comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atissimi felicis confessoris basilica ponere¬
tur. Qua occasione factum ẽ: ut ꝑ eosdem
ꝑlatores litterarum tuarum. etiam mͥ resc¬
beres. ingerens huiꝰcemodi questionẽ: atq
ut responderem. quid michi exinde uidere¬
tur exposcens: nec tacens ipse quid sentias.
Nam dicis uideri tibi. non esse inanes motꝰ
animoꝵ religiosorum: atq fidelium ꝓsuis
ista curantium. Adiungis etiam uacare ñ
posse. qđ uniuersa ꝓdefunctis ȩccłia sup¬
plicare consucuit. Ut hinc et illud conici
possit: homini ꝓdesse post mortem. si fide
suoꝵ humando eiꝰ corpori talis ꝓuideat᷑ locꝰ.
in quo appareat opitulatio etiam isto modo
quesita scõrum. S cum hȩc ita sint: quo¬
modo huic opinioni contrariũ non sit qͦd
nal xp̃i. ut referat unusquisq scd̃m ea quȩ
ꝑ corpus gessit siuc bonum siue malũ. non
te satis uidere significas. Hoc quippe apo¬
stolica sententia ante mortẽ admonet fie¬

Expanded text:
atissimi Felicis confessoris basilica ponereatissimi Felicis confessoris basilica poneretur. qua occasione factum est, ut per eosdem perlatores litterarum tuarum etiam mihi scriberes, ingerens huiusce modi quaestionem, atque ut responderem quid inde mihi uideretur, exposcens nec tacens ipse quid sentias. nam dicis uideri tibi non esse inanes motus animorum religiosorum atque fidelium pro suis ista curantium. adiungis etiam uacare non posse, quod uniuersa pro defunctis ecclesia supplicare consueuit, ut hinc et illud conici possit, homini prodesse post mortem, si fide suorum humando eius corpori talis prouideatur locus, in quo appareat opitulatio etiam isto modo quaesita sanctorum. Sed cum haec ita sint, quomodo huic opinioni contrarium non sit quodnal Christi, ut ferat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, siue bonum siue malum, non te satis uidere significas. haec quippe apostolica sententia ante mortem admonet fie
Abbreviated transcription (Latin):
cii in hoc locꝰ possiteẽ post mortẽ: qͣntoma¬
gis sibi anima ferret ipsarefrigeriũ. suaꝑse
illi confitendo peccata. qͣm inearũ refrigiũ ab
aliis oblatioꝓcuraret᷑. Dixi aliquid de hac re
in eolibro. quẽ nuꝑ ad scm paulinũ nola¬
num epm̃ scripsi: cum me consuluisset. u¬
trum sepultura quȩ fit in memoriis mar¬
tyrum. prosit aliquid spiritib mortuoꝵ.
Inde ẽ hoc quodhis ad te litteris insero.
Diu in quã sc̃itati tuȩ episcope uenerande
paulinȩ scriptoꝵ debitor fui: ex quomͥ scͥp¬
sistiꝑhomines filiȩ nr̃e religiosissime flore
querens a me utrũ prosit euiq post mortem.
qđ corpus eius apud sci alicuius memoriã
sepeliatur. Hoc enim abste uidua memo¬
rata petiuerat. ꝓdefuncto in eis partib suo¬
filio: et rescripseras consolans eam. idq: e¬
tiam nuncians de cadauere fidelis iuue¬
nis cynegii quod materno et pio affectu
desiderauit eẽ completum: ut scilicet inbe¬

Expanded text:
cii in hoc locus possit esse post mortem, quanto macii in hoc locus possit esse post mortem, quanto magis sibi anima ferret ipsa refrigerium, sua per se illic confitendo peccata, quam in eorum refrigerium ab aliis oblatio procuratur? » 2. Dixi aliquid de hac re in eo libro quem nuper ad sanctum Paulinum Nolanum episcopum scripsi, cum me consuluisset utrum sepultura quae fit in memoriis martyrum, prosit aliquid spiritibus mortuorum. Inde est hoc, quod his ad te litteris insero: « Diu, inquam, Sanctitati tuae, coepiscope venerande Pauline, rescriptorum debitor fui, ex quo mihi scripsisti per homines filiae nostrae religiosissimae Florae, quaerens a me utrum prosit cuique post mortem, quod corpus ejus apud sancti alicujus memoriam sepelitur. Hoc enim abs te vidua memorata petierat, pro defuncto in eis partibfilio et rescripseras consolans eam: idque etiam nuntians de cadauere fidelis iuuenis Cynegii, quod materno et pio affectu desiderauit, esse conpletum, ut scilicet in be
Abbreviated transcription (Latin):
Quia si talia sunt quȩ contradicunt᷑. ut
horum uerboꝵ apłicoꝵ manifestationẽ
in alios sensus ducere nequeant: ꝓfecto
aduersus ea nos instruxit. et paratos esse
uoluit idem apls dicens. Hoc autẽ scitote
intelligentes: quod omnis fornicator aut
immundus. aut auarus quod ẽ idoloꝵ
seruitus. non habet hereditatẽ in regno
xp̃i et dei. Nemo uos seducat in anib uer¬
bis. Cum ergo audierimus quosdam for¬
nicatores et immundos et auaros. ꝑignẽ
saluari. et habere hereditatem in regno xͥ
et dei: non obsurdescamus contra istũ re¬
clamantem et dicentẽ. omnis fornicator
aut immundus aut auarus. non habet
hereditatem in regno xp̃i et dei: et ne ac¬
quiescamus illis uerbis. continuo subici¬
entem: nemo uos seducat in anib uerbis.
utrum quod fit ꝓquiescentibus ali¬
quid eoꝵ conferat animab: cum euident̃
confiteri. Ad qͦd multidicunt qͦd sialiqͥs bñfi¬

Expanded text:
Quia si talia sunt, quae contra dicuntur, ut Quia si talia sunt, quae contra dicuntur, ut horum verborum apostolicorum manifestationem in alios sensus ducere nequeant, profecto adversus ea nos instruxit, et paratos esse voluit idem apostolus dicens: Hoc autem scitote intelligentes, quoniam omnis fornicator, aut immundus, aut avarus, quod est idolorum servitus, non habet haereditatem in regno Christi et Dei, nemo vos seducat inanibus verbis . Cum ergo audierimus quosdam fornicatores, et immundos, et avaros per ignem salvari, ut habeant haereditatem in regno Christi et Dei, non obsurdescamus contra istum reclamantem et dicentem, Omnis fornicator, aut immundus, aut avarus non habet haereditatem in regno Christi et Dei; et ne acquiescamus illis verbis contra continuo subjicientem, Nemo vos seducat inanibus verbis.  quae fit pro quiescentibus, aliquid eorum conferat animabus; cum evidenter confiteri. Ad quod multi dicunt quod si aliquis benefi
Abbreviated transcription (Latin):
re cogitationẽ meam: uellem si fieri pos¬
set. immo uero uolo si fieri potest. in hac
questione ueritate suꝑari. Illud enim
qđ dicit᷑ quandoq et si post plurimum
temporis eos qui incatholica cõmunio¬
ne moriuntur. quamiuis usq infinẽ
uitȩ huiꝰ flagiciosissime et sceleratissime
uixerint de penis ultricibus exituros:
familiarius meũ tangit affectũ. quem
habenius circa eos qui nob̃ eum corporis
et sanguinis xp̃i sacramenta cõmunicaÑ:
quamuis eoꝵ mores ꝑditos oderimus:
quos disciplina eccłastica emendare
non possumus. aut amensa dñica separare.
S aueritate uinci uolo: quȩ sacris litteris
aꝑtissime non resistit. Non enĩ quȩ resistit:
dicenda ẽ ulla ratione ueritas uł putanda.
S interim donec audiamꝰ tale aliquid aut
legamus: auscultemus ei qui dicit. Noli¬
te errare: neq fornicatores. neq idolis ser¬
uientes. et cȩtera. regnum deipossidebt̃:

Expanded text:
re cogitationem meam, vellem si fieri posre cogitationem meam, vellem si fieri posset; imo vero volo, si fieri potest, in hac quaestione veritate superari. Illud enim quod dicitur, quandoque, etsi post plurimum temporis, eos qui in catholica communione moriuntur, quamvis usque in finem vitae hujus flagitiosissime et sceleratissime vixerint, de poenis ultricibus exituros, familiarius meum tangit affectum, quem habemus erga eos qui nobiscum corporis et sanguinis Christi Sacramenta communicant; quamvis eorum mores perditos oderimus, quos disciplina ecclesiastica emendare non possumus, aut a mensa dominica separare: sed ea veritate vinci volo, quae sacris Litteris apertissimis non resistit. Non enim quae resistit, dicenda est ulla ratione veritas, vel putanda. Sed interim donec audiamus tale aliquid aut legamus, auscultemus ei qui dicit, Nolite errare; neque fornicatores, neque idolis servientes, etc., regnum Dei possidebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
latere: ñnullos fideles ꝑignẽ quendam
purgatoriũ. quantomagis minusue bo¬
na pereuntia dilexerunt: tanto tardius
citiusq saluari. Nontamen tales de qͣ¬
lib dictum ẽ quod regnum deiñ possi¬
debunt: nisi conuemienter penitentibus
eadem crimina remittant᷑. Conuenient̃
autẽ dixi. ut steriles in elemosinis ñ sint.
quib tantum tribuit scriptura diuina.
ut earũ tantũmꝰ fructum se imputaturũ
p̃nunciet dns dextris. et earum tantũmͦ
sterilitatẽ sinstris: quandohis dicturus
est. uenite benedicti patris mei ꝑcipite re¬
gnum: illis autem ite in ignẽ ȩternum:
Hec de duob opusculis meis. satis puto
questioni tuȩ fuisse responsa. De illa uͦ
sententia domini. non exies inde donec
reddas nouissimũ quadrantẽ. responde¬
re mͥ necesse non fuit: cum iam ipse que¬
stionẽ similem ex ȩuangłii lectione solui¬
sti:. ubi scriptum ẽ. non cognouit eã. do¬
nec peperit. Sane ut nonte celẽ de hac

Expanded text:
latere, nonnullos fideles per ignem quemdam latere, nonnullos fideles per ignem quemdam purgatorium, quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citiusque salvari; non tamen tales, de qualibus dictum est quod regnum Dei non possidebunt, nisi convenienter poenitentibus eadem crimina remittantur. Convenienter autem dixi, ut steriles in eleemosynis non sint, quibus tantum tribuit Scriptura divina, ut earum tantummodo fructum se imputaturum praenuntiet Dominus dextris, et earum tantummodo sterilitatem sinistris; quando his dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum: illis autem, Ite in ignem aeternum . » Haec de duobus opusculis meis satis puto quaestioni tuae fuisse responsa. 14. De illa vero sententia Domini, Non exies inde, donec reddas novissimum quadrantem; respondere mihi necesse non fuit, quoniam tu ipse quaestionem simili ex Evangelio locutione solvisti ubi scriptum est, Non cognovit eam, donec peperit. Sane ut non te celem de hac
Abbreviated transcription (Latin):
temptatio tribulationis: de quo aꝑte alio lo¬
coscriptum ẽ. Uasa figuli probat fornax:
et homines iustos temptatio tribulationis.
Iste ignis in hac interim uita facit. qͦd apłs
dixit: Si accidat duobus fidelib uni scili¬
cet cogitanti quȩ sunt dei. quomodo place¬
gitanti. ea quȩ sunt mundi. quomͦ place¬
at uxori: id est ȩdificanti suꝑ idem funda¬
mentũ. ligna. fęnum. stipulam illiꝰ enĩ
opus non exuritur: quia non ea dilexit
quoꝵ amore crucietur: exuritur autẽ huiͦ.
qm̃ sine dolore non pereunt quȩ cũ amore
possessa sunt: sed qm̃ alterut᷑ conditione
nec timore amittendi talia deserit xp̃m.
quamuis doleat cum amittit: saluus ẽ
quidem. sic tamen quasi ꝑignem. quia
exurit eum dolor rerum quas dilexit amis¬
sarum: sed non subuertit neq consumit.
fundamenti stabilitate atq incorruptio¬
ne munitũ. Tale aliquid etiam post hanc
uitam fieri. incredibile non ẽ. Et utrũ
ita sit queri potest. et aut inueniri aut

Expanded text:
de quo aperte alio loco scriptum est: Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . Iste ignis in hac interim vita facit quod Apostolus dixit, si accidat duobus fidelibus, uni scilicet cogitanti quae Dei sunt, quomodo placegitanti ea quae sunt mundi, quomodo placeat uxori , id est, aedificanti super idem fundamentum ligna, fenum, stipulam: illius enim opus non exuritur, quia non ea dilexit quorum amissione crucietur; exuritur autem hujus, quoniam sine dolore non pereunt, quae cum amore possessa sunt. Sed quoniam alterutra conditione sto, nec timore amquamvis doleat dum amittit; salvus est quidem, sic tamen quasi per ignem: quia urit eum rerum dolor, quas dilexerat, amissarum; sed non subvertit neque consumit fundamenti stabilitate atque incorruptione munitum. 13. Tale aliquid etiam post hanc vitam fieri incredibile non est, et utrum ita sit, quaeri potest: et aut inveniri, aut
Abbreviated transcription (Latin):
qui fidei quȩ inxp̃o ẽ bona oꝑa adiciunt.
Illi autem ligna. fenũ. stipulam. qui cũ
eandem fidem habeant male oꝑantur:
unde arbitrantur ꝑ quasdam pęnas ignis
eos posse purgari ad salutem ꝑcipiendã.
merito fundamenti. Hoc siita est: fatemͣ
illos laudabili caritate conari. ut omnes
indiscrete admittantur ad baptismũ. ñ so¬
lum adulteri et adultere. contra sententi¬
am dñi falsas nuptias p̃tendentes: uerũ
etiam publice meretrices inturpissima ꝑ¬
fessione ꝑseuerantes. Quas certe nulla ne
gligentissima ȩccłia consueuit admittere :¬
nisi ab illa primitus ꝓstitutione liberatas
Sed istaratione cur non omnimodo adinit¬
tantur: omnino non uideo. Quis enĩ ñ ma¬
lit eas posito fundamento. licet ligna. et fe¬
num. & stipulam congregent. aliquanto cer¬
te diuturniore igne purgari:quam ineter.¬
num perire: Sed falsa erunt illa: quȩ ob¬
scuritatem ambiguitatemq non habent.

Expanded text:
qui fidei, quae in Christo est, bona opera adiciunt; qui fidei, quae in Christo est, bona opera adiciunt; illi autem ligna, fenum, stipulam, qui cum eandem fidem habeant, male operantur. unde arbitrantur per quasdam poenas ignis eos posse purgari ad salutem percipiendam mento fundamenti. Hoc si ita est, fatemur istos laudabili caritate conari, ut omnes indiscrete admittantur ad baptismum, non solum adulteri et adulterae contra sententiam domini falsas nuptias praetendentes, uerum etiam publicae meretrices in turpissima professione perseuerantes, quas certe nulla etiam neglegentissima ecclesia consueuit admittere nisi ab illa primitus prostitutione liberatas. sed ista ratione cur non omni modo admittantur, omnino non uideo. quis enim non malit eas posito fundamento, licet ligna et fenum et stipulam congerant, aliquanto certe diuturniore igne purgari quam in aeternum perire? sed falsa erunt illa, quae obscuritatem ambiguitatemque non habent:
Abbreviated transcription (Latin):
unus est as̃: benefacis. Et demones cre¬
aunt: et contremiscunt. Quid breuius.
uerius. tiehementius. dici potuit᷑ eũ ita
euangłium legamus hoc dixisse demonia.
cum xp̃m filium dei confiterent᷑. et ab illo
corriperentur. qđ in petri confessione lau¬
datum est. Quid proderit ait iaeobus fis
mei si fidem dicat se quis habere: oꝑa autẽ
non habeat: Nunquid potest fides salua¬
re eum: Dicit etiam quia fides sine oꝑib
mortua ẽ. Quousq gͥ se fallunt: qui de fi¬
de mortua sibiuitam ꝑpetuam pollicent᷑:
Quaꝑpter diligenter oportet attendere
tia. plane ad intelligendum difficilis. ubi
ait. Fundamentum enim aliud nemo po¬
test ponere preter id quod positum est:
ficat suꝑ fundamentũ. aurũ. argentum.
lapides p̃ciosos. ligna. fenum. stipulam:
uniuscuiꝰq opus manifestabitur. Dies
autem domini declarabit: quia in igne
ipse autem saluuserit:. sic tamen quasi ꝑ
ignem. Quod ita intelligendum putant:

Expanded text:
unus est Deus: bene facis; et daemones creunus est Deus: bene facis; et daemones credunt, et contremiscunt. Quid brevius, verius, vehementius dici potuit, cum et in Evangelio legamus hoc dixisse daemonia, cum Christum Filium Dei confiterentur, et ab illo corriperentur , quod in Petri confessione laudatum est ? Quid proderit, ait Jacobus, fratres mei, si fidem dicat se quis habere, opera autem non habeat? Numquid poterit fides salvare eum? Dicit etiam, quia fides sine operibus mortua est . Quousque ergo falluntur, qui de fide mortua sibi vitam perpetuam pollicentur? 3. « Quapropter diligenter oportet attendere tia, plane ad intelligendum difficilis, ubi ait: Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, t super fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos, ligna, fenum, stipulam, uniuscuiusque opus manifestabitur. dies enim declarabit, quia in igne ipse autem saluus erit, sic tamen quasi per ignem. quod ita intellegendum putant,
Abbreviated transcription (Latin):
&ima ꝓpositio tua ẽ: utrum aliqͣndo
qui sint post baptismũ peccatores exe¬
ant de gehenna. Aliquantorum nanq
pondentium sicut iustoꝵ p̃mium. ita
peccatoꝵ finem non habere tormenta.
Asseuerare et enim cupiunt tam ꝑpetem
uindictam manere quã p̃miũ. Quib con¬
tra p̃scribitur euangłica illa sententia
quȩ ait: non exiesinde donec reddas no¬
uissimũ quadrantẽ. Suꝑest gͦ: ut hoc
reddito. possit exire. Credimus hoc et a¬
postoli definitioni dicentis. Ipse autem
saluus erit: sic tamen quasi ꝑignem. Sed
qm̃ alibi legimus inquis. et ñ cognouit
eam donec peꝑit. quod ita interp̃tari ñ
possumus: iccirco de hoc cupimus fieri
certiores. Hucusq ẽ ꝑpositio tua. Cui re¬
spondero ex libro meo qui sic inseribit᷑.
de fide et operibus: ubi de hacre ita locu¬
tus sum. Iacobus autem inquam tam ue¬
hementer infestus ẽ eis qui sapiunt fidẽ
sine oꝑib ualere ad salutem: ut illos etiã
demonib comparet dicens. Tu credis qm̃

Expanded text:
positio tua est, « Utrum aliquando, qui sunt post Baptismum peccatores, exeant de gehenna. Aliquantorum namque pondentium, sicut justorum praemium, ita peccatorum finem non habere tormenta. Asseverare etenim cupiunt tam perpetem vindictam manere, quam praemium. Quibus contra praescribitur evangelica illa sententia, quae ait, Non inde exies, donec reddas novissimum quadrantem . Superest ergo ut hoc reddito possit exire. Credimus hoc et Apostoli definitione dicentis, Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Sed quoniam alibi legimus, inquis, Et non cognovit eam, donec peperit , quod ita interpretari non possumus; idcirco de hoc cupimus fieri certiores. » Huc usque est propositio tua. 2. Cui respondeo ex libro meo, qui inscribitur, de Fide et Operibus, ubi de hac re ita locutus sum: « Jacobus, inquam, tam vehementer infestus est eis qui sapiunt fidem sine operibus valere ad salutem, ut illos etiam daemonibus comparet, dicens, Tu credis, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
filics uerus. filius unicus. filius de uero
dõ uerus ds̃: in nullo degener auita pa¬
tre.Minde incomparabilem patrẽ filio.
nec inscripturis scĩs alicubi legere po¬
tuisti: nec sana fide ipse dixisti. Immen¬
sum etiam patrem qm̃ propterea dicis.
ut fidelium non pariter inmensũ. s m̃¬
sura existimes terminatũ: tecũ habeto m̃¬
surã tuam. quatuum falsum dñm me¬
tiaris: et de uero domino mentiaris.xxu

