comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pictatem qua diuina requies cõparat᷑.
Malunt enim suꝑbe hoc posse quod an¬
głus. quam deuote hoc eẽ quod angłs
Non enim sẽs quisquã potestate sua gau¬
det. s. eius aquo habet posse. Quicqͥd
congruent̃ pot̃: & nouit potentuis ec̃
coniungi omĩpotenti pia uolũtate
quam ꝓpria uoluntate posse quod
contremiscant qui talia non possunt.
mirantes doceret ampliora. & tempo¬
ralib insolitis intentos atq suspen¬
sos. ad eterna atq interiora conuer¬
teret.Uenite inquit ad me qui labo¬
ratis & onerati estis. & ego uos reficiã.
Tollite iugum meum suꝑuos & ñ dir̃
discite a me quatriduanos mortuos
suscitare: s ait. Discite ame quia mi¬
tissum & humilis corde ꝓotentior ẽ em̃¬
& tutior & iustior solidissima humilitas:
quam uentosissima celsitudo. Q ido
sequit᷑ dicens. Et inuenietis requiem am¬
mab ur̃is. Dilectio cnĩ ñ inflat᷑. & dens
dilectio est: & fideles indilectione acqͥ

Expanded text:
pietatem, qua diuina requies comparatur. pietatem, qua diuina requies comparatur. malunt enim superbe hoc posse quod angelus, quam deuote hoc esse quod angelus. non enim sanctos quisquam potestate sua gaudet, sed eius a quo habet posse quidquid congruenter potest, et nouit potentius esse coniungi omnipotenti pia uoluntate, quam propria uoluntate posse quod contremescant qui talia non possunt. mirantes doceret ampliora et temporalibus insolitis intentos atque suspensos ad aeterna atque interiora conuerteret: uenite, inquit, ad me, qui laboratis et onerati estis, et ego nos reficiam; tollite iugum meum super uos. et non dixit: discite a me quadriduanos mortuos . suscitare, sed ait: discite a me, quia mitis sum et humilis corde. potentior est enim et iustior solidissima humilitas quam uentosissima celsitudo. et ideo sequitur dicens: et inuenietis requiem animabus uestris. dilectio enim non inflatur, et: deus dilectio est, et: fideles in dilection
Abbreviated transcription (Latin):
tuum tanquam teipsum.
& ineuglio: Om̃ia que cunq uultis. ut
faciant uob̾ homines bona: hec & uos
facite illis. Hec ẽ enum lex & ꝓphete: &
pleraq alia repperimus in litteris scĩs.
inquib sola dilectio ꝓximi ad ꝑfecti¬
onem p̃cipi iudetur. & taceri dedile¬
ctione dĩ:. cum in utroq precepto lexpẽ¬
deat & ꝓphete. S. & hocidõ. quia et
qui pximum diligit. consequens est
ut ipsam p̃cipue dilectionẽ diligat.
Ds̃ aut̃ dilectio est: & qui manet indile¬
ctione in dõmanet. Consequens gͦ ẽ:
ut pcipue dm̃ diligat. Qua ꝓpt̃ qui
querunt dm̃ ꝑistas potestates que mũdi
p̃sunt uel partib mundi auferuntur
ab eo longeq iactant᷑: non int̾ualtis lo¬
corum. s diuersitate affectuum. Exe¬
rius enim conant᷑ irȩ: & interiora sua
deserunt. quib interior ẽ ds. Itaq etã
si aliquam scam celitem potestatem ut
audierint uelut cũq cogitauerint. fa¬
cta magis eius appetunt que humana
miratur in firmitas. Non imitantur

Expanded text:
tuum tamquam te ipsum, euangelio: omnia, quaecumque uultis ut faciant uobis homines bona, haec et uos facite illis; haec est enim lex et prophetae. et pleraque alia reperimus in litteris sanctis, in quibus sola dilectio proximi ad perfectionem praecipi uidetur et taceri de dilectione dei, cum in utroque praecepto lex pendeat et prophetae. sed et hoc ideo, quia et qui proximum diligit consequens est, ut ipsam praecipue dilectionem diligat; deus autem dilectio est, et qui manet in dilectione, in deo manet. consequens ergo est ut praecipue deum diligat. Quapropter qui quaerunt deum per istas potestates, quae mundo praesunt uel partibus mundi, auferuntur ab eo longeque iactantur, non interuallis locorum, sed diuersitate affectuum; exterius enim conantur ire et interiora sua deserunt, quibus interior est deus. itaque etiam si aliquam sanctam caelitem potestatem uel audierint uel utcumque cogitauerint, facta magis eius appetent, quae humana miratur infirmitas, non imitantur
Abbreviated transcription (Latin):
nolentiũ. ex libro questionum libri nu¬
uod precipitur merorum¬
quomͦ expientur peccata que ñ
sponte cõmutunt᷑. merito que¬
ritur que sint ipsa peceata nolentium:
uttũ qͥ anescientib cõmituntur. An
etiam possit recte dici peccatum ec̃ no¬
lentis quod facere compellitur. Nã et
hoc contra uoluntatẽ facere dicisolet.
s. utiq uult ꝓpt̾ quod facit᷑. tanquã
si peierare nolit & facit cum uult ui¬
uere. si quis quã nisi fecerit mortẽ mi¬
netur. Uult gͦ facere quia uult uiuere:
& idõ non ꝑseipsum appetendout
falsum iuret:s ut falsum iurando ui¬
uat. Quod si ita ẽ: nescio utrum possint
dici ista peccata nolentium. qualia hic
dicunt᷑ expianda. Nam si diligent̃ con¬
sideret᷑ forte ipsum peccare nemouelit:
s ꝓpt̾ aliud fit quod uult qui peccat. os̃
quippe homines qui scient̃ faciunt qd
non licet. uelint licere: usq ad eo ipsũ
peccare nemo appetit ꝓpt̾ hoc ipsum.

Expanded text:
nolentium; ex libro Quaestionum libri Nnolentium; ex libro Quaestionum libri Nuod praecipitur quomodo expientur peccata quae non sponte committuntur, merito quaeritur quae sint ipsa peccata nolentium: utrum quae a nescientibus committuntur, an etiam possit recte dici peccatum esse nolentis, quod facere conpellitur; nam et hoc contra uoluntatem facere dici solet. sed utique uult propter quod facit; tamquam si peierare nolit, et facit, cum uult uiuere, si quisquam, nisi fecerit, mortem minetur. uult ergo facere, quia uult uiuere, et ideo non per se ipsum adpetendo, ut falsum iuret, sed ut falsum iurando uiuat. quod si ita est, nescio utrum possint dici ista peccata nolentium, qualia hic dicuntur expianda. nam si diligenter consideretur, forte ipsum peccare nemo uelit, sed propter aliud fit, quod uult qui peccat. omnes quippe homines, qui scientes faciunt quod non licet, uellent licere: usque adeo ipsum peccare nemo adpetit propter hoc ipsum,
Abbreviated transcription (Latin):
abisto reatu non mereant᷑ absolui. etiã
qui nondum nati nichil alicubi ꝓpria
sna uita egerunt uel boni uel mali. et
quomͦ ds̃ etiã si non de traduce animas
creat. non sit tam̃ auctor reatus eius dẽ
ppt̃ quẽ redemptio sacram̃ti necessaria
est anima pariuili. magna questio::
Aliamq disputationem desiderat. Eo
tam̃ quantum arbitror moderamine tẽ¬
peratam. ut magis inquisitio cauta lau¬
detur quam p̃cipitata rep̃hendatur
assertio. Ubienim de re obscurissima
disputatur. non aduiuantib diuina¬
rum auctoritate certis clarisq docu¬
m̃tis. cohib̾e se debet humana p̾sũp¬
tio: nichil faciens in partem alteram
declinando. & sienum quodlibet hoꝵ
quemadmodũ demonstrari. & expli¬
cari possint ignorent: illud tam̃ credo.
quod etiam hinc diuinorum eloquio¬
rum clarissima auctoritas eẽt. si hõ
id sine dispendio promisse salutis igno¬
rare nonposset. cccliuii. quę sint peccata

