comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quentib. ¶uid uͦ mane nisi tempus illd̾
moy sen cȩpit dm̃ cognosce: Et quid ues¬
ꝑam nisi occasum solis iusticiȩ idẽ passi¬
onem saluatoris mincupat: Dixit itaq
ppłs hebreoꝵ quia de mane usq adues¬
ꝑam finies meȩ: qm̃ se religiose uictu¬
rum ꝓpħauit abinitio date legis usq ad
passionẽ dñi. C. otidie enĩ finit᷑ qui oba¬
morẽ pat̾e celestis ab amor̾ p̃sentiũ mag̃
magisq deficit. & desidia carnis extinguit:
scdm illud apłi. Semꝑ mortificationẽ iħu

Expanded text:
isi tempus illud Moysen coepit Deum cognoscere? Et quid vesperam, nisi occasum solis justitiae, id est passionem Domini nuncupat? Dixit itaque populus Hebraeorum quia « de mane usque ad vesperam finies me, » quoniam se religiose victurum prophetavit ab initio datae legis usque ad passionem Domini. Quotidie enim finitur, qui ob amorem patriae coelestis ab amore praesentium magis magisque deficit, et desideria carnis exstinguit, secundum illud Apostoli: « Semper mortificatione
Abbreviated transcription (Latin):
Up̃s enĩ uocatur dd. seriuis dñi: sic̃ & ali¬
biloquitur ipse dñs. In ueni dd̃ seruũ
meũ ÷ oleo scõ meo unxi eum. Atq post
pauea subiungit. Ipse inuocabit me pat
m̃s es tu: d̾s m̃s et susceptor salutis ineȩ
Et ego pͥmogenitũ ponã illum: excel

Expanded text:
us enim vocatur David et servus Domini, sicut et alibi loquitur ipse Dominus: « Inveni David servum meum, oleo sancto meo unxi eum . » Atque post pauca subjungit: « Ipse invocabit me: Pater meus es tu, Deus meus, et susceptor salutis meae. Et eg
Abbreviated transcription (Latin):
apłi: Quasi gͦ si conterat leo cuiꝰ quamos¬
sa quȩ deuorat. sic contͥuit sathanas temꝑe
dnĩcȩ passionis ossa ȩccłiȩ: quia tẽ omĩum
apłoꝵ mentes confregit: & constantiã eoꝵ
contͥuit. Sedhoc ꝑicłm cito p̃teriit : ut ex¬
cłiȩ religio usq inconsũmationẽ scłi ꝑ du¬
raret. Consequent᷑ enĩ loquit᷑. De mane us¬
q aduesꝑam finies me. Nam mane sicut
et suꝑius horam dñicȩ resurrectionis ap¬
pellat ÷ uesꝑã uͦ finem mundi. Et de ma¬
ne usq aduesꝑam funt᷑ ÷ quia temꝑe re¬
surrectionis am̃cȩ usq ad mundi t̾minũ
carnẽ suã crucifigens cum uitiis & concu

Expanded text:
i? Quasi ergo si conterat Leo cujusquam ossa, quem devorat; sic contrivit Satanas, tempore Dominicae passionis, ossa Ecclesiae, quia tunc omnium apostolorum mentes confregit, et constantiam eorum contrivit. Sed hoc periculum cito praeteriit, ut Ecclesiae religio usque ad consummationem saeculi perduraret. Consequenter enim loquitur: « De mane usque ad vesperam finies me. » Nam mane, sicut et superius, horam Dominicae resurrectionis appellat, vesperam vero finem mundi. Et de mane usque ad vesperam finitur, quia ex tempore resurrectionis Dominicae usque ad mundi terminum carnem suam crucifig
Abbreviated transcription (Latin):
ctum uͦ sursum face̾ ẽ. efficatia oꝑis recta
intus ñ cernitur. erumpit quod iudet᷑ fo¬
ras. Nit gͦ. Ꝙ utet radicem deorsum: et fa¬
ciet fructum sursum. Ac si aꝑte dicẽt. Ini¬
mis eogitatio nascet᷑: ut in sũmis retͥbutio
detur. Sua de ierłm exibunt reliquiȩ. idẽ
ñ deleb̾itu nẽ eccłia sic̃ hostis putabat: s
filii qui nascent᷑ et exurgent enarrabunt
filiissius laudes dĩ. Et saluatio de monte
syon. idẽ de sublimitate eccłiȩ exibit ad
om̃s nationes orbis: ut qnto nẽ coartat᷑
excełia iustoꝵ. tanto tẽ dilatetur. Seqͣ. T elꝰ
fectus amatorie bonitatis eius. quo castita¬
tem animaꝵ nraꝵ custodit. ne uł heretico¬
rũ fraudib uł antiqui serpentis astitia cor¬
rumpant᷑ sensus nr̃i et excedant a simplici¬
tate que ẽ inxp̃o iħu. Hic gͦ zelus faciet istd̾
qđ dictum ẽ. ut qđ saluatum fuerit dedomo
iuda mittat radicem et faciat fructum. aede

Expanded text:
ctum vero sursum facere est efficacia operis recta, ctum vero sursum facere est efficacia operis recta, uod intus non cernitur, erumpit, quod videtur foras. Ait ergo: Mittet radicem deorsum, et faciet fructum sursum. Ac si aperte diceret: In imis cogitatio nascetur, ut in summis retributio detur. Quia de Jerusalem exibunt reliquiae, id est non delebitur nunc Ecclesia, sicut hostis putabat, sed filii, qui nascentur, et exsurgent, enarrabunt filiis suis laudes Domini. Et salvatio de monte Sion, id est de sublimitate Ecclesiae exibit ad omnes nationes orbis, ut quanto nunc coarctatur Ecclesia justorum: tanto tunc dilatetur. Sequitur: « fectus amatoriae bonitatis ejus, quo castitatem animarum nostrarum custodit, ne vel haereticorum fraudibus vel antiqui serpentis astutia corrumpantur sensus nostri, et excidant a simplicitate, quae est in Christo Jesu. Hic ergo zelus faciet istud, quod dictum est, ut quod salvatum fuerit de domo Juda, mittat radicem, et faciat fructum, ac de
Abbreviated transcription (Latin):
neas et comede fructum eaꝵ idẽ fundare ex¬
cłias. et saciari bona ꝯu̾satione eaꝵ. Datiur
itaq signum ezechiȩ. quia ierłm a rege assi¬
rioꝵ capienda non sit. hoc qđ ipse pͥmo an¬
no quȩ sponte nascunt᷑ comedit. & scdopo¬
mis uescitur. atq int̾cio seminant & metut̃:
qͥa ꝑ hoc certa fit apud redemptorẽ nr̃m
salus eccłiȩ. qđ ipse &. ante legẽ et sub tq̃ꝑe legis
atq sub gr̃a. bonis fructib electoꝵ pascit᷑.
tet id qͦd saluatũ fuerit de domo uida. et qͦd
reliquũ ẽ radicẽ deorsum. & faciet fructũ
sursum ÷ quia de ierłm exibunt reliquiȩ¬
et saluatio de monte syon. Id qd̃ de domo
iida. hoc ẽ deplebe confessorum fuerit sal¬
uatum ab assur. et qd̾ reliquum. idẽ resi¬
duum ẽ mȩccłia qd̃ heretici uł gentiles ñ
tulert̃: mittet radicem bonȩ cogitationis
de orsum. et faciet fructum oꝑis sursum.
Radicem quippe deorsum muttere ẽ: cogita¬
tionẽ bonam inabditis multiplicare. F ru¬

Expanded text:
neas, et comedere fructus earum, id est fundare ecclesias, et satiari bona conversatione. Datur itaque signum Ezechiae, quia Jerusalem a rege Assyriorum capienda non sit, hoc, quod ipse primo anno, quae sponte nascuntur, comedit, et secundo pomis vescitur, atque in tertio seminant et metunt, quia per hoc certa fit apud Redemptorem nostrum salus Ecclesiae quod ipse et ante legem, et sub tempore legis atque sub gratia bonis fructibus electorum pascitur. tet id quod salvatum fuerit de domo Juda, et quod reliquum est, radicem deorsum, et faciet fructum sursum, et salvatio de monte Sion. » Id quod de domo Juda, hoc est de plebe confessorum, fuerit salvatum ab Assur, et quod reliquum est, id est residuum in Ecclesia, quod haeretici vel gentiles non tulerunt, mittet radicem bonae cogitationis deorsum, et faciet fructum operis sursum. Radicem quippe deorsum, mittere est cogitationem bonam in abditis multiplicare: fru
Abbreviated transcription (Latin):
sisse : ac de infirmitate sua conualiusse ei fuit
ad głam resurrectionis ꝑuenisse. Scͥꝑ¬
tura uͦ quã tẽ ezechias edidit. Cum egͦ¬
tasset & conualuisset: eam designat sc̃p¬
t᷑am quã post resurrectionẽ suã dñs ꝑ
euangłistas et apłos condidit. Qui qm̃
caput ẽ eccłie ÷ uoce corꝑis sui inehoat
loqiti dicens. Ego qͣndam anteqͣm gr̃a
ueniret dixi. Indimidio dierũ meoꝵ ua¬
dam adportas inferi. idẽ amundi exor¬
dio usq ad passionẽ redemptoris cum
de hac inta migrauero descendã ad in¬
feros. Tunc enim om̃s illuc descendebañ.
et notandum qd̾ ñ ait uadam ad ꝓfimi¬
dum inferm. sed uadam ad portas infe¬
riz quia iusti illuc descendentes insuꝑio

Expanded text:
sisse, ac de infirmitate sua convaluisse ei fuit ad gloriam resurrectionis pervenisse. Scriptura vero, quam tunc Ezechias dedit, cum aegrotasset et convaluisset, eam designat Scripturam, quam post resurrectionem suam Dominus per evangelistas et apostolos condidit. Qui quoniam caput est Ecclesiae, voce corporis sui inchoat loqui dicens: Ego quondam, antequam veniret gratia, dixi: In dimidio dierum meorum vadam ad portas inferi, id est a mundi exordio usque ad passionem Redemptoris, cum de hac vita migravero, descendam ad inferos. Tunc enim omnes illuc descendebant. Et notandum, quod non ait: vadam ad profundum inferni, sed: vadam ad portas inferi, quia just
Abbreviated transcription (Latin):
nas scͥba. et iohȩ filius asaph a cõm̃tariis ad ere¬
chiam scissis uestib ÷ & nuntiauert̃ ei u̾ba rab¬
sacis. Ing̾ssi sunt ad ezechiam : quia insecreto
ñtis adierunt xꝑm. Et nuntiauert̃ ei u̾ba
rabsacis: quia moratione conquesti ft̃ ei. debla¬
phemus hereticorum et infidelium. Uestes
autem p̃dicatoꝵ ft̃ auditores eoꝵ ÷ qui concor¬
scissis designatur inppło fidelium scisma fac¬
tum ẽẽ ꝑu̾bum hereticoꝵ. Seqr. Et factum¬
ẽ cum audisset rex etechias: scidit uestim̃¬
ta sua. et obuolutus ẽ sacco. & intrauit indo¬
mũ dñr: misit heliachim qui erat suꝑ domũ
et sobnam scbam. et semores desac̾dotib oꝑtoᷤ
saccis adisayam filium amos ꝓpħam. Rexe¬

Expanded text:
nas scriba, et Joahe filius Asaph a commentariis ad Ezechiam scissis vestibus, et nuntiaverunt ei verba Rabsacis. » Ingressi sunt ad Ezechiam, quia in secreto mentis audierunt Christum. Et nuntiaverunt ei verba Rabsacis, quia in oratione conquesti sunt ei de blasphemiis haereticorum et infidelium. Vestes autem praedicatorum sunt auditores eorum, qui concoridelium doctorum scissis designatur in populo fidelium schisma factum esse per verbum haereticorum. Sequitusset rex Ezechias scidit vestimenta sua et obvolutus est sacco et intravit in domum Domini et misit Eliachim qui erat super domum et Sobnam scribam et seniores de sacerdotibus opertos saccis ad Isaiam filium Amos prophe
Abbreviated transcription (Latin):
ad lib̾tatem locum is qͥsic obsidetur ñ in¬
ueniat. Non gͦ mittit aggerem incireui¬
tu nr̃ȩ ciuitatis⁊ sed repellente dõ ꝑuiam
iniquoꝵ unde adu̾sum nos qm̃ eruperat.
redit. Et ciuitatem hanc ñ ing̾ditiui: q̃m
eius malitia in scõꝵ corde ñ recipit᷑. & ꝓ

Expanded text:
ad libertatem locum is, qui sic obsidetur, non inad libertatem locum is, qui sic obsidetur, non inveniat. Non ergo mittit aggerem in circuitu nostrae civitatis, sed repellente Deo per viiniquorum, unde adversum nos erumpit, redit. Et civitatem hanc non ingredietur, quoniam ejus malitia
Abbreviated transcription (Latin):
istam ut saluem eam ÷ ꝓpter me &e ꝓpt̃ ađ
seruum meũ. R ex assirioꝵ qui m̃tes fideliũ
corrumꝑe querit non intrabit eiuitatem ȩx¬
diȩ. idest electorum cor: quia ⁊elus dñi eus¬
todit eam. Et ñ iaciet ibi sagittam: qͥa m̃tẽ
iustoꝵ mox ut uitia pulsauerint. reꝑbata
resiliunt. nec ad intiora penetrant. Electus
enim quisq tanto minus hostis antiqui
iacula metiut: qͣnto contra hec uenientia
fortit̾ pectus munit. Q non occupabit eã
clipeus expugnantis inimici: quia ue¬
tus ȩcłiȩ ꝑsecutor ñ sesic ab armis fideliũ
ualebit ꝓtegere ut eam expugnet: sed ꝑ¬
cussus retrorsum corruet. Et non mittet
incircuitu eius aggerem. quia quoꝵ con¬
u̾satio incęlis ẽ. mens eoꝵ ñ includit᷑ con¬
geriȩ trȩ. idẽ implicata ũ tenet᷑ in t̾renis.
Aggerem quippe intitit ininicus inẽ¬
cuitu eius: cuiꝰ m̃tem in amore scłi dep̃¬
hensam. uindiq de t̾renis angustat & af¬
fligit atq temꝑtat. ut ita iam euadendi

Expanded text:
istam, ut salvem eam propter me et propter David servum meum. » Rex Assyriorum, qui mentes fidelium corrumpere quaerit, non intrabit civitatem Ecclesiae, id est electorum cor, quoniam zelus Domini custodit eam. Et non jaciet ibi sagittam, quia mentem justorum, mox ut vitia pulsaverint, reprobata resiliunt, nec ad interiora penetrant. Electus enim quisque tanto minus hostis antiqui jacula metuit, quanto contra haec venientia fortiter pectus munit. Et non occupabit eum clypeus expugnantis inimici, quia vetus Ecclesiae persecutor non se sic ab armis fidelium valebit protegere ut eam expugnet, sed percussus retrorsum corruet. Et non mittet in circuitu ejus aggerem, quia quorum conversatio in coelis est, eorum mens non includitur congerie terrae, id est implicata non tenetur terrenis. Aggerem quippe mittit inimicus in circuitu ejus, cujus mentem in amore saeculi deprehensam undique de terrenis angustat, et affligit, atque tentat, ut ita jam evadendi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationes hereticorum. Quid uͦ ꝑmonteᷤᷤ
nisi eos quoꝵ conu̾satio sublimis indebat᷑
ex pͥmit. Et quid ꝑlibanũ insi scã ȩccłia de¬
signatur: Libanus enim mous ẽ mire mag¬
ittudinis. cuiꝰ arbores odorifere sunt & im¬
putribiles. significans altitudinẽ ȩccłiȩ dicẽ
opinione uͥtutum: neq corrumpunt᷑ putͤ¬
dine uitioꝵ. Unde & libanus int̾pretat᷑ can¬
dplatio ad demonstrandã sc̃ĩficationẽ ȩccliȩ
dicentis. lauabis me et suꝑniuem dealba¬
iuga sacraꝵ disciplinaꝵ ȩccłiȩ ÷ sub quib
tenet᷑ uita monachoꝵ et heremitaꝵ atq

Expanded text:
praedicationes haereticorum. Quid vero per montes, praedicationes haereticorum. Quid vero per montes, nisi eos, quorum conversatio sublimis videbatur, exprimitur? Et quid per Libanum nisi sancta Ecclesia designatur? Libanus enim mons est mirae magnitudinis, cujus arbores odoriferae sunt, et imputribiles, significans altitudinem Ecclesiae dicenopinione virtutum, neque corrumpuntur putredine vitiorum. Unde et Libanus interpretatur candidatio ad demonstrandam sanctificationem Ecclesiae dicentis: « Lavabis me, et super nivem dealbajuga sacrarum disciplinarum Ecclesiae, sub quibus tenetur vita monacho
Abbreviated transcription (Latin):
Despexit gͦ te seiuentẽ. subsannauit teblã¬
dientem: & te recedente mouit ad miratio¬
ne caput suũ post te. Nam qͣndo suꝑata iam
inimici temptatione cogitamꝰ dicentes. o qͥd
fecissem si seductoris huiꝰ ꝑsuasionib ad qͥe¬
et quẽ blasphemasti: et suꝑ quẽ ex altasti uo¬
cem. et leuasti altitudinẽ ocłoꝵ tuoꝵ. Non¬
brasti dño. His u̾bis euident̃ antiqui hostis
uesania merepat᷑. Sed quid cogitauerit
dum uehement᷑ eccłiam artaret. audiamꝰ.
Seqͣr. Et dixisti. In multitudine quadriga¬
rum meaꝵ ego ascendi altitudinẽ montiũ.
iuga libani. & succidam excelsa cedroꝵ eius:
et electas abieteᷤᷤ illiꝰ. Intͦibo altitudinẽ sum¬
mitatis eius: saltum carmeli eius. Ego fo¬
di et bibi aquam: et exsiccaui uestigio pedis
mei om̃s riuos aggerum. Sicut ꝑdñi quadͥ¬
gas euugłicȩ p̃dicationes designari solent.
ita ꝑ quadrigas regis assirioꝵ intelligi posst̃

Expanded text:
Despexit ergo te saevientem, subsannavit te blanDespexit ergo te saevientem, subsannavit te blandientem, et te recedente movit admiratione caput suum post te. Nam quando superata jam inimici tentatione cogitamus dicentes: O quid fecissem, si seductoris hujus persuasionibus acquieet quem blasphemasti, et super quem exaltasti vocem, et levasti altitudinem oculorum tuorum? Nonrobrasti Domino. » His verbis evidenter antiqui hostis vesania increpatur. Sed quid cogitaverit, dum vehementer Ecclesiam arctaret, audiamus.  et dixisti: In multitudine quadrigarum mearum ego ascendi altitudinem montium, juga Libani. et succidam excelsa cedrorum ejus, et electas abietes illius, Et introibo altitudinem summitatis ejus, saltum Charmeli ejus. Ego fodi, et bibi aquam, et exsiccavi vestigio pedis mei omnes riigas evangelicae praedicationes designari solent, ita per quadrigas regis Assyriorum intelligi possunt
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dñs suꝑ eum. Despexit te subsannauit
te uirgo filia syon: post te caput mouit
filia iherłm. Isaias idẽ sermo ꝓpħicus mi¬
rũ. idẽ de diabolo uł hereticoꝵ sensu tumi¬
do. audi quȩ locutus sum de eo. R ex uͦiste
quia ut iam dictum ẽ. infidelium corda
contra noᷤ eleuat. In eo autẽ qͦd dñs adiun¬
git. hoc ẽ u̾bum quod locutus ẽ dñs suꝑeũ:
TOrec iniquitatis rex assirioꝵ filia sẏon idẽ eccłia
quam te suꝑat̾um putabas despexit te. Sy¬
iam regnat incȩlis. Cuiꝰ filia ẽ hȩc quȩ ꝑe¬
gͥnatur adhuc int̾ris. Illa enim quȩ sur¬
sum ẽ lib̾a ẽ. quȩ ẽ mat̾ nr̃a. Eilia syon appel¬
latur uirgo: quia fides eccłiȩ corrumpi
non potest. Nunc em̃i deeccłia electoꝵ fit
sermo: non de reꝓborũ multitudine deqͥ¬
b supͣ dixit. Nomͦ facta ẽ meretrix ciuitaᷤᷤ
pexit te o rex assirioꝵͥ sic̃ ipsa loquit᷑. Dñs¬
mͥ ad uitor et ego despiciam inimicos meoᷤ

Expanded text:
est Dominus super eum: Despexit te, subsannavit te virgo filia Sion, post te caput mevit filia Jerusalem. » Isaias, id est sermo propheticus mirum, id est diabolo, vel haereticorum sensu tumido, audi quae locutus sum de eo. Rex vero iste quia, ut jam dictum est, infidelium corda contra nos elevat. In eo quod Dominus adjungit: Hoc est verbum, quod locutus est Dominus super eum, O rex iniquitatis, rex Assyriorum, filia Sion, id est Ecclesia, quam te superaturum putabas, despexit te. Sijam regnat in coelis, cujus filia est haec, quae peregrinatur in terris. « Illa enim, quae sursum est, libera est, quae est mater nostra . » Filia Sion appellatur virgo, quia fides Ecclesiae corrumpi non potest. Nunc enim de Ecclesia electorum fit sermo, non de reproborum multitudine, de quibus supra dixit: « Quomodo facta est meretrix civitas pexit te, o rex Assyriorum, sicut ipsa loquitam inimicos meos . »
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cognitio cireu cisionis dr̃. Et cognitio cir¬
cun cisionis eccłiȩ quesit norunt fideles.
Non enim qui in manifesto iudeus ẽ. neq
quȩ in manifesto incarne circun cisio. sed
qui in abscondito iudeus & circun cisio eor¬

Expanded text:
est, cognitio circumcisionis dicitur. Et cognitio cirest, cognitio circumcisionis dicitur. Et cognitio circumcisionis Ecclesiae quae sit, norunt fideles. « Non enim qui in manifesto Judaeus est, neque quae in manifesto in carne circumcisio, sed qui in abscondito
Abbreviated transcription (Latin):
sub uigo discipline uiuunt. Cȩdri uero
omẽm reliquaꝵ arboꝵ altitudinẽ sua ꝓceri¬
tate tnscendunt: miriq sunt odoris et natͣe
imputribilis. Auietes quoq ualde st̃ subli¬
mes ÷ ita ut nubib abtitudine sua ꝓpinqͦnt
Quid uͦ ꝑ libam cedros nisi scĩ qui ineccłia¬
st̃ excellentissumi designant᷑ : quos nulla pu¬
tredo t̾rem amoris corrumpit. qui dicẽ pos¬
sunt xꝑi bonus odor sumꝰ dõ. Et quid ꝑele¬
ctas abietes illius. nisi hi demonstrant᷑ qui
inter eos sunt egregii: qui licet tr̃am adhuc
corꝑe tangant. iam tam̃ iuxta et hera u̾ticẽ
sartus se succisurum de ȩccłia cedros libam
et electas abietes eius: quia sũmos et electos
eccłiȩ uiros deicere se posse p̾sumit. marimȩ
temꝑib ꝑsecutionũ dequib nẽ agitur. Aiti¬
tudinẽ quoq sũmitatis libani se diẽ intratu¬
rum. quia puram electoꝵ m̃tem qui in ex¬
cłiam sunt nitit᷑ in gredi⁊ uł quicqͥd int̾ scos
sr̾excellit. Carmeius autem ut & sup̃dictũ

Expanded text:
sub jugo disciplinae vivunt. Cedri vero omnem reliquarum arborum altitudinem sua proceritate transcendunt, mirique sunt odoris et naturae imputribilis. Abietes quoque valde sunt sublimes, ita ut nubibus altitudine sua propinquent. Quid vero per Libani cedros nisi qui in Ecclesia excellentissimi, designantur, quos nulla putredo terreni amoris corrumpit, qui dicere possunt. « Christi bonus odor sumus Deo? » Et quid per electas abietes illius nisi hi demonstrantur, qui inter eos sunt egregii, qui licet terram adhuc corpore tangant, jam tamen juxta aethera verticem rius noster se succisurum de Ecclesia cedros Libani, et electas abietes ejus, quia summos et electos Ecclesiae viros dejicere se posse praesumit maxime temporibus persecutionum, de quibus nunc agitur. Altitudinem quoque summitatis Libani se dicit intraturum, quia puram electorum mentem, qui in Ecclesia sunt, nititur ingredi vel quidquid inter sanctos superexcellit. Carmelus autem, ut et supra dictum
Abbreviated transcription (Latin):
Habitatores eaꝵ breuiata mani contremu¬
erunt÷ & confusi st̃. Eacti sunt sic̃ fenũ agͥ
& gram̃ pascue ⁊ et herba tectoꝵ quȩ exar¬
uit anteqͣm maturasceret. Malũ adu̾sitatiᷤᷤ
qͣd addduxi fact᷑am ẽ i neradicationẽ colliũ
comꝑugnantiũ & ciuitatũ munitaꝵ ⁊qͥa¬

Expanded text:
Habitatores earum breviata manu contremuerunt, et confusi sunt: facti sunt sicut fenum agri, et gramen pascuae, et herba tectorum, quae exaruit, antequam maturesceret. Malum adversitatis, quod adduxi, factum est in eradicationem collium compugnantium, et civitatum munita
Abbreviated transcription (Latin):
tiquus bonoꝵ inimicus. quia inmultio¬
dine quadrigaꝵ meaꝵ ego ascendi altiui¬
dinẽ montiũ & iuga libani: qm̃ ꝑ milt¬
plices hereticoꝵ p̃dicationes subiugauit
sibi plerosq. qui uelut montes dĩ suꝑ¬
eminebant imppło fideliũ. et qui religio¬
sam ducere conu̾sationẽ uidebant᷑. Uel qͣ¬
drigas eius acciꝑe possumꝰ scłi pompas
et głationes. Ascendit gͦ altitudinẽ mos¬
tium et iuga libani inmultitudine quad¬

Expanded text:
tiquus inimicus, quia in multitudine quadrigarum mearum ego ascendi altitudinem montium et juga Libani, quoniam per multiplices haereticorum praedicationes subjugavit sibi plerosque, qui velut montes Dei supereminebant in populo fidelium, et qui religiosam ducere conversationem videbantur. Vel quadrigas accipere possumus saeculi pompas et gloriationes. Ascendit ergo altitudines montium et juga Libani in multitudine quad
Abbreviated transcription (Latin):
mala que patiunt᷑ abigit. sic̃ scͥptum ẽ. Rex
qui sedet insolio iudicis dissipat omẽ malũ
incirtuitu suo. E efpiciendo em̃ tͥbulationes
fictelium dissiꝑat ⁊ et magna ꝑacis gr̃ȩ be¬
neficia largitur. Nam quasi non uide eiẽ
dum fuos hic affligi ꝑmittit: Desertas fe
ut ad suas eos pestiferas sectas uelut adueri¬
tatisurã conu̾terent. Q ded̾unt dõs eaꝵ ig¬
ni: quia testati sunt eos qui talia colunt ẽẽ
dignos igne ꝑpetuo. Non erant dii sed oꝑa
maniũ hominũ: qͥa malũ qđ quisq specia¬
lit᷑ oꝑabat᷑. hoc quasi ꝓpͥum dm̃ colebat:
imio qt peccatis subiectus erat. tot diis ser¬
uiebant. Per lignum autẽ opus peccati ro¬
inistum intelligi potest. Per lapide uͦ obdu¬
rata miquitatis ꝑpetratio. Aut cum imio¬
luntate quispeccat uelut lignũ colit. qͣndo¬

Expanded text:
Rex, qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo . » Respiciendo enim tribulationes fidelium dissipat, et magna pacis et gratiae beneficia largitur. Nam quasi non videre est, dum suos hic affligi permittit. Desertas fecut ad suas eos pestiferas sectas velut ad veritatis viam converterent. Et dederunt deos earum igni, quia testati sunt eos, qui talia colunt, esse dignos igne perpetuo. Non erant dii, sed opera manuum hominum, quia malum, quod quisque specialiter operabatur, hoc quasi proprium Deum colebat; imo quot peccatis subjectus erat, tot diis serviebat. Per lignum autem opus peccati robustum intelligi potest, per lapidem vero obdurata iniquitatis perpetratio. Aut cum in voluntate quis peccat, quasi lapidem colit.
Abbreviated transcription (Latin):
iũ regnoꝵ t̾re: tufecisti cęlum & t̾ram. Incli¬
na dñe aurem tuã et audi: aꝑi dñe ocłos tuoᷤ
et iuide: & audi omĩa u̾ba sennachrib. quȩ
misit adblasphemandũ dm̃ uiuentẽ. Uere
enim dñe desertas fecert̃ reges assirioꝵ t̾raᷤ
et regiones earum: et dedert᷑ dõs eaꝵ igni.
Nonenim erant dii sed oꝑa manuũ hõĩum
lignũ et lapis. et cõminuert̃ eos. Et nẽ dñe
cant omĩa regna t̾rȩ quia tues dñs solus.
Oratio hec pͥncipalit᷑ quide ẽ ĩpositorũ eccłiȩ.
sed sccłario etiam totius ppłi fidelium. Os̃
autem uocat᷑ dũs exercituum : qm̃ eius uo¬
impio ꝑagunt. Ordo beatoꝵ spĩtum in qͦ
specialit᷑ dñs sedet thronus appellatur.
Sedtam̃ quia impsis distinctionib agmi¬
num ordo scõrum cherubin iungit᷑ ordmi
thronoꝵ sedere etiam suꝑ cherubin dñs
exucini agminis ȩqualitate ꝑhibetur
Cherubin uͦ dr̃ plenitudo scientiȩ et sub¬
limiora illa agmina idcirco cherubin uo¬

Expanded text:
m et terram: inclina Domine aurem tuam et audi, aperi oculos tuos et vide: et audi omnia verba Sennacerib, que misit ad blastemandum Deum vibentem. Vere enim Domine desertas fecerunt reges Assiriorum terras et regiones earum: et dederunt deos earum igni. Non enim erant dii, set opera manuum hominum ligna et lapis: et comminuerunt eos. Et nunc cant omnia regna terrae, quia tu es Dominus solus. » Oratio haec principaliter quidem est praepositorum Ecclesiae, sed secundario etiam totius populi fidelium. Deus autem vocatur Dominus exercituum, quoniam ejus voimperio peragunt. Ordo beatorum spirituum, in quo specialiter Dominus sedet, thronus appellatur. Sed tamen quia in ipsis distinctionibus agminum ordo sanctorum cherubin jungitur ordini thronorum, sedere etiam super cherubin ex vicini agminis aequalitate perhibetur. Cherubin vero dicitur plenitudo scientiae. Et sublimiora illa agmina idcirco cherubin vo
Abbreviated transcription (Latin):
na inpassione dñi reuelant᷑. euident̾ in¬
nuitur. qͦdde morte eius surrectura sit
habeat. sed ꝑeum om̃s qui credid̾int sal¬
uentur. Suidens enim signũ salitis mr̃ȩ
ẽ. hoc qd fp̃alit̾ intelligentia legis pandit᷑
nob̾ ut spĩtalit̾ eam impleamus que car¬
naliter auideis impleri non potuit. Et
ꝑ hoc dĩ filius ẽẽ iħs declaratur ⁊ qd̾ in eiꝰ mor¬
te legis obscuritas remouet᷑. Undeue¬
lum templi scissum fuisse desc̾bitur ⁊ et
centurio dixisse. quia uere homo hic filiꝰ.
grotasset & conualuisset de infirmitate sua

Expanded text:
na in passione Domini revelantur, evidenter inna in passione Domini revelantur, evidenter innuitur, quod de morte ejus resurrectura sit habeat, sed per eum omnes, qui crediderint, salventur. Evidens enim signum salutis nostrae est hoc quod spiritalis intelligentia legis panditur nobis, ut spiritaliter eam impleamus, quae carnaliter a Judaeis impleri non potuit. Et per hoc Dei Filius esse Jesus declaratur, quia in ejus morte legis obscuritas removetur. Unde velum templi scissum fuisse describitur, et centurio dixisse, quia vere homo hic Filius grotasset, et convaluisset de infirmitate sua
Abbreviated transcription (Latin):
habuit & ꝓpħe. Solem quippe illuc unde¬
unde uenerat reũti ẽ. scͥturaꝵ ĩtelligenti¬
am ad p̾ͥstinum redire ⁊ ut quomͦ intellecte
sut amoyse et ꝓpħis. sic intelligant᷑ et a no¬
bis. non scdm carnalem phariseorũ inter¬
p̃tationẽ. quib sol intelligentiȩ iam occu¬
buit. & nox ignorantie mentes eoꝵ oꝑuit
Descencdat enin sol ꝑdecem lineas horolo¬
gii. & umbrã meis relinquerat: quia intel¬
lectus decalogi ꝑ uideos declinauerat et
umbra litt̾e decalogum ipsum eis oꝑue¬
rat. Sed nẽ umbra sole fugata ẽ retrorsum
decem lineis ⁊ quia obumbratio decalogi
idẽ uet̾is testam̃ti ꝑ sp̃alem intelligentiã
repul sam. Itaq qđ umbra lineaꝵ reu̾tit᷑
inhorologio retrorsum decem lineis ꝑqͣs
solem sequendo descendat. signum ẽ ere¬
chie quia dñs adiciet suꝑ dies eius qͥnde¬
cim annos. ac demanu regis assirioꝵ eruet
eum. & ciuitatẽ eius: quia meo qđ legiᷤᷤ archa¬

Expanded text:
habuit et prophetae. Solem quippe illuc habuit et prophetae. Solem quippe illuc unde venerat reverti, est Scripturarum intelligentiam ad pristinum redire, ut quomodo intellectae sunt a Moyse et prophetis, sic intelligantur et a nobis, non secundum carnalem Pharisaeorum interpretationem, quibus sol intelligentiae jam occubuit, et nox ignorantiae mentes eorum operuit. Descenderat enim sol per decem lineas horologii, et umbram in eis reliquerat, quia intellectus Decalogi per Judaeos declinaverat, et umbra litterae Decalogum ipsum eis operuerat. Sed nunc umbra sole fugata est retrorsum decem lineis, quia obumbratio Decalogi, id est Veteris Testamenti, per spiritalem intelligentiam repulsa est. Itaque quod umbra linearum revertitur in horologio retrorsum decem lineis, per quas solem sequendo descenderat, signum est Ezechiae, quia Dominus adjiciet super dies ejus quindecim annos, ac de manu regis Assyriorum eruet eum, et civitatem ejus, quia in eo, quod legis arca
Abbreviated transcription (Latin):
cundm historiam explicitis÷ sp̃alem sen¬
sum apiente dño cern̾e studeamus. Ecce
ego inquit reu̾ti faciam umbrã line aꝵ¬
et ceta. Q uid decem lineas horologii. id ẽ¬
ꝑ decem horas. uiisi decalogus legis expͥmi¬
tur: Unde ut redemptor nr̃ legis doctor eẽ
monstraret᷑: hora quasi decima dictum ẽ
omĩan. temꝑa quasi sĩgulas horas uł histonã
terendo uł ꝓpħando loquit᷑: Et quid ꝑach¬
at auctorem horologii nisi scͥp a tores eiꝰdẽ
testam̃ti signant᷑: Unde achat interp̃tat᷑
ꝯtinens : ut religiosam continentiam ꝓpħa¬
rum significet. Quid uͦ ꝑ solem nisi intel¬
lectus expͥmit᷑: Unde impii ferunt᷑ ẽẽ di¬
cturi quia sol intelligentiȩ non est ortus
nob. R eu̾sus ẽ gͦ sol decem lineis inhorolo¬
gio ꝑgradus quos descendat: quia diuine
legis intellectus. qui traditionib pharise¬
oxiã ad defectum ꝓpinquabat adeam intẽ¬
tionẽ est reductus. quam initio moyses

Expanded text:
cundum historiam explicitis spiritalem sencundum historiam explicitis spiritalem sensum, aperiente Domino, cernere studeamus. « Ecce ergo, inquit, reverti faciam umbram linearum, » etc. Quid per decem lineas horologii, id est decem horas, nisi Decalogus legis exprimitur? Unde et Redemptor noster, ut legis doctor esse monstraretur, hora quasi decima, dictum esomnia tempora quasi singulas horas, vel historiam texendo, vel prophetando, loquitur? Et quid per Achaz, auctorem horologii, nisi scriptores ejusdem Testamenti signantur? Unde Achaz interpretatur continens, ut religiosam continentiam prophetarum significet. Quid vero per solem, nisi intellectus exprimitur? Unde impii feruntur esse dicturi, quia « Sol intelligentiae non est ortus nobis . » Reversus est ergo sol decem lineis in horologio per gradus, quos descenderat, quia divinae legis intellectus, qui traditionibus Pharisaeorum jam ad effectum propinquabat, ad eam intentionem est reductus, quam in initio Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ & iħs filiꝰ sirach manifestat dicens de io¬
sue. Iracundia eius impeditus ẽ sol: et unꝰ
dies factus ẽ qͣsi duo. Cum gͦ dies iste sub ere¬
chia plus habuerit horas octo. quã ille inqͦ
sẽs iosue solem stare fecit: quid ẽ qđ ibi dr̃
quia ñ fuit ante et postea tam longa dies.
Multo enim longior fuit ista. Sed ille qui
sc̃psit librum iosuȩ ante ezechiam fuisse
intelligitur ÷ & dehis quȩ retro acta cog¬
nouerat testimoniũ ꝑ hibusse. Nam cum
dieit quia non fuit ante & postea tam lon¬
ga cdies⁊ intelligimus aborigine mundi
usq ad tempus iosuȩ. et a temꝑe iosue usꝙ
ad scͥptorem illiꝰ historie uł ad tempꝰ inquo
sc̃pta est. Et ido ñ eontradieit ysaiȩ longi
oiem post inducenti: quia cum dixisset
non fuit ante et postea tam longa dies
ñ addidit. neq fut᷑a ẽ. Qd si addidisset:
omm̃no cont̾rius ysaie uideret᷑ His ita se¬

Expanded text:
sicut et Jesus, filius Sirac, manifestat, dicens: sicut et Jesus, filius Sirac, manifestat, dicens: « Iracundia ejus impeditus est sol, et unus dies factus est quasi duo . » Cum ergo dies iste sub Ezechia plus habuerit horas octo quam ille, in quo sanctus Josue solem stare fecit, quid est quod ibi dicitur, quia « non fuit ante et postea tam longa dies? » Multo enim longior fuit ista. Sed ille, qui scripsit librum Josue, ante Ezechiam fuisse intelligitur, et de his, quae retroacta cognoverat, testimonium perhibuisse. Nam cum dicit, quia « non fuit ante et postea tam longa dies, » intelligimus ab origine mundi usque ad tempus Josue, et a tempore Josue usque ad scriptorem illius historiae, vel ad tempus in quo scripta est. Et ideo non contradicit Isaiae longiorem diem post inducenti, quia cum dixisset: « Non fuit ante et postea tam longa dies, » non addidit: « neque futura est. » Quod si addidisset, omnino contrarius Isaiae videretur His ita se
Abbreviated transcription (Latin):
retĩsus ẽ decem lineis ꝑgradus quos descẽ¬
dat. Ubi consicłandum ẽ uixta u̾itatem his¬
torie. quia cum duodecim horas hab̾e dies
soleat iste in quosol decem lineis reu̾sus ẽ.
trignita duas habuisse comꝓbatur. Nam
decem horas iam expleuerat sol qndo cȩpit
reu̾ti decemq rursus dum adorientẽ reu̾¬
teretur confecit: et it̾m ab oriente remeans
usq ad locum unde reu̾ti ceꝑat adhuc de¬
cem alias expendit: atq post diem consum¬
mans usq ad occasum duas suꝑ addidit.
Sieq factus ẽ ut diximus dies horaꝵ tri¬
ginta duaꝵ: idẽ qͣtuor horas minus habenᷤ
quã spatiũ dierũ tͥum explere consueuit.
Quo in locomentẽ mouere potest. qͦd alibi
scã sc̃ptura refect quia aduocem iosuȩ ste¬
tit sol inmedio eȩli et non festinauit occñ¬
b̾e spatio umiꝰ diei ÷ atq mox subiungit.
quia non fuit ante & postea tam longa di¬
es obechient ȩ dominouoei hoĩs et pug
quia dies ille spatium duoꝵ tenuit dierim

Expanded text:
t sol decem lineis per gradus, quos descenderat. » Ubi considerandum est juxta veritatem historiae, quia cum duodecim horas habere dies soleat, iste in quo sol decem lineis reversus est, triginta duas habuisse comprobatur. Nam decem horas jam expleverat sol, quando coepit reverti, decemque rursus, dum ad orientem reverteretur, confecit, et iterum ab oriente remeans usque ad locum, unde reverti coeperat, adhuc decem alias expendit, atque post diem consummans usque ad occasum duas superaddidit, sicque factus est, ut diximus, dies horarum triginta duarum, id est quatuor horas minus habens, quam spatium dierum trium explere consuevit. Quo in loco mentem movere poterit, quod alibi sancta Scriptura refert, quia ad vocem Josue stetit sol in medio coeli, et non festinavit occumbere spatio unius diei, atque mox subjungit: « Quia non fuit ante et postea tam longa dies, obediente Domino voce hominis, et pugnquia dies ille spatium duorum tenuit dierum,
Abbreviated transcription (Latin):
rũ t̾rȩ : quia non ẽ ds p̃ter eum. neq fides
ẽ msi una. Aurẽ u fuã inclinare dr̃ ⁊ qͣndo
ab illa et̾nitatis imm̃sa sublimitate. audi¬
tum suũ quadã benigna dignatione hu¬
miliat ut suoꝵ uota elem̃ter audiens com¬
pleat. Qui magis mentes audit quã lin¬
guas. Nam desidium pauꝑum exaudiuit
dñs: p̃parationẽ cordis eoꝵ audiuit aurs
euis. Sed et ocłos suos aꝑit et uidet ⁊ qͣndo¬

Expanded text:
ter eum, neque fides est nisi una. Aurem vero suam inclinare dicitur, quando ab illa aeternitatis immensa sublimitate auditum suum quadam benigna dignatione humiliat, ut suorum vota clementer audiens compleat, qui magis mentes audit quam linguas. Nam « desiderium pauperum exaudivit Dominus, praeparationem cordis eorum audivit auris tua . » Sed et oculos suos aperit et
Abbreviated transcription (Latin):
ne huiꝰ occulta p̃dicatio ẽ hereticoꝵ. uelut ex
scͥptura sac᷑ latenter educta. Unde meretͥx ap̃d
salomonẽ quȩ tipum heresis tenet dic̃. Nquȩ
furtiue dultiores st̃. In hoc gͥaquȩ ductu ste¬
eccłiam insua furtiua p̃dicatione constitert̃.
Sed pͥncipes erroris gentiliũ iste rabsaces fi¬
gurare potest. Sed nos ad cȩt̾a transeamꝰ. Seqͣ¬

Expanded text:
nae hujus occulta est praedicatio haereticorum velut ex nae hujus occulta est praedicatio haereticorum velut ex Scriptura sacra latenter educta. Unde meretrix apud Salomonem, quae typum haeresis tenet, dicit: « Aquae furtivae dulciores sunt . » In hoc itaque aquaeductu sterchae contra Ecclesiam in sua furtiva praedicatione constiterunt. Sed et principes erroris gentilium iste Rabsaces figurare potest. Sed nos ad caetera transeamus. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
tus decimus annus ȩxechiȩ tempus eoꝵ quo
testam̃tum utrũq custodiunt. rex assirioꝵ.
tumidũ sensum ꝑ u̾soꝵ doginatũ ciutates ui¬
da munite. ñites eoꝵ qui se xꝑianos fatent᷑ ⁊ cor¬
da sia u̾bo p̃dicationis claudunt. Cepit gͦrex
assirioꝵ ciuitates uida munitas⁊ quia temꝑe
ꝓsecutionis facile consenser̃t errori gentili¬
um aut hereticorũ xꝑiani. qui doctrinam
excłiȩ cum obedientia ñ suscipiebant. Lachis
qͤ dicit᷑ int̾ ẽ. plebem hereticoꝵ expͥmere po¬
test ÷ quȩ uelut media int̾ nos et gentiles
est. S ed et hoc qđ lachis int̾pretatur sibim¬
idẽ contra eccłiam. Nl ger autẽ fullonis in
quo sordes lauant᷑. ppłs ẽ credentiũ inquo
xp̃s fullo delet macłas cordium: uia agri
fullomis actioxpiane plebis: piscina suꝑior
agri fullonis: qm̃ mandata scͥpturȩ cȩlestis
inoꝑatione st̃ fidelis ppłi. Aquȩ ductus pisci¬

Expanded text:
tus decimus annus Ezechiae tempus eorum, quo tus decimus annus Ezechiae tempus eorum, quo Testamentum utrumque custodiunt; rex Assyriorum tumidum sensum perversorum dogmatum; civitates Juda munitae mentes eorum qui se Christianos fatentur, et corda sua verbo praedicationis claudunt. Cepit ergo rex Assyriorum civitates Juda munitas, quia tempore persecutionis facile consenserunt errori gentilium aut haereticorum Christiani, qui doctrinam Ecclesiae cum obedientia non suscipiebant. Lachis, quae dicitur interest, plebem haereticorum exprimere potest, quae velut media inter nos et gentiles est. Sed et hoc quod Lachis interpretatur sibimid est contra Ecclesiam. Ager autem fullonis, in quo sordes lavantur, populus est credentium, in quo Christus fullo delet maculas cordium. Via agri fullonis actio Christianae plebis, piscina superior agri fullonis, quoniam mandata Scripturae coelestt fideles populi. Aquaeductus pisci
Abbreviated transcription (Latin):
cina suꝑior. isi p̃cellens eĩiugłii doctrina:
& quis est aque ductus piscine huiꝰ. nisi la¬
tens scientia testam̃ti uęt̾is. inqua tegitur
et dequa tande ꝓcedit exuberans fons ȩuangli¬
cȩ p̃dicationis: Stetit gͦ rabsaces. quia sebe &
pharisei hẏpocrite ꝑsistentes in uetustate lit¬
tẽ: non uenerunt ad nouitatem sp̃s. Dicit᷑
nata ẽ hec herba nisi ppłs iudeorũe Ager ita¬
q fullonis ẽ iudacus ppłs: uia gͦ agri fullo¬
nis actio sinagoge. In qua scilicet uia stetit
rabsaces. quia pharisei et scribe ñ dimiser̃
carnales obseruantias. Sic tam̃ phariseos
& scribas atq pontifices ꝑrabsacen intelli¬
gimus: ut et cetos pͥncipes adu̾sarioꝵ ecełie
idẽ hereticoꝵ & gentilium patͦnos. Unde &
in libro regum uenisse cum eo referuntur
alii duo pͥncipes: idẽ tartan et rapsaris.
Nam et ezechias scõs rectores ȩccłiȩ qui m̃¬
bra xp̃i sunt designare forsitan potest. et qͣr¬

Expanded text:
cina superior nisi praecellens Evangelii doctrina? cina superior nisi praecellens Evangelii doctrina? Et quis aquaeductus piscinae hujus nisi latens scientia Testamenti Veteris, in qua tegitur, et de qua tandem procedit exuberans fons evangelicae praedicationis? Stetit ergo Rabsaces, quia Scribae et Pharisaei hypocritae persistentes in vetustate litterae non venerunt ad novitatem spiritus. Dicitur nata est haec herba, nisi populus Judaeorum? Ager itaque fullonis est Judaicus populus. Via ergo Agri fullonis actio Synago gae, in qua scilicet via stetit Rabsaces, quia Pharisaei et Scribae non dimiserunt carnales observantias. Sic tamen Pharisaeos, et Scribas atque pontifices per Rabsacen intelligamus, ut caeteros principes adversariorum Ecclesiae id est haereticorum et gentilium patronos. Unde et in libro Regum venisse cum eo referuntur alii duo principes, id est Tharthan et Rabsaris. Nam et Ezechias sanctos rectores Ecclesiae, qui membra Christi sunt, designare forsitan potest; et quar
Abbreviated transcription (Latin):
excitans eleuat. Quid ꝑ ciuitates iuda mu¬
uitas. nisi m̃tes iudeoꝵ figantur quȩ se con¬
tra diuinã p̃dicationẽ munierant: Igit᷑ in
qͣrto decimo anno regis ezechie rex assirioꝵ
cepit om̃s urbes uida munitas: quia appa
ductu piscine suꝑioris inuia agri fullonis.
R.absaces interpͣtatur pͥnceps deoscłans. uł
mũtus oscło. Et quid ꝑ rabsacen nisi ficta
seribaꝵ et phariseoꝵ amicitia designat᷑. cũ
dicunt magister scimus qͥauerax es. et uiã
dĩ inueritate doces. & cęt̾a huiꝰ modi. La¬
chis uͦ dr̃ int̾est uł sibimet uir. Et quid ꝑ
lachis nisi ppłs hebreoꝵ accipitur qui n¬
designatur: Captis gͦ ciuitatib iuda. rex
assyrioꝵ misit rabsacen de lachis iniherłm
ad ezechiam: quia subiugatis in ꝑfidiam
iudeis. antiquus hostis pͥncipes sacdotum
et scribas acphariseos exeodem ppło uideoꝵ
aduersus. xp̃m instigauit. et adu̾sus fideleᷤ
eius. Et misit eos in manu graui: idẽ cum
fortitudine ppłi synagoge. Quȩ ẽ autẽ pis¬

Expanded text:
at. Quid per civitates munitas nisi mentes Judaeorum figurantur, qui se contra divinam praedicationem munierant? Igitur in quarto decimo anno Ezechiae rex Assyriorum cepit omnes civitates munitas, quia apparductu piscinae superioris in via Agri fullonis. » Rabsaces interpretatur princeps deosculans sive multas osculo. Et quid per Rabsacen nisi ficta Scribarum et Pharisaeorum amicitia designatur, cum dicunt: « Magister, scimus quia verax es, et viam Dei in veritate doces , » et caetera hujusmodi? Lachis vero dicitur interest vel sibimet vir. Quid per Lachis nisi populus Hebraeorum accipitur qui ini Ecclesia designatur? Captis ergo civitatibus Juda rex Assyriorum misit Rabsacen de Lachis in Jerusalem ad Ezechiam, quia, subjugatis in perfidia Judaeis, antiquus hostis principes sacerdotum et Scribas et Pharisaeos ex eodem populo Judaeorum adversus Christum instigavit, et adversus fideles ejus; et misit eos in manu gravi, id est cum fortitudine populi Synagogae. Quae est autem pis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit et uenerat᷑: hoc illi & ds est. Erant gͦ dii
gentib goran et aran ce resephidẽ fortitudo
eoꝵ decor. et cursus: quia mhis głabantur.
lut in religiones ad ducti. Eaen uͦ dr̃ uo
luptas uł delitiȩ uł ornatus: thalasar uͦ ap¬
pensiis pͥnceps. uł appendit pͥncipem. &
quidẽ. apꝑpensus pͥnceps nisi diabolus. qͥ
mea eruce in qua dnm̃ suspendi fecit ẽ fus¬
pensus. sic̃ aman inligno qđ parauerat mar¬
docheo: Unde et apłs testat᷑. quia deleuit
qa ad u̾sus nos erat ey rographũ decreti qd̃

Expanded text:
it et veneratur, hoc illi et Deus est. Erant ergo dii gentibus Gozam et Haram et Reseph, id est fortitudo eorum et decor et cursus, quia in his gloriabantur. lut in religiones adducti. Eden vero dicitur voluptas vel deliciae vel ornatus; Thalassar vero appensus princeps vel appendens principem. Et quis est appensus princeps nisi diabolus, qui in ea cruce, in qua Dominum suspendi fecit, est suspensus, sicut Aman in ligno, quod paraverat Mardochaeo? Unde et Apostolus testatur, quia « delevit, quod adversus nos erat, chirographum decre
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram ꝑmissionis excoluit. Sed quia ꝑ ier¬
breoꝵ. qui p̃cessit redemptoris aduentũatq
ꝑlobnam eos qui infine mundi credituri
st̃ extudeis ⁊ quẽndum uidet᷑ quare rexas¬
sẏrioꝵ qui diabolus ẽ. ꝑse ipsum pugnet
adu̾sum lachis. et lobnam: adierłm uͦ non
ueniat ipse sed suos inittat. Aa qđ respon¬
uendũ quia nc̃ ꝑ dñice crucis uictoriã liga¬
tus ẽ antiquus hostis qui pͥus inmundo
pͥncipabatur⁊ rursumq temꝑib antixꝑi
ad aptiora certamina reuocabit᷑. atq totus
contra nos insius uirib relaxabit᷑. Sic enĩ dic̃
ioħs. Uidi inquit angłm descendentẽ de
celo habentẽ clauem abyssi. et cat̾enam ma¬
gnã inmani sua et app̃hendit draconẽ
serpentem antiquũ qui ẽ diabolus et sathanas.
et ligauit eum ꝑannos mille & misit eum in
abyssum. & item. C um completi fuerint mil¬
le annr: soluetur sathanas. Nunc gͥ cathena¬

Expanded text:
terram promissionis excoluit. Sed quia per Jerterram promissionis excoluit. Sed quia per Jerbraeorum, qui praecessit Redemptoris adventum, atque per Lobnam eos qui in fine mundi credituri sunt ex Judaeis: quaerendum videtur, quare rex Assyriorum, qui diabolus est, per semetipsum pugnet adversum Lachis et Lobnam, ad Jersulaem vero non veniat ipse, sed suos mittat? Ad quod respondendum quia nunc per Dominicae crucis victoriam ligatus est antiquus hostis, qui prius in mundo principabatur, rursumque temporibus Antichristi ad apertiora certamina revocabitur, atque totus contra nos in suis viribus relaxabitur. Sic enim dicit Joannes: « Vidi, inquit, Angelum descendentem de coelo habentem clavem abyssi, et catenam magnam in manu sua, et apprehendit draconem, serpentem antiquum, qui est diabolus et Satanas, et ligavit eum per annos mille, et misit eum in abyssum . » Et item: « Cum completi fuerint mille anni, solvetur Satanas . » Nunc igitur catena
Abbreviated transcription (Latin):
u̾boꝵ que audisti quib blasphemauert̃ pu¬
eri regis assirioꝵ me. Hoc ẽ nolite timere obpbr¬
ũ hominũ et blasphemias eoꝵ ne metuatis.
um. et reu̾tetur ad t̾ram suã: & corruere eum
faciam gladio int̾ra sua. Uersus iste patebit
ces: et inuenit regem assirioꝵ p̃liantẽ ad¬
uersum lobnam. Audierat enĩ qđ ꝑfectus
ẽet de lachis. ħ̾ euersus ẽ rabsaces abierłm:
quia uidei. atq gentiles et heretiei tandem
eccłiam ꝑsequi desierunt÷ et inuenturi sunt
inantitp̃o di abolum regem suũ p̃liantem
ad uersum lobnam idẽ contra plebem reli¬
quiaꝵ isi ł. Lobua eñ quȩ dr alba uł can¬
dida. uitam illoꝵ fidelium hebreoꝵ cando¬
re iusticiȩ uernantẽ designat. Contraqͦs
diabolus acrit̾ pugnabit. Qui ꝓfectus ẽ de
lachis quia iudeos olim impugnare desi¬
it. ex quo sibi eos inꝑfidiam subiecit. Lachiᷤ
eñ quȩ dr int̾ est. antiquũ illũ uideoꝵ expͥ¬
mit ppłm. qui in medio gentium positus

Expanded text:
lasphemaverunt pueri regis Assyriorum me. » Hoc est: Nolite timere opprobria hominum et blasphemias eorum ne metuatis. um, et revertetur in terram suam, et corruere eum faciam gladio in terra sua. » Versus iste patebit ces, et invenit regem Assyriorum praeliantem adversus Lobnam. Audierat enim quod profectus esset de Lachis. » Reversus est Rabsaces a Jerusalem, quia Judaei atque gentiles et haeretici tandem Ecclesiam persequi desierunt, et inventuri sunt in Antichristo diabolum regem suum praeliantem adversus Lobnam, id est contra plebem reliquiarum Israel. Lobna enim, quae dicitur alba vel candida, vitam illorum fidelium Hebraeorum candore justitiae vernantem designat, contra quos diabolus acriter pugnabit. Qui profectus est de Lachis, quia Judaeos olim impugnare desiit, ex quo eos sibi in perfidiam subjecit. Lachis enim, quae dicitur interest, antiquum illum Judaeorum exprimit populum, qui in medio gentium positus
Abbreviated transcription (Latin):
circa finẽ mundi nr̃am assumpsit humani¬
tatem inqua resurgens inȩt̃nũ iã uiuit ir¬
ridebant. sl ut certe dm̃ uiuentẽ blasphe¬
mant: qui minorẽ patre filiũ garriunt:
uł aliqͥa male de illa tͥnitate que ds ẽ lo¬
quunt᷑. Leua gͦ inquiunt orationẽ ad
dum̃ ꝓ reliquiis que reꝑte sunt: idẽ ꝑ
his qui inuenti sunt in eccłia residui. qͦs
ñ ab duxert̃ heretici. Sedsi ꝓpħicum ser¬
monũ ysaias designat: quomͦ ꝓreliquiis
ppłi dei sermo ꝓpħicus orabit: Hoc tam̃in¬
pło dĩ contra blasphemias hostium qͥdiis
similẽ dm̃ ñrm ut rabsaces iste putabant.
dicens. Us̃ qui similis erit tibi: ne taceaᷤ ne¬
q compescaris d̾s: qm̃ ecce inimici tui so¬
nuert̃. & qui od̾unt te extuler̃t caput.
Suꝑ ppłm tuũ malignauert̃ consiliũ: et
cogitauert̃ adu̾sus scõs tuos. Sic leuat ora¬
tionẽ sermo ꝓpħicus ꝓreliquiis fidelium
iam. Artificiali ordine qd antea gestum ẽ.

Expanded text:
circa mundi finem nostram assumpsit humanicirca mundi finem nostram assumpsit humanitatem, in qua resurgens in aeternum jam vivit, irridebant aut certe Deum viventem blasphemant, qui minorem Patre Filium garriunt, vel aliquid male de illa Trinitate, quae Deus est, loquuntur. Leva ergo, inquiunt, orationem ad Dominum pro reliquiis, quae repertae sunt, id est pro his, qui inventi sunt in Ecclesia residui, quos non abduxerunt haeretici. Sed si propheticum sermonem Isaias designat, quomodo pro reliquiis populi Dei sermo propheticus orabit? Hoc tamen inritus pro populo Dei contra blasphemias hostium, qui diis similem Deum nostrum ut Rabsaces iste putabant, dicens: « Deus quis similis erit tibi? Ne taceas neque compescaris, Deus, quia ecce inimici tui sonuerSuper populum tuum malignaverunt consilium, et cogitaverunt adversus sanctos tuos . » Sic levat orationem sermo propheticus pro reliquiis fidelium.iam. » Artificiali ordine, quod ante gestum est
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ẽ quos cupit: quast mulier inutõ habens ꝓ¬
lem edere intitur dolens. et ñualet. Bene gͦ¬
phenȩ dies hȩc: quia uenert̃ filii usq ad
partum. et uirtus ñ ẽ parienti. Nan q dũ
hostes ȩccłiȩ u̾bis aut gladiis meam diumo
iudicio seiire ꝑmittunt᷑ : tẽ ipsa rarius qͦn¬
quam conu̾tendo parit. aut conu̾sum robora¬
re sinitur. Ubi et congrue subiungit fluctu¬
ans ppłs. Si quomͦ audiat. idẽ audire se de¬
monstret dñs ds tuus u̾ba rabsacis. idẽ pha¬
riseoꝵ. hereticoꝵ. et gentilium ÷ qͦs misit rex
assyrioꝵ dñs suus. idẽ sathanas qui dñatur
eis. aut suꝑb pu̾sorum dognatum sensus:
iam ñ morit᷑. In hoc enim p̃cipue nos deri¬
debant olim gentiles atq iudei. quia credi¬
mus incrucifixuum: confitentes miseri mor¬
tem redemptoris nr̃i. sed resurrectionẽ etꝰ
negantes. Ae ꝑ hoc dm̃ uiuentem blasphe¬
mabant : qm̃ eum qui inpͥncipio ds̾ erat. &

Expanded text:
cere, quos cupit, quasi mulier in utero habens pcere, quos cupit, quasi mulier in utero habens prolem edere nititur dolens, et non valet. Bene edies haec, quia venerunt filii usque ad partum, nec est virtus parienti. » Namque dum hostes Ecclesiae verbis aut gladiis in eam divino judicio saevire permittuntur, tunc ipsa rarius quemquam convertendo parit, aut conversum roborare sinitur. Ubi et congrue subjungit fluctuans populus: Si quo modo audiat, id est audire se demonstret Dominus Deus tuus verba Rabsacis, id est Pharisaeorum, haereticorum et gentilium, quos misit rex Assyriorum dominus suus, id est Satanas, qui dominatur eis, aut superbus perversorum dogmatum sensus, jam non moritur . » In hoc enim praecipue nos deridebant olim gentiles atque Judaei, quia credimus in crucifixum, confidentes miseri mortem Redemptoris nostri, sed resurrectionem ejus negantes, ac per hoc Deum viventem blasphemant, quoniam eum, qui in principio Deus erat, et