comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuuante dño uelut quib dam remediis¬
possint imminui uel sanari.
.II. Quod suꝑbia sit malorum omniũ causa.
Ist quidem hoc capłm ualde ꝑplexũ:
adimpleboillud: ea quȩ mͥ uelut homi¬
ni impossibilia funt. illuminante dño
uł docente possibilia fiunt. Considemꝰ
gͦ quȩ causȩ p̃cedant: quasuitia subse¬
quant᷑. Quod ut credibilius audiat᷑:
non hoc a me ꝑquirat prudentia ur̃a.¬
s uobis & mͥ uel omnib scriptura drg¬
na consulta respondeat: quȩ ueltt qͣsi
iam quereremꝰ ab ea: immobilem sen¬
dentiam protulit dicens. In itium omĩs
peccati suꝑbia. Quid potest aꝑtius: qͥd
ꝓbabilius dici: Inctum inquit non a¬
licuitis. s omnns peccati suꝑbia: ut
euident̃ ostendet quodipsasit peccõꝵ
omnium causa: qm̃ non solum pecem
est ipsa: s etiam quod nullum peccatũ
fieri potuit aut pocest. aut poterit. si¬
ne ipsa. Siquidem nicħ aliudomne
peccatum. nsi dei contemptꝰ est. quo
eius precepta calcant᷑: quem contemp¬

Expanded text:
 velut quibusdam medicamentis imminui vel sanari. CAPUT II. Quod superbia sit malorum omnium causa. 1. Est quidem hoc caput valde perplexum, adimplebo illud : ea quae mihi ut homini impossibilia sunt, illuminante Domino, vel docente, possibilia fiunt. Consideremus ergo quae causae praecedant, quae vitia subsequantur. Quod ut credibilius videatur, non hoc a me prudentia  vobis, et mihi, vel omnibus Scriptura divina consulta respondeat: quae velut si jam quaereremus ab ea immobilem sententiam protulit, dicens: Initium omnis peccati superbia . Quid potest apertius, quid probabilius dici? Initium, inquit, non alicujus, sed omnis peccati superbia: ut evidenter ostenderet quod ipsa sit peccatorum omnium causa: quoniam non solum peccatum est ipsa, sed etiam nullum peccatum fieri potuit, potest, aut poterit sine ipsa. Siquidem nihil aliud omne peccatum, nisi Dei contemptus est, quo ejus praecepta calcantur. Quem contemp
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ sp̃ualit̃ uiuit. Si uͦ omnia que bene
agit uirib scus ascribit: qͥ etiam sine ad¬
tutorio ad bn agendum sibi sufficiat.
scłm hominẽ carnalit̃ uiuit. Et ido aut
bene ñ uiuit. atit nicħ ei proderit qͥcqͥd
bom ꝓpt̃ homines facit. qͥa humanis lau¬
dib delectatus. hic iam temporalem mer¬
quicquid ocłis delectabile. quicquid
uł illicita carnalit̃ uult. Q aut̃ scdm
derii compescit. futura p̃sentib anteponit.
carnem sp̃ui fubdit: & quicquid eupit
aut agit: ñ uult ex sua s ex di uoluntate
ꝓced̾e. eui plac̾ totisuirib concupiscit.
&e illisimulant qͥ no. i ex fide aut ꝓpter
oꝑantur: elemosinis ac ieruniis uł absti¬
nentia. cȩt̾isq bonis oꝑib menciendo. ñ
ut bonifiant.sut bones se hominib
fingant: nec ad recipienc um sempit̃nam
mercedem.s ad comparindam głam
scłarem: uideamꝰ nunc cͥb p̃cedentibus
causis & subsequentib incrementis nas

Expanded text:
Deum spiritaliter vivit: si vero omnia quae bene agit, viribus suis ascribat quasi etiam sine adjutorio Dei ad bene agendum sibi sufficiat, secundum hominem carnaliter vivit, et ideo aut bene non vivit, aut nihil ei proderit quidquid boni propter homines facit, quia humanis laudibus delectatus hic jam temporalem merquidquid oculis delectabile, quidquid et illatione compescit, futura praesentibus anteponit, carnem spiritui subdit, et quidquid cupit aut agit, non vult ex sua, sed ex Dei sui voluntate procedere, cui placere totis viribus concupiscit. , et illi simulant qui non ex fide aut non operantur, eleemosynis ac jejuniis, vel abstinentiae caeterisque bonis operibus serviendo, non ut boni fiant, sed ut se bonos hominibus fingant, nec ad recipiendam sempiternam mercedem, sed ad comparandam gloriam popularem: videamus nunc quibus praecedentibus causis
Abbreviated transcription (Latin):
bium qͥn pat̃: hec eadem filius facit¬
similit̃. Quodsi oꝑande patre &e filio.
ñ ruxta ordinem primi ce scdi. s iux¬
ta idem tempꝰ oꝑandi. eadem ce infiñs¬
lia subsistunt untu̾sa q̃ frunt. & filius
ñ potest a semetipso face̾. qͥa a patre ñ
turxq consortium. Nec a semet credit᷑
loqui: s iuxta u̾bum & u̾itatem. loqͥ¬
tur untũsa q̃ loquitur. Hanc opini¬
onem: sequentra dñi uerba confir
sic ⁊ sp̃e sc̃s ñ accipit qͦd ante non hũit.
effectꝰ ẽ. cessans hab̃e qͦd tͥbuit. Quomͦ¬

Expanded text:
bium quin Pater, haec eadem Filius similitbium quin Pater, haec eadem Filius similiter facit. Quod si operante Patre et Filio, non juxta ordinem, primi et secundi, sed juxta idem tempus operandi eadem et indissimilia, subsistunt universa quae fiunt, et Filius non potest a semetipso quicquam facere, turaeque consortium, non semetipso creditur loqui, sed juxta verbum et veritatem Dei loquitur universa quae loquitur. Hanc opinionem sequentia Domini verba confirmsic et Spiritus non accipit quod ante non habuit. Seffectus est, cessans habere 144 quod tribuit. Quom
Abbreviated transcription (Latin):
hissimilra. digne deo acciꝑe debemꝰ
Neq enim ignorante filio. qui sapien¬
tia &e u̾itas est. suam nunciat uolunta¬
tem: cum omne qͦd loquit᷑ sapiens. ue¬
aticdire patrẽ: eiꝰdem nat᷑e ẽ in ꝑatre et
loquente audire q̃ nescit. cum hoc iꝑ¬
sum sit quod ꝓferdur a filio. Deniq ne¬
de discerneret. scͥptum ẽ. ñ enim a semet¬
iꝑsoloquet᷑. s sic̃ audiet loquet᷑. Qui cẽ
simile: de seipsosaluator aic. Sicut
audio tidico. Et atibi. Non pot̃ filiuᷤᷤ¬
cientem. Sic enm unꝰ ẽ patri filius:
ñ tuxta sabelhͥ uitium. patrem & fili¬
um confundentis. Nam tuxta indis¬
credionem eẽndiȩ suȩ. siue fubstantiȩ.
ñ potest qͥeqm absq patre facere: qͥa
separatorum dtuersa sunt oꝑa: s ui¬
dens oꝑantem patrem. & iꝑse oꝑatur.
non in scđo gradu. & post illum oꝑais.
fua qͥppe patris. alia filii oꝑa ẽẽ inciꝑ¬
ent: si ñ equalit̃ fierent. Scriptum ẽ
autem. Quȩ enim ilie fac̃. hatid du¬

