comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unde necesse ẽ.eti ã si ñ om̃e. aliquod tam̃
eos ex aduentu dñi qđ ñ habebant c̃traxis¬
se peccatũ. Illud ipsũ ꝓfecto ẽ. qđ in p̃sentẽ
sibique loquentẽ ñ crediderunt. eũq ini¬
micũ deputantes qm̃ uera dicebat. insuper
occiderunt. Hoc peccatũ tã magnũ & hor¬
rendũ. si ñ uenisset & locutus cis fuisset utiq
ñ haberent. Sicut ergo ibi cũ audiuimus.
peccatũ ñ haberent. ñ ome sed aliquod pec¬
catũ intelligimus. ita in hodierna lectione
cũ audiuimus sp̃s blasphemia ñ remutet᷑.
ñ omnẽ blas phemiã. sed quandã. Et cũ
audissemus qui dicit uerbũ contra sp̃mscm̃¬

Expanded text:
unde necesse est, etiam si non omne, aliquod tamen unde necesse est, etiam si non omne, aliquod tamen eos ex aduentu domini quod non habebant contraxisse peccatum. illud ipsum profecto est, quod in praesentem sibique loquentem non crediderunt eumque inimicum deputantes, quoniam uera dicebat, insuper occiderunt. hoc peccatum tam magnum et horrendum, si non uenisset et locutus eis fuisset, utique non haberent. sicut ergo ibi cum audiuimus: peccatum non haberent, non omne, sed ali- . quod peccatum intellegimus, ita in hodierna lectione cum audiuimus: spiritus blasphemia non remittetur, non omnem blasphemiam, sed quandam; et cum audissemus: qui dicit uerbum contra sp
Abbreviated transcription (Latin):
catores: quomodo siñ uenisset peccatũ
ñ haberent. nisi qr ista sententia nec uni¬
uersalit̃ nec particularit̃ sed in definite
ꝓnunciata. ñ ome peccatũ cogit intelligis
Sed plane nisi aliquod peccatũ intellexerimꝰ
qđ ñ haberent nisi x p̃s uenisset & locutus
eis fuisset : falsã qđ absit sentẽntiã eẽ.
dicemus. Nonergo ait. si non uenissem
& locutus cis fuissem nullũ peccatum
haberent. ne ueritas m̃ tiret᷑. Nec rursus
de finite dixit si ñ uenissẽ & locutus eis fuis¬
sẽ. qđ dã peccatũ ñ haberent. nepiũ studiũ
parũ exerceret᷑. In om̃i quippe copia scrip¬
turarũ scãrũ pascimꝰ apertis. exercemur
obscuris. Illinc famis expellit᷑. hinc fasti¬
diũ. Quia ergo ñ ẽ. dictũ. peccatũ nullũ
hab̾ent. ñ ꝑturbem᷑. cũ peccatores iuideos
etiã sidñs ñ uenisset agnoscimus. Sed tam̃
qr dictũ ẽ. si ñ uenissẽ peccatũ ñ haberent.

Expanded text:
catores, quomodo si non venisset peccatum catores, quomodo si non venisset peccatum non haberent? nisi quia ista sententia nec universaliter nec particulariter, sed indefinite pronuntiata, non omne peccatum cogit intelligi? Sed plane nisi aliquod peccatum intellexerimus, quod non haberent nisi Christus venisset et locutus eis fuisset, falsam, quod absit, sententiam esse dicemus diceremus. Non ergo ait, Si non venissem et locutus eis fuissem, nullum peccatum haberent, ne Veritas mentiretur; nec rursus definite dixit, Si non venissem et locutus eis fuissem, quoddam peccatum non haberent, ne pium studium non parum exerceretur. In omni quippe copia Scripturarum sanctarum, pascimur apertis, exercemur obscuris. Illinc famis expellitur, hinc fastidium. Quia ergo non est dictum, Peccatum nullum haberent", non perturbemur, cum peccatores Iudaeos, etiam si dominus non uenisset, agnoscimus; sed tamen quia dictum est: si non uenissem, peccatum non haberent.
Abbreviated transcription (Latin):
sed indefinite quidixerit uerbũ: ñ ẽ. neces¬
se ut omnẽ blasphemiã uel om̃e uerbũ
intelligamus. sed necessẽ ẽ. plane ut quan¬
dã blasphemiã & qđdã uerbũ lioluerit
intelligidñs. quã uis id ex primere nolu¬
erit. ut quȩrendo petendo pulsando.
siquid recti intellectus acceperimus. ñ
uiglit̃ habeamus. Hoc autẽ ut manifes¬
tius uid eatis. illud attendite. qđ ait idem
ipse de iudeis. Si ñ uenissem & locutus
cis fuissem. peccatũ ñ haberent. Neq enĩ
ita dictũ ẽ. ut sine ullo omĩno peccato
uellet in telligi futuros fuisse iud aeos si
ñ uenisset & locutus eis fuisset. Plenos
quippe inuenit. honeratosq peccatis. Propt̃
qđ dicit. Uenite ad me om̃s qui laboratis. &
honerati estis. Unde nisi sarcinis peccatorũ.
ex trangressionib. legis qm̃ lex sub intrauit.
ut̃ habundaret delictũ : Cũ ergo ipse etiã
alibi dicat. ñ ueni uocare uistos sed pec¬

Expanded text:
sed indefinite: qui dixerit uerbum — non est necessed indefinite: qui dixerit uerbum — non est necesse, ut omnem blasphemiam uel omne uerbum intellegamus, sed necesse est plane, ut quandam blasphemiam et quoddam uerbum uoluerit intellegi dominus, quamuis id exprimere noluerit, ut quaerendo, petendo, pulsando si quid recti intellectus acceperimus, non uiliter habeamus. Hoc ut manifestius uideatis, illud attendite quod ait idem ipse de Iudaeis: si non uenissem et locutus eis fuissem, peccatum non haberent. neque enim ita dictum est, ut sinevellet intelligi futuros fuisse Judaeos, si non venisset et locutus eis fuisset. Plenos quippe invenit oneratosque peccatis. Propter quod dicit: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis. Unde nisi sarcinis peccatorum ex transgressionibus legis? Quoniam lex subintravit ut abundaret delictum. Cum ergo ipse etiam alibi dicat, Non veni vocare justos, sed pec
Abbreviated transcription (Latin):
ueniã remissionẽq mereat᷑. Quia si om̃e
acceperimus: quis nã poterit saluari: si aut̃
rursũ nullũ puta uerimꝰ contra dicimus
saluatori. Est ergo sine dubio aliquablas
Q ueri inquã uoluit. ñ negari. Solent enĩ scrip¬
turae ita loqui. ut quando aliquid sic dicitur.
ut neq ex toto neq ex parte dictũ definiat᷑.
ñ sit necesse ex toto. sed ficriposse. ut ex parte
in telligat᷑. Ista sententia extoto idẽ. uniuer¬
salit̃ ꝓnunciaret᷑ sidiceret᷑. Om̃is blasphe¬
mia in sp̃m. ñ remictet᷑. Aut qui dixerit
idẽ. paracularit̃ ꝓnunciaretꝰ. sidiceretur.
quaedã blasphemia inspũ ñ remutetur.
Quia ergo ñ uniuersalit̃ nec paraicularit̃
ꝓnunciata ententia ẽ ñ enĩ dictũ ẽ. omis
blasphemia sp̃s. aut quaedã blasphemia sed
tantũ modo indefinite dictũ ẽ sp̃s blasphe-¬
mia ñ remittet᷑. Nec dictũ ẽ. quidixerit
qđ cũq uerbũ aut quidixerit qđ dã uerbũ.

