comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tangat. Narrat plinius seds. erindico mari
torpedo. etiam ꝓcul et elonginquo uel si basta
ungiq attingatur. quãuis preualidos lacer¬
tos torpescere. quãlibet ad cursũ ueloces pe¬
des alligare. Canta enĩ uis enis est. ut etiam
alra corporis sui afficiat menbra ¶Sepia dr
do cbscenum genus. ore eñ concipit siẽ uiꝑa.¬
Cuius atram̃ti tanta iis ẽ ut lucerne addito
ethiopas uidere ablato pͥori lumine quidam
tradunt. Nulligo tradunt in occeano mau¬
ritaniȩ non ꝓcul alixo flumine tantã mul¬
titudinẽ lulliginũ euocari ex aqua. ut etiã
naues demergere possint. Conce et conclce
hac ex causa uocate. ꝙr deficiente luua cauã¬
tur idest euacuant᷑. Omniũ enĩ clausorũ
maris animaliũ menbra atq concarũ incre¬
m̃to lune turgescunt. defectu euacuantꝰ.
Luna enim cum in augm̃to fuerit auget. hu¬
morẽ. cũ uͦ in defectũ uenerit humores mi na¬
et margaritifere quȩ eceloe dnr in quarum

Expanded text:
tangat. Narrat Plinius Secundus, « ex Indico mari tangat. Narrat Plinius Secundus, « ex Indico mari torpedo etiam procul, et e longinquo, vel si hasta virgaque attingatur, quamvis praevalidos lacertos torpescere, quamlibet ad cursum veloces pedes alligari. » Tanta enim vis ejus est, ut etiam aura corporis sui afficiat membra. 83 46. Sedo Cuius atramento tanta vis est ut lucernae addito Aethiopas videri ablato priori lumine quidam tradant. Lulligo. Tradunt in Oceano Mauretaniae, non procul a Lixo flumine, tantam multitudinem lulliginum evolare ex aqua ut etiam naves demergere possint. Conchae et cochleae hac ex causa vocatae, quia deficiente luna cavantur, id est, evacuantur. Omnium enim clausorum maris animalium atque concharum incremento lunae membra turgescunt, defectu evacuantur. Luna enim cum in augmento fuerit, auget humorem: cum vero in defectus venerit, humores minuet margaritiferae quae cochleae dicuntur, in quarum
Abbreviated transcription (Latin):
tus presseris tanto citius elabit᷑. Ferunt aũ
ouentis fliunũ gangen anguillas tricenis
pedib gignere. Anguillȩ uino necate qui ex
illo biberint tediũ uini habent.¶Draco ma¬
rimis aculeos in brãchiis habet ad caudam
spectantes qui dũ ꝑcusserit quaq̃ fuerit ue¬
nenũ fundit. unde et uocatus. Murenam.
grci mirenã uocant eo quod cõplicet se in
curculos. Hanc femiͫm tantũ sexus esse tra¬
dunt et conciꝑe a serpente. Ob id apiscatori¬
b tamquã a serpente sibilo euocat᷑ et capit᷑.
ltu autẽ fustis difficult̃ int̾imit᷑. ferula ꝓ¬
tinus. Animã in cauda habere certum est.
Nã capite ꝑcusso uix eam int̾imi. cauda sta¬
Uolippꝰ id est multipes: plurimos enĩ nexꝰ ba¬
bet. iste ingemosus hamũ appetens brachus
cõplectitur ñ morsu. noc prius dimittit quã
iscam circũ roserit.¶ Torpedo uocata eoqđ cor¬
pus torpescere faciat si eam quisq uiuentẽ

Expanded text:
tius presseris, tanto citius elabitur. Ferunt autem tius presseris, tanto citius elabitur. Ferunt autem Orientis fluvium Gangen anguillas tricenis pedibus gignere. Anguillae vino necatae, qui ex eo biberint taedium vini habent. Draco marinus aculeos in branchiis habet ad caudam spectantes, qui dum percusserit, quaqua ferit, venenum fundit unde et vocatus. Muraenam Graeci μύραιναν vocant, eo quod conplicet se in circulos. Hanc feminini tantum sexus esse tradunt et concipere a serpente: ob id a piscatoribus tamquam a serpente sibilo evocatur et capitur. Ictu autem fustis difficulter interimitur, ferula protinus. Animam in cauda habere certum est; nam capite percusso vix eam interimi, cauda staPolypus, id est, multipes; plurimos enim nexus habet. Iste ingeniosus hamum appetens brachiis complectitur, non morsu; nec prius dimittit quam escam circumroserit. 45. Torpedo vocata, eo quod corpus torpescere faciat, si eam quisquam viventem
Abbreviated transcription (Latin):
seuiant ꝓcellȩ. nauis tam̃ quasi radicata in
mari stare uidet᷑ nec moueri. nec retinendo
s tantũmͦ adherendo. Hunc latini mor̃a ap.¬
pellauerunt. eo quod cogat stare nauigiasis¬
ranuiscopꝰ uocatur ab oculo quẽ in capite ha¬
bet. a quo semꝑ supͣ intendit. Millago noĩa
quod euolat suꝑ aquã. Quõcies autẽ cerntt᷑
extra aquã uolitans. tẽpestates mutare delis¬
nat Equatus dictꝰ qđ sit squamis acutus. añ
et eiꝰ cute lignum politur ¶iuuitas siris qls
nuĩc tirus dr̃ olim sarra uocabatur apisce quo¬
qam qui illic habundat. quẽ lingua sua sar
apellant ex quo diriuatũ est huiꝰ similitu¬
dinis pisciculos sardas sardinasq uocari Ai¬
lee pisciculus ad liquorẽ salsam̃tor idone. uñ
et ñcupatus E forus pisciculus qͥ propt̾ exigi¬
itatẽ hamo capi ñ pocest. Anguille similitudo
anguis nom̃ dedit. Origo eius exlimo. unde
e quando capit᷑ ad eo lenis est. ut quanto for¬

Expanded text:
saeviant procellae, navis tamen quasi radicata in saeviant procellae, navis tamen quasi radicata in mari stare videtur nec moveri, non retinendo, sed tantummodo adhaerendo. Hunc Latini moram appellaverunt, eo quod cogat stare navigia. Uranoscopus vocatur ab oculo, quem in capite habet, a quo semper supra intendit. Millago nominatus, quia evolat super aquam. Quoties autem cernitur extra aquam volitans, tempestates mutari. Squatus dictus, quod sit squamis acutus. Unde et eius cute lignum politur. Civitas Syriae, quae nunc Tyrus dicitur, olim Sarra vocabatur a pisce quodam qui illic abundat, quem lingua sua 'sar' appellant; ex quo derivatum est huius similitudinis pisciculos sardas sardinasque vocari. Allec pisciculus ad liquorem salsamentorum idoneus; unde et nuncupatus. Aphorus pisciculus, qui propter exiguitatem hamo capi non potest. Anguillae similitudo anguis nomen dedit. Origo huius ex limo; unde et quando capitur, adeo lenis est ut quanto for
Abbreviated transcription (Latin):
rus dictus. eo quod solus escas ruminare ꝑhi¬
betur. Deniq alii pisces ñ ruminant. Tridĩt
autẽ hunc ingeniosum esse. Namq inclusũ
nassis non fronte erũꝑe nec infestis uimmib
caput in serere. s auersũ caude ietib crebris
laxare fores. atq ita retrorsĩ redire. quẽ lucta¬
cum eiꝰ si forte aliꝰ escarus extrinsecꝰ uideat ap¬
prelieusa mordicꝰ cauda adiuuare nisus erum¬
pentis ¶paruis alancea missile nom̃ trartt qd
eiusdem figẽ sit. Terrestria enĩ prius iñuen¬
ta sunt quã marina. Nam sparus est telum
rusticanũ missile aspargendo dictũ Nusta¬
lis piscis. siue qr aquarũ undam ore suscipt.
siue qr tũ hic piscis oritur quo tẽpore tende¬
re in occasum pliades ceꝑunt ¶Amio. saratil.
dextra sinistraq laterib uirgis puniceis ꝑ¬
petius alusq discolorib designat᷑. Diccus
amio. qđ ũ capit᷑ nͥ hamo Echinꝰ. paruus et

Expanded text:
rus dictus, eo quod solus escam ruminare perhirus dictus, eo quod solus escam ruminare perhibetur: denique alii pisces non ruminant. Tradunt autem hunc ingeniosum esse; namque inclusum nassis non fronte erumpere nec infestis viminibus caput inserere, sed aversum caudae ictibus crebris laxare fores atque ita retrorsum redire; quem luctatum eius si forte alius escarus extrinsecus videat, adprehensa mordicus cauda adiuvare nisus erumpentis. Sparus a lancea missile nomen traxit, quod eiusdem figurae sit. Terrestria enim prius inventa sunt quam marina. Nam sparus est telum rusticanum missile, ab spargendo dictum. Australis piscis, sive quia aquarum undam ore suscipit, sive quia tunc hic piscis oritur quo tempore tendere in occasum Pleiades coeperint. Hamio saxatilis dextra sinistraque lateribus virgis puniceis perpetuis aliisque discoloribus designatur; dictus hamio quia non capitur nisi hamo. Echenais, parvus et
Abbreviated transcription (Latin):
niq rete circũdatus fertur arenas ararȩ
cauda. atq ita conditus transire rete.¶Mul¬
lus uocatus quod mollis sit. atq tenerrimꝰ.
cuius cibo tradunt libidinẽ inibere. oculoꝵ
autẽ aciem hebetari. Homines uͦ quib sepe
est pastus piscẽ olent. Mullus inuino necatꝰ.
hii qui inde biberint cedium in uinũ ha
bent. Mugilis nomen habet qđ sit multum
agilis. Namuͥ dispositas senserit piscatoru
insidias. confestim recrorsum rediens cta tran
llit rete ut uolare pisẽ uideas s elanurus.
co quod nigrã caudam habeat et pinas iigis
et in corpore lineas nigras. Melan eñĩ grecinigũ
uocant Cilaucus a colore dictus. quod albst
greci enĩ albũ gleucondicunt. Hic estate ra
apparet. nͥ tatitũ in nubilo. Timallus. ex floie
nonĩ accepit. thimũ quippe flos appellat᷑. Nsã
dum sit specie gratꝰ et sapore iocundus camen
sicut flos fłaglat e corpore odores aspiratss̃ sea¬

Expanded text:
nique reti circumdatus fertur arenas arare nique reti circumdatus fertur arenas arare cauda, atque ita conditus transire rete. 25. Mullus vocatus, quod mollis sit, atque tenerrimus, cujus cibo tradunt libidinem inhiberi, oculorum autem aciem hebetari; homines vero, a quibus saepe pastus est, piscem olent. Mullus in vino 80 necatus iis qui inde biberint taedium vini affert. 26. Mugilis nomen habet, quod sit multum agilis; nam ubi dispositas senserit piscatorum insidias, confestim retrsilit rete ut volare piscem videas. Melanurus, eo quod nigram caudam habeat et pinnas nigras et in corpore lineas nigras; μέλαν enim Graeci nigrum vocant. Glaucus a colore dictus, quod albus sit; Graeci enim album γλαυκὸν dicunt. Hic aestate raro apparet, nisi tantum in nubilo. Thymallus ex flore nomen accepit: thymum quippe flos appellatur: nam dum sit specie gratus et sapore iucundus, tamen sicut flos fraglat et corpore odores aspirat. Esca
Abbreviated transcription (Latin):
gignitur in nilo. animal quadrupes. int̾ra
et in aquis ualens. longitudine plerũq ui¬
gurti cubitorũ. dentiũ et unguiũ inmani¬
tate armatũ. tanteq cutis duricia ut qͣuis
fortiũ ictus lapidum tergo reꝑcussus ñ sen¬
tiat. nocte in aquis die in humo quiescit.
Oua in terra fouet. masculus et femina uices
seruant. Hunc pisces quidam scił delfines¬
serratã habentes cristam tenera uentrium
desccantes int̾imunt: solus ex animalib su
tus quod sit equosimilis dor̃so uba. et hinni¬
tu. rostro resupinato aprinis dentib cauda
cortuosa ungulis pinis. die in aqͥs moratur.
nocte segetes depascit. et hunc nilus gignit.
Nagrũ. quẽ greci fagrũ ideo ñcupant. qđ
duros dentes habeat. ita ut ostreis in mare
alatur. Sentex. ꝓmultitudine et granditate
dentiũ dictus Nepus asimilitudine capitis
nuncupatꝰ. Lupum ut dictum est auiditas
appellauit. piscẽ in captura ingeniosũ. De¬

Expanded text:
gignitur in Nilo, animal quadrupes in terra, gignitur in Nilo, animal quadrupes in terra, et in aquis valens, longitudine plerumque viginti cubitorum, dentium et unguium immanitate armatum, tantaque cutis duritia, ut quamvis fortium ictus lapidum tergo repercussus non sentiat. 20. Nocte in aquis, die humi quiescit; ova in terra ovet; masculus et femina vices servant. Hunc, pisces quidam serratam 79 habentes, cristam tenera ventrium desecantes, interimunt. Solus ex animalibus suotamus vocatus, quod sit equo similis dorso, juba et hinnitu, rostro resupinato, aprinis dentibus, cauda tortuosa ungulis bifidis. Die in aquis commoratur; nocte segetes depascitur, et hunc Nilus gignit. 22. Pagrum, quem Graeci φάγρον ideo nuncupant, quod duros dentes habeat, ita ut ostreis in mari alatur. 23. Dentix, pro multitudine, et granditate dentium dictus. Lepus, a similitudine capitis nuncupatus. 24. Lupum, ut dictum est, aviditas appellavit, piscem in captura ingeniosum; de
Abbreviated transcription (Latin):
uõces hominũ sequant᷑ uel qđ ad simpho¬
niã gregatĩ conueniunt. Nichil in mare
uelocius istis. nã plerũq salientes naues
transuolant. Quando autẽ preludunt in
fluctib et undarũ se molib saltu p̃cipiti fe¬
riunt: tempestates significare uidentur.
Hu ꝓpͥe simones noĩant᷑. Est et delfinũ genꝰ
in nilo dorso serrato. qͥ cocod rillos teuera
uentriũ secantes interimunt. Porci mari¬
ni qͥuulgo uocantꝰ suilli. q dũ escã quert̃
more suis terrã sub aquis fodiunt. Circa
guttur enĩ habent oris officiũ. et nͥ rostrũ
arenis inmergant pastum nͨ colligunt.
Toriti a cordis uoce dicti. q grunmiunt
pectore suaq uoce ꝓditi capiunt᷑. ETmni
quia sertat. iin cristam habet. et subt̃ natans
nauem secat fs corpio dictus qr ledit dũ col
litur manu. Tradunt decem caucris cũ ocimi
tus quod aure feriat. habet enĩ stimulos ẽ qͥ
b ꝑcutit. Cocodrillus a croceo colore dictus.