Expanded text:
l. digna Deo accipere debemus. Neque enim ignorante Filio qui sapientia et veritas est Pater suam nuntiat voluntatem, cum omne quod loquitur, sapiens veaudire Patrem, ejusdem naturae in Patre et loquente audire quae nescit, cum hoc ipsum sit quod profertur a Filio, id societate discerneret, scriptum est: Non enim a semetipso loquetur: sed sicut audiet loquetur. Cui etiam simile de se ipso Salvator ait: Sicut audio, et judico, et alibi: Non potest Filicientem . Si enim unus est Patri Filius, non juxta Sabellii dictum Patrem et Filium confundentis, sed juxta indiscretionem essentiae, sive substantiae, non potest quicquam absque Patre facere, quia separatorum diversa sunt opera, sed videns operantem Patrem, et ipse operatur, non secundo gradu, et post illum operans. Alia quippe Patris, alia Filii opera esse inciperent, si non aequaliter fierent. Scriptum est autem: Quae enim ille facit, haud du
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑum: ñ eas uendicauert̃. in usus proprios
ut ꝓpͥas. s ut comm̃datas patiꝑib ditui¬
ambtre. s pietate subueniendi eas suscipe.
quod habet eccłta cum omnib mehil
habentib habe commune. nec aliquid
inde eis qui sibi de frio sufficrunt eroga¬
re: qñ nicħ aliud sit habentib dare qͣ¬

Expanded text:
um, non eas vendicaverunt in usus suos, ut proprias; sed ut commendatas, pauperibus diviambire, sed eas pietate subveniendi suscipere. Quod habet ecclesia, cum omnibus nihil habentibus habet commune. Nec aliquid inde eis, qui sibi de suo sufficiunt, erogat: quando nihil aliud sit habentibus dare, q
Abbreviated transcription (Latin):
lentib. ¶et̃msi fiant ista que difficilia ñ
facientib sunt: statim facilia facientibus
siunt. Nongͦ ea que nolumꝰ obsertiare.
impossibilitas nob̃ facit ditra s nouitas.
inuftmueniant. & neminem frequen¬
tata contarbant. Nam quero quid sit
corum quȩ dixi difficile. ut homoiad qͦd
opus non habet. ab eccłia ñ accipiat: an
ut quod ht̃ sine catisa contemnat. Si
ꝓpt̃ hoc ñ tult sua relinquere. ut hãt
unde uiuat: utqͥd accipit unde rationẽ
reddat: xI Qui sint qui etiam cum ꝓ
fectu amme sue opibus sustentc̃tur eccles ie¬

Expanded text:
lentibus. Caeterum si fiant ista, quae difficilia non lentibus. Caeterum si fiant ista, quae difficilia non facientibus sunt, statim facilia facientibus fiunt. Non ergo ea quae nolumus observare, impossibilitas nobis facit dura, sed novitas. In usum veniant, et neminem frequentata conturbant. Nam, quaero, quid sit eorum quae dixi difficile? ut homo id quod opus non habet, ab ecclesia non accipiat, an ut quod habet sine causa contemnat? Si propter hoc non vult sua relinquere ut habeat unde vivat, ut quid accipit unde rationem reddat? ut qrofectu animae suae opibus sustentatur ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
labonssui recipiat. qͦd i hac inta iã spe dñicȩ ꝓ
missionis erpect̾at. Iui qͦq qui uelut ido¬
nei nicħ quidem sibi dari uelut debitum
poscunt. s tamen ȩccłie sumptib tuũt:
non ẽ meum dicere quali peccato cib os
patiꝑum p̃sumendo suscipiu̾nt: qai ec¬
clesiam quãtouare ꝓpͥis faculatib de¬
buierant. suis expensis is: ꝑ grauant.
ꝓpt̾ hoc quod fortassis ⁊a congregatione
uicientes. ne aliqu us pauꝑes pascant:
ne aduenient. excipiant: aut ne sutm
censum er dianis expensis imminuant.
Qͦa s aliquid de fructib suis eccłiȩ tie
ric ꝓ ipsa scia expensa contulerint: ñ se
p̃ferant inani iactantia illis. qͦsmchil
habentes pascit. & uestit ȩccłia:quia ꝑ¬
fectior est ille qͥ se mundi reb expoliat.
aut qͥ cum nicħ habuerit. nec habere de¬
sicderat: quam ille qͥ ex multis q̃ possidet
eccłiȩ aliquid p̃stat. ac se de eo quod p̃sti¬
terit forsitan iactat. Oura sunt quę dico.
nec ego diffitem: dura sunt s obseruare no¬

Expanded text:
laboris recipiat, quod in hac vita jam spe Dominicae promissionis exspectat. Illi quoque, qui velut idonei, nihil sibi quidem dari velut debitum poscunt, sed tamen Ecclesiae sumptibus vivunt; non est meum dicere, quali peccato cibos pauperum praesumendo suscipiant, qui Ecclesiam, quam juvare de propriis facultatibus debuerant, suis expensis insuper gravant: propter hoc fortassis in congregationes viventes, ne aliquos pauperes pascant, ne advenientes excipiant, aut ne suum censum expensis quotidianis imminuant. Quod si aliquid de fructibus suis Ecclesiae velut pro ipsa expensa sua contulerint, non se praeferant inani jactantia illis quos nihil habentes pascit et vestit Ecclesia: quia perfectior est ille qui se mundi rebus exspoliat, aut qui cum nihil habuerit, nec habere desiderat, quam ille qui ex multis quae possidet, Ecclesiae aliquid praestat, ac se de eo quod praestiterit, forsitan jactat. Dura sunt quae dico, nec ego diffiteor; dura sunt, sed observare no
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe militia qͥa cęlestia ñ habet: t̾renastre¬
nue militantib p̾stat.Uñsati ĩdignũ ẽ. si fi¬
deli & oposa deuotio cłicor ꝓpt̾ stipendiũ
tp̃rale p̃mia sẽpit̾na ꝯtẽpnat. Qasiqͥlib& mi

Expanded text:
quippe militia quia coelestia non habet, terrena strequippe militia quia coelestia non habet, terrena strenue militantibus praestat. Unde satis indignum est, si fidelis, et operosa devotio clericorum, propter stipendium temporale prae
Abbreviated transcription (Latin):
ec illi qui sua possidentes darisibia¬
liquid tiolunt. sine grandi racato
Nounde pauꝑ uicturꝰ era accipiunt:
De curicis qnide. n õicit sp̃c sc̃s. Peccata
popłi mei comedunt. S sic̃ nicħ ha¬
bentes ꝓpͥum. non peccatas alimenta qͥ¬
btis indigere uident᷑ accipiunt : ita pos¬
sessores ñ alim̃ta quib abundant. sed
aliena peccata suscipiunt. Ipsi quoq
pauꝑes. si se possunt suis artificus aut
laborib expedire: ñ p̃stimant quod
debilis aut infirmꝰ debet accipe: ne forte
eccłia quȩ potest omnisolatio destiatoᷤᷤ
necessarra ministre. si om̃s etiam nichil
indigentes accipiat. gratiata illis quib
debet subuenire nonuialeat. Qui aut̃
eccłie seruiunt. & labori suo uelut debi¬
ta reddi oportere eredentes. ea qͥb opꝰ ñ
habent aut accipiunt lbent̃ aut erig̃t:
nimis carnalit̃ sapint. si putant qͦd
eccłie fidelit̃ seruientes. stipendia t̃rena
ac ñ potiꝰ p̃mia et̾na ꝑcipiant. Secłaris

Expanded text:
ec illi, qui sua possidentes dari sibi aliquid volunt, sine grandi peccato suo unde pauper victurus erat accipiunt. De clericis quidem dicit Spiritus sanctus: Peccata populi mei comedunt . Sed sicut nihil habentes proprium, non peccata, sed alimenta quibus indigere videntur, accipiunt; ita possessores, non alimenta quibus abundant, sed aliena peccata suscipiunt. Ipsi quoque pauperes, si se possunt suis artificiis aut laboribus expedire, non praesumant quod debet debilis aut infirmus accipere, ne forte ecclesia, quae potest omni solatio destitutis necessaria ministrare, si omnes etiam nihil indigentes accipiant, gravata, illis quibus debet, subvenire non valeat. 2. Qui autem ecclesiae serviunt, et labori suo velut debita reddi oportere credentes, ea quibus opus non habent, aut accipiunt libenter, aut exigunt; nimis carnaliter sapiunt, si putant, quod ecclesiae fideliter servientes stipendia terrena, ac non potius praemia aeterna percipiant. Saecularis
Abbreviated transcription (Latin):
cat: Itaq sacerdos cui dispensatio¬
niscura commissa est. ñ solum sine cupi¬
ditate. s etiam cum latide pietatis acqi¬
pit a popło dispensanda. & fideliter
dispensat accepta. quia omnia scia atit
reliquit acit eccłie reb adiunxit:. te se
innumero paupum pauꝑtatis amore cõ¬
stituit: ita ut unde pauꝑib subministtͣ.
inde ce tpse tanqͣm pauꝑ uoluntarius

Expanded text:
: « Sacerdos, cui dispensationis cura commissa est, non solum sine cupiditate, sed etiam cum laude pietatis accipit a populo dispensanda, et fideliter dispensat accepta, qui omnia sua aut reliquit, aut ecclesiae rebus adjunxit, et se in numero pauperum paupertatis amore constituit, ita ut, unde pauperibus subministrat, inde et ipse tanquam pauper voluntarius
Abbreviated transcription (Latin):
ut sic̃ ordinata caritas poscit. ut dmpͥn¬
cipalit̃ diligamꝰ: ce ꝓpt̃ ipsum in ipso ea
it q̃ diligenda funt tm̃ qͣntum ipse p̃ce¬
plus quam nos diligere debeamꝰ: ita sane.
ut eis quos nob comunctiores familiarita
facit. si eos fama ñ reprobat. & uita cõm̃¬
dat. nos ampliꝰ impendamꝰ. Omnium
tanqͣm de nr̃is miscdit̃ lugeamꝰ. Sic gͦ

Expanded text:
ut sicut ordinata caritas poscit, Deum principaliter diligamus; et propter ipsum, in ipso ea quae diligenda sunt, tantum quantum ipse praecinos, et ipsum plus quam nos diligere debeamus : ita sane, ut eis quos nobis conjunctiores familiaritas facit, si eos fama non reprobat, et vita commendat, nos amplius impendamus, omnium tanquam de nostris misericorditer luge
Abbreviated transcription (Latin):
noticia. uł scientia. necñ ⁊ ipsa fides uiel
çẽta talia q̃ ñ ꝑfect̾ioni fidelium. s fragili¬
tati necessaria iudicant᷑. in illa ꝑfectione
scõrum qͣ in caritate radicat intenduÑ.¬
ꝑuenientib necessaria ẽẽ non poteruñ.
cũ illis in cõꝑabilit̃ meliora ac ꝑfectiora
successerint: qͥa nec ꝓpħia ibi opꝰ erit.
cũ addillud qͦd fut᷑um ꝓmiccebat imple¬
ta ꝑduxerit: nec scientia q̃ uelut luc̃na
q̃dam in huiꝰ scłi nocte fideles illuminat.
cum in illiꝰ uite die ꝑpetuo sol uittus re
fulserit: nec mistĩoꝵ noticia aut iysafi¬
ria ẽ. q̃ nos seꝑat ã diabolo. purificat a
peccato. reconciliat deo: s ibi ꝑfecta erit.
cũ ꝑfect̾os deo a ꝗͦ ẽ eiᷤᷤ donata comtunxe¬
rit. Adhuc apłs laudem dtuine caritatiᷤᷤ
amplificans: ad tungit ce dic̃. Si distri¬
buero in cibos patiꝑum om̃s facultates
meas: & si tͣdidero corpꝰ meum ita ut ar

Expanded text:
notitia, vel scientia, nec non et ipsa fides, vel caetera talia, quae non perfectioni fidelium, sed fragilitati necessaria judicantur, in illa perfectione sanctorum, quo in caritate radicatipervenientibus necessaria esse non poterunt, cum illis incomparabiliter meliora ac perfectiora successerint. Quia nec prophetia ibi opus erit, cum ad illud quod futurum promittebat, impleta perduxerit; nec scientia, quae velut lucerna quaedam in hujus saeculi nocte fideles illuminat, cum in illius vitae die perpetuo Sol vivus justis effulserit; nec mysteriorum notitia, aut ipsa firia est, quae nos separat a diabolo, purificat a peccato, reconciliat Deo; sed ibi perfecta erit, cum perfectos Deo, a quo est donata, conjunxerit. 3. Adhuc Apostolus laudem divinae caritatis amplificans, adjungit et dicit: Si distribuero in cibos pauperum omnes facultates meas, et si tradidero corpus meum, i
Abbreviated transcription (Latin):
facere. nec erubescunt a seipsis alit̾ ui¬
uendo qͣm p̃dicant discrepare: qͥut qͦqͦ
bilent. honesta p̃dicare ñ cessant. ñ ut
auditores sui eoꝵ p̃dicatione ꝓficiant.
sut ipsi uideant᷑ curare que p̃dicant:
S uideamꝰ quȩ his annect̾at apls. di
habuero inquit ꝓpħiam ⁊ nouerimii¬
habuero omnẽ fidem ita ut montes
tͣnsferam: caritatem aut̃ ñ habuero: ni¬
chil fũ. Ñ ad hoc ista dic̃. qͣsi aliqͣ bona
sine caritate hr̃e aliqͥ possint: s quia ni¬
chil ꝓsit habentib ea si a caritate defe¬
cerint. Ipsa aut̃ &e hic necessaria ẽ: ut oĩa
bona suminum bonũ caritatis habenti¬
busꝓfint: & ibi eiꝰ etiam ꝑfect̃io ꝑmane¬

Expanded text:
facere: vel erubescunt a seipsis, aliter vifacere: vel erubescunt a seipsis, aliter vivendo quam praedicant discrepare? Qui ut quoquo bilent, honesta praedicare non cessant: non ut auditores sui eorum praedicatione proficiant, sed ut et ipsi videantur curare quae praedicant. Sed videamus quae his annectat Apostolus: Si habuero, inquit, prophetiam, et noverim mhabuero omnem fidem, ita ut montes transferam, caritatem autem non habuero, nihil sum . Non ad hoc ista dicit, quasi aliqua bona sine caritate habere aliqui non possint; sed quia nihil prosint habentibus ea, si a caritate defecerint. Ipsa autem et hic necessaria est, ut omnia bona, summum bonum caritatis habentibus prosint, et ibi eis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
&e angłoꝵs. caritatẽ aut̃ ñ habuero: fẽs
sum ut eram̃tum sonans. aut cimbalũ
tiniens. Hõĩum uł angłoꝵ linguis.
inanem facundiam qͦr̃dam sig̃catam
debemꝰ acciꝑe: qͥa oĩa q̃cũq uoluerint
accurate qͥdem atq eloquent̃ enunciãt.
S quamuis ornate copioseq disserans:
tñ si docendi officium uanitade placendi
mag̃ qm consulendi caritate stiscipiant.
ñ ut aliqͦs doceant. s ut se doct̾os osten¬
dant: nec ꝓfect̾um s plausũ asitis audi¬
torib q̃rant. si totam conscientie dili¬
gentiam tͣnsferant. male dicaces ad lin¬
guam. ce studiosiꝰ eloq̃ntiam uelint cu¬
tare qͣm uitam: si suꝑcilio uanȩ loqͣcita¬
tis elati. dicta sua mag̃ cupiant laudari
qm fieri. nec sint descĩtate oꝑis. s de
sermonis elugubratione solliciti: nũ¬
qͥd ñ tales merito eram̃to sonanti. aut
tinnienti cymbalo comꝑantͣ. qui in
modum dinmientis eram̃ti uł cymbali.
p̃clara q̃q mag̃ appetunt sonare quã

