comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suit animam pro ouib sius: et de quo
scriptum ẽ. ipse pascet nos in scła. Nta
uox dm̃i ꝑficiens ceruos et reuelans con¬
dempsa siluarũ ꝑ ioħem clamabat
in heremo: iam securis ad radices arbo¬
rum posita ẽ. omnis arbor que ñficit
fructũ bonum excidetur et inignem
mictetur. E it̾um. Omĩs uallis imple¬
bitur. De qua et nunc dicitur: et uallis
achor in cubile arm̃torũ. et requiem
populo meo qui requisier̃ me. Dequa
et in libro iħu filii nauẽ. legimꝰ quo
ibi int̾fectus sit acham qui furatus:
de anachemate et de spoliis ierieo ꝙ
cum omni domo sua int̾fectus: acq
ex eo quod turbau̾it popłm locus ipse
nis ac tumultus nom̃ accepit. hallis
igitur in qua qͦndam meditatio fuit
acq supplicium: erit in arm̃torum
requiem. Que paulus edisserens ait.
Numquid de bubus cura ẽ. deo: Au
uciq de nobis dicit: Quia debet qui
arat arare. et qui terit aream terere
eam inspe: ut participetur. De hacual¬

Expanded text:
suit animam pro ovibus suis. De quo suit animam pro ovibus suis. De quo scriptum est: Ipse pascet nos in saecula . Ista vox Domini perficiens cervos, et revelans condensa silvarum, per Joannem clamat in eremo: Jam securis in radicem arborum posfructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Et iterum: Omnis vallis implebitur ; de qua et nunc dicitur: et vallis Achor in cubile armentorum, et in requiem populo meo qui requisierunt me. De qua et in libro Jesu filii Nave legimus, quod ibi interfectus sit Acham, qui furatus est de anathemate, et de spoliis Jericho, et cum omni domo sua interfectus, atque ex eo quod turbaverit populum, locus ipse nis ac tumultus nomen accepit . Vallis igitur Achor, in qua quondam maledictio fuit atque supplicium, erit in armentorum requiem. Quae Paulus edisserens, ait: Numquid de bobus cura est Deo ? an utique de nobis dicit, quia debet in spe qui arat, arare, et qui terit aream, terere eam in spe, ut participetur. De hac val
Abbreviated transcription (Latin):
iste seruus ẽ dni cui dic̃ in euangłio.
Scio qͥa sem̃ abrahe estis: s necdum fi¬
lii.Si enim semen eẽnt abrabam: oꝑa
utiq abraham facerent. Qui aũ filius:
iste et electus ẽ. dnĩ. Inde electus posfi¬
det ierłm: et serui habitant in ea.  de
filiorũ acseruorũ differentia dicit᷑ non
accepistis spm̃ seruitutis it̾um in timo¬
rem: s spm̃ adoptionis. Et erunt mn¬
quit campestria siue saltus in caulas
gregum. ꝓ campestrib in hebreo saron
ponitur omnis regio circa lidiam
ioppen et iãniam aptꝰ pascendis gregib
de quo et in actib apłorũ scriptũ ẽ. Sal¬
tus aut̃ uertentur inouilia: nixta
illud qͦd in psalmo canitur. Nox dñi
p̃parantis cedros et reuelabit saltus
siue condensa filuarũ. ut lacrones ibi
latitare desistant. et bestie uenenataq
animalia: et loca quondam insidiarũ
et sanguinis in eccłas domini transe¬
ant. et pascant᷑ ibi greges ab eo quipo¬

Expanded text:
iste servus est Domini, cui dicit in Evangelio: iste servus est Domini, cui dicit in Evangelio: Scio quia semen Abrahae estis, sed necdum filii . Si enim semen essent Abraham, opera utique Abraham facerent. Qui autem filius, iste et electus est Domini. Unde electus possidet Jerusalem, et servi habitant in ea, et de filiorum ac servorum differentia dicitur: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timorem, sed spiritum adoptionis . Et erunt, inquit, campestria, sive saltus, in caulas gregum. Pro campestribus in Hebraeo SARON   ponitur. Omnis regio circa Lyddam, Joppen et 781 Jamniam apta est pascendis gregibus. De quo et in Actibus Apostolorum scriptum est: Saltus autem vertentur in ovilia , juxta illud quod in psalmo canitur: Vox Domini perficientis cervos, et revelabit saltus , sive condensa silvarum, ut latrones ibi latitare desistant, et bestiae venenataque animalia, et loca quondam insidiarum et sanguinis, in ecclesias Domini transeant, et pascantur ibi greges ab eo, qui po
Abbreviated transcription (Latin):
et iuda qui possideat montes siue mon¬
tem eius. Semen iacob et iuda pleriq
xp̃m intelligt̃. de quo in genesi dicit᷑.
iuda te laudabunt fr̃s tui. et cetera.
Nulli enĩ dubium quin saluacor de
uidestirpe generat᷑ sit. Alii aut̃ apłos
intelligi uolunt: de quib sepe diximꝰ
reliquie salue erunt. &: nisi dominus
sabaoth reliquisset nob̃ sem̃ quasi sodo¬
na eẽmus: et similes gomorre fuissemꝰ.
Isti possederunt montẽ dñi conscien¬
tia habitantis in se xp̃i loquentes. Acces¬
simꝰ ad syon montẽ et ciuitatẽ dei iuuen¬
tis ierłm celestem. Siue montes eius de
quib in psalmis canit᷑. Montes in cir
ciutu eiꝰ et dominꝰ in circuitu populi:
et fundam̃ta enis in montib scĩs. Pos¬
sidebunt aut̃ syon electi dñi et habita¬
bunt in ea serui enis: de quib in eodẽ
uolumine scribitur. Sem̃ abraham
serui eiꝰ. filii iacob electi eius. Quic̃q
gͦ adhuc semen ẽ. nec formatꝰ infilium:

Expanded text:
et Juda, qui possideat montes, sive monet Juda, qui possideat montes, sive montem ejus. Semen Jacob et Juda plerique Christum intelligunt, de quo in Genesi dicitur: Juda, te laudabunt fratres tui , et caetera. Nulli enim dubium quin Salvator de Judae stirpe generatus sit. Alii autem Apostolos intelligi volunt, de quibus saepe diximus: Reliquiae salvae erunt . Et: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similes Gomorrhae fuissemus . Isti possederunt montem Domini conscientia habitantis in se Christi, loquentes: Accessimus ad Sion montem, et civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem . Sive montes ejus, de quibus in psalmis circuitu populi sui . Et: Fundamenta ejus in montibus sanctis . Possidebunt autem Sion electi Domini, et inhabitabunt in ea servi ejus. De quibus in eodem volumine scribitur: Semen Abraham servi ejus, filii Jacob electi ejus . Quicumque ergo adhuc semen est, nec formatus in filium,
Abbreviated transcription (Latin):
habere uitale adhibet curam uulneri-¬
bus ut restituat sanitatem ꝓ eo quod
dum latinus int̾pres u̾bi ambiguitate
deceptus. lupinum int̾pretatus ẽ. in
quo et g̃corũ pleriq errant. E tamen
sciendum in hebraico ꝓ salore scͥptum
eẽ. thodã. quod inc̾pretat᷑ gr̃a quod scł
grã dei. et ñ merico oꝑm suoꝵ saluatꝰ
fit ifrł Et educam de iacob sem̃. et de
iuda possidentẽ montes meos: et he¬
reditabunt eam electi mei. et seruimĩ
inhabitabunt ibi. & erunt campesta
in caulas gregum: et uallis achor in
cubile arm̃coꝵ popło meo qui requisi-¬
erunt me. Lxx. & educam de iacob sem̃
et iuda et hereditabit montẽ scm̃ meũ.
et hereditabunt electi mei et serui mei
inhabitabunt ibi. Et erunt in saltu
ouilia gregum: et uallis achor in re-¬
quie arm̃torũ. popło in eo qui requi¬
sier̃ me. Quem supra uocauit granũ
botri siue acinũ uel ut multi uolunt
racemũ: hunc nc̃ appellat sem̃ iacob

