comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne quasi uultui rachelis inherent:
aspectib animi tanquã uoluptuosiᷤ
amplexib illius astringunt᷑. Alus uͦ
solius liȩ fecunditas placet. Genant
uerbo p̃dicationis filios: hos nutri¬
unt lacte consolationis. illos uͦ pastu
ubi fortioris. Necessario seruiunt la¬
bori. curam rei familiaris gerunt.
necessaria fr̃ib subministrant: et
utraq id ẽ. rachel et lia. ne intolera¬
bilis sit labor lie. seu quies rachelis
sibi inuicem succedant. Succedat
labor orationi: oratio labori: lectio
meditationi. meditatio p̃dicationi.
Sic ad rachel. iacob quandoq intͣ¬
bat: s ad liam sepius intrare consu¬
euerat. Bucenda ẽ gͥ uxor que sũmi
patris animum ñ offendat: que
gaudium felicitatis non conturbet
et̃ne. Hoc enim int̃pretatur ysaac.
gaudium siue risus. Item cauendũ
ẽ. ne talem ducas: quam lex ꝓhibe¬
at. Popło etenĩ ifrł exeunti de egyp¬
to. cum septem gentes. id.ẽ. canane¬

Expanded text:
nae quasi vultui Rachelis inhaerent, nae quasi vultui Rachelis inhaerent, aspectibus animi tanquam voluptuosis amplexibus illius astringuntur. Aliis vero solius Liae fecunditas placet. Generant verbo praedicationis filios, hos nutriunt lacte consolationis, illos vero pastu cibi fortioris. Necessario serviunt labori, curam rei familiaris gerunt, necessaria fratribus subministrant, et ur, id est, Rachel et Lia, ne intolerabilis sit labor Liae, neu quies Rachelis sibi invicem succedant. Succedat labor orationi, oratio labori, lectio meditationi, meditatio praedicationi. Sic ad Rachel Jacob quandoque intrabat, sed ad Liam saepius intrare consueverat. Ducenda est igitur uxor, quae summi patris animum non offendat, quae gaudium felicitatis non conturbet aeternae. Hoc enim interpretatur Isaac gaudium, sive risus. Item cavendum est, ne talem ducas, quam lex prohibeat. Populo etenim Israel exeunti de Aegypto, cum septem gentes, id est, Chananae
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾naculis moratur: quia intus sp̃i¬
talia meditando delectatur. Esau
feras: iacob sequit᷑ oues. Hic sangui¬
nem fundit. ille lac prebet. hic laña.
ille pilos mutiles. hic gerit arcum
ut uulneret. ponit laqueos ut deci¬
piat: ille baculum tenet sustenta¬
tionis ꝑ consolationẽ. et uirgam di¬
rectionis ꝑ correctionem. Probansq
esau quod ñ libent̃ acciꝑet pater
suus filias canaam: duxit uxoiem
absqi his quas pͥus habebat filiam
filius quȩ ẽ agar. Agar carnem.
hysmael carnis appetitũ: filiam
hẏsmaelis. curam designat carnis.
Ducit itaqi filiam hysmaelis:. qui
curam carnis in desidiss facit. Hos¬
res iacob sole laudant᷑. in una fecũ¬
ditas: in alia facies commendatur.
Quibꝰdam tamen sola rachel: quib¬
dam sola lia placet. Amant enim qͥ¬
dam cotemplationis pulcͥtidinem.
quietem silentii. lectionis speculum.
conscientie puritatem: pie medita¬
tionis consolationem. Uaritati diui¬

Expanded text:
tabernaculis moratur, quia intus spiritabernaculis moratur, quia intus spiritualia meditando delectatur. Esau feras, Jacob sequitur oves: hic sanguinem fundit, ille lac praebet; hic lanam, ille pilos inutiles; hic gerit arcum, ut vulneret, et ponit laqueos ut decipiat, ille baculum tenet sustentationis per consolationem, et virgam directionis per correctionem. Probans quoque Esau, quod non libenter acciperet pater suus filias Chanaan, duxit uxorem absque his quas prius habebat, filius, quae est Agar. Agar carnem, Ismael carnis appetitum, filia Ismaelis curam designat carnis. Duxit itaque filiam Ismaelis, qui curam carnis in desideriis facit. Uxores Jacob solae laudantur; in una fecunditas, in altera facies commendatur. Quibusdam tamen sola Rachel, quibusdam sola Lia placet. Amant enim quidam contemplationis pulchritudinem, quietem silentii, lectionis speculum, conscientiae puritatem, piae meditationis consolationem. Charitati divi
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ꝓpositi nr̃i finis instaret. de nup
igitur et reuertamur ad rẽ:
lit qui paulo ante carnalium nup¬
tiarum patefecimus incommoda:
coniugio: ne talem ducat que ma¬
tris aut patris offendat animum.
saac duos habuit filios: ut̾q siqͥdẽ
duas habuit uxores. Esau dixit ui¬
dith. filiam beeri ethei. et besamath
filiam helon eiusdem loci: que am¬
be offenderant animũ ysaac. et re-¬
becce. lacob uero filias laban rachel
et lẏam. sibi conuigio sociauit. Qͥdͥ
aut hi duo fr̃es. nisi duos motus
qui sunt in homine designant. ħ
ẽ concupisdentiam carnis et sp̃c:
Quid urores esau nisi ꝓpriȩ laudis
amorem: et mundi sapientiam: Qd
urores iacob nisi actiuam uitã et
contemplatiuã designant uitam:
Ad hoc ꝑtinet quod dicit᷑: factus ẽ
esau uir gnarus uenandi. Iacob
culis. Uenator carnem sequit᷑. et car¬
ne uescitur: quia concupiscentia
carnalis sectando carnalia. carna¬
lib desidiis pascitur. animus uero
spualis. quasi iacob uir simplex in

Expanded text:
nisi propositi nostri finis instaret, LIBER Sigitur, et revertamur ad rem, ut qui paulo ante carnalium nuptiarum patefecimus incommoda, conjugio, neve talem ducat, quae aut matris, aut patris offendat animum. Isaac duos habuit filios, et uterque duas habuit uxores. Esau enim duxit Judith filiam Beeri Hethaei, et Basemath filiam Elon ejusdem loci, quae ambae offenderant animum Isaac et Rebeccae ; Jacob vero filias Laban Liam, et Rachel sibi conjugio sociavit . Quid autem hi duo fratres nisi duo motus, qui sunt in homine, designant, hoc est concupiscentiam carnis et spiritus? Quid uxores Esau, nisi propriae laudis amorem, et mundi sapientiam? Quid uxores Jacob, nisi activam et contemplativam designant vitam? Ad hoc pertinet, quod dicitur: Factus est Esau vir gnarusculis . Venator carnem sequitur, et carne vescitur, quia concupiscentia carnalis sectando carnalia carnalibus desideriis pascitur; animus vero spiritualis quasi Jacob vir simplex in
Abbreviated transcription (Latin):
haego enim de clero. tu de milicia. ad
onuiersionem uenimus. ut in irgu¬
lri uita quasi in ꝑtica sedeamus. et
qui rapere consueueras domesticas
aues nunc bonȩ oꝑationis manum
sluestres ad conuersionem trahas.
so ẽ seculares.Gemat igitur columba
gemat: et acupiter: uocem doloris e¬
mittat. Nex enim columbe gemitus:
uor accipitris questus. In pͥncipio hꝰoꝑ¬

Expanded text:
ba. Ego enim de clero, tu de militia ad ba. Ego enim de clero, tu de militia ad conversionem venimus, ut in regulari vita quasi in pertica sedeamus, et qui rapere consueveras domesticas aves, nunc bonae operationis manu silvestres ad conversionem trahas, id est saeculares. Gemat igitur columba, gemat et accipiter vocemque doloris emittat. Vox enim columbae, gemitus, vox accipitris, questus. In principio h
Abbreviated transcription (Latin):
id. ẽ. xp̃o et ciulibet fideli animȩ.
Tu gͦ kmñe exue te sollicitudine se¬
culari: exorna thalamum mentis
tue uirtutum florib. et fac animã
tuam talem. quam summi regis
adoptet filus. Qui cum patre et
spñ scõ uiuit et regnat ꝑ eterna se¬
cula a+99¬
cupiens: columbe cuius penn
sunt deargentate. et poster iora dorsi e
in pallore auri pingere. et ꝑ picturan¬
simplitium mentes edificare decreui
ut quod simplicium animus intellio¬
bili oculo caꝑe uir poterat. saltem e¬
nali discernat. et quod uix poterat q
lui columbam formando pingere. ss
dictando describere. ut ꝑscͥpturam e¬
monstrem picturam. uel ciui ñ placu¬
erit simplicitas picture. placeat saltẽ
moralitas scͥpturȩ.: Tibi gͥ cui date sunt
penne: colũbe: qͥ elongasti fugiens. ut ĩ
solitudine maneres et reqͥesceres. qͥ ñ q̃¬
inquam ñ taritum ad presens columbã.
hetiam accipitiem pingam. Ecce in e¬
adem ꝑtica sedent accipiter et colum¬

Expanded text:
id est, Christo et cuilibet fideli animae. id est, Christo et cuilibet fideli animae. Tu vero, charissime, exue te sollicitudine saeculari, exorna thalamum mentis tuae virtutum floribus, et fac animam tuam talem, quam summi regis adoptet Filius. Qui cum Patre, et Spiritu sancto vivit, et regnat per aeterna saecula. Acupiens, columbam, cujus pennae sunt deargentatae, et posteriora dorsi ejus in pallore auri , pingere, et per picturam mentes aedificare decrevi, ut quod simplicium animus intelligibili oculo capere vix poterat, saltem carnali discernat; et quod vix concipere lui columbam formando pingere, sed etiam dictando describere, et per scripturam demonstrare picturam, ut cui non placuerit simplicitas picturae, placeat saltem moralitas scripturae. Tibi ergo, cui datae sunt pennae columbae, qui elongasti fugiens, ut in solitudine maneres et requiesceres, qui non quaeinquam, non tantum ad praesens columbam, sed etiam accipitrem pingam. Ecce in eadem pertica sedent accipiter et colum
Abbreviated transcription (Latin):
stephanus carnes lapidatas. iohan¬
nes oleo friras. laurentius igne as¬
sas. iuncentius sale sparsas: ypolitꝰ
dissipatas. Dat iohannes caput indis¬
co. iacob suum prebet ꝑcussorib.
portat dionisius suum ꝓpͥis mani¬
bus: sabinus abscisas manus. S et ux¬
gines ministrant teneras carnes aga¬
thes ubera. agnes ustulata latera.
margarita carnes uirgis cesas. tecda
flammis ereptas. Ibi auditur mariȩ
tympanum: et daiid cum cantorib
citharam ꝑcutit. Post diuersa autẽ
diuine scͥpture fercula. post timpa¬
num mortificate carnis. post dulce
melos cithare. que morum concordiã
& signat. anima que. xp̃o nubere que¬
rit. intrat thalamum suũ. idẽ. men¬
tis secretum: parat lectulum pure¬
conscientie. spargit iurtutum flores.
et dicit. Eoce tu pulcher es dilecte
mi et decorus: lectulus nr̃ floridus:
tingna domoꝵ nr̃arum cedrina. la¬
quearia cypressina.Si nr̃ ẽ: gͦ com¬
munis. Quibus: Sponso et sponse.

Expanded text:
Stephanus carnes lapidatas, JoanStephanus carnes lapidatas, Joannes oleo frixas, Laurentius igne assas, Vincentius sale conspersas, Hippolyus dissipatas, dat Joannes caput in disco, Jacobus suum praebet percussoribus, portat Dionysius suum propriis manibus, Sabinus abscissas manus. Sed et virgines ministrant teneras carnes, Agatha ubera, Agnes ustulata latera, Margarita carnes virgis caesas, Tecla flammis ereptas. Ibi auditur Mariae tympanum, et David cum cantoribus citharam percutit. Post diversa autem divinae scripturae fercula, post tympanum mortificatae carnis, post dulce melos citharae, quae morum concordiam designat, anima quae Christo nubere quaerit, intrat thalamum suum, id est, mentis secretum, parat lectulum conscientiae, spargit virtutum flores, et dicit: Ecce tu pulcher es, di ecte mi, et decorus, lectulus noster floridus, tigna domorum nostrarum cedrina, laquearia, cypressina. Si noster est, ergo communis. Quibus? Sponso et sponsae,
Abbreviated transcription (Latin):
delicta subtilit̾ eraminant. hi se¬
bysso induunt. his enim filis tela
teritur religionis. Indiuint᷑ hi tu¬
nica talari: et cinguntur balteis.
Tunica talaris ẽ. in bonis oꝑib ꝑse¬
uerantia. longanimitatis: balteus
quo renes cinguntur est castitas. ꝑ
quam luxurie flura restringuntur
quȩ colorem sanguinis imitatur.
Hanc purpuram primus tiixit. xp̃c
hac indutus pͥmus. xp̃o ministrauit
stephanus. In sp̃italib siquidem nup¬
tiis diu̾sa diuersi ministrant: confes¬
sores abluendis manib aquas p̃bent.
luminaria succendunt. Scͥptum ẽ
enim de his. Sint lumbi ur̃i p̃cincti.
et luc̾ne ardentes in manib ur̃is.
Intus enim ardent ꝑ affectum cari¬
tatis: ext̾us uero lucent ꝑ exemplũ
boni oꝑis.Hi dant aquas manibus.
non enim tantum deflent sua pec¬
cata: s etiam aliena. Hoc ẽ enim a
quam dare manib lacrimis succur¬
rere peccatorum reatib. Martires uͦ
diuersa carnium genera ministrant:

Expanded text:
delicta subtiliter examinant, hi delicta subtiliter examinant, hi bysso induuntur, his enim filis tela texitur religionis. Induuntur in tunica talari, et cinguntur balteis. Tunica talaris est in bonis operibus perseverantia longanimitatis Balteus, quo renes cinguntur, est castitas per quam luxuriae fluxa restringuntur:quae colorem sanguineum imitatur, hanc purpuram primus tinxit Christus. Hac indutus primus Christo ministravit Stephanus. In spiritalibus siquidem nuptiis diversa diversi ministrant. Confessores abluendis manibus aquas praebent, luminario succendunt. Scriptum est enim de his: Sint lumbi vestri praecincti; et lucernae ardentes in manibus vestris . Intus enim ardent per affectum charitatis, exterius vero lucent per exemplum boni operis. Hi dant aquas manibus, non enim tantum deflent sua peccata, sed etiam aliena, hoc est enim dare aquam manibus, lacrymis succurrere peccatorum reatibus. Martyres vero diversa carnium genera ministrant,
Abbreviated transcription (Latin):
retur: ducitur in filum. fit tela: tran¬
sit in usus uestium. S byssus ñ dicit᷑ nͥ
subtilitate fili. denuitatem cum can¬
dore comitetur. S anima iusti indu-¬
itur bysso. et oꝑatur linum: cum
mens seꝑata a t̾renis desidus oꝑat᷑
bonum. Sub aquis dui tenet᷑. et po¬
stea sole siccatur. quia post peccatũ
lacͥmis irrigata: radio cotemplatio¬
nis illuminat᷑. S qui talis ẽ malleũ
patitur. manib fricatus a stupa dis¬
iungitur. quia tribulationem ꝑseg̃n¬
tium non ueret᷑. s tͥbulationis assi¬
dutate purgatur. Cum aut linũ
trahitur infilum. a leua in dexterã
traducit᷑ manu uertitur. saluus hu¬
mectatur: sic mens cum a uitus ad
uirtutes trahitur. manu et saliua
id.ẽ. eremplo boni oꝑis et uerbo ex¬
hortationis ad bonum conuertitur.
Quidam uero lincis utunt᷑. et non
bysso. Qui enim non tantũ peccata
tarnis. que sunt quasi grossiora fila
relinquunt. s etiam cogitationum

Expanded text:
retur ducitur in filum, fit tela, tranretur ducitur in filum, fit tela, transit in usum vestium. Sed byssus non dicitur, nisi subtilitatem fili et tenuitatem cum candore comitetur. Anima autem justi induitur bysso, et operatur linum, cum mens separata a terrenis desideriis operatur bonum, sub aquis diu tenetur et postea sole siccatur, quia post peccatum lacrymis irrigata radio contemplationis illuminatur. Sed qui talis est malleum patitur, manibus fricatur, a stupa disjungitur, quia tribulationem persequentium non veretur, sed tribulationis assiduitate purgatur. Cum autem linum trahitur in filum, a laeva in dexteram traducitur manu, vertitur, salivis humectatur: sic mens, cum a vitiis ad virtutes trahitur, manu et saliva, id est, exemplo boni operis et verbo exhortationis ad bonum convertitur. Quidam vero lineis induuntur et non bysso, qui enim non tantum peccata carnis, quae sunt quasi grossiora fila, relinquunt, sed etiam cogitationum
Abbreviated transcription (Latin):
tes. deo sp̃aliter conuinguntur: ut
generent sobolem uirtutum. ꝑtẽ¬
poris incrementum. Que fuerant
pauꝑes. quia diuiciis celestib dui
caruerant: meretrices extiterant.
quia in domo mentis sue lupanar
libidinose uoluptatis erȩxerant.
Stulte quia mundi sapientiam secu¬
te fuerant: ignobiles quia peccato
gnobilem sublimat: meretricem fa¬
at uxorem. stultum sapientem. Heni
ergo kñie. ut uideas ministros nup¬
tiarum inditos purpura et bysso:
siores rosarum et lilia conuallium
tenentes. talares tunicas habentes.
lulteis cinctos: diuersa portantes fer¬
uila. Hi qui bysso uestiuntur et te¬
nent lilia. sunt iusti qui nimio labo¬
re mundiciam carnis quesierunt:
byssus de t̾ra nascitur. et fit ex lino.
quod cum eradicatur in aquã mit¬
utur: inde extractum. ad radios so¬
lis siccatur: siccatum malleis frangit᷑.
fractum manib fricatur: ferri patit᷑
diuisiones: ut ab aristis et stupa sepa¬

Expanded text:
tes Deo spiritaliter conjunguntur, ut tes Deo spiritaliter conjunguntur, ut generent sobolem virtutum per temporis incrementum. Quae fuerant pauperes, quia divitiis coelestibus diu caruerant; meretrices, quia in domo mentis suae lupanar libidinosa voluptatis erexerant; stultae, quia mundi sapientiam secutae fuerant; ignobiles, quia peccato gnobilem sublimat, meretricem facit uxorem, stultam sapientiem. Veni ergo, charissime, ut videas ministros nuptiarum indutos purpura, et bysso, rosarum flores et lilia convallium tenentes, talares tunicas habentes, balteis cinctos, diversa portantes fercula. Hi, qui bysso vestiuntur, et tenent lilia, sunt justi, qui nimio labore munditiam carnis quaesierunt. Byssus de terra nascitur, et fit ex lino, quod cum eradicatur, in aquam mittitur, inde extractum ad radios solis siccatur, siccatum malleis frangitur, fractum manibus fricatur, ferri patitur divisiones, ut ab aristis et stupa sepa
Abbreviated transcription (Latin):
de uenuint: et quo currunt: Exegy¬
pto ad nuptias. Ad cuius nuptias:
Sumini regis filii. Qui sunt qui ueni¬
unt: Pauperes et meretrices stulti et
ignobiles. et tamen dñs nuptiarũ pe¬
titur eis munera sua: duudens singu¬
lis pro ut uult. Nec tantum trahit
eos odor unguentoꝵ: s etiam sapor
ferculorum: fercula enim illa deum
sapiunt. Ibi audiunt noua cantica.
amoris canticum: canit enim sponsa.
osculetur me osculo oris sui. Ibi uideb̃t
regẽ ĩ decore suo: spetiosũ uidelicet¬
forma pre filiis hominũ. Ibi tangent
fimbriam uestimenti eius: ut cesset
fluxus sanguinis. id.ẽ. flura uolap¬
tas carnis. Sic omnis animi sensus
aliquid de eo bene sentiunt. Olfatꝰ
odoris flagrantiam sentit. gustus sa¬
poris dulcedinem: uisus pulcritidi¬
nem: auditus delectabilia. tactus
lat. dum sp̃alia cogitat: audit dum
atrendit. uidet dum intelligit. gu¬
stat dum delectatur: tangit dum
oꝑatur. ueniunt gͥ ex egypto anime
ad nuptias: que mundo renuntiaa¬

Expanded text:
de veniunt, et quo currunt? Ex Aegypto ad nuptias. Ad cujus nuptias? Summi regis filii. Qui sunt qui ad eas veniunt? Pauperes et meretrices, stulti et ignobiles, et tamen Dominus nuptiarum partitur eis munera sua dividens singulis prout vult . Nec tantum trahit eos odor unguentorum, sed etiam sapor ferculorum Fercula enim illa Deum sapiunt. Ibi audient nova amoris cantica. Canit enim sponsa: Osculetur me osculo oris sui . Ibi enim videbunt regem in decore suo , speciosum forma prae filiis hominum . Ibi tangent fimbriam vestimenti ejus, ut cesset fluxus sanguinis , id est, fluxa voluptas carnis. Sic omnes animi sensus aliquid de eo bene sentiunt. Olfactus odoris fragrantiam sensit; gustus saporis dulcedinem, visus rerum pulchritudinem, auditus delectabilia, tactus rat dum spiritalia cogitat, audit dum attendit, videt dum intelligit, gustat dum delectatur, tangit dum operatur. Veniunt igitur ex Aegypto animae ad nuptias, quae mundo renuntian
Abbreviated transcription (Latin):
asser inuenit passeris.¬
sibi domum. In domo patͥsmei
mansiones multe sunt.Passer qui de
ramo in ramũ uolare nouerat. nunc
de siluis ad domum uolat. Sic mul¬
nunc mentẽ in domum ñ manufa¬
ctam quȩ in celis ẽ: leuant. Passer qͥ
uestiebatur leuib plumis .i. secula-¬
rib curis: nunc incedit pennatus uͥ¬
tutib et p̃ceptis. Ascendit. et nidum
ponit. Dat aũt ds: unde fiat nidus.
uerbum siquidẽ patͥs. induit se feno
carnis. et sic in altum nidus ponit᷑:
qr suꝑ angłicam ciraturam. humana
collocatur. Nidificat in foraminib
petre: quia spem ponit in. xͥ passiõe.
Petra enim erat. xp̃c. Hec ẽ alta cedrus

