comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsulit. hortatur: lubet omues bomines
saluos fieti: ⁊si reprobet quosdam ꝑiꝰtitiã.
eł neqͥs putaret bona uita ⁊eultu uniꝰ dei.
ẽẽ salutem sine participatione .i. sine fide¬
nus inquit ds̃ unus mediator ⁊cecã.¬
ut omnes homines saluari: nũqͣm
siat nisi ꝑmediatorem. non dm̃ u̾bum qd̃
semꝑ erat: s carnem faclum. Insifte lutẽ:
uunge sic. Unus enim. deus ⁊cct̾a. Quasi.
uere omnes homines uult saluos fieri:
qr unꝰ ẽ ds̃ creator omnium.s. scã tͥnitas:¬
uinꝰ ẽ mediator dĩ ihominum .i. ad.ꝯponẽ¬
ilam pacem quasi medius arbiter .s. xͨ ihesꝰ
Non enum aliter qͣni ꝑ hominem mediator.
hic ẽ arbiter ille quem iob desidat dicens.
Utinam eẽt nob̃ arbiter. Mẽdiator autẽ
inter dm̃ ⁊homines. oportebat ut hab̾et
aliquid simile hominibꝰ ⁊aliquid simile dõ:
itaq mediator ip̃s int̾ mortales pec̃ores.
unmortalem iustum: apparuit. eorta¬
lis cum hominib: uistus cum deo. E ideo

Expanded text:
sulit, hortatur et jubet, omnes homines salvos fieri, et si reprobet quosdam per justitiam. Et ne quis putaret bonam vitam et cultum unius Dei esse salutem sine participatione corporis enquit, Deus unus mediatorlvari nunquam fiat, nisi per mediatorem, non Deum Verbum quod semper erat, sed carnem factum. Insiste litterae, et junge sic: unus Deus enim. Quasi dicat: Vere omnes homines vult salvos fieri, quia unus est Deus, creator omnium scilicet sus est mediator Dei et hominum, id est ad componendam pacem quasi medius arbiter, scilicet ChrNon enim aliter quam per hominem mediat. Hic est arbiter ille quem Job desiderat dicens, uter esset nobis arbiter. Mediator autem inter Deum et homines oportebat ut haberet aliquergo Mediator Christus inter mortales peccatores et immortalem justum, apparuit mortalis cum hominibus, justus cum Deo; per inf
Abbreviated transcription (Latin):
le cccłe ⁊ acceptum .i. gͣtum coram
deo: cũm menbra iͥ exonimi gen̾e bo¬
minum sint colligenda. eł ut tołłec
desꝑationem addidit. Saluatore nr̃o
qui uusit omnes homines si ẽ iuios
saluos fieri. ⁊ uenire adagnitionẽ u̾taiᷤ¬
dicitur. omnes homines uult saluos sie¬
ri. cur non impletur ħ eiꝰ uoluntas. St
in hac locutione: sensus toditio latet.
p̾tatione. Uult gͦ ds omnes saluuos fic¬
ri: s sĩ accedant ad tum. Non enim sic
uult. ut nolentes saluentur s uult
cccpit asalitre lcognitione. Urita. Cũm
legitur qd̾ uult omnes homines saluos
fieri. qͣmius c̾tum sit nob̾ ñ omnes sil¬
uos fieri: non tñ ĩo debemꝰ omni potẽtis¬
sime dĩ uoluntati aliquid derogare. Nõ
ẽ .n. credendus op̃s aliquid uoluisse fie¬
ri quod factum non sit: s tta intellige
delemꝰ: quod scͥptum ẽ. uult. omines ho¬
mines saluos ficri .i. nĩlłꝰ fit saluꝰ nͥ quẽ

Expanded text:
 et acceptum, id est gratum, coram Deo, cum membra Christi ex omni genere hominum sint colligenda. Et ut tolleret disparationem, addidit, Salvatore nostro, qui vult omnes homines, sicut et salvos fieri, et venire ad agnitionem veridicitur, omnes homines salvos vult fieri, cur non impletur ejus voluntas? Sed in omni locutione sensus et conditio latet. erpretatione. Vult enim Deus omnes salvos fieri, sed si accedant ad eum. Non enim sic vult, ut nolentes salventur, sed vult excepit a salute et cognitione. Vel ita, cum legitur quod vult omnes homines salvos fieri, quamvis certum sit nobis non omnes salvos fieri: non tamen ideo debemus omnipotentissimae Dei voluntati aliquid derogare. Non est enim credendus Omnipotens aliquid voluisse fieri quod factum non sit. Sed ita intelligere debemus quod scriptum est. Vult omnes homines salvos fieri, i
Abbreviated transcription (Latin):
es domini. Qm̃ non ueniet dñs ad
uditium: nisi pͥmum ueni̾t disces¬
o sio. i. nisi prius gens aromano disco¬
dat imꝑio. non quod statim post ue¬
niat dominus. Occulte loquitur de
destructione romani imꝑii. ne force
si aꝑte hoc dicetet. uritaret eos ad ꝑ¬
secutionem eccłe. uel hoc dicit de spi¬
rituali imꝑio romane eccłie: uł dedi¬
cessione afide. & est sensus. Non ue¬
niet dominus ad iuditium. nisi priꝰ
uenit discessio eccłiarum aspirituali
nerit refuga pͥmum. Quod nulli du¬
bum ẽ. de anti xͦ eum dixisse: quem
resugam uocat. utiq ad nõ deo. Si eniꝰ
hoc de omnibꝰ impiis mito dici potest.
qͣntomagis de isto: Quem ⁊̃ describens
subdit. E nisi reuclatus .i. manifesta¬
tus fuĩt cuiꝰ species iam p̾cedit. homo
non deus. totus peccati seriuis ⁊ fons.¬

Expanded text:
 Quoniam non veniet Dominus ad judicium, nisi primum venerit discessio, id est nisi prius gens a Romano discedat imperio: non quod statim post veniat Dominus. Occulte loquitur de destructione Romani imperii, ne forte si aperte hoc diceret, incitaret eos ad persecutionem Ecclesiae. Vel hoc dicit de spirituali imperio Romanae Ecclesiae. Vel de discessione a fide. Et est sensus: Non veniet Dominus ad judicium, nisi prius venerit discessio Ecclesiarum a spirituali nerit refuga primum, quod nulli dium est de Antichristo eum dixisse quem refugam vocat utique a Domino Deo. Si enim hoc de omnibus impiis merito dici potest, quanto magis de isto, quem etiam describens subdit: et, nisi revelatus, id est manifestatus, fuerit, cujus spes jam praecedit homo, non Deus totus, peccati, servus, auc
Abbreviated transcription (Latin):
recis uos subtralere: ꝙ uos ipĩ scitiꝰ
quem ad modum .i. inquibꝰ oporte¬
at unitari nos. s cum illi hoc nor
faciant: debetis uitare eos. ꝙͣ uere
oportes unitari nos: quia boni suoͦ.
Quod ita ait. E m̃ non inquieti fu¬
imus uiter uos. noq gratis .i. sine
labore ꝓpͥo mancucauim panem.

