comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ritur dicens. Non est ultra qui extendat
tentoriũ meum: & erigat pelles meas. Hinc
rursum de ext̾minatione eiꝰ dr̃. Dissipa¬
uit quasi ortum tentorium suum: demo¬
litus. ẽ. tabernaculum suum. Quia enim
in uniꝰ ppłi cultum. tunc dñs int̾ homineᷤᷤ
latuit: eundem sibi popłm tentoriũ uo¬
cauit. Unde & recte nunc nubes iste. eiꝰ
tentoriũ dicuntur: quia ad nos ds̃ per
grãm ueniens. intra predicatorũ suoꝵ
mentes oꝑit᷑. Anpaulus eiꝰ tentorium
ñ erat: cũ ab ierłm ꝑ circuitũ usq ad illiri¬
cũ ad corda mortalium ueniens. in eius m̃¬
te dñs quiescebat:: Nubes quippe erat
hominib. tentorium deo: quia quẽ pre¬
dicando infundebat audientibus. hunc
inuisihiliter inmente retinebat. Isdem
rursus cum cathenis uinctus romam
peterte paulus. occupaturus mundum.
latens in eius pectore. quasi subtentoriũ
ibat deus: quia & occultꝰ uideri ñ poterat:
& ꝑ uerba p̃dicationis ꝓditus. iter incho¬

Expanded text:
ritur, dicens: Non est qui extendat ultra tentorium meum, et erigat pelles meas . Hinc rursum de exterminatione ejus dicitur: Dissipavit quasi hortum tentorium suum, demolitus est tabernaculum suum . Quia enim in unius populi cultu tunc Dominus inter homines latuit, eumdem sibi populum tentorium vocavit. Unde et recte nunc nubes istae ejus tentorium dicuntur, quia ad nos Deus per gratiam veniens, intra praedicatorum suorum mentes operitur. An Paulus ejus tentorium non erat, cum a Jerusalem per circuitum usque ad Illyricum ad corda mortalium veniens, in ejus mente Dominus quiescebat ? Nubes quippe erat hominibus, tentorium Deo, quia quem praedicando, infundebat audientibus, hunc invisibiliter in mente retinebat. Idem rursus dum catenis vinctus Romam peteret Paulus occupaturus mundum, latens in ejus pectore quasi sub tentorio ibat Deus , quia et occultus videri non poterat, et per verba praedicationis proditus iter incho
Abbreviated transcription (Latin):
ab angłis. Et quia int̾nos & eosdẽ
spc̃ discordantis uitȩ scandalum
repꝑit: mira potentia.mirabiliori
etiam pietate sũma creans. ima susci¬
piens.⁊ ma cũ sũmis iunxͣ̃. hinc ẽ. enĩ qđ
eodem rege nato. angłorũ chori in eiꝰ an¬
nuntiatione ꝓdeunt: hẏmnũ dicunt: &
de uicta prauȩ uitȩ discordia. hos quos du¬
dum despexerant ciues agnoscunt: conso¬
no ore prȩdicantes. gła in excelsis deo. &
int̾ra pax hominib bonȩ uoluntatis. No
si aꝑte dicant. Quos a nob̃ malicia disium¬
erat: iam nunc int̾ra nata bonitas iun¬
gat. Hinc. ẽ. quod ante incarnationẽ eiꝰ
intestamento ueteri ad orasse homo an¬
głm legitur: nec tam̃ adorare ꝓhibetur.

Expanded text:
atem. Et quia inter nos et eosdem spiritus discordantis vitae scandalum reperit, mira potentia, mirabiliori etiam pietate summa creans, ima suscipiens, ima summis conjunxit. Hinc est enim, quod de eodem rege nato angelorum chori in ejus annuntiatione prodeunt, hymnum Deo dicunt, et devicta pravae vitae discordia, hos, quos dudum despexerant, cives agnoscunt, consono ore praedicantes: « Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . » Ac si aperte dicant: Quos a nobis malitia disjunxerat, jam nunc in terra nata bonitas jungat. Hinc est, quod ante Incarnationem ejus in Testamento Veteri adorasse hominem angelum legitur, nec tamen adorare prohibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Amicus ueritatis ẽ: recte amator acti¬
onis. Unde & ipsa ueritas discipłis dicit.
Uos amici mei estis: si feceritis quȩ ego pre¬
cipio uobis. Amicus quippe: quasi ani¬
mi custos dr̃. Unde non immerito qui
custodire uoluntatẽ di inp̃ceptis illius
nicitur: eius amicus uocat᷑. Hinc. ẽ. quod
rursum eisdẽ discipłis ueritas dicit. Uos
autem dixi amicos: qr omĩa quȩ cunq au-¬
diui a patre meo nota feci uob̃. De hac
igitur luce ȩt̃nȩ patriȩ. amico suo deus
annuntiat quod possessio eiꝰ sit: ut ne¬
te desꝑ&r: nequaquã hoc quod creatus.
s quod recreatus. ẽ. pens&: sed tanto cer¬
tius sciat. qr illius lucis claritatẽ posside¬
at: quanto nunc uiciorũ pulsantium te¬
nebras ueriꝰ calcat. Bene autẽ in ꝓmissi¬
one subiungitur: & ad eã poĩit ascẽde.
Quid enĩdifficilius quam homini int̾ra e¬
dito. t̾rena & fragilia menbra gestanti.
cȩlorum alta conscendere: suꝑnorũ spĩ¬
tuum archana penetrare: S eorundem

Expanded text:
Amicus veritatis est rectae amator actionis. Unde et ipsa Veritas discipulis dicit: Vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis . Amicus quippe animae custos dicitur. Unde non immerito qui custodire voluntatem Dei in praeceptis illius nititur, ejus amicus vocatur. Hinc est quod rursum eisdem discipulis Veritas dicit: Vos autem dixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota fecigitur luce aeternae patriae amico suo Deus annuntiat qnod possessio ejus sit, ut neet, nequaquam hoc quod creatus, sed quod recreatus est, penset; sed tanto certius sciat, quia illius lucis claritatem possideat, quanto nunc vitiorum pulsantium tenebras verius calcat. Bene autem in promissione subjungitur: Et ad eam possit ascendere. Quid enim difficilius quam homini in terra edito terrena et fragilia membrcoelorum alta conscendere, supernorum spirituum arcana penetrare? Sed eorumdem
Abbreviated transcription (Latin):
gat: & lic& ẽẽ incipiant. ẽẽ in ꝑpetuũ
non desistant. Horum uͦ ȩt̃nitas iccirco
sũmȩ ẽ. et̃nitati dissimilis qr ȩt̃na ẽẽ cȩ¬
perunt. Cum ad extrema ꝓspicimꝰ. hoꝵ
finem qui omĩno deẽ. non comprehen¬
dimꝰ: eorũ cam̃ inicia cernimꝰ. cum men¬
tẽ retro reuocamꝰ. Et cum ieis infra
supraq animum ducimꝰ. ñ capimꝰ omĩ¬
no quousq sunt: seduidemꝰ ex quo. Deus
autẽ quia quasi quiddam in eo ꝑȩt̃nita¬
tem longum est. quod necinitio oritur
necfine terminatur: nec ex quo inse¬
mecipso recipit. nec quo usq dicatur
gͦ. numerus annorũ eiꝰ inestimabilis.
Per hoc gͦ quod annorũ illiꝰ numerꝰ dr̃:
diutinum eiꝰ ẽẽ. ostendit᷑. ꝑhoc gͦ quod
inestimabilis memoratur: hoc ipsũ ẽẽ
infinitũ & in comprehensibile demon¬
stratur. S quia humanis mentib in no¬
tescat auduumꝰ. dum om̃s homines ui¬
dent eum: & quia eiꝰ magnitudinẽ ad¬

