comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. Religio appellata qd̾ ꝑ eĩ uni deo relegamꝰ animas nr̃as ad cultũ diuinũ uin¬
cło siuendi. qd̾ uerbũ cõpositũ ẽ a relegendo. idẽ eligendo. ut na latinĩ uideat᷑.
religio. sic̃ eligio. Tria sunt aũt que religiones cultu ad colendũ dm̃ in hominib
ꝑquirunt᷑. idẽ fides. spes. hearitas. In fide quid credendũ. in spe quid sperandũ.
In learitate quid sit amandũ. Fides ẽ qua ueracit̾ credimꝰ. id qd̾ nequaꝙ᷑s inde uale¬
mꝰ. Nam credere iam ñ possumꝰ qd̃ uidemꝰ. ꝓprie aũt nomen fi̾dei inde ẽ dictũ. si
omnino fiat qd̾ dictũ ẽ. aut promissũ. et ude fides uocata ab eo qd̾ sit illud qͣ inter
urrosq placitũ ẽ. quasi int̾ dm̃ et hominẽ. Hinc et fedus. Spes uocata qd̾ sit pes
ꝓ grediendi. quasi e̾ spes. Unde et otrario desꝑatio. Deẽ eñi ibi pes. nullaq ꝓ gre¬
latine dilectio int̾pretat᷑. qd̾ duos ĩ se inliger. Nam dilectõ a duob incipit. qd ẽ

Expanded text:
 eam uni Deo religamus animas nostras ad cultum divinum vinculo serviendi. Quod verbum conpositum est a relegendo, id est eligendo, ut ita Latinum videatur religio sicut eligio. Tria sunt autem quae in religionis cultu ad colendum Deum in hominibus perquiruntur, id est fides, spes, caritas. In fide, quid credendum; in spe, quid sperandum; in caritate, quid sit amandum. Fides est qua veraciter credimus id quod nequaquam videre valemus. Nam credere iam non possumus quod videmus. Proprie autem nomen fidei inde est dictum, si omnino fiat quod dictum est aut promissum. Et inde fides vocata, ab eo quod fit illud quod inter utrosque placitum est, quasi inter Deum et hominem, hinc et foedus. 5. Spes vocata, quod sit pes progrediendi, quasi est pes. Unde e contrario DESPERATIO, deest enim ibi pes, nullaque progreLatine dilectio interpretatur, quod duos in se illiget. Nam dilectio a duobus incipit, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
non et filiꝰ ds̃ est. Unxit enĩte. ds̃
ds̃ tuus. Designata iudelicet. et.
auctoris et ex eo geniti significati¬
one: uno eodẽq dicto. utrũq illũ
in nate eiꝰdem. ⁊ dignitatis mĩcu¬
patione constituit. Uerũ ne forte¬

Expanded text:
non et Filius Deus est: Unxit enim te, Deus non et Filius Deus est: Unxit enim te, Deus Deus tuus: designata videlicet et auctoris, et ex eo geniti significatione, uno eodemque dicto utrumque illum in naturae ejusdem et dignitatis nuncupatione constituit. 97 36. F
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ his adiecit: ꝓpt̾ea unxit teds. ds̃
tuus. Deus ergo regni ȩt̾ni ob meu¬
tum dilecte iusticiȩ et posȩ iniqͥ¬
tatis a deo suo unctus ẽ. Nunquid
intelligentiã nrãm. aliqua saltem
nominũ int̾ualla confundunt.
Nlam discretio tantũ ꝑsouȩ. in te.⁊
tiuis posita ẽ. in nullo tam̃ nature¬
qui ex auctore ẽ. significati onẽ. Est
enĩ deus ex deo. ꝓpħa eodẽ ordine cõ¬
fitente: unxit te ds. d̾s̃ tuus. Nlõ
ẽ aut̃ ante innascibilem dm̃. deu̾
ullus: ipso dicente. Estote michi
testes.⁊ ego testis dicit dñs ds. et
puer meus quẽ elegi. ut sciatis. et
credatis. ⁊ intelligatis. qm̃ ego sũ:
et ante me non ẽ. aliꝰ ds̃. et post me
non erit. Eius igit᷑ qui sine nati¬
qui ex innascibili ẽ. honor conser.¬
uatus ẽ. Unxit te enĩ ds̃. ds̃ tuus.
Id enĩ quod ait riuis. ad natiuitatẽ
refert᷑. Cet̾um non ꝑemit nat᷑a.
Et idcuco d̾s̃ eiꝰ est: q ex deo natꝰ

Expanded text:
quoque his adjecit: Propterea unxit te, Deus, Deus quoque his adjecit: Propterea unxit te, Deus, Deus tuus. Deus ergo regni aeterni, ob meritum dilectae justitiae et perosae iniquitatis, a Deo suo unctus est. Numquid intelligentiam nostram aliqua saltem nominum intervalla confundunt? Nam discretio tantum personae in te et tuus posita est, in nullo tamen naturqui ex auctore est significationem. Est enim Deus ex Deo, propheta eodem ordine confitente: Unxit te, Deus, Deus tuus. Non est autem ante innascibilem Deum Deus ullus, ipso dicente: Estote mihi testes, et ego testis, dicit Dominus Deus, et puer meus quem elegi, ut sciatis et credatis et intelligatis quoniam ego sum, et ante me non est alius Deus, et post me non erit . Ejus igitur, qui sine iqui ex innascibili est, honor conservatus est: Unxit te, enim Deus, Deus tuus. Id enim, quod ait tuus, ad nativitatem refertur, caeterum non perimit naturam . Et idcirco Deus ejus est, quia ex eo natus
Abbreviated transcription (Latin):
bunt. Et hec quidẽ de moysi libni̾
responsa a nobis sunt: uł pociꝰ mo¬
Yses ipse responderit. ꝙ eo herecici
auctore usi. ꝑ uniꝰ dei confessionem
putent ꝑsuadere posse. ne deus esse
dei filiꝰ p̃dicet᷑. contra auctoris sui tes¬
timoniũ impii. cũ qͣndo ille unum
dm̃ confitens. non destiterit de dei
filio docere qd̾̃ ds̃ est. Sed consequen
est multiplices de eodem ꝓpħarũ sen¬
tentias ꝓferre. Tenes dictũ. audi isrł̃
dñs deus tuus unꝰ ẽ. atq utinam re¬
cte teneres. Sed scd̃m sensum tuũ
dicti ꝓpħici quero rationẽ. Ait enim
in psalmis. Unxit te deus. deus tuus.
Discerne ad legis intelligentiã unctũ
et ungentem. Distinge te. et tius.
Ad quẽ et de quo sit sermo demõstra.
Suꝑiorib enĩ dictis. hic confessionis
odo subiectus ẽ. Dixerat namq sedes
tua deus in scłm scłi. uirga directiõis
tuȩ uirga regni tui. Dilexisti uis¬
ticiam. et odisti miqͥtatem. Hlune

