comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ Debemꝰ nulla oꝑa p̃ponere fidei:
id ẽ ut ante fidem quisquam dicatur bene
patus: Ea enĩ ipsa oꝑa quȩ dicuntur ante
fidem. quanuis uideantur hominibꝰ lauda¬
bilia : mania sunt. Ita mͥ uident᷑ eẽ : ut
magnę uires. & eursꝰ celerrimus p̃ter uiam.
lenio ꝓͦ comput& bona oꝑa sua ante fidẽ.
ibi sdes nerat. bonum opꝰ ñ erat. Bonum
enĩ opus intentio faeit: intentionẽ fides dirigt
Non ualde artendlas qͥd homo faciat. sed
quid eum facit aspieiat: quo lacertos optimȩ
gub̾nationis dirigat. Fac enim hominẽ opti¬
me gubnare nauem. & ꝑdidisse qͦ tendit: qͥd
ual& quia antennam optime ten&. optime
mou&. dat ꝓram fluctibꝰ. cau& ne latera in¬
fligantur. tantis ẽ uiribꝰ. ut detorqͥat nauĩ
qͦ uelit. atq unde uelit. & di catur ei qͦ is. &
dicat nescio. aut non dicat nescio. sed dicat
ad illum portum eo. nec ducat in portum.
sea in saxa festin&: Nonne iste quanto sibi

Expanded text:
Quid ergo? Debemus nulla opera praeponere fidei, Quid ergo? Debemus nulla opera praeponere fidei, id est ut ante fidem, quisquam dicatur bene operatus? Ea enim ipsa opera quae dicuntur ante fidem, quamvis videantur hominibus laudabilia, inania sunt. Ita mihi videntur esse, ut magnae vires et cursus celerrimus praeter viam. Nemo ergo computet bona opera sua ante fidem: ubi fides non erat, bonum opus non erat. Bonum enim opus intentio facit, intentionem fides dirigit. Non valde attendas quid homo faciat, sed quid cum facit aspiciat, quo lacertos optimae gubernationis dirigat. Fac enim hominem optime gubernare navim, et perdidisse quo tendit; quid valet quia artemonem optime tenet, optime movet, dat proram fluctibus, cavet ne latera infligantur; tantis est viribus, ut detorqueat navim quo velit, atque unde velit: et dicatur ei, Usquequo is; et dicat, Nescio: aut non dicat, Nescio; sed dicat, Ad illum portum eo, nec in portum, sed in saxa festinet? Nonne iste quanto sibi
Abbreviated transcription (Latin):
tantem a ꝑiculo lib̾at: sed & demersũ a ꝓ¬
fundo eleuat. Respondeo gͦ tam qͣm contra
gere homines. qui male intellȩxerant istum apłm
Lacobus enum in ȩpła sua contͣ eos qui nole¬
bant bene oꝑari. de sola fide p̃̾sum̃tes. ipsiꝰ
abrahȩ oꝑa comm̃dauit: cuiꝰ paulus fidem
Et non sunt sibi adũsi apłi. Dicit autem
opus omnibꝰ notum : abrabam filium suum
immolandum dõ obtulit. Magnum opus. sed
ex fide: laudo suꝑȩdificationẽ oꝑis. Sed ui¬
deo fidei firmam̃tum. laudo fructũ boni oꝑis:
sed in fide agnosco radicem. Si aut̃ hoc p̃t̃ fi¬
dem rectã facer& abraham: nichil illi ꝓdeẽt
qualecumq illi opꝰ eẽt. Rursũ si sic tener&
fidem abraham. ut eum ei imꝑar& d̃s offerre
sibi immolandum filium. dicer& apud sem&¬
ipsum ñ facio. & tam̃ credo quia me etiã
contempnentẽ ussa sua. liberat ds̃. fides
sine oꝑibus mortua ẽẽt. Et tamqͣm radix
sine fructu: sterilis atq arida remaner&.

Expanded text:
tantem a periculo liberat, sed et demersum a profundo elevat. Respondeo ergo tanquam contra gere homines, qui male intellexerant istum apostolum. Jacobus enim in Epistola sua, contra eos qui nolebant bene operari de sola fide praesumentes, ipsius Abrahae opera commendavit, cujus Paulus fidem: et non sunt sibi adversi Apostoli. Dicit autem opus omnibus notum, Abraham filium suum immolandum Deo obtulit . Magnum opus, sed ex fide. Laudo superaedificationem operis, sed video fidei fundamentum: laudo fructum boni operis, sed in fide agnosco radicem. Si autem hoc praeter fidem rectam faceret Abraham, nihil illi prodesset qualecumque illud opus esset. Rursum si sic teneret fidem Abraham, ut cum ei Deus imperaret offerre sibi immolandum filium suum, diceret apud semetipsum, Non facio, et tamen credo quia me etiam contemnentem jussa sua liberat Deus; fides sine operibus mortua esset, et tanquam radix sine fructu sterilis atque arida remaneret. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificium & sine sanguine ñ disce derõe
inuentꝰ ẽ aries herens in uepre cornibꝰ: ipse
immolatꝰ ẽ. ꝑactũ ẽ sacrificium. Quȩre qͥd
sit. F igura ẽ. xp̃i: inuoluta sacram̃tis. Beniq
ut uideatur. discutitur: ut uideat᷑. ꝑtra¬
etatur: ut qͦd inuolutum eͣ. euoluat᷑. Y sa¬
ac tamquam filius unicus. dilectꝰ. figuram
habens filii dĩ. portans ligna sibi: qͦmͦ. xpͣc
significauit. Quid ẽ enim herere cornibꝰ: nisi
qͦdam mͦ erucifigi figura ista de xp̃o. Conti¬
nuo p̃dicanda erat eccła : p̃nuntiato capite
ram. A pͣm figurate p̃dicabat: ȩccłam apte
pͣdicauit. Ait enim ad abraham. Qm̃ obȩ¬
disti uoci meȩ. & non peꝑcisti filio tuo dilte¬
to ꝓptͣ me. benedicens benedicam te: & in¬

Expanded text:
sacrificium, et sine sanguine non discederetur, sacrificium, et sine sanguine non discederetur, inventus est aries haerens in vepre cornibus, ipse immolatus est, peractum est sacrificium. Quaere quid sit: figura est Christi involuta sacramentis. Denique ut videatur discutitur, ut videatur pertractatur, ut quod involutum est evolvatur. Isaac tanquam filius unicus dilectus figuram habens Filii Dei, portans ligna sibi, quomodo Chrsignificavit. Quid est enim haerere cornibus, nisi quodam modo crucifigi? Figura est ista de Christo. Continuo praedicanda erat Ecclesia, praenuntiato capite ram. Christum figurate praedicabat, Ecclesiam aperte praedicavit; ait enim ad Abraham: Quoniam obaudisti vocem meam, et non pepercisti filio tuo dilecto propter me, benedicens benedicam te,
Abbreviated transcription (Latin):
ros ẽẽ particulas: & de xp̃o non tantam
litem habituros : de eccła magnas conten¬
tiones excitaturos. Ideo illud uude maio¬
res lites futurȩ erant. planus p̃dicatũ. &
aꝑtius ꝓphetatum ẽ: ut ad uidicium illis
ualeat qui uiderunt. & foras fugerunt
Errempli gra unum cominemorabo. Abra¬
ham patͣ nrͣ fuit. non ꝓptͣ ꝓpaginem carnis:
sed ꝓptͣ imitationem fidei. Iustus & pla¬
cens dõ ꝑ fidem : suscepit filium ꝓmissum¬
sibi ysaac. de sara sterili uxore sua in sene¬
ctute sua. Iussus ẽ immolare dõ eundem
filium: nec dubitauit. nec disceptauit.
nec de uissu dĩ disputauit. nec ialum pu¬
tauit. qͦd iubere optimꝰ potuit. Duxͣ filiũ
suum ad immolandum. imposuit ei ligna
sacrificii: ꝑuenit ad locum. erexit dexterã
ut ꝑcuter&. Eo ꝓhibente deposuit: qͦ u¬
bente leuauerat. Qui obtemꝑauerat. ut fe¬
rir& : obtemꝑauit ut parcer&. Ubiq obȩ¬
diens: nusquam tumidus. Ut tam̃ ipleret᷑