Expanded text:
s subtrahere, quia vos ipsi scitis quemadmodum, id est in quibus oporteat imitari nos, et cum illi haec non faciant, debetis vitare eos. Et vere oportet imitari nos, quia boni sumus: quod ita ait: Quoniam non inquieti fuimus inter vos, neque gratis, id est sine labore proprio, manducavim
Abbreviated transcription (Latin):
uł enuim. Q uasi. uere ẽ infide edificõ
istitie di quia ex fide ẽ spes: ⁊ indeca
ritas que ẽ adimpletio legis. & uoc
ẽ quod dicit. finis enim p̾cpti i cetcra.
doccut uiutendunt fabulis igenea¬
logiis. s finis ⁊ ad impletio legis ẽ ca¬
atas: quare non ͤ opus aliis. & hẽ qd
dicit. sinis autem pcepti .i. impletio
iosummatio. ẽ caritas. finis dicitur
fuis q dicitur implecio ⁊ osummato
uituri. dicitur finitur panis. aliter
siniuir cunica: aliter finitur hic uer
ibi ager. Finitur panis: mandicando.
finitur tunica: terendo. et ibi sonarsi¬
nis: ⁊ illic. S panis finitur ut ꝯsuma¬
tir uinica: ut ꝯsumetur. sanis finiti
u non sit: cinica ut ꝑfecta sit. Sie gͥ
torum omnium. quorum impletio ẽ
dilectio. & ea gemina ẽ .s. dĩ ⁊ꝑximi.¬

Expanded text:
 enim. Quasi dicat: Vere est in fide aedificatio justitiae Dei, quia ex fide est spes, et inde est charitas, quae est adimpletio legis. Et hoc est quod dicit, finis enim, etc., Docent et intendunt fabulis et genealogiis, sed finis et adimpletio legis est charitas. Quare non est opus aliis. Et hoc est quod dicit, finis autem praecepts. Finis etiam quoque dicitur impletio et consummatio. Aliter enim dicitur, finitur panis, aliter finitur tunica, aliter finitur hic vel ibi ager. Finitur panis manducando, finitur tunica texendo, et ibi sonat finis et illic; sed panis finitur ut consumatur, et tunica ut consummetur; panis finitur ut non sit, tunica ut perfecta sit. Sic ergtorum omnium, quorum impletio est dilectio, et ea gemina est, scili
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ui̾tas qua iuste uidicat. fideł aut̃¬
dñs autem qui fidelis ẽ .i. uerus in
ꝓmissis: ꝯfurmabit uos ne unportu¬
i decipiant. Lamalo custodiet uos.
Confidimꝰ aittem de uob̾ icecã. Qi.¬

Expanded text:
veritas, qua juste judicat. Fidelis autDeus autem qui fidelis est, id est verus in promissis, confirmabit vos, ne importuni decipiant, et a malo custodiet vos. Confidim
Abbreviated transcription (Latin):
as ẽ in uisibilis. nõ qͥ solus ẽ inuisibilis.
Inusibił abhominibꝰ ẽ ds innatura se¬
curdum illud. Dm̃ nemo uidit unqͣm.
Quod & ipã substantia summa. sũmeq
diuina ⁊momutabili ubi pater ⁊ filiꝰ

Expanded text:
s est invisibilis, non qui solus est invisibilis. Invisibilis ab hominibus est Deus in natura, secundum illud: Deum nemo vidit unquam: quod de ipsa substantia summa summeque divina et incommutabili ubi Pater et Filius
Abbreviated transcription (Latin):
.l. aute omnia: fien obsecͬtones uł p̾¬
cationes. oiõnes postulationes uł int̾¬
pellationes: grax actiones. Ordo mi¬
se hic ostenditur. qd̃ ẽ spãle genꝰ or̃on¬
is. Ousccͣtiones uł p̃cationes sunt: oĩa
illa que siunt iusta iaũ ꝯsec̃tõnem

Expanded text:
st ante omnia, fieri obsecrationes, vel precationes, orationes, postulationes, vel interpellationes, gratiarum actiones. Ordo missae hic ostenditur, quod est speciale genus orationis. Obsecrationes vel precationes sunt omnia illa quae fi
Abbreviated transcription (Latin):
las nidicauit: Cur dicit habraham
dues filios habuit. ⁊ alia huuꝰmodiͤs
meliuis dicitu: quod indĩ p̃ter latinas
scupturas. hñt tradiciones suas ñ scrip¬
tas quas memoriter tenent. ⁊alterinal¬
terum loquento transtundunt. quas de
uterosin uerant. ubi dicunt ⁊ credunt
auas urores din primo homini ereasse
parientes infructuosissimas questione.
tinebant ale de quibꝰ dnĩs ait. Iiritum
fecistis p̾ceptum di: ut traditionem
de parentib᷑ non honorandis: impieta¬
tem docent filios suos. Mos ses autem
dicit. honora patrem cuum ⁊matrem
tuam. Ues autem dicitis. si dixi̾t ho¬
mo patri uł matri corban. quod ẽ do¬
num quodẽq ex me tibi ꝓfui̾t. ⁊ultra¬

Expanded text:
las indicavit? Cur dicit: Abraham las indicavit? Cur dicit: Abraham duos filios habuit , et alia hujusmodi? Sed melius dicitur quod Judaei, praeter legitimas Scripturas, habent traditiones suas non scriptas, quas memoriter tenent, et alter in alterum loquendo transfundit, uterosin vocant: ubi dicunt, et credunt duas uxores Deum primo creasse,parientes infructuoertinebant illa de quibus Dominus ait: Irritum fecistis praeceptum Dei, ut traditionem de parentibus non honorandis impietatem docerent filios suos. Moses autem dicit: Honora patrem tuum, et matrem tuam. Vos autem dicitis: Si dixerit homo patri vel matri corban, quod est donum quodcunque est ex me tibi profuer
Abbreviated transcription (Latin):
regaui te ibi remanere: ut denuntia¬
res quibusdam discretis acatholica
fide tam doctoribꝰ quam minoribꝰ. ne
doctores alit̾ adoẽnt qͣm nos: neq su¬
bliti intendent fabulis uideorum.
qui dieunt duas mulieres fuisse pͥmo
honum. euam ⁊ alt̾am ex qua dicunt
multos filios õẽ natos: quod nusqͣm
saera pagina nairat. Uel fabulas hͥ
dicit. dectrinam alorum: qͥ legẽ cũ
grã p̃dicant eẽ necessariam. Qd̃ enĩ
dicunt de lege: fabulas ẽ non res.
ne pateretur uidoos udaizantes. aliter
docere ppłin: qͣm ipse tradid̾at. uec sub¬
ditos intendere fabulis eorum. & gene¬
alogus. quibꝰ narrant se ẽẽ de genere ba¬
brahe ⁊ clauid: quasi cis salus debeatur.
uel quibꝰ narrant ip̃m non eẽ de dd̃.
Genealagiis dico int̾ininatis: i. que sin̾
bulas appellasse: sicut ⁊ alibi cum ait.
ꝓphanas ⁊aniles fabulas deuita. Elus
ita. insi ħeticus multum cecus eiraret:
Eur gͣ ip̃e idem fecit. si ħ cẽ aniles fabu¬

Expanded text:
rogavi te ibi remanere, ut denuntiarogavi te ibi remanere, ut denuntiares quibusdam discretis a Catholica fide, tam doctoribus quam minoribus ne doctores aliter docerent quam nos: neque subditi intenderent fabulis Judaeorum, qui dicunt duas mulieres fuisse 209 primo homini, Evam et alteram ex qua dicunt multos filios esse natos, quod nunquam sacra pagina narrat. Vel fabulas hic dicit doctrinam illorum qui legem cum gratia praedicant esse necessariam. Quod enim dicunt de lege fabula est, non res. ne pateretur Judaeos judaizantes aliter docere populum quam ipse tradiderat: nec subditos, intendere fabulis eorum et genealogiis, quibus narrant se esse de genere Abrahae et David, quasi eis salus debeatur; vel quibus narrant Christum non esse de David. Genealogiis dico, interminatis, id est quae sine bulas appellasse, sicut et alibi cum ait: Profanas et aniles fabulas devita . Quis ita nisi haereticus multum caecus erraret? Cur ergo ipse idem fecit, si haec esse aniles fabu
Abbreviated transcription (Latin):
apło tesistit. imꝑio di patris qui
Salutem autem refert ad patrem: et
spem nr̃am ad xp̃m. Ideo: quia pat̾
acdit nob̾ salucern ꝑfilium suum quẽ
nob̾ tribuit inbabtismo ⁊ alus sacra¬
mentis. ꝑ xp̃m uero habemus spem .i.
crpectationem futurorum bonorum.
quia sicut ile resurrex̃ amortius ias¬
eendit ad celos: ita ꝑ ip̃m sꝑamꝰ resur¬
rectionem:⁊ ad głam etnãm beatitudi¬
nis ascensionem. Paulus inqͣm scribit.
ty motheo dilecto filio suo infide. Q añ
tria ponit que ci obtat: cum in aliis
missio pecorum. pax ẽ tranquillitas
animi: ⁊ p̃libatio et̾ne pacis. ħ ꝯmum¬
salutationem. ptius de pseudo repellẽ¬
dis incipit hic: legem ad huc tencilã
sicut ragau te. quasi ꝯopart̾: ñ dico p̾ce¬
pi quasi minori. Euod facit apłs ꝓpt̾
affectum caritatis: ⁊ ut formam hu¬
militatis alis ofstendet. Ita gͦ iñ mi¬
nus qͣm irgaui facito. el uid irigaui:
ut remaneres eplesi: ad ordinandao
asie. Cum irem inmacedonam ideo

Expanded text:
o resistit, imperio Dei Patris qui Salutem autem refert ad Patrem et spem nostram ad Christum: ideo quia Pater dedit nobis salutem per Filium suum, quem nobis tribuit in baptismo et aliis sacramentis. Per Christum vero habemus spem, id est exspectationem futurorum, bonorum: quia sicut ille resurrexit a mortuis, et ascendit ad coelos, ita per ipsum speramus resurrectionem, et ad gloriam aeternae beatitudinis ascensionem. Paulus, inquam, scribit Timotheo dilecto filio suo in fide, et antria ponit quae ei optat, cum in aliis remissio peccatorum. Pax est tranquillitas animi et praelibatio aeternae pacis. Hanc communsalutationem prius de pseudo repellendis incipit hic, legem adhuc tenendam dsicut rogavi te, quasi comparem, non dico praecepi quasi minori: quod facit Apostolus propter affectum charitatis, et ut formam humilitatis illi ostenderet. Ita ergo et non minus quam rogavi facito. Quid rogavi? ut remaneres Ephesi, ad ordinandam  metropolis Asiae. Cum irem in Macedoniam, ideo
Abbreviated transcription (Latin):
entia xͥ.s. ut pacientẽs sitis: sicut
iͦ fuit. Denunniamꝰ autem nob̾¬
iectera. Incipit hic decuriosis ioci¬
osis. monens bonos: ut eos corripiãt.
Quasi. quod p̾cipimiis fatietis. s qui
nolunt faccre: excomumeentur. Qͣ
ħ est quod dicit. denuntiamus aut̃

Expanded text:
et ut patientes sitis sicut et Christus fuit. Denuntiamus autem. Incipit hic de curiosis et otiosis, monens bonos ut eos corripiant. Quasi dicat: Quod praecipimus facietis, sed qui noluerit facere, excommunicetur. Et hoc est quod dici
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc ep¬
istolã scci¬
bit apłs¬
eo. Timo¬
theus au̾
iste. fuit filius muli¬
eris fidelis. patre gẽ¬
tili ꝓcreatus.  cum
non ẽẽt curumcisis
huic dabant bonu
testimoniu̾
fis qui erant
lystris ⁊hy
uoluit paulꝰ ꝑficisci secum: uõ cͥc̃ci

Expanded text:
Hanc Epistolam scribit Aposeo. Timotheus autem iste fuit filius mulieris fidelis, patre gentili procreatus: et cum non esset circumcisus, huic dabant bonum testimonium fratres qui erant Lystris et voluit Paulus proficisci secum, et i
Abbreviated transcription (Latin):
dum tam miserum: pec̃ores saluo
facere. Quoꝵ .i. int̾ quis. ego qui in
ior enim omnibꝰ sum. qr ꝑsecitor:
quo non erat peior. Nemo .ir. actior
inter ꝑsecutores. Eigo nemo peior ĩt
pcẽores. srimꝰ gͦ erat ñ ordine tẽporis.¬

Expanded text:
am miserum, peccatores salvos facere, quorum id est inter quos, ego, qui in jor enim omnibus sum, quia persecutor quo non erat pejor. Nemo enim acrior inter persecutores. Ergo nemo pejor inter peccatores. Primus ergo erat non ordine te
Abbreviated transcription (Latin):
ibu xp̃o: ut cum silentio .s. non rumo¬
rosi oꝑantes. manducent panẽ suum
.i. ꝓprii laboris. Nẽ autem hac occasiõe
ministrare cessarent pauꝑibꝰ: ad didit.
uos autem fis: nolite deficere bñfaci¬
entes pauꝑibꝰ. quia ⁊ si oꝑentur: posst̃
camen non nullis indigere. E ideo mo¬
net. ne illi qui habeant unde seruis dĩ
necessaria p̾berent: hac occasione pig¬
rescerent. Noñ eium inrep̾hensione ue¬
nit. qui humanus ẽ in largiendo: s hie
qui cum possit laborem ferre: ociose uult
uitam agere. Quod siquis non obedie

Expanded text:
isto, ut cum silentio, scilicet non rumorosi, operantes manducent panem suum, id est proprii laboris; ne autem hac occasione ministrare cessarent pauperibus, addidit: vos autem, fratres, nolite deficere benefacientes pauperibus quia et si operentur, possunt tamen nonnullis indigere. Et ideo monet ne illi qui habebant unde servis Dei necessaria praeberent, hac occasione pigrescerent. Non enim in reprehensionem venit qui humanus est in largiendo, sed hic qui cum possit laborem ferre, otiose vult vitam agere. Quod si quis. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
uidebantur. Unde non nulli. ipsum
resiurecturum ⁊ futurum anti xp̃m:
suspicantur. Alii uero non occisum po¬
tant. s potius subtractum ut putare¬
tur occisus: uunum occultari inui¬
gore ip̃ius etatis inqua fuit cum
crecłetur extinctus: donec tempore
suo reueletur ⁊restiaatur in regnũ.
S młtum inira mͥ ẽ: ħ opinantium
tanta p̾sumpuo. Illud tenet quod
ait. ut qui tenet ⁊cetera. ñ absurde
de romano imꝑio creditur dictũ:
donec tollatur. ut sit sensus. Tã¬
tum ħ restat añ qͣm reueletur iniqꝰ
ille. ut qui tenet nime romanum
peret: donec de medio fiat .i. dẽ ine¬
dio mundi tollatur illa potestas:
quia omnes undiq romam quass
ad caput ofluebant. uł ita. ĩantũ
hoc restat. ũ qͥ tenet nc̃ fidẽ teneat. donec

Expanded text:
videbantur. Unde nonnulli ipsum videbantur. Unde nonnulli ipsum ressurrecturum et futurum Antichristum suspicantur. Alii vero nec occisum putant, sed potius subtractum, ut putaretur occisus, et vivum occultari, in vigore ipsius aetatis in qua fuit cum crederetur exstinctus, donec tempore suo reveletur et restituatur in regnum. Sed multum mira mihi est haec opinantium tanta praesumptio. Illud tamen quod ait, ut qui tenet, etc., non absurde de Romano imperio creditur dictum donec tollatur, ut sit sensus: Tantum hoc restat antequam reveletur iniquus ille, ut qui tenet nunc Romanum erat imperet, donec de medio fiat, id est de medio mundi tollatur illa potestas, quia omnes undique Romam quasi ad caput confluebant. Vel ita, tantum hoc restat, ut qui tenet nunc, fidem, teneat, donec
Abbreviated transcription (Latin):
stũd mistium iniquitatis. ceptum ẽ
anerone. qui instigante patre suo di¬
abolo: zelo ydolorum int̾fec it apłos.
E sunt nero ⁊alii umbra futuri .s.
gura ꝓp̃i.Tantum ut qui tenet nũc
teneat ⁊cct̃a. Qũa illos scire dix̃. qͥd
detineat: hoc aꝑte non eeponit: uo:
nos qui nescunus quod illi sciebart
ꝑuenire cum labore ad id quod sers¬
it apostolus cupimus: nec ualemus
Dresertu quia ⁊ illa que ad didit.:
hunc sensum faciunt obscuriorem.
Quid enim ẽ. iãmistĩum oꝑatur in¬
iquitatis tantum. ut qui tenet nunc
teneat donec demedio fiat : Ego ꝓrsꝰ
quid dixit: me fateor ignorare. Sus¬
pitiones tñ hominum. quas legere uł
audire potui: non tacebo. Quidam sͦ¬
picantur ħ de imꝑio dictum fuisse
romano. lideo apłm non id aꝑte scͥ¬
bere uoluisse: ne calumpniam .s. ĩ
ciureret. quod romano imꝑio male
obtauit: cum sꝑaretur et̃num. Ut
ħ quod dix̃. iam enim nustium oꝑa¬
tur inquitatis: neronem uoluit in¬
telligi. cuius iam facta uelut anti xp̃i

Expanded text:
stud mysterium iniquitatis coeptum est a Nerone, qui instigante patre suo diabolo, zelo idolorum interfecit apostolos. Et sunt Nero et alii umbra futuri, scigura Christi. Tantum ut qui tenet, etc. Quia illos scire dixit quid detineat, aperte non exponit. Et ideo nos qui nescimus quod illi sciebant, pervenire cum labore ad id quod senserat Apostolus, cupimus nec valemus, praesertim quia et illa quae addidit hunc sensum faciunt obscuriorem. Quid enim est: Jam mysterium operatur iniquitatis tantum, ut qui tenet nunc teneat, donec de medio fiat? Ergo prorsus quid dixerit me fateor ignorare; suspiciones tamen hominum quas legere vel audire potui non tacebo. Quidam suspicantur hoc de imperio dictum fuisse Romano, et ideo Apostolum non id aperte scribere voluisse, ne calumniam, scilicet incurreret quod Romano imperio male optaverit, cum speraretur aeternum, ut hoc quod dixit, jam enim mysterium operatur iniquitatis, Neronem voluit intelligi, cujus jam facta velut Antichristi
Abbreviated transcription (Latin):
ad u̾satur xͦ im̃bris euis: unde antit᷑
dicitur. Et ercollitur .i. effeit se suꝑ õe
qd̾ dicitur ds̃. uł falsa opinione ut
ddiĩ gentium. uł bñfitii grã ut sancti.
dut quod colitur: ut deus tͥnitas. Ex¬
destruto. quod uidei tunc reedifica¬
buut. Nãscetur qͥdem⁊ anti xͦ inba¬
bilone. de tribu dan: ͦ iuixta quod
iaeob ait. fiat dan coluber iniia:
lcerastes insemita. Q cum uenit iero¬
solimam: circuineidet se dicens uide¬
is. Ego sum xͦ uob̾ ꝓmissus. Tunc ꝯflu¬
ent adcum omnes uidi. ireedificabunt
templum aromanis destructum. sede¬
bitq ibi dicens se eẽ dm̃. Uel ita. Nõñ¬
nulli. non ipm̃ principem tantum. s un¬
multitudinẽ simul cum ip̃o principe
suo hoc loco intelligi uolunt: recłiꝰq di¬
ci putant. sic̃ uingreco ẽ. non intẽplũ
s intemplum dĩ sedeat .i. qͣsi ipẽ eum
Sedet inamicum.i. ut amicꝰ. Sedeat dico:
anti xͦ plenitudo malicie ⁊omuis iniqͥ¬
tatis babitabit. Qͥã in ipõ erit caput oĩũ¬

Expanded text:
mbris ejus; unde Antichristus dicitur; et extollitur. id est effert se, super omne quod dicitur Deus, vel falsa opinione, ut dii gentium; vel beneficii gratia, ut sancti. Aut quod colitur, ut Deus Trinitas. Exdestructo, quod Judaei tunc reaedificabunt. Nascetur quidem Antichristus in Babylone de tribu Dan, juxta quod Jacob ait: Fiat Dan coluber in via, et cerastes in semita : et cum venerit Jerosolymam, circumcidet se dicens Judaeis: Ego sum Christus promissus. Tunc confluent ad eum omnes Judaei, et reaedificabunt templum a Romanis destructum, sedebitque ibi dicens se esse Deum. Vel ita: Nonnulli non ipsum principem tantum, sed unmultitudinem simul cum ipso principe suo, hoc loco intelligi volunt: rectiusque dici putant, sicut et in Graeco est non in templo, sed in templum Dei sedeat, isedet in amicum, id est ut amicus. Sedeat dico, Antichristo plenitudo malitiae et omnis iniquitas habitabit, quia in ipso erit caput o
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcradditionem uram: ⁊huiiuismodi mł¬
ta facias. ubi euidenter xp̃s oftendit.
ullam cłi eẽ legem qͣm ꝓphanus iste
blasphemat: ⁊uideos halere suas tͣcliti¬
ones alibris ꝓpletieis ⁊ legitimis alie¬
nas. quas appellasse apłm fabulas ꝓpha¬
nas ⁊ genealogias int̾ininatas. nol
herethicꝰ s chatolicꝰ lector intelligit. Qcͤ
fabule magis p̾stant questiones .i. lites:

Expanded text:
aditionem vestram, et hujusmodi multa facitis . Ubi evidenter Christus ostendit et illam Dei esse legem quam profanus iste blasphemat, et Judaeos habere suas traditiones a libris propheticis et legitimis alienas, quas appellasse Apostolum fabulas profanas et genealogias interminatas non haereticus, sed Catholicus lector intelligit. Quae f
Abbreviated transcription (Latin):
bum. ⁊querat medicum. Legitime :̃ uti¬
tur. qͥ scit eñ adtempꝰ datam: ⁊ sub rͦ de¬
serit. slam iustis ꝑ repmissionẽ ũ ẽ opus
lege: aqua lib̾i sunt ꝑ xp̃m. E ne itum
iudeatur eam inducere: subdit. Tamẽ
scientes ⁊̃ ħ quod non illi sciunt:. s. qd
iusto non ẽ ler posita .i. imposita. ut
supͣ illum sit: ut ei dñecur. In illa enĩ¬
ẽ potius ⁊ cum ipa.: qͣm sub ipsa. qr am¬
icus iusticie ẽ. Enꝰ inimicus ẽ qui pene
timore ũ peccat. Amicꝰ uͦ: qͥ eiꝰ amore nõ¬

Expanded text:
Legitime etiam utitur, qui scit eam ad tempus datam, et sub Christo deseri. Nam justis per remissionem non est opus lege a qua liberi sunt per Christum. Et ne iterum videatur eam inducere subdit inde: Scientes etiam hoc, quod non illi sciunt, scilicet quod justo non est lex posita, id est imposita, ut supra eum sit, ut ei dominetur. In illa enim potius quam sub ipsa et cum ipsa, quia amicus justitiae est, cujus inimicus est qui poenae timore
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝑ ib̾u xͥ auctoritatem p̃cipimus.
morbida ouis ercluditur. ut subtͣ¬
hatis uos abomni fre ambulante
mordinate. Id est non ꝯmunicetis
eis qui ambulant miordinate .i. al
iter quam ordo nature exigit. Ꝙ ã¬
bulant non secundum traditionẽ
qͣm acceꝑunt a nob̾ .i. non secundũ
doctrinam qͣm tradimus eis. iii.¬

Expanded text:
sti auctoritatem praecipimus, morbida ovis excluditur, ut subtrahatis vos ab omni fratre ambulante inordinate, id est non communicetis eis qui ambulant inordinate, id est aliter quam ordo naturae exigit, et ambulante non secundum traditionem quam acceperunt a nobis, id est non secundum doctrinam q
Abbreviated transcription (Latin):
copum. ũo ꝯͣmonet: ut sollicitus sit.
ineccłastica ordinatione. Tẏmotheo
enĩ inasia relicto ep̃o scbit paulꝰ d̃ epiᷤ¬
biteros uł diaconos ordinet. qͣles iu¬
uł qͦmͦ eam regat. c ẽ intentio aplĩ
in hac epła: instruẽ timotheũ de ep̃o¬
palis dignitatis offõ. Modꝰ tał. ẜ runo
salutat eum. dein̾ monet ut pseudo¬
apłis resistat pꝰca instruit de ep̃opali
offitio. docens qͣles de s e beat orlina¬
as reciꝑe debeat. pꝰea de modo cor¬
reptionis instruit eum. in fine au̾ mo¬
nec. ut uitet ꝓfiꝰ as nouitates. ł re¬
apłs xͥ iħu. Nomen dignitatis p̾onit
ut hac auctoritate tẏmocheꝰ munitꝰ.

Expanded text:
um commonet ut sollicitus sit in ecclesiastica ordinatione. Timotheo enim in Asia relicto episcopo scribit Paulus de episbyteros vel diaconos ordinet, quales vi intentio Apostoli in hac Epistola instruere Timotheum de episcopalis dignitatis officio. Modus talis: primo salutat eum; deinde monet ut pseudo resistat; postea instruit de episcopali officio, docens quales debeat ordinarecipere debeat; postea de modo correptionis instruit eum; in fine autem monet ut vitet profanas novitates. QUAEsu. Nomen dignitatis praeponit, ut hac auctoritate Timotheus munitus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut iucelligatur legis ⁊oium dimnar
scpturaꝵ plenitudo es dilectio ra qua
siueudum s̃ uxei que noł̾cum ea te
diligat. alio sp̃uali p̾cepto ñ ẽ opꝰ. sa¬
seculi: cupiditas dicitur. E inuitur
cupiditas caritate crescente. supidi¬
tas euggo refrenetur: caritas ercitet᷑.

Expanded text:
atur legis et omnium divinarum Scripturarum plenitudo, esse dilectio rei qua fruendum est, et rei quae nobiscum ea re diligat alio speciali praecepto non est opus. Chamor hujus saeculi cupiditas dicitur, minuitur cupiditas charitate crescente; cupiditas ergo refrenetur, charitas excitetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tes quando reuertatur dñs anuꝑtiis.
Inquo enim quemq inuenĩt suuis no¬
uissimus dies: in ħ cum oplendet mũ¬
di nouisfimꝰ dies. Quia quał indie is¬
to quisq moritur: tał indie illo uidi¬
cabitur. Q ideo iugilare debet omnis
xp̃ĩanus: ne imparatum eum inue¬
niat domini aduentus. Imparatum
autem inueniet dies illum: quem
inparatum inueniet uite huius di
mini uł seducamini: s addidit. qͣi
instet dies dii. ħoc ideo dicit ne ip̃a
ꝑcurbatione dum incauti inueni¬
rentur. possent seduci acorandum di¬
abolum. qui ħ ideo agebat. ut sub no
mine xͥ apparens: faceret se adorari.
uod ut non possit facere impudẽ¬
tusimus sathanas: tempus ⁊ signa ad¬
uentus dni apłs describit. Quia non
puiis ueniet dñs. qͣm regni romani
defectio fiat. ⁊ appareat anti xͦ. Ex ħ est

Expanded text:
tes quando revertatur Dominus a nuptiis. tes quando revertatur Dominus a nuptiis. In quo enim quemque invenerit suus novissimus dies, in hoc eum comprehendet mundi novissimus dies, quia qualis in die isto quisque moritur, talis in die illo judicabitur. Et ideo vigilare debet omnis Christianus ne imparatum eum inveniat Domini adventus. Imparatum autem inveniet dies ille, quem imparatum inveniet vitae hujus diemini, vel seducemini, sed addit, quasi instet dies Domini. Hoc dicit, ne ipsa perturbatione dum incauti invenirentur currant ad orandum diabolum: qui haec ideo agebat, ut sub Christi nomine apparens, faceret se adorari, quod ut non possit facere impudentissimus Satanas, tempus et signa adventus Domini designavit; quia non prius veniet Dominus, quam regni Romani defectio fiat, et appareat Antichrist
Abbreviated transcription (Latin):
gregatione. congregarionis dico uẽ¬
xp̃m: ut adcorpus ꝯgregentur aquile.
uel inidipsum .i. mnidentitate. ut ñ¬
te ⁊ corpore ueniamus: qui modo in
diuersum tendimꝰ. Quid rogamꝰ : ut
non cito mouemini auro sensu. idest
apuro intellectu. Quasi nec parum ⁊̃
quia nicħ uob̃ infertur quod duidu¬
rec. quia tempꝰ ꝓpe ẽ. Neq t̾reamini
quasi angłm lucis apparens inuisione:
hoc uob̾ ꝑsuadeat. Uel siquis dicat se ꝑ
spm̃ sanctum reuelantem hoc cognouis¬
se. quod dies uidicii inmineat: nolite ei¬
credere. Neq t̾reamini ꝑsermonẽ alicuiꝰ
pseudo apłi: qui hoc exponat de scͥpturis.
nomine meo missam. Solent enim t̾gi¬
uersacores ut fallant. sub nomine cdlan
nominis possit conmendare: quod ꝑse
iplum recipi non poũet. Quid ꝑsingła:
slequis uos seducat ullo modo alio ⁊̃
ap̾dictis. t̾refaciens uos: quasi instes
dies domini. Non quin uelit illos cẽ
paratos. ut halrant succintos lumbos
iluc̃nas audentes in manibꝰ: ex pectan¬

Expanded text:
gregatione. Congregationis dico, vent ad Christum, ut ad corpus congregentur aquilae. Vel, in idipsum, id est in identitatem, ut mente et corpore uniamur qui modo in diversum tendimus. Quid rogamus? ut non cito moveamini a vestro sensu, id est a puro intellectu, quasi dicat: Nec paquia nihil vobis, infertur quod diu duret, quia tempus prope est. Neque terreamini.quasi angelus lucis apparens in visione hoc vobis persuadeat, vel si quis dicat se per Spiritum sanctum revelantem hoc cognovisse quod dies judicii immineat, nolite credere, neque terreamini, per sermonem alicujus pseudoapostoli qui hoc exponat de Scripturis,nomine meo missam. Ambrosius Solent enim tergiversatores, ut fallant, sub nomine alicujnominis possit commendare quod per seipsum recipi non posset. Quid per singula? Ne quis vos seducat ullo modo, alio etiam a praedictis terrefaciens vos, quasi instet dies Domini. Non quin velit illos esse paratos, ut habeant succinctos lumbos, et lucernas ardentes in manibus, exspectan
Abbreviated transcription (Latin):
uistissime iudicatum. Nos autem fr̃s di
autm uenietis ad salutem. qi recepistiᷤ
uitatem. Uñ grãs aguꝰ dõ. E ħ ẽ qd̾ ait.
Nos autem fis dilecti adeo debemꝰ agẽ gͣs¬
do semꝑ ꝓuob̾: eo qd̃ abet̾uo ds elegit
git dico: insalutem etnam. Uel elegit
uos apłõs pͥmitias omniũ credentium:
quia aplĩ pͥmi credidiuit. ⁊ ħ insalite
oium gentiũ. Nlos ⁊uos dico: positos in
dicens. Inqͣm fidem sicut gratis elegit uoᷤᷤ
ab et̾no: ita ⁊gratis uocauit uos ad n̾sos ꝑ¬
sunt uob̾: inon instat dies domini. icaq
fis state umobiles infide. e ut stetis:
tenete traditiones quas a nob didicistiᷤ
usq ad intellectum. siue ꝑsermonẽ pre¬

Expanded text:
justissime judicatum. Nos autem. Quasi autem venietis ad salutem, quia recepistis veritatem. Unde gratias agimus Deo. Et hoc est quod ait: Nos autem fratres dilecti a Deo debemus agere go vobis eo quod ab aeterno Deus elegit git dico, in salutem aeternam. Vel, elegit nos apostolos, primitias omnium credentium, quia apostoli primum crediderunt. Et hoc, in salutem omnium gentium. Nos et vos dico positos, indicens: In quam fidem, sicut gratis elegit nos ab aeterno, ita et gratis, vocavit, nos aversossunt nobis, et non instat dies Domini, itaque fratres, state immobiles in fide. Et ut stetis tenete traditiones quas a nobis didicistis usque ad intellectum, sive per sermonem prae
Abbreviated transcription (Latin):
dulcedine caritatis: qui diler̾ nos dan
⁊ iufuturo. uł dedit osolationem ec̾nam:
ꝓmittendo regnum celor. Q dedit sꝑem
sꝑamus et̾ua. Uel ħ omnia dedit non
mĩto nr̃o: s ingr̃a sua. Ipse inqͣm qui
iam tot fecit: ex hortetur corda urã .i. uo
eugłium quod dedit ds̃ nob̾. uel quod de
deo agit: ciurat sine impedimento ad
hominibꝰ. Euirat dico: sicut ⁊ aput uos
netur deus doctrinam suam infatigabi¬
li cursu dirigere. ⁊trans sunde ꝑora ap¬
ostolorum inaures audientium: Tabar
maloripn hominum seditiones. Unde¬
suldit. E ut lib̾emur ab hominibꝰ .s. ap¬
liberemur ab importunis hominibꝰ .i.
infidelibꝰ. qui resistunt u̾bo ui̾tatis: nec
stant inportu quietis. ⁊ mał .s. qui ꝑse

Expanded text:
est dulcedine charitatis, qui dilexit nos dandet in futuro. Vel, dedit consolationem aeternam promittendo regnum coelorum. Et deditsperamus. Vel haec omnia dedit non merito nostro, sed in gratia sua. Ipse inquam qui jam tot fecit, exhortetur corda vestra, id est elium quod dedit Deus nobis, vel quod de Deo agit, currat, sine impedimento ad hominibus. Currat dico, sicut et apud vosnetur Deus doctrinam suam infatigabili cursu dirigere, et transfundere per os Apostoli sui in aures audientium, et malorum hominum seditiones, subdit: Et ut liberemur ab hominibus, scilicet a pliberemur ab importunis hominibus, id est infidelibus, qui resistunt verbo veritatis, nec stant in portu quietis, et malis, scilice
Abbreviated transcription (Latin):
ut dignos uos uidicet deus. quos uoc
ad regnum ꝑ gratiam : oramꝰ etiam sẽ¬
diei: semꝑ ẽ orandum. Q oramꝰ ut digne¬
tur uos uocatione sua deus nr̃: ħ non
mutatur. Q eciam oramꝰ. ut hic int̾um
impleat omnem uoluntatẽ bonitatis.
at inuob dico. ⁊hoc in uirtute ostã¬
tie. ut . s. det oftantiam: qua habita.
aconfessione nullomodo flecti possint.
uel opus fidei: ẽ omne bonum quod
fides exigit. Q ẽ. E impleat in uob opꝰ¬
fidei .i. omnia bona. sine quibꝰ fides
mortua ẽ. ⁊hoc in uirtute ꝑseueran

Expanded text:
ut dignos vos judicet Deus quos vocet ut dignos vos judicet Deus quos vocet ad regnum per gratiam. Oramus etiam semorandum, et oramus, ut dignetur vos vocatione sua Deus noster. Hoc non mutatur. Et etiam oramus ut hic interim impleat omnem voluntatem bonitatis, at in vobis dico, et hoc in virtute constantiae, ut scilicet det constantiam, qua habita a confessione nullo modo flecti possunt. Vel, opus fidei, est omne bonum quod fides exigit. Et est, impleat opus fidei, id est omnia bona sine quibus fides mortua est. Et hoc, in virtute, perseveran
Abbreviated transcription (Latin):
Ica ⁊ hic. E congtue. Qui enim pacitur.
dat ei quem offendit penas: quasi gͣtas.
Dabunt penas dico. non corꝑis ⁊ ani¬
mi dissolutione t̾minabiles: s et̃nas
inintĩtu. qi semꝑ sentient penas: non
tam̃ penitus deffitient. Ipsi dico: tunc
sua dabit scĩs. Q hec p̾dicta fient: cum
eos głificabit: quod głosus ineis appare¬
bit. Ecce que ẽ gła sco̾rum. E cum itẽ¬
nĩt ammnirabił fieri inoibꝰ etiam mino¬
ribꝰ: qui credidunt. ⁊si tempꝰ oꝑandi ñ
habuerunt. Ip̃e .Nt. clarus ⁊ mirabił ui¬
debitur incredentibꝰ. seuerꝰ aũ apparebit
inincredulos: cum eos penis et̾nis cohar¬
tabit. Q ist horum u̾borum breuis sen¬
sus. Ueniet punire malos: ⁊głificare
icetã. Quasi. ideo nod̾tͥbulatis dabit
requiem uołcum. quia testimonium
mini: creditum ẽ uob̾. quicquid dixi
idẽ qͣmius suꝑ humanum sensum eẽt.
etiam. Ordo uerborum tał ẽ. In quo die
ut dignetur uocatione sua deus nr .i.

Expanded text:
ita et hoc, et congrue. Qui enim patitur ita et hoc, et congrue. Qui enim patitur dat ei quem offendit poenas quasi gratas. Dabunt poenas, dico, non corporis et animae dissolutione terminabiles, sed aeternas in interitu, quia semper sentient poenas, non tamen penitus deficient. Ipsi dico tunc sua dabit sanctis. Et haec praedicta fient, cum eos glorificabit quod gloriosus in eis apparebit. Ecce quae est gloria sanctorum. Et cum venerit admirabilis fieri in omnibus, etiam minoribus, qui crediderunt, etsi tempus operandi non habuerunt. Ipse enim clarus et mirabilis videbitur in credentibus; severus autem apparebit in incredulos, cum eos poenis aeternis coarctabit. Et est horum verborum brevis sensus. Veniet punire malos, et glorificare icat: Ideo vobis tribulatis dabit requiem nobiscum, quia testimonium mini creditum est, id est quidquid diximid quamvis super humanum sensum esset.etiam. Ordo verborum talis est: in quo die, ut dignetur vos vocatione sua Deus noster, id est
Abbreviated transcription (Latin):
iustum est iłł dare penam uob̾ reqͥem.
quod utiq fiet: in reuelatione .i. in ma¬
nifestatione dñi iħu uenientis de celo
adiuditium. cum angłis uirtutis eiꝰ.
dest quoꝵ ministĩo uirtus dĩ apparebit.
dum bonos eligent: ĩualos foras mittẽt.
co: uenientis uflãma ignis. non qd sit
flãma circundatus. s ꝑeffectum: qr in¬
unicos exuret. Uel ideo dicit inflama ig¬
nis. q ignis erit inmundo. qui p̾cedet eũ.
tantum spatium aeris occupans: qͣntum
occupauit aqua indiluiuo. Qͥ ardebit ter¬
ram ⁊ crassitudinẽ aetis: ⁊purgabit elec¬
tos. Dnĩ iħu dico: dantis .i. inferentis uĩ¬
dictam his qui non nouerunt diñ.i. qui
fidem non receperunt ut pagani. ibis qui
non obediunt eugłio: cui ẽẽt obediendũ.
si rͥani. Alii eium sunt qui nescuint le¬
gem: alii qui scuint. Deinde agͣuat penaᷤᷤ
corum suldeus. qui utriq .s. scientes et
nescientes: dabunt penas .i. sustineb̃t.
Dare enim ponitur aliqñ ꝓsustinere.

Expanded text:
m est illis dare poenam, vobis requiem: quod utique fiet in revelatione, id est in manifestatione Domini Jesu venientis de coelo ad judicium cum angelis virtutis ejus, id est quorum ministerio virtus Dei apparebit, dum bonos eligent, malos foras mittent; co, venientis in flamma ignis, non quod sit flamma circumdatus, sed per effectum, quia inimicos 205 exuret. Vel ideo dicit, in flamma ignis, quia ignis erit in mundo qui praecedet eum tantum spatium aeris occupans, quantum occupavit aqua in diluvio: qui ardebit terram et crassitudinem ejus et purgabit electos. Domini Jesu, dico, dantis, id est inferentis vindictam, his qui non noverunt Deum, id est qui fidem non receperunt, ut pagani, et his qui non obediunt Evangelio: cui esset obediendum, imo Alii enim sunt qui nesciunt legem, alii qui sciunt. Deinde aggravat poenas eorum, subdens: Qui, utrique scilicet scientes et nescientes, dabunt poenas, id est sustinebunt. Dare enim ponitur aliquando pro sustinere,
Abbreviated transcription (Latin):
occulta ẽ: tencat .i. decineat. donec ip̃a¬
iniqͥtaᷤ qͣ modo ẽ mistica: fiat demedio.i.
aliquid de communibꝰ ũ ñ erubescat bo¬
mo ad ultari. furari: ⁊alia bmi face̾: sic̃
nec ambulare uł loqui. uł tta. Quidã

Expanded text:
occulta est, teneat, id est detineat, donec iniquitas quae modo est mystica fiat de medio, id est aliquid de communibus, ut non erubescat homo adulterari, furari, et alia hujusmodi facere, sicut nec ambulare, nec loqui. Vel ita:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am. hunc nocate nob̃: mos asꝑe in¬
erepauimꝰ illum. E ne ꝯmisceam ini
cum illo: ut ofundatur. Ioest erubes¬
cat abiectus a bomnibꝰ ut sic se subiti¬
at p̾ceptis apłi. Q tamen nolite ex isti¬
mare eum quasi inimicum. ut odio
habeatis illum: s ex dilectione corripi
sempit̾nam inomni loco: s. laput do¬

Expanded text:
am, hunc notate nobis, et nos aspere increpabimus illum, et non commisceamini cum illo ut confundatur, id est erubescat abjectus ab omnibus, ut sic se subjiciat praeceptis Apostoli. Et tamen nolite aestimare eum, quasi inimicum, ut odio habeatis eum, sed ex dilectione corripitsempiternam in omni loco, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
betis credẽ. ut scribo uob̾ ꝙ olim uob̾ idem
dixi. Et ħ ẽ qd̾ dic̃ sub int̾igatione. Nõne
recinetis. quod ħ cadem que nunc uobis
inepła scribo. cum ad huc eẽm aput uo:
netis. ⁊etiam quid nunc detineat an
causa dilationis eiꝰ. quare nondum ue¬
uiat: scitis. Scilicet quia nõ dum ẽ dis¬
pleta enim ascensione ad tomanum iꝑi¬
un. ⁊ad romane eccłe obedientiã: aderit
discessio abutioq iꝑio. Qua inpleca.
tium intrat ad fidem: reuelabitur dis¬
cessio afide. qñ refrigescet caritas mul¬
torum: Thabundabit iniquitas. E cc̃
ueniet auti xp̃s. ⁊ sic instabit dies dui.
uere reuelabitur in suo tempore. quia
iam in non suo. mist̾i̾um iniquitatis
.i. secreca iniquitas oꝑatur .i. m̃ali ific¬
ci qui sunt ineccła. quasi iam imipsis¬
intriis ascensionũ inuenitur iniqui¬
tas: s mistica .i. pietatis noĩe palliata.
ut uelint haleri miustri .x. cł̾im sint
pseudo. Uel ita. Uere reuelabitur. nam
diabolus iam oꝑatur nistium iniqui¬

Expanded text:
betis credere ut scribo vobis, quia olim vobis idem dixi. Et hoc est quod dicit sub interrogatione, nonne retinetis? quod haec eadem quae nunc vobis in Epistola scribo, cum netis: Et etiam quid nunc detineat Antcausa dilationis ejus, quare nondum veniat, scitis, scilicet quia nondum est displeta enim accessione ad Romanum imperium, et ad Romanae Ecclesiae obedientiam aderit discessio ab utroque imperio, qua impleta tium intrat ad fidem, revelabitur discessio a fide quando refrigescet charitas multorum et abundabit iniquitas, et tunc veniet Antichristus, et sic instabit dies Domini. Vere revelabitur in suo tempore, quia jam in non suo mysterium iniquitatis, id est secreta iniquitas operatur, id est mali et ficti qui sunt in Ecclesiainitiis accessionis invenitur iniquitas, sed mystica, id est pietatis nomine palliata, ut velint haberi ministri Christi, cum sint pseudo. Vel ita: Vere revelabitur. Nam, diabolus jam operatur mysterium iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
hane potestatẽ. Nõ io ĩqͣm ñ accepimꝰ:
s ĩ ut daremsꝰ nos metipses formaor
uob̾ ad imitandũ nos .i. ut uos unita¬
remini nos: ⁊ocium dimut̾etis. Eece
ꝓ alia causa hic qͣm aput corinthios:
abstinuit. ħ enim peremplo dando abs
tabatur ⁊ factis. Y̾donei enim magistri.
docentur: cam̾ si negligi ceꝑint amag¬
istro: non facile ꝓficient audientibꝰ. Ma¬
gis enim oꝑa suadent: qͣm u̾ba. Ideoq
Apłs ergoforma erit his: qui tenues
erant substantia implele. ut discẽnt li¬
lertatem suam ñ amittẽ. Uñ ⁊ salomõ.
Rato inquit inferes pedem atamicũ
tuũ. ne satiatus cui.: oderit te. Qͥ enim
frequent᷑ adalienam m̾sam ouenit ocio
deditus. adulecur necc̃e ẽ pascenti se
cum religio nr̃a ad libertatem hoĩes ad¬
plum uim. u iere. sic .N. faciendum do

Expanded text:
Non ideo, inquam, non accepimus, sed, ideo ut daremus nosmetipsos formam vobis ad imitandum nos, id est ut imitaremini nos, et otium dimitteretis. Ecce pro alia 208 causa hic, quam apud Corinthios abstinuit. Hic enim pro exemplo dando absttabatur et factis. Idonei enim magistri edocentur, tamen si negligi coeperint a magistro, non facile proficient audientibus. Magis enim opera suadent quam verba: ideoque ficiunt. Apostolus ergo forma erat his qui tenues erant substantia in plebe, ut discerent libertatem suam non amittere. Unde et Salomon: Raro, inquit, inferes pedem ad amicum tuum, ne satiatus tui oderit te . Qui enim frequenter ad alienam mensam convenerit otio deditus, aduletur necesse est pascenti se, cum religio nostra ad libertatem homines adplu
Abbreviated transcription (Latin):
scitis. Qi. uere non ambrilant se¬
cundum traditionem nr̃a. ipe .ix. sci¬
tis. quem ad modum oporteat uncta¬
non inquieci fiumꝰ int̾ uos. ut illi qͥ
aliena neg eñ otia curaut. uagantes
hae ⁊ illac. Neq gͣtis manducauimꝰ pa¬

Expanded text:
lant secundum traditionem nostram. Ipsi enim scitis quemadmodum oporteat imitanon inquietus fui inter vos, ut illi qui aliena negotia curant vagantes hac et illac. Nec gratis pan
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a ⁊ fide seruata inomnibꝰ ꝑsecu¬
tionibꝰ que sunt de loco ad locum:
& tribulationibꝰ .i. tormentis. Quaᷤᷤ
cribulationes ⁊ꝑsecutiones: sus¬
tinetis inexemplum iusti uidicii
dei. Idest que tribulationes osten¬
dunt: quid inuiditio futuro pa¬
cientibꝰ unferentibꝰ sit dandum.
Si enim cam seuere punit deus
peca inpenitentibꝰ. quid fatiet indi¬
ratis: Ideo dicit p̾ssuras uistoꝵ exẽ¬
plum eẽ iusti uiditii dei. ut intel¬
ligatur quod non patret unĩs
canqͣm sarmentis p̾cisis ad obusti¬
onem: qui non partit uistis ꝓpt̃
ꝑfitiendam purgationẽ. Unꝰ ptu
ait. Si initium a nob̾. quis ficũ et¬
it cis qui non credunt: & si iustus
iux salualutur peccator umpiꝰ ubi
parebunt: Sustinetis dico. ilro ut
digni habeamini .i. uit̾ alios głosi in
regno dĩ .i. inet̾na beatitudine uel
ineccłia p̾senti qͣm hic regit ⁊ideo dr̃

Expanded text:
vestra et fide, servata in omnibus persecuvestra et fide, servata in omnibus persecutionibus, quae sunt de loco ad locum, et tribulationibus, id est tormentis, quas tribulationes et persecutiones sustinetis in exemplum justi judicii Dei, id est quae tribulationes ostendunt, quid in judicio futuro patientibus et inferentibus sit dandum. Si enim tam severe punit Deus peccata in poenitentibus, quid faciet induratis? Ideo dicit pressuras justorum exemplum esse justi judicii Dei, ut intelligatur quod non parcet impiis tanquam sarmentis praecisis ad combustionem, qui non parcit justis propter perficiendam purgationem. Unde Petrus ait: Si initium a nobis, quis finis erit eis qui non credent? Et si justus vix salvabitur, peccator et impius ubi parebunt? Sustinetis, dico, ideo ut digni habeamini, id est inter alios gloriosi in regno Dei, id est aeterna beatitudine, vel in Ecclesia praesenti quam hic re
Abbreviated transcription (Latin):
Gtatia sit uob̾ ⁊ pix adeo pacre nt̃o: ⁊ do¬
agit gratias deo de bonis eorum. ne for¬
te de tanto bono quod exdeo habent ex¬
colłentur: tanqͣm ase ipsis halentes.
Quasi dicat. Q uod tenetis: tenece quia
bonum ẽ de quo semꝑ debemꝰ gͣs agere¬
deo. ⁊ nunqͣm soluete possumꝰ ut ddigñ
ẽ. Q hoc ẽ quod ait. frs semꝑ debemus
ꝓuob̾ gais agere deo: aquo ħ bona sũt.
non auob̾. Ugere dico. ita ut dig¬
num ẽ. quia ꝓmagnis bonis: mag¬
ne gratie agende sunt. Inde debemꝰ
cit magis ac magis: non decrescit
intribulationibus. E caritas uniꝰ¬
ciusq ur̃m: habundat in uos in¬
uicem. ut .s. ⁊ qui diligitur dili¬
gat alios. ⁊mutuis obsequiis ca
ritatem ostendat. Erescit dico: uta
ostoli qui non de paruo glouare¬
mur. in idest de uob glonapemur
ineccłiis dei. quibꝰ de uob̾ damꝰ
exemplum. Uidete ergo ne sitis ex¬
emplum defectus. De uob̃ gloria¬
mur dico. Uinaxime ꝓpatientia

Expanded text:
Gratia sit vobis et pax a Deo Patre nostro et DoGratia sit vobis et pax a Deo Patre nostro et Doagit gratias Deo de bonis eorum, ne forte de tanto bono eorum quod ex Deo habebant, extollerentur, tanquam a seipsis habentes. Quasi dicat: Quod tenetis tenete, quia bonum est; de quo debemus seDeo, et nunquam solvere possumus ut dignum est. Et hoc est quod ait: Fratres, semper debemus pro vobis gratias agere Deo, a quo haec bona sunt, non a vobis. Agere dico, ita ut dignum est, quia pro magnis bonis magnae gratiae agendae sunt. Inde debemus cit magis ac magis, non decrescit in tribulationibus. Et charitas uniuscujusque vestrum abundat in vos invicem, ut, scilicet et qui diligitur diligat alios, et mutuis obsequiis charitatem ostendat. Crescit, dico, et ostoli qui non de parvo gloriaremur, in, id est de vobis gloriemur in Ecclesiis Dei, quibus de vobis damus exemplum. Videte ne sitis exempla defectus. De vobis gloriamur, dico, et maxime pro patientia
Abbreviated transcription (Latin):
inaduentu eius resurgent pͥmi. deinde
nos qui uirumꝰ qui residui sumꝰ simł
rapiemur eum ilł: conturbati sunt. ni¬
iiumq ꝑterciti. putantes iucinum
eẽ diem domini. ⁊cunentes ne clamp¬
narentur eumdiabolo. ecqd tarde ad fi¬
dem uenientes unꝑfecti eẽnt. Ideoꝵ ħ
conꝑto: scͥpsit eis non inminere diem
ex pectantib: aliqua fraude illuderec.
Corrigit etiam aꝑtius uiquiecos. &
est inrtentio apłi in hac epła. bonos et
quietos ad patientiam monere. ⁊inqui¬
etos corrigere. ⁊ que obscure imp̾cedẽti
epłã dixerat: hic aliquatenus aꝑire.
Medus tał. Primum salutat. deinde gͣ¬
cias agit de bonis oꝑibꝰ. postea monet᷑
ad patientiam: ⁊constantiam. Inde as
obscura denuntiat. agens se abolitiõe
romani regni: ⁊de interfectione anti¬
.xp̃i. Circa finem uero: ut curiosos atq
ociosos corripiant. obsecrat. Premictit
quorum nomine scribitur hec: ⁊pͥma
xpõ. Ꝙ ante alia: salutant more solito.

Expanded text:
in adventu ejus resurgent primi; deinde nos qui vivimus, qui resuscitati sumus, simul rapiemur cum illis, conturbati sunt nimiumque perterriti, putantes vicinum esse diem Domini, et timentes ne damnarentur cum diabolo, eo quod tarde ad fidem venientes imperfecti essent. Ideoque hoc comperto scripsit eis non imminere diem exspectantibus aliqua fraude illuderet. Corrigit etiam asperius inquietos. Et est intentio Apostoli in hac Epistola bonos et quietos ad patientiam monere, et inquietos corrigere, et quae obscure in praecedenti Epistola dixerat hic aliquatenus aperire. Modus talis: primum salutat, deinde gratias agit de bonis eorum, postea monet ad patientiam et ad constantiam. Inde assobscura denuntiat, agens de abolitione Romani regni et de interfectione Antichristi; circa finem vero ut curiosos atque otiosos corripiant obsecrat. Praemittitquorum nomine scribitur haec et priChristo. Et ante alia salutat more solito: