comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inde rationale. Dona eium uita etiam sola grãm habet. Noct¬
na sine uita non est integra. quia in maliuolam aĩam non
introibit sapientia. Unde dicitur. Querunt mne mali et ñ
inuenient. Prius trgo corrigenda est uita. in de querenda
cognitio. prima ergo sunt moralia: scđa mistica. In illis est
uita: in his cognitio. sine utraque uero non est ꝑfectio. Ideoq
in lege sacerdos assumebat de hostia pectusculũ eleuatioĩs.
et armũ separationis. id est in pectore sapientia. in armo oꝑa.
nus p̃dicationis. cum executione bonȩ accionis. Idem ordo ẽ¬
ñ recessit auia iustitiȩ. deinde subdit in lege meilitatur. Seq̃r.¬
n toto corde. quasi dicẽt. beati qͥ st̃scrutantur. si tamen exqui¬
runt eum. non aliud. Der hoc enim scrutanda erunt
testimonia: ut deus qreniretur. aliter non ualuit. ut qui
uolunt ẽẽ docti non iłsti. unde gła illis apud homines. ñ

Expanded text:
inde rationale. Ambr. Bona enim vita etiam sola gratiam habet, doctinde rationale. Ambr. Bona enim vita etiam sola gratiam habet, doctrina sine vita non est integra, quia in malevolam animam, non introibit sapientia. Unde dicitur: « Quaerent me mali, et non invenient. » Prius ergo corrigenda est vita; inde quaerenda cognitio. Prima ergo sunt moralia, secunda mystica. In illis est vita, in his cognitio. Sine utraque vero non est perfectio. Ideoque in lege sacerdos assumebat de hostia pectusculum elevationis, et armum separationis; in pectore sapientia, in armo operenus praedicationis cum exsecutione bonae actionis. Idem ordo en recessit a via justitiae; deinde subdit, in lege meditatur in toto cordae. Ambr. Quasi dicat: Beati sunt qui scrutantur, si tamen exquirunt eum, non aliud. Aug. Propter hoc enim scrutanda erant testimonia, ut Deus inveniretur. Aliter non valuit, ut qui volunt esse docti, non justi. Unde gloria illis apud homines, non
Abbreviated transcription (Latin):
uel in lege dei. et si ambulant. et hoc est quod dicit. qui de in
bulant non peccaut mortaliter. uel si peccant penitent. ꝓfici
et cognoseant legem dei. Unde subdit. Heati qui scrutant᷑¬
testimonia eius. i est sacras scripturas. et est hic diffinitio bea¬
ti ꝑ actus. Beatus enim est qui est in uia. id est in xp̃o sine ma¬
cula ambulans in lege. et sic sccutans ut ꝓueatur. Aliter enĩ
non est dignus ꝑquirere. nisi sit ꝓbabilis uite. Et nota quia¬
quã pulcher. ordo plenus doctrine et gr̃e: ante enim est uita
quam doctrina. Ideoq de xp̃o dicitur. cepit iħc facere et docẽ.
Et apłe describens pontisicem eligendũ. prius dicit de uita. O¬
portet ep̃m inrep̃hensibilem eẽ. sobrium. pudicũ. quȩ ꝑtinent
ad bonam uitam. Neinde adiungit de doctrina scilicet doc¬
torem. ut pͥus consuescat bona agere. quã presumat docere.
Inde etiam legalis sacerdos pͥus induebat suꝑhumerale.

Expanded text:
el in lege Dei; et si ambulant. Et hoc est quod dicit qui deindel in lege Dei; et si ambulant. Et hoc est quod dicit qui deindbulant, non peccant mortaliter, vel si peccant poenitent: profiet cognoscant legem Dei. Unde subdit: VERS. 2.-- « Beatin., Ambr. id est sacras Scripturas. Et est hic diffinitio, beati per actus. Beatus enim est qui est in via, id est in Christo sine macula ambulans in lege, et sic scrutans ut provehatur. Aliter enim non est dignus perquirere, nisi sit probabilis vitae. Et nota quQuam pulcher ordo, plenus doctrinae et gratiae! Ante est vita quam doctrina. Ideoque de Christo dicitur: Coepit Jesus facere et docere . Et Apostolus describens pontificem eligendum prius dicit de vita: Oportet episcopum irreprehensibilem esse, sobrium, pudicum, quae pertinent ad bonam vitam . Deinde adjungit de doctrina, scilicet doctorem, ut prius consuescat bona agere quam praesumat docere; inde etiam legalis sacerdos prius induebat superhumerale,
Abbreviated transcription (Latin):
cisionem cordis habeat: quã occonarius significat. Singłe autẽ
litterȩ sunt: quasi tituli suoꝵ u̾suum continentiam declarauteᷤ
hunc mundũ diluit. ut dignus fieret immnaculato corde lauda
re dm̃. Aleph quȩ est pͥma littera int̾pretatur doctrina. p̾ienos
ergo doctrinȩ sequentes uersus sollicite attende. Congrue aut̃
huic octonario p̃scribitur aleph. id est doctrina. quod est cõ¬
est quasi plogus totius psalmi breuiter tangens.: quod in
sequentib continentur occonarius. Quia cum constet quo d
om̃s uolunt ẽẽ beati etiam mali. his quȩ ilesiderant adeptis. do
qui uolunt ẽẽ beati sint immaculati. id est sine crimine. quod
sunt si inuia sint. id est iñ xp̃o sunt qui est uia ueritas et uita.
Uel in ua id est in lege dñi quȩ est uita ad uitam. Pluraliter aut̃
tem econtra beati sunt homines. et ꝑ remissionẽ peccatoꝵ imma

Expanded text:
cisionem cordis habeat, quam octonarius significat. Singulae autem cisionem cordis habeat, quam octonarius significat. Singulae autem litterae sunt quasi tituli suorum versuum continentiam eorum declarantes. hunc mundum diluit, ut dignus fieret immaculato corde Deum laudare. Aleph, quae est prima littera, interpretatur doctrina. Plenos ergo doctrinae sequentes versus sollicite attende. Congrue autem huic octonario praescribitur. Aleph, id est doctrina, quod est comest quasi prologus totius psalmi, breviter tangens quae in sequentibus continentur octonariis, quia cum constet quod omnes volunt esse beati etiam mali, Aug. his quae desiderant adeptis, doc Domini. » Beati sint immaculati, Hier., Aug. id est sine crimine: quod sunt, si in via, id est in Christo sunt, qui via est, veritas et vita . Vel, in via, id est in lege Domini, quae est via ad vitam. Pluraliter autem tem e contra, beati sunt homines, et per remissionem peccatorum imma
Abbreviated transcription (Latin):
Singulis autẽ litteris uersus octom subiciuntur. ita ut ab
una littera octo uersus incipiant. ut unitatẽ deitatis quȩ om¬
na regit docent. et purgationẽ legitimȩ scĩficationis octaua
enĩ die et circuncisio fit ex lege. et in xp̃i resurrectione: sumus
ei conuiuificati. In hoc autẽ psalmo tot sunt octonaris. quot
elementa apud hebreos. id est ingniti duo et singuli octona¬
rii ꝑ om̃s uersus suos incipiunt a singulis elementis. ꝑ ordinẽ
quod in trans latione seruari non potuit ꝑ quod innuit. quod
ad beatitudinẽ. cuius doctrine partes congrius int̃prȩtationi
ꝓ ꝓfecto numero iustoꝵ designando. partes uero huius psalmi st̃
scđm numerũ litterarũ quot enim littere sunt tot sunt parti¬
tiones. ut in singulis octonaruis suit parcitionũ distinctiones.
Octonarius uero ipse in singulis distinctionib innuit. quod
uita septem dierum. ꝑuenlat ad octauã resurrectionis. uel cireun¬