Expanded text:
bunt. 34. Et haec quidem de Moysi libris bunt. 34. Et haec quidem de Moysi libris responsa a nobis sint, vel potius Moyses ipse responderit: quia eo haeretici auctore usi, per unius Dei confessionem putent persuaderi posse, ne Deus esse Dei filius praedicetur; 96 contra auctoris sui testimonium impii, cum quando ille unum Deum confitens, non destiterit de Dei filio docere quod Deus est. Sed consequens est multiplices de eodem prophetarum sententias proferre. Dominus Deus tuus unus est: atque utinam recte teneres. Sed secundum sensum tuum dicti prophetici quaero rationem. Ait enim in psalmis: Unxit te, Deus, Deus tuus . Discerne ad legentis intelligentiam unctum et ungentem: distingue te et tuus: ad quem et de quo sit sermo, demonstra. Superioribus enim dictis hic confessionis ordo subjectus est. Dixerat namque: Sedes tua, Deus, in saeculum saeculi, virga directionis tuae, virga regni tui; dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem . Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
et angłis postulat᷑. Significationẽ
honorandi. et eiꝰ ꝑquẽ est honorandꝰ
intellige. scilicet ꝑ angłos et filios
dei ds̃. Ac ne forte honorẽ dei nõ na¬
turalis existimes postulari. et arbi¬
treris hoc in loco moysen de honorã¬
do deo. patre sensisse. cũ tam̃ pater
sit honorandꝰ in filio: tam̃ benedicti¬
onem quam sub eodem sermone¬
iacob ad ioseph disponit auerte. Ait
enim. Et que accepta sunt ei. qui
apparuit in rubo. ueniant suꝑ ca¬
put ioseph. et uerticem. Ad orandꝰ
lus deus: et quȩ ei complacita sũt
ioseph cum benediceret᷑ optantura.
Non ideo non deus qi angl̃s dei est.
neq rursum angłs dei non idcirco
quia ds̃ est. Sed significata ꝑsonaꝵ
intelligentia. et distincto inuasci¬
bilitatis natiuitatisq sensu. ac ma¬
nifestata sacram̃torum cȩlestium dis-¬
pensatione non solitariũ dm̃ docu¬
it opinandũ. cũ angłm et filium
dei dm̃. et angłi dei. et filii adora¬

Expanded text:
et Angelis postulatur. Significationem et Angelis postulatur. Significationem honorandi, et corum per quos est honorandus intellige, scilicet per angelos et filios Dei, Deus. Ac ne forte honorem Dei non naturalis existimes postulari, et arbitreris hoc in loco Moysen de honorando Deo patre sensisse, cum tamen Pater sit honorandus in Filio; tamen benedictionem, quam sub eodem sermone ad Joseph disponit, adverte. Ait enim: Et quae accepta sunt ei qui apparuit in rubo, veniant super caput Joseph et verticem . Adorandus lus Deus, et quae ei complacita sunt, Joseph cum benediceretur optantur. Non ideo non Deus, quia angelus Dei est; neque rursum angelus Dei non idcirco, quia Deus est: sed significata personarum intelligentia, et distincto innascibilitatis nativitatisque sensu, ac manifestata sacramentorum coelestium dispensatione, non solitarium Deum docuit opinandum, cum angelum et filium Dei Deum, Dei et angeli et filii adora
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad finẽ cantionis fuisset: ait.L. e¬
tamini cęli simul cũ eo: et adorent
eum om̃s filii dei. Letamini gentes
cum ppło eiꝰ: et honorificent eũ om̃s
angłi dei. Honorificandꝰ ẽ. adei ange¬
lis. deus dicens. qm̃ ego sum dñs et
non ẽ. deus pret̾ me. E st enĩ unige¬
nitus deus. Neq consortem unigeni¬
ti. nom̃ admittit: sicuti non reci¬
pit innascibilis. in eo tantũ qd̃ est
innascibilis participem. Est ergo
unꝰ ab uno. Neq pret̾ innascibilem
dm̃. innascibilis deus aliꝰ ẽ: neq p̾t᷑
uinigenitũ dm̃. uingenitus ds̃ qͥsqͣm
ẽ. Utq̃ itaq unꝰ et solus ẽ. ꝓpͥetate u¬
delicet in unoquoq et innascibilita¬
tis. et originis. Ac sic ut̃q deus unꝰ
ẽ. cũ int̾ unũ et unũ. idest ex i.¬
no unũ. diuinitatis ȩt̾nȩ non sit se¬
cunda nat᷑ͣa. Ad orandꝰ ergo eam filiis
dei. et honorificandꝰ ab angłis dei. Itd
et honor. et ueneratio deo: a dei filiis

Expanded text:
usque ad finem cantionis fuisset, ait, Laeusque ad finem cantionis fuisset, ait, Laetamini coeli simul cum eo, et adorent eum omnes filii Dei. Laetamini gentes cum populo ejus, et honorificent eum omnes angeli Dei . 95 Honorificandus est a Dei angelis Deus, dicens: Quoniam ego sum Dominus, et non est Deus praeter me. Est enim Unigenitus Deus: neque consortem unigeniti nomen admittit sicuti non recipit innascibilis, in eo tantum quod est innascibilis, participem; est enim unus ab uno. Neque praeter innascibilem Deum innascibilis Deus alius est, neque praeter unigenitum Deum unigenitus Deus quisquam est. Uterque itaque unus et solus est, proprietate videlicet in unoquoque et innascibilitatis et originis. Ac sic uterque Deus unus est; cum inter unum et unum, id est, ex uno unum, divinitatis aeternae non sit secunda natura. Adorandus ergo est a filiis Dei, et honorificandus ab Angelis Dei. Ita et honor et veneratio Deo a Dei filiis
Abbreviated transcription (Latin):
eum dñs de rubo. Moyses. moises.
Et respondit. Quid est: Et dixit
dñs. Ne accesseris huc. Solue calci¬
amentum depedib tuis. Locus enĩ
in quo stas: t̾ra scã est. Et dixit ei.
Ego sum deus abraham. et deus
ysaac. et deus iacob. Qui apparuit
in rubo: de rubo loquit᷑. Et uisiomiꝰ
locus unꝰ. et uocis ẽ. Neq alius qͣm qͥ.
est usus audit᷑. Qui angłs dei ẽ. cũ
udet᷑. idem rursum cũ audit᷑ est
dñs. Ipe uero dñs qui audit᷑. deus
deinde abrahe. et ysaac. et iacob. esse
cognoscit᷑. Cum angłs dei dicit᷑. noz
p̃dicat᷑. Habes ergo angłm qͥ de rubo
apparuit: et dũm et dm̃. ꝑcurre ad¬
huc moysi testimonia. et intellige
anoccasionẽ aliquã p̃dicandi dm̃ et do¬
minũ negligat. Tenes nempe ex dic¬
tis eiꝰ. audi isrł: dñs deus tuus unꝰ
ẽ. tene nũc diuine illiꝰ cantioniss
suȩ dicta. Ait namq. Uidete. iude¬
me. Et cũ omĩs sermo ei ex ꝑsona dĩ

Expanded text:
eum Dominus de rubo, Moyses, Moyses. eum Dominus de rubo, Moyses, Moyses. Et respondit: Quid est? Et dixit Dominus: Ne accesseris huc, solve calciamentum de pedibus tuis; locus enim, in quo stas, terra sancta est. Et dixit ei: Ego sum Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Jacob . Qui apparuit in rubo, de rubo loquitur: et visionis locus unus et vocis est; neque alius, quam qui est visus, auditur. Qui angelus Dei est cum videtur, idem rursum cum auditur est Dominus; ipse vero Dominus qui auditur, Deus deinde Abrahae, Isaac et Jacob esse cognoscitur. Cum angelus Dei dicitur, non praedicatur. Habes ergo angelum, qui de rubo apparuit, et Dominum et Deum. huc Moysi testimonia; et intellige an occasionem aliquam praedicandi Deum et Dominum negligat. Tenes nempe ex dictis ejus, Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est . Tene nunc divinae illius cantionis suae dicta: ait namque, Videte, videme . Et cum omnis sermo ei ex persona Dei
Abbreviated transcription (Latin):
et dm̃ eẽ. et dum. Angłos aut̃ duoꝰ
et cũ dño uisos: ⁊ ab eo ad loth missos
nichil aliuid aꝓpħa nisi angłos p̃dica¬
tos. Non solum aut̃ ad abraham in
uiro deus affuit: s etiam ad iacob in
homine deus uenit. Neq solũ uenit:
s luctatus ostendit᷑. Neq tantuminͦ
luctatus: sed etiam aduersus eũ cum
quo luctabat᷑ infirmꝰ. Nunc de luctȩ
sacram̃to non ẽ. neq in tẽpore. neq
in matia aliqͥd tͣctare. Deus certe ẽ.
Quia iacob aduersus dm̃ in ualuit.
etiam alibi p̃ter quã ad agar hic an¬
gelus dei. deus ẽẽ sit cognitus. Cog¬
nitus plane ẽ. neq solus deus: sed
etiam deus abraham. et deus isaac.
et deus iacob reꝑtus. Angłs enim
dñi moysi de rubo apparuit. dñs de
rubo loquit᷑. Nocem cuiꝰ intelligẽ¬
dam existimas: Utrũ eiꝰ qui uisus
ẽ. an alicuiꝰ alt̾rus: Hic m̃dacii lo¬
cus nullus ẽ. Ait enĩ script᷑a. Appa¬
ruit aut̃ illi angłs dni in flama
ignis de rubo. Et rursum. Uocauit

Expanded text:
um; angelos autem duos, et cum Domino visos, et 94 ab eo ad Lot missos, nihil aliud a propheta nisi angelos praedicatos. Non solum autem ad Abraham in viro Deus adfuit, sed etiam ad Jacob in homine Deus venit. Neque solum venit, sed luctatus ostenditur : neque tantummodo luctatus, sed etiam adversus eum, cum quo luctabatur, infirmus. Nunc de luctae sacramento non est, neque in tempore, neque in materia, aliquid tractare. Deus certe est; quia Jacob adversus Deum invaluit, etiam alibi, praeter quam ad Agar, hic angelus Dei Deus esse sit cognitus. Cognitus plane est. Neque solum Deus, sed etiam Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Jacob repertus. Angelus enim Domini Moysi de rubo apparuit, Dominus de rubo loquitur: vocem cujus intelligendam existimas, utrum ejus qui visus est, an alicujus alterius? Hic mendacii locus nullus est. Ait enim Scriptura, Apparuit autem illi angelus Domini in flamma ignis de rubo . Et rursum, Vocavit
Abbreviated transcription (Latin):
terũ dm̃ non sinit ꝓpħa. quod ds̃ ẽ.¬
iber quintus contra om̃s he¬
reticorum ꝓfessiones congreditua.
quib unũ dm̃ scd̾m legem ad adimẽ¬
dam dño xp̃o natiuitatẽ. et ꝓferen¬
tib et p̃dicantib ita respondet. ut u¬
no uero deo patre. ex lege et ꝓpħis
p̃dicato. et fides uniꝰ dei maneat in¬
corrupta. et non neget᷑ natiuitas.

Expanded text:
alterum Deum non sinit propheta, quod Dealterum Deum non sinit propheta, quod Deiae sit. V. Contra omnes haereticorum professiones congreditur, quibus unum Deum secundum legem, ad adimendam Domino Christo nativitatem, et proferentibus et praedicantibus ita respondet, ut uno vero Dei patre ex lege et prophetis praedicato et fides unius Dei maneat incorrupta, et non negetur nativitas.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quẽ creata sut om̃ia. incȩlo et in
t̾ra ꝑquẽ tempora et scła facta sũt.
Totũ enĩ qͥcqͥd est. ex eiꝰ oꝑatione.
subsistit. Hic ergo unꝰ ẽ. disponens
ad abraham. loquens ad moysen. testãs
casq uirtutes ligno passionis affigẽs.
mortẽ in inferno ꝑunens. spei nrãe
fidẽ. resurrectione confirmans. cor¬
ruptionẽ carnis humane. gła corpo¬
ris sui ꝑimens. Ad hunc ergo nõ de¬
putabit᷑ aliꝰ. Soli enĩ hȩc unigeni¬
to deo ꝓpͥa sunt. Et unꝰ hic. in hac
peculiari uirtutũ suarũ beatitudi¬
ne natus ex deo ẽ. Non alt̃ ad eum
ds̃ deputabit᷑. Non enim ex alia sub¬
stantia: seo ex deo ds̃ est. Nichil in
eo itaq nouũ. nichil extͣneum. in¬
chil recens ẽ. Cum enĩ audit isrł.
qd̃ sibi deus imꝰ fit. et filio dei deo.
non alt̃ deus deputet᷑. ut deus sit:
absolute pat̾ ds̃. et filiꝰ ds̃: unũ sũt.
Non unione ꝑsone: sed substantiȩ
unitate. qr filio dei deo deputari al

Expanded text:
ia in coelo et in terra, per quem tempora et saecula facta sunt. Totum enim quidquid est, ex ejus operatione subsistit. Hic ergo unus est disponens ad Abraham, loquens ad Moysen, testans casque virtutes ligno passionis affigens, mortem in inferno perimens, spei nostrae fidem resurrectione confirmans, corruptionem carnis humanae gloria corporis sui perimens. Ad hunc ergo non deputabitur alius. Soli enim haec unigenito Deo propria sunt, et unus hic in hac peculiari virtutum suarum beatitudine natus ex Deo est. Non alter ad eum Deus deputatur: non enim ex alia substantia, sed ex Deo Deus est. Nihil in eo itaque novum, nihil extraneum, nihil recens est. Cum enim audit Israel, quod sibi Deus unus sit, et Filio Dei Deo non alter Deus deputetur, ut Deus sit; absolute pater Deus et filius Deus unum sunt, non unione personae, sed substantiae unitate: quia filio Dei Deo deputari ad
Abbreviated transcription (Latin):
Post hec supra t̾ram uisus ẽ: et int̾
homines conuersatus ẽ. Dixerat enĩ
iam suꝑiꝰ. et homo ẽ. et qͥs cognoscet
eum:: Habes ergo dni in t̾ris uisum.
et int̾ homines conuersatũ. Et re-¬
quiro quomͦ intelligendũ existime᷑.
dm̃ nemo uidit unqͣm. nisi unige¬
nitus filiꝰ qͥ ẽ. insinu patris.
cũ iheremias dm̃ predicet.
qui et uisus in t̾ris ẽ: et int̾
homines conuersatus ẽ. Pat̃ certe
non nisi soli filio uisibilis ẽ. Quis
ergo iste ẽ. qui ẽ. uisus. ⁊ conuer¬
satus int̾ homines: Ds̃ certe nrͣ.ẽ.
Et uisibilis in homine: et contre¬
ctabilis ds̃.  ꝓpħam loq̃ntem intel¬
lige. Non deputabit᷑ alt̃ ad eum. Si
queris quomͦ: audi quȩ sequuntur.
ne ꝑ id non et patri ꝓpͥum eẽ. existi¬
mes qd̾ dictũ ẽ. audi isrł. dñs d̾̃s tinis
unꝰ ẽ. Hec enĩ sibi eoherent. non de

Expanded text:
super terram visus est, et inter homines conversatus est . Dixerat enim jam superius, Et homo est, et quis cognoscet eum? Habes ergo Deum in terris visum, et inter homines conversatum: et requiro quomodo intelligendum existimes, Deum nemo vidit umquam, nisi unigenitus filius, qui est in sinu Patris ; cum Jeremias Deum praedicet, qui et visus in terris est, et inter homines conversatus est? Pater certe non nisi soli Filio visibilis est. Quis ergo iste est qui est visus et conversatus inter homines? Deus certe noster est, et visibilis in homine et contrectabilis Deus. Et prophetam loquentem intellige: Non deputabitur alter ad eum. Si quaeris, quomodo? audi quae sequuntur: ne per id non et Patri proprium esse existimes quod dictum est: Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est . Haec enim sibi cohaerent: N
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũtamen non similẽ cet̾is creat᷑is.
Esse aut̃ creaturã. ꝙr scriptũ sit. Dñs
creauit me inicium uiarũ suarũ.
Esse etiam facturã ꝑfectam. sed non
similem cet̾is facturis. Facturã aut̃
ꝑ id quod paulus ad hebreos dixerit.
Tanto melior factus angłis. quanto
excellentiꝰ ab his possidet nom̃. Et
rursum. Unoe fr̃s scĩ. uocationis o¬
lestis participes: cognoscite apłmet
eum. Ad infirmandã uero filii et uir¬
tutem et potestttam. et duum tatem
eo maxime utunt᷑. qd̃ dixerit. Pater
maior me ẽ. Idcirco aut̃ non e̾ẽ eum
unũ ex om̃ib creat᷑is concedũt. quia
scriptũ sit. Omia ꝑ eũ facta sunt. Con¬
cludunt ergo om̃em irreligiositatis
suȩ doctrinam. istiꝰmodi uerbis suis
clicentes. Exemplũ blasphemiȩ eoꝵ
qui creat᷑am ẽẽ filiũ dei dicunt. Noui¬
mꝰ unũ dñi. solũ infectũ. solũ sempi¬

Expanded text:
milem caeteris creaturis. Esse autem creaturam; quia scriptum sit, Dominus creavit me in initium viarum suarum . Esse etiam facturam perfectam, sed non similem caeteris facturis: facturam autem per id quod Paulus ad Hebraeos dixit: Tanto melior factus angelis, quanto excellentius ab his possidet nomen . Et rursum: Unde fratres sancti, vocationis coelestis participes, cognoscite apostoleum . Ad infirmandum vero Filii et virtutem et potestatem et divinitatem, eo maxime utuntur, quod dixerit: Pater major me est . Idcirco autem non esse eum unum ex omnibus creaturis concedunt, quia scriptum sit: Omnia 79 per eum facta sunt . Concludunt ergo omnem irreligiositatis suae doctrinam istiusmodi verbis suis, dicentes: Exemplum blasphemiae eorum, qui creaturam esse Dei filium dicunt. 12. « Novimus unum Deum, solum infectum, solu
Abbreviated transcription (Latin):
Uirũ crede tantũ. nisi qͥ uenit.
et dñs et deus ẽ. Causam cõpa¬
ra. Hir certe obid ueniet: ut
sarra concipiat et pariat. Fidẽ
disce. Dñs et deus ob hoc uenit:
ut sarra et conciꝑet. et pareret.
Inpotestate dei iuir loquitus ẽ.
in effectu dei. deus p̃stitit. Ita se
dm̃ et loq̃ndo. ⁊ faciendo signifi:¬
cat. Uiri deinde de conspectis trib
duo abeunt. Sed qͥ residet: et dñs
et deus ẽ. Neq solũ et dñs et deus
est: sed et iudex ẽ. Stans enĩante
dĩn abraham dixit. Nullo modo

Expanded text:
Virum crede tantum, nisi qui venit, Virum crede tantum, nisi qui venit, et Deus et Dominus est. Causam compara. Vir certe ob id veniet, ut Sara et concipiat et pariat, Fidem disce. Dominus et Deus ob hoc venit, ut Sara et conciperet et pareret. In potestate Dei vir locutus est: in effectu Dei Deus praestitit. Ita se Deum et loquendo et faciendo significat. Viri deinde de conspectis tribus duo abeunt: sed qui residet, et Dominus et Deus est. Neque solum Dominus et Deus est, sed et judex est. Stans enim ante Dominum Abraham dixi
Abbreviated transcription (Latin):
conspectũ. abraham tam̃ dñm ado¬
rauit. sacram̃tum scilicet fut᷑ę corpo¬
rationis agnoscens. Hec tam̃ tantae
fidei testimonio. caruit: dño in ȩ¬
uangeliis dicente. Abraham pater
meum. Et uidit: et lȩtatus ẽ.
Uir ergo conspectus. redit᷑um se
tempore eodem pollicet. Contu¬
ere sponsionis effectum. Nemẽ¬
to taĩ uirum eẽ qͥ spondeat. Qd
ergo script᷑a dicit: Ꝙ dñs iusita¬
uit sarram. Uir ergo iste dñs est.
efficiens quod spopondit. Quid.
aut sequit᷑: Et fecit deus sarre
sicut loquittusẽ. Hir in loq̃ndo
nuncupatus. dñs in usitatione
significatus. Deus p̃dicat᷑ in facto.
Loquutũ certe uirũ non igno¬
ras. qui abrahȩ et iusus ẽ. et lo¬
quutus. Dm̃ quomͦ ignorabis.
scͥptura eadem quȩ iuirũ dixerat
dnm̃ confitentem: Ipa enĩ dixit.
Et concepit et peꝑit sarra abra¬
he filiũ in senectute sua. et intẽ¬
pore sicut loquutus ẽ. illi dñs.¬
Sed uir uent᷑um se loquutus ẽ.

Expanded text:
conspectum, Abraham tamen Dominum adoconspectum, Abraham tamen Dominum adoravit : sacramentum scilicet futurae corporationis agnoscens. Nec tamen tantae fidei testimonio caruit; Domino in Evangeliis dicente, Abraham pater meum: et vidit, et laetatus est . Vir ergo conspectus rediturum se tempore eodem pollicetur. Contuere sponsionis effectum: memento tamen virum esse qui spondeat. Quid ergo Scriptura dicit, Et Dominus visitavit Saram ? Vir ergo iste Dominus est, efficiens quod spopondit. Quid autem sequitur? Et fecit Deus Sarae sicut locutus est . Vir in loquendo nuncupatus, Dominus 92 in visitatione significatus, Deus praedicatur in facto. Locutum certe virum non ignoras, qui Abrahae et visus est et locutus. Deum quomodo ignorabis, Scriptura eadem, quae virum dixerat, Deum confitente? Ipsa enim dixit, Et concepit et peperit Sara Abrahae filium in senectute sua, et in tempore sicut locutus est illi Dir venturum se locutus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ciandi dei angls ẽt ipse et natira
et nomine deus ẽ. Nom̃ en imna-¬
turȩ. non nomim natura compo¬
nitur. Idem etiam de reb ad abra¬
ham ds̃ loquit᷑. Benedictum iam
ismahel edocet᷑. et multiplicandũ
eundẽ esse in gentem. Benedixi-
inqͥt ei. Non itaq demuure auit ꝑ¬
sone sue significationẽ. Si enun
iam benedixisse demonstrat: scrip¬
tura certe sacram̃ti ordinẽ. et uere
p̃dicationis modũ ab angło dei mei¬
piens. et postea isdem de reb eũdẽ
sermo diuinꝰ. Deus istic ad abraha
loquit᷑. parituram sarram pollicet᷑.
Post hec uiri tres sedenti assistũt.
unũ adorat: et dm̃ confitet᷑. Idẽq
ad oratus et confessus ab illo: tem¬
pore eodem. in futum rediturũ
se ꝓmittit. et sarrȩ filiũ futurũ.
Deus ad abraham loquutus ẽ. idem
postea de reb ipsis. eundem urx
ab eo uisus alloquit᷑. Demutatio
tantũ fit nominii. nichil tam̃de
confessione decessit. Hirum enĩ licet

Expanded text:
tiandi, Dei angelus est, ipse et natura tiandi, Dei angelus est, ipse et natura et nomine Deus est. Nomen enim naturae, non nomini natura componitur. Iisdem etiam de rebus ad Abraham Deus loquitur: benedictum jam Ismaeli docetur, et multiplicandum eumdem esse in gentem: Benedixi, inquit, ei . Non itaque demutavit personae suae significationem: se enim jam benedixisse demonstrat. Scriptura certe sacramenti ordinem et verae praedicationis modum, ab angelo Dei incipiens, et postea iisdem de rebus eumdem sermo divinus, Deus isthic ad Abraham loquitur, parituram Saram pollicetur. Post haec viri tres sedenti assitunt, unum adorat, et Dominum confitetur. Idemque et adoratus et confessus ab illo, tempore eodem in futurum rediturum se promittit, et Sarae filium futurum Deus ad Abraham locutus est. Idem postea de rebus ipsis eumdem vir ab eo visus alloquitur. Demutatio tantum fit nominum, nihil tamen de confessione decessit. Virum enim licet
Abbreviated transcription (Latin):
opiam int̾itum ꝑueri tim̃te: eadẽ
scriptura ait. Et exaudiuit dñs
deus. uocẽ pueri ubi erat. Et uoca¬
uit. angłs dei agar de celo: et dixit¬
ei. Quid est agar: Noli timere. Eix¬
audiuit enim deus uocẽ pueri de
loco in quo e. Surge et accipe puerũ
nam faciam eum. Que ꝑfidiȩ cȩcitaᷤ
ẽ. quȩ increduli cordis obtusio est.
quȩ irreligiositatis temeritas. aut
ignoiare hec. aut non ignorata neg¬
ligere: Certe ita cõmemorata et
dicta sunt: ne intelligentiã uerita¬
tis. error aliqͥs. aut obscuritas impe¬
diret. Quȩ si non posse ignorari do¬
cemꝰ. impietatis eẽ. crim̃: necesse
ẽ. quod negat᷑. angłs dei. loqui ad
agar cepit. ismahelem ingentem
magnam adaucturus. eiq in emi¬
merabilem gentis ꝓgeniem. p̃statu¬
tus. Confessio audientis: et dñi
eum ẽẽ. ⁊ dm̃ docet. Sermonis
enĩ exordiũ: ab angło dei cȩpit
sed in confessione dei constitit. Ita
qui sub mist̾io magni consilii. nũ¬

Expanded text:
opiam interitum pueri timente, eadem opiam interitum pueri timente, eadem Scriptura ait, Et exaudivit Dominus Deus vocem pueri ubi erat, et vocavit angelus Dei Agar de cei: quid est, Agar? noli timere; exaudiuit enim deus uocem filii tui de loco in quo est. surge et accipe puerum tem faciam est, quae increduli cordis obtusio est, quae irreligiositatis temeritas, aut ignorare haec, aut non ignorata negligere? Certe ita commemorata et dicta sunt, ne intelligentiam veritatis error aliquis aut obscuritas impediret. Quae si non posse ignorari doceamus; impietatis esse crimen necesse est quod negatur. Angelus Dei loqui ad Agar coepit, Ismaelem in gentem magnam adaucturus, eique innumerabilem 91 gentis progeniem praestaturus. Confessio audientis et Dominum eum esse et Deum edocet. Sermonis enim exordium ab angelo Dei coepit, sed in confessione Dei constitit. Ita qui sub ministerio magni consilii nun
Abbreviated transcription (Latin):
hec dixit ei dñs. Non celabo ego a¬
braham puerd meo: quȩ facturus
sum. Ꝙ rursum. Dixit aut̃ dñs. Cla¬
mor sodomorũ et gomorrȩ impletus
ẽ. et peccata eorũ magna ualde.
Et rursum pꝰ multũ aliũ sermonẽ.
quẽ breuitatis studio p̃termntimꝰ.
cũ de iustis una cũ imustis ꝑdendis
abiaham ẽẽt sollicitus: ait. Neqͣquã
qui iudicas t̾ram: facies hoc iudi¬
ciũ. Et dixit dñs. Si inuenero
sodomis qͥn qͣginta iustos in ciuita¬
te: remritam om̃i loco. ꝓpt̃ illos.
Et rursũ consũmato sermone ad
loth frẽm abrahȩ script᷑a dicit.
Et dñs pluit suꝑsodomam et guo¬
morram: sulphur et ignem adño
de celo. Et rursum. U dũs iusita¬
uit sarram sicut dixit. et fecit ds
sarre sicut loquitus ẽ. Et conce¬
pit et peꝑit sarra. abrahȩ filium
in senectute sua. et in tempore.
sicut loquitus ẽ. illi dñs  dehĩc
expulsa de abrahe domo cũ filio
suo ancilla. ⁊ in deserto obaque in¬

Expanded text:
haec dixit ei Dominus, Non celabo ego Ahaec dixit ei Dominus, Non celabo ego Abraham puerum meum quae facturus sum . Et rursum: Dixit autem Dominus, Clamor Sodomorum et Gomorrhae impletus est, et peccata eorum magna valde . Et rursum post multum alium sermonem, quem brevitatis studio praetermittimus, cum de justis una cum injustis perdendis Abraham esset sollicitus, ait: Nequaquam, qui judicas terram, facies hoc judicium. Et dixit Dominus, Si invenero in Sodomis quinquaginta justos in civitate, remittam omni loco propter illos . Et rursum consummato sermone ad Lot fratrem Abrahae, Scriptura dicit, Et Dominus pluit super Sodomam et Gomorrham sulphur et ignem a Domino de coelo . Et rursum: Et Dominus visitavit Saram, sicut dixit, et fecit Deus Sarae sicut locutus est, et concepit et peperit Sara Abrahae filium in senectute sua, et in tempore sicut locutus est illi Dominus . Dehinc expulsa de Abrahae domo cum filio suo ancilla, et in deserto ob aquae in
Abbreviated transcription (Latin):
dei ẽ: deus ẽ. ex deo natus. Dei aut̃
angłs ob id dictus: qr magni consilii
est angłs. Deus uero idem postea
demonstratus: ne qui deus ẽ. ange
lus ẽẽ crederet᷑. Sequat᷑ sermo or¬
dinem rerum. Angłs dm̃ adagar
loquutus ẽ. idem ad abraham deus
loquit᷑. Ex eodem ad uitũq fit ser¬
mo. Benedicit᷑ ismahel. ⁊ in gentem
magnam amplificandꝰ ẽẽ ꝓmiuitur.
Scriptura et ꝑabraham dñi ee̾ qui
loqueret᷑ ostendit. abrahe qͦ ysaac fi¬
lius ꝓmittit᷑. Dehinc postea assistũt
uiri tres. Abraham conspectis trib
unũ adorat: et dnm confitet᷑. Scͥp¬
tura astitisse uiros tres edidit: sed pa¬
triarcha non ignorat. qͥ et adorandꝰ
sit et confitendꝰ. Indiscreta assisten¬
tium sp̾̃es ẽ. sed ille dñm suũ fioei
ocłis. ⁊ inisu m̃tis agnouit. De hine
sequit᷑. ꝙ dixit ei. Reuertens ueni¬
amiad te: ad hoc tempꝰ in fut᷑um. et
habebit filiũ sarra uxor tua. Et post

Expanded text:
Dei est, Deus est ex Deo natus. Dei autem Dei est, Deus est ex Deo natus. Dei autem angelus ob id dictus, quia magni consilii est angelus: Deus vero idem postea demonstratus est, ne qui Deus est, esse angelus crederetur. Sequatur sermo ordinem rerum. Angelus Domini ad Agar locutus est; idem ad Abraham Deus loquitur, ex eodem ad utrumque fit sermo. Benedicitur Ismael, et in gentem magnam amplificandus esse promittitur.Scriptura et per Abraham, Deum esse qui loqueretur, ostendit. Abrahae quoque Isaac filius promittitur. Dehinc postea assistunt viri tres. Abraham conspectis tribus unum adorat, et Dominum confitetur. Scriptura adstitisse viros tres edidit: sed patriarcha non ignorat qui et adorandus sit et confitendus. Indiscreta assistentium species est; sed ille Dominum suum fidei oculis et visu mentis agnovit. Dehinc sequitur: Et 90 dixit ei, Revertens veniam ad te ad hoc tempus in futurum, et habebit filium Sara uxor tua . Et post
Abbreviated transcription (Latin):
uxor tua pariet filium tibi .⁊ uoca¬
bis nom̃ eiꝰ ysiac. S̾tatuam testa¬
mentũ meũ ad illum: in tostamẽ¬
tum ȩtnum: ⁊ semuni eiꝰ post illũ.
De hismahel aut̃ hȩc. E cce exaudi¬
ui te: et benedixi ei. et amplifica¬
bo eum ualde. Duodecim gentes
generabit: et dabo eum ingentẽ
magnam. Nunqͥd ambigit᷑ quin qͥ
angłs dei dictus ẽ. idem rursũ di¬
catur et deus: Parit̃q de hismael
sermo ẽ. et nunc: et dudum. Mul¬
tiplicandꝰ ab eodem ẽ. Et ne forte
non idem qui eẽt loquutus ad agar
nũc loqui crederet᷑: eiꝰdem ꝑsonae
significationẽ diuinꝰ sermo testa¬
tur dicens. Et benedixi eum. et
amplificabo eũ. Benedictio ex pre¬
terito ẽ. Iam enĩ ad agar sermofu¬
erat. Amplificatio uero in fut᷑um.
Nunc enĩ pͥmum ad abraham de
hismahel deus loquit᷑. Et ad abra¬
ham deus loquit᷑. Ad agar uero an¬
gelus dei loquutus ẽ. Deus igit᷑ ẽ.
qui et angłs ẽ. Quia qui et angłs

