comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in eccłiis: de qͥb dicit᷑. Plantati in do¬
mo dñi: in atriis domꝰ dĩ nr̃i florebt̃.
Et ne putent. heresiarchas & pͥncipes
erroris. dĩ locutos sp̃u: ego sum in qͥt
ur̃os: & ego uisiones multiplicaui.
& in manu ꝓpħarũ meoꝵ. qͥ sunt in
ex cłia constituti: assimilatus sũ:
Si galaad idolũ: gͦ frustra erant in
galgal bubus immolantes. Nam et
altaria eoꝵ: quasi acerui suꝑ sulcos a¬
gri. ceX. Si non galaad ẽ. gͦ falsi
erant in galgala pͥncipes immolantes.
Et altaria eoꝵ: quasi testudines suꝑ
desertũ agri ꝓ eo qͦd nos transtulimꝰ.
bub qͥ hebraice appellant᷑ surim: sep¬

Expanded text:
est, in Ecclesiis, de quibus dicitur: Plantati in doest, in Ecclesiis, de quibus dicitur: Plantati in domo Domini, in atriis domus Dei nostri florebunt . Et ne putent haeresiarchas et principes erroris sui, Dei locutos spiritu: Ego sum, inquitvestros: et ego visiones multiplicavi, et in manu prophetarum meorum qui sunt in Ecclesia constituti, assimilatus sum. Si Galaad idolum, ergo Al. tamen frustra erant in Galgal bobus immolantes; nam et altaria eorum quasi acervi super sulcos agri. LXX: Si non Galaad est, ergo falsi erant in Galgala principes immolantes, et altaria eorum quasi testudines super desertum agri. Pro eo quod nos transtulimus, bobus, qui Hebraice appellantur SURIM
Abbreviated transcription (Latin):
nera uisionũ. assimilatꝰ sum homini¬
bus: & te ad pęnitentiã ꝓuocaui. An
non ẽ humanę similitudinis. quando
uincat amalech. & crucis in eo sacra¬
menta monstrantur: Nonne in mani
inferis resurgentẽ: Multiplicatas
aut̃ uisiones. in om̃ib ꝓpħis legimꝰ.
quando hiezechiel cernit dm̃ in au¬
rigȩ modũ sedentẽ suꝑ cherubin: et
ysaias: uidi dñm sedentẽ suꝑ chro
nũ excelsum & eleuatũ: & duo sera¬
phym in circuitu eiꝰ clamantia ad in
nua uideret in manib saluatoris: in
qͥb abscondita ẽ forcitudo ciꝰ unde &
psal mista conclamat: audiam qͥd lo
dicebant᷑ uidentes. Ad eos quoq qui
ab hercticis seducti sunt dr̃: ut reuer¬
tantur ad dñm: qͥ mauult pęnitentiã
peccatoꝵ: quã mortẽ. Ipsũ enĩ e̾e̾. qui
eos eduxerit de t̾ra ęgypti id÷ de tens¬
bris & errore gentiliũ Et ne forsitan
peccati memores tardius reuertantur.
adhuc inqͥt sedere uos faciam in tab¬
naculis. sicut in dieb festiuitatis: hoc¬

Expanded text:
ra visionum assimilatus sum hominibus, et te ad poenitentiam provocavi. An non est humanae similitudinis, quando ut Jesus vincat Amalec , et crucis in eo sacramenta monstrentur? Nonne in manibinferis resurgentem? Multiplicatas autem visiones in omnibus prophetis legimus, quando Ezechiel Dominum cernit in aurigae modum sedentem super Cherubim . Et Isaianum excelsum et elevatum, et duo Seraphim in circuitu ejus clamantia ad invnua videret in manibus Salvatoris, in quibus abscondita est fortitudo ejus . Unde et Psalmista conclamat: Audiam quid lodicebantur videntes. Ad eos quoque qui ab haereticis seducti sunt, dicitur ut revertantur ad Dominum, qui mavult poenitentiam peccatoris, quam mortem : ipsum enim esse qui eos eduxerit de terra Aegypti, id est, de tenebris et errore gentilium. Et ne forsitan peccati memores tardius revertantur: adhuc, inquit, sedere vos faciam in tabernaculis, sicut in diebus festivitatis:
Abbreviated transcription (Latin):
mus: pluuia serotina quando laboris nr̃i
fructus receꝑimꝰ: & ad ꝑfectam sc̃arũ scris¬
turarũ scientiam ꝑuencrimꝰ ł otest pluui¬
a tẽporanca & serotina: uetus & nouum
dedit s & fecit uos nouis uirtutũ frugb
habundare: & saturari. atq in ebriari fru¬
mento : uino: & oleo: de quo sepe diximus
Et annos qͦs ꝑturbationib ante regnant¬
bus ꝑdideratis in uobis: quando opera ur̃a
locusta: bruchus: erucaq consũpserant:
adñs uobis perire ñ passus ẽ. Tunc come¬
detis fructum iustitię: & saturabimins:
& laudabitis nom̃ dñi dĩ ur̃i: qui fecit uo¬
biscũ mirabilia. Sin aut̃ẽ pꝰ pęnicentiam
tantã ubertatẽ d̃s rerũ om̃iũ pollicetus
qͥd respondebit nouatus negans penicendiaᷤ
& reformari posse peccatores in pristinus
statũ. si digna fecerint oꝑa pęnitentię
Intantũ enĩ d̃s recipit pęnicentes. ut uo¬
cet eos popłm suũ & ncquaquã asserat

Expanded text:
mus pluvia; serotina quando laboris nostri mus pluvia; serotina quando laboris nostri fructus recipimus, et ad perfectam sanctarum Scripturarum scientiam pervenimus. Potest pluvia tempodedit, sed fecit vos novis virtutum frugibus abundare, et saturari, atque inebriari frumento et vino et oleo, de quo saepe diximus: et annos quos perturbationibus in vobis regnantibus perdidistis quando opera vestra locusta, bruchus, rubigo erucaque consumpserat. Deus vos perire non passus est, tunc comedetis fruges justitiae, et saturabimini: et laudabitis nomen Domini Dei vestri qui fecit vobiscum mirabilitantam ubertatem Deus rerum omnium pollicetur, quid respondebit Novatus negans poenitentiam, et reformari posse peccatores in pristinum statum, si digna fecerint opera poenitentiae? Intantum enim Deus recipit poenitentes, ut vocet eos populum suum, et nequaquam asserat
Abbreviated transcription (Latin):
corripias me. Istuis modi ut ita dic̃a ques¬
tionariis atq tortorib tradidit apłs &
peccatores in interitum carnis: ut sp̃s sal¬
uus fieret : de quib & satanas ẽ: cui tra¬
didit alios ut discerent non blasphema¬
re: hȩc de eruca cur dĩ appellata sit ux¬
tus. s transeamꝰ ad ordinẽ intellegentiȩ s¬
ritalis. Ne timeas t̾ra. immo confide atq
lȩtare: quȩ pͥus sementẽ dñicam tua ano¬
tate ꝑdideras: qͥa magnificauit dñs. uto
tecũ faceret miscđiam: intantũ. ut eciam
ium̃ta regionis. & desertę solitudines lgds
noualib cõplerentur: & lignum crucis
sima: suam cunctis cribuerent largitatem
Uos quoq quos iuste post pęnicentiam
uoco filios syon & ęccłia lȩtamini atq
gaudete: qͥa dedit uobis ds̃ pater doctor̃
iustitię: sue tribuit uob̃ alim̃ta iustitiȩ:
&e descendere fecit ad uos pluuias tẽporant¬
tẽpestuia ẽ. quando pͥmũ doctrinã suscipi¬

