comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpropħam dr̃: dñs custodit omĩa ossa eoꝵ:
& sepe ea quȩ agunt homines eẽ alicuiꝰ
meriti ȩstimant: quia districtionis inti¬
mȩ quã sit subtile iudiciũ ignorant. Sed
cũ ꝑcontemplationẽ rapti suꝑna conspi¬
ciunt: ab ipsa aliquo mͦ p̃sũptionis suȩ se¬
curitate liquȩ fiunt: & tantomagis indiui¬
no conspectu trepidant: quanto nec bona
sua digna eiꝰ examini quẽ conspiciunt pen-¬
sant. hinc ẽ enĩ qđ is qͥ fortia oꝑando ꝓfece¬
mea dicent ⁊ dñẽ qͥs similis tui : Ac si dicer&.
Carnes meȩ uerba ñhabent: ꝙ infirmamea
apud te funditꝰ silent. Ossa autẽ mea tuȩ
magnitudinis laudem dicunt: ꝙ ipsa qͦq
quȩ ẽẽ in me fortia credidi: tua considera¬
tione contremiscunt. Hinc ẽ. qͦd manue ui-¬
so angelo ꝑtimescens: dicit. Morte moriemͣ:
qr uidimꝰ dñm̃. Quẽ uxorꝓtinꝰ consolatur
dicens. Si dñs nos uellet occidere: de manib
nr̃is holocaustũ & libam̃ta ñsuscȩpisset. Qd

Expanded text:
r: Dominus custodit omnia ossa eorum . Et saepe ea quae agunt homines, esse alicujus momenti aestimant, quia districtionis intimae quam sit subtile judicium ignorant. Sed cum per contemplationem rapti superna conspiciunt, ab ipsa aliquo modo praesumptionis suae securitate liquefiunt; et tanto magis in divino conspectu trepidant, quanto nec bona sua digna ejus examine, quem conspiciunt, pensant. Hinc est etenim quod is qui fortia operando profecemea dicent: Domine, quis similis tibi ? Ac si diceret: Carnes meae verba non habent, quia infirma mea apud te funditus silent; ossa autem mea tuae magnitudinis laudem dicunt, quia ipsa quoque, quae esse in me fortia credidi, tua consideratione contremiscunt. Hinc est quod Manue, viso angelo pertimescens, dicit: Morte moriemur, quia vidimus Dominum . Quem uxor protinus consolatur, dicens: Si Dominus nos vellet occidere, de manibus nostris holocaustum et libamenta non suscepisset . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentia se penitꝰ subtrahit.
ac t̾renarũ actionũ strepitũ deserit: & p
quietis studiũ uirtutib intenta uigilans
dormit. Neq enĩ ad contemplanda int̾na
ꝑducit᷑: nͥ abhis quȩ exteriꝰ implicant stu-¬
diose subtrahat᷑. Hinc ẽ enĩ quod ꝑsemoe¬
ipsam ueritas dicit. Nemo potest duob
dominis seruire. Hinc paulus ait. Nemo
militans dõ implicat se negotiis scłarib.
ut ei placeat cuise ꝓbauit. Hinc ꝑpropħã¬
dñs ammone dicens. Uacate & uidete:
q̃m egosũ dc̃. Quia igitur nequaquã noti¬
cia int̾na conspicit᷑: nͥ ab ext̃na implicati¬
one cesset᷑: recte nunc uerbi absconditi &
diuini susurrũ tempꝰ expmit᷑. cũ dr̃: in
horrore uisionis nocturnȩ. quando sol&e
sopor occupare homines: quia nimirum
mens nr̃a nullomͦ aduim intimȩ contem¬
plationis rapit᷑: nͥ studiose priꝰ at̾renorũ
desideriorũ tumultu sopiat᷑. ded humanꝰ

Expanded text:
concupiscentia se penitus subtrahit, concupiscentia se penitus subtrahit, ac terrenarum actionum strepitum deserit, et per quietis studium virtutibus intenta, vigilans dormit. Neque enim ad contemplanda interna perducitur, nisi ab his quae exterius implicant studiose subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se probavit . Hinc per Pnus admonens dicit: Vacate, et videte, quoniam ego sum Deus . Quia igitur nequaquam notitia interna conspicitur, nisi ab externa implicatione cessetur, recte nunc verbi absconditi et divini susurrii tempus exprimitur, cum dicitur: in horrore visionis nocturnae, quando solet sopor occupare homines, quia nimirum mens nostra nullo modo ad vim intimae contemplationis rapitur, nisi studiose prius a terrenorum desideriorum tumultu sopiatur. Sed humanus
Abbreviated transcription (Latin):
Unde sub iud eȩ specie ꝑ propħam torpeis
ocio anima defletͣ: cũ dr̃. Uiderunt eam
hostes: & derisert̃ sabbata eiꝰ. Precepto &¬
enim legis: ab exteriori oꝑe insabbato ces¬
satur. Hostes gͦ sabbata uidentes irrident.
cũ maligni sp̃s ipsa uacationis ocia ad co¬
gitationes illicitas ꝑtrahunt: ut unaqͦq
anima quo remota ab ext̃nis actionib
dõ seruire credit᷑: eo magis eorũ tyran¬
nidi illicita cogitando famulet᷑. dc̃i aut̃
uiri q a mundi oꝑib ñ torpore sed uir¬
cute sopiuntur: laboriosius dormiunt
quã uigilare potuert̃: qr in eo quod ac¬
tiones huiꝰ scłi deserentes suꝑant: robu¬
sto conflictu cotidie contra semce ipsos
pugnant: ne mens ꝑ negligentiã torpe¬
at: ne sub acta ocio ad desideria immun¬
da frigescat: ne in ipsis bonis desideriis plꝰ
iusto inferueat: ne sub discretionis spe¬
cie sibim& parcendo a ꝑfectione langue¬
scat. Agit hȩc: & ab huiꝰ mundi inqͥeta

Expanded text:
Unde sub Judaeae specie per prophetam torpente Unde sub Judaeae specie per prophetam torpente otio anima defletur, cum dicitur: Viderunt eam hostes, et deriserunt sabbata ejus . Praecepto enim legis ab exteriore opere in Sabbato cessatur. Hostes ergo sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vocationis otia ad cogitationes illicitas pertrahunt, ut unaquaeque anima quo remota ab externis actionibus Deo servire creditur, eo magis eorum tyrannidi illicita cogitando famuletur. Sancti autem viri quia mundi operibus non torpore, sed virtute sopiuntur, laboriosius dormiunt, quam vigilare potuerunt. Quia in eo, quod actiones hujus saeculi deserentes superant, robusto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne subacta oda frigescat, ne in ipsis bonis desideriis plus justo inferveat, ne sub 164 discretionis specie sibimet parcendo, a perfectione languescat. Agit haec, et ab hujus mundi inquieta
Abbreviated transcription (Latin):
amore auctori suo suꝑ semae ipsos inhereant.
ul quanta cõpassione caritatis nr̃is infirmi¬
tatib condescendant. & notandũ ualde
in lapide caput ponit: quia nimirũ ipse
aberteriorib oꝑib cessans. int̾na penitiat
qui intenta m̃te quȩ principale .ẽ. homi¬
nis imitationẽ sui redemptoris obseruat.
Caput quippe in lapide ponere ẽ: m̃te apo
inherere. Quienĩ ap̃sentis uitȩ actione re¬
moti sunt. sed ad suꝑna nullo amore ra¬
piunt᷑: dormire possunt. sed uidere an¬
gelos nequeunt: ꝙ caput inlapide ce¬
nere contempnunt.Sunt nãq ñ nulli
qui mundi quidẽ actiones fugiunt: sed
nullis uirtutib exercent᷑. hi nimirum
corpore ñ studio dormiunt: & idcircoĩ¬
t̾na ñ conspiciunt: qr caput ñ in lapide
sed int̾ra posuer. Quib plerũq contin¬
git: ut quanto securiꝰ ab ext̃nis actioni¬
b cessant: tanto latiꝰ immundȩ inse co-¬
gitationis strepitũ ꝑociũ congerant.

