comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rit gͦ et uenit ad symonẽ perrũ et ad aliũ discipłm quem
amabat ihc: et dicit eis. Tulet̃t̃ dñm de monumento: et
nescimꝰ bi posuer̃t eũ. Nonnulli cocdices etiam greti. habẽt
tulert̃ dñm m̾eũi qđ ideri dictũ potest. ꝓpensiore kari¬
ratis uł famulatꝰ affectir. s hoc in plurib codicib quos
in ꝓmptu habuimꝰ. non inueramus.  xiit ꝙͦ pecrꝰ. et ille
aliꝰ discipłs: et uenert̃ ad monumentũ. Etirrebant autẽ¬
duo simł: coille aliꝰ discipłs p̃cuccͤrit citiꝰ pecro: et uenit pͥ¬
mꝰ ad monum̃tũ. Adũtenda hic et cõmendenda est reca
rut ad monum̃tũ: regresstis est ito narraret qm uene¬
runt atq dat. Currebant autẽ duo simł: et cet̾a. Ubi ostẽ¬
dit qđ p̃turrens ad monuñtũ prior uenerit aliꝰ ille disci¬
płs̃ quẽ se ip̃m significat: s tamꝙͣ de alio cuncta narrat.
Er cũ st inclinasset inqͥt: iudit lithxamina posita. non
tamen introiit. Ucuit gͦ symon petrꝰ sequens eũ: co intro¬

Expanded text:
quem amabat Jesus, et dicit eis: Tulerunt Dominum de monumento, et nescimus ubi posuerunt eum. Nonnulli Codices etiam Graeci habent: Tulerunt Dominum meum, quod videri dictum potest propensiore charitatis vel famulatus affectu. Sed hoc in pluribus Codicibus, quos in promptu habuimus, non invenimus. Exiit ergo Petrus, et ille alius discipulus, et venerunt ad monumentum. Currebant auteduo simul, et ille alius discipulus praecucurrit citius Petro, et venit prior ad monumentum. « Advertenda hic et commendanda est recaprunt ad monumentum, regressus est ut narraret qurint, atque ait: Currebant autem duo simul, etc. Ubi ostendit quod praecurrens ad monumentum prior venerit alius ille discipulus quem seipsum significat, sed tanquam de alio cuncta narrat. Et cum se inclinasset, inquit, vidit posita linteamina, non tamen introiit. uenit ergo Simon Petrus sequens eum et intro
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dicit᷑ magister. Nlemo chalũpniet᷑ multeri. quͣ horto¬
lanũ dix̾it dñm et iħm magistrũ. Ibi enĩ rogabat: hic
agnoscebat. Ibi honorabat hommẽ a quo beneficium

Expanded text:
dicitur magister. Nemo calumnietur mulierem, quod hortulanum dixerit Dominum, et Jesum magistrum. Ibi enim rogabat, hic agnoscebat. Ibi honorabat hominem, a quo beneficium
Abbreviated transcription (Latin):
nũ quippe significauit bonũ anie magnũ p̾uaricationis
inclinato capite in crute dormiuit: ut in deformaret᷑ ei diutx
qđ de lat̾e dormientis effluxio. Omor. unde mortui reui¬
uiscunt. Quid est isto sanguine mundi: Quidiuiln̾e isto
salubrius: Et qui iudit inqͥt testimoniũ ꝑhibutt: et utrũ
est eiꝰ testimoniũ. Et ille scit qͥa uera dicit: ut et uos creddatis
slon dixit ut et uos sciatis: s ut creddatis. Seit enĩ quiiudit:
tiiꝰ credat restimonio qui ñ uidit. Magis autẽ ad fidẽ cre¬
dere ꝑtinet: qͣm uidere. Namquid est aliua credere. qͣm fidẽ
accomodare. fasta sunt enĩ hec inqͥt: ut scͥptura impleretut.
Os ñ cõminuetis exeo. Ec iterũ alia scriptura dicto. Uidebũt

Expanded text:
um ante magnum praevaricationis inclinato capite, in cruce dormivit, ut inde formaretur ei conjux, quae de latere dormientis effluxit. O mors, unde mortui reviviscunt. Quid isto sanguine mundius? Quid vulnere isto salubrius? Et qui vidit, inquit, testimonium perhibuit; et verum est ejus testimonium; et ille scit quia vera dicit, ut et vos credatis. Non dixit: Ut et vos sciatis, sed ut credatis. Scit enim qui vidit, cujus credat testimonio qui non vidit. Magis autem ad fidem credere pertinet, quam videre. Nam quid est aliud credere, quam fidem accommodare? Facta sunt enim haec, inquit, ut Scriptura impleretur: Os non c
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est pͥmũ. ad suꝑiorẽ sensũ ꝑtiticat. Uen̾at enĩ ad cħm
nychodemꝰ nocte pͥmũ: qđ idem ioh̾s natrauit in pͥoribus
tnͣgłii sui partib. Hic gͦ intelligendũ ẽ adiħm ñ tũc solũ
l tunc pͥmũ uenisse nỹchodemũ uentitasse autẽ postea ut
fieret audiendo discipłs: qđ certe mͦ in reuelatione corporis
beatissimi stephani. fere omnib gentib declarat᷑. Acceꝑunt
gͦ corpꝰ iht: ec ligauert illud lintheis cũ aromatib. sicut
mos uideis est scgelire. Nonmͥ uidec̾ eũgłista. frustra dic̾t
uoluisse: sitito mos iudais est sepelire. Ita quippe ni fallor
admonuit. i nuĩmodi offitiis q̃ mortius exhibent᷑: morẽ
ciuiꝰq geutis et̃ seruandũ Erat autẽ in loco uͥ crucifixꝰ est¬
post illũ ꝯccptꝰ est: ita in hoc montimento. nemo ante illũ
nemo post illũ sepultu. est. Ibi g̾ ꝓpt̾ parasctuen usdeoꝵ¬

Expanded text:
sensum pertineat. Venerat enim ad Jesum Nicodemus nocte primum, quod idem Joannes narravit ipse in prioribus Evangelii sui partibus . Hic ergo intelligendum est ad Jesum non tunc solum, sed tunc primum venisse Nicodemum; ventitasse autem postea, ut fieret audiendo discipulus, quod certe modo in revelatione corporis beatissimi Stephani fere omnibus gentibus declaratur. Acceperunt ergo corpus Jesu, et ligaverunt illud linteis cum aromatibus, sicut mos Judaeis est sepelire. Non mihi videtur evangelista frustra dicere voluisse, sicut mos Judaeis est sepelire. Ita quippe, nisi fallor, admonuit in hujusmodi officiis, quae mortuis exhibentur, mortem cujusque gentis esse servandam Erat autem in loco upost illum conceptus est, ita in hoc monumento nemo ante illum, nemo post illum sepultus est. Ibi ergo propter parascevem Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
ori eiꝰ. Cũ gͥ accepisset iħc aceiũ: dixit. Consũmatũ est. Et
inclinato capite: tͣdidit sp̃m. Qiuis potest que factt ita dis¬
pontre: qͦm disposuit homo iste qui passus est. Secl h̾o
udebant homien. s ñ agnoscebant hotem dm̃. Homo
namq apparebat: qui dslatebat. Patiebat᷑ het omnia
qui apparebat: et idẽ ip̃e disponebat hec omĩa qͥ late¬
bat. Uidit gͦ qͥa consũmata sunt omĩa. que oportebat
ite fierent antetͣ actiꝑet acctũ. et cͣderet sp̃m: atq ut
hoc etiã cõsũmaret᷑ qđ scͥptura p̾dixerat. et in syti mea
potauert me accio: sitio inquit. ⁊̃ amꝙͣ diceret. Hoc mt¬
nus fecistis: date qđ estis. Iud̃i quippe ip̃i erant acetũ de
spongiam cat̾inosis quodãm atꝙ tortuosi s latibulis
ftauailentũ omtino. Ysopũ auttẽ cuicirtũ posuert̃ spongiã aceto¬

Expanded text:
t: Consummatum est. Et inclinato capite tradidit spiritum. Quis potest quae facit ita disponere, quomodo disposuit homo iste qui passus est  Aug., quebant, non agnoscebant hominem Deum. Homo namque apparebat, qui Deus latebat. Patiebatur haec omnia qui apparebat, et idem ipse disponebat haec omnia, qui latebat. Vidit ergo quia consummata sunt omnia quae oportebat ut fierent antequam acciperet acetum et traderet spiritum; atque ut hoc etiam consummaretur quod Scriptura praedixerat, Et in siti mea potaverunt me aceto , Sitio, inquit: tanquam diceret, Hoc minus fecistis, date quod estis. Judaei quippe ipsi erant acetum, despongiam, cavernosis quodammodo atque tortuosis latibulis fraudulentum. Hyssopum autem cui circumposuer
Abbreviated transcription (Latin):
t̾raꝵ orbe disfusã. omib eisdem partib eqͣlit̾. id est concorditer
distribittã. spter qđ alibi dicit missurũ se angios suos: ut col¬
ligant electos eiꝰ a qͣtuor uentis. Qđ quid ẽ. ñ a qͣtuor partib
mundi. oriente. occidente. aqͥlone com̃idie.: Tuincau̾ illa sor¬
tita omniũ parciũ significat unitatẽ. que karitatis uincło
continet᷑. De karitate autẽ loquit᷑us apłs. suꝑeminentiorẽ¬

Expanded text:
terrarum orbe diffusam, et omnibus eisdem partibus aequaliter, id est, concorditer terrarum orbe diffusam, et omnibus eisdem partibus aequaliter, id est, concorditer distributam. Propter quod alibi dicitur, missurum se Angelos suos, ut colligant electos suos a quatuor ventis : quod quid est, nisi a quatuor partibus mundi, oriente, occidente, aquilone, et meridie? Tunica vero illa sortita omnium partium significat unitatem, quae charitatis vinculo continetur. De charitate autem locuturus Apos
Abbreviated transcription (Latin):
tei soriem suꝑ eis ac si diceret᷑ mitentes sortẽ cũ diuiderent᷑:
qđ et fc̃m est. Omniũ quippe uestim̃toꝵ eiꝰ ditisio completa
ñ eẽc: nͥ sorte clariusset quis ctiã illã tunicã tolleret: ut sic
contentio diuidentiũ fimret̃. uł nulla potꝰ oriret᷑. Ed gͦ atc.
qͥs quid rolleret: qͣndo quidẽ hxc sorti depitat᷑. ñ ad omia que
diuisa st̃ uestim̃ta referendũ est: Sor enĩ missa est: quis illã
tunicã tolleret. De qua q̃m narrare p̃t̾misit qualis fuerto:
et quẽ ad modũ eqͣlib ft̃ĩs partib sola remanserie. q̃ ne con¬
scindẽt᷑ ueniret in sortẽ: ꝓ ea positũ ẽ qd̾ ait. qͥs qͥd tolleret. id
ẽ qͥs tã toleret: tamꝙͣ sitotũ ita dicerit᷑. Diuisert̃ uestim̃ta eiꝰ sortem
mtttentes suꝑ eis: qͥs tunitã q̃ partib eqͣlib suꝑfi̾at to̾letet. Que
tat forte aliqͥs. qͥd stgniticet in tot partes nestimentoꝵ facta di¬

Expanded text:
is, ac si diceretur: Mittentes sortem cum dividerentur. Quod et factum est; omnium quippe vestimentorum ejus divisio completa non esset, nisi sorte claruisset quis etiam illam tunicam tolleret, ut sic contentio dividentium finiretur, vel nulla potius oriretur. Quod ergo ait: Quis quid tolleret, quandoquidem hoc sodivisa sunt vestimenta referendum est; sors enim missa est, quis illam tunicam tolleret: de qua quoniam narrare praetermisit qualis fuerit, et quemadmodum aequalibus factis partibus sola remanserit, quae ne conscinderetur, veniret in sortem; propterea positum est quod ait, Quis quid tolleret, id est, quis eam tolleret: tanquam si totum ita diceretur, Diviserunt vestimenta ejus, mittentes sortem at forte aliquis quid significet in tot partes vestimentorum facta di
Abbreviated transcription (Latin):
mori: qͥa filiũ dĩ se fecit. Ecce alt̾a maior inuidia. Parua illa
quippe uidebat᷑ uelut affectata illicito ausu regie potestatis:
et tam̃ neutrũ sibi iħc m̃dacit᷑ ulurpauit: s itirũq uerũ t.
et untgenitꝰ est di fili. et rex ado constitutꝰ suꝑ syon montẽ

Expanded text:
mori, quia Filium Dei se fecit. Ecce altera major invidia. Parva quippe mori, quia Filium Dei se fecit. Ecce altera major invidia. Parva quippe illa videbatur, velut affectatae illicito ausu regiae potestatis; et tamen neutrum sibi Jesus mendaciter usurpavit; sed utrumque verum est, et unigenitus est D
Abbreviated transcription (Latin):
apparet. ⁊̃ ignorante pylato hec a nultab fc̃a. siue itisserit
ea siue ꝑmiserit: illa scilicet causa qͣm supͣdixim. ut hec
eiꝰ iudibra mimici libentissime bibent: et ulteri sangnẽ
ñ sturent. Egredit̃ ad eos iħc portans spineã coronã. et pur¬
pureũ uestimentũ: ñ darus imꝑio. s plenus obꝓbrio. et
dicit᷑ ets. Ecce homo. Si regi inuidetis: iam parcite qͥa deiectum
iudetis. flagellatꝰ est spiuis coronatꝰ est. ludibriosa uesteamit¬
tus est. amaris conuicus illusus ẽ: alapiscesus est. feruet ig¬
nominia: frigescat inuidia. Sed ñ frigescit: s m ardescit
potiꝰ et increscto. Cũ enĩ uidissent eũ pontifices ec mymstri:
clamabant dicentes. Crucisige: crucisige. Dicit eis pylat. Ab¬
cipite eũ uos et crucifigite eũ: ego enĩ ñ inuenio in eo cau¬
sam Responder̃t ei iuidci. Nos legem habemꝰ: et scd̃m legẽ debec

Expanded text:
apparet non ignorante Pilato haec a militibus facta, sive jusserit apparet non ignorante Pilato haec a militibus facta, sive jusserit ea, sive permiserit; illa scilicet causa quam supra diximus, ut haec ejus ludibria inimici libentissime viderent, et ulterius sanguinem non sitirent. Egreditur ad eos Jesus portans spineam coronam et purpureum vestimentum, non clarus imperio, sed plenus opprobrio; et dicitur eis: Ecce homo. Si regi invidetis, jam parcite, quia dejectum videtis: flagellatus est, spinis coronatus est, ludibriosa veste amictus est, amaris convitiis illusus est, alapis caesus est: fervet ignominia, frigescat invidia. Sed non frigescit, inardescit potius, et increscit. Cum enim vidissent eum pontifices et ministri, clamabant dicentes: Crucifige, crucifige. Dicit eis Pilatus: Accipite eum vos et crucifigite eum. Ego enim non invenio in eo causam. Responderunt ei Judaei: Nos legem habemus, et secundum legem debet
Abbreviated transcription (Latin):
milites: Oylatũ tam̃ id uississe ñ dixit. Et milites inqͥt plet¬
tentes coronã de spinis iraposutr̃t̃ capiti ei: et ueste purpurea
cͥcũ dederẽ eũ: et ueniebant ad cũ et dicebant. Auc rex uideoꝵ:
Et dabant ei alapas. Sit implebant᷑ q̃ de se p̃diterat tp̃c: lic mar¬
yres informabant᷑ ad omĩa que ꝑsequutori libiusset fac̾e ꝑte¬
renda. Sic paulisꝑ occuttata tremenda potenitia: ꝯm̃dabatur
pͥus imnitanda patientia. Sic regnũ qd de hoc mundo ñ erat:
suꝑbũ minidũ ñ atrocitate pugnandi s patiendi humilita¬
te uincebat. Sic illud gͣnũ multiplicandũ. seminabat᷑ hor¬
ribili contumelia: ito mirabili pullularet ingła. Exut ite¬
rũ pẏlatꝰ foras: et ditit eis sete adduco eũ foras: ite cognosca¬
tis quia in eo nullã caulã inuenio. Exitt gͦ iħec portans spine
am coronã ec purpureũ uestim̃tũ: et dicit eis. Ecce homo. Hĩc