Expanded text:
 caritatem autem non habuero, factus sum velut aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens . Hominum vel angelorum linguis, inanem facundiam quorumdam significatam debemus accipere, qui omnia quaecunque voluerint, accurate quidem, atque eloquenter enuntiant; sed quamvis ornate copioseque disserant, tamen si docendi officium vanitate placendi magis, quam consulendi caritate suscipiant; non ut aliquos doceant, sed ut se doctos ostendant; nec profectum, sed plausum a suis auditoribus quaerant; si totam conscientiae diligentiam transferant male dicaces ad linguam, et studiosius eloquentiam velint curare quam vitam: si supercilio vanae loquacitatis elati, dicta sua magis cupiant laudari, qsermonis elucubrati venustate solliciti. Nunquid merito tales aeramento sonanti aut tinnienti cymbalo comparantur qui in modum tinnientis aeramenti vel cymbali praeclara quaeque magis appetunt sonare quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdest. Nec inm̾ito. Si enĩ ñquid s ꝓpt̃
quid faciamꝰ. in illa ultima examinati¬
one q̃rendũ ẽ: elemosine uł traditio
corporis in mortem. qͥd ꝓdert̃ ñ haben¬
tib caritatem: Ipsa gͦ habenda ẽ: ipsa
sectanda: sine qua nec elemosine nec
ad salutem: qͥa quelibet actiobona uł
passio. nͥ ꝑ fidem q̃ ꝑ dilectionẽ oꝑatur
extiterint: nob̃ ꝓdẽe non poterunt. Q¬
ꝓpt̃ nicħ eis peceati damnabił remane
bit: nec deerit aliqͥd bom. qͥb caritas
omnis inqͥnam̃t mundatio ce bonorũ
omnium mat̾ affuerit: q̃m qͥdem si cari¬
tas patiens ẽ. benigna ẽ. ñ emulatur. ñ
agit ꝑꝑam. ñ inflat᷑. non ẽ ambitiosañ
querit q̃ sua fr̾. non irritat᷑. ñ cogitat

Expanded text:
dem immerito. Si enim non quid, sed propter quid faciamus, in illa ultima examinatione quaerendum est, eleemosynae, vel traditio corporis proprii in mortem, quid proderunt non habentibus charitatem? Ipsa ergo habenda est, ipsa est sectanda, sine qua nec eleemosynae nead salutem, quia quaelibet actio bona vel passio, si ex fide, quae per dilectionem operatur, non exstiterint, nobis prodesse non potuerunt. Quapropter nil eis peccati damnabilis remanere poterit, nec deerit aliquid boni, quibus charitomnis inquinamenti mundatio, et bonorum omnium mater affluxerit. Quoniam quidem si caritas patiens est, benigna est, si non aemulatur, non agit perperam, non inflatur, non est ambitiosa, non quaerit qua
Abbreviated transcription (Latin):
nolis & ꝓximo. Iliuͦ plusquam se diligc̃
dm. qͥ pro eiꝰ amore sue ad tempꝰ saluti
ñ parctnt: se ipsos tͥbulationib ac ꝑi¬
culis tradunt: uudari facultatib ꝓpͥis:
ac filiis suisrenunciare parat sunt: et
ut totum dicam. ipsam corꝑis mortem ñ
solum ñ refugiunt. s etiam libent̃ excipi¬
unt : ambientes a corꝑis sui uita. magis
qͣm a deo uite sue discede. Iste gͦ in nobiᷤ¬

Expanded text:
nolis et proximo. Illi vero plus quam se diligunt nolis et proximo. Illi vero plus quam se diligunt Deum, qui pro ejus amore suae ad tempus saluti non parcunt, se ipsos tribulationibus ac periculis tradunt, nudari facultatibus propriac filiis suis renunciare parati sunt, et, ut totum dicam, ipsam corporis mortem non solum non refugiunt, sed etiam libenter excipiunt, ambientes a corporis sui vita magis, quam a Deo vita vitae suae discedere. C. VI
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ ideose diligit qͥsq. qͥasibi frat̃ aut
soror⁊ ꝑat̃ aut filiꝰ. mat̾ aut filia: nepoᷤᷤ
aut neꝑtis ẽ. Carnalit̃ qͥppe amat. qͥ
credendifunt. qͦs nob̃ gradꝰ sanguinis
iuingit: s ꝓximi nr̃i credendi sunt om̃s
Namsi ꝓpinqͦs nr̃os quamius incõpo¬
sitos. turpes aut male moratos. plusqͣ
quoslibet scõs quos a nob̃̾scđm sangumẽ
uocamꝰ. extraneos diligamꝰ: ñ solum car¬
naliter diligimus: s etiam grauit̃ ĩ tali
eorum dilect̾ione peccamꝰ. Proinde scd̃m
nos ꝓxtmos om̃s homines diligimꝰ. qͣndo
ad mores bonos. & ad eõnam uitam con¬
sequendam. sic̃ nob̃ eorum saluti consul¬
mus: q̃n nos in eoꝵ peccatis ac ꝑiełis co
gitamus: & sic̃ nob̃ subueniri optamꝰ.
cultas defuerit. uoluntatẽ subueniendi
tenemꝰ. Quaꝓpt̃. hȩc ẽ ꝓximi tota dilecꝰ¬
tio: ut bonum quod tͥ conferriuis. uelis
&e ꝓrimo: &e malum qͦd tͥ ñ uis accidere.