Expanded text:
ros esse particulas, et de Christo non tantam ros esse particulas, et de Christo non tantam litem habituros, de Ecclesia magnas contentiones excitaturos. Ideo illud unde majores lites futurae erant, planius praedictum et apertius prophetatum est, ut ad judicium illis valeat qui viderunt, et foras fugerunt. 9. Exempli gratia unum commemorabo. Abraham pater noster fuit, non propter propaginem carnis, sed propter imitationem fidei: justus et placens Deo, per fidem suscepit filium sibi promissum Isaac de Sara sterili uxore sua in senectute sua : jussus est immolare Deo eumdem filium, nec dubitavit, nec disceptavit, nec de jussu Dei disputavit, nec malum putavit quod jubere optimus potuit; duxit filium suum ad immolandum, imposuit ei ligna sacrificii, pervenit ad locum, erexit dexteram ut percuteret, eo prohibente deposuit, quo jubente levaverat ; qui obtemperaverat ut feriret, obtemperavit ut parceret; ubique obediens, nusquam timidus: ut tamen impleretur
Abbreviated transcription (Latin):
unitatẽ. xp̃i. Illud ẽ magis gem̃dumꝰ. illud
omnino intolerabile: quia multi qui uider̃
me. foras fugier̃ a me. Io ẽ qui cognouer̃ quid
eẽt ȩccła. erierunt foras: & hereses & scismata
bi natꝰ ẽ. hoc ten&. Non illi cuellis consu¬
etudinẽ: quam suxit eum lacte nutricis.
legit. qui p̃dicat. Itane tandem ibi uid&. po¬
tula a me &e dabo tͥ gentes hereditare tua.
& possessionẽ tuam tminos t̾rȩ: Non ibi
uid &e cominemorabunt᷑ & conuttent᷑ ad dñm
uu̾si fines t̾rȩ: & adorabunt in conspectu
eiꝰ onĩs patriȩ gentiũ: Si uides ibi totiꝰ or¬
bis unitatẽ. quid foras fugis: ut ñ solũ
ipse patiaris. uerũ & aliis facias cȩcttottẽ:
Qui uidebant me. id ẽ qui nouerant gae
sor esea. qui etiam in sẽpturis intuebant᷑:
foras fugier̃ a me. Putatis eñi ptrehant
non nouerant in scripturis dĩ. quia ęccła
debant in spũ. contͣ ȩccłam homines factu¬

Expanded text:
unitatem Christi: illud est magis gemendum, illud unitatem Christi: illud est magis gemendum, illud omnino intolerabile, quia multi qui viderunt me, foras fugerunt a me, id est, qui cognoverunt quid esset Ecclesia, exierunt foras, et haereses et schismata ubi natus est tenet: non illi evellis consuetudinem quam suxit cum lacte nutricis. legit, qui praedicat: itane tandem non ibi videt, Postula a me, et dabo tibi Gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae t convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium ? Si vides ibi totius orbis unitatem, quid foras fugis, ut non solum ipse patiaris, verum et aliis facias caecitatem? Qui videbant me, id est, qui noverant quid sit Ecclesia, qui eam in Scripturis intuebantur, foras fugerunt a me. Putatis enim, fratres non noverant in Scripturis Dei, quia Ecclesidebant in Spiritu, contra Ecclesiam homines factu
Abbreviated transcription (Latin):
entia: ut dicat sibi homo qui bene uiuit.
Otii qui mͦ ureris ne tales sint om̃s: tu talis
es: Respond& conscientia. Nonsum. Ergosi
tu talis non es: solus es. Uide ne peior sit ista
suꝑbia : qͣm illa nequitia. Nloli solum te dicere:
nam & helẏas aliquando tedio multitudinis
impiorum ait. Propħas tuos oceider̃. altaria
tua suffoder̾: & ego relictꝰ sum solus. & quer̃
animam meam. Sed quid dicit illi responsũ
diuinum: Reliqui mͥ septem milia uirorũ:
qui ñ curuauer̃ genua ante baal. Ergo fr̃s int̾
hȩc scandala. unum ẽ remedium: ne male
sentias de fr̃e tuo. Humilit᷑ esto qͦd uis eũ ẽẽ.
& non eum putab is eẽ qͦd ñ es: sed tam̃ fit
si foras fugissent a me: qui ñ uidebant me.
Etiam qui uidebant me foras fugier a me. Ses
si qui me non uidebant foras fugier̃ a me: nec
dicendũ ẽ. foras fugier̃. quia intꝰ ñ fuer̃. Si
intꝰ fuissent uidissent me. id ẽ cognouissent
corpꝰ xp̃i: cognoussent m̃bra xp̃i. cogniouissent

Expanded text:
entia, ut dicat sibi homo qui bene vivit: O tu qui modo vereris ne tales sint omnes, tu talis es? Respondet conscientia: Non sum. Ergo si talis non es, solus es? Vide ne pejor sit ista superbia, quam illa nequitia. Noli solum te dicere. Nam et Elias aliquando taedio multitudinis impiorum ait: Prophetas tuos occiderunt, altaria tua suffoderunt, et ego relictus sum solus, et quaerunt animam meam. Sed quid dicit illi responsum divinum? Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal . Ergo, fratres, inter haec scandala unum est remedium, ne male sentias de fratre tuo. Humiliter esto quod vis eum esse, et non putabis cum esse quod non es. Sed tamen sit si foras fugissent a me qui non videbant me: etiam qui videbant me, foras fugerunt a me. Sed si qui me non videbant, foras fugerunt a me nec dicendum est, foras fugerunt; quia intus non fuerunt: si intus enim fuissent, vidissent me, id est, cognovissent corpus Christi, cognovissent membra Christi, cognovissent
Abbreviated transcription (Latin):
meq illi u̾bo qͦd in pͥncipio erat ds̃. apuddm̃.
Nlec ei in forma serui fortasse uidebunt᷑ qͦdam
u̾ba congruere: quam formam serui susce¬
pit ex uirgine. E tam̃ xp̃e loquitur: quia
dr̃ xp̃c caput & corpꝰ suum: ipse dicit cum
de coniugio loqueretur. Erunt duo in carne
una. Igitur iam ñ duo. sed una caro. Sed
forte hoc dicat de quocumq coniugio. Audi
apłm paulũ. Per̃ duo inquit in carne una.
Sacram̃tũ hoc magnũ ẽ. Ego aut̃ dico in
ꝑsona: ee cupite & corpore. & sponso & spon¬
atena muiitatẽ ꝑsonȩ hutꝰ miram & excel¬
lentem: comm̃dat etiam ysaias ꝓpħa. Tlami
loquens etiã in eo xp̃c. in ꝓphetia ait. Sieut
sponso alligauit mͥ mitram: & sic̃ sponsam
ouauit me ouiam̃to. Se dix̃ sponsum. se spon¬
sam s uare se sponsum se sponsam: ñͥ quia
erunt duo in carne una: Si duo in care
pta: eurñ duo in uoce una: Loquat g¬