Expanded text:
milites, Pilatum tamen id jussisse non dixit. Et milites, inquit, plecmilites, Pilatum tamen id jussisse non dixit. Et milites, inquit, plectentes coronam de spinis, imposuerunt capiti ejus, et veste purpurea circumdederunt eum. Et veniebant ad eum et dicebant: Ave, rex Judaeorum. Et dabani ei alapas. Sic implebantur quae de se praedixerat Christus: sic martyres informabantur ad omnia quae persecutores libuisset facere, perferenda; sic paulisper occultata tremenda potentia, commendabatur prius imitanda patientia; sic regnum quod de hoc mundo non erat, superbum mundum non atrocitate pugnandi, sed patiendi humilitate vincebat; sic illud granum multiplicandum seminabatur horribili contumelia, ut mirabili pullularet in gloria. 2. Exiit iterum Pilatus foras, et dicit eis: Ecce adduco eum foras, ut cognoscatis quia in eo nulam coronam, et purpureum vestimentum, et dicit eis: Ecce homo. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
Sed umbra u̾itatis auider errantib tenebat᷑: ec mirabili
dispensatione diuine sapientie. ꝑ hoĩes fallaces eiꝰdẽ umbre
u̾itas implebat᷑. qͥaͣ uerũ pascha fieret. xp̃c uelit ouis ĩmo¬
labatur. Hinc ea sequunt᷑. que inuiriosa xp̃o pylatꝰ et cohos
eiꝰ ingessit: sed alia dispittatione t̾ctanda suito finit. S¬
dit pylatꝰ iħm. et flagellauit: usq ad id. susceꝑunt autẽ
iħm sibi a pylato uelle dimitti ꝑ pascha. sedbar¬
raban latronẽ: si saluatorẽ s int̾fectorẽ. ñ dato¬
rem uite. s ademptorẽ: tũc app̾hendit pylatꝰ iħ̾m et flagel
lauit. Hoc pylatꝰ non ob aliud fecisse credendus ẽ: nisi ut
ei inuiriis uidei satiati susfit̾e S existimarent: et usq ad ciꝰ
mortẽ seiure desisterent. Ad hoc ꝑtinet qđ idem p̾ses ettam
cohortẽ suã ꝑmisit fac̾e que sequinit. aut fortaslis et iussit:¬
qͣmius hoc cũgłista racu̾it. Dixit enĩ quid deinde fecerint

Expanded text:
 errantibus tenebatur, et mirabili dispensatione divinae sapientiae per homines fallaces ejusdem umbrae veritas implebatur; quia ut verum Pascha fieret, Christus velut ovis immolabatur. Hinc ea sequuntur quae injuriosa Christo Pilatus et cohors ejus ingessit; sed alia disputatione tractanda sunt. TRACTATdim sibi a Pilato dimitti velle per Pascha, sed Barabbam latronem; non salvatorem, sed interfectorem; non datorem vitae, sed ademptorem: Tunc apprehendit Plavit. « Hoc Pilatus non ob aliud fecisse credendus est, nisi ut ejus injuriis Judaei satiati, sufficere sibi existimarent, et usque ad ejus mortem saevire desisterent. Ad hoc pertinet, quod idem praeses cohortem suam permisit facere quae sequuntur. Et militquamvis hoc evangelista tacuerit. Dixit enim quid deinde fecerint
Abbreviated transcription (Latin):
horis a noctis nona usq ad diei t̾tiã ꝯputatis. Harũ duaꝵ
solutionũ istiꝰ difficilis q̃stionis: eligat qͥsq qͣm uolet. Wcliꝰ
autẽ quid eligat iuidicabit: qui at consensu eugłistaꝵ que
oꝑiosissime dispittata sunt leg̃it. Qd si et alic solittoties eus
potiu̾nt inueniri: cumulatiꝰ enͣ głice u̾itatis constartia defẽ¬
detur. adu̾sus chalũpnias infidelis atq impie uanitatis. Nc̃
ad narrationẽ iohis eugłiste. post ista breuit̾ tͣctata tͣtide¬

Expanded text:
horis a noctis nona usque ad diei tertiam computatis. Harum duarum horis a noctis nona usque ad diei tertiam computatis. Harum duarum solutionum istius difficilis quaestionis eligat quisque quam volet. Melius autem quid eligat judicabit, qui de Consensu Evangelistarum quae operosissime disputata sunt, legerit . Quod si et aliae solutiones ejus potuerint inveniri, cumulatius evangelicae veritatis constantia defendetur adversus calumnias infidelis atque impiae vanitatis. Nunc ad narrationem Joannis evangelistae post ista breviter tractata rede
Abbreviated transcription (Latin):
tis nona ꝯputemꝰ. tt̃ enĩ utdent᷑ pͥncipes sacdotũ pnũtiasse dr̃a
ĩmolationẽ. ditentes rtus est mortis. cũ adhuc in domo pontifi¬
tis audiret᷑ : unde ꝯgruent̾ accipit᷑ inde cepisle p̃parationem
ueri pasche cuiꝰ umbra erat pascha uideoꝵ. id est ĩmolationis
xp̃i ex quo a sacerdotib ꝓmuntiatꝰ est ĩ molandus: ꝓfecto ab ea
noctis hora que tũc nona fuisse ꝯiuntit᷑. usq ad horã dici t̾ciã
nosturnt tres diurne. Unde in hat parasceue pasche id est pre¬
parattone ĩ molationis xp̃i q̃ ab hora noctis nonacepta erat.
qͣsi sexta agebat᷑ hora: id est ꝑacta qͥnta iam sexta currere ceꝑ¬
at: qͣnto pylatus tbunal ascendit. adhuc enĩ erat ip̃a p̃para¬
tio. que ab hora noctis uona ceꝑat: donec fieret q̃ p̃parabat᷑ xͥ¬
ĩmolatio: q̃ fra est rora scd̃m martũ tertia. ñ p̃parationis secd
diei eadẽq sexta ñ diei s p̃parationis scm ioħ̃em: sed utiq

Expanded text:
tis nona computemus tunc enim videntur principes sacerdotum praenuntiasse Domini immolationem, dicentes: Reus est mortis, cum adhuc in domo pontificis audiretur; unde congruenter accipitur inde coepisse praeparationem veri Paschae, cujus umbra erat pascha Judaeorum, id est, immolationis Christi, ex quo a sacerdotibus praenuntiatus est immolandus, profecto ab ea noctis hora, quae nona fuisse convincitur, usque ad horam diei tertiam, in hac Parasceve paschae, id est, praeparatione immolationis Christi, quae ab hora noctis nona coepta erat, quasi sexta agebatur hora; id est, peracta quinta, jam sexta currere coeperat, quando Pilatus tribunal ascendit. Adhuc enim erat ipsa praeparatio, quae ab hora noctis nona coeperat, donec fieret quae praeparabatarcum tertia, non praeparationis, sed diei; eademque sexta non diei, sed praeparationis, sex utique
Abbreviated transcription (Latin):
Non scindamꝰ cam: s: sortiam᷑ de illa cuiꝰ sit. Apparet itaq in ali¬
is uestib eqͣles cos habuisle pairtes. ut sortiri nccesse ñ fu̾it: in
illa uero una ñ cos habere potuisse singłas partes nͥ scinderit᷑:
ut pantios ciꝰ inittilit̾ tollerent. Qto ne facerent: ad unũ car
ꝑuenire sortitione malucrt̃. Huiꝰ euͣgliste narrationi cõso¬
nat etiã ꝓpħicũ testimoniũ. qđ et ip̃e continuo subuingers
ud scͥptura inquid impleret᷑ dicens: partiti sunt uesimrĩa
mea .s. et in uestẽ meã miserunt sortẽ. Non enĩ ait sortiti sed
parciti: nec ait sortientes partiti sũt. s ui cet̾is uestimentis sor¬
tẽ omnino ñ nomitians: postea dixit. ec in uestẽ meã miserũt
sortẽ: ꝓpter illam reliqm tunicã. De qͣ re dicam qđ̵ ip̃e donatnt
cũ pritis eã que aboriti potest. tamꝙͣ. euͦgłiste uit̾ se discreꝑẽt¬