Expanded text:
enim ideo se diligit quisque, quia sibi frater aut enim ideo se diligit quisque, quia sibi frater aut soror, pater aut filius, mater aut filia, nepos aut neptis est, carnaliter quippe amat, qui credendi sunt, quos nobis gradus sanguinis jungit; sed proximi nostri credendi sunt omnesNam si propinquos nostros, quamvis imcompositos, turpes, ac male moratos, plus quam quoslibet sanctos, quos a nobis secundum sanguinem vocamus extraneos, diligamus; non solum carnaliter diligimus, sed etiam graviter in tali eorum dilectione peccamus. 3. Proinde secundum nos proximos omnes diligimus, quando ad mores bonos, et ad aeternam vitam consequendam, sicut nobis, saluti eorum consulimus; quando nos in eorum peccatisgitamus, et, sicut nobis subveniri optamus, cultas defuerit, voluntatem subveniendi tenemus. Quapropter haec est proximi tota dilectio, ut bonum, quod tibi conferri vis, velis et proximo, et malum, quod tibi nolis accidere,
Abbreviated transcription (Latin):
mmꝰ diligenda plus diligunt: aut ꝓximoᷤ¬
non siẽ seipsos: aut dm̃ plusqͣm seipsos
forte ñ diligant s mundum. Quod
ꝑ sc̃m ioħm apłm uox ẽ dicentis. nolite
diligere mundũ. Corpꝰ autem nr̃m qͥa
parsnñi ẽ. ad hoc nob est diligendum.
ut saluti eiꝰ ac fragilitati naturalit̃ con¬
sulamꝰ: ce agamꝰ qualit̃ spũi ordinate
fcibiectum. ad ec̃nam salutem. accepta
immortalitate & incorruptione ꝑueniat:
ñ fuis uoluptatib diffluendo aĩȩ rigorẽ
sͥ cedentis emolliat: puritatẽ polluat :¬
totam dignitatẽ sue delectationis mor¬
bo corrumꝑat. Eximos autem tẽ diligi¬
mus sic̃ nos: siñ ꝓpt̃ aliqͣs utilitates nr̃as
ñ ꝓpt̃ sꝑata b̃nficia uł accepta: ñ propt̃
affinitates aut consanguinitates. s ꝓpt̃
hoc t̃ quod sunt naturȩ nr̃ȩ partici¬
pes diligamꝰ: qͥa ñ eos s nosipsos amamꝰ.
qñ ꝓpt̃ illa fuꝑiꝰ dict̾a diligimus. Neq

Expanded text:
minus diligenda, plus diligunt, aut proximminus diligenda, plus diligunt, aut proximos sicut seipsos aut Deum plusquam seipsos forte non diligunt. Sed de mundo, quod m vox est, dicentis: Nolite diligere mundum . Corpus autem nostrum, quia pars nostri est, ad hoc nobis est diligendum, ut saluti ejus, ac fragilitati naturaliter consulamus, et agamus quatenus spiritui ordinate subjectum, ad aeternam salutem, accepta immortalitate, et incorruptione perveniat; non suis voluptatibus diffluendo, animae rigorem sibi cedentis emolliat, puritatem polluat, et totam dignitatem suae delectationis morbo corrumpat. Proximos autem tunc diligimus sicut nos, si non propter aliquas utilitates nos sperata beneficia vel accepta, non propter affinitates aut consanguinitates, sed propter hoc tantum quod sunt naturae nostrae participes diligamus, quia non eos sicut nos ipsos amamus, quando propter illa superius dicta diligimus. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
rgo si caritatem deo erhibeamꝰ ce ꝓx¬
imo de corde puro. & conscientia
bona. & fide ñ fict̾a: facile pecc̃o resisti¬
ius: bonis omnib abundamꝰ: sectili
blandim̃ta conteminimꝰ: &e omnia q̃ dif¬
ficilia sunt humanȩ fragilitati. uel asꝑa
etiam cum delectatione ꝑficimꝰ: si tñ
dm̃ caritate ꝑfecta. q̃ nobis ab illo est.
ex toto corde. ⁊ ex tota anima. ⁊ ex totis
uiscerib diligamꝰ. Ex ea enim parte qͥs
peccat: ex qua minꝰ diligit dm̃. Quem si
ex toto corde diligamꝰ: nicħ erit in nob̃
unde peccati desidĩis seruiam᷑. Et qͥd:
diligere dm̃. nͥ illi occupare animum.
concipe fruendȩ uisionis eiꝰ affecꝰtum:
peccatiodium. mundi fastidiũ. dilig̾e̾
etiam ꝓximum qͤm ipse censuit dili¬
gendum: in ipso amore seruare legitti¬
mum morem. nec ꝑu̾tere dilectionis
ordinem: C onstitutũ ordinem dilec̃¬
tionis illi ꝑtiertunt. nec modum dili¬
gendi custodiunt: qͥ aut mundũ qui
contennendꝰ ẽ. diligt̃: aut corpora sua

Expanded text:
rgo si charitatem Deo exhibeamus et proximo de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta, facile peccato resistimus, bonis omnibus abundamus, saeculi blandimenta contemnimus, et omnia quae difficilia sunt humanae fragilitati vel aspera, etiam cum delectatione perficimus: si tamen Domini charitate perfecta, quae nobis ab illo est, ex toto corde, ex tota anima et ex totis viribus diligamus, ex ea enim parte quis peccat, ex qua minus diligit Deum. Quem si ex toto corde diligamus, nihil erit nobis unde peccati desideriis serviamus, et quid est deligere Deum, nisi illi occupare animum, concipere fruendae visionis ejus affectum, peccati odium, mundi fastidium, diligere etiam proximum, quem ipse cersuit diligendum, in ipso amore servare legitimum modum, nec pervertere dilectionis ordinem constitutum? Ordinem dilectionis illi pervertunt, nec modum diligendi custodiunt, qui mundum, qui contemnendus est, diligunt aut corpora sua
Abbreviated transcription (Latin):
religiosa contemnit: sine qͣ nullus do
placuit: cum qͣ nec potuit aliquis pec¬
care. nec pot̾it. Hec est caritas uera.
germana. ꝑfecta: quã excellentiorem
pat᷑am: qͥa sic̃ sine uia nuliꝰ ꝑuenit quo den¬
dit: ita sine caritate q̃ dict̃a ẽ uia ñ am¬
bulare posfunt homines sed errare.¬

Expanded text:
religiosa contemnit, sine qua nullus Deo religiosa contemnit, sine qua nullus Deo placuit, cum qua nec potuit aliquis peccare nec poterit. Haec est charitas vera, germana, perfecta, quam excellentiorem patriam. Quia sicut sine via nullus pervenit quo tendit, ita sine charitate, quae dicta est via, non ambulare possunt homines sed errare
Abbreviated transcription (Latin):
I. De laude karitatis.
anitas ẽ ut mͥ uidetur rect̾a uolun¬
stas. ab omnib t̾renis ac p̃sentibus
ꝓtsꝰ au̾sa: iunct̾a deo inseꝑabilit̾ ⁊ uni¬
corrumꝑi nescia: nulli uitio mutabili¬
tatis obnoxia: supͣ omnia q̃ carnaliter
diligunt᷑ excelsa: affect̾ionum omntũ
potentissima. Ouimȩ contemplatioĩs
auida: in omnib semꝑ inuicta. Sũ¬
ma act̾ionũ bonaꝵ : salus moꝵ: fimꝰᷤ
celestiũ p̃ceptoꝵ. Mors cͥminũ ÷ uita tur¬
tutum : utrtꝰ pugnantiũ: palma iustoꝵ:
aĩa scãrum m̃tium: causa meritorum
bonoꝵ: p̃mium ꝑfectoꝵ. In peccatis suiꝰ
mortuos suscitat ÷ languentes sanat: ꝑ¬
ditos instaurat: spem desꝑatis inspirat:
pacificas m̃tes inhabitat. fructuosa in
oꝑosa momnib oĩo fidelib. Quã fideᷤᷤ
concipit : ad quã spes currit: cui ꝓfectꝰ
omnium seruit: ex qua quieqͥd est bo¬
ni oꝑis uiget: sub qua obędientia cres¬
cit : ꝑ quam patientia tincit: ꝓpter
quam carnalia blandim̃ta deuotio