Expanded text:
corripias me . Istiusmodi ut ita dicam quaescorripias me . Istiusmodi ut ita dicam quaestionariis atque tortoribus tradidit Apostolus peccatorem in interitum carnis, ut spiritus salvus fieret , de quibus et Satanas est, cui tradidit alios ut discerent non blasphemare . Haec de eruca cur Dei appellata sit virtus. Transeamus ad ordinem intelligentiae spiritualis: Ne timeas, terra, immo confide atque laetare, quae prius sementem dominicam tua ariditate perdideras: quia magnificavit Dominus, ut facerjumenta regionis et desertae solitudinis laetis novalibus complerentur, et lignum crucis sima suam cunctis tribuerent largitatem. Vos quoque quos juste post poenitentiam voco filios Sion et Ecclesiae, laetamini atque gaudete, quia dedit vobis Deus pater doctorem justitiae, sive tribuit vobis alimenta justitiae, et descendere fecit ad vos pluvias temporanetempestiva est quando primum doctrinam suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
& ir̃ã. & tribulationẽ: inmissiones ꝑ ange¬
los malos: de qͥb & micheas in regũ uo¬
lumine loquit᷑. Uidi dñm dm̃ isrł. seden¬
tem suꝑ thronũ suũi & om̃is exercitꝰ cęli
stabat uixta eũ: a dextris & sinistris eius
Ego sinistrũ puto fuisse sp̃m qͥ egressus est
& stecit corã dño: & ait. Ego decipiam a¬
hab: & eg̃dias. & ero sp̃c mendax in ore om¬
nium ꝓpħarũ eus. Ad quã sinistrã. & c̃¬
trariam potestatẽ. quȩ apta erat ad deci¬
piendũ: & exercitata ad ruinas: & mul¬
qui suffocabat saul. de quo dixcrunt ad
eum pueri sui ecce sp̃cdi malus obstupes¬
cere te facit. de sinistris partib erat : qui
missi erant ad puniendos eos: qui cruci
eius. his qui malũ operantur: & non sine
causa portant gladiũ: s etiam contra¬
riȩ fortitudines. quȩ appellant᷑ furor &
ira di: quos ꝓpħa declinans ait. Dñc ne
in furore cuo arguas me: neq in ira tua

Expanded text:
et iram, et tribulationem, immissionem per angeet iram, et tribulationem, immissionem per angelos malos . De quibus et Michaeas in Regum volumine loquitur: Vidi Dominum Deum Israel sedentem super thronum suum, et omnis exercitus coeli stabat juxta eum a dex. Ego puto sinistrum fuisse spiritum, qui egressus est, et stetit coram Domino, et ait: Ego decipiam Achab, et egrediar, et ero spiritus mendax in ore omnium Prophetarum ejus. Ad quam sinistram et contrariam potestatem, quae apta erat ad decipiendum, et exercitata ad ruinas, et multus quoque ille qui suffocabat Saul, de quo dixerunt ad eum pueri sui: Ecce spiritus Dei malus obstupescere te facit , de sinistris partibus erat, qui ministrant Domino ad puniendos eos qui cruciaejus, in his qui malum operantur, et non sine causa portant gladium; sed etiam contrariae fortitudines, quae appellantur furor et ira Dei, quos propheta declinans ait: Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua
Abbreviated transcription (Latin):
mine. concremare : s ꝑ parua & ut ita
dicam puncta corporũ: ostendit huma¬
nam fragilitatem Unde & illud solemꝰ
martioni & cęteris respondere hęreticis
qui uetus laniant testam̃tum: qͦd et pu¬
lices: & culices: & sciniphes: & huiꝰ cemo¬
di animantia idcirco fecerit d̃s: ut fra¬
gilitatẽ. & inbecillitatẽ nr̃e carnis osten¬
deret: quȩ intantũ nichil ẽ. ut ab his
quȩ parua sunt uulneretur. Si autem
eruca paruus tardꝰ q uermiculus forti¬
or hominc ẽ: qͥd głatur t̾ra & cinis. et
elata ꝑ suꝑbiam. cũ ex humo sit. a qua
homo appellatur. humana c̃tempnit. ÷¬
Quidam autem locũ istum sic int̃pretant᷑:
a dextris & a sinistris. uirtutes & fortitu¬
dines dĩ legimus: quas greci AI A rCNIC
uocant: A dextris seraphim & cherubim
cunctas q angłicas potestates: a sinistrĩ
c̃trarias fortitudines : de quib scriptũ est.
misit in eos irã indignationis suę. furorẽ

Expanded text:
mine concremare; sed per parva, et, ut ita mine concremare; sed per parva, et, ut ita dicam, puncta corporum, ostendit humanam fragilitatem. Unde et illud solemus Marcioni et caeteris respondere haereticis qui vetus laniant Testamentum, quod et pulices et culices et cimices, et hujuscemodi animantia idcirco fecerit Deus, ut fragilitatem et imbecillitatem nostrae carnis ostenderet, quae intantum nihil est, ut ab his quae parva seruca parvusque vermiculus fortior homine est, quid gloriatur terra et cinis , et elata per superbiam cum ex humo sit, a qua homo appellatur humana contemnit? Quidam autem locum istum sic interpretantur: A dextris et a sinistris virtutes et fortitudines Dei legimus, quas Graeci δυνάμεις vocant. A dextris seraphim et cherubim, cunctasque angelicas potestates, a sinistris contrarias fortitudines, de quibus scriptum est: Misit in eos iram indignationis suae, furorem
Abbreviated transcription (Latin):
habitet in medio eoꝵ & p̃ter illũ. nul¬
lus sit alius: quia pat̾ in filio. & filius
in patre : & non confundat᷑ popłs illius
in ȩternũ. hȩc iuxta litterã. quia ã dño
repromissa sunt: credimꝰ accidisse: & ste¬
rilitatẽ p̃terit̾a: nouis frugib cõpensa¬
tam: ut quicqͥd tropicos. locusta: bru¬
chus rubigo: & eruca consũpserat: an¬
nis sequentib impleretur. Querimus
cur eruca fortitudo uel uirtus dñi appel¬
lata sit: & ñ solũ uirtus: s uirtus mag¬
na. Quomodo potentia dĩ. in egyptiis
plagis ostensa ẽ ꝑ parua animalia & p̃ci¬
pue sciniphes. qui tã parui sunt culices.
ut uix cernantur oculis: sic & nunc in
paruo tardoq uermiculo. qui uix mo¬
ueri potest. & leui tactu conteritur. dĩ
potentia. & humana fragilitas demon¬
stratur: non quo d̃s ad nutũ suũ. & po¬
tentiȩ suę maiestatẽ. nequeat t̾ras sub¬
uertere: & oꝑire cuncta diluiuo. ł ful¬

Expanded text:
habitet in medio eorum, et praeter illum nulhabitet in medio eorum, et praeter illum nullus sit alius, quia Pater in Filio, et Filius in Patre: et non confundetur populus illiusin aeternum. Haec juxta litteram, quia a Domino repromissa sunt, credimus accidisse, et sterilitatem praeteritam novis frugibus compensatam: ut quidquid locusta, bruchus, et rubigo, et eruca consumpserat, annis sequentibus impleretur. Quaerimus cur eruca fortitudo, vel virtus Domini appellata sit, et non solum virtus, sed virtus magna? Quomodo potentia Dei in Aegyptiis plagis ostensa est per parva animalia, et praecipue ciniphes, qui tam parvi sunt culices, ut vix cernantur oculis. Sic et nunc in parvo tardoque vermiculo, qui vix moveri potest, et levi tactu conteritur, Dei potentia et humana fragilitas demonstratur. Non quo Deus ad nutum suum et potentiae majestatem nequeat terras subvertere, et operire cuncta diluvio, vel ful
Abbreviated transcription (Latin):
rat cõminatus: nc̃ contraria pollicet.
Supra dixerat. ignis comedit spetiosa
deserti: & flamma succendit om̃ia lig¬
na regionis: & bestię̧ agri quasi area
sitiens ymbrẽ suspexert̃ ad te : qm exsic¬
cati sunt fontes aquarũ. ignis deuora¬
iut spetiosa deserti : nc̃ lȩtis cristia mi¬
tigat: & lacrimas uertit in risum Noli¬
te inquit timere animalia regionis. qr
germinauert speciosa deserti: qͥa lignũ
attulit fructũ suũ & ficus & uinea de¬
derunt uirtutẽ suam Et tanta erit re¬
& redundent torcularia uino & oleo: ut
non solũ ipsi comedere: s &iã aliis p̃be¬
re ualeatis. Ad filios quoq syon speti¬
aliter loquitur: ut exultent & gaude¬
ant: non in quacũq re leui s in dño
dõ suo: qui dedit eis alim̃ta iustitię:
ut septuagͥ transtulert: & ymbrẽ tem¬
poraneũ. & serotinũ: ut comedant atq
letent᷑ : & laudent nom̃ dñi dĩ sui qui
fecit cũ eis mirabilia: & nequaquam
confundantur: Et sciant qͥa dñs d̃s̃ iftł

Expanded text:
rat comminatus, nunc contraria pollicetur. Supra dixerat: ignis comedit speciosa deserti, et flamma succendit omnia ligna regionis, et bestiae agri quasi area sitiens imbrem suspexerunt ad te: quoniam exsiccati sunt fontes aquarum, et ignis devoravit speciosa deserti. Nunc laetis tristitiam mitigat, et lacrymas vertit in risum. Nolite, inquit, timere, animalia regionis: quia germinaverunt speciosa deserti: quia lignum attulit fructum suum, ficus et vinea dederunt virtutem suam: et tanta erit reet redundent torcularia vino et oleo, ut non solum ipsi comedere, sed etiam aliis praebere valeatis. Ad filios quoque Sion specialiter loquitur, ut exsultent et gaudeant, non in quacumque re levi; sed in Domino Deo suo, qui dedit eis alimenta justitiae: et ut Septuaginta transtulerunt, et imbrem temporaneum et serotinum, ut comedant atque laetentur, et laudent nomen Domini Dei sui, qui fecit cum eis mirabilia, et nequaquam confundantur: et sciant quia Dominus Deus Israel
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs uarius error eduxerat de finibus
suis. Pulchreq suscitabo ait: quasi ia¬
centes. & corruentes: ut qui lacebant
in hęresi. stent in ęcđia: reddens hę¬
reticis qͦd fecerant. ut filios eoꝵ et
filias. qͦs et in mysticis. & in carnalib
erudierant tradat. in manib filiorum
apłi: & habent scutum. & lanceam uę¬
teris & noui testam̃ti: & cum cęperint fi¬
lios eorum & filias. uendant sabeis: et
faciant esse captiuos: ut ꝓcul sint a fini¬
bus suis & ad meliora conuersi. ecclesi¬
asticis dogmatib incipiant ẽc̾ subiecti:

Expanded text:
quos varius error eduxerat de finibus quos varius error eduxerat de finibus suis. Pulchreque suscitabo, ait, quasi jacentes et corruentes, ut qui jacebant in haeresi, stent in Ecclesia, reddens haereticis quod fecerant: Ut filios eorum et filias, quos et in mysticis et in carnalibus erudierant, tradat in manibus filiorum Apostoli, et habent scutum et lanceam veteris et novi Instrumenti. Ut cum ceperint, filios eorum et filias vendant Sabaeis, et faciant esse captivos, ut procul sint a finibus suis: et ad meliora conversi, Ecclesiasticis dogmatibus incipiant esse subjecti.
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiam salomonis: de quibus et
ysaias loquit᷑. & sabaim̃ uiri excelsi
ad te transibunt. Unde & thus uenire
ꝑhibetur dicente uirgilio : centũq sabeo
thure calent are. licet quidam sabeos:
arabas suspicentur. ꝓ mittunt sibi gͦ ui
dei immo somniant: qͦd in ultio tem¬
pore congregentur a dño: & reducent᷑
in hierłm. Nec hac infelicitate contenti
ipsum dm̃ suis manib romanoꝵ filios
& filias asserunt traditurũ: ut uendant
eos iudei non ꝑsis. & ęchyopibus: & cȩte¬
ris nationib quę uicinȩ sunt: s sabeis
genti longissimȩ: qͥa dñs locutus sit:
et popłi sui ulciscetur iniuriam H ȩc
illi & nr̃i uidaizantes. qui mille anno¬
rum regnũ in uideę sibi finib pollicen¬
sanguinem: & filios. ac nepotes. et deli¬
cias incredibiles: & portas gemmariun
uarietate distinctas. Nos autẽ dicamꝰ
qͦd et suscitauit dñs pꝰ aduentũ suum.
& cotidie suscitat. & suscitaturꝰ est cos:

Expanded text:
sapientiam audire Salomonis , de quibus et sapientiam audire Salomonis , de quibus et Isaias loquitur: Et Sabaim viri excelsi ad te transibunt . Unde et thus venire perhibetur, dicente Virgilio : . . . Centumque Sabaeo Thure calent arae: licet quidam Sabaeos, Arabes suspicentur. Promittunt ergo sibi Judaei, immo somniant, quod in ultimo tempore congregentur a Domino, et reducantur in Jerusalem. Nec hac felicitate contenti, ipsum Deum suis manibus Romanorum filios et filias asserunt traditurum, ut vendant eos Judaei, non Persis et Aethiopibus et caeteris nationibus quae vicinae sunt; sed Sabaeis, genti longissimae: quia Dominus locutus sit, et populi sui ulciscatur injuriam. Haec illi et nostri Judaizantes, qui mille annorum regnum in Judaeae sibi finibus pollicensanguinem, et filios ac nepotes et delicias incredibiles, et portas gemmarum 211 varietate distinctas. Nos autem dicamus, quod et suscitavit Dominus post adventum suum, et quotidie suscitat, et suscitaturus est eos,
Abbreviated transcription (Latin):
Pro galilea in hębreo scriptum est ta¬
chus terminos transtulit EnINAC̃
autem id est tumulos harenarũ. refera¬
mus ad littora palestinę. non ad galile¬
am phylistũm: quȩ om̃ino nulla est:
Ecce ego suscitabo cos in loco in quo uen¬
didistis cos. & conuertam retributionẽ
ur̃am in caput ur̃m: & uendam filios
ur̃os. & filias ur̃as. in manib filiorũ
iuda. Et uenundabunt eos sabeis gen¬
ti longinquę: quia dñs locutus est:
LXXI Ecce ego suscitabo cos de loco
in quo uendidistis eos. & reddam re¬
tributionẽ ur̃am in capita ur̃a: & uen¬
dam filios ur̃os & filias ur̃as in ma¬
nibus filioꝵ uida Et uenundabunt ẽ¬
os in captiuitatẽ genti quę ꝓcul abest:
qͣm dñs locutus est: U erbum he¬
braicum sabaũ: quod aquila et sym¬
machus ita ut scriptum est transtule¬
runt: Lxx captiuitatẽ int̃pretati sunt :
qͦd melius captiuos significat. Sabaim̃
autem gens trans indiam dr̃: de qua

