comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos etiam qui p̃dicatores uidebant᷑
trahaN. Bouẽ gͦ uiduȩ aufert̃: cũ de
scã ȩccła. etiã p̃dicantẽ tollunt. Ubi
recte . ẽ. adiunctũ: ꝓ pignore. Pignus
namq cũ tollit᷑: aliud quidẽ. ẽ. quod
tenetur: s tam̃ adhuc aliud quęrit᷑.
Et plerũq heretici ideo eos conant᷑ au¬
ferre qui p̃dicant: ut eoꝵ etiã seqͥces
trahant. Pro pignore gͦ bos uiduȩ tol¬
litur: qͣndo idcirco ipse qͥ p̃dicabat
rapit᷑: ut alius sequat᷑. Ex cuiꝰ rui¬
na plerũq agit᷑. ut hii quoq de scẽ
ȩccłȩ gremio exeant: qui in ea bonis
morib p̃diti. mites atq humiles ẽẽ
uidebant᷑. Vnde & subdit᷑. Subuer¬
terunt pauperũ uiã: & opp̃ssert̃ pa¬
rit̃ mansuetos trȩ. Pauꝑtatis nãq
nomine: sepe humilitas designari so-
l&. Nonnũqͣm hii qui mansueti atq
humiles uident᷑. si seruare discreti¬
onẽ nesciunt: exemplis alioꝵ caduis.
Sunt nãq ñnulli heretici. qui popłis

Expanded text:
iam qui praedicatores videbantur trahant. Bovem ergo viduae auferunt, cum de sancta Ecclesia etiam praedicantem tollunt. Ubi recte est adjunctum: Pro pignore. Pignus namque cum tollitur, aliud quidem est quod tenetur, sed tamen adhuc aliud quaeritur. Et plerumque haeretici ideo eos conantur auferre qui praedicant, ut eorum etiam sequaces trahant. Pro pignore ergo bos viduae tollitur, quando idcirco ipse qui praedicabat rapiatur, ut alii sequantur. Ex cujus ruina plerumque agitur ut hi quoque de sanctae Ecclesiae gremio exeant, qui in ea bonis moribus praediti mites atque humiles esse videbantur. Unde et subdituterunt pauperum viam, et oppresserunt pariter mansuetos terrae. - Paupertatis namque nomine saepe humilitas designari solet, et. Et nonnunquam hi qui mansueti atque humiles videntur, si servare discretionem nesciunt, exemplis aliorum cadunt. Sunt vero nonnulli haeretici qui populis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco pupillos accipimꝰ nisi electoᷤᷤ
dĩ in m̃tis teneritudine positos: qui
magna fidei gr̃a nutriunt᷑. & patris
sui iam ꝓ se mortui faciẽ nec dum ui¬
dent: Et sunt pleriq in ȩccła qͥ qͦs dã
conspiciunt cȩlestia appetere: t̾rena
om̃ia despectui habere. Et qͣmuis ip¬
si in huiꝰ mundi laborib insudent:
eis tam̃ qͦs ad cęlestia anhelare con-¬
spiciunt. de reb qͣs in hoc mundo pos¬
sident. huiꝰ uitȩ adiutoriũ fert̃. Et
qͣmuis ipsi spiritualia agere neqͦunt:
ad sũma tam̃ tendentib libent̃ subsi¬
dia ministrant. Portare enĩ asinꝰ onera
hominũ sol&. Quasi gͦ quidã asinus
electoꝵ. ẽ: qui t̾renis reb deseruiens
deportat onera usib hominũ. Et sepe
cũ heretici quemlib& talẽ a scẽ eccłȩ
gremio auertunt qͣsi pupilloꝵ asinũ
abigunt: quia cũ hunc ad ꝑfidiã suã
ꝑtrahunt. a ministerio bonoꝵ repelluĩ.¬

Expanded text:
hoc loco pupillos accipimus, nisi electos Dei, in mentis teneritudine positos, qui magna fidei gratia nutriuntur, et patris sui jam pro se mortui faciem necdum vident? Et sunt plerique in Ecclesia qui quosdam conspiciunt coelestia appetere, terrena omnia despectui habere; et quamvis ipsi in hujus mundi laboribus insudent, eis tamen quos ad coelestia anhelare conspiciunt de rebus quas in hoc mundo possident hujus vitae adjutorium ferunt. Et quamvis ipsi agere spiritalia nequeant, ad summa tamen tendentibus libenter subsidia ministrant. Portare enim asinus 523 onera hominum solet. Quasi ergo quidam asinus electorum est, qui, terrenis actibus deserviens, deportat onera usibus hominum. Et saepe cum haeretici quemlibet talem a sanctae Ecclesiae gremio avertunt, quasi pupillorum asinum abigunt, quia cum hunc ad perfidiam suam pertrahunt, a ministerio bonorum repellunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quod caꝑe utcũq ñ possunt. ꝑfecte
transtulert̾: diripuert̃ greges & pa¬
uerunt eos. Quos aliorũ nomine.
nisi hereticos designat: qui a sc̃ȩ ec¬
cłȩ gremio extranei existunt: Ipsi
enim t̃minos transferunt: qͥa consti¬
tutiones patrũ p̃uaricando transcen¬
dunt. De quib nimirũ constitutio¬
nib scriptũ .ẽ. Ne transgrediaris ter¬
minos antiquos: qͦs posuert̃ patres
tui. Qui greges diripiunt & pasct̃:
quia imperitos qͦsq ꝑuersis ad se
suasionib trahunt: & doctrinis pesti¬
feris ad int̾ficiendũ nutriunt. Nam¬

Expanded text:
quod capere utcunque non possunt perfecte quod capere utcunque non possunt perfecte transtulerunt, diripuerunt greges, et paverunt eos. - Quos aliorum nomine, nisi haereticos designat? qui a sanctae Ecclesiae gremio extranei existunt. Ipsi enim terminos transferunt, quia constitutiones Patrum praevaricando transcendunt, de quibus constitutionibus scriptum est: Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui . Qui greges diripiunt et pascunt, quia imperitos quosque perversis ad se persuasionibus trahunt, et doctrinis pestiferis ad interficiendum nutriunt.
Abbreviated transcription (Latin):
fine t̃m̃inat᷑. ubi nec exspectat᷑ quod
ueni&. neq ꝑcurrit qͦd debeat recor¬
& si nos & angłicũ iniciũ uidere in¬
cipimus. ẽẽ tam̃ hoc sine inicio uide¬
mus: ubi sic semꝑ sine finc e̾e. ẽ ut
nũqͣm se animus tendat ad sequen¬
tia: acsi multiplicent᷑ quȩ sunt. & lon¬
humano modo sp̃c hominib ẽ. locutꝰ:
ut ibi adhuc dicer&. ubi expectatio
longitudinis p̃terut. ut pars alia suc-
magis uidere aliquid quã uidemus.
Dicatur igitur recte. qui autẽ nouert̃
eum ignorant dies illius: quia &si iã
dm̃ ꝑ fidẽ nouimꝰ. qͣlit̃ tam̃ sit eius
ȩt̾̃nitas sine p̃terito ante scła. sine fu¬
turo post scłm. sine mora longa. sine
p̃stolatione ꝑpetua. ñ uidemꝰ. Beatus
itaq iob sc̃e ȩccłȩ typũ tenens. quia
sub magno scientiȩ freno moderatur.
ne plus sapiat qͣm oport& saꝑe: & dies
dĩ ñ posse cõprehendi testificans: ad
hereticoꝵ mox suꝑbiã respectũ m̃tis
reducit. qui alta saꝑe appetunt. et

Expanded text:
e est, ubi nec exspectatur quod veniat, neque percurrit quod debeat recoretsi nos et angeli cum initio esse videre incipimus, esse tamen hoc sine initio videmus, ubi sic semper sine fine esse est, ut nunquam se animus tendat ad sequentia, ac si multiplicentur quae sunt et lonhumano modo spiritus hominibus est locutus, ut ibi adhuc diceret, ubi exspectatio longitudinis praeterit, ut pars alia succemagis videre aliquid quam videmus. Dicatur igitur recte: Qui autem noverunt eum, ignorant dies illius, quia etsi jam Deum per fidem novimus, qualiter tamen sit ejus aeternitas, sine praeterito ante saecula, sine futuro post saecula, sine mora longa, sine praestolatione perpetua, non videmus. Beatus itaque Job sanctae Ecclesiae typum tenens, quia sub magno se scientiae freno moderatur, ne plus sapiat quam oportet sapere, et dies Dei non posse comprehendi testificans, ad haereticorum mox superbiam respectum mentis reducit, qui alta sapere appetunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
niatur: longũ dr̃. In qua uidelicet
longinquitate cũ quisq m̃tis oculos
reducit retro ꝑ memoriã: tendit an¬
te ꝑ exspectationẽ. quasi spaciũ tem¬
poris dilatat in m̃te. Cũq audit
ȩt̃nitatẽ dĩ. humano more intento
animo longa uitȩ spacia ꝓponit in
quib meditet᷑ semꝑ. & quid abiit re¬
tro quod retineatur in memoria. &
quid ante restat qͦd exspectet᷑ ex in-¬

Expanded text:
niatur, longum dicitur. In qua videlicet niatur, longum dicitur. In qua videlicet longinquitate cum quisque mentis oculos reducit retro per memoriam, tendit ante per exspectationem, quasi per spatium temporis dilatat in mente. Cumque audit aeternitatem Dei, humano more intendenti animo longa vitae spatia proponit, in quibus metiatur semper; et quid abiit retro quod retineatur in memoria, aut  Edit., et quid ante restat quod exspectetur ex in
Abbreviated transcription (Latin):
ipse quidem nr̃a comp̃hensibilit̃ con¬
spicit. nos autẽ ea quȩ eiꝰ sunt comp̃¬
hendere nullatenꝰ ualemꝰ. S cũ na¬
tura dĩ simplex sit: mirandũ ualde
cur dicit. qui nouert̃ eũ: ignorant
dies illiꝰ. Neq enĩ aliud ipse: atq
aliud dies eus sunt. Ds̃ nãq: hoc. ẽ.
quod hab&. Et̃nitatẽ quippe hab&
s ipse . ẽ. ȩt̃nitas. Lucẽ hab&: s lux
sua ipse. ẽ. Claritatẽ hab& s ipse. ẽ.
claritas sua. Non. ẽ. gͦ in eo aliud eẽ
& aliud habere. Quid .ẽ. itaq dicere
qui nouerunt eũ ignorant dies illius:
nisi quia & qui cognoseunt eũ adhuc
nesciunt: Nam & qui eũ iã fide ce¬
nent. adhuc ꝑ speciem ignorant: &
cũ ipse sibi sit ȩc̃nitas quẽ ueracit̃
credimus. qualit̃ tam̃ sit ipsa eiꝰ ȩter¬
nitas ignoramꝰ. In hoc nãq quod de
diuinȩ naturȩ potentia audiuimꝰ:
ea ñnũquã cogitare consueuimꝰ. quȩ
& desinit: inicio & fine concluditur.
Quod si mora aliqͥntula differt᷑ ut fi¬

Expanded text:
ipse quidem nostra comprehensibiliter conspicit, nos autem ea quae ejus sunt comprehendere nullatenus valemus. Sed cum natura Deus simplex sit, mirandum valde est cur dicit: Qui noverunt eum ignorant dies illius. Neque enim aliud ipse, atque aliud dies ejus sunt. Deus namque hoc est quod habet. Aeternitatem quippe habet, sed ipse est aeternitas. Lucem habet, sed lux sua ipse est. Claritatem habet, sed ipse est claritas sua. Non est ergo in eo aliud esse, et aliud habere. Quid est itaque dicere: Qui noverunt eum, ignorant dies illius, nisi quia et qui cognoscunt eum adhuc nesciunt? Nam et qui jam eum fide tenent, adhuc per speciem ignorant. Et cum ipse sibi sit aeternitas, quem veraciter credimus, qualiter tamen sit ipsa ejus aeternitas ignoramus. In hoc namque quod de divinae naturae potentia audimus, ea nonnunquam cogitare consuevimus quae et desinit, initio et fine concluditur. Quod si mora aliquantula differtur ut fi
Abbreviated transcription (Latin):
districtionis abigunt᷑ festine agitur.
ne cordis faciẽ caligo oꝑiat: quȩ hanc
iam ex illicita cogitatione tangebat.
N am sepe in ipso orationis sacrificio i¬
portunȩ se cogitationes ingert̃: quo
hoc raꝑe uel maculare ualeant: quod
in nobis dõ flentes ĩmolamꝰ. Unde
abraham cum ad occasũ solis sacrifi¬
ciũ offerr&. insistentes aues ꝑtulit:
quas studiose ne oblatũ sacrificium
raꝑent abȩgit. Sic nos cũ in ara cor-¬
dis holocaustũ dõ offerimꝰ. ab ĩmun¬
dis hoc uolucrib custodimus: ne ma
ant. qͦd mens nr̃a offerre se dõ nr̃o
ñ sunt abscondita tempora: qͥ autẽ
nouert̃ eũ. ignorant dies illiꝰ. Quid¬
dĩ dies. nisi ipsa ęt̃nitas appellatur.
quȩ ñnũqͣm uniꝰ diei ꝓmintiatione
exprimit᷑. sicut scriptũ. ẽ: melior. ẽ
dies una in atriis tuis suꝑ milia:

Expanded text:
discretionis abiguntur, festine agitur discretionis abiguntur, festine agitur ne cordis faciem caligo operiat, quae hanc jam ex illicita delectatione tangebat. Nam saepe in ipso orationis sacrificio importunae se cogitationes ingerunt, quae hoc rapere vel maculare valeant, quod in nobis Deo flentes immolamus. Unde Abraham cum ad occasum solis sacrificium offerret, insistentes aves pertulit, quas studiose, ne oblatum sacrificium raperent, abegit . Sic nos cum in ara cordis holocaustum Deo offerimus, ab immundis hoc volucribus custodiamus, ne malant quod mens nostra offerre se Domino non sunt abscondita tempora. Qui autem noverunt eum, ignorant dies illius. - Quid dies nisi ipsa ejus aeternitas appellatur? quae nonnunquam unius diei pronuntiatione exprimitur, sicut scriptum est: « Melior est dies una in atriis tuis super millia .
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ imminentes tenebras perit: qui
idcirco ꝓ transactis ꝑcutit᷑: ut a futu¬
ris suppliciis abscondat᷑. Flagella qͥp¬
pe bonoꝵ. aut uicia ꝑpetrata purgañ.
aut ea quȩ pot̾ant ꝑpetrare futura
deuitant. Beatus autẽ iob quia infla-¬
gello positꝰ. nec a peccatis p̃cedentib
purgabat᷑. nec ab imminentib tege¬
batur. s eius tantũmͦ uirtus in flagel
lo augebat᷑: fiducialit̃ dicit. Non enĩ
ꝓpt̃ perii ĩminentes tenebras: nec faciem
meam oꝑuit caligo. Qui enĩ semꝑ
diuinȩ formidinis pondus aspexit: eiꝰ
cordis faciem caligo peccati ñ oꝑuit.
Et is quẽ supplicia nulla sequebant᷑.
salutẽ corporis ꝓpt̃ ĩminentes tene¬
bras ñ amisit. Et notandũ qͦd in se
priora denuntians: neqͣqͣm ait. faciẽ
meã ñ tetigit: s ñ oꝑuit caligo. Sepe
enĩ etiã corda iustoꝵ subortȩ cogitati¬
ones polluunt terrenarũ rerũ delec¬
tationes tangunt: s dũ citiꝰ manu scẽ

Expanded text:
propter imminentes tenebras perit, qui propter imminentes tenebras perit, qui idcirco pro transactis percutitur, ut a futuris suppliciis abscondatur. Flagella quippe bonorum aut vitia perpetrata purgant, aut quae poterant perpetrari futura devitant. Beatus autem Job, quia in flagello positus, nec a peccatis praecedentibus purgabatur, nec ab imminentibus tergebatur, sed ejus tantummodo in flagello virtus augebatur, fiducialiter dicit: Non enim perii propter imminentes tenebras, nec faciem meam operuit caligo. Qui enim semper divinae formidinis pondus aspexit, ejus cordis faciem caligo peccati non operuit, et is quem supplicia nulla sequebantur, salutem corporis propter imminentes tenebus nemo immunis. --Et notandum quod ipse priora denuntians nequaquam ait: Faciem meam non tetigit; sed: Non operuit caligo. Saepe enim etiam corda justorum 521 subortae cogitationes polluunt, terrenarum rerum delectationibus tangunt, sed dum citius manu sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
munere cor iusti molliri dr̃: qͥa suꝑni
iudicii timore penetrat᷑. Molle est
enim qͦd penetrari potest: durũ qͦd
penetrari ñ potest. Unde ꝑ salomonẽ
dr̃. Beatus homo qui semꝑ. ẽ. pauidꝰ
qui uͦ m̃tis . ẽ. durȩ: corru& in malũ.
Uirtutẽ gͦ suę formidinis. ñ sibi s au¬
ctori tribuit. qui ait: ds̃ molliuit
cor meũ. & om̃ps conturbauit me.
N on aut̃ secura s ꝑturbata sunt corda
bonoꝵ: quia dũ futuri examinis pon¬
dus considerant. quiecẽ hic habere ñ
appetunt : securitatẽ suã districtio¬
nis intimȩ consideratione ꝑturbaNͭ.
Qui tam̃ int̾ ipsa timoris supplicia se¬
pe animũ reuocant ad dona: & ut se-¬
msipsos consolatione refoueant: inter
hoc qͦd metuunt reducunt ocłm ad
dona quȩ acceꝑunt: ut spes subleu&.
quẽ timor p̃mit. Unde & sequitur.¬
Non enĩ perii ꝓpt̃ imminentes tenebraᷤ
nec faciem meam oꝑuit caligo. Ille
enĩ in flagello positꝰ a salute corporiˢ

Expanded text:
munere cor justi moliri dicitur, quia superni munere cor justi moliri dicitur, quia superni judicii timore penetratur. Molle est enim quod penetrari potest, durum quod penetrari non potest. Unde per Salomonem dicitur: Beatus homo qui semper est pavidus, qui vero mentis est durae corruet in malum . Virtutem ergo suae formidinis non sibi, sed auctori tribuit, qui ait: Deus mollivit cor meum, et Omnipotens conturbavit me. Non autem secura, sed perturbata sunt corda bonorum, quia dum futuri examinis pondus considerant, quietem hic habere non appetunt, securitatem suam districtionis intimae consideratione perturbant. Qui tamen inter ipsa timoris supplicia saepe animum revocant ad dona, et ut semetipsos consolatione refoveant, inter hoc quod metuunt reducunt oculum ad dona quae acceperunt, ut spes sublevet quem timor premit. Unde et sequiturNon enim perii propter imminentes tenebras, nec faciem meam operuit caligo. - Ille enim in flagello positus a salute corporis
Abbreviated transcription (Latin):
quasi securus. ẽ. qͣnto a consideratio¬
ne int̾nȩ districtionis alienus. Sẽꝑ
& enim iusti uiri ad cordis secretari¬
um redeunt: cũq ibi iuim occultae
districtionis intuent᷑. maiestatis in¬
timȩ iudicio assistunt: ut eo magis
qͣndoq securi sint: quo hic quã diu
uiuerent securi ẽẽ noluerunt. Nam
maloꝵ m̃tes cũ renuunt considerare
qͦd timeant: ad hoc qͣndoq gaudenteᷤ
ꝑueniant. qͦd tim̃tes nullo mͦ euadant.
Sed ecce de beato iob nouimus. qͦd cre¬
bris dĩ sacrificiis deditꝰ. qͦd hospitali¬
tatib. qͦd indigentiis pauperũ impen¬
sus. qͦd suis etiã subditis humilis. qͦd
sibi aduersantib benignꝰ fuit: & ta¬
men tot flagella suscepit. nec iã securꝰ
adhuc diuinȩ districtionis uĩ conside¬
rans contremiscit. Quid nos itaq
miseri. quid peccatores dicemus: si sic
timet qui sic ȩgit: S tanti timoris
pondus. an a sem& ipso habeat inno¬

Expanded text:
quasi securus est, quanto a consideratioquasi securus est, quanto a consideratione internae districtionis alienus. Semper etenim justi viri ad cordis secretarium redeunt vim occultae districtionis intuentur, majestatis intimae judicio assistunt, ut eo magis quandoque securi sint, quo hic quandiu viverent securi esse noluerunt. Nam malorum mentes cum renuunt considerare quod timeant, ad hoc quandoque gaudentes perveniunt quod timentes nullo modo evadant. Sed ecce de beato Job novimus quod crebris Dei sacrificiis deditus, quod hospitalitatibus, quod indigentiis pauperum impensus, quod suis etiam subditis humilis, quod sibi adversantibus benignus fuit, et tamen tot flagella suscepit nec jam securus adhuc divinae districtionis vim considerans contremiscit. Quid nos itaque miseri, quid peccatores dicimus, si sic timet, qui sic egit? Sed tanti timoris pondus an a semetipso habeat, inno
Abbreviated transcription (Latin):
fornido quȩ pati possũ. Explet enĩ
in me uoluntatẽ suã: qͥa multis me
ꝑcussionib affligit. S multa similia
p̃sto sunt ei: quia si ferire cogitat: ad¬
huc inuenit᷑ ubi plaga crescat. Hinc
itaq pensandũ. ẽ: quã pauidus ante
flagellum fuit: qui etiã ꝑcussus adhuc
metuit ne feriat᷑. Incõprehensibilem
quippe uim eius ẽẽ considerans & po¬
testatis & examinis: ẽẽ uir iustꝰ nolu¬
it nec de flagello securꝰ. Unde adhuc
metuens adiungit. Et idcirco a facie¬
eius turbatꝰ sũ: & considerans eum ti¬
more sollicitor. Bene a facie dñi tur¬
batur: qui t̃rorẽ maiestatis illiꝰ cordis
sui obtutib ꝓponit. & eius rectitudi¬
nis pauore concutit᷑: dum se redden-¬
dis rationib conspicit idoneũ ñ esse.
si districte iudicet᷑. Recte autẽ dr̃.
& considerans eum timore sollicitor.
quia diuinȩ animaduersionis uĩ cũ
minime quisq considerat. minime
formidat: & tantomagis in hac uita

Expanded text:
i possum. Explet enim in me voluntatem suam, quia multis me percussionibus affligit. Sed multa similia praesto sunt ei, quia si ferire cogitat, adhuc invenit ubi plaga crescat. Hinc itaque pensandum est quam pavidus ante flagellum fuit, qui etiam percussus adhuc metuit ne feriatur. Incomprehensibilem quippe vim ei inesse considerans et potestatis et examinis, esse vir justus noluit nec de flagello securus. Unde adhuc metuens adjungit: ejus turbatus sum, et considerans eum timore sollicitor. - Bene a facie Domini turbatur, qui terrorem majestatis illius, cordis sui obtutibus proponit, et ejus rectitudinis pavore concutitur, dum se reddendi rationibus conspicit idoneum non esse, si districte judicetur. Recte autem dicitur, Et considerans eum timore sollicitor, quia divinae animadversionis vim cum minime quisque coformidat; et tanto magis in hac vita
Abbreviated transcription (Latin):
ne se positũ auro cõparauit: quia qͥ
dĩ uoce iustus ante flagella dictꝰ est.
ñ idcirco temptari ꝑmissus. ẽ. ut in
eo uicia purgarent᷑. s ut merita cre¬
scerent. Aurũ gͦ igne purgat᷑ Minꝰ
gͦ de se existimauit ipse qͦm erat: dũ
tribulatione tradit᷑ purgari se credi-¬
dit: qui purgandũ in se aliquid non
se humilia sentiat animꝰ iustoꝵ: ea
tam̃ quȩ agunt. qm̃ sint recta cons¬
piciunt: s de eoꝵ rectitudine ñ p̃su¬
munt. Unde & adhue apte subdit᷑.¬
U estigia eius secutꝰ. ẽ pes ms: uiam eiꝰ
custodiui: & ñ declinaui ex ea. Aman-

Expanded text:
ne se positum auro comparavit, quia qui ne se positum auro comparavit, quia qui Dei voce justus ante flagella dictus est, non idcirco tentari permissus est ut in eo vitia purgarentur, sed ut merita crescerent, aurum vero igne purgatur. Minus ergo de se aestimavit ipse quam erat, dum, tribulationi traditus, purgari se credidit, qui purgandum in se aliquid non se humilia sentiat animus justorum, ea tamen quae agunt quam sint recta conspiciunt, sed de eorum rectitudine non praesumunt: Unde adhuc subditur: Vestigia ejus secutus est pes meus: viam ejus custodivi, et non declinavi ex ea. A
Abbreviated transcription (Latin):
in delectatione peccati ꝑ sinistrã iac&.
Si int uertam ad dexterã: ñ uidebo il¬
lum. In dexterã ꝓculdubio uertitur:
qui de uirtutib eleuat᷑. S dm̃ uide¬
re ñ ual&. qui priuata leticia de bo¬
nis actib gaud&: quia in eo cordis
oculũ tumor elationis p̃mit. Unde
bene alias dr̃. Ne declines ad dexte¬
ram: aut ad sinistram. In quib cun-¬
ctis plerũq se anima discutit: nec
tam̃ plene dep̃hendere sem& ipsã ual&.
districte discutio. & ꝑfecte scire non
possum: & tam̃ ille quẽ uidere ñ ua¬
leo. uid& subtilit̃ cuncta quȩ ago.
Sequit᷑. Et ꝓbabit me sicut aurũ: qͦd
ꝑ ignẽ transit. Aurũ in fornace ad
naturȩ suȩ claritatẽ ꝓficit: dũ sordes
amittit. Quasi aurũ gͦ qͦd ꝑ ignem
transit ꝓbant᷑ animȩ iustoꝵ: quib
exustione tribulationis. & subtrahun¬
tur uicia. & merita augent᷑. Nec ela¬
tionis fuit qͦd sẽs uir in tribulatio¬

Expanded text:
in delectatione peccati per sinistram jacet. in delectatione peccati per sinistram jacet. Si me vertam ad dexteram, non videbo illum. In dexteram procul dubio vertitur qui de virtutibus elevatur. Sed Deum videre non valet qui privata laetitia de bonis actibus gaudet, quia in eo cordis oculum tumor elationis premit. Unde bene alias dicitur: Non declines ad dexteram, aut ad sinistram . In quibus cunctis plerumque se anima discutit, nec tamen plene deprehendere semetipsam valet. cte discutio, et perfecte me scire non possum; et tamen ille quem videre non valeo, videt subtiliter cuncta quae ago. Sequitur: Et probabit me quasi aurum quod per ignem transit. Aurum in fornace ad naturae suae claritatem proficit, dum sordes amittit. Quasi aurum ergo quod per ignem transit probantur animae justorum, quibus exustione tribulationis et subtrahuntur vitia et merita augentur. Nec elationis fuit quod sanctus vir in tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
eas metiumꝰ ubi ñ sunt. Creator au¬
tem nr̃ qui ubiq totꝰ. ẽ & cernens
cuncta ñ cernit᷑. tantomagis metu¬
endus. ẽ: qͣnto inuisibilis ꝑmanens
de nr̃is actib qͣndo & qͥd decernat
ignoramus. Quȩ tam̃ uerba intel¬
ligi & alit̃ possunt. Ad orientẽ qͥp¬
pe imus: cũ m̃tẽ in considerationẽ
maiestatis eius attollimꝰ. S ñ ap¬
par&: qͥa qͣlis sit in natura sua a co¬
gitatione mortali uideri ñ p̃ualet.
Si ad occidentẽ: ñ intelligam. Ad oc
cordis ocłm. s ipsa imm̃sitate luminis
reuerberatũ ad nosm& ipsos reducimꝰ
& lassati discimꝰ ualde suꝑ nos eẽ qͦd
quȩrebamus: nr̃amq mortalitatem
considerantes. indignos nos adhuc ẽẽ
dep̾hendimus: qui ĩmortalẽ udere
ñ possumꝰ. Et si ad sinistram: quid
agam: Non app̃hendam eũ. Ad sini-¬
stram ire. ẽ: peccatoꝵ delectationib
consentire. Et nimirũ constat. quia
dm̃ app̃hendere ñ ual&: qui adhuc

Expanded text:
eas metuimus ubi non sunt. Creator aueas metuimus ubi non sunt. Creator autem noster, qui ubique totus est, et cernens cuncta non cernitur, tanto magis metuendus est, quanto invisibilis permanens, de nostris actibus quando et quid decernat ignoratur. Quae tamen verba intelligi et aliter possunt. Ad Orientem quippe imus, cum mentem in consideratione majestatis ejus attollimus. Sed non apparet, quia qualis in natura sua est a cogitatione mortali videri non praevalet. Si ad Occidentem non intelligam eum. Vcordis oculum, sed ipsa immensitate luminis reverberatum, ad nosmetipsos reducimus, et lassati discimus valde super nos esse quod quaerebamus, nostramque mortalitatem considerantes, indignos nos adhuc esse deprehendimus qui immortalem videre valeamus. Si ad sinistram, quid agam non apprehendam eum. Ad sinistram ire est peccatorum delectationibus consentire. Et nimirum constat quia Deum apprehendere non valet qui adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
is qui totꝰ ubiq ẽ. in parte quęrit᷑.
Incircũscriptꝰ nãq sp̃c om̃ia intra se¬
m& ipsũ hab&: quȩ tam̃ & implendo
circũdat. & circũdando impls: & su-¬
stinendo transcendit: & transcenden-¬
do sustins. Bene aut̃ postqͣm dictum
est. si ad orientẽ iero ñ appar&. si ad
occidentẽ ñ intelligã. si ad sinistrã
quid agam. ñ app̃hendã eũ. si me uer
tam ad dext̃am ñ uidebo illũ: ilico
adiunxit. Ipse uͦ scit uiã meã. Acsi
aꝑte dicat. Uidere ñ ualeo iudentẽ
me: & eum qui me subtilit̃ intuet᷑.
intueri ñ possũ: ut uidelic& osten¬
dat quia tanto cautiꝰ formidandus
est: qͣnto conspicabilis ñ .ẽ. Qui enĩ
ita nos aspicit. ut a nobis aspici ne¬
queat: eo magis timendus. ẽ: qͦ cun¬
cta uidens minime uidet᷑. Cũ enĩ
contra nos latere quẽpiã in insidus
creclimꝰ: eo illũ amplius metuimꝰ quo
minime uidet᷑. Cumq eiꝰ insidias
neqͦqͣm dep̃hendimꝰ ubi sint: & ibi

Expanded text:
 ubique est in parte quaeritur. Incircumscriptus namque spiritus omnia intra semetipsum habet, quae tamen et implendo circumdat, et circumdando implet, et sustinendo transcendit, et transcendendo sustinet. Bene autem postquam dictum est: Si ad Orientem iero, non apparet; si ad Occidentem, non intelligam eum; si ad sinistram quid agam? non apprehendam eudebo illum; illico adjunxit: Ipse vero scit viam meam. Ac si aperte dicat: Videre non valeo videntem me, et eum qui me subtiliter intuetur intueri non possum; ut videlicet ostendat quia tanto cautius formidandus est, quanto conspicabilis non est. Qui enim ita nos aspicit, ut a nobis aspici nequeat, eo magis timendus est, quo cuncta videns minime videtur. Cum enim contra nos latere quempiam in insidiis credimus, eo illum amplius metuimus, quo minime videmus. 516 Cumque ejus insidias nequaquam deprehendimus ubi sunt, et ibi
Abbreviated transcription (Latin):
bene praue sentiunt. qͦsi docere catho¬
licos p̃sumunt. Tunc enĩ eos putant
dõ adquiescere: si illos contigerit eoꝵ
ꝑuersitati consentire. Et adquiescen¬
tib pacẽ ꝓmittunt: quia contra eos
qui sibi consentiunt. iã obiurgare
desistunt. Fructus autẽ optimos sibi
consentientib pollicent᷑: qͥa eos solos
bona oꝑa agere existimant: quos ad
sua dogmata se trahere exultant.
Quib & hoc congruit: qͦd adiungit.
Suscipe ex ore illiꝰ legẽ: qͥa ea quȩ ipsi
sentiunt: ex ore dĩ ꝓcedere suspican¬
tur. Et pone sermones eiꝰ in corde tuo.
Ac si astruat dicens. Quos nc̃ usq in ore.
ꝙ ñ in corde tenuisti. Qui eoꝵ ꝑuer
infundunt uirus pestiferȩ ꝑsuasionis:
ut uerba dĩ ȩccłam in corde suo pone¬
re admoneant: quȩ si umqͣm a corde
illius recesserint. ab illis talia nulla¬
longe facies iniqͥtatẽ a tabernaculo

Expanded text:
ae prave sentiunt quasi docere cathoae prave sentiunt quasi docere catholicos praesumunt. Tunc enim eos putant Deo acquiescere, si illos contigerit eorum perversitatibus consentire. Et acquiescentibus pacem promittunt, quia contra eos qui sibi consentiunt jam jurgari desistunt. Fructus autem optimos sibi consentientibus pollicentur, quia eos solos bona opera agere existimant, quos ad sua dogmata se trahere exsultant. Quibus et hoc congruit, quod adjungit: Suscipe ex ore illius legem. Quia ea quae ipsi sentiunt ex ore Dei procedere suspicantur: Et pone sermones ejus in corde tuo. Ac si aperte astruat, dicens: Quos nunc usque in ore, et non in corde tenuisti. Quia enim eorinfundunt virus pestiferae persuasionis, ut verba Dei Ecclesiam in corde suo ponere admoneant. Quae si unquam a corde illius recessissent, ab illis talia nullalonge facies iniquitatem a tabernaculo
Abbreviated transcription (Latin):
subinfert᷑. Nonne succisa .ẽ. erectio eo
Hic nãq iniqui erecti sunt. qͥa in prauis
actionib extollunt᷑: quia & ꝑuerse a-¬
gunt. & tam̃ ꝓ ꝑuersis actib minime
feriunt᷑. Peccant & florent: peccata au¬
gent: & t̾rena bona multiplicant. Sed
eoꝵ erectio tc̃ succidit᷑: cũ uel a p̃sen¬
ti uita ad interitũ. uel a conspectu
ȩt̃ni iudicis. ad ȩt̃nũ gehennȩ incen¬
diũ ꝑtrahunt᷑. Qui &si hic mortuã
suã carnẽ relinquunt: ipsam quoq
in resurrectione recipiunt: ut cum
carne ardeant in qua peccauerunt.
Sicut enĩ eoꝵ culpa in m̃te. ẽ. & corpore:
ita eoꝵ pęna in anima erit parit᷑ &¬
carne. Quia gͦ nec hoc erit eis a tor¬
m̃to liberũ. qͦd hic mortuũ relinquuÑ
recte nẽ dr̃. reliqͥas eoꝵ deuorabit ig
to pacẽ: & ꝑ hȩc habebis fructꝰ optimoᷤ.
Suscipe ex ore illius legem: & pone
sermones eius in corde tuo. Culpa
suꝑbiȩ. ẽ: docere meliorẽ qͣm se Qͦd¬
sepe heretici ꝑpetrant: qui de his quȩ¬

Expanded text:
I :  Nonne succisa est erectio eorHic namque iniqui erecti sunt, quia in pravis actionibus extolluntur, quia et perverse agunt, et tamen pro perversis actibus minime feriuntur: peccant et florent, peccata augent, et terrena bona multipeorum erectio tunc succiditur, cum vel a praesenti vita ad interitum, vel a conspectu aeterni judicis ad aeternum gehennae incendium pertrahuntur. Qui etsi hic mortuam suam carnem relinquunt, ipsam quoque in resurrectione recipiunt, ut cum carne ardeant, in qua peccaverunt. Sicut enim eorum culpa in mente fuit et corpore, ita eorum poena in anima erit pariter et carne. Quia ergo nec hoc eis erit a tormento liberum, quod hic mortuum relinquunt, recte nunc dicitur: Reliquias eorum devoravit ignto pacem, et per haec habebis fructus optimos. Suscipe ex ore illius legem, et pone sermonessuperbiae est docere meliorem, quam saepe haeretici perpetrant, qui de his qu
Abbreviated transcription (Latin):
Nam subiecta sententia ostendit: qͥa
in tot bonis quȩ egerat nichil e̾e se
credidit. S hȩc ipsa suꝑiꝰ uerba re¬
petentes: ut possumꝰ ꝑestringamus.
quidã nãq gressus dei sunt. ipsȩ qͣs
cernimus oꝑationes eiꝰ: quib bonus
quisq malusq regit᷑: quib iusti in¬
iustiq suis ordinationib disponun¬
tur: quib & subiectus qͥsq ad meli

Expanded text:
a sententia subjuncta ostendit quia in tot bonis quae egerat nil esse se credidit. Sed haec ipsa superius verba repetentes, ut possumus perstringamus.quidam namque gressus Dei sunt, quas cernimus, operationes ejus, quibus bonus quisque malusque regitur, quibus justi injustique suis ordinibus disponuntur, quibus et subjectus quisque a
Abbreviated transcription (Latin):
lis app̃hendi ñ poterat: s strauit se
hominib ꝑ humanitatẽ. & qͣsi in ia¬
centẽ ascendimꝰ. Surrexit: & leuati
sumus. Unde hoc qͦq mox subdit᷑.
ꝑ quod diuinitas inuisibilis atq in¬
comp̃hensibilis demonstret᷑. Nã seqͥt᷑¬

Expanded text:
lis apprehendi non potuerat, sed stravit se lis apprehendi non potuerat, sed stravit se hominibus per humanitatem, et quasi in jacentem ascendimus; surrexit, et levati sumus. Unde hoc quoque mox subditur, per quod divinitas invisibilis atque incomprehensibilis demonstretur. Nam seq
Abbreviated transcription (Latin):
tatis nomine designat᷑: De qͦ scriptũ
ẽ. Qui factꝰ ẽ. nobis sapientia a deo
& iusticia. Quȩ scilie& iusticia dum
in hunc mundũ contra uias peccatoꝵ
uenit. antiquũ hostẽ uicimꝰ: a quo
capti tenebamur. Dicat gͦ. Nolo mul¬
ta fortitudine contendat mecũ: nec
magnitudinis suȩ mole me premat.
Proponat ęquitatẽ contra me: & ꝑue¬
niat ad uictoriam iudiciũ meũ: id ẽ.
ad redarguendas uias meas incar¬
natũ filiũ mittat: & tc̃ insidiantem
aduersariũ ꝑ absolutionis meȩ iudi¬
ciũ uictor excludam. Si enĩ in diui¬
nitatis fortitudine sic unigenitꝰ in
firmitate susciper&. infirmꝰ homo
ad eũ uenire accessu gr̃ȩ̃ qͣndo potu¬
issa: Consideratũ quippe pondus
eius magnitudinis: opprimͤe potius
quã iuuar&. S fortis suꝑ om̃ia appa-¬
ruit. infirmus int̾ om̃ia: ut dum
nobis ex assumpta infirmitate con¬
gruer&. ad ꝑmanentẽ nos suã forti¬
tudinẽ eleuar&. In altitudine enim
sua diuinitas a nobis ut pote paruu¬

Expanded text:
ne designatur? de quo scriptum est: Qui factus est sapientia nobis a Deo et justitia . Quae scilicet justitia dum in hunc mundum contra vias peccatorum venit, antiquum hostem vincimus, a quo captivi tenebamur. Dicat ergo: Nolo multa fortitudine contendat mecum, nec magnitudinis suae mole me premat; proponat aequitatem contra me, et perveniet ad victoriam judicium meum. Id est, ad redarguendas vias meas incarnatum Filium mittat, et tunc insidiantem adversarium per absolutionis meae judicium victor excludam. Si enim in divinitatis fortitudine sic unigenitus Defirmitate susciperet, infirmus homo ad eum invenire accessum gratiae quando potuisset? Consideratum quippe pondus ejus magnitudinis opprimeret potius quam juvaret. Sed fortis super omnia apparuit infirmus inter omnia, ut dum nobis ex assumpta infirmitate congrueret, ad permanentem nos suam fortitudinem elevaret. In altitudine enim sua divinitas a nobis utpote parvu
Abbreviated transcription (Latin):
tan p̃uidens. quasi ad exemplũ sibi
ꝓpositũ recurrit: ut quicqͥd in hac
uita ageret. ad imitationis illiꝰ ue¬
stigia ligar&. quatinꝰ qui occultae
dispositionis eius sublimia uidere
ñ poterat: quasi in tr̃a conspiciens.
ad imitationũ eius uestigia tende

Expanded text:
tem praevidens, quasi ad exemplum sibi tem praevidens, quasi ad exemplum sibi propositum recurrit, ut quidquid in hac vita ageret, ad imitationis illius vestigia ligaret, quatenus qui occultae dispositionis ejus sublimia videre non poterat, quasi in terra conspiciens, ad imitationem ejus vestigia te
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ ꝓpħa gressib dicebat. Uisi
sunt gressus tui ds̃. Nos itaq cum
uirtutẽ longanimitatis ac pietatis
eius intuemur. & intuentes imitari
contendimus : quid aliud qͦm gres¬
suum eius uestigia sequimur: quia
extrema quȩdã eiꝰ oꝑationis imita¬
mur: Hȩc enim patris sui uestigia
ueritas ammonebat imitari cũ di¬
cer&. Orate ꝑ ꝑsequentib & calũp.¬
niantib uos: ut sitis filii patris ur̃i
qui in cęlis. ẽ: qui solẽ suũ oriri fa
beatꝰ iob qui certa fide iam dixerat.
scio qͦd redemptor m̃s uiuit. & in no-¬
uissimo die de terra surrecturꝰ sim.
sic in futura oꝑatione incarnandȩ
sapientiȩ intendere: sicut nos eiꝰdẽ
sapientiȩ iam p̃terita oꝑa ꝑ fidẽ ui¬
demius. quomͦ mediator dĩ & hominũ
benignus ad tribuendũ. humilis ad
sustinendũ. patiens ad exemplum
p̃bendũ fuerit. Cuius nimirum
uitam dũ beatꝰ iob suꝑno sp̃u reple¬
tus sollicita intentione conspicer&.
fut᷑am mansuetudinis illiꝰ humilita¬

Expanded text:
bat: Visi sunt gressus tui, Deus . Nos itaque cum virtutem longanimitatis atque pietatis ejus intuemur, et intuentes imitari contendimus, quid aliud quam gressuum ejus vestigia sequimur, quia extrema quaedam ejus operationis imitamur. Haec enim Patris sui vestigia Veritas admonebat imitari, cum diceret: Orate pro persequentibus et calumniantibus vos, ut sitis filii Patris vestri, qui in coelis beatus Job, qui certa fide jam dixerat: Scio quod Redemptor meus vivit, et in novissimo die de terra surrecturus sum , sic in futura operatione incarnandae sapientiae intendere, sicut nos ejusdem sapientiae jam praeterita opera per fidem videmus, quod Mediator Dei et hominum benignus ad tribuendum, humilis ad sustinendum, patiens ad exemplum praebendum fuerit. Cujus nimirum vitam dum beatus Job, superno spiritu repletus, sollicita intentione conspiceret, futuram mansuetudinis illius humilita
Abbreviated transcription (Latin):
dere hunc in sua maiestate quȩrer&:
ñ utiq subinferr&. & ueniã usq ad
illi anglici sp̃e: qui script᷑a testante
throni uocati sunt: Qui gͦ usq ad
soliũ dĩ uenire uult: qͥd aliud quam
intere̾e angłicis spiritib concupiscit:
ut nulla defectiua tempoꝵ momenta
sustineat: s ꝑmanente gła in contem¬
plationẽ ȩt̃nitatis exurgat: Quȩ ta¬
occulta dĩ iudicia recurrunt: ut in
eis uideant quia inordinate intꝰ non.¬
disponitur. qͦd mordinatũ foris cur¬
glicis spiritib creatorẽ om̃iũ fidei
oculis contemplant᷑. ad eiꝰ nimirũ soli¬
ũ ueniunt: & quia considerant qm̃ is
qui mire angłos regit. iniuste homi¬
nes ñ disponit. ꝓfecto inueniunt cau¬
sas rationales qͦm iustȩ sint.dũ ipsȩ
causȩ exterius uideant᷑ iniustȩ. Dũq
id humilit̃ faciunt. sems ipsos sepe in
sua uoluntate rep̃hendunt: sua in se
ñnũqͣm uota duudicant. dũ meliora

Expanded text:
dere hunc in sua Majestate quaereret, dere hunc in sua Majestate quaereret, non utique subinferret: Et veniam usque ad ngelici spiritus, qui, Scriptura teste, Throni vocati sunt? Qui utique usque ad solium Dei venire vult, quid aliud quam interesse angelicis spiritibus concupiscit ut nulla jam defectiva temporum momenta sustineat, sed permanenti gloria in contemplationem aeternitatis exsurgat? Seocculta Dei judicia recurrunt, ut in eis videant quia inordinate intus nondisponitur, quod inordinate foris curelicis spiritibus Creatorem omnium fidei oculis contemplantur, ad ejus nimirum solium veniunt. Et quia considerant quoniam is qui mire angelos regit injuste homines non disponit, profecto inveniunt causales rationes quam justae sint, dum ipsae causae extrinsecus videantur injustae; dumque id humiliter faciunt, semetipsos saepe in sua voluntate reprehendunt, sua in se nonnunquam vota dijudicant, dum meliora
Abbreviated transcription (Latin):
inuenimꝰ Unde adhuc apte subiun¬
culpas plangimꝰ: cũ pensare cȩperimꝰ.
S tẽ subcilius pensamus: cũ sollicitius
plangimus. Atq ex lam̃tis in corde
nr̃o plenius nascit᷑. quid . ẽ. qͦd peccan¬
tib diuina districtio minat᷑. quȩ ert̃
illa reꝓboꝵ impperia. qui t̾ror: quȩ im¬
placabilis maiestatis animaduersio.
Tanta enĩ tẽ dñs reꝓbis iratꝰ dicit: qͣn¬
ta eos pati ex ȩquitate ꝑmiserit. Quȩ
nimirũ uerba animaduersionis illiꝰ.
iusti dũ mͦ sollicite metuunt eua¬
dunt. S quis in illo examine inueni¬
ri iustꝰ ualeat: si scđm suę fortitudi¬
nis maiestatẽ uitã hominũ discutiat¬

Expanded text:
invenimus. Unde adhuc apte subjuninvenimus. Unde adhuc apte subjunculpas plangimus cum pensare coeperimus. Sed tunc subtilius pensamus, cum sollicitius plangimus, atque ex lamentis in corde nostro plenius nascitur quid peccantibus divina districtio minatur, quae erunt illa reproborum improperia, qui terror, quae implacabilis Majestatis aversio. Tanta enim tunc Dominus reprobis iratus dicet; quanta eos pati ex aequitate permiserit. Quae nimirum verba animadversionis illius justi, dum modo sollicite metuunt, evadunt. Sed quis in illo examine inveniri justus valeat, si secundum suae fortitudinis Majestatem
Abbreviated transcription (Latin):
los nr̃ȩ considerationis aꝑire: qͥd pec¬
cator homo mereat᷑ attendere: & oc¬
cultꝰ nunc & tacitus udex qͣm terri¬
bilis post appareat considerare. Ex
qua re agit᷑. ut ad cognitionẽ sui ani¬
ma subtilius reuocet᷑ & quo occultũ
iudicem magis t̾ribilẽ uid&. eo de suis
actib formidolosiꝰ angustetur: magis¬
eo de suis anxie trepidat. culpas suas
lam̃tis insequit᷑. pęnitendo increpat.
qualẽ fuisse se meminit. Unde nc̃
quoq postqͣm dictũ . ẽ. ponã coram eo
iudiciũ: recte subiungit᷑. os meũ re¬
plebo increpationib. Qui enĩ sibi in
conspectu dñi iudiciũ ponit: os suũ
increpationib replet: quia dũ subtile
exam̃ trem̃di contra se uidicis contem¬
plat᷑: amarȩ se penitentię inuectione
ꝑsequit᷑. Sepe autẽ dũ culpas nr̃as pen¬
sare negligimꝰ: quȩ eas rep̃hensio in
iudicio sequat᷑ ignoramus. Dũ uͦ eas
pęnitendo ꝑsequim᷑: quid nobis de eis
iudex in suo examine dicere possit

Expanded text:
 considerationis aperire, quid peccator homo mereatur attendere, et occultus nunc et tacitus judex quam terribilis post appareat considerare. Ex qua re agitur ut ad cognitionem sui anima subtilius revocetur, et quo occultum judicem suum magis terribilem videt, eo de suis actibus formidolosius angustetur. Anxie trepidat, culpas suas lamentis insequitur, poenitendo increpat, qualem fuisse se meminit. Unde nunc quoque postquam dictum est: Ponam coram eo judicium, recte subjungitur: Os meum replebo increpationibus. Qui enim sibi in conspectu Dei judicium ponit, os suum increpationibus replet, quia dum subtile examen tremendi contra se judicis contemplatur, amarae se poenitentiae invectione persequitur. Saepe autem dum culpas nostras pensare negligimus, quae earum reprehensio in judicio sequatur ignoramus; dum vero eas poenitendo persequimur, quid nobis de eis judex in suo examine dicere possit
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ etiã uerba ad considerandũ subti¬
lius m̃tẽ fideliũ. recte referunt᷑. qͥ eẽ
sine amaritudine nesciunt: etiam si
in hoc mundo ꝓsꝑari uideant᷑ Quib
cũ & aduersitas euenit: eũ quẽ inue¬
nit ingeminat dolorẽ. Unde & recte
in ꝓsꝑitate ñ fuerit. Bene autẽ dicit᷑.
& manus plage meȩ aggrauata est
suꝑ gemitũ meũ. Manus qͥppe plagȩ
est: fortitudo ꝑcussionis Primã nãq

Expanded text:
Quae etiam verba ad considerandam subtiQuae etiam verba ad considerandam subtilius mentem fidelium recte referuntur, qui esse sine amaritudine nesciunt etiam si in hoc mundo prosperari videantur. Quibus cum et adversitas evenit, eum quem invenit ingeminat dolorem. Unde recte diin prosperitate non fuerit. Bene autem dicitur: Et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. Manus quippe plagae est fortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵ hominũ deceptionis retiacula de¬
ne. ẽ. sermo m̃s. & manus plagȩ meȩ
aggrauata. ẽ. suꝑ gemitũ meũ. Mo¬
res suos beatus iob planiorib uerbiᷤᷤ
inchoat: s dicta sua alta mysteriis
ꝓsecutionũ consũmat. Mederi qͥppe
dolor afflicti ex amicoꝵ consolatione
debuerat: s quia consolatio ad blan¬
dim̃ta fallaciȩ erupit. afflicti dolor
inhorruit. Quia enĩ elyphar respon¬
dere conuerso meliora ñ timuit: qͣsi
ex nociuo medicamine uulnus creuit.
Unde recte dr̃. Nunc quoq in amaritu
grauata. ẽ. suꝑ gemitũ meũ: qͥa uide¬
lic& inordinatȩ consolationis intentio
ꝑcussionẽ qͣm minuere debuit multi¬
plicauit. In quib nimirũ uerbis ꝑ ty¬
pũ scẽ ȩccłȩ etiam fideliũ dolor expri-¬
mit᷑: qui eo amplius gemunt. qͦ ma-¬
los blandiri conspiciunt: quia iuxta
pauli uocẽ. ꝑ dulces sermones & bene¬
dictiones. seducunt corda innocentiũ.¬

Expanded text:
vorum hominum deceptionis retiacula devorum hominum deceptionis retiacula dene est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. re suo beatus Job planioribus verbis inchoat, sed dicta sua alta mysterii prosecutione consummat. Mederi quippe dolor afflicti ex amicorum consolatione debuerat; sed quia consolatio ad blandimenta fallaciae erupit, afflicti dolor inhorruit. Quia, enim Eliphaz spondere converso meliora non timuit, quasi ex noxio medicamine vulnus crevit. Unde gravata est super gemitum meum, quia videlicet 513 inordinatae consolationis intentio percussionem quam minuere debuit multiplicavit. In quibus nimirum verbis per typum sanctae Ecclesiae etiam fidelium dolor exprimitur, qui eo amplius gemunt, quo malos blandiri conspiciunt, qui juxta Pauli vocem: Per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentiu
Abbreviated transcription (Latin):
ulteri: uelut etiã hic publicanus.
Rursũ si dicimus qͦd ꝑfecto gaudio ex¬
ultari iusti possunt. de morte prauo¬
rũ: quale. ẽ in hoc mundo gaudium
de ultione peccantiũ. in quo adhuc in-¬
certa .ẽ. uita iustoꝵ: Discernamꝰ igit᷑
temporũ cremores: & exultationes.
Uident & enĩ nẽ iniustos iusti: & de eo¬
rũ nequitia tabescunt. Cũq eos eti¬
am perire conspiciunt: de sua quoq
uita suspecti fiunt. Quando gͦ uide¬
bunt iusti iniquoꝵ interitũ & lȩta¬
bunt᷑ nisi cũ districto iudici ꝑfecta
iam securitate exultationis inheseriÑ.
cũ in illo extremo examine illoꝵ dãp¬
nationẽ conspiciunt: & de se iã quod
metuant ñ habebunt: Nunc itaq
reꝓbos aspiciunt & gemunt. tẽ conspi-¬
cient & subsannabunt: qͥa eos exultan¬
do despicient: qͦs mͦ ñ sine gemitu
iniqua ꝑpetrantes. nec sine metu ui-¬
dent ꝓ iniquitate morientes. Vnde

Expanded text:
ulteri, velut etiam hic publicanus . ulteri, velut etiam hic publicanus . Rursum si dicimus quod perfecto gaudio exsultare justi possunt de morte pravorum, quale est in hoc mundo gaudium de ultione peccantium, in quo adhuc incerta est vita justorum? Discernamus igitur tempora tremoris et exsultationis. Vident etenim nunc injustos justi, et de eorum nequitia tabescunt. Cumque eos feriri conspiciunt, de sua quoque vita suspecti fiunt. Quando ergo videbunt justi iniquorum interitum, et laetabuntur, nisi cum districto judici perfecta jam securitate exsultationis inhaeserint, cum in illo extremo examine illorum damnationem conspiciunt, et de se jam quod metuant non habebunt? Nunc itaque reprobos aspiciunt et gemunt, tunc conspicient et subsannabunt, quia eos exsultando despicient, quos modo nec sine gemitu iniqua perpetrantes, nec sine metu vident pro iniquitate morientes. Se
Abbreviated transcription (Latin):
ora eos tc̃ supplicia puniant. quorũ
hic maliciã nec dona uicert̃. Seqͥt᷑¬
Quoꝵ sententia longe sit a me. Hoc eti
am ꝑ beatũ iob dictũ. ẽ. Ait namq.
Quoꝵ consiliũ longe sit a me: qͣmuis
aliud sententia. atq aliud consiliũ
possit intelligi. Sententia qͥppe in
ore. ẽ: consiliũ in cogitatione. Dũ gͦ¬
elẏphar longe a se maloꝵ sententiam.
beatus uͦ iob consiliũ optauit: constat
nimirũ. quia iste maloꝵ uerbis. ille uͦ
etiã cogitationi desiderat e̾̃e dissimiliᷤ.
iniustos errare conspiciunt: de erro¬
re ꝑcuntiũ letari ñ possunt. Si enĩ
gaudent errorib iusti ñ sunt. Rur¬
sum si ꝑ insultationẽ lȩtant᷑ . eo quod
tales non sunt. quales alios ẽẽ conspi¬
ciunt: om̃ino suꝑbi sunt. Unde & pha¬
riseus iustificationẽ ꝑdidit: qͥ publi¬
cani meritif gaudendo se p̃tulit di¬
cens. Grãs ago tͥ. quia ñ sũ sicut cȩ¬
teri homines: raptores: iniusti: ad¬

Expanded text:
ora eos tunc supplicia puniant, quorum ora eos tunc supplicia puniant, quorum hic malitiam nec dona vicerunt. « Quorum sententia longe am per beatum Job dictum est: Ait namque: Quorum consilium longe sit a me. Quamvis aliud sententia, at aliud consilium possit intelligi. Sententia quippe in ore est, consilium in cogitatione. Eliphaz longe se a malorum sententia, beatus vero Job a consilio optavit, constat nimirum quia iste malorum verbis, ille vero etiam cogitationi desiderat esse dissimilis. injustos errare conspiciunt, de errore pereuntium laetari non possunt. Si enim gaudent erroribus, justi non sunt. Rursum si per insultationem laetantur eo quod tales non sunt quales alios esse conspiciunt, omnino superbi sunt. Unde et pharisaeus justificationem perdidit, quia publicani meritis gaudendo se praetulit, dicens: Gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri homines, raptores, injusti, ad
Abbreviated transcription (Latin):
hominib: ita ꝑ int̾iorẽ imaginẽ dõ no¬
ti atq conspicabiles sumꝰ. Cũ uͦ reatu
culpȩ deprimimur: ad dm̃ leuare cor
dis nr̃i faciẽ ueremur. Dum enĩ nulla
bonoꝵ operũ confidentia fulcit᷑. intueri
sũma mens trepidat: qͥa ipsa se consci¬
entia accusat. Cũ uͦ iam pęnitentiȩ la¬
m̃tis culpa diluit᷑. & sic ꝑpetrata plan.¬
gunt᷑. ut plangenda minime ꝑpetrent᷑.
magna in m̃te fiducia nascit᷑. & ad con-¬
spicienda suꝑnȩ retributionis gaudia
cordis nr̃i facies leuat᷑. S hȩc elyphat
recte dicer&: si infirmũ moner&. Cũ
uͦ iustũ uirũ ꝓpt̃ flagella despicit: qͥd
aliud qͣm uerba scientiȩ nesciens fun¬
dit: Quȩ nimirũ dicta si ad hereti¬
coꝵ typũ ducimꝰ: ipsi falsis ꝓmissionib
ad dm̃ faciem leuare pollicent᷑. Acsi
fideli popło patent̃ dicant. Quã diu
p̃dicationẽ nr̃am ñ sequeris: cor in in¬
fiis p̃mis. Quia uͦ elẏphat beatũ iob

Expanded text:
homini, ita per interiorem hominem Deo nohomini, ita per interiorem hominem Deo noti atque conspicabiles sumus. Cum vero culpae reatu deprimimur, ad Deudis nostri faciem veremur. Dum enim nulla bonorum operum confidentia fulcitur, intueri summa mens trepidat, quia ipsa se conscientia accusat. Cum vero jam poenitentiae lamentis culpa diluitur, et sic perpetrata planguntur, ut plangenda minime perpetrentur, magna menti fiducia nascitur, et ad conspicienda supernae retributionis gaudia cordis nostri facies levatur. Sed haec Eliphaz recte diceret si infirmum moneret. Cum vero justum virum propter flagella despicit, quid aliud quam verba scientiae nesciens fundit? Quae nimirum dicta si ad haereticorum typum ducimus, ipsi falsis promissionibus ad Deum nos faciem levare pollicentur. Ac si fideli populo patenter dicant: Quandiu praedicationem nostram non sequeris, cor in infirmis premis. Quia vero Eliphaz beatum Job