Expanded text:
gat; et licet esse incipiant, esse in perpetuum gat; et licet esse incipiant, esse in perpetuum non desistant. Horum vero aeternitas idcirco summae est aeternitati dissimilis, quia aeterna esse coeperunt. Cum ad extrema prospicimus, horum finem, qui omnino deest, non comprehendimus; eorum tamen initia cernimus, cum mentem retro revocamus; et dum in eis infra supraque animum ducimus, non capimus omnino quousque sunt, sed videmus ex quo. Deus autem quia quasi quiddam in eo per aeternitatem longum est, quod nec initio oritur, nec fine terminatur, nec ex quo in semetipso recipit, nec quousque, dicatur ergo: Numerus annorum ejus inaestimabilis. Per hoc ergo quod annorum illius numerus dicitur, diutinum ejus esse ostenditur. Per hoc vero quod inaestimabilis memoratur, hoc ipsum esse infinitum et incomprehensibile demonstratur. Sed quia humanis mentibus innotescat agnovimus, dum omnes homines vident eum; et quia ejus magnitudinem ad
Abbreviated transcription (Latin):
Dicere ut cunq ȩt̃nitatẽ uoluit: & ipsã
ȩt̃nitatis longitudinẽ annos uocauit.
Cum enĩ breuitatẽ temporis dilatare uo¬
lumus: momenta ꝑhoras. horas ꝑdies.
dies ꝑ menses. menses autẽ ꝑ annos ex¬
tendimꝰ. Quia gͦ amplum quiddã dicere
uoluit. sed quid dicer& latiꝰ ñ inuenit:
indeo annos sine estimatione numeri mul¬
ciplicauit dicens. numerus annorũ eiꝰ in¬
estimabilis: ut dum ea quȩ apud se sunt
plixa multiplicat: et̾nitatis longitudinẽ.
se met̾i ñ posse infirmitas humana cog¬
noscat. Tende itaq oculum in ȩt̾nitatem
ut uideas dm̃. uł quando. ẽ. a principio
uł quousq ͥ & nisquã finis suꝑior. qr eẽ.
ñ incipit: nusquã finis inferior. qr esse
nondesinit. Intra ipsum omĩa coangustan¬
tur: ipse uͦ circa omĩa. sine spacio extendi¬
tur: sine loco dilatatur. Ecce cuncta qͦ
facta sunt ea ipsa circumscriptione qua
creatura sunt: suꝑiore & inferiore fine
or inchoat. finis tam̃ inferior ñ constrin¬

Expanded text:
Dicere utcunque aeternitatem voluit, et ipsam aeternitatis longitudinem annos vocavit. Cum enim brevitatem temporis dilatare volumus, momenta per horas, horas per dies, dies per menses, menses autem per annos extendimus. Quia ergo peramplum quiddam dicere voluit, sed quid diceret latius non invenit, in Deo annos sine aestimatione numeri multiplicavit, dicens: Numerus annorum ejus inaestimabilis, ut dum ea quae apud se sunt prolixa multiplicat, aeternitatis longitudinem se metiri non posse infirmitas humana cognoscat. Tende itaque oculum in aeternitatem, ut videas Deum, vel quando est a principio, vel quousque; et nusquam finis superior, quia esse non incipit; nusquam finis inferior, quia esse non desinit. Intra ipsum omnia coangustantur, ipse vero circa omnia sine spatio extenditur, sine loco dilatatur. Ecce cuncta quae facta sunt, ea ipsa circumscriptione qua creata sunt, superiori et inferiori fine or inchoat, finis tamen inferior non constrin
Abbreviated transcription (Latin):
gis latorib Ac sidicat. Qui humilis uide¬
bit᷑ ininfirmitate. excelsus manoe infor¬
titudine: paulo hoc etiã at testante qui ait.
Iuia & sicrucifixus ẽ. ex infirmitate: sed
uiuit ex uirtute dei. De quo recte subiun¬
git᷑. Nullus ei similis in legis latorib. Le¬
gis lator moyses. legis lator iosue. legis la¬
cores etiã ꝓpħȩ: legis latores cunctos dic̃e
possumꝰ: quos ex lege ad monuisse recta
ppłm scimus. S huic mediatori in legis la¬
torib similis nullus ẽ: quia istigratuito
uocati. expeccatis ad innocentiam redeuñ:
& abhis quȩ insem&e ipsis exꝑti sunt. p̃di¬
cando alios reducunt: redemptor autẽ
nr̃ homo sine peccato est. filiꝰ sine adoptio¬
ne. Nec ꝑpetrauit unquã quod redarguit:¬
& sic mundo ex humanitate loquit᷑: ut
tam̃ eidem mundo ante scła ex diuinitate
dominetur. Hunc mediatorẽ dei& homi¬
nũ: quidam legis latorib similem fuisse
credider̃. Nam requirenti quẽ dicunt¬

Expanded text:
i aperte dicat: Qui humilis videbitur in infirmitate, excelsus manet in fortitudine, Paulo hoc etiam attestante, qui ait: Quia et si crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . De quo recte subjungitur: Nullus ei similis in legislatoribus. Legislator Moyses, legislator Josue, legislatores etiam prophetae; legislatores cunctos dicere possumus, quos ex lege admonuisse recta populum scimus. Sed huic Mediatori in legislatoribus similis nullus est, quia isti gratuito vocati ex peccatis ad innocentiam redeunt, et ab his quae in semetipsis experti sunt praedicando alios reducunt. Redemptor autem noster homo sine peccato est, filius sine adoptione, nec perpetravit unquam quod redarguit, et sic mundo ex humanitate loquitur, ut tamen 854 eidem mundo ante saecula ex divinitate dominetur. Hunc Mediatorem Dei et hominum quidam legislatoribus similem fuisse crediderunt. Nam requirenti: Quem dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
de elatione quod uulnerat. Iui multa
quidẽ suꝑiꝰ moralit̾ intulit: s in uerbis
sequentib ad sola se ꝓphetiȩ archana su¬
sp̃u potuit: cum saul etiã innumero ꝓ¬
pħarũ fuit. S hoc de saule cur dicimꝰ:
cũ ex uisione angłi acciꝑe uerba rationa¬
bilia & asinã nouerimus: S sic̃ inrationa¬
bile animal tationis uerba. edidit. nec tamen
ad ꝑmutationẽ naturȩ rationał accessit:
ita sepe quilibet indignꝰ scã uerba ꝑ pro
pħiȩ sp̃m accipit. s tam̃ ad ꝓmerendam
scĩtatis głam ñ ꝑtingit: ut &e supra se lo¬
quendo uel emineat: & infra se uiuen¬
do torpescat. Unde nunc helui redemp¬
toris nr̃i aduentũ humilem non humilis
conspicit: & eũ ꝓpħando p̃dicat. quẽ elatis