Expanded text:
uxor tua pariet filium tibi, et vocauxor tua pariet filium tibi, et vocabis nomen ejus Isaac: et statuam testamentum meum ad illum in testamentum aeternum, et semini ejus post illum. De Ismael autem, ecce exaudivi te, et benedixi ei, et amplificabo eum valde: duodecim gentes generabit, et dabo eum in gentem magnam . Numquid ambigitur, quin qui angelus Dei dictus est, idem rursum dicatur et Deus? Pariterque de Ismael sermo est, et nunc et dudum multiplicandus ab ecdem est. Et ne forte non idem, qui esset locutus ad Agar, non loqui crederetur: ejusdem personae significationem divinus sermo testatur, dicens, Et benedixi ei et multiplicabo eum. Benedictio ex praeterito est; jam enim ad Agar sermo fuerat: amplificatio vero in futurum; nunc enim primum ad Abraham de Ismael Deus loquitur. Et ad Ahraham Deus loquitur; ad Agar vero angelus Dei locutus est. Deus igitur est, qui et angelus est: quia qui et angelus
Abbreviated transcription (Latin):
tudine. Miist̾ium angłi. potestas
multiplicandarũ gentiũ excedit.
Seo qͥd tandem de eo qͥdei angłs quȩ
sola deo ꝓpͥ sunt. loquebat᷑. script᷑a.
testata ẽ. Et uocauit nom̃ onĩ qui
loquebat᷑ secum. Tu deus qui aspexisti
cauit enĩ nom̃ dñi: qui loquebat᷑ secũ.
Dehinc t̾cio deus. Tu enĩ es deus qͥ
aspexisti me. Qui angłs dei dictus ẽ:
idem dñs et deus ẽ. Est enĩ scdm pro¬
phetam filiꝰ dei. magni consilii angłs.
Ut ꝑsonarũ distinctio absoluta eẽt: an¬
gelus dei ẽ. nuncupatus. Qui enim
ẽ. deus ex deo: ipse ẽ. et angłs dei.
Ut uero honor debitus redderet᷑ et
dñs et deus ẽ pͣ̃dicatus. Et hic qͥdem
pͥmũ angłs: deinde idem. postea et
dñs. ⁊ deus. Ad abraham uero: t̾m
deus. Tuto enĩ iam ꝑsonarũ discreti¬
one p̃iissa. ne solitarii error subes¬
set: absolutũ et uerũ etꝰ nomen
edicit᷑. Scriptum namq est. Et.
dixit dñs ad abraham. Ecce sarra

Expanded text:
itudine. Ministerium angeli potestas itudine. Ministerium angeli potestas multiplicandarum gentium excedit. Sed quid tandem de eo, qui Dei Angelus quae soli Deo propria sunt loquebatur, Scriptura testata est? Et vocavit nomen Domini qui loqucavit enim nomen domini qui loquebatur secum; tertio Deus: Tu enim es Deus qui aspexisti me. Qui angelus Dei dictus est, idem Dominus et Deus est. Est autem secundum prophetam Filius Dei magni consilii Angelus . Ut personarum distinctio absoluta esset, angelus Dei nuncupatus; qui enim est Deus ex Deo, ipse est angelus Dei. Ut vero honor debitus redderetur, et  Deus dicatur. --Et hic quidem primum angelus, deinde idem postea et Dominus et Deus: ad Abraham vero tantum Deus. Tuto enim, jam personarum discretione praemissa, ne solitarii error subesset, absolutum et verum 89 ejus nomen edicitur. Scriptum namque est: Et dixit Deus ad Abraham, Ecce Sara
Abbreviated transcription (Latin):
ise p̃dicatum. Et uere ita p̾dicatũ
S nõ ꝓpterea ignorandum ẽẽ qr fili¬
us ds̃ ẽ: cum idem moyses dm̃ ⁊ dñm
toto oꝑis sui corꝑͦe sit ꝓfessus. Igitur
uidendum ẽ. quomodo & electio. &
legis latio dm̃ &e dm̃ pari ꝓfessionis
dĩ ad habraham allocutiones. cũ aduer¬
sũ agar sarra commoueretur: concep¬
tui ancillȩ. dña sterił inuidens: cũq
discessisset a conspectu eiꝰ. ita de ea scͥp¬
tira loquitur: Et diett angls añi
adagar: Redi ad dominam tuã. et hu¬
milia te sub manib eiꝰ. Et dixit
ei angłs dñi. Multiplicans multipli¬
cabo sem̃ tuũ. et non dimunerabit᷑
a multitudine. Et rursum.  uoca-¬
uit nom̃ dñi qui loquebat᷑ secũ. tu
deus qui aspexisti me. Angłs dei loqͥtͣ.
Duplex aut̃ in angło dei significatio
ẽ. Ipse qui ẽ: et ille cuiꝰ ẽ. Et loquit᷑
non res scd̃m nom̃ officii sui. Ait enĩ.
Multiplicans multiplicabo semen
tuũ: et non dinumerabit᷑ amult¬

Expanded text:
yse praedicatum. Etyse praedicatum. Etsed non propterea ignorandum esse, quia Filius Deus est; cum idem Moyses Deum et Deum toto Operis sui corpore sit professus. Igitur videndum est, quomodo et electio et legislatio DDei ad Abraham allocutiones, cum adversum Agar Sara commoveretur, conceptui ancillae domina sterilis invidens, cumque discessisset a conspectu ejus, ita de ea Scriptura loquitur: Et dixit Angelus Domini ad Agar, Redi ad dominam tuam, et humilia te sub manibus ejus. Et dixit ei Angelus Domini, Multiplicans multiplicabo semen tuum, et non dinumerabitur a multitudine . Et rursum: Et vocavit nomen Domini qui loquebatur secum, Tu Deus qui adspexisti me . Angelus Dei loquitur duplex autem in angelo Dei significatio est: ipse qui est, et ille cujus est: et loquitur non res secundum nomen officii sui; ait enim: Multiplicans multiplicabo semen tuum, et non dinumerabitur a mult
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ. Causam lȩticiȩ sue sapien¬
tia docuit. Lȩtabat᷑ ob lȩticiã patris
in ꝑfectione mũdi.: ⁊ infilis hominũ
letantis. Scriptum est enum. Et
uidit deus quia bona sunt. Pla¬
cere patri oꝑa sua gaudet. ꝑse ex p̃¬
cepto eiꝰ effecta. Eiaudium enĩ suũ
hinc eẽ ꝓfitet᷑. quod in consũmatoor¬
be. et in filiis hominũ pat̾ letus ex¬
titerit. Et ui filiis hominum ob.
id: qr iam in uno adam om̃e hu¬
mani generis exordium constitisset.
Non ergo infabricatione mundi so¬
litariꝰ pat̾̃ sibi loquit᷑. sapientia sua
secũ et cooꝑante et consũmata co¬
oꝑatione gaudente. Non ignoramus
aut̃ multa et maxima ad absoluti¬
onem horũ dictorum ẽẽ reliqua
dilata a nobis pociꝰ qͣm dissimulata.
habent᷑. Pienior namq eorũ tractatꝰ
ꝓpositionib cet̾is reseruat᷑. Nũc enĩ
tantũ ad id respondet᷑. quod in expo¬
sitione fidei suȩ. uel pociꝰ ꝑfidiȩ ab in¬
piis dictũ est. unũ tantũ dm̃ a mo-¬