Expanded text:
meque illi Verbo quod in principio erat Deus apud Deum: meque illi Verbo quod in principio erat Deus apud Deum: nec ei in forma servi fortasse videbuntur quaedam hic verba congruere, quam formam servi suscepit ex virgine; et tamen Christus loquitur, quia s caput et corpus suum; ipse dicit cum de conjugio loqueretur: Erunt duo in carne una: igitur jam non duo, sed una caro . Sed forte hoc dicat de quocumque conjugio? Audi apostolum Paulum: Et erunt duo, inquit, in carne una: sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in sona, ex capite et corpore, ex sponso et sponsa. Nam unitatem personae hujus miram et excellentem, commendat etiam Isaias propheta: nam loquens etiam in eo Christus in prophetia ait: Sicut sponso alligavit mihi mitram, et sicut sponsam ornavit me ornamento . Se dixit sponsum, se sponsam: quare se sponsum, se sponsam, nisi quia erunt duo in carne una? Si duo in carne una, cur non duo in voce una? Loquat
Abbreviated transcription (Latin):
faetꝰ fueris. alt̃ te cing&. & duc& qͦ tu ñi
Hoc aut̃ inquit dixit: significans qͥ merte
moreret᷑. Ergo si petrus apłs tanta ꝑsecute¬
ne quo nolloe ductꝰ ẽ: & uolens nolens me¬
tuus ẽ. sed uolens coronatꝰ ẽ. Siuid miriss
si ẽ aliquis pauor in passione. etiã iustorũ.
etiam scõrum: Pauor ẽ ex humana infirmi¬
tate: spes ex diuina ꝓmissione. Qd pa-¬
ues tuum ẽ : qͦd sꝑas. donum dĩ ẽ in te. Et
melius in pauore tuo agnoscis te: ut in
liberatione tua glorifices eum qui fecit te.
Paueat humana infirmitas: non in eo pauo¬
re deficit diuina miscđia. Deniq pauens
iste inde cepit.
N te domine sꝑaui: non confundar in ȩtͣnũ.
pauor iste non ẽ sine spe. Etiam si ẽ ali qua
in humano corde conturbatio: ñ recedit di
Audeo dicere xp̃o loquitur. Dicturus ẽ qͦdam
in hoc psalmo quȩ quasi xp̃o uideant᷑ ñ posse
congruere. illi excellentiȩ capitis nr̃i: maxi¬

Expanded text:
factus fueris, alter te cinget, et ducet quo tu non vis? factus fueris, alter te cinget, et ducet quo tu non vis? Hoc autem, inquit, dixit significans qua morte moreretur ? Ergo si Petrus apostolus tanta perfectione quo nollet iit nolens nolens mortuus est, sed volens coronatus est, quid mirum si est aliquis pavor in passione etiam justorum, etiam sanctorum? Pavor est ex humana infirmitate, spes ex divina promissione. Quod paves tuum est, quod speras donum Dei est in te. Et melius in pavore tuo agnoscis te, ut in liberatione tua glorifices qui fecit te. Paveat humana infirmitas, non in eo pavore deficit divina misericordia. Denique pavens iste inde coepit: In te, Domine, speravi, non confundar in aeternum. pavor iste non est sine spe. Etiam si est aliqua in humano corde conturbatio, non recedit diaudeo dicere, Christus loquitur. Dicturus est quaedam in hoc psalmo, quae quasi Christo videantur non posse congruere, illi excellentiae capitis nostri, maxi
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc autem corptꝰ nͥ conexione caritatis adherat
capiti suo. ut unum fier& ex capite & corperi
non de celo quẽdam ꝑsecutorem corripiens di¬
cera. saule. saule. quid me ꝑsequeris: quando
bat. Quomꝰ saulus in t̾ra seuiens ad u̾sus. xp̃a¬
nos: aliquo modo iniuria eum ꝑsequebat᷑: Non
ait. quid scõs meos. quid seruos: sed quid me
ꝑsequeris. hoc ẽ quid m̃bra mea. Et caput pri
m̃bris clamabat: & m̃bra in se transfigura¬
bat.I. ocem namq pedis suscipit lingua. Qui
calcas me. Non enim ait calcas pedem meusi
sed se dixit. calcari quam nemo tetigit. Sed
pes qui calaatꝰ ẽ: a lingua ñ separatꝰ ẽ. Ergo
etiam sic non in congrue intelligitur extasis pl¬
uor. Quid enĩ dicamtꝰ fr̃s: Si nullus om̃ĩis
pauor eẽt passuris: ñ diceret᷑ ipsi petro qͦs al¬
diumꝰ natale apłorum die. quando eis dr̃s p̃d¬
ait futuram passionẽ suam. Cum eẽs uimo
cingebas te. & ibas qͦ uolebas: eum aut̃ senlie

Expanded text:
Hoc autem corpus nisi connexione charitatis adhaereret Hoc autem corpus nisi connexione charitatis adhaereret capiti suo, ut unus fieret ex capite et corpore, non de coelo quemdam persecutorem corripiens diceret, Saule, Saule, quid me persequeris ? quando bat, quomodo eum Saulus in terra saeviens adversus Christianos aliquo modo injuria percellebat? Non ait, Quid sanctos meos, quid servos meos? sed, quid me persequeris, hoc est, quid membra mea? caput pro membris clamabat, et membra in se caput transfigurabat. Vocem namque pedis suscipit lingua. QuanCalcas me; non enim ait, Calcas pedem meum, sed se dixit calcari, quam nemo tetigit: sed pes qui calcatus est, a lingua non separatus est. Ergo etiam sic non incongrue intelligitur ecstasis, pavor. Quid enim dicam, fratres? Si nullus omnino pavor esset passuris, diceretur ipsi Petro quod audivimus natali Apostolorum die, quando ei Dominus praedixit futuram suam passionem: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo volebas; cum autem senior
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓpt̾ea uenerat: Cum ueniss& ad qͦd uene
rat: numquid pauebat moriturus: Uerũta¬
m̃ quia dignatꝰ ẽ assumere formam serui.
ut in ea nos uestir&e in se. qui ñ ẽ dedignat᷑
assumere nos in se. non dedignatꝰ ẽ tranf¬
figurare nos in se. & loqui u̾bis nr̃is: ut¬
& nos loqueremur uerbis ipsus. Hec enim
mira commutatio facta ẽ. & diuina sunt ꝑ¬
acta commercia: mittatio rerum celebrata
in hoc mundo a negociatore cȩlesti. Uenit ae¬
ciꝑe contumelias: & dare honores. Uenit hau¬
rire dolores: dare salutem.Uenit subire. mor¬
tem: dare uitam. Morituris gͦ ex eo qͦd nr̃m
habebat. non in se sed in nob̾ pauebat: quia
& hoc dixit. tristem ẽẽ animam suam. usq
ad mortem. Et utiq nos om̃s cum illo: namsi¬
ne illo nos nichil. In illo autem: ipse xp̃e & nes
Quare: Quia totꝰ ap̃c capit & corpus. E aput
ille saluator corporis: quia iam ascendit in
cȩlum. Corpꝰ autem ȩccła: quę laborat in t̾ra.