Expanded text:
de elatione quod vulnerat. Qui multa de elatione quod vulnerat. Qui multa quidem superius moraliter intulit, sed in verbis sequentibus ad sola se prophetiae arcana suspiritu potuit, cum Saul etiam in numero prophetarum fuit . Sed hoc de Saule cur dicimus, cum ex visione angeli accepisse verba rationabilia et asinam noverimus ? Sed sicut irrationale animal rationis verba edidit, nec tamen ad permutationem naturae rationalis accessit, ita saepe quilibet indignus sancta verba per pro tamen ad promerendam sanctitatis gloriam non pertingit, ut et supra se loquendo emineat, et infra se vivendo torpescat. Unde nunc Eliu Redemptoris nostri adventum humilem non humilis conspicit, et eum prophetando praedicat, quem elatis
Abbreviated transcription (Latin):
riam. Quia uero eaquȩ subnexa sunt. lon¬
giori alligatione ꝓtrahunt᷑: istũ libellũ
hoc fine constringimꝰ. ne immodatiꝰ exten-¬
tis arrogantium su¬
mere scientiã nititur:
prouiđe sollert̃ de¬
b&. ne hoc qđ eorũ
scientia altũ tum&¬
imitetur: necũ uirtutum uerbis. morum
uicia colligat: & in eo quod loquendi no¬
ticiã assequitur. uiuendi se imꝑitia trans¬
figat. hos nãq cum fortia dicere audimꝰ
sed cam̃ de dictis fortib tumere conspici¬
mus: quasi doctrinȩ ortũ ingressi. de spi¬
nis rosas attingimus. Discreta gͦ nobis
sollicitudine opus est: & caꝑe quod redo¬
let. & cauere quod fungit: ne si fortasse
imꝓuide dictorũ flos legit᷑: in cauta le¬
gentis manus morũ spina laceretut. he¬
lui itaq doctus & arrogans ꝓfert aliq̃n
quod mulceat uł oleat: Aliqñ quod pun¬
gat. Sic gͥ sum̃dũ ẽ. de eiꝰ doctrina quod
fraglat: ut tam̃ sollicite cauendũ sit.

Expanded text:
riam. Quia vero ea quae subnexa sunt lonriam. Quia vero ea quae subnexa sunt longiori allegatione protrahuntur, istum libellum hoc fine constringimus, ne immoderatius extentis arrogantium sumere scientiam nititur, providere solerter debet, ne hoc quod eorum scientia altum tumimitetur, ne cum virtutum verbis morum vitia colligat, et in eo quod loquendi notitiam assequitur, vivendi se imperitia transfigat. Hos namque cum fortia dicere audimus, sed tamen de dictis fortibus tumere conspicimus, quasi doctrinae hortum ingressi, de spinis rosas attingimus. Discreta ergo nobis sollicitudine opus est, et carpere quod redolet, et cavere quod pungit, ne si fortasse improvide dictorum flos legitur, incauta legentis manus morum spina laceretur. Eliu itaque doctus et arrogans profert aliquando quod redoleat, aliquando quod pungat. Sic igitur sumendum est de ejus doctrina quod fragrat, ut tamen sollicite cavendum sit
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ prȩeunt oꝑa demonstrant. Plerũq
ab auditorũ suorũ cordib. ea uicia quȩ
nec dumplata sunt. manu correptionis
eradicant: sed iã illa subsequi conspici¬
unt. ex aliis quȩ prȩcedunt. Sicut enĩ
corporales medici quasdã ȩgritudines
iam uenisse inueniunt. quasdã uͦ ut ne
ueniant medentur: ita doctores scĩ
aliqñ inuenta uulnera saluti restitu¬
unt: aliq̃n uͦ agunt inmentib ne uul¬
nerentur. Inquib hoc sollert intuendũ
est: qr sic̃ certa plerũq cũ asꝑitate re¬
darguunt: ita incertis uiciis cũ tranquil¬
litate contͣ dicunt. Certa ferientes in¬
crepant: incerta p̃munientes deuitañ.
quã qr arrogantes uiri discretionis re¬
gulam nesciunt: sententiarũ suarũ
iaculis. sicut nota sic incognita sicut
certa. sic etiã incerta configunt. Unde
nc̃ ab heliũ dr̃. Caue nedeclines adini¬
quitatẽ: hanc enĩ cȩpistisequi post mise¬

Expanded text:
quae praeeunt opera demonstrant, plerumque quae praeeunt opera demonstrant, plerumque ab auditorum suorum cordibus ea vitia quae necdum prolata sunt manu correptionis eradicant, sed jam illa subsequi conspiciunt ex aliis quae praecedunt. Sicut enim corporales medici quasdam aegritudines jam venisse inveniunt, quasdam vero ne veniant medentur, ita doctores sancti aliquando inventa vulnera saluti restituunt, aliquando vero agunt in mentibus ne vulnerentur. In quibus solerter intuendum est, quia sicut certa plerumque cum asperitate redarguunt, ita incertis vitiis et cum tranquillitate contradicunt; certa ferientes increpant, incerta praemunientes devitant. Quam quia arrogantes viri discretionis regulam nesciunt, sententiarum suarum jaculis sicut nota, sic incognita; sicut certa, sic etiam incerta configunt. Unde nunc ab Eliu dicitur: Cave ne declines ad iniquitatem; hanc enim coepisti sequi post mise
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ miseriam. Iniquitatẽ post miseriã
sequitur: qui post mala quȩ ꝓcorrec¬
tone sustin& feruenti corde impatien¬
tiȩ se facibus inflãmat. Quod beatũ iob
ꝑpetrasse heliu credidit. qui eũ int̾ fla¬
gella positum liberis effari uocib au-¬
diuit: uidelicet nesciens q omẽ. quod
dixit. non hoc de iniquitate impatien-¬
tie sed de uirtute ueritatis ꝓtulit: qui
ab interni iudicis sententia. nec cum
ualde est: quomͦ cum diceret. ne decli¬
nes ad iniquitatem de eadẽ iniquitate
ꝓtinus subdidit. Hanc enĩ cȩpisti sequi
nare ad eã uetat. de ea ꝓtinꝰ quasi ad ꝗͦ
declinatum iam fuerit dãpnat: nisi
quod arrogantes uiri plus uideri iu¬
dices. quam consolatores uolt: Uñ &
ñ nunqͣm ea distrielis sententiis fert̃ quȩ
nata incorde suspicantur: & priꝰ quã
certa sit culpa delinquentium. ꝓfertur
inuectio districta uerborum: & ante ꝑ
presentiam ꝑcutitur quã ꝑdeat quod
uiant: s cumeasdẽ cogitationes aliqua

Expanded text:
pingitur.---Iniquitatem post miseriam sequitur, qui post mala quae pro correptione sustinet ferventi corde impatientiae se facibus inflammat. Quod beatum Job perpetrasse Eliu credidit, qui eum inter flagella positum liberis effari vocibus audivit, videlicet nesciens, quia omne quod dixit, non hoc de iniquitate impatientiae, sed de virtute veritatis protulit, qui ab interni judicis sententia nec cum s considerandum valde est quomodo cum diceret: Ne declines ad iniquitatem, de eadem iniquitate protinus subdidit: Hanc enim coepisti sequi nare vetat, de ea protinus quasi ad quam declinatum jam fuerit damnat, nisi quod arrogantes viri plus videri judices quam consolatores volunt? Unde et nonnunquam ea districtis sententiis feriunt, quae nata in corde suspicantur et priusquam certa sit culpa delinquentium, profertur invectio districta verborum; et ante per sententiam percutitur, quam prodeat quod viant; sed cum easdem cogitationes aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
auida. nisi ꝓpħarũ ȩstimationẽ. nisi pa¬
triarcharũ celsitudinem. nisi cunctorũ
hominũ mensurã transcenderet: eũ qui
est suꝑ homines non inuenir&. Transi
regͦ est uigiles etiã eos quosmiratur aĩa
in eius comparatione post ponere. Et
tunc is qui querebatur cernitur: si hõ
quidẽ. sed tam̃ extra mensuras hominũ
credatur. Vnde bene nc̃ dr̃. Nullus ei si¬
milis inlegis latorib. S is uidelicet
ꝑ infirmitatẽ carnis. nr̃is obtutib appa¬
rens: dum alios reꝓbat. alios uocat. mi¬
ra iudicia exhibuit. quȩ anobis & co¬
gitari possint: & comprȩhendi ñ possĩ.
Ait nãq Iniudiciũ ego in hunc mun