Expanded text:
amore auctori suo super semetipsos inhaereant, amore auctori suo super semetipsos inhaereant, vel quanta compassione charitatis nostris infirmitatibus condescendant. Notandum valde in lapidem caput ponit, quia nimirum ipsi, qui ab exterioribus operibus cessant, interna penetrant, qui intenta mente, quae principale est hominis, imitationem sui Redemptoris observant. Caput quippe in lapide ponere, est mente Christo inhaerere. Qui enim a praesentis vitae actione remoti sunt, sed ad superna nullo amore rapiuntur, dormire possunt, sed videre angelos nequeunt, quia caput in lapide tenere contemnunt. Sunt namque nonnulli qui mundi quidem actiones fugiunt, sed nullis virtutibus exercentur. Hi nimirum torpore, non studio, dormiunt; et idcirco interna non conspiciunt, quia caput non in lapide, sed in terra posuerunt. Quibus plerumque contingit, ut quanto securius ab externis actionibus cessant, tanto latius immundae in se cogitationis strepitum populorum congregant.
Abbreviated transcription (Latin):
uigilat: quanto se ab exteriori inquietudine
occultat. Quod bene ꝑiacob initinere dor¬
mientẽ figuratur qui ad capud lapidẽ po¬
suit. & obdormiuit: at̾ra scalã cȩlo mhe¬
rentẽ. innixũ scalȩ dñm: ascendentes qͦ
& descendentes angłos uidit. Initinere qͥp¬
pe dormire ẽ. in hoc p̃sentis uitȩ transitu a
rerũ tẽporaliũ amore quiescere. Initinere
dormire est: indierũ labentiũ cursu ab ap¬
petitu uisibiliũ mentis oculos claudere:
quos pͥmis hominib seductor aꝑuit. quidix̃
Scit enĩ ds̃ qđ inquocũq die comederitis ex
eo: apientur oculiuri. Unde & paulopost
subdit᷑. Tulit de fructu illiꝰ & comẽdit: de¬
ditq uiro suo. Qui comẽdit: & aꝑti sunt
ocłi amborũ. Culpa qͥppe concupiscentiȩ ocłõs¬
aꝑuit: quosin nocentia clausos cenebat. An¬
głos uͦ ascendentes & descendentes cernere ẽ.
cues suꝑnȩ patriȩ contemplari uł quanto

Expanded text:
vigilat, quanto se ab exteriori inquietudine vigilat, quanto se ab exteriori inquietudine occultat. Quod bene per Jacob in itinere dormientem figuratur , qui ad caput lapidem posuit, et obdormivit: a terra scalam coelo inhaerentem, innixum scalae Dominum, ascendentes quoque et descendentes angelos vidit. In itinere quippe dormire, est in hoc praesentis vitae transitu a rerum temporalium amore quiescere. In itinere dormire, est in dierum labentium cursu ab appetitu visibilium mentis oculos claudere: quos primis hominibus seductor aperuit, qui dixit: Scit enim Deus quod in quocunque die comederitis ex eo, aperienturit; deditque viro suo, qui comedit, et aperti sunt oculi amborum. Culpa quippe oculos concupiscentiae aperuit, quos innocentia clausos tenebat. Angelos vero ascendentes et descendentes cernere, est cives supernae patriae contemplari, vel qua
Abbreviated transcription (Latin):
siuigilat. Quisquis uero int̾nã quietẽ que¬
rens. huiꝰ mundi m̃te strepitũ fugit: uelut
obdormiscit. Sed priꝰ sciendũ est: ꝙ inscͥp
nis: aliquando corpor negligentie: aliquan¬
do uero ex pͥmitur calcatis desideriis t̾renis
quies uitȩ. Sõni nãq uł dormicionis noĩe.
mors carnis intimat᷑: sicut paulus ait. No¬
lumꝰ autẽ uos ignorare fr̃s: de dormientib.
Gł paulo post. Ita &e dĩ eos qͥ dormierunt ꝑ
iħm: adducet cũ eo. Somno rursũ corpor
negligentiȩ de signat᷑: sicut ab eodẽ paulo
dr̃. Hora ẽ. ianinos de somno surgere. &¬
rursum. Euigilate iusti: & nolite peccare.
Dõno qͦq calcati carnis desideruis quies uitȩ
figuratur: sicut sponsȩ uoce incanticis can¬
ticorũ dr̃. Ego dormio & cormeũ uigilat.
quia uidelic& scã mens quo se abstrepitu
temporalis concupiscentiȩ cõpmit: eo ueriꝰ
int̾na cognoscit. & tanto alacriꝰ ad intima

Expanded text:
si vigilat; quisquis vero internam quietem quaesi vigilat; quisquis vero internam quietem quaerens, hujus mundi strepitum fugit, velut obdormiscit. Sed prius sciendum est quia nis, aliquando torpor negligentiae, aliquando vero exprimitur, calcatis terrenis desideriis, quies vitae. Somni namque vel dormitionis nomine mors carnis intimatur, sicut Paulus ait: « Nolo vos ignorare, fratres, de dormientibus . » Et paulo post: « Ita et Deus eos qui dormierunt per Jesum, adducet cum eo . » Somno rursum torpor negligentiae designatur, sicut ab eodem Paulo dicitur: « Hora est jam nos de somno surgere rursum: Evigilate, justi, et nolite peccare . Somno quoque calcatis carnis desideriis quies vitae figuratur, sicut sponsae voce in canticorum Cantico dicitur: Ego dormio, et cor meum vigilat ; quia videlicet sancta mens quo se ab strepitu temporalis concupiscentiae comprimit, eo verius interna cognoscit; et tanto alacrius ad intima
Abbreviated transcription (Latin):
cuiudã caligine imaginationis conspicit.
Unde & hec eadẽ nocturna uisio dr̃. In noc¬
te qͥppe sicut & suꝑiꝰ diximꝰ dubiȩ: indie autẽ
constant̃ uidemꝰ. Quia igit᷑ ad contẽplandũ
int̾ni solis radiũ. nubes se se nr̃ȩ corruptiõis
int̾serit: nec ad infirmos intis nr̃e oculos
illud sicut ẽ incõmutabile lum̃ erũpit: ad¬
huc dm̃ quasi innocturna uisione cernimꝰ :
cũpcul dubio sub incerta contẽplatione ca¬
ligamꝰ. Sed quãuis extremũ de illo aliquid
mens concȩpit: inconsideratione tam eius
magnitudinis inhorrescit. A magis metuit:
quia ipsis contemplationis eiꝰ uestigiis se impa¬
rem sentit: atq ad se relapsa eũ altiꝰ diligit:
cuiꝰ mirã dulcedinẽ ferre ñualens: uix hanc
sub incerta uisione gustauit. Sed qi adhuius
subleuationis culm minime ꝑtingit᷑: nisi
prius desideriorũ carnaliũ importune ꝑstre¬
pens curba reprimat᷑. recte subiungitur.¬
quis ea quȩ mundi sunt agere appetit: qua¬

Expanded text:
imaginationis conspicit. Unde et haec eadem, nocturna visio dicitur. In nocte quippe, sicut et superius diximus, dubie; in die autem constanter videmus. Quia igitur ad contemplandum interni solis radium, nubes sese nostrae corruptionis interserit, nec ad infirmos nostrae mentis oculos illud, sicut est, incommutabile lumen erumpit; adhuc Deum quasi in nocturna visione cernimus, cum procul dubio sub incerta contemplatione caligamus. Sed quamvis extremum de illo aliquid mens conceperit, in consideratione tamen ejus magnitudinis inhorrescit, et magis metuit, quia ipsis contemplationis ejus vestigiis se imparem sentit, atque ad se relapsa, eum arctius diligit, cujus miram dulcedinem ferre non valens, vix hanc sub incerta visione gustavit. Sed quia ad hujus sublevationis culmen minime pertingitur, nisi prius desideriorum carnalium importune perstrepens turba reprimatur, recte subjungiturquis ea quae mundi sunt agere appetit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt. Unde subdit᷑. Pauor cenuit me &¬
enĩ de doctrinȩ suȩ altitudine miri uideri
appetunt: quasi ꝑtimescunt quȩ fingunt.
& cum minoris laboris sit audire quã dicere.
adea ꝓferenda audaces sunt: quȩ scilicet a¬
struunt. quia ipsiuix audire potuerunt.

Expanded text:
dicunt. Unde subditur: CAPUT dicunt. Unde subditur: CAPUT enim de doctrinae suae altitudine miri videri appetunt, quasi pertimescunt quae fingunt; et cum minoris laboris sit audire quam dicere, ad ea proferenda audaces sunt, quae scilicet astruunt quia ipsi vix audire potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uisione: dubie cernit᷑. Rimas gͦ susurru in
pauore nocturnȩ uisionis se ꝑcȩpisse assert̃:
quia ut ea quȩ docent. alta aliis ostendant:
uix ea se capere posse de nuntiant. Sedh. inc
colligendũ est quomͦ audientib certa ẽẽ po¬
terunt:quȩ ipsi dubie uiderunt. Miro igit᷑
ordine cum altaloquentes ꝓfluunt: inpa¬
te fatione stultitiȩ. ipsis sue altititudinis uo¬
cib ligantur. Quantũ uero de singularitate
sapientiȩ eleuantur ostenditur: cũ ꝓtinus sub¬
ditur. Quando solet sopor occupare homi¬
nes. Ac si abhereticis aꝑte diceret᷑ Cum ho¬
mines inferiꝰ dormiunt: nos adꝑcipienda su¬
ꝑna uigilamꝰ: quia ea nobis nota sunt. ad
quȩ uidelicet cognoscenda cȩterorũ homi-¬
num corda torpentia ñ assurgunt. Acsi a¬
ꝑtiꝰ dicãt. In quib nr̃a intelligentia se eri¬
git: reliquorũ hominũ sensus dormit. N¬
nũquã uero cũ hoc despici ab auditorie. cion¬
spiciunt: sem& ipsos simulant timere qd

Expanded text:
visione dubie cernitur. Rimas ergo susurrii in pavore nocturnae visionis se percepisse asserunt, quia ut quae docent alta aliis ostendant, vix ea se capere posse denuntiant. Sed hinc colligendum est quomodo audientibus certa esse poterunt, quae ipsi dubie viderunt. Miro ergo ordine cum alta loquentes profluunt, in patefactione stultitiae, ipsis suae altitudinis vocibus ligantur. Quantum vero de singularitate sapientiae elevantur, ostenditur cum protinus subdit: Quando solet sopor occupare homines. Ac si aperte ab haereticis diceretur: Cum homines inferius dormiunt, nos ad percipienda superna vigilamus, quia ea nobis nota sunt, ad quae videlicet cognoscenda caeterorum hominum corda torpentia non assurgunt. Ac si apertius dicant: In quibus intelligentia nostra se erigit, reliquorum hominum sensus dormit. Nonnunquam vero cum hoc despici ab auditore cospiciunt, semetipsos simulant timere quod
Abbreviated transcription (Latin):
Sed cũ mens in contemplatione suspendit᷑:
cũ carnis angustias suꝑans ꝑspeculationis
ium de libertate aliquid intimȩ securitatis
rimatur : stare diu suꝑsem& ipsã ñpotest:
quia & si hanc sp̃s ad sũma euehit: caro cam̃
ipso adhuc corruptionis suȩ pondere deorsũ

Expanded text:
Sed cum mens in contemplatione suspenditur, cum carnis angustias superans, per speculationis vim de libertate aliquid intimae securitatis rimatur, stare diu super semetipsam non potest; quia etsi hanc spiritus ad summa evehit, caro tamen ipso adhuc corruptionis suae pondere deorsum
Abbreviated transcription (Latin):
uero heretici uera quȩdã & sublimia loquun¬
tur: ñ quod hȩc diuinitꝰ ipsi ꝑcipiunt: sed
quod ex sc̃ȩ eccłȩ contentione didicert̃. Neq
hec ad puectũ conscientiȩ: sed adscientiȩ osten¬
tationem trahunt. Unde fit plerũq ut al¬
ta sciendo dicant: seduiuendo quȩ dicunt
nesciant. Siue igit᷑ exhereticorũ specie uide¬
licet ñuitã scientiȩ sed uerba tenentiũ: seu
certe ex ꝑsona amicorũ beatiiob qͥ de cog¬
nitione ueritatis potuerunt ꝓcul dubio ꝑ¬
cipiendo expiri. quod studuerunt docendo
eloqui: hȩc ẽadẽ quȩ transcurrimꝰ subtiliꝰ
dicta disseramꝰ: ut dũ sollicite eliphaz
sermo discutit᷑: quante scientiȩ fuerit de¬
monstret᷑: quãuis in eadẽ scientia humi¬
litatẽ ñ tenuit. qui cõmune bonũ sibispe

