comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
naturꝰeineo qđ dicimus. adueniat regnũ tuũ: Seꝑ quidẽ ille cũ patre reg¬
nat. scđm quod ẽ filius dĩ : uerbũ dĩ: uerbũ ꝑ qđ facta sunt om̃ã Prȩdoxer
autẽ ꝓphetȩ regnũ eius. etiã scđm id qđ homo factus ẽ xp̃s: & fecit sideles¬
suos. xpianos. Erit ergo regũ xpianorũ. qđ modo colligitur. qđ modo cõpa¬
ratur: qđ modo emit̾ sanguine xp̃i. Erit aliquando manifestũ rognũ eiꝰ.
quando erit apta daritas scõrũ eius. post iudiciũ ab eo factũ. Quod iudi¬
ciũ supra ipse dixit : qđ silius hominis fisturussit. Peqͦ rego etiã apłs
dicit. Cũ tradiderit rognũ dõ & patri. Unde etiã ipse. Uenite benedicti
oatris mei ꝑcipite regnũ qđ uobis paratũ . ẽ. abinicio mundi. Discipuli
autẽ & turbȩ credentos ineũ : putauer̃ illũ sic uenisse ut iã regnaret:

Expanded text:
naturus est in eo quod dicimus, Adveniat regnum tuum . Semper quidem ille cum Patre regnaturus est in eo quod dicimus, Adveniat regnum tuum . Semper quidem ille cum Patre regnat, secundum quod est Filius Dei, Verbum Dei, Verbum per quod facta sunt omnia. Praedixerunt autem prophetae regnuolligitur, quod modo comparatur, quod modo emitur sanguine Christi: erit aliquando manifestum regnum, quando erit aperta claritas sanctorum ejus propter judicium ab eo factum, quod judicium supra ipse dixit quod Filius hominis facturus sit; de quo regno etiam Apostolus dixit: Cum tradiderit regnum Deo et Patri . Unde etiam ipse ait: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Discipuli autem et turbae credentes in eum, putaverunt illum sic venisse ut jam regnaret:
Abbreviated transcription (Latin):
uisset quia uenerant ut raperent eũ & facerent regẽ. fugit iterũ
in montẽ ipse solus. Pat̾ ergo intelligie qđ dñs cũ sederet in
monte cũ discipulis suis. & uideret turbas adse uenientes. descen¬
derat demonte : & circa inferiora. turbas pauerat. Nã qͥ modo
sieri potest. ut rursus illuc sugeretanisi ante descenderet.
Sigusicat ergo aliquid. qđ dñs de alto descendit ad pascendas turlus paut&
ascendit. q uareautẽ ascendit. cũ cagnouisset qđ uellent eũ raꝑe & regẽ facere.
Quid enĩ noon erat rex. quitimebat fierirex. Erat omnino. Nec talis rec
qui ab hominib sieret : sed talis qui hominib: regnũ daret. Nũquid forte
& hic aliquid signisicat nobis iħs. cuius facta uerba sunt. ergo in hõc qđ uoluer
eũ rapere & regẽ facere & propt̾ hoc fugit in montẽ ipso solus: hac in illo
factũ tacet. nihil loquit᷑. nihil signasicat. anforte hoc erat raꝑe eũ. p̃uenire
uelle tẽpus regni cius. Et enĩ uenerat modo: nan iã regare quomodo reg¬

Expanded text:
rum in montem ipse solus. Datur ergo intelligi quod Dominus cum sederet in monte cum discipulis suis, et videret turbas ad se venientes, descenderat de monte, et circa inferiora loca turbas paverat. Nam quomodo fieri potest ut rursus illuc fugeret, nisi ante de monte descenderet? Significat ergo aliquid, quod Dominus de alto descendit ad pascendas turbas. Pavit, et ascendit. 2. Quare autem ascendit, cum cognovisset quod eum vellent rapere et regem facere? Quid qui ab hominibus fieret, sed talis qui hominibus regnum daret. Nunquid forte et hic aliquid significat nobis Jesus, cujus facta, verba sunt? Ergo in hoc quod voluerunt eum rapere, et regem facere, et propter hoc fugit in montem ipse solus, hoc in illo factum, tacet, nihil loquitur, nihil significat? An forte hoc erat rapere eum, praevenire velle tempus regni ejus? Etenim venerat modo non jam regnare, quomodo reg
Abbreviated transcription (Latin):
ioħm ipsũ euuangelistã satis aꝑtęq monstrat᷑. ita ut diceret.
qui odit fratrem suũ intenebris. ẽ: Crebͤrrime extingut᷑
Crescunt istȩ tenebrȩ: odioꝵ frat̾noꝵ: cotidie crescunt : ꝙ ñ dũ
uenit ihs Unde appar& quia crescunte Qm̃ abundauit
iniquitas refrigescit caritas multoꝵ: Grescunt tenebrȩ.
& ñdũ uenit ihs̃ Crescentib tenebris: frigescente caritate:¬
t abundante iniquitate: ipsis fluctꝰ nauim erbantes Iem
pestates & uenti. clamores s̃ maledicoꝵ Inde caritas refriges¬
cit. inde fluctꝰ augent᷑: & turbatur nauis:. Uento
magno flante: mare exurgebat : tenebrȩ crescebaT Intelli¬
gentia minuebatur : iniquitas augebat᷑: Cum remigassenT

Expanded text:
Joannem ipsum evangelistam satis aperteque demonstratur, ita ut diceret, Joannem ipsum evangelistam satis aperteque demonstratur, ita ut diceret, Qui odit fratrem suum, in tenebris est , creberrime exstinguitur: crescunt istae tenebrae odiorum fraternorum, quotidie crescunt; et nondum venit Jesus. Unde apparet quia crescunt? Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum. Crescunt tenebrae, et nondum venit Jesus. Crescentibus tenebris, refrigescente charitate, abundante iniquitate, ipsi pestates, et venti clamores sunt maledictorum: inde charitas refrigescit, inde fluctus augentur, turbatur navis. Vento magno flante mare exsurgebat, tenebrae crescebant, intelligentia minuebatur, iniquitas augebatur. Tamen
Abbreviated transcription (Latin):
faciebat. Illo ergo sursũ posito. discipuli in nauicula quid patiebant᷑
Nã illo inaltis constituto: nauicnla illa ȩectam p̃sigiabat.
Sinon hoc primo inȩccła intelligimꝰ. qđ illa nauic ula patiebat᷑:
Non erant̃ illa significantia : sed simplicitas transeuntia. Si aut̃
uidemꝰ ex primi ineccła. ueritatẽ illarũ signuficationũ mani¬
festũ squia facta xp̃i. genera sunt locutionũ Vt aut̃ sero
factũ . ẽ. inquit: descender̃ discipuli ciͦ admare: & cũ ascendissenl
nauiculaon: ueneruNł trans mare in capharnaum: Cito dixit
finitũ qđ postea factũ ẽ Uener̃ trans mare incapharnaũ.
tes transier̃ & dũ nauigareñ ad eũ locũ quo oos uenissẽ ĩã dix̃
re capitulando exponit quid acciderit: Tenebrȩ iã facte
crant & ñ uenerat ad illos ilis. Merito tenebrȩ: quia lux
ñuenerat tenebrȩ iã factȩ eranł: & nonuenerat ad illos ihĩ
Quantũ accedit finis munidi crescunt errores: crebrescuN

