comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fratri suo reus erit udicio Recte
quoq & exterius limen illos pa-
porum longius constiterunt Et
quidem ab abel sanguine passio
iam cepit eccłiȩ: & una est eccłia
electorum precedentium atque
sequentium Sed tamen qr disci-
pulis dicitur multi reges & ꝓpħȩ
uoluerunt uidere quȩ uos uide¬
tis & non uiderunt: Antiquis
patrib quasi foris stetisse ẽ. redẽp̃¬
toris nr̃i p̃sentiam corporaliter
non uidisse Exterius igitur
sed tamen non diuisi a scã eccłia
suerunt. Iuiamente opere p̃di-¬
catione. ista iam fidĩ sacramenta
tenuerunt. Istam sc̃e eccłȩ celsi¬
tudinem conspexerunt quã nos
non adhuc p̃stolando sed iã ha-¬
bendo conspicimus Sic enĩ nos
in p̃terita passione redemptoris
nrĩ: ita illi fidem in eadem uen¬
tura saluati sunt. Illigͦ foris.
non extra misterium: sed extra
cðłpus. Onde & in construetione
tabernaculi: ut columnȩ argen¬
teȩ interrus starent. Paxilli aerri
figi ꝑ circuitum exterius issi surs:

Expanded text:
causa, reus erit judicio . » Recte quoque exterius limen illos patrlla temporum longius constituerunt. Et quidem ab Abel sanguine passim jam coepit ecclesia, et una est ecclesia electorum praecedentium atque sequpulis dicitur: Multi reges et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt ; antiquis patribus quasi foris stetisse est, Redemptoris nostri praesentiam corporaliter non vidisse. Exterius igitur, sed tamen non divisi a sancta Ecclesia fuerunt, quia mente, opere, praedicatione, ista jam fidei sacramenta tenuerunt, istam sanctae Ecclesiae celsitudinem conspexerunt, quam nos non adhuc praestolando, sed jam habendo conspicimus. Sicut enim nos in praeterita passione Redemptoris nostri, ita illi per fidem in eadem ventura sunt salvati. Illi ergo foris non extra mysterium, sed extra tempus. 17. Unde et in constructione tabernaculi, ut columnae argenteae interius starent, paxilli aerei figi per circuitum exterius jussi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
bec: In quib uerbis. quia de
sc̃ẽ eccłiȩ institutione narrare
alia ab eis quȩ prius dixerat
cepit: patet quod interioris por¬
te intellectum mutauit Sienĩ
stib uno intellectu omnia dicer& :
nouo ordine. ipsa atq alia
non replicaret. Nam quomͦ
possamus extra portam inte¬
riorem. atria. gazofilatia. can-¬
tores. sacerdotes. templũ. altare.¬
& sacrifitia dicere. si ꝑ eandem
portam interiorem hoc loco
scã eccłia designatur: Cum
enim cuncta hec intra ipsam
sint : quomodo extra portã
interiorem sunt si extͣ eccłã
non sunt. Intelligi ergo:
porta interior potest ea de qͥ
iam longe saiperius loquutisu¬
mus: que contͣ portã aqͥlonis
& orientalem dicitur posita. ꝑ
quam figurari diximus aditum
qui nob adinteriora gaudia
patriȩ celestis apperitur. ut hic
quoq ꝑportas quȩ cirea uesti¬
bultm narrantur scã eccłia ꝑ
portam uero iiteriorem celestis
regni. aditus figuret᷑. Sed ne

Expanded text:
bet. In quibus verbis quia de bet. In quibus verbis quia de sanctae Ecclesiae institutione narrare alia ab eis quae prius dixerat coepit, patet quod interioris portae intellectum mutavit. Si enim sub uno intellectu omnia diceret, novo ordine ipsa atque alia non replicaret. Nam quomodo possumus extra portam interiorem atrium, gazophylacia, cantores, sacerdotes, templum, altare, sacrificia dicere, si per eamdem portam interiorem hoc loco sancta Ecclesia designatur? Cum enim cuncta haec intra ipsam sint, quomodo extra portam interiorem sunt, si extra Ecclesiam non sunt? Intelligi ergo porta interior potest ea de qua jam longe superius locuti sumus, quae contra portam Aquilonis et Orientalem dicitur posita, per quam figurari diximus aditum qui nobis ad interiora gaudia patriae coelestis aperitur, ut hic quoque per portas quae circa vestibulum narrantur sancta Ecclesia, per portam vero interiorem coelestis regni aditus figuretur. Sed ne
Abbreviated transcription (Latin):
orientalis porta sur rexerat: atq
sic atrium quod erat extra portã
interiorem: ut hoc quoq re̾t
interius: portis quȩ illud exteriꝰ
ambiebant. Hec de uerbis lit̾tȩ
sub breuitate transcurrimus:
ut in eis sensus misticos ñ bretuit̃
exquiramus. In portȩ aut supe¬
riori tres portȩ descripte sunt
Idest orientis. aquilonis. & atistri:
moxq interioris atrii tres abiȩ
narrate. idẽ. austri orientis &
aquilonis: ac deinde porta atrii
lapidib ex truete memorant᷑
& portaquȩ respiciebat ad aqdͥ¬
lonem in qua mense erant ad
sacrificium. non ad holocaustũ:
Unde minteriori diximus
significari eccłam. in exteriori
sinagogam: Sed his expletis
rursum ꝓpheta incipit in inte¬
riorem portam atq tres alias
idẽ aquilonis. austri & dri¬
entis describere. & in earum
atrio interiori quod erat extͣ
portam interiorem eẽ. ga zo¬
filatia. cantores. sacerdotes. tem¬
plum. altare. & sacrificia ꝑhi¬

Expanded text:
Orientalis porta surrexerat, atque Orientalis porta surrexerat, atque sic atrium quod erat extra portam interiorem, ut hoc quoque esset interius, portae exterius ambiebant. 3. Haec de verbis litterae sub brevitate transcurrimus, ut in eis sensus mysticos non breviter exquiramus. In parte autem superiori tres portae descriptae sunt, id est Orientis, Aquilonis, et Austri; moxque interioris atrii tres aliae narratae, id est Austri, Orientis, et Aquilonis, ac deinde porta atrii lapidibus exstructae memorantur; et porta quae respiciebat ad Aquilonem, in qua mensae essent 1419 ad sacrificium, non ad holocaustum. Unde in interiori diximus significari Ecclesiam, in exteriori Synagogam. Sed, his expletis, rursum propheta incipit interiorem portam, atque tres alias, id est Aquilonis, Austri et Orientis describere, et in earum atrio interiori, quod erat extra portam interiorem, esse gazophylacia, cantores, sacerdotes, templum, altare, sacrificia perhi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum atrium. quod ẽẽ extra
portam interiorem dixerat .¬
a portis exteriorib ẽẽ. interius
ostendit UUtrium ergo hoc &
soris & intus est: quia extͣ portã
interiorem: Intus autem: quia
extra portas exteriores Gatofila¬
tia quoq cantorum ẽẽ. in hoc
eodem atrio narrantus. quȩ ã
latere porte posita dicuntur
respicientis ad aquilonem:
sed ipsa eadem gazofilatia
ad australem uiam respiciuñ
Et subditur. Ex latere portȩ
orientalis : quȩ respiciebat ad
uiam aquilonis In quibus
uerbis aꝑte intelligitur : quia
cantorum gazofilatia int̾ latus
portae respicientis ad aquilonẽ
& latus portae orientalis fuerãt
posita. Quȩ porta ui delicet
respiciebat ad uiam aquiloris¬
facies itaq gazophilatiorum
contͣ uiam australem: sed positio¬
erat int̾ portam orientis & aqui¬
lonis: Porta ergo interior: habe¬
bat ex latere portam aquilonis
ex alio quoq laterȩ portam aus¬
tralem. In sronte ũestibuli uero¬

Expanded text:
ipsum atrium quod esse extra ipsum atrium quod esse extra portam interiorem dixerat a portis exterioribus esse interius ostendat. Atrium ergo hoc et foris, et intus est: foris, quia extra portam interiorem; intus autem, quia intra portas exteriores. Gazophylacia quoque cantorum esse in hoc eodem atrio narrantur, quae a latere portae posita dicuntur respicientis ad Aquilonem. Sed ipsa eadem gazophylacia ad Australem viam respiciunt. Et subditur: Ex latere portae Orientalis, quae respiciebat ad viam Aquilonis. In quibus verbis aperte intelligitur quia cantorum gazophylacia inter laportae respicientis ad aquilonem, et latus portae orientalis fuerant posita, quae porta videlicet respiciebat ad viam aquilonisFacies itaque gazophylaciorum contra viam australem, sed positio inter portam erat orientis et aquilonis. Porta ergo interior habebat ex lateex alio quoque latere portam Australem. In fronte vero vestibuli
Abbreviated transcription (Latin):
ignem ꝓducit . ut ineiꝰ uerbis
post ea animus sp̾italit̾ ardeat
quȩ prius ꝑlitteram ipse quoq
frigidus audiebat: Ecce enim
textra portam interiorẽ gazofi¬
latia cantorum. inatriointe¬
riori. quod erat in latere portȩ
respicientis ad aquilonem: Et
facies eorum contrauiam aus¬
tralem una ex latere portȩ ori¬
entalis. quȩ respiciebat ad uiã
aquilonis In his itaq u̾bis litterȩ
ad amorem dĩ cuius animus in¬
feruescat quin potits. quis ñ
ex ipsa lectione eorum tepeftatꝰ
Si autem latens in littera sp̃itał
medulla discutittr. ꝑ hoc scin¬
tille intellectus exeunt & moen-¬
dunt quod prius cordis aurib
frigidum sonabat. Nob̃ autem
ut se aspirante domino interior
intellectus apperiat : ipsa priꝰ
narratio iuxta litteram pate¬
uia porta erat interior:
atq extra hanc atrium
quod appellatur interiꝰ. Ac deinde
aliȩ: idest aquilonis. austri atq
orientis portȩ describunt᷑ ut

Expanded text:
ignem producit, ut in eis verbis ignem producit, ut in eis verbis post animus spiritaliter ardeat, quae prius per litteram ipse quoque frigidus audiebat. Ecce etenim Et extra portam interiorem gazophylacia cantorum in atrio interiori quod erat in latere portae respicientis ad aquilonem, et facies eorum contra viam australem, unam ex latere portae orientalis, quae respiciebat ad viam aquilonis. » In his itaque verbis litterae ad amorem Dei cujus animus infervescat? quin potius quis non ex ipsa eorum lectione tepefiat? Si autem latens in littera spiritalis medulla discutitur, per hoc scintillae intellectus exeunt et incendunt, quod prius cordis auribus frigidum sonabat: nobis tamen ut se aspirante Dointellectus aperiat, 1418 ipsa prius narratio juxta litteram patequia porta erat interior, atque extra hanc atrium, quod appellatur interius; ac deinde aliae, id est Aquilonis, Austri, atque Orientis portae describuntur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
acrieloqui mifticos sens
ꝓpħa ꝑ aspirationem
scĩ sp̃s prudent̃ intelli-¬
gens: dicit Mirabilia
testimonia tua domine:
ideo scrutata ẽ. ea anima mea. Itu
rursus ait. Reuela oculos meos &¬
& considerabo mirabilia de lege tua:
Iui enim nec dum occulta de aꝑtis
intelligit: oculos uelatos habet.
Iui uero iam intelligit : reuelatos:¬
& mira de lege dĩ considerat: qui
spĩtalit̃ littere uerba discutiensᷤ
quȩ interius manitado lateat:
pensat. Sn non ẽ. mirabile. ꝗndo
aliud aurib sonat. atq aliud
exit ad intelligentiam quod non
Cui ergo uerbum
sacri eloquii nisi lapidi similȩ
dixerim. in quo ignis latet. qui
manu quidem frigidus tenetur:
sed ꝑcussus ferro ꝑcintillas enicat.
atq hoc emittit ignem qui post
ardeat: quod prius manus frigi-¬
dum tenebatur. Sic & enim sic
uerba sunt sacri eloquii Iue qͥdẽ
ꝑ narrationem litterȩ frigida
tenentur : sed siquis hec aspirante
domino intento intellectu pul
s auerit de misticis eius sensib

Expanded text:
acri eloquii mysticos sensus Propheta per aspirationem sancti Spiritus prudenter intelligens, dicit: Mirabilia testimonia tua, ideo scrutata est ea anima mea . Qui rursus ait: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Qui enim necdum occulta de apertis intelligit, oculos velatos habet. Qui vero jam intelligit, revelatisia de lege Dei considerat, quia, spiritaliter litterae verba discutiens, quae interius magnitudo lateat pensat. An non est mirabile quando aliud auribus sonat, atque aliud exit ad intelligentiam quod non sonabat? Cui ergo verbum acri eloquii nisi lapidi simile dixerim, in quo ignis latet? Qui manu quidem frigidus tenetur, sed, percussus ferro, per scintillas micat, atque hoc emittit ignem qui post ardeat, quod prius manus frigidum tenebat. Sic etenim, sic verba sunt sacri eloquii, quae quidem per narrationem litterae frigida tenentur; sed si quis haec, aspirante Dsaverit, de mysticis ejus sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsorum quattuor ẽẽ memoratur.
Duas itaq nobis questiones obicimꝰ
quas oportet ut aperiente dño dis¬
soluamus Homo igitur & leo adex¬
tris: uitulus a sinistris uͦ ẽẽ ꝑhi¬
betur: Adextris & enim leta : a
sinistris uero tristia habemꝰ Unde
& sinistrum nobis ẽẽ dicimus hoc
quod aduersum eẽ deputamus
Et sicut p̃fati sumus ꝑ hominem
incarnatio. ꝑ uitulum passio: ꝑ
leonem uero auctoris nr̃i resurrec¬
tio designatur. De incarnatione
autem unigeniti filii qua redem¬
pti sumus : omnes ȩlecti lecati suns.
De morte uero illius ipsi electorum
primi scĩ apłi contristati. qui ite¬
rum de eius resurrectione gauisi
sunt. Quia ergo eiꝰ natiuitas et
resurrectio letitia discipulit p̃buit
quos eius passto constristauit: Ho¬
mo & leo adextris: uiculus uero
a sinistris eius fuisse describitur.
humanitate gauisisunt : de eius
resurrectione confirmati: qui de
eius passione fuerant contristati.