Expanded text:
vero haeretici vera quaedam et sublimia loquunvero haeretici vera quaedam et sublimia loquuntur, non quod haec divinitus ipsi percipiunt, sed quod ex sanctae Ecclesiae contentione didicerunt; neque haec ad profectum conscientiae, sed ad scientiae ostentationem trahunt. Unde fit plerumque ut alta sciendo dicant, sed vivendo quae dicunt nesciant. Sive igitur ex haereticorum specie, videlicet non vitam scientiae, sed verba tenentium, seu certe ex persona amicorum beati Job, qui de cognitione veritatis potuerunt procul dubio percipiendo experiri, quod studuerunt docendo eloqui, haec eadem quae transcurrimus, subtilius dicta disseramus; ut dum sollicite Eliphaz sermo discutitur, quantae scientiae fuerit, demonstretur; quamvis in eadem scientia humilitatem non tenuit, qui com
Abbreviated transcription (Latin):
hensibilia se cognouisse indicent: ñstetisse
s tͣnsisse corã se sp̃m narrant Etuultũ se uidisse
incognitũ simulant: ut eẽ se ei cognitos.
qͥ ab humana m̃te cognosciñ ualet osten¬
dant. Ubi adhuc suboit᷑. Imago corã ocłis
pe heretici dm̃ sibi imaginaliter fingunt:
quem intueri sp̃italit̾ nequeunt. Eiusq uo
cem quasi aurȩ lenis audire se ꝑhibent: ꝙ
ad secreta illiꝰ cognoscenda: quasi eẽ seͤ cȩ¬
t̾is familiariores gaudent. Non eadocent
quȩ ds̃ publice loquit᷑: sed quȩ eorũ auri
quasi latenter aspirant᷑. Hec gͥ diximꝰ. ut
quid sub hereticorũ specie in eliphar sermo¬
nib sentiendũ sit intimẽmꝰ. ded quia a¬
micibeati iob tanti uiri amici ñ ẽent:
nisi manifeste aliquid ex ueritate didicis¬
sent: qui quãuis insententus correptionis
mꝰ:⁊ ut subtilius discernamus. quomͦ ea quȩ
deꝑceptione ueritatis dicuntur: arecte sen¬
tientib ꝓferri ueracit possunt. Nonnũquã¬

Expanded text:
hensibilia se cognovisse indicent, non stetisse, sed transisse coram se spiritum narrant; et vultum se vidisse incognitum simulant, ut esse se ei cognitos qui ab humana mente cognosci non valet ostendant. Ubi adhuc subditur: CAPUT XXVII. pe haeretici Deum sibi imaginaliter fingunt quem intueri spiritaliter nequeunt; ejusque 160 vocem quasi aurae lenis audire se perhibent, quia ad secreta illius cognoscenda, quasi esse se caeteris familiariores gaudent. Non enim ea docent quae Deus publice loquitur, sed quae eorum auri quasi latenter aspirantur. Haec igitur diximus, ut quid sub haereticorum specie in Eliphaz sermonibus sentiendum sit intimenius. Sed qui amici beati Job tanti viri amici non essent, nisi manifeste aliquid ex veritate didicissent, quia quamvis in sententiis correptionis mus, ut subtilius discernamus quomodo ea quae de perceptione veritatis dicuntur, a recte sentientibus proferri veraciter possint.
Abbreviated transcription (Latin):
itaq diuini susurrii furtiue suscipit. qui ad
ꝑcipiendã uirtutis eiꝰ noticiã. deserto pu¬
blicȩ predicationis ostio: prauȩ intelligen¬
tiȩ rimas querit. Quia uero fur & latro qui
intrat aliunde: & tenebras diligit. & cla-¬
ritatemluminis ꝑhorrescit: recte subdit᷑.¬

Expanded text:
itaque divini susurrii furtive suscipit, qui ad itaque divini susurrii furtive suscipit, qui ad percipiendam virtutis ejus notitiam, deserto publicae praedicationis ostio, pravae intelligentiae rimas quaerit. Quia vero fur et latro, qui intrat aliunde, et tenebras diligit, et claritatem luminis perhorrescit, recte sub
Abbreviated transcription (Latin):
bum absconditũ heretici audire se simulant:
ut auditorum m̃tib quandã predicationis
suȩ reuerentiã obducant. Unde & latent̃ p̃¬
dicant: quatinus eorũ p̃dicatio tanto sc̃a:
quanto & occulta uide atͣ. Communem
autem scientiam habere refugiunt. ne cȩte¬
ua exquirunt: quȩ dũ alii nesciunt: apud
imꝑitorũ mentes ipsi de scientiȩ singulari¬
tate gloriant᷑. Quam ut diximus occultam
insinuant: qr scilicet ut mirã ostendere ua¬
leant: hanc selatent̃ ꝑcȩpisse confirmant.
Unde apud salomonẽ hereticorũ speciem
mulier tenens: dicit. Aquȩ furtiuȩ dulci¬
ores sunt: & panis absconditꝰ suauior Un¬
de hic quoq subditur. & quasi furtiue su¬
scȩpit auris mea: uenas susurrii eiꝰ. Furtiue
susurrii uenas suscipiunt: quia socialis sci¬
entiȩ grãmdeserentes: adhanc nequaqͣm
postium ingrediuntur: dño at testante qͥ
ait. Quiñ intrat ꝑhostiũ in ouile ouiũ: sed
ascendit aliunde: ille fur ẽ. & latro. Uenas

Expanded text:
bum absconditum haeretici audire se simulant, ut auditorum mentibus quamdam praedicationis suae reverentiam obducant. Unde et latenter praedicant, quatenus eorum praedicatio tanto sancta, quanto et occulta videatur. Communem autem scientiam habere refugiunt, ne caeteper exquirunt, quae dum alii nesciunt, apud imperitorum 159 mentes ipsi de scientiae singularitate gloriantur. Quam, ut diximus, occultam insinuant, quia scilicet ut miram ostendere valeant, hanc se latenter percepisse confirmant. Unde apud Salomonem haereticorum speciem mulier tenens, dicit: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Unde hic quoque subditur: Et quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Furtive susurrii venas percipiunt, quia socialis scientiae gratiam deserentes, ad hanc nequaquam per ostium ingrediuntur, Domino attestante, qui ait: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendi
Abbreviated transcription (Latin):
pe & p̾arscutis infulgorẽ ducit᷑. & pars in colo¬
re sanoretinetur. Lepsi itaq hereticos ex pͥmuns.
quia dũ rectis praua ꝑmiscent: colorẽ sanũ
maculis asꝑgunt. Unde && bene ut saluent᷑
clamant: iħu p̃ceptor. Quia enĩ in eiꝰ uerb̃
se errasse significant: hunc saluandihumi¬
liter p̃ceptorẽ uocant. Cumq ad cognitio¬
nẽ p̃ceptoris redeunt: mox ad formã salutis
recurrunt. Sed quia inamicorũ dictis p̃fa¬
tionẽ expositionis paulo longiꝰ duximꝰ ipsa
iameorũ subtilit uerba pensemꝰ. Dequit᷑. Re¬

Expanded text:
ppe et pars cutis in fulgorem ducitur, et pars in coloppe et pars cutis in fulgorem ducitur, et pars in colore sano retinetur. Leprosi itaque haereticos exprimunt, quia dum rectis prava permiscent, colorem sanum maculis aspergunt. Unde et bene ut salventur, clamant, Jesu praeceptor. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant; cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Sed quia in amicorum dictis praefationem expositionis paulo longius duximus, ipsa jam eorum verba subtiliter pensemus. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ uellent minime ꝑsuaderent. Rursuĩ sisẽꝑ
recta sentirent: ꝓfecto hereticiñ fuissent. ded
dũ fallendi arte adutraq deseruiunt: & ex
malis bona inficiunt: & exbonis mala ut re¬
cipiant᷑ abscondunt: sicut qͥ ueneni poculũ
.porrigit: ora poculi dulcedine inellis tangit.
Dumq hoc quod dulce est pͥmo attactu deli¬
batur: &iã illud quod est mortiferũ indubi¬
tant̃ absorbetur. Itaq hereticiꝑmiscent rec
taꝑuersis ut ostendendo bona auditores ad¬
se attrahant: & exhibendo mala latenti eospe¬
ste corrrumpant. Aliquando tam̃ p̃dicatiõe
scȩ eccłȩ atq exortatione correcti: abhac sensꝰ
sui diuersitate saluant᷑. Unde & amici iob re¬
conciliationis suȩ sacrificiũ eiꝰdẽ scĩ uiri mani¬
b offerunt: atq adsuꝑni iudicis grãm uelat ad¬
dicti reuocant᷑. Quos bene in euangłio: illa
decẽ lepsorũ mundatio designat. In lepraqͥo¬

Expanded text:
quod vellent, minime persuaderent. Rursum, si semper quod vellent, minime persuaderent. Rursum, si semper recta sentirent, profecto haeretici non fuissent. Sed dum fallendi arte ad utraque deserviunt, et ex malis bona inficiunt, et ex bonis mala, ut recipiantur, abscondunt; sicut qui veneni poculum porrigit, ora poculi dulcedine mellis tangit; dumque hoc quod dulce est primo attactu delibatur, etiam illud quod est mortiferum indubitanter absorbetur. Itaque haeretici permiscent recta perversis, ut ostendendo bona, auditores sibi attrahant; et exhibendo mala, latenti eos peste corrumpant. Aliquando tamen praedicatione sanctae Ecclesiae atque exhortatione correcti, ab hac sensus sui diversitate salvantur. Unde et amici Job reconciliationis suae sacrificium ejusdem sancti viri manibus offerunt, atque ad superni judicis gratiam vel addicti revocantur. Quos bene in Evangelio illa decem leprosorum mundatio designat . In lepra qui
Abbreviated transcription (Latin):
figere appetunt: eiꝰdẽ magnitudinis pondꝰ
ꝑdunt: quia & quãlibet forte frustra iaculum
mittitur. ut dura saxa feriant᷑: eo nãq obtun¬
sum longius dissilit: quo intortũ fortit̃ uenit.
fortia: cũ tam̃ scĩuiri fortẽ uitã feriunt: cunctũ
sui acuminis mucronẽ retundunt. Quiagͦ & in
semet ipsis magna sunt: sed contrabeatũ iob
nullomͦ assumi debuer̃: & paulus hȩc exuirtu¬
te pensans in auctoritate ꝓferat: & iudex qͥa
incaute ꝓlata sunt. exꝑsonȩ qualitate rep̾hen¬
dat. Sed qi eõsdẽ amicos beati iob hereticorũ
tenere speciem suꝑiꝰ diximꝰ: nunc eorũ uerba
quomͦ hereticis congruant indagemꝰ. Quȩdã
nãq ualde recta sentiunt: sed tam̃ int̾ hȩc ad
ꝑuersa dilabunt᷑. Habent qͥppe hoc heretici
ꝓpriũ: ut malis bona ꝑmisceant: quatinus
facile sensui audientis illudant. Dienĩ semꝑ
praua dicerent: citiꝰ insua prauitate cogniti:

Expanded text:
figere appetunt, ejusdem magnitudinis pondus figere appetunt, ejusdem magnitudinis pondus perdunt; quia et quamlibet forte frustra jaculum mittitur ut dura saxa feriantur, eo enim obtusum longius resilit quo intortum fortiter venit.fortia, cum tamen sancti viri vitam fortem feriunt, cunctum sui acuminis mucronem retundunt. Quia ergo et in semetipsis magna sunt, sed contra beatum Job nullo modo assumi debuerunt, et Paulus haec ex virtute pensans in auctoritate proferat; et judex, quoniam incaute prolata sunt, ex quantitate persont. --Sed quia eosdem amicos beati Job haereticorum tenere speciem superius diximus, nunc eorum verba quomodo haereticis congruant indagemus. Quaedam namque valde recta sentiunt, sed tamen inter haec ad perversa dilabuntur. Habent 151 quippe hoc haeretici proprium, ut malis bona permisceant, quatenus facile sensui audientis illudant. Si enim semper prava dicerent, citius in sua pravitate cogniti,
Abbreviated transcription (Latin):
santur. Eliphat qͥppe uerba sunt: quȩ co¬
rinthiis intulit dicens. Dic̃ scriptũ ẽ: cõp̃¬
hendã sapientes in astutia eorũ. Quomͦ gͦ
quasi praua respuimꝰ: quȩ paulus exaucto¬
ritate astruit: Aut quomͦ attestatione pau¬
lirecta putabimꝰ: quȩ ꝑsemae ipsũ dñs ñre¬
cta definiuit: ded utraq hȩc citius quã ñ sint
diuersa cognoscimꝰ si eiꝰdẽ dnĩcȩ sententiȩ
subtilius uerba pensamꝰ: ꝙr nimirũ cũdice¬
ret. ñ estis locuti corã me rectũ: ilico adiun¬
xit: sicut seruus m̃siob. Liquet gͦ qr quȩ¬
dã meorũ dictis recta sunt: sed melioris
comparatione suꝑantur: Nam int̾ alia quȩ
urationabiliter dicunt: multas adbeatũ
iob fortes sententias ꝓfert̃: sed cõparate di¬
ctis fortiorib ium fortitudinis amittunt.
Mira autẽ sunt multa quȩ dicunt: nͥ in
scĩ uri aduersitate dicerent᷑. Insemce ipsis
igit᷑ magna sunt: sed quia iustũ uirũ trans¬

Expanded text:
santur? Eliphaz quippe verba sunt, quae Cosantur? Eliphaz quippe verba sunt, quae Corinthiis intulit dicens, sicut scriptum est: Comprehendam sapientes in astutia eorum . Quomodo ergo quasi prava respuimritate astruit? Aut quomodo attestatione Pauli recta putabimus, quae per semetipsum Dominus non recta definivit? Sed utraque haec citius, quod non sint diversa cognoscimus, si ejusdem Dominicae sententiae subtilius verba pensamus. Quia nimirum cum diceret: Non estis locuti coram me rectum, illico adjunxit: sicut servus meus Job. Liquet ergo quia quaedam eorum in dictis recta sunt, sed melioris comparatione superantur. Nam inter alia quae irrationabiliter dicunt, multas ad beatum Job fortes sententias proferunt. Sed comparatae dictis fortioribus, vim fortitudinis amittunt. Mira vero sunt multa quae dicunt, nisi in sancti viri adversitatem dicerentur; in semetipsis ergo magna sunt, sed quia virum justum trans
Abbreviated transcription (Latin):
se uoce subdidit: quosaduitã ipse suscitauit.
Eliphat autẽ quipͥmꝰ amicorũ loqͥtur: qͦm¬
uis ad consolandũ pietate ueniat: humilita¬
tem tam̃ locutionis deserens: regulã conso¬
lationis ignorat. Qui dũ loquendi custodiã
negligit: usq ad afflicti contumelias exce¬
dit dicens. ligris ꝑut. eo quod ñhaberet
p̃dã: rugitꝰ leonis. & uoxleenȩ: & dentes
catuloiũ leonũ dissipati sunt. Beatũ uide¬
licet iob nomine tigridis quasi uitio uarie¬
tatis notans: ꝑleonis rugitũ eiusdẽ t̾rorem
uiri: ꝑleenȩ uocẽ loquacitatẽ coniugis:
ꝑ dissipatos uero dentes catulorũ leonũ de¬
structã filiorũ edacitatẽ signans. Unde & be¬
ne amicorũ sensũ qui intumida correptione
se extulit: sententia diuina rep̃hendit di¬
cens. Non estis locuti corã me rectũ: sic̃ ser
illorũ sententiis tanta auctoritate utitur.
sihȩ eorũ sententiȩ dnĩca rep̃hensione cau¬

Expanded text:
se voce subdidit quos ad vitam ipse suscitavit.se voce subdidit quos ad vitam ipse suscitavit. autem, qui primus amicorum loquitur, quamvis ad consolandum pietate veniat, humilitatem tamen locutionis deserens, regulam consolationis ignorat. Qui dum loquendi custodiam negligit, usque ad afflicti contumelias excedit, dicens: Tigris periit eo quod non haberet praedam. Rugitus leonis, et vox leaenae, et dentes catulorum leonum dissipati sunt . Beatum videlicet Job nomine tigridis, quasi vitio varietatis notans, per leonis rugitum ejusdem viri terrorem, per leaenae vocem loquacitatem conjugis, per dissipatos vero dentes catulorum leonum destructam filiorum edacitatem signans. Unde et bene amicorum sensum, qui in tumida correptione se extulit, sententia divina reprehendit, diceillorum sententiis tanta auctoritsi hae eorum sententiae Dominica reprehensione cas
Abbreviated transcription (Latin):
tentio pie sentientis eo uere seruet formã
rectitudinis: quo ꝑ iter gradit᷑ humili¬
tatis. Q libere gͦ dicenda sunt quȩ sentimꝰ.
& ualde humilit̃ ꝓmenda quȩ dicimꝰ. ne
& quȩ recte intendimꝰ: hȩc elate ꝓferendo¬
ñ recta faciamꝰ. Paulus auditorib sins mul¬
ta humilit᷑ dixerat: sed de ipsa exortatioẽ
humili. placare eos adhuc humiliꝰ satagebat
dicens Rogo autẽ uosfr̃s: ut sufferatis uer¬
bum solatii. & enĩper paucis scripsi uob̾.
Eꝓhesiis quoq mileti ualedicens: afflictis
in dño: ut dignȩ ambuletis uocatione
qua uocati estis. Hinc gͦ colligat si quando
aliquid recte sentit: quanta humilitate
debeat magistro loqͥ discipulus: supse ma¬
gister gentiũ. inhis quȩ cũ auctoritate p̃di¬
cat. tã sũmisse discipulos rogat. Hinc unꝰ¬
qͥsq colligat. eis aquib bene uiuendi ex¬
empla ꝑcipit: hoc quod bene intelligit
quam humilit̃ dicat: si paulus illis humili

Expanded text:
tentio pie sentientis eo servet formam tentio pie sentientis eo servet formam rectitudinis, quo per iter graditur humilitatis. Et libere ergo dicenda sunt quae seet valde humiliter promenda quae dicimus, ne et quae recte intendimus, haec elate proferendo non recta faciamus. Paulus auditoribus suis multa humiliter dixerat; sed de ipsa exhortatione humili placare eos adhuc humilius satagebat, dicens: Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii; etenim perpaucis scripsi vobis . Ephesiis quoque Mileti valedicens, afflictis in Domino, ut digne ambuletis vocatione, qua vocati estis . Hinc ergo colligat, si quanaliquid recte sentit, quanta humilitate debeat magistro loqui discipulus: si ipse magister gentium in his quae cum auctoritate praedicat tam submisse discipulos rogat. Hinc unusquisque colligat eis a quibus bene vivendi exempla percipit hoc quod bene intelligit quam humiliter dicat, si Paulus illis humili
Abbreviated transcription (Latin):
tes ꝓferunt Dũq uim condescensioĩs
uel altitudinis nesciunt: audacit᷑ hȩc
stulti rep̃hendunt. E quid ẽ. iustũ de sua
condescensione uelle corrigere: nͥ inclina¬
tã archã suꝑba rep̾hensionis manure¬
leuare: Quid est iustũ de incognita lo¬
cutione rep̃hendere: nͥmotũ eiꝰ fortitudi¬
nis erroris lapsũ putare: Sed ꝑdit uitam.
qͥ archã dei tumide subleuat: quia neqͥ¬
quã quis scõrũ corrigeregesta p̃sumeite:
nisi de se prius meliora sensisset. Unde&
leuites isdem recte ora dr̃: quod uideli¬
cet robustus dñ interpretatur: quia p̃¬
sumptores qui q nisi audacimente robu¬
stos se in dño crederent: nequaqͣm melioꝵ
facta uł dicta uelut infirma iudicarent.
Amici igitur iob dũ contra eũ. quasi ind̃i
defensione psiliunt: diuini p̃cepti regulã
suꝑbientes excedunt. Cum uero quȩdã fa¬
hoc quod m̃tẽ mouet reticendũ ẽ. sed cum
magnahumilitate ꝓferendũ: quati nꝰ in¬

Expanded text:
tes proferunt; dumque vim vel condescensionis tes proferunt; dumque vim vel condescensionis vel altitudinis nesciunt, audacter haec stulti reprehendunt. Et quid est justum de sua condescensione velle corrigere, nisi inclinatam arcam superba reprehensionis manu relevare? Quid est justum de incognita locutione reprehendere, nisi motum ejus fortitudinis, erroris lapsum putare? Sed perdit vitam, qui arcam Dei tumide sublevat, quia nequaquam quis sanctorum corrigere recta praesumeret, nisi de se prius meliora sensisset. Unde et Levites isdem recte Oza dicitur, quod videlicet robustus Domini interpretatur; quia praesumptores quique nisi audaci mente robustos se in Domino crederent, nequaquam meliorum facta vel dicta velut infirma judicarent. Amici igitur Job, dum contra eum quasi in Dei defensionem prosiliunt, divini praecepti regulam superbientes excedunt. 25. Si aliquid hoc quod mentem movet reticendum est, sed cum magna humilitate proferendum: quatenus in
Abbreviated transcription (Latin):
dicant: ꝙ ignorant. Qđ bene bubus calci¬
trantib inclinata illa destam̃ti archa sig¬
nauit: quã quiͦ casurã credens leuites eri¬
gere uoluit: mox sententiã mortis
accępit. Quid nãq est mens
iustr nisi archa cestam̃ti:
Quȩ gestata bubus calcitrans¬
tib inclinatur: ꝙ ñnũqͣm¬
&iã qui bene p̃est. dũ subiectoꝵ popłoꝵ
confusione concutit᷑: ad dispensationis
condescensionẽ ex sola dilectione ꝑmo¬
uetur. Sed in hoc quod dispensatorie a¬
gitur: inclinatio ipsa fortitudinis casus
putaturab ĩꝑitis. Unde &e ñnulli subditi
contrahanc manũ rep̃hensionis mittuÑ.
sed auita ꝓtinꝰ ipsa sua cemeritate defici¬
unt. Leuites gͦ quasi adiuuans manum
extendit: sed delinquens uitã ꝑdidit:
qͥa dum infirmi qͥq fortiũ facta corripiunt:
qͣsi a uiuentiũ sorte reꝓbant᷑. Aliquando
etiã scĩuiri quȩdã minim condescenden
tes dicunt: quȩdã uero sũma contẽplan¬

