comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gat nos pene et̾ne. Siue nia¬
leobligat nos pene tẽporali.
alium. Mortale ẽ ꝑ quod x¬
homo morrem et̾nam mere¬
tur. Crimen enim ut ait n¬
auĩg. ẽ quod ẽ dignum accu¬
satione ⁊ dampnatione. ue¬
male ẽ quod hominem us¬
q inreatum ꝓpetue mortis
non grauat. uerum tamẽ
penam non meretur:s faci¬
le indulgetur
De moĩs pec¬
catoꝵ qui multiplicit̃ assi

Expanded text:
gat nos poenae aeternae; si veniale, obligat nos poenae temporali. alium. Mortale est, per quod homo mortem aeternam meretur. Crimen enim, ut ait Augustinus, est quod est dignum accusatione et damnatione. Veniale autem quod hominem usque in reatum perpetuae mortis non gravat, verumtamen poenam meretur, sed facile indulgetur. 6. De modis peccatorum qui multipliciter assi
Abbreviated transcription (Latin):
utrum consensus
de futuro ad dito ⁊̃
alicui se usq ad tp̃c placitũ
illam ducturũ ⁊ illaꝓmit¬
tat uł uirat se illi nupturã
nunquid talis sponsio eos
comuges fecit. Si uo muta
nam copulam transit nũꝗd
obsponsionem priorẽ ura¬
pactum scindet᷑ ꝯsidera qr lõ¬
ge ẽ aliud ꝓmitt̾e ⁊ aliud fa¬
cẽ qui ꝓmittit ñ dũ facit .
Qui g̾ ꝓmisit se in uxorem
ductuꝵ aliꝙͣ nũdum eã du¬
xit muxorem. Rnsio. et q̃
uirando ꝓmittũt. Ttẽ si ex
ii uiram̃ti ad futuꝵ ꝑtinen¬
tis mox efficiuntur ꝯiuges¬
conuiges cur uirant infutu¬
ro se facturos ꝙ inp̾senti effĩ¬
ciuntir. ¶tem si ex quo u¬
rant mox efficiunt᷑ ꝯuiges
uirant se fcũros. Iõ dico qr
ꝯiugium tẽ ñ fit s futurum

Expanded text:
utrum consensus de futuro, addito etialicui se usque ad tempus placitum illam ducturum, et illa promittat vel juret se illi nupturam, numquid talis sponsio eos conjuges facit? Si mutato nam copulam transit, numquid ob priorem sponsionem jurapactum scindetur? Considera quia longe est aliud promittere, et aliud facere. Qui promittit, nondum facit. Qui ergo promisit se in uxorem ducturum aliquam, nondum eam duxit in uxorem; et quae jurando promittunt? Item, si ex vi juramenti ad futurum pertinentis mox efficiuntur conjuges, cur jurant in futuro se facturos, quod in praesenti efficiunt? Item, si ex quo jurant, mox efficiuntur conjuges, jurant se facturos. Ideo dico quod conjugium tunc non fuit, sed futur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstisus attestat̃e firmat᷑
qr post talem ꝯsensum siꝗs
alii se copulau̾it ⁊̃ si ꝓlem
proc̾auit irritum d fi̾ ⁊ ip̃e¬
⁊ ad priorem copulam reuo

Expanded text:
consensus attestatione firmatur, quia post talem consensum, si quis alii se copulaverit, etiamsi prolem procreaverit, irritum debet fieri et ipse ad priorem copulam revo
Abbreviated transcription (Latin):
ces ¶on ẽ putandum qd̃ hõ
deicetur. nisi p̃cessiss in eoque¬
dã elatio ꝯprim̃da. ut ꝑhiuĩli¬
tatem pctr̾i sciret quã fło de se p̃¬
sumpsit. ⁊ qd̃ non bñ se ht̃ na¬
tura si a faciente recessit. tez
det mułr dm̃ se are bona ⁊utili
ꝓhibuisse. nisi in esset eius n¬
m̃da: Deniq nõ ꝯtenta suasi¬
one ẜpentis aspexit lignũ bonr̃
esu. decorũ aspectu. nec c̾lens se
inde posse mori: forte putaint
dm̃ alicinus cã significatoĩs
illd̃ dixisse. ic̃o manducauit.
⁊ dedit uiro suo. fortassis cũ a¬
liqua suasicẽ quam scͥptura ĩ¬
telligenda reliquit. uel forte
nõ fuit suad̾e necẽẽ cum eam
mortuã ẽẽ illo cibo nõ uideret
diabolus reptare feminã nisiꝑ
ẜpentẽ: ita nec uirũ nisi perfe¬
minã. ut sicut p̾ceptum dei ꝑ
uirũ uenit ad mulierẽ: ita tẽp
tatio diaboli ꝑmulierẽ transi¬

Expanded text:
est putandum quod homo dejiceretur, nisi praecessis set in eo quaedam elatio comprimenda; ut per humilitatem peccati sciret quam falso de se praesumpserit, et quod non bene se habet natura si a faciente recesserit. Itderet mulier, dum se a re bona et utili prohibuisset, nisi inesset ejus mmenda. Denique non contenta suasione serpentis aspexit lignum bonum esu, decorum aspectu; nec credens se inde posse mori, forte putavit Deum alicujus causa significationis illa dixisse; ideo manducavit, et dedit viro suo fortassis cum aliqua suasione, quam Scriptura intelligendam reliquit. Vel forte non fuit suaderi necesse, cum eam mortuam esse illo cibo non videret diabolus tentare feminam, nisi per serpentem; ita nec virum, nisi per feminam; ut sicut praeceptum Dei per virum venit ad mulierem, ita diaboli tentatio per mulierem transi
Abbreviated transcription (Latin):
muicẽ adu̾santur. ut nõ ea q̃
uultis faciatis¶s hec oĩa exil¬
la mortis dap̾natõe sũt. nam
siñ ẽ ista pena hoĩs. s natura
nulla ista poc̃a sũt. Si em̃ nõ
recedit᷑ ab eo mõ quo nat̾alit̃
fc̃s ẽ hõ cum hoc facit. ea utiq
facit que debet. Si aũt hõ qd̾
ita ẽ ñ ẽ bonus. nec ht̃ inpota¬
te ut sit bonus. suie ñ uidendo
qualis ẽẽ debeat. siue inuẽdo
⁊ nõ ualendo eẽ qualẽ se eẽ te¬
bẽt. uidet penã istã eẽ ꝗs dubit.¬
Oĩs aũt pena. si pcc̃i pena ẽ: usta
ẽ ⁊ supplitiũ nõiatur. Si autẽ
in iusta ẽ pena. qm penam esse
nemo ambig̃. iniusto aliquor
dñante: hõĩ impoĩta ẽ. porro qr
depotẽtia dei ⁊ iustitia dubitae
aliquo impẽditur. Nõ em̃ ꝗsꝙͣ
iniuste dnĩans. aut surripere
hoĩem potuit uelud ignorãti
deo. aut extor q̃re muito tam¬
quã inualidiori. ut hoĩem in¬
iusta peã cruciaret. Relĩquit᷑
ergo ut ħ peã uista dedãpnat¬

Expanded text:
i adversantur, ut non ea quae vultis faciatis, sed haec omnia ex illa mortis damnatione sunt. Nam si non est ista poena hominis, sed natura, nulla ista peccata sunt. Si enim non receditur ab eo modo quo naturaliter factus est homocum haec facit, ea utique facit quae debet. Si autem homo, quia ita est, non est bonus, nec habet in potestate ut sit bonus, sive non videndo qualis esse debeat, sive videndo et non valendo esse qualem se esse debere videt, poenam istam esse quis dubitis autem poena si peccati poena est, justa est, et supplicium nominatur. Si autem injusta est poena, quoniam poenam esse nemo ambigit, injusto aliquo dominante homini imposita est. Porro quia de omnipotentia Dei et justitia dubitarealiquo impenditur. Non enim quisquam injuste dominans aut surripere hominem potuit velut ignoranti Deo, aut extorquere invito tanquam invalidiori, ut hominem injusta poena cruciaret. Relinquitur ergo ut haec poena justa de damnat
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Set qr utrum sicut dr̃ ele¬
gisse quosdã ut bom fierẽt ⁊ fi¬
deles: ita etiã ꝯcedi debeat repro¬
basse quosdã ut mali eẽnt. ⁊ infi¬
deles. ⁊ obdurare ut peccẽt ꝙ nł
latenus cõcedi oportet. Nõ em
repbatio ita ẽ causa mali sicut
tio ita facit hoĩem malum quẽ¬
ad modum mĩa facit bonum.
An ea que semel scit d̃s uł p̃scit
sẽꝑ sciat ⁊ presciat. ⁊ seꝑ sciei̾t

Expanded text:
aeritur utrum sicut dicitur elogisse quosdam ut boni fierent et fideles, ita etiam concedi debeat reprobasse quosdam ut mali essent et infideles, et obdurare ut peccent; quod nullatenus concedi oportet. Non enim reprobatio ita est causa mali, sicuttio ita facit hominem malum, quemadmodum misericordia facit bonum. 6. An ea quae semel scit Deus vel praescit, semper sciat et praesciat, et semper scierit
Abbreviated transcription (Latin):
una sit caritas duo tñ liu̾sa
angelus. Pro quo etiam et¬
duo sunt mandata qr cumc
cadem caritas uttoq comm̃e¬
detur diu̾sa tñ diligi precipi¬
untur im̃. auc. arbitror ideo
sp̃m sc̃m bis datum semel ĩ t̾ra.
⁊iteꝵ decelo ut ꝯmendaretur no
pta unus sp̃c ⁊ duodataqr alia

Expanded text:
una sit charitas, duo tamen diversa et homo vel angelus. Pro quo etiam duo sunt mandata, quia cum eadem charitas utroque commendetur, diversa tamen diligi praecipiuntur. Unde Aug.: Arbitror ideo Spiritum sanctum bis datum, semel in terra, et iterum de coelo, ut commendarentur nobpta; unus spiritus, et duo data; quia
Abbreviated transcription (Latin):
tri. Sic codita ẽ mẽs hũana ũ nũ¬
quam sin no memmnerit nũꝙͣ¬
diligat. s qm qui oclit aliquẽ
nocere ei studet nõ iinĩto ⁊ m̃s
hominis qñ sibi nocet se oclis¬
se dicitur. Nesciẽs .n. ip̃e uult¬
sibi male dum nõ putat sibi
qui diligit iniquitatem odit
animam suam qui ergo dilig¬
ere se nouit deum diligit qui iꝰ¬
uõ nõ diligit deum ⁊̃ si se dili¬
git ꝙ ei naturalit̾ ẽ inditum.
grue se ostendisse dicitur cuz
idagit ꝙ sibi adu̾seitur ⁊ se ip¬
sum tariquã suus mimicus in¬
Molus ergo diligen di p̾cipi¬
sibi quin ãn se diligat ⁊ ꝓdẽe
sibi uelit lubitare de mentis
ẽ. moclus aũt p̃cipit᷑ cũait. siẽteip᷑¬
te nõ pp̃te diligere debes s ppu
lum ubi dilectionis tue rectissi¬
mꝰ finis ẽ. nõ succẽseat alius ali¬
quis homo si. ⁊ ip̃m pp̃ deumdi¬
ligis. hunis dilectionis moclũ
ueritas insimat dicens. man¬
datum nouumdo uob̾ ut clili.¬

Expanded text:
r. Sic condita est mens humana, ut nunquam sui non meminerit,diligat; sed quoniam qui odit aliquem, nocere illi studet, non immerito et mens hominis quando sibi nocet, se odisse dicitur. Nesciens enim sibi vult male, dum non putat sibi Qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Qui ergo se diligere novit, Deum diligit: qui vero non diligit Deum, etiam si se diligit, quod ei naturaliter inditum grue se odisse dicitur, cum id agit quod sibi adversatur, et seipsum tanquam suus inimicus inModus ergo diligendi praecipisibi. Quin autem se diligat, et prodesse sibi velit, dubitare dementis est. Modus autem praecipitur cum ait, sicut teipste non propter te diligere debes, sed propter illum ubi dilectionis tuae rectissimus finis est, non succenseat alius aliquis homo, si et ipsum propter Deum diligis. Hujus dilectionis modum Veritas innuit dicens: Mandatum novum do vobis, ut dili
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ut filu lucis sitis ut uitã hẽa¬
tis de modo diligendi deum.
Ilectionis aũ di modus insiy¬
atur cum dicitur ex toto corde
⁊ omnem intellectum millũ
inte reliquid que uacare debe¬
at s quicquid uenerit mani¬
mum illu rapiatur quo clilec¬
toĩs ĩpetꝰ currit. ⁊ diligere deu

Expanded text:
 ut filii sitis, ut vitam habeatis. 5. De modo diligendi Deum. Dilectionis autem Dei modus insinuatur cum dicitur ex toto corde, omnem intellectum in illum nostrae reliquit quae vacare debeat; sed quidquid venerit in animum, illuc rapiatur quo dilect
Abbreviated transcription (Latin):
illa que diligit dm̃. qͣ gͦ caiͣtate
qr aluid ẽ ds̃ aliud ẽ ꝓximus ⁊¬
si una caritate diliguntur ideo
forte duo precepta dicuntur ⁊
alterum maius ⁊ alteꝵ. minus
uel pp̃ duos motus qui inmen¬
te gignuntur dum deus diligi¬
tur ⁊ ꝓximus diligit mouetur
enim mens ad chiligendũ deum
mouetur ad diligendũ ꝓximũ
⁊ multo magis erga deumꝙͣ
erga primum. de modo dilige
Onsequent̃ mod ut̾rus di.¬
q cdilectionis adũtamus hec re¬
gula ut ait au̾g. dilectionis li

Expanded text:
itate quia aliud est Deus, aliud proximus, etsi una charitate diliguntur, ideo forte duo praecepta dicuntur, et alterum majus, et alterum minus, vel propter duos motus qui in mente geruntur, dum Deus diligitur et proximus, movetur enim mens ad diligendum Deum, movetur et ad diligendum proximum; et multo magis erga Deum, quam erga proximum. 4. De modo diligendi. Consequenter modum utriusque dilectionis advertamus. Haec regula, ut
Abbreviated transcription (Latin):
la ẽ uoluntas hoĩs idẽ uolẽtis
qd̃ deus uult fi̾. ⁊ aliqñ bona ẽ
uoluntas hoĩs aliud uolentis
qͣm deus. Ut enĩ bona sit hoĩs
uoluntas oportet attend̾e ꝗdꝯ
gruat ei uelle. ⁊ quo fine. Tan¬
tum em̃ interẽ int̃ uolũtate
dei ⁊ uoluntatem hoĩs ut ĩqb

Expanded text:
 voluntas hominis idem volentis quod Deus vult fieri, et aliquando bona est voluntas hominis aliud volentis quam Deus. Ut enim bona sit hominis voluntas, oportet attendere quid congruat ei velle, et quo fine. Tantum enim interest inter voluntatem Dei et voluntatem hominis, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
to ampliꝰ. multoq certiꝰ uolũ¬
tate.Nã illius mala uolũtas
poĩt. Tamquã si bonus filius
pr̃em uelit uiuere quẽ deus bo¬
na uolũtate uult mori. Item¬
sus fieri põt ut hoc uelit hõ uobỹ¬
tate mala ꝙ d̾s uult boã. uelud
si malus filius uelit mori pa¬
trẽ uelit eriam hoc d̃s. Nempe
ille uult qd̃ non uult d̾s. iste
bone dei uolũtati pietas illius
potius ꝯsoãt quamins aluro
uolentis quam hiꝰ tõ uolentis
impietas. Multũ enim int̃
referat uoluntatẽ. ut approbe¬
tur uł impbetur. Põt eñi uel¬
le bonum qd̃ nõ congrint ei uelle.
s nõ refert ad finẽ rectum. ⁊ ideo

Expanded text:
lius multoque certius voluntate, nam illius mala voluntas st: tanquam si bonus filius patrem velit vivere, quem Deus bona voluntate vult mori. sus fieri potest ut hoc velit homo voluntate mala quod Deus vult bona: velut si malus filius velit mori patrem, velit etiam hoc Deus. Nempe ille vult quod non vult Deus; iste bonae Dei voluntati pietas illius potius consonat, quamvis aliud volentis, quam hujus idem volentis impietas. Multum enim interreferat voluntatem, ut approbetur vel improbetur. Potest enim velle bonum quod non congruat ei velle; sed non refert ad finem rectum, et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
Nũc ergo ne forte mittat mañ
suã ⁊ sumat deligno uite ⁊ ocox¬
dat. ⁊ uiuat met̾num. Emisit
illud nesumat de ligno uite
comedat ⁊uiuat inet̃num.

Expanded text:
Nunc ergo ne forte mittat manum suam, et sumat de ligno vitae, et comedat, et vivat in aeternum, emisit illud: Ne sumat de ligno vitae, et comedat, et vivat in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ic cõsidandum ẽ cumd̾s eẽntie.
sit diuina eẽntia. ⁊ ita dicatum
uinus d̾s ẽẽ tres ꝑsoẽ. sicut una
eẽntia dr̃ tres ꝑsoẽ. utrum ita ua¬
leat sane dici unus d̾s trium per¬

Expanded text:
ic considerandum est, cum Deus sit divina essentia, et ita dicatur unus Deus esse tres personae, sicut una essentia dicitur tres personae, utrum ita valeat sane dici, unus Deus trium per
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tres sunt eẽntie psone unius
eẽntie. Nusquam aũt occurrit
legisse unum dm̃ trium psõaꝵ
uł tres psoãs unius dei. qd̃ ideo
puto scõs doctores uitasse. neita
forte accipetur in diuinis ꝑsoĩs
ut accipr̃ cum dec̾aturis siłe ꝗd¬

Expanded text:
 tres sunt personae unius essentiae; nusquam autem occurrit legisse, unum Deum trium personarum, vel tres personas unius Dei. Quod ideo puto sanctos doctores vitasse, ne ita forte acciperetur in divinis personis, ut accipitur cum de creaturis si
Abbreviated transcription (Latin):
us quomo rndebimus non
ẽẽ. nisi forte dicamus ita ẽẽ ꝗdẽ
debet diei solus deus atq hic
deus dici debeat tota trinitas.
⁊ hec trinitas ut ait au̾s. ꝯtra
maximinum in telligitur cũ

Expanded text:
us, quomodo respondebimus non esse, nisi forte dicamus ita esse quidedebet dici solus Deus, atque hic Deus dici debeat tota Trinitas. Et haec Trinitas, ut ait Aug. contra Maximinum, intelligitur cum
Abbreviated transcription (Latin):
lus deus. be¬
atus potens¬
sapiens m
iusibilis.U
nde ais. in eoden cum unus
solum deum sapientem solũ
potentem pr̃em ⁊ filium.⁊ spi¬
ritum s. qui ẽ unuᷤᷤ ⁊ solus deuᷤ.
deus cum ip̃a sit cum spiriti

Expanded text:
lus Deus, beatus, potensapiens, invisibilis; unde Aug. in eodem: Cum unus solum Deum sapientem, solum potentem, Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum, qui est unus et solus Deus. 3. De
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ spr̃ s: dicitur ⁊ ẽ unus deus. ⁊
solus deus. sicut solus sapiens
solus potens. s non udetur de¬
bere dici a nob̾ uerbis nris ut̾e¬
tibͥnisi ubi sermo auctorita¬
tis occurrit. solus p̾r ẽ deus uł pr̃
ẽ solus deus. Ita defilio ⁊ spũs.¬

Expanded text:
s sanctus, dicitur et est unus Deus, et r esse solus Deus, sicut solus sapiens, solus potens. Sed non videtur debere dici a nobis, verbis nostris utentibus, nisi ubi sermo auctoritatis occurrit: Solus Pater est Deus, vel Pater est solus Deus; ita de Filio et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
llud etiã huic adnectẽdum ẽ qd̃
qr nõ de sub̃a sua. sicutaliꝗs. hõ
sigenãt filium ⁊ faciat domu
exip̃o ẽ filius ex ip̃o ẽ ⁊ domus. s
filius de ip̃odomus uͦ det̃ra ⁊ li

Expanded text:
llud etiam hic annectendum est, quod quia non de substantia sua. Sicut aliquis homo si generat filium, et faciat domum, et ex ipso est filius, ex ipso est et domus; sed filius de ipso, domu
Abbreviated transcription (Latin):
s. primũ motũ suggestioĩs. uł
cogitatoĩs. filium u̾o si cogita¬
tio ꝯcepit pcc̃m. in quo notat᷑ ꝯ¬
sensus ⁊ delectatio muliei̾s. ne
in quo notat᷑ ꝯsensus uiri. siue
patratio pcr̃i. ꝑnepotẽ aũt siñ so¬
lum fecis. s simeo głieris. ⁊ hec
ẽ qͣrta gn̾atio. nõ qr tres p̃cesẜĩt.¬

Expanded text:
tum suggestionis vel cogitationis; filium vero, si cogitatio conceperit, peccatum; in quo notatur consensus et delectatio mulieris; nepin quo notatur consensus viri, sive patratio peccati; pronepotem autem, si non solum feceris, sed in eo glorieris: et haec est quarta generatio, non quia tres prae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̾tificatum p̃missis testimo
⁊ humilis si nõ desiderat ⁊ re¬
quirit sac̾dotis iudicium s
nunquid eque ualet alicui
confitĩ socio uł ꝓximo suo.i¬
saltem cum de est sac̃dos.
dotis ex amen requirendum
ẽ studiose qr sac̾dotib conce
ssit deus potestatem ligandi
atq soluendi ⁊ ideo quibi
ip̃i dimittunt ⁊ deus dimit
sac̾dos proximo uł socio faciẽ¬
da ẽ confessio. S curet quis¬
q sa c̾dotem querere qui sci¬
at ligare ⁊ soluere. talemal.
ẽẽ oportet qui alioꝵ crimĩa
iudicat. unde au̾s. qualem¬

Expanded text:
o , si non desiderat et requirit sacerdotis judicium. Sed numquid aeque valet alicui confiteri socio vel proximo suo,saltem cum deest sacerdos? sacerdotis examen requirendum est studiose, quia sacerdotibus cossit Deus potestatem ligandi atque solvendi, et ideo, quibus ipsi dimittunt, et Deus dsacerdos, proximo vel socio est facienda confessio. Sed curet quisque sacerdotem quaerere, qui sciat ligare et solvere. Talem enim esse oportet, qui aliorum crimina dijudicat. Unde Aug., l
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃ris u̾bis ⁊ adu̾bus utamur
dicentes cras iste põt hodiele¬
gere. nõ idem s diu̾sa diñs eũ
posse. fateamur igit̾ dm̃ semꝑ
semel huit ⁊illius oĩs rei. Po¬
tentiã cuius semel habuit s
nõ semꝑ posse facere om̃e illito
qd̃ aliqñ potiit facere põt. ꝗdẽ
facere aut fecisse qd̾ ali qñ potr¬
it. Similit̾ quicꝗd eñi uoluit

Expanded text:
temporis verbis et adverbiis utamur,temporis verbis et adverbiis utamur,die, et dicentes cras: Iste potest hodie legere, non idem sed diversa dicimus eum posse. Fateamur ergo Deum sempesemel habuit, et illius omnis rei potentiam cujus semel habuit; sed non semper posse facere omne illud quod aliquando potuit facere: potest quidem facere aut fecisse quod aliquando potuit. Similiter quidquid voluit
Abbreviated transcription (Latin):
que aliqñ uoluit. nec umqͣm
aliquam sciãm amittit uł uo¬
luntatẽ mutat quam huĩt.
ita oĩa semꝑ põt que aliqñ po¬
tuit. nec umquã aliqua potẽ¬
tia sua priuatur. nõ ergo pͥua¬
tur potẽtia incarnandi uł re¬
surgendi licet nõ possit incar¬
nan uł resurgẽ. sicut eñ potu¬
it olim in carnari. ita ⁊ põt mõ
incarnatus eẽ in quo eiusde
rei potẽtia mõstratur. ut enim
olim scuut se resurrectuꝵ ⁊ m
scit se resurrexisse. nec ẽ alia sci¬
entia illud olim scunsse ⁊ hoci
mõ scire. s eadem oĩo. ⁊sic̃ uo¬
luit olim resurge̾ ⁊ mõ resu̾re¬
xisse in quo unius rei uolun¬
tas exprimit᷑. ita potuit olim
nasci ⁊ resurgẽ. non eẽt idem
posse. u̾ba enim diu̾soꝵ tem¬
sis adiũcta ad u̾bus cundem
faciuĩt sensum ut mõ loq̃ntes
dm̃s. Iste põt legere hodie. cras
aũt dicemus. iste põt legisse.
uł potuit legere heri. ubi umiꝰ
rei mõstratur potẽtia. Si aũt
cdiu̾sis tprib loquentes eiꝰde

Expanded text:
quae aliquando voluit, nec unquam aliquam scientiam amittit, vel voluntatem mutat quam habuit; ita omnia semper potest quae aliquando potuit, nec unquam aliqua potentia sua privatur. Non est ergo privatus potentia incarnandi vel resurgendi, licet non possit modo incarnari vel resurgere. Sicut enim potuit olim incarnari, ita et potest modo incarnatus esse; in quo ejusdem rei potentia monstratur. Ut enim olim scivit se resurrecturum, et modo scit se resurrexisse. Nec est alia scientia illud olim scivisse, et hoc modo scire, sed eadem omnino. Et sicut voluit olim resurgere, et modo resurrexisse, in quo unius rei voluntas exprimitur; ita potuit olim nasci et resurgere, non esset idem posse. Verba enim diversorum temrsis adjuncta adverbiis, eumdem faciunt sensum, ut modo loquentes dicimus: Iste potest legere hodie, cras autem dicemus: Iste potest legisse, vel: Potuit legere heri; ubique unius rei monstratur potentia. Si autem diversis temporibus loquentes, ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
nob ⁊c̾.ubi aũt hec bona de
coitus defendi a crimine. ũn
in sententiolis sexti pictago
coniuge̾ nõ affectu non re¬
gnat in eo impectus uolup¬
tatis nec prececeps fertur ad
coitum. Nicħ ẽ fedius ꝙͣ uxo¬
rem amare qĩ ad ult̾am quii
dñt se cã humani gm̾s uxori¬
b iungi inutentꝰ saltem pecu¬
muerat nõ ꝑdant filios nec
amatores se uxorib exhibat¬
s maritos  Dem mim̾m̃o¬

Expanded text:
 Ubi autem haec bona desnon videtur coitus defendi a crimine. Unde in sententiolis Sexti Pythagorconjugem, non affectu; non regnat in eo impetus voluptatis, nec praeceps fertur ad coitum. Nihil est foedius quam uxorem amare quasi adulteram. Qui dicunt se causa humani generis uxoribus jungi, imitentur saltem pecumuerit, non perdant filios, nec amatores se uxoribus exhibsed maritos. Idem: In m
Abbreviated transcription (Latin):
liquo ꝯiugio simul xurrũt
ad excusatõem coitus carnał
ri cã prol ꝯiuges ꝯueniunt sic
unt inꝯtinentie cã nõ sic excu¬
satur ut ñ hãt culpam. s ueĩ¬
bitus gn̾a̾ndi gr̃ã ñ ht cul¬
pam ꝯcupiscentie uõ sociande.
si tamen ẽcum coniuge ꝓpt̾
thori fidem uenialem h̃t cul
uicem ultra necc̾itatem ꝓc̾an¬

Expanded text:
liquo conjugio simul concurrunt, ad excusationem coitus carnaliri causa prolis conjuges conveniunt, sic causa incontinentiae, non sic excusatur ut non habeat culpam, sed venii gratia, non habet culpam; concupiscentiae vero satiandae, sed tamen cum conjuge propter thori fidem, venialem habet culpvicem ultra necessitatem
Abbreviated transcription (Latin):
licet ei uł ad ultẽ cꝯpulari ali
cui in ꝯuigium. ¶ tem zach¬
arias ppͣ. concubiusti cũ soro¬
re uxoris tue. si fecisti neutram
hãs ⁊ uxor tua si nõ fi̾it conscia
scełis ⁊ continere nõ uult nu¬
bat in dño cui uult tuuo ⁊ ad¬
ult̾a sine spe comugii maneati
aliam uxorem accipiat uł ali¬
um uirum ꝙͣ du ambo inuũt
Siũõ adultã mortua fuit uir
eius siuult nubat. adulta uo
tĩo agitur ꝙ cum cognato uiri¬
uł cum cognatasuxoris ꝯmitti¬
tur. nõ ẽ dimitenda uxor ꝓali¬
qua macula seu de formiclite

Expanded text:
adulterae copulari in conjugium. Item Zacharias papa, ibid.: Concubuisti cum sorore uxoris tuae; si fecisti, neutram habeas; et uxor tua si non fuerit conscia sceleris, et continere non vult, nubat in Domino cui vult. Tu vero et adultera sine spe conjugii maneatisaliam uxorem accipiat, vel alium virum, quamdiu ambo vivunt. Si vero adultera mortua fuerit, vir ejus, si vult, nubat; adultera vterio agitur, quod cum cognato viri, vel cognata uxoris committitur. 6. Non est dimittenda uxor pro aliqua macula seu deformitate
Abbreviated transcription (Latin):
notat᷑. ꝓpassio ⁊ passio. ita ⁊ ĩhis
penalibꝰ affectib afficit᷑ eĩ ꝗs
int̾dum timore uł tristicia i¬
ta ut mentis intellectus ñõi
inde moneatur arectitudĩe
uel dei contemplatione ⁊ tũc
propassio ẽ aliq̃n uõ moue¬
tur ⁊ turbatur ⁊ tunc passio
ẽ. xp̃s uero non ita fuit turb¬
atus in aĩa timore uł tristicr¬
a ut a rectitudine ⁊ dei ꝯtem¬
platione aliquatenus decli¬
naret scd̃m quem modumĩ¬
celligitur cum dacitur nõ ti

Expanded text:
notantur propassio et passio, ita et in poenalibus effectibus. Afficitur enim quis interdum timore vel tristitia, ita ut mentis intellectus non inde moveatur a rectitudine vel Dei contemplatione, et tunc propassio est. Aliquando vero movetur et turbatur, et tunc passio est. Christus vero non fuit ita turbatus in anima timore vel tristitia, ut a rectitudine vel a Dei contemplatione aliquatenus declinaret; secundum quem modum intelligitur, cum dicitur vel t
Abbreviated transcription (Latin):
Exhus cãis uolens assumi
dictoꝵ in telbegentiam dicit
xp̃m non uere timuisse uel
tristatũ ẽẽ ⁊ incõtimnenti uerã
tristiciam huisse. aug. mhi¬
is uerbis in firmos inse presi¬
gnans dñs ait pat̾ si fieri põt
transeat a me calix iste. Non
enim uere timebat dñs pati
t̾ria die resurrecturus cumar¬
ceret paulus dissolui ⁊ ẽẽ cuz
xp̃o iste gandet coronandus
⁊ tristis ẽ dominus corona¬
turus. Eere hic indetur tri¬
sticiam ⁊ timorem axp̃o re¬
mouere continuo aut sb̃iũ¬
⁊̃ s tristiciam sic assumpsit
quo carnem fuit enim tristis
ut euangelium dicit. si eru
tristis nõ fuit cum euangeli¬
um dicat tristis ẽ anima ⁊ c̃.¬
⁊̃ qñ dicit dormiut xp̃c no
dormunt uł quando dixiti
manducauit nõ manduca¬
uit ⁊ ita nichil sanum relin¬
quitur ut dicatur ⁊̃ quia cõ¬
pus eius non erat uerum o
quid quid ergo de illo scripty
it s uoluntate tristiciã suscep̃
ueram quo uoluntate carne
uerã. Aꝑte noscit eundem sibi

Expanded text:
ex his causis volens assumi dictorum intelligentiam, dicit Christum non vere timuisse vel tristatum esse, et incontinenti veram tristitiam habuisse. His verbis infirmos in se praesignans Dominus ait: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Non enim vere timebat Dominus pati, tertia die resurrecturus, cum arderet Paulus dissolvi et esse cum Christo. Iste gaudet coronandus, et tristis est Dominus coronaturus? Ecce hic videtur tristitiam et timorem a Christo removere. Continuo autem subjunxit: Sed tristitiam sic assumpsit quomodo carnem. Fuit enim tristis, sicut Evangetristis non fuit, cum Evangelium dicat: Tristis est anima  dicit, dormivit Jesus, non dormivit; vel quando dicit manducasse, non manducavit; et ita nihil sanum relinquitur, ut dicatur etiam, corpus non erat verum. Quidquid ergo de illo scriptumit; sed voluntate tristitiam suscepit veram, quomodo voluntate carnem veram. Aperte noscis eumdem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
acceperit formam seruiut a¬
mitt̾et formam dei in qua eãt
equalis pr̃i informa ergo dei
qualis ẽ pr̃i. In forma serui ⁊̃¬
to seriptura dicit utrumq .s.¬
⁊ equalem pr̃i filium ⁊ prẽm
maiorem filio. illud enim p̃p

Expanded text:
accepit formam servi, ut amitteret formam Dei, in qua erat aequalis Patri. In forma ergo Dei, qualis est Patri: in forma vero ito Scriptura dicit utrumque, scilicet aequalem Patri Filium, et Patrem majorem Filio. Illud enim prop
Abbreviated transcription (Latin):
De hoc etiã aũg. ait. Sp̃s mali q̃¬
dam u̾a de tp̃ralib reb noscere
ꝑmittũtur. ꝑtim subtilitate
sensus ꝑtim exꝑientia tp̃rm cal¬
lidiores ꝓpt̃ tam magnam lõgi¬
tudinem uite. ꝑtim scĩs ãgłis
qd̃ ip̃i ab oĩpotenti deo discunt
ussu eius sibi reuelantib. a
do p̃dicunt

Expanded text:
s mali quaedam vera de temporalibus rebus noscere permittuntur; partim subtilitate sensus, partim experientia temporum, callidiores propter tam magnam longitudinem vitae; partim sanctis angelis quod ipsi ab omnipotenti Deo discunt ussu eius sibi reuelantibus, qdo praedicunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quarto nulla p̾cepta danda
erant .s. ut diligamus nos ⁊
corpus nr̃m precipitur aũt
deus diligi ⁊ proximꝰ. Utaũt
quisq se diligat precepto m¬
diligat non ẽ opus. quãtuli¬
bet enim homo excidet auerita¬
lectio corporis sui qr nemo un¬
quam carnem suam ocliohũit
Nam uiri iusti qui corpus su¬
ne genus diligendaꝵ reꝵ illis
duob p̾ceptis continentur ꝙ
cum ⁊ nos ip̃os ⁊ corpus nr̃m̃
dilige̾ debeamus ad ꝙ necc̾iu
non erat dandum nec speciali
mandato opus erat id tradii
ut quisq se uł corpus suum i¬
diligẽt qr hoc millo preceptõ
continetur. diliges ꝓximum
tuum sic te ip̃m ibi eĩ ⁊ ꝓximũ
totum ⁊ te totum intellige̾ de¬

Expanded text:
anda erant, scilicet ut diligeremus nos vel corpus nostrum; praecipitur autem Deus diligi et proximus. Ut autem quisque se diligat, praecepto non est opus. Quantumlibet enim homo excidat a veritalectio corporis sui: quia nemo unquam carnem suam odio habuit . Nam viri justi qui corpus sune genus diligendarum rerum illis duobus praeceptis continetur, quia cum et nos ipsos et corpus nostrum diligere debeamnon erat dandum, nec speciali praecepto opus erat id tradi, ut quisque se vel corpus suum diligeret, quia hoc in illo praecepto continetur: Diliges proximum tuum sicut teipsum. Ibi enim et proximum totum, et te totum intelligere de
Abbreviated transcription (Latin):
tum contietur ⁊ qr id qd̾ su¬
mus ⁊ qd̃ in fra nos ẽ ad nos
tñ ꝑtinens nature lege diligi¬
mus que inbestus etiam ẽ ideo¬
q ⁊ de illo qd̃ supra nos ⁊ deil¬
lo qd iuxta nos ẽ cdiuisa prece¬
pta sumpsimus in quoꝵ altõ

Expanded text:
tum continetur; et quia id quod sumus, et quod infra nos est, ad nos tamen pertinens, naturae lege diligimus, quae in bestiis etiam est. Ideoque et de illo quod supra nos est, et de illo quod juxta nos est, divisa praecept
Abbreviated transcription (Latin):
homo enu ex aĩa constat et
corpore nullum reꝵ diligen¬
daꝵ genus mhus duob pre¬
ceptis pret̾missum ẽ cum em̃
precurrat clilectio dei eiusq di¬
lectionis modus p̾scriptus ap¬
pareat ⁊ sequatur clilectio ꝓxi¬
mi de tua dilectione nicħ dc̾m
indetur. s cum dictum ẽ diligẽ
proximum tuum tusicut te ip¬
sum simul ⁊ tui abste clilectio¬

Expanded text:
homo enim ex anima constat et corpore — nullum rerum diligendarum genus in his duobus praeceptis praetermissum est. cum enim praecurrat dilectio dei eiusque dilectionis modus ppareat, et sequatur dilectio proximi, de tua dilectione nihil dictum videtur. Sed cum dictum est: Diliges proximum tuum sicut teipsum, simul et tui abs
Abbreviated transcription (Latin):
uestigatõe dignum uob̃ uidetur:
qr in seriptura spiũ scõ hoc opuꝰ
sepius tribuatur ⁊ de ip̃o xp̃s cõ¬
ceptus ⁊ natus memoret᷑. ñ eͥ iõ
oꝑatio incarnatõis spũi sc̃o sepĩ
atribuiturꝙ eam ip̃e solus sine
pr̃e ac filio fecerit s sp̃s .s. qr ẽ ca

Expanded text:
estigatione dignum videtur, quare in Scriptura Spiritui sancto hoc opus saepius tribuatur, et de ipso Christus conceptus et natus memoretur? Non enim ideo operatio Incarnationis Spiritui sancto saepius tribuitur, quod eam ipse solus sine Patre ac Filio fec
Abbreviated transcription (Latin):
Tem ⁊ ad huc questioni in¬
stant dicentes. ideo hec duo
diuersa eẽ peccata. quia diu̾¬
sor legis mandatoꝵ preua¬
ricationes sunt. Alio enim
mandato legis ꝓhibeturac¬
tio furti .s. non furaberis.
alio furandi uoluntas.s.
non concupisces rem ꝓximi
tui. cum autem hec duo diu̾¬
sa mandata sunt quib illa
duo ꝓhibentur. patet illa d¬
duo diu̾sas eẽ preuaricatio¬
nes. diu̾sa igitur peccata.
eẽ mandata. quib illa auo
distinctim ꝓhibenturait i
aug̃. docet suꝑ exodum. ueꝵ¬
tamen in illis non obserua¬
tis una tantum preuarica¬
tio in curritur. unumq pec¬
o diu̾sa illis ꝓhibeatur. si c̃
cꝯͦ. duo sunt mandata caiͣta¬
tis. quib duo p̾cipiuntur
diligi.una tamen in eis no¬
bis commendatur caritas.
Si peccatum abaliquo a-¬
missum in eo sit usq du

Expanded text:
tem et adhuc quaestioni instant, dicentes haec duo ideo diversa esse peccata, quia diversorum legis mandatorum praevaricationes sunt. Alio enim mandato legis prohibetur actio furti, scilicet, Non furaberis: alio furandi voluntas, scilicet, Non concupisces rem proximi tui. Cum autem haec duo diversa mandata sint quibus illa duo prohibentur, patet illa duo diversas esse praevaricationes; diversa igitur peccata. e mandata quibus illa duo distinctim prohibentur, ut August. docet super Exod. Verumtamen in illis non observatis una tantum praevaricatio incurritur, unumque cono diversa illis prohibeantur. Sicut e converso duo sunt mandata charitatis, quibus duo praecipiuntur diligi; una tamen in eis nobis commendatur charitas. 4. Si peccatum ab aliquo admissum in eo sit qu
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾. Quis aũt nõ uideat prius
eẽ cogitare quã crecłe: Nullus ꝗ¬
ppe credit aliꝗd nnsi priꝰ cogitauit
ẽẽ credendũ. Si ergo cogitare bo¬
nũ nõ ẽ ex nob̃. ut hicapłs ait. nͨͦ

Expanded text:
nobis. Quis autem non videat prius esse cogitare quam credere? Nullus quippe credit aliquid, nisi prius cogitaverit esse credendum. Si ergo cogitare bonum non est ex nobis, ut hic Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ lib̾a sine fide oꝑante ꝑdilecti¬
ẽ fructus bonus qui de caritatis
radice ñ surgit. siu̾o assit fides
De illa cogitatõe bom qui

Expanded text:
 libera, sine fide operante per dilectienim fructus bonus, qui de charitatis radice non surgit. Si vero adsit fides De illa cogitatione boni qu
Abbreviated transcription (Latin):
li timore. ⁊ si bonum fiat. nõ
tamen bene. nemo inuitusɨ
benefacit. ⁊ si bonum est ꝙ fa¬
cit. hic enim dicit bonum fiei̾
s non bene ab illo qui carita¬
tem non habet. qui enim ser¬
inliter timet caritate uacuꝰ
ẽ de quotamen hie dicit. ꝗa
bonum facit. s non bene. ꝙ
etiam suꝑ illum locum p̃si t
tur inuenit sibi nidum ubi
reponat pullos suos. dicit ꝙ
ciĩt qr uestiũt nudos. ⁊ pascunt

Expanded text:
li timore, etsi bonum fiat, non tamen bene. Nemo enim invitus bene facit, etiam si bonum est quod facit. Hic enim dicit bonum fieri, sed non bene, ab illo qui charitatem non habet. Qui enim serviliter timet, charitate vacuus est; de quo tamen hic dicit, quia bonum facit, sed non bene. Qui etiam super illum locum psal. 83: Turtur invenit nidum sibi, ubi ponat pullos suos, lib. ciunt, quia vestiunt nudos, et pascunt
Abbreviated transcription (Latin):
pris. ⁊ filii qui dederunt s etiã
ñr dicitur. qui accepimus spẽ
ergo. ⁊ dei ẽ qui dedit ⁊ nrqui
accepimus. Non ille sp̃s nr
dicitur quo sumus quia ip̃e ẽ
sp̃c hominis quim ip̃o ͤ. quam¬
ins ⁊ illum sp̃m qui homini
dicitur utiq accepimus s ałr¬

Expanded text:
Patris et Filii qui dederunt, sed etiam noster dicitur qui accepimus. Spiritus ergo et Dei est qui dedit, et noster qui accepimus: non ille spiritus noster quo sumus, quia ipse est spiritus hominis qui in ipso est, quamvis et illum spiritum qui hominis dicitur utique accepimus; sed al
Abbreviated transcription (Latin):
ad meliorẽ statum tnͣsferent᷑.
nõ ꝑmortem s paliqua imi¬
tattẽm. an pres in aliquo sta¬
tu uite manẽnt. ligno uite
utẽtes. donec filii adeundem
statũ ꝑuenirent. ⁊ sic imple¬
to nũo os simul ad meliorai
quiẽs. Potuerunt pͥmi hoĩes
inꝑadiso filios gignire. ñ ut
moriẽtib pr̃ib succederent
filii. s maliquo forme statu
manẽtib.⁊ de ligno uite ugo¬
rẽ sum̃tib. ⁊ filii ad eundem
to nũo sine morte aĩalia cor¬
pora inaliã quantitatẽ tran¬
sirẽt. in qua oĩo regẽti sp̃iu
deẜuirent. ⁊ solo sp̃u uiuifi¬
cãte. si necorporeis alim̃tis ui¬
uerẽt. ul potuerunt parentes
impleretur. Q genitis filus
ꝑfectaq humani offitii iusti

Expanded text:
ferrentur, non per mortem sed per aliquam mutationem; an patres in aliquo statu vitae manerent ligno vitae utentes, donec filii ad eumdem statum pervenirent; et sic, impleto numero, omnes simul ad meliora quiens: Potuerunt primi homines in paradiso filios gignere, non ut morientibus patribus succederent filii, sed in aliquo formae statu manentibus, et de ligno vitae vigorem sumentibus, et filii ad eumdemto numero sine morte animalium corpora in aliam qualitatem transirent; in qua omnino regenti spiritui deservirent, et solo spiritu vivificante sine corporeis alimentis viverent. Vel potuerunt parentes impleretur; qui, genitis filiis perfectaque humani officii justi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝑ mortem s paliquã muta¬
toẽm Edoe hic hm̃is de tnͣsitu
hoĩs ad meliora. s inc̾tum no¬
bis relĩqtur utrum simul tnͣs¬
ferrẽtur aut ꝑsuccessicẽs. Qui¬
les ꝓc̾assent filios utrũ ꝑ nate

Expanded text:
mortem, sed per aliquam mutationem. Ecce hic habemus de transitu hominis ad meliora, sed incertum nobis relinquitur utrum simul transferrentur, an per successiones. 4. Quales procrearent filios; utrum pe
Abbreviated transcription (Latin):
ro suadet.si.ri. ño ualentihꝰ c̾¬
to magis sufficit fides ad ultiᷤᷤ
uolentib s nõualentib ua¬
ptiçani. unde au̾s queris ꝗd
sit mans fides an a qua: nõ clu¬
bito quin respondeani fides.
si ergo qu̾ minus ẽ scĩficare p¬

Expanded text:
 suadet. Si enim non valentibus crmulto magis sufficit fides adultis volentibus, sed non valentibus baptizari; unde Aug.: Quaeris quid sit majus, fides an aqua? non dubito quin respondeam, fides. Si ergo quod minus est sanctificare p
Abbreviated transcription (Latin):
plet s ⁊̃ fides ⁊ ꝯtritio ubi nec̃i¬
tas excludit sacram̃tum sicut
aꝑte docet aũg. dicens bap̃mi
cem aliqn implere passionem
delatrone illo.cui nõ baptiça
to dẽm ẽ hoche mecum eris inpi¬
a disobeatus cyprianus nõ le¬

Expanded text:
plet, sed etiam fides et contritio, ubi necessitas excludit sacramentum, sicut aperte docet Aug, dicens Baptismi vicem aliquando implere passionem. De latronto dictum est: Hodie mecum eris in paradiso , beatus Cyprianus non le
Abbreviated transcription (Latin):
latrone decdaratum ẽ. s tuncĩ¬
pletur inusib. łr cum mist̾ium
bap̃i nõ ꝯtentus religiomis far¬
ticulus necc̾itatis exeludit et
cordis defuerit. Comisio aũt
cordis põt quidem mẽe non ꝑ¬
põt nec ullo modo clicenda est
conũsio cordis ad deum cum.
dei sacram̃ tum contempnitur
Ecce hic hẽs nõ solum passi¬
onem s ⁊̃ fidem ⁊ contricticẽ
conferre remissionem. ubi nõ
contempnit᷑ sacram̃tum ut ĩ
latrone illo ostenditur quiñ
ꝑpassionem s ꝑfidem salua

Expanded text:
 sed tunc impletur invisibiliter, cum mysterium Baptismi non contemptus religionis, sed articulus necessitatis, excludit. Et cordis defuerit; conversio autem cordis potest quidem inesse non ppotest, nec ullo modo dicenda est conversio cordis ad Deum, cum Dei sacramentum contemnitur. Ecce hic habes non solum passionem, sed etiam fidem et contritionem conferre remissionem, ubi non contemnitur sacramentum, ut in latrone illo ostenditur, qui non per passionem, sed per fidem salvatus
Abbreviated transcription (Latin):
un aũc. qui cumq nõ ꝑcepto
regenationis lauacro ꝑ ꝯfessi¬
onem xp̃i moriuntur. tm̃ eis
ualet ad dimittẽda pcc̃a. ꝙͣntũ
si abluerentur sacro fonte ba¬
p̃i. audistis qd passio ꝓxp̃ino
mine suscepta supplet uicemba¬

Expanded text:
 22: Quicumque non percepto regenerationis lavacro pro confessione Christi moriuntur, tantum eis valet ad dimittenda peccata, quantum si abluerentur sacro fonte baptismi. Audistis quod passio pro Christi nomine suscepta supplet vicem Ba
Abbreviated transcription (Latin):
multa posse facẽ que nõ uult.
⁊ posse cdimitt̃e que facit. qõ ut
certius firmiusq teneat᷑ script̾e
testimoniis. asseramus dm̃ pła
nõ possum rogare pr̃em meum
⁊ exhibebit michi plusquã.xii.¬

Expanded text:
multa posse facere, quae non vult, et posse dimittere quae facit. Quod ut certius firmiusque teneatur, Scripturae testimoniis asseramus, Deum plnon possum rogare Patrem meum, et exhibebit mihi modo plus qua
Abbreviated transcription (Latin):
rogare qd̃ nõ rogabat. ⁊ pat̾ exi¬
bere qd̃ non exibebat. ut̃q igi¬
tur pot̃at facere qd̃ nõ faciebat.
facere que nec uult nec fac̃. po¬
tuit em̃ facere ut .xii. legioẽs
angłoꝵ pugnarent ccͣ illo: qui
xp̃m ceperũt. Item in eodẽ. cur
ap̃ quosdam nõ fcẽ sunt uirtuteᷤᷤ
tebit qd̃ nunc latet. nec utiqr d̾s
inuiste uoluit saluos fi̾ cum pꝰ¬
sent salin eẽ siuellet. tume ĩcla¬
rissima sap̃ie luce indebr̃ ꝙ nũc¬

Expanded text:
rogare quod non rogabat, et Pater exhibere quod non exhibebat. Uterque ergo poterat facere quod non faciebat. facere quae non vult, nec facit; potuit enim facere ut duodecim legiones angelorum pugnarent contra illos qui Christum ceperunt. Item in eodem: Cur apud quosdam non factae sunt virtutes, tebit quod nunc latet. Nec utique injuste Deus noluit salvos fieri, cum possent salvi esse si vellet. Tunc in clarissima sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
ter qr tropo quodam uti soꝵ¬
tur. hic au̾s quo solent ressi¬
gnificantes reꝵ sortiri uocab¬
ula quas significant. hic.n.
uisibilis sp̃es panis uocatur
noĩe carnis.⁊ uisibilis sp̃es ui¬
ni noĩe sangumis. Inuisibi¬
lis uõ ⁊ intelligibilis dr̾ caro

Expanded text:
ter quia tropo quodam utitur hic Aug., quo solent res significantes rerum sortiri vocabula quas significant. Hic enim visibilis species panis vocatur nomine carnis, et visibilis species vini nomine sanguinis; invisibili
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ palpabile. ubi in sua forma
apparet ita ⁊ desãguine xͥ acci¬
pi debet. qͣm sensum cõfirmat
aũg.apiens quałr p̃clicta uer¬
ba ĩtelligẽda st̃ qr obscure di¬
xerat conseqnt᷑ dicens ita pa¬
nem uocari corpus xp̃i cum u
molatio que fit manb sac̃¬
dotis uocatur xp̃i passio ñrei
u̾tate s significanti mist̾io
sicut sacram̃tum fidei dr̃ fides.
satis responsum ħeticis et ob¬
iectionib eoꝵ qui negant
uerum corpus xp̃i in altari
ẽẽ ⁊ panem in corpus uetui¬
num in sanguinem mistica
consecratr̃e au̾ti dicẽtes. Quis
audeat manducare dñm su¬
um. quis ⁊ audeat clicere co

Expanded text:
 visibile et palpabile, ubi in sua forma apparet. Ita et de sanguine accipi debet. Quem sensum confirmat Aug., aperiens qualiter praedicta intelligenda sint, quia obscure dixerat: consequenter dicens ita panem vocari corpus Christi, cum molatio quae fit manibus sacerdotis, vocatur Christi passio, non rei veritate, sed significandi mysterio; et sicut sacramentum fidei dicitur fides. Satis responsum est haereticis et objectionibus eorum qui negant verum corpus Christi in altari esse, et panem in corpus vel vinum in sanguinem mystica consecratione converti, dicentes: Quis audeat manducare Dominum suum? Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tur diuitie em syriam ligua.
hocaũt non ideo ẽ qd̃ diabolus ĩ
potate hãt dare ul auferre dun¬
tias cin uelit. s qr eis utiturad
hoĩum temptatoẽm ⁊ deceptoẽ.
An os̃ demones sũt in hocaere

Expanded text:
m linguam. Hoc autem non ideo est quod diabolus in potestate habeat dare vel auferre divitias cui velit, sed quia eis utitur ad hominum tentationem et deceptionem. 5. An omnes daemones sint in hoc aere
Abbreviated transcription (Latin):
in u. li. detri: que extempore
deo ꝯueniunt. ⁊ relatiue ad
nomina de omnib dicuntur
ꝑsonis ut dñs creator refugi¬
um quedamaũt non de omi¬
mbut donatus datus mis¬
sus. de hoc nomine trinitas

Expanded text:
ore Deo conveniunt, et relative ad quaedam de omnibus dicuntur personis, ut Dominus, Creator, refugium; quaedam autem non de omnibus, ut donatus, datus, missus. 3. De hoc nomine Trinitas
Abbreviated transcription (Latin):
s cum deciꝑe cuꝑet. nõ potuit nͥ
ꝑ qd̃ aĩal poss ꝑmissus ẽ. Nocẽ¬
dieñi uoluntas in ẽ cui.q a se.
s põtas adeo. sic aũt loquebat᷑
diabolus ꝑẜpentẽ ignorantẽ:
sic̃ ꝑmerguminos uł fanati¬
cos loqtur. Serpẽte eñi uelut
organo ẽ usus monẽs naturã
eius adexprim̃dos sonos ũboꝵ
⁊ signa quib suã monstraret
uolũtatem. Serpẽs ergo necũ¬
tutiã diaboli. locutus ẽ autez
sicut asina balaã. s hoc diabo¬
licũ illud angłicum fuit. boni
em̃ ⁊ mali angłi siłr oꝑantur.

Expanded text:
e cuperet, non potuit, nisi per quod animal posse permissus est. Nocendi enim voluntas inest cuique a se, sed potestas a Deo. Sic autem loquebatur diabolus per serpentem ignorantem, sicut per energumenos vel fanaticos loquitur. Serpente enim velut organo est usus, movens naturam ejus ad exprimendum sonos verborum et signa, quibus suam monstraret voluntatem. Serpens ergo nec vtutiam diaboli. Locutus est autem sicut asina Balaam; sed hoc diabolicum, illud angelicum fuit, boni enim et mali angeli similiter operantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ic notãdum ẽ ꝙ dies diuersis
mõĩs accipitur insꝙͥtura. dr̃
eñi dies lux illa que illo tͥau¬
o tenebras illuminabat.⁊ dr̃
illa dies illuminatio ip̃a aeris.
Dicit᷑ etiamdies spatiũ. xxiiii.¬

Expanded text:
ic notandum est quod dies diversis modis accipitur in Scriptura. Dicitur enim dies lux illa quae illo triduo tenebras illuminabat; et itur dies illuminatio ipsa aeris. Dicitur etiam dies spatium vigi
Abbreviated transcription (Latin):
bare cognantur eam etia care.
unitam u̾bo posse peccare quia
liberum arbitrium h̾t ⁊ ita po¬
test flecti inutramq partem ꝙ
friuolum ẽ cum ⁊ angeli liberũ
arbitrium hãnt ⁊ tam̃ gr̃a ad̾o
sunt confoͥrmati ut peccare ne¬
queant quanto magis ergo il¬
le homo cui sp̃s ẽ datus sine m̃¬
ad ꝓbandũ idem scriptum est

Expanded text:
bare conantur etiam eam unitam Verbo posse peccare, quia liberum arbitrium habet, et ita potest flecti in utramque partem, quod frivolum est; cum et angeli liberum arbitrium habeant, et tamen gratia a Deo sunt confirmati ut peccare nequeant; quanto magis ergo ille homo, cui Spiritus est datus sine mead probandum idem. Scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
potũit peccãe ł ñ ẽẽ deus. Si eni
potuit peccare. ⁊ potuit damp¬
nari. si potuit dampnari potu¬
it ño ẽẽ deus ergo si potuit dãp¬
nari peccando potuit ñ eẽ deus

Expanded text:
potuerit peccare vel non esse Deus. Si enim potuit peccare, et potuit damnari. Si potuit damnari potuit non esse Deus; ergo si potuit peccare, potuit non esse Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
obiuare quarũdam auctoritatr̃
ũba. Ait enĩ ysidorus in.li. de
inu̾bo dei om̃ia sciunt. añqua
Afiant. s nec õs̃ nec om̃ia ꝑfecte
angłos scire dixit. ⁊ ideo inscĩa¬
ẽ qd̾ ibi nesciant ubiscientẽ oĩa
sciunt. in detur dr̃e qd̃ om̃ia sci¬
antangłi. ⁊nicħ sit ꝙ nesciãt.
s accipiendum ẽ hoc dehus qͦꝵ
cognitio beatũ facit cognitore
ut sũt ea que ad misti̾um tͥm¬
tatis. ⁊ unitatis ꝑtinẽt.

Expanded text:
uorumdam auctoritatum verba. Ait enim Isidorus, de in Verbo Dei omnia sciunt antequam fiant; sed nec omnes, nec omnia perfecte angelos scire dixit, et ideo eos iest quod ibi nesciant, ubi scientem omnia sciunt? Ubi videtur dicere quod omnia sciant angeli, et nihil sit quod nesciant. Sed accipiendum est hoc de his quorum cognitio beatum facit cognitorem, ut sunt ea quae ad mysterium Trinitatis et unitatis pertinent.
Abbreviated transcription (Latin):
sponsalib eoꝵ consensus exi¬
gendus ẽ quoꝵ innuptus de¬
sideratur. In celligitur tñ sẽꝑ
filia patri consentire nisi eui
dent̾ dissentiat. ¶ dem spõ¬
salia sicut nuptie consensu
fumt ꝯtrahentium ⁊ ideo sic̃
innuptus ata ⁊ insponsalib
pr̃i faĩliaᷤ filiam consentire
oportet que si prĩs uolunta¬
ti nõ repugͣta consentire in

Expanded text:
sponsalibus consensus eorum exigendus est, quorum in nuptiis desideratur. Intelligitur tamen semper filiam patri consedenter dissentiat. Item, sponsalia sicut nuptiae consensu fiunt contrahentium. Et ideo sicut in nuptiis, ita et in sponsalibus patris familias filiam consentire oportet, quae si patris voluntati non repugnat, consentire in
Abbreviated transcription (Latin):
oͥmne peccatum mor catum¬
tale uoluntarium ẽ cum uo¬
luntas mala pecratum sit i¬
mortale constat ip̃am ẽẽ uo¬
luntarium peccatum. quid
enim ut ait aũg. tam inuo¬
aũg. in eodẽ. ẽ pͥma cã pecrãdi.a¬
ut nullũ porm ẽ prima cã peccã¬
di. nec ẽ cin recte imputetur
peccatum insi peccanti. non
ergo ẽ cui recte imputet᷑ isi¬

Expanded text:
omne peccatum mortale voluntarium est, cum voluntas mala peccatum sit mortale, constat ipsam esse voluntarium peccatum. Quid enim, ut ait Augustinus, tam in voAug. in eodem, est prima causa peccandi; aut nullum peccatum est prima causa peccandi, nec est cui recte imputetur peccatum, nisi peccanti. Non ergo est cui recte imputetur, n
Abbreviated transcription (Latin):
lludetiã sciri oportet qd̾ cũ an¬
głoꝵ ministĩo fcã sit mułris
formatio. nõ ẽ tñ eis tribuen¬
da creatoĩs potentia. angłi eĩ
nullam possũt creare nat̾am.
ergo nec formare costã inmu¬
lierẽ. nec carnis supplem̃tum
in locũ coste. nõ qr nich̾agãt
ut aliqo c̾aretur. s nõ ideo c̾ã¬
tores sũt. sicut nec agͥcole sege
trinitas ẽ creator. frã est ergo
femina ad̾o. etiã si costa mim¬
strata sit pangłos

Expanded text:
llud etiam scire oportet, quod cum angelorum ministerio facta sit mulieris formatio, non est eis tamen tribuenda creationis potentia. Angeli enim nullam possunt creare naturam, ergo nec formare costam in mulierem, nec carnis supplementum in loco costae: non quod nihil agant ut aliquid creetur, sed non ideo creatores sunt, sicut nec aest Trinitas, est Creator. Facta est ergo femina a Deo, etiam si costa ministrata sit per angelos
Abbreviated transcription (Latin):
signa ꝓcedit cum sit coram il¬
sconditus. recte constituitur
extra eam quappe non remittũ
ño satis a ꝑte p̾refigunt cano¬
nes pro uno quoq crimine
ut de singulis dicant quałr¬
dandum sit s magis in arbi¬
trio sac̾dotis intelligentis re¬
linquendum statuunt qr
apuddeum nõ tm̃ ualet m̃¬
sura temporis quam doloris
nec abstinentia tm̃ cyboꝵ ꝙ̃¬

Expanded text:
signa procedit, cum sit coram ilsconditus ; recte constituuntur extra eam quippe non remittuntnon satis aperte praefigunt canones pro unoquoque crimine, ut de singulis dicant qualidandum sit; sed magis in arbitrio sacerdotis intelligentis relinquendum statuerunt, quia apud Deum non tantum valet mensura temporis quantum doloris; nec abstinentia t