comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ ẽ: uerbum ẽ admirantis. et non
intelligentis Abimelech: patris mes
regnum: Dauid. manufortis: Infigura
xp̃i dauid: sic̃ golias infigura diabo
litas occidit suꝑbiam Cum gͦ xp̃m
nomino fr̃s mei: maximȩ nob̾ humili¬
tas commendatur: Niam enim nobis
cesseramus adeo: redire adeum nͥ ꝑ
humilitatem ñ poteramus : et quẽ nob̃
p̃poneremus adimitandũ non habeba¬
mus: Omĩs enim mortalitas hominũ
suꝑbia tumuerat: et si existeret aliqͥs
humilis uir in sp̃ũ. sicut erant ꝓpħȩ
patriarchȩ: dedignabatur genus hu¬
manum imitari humiles homines:
Ne ergo dedignaretur homo imitari
hominẽ humilem: et ds̃ factus ẽ. hu¬
milis: ut uel sic suꝑbia generis hu¬
mani ñ dedignaretur sequi uestigia
dĩ. Erant autẽ ut nostis sacrificia iu¬
deoꝵ. antea scđm ordinem. aaron in
uictimis pecoꝵ: et hoc inmisterio:
Nondũ erat sacrificium corporis &
sanguinis dñi qͦd fideles norunt qͥ
euuangłium legerunt: qđ sacrificiũ

Expanded text:
Quomodo est, verbum est admirantis, et non intelligentis. Abimelech, Patris mei regnum: David, Manu fortis. In figura Christi David, sicut Golias in figura diabollitas occidit superbiam. Cum ergo Christum nomino, fratres mei, maxime nobis humilitas commendatur. Viam enim nobis cesseramus a Deo, redire ad eum nisi per humilitatem non poteramus, et quem nobis praeponeremus ad imitandum, non habebamus. Omnis enim mortalitas hominum superbia tumuerat. Et si existeret aliquis humilis vir in spiritu, sicut erant Prophetae, Patriarchae, dedignabatur genus humanum imitari humiles homines. Ne ergo dedignaretur homo imitari hominem humilem, Deus factus est humilis, ut vel sic superbia generis humani non dedignaretur sequi vestigia Dei. 5. Erat autem, ut nostis, sacrificium Judaeorum antea secundum ordinem Aaron in victimis pecorum, et hoc in mysterio: nondum erat sacrificium corporis et sanguinis Domini, quod fideles norunt, et qui Evangelium legerunt, quod sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
amenissimis querimus: est quidã se¬
nator. et illud aut illud uocatur. cuiꝰ
ẽ. ista possessio. et dicimꝰ beatus ille ho¬
mo: sic queramus cuius ẽ. ds̃ iste: Est
quedã beata gens: cuius ẽ: Nam dñs
ds̃ eoꝵ ẽ & ñ sicut senator ille possidẽt
fundum suũ. ñ autem possidetur a fun¬
do suo: sic et ds̃ gentis huius. unde
ut eiꝰ ciues simus laborare debemus:
s alterutrum se possident. Audisti quia
gens possidet eum: beata gens cuius ẽ dñs
d̃s eorum: Audi qͥa et ille possidet illum
populũ: quẽ elegit in hereditatẽ sibi: Bea¬
ta gens possessione sua. beata hereditas
possessore suo: ppłs quẽ elegit inhcredi

Expanded text:
amoenissimis quaerimus: Est quidam seamoenissimis quaerimus: Est quidam senator, et illud aut illud vocatur, cujus est ista possessio: et dicimus, Beatus ille homo. Sic si quaeramus, Cujus est Deus iste? Est quaedam beata gens cujus est: nam Dominus Deus eorum est. Et non sicut senator ille possidet fundum suum, non autem possidetur a fundo suo, sic et Deus gentis hujus. Unde ut ejus simus, laborare debemus: sed alterutrum se possident. Audistis quia gens possidet eum: Beata gens, cujus est Dominus Deus eorum. Audite quia et ille possidet illam: Populus quem elegit Dominus in haereditatem sibi. Beata gens possessione sua, beata haereditas possessore suo, populus quem elegit Domi
Abbreviated transcription (Latin):
eum scriptura dic̃ Impleuit fiducia
dubitationem tuam: Dic securus: ama
securus: spera securus: Tua etiam illa
tatis meȩ Ergo inde beati erimus: dm
possidendo: Quid ergo: Nos possidebi¬
mus eũ.⁊ille nos ñpossidebit: Unde
gͦ ysaias dicit: dñe posside nos: Pos¬
possidetur anobis: ut ille autem beatus
sit.ñ possidet nos Et possidet nos. et pos¬
sidetur a nobis: ñ obaliud nͥ ut nos beati
simus: Possidemus eum & possidet nos:
quia colunus eum. et colit nos: Colimus
eum tanquam dñm đm: colit nos tanqͣm
terram suã: Quia colimus eum. nemo
dubitat: quia colit nos. quis nobis indi¬
cat: Ille qui ait Ego sũ uitis. uos estis
sarmenta: pat̾ m̃s ẽ. agricola: Ecre &
imisto psalmo utrunq nob̃ dicitur: u¬
trumq nob indicatur Iam dixit quia
possidemus eum: Beata gens ciuius est
dñs ds̃ eorum Cuius ẽ. fundus iste:
nobis solet responderi. quando de fun¬
dis. et deprediis aliquib amplis atq

Expanded text:
eam. Scriptura dixit, implevit fiducia eam. Scriptura dixit, implevit fiducia dubitationem tuam: dic securus, ama securus, spera securus. Tua etiam illa tatis meae . 18. Ergo inde beati erimus, Deum possidendo. Quid ergo? Nos possidebimus cum, et ille non nos possidebit? Unde ergo Isaias: Domine, posside nos ? Pospossidetur a nobis, ita et ille, ut beatus sit, possidet nos. Et possidet, et possidetur, non ob aliud nisi ut nos beati simus. Possidemus eum, et possidet nos; quia colimus eum et colit nos. Colimus eum tanquam Dominum Deum, colit nos tanquam terram suam. Quia colimus eum, nemo dubitat; quia colit nos, quis nobis indicat? Ille qui ait: Ego sum vitis, vos estis sarmenta, Pater meus agricola est . Ecce et in isto psalmo utrumque nobis dicitur, utrumque nobis indicatur. Jam dixit quia possidemus eum: Beata gens cujus est Dominus Deus eorum. Cujus est fundus iste? nobis solet responderi, quando de fundis et de praediis aliquibus amplis atque
Abbreviated transcription (Latin):
quã de pane nr̃o: Ipse sit hereditas nr̃a:
possessio nr̃a: An forte temere dicimꝰ.
faciendo nobis dm̃ possessionem: cũ
sit dñs. cum sit creator: Non ẽ. ista de¬
meritas Affectus ẽ. desiderii: et dulce¬
do spei: Dicat anima omnino. secu¬
ra. dicat ds̃ m̃s estu: qui dicit animȩ
nr̃ȩ. salus tua ego sum Dicat. secura
dicat Non faciet in iuriam cum hoc di¬
xerit: immo faciet. si ñ dixerit:. Arbores
uolebas habere. quib beatus esses: au¬
di scripturam dicentẽ de sapientia:
lignũ uitȩ ẽ omnib possidentib eam:
Ecce possessionem nr̃am dixit esse sapi¬
entiam: S ne putes ipsam sapientiã.
quia possessionem tuam dixit scripta.
aliquid eẽ qͦd sit inte inferius: sequit᷑
et adiungit: & incumbentib ineam:
uelut in aomo tua Ecce dñs tuus:
factus ẽ. tͥ qͣsi baculus Securus homo
incumbit: quia ille ñ succumbit. Dic gͦ
securus: possessio tua ẽ Possidentibus

Expanded text:
quam de pane nostro. Ipse sit haereditas nostra, quam de pane nostro. Ipse sit haereditas nostra, possessio nostra. An forte temere dicimos faciendo nobis Deum possessionem, cum sit Dominus, cum sit Creator? Non est ista temeritas: affectus est desiderii, et dulcedo spei. Dicat anima, omnino secura dicat: Deus meus es tu; qui dicit animae nostrae: Salus tua ego sum . Dicat, secura dicat: non faciet injuriam cum hoc dixerit: imo faciet si non dixerit. Arbores volebas habere quibus beatus esses? Audi Scripturam dicentem de sapientia: Lignum vitae est omnibus possidentibus eam. Ecce possessionem nostram dixit esse sapientiam. Sed ne putes ipsam sapientiam, quia possessionem tuam dixit Scriptura, aliquid esse quod sit te inferius, sequitur et adjungit: Et incumbentibus in eam velat in Dominum, tuta . Ecce Dominus tuus factus est tibi quasi baculus: securus homo incumbit, quia ille non succumbit. Dic ergo securus, possessio tua est, possidentibus
Abbreviated transcription (Latin):
uilla: et transiens ꝑillã dicis beatis cuiꝰ
ẽ possessio ista: hoc dicunt quam multi
qui transeunt ꝑillam: et tam̃ cũ dixerĩt.⁊
transeunt ꝑillam. possunt caput agita¬
re et suspirare: nunquid et possidere:
Sonat cupiditas: sonat iniquitas: s
ñ concupiseas rem ꝓximi tui. Beatus
ciuius ẽ. uilla illa: cuius ẽ domus ista:
cuius ẽ. ager iste: Compesce iniquitatẽ.
audi ueritatem: Beata gens cuius est:
Quid: Iam nosti quid dicturus sum. Gͦ
desiderate ut habeatis: tunc demum be¬
ati eritis: Hoc solo beati eritis: re melio¬
re quã uos estis. meliores. uł eritis Us
ẽ. inquã melior te: qui fecit te B eata
gens cuius ẽ. dñs d̾s eorum: Hoc ama:
hoc posside: hoc cum uis habebis: hoc
gratis habebis: Beata gens ciius ẽ. dñs
ds̃ eoꝵ: Noster ẽ. ds̃. Cuius enĩ non ẽ
ds̃: Non plane om̃ium: eodem modo:
Nost magis. nr̃. qͥa uiuimus de illo tan¬

Expanded text:
villa, et transiens per illam dicis: Beatus cujus villa, et transiens per illam dicis: Beatus cujus est possessio ista? Hoc dicunt quam multi qui transeunt per illam: et tamen cum dixerint, et transeunt per illam, possunt caput agitare et suspirare, numquid et possidere? Sonat cupiditas, sonat iniquitas: sed non concupiscas rem proximi tui . Beatus cujus est illa villa, cujus est domus ista, cujus est ager iste. Compesce iniquitatem, audi veritatem: Beata gens cujus est. Quid? Jam nostis quid dicturus sum. Ergo desiderate ut habeatis, tunc demum beati eritis. Hoc solo beati eritis: re meliore quam vos estis, meliores eritis. Deus est, inquam, melior te, qui fecit te. Beata gens cujus est Dominus Deus eorum. Hoc ama, hoc posside, hoc cum vis habebis, hoc gratis habebis. 17. Beata gens cujus est Dominus Deus eorum. Noster Deus! Cujus enim non est Deus? Non plane omnium eodem modo. Noster magis, noster qui vivimus de illo tan
Abbreviated transcription (Latin):
Uenit ipsum uerbum. ut audiremus ab
apło. Reformamini in nouitate m̃tis
ur̃e: Iam ergo suꝑ ẽ. ut queras quid sit
meluis: quam animus tuus: Quid ert
obsecio: nisi ds̃ tuus: Non inuenis aliqͥd
melius animo tuo: quia cum ꝑfecta fue
non ẽ: nͥ creator Erige te adillum: noli
desperare: noli dicere multum ẽ adme:
magis multum ẽ. adte habere aurũ qdđ
habebis: Deum cum uolueris habebis:
quia et ante quã uelis uenit adte. &
cum auersa uoluntate esses uocauit te:¬
et cum conuersus esses terruit te. &
cum territus confitereris. consolatus
ẽ. te: Iste qui tͥ prestitit omĩa: iste qui
fecit ut esses: qui cum his qui tecũ secã
malis. prestat solẽ. prestat pluuiã: pre¬
stat fluctus. fontes. uitam. salutẽ. tan
nͥ se: Pete aliud: si melius inueneris.¬
Si se ds̃ tibi seruat auare: quid in has &e¬
lo et terrȩ: Melior ẽ qui fecit cȩlum
et terrã Ipsum uisurus es: ipsũ bibi¬
turus es Quid queris ut tua sit illa

Expanded text:
Venit ipsum Verbum, ut audiremus ab Venit ipsum Verbum, ut audiremus ab Apostolo, Reformamini in novitate mentis vestrae . Jam ergo superest, ut quaeras quid sit melius quam animus tuus. Quid erit, obsecro, nisi Deus tuus? Non invenis aliud melius animo tuo; quia cum fuerit perfpra non est nisi Creator. Erige te ad illum, noli desperare, nmagis multum est ad te habere aurum, quanon habebis: Deum cum volueris, habebis. Quia et antequam velles, venit ad te: et cum adversa voluntate esses, vocaet cum conversus esses terruit te, et cum territus confitereris consolatus est te. Iste qui tibi praestitit omnia, iste qui fecit ut esses, qui cum his qui tecum sunt etiam malis praestat solem, praestat pluviam, praestat fructus, fontes, vitam, salutem, tanttibi servat, nisi se? Pete aliud, si melius inveneris: se tibi servat Deus. Avare, quid inhias coelo et terrae? Melior est qui fecit coelum et terram: ipsum visurus, ipsum habiturus es. Quid quaeris ut tua sit illa
Abbreviated transcription (Latin):
Cum enim duo sint quedã. qđ ẽ animꝰ
et corpus : inq istis duob illud me¬
lius sit qđ animus dicitur: potest cor¬
pus tuũ melius fieri ꝑmeliorem: quia
subiectũ ẽ corpus animo Potest ergo
melius fieri corpus tuum ꝑanimum
tuum: ut cũ fuerit iustus animus
tuũ: Fanimi enim illuminationem.
meretur corpꝰ incorruptionẽ: ut fiat
inferioris reparatio ꝑmeliorem: Si gͦ
corꝑis tui bonum animus tuus ẽ. quia
corpore tuo melior ẽ: cum queris bonũ
tuũ. illud quere qđ melius ẽ. animo tuo:
Quid ẽ. autẽ animus tuus: Attende. ne
forte contempnens animũ tuũ. et putãs
nescio qͥd ẽẽ uile et abiectum. uiliora
queras: quib beatificetur animus tuus:
nanimo tuo ẽ imago di: mens hominis
cȩpit eam: accepit eam: et inclinando
se adpeccatũ. decolorauit eam: Ipse ad
eam uenit reformator. qui erat antea
eius formator: quia ꝑuerbũ facta sunt
omĩa: et ꝑuerbũ impressa ẽ. hȩc imago:

Expanded text:
Cum enim duo sint quaedam, hoc est, animus Cum enim duo sint quaedam, hoc est, animus et corpus, eo quod istis duobus illud melius sit quod animus dicitur, potest corpus tuum melius fieri per meliorem, quia subjectum est corpus animo. Potest ergo melius fieri corpus tuum per animum tuum: ut cum fuerit justus animus  tuum. Per animi enim illuminationem meretur corpus incorruptionem, ut fiat inferioris reparatio per meliorem. Si ergo corporis tui bonum animus tuus est, quia corpore tuo melior est; cum quaeris bonum tuum, illud quaere quod melius est animo tuo. Quid est autem animus tuus? Attende, ne forte contemnens animum tuum, et putans nescio quid esse vile et abjectum, viliora quaeras quibus beatificetur animus tuus. In animo tuo est imago Dei, mens hominis capit eam. Accepit eam, et inclinando se ad peccatum decoloravit eam. Ipse ad eam venit reformator, qui erat ejus ante formator; quia per verbum facta sunt omnia, et per Verbum impressa est haec imago.
Abbreviated transcription (Latin):
deterius te ẽ quicquid cupis. quo beatus eẽ
desideras: Aurum argentũ. quelibet corꝑa
quib inhias ad quirendis. possidendis. fru¬
endis. inferiora sunt te. et tu melior es. &¬
tu potior es: et utiq uis melior ẽẽ quã es
cum beatus ẽẽ uis. quia miser es Meliꝰ
ẽ utiq beatum eẽ: quam miserum: Nis
ẽẽ melior te: et queris ꝑquiris ꝑque id
fiat. deteriora de: Quicqͥd quesieris inter¬
ra: deteruis ẽ quam tu: Hoc omĩs homo
optat amico suo: sic eum adiurat: Sic
melior sis: sic meliorẽ te udeamus: sic
de te meliore gaudeamus: Qd̃ optat: hoc
et ipse uult: Accipe gͦ fidele consilium:
Melior te uis ẽẽ. Noui: om̃s nouimus:
om̃s uolumus: Qu̾ere qđ ẽ meluis te:
et inde efficieris melior te: Intuere nunc
celũ et terram: ñ tͥ sic pulchra corꝑa
placeant: ut eis fieri beatus uelis: In an¬
mo ẽ qđ queris: Beatus enim ẽẽ uis:
ipso animo tuo quere qͥd sit meluis:

Expanded text:
deterius te est quidquid cupis, quo beatus esse deterius te est quidquid cupis, quo beatus esse desideras. Aurum, argentum, quaelibet corpora, quibus inhias acquirendis, possidendis, fruendis, inferiora sunt te. Tu melior es tu potior es: et utique vis melior esse quam es, cum beatus esse vis, quia miser es. Melius est enim utique beatum esse, quam miserum. Vis esse melior te: et quaeris, perquiris per quae id fiat, deteriora te. Quidquid quaesieris in terra, deterius est quam tu. Hoc omnis homo optat amico suo, sic eum adjurat: Sic melior sis, sic meliorem te videamus, sic de te meliore gaudeamus. Quod amico optat, hoc et ipse vult. Accipe ergo fidele consilium. Melior te vis esse, novi, omnes novimus, omnes volumus: quaere quod est melius te, ut inde efficiaris melior te. 16. Intuere nunc coelum et terram: non tibi sic pulchra corpora placeant, ut eis fieri beatus velis. In animo est quod quaeris. Beatus enim esse vis: ipso animo tuo quaere quid sit melius.
Abbreviated transcription (Latin):
beati semꝑ esse uolunt: furtum facit:
queris quare: ꝓpt̃ famem ꝓpt̃ necessita¬
dem: Ergo ne miser sit: malus ẽ. Et ideo
miserior ẽ: quia malus ẽ Depellendȩ
ergo miseriȩ causa. et ad quirende beati¬
tudinis causa. faciunt om̃s homines.
quicquid uel bom faciunt uel mali
Semꝑ ergo beati uolunt ẽẽ. Siue male
uiuentes. siue bene uiuentes beati eẽ
uolunt: et ñcontingit. om̃ib qđ om̃s
eẽ uolunt: Om̃s enim beati ẽẽ uoluns
Non autem crunt: nͥ illi qui iusti eẽ uo¬
luerint: Et ecce nescio quis. ut male
faciat. beatus uult esse. Unde: Expecu¬
nia. exargento. exauro. exp̃diis.
fundis. domib. mancipiis.
pompa scł̃i. honore uolatico et ꝑituro:
habendo aliqͥd uolunt ẽẽ beati: Quere
ergo qtłare habeas: ut beatus sis Cum
enim beatus fueris: melior utiq eris quã
cum miser es Fieri autẽ non potest: ut
res deterior te faciat meliorem: Homo es:

Expanded text:
beati semper esse volunt. Furtum facit: beati semper esse volunt. Furtum facit: quaeris, quare? Propter famem, propter necessitatem. Ergo ne miser sit, malus est; et ideo miserior est, quia malus est. Depellendae ergo miseriae causa, et acquirendae beatitudinis causa, faciunt omnes homines quidquid vel boni faciunt vel mali: semper ergo beati esse volunt. Sive male viventes, sive bene viventes, beati esse volunt: et non contingit omnibus quod omnes esse volunt. Omnes enim beati esse volunt, non autem erunt nisi illi qui justi esse voluerint. Et ecce nescio quis ut male faciat beatus vult esse. Unde? Ex pecunia, ex argento et auro, ex praediis, fundis, domibus, mancipiis, pompa saeculi, honore volatico et perituro. Habendo aliquid volunt beati esse: quaere ergo quid habeas, ut beatus sis. Cum enim beatus fueris, melior utique eris, quam cum miser es. Fieri autem non potest ut res deterior te faciat meliorem. Homo es,
Abbreviated transcription (Latin):
doquidem repbat cogitationes popu¬
lorum. et repbat consilia principum:
Unde gͥ consilium dñi manet ꝯomo
ineternum: nͥ de nob qͦs ante
presciuit et predestinauit: Quis tollit
predestinationẽ dĩ: Ante mundi con¬
stitutionem uidit nos. fecit nos. emen¬
dauit nos: misit adnos. redemit nos:
Hoc eius consilium manet inȩternum:
hec eius cogitatio manet inscła scłoꝵ:
tes. et seuientes: contabeseant nunc tan¬
quam inclusȩ. et congregatȩ inutrem:
Habuerunt liberas audacias: habeant
truces & amaras cogitationes: Quando
Beata gens: Quis non hoc audito eri¬
gat se: Amant enim om̃s beatitudi¬
nem: et ideo ꝑuersi sunt homines quia
mali uolunt esse. miseri nolunt: & cũ
sit malicie indiuidua comes miseria.
isti ꝑuersi ñ solum mali eẽ. uolunt. &¬
miseri nolunt. qđ fieri non potest. s
ideo uolunt mali esse. ne miseri sint:
Quid ẽ. hoc qđ dixi. uolunt mali esse. ne
miseri sint: Considerate hoc paululũ
inomnib hominib. Qui mala faciunt.

