comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec ulliꝰ festiuitatis gaudiũ aculeos carnis ob¬
tundere: nec immitis ille adu̾sariꝰ dierũ noue¬
rit reuerentia mitigari. Ut gͦ et dieb festis sta¬
tuta consuetudinis sollemnitas conseruet᷑. et
saluberrimꝰ parsimoniȩ modus minime tͣnscen¬
dat᷑. sufficit ut indulgentiã remissionis eo us¬
q ꝓgredi patiamͣ. ut cibus qͥ hora nona dici fue¬
rat capiendꝰ. paulo citius. id ẽ sexta hora ꝓfesti¬
untate temporis capiat᷑ : ca ratione dũtaxat. ut
escarũsolitus modusuł qualitas ñ mutet᷑: uel
puritas corporis uel integritas m̃tis abstinentia
mȩ remissione ãcꝑeat: nichilq nob̃ ꝓsit obtinu¬
isse ieiuniis qđ mox amitticogat incauta saturi¬
tas:⁊ p̃seram cum etiã hostis nr̃i ñ ignota uersu¬
tia. tunc p̃cipue munitionẽ nr̃e puritatis impu¬
gnet: cũ ciꝰ custodiam senserit sollemnitatis cele¬
britate laxatam. Qũã obrẽ uigilantissime ꝓuiden¬

Expanded text:
nec ullius festiuitatis gaudium aculeos carnis obnec ullius festiuitatis gaudium aculeos carnis obtundere nec inmitis ille aduersarius dierum nouit reuerentia mitigari. ut ergo et diebus festis statuta consuetudinis sollemnitas conseruetur et saluberrimus parsimoniae modus minime transcendatur, sufficit ut indulgentiam remissionis eo usque progredi patiamur, ut cibus, qui hora diei nona fuerat capiendus, paulo citius id est sexta hora pro festiuitate temporis capiatur, ea ratione dumtaxat, ut escarum solitus modus uel qualitas non mutetur, ne puritas corporis uel integritas mentis abstinentia mae remissione depereat nihilque nobis prosit obtinuisse ieiuniis, quod mox amitti cogat incauta saturitas, praesertim cum etiam hostis nostri non ignota uersutia tunc praecipue munitionem nostrae puritatis inpugnet, cum eius custodiam senserit sollemnitatis cuiusquam celebritate laxatam. quamobrem uigilantissime prouiden
Abbreviated transcription (Latin):
sura p̃ceptoꝵ domini merct̃ frugẽq uel appen.¬
dimꝰ uł metim᷑: Si enĩ alit̃ ea nob̾. alit̃ nr̃is
fr̃ib dispensemꝰ: recte increpam̃ a dño eõqd stade¬
ras dolosas aut m̃suras duplices habeamꝰ: scdm sen¬
tentiã salomonis. qua dicit᷑ ⁊ abhominatio est
d nõ pondus duplex: & statera dolosa ñ c̃ bonũ
in conspectu eiꝰ. Hoc etiã mͦ reatũ dolosi ponde¬
ris duplicisq m̃surȩ euident̃ incurrimꝰ: si di¬
strictiora quȩdã quã pͥuatim ꝑ nr̃as cellulas exe¬
cere consueuimꝰ. humanȩlaudis cupiditate co¬
tam fr̃ibꝰ ostentemꝰ: abstinentiores scilicet et sanci¬
ores apparere affectantes. humano conspeccui
quã diuino: qui morbꝰ p̃cipue ñ mͦ tntandus:
ucrũ etiam abhominandus ẽ nob̃. S interim
a questione ꝓposita paulolongiꝰ cuagati: ad ean¬
enda sollemnitas ut corpori atq humano cul¬
tui ꝓsit magis remissio indulta quã noceat: qr

Expanded text:
nsura praeceptorum Domini mercem frugemque vel appennsura praeceptorum Domini mercem frugemque vel appendimus vel metimur? Si enim aliter ea nobis, aliter nostris fratribus dispensemus, recte increpamur a Domino, eo quod stateras dolosas ac mensuras duplices habeamus, seminatio est domino pondus duplex, et statera dolosa non est bonum in conspectu eius. hoc etiam modo reatum dolosi ponderis duplicisque mensurae euidenter incurrimus, si districtiora quaedam quam priuatim per nostras cellulas exercere consueuimus humanae laudis cupiditate coram fratribus ostentemus, abstinentiores scilicet et sanctiores apparere adfectantes humano conspectui quam diuino: qui morbus praecipue non modo uitandus, uerum etiam abominandus est nobis. sed interea a quaestione proposita paulo longius euagati ad eanenda sollemnitas, ut corporis atque animae cultui prosit magis remissio indulta quam noceat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
moderamina retinentes. inneutrã partẽ il¬
lecti nimietate uergam᷑: admonet dicens. Radi¬
onabile obsequitũ ur̃m. Quam rẽ etiam legis
lator similiter inc̃dicit: ita p̃cipiens. Statera
tusta. & equa sint pondera: iustus modiꝰ. equus¬
q sextarius: salomone quoq parẽ suꝑ hoc sen¬
Liuam ꝓferente. Pondus magnũ et pusillũ.
et m̃sure duplices. immunda st̃ apud dm̃ utͣq:
et qͥ facit ea. in adinuentionibꝰ suis compedi¬
et᷑. .inde non solum illo qđ diximꝰ. s edã hoc
modo studendũ ẽ nob̃. ut nec iniqͣ pondera.
in cordib nr̃is. nec in horreis consciendiȩ nr̃e
m̃surs duplices habeamꝰ ÷ id ẽ ne ipsi ea. quȩ
districtionis regulã molliunt remissiore in¬
uulgentia p̾sumentes: eos quibꝰ uerbũ dñi
p̃dicamus. districtiorib p̃ceptis et grauioribꝰ
quam ipii ꝑferre possumꝰ ponderibꝰ obruamꝰ.
Qd̾ cũ facimus: qͥd nisi duplici ponđe. atq m̃¬

Expanded text:
moderamina retinentes in neutram partem inmoderamina retinentes in neutram partem inlecti nimietate uergamur, admonet dicens: rationabile obsequium uestrum. quam rem etiam leglator similiter interdicit, ita praecipiens: Statera justa, et aequa sint pondera, justus modius, aequusque sextarius ; Salomone quoque parem super hoc sententiam proferente: Pondus magnum et pusillum, et mensurae duplices, immunda sunt apud Dominum utraque, et qui facit ea in adinventionibus suis compedietur . Proinde non solum illo quo diximus, sed etiam hoc modo studendum est nobis, ut nec iniqua pondera in cordibus nostris, nec in horreis conscientiae nostrae mensuras duplices habeamus; id est, ne ea ipsi quae districtionis regulam molliunt remissiore indulgentia praesumentes, eos quibus verbum Domini praedicamus districtioribus praeceptis et gravioribus quam ipsi perferre possimus ponderibus obruamus. Quod cum facimus, quid nisi duplici pondere atque me
Abbreviated transcription (Latin):
rei affectii p̃ponderante ꝑuersi. uel ad inmodi¬
cam districtionẽ. uel ad niniã remissionẽ eqͥta¬
tis libram ꝓpensiꝰ inclmemꝰ ⁊ et illud nob̾ uł ꝓ
remissionis uel ꝓdistric̃tionis nimietate dicat᷑.
Nonne si recte offeras. ñ recte autẽ diuidas. pec¬
casti: Illas ⁊ enm ieiumoꝵ uictimas quas no¬
b̃ iolenta uiscerũ conuulsione incorisidate
extorquentes a nõ recte nos offerre credimꝰ: ille
qui diligit miscdiam et iudiciũ exsecrat᷑ diceis.
Ego dñs diligens iudiciũ: odio habens rapinã
usus ꝓpͥosp̃sumentes reliquias eoꝵ dño ac mini¬
mam deferunt portionẽ: uelut oꝑarios frau¬
dulentos sermo diuinꝰ ita condempnat. Male¬
dictus qui facit oꝑa dñi fraudulent̃. Nongͦ ĩ¬
merito eũ qui se ita fallit examine iiqͦ: iere¬
pat dñs dicens. Ueruntam̃ uani filii homi¬
nũ mendaces filii hominũ instatẽris: ut de¬
cipiant. Et iccirco beatꝰ apłs ut districtionis