Expanded text:
ipsorum quatuor esse memoratur. ipsorum quatuor esse memoratur. Duas itaque quaestiones nobis objecimus, quas oportet ut aperiente Domino dissolvamus. Homo igitur et leo a dextris, vitulus vero a sinistris esse perhibetur; a dextris enim laeta, a sinistris vero tristia habemus. Unde et sinistrum nobis esse dicimus hoc, quod adversum esse deputamus: et sicut praefati sumus per hominem incarnatio, per vitulum passio, per leonem vero auctoris nostri resurrectio designatur. De incarnatione autem unigeniti Filii, qua redempti sumus, omnes electi laetati sunt. De morte vero illius ipsi electorum primi sancti Apostoli contristati, qui iterum de ejus resurrectione gavisi sunt. Quia ergo ejus et nativitas et resurrectio laetitiam discipulis praebuit quos ejus passio contristavit, homo et leo a dextris, vitulus vero a sinistris fuisse describitur. jus humanitate gavisi sunt, de ejus resurrectione confirmati, qui de ejus passione fuerant contristati.
Abbreviated transcription (Latin):
semetipsum ab huiꝰ mundi uolun-¬
tate mortificat: uitulus. Quiaue¬
ro ipsa sua spontanea motificati¬
one contra aduersa omnia forti¬
tudinem securitatis habet: unde
scriptum est Iustus autem quasi
leo confidens: absque terrore erit
Leo est. Iuia uero sublimit᷑ contem¬
platur. ea quȩ celestia atq et̃na
ꝑ fortitudinem securitatis leo : ꝑ
contem plationem uero efficitur
aquila. Recte ꝑ hec scã ammalia
signari unusquis ꝑfectus potest
Suod id circo dicimus : ut ea que
de quattuor animalib dicta suns
ꝑtinere quoq etiam ad ꝑfectorũ
singulos demonstremus: Sed ma¬
gna nob̾ de hisdem euuangelistis
& scĩs p̃dicatorib questio oritur.
cur homo & leo a dextris ipsorum
quateuor: uitulus a sinistris ipsoꝵ
quat cuor eẽ ꝑhibebitur. Neq enĩ
sine animiratione est : cur duo
illa a dextris & unum hoc esse
a sinistris dicitur Et rursum
querendum cur aquila. non ad
dextris uł sinistris : sed desuper

Expanded text:
semetipsum ab hujus mundi volupsemetipsum ab hujus mundi voluptate se mortificat, vitulus est. Quia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securitatis habet, unde scriptum est: « Justus autem quasi leo confidens absque terrore erit , leo est. Qui vero sublimiter contemplatur ea quae coelestia atque aeterna per fortitudinem securitatis leo, per contemplationem vero efficitur aquila: recte per haec sancta animalia signari unusquisque perfectus potest. Quod idcirco dicimus, ut ea, quae de quatuor animalibus dicta sunt pertinere quoque etiam ad perfectorum singulos demonstremus. Sed magna nobis de eisdem evangelistis et sanctis praedicatoribus quaestio oritur, cur leo et homo a dextris ipsorum quatuor, vitulus vero a sinistris ipsorum quatuor esse perhibetur: neque enim sine admiratione est, cur duo illa a dextris et unum hoc esse a sinistris dicitur. Et rursus quaerendum cur aquila non a dextris vel a sinistris, sed desuper
Abbreviated transcription (Latin):
it: ex diuinitate sua immortalis
ꝑmanendo uigilauit Ipse etiã
postresurrectionem suã ascen-¬
dens ad celos: in superioribus ẽ.
eleuatus ut aquila Totum ergo
simul nobis ẽ qui & nascendo
homo: & moriendo uitulus : &
resurgendo leo : & ad cęlos ascen¬
dendo aquila factus est. Sed quia
ꝑ hec animalia euuangelistas
quateuor sub eorum specie simul
ꝑfectos omnes iam superius sig¬
nificare diximus : restat ut quom
unusquisq electorum istis anima¬
lium uisionib exprimit᷑ ostenda¬
mus. Omnis etiam ȩlectꝰ atq in uia
dnĩ ꝑfectus. & homo. & uitulus.
& leo simul. & aquila est. Homo
enim racionale animal est. Uitulꝰ
autem: in sacrificio mactari solet
Leo uero fortis est bestia: sicut scir¬
ptum est. Leo fortissimuis bestiarũ
ad nullius pauebit occursum
Aquila ad sublimia ẽuolat: &
irreuerbaratis oculis solis radiis
intendit. Omnis itaq qui in ratio¬
ne ꝑfectus est homo est. Et qm̃

Expanded text:
it, ex divinitate sua immortalis it, ex divinitate sua immortalis permanendo vigilavit. Ipse etiam post resurrectionem suam ascendens ad coelos, in superioribus est elevatus, ut aquila. Totum ergo simul nobis est, quia et nascendo homo, et moriendo vitulus, et resurgendo leo, et ad coelos ascendendo aquila factus est. Sed quia per haec animalia Evangelistas quatuor, et sub eorum specie simul perfectos omnes jam superius significari diximus; restat ut quomodo unusquisque electorum istis animalium visionibus exprimatur, ostendamus. Omnis etenim electus et in via Domini perfectus, et homo, et vitulus, et leo simul, et aquila est. Homo enim rationale est animal: Vitulus autem in sacrificio mactari solet. Leo vero fortis est bestia, sicut scriptum est: Leo fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum Aquila ad sublimia evolat, et irreverberatis oculis solis radiis intendit. Omnis itaque qui in ratione perfectus est homo est, et quando
Abbreviated transcription (Latin):
euangłistas designant. ĩpsa uni¬
ciiusq libri euuangłici exordia
testantur. Nam quia ab humana
generatione ceꝑit. iurẽ ꝑ homi-¬
nem matheus: qͥuuiã clamore inde¬
serto. Recte ꝑ leonem marcus . qi
a sacrificio exorsus est. Bene ꝑuitu¬
lum lucas: quia uero a diuinitate
uerbi incipit. Digne ꝑ aquilam sig¬
nificat᷑ ioħes dicens In principio
erat uerbum: & uerbũ erat apud
deum & deuserat uerbũ Dũ enĩ
in ipsam diuinitatis substantiam
intendit: quasi more aquilȩ ocłos¬
insolem fixit. Sed quia electi omnes
membra sunt redemptoris nr̃i. ĩpsẽ
aut̃ redemptor noster caputẽ.
obstat si etiam m his omnibus &
ipse signetur. Ipse enim unigenitꝰ
dĩ filius ueraciter factus ẽ. homo
ipse insacrificio nr̃ȩ redemptionis
dignatus est mori ut uitulus ĩp¬
se ꝑ uirtutem suȩ fortitudinis sur¬
rexit ut leo: Leo etiam apertis
oculis dormire ꝑhibetur : quia
in ipsa morte in qua ex humani¬
tate redemptor nr̃ dormire potu¬