Expanded text:
habere vitale, adhibet curam vulnerihabere vitale, adhibet curam vulneribus, ut restituat sanitatem. Pro eo quod dum, Latinus interpres, verbi ambiguitate deceptus, lupinum interpretatus est, in quo et Graecorum plerique errant. Et tamen sciendum in Hebraico pro calore scriptum esse THODA  , quod interpretatur gratia: quod scilicet gratia Dei, et non merito operum suorum salvatus tum et educam de Iacob semen et de Iuda possidentem montes meos et hereditabunt eam electi mei, et servi mei inhabitabunt ibi, et erunt campestria in caulas gregum, et vallis Achor in cubile armentorum populo meo qui quaesierunt me. LXX: Et educam de Jacob semen, et de Juda, et haereditabit montem sanctum meum, et haereditabunt electi mei, et servi mei habitabunt iovilia gregum, et vallis Achor in requie armentorum populo meo qui requiesierunt me. Quem supra vocavit granum botri, sive acinum, aut ut multi volunt racemum, hunc nunc appellat semen Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
ysaac et iacob. ad quos facta ẽ. reꝓinis¬
sio: siue ꝓpt̾ eos qui int̾ plurimos pec¬
catores seruiunt mͥ. Tale quid et inge¬
nesi legimꝰ: quando de qͥnquagintauꝰq
ad decem paulatim queruntur iusti.
qui de peccato liberent enutatem. Ꝙ
loch de sodomis cũ filiab suis solus
iustus eripit᷑: de quo in canonica epła
scribitur. quod cruciaret᷑ anima ipsiꝰ
uidentis nefanda cõmicti: et anime
ret. E noch quoq int̾ peccantiũ płimã
multitudinẽ solus raptꝰ ad dm̃ ẽ. et noe
cũ liberis suis ꝓpt̾ declinantẽ omnem
carnẽ a dnĩ seruitute diluuiũ delere
ñ potuit. Sed et abraham de igne calde¬
to: inueni ifrł cum occissis gladio. Cũ
enĩ inquit omĩs mundꝰ idolatrie gladi¬
is uulneratꝰ iaceret exammis. inueni
ifrł in abraham habere calorẽ fidei. qͣsi
medicꝰ qui pꝰ p̃liũ int̾ cadaũa mortuoꝵ
uͥq senserit pulsantib uenis aliquid

Expanded text:
Isaac et Jacob, ad quos facta est repromisIsaac et Jacob, ad quos facta est repromissio, sive propter eos, qui inter plurimos peccatores serviunt mihi. Tale qiud et in Genesi legimus, quando de quinquaginta usque ad decem paulatim quaeruntur justi, qui de peccato liberent civitatem , et Lot de Sodomis cum filiabus suis solus justus eripitur . De quo in Catholica Epistola scribitur , quod cruciaretur anima ipsius videntis nefanda committi, et animaeret. Enoch quoque inter peccantium plurimam multitudinem solus raptus ad Deum est . Et Noe cum liberis suis, propter declinantem omnem carnem a Domini servitute, Diluvium delere non potuit . Sed et Abraham de igne Chaldato, inveni Israel cum occisis gladio . Cum enim, inquit, omnis mundus idololatriae gladiis vulneratus jaceret exanimis, inveni Israel in Abraham habere calorem fidei, quasi medicus, qui post praelium inter cadavera mortuorum, ubi quem senserit pulsantibus venis aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
contingas illud qm̃ benedictio ẽ. in
eo. sic faciam ꝓpt̾ seruũ meũ ut non
ꝑiturum. et omĩa peccata illius suis
patere conspectib et redditurui se oꝑa
singuloꝵ in sinu eorũ: pꝰ hec infert fi¬
militudinẽ et comparationis exemplũ
quo doceat unũ quẽq suo ꝑire pecca¬
to: et etiam si peccantiũ sit płima mul¬
titudo. unũ iustũ cunctoꝵ uitio non
ꝑire. Siquis ait in botruo et uia que
ad mat᷑itatẽ ꝑuenire ñ potuit et aces¬
centes acculit fructꝰ uł aliquo aeris
ac t̾re corrupta ẽ. uicio. unũ granum
reꝑit illesum quod spem habeat adhuc
maius fieri. et ad maturitatẽ solitam
ꝑuenire. dicat alteri. ne tangas illud.
s dimicte ut crescat quia benedictio
domini ẽ. ut in tantam acinoꝵ multi-¬
tudinem solũ euaderet siccitatem: sic
inquit de iudeoꝵ mnnumerabili multi-¬
tudine que offendit dm̃ si paucos iustos
inuenero. liberabo eos de int̾itupłimoꝵ.

Expanded text:
contingas illud, quia benedictio est in contingas illud, quia benedictio est in eo: sic faciam propter servum meum, ut non l esse periturum, et omnia peccata illius suis patere conspectibus, et redditurum se opera singulorum in sinu eorum. Post haec infert similitudinem, et comparationis exemplum, quo doceat unumquemque suo perire peccato, et etiamsi peccantium sit plurima multitudo, unum justum cunctorum vitio non perire. Si quis, ait, in botro et uva, quae ad maturitatem pervenire non potuit, et acescentes attulit fructus, vel aliquo aeris ac terrae corrupta est vitio, unum granum reperit illaesum, quod spem habeat adhuc majus fieri, et ad maturitatem solitam pervenire, dicat alteri, ne tangas illud, sed dimitte ut crescat, quia benedictio Domini est, ut in tanta acinorum multitudine solum evaderet siccitatem: sic, inquit, de Judaeorum innumerabili multitudine, quae offendit Deum, si paucos justos invenero, liberabo eos de interitu 779 pl
Abbreviated transcription (Latin):
acerbam comederunt. et dentes filioꝵ
obstupuer̃. s eiꝰ tantũ dentes obstupes¬
cere qui comederit. et ꝑire animam
peccatricem. nec ext̾na luere peccata.
Ex quo intelligimꝰ uel in bonam par¬
dem uł in contrariam eos accipien-¬
dos patres: quib unꝰ quisq apponit᷑
cum de hac uita excesserit. Sacrifica¬
uit aũ suꝑ montes et colles isrł: qͣndo
in bethel et dan aureos uitulos posu¬
it. et exꝓbrauit deo suꝑ p̃ceptis suis
dum eius negligit c̃imonias. et cul¬
tum dĩ demonib tribuit. Quorũ oꝑa
reddenda sunt in sinu eorũ. Omĩsq
hereticꝰ contempnens eccłasticã sim¬
plicitatẽ sacrificat in montibꝰ: et ex¬
ꝓbrat deo dum eiꝰ p̃cepta contẽpint
Dec dic̃ dominꝰ. Quomodo simuenia¬
tur gͣnũ in botruo et dicat᷑ ne dissipes
illud qm̃ benedictio ẽ. sic faciam ꝓpt
seruos meos ut ñ disꝑdam totũm.
Lxx. Sic dicit dominꝰ. Quomͦ si inue¬
niatur acinũ in botruo et dicatur ne

Expanded text:
acerbam comederunt, et dentes filiorum acerbam comederunt, et dentes filiorum obstupuerunt , sed ejus tantum dentes obstupescere, qui comederit: et perire animam peccatricem, nec externa luere peccata. Ex quo intelligimus, vel in bonam partem, vel in contrariam, eos accipiendos patres, quibus unusquisque apponitur, cum de hac vita excesserit. Sacrificavit autem super montes et colles Israel, quando in Bethel et Dan aureos vitulos posuit. Et exprobravit Deo super praeceptis suis, dum ejus neglexit caeremonias, et cultum Dei daemonibus tribuit: quorum opera reddenda sunt in sinu eorum . Omnisque haereticus contemnens Ecclesiasticam simplicitatem, sacrificat in montibus, et exprobrat Deo, dum ejus praecepta contemnit. Haec dicit Dominus: Quomodo si inveniatur granum in botro, et dicatur: ne dissipes illud, quoniam benedictio est; sic faciam propter servos meos, ut non disperdam totum. LXX: Sic dicit Dominus: Quomodo si inveniatur acinum in botro, et dicatur: ne
Abbreviated transcription (Latin):
imquitas eiꝰ descendet. Est aũ et bonꝰ
simuis: qui scĩtate fruit᷑ conscientie.
De quo psalmista dicebat. E or̃o mea
in finu meo conu̾cebatur. Intelligit᷑
sinus in quẽ licet et affectꝰ: atq dilec¬
tio quando ad ritũ sermo dirigitur.
que ẽ. infinu tuo et ad parentẽ addu¬
cent filios tuos insinu. Inde et omnes
qui patrem habent abraham et uirtu¬
tum eiꝰ similes eẽ meruer̃: requiescunt
insinu eiꝰ. Neq enĩ nunc patres quoꝵ
nc̃ miqͥtates nob̾ et peccata redduntur.
eos debemꝰ acciꝑe de qͦrum semine no¬
stra nata sunt corpora: alioqͥn et ipse
moyses quidix̾at peccata patrũ filis
eẽ reddenda in t̾ciam et quartã gene¬
rationem. his qui oder̃ dm̃ int̾p̃tatur
sententiã suã dicens. Non morient᷑ filii
ꝓpt̾ peccata patrũ: s unꝰ quisq in suo
peccato morietur. Eandem ierechiel
approbante sententiam. qͦd nequaq̃
dicatur illa parabola patres uuam

Expanded text:
iniquitas ejus descendet . Est autem et bonus iniquitas ejus descendet . Est autem et bonus sinus, qui sanctitate fruetur conscientiae, de quo Psalmista dicebat: Et oratio mea in sinu msinus in quemlibet affectus atque dilectio, ut quando ad maritum sermo dirigitur, Uxor quae est in sinu tuo; et ad parentem, Adducent filios tuos in sinu . Unde et omnes qui patrem habent Abraham, et virtutum ejus similes esse meruerunt, requiescunt in sinu ejus. Neque enim patres, quorum nunc iniquitates nobis et peccata redduntur, eos debemus accipere, de quorum semine nostra nata sunt corpora. 778 Alioquin et ipse Moyses qui dixerat, peccata patrum filiis esse reddenda in tertiam et quartam generationem, his qui oderunt Deum , interpretatur sententiam suam, dicens: Non morientur filii propter peccata patrum: sed unusquisque in suo peccato morietur . Eamdem Ezechiele approbante sententiam, quod nequaquam dicatur illa parabola: Patres uvam
Abbreviated transcription (Latin):
tes cẽ desistant. Ecce inqͥt scͥptum ẽ co¬
ram me. Omĩa enĩ nr̃a peccata dei pa-¬
tent oculis: & his scripta sunt libris de
quib in daniele legimus. Throm pofiti
sunt: et libri aꝑtisunt. Dequib et in
alio loco dicitur.Suꝑ t̾ram scribantur.
& nequaquã ultra reticebit qui pꝰ dixe¬
rat tacui. nũquid semꝑ tacebo dic̃ dñs:
S reddet unicuiq quod oꝑatus ẽ. insi¬
nu eiꝰ. hoc ẽ in cordis archana. ut eos ꝓ¬
pria torqueat conscientia. Dequa et
osee ꝓpħa uaticinat᷑. Cadent in gladio
pͥncipes eorũ. ꝓpt̾ indisciplinationem
lingue eorũ. Hec ẽ. detrectatio ipsorum
in sinu ipsoꝵ : que de uniꝰ cuiꝰq corde
ꝓcedit. Simile quid et in ꝓu̾biis scribi¬
tur. In sinu reddunt᷑ suo iniqͥs omĩa.
Qui sinꝰ ꝓpt̾ anime pͥncipale alio noĩe
appellatur caput. Uias corũ dedi in ca¬
pite eorũ. & alibi. Conũcetur dolor
eius in caput eiꝰ. et suꝑ u̾ticem illius

Expanded text:
tes esse desistant. Ecce, inquit, scriptum est cotes esse desistant. Ecce, inquit, scriptum est coram me. Omnia enim nostra peccata Dei patent oculis, et in his scripta sunt libris, de quibus in Daniele legimus: Throni positi sunt, et libri aperti sunt . De quibus in alio loco dicitur: Super terram scribantur . Et nequaquam ultra reticebit qui prius dixerat, Tacui: numquid semper tacebo? dicit Dominus . Sed reddet unicuique quod operatus est in sinu ejus, hoc est in cordis arcano, ut eos propria torqueat conscientia. De qua et Osee propheta vaticinatur: Cadent in gladio principes eorum propter indisciplinationem linguae eorum . Haec est detractio ipsorum in sinu eorum, quae de uniuscujusque corde procedit. Simile quid et in Proverbiis scribitur; In sinu redduntur suo iniquis omnia . Qui sinus propter animae principale alio nomine appellatur caput. Vias eorum dedi in capita eorum . Et alibi: Convertetur dolor ejus in caput ejus, et super verticem illius
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ut tribulos nr̃os et spinas et ⁊ iania
que ꝓsemine dĩ actulimꝰ. Ligna quoq
fenũ et stipulam que suꝑ fundam̃tũ
pauli edificauimꝰ. sapiens flãma con-¬
sumat. De hoc igne ꝓpetuo: et in mo¬
ẏsi cantici legimꝰ. Ignis accensus ẽ de
furore meo: et ardebit usq ad infer¬
num deorsum. Deuorabit t̃̾ram et ge¬
nimina eiꝰ: comburet fundam̃ta mon¬
tium. et sagite mee consument eos.
Cuiꝰ testimonii sensus ẽ. qd̾ ignis dĩatq
uindicta semꝑ ardeat peccatorib et
eos usq ad inferos ꝑsequat᷑. Qualis erat
et diues ille in euangłio purpuratus:
qͥ reqͥescente lataro insinu abrahe et̃nis¬
torquebat᷑ erroribus. Terram ꝙͦ id ÷ car¬
nem nr̃am et genimina eiꝰ id ÷ carnis
desicdia eadem flãma comburet: et fun¬
dam̃ta montiũ que se eleuant contra
scientiam dĩ ipsosq montes dĩ iacula
disꝑdent: ut humiliati in penis mon¬

