpretatur im dealbatio. Diabolus vero, cum tenerosus sit, « transfigurat se in angelum lu
Abbreviated transcription (Latin):
insciote ꝓfectus sũ: timuine iuo lenterau¬
apud quemcumꝙ inuencris dcostuosne
ignorabat. ꝙ rachel furata eẽt ydola. In¬
gressiis itaꝙ laban caternacula iacob. ⁊ lye. iucriusq famu¬
lenon mugnat.  ¶ umꝙ intrass tentorium rachelis festiãs
apsconauut ycola. libter stramenta cameli ⁊ selit suꝑ. strutanti¬
qr ornie teratorium ⁊ nch inuenienti art: le irascatier dommus
meus ꝙ coramte assurgẽ noqueo. qr nutr e terecat liem fe.

Expanded text:
inscio te profectus sum: timui ne violenter auapud quemcumque inveniris Deos tuos: ola ingressus itaque Laban tabernaculum Iacob et Liae et utriusque famulae non invenit cumque intrasset tentorium Rahelis illa festinans abscondit idola subter stramen cameli et sedit desuper scrutantique omne tentorium et nihil invenienti ait ne irascatur dominus meu
Abbreviated transcription (Latin):
xitq angelus domini adme insompniᷤ¬
Iacob. Et ego redi. assum. Qui ait. leua¬
cculos tuos ⁊uide uniersos masculos
tibiaban. Ex hoc discimus qd̃¬
cit. s liuina dispositione
que fecit tibi laban. Egosum domi
Nunc ergo surge ⁊ egredere deterra hac: reu̾tens interram natii¬
tatis tue. responderunt rachel ⁊ lya. sumquid habemus residui
quicquam infacultatib. ⁊ herelitate domus pr̃is ñi: Nonneq̃i
alienas reputauit nos ⁊ uendidit. comeditq precium nr̃mur: s
deus culit opes pr̃is nr̃i ⁊ nobis cas tradidit. ac filiis nr̃is. unde
omnia que procepittibi deus fac.  urrexit autem iacobaun
positis lileris. acconingib suis suꝑ camelos: abiit. Tulito om¬
nem subam suam gregesa quicquid in mesorochamia acquisi¬
erat. pergens adysaac pacrem suum interram chmaan. Eo
tempore ilat laban adcondendas oues ⁊ rachel furata est ydola

Expanded text:
xitque angelus Dei ad me in somnJacob! Et ego respondi: Adsum. Qui ait: Levalos tuos, et vide universos masculos tc. Ex hoc discimus qcit, sed divina dispositionequae fecit tibi Laban. Ego sum Deus Nunc ergo surge, et egredere de terra hac, revertens in terram nativitatis tuae. Responderuntque Rachel et Lia: Numquid habemus residui quidquam in facultatibus et haereditate domus patris nostri? Nonne quasi alienas reputavit nos, et vendidit, comeditque pretium nostrum? Sed Deus tulit opes patris nostri, et nobis eas tradidit, ac filiis nostris: unde omnia quae praecepit tibi Deus, fac. B. XXXV. Supositis liberis et coniugibus suis super camelos abiit tulitque omnem substantiam et greges et quicquid in Mesopotamiam quaesierat pergens ad Isaac patrem suum in terram Chanaan eo tempore Laban ierat ad tondendas oves et Rahel furata est idola
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ rachel signif. qui ydola sedẽ¬
do p̃minius. si culpas auaricie
penitendo dampnamus. que
lr curocutes impeclit. s effemi¬
nate gradientes. ꝑblandim̃¬
ta scłi resoluñtur. ꝙ his uerbis
significatut. iuxta ⁊ suctudi¬
nem feminar neaccidit mͥ. qĩ

Expanded text:
 Rachel significat, qui idola sedendo premimus, si culpas avaritiae poenitendo damnamus; quae liter currentes impedit, sed effeminate gradientes per blandimenta saeculi resolvuntur, quod his verbis significatur: « Juxta consuetudinem feminarum accid
Abbreviated transcription (Latin):
morib non possunt de¬
loctari uxorum multi
nẽ prorachele serniui tibi:q̃¬
re lyam superposuisti michi:
rxdit laban. non est in loco nr̃o
consuetudi

Expanded text:
, non possunt delectari uxorum multitne pro Rachel servivi tibi? Quare imposuisti mihi? Respondit Laban: Non est in loco nostro consuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
erat: crimen ũ erat ñc
a̾ crimen est. qr mos nq̃
est. alia sunt prc̃a contͣ¬
naturam. alia: contra
mores. alia: contra p̃cep¬

Expanded text:
erat, crimen non erat: a crimen est, quia mos non est. Alia enim sunt peccata contnaturam, alia contra mores, alia contra praec
Abbreviated transcription (Latin):
cccurrsum dei deloco
castrorum steterunt
adiauces iontis.
Totus autem mons
syna fuͣmabt eo ꝙ
descenclissz dñs super
cum inigneascen¬
ort funmus ex eo q̃ide
fornace. eratq mons
omnis terribił. ⁊soni¬
tus buccine paulatĩ
crescebat inmaius. ⁊ꝓ
lixius cendebatur.
Hoyses lequeba¬
cur ⁊ dominus re deba
er. descenclitqz domiri
suꝑ montem synai.
Iam aduene erat dies rectius et mane in claruerat. ⁊ ecce
ceperunt audiri contriia. ac michore fulgura  esis

Expanded text:
ccursum Dei de loco castrorum steterunt ad radices montis totus autem mons Sinai fumabat eo quod descendisset Dominus super eum in igne et ascenderet fumus ex eo quasi de fornace eratque mons omnis terribilis et sonitus bucinae paulatim crescebat in maius et prolixius tendebatur Moses loquebatur et Dominus respondebat ei descenditque Dominus super montem SinJam advenerat dies tertius, et mane inclaruerat, et ecce coeperunt audiri tonitrua, ac micare fulgura, e
Abbreviated transcription (Latin):
ces. cauete ne ascẽdatis in montem. ne
tangatis finem illius. omnis qui
tetigct momtam out morie E
manus ni cangent eum: s lapidibꝰ
opprimetur aut confodietur.
iaculis siue nentum fuerit siu̾

Expanded text:
ces cavete ne ascendatis in montem nec tangatis fines illius omnis qui tetigerit montem morte morietur manus non tanget eum sed lapidibus opprimetur aut confodietur ive iumentum fuerit sive
Abbreviated transcription (Latin):
iosephum qui latine gal¬
lo greci dicuntur.
Thubal hiberes qui. ihys¬
pami a quib celteberia. li¬
cet quidam ithalicos sus

Expanded text:
osephum, qui Latine Gallograeci dicuntur. « Thubal. » Iberes qui et Hispani, a quibus Celtiberia, licet quidam Italicos sus
Abbreviated transcription (Latin):
opmantur opetib. ⁊ exoleant ea. ut nonꝰ acquienent
ietbis mendacius. Igris ogdessi prefecti operum exacto¬
res ad populum dixerunt. Sic dicit᷑ ppureio. Iomndo s auuntt
paleas. Ite ⁊ colligite sicubi in uenire potetitis. net minoe.

