comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
runt ñ tantũ ten̾e. ⁊ ligare. s etiã xp̃m occidere. hoc
dicendo. sic clamando. xp̃c transformat in se. men¬
bra sua .i menbris suis dat formã. clamandi. quib¬
ẽ amarus transitus mortis. ꝑ quẽ xp̃o coheremus.
&e habet fel & acetum. qd dño in passione ẽ datũ. Id̾o¬
gͦ clamat: ut sui clament. ne cedant imqͥtati.timo¬
re mortis. ultra qͣm ñ habent mali quid eis faciant.
nfixus sum in ꝙ temuterper¬

Expanded text:
runt non tantum tenere et ligare, sed etiam occidere Christum. Hoc dicendo, sic clamando Christus transformat in se membra sua, id est membris suis dat formam clamandi, quibus amarus est transitus mortis, per quem Christo cohaeremus. Et habet fel, et acetum, quod in passione Domino dgo clamat ut sui clament, ne cedant iniquitati timore mortis, ultra quam non habent mali quid eis faciant. Infixus sum in limo pr
Abbreviated transcription (Latin):
tione xp̃i agunt. Intentione monet adlaudẽ. pro
facta cõmutatione. Modꝰ. Qumnq sunt particiones.
Primo: p̃catur saluus fieri. qr multa patit᷑ qͣntum
ad se. gratis. s quȩ alius rapuit. soluit. Scdo: quȩ
ibi. fiat m̃sa. Qunto dispensationẽ incarnationis ⁊scĩ¬
tatẽ ꝓpositi exponit ibi. ẽgo sum pauꝑ. xp̾c gͦ inpassi¬

Expanded text:
tione Christi agunt. Intentio: Monet ad laudem pro facta commutatione. Modus: Quinque sunt partitiones, Primo precatur salvus fieri, quia multa patitur quantum ad se gratis, sed quae alius rapuit, ipse solvit. Secundo quae ibi, fiat mensa. Quinto dispensationem incarnationis et sanctitatem propositi exponit ibi, ego sum pauper. Ghris
Abbreviated transcription (Latin):
dogo patrem. in quo & nos fecit de morte transire¬
ad uitam. de t̾ra ad eelum. uñ &e ipse descendit ad coᷤ
qͥ ceciderant. ut eos subleuaret. qd̾ .i. qͥ transitꝰ. hebra¬
ice d̃r pascha. uñ in exodo. Est enĩ phase.i tͣnsitꝰ dñi.
li Pocilmꝰ iste dirigens nos in finẽ .i. in xp̃m. attͥbuit᷑¬

Expanded text:
do ad Patrem, in quo et nos transire fecit de morte ad vitam, de terra ad coelum. Unde et ipse descendit ad eos qui ceciderant, ut eos sublevaret. Quod, id est, qui transitus, Hebraice dicitur Pascha. Unde in Exodo: Est enim Phase, id est transituli: Psalmus iste dirigens nos in finem, id est Chri
Abbreviated transcription (Latin):
&e tab̾nacła: sunt mali. qui de uiciis uł honoribus
laborant. sicut boni et̾na querentes: sunt tẽplum
ñ dant terrena ꝓ et̾nis. sicut iobait: pellẽ ꝓ pelle.
&x omĩa quȩ habet homo: dabit ꝓ anima sua. pel
ꝓ pelle głosa. gͦ uid qd̾ turbabunt᷑ tentoria ethiopiȩ
tur : madian .i. ex iudicio. cuius metu: & nunc : m
futuro: cruciabunt᷑. & postea more suo cõplacebunt.
aliis .i. alios secum ꝑdunt. uł more suo. ubi sutila¬
la palliant. & id̾o illis placent: non in corde. s inore.
uł benedicent alia littera. &.d. cum tales sint: ut ñ
querant nisi bona tẽporia: fuint etiã hypocritȩ.
&e labus benedicunt d̾m ñ corde. Audientes enim de
et̾nauita. de contẽptumundi. non curant. S ne e¬
rubeseant. uł corripiantur: ore benedicunt. & ꝓeio¬
res sunt aꝑtis malis. ⁊ fiunt posteriora priorib de¬
teriora. Mł benedicent aͣm: implendo desideria.
hic ẽ mos peccantium. Cum enĩ uota implent:

Expanded text:
et tabernacula sunt mali, qui de divitiis vel honoribus laborant, sicut boni aeterna quaerentes sunt templum St, non coelum; non dant terrena pro aeternis, sicut Job ait: Pellem propelle, et omnia quae habet homo, dabit pro anima sua . Pelpro pelle gloriosa. Vidi ergo quod turbabuntur tentoria Aethiopiae, ug. Madian, id est ex judicio cujus metu et nunc et in futuro cruciabuntur. Et postea in ore suo complacebunt aliis, id est alios secum perdunt; vel in ore suo, ubi simulala palliant. Et ideo illis placent, non in corde, sed in ore. Vel, benedicent, alia littera quasi dicat: Cum tales sunt ut non quaerant nisi bona temporalia, fiunt etiam hypocritae, et labiis benedicent Deum, non corde, Audientes enim de aeterna vita, de contemptu mundi non curant, sed ne erubescant vel corripiantur, ore benedicunt Deum, et pejores sunt apertis malis, et fiunt posteriora prioribus deteriora. Vel benedicunt Deum, implendo desideria. Hic est mos peccantium. Cum enim vota implent,
Abbreviated transcription (Latin):
minferno. m̃te. ut uisti mente in cȩlo. Ipsi dico. existũ¬
tes. sicut oues .i ignaui. & mors .i. diabolus: pastor ẽ eis
alia litr̃a. Ut. xp̃c ẽ uita. ita diabolus ẽ mors. qui pa¬
stor est illis: ut ouib. qͣs trahit ad pascua mortis.
ułata se iactant: s michi iam constat: qd̾ positi sunt:
Oues eni arnissa lana: manent. sic in istis sine con¬
sũptione substantiȩ: pena inuenit qd̾ cruciet.⁊ mors
depascet eos. hoc d̾r a simili uimentoꝵ. que ñ radicituᷤ
uellunt herbas. s sũmtates t m̃ carpurit. unde iterũ
herbe nascunt᷑ ad pastum. Sic ⁊ illi morte depastr: re¬
utuiiscunt. quia non deficiunt. Uł depascet eos .i. de
pascua ad pascuam. de pena ad penã ducet. Et ui¬
Et dominabunt᷑

Expanded text:
inferno mente, ut justi mente in coelo faciunt. Ipsi dico existentes, sicut oves, scilicet ignavi, et mors, id est diabolus, pastor est eis; alia littera, ut Christus vita, ita diabolus est mors, qui pastor est illis, ut ovibus quas trahit ad pascua mortis. Vel ita se jactant, sed mihi jam constat quod positi sunt, id oves enim amissa lana manent, sic in istis, sine consumptione substantiae, poena invenit quod cruciet. Et mors depascet eos. Hoc dicitur a simili jumentorum, quae non radicitus vellunt herbas, sed summitates carpunt, unde iterum herbae nascuntur ad pastum, sic et illi morte depasti reviviscunt, quia non deficiunt. Vel depascet eos, id est de pascua ad pascuam, id est de poena ad poenam ducet. VEREt dominabunt
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa dicta. inu¬
num colligit. Hec
illi: & hec uia .i.
quia ducit ad mortẽ: uia dico
lus. ⁊ dolor. ñ securitas. quia

Expanded text:
omnia dicta in unum colligit. Haec illi. Et haec via, id quia ducit ad mortem. Via dico, lus et dolor, non securitas, quia
Abbreviated transcription (Latin):
re em̃ ẽ: in facic̃ maledice. & ob¬
quentis: loqui ẽ absant aetraher e do¬
lose mordere. Quis aut̃ sit exꝓbrans: ⁊ obloquens.
subdit. a facis .i. ab instantia inmici odio habẽtis.
ec omĩa uencrunt uenetr

Expanded text:
re enim est in faciem maledicere; obloqui est absenti detrahere, et dolose mordere. Quis autem sit exprobrans et obloquens subdit, a facie, id est ab instantia inimici odio habentis, ec omnia venerunt super
Abbreviated transcription (Latin):
qñ qͦs impios sciebant: sibi insultare uidebant. uł con¬
tra se: dicit ẽẽ .i. contͣ hoc qd̃ bouus erat. qr ñ fecerat.
uñ uecundari deberet. Describens aut̃ u̾ecundiam:
subdit. ⁊ ꝯfusio faciqi mcę cooꝑuit me. Quodam enĩ
pallio confusionis: uultum dicit oꝑtum. dũ nube
sanguinea: facies in flammata rutilat. S cũ dicit
cooꝑuit me: ñ uultum. ñ solum uultus: s etiam
totius corporis indicauit horrorẽ. Et hec confusio.

Expanded text:
quos impios sciebant sibi insultare videbant, vel contra se dicit esse, id est contra hoc quod bonus erat, quia non fecerat unde verecundari deberet. Describens autem verecundiam subdit: Et confusio faciei meae cooperuit me. Quodam enim pallio confusionis vultum dicit opertum, dum nube sanguinea facies inflammata rutilat. Sed cum dicit, cooperuit me, non vultum, non solum vultus, sed etiam totius corporis indicavit horrorem.
Abbreviated transcription (Latin):
ingerit᷑. quia ñ transitorie dr. qd̾ a circũstantib irro¬
gatur. & posuisti nos subsannationẽ quȩ fit contͣcto
naso. uł contemptũ alia litt̾a. & derisum. qui fit ore.
Derisus. est uox confusa leticię. insultationẽ immo¬
derata hylaritate denuncians. Contẽptus: est abrec¬

Expanded text:
ingeritur, quia non transitorie dicitur, quod a circumstantibus irrogatur, et posuisti nos subsannationem, quae fit contracto naso, vel contemptum. Alia littera, et derisum qui fit ore. Derisus est vox confusa laetitiae, insultationem immoderata hilaritate denuntians. Contemptus est abjec
Abbreviated transcription (Latin):
inpopłis¬
nem xp̃i. In sumlitudinẽ xp̃i ap¬
positi sunt gentib: qñ eos cũparib penis affecerunt.
& posuisti nos in popłis: incõmotionẽ capitis .i. ad
insultandum nob̃. ut ⁊ xp̃o insultauerunt in pas¬
sione. mouentes capita sua. Totadie uecundia
ota qie uerecundia uł coramie ẽ.

Expanded text:
isti. In similitudinem Christi appositi sunt gentibus, quando eos comparibus poenis affecerunt, et posuisti nos in populis commotionem capitis, id est ad insultandum nobis, ut et Christo insultaverunt in passione, moventes capita sua. VERS. 17.-- ota
Abbreviated transcription (Latin):
dꝰ. Triꝑtitus ẽ p̃s. Pruna pars ẽ: increpatio uid̃oꝵs.
descripta eoꝵ malicia. Sodo: minat᷑ iudiciũ. ibi. Non¬
ne cognoscent. Tercio: p̃dicitur uidoꝵ conusio ibi.
Quis dabit ex syon. Increpans gͦ iid̾oꝵ duriciam: ait.¬
Dixit insipiens. Q̃ Priores patres expectauerunt xp̃o
de suo. ñ tantum ore. hic homo: ñ ẽ ds. hoc id̾o dixe¬
orrupti sunt

Expanded text:
Tripartitus est psalmus. Prima pars est increpatio Judaeorum, descripta eorum malitia. Secundo minatur judicium ibi. Nonne cognoscent omnes. Tertio, praedicitur eorum conversio, ibi, Quis dabit ex Sion, imprecans ergo duritiam dicat: Priores Patres exspectaverunt Christum in corde suo, non tantum ore, hic homo non est Deus. Hoc ideo dixeCorrupti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rentur : dicit: etiã in hoc mundo: malos ñ eẽ¬
ĩmunes. & impunitos. qr ce si felices sint: reatum
gestant. ⁊ freqntes ruinas incurrunt.ꝯ. d. Noumͦ in
& in ipsoipso. dolum patiuntur. fraudulenti sunt.
ce ipsi: fraudẽ patiunt᷑. ut terrena eligant: & et̾na
bona relinqͣnt. Dum enĩ aliquid aliis dolo tollunt:
ammã suam ꝑdunt. Alia litt̾a habet: uixta lubricũ
posustieis. lubrica sunt tẽporalia. ubi cadunt: qͥ
amore sunt iuxta. & est. posuist eis .i. positionem
fecisti eis. iuxta lubricũ .i. iuxta tẽꝑalia. & Mͦ dolosi.
dolosus: dum alium uult deicere: iuxta lubricum
ponit uñ. seqͣr. deiccisti eos de alto: dum alleuarent᷑.
deeis: uidens nouissi
maan desolationem.
qr ab omib reb: de¬
serti sunt in morte: qͤ
& repente uenit eis.
uñ subdit. subito de¬
ficit: dũ extollit᷑. &e ñ

Expanded text:
enim dicit etiam in hoc mundo malos nmunes et impunitos, quia et si felices sint, reatum gestant; et frequentes ruinas incurrunt. Alcuin., Aug.osi sunt et in ipso dolum patiuntur, fraudulenti sunt, uis, et ipsi fraudem patiuntur, ut terrena eligant et aeterna bona relinquant; dum enim aliquid aliis dolo tollunt, animam suam perdunt; alia littera habet, juxta lubricum posuisti eis: lubricum sunt, temporalia ubi cadunt qui amore sunt juxta, et est posuisti eis, id est positionem fecisti eis juxta lubricum, id est juxta temporalia, quasi dolosus, dum alium dejicere vult, juxta lubricum ponit. Unde sequitur Dejecisti eos de alto. Dum allevarentur,de eis videns novissima eorum, in desolationem, quia ab omnibus rebus deserti sunt in morte, quae et repente venit eis. Unde subdit: Subito deficit dum extollitur, et non
Abbreviated transcription (Latin):
pheicẽnt aliem a dauid: quia erant de eade tribu.
⁊ iph nanꝙ uicꝰ erat: qui ꝑtinebat ad tͥbum udȩ
uii .i. de qͣ tribu: erat dauid. s alieni erant. flore ma¬
liciȩ qui ꝓdiderunt eum . ñ. tͥbii. o uł loco. Sequit᷑.¬
& fortes .i. saul ⁊ ministri: q̃sier̃ ani .m. ⁊ ñ ꝓpo. d̾m

Expanded text:
essent a David, qui erant de eadem tribu . Ziph namque viculus erat, qui pertinebat ad tribum Judae. Unde, id est de qua tribu erat David, sed alieni erant flore malitiae, qui prodiderunt eum, non tribu vel loco. Et fortes, id est Saul et ministri. Quaesierun
Abbreviated transcription (Latin):
tatur ñ mox ẽ et̾nus.
cia d̃ĩ. ⁊ timore.⁊ p̃para aĩam tuam ad temptationẽ
prior labor ẽ. uincere ꝑecc̃a. ut ita muteris. Scd̾s ẽ:
ꝑ eo qd̾ mutatus es: ferre adu̾sausq in finẽ. & po¬
tastinos uino. ñ illo. in quo ẽ luxuria: s cõpuncti