Expanded text:
scindamus eam, sed sortiamur de illa cujus sit. Apparet itaque in aliis vestibus aequales eos habuisse partes, ut sortiri necesse non fuerit; in illa vero una, non eos habere potuisse singulas partes, nisi scinderetur, ut pannos ejus inutiliter tollerent. Quod ne facerent, ad unum eam pervenire sortitione maluerunt. Hujus evangelistae narrationi consonat etiam propheticum testimonium, quod et ipse continuo sinquit, impleretur dicens, Partiti sunt vestimenta mea sibi, et super vestem meam miserunt sortem. Non enim, ait, sortiti; sed, partiti: nec ait, sortientes partiti sunt; sed in caeteris vestimentis sortem omnino non nominans, postea dixit, et in vestem meam miserunt sortem, propter illam reliquam tunicam. De qua re dicam quod ipse donaverit, cum prius eam quae oboriri potest, tanquam Evangelistae i
Abbreviated transcription (Latin):
mec ip̃m. fc̃s obediens usq ad mortẽ crutis: ñ ittiq sanqͥs
eiꝰ inpectatoꝵ remissionẽ. hoc est in nrãm mundationẽ
siusses efsusus. siec moueat qͦm spongiam ori eiꝰ potuert̃
admouere: qͥ in cruce fu̾at exaltatus a t̾ra. Sicut ent̃ apcl̃
alios eugłistas legit᷑. qdͥ hic p̾termisit in harunidine est fc̃m̃
ut inspongiam talis potꝰ ad crutis sublimia leuaret᷑. S ha¬
rundinẽ uero scͥptura signifitabat᷑. que implebat᷑ hoc fcõ.
Siciet enĩ lingua dicit᷑. uel greca. itł latina uł alia q̃libet
sonsi significans qͥling̃ ꝓmit᷑: sic harundo dici petest lit¬
tera que harundine seͥbit᷑. Sed sonos significantes uocis hu¬
mane usitatissime dicimꝰ lingͣs: scͥpturã uero harundinẽ
dici. quo minus est usitatũ eo magis est mystice figuratũ.
faciebat ista ppł impiꝰ: patiebat᷑ ista misericors tp̃c. Qui
faciebat: qͥd fac̾et nestietat: qui panebat᷑ autẽ. ñ solũ qͥd

Expanded text:
ipsum, factus obediens Patri usque ad mortem crucis, utique sanguis ejus in peccatorum remissionem, hoc est, in nostram mundationem non fuisset effusus. Nec moveat quomodo spongiam ori ejus potuerint admovere, qui in cruce fuerat exaltatus a terra. Sicut enim apud alios evangelistas legitur, quod hic praetermisit, in arundine est factum, 633 ut spongia talis potus ad crucis sublimia levaretur. Per arundinem vero Scriptura significabatur, quae implebatur hoc facto. Sicut enim lingua dicitsonus significans qui lingua promitur, sic arundo dici potest littera quae arundine scribitur. Sed sonos significantis vocis humanae usitatissime dicimus linguas; Scripturarum vero arundinem dici, quo minus est usitatum, eo magis est mystice figuratum. Faciebat ista populus impius, patiebatur ista misericors Christus. Qui faciebat quid facere nesciebat. Qui patiebatur autem,
Abbreviated transcription (Latin):
fixerĩt eũ : nͥ qͥa hora t̾cia crucifixꝰ est dñs linguis ideoꝵ.
hora sexta manib melitũ : Ut intelligamꝰ horã qͥnitã iã suis¬
se tͣnsactam: et aliqͥd de sexta tiptũ qͣndo sedit ꝑ tͥbunali
pylatꝰ. que dicta est a ioħe hora qͣsi sexta: et cũ dĩcet᷑. ut lig¬
no cũ duobꝰ latͦcb configeret᷑. et iuxta eiꝰ crutẽ gererent᷑
q̃ gesta narrant᷑: hora sexta integra cõpleret᷑: ex qua hora

Expanded text:
fixus est Dominus linguis Judaeorum, hora sexta manibus militum, ut intelligamus horam quintam jam fuisse transactam, et aliquid de sexta coeptum, quando sedit pro tribunali Pilatus, quae dicta est a Joanne, hora quasi sexta? Et cum duceretur ut ligno cum duobus latronibus configeretur, et juxta ejus crucem gererentur quae gesta narra
Abbreviated transcription (Latin):
spectet impretas. ridec regẽ ꝑ uͥga regni ligñ su portare scip¬
plicii: si pietas. uidet regẽ bauilantẽ lignũ adiemet ip̃m figẽ¬
dũ: qđ fixurꝰ fu̾at etiam in frontib regũ: ido sꝑnendus ccłis
cẽ suã suo gestans humero cõmendabat: et lucerne arsure
q̃ submodio ponenda ñ erat. candelabrũ ferebat. Baiulas
gͦ s crucẽ: exiit in eũ qͥ dicit᷑ caluatie locũ hebraite golgo¬
tha: ubi eũ crucifixert̃: et cũ eo alios auos hanc eohinc: me

Expanded text:
spectet impietas, ridet regem, pro virga regni, lignum sui portare supplicii. Si pietas, videt regem bajulantem lignum ad semetipsum figendum, quod fixurus fuerat etiam in frontibus regum; in eo spernendus oculis u Christi , ipsam crucem suo gestans humero commendabat; et lucernae arsurae, quae sub modio ponenda non erat, candelabrum ferebat. Bajulans ergo sibi crucem, exiit in eum qui dicitur Calvariae locum, Hebraice Golgotha, u
Abbreviated transcription (Latin):
fec̾ti xp̃i a sc in romanos id ẽ pylatũ et eiꝰ milites tͣnsferre cona¬
ti suint. ꝓpt̾ea martus supp̃ssa eahora qͣ xp̃o a militib crucifixꝰ
est q̃ agi sexta iã ceꝑat: t̾ciã poti horã recordatꝰ exp̃ssit. qua hora
intelligunt᷑ a pi pylatũ clamare pociusle crucifige crucisige.
ut ñ illi tantũ repꝑiant᷑ crucifixisle iħm. id est milites qͥ eũ
ligno sexca hora suspender̃t: uerũ etiã iudei qui ut crucisige¬
ret᷑ hora t̾cia cdamauert̃. Est ealia huiꝰ solutio q̃stionis: ut ñ
hic accipiat᷑ hora sexta dici: qͥa nec iołis ait. erat autẽ hora di¬
ei qͣsi sexta: s ait erat autẽ parasceut pasche hora qͣsi serta.¬

Expanded text:
ti a se in Romanos, id est, Pilatum et ejus milites transferre conati sunt, propterea Marcus subpressa ea hora, qua Christus a militibus crucifixus est, quae agi sexta jam coeperat, tertiam potius horam recordatus expressit, qua guntur apud Pilatum clamare potuisse, Crucifige, crucifige : ut non illi tantum reperiantur crucifixisse Jesum, id est, milites qui eum ligno sexta hora suspenderunt; verum etiam Judaei, qui ut crucifigeretur, hora tertia clamaverunt. 2. Est et alia hujus solutio quaestionis, ut non hic accipiatur hora sexta diei, quia nec Joannes ait, Erat autem hora diei quasi sexta, aut hora
Abbreviated transcription (Latin):
runt uestimenta eius. et fecert̃ qͣtuor partes: unicͥq miltti par
tem. Et ruricã subaudiendũ est acceper̃t : ut iste sit iensus:
Acceꝑunt uestim̃ta tiꝰ ec fectrt̃ qͣtuor partes: unicuiq militi
partẽ. Acceꝑunt et tunicã. Et sic loquitt᷑ꝰ est ut decet̾is uestim̃¬
tis nullã sortẽ missã eẽ uideamꝰ: sed de tunica qͣm simł cũ ce¬

Expanded text:
runt vestimenta ejus, et fecerunt quatuor partes, unicuique militi prunt vestimenta ejus, et fecerunt quatuor partes, unicuique militi p: ut iste sit sensus: acceperunt vestimenta ejus, et fecerunt quatuor partes, unicuique militi partem; acceperunt et tunicam. Et sic locutus est ut de caeteris 631 vestimentis nullam sortem missam esse videamus: sed de tunica quam simul cum cae
Abbreviated transcription (Latin):
impleret᷑ dicens. Parcia sũt uestimenta meas.: t. inuestẽ mcã mise¬
tunt sortẽ. factũ est qd̃ uoluetũt iudi. Nomp̃is: milites qui pare¬
bant pylato. iuduarte ip̃o erucifixett̃ iħmi: fotam̃ siuoluntates.
si ilidias. si oꝑa. si tͣdttionẽ. postremo si extorquentes clamores
eoꝵ cogitemꝰ: magis utiq uidei crucifixert iħm. Sea de partitiõe
et sortitione uestimentoꝵ eiꝰ. ñ est p̃tereunt᷑ loquendũ. Qmnis
ioħs. Et clause illi: iste uero aꝑtissime. Nam matheus ait. sost¬
qͣm autẽ crucifiteit᷑ cũ. diuistr̃c̃ uestimenta eiꝰ sortẽ mitentes
Marcus. Et crucifigentes cũ diuisert̃ uestimenta eiꝰ. mticentes
sortẽ suꝑ eis. quis quid tolleret. Licas. Diudentes u uestimen
cerinit dyxit: id est quatuor̃ ut singłas tollerent. Unde appu¬
ret qͣtuor milites fusse: qui in eo crucifigendo. prestai parue¬
riuto. Manifeste qͥppe ait. Milites gͦ cũ crucificissent euĩ accepe¬

Expanded text:
sunt vestimenta mea sibi, et in vestem meam miserunt sortem. Factum est quod voluerunt Judaei. Non ipsi, sed milites qui parebant Pilato, judicante ipso, crucifixerunt Jesum; et tamen si voluntates, si insidias, si opera, si traditionem, postremo si extorquentes clamores eorum cogitemus, magis utique Judaei crucifixerunt Jesum; sed de partitione et sortitione vestimentorum ejus non est praetereunter loquendum. Quamvis  quam Joannes: et clause illi, iste vero apertissime. Nam Matthaeus ait: Postquam autem crucifixerunt eum, diviserunt vestimenta ejus, sortem mittentes . Marcus: Et crucifigentes eum, diviserunt vestimenta ejus, mittentes sortem super eis, quis quid tolleret . Lucas: Dividecerint, dixit, id est quatuor, ut singulas tollerent. Unde apparet quatuor milites fuisse, qui eo crucifigendo praesidi paruerunt. Manifeste quippe ait Milites ergo cum crucifixissent eum, accepe
Abbreviated transcription (Latin):
uidentes enĩ uener̃t ad tunicã de qua fc̃a est sortirio: ut irt eos
uniũsa. uestimentoꝵ eiꝰ dinisio compleret᷑. Qͥo autẽ int̾est. ittr̃
dicat᷑ diuidentes mifert sortes. qł att lucas. andiuiseit̃ sortem
itttentes. qdđ ait matheits: nͥ qđ lucas dicendo sortes. płaltm
ꝓ singlart numerũ posuit: Que loquutio scͥpturis sc̃is inso¬
lita ñ est. qͣmuis ñ nulli codices sortẽ repꝑiant᷑ habere ñ sotis
Martus itaꝙ solus udet᷑ aliqͣm intulisse questionẽ. Ditendo
enim mittentes sortẽ suꝑeisquis quid tolleret: tamqͣm suꝑõt

Expanded text:
identes enim venerunt ad tunicam, de qua facta est sortitio, ut inter eos universa vestimentorum ejus divisio compleretur. Quid autem interest utrum dicatur: Dividentes miserunt sortes, quod ait Lucas, an: Diviserunt sortem mittentes, quod ait Matthaeus? nisi quod Lucas dicendo sortes, pluralem pro singulari numerum posuit: quae locutio Scripturis sanctis insolita non est, quamvis nonnulli Codices sortem reperiantur habere, non sortes. Marcus itaque solus videtur aliquam intulisse quaestionem. Dicendo enim: Mittentes sortem super eis, quis quid tolleret , tanquam super
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ int̾sic̾e quẽqͣm ñ licere dixistis. Hinc ẽ qđ ad comp̃hen¬
dendũ iħm cũ sac̾dotũ ñ uenissent p̾ncipes. s misissent: lu¬
cas tam̃ euͣ głista in eodẽ sue narrationis loco. dixit aittent
inqͥt ihc ad eos qͥ uen̾ant acd se pͥncipes sac̾dotũ et magistratꝰ
templi et seniores. Quasi ad latronem existis: Et cet̾a. Sicut

Expanded text:
vobis interficere quemquam non licere dixistis. Hinc est quod ad comprehenvobis interficere quemquam non licere dixistis. Hinc est quod ad comprehendendum Jesum, cum sacerdotum non venissent principes, sed misissent, Lucas tamen evangelista in eodem suae narrationis loco: Dixit autem, inquit, Jesus ad eos qui venerant ad se principes sacerdotum et magistratus templi, et seniores: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
fic̾e quenqͣm. ꝓpt̾ dici festi icĩtatẽ qͣm celebrare iam inceꝑant:
ꝓpt quẽ de ingressu eciã ptorii. taminari metuebãt. Itane
obduruistis falsi israelite: itane omnẽ sensũ nunia malitia
ꝑdidistis : ut ideo uos a sangͥne innocentis ĩpollutos cẽ crec̃a¬
tis. qͥa eũ fundenaũ alteri tͣclidistis: Numqͥd et pylatꝰ illã
qui potestati eiꝰ a uob ingerit᷑ cctidendus : suis ẽ manib occi¬
surꝰ. Siñ eũ uoluistis eccidi: si ñ insidiatiestis: siñ uob̾tra¬
dendũ petunia comparastis: siñ cõgrehendistis. uinxistis.
bus ur̃is p̾cedentib fcĩs etiã crucisige. crucifige damastis:
audite qđ contͣ uos etiã ꝓpħa clamat. fili hominũ dentes
eoꝵ arma et sagitte: et lingua eoꝵ machera acuta. Etce qͥ¬
b armis. qͥb sagittis. qua machera uistũ int̾fecistis. qͣndo

Expanded text:
rficere quemquam ea paschae festivitate quam celebrare jam coeperant, rficere quemquam ea paschae festivitate quam celebrare jam coeperant, propter quem de ingressu etiam praetorii contaminari metuebant. Itane obduruistis, falsi Israelitae? itane omnem sensum nimia malitia perdidistis, ut ideo vos a sanguine innocentis impollutos esse credatis, quia eum fundendum alteri tradidistis? Numquid et Pilatus illum, qui potestati ejus a vobis ingeritur occidendus, suis est manibus occisurus? Si non eum voluistis occidi, si non insidiati estis, si non vobis tradendum pecunibus vestris praecedentibus factis, etiam Crucifige, Crucifige, clamastis, audite quod contra vos etiam Propheta clamat, Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum machaera acuta . Ecce quibus armis, quibus sagittis, qua machaera justum interfecistis, quando
Abbreviated transcription (Latin):
tespondeant ab ĩmundis spib lib̾ati: languidi sanatiᷤ le¬
ꝓsi mundatiᷤ surdi audientes: muti loq̃ntes: ceti uidentes:
mortui resurgentes: et qdđ omĩa suꝑat. stulti sapientes: utr̃
sit malefactor iħc. Sed ista dicebant. de quib ꝑ ꝓph̾am iã
ip̃e p̾dixerat: recribuebant mͥ mala ꝓ bonis. Drxit gͥ eis py¬
latꝰ. accipite eũ uos: ⁊̃ scãm legẽ ur̃am iudicate es̃. Dixeẽt
gͦ ei uidi. Non noblicet int̾fict quemꝙͣ. Qtͥd est qđ loqͥt᷑ insa¬
na crudelitas: An ñ int̾ficiebant: qut̃ intͥficiendũ offerebãt:
Anforte crux ñ int̾ficit: Sit desipiant: qui nõ sectant̃ scci
insectant᷑ sapientiã. Qd est autẽ nob ñ licet int̾ficere quẽ¬
qͣm: Si malefactorẽ. cur ñ licet: Nonne lex eis p̃cepit ne ma¬
lefactorib p̾sertim qͣlem istũ pitabant. a suo do sedtstori¬
b parcant: Sed intelligendũ est eos dixsse ñ sibi licere int̾¬

Expanded text:
respondeant ab immundis spiritibus liberati, languidi sanati, lerespondeant ab immundis spiritibus liberati, languidi sanati, leprosi mundati, surdi audientes, muti loquentes, caeci videntes, mortui resurgentes, et quod omnia superat, stulti sapientes, utrum sit malefactor Jesus; sed ista dicebant de quibus prophetia jam ipse dixerat: Retribuebant mihi mala pro bonis . Dixit ergo eis Pilatus: Accei: Nobis non licet interficere quemquam. Quid est quod loquitur insana crudelitas? An non interficiebant, quem interficiendum offerebant? An forte crux non interficit? Sic desipiunt, qui non sectantur sed insectantur sapientiam. Quid est autem: Nobis non licet interficere quemquam ? si malefactor est, cur non licet? Nonne lex eis praecipit ne malefactoribus, praesertim qualem istum putabant, a suo Deo seductoribus, parcant? Sed intelligendum est eos dixisse non sibi licere inte
Abbreviated transcription (Latin):
bant iħm ñ in p̃teriss int̾ieit᷑: hoc est in eã partẽ d omꝰ qͣm
pyiatꝰ tenebat. Ip̃a erit domꝰ cayphe. Cur autẽ s̃ intieriunt
in p̾toriũ exponens causã ut ñ contaminarent᷑ inqͥt: s man¬
ducarent pascha. Dres enĩ agere ceꝑant azunoꝵ: qͥb dieb
contaminatio illis erat. malienigene habitatulũ intre. D im¬
pia cecitas: Timebant ne habitatulo udelicet contaminarẽ¬
tur alieno: et ñ contaminarent scelere ꝓpͥo. Alitnigene tudi¬
tis p̾corio cõtaminari timebant: ec frĩs ĩnocentis sangune
ñ timebant: ut hoc solũ int̾im dicã uͥ rea maloꝵ conscientia
tenebat᷑. Nam qđ eciã dñs erat qui eoꝵ impietate ducebatur
ad mortẽ. et uite dator occidebat᷑. ñ eoꝵ conscientie s ignoran¬
tie depitet᷑. E xiit gͦ pylatꝰ ad eos foras: ec dixit. Quã accusa
tionẽ afferus adũsus hoĩer hunc. Respondet̃t et dixerunt
ei. Siñ ẽẽt hic malefactor: ñ tͥ tͣlidissemꝰ eũ. Int̾rogent̾ atq

Expanded text:
in eam partem domus quam Pilatus tenebat. Ipsa erat domus Caiphae; cur autem non introierint in praetorium exponens causam: Ut non contaminarentur, inquit, sed manducarent Pascha. Dies enim agere coeperant Azymorum, quibus diebus contaminatio illis, erat in alienigenae habitaculum intrare. O impia caecitas! Timebant ne habitaculo videlicet contaminarentur alieno, et non contaminarentur scelere proprio. Alienigenae judicis praetorio contaminari timebant, et fratris innocentis sanguine non timebant; ut hoc solum interim dicam, ubi rea malorum conscientia tenebatur. Nam quod etiam Dominus erat, qui eorum impietate ducebatur ad mortem, et vitae dator occidebatur, non eorum conscientiae, sed ignorantiae deputetur. Exiit ergo Pilatus ad ec? Responderunt et dixerunt ei: Si non esset hic malefactor, non tibi tradidissemus eum. Interrogentur atque
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ id zelando fac̾e. multomaiꝰ malũ est qͣm timendo. Et id̃o
ñ atc uerax magist̃ qͥ metͥ tͣdidit ip̃e peccatũ habet. tamqͣm
ille ñ haberet: s ait. maiꝰ habet peccatũ lut ctiã se habere intel

Expanded text:
tamen id zelando facere multo majus malum est quam timendo; et ideo tamen id zelando facere multo majus malum est quam timendo; et ideo non ait verax Magister: Qui me tibi tradit, ipse peccatum habet, tanquam ille non haberet; sed ait: Majus habet peccatum, ut etia
Abbreviated transcription (Latin):
ftce respondit᷑ et tam̃ uͥcũq ñ respondit. si sic̃ rers siue dolo¬
fus: sed situt agnꝰ hoc est sicit simplex atq ĩnocens ñ aꝑuit
os suũ. Pinde uͭ ñ respondebat. situt ouis silebat: uͥ responde¬
bat sicut pastor decebat. Discamꝰ gͦ qđ dixit. qđ et ꝑ apłindo
centẽ occidendũ luore tͣdit: qͣnt potestas ip̃a si cũ tumore al¬
teriꝰ maiceis potestatis occidit. Talem qͥꝑpe ds pylato dołat po¬
testatẽ: ut ẽt etiã sub cefaris potestate. Quappt̾ non haberes
inqͥt aditsus me potestatẽ ullam. id est qͣntulã cũ ꝙ habes: nͥ
hoc ip̃m qͥcqͥd est tͥ et̃c datũ desuꝑ. Sed qm̃ scio. qͣntũ sit. non
enĩ tantũ est ut t̾ omnim᷑ lib̾ũ sit. ꝓpt̾ea qui me tͣdidit tibi
maiꝰ peccatũ habet. Ille me qͥppe tue potestati tͣdidit inuiden¬
do: tu uͦ eamdẽ potestatẽ in me exercitur es metuendo. Net ti¬
mendo qͥdẽ p̃sertim ĩnocentẽ homo hominc̃ debet occide̾: sed

Expanded text:
« Ecce respondit, et tamen non ubique respondit ; non sicut reus sive dolosus, sed sicut agnus, hoc est, sicut simplex atque innocens, non aperuit os suum. Proinde ubi non respondebat, sicut ovis silebat; ubi respondebat, sicut pastor docebat. Discamus ergo quod dixit, quod centem occidendum livore tradit, quam potestas ipsa, si eum cum timore alterius majoris potestatis occidit. Talem quippe Deus Pilato dederat potestatem, ut esset etiam sub Caesaris potestate. Quapropter, non haberes, inquit, adversum me potestatem ullam, id est, quantulamcunque habes, nisi hoc ipsum, quidquid est, tibi esset datum desuper. Sed quoniam scio quantum sit, non enim tantum est, ut tibi omnimodo liberum sit, propterea qui me tradidit tibi, majus peccatum habet. Ille me quippe tuae potestati tradidit invidendo, tu vero eamdem potestatem in me exerciturus es metuendo. Nec timendo quidem praesertim innocentem homo hominem debet occidere, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cuittatẽ erat locꝰ ubi crucifixꝰ est ihe: et erat scͥptũ hebraite gri¬
ce. ec latine. rex uidcoꝵ. Hee quippe iris lingue ibi p̾ceteris emi¬
nebant: hebrea ꝓpt̾ uideos in lege d̃i głantes: greta ꝓpt̾ gentiũ
sapientes: latina ꝓpt̾ romanos multis ac pene omnib iam it̃
gentib imꝑantes. Dicebant gͦ pylato pontifices iudeor. Noli
scͥbere rex iudeoꝵ. s qͥa ip̃e dixit rex sũ uideoꝵ. Respondit¬
pylatꝰ. Qđ scͥpsi scͥpsi. D ineffabilẽ uim qiuinc oꝑationis:
etiã in cordib ignorantiũ. Nonne occtilta uox q̃dam pylato in
te in psalmoꝵ litt̾is ꝓpħatũ est. ne corrũ pas tytuli inscͥptio