Expanded text:
avida, nisi prophetarum aestimationem, nisi paavida, nisi prophetarum aestimationem, nisi patriarcharum celsitudinem, nisi cunctorum hominum mensuram transcenderet, eum qui est super homines non inveniret. Transire ergo est vigiles, etiam eos quos miratur anima in ejus comparatione postponere. Et tunc is qui quaerebatur, cernitur, si homo quidem, sed tamen extra mensuras hominum credatur. Unde bene nunc dicitur: Nullus ei similis in legislatoribus. Sed is videlicet per infirmitatem carnis nostris obtutibus apparens, dum alios reprobat, alios vocat, mira judicia exhibuit, quae a nobis et cogitari possint, et comprehendi non possint. Ait 855 namque: In judicium ego in hunc mu
Abbreviated transcription (Latin):
one quoq deterius cogitationũ te ca¬
ligine confundas. Quod recte heliu
dicer&: si tam̃ cui dicer& scir&. Nam
hec beato iob tantominꝰ congruunt.
quanto ab illo omĩa altiꝰ sciuntur.
Quia uͦut sȩpe dixinus arrogantes dũ
presumunt docere quos ñdebent.usq
ad contumeliosa increpationũ uerba
dilabuntur: subditur. Caue ne declines¬

Expanded text:
one quoque deterius cogitationum te caone quoque deterius cogitationum te caligine confundas. Quod recte Eliu diceret, si tamen cui diceret sciret. Nam haec beato Job tanto minus congruunt, quanto ab illo omnia altius sciuntur. Quia vero, ut saepe diximus, arrogantes, dum praesumunt docere quos non debent, usque ad contumeliosa increpationum verba dilabuntur, subditur. CAPUT XL
Abbreviated transcription (Latin):
sumendas uires se reparat: mͦ se easpos¬
se resumere. quasi uictus iam fractusq
multiplices cogitationes ꝓdeunt: hanc
quasi innocte popłi consurgentes pre¬
munt. Quos nimirũ poptos. ñ ꝑse sed ꝑ
diuinȩ ꝓtectionis auxilium ꝓpħa subi¬
gere se posse prȩsũpserat: cum dice¬
bat. P rotector meus & in ipso sꝑabo:
subiciens ppłos subme. Scĩs qͥppe menti¬
b ppłi subiguntur. cũ ab eis ꝑ districtȩ
seueritatis prȩsentiam cogitationes
stultȩ desiliunt: ut ñꝑ ab rupta fan-¬
tasmatum rapiant: s rationi subdi¬
de a corde humiliter conquiescant.
Quia gͦ positꝰ intemptatione animus.
qui de se inpsꝑis maiora prȩsumebat. tu¬
multus spei desꝑationisq tolerat: rec¬
te nunc dr̃. ne ꝓtrahas noctẽ. ut ascen¬
dãt ppłi ꝓeis. Ac si aꝑte diceret᷑. In
temptat᷑ione dep̃hensus. citiꝰ cenebras
meroris incide: nequȩ intranquilli¬
tate de te alta senseras: inꝑturbati¬

Expanded text:
sumendas vires se reparat; modo se eas possumendas vires se reparat; modo se eas posse resumere quasi victus jam fractusquemultiplices cogitationes prodeunt, hanc quasi in nocte populi consurgentes premunt. Quos nimirum populos non per se, sed per divinae protectionis auxilium Propheta subigere se posse praesumpserat, cum dicebat: Protector meus, et in ipso sperabo, subjiciens populos sub me . Sanctis quippe mentibus populi subiguntur, cum ab eis per districtae severitatis praesentiam cogitationes stultae dissiliunt, ut non per abrupta phantasmatum rapiant, sed rationi subditae a corde humiliter conquiescant. Quia ergo positus in tentatione animus, qui de se in prosperis majora praesumebat, tumultus spei desperationisque tolerat, recte nunc dicitur: Ne protrahas noctem, ut ascendant populi pro eis. Ac si aperte diceretur: In tentatione deprehensus, citius tenebras moeroris incide, ne qui in tranquillitate 852 de te alta senseras, in perturbati
Abbreviated transcription (Latin):
cum sub orta de temptatione cristicia
consolatione concita ñfinitur. Nox ꝓ¬
itrahitur: quia meror animi confusisco-¬
gitationib elongatur. Nam dũ mens
posita intemptatione considerat. quod
auirtututis suȩ pristina soliditate re¬
pellitur. suꝑductis merorib quasi quib¬
dã tenebris cȩcatur: atq ab omĩ luce
gaudii eiꝰ oculus clauditur. dum solli¬
ata trepidat. ne hoc quod ẽẽ dudũ cȩ¬
ꝑat funditꝰ amittat. Unde & bene dr̃.
quod inhac nocte prorobustis ppłi as¬
cendant: qr uidelic& in hoc merore tẽp¬
cationis. ꝓ robustis motib cogitatioẽs
indignȩ & multiplices in corde ꝓsiliurs.
lam dum se inꝑturbatione conspicit
um pene amisisse quod fuerat: fluctꝰ
inse innumeros tumultusq coaceruat.
M tranquillitatẽ suã qr ꝑdidit dol&:
modo neusq ad praua oꝑa corruat ꝑ¬
umescũ : mͦ inquo culinine suterat
meminit: mͦ in quo uiciorũ ꝓfundo ꝑ
delectationẽ iaceat attendit: mͦ ad re¬

Expanded text:
cum suborta de tentatione tristitia consolatione concita non sinitur; nox protrahitur, quia moeror animi confusis cogitationibus elongatur. Nam, dum mens posita in tentatione, considerat quod a virtutis suae pristina soliditate repellitur, superductis moribus, quasi quibusdam tenebris caecatur, atque ab omni luce gaudii ejus oculus clauditur, dum sollicita trepidat ne, hoc quod esse dudum coeperat, funditus amittat. Unde et bene dicitur quod in hac nocte pro robustis populi ascendunt, quia videlicet in hoc nemore tentationis pro robustis motibus cogitationes indignae et multiplices in corde prosiliunt. Nam dum se in perturbatione conspicit, jam poenae amissae quod fuerat, fluctus in se innumeros tumultusque coacervat.anquillitatem suam quia perdidit dolet; modo ne usque ad prava opera corruat pertimescit; modo in quo culmine steterat meminit; modo in quo vitiorum profundo per delectationem jaceat attendit; modo ad re
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudine non preualuit ñ demersit.
Iam inputeum cȩcidit qui hoc quod di¬
uina lex ꝓhibet perpetrauit. Sed si adhuc
longa consuetudo non deprimit: neqͣquã
ossuam puteus coangustauit. Tanto gͦ
facilus egreditur quanto minore consu¬
ne obrutam finisse conspiceret in la¬
mentis suis sub speciȩ eius sem& ipsũ de¬
plorat dicens. Lapsa ẽ. in lacũ uita mea:
uita labitur: cum labe iniquitatis inqui¬
natur. Lapis uero suꝑponitur: cũ &iam
dura consuetudine mens inpercato deuo¬
ratur: ut & si uelit exurgere. iam ut cun¬
q ñ possit: qr moles desuꝑ malȩ consue¬

