comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et imaginẽ dei. factus ẽ homo. Enĩ¬
uͦ imago incorporei. corpus ẽẽ non
potest. Igitur quia imago dĩ ẽ hu
manus animus: incorporeus ẽ ami
poreum quoq ẽ. Porro uita corporis:
anima ẽ. Et incorpore uiuente tã
uiuit pars minima corporis: quam
totum corpus. Iantum ergo uitȩ in
parte corporis ẽ: quantũ in totocor¬
pore. Et uita hȩc anima c̃ nec locale ẽ
Quod tam magnum ẽ in toto. quam
in aliquo: Ec tam magnũ in paruo:
quam in magno. Nonigit᷑ locał est
animus. Et quicqͥd in locale est corpore¬
um nonẽ. Igitur anima corpus ñ ẽ. Itẽ
ma totauoluntas ẽ. Et uoluntas corpꝰ
non est: igitur anima non ẽ corpus.
citas. ẽ q̃nec multitudine recordabili¬
um distenditur. nec paucitate tenuat᷑.
& incorporaliter etiam. corpor alium
reminiscit᷑: et cum meminit animus.
totus meminit:et totus memoria .ẽ.
ubi tangitur animus autem ꝑ non to¬
tum corpus. hoc est ꝑpartem corporis:

Expanded text:
et imaginem Dei factus est homo. Enimet imaginem Dei factus est homo. Enimvero imago incorporei corpus esse non potest. Igitur quia imago Dei est humanus animus, incorporeus est aniocale incorporeum quoque est. Porro vita corporis anima est et in corpore uiuente tam uiuit pars minima corporis, quam totum corpus. tantum ergo uitae in parte corporis est, quantum in toto corpore, et uita haec anima est, nec locale est quod tam magnum est in toto quam in aliquo et tam magnum in paruo quam in magno. non igitur localis est animus, et quidquid inlocale est corporeum non est: igitur anima corpus non est. 3. ma, tota uoluntas est et uoluntas corpus non est: igitur anima non est corpus.citas est, quae nec multitudine recordabilium distenditur nec paucitate tenuatur et incorporaliter etiam corporalium reminiscitur. et cum meminit animus, totus meminit et totus memoria est ubi tangitur, animus autem per non totum corpus, hoc est per partem corporis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cellit. cum tam̃ uttumq sit corpus:
sic animus animo antefert᷑. Cum cam̃
utrũq sit animus. Eniterum opulens
negotiũ et edites causȩ ad dicendũ
ꝓliciunt & pene blandit obuiȩ. su¬
apte obspeciȩ describi sese que st̃
atq etiam cogunt. S hasce excellen¬
tias &e p̾minentias. ac suppremitates.
illipotissimũ illi ad eant. si quiilli st̃.
quos ardens euexit inȩtherauirtus.
Uerũ enim uͦ michi inp̃sentiarũ. huic
destatu animȩ quȩstioni. ꝓut ille ꝓ¬
posuit quocum congressi sumiis et
aliquanto forsan pluscłm responde¬
re michi ꝓuidelicia fuit Quod recte¬
ne ansecus fecerim: equiis & doctus
nis. ubi uͥ disputauimꝰ. nonusq faci¬
liter memoria complecti cognitor
potest. quȩ sparsim edissertata. quȩq
uti arbitror euicta st̃: collectim strie¬
timq et ueluti punctatim subm̃tis
oculum redegi: Et reuisenda simul
nus animus: qm̃ ad similitudinẽ

Expanded text:
praecellitur, cum tamen utrumque sit corpus, praecellitur, cum tamen utrumque sit corpus, sic animus animo antefertur, cum tamen utrumque sit animus. et iterum opulens negotium et dites causae ad dicendum proliciunt et paene blanditer obuiae suapte specie describi sese quaesunt atque etiam cogunt. sed hasce excellentias et praeeminentias ac supremitates illi potissimum illi adeant, si qui illi sunt quos ardens euexit in aethera uirtus. uerum enimuero mihi in praesentiarum huic de statu animae quaestioni, prout ille proposuit, quocum congressi sumus, et aliquanto forsan plusculum respondere mihi prouincia fuit: quod rectene an secus fecerim, aequus et doctus nis ubiubi disputauimus, non usque faciliter memoria conplecti cognitor potest, quae sparsim euti arbitror, evicta sunt; collectim strictimque et veluti punctatim sub mentis oculo redegi, et revisenda simul nus animus: quoniam ad similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc uero medioximũ quiddam na¬
turȩ incorporeȩ s creatȩ sortita: nec
quia non habet quantitatem. Et qm̃
uti agitatis retro disputationibꝰ edocui¬
complexa causarũ. Inspici porro intꝰ
usq nequaquam potest. nisi duplicis
creaturȩ substantiam: qͦ ad homini
posse fassit adhibito iudicii librami¬
ne secernat. Et aut usq quaq cessan¬
dum ẽ: aut istis illuc lincis adcundũ:
ut pͥmũ abin corporeo corpus dirimas.¬
anis De hinc sicut impso omĩmodo corpoꝵ
genere. atrissplendentia: sublimia
depressis. p̃tiosa uilib ante ponis.
ita etiam in incorporeis quȩ creatas.
humanas beluinis: in ipsis itidem
quȩ humanȩ sunt. prudentes stoli¬
dis in hisporro itidemquȩ natura ui¬
gent. doctas in doctis animas ante¬
uertas. Sicuti enim sol corpus ẽ.¬
&e saxum quodlibet longe disparile
huic. ꝑinde tam̃ corpis ẽ: sic equidem
omnigenũ natura uitiarũ. in corporea
scilicet omnis ẽ: s sicut corpiis corpori

Expanded text:
nunc uero medioximum quiddam nanunc uero medioximum quiddam naturae incorporeae, sed creatae sortita nec dquia non habet quantitatem. . Et quoniam uti agitatis retro disputationibus edocuiconplexa causarum inspici porro intus usque nequaquam potest, nisi duplicis creaturam substantiae, quoad homini posse fas siuit, adhibito iudicii libramine secernas, aut usquequaque cessandum est aut istis illuc lineis adeundum, ut primum ab incorporeo corpus dirimas, dehinc sicut in ipso omnimodo corporum genere atris splendentia, sublimia depressis, pretiosa uilibus anteponis, ita etiam in incorporeis quae creata sunt humanas belluinis, in ipsis itidem quae humanae sunt prudentes stolidis, in his porro itidem quae natura uigent doctas indoctis animas anteuertas. et saxum quodlibet longe disparile huic perinde tamen corpus est, sic equidem omnigenum natura uitarum incorporea scilicet omnis est. sed sicut corpus corpore
Abbreviated transcription (Latin):
disputauisti. In hoc tam̃ temet ignauiȩ
non arcesso: Illud equidem nequiusti:
scilicet quod in hoc p̃sertim loco nepo¬
tissimus orator quisq potuisset. Quan¬
talibet enim dicendi copia prȩditus as¬
sertor falsi. Contra ꝑspicuam ueritatẽ
mentut potest: fallere non potest.
De quantitate autem. cur te disputatu¬
rum spoponderis. nichilq de cadem
disserueris. non possum obliuuionis
fuisse dicere: Cum satis constet. ne
nom̃ eius nisi ex memoria potuisse ꝓ¬
ferri. Illud ergo magis credendũ est
te non noluisse. aut oblitum fuisse di¬
cere: s nichil quod diceres inuenisse.
Quid itidem congruit. uł in disputatio¬
nem uocare reticenda: uł reticere ꝓposi¬
ta: iam dequalitate controuersia non
erit: cui ammam subiacere non renuit.
Quȩ si scilicet sicuti quantitatis. ita etiã
qualitatis ex pers esset: profecto enim
ds eẽt. Identidemq suit qualitati.
ita etiam quantitati cederet: corpꝰ eẽt.