Expanded text:
ab isto reatu non mereantur absolui, etiam ab isto reatu non mereantur absolui, etiam qui nondum nati nihil alicubi propria sua uita egerunt uel boni uel mali, et quomodo deus, etiam si non de traduce animas creat, non sit tamen auctor reatus eiusdem, propter quem redemtio sacramenti necessaria est animae paruuli, magna quaestio est aliamque disputationem desiderat, eo tamen, quantum arbitror, moderamine temperatam, ut magis inquisitio cauta laudetur, quam praecipitata reprehendatur assertio. ubi enim de re obscurissima disputatur non adiuuantibus diuinarum auctoritatum certis clarisque documentis, cohibere se debet humana praesumtio, nihil faciens in partem alteram declinando. etsi enim quodlibet horum, quemadmodum demonstrari et explicari possit, ignorem, illud tamen cquod etiam hinc divinorum eloquiorum clarissima auctoritas esset, si homo id sine dispendio promissae salutis ignorare non posset. CAPUT CCCXLVII. Quae sint peccata
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt. Nec dubitandum eot eis qͥ
diuina scripta fidelit̃ legunt. fidelit̃
audiunt. fidelit tenent. quod ab illa
carne que prius uoluntate peccati fa¬
ctaest caro peceati. deinceps ꝑsuccessi¬
onem transeunte in om̃s transcriptione
iniquitatis & mortis carosit ꝓpagata
peccati. excepta una similitudine car
cati. De anima uero utrum & ip̃sa eodẽ
modo ꝑpagata. reatii queͥ ei dimitatur
abstricta sit. Neq enim possumꝰ dicere
solam carnem pariuili non etiã arima
indigere saiuatoris & redemptoris aui¬
lio. alicnãq ẽẽ ab ea grãrũ actionẽ. q̃
inpsalmis ẽ. uͥ legimꝰ & dicimꝰ Binie¬
dic anima mea dñm. & noli obliuisci
om̃s retributiones eiꝰ. qui ꝓpituis fit
om̃ib inquitatib tius. qui sanat om̃s
langͥores tuos. qui redimit de corruptio¬
ne uitam tuã: anetiam non ꝓpagata es
ipso quo carm peccati aggrauanda mi¬
seetur. iam ipsius peccati remissione. et

Expanded text:
dixerunt. nec dubitandum est eis qui dixerunt. nec dubitandum est eis qui diuina scripta fideliter legunt, fideliter audiunt, fideliter tenent, quod ab illa carne, quae prius uoluntate peccati facta est caro peccati, deinceps per successionem transeunte in omnes transcriptione iniquitatis et mortis caro sit propagata peccati excepta una similitudine carncati. De anima uero, utrum et ipsa eodem modo propagata reatu, qui ei dimittatur, obstricta sit-neque enim possumus dicere solam carnem paruuli, non etiam animam indigere saluatoris et redemptoris auxilio alienamque ab ea esse gratiarum actione, quae in Psalmis est, ubi legim noli obliuisci omnes retributiones eius, qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes langores tuos, qui redimet de corruptione uitam tuam — an etiam non propagata eo ipso, quod carni peccati aggrauanda miscetur, iam ipsius peccati remissione et
Abbreviated transcription (Latin):
presulget. quinumeri ꝑse multiplicati.
adiuicenarium ꝑueniunt. Quat̃ enĩ quim
uel quinquies quat̾m: iuginti sunt. Talis
popłs ut p̃dixi eruditus in regnũ cȩlorũ
ꝑduo testam̃ta. uetus & nouũ. Nonde cli¬
nas in dexteram suꝑba p̃sumptio ne iusti¬
tiȩ. neq insinistram secura dilectione
peccati. int̾ram illius ꝓmissionis intͥbit:
Ubiiam peccata ulterius nec nobꝰ domã¬
da optemus neq in nob̃ punienda time¬
amus: ab illo redemptore liberati qui
non uenundatus sub peccato. redemit
isrł ab omib iniquitatib eius. suie pro¬
priam. cuis quam uitam cõmissis. siue
originalit tractis. Non enĩ parum diui¬
narum scripturarum auctoritati ueri¬
tatiq censerunt. qui & si noluerint lit¬
teris suis aꝑte exprimere pariuilis remis¬
sionem necessariam peccatoꝵ: redempti¬
one tameis opus eẽ confessi sunt. Alio
quippe uerbo etiam ipso de xp̃i ana eru¬
ditione deprõpto: nichil aluit omĩno

Expanded text:
praefulget. qui numeri per se multiplicati praefulget. qui numeri per se multiplicati ad uicenarium perueniunt; quater enim quini uel quinquiens quaterni uiginti sunt. talis populus, ut praedixi, eruditus in regno caelorum per duo testamenta, uetus et nouum, non declinans in dextram superba praesumptione iustitiae neque in sinistram secura dilectione peccati in terram illius promissionis intrabit, ubi iam peccata ulterius nec nobis donanda optemus nec in nobis punienda timeamus ab illo redemptore liberati, qui non uenundatus sub peccato redemit Israhel ab omnibus iniquitatibus eius siue propria cuiusquam uita commissis siue originaliter tractis. Non enim parum scripturarum diuinarum auctoritati ueritatique cesserunt, qui, etsi noluerunt litteris suis aperte exprimere paruulis remissionem necessariam peccatorum, redemptionem tamen eis opus esse confessi sunt. alio quippe uerbo, etiam ipso de christiana eruditione deprompto, nihil aliud omnino
Abbreviated transcription (Latin):
iuxit incarne int aliena peccata. sine
peccato mortuus est ꝓpt̾ nr̃a peccata.
Non declinemus in dexteram aut adsini¬
stram. In dexteram enim declinare est.
seipsum deciꝑe. dicendo se eẽ sine peccato.
Insinistrã aut̃ partem: nescio quã ꝑuersã
& pͣaruam securitatẽ. se tanquam inpu¬
ne dare peccatis. Uias emm que adextͣs
sunt nouit dominus.qui solus sine pec¬
cato est: & nrã potest ddelere peccata. ꝑ¬
uersȩ autem sunt. que asinistris. amicitie
cum peccatis. Talis etiã illi iugiiti anno¬
rum adu̾lescentuli figuram noui ppłi
premiserunt. qui interram ꝓmissionis
intrauerunt: qui nec indexteram nec
in sinistram dicti sunt declinasse. Non
enim & iuginti annorum etas comparã¬
daest innocentiȩ paruulorum: s nifal¬
lor hic numerus misticum aliquid ad¬
umbrat. & resonat. Netus enim testam̃¬
tum: inquinq moysi libris excellit. Nouũ
aut̃ quatuor eugłiorum auctoritatem

Expanded text:
vixit in carne, inter aliena peccata; sine vixit in carne, inter aliena peccata; sine peccato mortuus est, propter nostra peccata. Non declinemus in dextram aut sinistram; in dexteram enim declinare est se ipsum decipere dicendo se esse sine peccato, in sinistram autem per nescio quam peruersam et prauam securitatem se tamquam inpune dare peccatis. uias enim, quae a dextris sunt, nouit dominus, qui solus sine peccato est et nostra potest delere peccata; peruersae autem sunt, quae a sinistris, amicitiae cum peccatis. tales etiam illi uiginti annorum adulescentuli figuram noni populi praemiserunt, qui in terram promissionis intrarunt, qui nec in dextram nec in sinistram dicti sunt declinasse. non enim et uiginti annorum aetas conparanda est innocentiae paruulorum, sed, ni fallor, hic numerus mysticum aliquid adumbrat et resonat. uetus enim testamentum in quinque Moysi libris excellit, nouum autem quattuor euangeliorum auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
regnorũ. Ad quem ꝑpħa cũ missus
eẽt. eiq ppt̃ peccatum quod admiserat
euentura mala ex iracundia dĩ cõmina¬
retur. confessione peccati ueniã meruit:
respondente ꝓpħa. quod illud ei flagicuĩ
facinus qͣue remissum sit: & tam̃ consecu¬
ta sunt. quȩ dr̃ fuerat comminatus. ut
sic humiliaretur afilio. quare & hic non
dicitur si ds̃ ꝓpt̃ peccatũ illud fuerat cõ¬
minatus. cur dimisso peccato quod erat
minatus impleuit: nisi quia rectissime si
dictum fuerit respondebitur. Remissionẽ
illam peccati factam ne homo adꝑcipi¬
endam uitam impediretur eternã: sub
ut pietas hominis in illa humilitate exer¬
ceretur atq pbaretur: sic & mortẽ cor¬
poris. & ꝓpter peccatum ds̃ homini in¬
flixit. & post peccatorum remissionẽ
ꝓpter exercendam iustitiã ñ adhemit. Te¬
neamus gͦ in declinabilẽ fidĩ confessionẽ.
solus unus est. qui sine peccato natus ẽ.
In similitudine carnis peccati: sine peccato

Expanded text:
Regnorum, ad quem propheta cum missus Regnorum, ad quem propheta cum missus esset, eique propter peccatum quod admiserat, eventura mala ex iracundia Dei comminaretur, confessione peccati veniam meruit, respondente propheta, quod illud ei flagitium facinusque remissum sit, et tamen consecuta sunt quae Deus fuerat comminatus; ut sic humiliaretur a filio. Quare et hic non dicitur, Si Deus propter peccatum illud fuerat comminatus, cur dimisso peccato, quod erat minatus, implevit? nisi quia rectissime, si sic dictum fuerit, respondebitur, remissionem illam peccati factam, ne homo ad percipiendam vitam impediretur aeternam; subeffectum, ut pietas hominis 103 in illa humilitate exerceretur atque probaretur. Sic et mortem corporis, et propter peccatum Deus homini inflixit, et post peccatorum remissionem, propter exercendam justitiam non ademit. Teneamus ergo indeclinabilem fidei confessionem. Solus unus est qui sine peccato natus est, in similitudine carnis peccati; sine peccato
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie saro enim q̃ pͥmo facta ẽ. ñ erat caro pec¬
cati. in q̃ noluit homo int̃ delicias paradisi ser¬
uare iusticiã. Unde statuit ds ut pꝰ eiꝰ pecc̃m ꝓpagata
caro peccaq ad recipiendam iusticiã laborib
& molestus niteretur. Propter hoc etiam de
paradiso dimissus adam contͣ eden habitauit
id ẽ cont̃ sedem deliciarũ. ut significaret qͦd
in laborib qͥ ft̃ deliciis contrarii erudienda ec̃t
caro peccati. q̃ in deliciis obedientiam ñ serua¬
uit anteꝗͣ eẽt caro peccati Si cut ergo illi
primi homines postea iuste uiuendo.
unde merito creduntur ꝑ domini san¬
guinem ab extremo supplitio liberati
nontam̃ in ila uita meruerunt ad
paradisum reuoeari: sic & caro peccati
etiam si remissis peccatis homo in ea
uiste iuxerit. non continuo meretus
eã mortem ñ ꝑpeti quam traxit de ꝓpa¬
gine peccati. Tale aliquid nob̃ infimi¬
atum est de patriarcha dauid in libro

Expanded text:
justitiae. Caro enim quae primo facta est non erat caro pecjustitiae. Caro enim quae primo facta est non erat caro peccati, in qua noluit homo inter delicias paradisi servare justitiam. Unde statuit Deus ut post ejus peccatum propagata caro peccati ad recipiendam justitiam laboribus et molestiis niteretur. Propter hoc etiam de paradiso dimissus Adam, contra, Eden habitavit, id est, contra sedem deliciarum, ut significaret quod in laboribus, qui sunt deliciis contrarii, erudienda esset caro peccati, quae in deliciis obedientiam non servavit, antequam esset caro peccati. Sicut ergo illi primi homines, postea juste vivendo, unde merito creduntur per Domini sanguinem ab extremo supplicio liberati, non tamen in illa vita meruerunt ad paradisum revocari, sic et caro peccati, etiamsi remissis peccatis homo in ea juste vixerit, non continuo meretur eam mortem non perpeti, quam traxit de propagine peccati. Tale aliquid nobis insinuatum est de patriarcha David, in libro
Abbreviated transcription (Latin):
fuisset. fortassis ostenderem. que adiodũ
id quod se nosse arbitrantur ignorent.
& ne hoc asserere auderent. quanta rati¬
one formidare deberent. oftenderem.¬
cccliii. Quod baptizati ñ amorte com¬
muni .s. a supplitio liberentur ȩterno a
quo etiam primos homines dic̃ ꝑdñ san¬
guinẽ liberatos. & cur dauid peccato re
impleuerit. & de misterio numeri uice
baptismo paruiuloium scđdõ ppe finem.
equaquam igitur in morte ꝓ ui¬
stitia subeunda. uel contempnẽda
laudaretur. p̃cipua pacientia.
Isi mortis ñ eẽt magna multũq dura mo¬
lestia. Cuiꝰ timorem qui iuncit exfide.
magnam ipsius fidĩ comparat głam iu¬
stamq merredem. Unde mirandum nẽ.
& mortem corporis non fuisse uenturam
homini. nisi p̃cessisset peccatum. Cuiꝰ
etiam talis pena consequeretur: & post
remissionem peccatorum eam fidelib eue¬
nire ut in eiꝰ timore uincendo. exerceat᷑ fortitudo