Expanded text:
qui propter eam venerat? cum venisset ad quod vequi propter eam venerat? cum venisset ad quod verus, quam paveret moriturus? Verumtamen quia dignatus est assumere formam servi, et in ea nos vestire se; qui non est dedignatus assumere nos in se, non est dedignatus transfigurare nos in se, et loqui verbis nostris, ut et nos loqueremur verbis ipsius. Haec enim mira commutatio facta est, et divina sunt peracta commercia, mutatio rerum celebrata in hoc mundo a negotiatore coelesti: venit accipere contumelias, dare honores; venit haurire dolorem, dare salutem; venit subire mortem, dare vitam. Moriturus ergo ex eo quod nostrum habebat, non in se, sed in nobis pavebat; quia et hoc dixit, tristem esse animam suam usque ad mortem , et utique nos ipsi omnes cum illo. Nam sine illo, nos nihil; in illo autem, ipse Christus et nos. Quare? Quia totus Christus caput et corpus. Caput ille salvator corporis, qui jam ascendit in coelum; corpus autem Ecclesia, quae laborat in terra .
Abbreviated transcription (Latin):
altiora. ꝓpt̾ eos qui infirmi sunt contempnamꝰ
inferiora. & temꝑemur: Nescitis quia ñ pos¬
sunt nob̾cum uidere sublimia: Hoc gͦ ait:
siue m̃te excessimus dõ. Ille enim uid& : qͦt
uidemꝰ in mentis excessu. ille solus reuelat
secreta sua. Quippe ille hoc loquit᷑. qui se di
& audisse in effabilia u̾ba. quę non lic& ho¬
mini loqui. Tantꝰ aut̃ fuit ille m̃tis excessus:
ut dicer & siue in corpore. siue ext corpꝰ nescio.
ds̃ scit. Ergo si hunc excessum m̃tis. id ẽ
hanc extasim. significat titulus psalmi
huiꝰ : magna ꝓfecto & alta quędam sꝑare
debemꝰ dicturum. eum. qui condidit psalmum
extasis pauor intelligendꝰ ẽ: neq huiꝰ significa¬
tionis u̾bi deerit huiꝰ psalmi contextꝰ. Uidet᷑
enim de passione loquuturꝰ eẽ: in qua pauor
ẽ. Sed cuiꝰ pauor ẽ: Utrum xp̃i. quia dixit
in finem. & intellerimꝰ finẽ xp̃m: an forte
pauor nr̃ : Numquid enim possumꝰ pauorẽ
bene intelligere in.xp̃i ꝓpinquante passione:

Expanded text:
pter eos qui infirmi sunt non contemneremus inferiora, et temperaremus nos eis qui non possunt nobiscum videre sublimia? Hoc ergo ait, Sive mente excessimus Deo: ille enim videt quod nos videmus in mentis excessu, ille solus revelat set audisse ineffabilia verba, quae non licet homini loqui: tantus autem fuit ille mentis excessus, ut diceret: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus scit Ergo si hunc excessum mentis, id est hanc ecstasim, significat titulus psalmi hujus, magna profecto et alta quaedam sperare debemus dicturum eum qui condidit Psalmumecstasis pavor intelligendus est, neque huic significationi verbi deerit hujus psalmi contextus; videtur enim de passione locuturus esse, in qua pavor est. Sed cujus pavor est, utrum Christi, quia dixit, In finem, et intelligimus finem Christum? an forte noster pavor? Numquid enim possumus pavorem bene intelligere in Christo propinquante passione,
Abbreviated transcription (Latin):
miei uelle eẽ xp̃ianos: & offendi malis moribꝰ
ap̃ianorum: Ipsi sunt uicini qui iam ꝓpoui¬
quabant: &e nimirum obꝓbriuĩ illis uisi sumꝰ.¬
ies multis male factis inuentos. ⁊imor nreta¬
insuspitiorẽ malam ꝓre onis b onieluatis¬

Expanded text:
mei, velle esse christianos, sed offendi malis moribus mei, velle esse christianos, sed offendi malis moribus christianorum? Ipsi sunt vicini qui jam appropinquabant, et nimium opprobrium illis visi sumrabatur in multis malefactis inventos? Timet ne tain suspicionem malam prope omnes boni
Abbreviated transcription (Latin):
Oeliꝰ enĩ erat illis non cognoscere uiam uerita¬
tis: qͣm cognoscentibꝰ retrorsum reflecti a tra¬
dito sibi sc̃o mandato. Cum dicit meliꝰ illis
erat non cognoscere uiam iusticie: nonne ui¬
dicauit meliores ẽẽ inimicos foris positos. qͣm
intꝰ male uiuentes: quibꝰ p̃mitur & grauatur
eccła: Meliꝰ inquit illis erat non cognoscere inã
iusticiȩ: qͣm cognoscentibꝰ retror sum reflecti a
tradito sibi sco mandato. Deniq uide qͣm hor¬
ribili rei eos comparauit. Contigit illis res
ueri ꝓu̾bii. Canis reu̾sus ad uomitum suum.
Istis itaq talibꝰ cum sint plenȩ eccls: non ne
ueracit᷑ illic dicunt pauci. im mo ex paucorũ
uoce ipsa eccła. suꝑ omnes inimicos meos factꝰ
sum obꝓbrium: uicinis meis nimium. & tuor
notis meis: Uicinis meis nimium olꝓbriũ
factꝰ sum: id ẽ qui mͥ iam ꝓpinquabantt ut
erederent. Hoc ẽ uicini mei nimium. dec̃¬
riti sunt mala uita malorum: & falsorun
xp̃ianorum. Quam multos enĩ putatis fr̃o

Expanded text:
erat illis non cognoscere viam justitiae, quam cognoscentibus retrorsum reflecti a tradito sibi sancto mandato. Cum dicit, Melius erat illis non cognoscere viam justitiae; nonne judicavit meliores esse inimicos foris positos, quam intus male viventes, quibus premitur et gravatur Ecclesia? Melius, inquit, illis fuerat non cognoscere viam justitiae, quam cognoscentibus retrorsum reflecti a tradito sibi sancto mandato. Denique vide quam horribili rei eos comparavit: Contingit illis res veri proverbii, Canis reversus ad suum vomitum . Istis itaque talibus cum sint plenae Ecclesiae, nonne veraciter illic dicunt pauci, imo ex paucorum voce ipsa Ecclesia: Super omnes inimicos meos factus sum opprobrium, et vicinis meis nimium, et timor notis meis? Vicinis meis nimium opprobrium factus sum, id est, qui mihi jam appropinquabant ut crederent: hoc est, vicini mei nimium deterriti sunt, mala vita malorum et falsorum christianorum. Quam multos enim putatis, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
onem dñi. Ex his itaq multitu dinibꝰ exag¬
geratis. quibꝰ ꝑ pascha sic reficiunt᷑ eccłe. ut
turbas ipsorum parietum recus& angustia:
quomͦ ñ tribuletur iste de hac multitudine.
quando uid& ipsos implere theatra. & am¬
phiteatra. qui paulo ante ȩccłam impleuer̃.
Ipsos in nequitiis: qui paulo ante in laudibꝰ
dĩ Ipsos blasphemare dm̃: qui respondebant
am̃ dõ Permaneat. dur&. ñ deficiat. etiã
in multitudine copiosa iniquorum: quia
nec granum deficit in multitudine palea¬
rum. quousq pꝰ uentilationẽ mitat᷑ in hor¬
reum. & ibi sit in societate scõrum: ne tur¬
bulerti aliquid pulueris patiatur. Perdu¬
dauit iniquitas. refrigesc& caritas multoꝵ
ne p̃nuntiata ista habundantia iniquitatis.
labarent nutarentq pedes nr̃i. contimio
subiecit qͦd fideles eriger&e. qd consolaret᷑.
atq firmaroe dicens. Qui ꝑseuerauerit