Expanded text:
ueniam remissionemque mereatur. quia si omne acceperimus, quisnam poterit saluari? si autem rursum nullum putauerimus, contradicimus saluatori. est ergo sine dubio aliqua blasquaeri, inquam, uoluit, non negari. solent enim scripturae ita loqui, ut, quando aliquid sic dicitur, ut neque ex toto neque ex parte dictum definiatur, non sit necesse ex toto, sed fieri possit, ex parte ut intellegatur. ista ergo sententia ex toto, id est uniuersaliter pronuntiaretur, si diceretur: "omnis blasphemia in spiritum non remittetur" aut: "qui dixerit id est particulariter pronuntiaretur, si diceretur: "quaedam blasphemia in spiritu non remittetur". quia nec uniuersaliter ergo nec particulariter pronuntiata sententia eblasphemia Spiritus, aut, Quaedam blasphemia, sed tantummodo indefinite dictum est, Spiritus blasphemia non remittetur; nec dictum est: "qui dixerit quodcumque uerbum" aut: "qui dixerit quoddam uerbum",
Abbreviated transcription (Latin):
QUENONREMITTETUR PROBAT UNO
NOMINE UOCARIPOSSEIMPENITIN¬
tiam. loest corialleNtins. Ex SER
rius ergo ut aduertatis intelligatis a¬
moneo ñ dixisse dnm. Om̃is blasphe¬
mia. in spũ ñ remittet᷑. neq dixisse. qui
enĩ si dixxisset. nihil nobis om̃ino rema¬
neret unde disputare possemus: m̃si
om̃is blasphemia & om̃e uerbũ qđ dicit᷑
c̃tra sp̃m scm̃. ñ remittet᷑ hominib: ex
nullo genere impietatis eorũ qui dono
uel paganorũ uel iudȩorũ. aut quorũ libet
heretichorũ. ñ nullorũ etiã in ipsa catholi¬
ca imperitorũ quẽ quã ęccła iucra retur
Sed absit ut hoc diceret. Absit inquã ut ue¬
remissionẽ neq. in hoc scđo neq infuturo.
Exertere quippe nos uoluit difficulta te quȩsti¬
onis ñ de cipere sententiae facultate. Qua.¬
ꝓpt̃ ñ ẽ. necesse ut omnẽ blasphemiã & om̃e
uerbũ qđ dicitꝰ c̃tra sp̃mscm̃ remissionẽ¬

Expanded text:
quae non remittetur uno nomine vocari potest impoenitentia, id est cor impoenitens; ex sermtum sanctum. Prius ergo ut advertatis et intelligatis admoneo non dixisse Dominum: Omnis blasphemia in Spiritu non remittitur; neque dixisse: Qui enim si dixisset, nihil nobis omnino remaneret unde disputare possemus, quoniam si omnis blasphemia et omne verbum quod dicitur tum sanctum, non remitteretur hominibus, ex nullo genere impietatis eorum qui dono uel paganorum uel Iudaeorum aut quorumlibet haereticorum, nonnullorum etiam in ipsa catholica imperitorum quemquam ecclesia lucraretur. sed absit, ut hoc dominus diceret; absit, inquam, ut ueremissionem neque in, hoc saeculo neque in futuro. Exercere quippe nos uoluit difficultate quaestionis, non decipere sententiae falsitate. quapropter non est necesse, ut omnem blasphemiam et omne uerbum, quod dicitur contra sp
Abbreviated transcription (Latin):
Iarrant᷑ uisa quędã quae huic disputa¬
tioni ñ neglegendã uideant᷑ inferre
questionẽ Ferunt᷑ quippe mostui ñ nulli
uel in somnis uel alio quo cũq modo appa¬
ruisse uiuentib atq ubi eorũ corpora iace¬
rent in humata nescientib locisq monstratis
Ad monuisse . ut sibi sepultura quae defuerat
p̃beret᷑. Haec si falsa eẽ responderimus: c̃ trar
quorudã scripta fideliũ. & contra eorũ sensũ
qui talia sibi accidisse confirmant. impu¬
dent̃ uenire uidebimꝰ. Sed respondendũe.
ñ ideo putandũ eẽ. mortuos ista sentire. qi
haec diccre uel indicare. uel petere uident᷑
in somnis. Nã & uiuentes apparent sẽpe
uiuentibi dormientib dũ seipsi nesciant
apparere. & ab eis haec qui somnia uerut
audiunt dicentib qđ eos uiderint a gentes

Expanded text:
arrantur uisa quaedam, quae huic disputationi non neglegendam uideantur inferre quaestionem. feruntur quippe mortui nonnulli uel in somnis uel alio quocumque modo adparuisse uiuentibus atque ubi eorum corpora iacerent inhumata nescientibus locisque monstratis admonuisse, ut sibi sepultura quae defuerat praeberetur. haec si falsa esse responderimus, contra quorundam scripta fidelium et contra eorum sensus, qui talia sibi accidisse confirmant, inpudenter uenire uidebimur. sed respondendum est non ideo putandum esse mortuos ista sentire, quia haec dicere uel indicare uel petere uidentur in somnis. nam et uiuentes adparent saepe uiuentibus dormientibus, dum se ipsi nesciant adparere, et ab eis haec quae somniauerint audiunt dicentibus, quod eos in somnis uiderint agentes
Abbreviated transcription (Latin):
fecimus ut habeatis securi res ur̃iis in p̃ceptis
dĩ. Res uras inquã. res urãs. interioris arce
ur̃aẽ. interioris thesauri ur̃i. Resur̃ãs. quas
uobis nec fur. nec latro. nec uicinus potens
possit auferre. ubi nec ti nea nec rubigo
metuenda ẽ. cũ quib diues exut & naufragus.
Sicenĩ erits popłs dĩ. int̃ iniquos ae gr̃ptios: Illis¬
haec incorde patientib uobis autẽ in colomib.
in ipsis interiorib hominib urĩs. donec
educat᷑ popłs de aegipto quodã ex corde suo.
qđ & fit. Nã illud semel factũ ẽ hoc ñ cessat
fieris̃atio. Scĩ ficatio nulla diuina & uera
ẽ. nisi ab spũ scõ. Nonenĩ frustra dictus ẽ.¬

Expanded text:
fecimus, ut habeatis securi res uestras in praeceptis fecimus, ut habeatis securi res uestras in praeceptis dei: res uestras, inquam, res uestras interioris arcae uestrae, interioris thesauri uestri; res uestras, quas nobis nec fur nec latro nec uicinus potens possit auferre; ubi nec tinea nec robigo metuenda est; cum quibus diues exit et naufragus. sic enim eritis populus dei inter iniquos Aeghaec in corde patientibus, vobis autem incolumibus in ipsis interioribus hominibus vestris, donec educatur populus de Aegypto quodam exodo suo; quod et fit: nam illud semel factum est, hoc non cessat fieri. 13. Sanctificatio nulla divina et vera est, nisi ab Spiritu sancto. Non enim frustra dictus e
Abbreviated transcription (Latin):
primogenitos. Moriunt᷑ enĩ bomines siue
ante parentessuos siue post parentes suos
Mortui moriunt᷑. Illud molestũ ẽ. neꝑhanc
occultã & iniustã c̃cupiscentiã. primogenita
cordis tui ꝑdas. Primogenitus enĩ in nobis
imaginẽ habet grãẽ dĩ. Nouus natus prior
natus int̃ om̃s. tã quã natus cordis nr̃i. pri¬
mogenita fides ẽ. Nemo enĩ bene operat᷑:
nisi fides p̃cesserit. Omĩa opera tua bona
filii tui sunt spiritales. Sed int̃hos: tibi primo¬
genita ẽ sides . Quisquis rẽ alienã occulit
concupiscis interius fidẽ ꝑdis: Eris enim
primo sine dubio simulator. obsequens ñ
caritate: sed fraude. ueluti a mans eũ. a quo
te cupis fieri heredẽ. A mando eũ mori
quaeris & ut inre eius te uideas possessorẽ.
illi in uides successorẽ. Eia fr̃s. decursa decẽ
p̃cepta. & detẽ plagas. cõparatos c̃ tẽptores
p̃ceptorũ c̃tumaciae aegr̃ptiorũ. cautos uos