Expanded text:
tatur, non mox est aeternus. tia, et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Prior labor est peccata vincere, ut muteris; secundus est pro eo quod mutatus es ferre adversa usque in finem. Et potasti nos vino, non illo in quo est luxuria; sed compuncti
Abbreviated transcription (Latin):
ta dñata ẽ. ñ ad celos uecti: a terra sorbent᷑. male
cogitationes eoꝵ qr de t̾ra sunt natȩ: in ima t̾rȩ.
qͣ s inceno uͥgunt᷑. & tñ accidit eis qd̾ timuerunt
quia & post. t̾ram ꝑ diderunt. Uñ seqͣr. tͣdent᷑. ⁊c̃.
qr expugnati sunt ab hostib .uł. int̾ibt in ifet̃.
dicit de herode. Dicite uulpi illi. ⁊c. Partes horũ
Partes gͦ uulpium sunt: dum se dolosis praua uo¬
luntate coniungunt. uł partes uulpium .i. de¬
Ego in patre. &̾ pater
in me ẽ. & laudabunt᷑
.i. laudabiles erunt:
elegerunt: om̃s qui
scił pollicentur &e uo¬
uent ei bonam uitã.
& nota qd̾ ait: qͥui¬
rant inco. ñ dicit ꝑ
obstruet᷑ in iudicio: ubi omnis iniquitas uicta
quia ipsi tunc destruentur. ñ xp̃ian. Nota. quia

Expanded text:
Malae cogitationes eorum, quia de terra sunt natae, in ima terrae, quasi in coenum vergunt. Et tamen accidit eis quod timuerunt, quia et post terram perdiderunt. Unde sequitur: Tradentur, etc., quia expugnati sunt ab hostibus. Vel, introibunt in dicit de Herode: Dicite vulpi illi, etc. Partes horum Partes ergo vulpium sunt, dum se dolosis prava voluntate conjungunt. Vel, partes vulpium, id est daeEgo in Patre, et Pater in me est . Et laudabuntur, id est laudabiles erunt, elegerunt, omnes qui ei pollicentur, et vovent bonam vitam. Et nota quod ait, jurant iobstruetur in judicio, ubi omnis iniquitas victa rum et paganorum, quia ipsi tunc destruentur, non Christiani. Nota quia
Abbreviated transcription (Latin):
alia litt̃a. in quobe
latos. uł in cascatos.
hoc id̾o dicit ne quis audeat¬
quia alii dicebant eum ioħem. alii elyam. qͦs incre¬
pat hic. ne suspicemini. Iste enĩ solus ẽ. in qͦ b̃n
corꝑalit̾. Sic erat utiq u̾bum in carne: ut u̾bum cẽ
los alios montes. ut aliquid sint: qui sine eo nicbil
sunt: usꝙ qͦ: ducat eos. in finẽ .i. in se dm contẽplan¬

Expanded text:
alia littera, in quo belatos, vel incaseatos, Ideo hoc dicit, ne quis audeaquia alii dicebant eum Joannem esse, alii Eliam ; quos increpat hic. Ne suspicemini. Iste enim solus est, in quo beomine: sic erat utique Verbum in carne, ut Verbum etiam los alios montes, ut aliquid sint, qui nihil sine eo sunt, usquequo ducat eos in finem, id est in se Deum contemplan
Abbreviated transcription (Latin):
lium desidioꝵ de qua ad uirginẽ parituram ange¬
lus dicit. uirtus altissum obumbrabit tͥ .i. umbram
accepimus. Dem̃ cõmendationẽ montis subdit. diceis.
iste selmon .i. iste in quo ẽ plenitudo gr̃e. & un nobis
umbra fit: est mons di: positus inu̾tice montium.
ad quẽ fluent om̃s gentes. & mons pinguis. ułub̃.¬

Expanded text:
um, de qua ad virginem parituram angelus dicit: Virtus Altissimi obumbrabit tibi , id est umbram accepimus. Deinde commendationem montis subdit, dicens: Iste Selmon, id est iste in quo est plenitudo gratiae, et unde umbra nobis fit, est mons Dei positus in vertice montium, ad quem fluent omnes gentes , et mons pinguis
Abbreviated transcription (Latin):
qr capti sunt: s. retib petri. Uñ ⁊ petro d̾r. Ex hoc iam
eris homines capiens. &e sub leue iugum missi funt.
uñ: in hoc curru. sunt milia letantiũ. ñ plorantium.
mines suscipiendo .i. hoĩes. accepisti dona. uł accepisti
.i. que donares his quos suscepisti. uł scd̾ aliam litt̾am
dedisti. scd quod ds. dona hõib. qd̾ etiã fit in triũphi
ds est. cum patre: dedit. muttens sp̃m. qui ẽ patͥs: fili
s scđm qd̾ idc filius ẽ in eccłia: accepit dona in m̃bri.
dum ipsa menbra accipiunt: cum quib unum est.
uxta ullud. ̾umi ex minimnis meis fecistis. ⁊̃. frq

Expanded text:
quia capti sunt, scilicet retibus Petri. Unde et Petro dicitur: Ex hoc jam eris homines capiens , sub leve jugum missi sunt. Unde in hoc curru sunt millia laetantium, non plorantium. homines suscipiendo, id est homines accepisti dona. Vel, accepisti est quae donares his quos suscepisti. Vel, secundum aliam litteram, dedisti, secundum quod Deus, dona hominibus: quod etiam fit in triumphis. Deus est cum Deo Patre, dedit mittens Spiritum sanctum, qui quod idem Filius est in Ecclesia, accepit dona in membris, dum ipsa membra accipiunt cum quibus unum est juxta illud: Quod uni ex minimis fecistis, et mihi
Abbreviated transcription (Latin):
Uons coagulatus paruullor
paruulos. quos lac¬
te tenerioris doctri¬
ne nutrit. ⁊ mons
pinguis. fertilitate¬
sua ꝓpt̾ maturos.
quos panȩ solidio¬
ris doctrinȩ cibat.
hic ẽ mons qui m
ezecbiele uulnerat pͥncipẽ tyri. Sequit¬
picamin montes coagulatos. uł incaseatos. alia. lit̃.¬

Expanded text:
ons coagulatus, Aug., parvulos quos lacte tenerioris doctrae nutrit; et mons pinguis fertilitatepter maturos quos pane solidiris doctrinae cibat. Hic est mons qui in Ezechiele vulnerat principem Tyri. picamin
Abbreviated transcription (Latin):
iam ẽ in eis. qui erit & finis ꝯsũmationis. in synay.
qd̾ scm est. Quidenĩ ꝓdest mandatum. nͥ dñs ibi sit:
qui dat uelle & oꝑari: aliter enĩ c̃ lit̾a occidens. s
nii: qr mons iste ẽ solus: in qͦ bnplac̃. ẽ do patͥ: habitate
in eo .i. qͥ patriplacuit: ut in eohabitaret. Uñ ego inpa¬
usq in finẽ .i. usꝙ ad t̾minum maiestatis suȩ. qui ẽ

Expanded text:
est in eis, qui erit et finis consummationis in Sinai quod sanctum est. Quid enim prodest mandatum, nisi Dominus ibi sit, qui dat velle et operari? Aliter enim est littera occidens , seni, quia mons iste est solus, in quo beneplacitum est Deo, Patri, habitare in eo, qui Patri placuit, ut in eo habitaret. Unde: Ego in Pausque in finem, id es
Abbreviated transcription (Latin):
sis. & ẽ sensus tituli. Psalmꝰ iste. dirigens nos in finem.
idest ad et̾nam bereditatẽ. quȩ c̃ consumatio: ẽ: ꝓ ea lib̾a
ĩd sara. honoranda .i. agit de eccłia honoranda: ꝑ libe¬
ram saram significata. qr hic honorat᷑ eccłia. eui haben¬
da hedicas affirmatur. a qua.i. synagogacmula excludit᷑
idest ip̃m dm accipit. qͥ dicitur nr̃a hereditas. qr ipse pas¬
certifiçare fideles: de hereditate habenda. Modꝰ. T riꝑtitꝰ
dari. emulam dicens excludi. Scd̾o: petit auxilium cos¬
traea. quȩ emula ingerit. ibi. Dñe deduc me. Tercio:
p̃mia bonoꝵ ostendit ut sicut terret pena: alliciant
prenia ib. Et letentur om̃s qui. Hoc modo distingui
titiones hoc modo. Prius orat ȩccłia. ut audiatur. Scd̾o:
ut intelligat ꝗͣ ĩpcdiunt eam adudendum dm. uel:
ut se auditam cognoscat. ibi. Qm̃ ad te orabodnẽ. Ter¬
tio: ꝓmittit se futuram dĩ domum. ibi. Ego aut̃ n mł
Quarto. orat iuuarisib intus. ibi. Dñe deduc mȩ. Qnto:

Expanded text:
 iste, dirigens nos in finem, id est ad aeternam haereditatem, quae est consummatio. Est pro ea libera, id est Sara honoranda, id est agit de Ecclesia honoranda, per liberam Saram significata. Rem., Alcuin. Quia hic honoratur Ecclesia, cui habenda haereditas affirmatur, a qua aemula excluditur. id est ipsum Deum accipit, qui dicitur nostra haereditas, quia ipse pasprophetae est certificare fideles de haereditate habenda. Modus: tripartitdari, aemulam dicens excludi; secundo, petit auxilium contra ea quae aemula ingerit; ibi, Domine, deduc; tertio, praemia bonorum ostendit, ut sicut terret poena, ita illiciant praemia; ibi, Et laetenttitiones, hoc modo: prius orat Ecclesia, ut audiatur; secundo, ut intelligat quae impediunt eam ad videndum Deum, vel ut se exauditam cognoscat, ibi, Quoniam ad te orabo; tertio, promittit se futuram Dei domum, ibi, Ego autem; quarto, orat juvari intus, ibi, Deduc me; quinto,
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ geuesis alludit. ubi le
de ancilla agar. scił his¬
maelem. alterum uero:
cum eo. Intelligens gͥ sara. ludum hismaelis eum ysaac
ꝑsecutionẽ cẽ. dixit uiro suo. Eice ancillam & filium eius.
de domo. Piecta est itaq ancilla de domo: cum filio ⁊ lib̾a
cum filio heredita tẽ obtinuit. Ad hanc hystoriam uidetur
respicere titulus. cui etiã. quedam uerba psalmi alluduñ
Uerum: ñ de hystoria: ĩmo de sig̾cato. agitur in hoc p̃so
Libera enim sara. quȩ ñ sedm naturã s ꝑ dĩ gr̃am peꝑit.¬

Expanded text:
riae Genesis alludit, ubi lege ancilla Agar, scilicet Ismaelem; alterum vero dcum eo. Intelligens ergo Sara ludum Ismaelis cum Isaac persecutionem esse, dixit viro suo: Ejice ancillam et filium ejus de domo . Ejecta itaque est ancilla de domo cum filio, et libera cum filio haereditatem obtinuit. Ad hanc historiam videtur respicere titulus, cui etiam quaedam verba psalmi alludunt. Verum non de historia, imo de significato agitur hoc psalmo. Libera enim Sara, quae non secundum naturam, sed per Dei gratiam pe
Abbreviated transcription (Latin):
tudine cõmitat᷑.s ip̃m in se manens. incõmutabili per¬
hennitate consistit. ⁊ reqͥescam in fut᷑o ⁊ hoc u̾e erit: Qm̃
ñ imultiplicitate scłi & ꝓfecto erit qd̾ sꝑat᷑. & bnait.
singłarit᷑. hoc enimait cont᷑ hoc. qd multiplicati funt
a tempore frum̃ti: uimi ⁊ olei. Perit enĩ hec multiplici¬
tas ⁊ singularitas tenetur in scĩs: de qͥb dr. Multitudi¬
nis credentium erat cor unum. ⁊ anima una iid̾m. Sẽ¬
cret enim ab omnib reb nascentib &e morientib.

Expanded text:
tudine commutatur, sed ipsum in se manens immutabili perennitate consistit. Et requiescam in futuro. Et hoc vere erit, n multiplicitate saeculi. Et profecto erit quod speratur. Et bene ait singulariter; hoc enim ait contra hoc quod multiplicati sunt a tempore frumenti, vini et olei; perit enim haec multiplicitas, et singularitas tenetur in sanctis, de quibus dicitur: Multitudinis credentium erat cor unum, et anima una in Deum . Secreti eni
Abbreviated transcription (Latin):
ci: diligenter aĩaduertendum ẽ. Intitulis namq psal¬
canticũ psalmi: qñq psalmus cantiq: eforas posuit.
cuiꝰ diũsitatis ratio. scd̾m litt̾am ut liq̃at: sciendũ ẽ. quia
q̃nq psalmꝰ. añ archam in tab̃nacło domini: sols instrum̃
⁊ qd dicebat᷑ psalt̾ium: sono: decantabat᷑. sine chori uo¬
&x. q̃nq uoce humana: fine instruiento. q̃nq instruiñ¬
to ⁊⁊ uoce chori. Et qͣnutroq cantabat᷑. aliqñ p̃cinebat
somis instrum̃ti.⁊ acclamabat uox chori. aliqñ uox cho
strumento cantabat᷑. dicebatur tm̃ psalmꝰ qr p̃s ad¬
instrumento: sola uoce cantabat᷑: dicebat᷑ tm̃ canticũ.
Canticũ enim adlitt̾am: sonus ẽ humanȩ uocis. qͣndo
instrumento p̃cedente: & uoce sequente: dicebatur

Expanded text:
ci diligenter advertendum est; in titulis namque psalcanticum psalmi, quandoque psalmus cantici, Esdras posuit. Cujus diversitatis ratio, secundum litteram, ut liqueat, sciendum est quia quandoque psalmus ante arcam in tabernaculo Domini solius instrumenti, quod dicebatur psalterium, sono decantabatur sine chori voce, quandoque voce humana, sine instrumento; quandoque instrumento, et chori voce. Et quando utroque cantabatur, aliquando praecinebat sonus instrumenti, et acclamabat vox chori. Aliquando vox cstrumento cantabatur dicebatur tantum psainstrumento sola voce cantabatur, dicebatur tantum canticum. Canticum enim sonus est humanae vocis. Quando instrumento praecedente, et voce sequente, dicebatur
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃e. & hoc non ꝑme: s qr uñs suscep̃me. ⁊id̾o. ñ time¬
bomilia ppłi circum d̾. me .i. gentes: quȩ conantur ex¬
xp̃e. caput meum. in cuius resurrectione: salus ẽ. Uñ¬
sequit᷑. & saluum me fac ds m̃s. ⁊ me regnante: dicit
legip̃s iste moraliter. in ꝑsona unius cuiꝰq fidelis. qͥ
a uicus ⁊ cupiditatib impugnatur. & scd̾m hoc per̾
dauid. accipitur quilibet fideł. & ꝑ absalon. uicia &¬
caruales concupiscentiȩ. Fidelis ergo uicioꝵ pugnã
sentiens: ait. Dñe qͥd multiplic̃. sunt. qͥ. tͥbuł. me. mł¬
insur. adii. me. Multi dict. aĩe. in . ñ ẽ. salus ip̃i in d̾oeis
Coaceruatione namq uicior. subrepit desꝑatio sa¬
nitatis. quasi uicus insultantib aĩe. uł etiam diabo¬
lo & angłis eius: ꝑ suggestiones. Tu aut̾ dñe. susceꝑ¬

Expanded text:
Et ideo, Non timebo millia populi circumdantis me, id est gentes quae conantur exscilicet Christe, caput meum, in cujus ressurectione salus est. Unde: Salvum me fac Deus meus. Et me regnante dicit legi psalmus iste moraliter, in persona uniuscujusque fidelis, qui a vitiis et cupiditatibus impugnatur, et secundum hoc per David accicipitur quilibet fidelis; et per Absalon, vitia et concupiscentiae carnales. Fidelis ergo vitiorum pugnam sentiens, ait: Domine, quid multiplicati sunt qui tribulant me? msum me. Multi dicunt animae meae: Non est salus ipsi in Deo ejus. Coacervatione namque vitiorum, subrepit desperatio sanitatis, quasi vitiis insultantibus animae vel etiam diabolo et angelis ejus per suggestiones. Tu autem, Domine, suscep
Abbreviated transcription (Latin):
diximus. p̃s bonam oꝑationẽ notat. Canticũ. leticiam
mentis habitam de et̾nis. indicat. Dicit᷑ itaꝙ p̃s: in qͦ
tantum de bona oꝑatione agitur. Canticũ: m qͦ de m̃¬
tis exultatione solum tractatur. Esalmi canticũ. uł can¬
ticum psalmi: ubi pͥus de bona oꝑatione: postea de
mentis iocunditate. agit᷑. Cantici psalmꝰ. uł p̃s cantici
ubi primum de m̃tis lecicia: postmodum de bona oꝑati¬
one tractatur. ut hic. Prius enim dicit: se exauditũ. & in
tͥbulatione dilatatum. Deiñ: de penitentia: &e sacͥficio
de m̃tis leticia: faciens mentionẽ. de ȩt̾na iocunditate.
mans. in p̾senti: ad iusticiam. in futuro. ad coronã. Uł in
finẽ .i. inplenitudinẽ temꝑis: qi agit de his quȩ facꝰ i

Expanded text:
diximus psalmus bonam operationem notat, canticum laetitiam mentis habitam de aeternis indicat. Dicitur itaque psalmus in quo tantum de bona operatione agitur; canticum, in quo de mentis exsultatione solum tractatur. Psalmi canticum, vel canticum psalmi, ubi primum de bona operatione, postea de mentis jocunditate; cantici psalmus, vel psalmus cantici, ubi primum de mentis laetitia, postmodum de bona operatione tractatur, ut hic; prius enim dicit se exauditum, et in tribulatione dilatatum; deinde de poenitentia et sacrificio de mentis laetitia, faciens mentionem de aeterna jucunditate. mans in praesenti ad justitiam, in futuro ad coronam. Vel in finem, id est in plenitudinem temporis, quia agit de h
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m tribulato. oꝑatur patientiam. patientia. ꝓbatio¬
nem. ꝓbatiouͦ. spem. spes aut̃ ñ confundit. qr caritas
di diffusa ẽ incordib ur̃is. hec dilatation ẽ cordium ge¬
nerat. angustias pellit. hac: uiri sc̃i uitꝰ recͤaut᷑. ⁊ si extͣ
affligantur. qua qui carent: inuiscerib angustiant᷑.
ħ sunt deambłatoria sac̾dotũ in tẽploezechielis. Unde:
alibi. Deambulabam minnocentia cordis mei. Et nota.
mutationẽ ꝑsonȩ. At̾cia enĩ ꝑsona uͥ ait exaũdiũ. tͣnsiit.
ad scdam uͥait. dilatasti michi. Prius enim indicauit
hominib: se eẽ exauditum. deiide: quasi habens in
corde ueum: de qͦ añ loq̃bat᷑. ex dilectione ei familia¬
es: de iusticia. ⁊ dila¬
miserere mei. contra
miserias huiꝰ uitȩ. ut¬
iustus. Et cum ita de me sit:e
Filu hominũ. Quasi.¬

Expanded text:
tia, probationem; probatio vero, spem; spes autem non confundit, quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris . Haec dilatationem cordis generat, angustias depellit. Hac viri sancti intus recreantur, etsi extra affligantur, qua qui carent, in visceribus angustiantur. Haec sunt deambulatoria sacerdotum in templo Ezechielis . Unde alibi, Deambulabam in innocentia cordis mei. Et nota mutationem personae. A tertia enim persona, ubi ait, Exaudivit, transit ad secundam, ubi ait: Dilatasti mihi. Prius enim indicavit hominibus se esse exauditum, deinde quasi jam habens in corde Dominum, de quo ante loquebatur, ex dilectione ei familias de justitia et dilmiserere contra miserias hujus vitae. is. Et cum ita de me, « Filii hominum, us
Abbreviated transcription (Latin):
de falsis dus. ⁊ falsis bonis. Scdõ: ꝓpouens nouum ho¬
pofito uet̾i hoĩe: nos in sacrificium do iubemur offerre.
cuminuocant᷑. nequeunt exaudire. qri ñ uere uiuunt.
S d̾s scił dator iusticie mee :.i. me iustificans: scił a qͦ
ẽ tustieia m̃a: ex audiũ me cũ inuocarem eũ .i. iamintꝰ

Expanded text:
de falsis diis et falsis bonis; secundo, proponens novum hoio; deposito vetere homine, nos in sacrificium Deo jubemur offerre, cum invocantur, nequeunt exaudire, quia non vere vivunt; sed Deus, scilicet dator justitiae meae, id est me justificans, scilicet a quo est justitia mea, exaudivit me, cum invocarem eum, Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
Exaudiuuit me. In quo:
me in regno. Uñ: misso
sp̃u. ofirmat p̃dicatores. & metito. qr mortẽ sponte
suscepi. & hoc est qd̾ dicit. qr ego doriui .i. passiom me
sponte ꝑmisi. &e soporatus sum: alia littera. uł sompnũ
ad sompnũ. Alit̾ scđ̾m seriem litte. Qͣ dicet. Seuiunt¬

Expanded text:
exaudivit me. In quo?  me in regno, unde misso Spiritu confirmat praedicatores. Et merito; quia mortem sponte suscepi. Et hoc est quod dicit, quia ego dormivi id est passioni me sponte permisi, et soporatus sum. Alia littera: Aug., Gl. ad somnum. Alit
Abbreviated transcription (Latin):
cit. uł qñ ꝑficit᷑. Pro consũp¬
tione. ut cum dr. finita est
candela. uł finita ẽ expen¬
sa. Pro consũmatione. ut
cum dr. fiita ẽ domus. fi¬
nitus est liber .i. consũmatꝰ.¬

Expanded text:
cit, vel quando perficitur. Pro consuone, ut cum dicitur, finita est candela, vel finita est expsa. Pro consummatione, ut cum dicitur, finita est domus, finitus est liber, id est consummat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ celos ae ꝑ montes. neꝙ tũ dicit montes. si mons. i d̾e
sig̾cans singulari numero: qd̾ płali sicut & alib cũ
dicit᷑ celi enarrant. & firmamentũ annunciat. ide
apłi. a facie di isrł distilauit. quida tñ libri sunt gͤci.
& latini. qui ñ habent talem litt̾am .s. mons synap.¬

Expanded text:
per coelos et montes. Nec tamen dicit montes, sed mons idem significans singulari numero quod plurali, sicut et alibi cum dicitur: Coeli enarrant, et firmamentum annuntiat , idem i a facie Dei Israel distillaverunt. Quidam tamen libri sunt Graeci et Latini, qui non habent talem litteram, s
Abbreviated transcription (Latin):
qui dedit ꝑ moysem legem qua terreret. dat ⁊ per
aplos benediction ẽ qua liberet. Quid distillauerunt:
tariã. que sine m̾itis
tate uoluntarie qͥp¬
pe genuit nos u̾bo¬
u̾itatis. Et hanc ply¬
uiam: segregabis.
tue .s. fidelib. in qͦs
pluuia ꝑflua. irrigatione descendit. & illa hereditaᷤᷤ
stieam quia uirtus in infirmitate ꝑficitur. Et Ani

Expanded text:
qui dedit per Moysen legem, qua terreret, dat et per apostolos benedictionem qua liberet. Quid distillaverunt tariam, quae sine meritis tate: voluntarie quippe genuit nos verboritatis . Et hanc pluviam segregabis, cet fidelibus in quos pluvia proflua irrigatione descendit. Illa haereditas insti eam, quia virtus in infirmitate perficitur . Ali
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ maloꝵ cum bonis: ñ ꝑmitraltir solra s
uere sint de unitate ȩccłiȩ: Idõ: quidam licet indig¬
p̾sumpnonẽ retundens hic ꝓpba: quasi sacerdos
ante ꝓpiciatorium astans: querit: qui ⁊ in p̃senti ec¬
clesia digne do militent: & in futura beatitudine
sint quieturi: cui datur a deoresponsum: plene dif¬
finitionis. quo clare ostenditur: qͥuere sint de p̃¬
senti eccłia. & in futura: beatificandi. Et ẽ intentio
ꝓpħe compͥmere eos qui se iactant cẽ de eccłia cũ non
digne intabnacłotuo .i. in p̃senti eccłia ubi contra di¬
iuuat᷑ ex eo. qd̾ continet alia trans latio. scił Dñe qͥs
ꝑegrinabit᷑ in tab̃nacło tuo: seqͥtur. Aut qͥs requies.
in mon scõ tuo: idest ĩ ct̾na beatitudine: ubi ẽ uisio
pacis. ⁊ suꝑeminentia caritatis. ubi nullus in agone
contendet. s in ȩt̾na pace requiescet. Qui ingredi¬
macula: & oꝑat decalogr decem uir

Expanded text:
tationem malorum cum bonis, non permittimur scire qui vere sint de unitate Ecclesiae, ideo quidam, licet indigpraesumptionem retundens Propheta, quasi sacerdos ante propitiatiorum astans, quaerit qui et in praesenti Ecclesia digni Deo militent, et in futura beatitudine sint quieturi. Cui datur a Deo responsum plenae definitionis, quos clare ostenditur qui vere sint de praesenti Ecclesia, et in futura beatificandi. Et est intentio Prophetae comprimere eos qui se jactant esse de Ecclesia, cum non in tabernaculo tuo, id est in praesenti Ecclesia, ubi contra dijuvatur ex eo quod continet alia translatio, scilicet quis peregrinabitur i, Cassiod. id est in aeterna beatitudine? ubi est visio pacis et supereminentia charitatis, ubi nullus in agone contendet, sed in aeterna pace quiescet. PARS Imacula,
Abbreviated transcription (Latin):
potentia tua ego¬
due ego defeci: in¬
increpationib:¬
quib humanũ
genus increpui
tñ sunt: ad correctionẽ. qr ꝑ eas: corripuisti hoĩem.
Alit̾ enĩ: iniquitas incurata ꝑman̾et. ¶Alit̾ ab il¬
obsurdui. ¶ͭ d. Dedist me obrobrium insipienti.
u nec conatus sum loqui. quia frustra loquerer.
me exterminare. tm̃ cede: ut ꝑficiam. ñ ut deficiam.
qd̾ defeci. ⁊nfirmꝰ sum. imino. ꝓpt̾ inquitatẽ ẽ. ⁊ in
hoc: crudisti bominẽ. alia. lit̾a. ñ dãpnasti. qĩ tua argu¬
itio: ⁊ pena ẽ. ⁊ gr̾a. Uñ alibi. Qui. fingis laborẽ in p̃cepto.
.i. formas dolorẽ meũ quẽ intulisti. Dolor enĩ alus in¬
formis: aliꝰ formatꝰ. Informis est: qui ñ emendat hoiẽ:
formatꝰ uo est: qui eruditionis formam p̾stat. & tał

Expanded text:
potentia tua ego defeci inincrepatioquibus humanum genus increpuismen sunt ad correctionem, quia per eas corripuisti hominem. Aliter enim iniquitas incurata permaneret. Cassisi dicat: Dedisti me opprobrium insipienti, m, Gl. int. id est nec conatus sum loqui, quia frustra loquerer, me exterminare, tantum cede ut proficiam, non ut deficiam, quod defeci et infirmus sum, imo propter iniquitatem. Et in hoc, erudisti hominem. Alia littera, non damnasti, quasi tua argutio, et poena est et gratia. Unde alibi, qui fingis dolorem in praecepto ; id est formas dolorem meum, quem intulisti. Dolor enim alius informis, alius formatus: Informis, qui non emendat hominem; formatus vero est, qui eruditionis formam praestat; et talis
Abbreviated transcription (Latin):
Qiͣ alii aliis petunt liberari. Ego in nomine tuo. in
illo .s. noĩe humilitatis. qd̃ ẽ saluatio. hic salua me.
.i. in me imple rem nominis tui. & post. ñ tunebo
iudicari in uirtute. uñ sequit᷑. & in uirtute tua .i. in
futuro iudicio. ubi uixtus tua apparebit: iudica me.
.i. secerne me a zipheis. ut arescente feno eoꝵ. & flo¬
re decidente: flos m̃s qͥ est in atriis domus dñi. ꝑ¬

Expanded text:
i alii aliis petunt liberari, ego, in nomine tuo, in illo scilicet nomine humilitatis, quod est salvatio. Hic salva me, id est imple in me rem nominis tui et post non timebo judicari in virtute. Unde sequitur: Et in virtute tua, id est in futuro judicio, ubi virtus tua apparebit, judica me, id est secerne me a Ziphaeis, ut arescente feno eorum et flore decidente, flos meus qui est in atriis domus Do
Abbreviated transcription (Latin):
rec ⁊ cras in clibanum mittit᷑. Int̾ hos. latet daud.
.I. sc̃. mortui mundo. quoꝵ uita abscondita ẽ cum
xp̃o i do. Hos ꝓdunit ⁊ iphei saul .i. mortui. cum
ad regnum mortis trahere moliuntur. Hoꝵ flos
atq pax. non ẽ amanda. quia transit ut fenum.¬

Expanded text:
ret et cras in clibanum mittitur. Inter hos latet David, id est sancti mortui mundo, quorum vita abscondita est cum Christo in Deo . Hos produnt Ziphaei Saul cum ad regnum mortis trahere moliuntur. Horum flos, atque pax, non est amanda, quia transit ut fenum
Abbreviated transcription (Latin):
fuit sua ꝓditio. ⁊ dauidñ nocuit. Ibi eñ ut iam drei¬
mꝰ. datus ẽ saul in manũ dauid in spelunca. hiift̃
ꝑ quos figantur florentes in mundo. de quib hic agi¬
tur. & nunciassent saul. ñne dauid absconditꝰ est.
abiecti: quos ꝓdunt sauli: dum laborant. eos tͣhere
ad regnum mortis. &e iste intellectus ẽ: in carmi¬
nib uł hymnis .i. in laudib. quia hoc intelligens:
scit. qd̾ etiam in adu̾sis laudandus ẽ ds. ⁊ hoc scit ille:
qui dirigit aciem mentis: in finẽ .i. in nouissima non

Expanded text:
nocuit. Ibi enim, ut jam diximus, datus est Saul in manum David in speluncam. Hi sunt per quos figurantur florentes in mundo, de quibus hic agitur. Et nuntiassent Saul: Nonne David absconditus est abjecti, quos produnt Saul, dum laborant eos trahere ad regnum mortis. Et iste intellectus est in carminibus vel hymnis, id est in laudibus, quia hoc intelligens, scit etiam quod in adversis laudandus est Deus et hoc scit ille qui dirigit aciem mentis in finem, id est in novissima, non
Abbreviated transcription (Latin):
pe .i. menti reconde: uerba
oris mei. quia ⁊ ubis cor in¬
dicatur. Eagͦ ꝑcipe tu. di¬
non intelligunt. qui non
insi temporalia cognouerunt. Om̃ aliem. hec

Expanded text:
menti reconde verba oris mei, quia et verbis cor indicatur. Ea ergo percipe tu; non ea intelligunt, qui non nisi temporalia
Abbreviated transcription (Latin):
ca Me. In libroregum legit᷑ qd̾ dauid fugienᷤ
a facie saul. ueuit in desertum ⁊iph ⁊ ib latuit. Tõ¬
⁊ iphei uenett̃ ad saul dicentes. Eoce dauid latitat ap̃
nos. descende. ut tradamꝰ cum in manꝰ tuas. Et descen¬
dit saul. Qd cum nunciatũ esset dauid: recessit inde.
&e fugit ad tutissima loca engadi. ubi latens in spe¬
lunca euasit. & ita ñ ꝓfuit zipheis sua ꝓdicio. ⁊ da¬
uid ñ nocuit. Ibi enim datus ẽ saul in manũ dauid
in spelunca. ad qͣm cum du̾tisset saul causa pur¬
gandi uentrẽ. dauid p̃cidit horam clamidis eius.
osteudens se cum nolle occidere cũ posset. De hac hy¬
storia sumit᷑ tytulꝰ. de qͣ tñ non agit p̃s. s de sig̾cato

Expanded text:
gitur quod David fugiens a facie Saul, venit in desertum Ziph, et ibi latuit. Tunc Ziphaei venerunt ad Saul dicentes: Ecce David latitat apud nos, descende, ut tradamus eum in manus tuas, et descendit Saul. Quod cum nuntiatum esset David, recessit inde et fugit ad tutissima loca Engaddi, ubi latens in spelunca evasit, et ita non profuit Ziphaeis sua proditio, et David non nocuit. Ibi enim datus est Saul in manu David in spelunca; ad quam cum divertisset Saul causa purgandi ventrem, David praecidit oram chlamidis ejus, ostendens se nolle occidere eum cum posset . De hac historia sumitur titulus, de qua tamen non agit psalmus, imo
Abbreviated transcription (Latin):
ar cillelo cundum diuinta¬
dem. quia ñ exereui potentiã. doenĩ incognitꝰ eis
fui. Caroaut̃ xp̃i dicitur cilicium: ꝓpt̾ similitudinẽ
carnis peccati. Cilicium enĩ fit de pilis caprarum.
que inuet̾ lege offerebantur ꝓpeccatis. & Hu
Iumiliabam in

Expanded text:
am secundum divinitatem, quia non exercui potentiam, ideo ignotus eis fui. Caro enim Christi dicitur cilicium, propter similitudinem carnis peccati. Cilicium enim fit de pilis caprarum, quae in veteri lege offerebantur pro peccatis. Et Humiliabam in
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑm. & fiducialit̃ i. potent̃: agam in eo. qr nichil
ci resistet. qui etam docebit: ñ quasi scribe. & pharisei
s tanqͣm potestatẽ habens. addens legi. & mutans q̃¬
dam ꝓuoluntate sua: ut auctor legis. Fooait. siducia¬
liter agam in eo qd̃ non in seruis Eloqͥa dr̃ii. huc
Eoquia dñi elo ulss ficu¬

Expanded text:
am in eo, quia nihil ei resistet. Quin etiam docebit, non quam si Scribae et Pharisaei, sed tanquam potestatem habens , addens legi, et mutans quaedam pro voluntate sua, ut auctor legis. Ideo ait: Fiducialiter agam in eo, quod non in servis. VERS. 7.-- « Eloquia Domini, eloquia c
Abbreviated transcription (Latin):
eantꝰ Uł ita ut specialiter de sermone diñ in monte ha¬
purgatiun: igne ꝑsecutionis. dc quo agitur in octa
cutionis. qͣ. uelut igne purgat᷑ argentũ septẽplicit̃.
ddest scđm illa septẽmr: quȩ p̾mittunt᷑ in sermone: hoc
enimigne: purgant᷑ ⁊ pauꝑes. ⁊ mites. ⁊ misericordes.
&e alii. & id̃o: in sermonc.uii. p̃mittunt᷑ uirtutes. quȩ
ce beatitudines dicunt᷑. quȩ consũmant ⁊ beatos faci¬
unt. Octaua enĩ: que redit ad caput ⁊ clarificat. &e qd̾¬

Expanded text:
ant. Vel ita, ut specialiter de sermone Domini in monte hapurgatum igne, persecutionis, de quo agitur in octavcutionis, qua velut igne purgatur argentum septempliciter, id est secundum illa septem quae praemittuntur in sermone. Hoc enim igne purgantur et pauperes, et mites, et misericordes, et alii, ideo in sermone septem praemittuntur virtutes, quae et beatitudines dicuntur, quae consummant, et beatos faciunt. Octava autem quae redit ad caput, examinat, e
Abbreviated transcription (Latin):
anxiaret᷑ cor meum
.i. clamaui in auxie¬
tate. cum enixiꝰ clamatur. s. in tẽptationib quȩ utiꝙ
ad ꝓuectum sunt. Nemo enĩ sibi innotescit: nͥ tẽptat᷑.
s ñ id̾o uicor. qi in petͣ xp̃o. de qua ip̃e ait: Suꝑ hanc
petram ȩdificabo ȩccłiam meã: exaltast me. de ino
uicioꝵ. ꝑ istius exemplum: magna spes audiendi.
p̃statur aliis. Ex altasti. & exaltatũ. Deduxisti me¬
Qualit̾ deducis: Quia factꝰ es spes mea qͥ sꝑantes exal¬
tas. Alit̾ enim ñ eẽt dux nob̾. nsi eẽt nob̾ spes factꝰ¬

Expanded text:
anxiaretur cor meum, id est clamavi in anxietate. Cum enim anxius clamatur, scilicet in tentationibus, quae utique ad profectum sunt. Nemo enim sibi innotescit, nisi tentatus; to, de qua ipse dicit: Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam , exaltasti me, de imo vitiorum. Per istius exemplum magna spes audiendi praestatur aliis. Exaltasti, et exaltatum. VERS. 3Qualiter deducis? quia factus es spes mea qui sperantes exaltas. Aliter enim non esset nobis dux, nisi esset nobis spes factu
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ quam eradicatur ꝑ adiisa. quȩ a finib t̾re clamat
& si multi contra me sint: ꝑtegar cont̾ estus scł.
in uelam̃to alarum tuaꝵ .i. inmunimine miscd̃ie
&e potentiȩ tuȩ. quȩ alis comꝑantur: qr nec hone
teram. ut reddas singula singłis: eod̾e sensu manẽ¬
te. Quia exaltast in petra: oe deduxisti me: Id̾o. in¬
habitabo. uł inquilinus ero. in.tab̾.t. in scła. &¬

Expanded text:
nquam eradicatur per adversa, quae a finibus terrae clamat, et si multi contra me sint, protegar contra aestus saeculi in velamento alarum tuarum, id est in munimine misericordiae et potentiae tuae, quae alis comparantur, quia nec oneteram, ut reddas singula singulis eodem sensu manente, quia exaltasti in petra et deduxisti. Ideo inhabitabo, vel inquilinus ero in tabernaculo
Abbreviated transcription (Latin):
quia tua uirtute. ñ oꝑe inri. clauso ut̾onat᷑ sũ. hoc
dicit. ne dubitet᷑ uirginis partus. Uirtute enĩ dei
totũ factum ẽ. & tues spes mea: ab ub̃ib matͥs meȩ
Uera humanitas in xp̃o: & magna ꝑfectio. hic nota¬
tur. Ab ubere emĩ fecit: qd̾ uix facit aliquis iã matu¬
rus. ⁊ in te ꝓiectus sum ex ut̃o. ñ in pecc̃o homiras.
Alii enim in pecc̃o ade ꝓiciuntur. ex quo rel sunt. e¬
go uo ꝓiectus sum in te: ut in te solo sꝑarem. Et ñ¬

Expanded text:
quia tua virtute, non opere viri clauso utero natus sum. Hoc dicit, ne dubitetur Virginis partus. Virtute enim Dei totum factum est. Et tu es spes mea ab utero matris meae. Vera humanitas in Christo, et magna perfectio hic notatur; ab ubere enim fecit quod vix facit aliquis jam maturus, etc., in te projectus sum ex utero, non in peccato hominis, alii enim in peccato Adae projiciuntur, ex quo rei sunt. Ego vero projectus sum in te, ut in te solo sperarem, et n
Abbreviated transcription (Latin):
&e ad comuncen¬
fert futura qͣsi
latio ꝓxima ẽ. Nlam circũdert̃ me consiliis
ciores: obsederunt me. a simili quasi castrũ ne eua¬
derem. Et Ape¬
os suum: sicut leo me deglutitre es
cogitatione sce¬
leratareseratum. Ipsi dico existentes. sicut leo ra¬
piens in cõprehensione. & rugiens. qñ orti dixert̃.
crucisige crucifige. fui enim quasi leonis rapina:
qñ app̾hensus sum. ⁊ rugitus: cum clamauerunt:
Sicut aqua effusus Serr

Expanded text:
 ad convincenfert futura quasi latio proxima est. Nam circumdederunt me, consiliisciores, obsederunt me a simili, quasi castrum, ne evaderem. Et VERos suum: sicut leo rapienscogitatione scelerata reseratum. Ipsi dico existentes sicut leo rapiens in comprehensione, et rugiens quando dixerunt: Crucifige, crucifige . Fuit enim quasi leonis rapina, quando apprehensus sum; et rugitus, cum clamaverunt: Sicut aqua effusus s
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ non sit ultra. Id̾oq congruedicit. beati quoꝵ
remissȩ sunt iniquitates .i. mitigate ꝑ gr̃am. ut ñ
regnent. in mortah corpore. Cuius rei causa ẽ. qd m

Expanded text:
peccatum ultra non sit. Ideoque congrue dicit; Beati quorum peccatum ultra non sit. Ideoque congrue dicit; Beati quorum remissae sunt iniquitates, id est, mitigatae per gratiam, ut non regnent in mortali corpore . Cujus rei causa est, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
lectum tͥ dabo. Grãm itaq cõmendans ꝓpħa. miciũ
quoꝵ remissȩ sunt iniquitates. non dicit: in quib ñ
inuenit peccatum. Nlam in om̃ib ꝑecẽm inuenit.
s quib remittit. Nichil boni fecist. & datur tͥ remiᷤ¬
sio pecc̃oꝵ. Debebat iundictam ex culꝑa tua: dat
indulgentiã ex gr̃a sua. Malis enĩ oꝑib debetur
dãpnatio. sicut bonis oꝑib. debet᷑ regnũ celoꝵ. Si
reddatur gͦ tib qd̾ debetur: puniendꝰ es: Non tͥ red¬
dit ds debitam penam. s donat indebitam gr̃am.
Nemo gͦ iactet oꝑa sua: ante fidem. Nemo sit piger:
in oꝑib bonis: accepta fide. Dat enim d̃s indulgen¬
tiam impiis.⁊ eos iustificat ex fide. Incipit᷑ gͦ uist
pecc̃m ñ tm pena: s & culpa ẽ. ñ utiq actualis. s ori¬
ginalis. Post baptismum uo: pena ẽ. ⁊ ñ culpa. In bap¬
tismo enim deletur originale pecc̃m. ñ ut ñ sit: s ut

Expanded text:
lectum tibi dabo. Gratiam itaque commendans Propheta lectum tibi dabo. Gratiam itaque commendans Propheta  Non dicit in quibus non invenit peccatum, nam in omnibus invenit, sed quibus remittuntur. Nihil boni fecisti et datur remissio peccatorum. Tibi debebat vindictam ex culpa tua, dat indulgentiam ex gratia sua. Malis enim operibus tuis debetur damnatio, sicut bonis operibus debetur regnum coelorum. Si reddatur ergo tibi quod debetur, puniendus es, non tibi reddit Deus debitam poenam, sed donat et indebitam gratiam. Nemo ergo jactet opera sua ante fidem, nemo sit piger in operibus bonis accepta fide. Dat enim Deus indulgentiam impiis, et eos justificat ex fide. Incipitur 66 ergo ntum poena, sed et culpa est, non utique actualis sed et originalis; post baptismum vero poena est et non culpa. In baptismo enim deletur originale peccatum: non ut non sit, sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
Titulꝰ.¬
Intel¬
iste agit de gr̃a &
romanos: ex hoc¬
tant dicens: beatitudinẽ ẽẽ illius hominis: cui d̃s
accepto fert usticiam. sicut ait ꝓpħa. Beati quoꝵ ⁊ c̃
qͥ uł peccata sua nesciunt: uł cognita defendunt. &
mita iactant. Econtra docens: ut pecc̃ores nos ag¬
noscamꝰ. & pecr̃a. accusemꝰ. ac bona. gr̃ȩ d̾i attͥbuamꝰ.
Cont᷑ gͦ. hominum uicium: hic psalmus opponitur.
neqͥs putet do absconditum:. qd in conscientia hab
peris bonum fac̾c. ne uirib tuis tͥbuas: uerbis te iu¬
stificans: s gr̃e d̾i. ut non sit dolus in corde. Et ẽ iste
psalmus: sod̃s penitentialium. diu̾sus a pͥmo. In pͥ¬
mo eni penitens timore iudicii plorat. In isto: pec¬
Primo: dicit micium boni: eẽ ꝑ indulgentiã d̾i. se u̾o
ad quẽ oportunꝰ exꝑtus casum: alios deceptos reuo
cat. in quo ⁊ stantes confirmat. Scd̾̃o: agit de confes
tur letꝰ finis. ubidicitur aͥs dare intellectum. Ibi. Intel¬

Expanded text:
Titulinteliste agit de gratia Romanos, ex hotant, dicens, beatitudinem esse illius hominis, cui Deus accepto fert justitiam , sicut ait Propheta: Beati quorum, qui vel peccata sua nesciunt, vel agnita defendunt et merita jactant; Aug. econtra docens ut peccatores nos agnoscamus, et peccata accusemus, et bona gratiae Dei attribuamus. Contra vitia ergo hominum hic psalmus opponitur, ne quis putet Deo absconditum, quod in conscientia habet peris bonum facere, ne viribus tuis tribuas, verbo te justificans, sed gratiae Dei, ut non sit dolus in corde. Et est iste psalmus secundus poenitentialium, diversus a primo. In primo enim poenitens timore judicii plorat. In isto pecprimo, dicit initium boni esse per indulgentiam Dei, se vero ad quem opportunius expertus casum alios deceptos revocat, in quo et stantes confirmat. Secundo agit de confessitur laetus finis, ubi dicitur Deus dare intellectum, ibi, intel
Abbreviated transcription (Latin):
Si noluit adu̾tere: noluit aĩaduert̾e .i. punire. Noluit
agnoscere. signoscere. Nongͦ dicit tecta pecẽa: tan¬
quam ibi sint. & iuant. s ita deleta: ut d̾s ñuideat.
.i puniat et̾nalit̾. Uid̾e cnĩ diẽ: peccata punire. Undẽ
alibi. Au̾te faciẽ tuam a pec̃cis meis. Et dr hoc a simi
li. Ita criĩ degunt᷑ pecca in baptismo: sicut egyptii
insequentes isrł. tecti sunt in marirubro. Nec hoc
sufficit. qd̾ in baptismo pecẽa tegunt᷑: nisi inde caue¬
atur: ab eo qd̾ ds imputat .i. a criminali. Uñ subdit:

Expanded text:
Si noluit advertere, noluit animadvertere, id est punire; noluit agnoscere, sed ignoscere. Non ergo dicit tecta peccata, tanquam ibi sint et vivant, sed ita deleta ut Deus non videat, id est puniat aeternaliter. Videre enim Dei est peccata punire. Unde alibi: Averte faciem tuam a peccatis meis . Et dicitur hoc a simi Ita enim teguntur peccata in baptismo, sicut Aegyptii insequentes Israel, tecti sunt in mari Rubro . Ne hoc sufficit quod in baptismo tegantur peccata, nisi inde caveatur ab eo quod Deus imputat, id est a criminali. Unde subdit: