comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oni suꝑridebo. Quid ergo agit ds̃.
cũ ꝑiclitantib utroq morbo: Illis
qui spe ꝑiclitantur. hoc dicit. Ne
tardes conuerti addñm: neq dif¬
feras de die indiẽ. Subito ueniet
ira eius: et intempore uindictȩ
disꝑdet te. Illis qui desꝑatione ꝑ¬
iclitantur. quid dicit : Inquacũq
die iniquus conuersus fuerit: om̃s
iniquitates eius obliuiscar. ꝓpter
illos qui desꝑatione ꝑiclitantur:
ꝓposuit indulgentie portũ. dpt̃
illos qui spe ꝑiclitantur. et dilatiomi¬
bus illudunt᷑: fecit diẽ mortis incer¬
tum. Quando ueniat ultimus dies.
nescis. Ingratus es: qui hodiernũ
habes. in quo corrigaris. Sic gͦ. ad
istam mulierẽ. Nec ego te dampna¬
bo. S facta secura de pret̾ito: caue
futura nec ego dampnabo te. Deleui
qͦd cõmisisti: obserua qͦd p̃cepi: ut

Expanded text:
oni superridebo . Quid ergo agit Dominus oni superridebo . Quid ergo agit Dominus cum periclitantibus utroque morbo? Illis qui spe periclitantur, hoc dicit: Ne tardes converti ad Dominum, neque differas de die in diem; subito enim veniet ira illius, et in tempore vindictae disperdet te . Illis qui desperatione periclitantur, quid dicit? In quacumque die iniquus conversus fuerit, omnes iniquitates ejus obliviscar . Propter illos ergo qui desperatione periclitantur, proposuit indulgentiae portum: propter illos qui spe periclitantur et dilationibus illuduntur, fecit diem mortis incertum. Quando veniat ultimus dies, nescis. Ingratus es, quia hodiernum habes, in quo corrigaris? Sic ergo ad istam mulierem, Nec ego te damnabo; sed facta secura de praeterito, cave futura. Nec ego te damnabo: delevi quod commisisti, observa quod praecepi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Sꝑando decipitur. qui dicit. bonus
ẽ ds̃. misericors ẽ ds̃: faciã quod mͥ
placet. quodlibet: laxem habenas cu¬
piditatib meis. impleam desideria
animȩ meȩ. Quare hoc: Quia mi
cũ inciderint ingrauia peccata: pu¬
tantes sibi iam non posse ignosei pe¬
nitentibus. et statuentes se ad damp¬
nationẽ sine dubio destinatos. dicũt
apud se ipsos. Iam dampnati sumꝰ
quare ñ qͦd uolumus faciamus. Ani¬
mo gladiatorũ ferro destinatorũ. ⁊idõ
molesti st̃ desꝑati. Iam eñi quod ti¬
meant ñ habent: et uehement̃ ti¬
mendi st̃. Istos desꝑatio necat: illos
spes. Int̃ spem et desꝑationẽ: fluc¬
tuat anuna. Metuendũ ẽ. ne te oc¬
cidat spes: et cũ multũ sꝑas de mi¬
sedia. incidas in udiciũ. Metuen¬
dũ ẽ. rursũ. ne te occidat desꝑatioͬ
Et cũ putas iam ñ tibi ignosci. quia
grauia peccata cõmisisti. ñ agas
penitentiã: et incurras uidiciũ sa¬
pientiȩ. quȩ dicit. Ꝙ ego ur̃e ꝑditi¬

Expanded text:
 decipitur? Qui dicit, Bonus est Deus, misericors est Deus, faciam quod mihi placet, quod libet; laxem habenas cupiditatibus meis, impleam desideria animae meae. Quare hoc? Quia miscum inciderint in gravia peccata, putantes sibi non posse jam ignosci poenitentibus, et statuentes se ad damnationem sine dubio destinatos, dicunt apud seipsos, Jam damnandi sumus, quare non quod volumus facimus? animo gladiatorum ferro destinatorum. Ideo molesti sunt desperati: jam enim quod timeant non habent, et vehementer timendi sunt. Istos desperatio necat, spes illos. Inter spem et desperationem fluctuat animus. Metuendum est ne te occidat spes, et cum multum speras de misericordia, incidas in judicium: metuendum est rursus ne te occidat desperatio, et cum putas jam tibi non ignosci quae gravia commisisti, non agas poenitentiam, et incurras in judicem Sapientiam, quae dicit, Et ego vestrae perditi
Abbreviated transcription (Latin):
erat carnis peccati: non caropecca¬
ti. Quomͦ: Ut de peccato. damp¬
naret peccatũ in carne. Solet et
similitudo caꝑe nom̃ eius rei. cu¬
uis ẽ similitudo. Homo dicitur
uerus.: s etiã si pictũ in pariete osten¬
das. et queras quid sit: respondetur.
homo. Peccatũ gͦ appellata ẽ caro. ha¬
bens similitudinẽ carnis peccati: ut
ẽẽt sacrificiũ ꝓ peccato. Dicit idem
apłs. alio loco eũ qui ñ nouerat pec¬
catũ: ꝓ nob̃ peccatũ fecit Cũ qͥ ñ noue¬
rat peccatũ. Qũem̃ nou̾at pecẽm. nͥ eũ qͥdixit: dic

Expanded text:
erat carnis peccati, non caro peccati; quomodo, Ut de peccato damnaret peccatum in carne? Solet et similitudo capere nomen ejus rei cujus est similitudo. Homo dicitur verus: sed etiam si pictum in pariete ostendas, et quaeras quid sit, respondetur, Homo. Peccatum ergo appellata est caro habens similitudinem carnis peccati, ut esset sacrificium pro peccato. Dicit idem apostolus alio loco: Eum qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit . Eum qui non noverat peccat
Abbreviated transcription (Latin):
ritas. liberos nos faciet: Hoc ẽ. libera¬
bit nos. ñ ab arbaris s adiabolo: non
acorporis captiuitate. sed ab animȩ
iniquitate. Solus ẽ. qui sic liberat:
nemo se liberũ dicat: ne seruus re¬
maneat. Non remanebit in serui¬
tute anima nr̃a: qͥa cotidie dimittun¬

Expanded text:
ritas . Liberos nos faciet; hoc est, liberaritas . Liberos nos faciet; hoc est, liberabit nos, non a barbaris, sed a diabolo; non a corporis captivitate, sed ab animae iniquitate. Solus est qui sic liberat. Nemo se liberum dicat, ne servus remaneat. Non remanebit in servitute anima nostra, quia quotidie dimittun
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ. Quid ẽ gͦ qͦd insipient̃ ex¬
ultasti m̃s captiuator: quia carnẽ
mortalẽ habuit m̃s lib̾ator: Si habu
tuũ inimice: Et uerbũ ds̃ ẽ: et ani¬
ma hominis. creaturaͤ et caro hominis.
creatura ẽ: et caro mortalis. dĩ creatu¬
ra ẽ. Peccatũ quere. S quid queras.
Ueritas loquitur. Ueniet princeps mũ¬
ñ inuenit carnẽ: s nichil suũ. id est
nullũ peccatũ. Decepisti in nocentes:
fecisti nocentes. Occidisti in nocentẽ⁊
ꝑemisti quẽ ñ debebas: redde quos
tenebas. Quid gͦ ad horam insultasti:
quia inuenisti in xp̃o carnẽ mortalẽ:
Muscipula tua erat. Unde letatus es:
inde captiis es. Ubi te exultasti ali¬
quid inuenisse: inde nẽ doles quod
possederas ꝑdidisse. Ergo fr̃s. qui
credimꝰ in xp̃m: maneamꝰ in uerbo
eius. Si enĩ manserimꝰ in uerbo eiꝰ¬
uere discipłi eius sumꝰ et cognoscimꝰ
ueritatẽ. et ueritas liberabit nos. id
ẽ.xp̃c filius dĩ qui dixit egosũ ue¬

Expanded text:
o. Quid est ergo quod insipienter exsultasti, meus captivator, quia carnem mortalem habuit meus Liberator? Si habuituum, inimice? Et Verbum Deus est, et anima hominis creatura est, et caro hominis creatura est, et caro mortalis Dei creatura est. Peccatum quaere. Sed quid quaeras? Veritas loquitur: Veniet princeps munnon invenit carnem, sed nihil suum, id est, nullum peccatum. Decepisti innocentes, fecisti nocentes. Occidisti innocentem; peremisti quem non debebas, redde quod tenebas. Quid ergo ad horam exsultasti, quia invenisti in Christo carnem mortalem? Muscipula tua erat: unde laetatus es, inde captus es. Ubi te exsultasti aliquid invenisse, inde nunc doles quod possederas perdidisse. Ergo, fratres, qui credimus in Christum, maneamus in verbo ejus. Si enivere discipuli ejus sumus. Et cognoscemus veritatem, et veritas liberabit nos: id est, Christus Filius Dei, qui dixit, Ego sum ve
Abbreviated transcription (Latin):
tcogͦsct qã dico. Nem̃ semeldictũ ẽ.s aliq̾ties ⁊cber¬
rime peccata dicta st̃: sacrificia quȩ¬
ꝓ peccatis offerebant᷑. Uerbi gr̃a. Pro
peccato hẏrcus. aries. qͣuodlibet᷑ ip̃sa
uictima quȩ offerebat᷑ ꝓ peccato: pec¬
catũ nominabat᷑. Peccatũ gͦ dicebat᷑.
sacrificiũ ꝓ peccato: ita ut alicubi
dicat lex. sacerdotes ponere debere ma¬
nus suas suꝑ peccatũ. Ergo eũ qui nõ
nouerat peccatũ. fecit ꝓ nobis peccatũ:
idẽ. sacrificiũ ꝓpeccato factꝰ xp̃e pec

Expanded text:
cognoscunt quod dico. Non enim semel dictum est, sed aliquoties, creberrime peccata dicta sunt sacrificia pro peccatis. Offerebatur, verbi gratia, pro peccato hircus, aries, quodlibet: ipsa victima quae offerebatur pro peccato, peccatum nominabatur. Peccatum ergo dicebatur sacrificium pro peccato: ita ut alicubi dicat Lex, sacerdotes ponere debere manus suas super peccatum . Ergo, Eum qui non noverat peccatum, fecit pro nobis peccatum: id est, sacrificium p
Abbreviated transcription (Latin):
ganimis dñs: s et iustus dñs. et ue-¬
rax dñs. Largitur tibi spaciũ correcti¬
onis. s tu plus amas dilationẽ. quam
em̃dationẽ. Malus fiusti heri: hodie
bonus esto. Et hodiernũ diẽ in malicia
ꝑegisti: crasmutare. S expectas. et de
miscdia dĩ tibi plurimũ polliceris:
Unde scis. quid pariat crastinus dies:
Recte dicis incorde tuo. Quandome
correxero: ds̃ mͥ om̃ia peccata dimit¬
ut. Negare ñ possumꝰ qͦd correctis
atq conuersis indulgentiã ds̃ ꝓmi¬
sit. Nam in quo ꝓpħa michi legis. qͥa
ꝓmisit ds̃ correcto indulgentiam:
ñ michi legis. quia ꝓmisit longã ui

Expanded text:
minus: sed et justus Dominus, et verax Dominus. Largitur tibi spatium correctionis: sed tu plus amas dilationem quam emendationem. Malus fuisti heri? hodie bonus esto. Et hodiernum diem in malitia peregisti? vel cras mutare. Semper exspectas, et de misericordia Dei tibi plurimum polliceris: Unde scis quid pariat crastinus dies? Recte dicis in corde tuo: Quando me correxero, Deus mihi omnia peccata dimittet. Negare non possumus quod correctis atque conversis indulgentiam Deus promisit. Nam in quo propheta mihi legis quia promisit correcto indulgentiam, non mihi legis quia promisit ti
Abbreviated transcription (Latin):
tantes. ut possint accusare cũ : Intel¬
liginus fr̃s. admirabilẽ mansuetudi¬
nẽ in dño p̃minuisse. Animaduertert̃
eũ nimiũ eẽ mitẽ: nimiũ mansuetũ.
de illo quippe fuerat ante p̃dictum.
Accingere gladio tuo circa femur tuũ:
potentissime. Specie tua et pulchri¬
tudine tua. intende. ꝓsꝑe ꝓcede. et
regna: ꝓpt̃ ueritatẽ et mansuetudi

Expanded text:
tantes eum, ut possent accusare eum? Intelligimus, fratres, admirabilem mansuetudinem in Domino praeeminuisse. Animadverterunt eum nimium esse mitem, nimium esse mansuetum: de illo quippe fuerat ante praedictum, Accingere gladio tuo circa femur tuum, potentissime; specie tua et pulchritudine tua intende, prospere procede, et regna: propter veritatem e
Abbreviated transcription (Latin):
fecit: Quam facile toleratur queli¬
bet aduersitas temporalis. ut ȩt̃na
pena uitetur: eterna requies compa¬
retur: Non inmerito. ille uas electio¬
nis. cum ingenti leticia dixit. Non st̃
condigne passiones huuis temporis:¬
ad futuram głam quȩ reuelabitur
innobis. Ecce unde illud ugum su¬
aue ẽ. et sarcina leuis: et si angusta
ẽ paucis eligentib. facilis tam̃ om̃ib
diligentibus dicit psalmista. Propt̃
uerba labiorũ tuorũ: ego custodiui
uias duras. Sed quȩ dura sunt labo¬
rantibus: eisdem ipsis mitescunt aman¬
tibus.  pter quod. ita diuine pieta¬
tis dispensatione actum ẽ. ut inte¬
rior homo qui renouatur de die in
diem. non adhuc sub lege positus.
sed iam sub gr̃a exoneratus sarcinis
innumerabiliũ obseruationũ. quod
erat reuera graue uigum. sed dure
ceruici conuenient̃ impositũ: facili¬
tate simplicis fidei. et bonȩ spei.
et scẽ caritatis. quicquid molestiarũ
exteriori homini forinsecus intulis¬

Expanded text:
fecit? Quam facile toleratur quaelifecit? Quam facile toleratur quaelibet adversitas temporalis, ut aeterna poena vitetur, et aeterna requies comparetur? Non immerito ille vas electionis cum ingenti laetitia dixit: Non sunt condignae passiones huturam gloriam, quae revelabitur in nobis . Ecce unde illud jugum suave est, et sarcina levis. Et si angusta est paucis eligentibus, facilis tamen omnibus diligentibus. Dicit Psalmista: Propter verba labiorum tuorum, ego custodivi vias duras . Sed quae dura sunt laborantibus, eisdem ipsis mitescunt amantibus. Propter quod ita divinae pietatis dispensatione actum est, ut interior homo, qui renovatur de die in diem , non adhuc sub Lege positus, sed jam sub gratia exoneratus sarcinis innumerabilium observationum, quod erat revera grave jugum, sed durae cervici convenienter impositum, facilitate simplicis fidei, et bonae spei, et sanctae charitatis, quidquid molestiarum exteriori homini forinsecus intulis
Abbreviated transcription (Latin):
mercatores. ut diuitias uenturas ad¬
quirant: maioribus quam quibus ad¬
quisite sunt ꝑiculis et tempestatib
plenas: Quos estuis. quȩ frigora. quȩ
ꝑicula. ab equis. a fossis. ap̃cipiciis.
a fluminib. aferis. ꝑferunt uenato¬
ref᷑ Quem laborem ȩsuriendi et si¬
ciendi: quantas uilissimi et sordidis¬
simi cibi et potus angustias. ut be¬
stiam capiant: & int̾dum nec ipsiꝰ
bestiȩ carnes. ꝓpt̃ quã hȩc tanta sustinẽt.
epulis necessariȩ st̃: quãquã & si aꝑ cer¬
uusq capit᷑ magis suaue sit uenantis
aĩo quia captus ẽ: quã comedentis pa¬
discendam sapientiam. sed ꝓpter
opes honoresq uanitatis: ut nume¬
ros. et luteras. et disertas fallacias
untur: Qui uero amant. eadem qui¬
dem. sed non grauia pati. uidentur.
Om̃ia enĩ seua et inmania: prorsus
facilia. et ꝓpe nulla efficit amor.
Quanto ergo cercuis facilius aduerã
beatitudinem caritas facit: quod ad
miseriam quantũ potuit cupiditas

Expanded text:
mercatores, ut divitias ventosas acmercatores, ut divitias ventosas acquirant, majoribus quam quibus acquisitae sunt, periculis et tempestatibus plenas? Quos aestus, quae frigora, quae pericula ab equis, a fossis, a praecipitiis, a fluminibus, a feris perferunt venatores? quem laborem esuriendi et sitiendi, quantas vilissimi et sordidissimi cibi et potus angustias, ut bestiam capiant? et interdum nec ipsius bestiae carnes, propter quam haec tanta sustinent, sunt epulis necessariae. Quanquam etsi aper cervusque capiatur, magis suave sit venantis animo quia captus est, quam comedentis padiscendam sapientiam, sed propter opes honoresque vanitatis, ut numeros, et litteras, et disertas fallacias untur: qui vero amant, eadem quidem, sed non gravia pati videntur. Omnia enim saeva et immania, prorsus facilia et prope nulla efficit amor. Quanto ergo certius ac facilius ad veram beatitudinem charitas facit, quod ad miseriam, quantum potuit, cupiditas
Abbreviated transcription (Latin):
de die indiem: & gustata requie
spiritali. in affluentia deliciarũ dĩ.
p̃sentia deliniret aspera: et omĩa
grauia releuaret. Ecce quã suaue
iuigum xp̃i portabat. et quã le¬
uem sarcinam: ut om̃ia illa que
suꝑius enumerata dura et inma¬
nia om̃is auditor horrescit. leuẽ
tribulationẽ diceret. intuens inte¬
rioribus oculis et fidelib. quan¬
to pretio temporaliũ. emenda sit
futura uita: non pati ȩternos la¬
bores impiorũ: et sine ulla solli¬
citudine ꝑfrui ȩterna feliertate
iustorũ. Secari et uri se homines pati¬
untur. ut dolores non eterni sed aliqͣn¬
to diuturnioris ulceris. acriorũ doloꝵ
pretio redunantur. In languida et in¬
certa uacationis breuissima atq ulti¬
ma uita inmanissimis bellis miles
atteritur. pluribus fortasse annis in
laboribus inquietus. quam in ocio qͥ¬
eturus. Quibis tempestatib et pro¬
cellis: quam horribili et tremenda
seuicia celi et marif. Inportuni sunt

Expanded text:
de die in diem, et gustata requie de die in diem, et gustata requie spirituali in affluentia deliciarum Dei, raesentia deliniret aspera, et omnia gravia relevaret. Ecce quam suave jugum Christi portabat, et quam levem sarcinam: ut omnia illa, quae superius enumerata dura et immania omnis auditor horrescit, levem tribulationem diceret; intuens interioribus et fidelibus oculis, quanto pretio temporalium emenda sit futura vita, non pati aeternos labores impiorum, et sine ulla sollicitudine perfrui aeterna felicitate justorum. Secari et uri se homines patiuntur, ut dolores non aeterni, sed aliquanto diuturnioris ulceris, acriorum dolorum pretio redimantur. In languida et incerta vacationis brevissimae atque ultima vita, immanissimis bellis miles atteritur; pluribus fortasse annis in laboribus inquietus, quam in otio quieturus. Quibus tempestatibus et procellis, quam horribili et tremenda saevitia coeli et maris importuni sunt
Abbreviated transcription (Latin):
re. nichil ẽ aliud quam pie uiuere
in xp̃o: & quomͦ dicitur. uenite ad
me qui laboratis et onerati estis. et
ego uos reficiam: ac non potius di¬
citur uenite qui uacatis. ut labore¬
tis: Nam et uacantes inuenit. quos
conduxit inuineam: ut ferrent ȩstũ
diei. & sub illo ugo leui et sarcina
leui.: audiamus apłm dicere. In om̃i¬
bus commendantes nosmet ipsos tan¬
quam dĩ ministros: inmulta pacien¬
tia: in tribulationibꝰ: in necessitatib
in angustiis. et plagis: et cȩtera. Et
alio loco in eãdem epła. Auideis quin¬
quies quadragenas: una minus acce¬
pi. Ter uirgis cesus sum: semel lapi¬
datus sum: ter naufragium feci: noc¬
te et die in ꝓfundo maris fui: et ce¬
tera ꝑicula quȩ numerari quidem
possunt. sed tolerari nisi sc̃o sp̃u iu¬
uante non possunt. Omĩa gͦ illa¬
que commemorauit asꝑa et gra¬
uia. frequentius et abundantius
sustinebat. Sed ꝓfecto aderat ei
sp̃s sc̃s: qui in exterioris hominis
corruptione. interiorem renouaret