Expanded text:
Pro Galilaea in Hebraeo scriptum est, GAPro Galilaea in Hebraeo scriptum est, GAchus Terminos transtulit: Θῖνας autem, id est, Tumulos Arenarum, referamus ad littora Palaestinae, non ad Galilaeam Philistiim, quae omnino nulla est. Ecce ego suscitabo eos de loco, in quo vendidistis eos, et convertam retributionem vestram in caput vestrum, et vendam filios vestros, et filias vestras, in manibus filiorum Juda, et venundabunt eos Sabaeis, genti longinquae: quia Dominus locutus est. LXX: Ecce ego suscitabo eos de loco in quo vendidistis eos, et reddam retributionem vestram in capita vestra, et vendam filios vestros et filias vestras in manibus filiorum Juda, et venundabunt eos in captivitatem genti, quae procul abest, quoniam Dominus locutus est. Verbum Hebraicum SABAIM  , quod Aquila et Symmachus ita ut scriptum est transtulerunt, LXX captivitatem interpretati sunt, quod melius captivos significat. Sabaim autem gens trans Indiam dicitur, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
ut ultionẽ sanguinis xp̃i. & subuersionẽ
hierłm quȩ dĩ uidicio accidit contra
pretemur. qui dĩ popłm coangustant.
& tribulant: & ꝑsequunt᷑. hõc enĩ tyrꝰ
tes sanguinẽ corruunt. siue uolutant᷑
in cęno: qͦd phylistum galilea q signifi¬
cant. Uelociter & cito restituet eis dñs
qͦd merentur: qͥa ꝑsecuti sunt eũ & ar¬
gentum illius et aurum eloquia ui¬
delicet scripturarũ. & Nwata. id est
fuit : suis errorib manciparunt. He¬
reticus quoscumq deceperit: & sua fe¬
cerit adorare simulachra: filios uida
& filios hicrłm uendit grecis. suie gen¬
tilibus: & eos de xp̃ianis etlmicos fa¬
cit : ut exterminet de finib suis. in qͥb
in xp̃o fuerant ꝓcreati & nequaquam
in uidȩa & in ueritatis confessione: sed
in gentium errore uersentur. Quȩ om¬
nia et ad diein uidicii referre possumꝰ
non discrepante uindicta: licet in tem¬
pore a suꝑiorib discrepare uideantur.

Expanded text:
ut ultionem sanguinis Christi et subversionem ut ultionem sanguinis Christi et subversionem Jerusalem, quae Dei judicio accidit, contra pretemur, qui Dei populum coangustant et tribulant et persequuntur hoc enim Tyrus tes sanguinem corruunt, sive volutantur in coeno, quod Philistiim Galilaeaque significat. Velociter et cito restituet eis Dominus quod merentur, quia persecuti sunt gentum illius et aurum, eloquia videlicet Scripturarum, et νοήματα, id est, fuit, suis erroribus manciparunt. Haereticus quoscumque deceperit, et sua fecerit adorare simulacra, filios Juda et filios Jerusalem vendit Graecis, sive gentilibus, et eos de Christianis ethnicos facit: ut exterminet de finibus suis, in quibus in Christo fuerant procreati, et 210 nequaquam in Judaea, et veritatis confessione, sed in gentium errore versentur. Quae omnia et ad diem judicii referre possumus, non discrepante vindicta: licet in tempore a superioribus discrepare videantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ac thuribula aurea tulistis: & consecras¬
tis idolis ur̃is. hȩc aut̃ narrat hẏstoria
chaldeos magis fecisse : qui uasa cẽpli
dñi. posuerunt in tẽplo bel. Unde post¬
ea balthasar potat in fialis: & statim
regnũ eius in medos ꝑsasq transfert᷑.
S quia pꝰ diem dñi magnũ & horribi¬
lem hȩc futura dicuntur : quȩ apłi in
resurrectione dñi int̾p̃tantur : & hebrei
in fucurũ udicii tẽpus differunt: ma¬
gis de romanis intellegendũ: qͦd uespasi¬
anus & titus. romȩ tẽplo pacis ȩdifica¬
to: uasa tẽpli & uniuersa donaria in
delubro illius consecrarent: q̃ greca et
romana narrat hystoria. Eio tempore¬
filii uida & hierłm nequaquã isrł & de¬
cem tribuũ. quȩ usq hodie in medorũ
urbib & in montib habitant. uenditi
sunt filiis grecoꝵ ut exterminatentur
de finib suis: & om̃is ur̃bs uidaica cap¬
tuutate cõpleta ẽ. Hoc illi referunt.

Expanded text:
ac thuribula aurea tulistis, et consecrasac thuribula aurea tulistis, et consecrastis idolis vestris . Haec autem narrat historia Chaldaeos magis fecisse, qui vasa templi Domini posuerunt in templo Bel: unde postea Balthasar potat in phialis, et statim regnum ejus in Medos et Persas transfertur . Sed quia post diem Domini magnum et horribilem, haec futura dicuntur, quae apostoli in resurrectione Domini interpretantur, et Hebraei in futurum judicii tempus differunt, magis de Romanis est intelligendum: quod Vespasianus et Titus Rome templo Pacis edificato vasa templi et universa donaria in delubro illius consecrarunt, que Greca et Romana narrat historia. Etfilii Juda et Jerusalem nequaquam Israel, et decem tribuum, quae usque hodie in Medorum urbibus et montibus habitant venditi sunt filiis Graecorum, ut exterminarentur de finibus suis, et omnis orbis Judaica captivitate completus est. Hoc illi referunt,
Abbreviated transcription (Latin):
bis tyrus & sydon & om̃is galilea alieni¬
genarũ Numqͥd retributionẽ uos red¬
detis michi: aut irã in corde retinetis
aduersum me: Hoc enĩ grece significat.
dam retributionẽ ur̃am: in capitib ur̃is.
P eo qͦd argentũ meũ & aurũ meũ culisti̾
& electa mea & opcima intulistis in tẽ¬
uendidistis filiis grecoꝵ: ut eicceretis
eos de finib suis: Eit hȩc uidei ad¬
uersum tyrũ & sydonẽ. & palestinorum
terminos. suie galileam alienigenarũ
dici arbitrant᷑: quod tẽpore captiuita¬
tis iudaicȩ. quando uicti sunt a roma¬
nis dĩ popłm ꝑsecuti sunt : immo in po¬
pulum dĩ: ipsum dm̃ qui p̃fuit populo.
scdm̃ illud qͦd scriptũ ẽ : qui uos recipit:
me recipit. Ergo e contrario qui perse¬
quitur popłm di: ipsum dm̃ ꝑscquitur:
cuius ẽ popłs. Reddã inquit uob̃. que
fecistis popło meo: quia argentũ meũ
mensam ꝓpositionis aureã. & duos che¬
rubin aureos: & ꝓpitiatoriũ & fialas:

Expanded text:
rus et Sidon, et omnis Galilaea alienigenarum? Numquid retributionem vos redditis mihi: aut iram in corde retinetis adversum me hoc enim Graece significat dam retributionem vestram in capitibus vestris: pro eo quod argentum meum et aurum meum tulistis: et electa mea et optima intulistis in temvendidistis filiis Graecorum: ut ejiceretis eos de finibus suis. Et haec Judaei adversum Tyrum et Sidonem et Palaestinorum terminos, sive Galilaeam alienigenarum dici arbitrantur: quod tempore captivitatis Judaicae, quando victi sunt a Romanis, Dei populum persecuti sunt: immo in populo Dei ipsum Deum qui praefuit populo, secundum illud quod scriptum est: Qui vos recipit, me recipit . Ergo econtrario, qui persequitur populum Dei, ipsum Deum persequitur, cujus est 209 populus. Reddam, inquit, vobis quae fecistis populo meo: quia argentum meum mensam propositionis auream, et duos Cherubim aureos, et propitiatorium, et phialas
Abbreviated transcription (Latin):
credendus ẽ: aut certe multo post tẽ¬
pore dies uidicii: qui uere magnus ẽ
et horribilis. Sed quia seq̃r̃: & erit om¬
nis quicũq inuocauerit nomen dñi
saluus erit: melius de die passionis xp̃i
uł resurrectionis accipi. Inuocatio uero
in qua salus consistit: ñ ex sermone tan¬
cum sed ex corde & opere constat. Unde
huiꝰ triꝑtitę inuocationis gr̃a: non inci¬
pientium: s. ꝑfectoꝵ c̃ẽ credenda ẽ: qͥa
qͦd credit: qͦd amat: os confitetur: manꝰ¬

Expanded text:
credendus est, aut certe, multa post temcredendus est, aut certe, multa post tempora, dies judicii, qui vere magnus est et horribilis. Sed quia sequitur: Et erit, omnis qui invocaverit nomen Domisalvus erit, melius de die passionis Christi, vel resurrectionis accipitur; invocatio vero, in qua salus consistit, non ex sermone tantum, sed etiam ex corde et opere constat. Unde hujus tripartitae invocationis gratia, non insipientium, sed perfectorum esse credenda est: quia quod cor credit
Abbreviated transcription (Latin):
aspicietis: & ñ uidebitis. Incrassatũ ẽ e¬
nim cor popłi huius: & auribus suis
grauit̃ audierunt. Sol quoq ẽ uersus in
tenebras. quando pendentẽ dñm suum
uidere ñ ausus ẽ: & luna in sanguinem
Quod aut upxta hẏstoriam factum esse
credamus: & ab ȩugłistis silentio preter¬
missum: neq enĩ omia quȩ fecit iħs scrip¬
ta referuntur: quȩ si scribant᷑ ꝑ singula
nec ipsum quidẽ arbitror mundũ caꝑe
eos. qui scribendi sunt libros: aut certe
quomͦ sol uersus in tenebras ẽ: non quo
ipse sit mutatꝰ in cenebras. s qͦ tenebras
mundo induxerit: sic & luna ñ ẽ uersa
in sanguinẽ: s udeos blasphemiarum.
& negationis in xp̃m horrore cooꝑtos.
et̃no testimonii sui sanguine condẽp¬
nauit dicentes: sangus eius suꝑ nos:
& suꝑ filios nr̃os. hȩc om̃ia prius quã
dies dñi ueniat magnus & horribilis:
futura describit. Dies aut̃ dñi magnus
& horribilis: aut resurrectionis esse

Expanded text:
aspicietis, et non videbitis: incrassatum est easpicietis, et non videbitis: incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus suis graviter audierunt . Sol quoque est versus in tenebras, quando pendentem Dominum suum videre non ausus est, et luna in sanguinem, quod aut juxta historiam factum esse credamus et ab evangelistis 204 silentio praetermissum, neque enim omnia quae fecit Jesus, scripta referuntur, quae si scriberentur per singula, ne ipsum quidem arbitror mundum capere eos, qui scribendi sunt, libros . Aut certe quomodo sol versus in tenebras est, non quod ipse sit mutatus in tenebras, sed quod tenebras mundo induxerit: sic et luna non est versa in sanguinem, sed Judaeos blasphemiarum et negationis in Christum horrore coopertos, aeterno testimonii sui sanguine condemnavit, dicentes: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . Haec omnia priusquam dies Domini veniat magnus et horribilis, futura describit. Dies autem Domini magnus et horribilis aut resurrectionis esse
Abbreviated transcription (Latin):
& quẽ ꝑcusso latere saluatoris: mixtis
aqͥs. romanus miles effudit: & ignis
spc̃ sc̃i. qui descendit ẽ cęlo: ut in actib
apłoꝵ legimus. Apparuerunt illis disꝑ¬
titȩ linguę tanquã ignis: seditq supra
singulos eoꝵ: & repleci sunt om̃s spũ sc̃õ.¬
sc̃s dabat eloqui illis. Hic est ignis. quẽ
uenit dñs mittere suꝑ t̾ram: & ante quã
pateret᷑. in discipłis sius optabat ardere
Ignis: naturȩ ẽ duplicis. Habet lumen
credentib: habet tenebras supplitiaq
incredentib : qui appellant᷑ uapores fu¬
mi. Iste fumꝰ ẽ amarissimꝰ qui excecauit.
oculos iudȩoꝵ: de quo in ꝓuerbiis legi¬
mus : Sicut fumꝰ noxius occulis: & in¬
matura uua dentib: sic iniquitas uten
magna loquitur : in qua p̃dicabatur ceci¬
tas uidȩoꝵ: & suꝑliminare motũ ẽ: &
domus repleta est fumo. Unde postea se¬
quitur. Uade & dic: popło huic. Auditu
audietis: & non intellegetis. Et uidentes

Expanded text:
ua ! et quem, percusso latere Salvatoris, mixtis ua ! et quem, percusso latere Salvatoris, mixtis aquis Romanus miles effudit . Et ignis Spiritus sancti, qui descendit de coelo, ut in Actibus apostolorum legimus: Apparuerunt illis dispertitae linguae tamquam ignis, seditque supra singulos eorum, et repleti sunt omnes Sptus dabat eloqui illis . Hic est ignis quem venit Dominus mittere super terram, et antequam pateretur, in discipulis suis optabat ardere . Ignis naturae est duplicis: habet lumen credentibus; habet tenebras suppliciaque incredulis, qui appellantur vapores fumi. Iste fumus est amarissimus, qui excaecavit oculos Judaeorum, de quo in proverbiis legimus: Sicut fumus noxius est oculis, et immatura uva dentibus, sic iniquitas utentmagna loquitur, in qua praedicebatur caecitas Judaeorum: Et superliminare motum est, et domus impleta est fumo. Unde postea sequitur: Vade, et dic populo huic: Auditu audietis, et non intelligetis; et videntes
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃o. & mysterio trinitatis: quicqͥd in u¬
nam & alter̃a ꝑsonam accipitur: inꝑfec¬
tum est. Neq uero omĩs qui acceperit¬
sp̃m scm̃ statĩ habebit & grãm spiritalẽ:
s ꝑ effusionẽ sp̃c sc̃i. diuersas gr̃as conse¬
quent᷑ : alii ꝓphetiam: ut filii & filiȩ. qui
maioris sunt meriti : alii somnia ut
senes iã ꝓuectioris ętatis: alii uisiones:
ut iuuenes : qui uicerunt malignum
Serui uͦ ae ancillȩ̨. qͥ adhuc sp̃m timoris
habent. & ñ dilectionis: qͥa ꝑfecta dilec¬
tio foras mittit timorẽ : ñ habebunt pro¬
tis gr̃am possidebunt. Tunc dabit dñs
uersus in tenebras. & luna in sanguinem:
in t̾ra qͥa tam uehem̃ti & insolito mętu
contremuit: ut monum̃ta aꝑta. & saxa
disrupta sunt. Qͦd autẽ dicit in sangui¬
nem. & uapores suie uaporẽ fumi: san¬
guis ille ẽ. de qͦ & in psalmis legitur
ut intinguat᷑ pes tuus in sangͥne: & in
ysaia : quam rubicunda sunt uestimenta:

Expanded text:
sancto et mysterio Trinitatis, quidquid in usancto et mysterio Trinitatis, quidquid in unam et alteram personam accipitur, imperfectum est. Neq statim habebit et gratiam spiritualem; sed per effusionem Spiritus sancti diversas gratias consequetur . Alii prophetiam, ut filii et filiae qui majoris sunt meriti; alii somnia, ut senes jam provectioris aetatis: alii visiones, ut juvenes qui vicerunt malignum. Servi vero et ancillae qui adhuc spiritum timoris habent, et non dilectionis, quia perfecta dilectio foras mittit timorem, non habebunt protis gratiam possidebunt. Tunc dabit prodiversus in tenebras, et luna in sanguinem: in terra, quia tam vehementi et insolito motu terra contremuit, ut monumenta aperta, et saxa disrupta sint. Quod autem dicit, sanguinem et vapores, sive vaporem fumi, sanguis ille est, de quo in Psalmis legimus: Ut intingatur pes tuus in sanguine . Et in Isaia: Quam rubicunda sunt vestimenta t
Abbreviated transcription (Latin):
rum: quicqͥd udei in ultio tempore
sibi carnalit̃ reꝓmictunt: spiritalit̾ in
pͥmo aduentu dñi saluatoris. dicerent
esse cõpletũ maxime cũ & illi & nos quȩ
ꝓmissa sunt in xp̃o dicamꝰ ẽẽ cõplenda:
in hoc tantumodo discrepantes: qͦd illi
futura contendunt: nos ĩa facta coniun¬
cimus. De quo in his quȩ sequuntur: ple¬
nius disserendũ ẽ Omnis autem caro
suꝑ quã effusurũ se de suo sp̃ũ dñs pol¬
licetur: illa ẽ de qua ysaias loquit᷑. et
uidebit om̃is caro salutare dĩ. Ergo salu¬
tare di uidere ñ potest: nisi sc̃s sp̃c effun¬
datur. Et quicũq credere se dicit in xp̃m:
non credens in spm scm: perfectos fidei
occulos non habebit. Unde & in actibus
apłoꝵ: qͥ baptizati erant baptismate io¬
hannis. in eũ qui uenturus erat. hoc ẽ
in nomine dñi iħu: qͥa responderunt
paulo int̾roganti: s nec si sit quidẽ sp̃c
uerũ baptisma accipiunt: quia sine sp̃y

Expanded text:
rum, quidquid Judaei in ultimo tempore rum, quidquid Judaei in ultimo tempore sibi carnaliter repromittunt, spiritualiter in primo adventu Domini Salvatoris dicerent esse completum: maxime cum et illi, et nos quae promissa sunt, in Christo dicamus esse complenda: in hoc tantummodo discrepantes, quod illi futura contendunt, nos jam facta convincimus: de quo in his quae sequuntur, plenius disserendum est. Omnis autem caro super quam effusurum se de spiritu suo Dominus pollicetur, illa est de qua Isaias loquitur: Et videbit omnis caro salutare Dei . Ergo salutare Dei videri non potest, nisi Spiritus sanctus effundatur. Et quicumque credere se dicit in Christum, non credens in Spiritum sanctum, perfectae fidei oculos non habebit. Unde et in Actibus apostolorum, qui baptizati erant baptismate Joannis in eum qui venturus erat, hoc est, in nomine Domini Jesu: quia responderunt Paulo interroganti: Sed ne si sit quidem Spiriverum baptisma accipiunt, quia sine Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc quoq in ꝓmissione dicuntur. quȩ in
p̃sentiarũ conamͦ exponere: effundam de
modo quȩ sequunt᷑ his quȩ nunc disseri¬
mus: coaptanda sint. Alius dicit quȩ ge¬
neraliter in ultimo tẽpore repromissa st̃.
nunc ex parte cõpleta: & qͥa p̃miũ futuro¬
rum in primo aduentu dñi apłi sentiebañ:
libam̃ta quȩdam & pͥmitias mirabiliũ ex¬
pleta memorasse : ut donec ueniat qͦd per¬
fectum ẽ id qͦd ex parte p̃cesserat. sentire¬
mus: alius uͦ apłice ẽẽ asserit consuetudi¬
nis. uixta illud qͦd de sc̃o uiro scriptum ẽ:
dispens abit sermones suos in udicio: ut
quicquid utile audientib ẽẽ cernebant:
& non repugnare p̃sentib de alteruis c̃e¬
poris testimoniis roborarent: ñ qͦ abute¬
rentur audientiũ simplicitate & imperi¬
tia ut impius calũpniatur porphẏrius.
s uixta apłm paulũ p̃dicarent oportune.
inportune: & sequentes regulam ꝓpħa¬

Expanded text:
haec quoque in promissione dicuntur, quae in haec quoque in promissione dicuntur, quae in praesentiarum conamur exponere: Effundam de modo quae sequuntur, his quae nunc disserimus, coaptanda sint. Alius dicit quae generaliter in ultimo tempore repromissa sunt, nunc ex parte completa. Et quia praemium futurorum in primo adventu Domini apostoli sentiebant, libamenta quaedam et primitias mirabilium expletas memorare, ut donec veniat quod perfectum est, id quod ex parte praecesserat, sentiremus. Alius vero apostolicae esse asserit consuetudinis, juxta illud quod de sancto viro scriptum est: Dispensabit sermones suos in judicio : ut quidquid utile audientibus esse cernebant, et non repugnare praesentibus, de alterius temporis testimoniis roborarent, non quod abuterentur audientium simplicitate et imperitia, ut impius calumniatur Porphyrius, sed juxta apostolum Paulum, praedicarent opportune, importune . Et sequentes regulam propheta
Abbreviated transcription (Latin):
leant coherere ne sub uno textu conse¬
quentiaq sermonis. diu̾isa & dissona in¬
ter se explanatio: scatere indeantus.
A pͥncipio gͦ usq ad cũ locũ ubi scriptũ
est magnus dies dñi. & terribilis ualde
& qͥs sustinebit cũ cõminatio ẽ atq de¬
scriptio: quȩ peccatori popło dñs illatu¬
rus sit. Ab eo aut̃ loco ubi legimꝰ. conuer¬
timini ad me in toto corde: in ieuinio: &
in fletu & in planctu: usq ad eũ locũ ubi
ait: quare dicunt in popłis ubi est ds̃ eoꝵ
cohortatio dñi est post pęnas atq suppli¬
cia: ad penitentiam ꝓuocantis. Rursum
ab eo loco quo ds. zelatus est dñs terr̃a suã
& peꝑcit popło suo: & respondens dñs et
dixit: usq ad eũ locũ ubi scriptũ ẽ & non
confundetur popłs m̃s in eternũ repro¬
missio futuroꝵ est: quȩ bona postquam
egerint pęnitentiam debeant prestolari
Et post multa quę nunc longum ẽ texere:

Expanded text:
leant cohaerere, ne sub uno textu conseleant cohaerere, ne sub uno textu consequentiaque sermonis, diversa et dissonans inter se explanatio scatere videatur? A principio ergo usque ad eum locum ubi scriptum est: Magnus dies Domini et terribilis valde, et quis sustinebit eum? comminatio est atque descriptio, quae peccatori populo Dominus illaturus sit. Ab eo autem loco ubi legimus: Convertimini ad me in toto corde, et in jejunio, et in fletu, et in planctu, usque ad eum locum, ubi ait: Quare dicunt in populis, ubi est Deus eorum? cohortatio Domini est post poenas atque supplicia ad poenitentiam provocantis. Rursum ab eo loco qui sequitur: Zelatus est Dominus terram suam et pepercit populo suo, et respondens Dominus dixit, usque ad eum locum, ubi scriptum est: Et non confundetur populus meus in aeternum, repromissio futurorum est, quae bona postquam egerint poenitentiam, debeant praestolari. Et post multa quae nunc longum est retexere,
Abbreviated transcription (Latin):
bat eis: ita ut mirarent᷑ om̃s qͥ ad erant.
& dicerent. Nonne om̃s isti qui locunt᷑
galilei sunt : & quomͦ nos auduimꝰ unꝰ¬
quisq lingũa nr̃am in qua nati sumus:
P archi & medi & elamitę: & reliqua. Alii
uero dicebant. Quid uult hoc esse In¬
ridentib q aliis atq dicentib musto ple¬
ni sunt: stans petrus cũ undec̃i eleuauit
uocẽ suam e ait. I iri uidei & qui habi¬
tatis hierłm uniuersi: hoc uobis notũ¬
sit. & aurib percipite uerba mea. Neq eñi
ut uos estimatis isti ebrii sunt. cum sit
hora diei tertia: s hoc est qͦd dictũ est per
propħam iohel. Et erit post hȩc dicit dñs.
effunda de spũ meo suꝑ om̃em carnẽ: & ꝓ¬
pħabunt: & reliqua usq ad cum locum.
quẽ in capitulo ꝓposuimꝰ. Cum gͥ petrus
Nillo tẽpore qͦ passus ẽ dñs. ꝓphetiam iohel
Simpletã ẽẽ memoraret: hoc tantũ queri¬
mus quomodo & suꝑiora & media quȩ
sequuntur. usq ad finẽ uoluminis: sibi ua¬

Expanded text:
bat eis: ita ut mirarentur qui aderant, et dicerent: Nonne omnes isti qui loquuntur Galilaei sunt; et quomodo nos audivimus linguam nostram in qua nati sumus? Parthi, et Medi, et Elamitae , et reliqui; alii vero dicebant, quid vult hoc esse? Irridentibusque aliis atque dicentibus: musto pleni sunt, stans Petrus cum undecim elevavit vocem suam, et ait: Viri Judaei, et qui habitatis Jerusalem universi, hoc notum sit vobis, et auribus percipite verba mea: Neque enim ut vos aestimatis, isti ebrii sunt, cum sit hora tertia diei; sed hoc est quod dictum est per prophetam Joel. Et erit post haec, dicit Dominus: Effundam de spiritu meo super omnem carnem, et prophetabunt, et reliqua usque ad eum locupitulo proposuimus. Cum igitur Petrus illo tempore quo passus est Dominus, prophetiam Joel impletam esse memoret, hoc tantum quaerimus, quomodo et superiora et media, et quae sequuntur usque ad finem voluminis sibi va
Abbreviated transcription (Latin):
& ex eo tẽpore usq in p̃sentẽ diem xp̃i
censem᷑ nomine: & ipso dirigente cor¬
rigim᷑. Oitaq uir eccłi astice qui appel¬
laris uidas. & confitens. ꝯuertere coti¬
dic ꝑ pęnitentiã ad dm̃ tuũ: & si forte
peccaueris: imitare ꝓpħam dicentẽ.
laboraui in gemitu meo: iauabo per
singulas noctes lectũ meũ: lacrimis
meis stratũ ineũ rigabo. Nec hoc dixis¬
se sufficiat: s dĩ serua mandata. fãc in
alios miscđiam: ut & ipse miscđiam
consequaris. Iudiciũ uerũ iudica: ut
in qͦ udicaueris uidicet᷑ de te. Et spa
in dõ tuo sẽꝑ. siue apꝓpinqua dõ tuo
uigiter: ut om̃i tẽpore in uirtute ꝓfici

Expanded text:
et ex eo tempore usque in praesentem diem, Christi et ex eo tempore usque in praesentem diem, Christi censemur nomine, et ipso dirigente corrigimur. O itaque, vir Ecclesiastice, qui appellaris Judas, et confitens, convertere quotidie per poenitentiam ad Dominum tuum, et si forte peccaveris, iLaboravi in gemitu meo, lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo . Nec hoc dixisse sufficiat, sed Dei serva mandata, fac in alios misericordiam, ut et ipse misericordiam consequaris. Judicium verum judica, ut in quo judicaveris, judicetur de te. Et spera in Deo tuo semper, sive appropinqua Deo tuo jugiter, ut omni temp
Abbreviated transcription (Latin):
diet respondentẽ. Possumꝰ uidã ȩccłias¬
qͦd ñ sit pͥstinoꝵ. in se beneficioꝵ eius
memor : s cotidie peccatis peccata con¬
sotiet: & exponit quȩ sint ipsa benefi¬
cia. Cũ te inqͥt nascentẽ in fide ęccłia
parturiret. subplantasti uideũ. siue
gentilẽ frẽm tuũ: & eiꝰ accepisti pͥmo¬
genita. & in forcitudine tua directus
es cũ angło. uł iuncens aduersarias
fortitudines : uł roboratus benedictio¬
nib angłi. quia ipse ẽ ds̃: & inualiusti
ꝑ figura c̃tra angłm: ut inualesceres con¬
tra hoĩes: &e c̃fortatus es. Cũq ẽc̾s uio¬
toriam consequutꝰ : flcusti: & rogasti
angłm dñi. & peccatoꝵ uęterũ recor¬
datus: inuenisti eũ in bethel. hoc ẽ in
domo dĩ quȩ ẽ ȩccłia: siue in domo
õtĩ. doloris & lacrimaꝵ & pęnitentię
Et ut sciremꝰ qͥs cẽt iste uidas: ibi inqͥt
locutꝰ ẽ nobiscũ. hoc ẽ nob̾ xp̃ianis.

Expanded text:
diet respondentem. Possumus Judam Ecclesiasdiet respondentem. Possumus Judam Ecclesiasquod non sit pristinorum in se beneficiorum ejus memor, sed quotidie peccatis peccata consociet, et exponit quae sint ipsa beneficia: Cum te, inquit, nascentem in fide Ecclesia parturiret, supplantasti Judaeum sive gentilem fratrem tuum, et ejus accepisti primogenita, et in fortitudine tua directus es cum angelo, vel vincens adversarias fortitudines, vel roboratus benedictionibus angeli, qui ipse est Deus, et invaluisti per figuram contra angelum, ut invalesceres contra homines, et confortatus es. Cumque esses victoriam consecutus, flevisti, et rogasti angelum Domini, et peccatorum veterum recordatus, invenisti eum in Bethel, hoc est, in domo Dei, quae est Ecclesia, 137 sive in domo ὢν, doloris et lacrymarum et poenitentiae. Et ut sciremus quis esset iste Judas, ibi, inquit, locutus est nobiscum, hoc est, nobis Christianis,
Abbreviated transcription (Latin):
angłm : & etꝰ benedictione quẽ uicetat
ꝯfortatus ẽ : Ficuit quoq & rogauit
cũ : id ÷ angłm: dicens : ñ te dimitt̃a
nisi mͥ benedixeris. Cũq patris matris¬
q consilio. mesopotamiam fugeret: in¬
uenit eundẽ angłm in bechel. Qui loci¬
tus ad cũ : locutꝰ c̃ nob̃: id est in patre
locutꝰ ÷ & filius : & in iacob dilexit eo
iuda ex qͦ cẽpore usq ad p̃sens nominis
eius. qđ illi ab angło & a dõ positum ẽ
memoria ꝑseuerat. Cũ hȩc se habeant
ita: & tu o uida imitare parentẽ tuũ
plora & roga dñm exercituũ: & ad cum
bonis oꝑib ad maiora ꝓficiens. & eo qͦd
in hebraico habet: fieuit & rogauit eũ
in bechel inuenit eũ & ibi locutꝰ nob̾cũ
legimꝰ in editione uulgata fleuerunt
a&e rogauert me in domo õti: inuenerunt
me & ibi dictũ ẽ ad eos: cõñ: int̾p̃tatur
dolor. Siqͥs gͥ flet. & agit pęnitentiã eto
dñm dep̃catur: inuenit eũ in dolore
cordis sui. Et cũ eũ inuocauerit: sibi au¬

Expanded text:
vicerat, confortatus est. Flevit quoque, et rogavit eum, id est, angelum, dicens: Non te dimittam, nisi mihi benedixeris . Cumque patris matrisque consilio in Mesopotamiam fugeret, invenit eumdem angelum in Bethel, qui locutus est ad eum, locutus est nobiscum, id est, in patre locutus et filiis est, et in Jacob dilexit et Judam: ex quo tempore usque ad praesens, nominis ejus quod illi ab Angelo et a Deo impositum est, memoria perseverat. Cum haec se habeant ita, et tu, o Juda, imitare parentem tuum, plora et roga Dominum exercituum, et ad eum bonis operibus ad majora proficiens. Pro eo quod in Hebraico habet, flevit et rogavit eum: in Bethel invenit eum, et ibi locutus est nobiscum, legimus in editione Vulgata: fleverunt et rogaverunt me, in domo ὢν invenerunt me, et ibi dictum est ad eos; ὢν interpretatur dolor. Si quis igitur flet, et agit poenitentiam, et Dominum deprecatur, inveniet eum in dolore cordis sui, et cum eum invocaverit, sibi au
Abbreviated transcription (Latin):
niniue. liber uisionis naum elcesei.
Igit᷑ ut̃q de niniue assyrioꝵ metropo¬
li. quȩ nunc uocat᷑ ninus: texuit uati¬
ciniũ. Porro in hebraico post ionam.
micheas ponitur: & micheã sequitur
naum qui int̃pretat᷑ consolator. Iam
enĩ decẽ tribꝰ ab assyriis ducte fuerant
in captiuitatẽ. sub ezechia rege iuda sub
quo etiã nunc in consolatione populi
transmigranti aduersũ niniuen uisio
cernit᷑. Nec erat parua consolatio tam
his qui iam assyriis seruiebant: quam
reliquis qui sub ezechia de tribu iu¬
da & beniamin. ab isdem hostib obsi¬
debantur: ut audirent assyrios quoq
a chaldeis ẽẽ capiendos: sicut in conse¬
de hebreo speciosa sonat. Speciosus aut̃
mundus hic dicit᷑: unde & apud gretos
RucNcoC. ab ornatu nom̃ accepit. Qcͥd
aut̃ aduersus niniuen đr. de mundo
figuralit̾ p̃dicari: quã ob causã assup¬
tio. quã septuaginta int̾̃pretes ahemm̃a.¬
aqͥla aẽrcã interpretatꝰ ẽ: apud hebreos

Expanded text:
aum Elcesaei. Igitur uterque de Ninive Assyriorum metropoli, quae nunc vocatur Ninus, texunt vaticinium. Porro in Hebraico, post Jonam, Michaeas ponitur, et Michaeam sequitur Naum, qui interpretatur consolator Jam enim decem tribus ab Assyriis deductae fuerant in captivitatem sub Ezechia, rege Juda, sub quo etiam nunc in consolationem populi transmigrati, adversum Niniven visio cernitur. Nec erat parva consolatio, tam his qui jam Assyriis serviebant, quam reliquis, qui sub Ezechia de tribu Juda et Benjamin ab iisdem hostibus obsidebantur, ut audirent, Assyrios quoque a Chaldaeis esse capiendos, sicut in consede Hebraeo speciosam sonat: speciosus autem mundus hic dicitur: unde et apud Graecos κόσμος ab ornatu nomen accepit quidquid nunc adversum Niniven dicitur, de mundo figuraliter praedicari. Quam ob causam assumptio, quam Septuaginta interpretaAquila ἄρμα interpretatus est, apud Hebraeos
Abbreviated transcription (Latin):
gililea uiculus sit paruus quidẽ: & uix
ruinis ueterũ edificioꝵ indicans uesti¬
gia: s tam̃ notus iudeis. &r mͥ quoq a
circũducente monstratꝰ. Simul & hoc
adtendendũ: qđ hec ipsa uł assũptio. uł
onus. uł pondus: ꝓpħȩ uisio sit. Non
eni loquit᷑ in extasi. ut montanus. et
prisca. maximillaq delirant: sed quod
ꝓpħat. liber ẽ uisionis intelligentis uni¬
uersa quȩ loquit᷑: & pondus hostiũ faci¬
entis suo popło uisionẽ. De consũmati¬
one itaq mundi scđm anagogen o pau¬
la & eustochiũ in consolatione scõꝵ pro¬
phetia texit᷑: ut quecũq in mundo ui-¬
dent quasi p̃tereuntia. & caduca con¬
tempnant: & p̃parent se ad iudicii diẽ.
ubi ultor aduersũ ueros assyrios futu¬
NS DSemu

Expanded text:
uidem et vix ruinis veterum aedificiorum indicans vestigia; sed tamen notus Judaeis, et mihi quoque a circumducente monstratus. Simul et hoc attendendum quod haec ipsa vel assumptio, vel onus, vel pondus, prophetae visio sit. Non enim loquitur in ἐκστάσει, ut Montanus et Prisca Maximillaque delirant; sed quod prophetat, liber est visionis intelligentis universa quae loquitur, et pondus hostium facientis in suo populo visionem. De consummatione itaque mundi secundum ἀναγωγὴν, o Paula et Eustochium, in consolationem sanctorum prophetia texitur: ut quaecumque in mundo vident, quasi praetereuntia et caduca contemnant, et praeparent se ad judicii diem, ubi ultor adversus veros Assyrios futus aemu
Abbreviated transcription (Latin):
UXTA: SEPTUAGINTA
int̃pretes. in ordine duodecim
ponitur: quia uidentur de ur¬
siquidẽ in iona. factus ẽ sermo
dñi ad ionã filiũ amathi dicens.
Surge. & uade in niniuen ciui¬
tatẽ magnã: & p̃dica in ea. In na-

Expanded text:
uxta Septuaginta interpretes, in ordine prophetarum ponitur: quia videntur de easiquidem est in Jona: Factus est sermo Domini ad Jonam, filium Amathi, dicens: Surge et vade in Niniven, civitatem magnam, et praedica