Expanded text:
I. De laude caritatis. Caritas est, ut mihi videtur, recta voluntas ab omnibus terrenis ac praesentibus prorsus aversa, juncta Deo inseparabiliter, et unicorrumpi nescia, nullo vitio mutabilitatis obnoxia, supra omnia quae carnaliter diliguntur excelsa, affectionum omnium potentissima, divinae contemplationis avida, in omnibus semper invicta, summa actionum bonarum, salus morum, finis coelestium praeceptorum, mors criminum, vita virtutum, virtus pugnantium, palma justorum, anima sanctarum mentium, causa meritorum bonorum, praemium perfectorum. In peccatis suis mortuos suscitat, languentes sanat, perditos instaurat, spem desperatis inspirat; pacificas mentes inhabitat, fructuosa in operosa in omnibus omnino fidelibus. Quam fides concipit, ad quam spes currit, cui profectus omnium servit. Ex qua quidquid est boni operis vivit, sub qua obedientia crescit, per quam patientia vincit, propter quam carnalia blandimenta devotio
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs ipse donare dignatur. diligendas &
habendas se extendunt. Hi funt qͥ omĩa¬
bona q̃ implere potu̾int. ab illose adiutos
ut possint ueracit̃ credunt: qͥcqͥd malicõ¬
miserint. uitiosuȩ uoluntatis asscribun:
qͥcqͥd boniñpotuerint implere. ab illo
ut possint iugit̃ petunt: cum potu̾int.
illi gr̃as agunt. Bona eiꝰ quȩ fuerint cõ¬
secuti. etiam aliis conferre socialiteꝵ
uolunt: &e usq insuos inimicos. dilectio¬
nis suȩ latitudiem porrigentes. hoc õs
cuptunt ẽẽ quod ipsi sunt. Satis de iti¬
tiis eorum q remediis disputatum ẽ : nc̃
iam qͣlit̃ unaq̃q uirtꝰ possit acquiribre¬
uiter disseramꝰ. xui. De gualitate
untutis. & qualiter sibi consentientes informet.

Expanded text:
se ad virtutes quas ipse donare dignatur diligendas et habendas ebona quae implere potuerint, ab illo se adjutos ut possint veraciter credunt; quidquid mali commiserint, vitio suae voluntatis ascribunt; quidquid boni non potuerint implere, ab illo ut possint jugiter petunt; cum potuerint, illi gratias agunt. Bona ejus quae fuerint consecuti, etiam aliis conferri socialiter volunt, et usque in suos inimicos dilectionis suae latitudinem porrigentes, hoc omnes cupiunt esse quod ipsi sunt. Satis de vitiis eorumque remediis est disputatum; nunc jam qualiter unaquaeque virtus possit acquiri breviter disseramus. CAPUT XVI. De qualitate virtutis, et qualiter sibi consentientes informet.
Abbreviated transcription (Latin):
eos in qͥb fuerit. omnib his bonis que
habet imꝑtit. Et qͥd illis eẽ potest ĩ hac
uita ꝑfectiꝰ. qui tantis abundant cartta¬
inconcussum pectꝰ seuientib malis oppo¬
nere: abtndantia scẽ benignitatis affec¬
tos. bonũ fuum uelle cum omnib habe
cominune: ñ aliqͥb ardentis inuidiȩ
facib coinqͥnari: ñ agere ꝑperam. s sim¬
plicit̾ cum omnrib qͥb libet puritatẽ
exhibe. nullo fastu ꝑitiosȩ uanitatis
inflari: nicħ eo q̃ sunt aliena crimine
cupiditatis ambire: q̃ suasunt piȩ com¬
munionis bonoñ querere. null malũ
qͥblibet mniuriis irrogatis cogitare: non
tutam pęnas diumitꝰ cõminatas crede
metuendo. p̃mia ꝓmissa sꝑare gatiden¬
do. reuelationem filioꝵ desidare fortit̃
sustinendo: qñ gͦ uidimꝰ ħ & taliabona¬

Expanded text:
eos in quibus fuerit, omnibus his bonis quae habet impertit: quid illis esse potest in hac vita perfectius, qui tantis abundant, caritainconcussum pectus saevientibus malis opponere; abundantia sanctae benignitatis affectos, bonum suum velle cum omnibus habere commune, non aliquibus ardentis invidiae facibus coqui; non agere perperam, sed simpliciter cum omnibus quibuslibet puritatem exhibere; nullo fastu perniciosae vanitatis inflari; nihil eorum quae sunt aliena, crimine cupiditatis ambire; quae sua sunt prae communionis bono non quaerere; nulli malum, quibuslibet irritatos injuriis, cogitare; non vitam poenas divinitus comminatas credere metuendo, praemia promissa sperare gaudendo, revelationem filiorum Dei desiderare fortiter sustinendo: quando ergo videmus
Abbreviated transcription (Latin):
dat. Qr mexplicabilit̃ de ipsa ꝑditorum
captiuitate triptidiat: tit captiuos suos
quos suꝑbie ⁊tirib sibi subiecit. iure poᷤᷤ¬
sideat: ce omina illa mala que suꝑtus
comp̃hendi ꝑ illos exerceat. Merito gͥ ꝑ
tustum dei itdicium deserunt᷑ huiꝰ modi
occulto p̃damnati supplicio: qm̃ñ tuo¬
lenter addicti. s sponte cedunt suꝑbie
decipientis imꝑio. Cui utiq possunt si
uoluerint teptignare libe tiobuntatiᷤ
arbit̾io: libati ꝑ donum sc̃ĩsp̃s & ãmonid.¬
Ueruntñ etiam si tales ad recipiendam sa¬
lutem diuinitꝰ animat. spem resipiscen¬
di concipiant: nec se inpeccatis suis des¬
pando contemnant: poter̃ fructuose sa¬
tisfactionis medicam̃tosanari: &e suꝑbrã
q̃ eos a deo suo tumefactos exctisserat. fun¬
datehumilitatis assumptione damnan¬
tes. uincłis etertiȩ damnationis absolu.
Quod quialit fieri possit sapra iam dixi¬
mus: cum de ipsastiꝑbia. unde ꝓcesserit.

Expanded text:
dat. Qui inexplicabiliter de ipsa perditorum dat. Qui inexplicabiliter de ipsa perditorum captivitate tripudiat, ut captivos suos, quos superbiae juribus sibi subjecit, jure possideat, et omnia illa mala quae superius comprehendi per illos exerceat. Merito igitur per justum Dei judicium deseruntur hujusmodi, occulto praedamnati supplicio, quoniam non violenter addicti, sed sponte cedunt superbiae decipientis imperio, cui utique possint, si voluerint, repugnare liberae voluntatis arbitrio, liben etiam tales, si ad recipiendam salutem divinitus animati, spem resipiscendi concipiant, nec se in peccatis suis desperando contemnant, poterunt fructuosae satisfactionis medicamento sanari, et superbiam, quae eos a Deo suo tumefactos excusserat, fundatae humilitatis assumptione damnantes, vinculis aeternae damnationis absolvi. Quod qualiter fieri possit, supra jam diximus, cum de ipsa superbia, unde processerit,
Abbreviated transcription (Latin):
dur: suiꝑ eos se solo antmi timore consti¬¬
tuunt. Non sertiant in obseqͥo reueren¬
diam: in sermone modestiam: in mori¬
b disciplinam. Iabent in intentione
ꝑtinatiam: in corde duriciam: insermoci¬
natione iactantiam. In humilitate falla¬
ces. Subiectionis imꝑatientes: potentie
sectatores: omnib bonis odibiles. Ad
opus bonum pig: ad cominumonẽ feri:
ad obseqͥum duri: ad loq̃ndum quod
nes ciunt ꝓmpti: ad scipplantandum pa¬
rati: ad omnia quib subsistit frat̃na
societas mhtimani. Temerartim audi¬
endo: clamosi i loquendo. fastidiosim
audiendo. Presumptuosiin docendo:
efferaq deformit̾ incachimando. Onero¬
si amicis: infestiquietis: ingrat beneficis.
inflati obseqͥis: ce imꝑiosi fcibiectis. Hec
offenditur &e recedit: ac suꝑba corda desti¬
duit. His malis diabolus pastus exultat:
inuitat᷑ ut ueniat: saꝑbas mentes intt
ut teneat: erigit ut elidat: fouet ut per¬