Expanded text:
Dominus reprobat cogitationes populorum, et reprobat consilia principum. Unde igitur consilium Domini manet in aeternum, nisi de nobis ante praescivit et praedestinavit ? Quis tollit praedestinationem Dei? Ante mundi constitutionem vidit nos, fecit nos, emendavit nos, misit ad nos, redemit nos: hoc ejus consilium manet in aeternum, haec ejus cogitatio manet in saecula saetes et saevientes, contabescant nunc tanquam inclusae et congregatae in utrem: habuerunt liberas audacias, habeant truces et amaras cogitationes. Quando Beata gens Quis est qui non hoc audito erigat se? Amant enim omnes beatitudinem: et ideo perversi sunt homines quia mali volunt esse, miseri nolunt: et cum sit malitiae individua comes miseria, isti perversi non solum mali esse volunt, et miseri nolunt quod fieri non potest; sed ideo volunt mali esse, ne miseri sint. Quid est hoc quod dixi: Ideo volunt mali esse, ne miseri sint? Considerate hoc paululum in omnibus hominibus qui mala faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
disti: cęlum tu composiusti Sunt
multa inuisibilia meliora: S forte
et hic dicitur mͥ Angelos cole: ange¬
los adora: Et hic dicam: Dñe quis si¬
milis tͥ: & ipsos angłos tu creasti Nli¬
chil sunt angłi: nͥ iuidendo te: meliꝰ
ẽ. cũ ipsis possidere te: quam ipsos
adorando cadere ate Omĩa ossa mea
dicent: Domine qͥs similis tͥ Ocorpus

Expanded text:
disti, coelum tu composuisti. Sunt disti, coelum tu composuisti. Sunt multa invisibilia meliora. Sed forte et hic dicitur mihi: Angelos cole, Angelos adora. Et hic dicam: Domine, quis similis tibi? Et ipsos Angelos tu creasti. Nihil sunt Angeli, nisi videndo te. Melius est cum ipsis possidere te, quam ipsos adorando cadere a te. 14. Omnia ossa mea dicent: Domine, quis similis tibi? O corpus
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩa ossa mea dicent: dñe qͥs similis tͥ
Quis digne dehis uerbis aliquid dicat:
Puto tantũ ꝓnuncianda eẽ. ñ exponenda
Quid queris. illud aut illud Siud simi¬
le dño deo tuo: Ipsum habes ante te:
Omnia ossa mea dicent: dñe qͥs similis tͥ
Harrauerunt mͥ iniusti delectationes:
tores qui dicerent. Adora saturnum:
adora mercurium: Non colo inquit
ydola Dñe qͥs similis tͥ Iui ocłos ha¬
bent et ñuident: aures habent et non
audiunt Dñe qͥs similis t̾.⁊ qui fecisti
ocłm aduidendum. aures ad audien¬
dũ: S ñ colo inquit ydola: quia fa¬
ber fec̃z Cole arborem et montem: Et
hoc nunquid faber fecit: & hic Dñe
quis similis tͥ: Terrena mͥ ostendun¬
tur: tu terre creator es Et hinc for¬
te au̾tunt. & adsuꝑiorem creaturam:
et dicunt mͥ: Cole lunã: cole istum
solem: qͥa luce sua tanquam magna
lucerna decęlo efficit diẽ & hic pla¬
ne dico: Dñe qͥs similis tͥ: Lunã &
stellas tu fecisti: solem diei tu accen¬

Expanded text:
Omnia ossa mea dicent: Domine, quis similis tibi? Quis digne de his verbis aliquid dicat? Ego puto tantum pronuntianda esse, non exponenda. Quid quaeris illud aut illud? Quid simile Domino tuo? Ipsum habes ante te. Omnia ossa mea dicent: Domine, quis similis tibi? Narraverunt mihi injusti delectationes, tores qui dicerent: Adora Saturnum, adora Mercurium. Non colo, inquit, idola. Domine, quis similis tibi? Illi oculos habent, et non vident; aures habent, et non audiunt . Domine, quis similis tibi, qui fecisti oculum ad videndum, aurem ad audiendum? Sed non colo, inquit, idola, quia faber fecit. Cole arborem et montem: et hoc numquid faber fecit? Et hic: Domine, quis similis tibi? Terrena mihi ostenduntur, tu terrae creator es. Et hinc forte advertunt ad superiorem creaturam, et dicunt mihi: Cole lunam, cole istum solem, qui luce sua, tanquam magna lucerna, de coelo efficit diem. Et hic plane dico: Domine, quis similis tibi? Lunam et stellas tu fecisti, solem dici tu accen
Abbreviated transcription (Latin):
tum: Dies diei eructat uerbum: & nox
nocti indicat scientiam: Non cessatur:
ñtacetur S ubi p̃dicauerunt:⁊ et qͦ¬
usq ꝑuenerunt: Non sunt loquele
neq sermones: quoꝵ ñaudiantur uo¬
ces eorum: Adhoc ꝑtinet: quia om̃iũ
linguis locuti sunt: Inunum locum
qđ dictum ẽ: non sunt loquele neq
sermones quorum ñaudiantur uoces
linguis quo usq ꝑuenerit: quȩ imple¬
uerit Audi ergo quid sequitur: Inom
fines orbis terrȩ uerba eoꝵ. Quoꝵ: nͥ
si inomnem terram exiit sonus eoꝵ
et infines orbis terre uerba eoꝵ: quid p̃¬
dicauerunt nobis: Indicet nob̃ qͥ illos
misit: iudicet plane: fidelit̾ indicet: qͥa
et ante quã fierent predixit futura. ille curꝰ
omĩa oꝑa infide Resurrexit enĩ amor¬
tius: et contrectatis menbris suis. agnitꝰ
adiscipulis suis ait O portebat pati xͦ.
et resurgere amortuis dercia die: et p̃di¬
cari innomine eius penitentiã et remis

Expanded text:
ntum. Dies diei eructat verbum, et nox ntum. Dies diei eructat verbum, et nox nocti annuntiat scientiam. Non cessatur, non tacetur. Sed ubi praedicaverunt, et quousque pervenerunt? Non sunt loquelae, neque sermones, quorum non audiantur voces eorum. Sed hoc pertinet ad id quia omnium linguis locuti su. Ecce non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces linguis quousque pervenerit, quae impleverit. Audi ergo quod sequitur: In omfines orbis terrae verba eorum . Quorumsi in omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum, quid praedicaverint nobis, indicet nobis qui illos misit. Indicat plane, fideliter indicat: quia et antequam fierent praedixit futura, ille cujus omnia opera in fide. Resurrexit enim a mortuis, et contrectatis membris suis agnitus a discipulis suis ait: Oportebat pati Christum, et resurgere a mortuis tertio die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remis
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo: Heu me. quia ꝑegrinatio mea
longinqua facta ẽ Ergo de illis cęlis. &
mͥ difficile ẽ. disputare s tͥam̃ non un¬
possibile et uobis intelligere: Certe qui
me inhis reb intellectu p̃uenit: fruat᷑
quo precessit: et oret ꝓme. ut sequar ego:
Interim exceptis illis cęlis. habeo dequib
hic ut cunq disseram nob̃ ꝓximos cȩlos
scõs di apłos. predicatores uerbi ueritatis:
ꝑ quos cęlos complitti sumus ut ꝑtotũ
mundum seges ȩccłiȩ pullularet: et si
cum ⁊iraniis interim communem bi¬
bens pluuuiamꝰ s tam̃ horreum non
habitura commune: Ergo cum dictũ.
eẽt. miscdia dñi plena ẽ terra: quasi
quereres unde impleta ẽ. terra miscđia
dñi: prius missi sunt celi qui miscđiam
dñi spargerent suꝑ terram: et hoc suꝑ
totã terram: Nam uide quid de ipsis
celis alibi dicitur: Celi enarrant glo¬
riam dei: & oꝑa manuũ eius annunti¬
at firmamentũ Qđ celi: hoc firmam̃¬

Expanded text:
psalmo: Heu me, quoniam peregrinatio mea psalmo: Heu me, quoniam peregrinatio mea longinqua facta est ! Ergo de illis coelis et mihi difficile est disputare, si tamen non impossibile, et vobis intelligere. Certe qui me in his rebus intellectu praevenit, fruatur quo praecessit, et oret pro me ut sequar ego. Interim exceptis illis coelis, habeo de quibus hic utcumque disseram, nobis proximos coelos sanctos Dei Apostolos, praedicatores verbi veritatis, per quos coelos compluti sumus, ut per totum mundum seges Ecclesiae pullularet; etsi cum zizaniis interim communem bibens pluviam, sed tamen horreum non habitura commune. 7. Ergo cum dictum esset, Misericordia Domini plena est terra: quasi quaereres, Unde impleta est terra misericordia Domini? Prius missi sunt coeli, qui misericordiam Domini spargerent super terram, et hoc super totam terram. Nam vide quid de ipsis coelis alibi dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum. Quod coeli, hoc firmame
Abbreviated transcription (Latin):
bo dñi om̃ĩs uirtus eoꝵ Qd̃ est enim
omĩs uirtus eoꝵ: hoc ẽ solidati sunt:
Hoc gͦ facit filius: et sp̃s sc̃s: Nunquid
sine patre: Quis ergo facit ꝑuerbũ
bum. et cuius sp̃s: Trinitas ergo hec:
unus ds̃: Hunc. adorat: qui nouit ad¬
orare: Hunc ubiq: habet: qui se con¬
uerterit: Non enim querit᷑ ab adu̾sis:
s ipse uocat auersos. ut impleat con¬
uersos: Sane fr̃s exceptis illis cęlis su¬
ꝑiorib ignotis nob interra laboran¬
tibus. et ꝑhumanas comecturas ut¬
cumq ista querentib: exceptis ergo
illis celis: quomͦ sint suꝑ inuicem. uł
qͦt sint. uł quib modis distincti sint.
quib incolis impleti sint. qua dispo¬
sitione regantur. quomͦ ibi unus qͥ¬
dam hẏmnus indeficiens. concinens
ab omnib predicet d̾m multum ẽ
anob̾ inuenire: satagamus tamen
ꝑuenire: Ibi est enim patria nr̃a:
quam longa fortasse pegrinatione
obliti sumus: Uox enim nr̃a ẽ: in illo

Expanded text:
bo Domini omnis virtus eorum. Quod est enim bo Domini omnis virtus eorum. Quod est enim omnis virtus eorum, hoc est solidati sunt. Hoc ergo facit Filius et Spiritus sanctus. Numquid sine Patre? Quis ergo facit per Verbum est, et cujus Spiritus? Trinitas ergo haec unus Deus. Hunc adorat qui novit adorare, hunc ubique habet qui se converterit. Non enim quaeritur ab aversis; sed ipse vocat aversos, ut impleat conversos. 6. Sane, fratres, exceptis illis coelis superioribus ignotis nobis in terra laborantibus, et per humanas conjecturas utcumque ista quaerentibus; exceptis ergo illis coelis, qui quomodo sint super invicem vel quot sint, vel quibus modis distincti sint, quibus incolis impleti sint, qua dispositione regantur, quomodo ibi unus quidam hymnus indeficiens concinens ab omnibus praedicet Deum, multum est ad nos invenire, satagimus tamen pervenire. Ibi est enim patria nostra, quam longa fortasse peregrinatione obliti sumus. Vox enim nostra est in illo
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte decelis quereres. cum audires mi¬
scđia dñi plena ẽ. terra: audi quia dño
&cȩli indigent: Sermone dñi cęli soli¬
dati siuit: Non ase sibi solidamentum
fuerunt: nec ipsi cęli fumitatẽ sibi ꝓ¬
priam p̃stiterunt: U erbo dñi celi fir¬
mati sunt: et spũ oris eius om̃is uirtus
eoꝵ: Non habuerunt aliquid exse: &
tanquã supplementum adño ꝑcepe¬
tunt. Spũ enim oris eius: non pars
eadem oꝑa filii & sp̃s scĩ: Non enim ne¬
gligenter pretereundum ẽ: ꝓpter quos¬
dam iniquos discretores. et turbulentos
confusores: Utrunq enim male fit:
Confundunt enim illi male discemende
creaturam cum creatore: et cum sit cre¬
ator sp̃s dĩ. inter creaturas eum nume¬
rant: Illi discernunt & confundunt:
confundantur et conuertantur. Audi
tem solidatos esse: nisi habere stabilẽ
firmamq uirtutem : & spũ oris eius
om̃is uirtus eorum: Posset et sic dici:
spũ oris eius cęli solidati sunt: et uer¬

Expanded text:
ne forte de coelis quaereres, cum audires, Mine forte de coelis quaereres, cum audires, Misericordia Domini plena est terra, audi quia Domino et coeli indigent; Sermone Domini coeli solidati sunt. Nam non a se sibi solidamentum fuerunt, nec ipsi coeli firmitatem sibi propriam praestiterunt. Verbo Domini coeli firmati sunt, et Spiritu oris ejus omnis virtus eorum. Non habuerunt aliquid ex se, et tanquam supplementum a Domino perceperunt. Spiritu enim oris ejus non pars,eadem opera Filii et Spiritus sancti. Non enim negligenter praetereundum est, propter quosdam iniquos discretores et turbulentos confusores. Utrumque enim male fit. Confundunt illi, male discernendo, creaturam cum Creatore; et cum sit creator Spiritus Dei, inter creaturas eum numerant. Illi discernunt, et confundunt: confundantur, ut convertantur. Audi tem solidatos esse, nisi habere stabilem et firmam virtutem? Et Spiritu oris ejus omnis virtus eorum. Posset et sic dici, Spiritu oris ejus coeli solidati sunt, et Ver
Abbreviated transcription (Latin):
eius uenerit. qui tibi mͦ p̃rogat inista
de accipio: Quo eo: Recordare quod
cantasti Miscdia dñi plena est terra:
Ibi iam ñ eugłium p̃dicat᷑: Ubi sermo
dñi tacet: Ubi salus cessat : Opus ẽ ut
uelis acciꝑe: Plena sunt horrea hec ip¬
sa plenitudo & habundantia non te ue¬
mentẽ expectauerunt: s addormientem
ipsa uenerunt: Non dictum ẽ surgant
gentes et eant adunum locum: s an¬
nuntiata sunt ista gentib ubi erant:
ut impleretur et inde ꝓpħia dicens:
Adorabit eum unusquisq de loco suo:
Audi quid cęli Non enim indigent mi¬
scđia: ubi nulla ẽ. miseria Interra ha¬
bundat homini miscria: suꝑhabun¬
dat dñi miscđia: Miseria hominis ple¬
na ẽ terra: et miscđia dñi plena ẽ tra.
Celi gͦ ubi nulla ẽ miseria: nunquid
quia ñindigent miscđia. ñ indigent do¬
mino: Omĩa indigent dño: & misera
et felicia: Sine illo miser non suble¬
uatur: sine illo felix ñ regitur. Ergo