Expanded text:
 est Jesus; et scriptum Hebraice, Grece et Latine: Rex Judaeorum. Hae quippe tres linguae ibi prae caeteris eminebant: Hebraea propter Judaeos in lege Dei gloriantes; Graeca propter gentium sapientes; Latina propter Romanos multis ac pene omnibus jam tunc gentibus imperantes. Dicebant ergo Pilato pontifices Judaeorum: Noli scribere: Rex Judaeorum, psi. O ineffabilem vim divinae operationis, etiam in cordibus ignorantium! Nonne occulta vox quaedam Pilato intte in Psalmorum litteris prophetatum est, Ne corrumpas tituli inscriptio
Abbreviated transcription (Latin):
potens cẽ noluisset: nͥ qđ eo in co qđ odit c̃t etiã qdͥ ama¬
ret. Merito qͥppe odit: et ueluo a regła sue artis alienũ
imꝓbat uitiũ: amat tam̃ sirũ etiã inuitiosis. itł sanatidẽ
bñficiũ. uł dãpnatiõe uidiciũ: Itaa̾s nicħ oddis eoꝵ que
fecit. Nat᷑aꝵ enĩ ñ uitioꝵ conditor malai q̃ odit ife ñ fecit:
et de malis eiaẽ uel sanando ea ꝑmisciiam uł ordinari¬

Expanded text:
ipotens esse noluisset, nisi et in eo quod odit, esset etiam quod amaret. Merito quippe odit, et, velut regula suae artis, alienum improbat vitium; amat tamen suum etiam in vitio pro sua vel sanatione beneficiorum, vel damnatione judicium. Ita Deus nihil odit eorum quae fecit. Naturarum enim, non vitiorum conditor, mala quae odit, ipse non fecit, et de malis eisdem, vel sanando ea per misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
qua maior omiuno eẽ ñ possit. Audite et estote in spe
gaudentes: ꝓpt̾ qđ uita ista ñ amanda. s toleranda sttẽ
ut eẽ possitis in eiꝰ tͥbulatione patientes. Audite ĩqͣm:
et quo spes nr̃a leuet᷑ attendite. xp̃c iħo dicie: filiꝰ det
unigeitꝰ q̃ pat tocetͥnꝰ et eqͣlis est dicit: q̃ ꝑt nos romo fact᷑ est.

Expanded text:
qua major omnino esse non possit. Audite, et estote in spe gaudentes, propter quod vita ista non amanda, sed toleranda sit, ut esse possitis in ejus tribulatione patientes. Audite, inquam, et quo spes nostra levetur, attendite. Christus Jesus dicit; Filius unigenitus, qui Patri coaeternus et aequalis est, dic
Abbreviated transcription (Latin):
Non sũ. Iam semel negau̾at: ecce it̾m. Deinde ut t̾cia negatio
compleret᷑. dixit unꝰ ex seriuis pontititis. cognatꝰ eiꝰ cuiꝰ absci¬
duit petrꝰ auriculã. Nonne ego re uidi morto cũ illõ. It̾m gͦ ne¬
gauit petrus: et statĩ gallus cantauit. Ecce medici est cõpleta
p̃dictio: egroti cõucta p̾sũptio. Non enĩ fc̃m̃ ẽ qđ iste p̾dix̾¬
aĩ. aĩam meã ꝑ te ponã. s fc̃m ẽ qđ ille p̾dix̾at. ter me negab̾.
Sed tͥna petͥ negatione compleca: itam et iste sermo cõpleat᷑ẽ
ut deinceps que de dño apd̃ pontiũ pylatũ p̾sidẽ gesta surtb.
alio ꝯsidemꝰ exordio. finit sermo. exiĩ. Incipit sermo. exunꝰ.

Expanded text:
Non sum. Jam semel negaverat, ecce iterum. Deinde ut tertia negatio Non sum. Jam semel negaverat, ecce iterum. Deinde ut tertia negatio compleretur: Dicit ei unus ex servis pontificis, cognatus ejus cujus abscidit Petrus auriculam: Nonne ego te gavit Petrus, et statim gallus cantavit. Ecce medici completa est praedictio, aegroti convicta praesumptio. Non enim factum est quod iste dixerat, Animam meam pro te ponam; sed factum est quod ille praedixerat, Ter me negabis . Sed trina Petri negatione completa, jam et iste sermo compleatur, ut deinceps quae de Domino apud Pontium Pilatum praesidem gesta sunt, ab alio consideremus exordio.
Abbreviated transcription (Latin):
ddicit: sub pͥncipib sacerdotum anna ⁊ caypha. fcm̃ ẽ
u̾bum dñi suꝑ ioh̾em ⁊acharie filisi in deserto: et cet̾a. Sin¬
de isti ambo pontifites uicissim suos annos agebant: et e¬
comp̾hensus ẽẽt aã illũ ductꝰ est. s pͥtis ad annã scãm io¬
hannẽ uenert̃ cũ illo: ñ qͥa collega. s qͥa socer eiꝰ erat: et cre¬
dendũ est sc̾m uoluntatẽ cayphe id eẽ factũ: uł eciã domos
eoꝵ ita fuisse positas. ut ñ deberet annas a tͣnseuntib p̾c̾i¬
ri. d cũ dixislet eũgłista qđ eũ ligatũ miserit annas adca¬
ypham: reu̾sus ẽ ad locũ narrationis uͥ reliq̃rat pecrũ: ut
explicaret qa in domo anne de tͥna eiꝰ negatione contig̾at.
Erat autẽ inqͥt symon pecrus: stans et calefaciens se. Hoc re¬
capitulat qđ anite iam dix̾at: deinde q̃ sequitta sũt iungit.
Dixer̃t̃ gͦ ci. Nũqͥdet tu ex discipłis eiꝰ es: Negauit ille: et dix̃.

Expanded text:
dicit: Sub principibus sacerdotum Anna et Caipha factum est dicit: Sub principibus sacerdotum Anna et Caipha factum est verbum Domini super Joannem Zachariae filium in deserto , etc. Proinde isti ambo pontifices vicissim suos annos agebant, et elum ductus est, sed prius ad Annam secundum Joannem venerunt cum illo, non quia collega, sed quia socer ejus erat. Et credendum est secundum voluntatem Caiphae id esse factum, vel etiam domos eorum ita fuisse positas, ut non deberet Annas a transeuntibus praeteriri. Sed cum dixisset evangelista, quod eum ligatum miserit Annas ad Caipham, reversus est ad locum narrationis ubi reliquerat Petrum, ut explicaret quod in domo Annae de trina ejus negatione contigerat. Erat autem, inquit, Simon Petrus stans, et calefaciens se. Hoc recapitulat quod ante jam dixerat; deinde quae secuta sunt, jungit. Dixerunt ergo ei: Nunquid et tu ex discipulis ejus es? Negavit ille, et dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
utt et respondeat uera placatꝰ: et ad ꝑferenda gͣutora tͣnqͥl¬
lo animo. sit paratꝰ: Seatꝰ ẽ enĩ qͥ in omĩb q̃ inusta ꝓ iusti
cia patit᷑. potest u̾acit̾ dic̾e: paratũ cor meũ ds. paratũ cor
meũ. Hinc fit qͥppe qđ seqͥt᷑. cantabo et psallã: qđ paulus
et barnabas etiam in uindis durissimis fac̾e potuerunt.
Sed ad narrationis engłice scq̃ntia redeamꝰ. Et misit eũ
annas ligatũ: ad caypham pontificẽ. ad illũ enĩ sic̃ ma¬
theus dicit. ab initio ducebat᷑: qm̃ ip̃e erat illiꝰ anni pͥn¬
ctps saterdotũ: Alternos quippe irtelligindi sunt agere so¬
lert annos. ambo pontifites. id ẽ pͥncipto sacerdotũ qui erãt
illo tempore atinas ⁊ caphas: quos lucas euͣgłista cõme¬
morat. narrats quo tempore ceꝑit dñs p̃cursore ioħe
p̃dicare regnũ celoꝵ: et congregare discipłos. Dic enĩ