Expanded text:
primogenitos. Moriuntur enim homines, sive primogenitos. Moriuntur enim homines, sive ante parentes suos, sive post parentes suos mortui, moriuntur. Illud molestum est, ne per hanc occultam et injustam concupiscentiam primogenita cordis tui perdas. Primogenitus enim in nobis imaginem habet gratiae Dei. Novus natus, prior natus, inter omnes tanquam natos cordis nostri, primogenita fides est. Nemo enim bona operatur nisi fides praecesserit. Omnia opera tua bona, filii tui sunt spirituales. Sed inter hos tibi primogenita est fides. Quisquis rem alienam occulte concupiscis, interius fidem perdis. Eris enim primo sine dubio simulator obsequens, non caritate, sed fraude, ueluti amans eum a quo te cupis fieri heredem; amando eum mori quaeris et, ut in re eius te uideas possessorem, illi inuides successorem. Heia, fratres, decursa decem praecepta et decem plagas, comparatos contemtores praeceptorum contumaciae Aegyptiorum ! cantos uos
Abbreviated transcription (Latin):
ferre: multo maioris panae ẽ. uiolen ter
eripere. Auferre ergo nolenti siue occulte
siue palã. habet p̃ceptũ suũ. Concu piscere
Autẽ rem ꝓximi. qđ notat ds̃ incorde. etiã
si iustã ibi successionẽ quaeras. non licet.
Deniq qui uolunt res alienas tãquã iuste
possidere. heredesse quȩrunt fieri a mori¬
entibus. Quid enĩ tã iustũ uidet᷑. quã rẽ sibi
derelictã posũdere. habert iure cõmuni:
Quid apudte facit homo: dimissũ ẽ. mihi.
Hereditatẽ c̃secutussũ. testam̃ tũ lego.
Nihil uidet᷑ iustius. ista uoce auariciae.
Tulautias quasi iure possidentẽ: ds̃ clamat
in iuste c̃cupiscentẽ. Uide qualis es qui
optaste ab aliquo heredẽ fieri. ñ uis ut
habeat heredes. Inheredib. autẽ. nihil
carius primo genito. Proinde in primogenitis
tius puniris. qui c̃cupiscendores alienas. id qđ¬
tibi iure ñ debebat᷑ quasi uiris umbrã ꝑquiris
Et facileẽ. quidẽ fr̃s corporalit̃ a mittere

Expanded text:
ferre, multo maioris poenae est uiolenter ferre, multo maioris poenae est uiolenter eripere. auferre ergo nolenti sine occulte siue palam habet praeceptum suum. concupiscere autem rem proximi, quod notat deus, in corde, etiam si iustam ibi successionem quaeras, non licet denique qui nolunt res alienas tamquam iuste possidere, heredes se quaerent fieri a morientibus. quid enim tam iustum uidetur quam rem sibi derelictam possidere, habere iure communi ? quid aput te facit, homo? dimissum est mihi; hereditatem consecutus sum; testamentum lege.a nihil uidetur iustius ista uoce auaritiae. tu laudas quasi iure possidentem: deus damnat iniuste concupiscentem. uide qualis es, qui optas te ab aliquo heredem fieri: non uis, ut habeat heredes. in heredibus autem nihil carius primogenito. proinde in primogenitis tuis puniris, qui ctibi jure non debebatur, quasi juris umbra perquiris. Et facile est quidem fratres corporaliter amittere
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. om̃is homo. hoc autẽ nescio utrũ ne est
qui tolerabilit̃ ferat. O densas tenebras
ista facientiũ. talia c̃cupiscentiũ. uere
ex cecant᷑ furore horribili. Furor enĩ in¬
domitus ẽ. c̃culcari uiri uaorẽ. Decimũ
p̃ceptũ ẽ ñ c̃cupisces ullã rẽ ꝓximitui. Non
pecus ñ possessionẽ : ñ sub iugiũ ñ aliquid
omĩno ꝓximi tui c̃cupiscas. Huic mal& plaga
contraria ẽ. decima mors primogenitorũ.
Inqua plaga. cũ c̃parationẽ quandã quȩro
nihil mibi interĩ occurrit. fortassis occurrat
res quas habet heredibus seruat rep̃hendit᷑.
Hic autẽ damat. quirẽ ꝓximi c̃cupiscit. &¬
qui furto aufert. & qui furat᷑ aliquid
pocimi. ñ potest nisirẽ ꝓximi furari. Sed
de furto superius iã p̃ceptũ ẽ. ubi intelligas
& rapinã. Non enĩ de furto p̃ciperet. &¬
derapina taceret scriptura. nisi te intelli¬
gere uoluisset qr penale ẽ. elanculo au¬

Expanded text:
est omnis homo; hoc autem nescio utrumne est est omnis homo; hoc autem nescio utrumne est qui tolerabiliter ferat. o densas tenebras ista facientium, talia concupiscentium! uere excaecantur furore horribili furor enim indomitus est conculcare uiri uxorem. Decimum praeceptum est: non concupisces ullam rem proximi tui, non pecus, non possessionem, non subiugium; non aliquid omnino proximi tui concupisces. huic malo plaga contraria est decima, mors primogenitorum. in qua plaga cum comparationem quandam quaero, nihil mihi interim occurrit — fortassis occurrat res, quas habet, heredibus seruat reprehenditur. hic autem clamat:  qui rem proximi concupiscit et qui furto aufert et qui furatur aliquid proximi non potest nisi rem proximi furari. sed de furto superius iam praeceptum est; ubi intellegas et rapinam; non enim de furto praeciperet et de rapina taceret scriptura, nisi te intellegere uoluisset, quia si poenale est clanculo au
Abbreviated transcription (Latin):
ergo tibi ꝓdẽ. si ubi homo ñ uidet furaris. &
ubi ds̃ uidet grandinaris: Octauũ p̃ceptũ :
falsũ testimoniũ ñ dices. Octaua plaga
locusta. animal habens dentẽ noxxiũ. Qud
autẽ uult falsus testis nisi nocere mordendo.
& c̃sũ mere mtiendo : Deniq ammonens
hominesdĩ apłs. nese falsis criminationibus
Appetant : Si mordetis inquit & comeditis
inuicẽ. uidete ne ab inuicẽ c̃sũ mamini.
Nonũ p̃ceptũ : ñ concupisces uoxorẽ ꝓacimitui.
Nona plaga dense tenebrae. Et enĩ ẽ quaedã
mechia ẽtra quã supra p̃ceptũ ẽ. etiã in
ñ appetenda castitate uocoris alienȩ.
Mȩchus enĩ ẽ & qui ñ ił ad uxorẽ alienã
tantũ qr ñ contentus ẽ. sua. Iã uero ñsolũ
post suã peccare. sed etiã alienã ad tẽptare.
uere densae sunt tenebrae. Nihil enĩsic
dolet incorde patientis. Et qui hoc facit
alteri : nihil sic uolet pati. Ad alia paratior