Expanded text:
. Causam laetitiae suae Sapientia docuit. Laetatur ob laetitiam Patris, in perfectione mundi et in filiis hominum laetantis. Scriptum est enim: Et vidit Deus quia bona sunt . Placere Patri opera sua gaudet, per se ex praecepto ejus effecta. Gaudium enim suum hinc esse profitetur, quod in consummato orbe et in filiis hominum Pater laetus existeret: in filiis hominum ob id, quia jam in uno Adam omne humani generis exordium constitisset. Non ergo in fabricatione mundi solitarius Pater sibi loquitur, Sapientia sua secum et cooperante, et consummata cooperatione gaudente. 22. Conautem multa et maxima ad absolutionem horum dictorum esse reliqua: sed dilata a nobis potiusquam dissimulata habentur; plenior namque eorum tractatus propositionibus caeteris reservatur. Nunc enim tantum ad id respondetur, quod in expositione fidei suae, vel potius perfidiae, ab impiis dictum est, unum tantum Deum a Mo
Abbreviated transcription (Latin):
umgeniti su głam. honore ꝑfecte di¬
iunitatis impleuit dieens. Et
non ẽ. ds̃ pret̾ te. Qo exeq̃ta
discriminas: Qid comparatu
discernis: Propͥũ dei filio ẽ. ne preter
eũ ds̃ sit. Propͥum deo patri ẽ. ne absq
eo. deus qͥsqͣm sit. Uerbis dei deo utere.¬
et confirere ita. ⁊ predica regẽ. qm̃ in
te deus ẽ. et non ẽ. ds̃ pretͣ te. Tu e¬
nim es ds̃. et nesciebamꝰ. deus ifrł sal¬
uator. Caret contumeliã honoris of¬
ficiũ. neq offensionẽ habet confessio¬
nis exemplũ. Maxime cũ aduersa¬
tio eiꝰ. plena confusionis sit. et pudoriꝰ.
Immorare dei uerbis. confitere dĩuo¬
cib effuge confusionis denunciatio¬
nem. Dm̃ enĩ dei filiũ ab negando.
neraberis: qm patrẽ filii in honoratio¬
ne contẽpnes. Honoris fidẽ. innascibi¬
li deo conficere. qd̾ pret̃ eũ ds̃ nullus
sit. unigenito deo p̃dica. qd̾ absq eo:

Expanded text:
geniti sui gloriam honore perfectae divinitatis implevit, dicens, Et non est Deus praeter te. Quid exaequata discriminas? quid comparata discernis? Proprium Dei filio est, ne praeter eum Deus sit; proprium Deo patri est, ne absque eo Deus quisquam sit: verbis Dei de Deo utere. Confitere ita, et precare regem: Quoniam in te est Deus, et non est Deus praeter te. Tu enim es Deus, et nesciebamus, Deus Israel salvator. Caret contumelia honoris officium, neque offensionem habet confessionis exemplum; maxime cum adversatio ejus plena confusionis sit et pudoris. Immorare Dei verbis, confitere Dei vocibus; et fuge confusionis denuntiationem. Deum enim Dei filium abnegando, neraberis, quam Patrem Filii inhonoratione contemnes. Honoris fidem innascibili Deo confitere, quod praeter eum Deus nullus sit: unigenito Deo praedica, quod absque eo
Abbreviated transcription (Latin):
puero tam̃ suo. ut in testimoniosu¬
o: ita et in nomine collocato. Et¬
hoc ipsum ꝓmptũ ẽ. ex ꝑsona ipsiꝰ
diꝰcere. Ait enĩ ad osex ꝓpħam. Non
apponam adhuc ut miserear domu¬
i. isrł: sedenĩ aduersans aduersabor
illis. E iliorũ aut̃ uida miserebor. et
saluos eos faciam in dño deo ip̃sorũ.
rum idcirco ait: qr deus innascibi¬
lis a nullo ẽ: nosq filio in hereditatẽ
a deo patre donam᷑. Legimꝰ namq
posce ame: et dabo tͥ gentes inhe¬
reditatẽ tuã. Deo enĩ ex qͦ om̃ia sũt.
ds̃ nullus ẽ. qͥ sine micio ȩt̾nꝰ ẽ. Filio
aut̃ ds̃ pat᷑ ẽ. Ex eo enĩ ds̃ natus
ẽ. Nobis aut̃ et pat̾ ds̃ est. et filius
ds̃ ẽ: patre de filio confitente: qd̃ ds̃
nr̃ sit. filio de patre docente: quod
ds̃ nobis fit. deo tam̃ filio apatre.
id est ipso innascibili uirtutis suae
nomine nũcupato. Et hec qͥdem

Expanded text:
puero tamen suo, ut in testimonio supuero tamen suo, ut in testimonio suo, ita et in nomine, collocato. hoc ipsum promptum est ex persona ipsius discere. Ait enim ad Osee prophetam, Non apponam adhuc ut miserear domui Israel, sed enim adversans adversabor illis: filiorum autem Juda miserebor, et salvos eos faciam in Domino Deo ipsorum Orum idcirco ait, quia Deus innascibilis a nullo est, nosque Filio in haereditatem a Deo patre donamur. Legimus namque, Posce a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam . Deo enim ex quo omnia sunt Deus nullus est, qui sine initio aeteautem Deus Pater est; ex eo enim Deus natus est. Nobis autem et Pater Deus est, et Filius Deus est: Patre de Filio confitente quod Deus noster sit, Filio de Patre docente quod Deus nobis sit: Deo tamen Filio a Patre, id est, ipso innascibilis virtutis suae nomine, nuncupato. Et haec quidem
Abbreviated transcription (Latin):
me non erit: tanqͣm ꝑ id non et fi¬
lius deus sit. qr post dm̃ ante quem
nullus deus sit. nullus ꝙͣ postea ds̃ fu¬
turus sit. totiꝰ ob id dicti ratio tͣctanda
est. Deus ipse sermonis sui testis est.
Sed et puer eiꝰ electus. una cum eo tes¬
tis ẽ: dnĩ ante se non ẽẽ. neq post se fu¬
turum. Sufficiens quidẽ sibi ipse testis
ẽ. sed testimonio de se suo testimo¬
nium pueri quẽ elegit. ãmiscuit.
Unum ergo duũ testimoniũẽ. nul¬
lum ante se dñi ẽẽ. Ex eo enĩ om̃a
sunt. Neq post se dm̃ fict᷑um. Non.
utiq ex se non fuisse. Erat enĩiant
puer in testimonio patris hȩc loq̃ns.
Puer in tribu ex qua gigm habe¬
bat electus. Id ipsum ita in euange¬
lus demonstrat. Ecce puer meus
quẽ elegi. dilectus meus in quo cõ¬
placuit animȩ meȩ. Non ẽ. ergo
ante me aliꝰ deus. ⁊ pꝰ me non erit.
Aet̾nȩ uidelicet et indemutabilis
uirtittis infinitatẽ. in eo qd ante et
postea dm̃ pret̾ se nullũ oftendẽs.

Expanded text:
 tamquam per id non et Filius Deus sit, quia post Deum, ante quem Deus nullus sit, nullus quoque postea Deus futurus sit: totius ob id dicti ratio tractanda est. Deus ipse sermonis sui testis est, sed et puer ejus electus una cum eo testis est, Deum ante se non esse, neque post se futurum. Sufficiens quidem sibi ipse testis est: sed testimonio de se suo, testimonium pueri quem elegit admiscuit. Unum ergo duum testimonium est, nullum ante se Deum esse; ex eo enim omnia sunt: neque post se Deum futurum; non utique ex se non fuisse. Erat enim jam puer in testimonio Patris haec loquens, puer in tribu ex qua gigni habebat electus. Idipsum ita in Evangeliis demonstrat: Ecce puer meus quem elegi, dilectus meus, in quo complacuit anima mea . Non est ergo ante me alius Deus, et post me non erit: aeternae videlicet et indemutabilis virtutis infinitatem in eo, quod ante et postea Deus praeter se sit nullus, ostendens:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum ad legis doctorem int̾rogantem
qd̃ p̃ceptum maximũ eẽt in lege. do
p̃dicante. Unꝰ enĩ deus. ⁊ unꝰ mediator
dei et hominũ. Tum qd̾ solus sapiens
sit. ne qͥd sapientie filio reluiquat᷑. scd̾m

Expanded text:
ipsum ad legis doctorem, interrogantem ipsum ad legis doctorem, interrogantem quod praeceptum maximum esset in lege, Dompraedicante: Unus enim Deus, et unus Mediator Dei et hominum . Tum quod solus sapiens sit, ne quid sapientiae Filio relinquatur, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
et doctrina dei callentib uiris esse
memoratũ. ne qͥs forte existimaret
adimi ꝑ usyam natiuitatẽ uingeni¬
ti filii. qd̾ patri homo usios diceret᷑. ses
tem. et contra debaccantes tũ hereticoꝰ
ad maximã fidei necessitatẽ securitatẽ
usurpati rationẽ intelligamꝰ. respondẽ¬
dum ẽẽ existimo: herecicorũ ꝑuersita¬
ti. et onĩs eorum stultas ac mortiferas
institutiones: euanglicis atq aplicis tes.¬
timoniis caarguendas. Hident᷑ enim
sibi de singlis quȩ asserunt. p̃stare rati¬
onem. qr singlis assertionib suis. quȩdã
ex diuinis uoluminib testimonia sub¬
diderũt. Quȩ corrupto intelligentiȩ sen¬
su. solis t̾m ignorantib blandiantur.
spem uertatis scd̃m prauitatẽ int̃pre¬
tantium p̃stitura. Conant᷑ enĩ sola.¬
dei patris diuinitate celebrata. aufer¬
re filio qd̃ deus ẽ. Quia scriptũ ẽ. Audi
isrł. dñs deus tuus. deus unꝰ ẽ. Et id

Expanded text:
et doctrina Dei calentibus viris esse et doctrina Dei calentibus viris esse memoratum; ne quis forte existimaret adimi per usiam nativitatem unigeniti Filii, quod Patri homousios diceretur. 7. tem, et contra debacchantes tum haereticos ad maximam fidei securitatem usurpati, rationem intelligamus: respondendum esse existimo haereticorum perversitati, et omnes eorum stultas ac mortiferas institutiones evangelicis atque apostolicis testimoniis coarguendas. Videntur enim sibi de singulis, quae asserunt, praestare rationem: quia singulis assertionibus suis quaedam ex divinis voluminibus testimonia subdiderunt, quae corrupto intelligentiae sensu solis tantum ignorantibus blandiantur, speciem veritatis secundum pravitatem interpretantium praestatura. 8. te celebrata, Filio auferre quod Deus est; quia scriptum sit: Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est est . Et id
Abbreviated transcription (Latin):
poraliũ passionũ detrim̃ta credantur.
Nouit unũ in nascibilem dm̃. nouit
et unigenitũ deifiliũ. Confitet᷑ patrẽ
et̾num. et ab origine liberũ. Confite
tur et filii originẽ. ab ȩt̾̃no. Non ipsũ
in inicio. seo ab in iniciabili. Non ꝑ se
ipsũ. sed ab eo qͥ a nemine semꝑ ẽ. slatũ
ab ȩt̾no. natiuitatẽ uidelicet ex pat̾na
et̾nitate sum̃tem. Caret ergo fides
nr̃a. heretice prauitatis opinione. E¬
dita namq ẽ. sensus nr̃i ꝓfessio. licet
nondũ sit ratio ꝓfessionis exposita.
Tam̃ ne qͥd in homo usii apatrib nũ¬
cupati enũciatione. Et in ea qd̾ sẽꝑ
fuerit confessione suspicionis relin-¬
queret᷑. ita memorata sunt. Quib
et subsistere filiũ insubstantia qua
genitus ex patre ẽ. cognosceret᷑. et pa¬
tri de fubstantia qua manebat. ꝑfi¬
lii natiuitatẽ nichil ee̾ decerptum.
et homo usyon patri filiũ. non de cõ¬
memoratis suꝑiꝰ uiciis. causisq ascĩs

Expanded text:
poralium passionum detrimenta credantur. poralium passionum detrimenta credantur. Novit unum innascibilem Deum, novit et unigenitum Dei Filium. Confitetur Patrem aeternum, et ab origine liberum, contur et Filii originem ab aeterno: non ipsum ab initio, sed ab ininitiabili: non per se ipsum, sed ab eo, qui a nemine semper est, natum ab aeterno, nativitatem videlicet ex paterna aeternitate sumentem. Caret ergo fides nostra haereticae pravitatis opinione. Edita 75 namque est sensus nostri professio, licet nondum sit ratio professionis exposita. Tamen ne quid, in homousii a Patribus nuncupati enuntiatione, et in ea quod semper fuerit confessione, suspicionis relinqueretur: ista memorata sunt, quibus et subsistere Filium in substantia qua genitus ex Patre est cognosceretur, et Patri de substantia qua manebat per Filii nativitatem nihil esse decerptum, et homousion Patri Filium non de commemoratis superius vitiis causisque a sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
test eo carere qd̾ semꝑ ẽ. Respuere se
autẽ io. qd̾ semꝑ filiꝰ fuerit. ob eam
causam affirmant. ne ꝑ id. qd semꝑ
fuit. sine natiuitate ẽẽ credat᷑. tan¬
quã ꝑ id qd̾̃ semꝑ fuisse dicit᷑. uinas
cibilis p̃dicet᷑. Ostultos atq impios
metus. et irreligiosam de deo solli¬
citudinẽ. Hec quȩ in homo usii sig¬
nificatione. et in eo qd̾ semꝑ filiꝰ eẽ
dicit᷑ arguunt᷑. eccłia ab hominat᷑.
expuit. dampnat. Nouit enĩ unũ
dm̃ ex quo om̃ia. nouit et unum
Unũ ex quo: et unũ ꝑquẽ. Ab¬
uno uniuersorũ originẽ. ꝑ unum
cũctorum ereationẽ. In uno ex quo
auctoritatẽ in nascibilitatis. intelli¬
git. In uno: ꝑ quẽ potestatẽ nichil dif¬
ferentẽ ab auctore. uenerat᷑. Eũ ex quo
et ꝑquẽ ad io quod creat᷑ in his que cre¬
ata sunt cõmunis auctoritas. sit. No
secabilem. Didicit enĩ a dño. sp̃ui carnẽ
et ossa non ee̾. ne forte cadere in eo cor¬

Expanded text:
test eo carere quod semper est. Respuere se test eo carere quod semper est. Respuere se autem id, quod semper filius fuerit, ob eam causam affirmant, ne per id quod semper fuit, sine nativitate esse credatur: tamquam per id, quod semper fuisse dicitur, inclesia. --O stultos atque impios metus, et irreligiosam de Deo sollicitudinem! Haec, quae in homousii significatione et in eo quod semper Filius esse dicitur arguuntur, Ecclesia abominatur, respuit, damnat. Novit enim unum Deum ex unum ex quo, et unum per quem. Ab uno universorum originem, per unum cunctorum creationem. In uno ex quo, auctoritatem innascibilitatis intelligit. In uno per quem, potestatem nihil differentem ab auctore veneratur. Cum ex quo, et per quem ad id creatur in his quae creata sunt communionis auctoritas sit. Novisecabilem. Didicit enim a Domino spiritui carnem et ossa non esse, ne forte cadere in eum cor