Expanded text:
consuetudine non praevaluit, non demersit. consuetudine non praevaluit, non demersit. Jam in puteum cecidit, qui hoc, quod divina lex prohibet, perpetravit. Sed si adhuc longa consuetudo non deprimit, nequaquam os suum puteus coangustavit. Tanto ergo facilius egreditur, quanto minore consune obrutam fuisse conspiceret, in lamentis suis sub ejus specie semetipsum deplorat, dicens: Lapsa est in lacum vita mea,  In lacum quippe vita labitur cum labe iniquitatis inquinatur. Lapis vero superponitur cum etiam dura consuetudine mens in peccato devoratur, ut etsi velit exsurgere, jam utcumque non possit, quia moles desu
Abbreviated transcription (Latin):
intribulatione aurẽ eius. Aurẽ intri¬
bulatione reuelare est: auditũ cordis
uerberũ plagis aꝑire.Cum enĩ p̃cepta
despicimus: pia districtione nobiscũ
agitur. ut flagella timeamꝰ. Aurẽ itaq
tribulatio cordis aꝑit: quã sepe huius
mundi ꝓsꝑitas claudit. Per salomonẽ
nanq: dr̃. Auersio paruulorũ int̾fici&
eos: & ꝓsꝑitas stultorũ ꝑdet illos. Seq̃r.¬
me. Omnis qui uiã uitȩ deserens. in pec¬
catorũ setenebras deicit: sem& ipsum
quasi inputeũ uł infoueã mergit. Si
uero diutina ꝑpetratione etiã consue¬
tudine iniquitatis opprimit᷑. ne ad su¬
ꝑiora iam possit exurgere. quasi angu¬
sto ore putei coartatur Vnde dauid ꝓ¬
pħa sub spͨcie peccantium exorat dic̃s.
Non me de mergat tempestas aquȩ. ne¬
q absorbeat me ꝓfundũ: neq urgeat
suꝑ me puteus ossuũ. Quẽ enĩ mali oꝑis¬
iniquitas a bona stabilitate cõmouit:
quasi tempestas aquȩ rapuit. Sedsi adhuc

Expanded text:
in tribulatione aurem ejus. Aurem in triin tribulatione aurem ejus. Aurem in tribulatione revelare est auditum cordis verberum plagis aperire. Cum enim praecepta despicimus, pia districtione nobiscum agitur, ut flagella timeamus. Aurem itaque cordis tribulatio aperit, quam saepe hujus mundi prosperitas claudit. Per Salomonem namque dicitur: Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos . Seqme. - Omnis qui viam vitae deserens, in peccatorum se tenebras dejicit, semetipsum quasi in puteum vel in foveam mersit. Si vero diutina perpetratione etiam consuetudine iniquitatis opprimitur, ne ad superiora jam possit exsurgere, quasi angusto ore putei coarctatur. Unde David propheta sub specie peccantium exorat, dicens: « Non me demergat tempestas aquae, neque absorbeat me profundum, neque urgeat super me puteus os suum . » iniquitas a bona stabilitate commovit, quasi tempestas aqua rapuit. Sed si adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
transitoria nulla eos corruptione uiciar&.
lit̾ agite: & confortetur corurm. Dicens
enĩ uirilit̃ agite. dũ confortetur corurm
ilico subdidit: quasi sexum cordis muni¬
re curauit. Luxuriosi qͥppe mens corrũpi¬
tur: si reb transitoriis delectat᷑. Igitur
simulatorũ uita inter effeminatos morit᷑.¬
quia laudis luxuria corrupta repꝑit᷑.
Translatione uero alia ñ habetur. uita
eorũ inter effeminatos: sed uita eorum
uulneret᷑ ab angłis. Utrunq tam̃ & si ser¬
mone discordant ratione concordant.
quia effeminatorũ uitã angłi uulnerañ.
dum nuncii ueritatis. eã iacuł sc̃ȩ p̃dica¬
tionis impugnant. Quia igit᷑ de damp¬
natione reproborũ quid agit᷑ audiuimꝰ:
Pauꝑ de angustia sua eripitur: cum unꝰqͥs
q humilis de hac pe regrinationis suȩ
afflictione liberatur. Nam & assiduis
hic tribulationib premit᷑: ut ad requi¬
rendum uerȩ consolationis gaudium

Expanded text:
transitoria nulla eos corruptione vitiaret. transitoria nulla eos corruptione vitiaret. liter agite, et confortetur cor vestrum . Dicens enim Viriliter agite, et confortetur cor vestrum, illico subdidit, quasi sexum cordis munire curavit. Luxuriosi quippe mens corrumpitur, si rebus transitoriis delectatur. Igitur simulatorum quia laudis luxuria corrupta reperitur, translatione vero alia non habetur, vita eorum inter effeminatos, sed vita eorum vulneretur ab angelis; utrumque tamen, etsi sermone discrepat, ratione concordat. Quia effeminatorum vitam angeli vulnerant, dum nuntii veritatis eam jaculis sanctae praedicationis impugnant. Quia igitur de damnatione reproborum quid agatur, audivimus, - Pauper de angustia sua eripitur, cum unusque humilis de hac peregrinationis suae afflictione liberatur. Nam et assiduis hic tribulationis premitur, ut ad requirendum verae consolationis gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
iustos dum cruciat. purgat: iniquos
dum lȩtificat. reꝓbos monstrat. Isti enu
sua laude pascuntur: qr auctoris siugła
ñ requir̃. Iui autẽ qui auctoris głã quęrͣ.
sua laude cruciantur: ne ñ sit intꝰ quod
laus robur mentis emolliat: eamq insui
delectatione ꝓsternat: & quȩ adiumen¬
cum deb& eẽ augendioꝑis. iam retribu¬
tio sit laboris. Cum uͦ sua p̾conia indeilau¬
dẽ tendere sentiunt: ea etiã desiderabi¬
lit̃ amplectuntur. Scriptũ nãq ẽ. Uide¬
ant oꝑa ur̃a bona: & głificent patrem
ur̃m qui incȩlis est. Uiã se gͦ hominibus
faciunt. quoties inse aliquid quo dĩ cog¬
noscatur ostendunt: qr non student inse
humanam laudẽ fieri: sed querunt eã ꝑ
si meliꝰ ad auctorẽ glȩ ꝑtͣnsire. Arrogantes aũ
humanis laudibꝰ mollia corda pro¬
stituunt. quia suis a morib corrũpunt᷑:
ruptione subiungitur. Et uita eorũ int̾¬
effeminatos. Sienĩ uirilit̃ uiuerent: lau̾

Expanded text:
justos dum cruciat purgat, iniquos justos dum cruciat purgat, iniquos dum laetificat reprobos monstrat. Isti enim sua laude pascuntur, quia auctoris sui gloriam non requirunt. Illi autem qui auctoris gloriam quaerunt, sua laude cruciantur, ne non sit intus quod laus robur mentis emolliat, eamque in sui delectatione prosternat; et quae adjumentum debet esse augendi operis, jam retributio sit laboris. Cum vero sua praeconia in Dei laudem tendere sentiunt, ea etiam desiderabiliter amplectuntur. Scriptum namque est: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Viam se ergo hominibus faciunt, quoties in se aliquid quo Deus cognoscatur ostendunt, quia non student in se humanam laudem figere, sed quaerunt eam per se medios ad auctoris gloriam pertransire. Arrogantes autem humanis laudibus mollia corda prostituunt, quia suis amoribus corrumpuntur. ruptione subjungitur: CAPUT XXXV. Ieffeminatos. - Si enim viriliter viverent, laus
Abbreviated transcription (Latin):
redire compellit: qr quo se exteriꝰ fudit. eo
ad se unde possit redire uix inuenit. Qua
uero simulatorũ mens ꝓ eo quod abona
et̾nitatis intentione diuiditur. cogitatio¬
num multipliciũ inundatione uastat᷑.
uidebantur uiuere: cum de scĩtatis cura¬
rent laude gaudere. Sed tempestate su¬
bita eorũ anima morit᷑: quȩ huma ne lau¬
dis pessima tranquillitate lȩtabat᷑. Ple¬
runq subito inopinata tempestas omẽ
quod aer serenũ blandit᷑ immutat: & eo
ꝑiculũ uitari ñ potest. quonec potuit
preuideri Unde & simulatores qui uitȩ
suȩ custodiam negligunt: intempestate
mor referunt᷑. hinc quippe eos turbo
subitꝰ int̾nȩ ꝑcussionis eicit. quos arro¬
gantia ext̾ni fauoris extollit: & dũ am¬
plectuntur in laude quod non sunt. re¬
pente inueniunt inultione quod sunt.
inconflatorio argentũ. & inforna̾ce autũ
sic ꝓbatur homo ore laudantis. laus qͥppe
sua iustos cruciat: in iquos exaltat. Sed

Expanded text:
redire compellit, quia quo se exterius fudit, eo redire compellit, quia quo se exterius fudit, eo ad se unde possit redire vix invenit. Quia vero simulatorum mens pro eo quod ab una aeternitatis intentione dividitur, cogitationum multiplicium inundatione vastatur, videbantur vivere, cum de sanctitatis curarent laude gaudere. Sed tempestatesubita eorum anima moritur, quae humanae laudis pessima tranquillitate laetabatur. Plerumque subito inopinata tempestas omne quod aer serenum blanditur immutat; et eo periculum vitari non potest, quo nec potuit praevideri. Unde simulatores, qui vitae suae custodiam negligunt, in tempestate mori referuntur. Hinc quippe eos turbo subitus internae percussionis ejicit, quos arrogantia externi favoris extollit; et dum amplectuntur in laude quod non sunt, repente inveniunt in ultione quod sunt.in conflatorio argentum, et in fornace aurum, sic probatur homo ore laudantis . Laus quippe sua justos cruciat, iniquos exaltat. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
omĩno ñpossunt: qr uidelicet scõs se hu¬
mana ꝓfessione crediderunt. Bene gͦdr̃¬
neq clamabunt. cum uincti fuerint
Spe enĩ uacua tales se ante suꝑnũ iudicẽ
uenire confidunt. quales se hominibꝰ
innotuisse cognoscunt: seq ipsos mise¬
ri nec ĩt̃tormenta deprȩhendunt: etdũ
testimonium falsȩ laudis aspiciunt: re¬
medium uerȩ confessionis amittunt.
Etiam uincti dicuntur & nonclamabt̃.
quia humanȩ laudis importunitate su¬
ꝑati. scõs se miseri & cũ inpeccatis mo-¬
riuntur putant. Quib bene per ꝓpħã
dicitur. Redite p̾uaricatores ad cor. Si
enim ad cor redirent: ꝑ exteriores attestati¬
ones se uerbis nonfunderent. Nam quid ui¬
cinius nobis est corde nr̃o: Quid uicinius
nobis ẽ. ea re. quȩ intranos ẽ: Et tam̃cũ
ꝑ prauas cogitationes spargit᷑: a nobis
cor nr̃m longius euagatur. Longe gͦ ꝓpħa
preuaricatorẽ mittit. cũ eum ad cor suum

Expanded text:
omnino non possunt, quia videlicet sanctos se huomnino non possunt, quia videlicet sanctos se humana professione crediderunt. Bene erNeque clamabunt cum vincti fuerint. Spe enim vacua tales se ante supernum judicem venire confidunt, quales se hominibus innotuisse cognoscunt; seque ipsos miseri nec inter tormenta deprehendunt, et dum testimonium falsae laudis aspiciunt, remedium verae confessionis amittunt. Etiam vincti ducuntur, et non clamant, quia, humanae laudis importunitate superati, sanctos se miseri et cum in peccatis moriuntur putant. Quibus bene per prophetam dicitur: Redite, praevaricatores, ad cor . Si enim ad cor redirent, per exterioris attestationis se verba non funderent. Nam quid vicinius nobis est corde nostro? quid vicinius nobis est ea re quae intra nos est? Et tamen cum per pravas cogitationes spargitur, a nobis cor nostrum longius evagatur. Longe ergo prophetas praevaricatorem mittit, cum eum ad cor suum
Abbreviated transcription (Latin):
quod de se intrinsecus tenebat amittit. Cor
quippe exterius fundit: & quia libenter
foras falsum de se testimoniũ recipit: qͣ¬
lem se intus habeat nonrequirit. Unde fit
ut uacuȩ laudis fomenta. etiã cum de fu¬
erint quęrat: & oblitus quod est. appetat
dum iustos se ante humana iudicia simu¬
lant. dũ actiones suas laudib dignas.
intuentiũ oculis ostentant: occulta cũ
eis iusticia agit᷑. ut quo nitunt᷑ foras a¬
lios fallere: eo de se intꝰ etiã ipsi fallant᷑.
Nam omnẽ circa se sollicitȩ inuestigatio¬
nis oculũ ꝑdunt. Uitã enĩ suã discutere
& ꝑscrutari dissimulant: sed talesse quã¬
les audiunt putant. Scõsq se ẽẽ nonqi
ita uiuunt: s qr ita dicuntur. existimañ.
Subtili autẽ dei iudicio. seq ipsos intu¬
eri negligunt: qr fidẽ sui meriti. matte¬
statione ponunt oris alieni. Cum uͦsubi¬
ta ꝑcussione feriuntur. iniquos se uel
ueracit᷑ fateri. uel sicut sunt deprehend̾e

Expanded text:
quod de se intrinsecus tenebat amittit. Cor quod de se intrinsecus tenebat amittit. Cor quippe exterius fundit, et quia libenter foris falsum de se testimonium recipit, qualem se intus habeat non requirit. Unde fit ut vacuae laudis fomenta etiam cum defuerint quaerat, et oblitus quod est appetat vdum justos se ante humana judicia simulant, dum actiones suas laudibus dignas intuentium oculis ostentant, occulta cum eis justitia agitur, ut quo nituntur foris alios fallere, eo de se intus etiam ipsi fallantur. Nam omnem circa se sollicitae investigationis oculum perdunt. Vitam enim suam et discutere et perscrutari dissimulant, sed tales se quales audiunt putant, sanctosque se esse, non quia ita vivunt, sed quia ita dicuntur, existimant. Subtile autem Dei judicium, seque ipsos intueri negligunt, quia fidem sui meriti in attestatione ponunt oris alieni. Cum vero subita percussione feriuntur, iniquos se vel veraciter fateri, vel sicut sunt, deprehendere
Abbreviated transcription (Latin):
altius: quanto inꝑcussione positi. pec¬
cata nr̃a ueraciꝰ confitem᷑. Apud aures qͥp¬
pe dei: nox ualida. deuota consessio. ẽ. Qa
gͦ simulatores quosq etiã cũ ꝑcussionis
flagella corripiunt. ad confessionẽ sim-¬
plicem ñꝑducunt : cognosci enĩ pecca¬
tores refugiunt. quia scĩ omniũ opinio¬
ne ferebant᷑ : quamius eos ad extremũ
iã flagella feriant. quãuis duci se ad
ȩt̃na supplicia ñ ignorent: tales tam̃
cupiunt apud humana iudicia remane¬
re: quales se studuerant semꝑ ostendere.
Deprehensi gͦ & flagello ꝑcussionis ex¬
tremȩ: qr confessionẽ purã uel afflicti
exerere negligunt: quasi uincticlama¬
re contempnunt. Bene gͦ dr̃. neq cla¬
ligi etiã alit̾ potest. Omĩs enĩ qui cũ in¬
iquus sit. dici sc̃s ab hominib ñ ꝑti me¬
scit. & simiquũ setacita cogitatione rep̃hen¬
dit. tam̃ dum sepiꝰ scm̃ se audire cȩꝑit. hoc

