comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
litatis tollat: & iam sapientia ẽe̾ nequeat.
quȩ & si uirtute locutionis fulgeat. elatio¬
nis tam̃ uelamine cor loquentis obscurat.
Bona senĩ sũma sũma st̃. spes. fides. caritas:
quȩ cũ ueracit̾ habentur. in medio infle-¬
cti ñ possunt. Bona autẽ sunt media. ꝓphe¬
tia: doctrina: curationũ uirtus. & cȩtera.
quȩ ita inter utrũq sunt posita. ut aliqͥn¬
do ꝑ hȩc sola. et̃na patria. aliqͥndo uͦ gła
terrena requirat᷑. Medias gͦ has uirtutes
dicimus: qͦs ad quoscũq mens appetit in-¬
clinamus: quib ꝑceptis ita uti animꝰ sicut
terrenis diuitiis potest. Per terrenas nãq
diuitias alii in głȩ ostentatione suꝑbiuñ.
alii erga ꝓximoꝵ indigentiã ministeria
pietatis oꝑant᷑. Cũ ꝑ doctrinam gͥ atq
ꝓphetiam laus exterior quęrit᷑: quasi ꝑ
corporales diuitias terrenȩ głȩ culm̃ am¬
bitur. Cum uͦ doctrina atq ꝓphetia lu¬

Expanded text:
litatis tollat, et jam sapientia esse nequeat. litatis tollat, et jam sapientia esse nequeat. Quae etsi virtute locutionis fulgeat, elationis tamen velamine cor loquentis obscurat. Bona enim summa sunt, fides, spes, charitas. Quae cum veraciter habentur, in malum inflecti non possunt. Bona autem sunt media, prophetia, doctrina, curationum virtus, et caetera , quae ita inter utrumque sunt posita, ut aliquando per haec sola aeterna patria, aliquando vero gloria terrena requiratur. Medias ergo has virtutes dicimus, quas ad quodcunque mens appetit inclinamus. Quibus perceptis ita uti animus sicut terrenis divitiis potest. Per terrenas namque divitias alii in gloriae ostentatione superbiunt, alii erga proximorum indigentiam ministeria pietatis operantur. Cum per doctrinam igitur atque prophetiam laus exterior quaeritur, quasi per corporales divitias terrenae gloriae culmen ambitur. Cum vero doctrina atque prophetia lu
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc loco helyu uiros eos qui ad intelligentiã
st̃ fortes appellat. Et notandũ qͦd ñ ait. &
non audebunt contemplari sapientes: s
qui sibi uident᷑ e̾e̾ sapientes. Quib uide-¬
lic& uerbis peritos quidẽ s arrogantes
insinuat. Helyu gͦ dũ multa fortit̾ sentit:
in locutionis suȩ fine se tetigit. Uiri nãq
arrogantes & docti. cũ recte ñ uiuunt. s
tam̃ recta dicere doctrinȩ impulsionib
impellunt᷑ ipsi dampnationis suȩ aliquo¬
mͦ p̃cones fiunt: quia dũ ea quȩ agere res¬
puunt. p̃dicantes insinuant. suis se uocib
dampnantes clamant. Contra qͦs bene ꝑ
psalmystam dr̃. Conuersi st̃ in arcum ꝑ¬
uersum. Arcus quippe ꝑuersꝰ. ipsũ a quo
intendit᷑ ꝑcutit. In dictis autẽ suis arro¬
gantiũ linguȩ arcui ꝑuerso sunt similes:
quia dũ contra elationẽ uerba faciunt. in
sius auctorib sagitas figunt. Unde sũma
cura ꝓuidendũ. ẽ ne accepta sapientia cum
ignorantiȩ tenebras illuminat. lum̃ humi¬

Expanded text:
Hoc loco Eliu viros eos qui ad intelligentiam sunt fortes appellat. Et notandum quod non ait: Et non audebunt contemplari sapientes; sed, Qui sibi videntur esse sapientes. Quibus videlicet verbis peritos quidem, sed arrogantes insinuat. Eliu ergo dum multa fortiter sentit, in locutionis suae fine se tetigit. Viri namque arrogantes et docti cum recte non vivunt, sed tamen recta dicere doctrinae impulsionibus compelluntur, ipsi damnationis suae aliquomodo praecones fiunt, quia dum ea quae agere respuunt praedicantes insinuant, suis 888 se vocibus damnatos clamant. Contra quos bene per Psalmistam dicitur: Conversi sunt in arcum persum . Arcus quippe perversus ipsum a quo intenditur percutit. In dictis autem suis arrogantium linguae arcui perverso sunt similes, quia dum contra elationem verba faciunt in suis auctoribus sagittas figunt. Unde summa cura providendum est ne accepta sapientia, cum ignorantiae tenebras illuminat, lumen humi
Abbreviated transcription (Latin):
tis manu retinetur. Certe paulus cũ ue¬
stim̃ta sua excutiens a chorinthiis disce¬
dere uell& audiuit. Noli timere s loqͤre.
& ne taceas ꝓpter qͦd ego tecũ sum: & ne¬
mo apponetur tͥ ut noceat te: q̃m multꝰ

Expanded text:
tis manu retinetur. Certe Paulus cum vetis manu retinetur. Certe Paulus cum vestimenta sua excutiens a Corinthiis discedere vellet, audivit: Noli timere, sed loquere, et ne taceas, propter quod ego tecum sum, et nemo opponetur t
Abbreviated transcription (Latin):
exspectat ut crescat: quia bonor mens
p̃dicantiũ uerbis infundit᷑. ne ab humo¬
re caritatis desideriorũ carnaliũ sole sic¬
cetur. Hoc suꝑnus frum̃tũ agricola in
mundo surgere. ac nubes desiderare con¬
spexerat: cum dicebat. Messis quidẽ mul¬
ta. oꝑarii autẽ pauei: rogate gͦ dñm mes¬
sis. ut mittat oꝑarios in messem suã. Qui
gͥ hic frum̃tũ. illic messis: qui uͦ hic nubes.
illic oꝑarii uocant᷑: quia p̾dicatores scĩ & nu¬
bes sunt. & oꝑarii: nubes uidelics ꝑ doctri¬
nam. oparii ꝑ uitam: nubes qͥa uerbis influ-¬
unt. oꝑarii qͥa ñ desinunt agere qͦd loquun
mȩ lum̃ spargant: ñ tam̃ ad conuertenda
quacũq eas uoluntas gubernantis duxe¬
dam uolunt. s nequeunt: sepe quosdã de¬
clinare appetunt. s tam̃ int̾nȩ instigationiᷤᷤ
impulsu. exhortari eos instantissime com¬
pellunt᷑ Uideamus nubem dĩ qͦmͦ guber¬
nantis manu & ad ea quȩ ñ appetit duci¬
tur: atq ab impulsu suo iterũ gubernan¬

Expanded text:
exspectat ut crescat, quia bonorum mens praedicantium verbis infunditur, ne ab humore charitatis desideriorum carnalium sole siccetur. Hoc frumentum supernus agricola in mundo surgere ac nubes desiderare conspexerat, cum dicebat: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate autem Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam . Qui igitur hic frumentum, illic messis, qui vero hic nubes, illic operarii vocantur, quia praedicatores sancti et nubes sunt, et operarii; nubes videlicet per doctrinam, operarii per vitam; nubes quia verbis influunt, operarii quia non desinunt agere quod loquuntmae lumen spargant, non tamen ad convertenda quocunque eas voluntas gubernantis duxedam volunt, sed nequeunt. Saepe quosdam declinare appetunt, sed tamen internae instigationis impulsu exhortari eos instantissime compelluntur. Videamus nubem Dei quomodo gubernantis manu, et ad ea quae non appetit, ducitur, atque ab impulsu suo iterum gubernan
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest. Magnus quippe. ẽ fortitudine: qͥa
fortẽ aduersariũ suꝑat: & de domo illiꝰ uasa
contumeliȩ auferens. in miscđiȩ uasa ꝑmu¬
tat. Magnus iudicio: quia & si hic electos
& enarrari ñ potest Sentiri enĩ digne non
potest: quantominus dici: S melius utcũ¬
q hunc dicimus: si sub considerationis eius
formidine ammirando taceamus. Sequit᷑.¬