Expanded text:
agno, : illo ergo sursum posito, discipuli in navicula quid patiebantur? Nam illo in altis constituto, navicula illa Ecclesiam praesignabat. Si non hoc primo in Ecclesia intelligimus, quod illa navicula patiebatur; non erant illa significantia, sed simpliciter transeuntia: si autem videmus exprimi in Ecclesia veritatem illarum significationum; manifestum est quia facta Christi genera sunt locutionum. Ut autem sero factum est, inquit, descenderunt discipuli ejus ad mare: et cum ascendissent naviculam, venerunt trans mare in Capharnaum. Cito dixit finitum quod postea factum est. Venerunt trans mare in Capharnaum. tes transierunt. Et dum navigarent ad eum locum quo eos venisse jam dixit, recapitulando exponit quid acciderit: Tenebrae jam factae erant, et non venerat ad eos Jesus. Merito tenebrae, quia lux non venerat: Tenebrae jam factae erant, et non venerat ad eos Jesus. Quantum accedit finis mundi, crescunt errores, crebrescunt
Abbreviated transcription (Latin):
iħm quid docerit de illo samaritano. dedecẽ leprosis quos mundauerat
erat alius qui daret głam dõ. nisi alienigena. Iste ꝑtinet adimagi¬
nẽ rei: qui ab alienigenis uenit. Ista mulier quȩcipũ gerebat ȩccł&. Uen¬
tura enĩ erat ȩccła degentib alienigena: a genere iudȩorũ. Audia¬
mus ergo in illa nos. & in illa agnoscamus nos & in illa gras agamus dõ¬
pronobis. Illa enĩ figura erat ñ ueritas : quia & ipsa p̃misit figurã &
facta ẽ ueritas. Nã credidimeũ qui de illa nobis figurã p̃tendebat¬
U enit ergo haurire aquã. Simplicit̃ e uenerat aurire a quã sicut
solent ł uiri uel feminȩ. Dicit ei iħs. Damihi bibere. Piscipuli enĩ

Expanded text:
Jesum, quid dixerit de illo Samaritano, uno de decem leprosis quos mundaverat, Jesum, quid dixerit de illo Samaritano, uno de decem leprosis quos mundaverat, erat alius qui daret gloriam Deo, nisi alienigena iste . Pertinet ad imaginem rei, quod ab alienigenis venit ista mulier, quae typum gerebat Ecclesiae: ventura enim erat Ecclesia de Gentibus, alienigena a genere Judaeorum. Audiamus ergo in illa nos, et in illa agnoscamus nos, et in illa gratias Deo agamus pro nobis. Illa enim figura erat, non veritas; quia et ipsa praemisit figuram, et facta est veritas. Nam credidit in eum, qui de illa figuram nobis praetendebat. Venit ergo haurire aquam. Simpliciter venerat haurire aquam, sicut solent vel viri vel feminae. 11. « Dicit ei Jesus: Da mihi b
Abbreviated transcription (Latin):
trans migrationẽ babiloniȩ. quintã atrans inigratione babiloni&e. usq
adbaptis mũ ioħis. Inde secta agitur. quid miraris. Uenit iħs & hu¬
miliandose uenit adputeũ. fatigatus uenit: quia infirmã carnẽ por¬
tauit. Hora seita : quia &tate scłi sexta. Adputeũ : quia ad ꝓfunditatẽ
huius habitationis nr̃ȩ. Vnde dr̃ in psalmo. Peprofundis clamaui ad te
dñe. Seditut dixi quia humiliatus ẽ. x uenit mulier forma eccłae.
non iã iustisicatȩ. sed iustisicã dȩ. Nã hoc ait sermo. Uenit ignara. in¬
uenit eũ. & agtur cũ illa: Uideamus quid. Uideamus. quare uenit
mulier desamaria : aurire aquã. Samaritani ad iudȩorũ gentẽ ñ ꝑti¬
nebant. Alienigenȩ fuer : quã uis uicinas terras incolerent. Longũ ẽ or¬
ginẽ samaritanorũ retexere . nenos multa tȩneant. & necessaria ñ lo¬
quam᷑. Sufficit ergo ut samaritanos int̾ alienigenas deputemus . &
ne hoc audatius me arbitremini dixisse quã uerius. Audite ipsũ dnm̃

Expanded text:
ansmigrationem Babyloniae; quintam a transmigratione Babyloniae usque ad baptismum Joannis: inde sexta agitur. Quid miraris? Venit Jesus, et humiliando se venit ad puteum. Fatigatus venit, quia infirmam carnem portavit. Hora sexta, quia aetate saeculi sexta. Ad puteum, quia ad profunditatem hujus habitationis nostrae. Unde dicitur in Psalmis, De profundis clamavi ad te, Domine . Sedit, ut dixi, quia humiliatus est. 10. Et venit mulier. Forma Ecclesiae, non jam justificatae, sed jam justificandae; nam hoc agit sermo. Venit ignara, invenit eum, et agmulier de Samaria haurire aquam. Samaritani ad Judaeorum gentem non pertinebant: alienigenae enim fuerunt, quamvis vicinas terras incolerent. Longum est originem Samaritanorum retexere, ne nos multa teneant, et necessaria non loquamur: sufficit ergo ut Samaritanos inter alienigenas deputemus. Et ne hoc audacius me arbitremini dixisse quam verius, audite ipsum Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
nientes in uenisse uideantur. unde sponse castitas corrum¬
patur: idẽ unde fides eccłȩ uioletur. Reuera enĩ fr̃s corrũpi¬
tur fides eoꝵ.: qui p̾ponunt mendatia ueritati. Nam isti qui
uidentur sic honorare xpm̃ ut negent eum carne̾ habuisse:
nichil aliuid eum quam men dace̾m p̃dicant. Quiergo
mendatiũ ȩdificant in hominib quid ab eis expellunt nisi
ueritatem: in mittunt diabolum. excludunt xp̃m : Immit¬
tunt adulterium. excludunt sponsum: ꝑ araninphi. scilic&
uł potius lenones serpentis. Ad hoc enim locuntur ut ser¬
pens possideat. xp̃c excludatur: quomodo possid& serpens:
Quando possid& mendatiũ: quando possid& falsitas. ser¬
penspossid&. Quando possid& ueritas: xp̃c possid&. Ipsẽ
enim dirit. E gosum ueritas. deillo aut̃ dixit & inueritate

Expanded text:
nientes invenisse videantur, unde sponsae virginis castitas corrumnientes invenisse videantur, unde sponsae virginis castitas corrumpatur, id est, unde fides Ecclesiae violetur. Revera enim, fratres, corrumpitur fides eorum qui praeponunt mendacium veritati. Nam isti qui videntur sic honorare Christum, ut negent eum carnem habuisse, nihil aliud eum quam mendacem praedicant. Qui ergo mendacium aedificant in hominibus, quid ab eis expellunt, nisi veritatem? Immittunt diabolum, excludunt Christum; immittunt adulterum, excludunt sponsum: paranymphi scilicet, vel potius lenones serpentis. Ad hoc enim loquuntur ut serpens possideat, Christus excludatur. Quomodo possidet serpens? Quando possidet mendacium. Quando possidet falsitas, serpens possidet: quando possidet veritas, Christus possidet. Ipse enim dixit, Ego sum veritas : de illo autem dixit
Abbreviated transcription (Latin):
tres contempni : utiq ad cuius nuptias uenerat. ideo du¬
cebat uxorem: ut filios ꝓcrear&: & abeis quos ut ꝓcrea¬
r& obtabat. utiq honorari cupiebat. Ille ergo uenerat
ad nuptias. ut ex honorar& matrem: cum ꝓpt᷑ filios ha¬
bendos. quibus reddere honorem parentib imperat dĩ
Ipse nuptiȩ celebrentur & ducantur uxores. ꝑ roculdubio
frs: latos ibialiquid. Nam tanta resẽ. ut quidam quoscauen¬
dos p̃monuit apłssicut supra cominemorauimus dicens. Timeo
ne sicut serpens euam seduxit astutia sua. sic & ur̃e mentes cor¬
rumpantur asimplicitate & castitate quȩ ẽ in xp̃o: derogan¬
tes euangło. & dicentes quod ihẽ nonsit natus de maria uirgi¬
ne : Hinc argumentum sumere conarentur erroris sui ut di¬
cerent: quomodo erat mater eius cui dixit. quid mihi & tibiẽ
mulier: Respondendumẽ ergo eis & considerandum quare
dixerit hoc dñs: ne sibi aliquid aduersus sanam fidẽ insa¬

