comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sas domus dei mei. Aurũ
aduasa aurea. & argentũ
margentea. es inȩnea.fer¬
rum inferrea.ligna adli¬
gnea:lapides onichinos
&& quasistibinos. & diuer¬
sorum colorum omnẽ p̃ci¬
osum lapidem: & mar¬
mor parium abundantis¬
sime. Et suꝑhec quȩ obtu¬
li indomũ dei mei. de pe
culio meo aurũ et argen¬
tum do intemplũ dei mei:
exceptis his quȩ p̃paraui
mȩdem scãm.tria milia ta¬
lenta auri de auro ophir.
& septem milia talentorũ
auri ꝓbatissimi. ad deau¬
randos parietes templi.
Et ubicunq opus ẽ au¬
rum.de auro: & ubicun¬
q opus est argentũ. ar¬
gent oꝑafiant ꝑ manus
artificũ. Et siqͥs sponte of¬
fert. impleat manũ suã
hodie : & offerat quod

Expanded text:
sas domus Dei mei. Aurum sas domus Dei mei. Aurum ad vasa aurea, et argentum in argentea, aes in aenea, ferrum in ferrea, ligna ad lignea; lapides onychinos, et quasi stibinos, et diversorum colorum, omnem pretiosum lapidem, et marmor Parium abundantissime: Et super haec, quae obtuli in domum Dei mei de pculio meo aurum et argentum do in templum Dei mei exceptis his quae paravi in aedem sanctam tria milia talenta auri de auro Ophir et septem milia talentorum argenti probatissimi ad deaurandos parietes templi ut ubicumque opus est aurum de auro et ubicumque opus est argentum argenti opera fiant per manus artificum et si quis sponte offert impleat manum suam hodie et of
Abbreviated transcription (Latin):
dus separauit. Ed alta¬
re autem in quo adolet᷑
incensum aurũ purissi¬
mũ dedit: ut ex ipso fie¬
ret similitudo quadri¬
gȩ cherubua excendenti¬
um alas. & uelantiũ ar¬
cham  federis domini.Om¬
nia inquit uenerunt scͥp¬
ta manudni adme: ut
intelligerem umuersa o¬
pera exemplaris.Dixit
quoq: dauid salomoni
filio suo. Uriliter age et
confortare & fac: ne time¬
as & ne paueas. Dñs enĩ
ds̃ ms̃ tecum erit: et ñ
dimittet te nec derelin¬
quet te. donec ꝑficias om¬
ne opus ministerii domꝰ
dm̃. Ecce diuisiones sacer¬
dotum et leuitarũ in om¬
ne opus ministerii domꝰ
dñi assistunt tibi & para¬
ti sunt : & nouerunt tam
principes quam popłs fa¬
cere omiã p̃cepta tua.Euii.¬
ocutusq ẽ dauid
rex adomnẽ eccłiam.Sa¬
lomonẽ filium meuĩ unũ
elegit ds̃: adhuc puerũ
& tenellum. Opus autẽ
grande ẽ. Neq enim ho¬
mini p̃paratur habitatio¬
sed deo. Ego autem totis
uirib meis p̃paraui impen'¬

Expanded text:
dus separavit altadus separavit altari autem in quo adoletur incensum aurum purissimum dedit ut ex ipso fieret similitudo quadrigae cherubin extendentium alas et velantium arcam foederis Domini omnia inquit venerunt scripta manu Domini ad me ut intellegerem universa opera exemplaris dixit quoque David Salomoni filio suo viriliter age et confortare et fac ne timeas et ne paveas Dominus enDeus meus tecum erit, et non dimittet te, nec derelinquet, donec perficias omne opus ministerii domus Domini. Ecce divisiones sacerdotum et Levitarum, in omne ministerium domus Domini assistunt tibi, et parati sunt, et noverunt tam principes quam populus facere omnia praecepta tua.ocutusque est David rex ad omnem ecclesiam: Salomonem filium meum unum elegit Deus, adhuc puerum, et tenellum: opus autem grande est, neque enim homini praeparatur habitatiosed Deo. Ego autem totis viribus meis praeparavi impen
Abbreviated transcription (Latin):
lomoni filio suo descrip¬
tionẽ porticus et templi
& cellariorum et cȩnacui
& cubiculorum in adito
& domus ꝓpositionis. ne¬
non et omniũ quȩ cogi¬
tauerat. atriorum. & exe¬
drarũ ꝑ cireuitũ in thesau¬
ros domus dñi. et inthes¬
auros scõrum: diuisionũo
sacerdotaliũ. et leuiti ca¬
rũ.In omnia oꝑa domis
dñi. & in uniuersauasa
ministeriidomꝰ dñi: aurũ
in pondere ꝑsingula il¬
nas eorum: aurũ ꝓ men¬
sura uniuscuiusq cande¬
labri. & lucernarũ simi¬
liter. Et in candelabris ar¬
genteis et in lucernis eoꝵ:
ꝓ diuersitate mensurȩ pon¬
dus argenti tradidit. Nu¬
rum quoq dedit inmen¬
sus ꝓpositionis: ꝓ diuersi¬
tate mensurȩ. Similiter
& argentum in alias m̃¬
sas argentcas. Ad fuscinu¬
las quoq & fialas & tu¬
ribula ex auro purissimo.
& leunculos aureos: ꝓ
qualitate mensure pon¬
due distribuit. in leuncu¬
lum et leunculũ. Simili¬
terq & in leones argente¬
os diuersum argenti pon¬

Expanded text:
lomoni filio suo descriplomoni filio suo descriptionem porticus et templi et cellariorum et cenaculi et cubiculorum in adytis et domus propitiationis necnon et omnium quae cogitaverat atriorum et exedrarum per circuitum in thesauros domus Domini et in thesauros sanctorum divisionumque sacerdotalium et leviticarum in omnia opera domus Domini et in universa vasa ministerii templi Domini aurum in pondere per singula vanas eorum aurum pro mensura uniuscuiusque candelabri et lucernarum similiter et in candelabris argenteis et in lucernis eorum pro diversitate mensurae pondus argenti tradidit aurum quoque dedit in mensas propositionis pro diversitate mensarum similiter et argentum in alias mensas argenteas ad fuscinulas quoque et fialas et turibula ex auro purissimo et leunculos aureos pro qualitate mensurae pondus distribuit in leunculum et leunculum similiter et in leones argenteos diversum argenti pon
Abbreviated transcription (Latin):
eligeret regem. suꝑ cunc¬
cum isrł̃. Sed & de filiis
meis. filios enim multos
dedit michi dñs: elegit
salomonẽ filium meu̾ ut
sederet in throno regnido¬
mini suꝑ isrł. Dixitq m.
Salomon filius tuus ȩdi¬
ficabit domũmeã. & atria
mea. Ipsum enĩ elegi mi¬
chiinfilium & ego ero et
in patrem: & firmabo re¬
gnum eius usq in ȩcernũ.
si ꝑseuerauerit facere pre¬
cepta mea & iudicia. sicut¬
& hodie. Nunc gͥ coram
unuerso cȩtu isrł. audien¬
te dño deo ur̃o custodide
& ꝑquirite cuncta man¬
data domini deiurĩ: ut
possideatis t̃am bonam.
& relinquatis eam filiis
urĩs post uos.usq in sem¬
piternum. Eu.¬
u autem salomonfi¬
limi: scito dm̃ patͥs
tui. & serui ei corde ꝑfecto.
& animo uoluntario. Om¬
nia enim corda scrutatur
dñs: & uniuersas ment¬
um cogitationes intelligi
Si quesieris eum inueni¬
es. Si autem dereliquers
Nunc gͦ quia elegit teci¬
minus ut edificares dom
scũarii: confortare & ꝑ¬
ce.Dedit autem dauidla¬