Expanded text:
Filius verus, Filius unicus, Filius de vero Filius verus, Filius unicus, Filius de vero Deo verus Deus, in nullo degeneravit a Patre. Proinde incomparabilem Patrem Filio, nec in Scripturis sanctis alicubi legere potuisti. Nec sana fide ipse dixisti immensum etiam Patrem; quoniam propterea dicis, ut Filium non pariter immensum, sed mensura existimes terminatum. Tecum habeto mensuram tuam, qua tuum falsum dominum metiaris, et de vero Domino mentiaris.
Abbreviated transcription (Latin):
nos gracia: Ecce contratuam sententiam
uenis: ecce iam prodis nefariũ secretũ he¬
resis urẽ: quia unigenitum uerũ dei filiũ.
uerũ dm̃. non natura filium. s grã ꝓfite¬
mini. Si enim et ipse sicut uerba tua cla¬
mant. scðm mensuram fidei suȩ ut bonꝰ
esset assumpsit: grã ẽ gͦ filius. non nat᷑a.
Et fuit aliquando non bonus. et creden¬
do factus est bonus: quia ut eẽt bonus ꝗͦ.¬
ad modum dicis. scđm mensuram fideisuȩ
de illo qui pater est fonte bonitatis assũp¬
cepit ex nobis: non scđm formam dei: in
qua non alienum arbitratus ẽ esse ȩqua¬
lis deo. Ueruntamen etiam in ipsa forma
hominis.legimus eumȩtate et sapientia
ꝓfecisse: nontamen ut ex non bono bo¬
nus fieret credendo meruisse. Neq nẽ
inter nos questio uertitur de natura filii
hominis. inqua dei filius minor ẽ patre:
s de natura filii dei. inquaut nos dici¬
mus. uos negatis. ȩqualis ẽ patri. Quia

Expanded text:
non gratia? Ecce contra sententiam non gratia? Ecce contra sententiam tuam venis: ecce jam prodis nefarium secretum haeresis vestrae, quia unigenitum verum Dei Filium, verum Deum, non natura Filium, sed gratia profitemini. Si enim et ipse, sicut verba tua clamant, secundum mensuram fidei suae, ut bonus esset, assumpsit; gratia est ergo Filius, non natura: et fuit aliquando non bonus, et credendo factus est bonus; quia ut esset bonus, quemadmodum dicis, secundum mensuram fidei suae de illo qui Pater est, fonte bonitatis assumpcepit ex nobis, non secundum formam Dei, in qua non alienum arbitratus est esse aequalis Deo . Verumtamen etiam in ipsa forma hominis legimus eum aetate et sapientia profecisse, non tamen ut ex non bono bonus fieret credendo meruisse. Neque nunc inter nos quaestio vertitur de natura filii hominis, in qua Dei Filius minor est Patre: sed de natura Filii Dei, in qua, ut nos dicimus, vos negatis, aequalis est Patri: quia
Abbreviated transcription (Latin):
tuo spm̃ sc̃m: quem tu quoq eẽ illumina¬
torem. in collationis nr̃ȩ prima parte ꝓ¬
fessus es. Fons gͦ de fonte. filius de patre:
et simul ambo. fons unus. Lux de luce.
filius de patre: & simul ambo lux una. si¬
cut ds̃ de deo: & simul ambo utiq ds̃ unꝰ.
Et hoc totum. non sine spũ amborum. Ex
hoc fonte bonitatis. ex hoc fonte uite. ex
hoc immutabili lumine. ex hac in defici¬
ente plenitudine. id est patre et filio et
spũ scõ. uno dño dõ solo. scdm mensuram
fidei suȩ quicunq ueraciter credunt sum̃¬
tes. boni fiunt. uiuificantur. illuminant᷑.
implentur: quib tu unigenitum filiũ
pace tua dixerim. nescio qua incredibi¬
li temeritate iunxisti. T̃ua quippe ista sunt
uerba. Siue inquis filius. siue qui ꝑfiliũ
sunt facti: de illo uno fonte bonitatis u¬
nusquisq scđm mensuram fidei suȩ assũp¬
serunt. ut eẽnt bom. Ubi est gͦ quod fue¬
ras ante confessus. illum natura filiũ esse

Expanded text:
tuo Spiritum sanctum; quem tu quoque esse illuminatuo Spiritum sanctum; quem tu quoque esse illuminatorem in Collationis nostrae prima parte professus es. Fons ergo de fonte, Filius de Patre, et simul ambo fons unus: lux de luce, Filius de Patre, et simul ambo lux una: sicut Deus de Deo, et simul ambo utique Deus unus: et hoc totum non sine Spiritu amborum. Ex hoc fonte bonitatis, ex hoc fonte vitae, ex hoc immutabili lumine, ex hac indeficiente plenitudine, id est, Patre, et Filio, et Spiritu sancto, uno Domino Deo solo, secundum mensuram fidei suae quicumque veraciter credunt, sumentes boni fiunt, vivificantur, illuminantur, implentur. Quibus tu unigenitum Filium, pace tua dixerim, nescio qua incredibili temeritate junxisti. Tua quippe ista sunt verba: Sive, inquis, Filius, sive qui per Filium sunt facti, de illo uno fonte bonitatis unusquisque secundum mensuram fidei suae assumpserunt ut essent boni. Ubi est ergo quod fueras ante confessus, illum natura Filium esse,
Abbreviated transcription (Latin):
lio dedit. Et quia natura est non grã filiꝰ.
nascenti non indigenti dedit. Et plenus fons¬
Ac ꝑhoc nec auxit inse hic quod accepit. nec
minuit inse ille qui dedit: quia non habet
immutabilitas unde deficiat᷑. non habet
plenitudo quo crescat. Quid ẽ autẽ ipsa bo¬
nitas: nisi uita uiuificans: Proinde quia
fons fontem genuit. sicut pater suscitat mor¬
tuos et uiuificat: sic et filius quos uult ui¬
uificat. Hoc ipse filius dixit: non ego. Un¬
de et merito dõ patri dicitur: qm̃ apud te
est fons uitȩ. Quis est autem iste fons uitȩ
apud patrem. nisi de quo dicitur. inpͥnci¬
pio erat uerbum. et uerbum erat apud de¬
um. & ds̃ erat uerbum: hoc erat in pͥncipio
apud dm̃: De quo etiam paulopost di¬
ctum ẽ: et uita erat lux hominũ. Hȩc
uita fons uitȩ est: et lux ista lux lucis est.
Unde cum dictum eẽt. apud te est fons
uitȩ: continuo subiunctum est. In lumi¬
ne tuo uidebimus lumen. Hoc est infilio

Expanded text:
lio dedit. Et quia natura est, non gratia Filius, lio dedit. Et quia natura est, non gratia Filius, nascenti, non indigenti dedit; et plenuAc per hoc nec auxit in se hic quod accepit, nec minuit in se ille qui dedit: quia non habet immutabilitas unde deficiat, non habet plenitudo quo crescat. Quid est autem ipsa bonitas, nisi vita vivificans? Proinde quia fons fontem genuit, sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat . Hoc ipse Filius dixit, non ego. Unde merito Deo Patri dicitur, Quoniam apud te est fons vitae. Quis est autem iste fons vitae apud Patrem, nisi de quo dicitur, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; hoc erat in principio apud Deum: de quo etiam paulo post dictum est, Et vita erat lux hominum ? Haec vita fons vitae est, et lux ista lux lucis est. Unde cum dictum esset, Apud te est fons vitae; continuo subjunctum est, In lumine tuo videbimus lumen , hoc est, in Filio
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemias: et patrem scilicet quia ñ tan¬
cum genuit quantus ẽ ipse. nec talem qua¬
lis ẽ ipse: et filium. quia talis tantusq nas¬
ci non meruit: qualis quantusq ẽ ille qͥ
genuit. Deniq ista ipsa duode quib agi¬
mus. hoc est deitas et bonitas. qm̃ dictum ẽ
nemo bonus nisi unus ds̃: in hac tua opi¬
nione deficiunt. Tantum enim quantꝰ ẽ
ipse. et talem qualis ẽ ipse si non potuit
gignere: quomodo ds̃ ẽ: Sinoluit: quo¬
modo bonus ẽ: Pater inquit fons bonita¬
tis est: qui quod ẽ bonus. a nemine accepit
Nunquid idõ minus bonus ẽ filius. qm̃
quod bonus ẽ ab eo patre accepit. qui nas¬
centi filio tantam bonitatem quantacunq
illi ẽ quiads̃ ẽ dare potuit: et dedit. qͥa
bonus inuidere non potuit: Nam simi¬
nus bonitatis quam quod ipse habet.
unico dedit: minus bonus ẽ et ipse quã
debuit. Quod sentire dementiȩ ẽ. Ergo
quantum ipse habet bonitatis: tantũ fi¬