Expanded text:
tur, super eos se solo animi tumore constitur, super eos se solo animi tumore constituunt: non servant in obsequio reverentiam, in sermone modestiam, in moribus disciplinam; habent in intentione pertinaciam, in corde duritiam, in sermocinatione jactantiam; in humilitate fallaces, subjectionis impatientes, potentiae sectatores, omnibus bonis odibiles; ad opus bonum pigri, ad communionem feri, ad obsequium duri, ad loquendum quod nesciunt prompti, ad supplantandum parati, ad omnia quibus subsistit fraterna societas inhumani; temerarii in audendo, clamosi in loquendo, fastidiosi in audiendo, praesumptuosi in docendo, effrenati deformiter in cachinno, onerosi amicis, infesti quietis, ingrati beneficiis, inflati obsequiis, et imperiosi subjectis. 3. offenditur, et recedit, ac superba corda destituit. His malis diabolus pastus exsultat, et invitatur ut veniat. Superbas mentes intrat ut teneat, erigit ut elidat, fovet ut per
Abbreviated transcription (Latin):
uersos & aliqͣntulum ꝓficientes fuꝑbia
occulte captiuat: qͦs in ꝑfundum maloꝵ
fraudulenta dñatione p̃cipitat: ce ne in¬
de unquam possint emergere. tugit̃ cal¬
cat. Ipsa in cordib talium locum diabo¬
lo faeit: tꝑsa ei aduementi emunitũ pectꝰ
familiartẽ pandit. Ipsa in̾euntẽ fuscipit.
ipsa captis itis ꝑdite uruendi constituit.
Ipsa ommib bonis exarmat. quos semel
inuaserit: ipsa qͥcqͥdin eis remanserit
conualescat intimit. Inde ẽ quod hi qͦs
fuꝑbe m̃tis dabes prurulenta corruꝑit.
cant: de suis negligentiis obiurgatiaut
rebellant insolent̃. aut murmurant.
De locosuꝑior disceptant: p̃ferrise etrã
meliorib impudent̃ affectant. Simpl
suas sententias ꝓcacit̃ iact̾ant: obsequia
delata fastidiunt: negata ꝑtinacit̃ q̃ruñ.
Natales morib anteponunt: iuniores
suos elati despiciunt: conferri s aliquoᷤ
posse ñ credunt: eqͣri seniorib dedignan¬

Expanded text:
versos et aliquantulum proficientes superbia versos et aliquantulum proficientes superbia occulte captivat, quos in profundum malorum fraudulenta dominatione praecipitat, et ne inde unquam possint emergere, jugiter calcat. Ipsa in cordibus talium locum diabolo facit; ipsa ei advenienti immunitum pectus familiariter pandit; ipsa introeuntem suscipit; ipsa captis jus perdite vivendi constituit; ipsa omnes virtutibus exarmat quos semel invaserit; ipsa quidquid in eis remanserit convalescat, interimit. 2. Inde est quod hi quos superbae mentis tabes purulenta corruperit, cant; de suis negligentiis objurgati, aut rebellant insolenter, aut murmurant; de loco superiori disceptant, praeferri se etiam melioribus impudenter affectant; simplicsuas sententias procaciter jactant, obsequia delata fastidiunt, negata pertinaciter quaerunt, natales moribus anteponunt, juniores suos elati despiciunt, conferri sibi aliquos posse non credunt, aequari senioribus dedignan
Abbreviated transcription (Latin):
repudiata non uincunt. in eternũ
glorificandus adhereat..
UIII. Qtib indiciis possit ostendi suꝑ¬
bia que uel in ꝑditis aꝑta est. uel infictis
indiciis possit superbia deprehendi:
ut sicut in suꝑiorib claruit nullũ
peccatum sine illa posse commitq: ita hic
signa eiꝰ eltceant. quib cauenda possit
ostendi. Omitto illos quos etiam ipse ha¬
bitus & incessus suꝑbos ostendit: quorũ
crect̃a ceruix. facies torua. attroces oculi.
&e sermo terribilis nudam suꝑbiam cla¬
mant: qͥ libidine dñandi possessi. quos
possunt uiolent̃ sibi subiciunt: humana
iura diuinaq confundunt: honoribus
intumescunt: passim cuncta diripiuñ:
siris criminib gaudent: &e seipsos suꝑ¬
biȩ morbo corrupt ñ capiunt. Hos gͦ
p̃tereo. in quib suꝑbia dam aꝑte regnat.
ut nec dignet᷑ occultare se nec ualeat: il¬
los tm̃ dolendos ostendo. atq eorum ex¬
empla cauenda denuncio: quosiam cõ¬

Expanded text:
repudiata non vincunt, in aeternum repudiata non vincunt, in aeternum glorificandus adhaereat. CAPUT VIII. Quibus indiciis possit ostendi superbia, quae vel iindiciis possit superbia deprehendi: ut sicut in superioribus claruit nullum peccatum sine illa posse committi, ita hic signa ejus eluceant, quibus cavenda possit ostendi. Omitto illos quos etiam ipse habitus et incessus superbos ostendunt; quorum erecta cervix, facies torva, truces oculi, et sermo terribilis nudam superbiam clamant: qui libidine dominandi possessi, quos possunt violenter sibi subjiciunt, humana jura divinaque confundunt, honoribus intumescunt, passim cuncta diripiunt, suis criminibus gaudent, et seipsos, superbiae morbo corrupti, non capiunt. Hos ergo praetereo, in quibus superbia tam aperte regnat, ut nec dignetur se occultare, nec valeat. Illos tantum dolendos ostendo, atque eorum exempla cavenda denuntio, quos jam con
Abbreviated transcription (Latin):
licet uoluntate sit impudicꝰ. qui neces¬
sitate pudicꝰ est: tamen si ce ille temꝑa¬
ti corporis de beneficionature sue deo
auict̾ori omnium naturarum gratias
agat : &e ille quem timor in bono pudi¬
cicie tenet. atq his cui facultatem me¬
chandi negat occasio. uruere pudice
sordes impudicicie decestantes. non ti¬
more pene carnalib incentitris obsistãt.
quod est incipientium ꝓpͥum. s execra¬
tione peccati refrenent inquietos car¬
nis affectus. quod est castitatis consũ¬
mate fastigium: non quod animꝰ un¬
quam desinat in hac carne. eumui¬
tiis hab̃e conflict̾um : s quod eum a¬
lat ac ꝓuehat. & quantum fieripo¬
dest in p̃sentiuita ꝑficiat ipsa numero¬
sitas triumphorum: si mͦ non se incor¬
ptis sensibilium captꝰ. delectatione de¬
iciat : s erecratione delectationum
sublimit̃ roboratus. supra corpus se
corporalium uictor attouat: ac do
suosub quo eum inuentem desicła

