comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dominando prȩsunt. exemplo suȩ
suꝑbiȩ subditos adimpietatem tra¬
hunt: aptȩ subiungit᷑ ui uocat
duces: impios.A diuam nanq pi¬
etatis ducerent: si subditoꝵ ocłis.
ueritatis exorbitat: & dum se in
prȩceps ruit̾ ad abrupta seqñtes
inuitat. Our ẽ. impius: qui ꝑtumo¬
ris exempla. uiam ostendit erroris.
Paulus dux impius eẽ metuebat:
cũ potestatis suȩ celsitudinem re¬
primebat: dicens. Nec querentes
abhominib glam. neq auobis.
neq abaliis: cum possimꝰ oneri ẽt.¬
ut xp̃i apłi: s facti sumꝰ paruuli in
medio ur̃m. Paruulus inmedio eo¬
rum factus fuerat: quia timebat.
ne si inter discipulos honorẽ suȩ
celsitudinis uendicaret: exempla
elationis ostenderet Timebat m¬
mirũ. nedũ ipse sib potestatẽ pa¬
pietatem sequentes duceret: qͥ pie¬
tatis officium suscepisset. Vnde ne¬
cesse ẽ utis. qui preest quȩ exem¬
pla subditis prebeat. sollerter atden¬
dat: & tantis se sciat uiuere: qͣntis

Expanded text:
dominando praesunt, exemplo suae superbiae subditos ad impietatem trahunt, apte subjungitur. Qui vocat duces impios. Ad viam namque pietatis ducerent, si subditorum oculiveritatis exorbitat; et dum ipse in praeceps ruit, ad abrupta sequentes invitat. Dux est impius, qui per tumoris exempla viam ostendit erroris. Paulus dux esse impietatis metuebat, cum potestatis suae celsitudinem reprimebat, dicens: Nec quaerentes ab hominibus gloriam, neque a vobis, neque ab aliis, cum possimus oneri e apostoli; sed facti sumus parvuli in medio vestrum . Parvulus in medio eorum fuerat factus, quia timebat ne si inter discipulos honorem suae celsitudinis vindicaret, exempla elationis ostenderet. Timebat nimirum ne dum sibi ipse potestatem papietatem sequentes duceret, qui pietatis officium suscepisset. Unde necesse est ut is qui praeest, quae exempla subditis praebeat solerter attendat, et tantis se sciat vivere, quantis
Abbreviated transcription (Latin):
beatus iob. exempla mundiciȩ
quȩ non acceperat. tradebat. Amul¬
ts autẽ nunc etiã post ꝓhibitio¬
nem di: carnis inmundicia ꝓpetrat᷑
Hinc gͦ colligendum ẽ: qͥa cum qͣn-¬
ta culpa nunc etiã post p̃ceptum in
grauib delinquitur: cum tanta lau¬
de. antea agratub abstinebat᷑. Qui
hoc siunquã fecerit: eandem culpã
uerti sibi expetit inpęnam: dicens.¬

Expanded text:
beatus Job exempla munditiae, quae non acceperat, tradebat. A multis autem nunc etiam post prohibitionem Dei carnis immunditia perpetratur. Hinc ergo colligendum est, cum tanta culpa nunc etiam post praeceptum in gravibus delinquitur, cum quanta laude antea a gravibus abstinebatur. Qui si hoc unquam fecerit, eamdem culpam verti sibi expetit in poenam, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
rumq: hoc qđ faciendo ñppendi¬
mus quã graue sit patiendo pensa¬
mus: eiusdem ium facinoris qđ se
pati si reus sit debere denuntiat:
exprimendo manifestat. dicens.
.x. ximã. Ignis ẽ usq adꝑditionem
deuorans: &omnia eradieans ge¬
nimina.Hoc inter peccatũ distat.
& crimen: qđd omne crimen. peccatũ ẽ:
ñ tamen omne peccatum. crimen. &
m hac uita. multi sine crimine: nullꝰ
uͦ. sine peccatis ẽẽ ualet. Unde. et pre¬
dicator sc̃s cum uirum dignũ gr̃a
sacerdotali describeret: nequaquã
dixit. siqͥs sine peccato: s siqͥs sine
crimine ẽ. Quis uͦ eẽ sine peccato ua¬
leat cum iohannes dicat: si dixerimꝰ¬

Expanded text:
rumque hoc quod faciendo non perpendimus quam grave sit, patiendo pensamus ejusdem vim facinoris quod se pati, si reus sit, debere denuntiat, exprimendo manifestat, dicens: xima; ignis est usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans genimina. 688 Hoc inter peccatum distat et crimen, quod omne crimen peccatum est, non tamen omne peccatum crimen est. Et in hac vita multi sine crimine, nullus vero esse sine peccatis valet. Unde et praedicator sanctus, cum virum dignum gratia sacerdotali describeret, nequaquam dixit: Si quis sine peccato; sed, Si quis sine crimine est . Quis vero esse sine peccato valeat, cum Jo
Abbreviated transcription (Latin):
sandum ẽ: ne aut hii qui p̃sunt.
exempla mali opis subiectis p̃be¬
ant. eorumq uitã suȩ gladio pͣ¬
uitatis extinguant: aut hii qui
alieno regimini subiacent. facile
iudicare audeant facta rectorum:
atq ꝑhoc qđ de his qui sibi p̃lati
sunt. murmurant. ñ humano. s
ei qͥ cuncta disponit chuino ordi¬
ni contradieant. Illis nanq dicit᷑
Oues meȩ his quȩ conculcata pe¬
dib urĩs fuerant. pascebantur:
& quȩ pedes ur̃i turbauerant hȩc
bibebant. Oues enĩ. turbata pedi¬
bus bibunt: cum subiecti. ea ad
exemplum uiuendi appetunt᷑ q̃.
p̃lati quiq. prauo oꝑe puertuis.
At contra: ap̃latis hii auchunt. Nos
enum quid sum: Nec contra nos
ẽ. murmur ur̃m: s contra dñm.
Qui enim contra suꝑpositam sib
potestatem murmurat: liquet.
qd illum redarguit: qui eandem
homini potestatẽ dedit. Tandem
beati iob plenas mystica uirtute
sententias.inquib contͣamicoꝵ
uerba respondit̾ deo largiente di¬
gessimus: nunc supest. ut ad

Expanded text:
sandum est, ne aut hi qui praesunt exempla mali operis subjectis praebeant, eorumque vitam suae gladio pravitatis exstinguant; aut hi qui alieno regimini subjacent, facile judicare audeant facta rectorum, atque per hoc quod de his qui sibi praelati sunt murmurant, non humano, sed ei qui cuncta disponit divino ordini contradicant. Illis namque dicitur: Oves meae his quae conculcata pedibus vestris fuerant pascebantur, et quae pedes vestri turbaverant, haec bibebant . Oves enim turbata pedibus bibunt cum subjecti ea ad exemplum vivendi appetunt quae praelati quique pravo opere pervertunt. At contra a praelatis hi audiunt: Nos enim quid sumus? Nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Dominum . Qui enim contra superpositam sibi potestatem murmurat, liquet quod illum redarguit qui eamdem homini potestatem dedit. Tandem beati Job plenas mystica virtute sententias, in quibus contra amicorum verba respondit, Deo largiente digessimus; nunc superest ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
dulitate uenerantur. Quib. Mui¬
no iudicio sȩpe contingit: ut ꝑ
hoc qd nequiter uiuunt: & illud
ꝑdant qđ salubriter credunt:
Incessanter nanq se prauis actio¬
nib polluunt: & suꝑ hoc. uin¬
dictam iusti iuchicii retribui pos¬
de diffidunt. Et sȩpe cum bene
uiuere negligunt: etiã ꝑseqñte
nullo. usq adpfidiã dilabuntu:
Nam qui imminere districtum iu¬
dicium non credunt: qui multȩ
se peccare suspicantur: qͦ pacto.
uel eẽ uel dici fideles possunt: E¬
dem quippe ꝑdidiese ẽ: incorrec¬
tis malis oꝑib. digna supplicii red¬
di posse non credere. Quia ergo di¬
gna fidei oꝑa reseruare contemp¬
corum destruendum uerba me¬
morant᷑: aquib scilicet dr. Ex in¬
anite. exinanite: quoadusq ad
fundamentum inea. Paulus qͥppe
destruentes. usq ad fundamentũ
irłm exmnaniunt: quando puersi
sp̃c̃ acorde fidelium. destructo priꝰ
ȩdificio boni oꝑis. soliditatem qͦ
ex hauriunt religionis. Sic̃ enim