Expanded text:
Dei, ut tribulos nostros et spinas, et zizania, Dei, ut tribulos nostros et spinas, et zizania, quae pro semine Dei attulimus, ligna quoque, fenum et stipulam, quae super fundamentum 777 Pauli aedificavimus , sapiens flamma consumat. De hoc igne perpetuo et in Moysi cantico legimus: Ignis accensus est de furore meo, et ardebit usque ad infernum deorsum. Devorabit terram et genimina ejus: comburet fundamenta montium, et sagittae meae consument eos . Cujus testimonii sensus est, quod ignis Dei atque vindicta semper ardeat peccatoribus, et eos usque ad inferos persequatur. Qualis erat et dives ille in Evangelio purpuratus, qui, reqtorquebatur ardoribus. Terram quoque, id est, carnem nostram, et genimina ejus, id est, carnis desideria, eadem flamma comburet, et fundamenta montium quae se elevant contra scientiam Dei. Ipsos quoque montes Dei jacula disperdent, ut humiliati in poenis, mon
Abbreviated transcription (Latin):
bus. Eccescͥptũ ẽ. in conspectu meo: non
tacebo donec reddam et retribuã in sinu
eorũ peccata sua et patrũ suorũ dic̃ dñs.
Qui adolebant incensũ suꝑ montes et
suꝑ colles exꝓbrauerunt mͥ. reddam oꝑa
eorũ insinũ suũ ꝓpt̾ oꝑa ur̃a et inere
dibilem m̃tis arrogantiã ut ĩmundi
mundos putaretis ĩmundos: eritis fu-¬
succensus ẽ. furorẽ aũ obliuionẽ iram
penitudinẽ ita in deo debemꝰ accipere:
quomͦ pedes. manꝰ. oculos. aures. et ce¬
tera m̃bra que habere dicit᷑ incorpora-¬
lis et inuisibilis ds̃. Non quo his pa¬
teat ꝑcurbationib qui eas dono grẽ
sue extinguit in nobis: s quoꝑ nr̃a
ũba dei erga nos intelligamꝰ affectum.
Neq enĩ ira que ẽ. ultiom libido ita
definit᷑ in dõ ut in hominib: que ma-¬
t̾iam habet in nr̃is uiciis ñ in domini
uoluntate. qui thesaurizamꝰ nob̾ irã
in die ire et reuelationis iusti iudicii

Expanded text:
bus. Ecce scriptum in conspectu meo: Non bus. Ecce scriptum in conspectu meo: Non tacebo, donec reddam et retribuam in sinu eorum peccata sua, et patrum suorum, dicit Dominus: qui adolebant incensum super montes et super colles, exprobraverunt mihi; reddam opera eodibilem mentis arrogantiam, ut immundi, mundos putaretis immundos, eritis fusuccensus est. Furorem autem, oblivionem, iram, poenitudinem, ita in Deo debemus accipere, quomodo pedes, manus, oculos, aures, et caetera membra, quae habere dicitur incorporalis et invisibilis Deus. Non quo his pateat perturbationibus, qui eas dono gratiae suae exstinguit in nobis; sed quo per nostra verba Dei erga nos intelligamus affectum. Neque enim ira, quae est ultionis libido, ita definitur in Deo, ut in hominibus, quae materiam habet in nostris vitiis, non in Domini voluntate: qui thesaurizamus nobis iram in die irae, et revelationis justi judicii
Abbreviated transcription (Latin):
uisiones multiplicaui: et in manib
ꝓpħarũ assimilatꝰ sum. E alius ad eũ.
Locutꝰ es inqͥt in uisione filiis tuis: sed
somniis credatis et phantasmatibꝰ qͥb
p̃cepit dominꝰ ñ eẽ credendũ. Isti por¬
conuim carne uescunt᷑: de quib dicitur.
Nemiseritis margaritas urãs ante por¬
cos. & ius ꝓphanũ comedunt: quod
inlibris eoꝵ heretica arte conditum:
Quoꝵ uasa inmunda sunt omĩa. tam
scł corpora quã doctrine: et in tantam
am̃tiam ueniunt ut qͥcũq eorũ non
fuũit similis. eũ quasi ꝑditũ detestentur.
stifumus er̃t in furore meo: ignis ar¬
dens totadie. Ecce scriptũ ẽ. coram me:
ñ tacebos reddam et retribuã insinu
eorũ. Iniquitates uras et iniquitates pa¬
trum urõꝵ simul dic̃ dñs. qui sacrifi¬
cauer̃ suꝑ montes et suꝑ colles. exꝓbra¬
uerunt mͥ et remetiar opus eorum
pͥmum in sinu eoꝵ . Lxx. Iste ẽ. fumꝰ fu¬
roris mei: ignis ardet in eo cunctis die¬

Expanded text:
visiones multiplicavi, et in manibus Prophetarum assimilatus sum . Et alius ad eum: Locutus es, inquit, in visione filiis tuis , sed somniis creditis et phantasmatibus, quibus praecepit Dominus non esse credendum. Isti porcorum carne vescuntur, de quibus dicitur: Ne miseritis margaritas vestras ante porcos . Et jus profanum comedunt, quod in libris eorum haeretica arte conditum est. Quorum vasa immunda sunt omnia, tam scilicet corpora, quam doctrinae, et in tantam dementiam veniunfuerit similis, eum quasi perditum detestentur. Isti fumus erunt in furore meo, ignis ardens tota die. Ecce scriptum est coram me: Non tacebo, sed reddam et retribuam in sinu eorum iniquitates vestras, et iniquitates patrum vestrorum simul, dicit Dominus, qui sacrificaverunt super montes et super colles, exprobraverunt mihi, et remetiar opus eorum primum in sinum eorum. LXX: Iste est fumus furoris mei: ignis ardet in eo cunctis die
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ingentẽ quȩ ñ erat gens. Cepta
emmnanuelis & nascentis pueride
uirgine ꝓpħia ex eo loco uͥ dr᷑ ad
achar. pete tͥ signũ ãdnõ deo tuo.
u̾sicło isto finita ẽ. qͦd infertur. ⁊¬
lus dnĩ exercituũ faciet hoc: nuns
ad reliqua transeamiis. Ex plil¬

Expanded text:
dum in gente, quae non erat gens . Coepta Emmanuelis et nascentis pueri de Virgine prophetia, ex eo loco ubi dicitur ad Achaz: Pete tibi signum a Domino Deo tuo, versiculo isto finita est, quo infertur: Zelus Domini exercituum faciet hoc . Nunc ad reliqua transeamus. LI
Abbreviated transcription (Latin):
et ñ erat qͥ adnuaret. Qui et inpsalmo
dixerat. Expectaui qͥ contristaret᷑ et ñ
fuit: et qͥ consolaret᷑ et ñ mueni. Ipse
patͥ usq ad mortẽ. mortẽ aut̃ crucis. Et¬
sua. et indignatio eiꝰ que erat contra
adu̾sarios dĩ popłm liberaret. Siue eru¬
it credentes in brachio suo furorẽ suũ
sangume iudeorũ ꝓ qͦ cet̾i int̾pretes con-¬
tionẽ transtuler̃. Qui omni studio ni¬
tebantur ut uinctũ popłm ñ dimit¬
terent. Diserationũ dni recordabor:
laudem dñi suꝑ omĩb que reddidit

Expanded text:
et non erat qui adjuvaret . Qui et in psalmo et non erat qui adjuvaret . Qui et in psalmo dixerat: Et exspectavi qui contristaretur, et non fuit, et qui consolaretur, et non inveni . Ipse  usque ad mortem, mortem autem crucis. Prsua; et indignatio ejus quae erat contra adversarios, Dei populum liberaret. Sive eruit credentes in brachio suo, et furorem suum sanguinem Judaeorum: pro quo caeteri interpretes, contentionem transtulerunt; qui omni studio nitebantur, ut vinctum populum dimitterent. Miserationum Domini recordabor; laudem Domini super omnibus quae reddid
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑. et asꝑfus ẽ. sanguis eorũ suꝑ ue¬
stim̃ta mea et omĩa incdum̃ta mea
pollui: nequaquã sic intelligendum.
ut demones et adu̾sarias potestates san-¬
gumem habere credamꝰ: s tropologi¬
ce aspicienda st̃ omĩa. quando clemen¬
tissimus ds̃ aderuendũ popłm suũ
et captiuitatis uinculis liberandum
hostes facere compellitur: Dies enim in¬
quit ultionis in corde meo: annus re¬
demptionis mec uenit. De quo et supra
legimius in bonã partem. p̃dicare annũ
dni acceptum : et diem retributionis
deo nr̃o. Et nunc tamm mala quam
in bona. In mala. Dies enĩ ultionis in cor¬
de meo: in bona. annꝰ redemptionis mee
uenit. Ut eo tempore quo pumuntur
aduersarii dĩ populus libcretur: ĩmo
redimatur p̃cioso sanguine agni qui
in ioħis apocalipsi dicitur trucidatꝰ.
De hac retributionis die et moysesscõ
ctam immicis et odientib se restituet.
sircũspexi et ñ erat auxiliator: q̃siui

Expanded text:
quitur: Et aspersus est sanguis eorum super vequitur: Et aspersus est sanguis eorum super vestimenta mea, et omnia indumenta mea pollui, nequaquam sic intellut daemones et adversarias potestates sanguinem habere credamus: sed tropologice accipienda sunt omnia, quando clementissimus Deus ad erudiendum populum suum, et captivitatis vinculis liberandum, hostes ferire compellitur. Dies enim, inquit, ultionis in corde meo: annus redemptionis meae venit. De quo et supra legimus, in bonam partem praedicare annum Domini acceptum, et diem retributionis Deo nostro; et nunc tam in malam quam in bonam. In malam: Dies enim ultionis in corde meo. In bonam: Annus redemptionis meae venit; ut eo tempore quo puniuntur adversarii, Dei populus liberaretur, immo redimatur pretioso sanguine agni qui in Joannis Apocalypsi dicitur trucidatus. De hac retributionis die et Moyses sancindictam inimicis, et odientibus se restituet. Circumspexi, et non erat auxiliator: quaesivi,
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Dicendum ẽ. itaq de torculari qͦd
nixta scͥpture sc̃ẽ consuetudinẽ int̾¬
dum ꝓ ultione atq suppliciis ponit᷑
peccatorũ int̾dum in congregatione
nouorũ fructuũ. Pro penis ponitur
atq torm̃tis: quando ieremias in lam̃
filie iude: ideo ego ploro. In bonam
partem scribuntur psalm ꝓ torcu¬
larib octauus et octogesimus t̃cius:
de qͥb insius locis. si uita comes fue¬
rit dño p̃bente dicet᷑ auxiliũ. hoc
torcular in qͦ et malis supplicia et bo¬
nis p̃mia asaluatore calcantur solus
ipse calcauit: nullumq habuit ad¬
uitorem. Neq enĩ angelus aut archan-¬
gelus. troni. dñationes. aut ulla cele¬
stium potestatum. humanũ corpus
assumpsit et pro nobis passus ẽ. et con¬
culcauit adũsarias fortitudines atq
contrruit: nisi ille qui loqͥtur in ꝓsal¬
mo.Saluũ me fac domine qm̃ defe¬
cit sc̃s: in tantũ ut etiam confiden-¬
tissimus apłs petrus timore ꝑterritus
fug̾it. ĩmo dnm̃n negarit. Quodq se¬

Expanded text:
 Domini . Itaque torcular, quod juxta Scripturae sanctae consuetudinem interdum pro ultione atque suppliciis ponitur peccatorum, interdum in congregatione novorum fructuum: pro poenis ponitur atque tormentis, quando Jeremias in lamenvirgini filiae Judae: ideo ego ploro . In bonam partem scribuntur psalmi pro torcularibus, octavus et octogesimus tertius: De quibus in suis locis, si vita comes fuerit, Domino praebente, dicetur. Hoc torcular, in quo et malis supplicia, et bonis praemia a Salvatore calcantur, solus ipse calcavit, nullumque habuit adjutorem. Neque enim Angelus, aut Archangelus, Throni, Dominationes, aut ulla coelestium potestatum, humanum corpus assumpsit, et pro nobis passus est, et conculcavit adversarias fortitudines, atque contrivit: 749 nisi ille qui loquitur in psalmo: Salvum me fac, Domine, quoniam defecit sanctus ; in tantum, ut etiam confidenissimus apostolus Petrus, timore territus fugerit, immo Dominum negarit . Quodque se
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tati sunt plenũ conculcatum. quod
magis cum suꝑiori capitulo ungen¬
dum ẽ. quã ut sit sequentis capitulũ.¬
pͥncipium. Cet̾a: sic transtulerunt.
E de gentib uir non ẽ. mecũ. & con¬
culcaui eos in furore meo. et confregi
eos quasi t̾ram. et deduxi sanguinem
eorum in t̾ram: et omia uestimenta
mea inquinaui. Dies enĩ retributio¬
nis uenit eis: et annus redemptio¬
nis adẽ. Aspexi et non erat auxilia¬
tor. consideraui et nullus fuit qui p̃¬
beret auxilium. E eruit eos brachiũ
meũ: et furor meus aduenit. Q con¬
culcaui eos in ira mea. et deduxi in
terra sanguinẽ eorũ. Pro torculari
quod hebraice dicit᷑ ceth. theodotio
ipsum u̾bum hebraicum posuit fura.
S melius in hoc loco symmachus quẽ
et nos secuti sumꝰ. Uerbum enim fu

Expanded text:
pretati sunt, plenum conculcatum, quod pretati sunt, plenum conculcatum, quod magis cum superiori capitulo legendum est, quam ut sit sequentis principium. Caetera sic transtulerunt. Et de gentibus vir non est mecum, et conculcavi eos in furore meo, et confregi eos quasi terram, et deduxi sanguinem eorum in terram, et omnia vestimenta mea inquinavi. Dies enim retributionis venit eis, et annus redemptionis adest. Aspexi, et non erat auxiliator: consideravi, et nullus qui praeberet auxilium; et eruit eos brachium meum, et furor meus advenit, et conculcavi eos in ira mea, et deduxi in terram sanguinem eorum. Pro torculari quod Hebraice dicitur GETH  , Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit PHURA  . Sed melius in hoc loco Symmachus, quem et nos secuti sumus. Verbu
Abbreviated transcription (Latin):
et deut̾o uirginali tantũ candorem
habuit quantũ nullus fullonum pos¬
sit facere suꝑ t̾ram sanguine cruentaris.
Magis tibi enim clem̃tia conuenit quã
crudelitas: magis candor quam cruor.
Quib respondit dominꝰ non uno uersi¬
culo ut prius.ẜ. multis uerbis: ut om¬
nia doceat iguorantes. ne rursum que¬
rere compellantur. Torcular calca¬
ui solus: et de gentib non ẽ. uir me¬
cum. Calcaui eos in furore meo: et con¬
culcaui eos mira mea. E asꝑsus ẽ. san
guis eorum suꝑ uestim̃ta mea: et oĩa
indum̃ta mea pollui. Dies enim ultio¬
nis in corde meo: amnꝰ redemptionis
mee uenit. Circumspexi et ñ erat
auxiliator: quesiui et non fuit qͥ
adiuuaret. Ꝙ saluauit mͥ brachiũ
meum: et indignatio mea ipsa auxi-¬
liata ẽ. michi. Et conculcaui populos
infurore meo: mebriaui eos in indig¬
natione mea ÷ et detraxi in t̾ram uir¬
tutem eorum.Lxx. Pro eo quod nos
diximus torcular calcaui solus. inter¬

Expanded text:
et de utero virginali tantum candorem et de utero virginali tantum candorem habuit, quantum nullus fullonum possit facere super terram, sanguine cruentares? Magis enim tibi clementia convenit, quam crudelitas: magis candor, quam cruor. Quibus respondit Dominus, non uno versiculo, ut prius, sed multis verbis: ut omnia doceat ignorantes, ne rursum quaerere compellantur. Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum. Calcavi eos in furore meo, et conculcavi eosmea, et omnia indumenta mea inquinavi. Dies enim ultionis in corde meo, annus retributionis meae venit. Circumspexi, et non erat auxiliator: quaesivi, et non fuit qui adjuvaret: et salvavit mihi brachium meum, et indignatio mea ipsa auxiliata est mihi. Et conculcavi populos in furore meo, et inebriavi eos indignatione mea, et detraxi in terram virum. Septuaginta pro eo quod nos diximus, torcular calcavi solus, inter
Abbreviated transcription (Latin):
et psalmista dicebat. Ds̃ nidiciũ tuũ
regi da: et iusticiam tuam filio regis.
Qui loqͦr iusticiam: ut malis mala.
et bonis tribuam bona. Qui uempug¬
nare contra adu̾sarias potestates. et cap¬
tnus p̃dicare remissionem. et uinctos
de carcere liberare. ut et aduersariipe¬
nas et captiui sentiant libertatem.
uare ergo rubrum ẽ. indumentũ
tilum. et uestmm̃ta tua sic̃ calcantiũ¬
in torculari: .lxx. Quare rubra sunt
uestim̃ta tua. et incdumenta tuasic̃
calcantis torcular plenũ et conculca¬
tum. Ubi nunc dicitur rubrũ: mbe¬
breo legitur edom. Ergo et supra ubi
scribitur edom: ñ loci uocabulumõ
s nom̃ sanguinis. Rursum aut̃ augl̃i
fuscitantur: et dicunt. Dididicimus
quod tusis qui loqueris iusticiam.
et salus omĩum ni tuo sit nidiciocon¬
stituta. nunc scire uolumus quare
uestimenta tua sint uelut musto tin¬
cta. aut quid cause extit̾it ut tumcã
que suꝑ texta ẽ. et scindi ñ pocelt

Expanded text:
et Psalmista dicebat: Deus judicium tuum et Psalmista dicebat: Deus judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis . Qui loquor justitiam: ut malis mala, et bonis retribuam bona; qui veni pugnare contra adversarias potestates, et captivis praedicare remissionem, et vinctos de carcere liberare, ut et adversarii poenas, et captivi sentiant libertatem. Quare ergo rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua sicut calcantium torcular? LXX: Quare rubra sunt vestimenta tua, et indumenta tua sicut calcantium torcular, plenum conculcatum? Ubi nunc dicitur, rubrum, in Hebraeo legitur EDOM  . Ergo et supra ubi scribitur Edom, non loci vocabulum est, sed nomen sanguinis. Rursum autem Angeli sciscitantur et dicunt: Didicimus quod tu sis, qui loqueris justitiam, et salus omnium in tuo sit judicio constituta. Nunc scire volumus, quare vestimenta tua sint velut musto tincta, aut quid causae exstiterit, ut tunicam quae desuper texta est, et scindi non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
sus ẽ. dominus. Uel de inferno de quo
in quinquagesimo nono et centesimo
septimo psalmo scriptum ẽ.Quis de¬
ducet me in ciuitatẽ munitam in qͣ
clause sunt antme mortuorũ. et circũ¬
data ẽ. firmissimis custodiis: Scien
dumq quod tuxta historiam bofra ñ
sit in edom: s in moab.Sequitur.
Sic formosus in stola sua: grachiens
in multitudine fortitudinis sue. Deqͦ
et quadragesimus quartꝰ psalmus ca¬
nit. formosus decore p̾filiis hominũ.
accingere gladio tuo sitꝑ femur tuũ
potentissime. Specie tua et pulcritudi¬
ne tua: intende et ꝓsꝑe ꝓcede et regna.
beat prudens lector inquiratego qu
loqͦr iusticiam: et ꝓpugnator sum ad
saluandum.lxx. Ego qui loqͦr iustic¬
am: et iudiciũ salutaris. Respondit
dñs int̾ro gantib angelis. Queritis qͥ
sim qui ad celos cruentus ascendam &
sanguis quo asꝑsus sum. ñ mͥ deform¬
tatem tribuerit s decorem: Ego sum
cui pat̾ tradidit omne nidiciũ: dequo

Expanded text:
sus est Dominus; vel de inferno, de quo sus est Dominus; vel de inferno, de quo in quinquagesimo nono et in centesimo septimo psalmo scriptum est: Quis deducet me in civitatem munitam ? in qua clausae sunt animae mortuorum, et circumdata est firmissimis custodiis. Sciendum quoque quod juxta historiam BOSRA non sit in Edom, sed in Moab. Sequitur: Sic formosus in stola sua, gradiens in multitudine fortitudinis suae. De quo et quadragesimus quartus psalmus canit: Formosus decore prae filiis hominum. Accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime. Specie tua et pulchritudine tubeat prudens lector inquirat. Ego qui loquor justitiam, et propugnator sum ad salvandum. LXX: Ego qui loquor justitiam, et judicium salutaris. Respondit Dominus interrogantibus Angelis: Quaeritis qui sim, qui ad coelos cruentus ascendam, et sanguis quo aspersus sum, non mihi deformitatem tribuerit, sed decorem? Ego sum cui Pater tradidit omne judicium . De quo
Abbreviated transcription (Latin):
diunt. Leuate portas pͥncipes ur̃as. et ele¬
uamini porte et̾nales et introibit rex głe.
Quis ẽ. iste rex glorie: Dñs fortis et pocens.
dñs fortis in p̃lio. Et it̾um. Dominus
uirtutum ipse ẽ. rex głe. Hec p̃misimus:
ut cum aliis testimoniis etiam p̃sens
capitulum congruere doceamꝰ. Unde &
in cantico dicitur canticorum. fratueł
meus rubicundꝰ et candidus. Rubicun¬
dus in passione candidꝰ in refur rectione.
Int̾rogant igitur angeli rei nouitate
ꝑt̾riti. mysterium enĩ passionis et resur
edom quippe in lingua nr̃a. et t̾renuis
et cruentus expͥmitur. Tmctis uestib
de bofra. quod multi pio errore lapsi
putant de carne dñi intelligi. id ÷ ba¬
sar. Quod uerbum si carnem signifi¬
caret: scriberetur ꝑ mediam licterã
sin. Nunc autẽ ꝑ res. scribitur: et
int̾pretatur firma atq munita. Quod
de ierłm accipimꝰ: que firmissimis mu¬
ris fuit ante circumdata. in qua pas¬

Expanded text:
diunt: Levate portas, principes, vestras, et elediunt: Levate portas, principes, vestras, et elevamini portae aeternales, et introibit rex gloriae. Quis est iste rex gloriae? Dominus fortis et potens, Dominus fortis in praelio . Et iterum: Dominus virtutum, ipse est rex gloriae Haec praemisimus, ut cum aliis testimoniis etiam praesens capitulum congruere doceamus. Unde et in Cantico dicitur Canticorum: Fratruelis meus rubicundus et candidus ; rubicundus in passione; candidus in resurrectione. Interrogant igitur Angeli, rei novitate perterriti Mysterium enim passionis et resurrEDOM   quippe in linguam nostram et terrenus et cruentus exprimitur. Tinctis vestibus de Bosra? Quod multi pio errore lapsi, putant de carne Domini intelligi: id est, BASAR  , quod verbum si carnem significaret, scriberetur per mediam litteram SIN, nunc autem per SADE scribitur, et interpretatur firma atque munita: quod vel de Jerusalem accipimus . quae firmissimis muris fuit ante circumdata, in qua pas
Abbreviated transcription (Latin):
ta carnem et iuxta spm̃ iam completa
doccamus. Quid igitur: Uenit filius
syon saluator. cuius merces cum eoẽ.
et opus illius coram illo. et egressus ẽ.
iustus et splendor. et saluator accensꝰ
ẽ. ut lampas. gauisusq sponsus super
sponsam suã eccłam. inmo exultauit
suꝑ eam ds̃ suus qui ipse et sponsus et
carnis et passionem crucis dicitur ad
eum ut intingatur pes tuus insangi-¬
ne. Ꝙ sub iude uocabulo in genesi ꝓphe¬
tatur. Iuda te laudabunt fres tui. ma
nus tue inc̾uicib mimicorũ tuorum.
Adorabunt te filii patris tui. catulus
leonis iuda. ad p̃dam filimi ascendisti.
requiescens accubiusti ut leo et quasi
leena. quis suscitauit cum: Ꝙ iterum.¬
Ligans ad uncam pullum suum: et ad
uͥtem o filimi asinam suam. Lauauit
uino stolam suam: et sanguine uue
pallium suum. Iste ẽ. quẽ angłice pote¬
states uidentes ad patrem ascendere cru-¬
entum imꝑant cet̾is angelis. et ab eis au¬

Expanded text:
ta carnem et juxta spiritum, jam completa ta carnem et juxta spiritum, jam completa doceamus. Quia igitur venit filiae Sion Salvator, cujus merces cum eo est, et opus illius coram illo; et egressus est justus ut splendor, et Salvator accensus est ut lampas, gavisusque sponsus super sponsa sua Ecclesia, immo exsultavit super eam Deus suus, qui ipse et sponsus et ptionem carnis, et passionem crucis dicitur ad eum: Ut intingatur pes tuus in sanguine . Et sub Judae vocabulo in Genesi prophetatur, Juda, te laudabunt fratres tunus tue in cervicibus inimicorum tuorum. Adorabunt te filii patris tui: catulus leonis Juda. Ad praedam fili mi ascendisti: requiescens adcubuisti ut leo et quasi leena quis suscitabit eum. Ligans ad vineam pullum suum, et ad vitem, o fili mi, asinam suam; lavabit vino stolam suam, et sanguine uvae pallium suum . Iste est quem Angelicae potestates videntes ad Patrem ascendere cruentum, imperant caeteris Angelis, et ab eis au
Abbreviated transcription (Latin):
illuminare illuminare icrłm quia uenit
lumen tuum et gła domini suꝑ te orta
ẽ. usq ad p̾sens capitulum ubi dicitur
quis ẽ iste qui uenit de edom tinctis ue¬
stibus debofra: multi nr̃orũ referunt
ad finem mundi. in quo siue carnalit̾
siue spiritalit̾ diuersa enim sententia
płimorum ẽ. explenda contendunt. Nos
aucẽ quia et supra in hoc eodem capło
nagoga iudeorum suꝑse expletum esse
monstrauit dicens. Hodie completa ẽ.
hec scͥptura in aurib ur̃is. et nunc de
eodem dicitur quod post passionem
ad patrẽ cruentus ascendit. necessitate
compellimur omĩa que dicuntur in
pͥmo acciꝑe saluatoris aduentu. Neq
enĩ fieri potest quod pleriq nr̃orum
fac̾e ntuntur: ut uarientur tempore
que oꝑib copulata sunt. Nec negamus
sudoris eẽ maximi ħ omĩa sibi comun¬
gere: et sic spiritalit̾ explenda in consũ¬
matione monstrare. ut in xp̃o et iux¬

Expanded text:
Illuminare, illuminare, Jerusalem, quia venit Illuminare, illuminare, Jerusalem, quia venit lumen tuum, et gloria Domini super te orta est , usque ad praesens capitulum, ubi dicitur: Quis est iste qui venit de Edom, tinctis vestibus de Bosra? multi nostrorum referunt ad finem mundi, in quo sive carnaliter, sive spiritualiter diversa enim sententia plurimorum est explenda contendunt. Nos autem quia et supra in hoc eodem capitunagoga Judaeorum super se expletum esse monstravit dicens: Hodie completa est haec Scriptura in auribus vestris ; et nunc de eodem dicitur, quod post passionem ad Patrem cruentus ascenderit, necessitate compellimur, omnia quae dicuntur, in primo accipere Salvatoris adventu. Neque enim fieri potest, quod plerique nostrorum facere nituntur, ut varientur tempore, quae operibus copulata sunt; nec negamus sudoris esse maximi, haec omnia sibi conjungere, et sic spiritualiter explenda in consummatione monstrare, ut in Christo et jux
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiare: Ecce saluator tuus uenit. qͥ
inbebraico dicit᷑ iħs. Unde et gabriel
ad ioseph. Et uocabis inquit nom̃ eius
iħm: ipse enĩ saluũ faciet popłm suũ
a peccatis cius. Qui saluator credentiũ
iudex ẽ omium : ut reddat unicuiq
scdm opera sua. Iustis p̃mia. peccatoribꝰ
et̾na supplicia: et uocabit inquit eos ip¬
se dominus atq saluator siue iuxta he¬
qui redempti sunt xp̃i sangune. Ipsa
quoq ciuitas nequaqͣm appellatut de¬
relicta ut pͥus uocata fuerat uel in ni¬
deus ꝓpt̾ negationem uel in gentib: ꝓpt̃
idolatriam: s requisita ut hebraice dicit᷑
chrus. ut ꝓ augmentis et uarietate iurtu¬
tum noua semꝑ accipiat nomina Quis.
de bofra: Iste formosus instola sua: gra-¬
diens in multitudine fortitudinis sue.
lxx. Quis ẽ. qͥuenit de edom fuluis ue¬
stib de bosor: Sic formosus in stola sua
iuolentia cum fortitudine. Omnẽ hunc
locum ab eo loco ubi iuxta .lxx. dicitur

Expanded text:
nuntiare? Ecce Salvator tuus venit, qui nuntiare? Ecce Salvator tuus venit, qui in Hebraico dicitur Jesus. Unde et Gabriel ad Joseph: Et vocabis, inquit, nomen ejus Jesum, ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum . Qui Salvator, credentium judex est omnium, ut reddat unicuique secundum opera sua: justis praemia; peccatoribus aeterna supplicia . Et vocabit, inquit, eos ipse Dominus atque Salvator. Sive juxta Hequi redempti sunt Christi sanguine. Ipsa quoque civitas nequaquam appellabitur derelicta, ut prius vocata fuerat, vel in Judaeis, propter negotiationem? vel in gentibus, propter idololatriam, sed requisita, ut Hebraice dicitur DRUSA ; ut pro augmentis et varietate virtutum, nova semper accipiant nomina. Cap. de Bosra? Iste formosus in stola sua, gradiens in multitudine fortitudinis suae. LXX: Quis est iste qui venit de Edom, fulvis vestibus de Bosor? Sic formosus in stola sua, violentia cum fortitudine. Omnem hunc locum ab eo loco, ubi juxta LXX dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dixit isaias. parate uiam domini.
rectas facite semitas eius. Omĩs uallis
implebitur. et omnis mons et collis bi¬
miliabitur. Aliisq uerbis nunc idem
sensus dicitur. Elegit lapides uir eccła¬
sticus: qui ommnẽ emollit de credenciũ
corde duritiam. De quib idem bapti¬
sta dicebat. Potens ẽ. deus de lapidib
a credentib separat. Quod ne puicarent
iudei de se dici: iungitur. Leuate sigs¬
num in gentes: et ad populos nacio¬
num: ut nequaqͣm unꝰ terre nide
ad salutem ꝓuocentur angustit. s al¬
ditum fiat in extremis t̾re ut passionẽ
omĩa creatoris totus mundus exaudiat.
Sicite inquit filie syon. que uel idõ ap¬
pellatur filia syon quia pͥmum orta:
exnideis de qua dicit in cantico cantico¬
rum. filii matris mee pugnauet̃ aduer¬
summe. uł certe ꝓpt̾ea filia quia adõ ad¬
optionis nom̃ accepit. Quot quot enim
susceꝑunt eum: dedit eis potestatẽ ut
filii dĩ fierent. Quid ẽ. aũ quod tuben¬
tur magistri atq doctores syon filie

Expanded text:
ate viam Domini, rectas facite semitas ejus: omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur . Aliisque verbis nunc idem sensus dicitur, Elegit lapides vir Ecclesiasticus, qui omnem emollit de credentium corde duritiam. De quibus idem Baptista dicebat: Potens est Deus de lapidibusa credentibus separat. Quod ne putarent Judaei de se dici, jungitur: Levate signum in gentes, et ad populos nationum, ut nequaquam unius terrae Judaeae ad salutem provocentur angustiae, sed auditum fiat in extremis terrae, ut passionem omnium Creatoris totus mundus exaudiat. Dicite, inquit, filiae Sion. Quae vel ideo appellatur filia Sion, quia primum orta est ex Judaeis, de qua dicit in Cantico Canticorum: Filii matris meae pugnaverunt adversum me ; vel certe propterea filia, quia a Deo adoptionis nomen accepit. Quotquot enim susceperunt eum, dedit eis potestatem ut filii Dei fierent . Quid est autem quod jubentur magistri atque doctores Sion filiae
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Iosephus iudaice scriptor historie
septem explicat uoluminib quib ĩpo¬
suit titulum captiuitatis iudaice id:
desiderabilia eorum uersa sunt in rii¬
nas. et templum toto orbe celebratum
inst̃quilinium urbis noue que acondi¬
tore appellabatur helia et in habitacłm
transierint noctuarũ. frustraq cotidie
dict insynagogis sius: suꝑhis omĩb
dñe et sustinebis et affliges nos atq hu¬
miliabis uchement̾. Possumꝰ hec refer¬
re et ad eccłam. uel ad scĩ uiri animam:
que recte appellari potest specula et
iusio pacis. quando pat̾ et filius et sp̃c
sc̃s habitarit in ea. Sinuͦ uitio uel nr̃o
uel populi huiꝰcemodi syon adomino
fuerit derelicta: statĩ pacebit incendio
ignitarũ tliaboli sagitatũ. Om̃s enim
adult̾antes: quasi clibanꝰ corda corum.
C expulso pudicicie frigore libidinis m
templo dĩ flãma grassabitur: ut quicqo
in nobis głosum pͥus et ielitum fuit

Expanded text:
quae Josephus Judaicae scriptor historiae, quae Josephus Judaicae scriptor historiae, septem explicat voluminibus, quibus imposuit titulum Captivitatis Judaicae, iddesiderabilia eorum versa sint in ruinas, et Templum in toto orbe celebratum, in sterquilinium urbis novae, quae a conditore appellabatur Elia; et in habitaculum transierit noctuarum: frustraque quotidie dicunt in synagogis suis: Super his omnibus, Domine, sustinebis et affliges nos, atque humiliabis vehementer. Possumus haec referre ad Ecclesiam, vel ad sancti viri animam, quae recte appellari potest specula et visio pacis, quando Pater et Filius et Spiritus sanctus habitaverint in ea. Sin vero vitio, vel nostro, vel populi, hujuscemodi Sion a Domino fuerit derelicta, statim patebit incendio ignitarum diaboli sagittarum: Omnes enim adulterantes, quasi clibanus corda eorum. Et expulso pudicitiae frigore, libidinis in templo Dei flamma grassabitur, ut quidquid in nobis gloriosum prius et inclytum fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
appellatur syon et ierłm quã fluminis
impetꝰ letificat. et in qua quondam fuit
specula uirtutũ: et pacis concemplatio.
Domus quoq tua id ÷ templum scĩficatio.¬
nis nr̃e et głe in qua laudauerunt cepa¬
tres nr̃i. in riunas et cineres concidit. et
incendio uastante deleta ẽ. ita ut nequa¬
quam in ea offerantur uictime. ñ pascha
celebretur: non quicꝗͣ fiat de cerimoniis
quas tu fieri p̃cepisti: s omĩa defidera¬
bilia nr̃a uersa sunt inrunas. Cum hec
gͥ ita se habeant. numqͥd dñe suꝑ his con¬
tinebis mĩam tuam. et tacebis adu̾sari¬
is blasphemantibus: E affliges nosatq
humiliabis: non more solito s nimis:
Que omnia iudei assiriorũ et babyloni¬
orũ temporib putant eẽ completa. Nos
aut̃ iuxta ea que ex ꝑsona saluatoris se¬
cuntur. apparui his qui ñ int̾rogant.
inuentꝰ sum ab his que me ñ querebañ
ad tempꝰ romane uictorie uniu̾sa referi

Expanded text:
appellatur Sion et Jerusalem, quam fluminis appellatur Sion et Jerusalem, quam fluminis impetus laetificat; et in qua quondam fuit specula virtutum et pacis contemplatio . Domus quoque tua, id est, Templum sanctificationis nostrae et gloriae, in qua laudaverunt te patres nostri, in ruinas et cineres concidit, et incendio vastante, deleta est; ita ut nequaquam in ea offerantur victimae; non Pascha celebretur; non quidquam fiat de caeremoniis, quas tu fieri praecepisti; sed omnia desiderabilia nostra versa sunt in ruinas. Cum haec igitur ita se habeant, numquid, Domine, super his continebis misericordiam tuam, et tacebis adversariis blasphemantibus, et affliges nos atque humiliabis, non more solito, sed nimis? Quae omnia Judaei Assyriorum et Babyloniorum 766 temporibus putant esse completa. Nos autem juxta ea quae ex persona Salvatoris sequuntur: Apparui his qui non interrogabant. Inventus sum ab his qui me non quaerebant ; ad tempus Romanae victoriae universa referimus,