Expanded text:
tres contemni? Utique ad cujus nuptias venerat, ideo dutres contemni? Utique ad cujus nuptias venerat, ideo ducebat uxorem, ut filios procrearet; et ab eis quos ut procrearet optabat, utique honorari cupiebat: ille ergo venerat ad nuptias, ut exhonoraret matrem, cum propter filios habendos, quibus reddere honorem parentibus imperat Deus, ipsae nuptiae celebrentur, et ducantur uxores? Procul dubio, fratres, latet ibi aliquid. Nam tanta res est, ut quidam, quos cavendos praemonuit Apostolus, sicut supra commemoravimus, dicens, Timeo ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, sic et vestrae mentes corrumpantur a simplicitate et castitate quae est in Christo, derogantes Evangelio, et dicentes quod Jesus non sit natus de Maria Virgine, hinc argumentum sumere conarentur erroris sui, ut dicerent, Quomodo erat mater ejus, cui dixit, Quid mihi et tibi est, mulier? Respondendum ergo est eis, et disserendum quare hoc dixerit Dominus; ne sibi aliquid adversus sanam fidem insa
Abbreviated transcription (Latin):
rarum. aurũ. argentũ. lapides p̃tiosos. ȩquos. mancipia.
fundos. p̃dia: Num quid aliquis sanguinẽ suũ: Sienim
sanguinẽ suum sponsȩ dederit. ñ erit qui ducat uxorẽ.
Dñs aut̃ securus moriens. dedit sanguinẽ suũ ꝓea: Quã
resurgens haber&. qua sibiiam coniunierat inutero uirginis.
uerbum enim sponsus & sponsa caro humana. & utrum que unꝰ
filiusdĩ & idẽ filius hominis ubi factus ẽ caput ȩcde. illȩute¬
rus uirginis mariȩ thalamus eius. inde ꝓcessit tamquam
sponsus de thalamo suo. sicut scriptura prȩdixit. Et ipse
tamquam sponsus ꝓcedens de thalamo suo. exultauit ut
gigas ad currendam uiam. dethalam o ꝓcedit uelut spon¬
sus. & inuitatus uenit adnuptias certi sacramenti grãui¬
detur matrem de quasponsus ꝓcessit ñ agnoscere & dice¬
re illi. Quid michi & tibiẽ mulier: Nondum uenit hor
mea. Quidẽ hoc: Ideo uenit adnuptias: ut docer& ma¬

Expanded text:
rarum; aurum, argentum, lapides pretiosos, equos, mancipia, rarum; aurum, argentum, lapides pretiosos, equos, mancipia, fundos, praedia: numquid aliquis offeret sanguinem suum? Si enim sanguinem suum sponsae dederit, non erit qui ducat uxorem. Dominus autem securus moriens, dedit sanguinem suum pro ea quam resurgens haberet, quam sibi jam conjunxerat in utero Virginis. Verbum enim sponsus, et sponsa caro humana; et utrumque unus Filius Dei, et idem filius hominis: ubi factus est caput Ecclesiae, ille uterus virginis Mariae thalamus ejus, inde processit tanquam sponsus de thalamo suo, sicut Scriptura praedixit, Et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam ; de thalamo processit velut sponsus, et invitatus venit ad nuptias. 5. Certi sacramenti gratia, videtur matrem de qua sponsus processit, non agnoscere, et dicere illi, Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Quid est hoc? ideone venit ad nuptias, ut doceret ma
Abbreviated transcription (Latin):
semus ut aperiat. Deuino inuisibili in ebria nos. quia &
ipsius. qui prius insipientes cramus. Et forte ad ipsam sa¬
pientiam ꝑtin& cum honore dĩ & cum laude maiestatis
eius & cum caritate potentissimȩ miscdđȩ eius intelligere
quid sit gestum in hoc miraculo. dñs inuitatus ad nupti¬
asuenit. Quidmirum si inillam domũ ad nuptias uenit:
Inhunc mundũ ad nuptias uenit. Sicnim ñ uenit ad nup¬
tim&: ee uirginitas sponsȩ xp̃i ꝑ astutiam diaboli cor¬
rumpatur. Timeo inquit ne sicut serpens. euam seduxit¬
astutia sua. sic & ur̃ȩ mentes corrumpantur asimplicitate &
castitate quȩ ẽ inxp̃o. hab& ergo hic sponsam quam rede¬
mit sanguine suo: & cuipignus dedit spm̃ scm̃. Eruit eam
de mancipatu diaboli. Mortuus ẽ ꝓpter delicta euis. re¬
furrexit ꝓpt̾ iustificationẽ eius Quis offert tanta spon¬
sȩ suȩ: Lic& offerant homines quȩlib& ornamenta ter¬

Expanded text:
semus ut aperiat, et de vino invisibili inebriet nos: quia et semus ut aperiat, et de vino invisibili inebriet nos: quia et ipsius, qui prius insipientes eramus. Et forte ad ipsam sapientiam pertinet, cum honore Dei, et cum laude majestatis ejus, et cum charitate potentissimae misericordiae ejus, intelligere quid sit gestum in hoc miraculo. 4. Dominus invitatus ad nuptias venit. Quid mirum si in illam domum ad nuptias venit, qui in hunc mundum ad nuptias venit? Si enim non venit ad nuptimet? Ne virginitas sponsae Christi, per astutiam diaboli corrumpatur. Timeo, inquit, ne sicut, etc., usquastutia sua, sic et vestrae mentes corrumpantur a simplicitate et castitate quae est in Christo . Habet ergo hic sponsam quam redemit sanguine suo, et cui pignus dedit Spiritum sanctum . Eruit eam de mancipatu diaboli: mortuus est propter delicta ejus, resurrexit propter justificationem ejus . Quis offeret tanta sponsae suae? Offerant homines quaelibet ornamenta ter
Abbreviated transcription (Latin):
erit hec uis animȩ. cum & corpus hoc in duerit in corruptio¬
nemi& mortale hoc induerit in mortalitatẽ: Sitanta potest
ꝑ carnem corruptibilẽ: quid poterit ꝑ corpus sp̃itale post re¬
surrectionem mortuoꝵ: Hȩc tamen anima ut dixi ath mira¬
bilis naturȩ atq substantiȩ. in uisibilis resẽ & intelligibilis.
Et hec tamen ꝑ ihm̃ dm̃ factaẽ: quia ipse ẽ uerbum dĩ. Omã
ergo uide amus facta ꝑ dm̃ ihm̃ : quidmiramur aquam in
uinũ conuersam ꝑ hominẽ ihm̃ : Neq enim sic factus ẽ homo
ut ꝑder& quod ds̃ erat. Accessit illi homo: ñ amissus ẽ ds.
Ipse ergo fecit hoc : qui illa om̃a. Nonitaq miremur quia
ds̃ fecit: sed amemus quia inter nosfecit: & ꝓpt̾ nrãm re¬
demptionẽ fecit. Aliquid enĩ & in ipsis factis innuit nobis
Puto quia ñ sine causa uenit ad nuptias excepto miraculo.
aliquid & in ipso misterii facto & sacramenti lat&. Pul¬

Expanded text:
erit haec vis animae, cum et corpus hoc induerit incorruptioerit haec vis animae, cum et corpus hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ? Si tanta potest per carnem corruptibilem, quid poterit per corpus spirituale post resurrectionem mortuorum? Haec tamen anima, ut dixi, admirabilis naturae atque substantiae, invisibilis res est et intelligibilis: et haec tamen per  videamus facta per Deum Jesum, quid miramur aquam in vinum conversam per hominem Jesum? Neque enim sic factus est homo, ut perderet quod Deus erat: accessit illi homo, non amissus est Deus. Ipse ergo fecit hoc, qui illa omnia. Non itaque miremur quia Deus fecit; sed amemus quia inter nos fecit, et propter nostram reparationem fecit. Aliquid enim et in ipsis factis innuit nobis. Puto quia non sine causa venit ad nuptias. Excepto miraculo, aliquid in ipso facto mysterii et sacramenti latet. Pul
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ mou&s. Accedit iam consideratio tua etiam ad anima
humanã. cui tribuit ds̃ intellectũ cognoscendi creatorem
suum. dinoscendi & distinguendi int̾ bonũ & malũ: hoc est
int̾ iustũ & iniustũ. Quanta agit ꝑ corpus attendite liniuer¬
sum orbem terrarũ ordinatum in ipsa humana re publica
quib a ministrationib quib ordinib potestatũ. conditionib
ciuitatum. morib legib artib. hoc totum ꝑ animas gerit᷑.
& hȩc uis aninȩ ñ uidecur. Cum subtraitur corpori: cadauer
iac&. Cum aut̃ adẽ corpori. primo conedit quodam modo
putores. Corruptibilis est enim omis caro. inputredines de¬
fluit. nisi quodam condimento animȩ teneatur. Sed hoc
cõmune illi ẽ cum pecoris anima. Ill amagis miranda quȩ
dixi. que a dmnentẽ & in tellectum ꝑtinent. ubi etiam adimaginem
creatoris sui renouatur. ad cuius imaginẽ factusẽ homo. Ciđ̾

Expanded text:
nem movet. Accedat jam consideratio tua etiam ad animam nem movet. Accedat jam consideratio tua etiam ad animam humanam, cui tribuit Deus intellectum cognoscendi Creatorem suum, dignoscendi et distinguendi inter bonum et malum, hoc est inter justum et injustum: quanta agit per corpus! Attendite universum orbem terrarum ordinatum in ipsa humana republica: quibus administrationibus, quibus ordinibus potestatum, conditionibus civitatum, legibus, moribus, artibus! Hoc totum per animam geritur, et haec vis animae non videtur. Cum subtrahitur corpori, cadaver jacet: cum autem adest corpori, primo condit quodammodo putores. Corruptibilis est enim omnis caro, in putredines defluit, nisi quodam condimento animae teneatur. Sed hoc commune illi est cum pecoris anima: illa magis miranda quae dixi, quae ad mentem et intellectum pertinent; ubi etiam ad imaginem Creatoris sui renovatur, ad cujus imaginem factus est homo . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
natus cęli. opulentia t̾re. fȩcunditas maris. Omã hȩc quȩ oculis
adiacent ꝑ ihm̃ dm̃ factasunt. Et uidemus hȩc. & siẽ in nob
sps illuis. sic nobis placent ut artifex laudetur: Nonut ad opes¬
conuersi abartifice auertamur: & faciem quodam modo po
tes dominationes. om̃isq habitator fabricę huius super cęlestis
ñ adiacens oculis nr̃is: Quã quam sȩpe & angłi. quando opor¬
tuit de monstrauerunt se hominib Nonne ds̃ fecit & ꝑ uerbũ
Quid ipsa anima humana quȩ ñ uidetur. & Popera quȩ exib&
in carne. Magnam p̾b& adimirationẽ bene considerantibus:
A quo facta est nisi adõ: Et ꝑquẽ factaẽ nisi ꝑ filium dĩ Non¬
dũ dico de anima hominis. Cuuis uis peccoris anima. quomodo
regit molẽ suam sensus om̃s exerit. oculos aduidendũ. aures
ad audiendum. nares ad ꝑcipiendũ odorẽ oris iuditium ad
sapores discernendos. menbra deniq ipsa ad ꝑagenda offitia
ris agit : Nec tamen uidetur oculis. & exhis que ut ad miratio¬

Expanded text:
maris; omnia haec quae oculis adjacent, per Jesum Deum facta sunt. Et videmus haec, et si est in nobis Spiritus ipsius, sic nobis placent ut artifex laudetur: non ut ad opeconversi ab artifice avertamur, et faciem quodammodo ponetes, Dominationes, omnisque habitator fabricae hujus supercoelestis, non adjacens oculis nostris? Quanquam saepe et Angeli, quando oportuit, demonstraverunt se hominibus. Nonne Deus et per Verbum t haec omnia? Quid ipsa anima humana, quae non videtur, et per opera quae exhibet in carne, magnam praebet admirationem bene considerantibus, a quo facta est, nisi a Deo? et per quem facta est, nisi per Filium Dei? Nondum dico de anima hominis. Cujusvis pecoris anima quomodo regit molem suam! sensus omnes exserit, oculos ad videndum, aures ad audiendum, nares ad percipiendum odorem, oris judicium ad sapores discernendos, membra denique ipsa ad peragenda officia ris agit? Nec tamen videtur oculis, et ex his quae agit, admiratio
Abbreviated transcription (Latin):
dirit. Suꝑquẽ uideris sp̃m descendentẽ sicut columbã¬
Non parua questio ẽ fr̃smei. Siuidistis questionẽ. non
parũ uidistis. Suꝑ ẽ ut ipsius solutionẽ dñs d&. Tam̃
illud dico. siuidistis questionẽ ñ parũ ẽ. Ecce positus
est iohannes ante oculos ur̃os stans ad fluuiũ ioħs baptista.
Ecce uenit dñs adhuc bapti h andus: nondũ baptihatus. Au¬
di uocem iohannis. Tu adme uenis: ego ate debeo baptiha¬
ri. Ecceiam cognouit dnm̃. a quo uult baptilari. Bapti¬
hatus dñs ascendit abaqua. Aperuintur cęli. descendit
spc̃: modo illũ cognoscit ioħs. Simodo illũ cognoscit.
cui dixit antea. ego ate debeo baptihari: Si aut̃ modo
ñ eũ cognoscit. quia iam nouerat eum. quidẽ qđ dixit

Expanded text:
dixit, Super quem videris Spdixit, Super quem videris SpNon parva quaestio est, fratres mei. Si vidistis quaestionem, non parum vidistis: superest ut ipsius solutionem Dominus det. Tamen illud dico, si vidistis quaestionem, non est parum. Ecce positus est Joannes ante oculos vestros, stans ad fluvium Joannes Baptista; ecce venit Dominus adhuc baptizandus, nondum baptizatus: audi vocem Joannis, Tu ad me venis? ego a te debeo baptizari; ecce jam cognoscit Dominum, a quo vult baptizari. Baptizatus Dominus ascendit ab aqua, aperiuntur coeli, descendit Spiritus, modo illum cognoscit Joannes: si modo illum cognoscit, quid dixit antea, Ego a te debeo baptizari? Si autem non eum modo cognoscit, quia jam noverat eum, quid est quod dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
ioħis baptismo. Atq ita maior uideretur baptismꝰ ser¬
ui. quam baptismus dni. Baptizatisunt & alu baptis¬
dignentur alu serui suscipere baptismũ dnĩ. Ad hoc
ergo missus erat ioħs. Sed nouerat xp̃m: an non no¬
uerat: Sinouerat. qͥuare dicebat quando uenit ad
fluuiũ xp̃c. ego ate debeo baptizari: hoc ẽ. scio qui
sis. Si ergo iam ouerat: certe tunc cognouit. quando
uidit columbã descendentẽ. Manifestum ẽ quia colũ¬
ba ñ descendit suꝑ dnm̃. nisi postea quã ascendit ab aqͣ
baptismi. Dñs baptizatus ascendit abaqua. aꝑtisunt
cȩli. & udit suꝑ eum colũbã. Siergo post baptismum
descendit columba: antequã baptrlaretur dñs dicit
illi ioħs. Tu adme uenis. ego ate debeo bapti Larȩ. An¬
te illum nouerat qui dicit: Tuadme uenis. ego a te
debeo bapti Lari. Quomodo ergo dixit & ego nesciebã
eum. Sed qui me misit bapti zare in aqua: ipse michi

Expanded text:
baptismo Joannis. Atque ita major videretur baptismus serbaptismo Joannis. Atque ita major videretur baptismus servi quam baptismus Domini. Baptizati sunt igitur etdignarentur alii servi suscipere baptismum Domini: ad hoc ergo missus erat Joannes. 15. Sed noverat Christum, an non noverat? Si non noverat, quare dicebat quando venit ad fluvium Christus: Ego a te debeo baptizari? hoc est, Scio qui sis. Si ergo jam noverat, certe tunc cognovit quando vidit columbam descendentem. Manifestum est quia columba non descendit super Dominum, nisi posteaquam ascendit ab aqua baptismi. Dominus baptizatus ascendit ab aqua, aperti sunt coeli, et vidit super eum columbam. Si ergo post baptismum descendit columba, et antequam baptizaretur Dominus, dixit illi Joannes, Tu ad me venis? ego a te debeo baptizari? ante, illum noverat, cui dixit, Tu ad me venis? ego a te debeo baptizari? quomodo ergo dixit, « Et ego nesciebam eum; sed qui me misit baptizare in aqua, ille mihi
Abbreviated transcription (Latin):
uit baptisinus iohannis. Inde iam mssus ẽ in carcerẽ ioħs.
Deinceps nemo bapti ⁊atus inuenitur illo baptismate.
Siergo ꝓpterea uenit & iohannes baptizans. ut dñĩ nob̃
humilitas de monstraretur: ut quia ille suscepit a seruo.
sanctius fuisse baptisinum iohannis quã xp̃i: quasi baptis¬
mo iohannis solus xpc̃ meruiss& bapti lare: B aptismo aut̃
xp̃i genus humanum. Intendat caritas ur̃a baptismo xp̃i
bapti lati sumus: Nontantum nos: sed uniuersus orbis t̾ra¬
rum. & baptizatur usq infinẽ. Quis nrm̃ potest ex aliqua
parte comparari xp̃o. cuiꝰ se ioħs dix̃ in dignũ soluere cor¬
rigiã caltiamti: Si ergo ille xpc̃ tantȩ excellentiȩ homo ds
solus bapti⁊ aretur bapcismo ioħis. quid dicturi erant lsmi¬
nes: quale baptismũ habuit ioħs: Magnũ baptis mũ ii ẽffa¬
bile sacramentũ. Uidesquia solus xp̃c meruit bapti zari

Expanded text:
vit baptismum Joannis: inde jam missus est in carcerem Joannes; vit baptismum Joannis: inde jam missus est in carcerem Joannes; deinceps nemo baptizatus invenitur illo baptismate. Si ergo propterea venit et Joannes baptizans, ut Domini humilitas nobis demonstraretur, ut quia ille suscepit a servo, sanctius fuisse baptisma Joannis quam Christi: quasi baptismate Joannis solus Christus meruisset baptizari, baptismate autem Christi genus humanum. Intendat Charitas vestra. Baptismate Christi baptizati sumus, non tantum nos, sed et universus orbis terrarum, et baptizatur usque in finem. Quis nostrum potest ex aliqua parte comparari Christo, cujus se Joannes dixit indignum solvere corrigiam calceamenti? Si ergo ille Christus tantae excellentiae homo Deus, solus baptizaretur baptismo Joannis, quid dicturi erant homines? Qualem baptismum habuit Joannes? Magnum baptisbile sacramentum, videte quia solus Christus meruit baptizari
Abbreviated transcription (Latin):
re ad dnm̃: Siego suscepi baptismũ serui: tudedignaris
adnõ baptizari: Nam ut noueritis fr̃s mei. quia ñ ex ne¬
cessitate alicuius iunculi peccati. dñs ueniebat ad ipsum
iohannẽ. sicut dicunt alii euangelistę: Cum ad illũ ueni¬
r& bapti landus dñs. ait ipse iohannes. Tuadme ueras.¬
& ego a te debeo bapti ⁊ are. Et quid ei respondit: S ine
modo. Impleatur omĩs iustitia. Quidẽ impleatur omĩs
iustitia: Mori ueni ꝓ hominibus. baptizare ñ habeo pro
hominibus: Quid est impleatur omĩs iustitia: Impleatur
omis humilitas. Quidergo: Nonerat suscepturꝰ baptismum
abono seruo: qui passionẽ suscepit amalis seruis : Intendite
ergo baptrlato dño siꝓpterea baptizauit ioħs. ut in eius
baptismo dñs ostender& humilitatẽ: nemo alius baptizare¬
tur baptismo iohannis. Multi aut̃ bapti Latisunt. baptis mo
iohannis. Baptrlatus ẽ & dñs baptismo iohannis: Et cessa¬

Expanded text:
re ad Dominum? si ego suscepi baptismum servi, tu dedignaris re ad Dominum? si ego suscepi baptismum servi, tu dedignaris a Domino baptizari? 14. Nam ut noveritis, fratres mei, quia non ex necessitate alicujus vinculi peccati Dominus veniebat ad ipsum Joannem; sicut dicunt alii evangelistae, cum ad illum veniret baptizandus Dominus, ait ipse Joannes: Tu ad me venis? ego a te debeo baptizari. Et modo; impleatur omnis justitia . Quid est, impleatur omnis justitia? Mori veni pro hominibus, baptizari non habeo pro hominibus? Quid est, impleatur omnis justitia? Impleatur omnis humilitas. Quid ergo? non erat suscepturus baptismum a bono servo, qui passionem suscepit a servis malis? Intendite ergo. Baptizato Domino, si propterea baptizavit Joannes, ut in ejus baptismo Dominus ostenderet humilitatem, nemo alius baptizaretur baptismo Joannis? Multi autem baptizati sunt baptismo Joannis; baptizatus est Dominus baptismo Joannis, et cessa
Abbreviated transcription (Latin):
dedignetur uenire ad baptismũ dicens: Hoc sum accep¬
turus quod hab& ille & ille. Et ꝓponat sibi eos quos
contempnit. & quasi sordeat illi hoc accipere quod ac¬
ceperunt inferiores. quia iam uidetur ipse sibi melior.
Et tamen om̃a peccata supra illũ sunt. & nisi aduenerit
salutare baptisinum ubi peccata soluuntur: cum omniex¬
cellentia sua ñ potest intrare in regnũ cęloꝵ. Sedut ad
illam excellentiam inuitar& dñs ad baptismum suum
ut peccata illi dimitterentur: uenit ipse ad baptismum
seruisui. E tcumipse ñ haberx quod ei dimitteretur.
nec quid in illo lauaretur. suscepit a seruo baptismum: &
tamquã allocutus filiũ suꝑbientẽ & extollentẽ sẽ. ac de¬
dignantẽ forte accipere cum idiotis. unde ei salus possit
uenire. & quasi dicens. Quantũ te extendis quantũ extol¬
lis. quanta ẽ excellentia tua. quanta grã tua: maior potest
esse quam mea : Siego ueni ad seruum tudedignaris ueni¬

Expanded text:
dedignetur venire ad Baptismum, dicens, Hoc sum accepdedignetur venire ad Baptismum, dicens, Hoc sum accepturus quod habet ille et ille; et proponat sibi illos quos contemnit, et quasi sordeat illi hoc accipere quod acceperunt inferiores, quia jam videtur ipse sibi melior: et tamen omnia peccata super illum sunt, et nisi venerit ad salutarem Baptismum, ubi peccata solvuntur, cum omni excellentia sua non potest intrare in regnum coelorum. Sed ut illam excellentiam invitaret. Dominus ad baptismum suum, ut peccata illi dimitterentur, venit ipse ad baptismum servi sui; et cum ipse non haberet quod ei dimitteretur, nec quod in illo lavaretur, suscepit a servo baptismum; et tanquam allocutus est filium superbientem et extollentem se, ac dedignantem forte accipere cum idiotis unde ei possit salus venire, et quasi dicens: Quantum te extendis? quantum extollis? quanta est excellentia tua? quanta gratia tua? major potest esse quam mea? si ego veni ad servum, tu dedignaris veni
Abbreviated transcription (Latin):
sepeliri. Siergo tantam suscepit ꝓ nobis humilitatem
baptismum ñ erat suscepturꝰ : Et quid ꝓfuit. quia suscepit
baptismum serui: Ut tu ñ de dignareris suscipere baptis¬
mum dni. Intendat caritas urã. futuri erant in eccła. ali
qui excelsiores grae cathecumini. fit enim aliquando
ut uideas cathecuminũ abstinentẽ ab omĩ concubitu.
uale facientẽ scło renuntiantẽ om̃ib quȩ possidebat¬
& distribuentẽ pauperib & cathe cuminus est: instructus
ctiam forte doctrine salutari. supra multos fideles. Timen¬
dum ẽ huic ne dicat apud seni& ipsum de baptismo sc̃õ que
peccata dimittuntur. Quid plus accepturus sum: ecce
egd melior sum illo fidele: & illo fidele. Cogitanssfideleᷤᷤ
aut conuigatos. aut forte idiotas. aut habentes & pos¬
sidentes res suas quas ipse distribuit iam pauperibus
& meliorẽ se arbitrans eẽ quam ille qui iam baptizatꝰ ẽ.

Expanded text:
sepeliri? Si ergo tantam suscepit pro nobis humilitatem, sepeliri? Si ergo tantam suscepit pro nobis humilitatem, baptismum non erat suscepturus? Et quid profuit quia suscepit baptismum servi? Ut tu non dedignareris suscipere baptismum Domini. Intendat Charitas vestra. Futuri erant aliqui in Ecclesia excelsioris gratiae catechumeni. Fit enim aliquando ut videas catechumenum abstinentem ab omni concubitu, valefacientem saeculo, renuntiantem omnibus quae possidebat, distribuentem pauperibus; et catechumenus est, instructus etiam forte doctrina salutari supra multos fideles. Timendum est huic ne dicat apud semetipsum de Baptismate sancto quo peccata dimittuntur: Quid plus accepturus sum? Ecce ego melior sum illo fideli et illo fideli: cogitans fideles aut conjugatos, aut forte idiotas, aut habentes et possidentes res suas, quas ipse distribuit jam pauperibus, et meliorem se esse arbitrans quam ille qui jam baptizatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ uideris spm̃ descendentẽ & manentẽ suꝑ cum. hic ẽ
qui baptizat in spũ scõ. Et ego uidi. & testimoniũ ꝑ hi¬
bui: quia hic. ẽ. filius dĩ. Intendat modicum caritas ur̃a.
Iohannes quando didicit xp̃m̃: Missus enim ut baptiza¬
r& in aqua. quȩsitũ ẽ quare. Ut manifestaretur in isrł
Sed quid ait: Ut manifestaretur in isrł. idẽ ipsi isrł.
popło isrł. ut manifestaretur xp̃c. Uenit baptilare in
aqua. accepit ministeriũ baptismi iohannes in aqua pe¬
nitentiȩ. parare uiam dnõ: non existens dñs. A tubicog¬
nitus ẽ dñs. suꝑfluo uia parabatur ei: quiꝰ cognoscentib
se ipse factus est uia. Itaq ñ durauit du baptismus
iohannis. Sed quomodo de moͬstratus ẽ dñs humilis.
Ut ideo acciper& baptismum iohannis: in quo bapti¬
Laretur ipse dñs. Et opuserat dño bapti Lari᷑ Et ego
in terroganͣs. cito respondeo. O puserat dñõ nasci: opus
erat dño crucifigi. opus erat dño mori. opus erat dnõ

Expanded text:
 eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto: et ego vidi, et testimonium perhibui quia hic est Filius Dei. » Intendat modicum Charitas vestra: Joannes quando didicit Christum? Missus est enim ut baptizaret in aqua. Quaesitum est quare? Ut manifestaretur Israeli,Sed quid ait? Ut manifestaretur Israeli: id est, ipsi Israel, populo Israel ut manifestaretur Christus, venit baptizare in aqua. Accepit ministerium baptismatis Joannes, in aqua poenitentiae parare viam Domino, non existens Dominus: at ubi cognitus est Dominus, superfluo ei via parabatur; quia cognoscentibus se ipse factus est via: itaque non duravit diu baptismus Joannis. Sed quomodo demonstratus est Dominus? Humilis; ut ideo acciperet baptisma Joannes, in quo baptizaretur ipse Dominus. 13. Et opus erat Domino baptizari? Et ego interrogans cito respondeo: Opus erat Domino nasci? opus erat Domino crucifigi? opus erat Domino mori? opus erat Domino
Abbreviated transcription (Latin):
filius iohannis. tuuocaberis cephas: quod int̾ p̃tatur p&rus.
Nam magnũ quia dñs dixit cuius filius eet̃ iste : quid mag¬
magnum dño: Om̃a nomina scõꝵ suoꝵ sciebat. quos antẽ
constitutionẽ mundi p̃destinauit: & miraris quia dixit
uni homini. tuesfilus illius & tuuocaberis illico: Magnũ
quia mutauit ei nomen. & fecit desymone p&rum p̾ etrus
aut̃ ap&ra: p&ra uero ȩccła E rgo in p&ri nomine figura¬

Expanded text:
us Joannis, tu vocaberis Cephas; quod interpretatur Petrus. Non magnum quia Dominus dixit cujus filius esset iste. Quid magnum Domino? Omnia nomina sanctorum suorum sciebat, quos ante constitutionem mundi praedestinavit; et miraris quia dixit uni homini, Tu es filius illius, et tu vocaberis illud? Magnum quia mutavit ei nomen; et fecit de Simone Petrum? Petrus aut
Abbreviated transcription (Latin):
latine xp̃cẽ. Ab unctionẽ enĩm dicitur xp̃ẽ Crisma: unc¬
tio ẽ grece. Ergo xp̃c unctus. Ille singularit᷑ unctus p̾ci¬
pue unctus. unde om̃s xp̃iani unguntur. Ille p̾cipue quo¬
modo inpsalmo dicit᷑ audi. ꝑ ropterea unxit te ds̃ ds
tuus oleo exultationis p̃ participib tuis. ꝑ articipes enĩ
cius om̃s scĩ. sed ille singularit̾ sc̃sscorum: singulariter

Expanded text:
latine Unctus. Ab unctione enim dicitur Christus. Χρῖσμα unctio est graece; ergo Christus, unctus. Ille singulariter unctus, praecipue unctus; unde omnes Christiani unguntur, ille praecipue. Quomodo in Psalmo dicit, audi: Propterea unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis, prae participibus tuis . Participes enim ejus o
Abbreviated transcription (Latin):
erat uerbũ & uerbũ erat apud dm̃. & ds̃erat uerbũ : inde pend&
huiꝰ solutio quȩstionis: Quȩ .ẽ. ergo doctrina patris: nisi uerbũ patris
Ipse ergo xep̃c doctrina patris siue uerbũ patris. Sed quia uerbũ
ñ potest. eẽ. nullius sed aliruius : & suã doctrinã dixit seipsũ. & ñ
quã tu. Sed alicuiꝰ ẽ. qđ es: Verbũ ergo & dĩ ẽ & doctrinȩ stabđ.
uerbũ ẽ : Non sonabilis ꝑ syllabas & uolatilis sal manons cũ patre
ad quã conuertam᷑i manentẽ sonis transcuntib: amimoniti. Nonenĩ
nos ita ammon& qđ transit : ut ad transitoria uoc&: Ammnonem
ut diligamꝰ dm̃: Totũ hoc qđ dixi : syllabȩ fuer̃: ꝑcussũ aerẽ uerbora

Expanded text:
Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum : inde pendet hujus solutio quaestionis. Quae est ergo doctrina Patris, nisi Verbum Patris? Ipse ergo Christus, doctrina est Patris, si Verbum Patris, sed quia verbum non potest esse nullius, sed alicujus: et suam doctrinam dixit seipsum, et non quam tu, si alicujus est quod es? 4. Verbum ergo et Deus est, et doctrinae stabilis Verbum est, non sonabilis per syllabas et volatilis, sed manentis cum Patre, ad quam convertamur manentem, sonis transeuntibus admoniti. Non enim nos ita admonet quod transit, ut ad transitoria vocet. Admonemur ut diligamus Deum. Totum hoc quod dixi, syllabae fuerunt; percussum aerem verber
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalem aquilȩ comparatur: altius multoq sublimius
aliis tribus erexit predicacionem : & in eius crectioriem
cordanir̃ aertgi uoluit : Nam cȩteritres euuanigelistie
tam quam cum bomine dño interra ambulabant: de diuinta̾te
eius pauca dixerunt: Istũ autem quasi piguerit interra
ambulare. sicut ipso exordio suisermonis intonuie erecise
nonsolum super terram & super omnem ambitum aeris
&caeli s& super omnes etiam exercitus anglorum omnẽ que
cons titucionem in uisi biliũ potestatẽ : & ꝑuenit ad eum perquem

Expanded text:
spiritualem aquilae comparatus, altius multoque sublimius aliis tribus erexit praedicationem suam; et in ejus erectione etiam corda nostra erigi voluit. Nam caeteri tres evangelistae, tanquam cum homine Domino in terra ambulabant, de divinitate ejus pauca dixerunt: istum autem quasi piguerit in terra ambulare, sicut ipso exordio sui sermonis intonuit, erexit se, non solum super terram et super omnem ambitum aeris et coeli sed super omnem etiam exercitum Angelorum, omnemque constitutionem invisibilium pot
Abbreviated transcription (Latin):
quare indignaminie Forte enĩ illa circũcisio. ipsũ dnm significabat:
cui isticuranti & sananindignabant᷑ : lussa .ẽ enĩ adhiberi octaiuodie
Et quid ẽ circũ cisio nisi carnis expoliatios Significat ergo ista
circũcisio : ex poliationẽ acorde cupiditat&̃ carnaliũ : Nonergo
hominẽ resurretio mortuor : Etꝑ unũ hominc̃ peccatũ intriũ
inmundũ : & ꝑpeccatũ mors : Ideo quisq cũ p̃putio nascit᷑ : qn om̃s
homo c̃uitio ꝓpaginis nascit᷑: Qñ mundat ds̃ sine auitio cũ quo
nascim̃. siue auitus quȩ male uiuendo ad dimꝰ. nis ꝑcultellũ parir̃

Expanded text:
quare indignamini? 5. Forte enim illa circumcisio ipsum Dominum significabat, quare indignamini? 5. Forte enim illa circumcisio ipsum Dominum significabat, cui isti curanti et sananti indignabantur. Jussa est enim adhiberi octavo die circumcisio: et quid est circumcisio, nisi carnis exspoliatio? Significat ergo ista circumcisio exspoliationem a corde cupiditatum carnalium. Non ergo hominem resurrectio mortuorum : et per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors . Ideo quisque cum praeputio nascitur, quia omnis homo cum vitio propaginis nascitur: et non mundat Deus sive a vitio cum quo nascimur, sive a vitiis quae male vivendo addimus, nisi per cultel
Abbreviated transcription (Latin):
mor̃ses: dedit uob̾ circũ cisionẽ. Benefictũ .ẽ. ut acciperetis circũcisi¬
onẽ amorse. Non quia amose .ẽ. sed expatrib:: Abrahã quippe pͥmꝰ
accepit circũ cisionẽ a dño Et in sabbato: circũc ulitis. Conunct
mor ses. In lege accepistis. ut circũcidatis octauo die: accepistis
inlege. ut uacetis septimo die: Sioctauus dies illius quinat est
occurrit addiẽ septimũ sabbati quid facitis : Vacabitis ut
seruetis sabbatũ Ancircũ ciditis ut implentis sacram̃tũ dioctauis
Sed noui inquit qđ facitis: circũciditis hominẽ. qquia circũcisioꝑtina
adaliqđ signaculũ salutis : & ñ debent homines sabbato uacare
adsalutẽ: Ergo nec nuhi irasciminu: quia saluũ fecitotũ hominẽ
in sabbato: Sicircũ cisionẽ accepit homo inquit insabbato ut rĩ
soluat᷑ lex morsi. Aliquid enĩ ꝑ morsen in illa constitutione
circũcisionis salubrit᷑ institutũ ẽ Mihi oꝑanti salutẽ in sbbato

Expanded text:
cisionem a Moyse. Non quia ex Moyse est, sed patribus. Abraham quippe primus accepit circumcisionem a Domino. Et in Sabbato circumciditis. Convincit vos Moyses in lege. Accepistis ut circumcidatis octavo die, accepistis in lege ut vacetis septimo die . Si octavus dies illius qui natus est, occurrerit ad diem septimum Sabbati, quid facietis? Vacabitis, ut servetis Sabbatum, an circumcidetis, ut impleatis Sacramentum diei octavi? Sed novi, inquit, quid facitis. Circumciditis hominem. Quare? quia circumcisio pertinet ad aliquod signum salutis, et non debent homines Sabbato vacare a salute. Ergo nec mihi irascamini, quia salvum feci totum hominem in Sabbato. Si circumcisionem, inquit, accepit homo in Sabbato, ut non solvatur lex Moysi aliquid enim per Moysen in illa constitutione circumcisionis salubriter institutum est, mihi operanti salutem in sabbato
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ: de morite pessima: occidit omñe mortẽ: Pessona
eñĩ erat. ñ intelligentib: iudȩis: nã dño electa erat: ipsã crucẽ¬
suã signũ habiturus erat ipsani cruc̃e dediabolo superato
tãquã tropheũ infrontib fideliũ positurus. Vt dicero apłr¬
ihi aut̃ ab sit gloriari : nisi incruce dm̃ nr̃i ihũ xp̃i ꝑquẽ mii
mundus crucifrxus ẽ. & ego mundo: Nihil erat tunc incarne
intolerabilius : nihil .ẽ. nuase infronte gloriosius : Quid reserua
fideli suo: quitalẽ honorẽ dedit supplicio suo: Heniq modo
in poeniis reoꝵ ñ ẽ apud romanos. Vbi enĩ dñi crux honorta
.e. putandũ .ẽ. qđ & reus honoraret᷑ sicrucifiger et Puidergor
Ideo uenit neminẽ iudicauit & malos passus ẽ. ꝓtulit iniustion
iudiciũ: ntager& iustũ sed in eo qđ ꝑtulit inustã : miscđac
fuit. Demiq ita bumilis factꝰ: ut uenir& ad crucẽbis gulit quidẽ

Expanded text:
mortem: de morte pessima occidit omnem mortem. Pessima mortem: de morte pessima occidit omnem mortem. Pessima enim erat non intelligentibus Judaeis; nam nim crucem habiturus erat signum, ipsam diabolo, superato, tanquam tropaeum in frontibus fidelium positurus. Videns aem mihi munaus crucifixus est, et ego mundo . Nihil erat tunc in carne intolerabilius, nihil est nunc in fronte gloriosius. Quid servat fideli suo, qui talem honorem dedit supplicio suo? Denique modo in poenis reorum non est apud Romanos: ubi enim Domini crux honorata est, putatum est quod et reus honoraretur, si crucifigeretur. Qui ergo ideo venit, neminem judicavit: et malos passus est. Pertulit injustum judicium, ut ageret justum. Sed in eo quod pertulit injustum, misericordiae fuit. Denique it
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓbari. Parũ erat rȩꝓbari & exhonorari: parũ erat
ex honorari & occidi. Sed hoc parũ . ẽ: morte crucis. Nã cũ eiꝰ
oboedientiã usq ad mortẽ. factã cõmendar& apłs. parũ illi
fuit dicere factꝰ oboediens usq ad mortẽ. Non enĩ qualẽ cũq
mortẽ : sed ad didimortẽ aut̃ crucis. Illa morte peiꝰ nihil fuit :¬
int̃ oma genera mortuor. Deniq ibidolores acerrimi exa¬
giuit: cruciat᷑ uocat᷑ acruce nominat. Pendentes eñĩ in ligno
crucifixi clauis ad lignũ pedib manib: confixi : ꝓducta morte
neccabant᷑: Nonenĩ crucifigi hoc erat occidi : seddiu uiuebatur
incruce Non quia longior uita eligebat᷑ : sel quia morsipra
ꝓtendebat᷑: nedolor citius finiret᷑ mori uoluit ꝓ ob parũ
dicimꝰ crucifigi dignatꝰ ẽ : usq ad mortẽ crucis obediens fiet
elegit extremo & pessimũ genꝰ mortis qui omnẽ fuerat ablaturis

Expanded text:
reprobari: parum erat reprobari; et exhonorari: parum erat reprobari: parum erat reprobari; et exhonorari: parum erat exhonorari; et occidi: sed et hoc parum est; morte crucis. Nam et cum ejus obedientiam usque ad mortem factam commendaret Apostolus, parum illi fuit dicere, Factus obediens usque ad mortem: non enim qualemcumque mortem, sed addidit, mortem autem crucis . Illa morte pejus nihil fuit inter omnia genera mortium. Denique ubi dolores acerrimi exagitant, cruciatus vocatur, a cruce nominatus. Pendentes enim in ligno crucifixi, clavis ad lignum pedibus manibusque confixi, producta morte necabantur. Non enim crucifigi hoc erat occidi: sed diu vivebatur in cruce; non quia longior vita eligebatur, sed quia mors ipsa protendebatur, ne dolor citius finiretur. Mori voluit pro nobis: parum dicimus, crucifigi dignatus est, usque ad mortem crucis obediens factus. Elegit extremum et pessimum genus mortis, qui omnem fuerat ablaturus
Abbreviated transcription (Latin):
contra dñm loquim᷑. Nos dicimꝰ uenturũ iudicẽ uiuoꝵ & mortuoꝵ
ipse aut̃ dic̃ ego ñiudico quẽ quã. Questio ista duob: modis solui
potest. ut aut hoc intelligamꝰ. ñ iudico quẽ quã. id .ẽ. modo sicut
dic̃ alio loco ego ñueni ut iudicẽ mundũ. sed ut saluũ faciã mundũ
non iudiciũ suũ negando sed differendo : Aut certe quia doxerat
Vos scđm carnẽ iudicatis: ita conunxit ego ñiudico quẽ qua : ut
sub audias scđm carnẽ. Nullus ergo nob̵ contrafidẽ quã tenemꝰ
&s annuntiamꝰ de iudice xp̃o scrupulus dubitacionis incorde
remaneat. Venit xp̃s sed primo saluare : pꝰea iudicare : Eos
iudicando inpȩna. qui saluari noluer̃ : eos ꝑducendo aduitam
qui credendo salutẽ ñrespuer̃. Prima ergo dispensatio dnĩ nr̃i
Quia ergo uidit onĩs peccatores. & om̃ino. eẽ. neminẽ immunem
qđ fecerat. neperir& quẽ fecerat. Quid huic miscđae ad dipotest :¬
& tam̃ ad didit Parũ fuit ei hominẽ fieri : sed & iã ab hominib:

Expanded text:
num loquimur? Nos dicimus venturum judicem vivorum et mortuorum; ipse autem dicit, Ego non judico quemquam. Quaestio ista duobus modis solvi potest; ut aut hoc intelligamus, non judico quemquam, id est, modo: sicut dicit alio loco, Ego non veni ut judicem mundum, sed ut salvum faciam mundum ; non judicium suum negando, sed differendo. Aut certe quia dixerat, Vos secundum carnem judicatis; ita subjunxit, Ego non judico quemquam, ut subaudias, secundum carnem. Nullus ergo nobis contra fidem quam tenemus et annuntiamus de judice Christo, scrupulus dubitationis in corde remaneat. Venit Christus, sed primo salvare, postea judicare: eos judicando in poenam, qui salvari noluerunt; eos perducendo ad vitam, qui credendo salutem non respuerunt. Prima ergo dispensatio Domini Quia ergo vidit omnes peccatores, et omnino neminem esse immunem quod fecerat, ne periret quem fecerat. Quid huic misericordiae addi potest? Et tamen addidit. Parum fuit ei hominem fieri; sed etiam ab hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
lã utraq eiꝰ natiuitas mirabił fuit. Diuina sine matre : humana sine patre
Quid ergo illi quasi legis doctores ad nicodemũs Ecrutare. & uide quia

Expanded text:
Nam utraque ejus nativitas mirabilis fuit; divina sine matre, humana sine Patre homine. Nam utraque ejus nativitas mirabilis fuit; divina sine matre, humana sine Patre homine. Quid ergo illi quasi legis doctores ad Nicodemum? Scrutare Scriptura