Expanded text:
evangelistas designant, sicut ipsa uniuscujusque libri evangelici exordia testantur. Nam quia ab humana generatione coepit, jure per hominem Matthaeus; quia per clamorem in deserto, recte per leonem Marcus; quia a sacrificio exorsus est, bene per vitulum Lucas; quia vero a divinitate Verbi coepit, digne per aquilam significatur Joannes, qui dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum ; dum in ipsam divinitatis substantiam intendit, quasi more aquilae in solem oculos fixit. Sed quia electi omnes membra sunt Redemptoris nostri, ipse autem Redemptor noster caput estobstat, si in his omnibus etiam ipse signetur. Ipse enim unigenitus Dei Filius veraciter factus est homo: ipse in sacrificio redemptionis nostrae dignatus est mori, ut vitulus: ipse per virtutem suae fortitudinis surrexit, ut leo. Leo etiam apertis oculis dormire perhibetur: quia in ipsa morte, in qua ex humanitate Redemptor noster dormire potu
Abbreviated transcription (Latin):
dum lingua nr̃a tangit᷑: mox
ad p̃dicationis uerbã formatur:
Iui suspiciens incȩlum ingemu¬
it : non quod ipse necessarium
gemitum haberet. qui dabat
quod postulabat Sed nos ad
eum gemere. qui celo p̾sidec
dociut: ut & aures nr̃ȩ: ꝑ dona
scĩ sp̃s apperiri: & lingua ꝑ
saliuam oris id est ꝑscientiam
diuine locutionis solui debeat
ad uerba p̃dicationis. Ctu mox
effeta id est apperire dicitur: &
statim apertȩ sunt aures erus. &
solutum est uinculum linguȩ
eius Qua in re notandum est :¬
quia ꝓpt̃ clausas aures dictum
est ad apperire. Sedcui aures
cordis adobediendum aꝑte su-

Expanded text:
dum lingua nostra tangitur, mox dum lingua nostra tangitur, mox ad praedicationis verba formatur. Qui suspiciens in coelum ingemuit, non quod ipse necessarium gemitum haberet qui dabat quod poseum gemere qui coelo praesidet docuit, ut aures nostrae per dona sancti Spiritus aperiri, et lingua per salivam oris, id est per scientiam divinae locutionis, solvi debeat ad verba praedicationis. Cui mox Effeta, id est adaperire, dicitur; et statim apertae sunt aures ejus, et solutum est vinculum linguae ejus. Qua in re notandum est quia propter clausas aures dictum est, adaperire; sed cui aures cordis ad obediendum ape
Abbreviated transcription (Latin):
linguam eius. Et suspiciens
in cȩlum ingemuit: & ait illi
Effeta: quod est aperire . Et
statim apertȩ sunt aures eius
& solutum est uinculum linguȩ
eius: & loquebatur recte. Iuid
enim quod creator omnium
deus. cum surdum & mutum
sanare uoluisset in aures illius
suos digitos misit. & expuens
linguam eius tetigit: Quid ꝑ
digitos redemptoris nisi dona
scĩ sp̃s designantur: Unde cũ
in alio loco eiceret demonium
dixit. Si indigito dĩ eicio demo¬
nia : ꝓfecto ꝑuenit in uos regnũ
dĩ Qua de re ꝑ euangłistam
alium dixisse describit᷑: Si ego
in spũ dĩ eicio demonia: igitur
ꝓuenit inuos regnum dt̃ Ex
quo utroq loco colligitur quia
digitus sp̃s uocatur. Digitos
ergo inauriculas mittere est
obediendum apperire : Quid̃¬
est uero quod expuens linguã
eius tetigit Saliua nob est ex
ore redemptoris: accepta sapien¬
tia meloquio diuino Saluia
Quippe excapite defluit more.
Ca esgo sapientia que ipse est

Expanded text:
linguam ejus, et suspiciens linguam ejus, et suspiciens in coelum ingemuit, et ait illi: Ephphetha, quod est adaperire. Et statim apertae sunt aures ejus, et solutum est vinculum linguae ejus, et loquebatur recte . Quid est enim quod creator omnium Deus cum surdum et mutum sanare voluisset, in aures illius suos digitos misit, et expuens linguam ejus tetigit? Quid per digitos Redemptoris, nisi dona sancti Spiritus designantur? Unde cum in alio loco ejecisset daemonium, dixit: Si in digito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei . Qua de re per evangelistam alium dixisse describitur: Si ego in spiritu Dei ejicio daemones, igitur pervenit in vos regnum Dei . Ex quo utroque loco colligitur quia digitus Dei spiritus vocatur. Digitos ergo in auriculas mittere, estobediendum apest vero quod exspuens linguam ejus tetigit? Saliva nobis est ex ore Redemptoris accepta sapientia in eloquio divino. Saliva quippe ex capite defluit in ore. Cum ergo sapientia, quae ipse est,
Abbreviated transcription (Latin):
facie eorum: quia domus exas¬
perans est. Hoc iam superiꝰ dic¬
tum: Sed notandũ quod aspe¬
ra domus habetur : cuius
asperitas tam crebro replicat᷑
Increpandus itaq peccator est
& numquam timendus: quia
domus exasperans est. Timeri
enim debuerat : si ipse auctorem
omnium ut homo timuisset
Nam qui rationis sensum. ad
timorem dĩ non habuit tanto
in illo timendus est.quanto hoc
assume in corde tuo: & auribus
tius audi: & uade mgredere ad
transmigrationem filiorum popłi
tai. Uigilanter intuendum est
quod uoce dnĩ ad ꝓphetam
dicitur : ut prius sermones eiꝰ
audiat: & post modum loquat
Audimus enim uerba dĩ sifaci¬
mus: & tunc ex ꝓximis recte
loquimur : cum prius ipsi fece¬
rimus: Quod bene marcus
euangłista comfirmat: cum fac-¬
tum dni miraculum narrat
dicens. Adducunt ei surdũ
& mutum : & dep̃cabantur eũ
ut imponat illi manum Cuiꝰ
ordinem curationis insinuat
subdens: Misit digitos suos in
auriculas: expuensq tetigit