Expanded text:
onem Domini. Ex his igitur multitudinibus exagonem Domini. Ex his igitur multitudinibus exaggerati sunt, quibus per Pascha sic referciuntur ecclesiae, ut turbas ipsorum parietum recuset angustia. Quomodo autem non tribuletur iste de hac multitudine, quando videt ipsos implere theatra et amphitheatra, qui paulo ante ecclesias impleverunt? ipsos in nequitiis, qui paulo ante in laudibus Dei? ipsos blasphemare Deum, qui respondebant, Amen Deo? Permaneat, duret, non deficiat etiam in multitudine copiosa iniquorum, quia nec granum deficit in multitudine palearum, quo usque post ventilationem mittatur in horreum, et ibi sit in societate sanctorum, ne turbulenti aliquid pulveris patiatur. Perdudabit iniquitas, refrigescet charitas multorum; ne praenuntiata ista abundantia iniquitatis labarent nutarentque pedes nostri, continuo subjecit, quod fideles erigeret, quod consolaretur atque firmaret, dicens: Qui pe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ oee emi unĩ coipꝰ : int non sit aiscessio de
aur᷑ facit disocstionẽ: nͥ dissensio. Cartd
aut᷑. compagem facit. Compages comoptõ
uiiitarri i fitas seruat caritatẽ: ar tde
p̃uenit ad claritatem. Dicat gͦ ex quibꝰ dã
membris. Miserere mei dñe. qm̃ tribulor.
Conturbatꝰ ẽ in ira oculus m̃s : anima mea
& uent̾ m̃s. Querimus unde sit ista tribu¬
latio: qm̃ lib̾atus paulo ante gaudere uide¬
batur. lusticia quadam infusa sibi largien¬
te dono dĩ: & inde facto spacio pedibꝰ suis.
in latitudine caritatis. Unde gͦ & ista exti¬
tit tribulatio: nͥ forte ex illo qͦd dñs dicit.
qm̃ habundabit iniquitas. refrigesc& cari¬
tas multorum: Urimo enim comm̃data pau¬
eitate scõrum. tamqͣm missis retibꝰ multipli¬
cata ẽ eccła : & capti sunt innumerabiles.
de quibꝰ p̃dictũ erat. A nnuntiaui & locutꝰ
sum: multiplicati sunt suꝑ numerũ. Qui
etiam nauigia. p̃merent. & retia rumꝑent.
sicut ẽ positũ in illa piscatione. ante passi¬

Expanded text:
 enim unum corpus, ut non sit discissio; non autem facit discissionem nisi dissensio. Charitas autem compagem facit, compages complectitur unitatem, unitas servat charitatem, charitas pervenit ad claritatem. Dicat ergo ex quibusdam membris: Miserere mei, Domine, quoniam tribulor; conturbatus est in ira oculus meus, anima mea et venter meus. 2. Quaerimus unde sit ista tribulatio, quoniam liberatus paulo ante gaudere videbatur, justitia quadam infusa sibi largiter dono Dei, et inde facto spatio pedibus suis in latitudine charitatis. Unde ergo et ista existit tribulatio, nisi forte ex illo quod Dominus dicit: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum ? Primo enim commendata paucitate sanctorum, tanquam missis retibus, multiplicata est Ecclesia, et capti sunt innumerabiles, de quibus praedictum erat. Annuntiavi et locutus sum, multiplicati sunt super numerum ; qui etiam navigia premerent, et retia rumperent, sicut est positum in illa prima piscatione ante passi
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ utilitas in sanguine meo: dum descendo
corruptionem: Quid gͦ orat: Ut resurglł
Si enim descendero in corruptionẽ. si sic fuas
corrupta caro mea quomͦ cȩterorũ hominul
ut in fine resurgat: ut quid fudi sangume.
Si enim ñ mͦ resurgam: nemmi annuntiab.
neminem lucrabor. Ut aut̃ alieubi annum¬
em mirabilia tua: laudes tuas. uitã ȩt̃nam:
exurgat caro mea. ñ eat in corruptionẽ. Nahl
si ierit quomͦ cȩterorum hominiun: quę
utilitas in sangitine meo: Numquid coni¬
tebitur tͥ puluis: aut annuntiabit ueritatͤ
tuã: Confessio gemina ẽ: aut peccati. alss
laudis. Quando nob male ẽ in tribulans̃¬
nibꝰ: confiteamur peccata nr̃a. Quando nobis
bene ẽ in exultatione iusticiȩ: confiteam᷑ lau¬
dem dõ. Sine confessione non simus. Audi¬

Expanded text:
Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem? Quid ergo orat? Ut resurgat. Si enim descendero, inquit, in corruptionem, si sic fuerit corrupta caro mea, quomodo caeterorum hominum ut in fine resurgat, utquid fudi sanguinem? Si enim non modo resurgam, nemini annuntiabo, neminem lucrabor: ut autem alicui annuntiem mirabilia tua, laudes tuas, vitam aeternam, exsurgat caro mea, non eat in corruptionem. Nam si ierit quomodo caeterorum hominum, quae utilitas in sanguine meo? Numquid confitebitur tibi pulvis, aut annuntiabit veritatem tuam? Confessio gemina est, aut peccati, aut landis. Quando nobis male est, in tribulationibus confiteamur peccata nostra; quando nobis bene est, in exsultatione justitiae confiteamur laudem Deo: sine confessione tamen non simus.
Abbreviated transcription (Latin):
dissolui. & eẽ cũ xp̃o. Multo enĩ magis optimũ:
inanere in carne necessarium. ꝓpt̃ uos. Quan¬
do autĩ uid& homo ex dispositione sua. ex labo¬
ribꝰ sius. ex p̃dicatione sua. non ꝓficere homi¬
nes: infirmatur in egestate uita hominis. Uere
miserabilis egestas. & fames: quandoquidem eos
qs año lucramur. quodãmͦ manducat ȩccła. Qͥdẽ
manducat eccła: In corp̾ suum traicit. Quicqͥd
enim manducamꝰ: in corpꝰ nr̃m traicimꝰ. Hoc agit
Cui ꝑsonam gerebat petrus. quando ei de cȩlo
submissus ẽ discus. plenꝰ omnibꝰ animalibꝰ. om̃ibꝰ¬
quadrupedibꝰ. reptilibꝰ & uolatilibꝰ: quibꝰ gene¬
ribꝰ om̃s gentes significantur. Prefigurabat dñs
ȩccłam. qͦd om̃s gentes erat transuoratura: & in
corpꝰ suũ conũsura. Et ait petro. Macta. & man¬