Expanded text:
enerantur. Quibus divino judicio saepe contingit ut per hoc quod nequiter vivunt, et illud perdant quod salubriter credunt. Incessanter namque se pravis actionibus polluunt, et super hoc vindictam justi judicii retribui posse diffidunt; et saepe cum bene vivere negligunt, etiam persequente nullo usque ad perfidiam dilabuntur. Nam qui imminere districtum judicium non credunt, qui inulte se peccare suspicantur, quod pacto vel esse vel dici fideles possunt? Fidem quippe perdidisse, est incorrectis malis operibus digna supplicia reddi posse non credere. Quia ergo digna fidei opera servare contemcorum destruentium verba memorantur, a quibus scilicet dicitur: Exinanite, exinanite usque ad fundamentum in ea . Paulus quippe destruentes usque ad fundamentum Jerusalem exinaniunt, quando perversi spiritus a corde fidelium, destructo prius aedificio boni operis, soliditatem quoque exhauriunt religionis. Sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
mala faciunt. ut ad peccandum ite¬
rum. tenebris subsequentib inuol¬
uantur: ut eo iam lumen iusticiȩ
uidere ñ possint: quo illud & qͣn¬
do poterant uidere. nolucrunt. In
ipse tenebras inferat᷑ sed qđ obscu¬
ra corda peccantium. miscd̃iter ñ
illustret: ut hoc ipsum innocte cȩ¬
casse ᷤ sit̃. acecitatis tenebris lib̾are

Expanded text:
mala faciunt ut ad peccandum itemala faciunt ut ad peccandum iterum tenebris subsequentibus involvantur, ut eo jam lumen justitiae videre non possint, quo illud et quando poterant videre noluerunt. Indipse tenebras inferat, sed quod obscura corda peccantium misericorditer non illustret, ut hoc ipsum in nocte caecasse sit a caecitatis tenebris liberare
Abbreviated transcription (Latin):
inadulterio: latent̃ uirũ adultere.
ne adiucheium traheret᷑ occidit.
Hoc itaq adulteriũ. inter uoracita¬
tem & homicichum positũ. de illa
uidelicet nascens. hoc generans::
peccatũ ẽ: & pena. & causa peccati.
Peccatum ꝓfecto ẽ ꝑse ipsum. Pȩna
uͦ peccatiẽ: quia culpã uoracitatiᷤ
auxit.Causa autem peccati ẽ: qͥa
subsequens homicihũ etiã genuit.
Unum gͦidemq peccatũ. & pęna
p̃cedentis ẽ & causa culpȩ subseqñ
tis: qͥa & transacta dũ exaggerat.
dampnat: & adhuc subsequentia
quȩ dampnari debeant. seminat.
gitur. quia peccatis p̃cedentib cȩ¬
catur oculus cordis: ipsa cęcitas.
quȩ peccantis animam exante¬
acte culpȩ dampnatione confun¬
dit. merito nox uocatur:qͥa ꝑhanc.
oculis delinquentis. lumen ueri¬
tadis absconditur. Bene itaq dr:
nouit enĩ oꝑa eorum. & id̃circo in¬
ducet noctem. & conterent̃: qa ut¬
sepe dictum ẽ. p̃cedentia nimirũ

Expanded text:
in adulterio, latenter virum adulterae, in adulterio, latenter virum adulterae, ne ad judicium traheretur, occidit. Hoc itaque adulterium inter voracitatem et homicidium positum, de illa videlicet nascens, hoc generans, peccatum est et poena et causa peccati: peccatum profecto est per se ipsum, poena vero peccati est, quia culpam voracitatis auxit; causa autem peccati est quia subsequens etiam homicidium genuit. Unum ergo idemque peccatum et poena praecedentis, et causa culpae subsequentis est: quia et transacta dum exaggerat damnat, et adhuc subsequentia, quae damnari debeant, seminat. Igitur quia peccatis praecedentibus caecatur oculus cordis, ipsa caecitas quae peccantis animam ex anteactae culpae damnatione confundit, merito nox vocatur, quia per hanc ab oculis delinquentis lumen veritatis absconditur. Bene itaque dicitur: Novit enim opera eorum et idcirco inducit noctem et conterentur ; quisaepe dictum est, praecedentia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
adiunrit. Intempore. quo lapsus
fuent pes eorum. Eoce atrocissimu
illoꝵ facinora des cribuntur: Eta¬
men adultionis diem. adhuc su¬
sequens lapsus aspicitur: quo em
culpe cumulentur. Habent iam
quidem.unde feriri mereantur:
sed sustinetur tamen adhuc pec¬
catum crescere: ut peccantes por¬
Sit atrocior pęna cruciare. Iã mer¬
tur supplicium peccatũ. & causa
peccat: s expectatur adhuc. ut
augmnentum supplicii subroget
peccatũ & pęna peccati. Merumq
uͦ umnum idemq peccatũ. & pecca
di pena ẽ: & causa peccati. Qđ me¬
lius ostendimus:si res ipsas ad
medium deducamus. Effrenata
enim uentris ingluuies: inferuo¬
re luxuriȩ. plenitudinẽ carnis in¬
stigat. ꝑpetrata audem luxuria.
sȩpe aut piuno. atit homicidio li¬
git᷑ ne humanarũ legũ ultione pu¬
natur. Ponamus gͦ ante ocłos. qd
qͥdam uoracitatis sibi frena laxauii:
qua uoracitate suꝑatus. adulterii
facinus admisit. Dep̾hensus aut̃

Expanded text:
adjunxit: In tempore quo lapsus adjunxit: In tempore quo lapsus fuerit pes eorum. Ecce atrocissima illorum facinora describuntur, et tamen ad ultionis diem adhuc subsequens lapsus aspicitur, quo eorum culpae cumulentur? Habent jam quidem unde feriri mereantur; sed sustinetur tamen adhuc peccatum crescere, ut peccantes possit atrocior poena cruciare. Jam meretur supplicium peccatum et causa peccati, sed exspectatur adhuc, ut augmentum supplicii subroget peccatum et poena peccati. Plerumque vero unum idemque peccatum, et peccatum et poena est et causa peccati, quod melius ostendimus si res ipsas ad medium deducamus. Effrenata enim ventris ingluvies in fervore luxuriae plenitudinem carnis instigat: perpetrata autem luxuria saepe aut perjurio aut homicidio tegitur, ne humanarum legum ultione puniatur. Ponamus ergo ante oculos quod quidam voracitatis sibi frena laxavit, qua voracitate superatus, adulterii facinus admiserit; deprehensus autem
Abbreviated transcription (Latin):
sordib ẽ. sordescat adhiic. Hinc da¬
uid ait. Appone iniquitatẽ suꝑ
eodem psalmista dĩ: Inimissiones
ꝑangelos malos: iuã fȩc̃ semite
irȩ suȩ. Cor quippe dñs. priorib
meritis aggrauatum: iuste ꝑmit¬
dit etiam subsequentib malig¬
norum spirituũ ꝑsuasionib falli.
Qđ. dum dignȩ inculpa dahitur:
reatus eius. inpęna cumulat᷑. Un
cisse phibetur.latior ẽ enim uia:
do dilatare: ut qui illuminadi rec¬
de agere noluerunt: iuste cȩcat.
adhuc faciant. unde amplius
puniri mereantur. Hinc. ꝑmoy¬
sen d̃r. Nondum completa sunt
peccata amorreorum. Hinc peun¬
dem moysen: dñs dcit .Ex uinea
enim sodomoꝵ uits eoꝵ: & ꝓpa¬
go edrum. exgomoria. Uua eõrũ.
uua fellis: & botrus amantucins
Ipsis: furor draconum. uinũ eorim.
& furor aspidum insanabilis. son¬
ne hȩc congregata sunt apud me
&esignata inthesauris meis: In
die ultionis: reddã eis. Quã mutta
eoꝵ mala narrauit: & tam̃ ilico