Expanded text:
fuisset, fortassis ostenderem, quem ad modum fuisset, fortassis ostenderem, quem ad modum id, quod se nosse arbitrantur, ignorent et, ne hoc adserere auderent, quanta ratione formidare deberent. SaneCCCXLVI. Quod baptizati non a morte communi, sed a supplicio liberentur aeterno, a quo etiam primos homines dicit per Domini sanguinem liberatos; et cur David, peccato remimpleverit; et de mysterio numeri vicinBaptismo parvulorum, prope finem. Nequaquam igitur, in morte pro justitia subeunda vel contemnenda, laudaretur praecipua patientia, si mortis non esset magna multumque dura molestia; cujus timorem qui vincit ex fide, magnam ipsius fidei comparat gloriam, justamque mercedem. Unde mirandum non est, et mortem corporis non fuisse eventuram homini, nisi praecessisset peccatum, cujus etiam talis poena consequeretur: et post remissionem peccatorum, eam fidelibus evenire, ut in ejus timore vincendo exerceatur fortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
anime ceterȩ om̃s ex illo uno homine sic̃
corpora ꝑpropaginẽ. ansine ꝓpagine. sic
ulius unius acreatore singłis fiant. ab
ipso enim fieri. siue sic siue sic ñ negamꝰ
patere. ut etiam ipse consulam quomodo
inde anima peccatum originalit trahat.
Unde originalit̃ ipsa non trahit᷑. Om̃s
enim animas exadam trahere origina¬
le peccatum similit ñ negamus. ne in¬
palagianam heresim de testabilẽ. de te¬
stabilit irruamiis: Si hoc quod ego u¬
t̃rogo nec tuscis. sine me pacient̃ utrũq
nescire. quod tu int̾rogas. & quod ege
Si aut̃ iam senos᷑ quod int̾rogo: cũ hoc
etiam me docueris. Tunc & illud quod
uis ut respondeam nichil ibi metuens re¬
spondebo. Peto gͦ ne suecenscas. quia ñ
potui confirmare qd̾ q̃ris. s potui demon¬
strare qͥd queras: qd cũ inuen̾is cõfirmare ñ du¬
bites qͦd q̃rebas.E hoc qͥdem scitati tue sc̃bendũ
tas. sȩt̃m si illis qui hanc asserunt scribedũ

Expanded text:
animae ceterae ex illo uno homine sicut animae ceterae ex illo uno homine sicut corpora per propaginem an sine propagine sicut illius unius a creatore singulis singulae fiant — ab ipso enim fieri siue sic siue sic non negamus —, patere, ut etiam ipse consulam, quomodo inde anima peccatum originaliter trahat, unde originaliter ipsa non trahitur. omnes enim animas ex Adam trahere originale peccatum similitPelagianam haeresem detestabilem detestabiliter incurramus. si hoc quod ego interrogo nec tu scis, sine me patienter utramque nescire, quod tu interrogas et quod ego. si autem iam scis quod interrogo, cum hoc etiam me docueris, tunc et illud quod uis ut respondeam nihil ibi iam metuens respondebo. peto ergo, ne suscenseas, quia non potui confirmare quod quaeris, sed potui demonstrare quid quaeras. quod cum inueneris, confirmare non dubites quod quaerebas. Et hoc quidem sanctitati tuae scribetas. ceterum si illis, qui hanc adserunt, rescribendum
Abbreviated transcription (Latin):
immortalem. qm̃ sensum quoei post hac̃
uitam. uel bene uel male sit ammittere ñ
potest. Scio etiã ñ eam pactib ante cas¬
nem gestis includi in carnem meruisse:
S nec idõ eẽ in homine sine sorde peccati.
Nec si unius diei sicut scriptum est. fuerit
uita eius suꝑ terram. Ac ꝑhoc scio exadã
ꝑseriem generationis sine peccato nemi
nem uasci. Unde & pariuilis necessariũ
est ꝑ grãm regenerationis in xp̃o renasei
hȩc tam multa nec parua demnitio. uel de¬
origine animarum nr̃arũ. inquib plura
sunt ad eam scientiã ꝑtinentia que fidĩ
constant: & didicisse me gratulor. & nos¬
se confirmo. Qua ꝓpt̾ si nescio inorigine
animarum utrum illas dĩ hominibus
n ambigo: Scire quidem & hoc magis eligo.
quam nescire. S quãdui ñ possum. meliꝰ
hine dubito. quam uelut certũ. confirma¬
re aliquid audeo. quod illirei sit forte
contrarium de qua dubitare forte non
me. & iuis ut unum horum dissiniã. utru

Expanded text:
immortalem, quoniam sensum, quo ei post hanc immortalem, quoniam sensum, quo ei post hanc uitam uel bene uel male sit, amittere non potest. scio etiam non eam pro actibus. ante carnem gestis includi in carne meruisse, sed nec ideo esse in homine sine sorde peccati, nec si unius diei, sicut scriptum est, fuerit uita eius super terram. ac per hoc scio ex Adam per seriem generatnem nasci, unde et paruulis necessarium est per gratiam regenerationis in Christo renasci. haec tam multa nec parua de initio uel origine animarum nostrarum, in quibus plura sunt ad eam scientiam pertinentia, quae fide constant, et didicisse me gratulor et nosse confirmo. quapropter si nescio in origine animarum, utrum illas deus hominibusnon ambigo, scire quidem et hoc magis eligo quam nescire, sed, quam diu non possum, melius hinc dubito, quam uelut certum confirmare aliquid audeo, quod illi rei sit forte contrarium, de qua dubitare forte non me et uis, ut unum horum definiam, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
abillo qui scit omĩa discipulisu nosta
est urm scire tempora quȩ pat̃ posuit in
sua potestate. Utrum autem originẽ ani¬
marum quam ñdum scio: utrum scur io
est ꝑtineat adbos quid scire. ne hoc qͥdẽ
scio. Nam si saltim hoc scuẽ. quod nr̃mn
sit id scire. non solũ affirmare quãdiu
nescio. uerum etiam querere iam desiste¬
rem. Nunc aut̃ quãuis tamsit obscurũ.
atq ꝓfundum. ut plus ulic docendi
uelim scire si possem. Ꝙ licet multo ãpliꝰ
sit necessarium. quod ait ille sc̃s. notum
meum: Utinam tam̃ nec iuitium quod
adistam questionem attinet me lateret.
Uerum de ipso quoq initio meo ingratus
doctori meo ñ sum: quod animam meã¬
humanam spm̃ eẽ ñ corpus eũq ciratio¬
nalem. uel intellectualem scio:Nec eãdĩ
eẽ naturam.s potius creaturã aliquate¬
nus. Mortalem in quantum indeterius
cõmutari. & a uita di cuius participatione
beata fit alienari potest. Et aliquatenꝰ

Expanded text:
ab illo qui scit omnia discipuli sui, nosab illo qui scit omnia discipuli sui, nosest uestrum scire tempora, quae pater in sua pomarum, quam nondum scio, nostrum sit scire, id est pertineat ad nos id scire, ne hoc quidem scio. nam si saltem hoc scirem, quod nostrum non sit id scire, non solum adfirmare, quam diu nescio, uerum etiam quaerere iam desisterem. nunc autem, quamuis tam sit obscurum atque profundum, ut plus illic docendi uolo scire, si possum. et licet multo amplius sit necessarium, quod ait ille sanctus: notmeum\' —,utinam tamen nec initium meum, quod ad istam quaestionem attinet, me lateret! Uerum de ipso quoque initio meo ingratus doctori meo non sum, quod animam humanam spiritum esse, non corpus, eumque rationalem uel intellesse naturam, sed potius creaturam aliquatenus mortalem, in quantum in deterius commutari et a uita dei, cuius participatione beata fit, alienari potest, et aliquatenus
Abbreviated transcription (Latin):
utrolibet mͦ a summo. & uero dõ factam
eẽ ñ dubitem c Cur mͥ ñ sit fas dicere. sci¬
oanimam meam exoꝑe dĩ subsistere.
&& prorsus opus dĩ eẽ siue ex propagine
scit ds̃ scit: unum horum uis ut confir¬
mem. Possem si nossem. Quod si ipse
nosti: en habes mecupidiorem discere
quod nescio. quam docere quod nesciꝰ. Si
autem nescis sicut ego.⁊ ora sicut & ego.
ut siue ꝑquemlibet seruum siuĩ. sirie ꝑ
se ipsum magister ille nos doceat. qui dix̃
discipsis suis. Ne uelitis dici ab hominib
tam̃ scit expedire nob̃ ut etiam talia no¬
uerimus: qui nouit non solum quid doce¬
at. uerum etiam quid nob̃ dĩcere expe¬
diat. Nam confiteor dilectionituȩ cupidi¬
tatem meam. Cupio quidẽ & hoc scut
quod queris: s multomagis cuperem sei¬
re si fieri possit. quando p̃sentetur des¬
deratus om̃ib gentib. & quando regnũ
scõrum futurum sit. Quam unde in hane
terram uenire ceperim: & tam̃ illud cum

Expanded text:
utrolibet modo a summo et uero deo factam utrolibet modo a summo et uero deo factam esse non dubitem, cur mihi non sit fas dicere: scio animam meam ex opere dei subsistere et prorsus opus dei esse, sine ex propagine, scio, deus scit? unum horum uis ut confirmem. possem, si nossem. quod si ipse nosti, en habes me cupidiorem discere quod nescio, quam docere quod nescio. si autem nescis sicut ego, ora sicut et ego, ut siue per quemlibet seruum suum siue per se ipsum magister ille nos doceat, qui dixit discipulis suis: ne uelitis dici ab hominibusistus; si tamen scit expedire nobis, ut etiam talia nouerimus, qui nouit non solum quid doceat, uerum etiam quid nobis discere expediat. Nam confiteor dilectioni tuae cupiditatem meam: cupio quidem et hoc scire quod quaeris; sed multo magis cuperem scire, si fieri posset, quando praesentetur desideratus omnibus gentibus et quando regnum sanctorum futurum sit, quam unde in hanc terram uenire coeperim. et tamen illud cum
Abbreviated transcription (Latin):
non potuit animam sibi trahere sine pec¬
cato qui soluit nr̃a peccata: aut qui nouã
creauit ei carnem quam sine parente fec̃
ex terra: non potint nouam creaut car¬
ni quam sine uiro sumpsit ex femina.
go enim adhuc fateor Int cetera.¬
non inueni quemadmodum anima et
peceatum ex adam trahat. Uñ & dubitare
fas nonest. & ipsa ex adam ñtrahatur.
quod mͥ diligentius inquirendum. quam
inconsultius asserendum ẽ. Iuter cetera.
Uando autem nos alique cause in aliqͣ
questione non inmerito dubitare cõpellt̃.
non etiam hinc dubitare debemus utrũ
dubitare debeamus. De dubus quippe
reb sine dubitatione dubitandum est.
Uides quemadmodum apłs de seipso du¬
bitare non dubitet. utrum in corpore
an extra corpus raptus sit int̃cium cęlũ:
siue hoc siue illud nescio inquit. dr̃scit.
Curgͦ mͥ quãdui nescio dubitare ñ liceat
utrum anima mea in istam uitam exppa¬
gine quam sine ꝓpagine uenerit. cum eã

Expanded text:
non potuit animam sibi trahere sine pecnon potuit animam sibi trahere sine peccato, qui solvit nostra peccata, aut qui novam creavit animam ei carni quam sine parente fecit, ex terra non potuit novam creare carni, quam sine viro sumpsit ex femina.Ego enim adhuc, fateor, non inueni, quemadmodum anima et peccatum ex Adam trahat — unde dubitare fas non est — et ipsa ex Adam non trahatur. quod mihi diligentius inquirendum quam inconsultius asserendum est. INTER CETERA. Quando autem nos aliquae causae in aliqua quaestione non immerito dubitare compellunt, non etiam hinc dubitare debemus, utrum dubitare debeamus. de dubiis quippe rebus sine dubitatione dubitandum est. uides, quemadmodum apostolus de se ipso dubitare non dubitet, utrum in corpore an extra corpus raptus sit in tertium caelum; siue hoc siue illud, nescio, inquit, deus soit. cum ergo mihi, quamdiu nescio, dubitare non liceat, utrum anima mea in istam uitam ex propagine an sine propagine uenerit, cum eam
Abbreviated transcription (Latin):
om̃imodo. Nonest enim falsa inbaptismate
remissio peccatorum. nec uerbotenus dr̃.
s. ueraciter agitur. INter cetera.
Itaut & a me tua dilectio de hac questio¬
ne aliqiid audiat diffinitum. ñ parui e¬
stimandum immo precipue necessarium.
atq retinendum. quomͦ libet se origo ha¬
beat animarum. siue ex illa una. siue ex
nulla alia propagentur: mediatoris tam̃
animã nullũ ex adam traxisse peccatum
dubitare fas non est. Si enim nulla ꝓpa¬
gatur exaltera iͥl om̃s tenentur ꝓpagata
carne peccati. quanto minus credendũ ẽ
exꝑpagine peccatrici animam uenire nõ
potiusse. cuiꝰ carouenit ex uirgine. non
libidine concepta s. fide. ut eẽt insimili¬
tudine carnis peccati. non in carne peccati:
Si aut peceato prime anime peccatricis. i dõ
cȩtere terientur obnoxie. quia ex illosunt
ꝓpagatę. ꝓfecto ula quam sibi umigenitꝰ
coaptauit. aut peccatum inde non traxit.
aut om̃ino inde non tracta est. Neq enĩ

Expanded text:
omni modo. non est enim falsa in baptismate omni modo. non est enim falsa in baptismate remissio peccatorum nec uerbo tenus dicitur, sed ueraciter agitur. INTER CETERA. Vt autem et a me tua dilectio de hac quaestione aliquid audiat definitum, non parui aestimandum, immo praecipue necessarium atque retinendum, quomodolibet se origo habeat animarum, siue ex illa una siue ex nulla alia propagentur, mediatoris tamen animam nullum ex Adam traxisse peccatum dubitare fas non est. si enim nulla propagatur ex altera, ubi omnes tenentur propagata carne peccati, quanto minus credendum est ex propagine peccatrici animam uenire non potuisse, cuius caro uenit ex uirgine, non libidine concepta, sed fide, ut esset in similitudine carnis peccati, non in carne peccati. si autem peccato primae animae peccatricis ideo ceterae tenentur obnoxiae, quia ex illa sunt propagatae, profecto illa quam sibi unigenitus coaptauit aut peaut omnino inde non tracta est. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
tinebat. Quia & absente popło ids eccłialo¬
cus tam̃ ille nichilominus eccłia nũcupat᷑.
Hec responderent᷑ si ut dixi feminino genere
positum eẽnt quȩ exierunt de femorib ia¬
cob. idest que amme. Nunc uͦ cũ mascu¬
linum genus sit positũ. idest qui exierunt
de femorib iacob. quis ñ ita intelligere
malit. Om̃s amme eorum. qui exierunt
de femorib etꝰ. idest anime hominumꝰ ut
etiã sit possit intelligi scđm corpus tãtũ
mͦ exisse homines de femorib patris. qͦꝵ
erant ille animȩ ꝑquarum numerum in¬
telligũt᷑ tot hominesͤ. Int cetera.¬
igͦ ita potes animarum asserere sine ulla
ꝓpagine nouitatẽ. ut ratione iusta et
a fide catholica non aliena. Etiam sic pec¬
cato primi hominis ostendantur obnͦxie:
adserere quod sentis ut potes. Si autemñ
eas alit̾ potes appagine facere alienas. nͥ¬
u simul facias ab om̃i peccati iunculo li¬
beras: cohibete abhuiꝰ modi disputatione

Expanded text:
tinebat, quia et absente populo. id est ecclesia lotinebat, quia et absente populo. id est ecclesia locus tamen ille nihilo minus ecclesia nuncupatur. haec responderentur, sicut dixi, si feminino genere positum esset \'quae exierunt de femoribus Iacob\', id est quae animae. nunc uero cum masculinum genus sit positum. id est \'qui exierunt de femoribus Iacob\', quis non ita intellegere malit: \'omnes animae eorum, qui exierunt ex femoribus eius,\' id est animae hominum, ut etiam sic possint intellegi smodo exisse homines de femoribus Patris, quorum erant illae animae per quarum numerum intelliguntur tot homines? Si ergo ita potes animarum asserere sine ulla propagine novitatem, ut ratione justa et a fide catholica non aliena, etiam sic peccato primi hominis ostendantur obnoxiae, assere quod sentis, ut potes; si autem non eas aliter potes a propagatione facere alienas, n simul facias ab omni peccati uinculo liberas, cohibe te ab huius modi disputatione
Abbreviated transcription (Latin):
enodande huic questioni ñ sufficit. nec
si ita legeret᷑ genere feminino. que exiert̃
de femorib eius: ut animas intelligeremꝰ
que exierunt. Idõ autem ñ sufficeret. qm̃
& anime nomine corpus solũ posse sig¬
nificari mͦ quodam locutionis ostenditur.
quo significat᷑ ꝑid quod continetur id qd
continet: sicuti quidam uina coronant¬
dixit. cum coronarentur uasa innaria.
Uinum enim continctur: uas continet. Sic̃
gͦ appellamus eccłiã basylicam quo conti¬
netur ppłs. qui uere appellatur eccłia. ut
nom ecclie idest ppłi qui continet signi¬
fic ĩmus ꝑ locum qui continet. ita quod
animȩ corporib continetur. intelligicor¬
pora filiorum ꝑ nominatas animas p̾sst̃.
Sic enim melius accipitur etiam illud qd̃
lex inquinari dicit eum qui intrauerit su¬
ꝑ ammam mortuã hoc est suꝑ defuncti
cadauer: ut nomine ammȩ mortue mortu¬
um corpus intelligatur. quod anmam con¬

Expanded text:
enodandae huic quaestioni non sufficeret, nec enodandae huic quaestioni non sufficeret, nec si ita legeretur genere feminino \'quae exierunt de femoribus eius\\ ut animas intellegeremus, quae exierunt. ideo autem non sufficeret, quoniam et animae nomine corpus solum posse significari modo quodam locutionis ostenditur. quo significatur per id, quod continetur, illud, quod continet, sicut ait quidam: \'Vina coronant\', cum coronarentur uasa uinum: uinum enim continetur, uas continet. sicut ergo appellamus ecclesiam basilicam, qua continetur populus, qui uere appellatur ecclesia, ut nomine ecclesiae, id est populi. qui continetur, significemus locum, qui continet, ita, quod animae corporibus continentur. intellegi corpora filiorum per nominatas animas possunt. sic enim melius accipitur etiam illud. quod lex iuquinari dicit eum. qui intrauerit super animam mortuam. hoc est super defuncti cadauer. ut nomine animae mortuae mortuum corpus intellegatur. quod animam con
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui ꝓpaginẽ animarum in considera¬
ta temeritate defendunt. Int̾ alia testi mo¬
na quȩ suȩ causȩ suffragari arbitrant᷑.
millũ quasi manifestuis & expressius ꝓse
possunt putare ꝓferendum: quã id quod
ingenesi scriptum est. Om̃s aut̃ anime
que introierunt cum ia cob inegyptũ qui
exierunt de femorib eius. Hocenim ue¬
lut euidentis simo testimonio possunt
credianimȩ infilios exparentib ꝓpaga¬
ri. qm̃ satis aꝑte dictum uidetur animas
etiam defęmorib iacob. ñ sola exisse cor¬
pora filiorũ ut eo modo etiam ulud intel¬
ligi uelint aparte totum quod dixit adã
cum illi mulier eius ostenderctur. Hoc
nunc os ex ossib meis. & caro de carne
mea. Nonenim dixit. & anima de anĩa
mea .S. ita fieri potest. ut carne nomi¬
nata utriiq intelligatur: sic̃ hic aninas
nominauit. & tam̃ etiam corpora in fi¬
liis intelligi uoluit: s hoc testimonium
certe quasi tam clarum atq manifestũ.

Expanded text:
illi, qui propaginem animarum inconsiderailli, qui propaginem animarum inconsiderata temeritate defendunt, inter alia testimonia, quae suae causae suffragari arbitrantur. nullum quasi manifestius et expressius pro se possunt putare proferendum quam id, quod in Genesi scriptum est: Omnes autem animae, quae introierunt cum Iacob in Aegyptum, qui exierunt de femoribus eius. hoc enim uelut euidentissimo testimonio possunt credi animae in filios ex parentibus propagari, quoniam satis aperte dictum uidetur animas etiam de femoribus Iacob non sola exisse corpora filiorum, ut eo modo etiam illud intellegi uelint a parte totum, quod dixit Adam. cum illi mulier eius ostenderetur: Hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea; non enim dixit -et anima de anima mea\', sed ita fieri potest, ut carne nominata utrumque intellegatur, sicut hie animas nominauit et tamen etiam corpora in filiis intellegi uoluit.. Sed hoc testimonium certe quasi tam clarum atque manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
iudes quem admodũ possit aresistentib
responderi. Utrum enim cum fingit exa¬
liquo fingat. an ex nichilo. incertumẽ.
Illud tam̃ int cętera testimo niũ udetur
eẽ p̃cipuũ: quod in libro salomonis ec¬
cłiaste legitur. Q reu tetur puluis intra
sicut erat. Et spe reuertetur addm qui
dedit cum: s. facillune respondetur cor¬
pus in terram. de qua factumest primũ
hominis corpus & sp̃c ad dm̃ a quofa¬
ctaest prima hominis anima. Sicut
enim nr̃m corpus inquiunt quamius
ex primo illo corpore ꝓpagatum sit. eo
tamen redit unde ipsum primũ corpus
effectum est.: sic anima nr̃a quamuis
ex illa anima ꝓpagata ñ ad nichilũ
quia immortalis est. s. ad illum redit a
quo ipsa prima anima factaest. Ac ꝑ
hoc ulud quod scriptum est. despũcu
iusq hominis redeat ad dm̃ quidedit
eum. Non soluit istam obscurissimam
questionem: quia siue ex iuo. siue exmil¬
lo alio ds utiq dedit eum. stẽs

Expanded text:
uides quemadmodum possit a resistentibus uides quemadmodum possit a resistentibus responderi: utrum enim, cum fingit, ex aliquo fingat an ex nihilo, incertum est. illud tamen inter cetera testimonium uidetur esse praecipuum, quod in libro Salomonis Ecclesiaste legitur: et reuertetur puluis in terram, sicut erat, et spiritus reuertetur ad deum, qui dedit eum. sed facillime respondetur: corpus in terram, de qua factum est primum hominis corpus, et spiritus ad deum, a quo facta est prima homienim nostrum corpus, inquiunt, quamuis ex primo illo corpore propagatum sit, eo tamen redit. unde ipsum primum corpus effectum est. sic anima nostra quamuis ex illa anima propagata non ad nihilum, quia inmortalis est, sed ad illum redit. a quo ipsa prima anima facta est. ac per hoc illud, quod scriptum est de spiritu cuiusque hominis, quod redeat ad deum, qui dedit eum, non soluit istam obscurissimam quaestionem, quia siue ex illo uno sine ex nullo alio deus utique dedit eum. Itemque
Abbreviated transcription (Latin):
flatum ex illo unoflatu. sicut om ne
corpꝰ hominis ex illo uno corpore faci¬
at. Anuero nouaquidem corpora faci¬
at ex uno. Animas autem nouas ex
nichilo. Quis enim congrua suis. Orignis
genera rerum. etiam deseminib facit nͥ
qui ipsa semina sine seminib facit. es
uͥres naturalit obscura nr̃m modulum
uincit. & aꝑte diuinascriptura ñ subue¬
nit: temere hinc aliquid definire huma¬
na cõliectura p̾sumit. Seđdm uitas aut̃
quos ꝓprias habere incipiunt. notios
homines dicimꝰ nasci. suie anima suic
corpore. At uͦ scđm originale peccatum
ueteres nascuntur: ido baptismate reno¬
uant᷑. Aliquid gͥ certũ de animȩ origi¬
ne ñdum in scripturis canonicis cõꝑi
Nam hi qui nouas sine uua ꝓpagine asse¬
runt animas fieri. int testimonia quib
id nituntur ostende. ponunt etiã illa
duo que paulo ante cõmemoraui: qui
fingit spm hominis in ipso. & qui fixit
singulatim corda hominum. De quib

Expanded text:
flatum ex illo uno flatu, sicut omne flatum ex illo uno flatu, sicut omne corpus hominis ex illo uno corpore faciat, an uero noua quidem corpora faciat ex uno, animas autem nouas ex nihilo. quis enim congrua suis originibus genera rerum etiam de seminibus facit, nisi qui ipsa semina sine seminibus fecit? sed ubi res naturaliter obscura nostrum modulum uincit et aperta diuina scriptura non subuenit, temere hinc aliquid definire humana coniectura praesumit. secundum uitas autem, quas proprias habere incipiunt, nouos homines dicimus nasci sine anima sine corpore. at uero secundum originale peccatum ueteres nascuntur; ideo baptismate . renouantur. Aliquid ergo certum de animae origine nondum in scripturis canonicis repperi. nam qui nouas sine ulla propagatione asserunt animas fieri, inter testimonia, quibus id nituntur ostendere, proponunt etiam illa duo quae paulo ante commemoraui: qui fingit spiritum hominis in ipso, et: qui fingit singillatim corda hominum. de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cula eẽ cridatur: tanquam illa natura atq
substantia qua ds̃ est quicquid cõmu¬
tabilis ee possit: quod eẽ aninã nemo
non sentit. qui se habere animansentit.
Nam quod attinet ad eius originem quafit
ut sit in corpore. utrum de illo uno sit qui
primum ereatus est quando factus est hõ
manimam uiuã. An similiter fiant singłis
single: nec tunc sciebãt. nec adhuc scio.
Exepistola ad optatum prima.
on erubescendum est homini confiteri
se nescire quod nescit. ne dumse scire
mentitur. nũquam scire mereat᷑. Quis
autem neget non uniꝰ tantum . s. omnis
animȩ creatorem dm̃. atq factorem. nisi
qui euis eloquus aꝑtissimȩ refragatur
sine ulla quippe ãbiguitate ꝑ ꝓpħam dic̃.
Omnem flatum ego feci. Animas uidelicet
intelligi uolens. quod uerba conseqñtia
manifestant. Non utiq unum. quẽ facto
Exterra homini primo inspirauit. sed
omnem flatum ipse fecit: ipse adhuc
facit. Queritur tam̃ utrum omnem

Expanded text:
cula esse credatur. tamquam illa natura atque cula esse credatur. tamquam illa natura atque substantia, qua deus est quidquid est, commutabilis esse possit; quod esse animam nemo non sentit, qui se habere animam sentit. nam quod attinet ad eius originem, qua fit, ut sit in corpore, utrum de illo uno sit qui primum creatus est, quando factus est homo in animam uiuam, an similiter fiant singulis singulae, nec tunc sciebam nec adhuc scio. EX EPISTVLA AD OPTATVM PRIMA. Non erubescendum est homini confiteri se nescire quod nescit, ne, dum se scire mentitur, numquam scire mereatur. quis autem negat non unius tantum, sed omnis animae creatorem deum atque factorem, nisi qui eius eloquiis apertissime refragatur? sine ulla quippe ambiguitate per prophetam dicit: omnem flatum ego feci, animas uidelicet intellegi uolens, quod uerba consequentia manifestant. non utique unum, quem facto ex terra homini primo inspirauit, sed omnem flatum ipse fecit, ipse adhuc facit. quaeritur tamen, utrum omnem
Abbreviated transcription (Latin):
tię sue reb. quȩ cotidie suis temporibus
oriuntur condendis ad hibere: de qua sapi¬
entia dictum est. ꝑtendit afine usq ĩfi¬
nẽ fortiter: &ñ dixit disposuit .s. dispo¬
nit omia suauit. Multum est enuim uel
tenuit sapere. quomͦ cõmutabilia. & tem¬
poralia ñ cõmutabilib & temporalibus
creatoris motib. s. ȩt̃na stabili iurtute
condantur.ccci III.
se sit anima Preuit respondeo. aut ipse est
aut ipsaᷤͦ anima factaest. S. & si ipse ẽ. factꝰ
c̃. De aninia quippe loquit᷑ ꝑysaiam ꝓpham
ds̃. uͥdicit. Omnem flatum ego feci. quod se¬
quentia satis indicant. Sequitur enim ꝓpter
peccatum modicum quid. contristaui illum:
idest ipsum flatum. Et cetera: que nisi de
anima humana intelligi nequeunt. In hac
enim questione maxime acuendum est. ne
anima non a dõ facta natura .s. ipsuis dei
substantia Tanquam unigenitus filius
quod est uerbum eiꝰ. Aut aliqua eius parti¬