Expanded text:
mantur operibus et expleant ea ut non adquiescant verbis mendacibus igitur egressi praefecti operum et exactores ad populum dixerunt sic dicit Pharao non do vobis paleas ite et colligite sicubi invenire potueritis nec min
Abbreviated transcription (Latin):
inhebrco sumilitudo nomini ᷤ
resonat. filius doloris meiq
nomen moriens moriens mt̃r¬
imposuit. dicitur benoni. fi¬
factum sec quod libet i
di. Non ergo sicut ydola¬
tresolent aras ante lapi¬
dem constituere. ⁊ tam¬
quam deo lapidi libe¬

Expanded text:
In Hebraeo similitudo nominis resonat. Filius enim doloris mei, quod nomen mater moriens imposuit, dicitur Benoni. Fiantur. Sed quid sibi  non lapidi. Non ergo sicut idololatrae solent aras ante lapdem constituere, et tanquam Deo lapidi lib
Abbreviated transcription (Latin):
ungute iascendamus in bethel: ut faciamus ibi altare domi¬
no qui exaudunt meindie cribulationismee. ⁊ socuis fuit. icine¬
tismei. Dedirunt ergo eiomnes deos alienos quos habebant. ex in¬
aues que erant maurib corum. At ille
intaot con suoter cxrebinthumi: que estp̃
urbem sychem. Cumq profecti eẽnt reroꝵ
dei iiiasit omes percuuitum cunta¬
tes.⁊nonsunt ausi persequi rececentes.¬

Expanded text:
urgite et ascendamus in Bethel, ut faciamus ibi altare Domino, qui exaudivit me in die tribulationis meae, et fuit socius itineris mei. Dederunt ergo ei omnes deos alienos quos habebant, et inaures quae erant in auribus eorum at ille infodit ea subter terebinthum quae est post urbem Sychem cumque profecti essent terror Dei invasit omnes per circuitum civitates et non sunt ausi persequi recedentes
Abbreviated transcription (Latin):
tes dinam de domo sychem: sororem suã.
Quib egressis irruerunt super occisos ce¬
teti filii iacob ⁊ depopłati sunt urbem in
ultionem stupri. Oues eorun armenta
b ⁊inagris erant. pariuilos quoꝙ ⁊ uxoreᷤ
eorum cduxerunt captiuas. quib patra¬
tis audacunt. iacobdixit ad simeon. ⁊ leui.
Qurbastis me ⁊ od iosum mefecistis cha¬
naneis. ⁊ pherezcis ħitatorib terrehuius.
Nos pauci sumus. Illi congregati percuci
ent me. ⁊ delebor ego ⁊ domusmea. ixdeĩt.
Nunquid ut scorto abuti debuere sorore
nr̃a: Interea leciitus est itus ad iacob.sut¬

Expanded text:
tes Dinam de domo Sychem sororem suam quibus egressis inruerunt super occisos ceteri filii Iacob et depopulati sunt urbem in ultionem stupri oves eorum et armenta bus et in agris erant; parvulos quoque et uxores eorum duxerunt captivas. Quibus patratis audacter, Jacob dixit ad Simeon et Levi: Turbastis me, et odiosum me fecistis Chananaeis et Pherezaeis habitatoribus terrae hujus. Nos pauci sumus; illi coent me et delebor ego et domus mea responderunt numquid ut scorto abuti debuere sorore nostra interea locutus est Deus ad Iacob su
Abbreviated transcription (Latin):
banenilaenla chanaan cognomento¬
an bechel. p̃e iomnis pplc
cum eo. Eclificauitq ibi altare. ⁊ appel¬
nutrix rebacce. ⁊ scpulta ad raclices bethel subter quercum. uo¬
catumq est nomen loci quertus flecus.
um deusiacob postquam reuersus est. de mesopothania sy

Expanded text:
n terra Chanaan, cognomentoBethel, ipse et omnis populus cum eo; aedificavitque ibi altare, appelnutrix Rebeccae et sepulta ad radices Bethel subter quercum vocatumque est nomen loci quercus Fletus apparuit autem iterum Deus Iacob postquam reversus est de Mesopotamiam Sy
Abbreviated transcription (Latin):
iacob ꝓpinquitatem. ergo
lum quippinquitatem no¬
uerat fident̾ iuosculum ru¬
isse. aut postea scripturam
uatrasse ꝑ rrapitula tõcm
ruens. duxit in domum suam: Auditis
ã causis itmneris: redit. Os meũ esacaro
mea. et postquam impleti sũt dies mensis unuꝰs: dixit ei. Nũ
habebat uero duas filias. nomẽ
chel decora facie ⁊ uenusto aspatu.¬

Expanded text:
acob propinquitatem? Ergo qui propinquitatem noverat, fidenter in osculum isse, aut postea Scripturam narrasse per recapitulationemruens, duxit in domum suam. Auditis ausis itineris, respondit: Os meum es, et caro mea. Et postquam expleti sunt dies mensis unius, dixit ei: Num Habebat vero filias duas, nomen chel
Abbreviated transcription (Latin):
est uirga qr primo occisus.
postea paratis om̃ib adĩ¬
ꝙ fũ at resurgendo reuer
serpentis finis scłi. qr sic
ꝑ quem mors seminata
num dei: ⁊ app̾hensi repare¬
bimur. ⁊ nouissima mi

Expanded text:
est virga: quia primo occisus, postea patratis omnibd fuerat resurgendo revers serpentis, finis saeculi, quia sic em mors seminata num Dei, atque apprehensi reparabimur, et novissima i
Abbreviated transcription (Latin):
cernat. lncarenult ab õĩ
nogocio. ⁊ ideo stcrił. affec¬
studia contemplationis¬
ignoscunt. nõ compatit᷑
inficmtati hominum.¬

Expanded text:
cernat, vacare vult ab omni negotio, et ideo sterilis; affecstudia contemplationisignoscunt, non contemperatur infirmitati hominum
Abbreviated transcription (Latin):
domini que facturis est hodie. exiptios enim quos nunci
indetis. noqua quam ultra indebitus uq insemꝑiternum
dominus pugnabit pronobis ⁊ uostacebicis dixit quoq do

Expanded text:
Domini quae facturus est hodie Aegyptios enim quos nunc videtis nequaquam ultra videbitis usque in sempiternum Dominus pugnabit pro vobis et vos tacebitis dixitque Do
Abbreviated transcription (Latin):
ratua numerum dierum cuorum
rmyseso timorem ncum mittam᷑ ĩ
pecutium tuum. ⁊ crcidam omnem
populum ad quem ingredieris. cunc