Expanded text:
ergo tibi prodest? ubi homo non uidet furaris, et ergo tibi prodest? ubi homo non uidet furaris, et ubi deus uidet grandinaris. Octauum praeceptum: falsum testimonium non dices. octaua plaga: lucusta, animal dente noxium. quid autem uult falsus testis nisi nocere mordendo et consumere mentiendo? denique admonens homines dei apostolus, ne se falsis criminationibus appetant: si mordetis, inquit, et comeditis inuicem, uidete, ne ab inuicem consumamini. Nonum praeceptum: non concupisces uxorem proximi tui, nona plaga: densae tenebrae. etenim est quaedam moechia, contra quam supra praeceptum est, etiam in non appetenda castitate uxoris alienae. moechus est enim et qui non it ad uxorem alienam, tantum quia non contentus est sua. iam uero non solum post suam peccare sed etiam alienam adtemtare uere densae sunt tenebrae. nihil enim sic dolet in corde patientis; et qui hoc facit alteri, nihil sic uolet pati. ad alia paratior
Abbreviated transcription (Latin):
imbres infundi. grandinẽ iaci. thonitruis
t̃rã c̃cuti. choruscatione t̃reri. Passim putant᷑
fieri . & quasi ad diuinã ꝓuidentiã ñ ꝑtinere.
Contratales cogitationes. uigilat ille psalmus.
Laudate dñ m det̾ra. cũ laudes dictȩ essent
decaelo. drachones & om̃s abyssi. ignis. grando.
nix glacies. sũs tẽpestatis. quae faciunt
uerbũ eius Ergo quisuo malo desiderio forin¬
secus furant᷑. de iudicio in trinsecus grandi¬
nant᷑. Osi possent inspicere agrũ cordissui.
ꝓ fecto lugerent. dũ ibi ñ inuenirent qđ
inos m̃tis mitterent. Et si in furto suo inue¬
nirent. qđ in auiditatẽ uentris mitterent.
maior famss eã. hominis interioris. Maior
fames ẽ. periculosior plaga. & gra uior mors.
Multi mortui ambulant. & multi facinorosi.
de uanis diuitus exultant. Deniq seruũ dĩ
scriptura inquit locupletẽ. absconditus inquit
cordis ur̃i. homo quiẽ. ante dm̃ diues. Non

Expanded text:
imbres infundi, grandinem iaci, tonitruis imbres infundi, grandinem iaci, tonitruis terram concuti, coruscatione terreri; passim putantur fieri et quasi ad diuinam prouidentiam non pertinere. contra tales cogitationes uigilat ille psalmus: laudate dominum de terra — cum laudes dictae essent de caelo — dracones et omnes abyssi, ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis, quae faciunt uerbum eius. ergo qui suo malo desiderio forinsecus furantur, dei iudicio intrinsecus grandinantur. o si possent inspicere agrum cordis sui, profecto lugerent, dum ibi non inuenirent quod in os mentis mitterent; et si in furto suo inuenirent quod in auiditatem uentris mitterent, maior fames esset hominis interioris, maior fames et periculosior plaga et grauior mors. multi mortui ambulant et multi facinorosi de diuitiis exsultant. denique seruum dei scriptura intus dicit locupletem: absconditus, inquit, cordis uestri homo, qui est ante deumdiues. non
Abbreviated transcription (Latin):
uesicȩ bullientes & candentes. & incendia
uulnerũ. & fauilla fornacis. Talessunt animȩ
homicidales. Ardent ira : qr ꝑ irã homicidu.
frat̃ nitas deperut. Ardent homines ira.
ardent & grã Sed aliud est feruor sinitatis.
aliud ftruor ulceris. Ardentes papule ꝑtotũ
c̃cepta homicidia scatent & sanũ ñ ẽ feruet:
Ille p̃cepto ille morbo. Ille bonis optrib ille
sa niosis ulcerib Si possemus uidere animas
homicidarũ : plus plangeremꝰ quã putrescentia
corpora ulceratorũ. Sequit᷑ non furaberis.
p̃ceptũ septimũ. Et plaga septima. grando in
fructib Qđ c̃ tra p̃ceptũ subducis decae lo ꝑdis
Nemo enĩ habet in iustũ lucrũ. sine iusto dã no.
Uerbi grã. Qui furat᷑ ac quirit uestẽ. sed calesti
iudicio amittit fidẽ. Ubi lucrũ ubidã mũ
ui sibilit̃ lucrũ. in uisibilit̃ dã nũ. Lucrũ
putatis ea quae patiunt᷑ homines dormiente
dõ pati. Passim uident᷑ fieri haec nubes colligi.

Expanded text:
uesicae bullientes et scatentes et incendia uesicae bullientes et scatentes et incendia uulnerum ex fauilla fornacis. tales sunt animae homicidales: ardent ira, quia per iram homicidii fraternitas deperiit. ardent homines ira, ardent et gratia; sed alius est feruor sanitatis, alius feruor ulceris. ardentes papulae per totum concepta homicidia scatent et sanum non est; feruet, ille praecepto, ille morbo; ille bonis operibus, ille saniosis ulceribus. si possemus uidere animas homicidarum, plus plangeremus quam putrescentia corpora ulceratorum. Sequitur: non furaberis, praeceptum septimum. et plaga septima: grando in fructibus. quod contra praeceptum subducis, de caelo perdes; nemo enim habet iniustum lucrum sine iusto damno. uerbi gratia, qui furatur adquirit uestem, sed caelesti iudicio amittit fidem. ubi lucrum, ibi damnum; uisibiliter lucrum, inuisibiliter damnum; lucrum putatis ea quae patiuntur homines dormiente deo pati? passim uidentur fieri haec, nubes colligi,
Abbreviated transcription (Latin):
pecus ñ potest. & ideo speras tu qđ pexcus ñ
potest. Laboras aliquantũ in continendo ñ
laborat peccus. Sed gaudebis sẽꝑ in at̾nitate.
ad quã ñ ꝑuenit pecus. Siopus fatigat.
mer ces consoletꝰ. Et ipsa enĩ potentia ẽ iN¬
teriorẽ motũ frenare & qđ habes cõmune
cũ pecore. ñ tã quã pe :eus in omĩa laxare.
Qđ si c̃ tẽpseriste inite. & imaginẽ dĩ inqua fecit
te neglexeris uictus cupiditate. insinuatarũ
rerũ. tã quã amisso homine eris percus non
quasi conuersus innaturã percoris. sed in
om̃ib formã habens si militudinẽ pecoris
qui ñ audis dicentẽ. Nolite eẽ sicut ȩquus
& mulus. ñ habentes intellectũ. Sed forte
eligis tibi eẽ. pe cus. & libera uagarilibidine.
nulla lege appetitũ carnis ad continentiã
refrenandũ. ad tende plagã. Sipe:cus es
ñ times seltẽ mori times. Sextũ p̃ceptũ : ñ
occides. Sexta plaga. pustulae incorpore &