Expanded text:
eligeret regem super cunctum Israhel sed et de filiis meis filios enim multos dedit mihi Dominus elegit Salomonem filium meum ut sederet in throno regni Domini super Israhel dixitque mihi Salomon filius tuus aedificabit domum meam et atria mea ipsum enim elegi mihi in filium et ego ero ei in patrem et firmabo regnum eius usque in aeternum si perseveraverit facere praecepta mea et iudicia sicut et hodie nunc igitur coram universo coetu Israhel audiente Deo nostro custodite et perquirite cuncta mandata Domini Dei nostri ut possideatis terram bonam et relinquatis eam filiis vestris post vos usque in sempiternum u autem Salomon fili mi scito Deum patris tui et servi ei corde perfecto et animo voluntario omnia enim corda scrutatur Dominus et universas mentium cogitationes intellegit si quaesieris eum invenies si autem dereliqueris nunc ergo quia elegit te Dominus ut aedificares domum sanctuarii confortare et perfice dedit autem David Sa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊cursum ferotius exibentẽ:
indelligens ñ ex bono eẽ au¬
steritatem istam. paucis su¬
oꝵ congregatis. occultauit
se anicanore. Quod ut ille
cognouit fortiter se aurro
p̃uentũ. uenit ad maximũ
& scissimũ templũ: & sacer¬
dotib solitas hostias offeren¬
tibus. iussit sibi tradiuirũ.¬

Expanded text:
cursum ferocius exhibentem cursum ferocius exhibentem intellegens non ex bono esse austeritatem istam paucis suorum congregatis occultavit se a Nicanore quod ut ille cognovit fortiter se a viro praeventum venit ad maximum et sanctissimum templum et sacerdotibus solitas hostias offerentibus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ agebat: gregesq tur¬
barum quȩ congregate fu¬
erant dimisit. Habebat au¬
animo: & erat uiro inclina¬
tus. Rogauit cũ ducere u¬
xorem filiosq ꝓcreare. Nup¬
das fecit. quiede egit: com¬
muniterq uiuebant. XL¬
lchimus autẽ uidens
caritatẽ illorũ admui¬
cem &e conuentiones. uenit
ad demetriũ: et dicebat n¬
canorem rebus alienis as¬
sentari. iudamq regni insi¬
diatorem successorem sibi de¬
stinasse. Itaq rex exasperatꝰ. et
pessimis hunꝰ criminatiomibꝰ irri¬
tatꝰ scripsit incanoridicens gͣ¬
uit quidem se ferre deamciciȩ
conuentione: iubere tamen
machabeũ citius uinctũ mit¬
tere antiochiam.Quibz co¬
gnitis nichanor consterna¬
batur. & grauiter ferebat:
si ea que conuenerant irrita
faceret. nichil lesus auiro.
Sed quia regi resistere ñ po¬
terat: oportunitatẽ obserua¬
bat. qua p̃ceptũ ꝑficeret.
t machabeus uidens
austerius secũ agere
nicanorem. & consuetũ oc¬

Expanded text:
que agebat gregesque turque agebat gregesque turbarum quae congregatae fuerant dimisit habebat auanimo erat vero inclinatus rogavit eum ducere uxorem filiosque procreare nuptias fecit quiete egit communiterque vivebant Alchimus autem videns caritatem illorum ad invicem et conventiones venit ad Demetrium et dicebat Nicanorem rebus alienis adsentare Iudamque regni insidiatorem successorem sibi destinasse itaque rex exasperatus et pessimis huius criminationibus inritatus scripsit Nicanori dicens graviter quidem se ferre de amicitiae conventione iubere tamen Macchabeum citius vinctum mittere Antiochiam quibus cognitis Nicanor consternabatur et graviter ferebat si ea quae convenerant irrita faceret nihil laesus a viro sed quia regi resistere non poterat oportunitatem observabat qua praeceptum perficeret at Macchabeus videns austerius secum agere Nicanorem et consuetum oc
Abbreviated transcription (Latin):
tu. & conuentu nationũ:
consꝑsi terra. rogabant cũ
qui popłm suũ consticuit
nẽ signis euidentib ꝓtegit.
Imperante autẽ duce statim
inde mouerunt: & conue¬
nerunt ad castellũ dessaui.
Symon uͦ fr̃ iudȩ cõmiserat
cũ mcanore: sed conderritus
ẽ repentino aduentu adũ¬
tamen audiens uir¬
tutẽ comitũ iude. & animi
magnitudinẽ quã ꝓ patriȩ
certaminib habebant: san¬
guine iudiciũ facere mecue¬
bat.Quã obrem misit pos¬
sidoniũ. & theodotum. et
mathiam: ut darent dex¬
tras atq: accipent. Et cum
diu dehis consiliũ agert¬
& ipse dux ad muldtudinẽ re¬
tulisset: om̃ium una fuit sen¬
tentia amiciciis annuere. Ita¬
q diem constituert. quase¬
creco inter se agerent: & a
singulis selle ꝓlatȩ sunt et
posite. Precepit autẽ iudas.
armatos eẽ locis oportunis:
ne forte abhostibus repen¬
te mali aliquid oriret᷑. Et
congruum colloquiũ fece¬
runt. Morabatur autẽ nica¬
nor ierosolimis. & nichil mi¬

Expanded text:
tu et conventu nationum tu et conventu nationum conspersi terra rogabant eum qui populum suum constituitnem signis evidentibus protegit imperante autem duce statim inde moverunt et convenerunt ad castellum Dessau Simon vero frater Iudae commiserat cum Nicanore sed conterritus est repentino adventu advetamen audiens virtutem comitum Iudae et animi magnitudinem quam pro patriae certaminibus habebant sanguine iudicium facere metuebat quam ob rem misit Possidonium et Theodotum et Matthathiam ut darent dextras atque acciperent et cum diu de his consilium ageretet ipse dux ad multitudinem rettulisset omnium una fuit sententia amicitiis annuere itaque diem constituerunt qua secreto inter se agerent et a singulis sellae prolatae sunt et positae praecepit autem Iudas armatos esse locis oportunis ne forte ab hostibus repente mali aliquid oriretur et congruum conloquium fecerunt morabatur autem Nicanor Hierosolymis et nihil ini
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ esse quietũ. Nam et
ego defraudatus parentũ
gła. dico autẽ summo sacer¬
dotio: huc uemi. Primo qͥ¬
dem utilitatib regis fidẽ
seruans:scdo autẽ etiam ci¬
uibz consulens. Nam illoꝵ
prauitate.uniuersũ genus
nr̃m ñ minime uexatur. S
his singulis oro rex cognitis:
& regioni & generi.scin
ꝑuulgatã om̃ib humanita¬
tem duã ꝓspice. Nam quan¬
diu suꝑest tudas: impossibi¬
le ẽ ꝑacem ẽẽ negotiis..¬
alib autẽ abhoc dictis.
& cederi hostiliter¬
se habentesaduersus iudã
inflammauerunt demecri¬
um.Qui statim nicanorẽ
p̃positũ elefantoꝵ ducẽ mi¬
sit iudeam: datis manda¬
ds.ut ipsũ quidẽ iudam ca¬
peret. eos uero qui cũ illo
erant disꝑgeret: & consti¬
tueret alchimũ maximi tẽ¬
pli summũ sacerdotẽ. Tunc
gentes quȩ de iudea fugerat
iudam. segregatim se nicano¬
rimiscebant: miscrias & cla¬
des iudeoꝵ. ꝓsꝑitates rerum
suarũ existimantes. Audito
itaq iudei nicanoris aduen¬