Expanded text:
voces hominum sequantur, vel quod ad symphovoces hominum sequantur, vel quod ad symphoniam gregatim conveniant: nihil in mari velocius istis, nam plerumque salientes naves transvolant. Quando autem praeludunt in fluctibus, et undarum se molibus saltu praecipiti feriunt, tempestates significare videntur: hi proprie Simones nominantur. Est et Delphinum genus in Nilo dorso serrato, qui crocodilos, tenera ventrium secantes, interimunt. 12. Porci marini, qui vulgo vocantur suilli, qui dum escam quaerunt, more suis terram sub aquis fodiunt. Circa guttur enim habent oris officium, et nisi rostrum arenis immergant, pastum non colligunt. 13. Corvi, a cordis voce dicti, quia grunniunt pectore, suaque voce proditi capiuntur. 78 14quia serratam cristam habet, et subternatans navem secat. 17. Scorpio dictus, quia laedit, dum manu tollitur. Tradunt decem cancris cum ocimi tus quod aure feriat, habet enim stimulos, quibus percutit. 19. Crocodilus, a creoceo colore dictus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut umbre q colore umbre sunt. et aurate.
quia in capite auri colorẽ habent. et uarii.
auarietate. quos uulgo tru etas uocant.
Afigura ut orbis. quod rotundus est. totꝰq
in capite constat. ut solea quod sit instar cal¬
ciamentorũ soleis. Aseru ut musculꝰ qđ sit
bulene masculus eiꝰ eni cortu concipe hec
belua ꝑbibet᷑. Hĩc et musculi coclearũ quorũ
lacte concipiunt ostree. Balene autẽ sunt in ñ¬
se magnitudinis bestiȩ. ab emittendo. et effun
dendo aquas uocate. Ceteris enĩ bestus maris
altius iaciunt undas. Bali enĩ grece emitte
beluarum et equalia montium corpora. qua¬
lis cetus excepit ionã. cuiꝰ aluus tantȩ magni¬
tudinis fuit ut instar obtineret inferni di
¶E qui marini quod pͥma parte eqͥ sunt: postre¬
ma soluunt᷑ inpiscẽ. Focas dicunt esse boues
marinos. quasi boacas. Cerulei a colore appel¬
lati. nã cerul ũ est uride cũ nigro ut ẽ ma¬
re.¶ Del fines certum habent uocabulũ qđ

Expanded text:
ut umbrae, quia colore umbrae sunt; et auratae, ut umbrae, quia colore umbrae sunt; et auratae, quia in capite auri colorem habent; et varii a varietate, quos vulgo tructas vocant. A figura: ut orbis, quia rotundus est totusque in capite constat; ut solea, quod sit instar calciamentorum soleis. A sexu: ut musculus, quod sit ballenae masculus; eius enim coitu concipere bellua perhibetur. Hinc et musculi coclearum, quorum lacte concipiunt ostreae. Ballenae autem sunt inmensae magnitudinis bestidendo aquas vocatae. Caeteris enim bestiis maris altius jaciunt undas: βάλλειν enim Graece emitterbeluarum et aequalia montium corpora; qualis cetus excepit Ionam, cuius alvus tantae magnitudinis fuit ut instar obtineret inferni, diEqui marini, quod prima parte equi sunt, postrema solvuntur in piscem. Bocas dicunt esse boves marinos, quasi boacas. Caerulei a colore appellati; nam caeruleum est viride cum nigro, ut est mare. Delphines certum habent vocabulum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
non est numerꝰ Anfiuia sunt quedã gene¬
r pisciũ. dictã eo quod ambulandi inter¬
ris usũ. et natandi in aquis officiũ habeãt.
e interris uiuunt. ut focȩ. cocodrilli. ipo¬
tami. hoc ẽ eqͥ fluitiales Pecorib aucẽ et be¬
stus et uolatilib antea homines noĩa impo¬
suerunt quã piscib ꝙ priꝰ uisa et cognita st̃.
Pisciũ uero postea paulatĩ cognitis gen̾ib
noĩa instituta sunt. aut ex similitudine
terrestriũ animaliũ aut ex specie ꝓpͥa siue
morib siue colore. uel figura aut sexu. Ex
simihtudine terrestriũ ut rane et uituli.
et leones et nigri meruli. et paui diuerso
colore dorso et collo picti. et turdi albo ua¬
rii et cetera que sibi iuxta species terrestri¬
ũ animaliũ noĩa uendicauert̃. Ex morib
terrestriũ ut canes in mari. a t̾renis canib
ñcupati quod mordeant. et lupi quod im¬
proba uoraeitate alios ꝑsequantꝰ Ncolore.

Expanded text:
non est numerus . Anfivia sunt quaedam genenon est numerus . Anfivia sunt quaedam genera piscium, inde dicta eo quod ambulandi in terris usum, et natandi in aquis officium habeant. et in terris vivunt: ut phocae, corcodilli, hippopotami, hoc est equi fluviales. Pecoribus autem et bestiis et volatilibus antea homines nomina inposuerunt quam piscibus, quia prius visa et cognita sunt. Piscium vero postea paulatim cognitis generibus nomina instituta sunt aut ex similitudine terrestrium animalium, aut ex specie propria sive moribus seu colore, vel figura, aut sexu. Ex similitudine terrestrium: ut ranae et vituli et leones et nigri meruli et pavi diverso colore, dorso et collo picti, et turdi albo varii, et cetera quae sibi iuxta species terrestrium animalium nomina vindicaverunt. Ex moribus terrestrium: ut canes in mari a terrenis canibus nuncupati, quod mordeant; et lupi, quod inproba voracitate alios persequantur. A colore:
Abbreviated transcription (Latin):
Pulices uͦ uocati sunt quod expuluere magis
nutriant᷑ Nendex. Tarmꝰ uermis est lardi.
¶Ricinus uermis est canis. uocatus eo quod
heret in aurib canum. Cinos enĩ grece canis
est. Nsia est uermis porci appellata qr urit.
Nam ubi momorderit adeo locus ardet ut
ibi uesice fiant. Cimex. de similitudine cu¬
iusdã herbe uocatus. cuius fetorẽ habet..
Propͥe autẽ uermis in carne putri nascit᷑.
tinea in uestim̃tis. eruca in olera teredo in
ligno. tarmꝰ in lardo. Uermis nonit ser pens
apcis passib uel squamarum nisib reppit. qr
non est spinȩ rigor ut colubri. s in directum
crpuseuli sui partes gradatim porrigendo
antractas. contrahendo porrectas motũ ex
Acilicet EReptilia ideo diir hec que na¬
dant eoquod reptandi habeant speciẽ. et na¬
cura quãuis se in ꝓfundũ inmergant tam̃
nnatando reppunt unde et dauid ait. Hoc
mate magnum et spaciosũ illic reptilia qͣ

Expanded text:
Pulices vero vocati sunt quod ex pulvere magis Pulices vero vocati sunt quod ex pulvere magis nutriantur. Lendes . . . Tarmus vermis est lardi. Ricinus vermis est canis, vocatus eo quod haeret in auribus canum; κύων enim Graece canis est. Usia est vermis porci, appellata quia urit; nam ubi momorderit, adeo locus ardet ut ibi vesicae fiant. Cimex de similitudine cuiusdam herbae vocatus, cuius foetorem habet. Proprie autem vermis in carne putrida nascitur, tinea in vestimentis, eruca in olere, teredo in ligno, tarmus in lardo. Vermis non ut serpens apertis passibus, vel squammarum nisibus repit, quia non est illi spinae rigor ut colubri, sed in directum corpusculi sui partes gradatim porrigendo contractas et contrahendo porrectas, motus exscilicet. Reptilia, ideo dicuntur haec quae natant, eo quod reptandi habent speciem et naturam, quamvis se in profundum mergant, tamen in natando repunt. Unde et David ait: Hoc mare magnum et spatiosum, illic reptilia, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
dum fila generat. et aer solus in eo remane¬
at Eruca frondium uernus inolere uelp̃
pĩno inuoluta ab erodendo dicta. De qua
meminit plautus. initatus nequã bestiam
et malcficani. inuolutã in pampino. impli¬
cat se idem nec aduolat ut locusta ut hus
huc illucq discurrens semipasta diittat.
s ꝑmanet ꝑitis frugib et tardo lapsu pigrs¬
q morsib uniuersa consumit. Teredones ge¬
ci uocant lignorũ uermes. quõd terendo eilcã.
hos nos t̃mites dicimꝰ. Ita enĩ apud latinos lis¬
ni uermes uocantur. quos tempore in opor¬
tuno cese arbores gignunt. Tinea uestim̃tor
uermis dicta quod teneat. et eousq insidat
quo erodat. Inde et ꝑtinax quod in enidem
rem identidem urgeat. Mermis carniũ: emig̃¬
neus lumbricꝰ ascaride. cossi. pediculi pu¬
lices. lendex. tarmꝰ ricinus usia cimex. Enig̃¬
neus. uermis capitis uocatus Lumbricꝰ uer
dicͥosi dũr. qͥb pediculi in corpore efferuescĩt.

Expanded text:
dum fila generat, et aer solus in eo remanedum fila generat, et aer solus in eo remaneat. Eruca frondium vermis in holus, vel in pampino involuta, ab erodendo dicta. De qua meminit PlautusCist. 728: Imitatus nequam bestiam et maleficam involutam in pampino inplicat se. Idem nec advolat, ut locusta, ut huc illucque discurrens semipasta dimittat, sed permanet perituris frugibus et tardo lapsu pigrisque morsibus universa consumit. Teredonas Graeci vocant lignorum vermes, quod terendo edant. Hos nos termites dicimus. Ita enim apud Latinos ligni vermes vocantur, quos tempore inoportuno caesae arbores gignunt. Tinea vestimentorum vermis, dicta quod teneat, et eo usque insedat quo erodat. Inde et pertinax, quod in eandem rem identidem urgeat. Vermes carnium: hemicranius, lumbricus, ascaridae, costi, peduculi, pulices, lendes, tarmus, ricinus, usia, cimex. Hemicranius vermis capitis vocatus. Lumbricus vermducosi dicuntur quibus peduculi in corpore effervescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
atur. Cumq in labitur faucib uel uͥuspiã
adherescit. sanguinẽ haurit. et cum nimio
cruore maduerit. euomit quod hausit. ita ut
recentiorem denuo sugat. Scorpio uermis t̃¬
renus. qͥ potius uermib asscribit᷑ non serpen¬
tib animal armatũ aculeo. et ereo grece uoca¬
tum. quod caudã figat. et arcuato uulnere
diffundat uenena. Proprium est autẽ sçor¬
pionis quod manus palmã non feriat Can¬
tareda uermis terrenus. qui humand corpo¬
ri statim ut fuerit applicatus. sui adustione
uesicas efficit plenas humore¶ Multipes.
uermis terrenus ex multitudine pedũ uo¬
catuis. quia contractus inglobum cõplicat᷑.
nascitur subpetris ex humore et terraNimax
uermis limi dictus quod in limũ uel deli¬
mo nascat᷑. unde et sordida semꝑ et ĩmun¬
da habeat᷑ ¶Bombocis frondium uerins e
cuuis textura bombicinũ conficit᷑. Appella¬
tus autẽ hoc nomine ab eo quod euacuetur

Expanded text:
atur, cumque labitur faucibus vel ubi uspiam atur, cumque labitur faucibus vel ubi uspiam adhaerescit, sanguinem haurit; et cum nimio cruore maduerit, evomit quod hausit, ut recentiorem denuo sugat. Scorpio vermis terrenus, qui potius vermibus adscribitur, non serpentibus; animal armatum aculeo, et ex eo Graece vocatum quod cauda figat et arcuato vulnere venena diffundat. Proprium est autem scorpionis quod manus palmam non feriat. Cantharida vermis terrenus qui humano corpori statim fuerit applicatus, sui adustione vesicas efficit plenas humore. Multipes vermis terrenus, ex multitudine pedum vocatus, qui contactus in globum conplicatur. Nascitur sub petris ex humore et terra. Limax vermis limi, dictus quod in limo vel de limo nascatur; unde et sordida semper et inmunda habetur. Bombyx frondium vermis, ex cuius textura bombycinum conficitur. Appellatus autem hoc nomine ab eo quod evacuetur
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ouidius in metamorfoseorũ libris cõ¬
memorat dicens. Sunt qͥ cum cl auso putrefa¬
ct̾a est spina sepulchro: mutari credant hu¬
manas angue medullas. Quod si credit᷑. me¬
rito euenit. ut sicut ꝑ serpentẽ mors homi¬
nis: ita et hominis morte serpens. Fertur au¬
tem quod serpens hominẽ nudũ non sit au¬
sus continger e. de uermibus.u.¬
crois est aminal quod plecũq de car¬
ne uel de ligno uel de quacũq re t̃rena¬
et sine ullo concubitu gignitur. licet nñquã
et de ouis nascant᷑ ut scorpio. Sunt autem uer¬
mes aut terre. aut aquȩ. aut aeris. aut carniũ.
aut frondium. aut lignorum. aut uestim̃toꝵ.
¶Aranea uermis aeris. ab aeris nutrim̃to cog¬
nominata. quȩ exiguo corpore longa fila de¬
ducit. et telȩ semꝑ intenta numquã desinit
laborare. ꝑpetuum sustinens in sua arte suspẽ¬
dium. Sangui suga uermis aquatilis dicta
quod sanguinẽ sugat. Potantib enĩ insidi¬

Expanded text:
etiam Ovidius in Metamorphoseorum libris cometiam Ovidius in Metamorphoseorum libris commemorat dicens15, 398: Sunt qui cum clauso putrefacta est spina sepulchro mutari credunt humanas angue medullas. Quod si creditur, merito evenit ut sicut per serpentem mors hominis, ita et hominis morte serpens. Fertur autem quod serpens hominem nudum non sit ausus contingere. § 5 De vermibus. Vermis est animal quod plerumque de carne, vel de ligno, vel de quacumque re terrena sine ullo concubitu gignitur; licet nonnumquam et de ovis nascuntur, sicut scorpio. Sunt autem vermes aut terrae, aut aquae, aut aeris, aut carnium, aut frondium, aut lignorum, aut vestimentorum. Aranea vermis aeris, ab aeris nutrimento cognominata; quae exiguo corpore longa fila deducit, et telae semper intenta numquam desinit laborare, perpetuum sustinens in sua arte suspendium. Sanguisuga vermis aquatilis, dicta quod sanguinem sugit. Potantibus enim insidi
Abbreviated transcription (Latin):
humore designent. Uestigia serpentũ talia
sunt. ut cũ pedib carere uideantur: costis ta¬
men et squamarũ nisib reppunt. quas asũ¬
mo gutture usq ad imã aluũ parimͦ dispo¬
sitas habent. Squamis enĩ quasi unguib:
costis quasi crurib innitunt᷑. Unde si inqͣli¬
bet corporis parte abaluo usq ad caput ictu
aliquo conlidat᷑. debilis reddita cursũ hab̾e
non possit. qr ubicũq ille ictus inciderit. spi¬
namsoluit ꝑ quã costarũ pedes et motus cor¬
poris agebantur. Serpentes autẽ diu iuuere
dnir adeo ut deposita uetere tunica senectu¬
tem deponere atq in uiuentã redire ꝑhibean¬
tur. Tunice serpentium exiuuȩ nuncupan¬
tur eo quod his quando senescunt sese exi¬
unt. quib exuti inuiuentã redeunt. Dñr
cnim ęxuiuȩ. et induiue qi exuunt᷑ et indu¬
untiti:. Pitagoras dicit de medulla hominis
mortui quȩ in spina est serpentem creari. qd

Expanded text:
humore designent. Vestigia serpentium talia humore designent. Vestigia serpentium talia sunt ut, cum pedibus carere videantur, costis tamen et squamarum nisibus repant, quas a summo gutture usque ad imam alvum parili modo dispositas habent. Squamis enim quasi unguibus, costis quasi cruribus innituntur. Unde si in qualibet corporis parte ab alvo usque ad caput ictu aliquo conlidatur, debilis reddita cursum habere non possit; quia ubicumque ille ictus inciderit, spinam solvit, per quam costarum pedes et motus corporis agebantur. Serpentes autem diu vivere dicuntur, adeo ut deposita vetere tunica senectutem deponere atque in iuventam redire perhibeantur. Tunicae serpentium exuviae nuncupantur, eo quod his, quando senescunt, sese exuunt, quibus exuti in iuventam redeunt. Dicuntur enim exuviae et induviae, quia exuuntur et induuntur. Pythagoras dicit de medulla hominis mortui, quae in spina est, serpentem creari; quod
Abbreviated transcription (Latin):
ta discurrit. et ammamerigit. Unde non
posse uenenum nocere nisi hominis tetige¬
rit sanguinem. Unde lucanus. Noxia ser
pentium est admirto sanguine pestis. Om¬
ne autẽ uenenum frigidum est. et ideo ani¬
ma quȩ ignea est fugit uenenum frigidum.
Innaturalib bonis quȩ nobis et mraciona¬
bilib animantib uidemus esse cõmunia:
iuuacitate quadam sensus serpens excellit.
Unde et legit᷑ in genesi. Serpens autẽ erat
sapientior omnib pecorib terre. Dicit autẽ
plinius. si credit᷑. quod serpentis caput etiã
si cũ duob euaserit digitis. nichil ominus
rientib. Anguib uniuersis hebes uisus est.
raro in aduersum contuẽtꝰ: nec frustra cum
oculos non infronte habeant s intimporib
ad eo ut citius audiant quã uideant. Nul¬
lum autẽ anunal intanta celeritate linguã
mouet ut serpens. ad eo ut triplicẽ linguã
habere iudeatͥ cum una sit. Serpentium
uda sunt corpora ad eo ut quocũq eunt uiã

Expanded text:
ta, discurrit, et animam exstinguit. Unde non ta, discurrit, et animam exstinguit. Unde non potest venenum nocere nisi hominis tetigerit sanguinem. Unde Lucanus: pentium est admixto sanguine pestis. Omne autem venenum frigidum est, et ideo anima, quae ignea est, fugit venenum frigidum. In naturalibus bonis, quae nobis et inrationabilibus animantibus videmus esse communia, vivacitate quadam sensus serpens excellit. Unde et legitur in sapientior omnibus pecoribus terrae. Dicit autem Plinius si creditur quod serpentis caput, etiam si cum duobus evaserit digitis, nihilominus rientibus. Anguibus universis hebes visus est. Raro in adversum contuentur, nec frustra, cum oculos non in fronte habeant, sed in temporibus; adeo ut citius audiant quam aspiciant. Nullum autem animal in tanta celeritate linguam movet ut serpens, adeo ut triplicem linguam habere videatur, cum una sit. Serpentium humida sunt corpora, adeo ut quaque eunt, viam
Abbreviated transcription (Latin):
one. et non solũ qi non urit᷑: s extinguit in¬
tendium. SSaura lacertus. qui quando se¬
nescit cec̾antur oculi eiꝰ et intrat in foram̃
parietis aspicientis contra orientẽ et orto so¬
le intendit et illuminat᷑. Stellio de colore
inditum nomen habet. Est enim tergo pictꝰ.
lucentib guttis in modũ stellarum. De quo
stellatus corpore guttis. Hic autẽ scorpioni¬
tantus mortium numerus. Omnes autẽ
serpentes natura sua frigide sunt. nec ꝑ¬
cutunt nͥ qndo caleseunt. nam quando
sunt frigidȩ: nullum tangunt. Unde et
uenena eorum plus die quã nocte nocent.
Corpent enu noctis algore. et merito quia
frigide sunt nocturno rore. In se enĩ addu¬
cunt uaporem corporis gelidi pestes. et nat᷑a
postea uͥ inillo calefactũ ipsũ uirus exarserit.
statim hominẽ extinguit. Nenenũ autem
dietum eo qđ ꝑuenas uadit. Infusa enim
pestis eius ꝑ uenas uegetatione corporis auc¬

Expanded text:
one, et non solum quia non uritur, sed extinguit inone, et non solum quia non uritur, sed extinguit incendium. Saura lacertus, qui quando senescit, caecantur oculi eius, et intrat in foramen parietis aspicientis contra Orientem, et orto sole intendit et inluminatur. Stellio de colore inditum nomen habet; est enim tergore pictus lucentibus guttis in modum stellarum. De quo stellatus corpore guttis. Hic autem scorpionitantus mortium sit numerus. Omnes autem serpentes natura sua frigidi sunt, nec percutiunt nisi quando calescunt. Nam quando sunt frigidi, nullum tangunt. Unde et venena eorum plus die quam nocte nocent, torpent enim noctis algore, et merito, quia frigidi sunt nocturno rore. In se enim adducunt vaporem torporis gelidae pestis et natura postea ubi in illo calefactum ipsum virus exarserit, statim hominem exstinguit. Venenum autem dictum quia per venas vadit. Infusa enim pestis ejus per venas, vegetatione corporis destruc
Abbreviated transcription (Latin):
morituri. De quo poeta. Signiferum uue¬
nem terreni sanguinis aulum. torta caput
retro dipsas calcata momordit. uix dolor ant
sensus dentis fuit. Salpica. serpens est que
non uidet. eccula dicta ꝓptͣ quod paruasti.
et non habeat oculos. Centupeda a multi¬
tile genus est. uocatus ita quod braclna ba¬
beat Genera lacertoꝵ płima. ut botrar. sala¬
mandria saura stellio Botraca dicta quad
rane habeat faciem. Nlam groci ranã botel¬
cã uocant ¶ i la mandria uocata qđ onbl
incendia uialeat. cuiis inter omnia uenena¬
ta ius maxima est. cetera enim singulos feri¬
unt. hec plurimos pariter int̾imit᷑. nam si
arbori in repserit. omnia poma inficit uene.¬
no e cos qui ex eo ederint occidit. qui etiam
siuel in puteo cadet uis ueneni eius potan¬
ces interficit. Ista contͥ incendia repugnãs.
ignes sola animaliũ extinguit. Nuut enĩ
in mediis flãmis sine dolore. et consũmati¬

Expanded text:
morituri. De quo poeta: Signiferum juvemorituri. De quo poeta: Signiferum juvenem Tyrrheni sanguinis Aulum Torta caput retro Dipsas calcata momordit. Vix dolor, aut sensus dentis fuit. 33. Solpunga, serpens est quae non videtur. Caecula, dicta, eo quod parva sit, et non habeat oculos. Centupeda, a multitile genus est, vocatus ita quod brachia habeat. Genera lacertorum plura: ut botrax, salamandra, saura, stellio. Botrax dicta, quod ranae habeat faciem; nam Graeci ranam βάτραχον vocant. Salamandra vocata, quod contra incendia valeat. Cuius inter omnia venenata vis maxima est; cetera enim singulos feriunt, haec plurimos pariter interimit. Nam si arbori inrepserit, omnia poma inficit veneno, et eos qui ederint occidit; qui etiam vel si in puteum cadat, vis veneni eius potantes interficit. Ista contra incendia repugnans, ignes sola animalium extinguit; vivit enim in mediis flammis sine dolore et consummati
Abbreviated transcription (Latin):
lie ĩmensa mole. ꝑsequit᷑ greges arm̃toa
brbulos et plimo lacte riguis se ułib mne¬
etit et suggens intlmit. atq inde aboũ dl¬
populatione boas nomen accepttIaculus
serpens uolans. De quo lucanꝰ. iãculiq uo¬
lucres. Eriliunt enim iarborib et dim
aliquod animal obuiũ fuerit iactant se
suꝑ eum et ꝑimunt. unde et iaculi dica
suntꝰ/ In arabia autẽ serpentes sunt eũ als
que sirene uocant᷑. que plus currunt abeqst
s etiã et uolare dñr. quorũ tantũ uiriis at
ut morsum aute mors insequatꝰ quam dob
¶Obites dicta quod colorẽ harene habeat.
tus arenis ad motuss Seps exigiuis serpens.
qͥ non solũ corpus. s ossa ueneno consunt.
Cuiꝰ poeta sic meminit. ossaq dissoluens cĩ
corpore tabificus seps Dipsa serpens tante eus¬
guitatis fert᷑ ut cũ c̃alcatur ñ uideat᷑. suis
uenenũ ante extinguit quam sentiatur. it
facies p̃uenta morte nec tristiciam induas

Expanded text:
liae inmensa mole, persequitur greges armentorum et liae inmensa mole, persequitur greges armentorum et bubalos, et plurimo lacte riguis se uberibus innectit et sugens interimit, atque inde a boum depopulatione boas nomen accepit. Iaculus serpens volans. De quo Lucanus9, 720: Iaculique volucres. Exiliunt enim in arboribus, et dum aliquod animal obvium fuerit, iactant se super eum et perimunt; unde et iaculi dicti sunt. In Arabia autem sunt serpentes cum alis, quae sirenae vocantur, quae plus currunt ab equis, sed etiam et volare dicuntur; quorum tantum virus est ut morsum ante mors insequatur quam dolor. Ophites dicta, quod colorem arenae habeat. tus arenis ammodytes. Seps exiguus serpens, quae non solum corpus, sed, et ossa veneno consumit. Cujus poeta sic meminit: Ossaque dissolvens cum corpore tabificus seps. 32. Dipsas, serpens tantae exiguitatis fertur, ut cum calcatur non videatur. Cujus venenum ante exstinguit, quam sentiatur, ut facies praeventa morte, nec tristitiam induat
Abbreviated transcription (Latin):
uastantes uicinã cuitatẽ. in quo uuo mea
tu clauso multi erũpebant. quod hercules
uidens loca ipsa erussit. et sic aquȩ clausit¬
meatus. Nam idra ab aqua dicta est ¶Celi¬
drus serpens. qui et celsidros. quasi cerĩ. qr et
inaquis et interris moratur. Nam cirson
dicunt greci terrã. id ros aquã. Hic ꝑaquas
labitur. terrã fumare facit. quã sic macer
describit. Seu terga expirant spumantia ui¬
rus. seu terra fumat qua teter labitur an¬
guis. Eit lucanus. tractiq uia fumante ce¬
lidri. Semꝑ autẽ directus ambulat. Nam
si torserit se dum currit: stati crepat .¶Ri
natrix serpens aquã ueneno inficiens. In
quocũq enim fonte fuerit: cuni ueneno im¬
miscet. De quo lucanus. Rinatrir uolator
aques Cencris serpens inflexuosa. quȩ sẽꝑ
raeto lapsurus lunite ceneris Parias serpẽs
que semꝑ in cauda ambulat. et sul cũ fos
iter cauda sulcare parias ¶Boas angus ti¬

Expanded text:
uastantens uicinam ciuitatem, in quo meatu uastantens uicinam ciuitatem, in quo meatu uno clauso multi erumpebant; quod Hercules uidens, ipsa loca exussit et sic meatus. Nam ydra ab aqua dicta est. Celidros sin aquis et in terris moratur; nam χέρσον dicunt Graeci terram, ὑδωρ aquam. Hic per quam labitur terram, fumare facit: quam sic Macer describit 8: Seu terga expirant spumantia virus, seu terra fumat, qua teter labitur anguis. Et Lucanus9, 711: Tractique via fumante chelydri. Semper autem directus ambulat; nam si torserit se, dum currit, statim crepat. Natrix serpens aquam veneno inficiens; in quocumque enim fonte fuerit, eum veneno inmiscit. De quo Lucanus9, 720: Natrix violator aquae. Cenchris serpens inflexuosa, quae semper t semper recto lapsurus limite cenchris. Parias serpens quae semper in cauda ambulat et sulcum facere iter cauda sulcare parias. Boas, anguis Ita
Abbreviated transcription (Latin):
tarum gracia aspicientes retardet. etq rep
tando pigrior est. quos asseqͥnon ualet mira¬
culo sui stupentes capit. Tanti autẽ feruoris
est ut hi. q enus cempore exuiias corporis
seruentis exponat. De quo lucanus. et scitał
sparsis etiam minc sola pruiis eruuias po¬
capita habeat. unum in loco suo: alterũ in
cauda currens ex utroq capite tractu corpo
ris circulato. Hec sola serpentium frigori se
cõmittit. pͥma omniũ ꝓcedens. De qua idem
lucanꝰ. Et grauis in geminĩ uergens caput
anfiuena. cuiꝰ oculi lucent ueluti lucerne.
¶Enidris coluber maqua uiuens. Ei reci eni
aquas idros uocant. Idrus aquatilis serpẽs.
aquo ieti obturgeseunt. euius quidã morbũ
boam dicunt. eo quod ei fimũ bouis remedi¬
etur. Idra draco multorum capitũ. qualis
fuit in lerua palude. puincie archadie. Hec
latine excedra dr. quod uno ceso tria capi¬
ta ercrescebant. s hoc fabulosum est. Nam
constat idram locũ fuisse euom̃tem aquas.

Expanded text:
tarum gratia aspicientes retardet, et tarum gratia aspicientes retardet, et tando pigrior est; quos assequi non valet, miraculo sui stupentes capit. Est autem tanti fervoris, ut etiam hiemis tempore exuvias corporis ferventes deponat, de quo Lucanus: Et scitalis sparsis etiam nunc sola pruinis, Exuvias pocapita habeat, unum in loco suo, alterum in cauda, currens ex utroque capite, tractu corporis circulato. Haec sola serpentium frigori se committit, prima omnium procedens. De qua idem Lucanus9, 719: Et gravis in geminum vergens caput amphisbaena. Cuius oculi lucent veluti lucernae. Enhydris colubra in aqua vivens; Graeci enim aquam ὑδωρ vocant. Hydros aquatilis serpens, a quo icti obturgescunt; cuius quidam morbum boam dicunt, eo quod fimo bovis remedietur. Hydra draco multorum capitum, qualis fuit in Lerna palude provinciae Arcadiae. Haec Latine excetra dicitur, quod uno caeso tria capita excrescebant. Sed hoc fabulosum est; nam constat Hydram locum fuisse euomentem aquas
Abbreviated transcription (Latin):
sudet qͥ ab eo morsus fuerit. ita ut dissolutis
uenis quicqͥd uitȩ est ꝑsanguinẽ euocet. Gire¬
ce enĩ sanguis emat di. Prester aspis semꝑ
ore patenti et uaporanti currit. Cuiꝰ poeta
mantia prester. Hic quẽ ꝑ cusserit disten¬
ditur enormiq corpulentia necat᷑. Extu¬
beratum enim putredo sequit. Sepstabificꝰ
aspis qͥ dũ momorderit hominẽ statĩ eũ con¬
sumit. ita ut liquefiat totus in ore serpentis.
¶Terastes serpens dictus eo quod in capite cor¬
nua habeat. similia arietũ. Cerasta enĩ greci
cornua uocant. Sunt autẽ illi quadrige¬
mina cornicula quorũ ostentatione ueluti
escã inliciens. sollicitata anmalia ꝑinit.
Totum enĩ cegit harens. nec ullũ indiciũ
sui prebet. nisi ex ea parte qua inuitatas
aues uel aninalia capit. Est autẽ fleruo¬
sus plusquã aliȩ serpentes. ita ut spinã non
habere uideat᷑. Scitalis serpens uocatus eo
quod tanta prefulgit tergi uarietate. ut no:¬

Expanded text:
sudet qui ab eo morsus fuerit, ita ut dissolutis sudet qui ab eo morsus fuerit, ita ut dissolutis venis, quidquid vitae est, per sanguinem evocet. Graece enim sanguis αἷμα dicitur. Prester aspis semper ore patenti et vaporanti currit. Cuius poetamantia prester. Hic quem percusserit distenditur, enormique corpulentia necatur; extuberatum enim putredo sequitur. Seps, tabificus aspis, qui dum momorderit hominem, statim eum consumit, ita ut liquefiat totus in ore serpentis. Cerastes serpens dictus, eo quod in capite cornua habeat similia arietum; κέρατα enim Graeci cornua vocant: sunt autem illi quadrigemina cornicula, quorum ostentatione, veluti esca, inlice sollicitata animalia perimit. Totum enim corpus tegit arenis, nec ullum indicium sui praebet, nisi ex ea parte qua invitatas aves vel animalia capit. Est autem flexuosus, plus quam alii serpentes, ita ut spinam non habere videatur. 19. Scytale serpens vocatus, eo quod tanta praefulget tergi varietate, ut no
Abbreviated transcription (Latin):
ids maturam nature solutionẽ. conrosis eius
literib ui erumpunt cũ matris interitu.
lucanꝰ. ẽliꝑei coeunt. abrupto corpore nodi
fat᷑ autẽ quod masculus ore inserto upere
enen expuat. illa autẽ ex uoluptate libidi¬
ns in rabiem uersa. caput maris ore irceptũ
pcidit. Ita fit ut parens uterq pereat. mas¬
mittat. et spargat. Ios enĩ grei  uenenũ
dicunt. et inde aspis qđ morsu uenenato
incerimat. Huius diuersa genera et species.
et dispares effectus ad nocendum. Fertur aũt
aspis cũ ceꝑtt pati incantatorẽ qui eã quib dã
carminib ꝓpriis euocat. ut eã de cauerna ꝓdu¬
cat. illa cũ exire noluerit unã aurẽ interram
premit. alterã cauda obturat et cooꝑit. atq
tẽ Pipsa genus aspidis qͥ latine situla dr q
dicta quod somno necat. Hanc sibi cleopat᷑
apposuit. et ita morte quasi somno soluta ẽ.
Emorrois aspis nuncupatus. quod sanguinẽ

Expanded text:
tes maturam naturae solutionem conrosis eius tes maturam naturae solutionem conrosis eius lateribus vi erumpunt cum matris interitu. Lucanus6, 490: Viperei coeunt, abrupto corpore, nodi. Fertur autem quod masculus ore inserto viperae semen expuat; illa autem ex voluptate libidinis in rabiem versa caput maris ore receptum praecidit. Ita fit ut parens uterque pereat; masmittat et spargat; ἰὸς enim Graeci venenum dicunt: et inde aspis, quod morsu venenato interimat. Huius diversa genera et species, et dispares effectus ad nocendum. Fertur autem aspis, cum coeperit pati incantatorem, qui eam quibusdam carminibus propriis evocat ut eam de caverna producat: illa, cum exire noluerit, unam aurem in terram premit, alteram cauda obturat et operit, atquetem. Dipsas, genus aspidis, qui Latine situla dicitdicta quod somno necat. Hanc sibi Cleopatra adposuit, et ita morte quasi somno soluta est. Haemorrhois aspis nuncupatus quod sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
uidia in ipso incendio iugis ȩstus. Basiliscꝰ
gre latine interp̃tat᷑ regulus eoquod rex ser¬
rentium sit. ad co ut eũ uidentes fugiant. qr
dlfactusuo eos necat. Nam et hominẽ uel si
ispiciat int̾imit. Si quidem et eiꝰ aspectum¬
nilla auis uolans illesa transit. s qũaꝙͣ pro¬
alsit eiꝰore conbusta deuorat᷑. A mustelis
cam̃ uincit᷑. quas illic homines inferunt ca¬
iernis in quib delitescunt. Itaq couiso fu¬
gi quẽ ille ꝑsequit᷑ et occidit. Nichil eium
preus ille rerum sine remidio constituit.
fst autẽ longitudine semipedalis. albis ma¬
allis lineatuis Neguli autẽ sicut scorpiones
arentia queq sectantꝰ. et postquã ad aquas ꝑ¬
uenerint idrophobas et limphaticos faciunt.
Sibilus idem est qui et regulus. sibilo enim
orcidit antequã mordeat uel exurat. Niꝑa
dicta quod ui pariat. Nam cũ uenter eius
ad partum ingemuerit. catuli ñ expectan¬

Expanded text:
India in ipso incendio jugis aestus. 6. Basiliscus India in ipso incendio jugis aestus. 6. Basiliscus Graece, Latine interpretatur regulus, eo quod rex serpentium sit, adeo ut eum videntes fugiant, quia olfactu suo eos necat, nam et hominem, vel si aspiciat, intnulla avis volans inlaesa transit, sed quam procul sit, eius ore conbusta devoratur. A mustelis tamen vincitur, quas illic homines inferunt cavernis in quibus delitescit; itaque eo visu fugit, quem illa persequitur et occidit. Nihil enim parens ille rerum sine remedio constituit. Est autem longitudine semipedalis; albis maculis lineatus. Reguli autem, sicut scorpiones, arentia quaeque sectantur, et postquam ad aquas venerint, ὑδροφόβους et lymphaticos faciunt. Sibilus idem est qui et regulus. Sibilo enim occidit, antequam mordeat vel exurat. Vipera dicta, quod vi pariat. Nam et cum venter eius ad partum ingemuerit, catuli non expectan
Abbreviated transcription (Latin):
lacerti et stiliones. non serpentes s reptilia no¬
minantꝰ. Serpentes autẽ reptilia sunt quai
tre et pectore raptant. quorũ tot uenena qͣt
genera. tot ꝑnicies quot species. tot dolores
quot colores habentur.¶ Traco maior cuncd¬
serpentium. siue omniũ animantiũ suꝑtesd̃
hunc greci drancontã uocant. unde et dii¬
uatum est inlatinum ut draco diceret᷑ qll
sepe a speluncis abstractus fertur in aerell
concitaturq ꝓpter eum aer. Est autẽ cill¬
tatus ore paruo et artis fistulis ꝑquas ticdis
a linguam exerit. Uim autẽ non indentib
s incauda habet. et uerbere potius quã ric¬
n nocet. Innoxius autẽ auenenis. s ideo hu
r: qr si quẽ ligauerit occidit. a quo uec ele
fans tutus est sui corporis magnitudine. Nã
aira semitas delitescens ꝑ quas elefanti solito
gadiunt᷑ crura corũ nodis inligat ac suffo¬
citos ꝑimit. Ei ignitur autẽ in ethiopia et

Expanded text:
lacerti et stiliones, non serpentes, sed reptilia nolacerti et stiliones, non serpentes, sed reptilia nominantur. Serpentes autem reptilia sunt, quia ventre et pectore reptant. Quorum tot venena quot genera, tot pernicies quot species, tot dolores quot colores habentur. serpentium sive omnium animantium super terram. Hunc Graeci draconta vocant unde et dirivatum est in Latinum ut draco diceretur. Qui saepe ab speluncis abstractus fertur in aerem concitaturque propter eum aer. Est autem cristatus, ore parvo et artis fistulis per quas spiritum trahit et linguam exerit. Vim autem non in dentibus sed in cauda habet et verbere potius quam rictu nocunt, quia si quem ligauerit occidit. A quo nec elephas tutus est sui corporis magnitudine. Nam circa semitas delitescens, per quas elephanti solito gradiuntur, crura eorum nodis illigat, ac suffocatos perimit. Gignitur autem in Aethiopia, et
Abbreviated transcription (Latin):
unt. ne quis auferat. captantes ad necẽ ꝑse¬
quunt᷑. IFormi coleon abhoc uocatus qd̃ et
uel formicarũ leo uel certe formica parit
et leo. Est enĩ animal paruũ formicis sats
infestũ. quod se in puluere abscondit. et fe¬
micas frum̃ta gestantes interficit. P roude
autẽ leo et formica uocat᷑: qr aliis animalis
ut formica est: formicis autem ut leo est.
omnium serpentium genus. quod
plicari et contorqueri potest. Et inde an
guis quod angulosus sit: et numquã rre¬
tus. Angues autẽ apud gentiles: ꝓgenus
duos angues pueri sacer est locus. Colubrii
abeo dictum quod colat umbras. uel quodit
lubricos tractus flexib sinuosis labat᷑. Nan
lubricũ dr̾ quicquid labit᷑ dum tenet᷑ ut
piscis. serpens. Serpens autẽ accepit nom̃¬
quod occultis accessib serpit. Non emͣ aꝑtis
passib s squamarũ minutissimis nisib rept.
Illa autẽ quȩ quatuor pedib nituntꝰ᷑ sicut

Expanded text:
unt ne quis auferat, captantesque ad necem perseunt ne quis auferat, captantesque ad necem persequuntur. 10. Formicoleon, ob hoc vocatus, quia est, vel formicarum leo, vel certe formica pariter, et leo. Est enim animal parvum, formicis satis infestum, quod se in pulvere abscondit, et formicas frumenta portantes interficit. Proinde autem leo et formica vocatur, quia aliis animalibus ut formica est, formicis autem ut leo est. guis vocabulum omnium serpentium genus, quod plicari et contorqueri pguis quod angulosus sit et numquam rectus. Angues autem apud gentiles pro geniis  113: Pinge duos angues: pueri, sacer est locus. Colubrum ab eo dictum, quod colat umbras, vel quod in lubricos tractus flexibus sinuosis labatur. Nam lubricum dicitur quidquid labitur dum tenetur, ut piscis, serpens. Serpens autem nomen accepit quia occultis accessibus serpit, non apertis passibus, sed squamarum minutissimis nisibus repit. Illa autem quae quattuor pedibus nituntur, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
git se quando spinis suis claudit᷑. qͥb un¬
diq p̃tectus ẽ cont̾ insidias. Nã statĩ ut ali¬
quid p̃senserit. pͥmũ se subrigit atq in glo
bum conuersus in sua se arma recolligit.
Huius ꝓuidentia quedã est. Nam dũ abs¬
ciderit uuam de uitȩ. supinus se uolutat
suꝑ eam. et sic eã exhibet natis suis. Grillꝰ
nomen a sono uocis habet. Hic retio ambu¬
lat terrã terebrat. stridet noctib uenatur
eũ formica circũligata capillo in cauernã
eiꝰ coniecta. afflato priꝰ puluere ne se abscõ¬
dat. ita formicȩ cõplexib trahitꝰ Fformica
dicta abeo qd̃ ferat micas farris. cuiꝰ soller¬
tia multa. Prouidet enim in futurũ et pre¬
parat estate quod hieme comeclat. In mese
autẽ eligit triticũ: ordeũ non tangit. Dun
pluit ei suꝑ frum̃tũ: cotũ eictt./ Dicuntur
in ethiopia esse formicȩ ad formã canis qus
arenas aureas pedib eruunt quas custoci¬

Expanded text:
git se, quando spinis suis clauditur, quibus ungit se, quando spinis suis clauditur, quibus undique protectus est contra insidias. Nam statim ut aliquid persenserit, primum se subrigit, atque ibum conversus in sua se arma recolligit. Hujus prudentia quaedam est. Nam dum absciderit uvam de vite, supinus sese volutat super eam, et sic eam exhibet natis suis. 8. Grillus nomen a sono vocis habet. Hic retro ambulat, terram terebrat, stridet noctibus; venatur eum formica circumligata capillo in cavernam ejus conjecta, afflato prius pulvere, ne se abscondat, ita formicae complexibus trahitur. 9. Formica dicta, eo quod ferat micas farris, cujus solertia multa. Providet enim in futurum, et praeparat aestate quod hieme comedat. In messe autem elegit triticum, hordeum non tangit. 63 Dum pluit ei super frumentum, totum ejicit. Dicuntur in Aethiopia esse formicae ad canis formam, quae arenas aureas pedibus eruunt, quas custodi