Expanded text:
dicant, quia ignorant. Quod bene bobus calcidicant, quia ignorant. Quod bene bobus calcitrantibus inclinata illa testamenti arca significat. Quam quia casuram credens Levites erigere voluit, mox sententiam mortis accepit. Quid namque est mens justi, nisi arca testamenti quae gestata bobus calcitrantibus inclinatur? Quetiam qui bene praeest, dum subjectorum populorum confusione concutitur, ad dispensationis condescensionem ex sola dilectione permovetur. Sed in hoc quod dispensatorie agitur, inclinatio ipsa, fortitudinis casus putatur imperitis. Unde et nonnulli subditi contra hanc manum reprehensionis mittunt, sed a vita protinus ipsa sua temeritate deficiunt. Levites ergo quasi adjuvans manum extendit, sed delinquens, vitam perdidit, quia dum infirmi quique fortium facta corripiunt, ipsi a viventium sorte reprobantur. Aliquando etiam sancti viri quaedam mites dicunt, quaedam vero summa contemplan
Abbreviated transcription (Latin):
uertit᷑. Densandũ nãq fuerat: cui & qͦn¬
doloquerent᷑. lustus quippe erat adquẽ
uenerant: & diuinis uerberib accinctus.
Ex ante acta gͦ eiꝰ uita debuerant ea quȩ
intelligere ñualebant illius uerba ꝑpen-¬
dere: & exflagellis p̾sentib ñ illũ redar¬
guere. sed de sua uita formidare: seq fla¬
gellaᷤ iusto ñ quasi ratiocinando erigere
sed flendo sociare: ut nequaquã se eorũ
scientia ꝑ uerba ostenderet: sedloqui re¬
cte linguã consolantiũ magister dolor
erudiret. Qui & siqua forsitan diuersa sen¬
tirent: dignũ ꝓfecto erat. ut hȩc humi¬
liter dicerent: ne ꝑcusso uulnera ꝑ im¬
moderata uerba cumularent. Sepe enĩ
uel facta uł dicta meliorũ: sed eo ab eis
ñtemere reprehendenda sunt: qͦ app̃hen¬
di ueracit̃ nequaquã possunt. Sepe ali¬
quid amaiorib dissimulatorie agitur: qd̃
aminorib errorputatur. Sepe multa a
sotib dicuntur: quȩ id circo infirmidiu¬

Expanded text:
vertitur. Pensandum namque fuerat, cui et quanvertitur. Pensandum namque fuerat, cui et quando loquerentur. Justus quippe erat, ad quem venerant, et divinis verberibus cinctus. Ex anteacta ergo ejus vita debuerant ea quae intelligere non valebant illius verba perpendere; et ex flagellis praesentibus non illum redarguere, sed de sua vita formidare; seque flagellato justo, non quasi ratiocinando erigere, sed flendo sociare; ut nequaquam se eorum scientia per verba ostenderet, sed loqui recte linguam consolantium magister dolor erudiret. Qui etsi qua forsitan diversa sentirent, dignum profecto erat ut haec humiliter dicerent, ne percusso vulnera per immoderata verba cumularent. 24. Deterivel facta vel dicta meliorum: sed eo ab eis non temere reprehendenda sunt, quo apprehendi veraciter nequaquam possunt. Saepe aliquid a majoribus dispensatorie agitur, quod a minoribus error putatur. Saepe multa a fortibus dicuntur, quae idcirco infirmi diju
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi inuobis głemur inȩccłus dei ꝓpati-
exẽplũ iusti iuidicii dei. Ac sidiceret.
Dum tot dura toleratis. qui tã recta agi-¬
tis: quid aliuo quã iusti dei iudicis exem¬
pla datis: Quia ex ur̃a pena colligendũ est
quomͦ feriat quib irascit᷑: si sic uos affligi pa¬
titur in quib lȩtatur: aut qͦmͦ illos ꝑcussu¬
rus est. quib iustum iudiciũ exhibet: si ce iã
uossic cruciat. quospie redarguins fouet.
IIII. Primaigit᷑ beatiioblocutione
t̃minata: uicissim se amici
qui consolaturi uenerant.pie
eiꝰ se increpationib subiciuñ.
Dumq ad contentionis uerba
ꝓsiliunt: eã ꝓqua uenerant causã pie¬
tatis amittunt. Qui qͥdem ñ praua hoc
intentione faciunt: sed quãuis affectum
ꝑcusso ex hibeant: ꝑcussũ tam̃ ñ nisi ꝓini¬
qͥtate credider̃. Dũq intentionẽ bonã
nequaqͣm locutio cauta subsequit᷑. ipsa
pietatis ꝓpositio intransgressionis uitiũ

Expanded text:
ipsi in vobis gloriemur in Ecclesiis ipsi in vobis gloriemur in Ecclesiis exemplum justi judicii Dei. Ac si diceret: Dum tam dura toleratis, qui tam recta agitis, quid aliud quam justi judicii Dei exemplum datis? Quia ex vestra poena colligendum est quomodo feriat quibus irascitur, si sic vos affligi patitur, in quibus laetatur; aut quomodo illos percussurus est, quibus justum judicium exhibet, si etiam vos sic cruciat, quos pie redarguens fovet. --Prima igitur beati Job locutione terminata, vicissim se amici, qui consolaturi venerant pie ejus increpationi subjiciunt; dumque ad contentionis verba prosiliunt, eam pro qua venerant causam pietatis amittunt. Qui quidem non prava hoc intentione faciunt; sed quamvis affectum percusso exhibeant, percussum tamen nonnisi pro iniquitate crediderunt; dumque intentionem bonam nequaquam locutio cauta subsequitur, ipsa pietatis propositio in transgressionis vitium
Abbreviated transcription (Latin):
ñsit iustificatus insinuans: ait. Qui autẽ
iudicat me: dñsẽ. Ac sidiceret. Id circo
meo quod mͥ nichil sũ consciꝰ. iustificatũ
me abnego: qr ab eo qui me iudicat. ex¬
aminari me subtiliuꝰ scio. Dissimulanda
quasi necessariȩ inuoluunt: et tam̃ inhis
om̃ib adhuc districti ex aminis flagel¬
la metuenda: quia & ipsa nr̃a ꝑfectio cul¬
pa ñcaret: nͥhanc uerꝰ uidex insubtili lan¬
ce examinis miscdit penset. Bene autem¬
subditur: & uenit suꝑ me indignatio.
Magna qͥppe arte doctrinȩ dicturus uer¬
bera. p̃tulit recte facta: ut hinc unꝰqͥsq
consideret. quȩ peccantes postmodũ sup¬
plicia maneant: si& iã iustos tãualidahic
flagella castigant. Hinc est enĩ quod pe¬
trus ait. Tempus ẽ: ut iudiciũ incipiat
de domo dñi. & si ustus uix saluabitur:
impiꝰ & peccator ubi parebunt: Hinc
paulus cũ multa intessalonicensium lau¬
de dixisset: ꝓtinꝰ adiunxit. ltaut & nos