Expanded text:
ra tua: numerum dierum tuorum implebo. Terrorem meum mittam in praecursum tuum, et occidam omnem populum, ad quem ingredieris: cunc
Abbreviated transcription (Latin):
perfoctorum est soliduscib. qui
benc canclidiores lacte dicuntur.
q̃i candidi pucri. ⁊̃ ab oĩ macła li¬
beti.
Icre. Isachat bonum de sidcrauit. re¬
quiescens iiter medios dcros. ⁊ iu¬
dens roquiem quia bona. ⁊ terram:
quia pinguis. supposuit humctũ
⁊ iudens requiem. quia bona est. ⁊ terram
quia pulcra: indmauit humetum suum
aoportantlum. et fc̃s est intributum serui
phenicie urbes contingeret ad mecli terra
ne ħitatorem facit. Asinum osseum no
cat ⁊ humerum adportanlum declitum
plurimum laboraret. togib quoq tribu
ram significari ꝙ scripturas sc̃as die ac noc¬
te meditans. stutiium suum: dederit ad
laborandum ⁊ ideo ei omnes trib serui¬
aut. qĩ magistro dona portantes.¬
Iẽs. Dan iucdicabit populuin suum. alii¬
tribu dan futurum. ⁊sli de inda prodito

Expanded text:
Perfectorum est solidus cibus, » qui bene « candidiores lacte » dicuntur, quia candidi, puri et ab omni macula liberi. Issachar bonum desideravit, requiescens inter medios cleros et videns requiem, quia bona est; et terram, quia pinguis. Supposuit humerum et videns requiem, quia bona est; et terram, quia pulchra. Inclinavit humerum suum ad portandum, et factus est in tributum serviePhoenicis sua habitatorem facit. Asinum autem osseum vocat, et humerum ad portandum deditum, plurimum laboraret, regibus quoque triburam significari, quod Scripturas sanctas die ac nocte meditans, studium suum dederit ad laborandum, et ideo ei omnes tribus serviant, quasi magistro dona portantes. Dan judicabit populum suum, sitribu futurum: alii de Juda proditor
Abbreviated transcription (Latin):
nem sub̾am. que crat super tetram.
ab homine usq. ad pecus. tam rep¬
tile quam uolucres celi. ⁊ delcta sũt
deterra. remansit autem solus noc
⁊ qui cum eo erant inarcha. Obtumi¬

Expanded text:
nem substantiam, quae erat super terram, ab homine usque ad pecus, tam reptile quam volucres coeli: et deleta sunt de terra: remansit autem solus Noe, et qui cum eo erant in arca. Obtinu
Abbreviated transcription (Latin):
ephraim. grauiter accepit.⁊ apprehensam patris manum leua¬
re conatus est decapite ephraun ⁊ transferre super caput ma¬
nasse. cdixitq ad pr̃em. Non ita conuenit pater. quia hic est pri
mogenitus ponc dexteram tuam supet caput cius. qui renuens.
ait. scio: fili mi scio. Et iste quidem erit inpopulos. ⁊ multi¬
plicabitur. set frater eiuis iunior. maior illo erit ⁊ semen illius
crescetingentes. O eneclixitq eis in ip̃o  tempore dicens. Inte
benedicetur israel atq dicctur. faciat
tibi deus sicut effraim. ⁊ sicut manasse.
onstituitq ephraui ante manas

Expanded text:
Ephraim graviter accepit et adprehensam patris manum levare conatus est de capite Ephraim et transferre super caput Manasse dixitque ad pmogenitus, pone dexteram tuam super caput ejus. Qui renuens, ait: Scio, fili mi, scio: et iste quidem erit in populos, et multiplicabitur: sed frater ejus junior major illo erit: et semen illius crescet in gentes. Benedixitque eis in ipso tempore, dicens: In te benedicetur Israel, atque dicetur: Faciat tibi Deus sicut Ephraim et sicut Manasse. Constituitque Ephraim ante Manas
Abbreviated transcription (Latin):
garet se deum oẽ. ⁊ phariscorum
magie⁊ sccibarum quam logis
sus. carne se exint ⁊liber in ce¬
est medetrix. ubi tenere ñ potu¬
it diocns. ꝙ templum domini
miendus descenderat. indea¬
lios liberaint.¬

Expanded text:
garet se esse Deum et Pharisaeorum magis et Scribarum quam Legis sus, carne se exuit, et liber est meretrix, ubi eum tenere non potuit, dicens quod templum Domini puniendus descenderat, inde alios liberavit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. Quasi ierando loquitur. qr
illa dixit frẽm suum ẽẽ qui ma¬
ritus erat. ⁊ hortatur ut inpos
hensa iucurrat.¬

Expanded text:
c. Quasi jocando loquitur: quia illa dixit fratrem suum esse qui maritus erat, et hortatur ut in posehensa incurrat.
Abbreviated transcription (Latin):
¶R. Scd̾m preceptum. Non acci¬
pies nomendei turuanum. no¬
men dei u̾itas est ip̃e .n. ait. Ego
ergo p̃ceptum est: de dilectione m̃¬
tatis. cui contraria est dilectio ⁊̃i¬
quitatis. loquitur ueritas. Perst¬
repit uanitas. hinc contraria ẽ
scd̃ai plaga. ranarum habum¬

Expanded text:
. Secundum praeceptum: Non accipies nomen Dei tui in vanum. Nomen Dei veritas est: ipse enim ait: Ego ergo praeceptum est de dilectione veritatis, cui contraria est dilectio iniquitatis. Loquitur veritas, perstrepit vanitas. Huic contraria est secunda plaga, ranarum abu
Abbreviated transcription (Latin):
ut est ⁊uiuet anima mca Dixitq
adeum. eeue uam iuhxc suscepi prerccs
tuas ut non subucrtam urbem proqͣ
locutus es. Iestina ⁊ saluare ibi. qr
non potero facere quicquam donec ĩ¬
grediaris illuc. Idcitto uocatum est
nomen urbisilluis segor Seuoe utu
cist iuper terram. ⁊ loch ingressin est

Expanded text:
est, et vivet anima mea? Dixitque ad eum: Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas, ut non subvertam urbem pro qua locutus es. Festina, et salvare ibi: quia non potero facere quicquam donec ingrediaris illuc. Idcirco vocatum est nomen urbis illius Segor. Sol egressus est super terram, et Loth ingressus est
Abbreviated transcription (Latin):
est eues eque cousi ⁊ uapes lou. Cumq ẽẽt
manic cesguliint cum angeli dicentes.
urge. tolle uxorem tuam ⁊duas
filias quas hi. ne ⁊cu. pariter pereas in
scelcre ciuitatis. dissimulante illo ap¬
prchenderunt manum eins. ⁊ manũ
uxoris ac duarum filiarum eius co
ne ⁊tu simul pereas. rritq lochi
ad eos queso dominemi. quia inuenit
seruus cuus graciam coram te.⁊ mag¬

Expanded text:
est eis quasi ludens loqui. Cumque esset mane, cogebant eum Angeli, dicentes: Surge, tolle uxorem tuam, et duas filias quas habes: ne et tu pariter pereas in scelere civitatis. Dissimulante illo, apprehenderunt manum ejus, et manum uxoris, ac duarum filiarum ejus, eone et tu simul pereas. Dixit quoque Loth: Quaeso, Domine mi, quia invenit servus tuus gratiam coram te,
Abbreviated transcription (Latin):
suis ut scificetur altare holocausti. et
omnia uasa eius. labrum cum basi su¬
a. omnia unctionis oleo consccrabis.
ut sint sc̃a sc̃õrum. I pplicab̾ꝙ auo
⁊ silioseius adfores cabernacli cestimo

