comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃atum uł albriciam de manu ali¬
cuius laice ꝑsone susceꝑit nullatenus
ep̃o seu alb̃i auclientia ocedatur infuꝑ¬
quonsq socum quem sb̾crimine tam
regum ducum. marchionum. coiratũ
uł quilib scłarium potestatum. aut ꝑ¬
sonarũ inuestituram ep̃atuũ uł aliciuꝰ
ecc̃astice clignitatis dare presumpserit
euisdem sĩne uinculo se cbstrictũ ẽe sci-

Expanded text:
patum vel abbatiam de manu alicuius laicae personae susceperit, nullatenus episcopo seu abbati audientia concedatur. Insupquousque locum quem sub crimine tam regum, ducum, marchionum, comitum, vel quilibet saecularium potestatum aut personarum investituram episcopatuum, vel alicujus ecclesiasticae dignitatis dare praesumpserit, ejusdem sententiae vinculo se astrictum esse
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. duunitꝰ ꝑcussi penas statim
P illicitis conatib pendunt nec po¬
tuerũt rata ẽẽ ⁊ ꝑficere sacrificia irteligi¬
ose⁊ illicite ⁊ cͣc ius diuine dispositoiꝰ
oblata. Turibula quaꝵ ip̃a inquib
incensũ ulicite fu̾at oblatum. ne ĩ uso
deteto eẽnt sacerdotibꝰ. s pociꝰ incligna¬
toĩs ⁊ ultõnis diuine memoriã corri¬
gendis posteris exhib̾entur. iussu dm̃
ꝯflata atq in ignepurgata in lami
cedat quifqͣm aliengena. qui non ẽ
ex semine aaron: impon̾e incensum
an dm. ut ñ sit sicut chore ⁊ tn illi scis¬
ma non fec̾ant. nec foras egressi. cͣcͣ dñi
sacerdotes impudent̾ atq hoftiliter re
thedrã sͥ ꝯstituere. ⁊ pͥmatum assum̃e.
⁊ iuptiz anli atq offerendi licentiam

Expanded text:
uerunt, diuinitus percussi poenas statim pro inlicitis conatibus pependerunt, nec potuerunt rata esse et proficere sacrificia inreligiose et inlicite contra ius diuinae dispositionis oblata. turibula quoque ipsa, in quibus incensum inlicite fuerat oblatum, ne in usum de cetero essent sacerdotibus, sed potius indignationis et ultionis diuinae memoriam corrigendis posteris exhiberent, iussu Domini conflata adque icedat quisquam alienigena, qui non est ex semine Aaron, imponere incensum ante Dominum, ut non sit sicut Core. Et tamen illi schisma non fecerant, nec foras egressi contra Dei sacerdotes impudenter atque hostiliter rebthedram sibi constituere, et primatum assumere, et baptizandi atque offerendi licentiam
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ ł defensorẽ ecc̃e. uł quemqͣm regłe
subiestũ ado ꝑ pecuniã ordinari pro¬
hibet. ut interuentores quoz tanti sce-¬
leris anathatiz arznisi qd̃ eosdẽ symo¬
macos iudicet. qd̃ si prefatimilites ec¬
clesie obhui̾mõi scelus talit̾ ꝑcellunt᷑
nemo sapiens negabit ñ militantes
ecc̃e multo dampnabiliꝰ ob hnͣc cãm
nit. nentrũ inuenditũ derelinquit. ac
ꝑ hoc eum qui rem ecc̃e uendit uł emit
symoniacũ ẽẽ intelligr̃. In noĩe u̾o ꝓ¬
turatoris intelligit prefata synodus
qũelib ecc̃asticaꝵ rerũ administrato¬
rem. ut uerbi gr̃a. p̃positũ yconomũ
uicedñm defensoris noĩe: aduocatũ.
siue castaldũ. ⁊ iudicẽ. In subiecto u̾o re-¬
gule archipb̃rm. archidyaconũ. cano.¬
nicum monachũ. uł quelib ecc̃astico
mancipatũ officõ. Qd̾ n̾o sp̃m scm qͣn

Expanded text:
rem, vel defensorem aecclesiae, vel quemquam regulae subiectum adeo per pecuniam ordinari prohibet, ut interventores quoque tanti sceleris anathematizet, nisi quod eosdem symoniacos iudicet? Quod si praefati milites aecclesiae ob huiusmodi scelus taliter percelluntur, nemo sapiens negabit non militantes aecclesiae multo dampnabilius hanc ob st, neutrum non venditum derelinquit. Ac per hoc eum qui rem Ecclesiae vendit vel emit Simoniacum intelligit; in nomine vero procuratoris intelligit praefata synodus quemlibet ecclesiasticarum rerum administratorem, ut ver. gr. praepositum, oeconomum, vicedominum: defensoris nomine advocatum sive castaldum, et judicem: in subjecto regulae archipresbyterum, archidiaconum, canonicum, monachum, vel quemlibet ecclesiastico mancipatum officio. Quod vero Spiritum san
Abbreviated transcription (Latin):
uenditorib ł emptorib dcm est. nos
fecistis domũ prĩs mer: domũ negocia¬
tionis. ⁊ speluncam latronũ. quid dice

Expanded text:
 emtoribus dictum est: Vos fecistis domum patris mei domum negotiationis et speluncam latronum: quid dicet
Abbreviated transcription (Latin):
mittãtur. hac tam̃ int̾minatõe. ut si
ta fu̾it ⁊ deprehensa: agat pnĩam plena
q̃ hoc crimen atlnisit. q̃iam ñ mariti
s xp̃i adult᷑a est. ⁊ ido estimato iusto tẽ¬
pore. pꝰtea ex homolosyon sui fr̃a ad eccam
receat. Qd̃ si obstinate ꝑses̾ant: nec ab
aclinitti posse ne exemplũ cet̾is ad rui¬
nas delictis sius face incipiãt nec pu¬
tent sͥ uite aut salutis rõnem ostare. si¬

Expanded text:
mittantur, hac tamen interminatione, ut si ta fuerit deprehensa, agat poenitentiam plenae hoc crimen admisit non mariti sed Christi adultera est, et ideo aestimato iusto tempore postea exomologesi facta ad ecclesiam redeat. quod si obstinate perseuerant nec se ab  in ecclesiam posse, ne exemplum ceteris ad ruinas delictis suis facere incipiant. nec putent sibi uitae aut salutis constare
Abbreviated transcription (Latin):
uiescamus abhc absurda cu¬
riositate ⁊ dỹabolica ⁊ ꝑemp¬
toria. Si .n. ĩ clero elestũ se ẽẽ dicat
si sacerdotẽ se nõiat scrutare. Non
enĩ sñ ꝑiculo intalib indiscussa
cõicatio est. Cuca maiora ꝑiculũ
u̾titur. Non emindas s accipis.
Si scrutator eẽt circa refugientes
ad se nunqͣm angłos ĩ hospicio
recepiss. Fortassis .n. ñ putasset
eos angłos s cũ reliquis repellẽt
angelos. Non enĩ ex uita eoꝵ quos
licet ip̃a eniuia despicienta ñ sint
tñ nec in eccłus celebrau nec cłicos
ad ea conuocatos ꝑtes ex eis sͥ tol¬
sibi non tollant.

Expanded text:
uiescamus ab hac absurda curiositate, et diabolica, et peremtoria. Si enim in clero se electum esse dicat, si sacerdotem se nominet, scrutare: non enim sine periculo in talibus indiscussa communicatio est; circa majora periculum vertitur: non enim das, sed accipis. Si scrutator fuisset circa refugientes ad se, nunquam angelos hospitio recepisset. Fortassis enim non putans eos angelos esse, cum reliquis et angelos. Non enim ex vita eorum, quos licet ipsa convivia despicienda non sint, non tamen in ecclesiis celebrari, nec clericos ad ea convocatos ex eis partes sibi tolsibi non tollant.
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝯtinencie ⁊ castitatis mod̾a-¬
mine tractaret᷑ gradus istitres cõ
scriptõne quadam castitatis ꝑ ꝯsec̃
condecet sacros antistites ac dei sac̾¬
dotes necñ ⁊ leuitas uł qui sacra¬
mentis diuinis inseruiũt ⁊tinẽ¬
tes ẽẽ in om̃ib quo possint simpͣ
qd̾ a dño postularit: impetrare.ii
qd̃ apłi docuerũt ⁊ ip̃a seruauit ã¬
tiquitas: nos quo custodiamus:
ab uniu̾sis ep̃is dcm est. om̃ib pla
s ab omnib pudicicia custodiatur.
ga uxores ꝓprias ĩ⁊tinencia re-¬
ferretur placuit epõs ⁊ pb̃ros ⁊dya¬

Expanded text:
de continentia, et castitatis moderamine tractaretur; gradus isti tres, qui constrictione quadam castitatis per conscondecet, sacros antistites ac Dei sacerdotes, 636 nec non et levitas, vel qui sacramentis divinis inserviunt, continentes esse in omnibus, quo possquod a Deo postulant impetrare, ut quod apostoli docuerunt et ipsa servavit antiquitas, nosque custodiamus, ab universis episcopis dictum est. Omnibus plac ab omnibus pudicitia custodiatur ga uxores proprias incontinentia referretur, « placuit episcopos
Abbreviated transcription (Latin):
pore ⁊ sanguĩe xp̃i: Siue ergo ꝑ bonoᷤ
siue ꝑ malos ministros intra ecc̃ãm
ĩ tp̃r. iusibilib apparebat oꝑib. Nec
bonoꝵ m̾itis dispensatoꝵ amplian¬
tur nec maloꝵ attenuantur. qr neq¬

Expanded text:
pore et sanguine Christi? Sive ergo per bonos, sive per malos ministros intra Ecclesiam. in tempore visibilibus apparebat operibus. Nec bonorum meritis dispensatorum amplificatur, nec malo
Abbreviated transcription (Latin):
Sacramentũ u̾o est in aliqua celebra-¬
tione cũ res ita gestasit. ut aliquid
cipiend̾ est. Sũt aũt sacramenta. bap¬
to corporaliũ rerũ. climina uirtus secre¬
tius salutẽ eorũdẽ sacram̃toꝵ oꝑatur¬
Uñ asecretis uirtutib uł sacris sacra¬
menta clicuntur. Que iᵈd frustuose pe-¬
nes eccł̾iam fiant. qr sc̃s in ea manens
sp̃c eorumdẽ sacramentoꝵ latent̾ o¬

Expanded text:
Sacramentum vero est in aliqua celebratione, quum res gesta ita sit, ut aliquid cipiendum est. Sunt autem sacramenta: bapto corporalium rerum virtus divina secretius salutem eorumdem sacramentor secretis virtutibus, vel a sacris sacramenta dicuntur. 41. Quae ideo fructuose penes Ecclesiam fiunt, quia sanctus in ea manens Spiritus eumdem sacramentorum latenter o
Abbreviated transcription (Latin):
quã dum incaute festinant euellẽ.
erroris in foneam dilabunt᷑. minus
quidẽ ⁊sideranites qd̃ ñ eos sacerdotũ
uita led̾et. sup̃i humilit̾ bonis sacerdo¬
tum admonitonib aurẽ accõmoda¬
rent. S dum ypocritarũ more plus il¬
loꝵ famã qͣm ꝓpriam uitam uł uite
negligencias diiudicant: sꝑmunt sc̃a
monita ⁊ spĩtalia dona. uñ fit ut nõ
solum ab eis dcã respuant. s qd̃ est
scĩficatã sulloꝵ fiat officõ quoꝵ uita
⁊ occulta mystĩa plus ab aliis scĩfi¬
cata posse fieri credant: cũ unus idemq

Expanded text:
quam dum incaute festinant avellere, erroris in foveam delabuntur, minus quidem considerantes, quod non eos sacerdotum vita laederet, si ipsi humiliter bonis sacerdotum admonitionibus aurem accommodarent. Sed dum hypocritarum more plus illorum famam quam propriam vitam vel vitae negligentias dijudicant, spernunt sancta monita et spiritualia dona. Unde fit, ut non solum ab eis dicta respuant, sed quod est sanctificatam, si illorum fiat officio, quorum vita et occulta mysteria plus ab aliis sanctificata posse fieri credant, cum unus idemque
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sum. ut cum dei uoluntatẽ fieri
postulemꝰ. q̃n euocat nos ⁊ accersit de hoc
mundo nõ statim uolũtatis eiꝰ imꝑio
peamus. Obnitimur ⁊ reluctamͣ ⁊ ꝑ
nicatiũ more s̾uoꝵ ad ꝯspectum clm
tristicia ⁊ merore ꝑducim. exeuntes istĩc
sequio ⁊ uolumus abeo premiis celesti¬
ciens reuelatũ ẽ. qͣm frequẽteratq ma¬
nnfeste de dei inclignatiõe preceptũ est
ut ꝯtestarer assiciue. ut publice p̾dica¬
ca de seculo lib̃̾atos. cum sciamꝰ ñ a m¬
si. s p̾mitti rececentes p̾cedere ut ꝑficis¬
centes: ut naiigantes solnt. Item¬
.Ex pu¬
sillammitate mortuos lug̾e ꝯuĩgit

Expanded text:
sum, ut cum Dei uoluntatem fieri postulemus, quando euocat nos et arcessit de hoc mundo Deus, non statim uoluntatis eius imperio pareamus! obnitimur et reluctamur et peruicacium more seruorum ad conspectum Domtristitia et moerore perducimur, exeuntes istinc luntatis, et volumus ab eo praemiis coelestities revelatum est, quam frequenter atque manifeste de Dei dignatione praeceptum est, ut contestarer assinica de saeculo liberatos, cum sciamus non amitti sed praemitti, recedentes praecedere, ut proficiscentes, ut naEx pusillanimitate mortuos lugere contingit
Abbreviated transcription (Latin):
tatione uarientur. nec ad pͥmatum t̾ban¬
tur ꝯmolum. q̃ ad conũ sũt cõe p̃tixa. S
manentibꝰ terminis quos ꝯftitunt pres
ne inuste usurpet alienũ. s intͣfines ꝓpo-
atq legittimos ꝓut quisq ualu̾it ĩ iatitu¬
dine se exrerceat caritatis. Itẽ hylariꝰ papa

Expanded text:
tatione varientur, nec ad privatum trahantur commodum quae ad bonum sunt commune praefixa, sed manentibus terminis, quos constituerunt Patres, nemo injuste usurpet alienum, sed intra fines proprios atque legitimos, prout valuerit, in latitudine se exerceat caritatis. C.
Abbreviated transcription (Latin):
lla cauenda sũt. q̃ ex nra strin
uoluntate ꝓdeunt delicta. iuuẽtutis
cus ñ requiramꝰ nec diriuemꝰ in ali¬
os. s agnoscamꝰ ea q̃ ꝓpria nr̃a sũt.
quod possumꝰ ñ facere si uolumꝰ. hꝰ
electõnem nob̾mali pocius debemuꝰ¬
tius mõi uoluntarios reos ñ ex ne¬
cessitate ꝯpulsos culpa ꝯstringit pe¬
na ꝯdempnat. Neq si ꝑ furore ali¬
quis unocentẽ ꝑimat obnoxius
morti est. qͥn ⁊̃ ip̃ius diine legis o¬
raculo. si quis ꝑ imprudẽtiã intułit
necem. accipit impunitatis sp̃e ⁊ re¬
fugii facustatẽ: ut possit euade ħ gͥ¬

Expanded text:
lla cauenda quae ex nostra uoluntate prodeunt delicta iuuentutis ecus non requiramus nec diriuemus in alios, sed agnoscamus ea quae propria nostra sunt. quod enim possumus non facere si nolimus, huius electionem tius mundi voluntarios reos, non ex necessitate compulsos, culpa constringit, poena condemnat. Neque enim si per furorem aliquis innocentem peremerit, obnoxius morti est. Quin etiam ipsius divinae legis oraculo , si quis per impruden intulerit necem, accipit impunitatis spem, refugii facultatem, ut possit evade
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũq gͥ pontificũ deinceps: aũ
sangnĩe ꝓpinquis. aut fauore
ꝑsone quib cũq sibi riunctis ta¬
lia lucra cõmendare temptau̾it:
ad suũ nefande p̃sumpt̾onis ex¬
cidiũ ⁊ qd̃ iussũ fu̾it. deuocetur ĩ
urritũ ⁊ qui ordinau̾̃it annue ex¬
cõicatõi sb̃iacebit. Que u̾o abla¬
reddantur in dupplũ. ¶ Porro
ip̃a officia qͣr ita sint distinguen¬
da. nec uni ꝑsone om̃ia cõmittẽ¬
cii pape datur intelligi qui ait.

Expanded text:
Quicunque igitur pontificum deinceps aut sanguine propinquis aut favore personis quibuscunque sibi conjunctis talia lucra commendare tentaverit, ad suum nefandae praesumptionis excidium et quod jussum fuerit devocetur in irritum, et qui ordinaverit annuae excommunicationi subjaceat. Quae vero ablareddantur in duplum. Gratian. Porro ipsa officia quare ita sint distinguenda, et non uni personae omnia committencii Papae datur int
Abbreviated transcription (Latin):
precipue est constituta ieuinuis q̃
circulũ distributa sunt. ut lex ab¬
stinencie om̃ib sit ascripta tpr̃ib.
Siquidẽ ieuiniũ u̾nũ in quadrage¬
sima estiuũ inpentecosten autum¬
puale in mense septimo hyemale
ligentes cduuius nichil uaciium eẽ
preceptis ⁊ uerto dei ad eruditionẽ
nr̃am omia elementa seruire dũ ꝑ
ip̃ius mundi cardines quasi ꝑ qua¬
tuor enͣngłia incessabili tuba dis
enĩ m̃sis apud illos est aprilis. qͣr¬
tus iulius. septimꝰ ostob̾ detimus
lanuarius in quib ⁊ pret̾ea in qͥn-¬
to mense qui ẽ angustus que fũit
prascriptis mensib ieuuua lex

Expanded text:
praecipue est constituta jejuniis, qucirculum distributa sunt, ut lex abstinentiae omnibus sit ascripta temporibus. Siquidem jejunium vernum in Quadragesima, aestivum in Pentecoste, autumnale in mense septimo, hiemaleligentes divinis nihil vacuum esse praeceptis, et verbo Dei ad eruditionem nostram omnia elementa servire; dum per ipsius mundi cardines, quasi per quatuor Evangelia, incenim mensis apud illos est Aprilis, quartus Julius, septimus October, decimus Januarius. In quibus, et praeterea in quinto mense, qui est Augustus, quae fuerit pradictis mensibus jejunia lex
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ excõe ꝯstitutus ep̃m
accusare clisponit ado¬
lescentem infra .xiiii. e
cus atõe adolescentem᷑ accusatorẽ⁊ se
testem facit. Adolescens ꝑsonã accu-¬
satoris et testis gerere cupit. Die fta-¬

Expanded text:
ione constitutus episcopum accusare disponit; adolescentem infra decimum etcusatione adolescentem accusatorem et se testem facit; adolescens personam accusatoris et testis gerere cupit; die sta
Abbreviated transcription (Latin):
cło ꝓprio qui dispenset res ecͣcsticas
pensatio p̾ter teffimonium ñ sit. et
ex hoc non lisꝑgantur ecc̃astice facl¬
tates ⁊ sacerdocio maleclictionis de¬
rogatio pcuretur. Qd̃ si hoc minime
fecit. diuims constitutionib sb̃ia¬

Expanded text:
clero proprio, qui dispenset res ecclesiastidispensatio praeter testimonium non sit, et ex hoc dispergantur ecclesiasticae facultates, et sacerdotio maledictionis derogatio procuretur. Quod si hoc minime fecerit, divinis constitutionibus subja
Abbreviated transcription (Latin):
cum prime seclis antistite desudaᷤ¬
se: ab hiis qui suarum rerũ incu¬
tatiies nel utilitatib s̾uientes atq
uacantes fuisse noscuntur: despecti
aliqͣtenus crucient᷑. ¶tẽ exꝯcilio to¬

Expanded text:
cum primae sedis antistite desudasse, ab his, qui suarum rerum incubatores vel utilitatibus servientes atque vacantes fuisse noscuntur, despecti aliquatenus crucientur. C. XXXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝯstitutione inter nos cẽsu¬
rã placuit custodiri ut defuncto
antiftite uel ⁊̃ adhuc in supremis
agente nullus słicorum cuiusli-¬
het ordinis officii: gracdus uesit:
qͣtqͣm de domo eius presumat. uel
de utilitate queistrumẽtidomuꝰ
ẽe noscitur .i. mobił ⁊ ĩmobił rei
to: nich dolo supprimẽs aufferẽs
atq abscondens. Sz is cui domus
ꝯs uare: uł hiis qui ĩ domo inue¬
muntur cłicis. ꝯfuetam alimoniã
aclimiftͣre. Sbͣstitutus aũ anti¬
stes suscepte seclis ꝯmoda orclina¬
bit: uł ut ceus imꝑauit. ut eis uti
cum hiis debeat quos cognou̾it diꝰ¬
cipline ⁊ caritati ꝓ̾decessoris sui fi¬
dełr paruisse. Qdsi quisqͣm postħ
cuuislib orcdinis. ut suꝑius dc̃m
est. cłicus qͣcumq occasiõe uł de
om̃i facultate quppiã ꝓbatus fu̾it
abstulisse. uel forsitan dolo aliquo
suppressisse: reus sacrilegii ꝓlixiori
est ut hii quos oftat in s̾uicio dm̃.¬

Expanded text:
stituti inter nos censura placuit custodire: ut defuncto antistite vel etiam adhuc in supremis agente, nullus clericorum cujuslibet ordinis, officii gradusve sit, quidquam de domo auferre praesumat, vel de utilitate quae instrumenti domus esse noscitur, id est mobili vel immobili rei to, nihil vi, nihil dolo supprimens, auferens atque abscondens, sed is cui domus rvare, et his, qui in domo inveniuntur, clericis consuetam alimoniam administrare. Substitutus autem antistes susceptae sedis commoda ordinabit velut Deus imperabit, ut eis uti cum his debeat, quos cognoverit disciplinae et caritati praedecessoris sui fideliter paruisse. Quod si quisquam post haec cujuslibet ordinis ut superius dictum est clericus quaecunque occasione de omni facultate quippiam probatus fuerit abstulisse vel forsitan dolo aliquo suppressisse, reus sacrilegii prolixiori est, ut hi, quos constat in servitio D
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is immunda pollutio forracatiod̾r
luptate ꝑstituatur. Ex delestatione . n.
fornicancli uaria gignuntur flagicia:
quib regnũ csi clauddunt᷑. ut homo a
deo separetur. Int̾ cet̾a .uii. uicia iuciũ¬
fornicatõis maximum scelus ẽ. qr ꝑ
carns ĩmũdiciã templũ łi uolat᷑.¬
Sũt aũ quedam quesicut animalia
absq ulla cliscretõe indesinẽt libidini
s̾uiunt. qͣs ego nͥ mutiꝰ peccorib opauie¬
rim pecora .n. cum concepint ult non
indulgent marib copia sui. It ex epła¬

Expanded text:
Omnis immunda pollutio fornicatio dicluptate perfruatur. Ex delectatione enim fornicandi varia gignuntur flagitia, quibus regnum Dei clauditur et homo a Deo separatur. Inter caetera septem vitia fornicatio maximum scelus est, quia per carnis immunditiam templum Dei violatt mulieres que sicut animalia, absque ulla discretione, indesinenter libidini serviunt, quas ego nec mutis pecudibus comparaverim. Pecora enim cum conceperint, ultra non indulgent maribus copiam sui. DE
Abbreviated transcription (Latin):
eruetur ⁊ ista smña ut hii qui aba¬
uis excõicant᷑ ab aliis ad cõionẽ
no recipiant᷑. requirat᷑ sane ne forte qͥ
ex aliqͣi̾dignatõe animi aut ꝯtẽptõe ali
qua qͣl tali ꝯmotione stomachi ep̃i
obculpas suas suoꝵ ep̃orum offensas
merito ꝯtraxerunt: ligne ⁊a ceteris
excõicati simiłi h̃ntur. quous ep̃o
suo uisum furt hũaniorencirra eos fꝰ¬

Expanded text:
ervetur et ista sententia, ut hi qui ab aliis excommunicantur ab aliis ad communionem non recipiantur. Requiratur sane, ne forte qui ex aliqua indignatione animi aut contentione aut qualibet tali commotione stomachi eob culpas suas episcoporum suorum offensas merito contraxerunt, digne etiam a ceteris excommunicati similiter habeantur, quousque episcopo suo visum fuerit humaniorem circa eos f
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i ur̃i debeant incunctant̃ agnosc̾ãt
Neq enĩ ecc̃as clm̃ ꝑliscordias regũ cli¬
uisionis aliqua pati dampna necesse

Expanded text:
estri debeant incunctanter agnoscant. Neque enim ecclesias Dei per discordias regum divisionis aliqua pati damna necesse
Abbreviated transcription (Latin):
on .n. insola ut celiras ꝯmixtiõe
maris ⁊ femine nuptiaꝵ u̾itasẽ.
qͣmins sine illa nuptie filios ꝑcreareñ
possũt. S alia sunt ad nptias ꝓprie ꝑ¬
tinẽtia quib ab acdult̾iis nuptie dec̾ñ¬
tur. sicuti est thori ꝯuigał fides ⁊ cura or¬
clinate filios ꝓcreantli.⁊ q̃ maxĩa il iff̾en¬
tia est bonus usus mali. hoc est bonꝰusus¬

Expanded text:
on in sola ut deliras commistione maris et feminae nuptiarum veritas est, quamvis sine illa nuptiae filios propagare non possint. Sed alia sunt ad nuptias proprie pertinentia, quibus ab adulteriis nuptiae decernuntur. Sicuti est thori conjugalis fides, et cura ordinate filios procreandi, et quae maxima differentia est
Abbreviated transcription (Latin):
fortune ⁊ qualitatis ñ excludit ꝯsẽsũ
ueluti si quis cõsentiret in p̾laturam
alicuiꝰ ecce qͣm putaret ẽẽ cliuitẽ. ⁊ illa
eẽt munꝰ copiosa ꝙͣus hͥ secipet᷑ errore
fortũe: ñ tñ poss renũciare plature ac¬
cepte. Simiłrq̃ nupsit pauꝑi putans.
illũ eẽdiuitẽ ñ põt renũciare priori ꝯcli¬
tõi qͣmͣuis errau̾it. Error qͣlitatis simi¬

Expanded text:
fortunae et qualitatis non excludit consensum, veluti si quis consentiret in praelaturam alicujus ecclesiae, quam putaret esse divitem, et illa esset minus copiosa, quamvis hic deciperetur errore fortunae, non tamen posset renunciare praelaturae acceptae. Similiter, quae nubit pauperi, putans illum esse divitem, non potest renunciare priori conditioni, quamvis erraverit. Error qualitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ag̾e. atq ad ecc̃ãm redire nolu̾it:
nos in die iudicii inculpatos futo
credimus qui eoꝵ esulimnꝰ saluti il¬
los solos in penis remansuros qui

Expanded text:
agere atque ad ecclesiam redire noluerit nos in die judicii inculpatos futuros credimus, qui consulimus sanitati; illos solos in poenis remansuros, qui
Abbreviated transcription (Latin):
seruitute in lib̾tatẽ manumittitur.¬
⁊ int̾im u̾e lib̾ est qͣmuiꝰ ob ingratitu¬
dinẽ in seruitutẽ postea reuocet᷑. sic ⁊
pñitenti pecc̃a u̾e remittunt᷑. qͣmuis
ob ingratitudinẽ uenie eiuscẽ post¬
ea sit implicandus. Si aũt pecrata
dimissa ñ redem᷑ d̾r nichil relinqui
de uenia. qr nich̾ sibi reliquit᷑ de ui¬
te mundicia ⁊ spe et̾ne b̾rtuduus
qͣm cũ uenia est assecutus. Sicut. n.
argento ꝑfecte purgato nicb̃ sui de¬
coris relinquitur. si seq̃nti erugine
fedat᷑ ñ tñ prima s subseq̃nti sordi¬

Expanded text:
manumittitur, iterum vere liber est, quamvis ob ingratitudinem in servitutem postea revocetur: sic et poenitenti peccata vere remittuntur, quamvis ob ingratitudinem veniae eisdem postea sit implicandus. Si autem peccata dimissa non redeunt, dicitur nihil relinqui de venia, quia nihil relinquitur sibi de vitae munditia et spe aeternae beatitudinis, quam cum venia assecutus est. Sicut enim argento perfecte purgato nihil sui decoris relinquitur, si sequenti aerugine foedatur, non tamen prima, sed sequenti sordi
Abbreviated transcription (Latin):
la est incipienciũ. alia est proficien¬
cium. alia ꝑfcõꝵ. Sic̾ aũt caritati liez
nũdũ petfecte in baptõ dat᷑ uenia pec¬
catoꝵ. ut qͣmuis postea gͣuit̾ aliqͥs
sit peccaturus. tñ tũc intelligatur
ẽẽ renatus. ñ aqua tm̃. sic̃ iominia¬
nus tradiclit. s aqua ⁊ sp̃u sic̃ ieroni-¬
mus crͣ eum scribit. Sic et incipienti¬

Expanded text:
lia est incipientium, alia proficientium, alia perfectorum. Sicut autem caritati, licet nondum perfectae, in baptismo datur venia peccatorum, ut quamvis postea graviter aliquis sit peccaturus, tunc tamen intelligatur esse renatus, non aqua tantum sicut Jovinianus tradidit, sed aqua et spiritu sicut Hieronymus contra eum scribit: sic et incipienti
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ab huĩ sedis restorib plena
aucte sanctitur nullius ⁊suetudinus
spediente occc̃one ꝓprias tm̃ mͦ sequẽ¬
douoluntates remoneat᷑. s firmit at¬
q inconcusse teneatur. Item iuliꝰ p̃p
A⁊ suetudine romane eccłie membris
dissentire non licet

Expanded text:
d ab hujus sedis rectoribus plena auctoritate sancitur, nullius consuetudinis praepediente occasione, proprias tantum sequendo voluntates removeatur, sed firmiter atque inconcusse teneatur. C. III. A consuetudine Romanae ecclesiae membris dissentire non licet
Abbreviated transcription (Latin):
consensu ep̃i loci illius. hoc fac̾e p̾cipi¬
mus. Si quis iso hoc non obseruaue¬
extra prechias nñt oratoria hiis diebꝰ

Expanded text:
consensu episcopi loci hoc facere praecipimus. Si quis vero hoc non observaveextra parochias habent oratoria, his dieb
Abbreviated transcription (Latin):
unt non nuili nullo dogmate ful¬
ti audacissime quid̃ ⁊ esomagis a¬
maritudinis ꝙͣ cdilectionis ĩflãmati.
assecentes mnõachos q mũdo mortui ft̃
⁊ d̾ouinunt sacercotał officii potentia ĩ¬

Expanded text:
unt nonnulli nullo dogmate fulti, audacissime quidem, zelo magis amaritudinis quam dilectionis inflammati, asserentes monachos, quia mundo mortui sunt et Deo vivunt, sacerdota
Abbreviated transcription (Latin):
dicas hermãnũ ep̃m sr̃ quibdã cͥ¬
minib frequenter fuisse accusatũ.
pro quib qr ex parte ip̃ius persona
deest nos uni parti ad clisccimen al¬
terius cred̾e: ꝓculdubio non possum
¶Qmuis necusz adhuc qui fuerint
illi excessus dix̃is. nec utrum sane m̃¬
tis erat rõe antistes: nne cum ip̃os ex¬
cessus ꝑpetrabat euidenter ostenderis
Saciusq arbitramur qͣmlibet int̾¬
im infirmitatem ad penam pc̃cr̃ ꝙͣ
ad ip̃m ꝑtinere peccatum euimagis

Expanded text:
dicas Hermannum episcopum super quibusdam frequenter fuisse accusatum, pro quibus quia ex parte ipsius persona deest nos uni parti ad discrimen alterius credere procul dubio non possumus, quamvis nec usque adhuc qui fuerint illic excessus dixeris, nec utrum sanae mentis erat idem antistes, nec ne; quum ipsos excessus perpetrabat, evidenter ostenderis, satiusque arbitramur, quamlibet interim infirmitatem ad poenam peccati, quam ad ipsum pertinere peccatum, cui magi
Abbreviated transcription (Latin):
re ł increpare in om̃i pacĩa p̃¬
cipiat exͣ hnͣc doctrinã nouimꝰ quoᷤ¬
dam ex fr̃ib tantis cedib ĩ honora¬
tos efferuesc̾e. qnͣto potant latro¬
cinantiũ ꝓmereriꝑsone. Et ido qͥ
gradus iam ecc̃asticos meruerũt
tis gͣuiorib ⁊ mortalib culpis nł¬
lis debent uerberibz sb̃iace. ñ est dig¬
nũ ut passim unusquisq prelat
ronorabliora membra sua prout
uolu̾int ⁊ ei placu̾int uerb̃ib sb̾ici
at ⁊ dolori. ned̾ incaute subdita ꝑ¬
tutit in embra ip̃e quo debitã sibi
subditoꝵ reu̾enciam sb̃trabat iuĩ
illd̃ ꝙ quidã sapiens dicit lenit̃ ca¬
stigatus reuerenciam exhib casti¬
ganti aspitatis aũt nimie incre-¬
patio. nec increpatõnẽ recipit ñ sa¬
lutem. Et id̾o si quis ałr qd̾ dcm̃ ẽ
predc̃os honorabłes subditos liua
pcepte potestatis elatus malicia
tñ credid̾it u̾berandos iurͣ u̾terũ
u̾o ⁊tra admonet dicẽs. ꝑcute fui¬
um tuũ uirga ⁊ liberabis animã

Expanded text:
re vel increpare in omni patientia praecipiat, extra hanc doctrinam novimus quosdam ex fratribus tantis caedibus in honoratos effervescere, quantas poterant latrocinantium promereri personae. Et ideo qui gradus jam ecclesiasticos meruerunttis gravioribus et mortalibus culpis, nullis debent verberibus subjacere, non est dignum, ut passim unusquisque praelatus honorabiliora membra sua prout voluerit et ei placuerit verberibus subjiciat et dolori, ne dum incaute subdita percutit membra, ipse quoque debitam sibi subditorum reverentiam subtrahat, juxta illud quod quidam sapiens dixit: Leniter castigatus reverentiam exhibet castiganti; asperitate autem nimiae increpatio, nec increpationem recipit nec salutem. Et ideo si quis aliter quam dictum est praedictos honorabiles subditos licentia perceptae potestatis elatus, malitia tantum crediderit verberandos, juxta ontra admonet, dicens: Percute filium tuum virga, et liberabis animam
Abbreviated transcription (Latin):
dus. ⁊ hoc ẽ illud qd̃ legib ⁊ canonib
supͣ diffinitum ẽ. ut in criminali ui¬
del ca añ ciuil ẽ iucticẽ nullus cłicus ꝑclu¬
catur nisi forte cũ consensu ep̃i sui: ue¬
luti qñ incorrigiołes inuc̃iunt᷑. Tunc
decͣcto eis officio curie tradencli sũt. Uñ
fabianus ppͣait.

Expanded text:
canonibus supra definitum est, ut in criminali videlicet causa ante civilem judicem nullus clericus producatur, nisi forte cum consensu episcopi sui; veluti, quando incorrigibiles inveniuntur, tunc detracto eis officio curiae tradendi sunt. Unde Fabianus Papa
Abbreviated transcription (Latin):
dei studiis sollicitudiẽs seculares susci-¬
cere ex hiis quibz non debes instare: õs
cõiter elaborent. Qd̃ si forte a seinz ip̃is
hec laici non intelligunt ꝑdyacones
edocencli st̃. ut tibi solus eccłie sollici¬
tudines relinqͣntur. ¶ Exhiis om̃ib¬

Expanded text:
his studiis sollicitudines saeculares suscicere ex his, quibus non debes instare, omnes communiter elaborent. Quod si forte a semetipsis hoc laici non intelligunt, per diacones edocendi sunt, et tibi solius Ecclesiae sollicitudines relinquantur. Si enim m
Abbreviated transcription (Latin):
iñ licet puuata potestate alicii homi¬
nem occide innocẽtem. cuiꝰ occidẽli licẽ¬
tiam lex nulla ꝯceclit: ꝓfecto ⁊̃ qui se ip̃m
occidit bomicida est. Et tanto fit nocentior
cũ secccicłit. qͣnto unocentior in eo c̃a fuit
qͣ secccidẽtlũ putauit. Nam si udefc̃m m̃i¬
todetestamͣ. eũq ĩutas iuclicat. cũ selaq̃o
suspendit: scełate illius traclitionis auxiꝰ¬
sepocius ꝙͣ expiasse ꝯmissũ qm̃ de cłi mĩa¬

Expanded text:
n licet priuata potestate hominem occidere uel nocentem, cuius occidendi licentiam lex nulla concedit, profecto etiam qui se ipsum occidit homicida est, et tanto fit nocentior cum se occiderit, quanto innocentior in ea causa fuit, qua se occidendum putauit. Nam si Iudae factum merito detestamur eumque ueritas iudicat, cum se laqueo suspendit, sceleratae illius traditionis auxisse potius quam expiasse commissum, quoniam Dei mi
Abbreviated transcription (Latin):
occidit homcilii cͥmine inrieftitur
¶Ite. Hec clicimꝰ hoc asserimꝰ hoc mocliꝰ
om̃ib aꝓpbamꝰ neminẽ spõtaneã sibi
mortẽ infr̾e deb̾e. uelut fugiendo moleꝰ¬
tias temꝑales. ne incidat in ꝑpetuas Ne¬
minẽ ꝓpͥt̾aliena pcca ne hoc ip̃o ĩcipiat
p̾terita que mag̃ in hac uita opus eft
ut possint pemiteridosanari. Neminẽ
uelut desiderio melioris uite q̃ post mor¬
temsꝑatur: qr reum sue mortis melior

Expanded text:
occiderit, homicidii crimine innectitur. Item hoc dicimus, hoc asserimus, hoc modis omnibus approbamus, neminem spontaneam sibi mortem inferre debere, velut fugiendo molestias temporales, ne incidat in perpetuas. Neminem propter aliena peccata, ne hoc ipso incipiat pter quae magis hac uita opus est, ut possint paenitendo sanari; neminem uelut desiderio uitae melioris, quae post mortem speratur, quia reos suae mortis melior
Abbreviated transcription (Latin):
b̃s pũie locum reliqͥt qͣnto mag̾ a sua ce¬
de seabstinĩed. qui tali supplicio qͥd in se
puniat nõ h̃t. Iudas .n. cum se occidit. sce
centem. ne alium patiatur nocẽtẽ atq in
se ꝑpetret pcc̃m ꝓprium ne in eo ꝑpetretur a¬
nusqͣm diuinitus p̃ceptũ ꝑmissũ ne reꝑ¬
inpotest ut uł ip̃ius aclipiscende ĩmorta¬
ca uobin ip̃is necem inf̾amꝰ. Nam ⁊ ꝑhi¬
bitos nos ẽeintelligendũ est ubi lexart.
Non occides p̾sertimꝰ q nõ addiclit pxim̃
tuum sicut falsum testiõium. cũ necar
falsũ inquit testĩoium ñdices adũsus
pximum tuũ. Nec id̾o tñ si adu̾sus se ip̃m

Expanded text:
e locum reliquit: quanto magis a sua nece se abstinere debet, qui tali supplicio quod in se puniat non habet. Iudas enim cum se occidit, scelcentem, ne alium patiatur nocentem, adque in se perpetret peccatum proprium, ne in eo perpetretur aNusquam divinitus preceptum permissumve reperiri potest, ut vel ipsius adipiscende immortacausa, nobismet ipsis necem inferamus. Nam et prohibitos nos esse intelligendum est, ubi lex ait: Ntuum: sicut falsum testimonium cum vetaret, Falsum, inquit, testimonium non dices adversus proximum tuum . Nec ideo tamen si adversus
Abbreviated transcription (Latin):
uibenti sic̃ ãminicłm gladius utenti ⁊
runt. aut ꝑsonam gentes publice pote¬
statis sed̾ ius legis. hoc ẽ iustissime rõis
imꝑiũ.scelatos morte punierunt. ⁊ a¬
braram ñ solũ nõ est culpatus creduli¬
tatis crimine: sium ⁊̃ laudatꝰ est no¬
mine pietatis. qd uoluit filiũ neqͣqͣm
scełate s obeliẽter occide. ⁊ m̾ito qͣrutr¬

Expanded text:
jubenti, sicut adminiculum gladius utenti: erunt, aut personam gerentes publicae potestatis secundum eius leges, hoc est iustissimae rationis imperium, sceleratos morte punierunt; et Abraham non solum non est culpatus crudelitatis crimine, uerum etiam laudatus est nomine pietatis, quod uoluit filium nequaquam scelerate, sed oboedienter occidere; et merit
Abbreviated transcription (Latin):
mũ a sem ip̃o accepit. Qñquidẽ script est.
liliges pximũ tuũ sicut teip̃m. Porro si
falsi testimõii n muiꝰ reuls est.quide seipo
eo p̾cepto quo fł̾m testiõium ꝑhibet aclusꝰ
ꝓxinsi ꝑhibeatur. possitq ñ reste intelligẽti¬
b usd̃i ñ ẽẽ ꝓhibitum. ut adu̾sus seip̃m
quisq falsus testis assiftat qͣntomag̾ in¬
telligẽcdum est: ñ licere homuni seip̃m oc¬
cid̾e: cũ in eo qd̃ scͥptum est ñ occides. nichil

Expanded text:
ector accepit, quandoquidem scriptum est: Diliges proximum tuum sicut te ipsum. Porro si falsi testimonii non minus reus est qui de se ipso eo praecepto, quo falsum testimonium prohibetur, ximum prohibeatur, possitque non recte intelligentibus videri non esse prohibitum, ut adversus seipsum quisque falsus testis assistat, quanto magis intelligendum est non licere homini seipsum occidere, cum in eo quod scriptum est: Non occides , nihil
Abbreviated transcription (Latin):
klas ianuarii in quib cantilene q̃dã
⁊ ꝯmessatões ⁊ ad minicẽdona donãt᷑.
q̃iin principio ann bom fati angio
aut aliqͦs menses. aut tempora. autcli-¬
es ⁊ amos aut lune ⁊ m̃sis solis q cur¬
sum. qr qͥ ⁊ has ⁊ qͣscũq cliuinationes
aut fata. aut auguria obs̃uat. aut at

Expanded text:
ntilenae quaedam, et comessationes, et ad invicem dona donantur, quasi in principio anni boni fati augurio, aut aliquos menses, aut tempora, aut dies, et annos, aut lunae solisque cursum quia qui has, et quascunque divinationes, aut fata, aut auguria observat, aut at
Abbreviated transcription (Latin):
nigromantiã egrotantiũ uitã uł mortẽ
uł ꝓspera uł aclusa futura inquĩt. siue
qui attendunt sompnialia scripta ⁊ falso
carmina dñt. aut pitaciolas ꝑ quãuis
infurmitate scͥptas suꝑ homines. aut ani¬
malia ponũt pret̾ simbolũ. ⁊ oĩonemdo¬
minicã. aut magicis falsitatibꝰ in grãdi¬
nariis ⁊ tepestatibꝰ creclunt. Qui aũ talib
creclunt. aut ad corũ domũ cũtes aut suiꝰ
donubꝰ introducunt ⁊ interrogant sciant
se fidem xͥanam ⁊ baptismũ preuaricasse-
⁊ paganũ ⁊ apostatũ .i. retro abeuntẽ ⁊ cli

Expanded text:
necromantiam aegrotantium vitam vel mortem, vel prospera vel adversa futura inquirunt, sive qui attendunt somnialia scripta, et falso carmina dicunt, aut pyctaciola pro quavis infirmitate scripta, super homines vel animalia ponunt, praeter symbolum et orationem dominicam, aut magicis falsitatibus in grandinariis tempestatibus credunt. Qui autem talibus credunt aut ad eorum domum euntes aut in suis domibus introducunt et interrogant, sciant se fidem christianam et baptismum prevaricasse et paganum et apostatam, id est retro abeuntem et dei
Abbreviated transcription (Latin):
pro quib ⁊̃ in cruce supplicauit.
tia ducti sacramenta dñica acci¬
punt sue gr̃e effectũ largiri pro¬
batur Itẽ obicitur. qd̾ ⁊ si malũ sit
ecc̃astica enĩe. tñ sepe sinistra prin-¬
cipia ad felices ꝑuenuĩt exitus. Ut
iacob ꝑ supplantatonẽ ꝑuenit ad
bñdictionem. ut seges que lepro-¬
sa mann seriturꝰ munda tũ manu
metitur. ut ex adult̾mo concubitu
pulcra soboles nascitur. Sic ⁊ pecu¬
nia que ꝑ symoniã adquirit. felicẽ
h̃t exitũ. cum pauꝑib pro futura
erogatur¶ S nichil hoꝵ symonia

Expanded text:
pro quibus etiam in cruce supplicavit; orum ignorantia ducti sacramenta dominica accipiunt, suae gratiae effectum largiri probatur. § 1. Item objicitur, quod etsi malum sit ecclesiastica emere, tamen saepe sinistra principia ad felices perveniunt exitus. Ut Jacob per supplantationem pervenit ad benedictionem, ut seges, quae leprosa manu seritur, munda tamen metitur, ut ex adulterino concubitu pulchra soboles nascitur: sic et pecunia, quae per Simoniam acquiritur felicem habet exitum, quum pauperibus profutura erogatur. Sed nihil horum simoniac
Abbreviated transcription (Latin):
orrenclꝰ ⁊ incultus est uir qͥ semel pla¬
cint nũiquid iur alius eligendꝰ est. Cõ¬
pare suũ equꝰ clingit ⁊ si mutet᷑ alius there
iugũ nescit compar alf̾ius. ⁊ se ñ totũ putat.
tancdũ ⁊ mutas ⁊ si uno defec̾it lie suꝑduc
tialẽ ⁊ stati incognita cã qͣi cognitã p̾udoriꝰ

Expanded text:
orridus et incultus est vir. Semel placuit. Nunquid vir alius eligendus est? Comparem suum et equus diligit, et si mutetur alius, trahere jugum nescit compar alterius, et se non totum putat. tandum, et si uno defecerit die, superducis rivalem, et statim incognita causa quasi cognita, pudoris
Abbreviated transcription (Latin):
ctaua discussio agitata est de quo¬
dam elyseph ex familia agabren-¬
sis ecc̃e. qui ab ep̃o suo traditus lib̾ta¬
ti delib̾tate ꝯfestim ad ꝯtumacie mor¬
bum transibit. sicq ꝑsuꝑbiam nõ
actib salutem lec̾e uoluit. s ⁊̃ patro¬
nam eccãm lib̾tatis immenor pre¬
dampnauit: acdusus ꝙ̃ ingrati actõ:
canonũ aclegum auctoritate iustedi
reuocetur. talium enĩ status qͥ ꝯtra
ep̃m suum uel patronã eccar nitũ¬
ut quorum lib̾tas ꝑintiosa est: sit sa¬
lutifa s̾uitus. ⁊ qui suꝑbire nou̾unt
adepta lib̾tate ꝓͣdtti discant obeclire
patrocinio non liscedant ecc̃e lib̾ti ad sa

Expanded text:
ctava discussio agitata est de quodam Helisaeo ex familia Agabrensis ecclesiae, qui ab episcopo suo traditus libertati de libertate confestim ad contumaciae morbum transilivit, sicque per superbiam non artibus salutem laedere voluit, sed etiam patronam ecclesiam libertatis immemor praedamnavit. Adversus quem ingratum actio canonum ac legum auctoritas juste dim revocetur. Talium enim status qui contra episcopum suum vel patronam ecclesiam nitunut quorum libertas perniciosa est sit salutifera servitus, et qui superbire noverunt adepta libertate, proditi discant obedire patrocinio non discedant ecclesiae liberti ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
timũ. aliud legittunũ ⁊ ratũ. legit¬
tim̃ ꝯuigiũ est. qd̃ iegali institutõne:
uł ꝑuincie moribus contrahit᷑. hec
inter infideles ratum ñ est. qr ñ ẽ firm̃¬
libello repulii licet eis clisced̾e ab ĩui¬
cem ⁊ aliis copulari lege fori ñ lege
poli. qͣm ñ scqnͣr. Incet fideles ñ ratũ
ꝯiugiũ est: qr coiugia semel inita et¬
ꝯpleta inter eos: ulterius solui ñ posst
Horum q̃ dam sũt legittima ueluti c̃
uxor a parentib tͣlitur a sponso dotat᷑
gia qui contemptis om̃ioz ilł sollẽp¬
itatib: solo aftectu aliqͣm s̾ in ꝯiugẽ
copulant. huiꝰcemocli ꝯngiũ ñ ẽ legit¬
timũ s ratum tm̃m᷑ ẽẽ credatur. Qd̃ uͦ¬

Expanded text:
gitimum et ratum. Legitimum conjugium est, quod legali institutione vel provinciae moribus contrahitur. Hoc inter infideles ratum non est, quia non est firmulibello repudii licet eis recedere ab invicem, et aliis copulari lege fori, non lege poli, quam non sequuntur. Inter fideles vero ratum conjugium est, quia conjugia semel inita inter eos, ulterius solvi non possunt. Horum quaedam sunt legitima, veluti quum uxor a parentibus traditur, a sponso dotaturgia, qui contemtis omnibus illis solemnitatibus solo affectu aliquam sibi in conjugem copulant, hujusmodi conjugium non legitimum, sed ratum tantummodo esse creditur. QU
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ quis udaice p̃uitati ꝯingali so¬
cietate iungimr. siie xp̃iana iu¬
deo: siue uidea xp̃iano mulier carna¬
li consortio misceatur: quicumq eoꝵ
tam nefas admisisse cognoscitur: a
ne ec̃ce ptinus segregetut. Item illõ¬

Expanded text:
i quis Judaicae pravitati conjugali societate jungitur, sive Christiana Judaeo, sive Judaea Christiano mulier carnali consortio misceatur, quicunque eorum tantum nefas admisisse cognoscitur, a ne ecclesiae protinus segregetur. Grati
Abbreviated transcription (Latin):
maceretur in ediis: us dũ gratan¬
ti aĩo satifacfonẽ recipiat. It̾ in-¬
. Ep̃i ad pacem firmiter
tenentam incissim sibi ⁊silium
et auxilium prebeant.

Expanded text:
maceretur inediis, usque dum gratanti animo satisfactionem recipiat. copi ad pacem firmiter tenendam vicissim sibi consilium et auxilium praestent.
Abbreviated transcription (Latin):
tegitur: capitali sriie sbiuget᷑. tra¬
dendo ĩgnib uerberone. Sirq om̃ibꝰ
facultas crimẽ publicũ arguencli. sit
offo copia nũciancli. sit ⁊̃ ꝓprio s̾uo li¬
centia deferendi: cui ꝓbato cumine li¬
b̾tas dab̃r ¶In patronos ⁊̃ testificari ñ
posst̃. nisi in quibꝰdam casib inquibꝰ
⁊̃ serui in clños torqueri iubent᷑. Uñ¬

Expanded text:
tegitur, capitali sententiae subjugetur, tradendo ignibus verberone. Sitque omnibus facultas crimen publicum arguendi, sit officio copia nunciandi, sit etiam servo licentia deferendi, cui probato crimine libertas dabitur. § 4. In patronos etiam testificari non possunt, nisi in quibusdam casibus, in quibus etiam servi in dominos torqueri jubentur. Un
Abbreviated transcription (Latin):
tu sacerdotali extͣ comos sacercotes
apparere nullomoco ꝯuenit ne ab aliqͥb̃
careant bñficiis ccełiastius qͥ torrigi ab ep̃i

Expanded text:
tu sacerdotali extra domos sacerdotes apparere non convenit, ne, ut aliquis Careant beneficiis ecclesiasticis qui corrigi ab epi
Abbreviated transcription (Latin):
dem ꝯcilii. dubitatio emerserit
de eccstico iure. uel de aliis negociis.
primum mecropolitanus eoꝵ cũm
pars uidicatis. tunc primas regioniꝰ
cliffimat ⁊ nulla pars calculo eius
negocii suiheat licentiam ex̾cencli. et
fu̾it statutũ cebet custodiri ¶ Seos

Expanded text:
dem concilii dubitatio emerserit de ecclesiastico jure vel de aliis negotiis, primum metropolitanus eorum cumpars judicatis, tunc primas regionis definiat, et nulla pars calculo ejus negotii sui habeat licentiam exercendi, et fuerit statutum debet cus
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝓprio ep̃o epłam. que ĩ canonib
noĩatur formata. Ideo notũ facimꝰ
pro sua nequitia expulsus est a no-
fecimus ei libertatem receptama cor
as siue ꝯmendaticias litt̾as fecunus
⁊ eũ ad ur̃am dilectam fr̃nitatẽ diri¬
gimus ut in nr̃a prochia sub sacro
ur̃o reguĩe ⁊ defensione ⁊sist̾e ua¬
leat. Ego inqͣm. Brocardus hũilis
tate sc̃e ecc̃e in qua petro datũ est ins
ligandi atq soluendi. ausoluo her¬
manuũ ꝓbr̃m de ciuitate guarma-¬
ciensi in dictone. xͣ ⁊ licenciã do uo¬
bis intronizandi eũ in quatumq
censumus fr̃nitatẽ ur̃am xp̃c nob¬