Expanded text:
pecus non potest, et ideo speras tu quod pecus non pecus non potest, et ideo speras tu quod pecus non potest; laboras aliquantum in continendo, non laborat pecus, sed gaudebis semper in aeternitate, ad quam non pervenit pecus; si opus fatigat, merces consoletur, et ipsa enim patientia est interiorem motum frenare, et quod habes commune cum pecore, non tanquam pecus in omnia laxare. Quod si contempseris te in te, et imaginem Dei in qua fecit te neglexeris, victus cupiditate insinuatarum rerum, tanquam amisso homine eris pecus, non quasi conversus in naturam pecoris, sed in hominis forma habens similitudinem pecoris, qui non audis dicentem: Nolite esse sicut equus et mulus non habentes intellectum. Sed forte eligis tibi esse pecus 70 et libera vagari libidine, nulla lege appetitum carnis ad continentiam refrenando. Attende plagam: non times; saltem mori times. Sextum praeceptum: non occides. sexta plaga: pustulae in corpore et
Abbreviated transcription (Latin):
genuer̃ ñ agnoscunt᷑. Merito ergo & catuli
canũ cetinascunt᷑ Quintũ p̃ceptũ ẽ. No u
mȩchaberis. Quinta plaga ẽ mors inpecora
meditantẽ. c̃iugio ñ contentũ suo. appetitũ
carnis quendã inse domare ñ uult. qui est
nobis pexorib.q. cõmunis. Et enĩ c̃cubere
& generare etiã pecudũ ẽ. ratiocinari et in¬
motus inferioris carnis. tãquã regnans &
dominans frenare debet ñ immoderate &
illicite passim uageq laxare. Ideoq ipsis
pecorib natura datũ ẽ natura datum est
instituente creatore. ut ñ moueant᷑ ad
feminas. & ad concubitũ. nisi certis tẽporib
Neq. enĩ ratione se cohibet alio tẽpore pecus
sed omino ipso motu frigescente torpescit.
Homo autẽ ideo sẽꝑ moueri potest: qr & refre¬
nare motũ potest. Tibi dominationẽ ratio¬
nis creatordedit. tibi p̃cepta c̃tinentiae. tã quã
in bestias inferiores lora c̃cessit. Tenestu qđ

Expanded text:
genuerunt non agnoscuntur. merito autem et catuli genuerunt non agnoscuntur. merito autem et catuli canum caeci nascuntur. Quintum praeceptum est: non moechaberis. quinta plaga. meditantem, conjugio non contentum suo, appetitum quemdam carnis in se domare non vult, qui est nobis pecoribusque communis. Etenim concumbere et generare etiam pecudum est: ratiocinari et inmotus inferiores carnis, tanquam regnans et dominans, frenare debet, non immoderate et illicite passim vagaque laxare. Ideoque ipsis pecoribus natura datum est, instinstituente Creatore, ut non moveantur ad feminas et ad concubitum nisi certis temporibus, neque enim ratione se cohibet alio tempore pecus, sed omnino ipso motu frigescente torpescit. Homo autem ideo semper moveri potest, quia et refrenare motum potest. Tibi dominationem rationis Creator dedit, tibi praecepta continentiae tanquam in bestias inferiores lora concessit; tenes tu quod
Abbreviated transcription (Latin):
ligas. Quid intellecturus sũ : dm̃ dicentem:
Cessa ab inquietudine tua. ñ sit tumultus
quidã in corde tuo ꝑ corruptionẽ uolitantib
fantasmatib. & cõpingentib te. Nonsit ita.
Dm̃ enĩ intellecturuses. dicentẽ tibi. Uacate
uaccare ñuis c̃tentionũ tuarũ corruptione
cetatus eaigis uidere qđ ñ potes. Ad tende
enĩ & c̃trariã. t̃ciã plagã. huic p̃cepto tercio.¬
Sciniphes natȩ sunt. int̾ra agipti. delimo. Mluscȩ
quaedã sunt minutissimȩ: in quietissimȩ. it¬
ordinate uolitantes. in oculis irruentes. noni
ꝑmittentes hominẽ qui escere dũ abigunt᷑¬
& irruunt. dũ ab iactȩ rursus redeunt. sic̃
omĩ nouana fantas mata cordis c̃tentiosorũ.
tenete p̃ceptũ. cauete plagã. Quartum
p̃ceptũ ẽ honora patrẽ tuũ & matrem.
Hiuc c̃traria quarta aegỹptiorũ plaga cp̃no¬
mia ẽ. Quid ẽ cr̃ nomia : canina musca.
grecũ uocabulũ ẽ. Caninũ ẽ. parentes non
agnoscere. Nihil tã caninũ. quã cũ illi qui

Expanded text:
legas. quid intellecturus sum? deum dicentem: cessa ab inquietudine tua; non sit tumultus quidam in corde tuo per corruptionem uolitantibus phantasmatibus et compungentibus; non sit". ita deum enim intellecturus es dicentem tibi: uacate uacare non uis, contentionum tuarum corruptione caecatus exigis uidere quod non potes. attende enim et contrariam tertiam plagam huic praecepto terSciniphes natae sunt in terra Aegypti de limo : muscae quaedam sunt minutissimae, inquietissimae, inordinate uolitantes, in oculos irruentes, non permittentes hominem quiescere, dum abiguntur, et irruunt, dum abactae rursus adeunt, sicut omnino uana phantasmata cordis contentiosorum. tenete praeceptum, cauete plagam. Quartum praeceptum est: honora patrem tuum et matrem tuam. huic contraria quarta Aegyptiorum plaga cynomyia est. quid est cynomyia? canina musca; graecum uocabulum est. caninum est parentes non agnoscere. nihil tam caninum, quam cum illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
ad sp̃m scm̃ ꝑ tinere. Quisquis autẽ ñ coheret
unitatix p̃i. & oblatrat aduersus unitatẽ xp̃i.
enĩ & dissensiones ñ faciunt nisi animales. de
quib. apłs dicit. Animalis autẽ homo. ñ ꝑcipit¬
ea quae sunt sp̃s dĩ. Deinde scriptũ ẽ in epła
Rep̃ hendens loquebat᷑. Hi sunt qui segregant

Expanded text:
anctum pertinere. Quisquis autem non cohaeret unitati Christi, et oblatrat adversus unitatem Christenim et dissensiones non faciunt nisi animales, de quibus Apostolus dicit, Animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei . Deinde scriptum est et in Ereprehendens loquebatur: Hi sunt qui segregant
Abbreviated transcription (Latin):
Ita ergo septenarius sp̃s. & unus sp̃s. septenaria
operatione unus. Analiquid euidentius
uultis: Penthechosten diem festũ scriptura
sacra. de septẽ annis factũ cõmemorat.
Habes scripturã tobiȩ. ubi euidenter dicit.
istũ dicm festũ. factũ de septẽ annis. Septies
enĩ sẽptẽ. xl uiiii. insũ maredeunt. Sed
tã quã ut redeat᷑ adeaput. spũ enĩ scõ ad uni¬
tatẽ colligimꝰ. ñ ab unitate dis ꝑgim̃: Ideo
resurrectionẽ dñi. uenit sp̃s sc̃s. Resurreacit
dñs a scendit ab inferis. Nondũ ab illa
resurrectione. ab illa ab inferis assũptione¬
numerant᷑ quinquaginta dies. & uenit sp̃s
sc̃s̃ in quinquagenario numero tã quã natale
sibi apud nos faciens. Qua d raginta enĩ dieb
hic conuersatus ẽ dñs cũ discipulissuis. quadra¬
gesimo die ascendit incaelũ & ꝑ actis ibi decẽ