Expanded text:
tiae suae rebus, quae cotidie suis temporibus tiae suae rebus, quae cotidie suis temporibus oriuntur, condendis adhibere. de qua sapientia dictum est: pertendit a fine usque ad finem fortiter et, non dixit: disposuit, sed: disponit omnia suauiter. multum est enim uel tenuiter sapere, quomodo commutabilia et temporalia non commutabilibus et temporalibus creatoris motibus, sed aeterna, stabili uirtute condantur. CCCXXXVI. se sit anima. breuiter respondeo: aut ipse est aut ipso anima facta est. sed et si ipse est, factus est. de anima quippe loquitur per Esaiam prophetam deus, ubi dicit: omnem flatum ego feci. quod sequentia satis indicant; sequitur enim: propter peccatum modicum quid contristaui illum, id est ipsum flatum, et cetera, quae nisi de anima humana intellegi nequeant. in hac enim quaestione maxime cauendum est, ne anima non a deo facta natura, sed ipsius dei substantia, tamquam unigenitus dei filius, quod est uerbum eius, aut aliqua eius parti
Abbreviated transcription (Latin):
sis naturis condendis intelligenda est facta:
Non ab earum amministratione quȩ cõdite
re feruntur. Cum gͦ natura rerum acreato¬
it amministratur. & ꝑ ordines p̃finitis lo¬
cis & temporib sius cuncta tiascunt᷑. ds
usq nunc oꝑatur. Namsids nẽ ista non¬
format. quomͦ legitur. Prius quã te forma¬
rem in utero nouite: quomͦ etiam accipipo¬
test. quod si fenũ agri quod hodie est et
cras inclibanũ mittitur ds̃ sic uestit.Nisi
forte citdendum est. fęnum adõ uestiri &
a dõ corpora formari: cũ enĩ dixit uestit.
ñ dep̃terita ordinatione.s. dep̃senti oꝑati¬
one satis indicat. Unde est etiã ulud apłĩ
deseminibus. quod supͣ cõmemoraui. Non
inquit corpus quod futurumest seminas
s. nudum granum ferre tritici. aut alicuiꝰ
ceteroꝵ. Ds aut̃ dat illi corpus quomodo
uoluerit. Non dixit dedit aut disposuit.
s. dat: ut creatorem intelligas efficiã sapien¬

Expanded text:
sis naturis condendis intellegenda est facta, sis naturis condendis intellegenda est facta, non ab earum administratione quae conditae referuntur. cum ergo natura rerum a creatore administratur et per ordines praefinitis locis et temporibus suis cuncta nascuntur, deus usque nunc operatur. nam si deus nunc ista non\'format, quomodo legitur: priusquam te formarem in utero, noui te? quomodo etiam accipi potest: quod si faenum agri, quod hodie est et cras in clibanum mittitur, deus sic uestit? nisi forte credendum est faenum a deo uestiri et a deo corpora non formari. cum enim dixit: uestit, non de praeterita ordinatione, sed de praesenti operatione satis indicat. unde est etiam illud apostoli de seminibus, quod supra commemoraui: non, inquit, corpus, quod futurum est, seminas, sed nudum granum fere tritici aut alicuius ceterorum; deus autem dat illi corpus, quomodo uoluerit. non dixit: "dedit" aut "disposuit", sed dat, ut creatorem intellegas efficaciam sapien
Abbreviated transcription (Latin):
caro possidebit regnumdi. & caro non
possi debit regnumdĩ. Etiã huiꝰ nomi¬
nis intelligentia discernatur. & nulla erit
questio: qm̃ caro scđm substantiã scđm
quam dictum ẽ. sp̃e ossa & carnem ñ habet
sicut me uidetis habere possidebit regnũ
dei: caro autem cum scđm corruptione
intelligitur non possidebit. Hoc enimex¬
positum est cũ diceret᷑. Caro & sanguis
regnum di non possidebunt In
co quod continuo additum est. Neq cor¬
ruptio incorruptionem possidebit: sicut
satis quantum arbitror disseruimus. ecc¬
lu. Utrũ singulatĩ acreatore dõ corpoꝵ lim¬
uod autem queris utrum singulatĩ
acreatore dõ corporum liniam̃ta
form̃t᷑. ñ te mouebit siquantum
potest humanamens potentiã diuinȩ ope¬
rationis intelligas. Quom enĩ negare po¬
terimus dm etiam nunc oꝑari cunctaq̃
creant᷑ cum dñs dicat. pat̾ m̃s usq nunc
oꝑat᷑. ũnde illa cessatio septimi dici ab ip¬

Expanded text:
caro possidebit regnum dei\' et caro non caro possidebit regnum dei\' et caro non possidebit regnum dei etiam huius nominis intellegentia discernatur et nulla erit quaestio. quoniam quam dictum est: spiritus ossa et carnem non habet, sicut me uidetis habere, possidet regnum dei; caro autem cum secundum corruptionem intellegitur, non possidebit. hoc enim expositum est, cum diceretur: caro et san g u is. regnum dei non possidebunt, in eo quod continuo additum est: neque corruptio incorruptionem possidebit, sicut satis, quantum arbitror, disseruimus. CCCXXXV. VTRVM SINGILLATIM A CREATORE DEO CORPORVM LINuod autem quaeris, utrum singillatim a creatore deo corporum liniamenta formentur, non te mouebit, si, quantum potest humana mens, potentiam diuinae operationis intellegas. quomodo enim negare poterimus deum etiam nunc operari , cuncta, quae creantur, cum dominus dicat: pater meus usque nunc operatur? unde illa cessatio septimi diei ab ip
Abbreviated transcription (Latin):
x una igitur eademq caritate dm̃¬
proximum que diligunus. Sed
mum. ꝓpt̃ dm̃. Quid emmest queso
quod exardescimus. cum audimnꝰ & legi¬
mus: Ecce nunc tempus acceptabile ec¬
ce nunc dies salutis niulam in quoquam
dantes offensionẽ ut non rephendatur
ministerium nr̃m. S. in om̃ĩb commien¬
Dantes nos metipsos ut dĩ ministros.In
multa pacientia. intribuiationis. inne

Expanded text:
ritate deuproximumque diligimus; sed mum propter deum. Quid enim est, quaeso, quod exardescimus, cum audimus et legimus: ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis, nullam in quoquam dantes offensionem, ut non reprehendatur ministerium nostrum, sed in omnibus commendantes nosmet ipsos ut dei ministros, in multa patientia, in trib