Expanded text:
est. Magnus quippe est fortitudine, quia fortem adversarium superat, et de domo illius vasa contumeliae auferens in misericordiae vasa permutat. Magnus judicio, quia etsi hic electos Et enarrari non potest. Qui enim sentiri digne non valet, quanto minus dici? Sed melius hunc utcunque dicimus, si sub considerationis ejus formidine admirando taceamus. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
Et a dõ formidolosa laudatio. Sic enĩ a dõ
dr̃ acsi ab his qui in parte dĩ st̃ id est
fidelib diceretur. Auro gͥ ab aquilone ue¬
niente. a dõ formidolosa laudatio ꝓdiit:
quia dũ claritatẽ suȩ fidei gentilitas ꝓ¬
tulit. multitudo hebroꝵ fideliũ diuina
iudicia ꝑtimescendo laudauit. S qͦmͦ
ab aquilone aurũ ueniat. qͦm ab his qui
sub dõ sunt formidolosa laudatio erumpat.
ipsa nobis hystoria sacri eloquii ostendat.

Expanded text:
Et a Deo formidolosa laudatio. - Sic enim a Deo dicitur, ac si ab his qui in parte Dei sunt, id est, fidelibus diceretur: Auro igitur ab aquilone veniente, a Deo formidolosa laudatio prodiit, quia, dum claritatem suae fidei gentilitas abstulit, multitudo Hebraeorum fidelium divina judicia pertimescendo laudavit. Sed quomodo ab aquilone aurum veniat, quomodo ab his qui sub Deo sunt, formidolosa laudatio erumpat, ipsa nobis historia sacri eloquii ostendat,
Abbreviated transcription (Latin):
ratũ. ẽ aurũ: mutatꝰ. ẽ. color optimꝰ: Aurũ
quippe obscuratũ doluit: qͥa in quib dam
claritatẽ innocentiȩ uersam in culpȩ ni¬
gredinẽ uidit. Ab aquilone gͦ aurũ uenire
dr̃: quia ꝑ respectũ gr̃ȩ redẽptoris. a genti¬
litate dudũ ꝑfidiȩ torpore frigida. intra
scãm ȩccl̃am p̃ciosa dõ uita fideliũ mul¬
tiplicat᷑. Ab aquilone & enĩ aurũ uenit:
cũ ab ipsis idoloꝵ cultorib uera in dño
fides clarescit. S conuersis ad fidẽ gentib
iudea contradicit: & ad p̃mia retributio¬
nũ glestiũ dedignat᷑ susciꝑe eos qͥ dudũ
fuerant cultores idolor. Unde post con¬
uersionẽ gentiliũ petro dr̃. Quare in¬
troisti ad uiros p̃putiũ habentes: & come¬
disti cum eis: Quo contra recte ꝑ ysai¬
am dñs dicit. Dicam aqͥloni. da: & austro.
noli ꝓhibere. Sicut ꝑ aquilonẽ gentilitaᷤ.
sic ꝑ austrũ iudea signat᷑: quȩ qͣsi meridi¬
ano sole incaluit: quia redemptore in car¬

Expanded text:
ratum est aurum, mutatus est color optimus ? Aurum quippe obscuratum doluit, quia in quibusdam claritatem innocentiae versam in culpae nigredinem vidit. Ab Aquilone ergo aurum venire dicitur, quia per respectum gratiae Redemptoris a gentilitate dudum perfidiae torpore frigida intra sanctam Ecclesiam pretiosa Deo vita fidelium multiplicatur. Ab Aquilone etenim aurum venit cum ab ipsis idolorum cultoribus vera in Domino fides clarescit. Sed conversis ad fidem gentibus, Judaea contradicit, et ad praemiorum retributionem coelestium dedignatur suscipere eos qui dudum fuerant cultores idolorum. Unde post conversionem gentium Petro dicitur: Quare introisti ad viros praeputium habentes, et comedisti cum eis ? Quo contra recte per Isaiam Dominus dicit: Dicam Aquiloni: Da; et Austro: Noli prohibere . Sicut enim per Aquilonem gentilitas, sic per Austrum Judaea signatur, quano sole incaluit, quia Redemptore in car
Abbreviated transcription (Latin):
currens p̃dicatores scõs a nr̃is ocłis corpo¬
ralit̾ occultat. Uentus transiens nubes
fugat: quia uitȩ temporalis excursus a
carne apłos subtrahit: & eos a terrȩ suꝑ¬
ficie in secreta requie. quasi in cȩloꝵ car¬
dine abscondit. S quia usq ad mortẽ p̃di¬
care ñ desinunt. & p̃sentis uitȩ spacium
more nubiũ cũ uerboꝵ pluuia excurrt̃:
quid eoꝵ laborib in scã ȩccla agat᷑ adiun¬
git: cũ ꝓtinus subdit. Ab aquilone aurũ¬
uenis. Qd ꝑ aquilonẽ. nisi peccati frigo¬
re constricta gentilitas designat᷑. Quã
ille sub iugo suȩ tẏrannidis tenuit: qͥ
suꝑbiens dixit. Sedebo in monte testa¬
m̃ti in latib aquilonis: ascendã suꝑ alti¬
tudinem nubiũ. similis ero altissimo. Quid

Expanded text:
dicatores sanctos a nostris oculis corporaliter occultat. Ventus transiens nubes fugat, quia vitae temporalis excursus a carne apostolos subtrahit, et eos a terrae superficie in secreta requie quasi in coelorum cardine abscondit. Sed quia usque ad mortem praedicare non desinunt, et praesentis vitae spatium more nubium cum verborum pluvia excurrunt, quid eorum laboribus in sancta Ecclesia agatur adjungit, cum protinus subdituid per Aquilonem, nisi peccati frigore constricta gentilitas designatur? quam ille sub jugo suae tyrannidis tenuit qui superbiens dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altiss
Abbreviated transcription (Latin):
piscantiũ in soliditate uersa sunt p̃dica¬
toꝵ: ut eoꝵ infirmȩ cogitationes fortia sen¬
tiendo densescerent: ac more nubiũ aqͦs
scientiȩ caꝑent: & subter iacentẽ terram
uerbis p̃dicationis irrigarent: qͦ ꝑacto
ministerio ad cęli secreta recurrerent: at¬
q ad ȩt̃nam requiẽ finito labore ꝑueni¬
rent Vnde & bene mox subdit᷑. Et uen¬