Expanded text:
 venerit ejus qui tibi modo praerogat in ista  venerit ejus qui tibi modo praerogat in ista de accipio? quo eo? Recordare quod cantasti, Misericordia Domini plena est terra. Ubi jam non Evangelium praedicatur? ubi sermo Domini tacet? ubi salus cessat? Opus est ut velis accipere: plena sunt horrea. Haec ipsa plenitudo et abundantia non te venientem exspectaverunt, sed ad dormientem ipsa venerunt. Non dictum est, Surgant gentes, et eant ad unum locum: sed annuntiata sunt ista gentibus ubi erant, ut adimpleretur exinde prophetia dicens: Adorabit eum unusquisque de loco suo Audi quid coeli. Non enim indigent misericordia, ubi nulla est miseria. In terra abundat hominis miseria, superabundat Domini misericordia: miseria hominis plena est terra, et misericordia Domini plena est terra. Coeli ergo, ubi nulla est miseria, numquid quia non indigent misericordia, non indigent Domino? Omnia indigent Domino, et misera et felicia. Sine illo miser non sublevatur, sine illo felix non regitur. Ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
mus qđ mͦ audimus: Ipse enim dicit
alio loco in euuangłio: Non ego iudico
quemquam: Sermo quem ego locutuᷤ
sum eis: ipse iudicabit eos in nouissimo
die: Nec se excuset qui audire ñuult:
qͣsi non sit qđ abillo exigatur Idipsũ
enim exigitur: quia noluit acciꝑe cum
daretur. Aliud enim ẽ non posse acciꝑe
aliud nolle: Illic excusatio necessitatis
ẽ: hic reatus uoluntatis: Ergo omĩa
mittat: Exigit anob rationem: reddi
adreddendũ male excitetur Accipite
miscđiam: Sic adnos clamat deus:
tanquã si tempore famis diceret. ac¬
cipite frumentum: Qd̃ cum audites
tempore famis. ꝓfecto ipso stimulo ne¬
cessitatis concitus curreres: uersans te
huc atq illuc: querens unde acciꝑes
qđ dictũ est accipite. E cũ inuemiis
quando te teneres: Quam moram inter¬
poneres: Sic et nunc dictum ẽ: accipi¬
te miscđiam: Diligit enim miscđiam ⁊ui
dicium: Cum acceꝑis bene utere: ut
bonã rationem reddas. cum iudicium¬

Expanded text:
mus quod modo audivimus. Ipse enim dicit mus quod modo audivimus. Ipse enim dicit alio loco in Evangelio: Ego non judico quemquam: sermo quem locutus sum eis, ipse judicabit eos in novissimo die . Nec se excuset, qui audire non vult ne quasi sit quod ab illo exigatur. Idipsum enim exigitur, quia noluit accipere cum daretur. Aliud est enim non posse accipere, aliud nolle: illic excusatio necessitatis est, hic reatus voluntatis. Ergo, omniamittat. Exigit enim rationem; redditad reddendum male excitetur. Accipite misericordiam: sic ad nos clamat Deus, tanquam si tempore famis diceretur, Accipite frumentum. Quod cum audires tempore famis, profecto ipso stimulo necessitatis concitus curreres, versans te hac atque illac, quaereres unde acciperes quod dictum est, Accipite. Et cum invenires, quando te teneres? quam moram interponeres? Sic et nunc dictum est, Accipite misericordiam. Diligit enim misericordiam et judicium. Cum acceperis, bene utere; ut bonam rationem reddas, cum judicium
Abbreviated transcription (Latin):
salmi huius primarũ partium pauci uer¬
sus. iugiliarum nuꝑ actarum sollempni¬
tate tractati sunt: qđ restat audiamus:¬
Hinc autẽ incipit pars quȩ restat: qđ mͦ
cantauimus: Miscdia dñi plena est
terra Uerbo dñi cęli firmati sunt: Id¬
ipsum enim ẽ: sermone dñi cęli solida¬
ti sunt: Dixerat suꝑuis. bene canite
ei iniubilatione: id÷ in effabilit canite.
qm̃ rectus ẽ sermo dm̃. & omĩa opera
eius infide Nichil ꝓmittit & ñ reddit
fidelis ille factus ẽ debitor: esto tu auarꝰ
exact̾or Dem̃n cum dixisset omĩa opa eius
infide: adiunxit quare: Diligit miscđiã
et iudicium. Qui gͦ miscđiam diligit.
miseretur: Qui autem miseretur. non¬
potest ꝓmittere et non dare: quia poᷤ¬
set dare etiam si ñ ꝓmitteret: Ergo qͥa
diligit miscđiam: oportet ut ex hibeat
qđ ꝓmisit Et quia diligit iudicium:
oportet ut exigat qđ dedit. Unde ipse
dñs dixit cuidam seruo: Dares tu pe

Expanded text:
almi hujus primarum partium pauci veralmi hujus primarum partium pauci versus Vigiliarium nuper actarum solemnitate tractati sunt: quod restat audiamusHinc autem incipit pars quae restat, quod modo cantavimus. Misericordia Domini plena est terra. Verbo Domini coeli firmati sunt. Idipsum est enim, Sermone Domini coeli solidati sunt. Dixerat superius, Bene canite ei in jubilatione, id est, ineffabiliter canite: Quoniam rectus est sermo Domini, et omnia opera ejus in fide. Nihil promittit et non reddit: fidelis ille factus est debitor, esto tu avarus exactor. Deinde cum dixisset, Omnia opera ejus in fide; adjunxit quare: Diligit misericordiam et judicium. Qui ergo misericordiam diligit, miseretur. Qui autem miseretur, potest promittere et non dare, qui posset dare etiamsi non promitteret? Ergo quia diligit misericordiam, oportet ut exhibeat quod promittit: et quia diligit judicium, oportet ut exigat quod dedit. Unde ipse Dominus dicit cuidam servo: Dares tu pec
Abbreviated transcription (Latin):
biusti ei. quem iniustum fecisti: Ecce
crudelior inueniris: quam misericor¬
dior: Quid ergo inquis facerem. Iudi¬
cares primo scdm causam: argiieres pau¬
perem: flecteres diuitem: Alius ẽ. iu¬
dicandi: alius petendi locus: Quando
ñ erexisse iniqui pauꝑis ceruicẽ. s pro
merito peccati sui cum obiurgasse te
iuste: ñflecteretur ile admiscdiam pe¬
tente de. qui letus erat redditus iudican¬
te te: Quamuis gͦ fr̃s psalmi plura re¬
stent: consulendum tam̃ est uiribus &
animȩ & corporis. Et ꝓpter uarietatẽ
audiendi qua reficimur. uelut cum ex
eodem tritico multi sapores nobis fiũt
ad detergenda fastidia: hec uob̃ suffici¬
tinannunciando & in
audiendo uerbum ueri¬
tatis. labor ẽ. Quem labo¬
rem fr̃s equo animo tole¬
ramus: si sententie dñi
ordio audiuit homo. ñ abhomine fal¬
laci. nec adiabolo seductore. s abipsa
ueritate exore dei:. insudore uultus tui
uesceris pane tuo.
Proinde si panis nr̃ ẽ