Expanded text:
ita ergo septenarius spiritus et unus spiritus, septenaria ita ergo septenarius spiritus et unus spiritus, septenaria operatione unus. an aliquid euidentius uultis? pentecosten diem festum scriptura sancta de septimanis factum commemorat. habes in scriptura Tobiae, ubi euidenter dicit istum diem festum factum de septimanis. septies enim septeni XLVIUI in summa redeunt. sed tamquam ut redeatur ad caput — spiritu enim sancto ad unitatem colligimur, non ab unitate dispergimur — ideo ascensionem domini uenit spiritus sanctus. resurrexit dominus, ascendit ab inferis, nondum in caelum; ab illa resurrectione, ab illa ab inferis assunumerantur quinquaginta dies, et venit Spiritus sanctus in quinquagenario numero, tanquam natalem sibi apud nos faciens. Quadraginta enim diebus hic conversatus est Dominus cum discipulis suis, quadragesimo die ascendit in coelum, et peractis ibi decem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona sp̃s sc̃s̃ diceret᷑. Ipse requiescit suꝑhumi-¬
lẽ & quietũ : tã quã insabbato suo. Ad hoc
septenarius numerus: etiã scõ spũi deputat᷑.
hoc scripturae nr̃ae satis indicant. Uiderint
meliora meliores. & maiora maiores. Et de
ipto septenario numero subtilius aliquid &
diuinius aliquid dicant & explicent. Ego
tam̃ qđ inp̃senti sat ẽ. illud uideo. illud uos
aduidendũ cõmemoro. Septenariã istã rati¬
onẽ inueniri ꝓprie scõ spĩu deputatam.
qr septimodie sonat scĩ ficatio. Et unde ꝓbamꝰ
scõ spũi deputari septenariã numeri racio¬
nẽ : dicit uã ias spm̃ dĩ uenire suꝑ fidelẽ. suꝑ¬
xpianũ. suꝑ xp̃i m̃ brũ. sapientiae & intellec¬
tus consilii & fortitudinis. scientia & pietatis
sp̃m timoris dĩ. Si secua estis septẽ res ꝑ curri
tã quã descendentẽ ad nos sp̃m dĩ. a sapientia
usq ad timorẽ. ut nos ascendamus atimore
ad sipientiã. Inieiũ sapientie timor dñi.

Expanded text:
s spiritus diceretur. ipse requiescit super humilem et quietum tamquam in sabbato suo. ad hoc septenarius numerus etiam sancto spiritui deputatur; hoc scripturae nostrae satis indicant. uiderint meliora meliores et maiora. maiores, et de isto septenario numero subtilius aliquid et diuinius aliquid dicant et explicent: ego tamen quod in praesenti sat est, illud uideo, illud uos ad uidendum commemoro, septenariam istam rationem inueniri proprie sancto spiritui deputatam, quia septimo die sonat sanctificatio. et unde probamus sancto spiritui deputari septenariam numeri rationem ? dicit Esaias spiritum dei uenire super fidelem, su sapientiae, intellectus, consilii et fortitudinis, scientiae et pietatis, spiritum timoris dei. si secuti estis, septem res percurri, tamquam descendentem ad nos spiritum dei a sapientia usque ad timorem, ut nos ascendamus a timore ad sapientiam: initium sapientiae timor domini.
Abbreviated transcription (Latin):
etiã si ñ possit ubi religiosus animus eligi
humare quẽ diligit. nullo modo debet
a supplicationib necessariis in eius cõmen¬
datione cessare. Ubicũq enĩ iaceat uel non
iaceat defuncti caro. spũi requies ac qui¬
rendaẽ . qui cũ inde exiret secũ abstulit sen¬
sũ qui int̃ eẽ. possit quo modo quisq. fit siue
in bonis siue in malis. nec abea carne expec¬
tat ad iuuari suã uitã cui p̃bebat ipse uitã.
rectionis meritũ cõparat. utrũ ad pȩnã
An ad głam reui uescat.

Expanded text:
etiamsi non possit ubi religiosus animus elegit etiamsi non possit ubi religiosus animus elegit humare quem diligit, nullo modo debet a supplicationibus necessariis in eius commendatione cessare. ubicumque enim iaceat uel non iaceat defuncti caro, spiritui requies adquirenda est, qui cum inde exiret, secum abstulit sensum, quo interesse possit quomodo quisque sit siue in bonis siue in malis, nec ab ea carne expectat adiuuari suam uitam, cui praebebat ipse uitam, rectionis meritum comparat, utrum ad poenam an ad gloriam reuiuescat.
Abbreviated transcription (Latin):
corũ in uisibilis uoluntas & cordis intentio dõ
nota sit. nec ille indigeat his inditiis ut animꝰ
cipandat᷑ humanus. sed hic magis scipsum
eccitat homo adorandũ gemendũ qhumi¬
lius atq feruentius. Et nescio quomodo
cũ hi motus corporis fieri nisi motu animi
p̃cedente ñ possint. eisdẽ rursus exterius
ui sibilit̃ factis. ille interior in uisibilis qui
eos fecit auget ac ꝑ hoc cordis affectus qui
ut fierent ista p̃cessit. qr facta sunt crescit.
Uerũ tamen sieo modo quisq teneat᷑ uelenã liget᷑
ut haec desuis menbris facere nequeat. ñ ideo¬
ñ orat interior homo ut ante oculos dĩ i
secretissimo cubili ubi cõpungit᷑ sternit᷑.
lta etiã cũ plurimũ int̾sit ubi ponat corpus
mortui sui qui ꝑspũ eius dõ supplicat. qui
& p̃cedens affectus locũ elegit scm̃ & illi
corpore posito recordat᷑. locus sc̃s eũ qui
p̃cesserat renouat & augeat affectũ. tam̃

Expanded text:
eorum inuisibilis uoluntas et cordis intentio deo eorum inuisibilis uoluntas et cordis intentio deo nota sit nec ille indigeat his indiciis, ut animus ei pandatur humanus. sed hinc magis se ipsum excitat homo ad orandum gemendumque humilius atque feruentius, et nescio quomodo, cum hi motus corporis fieri nisi motu animi praecedente non possint, eisdem rursus exterius uisibiliter factis ille interior inuisibilis qui eos fecit augetur, ac per hoc cordis affectus. qui, ut fierent ista, praecessit, quia facta sunt crescit. uerum tamen si eo modo quisque teneatur uel etiam ligetur, ut haec de suis membris facere nequeat, non ideo non orat interior homo et ante oculos dei in secretissimo cubili, ubi conpungitur, sternitur. ita etiam cum plurimum intersit, ubi ponat corpus mortui sui, qui pro spiritu eius deo supplicat, quia et praecedens affectus locum elegit sanctum et illic corpore posito recordatus locus sanctus eum qui praecesserat renouat et auget affectum, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
pia matre cõmuni. Si autẽ de essent istȩ
supplicationes quae fiunt recta fide ac
pietate ꝓmortuis: puto qđ nihil ꝓdessen
spiritib eorũ quã libet sc̃is locis exanimata
corpora ponerent᷑. Cum ergo fidelis mat̃
fidelis filii defuncti corpus desidera uit
in basilica martrris poni. si quidẽ credidit
eius animã meritis mas trris ad iuuari. hoc
qđ ita credit supplicatio quaedã fuit. & haec
ꝓfuit siquid ꝓ fuit. Et qđ ad idẽ sepulchrũ
recurrit animo. & filiũ p̃cib magis magisq
cõm̃dat. ad iuuat de functi sp̃m ñ mor tui
corporis locus sed ex loci memoria uiuus matris
affectus. Simuleni & quis & cui cõm̃datussit.
ñ utiq in fructuose religiosã m̃tẽ p̃cantis at¬
tingit. Nã & orantes de menbris sui corporis
faciunt qđ supplicantib c̃gruit. cũ genua figuno
cũ ex tendunt manus. uel etiã ꝓsternunt
solo. Et quid aliud faciunt uisibilit̃. quã uis