Expanded text:
piscantium in soliditatem versa sunt praedicapiscantium in soliditatem versa sunt praedicatorum, ut eorum infirmae cogitationes fortia sentiendo densescerent, ac more nubium aquas scientiae caperent, et subter jacentem terram verbis praedicationis irrigarent, quo peracto ministerio, ad coeli secreta recurrerent, atque ad aeternam requiem finito labore pervenirent. Unde 886 et bene mox subditu
Abbreviated transcription (Latin):
sedebat in tenebris: lucẽ uidit magnã.
S hȩc eadem lux qualit̾ ab hominib ui¬
deat᷑ insinuat: cũ ꝓtinus subdit. Subi¬
to aer cogit᷑ in nubes. Aer quippe ita ip¬
sa sua tenuitate spargit᷑: ut nulla firmi¬
tate solidet᷑. Nubes aut̃ tanto firmiores
sunt: qͣnto densiores. Quid gͦ ꝑ aerem
nisi m̃tes secłariũ designant᷑: quȩ innu¬
meris huius uitȩ desideriis deditȩ. huc il¬
llucq more aeris fluidȩ disꝑgunt᷑. S aer
in nubes cogit᷑: cũ fluxȩ m̃tes ꝑ suꝑni res¬
pectus gr̃am. uirtutis soliditate roboran¬
tur: ut intra sinũ cordis recta sentiendo
se colligant: & in uanis cogitationib ñ
na desideria sparsus. eũ qͣsi aura transieis
ꝓ uita carnis cura piscationis agitabat.
Aer etiam apl̃i om̃s extiterat: qͥa iam ꝑ legẽ
alta didicerant. s necdũ ꝑ fidẽ firma sa¬
piebant. Subito autẽ aer in nubes coactꝰ
est: quia ꝑ respectũ suꝑnȩ gr̃ȩ. fluxa corda

Expanded text:
sedebat in tenebris, vidit lucem magnam . Sed haec eadem lux qualiter ab hominibus videatur, insinuat, cum protinus subdit: IBID.---Subito aer cogetur in nubes. Aer quippe ita ipsa sua tenuitate spargitur, ut nulla firmitate solidetur. Nubes autem tanto firmiores sunt quanto densiores. Quid ergo per aerem nisi mentes saecularium designantur, quae, innumeris hujus vitae desideriis deditae, huc illucque more aeris fluidae disperguntur? Sed aer in nubes cogitur, cum fluxae mentes per superni respectus gratiam virtutis soliditate roborantur, ut intra sinum cordis recta sentiendo se colligant, et in vanis cogitationibus non lna desideria sparsus, eum quasi aura transiens pro vita carnis cura piscationis agitabat . Aer etiam apostoli omnes exstiterant, qui jam per legem alta didicerant, sed necdum per fidem firma sapiebant . Subito autem aer in nubes coactus est, quia per respectum supernae gratiae fluxa corda
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. in ꝓfundũ rapit. Homo gͥ cũ de
dõ tac&: ꝑ rationẽ in qua. ẽ. condit᷑. c̾e̾ ali¬
quid uidet᷑. At si loqui de dõ cȩꝑit. ilico qͦm
nichil sit ostendit᷑: qͥa magnitudinis illiꝰ
imm̃sitate deuorat᷑. Et quasi in ꝓfundũ
raptꝰ abscondit᷑: quia fari ineffabilẽ cu-¬
piens. ipsa suȩ ignorantiȩ angustia deglu¬
scriptus sp̃c de incircũscripto: ereatura
de creatore: temporalis de ȩt̃no: mutabi¬
lis de incõmutabili: mortalis de uiuifi¬
cante. Et cũ in tenebris positꝰ internum
lum̃ sicut. ẽ. nesciat: homo de eternitate
Si gͦ locutꝰ fuerit homo deuorabit᷑: qͥa si
effari homo ȩt̃nitatẽ sicut. ẽ. appetit. eti¬
am hoc sibi subtrahit. qͦd de illa uel ta-¬
citus sentit. S ecce ęt̃nitas tc̃ hominib
uere innotuit: cũ se eis humanitate su¬
scepta monstrauit. Quȩ quia necdũ re¬
uelata fuerat: de eisdẽ hominib recte

Expanded text:
potuit, in profundum rapit. Homo igitur, cum de potuit, in profundum rapit. Homo igitur, cum de Deo tacet per rationem in qua est conditus esse aliquid videtur. Atnihil sit ostenditur, quia magnitudinis illius immensitate devoratur, et quasi in profundum raptus absconditur, quia fari ineffabilem cupiens, ipsa suae ignorantiae angustia degluscriptus spiritus de incircumscripto, creatura de creatore, temporalis de aeterno, mutabilis de immutabili, mortalis de vivificante; et cum in tenebris positus internum lumen sicut est nesciat, homo, de aeternitate Si ergo locutus fuerit homo, devorabitur, quia si effari homo aeternitatem sicut est appetit, etiam hoc sibi subtrahit quod de illa vel tacitus sentit. Sed ecce aeternitas tunc hominibus vere innotuit, cum se eis humanitate suscepta monstravit. Quae quia necdum revelata fuerat, de eisdem hominibus recte
Abbreviated transcription (Latin):
nitit᷑. irrisionis suȩ fortia dicta ꝑmisceat:
a dictis tam̃ fortib semꝑ ad suꝑuacua uer¬
ba relabit᷑. Nam iterũ deridendo subiun
git. Ostende nobis quid dicamꝰ ei: nos
quippe inuoluimur tenebris. Acsi dicat.
Tu qui iã magna intelligentiȩ luce ꝑfrue¬
ris. docere nos qui ignorantiȩ tenebris in¬
uoluimur debes. Qui mox ab irrisione re¬
ego ei de siuis laudib acute sentiens. ñ au¬
dita loqͦr: qͥs hec narrare uel postqͣm au¬
dierit potest: S quia cũ doctrina & arro¬
gantia in unius m̃tis habitatione confli¬
git. a loquentis ore ñ solũ sonat uiuendi
leuitas. s etiam grauitas sentiendi: postꝗͣ
helru ꝑ arrogantiam leuit̃ intumuit di¬
cens. quis narrauit ei quȩ loquor: mox ꝑ
doctrinã subdidit. Etiam si locutꝰ fuerit¬
homo. deuorabit᷑. Om̃e qͦd aliquid deuo¬
rat. hoc introrsus trabens. ab intuentiũ
ocłis occultat: & rẽ quȩ uideri in suꝑficie

Expanded text:
nititur, irrisioni suae fortia dicta permisceat, nititur, irrisioni suae fortia dicta permisceat, a dictis tamen fortibus semper ad supervacua verba relabitur. Nam iterum deridendo subjunOstende nobis quid dicamus illi, nos quippe involvimur tenebris. 885 66. Ac si dicat: Tu, qui jam magna intelligentiae luce perfrueris, docere nos qui ignorantiae tenebris involvimur debes. Qui mox ab irrisione reego ei de suis laudibus acute sentiens non audita loquor, quis haec narrare vel postquam audierit potest? Sed quia cum doctrina et arrogantia in unius mentis habitatione confligit, a loquentis ore non solum sonat vivendi levitas, sed etiam gravitas sentiendi, postquam Eliu per arrogantiam leviter intumuit, dicens: Quis narrabit ei quae loquor? mox per doctrinam subdidit: homo, devorabitur. - Omne quod aliquid devorat hoc introrsus trahens ab intuentium oculis occultat, et rem, quae videri superficie
Abbreviated transcription (Latin):
tionis acceꝑunt. ut nulla iã rubigine sub¬
ripientis culpȩ mordeant᷑: ut in contẽpla¬
tione conditoris sine felicitatis fine ꝑma¬
neant: & in hoc qͦd sunt conditȩ ȩt̃na stabi¬
litate subsistant. Quod bene apud moysen
ipsa de mundi origine hystoriȩ uerba te¬
stantur: cũ & prius factũ celũ dr̃. & hoc
idem postmodũ firmam̃tũ uocat᷑: qͥa uide¬
lic& natura angłica & prius subtilis. ẽ in
suꝑiorib condita: & post ne umqͣm potuis¬
s& cadere mirabilius confirmata. Possunt
etiam ꝑ cȩlos ut sepe diximus electoꝵ m̃tes
exprimi.a cunctis contagiis terrenis inti-¬
mo amore suspensȩ: qui qͣmius corpore de¬
gat in infinus. quia tam̃ iã corde inherens
sũmis. ueracit᷑ dicunt. nr̃a conuersatio in
celis .ẽ. Qui solidissimi ut ȩxre fusi st̃: quia
ab integritate ceptȩ fortitudinis nulla mu¬
tabilitatis rubigine consumunt᷑. Quib &
fortit̃ contra aduersa durantib. auctoris