Expanded text:
Singulis autem litteris versus octoni subjiciuntur, ita ut ab Singulis autem litteris versus octoni subjiciuntur, ita ut ab una littera octo versus incipiant, ut unitatem Deitatis, quae omnia regit, et doceret purgationem legitimae sanctificationis; octava enim die et circumcisio fit ex lege, et in Christi resurrectione sumus ei convivificati. Hier. In hoc autem psalmo tot sunt octonarii quot elementa apud Hebraeos, id est viginti duo, et singuli octonarii per omnes versus suos incipiunt a singulis elementis per ordinem, quod in translatione servari non potuit, per quod innuit quod ad beatitudinem, cujus doctrinae partes congruis interpretationifecto numero justorum designando. Partes vero hujus psalmi sunt secundum numerum litterarum. Quot enim litterae sunt, tot sunt partitiones, ut in singulis octonariis sint partitionum distinctiones. Octonarius vero ipse in singulis distinctionibus innuit, Alcvita septem dierum, perveniat ad octavam resurrectionis, vel circum
Abbreviated transcription (Latin):
est uel es michi in salutẽ. Hic uersus supra positus est. s et hic con¬
grue ponitur. quia leta confessio est. post beneficia. Itaq sicite
cepit laudem. ita det̾minat dicens. Confitemini dño. qua
miscđia eius. Ibi desuit ysalmus unde cepit. quia ab initio
quo deserunnus dm̃ usq infinem. quo redimus non est quod
salubrius deleccet nos quam laus dei:¬
Psalmus iste institutor est fideliũ
detur aꝑtior. tanto misterioꝵ altitu
iustus loquitur. modo ꝓsitendo qd̾
meruit. Et est hic psalmus si milibus
uerbis contextus. nulla tam en consusione hic psalmus est¬
ꝑmixtus. s nouitate rerum litteris mutatis explicatus. totꝰ
morali doctrina insignis. Onr̃is autem moralis doctrina sua¬
us est. in qua hic psalmus eminet. Alii namq psalmi tam¬
quã stellȩ minores: aliquatenus lucent. Iste uero quasi solple¬
ni luminis meridiano calore feruens. totus morali dulcedine
modi elementis usum uiuendi. usq ad maturitatẽ addiscamꝰ.

Expanded text:
em. Cassiod., Aug. Hic versus suprapositus est, sed et hic congrue ponitur: quia laeta confessio est post beneficia, itaque sicut coepit laudem, ita determinat dicens: VERS. 29.-- misericordia ejus. Ibi desinit psalmus unde coepit. Aug. Quia ab initio quo deseruimus Deum usque in finem quo redimus, non est quod salubrius delectet nos quam laus DeiPSALdetur apertior, tanto est profuustus loquitur, modo profitendo quod meruit. Et est hic psalmus similibus verbis contextus; nulla tamen confusione permistus, sed novitate rerum litteris mutatis explicatus, totus morali doctrina insignis. Ambr. Omnis autem moralis doctrina suavis est, in qua hic psalmus eminet. Alii namque psalmi tanquam stellae minores, aliquantulum lucent; iste vero quasi sol, pleni luminis meridiano calore fervens, totus morali dulcedine modi elementis usum vivendi usque ad maturitatem addiscamus.
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝓpius est: qui et iniꝰtos in ore suo tenet. et iniustos non ante
euomit. quã denuntiet euomendos. Sequitur. In corde meototo¬
quasi diceret. ex quisiui mandata et etiã memorie cõmendaui.
et hoc est in corde meo eloquia tua recondita abscondi porcis sci
et margaritas ante porcos ponere. Uiciũ est enim secreta mistia
indignis uulgare. et quasi babiloniis thesauros domus dei osten¬
dere. quod ab aliquofit. uel adulatione ut placeat ei cui uulgat
uel auaricia ut aliquia lucretut. uel iactantia ut plurascire ude¬
atur. uel lo quacitate incautta dum si ne iudicio. uolat inreuoca¬
bile uerbũ. Assumenda est ergo disciplina scilentii: ut pͥus quis
taceat quã loqquatur. Unde. Sit om̃is homo uelox ad audendũ
tardus autẽ ad loquendũ.Ideoq ysaias cum audisset a dño cla¬
ma. non pͥus clamauit quã audiret. quia elamare deberet. Re¬

Expanded text:
quam pius tamen, qui et iustos in ore suo tenet et iniustos non ante quam pius tamen, qui et iustos in ore suo tenet et iniustos non ante euomit quam denuntiet euomendos, ut uel huiusmodi admoQuasi dicat: Exquisivi mandata, et etiam memoriae commendavi. Et hoc est, in corde meo eloquia tua recondita abscondi, porcis sciet margaritas ante porcos ponere . Vitium enim est secreta mysteria indignis vulgare, et quasi Babylonis thesauros domus Dei ostendere. Quod ab aliquo fit, vel adulatione ut placeat et cui vulgat; vel avaritia, ut aliquid lucretur: vel jactantia, ut plura scire videatur; vel loquacitate incauta, dum sine judicio volat irrevocabile verbum. Assumenda ergo est disciplina silentii, ut prius quis taceat quam loquatur. Unde: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus ad loquendum . Ideoque Isaias cum audisset a Domino, clama, non prius clamavit quam audiret quid clamare deberet, re
Abbreviated transcription (Latin):
quasi indignũ cum toto corde quero. ne repellas dico amanda¬
tis tius. id est ab intelligentia legis a qua repellituar: qui a deo ñ
adiuuatur. Mandatis quippe cius rectis atq ardins. humana
non contẽperatur infirmitas. insi p̃ueniens eius adiuuet caritas
Qui ergo non adiuuatur a deo. quasi flãmeo gladio phibetur
ab arbore uitȩ. quasi indignus. Uel de p̃latione eccłiastica agit.
quã qui negligent̃ amministrat adeo repellitur quod nesibi
fiat: iste p̃eatur dicens. ne repellas me a mandatis tuis docendĩ
et annuntiandis in eccłia. a quib negligens repellitur. ne tol¬
lat locum meliori. et ne sibi plus contrahat offensionis. Ipse est
tepidas. qui nec calidus est feruore fidei. nec frigidus aigore in¬
fidelitatis. qui non rapitur de manu dñi. s eiettur ut peior
frigido. id est penitus infideli. Unae in apocalipsi angło lao¬
ditie dicitur. Utinam stigidus eẽs aut calidus: s quia tepidꝰ

Expanded text:
quasi indignum, cum toto corde quaero. Ne repellas dico a mandaquasi indignum, cum toto corde quaero. Ne repellas dico a mandatis tuis, id est ab intelligentia legis, a qua repellitur qui a Deo non adjuvatur. Mandatis quippe ejus rectis atque arduis humana non contemperatur infirmitas, nisi praeveniens ejus adjuvet charitas. Qui ergo non adjuvatur a Deo, quasi flammeo gladio prohibetur ab arbore vitae, quasi indignus. Vel de praelatione ecclesiastica agit, quam qui negligenter administrat, a Deo repellitur, quod ne sibi fiat iste precatur dicens: Ne repellas me a mandatis tuis, docendis et annuntiandis in Ecclesia, a quibus negligens repellitur, ne tollat locum meliori. Et ne sibi plus contrahat offensionis ipse est tepidus, qui nec calidus est fervore fidei, nec frigidus algore infidelitatis, qui non rapitur de manu Domini, sed ejicitur ut pejor frigido, id est penitus infideli: unde in Apocalypsi angelo Laodiciae dicitur: Utinam frigidus esses aut calidus! sed q
Abbreviated transcription (Latin):
quã post lapsum recordatione deflere et dicere. Selicta iuuentutis
mee. et ignorantias meas nememinetis dñe. hoc est enĩ debilitatis
remedium illud robut salutis. hic res est in piculo. quia giaue ẽ
consueta repellere. Magnũ enim in se consuetudo uinculum ha¬
bet ibi in bono. Unde dicitur. ħ̾ onum est uiro cum tollit iugũ
to itinere prauȩ consuetudims reuocari. Attende etiam quod ñ
ait in legendo. uel memorando sermones. sed in custodiendo sepe
et ita est semior mente. ut damiel. Miter non potest coerigere quia
ta non est correcta uiainam quidã aei uerba tenendo agunt ne o¬
bliuiscamtir. nec agunt uiuendo. ut corrigantur. Seqͥtur. In to¬
to corde. quasi dicẽt quia in his correctio est: ideo exqisiui de. quod
est ex dono dei. In coto corde meo. qui non toto corae exquirit ne¬
gligens est et repellitur. et ideo ne repellas non adiuuando me

Expanded text:
quam post lapsuum recordationem et deflere, et dicere: delicta juventutis quam post lapsuum recordationem et deflere, et dicere: delicta juventutis meae et ignorantias meas ne memineris, Domine . Hoc est enim debilitatis remedium: illud, robur salutis. Hic res est in periculo, quia grave est consueta pellere. Magnum enim in se consuetudo vinculum habet, ibi in bono. Unde dicitur: Bonum est viro cum tollit jugum to itinere pravae consuetudinis revocari. Attende etiam quod non ait in legendo vel memorando sermones, sed in custodiendo, scilicet opere. Et ita est senior mente, ut Daniel, aliter non potest corrigere, quiata non est correcta via. Nam quidam verba Dei tenendo agunt, ne obliviscantur; nec agunt vivendo ut corrigantur, VERS. 2 r. Quasi dicat: Quia in his correctio est, ideo exquisivi te, quod est ex dono Dei in toto corde meo, qui non toto corde exquirit, negligens est et repellitur. Et ideo, ne repellas, non adjuvando me,
Abbreviated transcription (Latin):
si confusus de errore et lasciuia flurȩ etatis. iam uiueniꝰ sobria
m̃te deliberat. quomodo uiam corrigat. quomodo erubescen
corrigit addolescentior uiam suam. id est prauã consuetudinẽ ado¬
lescentior. dd lict̃am potest accipi. quia hac etate potissimũ fieri de¬
bet. in qua homo ꝓnor est ad peccandũ. Unde fili a iuuentute tua
excipe doctuam: et usq ad canos inuenies sap̃iam. Uel adoles¬
centior accipttur hic iumior ille filius qui in euangłio legitur
uiã suam deprauasse. id est gentilis popłs.Uel potius adolescen¬
tior hic accipitur spũalis popłs. qui portat imaginẽ hominis no
uinon uet̃is. hec est spũalis adolescentia. etas noui non uet̾is ho¬
minis.ẜcce p̃misit int̾rogationem cum delibatione. et quia
post meditationẽ uidentur meliora et salubriora consilia. subdit
mana presũptione. et reuera in hac etate criminũ nescia potissimũ
est uiam corrigere. Melius est enĩ preuenire iuuentutẽ correctiõe

Expanded text:
si confusus de errore et lascivia fluxae aetatis, jam juvenis sobria mente deliberat quomodo viam corrigat, quomodo erubescencorrigit adolescentior viam suam, id est pravam consuetudinem; adolescentior ad litteram potest accipi, quia hac aetate potissimum fieri debet, in qua homo pronior est ad peccandum. Unde: Fili, a juventute tua excipe doctrinam, et usque ad canos invenies sapientiam . Vel adolescentior accipitur, junior ille filius qui in Evangelio legitur viam suam depravasse, id est gentilis populus. Vel potius, adolescentior, hic accipitur spiritualis populus, qui portat imaginem novi hominis, non veteris. Haec est spiritualis adolescentia, aetas novi non veteris hominis. Ecce praemisit interrogationem cum deliberatione. Et quia post meditationem videntur meliora et salubriora consilia, subdit mana praesumptione. Et revera in hac aetate criminum nescia potissimum est viam corrigere. Ambr. Melius est enim praevenire juventutem correctione,
Abbreviated transcription (Latin):
quasi. iocundasti aliis. et hoc scđ̾m uerbum tuũ. id est ꝑ filium
uiũ. Nichil euim uere iocundũ. nisi scđin uerbum dei. Mul
ta uidentur in hoc feculo iocunda. quȩ non sunt: multa suauia
quia usui nobis ũint. s eadem nichil possiuit ꝓdesse defunctis
et quia alus iociindasti. iocunla etiam et michi ne fatiger. et
hoc est quod dicit. ħ ouitatẽ uel iocunditatẽ. et disciplinam et
scientiam. doce me: hoc mento quia mandatis tiuis credidi. Qui
eiuiii credit mandatis. scientiã eoꝵ q̃ in mandatis docent᷑ pot̾ ha¬
bere. E ece ꝑ fidem habet scientiam: que uera cognitio est eoꝵ quȩ
ꝑ lacere posse. in eo nos ipsa conu̾satio delectat. Que disciplina
et si sit amara carnrdebet ẽẽ iocunda menti. quia suauis est dũs¬