Expanded text:
facie eorum, quia domus exasfacie eorum, quia domus exasperans est. » Hoc jam superius dictum est, sed notandum quam aspera domus habeatur, cujus asperitas tam crebro replicatur. Increpandus itaque peccator est, et nunquam timendus, quia domus exasperans est. Timeri enim homo debuerat, si ipse auctorem omnium ut homo timuisset. Nam qui rationis sensum ad timorem Dei non habuit, tanto in nullo timendus est, quanto hoc assume in corde tuo, et auribus tuis audi; et vade, ingredere ad transmigrationem filiorum populi tui. 20. Vigilanter intuendum est quod voce Domini ad Prophetam dicitur ut prius sermones ejus audiat, et postmodum loquatur. Audimus enim verba Dei, si facimus. Et tunc ea proximis recte loquimur, cum prius ipsi fecerimus. Quod bene Marcus evangelista confirmat, cum factum Domini miraculum narrat, dicens: Adducunt ci surdum et mutum, et deprecabantur eum ut imponat illi manum . Cujus ordinem curationis insinuat, subdens: Misit digitos suos in auriculas, expuensque tetigit
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̃dicator reuerent᷑ audiat᷑:
Numnũquã uero a ꝑuersis i¬
ita despicitur : acsi eis nichil
utilitatis loquatur: Vnde recfe
sed unum horum p̃ciosum est
alterum uile. Adamas ador¬
namentum sumitur: sulex ab
itinerantib calcatur Et sepe
contigit : ut hos quos correp¬
tionem suam conspicimus ni¬
mis humilit̃ audiret uerecun¬
demur eis aliqua dicere. Non¬
numquam uero euenit: ut eos
quos increpationem suam uide¬
rimus postponere & despectui
habere : trepidemus eis uerbũ
p̃dicationis inferre Sed si recte
sapimus : & ad eos a quib nos
despici uidemus auctoritatem
exortationis uel increpationis
sumimus Ot nec illorum. hu¬
militatem debeamus erubes¬
cere nec horum suꝑbiam formi¬
dare Dicatur ergo. Dedi faciẽ
tuam ut ad mantem: idest si
despiceris: ut nec ꝑ illatum
honorem refrenatur lingua
ex uerecundia: neq ꝑ despec¬
tum taceat ex infirmĩtate. eqͥtꝰ.
Ne timeas eos neq metuas a

Expanded text:
ut praedicator reverenter audiatur; ut praedicator reverenter audiatur; nonnunquam vero a perversis ita despicitur, ac si eis nihil utilitatis loquatur. Unde recte sed unum horum 1270 pretiosum est, alterum vile. Adamas ad ornamentum sumitur, silex ab itinerantibus calcatur. Et saepe contingit ut hos quos correptionem suam conspicimus nimis humiliter audire, verecundemur eis aliqua dicere. Nonnunquam vero evenit ut eos quos increpationem suam videmus postponere, et despectui habere, trepidemus eis verbum praedicationis inferre. Sed si recte sapimus, et ad eos a quibus nosdespici videmus, auctoritatem exhortationis vel increpationis sumimus, ut nec illorum humilitatem debeamus erubescere, nec horum superbiam formidare. Dicatur ergo: « Dedi faciem tuam ut adamantem, » id est,despiceris, ut nec per latum honorem refrenetur lingua ex verecundia, nec per despectum taceat ex infirmitate. Sequitur: « Ne timeas eos, neque metuas a
Abbreviated transcription (Latin):
penitendo mala quȩ fecit: ad
uitȩ libertatem ꝑuenit: Qui
uero erubescit bona facere. ab
statu rectitudinis cadit : atq
ad dampnationem tendit: nc̃
ꝑ redemptorem dicit᷑ Qui me
erubuerit & meos sermones :
hunc filius hominis erubescet
cum uenerit minaiestate sua.
Et sunt quidam qui bona iã
in mente concipiunt. sed nec¬
dum malis aperte contradicuns:
Hii nimirum quiaboni sunt
in mente : sed auccoritatem non
habent in locutione : a perti
adueritatis defensionem non
sunt. Ille enim ueritatis eẽ de¬
sentor debet : qui quod recte
sentit. loqui nec metuit nec
erubescit Onde nunc in mag¬
no muriere ꝓphecȩ promittitur
Ecce dedi faciem tuam ualen¬
torem facieb eorum : & frontẽ
tuam duriorem frontib eorũ.
Quid est autem peccator nisi
uulneratus : & quid p̃dicator
nisi medicus . Siergo ñ erubes¬
cit peccator qui iacet in uul¬
nere : cur non erubescit medicꝰ
qui ꝑ medicamenta ꝓuidit
salutem: Sepe uero contingit

Expanded text:
poenitendo mala quae fecit, ad poenitendo mala quae fecit, ad vitae libertatem pervenit. Qui vero erubescit bona facere, a statu rectitudinis cadit, atque ad damnationem tendit, sicut per Redemptorem dicitur: Qui me erubuerit et meos sermones, hunc Filius hominis erubescet, cum venerit in majestate sua . Et sunt quidam qui bona jam in mente concipiunt, sed necdum malis aperte contradicunt. Hi nimirum quia boni sunt in mente, sed auctoritatem non habent in locutione, apti ad veritatis defensionem non sunt. Ille enim esse veritatis defensor debet, qui quod recte sentit loqui nec metuit, nec erubescit. Unde nunc in magno munere prophetae promittitur: Ecce dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eorum. Quid est autem peccator, nisi vulneratus? et qui praedicator, nisi medicus? Si ergo non erubescit peccator qui jacet in vulnere, cur erubescat medicus qui per medicamenta providet salutem? Saepe vero contingit
Abbreviated transcription (Latin):
Iuib ꝑ ꝓphetam dicit᷑. Effraĩ
uitula docta : diligere triturã
Uitula & enim intritura areȩ
assueca: etiam si relaxatur: ad
laborem sponte redit Sic sic
quibusdam prauis mentibus
nichil est laboriosius. quamsi
eis p̃cipitur : ut in huiꝰ mundi
actib non laborent: Namse¬
pe quidam repulsi ab actione
tr̃ena dep̃cantur ut redeant :
rogant ut p̃mantur : graue se
incurrisse periculum quietem
putant: Attrita ergo fronte
sunt : qui non solum labores ñ
fugiunt: sed neq importuni
uideri in laborib qui sibi ne¬
gantur erubescunt Sequitu¬
Ecce dedi faciem titam ualenti¬
orem faciebus eorum: & frontẽ
çuam duriorem frontib eorũ
Sicut uerecundia laudabilis est
in malo : ita rep̃hensibilis est in
bono Erubescere eniminalũ:
sapientiȩ est : Bonum uero eru¬
bescere. fatuitatis Onde scrip¬
tum est. Est confusio adducens
peccatum : & est confusio addri¬
cens gloriam: Qui enim eruibesc̃

Expanded text:
Quibus per prophetam dicitur: Ephraim Quibus per prophetam dicitur: Ephraim vitula docta diligere trituram . Vitula etenim in tritura areae assueta, etiam si relaxatur a labore, sponte redit. Sic quibusdam pravis mentibus nihil est laboriosius quam si eis praecipitur ut in hujus mundi actibus non laborent. Nam saepe quidam repulsi ab actione terrena deprecantur ut redeant, rogant ut premantur, grave se incurrisse periculum quietem putant. Attrita ergo fronte sunt, qui non solum labores non fugiunt, sed neque importuni videri in laboribus qui sibi negantur erubescunt. SequituEcce dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eorum. 7. Sicut verecundia laudabilis est in malo, ita reprehensibilis est in bono. Erubescere enim malum sapientiae est; bonum vero erubescere, fatuitatis. Unde scriptum est: Est confusio adducens peccatum, et est confusio adducens gloriam . Qui enim erubescit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibetur : quid aliud scien¬
dum . quid ue cogitandum ẽ.
nisi quod frontem cordis in
impudentia atterit culpa fre¬
quens: ut quo crebrius cõmit¬
titur ẽo de illa commnittentis¬
animus uerecundecur Atq
idõ ad tantam cordis duritiã
quandoq peccator peruenit
ut etiam in corruptione sensi¬
bilis non sid Quia qui ust p̃di¬
candi induruit: nullomodo
corripientis uerbum. idest ma¬
num palpantis sentit Sicut
udee quoq crebriꝰ delinq̃nti
dicitur frons mulieris mere¬
lieris meretricis facta est tibi
noluisti erubescere Uel certe
attrita frons est in huiꝰ mundi
actibus assueta: quia  sunt non¬
nulli qui quieten cunctis
mundi p̃miis atq honoribus
p̃ponunt: ita ut nullim hoc
mundo aliquid ẽẽ uideant᷑ :
terrenis laboribus insudaNT.
insistunt causis : ꝑmiscentur
iurgiis: Et quamuis se corpore
deficẽre int̃ labores senciant:
amore tamen trenarum rerũ
deuicti delectabilit̃ fatigantꝰ:¬