Expanded text:
disputauisti, in hoc tamen temet ignauiae disputauisti, in hoc tamen temet ignauiae non arcesso. illud equidem nequiuisti, scilicet quod in hoc praesertim loco ne potissimus orator quisque potuisst, quantalibet enim dicendi copia praeditus adsertor falsi contra perspicuam ueritatem mentiri potest, fallere non potest. de quantitate autem cur te disputaturum spoponderis nihilque de eadem disserueris, non possum obliuionis fuisse dicere, cum satis constet ne nomen eius nisi ex memoria potuisse proferri. illud ergo magis credendum est te non noluisse aut oblitum fuisse dicere, sed nihil quod diceres inuenisse. quid itidem congruit uel in disputationem uocare reticenda uel reticere proposita? iam de qualitate controuersia non erit, cui animam subiacere non renui, quae scilicet si, ut quantitatis, ita etiam qualitatis expers esset, profecto enim deus esset, identidemque si, ut qualitati, ita etiam quantitati cederet, corpus esset.
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ nũc miris modis stupeote. cam
dissidentia. tamq diuersa unoꝓpe¬
modũ mom̃to atq eodem pene ũbo
dixisse. Ergo illigata membris. uaga
ẽ motib: & item motib uaga. condi¬
tione substantiȩ tenetur incluss.
Suntra septum corporis ut tu ais. ani¬
ina mouetur. uidelicet stansmouet᷑:
quod diciratione non sinitur. Sinuͦ
extra corpus motib differtur: inclu¬
saigitur condicione substantiȩ ñ te¬
net᷑. Quis autem dicit. solismotibꝰ ua¬
ga. quasi quicqũa uagari possit in¬
motũ: aut non sit facilius moueri.
& non uagari. quod facit animꝰ ꝑ affec¬
tum. quia subiacet utiq motui ñ scd̾m
locum: quam uagari quippiã nec moue¬
ri. quod ẽ utiq ꝓprium corporis quia
subiacet motioni ꝑ locũ: tuuͦ illam &
stare uagam. & uagari dicis inclusam:
Cum sic̃ iam supra constitit. & moto cor¬
pore consistere: & moueri possit inmo¬
to. En quatenus de localitate animȩ

Expanded text:
uerum nunc miris modis stupeo te tam uerum nunc miris modis stupeo te tam dissidentia tamque diuersa uno propemodum momento atque eodem paene uerbo dixisse: ergo inligata membris uaga est motibus, et item: motibus uaga condicione substantiae tenetur inclusa. si intra saeptum corporis, ut tu ais, anima mouetur, uidelicet stans mouetur, quod dici ratione non sinitur. sin uero extra corpus motibus differtur, inclusa igitur condicione substantiae non tenetur. quia autem dicit solis motibus uaga? quasi quidquam uagari possit inmotum aut non sit facilius moueri et non uagari, quod facit animus per adfectum, quia subiacet utique motui non secundum locum, quam uagari quippiam nec moueri, quod est utique proprium corporis, quia subiacet et motioni per locum. tu uero illam et stare uagam et uagari dicis inclusam, cum, sicut supra iam constitit, et moto corpore consistere et moueri possit inmoto. En quatenus de localitate animae
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝓbabile. certe credibile faciat:
duo hec inuictoriam nempe conue¬
niãnt: ut auctori ꝓbo. causa ꝓbita¬
tis compossit. Horum minꝰ uno. uir¬
tus actionis infringitur: si desit u¬
trumq causatur. Sinunc ȩquidẽ
obliuiosum te parit̃ et ignarũ defen¬
sorem. nancta fallacia penes intellec¬
tu iugidos. ñ solum illud negotii faces¬
sit ut tibi suꝑ his credi non oport̾e
pateat : s ut ueritas cui credendum
semꝑ ẽ. clarior illustriorq sub neces¬
sitate conflictus. & comparatione
falsitatis appareat: Igitur qualitatẽ¬
quantitatem & localitatem ammȩ
daturũ te sponte professus es. Moxq
subiungis. Quomodon localis sit
quȩ inserta membris & illigata uis¬
cerib. solis motib uaga: conditioẽ
substantiȩ tenecur inclusa: Uir sa¬
ne ut aliquid ꝑperam forte sentires
atq idipsum uerisimile uideri con¬
tenderes: Errounum ueniabile fa-¬
cere potest: aluid ignoratio erroris.

Expanded text:
non probabile, certe credibile faciat? non probabile, certe credibile faciat? duo haec in uictoriam nempe conueniunt, ut auctori probo causae probitas compos sit. horum minus uno uirtus actionis infringitur, si desit utrumque, cassatur. sic nunc equidem obliuiosum te pariter et ignarum defensorem nancta fallacia penes intellectu uigidos non solum illud negotii facessiuit, ut tibi super his credi non oportere pateat, sed ut ueritas, cui credendum semper est, clarior inlustriorque sub necessitate conflictus et conparatione falsitatis appareat. XIIII. QVIAquantitatem et localitatem animae daturum te sponte professus es moxque subiungis: quo modo non localis sit, quae inserta membris et inligata uisceribus solis motibus uaga condicione substantiae tenetur inclusa? uix sane ut aliquid perperam forte sentires atque id ipsum ueri simile uideri contenderes, error unum ueniabile facere potest, aliud ignoratio erroris.
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ nemo descendit: Atq ita fi¬
dei nr̃ȩ ratio periclitabitur: si nec re¬
demptoris anima inferos ad eundo re¬
deundoq reserauit: satis ẽ dici potuisse.
quȩcumq illa inferna sunt uiuentib
in accessa fore: cum constet eadem. nͥ
uiuentib adiri nonposse. Reminis ce
nunc in idte statum tui posuisse trac¬
tatus: ut si quantitati uł loqualitati
subiacere animam ꝓbare potuisses:
de corporalitate cius tecũ pars etiam
diũsa sentiret. Uerum sibene scriptoꝵ
tuorum recolis: animadũtere simul
potes ꝓposuisse te potius de quibꝰ dis¬
putandum foret. quam de ꝓpositis
disputasse: Nec te achademicorũ seni¬
orum more. nescientiam tuam scisse.
s uirta secte ipsius uniores. utrũ sci¬
res aliquid. ignorasse. Quis aũt positis
temere duob in quib necessario oꝑis
uniũsi corpus omẽ consistat. ñ utrũꝙ
primũ si quęat. alterutrũ scilicet si
utrumq nequeat: enisu cuipiam. si

Expanded text:
hominum nemo descendit. Atque ita fihominum nemo descendit. Atque ita fidei nostrae ratio periclitabitur, si nec Redemptoris anima inferos adeundo redeundoque reseravit. Satis est dici potuisse, quaecunque illa inferna sunt, viventibus inaccessa fore, cum constet eadem nisi viventibus adiri non posse. II. Reminiscere nunc in id te statum tui posuisse tractatus, ut si quantitati vel localitati subiacere animam probare potuisses, de corporalitate eius tecum pars etiam diuersa sentiret. uerum si bene scriptorum tuorum recolis, animaduertere simul potes proposuisse te potius de quibus disputandum foret, quam de propositis disputasse nec te academicorum seniorum more nescientiam tuam scisse, sed iuxta sectae ipsius iuniores utrum scires aliquid ignorasse. quis autem positis temere duobus, in quibus necessario operis uniuersi corpus omne consistat, non utrumque primum, si queat, alterutrumque scilicet, si utrumque nequeat, enisu cuipiam si
Abbreviated transcription (Latin):
ferna descendit. Nec longe nob cor
porea hȩc inferna querenda sunt:
Quando qͥdem ipsum sepulchtũ do¬
mini ẽ locus inferni. S hanc u r̃aq
ab surditatem: sententia sana respuit.
Ergo nec inutraq substantia morim.
nec inutraq ñ morim᷑. Uiuitq ani¬
ma etiamposito corpore: quamlibae
si ꝑ peccata dõsuo pͥuetur: mortua ui¬
re dicatur. Credibile tam̃ prorsus ñ
erit quod peccatrix anima id ipsũ
ut anima sit amittat: cum etiam cor¬
pori mortuo. corpus. eẽ. non ꝑeat:
Ut enim moriatur corpuscum uita
omĩ amittit auimã: anima uͦ: ani¬
mam non amictit. Quo cirea ani¬
ma inmortalis ẽ corpus uero mor¬
tale quod si corpus inferna non
ingredit᷑ ut pote sepulchro man¬
datum atq indiũsas mundi par¬
tes ꝓ elementorum que sibi in illud
concitauerant diũsitate disce̾ptum: &
animus non accedit inferna. quia sen¬
tentia tua inferosiuuentib claudit:
aut nulli ergosunt inferi: aut ad eos

Expanded text:
ferna desferna desporea haec inferna quaerenda sunt, quandoquidem ipsum sepulcrum Domini est locus inferni. Sed hanc utrumque absurditatem sententia sana respuit. Ergo nec in utraque substantia morimur, nec in utraque non morimur. Vivitque anima etiam posito corpore, quamlibet, si per peccata Deo suo privetur, mortua jure dicatur, Credibile tamen prorsus non erit, quod peccatrix anima id ipsum ut anima sit, amittat, cum etiam corpori mortuo corpus esse non pereat. Ut enim moriatur corpus, cum vita omni amittit animam; anima vero animam non amittit. Quocirca anima immortalis est, corpus vero mortale. Quod si corpus inferna non ingreditur, utpote sepulcro mandatum, atque in diversas mundi partes pro elementorum quae sibi in illud concitaverant diversitate discretum, et animus non accedit ad inferna, quia sententia tua inferos viventibus claudit: aut nulli ergo sunt inferi, aut ad eos
Abbreviated transcription (Latin):
quid statim intimas paradisi sedes. uͥ
eos. eẽ. nouit penetrauit: Aut cũ sibi
in corde diuiris illius flaminas exlec¬
tione ꝓposuit: numquid iam ad tor¬
m̃torum eius loca. acuuus inacces¬
sibilia. inferi ꝓfunda descendit. Iam
scilicet tibi ꝓut par fieri fuit. de¬
incorporalib animarum locis. &
de inferno atq paradiso. & de animȩ
sine corpore incorporali contuitu.
cum de diuite illo & pauꝑe u̾ba feci¬
mus uł cum de anmȩ duplici uisio ẽ¬
tractauimꝰ: responsa rehibui. Quia uͦ
nunc illud quod inferna uiuis in acces¬
sibilia ẽẽ dixisti. in discussum restat:
quatinus dixeris quȩro. Scilicet ex
anima constamus. & corpore. ac licet
ambigat nemo quid immortale in nob̾
quid ue mortale sit: egotam̃ tecum
sic agam. ut deutra maius respondeã
Si exneutra nr̃a substantia morim᷑:
nichil nr̃m ad inferna descendit:
quia inferos uiuis in accessos eẽ. dixisti.
Siutraq morimur: ergo & corpꝰ ad in¬

Expanded text:
quid statim intimas paradisi sedes ubi quid statim intimas paradisi sedes ubi eos esse novit, penetravit? Aut cum sibi in corde divitis illius flammas ex lectione proposuit, nunquid jam ad tormentorum ejus loca ac vivis inaccessibilia inferi profunda descendit? Jam scilicet tibiincorporalibus animarum locis et de inferno atque paradiso et de animae sine corpore incorporali contuitu, cum de diuite illo et paupere uerba fecimus uel cum de animae duplici uisionetractauimus, responsa redhibui. quia uero nunc illud, quod inferna uiuis inaccessibilia esse dixisti, indiscussum restat, quatenus dixeris quaero, scilicet ex anima constamus et corpore. ac licet ambigat nemo quid inmortale in nobis quidue mortale sit, ego tamen tecum sic agam, ut de utra mauis respondeam. si ex neutra nostri substantia morimur, nihil nostrum ad inferna descendit, quia inferos uiuis inaccessos esse dixisti. si utraque morimur, ergo et corpus ad in
Abbreviated transcription (Latin):
corporeum gͥ. eẽ. nouit animũ. ne fal¬
sum sit uerũ. quo se animꝰ ueraciter
incorporeum nouit. Incorporeus
ergo animus iccirco sibi ẽ: quia &
creatori. Sicut enim t̾ra iccireo ho¬
mini t̾ra quia & dõ tra ẽ. & sic̃ aqua
aer. & ignis. id circo hoc ipsum ho¬
mini sunt. quia & ipsum dõ sunt.
et sicuti omĩa que ueracit̃ innotuere
homini. hoc sunt in hominis noticia
quod sunt: ita scilicet humanꝰ ani¬
mꝰ nequaquam potest & alit̃. ẽẽ: &
Naliter dõ notus ẽẽ. Non enim exrerũ
noticia. ẽ creatoris scientia: s existen¬
tia rerum. ex noticia creatoris. Quo¬
circa humanus animus nisi dõ incor¬
poreꝰ
esset: in corporeus. ẽẽ.
non
posset. Quicqͥd
enum
quo quomodo
incorporcum
est. nullomodo
potest. eẽ. corporeum. S ne istic supra
iusto diutius inmorem᷑. cedo. et iam
de illo queramus: quod nulla exparte
petri uł pauli sibi spetiem animus
intra m̃tis archana depingit: num¬

Expanded text:
corporeum igitur esse nouit animum, ne falcorporeum igitur esse nouit animum, ne falsum sit uerum, quo se animus ueraciter incorporeum nouit. incorporeus ergo animus idcirco sibi est, quia et creatori. sicut enim terra idcirco homini terra, quia et deo terra est, et sicut aqua aer et ignis idcirco hoc ipsum homini sunt, quia et ipsum deo sunt, et sicuti omnia quae ueraciter innotuere homini hoc sunt in hominis notitia, quod sunt, ita scilicet humanus animus nequaquam potest et aliter esse et aliter deo notus esse. non enim ex rerum notitia est creatoris scientia, sed existentia rerum ex notitia creatoris. quocirca humanus animus nisi deo incorporeus esset, incorporeus esse non posset. quidquid enim quoquo modo incorporeum est, nullo modo potest esse corporeum. sed ne istic supra iusto diutius inmoremur, cedo etiam de illo quaeramus, quod nulla ex parte Petri vel Pauli sibi speciem animus intra mentis arcana depingit; nun
Abbreviated transcription (Latin):
nit: restat ut doceant quatimuis incor¬
poralis substantia. illi corporea sit: qͥ
candem incorpoream creauit. Nec
pͥmũ dico itasit necne: sedin p̃sentia¬
rum ita eẽ concedo: unde tam̃ ita eẽ.
nouerit: quęro. Si id diuinoꝵ uolu¬
minum litterȩ continent legant. Si
quȩ piam ratiocinatio suadet: doce¬
ant. Si dialecticẽ iuuat exercere: con¬
uincant. Si horum nichil ẽ: salcun
sententiȩ cedant suȩ. ut qui in se in¬
corporei sunt. non ertia se corporeos
.eẽ. se credant: quia aluid extra se. eẽ.
non potest: qui extra se nichł eẽ pocest.
Proinde animus qui inse ipso incorpo¬
reus.ẽ. nequaquam potest extra se ẽẽ
corporeus: quia nec auctor eius ali¬
ud illum nouit. ẽẽ. quam fecit: nec
ille aliud se potest nosse quam factꝰ ẽ.
Ac ꝑhoc siuerum nouit. cumse in cor¬
poreum nouit: ergo fallitur ds̃. si ani¬
mũ quiuere incorporeus ẽ corpore¬
um nouit: s falli ds̃ nonpotest. In¬

Expanded text:
nit, restat ut doceant quatenus incornit, restat ut doceant quatenus incorporalis substantia illi corporea sit, qui eandem incorpoream creauit. nec primum dico ita sit necne, sed in praesentiarum ita esse concedo, unde tamen ita esse nouerint quaero. si id diuinorum uoluminum literae continent legant, si quaepiam ratiocinatio suadet doceant, si dialecticen iuuat exercere conuincant. si horum nihil est, saltim sententiae concedant suae, ut qui in se incorporei sunt non extra se corporeos se esse credant, quia aliud extra se esse non potest qui extra se nihil esse potest. proinde animus, qui in se ipso incorporeus est, nequaquam potest extra se esse corporeus, quia nec auctor eius aliud illum nouit esse quam fecit, nec ille aliud se potest nosse quam factus est. ac per hoc si uerum nouit, cum se incorporeum nouit, ergo fallitur deus, si animum qui uere incorporeus est corporeum nouit: $ed falli deus non potest, in
Abbreviated transcription (Latin):
nichil ꝓfecto ẽ quod uicisse uictoriȩ
sit. Ergo anma corporea ercatori:
et incorporea sibi. S duohȩc quã
sollerter discuti. tatio indagandȩ
ueritatis exposcit: aut uerum reuera
ẽ. quod incorporea sit anima. si hoc
ipsum de se ipsa ueracit᷑ nouit. aut
item uerum ẽ quod corporea sit ani¬
ma: si id penes anmȩ constat aucto¬
rem. Isti uerum dicunt. & uerum ẽ.
quod anima incorporea sit. quia &
ipsum inueritate cognoscit: & item
uerũ ẽ quod amina corporcasit. quĩ
animȩ creator id nouit: duoq &e
contraria usq quaq sibi. & utraq
uera cẽ contendunt. Cum uerũ. nisi
falso contrarium non sit: illustris
ad modũ ac p̃clara disputatio. que
dum unam solamq ueritatem spͥnit.
duas sibi ueritates inuenit. Ut tam̃
istos ꝓfessionis suȩ nexib teneam pe¬
nes hominẽ: ipsis etiam fatentib in cor¬
poreus ẽ humanus animus. Qm̃ gͥ¬
suꝑ hac nob̃ questionis parte conue¬

Expanded text:
nihil profecto est quod uicisse uictoriae nihil profecto est quod uicisse uictoriae sit. ergo si anima corporea creatori et incorporea sibi est, duo haec quam sollerter discuti ratio indagandae ueritatis exposcit: aut uerum reuera est, quod incorporea sit anima, si hoc ipsum de se ipsa ueraciter nouit, aut item uerum est,, quod corporea sit anima, si id penes animae constat auctorem. siti uerum dicunt et uerum est, quod anima incorporea sit, quia et istud in ueritate cognoscit, et item uerum est, quod anima corporea sit, quoniam animae creator id nouit, duoque et contraria usquequaque sibi et utraque uera esse contendunt, cum uerum nisi falso contrarium non sit. inlustris admodum ac praeclara disputatio, quae dum unam solamque. ueritatem spernit duas sibi ueritates inuenit. ut tamen istos professionis suae nexibus teneam, penes hominem ipsis etiam . fatentibus incorporeus est humanus animus. Q hac nobis quaestionis parte conue
Abbreviated transcription (Latin):
nonotiosi. neq mertes. neq uͦ trepi¬
dantes: ut si quid falsiloquii. uani¬
tatis uitio progenitum. aut latere
tenꝰ obripuerit. aut obuium sese
dederit: iħu prȩuio & adiutore feri
interimunt animas garrientibꝰ nu¬
es. Et si non sistimur abitinere. len¬
tamur tam̃. S insumere pusulũ
temporis. inter crem̃ti nichil ẽ qͥn
porro iuuat modo qͥd obuersũ uero.
quid ue diũsum: eademueritas aut de¬
pellat. aut ꝓterat: et cum audio dicere
quiꝰspiam. qui & corporeas ẽẽ uolunt
animas. et easdem incorporcas negare
non possunt. aliud ipsas aminas si¬
bi. aliud eẽ creatori: dõ inquiunt ani¬
mȩ corporeȩ sunt. uerum sibimet in¬
corporeȩ: quod ita ẽ ac sidicant. ani¬
mas et corporeas eẽ: & incorporeas.
ȩtͣnitatem porro testor. quod eomͥ met
hisce in anib respondere ad modũ
labori ẽ: quia nichil istic qͥcũ congre¬
dior nichil quod medullitꝰ eruam:
nichil qui cum certauisse exercitio.

Expanded text:
non otiosi neque inertes, neque uero trepinon otiosi neque inertes, neque uero trepidantes, ut si quid falsiloqui uanitatis uitio progenitum aut latere tenus adstrepuerit aut obuium sese dederit, Iesu praeuio et adiutore feriainterimunt animas garrientibus nugis etsi non sistimur ab itinere, lentamur tamen. sed insumere pauxillum temporis intertrimenti nihil est, quin porro iuuat, modo quid obuersum uero quidue diuersum eadem ueritas aut depellat aut proterat. et cum audio dicere quospiam qui et corporeas esse uolunt animas et easdem incorporeas negare non possunt, aliud ipsas animas sibi, aliud esse creatori: deo, inquiunt, animae corporeae sunt, uerum sibimet incorporeae, quod ita est ac si dicant animas et corporeas esse et incorporeas, aeternitatem porro testor, quod eo mihimet hisce inanibus respondere admodum labori est, quia nihil istic quicum congrediar, nihil quod medullitus eruam, nihil quicum certauisse exercitio,
Abbreviated transcription (Latin):
in corporalit̃ iudere posse in corpo¬
ralis ẽ uisus. Et incorporeum uisũ.
nisi in corporeus non habet: & in cor¬
poralit humanus animui uidet:
incorporcus igitur ẽ animus hu¬
manus. Non ergohisce friuolis solli¬
citeris ampliuis. ut reare animũ non
ẽẽ illic ubi cogitat: quia contempla¬
ri ꝑnaturam nequit situs locoꝵ:
uultus hominũ: motus. actusq popło¬
rũ. Hȩc namq corporea sunt. Porro
autem animus incorporeus. qd con¬
tra naturam sui ẽ: uidere non potest.
Catenus cam̃ ad ẽ ubi cogitat: ut lo¬
ca quȩ cogitat. corporali uisione ñ
cernat: sicut ad est ubi uiuificat.
ut ipsa quȩ uiuificat
suicor¬
poris interna ñ
uideat.
Acsic usqquaq
patet
se uidere sine corpore: & incorporea
cum corpore uidere non posse. Non
duitius alexandriȩ peregrinemur:
s ab egypto redeuntes transmisso
errorum mari. & emensa ignoran¬
tiȩ heremo. ueritatis patriam atq
uti tram repromissionis intremus.