Expanded text:
po epistolam quae in canonibus nominatur formata. Ideo notum facimuspro sua nequitia expulsus est a nobioster baptizatus, fecimus ei libertatem receptam a cornas sive commendatitias literas fecimus, et eum ad vestram dilectam fraternitatem dirigimus, ut in vestra parochia sub vestro sacro regimine et defensione consistere valeat. Ego, inquam, Burchardus humilis tate sanctae ecclesiae, in qua Petro datum est jus ligandi atque solvendi, absolvo Hermannum presbyterum de civitate Wormaciensi indictione X, et licentiam do vobis inthronizandi eum in quacunquecensuimus. Fraternitatem vestram C
Abbreviated transcription (Latin):
⁊seqrs si est Sndict̾o eĩ scificatione
traditio ẽ Qui u̾o hñc ñ ht pp̃ delic¬
tũ ignorantie quomͦ aliis tradet.
ñ enĩpublice n priuate bñdicat
n corpus dlñ dispenset alus nec a¬
lio modo mistret. s sufficiat ei qd
p̾sidet. ⁊ ĩploret a c̾o ut dimittatꝰ
ei iniquitas ignorancie sue. Mãi¬
festũ est aũt qd̃ et h̾mõi ñ legitime
accessũ hẽat ad eam. pp̃ quã asac

Expanded text:
 est. Benedictio enim sanctificationis traditio est. Qui vero hanc non habet propter delictum ignorantiae, quomodo aliis tradet? Non igitur publice neque private benedicat, nec corpus Domini dispenset aliis, nec alio modo ministret; sed sufficiat ei, quod praesidet, et imploret a Deo, ut dimittatur ei iniquitas ignorantiae suae. Manifestum est autem, quod hujusmodi non legitimae accessu
Abbreviated transcription (Latin):
ut m̾cator. post fenus rem suam
repetit tollens alienam cum suis.
agrũ locat ut agriam recipiat au
cipiat: ñne est siłis ei qͥ p̾cũiã suã¬
locat domũ uł agrũ suũ usũ dare

Expanded text:
ut mercator et post foenus rem suam repetit, tollens aliena cum suis, agrum locat, ut agrariam recipiat, aut cipiat, nonne est similis ei, qui pecuniam locat agrum vel domum, suum usum dare
Abbreviated transcription (Latin):
s ait negociator. affero ex longin¬
quo merces m̃cedẽ laboris mei un-¬
de uinam peto. dignus est eĩ mer¬
cennari᷑ mercede sua. Itaq de men-¬
dacio ⁊ ꝑiurio agitur ñ de neg̃o ego
enĩ metior ñ negocior. nam possẽ
dr̃e tanto emi s tantũ uendã si pla

Expanded text:
mihi negotiator: Affero ex longinquo merces, mercedem laboris mei, unde vivam, peto: dignus est operarius mercede sua. De mendacio, de perjurio agitur, non de negotio. Ego enim mentior, non negotium. Possem enim dicere, tanto emi, tanto vendam: si pla
Abbreviated transcription (Latin):
sĩa ft̃ Queritur aũ an ea q̃ m̃te
alienata fũit sc̃t imputãda. Scdo
an ꝑ impensis patrociniis liceat cłi¬
cis munsa exige. Tercio an ex muli¬
eris ꝯfessiõe iste sit ꝯdempnãdus
Oiͣto andie dñico eus cã sit uen¬
tilanda Quinto an gͥ neganti sit¬
purgatio defenda. Sexto: an eius ꝯ¬
fessio cruciatib sit extorquenda. Sep¬
timo: an absq synodali auclientia:
ep̃c ualeat sacercotem dampnare.
Octano: si sponte ꝯfessus autabali¬
is conuictus fu̾it qd̃ añ ordinatõe
peccauit: an suscepti orcinis offici¬
um exequisͥliceat. ¶ Qd̾ aũ ea que

Expanded text:
it. Quaeritur autem an ea, quae mente alienata fiunt, sint imputanda? Secundo, an pro impensis patrociniis liceat clericis munera exigere? Tertio, an ex mulieris confessione iste sit condemnandus? Quarto, an die dominico ejus causa sit ventilanda? Quinto, an sibi neganti purgatio sit deferenda? Sexto, an ejus confessio cruciatibus sit extorquenda? Septimo, an absque synodali audientia episcopus valeat sacerdotem damnare? Octavo, si sponte confessus aut ab aliis convictus fuerit, quod ante ordinationem peccaverit, an suscepti ordinis officium exsequi sibi liceat? Q
Abbreviated transcription (Latin):
aĩ. alia carns. Ifirmitas aĩ estig¬
noratia. Carnuis infirmitas ẽ. eius¬
ocupiscẽtia. Ex utraq aũ infirmi¬
tate q̃ ꝓcedunt imputant᷑ad penã.
unde quibdam ignorantib dc̃m ẽ.
Si quis ignoratignorabr. tales erãt¬

Expanded text:
i, alia carnis. Infirmitas animi est ignorantia; carnis infirmitas est concupiscentia. Ex utraque autem infirmitate quae procedunt imputantur ad poenam. Unde de quibusdam ignorantibus dictum est: Si quis ignorat, ignorabitur. Tales
Abbreviated transcription (Latin):
etreto nostro ur̃am r̾gantes
caritatẽ mandamꝰ. ut si aliqͥs
sare dampnabilit̾ adtẽptau̾it: li¬
ceat illi post anditõnẽ primatũ
dẏoceseos: si necc̃e fu̾it nos appella¬

Expanded text:
ecreto nostro vestram rogantes caritatem mandamus, ut si aliquis sare damnabiliter attentaceat illi post auditionem primatum dioeceseos si necesse fuerit nos appella
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tem sint nocate sollicitudĩs ñ in
plenitudinẽ potestatis. Si aũt ꝙ¬
ñ arbitram᷑ a quoqͣm secus p̃sũp
tumfĩt ab officio cłi submotus
om̃ibr iulicet᷑. ne lupi qui sb̃ sp̃e
somum sub intrauerũt. bestiali se¬
incia quosq audeant lacerare. ⁊
qd̃ sibi fieri nolunt aliis inferre
audienda ad quos appellatur.

Expanded text:
artem sint vocatae sollicitudinis et in plenitudinem potestatis. Si tn arbitramur a quoquam secus praesumtum fuerit, ab officio cleri submotus omnibus judicetur, ne lupi, qui sub specie ovium subintraverunt, bestiali saevitia quosque audeant lacerare, et quod sibi fieri nolunt aliis inferre audienda, ad quos appellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
iram infr̾et. si homo ex p̾destinatione¬
cłi ceticliss in culpan. Item p̾destinati¬
onẽ dei siue ad bonũ siue ad malum
in om̃ib oꝑari ineptissime dr. ut ad
utrumq hoĩes q̃dam nc̃citas iudeat᷑
impłe. cum in uonis sit uoluntas in
telligenda. nonsine gr̃a. inmał aũt
noluntas intelligenda est sine gr̃a. Cũ
u̾oaliqͦs ad̾o aut cͣlitos desicłiis sus
aut obluratos ẽẽ legimꝰ. aut relictos
magis pcc̃is sius. hos ip̃os m̾uisse pro¬
fitemur. qr talia eorum cͥmina p̾cesse¬
runt. ut ip̃i sͥpenam debiunt. qͣ eis ⁊̃¬
supplicium ut̾ctur in reatũ. atq ita
nec deuidiciocłi q̃rimͣ. quocełit m̾itoꝰ

Expanded text:
 si homo ex predestinatione cecidisset in culpam. Item: Predestinationem Dei sive ad bonum sive ad malum in omnibus operari ineptissime dicitur, ut ad utrumque homines quedam necessitas videatur impellere, cum in bonis voluntas sit intelligenda non sine gratia, in malis autem voluntas intelligenda sine gratia. Cum vero aliquos a Deo aut traditos desideriis suis aut obduratos legimus aut relictos magis peccatis suis, hoc ipsos meruisse profitemur, quia talia eorum crimina precesserunt ut ipsis sibi penam debuerunt, qua eis supplicium verteretur in reatum. Atque ita nec de iudicio Dei querimur quo deserit meritos