Expanded text:
pia matre communi. si autem deessent istae pia matre communi. si autem deessent istae supplicationes, quae fiunt recta fide ac pietate pro mortuis, puto, quod nihil prodesset spiritibus eorum, quamlibet locis sanctis exanima corpora ponerentur. Cum ergo fidelis mater fidelis filii defuncti corpus desiderauit in basilica martyris poni, si quidem credidit eius animam meritis martyris adiuuari, hoc, quod ita credidit, supplicatio quaedam fuit, et haec profuit, si quid profuit. et quod ad idem sepulcrum recurrit animo et filium precibus magis magisque commendat, adiuuat defuncti spiritum non mortui corporis locus, sed ex loci memoria uiuus matris affectus. simul enim et quis et cui commendatus sit, non utique infructuose religiosam mentem precantis adtingit. nam et orantes de membris sui corporis faciunt quod supplicantibus congruit, cum genua figunt, cum extendunt manus uel etiam prosternuntur solo et si quid aliud faciunt uisibiliter, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
nomen id aꝑtissi me ostendit. & monu m̃tũ
eo qđ moneat mentẽ. idẽ. adimoneat nu cu¬
nos memoriã seu monum̃tũ appellamus.
qm̃ lingua eorũ memoria ipsa qua memi¬
nimus neme dicit᷑. Cũ itaq recolit animꝰ
ubi sepultũ sit carissimi corpus. & occurrit
locus nomine martyris uencrabilis. eidẽ
martrri animã dilectã cõm̃dat recor¬
dantis & p̃cantis affectus. Quicũ defunc¬
tis a fidelib carissimis exhibet᷑ eũ ꝓdesse
non dubiũ ẽ. his quicũ in corpore uiuerent
talia sibi post hanc uitã ꝓdẽẽ meruerunt.
Uerũ & si aliqua necessitas. uel humari corpora.
uel in talib locis humari nulla data facul¬
tate ꝑmittat: ñ sunt p̃termittendȩ sup¬
plicationes ꝓspiritib mortuorũ. quas faci¬
endas ꝓ om̃ib inxxp̃iana & catholica socie¬
tate defunctis etiã tacitis nominib eorũ
sub generali cõmemoratione suscepit ȩcđa.
ut quib ad ista desunt parentes aut filii.

Expanded text:
nomen id apertissime ostendit et monumentum nomen id apertissime ostendit et monumentum eo quod moneat mentem, id est admoneat, nuncunos memoriam seu monumentum appellamus, quoniam lingua eorum memoria ipsa, qua meminimus, μvήμη dicitur. cum itaque recolit animus, ubi sepultum sit carissimi corpus, et occurrit locus nomine martyris uenerabilis, eidem martyri animam dilectam commendat recordantis et precantis affectus. qui cum defunctis a fidelibus carissimis exhibetur, eum prodesse non dubium est his, qui cum in corpore uiuerent, talia sibi post hanc uitam prodesse meruerunt. uerum et si aliqua necessitas uel humari corpora uel in talibus locis humari nulla data facultate permittat, non sunt praetermittendae supplicationes pro spiritibus mortuorum, quas faciendas pro omnibus in christiana et catholica societate defunctis etiam tacitis nominibus eorum sub generali commemoratione suscepit ecclesia, ut quibus ad ista desunt parentes aut filii a
Abbreviated transcription (Latin):
possit ei ꝓdeẽ post corpus. in ea uita ẽ ad¬
dis corporib apud memorias scõrũ locus
bone afflictionis humanaee. erga funera
suorũ. Qm̃ si ñ nulla religio ẽ. ut sepeliant᷑.
ñ potest nulla eẽ. quando ubi sepeliant᷑ ad ten¬
dit᷑. Sed cũ talia uiuorũ solatia requirunt᷑.
quib eorũ pius in suos animus appareat ñ
uideo quae sint ad ium̃ta mortuorũ. nisi ad-
hoc utdũ recolunt ubi sint posita eorũ quos
diligunt corpora eisdẽ sc̃is illos tã quã patro¬
nis susceptos apud dnm̃ ad iuuandos. orando
cõmendant. Qđ quidẽ facere possent. etiã¬
si talib. locis eos humare ñ possent. Sed ñ ob
aliud uel memoriae. uel monum̃ta dicunt᷑
ea quae in signite fiunt sepulchra mortuorũ.
nisi quia eos qui uiuentiũ oculis morte
subtracti sunt. ne obliuione etiã cordibus
subtra hantꝰ in memoriã reuocant. & ã dino¬
nendo faciunt cogitari. Nã & memoriae

Expanded text:
possit ei prodesse post corpus, in ea uita est adpossit ei prodesse post corpus, in ea uita est addis corporibus apud memorias sanctorum locus bonae affectionis humanae est erga funera suorum, quoniam, si nonnulla religio est, ut sepeliantur, non potest nulla esse, quando ubi sepeliantur adtenditur. sed cum talia uiuorum solacia requiruntur, quibus eorum pius in suos animus adpareat, non uideo quae sunt adiumenta mortuorum nisi ad hoc, ut, dum recolunt, ubi sint posita eorum quos diligunt corpora, eisdem sanctis illos tamquam patronis susceptos apud dominum adiuuandos orando commendent. quod quidem facere possent, etiamsi talibus locis eos humare non possent. sed non ob aliud uel \'memoriae\' uel monumenta> dicuntur ea quae insignite fiunt sepulcra mortuorum, nisi quia eos, qui uiuentium oculis morte subtracti sunt, ne obliuione etiam cordibus subtrahantur, in memoriam reuocant et admonendo faciunt cogitari. nam et memoriae
Abbreviated transcription (Latin):
custodies nos a generatione hac inaet̾nũ:
acdeinde ꝑ cussisset eos inquorũ stulta im¬
piaq doctrina. nulla liberationis & bea¬
titudinis animae seruat᷑ aet̃nitas. continuo
subiciens. Incircuitu impii ambulabutit.¬
Tanquã eidiceret᷑. Quid ergo tu credis sentis.
intelligis: Nũquid nã existimandũ est
subito placiuisse hominẽ facere quẽ nũ quã
antea in finita retro aet̾nitate secisset: cui
nihil noui accidere potest. in quo mutabile
aliquid non ẽ : continuo respondit ad ipsũ
dm̃ loquens. Scđm altitudinẽ tuã. quã¬
nullus hominũ potest nosse. multi plicas¬
ti filios hominũ. Ualde quippe altũ est
& semꝑ fuisse. & hominẽ quẽ nũquam
fecerat ex aliquo tẽpore primũ facere
uoluisse. nec consiliũ uolunta tẽq mu¬

Expanded text:
custodies nos a generatione hac et in aeternum, custodies nos a generatione hac et in aeternum, ac deinde percussisset eos, in quorum stulta impiaque doctrina nulla liberationis et beatitudinis animae seruatur aeternitas, continuo subiciens: in circuitu impii ambulabunt-tamquamei diceretur: quid ergo tu credis, sentis, intellegis? numquidnam existimandum est subito placuisse hominem facere, quem numquam antea infinita retro aeternitate fecisset, cui nihil noui accidere potest, in quo mutabile aliquid non est? — continuo respondit ad ipsum deum loquens: secundum altitudinem tuam munullus hominum potest nosse, multiplicasti filios hominum. ualde quippe altum est et semper fuisse et hominem, quem numquam fecerat, ex aliquo tempore primum facere uoluisse nec consilium uoluntatemque mu
Abbreviated transcription (Latin):
circulos quos opinant᷑ eorũ uita ẽ recursura
sed qr modo talis ẽ. erroris eorũ uia : idẽ falsa
doctrina. Quid autẽ mirũ estꝰ in his circuitib
errantes. nec ad itũ nec exitũ inueniunt.
quia genus humanũ. atq ista nr̃a morta¬
litas. nec quo initio cepta sit sciunt. nec quo
fine claudat᷑: quando quidẽ altitudinẽ dĩ
penetrare ñ possunt: quã cũ sit aet̃nus a
sine intio : ab aliquo tam̃ initio eocorsus ẽ.
tẽpora. & hominẽ quẽ nũquã antea fecerat.
fecit intẽpore. Non tam̃ nouo & repentino.
sed immu tabili aet̃ noq consilio Quis hanc
ualeat altitudinẽ inuestigabilẽ inuestiga¬
re & inscrutabilẽ ꝑscrutari scđm quã ds̃
hominẽ tẽporalẽ. ante quã nemoumquam
hominũ fuit. ñ mutabili uoluntate intẽpore
condidit & genus humanũ ex uno multipli¬
cauit: Quando quidẽ psalmus ipse cũ pre¬
misisset atq dixxisset. tud nẽ seruabis nos. &

Expanded text:
circulos, quos opinantur, eorum uita est recursura, circulos, quos opinantur, eorum uita est recursura, sed quia modo talis est erroris eorum uia, id est falsa doctrina. Quid autem mirum est, si in his circuitibus errantes nec aditum nec exitum inueniunt, quia genus humanum atque ista nostra mortalitas nec quo initio coepta sit sciunt nec quo fine claudatur? quando quidem altitudinem dei penetrare non possunt, qua, cum ipse sit aeternus et sine initio, ab aliquo tamen initio exorsus est tempora et hominem, quem numquam antea fecerat, fecit in tempore, non tamen nouo et repentino, sed inmutabili aeternoque consilio. Quis hanc ualeat altitudinem inuestigabilem uestigare et inscrutabilem perscrutari, secundum quam Deus hominem temporalem, ante hominum fuit, non mutabili uoluntate in tempore condidit et genus humanum ex uno multiplicauit? quando quidem psalmus ipse cum praemisisset atque dixisset tu, domine, seruabis nos et
Abbreviated transcription (Latin):
sa lomonis uerbis illos circuitus significatos
eẽ. credamus. quibus illi putant sic eadẽ tẽporũ
tẽporaliũq rerũ uolumina repeti. Ut uerbi
gr̃a. sicut isto scło plato philosophus in urbe
Atheniensi & in ea scola quȩ achademia dicta ẽ.
discipulos docuit: ita ꝑ innumerabilia retrdscła
multũ quidẽ plixis int̃ uallis. sed tam̃ certis.
Et idẽ plato & eadẽ ciuitas. & eadẽ scola idẽq
discipłi repetiti. & ꝑ innumerabilia deinde
scła repetenda sint. Absit inquã ut nos ista
credamus. Semel enĩ xxp̃s mortuus ẽ. pro
peccatis nr̃is. surgens iã ñ morat᷑. mors ei
ultra ñ dominabit᷑. Et nos post resurrecti¬
onẽ. sẽꝑ cũ dño erimus: cui modo dicimus.
qđ sacerammonet psalmus: Tud nẽ seruabis
nos & custodies nos a generatione hac: in xt̃nũ.
Satis autẽ istos existimo conuenire qđ seqͥ t᷑.
Incircuitu impri ambulant. Nonquia per

Expanded text:
Salomonis verbis illos circuitus significatos Salomonis verbis illos circuitus significatos esse credamus, quibus illi putant sic eadem temporum temporaliumque rerum volumina repeti, ut verbi gratia, sicut isto saeculo Plato philosophus in urbe Atheniensi, et in ea schola quae Academia dicta est, discipulos docuit, ita per innumerabilia retro saecula, multum quidem prolixis intervallis, sed tamen certis, et idem Plato, et eadem civitas, et eadem schola, iidemque discipuli repetiti, et per innumerabilia deinde saecula repetendi sint. Absit, inquam, ut nos ista cpeccatis nostris; surgens iam non moritur, mors ei ultra non dominabitur et nos post resurrectionem semper cum domino erimus, cui modo dicimus quod sacer admonet psalmus: tu, domine, seruabis nos et custodies nos a generatione hac et in aeternum. satis autem istis existimo conuenire quod sequitur: in circuitu impii ambulant, non quia per
Abbreviated transcription (Latin):
in scłis quifuerunt antenos. Propt̃ hos circuitus
in eadẽ redeuntes & in eadẽ cuncta reuocantes
dictũ intelligi uolunt. qđ ille aut de his rebus
dixcit de quib. superius loquebat᷑: hoc est de
generationib aliis euntib. aliis uenientibus
de solis anfractibus detorrentiũ lapsibus. aut
certe de om̃iũ rerũ generib quae oriunt᷑ atq
occidunt. Fuerunt enĩ homines ante : sunt &
nobiscũ erunt & post nos. Ita quȩq animan¬
tia uel arbusta. monstra quoq. ipsa quae
in usitata nascunt᷑: quã uis int̃se diuersa siNt.
& quaedã eorũ semel facta narrent᷑. tamen
scđm id qđ generalit̃ miracula &e mons tra¬
ta sunt : utiq & fuerunt & erunt. Nec recens
& nouũ ẽ ut monstrũ subsole nascat᷑. quã uis
haet uerba quidã sic intellexerunt. tã quã
in p̃destinatione dĩ iã facta fuisse omĩa sapiens
ille uoluisset intelligi: & ideo nihil recens
eẽ subsole. Absit autẽ arecta fide. ut his

Expanded text:
in saeculis quae fuerunt ante nos; » propter hos circuitus in saeculis quae fuerunt ante nos; » propter hos circuitus in eadem redeuntes et in eadem cuncta revocantes dictum intelligi volunt, quod ille aut de his rebus dixit de quibus superius loquebatur, hoc est de generationibus allis euntibus, aliis venientibus, de solis anfractibus, de torrentium certe de omnium rerum generibus, quae oriuntur adque occidunt. Fuerunt enim homines ante nos, sunt et nobiscum, erunt et post nos: ita quaeque animantia uel arbusta. Monstra quoque ipsa, quae inusitata nascuntur, quamuis inter se diuersa sint et quaedam eorum semel facta narrentur, tamen secundum id, quod generaliter miracula et monstra sunt, utique et fuerunt et erunt. nec recens et nouum est, ut monstrum sub sole nascatur. Quamuis haec uerba quidam sic intellexerint, tamquam in praedestinatione Dei iam facta fuisse omnia sapiens ille uoluisset intellegi, et ideo nihil recens e