Expanded text:
sordibus est sordescat . Hinc Dasordibus est sordescat . Hinc David ait: Appone iniquitatem supeeodem Psalmista dicitur: Immissiones per angelos malos: viam fecit semitae irae suae . Cor quippe Dominus prioribus meritis aggravatum juste permittit etiam subsequentibus malignorum spirituum persuasionibus falli; quod dum digne in culpa trahitur, reatus ejus in poena cumulatur, uncisse perhibetur, latior enim est via do dilatare. Ut qui illuminati agere recte noluerunt, juste caecati adhuc faciant, unde amplius puniri mereantur. Hinc per Moysen dicitur: Nondum completa sunt peccata Amorrhaeorum ; hinc per eumdem Moysen Deus dicit: Ex vinea enim Sodomorum vitis eorum et propago eorum ex Gomorrha; uva eorum uva fellis, et botrus amaritudinis ipsis: furor draconum vinum eorum, et furor aspidum insanabilis. Nonne haec congregata sunt apud me, et signata in thesauris meis? In die ultionis reddam eis . Quam multa eorum mala narravit? et tamen illico
Abbreviated transcription (Latin):
pter qđ tradidit illos ds indesicħa
cordis eor in inmundiciam: ut
contumeliis afficiant corꝑa sua
insemeipsis. Quia enm cognoscñ¬
tes đm. peccatum suꝑbiȩ intelligñ¬
do commiserunt: cȩcantur etiam.
ne intelligant quid committuñ.
Et qui intelligentiam suã sequi
nolunt inpeccato. & causa pecca¬
ti: &ipsum lumen intelligentiȩ
ꝑdant inpeccato & pena peccati.
Prioris gͦ peccati merito. peccatoꝵ
subsequengum fouea degitur: ut
qui malum sciens ꝑpetrat: dein¬
ceps iustȩ maliis etiam nesciens
cadat. Hoc quippe agitur. ut cul¬
plicia fiant peccantum. ipsa in¬
crementa uicioꝵ. Nam qͥa omp̃s
ds adpenitentiã tempꝰ indulget:
qd tamen humana malicia adusũ
suȩ miquitatis intorquet: nimi¬
rum iusto iudicio augerz culpa
ꝑmittt᷑ ut adferiendum. altius
quandoq eumuletur. Hinc enĩ
rursum: de quibdã paulus apls
dic̃. Ut impleant peccata sua sẽꝑ.
Hinc uoce angeli: adiohem dicit᷑
Qui nocet. noceat adhuc: & qui m

Expanded text:
tradidit illos Deus in desideria cordis eorum; in immunditiam, ut contumeliis afficiant corpora sua in semetipsis . Quia enim, cognoscentes Deum, peccatum superbiae intelligendo commiserunt, caecantur etiam, ne intelligant quid committunt. Et qui intelligentiam suam sequi nolunt in peccato et causa peccati, et ipsum lumen intelligentiae perdunt in peccato et poena peccati. Prioris ergo peccati merito peccatorum subsequentium fovea tegitur, ut qui malum sciens perpetrat, deinceps juste in aliis etiam nesciens cadat. Hoc quippe agitur, ut culplicia fiant peccantium ipsa incrementa vitiorum. Nam quia omnipotens Deus ad poententiam tempus indulget, quod tamen humana malitia ad usum suae iniquitatis intorquet, nimirum justo judicio augeri culpa permittitur, ut ad feriendum altius quandoque cumuletur. Hinc enim rursum de quibusdam Paulus apostolus dicit: Ut impleant peccata sua semper . Hinc voce angelica ad Joannem dicitur: Qui nocet noceat adhuc, et qui in
Abbreviated transcription (Latin):
nebant. Unde etiam de balaam
scriptum ẽ. Qui cadens: aꝑtos ba¬
bet oculos. Cadens quippe inpe¬
incontemplatione. Ita gͦ etiã oclt
apientes infide. & non uidentes
inope: intra eccłiam posit piaspe¬
cie: extra eccłiam inuenti sunt im¬
pia conuersatone. De quibz alias
scriptum ẽ Uidi impios sepultos:
qui etiam cum aduiuerent. in lo¬
co scõ erant: & laudabantur inci
enim. pestȩ ꝓpriȩ prauitatis obse¬
sos. sub xp̃iano nomine. ipsa ttan¬
quillitas eccłiastiçȩ pacis abscon¬
cdit: quos tamen. si leuis psecutio¬
nis aura pulsauerit: mox. extra
aream. uelut paleas tollit. Quidã
uideri fideles aspiciunt: & ꝓeo
qđ hĩc uocari alios cernunt. ipsi
non uideri fideles erubescunt:
s ẽẽ negligunt. qđ dici gloriant᷑.
Rem enim untutis intimȩ ad de¬
corem sumunt uisionis externȩ:
&qͥ ante suꝑnum iucdcẽ nudi.
conscientiȩ infidelitate consisit̃:
ante humanos oculos ꝓfessio¬
ne sua uerbotenus palliantur.¬

Expanded text:
rnebant. Unde etiam de Balaam rnebant. Unde etiam de Balaam scriptum est: Qui cadens apertos habet oculos . Cadens quippe in oin contemplatione. Ita ergo hi etiam oculos aperientes in fide, et non videntes in opere, intra Ecclesiam positi pia specie, extra Ecclesiam inventi sunt impia conversatione. De quibus alias bene scriptum est: Vidi impios sepultos, qui cum adviverent, in locenim peste propriae pravitatis obsessos sub Christiano nomine ipsa tranquillitas ecclesiasticae pacis abscondit. Quos tamen si levis persecutionis aura pulsaverit, mox extra aream velut paleas tollit. Vet. Xvideri fideles aspiciunt; et pro eo quod hoc vocari alios cernunt, ipsi non videri fideles erubescunt, sed esse negligunt quod dici gloriantur. Rem enim virtutis intimae ad decorem sumunt visionis externae; et qui ante supernum judicem nudi conscientiae infidelitate consistunt, ante humanos oculos professione sancta verbo tenus palliantur.
Abbreviated transcription (Latin):
& uidebis posteriora mea. ꝑlocũ
sen uero. multitudo ẽ plebis isrłi¬
ticȩ figurata: quȩ. dño interra prȩ¬
dicante non credidit. Ipsa gͦ inpe¬
da stetit. terga dñi tanseuntis a¬
spiciens: quia uidelicet post pas¬
dionem ascensionemq: dnĩcam.
intra eccł̃iam deducta. fidem xp̃i
ꝑciꝑe meruit: & cuius p̃sentiam
non uidit: eius posteriora cogno¬
uit. Dicatur gͦ dehis. quos intra
sc̃am ȩccłiam diuina ultio inuẽ¬
nit ininiquitatib ꝑdurantes: M¬
catur de his quorum uitã paulus
apłs notat. qui confitent᷑ se norse
deum. factis autem negant: quas
impios ꝑcussit eos in loco uiden¬
tium. Ibi quippe stabant: ubi d̃m
iuidere uidebant᷑. Ibi tenebras dile¬
xerunt: ubi lumen ueritatis aspi¬
citur. Et quamuis aptos habue¬
runt oculos infide: tenuerunt
tamen eos clausos moꝑe. Ynde.
bene & de iudea dicitur. Specu¬
latores eius. eȩci: quia uidelicet ñ
uidebant mope. qđ ꝓfecsione ce¬

Expanded text:
et videbis posteriora mea . » Multi et videbis posteriora mea . » Multi sen vero multitudo est plebis Israeliticae figurata, quae Domino in terra praedicante non credidit. Ipsa ergo in petra stetit, terga Domini transeuntis aspiciens, quia videlicet post passionem ascensionemque dominicam, intra Ecclesiam deducta, fidem Christi percipere meruit; et cujus praesentiam non vidit, ejus posteriora cognovit. Dicatur ergo de his, quos intra sanctam Ecclesiam divina ultio invenit in iniquitatibus perdurantes, dicatur de his quorum vitam Paulus apostolus notat, Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant : Quasi impios percussit eos in loco videntium. Ibi quippe stabant, ubi Deum videre videbantur. Ibi tenebras dilexerunt, ubi lumen veritatis aspicitur. Et quamvis apertos habuerunt oculos in fide, tenuerunt tamen eos clausos in opere. Unde bene et de Judaea dicitur: Speculatores ejus caeci , quia videlicet non videbant opere quod professione ce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsimilitudine. Prosimilitudine enĩ
qͣsi pomitur: sicut apłs dic̃. Quasi
tuistes: semꝑ autem gaudentes. ꝓ
ueritate autem ponitur: sic̃ ioħs
diffeit utrum ꝓsimilitudine an
ꝓueritate sit positum: quia quo¬
libet dicatur ordine: aꝑtȩ praua
maloꝵ uita signatur. Impios uͦ:
scnptura sacra ꝓpriȩ infideles ap
pellat. Hac nanq cdstantia. pecca¬
tores abimpiis discernuntur: qͥa
cum omnis impius sit peccator:
non tamen omnis peccator ẽ imprꝰ
Peccator enim dici. etiam qui infide
pius ẽ: potest. Unde ioħs ait. Sich¬
aerimus quia peccatum ñhabemꝰ:
ipsi nos seducimus. Impius uero
ꝓpriȩ d̃r: qui areligionis piecate
separatur. Detalib enr̃ ꝓpħa ait.¬
Non resurgunt impii miudicioꝰ. ⁊o¬
cus audem uidentium: sc̃a ȩccłia
uocatui: Impsa enĩ rectȩ consistit᷑.
ut lum̃ uerum qđ ds ẽ. uideat. Un¬
de. admoysen dr. Est locus penes
me: & stabis suꝑ petrã. cum trans¬
ierit mea maiestas. Et post pau¬
lulum. Auferam manum meam:

Expanded text:
. Pro similitudine enim quasi ponitur, sicut Apostolus dicit: « Quasi tristes, semper autem gaudentes . » Pro veritate autem ponitur, sicut Joandiffert utrum pro similitudine, an pro veritate sit positum, quia quolibet dicatur ordine, aperte prava malorum vita signatur. Impios vero Scriptura sacra proprie infideles apellat. Hac namque distantia peccatores ab impiis discernuntur, quia cum omnis impius sit peccator, non tamen omnis peccator est impius. Peccator enim dici etiam qui in fide pius est potest. Unde Joannes ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus . Impius vero proprie dicitur qui a religionis pietate separatur. De talibus enim p« Non resurgent impii in judicio . » Locus autem videntium sancta Ecclesia vocatur: in ipsa enim recte consistitur, ut lumen verum, quod Deus est, videatur. Unde ad Moysen dicitur: « Est locus penes me, et stabis supra petram cum transibit mea majestas . » Et post paululum: « Auferam manum meam,
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ uidelicet agit᷑ dispositione suꝑiꝰ
ordinataͥ s inferiꝰ. ũqͥtate ꝯfusa: ut et
p̃cedens culpa. sit causa subseqñtis:
rursũ culpa subsequens sit pena p̃¬
cedentiᷤ. Qd bene. ininfidelib et lubri¬
cis. paulꝰ quasi qͦddã semen erroris
aspererat: cum chcebat. Qui cũ co¬
gnorissent dñm: ñ sicut d̃m glo¬
nficauerunt. aut grãs egerunt: s

Expanded text:
Quod videlicet agitur dispositione superius Quod videlicet agitur dispositione superius ordinata, sed inferius iniquitate confusa, ut et praecedens culpa sit causa subsequentis, et rursum culpa subsequens sit poena praecedentis. Quod bene in infidelibus et lubricis Paulus quasi quoddam semen erroris aspexerat, cum dicebat: Qui cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt; s
Abbreviated transcription (Latin):
sum innocte iniquus conteritur.
cũ peccatoꝵ p̃cedentum confus¬
one dampnatur yeritatis lumen
ñ inuenit: & qđ demceps agers
debeat. non agnoscit.Omne qͥppe
peccatum. qđd tamen ciciꝰ peniten¬
do non tergitur. aut peccatum ẽ.
& causa peccati: aut peccatũ. & pe¬
na peccat: Peccatum nanq qđ pe¬
nitentia ñ diluit. ipso suo pondere.
mox adaliud trahit. Unde fit. ut
non solum peccatum sit: s peccatũ.
& causa peccati.Exillo quippe ui¬
cio. culpa subsequens oritur: ex qͦ
cȩca mens ducitur. ut peius & alia
ligetur. S peccatum. qđ expeccato
oritur:. non iã peccatũ tantũmꝰ. sed
peccatum ẽ & pȩna peccati: quia
iusto iudicio omp̃s ds cor peccan¬
dis subnubilat: ut prȩcedentis pec¬
cati merito etiã maliis eadat. Quẽ
enĩ liberare noluit: deserendo ꝑcus¬
sit. N gͦ immerito pȩna peccati dr̃:
qd̾ iusta desuꝑ irrogata cecitate ex
p̃cedentiᷤᷤ peccati ultione ꝑpetrat᷑.

Expanded text:
sum in nocte iniquus conteritur, sum in nocte iniquus conteritur, cum peccatorum praecedentium confusione damnatus, veritatis lumen non invenit, et quid deinceps agere debeat non agnoscit. Omne quippe peccatum quod tamen citius poenitendo non tegitur, aut peccatum est et causa peccati, aut peccatum et poena peccati. Peccatum namque quod poenitentia non diluit, ipso suo pondere mox ad aliud trahit. Unde fit, ut non solum peccatum sit, sed peccatum et causa peccati. Ex illo quippe vitio culpa subscaeca mens ducitur, ut pejus ex alio ligetur. Peccatum, quod ex peccato oritur, non jam peccatum tantummodo, sed peccatum est et poena peccati, quia justo judicio omnipotens Deus cor peccantis obnubilat, ut praecedentis peccati merito etiam in aliis cadat. Quem enim liberare noluit, deserendo percussit. Non ergo immerito poena peccati dicitur, quod justa desuper irrogata caecitate, ex praecedentis peccati ultione perpetratur.
Abbreviated transcription (Latin):
uidem. Cum peccata dñs uidet
et tamen manum aduindictam
ñ commouet: qͣsi clausã pharetrã
tenet s feriendo indicat qͣntum¬
ei innobis displicuit hoc qđ chu
uiuendo tolerauit. Sc̃a itaq electo¬
rum ȩccłia trbulationib p̃ssa: d¬
cat. Pharetram enĩ suã aꝑuit: & af¬
flixit me. Quȩ. adusariorum uocẽ
insolentes sustinens: dũ cernit. qđ ep
p̃dicatio ñ admittitur: quorundã
duriciã deserens. p̃dicationis suȩ ũ¬
ba moderatur. ꝑpendens &enĩ ꝑse¬
cutores suos adexhortationis uocẽ
detenores existere: magis eligitta¬
cere Cunq indignos qui audiam
conspicit: p̃dicationem suã. obduc¬
to silentio astringit. Unde aptȩ sub¬
iungit. E tfrenum posuit mos me¬

Expanded text:
videmus, cum peccata Dominus videt, videmus, cum peccata Dominus videt, et tamen manum ad vindictam non commovet: quasi clausam pharetram tenet, sed feriendo indicat qei in nobis displicuit hoc quod diu videndo toleravit. Sancta itaque electorum Ecclesia tribulationibus pressa dicat: Pharetram enim suam aperuit, et afflixit me. Quae adversariorum voces inpraedicatio non admittit, quorumdam duritiem deserens, praedicationis suae verba moderatur. Perpendens etenim persecutores suos ac exhortationi vocem deteriores existere, magis eligit tacere; cumque indignos qui audiunt conspicit, praedicationem suam obducto silentio astringit. Unde apte subjungitur: Et frenum posuit in os me
Abbreviated transcription (Latin):
scit. nec de aduersis deici:. nec de ꝓ¬
sꝑis głar. N ouit contia ꝓsꝑa mentẽ
suã indeiectione sterere: nouit con¬
tra aduersa. animũ ad spem fuꝑni
culminis exaltare. Scit bona sua
miscchȩ redemptoris: scit mala sua
iusticiȩ tribuere iudicis: qđ et bona.
illo largiente habeat: & aduersarioꝵ
mala. illo ꝑmittente. patiatur. Uñ.
& mox de dño subiungit: cicens.¬
Pharetram enĩ suã aꝑuit: & afflixit
me. Quid ꝑpharetram di: nisi oc¬
cultum consilium designatur:
Sagittã uͦ de pharetra dñs eicit: qñ
de occulto consilio aꝑtã sendenci¬
am emittit. Quia enĩ flagellatur
quisq cognoscimꝰ: s qua excau¬
sa flagellũ uemiat.ignoramus.
Cũ uͦ post flagella. uitȩ correc̾tio se¬
quitur: & ipsa consilii uirtꝰ aꝑit᷑
Pharethra gͥ clauisa ẽ: consilium oc¬
cultum. S aꝑta pharethra affli¬
gimur: qndo ꝑ id qđ post flagel¬
lum sequit᷑ qͦ consilio flagellam.

Expanded text:
scit nec de adversis dejici, nec de scit nec de adversis dejici, nec de  novit contra prospera mentem suam in dejectione sternere, novit contra adversa animum ad spem superni culminis exaltare; scit bona sua misericordiae Redemptoris, scit mala sua justitiae tribuere judicis; quod et bona illo largiente habeat, et mala illo permittente patiatur. Unde et mox de Domino subjungit, dicensPharetram enim suam aperuit, et afflixit me . » Quid per pharetram Dei, nisi occultum consilium designatur. Sagittam vero de pharetra Dominus ejicit, quando de occulto judicii consilio apertam sententiam emittit. Quod enim flagellatur quisque, cognoscimus, sed ex qua causa flagellum veniat ignoramus? Cum vero post flagella vitae correctio sequitur, etiam ipsa consilii virtus aperitur. Pharetra igitur clausa est consilium occultum, sed aperta pharetra affligimur, quando per id quod post flagellum sequitur, quo consilio flagellamur
Abbreviated transcription (Latin):
eis similitudinem maledictionis
sumunt. Quo enĩ transitoriã mor¬
tẽ uident. s ꝑmanentẽ uitã ñ ui¬
dent: tantomagis deridendo ma¬
la p̃sentia fugiunt: qͣnto ꝑintellec¬
tum intrinsecus adbona ꝑma¬
nentia ñ ꝑtingunt. S ea quȩ sub¬
iuncta sunt. qͥa obscuriorib sen¬
tenciis implicita non sunt: debe¬
mus sub breuitate transcurrere:
ut adea inquib laborandũ est
ualeam cicius ꝑuenire . Sequitur.¬
Abhominantur me. & longe fugi¬
unt ame: & faciẽ meã conspuere
ñuerentur. Longe ascã ȩccłia fu¬
giunt om̃s iniqui : ñ passib gres¬
suum: s qualitatib morum. Lon¬
ge fugiunt:. ñ loco. s merito: dũ
crescente suꝑbia. aꝑta eã expro¬
bratione contempnunt. Paciem
namq eiꝰ conspuere ẽ: ñ tantũ
inabsente bonis detrahere: sed
futare. Qͦs tunc praui. dũ aꝑtȩ ir¬
ridendo despiciunt: in eorũ con¬
tumeliis. fluxa uerba qͣsi deflu

Expanded text:
eis similitudinem maledictionis eis similitudinem maledictionis sumunt. Qui enim transitoriam mortem vident, sed permanentem vitam non vident: tanto magis deridendo mala praesentia fugiunt, quanto per intellectum intrinsecus ad bona permanentia non pertingunt. Sed ea quae subjuncta sunt, quia obscurioribus sententiis 658 implicata non sunt, debemus sub brevitate transcurrere, ut ad ea in quibus laborandum est valeamus citius pervenire. SequiturAbominantur me, et longe fugiunt a me, et faciem meam conspuere non verentur. - Longe a sancta Eccgiunt omnes iniqui non passibus gresuum, sed qualitatibus morum; longe fugiunt non loco, sed merito; dum, crescente superbia, aperta eam exprobratione contemnunt. Faciem namque ejus conspuere est non tantum in absentia bonis detrahere, sed futare. Quos tunc pravi dum aperte irridendo despiciunt, in eorum contumeliis fluxa verba quasi deflue
Abbreviated transcription (Latin):
interra penitꝰ ñ parentes: qͥa et si il¬
ios sp̃e tenꝰ eccłia tenuit: eos tam̃
intra illã. eonchtor qͣsi ñuicdit quoᷤ
ignorauit. Qui. tranquillitatis tẽ¬
pore. ic cuco fidem uerbotenus te¬
nent: quia eandẽ fidẽ florere gene¬
raliter uident. S cum repentina
contra illam ꝓcella aduersitatis
oboritur: mox abea. negatione
publica dsiunguntur: & quicqͥd
pnus qͣsi uenerantes tenuerant:
contͣhoc. postmodum deriden¬
tes pugnant. Unde et aptȩ subdr̃.¬
factus sũ eis ꝓuerbium. Quib ui¬
delicet uerbis illud sc̃e eccłie tempꝰ
exprimitur: quo. publicȩ areꝓbis¬
irridetur: qͣndo iniqͥs crescentib in
obꝓbrium fides: & uentas erit in
erimine. lanto quippe despectior
unus quisq erit: qͣnto iustior esse
potuerit. Tanto abhominabilis:
qͣnto laudabilis. Scã itaq electoꝵ
eccłia afflictionis tempore ꝓuer¬
bium prauis esficitur: qͥa cũ bonõ
mori ꝑtormenta conspiciunt: ab

Expanded text:
in terra penitus non parentes, quia etsi ilin terra penitus non parentes, quia etsi illos specie tenus Ecclesia tenuit, eos tamen intra illam conditor quasi non vidit quos ignoravit. Qui tranquillitatis tempore idcirco fidem verbo tenus tenent, quia eamdem fidem florere generaliter vident. Sed cum repentina contra illam procella adversitatis oboritur, mox ab ea negatione publica disjunguntur, et quidquid prius quasi venerantes tenuerant, contra hoc postmodum deridentes pugnant. Unde apte subdfactus sum eis proverbium. - Quibus videlicet versibus, illud sanctae Ecclesiae tempus exprimitur, quod publice a reirridetur, quando iniquis crescentibus, in opprobrium fides, et veritas erit in crimen. Tanto quippe despectior unusquisque erit, quanto justior esse potuerit; tanto abominabilis, quanto laudabilis. Sancta itaque electorum Ecclesia afflictionis tempore proverbium praviper tormenta conspiciunt, ab
Abbreviated transcription (Latin):
de signatũ ẽ. De qua. cũ dñs dicẽt
qͥs me detigit: petrus ratiocnan¬
do respondit. Iurbȩ de compͥmũt
& affligunt: & dicis. qͥs me tetigit:
S audire causas uerȩ rationis m¬
ruit: cum ei dñs dixit Tetigit me
aliqͥs. Nã ego noui uirtutẽ de me
exisse. Ecce turbȩ p̃mebant dnm̃:
sedtamen sola tetigit quȩ humi¬
liter adeum uenit: qͥa nimirum
multi etiã inscã eccłia reꝓbi. ue¬
ritatem cognoscendo premuns:
qͣm beneuiuendo tangere negli¬
gunt. Premunt. etlonge sunt:
qͥa duinam noticiã ꝓfessionib
secͥuntur. morib fugiunt. ẜmũt
inquam: s longe sunt:qͥa eidem
fidei. qͣm loquendo astruunt:a¬
gendo contradicunt. Sic̃ gͦ hoc
testimonio docemur. qͥa ñnulli
dñm tangendo ñtangunt: ita
nonnull ñ uident᷑ a dño. &̃ cum
uidentur: qͥa occultis erꝰ obtutib.
& addampnationis ep suppliciũ
apparent: & ad electionis meri¬
tum ñ apparent. Dicat gͦ rectȩ. &

Expanded text:
te signatum est, de qua cum Dominus diceret: te signatum est, de qua cum Dominus diceret: Quis me tetigit ? Petrus ratiocinando respondit: Turbae te comprimunt et affligunt, et dicis: Quis me tetigit? Sed audire causas verae rationis meruit, cum ei Dominus dixit: Tetigit me aliquis, nam et ego novi virtutem exisse de me. Ecce turbae premebant Dominum, sed tamen sola tetigit quae ad illum humiliter venit, quia nimirum multi etiam in sancta Ecclesia reprobi veritatem cognoscendo premunt, quam bene vivendo tangere negligunt. Premunt, et longe sunt, quia divinam notitiam professionibus sequuntur, moribus fugiunt. Premunt, inquam, sed longe sunt, quia eidem fidei, quam loquendo astruunt, agendo contradicunt. Sicut ergo hoc testimonio docemur quia nonnulli Dominum tangendo non tangunt, ita nonnulli non videntur a Domino etiam cum videntur, quia occultis ejus obtutibus et ad damnationis supplicium apparent, et ad electionis meritum non apparent. Dicatur igitur recte: Et
Abbreviated transcription (Latin):
nulli sunt mȩccłia .qui dũ abiec¬
doni se prauoꝵ oꝑum subdunt᷑
huino conspecꝰtui not non sunt.
Quib. & quandoq dicendũ ẽ. Am̃
dico uob̃: nescio uos. Esse gͦ int̾ra.
et apparere ẽ: infide recta. ꝑuirtu¬
dem oꝑis. nobilitatẽ mentis osten¬
dere. Esse uͦ interra. & penitus non
apparere ẽ: in ȩccłia quidẽ fide con¬
sistere: s nichil dignũ fidei. in
oꝑe demonstrare. Hi itaq intra
scãm ȩccłiam. chuinitatis ocłis
& uidentur.ꝑuidieium: ettamen
ea quȩ confitendo denent᷑.: uiuen
doñexhibent. De qͥb. paulus apls¬
dicit Confitent᷑ se nosse dm̃: fac¬
tis autem negant. Hi. in sc̃a ȩcde¬
sia fidẽ quã tenere se asserunt p̃¬
munt potius quã uenerantur:
dũ sua magis illiꝰ nomine qͣm ep
adipisci lucra concupiscunt. flec
tis oꝑib eurant: adauctoris sui
noticiã. etiã int̾ reꝓboꝵ tumult̾
apꝓpinquant. Qđ benȩ ineugłio:
muliere sanguinis fluxu laboran¬

Expanded text:
nulli in Ecclesia qui dum se abjectioni pravorum operum subdunt, divino conspectui noti non sunt. Quibus et quandoque dicendum est: Amen dico vobis, nescio vos . Esse ergo in terra et apparere, 657 est in fide recta per virtutem operis nobilitatem mentis ostendere. Esse vero in terra et penitus non apparere, et in Ecclesia quidem fide consistere, sed nil dignum fidei in opere demonstrare. Hi itaque intra sanctam Ecclesiam divinitatis oculis et videntur per judicium, et tamen ea quae confitendo tenent, vivendo non exhibent. De quibus Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hi in sancta Ecclesia fidem quam tenere se asserunt premunt potius quam venerantur, dum sua magis illius nomine quam ejus adipisci lucra concupiscunt. Vet.tis operibus curant, ad auctoris sui notitiam etiam inter reproborum tumultus appropinquant. Quod bene in Evangelio muliere sanguinis fluxu laboran
Abbreviated transcription (Latin):
deserere: et qͥd in ȩternitate nobiliꝰ.
qͣm cum deo iudices uenire: Hoꝵs
scilicet uidicum nobilitas. salomo¬
ne attestante. memoratur: cũ hoc
qd iã p̃fatus sum dr. Nobilis ĩpor¬
tis uir eius: quando sederit cum se¬
natorib terrȩ. Yalde quippe nobi
les considerat: qͦs senatores uocat.
Hanc inse nobilitatem paulus aspe¬
xerat: cum cognationi conchitoris
ꝑsp̃m iunctus. dicebat. Genus gͥ
cum simus dr̃ñ debemꝰ estimare
auro. aut argento. aut lapidi scul¬
turȩ artis &cogitationis hominis.
& adoptiuȩ recreati. Tanto gͦ ad hãc
nobilitatem quisq erigitur: qͣnto
ꝑacceptam imaginẽ adsimilitudi¬
nem illi eximitatione renouatur.
At contra. sunt stult & ignobiles: qͥ.
dum suꝑnam sapientiam semet¬
ipsos sequentes. fugiunt: insua igno¬
rantia. qͣsi mabiecta ꝓlis uilitate so¬
piuntur. Quo em̃ id ad qđ condit
sunt ñ intelligunt: eo etiã cognatio¬
dionem acceptȩ ꝑimaginẽ genero¬

Expanded text:
deserere? Et quid in aeternitate nobilius deserere? Et quid in aeternitate nobilius quam cum Deo judices venire? Horum scilicet judicum nobilitas Salomone attestante memoratur, cum hoc quod jam praefatus sum dicitur: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus tles considerat, quos senatores vocat. Hanc in se nobilitatem Paulus aspexerat, cum cognitioni Conditoris per Spiritum junctus dicebat: Genus igitur cum simus Dei, non debemus aestimare auro, vel argento, aut lapidi sculpturae artis, et cognitionis hominis et adoptive recreati. Tanto ergo ad hanc nobilitatem quisque erigitur, quanto per acceptam imaginem ad similitudinem illius ex imitatione renovatur. At contra sunt stulti et ignobiles, qui supernam sapientiam semetipsos sequentes fugiunt, in sua ignorantia, quasi in abjectae prolis vilitate sopiuntur: qui quo id ad quod conditi sunt non intelligunt, eo etiam cognationem acceptae per imaginem genero
Abbreviated transcription (Latin):
luptatib laboriosa hui uitȩ itine¬
ra.etiã lacrimis plena concupisct̃.
Contempnunt habere ubi
spiritaliter gaudeant: & desideran¬
der appetũnt ubi & carnaliter ge¬
mant.Horum itãq uecordiam. ue¬
ridica iob uoce rep̃hendat: quia ni¬
mirum ꝑuerso itdicio. turbata tͣn-¬
quillis: dura lenib: asꝑa mitibtͣn¬
sitoria et̾nis: suspecta securis ante¬
ponunt. hoꝵ uecorhiȩ. sc̃a eccł̃ia
recordetur. cũ seuis extrinsetus ad¬
uersitatib p̃mitur: qͦs intra se uelut
fideles continuit. s eoꝵ uitã aduer¬
santem fidei chu tolerauit: et cheat.
Qui inter huiuscemodi letabantur.
&ẽe subsentib. delicias computa¬
bant. Qui nimirũ mala quȩ agunt:

Expanded text:
luptatibus laboriosa hujus vitae itineluptatibus laboriosa hujus vitae itinera, etiam lacrymis plena, concupiscunt; contemnunt habere ubi spiritualiter gaudeant, et desideranter appetunt, ubi et carnaliter gemant. Horum itaque vecordiam veridica voce Job reprehendat, quia nimirum perverso judicio, perturbata tranquillis, dura lenibus, aspera mitibus, transitoria aeternis, suspecta securis anteponunt. Horum vecordiae sancta Ecclesia recordetur, cum saevis extrinsecus adversitatibus premitur, quos intra se velut fideles continuit, sed eorum vitam adversantem fidei diu toleravit, et dicat: Qui inter hujuscemodi laetabantur, et esse sub sentibus delicias computabant, quia nimirum mala quae agunt
Abbreviated transcription (Latin):
blanda spintalit̃ gaudet̃. Plus acer¬
bitade fatigationis: quã quieqs
dulcedine pascit᷑ Qd̃ aptȩ insemet¬
ipso nob̾ isrłiticus ppłs ostendit.
qui dum refectionem mannȩ de¬
suꝑ ꝑciꝑet: ab egypto ollas car¬
nium. pepones. porros. cepas q
concupiuit. Quid enĩ signat᷑ in man¬
na: nͥ esca gr̃e suaue sapiens. adrefec-¬
tionem interioris uitȩ. bene uacan¬
tib desuꝑ data: Et qͥd pollas car¬
mum: nͥ carnalia oꝑa. uir tribula
tionũ laborib qͣsi ignib excoquen¬
da: Quid ꝑpepones: nͥ t̾rene dulce¬
dines: Quid ꝑporros. ac cȩpas ex¬
primitur quȩ plerũq qͥ comedunt.
lacrimas emittunt: nͥ difficultas
uitȩ p̃sentis. quȩ adilectorib suis.
& ñ sine luctu agitur. & tamen cũ
lacrmis amat᷑ Manna gͥ deseren¬
tes.cũ peponib ac carnib. porros
cȩpasq quesierunt: qͥa uidelicet ꝑ¬
uersȩ mentes. dulcia ꝑgrãm quieqs
dona despiciunt: & ꝓcarnalib uo¬

Expanded text:
blanda spiritualiter gaudet, plus acerblanda spiritualiter gaudet, plus acerbitate fatigationis quam quietis dulcedine pascitur. Quod aperte in semetipso nobis Israeliticus populus ostendit , qui dum refectionem mannae desuper perciperet, ab Aegypto ollas carnium, pepones, porros, cepasque concupivit. Quid enim signatur in manna, nisi esca gratiae, suave sapiens, ad refectionem interioris vitae bene vacantibus desuper data? Et quid per ollas carnium, nisi carnalia opera, vix tionum laboribus, quasi ignibus excoquenda? Quid per pepones, nisi terrenae dulcedines? Quid per porros ac caepas exprimitur, quae plerumque qui comedunt, lacrymas emittunt, nisi difficultas vitae praesentis, quae a dilectoribus suis et non sine luctu agitur, et tamen cum lacrymis amatur? Manna igitur deserentes, cum peponibus ac carnibus porros cepasque quaesierunt, quia videlicet perversae mentes dulcia per gratiam quietis dona despiciunt, et pro carnalibus vo
Abbreviated transcription (Latin):
eqam si liceat. Qd uidelicet iugũ.
dñs adiscipuloꝵ ceruice soluebat:
cum dicebat. Attendite uob̃̾: ne
ris huius uitȩ: & supueniat in
uos repentina dies illa. Etrursus.
Uenite adie om̃s qͥ laboratis &one¬
rati estis: & ego uos reficiã. Tolli¬
te iugum meũ suꝑ uos: & hscite¬
ame quia mitis sũ. & humilis cor¬
de. Quid ẽ. enĩ dño mitem se niina¬
gisterio atq humilem dicere: nisi
relictis exercendȩ elationis diffictil¬
tatib. plenȩ quedã bene uiuendi
itinera demonstrare: S qͥa prauoꝵ
mentes. plus pasꝑa elationis. qͣm
ꝑblanda humilitatis ac mansue¬
tudinis delect̾antur: ẽẽ subsentib.
delicias deputant.Dura enĩ ꝓa
more scłi. qͣsi quȩdã mollia ac dde¬
lectabilia ferre. parati sunt: dũ in
hac uita. rerum culmina app̃hen
mundi laborib imꝑat: sc̃ȩ quie¬
ts dulcechnẽ ꝑsuadet: &
tamen uesana iniquoꝵ mens ꝓl̃
se assequi asꝑa carnalit̃ qͣm tenere

Expanded text:
etiam si liceat. Quod videlicet jugum etiam si liceat. Quod videlicet jugum Dominus a discipulorum cervice solvebat, cum dixit: Attendite vobis, neris hujus vitae; et superveniat in vos repentina dies illa. Et rursum: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos. Tollite jugum meum sua me, quia mitis sum et humilis corde . Quid est enim Domino mitem se in magisterio atque humilem dicere, nisi relictis exercendae elationis difficultatibus plana quaedam bene vivendi itinera demonstrare? Sed quia pravorum mentes plus per aspera elationis quam per blanda humilitatis ac mansuetudinis delectantur, esse sub sentibus delicias deputant. Dura enim prae amore saeculi quasi quaedam mollia ac delectabilia ferre parati sunt, dum in hac vita rerum culmina apprehenmundi laboribus imperat, sanctae quietis dulcedinem persuadet; et tamen vaesana iniquorum mens plus se assequi aspera carnaliter quam tenere
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia. quȩ uerba sua semꝑ ꝑcarita¬
tem exerit. ea etiã nonnunquam
excaritate restringit: ieat. Fre¬
num posuit inos meum. Ac si
aꝑtȩ fateatur: dicens. Quia inqui¬
busdam ꝓuectũ ñuidi p̃dcatio¬
nisͥ: ab eis impetum temꝑaui: ut
uitam meã saltim ꝑpatientiam
discerent: cũ uerba mea admittere
ꝑoblatã p̃dhicationẽ nollent. S plus