Expanded text:
altius, quanto in percussione positi pecaltius, quanto in percussione positi peccata nostra veracius confitemur. Apud aures quippe Dei vox valida devota confessio est. Quia ergo simulatores quosque, etiam cum percussionis flagella corripiunt, ad confessionem simplicem non perducunt cognosci enim peccatores refugiunt, quia sancti omnium opinione ferebantur, quamvis eos ad extremum jam flagella feriant, quamvis duci se ad aeterna supplicia non ignorent, tales tamen cupiunt apud humana judicia remanere, quales se studuerant semper ostendere. Deprehensi ergo etiam flagello percussionis extremae, quia confessionem puram vel afflicti exerere negligunt, quasi vincti clamare contemnunt. Bene ergo dicitur: Neque claligi etiam aliter potest. Omnis enim qui, cum iniquus sit, dici sanctus ab hominibus non pertimescit, etsi iniquum se tacita cogitatione reprehendit, tamen dum saepius sanctum audire se coeperit, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
itaq iudicẽ excusationem iam de igno¬
rantia habere ñ possunt: quia dũ ante
oculos hominũ omnẽ modũ sc̃itatis osten¬
tant: ipsi sibi sunt testimoniũ quia bene
uiuere non ignorant. Dicatur gͥrecte. Si¬
mulatores & callidi: ꝓuocant irã dei. Qd
uͦ eos ad extremũ sequatur: ad iungit dic̃s¬
iniquus. qui cũ iniquus sit sc̃s uideri ñap¬
petit: inflagelli ꝑcussione de prehensiis.
fateri quod iniquus sit ñ erubescit. Qui
u miqua agens. humana de se iudicia
sub speciȩ scĩtatis int̾cipit: & cũ flagello
ꝑcutitur. iniquũ se ꝓdere refugit: quia
sc̃s uideri consueuit. Si quando autẽ gra¬
uit̃ coartat᷑. iniquũ se uix suꝑficietenꝰ con¬
fitetur: quia int̾na sua detegere ueraci con¬
fessione confunditur. Iuasi liberi uero
sumꝰ: cũ nulla correptione castigam᷑. Qua¬
si uincimͣ autẽ: cũ flagello ꝑcussionis astrin¬
gimur. Uincti igitur tanto clamamus

Expanded text:
itaque judicem excusationem jam de ignoitaque judicem excusationem jam de ignorantia habere non possunt, quia dum ante oculos hominum omnem modum sanctitatis ostentant, ipsi sibi sunt testimonio quia bene vivere non ignorant. Dicatur igitur recte: Simulatores et callidi provocant iram Dei. Quid vero eos ad extremum sequatur, adjungit, diceiniquus qui cum iniquus sit, sanctus videri non appetit, in flagelli percussione deprehensus, fateri quod iniquus sit non erubescit. Qui vero iniqua agens, humana de se judicia sub specie sanctitatis intercipit, etiam cum flagello percutitur, iniquum se prodere refugit, quia sanctus videri consuevit. Si quando autem graviter coarctatur, iniquum se vix superficie tenus confitetur, quia interna sua detegere veraci confessione confunditur. Quasi liberi vero sumus, cum nulla correptione castigamur; vincimur autem, cum flagello percussionis astringimur. Vincti igitur tanto 841 clamamus
Abbreviated transcription (Latin):
oculos hominum sequendo eã apprȩhen¬
dere ñpotest: stud& plerunq głam tȩ¬
nere fugiendo. Hec itaq simplicib mini¬
me congruunt: quia sicongruunt. iã sim¬
mulatores & callidi: ñ subdidit merent᷑.
sed ꝓuocant iram dei. Irã quippe dei me¬
reri ẽ: etiam nesciendo peccare. Prouoca¬
re uͦ ẽ: mandatis illiꝰ sciendo contra irȩ.
Scire bonũ. sed despicere: facere posse
nec uelle. Hinc enĩ per petratione neqͥciȩ
intrinsecus tenebrascunt: & ostentatiõe
iusticiȩ suꝑficietenus de albantur. Quib
de albatis. quȩ a foris apparent hominib
speciosa: intus uero plena sunt ossib mor¬
tuorum. & om̃i spurcitia. Ita & uos foris
quidem apparetis hominib iusti: intus
autem pleni estis hypochrisi & iniquita¬
te. Foris ergo ostendendo seruant: quȩ
uiuendo intus impugnant. Intus uͦ mala
cogitantes ex aggerant: quȩ foris aliud
suꝑducentes occultant. Ante districtũ

Expanded text:
oculos hominum sequendo eam apprehenoculos hominum sequendo eam apprehendere non potest, studet plerumque gloriam tenere fugiendo. Haec itaque simplicibus minime congruunt, quia si congruunt, jam simmulatores et callidi, non subdidit, merentur, sed provocant iram Dei. Iram quippe Dei mereri, est etiam nesciendo peccare. Provocare vero est mandatis illius sciendo contraire; scire bonum, sed despicere; facere posse, nec velle. Hi enim perpetratione nequitiae intrinsecus tenebrescunt, et ostentatione justitiae superficie tenus dealbantur. Quibus albatis, quae foris apparent hominibus speciosa, intus vero plena sunt ossibus mortuorum et omni spurcitia. Ita et vos foris quidem apparetis hominibus justi, intus autem pleni estis hypocrisi et iniquitate Foris ergo ostendendo servant quae vivendo intus impugnant. Intus vero mala cogitantes exaggerant qusuperducentes occultant. Ante districtum
Abbreviated transcription (Latin):
supplicia ñ euadunt. Fatuitas qͥppe stul¬
ticiȩ est: quia illos sic iniquitas obliga
ut aculpa eos nec pęna cõpescat. Seqr̃
Cum simulatores dicerte. apte subiuux̃
& callidi: quia nisi ingenic calleant.
quod uideri appetunt. congrue simu¬
lare ñ possunt Sunt enĩ ñ nulla uicia:
quȩ etiam a sensu tardiorib facile pet¬
pet̾nt᷑. Elatione nanq intumescere
auariciȩ estib inhiare. luxuriȩ pulsanti
succumbere. etiã qui lib& obtunsis sensi¬
b potest: simulationis uero falsitatẽ exe¬
qui. nisi qui subtilioris ingenii fuerit ñ
potest. Quisquis enim talis est ad custo¬
dienda uidelic& duo. continua obserua¬
tione diuiditur. ut callide nouerit. & oc¬
cultare quod. ẽ. & ostentare quod ñ ẽ: &
uera mala prȩmere. & bona falsa monstͣ¬
re: nec se aꝑte in hoc quod uidetur extol¬
lere: atq ut maiorẽ głam teneat. sepe si
mul& głam declinare. Quia enĩ ante

Expanded text:
supplicia non evadunt, fatuitas quippe stulsupplicia non evadunt, fatuitas quippe stultitiae est, quod illas sic iniquitas obligat, ut a culpa eos nec poena compescat. Sequit- Cum simulatores diceret, apte subjunxit, et callidi, quia nisi ingenio quod videri appetunt congrue simulare non possunt. Sunt enim nonnulla vitia quae etiam a sensu tardioribus facile perpetrantur. Elatione namque intumescere, avaritiae aestibus inhiare, luxuriae pulsanti succumbere, etiam quilibet obtusis sensibus potest; simulationis vero falsitatem exsequi, nisi qui subtilioris ingenii fuerit, non potest. Quisquis enim talis est, ad custodienda duo videlicet continua observatione dividitur, ut callide noverit et occultare quod est, et ostentare quod non est; et vera mala premere, et falsa bona monstrare; nec se aperte in hoc quod videtur extollere, atque, ut majorem gloriam teneat, saepe se simulare gloriam declinare. Quia enim ante
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ głam uero suꝑna retributio designat᷑.
Qui uero obȩdire p̾ceptis cȩlestib studers
dies suos inbono complent. annos ingła.
quia & cursũ p̃sentis temporis in recto
oꝑe: & consũmationẽ suã ꝑficiunt felici
retributione. Siuero non audierint. tran¬
sibunt ꝑ gladiũ. & consument᷑ stulticia:
qr & uindicta eos intribulatione ꝑcutit:¬
& renuerunt accipere disciplinã. Et
de quib sub babylonis specie dicit᷑. Cu¬
rauimꝰ babylonẽ: & ñ est sanata. Et de
quib rursum dr̃. Interfȩci & ꝑdidi po¬
pulum meum : & tamen auiis siuis non
sunt reuersi. Hi ñnumquã deterioies
existunt
exuerbere: qr pulsa¬
ti dolorib aut contumaci ꝑtinacia du¬
riores existunt: aut quod peius ẽ. in
blasphemiȩ etiã exasperatione ꝓsiliun
& stulticia consument᷑: quia peccata
quȩ flagellis em̃dare debuerant. flagel¬
lis exaggerant: & hic iã pęnas ꝑcussio¬
nis sentiunt: & illic iustȩ retributioĩs

Expanded text:
per gloriam vero superna retributio designatur. Qui ergo obedire praeceptis coelestibus student, dies suos in bono complent, annos in gloria, quia et cursum praesentis temporis in recto opere, et consummationem suam perficiunt felici retributione. Si vero non audierint, transibunt per gladium, et consumentur stultitia, quia et vindicta eos in tribulatione percutit, etet renuerunt accipere disciplinam . Et de quibus sub Babylonis specie dicitur: Curavimus Babylonem, et non est sanata . De quibus rursum dicitur: Interfeci et perdidi populum meum, et tamen a viis suis non sunt reversi . Hi nonnunquam deteriores existunt ex verbere, quia pulsati doloribus, aut contumaci pertinacia duriores existunt, aut, quod pejus est, in blasphemiae etiam exasperationem prosiliunt. in stultitia consumentur , quia peccata quae flagellis emendare debuerant, flagellis exaggerant. Et hic jam ejus percussiones sentiunt, et illic justae retributionis
Abbreviated transcription (Latin):
nant. Quia gͦ statꝰ mentis cogitationũ
mutabilitate curuat᷑. recte ab heliudr̃.
Nec multitudo locorũ inclin& te. Sed
sȩpe dũ iusti uiri animꝰ in ipsa intenti¬
onis suȩ. arce consistit. dum ab omni
mutabilitatis sparsione se colligit: dũ
quicquid in se suꝑfluȩ oboritur prȩ¬
mit. ipsa suȩ rectitudinis gła tangit᷑:
& intumorẽ ꝓpriȩ prȩsumptionis ele¬
uatur. Qui enim magna agit. quãuis
de se humilia sentiat: scit tamen mag¬
na ẽẽ quȩ agit. Nam si magna ẽẽ ne¬
scit: ea ꝓcul dubio minime custodit.
Quȩ dum custodire negligit: aut in
eis minus ꝓficit. aut ea funditꝰ amit¬
tit. Dum ergo bona nr̃a oꝑa scire neces¬
se.ẽ. ut custodiamꝰ. ex ipsa eorũ scientia
elationis aditus pandit᷑: & ad oꝑantis
cor culpȩ manus adinittitur: quã liũ¬
stante rapiantur. Mira autẽ dispen¬
satione agitur. ut conditor nr̃ sulleua.¬
tum ꝓsꝑis animũ. subita concuti tẽpta-¬

Expanded text:
nant. Quia igitur status mentis cogitationum nant. Quia igitur status mentis cogitationum mutabilitate curvatur, recte ab Eliu dicitur: Nec multitudo locorum incepe dum viri justi animus in ipsa intentionis suae arce consistit, dum ab omni mutabilitatis se sparsione colligit, dum quidquid in se superflue oboritur premit; ipsa suae rectitudinis gloria tangitur, et in tumore propriae praesumptionis elevatur. Qui enim magna agit, quamvis de se humilia sentiat, scit tamen magna esse quae agit. Nam si magna esse nescit, ea procul dubio minime custodit. Quae dum custodire negligit, aut in eis minus proficit, aut ea funditus amittit. Dum ergo bona nostra opera scire necesse est ut custodiamus, ex ipsa eorum scientia elationis aditus panditur, et ad operantis cor culpae manus admittitur, qua vastante rapiantur. Mira autem dispensatione agitur, ut conditor noster sublevatum prosperis animum subita concuti tenta
Abbreviated transcription (Latin):
soluant᷑. Et qi idemẽẽ appetunt: ad co¬
gitationem qua dm̃ diligunt se sollert̃
astringunt. In contemplatione nãq cre¬
atoris hoc accepturi sunt: ut una semꝑ
mentis stabilitate ꝑfruant᷑. Nulla eos
cunc mutabilitas dissipat: qr scilic& eoꝵ
cogitatio sibim& ipsi semꝑ indissimilis
ꝑseuerat. Hoc gͦ cũ labore nc̃ conantes
imitant᷑: quod post in munere gauden-¬
tes accipiunt. Cui se ꝓpħa in mutabilita¬
ti. uirtute amoris astrinxerat: cũ dice¬
bat. Unam petii adño hanc requirã:
ut in habitem in domo dñi. Huic pau¬
lus unitati intentionis ad heserat: dic̃s.
Unum autẽ quȩ retro oblitꝰ ad ea quȩ
ante sunt extentꝰ: sequor ad palmam
corde humanitatis defluit. max hoc
discussio seuera restringit: & cũ quasi
puerilit᷑ cogitatio labitur. iuuenili mox
cohertione refrenatur. Unde fit ut spar¬
sam mentẽ continue colligant: & in una
quantũ preualent cogitatione compo¬

Expanded text:
solvantur, et quia idem esse appetunt, ad cosolvantur, et quia idem esse appetunt, ad cogitationem qua Deum diligunt se solerter astringunt. In contemplatione namque creatoris hoc accepturi sunt, ut una semper mentis stabilitate perfruantur. 850 Nulla eos tunc mutabilitas dissipat, quia scilicet eorum cogitatio sibimetipsi semper indissimilis perseverat. Hoc ergo cum labore nunc conantes imitantur, quod post in munere gaudentes accipiunt. Cui se Propheta immutabilitati virtute amoris astrinxerat, cum dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini . Huic Paulus unitati intentione adhaeserat, dicens: Unum autem, quae retro sunt oblitus, ad ea quae ante sunt extentus, sequor ad corde humanitus diffluit, mox hoc discussio severa restringit; et cum quasi pueriliter cogitatio labitur, juvenili mox coercitione refrenatur. Unde fit ut sparsam mentem continuo colligant, et in una quantum praevalent cogitatione compo