Expanded text:
at: Jucundasti aliis. Et hoc secundum verbum tuum, id est per Filium at: Jucundasti aliis. Et hoc secundum verbum tuum, id est per Filium tuum. Nihil enim vere jucundum, nisi secundum verbum Dei. Multa enim videntur in hoc saeculo jucunda, quae non sunt multo suavia, quae usui nobis sunt; sed eadem nihil possunt prodesse defunctis. Et quia aliis jucundasti, jucunda etiam et mihi, ne fatiger. Et hoc est quod dicit, bonitatem vel jucunditatem, et disciplinam, et scientiam doce me, hoc merito, quia mandatis tuis credidi. Qui enim credit mandatis, scientiam eorum quae in mandatis docentur, potest habere. Ecce per fidem habetur scientia, quae vera cognitio est eorum quae sod enim scimus placere Deo posse, in eo nos ipsa conversatio delectat, quae disciplina. Etsi sit amara carni, debet esse jucunda menti, quia suavis est D
Abbreviated transcription (Latin):
rando delectationẽ. hȩc enim non docetur. si non detur. N ocet
disciplinam tẽꝑando tribulationem em̃datoriã. q̃ ñ audiendo
uł legendo uel cogitando discitur. s exꝑiendo. Docet scientiaui
insimuando cognitionẽ. hȩc enim docendo ilatur. Quid enĩ aliud
ist uͥoctre. quã ĩcientiam dare: pocet autẽ deus et scire sciendã
inspirando ueritatẽ. et facere facienda inspirando suauitatem.
Nocet ergo illa facere: hȩc scire. Ileo doce: quia mandatis tuis cre¬
missis. conuenit credere. Si et congrue ait. mandatis cus cre¬
didi. scilicet quod tu illa manlaueris non aliquis homo. licet ꝑ
hominẽ ministrata suit. Et est sensus. fides qua credidi ista tua eẽ
mandata impetret grãm ate: qua faciam ista quȩ tumandas.
ħ onitatẽ feciti dico. doce me iustificationes. quas: non alias q̃ro
s quas alus fecisti. Iocunditatẽ eium fecisti cum seruo tuo dñe.¬

Expanded text:
rando dilectionem. Haec enim non docetur, si non detur. Docet rando dilectionem. Haec enim non docetur, si non detur. Docet disciplinam, temperando tribulationem emendatoriam, quae non audiendo vel legendo, vel cogitando discitur, sed experiendo docet scientiam insinuando cognitionem: haec enim docendo datur. Quid enim aliud est docere, nisi scientiam dare? Docet autem Deus et scire scienda, inspirando veritatem; et facere facienda, inspirando suavitatem. Docet ergo illa facere, haec scire. Ideo docet, quia, mandatis tuis cremissis convenit credere; sed congrue ait, mandatis tuis credidi, scilicet quod tu illa mandaveris, non aliquis homo, licet per hominem ministrata sint. Et est sensus; Fides qua credidi ista, tua esse mandata, impetret a te gratiam, qua faciam ista quae tu mandas.Bonitatem fecisti, dico, doce me justificationes: quas? non alias quaero, sed quas aliis fecisti. Jucunditatem enim fecisti cum servo tuo, D
Abbreviated transcription (Latin):
Botitatem et disciplinam et scientiam tuam doce me. qui iam dire¬
tãt bonitade fecisti. quomodo dicit. bonitatẽ doce me. nisi ut
gratia dei magis magisq augeatur: hanc uero docet eum ca¬
ritatem infpirat. ut non ex timore oꝑetur si ex amore. et sit ei bo¬
ni delectatio. It est. Doce me bonitatem. id est caritatẽ inspira et
tiam doce me. id est mentẽ illumina. Cum enĩ tanta est caritas. ut
qua sibi ipse homo innotescit. qua scit quid metuit et accepit. qͥd
poscit uel non. Et nota quod ait doce. Aliud est docere aliud di
cere. non est docere s dicere ubi nemo discit. Nemo enĩ docetur¬
capit quod audit. non potest doctor dicere. ego eum docui. sed
ei dixi. et ideo deus quando uult docere pͥus dat intellectum
sine quo nemo disceret. Unde dicitur. Et aꝑuit illis sensum:
ut intelligerent nobis scripturas. N ocet ergo bonitatẽ inspi¬

Expanded text:
Bonitatem et disciplinam et scientiam doce me. Aug. Qui jam dixeBonitatem et disciplinam et scientiam doce me. Aug. Qui jam dixerat bonitatem fecisti, quomodo dicit, bonitatem doce me nisi ut gratia Dei magis magisque ei augeatur? hanc vero docet, cum charitatem inspirat, ut non ex timore operetur, sed ex amore, et sit ei boni delectatio. Et est: Doce me bonitatem, id est charitatem inspira; etiam doce me, id est mentem illumina. Cum enim tanta est charitas, utqua sibi homo innotescit, quia scit quid meruit, et accepit quid possit; vel non. Et nota quod ait, doce; aliud est docere, aliud est dicere. Non est docere vel dicere, ubi nemo discit, nisi doceaturquae audit, non potest doctor dicere: Ego eum docui, sed, ego ei dixi. Et ideo Deus, quando vult docere, prius dat intellectum, sine quo nemo disceret. Unde dicitur; Et aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas : Docet ergo bonitatem inspi
Abbreviated transcription (Latin):
ereluserunt. Quasi iliteret. doce me iustificationes. quia iam feci¬
s o dñe bonitatẽ. uel iocunditatẽ. uel suauitatẽ cum seruo tuo. id
est fecisti ut bonum deleccet. faciendo silium qui seruus fuit. et ẽ
magnũ dei donum. ut bonũ opus non tunore penȩ siat. s amo¬
re iustitie. non seruiltter si lib̾ aliter. Seruus em̃ quod pͥus erat
ñ manet in domo dñi inęt̾num. filus manet. quod modo est. De
seriuis. scilicet humilis non suꝑb. Et est. fecisti bonitatẽ hoe non
mttatur cum seruo tuo quod modo sum. qui pͥus cum liberto
amare egisti. titm homo uolens se adei seruitute emancipare fac¬
tus est liber suus. malam adeptus libertatẽ. Et enim libertas
bona et mala sicut et seruitiis. fecisti dico scđm uerbum tuũ id ẽ
sedm ꝓmissionem tuam. quȩ scđm tidem firima est om̃i semin.
dlemae quod se accepisse confessus est petcit augeri et ꝑfici dicens.¬

Expanded text:
eos vicerunt. Quasi diceret: Doce me justificationes tuas, quia jam fecieos vicerunt. Quasi diceret: Doce me justificationes tuas, quia jam feciomine, bonitatem, vel jocunditatem vel suavitatem, cum servo tuo, Aug. id est fecisti ut bonum delectet, faciendo filium, qui servus fuit: et est magnum Dei donum, ut bonum opus non timore poenae fiat, sed amore justitiae, non serviliter, sed liberaliter. Servus enim quod prius erat, non manet in domo in aeternum; filius manet, quod modo est ; deservus, scilicet humilis, non superbus. Et est Fecisti bonitatem, hoc non mutatur. Cum servo tuo, quod modo sum, qui prius cum liberto amare egisti, cum homo volens se a Dei servitute emancipare, factus est liber suus malam adeptus libertatem. Est enim libertas bona et mala, sicut et servitus. Fecisti dico, secundum verbum tuum, id est secundum promissionem tuam, quae secundum fidem firma est omni semini. Deinde quod se accepisse confessus est, petit augeri et perfici, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
solem suũ oriri facit suꝑ bonos et malos et quia ego sum parci¬
ceps et om̃e bonum est ate: ergo iustificationes cuas iloce me. Iã
se custodisse dixit. s et hic petit amplius doceri. quia semꝑ que¬
rendȩ sunt ad ꝓuectum. Ns unquã est bonȩ rei satietas. ideo
autẽ ait. doce quia non est alius qui doceat. Ipse enim est solꝰ
magister. sicut ipse ait. Unus est magister uester: Tnetħ.
tias deo agit. de humiliatione it patientia
sua. ꝑ quam uenit ad iustaiam. et quia bo¬
num est huiniliari et patientiam habere:¬
quȩ tollit itistitiam. et prestat etiam in
tribulationib iocunditatẽ. ideo congrue
hiuc occonario prescribitur. littera. Telit
quȩ int̃pretatur bonun uel exclusio quia
hic de patientia agit. quȩ exeludit tristiti¬
am de aduersis et facit bonũ et iocuindum pati. Maityres ensi
qui uere militant rp̃o. ꝑsecutiones. gladios. inceudia non tim̃¬
tes. infestis etiam regib se obtuleriuit. atq in pacientiş effecti im

Expanded text:
solem suum oriri facit super bonos et malos . Et quia ego sum particeps, et omne bonum est a te, ergo, justificationes tuas doce me. Jam se custodisse dixit, sed et hic petit amplius doceri, quia semper quaerendae sunt ad provectum. Nunquam enim est bonae rei satietas. Ideo autem ait, doce, quia non est alius qui doceat. Ipse enim solus est magister, sicut ipse ait: Unus est magister vester .tias Deo agit propheta de humiliatione et patientia sua, per quam venit ad justitiam; et quia bonum est humiliari. Nam patientia tollit tristitiam, et praestat etiam in tribulationibus jucunditatem. Ideo congrue huic octonario praescribitur littera TEHT, quae interpretatur bonum vel exclusio, quia hic de poenitentia agit, quae excludit tristitiam de adversis, et facit bonum et jucundum pati, Martyres enim, qui vere militant Christo, persecutiones, gladios, incendia non timentes; infestis etiam regibus se obtulerunt, atque in sua patientia
Abbreviated transcription (Latin):
id̾o dixi custodire legem tuꝗmi. s quia non custodio nisi sp̃e
catur miscłiam pͥmi aduentus impleri. sicut ꝑ ꝓphetas ꝓmissũ
est. ut grã euangłii habundet. ubi fides impetrat quod lex
imꝑat. ħ oc modo p̃catus sum. scilicet miserere mei scdm eloqͥ¬
res malas. uel futuras p̃cogitaui uias. scilicet quid agendũ
et quomodo. et quid non. Unde. paratus sum quod post
sequitur. et conuerti pedes meos auiis meio. quȩ erant ma¬
lȩ intestimonia tua. quȩ non sinunt errart. deniq hoc
monia tua. id est deliberaui ꝓ mandatis tustodiendis pati. et ido
ñ sum turbatus. Inꝓuisa curbant. Integre custodit. qui aduersa
non metuit. et tam paratus sum. quod Funes peccatoꝵ. ul est
ñ possunt eos. qui legis non sunt obliti. Unde iste subdit. Et le¬
gem tuam non sum oblitus. Dico non sum oblitus s Meidia noc¬
te. id est grauiori tribulatione non deiciebar. sed surgebam for¬

Expanded text:
ideo dixi custodire legem tuam, sed quia non custodio nisi spiritus ideo dixi custodire legem tuam, sed quia non custodio nisi spiritus ecatur misericordiam primi adventus impleri, sicut per prophetas promissum est, ut gratia Evangelii abundet, ubi fides impetrat, quod lex imperat. Hoc modo precatus sum: Miserere mei secundum elores malas, vel futuras vias praecogitavi, scilicet quid agendum sit, et quomodo et quid non? Unde, paratus sum; quod post sequitur; Et converti pedes meos a viis meis, quae malae erant, in testimonia tua quae non sinunt errare. Denique hoc od. id est deliberavi pro mandatis tuis custodiendis pati. Et ideo non sum turbatus. Improvisa turbant, integre custodit, qui adversa non metuit, et tam paratus sum, quod VERS. 5 -- « Funes n possunt eos qui legis non sunt obliti. Unde iste subdit: Et legem tuam non sum oblitus. Dico non sum oblitus, sete, » id est, in majori tribulatione non pigritabar, sed surgebam
Abbreviated transcription (Latin):
uicii amans. hoc dicit tanquã. leui. cui non est sors inter fraires.
in quo non est corporaliũ possessionũ cupiditas. quẽ nou in¬
flãmat libido. non stimulat auaritia. non effeminat lasciuia.
ñ decoloratluxuria. non sternit ambitio. non macerat inuidia.
non aliqua negotioꝵ secłarium cura sollicitat. et hic est uere
leui. id est assũptus. ut michi sit aduocatus et dñi precator. Ta¬
lis erat ille qui dicebat. Aurum et argentũ non est michi: quod
autẽ habeo hoc tibi do. In nomine ihu xp̃i surge et ainbula. uel
de p̃senti potest accipi. portio mea dñe. id est particeps euis sum
ei ꝑ fidem. spem. et caritatẽ adherendo: Unde. Michi autẽ adhe¬
rere deo bonum est. ꝑs on enim existendo fiunt homines dii.
s participando illius unius qui uerus est deus. ꝑ hoc ẽ pars
mea. quia dixi custodire. uel ita continua. quia est pars inea:

Expanded text:
vitii amans. Hoc dicit tanquam Levi, cui non est sors inter fratres, vitii amans. Hoc dicit tanquam Levi, cui non est sors inter fratres, in quo non est corporalium portionum cupiditas, quam non inflammat libido, non stimulat avaritia, non effeminat lascivia, non decolorat luxuria, non sternit ambitio, non macerat invidia, non aliqua negotiorum secularium cura sollicitat. Et hic est vere levi, id est assumptus, ut mihi sit advocatus, et ad Deum precator. Talis erat ille qui dicebat: Aurum et argentum non est mihi, quod autem habeo hoc tibi do: In nomine Jesu Christi, surge et ambula Vel de praesenti potest accipi: Portio mea, Domine, id est particeps ejus sum ei per fidem, spem, et charitatem inhaerendo. Unde: Mihi autem adhaerere Deo bonum est Non enim natura existendo fiunt homines dii, sed participando illius unius, qui verus est Deus: per hoc est pars mea, quia Dixi custodire. Vel ita continua: Quia est pars mea,
Abbreviated transcription (Latin):
fui. et custodiui legem tuam. factum est michi. id est quod custo¬
diui legem. non ꝑ me feci. set factum est michi ate: quia iustifica¬
tiones tuas non meas exquisiui:h littor
ortio mea. hec. In hac octaua littera.
faciem dñi uidere optat. quia manda¬
tis eius est obsetutus. et quia quod desi¬
derat habetur sollicite satagit. ułs con¬
grue p̃mittitur littera hec. quȩ int̃pre¬
tatur pauor. et intelligitur non pauor
recidendi s sollicitudo acquirendi illd̃
bonum quod sꝑat. quod quia in octa¬
ua resurrectionis prestabitur. ideo octauus iste octonarius po
portio mea. Portio a parte dicitur: Unde quidam libri habent. parͤ
mea dñe. Quasi dicẽt. alii hoc alii illud eligunt unde uiuant. sed
portio mea. uel pars mea deus est. unde semꝑ uiuam sine fiue.
Quã alienus est amicus. quã segregatus ab om̃i labe peccati.
quã rarus interris qui hoc dicete posfit: nichil enĩ mundi uel

Expanded text:
fui et custodivi legem tuam, factum est mihi, id est quod custofui et custodivi legem tuam, factum est mihi, id est quod custodivi legem, non per me feci, sed factum est mihi a te, quia, justificationes tuas, non measin. In hac octava littera, faciem Domini videre optat, quia mandatis ejus est obsecutus. Et quia quod desiderat habere, sollicite satagit. Ideo congrue praemittitur littera heth quae interpretatur pavor, et intelligitur pavor recidendi, sed sollicitudo acquirendi illud bonum quod sperat, quod quia in octava resurrectionis praestabitur, ideo iste octonarius poAmb., Aug. Portio a parte dicitur; unde quidam libri habent, Pars mea, Domine. Quasi dicat: Alii hoc, alii illud eligunt, unde vivant; sed portio mea, vel pars mea, Deus est, unde semper vivam sine fine. Quam alienus est a vitiis; quam segregatus ab omni labe peccati, quam rarus in terris, qui hoc dicere possit! Nihil enim mundi vel
Abbreviated transcription (Latin):
dici. hec lex set hec nox. hȩc est nox in qua bestiȩ siluȩ exeunt. et
humilitas non absurde intelligitur. ubi inuicem latent corda
mortaliũ. ubi in numerabiles et graues tẽptationes & iuntur. Et
est. d ercco fui memor. et custoiliui legem tuam. quia hȩc nox in
qua multȩ tẽptauones oriuntur facta est michi. id est ꝓ me scili
cet ut ꝓdesset. ut sic discam non suꝑbite. quo uicio cecidit homo
in hanc noctem. Unde post dicit. N onũ est michi quod humili¬
asti me: ut discam iustificationes tuas. S qͣre hoc: quia iustifi¬
cationes tuas exquisiui non meas. iustificatus sum gratis per
gr̃am. U el hoc ꝓnoinen quod est hec accipitur. quasi diceretur
tu adño. quod usitatius dicitur ꝑ neutrũ. Ita ergo et hic. eo mͦ
dici potuit. hȩc facta est michi. tanquã dictum eẽt hoc factum
est michi. Et est sensus hoc quod supra dixi. scilicet quod memor

Expanded text:
dici haec lex, sed haec nox: haec est nox; in qua bestiae silvae exeunt, et dici haec lex, sed haec nox: haec est nox; in qua bestiae silvae exeunt, et humilitas non absurde intelligitur: ubi invicem latent corda mortalium, ubi innumerabiles et graves oriuntur tentationes. Et est, merito fui memor, Et custodivi legem tuam, quia haec nox in qua multae tentationes oriuntur, facta est mihi, id est pro me, ut prodessem, ut sic discam non superbire, quo vitio cecidit homo in hanc noctem. Unde post dicit: Bonum est mihi quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas; sed quare hoc? Quia justificationes tuas exquisivi, non meas. Justificatus sum gratis per gratiam Vel hoc pronomen quod est, haec accipitur, quasi diceretura Domino , quod usitatius dicitur per neutrum. Ita ergo et hic eo modo dici potuit, haec facta est mihi: tanquam dictum esset, hoc factum est mihi. Et est sensus hoc quod supra dixi, scilicet quod memor
Abbreviated transcription (Latin):
ti erũpna undecũq sit ubi magis quã in ꝓsꝑis grẽ sunt agendȩ. et
mag̃ deo adherendũ est. Non ẽ enĩ magnũ si hoc agas in ꝓsꝑis: uel
memor fiu in nocte ad lit̾am non solũ in die et hoc ẽ septimũ ꝓpositũ
uiri iusti. quod ñ solum die.s etiã nocte. id est om̃i tẽpore laudib di
nitenait. qd̾ et om̃ib fatiendũ est. Nocte qͥppe iudas tradidit dnm
petrus negauit. Illo ergo tẽpore magis instandũ est orationi. Ido
autem memor fui quia ex deo est. quod etiam custodiui legem
tuam altter non menior essem. Uel ita continet memor fui et sic
custo diui legem tuam. quamnon custodisset si in uircu¬
dicatur hec lex. an hȩc nor̃: quia utrũq premissũ est. s greca lo¬
cutio unde hȩc translata est. satis indicat non de lege dictum eẽ
hȩc facta est michi. hoc enim ꝓ nomen hȩc feminine dicitur apud
grecos. apud quos lex masculim generis est. et ita constat non

Expanded text:
ti aerumna, undecunque sit, ubi magis quam in prosperis gratiae sunt agendae, et magis Deo adhaerendum est. Non est enim magnum si hoc agas in prosperis. Vel, memor fui in nocte, ad litteram, non solum in die, et hoc est septimum propositum sancti viri, quod non solum die, sed etiam nocte, id est omni tempore laudibus Dei intendit, quod et omnibus faciendum est. Nocte quippe Judas tradidit Dominum, Petrus negavit . Illo ergo tempore, magis instandum est orationi. Ideo autem memor fui, quia ex Deo est, quod etiam custodivi legem tuam, aliter non memor essem. Vel ita continua; Aug. Memor fui, et sic custodivi legem tuam, quam non custodisset si in virtudicatur, haec lex, an haec nox, quia utrumque praemissum est; sed Graeca locutio est, unde haec translata est, satis indicat non de lege dictum esse. Haec facta est mihi. Haec enim pronomen feminine dicitur apud Graecos apud quos lex masculini generis est; et ita constat non
Abbreviated transcription (Latin):
cit. quasi qui peccatũ habet: non ambulet in uis. uel qui
ambuiat inuiis sine peccato sit. S non dicuntur illi opari mni¬
quitatẽ. qui et si cotidie fragilitate carnis ltuiter peccant. non
tamen amant. s dm̃ica oratione. et siquo crucis destruunt. Lecea¬
tũ quidem miquitas est sicut ioħes diciti non tamen sine pecc̃o
est qui inuiis ambulat. s non ipse oꝑatur illud. s quod habi¬
tat in eo peccatũ. cum non uult quodagit. fomes enĩ qui est in
qui desideriis caris non obedit. Qui uero obedit auus deui¬
at.Si uero conficetur et orat. et hoc ad uas ꝑtinet. et ꝓpter ui¬
as peccatũ non imputatur. Non eigo ambulant in uiis qui
oꝑantur iniquitatẽ. scilicet ex dilectione. non inuiti. tit ille
qui ait. quo odi facio. Sequitur. Du mandasti. Quasi di¬

Expanded text:
cat: Qui peccatum habet, non ambulet in viis, vel qui ambulant in viis sine peccato sint. Sed non dicuntur illi operari iniquitatem, qui et si quotidie fragilitate carnis leviter peccant, non tamen amant, sed Dominica oratione et signo crucis destruunt. Aug. Peccatum quidem iniquitas est, sicut Joannes dicit, non tamen sine peccato est, qui in viis ambulat ; sed non ipse operatur illud; sed quod habitat in eo peccatum, cum non vult quod agit. Fomes enim qui est lanqui desideriis carnis non obedit; qui vero obedit a viis deviat. Si vero confitetur, et hoc ad vias pertinet, et propter vias peccatum non imputatur. Non ergo ambulant in viis qui operantur iniquitatem, scilicet ex dilectione, non inviti, ut ille qui ait: Quod odi facio . VERS. 4.-- « Tu mandasti mand
Abbreviated transcription (Latin):
N quo corrigit. Sech. In pͥma littera partes beatitudmis
fure itatis ad dĩ quis conuerti debet. Unde congrue hu¬
ic octonario p̃mititur littera beth quȩ int̾pretatur confusio.
quia hic ostendit p̃cepta dei hominem liberare de confusione.
i est de lapsu peccati Quasi dicẽt. iustificationes tuas custodi¬
am que sunt custodiende. quia in custodiendo sermones cuos

Expanded text:
n quo corrigit. In prima littera partes beatitudinisfluxae aetatis, ad Deum quis converti debet, unde congrue huic octonario praemittitur, littera Beth, quae interpretatur confusio, quia hic ostendit praecepta Dei liberare hominem de confusione, id est de lapsu peccati. Quasi dicat: Justificationes tuas custodiam, quae sunt custodiendae, quia in custodiendo sermo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mutato. Ita dicitur et obluusci quando tardat. et memor esse
cum cito dat hec tam̃ deus sacit ceita dispositione. non deficiente
iemoria. nec obseurata intelligentia. nec uoluntate mutata
Et est sensus. M enior esto uerbi tui seruo tuo. id est citoda quod
ꝓmisisti seruo tuo. cuius oculi sunt in mauu dm̃i sui uerecunde
se dignum ostendit. quasi non usurpatiue sꝑo et peto. seruꝰsũ expec¬
to almñtum adño. miles sum exigo ab imꝑatore stipendiũ. Seq̃r¬
pmisisti spare fecisti et̃na. et presentia deþicere. Et nota quod in
hoc occonario distinguitur septiforme ꝓpositum sc̃ uiri. Proposi¬
tum namq scĩ uiri est pͥmum ut sit memor ꝓmissionis.: scđm ꝗͣ
uiuenti merces debetur. Scdm est ut et in aduersis spe seronso¬
letur. de quo consequenter subiuingit. Hec scilicet spes quȩ hu¬

Expanded text:
n mutato: ita dicitur et oblivisci quando tardat, et memor esse n mutato: ita dicitur et oblivisci quando tardat, et memor esse cum cito dat. Hoc tamen Deus facit certa dispositione, non deficiente memoria, nec obscura intelligentia, nec voluntate mutata. Et est sensus; Memor esto verbi tui, id est cito da quod promisisti, servo tuo, cujus oculi sunt in manu Domini sui. Verecunde se dignum ostendit, quasi dicat: Non usurpative spero et peto. Servus sum, exspecto alimentum à Domino; miles sum, exigo ab imperatore stipendium. omisisti, sperare fecisti aeterna, et praesentia despicere. Et nota quod in hoc octonario distinguitur septiforme propositum sancti viri. Propositum namque sancti viri est praemium, ut sit memor promissionis, secundum quam viventi merces debetur. Secundum est, ut et in adversis spe consoletur se. De quo consequenter subjungit: VERS. 2 50.-- « H
Abbreviated transcription (Latin):
ra est. Unde iste occonarius merito sep¬
timus ponitur. Septenarius enim requi¬
em significat: ꝓpter sabbatũ in quo requieuit dñs. Inde est etiã
quod septima dies ꝓ mortius obsetuatur. quia tunc uera reqͥes
optatur eis atq oratur. et quia spes non est de p̃sentib s de fut᷑is.
Ideo congrue hic octonarius p̃titulatur littera. tax. quȩ inter¬
p̃tatur huc uel duc te. quia hic agit de spe: quȩ non est de presen¬
tib s ad futura tendit. quasi diceret huc tende. huc dirige iter
tuum.tanquã cui ductor et rector: quo uocat te uerbum dei scilicet
lam requiem ingredi iste: petit eam dicens. Memor esto uerbi tui.¬
lium in tribulatione. et tu dñe memor esto uerbi tui facti seruo tuo.
id est ꝓmissionis qua sepe me uocas adte. qui nunquã fallis. Et no¬
ta quod morali et consueta locutione qua humanus mouetur af¬
feccus. ait. memor esto. Non euim obliuio cadit in dm̃. s sicut dr
deus penitere. quando preter hominũ spem res mutat: confilio¬

Expanded text:
ra est. Unde iste octonarius merito septimus ponitur. Septenarius enim requiem significat propter Sabbatum, in quo requievit Dominus. Inde est etiam quod septimus dies pro mortuis observatur, quia tunc vera requies optatur eis atque oratur, et quia spes non est de praesentibus, sed de futuris. Ideo congrue hic octonarius praetitulatur littera Zain, quae interpretatur huc, vel duc te, quia hic agit de spe, quae non est de praesentibus, sed ad futura tendit. Quasi dicat: huc tende, huc dirige iter tuum, tanquam tui ductor et rector, quo vocat te verbum Dei, scilicet lam requiem ingredi , iste petit eam, dicens: VERS. 1 lium in tribulatione. Et, tu Domine, memor esto verbi tui, facti servo tuo, id est promissionis, qua saepe me vocas ad te, qui nunquam fallis. Et nota quod morali et consueta locutione qua humanus moveatur affectus, ait, memor esto. Non enim oblivio cadit in Deum, sed sicut dicitur Deus poenitere, quando praeter hominum spem mutat res, consilio no
Abbreviated transcription (Latin):
recipiendũ uerbum ilei. atq ignem dilectionis. T umor enĩ
infusa repellit. Unde in leuitico preceptũ est ues ⁊culam gut¬
turis et plumam ꝑici: quando turtur et columba in holocaustũ
offertur. Ues icula gutturis inflationẽ significat suꝑbiȩ. plu¬
mȩ inanes inquisitiones sublinuũ. hec ergo de holocausto ꝓice
ne de scientia intumescas. uel inquisitionib sublimiũ. quȩ hu¬
manus non capit sensus maniter des oꝑam. ut ita sts altare con¬
cauũ. huius altaris est eminentia mentis. scilicet contẽplatio su¬
ꝑ noꝵ. Et est sensus. Constituite diem sollempnẽ. scilicet mentis
claritatẽ et exultationem in condensis. uel in frequentationibꝰ
uirtitũ. eundo usq ad cornu altaris. id est usq ad eminentiã
mentis. quȩ est altare. id est ad contẽplationem uos dico dicenteᷤ.

Expanded text:
recipiendum verbum Dei, atque ignem dilectionis. Timor enim infusa repellit. Unde in Levitico praeceptum est vesiculam gutturis et plumam projici, quando turtur vel columba in holocaustum offertur . Vesicula gutturis inflationem superbiae significat, plumae inanes inquisitiones sublimium. Haec ergo de holocausto projice, ne de scientia intumescas, vel inquisitionibus sublimium, quae humanus non capit sensus, inaniter des operam, ut ita sit altare concavum. Hujus altaris cornu est eminentia mentis, contemplatio supernorum. Et est sensus: Constituite diem solemnem, scilicet mentis claritatem et exsultationem, in condensis, vel in frequentationibus virtutum eundo, usque ad cornu altaris, id est usque ad eminentiam me
Abbreviated transcription (Latin):
n. ldeo constebod qiua magua sunt opa dñr quelioet opoealrs suit
aas ua. sistite ec quistta i om̃s uoluntates eius. d est pinuis sute¬
atur. ir euoNoet uoluntas facientis dei. id est iuinteles. stm cis uide¬
sentione uodluerte ea facere deus deinae aꝑit. que est notenti. qt a co¬
tuptore dei inopibi sublens. e onfessio. id est pecatoꝵ et magnisicen
da bonoꝵ opum est opus eius et iustitia eiut inrest meirer qui si cen
datur. manet in seculũ seculi. Ac sidiceret hec est noluras ieuio.
ut desius opib insit homini confessio peccatoꝵ. et magnisicentia uo¬
nor ꝓpuri et uitetia. id est merces quȩ iuste datur. ¶Pemoriam to¬

Expanded text:
t magna, si sint exquisita in omnes voluntates ejus, id est si in eis videatur intentio et voluntas facientis Dei, id est si intelligantur qua intentione voluerit ea facere Deus. Deinde aperit, quae est intentio et voluntas Dei in operibus, subdens: Confessio scilicet peccatorum, et magnitia bonorum operum est opus ejus, et justitia ejus, id est merces quae juste datur, manet in saeculum saeculi. Ac si diceret: Haec est voluntas ejus, ut ex suis operibus insit homini, confessio peccatorum, et magnificentia bonorum operum, et justitia, id est merces quae juste datur. PARS.
Abbreviated transcription (Latin):
dei. de qua uobis benediximus. ubi sunt altaris excelsa. ubi
uistoꝵ et ut hoc aꝑtius dicamus. hoꝵ uerboꝵ hic est sensus. Qui¬
cũq uerbum din intelligere uolunt. non eis sufficiat cato. quę
ꝓpter eos uerbum factũ est ut lacce nutͥrentur. nec in terra suffici¬
at iste dies quo agnus occisus est. s constituatur in frequentatio¬
nib. quousq ꝑueniatur mentib exultantib. usq ad cornu al¬
taris. id est usq ad int̾i orem euis deitatẽ. ubi laudes cantabimꝰ
ita dicentes. Neus ms̃ es tu et consitebor tibi. deus meus es tu et
eraltabo te. Non strepitu uethoꝵ hȩc diciuit. s ipsa dilectio est
uox ista. Uel ita constituite diem sollempnẽ. scilicet diem ec̃nita¬
tis. et hoc in frequentationib. ia est eius diei desiderio. assidue
quisq se affugat. donec ꝑueniat usq ad cornu altaris. ul est
hominis. Unde in lege preceptũ fuit. fieri altare quadrangu

Expanded text:
: de qua vobis benediximus, ubi sunt altaris excelsa, ubi justorum. Et ut aptius dicamus, horum verborum hic est sensus: Quicunque Deum Verbum intelligere volunt, non eis sufficiat caro quae propter eos Verbum factum est, ut late nutrirentur, nec in terra sufficiat iste dies, quo Agnus occisus est, sed constituatur in frequentationibus, quousque perveniatur mentibus exsultantibus, usque ad cornu altaris, Aug. id est usque ad interiorem ejus deitatem, ubi laudes cantabimus, ita dicentes: Deus meus es tu, et confitebor tibi; Deus meus es tu, et exaltabo te. Non strepitu verborum haec dicantur; sed ipsa dilectio est vox ista. Vel ita: Constituite diem solemnem, scilicet diem aeternitatis, et hoc in frequentationibus, id est ejus diei desiderio assidue quisque se affligat, donec perveniat usque ad cornu altaris, id est ens hominis. Unde in lege praeceptum fuit fieri altare quadrangu
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Ego aittẽ quicquid alii faciant: ꝓ me dico. Deus m̃s estcu¬
illo loco benediximus. Uox est hic magnoꝵ ad pufillos. Dag¬
ni eiũ qui excedunt. qui mente uerbum apud dm̃ contingunt.
paruuilis se contẽꝑant ut possuit sinceriter dicere. siue mente ex¬
cectimus deo. siue sobrii sumus uebis. Quid paruulis dicunt:¬
domo dñi. scilicet de celesti iherłm. a qua descendit om̃e datum
optimũ et oñe donum ꝑfectũ. ubi laus est in secula seculorum.
deus. equalis patri. et illuxit nobis. ut quod credinus intel¬
ligeremus. et uobis nondũ intelligentib s iam credentib re¬
nuntiareinus. Ut autem uos intelligatis scilicet. constitutoe¬

Expanded text:
Dei . Haym. Ego autem quidquid a liifaciant, pro me dico, VERS. Dei . Haym. Ego autem quidquid a liifaciant, pro me dico, VERS. te. Vel ita ab illo loco, Benediximus. Vox est hic magnorum ad pusillos. Magni enim qui excedunt, qui mente verbum apud Deum contingunt, parvulis se contemperant, ut possint sinceriter dicere: Sive mente excedimus Deo, sive sobrii sumus, vobis est . Quid parvulis dicuntDomini, scilicet coelesti Jerusalem, a qua descendit omne datum optimum, et omne donum perfectum, ubi laus est in saecula saeculorum. aequalis Patri, et illuxit nobis, ut quod credimus intelligeremus, et vobis nondum intelligentibus, sed jam credentibus, renuntiaremus; ut autem vos intelligatis, Const