Expanded text:
regnum esse quietum nam et ego defraudatus parentum gloria dico autem summo sacerdotio huc veni primo quidem utilitatibus regis fidem servans secundo autem etiam civibus consulens nam illorum pravitate universum genus nostrum non minime vexatur sed his singulis oro rex cognitis et regioni et generi secundum pervulgatam omnibus humanitatem tuam prospice nam quamdiu superest Iudas inpossibile est pacem esse negotiis talibus autem ab hoc dictis t ceteri amici hostiliter habentes adversus Iudam inflammaverunt Demetrium qui statim Nicanorem praepositum elefantorum ducem misit Iudaeam datis mandatis ipsum quidem Iudam caperet eos vero qui cum illo erant dispergeret et constitueret Alchimum maximi templi summum sacerdotem tunc gentes quae de Iudaea fugerant Iudam segregatim se Nicanori miscebant miserias et clades Iudaeorum prosperitates rerum suarum existimantes audito itaque Iudaei Nicanoris adven
Abbreviated transcription (Latin):
ter ioab. & eleanan
patrui eius de bech
semmoch arorites.
halonites: iras filiꝰ
hecuites.abiezer a¬
ilai achoites. marai
phathites:heled fili
na nethophathites.
lius ribai de gaba
harathonites:uri de
lius saga ararites.
ifilius sachar arari¬
phal filius ur. apher
uathites. ahia phel
:asrai carmelites. no
ius azbi. iohel frat̃
n.mabar filius ag
sellech ammonites:
berothites armiger
ioab filii saruiȩ:iras iechre¬
us.gareb iethreus. urias hec¬
theus:zabad filius ooli. a¬
dina  filius seza rubenites.
princepsrubenitarũ. & cũ
eo triginta:hanan filius ma¬
acha & iosaphat mathani¬
thes :orias astharothites.sẽ¬
ma & iaihel filii hotham a¬
roberites: iedihel filius sam¬
ri. & iocha frater eius thosa¬
ithes. elihel maumites: & ie¬
ribai & iosaia filii helnaem:
& iechina moabites:elihel
& obed. & iasihel de masobia.
ad dauid in siceleg.
cũ ahuc fugeret saul fili¬
um cis: qui erant fortissimi
& egregi pugnatores tenden¬

Expanded text:
ter Ioab et Eleanan filius patrui eius de Bethleem Semmoth Arorites Helles Phallonites Iras filius Acces Thecuites Abiezer AnaIlai Ahoites Marai Netophathites Heled filius Baana Netophathites Ethai filius Ribai de Gabaath Pharathonites Uri de filius Sega Ararites Ahiam filius Sachar Ararites Eliphal filius Ur Apher Mechurathites Ahia Phellonites Asrai Carmelites Noorai filius Azbi Iohel frater Nathan Mabar filius Agarai Sellec Ammonites Noorai Berothites armiger Ioab filii Sarviae Iras Iethreus Gareb Iethreus Urias Ettheus Zabad filius Ooli Adina filius Seza Rubenites princeps Rubenitarum et cum eo triginta Hanan filius Maacha et Iosaphat Mathanites Ozias Astharothites Semma et Iaihel filii Hotam Aroerites Iedihel filius Samri et Ioha frater eius Thosaites Elihel Maumites et Ieribai et Iosaia filii Elnaem et Iethma Moabites Elihel et Obed et Iasihel de Masobia ad David in Siceleg cum adhuc fugeret Saul filium Cis qui erant fortissimi et egregii pugnatores tenden
Abbreviated transcription (Latin):
orgias autẽ cũ eẽt dux
locorum: assumptis
aduenis.frequenter iude¬
os debellabat. Iudcruͦ qui
denebant oportunas muni¬
tiones.fugatos ab ierosoli¬
mis suscipiebant: & bella¬
re temptabant. Hiuero qͥ
erant cũ machabco ꝑ oratio¬
nes dñi rogantes. ut eẽt
sibi adiutor: impetũ fecert̃
in munitiones idumeorũ.
Multaq ui insistentes. lo¬
c̃a obtinuerunt. occurira¬

Expanded text:
orgias autem cum esset dux locorum adsumptis advenis frequenter Iudaeos debellabat Iudaei vero qui tenebant oportunas munitiones fugatos ab Hierosolymis suscipiebant et bellare temptabant hii vero qui erant cum Macchabeo per orationes Dominum rogantes ut esset sibi adiutor impetum fecerunt in munitiones Idumeorum multaque vi insistentes loca obtinuerunt occurr
Abbreviated transcription (Latin):
tib: cũ in altum ꝓcessissent
submerserunt ñ minus du
centos Quam crudelitadem
iudas in suȩ gentis homineᷤ
factam ut cognouit: p̃ce¬
pit uiris qui erant cũ ipso
& inuocato iusto iudice deo.
uenit aduersus interfecto¬
res fr̃m. Et portum quidẽ
noctu succendit: scafas
exussit: cos autẽ qui ab
igne refugerant gladio
ꝑemit. Et cum hec ita egisset.
dicessit quasi iterũ reuersu¬
rus: et uniuersos ioppitas

Expanded text:
tibus, cum in altum processissent tibus, cum in altum processissent submerserunt non minus ducentos quam crudelitatem Iudas in suae gentis homines factam ut cognovit praecepit viris qui erant cum ipso et invocato iusto iudice Deo venit adversus interfectores fratrum et portum quidem noctu succendit scaphas exusit eos autem qui ab igne refugerant gladio peremit et cum haec ita egisset discessit quasi iterum reversurus et universos Ioppitas
Abbreviated transcription (Latin):
iudeoꝵ salutẽ. De his quȩ
lysias cognatus regis con¬
cessit uobis: & nos concessi¬
dicauit referendũ. confestĩ
aliquẽ mittite: diligentius
inter uos conferentes. ut de¬
cernamus sicut congruit
uobis. Nos autẽ andochiã
accedimus. ideoq festina¬
te rescribere: ut nos quo¬
q sciamus curus estis uo¬
luntatis. Bene ualete. An¬
no centesimo quadragesi¬
mo octauo quintadecima
die mensis xandici. Hisfa¬
ctis pactionib: lysias ꝑge¬
bat ad regem. Iudei autẽ.
agriculture oꝑam dabant.
Sedhi qui resederant timoche¬
us & apollonius gennei fili¬
us.sed & ieronimus. & de¬
mofon suꝑhos. & nichanor
cypriarches. non sinebant
cos insilentio agere & qͥete:
dam flagidium ꝓpetrarunt.
Rogauerunt iudeos cũ qͥ¬
bus habitabant. ascendere
scafas quas parauerant cũ
uxorib & filiis: quasi nulliꝰ
cendb. Scđm cõmune ita¬
q decretum ciustatis & ip¬
sis acquiescentibz.pacisq
causa nichil suspectũ haben¬

Expanded text:
Iudaeorum salutem de his quae Iudaeorum salutem de his quae Lysias cognatus regis concessit vobis et nos concessidicavit referendum confestim aliquem mittite diligentius inter vos conferentes ut decernamus sicut congruit vobis nos enim Antiochiam accedimus ideoque festinate scribere ut nos quoque sciamus cuius estis voluntatis bene valete anno centesimo quadragesimo octavo quintadecima die mensis xandici his factis pactionibus Lysias pergebat ad regem Iudaei autem agriculturae operam dabant sed hii qui resederant Timotheus et Apollonius gehennae filius sed et Hieronimus et Demofon super hos et Nicanor cypriarches non sinebant eos in silentio agere et quiete dam flagitium perpetrarunt rogaverunt Iudaeos cum quibus habitabant ascendere scaphas quas paraverant cum uxoribus et filiis quasi nullis centibus. Secundum commune itaque decretum civitatis, et ipsis acquiescentibus pacisque causa nihil suspectum haben
Abbreviated transcription (Latin):
iudicauimus templũ resti¬
tui illis: ut agerent scđ̃m
maioꝵ suoꝵ consuetudinẽ.
Bene gͥ feceris.si miseris ad
eos & dextram dederis: ut
cognita nr̃a uoluntate bono
anmo sint. & utilitatib ꝓ¬
priis deseruiant. Ad iude¬
os autẽ. regis epła talis erat.
Rex antiochus senatuntde¬
orum & cȩteris iudeis: salu¬
tem. Si ualetis. si sic estis ut
uolumus : sed & ipsi bene
ualemus. Adiit nos mene¬
laus dicens. uelle uos descen¬
dere aduros.qui sunt apud
nos.His igiur qui cõme¬
ant usq addiem tricesimũ
mensis xandici damus dex¬
tras securitatis: ut iudaicis
utantur cibis & legib suis
sicut &e prius: & nemo eo¬
rũ ullomodo molestiam pa¬
tiatur de his quȩ ꝑignoran¬
tiam gestasunt. Misi audẽ
& menelaũ qui uos alloqua¬
tur. Ualece. Anno centesimo
quadragesimo octauo xan¬
dicimensis: quintadecima:
Miserunt autẽ etiã romani
epłam: ita sehabentẽ.Quin¬
tus mennius & ticus mani¬
lius legati romanoꝵ:popło

Expanded text:
iudicavimus templum restiiudicavimus templum restitui illis ut agerent secundum maiorum suorum consuetudinem bene igitur feceris si miseris ad eos et dextram dederis ut cognita nostra voluntate bono animo sint et utilitatibus propriis deserviant ad Iudaeos autem regis epistula talis erat rex Antiochus senatui Iudaeorum et ceteris Iudaeis salutem si valetis sic estis ut volumus sed et ipsi bene valemus adiit nos Menelaus dicens velle vos descendere ad vestros qui sunt apud nos his igitur qui commeant usque ad diem tricesimum mensis xandici damus dextras securitatis ut Iudaei utantur cibis et legibus suis sicut et prius et nemo eorum ullo modo molestiam patiatur de his quae per ignorantiam gesta sunt misi autem et Menelaum qui vos adloquatur valete anno centesimo quadragesimo octavo xandici mensis quintadecima miserunt autem etiam Romani epistulam ita se habentem Quintus Memmius et Titus Manilius legati Romanorum populo
Abbreviated transcription (Latin):
ndeoꝵ salut̃ẽ. Iohs & abes¬
salon quimissi sunt auobis
tradentes scripta: postula¬
bant ut ea que ꝑ illos signi¬
ficabantur implerẽ. Que¬
cunq igitur regi potuert̃
ꝑferri exposui: & quȩ rex
ꝑmittebat concessi. Suigit᷑
in negotiis fidem conserua¬
ueritis: etiam deinceps bo¬
noꝵ uobis causa cẽ tempta¬
bo.De ceteris autem ꝑsin¬
gula uerba mandaui: & istiᷤ
& his qui ame missi sunt col¬
loqui uobiscum. Bene uale¬
te. Anno centesimo quadra¬
gesimo octauo dioscori: die
mensis uicesima & quarta.
Regis autẽ epła.ista conti¬
nebat. Rex antiochus: ly¬
siȩ fr̃i salutem. Patre nr̃o
inter deos translato. nosuo¬
lentes eos quisunt in reg
no nr̃o sine tumultu age¬
re. & rebus suis adhibere
diligentiam: audiuimus
iudeos ñ consensisse patri
ut tranfferentur ad ritũ gre¬
corum. sed denere uelle suũ
institutũ. ac ꝓpterea postu¬
lare concedi sibi legitima sua
Uolentes gͥhanc quoq gen¬
tem quietam ẽẽ. statuentes

Expanded text:
 salutem Iohannes et Abessalom qui missi sunt a vobis tradentes scripta postulabant ut ea quae per illos significabantur implerem quaecumque igitur regi potuerunt perferri exposui et quae res permittebat concessit si igitur in negotiis fidem conservaveritis etiam deinceps honorum vobis causa esse temptabo de ceteris autem per singula verbo mandavi et istis et his qui a me missi sunt conloqui vobiscum bene valete anno centesimo quadragesimo octavo dioscori die mensis vicesima et quarta regis autem epistula ista continebat rex Antiochus Lysiae fratri salutem patre nostro inter deos translato nos volentes eos qui sunt in regno nostro sine tumultu agere et rebus suis adhibere diligentiam audivimus Iudaeos non consensisse patri ut transferrentur ad ritum Graecorum sed tenere velle suum institutum ac propterea postulare concedi sibi legitima sua volentes igitur hanc quoque gentem quietam esse statuentes
Abbreviated transcription (Latin):
tum triginta nouẽ. Nathin¬
nei .filiisiha.filii asupha. fi¬
in tebbaoth. filii cheros. filii
siaa. filii phadon.filii leba¬
na.filii agaba.filii accub.filii
agab. filii selinai. filii anan. fi¬
lugaddel. filiigaer.filii rahaia.
filurasin. filui nechoda. filii
gazem. filiiaza. filii phasea.fi¬
lubesai. filuasennaa. filu mu¬
nim. filii nephusim. filii be¬
huc.filii acupha.filiiarur.

Expanded text:
tum triginta novem. Nathintum triginta novem. Nathinaei: filii Siha, filii Asupha, filii Tebbaoth, filii Ceros, filii Siaa, filii Phadon, filii Lebana, filii Agaba, filii Accub, filii Agab, filii Semlai, filii Anan, filii Gaddel, filii Gaer, filii Raaia, filii Rasin, filii Necoda, filii Gazem, filii Aza, filii Phasea, filii Besee, filii Asennaa, filnim filii Nephusim filii Becbuc filii Acupha filii Arur
Abbreviated transcription (Latin):
ducentiuiginti tres. F ilii
gebbar: nonagintaquinq
filu bethleem:centũ crigin¬
ta duo. Uir neptupha: quin¬
quagintasex Uiri anathot:
centum uiginti octo. F ilii
armaueth: quadraginta
duo.Filii cariathiarim.E¬
ra et beroth: septingenti qu¬
draginta tres.Filuramaos
ba: sexcentiuiginti unus
ri machinas:centũ uigind
centiuiginti tres. Filii neb:
qͥnquaginta duo. Filung¬
bis: centũ quinquagitas.
Filii helam alterius: milt
ducenti qͥnquaginta qua
or. Filii arim: trecenti ui¬
iericho: trecenti quadiast
milia nongenti triginta.Si¬
cerdotes filu idaia indomo
iesuȩ: nongenti septuaga¬
ta tres. Filu emmer: mille
quinquaginta duo. Fili
phassur: mille ducentiqͥ¬
draginta septem. Filii aris
mille decem et septẽ. leust
filii iesua. et cedmiel filior
odeuiȩ: septuaginta qua¬
tuor. Cantores filii asaph
centũ uiginti octo. Filiiia¬
nitorũ. filii seliũ. fili ale
filii telmon. filii acchub. filii
auta. filii sobai uniuersi: cen