Expanded text:
blasphemas: et Patrem scilicet, quia non tanblasphemas: et Patrem scilicet, quia non tantum genuit quantus est ipse, nec talem qualis est ipse; et Filium, quia talis tantusque nasci non meruit, qualis quantusque est ille qui genuit. Denique ista ipsa duo de quibus agimus, hoc est, deitas et bonitas, quoniam dictum est, Nemo bonus, nisi unus Deus, in hac tua opinione deficiunt. Tantum enim quantus est ipse, et talem qualis est ipse, si non potuit gignere, quomodo Deus est? si noluit, quomodo bonus est? 7. Pater, inquis, fons bonitatis est, qui quod est bonus a nemine accepit. Numquid ideo minus bonus est Filius, quoniam quod bonus est, ab eo Patre accepit, qui nascenti Filio tantam bonitatem quantacumque illi est, quia Deus est, dare potuit; et dedit, quia bonus invidere non potuit? Nam si minus bonitatis, quam quod ipse habet unico dedit, minus bonus est et ipse quam debuit: quod sentire dementiae est. Ergo quantum ipse habet bonitatis, tantum Fi
Abbreviated transcription (Latin):
rus ds̃. et uita ȩterna: ad quã cupiebat ille
qui interrogauerat ꝑuenire: .inde cũ ego
asseram nemo bonus nisi unus et solus ds̃ de
ipsa trinitate dictum ẽẽ. qui ds̃ unus et solus
est. tu autem asseras de solo dõ patre dictũ eẽ.
quia ipse de nullo alio ds̃. de nullo alio bo¬
nus est. filius autem de patre ds̃. de patre
magnus est bonus: diligenter attende. qͥs
nr̃m bene sentiat de deo patre et de deo filio:
utrum ego qui dico. ds̃ quidem pater non
de alio deo ds̃ est. ds̃ autem filius de patre
dõ ds̃ est. sed tantus iste de illo. quantus ille
de nullo: et bonus pater non de alio bono
bonus ẽ. filius uͦ de patre bonobonus ẽ.
sed tambonus hic de illo quam bonus ille
de nullo: antu qui propterea dicis solũ esse
patrem dm̃ bonum. quia nec ds̃ ẽ de alio
dõ. nec bonus de alio bono: filium uͦ idõ pa¬
tri non eẽ coȩquandum. quia de illo ds̃ ẽ:
de illo bonus ẽ. In qua sententia utrunq

Expanded text:
rus Deus et vita aeterna, ad quam cupiebat ille rus Deus et vita aeterna, ad quam cupiebat ille qui interrogaverat pervenire? 6. Proinde cum ego asseram, Nemo bonus, nisi unus et solus Deus, de ipsa Trinitate dictum esse, qui Deus unus et solus est; tu autem asseras de solo Deo Patre dictum esse, quia ipse de nullo alio Deus, de nullo alio bonus est; Filius autem de Patre Deus, de Patre magnus et bonus est: diligenter attende quis nostrum bene sentiat de Deo Patre et de Deo Filio; utrum ego qui dico, Deus quidem Pater, non de alio Deo Deus est, Deus autem Filius de Patre Deo Deus est, sed tantus iste de illo, quantus ille de nullo; et bonus Pater non de alio bono bonus est, Filius vero de Patre bono bonus est, sed tam bonus hic de illo, quam bonus ille de nullo: an tu qui propterea dicis solum esse Patrem Deum bonum, quia nec Deus est de alio Deo, nec bonus de alio bono; Filium vero ideo Patri non esse coaequandum, quia de illo Deus est, de illo bonus est? In qua sententia utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
hoc respondit iħs. non bonum qualecũq
s bonũ quo fieret beatus: immo ipsam be¬
atitudinem ueram. id est uitam desiderabat
ȩternam: et interpellauerat tanquã homi¬
nẽ xp̃m. nesciens cum eẽ etiam dm̃. Dixe¬
rat enim. Magister bonȩ: quid faciam ut
uitam ȩternam consequar:Tunc ait illi.
Quid me dicis bonum: Nemobonus nisi
unus ds̃: uł sicut legitur apud aliũ ȩuan¬
głistam quod tantundem ualet: nemo bo¬
nus nisi solus ds̃. Tanquam diceret. Recte
me appellabis bonum: si me noueris dm̃.
Nam quando me nichil aliud quã hominẽ
putas: quid me dicis bonum: Non te fa¬
cit bonum. non beatũ. nisi bonũ immu¬
tabile: quod solus ẽ ds̃. Nam bonus an¬
głs: bonus homo:bona cetera creatura.
Hȩc non ita bona sunt: ut ea quisquis ad¬
eptus fuerit sit beatus. Nec ulla ẽ beata ui¬
ta: si non sit ȩterna. Quomodo autem non
est tale bonum dei filius uerus.cum sit ue¬

Expanded text:
hoc respondit Jesus, non bonum qualecumque, hoc respondit Jesus, non bonum qualecumque, sed bonum quo fieret beatus; imo ipsam beatitudinem veram, id est, vitam desiderabat aeternam: et interpellaverat tanquam hominem Christum, nesciens eum esse etiam Deum. Dixerat enim: Magister bone, quid faciam, ut vitam aeternam consequar? Tunc ait ille: Quid me dicis bonum? Nemo bonus, nisi unus Deus . Vel, sicut legitur apud alium evangelistam, quod tantumdem valet, Nemo bonus, nisi solus Deus . Tanquam diceret: Recte me appellabis bonum, si me noveris Deum. Nam quando me nihil aliud quam hominem putas, quid me dicis bonum? Non te facit bonum nec beatum, nisi bonum immutabile quod solus est Deus. Nam bonus angelus, bonus homo, bona caetera creatura: haec non ita bona sunt, ut ea quisquis adeptus fuerit, sit beatus; nec ulla est beata vita, si non sit aeterna. Quomodo autem non est tale bonum Dei Filius verus, cum sit ve
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. quod ex ipso et ꝑ ipsum et in ipso
sint omnia: sine dubio patris et filii de¬
monstrat᷑ equalitas. Si autemqm̃ non no
test. singula horum trium referri ad sin¬
ctum: cur hanc trinitatem unũ dnm dm̃ ñ
uultis agnoscere. quandoquidem non ait
ex ipsis et ꝑ ipsos et in ipsis. s ait ex ipso et
ꝑ ipsum et in ipso sunt omnia. nec ait ipsis
qui putas de patre solo eẽ dictum: nemo
bonus nisi unus ds̃. Si enim dixisset ne¬
mo bonus nisi solus pater: nec sic exclusũ
filium et sp̃m sc̃m ab ista unitate bonita¬
tis uoluisset intelligi: quia et illud qͦd simi¬
li locutione dictum ẽ quam supra comme¬
moraui. ea quȩ sunt dei nemo seit nisi sp̃s
dei. non excludit ab hac scientia filiũ dci.
Tanto gͦ nobis latitudo intelligentiȩ magis
patet. quia non dixit nemo bonus nisi u¬
nus pater: s nemobonus nisi unus ds̃. qͦd
est ipsa trinitas. Querebat quippe ille cui

Expanded text:
dicitur, quod ex ipso et per ipsum, et in ipso dicitur, quod ex ipso et per ipsum, et in ipso sunt omnia; sine dubio Patris et Filii demonstratur aequalitas. Si autem quoniam notest, singula horum trium referri ad sinctum: cur hanc Trinitatem unum Dominum Deum non vultis agnoscere? Quandoquidem non ait, Ex ipsis, et per ipsos, et in ipsis; sed ait, ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia: nec ait, Ipsisqui putas de Patre solo esse dictum, Nemo bonus, nisi unus Deus. Si enim dixisset, Nemo bonus, nisi unus Pater; nec sic exclusum Filium et Spiritum sanctum ab ista unitate bonitatis voluisset intelligi: quia et illud quod simili locutione dictum est, quam supra commemoravi, Ea quae Dei sunt, nemo scit, nisi Spiritus Dei : non excludit ab hac scientia Filium Dei. Quanto ergo nobis latitudo intelligentiae magis patet, quia non dixit, Nemo bonus, nisi unus Pater; sed, Nemo bonus, nisi unus Deus; quod est ipsa Trinitas. Quaerebat quippe ille cui
Abbreviated transcription (Latin):
est intelligendus an filius: Dm̃nanq pͥus
nominauit dicens. Oaltitudo diuitiarũ
sapientiȩ et scientiȩ dei. Postea uero eũ dñm
appellauit: ubi ait. Quis enim cognouit
sensum domimi:S hoc non habet contro¬
uersiam. Utrunq enim nom̃ etiam uos et
patri assignatis et filio. Neq enim sic dici¬
tis dm̃ patrem. ut negetis eẽ dm̃ filiũ: aut
sic dicitis dñm filium. ut negetis eẽ dñm pa¬
trem: quamuis in hoc apłico testimonio
qđ adhibuisti. ds̃ dicat᷑ pater. dñs filius:
id est unus ds̃ pater. ex quo omnia: et unꝰ
tende ubi dictum ẽ: o altitudo diuitiarũ
sapientie et scientiȩ dei. Nam siue pater
sit iste siue filius: ex ipso et ꝑ ipsum et in
ipso sunt omnia. Quomͦ gͦ ex patre omĩa
non ex filio. et ꝑfiliũ omnia non ꝑ patrẽ:
quandoquidem quemlibet eoꝵ apłs uo
luerit hoc loco intelligi. ex ipso inquit
et ꝑ ipsum. et in ipso sunt omnia: Si gͦ si¬
ue de patre siue de filio.uerissime tamen

Expanded text:
est intelligendus, an Filius? Deum namque prius nominavit, dicens: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Postea vero eum Dominum appellavit, ubi ait: Quis enim cognovit sensum Domini? Sed hoc non habet controversiam: utrumque enim nomen etiam vos et Patri assignatis et Filio. Neque enim sic dicitis Deum Patrem, ut negetis esse Deum Filium; aut sic dicitis Deum Filium, ut negetis esse Deum Patrem. Quamvis in hoc apostolico testimonio quod adhibuisti, Deus dicatur Pater, Dominus Filius, id est, Unus Deus Pater, ex quo omnia; et unustende ubi dictum est. O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Nam sive Pater sit iste, sive Filius, ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Quomodo ergo ex Patre omnia, non ex Filio; et per Filium omnia, non per Patrem: quandoquidem quemlibet eorum Apostolus voluerit hoc loco intelligi, Ex ipso, inquit, et per ipsum, et in ipso sunt omnia? Si ergo sive de Patre sive de Filio, verissime tamen
Abbreviated transcription (Latin):
quid non et ex filio sunt omnia: quando qͥ¬
dem ipse dicit. quȩcunq pater facit. hȩc et fi¬
lius similiter facit: Si autem ita distinguis.
ut non sint ꝑpatrem omnia s expatre. nec
omnia sint ex filio s ꝑfilium: quis eoꝵ tibi
uidetur eẽ ille de quo idem apłs dicit. o al¬
titudo diuitiarum sapientiȩ et scientiȩ dei.
quam inscrutabilia sunt iudicia eiꝰ et in¬
uestigabiles uiȩ eius: quis enim cognouit

Expanded text:
quid non et ex Filio sunt omnia: quandoquiquid non et ex Filio sunt omnia: quandoquidem ipse dicit, Quaecumque Pater facit, haec et Filius similiter facit ? Si autem ita distinguis, ut non sint per Patrem omnia, sed ex Patre; nec omnia sint ex Filio, sed per Filium: quis eorum tibi videtur esse ille de quo idem apostolus dicit, O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investiga
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem. Hȩc trinitas ds̃ unus ẽ. De hoc u¬
non est alius preter me. Subiectus ẽ qui¬
dem patri filius scđm formam hominis:
non tamen sunt duo dii et duo domini se¬
cundum formã dei : s ambo cũ spũ suo
unus ẽ dñs. Testimonia que de paulo a¬
postolo ꝓtulisti contra te locuntur: et nes¬
cis. Dicit enim ille. Gr̃a uobis & pax a dõ
autẽ dñs iħs xp̃c̾ si pater dicit. ego sum
dñs. et non ẽ alius precer me: Nongͦ soliꝰ
patris ut dixi: sed trinitatis hec uox est.
Adhibes alterum testimonium. et ipsum
contra te ipsum. ubi ait apłs. unus ds̃ pa
sicut tulocutus es. Apłs autem et nos ꝑ
ipsum ait: non in ipso. S hoc quid ad
causam: Solent ista contingere. ex memo¬
ria proferentib testimonia: non excodice
illa legentib. Quod ad remꝑtinet potius
intuere. Ecce dixit apłs: unus ds̃ pater.
ex quo omnia. & nos in ipso᷑: et unus dñs¬
iħs xp̃c ꝑ quem omnia: & nos ꝑ ipsũ. Nun¬