Expanded text:
perhibetur, quid aliud sentienperhibetur, quid aliud sentiendum, quidve cogitandum est, nisi quod frontem cordis in impudentia atterit culpa frequens, ut quo crebrius committitur, eo de illa commanimus minus verecundetur? Atque ideo ad tantam cordis duritiam quandoque peccator pervenit, ut etiam in correptione sensibilis non sit, quia, qui usu peccandi induruit, nullo modo corripiendis verbum, id est, manum palpantis sentit, sicut Judaeae quoque crebrius delinquenti dicitur: « Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere. » Vel certe attrita frons est in hujus mundi actibus assueta, quia sicut sunt nonnulli qui quietem cunctis mundi praemiis atque honoribus praeponunt, ita nonnulli, ut in hoc mundo aliquid esse videantur, terrenis laboribus insudant, insistunt causis, permiscentur jurgiis, et quamvis se corpore deficere inter labores sentiant, amore tamen terrenarum rerum devicti, delectabiliter fatigant
Abbreviated transcription (Latin):
nolunt audire me In ipso
usionis exordio quo ꝓpheca
ad p̃dicandum mittitur:
aꝑte & uocatio gentium & isra¬
helitarum repulsio designat᷑
Nam &e cumdicitur non ad.
populos multos ꝓfundi sermo¬
nis & ignotȩ linguȩ mitteris
quorum non possis audire ser¬
mones : atq statim subdicur.
& si ad illos mitteris ipsi audi¬
rent te : aperte declarat᷑ obe¬
dientia gentium: quȩ qͣndoq
p̃dicatorum uoces eẽnt sine car¬
ditate secuturȩ: Et cũ subdit᷑
audire te quianolunt audi¬
re me: iudee duritia designatꝰ
quȩ uerba p̃dicantium & cog¬
nouit & sequi noluit: Ignota
autem lingua gentium ad obe¬
diendum moram non fecit : quã¬
uis extranea ab eloquio legis fuit
Bene autem dicitur : nolunt
audire te. quia nolunt. udire
me : secundum hoc quod scrip¬
cum est. Qui uos spernit me
sꝑnit Causa quoq cur non
audiant sub infertur: cũ dicit᷑
Omnis quippe domus isrł atcri¬
ta fronte est: & diro corde: Cũ
domus isrł attrita fronte ẽẽ

Expanded text:
reg. In ipso jussionis exordio quo propheta ad praedicandum mittitur, aperte et vocatio gentium, et Israelitarum repulsio designatur. Nam cum dicitur: « Non ad populos multos profundi sermonis et ignotae linguae mitteris, quorum non possis audire sermones, » atque statim subditur: « Et si ad illos mittereris, illi audirent te, » aperte declaratur obedientia gentium, quae quandoque praedicatorum voces essent sine tarditate secuturae; et cum subditur: « audire te, quia nolunt audire me, » Judaeae duritia designatur, quae verba praedicantium et cognovit, et sequi noluit. Ignota autem lingua gentium ad obediendum moram fecit, quamvis extranea ab eloquio legis fuit. Bene autem dicitur: « Nolunt audire te, quia nolunt audire me, » secundum hoc quod scriptum est: « Qui vos spernit, me spernit . » Causa quoque cur non audiant subinfertur cum dicitur: Omnis quippe domus Israel attrita fronte est, et duro corde. 16. Cum domus Israel attrita fronte esse
Abbreviated transcription (Latin):
trib isrł. hinc ysaias ait Dñs ad
iudicium uenriet cum senoribus
popłi sui. hinc salomon de eccła loqͥ¬
tur dicens. Nobilis in portis iureiꝰ
cum sederit cum senatorib terre
his itaq sub breuitate transcursis:
aduentꝰ pͥmi ordinẽ sicut cepimus
exequentes: ad euuangłistarũ ꝑso-¬
nas in expositione redeamꝰ: Sequit᷑¬

Expanded text:
tribus Israel . Hinc Isaias ait: Dominus ad tribus Israel . Hinc Isaias ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . Hinc Salomon de Ecclesia loquitur, dicens: Nobilis in portis vir ejus, cum sederit cum senatoribus terrae . His itaque sub brevitate transcursis, adventus primi ordinem, sicut coepimus, exsequentes, ad Evangelistarum personas in expositione redeamus. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
Adueniet dies dñi ut fur in quo
cȩli magno impetu transeunt. E le¬
menta uero ignis ardore soluent᷑¬
Et quia tunc scĩ om̃s qui mundũ
ꝑfecte reliquerunt cum eo iudices
uenunt: apte mor subdit᷑. Et in
medio eius similitudo quattuor
animalium: Quid enim ꝑ quattuor
animalia nisi quattuor euangłistȩ
signantꝰ. Nec in merito ꝑ euangłi¬
stas quattuor ꝑfectorum omnium
numerus exprimitur : quia om̃s
qui in eccłia modo ꝑfecti sunt. ꝑfec¬
tionis sue rectitudinem. ꝑ eorum
euuangłium diclicerunt De medio
enim euis similitudo quattuor
animaliũ. quia illi tunc eiꝰ corpo¬
riuniti eiꝰ maiestati coniuncti. &
simul facti cum eo uidices uidebuns
qui modo ꝑfecta opera uixta euitan-¬
gelica p̃cepta secuti sunt: Hinc est
enim quod ipsis scĩs apłis dicitur
Vos qui secuti estis me inregenera¬
tione cũ sederit filiꝰ hominis insede
maiestatis suȩ sedebitis & uos suꝑ¬
sedes duodecim iudicantes duodecĩ