Expanded text:
rei adfectu praeponderante peruersi uel ad inmodirei adfectu praeponderante peruersi uel ad inmodicam districtionem uel ad nimiam remissionem aequitatis libram propensius inclinemus, et illud nobis uel pro remissionis uel pro districtionis nimietate dicatur: nonne si recte offeras, non recte autem diuidas, peccasti? illas etenim ieiuniorum uictimas, quas nobis uiolenta uiscerum conuulsione inconsiderate extorquentes domino recte offerre nos credimus, ille qui diligit misericordiam et iudicium execratur dicens: ego dominus diligens iudicium, odio habens rapinam usus proprios praesumentes reliquias eorum domino ac minimam deferunt portionem, uelut operarios fraudulentos sermo diuinus ita condemnat: maledictus qui facit opera domini fraudulenter. nOni ergo inmerito eum, qui se ita hominum, mendaces filii hominum in stateris, ut decipiant. et idcirco beatus apostolus, ut discretionis
Abbreviated transcription (Latin):
serit. uel grauari. Nichil enim dñs nr̃ ad cul¬
tum atq ad honorẽ suũ absq iudicii moda¬
tione uult fieri: quia honor regis iudiciũ
diligit. Et iccirco sapientissimus salomon
ut inneutr̃a partẽ uergente iudicio decline¬
mus: admonet dicens. Honora dmin de cu¬
is iustis laborib: et deliba ei de fructibus
iusticiȩ tuȩ. s enm residet inconscientia nr̃a
incorruptus quidã ac uerus iudex: qui ñnunꝗͣ
suꝑ statu puritatis nx̃ cunctis errantib. solꝰ
ipse ñ fallitur. Omĩ gͥ cautione atq sollertia
iugis circũ inspecti cordis seruet᷑ intentio. ne
qͦ modo iudicio nr̃ȩ diseretionis errante.
aut inconsidante continentiȩ cupidĩte succensi.
aut desidio nmniȩ remissionis illec̃ti. substantiã
mꝰ. s in altera quidẽ lancȩ animȩ puritatẽ in al¬
tera inres corporis collocantes. ita uͦ conscientiȩ
iudicio utraq pendamꝰ: ut inneutrã partẽ umiꝰ

Expanded text:
serit uel grauari. nihil enim dominus noster ad culserit uel grauari. nihil enim dominus noster ad cultum atque honorem suum absque iudicii moderatione uult fieri, quia honor regis iudicium diligit. et idcirco sapientissimus Salomon, ut in neutram partem uergente iudicio declinemus, admonet dicens: honora deum de tuis iustis laboribus. et deliba ei de fructibus iustitiae tuae. etenim residet in conscientia nostra incorruptus quidam ac uerus iudex, qui nonnumquam super statu puritatis nostrae cunctis errantibus solus ipse non fallitur. omni igitur cautione atque sollertia iugis circumspecti cordis seruetur intentio, ne quo modo iudicio nostrae discretionis errante aut inconsideratae continentiae cupiditate succensi aut desiderio nimiae remissionis inlecti substantiam n, sed in altera quidem lance animae puritatem, in altera autem uires corporis conlocantes ita uero conscientiae iudicio utraque pendamus, ut in neutram partem unius
Abbreviated transcription (Latin):
eroranus. Potest ne hȩc caro insoligs blan¬
dimentis tam longe festiuitatis illecta. ñ
aliquid sentuosũ de illoqũauis absciso tucioꝵ
fomite germinare: auit mensultra consuetu¬
dinẽ p̃sumptis dapib onerata. ñ erga famu¬
lũ corpusrigorẽ dominationis inflectere. p̃¬
sertim cũ in nob̃ uiridioris etatis cito ad re¬
bellationẽ subdita possit m̃bra compellere. si
uel escas solitas abundantius. uel cerct insolitas
Quersa quȩ gerimꝰ rationabili m̃tis appen¬
damus examine. et de puritate cordis nr̃i. ñ
alioꝵ iudiciũ. s nr̃am sẽꝑ conscientiã consulamꝰ:
certum ẽ istamrefectionis inc̃capedinẽ iustȩ
utranq similiter mimictatẽ mens incorrupta
castiget: et utrum spm̃ nr̃m deliciarũ depͥ¬
mat pondus. anuͦ alteram hoc ẽ corporis par¬
tẽ maior abstinentiȩ inclinet austeritas. uera
discretione distinguat⁊ illam uel compͥmeas
uel subleuans portionẽ: quam uel extolli sen¬

Expanded text:
ermanus: Potestne haec caro insolitis blandimentis tam longae festivitatis illecta non aliquid sentuosum de illo, quamvis abscisso, vitiorum fomite germinare, aut mens praesumptis ultra consuetudinem dapibus onerata non erga famulum corpus rigorem dominationis suae inflectere, praesertim cum in nobis viridior aetas cito ad rebellionem subdita possit membra compehere, si vel escas solitas abundantius, vel certe insolitas quae gerimus rationabili mentis appendamus examine, et de puritate cordis nostri non aliorum judicium, sed nostram semper conscientiam consulamus, certum est istam refectionis intercapedinem juste utramque similiter nimietatem mens incorrupta castiget, et utrum spiritum nostrum deliciarum deprimat pondus, an uero alteram hoc est corporis partem maior abstinentiae inclinet austeritas, uera discretione distinguat, illam uel conprimens uel subleuans portionem, quam uel extolli sen
Abbreviated transcription (Latin):
ab omniũ passionũ crapula sobrii: absq ebricta¬
te uini cptlarũq omniũ affluentia. erit cor nr̃m
ebrietate et crapula magis noxia p̃grauatũ. Nã
qr scłares curȩ etiam innos qͥ in nullis actibꝰ mun¬
di istiꝰ admiscemͣ. cadere ñnunqͣ possint. manife¬
sta ratione monstrat᷑: scdm regulam senioꝵ qͥ quic¬
qͥd necessitatẽ uictus cotidiam et incuitabilẽ tisũ

Expanded text:
ab omnium passionum crapula sobrii, absque ebrietaab omnium passionum crapula sobrii, absque ebrietate vini epularumque omnium affluentia, erit cor nostrum ebrietate et crapula magis noxia praegravatum. Nam quia saeculares curae etiam in nos, qui nullis actibus mundi istius admiscemur, cadere nonnumquam possint, manifesta ratione monstratur secundum regulam seniorum, qui quidquid necessitatem victus quotidiani et inevitab
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ eoꝵ facilis declinatio: et maxime nob̃ qͥ tam
longa remotione ab omĩ scł̃i huiꝰ cont̾satione dis¬
iungimͣ: et istis uisibilib curis atꝙ ebrietatib et
crapuilis. nulla penitus occasione miscem᷑. Uerũ
ẽ alia quoq crapula ñ minꝰ noxia et ebrietas spũ¬
alis difficilius cuitanda: cura quoq ac sollicitu¬
do scłaris quȩ nosetiam post omniũ facultatũ
nr̃arũ ꝑfectam renuntiationẽ. et uini epularũꝙ
pescite et admiramini: fluctuate et uacillate: in¬
ebriamini. ecñ aumo: mouemini et ñ ab ebrie¬
tate. Cuiꝰ ebrictatis uinũ. consequent necesse est.
ut scđ̃m ꝓpħam furor draconũ sit. Ipsũq uinũ
de qua radiceꝓcedat: aduerte. Ex uieainqͥt sodo¬
moꝵ tiitis eoꝵ: et sarm̃tũ coꝵ ex gomorra. Uisetiã
fructũ uitisistiuis. atq sarm̃ti germ̃ agnosccre: Tua
inquit coꝵ uua fellis: et botrus amartudinis ipsis.

Expanded text:
tamen eorum facilis declinatio et maxime nobis, qui tam tamen eorum facilis declinatio et maxime nobis, qui tam longa remotione ab omni saeculi huius conuersatione disiungimur et istis uisibilibus curis et ebrietatibus et crapulis nulla penitus occasione miscemur. uerum est alia quoque crapula non miaus noxia et ebrietas spiritalis difficilius euitanda, cura quoque ac sollicitudo saecularis, quae nos etiam post omnium facultatum nostrarum perfectam renuntiationem et uini epularumqupescite et admiramini, fluctuate et uacillate: inebriamini, et non a uino: mouemini, et non ebrietate. cuius ebrietatis uinum consequenter necesse est ut secundum prophetam furor draconum sit, ipsumque uinum de qua radice procedat aduerte: ex uinea, inquit, Sodomorum uitis eorum et sarmenta eorum ei Gomorra. uis etiam frnctum nitis istius atque sarmenti germen agnoscere ? uua eorum uua fellis, botrus amaritudinis ipsis,
Abbreviated transcription (Latin):
siuolumꝰ orationes nr̃as ñ solũ celos s etiam ea q̃ supͣ
celos sunt penetrare: curemꝰ mentẽ ab omĩb t̾renis
uiciis expurgatam. cunctisq mundatã fecib pas¬
sionũ: ad subtilitatẽ ꝑ ducere naturalẽ. ut ita
ad am̃ oratio eiꝰ nullo uicioꝵ pondere p̃grauata con¬
aũ tam̃: qͥb ex causis grauarimentẽ dñs designa¬
uerit. Nonenĩ adulteria. ñ fornicationes. ñ homici¬
dia. n blasphemias. ñ rapinas quȩ mortalia ẽẽ et
damnabilia nullus ignorat: s crapulam posuit et
ebrietatẽ: et curassiue sollicitudines seculares. Quȩ
in tantũ nemo hominũ mundi husꝰ catiet. aut dã-¬
nabilia iudicat: ut etiã ñnulli qđ pudet dicen
semecipsos monachos nuncupantes: idẽ ipsis di¬
stensionib uelut innoxiis et utilib implicentur.
Quȩ trialicet scd̃m litcerã ꝑpetrata aggrauent ani.¬
mã. atꝙ adeo separent. ac depͥmant ad trena: est

Expanded text:
si uolumus orationes nostras non solum caelos, sed etiam ea quae super si uolumus orationes nostras non solum caelos, sed etiam ea quae super caelos sunt penetrare, curemus mentem ab omnibus terrenis uitiis expurgatam cunctisque mundatam faecibus passionum ad subtilitatem perducere naturalem, ut ita ad deum oratio eius nullo uitiorum pondere praegrauata conum tamen quibus ex causis grauari mentem dominus designauerit. non enim adulteria, non fornicationes, non homicidia, non blasphemias, non rapinas, quae mortalia esse et damnabilia nullus ignorat, sed crapulam posuit et ebrietatem et curas siue sollicitudines saeculares. quae in tantum nemo hominum mundi huius cauet aut damnabilia iudicat, ut etiam nonnulli, quod pudet dicere, semet ipsos monachos nuncupantes isdem ipsis distentionibus uelut innoxiis et utilibus inplicentur. quae tria licet secundum litteram perpetrata adgrauent animam atque a deo separent ac deprimant ad terrena, est
Abbreviated transcription (Latin):
ugi om̃potentis acicontemplatione pascat᷑. De mo¬
tenim qualitas animȩ ñ inepte subtilissime plu
ta ñ fuerit uel infusa: mobilitate substantiȩ suȩ de¬
nuissum spc̃ adium̃to uelut naturalit᷑ ad sublimia
celestiaq sustollit᷑. Sin uͦ humoriscuiꝰqũa asꝑgine
uel infusione fuerit p̃grauata: ñ mͦ in nullos acrios
uolatꝰ naturali mobilitate raptabit᷑: s etiã ad ima
t̃rȩ concepti humorispondde depͥmet᷑. Ita mens qͦq
nr̃a si accedentib uiciis curisq mundanis aggraua¬
ta ñ fuerit. noxie ue libidinis humore corrupta⁊ ue¬
lut naturali puritatis suȩ beneficio subletiata. leuis¬
simospũalis meditationis afflatui. sublimabit᷑ ad suꝑ¬
na: et humilia deserens atq terrena. ad illa cęlestia
anĩcis admonem᷑. uidete neqͣndo grauent᷑ corda tirã
in crapula et ebrietate. et curis scłarib. Et iccirco

Expanded text:
iugi omnipotentis dei contemplatione pascaiugi omnipotentis dei contemplatione pascatenim qualitas animae non inepte subtilissimae pluta non fuerit uel infusa, mobilitate substantiae suae tenuissimi spiritus adiumento uelut naturaliter ad sublimia caelestiaque sustollitur. sin uero umoris cuiusquam aspargine uel infusione fuerit praegrauata, non modo in nullos aerios uolatus naturali mobilitate raptabitur, sed etiam ad ima terrae concepti umoris pondere deprimetur. ita mens quoque nostra si accedentibus uitiis curisque mundanis adgrauata non fuerit noxiaeue libidinis umore corrupta, uelut naturali puritatis suae beneficio subleuata leuissimo spiritalis meditationis adflatu sublimabitur ad superna, et humilia deserens atque terrena ad illa caelestia eptis dominicis admonemur: uidete ne quando grauentur corda uestra in crapula et ebrietate et curis saecularibus. et idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
horã anima nr̃a conceꝑit: necesse ẽ ut orantib nob
quales orantes uolumꝰ inueniri: tales nos ante ora¬
tionis tempꝰ yparare debemnꝰ. Ex p̃cedente enĩ statu
mensinsupplicatione format᷑: eorundẽq actuũ ꝓcũ¬
bentib nob̃ ad p̃cẽ. uerboꝵ quoq uel sensuũ ante o¬
cłos imago p̃ludens: aut irasci nos scd̃m p̃cedentẽ qͣli¬
tatẽ. aut tristari. aut concuipiscentias causas ue p̃ce¬
ritas retractare: aut risufatuo qđ ctiã pudet dicere.
cuiꝰquã scurrilis dicti uel facti titillatione pulsari:
uel ad pͥores faciet uolitare discursus. Et iccirco qͥe¬
quid orantib nob̃ nolumꝰ ut irrepat: ante orationẽ
de aditisnr̃i pectoris extrudere festinemꝰ : ut ita il
ptatione. Aliasnanq mandatũ istud ꝑficere ñ ua¬
lebimꝰ: insi mens nr̃a ab omĩ uicioꝵ purificata con¬
tagio. untutib tantũ uelut naturalib bonis dedita:

Expanded text:
horam anima nostra conceperit, necesse est ut orantibus nobis horam anima nostra conceperit, necesse est ut orantibus nobis quales orantes volumus inveniri, tales nos ante orationis tempus praeparare debemus. Ex praecedenti enim statu mens in supplicatione formatur, eorumdemque actuum procumbentibus nobis ad precem, uerborum quoque uel sensuum ante oculos imago praeludens aut irasci nos secundum praecedentem qualitatem aut tristari aut concupiscentias causasue praeteritas retractare aut risu fatuo, quod etiam pudet dicere, cuiusquam scurrilis dicti uel facti titillatione pulsari aut ad priores faciet uolitare discursus. et idcirco quidquid orantibus nobis nolumus ut inrepat, ante orationem de adytis nostri pectoris extrudere festinemus, ut ita illt disceptatione. alias namque mandatum istud perficere non ualebimus, nisi mens nostra ab omni uitiorum purificata contagio uirtutibus tantum uelut naturalibus bonis dedita
Abbreviated transcription (Latin):
de nulliꝰ negociicatisȩ ue ñ solũ cura: s ne memoria qͥ¬
dem penitus admittenda. Detractiones. uamloqͥa.
seu multiloquia: scurrilitates qͦ similit̃ amputan¬
de. Irȩ p̃omĩb siue tristicie ꝑturbatio: funditus
eruenda. Concupiscentie carnalis ac philargiriȩ no¬
xius fomes: radicitus euellendus. Et ita his ac simili¬
bus uiciis extrusis penitus et abscisis. quȩ hominũ
quoq possunt patere conspectib: taliq ut diximꝰ
repurgii emundadione p̃missa. quȩ simplicitatis
et innocentiȩ puritate ꝑficit᷑: iacienda st̃ pͥmũ ꝓ¬
fundȩ humilitatis in concussa fundamina. quȩ
scilicet turrẽ intraturã celos ualcant sustiñe. Deinde
supponenda uirtutũ spũalis extructio: et ab omi
discursu atꝙ euagatione lubrica animꝰ inhibendꝰ:
ut itapaulatim ad contemplationẽ dĩ ac spũales
intuitꝰ incipiat sublimari. Quicqͥd enĩ ante oratioĩs

Expanded text:
nde nullius negotii causaeue non solum cura, sed ne memoria qunde nullius negotii causaeue non solum cura, sed ne memoria quidem penitus admittenda, detractationes, uaniloquia seu multiloquia, scurrilitates quoque similiter amputandae, irae prae omnibus siue tristitiae perturbatio funditus eruenda, concupiscentiae carnalis ac filargyriae noxius fomes radicitus I euellendus. et ita his ac similibus uitiis extrusis penitus et abscisis, quae hominum quoque possunt patere conspectibus, talique ut diximus repurgii emundatione praemissa, quae simplicitatis et innocentiae puritate perficitur, iacienda sunt primum profundae humilitatis inconcussa fundamina, quae scilicet turrem intraturam caelos ualeant sustinere, deinde superponenda uirtutum spiritalis extructio et ab omni discursu atque euagatione lubrica animus inhibendus, ut ita paulatim ad contemplationem dei ac spiritales intuitus incipiat sublimari. quidquid enim ante orationis
Abbreviated transcription (Latin):
na ꝑfectionis admittent: nisi egesto pͥus om̃ĩ re¬
purgio uicioꝵ. et effossis adq succisis mortuisq ru¬
derib passionũ. uiuȩ ut aiunt ac solide t̃re pecto¬
ris nr̃i immo illi euangłice petre suꝑiecta fuerint
simplicitatis et humilitatis firmmissima fundam̃ta. qͥ¬
b hec turris spũaliũ uirtutũ molitionib extruenda.
et immobilit̾ ualeat stabiliri: et ad sũma celoꝵ fa¬
stigia. confidentia ꝓpͥe firmitatis attolli. fundam̃tis
et enĩ talib innitentẽ. quãuispassionũ imbres largis¬
simi ꝓfundant᷑. qũauis ei ꝑsecutionũ uolenti torren¬
tes instar arietis illidant᷑: quãuisirruat et incũbat
adu̾sarioꝵ spũum scua tempestas. ñ solũruina ñ
diruet: s nec ipsa aliquatenꝰ uexabit impulsio:
ut eo feruore ac puritate qua debet emitti possit
oratio: hec sunt omimodis obseruanda. Primũ solli¬
citudo rerũ carnaliũ generalit̃ abscidenda ẽ: Dem

Expanded text:
na perfectionis admittent, nisi egesta prius omni rena perfectionis admittent, nisi egesta prius omni repurgatione vitiorum, et effusis succidiis mortuisque ruderibus passionum, vivae ut aiunt ac solidae terrae pectoris nostri, immo illi evangelicae petrae superjecta fuerint simplicitatis et humilitatis firmissima fundamenta, quibus haec turris spiritalium virtutum molitionibus exstruenda et immobiliter valeat stabiliri, et ad summa coelorum fastigia confidentia propriae firmitatis attolli. Fundamentis etenim talibus innitentem, quamvis passionum imbres largissimi profundantur, quamvis ei persecutionum violenti torrentes instar arietis illidantur, quamvis irruat et incumbat adversariorum spirituum saeva tempestas, non solum ruina non diruet, sed nec ipsa aliquatenus vexabit impulsio. Et idcirco ut eo fervore ac puritate, qua debet, emitti possit oratio, haec sunt omnimodis observanda. Primum sollicitudo rerum carnalium generaliter a
Abbreviated transcription (Latin):
contritionẽ sp̃c̃ in defesse querimꝰ et iugit exeree¬
mus. Et est int̾ alterutrũ reciꝑca quedã inseparabit¬
ꝙ coniunctio. Nam sic̃ ad orationis ꝑfectionẽ ominũ
tendit struetura uirtutũ: ita nisihuiꝰ culmme hȩc
omĩa fuerint colligata atq compacta: nullom fir
nimsine illis ad quiriuel consũmari ñ potest. hec
de qua loquim᷑ ꝑpetua orationis iugisq tranqͥllitas:
ita nec ille quidẽ untutes quȩ hanc p̃struunt. ab.¬
sq huiꝰ possunt assiduitate compleri. Et idõ nec
recte tractare de orationis effectu. nec ad eiꝰ pͥncipalẽ
nea disputatione pot̾imꝰ intrare: nͥ pͥ  unit̾isa q̃ illiꝰ
obtentu uł abscidenda st̃ uł paranda. ꝑ ordinẽ di
numerata fuerint atq discussa. et scdm cuangłice
me illiꝰ extructionẽ ꝑtinent turris: supputata fuenis̃
ac diligent̃ ante congesta. Quȩ tam̃ nec ꝓderunt p̃¬
parata nec recte suꝑpomi sibimet excelsa cacumi¬

Expanded text:
contritionem spiritus indefesse quaerimus et iugiter exercecontritionem spiritus indefesse quaerimus et iugiter exercemus. et est inter alterutrum reciproca quaedam inseparabilisque coniunctio. nam sicut ad orationis perfectionem omnium tendit structura uirtutum, ita nisi huius culmine haec omnia fuerint conligata atque conpacta, nullo modo nim sine illis adquiri uel consummari non potest haec de qua loquimur perpetua orationis iugisque tranquillitas, ita ne illae quidem uirtutes quae hanc praestruunt absque huius possunt adsiduitate conpleri. et ideo nec recte tractare de orationis effectu nec ad eius principalemnea disputatione poterimus intrare, nisi prius uniuersa, quae illius obtentu uel abscidenda sunt uel paranda, per ordinem dnumerata fuerint atque discussa, et secundum evangemae illius exstructionem pertinent turris supputata fuerint ac diligenter ante congesta. Quae tamen nec proderunt praeparata, nec recte superponi sibimet excelsa culmi
Abbreviated transcription (Latin):
e ꝑpetua orationis atq incessabi¬
liiugitate qđ in scdo institutionũ
libro ꝓmissum ẽ: collationes senis hu
quẽ nunc in medio ꝓferimꝰ idẽ. abb̃is
ysaac dño fauente complebunt. Quibꝰ explicatis: et
p̃ceptis beatȩ memorie pape castoris: et desidio
ur̃o obeatissime papa lconti. et scẽ fr̃ elladi. satis¬
fecisse me credo: uoluminis amplitudine pͥmitꝰ ex¬
cusata. quȩ studentib nob̃ ñ solũ sermone suecmn¬
to narranda ꝑstringere: s etiam plurima silen¬
tio p̃terire: in maiorẽ modũ quã dispostieramꝰ ex¬
tenta ẽ. Premissananq suꝑ diuersis institutis di¬
sputatione copiosa: quã nosstudiobreuitatis re¬
secare maluimꝰ: hec ad extremũ beatꝰ ysaac intu
mnis monachifinis cordisq ꝑfectio. ad iugem
atq indiruptam orationis ꝑseuerantiã den¬
dit: et quantũ humanȩ fragilitati concedit᷑: ad
immobilẽ tranquillitatẽ m̃tis ac ꝑpetuam nititur
puritatẽ: ob quã omnẽ tam laborẽ corporis quam

Expanded text:
erpetua orationis atque incessabili jugitate, quod in secundo Institutionum libro promissum est, collationes senis hujus quem nunc in medium proferimus, id est, abbatis Isaac, Domino favente, complebunt. Quibus explicatis, et praeceptis beatissimae memoriae papae Castoris, et desiderio vestro, o beatissime papa Leonti, et sancte frater Helladi, satisfecisse me credo, voluminis amplitudine primitus excusata, quae studentibus nobis non solum sermone succincto narranda perstringere, sed etiam plurima silentio praeterire, in majorem modum quam disposueramus, extensa est. Praemissa namque super diversis institutis disputatione copiosa, quam nos studio brevitatis resecare maluimus, haec ad extremum B. Isaac intul qualitate. Omnis monachi finis cordisque perfectio ad jugem atque indisruptam orationis perseverantiam tendit, et quantum humanae fragilitati conceditur, ad immobilem tranquillitatem mentis ac perpetuam nititur puritatem, ob quam omnem tam laborem corporis quam
Abbreviated transcription (Latin):
Ille autem comp̃hendens. tenere eam uoluit:
s illa excutiens se de manu cius. aufugit. Se¬
quebatur autem cam dicens: quia abbas
is̃ precepit. ut alligatam ꝑducam te ad eũ
Continuo autẽ stetit bestia: et tenens eam. reu̾¬
tebatur ad monasterium. Dum autẽ retardaret
in itinere: abbas eius nimis sollicitus pro eo.
tristabatur grauiter. Et ecce subito suꝑue¬
nit discipulus eius : tenens ligatam leenã.
Quod cum uidisset senior. ammiratus est¬
ualde: et grãs agebat saluatori nrõ dnõ.
Dixit autem discipulus eiꝰ. Eece domine. si c̃
precepisti: adduxi ligatam leenam. Uolens
autẽ senior humiliare sensum eiꝰ ne extolle¬
ret se incogitationibus suis discipulus eius:

Expanded text:
et ille comprehendens tenere eam voluit, et ille comprehendens tenere eam voluit, illa vero excutiens se, de manibus ejus aufugit. Sequebatur autem ille dicens; Quia abbas meus praecepit ut alligatam te perducam ad eum. Continuo autem stetit bestia, et tenens eam, revertebatur ad monasterium. Dum autem retardaret in itinere, abbas nimis sollicitus pro eo, tristabatur graviter; et ecce subito supervenit discipulus ejus tenens ligatam leaenam. Quod cum vidisset senior, admiratus valde, gratias agebat Salvatori nostro Domino. Dicit autem discipulus ejus: Ecce, domine, sicut praecepisti, adduxi leaenam ligatam. Volens autem humiliare sensum ejus senior, ne extolleret se in cogitationibus suis discipulus suus
Abbreviated transcription (Latin):
laborauerat: idõq dñs donauit gr̃am suã
ut in pace xp̃i pariter letarentur
icebant sancti seniores de discipulo abba¬
us pauli nomine iohanne. qm̃ magnam
haberet humilitatem et uirtutem obedientiȩ:
ut etiam difficiles causas imperante ei abbate
in nullo penitus contradiceret: s nec leuit̃
in aliquo murmurabat. Cum autem necessariꝰ
cẽt in monasterii utensilib fimus boum: mi¬
sit cũ abbas suus in proximũ uicũ ut requi¬
reret ibifimum boum⁊ et cũ celeritate affer¬
ret ad monasteriũ. Erat autem in loco illo ma¬
la bestia leena. Statim gͦ egressus supradictꝰ¬
discipulus cius iohannes: ibat scd̃m p̃cep¬
tum abbatis. Cumq ꝑgeret: dixit abbati
suõ. Domine pater: audiui quamplurimos
dicentes: quia in loco illo mala bestia leena
sit. Tunc senior quasi ioculariter dixit ei. Si
uencrit suꝑ te. tene et alliga eam: et adduces
eam tecũ. Cum autem ꝑuenisset ad locũ iam
uespere: statim egressa lecna irruit suꝑ cũ.

Expanded text:
laboraverat. Ideoque Dominus donavit gratiam suam, ut in pace Christi pariter laetarentur. 27. Dicebant sancti seniores de discipulo abbatis Pauli, nomine Joannes, quoniam magnam haberet humilitatem, et virtutem obedientiae, ut etiam difficiles causas imperante ei abbate, in nullo penitus contradiceret , sed nec leviter in aliquo murmuraret. Cum autem necessarius esset in monasterii utensilibus fimus boum, misit eum abbas in proximum vicum, ut requireret ibi fimum boum, et cum celeritate afferret ad monasterium. Erat autem in loco illo mala. bestia leaena. Statim ergo egressus discipulus ejus Joannes, ibat secundum praeceptum abbatis; cumque pergeret, dixit abbati suo: Domine pater, audivi quamplurimos dicentes quia in illo loco mala bestia leaena sit. Tunc senior, quasi joculariter dicit ei: Si venerit super te, tene, et alliga eam, et adduces eam tecum. Cum autem venisset ad locum jam vespere, statim egressa leaena irruit super eum,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o uirgis libenter ce dit᷑. quẽ gladiis in¬
sequebat᷑: qđ apostolatus honore sublimis
ẽ. s tamen sponte fit paruulus in medio
discipuloꝵ: quod ad cęli cercii secreta du¬
citur. et tamen mentis oculũ ꝑ compassi¬
onẽ reflectit ad disponendũ cubile comu¬
gatorum: dicens. uxori uir debitũ reddat.
similiter et uxor uiro: qͦd admiscet᷑ in con¬
templadione cetibus angłoꝵ: ettam̃ ñ as¬
ꝑnatur cogitare atq disponere facta car¬
naliũ: qͦd gaudet in infirmitatib. sibiq
incontumeliis placet: quod ei uiuere. xp̃s
ẽ. et mori lucrũ: qͦd totũ iam extra carnẽ
ẽ. hoc ipsum qͦd uiuit in carne. Ecce qͣlit̃
uiuit: qui ab inferno mentis. ad uitã pieta¬
ts rediit. Minus ẽ gͦ quẽpiam incarne rẽ¬
suscitari: nisi forte cum ꝑuiuificationẽ car¬
nis. ad uitam reducit᷑ mentis: ut hoc ei aga¬
&tur ꝑ exterius miraculũ. quatinus conu̾¬

Expanded text:
o virgis libenter caeditur, quem gladiis ino virgis libenter caeditur, quem gladiis insequebatur ; quod Apostolatus honore sublimis est, sed tamen sponte fit parvulus in medio discipulorum; quod ad coeli tertii secreta ducitur , et tamen mentis oculum per compassionem reflectit ad disponendum cubile conjugatorum, dicens: Uxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro , quod admiscetur in contemplatione coetibus angelorum, et tamen non aspernatur cogitare atque disponere facta carnalium; quod gaudet in infirmitatibus, sibique in contumeliis placet ; quod ei vivere Christus est, et mori lucrum ; quod totum jam extra carnem est, hoc ipsum quod vivit in carne . Ecce qualiter vivit, qui ab inferno mentis ad vitam pietatis rediit. Minus est ergo quempiam in carne suscitari, nisi forte per vivificationem carnis ad vitam reducatur mentis; ut ei hoc agatur per exterius miraculum, quatenus conver
Abbreviated transcription (Latin):
erat. nunquã iam in hac uita uideretur.
uid alii sentiant: ignoro. Ego Petaꝰ.¬
autẽ cunctis miraculis hoc potiꝰ existi¬
Mo ee miraculũ. qͦd ad uitã mortui redeunt:
eorũq animȩ ad carnẽ ex occulto reuocant᷑.
iuisibilia attendimus: ita necesse ẽ.GG̃.
ut credamus. Si uero inuisibilia pen¬
samus: nmirũ constat. quia maius ẽ mira¬
culũ. p̃dicationis uerbo atq orationis sola¬
tio peccatorẽ conuertere. quam carne mor¬
tuum resuscitare. In isto etenim resuscitat᷑
caro. iterum moritura: in illo uͦ anima in
ȩternũ uictura. Cum enim ꝓponoduos:
in quo hors existimas maiori factũ uirtu¬
te miraculũ: Latarum quippe quẽ iam fi¬
post resurrectionem animȩ. capere nr̃a
infirmitas ñ ualet.quanta in sacro eloqͥo
lia conu̾sȩ sunt uiscera: qͦd mori cupit
ꝓfribus inquoꝵ pͥus morte gaudebat: qͦd ple¬
nus omĩ scripturȩ scientia. nichil se scire iudi¬
cat. nisi xp̃m iħm. et hunc erucifixũ÷ qͦd ꝑ

Expanded text:
erat nunquam jam in hac vita videretur. PETR. Quid alii sentiant ignoro: ego autem cunctis miraculis hoc potius existimo esse miraculum, quod ad vitam mortui redeunt, eorumque animae ad carnem ex occulto revocantur. GREGOR. Si visibilia attendimus, ita necesse est ut credamus; si vero invisibilia pensamus, nimirum constat, quia majus est miraculum praedicationis verbo atque orationis solatio peccatorem convertere, quam carne mortuum resuscitare. In isto enim resuscitatur caro iterum moritura, in illo vero anima in aeternum victura. Cum enim propono duos, in quo horum existimas majori factum virtute miraculum? Lazarum quippe, quem jam fipost resurrectionem animae capere nostra infirmitas non valet quanta in sacro eloquiolia conversae sunt viscera. Quod mori cupit pro fratribus, in quorum prius morte gaudebat. Quod plenus omnis Scripturae scientia, nihil se scire judicat nisi Christum Jesum, et hunc crucifixu
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ibi monachus E quidam rapiens
ea que OO habebant senes. Abbas autẽ ar¬
senius uolens eum luerari et senibus quie¬
tem p̃stare: tulit eum incellam suam. et dic̃
ei. Quicqͥd uis ego tͥ dabo: tantum ne rapias
quieuit: expulerunt eum dicentes: quia
si inueniat᷑ fr̃ incurrens ꝑ infirmitatẽ car¬
nis in aliquam culꝑam: oportet sustinere

Expanded text:
bi monachus quidam rapiens ea quae habebant senes: abbas autem Arsenius volens eum lucrari, et senibus quietem praestare, tulit eum in cellam suam, et dicit ei: Quidquid vis ego tibi dabo, tantum non rapias; quievit, expulerunt eum, dicentes: Quia si invenitur frater habens de infirmitate corporis aliquid, oportet sustinere
Abbreviated transcription (Latin):
lius quoq inmarsorum ꝓuintia uitȩ
ualde uenerabilis diaconus fuit: quẽ
unus: educto gladio caput eiꝰ amputauit
S cũ corpꝰ eiꝰ in t̾ram caderet: ipse qͥhunc
capite truncauerat. immundo spũ correptꝰ.
ad pedes eiꝰ corruit: et qͦd amicũ dei occiderit
inimieo dei traditus ostendit.
uid ẽ hoc queso te. quod omp̃s ds̃ sic per

Expanded text:
lius quoque in Marsorum provincia vitae valde venerabilis diaconus fuit; quem unus educto gladio caput ejus amputavit. Sed cum corpus ejus in terram caderet, ipse qui hunc capite truncaverat, immundo spiritu correptus, ad pedes corruit, et quod amicum Dei occiderit, inimico Dei traditus ostendit. PETR. Quid est hoc, quaeso te, quod omnipotens Deus sic per
Abbreviated transcription (Latin):
caritatẽ uelut centrum immobilit̃ fixũ. ꝑ uni¬
u̾sa oꝑum molitionũq nr̃arũ momenta circũ¬
agens ꝓbabili ut ita dixerim circino caritatis.
ominũ cogitationũ uł aptauerit. uel reppulcrit
qualitatẽ: nequaꝗͣ structuram illã ȩdificii spãł.
cuiꝰ paulus ẽ architectꝰ ꝓbabili arte moliet᷑: nec
pulchritudinẽ domus illiꝰ possidebit. quã beatꝰ
od in corde suo dominocupiensexhibere. dñe
inqͥt dilexi decorẽ domꝰ tuȩ: et locũ habitatio¬
nis głe tuȩ: s in decorã incorde suo. adq indi¬
gnam spũscõ domũ. continuoq lapsurã. im¬
prudent̃ attollit: ñ głificandus beati cohabi¬
tatoris hospicio: s ruma constructionis suȩ

Expanded text:
charitatem, velut centrum immobiliter fixum, per unicharitatem, velut centrum immobiliter fixum, per universa operum molitionumque nostrarum momenta circumagens, probabili ut ita dixerim circino charitatis omnium cogitationum vel aptaverit vel repulerit qualitatem, nequaquam structuram illius artificii spiritalis, cujus Paulus est architectus , probabili arte molietur, nec pulchritudinem domus illius possidebit, quam beatus David in corde suo Domino cupiens exhibere, Domine, inquit, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae ; sed indecoram in corde suo atque indignam Spiritu sancto domum, continuoque lapsuram, imprudenter attollet, non glorificandus beati cohabitatoris hospitio, sed ruina constructionis suae
Abbreviated transcription (Latin):
ita monachiomĩs intentio inunũ sc̃ꝑ c̃ defigen¬
iła cunctarũq cogitationũ eiꝰ rotatꝰ atq circuitꝰ.
in idipsum id ẽ ad memoriã dĩ strenue reuocan¬
di÷ uelut siqͥs absidis camerã uolens in sublime
concludore. subtilissimã illiꝰ centri lineã iugit̃
circũ ducat: ac scd̾m certissimã normã. omnẽ
rotunditatis parilitatẽ et structurȩ colligat dis¬
cipli:. iã. Qui uͦ cã absq ulliꝰ medictatis ex amine
consũmare. quauis sũma artis aut ingenii pre¬
sumptione temptauerit: impossibile ẽ. ut eqͣ¬
litatẽ circuitꝰ illiꝰ sine errore custodiat. aut qͣn¬
tũ uerȩ rotunditadis pulchritudini errando
subtraxerit. solo dep̃hendat aspectu: nisi ad il¬
lũ iudicẽ ueritatis semꝑ incurrens. atq eiꝰ arbi¬
trio intcriorẽ oꝑis sui ambitũ exteriorẽq casti¬
gans. tam oxcelsȩ magnitudinẽ molis. umiꝰ pun¬
cti lege concludat. Ita emĩmens nr̃a nisi solã dñi

Expanded text:
ita monachi omnis intentio in unum semper est defigenda, cunctarumque cogitationum ejus ortus ac circumitus in idipsum, id est, ad memoriam Dei strenue revocandi; velut si quis absidis cameram volens in sublime concludere, subtilissimi illius centri lineam jugiter circumducat, ac secundum certissimam normam omnem rotunditatis parilitatem et structurae colligat disciplinam. Qui vero eam absque illius medietatis examine consummare, quamvis summa artis aut ingenii praesumptione, tentaverit, impossibile est ut aequalitatem circumitus illius sine errore custodiat; aut quantum verae rotunditatis pulchritudini errando subtraxerit, solo deprehendat aspectu, nisi ad illum indicem veritatis semper recurrens, atque ejus arbitrio interiorem operis sui ambitum exterioremque castigans, tam excelsae magnitudinis molem unius puncti lege concludat. Ita etiam mens nostra nisi solam Domini
Abbreviated transcription (Latin):
lis cuagant᷑. capit᷑ statim aliqđ uł breue ac tri¬
ste solatiũ: cũ uero corpore cellã ꝓpͥã remeante.
rursus qͣsi ad sedẽ suã. cuncta cogitationũ cat̃¬
uarecurrerit.⁊ grauiores excitat stimulos. ipsa
inuete rate licentiȩ consuetudo. Hi gͦ qͥ necdum
posst̃ ul nouert̃ uoluntatũ suarũ instigationi¬
b reluctari: cũ accidia pectꝰ insolitũ uehem̃tiꝰ
impugnande. intracellã fuerint anxiati: si
ꝓgredi scpiꝰ lib̃tatẽ sibi remissa districtionis le¬
ge concesserint: acriorem aduersũ se pestẽ hoc
ut putant remedio suscitabunt: sicut gelidis¬
sime aque haustu uim int̾narũ febriũ. qͥdã re¬
stingere posse se credunt: cumutiq accendi
dem momentancã illã releuationẽ multo grauior

Expanded text:
lis euagentur, capitur statim aliquod uel breue ac trilis euagentur, capitur statim aliquod uel breue ac triste solacium: cum uero corpore ad cellam propriam remeante rursum quasi ad sedem suam cuncta cogitationum caterua recucurrerit, grauiores excitat stimulos ipsa inueteratae licentiae consuetudo. hi ergo qui necdum possunt uel norunt uoluntatum suarum instigationibus reluctari, cum acedia pectus insolitum uehementius inpugnante intra cellam fuerint anxiati, si progrediendi saepius libertatem sibi remissa districtionis lege concesserint, acriorem aduersum se pestem hoc ut putant remedio suscitabunt: sicut gelidissimae aquae haustu uim internarum febrium quidam restinguere posse se credunt, cum utique ex hociquidem momentaneam illam releuationem multo grauior
Abbreviated transcription (Latin):
sedare interioris hominis motꝰ. et cogitationũ
suarũ tempestatib obinare. iugi sollicitudine
ac ꝑscueranti intentione didicerunt: qͥ subdi¬
ualib cotidie oꝑib desudantes. tota die sub acris
manitate ñ solũ corpore ucrũ cciã m̃te ꝑuolitant:
et cogitationes suas cũ mobilitate corporea pas¬
sim inaꝑta diffundunt: et iccirco nec muldiuo¬
lam animi fuisentiunt uanitatẽ. nec eiꝰ lubricoᷤ
possunt cohercere discursus: et condricionẽ sp̃s
ñ ferentes: intolerabilẽ sibupsam silentii sinesti¬
mant iugitatẽ: ac laboriosis ruris oꝑib indefes¬
si uincunt᷑ ocio⁊ et quictis suȩ diuturnitade las
residens. quasi intͣ᷑ artissimũ el austrũ cogi¬
tationib congregatis: anxictatũ multitudine
suffocct᷑. Quȩ de carccrib habitaculi cũ homine
prumpentes: continuo uelut ȩqͥ effrenes indiu̾
saꝑuolitant. S cũ ad p̃sens de susuelut stabu¬

Expanded text:
sedare interioris hominis motus et cogitationum sedare interioris hominis motus et cogitationum suarum tempestatibus obuiare iugi sollicitudine ac perseueranti intentione didicerunt, qui subdiualibus cotidie operibus desudantes tota die sub aeria inanitate non solum carne, uerum etiam mente. peruolitant et cogitationes suas cum mobilitate corporea passim in aperta diffundunt. et idcirco nec multiuolam animi sui sentiunt nanitatem nec eius lubricos possunt cohercere discursus, et contritionem spiritus non ferentes intolerabilem sibi ipsam silentii sui aestimant iugitatem, ac laboriosis ruris operibus indefessi uincuntur otio et quietis suae diuturnitate lasresidens quasi intra arctissimum claustrum, cogitationibus congregatis, anxietatum multitudine suffocetur, quae de carceribus habitaculi cum homine prorumpentes, coperuolitant. sed cum ad praesens de suis uelut stabu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmt᷑. Stiꝑ custodiam meã stabo ⁊ et ascendã su¬
pra petrã et speculabor: ut uideam qͥd loquat᷑
inme. et quid respondeam ad arguentẽ me.
Qđ quanti laboris ac difficultatis sit: exꝑim̃
heremo cõmorant᷑ manifestissime comꝓbat᷑. Namcũ
longiore solitudinis int̾uallo ab uniu̾sis urbib et
habitacłis hominũ. quã heremꝰ scichii diuidant᷑:
septĩ si quidẽ uł octo mansionib uastissimȩ solicu¬
dinis deserta penetrantes. uix ad cellarũ secreta ꝑ
minime cohibent᷑. cũ ad hec squalida in quibꝰ de¬
gimꝰ. uel ad illa scithiotiea uenerint loca: tantis
cogitationũ estib. tanta anmi anxietate uexant᷑:
ut quasirudes. et quisolitudinis exercitia ne leuit̃
qͥdẽ aliquando contigerint. cõmorationẽ celle et
qͥctis silentia tolerare ñ possint:⁊ atq ex eis statim
excussi tanquã exꝑdes et nouitii ꝑturbent᷑. N enĩ