Expanded text:
ducenti viginti tres; filii ducenti viginti tres; filii Gebbar, nonaginta quinque; filii Beth-Leem, centum viginti tres; viri Netupha, quinquaginta sex: viri Anathoth, centum viginti octo; filii Azmaveth, quadraginta duo; filii Cariath-Arim, Cephira, et Beroth, septingenti quadraginta tres; filii Arama et Gaba, sexcenti viginti unus; viri Machinas, centum viginti centi viginti tres; filii Nebo, quinquaginta duo; filii Megbis, centum quinquaginta sex; filii Elam alterius, mille ducenti quinquagintttuor filii Arem trecentiericho trecenti quadraginmilia nongenti triginta sacerdotes filii Idaia in domo Iosua nongenti septuaginta tres filii Emmer mille quinquaginta duo filii Phassur mille ducenti quadraginta septem filii Arem mille decem et septem Levitae filii Iosue et Cadmihel filiorum Oduia septuaginta quattuor cantores filii Asaph centum quadraginta octo ianitores filii Sellum filii Ater filii Telmon filii Accub filii Atita f
Abbreviated transcription (Latin):
ascenderunt de captiuitate.
quã transtulit nabuchodo¬
nosor rex babylonis mbaby¬
lonẽ: et reuersi sunt in ierłm
& iudam unusquisq in ciui¬
tatẽ suam. qui uenerunt
cũ zorobabel. Iesua.neemia.
saraia. rahelaia.mardochai.
belsan. mesphar.beguai. re
um.baana.Numerus uiroꝵ
popłusrł. Filii pharos: duo
milia centũ septuagintaduo.
Filii saphatiȩ: trecenti sep¬
tuaginta duo Filii area: sep¬
phetmoab.filiorũ iosuȩ ioab:
duomiliaoctingenti decem
& octo. Filu helam: mille du¬
centi quinquaginta quatu¬
or Fili zehthuaoctingenti
quadraginta quinq. Filii
zachai: septingenti sexagin¬
ta.Filubani: sexcenti qua¬
draginta duo.Filubebai:
sexcentiuigintitres. Filii ar¬
gad: mille ducentiuiginti
duo .Fili adomcam: sexcen¬
tisexaginta sex.Filii beguai:
duo milia quinquaginta sex.
Filii hadin: quadringenti
quinquagintaquinq. Filii
ater qͥ erant ex iezechia: no¬
naginta octo. Filu besai: tre¬
centiuiginti tres.Filii iora:
centũ duodecim. Filii asom:

Expanded text:
captivitate, quam transtulerat Nabuchodonosor rex Babylonis in Babylonem, et reversi sunt in Jerusalem et Judam, unusquisque in civitatem suam. Qui venerunt cum Zorobabel, Jesua: Neemia, Saraia, Raelaia, Mardochai, Belsan, Mesphar, Beguai, Reum Baana numerus virorum populi Israhel filii Pharos duo milia centum septuaginta duo filii Saphatiae trecenti septuaginta duo filii Area sePhaethmoab filiorum Hiesuae et Ioab duo milia octingenti decem et octo filii Helam mille octingenti quinquaginta quattuor filii Zethua octingenti quadraginta quinque filii Zacchai septingenti sexaginta filii Bennui sescenti quadraginta octo filii Bebai sescenti viginti octo filii Agad, mille ducenti viginti duo; filii Adonicam, sexcenti sexaginta sex; filii Beguai, duo millia quinquaginta sex; filii Adio, quadringenti quinquaginta quatuor; filii Ather qui erant ex Ezechia, nonaginta octo; filii Bezai, trecenti viginti tres; filii Jora, centum duodecim; filii Asom,
Abbreviated transcription (Latin):
ds celi: & ipse p̃cepiti
ut edificarem ei domo
in ierłm quȩ ẽ in iudȩa. Quis
ẽ ex uobis de uniuerso popło
cius. Sit ds̃ illius cũ ipso. As¬
cendat ierłm quȩ est in iudea:
& edificet domũ dei isrł. Ip̃se
ẽ ds̃ qui est in ierłm. Et om̃s
reliqui in cunctis locis ubi
cunq: habitant. adiuuent
eũ uiri de loco suo. & argen¬
to & auro et substantia et
pecorib: excepto qđ uolun¬
tarie offerunt templo dei

Expanded text:
s coeli et ipse precepit michi, ut edificarem ei domum in Ierusalem, quae est in Iudea. Quis est in vobis de universo populo eius? Sit Deus illius cum ipso. Ascendat Ierusalem, que est in Iudea et aedificet domum Dei Israel. Ipse est Deus, qui est in Ierusalem. Et omnes reliqui in cunctis lcunque habitant, adjuvent eum viri de loco suo, argento, et auro, et substantia, et pecoribus, excepto quod voluntarie offerunt templo Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
siq: quierant in circuituadd¬
iuuerunt manus eorũ in
uasis argenteis et aureis.
insubstantia. iniumentis
insupellectili: exceptis his
quȩ sponte obtulerant. R ex
quoq cyrus ꝓtulit uasa
templi dñi quȩ tulerat na¬
buchodonosor de ierłm: et
posuerat eain templo di sui.
Protulit autẽ cyrus rex ꝑsa¬
rũ ꝑmanũmitridatis filii ga¬
zabar & annumerauit ea sa¬
sabasar  principi iudȩ: & hic
ẽ numerus eoꝵ.Fialȩ aureȩ
phi aureitriginta:sciphiar¬
gentei scd̃i quadringenti de¬
cem. Uasa aliamille. Omĩa
uasa aurea et argentea: qͥn¬
q: milia quadringenta. Unt¬
uersatulit sasabasar cũ his
qui ascendebant de transmi¬
gratione babylomis mierłm¬

Expanded text:
sique, qui erant in circuitu, adiuverunt manus eorum in vasis argenteis et aureis, in substantia et iumentis et subpellectili, exceptis his, quae sponte optulerant. Rex quoque Cyrus protulit vasa templi Domini, quae tulit Nabochodonosor de Ierusalem et posuerat ea in templo dei sui. Protulit autem Cyrus rex Persarum per manum Metridatis, filii Gazabar, et adnumeravit ea Sasabassar principi Iudae. Et hic est numerus eorum: fialae aureae phi aurei triginta, scyphi argentei secundi quadringenti decem: vasa alia mille. Omnia vasa aurea et argentea quinque millia quadringenta: unversa tulit Sasabassar cum his, qui ascendebant de transmigratione Babilonis i
Abbreviated transcription (Latin):
tendens manũ ad templum
iurauit. Nisi michi uinctũ
iudam dradideritis. istud di
fanum in plamciẽ deducam:
& altare effodiam. & templũ
hoc libero patri consecrabo.
Et his dictis: abiit. Sacer¬
dodes autẽ ꝓtendentes ma¬
nus in celum. inuocabant
cum qui semꝑ ꝓpugnator
eẽt gentis ipsorum: hec di¬
centes:Tu dnẽ qui umuer¬
sitatis nullius indiges: uo¬
luisti templũ habitationis
tuȩ fieri in nobis. Et nunc
ua in eternũ impollutam
domũistam: quȩ nuper

