comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dextera dĩ xp̃c est: in cuius diuinitate .ꝙ. incar¬
natione si quis ñ crediderit quasi reprobus fla¬
gellatur: sic̃ iste rex qui qm̃ signis ñ credidit eui¬
dentibꝰ: postea flagellatꝰ orabat ut ueniam mere.
dicens. ut remitteret ppło ds̃: aut certe de libro
statis expressit euidentius. cũ relicto conuiuio
mortuos sepelir&: & ad cibos pauꝑis mensȩ in¬
uitar& inopes. Raguhel etiam p̃cipue qui con¬
templatione honestatis cũ rogaretur ut filiam
suã in coniugium daret: uicia quoq filiȩ non
tacebat: ne circũuenire petitorẽ uideret᷑ tacendo.
Itaq cũ tobias filiꝰ tobis posceret. ut sibi eam da¬
ret puellam: respondit lege quidẽ cam ipsi de
beri tanquam ꝓpinquo: s dedisse eam iam sex
uiris. & om̃s cos c̾ẽ mortuos. Iustus itaq uir plꝰ
alienis timebat: &. malebat innuptam sibi ma¬
nere filiam. quã ꝓpter nuptias eiꝰ extraneos ꝑicli¬

Expanded text:
dextera Dei Christus est, in cujus divinitate et incardextera Dei Christus est, in cujus divinitate et incarnatione si quis non crediderit, quasi reprobus flagellatur: sicut iste rex qui quoniam signis non credidit evidentibus, postea flagellatus orabat, ut veniam mereredicens ut remitteret populo Deus, aut certe de libro ssit honestatis evidentius, cum relicto convivio mortuos sepeliret, et ad cibos pauperis mensae invitaret inopes . Raguel praecipue, qui contemplatione honestatis, cum rogaretur ut filiam suam in conjugium daret, vitia quoque filiae non tacebat; ne circumvenire petitorem videretur tacendo. Itaque cum Tobis filius Tobis posceret ut sibi daretur puella, respondit lege quidem ipsi eam deberi tamquam propinquo, sed dedisse se eam jam sex viris, et omnes eos esse mortuos. Justus itaque vir plus alienis timebat, et malebat innuptam sibi manere filiam, quam propter nuptias ejus extraneos pericli
Abbreviated transcription (Latin):
diceret: appetitus remitteret. Proiecit uirgã: ⁊ ser¬
pens factus ẽ . qui deuorauit serpentes egyptiorum:
significans quod u̾bum caro fieret. quȩ serpentis
diri uenena uacuaree ꝑ remissionẽ & indulgentiã
peccatoꝵ. Uga est enim u̾bum directum regale.
plenum potestatis. insigne imꝑii. Uirga serpens
facta ẽ: qm̃ qui erat filiꝰ dei. ex deo patre natus. filiꝰ
hominis factus ẽ. natꝰ ex uirgine. Qui quasi ser¬
pens exaltatus in crucc: medicinam uulneribꝰ
infudit humanis. Unde ipse dñs ait. Sic̃ moyses
exaltauit serpentẽ in deserto: ita exaltari oportet
filium hominis. Deniq & alterũ signum ad dñm
eius sicut nix. Iterum misit & ꝓtulit eam: &
erat sicut carnis humanȩ species: significans
dñi iħi primum fulgorem diuinitatis. po¬
stea susceptionẽ carnisꝰ in qua fide credere om̃s
gentes ppłosq oportet. Merito manũ misit: qr

Expanded text:
diceret, appetitus remitteret . 94. Projecit virgam, et serdiceret, appetitus remitteret . 94. Projecit virgam, et serpens factus est, qui devoravit serpentes Aegyptiorum : significans quod Verbum caro fieret, quae serpentis diri venena 131 vacuaret per remissionem et indulgentiam peccatorum. Virga est enim Verbum directum, regale, plenum potestatis, insigne imperii. Virga serpens facta est, quoniam qui erat Filius Dei ex Deo Patre natus, Filius hominis factus est, natus ex Virgine: qui quasi serpens exaltatus in cruce, medicinam vulneribus infudit humanis. Unde et ipse Dominus ait: Sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet Filium hominis . 95. Denique et alterum signum ad Dominum manus ejus sicut nix. Iterum misit, et protulit eam, et erat sicut carnis humanae species ; significans Domini Jesu primum fulgorem Divinitatis, postea susceptionem carnis, in qua fide credere omnes gentes populosque oporteret. Merito manum misit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinem: & nemo poterat bibere aquã. om̃sq
egyptii siti ꝑiebant: sincera autem fluenta patrib̾
habundabant. Iactauerunt faiullã in celum: &
facta sunt ulcera & uesicȩ cadentes in hominibꝰ.
& quadrupedibꝰ. Deduxerunt grandinem igne
flanimeo: contrita erant supra t̾ram omnia. Ro¬
gauit moyses: & unuiersa in suam gr̾am reuer¬
terunt. Grando sedata ẽ: sanata ulcera: potus soli¬
tos flumina p̃buerunt. Iterum caligantibꝰ tene¬
bris oꝑta erat t̾ra. ꝑ triduum: ex quo moyses ma¬
num leuauerat. & tenebras infuderat. Moriebat᷑
omne primogenitũ egyptioꝵ. cũ hebreoꝵ omĩs
candum quod a fraudis consortio tẽperauerit:
in hoc mirabile. qm̃ diuinitꝰ intemptata suppli¬
cia & uirtute ꝓpria etiã ab hoste deter serit uere
nimium sic̃ scriptum est mansuetus & mitis.
Sciebat quod fidẽ rex non seruaret ꝓmissi: tam̃
honestũ putabat ut rogatus oraret: lesus bene¬

Expanded text:
sanguinem, et nemo poterat bibere aquam, omnesque sanguinem, et nemo poterat bibere aquam, omnesque Aegyptii siti peribant: sincera autem fluenta patribus abundabant . Jactaverunt favillam in coelum, et facta sunt ulcera, et vesicae candentes in hominibus et quadrupedibus . Deduxerunt grandinem in igne flammeo, contrita erant super terram omnia. Rogavit Moyses, et universa in suam gratiam reverterunt: grando sedata est, sanata ulcera, solitos potus flumina praebuerunt . 93. Iterum caligantibus tenebris operta erat terra per triduum, ex quo Moyses manum levaverat, et tenebras infuderat . Moriebatur omne primogenitum Aegypti, cum Hebraeorum omnis candum, quod a fraudis consortio temperaverit: in hoc mirabile quoniam divinitus intentata supplicia virtute propria etiam ab hoste detorserit, vere nimium, sicut scriptum est, mansuetus et mitis. Sciebat quod fidem rex non servaret promissis; tamen honestum putabat ut rogatus oraret, laesus bene
Abbreviated transcription (Latin):
immo etiã id quod ñ solum mutile s &̃ peri¬
culosum foret. penam criminis forsitan non
euasisset. Aduertimꝰ gͥ quia id quod turpe est
ñ possit e̾ẽ utile: neq rursus id quod honestum
ẽ inutile: quia complex honestatis ẽ semꝑ uti¬
litas. & utilitatis honestas. Memorabile ferunt¬
rethores qd dux romanoꝵ cum ad eũ aduersa¬
rii regis medicus uenisset. pollicens daturum
se regi uenenũ: iuinctum eum ad hostem mi¬
serit. Et reuera preclarũ: ut qui uirtutis certa¬
men susceperat. nollet fraude uincere. Non enĩ
in uictoria honestatẽ ponebat. s ipsam in ho¬
nestate quesitam uictoriã turpem prenuntia¬
bat. Redeamus ad nr̃m moysem. atq ad suꝑiora
reuertam̃: ut quanto p̃stantiora tanto antiqui¬
ora ꝓmamius. Nolebat egypti rex ppłm dimit¬
tere patrum. Dixit moyses sacerdoti aaron: ut
extenderet uirgã suam suꝑ omnes aquas egypti.
Extendit aaron & conu̾sa est aqua fluminis in