Expanded text:
asser invenit sibi domum . In domo Patris mei mansiones multae sunt . Passer qui de ramo in ramum volare noverat, nunc de silvis ad domum volat. Sic mulnunc mentem in domum manufactam quae in coelis est, levant. Passer, qui vestiebatur levibus plumis, id est saecularibus curis, nunc incedit pennatus virtutibus et praeceptis. Ascendit, et nidum ponit. Dat autem Deus unde fiat nidus. Verbum siquidem Patris induit se feno carnis. Et sic in altum nidus erigitur, quia supra angelicam creaturam humana natura collocatur. Nidificat in loraminibus petrae, quia spem ponit in Christi passione. Petra enim erat Christus . Haec alta cedr
Abbreviated transcription (Latin):
udiuimus quomodo mens
de malo semꝑ in peuis cor¬
ruens. in profundum tandem malo
deducitur: audiamiis quomodo uel
unde eadem ipsa quandoq pꝰ multa
et ultima mala ad rectititoinis inte¬
gritatem reformatur. Si enim p̃ce¬
dentia et subsequentia huius uisio¬
nis recte pensamus. puto quia in hac
mistica descͥptione recognoscimus
quod in apło legimus. Qm̃ ubi ha¬
bundauit iniquitas: suꝑabundauit
et grã. Ex hoc scͥpture loco facile ad¬
uertere ẽ: quam nulla nr̃a malitia
ouunam miscđiam uincere potest.
Quro enim ẽ quod post succedentes
sibi bestias posito throno antiquus
oierum sedit. nisi quod pꝰ multa se¬
pe uitiorum detͥmenta. ille qui est
ante omnia tempora et̾nus. ꝑ uisi¬
tantem gr̃am cor lubricum in fir¬
ma ꝓpositi stabilitate figit: et sibi
mansionem constituit. Et quid est
quod bestiarum potestas aufertur.
nisi quod ꝑ uisitantem gr̃am uitio¬
rum tiranntoe sopita regnum pecca¬
ti destruitur:¬

Expanded text:
udivimus quomodo mens de malo semper in pejus corruens, in profundum tandem malorum deducitur. Audiamus quomodo, vel unde eadem ipsa quandoque, post multa et ultima mala, ad rectitudinis integritatem reformatur. Si enim praecedentia et subsequentia hujus visionis recte censemus, puto quia in hac mystica descriptione recognoscimus, quod in Apostolo legimus: Quoniam ubi abundavit iniquitas, superabundavit et gratia. Ex hoc Scripturae loco facile advertere est quod nulla nostra malitia divinam misericordiam vincere potest. Quid enim est quod post succedentes sibi bestias, posito throno, antiquus dierum sedit, nisi quod post multa saepe vitiorum detrimenta, ille qui est ante omnia tempora aeternus, per visitantem gratiam, cor lubricum in firma propositi stabilitate figit, et sibi mansionem constituit? Et quid est quod bestiarum potestas aufertur, nisi, quod per visitantem gratiam, vitiorum tyrannide sopita, regnum peccati destruitur
Abbreviated transcription (Latin):
rebus noli scrutari multipliciter. et
in plurib oꝑibꝰ eiꝰ ñ eriscuriosꝰ. Plu¬
rima enim supra sensum hominum
ostensa sunt tibi multos enim supplai¬
tauit suspitio ecꝵ: et in uanitate de¬
tinuit sensus illoꝵ. Hec sententia res¬

Expanded text:
rebus noli scrutari multipliciter, et in pluribus operibus eius non eris curiosus. Plurima enim supra sensum hominis ostensa sunt tibi. Multos enim supplantavit suspectio illorum, et in vanitate detinuit sensus illorum. Cor durum male
Abbreviated transcription (Latin):
et quatuor suꝑ capita erant suꝑ bes¬
tiam et potestas data ẽ ei. attende
quam recte alas habere: dicãtur. qui
in hanc bestia desigñatur. Certe cũ
uolucres uolant. se ipsas supra semet¬
ipsas leuant. Certe cum uolare uo¬
lunt. seipsas ꝑ inane suspendunt. Ñ¬
ne eusmodi mentes seipsas supra
semet ipsas attoilunt. et ꝑ inane sus¬
pendunt. cum ꝓpter ambitionem
et inanem głam durę uistrictiõis
obseruantias pene ultra humanȩ
possibilitatis mensurã extendunt:
uirtutis enim studia ȩxercere. et iur¬
tutum m̾ita uel premia non cura¬
re nec querere: quid alud ẽ quam
se ꝑ inane in alta suspendere: Et
quid aluid ẽ multa capita habere.
quam nichil simpliciter agere: nã
sicut mnalis occupationem et exer¬
citationem: sic in capite intelligimꝰ
intentionem. Nam capud totum
corpus regit. et intentioni om̃is nr̃a

Expanded text:
et quatuor capita erant super beset quatuor capita erant super bestiam, et potestas data est ei . Attende quam recte alas habere dicantur, quae in hac bestia designantur. Certe eum volucres volant, seipsas supra semetipsas levant. Certe cum volare volunt seipsas per inane suspendunt. Nonne ejusmodi mentes seipsas supra semetipsas attollunt, et per inane suspendunt, cum propter ambitionem et inanem gloriam durae districtionis observantias pene ultra humanae possibilitatis mensuram extendunt? Virtutis enim studia exercere, et virtutum merita, vel praemia non curare, nec quaerere, quid aliud est quam se per inane in alta suspendere? Et quid aliud est multa capita habere, quam nihil simpliciter agere? Nam, sicut in alis occupationem et exercitationem, sic in capite intelligimus intentionem. Nam caput totum corpus regit, et intentioni omnis n
Abbreviated transcription (Latin):
lit. et post multum usum et exerci¬
tium nichilominus ꝑ multam iam
astuuiam suppetit. ut decipe facile¬
possit cum uelit. Quid enuim aliud ẽ
fraudulentia. quam astuta malicia.
ad omnem fraudem tam prona. quã
prompta: Recte ypocritaꝵ fraudulẽ¬
tia in pardo figuratur: qui ꝑ totum
corpus maculis quibꝰdam resꝑgitur.
Nam ypocrite quidem scĩtatem oꝑe
ptendunt: s ꝑuersum ẽ quod dilig̃t̃.
Et quod intus uiuit in affectione. ne¬
cesse ẽ quandoq erumpat. et appare¬
at in oꝑe. Agunt itaq qui eiusmodi
sunt bona in manifesto: et mala in
occulto. Qui igitur ad dissolutionis
oꝑa furtiue erumpunt: uel quociens¬
cumq excusabiliter id possunt. quid
alud quam actionis suȩ corpus quibꝰ¬
dam maculis resꝑgunt: Hideamus
itaq qualis eẽ dicatur bestia hec q̃
tercio loco describit᷑. post hec inqͥt
aspiciebam et ecce altera quasi pardꝰ.
et alas habebat auis quatuor suꝑ se.

Expanded text:
ssit, et post multum usum, et exercissit, et post multum usum, et exercitium, nihilominus per multam jam astutiam suppetit, ut decipere facilepossit, cum velit. Quid enim aliud est fraudulentia, quam astuta malitia, ad omnem fraudem tam prona quam prompta? Recte hypocritarum fraudulentia in pardo figuratur qui per totum corpus maculis quibusdam respergitur. Nam hypocritae quidem sanctitatem opere praetendunt, sed perversum est quod diligunt, et quod intus vivit in affectione, necesse est quandoque erumpat et appareat in opere. Agunt itaque qui ejusmodi sunt, bona in manifesto, et mala in occulto. Qui igitur ad dissolutionis opera furtive erumpunt, vel quotiescunque excusabiliter id possunt, quid aliud quam actionis suae corpus quibusdam maculis respergunt? Videamus itaque qualis esse dicatur bestia haec, quae tertio loco describitur. Post haec, inquit, aspiciebam, et ecce altera quasi pardus, et alas habebat quasi avis quatuor super se,
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Nunc autẽ omnia laniant.
omnia lacerant unde fit ut tan¬
Dem aliquando omnib odiosi fiant.
Qui enim loquitur iniqua ñ potest
latere. S cum incipiunt agnosci. in¬
cipiunt pariter contemptui et odio
haberi. S inuida mens atq suꝑba.
quanto putas dolore uritur. quan¬
to liuore torquetur. cum uideat ali¬
os de die in diem ad meliora ꝓficẽ.
seipsum cotidie in omniũ opinioe
decrescere: et magis magisq uiles¬
cere: Inde fit sepe ut ad callida se¬
argumenta conuertat. dum sũmo
cum studio et sollicitudine queritat
quomodo uel suam głam dilatare.
uel aliorum obnubilare queat. In¬
cipit itaq ex tunc sc̃itatem simula¬
re: et ꝑ ypocrisim paulatim se ad
õem fraudulentiã tradere. Sic par¬
dus urso succedit. dum mens lubͥca
de uitio in uicium defluit. et ꝑ in¬
uidentie malum in fraudulantiam
lentiam excrescit: quando ex multa
iam malicia menti accidit. ut liben¬
ter omnino decipere possit cũm ue¬

Expanded text:
rent! Nunc autem omnia laniant, rent! Nunc autem omnia laniant, omnia lacerant, unde fit ut tandem aliquando omnibus odiosi fiant. Qui enim loquitur, inquam, non potest latere. Sed cum incipiunt agnosci, incipiunt pariter contemni et odio haberi. Sed invida mens atque superba, quanto putas dolore uritur, quanto livore torquetur, cum alios videat de die in diem ad meliora proficere, seipsum quotidie in omni opinione decrescere, et magis magisque vilescere? Unde fit saepe ut se ad callida argumenta convertat, dum summo cum studio et sollicitudine quaeritat, quomodo vel suam gloriam dilatare, vel aliorum obnubilare queat. Incipit itaque extunc sanctitatem simulare, et per hypocrisim paulatim se ad omnem fraudulentiam tradere. Sic pardus urso succedit, dum mens lubrica de vitio in vitium defluit, et per invidentiae malum in fraudulentiam lentiam exerescit, quando ex multa jam malitia menti accidit, ut libenter omnino decipere velit cum po
Abbreviated transcription (Latin):
onem quam instigationẽ intelligere.
Solent enim semꝑ mali sp̃c malignis
mentib maligna sucgerere: et ad om¬
nem maliciam instigare. Quam sit
maliciosum quamue ꝑnitiosũ detͣ¬
ctionib deseruire: et in hoc unum¬
quemq uicio suo satisfacere: ex illa
potes salomonis sententia aduert̾e.
Si mordeat serpens in silentio. nicħ
eo minus ht̃: qui occulte detrahit.
Nonne huic sententiȩ concinit. gͦo
psalmista de euismodi dicit: Sepul¬
chrum patens ẽ guttur eoꝵ lingus
suis dolose agebant: uenenum as¬
pidum sub labiis eorum. Omalum
execrabile. et tam loquenti quam au¬
dienti exiciabile. Surge inquit co¬
mede carnes płimas. Et quid aliud
ursus. quid aliud hec ferma belua
nouit. quam uel suas plantas sucge¬
re. uel alienas carnes lacerare: Qͥd
inquam inuidentiȩ monstrum ali¬
ud officii gerit: quam uel suas mo¬
lestias plangere. uel aliena infirma
carpere:S utinam solas carnes la¬
cerarent: utinam uel ossib parre¬

Expanded text:
onem, quam instigationem intelligere. onem, quam instigationem intelligere. Solent enim semper mali spiritus malignis mentibus maligna suggerere, et ad omnem malitiam instigare. Quod sit malitiosum, quamve perniciosum detractionibus deservire, et in hoc unumquemque vitio suo satisfacere, ex illa potes Salomonis sententia advertere: Si mordeat serpens in silentio, nihil eo minus habet, qui occulte detrahit . Nonne huic sententiae concinit, quod Psalmista de ejusmodi dicit: Sepulcrum patens est guttur eorum, linguis suis dolose agebant, venenum aspidum sub labiis eorum . O malum exsecrabile et tam loquenti, quam audienti exitiale: Surge, inquit, comede carnes plurimas. Et quid aliud ursus, quid aliud haec ferina bellua novit, quam vel suas plantas sugere, vel alienas carnes lacerare? Quid, inquam, invidentiae monstrum aliud officii gerit, quam vel suas molestias plangere, vel aliena infirma carpere? Sed utinam solas carnes lacerarent, utinam vel ossibus parce
Abbreviated transcription (Latin):
Qiͦ ex uicio inuidentie mens cadat
in uicium fraudulen
unc ẽ ti
facile uidere quam recte cõ¬
ueniat huic bestie: quod loco nouis¬
simo ponitur. dum dicitur. Surge
comede carnes płimas. Quid ẽ enim
carnes comedere: nisi aliena infir¬
ma dente maledico lacerare: Qui
enim alienam uitam libent̃ rodurt.
qui detractionib studiose deserui¬
unt. qui proximoꝵ infirmitates de¬
lectabilit̾ carpunt: quid aliud qũa
carnes comedunt: Ciusmodi carni¬
um corrosores. ꝓph̃a iam ꝑ exꝑientiã
nouerat: quando dicebat. Appropi¬
ant suꝑ me nocentes: ut edant car¬
nes meas. S quod dicitur surge co¬
mede. quid queso erit p̃ceptio. an ꝑ¬
missio. suggestio. an instigatio: s si
a bonis anglis dictum putamꝰ con-¬
sequent᷑ et in eorum u̾bis solam ꝑmis¬
sionem factam intelligamus. Tale ẽ
illud quod ad uidam dicit᷑. Quod fa¬
cis. fac eitius. Si autem constat a
malis angłis dictum fuisse. possumꝰ
in eiusdem modi uerbis. tam suggesti¬

Expanded text:
 ex vitio invidentiae mens cadat in vitium fraudulentiae. Nunc est facile videre quam recte conveniat huic bestiae, quod loco novissimo ponitur dum dicitur: Surge, comede carnes plurimas. Quid est enim carnes comedere, nisi aliena infirma dente maledico lacerare? Qui enim alienam vitam libenter rodunt, qui derogationibus studiose deserviunt, qui proximorum infirmitates delectabiliter carpunt, quid aliud quam carnes comedunt? Ejusmodi carnium corrosores, Propheta jam per experientiam noverat, quando dicebat: Appropiant super me nocentes, ut edant carnes meas . Sed quod dicitur: Surge, comede, quid, quaeso, erit praeceptio an permissio, suggestio an instigatio? Sed si a bonis angelis dictum putamus, consequenter et in eorum verbis solam permissionem factam intelligamus. Tale est illud quod ad Judam dicitur: Quod facis, fac citius . Si autem constat a malis angelis dictum fuisse, possumus in ejusmodi verbis tam suggesti
Abbreviated transcription (Latin):
Nultur etiam pedib libent᷑ graditur.
unde et a quibꝰdam gradipes appella¬
tur: quia terrena peccator amat. et
terrenis inhiat. Quandoq etiam uul¬
tur in altum uolat: quia peccator
norat. Quis enim intuetur oculos uul¬
turis.i. intentionẽ cogitationis: Hoc
enim omĩpc sibi reliquit: quod cogi¬
tationes hominũ solus nouit. Nota
etiam quod uultur ut ait ysidorus
a uolatu tardo nominet᷑. Tarde enĩ
cum uolare ceꝑit a t̾ra recednt quia
peccator aut uix aut numquam t̾rena

Expanded text:
Vultur etiam pedibus libenter graditur. Vultur etiam pedibus libenter graditur. Unde et a quibusdam gradipes appellatur, quia terrena peccator amat et terrenis inhiat. Quandoque etiam vultur in altum volat, quia peccator norat. Quis enim intuetur oculos vulturis, id est intentionem cogitationis? Hoc enim Omnipotens sibi reliquit, qui cogitationes hominum solus novit. Nota etiam quod vultur, ut ait Isidorus, a volatu tardo nominetur. Tarde enim cum volare coeperit, a terra recedit quia peccator aut vix aut nunquam terrena
Abbreviated transcription (Latin):
tis cius uias quib nos ad alta suble¬
uant considare noluit: semit̃a auis
ignorauit. Neq enim pensare studu¬
it. quod eiꝰ nos humilitas leuaret ad
celestia: et mortis eius intentio refor¬
maret ad uitam. Semitã gͥ ignora¬
uit auis. nec intuitus ẽ oculos uul¬
turis: qi et si uidit eum quẽ in mor¬
te tenuit. uidere noluit. quanta uite
nĩe gloria. de eus morte sequerct᷑. Inde
ad crudelitatẽ qͦi ꝑseuitionis exarsit.
uerba uite ꝑcipere renuit. p̃dicatores
regni celoꝵ ꝓhibendo. seiuendo. ferien
gentilitatis collectione disꝑsi sunt.S ⁊
natura uisltͦis talis dicit ẽẽ: ut ꝑ nultu¬
rem quisq peccator intelligi uideat᷑
Nultur siquidẽ erercitũ sequit᷑. ut mor¬
tuoꝵ cadai̾ub sauiet᷑: qr peccator pͣuos
homines qui sunt in ȩrercitu d̃iaboli
sequit᷑: ut pͣuos eoꝵ mores imitet᷑. Mor¬
tuoꝵ cadauerib uescit᷑: qr carnalib
desidiis que mortẽ gnant delectatur.

Expanded text:
tis ejus vias, quibus nos ad alta subletis ejus vias, quibus nos ad alta sublevaret, considerare noluit, semitam avis ignoravit. Neque enim pensaro studuit, quod ejus non humilitas levaret ad coelestia, et mortis ejus intentio reformaret ad vitam. Semitam igitur ignoravit avis, nec intuitus est oculis vulturis, quia, etsi vidit eum quem morte tenuit, videre noluit quanta vitae nostrae gloria de morte ejus sequeretur. Unde ad crudelitatem quoque persecutionis exarsit, verba vitae recipere renuit, praedicatores regni coelorum prohibendo, saeviendo, feriendgentilitatis collectionem dispersi sunt; sed et natura vulturis talis esse dicitur, ut per vulturem quisque peccator intelligi videatur. Vultur siquidem exercitum sequitur, ut mortuorum cadaveribus satietur, quia peccator pravos homines, qui sunt in exercitu diaboli, sequitur, ut pravos eorum mores imitetur. Mortuorum cadaveribus vescitur, quia carnalibus desideriis, quae mortem generant delectatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Oculus
Quis hoc loco aius nomine. nisi ille¬
signatur: qui corpus carneũ quod as¬
sumpsit. ascendendo ad ethera libra¬
uit: Qui apte qͦ etiã uulturis appl¬
latione expͥmit᷑. Hultur quippe dum
uolat. si iacens cadauer conspicit. ad
esum se caclaius deponit: ut plerũq
sic in morte capit᷑ dum ad mortuũ ani¬
mal de summis nenit. Recte gͦ media¬
tor di et hominũ redemptor nr̃ uult᷑is
appellatione signat᷑: qui manens in
altitudine diuinitatis sue: quasi qͦdã
uolatu sublimi. cadauer nr̃e morta¬
litatis consperit in infimis. et sese de
celestib ad ima sũmisit. fieri qͦ dig
tuum animal peciit: mortẽ ap̃ nos
qr ap̃ se erat immortalis. inuenit. S
huiꝰ uulturis oculus fuit: ipsa intentio
nr̃e resurr̃onis. qr ipse ad tͥduũ mor¬
tiuis. ab et̃na nos morte lib̾auit. Iile
dit: s quod morte sua mort̾e nr̃am
destrueret. minime attendit. Cons
perit quidem uiitturẽ. s oculos nul¬
turis ñ asperit. Qui dum humilita¬

Expanded text:
us Quis hoc in loco avis nomine nisi illsignatur, qui corpus carneum quod assumpsit ascendendo ad aethera libravit? qui apte quoque etiam vulturis appellatione exprimitur. Vultur quippe dum volat, si jacens cadaver conspicit, se ad esum cadaveris deponit, et plerumque se in morte capitur, dum ad mortem animal de summis venit. Recte ergo mediator hominum redemptor noster vulturis appellatione signatur, qui manens in altitudine divinitatis suae, quasi a quodam volatu sublime cadaver mortalitatis nostrae conspexit in infimis, et sese de coelestibus ad ima submisit. Fieri quippe ptuum animal petiit, mortem apud nos, qui apud se erat immortalis, invenit. Sed hujus vulturis oculus fuit ipsa intentio nostrae resurrectionis, quia ipse ad triduum mortuus ab aeterna nos morte liberavit. Ille dit, sed quod morte sua nostram mortem destrueret minime attpexit quidem vulturem, sed oculum vulturis non aspexit. Qui dum humilita
Abbreviated transcription (Latin):
laborauit ut possent uiuere: laborat
ut debeant int̾ire. Hy pocrite gͦ qͥ ꝑ
strutionẽ intelligit᷑. consuetudo talis
ẽẽ ꝑhibet᷑: ut de nullo alio cura hãt.
s de his que agit in se gloriet᷑. et sibi
soli bonum quod agit p̃cet̾is a scbat.¬

Expanded text:
laboravit ut possent vivere, laborat ut debeant interire. Hypocritae ergo, qui per struthionem intelliguntur, consuetudinis talis esse perhibentur, ut de nullo alio curam habeant, sed de his quae agunt, in se glorientur, et sibi solis bonum quod agunt, prae caet
Abbreviated transcription (Latin):
pulam non cessat ignis: sic lixru¬
ria quam diu carnalib desidiis
pascitur. ñ extinguit᷑. Duob modiꝰ
ignis extinguit᷑ scilicet dũ subtͣo¬
unt᷑ ligna. uel dum asꝑgitur aqͣ.
Sic luxuriȩ flamma dum subtra¬
untur carnis incentiua. seu dum
mens irrigatur lacrimarum af¬
fiuentia: suffocatur ne noceat.

Expanded text:
pulam, non cessat ignis; sic luxupulam, non cessat ignis; sic luxuria, quandiu carnalibus desideriis pascitur, non exstinguitur. Duobus modis ignis exstinguitur, scilicet dum subtrahuntur ligna, vel aspergitur aqua. Sic luxuriae flamma, dum subtrahuntur carnis incentiva, vel dum mens irrigatur lacrymarum affluentia, suffocatur ne noceat.
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽ tuã a muliere. ⁊ maxime a
muliere cõpta:q  ccũspicias sp̃em
alienã: ꝓpt̾ sp̃em enĩ mulieris¬
cupiscentia quasi ignis exaudes¬
at. In amorem thamar sororis
sue amon filuis dauid exarsit:
et ꝑiit. Exarsit et ꝑut in amo¬
iem die filiȩ iacob. sichem filuᷤ
emor. Sic speciem mulieris alie¬
nȩ multi admirati: reprobi fac¬
ti sunt. Nonne in ꝓuerbiis scͥptũ
ẽ de ea: fouea ꝓfrinda meretrir.
et puteus angustus aliena: In¬
sidiatur in uia quasi latro: et qͦs
incautos uiderit interficiet. Non
panis: Nonne qui nutrit scorta:
ꝑdit sub̃am: Ecce duo contͣria.
si luxuriosus es et auarus. largũ
cnim querit luxuria: parcũ aua
tinus. quod contraria p̃cipiant:
dicit auaricia serua: luxruria uero¬
dicit eroga: ꝑdis si male erogas.
si aũt non erogaueris. ñ recipis qͦd
amas. Nutrimentũ luxurie coha¬
bitatio ministrat: prebet uires:
supponit igni materiam. Nisi eñi
adiacentem subtrahas igni sti¬

Expanded text:
faciem tuam a muliere, et maxime a faciem tuam a muliere, et maxime a muliere compta, et ne respicias speciem alienam, propter speciem enim muliercupiscentia quasi ignis exardescit. In amorem Thamar sororis suae Amon filius David exarsit, et periit . Exarsit, et periit in amore Dinae filiae Jacob Sichem filius Hemor . Sic speciem mulieris alienae multi admirati, reprobi facti sunt. Nonne in Proverbiis scriptum est de ea? Fovea profunda meretrix, et puteus angustus aliena . Insidiatur in via quasi latro, et quos incautos viderit, interficiet. Nonnix est unicus panis? Nonne qui nutrit scorta, perdet substantiam? Ecce duo contraria si luxuriosus es et avarus. Largum enim quaerit luxuria, parcum avaricit Augustinus, quod contraria praecipiant. Dicit avaritia, serva; luxuria dicit, eroga. Perdis si male erogas; si autem non erogaveris, non recipis quod amas. Nutrimentum luxuriae cohabitatio ministrat, praebet vires, supponit igni materiam. Nisi enim adjacentem subtrahas igni sti
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut uestimenta illius nõ
ardeant: aut ambulare sr̃
prunas.⁊ ñ cõburent᷑ plante
eius: Sic qui ingredit᷑ aduxo
detigerit eam. Dũ egrotaret
iob.⁊ damna substantiȩ pa¬
teret᷑. dum ꝓmorte filioꝵ cor
eius dolorib anxiaret᷑. dũ mo¬
lestia carnis affligeret᷑. et testi
samem radet: inter hec nieħ
est rilictum qd̃ grauiꝰ afflige¬
ret quam uror sana ⁊ ꝑuerla
Ait enim uiro egrotant. ad¬
huc ꝑmanes insimplicitate
tua: Benedic do et morere.
Inparadyso ut diximꝰ mulier
nocuit. s inst̾quilimio ut ac¬
dis ñ defuit. Affuit cum petͦ
inp̃torio: et cum herode locu¬
ta est in palatio. In p̾torio. pe¬
tro p̾buit negationis occasionẽ.
in palatio ausa est dice herodi.
damͥ indisco caput iohis bap¬
tiste. Commorari gͥ leomi et
drachoni magis placebit: qͣm
cum muiliere neqͣm habitare.
Nequitia a mulieriᷤ imimu¬
tat faciem eiꝰ. ⁊ obsecabit uul¬
tum suum tanquã ursus:⁊
quasi saccum ostendet in me

Expanded text:
ita ut vestimenta illius non ita ut vestimenta illius non ardeant; aut ambulare super prunas, et non comburantur plantae ejus? Sic qui ingreditur ad mumundus cum tetigerit eam. Dum aegrotaret Job, et damna substantiae pateretur, dum pro morte filiorum cor ejus doloribus anxiaretur, dum molestia carnis affligeretur, et testa saniem raderet, inter haec nihil est relictum, quod gravius affligeret, quam uxor insana et perversa. Ait enim viro aegrotanti: Adhuc permanes in simplicitate tua, Benedic Deo et morere . In paradiso, ut diximus, mulier nocuit, sed in sterquilinio, ut audis, non desinit. Adfuit cum Petro in praetorio, et cum Herode locuta est in palatio. In praetorio Petro praebuit negationis occasionem, in palatio ausa est dicere Herodi: Da mihi in disco caput Joannis Baptistae . Commorari igitur cum leone et dracone magis placeat quam cum muliere nequam habitare. Nequitia enim mulieris immutat faciem ejus, et obcaecabit vultum suum tanquam ursus, et quasi saccum ostendet in med
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ torques.⁊ monilia.⁊ armil¬
las. mitras.⁊ discͥminalia.
⁊ ꝑiscelidas. ⁊ murenulaᷤ. et
re fetor: ꝓzona funiculꝰ. ꝓcͥs¬
panti cͥne caluitiũ: ꝓfascia pec¬
torali cilitiũ. Hic u̾mis illie
ignis. Hic putredo: illic cor¬
mentum. sine t̾mino. Erit
tñ ibi umis conscientie hic
nutͥcus delectationib carmiᷤ.
qui illic desꝑationis dolorẽ
commouebit. Ecce qd amaᷤᷤ
hõ: ecce qd̃ es. ⁊ qd̾ amas. Ci¬
nis es ⁊ puluis: ⁊ uento suꝑbie
subleuaris. Nocet uicinitas
mulierũ: cohabitatio eaꝵ mł¬
tos traxit adcͥmen: quaꝵ ut
ait beatꝰ ggiꝰ. uox blandit᷑ au¬
rib ⁊ facies oculis. In parady¬
so nocuit mulier. int̾ra nocet:
trahit ad inferos: ne igit᷑ ob¬
struat celum. sapientis ẽ ꝓui¬
dere. Uñ in eccł̾iastico legi. In
medio mulierũ noli cõmora¬
ri. De uestimentiᷤ enĩ ꝓcedit
tinea: et amuliere iniquitaᷤ
iuiri. Uñ ⁊ in ꝓu̾biis salom¬
on dic. Nunquid abscond̾e
potest hõ ignẽ in sinu suo

Expanded text:
et torques, et monilia, et armillas, et mitras, et discriminalia, et veriscelidas, et murenulas, et r, et pro zona funiculus, pro crispanti crine calvitium, et pro fascia pectorali cilicium. Hic vermis, illic ignis; hic putredo, illic tormentum sine termino. Erit tamen ibi vermis conscientiae hic, nutritus delectationibus carnis, qui illic desperationis dolorem commovebit. Ecce quod amas homo, ecce quod es et quod amas. Cinis es et pulvis, et vento superbiae sublevaris. Nocet vicinitas mulierum, cohabitatio earum multos traxit ad crimen, « quarum, ut ait B. Gregorius, vox blanditur auribus, et facies oculis. » In paradiso nocuit mulier, in terra adhuc nocet, trahitque ad inferos. Ne igitur obstruat coelum, sapientis est providere. Unde in Ecclesiastico legitur: In medio mulierum noli commorari, de vestimentis enim procedit tinea, et a muliere iniquitas viri . Unde in Proverbiis Salomon dicit: Nunquid abscondere potest homo ignem in sinu suo,
Abbreviated transcription (Latin):
uen ꝓcati uultu blandit᷑ diceis
Uictimas ꝓsalute debii. hodie
reddidi uota mea: iccirco eg̾ssa
sum inoccursum tuũ. desid̾anᷤ
te uide ⁊ repꝑi. Intexui funibꝰ
lectum meum: straui tapetibꝰ
pict̾is exegipto. Asꝑsi cubile me¬
um.mirra.⁊ aloe.⁊ cynamomo.
cescat dies. Non est enĩ uir in¬

Expanded text:
procaci vultu blanditur dicens victimas pro salute debui hodie reddidi vota mea idcirco egressa sum in occursum tuum desiderans te videre et repperi intexui funibus lectum meum stravi tapetibus pictis ex Aegypto aspersi cubile meum murra et aloe et cinnamomo cescat dies
Abbreviated transcription (Latin):
latoriꝰ: ut cum lenitate. peccantẽ
est sermo durꝰ de quo dr̃.: uos aũ
cum aust̾itate imꝑabatiᷤ eis. et
cũ potentia. De¬
eptimꝰ modꝰ est equalitaᷤ pul¬
sus nat. ural similantiꝰ: uł
in equalitã pulsus. ut modo
sit magnꝰ. mͦ paruꝰ. mͦ fortiᷤ. mͦ¬
debilis. Artherie ꝓcedunt a
corde: equalitas pulsꝰ. inar¬
theriis. est idemtitas uitȩ ꝓce¬
dens exaffectii cordis. Cũ aut̃
mens incontͣrium uercit᷑. tc̃ ꝑ
diu̾sos motꝰ inequalitaꝰ puloꝰ¬

Expanded text:
latorius, ut cum lenitate peccantem est sermo durus, de quo dicitur: Vos autem cum austeritate imperabitis eis, et cum potentia eptimus modus est aequalitas pulsus naturali similantis, vel inaequalitas pulsus, ut modo sit magnus, modo parvus, modo fortis, mdebilis. Arteriae procedunt a corde, aequalitas pulsus in arteriis est identitas vitae, procedens ex affectu cordis. Cum autem mens in contrarium vertitur, tunc per diversos motus inaequalitas
Abbreviated transcription (Latin):
rum remiseritis peccata. remittunt᷑
eis. Quid enim ẽ peccata remittere:
nisi districtionis sententiam que
peccatis debebant᷑ relaxando absol-¬
uere. et absoluendo relaxare: Et qͥd
ẽ peccata retinere:nisi non uere pe¬
nitentes nolle absoluere: Multi enĩ
confitentium absolutionem quer̃t:
qui tamen crimina sua ex toto de¬
serere nolunt. Multi cautelam de
futuro ꝓmittunt: s satisfacere no¬
lunt. Euismodi om̃s eo quod uere
non penitent: ꝓculdubio absolui
ñ debent. Hoc ẽ enuim uere penite.
de preterita preuaricatione dolere.
cum firmo ꝓposito confitendi. satis¬
faciendi: et cum om̃i cautela cauen¬
di. in hunc modum penitentes. me¬
rito debent absolui: alioqura sine
absolutione remitti: et hoc ẽ pecca

Expanded text:
orum remiseritis peccata remittuntur orum remiseritis peccata remittuntur eis. Quid enim est peccata remittere, nisi districtionis sententiam quae peccatis debetur relaxando absolvere et absolvendo relaxare? Et quid est peccata retinere, nisi non vere poenitentes nolle absolvere? Multi enim confitentium absolutionem quaerunt, qui tamen crimina sua ex toto deserere nolunt. Multi cautelam de futuro promittunt, sed satisfacere nolunt. Ejusmodi omnes eo quod vere non poenitent, procul dubio absolvi non debent. Hoc est enim vere poenitere, de praeterita praevaricatione dolere cum firmo proposito confitendi, satisfaciendi et cum omni cautela cavendi. In hunc modum poenitentes merito debent absolvi. Alioquin sine absolutione remitti, et hoc est pecca
Abbreviated transcription (Latin):
suscipit sententiam humanam: me¬
retur euadere sententiam diuina.
Ecce habes quomodo sub uno eodẽq:
tempore. soluitur atq ligatur. De hac
ligandi atqi soluendi potestate. a do¬
mino dictum intellige. Quodcumq
solu̾is. et cetera. Notandum aũt qͦd
quemadmodum in diuina solutiõe
transit pena in penam. et̃na in tͣn¬
sitoriam: sic in sacerdotali absolutio¬
ne transfertur sententia in senten¬
tiam. diina inhumanam. Utͦbiq
ergo peccator soluitur. utrobiq li¬
gatur: s ibi absolutio ẽ causa obli-¬
gationis: hic econuerso obligatio ẽ
causa absolutionis. Hinc ẽ quod cũ
ad petrum dicitur. quodcumq sol¬
Nam uti iam diximus. eo ipso in
postum absoluitur a debito diui-¬
nȩ animaduersionis: quo hic mnt̾m
ab homine ligatur debito p̃sentis
satisfactionis. Ad hanc soluendi po¬
testatem et illud ꝑtinere indetur:
quod a dño apłis omnib et in ip̃is
omnib eorum uicariis dicitur. Qͦ¬

Expanded text:
suscipit sententiam humanam, mesuscipit sententiam humanam, meretur evadere sententiam divinam. Ecce quomodo habes quod sub uno eodemque tempore homo solvitur atque ligatur. De hac ligandi atque solvendi potestate a Domino dictum intellige: Quodcunque is, etc. Notandum autem quod quemadmodum in divina solutione transit poena in poenam, aeterna in transitoriam, sic in sacerdotali absolutione transfertur sententia in sententiam, divina in humanam. Utrobique ergo peccator solvitur, utrobique ligatur, sed ibi absolutio est causa obligationis, hic e converso obligatio est causa absolutionis. Hinc est quod cum ad Petrum dicitur: Quodcunque solNam, uti jam diximus, eo ipso in posterum absolvitur a debito debitae animadversionis, quod hic interim ab homine ligatur debito praesentis satisfactionis. Ad hanc solvendi potestatem et illud pertinere videtur quod a Domino apostolis omnibus, et in ipsis omnibus eorum vicariis, dicitur: Qu