Expanded text:
cum Christo; multo enim magis optimum: manere autem in carne necessarium propter vos . Quando autem videt homo ex dispensatione sua, ex laboribus suis, ex praedicatione sua, non proficere homines, infirmatur in egestate vita hominis. Vere miserabilis egestas et fames: quandoquidem eos quos Domino lucramur, quodammodo manducat Ecclesia. Quid est manducat? In corpus suum trajicit: quidquid enim manducamus, in corpus nostrum trajicimus. Hoc agit ammodo. Cujus personam gerebat Petrus, quando ei de coelo submissus est discus plenus omnibus animalibus quadrupedibus, serpentibus, et volatilibus: quibus generibus omnes gentes significantur. Praefigurabat Dominus Ecclesiam, quod omnes gentes erat transvoratura, et in corpus suum conversura; et ait Petro, Macta, et man
Abbreviated transcription (Latin):
cauendum ẽ ne ira ũtatur in odium: & oenlus
extinguatur. Iste gͦ dieit. Turbatꝰ ẽ p̃ ira oculus
meus: anima mea & uent̃ m̃s. Hoc ẽ turbata
sunt int̾iora mea. U entrem ꝓ int̾ioribꝰ posuit.
Aliquando enim iniquis & ꝑu̾sis. & a lege deui¬
antibꝰ & male uiuentibꝰ. irasci lic&. clamare non
liece. Cum irascimur & clamare ñ possumꝰ: int̾io¬
ra nr̃a turbantur. Tanta ẽ aliquando enim ꝑu̾si¬
lore uita mea. Dicit apłs: nunc uiuimꝰ. si uos sta¬

Expanded text:
cavendum est, ne ira vertatur in odium, et oculus cavendum est, ne ira vertatur in odium, et oculus exstinguatur. Iste ergo dicit: Turbatus est prae ira oculus meus, anima mea et venter meus; hoc est, turbata sunt interiora mea. Ventrem pro interioribus posuit. Aliquando enim iniquis et perversis et a lege deviantibus et male viventibus irasci licet, clamare non licet. Cum irascimur et clamare non possumus, interiora nostra turbantur. Tanta est enim aliquando perversilore vita mea, et a
Abbreviated transcription (Latin):
in. odium u̾tatur. I ra eium. nondũ ẽ odiũ.
Nam irasceris filio. &̾e ñ odisti filium: ei
seruas hereditatẽ. qui te sentit iratum. Et
ad hoc irasceris. ne ꝑdat qͦd ei seruas: male
uiuens. moribꝰ praius. Ergo ira ñdum ẽ
odiũ: ñdum odimꝰ eos quibꝰ irascim᷑. Sed
ista ira si manserit. & ñ cito eiuilsa fuerit:
crescit & fit odium. Idõ ut crescens ira
euelleret᷑. & in odium ñ conũteret᷑: nos do¬
eoe scriptura dicens. ñ occidat sol suꝑ ira¬
cundiam ur̃am. Inuenis aut̃ aliquando
frẽm odium habentem: & rep̃hendit iras¬
centem. In illo ẽ odium : & in alio culpar
iram. Ipse hab& trabem in oculo suo
& rep̃hendit festucam in oculo fr̃is sui.
Sed festuca ista & surculus. nͥ cito euel¬
latur: trabes futura ẽ. Ergo ñ ait extin¬
quia extinctꝰ ẽ. Hinc ait ioħs. Qui odit frẽm
siuim: in tenebris ẽ usq adhuc. Anteqͣm gͦ eatͥ
in tenebris: conturbatur oculus in ira. Sed

Expanded text:
in odium vertatur. Ira enim nondum est odium: in odium vertatur. Ira enim nondum est odium: nam irasceris filio, non odisti filium; ei servas haereditatem, qui te sentit iratum; et ad hoc irasceris, ne perdat quod servaveris, male vivens moribus pravis. Ergo ira nondum est odium: nondum odimus eos quibus irascimur; sed ista ira si manserit, et non cito evulsa fuerit, crescit et fit odium. Ideo ut recens ira evellatur, et in odium non convertatur, hoc nos docet Scriptura, dicens: Non occidat sol super iracundiam vestram . Invenis autem aliquando fratrem odium habentem, et reprehendit irascentem: in illo est odium, et in alio culpat iram; ipse habet trabem in oculo suo, et reprehendit festucam in oculo fratris sui . Sed festuca ista et surculus, nisi cito evellatur, trabes futura est. Non ergo ait, Exstinquia exstinctus est. Hinc ait Joannes: Qui odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc . Antequam ergo eatur in tenebras, conturbatur oculus in ira: sed
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ tribulor: conturbatꝰ ẽ in ira oculus ms̃.
Si tribularis: quare irasceris : Irascit᷑ iste
peccatis alienis. Quis non irascatur. uidens
homines confitentes ore añ: negantes moribꝰ
Quis ñ irascatur: uidens homines scło u̾bis
& non factis renuntiantes: Quis ẽ qͥ ñ irascat᷑
uidens fr̃s insidiantes fr̃ibꝰ: fidem ñ seruantes
osculo. qͦd insigunt in sacram̃tis dĩ: Et quis
enumer& omnia quibꝰ irascitur corpꝰ xp̃i
qui sic gemunt. qui sic irascuntur: qͦmͦ uix
apparent grana quando area trituratur:
Qui nescit quantę spice misse sint: pitat
totum paleam eẽ. Et ex hoc qͦd totum palea
putatur: inde magna massa purgabit᷑. In
his gͦ non apparentibꝰ & gem̃tibꝰ: qui irascit᷑
dicit alio loco. E elus domꝰ tuȩ comedit me.
Dicit & alibi: quando qͥ dem uid& miu̾tos
mala facientes. Tedium tenuit me a pecca¬
toribꝰ: relin quentibꝰ legem tuam. Dicit &
alio loco. Uidi iisensatos: & tabescebam.
Hȩc aut̃ ira metuenda ẽ: ne tanta sit ut

Expanded text:
m tribulor, conturbatus est in ira oculus meus. Si tribularis, quare irasceris? Irascitur iste alienis peccatis. Quis non irascatur, videns homines confitentes ore Deum, negantes moribus? Quis non irascatur, videns homines saeculo verbis, et non factis renuntiantes? Quis est qui non irascatur, videns fratres insidiantes fratribus, fidem non servantes osculo quod infigunt in sacramentis Dei? Et quis enumeret omnia, quibus irascitur corpus Chriqui sic gemunt, qui sic irascuntur: quomodo vix apparent grana, quando area trituratur. Qui nescit quantae spicae missae sunt, putat totum paleam esse: et ex hoc quod totum palea putatur, inde magna massa purgabitur. In his ergo non apparentibus et gementibus irascitur, qui dicit alio loco: Zelus domus tuae comedit me . Dicit et alibi quando quidem videt multos mala facientes, Taedium detinuit me a peccatoribus relinquentibus legem tuam . Dicit et alio loco, Vidi insensatos, et tabescebam . 4. Haec autem ira, metuendum est, ne tanta sit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
si bene moriamur: ab eiꝰ manibꝰ lib̾am᷑. Quic̃q
enĩ male moriuntur in suis iniquitatibꝰ. in
et marꝰ concludunt᷑: ut cum illo in fine dãp
nr̃is: quiderit qͦd in nob̾ teneat inimicus
ut concludamur in manꝰ eiꝰ: Statiusti in loco¬
spacioso pedes meos. Certe angusta uia ẽ. La¬
boranti angusta ẽ. amarti lata ẽ. Cadem qͦ
angusta ẽ: lata fit. In spacioso dicit posiusti
pedes meos: ne angustati pedes mei irent
in se. & incurrendo in se. deicerent me. Er¬
go qͦd ait posiusti in spatioso pedes meos. pla¬
ne fecisti mͥ facilem iusticiã: quȩ mͥ erat ali¬
quando difficilis. Hoc ẽ posiusti in spatioso