Expanded text:
immo etiam id quod non solum inutile, sed etiam periimmo etiam id quod non solum inutile, sed etiam periculosum foret, poenam criminis forsitan non evasisset . Advertimus igitur quia id quod turpe est, non possit esse utile: neque rursus id quod honestum est, inutile; quia complex honestatis est semper utilitas, et utilitatis honestas. rhetores, quod dux Romanorum cum ad eum adversarii regis medicus venisset, pollicens daturum se regi venenum, vinctum eum ad hostem remiserit. Et revera praeclarum, ut qui virtutis certamen susceperat nollet fraude vincere. Non enim in victoria honestatem ponebat, sed ipsam, nisi honestate quaesitam, victoriam turpem pronuntiabat. 92. Redeamus ad nostrum Moysen, atque ad superiora revertamur; ut quanto praestantiora, tanto antiquiora promamus. Nolebat Aegypti rex populum dimittere patrum. Dixit Moyses sacerdoti Aaron, ut extenderet virgam suam super omnes aquas Aegypti. Extendit Aaron, et conversa est aqua fluminis in
Abbreviated transcription (Latin):
cam honestatem ꝓpria adquisunt utilitate: & he¬
lyseus głosius ignouit quam ꝑculit. & utilius
seruauit hostes quam cȩꝑat. Quid autẽ alud io¬
hannes nisi honestatem considerauit. ut inho¬
nestas uuptias etiam in rege ñ posset ꝑpeti dicen:
ñ licet tibi illam uxorem habere: Potuit tacere
nͥ indecorum rudicasset. mortis metu uerũ non
dicere: inclinare regi ꝓpħicam auctoritatem:
adulatione subtexere. Sciebat utiq moriturũ
sibi c̃ẽ quia regi aduersabatur: s honestatẽ sa-¬
litti pretulit. Ꝙ tam̃ quid utilius quã quod
susanna denuntiato falsi testimonii t̾rore. cũ
hinc se uideret urgeri ꝑicło inde obprobrio:
maluit honesta morte uitare obprobrium.
quam studio salutis turpem urtã subire. ac
sustinere. Itaq dũ honestati interdit: etiã uitã
reseruauit. Quȩ si id quod sibi uidebat᷑ ad uitã
utile p̾optauisset. non tantam reportasset głam:

Expanded text:
cam honestate propria acquisivit utilitatem: et Ecam honestate propria acquisivit utilitatem: et Elisaeus gloriosius ignovit, quam perculit: et utilius reservavit hostes quos ceperat. 89. Quid autem aliud Joannes nisi honestatem consideravit? ut inhonestas nuptias etiam in rege non posset perpeti, dicens: Non licet tibi illam uxorem habere . Potuit tacere, nisi indecorum sibi judicasset mortis metu verum non dicere, inclinare regi propheticam auctoritatem, adulationem subtexere. Sciebat utique moriturum se esse, quia regi adversabatur: sed honestatem saluti praetulit. Et tamen quid utilius quam quod ncta quoque Susanna denuntiato falsi testimonii terrore, cum hinc se videret urgeri 130 periculo, inde opprobrio, maluit honesta morte vitare opprobrium, quam studio salutis turpem vitam subire ac sustinere. Itaque dum honestati intendit, etiam vitam reservavit: quae si id quod sibi videbatur ad vitam utile praeoptavisset, non tantam reportasset gloriam:
Abbreviated transcription (Latin):
tors iuuandos. Deniq epularibꝰ refecti copiis:
nunquã postea in t̾ram isrł pyrate syriȩ reuer¬
tendum putarunt. Quanto hoc subluniꝰ quam
illud grecoꝵ: quod cum duo ppłi aduersus se de
gła imꝑioq decertarent. & alter ex his haberet co¬
piam quẽadmodũ naues alt̾ius ppłi clanculo ex u¬
reret. turpe credidit: maluitq minꝰ posse hone¬
ste. quam plus turpit. Et isti quidẽ sine flagicio
hoc facere nequibant: ut eos qui consũmandi bel¬
li ꝑsici gra in societatem uenerant. hac fraude de¬
ciꝑent: quam licet possent negare. ñ possent tam̃
non erubescere. Heliseus autẽ licet ñ fraude decep
quam perdere: quia decorum foret. hosti partere.
& aduersario donare uitam. quã potuisset aufer¬
re nisi pepercisset. Liquet gͥ id quod decorum ẽ
semper ee̾ utile. Nam & iudith sc̃a decoro contẽp¬
tu ꝓpriȩ salutis soluit obsidionis ꝑicłm: & publi¬

Expanded text:
ntorum juvandos. Denique epularibus refecti copiis, ntorum juvandos. Denique epularibus refecti copiis, numquam postea in terram Israel piratae Syriae revertendum putarunt. 87. Quanto hoc sublimius, quam illud Graecorum quod cum duo populi adversum se de gloria imperioque decertarent, et alter ex his haberet copiam quemadmodum naves alterius populi clanculo exureret, turpe credidit: maluitque minus posse honeste, quam plus turpiter. Et isti quidem sine flagitio hoc facere nequibant, ut eos qui consummandi belli Persici gratia in societatem convenerant, hac fraude deciperent; quam licet possent negare, non possent tamen non erubescere: Elisaeus autem non fraude, deceptquam perdere; quia decorum foret hosti parcere, et adversario donare vitam, quam potuisset auferre nisi pepercisset. 88. Liquet igitur id quod decorum est, semper esse utile. Nam et Judith sancta decoro contemptu propriae salutis solvit obsidionis periculum, et publi
Abbreviated transcription (Latin):
tis enim fuit. ꝓhibere ne ppłs dei se ꝓphanis da¬
ret: ne ritus patrios & sacramenta ꝓderet: ne
sacras uirgines. uiduas graues. pudicas matro¬
nas. barbarige subiceret impuritati: ne obsidi¬
onẽ deditione solueret. Honestatis fuit se malle
ꝓ omnibꝰ periclitari: ut om̃s eximer& a ꝑiculo.
Quanta honestatis auctoritas. ut consiliũ de
summis rebꝰ femina sibi uendicaret: nec pͥncipi¬
bus ppłi cõmitter&: Quanta honestatis auctori¬
tas. ut dñi adiutorium presiuneros: Quanta
tem ẽ secutus cum exercitũ syriȩ qui ad obsiden¬
dum eum uenerat. captuũi introduxit in sa¬
mariam: cuiꝰ oculos cecitate obduxerat: Et dix̃.
Dñe aꝑi oculos coꝵs ut uideant: & uiderunt.
taq cum rex isrł ꝑcutere ingressos uellet. eãq
sibi dari a ꝓpħa facultatem posceret: respondit
non ꝑcutiendos. quoꝵ captiuitatẽ ñ esset oꝑatꝰ
manu armisq bellicis: s magis subsidio alim̃¬

Expanded text:
tis enim fuit prohibere ne populus Dei se profanis dedetis enim fuit prohibere ne populus Dei se profanis dederet, ne ritus patrios et sacramenta proderet; ne sacras virgines, viduas graves, pudicas matronas barbaricae subjiceret impuritati; ne obsidionem deditione solveret: honestatis fuit se malle pro omnibus periclitari, ut omnes eximeret periculo . 85. Quanta honestatis auctoritas, ut consilium 129 de summis rebus femina sibi vindicaret, nec principibus populi committeret! Quanta honestatis auctoritas, ut Deum adjutorem praesumeret: quantatem secutus est, cum exercitum Syriae, qui ad obsidendum eum venerat, captivum introduxit in Samariam, cujus oculos caecitate obduxerat, et dixit: Domine, aperi oculos eorum, ut videant, et viderunt ? Itaque cum rex Israel percutere ingressos vellet, eamque sibi dari a propheta facultatem posceret; respondit non percutiendos, quorum captivitatem non esset manu operatus, armisque bellicis, sed magis subsidio alime
Abbreviated transcription (Latin):
impulit. fẽcitq arbitratu spontanco: ut quod
erat fortuitũ impietatis. fieret pietatis sacrificũ.
uirũ ppłis holofernt̃ adiit. assyrioꝵ triumpha¬
li septũ caterua: quem pͥmum forme gra & uultꝰ
decore ꝑtulit: deinde sermonis circũscripsit
elegantia: Primus triumphus eiꝰ fuit quod in¬
tegrum pudorẽ de tabernaculo hostis reuexit.
scłs quod femina de iuro reportauit uictoriã:
fugauit ppłos consilio suo. horruerunt ꝑse au¬
daciam eiꝰ. Utiq quod in illis pytagoreis duobꝰ
mirant᷑. non expauit mortis ꝑiculũ: s nec pu¬
doris. quod ẽ grauius bonis feminis: non ictũ
carnificis: s nec totiꝰ exercitus tela trepidauit.
Stetit int̾ cuneos bellatoꝵ femina: inter uict᷑¬
cia arma. secura mortis. Quantum ad molem
spectat ꝑiculi. moritura ꝓcessit: quantũ ad fi¬
dem dimicatura. Honestatẽ gͥ secuta est iudith:
& dum eam sequit᷑. inuenit utilitatẽ. Honesta¬

Expanded text:
impulit, fecitque arbitratu spontaneo, ut quod impulit, fecitque arbitratu spontaneo, ut quod erat impietatis fortuitum, fieret pietatis sacrificium. populis virum Holophernem adit, Assyriorum triumphali septum caterva. Quem primo formae gratia et vultus decore perculit, deinde sermonis circumscripsit elegantia . Primus triumphus ejus fuit, quod integrum pudorem de tabernaculo hostis revexit: secundus, quod femina de viro reportavit victoriam, fugavit populos consilio suo . 83. Horruerunt Persae audaciam ejus. Utique quod in illis Pythagoraeis duobus mirantur, non expavit mortis periculum, sed nec pudoris, quod est gravius bonis feminis: non unius ictum carnificis, sed nec totius exercitus tela trepidavit. Stetit inter cuneos bellatorum femina, inter victricia arma, secura mortis. Quantum ad molem spectat periculi, moritura processit: quantum ad fidem, dimicatura. 84. Honestatem igitur secuta est Judith, et dum eam sequitur, utilitatem invenit. Honesta
Abbreviated transcription (Latin):
lit ea conditione. ut si ipse deforet ad constitutũ
diem. uades eiꝰ sibi ꝓ eo moriendũ agnoscer&:
nec qualitatẽ sponsionis qui offerebat᷑ recusa¬
uit: constantiq animo diem necis p̃stolabatur.
Itaq alter se ñ subtraxit: alt̃ ad diem recepit. Ed
eo usq fuit mirabile: ut tyrannus eos sibi in ami¬
citiam adscisceret. quoꝵs urgebat ꝑiculũ. Iuod
gͦ inispectatis & eruditis uiris plenum miracłi
ẽ. hoc in uirgine multo magnificentiꝰ multoq
illustriꝰ deprehendit᷑: qͣ ingemiscenti patͥ ait fac
mͥ ut exiuit de ore tuo. S spacium duoꝵ po¬
poscit mensium: ut cum equalibꝰ conuentum
ageret in montibꝰ. quȩ uirginitatem eius neci p̃¬
destinatam pio asffectu ꝓsequerent᷑. Nsec fletus e¬
qualium mouit puellam: nec dolor flexit.
nec gemitus retardauit: nec dies preteriit. nec
fefellit hora. Rediit ad patrem. quasi ad uo-¬
tum rediret: & uoluntate ꝓpria cunctantẽ

Expanded text:
lit, ea conditione ut si ipse deforet ad constitutum lit, ea conditione ut si ipse deforet ad constitutum diem, vas ejus sibi pro eo moriendum agnosceret. Nec qualitatem sponsionis qui offerebatur recusavit, constantique animo diem necis praestolabatur. Itaque alter se non subtraxit, alter ad diem recepit. Quod eousque fuit mirabile, ut tyrannus eos sibi in amicitiam adscisceret, quorum urgebat periculum. 81. Quod ergo in spectatis et eruditis viris plenum miraculi est, hoc in virgine multo magnificentius, multoque illustrius deprehenditur, quae ingemiscenti patri ait: Fac mihi ut exivit de ore tuo . Sed spatium duorum poposcit mensium, ut cum aequalibus conventum ageret in montibus, quae virginitatem ejus praedestinatam neci pio affectu prosequerentur. Nec fletus aequalium movit puellam, nec dolor flexit, nec gemitus retardavit, nec dies praeteriit, nec fefellit hora. Rediit ad patrem, quasi ad votum rediret, et voluntate propria cunctantem
Abbreviated transcription (Latin):
buit implere quod uouerat: s tamen miserabilis
necessitas que soluit᷑ parricidio. Meliꝰ est ñ uouere:
quam uouere id qd̃ sibi cui ꝓmittit᷑ nolit exsol¬
ui. Deniq in ysaac habemus exemplũ: ꝓ quo
arietem dñs statuit immolari sibi. dson semꝑ¬
frequent suam mutat sententiã: sicut scͥptura
rogatus a moyse. reconciliatꝰ ẽ ppło suo. Et tterũ
ad moysem & aaron ait. Diuidite uos de medio
synagoge euis: &x consũmabo eos simul. Quibꝰ
discedentibꝰ a cȩtu: dathan ꝙ abiron. subito im¬
pios terra p̃rupto soluto absorbuit hiatu. Pre¬
cellentĩ & antiquiꝰ est istud exemplum de filia
iepthȩ. quam illud quod memorabile habetur
apud phylosophos de duobꝰ phytagoreis: quoꝵ
alt̾ cum a tyranno dionisio capitis dampnatꝰ.
cẽt: prescripto mortis die. poposcit ut domum
ꝑgendi ei facultas daret᷑. ut cõmendaret suos. Ac
ne reu̾tendi nutar& fides: uadem mortis obtu¬

Expanded text:
buit implere quod voverat; sed tamen miserabilis buit implere quod voverat; sed tamen miserabilis necessitas, quae solvitur paquam vovere id, quod sibi is, cui promittitur, nolit exsolvi. Denique in Isaac habemus exemplum , pro quo arietem Dominus statuit immolari sibi. Non sempfrequenter suam mutat sententiam, sicut Scripturarogatus a Moyse, reconciliatus est populo suo . Et iterum ad Moysen et Aaron ait: Dividite vos de medio Synagogae ejus, et consummabo eos simul . Quibus discedentibus de coetu, Dathan et Abiron subito impios terra praerupto soluta hiatu absorbuit. 80. Praecellentius et antiquius istud exemplum de filia Jephthe, quam illud quod memorabile habetur apud philosophos de duobus Pythagoraeis quorum alter cum a tyranno Dionysio capitis damnatus esset, praescripto mortis die, poposcit ut domum pergendi ei facultas daretur, quo commendaret suos: ac ne revertendi 128 nutaret fides, vadem mortis obtu
Abbreviated transcription (Latin):
nrauerat: quod eo iratus inter saltantium
choros ꝓmiserat. Infert᷑ disco ꝓphe caput: &
hoc estimatum ẽ fidei ẽe quod amentiȩ fuit. Neq
umquam adducar. ut credam ñ incaute pro¬
misisse principẽ iepthe. ut immolaret dño
quicquid sibi reũtenti intra hmen domus
sue occurrerit: cũ & ipsum uoti penituerit
sui. postquam filia occurrit sibi. Deniq consci¬
dit uestim̃ta sua & dixit. Heu me filia impe¬
disti me: in stimulũ doloris facta es mͥ. Qͥ licoe
pio metu ac formidine acerbitatẽ diurȩ soluti¬
onis impleuerit: tam̃ luctũ annuum etiam
posteris statuit deplorandum ac dereliquit.
Dura ꝓmissio: acerbior solutio: quã necesse ha-¬
buit lugere etiam ipse qͥ fecit. Deniq factum
ẽ preceptum: & decretũ in isrł ex diebꝰ in dies.
Ambulabant inquit filie ppłi isrł. lugentes
filiam iepthe galaaditidis quatuor diebꝰ in an¬
no. Non possum accusare uirum qui necesse ha¬

Expanded text:
uraverat, quod eviratus inter saltantium uraverat, quod eviratus inter saltantium choros promiserat. Infertur disco prophetae caput: et hoc aestimatum est fidei esse, quod amentiae fuit. 78. Neque umquam adducar ut credam non incaute principem promisisse Jephthe, ut immolaret Deo quidquid sibi revertenti intra limen domus suae occurreret; cum et ipsum voti poenituerit sui, postquam filia occurrit sibi. Denique conscidit vestimenta sua, et dixit: Heu me! filia mea, impedisti mihi, stimulus doloris facta es mihi . Qui licet pio metu ac formidine acerbitatem durae solutionis impleverit; tamen luctum annuum etiam posteris deplorandum statuit ac dereliquit. Dura promissio, acerbior solutio, quam necesse habuit lugere etiam ipse qui fecit. Denique factum est praeceptum et decretum in Israel ex diebus in dies: Ambulabant, inquit, filiae populi Israel, lugentes filiam Jephthe Galaaditidis quatuor diebus in anno . Non possum accusare virum qui necesse ha
Abbreviated transcription (Latin):
no. ꝑfunestȩ ꝓditionis inditiũ. abimelech sacer-¬
dotis necem detulit: eo quod ꝓpħam hospicio
recepisset. quẽ rex inuidia accensus stumulis ꝑ¬
sequebatur. Purum gͥ ac sincerum oportet esse¬
affectum: ut unꝰquisq simplicem sermonem
ꝓferat: uas suum in sc̃itate possideat: nec
fratrem circũscriptione u̾boꝵ inducat: nicħ
ꝓmittat inhonestũ: acsi ꝓmiserit: tolerabiliꝰ
est ꝓmissum ñ facete. quam facere qd̾ turpe sit.
Sepe pleriq constringunt seipsos iurissuran.¬
di sacram̃to: & cũ ipsi cognouerint ꝓmitten.¬
dum ñ fuisse: sacram̃ti tamen contemplatione
faciunt quod spoponderunt: sic̃ de herode su¬
prascripsimus. qui saltatrici p̾mium turpit̃¬
ꝓmisit. crudelit̃ soluit. Turpe. quod regnum
ꝓ saltatione ꝓmittitur: crudele. qd̾ mors ꝓpħe
lerabiliꝰ tale fuisset ꝑuiriũ sacramento: si tam̃
ꝑuirium possit dicit qd̃ ebrius inter uina ꝓ¬

Expanded text:
no, per funestae proditionis indicium Abimelech sacerno, per funestae proditionis indicium Abimelech sacerdoti necem detulit, eo quod Prophetam hospitio recepisset, quem rex invidiae accensus stimulis persequebatur . CAPUT affectum, ut unusquisque simplicem sermonem proferat, vas suum in sanctitate possideat, nec fratrem circumscriptione verborum inducat, nihil promittat inhonestum, ac si promiserit, tolerabilius est promissum non facere quam facere quod turpe sit. Saepe plerique constringunt se jurisjurandi sacramento, et cum ipsi cognoverint promittendum non fuisse, sacramenti tamen contemplatione faciunt quod spoponderint; sicut de Herode supra scripsimus, qui saltatrici ppromisit, crudeliter solvit. Turpe, quod regnum pro saltatione promittitur: crudele, quod mors proplerabilius tali fuisset perjurium sacramento? Si tamen perjurium posset dici, quod ebrius inter vina j
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd euidentiꝰ eo quod ananias fraudauit de p̃¬
cio agri sui quem ipse uendiderat. & portio¬
nem p̃cii tamquã summȩ totiꝰ numerum
riit. Licuit utiq illi nichil offerre: & hoc sine
fraude secisset. S quia fraudem admiscuit: ñ
libertatis gr̾am reportauit. s fallaciȩ penã ex-¬
soluit. Et dñs in euangłio cũ dolo accedentes.
repudiabat dicens. uulpes foueas habent: qm̃
in simplicitate cordis & innocentia nos iubet
uiuere. Dauid quoq ait. Sic̃ nouacula acuta
fecisti dolum: nequicie arguens ꝓditorẽ: eo quod
instrum̃tum huiꝰmodi ad hominis adhibetur
ornatum. & plerumq ulcerat. Si quis gͥ pre¬
tendat gr̃am. & dolum nectat. ꝓditoris exem¬
plo. ut eũ quem celare & ꝓtegere debeat. ꝓdat
ad mortẽ: instrumenti istiꝰ comꝑatione censet̃
quod ebriȩ mentis & titubantis uitio manus
uulnerare consueuit: sic̃ iste maliciȩ ebrius ui¬

Expanded text:
74. Quid evidentius eo quod Ananias , qui fraudavit de pr74. Quid evidentius eo quod Ananias , qui fraudavit de pretio agri sui, quem ipse vendiderat, et portionem pretii tamquam summae totius numerum riit? Licuit utique illi nihil offerre, et hoc sine fraude fecisset. Sed quia fraudem admiscuit, non liberalitatis gratiam reportavit, sed fallaciae poenam exsolvit. 75. Et Dominus in Evangelio cum dolo accedentes repudiabat, dicens: Vulpes foveas habent ; quoniam in simplicitate cordis, et innocentia nos jubet vivere. David quoque ait: Sicut novacula acuta fecisti dolum ; nequitiae arguens proditorem, eo quod instrumentum hujusmodi ad hominis adhibetur ornatum, et plerumque ulcerat. Si quis igitur praetendat gratiam, et dolum nectat proditoris exemplo, ut eum quem protegere debeat, prodat ad mortem; instrumenti istius comparatione censetur, quod ebriae mentis et titubantis vitio manus vulnerare consuevit. Sicut iste malitiae ebrius vi
Abbreviated transcription (Latin):
riarum sollempnitas respondet᷑ nulla. nec um¬
quam illic p̾ter hesternum diem piscari solitos.
Quam hic redarguendi habet auetoritatem
doli. qui tam turpe captauit aucupiũ delici¬
arum: Qͥ enim alterũ peccati arguit. ipse a
peccato debet alienꝰ cẽ. Non gͦ huĩmodi nugas
ego in hanc eccłastice censionis auctoritatẽ uo-¬
cabo: que generalit̾ condempnat omnẽ lucri
turpis appetentiã: breuiq sermonis compen¬
dio excludit leuitatẽ. ac uersutiam. Nam de
illo quid loquar. qͥ de eo testam̃to quod ab aliis
licet factum. falllm tam̃ cognouerit. heredita¬
tem sibi aut legatũ uendicet. & lucrũ querat
alieno crimine: cũ etiam leges publicȩ eum
qui sciens falsum utit᷑ tamquam reum facino¬
ris adstringant: Regula autẽ iusticie manife¬
sta ẽ: quod a uero declinare uirũ non decet bo-¬
num. & dampno iniusto afficere quẽquam:
nec doli aliquid adnectere. fraudis ue cõponere.

Expanded text:
riarum solemnitas, respondetur nulla, nec umriarum solemnitas, respondetur nulla, nec umquam illic 126 praeter hesternum diem piscari solitos. Quam hic redarguendi haberet auctoritatem doli, qui tam turpe captarit aucupium deliciarum? Qui enim alterum peccati arguit, ipse a peccato debet alienus esse. Non ergo hujusmodi nugas ego in hanc Ecclesiasticae censionis auctoritatem vocabo, quae generaliter condemnat omnem lucri turpis appetentiam, brevique sermonis compendio excludit levitatem ac versutiam. 73. Nam de illo quid loquar, qui de eo testamento quod ab aliis licet factum, falsum tamen cognoverit, haereditatem sibi aut legatum vindicet, et lucrum quaerat alieno crimine: cum etiam leges publicae eum qui sciens falso utitur, tamquam reum facinoris astringant? Regula autem justitiae manifesta est, quod a vero declinare virum non deceat bonum, nec damno injusto afficere quemquam, nec doli aliquid annectere fraudisve componere.
Abbreviated transcription (Latin):
de siculi hominis calliditate: Qui cũ ꝑegrinum
aliquem repꝑisset. cognito qd̃ cupidus ẽẽt horto¬
rum uenalum ad cenam in hortos rogauerit
promisisse inuitatum. post pridie uenisse. offen¬
disse magnam piscatoꝵ multitudinẽ exquisitis
copiis ad ornatum conuiuii. In ꝓspectu cenantrũ
ante hortulos compositos piscatores ubi nunquã
ante iaciebant retia unusquisq quod ceꝑat cer-¬
tatim offerebat epulantibꝰ. Supra m̃sam pisces
ingerebant᷑. oculos recumbentium resilientes u̾¬
berabant. Mirari hospes tantam copiam pisci-¬
um. tantũq numerum cimbaꝵ. Responsũ
querenti aquationem illic ẽẽ dulcis aque gr̾a
innumerabiles eo pisces conuenire. Quid mul-¬
ta: Pellexit hospitem ut sibi extorqueros hor¬
tos. uendere uolens cogit᷑. pretium grauatus
suscipit. Sequenti die ad hortos emptor cum
amicis uenit. nauigium nullum inuenit.
Percontati. num aliqua piscatoribꝰ eo ẽẽt die fe¬

Expanded text:
de Siculi hominis ealliditate: qui cum peregrinum de Siculi hominis ealliditate: qui cum peregrinum aliquem reperisset, cognito quod cupidus esset hortorum venalium, ad coenam in hortos rogaverit: promisisse invitatum, postridie venisse: offendisse illic magnam piscatorum multitudinem, exquisitis copiis adornatum convivium, in prospectu coenantium ante hortulos compositos piscatores, ubi numquam ante jaciebant retia: unusquisque quod ceperat, certatim offerebat epulantibus: supra mensam pisces ingerebantur, oculos recumbentium resilientes verberabant. Mirari hospes tantam copiam piscium, tantumque numerum cymbarum. Responsum quaerenti, aquationem illic esse, dulcis aquae gratia innumerabiles eo pisces convenire. Quid multa? Pellexit hospitem, ut sibi extorqueret hortos: vendere volens cogitur, pretium gravatus suscipit. 72. Sequenti die ad hortos emptor cum amicis venit, navigium nullum invenit. Percontanti num aliqua piscatoribus eo esset die fe
Abbreviated transcription (Latin):
posuit: pacẽ dedit. confirmauit societatẽ. S uͥ
in tertas eoꝵ uentũ est: dep̃hensa fraude. quod
cum c̾ent finitimi. aduenas se eẽ simulaueruis:
circũscriptum sese ppłs patrũ indignari cepit.
lh̾c tam̃ pacem quam dederat reuocandam ñ
censuit. quia firmata erat sacram̃ti religione:
nedũ alienam ꝑfidiã argueret. suam fidem sol¬
ueret. Alultauit eos tam̃ uilioris obsequio mi¬
nisterii. Clementior sententia: si diuturnior.
Manet enum offitiis pena ueteris astutiȩ. here¬
ditario in hunc diem ministerio deputata. Non¬
ego in hereditatibꝰ adeundis digitoꝵ ꝑcussiones:
& nudi successoris salutationes notabo: nam hec
etiam uulgo notabilia. ñ simulatȩ piscationis cõ¬
positas copias: ut emptoris illiceret᷑ affectus. Cur
enim tam studiosus luxuriȩ ac deliciaꝵ repertꝰ
ẽ ut huiꝰmodi fraudẽ pateretur: Quid mͥ tracta¬
re de siracusano illo ameno secretoq recessu. &

Expanded text:
posuit, pacem dedit, confirmavit societatem. Sed ubi posuit, pacem dedit, confirmavit societatem. Sed ubi in terras eorum ventum est, deprehensa fraude, quod cum essent finitimi, advenas se esse simulaverant, circumscriptum sese populus patrum indignari coepit. Jesus tamen pacem quam dederat, revocandam non censuit; quia firmata erat sacramenti religione; ne dum alienam perfidiam arguit, suam fidem solveret. Mulctavit tamen eos vilioris obsequio ministerii. Clementior sententia, sed diuturnior; manet enim officiis poena veteris astutiae, haereditario in hunc diem ministerio deputata ego in haereditatibus adeundis digitorum percussiones, et nudi successoris saltationes notabo; nam haec etiam vulgo notabilia: non simulatae piscationis compositas copias, ut emptoris illiceretur affectus. Cur enim tam studiosus luxuriae ac deliciarum repertus est, ut hujusmodi fraudem pateretur? 71. Quid mihi tractare de Syracusano illo amoeno secretoque secessu, et
Abbreviated transcription (Latin):
um indicia monstrarent: causam aũt tanti la¬
boris. emerendȩ pacis. & ineundȩ cũ hebreis ẽẽ
amicitiȩ cupiditatẽ. Et̃ cepert̃ a ihu naue pos¬
cere: ut secum firmar&. societatẽ. Et quia ad¬
huc erat ignarus locoꝵ. atq incolarũ insciꝰ. non
cognouit fraudes eoꝵ: neq dm̃ int̾rogauit. s
cito credidit. Ꝙ ideo scã erat illis temporibꝰ fi¬
des eors: ut fallere aliquos posse ñ crederet᷑. Qͥs
hoc rep̃hendat in sc̃ĩs: qui cȩteros de suo asfe¬
ctu estimant: Et quia ipsis amica ẽ ueritas.
mentiri neminẽ putant: fallere quid sit ig¬
norant: libent̃ credunt qd̾ ipsi sunt: nec posst̃
suspectum habere quod ñ sunt. Hinc salomon
ait. Innocens credit omni u̾bo. Non uituꝑan¬
da facilitas: s laudanda bonitas. Hoc ẽ innocen¬
tem ẽẽ iguorare quod ñ decat: & si circũscribi
ab aliquo de omnibus tam̃ bene iudicat: qui fi
deuotione inclinatꝰ ut crederet. testam̃tum dis¬

Expanded text:
um indicia monstrarent; causam autem tanti laum indicia monstrarent; causam autem tanti laboris, emerendae pacis, et ineundae cum Hebraeis esse amicitiae cupiditatem; et coeperunt ab Jesu Nave poscere, ut secum firmaret societatem. Et quia adhuc erat ignarus locorum, atque incolarum inscius, non cognovit fraudes eorum, neque Deum interrogavit: sed cito credidit. 68. Adeo sancta erat illis temporibus fides eorum, ut fallere aliquos posse non crederetur. Quis hoc reprehendat in sanctis, qui caeteros de suo affectu aestimant; et quia ipsis amica est veritas, mentiri neminem putant, fallere quid sit 125 ignorant: libenter credunt quod ipsi sunt, nec possunt suspectum habere quod non sunt. Hinc Salomon ait: Innocens credit omni verbo . Non vituperanda facilitas, sed laudanda bonitas. Hoc est innocentem esse ignorare quod noceat: et si circumscribitur ab aliquo; de omnibus tamen bene judicat, qui fidentis suae devotione inclinatus ut crederet, testamentum dis
Abbreviated transcription (Latin):
ctibꝰ. in quibꝰ etiã uicia eorũ que ueneant ꝓdi
iubent᷑: ac nͥ intimauerit uenditor. quãuis
in ius emptoris transcͥpserit. doli actione ua¬
cuant᷑. s etiam generalit̃ in omnibꝰ dolus abẽe
debet. Aꝑienda simplicitas. intimanda ueri¬
tas ẽ. Ueterẽ autem istam de dolo ñ iurisꝑitoꝵs
formulam. s patriarchaꝵ sententiã scriptu¬
ra diuina euident̃ expressit: in libro testam̃ti
ueteris qui iħunaue scribitur. Nam cũ exis¬
set fama ꝑ ppłos siccatum c̾ẽ mare in hebreoꝵ
transitu. fluxisse aquam de petra. de celo diur¬
nam ministrari alimoniã. tot ppłi milibꝰ ha¬
bundantẽ: corruisse muros iericho sacro tuba¬
rum sono. ictu & ululatu plebis arietatos. gech
uesꝑam: gabaonite metuentes ualidam manũ
uenerunt cũ uersutia simulantes se de t̾ra lon¬
guiqua eẽ: diuq ꝑegrinatos dirupisse calciam̃¬
ta. detriuisse amictꝰ uestium. quaꝵ ueterascentti¬

Expanded text:
ctibus in quibus etiam vitia eorum quae veneant, prodi ctibus in quibus etiam vitia eorum quae veneant, prodi jubentur, ac nisi intimaverit venditor, quamvis in jus emptoris transcripserit, doli actione vacuantur, sed etiam generaliter in omnibus dolus abesse debet: aperienda simplicitas, intimanda veritas est. 67. Veterem autem istam de dolo non jurisperitorum formulam, sed patriarcharum sententiam Scriptura divina evidenter expressit in libro Testamenti veteris, qui Jesu Nave inscribitur. Nam cum exisset fama per populos, siccatum esse mare in Hebraeorum transitu, fluxisse aquam de petra, de coelo diurnam ministrari alimoniam tot populi millibus abundantem; corruisse muros Hierico sacro tubarum sono, ictu et ululatu plebis arietatos; Hethavesperam: Gabaonitae metuentes validam manum, venerunt cum versutia, simulantes se de terra longinqua esse, diuque peregrinatos dirupisse calceamenta, detrivisse amictus vestium, quarum veterascenti
Abbreviated transcription (Latin):
in rebꝰ uilibꝰ execrabilis ẽ. staterȩ fallacia: & frau¬
dulenta mensura. Si in foro rerum uenalium
in usu cõmercioꝵs fraus plectit᷑: potestne inre¬
prehensibilis uideri int̾ officia uirtutũ: Clamat
salomon. Pondus magnum & exiguum: & m̃¬
sure duplices. immunda sunt corã deo. Supra
quoq ait. Statera adultera. abominatio ẽ coram¬
dño. Pondus autẽ equũ. acceptabile ẽ illi. In om¬
equalitatis iocunda. Quid autẽ loquar de con¬
tractibꝰ ct̾is ac maxime de coemptione p̃diorũ.
uł transactionibꝰ atq pactis: nonne formulȩ st̃
dolum malum abẽẽ: eumq cuiꝰ dolus fuerit de¬
prehensus. duplici penȩ obnoxiũ fore: Ubiq gͥ
honestatis p̃ponderat consideratio: quȩ dolum
excludit fraudem eicit. Unde recte generalẽ
dauid ꝓpħa ꝓmisit sententiã dicens. Nec fecit
ꝓximo suo malum. Non solũ itaq in contra¬

Expanded text:
in rebus vilibus exsecrabilis est staterae fallacia, et frauin rebus vilibus exsecrabilis est staterae fallacia, et fraudulenta mensura. Si in foro rerum venalium, in usu commerciorum fraus plectitur, potestne irreprehensibilis videri inter officia 124 virtutum? Clamabat Salomon: Pondus magnum et exiguum, et mensurae duplices immundae sunt coram Domino . Supra quoque ait: Statera adultera, abominatio est Domino, pondus autem aequum acceptabile est illi . aequitatis jucunda. Quid autem loquar de contractibus caeteris, ac maxime de coemptione praediorum, vel transactionibus, atque pactis? Nonne formulae sunt, dolum malum abesse: eumque cujus dolus fuerit deprehensus, duplici poenae obnoxium fore? Ubique igitur honestatis praeponderat consideratio, quae dolum excludit, fraudem ejicit? Unde recte generalem David propheta prompsit sententiam dicens: Nec fecit proximo suo malum . Non solum itaque in contra
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ inquit faciat dñs ut dem tibi hereditatem
patrum meorum. hoc est. tantum mͥ obprob̃¬
um ñ fiat. Non ꝑmittat deus tantũ extorqueri
flagitium. ⁊son utiq de uitibꝰ dicit. Neq enim
de uitibꝰ cura ẽ deo. neq de t̾reno spatio: s de iu¬
re loquitur patrum. Potuit utiq alteram ui¬
neã de uineis regis acciꝑe: amicꝰ esse. in quo ñ
mediocris scłi huiꝰ utilitas estimari solet: s qͦd
turpe erat. iudicauit ñ uideri utile: maluitq
ꝑicłm cũ honestate subire. quam utilitatẽ cum
obprobrio. Uulgarem utilitatẽ loquor: non illã
in qua etiam honestatis gr̃a est. Deniq & ipse
rex potuit extorquere. s impudens arbitrabat᷑
s occisum doluit. Dñs quoq mulieris immani¬
tatẽ que honestatis immemor. turpe ante tulit
lucrũ: congruo supplicio plectendam annuntia¬
uit. Turpis itaq ẽ omnis fraus. Deniq etiam

Expanded text:
mihi, inquit, faciat Dominus, ut dem tibi haereditatem mihi, inquit, faciat Dominus, ut dem tibi haereditatem patrum meorum ; hoc est, tantum mihi opprobrium non fiat, non permittat Deus tantum extorqueri flagitium. Non utique de vitibus dicit, neque enim de vitibus cura est Deo, neque de terreno spatio, sed de jure loquitur patrum. Potuit utique alteram vineam de vineis regis accipere, et amicus esse; in quo non mediocris saeculi hujus utilitas aestimari solet: sed quod turpe erat, judicavit non videri utile: maluitque periculum cum honestate subire, quam utilitatem cum opprobrio: vulgarem utilitatem loquor, non illam in qua etiam honestatis gratia est. 64. Denique et ipse rex potuit extorquere, sed impudens arbitrabatur, sed occisum doluit. Dominus quoque mulieris immanitatem, quae honestatis immemor turpe antetulit lucrum, congruo supplicio plectendam annuntiavit. 65. Turpis est itaque omnis fraus. Denique etiam
Abbreviated transcription (Latin):
bat aurũ suꝑ uestimenta ur̃a. Qͦ mͦ cecider̃t
potentes in media pugna: Ionatha in morte
uulneratꝰ est. Doleo in te fiat̃ ionatha: specios
mͥ ualde. Teciderat amor tuus in me: suꝑ amo¬
rem mulierum. Quomͦ ceciderunt potentes.
& ꝑierunt arma concupiscenda. Que mater
sic solet unicum deflere filium: quẽ admodũ
hic defleuit inimicũ: Qͥs gre auctorẽ tantis ꝓ¬
sequeret᷑ laudibꝰ. quantis iste ꝓsecutus ẽ insidi¬
atorem capitis sui.: Quam pie doluit. quanto
ingemuit affectu. Aruerunt montes ꝓphico
maledicto: & diuina uis sententiã maledicen¬
tis impleuit. Itaq ꝓ regiȩ necis spectaculo:
penam elementa soluerunt. Quid uͦ sancto
uaboth. quȩ fuit causa mortis: nͥ honestatis con¬
templatio: Nam cũ ab eo uineam rex posc̾et.
pecuiuiam se daturũ pollicens: indecorum pre¬
eium ꝓ paterna recusauit hereditate: maluitq
morte declinare huiꝰmodi turpitudinem. Non

Expanded text:
bat aurum super vestimenta vestra. Quomodo ceciderunt bat aurum super vestimenta vestra. Quomodo ceciderunt potentes in media pugna? Jonathas in morte vulneratus est. Doleo in te, frater meus, Jonatha, speciosus mihi valde. Ceciderat amor tuus in me, sicut amor mulierum. Quomodo ceciderunt potentes, et perierunt arma concupiscenda ? 62. Quae mater sic unicum defleret filium quemadmodum hic deflevit inimicum? Quis gratiae auctorem tantis prosequeretur laudibus, quantis iste prosecutus est insidiatorem capitis sui? Quam pie doluit, quanto ingemuit affectu! Aruerunt montes prophetico maledicto, et divina vis sententiam maledicentis implevit. Itaque pro regiae necis spectaculo poenam elementa solverunt. 63. Quid vero sancto Nabuthe, quae fuit causa mortis, nisi honestatis contemplatio? Nam cum ab eo vineam rex posceret, pecuniam daturum se pollicens; indecorum pretium pro paterna recusavit haereditate, maluitque morte declinare hujusmodi turpitudinem. Non
Abbreviated transcription (Latin):
tas. Quam honestum quod cũ potuisset regi
mimico nocere: maluit parcere. Quam etiã
utile. quia successori hoc ꝓfuit: ut discerent
om̃s fidem regi seruare ꝓprio: nec usurpare
imꝑium. s uereri. Itaq & honestas utilitati
p̾lata ẽ: & utilitas socuta honestatem est. Parũ
ẽ quod pepercit: addidit quod etiam in bello
doluit occisum: & flebilit̾ deplorauit dicens.
Montes qui estis in gelboe. neq ros neq pliuia
cadat suꝑ uos. montes mortis: qm̃ sublata ẽ ibi¬
ꝓtectio potentium. ꝓtectio saul. Non ẽ unctꝰ
in oleo & sanguine uulneratoꝵ & ex adipe
belligerantium. Sagnta ionathe ñ est reu̾sa
retro: & gladiꝰ saul ñ est reuersus uacuus. Sa¬
ul & ionathas speciosi & carissimi inseꝑabiles
in uita sua: & in morte ñ sunt seꝑati Super
aquilas leuiores: suꝑ leones potentiores. filie¬
isrł plorate suꝑ saul. qui uestiebat uos uesti¬
menta coccinea. cũ ornam̃to ur̃o: qui impone¬

Expanded text:
tas. Quam hontas. Quam honinimico nocere, maluit parcere ! Quam etiam utile, quia successori hoc profuit, ut discerent omnes fidem regi proprio servare, nec usurpare imperium, sed vereri! Itaque et honestas utilitati praelata est, et utilitas secuta honestatem est. 123 61. Parum est quod pepercit, addidit quod etiam in bello doluit occisum, et flebiliter deploravit dicens: Montes qui estis in Gelbeal, neque ros, neque pluvia cadat super vos. Montes mortis, quoniam ibi sublata est protectio potentium, protectio Saul. Non est unctus in oleo et sanguine vulneratorum, et ex adipe belligerantium. Sagitta Jonathae non est reversa retro, et gladius Saul non est reversus vacuus. Saul et Ionathas speciosi et carissimi inseparabiles in uita sua et in morte non sunt separati, super aquilas leuiores, suIsrael, plorate super Saul, qui vestiebat vos vestimenta coccinea cum ornamento vestro, qui impone
Abbreviated transcription (Latin):
omnibꝰ: obeẽ nemini. Deniq si ñ potest homi¬
ni alteri subueniri nͥ alter ledat᷑: cõmodius ẽ
neutrũ iuuari. quam grauari alterũ. Ideoq
in causis pecuniariis interuenire ñ est sacer¬
dotis: in quibꝰ non potest fieri qͥn frequenter
ledat᷑ alter qui uincit᷑: qm̃ intercessoris bene¬
ficio se uictum arbitratur. Sacerdotis ẽ gͥ nul¬
li nocere: ꝓdesse uelle omnibus. Posse autẽ solius
dei ẽ. Nam in causa capitis. nocere ei quẽ iuuare
debeas ꝑiclitantem: ñ sine peccato est graui. In
causa autem pecuniȩ odia querere insipien¬
tiȩ est: cum ꝓ salute hominis graues frequen¬
ter fiant molestiȩ: in quo etiam periclitari
gloriosum sit. Proposita gͥ forma in sacerdotis
officio teneatur ut nulli noceat: ne lacessitus
quidem: & aliqua iniuria offensus. Bonus
enuim ẽ uir qui dixit. Si reddidi retribuentibꝰ
mͥ mala. Que etum ẽ gła si eum ñ ledimus qͥ
nos non leserit: S illa uirtꝰ est:si lesus remit¬

Expanded text:
obesse nemini. 59. Denique si non potest alteri subveniri, nisi alter laedatur, commodius est neutrum juvari, quam gravari alterum. Ideoque in causis pecuniariis intervenire non est sacerdotis: in quibus non potest fieri, quin frequenter laedatur alter qui vincitur, quoniam intercessoris beneficio se victum arbitratur. Sacerdotis est igitur nulli nocere, prodesse velle omnibus: posse autem solius est Dei. Nam in causa capitis nocere ei quem juvare debeas periclitantem, non sine peccato est gravi: in causa autem pecuniae odia quaerere, insipientiae est; cum pro salute hominis graves frequenter fiant molestiae: in quo etiam periclitari gloriosum sit. Proposita igitur forma in sacerdotis officio teneatur; ut nulli noceat, ne lacessitus quidem, et aliqua injuria offensus. Bonus nus vir qui dixit: 'Si reddidi retribuentibus mihi mala.' Quae enim gloria, si eum non ledimus, qui nos non leserit? Sed illa virtus est, si lesus remit
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ animȩ sumꝰ si uolumus c̃ẽ hebrei de his qui st̃
socii iacob. id ẽ imitatores eius: nos animȩ sumꝰ:
nr̃a autem menbra sunt seruanda. Sunt quidẽ
uestim̃ta ne scindantur. ne inueterascant: s ille
magis qͥ his utitur. se seruare debet & custodire:¬

Expanded text:
igitur animae simus, si volumus esse Hebraei de iis qui sunt igitur animae simus, si volumus esse Hebraei de iis qui sunt socii Jacob, id est, imibra vestimenta sunt: servanda sunt quidem vestimenta ne scindantur, ne inveterascant: sed illo magis qui his utitur, servare se debet et custodire
Abbreviated transcription (Latin):
rum decorẽ intuetur. Solem nͥ sanus & uehemens
oculus ñ aspicit: nec bonũ potest uidere nͥ anima
oꝑemur que bona sunt. Hoc ẽ bonum qd̃ supra
omnẽ oꝑationẽ est: supra omnẽ mentem atq in¬
tellectum. Ipsum ẽ quod semꝑ manet: & ad ip¬
sum conũtunt᷑ omnia: in quo habitat plenitudo
diuinitatis: & ꝑ ipsum reconciliant᷑ omnia in
ipsum. Et ut pleniꝰ diffiniamus qͥd sit bonum:
uita ẽ. bonum quia semꝑ manet. dans uiuere
& eẽ omnibus: quia fons ẽ omnium: uita xp̃c.
de quo ait ꝓpħa. In umbra eiꝰ uiuemus. Nunc
enim uita nr̃a abscondita in xp̃o est: cum autem
rebimus in gła. Ergo ñ tuneamꝰ mortem: qm̃ re¬
quies ẽ corꝑis: animȩ autem uł libertas uł absolu¬
tio. Nsec uereamur eũ qui potest carnẽ inter ficere.¬
animam autem ñ potest: quia non timemus
cũ qui potest uestim̃tum auferre: non tumemꝰ
eũ qui potest nr̃a furari: nos aut̃ non potest. Noᷤ

Expanded text:
rum decorem intuetur. Solem nisi sanus et vigens rum decorem intuetur. Solem nisi sanus et vigens oculus non aspicit; nec bonum potest videre nisi anima operemur quae bona sunt. Hoc est bonum quod supra omnem operationem est, supra omnem mentem atque intellectum: ipsum est quod semper manet, ad ipsum convertuntur omnia, in quo habitat plenitudo 384 divinitatis, et per ipsum reconciliantur omnia in ipsum. Et ut plenius definiamus quid sit bonum: VITA est bonum, quia semper manet, dans vivere et esse omnibus; quia fons est omnium vita Christus, de quo ait propheta: In umbra ejus vivemus . Nunc enim vita nostra abscondita in Christo est: cum autem rebimus in gloria. Ergo non timeamus mortem; quoniam requies est corporis, animae autem vel libertas, vel absolutio. Nec animam autem non potest; quia non timemus eum qui potest vestimentum auferre, non timemus eum qui potest nostra furari, nos autem non potest. Nos
Abbreviated transcription (Latin):
pedum qͥ sunt corꝑis. Isti enim quocũq currunt:
in t̾ra currunt: & de solo ad solum transeunt. Nec
nauib fugiamnus. aut currib: aut equis qͥ obli¬
gantur & cadunt: s fugiamꝰ animo & oculis:
aut pedibus interiorib. Assuescamus oculos nr̃os
uidere que dilucida & clara sunt: spectare uul¬
tum continentiȩ. & temꝑantiȩ: omnesq uirtu¬
tes in quib nichil scabrum. nichil obscurũ &
tortuosum sit: & ipsũ spectet quis & conscientiã
suam. Illũ oculum mundet: neqͥd habeat sordiũ.
Quod enim uidet᷑ non debet dissonare ab eo qui
uidet: qm̃ conformes nos deus imaginis uoluit
c̃ẽ filii sui . Cognitũ gͥ nobis ẽ illud bonũ: nec lon¬
ge ẽ ab unoquoq nr̃m. In ipso enĩ uiuimus. &
sumus: & mouemͣ. Ipsius enĩ & genus sumus:
ut apłs gentiles posuit significare. Ipsũ est bonũ
quod querimꝰ. solum bonum. Nemo enĩ bonus:
nͥ unus ds̃. hic ẽ oculus: qui magnũ illum & ue¬

Expanded text:
pedum, qui sunt corporis. Isti enim quocumque currunt, pedum, qui sunt corporis. Isti enim quocumque currunt, in terra currunt, et de solo ad solum transeunt. Nec navibus fugiamus, aut curribus, aut equis qui obligantur et cadunt: sed fugiamus animo, et oculis, aut pedibus interioribus. Assuescamus oculos nostros videre quae dilucida et clara sunt, spectare vultum continentiae et temperantiae, 383 omnesque virtutes, in quibus nihil scabrum, nihil obscurum et tortuosum sit: et se ipsum spectet quis, et conscientiam suam: illum oculum mundet, ne quid sordium habeat. Quod enim videtur, non debet dissonare ab eo qui videt, quoniam conformes nos Deus imaginis voluit esse Filii sui. Cognitum igitur nobis est illud bonum, nec longe est ab unoquoque nostrum: In ipso enim vivimus, et sumus, et movemur. Ipsius enim et genus sumus , ut Apostolus gentiles posuit significare. Ipsum est bonum quod quaerimus, et solum bonum. Nemo enim bonus, nisi unus Deus. Hic est oculus qui magnum illum et ve
Abbreviated transcription (Latin):
ut inhabitẽ in domo dñi omnes dies uite meȩ:
& uideam delectationẽ dñi & considerem tem¬
plum eiꝰ. Si quis gͥ purum illud & incorporeũ
sũmum illud uidere meruerit: qͥd habeat aliud
bonum ẽ nos hic eẽ. & quanto incomꝑabilior ẽ
illa diuinitatis gła. & lux in accessibilis: quã si
quis uderit quid aliud concupiscat: Non regna:
ñ facultates: honores: głam: potestates. Illis enim
uti nichil beatitudinis ẽ. hoc uti beatũ est: ut il¬
la despiciens ad hoc conu̾sus maneat. Hanc gͥ ui
dens pulchrã imaginem ingrediat᷑ intro: foris re¬
linquat uultum corꝑis. Nam qui intuet᷑ corꝑa
ñ debet introrsũ intueri: ne more mergentis in
gurgite rapiat᷑. atq absorbeatur: & quasi in ꝓfun¬
dum demersus nusquã appareat. Fugiamꝰ gͦ. in
patriam uerisimam. Ilic patria nobis: & illie
pater a quo creati sumus: ubi ẽ iherłm ciuitas.
que ẽ mater omnium. S quȩ ẽ fuga: Non utiq

Expanded text:
ut inhabitem in domo Domini omnes dies vitae meae, ut inhabitem in domo Domini omnes dies vitae meae, et videam delectationem Domini, et considerem templum ejus . Si quis igitur purum illud, et incorporeum summum illud videre meruerit, quid habeat aliud bonum est nos hic esse . Et quanto incomparabilior est illa divinitatis gloria, et lux inaccessibilis, quam si quis viderit, quid aliud concupiscat? Non regna, non facultates, honores, gloriam, potestates. Illis enim uti nihil beatitudinis est, hoc uti beatum est; ut illa despiciens, ad hoc conversus maneat. Hanc igitur videns pulchram imaginem ingrediatur intus, foris relinquat vultum corporis. Nam qui intuetur corpora, non debet introrsum intueri; ne more mergentis in gurgite rapiatur atque absorbeatur, et quasi in profundum demersus nusquam appareat. Fugiamus ergo in patriam verissimam. Illic patria nobis, et illic Pater a quo creati sumus, ubi est Hierusalem civitas quae est mater omnium. 79. Sed quae est fuga? Non utique