Expanded text:
suis ut sanctificentur altare holocausti et omnia vasa eius labrum cum basi sua omnia unctionis oleo consecrabis ut sint sancta sanctorum adplicabisque Aaron et filios eius ad fores tabernaculi testimo
Abbreviated transcription (Latin):
bernaculi ⁊ tecti testimonii. feccruntq filii iscł. cuncta que precepe¬
rat dominus moysi. ⁊ obtulerunt tabernaculum tectum. ⁊ u¬
niuersam suppellectilem. anulos cabulas. uectes. columpnas
acbases. opertorium depellibus ariccum. rubricatis.⁊ aliud o¬
petimentum: de cͥacinctinis pellib. uelum archam. uecdes. pro¬
piciatorium. mensam cum uasis. ⁊ propositionis panib. candela¬
brum. luccrnas autensilia carum cum oleo. altare aureum ⁊ un¬
guentum. thimiama exaromatib ⁊ tentorium inintroitu tab̾¬
naculi altare eneum. reciaculum. uectes. ⁊uasa eius omma.
labrum cum basi sua. tentoria atrii ⁊ columpnas cum basib
suis. tentorium mintroitu atrii funiculosq illiuis ⁊ paxillos.
Nichilexuasis defuit. que in ministerium tabernaculi. ⁊ intec¬
tum feceris uissa sunt fĩ. uectes ꝙͦ quib sacendotes utuntur. ĩ¬

Expanded text:
bernaculi, et tecti testimonii: feceruntque filii Israel cuncta quae praecepebernaculi, et tecti testimonii: feceruntque filii Israel cuncta quae praeceperat Dominus Mosi. Et obtulerunt tabernaculum et tectum et universam supellectilem, annulos, tabulas, vectes, columnas ac bases, opertorium de pellibus arietum rubricatis, et aliud operimentum de ianthinis pellibus, velum, arcam, vectes, propitiatorium, mensam cum vasis suis et propositionis panibus: candelabrum, lucernas, et utensilia earum cum oleo, altare aureum, et unguentum, thymiama ex aromatibus, et tentorium in introitu tabernaculi: altare aeneum, retiaculum, vectes, et vasa ejus omnia: labrum cum basi sua: tentoria atrii, et columnas cum basibus suis, tentorium in introitu atrii, funiculosque illius et paxillos. Nihil ex vasis defuit, quae in ministerium tabernaculi, et in tectum foederis
Abbreviated transcription (Latin):
nam ⁊ capucium insuserioris parte contra medium. Oramq ꝑgi
rum capucii cextilem. deorsum autem adpedes mala punica .ex
iacincto. pupura uermiculo. ac bysso recorta. ⁊timinabula de au-¬
ro purissimo. que posuerunt intermalagranata. inextrana parte¬
tunice pergirum. Tintinnabulum aucem aureum ⁊ malũ
punicum quib ornatus inceddint pontiser. quando ministerio
fungebatur. sicut precepit dominus moyst. Eectunt ⁊tunitas
bissinas opere cextili aaron ⁊ filii seius. ⁊ mitrãs cum coronulis suis
exbisso. feminalia linea quaꝙ bissina. Cingulum uero debisso re¬
torca iacincto. purputra. ac uermiculo. cdistinctum arce plumaua
sicut precepit dominus moysi. Hecerunt ⁊ laminam sacre ue¬
uerationis de auro. purissimo. scuipseruntq inea opere gemmario
sc̃m domini. ⁊ strinxerunt eam: cum mitra uitia iacinctina: si¬
cut precepit dominus moysi. Perfectum est igitur omne opus ca¬

Expanded text:
nam et capitium in superiori parte contra medium oramque per nam et capitium in superiori parte contra medium oramque per gyrum capitii textilem deorsum autem ad pedes mala punica ex hyacintho purpura vermiculo ac bysso retorta et tintinabula de auro mundissimo quae posuerunt inter malatunicae per gyrum: tintinnabulum autem aureum, et malum punicum, quibus ornatus incedebat pontifex quando ministerio fungebatur, sicut praeceperat Dominus Mosi. Fecerunt et tunicas byssinas opere textili Aaron et filiis ejus, et mitras cum coronulis suis ex bysso: feminalia quoque linea, byssina: cingulum vero de bysso retorta, hyacintho, purpura, ac vermiculo bis tincto, arte plumaria, sicut praeceperat Dominus Mosi. Fecerunt et laminam sacrae venerationis de auro purissimo, scripseruntque in ea opere gemmario, Sanctum Domini, et strinxerunt eam cum mitra vitta hyacinthina, sicut praeceperat Dominus Mosi. Perfectum est igitur omne opus ta
Abbreviated transcription (Latin):
ini ⁊ posuit ineo gemmarum ordines .iiii. inprimo u̾su erat saidi-¬
us. choparius. sinaragdus. Inscd̾̃o carbunculus saphirus. i aspis. In
tercio ligurius. achates. amethistus Inquarto: chrisolitus onichi¬
nus betillus. cucumdati: ⁊ indusi auro: per orclines suos. Ip̃iq lapide
xii. sculpti erant nominib .xii. cribuum iscł singuli pet nomina
singulorum. fecerunt inr̃onali. ⁊ chathenulas sibi inuicem coheren
tes. de auro purissimo ⁊ duosuncinos. totidemq anulos aureos por¬
ro anulos posuerunt inutreq latere rõnal. exquib penderent due
cathenule auree. quas inseruerunt uncinis qui insuper humeralis
angulis eminebant. hec etiam an ⁊ retro: ita conueniebant sibuit su¬
perhumerale ⁊ rõnale mutuo necterentur. stricta adbaltheum
⁊ anuł fortius copulata. quosiungebat uitta iacinctina. ne laxa
fluerent.⁊ a se inuicem mouerentur: sicut precepit dominus moy¬
si. Iecerunt quoq tunicam super humeralis. totam iacincti¬

Expanded text:
rat sardius, topazius, smaragdus. In secundo, carbunculus, sapphirus, iaspis. In tertio, ligurius, achates, amethystus. In quarto, chrysolithus, onychinus, beryllus, circumdati et inclusi auro per ordines suos. Ipsique lapides duodecim, sculpti erant nominibus duodecim tribuum Israel, singuli per nomina sinreos porro anulos posuerunt in utroque latere rationalis e quibus penderent duae catenae aureae quas inseruerunt uncinis qui in superumeralis angulis eminebant haec et ante et retro ita conveniebant sibi ut superumerale et rationale mutuo necterentur stricta ad balteum et anulis fortius copulata quos iungebat vitta hyacinthina ne laxe fluerent et a se invicem moverentur sicut praecepit Dominus Mosi fecerunt quoque tunicam superumeralis totam hyacinthi
Abbreviated transcription (Latin):
s. crucifixus dela tere suo ꝓcluxit
scdi anni fuit. primus enim ãn¬
us antelogem fuit. scd̃s annus
sub gr̃a cunangelii. cui dominꝰ
hocergo anno tabernaculum dci

Expanded text:
 crucifixus de latere suo produxit secundi anni fuit: primus enim annus ante legem fuit, secundus annus sub gratia Evangelii, cui Dominushoc ergo anno tabernaculum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
sis eriges cabernaculum cestimonii. ⁊ poneᷤ
inco archam. Dimittesq ante illamue¬
lum. ⁊ illata mensa: pones super eam m̃¬
sam querite precepta sunt. Gandela¬
brum stabit cum lucernis suis ⁊ altare
aureum inquo adoletur incensum co¬
ram archa cestimonii. Tentorium in
introitu tabernaculi: pones ⁊ ante illud¬
ad aĩtare holocausti labrum incer alta¬
re ⁊ tabernaculum ꝙ impleb̃ aqua cir¬
cumdabitq accium tencoriis. ⁊ingres¬
sum cius. Et assumpto unctionis

Expanded text:
sis eriges tabernaculum testimonii et pones in eo arcam dimittesque ante illam velum et inlata mensa pones super eam quae rite praecepta sunt candelabrum stabit cum lucernis suis et altare aureum in quo adoletur incensum coram arca testimonii tentorium in introitu tabernaculi pones et ante illud altare holocausti labrum inter altare et tabernaculum quod implebis aqua circumdabisque atrium tentoriis et ingressum eius et a
Abbreviated transcription (Latin):
nus moysi fecit gͥ super humerale. de auro iacincto purpura cor¬
coq bistincto bisso recorta opere polimitario. Inciditq bracteas
aureas. ⁊ extenuauit infila ut possent corqueri cum priorum co¬
lorum subtegmine. duas horas sibi inuicem copulatas mutray
latere summitatem. ⁊ lalcheum exeisdem colorib sicut precepe

Expanded text:
pura, cocpura, coccoque bis tincto, et bysso retorta, opere polymitario: inciditque bracteas aureas, et extenuavit in fila, ut possent torqueri cum priorum colorum subtegmine, duasque oras sibi invicem copulatas in utroque latere summitatum, et balteum ex iisdem coloribus, sicut praec
Abbreviated transcription (Latin):
cribu uida. domino iubente per moysen compleuerat. iuncto sibi
scrio coliab filio achisamcch de tribu dan. qui ⁊ ip̃e aitifex ligno¬
rum egregius fuit ⁊ polimitarius atq plumarius. exiacincto pur¬
pura. ĩmicillo acbisso onme aurum ꝙ expensum est inoꝑe sc̃uarii
⁊ ꝙ oblatum est indonariis .xx. uiii. talentorum fuita septingento¬
ium .xxx. sidorum admensuram sc̃uarii. oblatum est autem ab
aigenti. Equib conflate sunc bases sc̃uarii. ⁊ introitus u̾ uelũ
pendet .c. bases fc̃e sunt. de calentis .c. singulis talentis perbases sup
talenta.lxxii. milia .i. cccc asupra sicli. equib fusesunt bases in
introitu tabernaculi testimonii. ⁊ altare cncum. cum craticuia sua
omniaq uasa que adusum eius pertinent. ⁊ bases atrii. tam incir¬
cuitu quam in ingressum eius ⁊pixilli cabcrnaculi atq acrii ꝑ gi¬
tum. Deiacincto uero ⁊ purpura ĩimiculo asbisso. fecit uestesqͥ¬
bus inlucretur a aron qñ ministrabat inscĩs sicut precepit domi

Expanded text:
ribu Iuda Domino per Mosen iubente conpleverat iuncto sibi socio Hooliab filio Achisamech de tribu Dan qui et ipse artifex lignorum egregius fuit et polymitarius atque plumarius ex hyacintho purpura vermiculo et bysso omne aurum quod expensum est in opere sanctuarii et quod oblatum in donariis viginti novem talentorum fuit et septingentorum triginta siclorum ad mensuram sanctuarii oblatum eargenti, e quibus conflatae sunt bases sanctuarii, et introitus ubi velum pendet Centum bases factae sunt de talentis centum, singulis talentis per bases singulas et quadringenti supra sicli ex quibus fusae sunt bases in introitu tabernaculi testimonii et altare aeneum cum craticula sua omniaque vasa quae ad usum eius pertinent et bases atrii tam in circuitu quam in ingressu eius et paxilli tabernaculi atque atrii per gyrum de hyacintho vero et purpura vermiculo ac bysso fecit vestes quibus indueretur Aaron
Abbreviated transcription (Latin):
stat. ut perab stinenciam caromaceretur. uñ¬
torta pulcritudine super humerał in noctitur.
qr tunc castimonia. ad perfectum mudicie cã¬
dorem dncitur cum pet abstinenciam caro fa¬
tigatur. cumq inter uittutes eteras ctiam
affucte cariuis meritum proficit. q̃uindiu̾sa

Expanded text:
stat procul dubio ut per abstinentiam caro maceretur. Untorta pulchritudini superhumeralis innectitur, quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro fatigatur. Cumque inter virtutes caeteras etiam afflictae carnis meritum proficit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ocur cuias quinec dum cognouerũt
uirum. eclucam eas aduos abutimini eis.
istis nu  tncratis mali. quia ingressi sũt
sub umbra culminis mei.tilli ddi¬
xerunt. recede illẽ. ⁊ tursũs. Ingressus es

Expanded text:
erunt virum educam eas ad vos et abutimini eis istis nihil faciatis mali quia ingressi sunt sub umbraculum tegminis mei at illi dixerunt recede illuc et rursus ingressus es
Abbreviated transcription (Latin):
quoy secundi appellauit ephrayn di-¬
ens ecescere mefc̃it deusinterra paupeitatis mor. Igiur tum
cur mislta sunt quemonçant.
primum quia scriptura ñ me¬
morauit. cum indeatur hoc non
s respondetur quomodo uxorem.
postea eium creclitur abscisus. uł

Expanded text:
que secundi appellavit Ephraim, diescere me fecit Deus in terra paupertatis meae. Igitur ur, multa sunt quae moueant. primum, quia scriptura non commemorauit, cum uideatur hoc non sed respondetur: quomodo uxorem? postea quippe creditur abscisus uel
Abbreviated transcription (Latin):
pore fuerunt ad nouum per¬
hr̃e non est computanclus
tamqnam maritus tham
ar qu alienigena nec ei
sacramento illomistice¬

Expanded text:
pore fuerint, ad novum habere, non est computandus tanquam maritus Thamar, erat enim alienigena. Nec ei sacramento illo mystic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ lapidib.⁊opere carpentario: quicq̃d
fabre adinueniri potest̃ detuit ucorse
euis. Ooliab quoq filium achisa me¬
ch detribudan. ambosetudunt sapĩa.
ut faciant opera abietarii. ⁊ pluma