Expanded text:
ritatem: haec Trinitas Deus unus est. De hoc uritatem: haec Trinitas Deus unus est. De hoc unon est alius praeter me. Subjectus est quidem Patri filius secundum formam hominis: non tamen sunt duo dii et duo domini secundum formam Dei; sed ambo cum Spiritu suo unus est Dominus. 3. Testimonia quae de Paulo apostolo protulisti, contra te loquuntur, et nescis. Dicit enim ille: Gratia vobis et pax a Deo us Christus, si Pater dicit, Ego sum Dominus, et non est alius praeter me? Non ergo solius Patris, ut dixi, sed Trinitatis haec vox est. Adhibes alterum testimonium, et ipsum contra te ipsum, ubi ait Apostolus, Unus Desicut tu locutus es: Apostolus autem, et nos per ipsum ait; non ait, in ipso. Sed hoc quid ad causam? Solent ista contingere ex memoria proferentibus testimonia, non ex codice illa legentibus: quod ad rem pertinet potius intuere. Ecce, dixit Apostolus, Unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in ipso; et unus Dtus, per quem omnia, et nos per ipsum. Num
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ pater sic uellet isrłitas acultu deoꝵ reuo¬
care multorum atq falsorum. ut eis de u¬
no deo ac domino mentiretur. et diceret
non eẽ preter sealium dñm: cum sciret dm̃
et dñm eẽ suum filium. Absit ut ueritas
et ueritatis pater mendacio deciꝑet popu¬
lum suum. Hereticorum sit hec. non ca¬
tholicoꝵ tam horrenda et detestanda blas¬
sus uerum dicit. ego sum dñs et non ẽ altꝰ
p̃ter me: quia ñ hoc pater tantũ. s ipsa tri¬
nitas dieit. Hic est unus s̃: et non est¬
alius preter ipsum. Nam si pater diceret.
ego sum dñs et non est alius preter me:
negaret utiq dñm eẽ unigenitũ filium.
Et quis nr̃m auderet eum añm confiteri con¬
tradicente patre atq dicente: ego sum dñs.
& non est alius preter me: Le ꝑhoc scd̾m
rectam fidem. non patris solius. s trinita¬
tis hec uox est. Et patris. gͦ. &. filii et sp̃s scĩ.
Obticescant igitur linguȩ ignorantium ue¬

Expanded text:
Deus Pater sic vellet Israelitas a cultu deorum revoDeus Pater sic vellet Israelitas a cultu deorum revocare multorum atque falsorum, ut eis de uno Deo ac Domino mentiretur, et diceret non esse praeter se alium Dominum, cum sciret Deum et Dominum esse suum Filium. Absit ut veritas et veritatis Pater mendacio deciperet populum suum: haereticorum sit haec, non catholicorum tam horrenda et detestanda blassus verum dicit, Ego sum Dominus, et non est alius praeter me; quia non hoc Pater tantum, sed ipsa Trinitas dicit: hic est Dominus unus, et non alius praeter ipsum. Nam si Pater diceret, Ego sum Dominus, et non est alius praeter me; negaret utique Dominum esse unigenitum Filium. Et quis nostrum auderet eum Dominum confiteri, contradicente Patre atque dicente, Ego sum Dominus, et non est alius praeter me? Ac per hoc secundum rectam fidem, non Patris, sed Trinitatis haec vox est: et Patris ergo, et Filii, et Spiritus sancti. Obticescant igitur linguae ignorantium ve
Abbreviated transcription (Latin):
solo spũ scõ catholice fidei consentire detre¬
ctant. patrem uero et filiũ duos quidem eẽ.
id est illum patremillum filium. et equalis
eẽ atq unius eiusdemq substantie. nec cam̃
duos dños deos. s ambos simul unũ dnm̃
dni eẽ consentiunt: si gͦ et uos saltim hacte¬
nus erraretis: non utiq his diuinis uocib
urgeremini. Patrem quippe et filiũ asse¬
reretis unum dnm am̃ dixisse. non ẽ ali¬
us preter me: ut iam non restaret agere
uobiscum. nisi ut adiungeretis sc̃m spm̃: et
non dualitatem sed trinitatem diceretis u¬
num dñm dm̃. Nunc uero cum sic asseritis
patrem dnm dm̃. et filium dñm dm̃. ut simul
ambos non dicatis unum dñm dm̃s duos. ma¬
iorem unum. minorem alterum: prorsus con¬
fodimini gladio ueritatis dicentis. audi isrł.
dñs ds̃ tuus. dñs unus ẽ: Qui clamat. ego sũ
dñs. et non est alius preter me. Neq enim

Expanded text:
solo Spiritu sancto catholicae fidei consentire detresolo Spiritu sancto catholicae fidei consentire detrectant, Patrem vero et Filium duos quidem esse, id est, illum Patrem, illum Filium, et aequales esse, atque unius ejusdemque substantiae, nec tamen duos dominos deos, sed ambos simul unum Dominum Deum esse consentiunt: si ergo et vos saltem hactenus erraretis, non utique his divinis vocibus urgeremini. Patrem quippe et Filium assereretis unum Dominum Deum dixisse, Non est alius praeter me. Utinam non restaret agere vobiscum, nisi ut adjungeretis Spiritum sanctum, et non dualitatem, sed Trinitatem diceretis unum Dominum Deum. Nunc vero cum sic asseritis Patrem Dominum Deum, et Filium Dominum Deum, ut simul ambos non dicatis unum Dominum Deum, sed duos, majorem unum, minorem alterum; prorsus confodimini gladio veritatis dicentis, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Dominus unus est: qui clamat, Ego sum Dominus, et non est alius praeter me. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Agnosce et tace: uł potius edissere qͦ¬
modo uerũ dixerit. quem nullus nr̃m au¬
det affirmare mentitum. Edissere inquã.
quomodo uerum sit dñs ds̃ tuus dñs unꝰ
est: si domini dei nr̃i ut dicitis duo sunt
unus maior alius minor. Edissere quomͦ
uerum sit: ego ans̃. et non est alius pret̾ me
Quis enim hoc dixerit quero: utrũ pater
anfilius. Si pater dixit ego sum dñs et ñ
est alius preter me. non uerum dixit: qͥa
est alius dñs filius. Sifilius hoc dixitꝰ. nec
ipse uerum dixit: quia est alius dñs pater. Si
autẽ hoc dic̃ trinitas:. ꝓfecto et uerum dicit.
et uos falsum dicere ostendit. Trintas quip¬
nisi unus.Nam si hoc de patre accepis di¬
c̾tum: non tibi erit ds̃ xp̃c: quia non pot̃
solui seriptura dicens. nullus ds̃ nisiunꝰ.
ut hic uobis taceam de spũ scõ. quem supiꝰ
ꝓpter si macedoniani heretici ẽẽtis.qui de

Expanded text:
dixit: agnosce, et tace; vel potius edissere qudixit: agnosce, et tace; vel potius edissere quomodo verum dixerit, quem nullus nostrum audet affirmare mentitum. Edissere, inquam, quomodo verum sit, Dominus Deus tuus, Dominus unus est; si domini dii nostri, ut dicitis, duo sunt, unus major, alius minor: edissere quomodo verum sit, Ego sum Dominus, et non est alius praeter me. Quis enim hoc dixerit quaero, utrum Pater, an Filius. Si Pater dixit, Ego sum Dominus, et non est alius praeter me; non verum dixit, quia est alius Dominus Filius. Si Filius hoc dixit; nec ipse verum dixit, quia est alius Dominus Pater. Si autem hoc dixit Trinitas; profecto et verum dixit, et vos falsum dicere ostendit. Trinitas quipus est Deus, nisi unus . Nam si hoc de Patre acceperis dictum, non tibi erit Deus Christus, quia non potest solvi Scriptura, dicens, Nullus Deus, nisi unus: ut hic vobis taceam de Spiritu sancto, quem superius propter si Macedoniani haeretici essetis, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
maior et minor. Nec dictum est. Añs ds̃ tuus
maior añsunus est: sed dictum est. dñs ds̃
tuus dñs unus ẽ. Neq dictum ẽ. non ẽ aliꝰ
equalis michi: s dictum ẽ. non ẽ alius dñs
preter me. Aut ergo confitere patrem et fi¬
lium unum eẽ dñm dm̃: aut aꝑte nega do
te diuinis uocibus non urgebo̾. s alia testi¬
monia diuina ꝓferam: quibus te et in isto
errore detestabiliore conuincam. Nunc au¬
ut istis dei uocibus conteraris. satis ẽ quod
xp̃m et dm̃ et dñm confiteris: qui si non ẽ
cum patre unus dñs ds̃. auo domini dei
nr̃i erunt: et false ille dei uoces erunt: dñs
ds̃ tuus dñs unus est. et non est alius p̃ter
me. S quanto melius erunt ur̃a uerba
emendata: quam dei uerba mendacia.
Queris ame.utrum iudaico modo te hor¬
ter profiteri unum dm̃: an de subiectione
filii potius scđ̃m quod habet fides xp̃iana
ostendatur unus eẽ ds̃: cuius filius nr̃ est

Expanded text:
major et minor. Nec dictum est, Dominus Deus tuus major et minor. Nec dictum est, Dominus Deus tuus major, Dominus unus est: sed dictum est, Dominus Deus tuus, Dominus unus est. Neque dictum est, Non est alius aequalis mihi: sed dictum est, Non est alius Dominus praeter me. Aut ergo confitere Patrem et Filium unum esse Dominum Deum, aut aperte nega Domte divinis vocibus non urgebo; sed alia testimonia divina proferam, quibus te et in isto errore detestabiliorem convincam. Nunc auut istis Dei vocibus conteraris, satis est quod Christum Dominum Deum confiteris: qui si non est cum Patre unus Dominus Deus, duo domini dii nostri erunt, et falsae illae Dei voces erunt, Dominus Deus tuus, Dominus unus est; et, Non est alius praeter me. Sed quanto melius erunt vestra verba emendata, quam Dei verba mendacia? 2. Quaeris a me utrum, Judaico modo te horter profiteri unum Deum; an de subjectione Filii potius secundum quod fides habet Christiana, ostendatur unus esse Deus, cujus Filius noster est
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ego sum dñs. & non ẽ alius preter me:
Si de dicam surdum et cȩcum. qui nec audis
ista nec uides: contumeliosũ sine dubio
me putabis.Ecce non dico. Expone gͦ no¬
dus xp̃c. an non sit. Si enim dixeris ibi ẽ:
confiteberis mecũ patrem et filium unũ
eẽ dñm dm̃. Si autem responderis xp̃m¬
ibi non eẽ intelligendum: duos contra
uocem diuinam introducturus es dños đos:
militer abste quero. quomodo accipias:ui¬
dete qm̃ ego sum ds̃. et non est alius preter
c̃to pater et filius unus ẽ dns. Si autem
ibi non est. et tamen dñs est: mentitur qͥ
dicit. non ẽ alius dñs preter me. Est enĩ
alius dñs filius: si non unus est dñs pater
et filius. Quantumlibet enĩ excellentius
laudes patrem. & infra eum deprimas filium:
id agis ut ȩquales non sint: nonut duo non
sint. Clama quantum uis. pater est maior. fi¬
lius minor: respondetur tibi: duo sunt tam̃

Expanded text:
quoniam ego sum Dominus, et non est alius praeter me? quoniam ego sum Dominus, et non est alius praeter me? Si te dicam surdum et caecum, qui nec audis ista, nec vides, contumeliosum sine dubio me putabis. Ecce non dico: expone nodus et Christus, an non sit. Si enim dixeris, Ibi est; confiteberis mecum Patrem et Filium unum esse Dominum Deum. Si autem responderis, Christum non esse ibi intelligendum, duos contra vocem divinam introducturus es dominos deomiliter abs te quaero quomodo accipias, Videte quoniam ego sum Dominus, et non est alius praeter cto Pater et Filius unus est Dominus: si autem ibi non est, et tamen Dominus est; mentitur qui dicit, Non est alius praeter me. Est enim alius Dominus Filius, si non unus est Dominus Pater et Filius. Quantumlibet enim excellentius laudes Patrem, et infra eum deprimas Filium, id agis, ut aequales non sint, non ut duo non sint. Clama, quantum vis, Pater est major, Filius minor: respondetur tibi, Duo sunt tamen
Abbreviated transcription (Latin):
si multis modis non tamen insipienter expo¬
XXIIII.
uid ẽ autem quod poscis ut astruam
cum hoc astruat uoce clarissima scriptura
uelletis: non carnaliter ut iudei. s spirita¬
liter ut xp̃iani. Qui enim non uult fidelit̃
non est: uox ista uera est. Si uox ista uera
est: questio ista finita est. ꝑ culdubio quip¬
pe uos ueritas cogit. patrem et filiũ et spm
des s membra sunt xp̃i negatis am̃: de ip¬
so xp̃o quid dicturi estis. quẽ dm̃ et anm̃
confitemini: Respondete itaq nobis: utrũ
pater et filius unus sit dñs ds̃. Si enim ñ
est unus: duo sunt. Si duo sunt: menti¬
tur quidicit. audi isrł dñs ds̃ tuus dñs
unus ẽ: mentitur qui dicit. uidete qm̃
ego sum as̃. et non est alius preter me.S
quia ulũ mentientem dicere non audetis:
quare uos corrigere dubitatis. et uenire
uł redire ad catholicam fidem. que patr̃e
et filium et spm̃ sc̃m nontres dnõs deos s unũ

Expanded text:
si multis modis, non tamen insipienter exposi multis modis, non tamen insipienter expoXXIII. 1. Quid est autem quod poscis ut astruam,cum hoc astruat voce clarissima Scriptura velletis, non carnaliter ut Judaei, sed spiritualiter ut Christiani. Qui enim non vult fideliter non est, vox ista vera est: si vox ista vera est, quaestio ista finita est. Procul dubio quippe vos veritas cogit Patrem et Filium et Spiritum des, sed membra sunt Christi, negatis Deum: de ipso Christo quid dicturi estis, quem Deum et Dominum confitemini? Respondete itaque nobis, utrum Pater et Filius unus sit Dominus Deus. Si enim non est unus, duo sunt: si duo sunt, mentitur qui dicit, Audi, Israel; Dominus Deusunus est; mentitur qui dicit, Videte quoniam ego sum Deus, et non est alius praeter me . Sed quia illum mentientem dicere non audetis, quare vos corrigere dubitatis, et venire vel redire ad catholicam fidem, quae Patrem et Filium et Spiritum sanctum non tres dominos deos, sed unum