Expanded text:
licet voluntate sit impudicus qui neceslicet voluntate sit impudicus qui necessitate pudicus est; tamen si et ille temperati corporis, de beneficio naturae suae, Deo auctori omnium naturarum gratias agat; et ille quem timor in bono pudicitiae tenet, atque is cui facultatem moechandi negat occasio, vivere pudice sordes impudicitiae detestantes, non timore poenae carnalibus incentivis obsistant, quod est incipientium proprium; sed exsecratione peccati refrenent inquietos carnis affectus, quod est castitatis consummatae fastigium. Non quod animus unquam desinat in hac carne cum vitiis habere conflictum; sed quod eum alat ac provehat, et quantum fieri potest in praesenti vita, perficiat ipsa numerositas triumphorum: si modo non se in corpus sensibilium captus delectatione dejiciat; sed exsecratione delectationum sublimiter roboratus, supra corpus se corporalium victor attollat; ac Deo suo, sub quo eum viventem desideria
Abbreviated transcription (Latin):
quia altud ẽ quod factunt morbo: ali¬
ud quod cogunt᷑ ꝓbare iudicio. Sed
ne forte hec sp̃ualia sc̃mcarnem ad¬
huc carnales acciꝑent: nec uirtutes co¬
gitarent. quas mulieres illȩ significãt.
ac ipsas cogitando carnaliter deꝑirent.
confultu tumoris legis funt illa phi¬
bita. Qtiȩ sic̃ sp̃ualiter accepta tuuf¬
cant: ita carnaltẽ intelligentib ipsa
carnalis intelligentia occasiones car¬
nalis concupiscentie fubministrat. Ca¬
rum quisq nomina frequent̃ habet in
ore: quarum desidia uulnerato gestat
incorde: ac turpittidinem quam ex̾cere
uerecundat᷑ in facto.tenet in animo:
reus non humano iudicio s diumno.
UiI. Quod etiam hi quos ab impudiciera
quedam necessitas uetat. si uiuere puidice cõ¬
suesçãt. ad amorem castitatis ascendant.¬
ales pudicos. aut temꝑatio cor¬
porum facit: aut timor supplicu
demporalis ab impudicicie act̾ione suis¬
pendit: aut occasio negata destituit. S

Expanded text:
quia aliud est quod faciunt morbo, aliquia aliud est quod faciunt morbo, aliud quod coguntur, probare judicio. Sed ne forte haec spiritualia secundum carnem adhuc carnales acciperent; nec virtutes cogitarent quas mulieres illae significant, sed ipsas cogitando carnaliter deperirent; consulto juniores legere sunt illa prohibiti, quae sicut spiritualiter accepta vivificant, ita carnaliter intelligentibus, ipsa carnalis intelligentia occasiones carnalis concupiscentiae subministrat. Earum quisque nomina frequenter habet in ore, quarum desideria vulnerato gestat in corde, ac turpitudinem quam exercere verecundatur in facto, tenet in animo, reus non humano judicio, sed divino. CAPUT VII. Quod etiam hi quos ab impudicitia quaelibet necessitas vetat, si vivere pudice consuescant, ad amorem castitatis ascendant. Tales pudicos aut temperatio corporum facit, aut timor supplicii temporalis ab impudicitiae actione suspendit, aut occasio negata destituit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
tñ. ⁊deo concupiscunt qͥa ista aut loquum¬
tur aut libent̃ audiunt. Qui nͥ concu¬
piscentiȩ morbo corrupti ẽent. nunqͣm
uel loq̃rentur taliauł audirent: q̃añ
eos ista corrumpunt. s corruptos osten¬
dunt. Ne ne me ista ueracit̃ arguentem
qͥsquam iudicet arguendum: nouerit
ꝓpt̃ hoc forte ab antiquis faisse decre¬
tum. ne qui adolescentium legerent
geneseos librum. ac partem etechielis
lia in qͥb generationes &e actꝰ. & noĩa
quarundam scͥpta sunt mntlierum: qͦs
licet scdm hystoriam fuisse credamus..
earum tam̃ nominib uirtutes figatas
accepimꝰ: qm̃ sic̃ ille ñ solum uiris suis
ꝑ scõs mores. s etiam extraneis sine dis¬
pendio fui pudoris. obnimiam pulchͥ¬
dadinem placuerunt: ita sc̃e uirtutes
&e stios mirabiles omnib reddunt: et
extraneos quadam sui ammiratione
ꝑstringunt. Hinc ẽ quod & ipsi quiu¬
tiose uiuunt. uirtutes uttiis anteponunt:

Expanded text:
tamen ideo concupiscunt, quia aut loquuntamen ideo concupiscunt, quia aut loquuntur libenter, aut audiunt; qui nisi concupiscentiae morbo corrupti essent, nunquam vel loquerentur talia, vel audirent: quia non eos ista corrumpunt, sed corruptos ostendunt. 6. Ac ne me ista veraciter arguentem quisquam judicet arguendum, noverit propter hoc forte ab antiquis fuisse decretum ne qui adolescentium legerent Geneseos librum, ac partem pariter Ezechielis lia, in quibus generationes, et actus, et nomina quarumdam scripta sunt mulierum. Quas licet secundum historiam fuisse credamus, earum tamen nominibus virtutes figuratas accipimus. Quoniam sicut illae non solum viris suis per sanctos mores, sed etiam extraneis, sine dispendio sui pudoris, ob nimiam pulchritudinem placuerunt; ita sanctae virtutes et suos mirabiles omnibus reddunt, et extraneos quadam admiratione sui perstringunt. Hinc est quod et ipsi qui vitiose vivunt, virtutes vitiis anteponunt:
Abbreviated transcription (Latin):
corporum delect̾at᷑ affecta carnalit̃: ut
nmia sortide cogitationis intentione
defixa: ñ simagines corpoꝵ uideatur
amplecari s corpora. Hinc ẽ quod ille
corporis fluxꝰ qui fit indormientib sine
culpa: mt̃dum ingilantib contingat
ex culpa. Alud est enim quod in dor¬
mientib fit: aliud qͦd uigilantibus.
Ibi naturalit̃ plenitudo humoris expel¬
litur. hic turpit̃ concupiscentia publi¬
catur. S hec concupiscentia illis uigi¬
lantib hc̃ elicit fluxum: quib ꝑfeda
colloquia. sordidum cominouerit ap¬
petitum. Hisunt quib usui est des¬
decacola. illa deformis. illa formosa: altiꝰ
placet ornat᷑ gestus alt̾ius. Iuiꝰ laudat᷑
etiam sine forma festiuitas: illius sola for¬
mositas. Inde tͣnsitur ad mores.⁊ altam
talib cõmendat taciturnitas modata.
aliam turpem tuderi fac̃ lib̃tas incon¬
dita. hec & his similia colloquentes. stig¬
gerunt concupiscentiȩ suȩ mat̾iam. nec

Expanded text:
corporum delectatur affecta carnaliter ut corporum delectatur affecta carnaliter ut nimia sordidae cogitationis intentione defixa, non sibi imagines corporum videatur amplexari, sed corpora. Hinc est quod ille corporis fluxus qui fit in dormientibus sine culpa, interdum vigilantibus contingat ex culpa. Aliud est enim quod in dormiente fit, aliud quod vigilans facit. Ibi naturaliter plenitudo humoris expellitur, hic turpiter concupiscentia publicatur. Sed haec concupiscentia illis vigilantibus hunc elicit fluxum, quibus per foeda colloquia sordidum commoverit appetitum. Hi sunt quibus usui est fedicacula, illa deformis, illa formosa; alterius placet ornatus, gestus alterius; illius laudatur etiam sine forma festivitas, illius sola formositas. Inde transitur ad mores, et aliam talibus commendat taciturnitas moderata, aliam turpem videri facit libertas incondita. Haec et his similia colloquentes, suggerunt concupiscentiae suae materiam. Nec