Expanded text:
primitur: super custodiam meam stabo et ascendam suprimitur: super custodiam meam stabo et ascendam super petram, et speculabor ut uideam quid loquatur in me, et quid respondeam ad arguentem me. quod quanti laboris ac difficultatis sit, experi-heremo commorantur, manifestissime conprobatur. nam cum longiore solitudinis interuallo ab uniuersis urbibus et habitaculis hominum quam heremus Sciti diuidantur septem siquidem uel octo mansionibus uastissimae solitudinis deserta penetrantes uix ad cellarum suarum secminime cohibentur, cum ad haec squalida in quibus degimus uel illa Scitiotica uenerint loca, tantis cogitationum aestibus, tanta animi anxietate uexantur, ut quasi rudes et qui solitudinis exercitia ne leuiter quidem aliquando contigerint commorationem cellae et quietis silentia tolerare non possint atque ex eis statim excussi tamquam expertes ac nouicii proturbentur. non enim
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudinẽ gerit. expetenda sunt loca quȩ m̃¬
tem eiꝰ nulla ad culture distensionẽ ubertatis suȩ
fecunditate sollicitent: nec de cellulȩ fixa atq̃p
immobili statione ꝑturbent. atq ad aliq suib¬
diuale opus ꝓdire compellant: et itauelut in
aptũ effusis cogitationib omnẽ m̃tis directionẽ.
ac subtilissimũ certe illius destinationis intui¬
tum. ꝑ diuersa disꝑgat: quȩ anemine ꝓrsus quã¬
uis sollicito ac uigilantiuel caucri poterunt. ut
uideri: nisi qui corpꝰ ammũq suũ iugit̃ intra
parietũ septa concluserit. ut ita qͥs uelut piscator
egregius uictum sibi apłica artȩ ꝓspiciens. intͣn¬
quillissimo cordis sui ꝓfundo agmina cogitatio¬
num natantia. intentꝰ atq imnmobilis captet: et
tanqũa deꝓmminenti scopulo. curiosȩ ꝓfuinda ꝓ¬
spectans. quas ad se hamo adtrahere debeat salu¬
tari: quã uero tanquã malos et noxios pisces ne¬
gligat ac refutet. sagaci discretione dinidicet.¬

Expanded text:
ollicitudinem gerit, expetenda sunt loca, quae mentem eius nulla ad culturae distentionem ubertatis suae fecunditate sollicitent nec de cellulae fixa atque inmobili statione proturbent atque ad aliquod subdiuale opus prodire conpellant, et ita uelut in apertum effusis cogitationibus omnem mentis directionem ac subtilissimum certe illius destinationis intuitum per diuersa dispergat. quae a nemine prorsus quamuis sollicito ac uigilanti uel caueri poterunt uel uideri, nisi qui corpus atque animum suum iugiter intra parietum egregius, victum sibi apostolica arte prospiciens in tranquillissimi cordis sui profundo, agmina cogitationum natantia intentus atque immobilis captet; et tamquam de prominenti scopulo curiose profunda prospectans, quas ad se homo attrahere debeat, salutari, quas vero tamquam malos ac noxios pisces negligat ac refutet, sagaci discretione dijudicet.
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersis q deliciis horrendã solitudinis istꝰ
p̃serimꝰ uastitatẽ. Neꝙ huic harenarũ amaritudi¬
ni quantauis uberis glebe diuitias comparamꝰ:
ñ temporalia huiꝰ corporis lucra. s et̃na sp̃s emo¬
lumenta sectantes. Parum c̃ enĩrenuntiasse mo¬
nachumsemel. id est in p̾mordio cont̾isationis
suȩ contempsisse p̃sentia: nisi eis cotidie renun¬
diare ꝑstiterit usq ad finẽ. Namq huic uitȩ
illud uitȩ nob̾ dicendũ ẽ cum ꝓpħa: et diẽ ho¬
minis ñ desiderati tuscis. Vnde et dñs in eugłio.¬

Expanded text:
uniuersisque deliciis horrendam solitudinis istius uniuersisque deliciis horrendam solitudinis istius praeferimus uastitatem neque huic harenarum amaritudini quantasuis uberis glaebae diuitias conparamus, non temporalia huius corporis lucra, sed aeterna spiritus emolumenta sectantes. parum est enim renuntiasse monachum semel, id est in primordio conuersionis suae contempsisse praesentia, nisi eis cotidie renuntiare perstiterit. usque ad finem namque huius uitae illud nobis dicendum est cum propheta: et diem hominis non desideraui
Abbreviated transcription (Latin):
homo: qͥ spem suã ponit in homine. Et nolite
confidere inpͥncipib. Potuimꝰ etiã cellulas saltĩ
niãs supra nili fluminis alueũ collocantes. aꝗͣ
habere ꝓforib: nec eam equatuior milib passc¬
um nr̃is cogerem deferre ceruicib: nisi nos ad to¬
lerantiam laboris istiꝰ indefessos beatꝰ apłs red¬
dens. hoc iugit̃ anmaret eloquio. Unꝰquisq
inquiens ꝓpͥam mercedẽ accipiet: scd̾m suũ la¬
borem. Nec ignoramꝰ et̃ ñnulla etiã in regioni¬
b nrĩs amena secreta. in quib pomoꝵs copia
& ortoꝵ grã uel ubertas. necessitatẽ uictus
nr̃i. minimo labore corporis expedirent: insum
pingendã nob illam exꝓbrationẽ quȩ ad illũ in
euangłio directa ẽ diuitem. uererem᷑: qͥa recepi¬
sti consolationẽ tuã inuita tua. S despectis itł
omnib. et cum tiniuersa mundi huiꝰ uolupta¬
te contemytis. his tantũ squaloribꝰ delectam̃:

Expanded text:
homo, qui spem suam ponit in homine, et: nolite homo, qui spem suam ponit in homine, et: nolite confidere in principibus. potuimus etiam cellulas saltim nostras supra Nili fluminis alueum conlocantes aquam habere pro foribus, ne eam a quattuor milibus passuum nostris cogeremur deferre ceruicibus, nisi nos ad tolerantiam laboris istius indefessos beatus apostolus reddens hoc iugiter animaret eloquio, unusquisque, inquiens, propriam mercedem accipiet secundum suum laborem. nec ignoramus esse nonnulla etiam in regionibus nostris amoena secreta, in quibus pomorum copia et hortorum gratia uel ubertas necessitatem uictus ri minimo labore corporis expedirent, nisi inpingendam illam nobis exprobrationem quae ad illam in euangelio directa est diuitem uereremur: quia recepisti consolationem tuam in uita tua. sed despectis illis omnibus et cum uniuersa mundi huius uoluptate contemptis his tantum squaloribus delectamur