Expanded text:
 lapidibus, et opere carpentario, quidquid fabre adinveniri potest, dedit in corde ejus: Ooliab quoque filium Ahisamach de tribu Dan: ambos erudivit sapientia, ut faciant opera abietarii, polym
Abbreviated transcription (Latin):
lie fc̃a. s exbenefitio racheł
ecdita cum uirum suum se¬
crmmdebita nocte concubitũ¬
afilio lỹe mãdragoricis mał¬
cum sorore cubare ꝑ misit.
uerit nomen eius dan urrsumq lala concipiens perent al¬
terum ꝓ quo ait rachel. compararit me dominusdum sorore
parere desiisset ⁊elphan ancillam suam marito tracdid̃. erui

Expanded text:
Liae fetus ex beneficio Rachel editus, cum virum suum secum debita nocte concubitufilio Liae mandragoricis mum sorore cubare permittit. vit nomen illius, Dan. Rursumque Bala concipiens peperit alterum pro quo ait Rachel: Comparavit me Deus cum sorore me Sentiens Lia quod parere desiisset, Zelpham ancillam suam marito tradidit. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
quit adme: ut benelicam illis. Oculi enim israel caligabant pre
nimia sencctute ⁊ clare uilere non poterat. applicatosq ad se deoscu¬
latus ⁊ circumplexus d̃. ixit ad filium suum. Non sum frauda¬
cus aconspectu tuo. insuper ostenclit michi deus semen cuum. Cũ¬
ꝙ culiss cos ioscph degremio patris: ad orauit pronus interram. ⁊
posuit ephraim ad dexteram suam .i. adsinistram israel. Manas¬
sen uero insustra sua addexteram. scilicet pr̃is. Applicuitq ambo ᷤᷤ

Expanded text:
quit, ad me, ut benedicam eis. Oculi enim Israel caligabant prae nimia senectute, et clare videre non poterat. Applicatosque ad se deosculatus est, et circumplexus dixit ad filium: Non sum fraudatus a conspectu tuo, insuper ostendit mihi Deus semen tuum. Cumque tulisset eos Joseph de gremio patris, adoravit pronus in terram, et posuit Ephraim ad dexteram suam, id est, ad sinistram Israel, Manassen vero in sinistra sua, ad dexteram scilicet patris, applicuitque ambo
Abbreviated transcription (Latin):
non consanguinitate tetrna¬
hoc est de pr̃e non dematre. ⁊ af¬
fabilius dr. ⁊ capacis auditur.
dem gr̃am frẽs sunt. sponsus a¬
ceterorum scrietate nullus illoꝵ

Expanded text:
non consanguinitate terhoc est de patre non de matre, et affabilius dicitur, et capacius auditur. dem gratiam fratres sunt, sponsus aeterorum societate nullus illorum
Abbreviated transcription (Latin):
parauimus inte. qui induxisti super mc ⁊ super rognum
incum. pectatum grande: que non debuisti facere fecisti nobis.
rursiso: explorans ait. quid uidisti ut hocfaceres: respondit abͣ¬
hami cgitau niecu dicens. forsitan non est cunordei inloco is

Expanded text:
peccavimus in te, quia induxisti super me et super regnum meum peccatum grande? quae non debuisti facere, fecisti nobis. Rursusque expostulans, ait: Quid vidisti, ut hoc faceres? Respondit Abraham: Cogitavi mecum, dicens: Forsitan non est timor Dei in loco is
Abbreviated transcription (Latin):
egressi depopulo ut colligerent: non inuenerunt. Dixit
autem dominus admoysen. Usꝙ̾ non uultis custodire man¬
daca mea. ⁊ legem meam: uidete quod dominus dederit uobis
sabbatum ⁊ prOPterꝰ Rec tribuerit uobis clie sexto ciloi luppli¬
ces. maneat ieiisquisq apud semet ip̃m. nullus egraliatur
deloco suo die septimo. et sabbatizauit populus cie septimo.
appellauitq ⁊ domus isrł nomen eius man: quod erat q̃i seie ᷤ
autem moyses. Iste est sermo quem precepit dominus imple¬
te gomor exco. ⁊ custocdiatur infucuras retro generationes.

Expanded text:
on invenerunt dixit autem Dominus ad Mosen usquequo non vultis custodire mandata mea et legem meam videte quod Dominus dederit vobis sabbatum et propter hoc tribuerit vobis die sexto cibos duplices maneat unusquisque apud semet ipsum nullus egrediatur de loco suo die septimo et sabbatizavit populus die septimo appellavitque domus Israhel nomen eielle. Dixit autem Moyses: Iste est sermo, quem praecepit Dominus: Imple gomor ex eo, et custodiatur in futuras retro generatione
Abbreviated transcription (Latin):
rancdum est facite. ⁊ que coqmenda sur
coquite. quicquid autem reliquum fuerit. reponite n. mimua
ne sccetuintq ita ut preceperat moyses. ⁊ non computruit. ne¬
ꝙ uernus inuentus est inco. Dixitq moyses. comedite illud
hodie. quia sabbatum est domini. non inuemerut nodie in
agro. Secliebus colligite. inlie autem septimo sabbatum

Expanded text:
randum est, facite, et quae coquenda sunt, coquite; quidquid autem reliquum fuerit, reponite usque in mane. Feceruntque ita ut praeceperat Moses, et non computruit, neque vermis inventus est in eo. Dixitque Moses: Comedite illud hodie, quia sabbatum est Domini: non invenietur hodie in agro. Sex diebus colligite, in die autem septimo sabbatum
Abbreviated transcription (Latin):
decem prcteptis quib pec̾m r̾euũcia¬
tur cuangelicam perfectionem adi¬
cias. qua precipitur nec etiam iras¬
ci s etiam inimicos diligere. ⁊ simi¬
lia. ad illam perfectionis etatem per¬
uenisti. inqua nec sacramentis p̃¬
dictis ogeas ⁊ dearcha exiens .i. despe

Expanded text:
decem praeceptis quibus peccatis renuntiatur, evangelicam perfectionem adjicias qua praecipitur non solum non irasci, sed etiam inimicos diligere, et similia, ad illam aetatem perfectionis pervenisti, in qua nec sacramentis praedictis egeas; et de arca exiens, id est, d
Abbreviated transcription (Latin):
compleantur. usꝙ ad nepo¬
tes bemamiu. Sicut enimli¬
cit. hii filii lye quos peperit ip¬
si iacob in mesopothamia sy¬
tie loquens ⁊ dehiis qui non
erant nati
sunt pepererat. Ibi cosꝑ hibens
natosqr causa qua nasceren
quoniam causam intrandie
cob in egyptũ ꝑsuam ꝓgemẽ
que illo uno ꝓpagabatur ꝑꝙ̃¬

Expanded text:
compleantur, usque ad nepotes Benjamin. Sic enim dicit: Hi filii Liae quos peperit ipsi Jacob in Mesopotamia Syriae . Loquens etiam de his qui non erant nati,sunt pepererat, ibi eos natos, quoniam causa qua nascerentquoniam causam intrandi in cob in Aegyptum per suam progeniem, quae illo uiuo propagabatur
Abbreviated transcription (Latin):
amoysis regnauit amus
.xxu. posteum nembron
amuis .xiii. de hinc ameno¬
phis annis .uxi. p̾ hune:
inephtes annis . xii. pꝙͣ¬

Expanded text:
Amosis regnaverit annis XXV, post quem Nebron annis XIII, dehinc Amenonphis annis XXI, post hunc Mephres annis XII, p
Abbreviated transcription (Latin):
tate nobiscum os¬
sa mea: deleco isto.
Mortuus est exple¬
tis centum decemu
ditus aromati¬
bus repositus est

Expanded text:
tate vobiscum ossa mea de loco isto: mortuus est, expletis centum decem ditus aromatibus, repositus est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c. Ioseph sicut eiustertam pͥmissionis tota mente
desiderabat ⁊ incolatum e¬
gypti detesta batur Nos quo¬
qu orałr instruit. ut qm
ibi requiescere optemusꝙ
tum. ⁊ deceni uite annis ex¬
pletis ⁊ mortuus est. Nosqͦ.
studeamus ꝑ decalogi obser¬
uanciam ad eternam beati¬
tudinem quam centen a

Expanded text:
c. Joseph, sicut pater ejus, terram promissionis tota mente desiderabat, et incolatum Aegypti detestabatur. Nos quosque moraliter instruit, ut quaibi requiescere optemus: tum enim et decem vitae annis expletis mortuus est: nos quoque studeamus per decalogi observantiam ad aeternam beatitudinem quam centena
Abbreviated transcription (Latin):
R. Octamim p̃ceptum.
falsum testimonium ũ
dices. Octana plaga locus¬
ta animal.s. dente noxiũ
ciendo. uñ: si mordetis ⁊ ⁊¬

Expanded text:
. Octavum praeceptum: Falsum testimonium non dices: octava plaga, locta, animal scilicet dente noxium.tiendo. Unde: Si mordetis
Abbreviated transcription (Latin):
cem ⁊ simimamini.
genus plage dissidentis semꝑase. ⁊ discordantis hũmani
enetis in constanciam efutari. locusta eninicum regẽ
nonhãt scd̃m scripturam ordinatum ducit excecitum. ho¬
mines u̾o cum r̃onales fc̃i sint. neq sereg̾e orclinate po¬
tuest. neq dei regentis pac¬
locustam infes¬

Expanded text:
cem consumamini genus plagae dissidentis semper, a se et discordantis humani generis inconstantiam confutari. Locusta enim, cum regem non habeat, secundum Scripturam, ordinatum ducit exercitum: homines vero, cum rationales facti sunt, neque se regere ordinate potuerunt, neque Dei regentis plocustam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
egyptui. fece¬
runtq ita.
⁊ extendit a¬
aron manũ
uirgamn te¬
nens ꝑcus¬
sitq pulue¬
rem terre.
⁊ fci sunt
scimphes inhominib etiumẽ¬
tis. Omnis pulius terre: ũ¬
sus est insciniphes per totam

Expanded text:
Feceruntque ita, et extendit Aaron manum virgam tenens: percussitque pulverem terrae, et facti sunt sciniphes in hominibus et in jumentis: omnis pulvis terrae versus est in sciniphes per totam
Abbreviated transcription (Latin):
qm typum hereticor ⁊ animositatem habueruntan sicut᷑
ianuiei ⁊ mauiees uestenetunt moysi it a ⁊ hni teastunt ĩitar. omumet mente cor
datorum corripit. uirgam quoꝙ ꝑ qͣm
egyptus corripitur. ⁊ pharao superatur.¬
⁊ cliabolus supetatur. uł trtumphatur.
ad fidem hominum uenit: sap̃iam mnũ¬
di stultam fecit.¬
¶D. Et sint .s. in .ui.t. ẽc c̃. hoc animal
pennis suspenditur ꝑaera uolitans. s
ita subtile. ⁊ mimitum ut ocilli insu
nisi accute ceruentis effugiat. corpus
tncum inseder it acerbyssimo terebeat
stimulo ut quer uolantem indere qͥs
non ualet senciat stimulantem. hocgͦ
amimal aru cdialetice comparatur que
minnetis ⁊ subtilib uerboꝵ stimuł a¬
nimas terebrat. ⁊ tanta calliclitate cir
cumuenit in deceptus nee uideat necĩ
sabb̃i scĩficare quo insinuatur nacate
⁊ tranquillitas mentis quam bona. cõ¬
sc̃ia facit. Ibiscificatio: qribi sp̃cdei. unde

Expanded text:
qui typum haereticorum et animositatem habuerunt. Unde: Sicut Jamnes et Mambres restiterunt Moysi, ita et hi resistunt veritati, homines mente cordatorum corripit. Virga vero, per quam Aegyptus corripitur, Pharao superatur diabolus superatur vel triumphatur. ad fidem hominum venit, sapientiam mundi stultam fecit. Et sint sciniphes, etc. Hoc animal pennis suspenditur per aera volitans, sed ita subtile et minutum, ut oculi visum, nisi acute cernentis, effugiat. Corpus tamen cum insederit, acerbissimo terebrat stimulo, ut quem volantem videre quis non valet, sentiat stimulantem. Hoc ergo animal arti dialecticae comparatur, quae minutis et subtilibus verborum stimulis animas terebrat, et tanta calliditate circum venit, ut deceptus nec videat nec insabbati sanctificare. Quo insinuatur vacatio et tranquillitas mentis, quam bona conscientia facit. Ibi sanctificatio, quia ibi Spiritus De
Abbreviated transcription (Latin):
quid: obrecordationem ante eulostu¬
lio silio recte fĩ possunt ade¬
uitanda ea que aduersa¬
sunt. etiam cum deusa¬
ꝑtissime adiutor est.

Expanded text:
quid, ob recordationem, inter oculos tuconsilio recte fieri possunt, ad deuitanda quae aduerssunt, etiam cum deus apertissime adiutor est.
Abbreviated transcription (Latin):
bus fusus est sanguis xp̃i ⁊ genus hu¬
manum aduitam restauratum
Tulit autem abra. bys. ⁊ c̃ Nonite¬
debat ds̃ ut tm̃ preputium carnis abr¬
he. ⁊ sobos eius curumcidattur. si ei quẽ¬

Expanded text:
bus fusus est sanguis Christi et genus humanum ad vitam restauratumTulit autem Abraham, » etc. Non intendebat Deus ut tantum praeputium carnis Abrahae et sobolis ejus circumcideretur, sed ei, que
Abbreviated transcription (Latin):
nis nasciturus erat non trancta cor¬
poris ꝑte deformior. s fidei signogłi¬
dei custooiss abralam hocpactum ñ
suscepiss. s qr ille in hoc membro cł¬
pam mobediencie priꝰ cognouit. de

Expanded text:
nis nasciturus erat; nec truncata corporis parte deformior, sed fidei inDei custodisset, Abraham hoc pactum non accepisset. Sed quia ille in hoc membro culpam inobedientiae primo agnovit, de
Abbreviated transcription (Latin):
ne suspicantur in epcias cum ⁊ uttũ
rõnem. hebecum enim est. Nemo .n.
altera lingua ꝙ̃ libet uocãs ⁊ hunolo
blata gͦ iotb: addita est .c. littera que
ꝑ.a. logitur ⁊ uocata est sata. Antca.
ii. dicclatur princeps ica. q̃i unius
familie mater. Postea ab solute prĩ¬
ipostea principem cum lepra sarath
hr̃e aliquam similitudinem: s inhebre¬
o penitus est adĩsa. scribitur .n. persa¬

Expanded text:
ne suspicantur ineptias, cum et utcunrationem. Hebraeum est enim. Nemo enim altera lingua quemlibet vocans, etymoloblata ergo iod addita est he littera, quae pro a legitur, et vocata est Sara  . Antea enim dicebatur princeps mea, quia quasi unius familiae mater: postea absolute prinet postea principem, cum lepra sarai d videtur habere aliquam similitudinem, sed Hebraeo penitus est diversa. Scribitur enim per za
Abbreviated transcription (Latin):
Chana an interpretaturmo¬
tis corum. cuius ttrra afi¬
delib inpossessionem ac¬
cipitut. cum meus peius
dinersis circum acta mo¬
tib inmelius mutata post¬
modum itefleris oculis
mantetiora extenlitur.¬
futuram ꝑegrinationem
ne misceretur semen cuis
gentib circumcisionis pac¬
tum datur insignum. qr
sig̃c naturam renouatã¬

Expanded text:
Chanaan interpretatur motus eorum: cujus terra a fidelibus in possessionem accipitur, cum mens prius diversis circumacta motibus, in melius mutata, postmodum irreflexis oculis in anteriora extenditurfuturam peregrinationem, ne misceretur semen ejus gentibus, circumcisionis pactum datur in signum: quia significat naturam renovata
Abbreviated transcription (Latin):
circuncidetir inuobifomne mas¬
culiu nigenerationib ur̃is. cam
imaculus quanepticius circum
ocmsirpucii caro circumcisa nõ
fucrit. desebitut quima illa deppło¬
cit. Dixitq deus ad abraham. sarai

Expanded text:
circumcidetur in vobis omne masculinum in generationibus vestris tam vernaculus quam empticius circumcaeputii caro circumcisa non fuerit delebitur anima illa de poc
Abbreviated transcription (Latin):
Dix. uellem pumo suꝑ hanc
sccipturam. cum uideis hr̃e ser¬
monem quib creclita sunt elo¬
quia dei. quid illis indeatim
deco quod dicit .ui. dieb con¬
timus colligetis. cue autem.
batum ponitur. sabbatũ añ
septimus dies est. eluero ergo
nideorum. Exscriptuta .n. apparet. oi die dñi¬
ca. primum datur manna .ui. lieb etinus

Expanded text:
. Vellem primo super hanc scripturam cum Judaeis habere sermonem, quibus credita sunt eloquia Dei, quid illis videatur de eo quod dicit: Sex diebus continuis colligetis, die autem batum ponitur; sabbatum autem septimus dies est. Quaero ergo Judaeorum. Ex Scriptura enim apparet quia die Dominica primum datur manna, sex diebus continuis
Abbreviated transcription (Latin):
antem dominica. semꝑ dominus pluit man
na .i. celestia uba. que nob̾ lecta sunt. illi in¬
felices suspirant ⁊̃ manna sic̃ pr̃es eoꝵ: ñ me
rentur accipere. non .n. possunt mandu cate.
ꝙ est munutum. sic̃ sanen coriandri. ⁊ candi¬
dum sic̃ prinna. Nicħ.n. ĩuerbo dei minitũ.
tatio. queq nominis huiꝰ. ħ sonat. s anna.
n. int̾pr̃ quid est hoc. Ip̃a uis nominis addis
gatur in repositione. quantum
sufficiat ⁊̃ sabbo sexta dies hocu
ta: in qua nunc sumus. in sex
siquid enim hic boni operis ad¬
quiras. siquid iusticie. miscri¬
cordie ⁊ pietatis uecondas. hoc
tibi infuturo: etit cib. elme¬
nim ad quirit hic decẽ talẽta.
ibi accipiet decem ciuitates ⁊ q̃
⁊ computruit ꝙ autem prodie
sabbati reponebatur ꝑmansit
integtum. ⁊ tu ergo sip̃p presẽ¬
tem uitam.⁊ amorem scli the¬
saurizas continuo ĩmes ebul¬
naucia ⁊ liuiciarum coca cu¬
picditas hiis qui hñt pecuni

Expanded text:
autem Dominica semper Dominus pluit manna, id est coelestia verba quae nobis laeta sunt. Illi infelices suspirant etiam manna sicut patres eorum, et non merentur accipere; non enim possunt manducare quod est minutum sicut semen coriandri, et candidum sicut pruina. Nihil enim in verbo Dei minutum, etatio quoque nominis hujus hoc sonat. Manna enim interpretatur Quid est hoc? Ipsa vis nominis ad disgatur in repositiosufficiat etiam sabbato. Sexta dies, haec vita in qua nunc sumus, unde in sex Si quid enim hic boni operis acquiras, si quid justitiae, misericordiae et pietatis recommendas, hoc tibi in futuro erit cibus. Qui enim acquirit hic decem talenta , ibi accipiet decem civitates, et qet computruit; quod autem pro die sabbati reponebatur, permansit integrum. Et tu ergo si propter praesentem vitam et amorem saeculi thesaurizas, continuo vermes ebulvaritia et divitiarum caeca cupiditas his qui habent pecuni
Abbreviated transcription (Latin):
esce megypto. uñ.s. absens erat. Qñ
.s. qũo aucliebat lampades. ⁊ montẽ
fumantem ꝙ ꝑtinet ad sensum ui-¬
pades. ⁊ audiebat uocem tube ⁊ iuide¬
bant montem fumantem. Duo.N.
genera uocis erant. ⁊ denubib sicut
conictua ⁊ tuba. si tñ ip̃am dixit uo¬
cem. que denubib edebatur. ac ꝑ ħ¬

Expanded text:
e in Aegypto, unde utique absens erat. quamo audiebat lampadas et montem fumantem, quod pertinet ad sensum uipadas et audiebat uocem tubae et uidebat montem fumantem. duo quippe genera uocis erant: de nubibus, sicut tonitrua, et de tuba, si tamen ipsam dixit uocem, quae de nubibus edebatur. ac
Abbreviated transcription (Latin):
que pertinent ad proxinium. Sene añ
septem sunt. seꝑtenarius .N. consis
uero amme congruit que est irascibi¬
ł concupiscibilis. rationalis. Qua¬
ternatius: corpori:¬

Expanded text:
quae pertinent ad proximum. Bene autem septem sunt. Septenarius enim ex tervero animae congruit, quae est irascibilis, concupiscibilis et rationalis. Quaternarius corpori