Expanded text:
tionis acceperunt, ut nulla jam rubigine subtionis acceperunt, ut nulla jam rubigine subripientis culpae mordeantur, ut in contemplatione conditoris sine felicitatis fine permaneant, et in hoc quod sunt conditae aeterna stabilitate subsistant. Quod bene apud Moysen ipsa de mundi origine historiae verba testantur , cum et prius factum coelum dicitur, et hoc idem postmodum firmamentum vocatur, quia videlicet natura angelica et prius subtilius est in superioribus condita, et post ne unquam potuisset cadere, mirabilius confirmata. Possunt etiam per coelos, ut saepe diximus, electorum mentes exprimi, a cunctis terrenis contagiis intimo amore suspensae. Qui quamvis corpore degant in infimis, quia tamen corde jam inhaerent summis, veraciter dicunt: Nostra conversatio in coelis est . Qui solidissimi ut aere fusi sunt, quia ab integritate coeptae fortitudinis nulla mutabilitatis rubigine consumuntur. Quibus et fortiter contra adversa durantibus, auctoris
Abbreviated transcription (Latin):
b inherent. calorẽ suꝑni amoris accipiuĩs.
cũ ꝑ afflatũ scĩ sp̃c excitant᷑. Acsi aperte
beato iob dicer&. In cassũ tͥ tribuis. si quos
ꝑ te ꝓfecisse in uirtutib contẽplaris: qͥa hii
quos ꝑ te incaluisse ȩstimas. nisi eos scĩspc̃
feruor attinger&. frigidi in sua insensibili¬
tate remanerent. Postqͣm uͦ hȩc fortit᷑ dix̃.
ꝑ arrogantiã leuit̃ motꝰ. irrisionis ilico
eo fabricatꝰ es cȩlos: qui solidissimi quasi
ri. Unde & in oratione nr̃a dicere uoce ue¬
ritatis instruimur. fiat uoluntas tua sicut
in cęlo & in terra: ut nimirũ uoluntas dĩ
sicut a suꝑiore creatura agit᷑. ita in om̃ib
etiam ab humana infirmitate seruetur.
De quib bene dr̃: qui solidissimi quasi ȩre
fusi sunt. Naturȩ nãq ęris. ẽ rubigine
difficile consumi. Et uirtutes angelicȩ
quȩ in diuino amore fixȩ ꝑstitert̃. lapsis
suꝑbientib angłis hoc in munere retribu¬

Expanded text:
bus inhaerent calorem superni amoris accipiunt, bus inhaerent calorem superni amoris accipiunt, cum per afflatum sancti Spiritus excitantur, ac si aperte beato Job diceret: Incassum tibi tribuis si quos per te profecisse in virtutibus contemplaris, quia hi quos per te incaluisse aestimas, nisi eos Spiritus sancti fervor attingeret, frigidi in sua insensibilitate remanerent. Postquam vero haec fortiter dixit, per arrogantiam leviter motus, irrisionis illicoeo fabricatus es coelos, qui solidissimi quasi ri. Unde et in oratione nostra dicere voce Veritatis instruimur: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra. Ut nimirum voluntas Dei, sicut a superiori creatura agitur, ita in omnibus etiam ab humana infirmitate servetur. De quibus bene dicitur: Qui solidissimi quasi aere fusi sunt . Naturae namque aeris est, rubigine difficile consumi. Et virtutes angelicae quae in divino amore fixae perstiterunt, lapsis superbientibus angelis, hoc in munere retribu
Abbreviated transcription (Latin):
tione. in cogitatione temptantur: cuni¬
discipłoꝵ suor ꝓfectũ conspiciunt: &ipsi
uel in minimis eẽ rep̃hensibiles erube sẽt.
ne qua forte tortitudinis exempla p̃beant.
eis quos p̃dicationis uoce ad regłam in¬
timȩ rectitudinis uocant. Dũ gͦ uerbo
doctoꝵ accendunt᷑ auditores: quasi ex uiuen¬
ti corpore uestim̃ta calefiunt. S dũ expro¬
uectu auditoꝵ etiã uita docentiũ ꝓficit:
quasi ex calefactis uestim̃tis calor ad corpꝰ
redit. S neqͥqͣm sibi doctores tribuant qͦd
ꝑ exhortationẽ suam ad sũma ꝓficere au¬
repleat. ad aures corpoꝵ uox docentiũ in¬
cassum sonat. Formare enĩ uocẽ magistri
exterus possunt: s hanc imprimere interiꝰ
ñ possunt. Neq enim qui plantat. ẽ. aliqͥd
neq qui rigat: s qui increm̃tũ dat ds̃ Di¬
cat gͦ. Nonne uestim̃ta tua calida st̃ dum
ꝑflata fuerit terra austro: Quia nimirũ
tẽ auditores qui iã beneuiuentib doctori¬

Expanded text:
in cogitatione tentantur, discipulorum suorum profectum conspiciunt, 884 et ipsi vel in minimis esse reprehensibiles erubescunt, ne qua forte exempla tortitudinis praebeant eis quos praedicationis voce ad regulam intimae rectitudinis vocant. Dum ergo verbo doctorum accenduntur auditores, quasi ex viventi corpore vestimenta calefiunt. Sed dum ex profectu auditorum etiam vita docentium proficit, quasi ex calefactis vestimentis calor ad corpus redit. Sed nequaquam sibi doctores tribuant quod per exhortationem suam ad summa proficere aurepleat, ad aures corporum vox docentium incassum sonat. Formare enim vocem magistri exterius possunt, sed hanc imprimere interius non possunt: Neque enim qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Dicatur ergo: Nonne vestimenta tua calida sunt, cum perflata fuerit terra Austro? Quia nimirum tunc auditores qui jam bene viventibus doctori
Abbreviated transcription (Latin):
Multa nãq de aduentu redemptoris dixe¬
rat: & que in nouissimis temporib erant
uentura p̃uidebat: s tam̃ ei uidendo as-¬
surgere noluit. quẽ p̃uidendo p̃dicauit.
Iacens gͦ aptos ocłos habuit: cũ eiꝰ m̃tem
& ꝓphetia ad celestia tender&. & auaricia

Expanded text:
Multa namque de adventu Redemptoris dixeMulta namque de adventu Redemptoris dixerat, et quae in novissimis temporibus erant ventura praevidebat, sed tamen ei vivendo assurgere noluit, quem praevidendo praedicavit. Jacens ergo apertos oculos habuit, cum ejus mentem et prophetia ad coele
Abbreviated transcription (Latin):
diximus arrogantia minoris. ẽ auditũ
sibi uelle extorquere maioris. S lic& he¬
liu bona quȩ dicit nesciat pensare cui di¬
cit: nos qui erudiri ab om̃ib quȩximꝰ. in¬
dagare uerba doctrinȩ illiꝰ subtilit̾ debe¬
mus. Nam magna fortasse uirtutis ar¬
ñnulli qui dĩ miracła iacentes conside¬
rant: qͥa oꝑationis eiꝰ potentiã ñ seqͣn¬
tes ammirant᷑. Stare quippe. ẽ. recte age
suꝑna iudicia mirant᷑: p̃dicam̃ta cȩlestis
patriȩ cũ audiunt diligunt: mira oꝑa
int̾nȩ dispositionis obstupesẽt. s tamen
amando & uiuendo ad hȩc eadẽ oꝑa assur¬
gere negligunt. Iacentes gͦ dĩ miracula
considerant: qui eus potentiã sciendo
pensant. s uiuendo ñ amant. Per contẽ¬
plationẽ quidẽ in considerationẽ oculos
tendunt: s tam̃ ꝑ intentionẽ sese a terra
ñ erigunt. Unde bene in balaam expbra¬
tione dr̃. Qui cadens aꝑtos hab& oculos.

Expanded text:
diximus , arrogantia minoris est auditum diximus , arrogantia minoris est auditum sibi velle extorquere majoris. Sed licet Eliu bona quae dicit nesciat pensare cui dicat, nos qui erudiri ab omnibus quaerimus, indagare verba doctrinae illius subtiliter debemus. Nam magna fortassis virtutis arnnulli quippe qui Dei miracula jacentes considerant, quia operationis ejus potentiam non sequentes admirantur. Stare quippe est recte agersuperna judicia mirantur, praedicamenta coelestis patriae cum audiunt diligunt, mira opera internae dispositionis obstupescunt, sed tamen amando et vivendo ad haec eadem opera assurgere negligunt. Jacentes ergo Dei miracula considerant, qui ejus potentiam sciendo pensant, sed vivendo non amant. Per contemplationem quidem in consideratione oculos tendunt, sed tamen per intentionem sese a terra non erigunt. Unde bene in Balaam exprobrationem dicitur: Qui cadens apertos habet oculos .
Abbreviated transcription (Latin):
miscđiȩ suȩ eas iusserit inueniri: qͥa p̃di¬
catores noui uet̾isq testam̃ti aliqͣndo so¬
li tribui uidȩ contulit. & isrł pęne totum
ex praua regũ gubernatione reꝓbauit: a¬
liquando & in terra sua has pluere nu¬
bes facit: quia eundẽ israheliticũ popłm
ad antiqͣm gr̃am post correptionẽ capti¬
uitatẽq reuocauit: aliqͣndo in loco suȩ
miscdiȩ eas clarescere uoluit: qͥa ꝑ p̃di¬
catores scõs etiam gentib uirtutũ mira¬
cła ostendit: ut sola miscdia a ugo er¬
roris absoluer&. qͦs ingenite ꝑfidiȩ ira
ꝑ ꝓpheticũ sp̃m sensit. qͥa multa subli¬
mit̾ ꝓtulit: uir arrogans elationis suȩ
pondere lassatus. ñ ualet portare quȩ
dicit. Nam ꝑ iactantiam ꝓtinꝰ adiungit.¬
dei. Quasi in comparationẽ sui iacentem
uidit. quẽ ad uerba tantȩ p̃dicationis ut
staret ammonuit: qͣmuis & ꝑ hoc qͦd di¬
cit ausculta. grauẽ beato iob contumeliã
irrogat: quia sicut iam de illo & suꝑus

Expanded text:
iae suae eas jusserit inveniri, quia praedicatores Veteris Novique Testamenti aliquando soli tribui Judae contulit, et Israel pene totum ex prava regum gubernatione reprobavit. Aliquando et in terra sua has pluere nubes facit, quia eumdem Israeliticum populum ad antiquam gratiam post correptionem captivitatemque revocavit. Aliquando de loco suae misericordiae eas clarescere voluit, quia per praedicatores sanctos etiam gentibus virtutum miracula ostendit, ut sola misericordia a jugo erroris absolveret, quos ingenitae perfidiae ira per propheticum spiritum sensit, quia multa sublimiter protulit, vir arrogans elationis suae pondere lassatus non valet portare quae dicit. Nam per jactantiam protinus adjungite.---Quasi in comparatione sui jacentem vidit, quem ad verba tantae praedicationis ut staret admonuit. Quamvis et per hoc quod dicit Ausculta, gravem beato Job contumeliam irrogat, quia, sicut jam de illo et superius
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ torpore liberat᷑. Unde bene in canticis
canticor dicit᷑. Surge aquilo & ueni au¬
ster: ꝑfla ortũ meũ. & fluant aromata illiꝰ.
Aquilo enim iubetur ut surgat: ut nimirũ is
qui mortaliũ corda restringit. aduersarius
sp̃c fugiat. Auster enĩ uenit. & hortũ ꝑflat.
ut eius aromata defluant: quia ꝑ aduentũ
scĩ spc̃. dum mens hominũ repletur. ex ea
mox opinio uirtutũ asꝑgit᷑ ut ure iam
scõꝵ lingua quasi hortus austro ꝑflatꝰ di
tur: quia hii qui ei ꝑ fidẽ inherent feruen¬
tib caritatis studiis in ardefrunt: dũ eor
mens scĩ sp̃c afflatu ꝑfundit᷑. Qd quidẽ
& de eodẽ beato iob nil obstat intelligi: qͥa

Expanded text:
in Canticis canticorum dicitur: Surge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluant aromata illius . Aquilo enim jubetur ut surgat, ut nimirum is qui mortalium corda restringit adversarius spiritus fugiat. Auster enim venit et hortum perflat, ut ejus aromata diffluant, quia per adventum sancti Spiritus, dum mens hominum repletur, ex ea mox opinio virtutum aspergitur, ut jure jam sanctorum lingua quasi hortus Austro perflatus tur, quia hi qui ei per fidem inhaerent, ferventibus charitatis studiis inardescunt, dum eorum mens sancti Spiritus afflatu perfunditur. Quod quidem et de eodem beato Job nihil obstat intellig
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq p̃dicatores scĩ ostendere sems ipsoᷤ
ut ꝓsint cupiunt. nec tam̃ possunt: plerũq
latere ut quieti sint appetunt. nec tam̃
ꝑmittunt᷑. Nemo gͥ scit quando lucẽ nu¬
biũ pluuiȩ ostendant: qͥa nemo comp̃hen¬
dit qͣndo ds̃ uirtutẽ p̃dicationis p̃beat.¬

Expanded text:
plerumque praedicatores sancti ostendere semetipsos ut prosint, cupiunt, nec tamen possunt; plerumque latere ut quieti sint appetunt, nec tamen permittuntur. Nemo igitur scit quando lucem pluviae ostendunt, cum nemo comprehendit quando D
Abbreviated transcription (Latin):
modo intuentiũ penetrant᷑: quia qui in¬
uisibilit̾ uisibilia modificat. in humanis
cordib causarũ semina incõp̃hensibilit̃
plantat. Hinc . ẽ. qͦd resuscitato laxaro mul
commoti sunt. Unũ gͦ idẽq miraculũ
qͦd aliis lum̃ fidei p̃buit: aliis ꝑ inuidiȩ
tenebras a lumine m̃tis excȩcauit. Hinc
ẽ. qͦd ut̃q latro & eandẽ & suis morib si¬
milẽ mortẽ redemptoris uidit: s eã suꝑ¬
biendo alt̃ contumeliis lacessere ñtimuit.
qͣm timendo alt̃ honorauit. Atq in una
re una utriusq cogitatio ñ fuit: qͥa hanc
int̾nus arbit̃ inuisibilit̾ modificando
distinxit. S hii occultȩ aspirationis mo¬
di. quia cõprehendi nr̃a cogitatione neqͤ¬
unt: nimirũ diuinȩ uocis uestigia nesci¬