Expanded text:
Adveniet dies Domini ut fur, in quo Adveniet dies Domini ut fur, in quo coeli magno impetu transient, elementa vero ignis ardore solventEt quia tunc sancti omnes qui mundum perfecte reliquerunt judices veniunt, 1190 apte mox subditur: 18. Et in medio ejus similitudo quatuor animalium. Quid enim per quatuor animalia, nisi quatuor evangelistae signantur? Nec immerito per evangelistas quatuor perfectorum omnium numerus exprimitur, quia omnes qui in Ecclesia modo perfecti sunt perfectionis suae rectitudinem per eorum Evangelium didiceruntenim ejus similitudo quatuor animalium. Quia illi tunc ejus corpori uniti, ejus majestati conjuncti, et simul facti cum eo judices videbuntur, qui modo perfecta opera juxta evangelica praecepta secuti sunt. Hinc est enim quod ipsis sanctis apostolis dicitur: « Vos qui secuti estis me in regeneratione cum sederit filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos juuodecim, judicantes duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
in sua suꝑbia ñ ꝑmittit erigi: sed
in uoluit : quos ꝓculdubio in penȩ
sue damnatione confringit¬
cuitu eius. Quia sicut fulgur exit
ab oriente & paret usq in occiden-¬
tem: ita erit aduentꝰ filii hominis
Ubi nullus tunc ad iudicium in
suamente latere ꝑmittet᷑. ql ipfo
iudicis fulgore penitratꝰ. De quo
mox iudice subdit᷑: Et de medio
eius quasi species electra: id est de
medio ignis. Ipse enĩ angłis atq
archangelis omnibq uirtutib
p̃sidens. redemptor nr̾ qui uelut
in electri similitudine unꝰ exutͣq
sit cũ patre & ad redẽptionẽ nr̃am
factꝰ ÷ mortalis cum hominibus
in suo tunc terrore uidebit᷑. eiq
ignis udicii in reproborũ iundic-¬
ta famulatur: Hinc enim scriptũ ÷
Dies dnĩ declarabit. quia in igne
reuelabitur. hinc psalmista ait
Deus manifeste ueniet : deus nr̃
& non silebit: Ignis in conspectu
eiꝰ ardebit & incircuitu eiꝰ tẽpestas

Expanded text:
in sua superbia non permittit erigi, sed in sua superbia non permittit erigi, sed involvit, quos procul dubio in poenae suae damnationis confringcuitu ejus. Quia sicut fulgur exit ab Oriente, et paret usque ad Occidentem, ita erit adventus Filii hominis . Ubi nullus tunc a judicio in sua mente latere permittitur, quia ipso judicis fulgore penetratur. De quo mox subditur: Et in medio ejus quasi species electri, id est de medio ignis. Ipse enim angelis atque archangelis omnibusque virtutibus praesidens Redemptor noster, qui velut in electri similitudinem unus ex utraque sit cum Patre, et ad redemptionem nostram factus est mortalis cum hominibus, in suo tunc terrore videbitur, eique ignis judicii in reproborum vindicta famulabitur. Hinc enim scriptum est: Dies Domini declarabit quia in igne revelabitur . Hinc Psalmista ait: Deus manifestus veniet, Deus noster, et non silebit; ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas
Abbreviated transcription (Latin):
torum qui tunc in carne mortali
inuentifuerint: in pauore nimio
corda commouentur: Cum enim
ceperit impleri quod scriptumẽ.
sol obscurabitur. & luna ñ dabit
lumen suum. & stelle cadent de
celo & uirtutes cȩlorum iouebunꝰt᷑
Quȩ mens hominis erit ec̃ni udicis
sententiam non formidantis: Ibi enĩ
tunc cuncta simul peccata ante
oculos redeunt ibi omia quae
cum delectatione acta funt. ad
memorram cũ pauore reuocant᷑
Ibi caligo cogitationis misere expȩ¬
nanꝓximȩ dãnationis. Vnde
& subditur Et nubes magna. Tunc
quippe ex peccatorum memoria
seinsum mentis deprimit caligo
cecitatis: cum unigenitũ dĩ filium
in forma diuinitatis conspicere
rȩꝓbi ñ ꝑmittunt᷑ Uidebunt enĩ
in quẽ transfigerunt. Et iterum
scriptum est: Tollatur impus : ne
uideat głam dĩ Ubi & apte subdit᷑
& ignis in uoluens Quia uidelicet
ignis ille iudicii qui celum aereũ
& t̾ram concremat peccatores iam

Expanded text:
torum qui tunc in carne mortali torum qui tunc in carne mortali inventi fuerint, in pavore nimio corda commovebuntur. Cum enim coeperit impleri quod scriptum est: Sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo, et virtutes coelorumquae mens erit hominis aeterni judicis sententiam non formidantis? Ibi enim tunc cuncta simul peccata ante oculos redeunt. Ibi omnia quae cum dilectione acta sunt ad memoriam cum pavore revocantur. Ibi caligo cogitationis miserae ex poena proximae damnationis. Unde et subditur: « Et nubes magna. » Tunc quippe ex peccatorum memoria sensum mentis deprimit caligo caecitatis, cum unigenitum Dei filium in forma divinitatis conspicere reprobi non permittuntur. « Videbunt enim in quem transfixerunt . » Et, « tollatur impius ne videat gloriam Dei. » Ubi et aperte subditur, « Et ignis involvens. » Quia videlicet ignis ille judicii qui coelum, aerem et terram concremat, peccatores jam
Abbreviated transcription (Latin):
homo factus in ꝑsecutione: Sequit᷑¬
animaliũ Quod in medio eiꝰdicit᷑ siue
electri sue ignis nichil obstat intelligi:
quia quattuor hec animalia scĩ scilicet
euatiglistȩ ex eiusdem domint inear¬
natione ad fidei uirtutem solida¬
tis. & in igne ꝑsecutionis multis
tribulationib afflicti Quod si quis
hec quȩ de primodnĩ aduentu di¬
ximus : etiam de secundo uelit acci¬
pere celeri assensu sequendum ẽst
quia sepe ꝓpheciȩ sp̃s ĩ uno quod
loquitur multa simul intuet᷑ Gentꝰ
enim turbinis ab aquilone uenit:
quia nimirum causa peccatoꝵ exigit
ut districti iudicii concussio. om̃ĩa
simul elementa ꝑ turbet. Terrorenĩ
ꝑturbationis ultime inde uenire
dicit᷑: unde generatur. Nam quia
ad feriendas frigidas peccatorum
mentes iudicium ꝑturbationis ul¬
timȩ agitur: recte ab aquilone
uentus turbinis uenire ꝑhibetur:
Quȩ uidelicet concussio aꝑte uent̾
turbinis dr̃: quia in illo die cunc¬

Expanded text:
 factus homo in persecutione. Sequit factus homo in persecutione. Sequit1189 15. Quod in medio ejus dicitur, sive electri sive ignis, nil obstat intelligi, quia quatuor haec animalia, sancti scilicet evangelistae, et ex ejusdem Domini incarnatione ad fidei virtutem solidati sunt, et in igne persecutionis multis tribulationibus afflicti. 16. Quod si quis haec quae de primo Domini adventu diximus etiam de secundo velit accipere, celeri assensu sequendus est, quia saepe prophetiae spiritus in uno quod loquitur multa simul intuetur. Ventus enim turbinis ab Aquilone venit, quia nimirum causa peccatorum exigit ut districti judicii concussio omnia simul elementa perturbet. Terror enim perturbationis ultimae inde venire dicitur, unde generatur. Nam quia ad feriendas frigidas peccatorum mentes judicium perturbationis ultimae agitur, recte ab Aquilone ventus turbinis venire perhibetur. Quae videlicet concussio apte ventus turbinis dicitur, quia in illo die cunc
Abbreviated transcription (Latin):
ad claritatem ꝓficit: hoc a claritate
temperat᷑. Iuia igit᷑ in unigenito dĩ
filio naturȩ diuinicatis unita ẽ: na¬
tura nr̃a : in qua adunatione. hũa¬
nitas in maiestatis gloriam excreuit.
Diuinitas uero a sui fulgoris potentia
humanis se oculis temperauit. ꝑ.
hoc quod humana natura clarior
fact̾a ẽ. quasi ꝑ aurum ereuit argen¬
tum: Et quia diuinitas a fulgore suo
nr̃is aspectib ẽ. temperata: quasi au.¬
rum nobis palluit ꝑ argentum: Illa
enim natura inimutabilis quȩ in se
manens innouat om̃nia: si ita ut est
nob̾ apparere uoluissec: fulgore stio nos
incenderet pociꝰ quam renouaret:
Sed claritatem suȩ maͬnitudinis tẽpe¬
rauit nr̃is oculis deus.: ut dum nob̃
eius claritas temꝑat᷑: etiam nra infir¬
mitas ꝑ eius similitudinem in eiꝰbice
claresceret: & ꝑ acceptam grãm ut ita
dicam suȩ habitudinis colorẽ mutare
Quasi electrum ergo in igne. ẽst deus¬

Expanded text:
ad claritatem proficit, hoc a claritate ad claritatem proficit, hoc a claritate temperatur. Quia igitur in unigenito Dei Filio naturae divinitatis unita est natura nostra, in qua adunatione, humanitas in majestatis gloria excrevit, divinitas vero a sui fulgoris potentia, humanis se oculis temperavit: per hoc quod humana natura clarior facta est, quasi per aurum crevit argentum. Et quia divinitas a fulgore suo nostris est aspectibus temperata, quasi aurum nobis palluit per argentum. Illa enim natura immutabilis, quae in se manens innovat omnia, si ita ut est nobis apparere voluisset, fulgore suo nos incenderet potius, quam renovaret. Sed claritatem suae magnitudinis temperavit nostris oculis Deus, ut dum nobis ejus claritas temperatur, etiam nostra infirmitas per ejus similitudinem in ejus luce claresceret, et per acceptam gratiam, ut ita dicam, suae habitudinis colorem mutaret. Quasi electrum ergo in igne est Deus
Abbreviated transcription (Latin):
eius: Dum enim ꝑsecutio inuidea agit᷑
scã apostolorum p̃dicatio uniuerso
mundo disꝑsa est: sicut ipsi dicunt :
Uobis missum fuerat uerbum dĩ. Sed
quia indignos uos ẽẽ uidicastis: ecce
imus ad gentes : De crudelicate ergo
malicie quȩ mentem udee concre¬
mauit: omp̃s deus lucem gentib spar-¬
sit Quia ꝑ hoc quod illa redemptorẽ
iudee circuitu positi intenebris stumꝰ
dono celestis gr̃ȩ splendorem uerilu¬
minis uidemus Vnde scriptum est:
Sedentib in tenebris & umbra mor-¬
tis. lux orta est eis: Iste itaque ignis
maliciȩ qui uideorũ cordibus arsit
in ꝑsecutione: priusquã scõs apłos
seuiendo affligerent: in ipso se exerru-¬
it auctore ac redemptore generis hu-¬
dio ignis Quid electri specie nisixp̃s
Electrum quippe ex atro & argento ẽ.
In elegteo dum aurĩ argente rrese
nnscet argentum ad claritatẽ cresẽ
aurum uͦa suo fulgore pallescit. Iud

Expanded text:
ejus. 13. Dum enim persecutio in Judaea agitur, ejus. 13. Dum enim persecutio in Judaea agitur, sancta apostolorum praedicatio in universo mundo dispersa est, sicut ipsi dicunt: Vobis missum fuerat verbum Dei, sed quia indignos vos judicastis, ecce imus ad gentes . De crudelitate ergo malitiae, quae mentem Judaeae concremavit, omnipotens Deus lucem gentibus sparsit, quia per hoc quod illa Redemptorem Judaeae circuitu positi in tenebris fuimus, dono coelestis gratiae splendorem veri luminis vidimus. Unde scriptum est: Sedentibus in tenebris et umbra mortis, lux orta est eis . Iste itaque ignis malitiae qui a Judaeorum cordibus arsit in persecutione, priusquam sanctos apostolos saeviendo affligeret, in ipso se exercuit auctore ac redemptore generis hudicina est. Quid electri specie nisi Chrignatur? Electrum quippe ex auro et argento est. In electro dum aurum argentumque miscetur, argentum ad claritatem crescit, aurum vero a suo fulgore pallescit; illud
Abbreviated transcription (Latin):
quiciȩ ꝑeandem ipsã crudelitatem
qua arsit implicauit: Uentus autem
turbinis ueniebat ab aquilone & nu¬
bes magna & ignis inuoluens. quia ex
torporis sui frigore ad ignoruantiȩ
caliginem ꝑductam: usq ad maliciã
ꝑsecutionis erupit: Vnde ad aliũ quoq
ꝓphecam dicitur Iuid tu uides: Qui
ilico respondit Ollam succensam ego
uideo: & faciem eius a facie aquilonis
Iudeorum quippe mens in ꝑsecutione
seuiens atq in crudelitate malicie
undas cogitationum uoluens: qͥuid
altud quã olla sticcensa fuit. Cuiꝰ facies
a facie aquilonis ẽẽ dicit᷑: quia si se
aduerso sp̃u ꝑ torporem mentis non
subderet: contra bonos in tanta malicia
non arsissent: Nubem itaq sequitur
ignis inuoluens: quia in eiꝰ cecitate
mentis secuta est crudelitas ꝑsecutio¬
nis: Si enim cognouissent: nunquam
dnm glorie crucifixissent Sediste ig-¬
nis alibi arsit: acque alibi splenduit
Nam subditur Et splendor in circuitu

Expanded text:
quitiae per eamdem ipsam 1188 crudelitatem quitiae per eamdem ipsam 1188 crudelitatem qua arsit implicavit. Ventus autem turbinis veniebat ab Aquilone, et nubes magna, et ignis involvens, quia ex torporis sui frigore ad ignorantiae caliginem perducta, usque ad malitiam persecutionis erupit. Unde ad alium quoque prophetam dicitur: Quid tu vides? Qui illico respondit: Ollam succensam ego video, et faciem ejus a facie Aquilonis . Judaeorum quippe mens in persecutione saeviens, atque in crudentate malitiae undas cogitationum volvens, quid aliud quam olla succensa fuit? Cujus facies a facie Aquilonis esse dicitur, quia si se adverso spiritui per torporem mentis non subderet, contra bonos in tanta malitia non exarsisset. Nubem itaque sequitur ignis involvens, quia in eis caecitatem mentis secuta est crudelitas persecutionis. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Sed iste ignis alibi arsit, atque alibi splenduit. Nam subditur: IBID.-- Et splendor in circuitu