comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liber dimissus dr̃: qͥa sub peccati dominio
ñ tenet᷑: de qͦ alias scriptũ. ẽ. int̾ mortuos
piens. iniquitatis iugo nullo mͦ tenetur.
Quẽ qͦmuis macula culpȩ nr̃ȩ ñ attigit: pas¬
sio tam̃ nr̃ȩ mortalitatis astrinxit. Un
de & postqͣm liber dimissus dr̃. recte de
illo adiungit᷑: & uincula eiꝰ quis soluit.
U incula quippe eiꝰ tc̃ soluta sunt: cũ infir¬
mitates passionis illiꝰ in resurrectionis st̃
gła cõmutatȩ. Quasi quȩdã uincła dñs
habuit. ea quȩ nos nequitiȩ merito patim᷑.
nr̃ȩ mortalitatis infirma: quib & usq ad
mortẽ sponte ligari se uoluit. & quȩ ꝑ re¬
surrectionẽ mirabilit̾ soluit. Esurire enĩ.
sitire. lassescere. teneri. flagellari. crucifi.¬
gi. nr̃ȩ mortalitatis uincłm fuit. S cũ
expleta morte uelũ templi rũperet᷑: scin¬
derent᷑ petrȩ: monumĩta panderent᷑. in¬
ferni claustra patescerent: qͥd aliud tot¬
argum̃tis tantȩ uirtutis ostendit᷑. nisi

Expanded text:
liber dimissus dicitur quia sub peccati domini non tenetur. De quo alias dicitur: « Inter mortuos piens, iniquitatis jugo nullo modo tenetur. Quem quamvis macula culpae nostrae non attigit, passio tamen nostrae mortalitatis de et postquam liber dimissus dicitur, recte de illo adjungitur: « Et vincula ejus quis solvit? » Vincula quippe ejus tunc soluta sunt, cum infirmitates passionis illius in resurrectionis sunt gloriam commutatae. Quasi quaedam vincula Dominus habuit ea quae nos nequitiae merito patimur, nostrae mortalitatis infirma, quibus et usque ad mortem sponte ligari se voluit, et quae per resurrectionem mirabiliter solvit. Esurire enim, sitire, lassescere, teneri, flagellari, crucifigi, nostrae mortalitatis vinculum fuit. Sed cum expleta morte velum templi rumperetur, scinderentur petrae, monumenta panderentur, inferni claustra patescerent; qargumentis, tantisque virtutibus ostendebatur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
alias dictũ. c̃. Factum . ẽ. silentiũ in cęlo qͥsi
media hora. Celũ quippe ȩccła electoꝵ uocat᷑.
quȩ ad ȩt̃na sublimia dũ ꝑ subleuationẽ con¬
templationis intendit. surgentes ab infimis
cogitationũ tumultꝰ p̃mit: atq intra se deo
qͦddã silentiũ facit. Quod quidẽ silentium
contemplationis. qͥa in hac uita ñ potest ẽẽ
animo cogitationũ tumultuosi se strepitus
ingert̃: etiã sublimib intendentẽ. rursũ ad
respicienda trena. cordis ocłm uiolenter tra¬
hunt. Unde scriptũ. c̃. Corpus qͦd corrũpitur
aggrauat animã: & deprimit t̾rena inhabi¬
tatio sensũ multa cogitantẽ. Bene gͦ factũ

Expanded text:
alias dictum est: Factum est silentium in coelo quasi alias dictum est: Factum est silentium in coelo quasi media hora . Coelum quippe Ecclesia electorum vocatur; quae ad sublimia, dum per sublevationem contemplationis intendit, surgentes ab infimis cogitationum tumultus premit, atque intra se Deo quoddam silentium facit: quod quidem silentium contemplationis, quia in hac vita non potest esse animo cogitationum tumultuosi se strepitus ingerunt, et jam sublimibus intendentem rursum ad respicienda terrena cordis oculum violenter trahunt. Unde scriptum est: Corpus quod corrumpitur, aggravat animam: et deprimit terrena inhabitatio sensum multa c
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc loco solitudinẽ debemꝰ intelligere corpo¬
ris. an solitudinẽ cordis: S quid prodest
solitudo corporis: si solitudo defuerit cor¬
dis: Qui enĩ corpore remot uiuit. s tumul¬
tib conuersationis humanȩ t̾renor desiderio¬
rũ cogitatione se inserit. ñ ẽ. in solitudine:
si uͦ p̃mat᷑ aliqͥs corporalit̃ popłarib turbis.
& tam̃ nullos curarũ scłariũ tumult᷑ in
corde patiat᷑: ñ .ẽ. in urbe. Itaq bene conuer¬
santib primũ solitudo m̃tis tribuit᷑: ut ex¬
urgentẽ intrinsecus strepitũ trenor desi¬
derioꝵ p̃mant: ut ebullientes ad infima
curas cordis ꝑ suꝑni gr̃am restringant amo¬
ris: om̃sq motꝰ importune se offerentiũ le¬
uiũ cogitationũ. qͣsi qͣsdã circũ uolantes mus¬
cas ab ocłis m̃tis abigant manu grauitatis.¬
& qͦddã sibi cũ dño intra se secretũ quęxant:
ubi cũ illo extĩore cessante strepitu ꝑ int̾na
desideria silent̃ loqͥnt᷑. De hoc secreto cordis

Expanded text:
Hoc loco solitudinem debemus intelligere corporis, an solitudinem cordis? Sed quid prodest solitudo corporis, si solitudo defuerit cordis? Qui enim corpore remotus vivit, sed tumultibus conversationis humanae terrenorum desideriorum cogitationibus se inserit, non est in solitudine. Si vero prematur aliquis corporaliter popularibus turbis, et tamen nullos curarum saecularium tumultus in corde patiatur, non est in urbe. Itaque bene conversantibus primum solitudo mentis tribuitur, ut exsurgentem intrinsecus strepitum terrenorum desideriorum premant, ut ebullientes ab infimis curas cordis per superni gratiam restringant amoris, omnesque motus importune se offerentium levium cogitationum, quasi quasdam circumvolantes muscas ab oculis met quoddam sibi cum Domino intra se secretum quaerant, ubi cum illo, exteriore cessante strepitu, per interna desideria silenter loquantur. De hoc secreto cordis
Abbreviated transcription (Latin):
poꝵ apparentib miracłis. in fugã uersi st̃.
qͥa pauore cont̾riti. a ꝑsecutione fideliũ
cessauert̃. Predicationẽ scilics tubarum.
fractis lagenis corpor. tusis tumuert̃ lam¬
padib miracłor. Intuendũ . ẽ. etiã id qͦd
illic scriptũ. ẽ. quia in dextra tubas. lage¬
nas aut̃ in sinistra tenuert̃. Pro dextro e¬
nĩ habere dicimur. qͥeqͥd ꝓ magno pensa¬
mus: ꝓ sinistro uͦ qͦd ꝓ nichilo ducimus.
Bene gͦ illic scriptũ. ẽ qͦd in dextera tubas.¬
& lagenas in sinistra tenuert̃: quia xp̃i
martyres ꝓ magno habent p̃dicationis
gr̃am: corpor uͦ utilitatẽ ꝓ minimo. Qͥs¬
qͥs enĩ plus facit utilitatẽ torporis quã
grãm p̃dicationis: in sinistra tubã. atq
in dextera lagenã ten&. Si enim priori
loco gr̃a p̃dicationis attendit᷑. & posterio¬
ri utilitas corporis: certũ. ẽ. qͥa dextris tu¬
bȩ. & sinistris lagenȩ teneant᷑. Hinc dñs¬
ait in ȩuuangło. Neq accendunt lucer-¬

Expanded text:
 in fugam versi sunt, quia pavore conterriti a persecutione fidelium cessaverunt; praedicationem scilicet tubarum, fractis lagenis corporum, visis timuerunt lampadibus miraculorum. Intuendum est etiam id quod illic scriptum est, quia in dextera tubas, lagenas autem in sinistra tenuerunt. Pro dextero enim habere dicimus quidquid pro magno pensamus; pro sinistro vero quod pro nihilo ducimus. Bene ergo illic scriptum est quod in dextera tubas,et lagenas in sinistra tenuerunt, quia Christi martyres pro magno habent praedicationis gratiam, corporum vero utilitatem pro minimo. Quisquis enim plus facit utilitatem corporis quam gratiam praedicationis, in sinistra tubam atque in dextra lagenam tenet. loco gratia praedicationis attenditur, et posteriori utilitas corporis, certum est quia dextris tubae, et sinistris lagenae teneantur. Cum init in Evangelio: Neque accendunt lucer
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur postqͣm figurata incuruatione cerua¬
rũ. multa de magistroꝵ uirtute narrata
sunt: nc̃ ad eoꝵ uitã qui remotȩ conuer¬
sationis secreta appetunt. uerba uertunt᷑
Qui ipsa cessandi ocia qͥa diuino adiutorio
s ñ suis uirib assequunt᷑: de eis a dño dr̃.¬
Quis dimisit onagrũ liberũ: & uincula eius
qͥs soluit. subaudis. nisi ego: Onager enim
qui in solitudine cõmorat᷑. ñ incongrue eoꝵ¬
uitã significat: qui remoti a turbis popu
larib conuersant᷑. Qui apte etiam liber
quib mens uehem̃t atterit᷑ qͣmuis in eis
one carere.ẽ: in mundo iã nichil concupis¬
cere. Quasi enim qͦdam iugo seruitii pre¬
munt ꝓsꝑa dũ appetunt᷑: p̃munt aduer¬
sa dũ formidant᷑ At si quis semel a domi
natione desiderior temporaliũ colla m̃tis
excusserit: quadã iã etiã in hac uita liber¬
tate ꝑfruit᷑. dũ nullo desiderio felicitatis
afficit᷑: nullo aduersitatis t̾rore coartat᷑.¬

Expanded text:
Igitur postquam figurata incurvatione cervaIgitur postquam figurata incurvatione cervarum, multa de magistrorum virtute narrata sunt, 979 nunc ad eorum vitam, qui remotae conversationis secreta appetunt, verba vertuntur: qui et ipsa cessandi otia, quia divino adjutorio et non suis viribus assequuntur, de eis a Doquis dimisit onagrum liberum, et vincula ejus quis solvit, etc? . Subaudis, nisi, ego. Onager enim, qui in solitudine commoratur, eorum vitam significat, qui remotlaribus remoti conversantur. Qui apte etiam liber quibus mens vehementer atteritur, quamvis in eis one carere est in mundo jam nil concupiscere. Quasi enim quodam jugo servitutis premunt prospera dum appetuntur, premunt adversa dum formidantur. At si natione desideriorum temporalium colla mentis excusserit, quadam jam etiam in hac vita libertate perfruitur; dum nullo desiderio felicitatis afficitur, nullo adversitatis terrore coarctat
Abbreviated transcription (Latin):
si quis introierit saluabit᷑. & ingrediet᷑ & re-
grediet᷑. & pascua inueni&. Pergunt gͦ ad
pastũ: quia de corporib exeuntes. illa pabu¬
la int̾nȩ uiriditatis inueniunt. Egediun¬
tur & ñ reuertent᷑ ad eas: quia in illa sus-¬
cepti contemplatione gaudior iã nullate¬
nus indigent uerba audire docentium.
Egressi itaq ad eas iam ñ redeunt: quia an-¬
gustias uitȩ p̃sentis euadentes. ultra a doc¬
torib p̃dicationẽ uitȩ acciꝑe ñ requirunt.
Tunc quippe implet᷑ qͦd scriptũ.ẽ. Non doce¬
bit ultra uir ꝓximũ suũ. & uir frẽm suum
dicens. cognosce dñm: om̃s enĩ cognoscent¬
Tunc implet᷑ qͦd in ęuuangło ueritas dic̃. Palã
de patre annuntiabo uobis. Filius enim de
patre palã annuntiat: quia & sicut superiꝰ
diximꝰ. ꝑ hoc qͦd uerbũ ẽ. ex natura nos di¬
uinitatis illustrat. Uerba gͦ tc̃ docentium
quasi qͦsdã humanȩ linguȩ riuulos ñ qͦrt̃.
quando de ipso iã ueritatis fonte debrianͣ.

Expanded text:
 salvabitur; et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . Pergunt ergo ad pastum, quia de corporibus exeuntes illa pabula internae viriditatis inveniunt. Egrediuntur, et non revertuntur ad eas, quia in illa suscepti contemplatione gaudiorum, jam nullatenus indigent verba audire docentium. Egressi itaque ad eas jam non redeunt, quia angustias vitae praesentis evadentes, ultra a doctoribus praedicationem vitae accipere non requirunt. Tunc quippe impletur quod scriptum est: Non docebit ultra vir proximum suum, et vir fratrem suum, dicens: Cognosce DomTunc impletur quod in Evangelio Veritas dicit: Palam de Patre meo annuntiabo vobis . Filius quippe de Patre palam annuntiat, quia sicut superius diximus, per hoc quod Verbum est, ex natura nos divinitatis illustrat. Verba enim tunc docentium quasi quosdam humanae linguae rivulos non quaerunt, quando de ipso jam veritatis fonte derivantur.
Abbreviated transcription (Latin):
rasti m̃ses conceptꝰ earũ. subaudis. ut ego.
qui in scĩs p̃dicatorib ñ solũ fructꝰ ext̾̃ĩo¬
rũ operũ. s ipsas diutinas cogitationes nu
mero: quia & ad retributionẽ seruo: Posst̃¬
ꝑ m̃ses quia congesti dies st̃. etiã multipli¬
catȩ uirtutes intelligi. In m̃sib qͦq luna
renascit᷑: nilq obstat si ꝑ m̃ses noua rege¬
nerationis creatura signet᷑: de qua paulꝰ¬

Expanded text:
rasti menses conceptus earum? Subaudis ut ego, rasti menses conceptus earum? Subaudis ut ego, qui in sanctis praedicatoribus non solum fructus exteriorumero, quia ad retributionem servo. Sanct menses, quia congesti dies sunt, etiam multiplicatae virtutes intelligi. In mensibus quoque luna renascitur, nihilque obstat si per menses novae regenerationis creatura signetur. De qua Paul
Abbreviated transcription (Latin):
ri cũ de ꝓuectu auditoꝵ cogitant: qͣsi iã
in utero conceptionẽ portant. S cũ ñ nul¬
la quȩ dicenda sunt differt̃. & aptũ sius
exhortationib tẽpꝰ quęrt̃: uelut a partu qͣm
fieri appetunt. in m̃siũ ꝓlixitate dilatanͣ.
Et sepe dũ quȩdã quȩ sentiunt. intẽpestiue
dicere audientib nolunt: in ipsa tardita¬
te ꝓferendȩ sententiȩ. siue ad hȩc quȩ sua¬
denda sunt. seu ad illa quȩ increpanda con¬
silio altiore firmant᷑. Et dum cogitat᷑ uita
filioꝵ. nec tam̃ ante tempꝰ lingua consiliũ
m̃tis eicit: quasi iã concepta soboles intra
uterũ crescit: ut ad auditor notitiã tẽ sen¬
tentia cordis exeat. qͣndo ꝓlata utilit̃ qͣsi per
congruũ partũ uiuat. Et qͥa hȩc homines
in magistror m̃te. qͣndo uel qͦm agant᷑ ig¬
norant: ds̃ uͦ ad retributionis glam ñ solũ
effectũ considerat. s etiã mom̃ta cogitatio¬
nũ signat: recte ad beatũ iob dr̃. dinume¬

Expanded text:
i cum de profectu auditorum cogitant, quasi jam in utero conceptionem portant. Sed cum nonnulla quae dicenda sunt differunt, et aptum suis exhortationibus tempus quaerunt, velut a partu quem fieri appetunt in mensium prolixitate dilatantur. Et saepe dum quaedam quae sentiunt, intempestive dicere audientibus nolunt, in ipsa tarditate proferendae sententiae, sive ad haec quae suadenda sunt, seu ad illa quae increpanda, consilio altiori firmantur. Et dum cogitatur vita filiorum, nec tamen ante tempus lingua consilium mentis ejicit, quasi jam concepta soboles intra uterum crescit, ut ad auditorum notitiam tunc sententia cordis exeat, quando prolata utiliter quasi per congruum tempus partus vivat. Et quia haec homines in magistrorum mente quando vel quomodo agantur ignorant, Deus vero ad retributionis gloriam non solum effectum considerat, sed etiam momenta cogitationum signat, recte ad beatum Job dicitur: Dinume
Abbreviated transcription (Latin):
hanc assequi ualeant. mͦ irruentes casus.
mͦ futura aduersa formidare. Qui incer¬
ta mala dũ quasi cauti ꝓspiciunt: in pec¬
cator suoꝵ uincłis incauti retinent᷑. Mul¬
ta enĩ ante oculos ponunt: quȩ si eis in con¬
uersatione eueniant. subsistere se ñ posse
formidant. De quib bene salomon ait. Iter
pigror. quasi sepis spinarũ. Nam cũ uiam
piũ. sic formidinũ suarũ oppositȩ suspitio¬
nes pungunt. Qd qͥa electos p̃pedire ñ so¬
absq offendiculo. Iusti qͥppe in conuersati¬
one sua qͦdlib& eis aduersitatis obuiaue¬
rit. ñ impingunt᷑: qͥa tẽporalis aduersita¬
tis obiectacula. ȩt̃nȩ spei & int̾nȩ contẽpla¬
tionis saltu transcendunt. Soluit itaq ds̃
onagri uincula: qͥndo ab electi uniꝰcuiusq
animo. infirmarũ cogitationũ nodos erũ¬
pit: & ꝓpitius dissipat om̃e qͦd illectã m̃tẽ

Expanded text:
hanc assequi valeant, modo irruentes casus, hanc assequi valeant, modo irruentes casus, modo futura adversa formidare. Qui in certa mala dum quasi cauti prospiciunt, in peccatorum suorum vinculis incauti retinentur. Multa enim ante oculos ponunt, quae si eis in conversatione eveniant, subsistere se non posse formidant. De quibus bene Salomon ait: pigrorum quasi sepis spinarum. Pigros dicit pium, sic formidinum suarum oppositae suspiciones pungunt, quod quia electos praepedire noabsque offendiculo . Justi quippe in conversatione sua quodlibet eis adversitatis obviaverit, non impingunt, quia temporalis adversitatis obstacula aeternae spei et internae contemplationis saltu transcendunt. Solvit itaque 980 Deus onagri vincula, quando ab electi uniuscujusque animo infirmarum cogitationum nodos rumpit, et propitius dissipat omne quod illectam mentem
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ meũ suaue. ẽ. & onus meũ leue. ẽ. Aspe¬
rũ quippe iugũ. & durȩ sicut diximꝰ ser¬
uitutis pondus. ẽ subesse temporalib: am¬
bire t̾rena: retinere labentia: uelle stare
in ñstantib: appetere quidẽ transeuntia:
s cũ transeuntib nolle transire. Dũ enim
contra uotũ cuncta fugiunt: quȩ priꝰ m̃tẽ
ex desiderio adeptionis afflixerant. post ex
pauore amissionis p̃munt. Liber gͦ dimitti¬
tur: quia calcatis t̾renis desideriis. ab appe¬
titione rerũ temporaliũ securitate m̃tis
exoneratur. Et uincula eiꝰ qͥs soluit. subau¬
dis. nisi ego: Soluunt᷑ uͦ uniuscuiꝰq uin
cła: dũ diuino aduitorio int̾na desideri¬
oꝵ carnaliũ retinacula disrũpunt᷑. Cũ¬
enĩ pia intentio ad conuersionẽ uocat. s
adhuc ab hac intentione carnis infirmitaᷤᷤ
reuocat: quasi qͥbdã uincłis anima liga¬
ta p̃pedit᷑. Multos enĩ sepe uidimꝰ uiam
quidẽ scẽ conuersationis appetere: s ne

Expanded text:
ave est, et onus meum leve . Asperum quippe jugum, et durae, sicut diximus, servitutis pondus est, subesse temporalibus, ambire terrena, retinere labentia, velle stare in non stantibus, appetere quidem transeuntia, sed cum transeuntibus nolle transire. Dum enim contra votum cuncta fugiunt, quae prius mentem ex desiderio adeptionis afflixerant, post ex pavore amissionis premunt. Liber ergo dimittitur qui, calcatis terrenis desideriis, ab appetitione rerum temporalium securitate mentis exoneratur. Et vincula ejus, quis solvit? Subaudcula dum divino adjutorio interna desideriorum carnalium retinacula disrumpuntuenim pia intentio ad conversionem vocat, sed adhuc ab hac intentione carnis infirmitas revocat, quasi quibusdam vinculis anima ligata praepeditur. Multos enim saepe videmus vitam quidem sanctae conversationis appetere; sed ne
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uires suas sibims ñ tribuunt infir¬
mi. qͣntus sit eis dolor de cadentib: qͣntꝰ
de stantib timor: quo feruore alia adipi¬
sci appetunt: qͦ pauore alia adepta conser¬
dr̃ uel parturientes obseruasti ceruas. Nil¬
uͦ obstat qͦd uerba ds̃ de doctorib faciens.
ñ ceruor. s ceruarũ eos specie designat: qͥa
nimirũ illi uere doctores sunt: qui cũ ꝑ
ugorẽ disciplinȩ patres sint. ꝑ pietatis ui¬
scera ẽẽ matres nouert̃: qui laboreᷤᷤ sc̃ȩ con¬
ceptionis tolerant: & ꝓferendos dõ filios in¬
tra uterũ caritatis portant. In edenda gͦ
ꝓle amplius matres laborant: quȩ crescen¬
tẽ intra uterũ conceptionẽ longo m̃siũ tẽ¬
pore sustinent: & quȩ ex ut̃o ꝓcedentẽ ñ si¬
ne magnis dolorib deponunt. Unde &
hic apta consideratione subiungit᷑. Dinu

Expanded text:
dum vires suas sibimet non tribuunt firdum vires suas sibimet non tribuunt firmiter, quantus sit eis dolor, de cadentibus quantus de stantibus timor, quo fervore alia adipisci appetunt, quo padicitur: Vel parturientes cervas observastivero obstat quod verba Deus de doctoribus faciens non cervorum, sed cervarum eos specie designat, quia nimirum illi vere doctores sunt, qui cum per vigorem disciplinae patres sint, per pietatis viscera esse matres noverunt, quae labores sanctae conceptionis tolerant, et proferendos Deo filios intra uterum charitatis portant. In edenda enim prole amplius matres laborant quae crescentem intra uterum conceptionem, longo mensium tempore sustinent, et quae ex utero procedentem non sine magnis doloribus deponunt. Unde et hic apta consideratione subjungitu
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ partꝰ ybicũ in petris. acsi dicat ut
ego: qui iccirco elector fętꝰ uiuaces facio. qͥa
p̃scito in tempore ꝓduco: Bene aut̃ expleto
fȩtu auditor. subdit᷑. uel parturientes cer¬
uas obseruasti. Parturientes enĩ ceruas ob
seruare. ẽ: ipsos labores parrũ qui spirita¬
les filios generant. cauta consideratione
pensare. Sollerter qͥppe intuendũ ẽ quod
hic seruo tã uigilant̃ imprimit᷑ ut dicat᷑.
obseruasti: quia utiq ꝑpaucor. ẽ. pensare.
qui labor sit in p̃dicationib patrũ: quantiᷤᷤ
dolorib quasi quibdã conatib animas in
fide & conuersatione parturiunt: qͣm cau¬
ta se obseruatione circũspiciunt. ut sint for¬
tes in p̃ceptis: cõpatientes in infirmitati¬
b: in minis terribiles: in exortationibus
blandi: in ostendendo magisterio humileᷤᷤ
in rerũ tẽporaliũ contemptu dñantes: in
tolerandis aduersitatib rigidi: & tamen

Expanded text:
tempus partus ibicum in petris? Ac si aperte dicat. Ut tempus partus ibicum in petris? Ac si aperte dicat. Ut ego, qui idcirco electorum fetus vivaces facio, quia praescito in tempore produco. Bene autem expleto fetu auditorum subditur: Vel parturientes cervas observasti? Partservare est: illos labores patrum, qui spiritales filios generant, cauta consideratione pensare. Solerter quippe intuendum est, quod hic sermo tam vigilanter imprimitur, ut dicatur, observasti? Quia utique perpaucorum est pensare, qui labor sit in praedicantionibus patrum, quantis doloribus quasi quibusquam conatibus animas in fide et conversatione parturiunt: quam cauta se observatione circumspiciunt, ut sint fortes in praeceptis, compatientes in infirmitatibus, in minis terribiles, in exhortationibus blandi, in ostendendo magisterio humiles, in rerum temporalium contemptu damnantes, in tolerandis adversitatibus rigidi: et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectionẽ nequeunt: qͥa oriendo tẽpꝰ partus
antecedunt. Et qͥa necdũ plene in cogita¬
tione formata ante humanas ocłos ꝓdeuins:
uelut abortiua moriunt᷑. Bona qͥppe adhuc
tenera plerũq humana lingua dũ iã qͦsi
fortia laudat. extinguit. Tanto enĩ celeriꝰ
occidt̃: qͣnto ad fauoris noticiã intẽpesti¬
gitatio. necdũq roborata. dũ citiꝰ hominib
ostendit᷑: resistentiũ aduersitate dissipat᷑.
Et cũ conat᷑ ante tempꝰ uideri quia sit: agit
ut ñ sit. Sc̃i autẽ uiri quia cuncta que be¬
ne cogitant. student ut occulte conuales¬
cant: & quasi ꝓcessuros fȩtus prius intra
uterũ m̃tis formant: recte beat᷑ iob de par¬
tus tempore discutit᷑: qͦd ui delic& unicuq
qͣndo sit congruũ nisi a creatore nescitur.
Qui dũ penetralia cordis aspicit: qͣndo ad
humanã noticiã bona nr̃a congrue nascan¬
tur app̃hendit. Bene itaq dr̃. nũqͥd nosti

Expanded text:
perfectionem nequeunt, quia oriendo tempus partus perfectionem nequeunt, quia oriendo tempus partus antecedunt. Et quia necdum plene in cogitatione formata ante humanos oculos prodeunt, velut abortiva moriuntur. Bona quippe adhuc tenera, plerumque humana lingua, dum jam quasi fortia laudat, exstinguit. Tanto enim celerius occidunt, quanto ad favoris notitiam intempestigitatio necdum roborata, dum citius hominibus ostenditur, resistentium adversitate dissipatur; et cum conatur ante tempus videri quia sit, agit ut non sit. Sancti autem viri, quia cuncta quae bene cogitant student ut occulte convalescant, et quasi processuros fetus prius intra uterum mentis formant, recte beatus Job de partus tempore discutitur, quod videlicet unicuique quando sit congruum nisi a creatore nescitur. Qui dum penetralia cordis aspicit, quando ad humanam notitiam bona nostra congrue nascantur, apprehendit. Bene itaque dicitur: Nunquid nosti
Abbreviated transcription (Latin):
diuina p̃cepta corde concipimꝰ: ñ statĩ qͦsi
iam solite cogitata parturimꝰ. Vnde & be¬
atus iob ñ de partu ybicũ. s de tẽpore par¬
tus inquirit᷑: qͦd uidelic& tẽpꝰ in nobism&¬
ipsis uix cõp̃hendimꝰ: multomagis in alie¬
na m̃te nescimus. Prius enĩ suꝑm timoris
semina utero cordis excepta ꝑ meditationẽ
studii coagulant᷑ ut maneant: postmodũ
structa intentione cogitationis adfixa. dũ
diseretionis rationẽ tendunt: quasi in m̃¬
bror distinctione formant᷑. De hinc usu ꝑse¬
uerantiȩ confirmata. uelut in soliditate os¬
suũ ueniunt: ad extremũ uͦ ꝑfecta auctori¬
tate roborata. quasi in partũ ꝓces at
Quȩ increm̃ta diuinoꝵ seminũ nulius in ali¬
ena m̃te considerat: nisi ipse qui creat. Nã
& si quẽlib& iã uĩ suꝑnȩ concupiscentiȩ con¬
cepisse quarũdã rerũ attestatione cognosci¬
mꝰ: qͥndo tam̃ in partu erũpat ignoramus.
Sepe autẽ concepta m̃te semina ꝑuenire ad

Expanded text:
divina praecepta corde concipimus, non statim quasi jam solide cogitata parturimus. Unde et beatus Job non de partu ibicum, sed de tempore partus inquiritur. Quod videlicet tempus si in nobismetipsis vix comprehendimus, multo magis in aliena mente nescimus. Prius enim superni timoris semina utero cordis suscepta per meditationem studii coagulantur ut maneant, postmodum, stricta intentione cogitationis affixa, dum ad discretionis rationem tendunt, quasi in mbrorum distinctionem formantur; dehinc, usu perseverantiae confirmata velut in soliditatem ossium veniunt; ad extremum vero, perfecta auctoritate roborata, quasi in partum procedunt; quae incrementa divinorum seminum nullus in aliena mente considerat, nisi ipse qui creat. Nam etsi quemlibet jam vim supernae concupiscentiae concepisse quarumdam rerum attestatione cognoscimus, quando tamen in partu erumpat ignoramus.epe autem concepta mente semina pervenire ad
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ possũ malũ hoc facere. & peccare in dm̃
meũ: Qb uerbis ostendit᷑. qͥa bona quȩ
assecutꝰ fuerat repente memoriȩ intulit:
& malũ qͦd se pulsabat euicit. Et qͥa ꝑcep¬
tȩ gr̃ȩ meminit: uĩ culpȩ ĩminentis fregit.
Cum enĩ uoluptas lubrica tẽptat in ꝓsꝑis.
hȩc ipsa sunt ꝓsꝑa aculeo tẽptationis oppo¬
nenda: ut eo erubescamꝰ praua cõmittere.
qͦ nos a dõ meminimꝰ gratuito bona ꝑcepis¬
se: & illatã grãm extĩor munerũ. uertamꝰ
in arma uirtutũ: ut sint ante ocłos quȩ ꝑ¬
cepimꝰ. & queq nos illiciunt. subigamꝰ. Qa
enĩ uoluptas ipsa ex ꝓsꝑitate nascit᷑. eiusdẽ¬
ꝓspitatis . ẽ. consideratione ferienda: quatinꝰ
hostis nr̃ unde orit᷑. inde moriat᷑. Conside¬
randũ quippe. ẽ. ne acceptũ munꝰ uertamꝰ
in uiciũ: ne ꝑ fauorẽ uitȩ nos absorbeat uo¬
rago nequitiȩ. Irã nãq contra nos suꝑni ui¬
dicii inextinguibilit̾ accendimꝰ: si contra

Expanded text:
possum hoc malum facere, et peccare in Dominum meum? Quibus verbis ostendit, quia bona quae assecutus fuerat, repente memoriae intulit, et malum quod pulsabat, evicit. Et quia perceptae gratiae meminit, vim culpae imminentis fregit. Cum enim voluptas lubrica tentat in prosperis, haec ipsa sunt prospera aculeo tentationis opponenda, ut eo erubescamus prava committere, quo nos a Deo meminimus gratuito bona percepisse, et illatam gratiam exteriorum munerum vertamus in arma virtutum, ut sint ante oculos quae percepimus, et quaeque nos illiciunt, subigamus. Quia enim voluptas ipsa ex prosperitate nascitur, ejus prosperitas est consideratione ferienda, quatenus hostis noster unde oritur, inde moriatur. Considerandum quippe est, ne acceptum munus vertamus in vitium, ne per favorem vitae nos absorbeat vorago nequitiae. Iram namque contra nos superni judicis inexstinguibiliter accendimus, si contra
Abbreviated transcription (Latin):
cipimꝰ om̃s elatos huiꝰ scłi: qui in corde suo
altitudine t̾rena tumuert̃. S quia etiam
tales dñs ecclȩ suȩ corpori conuersos inui-¬
scerat. eosq a priore elatione commutans.
in sua m̃bra transformat: isti montes pa-¬
scuȩ eius sunt: qͥa nimirũ de conuersio¬
ne errantiũ. & de suꝑbor humilitate sati¬
at᷑. sicut ipse ait. m̃s cibus. ẽ. ut faciã uo¬
luntatẽ eius qui misit me: & sicut apłis
ad p̃dicationẽ missis p̃cepit dicens. opera

Expanded text:
cipimus elatos hujus saeculi, qui in corde suo altitudinem terrarum tenuerunt, sed quia etiam tales Dominus Ecclesiae suae corde conversos inviscerat, eosque a priori elatioin sua membra transformat, isti montes pascuae ejus sunt, quia nimirum de conversione errantium, et de superborum humilitate satiatur, sicut ipse ait: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui me misit . Et sicut apostolis ad praedicationem missis prae
Abbreviated transcription (Latin):
alius dũ mundi huiꝰ successib ꝓficit. leno¬
cinante cordis leticia tẽptari se luxurie sti¬
mulis sentit. S si ioseph factũ ad memo¬
riam reuocat: in arce se castitatis seruat.
Qui dũ sibi a dña conspicer& pudicitiȩ dãp¬
na suadere. ait. Ecce dñs m̃s om̃ib mͥ tra¬

Expanded text:
alius dum mundi hujus successibus proficit, lenocinante cordis laetitia, tentari se luxuriae stimulis sentit; sed Joseph factum ad memoriam revocat, et in arce se castitatis servat. Qui dum sibi a domina conspiceret pudicitiae damna suaderi, ait: Ecce dominus meus, omnib
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & eisdẽ carnalib patrib sp̃uali p̃dica¬
tioni resistentib dicunt. Uobis oportebat
primũ loqui uerbũ dĩ: s quia repellitis il¬
lud. & indignos uos iudicatis ȩc̃nȩ uite. ecce¬

Expanded text:
Unde et eisdem carnalibus patribus spiritali praedicaUnde et eisdem carnalibus patribus spiritali praedicationi resistentibus dicunt: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei; sed quia repellitis illud, et indignos
Abbreviated transcription (Latin):
quia nimirũ scĩ apł̃i plebis israheliticȩ carne
generati dũ ꝓ gente sua p̃ces ad dñm fude¬
runt. qͣsi pulli coruoꝵ eũ de qͦ carnalit̃ edi¬
ti sunt. sp̃uali intelligentia parentẽ popłm
pauert̃. Igit᷑ dũ pulli eiꝰ clamant. coruo ȩsca
p̃parat᷑: quia dũ apłi exorant. plebs dudũ ꝑ¬
fida ad cognitionẽ fidei ducit᷑: & ex p̃dicatio¬
ne filioꝵ quasi ex pullor uoce satiat᷑. Illud
tam̃ in hoc uersu debemꝰ sollerter intueri:
qͦd huic coruo ȩsca dr̃. primũ pullis clama¬
ntib. & postmodũ uagantib p̃parari. Cla¬
mantib nãq pullis coruo esca p̃parata est:
cũ p̃dicantib apłis. uerbũ dĩ udea audi¬
ens in trib milib. mͦ in qͥnq milib. sp̃uali
est intelligentia satiata. S cũ reꝓboꝵ mul
exercer&. & quasi pulloꝵ uitã necar&: idẽ
pulli in uniuersa mundi parte disꝑsi st̃.

Expanded text:
quia nimirum sancti apostoli, plebis Israeliticae carne quia nimirum sancti apostoli, plebis Israeliticae carne generati, dum pro gente sua preces ad Dominum funderent, quasi pulli corvorum, eum de quo carnaliter editi sunt spiritali intelligentia parentem populum paverunt. Igitur dum pulli ejus clamant, corvo esca praeparatur, quia dum apostoli exorant, plebs dudum perfida ad cognitionem fidei ducitur, et ex praedicatione filiorum quasi ex pullorum voce satiatur. Illud tamen in hoc versu debemus solerter intueri, quod huic corvo esca dicitur primum pullis clamantibus et postmodum vagantibus praeparari. Clamantibus namque pullis corvo esca praeparata est, cum praedicantibus apostolis verbum Dei Judaea audiens, modo in tribus millibus, modo in quinque millibus spirituali est intelligentia satiata. Sed cum per reprobexerceret, et quasi pullorum vitam necaret, iidem pulli in universa mundi spatia dispersi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
consueuit. unũ cor pauli diuidi ꝑ multa
do gͥ paulus uult simul omĩa dicere: ama¬
ndo uult simul om̃s uidere: qͥa & in car¬
ne ꝑmanendo uult om̃ib uiuere: & de car¬
ne transeundo ꝑ sacrificiũ fidei uult om̃i¬
b ꝓdesse. Uagent᷑ itaq pulli coruoꝵ: id ẽ
magistrũ suũ imitent᷑ filii gentiũ. Torpo¬
rẽ m̃tis excutiant: & cũ animarũ lucrũ.
hoc ẽ. cibũ suũ minime repperiunt. non
quiescant. Ad ꝓuectꝰ se ex ꝓuectib exten¬
dant: & estuantes in utilitate multor re¬
fectionẽ suã quasi uagantes esuriant. Qa
ne fidei gentilitatẽ satiare ñ cessant: di-¬
catur recte. Quis p̃parat coruo escã suã
qͣndo pulli eiꝰ ad dm̃ clamant: uagantes eo
qͦd ñ habeant cibos: Potest etiam corui nomi¬
ne nigra ꝑ infidelitatis meritũ plebs uida¬
ica designari. Nam pulli es ad dm̃ clama¬
re referunt᷑. ut eidẽ coruo a dño esca p̃paret᷑.

Expanded text:
consuevit, unum cor Pauli dividi per multconsuevit, unum cor Pauli dividi per multdo igitur Paulus vult simul omnia dicere, amando vult simul omnes videre, quoniam et in carne permanendo vult omnibus vivere, et de carne transeundo per sacrificium fidei vult omnibus prodesse. Vagentur itaque pulli corvorum, id est magistrum suum imitentur filii gentium, torporem mentis excutiant, et cum animarum lucrum, id est cibum suum minime reperiunt, non quiescant; ad profectum se ex provectibus extendant, et, aestuantes in utilitate multorum, refectionem suam quasi vagantes esuriant. Quine fidei gentilitatem satiare non cessant, dicatur recte: Quis praeparat corvo escam suam, quando pulli ejus clamant ad Deum, vagantes eo quod non habeant cibos. Vetne nigra per infidelitatis meritum plebs Judaica designari. Nam pulli ejus ad Deum clamare referuntur, ut eidem corvo a Domino esca praeparetur,
Abbreviated transcription (Latin):
Constricꝰtus etiã uincłis. atq ephesi retentꝰ.
colossensib seribit. Nam si corpore absens
sũ: s sp̃u uobiscũ sũ. Ecce qͦmͦ scõ desiderio
quasi uagat᷑. Hic corpore tenet᷑. illuc spu
ducit᷑. Et pat̾ni amoris affectũ istis p̃sen¬
tib exib&: & illis absentib ostendit. Corã
positis intendit oꝑa: audientib exprimit
uota: efficacit̾ p̾sens eis cũ quib erat: nec
tam̃ illis absens cũ qͥb ñ erat. Cuiꝰ uaga¬
tionẽ meliꝰ cognoscimiꝰ: si eiꝰ adhuc ad corin¬
thios uerba pensamꝰ. Ait enĩ. Ueniã ad
uos cũ macedoniã ꝑtransiero: nã macedo¬
niã ꝑtransibo: apud uos aut̃ forsitan ma-¬
nebo. uel etiã hyemabo. Perpendamꝰ quȩso
quȩ sit ista uagatio. Ecce alio interĩ ma¬
n&. alio se iturũ ꝑhib&: atq alio deflexu¬
rũ ꝓmittit. Qd. ẽ qͦd tã anxie ꝑ tot loca
uagat᷑: nisi qͦd circa om̃s una caritate con¬
stringit᷑: Caritas enĩ quȩ diuisa unire

Expanded text:
Constrictus etiam vinculis atque Ephesi retentus, Colossensibus scribit: Nam si corpore absens sum, sed spiritu vobiscum sum . Ecce quomodo sancto desiderio quasi vagatur: hic corpore tenetur, illuc spiritu ducitur; et paterni amoris affectum istis praesentibus exhibet, illis absentibus ostendit; coram positis impendit opera, audientibus exprimit vota, efficaciter praesens eis cum quibus erat, nec tamen 970 illis absens cum quibus non erat. Cujus vagationem melius cognoscimus, si ejus adhuc ad Corinthios verba pensamus. Ait enim: Veniam ad vos, cum Macedoniam pertransiero. Nam Macedoniam pertransibonebo, aut etiam hiemabo . Perpendamus, quaeso, quae sit ista vagatio. Ecce alio interim manet, alio se iturum perhibet, atque alio deflexurum promittit. Quid est quod tam anxie per tot loca patitur, nisi quod circa omnes una charitate constringitur? Charitas enim quae divisa unire
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Ille qui postmodũ uoce angłica ꝓ cog¬
nitionis int̾nȩ concupiscentia uir desideri-¬
orũ dr̃. prius in aula regia carnis in se de¬
sideria edomusse memorat᷑: ut nichil ex
delectabilib cibis attinger&: s lautis ac
molliorib duriora atq asꝑa cibaria p̃fer¬
r&: ut dũ sibi extĩoris cibi blandim̃ta sub¬
traher&. ad int̾ni pabuli delectam̃ta ꝑue¬
niret: & tunto auidius gustũ sapientiȩ in¬
tus acciꝑ&: qͣnto saporẽ carnis ꝓ eadẽ sapi
carne hoc qͦd lib& abscidimꝰ: mox in sp̃u qͦd
delectat inuenimꝰ. Intentioni qͥppe animȩ
si extior euagatio claudit᷑: intĩor secessus
aꝑit᷑. Nam quo extra se spargi ꝓpt̃ discipli¬
nã mens ñ potest: eo suꝑ se intendere ꝑ ꝓ
uectũ potest: qͥa & in altũ crescere arbor
cogit᷑. quȩ ꝑ ramos diffundi ꝓhibet᷑ & cũ
riuos fontis obstriumꝰ. fluenta surgere ad
suꝑiora reuocamꝰ. Igit᷑ dũ studiosi qͥq scor
uitã imitando conspiciunt: in petris ybi¬

Expanded text:
quippe qui postmodum voce angelica pro cognitionis internae concupiscentia vir desideriorum dicitur, prius in aula regia, carnis in se desideria edomuisse memoratur, ut nihil ex delectabilibus cibis attingeret, sed lautis et mollioribus duriora et aspera cibaria praeferret: ut dum sibi exterioris cibi blandimenta subtraheret, ad interni pabuli delectamenta perveniret, et tanto avidius gustum sapientiae intus acciperet, quanto saporem carnis pro eadem sapiecarne hoc quod libet abscindimus, mox in spiritu quod delectet invenimus. Intentioni quippe animae, si exterior evagatio clauditur, interior secessus aperitur. Nam quo extra se spargi propter disciplinam mens non potest, eo super se intendere per profectum potest, quia et in altum crescere arbor cogitur, quae per ramos diffundi prohibetur; et cum rivos fontis obstruimus, fluenta surgere ad superiora provocamus. Igitur dum studiosi quique sanctorum vitam imitando conspiciunt, in petris ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa cogitationis estuatio. Et uelut ad lo¬
ca uaria mutatis nutib transeunt: dũ ꝓ
adunandis animab ĩmundos innumeros.
ac partes diuersas esurienti m̃te discur¬
filii gentiliũ. ab ipso gentiũ magistro didi¬
cerunt. Iste quippe qͣm ualida caritate
flagrat: tã nimia ex locis ad loca se uaga¬
tione ꝑmutat. Transire ad alia ex aliis ap¬
petit: quia ipsa eũ quȩ implet caritas ĩpel¬
lit. Longe nãq a romanis positꝰ. scribit di¬
cens. Memoriã ur̃i facio sẽꝑ in orationib
meis: obsecrans si qͦ modo tandẽ aliqͣndo¬
ephesi. corinthiis scribit. Ecce t̾cio hoc pa¬
rat᷑ sũ uenire ad uos. Rursũ ephesi cõmo¬
rans. galathis loquit᷑ dicens. Uellẽ mͦ ẽẽ
apud uos: & mutare uocẽ meã. Romȩ qͦq
custodia carceris clausus. qͥa ire ꝑ sem& ip¬
sũ ad philippenses ñ ꝑmittit᷑. transmit¬
tere se discipłm pollicet᷑ dicens. Sꝑo in

Expanded text:
ipsa cogitationis aestuatio; et velut ad loipsa cogitationis aestuatio; et velut ad loca varia mutatis nutibus transeunt, dum pro adunandis animabus in modos innumeros ac in partes diversas esurienti mente discurfilii gentilium, ab ipso gentium magistro didicerunt. Ipse quippe quam valida charitate flagrat, tam nimia ex locis ad loca se vagatione permutat; transire ad alia ex aliis appetit, quia ipsa eum quae implet charitas impellit. Longe namque a Romanis positus scribit: Memoriam vestri facio semper in orationibus meis, obsecrans si quo modo tandem aliqEphesi, Corinthiis scribit: « Ecce tertio hoc paratus sum venire ad vos . » Rursum Ephesi commorans, Galatis loquitur dicens: « Vellem modo esse apud vos, et mutare vocem meam . Romae quoque custodia carceris clausus, quia ire per semetipsum ad Philippenses non permittitur, transmittere se discipulum pollicetur, dicens: Spero in
Abbreviated transcription (Latin):
ium̃tis escã ipsor: & pullis coruoꝵ inuo¬
cantib eũ. Ium̃ta quippe escã accipuus.
dum sacrȩ scripturȩ pabulo m̃tes dudũ
brutȩ satiant᷑. Pullis uͦ coruoꝵ. filiis scili¬
c& gentiũ esca dat᷑: cũ eoꝵ desideriũ nr̃a
conuersione reficit᷑. Iste coruus esca fuit:
quia ipse ad conuersionẽ alios exqͥrit. Cuiꝰ¬
uidelica pulli id ẽ. p̃dicatores ex eo editi. ñ
in se p̃sumunt. s in uirib redẽptoris sui.
uis animarũ lucra piis uotis esuriant: ab
illo cam̃ qui cuncta intrinsecus oꝑat᷑. hec
fieri exoptant. Uera enĩ fide cõphendunt.
qͥa neq qui plantat. ẽ. aliquid. neq qͥ rigat.:
s qui increm̃tũ dat ds̃. Qͦd uͦ dictũ . ẽ. ua
gantes eo qͦd ñ habeant cibos: in hac uaga¬
tione nichil aliud qͣm ȩstuantiũ p̃dicator
uota signant᷑. Qui dũ in eccłȩ sinũ reciꝑe
popłos ambiunt: magno ardore succensi nẽ
ad hos. nc ad illos cognoscendos desiderium
mittunt. Quasi quȩdã qͥppe uagatio est.

Expanded text:
jumentis escam ipsorum, et pullis corvorum invocantibus eum . Jumenta quippe escam accipiunt, dum sacrae Scripturae pabulo mentes dudum brutae satiantur. Pullis vero cervorum, filiis scilicet gentium esca datur, cum eorum desiderium nostra conversatione reficitur. Iste corvus esca fuit dquia ipse ad conversionem alios exquirit. videlicet pulli, id est praedicatores ex eo editi, non in se praesumunt, sed in viribus Redemptoris sui. vis animarum lucra piis votis esuriant, ab illo tamen, qui cuncta intrinsecus operatur, haec fieri exoptant. Vera enim fide comprehendunt: quia, neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum gantes eo quod non habeant cibos, in hac vagatione nihil aliud quam aestuantium praedicatorum vota signantur. Qui dum in Ecclesiae sinum recipere populos ambiunt, magno ardore succensi, nunc ad hos, nunc ad illos colligendos desiderium mittunt. Quasi quaedam quippe vagatio est
Abbreviated transcription (Latin):
riũ surdi tumultꝰ p̃munt. Qa gͥ occulti
dispensatione iudicii. qͦd aliis aꝑit᷑. aliis clau¬
dit᷑. qͦd aliis detegit᷑. aliis occultat᷑. dicatur
recte. Os enarrauit cȩlor rationẽ: & con¬
centũ cęli quis dormire faciet: Qd tam̃

Expanded text:
rium surdi tumultus premunt. Quia igitur occulti rium surdi tumultus premunt. Quia igitur occulti dispensatione judicii quod aliis aperitur aliis clauditur, quod aliis detegitur aliis occultatur, dicatur recte: Quis enarrabit coelorum rationem, et concentum coeli quis dormire f
Abbreviated transcription (Latin):
aure cordis intro erumpente concentu so
cietatẽ sibi cotidie suꝑnor ciuiũ p̃stolant᷑.
Iste concentus suꝑnȩ laudis in aure illiꝰ
erumpebat qui dicebat. Ingrediar in locũ
tabernacłi admirabilis usq ad domũ dĩ.
in uoce exultationis & confessionis sonꝰ epu¬
lantis. Qui gͥ intͦ uocẽ exultationis & con-¬
fessionis. ac sonũ ciuitatis epulantis audi¬
erat: quid illũ aliud nisi cęli concentꝰ exci¬
tabat: Qui tam̃ concentꝰ reꝓbis dormit qͥa
eor coidib nequaqͣm ꝑ uocẽ cõpunctionis
innotescit. Non enĩ considerare illã deside¬
rabilẽ suꝑnor ciuiũ frequentiã student.
nullo ardoris radio illa sollẽpnitatis int̾nȩ
festa conspiciunt: nulla in intimis contẽ¬
plationis penna subleuant᷑. Solis nãq ui¬
sibilib seruiunt: & iccirco nil suꝑnȩ suaui¬
tatis intrinsecus audiunt: qͥa eos sicut &¬
suꝑius diximꝰ. in aure cordis curarũ secła¬

Expanded text:
aure cordis intro erumpente concentu coeli, aure cordis intro erumpente concentu coeli, societatem sibi quotidie supernorum civium praestolantur. Iste concentus supernae laudis in illius aure eruperat, qui dicebat: Ingrediar in locum tabernaculi admirabilis, usque ad domum Dei in voce exsultationis et confessionis, sonlantis. » Qui igitur intus voce exsultationis et confessionis ac sonum civitatis epulantis audierat, quid illum aliud nisi coeli concentus excitavit? Qui tamen concentus reprobis dormit, quia eorum cordibus nequaquam per vocem compunctionis innotescit. Non enim considerare illam desiderabilem supernorum civium frequentiam student, nullo ardoris radio illa solemnitatis internae festa conspiciunt, nulla in intimis contemplationis penna sublevantur. Solis namque visibilibus serviunt, et idcirco nihil supernae suavitatis intrinsecus audiunt, quia eos, sicut superius diximus, in aure cordis curarum saecula
Abbreviated transcription (Latin):
toq eũ p̾stantiꝰ amant. qͣnto illũ hoc qͦd
ipse bonũ condidit preire considerant.
Loquit᷑ quippe hoc eis intrinsecus silenter
sonans inuisibilis lingua cõpunctionis:
qͣm tanto plenius intͦ audiunt. qͣnto ab
exterioꝵ desiderior: strepitu ꝑfectiꝰ auer¬
tunt᷑. His itaq concentꝰ cęli ñ dormit: qͥa
eoꝵ mens quȩ sit laudis suꝑnę suauitas.
apposita amoris aure cognoscit. Intͦ enĩ
qͦd appetant audiunt: & de cȩlestiũ bono¬
rũ p̃miis ipso desiderio diuinitatis instru¬
untur. Unde & p̃sentẽ uitã ñ solum ad¬
uersantẽ s etiã fauentẽ grauit̃ tolerant:
qͥa eis onerosũ. ẽ. om̃e qͦd cernit᷑. dũ ab eo
qͦd intꝰ audiunt differunt᷑. Om̃e qͦd sibi
p̃sto .ẽ. graue ȩstimant: qͥa illud ñ .ẽ. ad
qͦd anhelant. Indesinent̃ aut̃ eoꝵ mens ip¬
sis temporalitatis laborib fessa. in illud
cȩleste gaudiũ resum̃da suspendit᷑: dũ in

Expanded text:
toque eum praestantius amant, quanto illum hoc quod toque eum praestantius amant, quanto illum hoc quod ipse bonum condidit praeire considerant. Loquitur quippe hoc eis intrinsecus silenter sonans invisibilis lingua compunctionis. Quam tanto plenius intus audiunt, quanto ab exteriorum desideriorum strepitu perfectius avertuntur. His itaque concentus coeli non dormit, quia eorum mens quae sit laudis supernae suavitas, apposita amoris aure, cognoscit. Intus enim quod appetunt audiunt, et de coelestium bonorum praemiis ipso desiderio Divinitatis instruuntur. Unde et praesentem vitam non solum adversantem, sed etiam faventem graviter tolerant, quia eis onerosum est omne quod cernitur, dum ab eo quod intus audiunt differuntur. Omne quod sibi praesto est grave aestimant, quia illud non est ad quod anhelant; indesinenter autem eorum mens ipsis temporalitatis laboribus fessa in illud coeleste gaudium resumenda suspenditur, dum, in
Abbreviated transcription (Latin):
dormire facier: Cȩloꝵ rationẽ dñs nar¬
rat: dum nẽ insinuando suꝑna secreta e¬
lector suor m̃tes illuminat. Concentũ uͦ
cȩli dormire facit: dũ concordes hẏmnos
angłoꝵ. atq illa cȩlestiũ uirtutũ gaudia
reꝓboꝵ cordib iusto iudicio abscondit.
Qui concentꝰ cȩli qͣmuis in se intrinsecꝰ ui¬
gilet: in ipsa tam̃ repboꝵ ignorantia ex¬
trinsecus dormit. Et narrat᷑ gͦ secreti cȩ¬
lestis ratio: & tam̃ concent᷑ cęli dormire ꝑ¬
mittit᷑: qͥa & aliis ꝑ inspirationẽ suꝑnȩ
retributionis scientia pandit᷑. & aliis quȩ
tur cęloꝵ ratio: quia electoꝵ m̃tib quȩ sit
suꝑnoꝵ retributio indesinent̃ aꝑit᷑: ut ni¬
mirũ sine cessatione ꝓficiant: & transcur¬
rentes uisibilia. sese ad inuisibilia exten¬
dant. Om̃e enĩ uisibile qͦd in hac uita re¬
ꝓbos figit. hoc electos ad aliam impellit:
quia dũ bona quȩ facta sunt respiciuĩ.
in eũ a quo facta sunt in ardescunt: tan-¬

Expanded text:
ORALITER. Coelorum rationem Dominus narrat, dum nunc insinuando superna secreta, electorum suorum mentes illuminat; concentum vero coeli dormire facit, dum concordes hymnos angelorum, atque illa coelestium virtutum gaudia reproborum cordibus justo judicio abscondit. Qui concentus coeli, quamvis intrinsecus in se vigilet, in ipsa tamen reproborum ignorantia extrinsecus dormit. Narratur ergo secreti coelestis ratio, et tamen concentus coeli dormire permittitur, quia et aliis per inspirationem supernae retributionis scientia panditur, et aliis quae tur coelorum ratio, quia electorum mentibus quae sit supernorum retributio indesinenter aperitur, ut nimirum sine cessatione proficiant, et transcurrentes visibilia sese ad invisibilia extendant. Omne enim visibile quod in hac vita reprobos figit, hoc electos ad alia impellit, quia dum bona quae facta sunt respiciunt, in eum a quo facta sunt inardescunt; tan
Abbreviated transcription (Latin):
ea se implere posse diffidunt maiorũ uita
conspiciant: atq in eor considerata fortitu¬
dine bonor operũ fȩtus ponant. Ut enim
pauca de multis loqͣr. quatinꝰ studiosꝰ lector
multa in paucis intelligat: iste uerboꝵ con¬
tumeliis p̃ssus. cũ uircutẽ patientiȩ serua¬
re ñ sufficit. dauid factũ ad memoriã re-
ducit: quẽ cũ semei tot conuiciis urger&. &
armati ꝓceres ulcisci contenderent. ait. Qd
mͥ & uobis filii saruiȩ: Dimittite eũ ut ma¬
ledicat: dñs enĩ p̃cepit ei ut maledicer& da

Expanded text:
ea se implere posse diffidunt, majorum vitam ea se implere posse diffidunt, majorum vitam conspiciant, atque in eorum considerata fortitudine bonorum operum fetus ponant. Ut enim pauca de multis loquar, quatenus studiosus lector multa in paucis intelligat, iste, verborum contumeliis pressus, cum virtutem patientiae servare non sufficit, David factum ad memoriaducat; quem cum Semei tot conviciis urgeret, et armati proceres ulcisci contenderent, ait: Quid mihi et vobis, filii Sarviae? Dimittite eum ut maledicat; Dominus enim praecepit ei ut malediceret Da
Abbreviated transcription (Latin):
dinis uertunt: & ñ tam illa quȩ sunt de
pęnis t̾ribilia. qͣm ea quȩ sunt blanda de
p̃miis ꝓfert̃. Qui etiã minutis tẽ uocib
cantant: qui apꝓpinqͣnte mane subtilia
quȩq de mysteriis p̃dicant: ut sequaces
sui eo minutiora quȩq de cȩlestib audi¬
ant. quo luci ueritatis apꝓpinqͦnt. Et
qͦs dormientes longus galli clamor excita¬
subtilit̃ dulcia libeat. qui priꝰ de iudicio
expruit᷑: cũ ad ꝓducendũ exercitũ tubȩ
clangere concisius iubent᷑. Scriptũ nãq ẽ.
Fac tͥ duas tubas argenteas duttiles & pau

Expanded text:
dinis vertunt, et non tam illa quae sunt de dinis vertunt, et non tam illa quae sunt de poenis terribilia quam ea quae sunt blanda de praemiis proferunt. Qui etiam minutis tunc vocibus cantant, quia appropinquante mane subtilia quaeque de mysteriis praedicant, ut sequaces sui eo minutiora quaeque de coelestibus audiant, quo luci veritatis appropinquant, et quos dormientes longus galli clamor excitasubtiliter dulcia libeat, qui prius adversa deexprimitur, cum ad producendum exercitum tubae clangere concisius jubentur. Scriptum namque est: Fac tibi duas tubas argenteas ductiles Nu
Abbreviated transcription (Latin):
ce mala de se opinari ꝑmutunt. Et qͥdẽ
de singłis quis sit ammonitionis ordo sub-¬
tilit̃ insinuare debiumꝰ. s formidata locu¬
tionis ꝓlixitate p̃pedimur. Auctore aut̃
dõ in alio oꝑe id explere expetit animꝰ:
si tam̃ laboriose huius uitȩ ad huc ali¬
qͦd de galli huiꝰ intelligentia considerare
debeamꝰ: qͥa ꝓfundiorib horis noctis ua¬
lentiores ac ꝓductiores edere cantus solet:
cũ uͦ matutinũ iã tempꝰ apꝓpinqͣt. leniores
& minutiores om̃imͦ uoces format. In quib
galli huiꝰ intelligentia. quid nobis innuat.
considerata p̃dicator discretio demonstrat.
Qui cũ iniquis adhuc m̃tib p̃dicant. altis &
magnis uocib ȩtñi iudicii terrores inti¬
mant: quia uidelic& qͦͣsi in ꝓfundȩ noctis
tenebris clamant. Cũ uͦ iam auditor. suoꝵ
cordib ueritatis lucẽ ad esse cognosẽt̃: cla¬
moris sui magnitudinẽ in lenitatẽ dulce¬

Expanded text:
ce mala de se opinari permittunt. Et quidem ce mala de se opinari permittunt. Et quidem de singulis quis sit admonitionis ordo subtiliter insinuare debuimus, sed formidata locutionis prolixitate praepedimur. Auctore autem Deo in alio opere id explere appetit animus, si tamen laboriosae hujus vitae adhuc aliquod de galli hujus intelligentia considerare debeamus, quia profundioribus horis noctis valentiores ac productiores edere cantus solet, cum vero matutinum jam tempus appropinquat, leniores et minutiores omnimodo voces format. In quibus galli hujus intelligentia quid nobis innuat considerata praedicatorum discretio demonstrat. Qui cum iniquis adhuc mentibus praedicant, altis et magnis vocibus aeterni judicii terrores intimant, quia videlicet quasi in profundae noctis tenebris clamant. Cum vero jam auditorum suorum cordibus veritatis lucem adesse cognoscunt, clamoris sui magnitudinem in lenitatem dulce