Expanded text:
non sit justificatus insinuans, ait: Qui autem non sit justificatus insinuans, ait: Qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: Idcirco in eo quod nihil mihi conscius sum justificatum me abnego, quia ab eo qui me judicat examinari me subtilius scio.  Vet. VIII. quasi necessaria involvunt; et tamen in his omnibus adhuc districti examinis flagella metuenda, quia et ipsa nostra perfectio culpa non caret, nisi hanc severus judex in subtili lance examinis misericorditer penset.  Resubditur: Et venit super me indignatio. Magna quippe arte doctrinae dicturus verbera praetulit recte facta; ut hinc unusquisque consideret quae peccantes postmodum supplicia maneant, si etiam justos tam valida hic flagella castigant. Hinc est enim quod Petrus ait: Tempus est ut judicium incipiat de domo Dei. Et si justus vix salvabitur, impius et peccator ubi parebunt ? Hinc Paulus, cum multa in Thessalonicensium laudem dixisset, protinus adjunxit: Ita ut et nos
Abbreviated transcription (Latin):
lant: & forti gressu interiꝰ. hoc unde exteriꝰ
subleuantur calcant. Silent autẽ: qi nullis
prauȩ actionis clamorib pstrepunt. Omĩs
nãq iniquitas habet apuo secreta dei iudi¬
cia: uoces suas. Unde scriptũ ẽ. Clamor so¬
domorũ & gomorreorũ multiplicatus ẽ.
Quiescunt uero cũ ñsolũ nullo cupiditatum
temporaliũ turbulento appetitu rapiunt᷑:
uerum &iã curis p̃sentis uitȩ necessariis im¬
agentes: pat̾na adhuc flagella sentiunt:
ut tanto ꝑfectiores adhereditatẽ ueniant:
quanto eos pie feriens disciplina cotidie
aiade minimis purgat. lusta itaq indesinen¬
ter facunt: sed assiduȩ dura patiunt᷑: qr
sepe ipsa nr̃a iustitia. ad exam̃ diuinae iu¬
stitiȩ deducta. iniustitia ẽ: & sordet in
districtione iudicis: quod in estimatione
sulget oꝑantis. Unde paulus cũ diceret.
nichil mͥ conscius sũ: ꝓtinꝰ adiunxit: sed
ñ in hoc iustificatus sum. Qcausã moxcur

Expanded text:
lant, et forti gressu interius hoc unde exterius lant, et forti gressu interius hoc unde exterius sublevantur calcant. Silent autem, quia nullis pravae actionis clamoribus perstrepunt. Omnis namque iniquitas habet apud secreta Dei judicia voces suas. Unde scriptum est: Clamor Sodomorum et Gomorrhaeorum multiplicatus est . Quiescunt vero, cum non solum nullo cupiditatum temporalium turbulento appetitu rapiuntur, verum etiam curis praesentis vitae necessariis imagentes, paterna adhuc flagella sentiunt, ut tanto perfectiores ad haereditatem veniant, quanto eos pie feriens disciplina quotidie etiam de minimis purgat. Justa itaque indesinenter faciunt, sed assidue dura patiuntur, quia saepe ipsa nostra justitia, ad examen divinae justitiae deducta, injustitia est, et sordet in districtione 148 judicis quod in aestimatione fulget operantis. Unde Paulus cum diceret: Nihil mihi conscius sum, protinus adjunxit: Sed non in hoc justificatus sum . Qui causam mox cur
Abbreviated transcription (Latin):
est esau uirgnarus uenandi: & homo a¬
gricola: iacob autẽ uir simplex habitabat
tionem esau. nisi eorũuita figurat᷑: quim
exteriorib uoluptatibus fusi carnẽ sequun¬
tur: Qui & iã agricola ẽẽ describitur: qͥa
amatores huiꝰ scłi tantomagis exteriora
incolunt: quanto interiora sua inculta
derelinquunt. lacob uͦ. uir simplex inta¬
bernaculis uel indomo habitare ꝑhibet᷑.
quia nimirũ om̃s qui incuris exteriorib
spargi refugiunt: simplices incogitatio¬
ue. atq in conscientie suȩ habitatione con¬
sistunt. Intabernaculis enĩ aut indomo
habitare est. se intram̃tis secreta restringe¬
re: & nequaquã exteriꝰ ꝑ desideria dissipa¬
re: ne dum admulta foras inhiant: a se¬
mae ipsis alienatis cogitationib recedant.
Dicat igitur ꝓbatꝰ uir. & exẽrcitatus in
ꝓsꝑis: dicat. Nonne dissimulaui: Nonne
silui: Honne qͥeui: Ut enĩ supra diximꝰ
sc̃ĩ uiri cũeis transitoria ꝓsꝑitas arridet:
fauorẽ mundi quasi nescientes dissimu¬

Expanded text:
t Esau vir gnarus venandi, et homo agricola. Jacob autem simplex habitabat tionem Esau, nisi eorum vita figuratur, qui in exterioribus voluptatibus fusi carnem sequuntur; qui etiam agricola esse describitur, quia amatores saeculi hujus tanto magis exteriora incolunt, quanto intederelinquunt. Jacob vero vir simplex in tabernaculis vel in domo habitare perhibetur, quia nimirum omnes, qui in curis exterioribus spargi refugiunt, simplices in cogitatione atque in conscientiae suae habitatione consistunt. In tabernaculis enim aut in domo habitare, est se intra mentis secreta restringere, et nequaquam exterius per desideria dissipare, ne dum ad multa foras inhiant, a semetipsis alienatis cogitationibus recedant. Dicat igitur probatus vir, et exercitatus in prosperis: Nonne dissimulavi? nonne silui? nonne quievi? Ut enim supra diximus, sancti viri, cum eis transitoria prosperitas arridet, favorem mundi quasi nescientes dissimu
Abbreviated transcription (Latin):
spũum errore generati. Qui & simul om̃s
uniuersam mundi ciuitatẽ quã p̃diximus
babiloniã faciunt: & tam̃hudẽ singuli ba¬
biloniȩ filii. quasi ñ leena: sed leenȩ filisuo¬
cantur. Dicut enĩ syon totasimul ȩccła dicit᷑⁊
filii autẽ syon scõrum quiq singłi memorars:
ita & filii babilonie singłi quiq reproborum:¬
& eadem babilonia simul om̃s reꝓbiuocant᷑.
Sed sc̃i uiri quã diu in hac uita sunt. seme ip¬
sos sollicita circũ spectione custodiunt: ne
leo circuens insidiando subripiat: id÷ anti¬
quus hostis sub aliqua imagine uirtutes oc¬
cidat: ne leenȩ uox aurib obstrepat: id÷ ne
babiloniȩ gloria sensum ab amore patriȩ cȩ¬
lestis auertat: ne catulorũ dentes mordeant:
idest. ne repborũ ꝑsuasio incorde conuales¬
cat. At contraheretici iã quaside scĩtate se¬
curi sunt: quia uitȩ suȩ meritis cuncta se su¬
ꝑasse suspicant᷑. Unde & nc̃ dr̃. Rugitꝰ leonis

Expanded text:
spirituum errore generati: qui et simul omnes spirituum errore generati: qui et simul omnes universam mundi civitatem, quam praediximus, Babyloniam faciunt, et tamen iidem singuli Babyloniae filii, quasi non leaena, sed leaenae catuli vocantur. Sicut enim Sion tota simul Ecclesia dicitur, filii autem Sion sanctorum quique singuli memorantur, ita et filii Babyloniae singuli quiqet eadem Babylonia simul, omnes reprobi vocantur. Sed sancti viri, quandiu in hac vita sunt, semetipsos sollicita circumspectione custodiunt, ne leo circuiens insidiando subrepat, id est antiquus hostis sub aliqua imagine virtutis occidat; ne leaenae vox auribus obstrepat, id est, ne Babyloniae gloria sensum ab amore patriae coelestis avertat; ne catulorum dentes mordeant, id est, ne reproborum persuasio in corde convalescat. At contra haeretici, jam quasi de sanctitate securi sunt quia vitae suae meritis cuncta supeperasse suspicantur. Unde et nunc dicitur: Rugitus leonis,