Expanded text:
buisti ei, quem injustum fecisti? Ecce buisti ei, quem injustum fecisti? Ecce crudelior inveniris quam misericordior. Quid ergo, inquis, facerem? Judicares primo secundum causam, argueres pauperem, flecteres divitem. Alius est judicandi, alius petendi locus. Quando non erexisse iniqui pauperis cervicem, sed pro merito peccati sui objurgasse te juste, nonne flecteretur ille ad misericordiam petente te, qui laetus redditus erat judicante te? Quamvis ergo, fratres, Psalmi plura restent, consulendum est tamen viribus et animae et corporis propter varietatem audientium: quia et cum relicimur ex eodem tritico velut multi sapores nobis fiunt, ad detergenda fastidia: haec vobis sufficiEt in annuntiando et in audiendo verbo veritatis, labor est. Quem laborem, fratres, aequo animo toleramus, si sententiae domiio audivit homo, non ab homine fallace, nec a diabolo seductore, sed ab ipsa veritate ex ore Dei, In sudore vultus tui edes panem tuum . Proinde si panis noster
Abbreviated transcription (Latin):
sti miscđiam: et ꝑdidisti iudicium : et
quom inquit si tenerem iudicium᷑
non amitterem miscđiam: Pnuntia¬
rem aduersus pauꝑem: qui unde red¬
deret non habcret. Aut si haberet: cum
reddidisset. unde postea uiueret ñ inue¬
niret: Ait tͥ ds̃ tuus. he accipias ꝑsonã
pauꝑis iniudicio: Cȩterum facile ẽ. ut
admoneamur. ꝑsonam diuitis ñ acciꝑe.
hoc om̃is homo uidet: atq utinam sic
om̃is homo faceret: Illud ẽ ubi fallit:
ueluti qui uult dõ placere. si ꝑsonam
pauꝑis inuidicio accipiat: et dicat dõ.
faui pauꝑi Immo si¬
teneres utrunq: et mi¬
sericordiam & iudicium:¬
placeres deo: Primo qualem miscdiam
fecisti in eum: cuius iniquitati fauisti:
ecce saccello peꝑcisti: cor ꝑcussisti: Pauꝑ
iste iniquus remansit: & tanto iniqͥor.
quanto et quasi hominem iustum fa¬
uere uidit iniquitati sue Ate recessit
iniuste adutus: adeo remansit iuste
dampnandus: Qualem miscđiam pre¬

Expanded text:
sti misericordiam, et perdidisti judicium? Et sti misericordiam, et perdidisti judicium? Et quomodo, inquis, si tenerem judicium, non amitterem misericordiam? Pronuntiarem adversus pauperem, qui unde redderet non haberet; aut si haberet, cum reddidisset unde postea viveret non inveniret? Ait tibi Deus tuus: Ne accipias personam pauperis in judicio . Caeterum facile est ut admoneamur personam divitis non accipere; hoc omnis homo videt, atque utinam sic omnis homo faceret! illud est ubi fallitur, veluti qui vult placere Deo, si personam pauperis in judicio accipiat, et dicat Deo: Favi pauperi. Imo teneres utrumque, et misericordiam et judicium. Primo, qualem misericordiam fecisti in eum, cujus iniquitati lavisti? Ecce saccello pepercisti, cor percussisti: pauper iste iniquus remansit; et tanto iniquior, quanto te quasi hominem justum favere vidit iniquitati suae. A te recessit injuste adjutus, Deo remansit juste damnandus. Qualem misericordiam prae
Abbreviated transcription (Latin):
tis. inea remetietur uob̃. Audistis quẽ¬
admodũ exhibeat ds̃ miscłiam et iu¬
dicium. E xhibe et tu miscđiam et iu¬
dicium: An forte addm̃ ꝑtinent ista:
adhominem ñꝑtinent: Si adhominẽ
ñ ꝑtinerent: ñ diceret dñs phariseis:
relinquitis grauiora legis miscđiam
et iudiciũ: Ergo ꝑtinent adte miscdia
Et iudicium: ne putes qđ adte miseri¬
cordia ꝑtineat: iudicium autẽ non
adie ꝑtineat Aliquando enm audis
causam inter duos: quoꝵ duoꝵ unus ẽ
diues. et alius pauꝑ: et contingit ut
pauꝑ habeat causam malam: diues au¬
tem bonam: Iam si tu non es eruditus
inregno di: uideris t bene facere si qͣs i
pauꝑem miseratus abscondas et con¬
tegas iniquitatem illius. et uelis eum
iustificare: tit quasi causam bonã ui¬
deatur habere Et si reprehensus fueriᷤ
qđ male iudicasti: qͣsi de miscđia re¬
spondes: Noui: et ego scio S pauꝑ erat.
miscđia ei debebatur: Quomodo tenui¬

Expanded text:
tis, in ea remetitur vobis . 12. Audisti quemtis, in ea remetitur vobis . 12. Audisti quemadmodum exhibeat Deus misericordiam et judicium; exhibe et tu misericordiam et judicium. An forte ad Deum pertinent ista, ad hominem non pertinent? Si ad hominem non pertinerent, non diceret Dominus Pharisaeis: Reliquistis graviora Legis, misericordiam et judicium . Ergo pertinent ad te misericordia et judicium. Ne putes quod ad te misericordia pertineat, judicium autem non ad te pertineat. Aliquando audis causam inter duos, quorum duorum unus est dives, et alius pauper; et contingit ut pauper habeat causam malam, dives autem bonam: jam si tu non es eruditus in regno Dei, videris tibi bene facere, si quasi pauperem miseratus, abscondas et contegas iniquitatem illius, et velis eum justificare, ut quasi causam bonam habere videatur: et si reprehensus fueris quod male judicasti, quasi de misericordia respondes: Novi, et ego scio; sed pauper erat, misericordia ei debebatur. Quomodo tenui
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii tenax ẽ. obliuiscatur miscdiam:
seretur enim: considerat imaginem suã:
fragilitatem nrãm: errorem nr̃mꝰ ceci¬
se donat peccata: non conuersis ñ do¬
nat: Misericors est & iustus. Nunqͥd au¬
tem aut iudicium amisit: aut ñ debut
iudicare inter conuersos et non conũ¬
sos: Anuobis iustum uidetur. ut con¬
uersus et non conuersus ȩqualiter ha¬
beantur: ut eo modo suscipiatur confi¬
tens et mentiens. humilis & suꝑbus:
in eos utiq quib dicturus ẽ: Esuruii:
et dedistis mͥ mandueare Et enim di¬
miserebitur. Ergo inillo iudicio erit
et miscđia: s ñ erit sine iudicio Si
sa miscdia iusta erit᷑ quia confusa ñ
erit: Miscdia ẽ. certe ut dimittantur
peccata: miscđia ẽ. ut tribuatur uita
eterna: Yide ibi iudicium: Dimittite
et dimittetur uob̃: date et dabitur uob̃.
Certe dabitur uob̾. et dimittetur uobis:
miscđia ẽ: Si inde recessisset iudiciũ.
ñ diceret. inqua mensura mensi fueri¬

Expanded text:
judicii tenax est, obliviscatur misericordjudicii tenax est, obliviscatur misericordseretur enim, considerat imaginem suam, fragilitatem nostram, errorem nostrum, caecise donat peccata, non conversis non donat. Misericors est injustis? Numquid et judicium amisit, aut non debuit judicare inter conversos et non conversos? An vobis justum videtur, ut conversus et non conversus aequaliter habeantur; ut eo modo suscipiatur confitens et mentiens, humilis et superbuin eos utique quibus dicturus est: Esurivi, et dedistis mihi manducare . Etenim dimiserebitur . Ergo in illo judicio erit et misericordia, sed non sine judicio. Si sa misericordia justa erit, quia confusa non erit. Misericordia est certe ut dimittantur peccata, misericordia est ut tribuatur vita aeterna: vide ibi judicium, Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Certe, dabitur vobis, et dimittetur vobis, misericordia est. Si inde recessisset judicium, non diceret: In qua mensura mensi fueri
Abbreviated transcription (Latin):
tit: Hortatur pigros: consolatur
afflictos: docet studiosos: adiuuat
dimicantes: neminem deserit labo¬
rantem. et exclammantem adse: do¬
nat unde sibi sacrificetur. ipse tribu¬
it unde placetur Magnum mise¬
ricordiȩ tempus ñ nos transeat fr̃s.:
ñnos transeat Uenturum ẽ. iudiciũ:
Erit et tunc penitentia. siã ĩfructuosa
Dicent intra se penitentiã agentes: &
p̃angustia sp̃s gementes Certe ista
scripta sunt in libro sapientie: Quid
nob̾ ꝓfuit suꝑbia. et diuitiarum iac¬
tantia quid contulit nobis: Transie¬
runt omĩa tanquam umbra: Modo
dicamus transeunt omĩa tanquam
umbra: modo fructuosȩ dicamus tͣns¬
eunt: ne tunc dicamus infructosȩ: oĩa¬
transierunt: hoc ergo ẽ tempꝰ miseri¬
cordiȩ: erit et iudicii: Ne putetis au¬
tem fr̃s: quia ista ase possunt indõ
aliquo separari modo: Uidentur enĩ
sibi aliquando contraria: ut qui mi¬
sericors est. ñ seruet udicium: et qui

Expanded text:
tit: hortatur pigros, consolatur tit: hortatur pigros, consolatur afflictos, docet studiosos, adjuvat dimicantes: neminem deserit laborantem et exclamantem ad se: donat unde sibi sacrificetur, ipse tribuit unde placetur. Magnum misericordiae tempus non transeat, fratres, non nos transeat. Venturum est judicium: erit et tunc poenitentia, sed jam infructuosa. Dicent intra se poenitentiam agentes, et prae angustia spiritus gementes, certe ista scripta sunt in libro Sapientiae, Quid nobis profuit superbia, et divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra . Modo dicamus, Transeunt omnia tanquam umbra. Modo fructuose dicamus, Transeunt: ne tunc dicamus infructuose, Transierunt. Hoc est ergo tempus misericordiae, erit et judicii. 11. Ne putetis autem, fratres, quia ista a se possunt in Deo aliquo modo separari. Videntur enim sibi aliquando contraria, ut qui misericors est, non servet judicium; et qui
Abbreviated transcription (Latin):
Habemus ergõ fidelem deum: Distin¬
guamus potius fidelem dm: afideli
homine: Fidelis homo ẽ credens pro¬
mittenti dõ: fidelis ds̃ ẽ exhibens qd
ꝓmisit homini: Teneamus fidelissi¬
mum debitorem: quia tenemus mi¬
abillo habeamus quicqͥd illi offeri¬
mus: et exillo sit quicqͥd boni sumꝰ
Omĩa dona quib gaudemus: ab illo s̃.
Quis enim cognouit sensum dñi:
aut quis consiliarius eius fuit: aut
quis prior dedit ei: et retribuetur
dimus: et tenemus debitorem: Unde
debitorẽ: Quia promissorẽ. Non dici¬
te fallit Noli tu eum fallere: immo tu te
noli fallere: Quis enim fallit omĩa sci¬
entem: Sed mentita ẽ. iniquitas sibi.m̃
sam miscđiam et iudicium: Miscdiȩ
tempus modoẽ: iudicii tempꝰ pꝰ erit
Utide ẽ miscđiȩ tempus: Nocat modo
auersos: donat peccata conuersis: Pa¬
tiens ẽ suꝑ peccatores: donec conu̾tan¬
tur: Quandocunq conuersi fuerint.
preterita obliuiscitur: futura ꝓmit¬

Expanded text:
Habemus ergo et fidelem Deum: distinHabemus ergo et fidelem Deum: distinguamus potius fidelem Deum a fideli homine. Fidelis homo est credens promittenti Deo; fidelis Deus est exhibens quod promisit homini. Teneamus fidelissimum debitorem, quia tenemus miab illo habeamus quidquid illi offerimus, et ex illo sit quidquid boni sumus. Omnia bona quibus gaudemus, ab illo sunt. Quis enim cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit; aut quis prior dedit ei, et retribuetur dimus; et tenemus debitorem. Unde debitorem? Quia promissor est. Non dicite fallit, tu eum noli fallere: imo tu te noli fallere. Quis enim fallit omnia scientem? Sed mentita est iniquitas sibi . Qsam misericordiam et judicium. Misericordiae tempus modo est, judicii tempus post erit. Unde est misericordiae tempus? Vocat modo aversos, donat peccata conversis: patiens est super peccatores, donec convertantur: quandocumque conversi fuerint, praeterita obliviscitur, futura promit
Abbreviated transcription (Latin):
latio. nͥ ineffabilem dm: In effabilis
enim ẽ: quem fari ñ potes. Et si fari¬
enum eum ñ potes. et tacere ñ debes:
quid restat nͥ ut iubiles. ut gaude¬
at cor tuum sine uerbis. et in men¬
sa latitudo gaudioꝵ metas ñ habe¬
at fsillabarum: Bene canite ei in
etiam displicet ñ rectis. rectus ẽ. ille: et
omĩa oꝑa eius infide: Tua sint oꝑa
infide: quia et iustus exfide uiuit: &
fides ꝑdilectionem oꝑatur Tua sint
oꝑa infide: qui indm̃ credendo fidelis
efficieris: Oꝑa dĩ quomͦ possunt esse
infide: qͣsi et ds̃ exfide uiuat: Inue¬
numus et dm̃ fidelem: et hoc ñ uerbis
nr̃is dicitur: Apłm audi fidelis inqͥt¬
ds̃ qͥuos ñꝑmitut temptari supͣ qͣm
potestis ferre: s faciet cum temptati¬
one etiam exitum ut possitis susti¬
nere Audistis fidelem dm̃: audite &
alibi Si tolerauimus: et conregnabi¬
mus Si negauerimus: et ille nos ne¬
gabit: Si ñ credimus: et ipse fidelis¬

Expanded text:
latio, nisi ineffabilem Deum? Ineffabilis latio, nisi ineffabilem Deum? Ineffabilis enim est, quem fari non potes: et si eum fari non potes, et tacere non debes, quid restat nisi ut jubiles; ut gaudeat cor sine verbis, et immensa latitudo gaudiorum metas non habeat syllabarum? Bene cantate ei inetiam displicet non rectis, rectus est ille. Et omnia opera ejus in fide. Tua sint opera in fide. quia justus ex fide vivit , et fides per dilectionem operatur : tua sint opera in fide, quia in Deum credendo fidelis efficeris. Opera Dei quomodo possunt esse in fide, quasi et Deus ex fide vivat? Invenimus et Deum fidelem, et hoc non verbis nostris dicitur, Apostolum audi: Fidelis, inqon permittat tentari supra quam potestis ferre, sed faciat cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere . Audistis fidelem Deum, audite et alibi: Si toleramus, si negauerimus, et ille nos negabit: si non credimus, ille fidelis