Expanded text:
us et respondit vera placatus, et ad perferenda graviora tranquilus et respondit vera placatus, et ad perferenda graviora tranquillo animo fuit pParatum cor meum Deus, paratum cor meum . Hinc fit quippe quod sequitur: Cantabo et psallam ; quod Paulus et Barnabas etiam in vinculis durissimis facere potuerunt . Sed ad narrationis evangelicae sequentia redeamus Et misit eum Annas ligatum ad Caipham pontificem. Ad illum enim, sicut Matthaeus dicit, ab initio ducebatur, quoniam ipse erat illius anni princeps sacerdotum . Alterius quippe intelligendi sunt agere solere annos ambo pontifices, id est, principes sacerdotum, qui erant illo tempore Annas et Caiphas, quos Lucas evangelista commemorat, narrans quo tempore coeperit Dominus praecursore Joanne praedicare regnum coelorum, et congregare discipulos. Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcede. et regna: ꝓpt̾ u̾itatẽ ⁊ mansuetudinẽ. ⁊ iusticiã. Si co¬
gitemꝰ qͥs acceꝑit alapam: ñ ne uellemꝰ cũ qͥ ꝑcussit aut
celesti igne ꝯsumi. aut t̾ra dehiscente sorberi. aut correptũ
demonio uolutari. aut aliqͣ huiꝰ modi qͣlibet pena. uel etiam
gͣuiore puniri: Qd enĩ hoꝵ ꝑ potentiã uibere ñ potusset.
ꝑ quẽ fc̃s est mundꝰ: nͥ patientiã nos dotere maltusset qͣ uin¬
cit᷑ mundus: Hic dicit aliqͥs. Cur ñ fecte. qđ ip̃e p̾cepit: ꝑcu¬
tienti enĩ ñ sic responde̾: s maxillã debuit alt̾am p̾parare.
Qͥd qđ et ueracit̾. mansuete. iusteq respondit: et ñ solum
alt̃am maxillã tt̾m ꝑcussuro. s totũ corpꝰ figendũ p̾parauit
in ligno. Eohint potiꝰ demonstrauit qđ demonstndũ fuit.
sua scilicet magna illa p̾cepta patientie. ñ ostentatione cor¬
ꝑis s cordis p̾paratione facienda. fieri enĩ potest: ut alte¬
rã maxillã uisibilit̾ homo p̾beat et iratꝰ. Qnto gͦ meliꝰ est¬

Expanded text:
. Si cogitemus quis acceperit alapam, nonne vellemus eum qui percussit, aut coelesti igne consumi, aut terra dehiscente sorberi, aut correptum daemonio volutari, aut aliqua hujusmodi qualibet poena vel etiam graviore puniri? Quid enim horum per potentiam jubere non potuisset, per quem factus est mundus, nisi patientiam nos docere maluisset, qua vincitur mundus? Hic dicit aliquis: Cur non fecit quod ipse praecepit? Percutienti enim non sic respondere, sed maxillam debuit alteram praeparare . Quid? quod et veraciter, et mansuete, justeque respondit, et non solum alteram maxillam iterum percussuro, sed totum corpus figendum praeparavit in ligno? et hinc potius demonstravit quod daemonstrandum fuit, sua scilicet magna illa praecepta patientiae, non ostentatione corporis, sed cordis praeparatione facienda. Fieri enim potest ut alteram maxillam visibiliter homo praebeat et iratus. Quanto ergo meli
Abbreviated transcription (Latin):
Unde manifestũ est eũ temporalẽ natiuitatẽ suã hic cõmemo¬
rasse. qͣ incarnatꝰ uentt ĩ mundũ: ñ illam sine initio quad̃s
erat ꝑ quẽ pat̾ condidit mundũ. In hoc gͦ le dixit natũ. id est
ꝓpter hoc natũ: et ad hoc uenisse inmundũ utiq nascendo
de uirgine: ut testimoniũ ꝑhibeat u̾itati. Sed qͥa ñ omi¬
um est fides: adiunxit atq ait. Omĩs qͥ ẽ ex ueritate: audit
meã uocẽ. Audit utiq int̾iorib aurib. id est obaudit mee
uoci: qđ tantũdẽ ualeret. si diteret credit mͥ. Cũ ttaq xp̃c
tesamoniũ ꝑhibeat u̾itati. ꝓfecto testimoniũ ghibet dͥ. Liꝰ
quippe uox ẽ: ego sũ u̾itat. Et dixit alio quoq loco. igo resti¬
moriũ ꝑhibeo de me. Qto uͦ ait. ominis qͥ est ex u̾itate audit

Expanded text:
nde manifestum est eum temporalem nativitatem suam hic commemorasse, quia incarnatus venit in mundum: non illam sine initio, qua Deus erat, per quem Pater condidit mundum. In hoc ergo se dixit natum, id est, propter hoc natum, et ad hoc venisse in mundum, utique nascendo de virgine, ut testimonium perhibeat veritati. Sed quia non omnium est fides, adjunxit atque ait: Omnis qui est ex veritate audit vocem meam. Audit utique interioribus, id est, obaudit voci meae: quod tantumdem valeret ac si diceret: Credit mihi. Cum itaque Christus testimonium perhibeat veritati, profecto testimonium perhibet sibi. Ejus quippe vox est: Ego sum Veritas . Et dixit alio quoque loco: Ego testimonium perhibeo de me . Quod vero ait: Omnis qui est ex veritate audit
Abbreviated transcription (Latin):
discipłis suis qͦs et aplõs noĩauit. cũ quib ce¬
nau̾at ultimã cenã. de qͣ traditor eiꝰ ꝑbu.tellã manifesta¬
tꝰ exierat: et cũ qͥb post eiꝰ egrelsũ anteꝙͣ ꝓ eis oraret. mul¬
ta fu̾at iã loquit᷑. adiunxit et cet̾os qͥ in eũ fu̾ant credituri.
et ait ad patrẽ. Non ꝑ his autẽ rogo tantũ. id est ꝑdiscipłis
qͥcũ illo tũc erant: sed et ꝓ eis inqͥt. qͥ crediti sũt ꝑ u̾bũ er
ume: uͥ om̃s suos intelligi uoluit. ñ solũ qͥ tũc erarit ĩ cat¬
turist. Ipsis enĩ dix̾at. et uos testimoniũ ꝑhibebttis: quia
ab initio metũ estis. Et ꝑ hos eũgłm mymstratũ est: ⁊ anteqͣ¬

Expanded text:
s et Apostolos nominavit, cum quibus coenaverat ultimam coenam, de qua traditor ejus per buccellam manifestatus exierat, et cum quibus post ejus egressum antequam pro eis oraret, multa jam fuerat locutus; adjunxit et caeteros qui in eum fuerant credituri, et ait ad Patrem, Non pro his autem rogo tantum, id est pro discipulis qui cum illo tunc erant: sed et pro eis, inquit, qui credituri sunt perme. Ubi omnes suos intelligi voluit, non solum eos qui tunc erant in carturi sunt: ipsis enim dixerat: Et vos testimonium perhibetis, quia ab initio mecum estis, et per vos E