comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑta ratione dissipatur. Facturã qͥppe dĩ
filiũ fatetur: & ecce uehemoth infactura
rerũ primꝰ creatꝰ ostendit᷑. Suꝑ est gͦ ut ar¬
riꝰ aut ñ factũ filiũ p̃dic&: aut eũ post ue¬
hemoth conditũ stultus put&. Quia uero
om̃e quod applicat᷑ insem& ipso reducit᷑.
recte applicatus uehemot᷑ gladiꝰ dr̃. Inse¬
m& ipsam nanq se eiꝰ malicia decoquit.
cũ ad uotũ suũ sese contra electorũ uitã
ꝓhibita ñ exerc&. Multos autẽ exigentib
meritis ferire ꝑmittitur: ut cũ dm̃ dese¬
runt. dãnato hosti famulentur. Ab electis
uͦ eo ualentiꝰ uincitur: quo soli auctori õiũ
humiliꝰ substernunt᷑. Quia igit᷑ ꝑ hoc quod
uiarũ dei pͥncipiũ dr̃. ꝑ hoc quod ꝑmit¬
tente dõ ualde intolerabił demonstratur:
aꝑte cognoscimꝰ cũ quanto hoste pugnemꝰ.
ctori subiciat: quanto contra se ueriꝰ uio¬
lentas aduersarii uires pensat. Quid nãq

Expanded text:
aperta ratione dissipatur. Facturam quippe Dei aperta ratione dissipatur. Facturam quippe Dei Filium fatetur, et ecce. Behemoth in factura rerum primus creatus ostenditur. Superest ergo ut Arius aut non factum Filium praedicet, aut eum post Behemoth conditum stultus putet. Quia vero omne quod applicatur in semetipsum reducitur, recte applicatus Behemoth gladius dicitur. In semetipsam namque se ejus malitia decoquit, cum ad votum suum sese contra electorum vitam prohibita non exercet. Multos autem exigentibus meritis ferire permittitur, ut cum Deum deserunt, damnato hosti famulentur. Ab electis vero eo valentius vincitur, quo soli auctori omnium humilius substernuntur. Quia igitur per hoc quod viarum Dei principium dicitur, per hoc quod permittente Domino valde intolerabilis demonstratur, aperte cognoscimus cum quanto hoste pugnemus.ctori subjiciat, quanto contra se verius violentas adversarii vires pensat. Quid namque
Abbreviated transcription (Latin):
mouit: greges abstulit: ignẽ de cȩlo
de posuit: ꝑturbato aere uentos excita¬
uit: domũ concutiens subruit: conuiuã¬
tes filios extinx̃: uxoris mentẽ in dolo pͣ
uȩ suasionis exacuit: mariti carnẽ infli¬
ctis uulnerib confodit. Sed eiꝰ gladiꝰ a
conditore replicat᷑: cũ dr̃. Animã illiꝰ
serua. Qui replicato gladio quantȩ infir¬
mitatis sit. eugłio atcestante describit᷑.
quia nec manere in obsesso homine po¬
cuit: nec rursus inuãdere bruta aĩalia
ñ iussus prȩsũpsit: dicens. Si eicis nos:
mitte nos ingregẽ porcorũ. Maliciȩ qͥppe
eiꝰ gladiꝰ quã sit replicatꝰ ostenditur: cuisi
potestas sũma licentiã ñ prȩb&: grassari
nec inporcos ualet. Quando gͦ iste sua spon¬
te nocere factis ad dei imaginẽ homini¬
bus audeat: de quo nimirũ constat qd̃
ñ iussus contingere nec porcos p̃sumat:¬
Notandũ quoq ẽ. quod dũ uiarũ dei pͥn¬
cipiũ uehemoth dr̃: uesanũ dogma arcii

Expanded text:
movit, greges abstulit, ignem de coelo deposuit, perturbato aere ventos excitavit, domum concutiens subruit, convivantes filios exstinxit, uxoris mentem in dolo pravae persuasionis exercuit, mariti carnem inflictis vulneribus confodit; sed ejus gladius a Conditore replicatur, cum dicitur: « Animam illius serva . » Qui replicato gladio quantae infirmitatis sit, Evangelio attestante describitur: quia nec manere in obsesso homine potuit, nec rursus invadere bruta animalia non jussus praesumpsit dicens: « Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . » Malitiae quippe ejus gladius quam sit replicatus ostenditur, cui si potestas suae malitiae non praebetur, grassari nec in porcos valet. Quando ergo iste sua sponte nocere factis ad Dei imaginem hominbus audeat, de quo nimirum constat quod non jussus contingere nec porcos praesumatNotandum quoque est quod dum viarum Dei principium Behemoth dicitur, vesanum dogma Arii
Abbreviated transcription (Latin):
ulta inhis suppetunt: quȩ instruen¬
dis morib ꝓferant᷑. Sed priꝰ uehe¬
moth istius uiolenta discutimꝰ: ut
post subtiliꝰ astuta detegamꝰ. Inscriptura
sacra cedri nomine aliq̃n alta excellentu
głȩ cȩlestis expͥmitur: aliq̃n autẽ prauos
rigida elatio designat᷑. Cedri nomine

Expanded text:
ulta in his suppetunt, quae instruendis moribus proferantur; sed prius Behemoth istius violenta discutimus, ut post subtilius astuta detegamus. In Scriptura sacra cedri nomine aliquando alta excellentia gloriae coelestis exprimitur, aliquando autem pravorum rigida elatio designatur. Cedri nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ntiquo hosti qui subuehe¬
moth nomine dnĩca uo¬
ce describitur. suꝑbi
quiq tanto familia¬
riꝰ seruiunt: qͣnto
huiꝰ uitȩ successib
apud sem& ipsos
altiꝰ intumesct.
His nãq cũ gła
augetur elatio: cũ elatione uero addit᷑
cura. huc illucq animꝰ tenditur: quia &
desideria cũ rebus crescunt. Cũq cogita¬
tiones innumeras quasi agrifenũ ꝓfer̃.
usdem cogitationib uelut desiderato pa¬
bulo uehemoth istiꝰ fam̃ pascunt. Unde re¬

Expanded text:
ntiquo hosti, qui sub Behemoth nomine dominica voce describitur, superbi quique tanto familiarius serviunt, quanto hujus vitae successibus apud semetipsos altius intumescunt. His namque cum gloria augetur elatio, cum elatione vero additur cura, huc illucque animus tenditur, quia et desideria cum rebus crescunt. Cumque cogitationes innumeras quasi agri fenum proferunt, eisdem cogitationibus velut desiderato pabulo Behemoth istius famem pascunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
dñs: aliq̃n scã ȩccła. aliq̃n testam̃tũ dĩ
aliq̃n apostata angłs. aliq̃n quilib& he¬
reticꝰ designatur. Cum uͦ montes plurali
numero nominant᷑: aliq̃n celsitudo apło
ignat: sic̃ scriptũ ẽ Et erit in nouissimis dieb
sparatꝰ mons domꝰ dñi inuertice montiũ. Nons

Expanded text:
a Ecclesia, aliquando testamentum Dei, aliquando apostata angelus, aliquando quilibet haereticus designatur. Cum vero montes plurali numero nominantur, aliquando celsitudo apostdesignat, sicut scriptum est: Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice mon
Abbreviated transcription (Latin):
teccat: quantũ & expeditior redditꝰ. ea qͤ
possidentem prȩmere poterant. deserens
calcat. Huiꝰ corhostis insidians. occulta
suggestione alloquit᷑ dicens. Unde hȩc te¬
meritatis tantȩ surrex̃ audacia: ut cre¬
dere audeas. quod omĩa relinquendo
subsistas: Alit̾ te creator condidit: atq
alit̃ tute ipse disponis. Ualentiorẽ te ro¬
bustiorẽq facer&: si sequi ce sua uestigia
cũ inopie necessitate uoluiss&. An ñ ple¬
riq & t̾rena patrimonia nequaquã de
sortis bona ȩt̃na mercantur. Hȩc blan-¬
diens suggerit: seorsũ uero in eisdẽ re¬
b quas retineri admon&. ante retinen¬
cis oculos delectationes pestiferas deci-¬
piens apponit: quatinꝰ seductũ cor ad
blanda exteriora ꝑtrahat: & intima ꝑ-¬
fectionis uota ꝑuertat. Ossa itaq eiꝰ sic̃
fistulȩ eris sunt: quia dolosa eiꝰ consilia
dũ blandũ de exteriorib sonum reddt̃.¬

Expanded text:
erceat, quanto et expeditior redditus, ea quae erceat, quanto et expeditior redditus, ea quae possidentem premere poterant deserens calcat. Hujus cor hostis insidians occulta suggestione alloquitur, dicens: Unde haec temeritatis tantae surrexit audacia, ut credere audeas quod omnia relinquendo subsistas? Aliter te creator condidit, atque aliter tu teipsum disponis; valentiorem te robustioremque faceret, si sequiste sua vestigia cum inopiae necessitate voluisset. An non plerique et terrena patrimonia nequaquam dessortis bona aeterna mercantur? Haec blandiens suggerit, seorsum vero in eisdem rebus quas retinere admonet ante retinentis oculos delectationes pestiferas decipiens apponit, quatenus seductum cor ad blandimenta exteriora pertrahat, in intima perfectionis vota pervertat. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, quia dolosa ejus consilia dum blandum ex exterioribus sonum redd
Abbreviated transcription (Latin):
tentionẽ bonȩ deuotionis subruat: qͣsi
utilitatis consilium sub ministrat dicens.
Ea quidẽ quȩ sunt inp̃senti sufficiunt sed
his deficientib quid aucturꝰ es. si etiã pꝰ
hȩx nulla ꝓuidentur: Adsunt quȩ adp̃¬
sens inpendenda sunt filiis. sed tam̃ pariti¬
da sunt quae seruent᷑. Deesse pot̾ citiꝰ et¬
am quod.ẽ: si sollicitudo ꝓuida cess& pa¬
rare quod de est.An ñ & terrena potest
actio ꝑagi. & tam̃ in actione culpa de¬
clinari: quatinꝰ & exteriora stipendia p̃¬
beat. & tam̃ int̾nã rectitudinẽ ñ inflectat
Hȩc interimblandiens insinuat: & seorsũ
iam innegotio t̾reno quod ꝓuid& pecca¬
ti laqueos occultat. Ossa itaq eiꝰ sic̃ fistu¬
lȩ eris sunt: quia ꝑniciosa eiꝰ consilia au¬
ditori suo consulentis uocis sua uitate
cõmoda t̾rena ñ querere. sed etiã cunctis
quę possid& renunciare: ut indiscipl¬
tu cęlestis magisterii tantũ se liberius ex¬

Expanded text:
tentionem bonae devotionis subruat, quasi tentionem bonae devotionis subruat, quasi utilitatis consilium subministrat, dicens: Ea quidem quae habes, in praesenti sufficiunt, sed his deficientibus quid acturus es? Si enim post haec nulla providentur, adsunt quae ad praesens impendenda sunt filiis, sed tamen paranda sunt quae serventur. Deesse potest citius etiam quod adest, si sollicitudo provida cesset parare quod deest. An non et terrena potest actio peragi, et tamen in actione culpa declinari, quatenus et exteriora stipendia praebeat, et tamen internam rectitudinem non inflectat? Haec interim blandiens insinuat, et seorsum jam in negotio terreno quod providet peccati laqueos occultat. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, quia perniciosa ejus consilia auditori suo consulentis vocis suavitate terrena commoda non quaerere, sed etiam cunctis quae possidet renuntiare ut in discipulatu coelestis magisterii tanto se liberior ex
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ trahit᷑: sensus abstatu suę fortitu¬
dinis eneruatur. lta quoq astuta eiꝰ
consilia. dum quasi blanda ꝓuisione
consulunt. cor a forti intentione per-¬
uertunt: & dum dulcia resonant. adnoti¬
a inclinant. Qua sigͦ exis sunt fistulȩ: que
dũ libent᷑ audiuntur. ab int̾na intento¬
ne animũ in exterioris uitȩ delectatione
deiciunt. Hoc enĩ ue hemoth iste magno¬
ꝑe ad exequendã deceptionẽ satagit: ut
dum ꝑuersitatis suae consiliũ quasi utt¬
le ostendit. suauit̃ ualeat sona re quod
dicit: quatinꝰ & ostensa utilitate m̃tẽ
mulceat: & absconsa iniquitate cor¬
mus: si pauca brȩuiter consiliorũ eiꝰ
argum̃ta pandamꝰ. Ecce enĩ qͥdã c̃tentus
rebus ꝓpriis. decreuit nullis mundi
huiꝰ occupationib implicari : ualde for¬
midans quietis suȩ cõmoda ꝑdere:&
ualde despiciens cũ peccatis lucta cumu¬
lare. Adhc hostis callidus ueniens. ut in¬

Expanded text:
onem trabitur, sensus a statu suae fortituonem trabitur, sensus a statu suae fortitudinis enervatur. Ita quoque astuta ejus consilia dum quasi blanda provisione consulunt, cor a forti intentione invertunt; et dum dulcia resonant, ad noxia inclinant. Quasi ergo aeris fistulae sunt, quae dum libenter audiuntur, ab interna intentione animum in exterioris vitae delectationem dejiciunt. Hoc enim Behemoth iste magnopere ad exsequendam deceptionem satagit, ut dum perversitatis suae consilium quasi utile ostendit, suaviter valeat sonare quod dicit, quatenus et ostensa utilitate mentem mulceat, et absconsa iniquitate cormus, si pauca breviter consiliorum ejus argumenta pandamus. Ecce enim quidam rebus contentus propriis, decrevit nullis mundi hujus occupationibus implicari, valde formidans quietis suae commoda perdere, et valde despiciens cum peccatis lucra cumulare. 1068 Ad hunc hostis callidus veniens, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
infraudulentis consilus tota se eiꝰ mali-¬
cia erigit. Neq enĩ ui quẽpiã pręmit:
sed calliditate pestiferȩ ꝑsuasionis int̾¬
ficit. Et rursum sic̃ ossa qͥa irrigant me¬
dullȩ confortant: ita eiꝰ consilia ꝑ sp̃itał
naturȩ potentiã infusa ingenii subtili¬
tas roborat. hoc uͦ testiculi eiꝰ ab ossib
id ẽ. suggestiones a consiliis distant: qđ
ꝑillas aꝑte noxia inserit: ꝑ hȩc autẽ qͣsi
ex bono consulens ad culpã trahit. Pil¬
las pugnando suꝑat: ꝑ hȩc uͦ consulendo
supplantat. Unde & bene eiꝰ ossa id ẽ. hȩc
eadem consilia exisfistuł cõparantur.
Eris quippe fistulȩ. sonoris aptari cantib
solent. Quȩ ad motȩ aurib dũblandũ car¬
m̃ subtilit̾ concinunt: interiora m̃tis
in exteriori delectatione trahunt. Et
dum dulce ẽ. quod auribus sonant: ui¬
rilitatẽ cordis in uoluptatis fuixum
debilitant. Cumq auditꝰ ad delectati¬

Expanded text:
in fraudulentis consiliis tota se ejus malitin fraudulentis consiliis tota se ejus malitia erigit. Neque enim vi quempiam premit, sed calliditate pestiferae persuasionis interficit. Et rursum, sicut ossa quae irrigant medullae confortant, ita ejus consilia per spiritalis naturae potentiam infusa ingenii subtilitas roborat. Hoc vero testiculi ejus ab ossibus, id est suggestiones a consiliis, distant, quod per illas aperte noxia inserit, per haec autem quasi ex bono consulens ad culpam trahit, per illas pugnando superat, per haec velut consulendo supplantat. Unde et bene ejus ossa, id est haec eadem consilia, aeris fistulis comparantur. Aeris quippe listulae sonoris aptari cantibus solent, quae admotae auribus dum blandum carmen subtiliter concinunt, interiora mentis in exteriora delectationis trahunt; et dum dulce est quod auribus sonant, virilitatem cordis in voluptatis fluxu debilitant. Cumque auditus ad delectati
Abbreviated transcription (Latin):
tat. ubi breuior murꝰ inuenitur. Et pau¬
lus cũ quosdã in ȩccła in continentes as¬
picer&: concessit minima. ut maiora
declinent᷑ dicens. ꝓpt̃ fornicationes au-¬
tem: unusquisq suã uxorẽ habeat. Et
quia tc̃ solũ coniuges in admixtione sine
culpa sunt.cum non ꝓ explenda libidine
sed ꝓsuscipienda prole miscent᷑: ut hoc
etiã quod concesserat. sine culpa quã uis
minima ñ ẽẽ monstrar&: ilico adiunxͣ.
hoc autẽ dico scdm indulgentiã: ñ scđm¬
imꝑium. Non enĩ. ẽ. sine uicio quod igno¬
scitur: & ñ p̃cipit᷑. Peccatũ ꝓfecto uidit:
quod posse indulgeri prȩuidit. S cũ in
dubiis constringim᷑: utilit̾ minimis sub¬
dimur.ne in magnis sine uenia peccemꝰ.
tas soluitur: dum aduirtutes maximas.
ꝑ cõmissa minora transit᷑. Seq̃r. Ossa eiꝰ¬
nisi consilia designant᷑: Nam sic̃ in ossi:¬
b positio corporis roburq subsistit: ita

Expanded text:
tat, ubi brevior murus invenitur. Et Pautat, ubi brevior murus invenitur. Et Paulus dum quosdam in Ecclesia incontinentes aspiceret, concessit minima, ut majora declinarent, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque uxorem suam habeat . Et quia tunc solum conjuges in admistione sine culpa sunt cum non pro explenda libidine, sed pro suspicienda prole miscentur, ut hoc etiam quod concesserat sine culpa, quamvis minima, non esse monstraret, illico adjunxit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non simperium. Non enim est sine vitio, quod ignoscitur, non praecipitur. Peccatum profecto vidit, quod posse indulgeri praevidit. Sed quum in dubiis constringimur, utiliter minimis subdimur, ne in magnis sine venia peccemus.tas solvitur, dum ad virtutes maximas per commissa minora transitur. DISTInisi consilia designantur? Nam sicut in ossibus positio corporis roburque subsistit, ita
Abbreviated transcription (Latin):
grex relinquit᷑: aut rursũ sacra actio
scłarit empta teneat᷑. Undiq metuit et
suspectꝰ latus om̃e ꝑti mescit: ne aut stats
in empto regimine ñdigne lugeat. qđ
ñ etiã deserens emendat᷑: aut certe re¬
gimeri deserens. dũ aliud flere nitit᷑.
rursus aliud de ipsa gregis destitutione
cõmittat. Quia gͦ uehemoth iste ita inex¬
plicabilib nodis ligat. ut plerũq mens
indubio adducta. unde se aculpa solue¬
re nitit᷑ inde in culpa artiꝰ astringat᷑: re¬
ctedr̃. nerui cesticulorũ eiꝰ ꝑplexisunt.
Argum̃ta nãq machinationũ illiꝰ quasi qͦ
laxantur. ut relinquant: eo magis impli¬
cantur. ut teneant. Est tam̃ quod ad de
struendas eiꝰ uersutias utilit fiat: ut cũ
mens int̾minora & maxima peccata con¬
stringit᷑. si omnino nullus sine peccato
euadendi aditꝰ pat&. minora semꝑ eligan¬
tur: quia & qui murorũ undiq ambitu
ne fugiat clauditur: ibi se infuga p̃cipi¬

Expanded text:
grex relinquatur, aut rursum sacra actio grex relinquatur, aut rursum sacra actio saeculariter empta teneatur. Undique metuit, et suspectus latus omne pertimescit, ne aut stans in empto regimine non digne lugeat, quod non etiam deserens emendat; aut certe regimen deserens, dum aliud flere nititur, rursus aliud de ipsa gregis destitutione committat. Quia ergo Behemoth iste ita inexplicabilibus nodis ligat, ut plerumque mens in dubium adducta, unde se a culpa solvere nititur, inde in culpa arctius astringatur, recte dicitur. Nervi testiculorum ejus perplexi sunt. Argumenta namque machinationum ejus quasi quo laxantur 1067 ut relinquant, eo magis implicantur ut teneant. Vet. struendas ejus versutias utiliter fiat, ut dum mens inter minora et maxima peccata constringitur, si omnino nullus sine peccato evadendi aditus patet, minora semper eligantur, quia et qui murorum undique ambitu ne fugiat clauditur, ibi se in fugam praecipi
Abbreviated transcription (Latin):
nerui sunt: cum sic nos argum̃ta hostis il¬
ligant. ut culparũ nodi. quo queruntur
solui. duriꝰ astringant. Alius pensare pon¬
dus honoris ȩccłastici negligens. ad locũ re¬
giminis p̃miis ascendit: sed quia om̃e qͥ
hic emin& plus merorib afficit᷑. quã ho¬
norib gaud&: dũ cor tribulationib prȩ¬
mitur. ad memoriã culpa reuocat᷑. dol&¬
q se ad laborẽ cum culpa ꝑuenisse: & quã
sit iniquũ qđ ãmiserit. ex ipsa fractꝰ dif¬
sicultate cognoscit. Reũ se igit᷑ cũ impen¬
sis prȩmiis agnoscens. uult adeptȩ sulli¬
mitatis locũ deserere: sed cim& ne grauiꝰ
delictũ sit. suscepti gregis custodiã reliqͥs¬
se. Uult suscepti gregis curã gerere: s
formidat ne deterior culpa sit regimi-¬
na pastorał gr̃ȩ empta possidere. Pho
noris gͣ ambitũ: ligatũ culpa hinc inde
se conspicit. Esse quippe sine reatu cri¬
minis neutrũ uid&: siaut susceptꝰ semel

Expanded text:
nervi sunt, cum sic nos argumenta hostis ilnervi sunt, cum sic nos argumenta hostis illigant, ut culparum nodi quo quaeruntur solvi, durius astringant. 38. Alius pensare pondus honoris ecclesiastici negligens, ad locum regiminis praemiis ascendit. Sed quia omne quod hic eminet plus moeroribus afficitur quam honoribus gaudet, dum cor tribulationibus premitur, ad memoriam culpa revocatur, doletque se ad laborem cum culpa pervenisse, et quam sit iniquum quod admiserit ex ipsa fractus difficultate agnoscit. Reum igitur se cum impensis praemiis agnoscens, vult adeptae sublimitatis locum deserere, sed timet ne gravius delictum sit suscepti gregis custodiam reliquisse; vult suscepti gregis curam gerere, sed formidat ne deterior culpa sit regimina pastoralis gratiae empta possidere. Per honoris ergo ambitum ligatum culpa hinc inde se conspicit. Esse quippe sine reatu criminis neutrum videt, si aut susceptus semel
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ẽ iam cȩꝑit. agi quȩ dei sunt ꝓhib&: quȩ
mundi sunt iub&. Pensans itaq subdit᷑
uel quȩ sit culpa inobedientiȩ. uel quod
contagiũ scłaris uitȩ: & obȩdire trepi¬
dat. & ñ obȩdire formidat: ne aut obę¬
diens. deũ in suis p̃ceptis deserat. aut rur¬
sũ ñ oboediens. deũ in electo pͥore contẽp¬
nat: & aut illicitis obtẽꝑans. hoc qđ pro
deo appetiit contra dm̃ exerceat: aut rur-¬
sũ ñ obtẽꝑans. eũ quẽ suũ iudicẽ q̃sierat.
suo iudicio subponat. Aꝑte gͦ iste ꝑ indi¬
scretionis suȩ uitiũ ꝑplexis testiculorũ
neruis astringitur: quia aut obtemꝑars
aut certe ñ obtemꝑans. inculpa transgres¬
sionis ligat᷑ Studebat ꝓprias uoluntates
frangere: & curat eas etiã contempto pͥo¬
re solidare. Decreuit mundũ funditus
relinquere: & ad curas mundi uel ex ali¬
ena uoluntate cõpellit᷑ redire. ꝑplexi itaq

Expanded text:
sse jam coeperit, agi quae Dei sunt prohibet, quae sse jam coeperit, agi quae Dei sunt prohibet, quae mundi sunt jubet. Pensans itaque subditus vel quae sit culpa inobedientiae, vel quod contagium saecularis vitae, et obedire trepidat, et non obedire formidat, ne aut obediens Deum in suis praeceptis deserat, aut rursum non obediens Deum in electo priore contemnat; et aut, illicitis obtemperans, hoc quod pro Deo appetit contra Deum exerceat, aut rursum, non obtemperans, eum quem suum judicem quaesierat suo judicio supponat. Aperte ergo iste per indiscretionis suae vitium perplexis testiculorum nervis astringitur, quia aut obtemperans, aut certe non obtemperans, in culpa transgressionis ligatur. Studebat proprias voluntates frangere, et curat eas etiam contempto priore solidare. Decrevit mundum funditus relinquere, et ad mundi curas vel ex aliena voluntate compellitur redire. Perplexi itaque
Abbreviated transcription (Latin):
tisfacimꝰ. si singula ex singuł exquira mos.
cce enim quidam dũ mundi huiꝰ ami¬
cicias appetit: cui lib& alteri similẽ
sibi uitã ducenti. quod secreta illiꝰ omi si¬
lentio contegat. se iureiurando constrin¬
git. Sed is cui iuratũ ẽ. ad ulteriũ ꝑpettari
cognoscitur: ita ut eriã maritũ ad ulterȩ
occidere conetur. Is autẽ qui iꝰurandũ
p̃buit. ad m̃tem reuertitur. & diuersis
hinc inde cogitationib impugnatur:
terii simul & homicidii particeps fiat.
ꝓ dere trepidat: ne reatu se ꝑuirii obstan¬
gat. ꝑ plexis gͦ cesticulorũ nerius ligatꝰ
est: qui inquãlib& partẽ declin&. ietuit.
ne a transgressionis contagio liber non sit.
ac ꝑ omnia frangere ꝓpͥas uoluntates
querens. alieno se subdere regimini ap¬
petit: sed eũ qui sibi ad dm̃ prȩesse debe¬
at. minꝰ cauta inquisitione discernit. Cui
fortasse is qui sine iudicio eligit᷑. cũ prȩ¬

Expanded text:
tisfacimus, si singula ex singulis exquiramus. tisfacimus, si singula ex singulis exquiramus. -Ecce enim quidam dum mundi hujus amicitias appetit, cuilibet alteri similem sibi vitam ducenti quod secreta illius omni silentio contegat se jurejurando constringit; sed is cui juratum est adulterium perpetrare cognoscitur, ita ut etiam maritum adulterae occidere conetur. Is autem qui jusjurandum praebuit ad mentem revertitur, et 1066 diversis hinc inde cogitationibus impugnatur, terii simul et homicidii particeps fiat, prodere trepidat, ne reatu se perjurii obstringat. Perplexis ergo testiculorum nervis ligatus est, qui, in quamlibet partem declinet, metuit ne a transgressionis contagio liber non sit.  omnia frangere proprias voluntates quaerens, alieno se subdere regimini appetit, sed eum qui sibi apud Deum praeesse debeat minus cauta inquisitione discernit. Cui fortasse is qui sine judicio eligitur, cum praee
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ in malicia exposteriorib crescit: &¬
mira pietate conditoris. astutiora argu¬
menta pandunt᷑. cũ subditur. Nerui testi
eius sunt. pestifera argumenta machinati¬
onũ. ꝑipsa qͥpoe. calliditatis suȩ uires erig
& fluxa mortaliũ corda corrũpit. Testes es
sunt suggestiones prauȩ quib in mentis
corruptione feruescit: atq in constupra¬
ta anima iniqͥ oꝑis ꝓlẽ gignit.S horũtt¬
sticulorũ nerui ꝑ plexi sunt: quia sugge¬
stionũ illiꝰ argum̃ta implicatis inuentio¬
nib alligantur: ut plerosq ita pecca¬
re faciant. quatinꝰ si fortasse peccata fu¬
gere appetant. hoc sine alio peccati laqͥo
ñeuadant. & culpam faciant dũ uitant:
ac nequa quã se ab una ualeant soluere. nͥ
in alia consentiant ligari. Qđ meliꝰ osten
rectorum: unde ezechiel tres uiros libera¬
eugłio dñs dũ alios inagro. alios inlecto.
dubio in eccła ordines ostendit: liquidosa¬

Expanded text:
semper in malitia ex posterioribus crescit, et semper in malitia ex posterioribus crescit, et mira pietate conditoris astutiora argumenta panduntur, cum subditur: CAPUT XX. Iejus sunt pestifera argumenta machinationum . Per ipsa quippe calliditatis suae vires erigit, et fluxa mortalium corda corrumpit . Testiculi ejus sunt suggestiones pravae, quibus in mentis corruptione fervescit, atque in construprata anima iniqui operis prolem gignit. Sed horum testiculorum nervi perplexi sunt, quia suggestionum illius argumenta implicatis inventionibus illigantur, ut plerosque ita peccare faciant, quatenus si fortasse peccatum fugere appetant, hoc sine alio peccati laqueo non evadant; et culpam faciant dum vitant, ac nequaquam se ab una valeant solvere, nisi in alia consentiant ligari. Vet. XIX. Quoentium, atque rectorum; unde et Ezechiel tres viros liberaEvangelio Dominus dum alios in agro, alios in lecto,dubio in Ecclesia ordines ostendit; liquido sa
Abbreviated transcription (Latin):
gerare peccatũ. Plerũq uͦ uehemoth iste
iam cor male subditũ possidet: s tam̃ diui-¬
na illũ gr̃a repellit: & manus miscđiȩ ei¬
cit. quẽ ad se captiua uoluntas introdux̃.
Cũq a corde expellit᷑. acriores infigere ini¬
quitatũ stimulos conatur: ut eos temp¬
tationũ fluctꝰ mens ab illo impugnata sen¬
tiat: quos etiã possessa nesciebat. Qđ bene
dȩmoniacus puer fuiss& oblatꝰ. scriptũ ẽ.
cõminatus ẽ. iħc sp̃ui in mundo dicens
eũ discerpserat cum tenebat: exiens dis¬
cerpsit: quia nimirũ cc̃ peiꝰ cogitatione
mentẽ dilaniat: cũ iã egressui diuina urr¬
tute cõpulsus appropinquat. Et quẽ mutꝰ
possederat. cum clamorib desere bat: qr
plerũq cũ possid&. minora tẽptam̃ta irro¬
gat: cũ uͦ de corde repellit᷑. acriori infesta¬
tione ꝑturbat. Bene itaq dr̃. stringit cau¬
dã suã quasi cedrũ: quia & corpꝰ possideis.

Expanded text:
gerare peccatum. Plerumque vero Behemoth iste gerare peccatum. Plerumque vero Behemoth iste jam cor male subditum possidet, sed tamen divina illum gratia repellit, et manus misericordiae ejicit, quem ad se captiva voluntas introduxit. Cumque a corde expellitur, acriores infigere iniquitatum stimulos conatur, ut eos tentationum fluctus mens ab illo impugnata sentiat, quos etiam possessa nesciebat. Quod bendaemoniacus puer fuisset oblatus, scriptum est: Comminatus est Jesus spiritui immundo, dicens:non discerpserat cum tenebat, exiens discerpsit, quia nimirum tunc pejus cogitationes mentis dilaniat, cum jam egressui divina virtute compulsus appropinquat. Et quem mutus possederat, cum clamoribus deserebat, quia plerumque cum possidet, minora tentamenta irrogat; cum vero de corde pellitur, acriori infestatione perturbat. Bene itaque dicitur: Stringit caudam suam quasi cedrum, quia et cor possidens
Abbreviated transcription (Latin):
tare oꝑe nec decertantes possunt: quia dũ
uehemoth istiꝰ caput ñconterunt. plerũq
cauda & nolentes ligant᷑. Quȩ contra eos
cedri more induruit: quia blanda uolun¬
tate exordii. usq ad uiolentiã retentioĩs
excreuit. Dicat᷑ gͦ. Stringit caudã suã qͣsi
cedrũ: ut tantoquisq debeat initia temp¬
cationis fugere: quanto finẽ eiꝰ intelligit
plerũq eis quos ceꝑit. tc̃ grauores culpas
ingerit. cũ p̃sentis uitȩ t̾mino illos ꝓpin¬
quare cognoscit: & quo se consũmaturũ
temptationẽ considerat: eo eis iniquita¬
tum pondera grauiora coaceruat. Uehe¬
moth igit᷑ caudã suã quasicedrũ stringit:
quia quos ꝑpraua in itia cȩꝑit. ad finẽ de¬
teriores reddit: ut temptam̃ta eiꝰ quo citiꝰ
cessatura sunt. ualentiꝰ cõpleant᷑. Quia enĩ
suis pęnis eorũ satagit ȩquari suppliciũ:
in eis ardentiꝰ ante mortẽ nitit᷑ om̃e exag¬

Expanded text:
tare opere nec decertantes possunt, quia dum tare opere nec decertantes possunt, quia dum Behemoth istius caput non conterunt, plerumque cauda et nolentes ligantur. Quae contra eos cedri more induruit, quia a blanda voluptate exordii usque ad violentiam retentionis excrevit. Dicatur ergo: Stringit caudam suam quasi cedrum, ut tanto quisque debeat initia tentationis fugere, quanto finem ejus intelligit plerumque eis quos ceperit tunc graviores culpas ingerit, cum praesentis vitae termino illos propinquare cognoscit; et quo se consummaturum tentationem considerat, eo eis iniquitatum pondera graviora coacervat. Behemoth igitur caudam suam quasi cedrum stringit, quia quos per prava initia ceperit, ad finem deteriores reddit, ut tentamenta ejus quo citius cessatura sunt, eo valentius compleantur. Quia enim suis poenis eorum satagit aequare supplicium, 1065 in eis ardentius ante mortem nititur omne exag
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ suggestione blandiens subst̾nit᷑:
sed ꝑusum uehement inualescens. sub cre¬
scente temptationis fine roborat᷑. Suꝑa¬
bile nanq ẽ. omẽ qͦd in initio suggerit:
s in de seq̃r quod uinci uix possit. Priꝰ
enim quasi consulens blanda ad animũ lo¬
quitur: s cũ semel dentẽ delectationis in¬
fixerit. uiolenta pꝰ consuetudine pęne in¬
solubilit̾ innodatur. Unde & bene string̾e
caudã dr̃. Dente enĩ uulnerat. cauda ligat:
ne temptationis astringit. Quia enĩ pecca¬
tũ trib modis admittitur: cũ uidelic& ser¬
pentis suggestione. carnis delectatione.
sp̃c consensione ꝓpetrat᷑: uehemoth iste
priꝰ illicita suggerens. linguã exerit: post
addelectationẽ ꝑtrahens. dentẽ figit: ad
extremũ uͦ ꝑconsensionẽ possidens. caudã
stringit. Hinc ẽ. enĩ qđ ñnulli peccata lon¬
go usu ꝑpetrata insem& ipsis ipsi reprȩ¬
hendunt: atq hȩc ex iudicio fugiunt. s ui¬

Expanded text:
quidem suggestione blandiens substernitur, quidem suggestione blandiens substernitur, sed per usum vehementer invalescens, succrescente tentationis fine, roboratur. Superabile namque est omne quod initio suggerit, sed inde sequitur, quod vinci vix possit. Prius enim quasi consulens blanda ad animum loquitur; sed cum semel dentem delectationis infixerit, violenta post consuetudine pene insolubiliter innodatur. Unde et bene stringere caudam dicitur. Dente enim vulnerat, cauda ligat, ne tentationis, astringit. Quia enim peccatum tribus modis admittitur, cum videlicet serpentis suggestione, carnis delectatione, spiritus consensione perpetratur, Behemoth iste, prius illicita suggerens, linguam exerit; post, ad delectationem pertrahens, dentem figit; ad extremum vero, per consensionem possidens, caudam stringit. Hinc est enim quod nonnulli peccata longo usu perpetrata in semetipsis ipsi reprehendunt, atque haec ex judicio fugiunt, sed vi
Abbreviated transcription (Latin):
quiꝰ incidit. Qui recte ñ ferro cantũ mͦ. s
laminis ferreis comparantur: quia dũ se
circunquaq incrudelitate dilatare am¬
biunt: quasi inferri se laminas extendt̃.
uerba conditoris quȩ iã uident᷑ discussa di¬
stnugere: atq ub̃ioris intelligentiȩ fru¬
ctus instruendis morib apportare. Nam
quia anciquus hostis quid ꝑ assũptũ ho¬
minẽ contra homines agat audiuimꝰ:
suꝑest ut nunc quid inhominib etiã ꝑ
sem& ipsũ sine homine moliat᷑. exploremꝰ.
drũ. Prima qͥppe serpentis suggestio mol¬
lis ac tenera ẽ: & facili uirtutis pede con¬
terenda. Sed si hȩc in ualescere negligenter
admittit᷑. eiq ad cor aditꝰ licent̃ prebet᷑:
tanta se uirtute ex aggerat: ut captã men¬
tem deprimens. usq ad intolerabile robur
excrescat. Caudã itaq quasi cȩdrũ string̾e
tio. incunctis quȩ subsequent̃ intulerit.
uelut ex iure dñatur. huiꝰ ergo uehemoth
caput herba. ẽ. cauda cedrꝰ: quia ex pͥma

Expanded text:
Qui recte non ferro tantummodo, sed laminis ferreis comparantur, quia dum se circumquaque in crudelitate dilatare ambiunt, quasi in ferri se laminas extendunt.verba conditoris, quae jam videntur discussa, distinguere, atque uberiores intelligentiae fructus instruendis moribus apportare. Nam quia antiquus hostis quid per assumptum hominem contra homines agat audivimus, superest ut nunc quid in hominibus etiam per semetipsum sine homine moliatur exploremus. r.---Prima quidem serpentis suggestio mollis ac tenera est, et facile virtutis pede conterenda, sed si haec invalescere negligenter admittitur, eique ad cor aditus licenter praebetur, tanta se virtute exaggerat, ut captam mentem deprimens, usque ad intolerabile robur excrescat. Caudam itaque quasi cedrum stringere tio, in cunctis quae subsequenter intulerit velut ex jure dominatur. Hujus ergo Behemoth caput herba est, cauda cedrus, quia ex prima
Abbreviated transcription (Latin):
insensibilior redditur: quanto apud eos
etiamlaudabił habetur. Quam recte aridã
asserit: quia nulla sui cognitione uiride¬
scit. Quod igit᷑ apud ieremiã ꝑ infirmi¬
tatẽ cutis: hoc apud beatũ iob ꝑfragili¬
tatẽ dr̃ cartilago. Et quod illic ossa ꝑdu
riciam : hoc hic laminȩ ferreȩ esse memo
sua extremo tempore contra electos deitan¬
ta se arte iniquitatis exerc&: qui etiã ꝑ
sem& ipsũ ad decipiendas mentes intan¬
ta insidiarũ tergiuersatione se exhib&:
cuiꝰ naturȩ. cuiꝰ sit conditionis audiamꝰ.
Neq enĩ tam mira uel in maligna oꝑa¬
tione posset: si ñ ex magna conditione
subsisterte. Unde & mox mira pietate dñs.
ac sicausas tantȩ astutiȩ. tanteq fortitu¬
dinis redder&: ad iunx̃ dicens. Ipse ẽ. pͥn¬
lccirco ad tã multa fortit᷑ sufficit: qr in
natura rerũ. hunc creando ꝑsubstanti¬
am conditor pͥmũ fȩcit. Quid enĩ uias¬

Expanded text:
insensibilior redditur: quanto apud eos insensibilior redditur: quanto apud eos etiam laudabilis haasserit, quia nulla sui cogitatione viridescit. Quod ergo apud Jeremiam per infirmitatem cutis, hoc apud beatum Job per fragilitatem dicitur cartilago; et quod illic ossa per duritiam, hoc hic laminae ferreae esse memorsua extremo tempore contra electos Dei tanta se arte iniquitatis exercet, qui etiam per semetipsum ad decipiendas mentes in tanta insidiarum tergiversatione se exhibet, cujus naturae, cujus sit conditionis audiamus. Neque enim tam mira vel in maligna operatione posset, si non ex magna conditione subsisteret. Unde et mox mira pietate Dominus, ac si causas tantae astutiae tantaeque fortitudinis redderet, adjunxit, dicens: CAPUT Idcirco ad tam multa fortiter sufficit, quia in natura rerum hunc creando per substantiam Conditor primum fecit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
gustã portã: Quid autẽ latiꝰ quã nullis
ꝓpriis uoluntatib reluctari: & quaqua¬
uersũ impulsus arbitrii duxerit. se sine retͣc.¬
tatione diffundere. Iuigͦ ꝑfiduciã sc̃ita¬
tis pꝰ posito meliorũ iudicio ᷤ secunt᷑: qͣsi
ꝑ plateas ꝑgunt. Sed ñ sunt cogniti in pla¬
deis: quia de uita sua aliud ostenderan.
qnfrangendo uoluntates ꝓprias inangꝰto
se calle retinebant. Et bene additur: ad hȩ¬
sit cutis eorũ ossib. Quid in osse: nisi duri¬
cia forcitudinis: Quid incute: nisi mollici¬
es expͥmitur infirmitatis: Cutis gͦ eorũ
ad herere ossib dr̃: quia ab eis praua sen¬
tientib. infirmitas uicii. duricia uirtutis
putatur. Infirma enim sunt quȩ faciunt:
sed elationis fiducia decepti. fortib ea suspi¬
cionib iungunt: & quo de se magna senti¬
unt: eo de sua nequicia emendari contẽp¬
nunt. Unde & recte adiungitur. Aruit &
facta.ẽ. quasilignũ. Culpa qͥ ppe eorũ tanto

Expanded text:
gustiam portam . » Quid autem latius quam nullis gustiam portam . » Quid autem latius quam nullis propriis voluntatibus reluctari, et quaquaversum impulsus arbitrii duxerit se sine retractatione diffundere? Qui ergo per fiduciam sanctitatis postposito meliorum judicio se sequuntur, quasi per plateas pergunt: sed non sunt cogniti in plateis, quia de vita sua aliud ostenderant: quando frangendo voluntates proprias in angusto se calle retinebant. Et bene additur: « Adhaesit cutis eorum ossibus. » Quid in osse nisi duritia fortitudinis, quid in cute nisi mollities exprimitur infirmitatis? Cutis ergo eorum adhaerere ossibus dicitur, quia ab eis prava sentientibus, infirmitas vitii duritia virtutis putatur. Infirma enim sunt quae faciunt: sed, elationis fiducia decepti, fortibus ea suspicionibus jungunt, et quo de se magna sentiunt, eo de sua nequitia emendari contemnunt. Unde et recte subjungitur: « Aruit et facta est quasi lignum. » Culpa quippe eorum tanto
Abbreviated transcription (Latin):
quia prȩcedentes multos atq ad suꝑna ten-¬
dentes. ꝑ cȩlestẽ conuersationẽ uidentur
uincere: narrantur saphiro pulchriores
extitisse. S plerũq dũ uirtutũ copia etiã
plusquã ex pedit ꝓsꝑatur: in quandã sui
fiduciã mens adducitur: & decepta p̾sũp¬
tione ꝓpria. repente peccato surripien¬
enĩ pꝰ candorẽ fiunt: ꝙr amissa dei iusti¬
cia cum de se p̃sumunt. in ea etiã quȩ
ñ intelligunt peccata dilabuntur. Et
qr pꝰ amoris ignẽ ad frigꝰ corporis ueniunt:
extinctis carbonib. ex comparatione prȩ¬
ferunt᷑. Nonnunquam enĩ dũ timorem
dei ꝑsui fiduciã deserunt: etiã frigidis m̃¬
tib frigidiores fiunt. De quib recte sub¬
iungitur. Nonsunt cogniti in plateis.
Platea qͥppe sermonis grȩci ratione. plati¬
tudine dr̃. Quid uͦ ẽ. humanȩ m̃ti angu¬
stiꝰ. quam uoluntates ꝓpͥas frangere: de
qua fractione ueritas dicit. intrate ꝑ an¬

Expanded text:
quia praecedentes multos, atque ad superna tenquia praecedentes multos, atque ad superna tendentes per coelestem conversationem 1071 videntur vincere, narrantur sapphiro pulexstitisse. Sed plerumque dum virtutum copia etiam plus quam expedit prosperatur, in quadam sui fiducia mens adducitur, et decepta praesumptione propria, repente peccato subripienenim post candorem fiunt: quia, amissa Dei justitia, cum de se praesumunt, in ea etiam quae non intelligunt peccata dilabuntur: et quia post amoris ignem ad frigus torporis veniunt, exstinctis carbonibus ex comparatione praeferuntur. Nonnunquam enim dum timorem Dei per sui fiduciam deserunt, etiam frigidis mentibus frigidiores fiunt. De quibus recte subjungitur: « Non sunt cogniti in plateis. » Platea quippe sermonis graeci ratione pro latitudine dicitur. Quid vero est humanae menti angustius quam voluntates proprias frangere? De qua fractione Veritas dicit: « Intrate per an
Abbreviated transcription (Latin):
quasi lignũ. Quid enĩ nazare orũ nomi¬
ne nisi abstinentiũ & continentiũ uita sig¬
natur: quȩ niue & lacte nitidior dr̃:
Nix enĩ ex aqua congelascit: quȩ desuꝑue-¬
nit. Lac autem ex carne exprimitur: quȩ in¬
inferiorib nutrit᷑. Quid gͦ ꝑ niuẽ: nisi can¬
dor uitȩ cȩlestis: Iuid ꝑ lac. nisi tempora¬
lis dispensationis ad ministratio demon-¬
Istratur: Et quia plerunq continentes uiri
inȩccła tã mira oꝑa faciunt. ut ab eis mul¬
a qui cȩlestẽ uitã tenuerant. multi qui
antur: & candidiores niue. & nitidiores
Rubicundiores ȩbore antiquo. Dũ enĩ ẽbo
signatur. Ebur uero ẽẽ os magnorũ animali¬
tm ñ ignoramꝰ. Ebore itaq antiquo rubi¬
cundiores sunt: quia sepe ante huma nos
ocłos non nullis p̃cedentib patrib studio
feruentiores existunt. De quib ut cotũ si¬
mul ostendat᷑: ad iungitur. Saphiro pul¬
chriores. Etherei quippe coloris .ẽ. saphirꝰ. Et

Expanded text:
atur. Quid enim Nazaraenorum nomine, nisi abstinentium et continentium vita signatur, quae nive et lacte nitidior dicitur? Nix enim ex aqua congelascit, quae desuper venit: lac autem ex carne exprimitur, quae inferioribus nutritur. Quid ergo per nivem, nisi candor vitae coelestis. Quid per lac, nisi temporalis dispensationis administratio demonignatur? Et quia plerumque continentes viri in Ecclesia tam mira opera faciunt, ut ab eis multi qui coelestem vitam tenuerant, multi qui antur, et candidiores nive, et nitidiores Rubicundiores ebore antiquo. Dum enim ruborsignatur. Ebur vero esse os magnorum animalium non ignoramus. Ebore itaque antiquo rubicundiores sunt, quia saepe ante humanos oculos nonnullis praecedentibus patribus studii ferventioris existunt. De quibus ut totum simul ostendatur, adjungitur: Sapphiro pulchriores. Aetherei quippe coloris est sapphirus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdire excaritate poterat. gladio sub¬
introducti torporis extinguit. Si enĩ
ƿimur: dignũ ẽ. ut sic eorũ delo contͣ
uicia sicuti nr̃o flagremꝰ. Quia igit᷑
dum suauit̃ consulit. mentẽ ab inten-¬
tione ꝓpria alienã reddit: recte dr̃. Os¬
sa eiꝰ sicut fistulȩ exis. Quando enĩ ꝑfraudu¬
lenta eiꝰ consilia. audientis animo blan-¬
dum sonat. quasi cũ fistula ȩris cantat.:
ut unde mulc&. inde decipiat. Sed ue
quando se in insidus sub prȩtextu infir¬
mitatis exerc&. Tunc autẽ duriores tẽp¬
tationes excitat: qn ante temptati ocu-¬
los. iniquitatiᷤ laqueos subspecie uirtu¬
tis occultat. Unde & recte subiungitur.¬

Expanded text:
prodire ex charitate poterat, gladio subprodire ex charitate poterat, gladio subintroducti torporis exstinguit. Si enim imur , dignum est ut sic eorum zelo contra vitia, sicut et nostro, flagremus. Quia igitur dum suaviter consulit, mentem ab intentione propria alienam reddit, recte dicitur: Ossa ejus sicut fistulae aeris. Quando enim per fraudulenta consilia audientis animo blandum sonat, quasi cum fistula aeris cantat, ut unde mulcet, inde decipiat Vet. XXrtamen movet, quando se in insidiis sub praetextu infirmitatis exercet. Tunc autem duriores tentationes excitat, quando ante tentati oculos iniquitatis laqueos sub specie virtutis occultat. Unde et recte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
& dum laudat corde. intestina rectitu¬
dine. inuestigat callide ubi subruat
inprauitate. Ossa itaq eiꝰ sic̃ fistulȩ ȩris
sunt: quia clandestina eiꝰ consilia un
inde ꝑniciosa a recta intentione dissi
is. multa iam uetusti hominis uicia &¬
immutatione uidȩ & lamentatione poe¬
nitentiȩ excoxit: & tanto maiore ze-¬
lo contra aliena peccata accendit᷑ : qͣn¬
to sibim& ipsi funditꝰ mortuus. iniqͥ¬
tatib ꝓpͥisũ tenetur. Hunc hostis cal¬
lidus quia zelo iusticiȩ etiã cȩteris ꝓ¬
desse cognoscit: quasi ꝓsꝑe consulenti¬
b uerbis appetit dicens. Quid te ad a-¬
liena curanda dilatas: Utinã tuacon¬
siderare conualescas. An ñ ꝑpendis qi
cũ ad aliena extenderis: erga curanda
quȩ tua sunt.minor inueniris: Et
quid ꝓdẽ. alieni uulneris cruorẽ t̃gere :¬
& putredinẽ ꝓprii negligendo dilata-¬
re: Hȩc dũ quasi consulens dicit. ze-¬
lũ caritatis adimit: & om̃e bonũ quod

Expanded text:
 dum laudat cor de intestina rectitu dum laudat cor de intestina rectitudine, investigat callide ubi subruat in pravitate. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, quia clandestina ejus consilia und069 inde perniciosa a recta intentione dissipis, multa jam vetusti hominis vitia et mutatione vitae, et lamentatione poenitentiae correxit; et tanto majori zelo contra aliena peccata accenditur, quanto sibimetipsi funditus mortuus, iniquitatibus propriis non tenetur. Hunc hostis callidus, quia zelo justitiae etiam caeteris prodesse cognoscit, quasi prospera consulentibus verbis impetit, dicens: Quid te ad aliena curanda dilatas? Utinam tua considerare convalescas. An non perpendis quia cum ad aliena extenderis, erga ea curanda quae tua sunt minor inveniris? Et quid prodest alieni vulneris cruorem tergere, et putredinem proprii negligendo dilatare? Haec dum quasi consulens dicit, zelum charitatis adimit, et omne bonum quod
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Aliꝰ relictis omnib quȩ exteriꝰ pos¬
sederat. ut or dinẽ sullim ioris discipu¬
latꝰ appre hendat etiã intimas frangere
uoluntates parat: ut rectiorib se alteriꝰ
uoluntatib subdens. ñ solũ prauis
desideriis. sed ad ꝑfectionis cumulũ etiã
mn bonis uotis sibim& ipsi renunti&: &
cuncta quȩ sibi agenda sunt ex alieno
arbitrio obseru&. Hunc hostis callidus
tanto molliꝰ alloquitur. quanto ab ex cel¬
siori loco deicere artdentiꝰ conatur: mox¬
q uirulenta suggestione blandiens dic̃.
poteris: si ne quaquã te iudicio alteriꝰ
subdis. Cur ꝓfectũ tuũ substudio meli¬
orationis imminuis: Cur intentionis tuȩ
bonũ dum ultra quam necesse ẽ. extend̾e
niteris. frangis: Quȩ enĩ dum uoluntate
ꝓpͥa usus es. ꝑuersa ꝑpetrastic Quigͦ cibi
plene ad bene uiuendũ sufficis: alienũ
suꝑ te iudiciũ cur requiris: Hȩc blandi¬
ens intimat: seorsũ uero in uoluntatib
eiꝰ ꝓpriis exercendȩ suꝑbiȩ causas parat:¬

Expanded text:
us, relictis omnibus quae exterius possederat, ut ordinem sublimioris discipulatus apprehendat, etiam intimas frangere voluntates parat, ut rectioribus se alterius voluntatibus subdens, non solum pravis desideriis, sed ad perfectionis cumulum etiam in bonis votis sibimetipsi renuntiet, et cuncta quae sibi agenda sunt ex alieno arbitrio observet. Hunc hostis callidus tanto mollius alloquitur, quanto ab excelsiori loco dejicere ardentius conatur, moxque virulenta suggestione blandiens, dicit: poteris, si nequaquam te judicio alterius subdis! Cur profectum tuum sub studio meliorationis imminuis? Cur intentionis tuae bonum, dum ultra quam necesse est extendere niteris, frangis? Quae enim dum voluntate propria usus es, perversa perpetrasti? Qui ergo tibi plene ad bene vivendum sufficis, alienum super te judicium cur requiris? Haec blandiens intimat, seorsum vero in voluntatibus ejus propriis exercendae superbiae causas parat; et
Abbreviated transcription (Latin):
res existunt: Ferro quippe cȩtera metalla
uirtutũ ñ sufficiunt. contra necẽ fideliũ a¬
triꝰ accendunt᷑. Quia enĩ cũ eo se facere sig¬
na & ꝓdigia ñ posse considerant: fideles se
illi ꝑ crud elitatẽ ꝓbant. Et ꝓ eo quod inno¬
centiũcorda corrumꝑe ꝑsuadendo ñ posst̃:
multiplicius cȩteris. bonorũ corpora se ex¬

Expanded text:
res existunt? Ferro quippe caetera metalla res existunt? Ferro quippe caetera metalla virtutum non sufficiunt contra necem fidelium acrius accenduntur. Quia enim cum eo se facere signa et prodigia non posse considerant, fideles se illi per crudelitatem probant; et pro eo quod innocentium corda corrumpere persuadendo non possunt, multiplicius caeteris bonorum corpora se ex
Abbreviated transcription (Latin):
quasi humilit̾ substernuntur: & ꝑsermo¬
nẽ de se insinuant. quod ꝑ exhibitionẽ ne¬
fistule cõparant᷑: quia nimirũ more metal¬
li insensibił sonũ loquendi habent: sedsen¬
sum bene uiuendi ñ habent. Hoc nãq qͣsi
humilit̃ loquendo asserunt: quod elate
uuendo contempnunt. Unde bene ꝑ pau¬
lum dr̃. Silinguus hominũ loquat & an¬
głorũ caritatẽ autẽ ñ habeã: factus sũ uelut
essonans. aut cymbalũ tinniens. Bona
qͥppe loquens. sed ꝑamorẽ eadẽ bona ñ se¬
quens. uelut es aut cymbalũ sonitũ reddit.
ñ honorib clari. ñ diuitiis fulti. ñ uirtu¬
tũ specie decorati. ñ scientia calliditatis
ꝑiti: sed tam̃ uideri quales ñ sunt ambi¬
unt: & iccireo contra bonorũ uitã neqͥ¬
quidẽ speciẽ hab&: s ossis fortitudinẽ ñ
hab&. Quid ẽ. gͦ quod cartilago eiꝰ laminis
ferreis comparatur: nͥ quod ii qui in illo
debiliores sunt ad ppetranda mala neqͥo.¬

Expanded text:
similiter substernuntur, et per sermosimiliter substernuntur, et per sermonem de se insinuant quod per exhibitionem neris comparantur, quia nimirum more metalli in sensibus sonum loquendi habent, sed sensum bene vivendi non habent. Hoc namque quasi humiliter loquendo asserunt, quod elati vivendo contemnunt. Unde bene per Paulum dicitur: « Si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aes sonans aut cymbalum tinniens . Bona quippe loquens, sed per amorem eadem bona non sequens, velut aes aut cymbalum sonitum reddit, non honorus claibri, non divitiis fulti, non virtutum specie decorati, non scientia calliditatis periti, sed tamen videri quales non sunt ambiunt, et idcirco contra bonorum vitam neququidem speciem habet, sed ossis fortitudinem non habet. Quid est ergo, quod cartilago ejus laminis ferreis comparatur? nisi, quia hi, qui in illo debiliores sunt, ad perpetranda mala nequio
Abbreviated transcription (Latin):
Quid itaq aliud ossa antixp̃i. quã quos¬
libae in eiꝰ corpore ualentiores accipimꝰ:
inquorũ corde iniquitas dũ uehenit᷑ indi¬
tuit. ꝑ eos tota eiꝰ corporis compago subsi¬
stit: Multi nanq in hoc mundo diuites ui¬
dent᷑: qui dũ reb opibq sub nixi sunt qͥ
exfortitudine solidantur: sed largiendo
hȩc ipsa quib fulti sunt. ad suũ alioserto¬
rem trahunt. Modo non nullos ut praui
fiant. donis illiciunt: mͦ non nullos. ut pra
u ꝑmaneant munerib astringunt. Quid
itaq hi nisi antixp̃i ossa sunt. qͥ dũ mabs
continendo multiplicant. in eiꝰ corpore
carnes portant: hi ñnũqͣm decipiendis
auditorib exhibent linguȩ dulcedines¬
quia & spinȩ ꝓfer̃ flores: & apparce qui¬
dem ineis quod oleat: sed latae quod pun¬
gat. A maris dulcia: noxiis blanda ꝑmis¬
cent. Et potestate qͥde admirandi uideri
appetunt: s fallendi arte p̃missa colloqͥa.

Expanded text:
Quid itaque aliud ossa Antichristi quam quosQuid itaque aliud ossa Antichristi quam quosbet in ejus corpore valentiores accipimus? in quorum corde iniquitas dum vehementer induruit, per eos tota ejus corporis compago subsistit. Multi namque in hoc mundo divites videntur, qui dum rebus opibusque subnixi sunt, quasi ex fortitudine solidantur; sed largiendo haec ipsa quibus fulti sunt, ad suum alios errorem trahunt. Modo nonnullos ut pravi fiant donis illiciunt, modo nonnullos ut pravi permaneant muneribus astringuat. Quid itaque hi nisi Antichristi ossa sunt, qui dum malos continendo multiplicant, in ejus corpore carnes portant? Hi nonnunquam in decipiendis auditoribquoniam et spinae proferunt flores, et apparet quidem in eis quod oleat, sed latet quod pungat. Amaris dulcia, noxiis blanda cent; et potestate quidem admirandi videri appetunt, sed fallent arte, praemissa colloquia