Expanded text:
Ecclesia, quae verba sua semper per charitaEcclesia, quae verba sua semper per charitatem exerit, ea etiam nonnunquam ex charitate restringit, dicat: Frenum posuit in os meum. Ac si aperte fateatur, dicens: Quia in quibusdam provectum non vidi praedicationis, ab eis impetum temperavi, ut vitam meam saltem per patientiam discerent, cum verba mea admittere per oblatam praedicationem nollent.
Abbreviated transcription (Latin):
conuertimur ad gentes. Prenum
terra aliena: Frenũ poni etiã pau¬
lus admonuit: qui discipulo pre¬
cepit. dicens. Hereticũ. post pͥmã
de sed̃am correctionem deusta:
sciens qͥa subuersus ẽ qui esmocdẽ:
& delinquit ꝓprio iudicio condem¬
pnatus. Scĩ qͥppe doctores plerũq
alta considãtione resistentiũ corda
conspiciunt: & dũ ea derelicta di¬
uinitus uident. afflicti gem̃tesq
conticescunt. An ñ aliquando fre¬
num salomon doctorib imponit.
qͥ dic̃: noli arguere derisorẽ ne õde¬
rit te:S si abincrepatione ideo re¬
ticemus. qͥa contra nos insurgere
derisoris odia formidam᷑: ñ iam
lucra cłi. s nr̃a querimꝰ. Qua inre
sciendum ẽ: qd nonnunqͣm cum
redarguuntur piaui deceriores ex¬
istunt. Ipsis gͦ et non nob̃ parcimꝰ:
si abeorũ redargutione peorum
amore cessamus.Unde. necesse ẽ
ut aliquando doleremꝰ tacendo
qđ sunt: quatinus innobis discãt
uidendo qđ non sunt. Quia gͥ sc̃a

Expanded text:
convertimur ad gentes . Frenum um Domini in terra aliena ? Frenum poni etiam Paulus admonuit, qui discipulo praecepit, dicens: Haereticum post primam et secundam correptionem devita, sciens quia subversuondemnatus . Sancti quippe doctores 659 plerumque alta consideratione resistentium corda conspiciunt, et dum ea derelicta divinitus vident, afflicti gementesque conticescunt. An non aliquando frenum Salomon doctoribus imponit, qui dicit: Noli arguere derisorem, ne oderit te . Sed si ab increpatione idcirco reticemus, quia contra nos insurgere derisoris odia formidamus, non jam lucra Dei, sed nostra quaerimus. Qua in re sciendum est quod nonnunquam cum redarguuntur pravi, deteriores existunt. Ipsis ergo et non nobis parcimus, si ab eorum redargutione pro eorum amore cessamus. Unde necesse est ut aliquando toleremus tacendo quod sunt, quatenus in nobis discant bene vivendo quod non sunt. Quia igitur sancta
Abbreviated transcription (Latin):
guedinem lamentationis ad mo
humanus animꝰ ꝓprium: quod
mox ut inculpã labitur: asui ad¬
huc longius cognitione separat᷑
Hoc ipsum nanq malũ qđ agit:
menti se obicẽ ante ocłm rationiᷤ
interserit. Vnde fit: ut anima pͥꝰ
uoluntariis tenebris obsessa: pꝰ¬
modum bonũ iã nec qđ querat.
agnoscat. Qͣnͣto enĩ magis maliᷤ
adheret tanto minus intelligit
bona quȩ ꝑdit. Iur quippe ue¬
ntatis. qͥa subtiliter repborum
culpas examinat: qͦ habita negli¬
gitur: eo ꝑmittit districtiꝰ iudicãs.
ut nec amissa requirat᷑. Et cũ ab ac¬
du repellitur. fugit asensu: ut cuiꝰ
qͣsi facies inope contempnitur:
erꝰ precordationẽ iam nec terga ui¬
deantur. Hinc itaq ẽ: qd reꝓbi
subiecti flendis scelerib gaudẽt:
de quib. ꝑsalomonem dr̃. Quile¬
tantur cũ malefecernt: & exul¬
tant mreb pessimis. Hinc ẽ qđ
lacrimarũ causas tripudiantes
ꝑagunt: hinc ẽ qd mortis suȩ ne¬

Expanded text:
guedinem lamentationis admoveguedinem lamentationis admovehumanus animus proprium, quod mox ut in culpam labitur, a sui adhuc longius cognitione separetur. Hoc ipsum namque malum quod agit menti se obicem ante oculum rationis interserit. Unde fit ut anima prius voluntariis tenebris obsessa postmodum bonum jam nec quod quaerat agnoscat. Quanto enim magis malis adhaeret, tanto minus intelligit bona quae perdit. Lux quippe veritatis quia subtiliter reproborum culpas examinat, quo habita negligitur, eo permittit districtius judicans, ut nec amissa requiratur; et cum ab actu repellitur, fugit a sensu, ut cujus quasi facies in opere contemnitur, ejus per recordationem jam nec terga videantur. Hinc itaque est quod reprobi subjecti flendis sceleribus gaudent, de quibus per Salomonem dicitur: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Hinc est quod lacrymarum causas tripudiantes peragunt; hinc est quod mortis suae ne
Abbreviated transcription (Latin):
re mundi aliqua student licita atq
honesta agere: q̃si planũ insuꝑfi¬
ciȩ pedem ponunt. S repente peᷤᷤ
adima labit᷑: qͥa eoꝵ actio. dũ plu¬
ra semꝑ appetit: usq adiniqua.
et illicita descendit. Cum gͦ scã ec¬
cłia. huius temporis contraria to¬
lerat: aduitã carnalum. qͦs aduer¬
sos sibi etiam inꝓsꝑis sustinuit.
ꝑmemoriã recurrat: & quorum
merito hec patiatur agnoscat.
dicens. Indesertis habitabant tor¬
glaream. Quia enim patrũ doctna
destituti sunt. indesertis torrentiũ.
quia moccuitis cogitationib sede¬
gunt. incauernis terrȩ. Q uia uͦ m
presentis scłi mobilitate. intentio¬
nẽ suã figere appetunt: suꝑ gla¬
ream habitare referuntur.S ut¬
nã tales. quia peccata impugnare
nolunt temptantia: flendo ter¬
gerent uł commissa. Utinã mala
sua saltim ꝑpetrata cognosceren:
atq sterili ficulneȩ cophinũ ster¬
coris. idest infructuosȩ menti pin¬

Expanded text:
re mundi aliqua student licita atque re mundi aliqua student licita atque honesta agere, quasi planum in superficie pedem ponunt; sed repente pes ad ima labitur, quia eorum actio dum plura semper appetit, usque ad iniqua et illicita descendit. Cum ergo sancta Ecclesia hujus temporis contraria tolerat, ad vitam carnalium, quos adversarios sibi etiam in prosperis sustinuit, per memoriam recurrat, et quorum meritis haec patiatur agnoscat, dicens: In desertis habitabant torglaream. Quia enim patrum doctrina destituti sunt, in desertis torrentium, quia in occultis se cogitationibus tegunt, in cavernis terrae, quia vero in praesentis saeculi mobilitate intentionem suam figere appetunt, super glaream habitare referuntur. Sed utinam tales, quia peccata nolunt impugnare tentantia, flendo tergerent vel commissa! utinam mala sua saltem perpetrata cognoscerent, atque sterili ficulneae cophinum stercoris, id est infructuosae menti pin