Expanded text:
si bene moriamur, ab ejus manibus liberamur. Quicumque si bene moriamur, ab ejus manibus liberamur. Quicumque enim male moriuntur in suis iniquitatibus, in ejus manus concluduntur, ut cum illo in fine damnenostris, quid erit quod in nobis teneat inimicus, ut concludamur in manus ejus? 15. Statuisti in spatioso pedes meos. Certe angusta via est : laboranti angusta est, amant, lata est. Eadem quae angusta est, lata fit. In spatioso, dicit, posuisti pedes meos, ne angustati pedes mei irent in se, et incurrendo in se dejicerent me. Ergo quid ait, Posuisti in spatioso pedes meos? Plane fecisti mihi facilem justitiam, quae mihi erat aliquando difficilis: hoc est, Posuisti in spatioso
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ. Infelir ego homo : quis me lib̾abit de corpore
mortis huiꝰ: Gr̃a dĩ. ꝑ iħim .xp̃m dnm̃ nr̃m. E¬
implet᷑ in me qͦo mͦ diximꝰ. Ego aut̃ in dño sꝑa¬
ui.erultabo & iocundabor in tua miscdia.
quia resperisti humilitatẽ meam. saluã fecisti
de necessitatibꝰ animam meam. Unde enĩ salua
facta ẽ de necessitatibꝰ anima tua: nͥ quia respe¬
eta ẽ humilitas tua: Nlisi priꝰ humiliareris:
non te eraudir& qui te a necessitatibꝰ lib̾ar&.
Humiliatꝰ ẽ qui dixit. Infelix ego homo: quis
me lib̾abit de corpore mortis huiꝰ: Non st̃ hu¬
miliati qui ignorantes dĩ iusticiam & suam
uosentes constiuere: iusticiȩ dĩ non sunt sub¬
uicini tui. non compossessoris tui. ñ eũ cũ quo
militasti. & eum lesisti: aut forte in tua ciuitate
iniuriam fecisti . I sti enim tales sunt: ꝓ quibꝰ
orare debemꝰ. Alium habemꝰ inimicum diabo¬
lum: serpentẽ antiquum. Om̃s morientes

Expanded text:
ergo: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore ergo: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratiimpletur in te quod modo diximus, Ego autem in Domino speravi: exsultabo, et jucundabor in tua misericordia; quia respexisti humilitatem meam, salvam fecisti de necessitatibus animam meam. Unde enim facta est salva de necessitatibus anima tua, nisi quia respecta est humilitas tua? Nisi prius humiliareris, non te exaudiret, qui te a necessitatibus liberaret. Humiliatus est qui dixit: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Non sunt humiliati, qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subvicini tui, non compossessoris tui, non ejus cum quo militasti et eum laesisti, aut forte in tua civitate injuriam ei fecisti; isti enim tales sunt pro quibus orare debemus. Alium habemus inimicum, diabolum, serpentem antiquum. Omnes morientes,
Abbreviated transcription (Latin):
domũ non manufactã. ęt̾nam in celis. Et enĩ
de hoc ingemiscimꝰ. habitaculũ nr̃m qͦd de celis
ẽ suꝑ indui cupientes: si tam̃ induti. & ñ nudi
inueniamur. Et enim qui sumꝰ in hao habitatio¬
ne ingemiscimꝰ grauati. in qͦ nolumꝰ expoliari
sed suꝑuestiri: ut absorbeat᷑ mortale a uita. Uolu¬
mꝰ ꝑuenire ad regnum dĩ: sed ꝑ mortem nolumꝰ.
Et tam̃ dicit tͥ necessitas: hac uenies. Hac ueni¬
re dubitas homo: cum hac ad te uenerit ds̃: Que
sunt etiã necessitates. iuncendarũ uetustissima¬
rũ cupiditatũ: & annosarũ malarũ consuetu¬
dinum: Uincere consuetudinẽ: dura pugna.
Nlosti. Uides quã malefacias. quã detestabilit̃.
qͣm infelicit̃: & facis tam̃. Fecisti heri: facturꝰ
es hodie. Si sic tͥ displicot cũ disputo: quomͦ
displic& tͥ cum cogitas: Et tam̃ facturꝰ es hoc.
Unde raꝑis : Quis te raptum trahit: An illa
lex in m̃bris tuis repugnans legi m̃tis tuȩ: Clama

Expanded text:
domum non manufactam, aeternamdomum non manufactam, aeternamhoc ingemescimus, habitaculum nostrum, quod de caelo est, superindui cupientes si tamen et induti non nudi inueniamur. etenim qui sumus in hac habitatione ingemescimus grauati, in quo nolumus expoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita. mus pervenire ad regnum Dei, sed per mortem nolumus: et tamen dicit tibi necessitas, Hac venies. Hac venire dubitas homo, cum hac ad te venerit Deus? Quae sunt etiam necessitates vincendarum vetustissimarum cupiditatum, et annosarum malarum consuetudinum? Vincere consuetudinem, dura pugna, nosti. Vides quam male facias, quam detestabiliter, quam infeliciter; et facis tamen: fecisti fieri, facturus es hodie. Si sic tibi displicet cum disputo, quomodo displicet tibi cum cogitas? Et tamen facturus es hoc. Unde raperis? quis te captivum trahit? An illa lex in membris tuis repugnans legi mentis tuae? Clama
Abbreviated transcription (Latin):
fecisti de necessitatibꝰ animam meam. nec
conclusisti me in manꝰ inimici. Quȩ sunt ne¬
cessitates. unde saluam uolumꝰ fieri animam
nr̃am: Dus has enumer&: Quis digne ex¬
agger&: Quis congrue uitandas fugiendasq
comm̃d&: Primo in genere humano. dura
necessitas: nescire cor alteriꝰ. Male sentire plerũq
de amico fideli: bene sentire aliquando de amico
infideli. O dura necessitas. Et quid facis ut corda
inspicias. Quem oculum affers infirma & plan¬
genda mortalitas: quid facis ut uideas hodie cor
frĩs tui: Non babes quid facias. Alia maior ne¬
cessitas: nec tuum uides quale erit cras. Quid
iam dicam de necessitatibꝰ ipsius mortalitatis:
Mori necesse ẽ: & nemo uult. Nemo uult qͦd
necesse ẽ: nemo uult qͦd erit uelis nolis. Dura
necessiras: nolle quod non potest euitari. Nam
si fieri poss& : nollemꝰ utiq mori. Et effici qͥdem
angłi uellemꝰ: sed commutatione quadã ñ mor¬
te. sicut dicit apłs. E dificationẽ habemꝰ exdõ.

Expanded text:
fecisti de necessitatibus animam meam: nec conclusisti me in manus inimici. Quae sunt necessitates, unde volumus salvam heri animam nostram? Quis eas enumeret? quis digne exaggeret? quis congrue vitandas fugiendasque commendet? Primo in genere humano dura necessitas, nescire cor alterius, male sentire plerumque de amico fideli, bene sentire plerumque de amico infideli. O dura necessitas! Et quid facis ut corda inspicias? quem oculum affers, infirma et plangenda mortalitas? quid facis ut videas hodie cor fratris tui? Non habes quid facias. Alia major necessitas, nec tuum vides quale erit cras. Quid jam dicam de necessitatibus ipsius mortalitatis? Mori necesse est, et nemo vult. Nemo vult quod necesse est. Nemo vult, quod erit velit nolit. Dura necessitas nolle quod non potest evitari. Nam si fieri posset, nollemus utique mori; et effici quod Angeli vellemus, sed commutatione quadam, non morte, sicut dicit Apostolus: Aedificationem habemus ex Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
des meos. Q ratulatio ẽ libati hominisam
bulatione : lib̾atorum m̃brorum xp̃i. ab
aftlictione & insidiis. Et rursus dict
tione utiq angustia ẽ. Quomꝰ gͦ posuisti i
spatioso peddes meos: si adhuc tribulatir:
Quom in spatioso sunt pedes: An forte is
quidem uox ẽ: quia unum quidem orpit
Sed in aliquibꝰ membris spatium sentitir.
in aliquibꝰ angustia. Hd ẽ alii sentiunt fo¬
catem iusticie : alii laborant in tribular
Nlam si non ali a m̃bra illud. alia illud pat l¬
tur: ñ dicer& apłs. si patitur unũ m̃brĩ e¬
patiunt᷑ om̃ĩa m̃bra. Et si glorificat᷑ unuis
m̃brum : congauident om̃ia m̃bra. Aliqͦ cel¬

Expanded text:
des meos: gratulatio est liberati hominis a tribulatione, liberatorum membrorum Christi ab afflictione et insidiis. Et rursus dicittione utique angustia est: quomodo ergo, Posuisti in spatioso pedes meos? Si adhuc tribulatur, quomodo sunt in spatioso pedes? An forte una quidem vox est, quia unum quidem corpus; sed in aliquibus membris spatium sentitur, in aliquibus angustia, id est, alii sentiunt facilitatem justitiae, alii laborant in tribulatione? Nam si non alia membra illud, alia illud paterentur, non diceret Apostolus: Si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; et si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra . Aliquae
Abbreviated transcription (Latin):
dominꝰ: Quam multa multitudo dulcedinis
tuȩ domine. Quam abscondisti tuĩtibꝰ te.
Quid ẽ abscondisti illis: Seruasti illis: non
negasti ut soli ad eam ꝑueniant. Bonum est
enim qͦd impiis & iustis non potest eẽ com¬
mune: ut tĩdo ꝑueniant. Quamdiu gͦ ad¬
huc timent. nondum & ipsi ꝑuener̃: seđ cre¬
dunt se ꝑuenturos. sed a timore incipiunt.
Nichil enuim dulciꝰ ẽ. immortalitate sapientiȩ.

Expanded text:
Dominus . Quam multa multitudo dulcedinis Dominus . Quam multa multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! Quid est abscondisti illis? Servasti illis, non negasti, ut soli ad eam perveniant bonum est enim quod justis et impiis non potest esse commune; ut timendo perveniant. Quamdiu enim adhuc timent, nondum et ipsi pervenerunt: sed credunt se perventuros, et a timore incipiunt. Nihil enim dulcius est im
Abbreviated transcription (Latin):
ta: quȩ loquuntur adu̾sus iustum ine
tum ẽ quod laboratis: incertum ẽ qͦs spld̃
losa quȩ loquiutur adu̾sus ustum mql¬
tatem in suꝑbia & contemptu: attenar
iste qui sic gemit. Uidit bona di unils
in spũ: udit hec bona quȩ in occulto ui¬
dentur: sea ab impus non uidentiur. ia
eos ꝓpte̾a loqui adu̾sus iustum iuiquit seł
ui supbia & contemptu: qͥ bona bui ses̃
uidere norunt. bona aut̃ futuri scł̃i nec
cogitare sciunt. Sed ut comm̃dar& ipsa bona
futuri scłi hominibus. quos uib& tolerare non
amare p̾sentia: exelamauit & addidit. Quam
multa multitudo dulcedinis tuȩ domine.
Hic homo impius si dicat: ubi ẽ ista multi¬
tudo dulcedinis: Respondebo. Quomͦ tͥ osten¬
dam multitudinem huiꝰ dulcedinis: quia pa¬
latum de febre iquitatis ꝑdidisti. Mel si ñ
nosses : quam bene saꝑ& non clamasses. nisi
gustasses. Palatum cordis non habes: ad hȩc
bona gustanda. Quid tͥ faciam quando ñ ẽ¬
eui dicam: gustare & udete quam suaius ẽ

Expanded text:
s justum iniqtum est quod laboratis, incertum est quod speratis. dolosa, quae loquuntur adversus justum iniquitatem, in superbia et contemptu. Attendit iste qui sic gemit, vidit bona Dei intus in spiritu, vidit haec bona quae in occulto videntur, sed ab impiis non videntur. Vidit eos propterea loqui adversus justum iniquitatem in superbia et contemptu, quia bona hujus saeculi videre norunt, bona autem futuri saeculi nec cogitare sciunt. Sed ut commendaret ipsa bona futuri saeculi hominibus, quos jubet tolerare, non amare praesentia, exclamavit et addidit: Quam multa multitudo dulcedinis tuae, Domine! Hic homo impius si dicat: Ubi est ista multitudo dulcedinis? Respondebo: Quomodo tibi ostendam multitudinem hujus dulcedinis, qui palatum de febre iniquitatis perdidisti? Mel si non nosses, quam bene saperet non clamares, nisi gustasses. Palatum cordis non habes ad haec bona gustanda; quid tibi faciam? Quomodo ostes est
Abbreviated transcription (Latin):
naues. in piscatione illa dñi ante passionẽ.
Non g̃ de sunt p̃ssure temptationis. Nlemo
sibi dieat:. non ẽ tempꝰ temptationis. Qui sil
hoc diect: padem sibi ꝓmntit. Qui sibi pacem
neiit: securus inuaditur. Totũ gͦ cõrpꝰ axp̃i
dicat. educes me de muscipula ista quã ocei¬
tauerunt mͥ: quia eductum ẽ & caput nr̃
de muscipula quam absconder̃ illi: quibꝰ nͥ
dicebat᷑ in eugłio. quia dicturi erant. he
ẽ heres. uenite oecidamꝰ eum. & nr̃a erit
hereditas. Et in se sententiã dixer̃ int̾rogil
Quis faci& pat̾ familias colonis malis: A¬
los male ꝑd&e: & uineam suã locabit alisas¬
colis. Quid & illua: Nlon legistis lapidẽ &
repbauer̃ ȩdificantes: hic factꝰ ẽ in caput al¬
quli: Quid ẽ enim reꝓbauer̃ ȩdificantes:

Expanded text:
naves in piscatione illa Domini ante passionem? naves in piscatione illa Domini ante passionem? Non ergo desunt pressurae tentationis. Nemo sibi dicat: Non est tempus tentationis. Qui sibi hoc dicit, pacem sibi promittit: qui sibi pacem promittit, securus invaditur. Totum ergo corpus Christi dicat: Educes me de muscipula ista, quam occultaverunt mihi: quia eductum est et caput nostrum de muscipula, quam absconderunt illi, quibus modo dicebatur in Evangelio, quia dicturi erant: Hic est haeres, venite occidamus eum, et nostra erit haereditas. Et in se sententiam dixerunt interrogati: Quid faciet ille paterfamilias colonis malis? Malos male perdet, et vineam suam locabit aliis agricolis. Quid, et illud non legistis: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli? Quod est enim, reprobaverunt aedificante