Expanded text:
incorporaliter uidere posse incorpoincorporaliter uidere posse incorporalis est uisus, et incorporeum uisum nisi incorporeus non habet, et incorporaliter humanus animus uidet: incorporeus igitur est humanus animus. non ergo hisce friuolis solliciteris amplius, ut reare animum non esse illic ubi cogitat, quia contemplari per naturam nequit situs locorum, uultus hominum, motus actusque populorum, haec namque corporea sunt. porro autem animus incorporeus quod contra naturam sui est uidere non potest, eatenus tamen adest ubi cogitat, ut loca quae cogitat corporali uisione non cernat, sicut adest ubi uiuificat, ut ipsa quae uiuificat sui corporis interna non uideat. ac si usquequaque patet se uidere sine corpore et incorporea cum corpore uidere non posse, non diutius Alexandriae ppregrinemur, sed ab Aegypto redeuntes transmisso errorum mari et emensa ignorantiae eremo ueritatis patriam atque uti terram repromissionis intremus
Abbreviated transcription (Latin):
na quis claudit᷑. Age queso. intende
uiscera tua. & in om̃s ad modũ corpoꝵ
partes. istum quem dictitas animi
corporalem uisũ. & de tem& ipsore¬
nuntiato tibi. nobisq dicito. Quib¬
modis quoue situ. triformitas cerebri
coeat: iecoris massa iaceat: regula
lienis hereat. stomachi librapende¬
at: cordisplectrum feriat: qui ue¬
narum tramides. quȩ ue textura: quȩ
neruoꝵ origines. quȩ compages:
quȩ ossuũ coitio. quȩ ue compactio:
quȩ pulmonũ caua. q̃ tortuosa bouloꝵ eno¬
dib quȩ ligaturis explicite in flexio¬
nes. acreflexiones. Ecce quid negas
arbitror: suꝑhis responsa rehibere. Cur
igitur negas: Quia uidelicet ammus
ꝑsese corpora nequa quã uidet. Sed
ctir uidere corporea nequa quã possit:
quem ñ sine uisu eẽ iam constitit: Ne¬
mo quicquã corporeum uidet: qui
corporalem uisum nonhabet. Animꝰ
auitem qui habet uisum & corporale
nichil uidet. incorporalit uidet: &

Expanded text:
na, quis clauditur. age, quaeso, intende na, quis clauditur. age, quaeso, intende in uiscera tua et in omnes admodum corporum partes istum quem dictitas animi corporalem uisum et de temet ipso renuntiato tibi nobisqmodis, quove situ triformitas cerebri coeat, jecoris massa jaceat, regula lienis haereat, stomachi libra pendeat, cordis plectrum feriat, qui venarum tramites, quaeve textura, quae nervorum origines, quaeve compages, quae ossium coitio, quaeve compactio, quae pulmonum cava, quae tortuosae batulorum enodibus, quae ligaturis explicitae inflexiones ac reflexiones. Ecce quid negas, arbitror, super his responsa redhibere. Cur igitur negas? quia videlicet animus per sese corporea nequaquam videt. Sed cur videre corporea nequaquam possit, quem non sine visu esse jam constitit? Nemo quidquam corporeum videt, qui corporalem visum non habet. Animus autem, qui habet uisum et corporale nihil uidet, incorporaliter uidet, et
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ambiguo p̃senti:. testes habeamus.
Quorum uł appius eis qui exterius cla¬
rerent oculis. & interuis eicutirent
consilii lum̃ pre buit: uł hermophilꝰ
theoponpũ. geometricam sine radio
docuit: uł tobias filio dum cęli iter
p̃uius pandit: angłm comitem dedit.
Uidet gͥ animus. absq corpore. nec cor¬
pulentum aliquid aut coloratum.
aut ꝑ loca distentum: S ipsam uerita¬
tem. quȩ summe incorporea ds̃ ẽ: in cor¬
poreo contemplatur optutu. Patet ut
arbitror animũ. & ꝑse incorporea: &
ꝑcorpus uidere corporea. S illud ad¬
huc ꝓpt̃ tepidi iecoris homunculos dis¬
cutisuꝑ. ẽ: utrumnã corporea ꝑse possit
humanus anmus uidere sine corpore.
Nunc gͥ ad esto totus: ce quam potis es
p̃sens fito. Nlempe ut astrius humanꝰ
animꝰ ⁊ ipse corꝑeꝰ. et septo corꝑis ext̾ioris¬
rioris inclusus. si quid ꝑ se udere cor¬
porcum potest: nichil illiscilicet ui¬
dere promptius ẽ quam corporis int̃¬

Expanded text:
super ambiguo praesenti testes habeamus, super ambiguo praesenti testes habeamus, quorum uel Appius eis, qui exterius clarerent oculis et interius caecuttirent, consilii lumen praebuit, uel Hermophilus theopompum geometricam sine radio docuit, uel Tobias filio, dum caeli iter praeuius pandit, angelum comitem dedit. uidet igitur animus absque corpore nec corpulentum aliquid ant coloratum aut per loca distentum, sed ipsam ueritatem, quae summe incorporea deus est, incorporeo contemplatur obtutu. patet, at arbitror, animum et per ae incorporea et per corpus uidere corporea. Sed illud adhuc propter tepidi iecoris homunculos discuti superest, utrumnam corporea per se possit humanus animus uidere sine corpore. nunc igitur adesto totus et quam potis es praesens fito. nempe, ut adstruis, humanus animus et ipse corporeus et saepto corporis exterioris inclusus si quid per se uidere corporeum potest, nihil illi scilicet uidere promptius est, quam corporis inter
Abbreviated transcription (Latin):
istiisce negotii istud in loco ũtitur:
ugilacem uigilantẽq simul quȩro
lectorem: uisus animi ꝑ corpus quiho¬
mini beluȩq communis ẽ: intendit
sese atq exerit ꝑ ista hȩc puncta pun¬
ctapupillarũ uaporato cerebriante¬
riore uentriculo. inuisibilib uisce¬
tum flamiis. inq radios porro usq
ꝓmanans. siquid coloris aut formȩ ob¬
uiũ ceꝑit. concipit: & uti cursũ. ita etiã
recursii. rapidis linearũ meatib recipit.
Itaq hoc illud ẽ quod uocatur uisus. sic̃
inpͥmo libro disseruimꝰ. ꝑhunc gͦ cum
belua humanꝰ quoq anmꝰ nota abigno¬
tis: alba abatris corpora secernit: Hoc¬
cinetenus ẽ. humaniuisus animi. Quo
igitur iusta abiniustis afalsis ueradi¬
iudicat: anforsan uecordes oculati cor¬
poralit̃: iudicio credentur: cȩcos ante¬
ire sapientes: S uł appium de roma¬
nosenatu. uł hermofilum degreco gym¬
nasio. uł tobiam de ꝓpħarum numero.

Expanded text:
istiusce negotii istoc in loco uertitur, istiusce negotii istoc in loco uertitur, uigilacem uigilantemque simul quaero lectorem. uisus animi per corpus, qui homini belluaeque communis est; intendit sese atque exserit per ista haec puncta pupillarum uaporato cerebri anteriore uentriculo inuisibilibus uiscerum flammis inque radios porro usque promanans, si quid coloris aut formae obuium ceperit, concipit et uti cursu ita etiam recursu rapidis line- aram meatibus recipit, itaque hoc illud est, quod uocatur uisus, sicut in primo libro disseruimus. per hunc ergo cum bellua humanus quoque animus nota ab ignotis, alba ab atris corio secernit. huccine tenus est humani uisus animi? quo igitur iusta. ab iniustis, a falsis uera diiudicat? an forsan uecordes oculati corporaliter iudicio credentur caecos anteire sapientes? sed uel Appium de Romano senatu uel hermophii lum de Graeco gymnasio uel Tobiam de prophetarum numero
Abbreviated transcription (Latin):
uideat: quȩ hoium ratio ẽ. illis ean¬
dem credi similem. ad q̃ conspici¬
enda interp̃te corpore utit᷑: & illisquȩ
ꝑse contemplatur. udicati dissum¬
lem: animȩ iusio ut sepe dictum ẽ
nec iterare piget: intellectus ẽ. Enim¬
uͦ corporea intelliginequeunt: sentira
ab anima ꝑ corpus quȩunt. Animauꝰ
sicut ꝑ corpussentit: ita ꝑse intelligit.
Eorumqͣ sentiuntur & quȩ intelligun¬
tur. substantia longe diuersa ẽ. Quo
fit ut anima quia non ẽ corpꝰ: quȩq
corporea nisi ꝑcorpus sentire ñ possit:
sunt possit. Tuuͦ nimis repugnante
sententia. corporea uoles intelligi:
animus quemcor poreũ credis. aut
nichil. aut ñ nisi corporea. aut in cor¬
porea forte sola ꝑsese sicut naturȩ
eius ẽ ꝓpͥum uidere posse uideat᷑:
trigeminũ questionis huiꝰ quo adstric¬
tim possumꝰ: uentilemus obscurũ. Er¬
go g̃ uideat ne ꝑscse humanꝰ anmus
nec ne. uideamus. S qm̃pene sũmũ

Expanded text:
videat; quaenam ratio est, illis eamvideat; quaenam ratio est, illis eamdem credi similem ad quae conspicienda interprete corpore utitur, et illis quae per se contemplatur judicari dissimilem? Animae visio, ut saepe dictum est, nec iterare piget, intellectus est. Enimvero corporea intelligi nequeunt; sentiri ab anima per corpus queunt. Anima vero sicut per corpus sentit, ita per se intelligit. Eorum quae sentiuntur atque intelliguntur, substafit ut anima, quia non est corpus, quaeque corporea nisi per corpus sentire non possit, sunt possit. tu uero nimis repugnante sententia corporea uoles intellegi imus humanus, quem corporeum credis, aut nihil aut non nisi corporea aut incorporea forte sola per sese, sicut naturae eius est proprium, uidere posse uideatur, trigeminum quaestionis huius, quoad strictim possimus, uentilemus obscurum. ergo igitur uideatne per sese humanus animus necne, uideamus. sed quoniam paene summum
Abbreviated transcription (Latin):
nes consilii uigidos. habere laboris de¬
bent. Cordax quippe iud ex rite uinc.¬
tum censet: quod ꝓsui inbecillitate.
paruĩctis ẽ. Unde nonsine pudore stu¬
peo quod ꝓcomꝓbanda animȩ corpo¬
ralitate subiungis: ecce anima si ale¬
tandriam uł iherosolimam cogitat.
& si ꝑcogitationem tota sui p̃sentia illic
int̾fuit referat nobis situs locorum:
uultus hominũ: motus actusq pcpło¬
rum. non disputet auctor huiussenten¬
tiȩ exempte animȩ corporalitatis ca
pessere inditium: unde incorporalita¬
tis uideri debinit argum̃tũ. Hactenꝰ
quidem de animi incorporea atq in¬
locali uisione disserui: acliquids pa¬
tuit eandem nulla mediante substantia
etña semꝑ atq inmutabilia contueri.
Igitur cum rationalis amma ꝑse in¬
corporeum atq inlocalr conspiciat.
et ueritatem quȩ ds̃ ẽ. a falsitate lon¬
ge incorporea uisione discernat. &
nisi ꝑcorpus localia corporea q non

Expanded text:
nes consilii uigidos habere laboris denes consilii uigidos habere laboris debent. cordax quippe iudex rite uictum censet qui pro sui inbecillitate par uictis est. unde non sine pudore stupeo, quod pro conprobanda animae corporalitate subiuugis: ecce anima si Alexandriam uel Hierosolymam cogitat et si per cogitationem tota sui praesentia illic interfuit, referat nobis situs locorum, uultus hominum, motus actusque populorum. non dispudet auctor huius sententiae exemptae animae corporalipessere indicium, unde incorporalitatis videri debuit argumentum. II. Hactenus quidem de animi incorporea atque illocali visione disserui, ac liquido patuit eumdem nulla mediante substantia, aeterna simul atque immutabilia contueri. Igitur cum rationalis anima per se incorporeum atque illocale conspiciat, et veritatem quae Deus est, a falsitate longe incorporea visione disscernat, et nisi per corpus localia corporeaque non
Abbreviated transcription (Latin):
localit̾ eẽ iniustus potest: inuistus
uͦ eẽ in innocentia iusti quo adusq
iniustus ẽ. non potest. Unde quia pꝰ
mortem. nec penitere. cuiquam. nec
peccare possibile ẽ: inter saluatos &
ꝑditos. in trans meabile dicit᷑ chaos.
inde mutabilis status. Tua gͥ adũsus
te fertur oratio. Nempe testimoniũ
qd a nobis disꝑas esse arbitrabaris. ani¬
madũtis nobis cum ꝓfectu disputa¬
tionis uniscere: tibiq tenuissimos
sui tramites ad infinita in localium
regionũ spacia dicentes obuerso poste
claudere: quia corporeȩ amplitudinis
angustum. in corporalium subtilita¬
tum inm̃sa non capiens: nec distantiã
sine loco: nec ũbum sine strepitu: nec
gremiũ sine spatio. complecti potest.
P orro autem corporea non sunt quȩcũq
ita sunt. Ammȩ uͦ abrahȩ. lazari. & di¬
uitis. ita sunc: corporeȩ igitur ñ sunt.
S quȩ post hinc hisce simiła secunt᷑:
minus ꝓfecto in confutationẽ sui pe¬

Expanded text:
localiter esse iniustus potest, iniustus localiter esse iniustus potest, iniustus uero esse in innocentia iusti, quoad usque iniustus est, non potest. unde quia post mortem nec paenitere cuiquam nec peccare possibile est, inter saluatos et perditos intransmeabile dicitur chaos indemutabilis status. tua igitur aduersus te fertur oratio, nempe testimonium, quod a nobis disparascere arbitrabaris, animaduertis nobiscum profectu disputationis unescere tibique tenuissimos sui tramites ad infinita inlocalium regionum spatia ducentes obuerso poste claudere, quia corporeae amplitudinis angustum incorporalium subtilitatum inmensa non capiens nec distantiam sine loco nec uerbum sine strepitu nec gremium sine spatio conplecti potest. porro autem corporea non sunt quaecumque ita sunt. animae uero Abrahae, Lazari et diuitis ita sunt, corporeae igitur non sunt. sed quae posthinc hisce similia secuntur minus profecto in confutationem sui pe
Abbreviated transcription (Latin):
scõrum. in intimis paradisi sedibus:
ñ usq quaq inꝓbabili sententia
dicis habitare. Proinde cum abra¬
ham inparadiso et diues in inferno.
sic inmenso quodam intransieabili
ab in uicem disparatisint. ut itidem
mutuo tamquã nichil inter sit ñ con¬
templent᷑ solum. s etiam colloquant᷑:
Sihec localit̾ estimanda sunt. alteru¬
trum fateri cogeris: aut abraham c&e di¬
uitem nec sermocinatos inuicem. nec
ab inuicem uisos: aut uł infernum
in paradiso: uł in inferno. eẽ. paradisũ.
obsisti potest. nec miseriis beatitudo
misceri ꝑeloquii huuiscȩ ꝑplexum:
quia cum lippo imaginationũ corpora¬
lium introspicere nequimus. se motis
paululũ locis corporibq uideamus:
& ubi itatenus inter quospiam uidi¬
cio discretos inm̃sum dicit᷑ spatium.
uc etiam sermonis possit ẽẽ cõmer¬
ciũ: animadũcamꝰ ñ locoꝵ distantiã.
s differentiam mericoꝵ. Cum uisto
namq quantum ad corpus spectat

Expanded text:
sanctorum in intimis paradisi sedibus sanctorum in intimis paradisi sedibus non usque inprobabili sententia dicis habitare. proinde cam Abraham in paradiso et dines in inferno sic inmenso quodam intransmeabili ab inuicem disparati sint, ut itidem mutuo, tamquam nihil intersit, non contemplentur solum, sed etiam conloquantur, si haec localiter aestimanda sunt, alterutrum fateri cogeris aut Abraham et diuitem nec sermocinatos inuicem nec ab inuicem uisos, ant uel infernum in paradiso uel in inferno esse paradisum. obsisti potest nec miseris beatitudo misceri, proloquii huiusce perplexum quia cum lippo imaginationum corporalium intro inspicere nequimus, semotis paululum locis corporibusque uideamus et, ubi itatenus inter quospiam iudicio discretos inmensum dicitur spatium, ut etiam sermonis possit esse commercium, animaduertamus non locorum distantiam, sed differentiam meritorum. cam iusto namque, quantum ad corpus spectat,
Abbreviated transcription (Latin):
magnum firmatum ẽ: ut neq hinc
aduos quisquam possit ire: neq inde
huc transmeare. Istud nunc mͥ sc̃dm
mento reciproci aeris. & organo pecto¬
ris. & tibi agutturis. & oris cauo. et
lingue plectro. Perquam libet corpo¬
ra lem ut autumas animamũba uo¬
cib effice: hic animȩ manũ cuiꝰ digi¬
ti minimũ. ambusti diuitis linguã
refrigeraturus latarus aque inmergiat
ostende: Hic de illo memet quasi cor¬
poreo abrahȩ gremio. corporale ali¬
quid doce: ut & ꝓmodo humani cor¬
poris sit angustum. &e capax possit et̃
multorum: Et chaos illud uł tam exi¬
guũ ut mutuo quos dirimit ũba mis¬
cere quȩant: uł tam inm̃sũ ut trans¬
meari nequeat. Illud aũt uł maxi¬
mũ quęro. Diues ille quipenes infe¬
ios gehennȩ incendiis estuat. Qui can¬
gredi abraham sermone quiuerit.
si loca beatitudinis non accessit: qͥ
porro abraham cum diuite sermoci¬
nat᷑. si inferna ñ ad iit: Anmas uẽpe

Expanded text:
magnum firmatum est, ut neque hinc magnum firmatum est, ut neque hinc ad uos quisquam possit ire neque inde huc transmeare. istud nunc mihi secumento reciproci aeris et organo pectoris et tibia gutturis et oris cauo et linguae plectro per quamlibet corporalem, ut autumas, animam uerba uocibus effice, hic animae manum, cuius digiti minimum ambusti diuitis linguam refrigeraturus Lazarus aquae inmergat, ostende, hic de illo memet quasi corporeo Abrahae gremio corporale aliquid doce, ut et pro modo humani corporis sit angustum et capax possit esse multorum, et chaos illud uel tam exiguum, ut mutua quos dirimit uerba miscere queant, uel tam inmensum, at transmeari nequeat. illud autem uel maximum quaero, diues ille, qui penes inferos gehennae incendiis aestuat, qui congredi Abraham sermone quiuerit, si loca beatitudinis non accessit? qui porro Abraham cum diuite sermocinatur, si inferna non adiit? animas nempe
Abbreviated transcription (Latin):
sertas. Si locales non sunt animȩ. quo¬
modo peccatores a cȩtib consortiis ꝙ
uistorum uacuũ illud chaos tristi
interiectione discriminat. ut neq
hinc ulopossint accedere: neq inde
huc transmeare: Istud euangłicȩ
lectionis exemplũ. adempta domi¬
nici simplicitate sermonis: ꝓ adstru¬
enda uidelicet animarũ localitate.
posuisti. S oraculi diuini since¬
rũ insui ueritate ꝓlatum. oppido
pate faciat: quid istic sermo tiuis
uariauerit: uitiauerit: cexerit. Dic̃
in ȩuangłio dominus. Mortuus est
pauꝑ: & sublatus est abangłism
sinu abrahȩ. Mortuus est &e diues. &
sepultus ẽ infernum. Cumq eẽt in
torm̃tis uidit abraham alonge & la¬
tarum insinii eius. Et dicit. pater
abraham mitte lararum ut intinguat
minimũ digiti sui in aquam. Et
refrigeret linguam meã quia cru¬
cior in hac flamma. Et respondit
abraham. Mem̃to fili. quia recepisti
bona inuita tua. similit̃ & latarꝰ mala.

Expanded text:
sertas: Si locales non sunt animae, quosertas: Si locales non sunt animae, quomodo peccatores a coetibus consortiisque justorum vacuum illud chaos tristi interjectione discriminat, ut neque hinc illo possint accedere, neque inde huc transmeare? Istud evangelicae lectionis exemplum adempta dominici simplicitate sermonis, pro astruenda videlicet animarum localitate posuisti. Sed oraculi divini sincerum in sui veritate prolatum oppido patefaciet, quid istic sermo tuus uariauerit uitiauerit texerit. dicit in euangelio dominus: mortuus est pauper et sublatus est ab angelis in sinum Abrahae, mortuus est et diues et sepultus est in infernum. cumque esset in tormentis, uidit Abraham a longe et Lazarum in sinu eius et dicit: pater Abraham, mitte Lazarum ut intinguat minimum digiti sui in aquam et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. et respondit Abraham: memento, fili, quia recepisti bona in uita tua, similiter et Lazarus mala,
Abbreviated transcription (Latin):
tentia tua ẽ. Si ex hoc concreto aere
diabolus corpus traxit. Ergo alienũ
corpus adtorm̃ta portabit. Certe qui
portat. est aliquid: Et quõportatur
est aliquid. ẜ tcum dicit᷑ portat suũ
aliud qui portat. Et aliud significat᷑
eẽ quod portat. Ex duplici igitur dia¬
bolus. ac diũsa substantia ẽ. Quia cũ
corpis siũ portat: non est ipse qd̾ por¬
tat. Aliud quippe est onus: & portitor
aliud. Quo circa non ultra obluctabe
nobis: sicredas tibi. Qm̃ corpus. & qui
habet corptis. substantialit duo sunt:
Et hȩc duo diũsa sunt: atq ut diũsa
sint: unum erit in corporeũ: aliudq
corporeum. Igitur diabolus exduplici
diũsaq substantia. & corporeus ẽ. & in¬
corporeus. S sisuꝑhis redhibuimus¬
uł aliqua exparte rationẽ: illud chaos
quod inter sontes innoxiasq anim as.
sic̃ argum̃taris inter situm locis. me¬
rita se cernit: subipsius capituli tui
discussione uideamus: sic namq dis¬

Expanded text:
tentia tua est: si ex hoc concreto aere tentia tua est: si ex hoc concreto aere diabolus corpus traxit, ergo alienum corpus ad tormenta portabit. certe qui portat est aliquid et quod portatur est aliquid. et cum dicitur, portat suum, aliud qui portat et aliud significatur esse quod portat. ex duplici igitur diabolus ac diuersa substantia est, quia cum corpus suum portat, non est ipse quod portat. aliud quippe est onus et portitor aliud. quocirca non ultra obluctabere nobis, si credas tibi, quoniam corpus et qui habet corpus substantialiter duo sunt et haec duo diuersa sunt, atque ut diuersa sint, unum erit incorporeum aliudque corporeum. igitur diabolus ex duplici diuersaque substantia et corporeus est et incorporeus. VIvel aliqua ex parte rationem, illud chaos quod inter sontes innoxiasque animas, sicut argumentaris, intersitum locis merita secernit, sub ipsius capituli tui discussione videamus. Sic namque dis
Abbreviated transcription (Latin):
spreto. necessarium ꝓfecto erit. ut tute
cedas tibi: Et parte ꝑsecutionũ tuarũ
parte supplodas. falsumq uͦ diruas.
habet gͦ diabolus ipse tam̃ in corporeus
corpussuũ: quia & sentire sine corpore⁊
corporea corm̃ta ñ poterit: & item qui
sentit aliud ẽ. & ꝑ quod sentit᷑ est ali¬
ud. Quippe si anmadũtis: tuomet
ueritatem ꝓloquio docebere. Nempe
dixisti. Si ex hoc concreto aere diabo¬
lus corpus traxit: ergo alienum corpꝰ
ad tormenta portabit. Tamquam
egomet istud umquam: uspiam ue
dixerim. S non inficias eo debitũ.
qd̾ hoc argumento uictoriam nobis
non sponte tribuisti. Nempe cum
dicis quod diabolus non alienũ corpꝰ
ad torm̃ta portabit: fateris scilicet
quod portabit suum. Mea uͦ ñ refert:
siũi ne alienum ne corpus habeat.
S habeat ne corpus. Idrefert mea. Lu
uͭ diabolum non tantum habere corpꝰ
s ꝓpͥum habere: nec fateris solum:
s etiam argum̃taris. Hȩc quippe sen¬

Expanded text:
spreto necessarium profecto erit, ut tute spreto necessarium profecto erit, ut tute cedas tibi et partem prosecutionum tuarum parte subplodas falsumque uero diruas. habet ergo diabolus, ipse tamen incorporeus, corpus suum, quia et sentire sine corpore corporea tormenta non poterit. et item qui sentit aliud est et per quod sentitur est aliud. quippe si animaduertis, tuomet ueri.. tatem proloquio docebere. nempe dixisti: si ex hoc concreto aere diabolus corpus traxit, ergo alienum corpus I ad tormenta. portabit, tamquam egomet istud umquam uspiamue dixerim. sed non infitias eo debitum, quod hoc argumento uictoriam nobis non sponte tribuisti. nempe cum dicis, quod diabolus non alienum corpus ad tormenta portabit, fateris scilicet, quod portabit suum. mea uero non refert, suumne alienumne corpus habeat, sed habeatne corpus, id refert mea. tu uero diabolum non tantum habere corpus, sed proprium habere nec fateris solum, sed etiam argumentaris. haec quippe sen
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsa ueritate in localit̃. sp̃s cognous¬
set. Satis ut arbitror patet beatos angłos.
utriusq substantiȩ. Et incorporeoᷤ ẽẽ
in ea parte sub qua ipsis uisibilis ds̃ ẽ.
et in ea itidem parte corporeos: qua ho¬
minib sunt ipsi uisibiles. Qm̃ nec ds̃
ab angło ꝑ corpus: nec angłs abhoĩe
sine corpore uideri potest. Quȩ cũ ita
sint: negare nequit diabolum quoq
ex incorporeo corporeoq factum. ut¬
pote scĩs angłis concreatum: duplicis
eẽ substantiȩ. Qui postquam ydrope
suꝑbiȩ tumuit. Et inuidie febre ta¬
buit: sponte in localit̃ scĩtate ꝓlapsus.
Eaq localiter celo nonsponte deiectus:
cum non angłs. s bonus ẽẽ cessauerit:
innocentiam ꝑdidit: ñ naturam. Prom¬
de sicut angłorum multitudo quȩ ꝑsti¬
tit inutroq sui beatificatur: ita qͣ desti¬
tit: in sui utroq punietur. Igitur haud¬
quaquam recte duas indiabolo sub¬
stantias infitiabere: quia etiam mem&

Expanded text:
in ipsa ueritate inlocaliter spiritus cognouisin ipsa ueritate inlocaliter spiritus cognouisset. satis, ut arbitror, patet beatos angelos utriusque substantiae. et incorporeos esse in ea sui parte, qua ipsis uisibilis deus est, et in ea itidem parte corporeos, qua hominibus sunt ipsi uisibiles, quoniam nec deus ab angelo per corpus nec angelus ab homine sine corpore uideri potest. quae cum ita sint,. negari nequit diabolum quoque ex incorporeo corporeoque fa-. ctum, utpote sanctis angelis concreatum, duplicis esse substantiae. qui postquam hydrope superbiae tumuit et inuidiae febre tabuit, sponte inlocaliter sanctitate prolapsus eaque localiter caelo non sponte deiectus, cum non angelus, sed bonus esse cessauerit, innocentiam perdidit, non naturam.. proinde sicut angelorum multitudo quae perstitit in utroque sui beatificatur, ita quae destitit in sui utroque punietur. igitur haudquaquam recte duas in diabolo substantias infitiabere, quia etiam memet