Expanded text:
tendens manum ad templum iuravit nisi mihi vinctum Iudam tradideritis istud Dei fanum in planitiem deducam et altare effodiam et templum hoc Libero patri consecrabo et his dictis abiit sacerdotes autem protendentes manus in caelum invocabant eum qui semper propugnator esset gentis ipsorum haec dicentes tu Domine qui universitatis nullius indiges voluisti templum habitationis tuae fieri in nobis et nunc va in aeternum inpollutam domum istam quae nuper
Abbreviated transcription (Latin):
gnabimus tecum mari t̃raq
Nterea ubi audiuit ix¬
demetrius. quia cecidit n¬
chanor & exercitus eius in
p̃lio: apposuit bacchidem &
alchimũ rursũ mittere iniu¬
deam. & dextrũ cornũ cũ illiᷤ
Et abierunt uiam quȩ du¬
cit ingalgala: & castra po¬
suerunt in mesaloch. que
ẽ in arbellis. Et occupauert̃
cam: & peremerunt anmas
hominũ multas. In mense
primo anni centesimi quin¬
quagesimi et scdi. applicue¬
runt exercitũ ad ierłm. Et
surrexerunt: & abierunt
timilia uiroꝵ. & duomilia e

Expanded text:
gnabimus tecum mari terraque interea ubi audivit Demetrius quia cecidit Nicanor et exercitus eius in proelio adposuit Bacchidem et Alchimum rursum mittere in Iudaeam et dextrum cornu cum illis et abierunt viam quae ducit in Galgala et castra posuerunt in Mesaloth quae est in Arbellis et occupaverunt eam et peremerunt animas hominum multas et mense primo anni centesimi quinquagesimi et secundi adplicuerunt exercitum ad Hierusalem et surrexerunt et abierunt milia virorum et duo milia e
Abbreviated transcription (Latin):
ne sua iurbib suis isrł̃: sa¬
cerdodes.leuite. nathinnei.
& filii seruorũsalomonis.
Et in ierłm habitauerunt
de filiis iuda & filiis benia¬
min. De filiis iuda athaias
filius ariam. filii zachariȩ.
filii amariȩ. filii saphatiȩ.fi¬
lii malelehel. De filiis pha¬
res: ismasia filius baruch.
filius colata.filius aria. fi¬
lius adaia.filius iorarib. fi¬
lius zacharia.filius saloni¬
tis.Om̃s filii phares quiha¬
bitauerunt in ierłm. qua¬
dringenti sexaginta octoin¬
ri fortes. Hisunt autem filii
beniamin.Sellũ filius mo¬
sollam filius iocd.filius pha¬
daia.filius colaia.filius
maasia.filius etheel. filius
asia: & post cum gabbai.
sellai. nongenti uiginti octo.
Et iohel filius zechri p̃po¬
situs eoꝵ: & iudas filius
sennua suꝑ ciuitatẽ seds

Expanded text:
ne sua in urbibus suis Israhel sacerdotes Levitae Nathinnei et filii servorum Salomonis et in Hierusalem habitaverunt de filiis Iuda et de filiis Beniamin de filiis Iuda Athaias filius Aziam filii Zacchariae filii Amariae filii Saphatia filii Malelehel de filiis Phares Imafilius Choloza, filius Azia, filius Adaia, filius Joiarib, filius Zachariae, filius Silonitis; omnes hi filii Phares, qui habitaverunt in Jerusalem, quadringenti sexaginta octo viri fortes. Hi sunt autem filii Benjamin: Sellum filius Mosollam, filius Joed, filius Phadaia, filius Colaia, filius Masia filius Ethehel filius Isaia et post eum Gabbai Sellai nongenti viginti octo et Iohel filius Zechri praepositus eorum et Iuda filius Sennua super civitatem se
Abbreviated transcription (Latin):
Ibant igitur prompti de cȩ¬
lo habentes adiutorem. et
miserantẽ eos dñm. Leonũ̃
autẽ impedu irruentes ho¬
stib. ꝓstrauerunt ex eisun¬
decim milia peditũ: & eqͥtes
mille sexcendos. Uniuersos
autẽ. infugam uerterunt.
Plures uero ex eis uulnera¬
u. nudi euaserunt. Sed et
ipse lysias.curpiter fugiers
cuasit. Et quia ñ insensatꝰ
erat. secũ ipse reputans fa¬
ctam erga se diminutionẽ.
& indelligens inuictos esse
xilio ntentes. misit ad eos:
ꝓmisitq consensurũ se omĩ¬
b quȩ iusta sunt. & regẽ

Expanded text:
ibant igitur prompti de caelo habentes adiutorem et miserantem eos Dominum leonum autem impetu inruentes hostibus prostraverunt ex eis undecim milia peditum et equites mille sescentos universos autem in fugam verterunt plures vero ex eis vulnerati nudi evaserunt sed et ipse Lysias turpiter fugiens evasit et quia non insensatus erat secum ipse reputans factam erga se diminutionem et intellegens invictos esse xilio nitentes misit ad eos promisitque consensurum se omnibus quae iusta su
Abbreviated transcription (Latin):
nnuit autẽ xxxx.¬
machabeus p̃cibus
lysiȩ. in omib utilitati con¬
sulens: & quȩcunq ma¬
chabcus scripsit lysiȩ de
iudeis.ea rex concessit. Nã
erant scripte iudeis epłȩ
alysia quidem hunc modum
continentes. Lysias populo

Expanded text:
nnuit autem Macchabeus precibus Lysiae in omnibus utilitati consulens et quaecumque Macchabeus scripsit Lysiae de Iudaeis ea rex concessit nam erant scriptae Iudaeis epistulae a Lysia quidem hunc modum continentes Lysias populo
Abbreviated transcription (Latin):
regem de ciliciȩ locis.
adierunt iudeiapudantio¬
chiam simul & greci: conqͥ¬
rentesde iniqua nece onie
niam andochus. & flexus
ad miscdĩam. lacrimas fudit:
recordatus desunc̃t sobrie¬
tatem & modestiam. Accen¬
susq animis.andronicum
purpura exutum circũdu

Expanded text:
regem de Ciliciae locis adierunt Iudaei apud Antiochiam simul et Graeci conquerentes de iniqua nece Oniae nimam Antiochus et flexus ad misericordiam lacrimas fudit recordatus defuncti sobrietatem et modestiam accensusque animis Andronicum purpura exutum circumdu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidentiam dei: et qm̃ tra¬
tꝰẽ illis ds̃: hoc ipsa missa
sum nuntiare tibi. Placue¬
runt autẽ omĩa uerba hec
coram holoferne. et corã pue¬
ris eius: et mirabant᷑ ad sa¬
pientiã cius: et dicebant
alter ad alterum. Non ẽ talis
mulier suꝑterram: in aspe
du. in pulchritudine. et in
sensu uerboꝵ. Et dixit ad eã
holofernes. Bene fecit ds qui
michi hoc ds̃ tuus: erit et
m̃s ds̃. Et tuindomo nabu¬
chodonosor magnaeris: et
nomen tuũ nominabit᷑ iN
uniuersa terra¶Tunc iussit
eam introire ubi repositi e¬
rant thesauri eius. et iussit
illic manere eam: et consti¬
tuit quid daretur illi de con¬
uiuio suo. Cui respondit iu¬
dich. et dixit. Nunc ñ po¬
tero manducare ex his que
michi p̃cipis tribui: ne ueni¬
at suꝑ me offensio.Ex his au¬
tẽ quȩ michi detuli: mandu¬
cabo.Cui holofernes ait Si
defecerint tibi ista quȩ tecũ
deculisti: quid faciemus ti
expendet omĩa hec ancilla
tua. donec faciat ds̃ in ma¬

Expanded text:
providentiam Dei et quoniam iraprovidentiam Dei et quoniam iratus est illis Deus hoc ipsa missa sum nuntiare tibi placuerunt autem omnia verba haec coram Holoferne et coram pueris eius et mirabantur ad sapientiam eius et dicebant alter ad alterum non est talis mulier super terram in aspectu, in pulchritudine et in sensu verborum”. Et dixit ad illam Holofernes: “Bene fecit Deus qui mihi hoc Deus tuus erit et meus Deus et tu in domo Nabuchodonosor magna eris et nomen tuum nominabitur in universa terra tunc iussieam introire ubi repositi erant thesauri ejus, et jussit illic manere eam, et constituit quid daretur illi de convivio suo. Cui respondit Judith, et dixit: Nunc non potero manducare ex his quae mihi praecipis tribui, ne veniat super me offensio: ex his autem, quae mihi detuli, manducabo. Cui Holophernes ait: Si defecerint tibi ista, quae tecum detulisti, quid faciemus tibexpendet omnia haec ancilla tua, donec faciat Deus in ma
Abbreviated transcription (Latin):
ut mandauerit ꝑ ꝓpħas su¬
os ad popłm. quod tradat
cum ꝓpeccatis suis. Et qm̃
sciunt se offendisse dm̃ suũ
filii isrł: tremor tuus suꝑ
ipsos ẽ. Insuꝑ etiam fames
inuasit eos: et ab ariditate
aquȩ iam inter mortuos
computantur. Deniq hoc
ordinant ut interficiant
pecora sua. et sanguinẽ eo¬
rum bibant: et scã dñi sui
quȩ precepit ds̃ ñ contin¬
gi. infrumento uino eto¬
leo. hȩc cogitauerunt in¬
pendere: et uolunt consume¬
re. quȩ nec manib deberent
contingere. Ergo qm̃ hec
faciunt: certum ẽ qđ in ꝑdi¬
tonẽ dabunt᷑. Quod ego
ancilla tua cognoscens fugi
ab illis: et misit me dñs hec
ipsa nuntiare tibi. Ego enĩ
ancillatua.dm̃ colo: etiam
nunc apud te. Et exiet an¬
cilla tua. et orabo dm̃: et di¬
cet michi quando eis reddat
peccatũ suũ. Et ueniens nun¬
bis omnẽ popłm isrł. sicut o¬
ues quib non ẽ pastor: et ñ
latrabit uel unus contrate.
Qmͣ hec michi dicta sunt ꝑ

Expanded text:
ut mandaverit per prophetas suut mandaverit per prophetas suos ad populum quod tradat eos pro peccatis suis et quoniam sciunt se offendisse Deum suum filii Israhel tremor tuus super ipsos est insuper etiam fames invasit eos et ab ariditate aquae iam inter mortuos conputantur denique hoc ordinant ut interficiant pecora sua et sanguinem eorum bibant et sancta Domini sui quae praecepit Deus non contingi in frumento vino et oleo haec cogitaverunt inpendere et volunt consumere quae nec manibus deberent contingere ergo quoniam haec faciunt certum est quod in perditione dabuntur quod ego ancilla tua cognoscens fugi ab illis et misit me Dominus haec ipsa nuntiare tibi ego enim ancilla tua Deum colo etiam nunc apud te et exiet ancilla tua et orabo Deum et dicet mihi quando eis reddat peccatum suum et veniens nunbis omnem populum Israhel sicut oves quibus non est pastor et non latrabit vel unus contra te quoniam haec mihi dicta sunt per
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tunc holofernes dixit ei.
E quo animo esto. et noli pa¬
uere in corde tuo: qm̃ ego
nunquã nocui uirũ. qui
uoluit seruire nabuchodo¬
nosor regi. Popłs autẽ tuus
si non contempsisset me: ñ
alleuassem lanceam meã su¬
ꝑ illũ. Nunc autẽ dic michi
qua ex causa recessisti ab illis:
et placuit tibiut uenires
adnos. Et dixit iudith. Su¬
me uerba ancillȩ tuȩ: q̃m
si secutus fueris uerba an¬
cille tuȩ: ꝑfectam rem faci¬
et dñs tecum. Uiuit enim
nabuchodonosor rex ter¬
re. et uiuit uirtus eius qͤ
est in te ad correptionẽ om¬
niũ animarũ errantiũ. qm̃ s
solũ homines seruiunt illi pe
sed et bestiȩ agri obtemꝑant
illi. Nuntiatur enĩ industr
animi tui uniuersis gentib
et indicatum ẽ omni seculo
qm̃ tu solus bonus et potens
es in omĩ regno eius: et dsc¬
plina tua omib ꝓuintiis p̃¬
dicatur. Nec hoc latet quod
locutus ẽ achior: nec illua
ignoratur. quod euussers
euenire. Constat enĩ dm̃no¬
strum.sic peccatis offensũ:

Expanded text:
tunc Holofernis dixit ei aequo animo esto et noli pavere in corde tuo quoniam ego numquam nocui virum qui voluit servire Nabuchodonosor regi populus autem tuus si non contempsisset me non adlevassem lanceam meam super illum nunc autem dic mihi qua ex causa recessisti ab illis et placuit tibi ut venires ad nos et dixit illi Iudith sume verba ancillae tuae quoniam si secutus fueris verba ancillae tuae perfectam rem faciet Dominus tecum vivit enim Nabuchodonosor rex terrae et vivit virtus eius quae est in te ad correptionem omnium animarum errantium quoniam non solum homines serviunt illi per te sed et bestiae agri obtemperant illi nuntiatur enim industria animi tui universis gentibus et indicatum est omni saeculo quoniam tu solus bonus et potens es in omni regno eius et disciplina tua omnibus provinciis praedicatur nec hoc latet quod locutus est Achior nec illud ignoratur quod ei iusseris evenire constat enim Deum nostrum sic peccatis offensum
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ fortis suꝑom̃s. Exaudi
uocẽ eoꝵ qui nullam aliam
spem habent. et libera nos de
manu iniquorum: et erue
hester mardocheus. ut ingre¬
deretur ad regem: et roga¬
ret ꝓpopło suo et ꝓ patria
sua. Memor inquit dicrũ
humilitatis tuȩ quomodo¬
nutritasis in manumea: quia
aman scds arege locutus est

Expanded text:
Deus fortis super omnes, exaudi Deus fortis super omnes, exaudi vocem eorum qui nullam aliam spem habent, et libera nos de manu iniquorum, et erue Estheri Mardochaeus  ut ingrederetur ad regem, et rogaret pro populo suo et pro patria sua. Memorare, inquit, dierum humilitatis tuae, quomodonutrita sis in manu mea, quia Aman secundus a rege locutus est
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝓmissa: et delere heredita¬
tem tuam. et claudere ora de
laudantiũ. atq extinguere
glam templi et altaris tui. ut
apiant ora gentiũ. et laudens
idolorum fortitudinẽ. et pre¬
dicent carnalẽ regem in sem¬
piternũ. Ne tradas dñe scep¬
crum tuũhis qui ñ sunt. ne
rideant adrumãnr̃ãm: sed
conuerte consiliũ eoꝵ super
cos. et eum qui in nos cepit
seuire disꝑde. Memento do¬
sitũ more meo in conspectu
leonis: et tranffer cor illius.
in odium hostis nr̃i. ut et
ipse pereat. & ceteri qui ei
consendunt. Nos autẽ libe¬
ra manu tua. et adiuua me
rim głam iniquoꝵ. & detester
cubile maircuncisoꝵ. et omĩs
et detester illud quasi pannũ
menstruate. et ñ portem in
dieb filent mei: et qđ ñ co¬
mederim in mensa aman.nec
michi placuerit conuiuiũ re¬
gis. et ñ biberim uinũ liba-¬
minũ: et nunquã letata sit
ancilla tua ex quo huc transia¬
ta sum usq: inp̃sentẽ diem. ni¬
si inte domine ds̃ abraham.

Expanded text:
re promissa, et delere haereditare promissa, et delere haereditatem tuam, et claudere ora te laudantium, atque exstinguere gloriam templi et altaris tui, ut aperiant ora gentium, et laudent idolorum fortitudinem, et praedicent carnalem regem in sempiternum. Ne tradas, Domine, sceptrum tuum his, qui non sunt, ne rideant ad ruinam nostram: sed converte consilium eorum super eos, et eum qui in nos coepit saevire, disperde. Memento, Dositum in ore meo in conspectu leonis, et transfer cor illius in odium hostis nostri, ut et ipse pereat, et caeteri qui ei consentiunt. Nos autem libera manu tua, et adjuva me,rim gloriam iniquorum, et detester cubile incircumcisorum, et omnis et detester illud quasi pannum menstruatae, et non portem in diebus silentii mei, et quod non comederim in mensa Aman, nec mihi placuerit convivium regis, et non biberim vinum libaminum: et numquam laetata sit ancilla tua, ex quo huc translata sum usque in praesentem diem, nisi in te, Domine Deus Abraham.
Abbreviated transcription (Latin):
ester quoq regina con¬
fugit ad dñm: pauees
ꝑiculũ quod imminebat ¶u¬
q deposuisset uestes regias
fletib et luctui apta indum̃¬
ta suscepit: et ꝓ unguentᷤ ua¬
riis. cinere et stercore imple¬
uit caput. et corpus suũhu¬
miliauit ieiumis. Omĩaq
loca in quibz lȩtari ante con¬
sueuerat.crimum laceradio¬
ne compleuit: et dep̃cabat᷑
mi qui rex nr̃ es solus. adiu¬
uame solitariam: et cuius
preter te nullus auxilia¬
tor ẽ alius. Periculũ meum
inmanib meis ẽ. Audiui
apatre meo qđ du dñe tulsses
isrł̃ de cunctis gentib. et pa¬
tres nr̃os exom̃ib retro maio¬
rib suis: ut possideres here¬
ditatem sempiternã. Fecisti¬
q eis sicut locutus es. Pecca¬
uimus in conspectu tuo: et
iccirco tradidisti nos in ma¬
nus inimicorũ nr̃oꝵ. Colu¬
imus enim deos eoꝵ. Iustus
es domine. Et nunc ñ eissib¬
ficit qđ durissima nos oppri¬
munt seruitute: s robus
manuũ suarũ. idoloꝵ potentiȩ
deputantes. uolunt tua muta¬

Expanded text:
 regina confugit ad Dominum, pavens periculum, quod imminebat. Cumque deposuisset vestes regias, fletibus et luctui apta indumenta suscepit, et pro unguentis variis, cinere et stercore implevit caput, et corpus suum humiliavit jejuniis, omniaque loca, in quibus laetari ante consueverat, crinium laceratione complevit. Et deprecabatur mi, qui rex noster es solus, adjuva me solitariam, et cujus praeter te nullus auxiliator est alius. Periculum meum in manibus meis est. Audivi a patre meo, quod tu, Domine, tulisses Israel de cunctis gentibus, et patres nostros ex omnibus retro majoribus suis, ut possideres haereditatem sempiternam, fecistique eis sicut locutus es. Peccavimus in conspectu tuo, et idcirco tradidisti nos in manus inimicorum nostrorum: coluimus enim deos eorum. Justus es, Domine: et nunc eis sufficit, quod durissima nos opprimunt servitute; sed robur manuum suarum, idolorum potentiae deputantes, volunt tua muta
Abbreviated transcription (Latin):
unuersa uasa bellica holofex¬
nis. quȩ dedit illi populꝰ c
conopeũ qđ ipsa sustulerat po¬
fuit manathema obliuionis
Erat autẽ poplłs iocundus se¬
cundũ faciem scõꝵ: et ꝑtres
menses gaudiũ huius uicto¬
riȩ celebratum ẽ cũ iudith.
Post dies autẽ illos unusqͥsq
rediit in sua: et iudith mag¬
na facta ẽ in bethulia. et pre¬
clarior erat uniuerse terre
sił. Erat autem uirtuti ca¬
stitatis adiuncta: ita ut non
cognosceret uirum om̃ib di¬
eb uite suȩ. ex quo defunctꝰ
ẽ manasses uir eius. Erat au¬
tem dieb festis ꝓcedens cũ
gla magna. M ansit autem
in domo uiri sui annoscentũ
quinq: et dimisit abram su¬
am liberam: et defuncta ẽ
ac sepulta cũ inrosuo ĩ bechu¬
lia. Luxitq: illam omĩs po¬
pulus. dieb septem. In omĩ
aute spacio uitȩ eius. ñ fuit
qui ꝑturbaret isrł: et post mor¬
tem eius annis multis. Dies
autem uictoriȩ huius festunta¬
ꝗs. abhebreis in numero die

Expanded text:
universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat in anathema oblivionis erat autem populus iucundus secundum faciem sanctorum et per tres menses gaudium huius victoriae celebratum est cum Iudith post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in Bethulia et praeclarior erat universae terrae Israhel erat etiam virtuti castitatis adiuncta ita ut non cognosceret virum omnibus diebus vitae suae ex quo defunctus est Manasses vir eius erat autem diebus festis procedens cum gloria magna mansit autem in domo viri sui annos centum quinque et dimisit abram suam liberam et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethuliam luxitque illam omnis populus diebus septem in omni autem spatio vitae eius non fuit qui perturbaret Israhel et post mortem eius annis multis dies autem victoriae huius festivitatem ab Hebraeis in numero die
Abbreviated transcription (Latin):
omĩpotentis magnã fecit suȩ
ostensionis euidentiã: ita
ut om̃s qui ausi fuerant pa¬
rere ci. ruentes deiuircute.
indissolutionẽ & formidinẽ
conuerterentur. Apparuit
enim illis quidam equus
terribilẽ habens sessorem.
opmis oꝑimentis adorna¬
tus: isq cum impetu helio¬
doro priores calces elisit. Oͥ
autem ei sedebat: uidebat᷑
arma habere aurea. Alii e¬
dam apparuerunt duo nu¬
uenes uirtute decori: opti¬
mi gła speciosiq amictu. qͥ
circumstecerunt eum. & ex
utraq parte flagellabant
sine intermissione. muldispla¬
gis uerberantes. Subito au¬
dem heliodorus concidit in
terrã. eumq: multa caligi¬
ne circumfusũ rapuerunt:
atq insella gestatoria po¬
situm eiecerunt. Et is qui
cũ multis cursorib & satel¬
litib p̃dictum ingressus ẽ
erarium. portabatur nullo si¬
bi auxilium ferente: manife¬
sta cognita dei uirtute. Et

Expanded text:
Omnipotentis magnam fecit suae ostensionis evidentiam ita ut omnes qui ausi fuerant parere ei ruentes Dei virtute in dissolutionem et formidinem converterentur apparuit enim illis quidam equus terribilem habens sessorem optimis operimentis adornatus isque cum impetu Heliodoro priores calces elisit qui autem ei sedebat videbatur arma habere aurea alii etiam apparuerunt duo iuvenes virtute decori optimi gloria speciosique amictu qui circumsteterunt eum et ex utraque parte flagellabant sine intermissione multis plagis verberantes subito autem Heliodorus concidit in terram eumque multa caligine circumfusum rapuerunt atque in sella gestatoria positum eiecerunt et is qui cum multis cursoribus et satellitibus praedictum ingressus est aerarium portabatur nullo sibi auxilium ferente manifesta cognita Dei virtute et