Expanded text:
modo intuentium corda penetrantur, quia qui inmodo intuentium corda penetrantur, quia qui invisibiliter vicordibus causarum semina incomprehensibiliter plantat. Hinc est quod resuscitato Lazaro, mulcommoti sunt . Unum igitur idemque miraculum quod aliis lumen fidei praebuit, alios per invidiae tenebras a lumine mentis excaecavit. Hinc est quod uterque latro et eamdem et suae morti similem mortem Redemptoris vidit ; sed eum superbiendo alter contumeliis lacessere non timuit, quem timendo alter honoravit; atque in una re una utriusque cogitatio non fuit, quia hanc internus arbiter invisibiliter modificando distinxit. Sed hi occultae aspirationis modi, quia comprehendi nostra cogitatione nequeunt, nimirum divinae vocis vestigia nesci
Abbreviated transcription (Latin):
U ox dñi audit᷑ cũ gr̃ȩ eiꝰ aspiratio mente
conspicit᷑. cũ insensibilitas occultȩ surdi¬
tatis rumpitur. & cor ad studiũ summi
amoris excitatũ. uirtutis intimȩ clamo¬
re penetratur. S istã uocẽ suꝑuenientis
spc̃ quȩ se in aurẽ cordis insinuat: nec ip¬
sa mens quȩ ꝑ hanc illustrata fuerat in¬
uestigat. Pensare enĩ ñ ual& inuisibilis
uirtus quib sibi meatib influat: quib
ad se modis ueniat: quib recedat. Un-¬
& uocẽ eius audis: s non scis unde ueni¬
at .&. quo uadat. Uocem enĩ sp̃e audire. ẽ.
ui cõpuntionis intimȩ in amorẽ inuisi¬
bilis conditoris assurgere: s nemo scit
unde ueniat: qͥa ignorat᷑ ꝑ ora p̃dican¬
tiũ quib se ad nos occasionib fundat.
Et nemo seit quo uadat: quia cũ unam
p̃dicationẽ multi audiunt. intelligi ꝓ¬
culdubio ñ potest quẽ deserens abiciat:
& cuius ingrediens in corde requiescat.
Una quippe res foris agit᷑. s ñ ꝑ hanc uno¬

Expanded text:
omini auditur, cum gratiae ejus aspiratio mente concipitur, cum insensibilitas occultae surditatis rumpitur, amoris excitatum virtutis intimae clamore penetratur; sed istam vocem supervenientis Spiritus, quae se in aure cordis insinuat, nec ipsa mens quae per hanc illustrata fuerit investigat. Pensare enim non valet invisibilis virtus, quibus sibi meatibus influat, quibus ad se modis veniat, quibus recedat. Unniat, et quo vadat . Vocem enim spiritus audire, est vi compunctionis intimae in amorem invisibilis conditoris assurgere. Sed nemo scit unde veniat, quia ignoratur per ora praedicantium quibus se ad nos occasionibus fundat. Et nemo scit quo vadat, quia cum unam praedicationem multi audiunt, intelligi proculdubio 872 non potest quem deserens abjiciat, aut cujus ingrediens in corde requiescat. Una quippe res foris agitur, sed non per hanc uno
Abbreviated transcription (Latin):
enim dñs illustrando repleuerit: eiꝰ uitã
ꝓculdubio in lam̃tũ uercit.: Atq illumi¬
natȩ m̃ti quo magis ȩt̃na supplicia insi¬
nuat: eo hanc durius de transacta neqͥtia¬
gemitib fatigat: & dol& homo qͦd fuit:
quia bonũ iam incipit uidere qͦd ñ fuit.
Odit qualẽ fuisse meminit: amat qͥlem se
ẽẽ debuisse cognoscit: & solã iã pęnitentiȩ
amaritudinẽ diligit: qͥa caute considerat
in qͣntis uoluptatib sua delectatione pec¬
cauit. B ene gͦ dr̃. post eũ rugi& sonitus:
quia cum m̃tẽ ds̃ ingredit᷑. constat ꝓcul¬
dubio qͦd mox pęnitentiȩ gemitꝰ sequat᷑.
ut ei iam salubrit̃ flere libeat. quȩ priꝰ

Expanded text:
enim Dominus illustrando repleverit, ejus vitam enim Dominus illustrando repleverit, ejus vitam procul dubio in lamentum vertit, atque illuminatae menti, quo magis aeterna supplicia insinuat, eo hanc durius de transacta neqgemitibus fatigat; et dolet homo quod fuit, quia bonum jam incipit videre quod non fuit; odit qualem se fuisse meminit, amat qualem se esse debuisse cognoscit, et solam jam poenitentiae amaritudinem diligit, quia caute considerat in quantis voluptatibus sua delectatione peccavit. Bene ergo dicitur: Post eum rugiet sonitus, quia cum mentem Deus ingreditur, constat proculdubio quod mox poenitentiae gemitus sequatur, ut ei jam salubrit
Abbreviated transcription (Latin):
lustrat. Hinc moyses ait. Primogenita a-¬
sini mutabis oue. Per asinũ qͥppe immun¬
dicia: ꝑ ouẽ uͦ innocentia designat᷑. Asini
gͦ primogenita oue mutare. ẽ: immundȩ
uite primordia innocentiȩ simplicitate
conuertere: ut postqͣm illa peccator ȩgit.
quȩ ut immunda dñs respuit. ea iam agen¬
do ꝓferat. quȩ dĩ sacrificio imponat. Qͥa
gͦ post praua oꝑa peccator conuertit᷑. &¬
ab actionũ suarũ tenebris iuxta finem
aliqͦndo reuocatur: recte nc̃ dictũ. ẽ & lu¬
men illius suꝑ t̃minos terrȩ. S graui lu¬
ctu afficit eadẽ gr̃a: quȩ post facinora
nĩtem repl&. Nam malegesta ad memo¬
riam reducit: sibiq hominẽ qͣm sit iuste
dampnandus ostendit. Unde fit ut pec¬
catũ om̃e qͦd se egisse reminiscit᷑. cotidia¬
nis fletib insequat᷑: & quo magis ual&
iam qͦd iustũ. ẽ cernere. eo ardentiꝰ appe¬
tit iniustũ se gemitib punire. Vndeap¬

Expanded text:
lustrat. Hinc Moyses ait: Primogenita alustrat. Hinc Moyses ait: Primogenita asini mutabis ove . Per asinum quippe immunditia, per ovem vero innocentia designatur. Asini ergo primogenita ove mutare, est immundae vitae primordia in innocentiae simplicitatem convertere, ut postquam illa peccator egit, quae ut immunda Dominus respuit, ea jam agendo proferat, quae Dei sacrificio imponat. Quia ergo post prava opera peccator convertitur, et ab actionum suarum tenebris juxta finem aliquando revocatur, recte nunc dicitur: 871 Et lumen illius super terminos terrae. Sed gravi luctu afficit eadem gratia, quae post facinora mentem replet. Nam male gesta ad memoriam reducit, sibique hominem quam sit juste damnandus ostendit. Unde fit ut peccatum omne quod se egisse reminiscitur, quotidianis fletibus insequatur; et quo magis valet jam quod justum est cernere, eo ardentius appetit injustum sese gemitibus punire. Unde ap
Abbreviated transcription (Latin):
los lum̃ illius terrȩ terminos respicit: qͥa
post sublimẽ uitã p̃cedentiũ. etiã peccator
mores actusq gr̃ȩ suȩ illustratione comp̃¬
hendit: quia &si uirtutũ signa nc̃ ꝑ uitã
fidelium crebro ñ exerit. ab eisdẽ tamen
fidelib ꝑ uirtutẽ oꝑm nũqͣm recedit. Po¬
test etiam intelligi lum̃ illius suꝑ t̾minoᷤ
terrȩ: qͦd p̃dicatio suꝑnȩ gr̃ȩ. dũ gentes
ad fidem collegit. intra sem&. ipsã mundi
limites clausit. Uel certe t̾mini terre st̃:
finis hominũ peccatoꝵ. Et sepe contingit
ut pleriq dm̃ deserant: & uitȩ suȩ tẽpora
redeunt: quȩ sint iudicia ȩterna cognosct.
cunctaq quȩ se ȩgisse ꝑuerse meminert̃.
fletib puniunt: atq hȩc uere se insequi re¬
ctis oꝑib ostendunt. Quib subsequente
iusticia ꝓfecto totũ dimittit᷑. qͦd ante deli
ante actã uitã ds̃ ñ iudicat. qͣndo posteri¬
ora peccatoꝵ respectus suꝑnȩ pietatis il¬

Expanded text:
los lumen illius terrae terminos respicit, quia los lumen illius terrae terminos respicit, quia post sublimem vitam praecedentium etiam peccatorum mores actusque gratiae suae illustratione comprehendit. Qui etsi virtutum signa nunc per vitam fidelium crebro non exerit, ab eisdem tamen fidelibus per virtutem operum nunquam recedit. Potest etiam intelligi lumen illius super terminos terrae, quod praedicatio supernae gratiae dum gentes ad fidem colligit, intra semetipsam mundi limites clausit. Vel certe termini terrae sunt fines hominum peccatorum, et saepe contingit, ut plerique Deum deserant, et vitae suae tempora redeunt, quae sint judicia aeterna cognoscunt, cunctaque quae se perverse egisse meminerint, fletibus puniunt, atque haec vere se insequi rectis operibus ostendunt. Quibus subsequente justitia, profecto totum dimittitur quod ante deliqanteactam vitam Deus non judicat, quando posteriora peccatorum respectu supernae pietatis il
Abbreviated transcription (Latin):
bribq uexatũ. orando saluau̾it: & tamen
egrotanti timotheo p̃cepit dicens. Modico
uino utere ꝓpt̃ stomachũ tuũ. & freqͣntes
tuas infirmitates. Quid. ẽ paule. qͦd egrũ
infidelem orando ad salutem reuocas: &tan¬
tum adiutorẽ ȩuuangłii more medici per
alim̃ta curas: nisi qͦd idcirco fiunt exteri¬
ora miracła. ut m̃tes hominũ ad int̾iora
ꝑducant᷑: qͥtinus ꝑ hoc qͦd mirũ uisibilit̃
ostendit᷑. ea quȩ ammirabiliora sunt. inuisibi¬
lia credant᷑: Signo quippe uirrutis pater
publii sanandus fuerat. ut m̃te reuiuiscer&.
dum miracło ad salutẽ redir&. Timotheo au¬
tem adhibendũ foris miracłm ñerat: quia
iam totus intus uiuebat. Qd ẽ gͥ mirum
si ꝓpagata fide crebro miracula ñ fiunt:
qͣndo hȩc ipsi quoq apłi in quibdã iã fide¬
mis p̃dicatorib. incessanter etiã infima
nr̃ȩ infirmitatis curat: & quasi subter cȩ¬

Expanded text:
bribusque vexatum, orando salvavit , et tamen bribusque vexatum, orando salvavit , et tamen aegrotanti Timotheo praecepit, dicens: Modico vino utere propter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates . Quid est, Paule, quod aegrum infidelem orando ad salutem revocas, et tantum adjutorem Evangelii more medici per alimenta curas, nisi quod idcirco fiunt exteriora miracula ut mentes hominum ad interiora perducatur, quatenus per hoc quod mirum visibiliter ostenditur ea quae admirabiliora sunt invisibilia credantur? Signo quippe virtutis pater Publii sanandus fuerat, ut mente revivisceret, dum miraculo ad salutem rediret; Timotheo autem adhibendum foris miraculum non erat, quia jam totus intus vivebat. Quid est ergo mirum si, propagata fide, crebro miracula non fiunt, quando haec ipsi quoque apostoli in quibusdam jam fidemis praedicatoribus incessanter etiam infima nostrae infirmitatis curat. Et quasi subter coe
Abbreviated transcription (Latin):
to uidea intelligitur: quȩ in scriptura sa¬
cra clara ac multiplex p̃ cȩt̃ĩs memorat᷑
quȩ in hoc qͦd ex se redemptoris nr̃i carnẽ
ꝓtulit. speciale p̃ om̃ib munꝰ accepit. Ter¬
ra autẽ dĩ simul om̃is iudea nominatur.
quȩ tẽ ei fidei suȩ fructũ ꝓtulit. cũ totꝰ
sub idoloꝵ cultu delapsi ᷤᷤ gentib mundus
errauit: locus aut̃ miscđiȩ dĩ ẽ ipsa genti¬
litas: cuius culpas districtus iudex si iu¬
ste animaduerter&. ad reconciliationẽ gr̃ȩ
nũqͣm uenir&. Quȩ cũ nulla apud dm̃
merita habuit: reconciliationis tam̃ gr̃ã
ex sola miscd̃ia accepit. Unde bene ꝑ pau-¬
lum dr̃. Gentes aut̃ suꝑ miscdia honora¬
re dm̃. Unde rursũ scriptũ. ẽ. Et quȩ ñ¬
consecuta miscd̃iam: nc̃ autẽ miscđ̃iã con-

Expanded text:
uda intelligitur, quae in Scriptura sacra clara ac multiplex prae caeteris memoratur. Quae in hoc quod ex se Redemptoris nostri carnem protulit, speciale prae omnibus munus accepit. Terra autem Dei simul omnis Judaea nominatur, quia quae tunc ei fidei suae fructum protulit, cum totus sub idolorum cultu delapsis gentibus mundus erravit. Locus autem misericordiae Dei est ipsa gentilitas, cujus culpas districtus judex si juste animadverteret, ad reconciliationem gratiae nunquam veniret. Quae cum nulla apud Deum merita habuit, reconciliationis tamen gratiam ex sola misericordia accepit. Unde bene per Paulum dicitur: Gentes autem super misericordia honorare Deum . Unde rursus scriptum est: Qui quon
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Uoluimꝰ uenire ad uos ego qͥdem
paulus & semel & iterũ: s impediuit me
sathanas. Neq enim ꝑ sem& ipsũ sathan p̃¬
pedire uias tanti apł̃i potuit: s occultȩ dis¬
pensationis usib dũ aduersabat᷑ nesciens
deseruiebat: ut nimirũ paulus dũ ad ali¬
os uell& accedere nec ualer&. eis a qͥb rece
dere ñ poterat altius ꝓdess&. Nubes igit᷑
dĩ cuncta ꝑ circuitũ lustrant: qͥa p̃dicati¬
onis luce mundi fines illuminant. S qͥa
diuinis nutib subditȩ nequeunt explere qͦd
uolunt: ire ñ posunt. nisi qͥa uoluntas gu¬
bernantis duxerit. Unde & adhuc subdit᷑.¬

Expanded text:
o quidem Paulus, et semel et iterum, sed impedivit nos Satanas. Neque enim per semetipsum Satan praepedire vias tanti apostoli potuit, sed occultae dispensationis usibus dum adversabatur, nesciens deserviebat: ut nimirum Paulus, dum ad alios vellet accedere, nec valeret eis a quibus dere non poterat aptius prodesset. Nubes igitur Dei cuncta per circuitum lustrant, quia praedicationis luce mundi fines illuminant. Sed quia divinis nutibus subditae nequeunt explere quod volunt, ire non possunt, nisi quo eas voluntas gubernantis duxerit. Unde et adhuc sub
Abbreviated transcription (Latin):
nubes. Quid enim electi quiq sunt. nisi
frum̃ta dĩ celestib horreis recondenda:
Quȩ nunc in tritura areȩ paleas tolerant.
quia in hac purgatione scẽ ȩccłȩ mores con¬
trarios reꝓboꝵ portant. quousq hȩc internꝰ
agricola uentilabro iudicii dirimat: & in
suꝑna habitacula electos suos qͦsi munda
iam grana suscipiens. ȩt̃nis paleas ignib
tradat. Unde bene ꝑ ioħem dr̃ Cuiꝰ uen¬

Expanded text:
us.---Quid enim electi quique sunt, nisi frumenta Dei coelestibus horreis recondenda? Quae nunc in tritura areae paleas tolerant, quia in hac purgatione sanctae Ecclesiae mores contrarios reproborum portant, quousque haec internus agricola ventilabro judicii dirimat, et in superna habitacula electos suos, quasi munda jam grana suscipiens, aeternis paleas ignibus tradat. Unde bene per Joannem dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
is iam fidelib formidolosa laudatio ꝓdi¬
it: quia nimirũ iuste iudea repulsa est
dum piã . ẽ. gentilitas uocata: & dampna
suȩ repulsionis timuit. dũ lucra alienȩ
uocationis uidit. Vnde nos qͦq cotidie
dum iniquos qͦsq ad inopinatã uitae
celsitudinẽ ꝓuehi repente conspicimus: sub
occultis dĩ iudiciis tim̃do gaudemꝰ: ne ꝑ
occulta iudicia qͦsdã ds̃ qui digni putant᷑
deserat. qui ꝑ hȩc ad se eos qui indigni esti¬
possumus. Et si inuenire iam dm̃ possumꝰ.
ñ tam̃ digne: quia quicqͥd in illo sentimꝰ. ex
fide. ẽ. ñdũ ex specie. Hoc tam̃ qͦd iam se in¬
uenisse considerat. adiungit dicens. Magnꝰ¬

Expanded text:
is jam fidelibus formidolosa laudatio prodiis jam fidelibus formidolosa laudatio prodiit, quia nimirum juste Judaea repulsa est, dum pie est gentilitas vocata; et damna suae repulsionis timuit, dum lucra alienae vocationis vidit. Unde nos quoque quotidie, dum iniquos quosque ad inopinatam vitae celsitudinem provehi repente conspicimus, sub occultis Dei judiciis timendo gaudemus, ne per occulta judicia quosdam Deus qui digni putantur deserat, qui per haec ad se eos qui indigni aestipossumus.---Et si invenire jam eum possimus, non tamen digne, quia quidquid in illo sentimus ex fide est, et non ex specie. Hoc tamen quod jam se invenisse considerat adjungit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
tiones tuȩ & elemosinȩ ascendert̃ in memo¬
riam in conspectu dĩ. Aurũ gͥ ab aqͥlone
uenit: dũ in conspectu dĩ ex gentib cũ ele¬
mosinis oratio ascendit. Qd cũ petrꝰ fr̃ib
retuliss&. qͦmͦ uel cornelius angłm. uel ipse
de cęlo summitti ad se linteũ cum bestiis
etiam ante baptisma gentiliũ corda ꝑfude¬
rit. qui ñqͣm in uideoꝵ m̃tib nisi post aqͣm
baptismatis uenit: ꝓtinus scriptũ. ẽ. His
auditis tacuert̃: & glificauert̃ dm̃ dicen¬
tes. Ergo & gentib ds̃ pęnitentiã ad ui¬
tam dedit. Multitudo gͦ fideliũ formi¬
dolosam dõ laudẽ obtulit: quȩ saluatis
gentib a suo se murmure dona cȩlestis
gr̃ȩ ammirando cõpressit. Unde ipse qͦq
petrus mirat᷑ dicens. In ueritate cõperi
qͦd ñ ẽ ꝑsonarũ acceptor ds̃. S cũ genteᷤ
sunt. formidolosa uenire laudatio dr̃. cũ
lȩta uenire potius qͣm formidolosa debuis¬
s&: S idcirco conuersis gentib ab hebre¬

Expanded text:
memoriam in conspectu Dei . Aurum ergo ab Aquilone venit, dum in conspectu Dei ex gentibus cum eleemosynis oratio ascendit. Quod cum Petrus fratribus retulisset , quomodo vel Cornelius angelum, vel ipse de coelo submitti ad se linteum cum bestiis Spiritus sanctus etiam ante baptisma gentilium corda perfuderit, qui nunquam in Judaeorum mentibus nisi post aquam baptismatis venit, protinus scriptum est: His auditis tacuerunt, et glorificaverunt Deum, dicentes: Ergo et gentibus Deus poenitentiam ad vitam dedit . Multitudo ergo fidelium formidolosam Deo laudem obtulit, quae, salvatis gentibus, a suo se murmure, dona coelestis gratiae admirando, compressit. Unde ipse quoque Petrus miratur, dicens: In veritate comperi quod non est personarum acceptor Deus . 73. Et sunt formidolosa venire laudatio dicitur, cum laeta venire potius quam formidolosa debuisset? Sed idcirco conversis gentibus, ab Hebrae
Abbreviated transcription (Latin):
significatione scriptũ. ẽ Factus . ẽ. repen¬
te de cȩlo sonus tamqͣm aduenientis sp̃e
uehem̃tis. Sonus gͥ de ore dñi ꝓcedit:
cũ consubstantialis ei sp̃c̃ ad nos ꝑ filiũ
ueniens. surditatẽ nr̃ȩ insensibilitatis rum¬
pit: sicut de eodem sono incircũscripto atq
incorporeo os dĩ loquit᷑. dicens. de meo acci¬
pl&. & annuntiabit uobis. Potest gͦ & ꝑ terro¬
rem uocis uis formidinis. & ꝑ sonũ oris dul¬
cedo consolationis intelligi: quia qͦs sc̃s sp̃e
repl&. prius eos de t̾rena actione t̾rificat:
& postmodũ spe celestiũ consolat᷑: ut tan¬
to post confidendo de p̃miis gaudeant qͣn¬
to prius sola supplicia conspiciendo metu¬
ebant. Hinc. ẽ qͦd de unigeniti sp̃u qͣsi de
hoc oris sono paulus dicit. Non enĩ acce-¬
pistis sp̃m seruitutis iterũ in timore: sed
accepistis sp̃m adoptionis filioꝵ in qͦ cla-¬

Expanded text:
epente de coelo sonus tanquam advenientis spiritus vehementis . Sonus igitur de ore Domini procedit, cum consubstantialis ei Spiritus ad nos per Filium veniens, surditatem nostrae insensibilitatis rumpit, sicut de eodem sono incircumscripto atque incorporeo os Domini loquitur, dicens: De meo accipiet, et annuntiabit vobis . Potest ergo et per terrorem vocis vis formidinis, et per sonum oris dulcedo consolationis intelligi, quia quos Spiritus sanctus replet, prius eos de terrena actione terrificat, et postmodum spe coelestium consolatur, ut tanto post confidendo de praemiis gaudeant quanto prius sola supplicia conspiciendo metuebant. Hinc est quod de unigeniti Spiritu quasi de hoc oris sono Paulus dicit: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timorem, sed accepistis spiritum adoptionis filio