Expanded text:
ere in Christo? Et quomodo dicitur, Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos: ac non potius dicitur, Venite, qui vacatis, ut laboretis? Nam et vacantes invenit, quos conduxit in vineam, ut ferrent aestum diei . Et sub illo jugo leni et sarcina levi, audimus Apostolum dicere: In omnibus commendantes nosmetipsos, tanquam Dei ministros, in multa patienta, in tribulationibus, in necessitatibus, in angustiis, in plagis etc., . Et alio loco in eadem Epistola: A Judaeis quinquies quadragenas, una minus, accepi. Ter virgis caesus sum, semel lapidatus sum, ter naufragium feci, nocte et die in profundo maris fui : et caetera pericula quae numerari quidem possunt, sed tolerari, nisi Spiritu sancto juvante, non possunt. CAPUT Iquae commemoravit aspera et gravia, frequentius et abundantius sustinebat: sed profecto aderat ei Spiritus sanctus, qui in exterioris hominis corruptione, interiorem renovaret
Abbreviated transcription (Latin):
et humilis corde. et inuenietis re¬
quiem animabus ur̃is. Iugum eñi
& considerant eos qui uigum ip̃¬
sum intrepida ceruice subierunt.
et illam sarcinam mansuetudinis
humeris acceꝑunt. tantis agitari
et exerceri difficultatibus huiꝰ scłi:
ut non alaboribus ad quietẽ. sed a
quiete ad laborẽ uocati uideantur.
cũ et apłs dicat. om̃s qui uolunt
in xp̃o pie uiuere. ꝑsecutionẽ pati¬
untur. Ait gͦ aliquis. Quomͦ uigũ

Expanded text:
orde, et invenietis requiem animabus vestris. Jugum enim et considerant eos qui jugum ipsum intrepida cervice subierunt et illam sarcinam mansuetissimis humeris acceperunt, tantis agitari et exerceri difficultatibus hujus saeculi, ut non a laboribus ad quietem, sed a quiete ad laborem vocati videantur; cum et Apostolus dicat, Omnes qui volunt in Christo pie vivere, persecutionem patientu
Abbreviated transcription (Latin):
bere m̃bra tua. arma iniquitatis pecca¬
to. Noli armare aduersariũ tuũ: contra
te. Tene pedes: ne eant ad illicita. Libi¬
do surrexit: tene tu menbraꝰ tene ma
nus ab om̃i scelere: tene oculos ne male
adtendant. Tene aures: ne uerba libi¬
dinis libent̃ audiant. T̃ene totũ corpꝰ
tene latera: tͥene summa. tene ima:
quid facit libido: Surgere nouit: un¬
cere ñ nouit. Surgendo assidue sine
causa: discit et ñ surgere. Redeamus¬

Expanded text:
bere membra tua arma iniquitatis peccabere membra tua arma iniquitatis peccato; noli armare adversarium tuum contra te. Tene pedes, ne eant ad illicita. Libido surrexit, tene tu membra: tene tu manus ab omni scelere: tene tu oculos, ne male attendant: tene aures, ne verba libidinis libenter audiant: tene totum corpus, tene latera, tene summa, tene ima. Quid facit libido? Surgere novit, vincere non novit. Surgendo assidue sine causa, discit et non surgere. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
carnis. S facite quod potestis:. Quod
ait ipse apłs alio loco: quod cõmemo¬
rare iam ceꝑam. Non regnet peccati
inũro mortali corpore: ad obediendũ de¬
sideriis euis. Ecce quod nolo. Desideria¬
mala surgunt. s noli obedire: arma te.
sume instrum̃ta belloꝵ. Precepta dĩ.ar-¬
ma tua st̃. Si bene me audis. et quod
loquor: armaris. Non inquit regnet
peccatũ. in ur̃o mortali corpore. Quam¬
du eñi portatis mortale corpus. pug¬
nat contra uos peccatũ: s ñ regnet. Qͥd
ẽ. ñ regnet: Id ẽ. ad obediendũ deside¬
riis euis. Si ceꝑis obedire: regnat. Et
quid ẽ obedire. nisi ut exhibeatis men¬
bra ur̃a. arma iniquitatis peccato: Nicħ¬
eñi boc doctore p̃clarus. Quiduis iam
ut exponam tibi: Fac quod audisti. si
exhibeas menbra tua. arma iniquitatis
peccato. Dedit tibi ds̃ potestatẽ ꝑ sp̃m
suũ: ut menbra tua teneas. Surgit li¬
bido: tene tu menbra. Quid factura ẽ.
que surrexit: Tu tene m̃bra: noli exhi¬

Expanded text:
a. Sed facite quod potestis; quod ait ipse Apostolus alio loco, quod commemorare jam coeperam: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore, ad obediendum desideriis ejus. Ecce quod nolo; mala desideria surgunt: sed noli obedire. Arma te, sume instrumenta bellorum. Praecepta Dei, arma tua sunt. Si bene me audis, et ex eo quod loquor armaris. Non, inquit, regnet peccatum in vestro mortali corpore. Quamdiu enim portatis mortale corpus, pugnat contra vos peccatum: sed non regnet. Quid est, non regnet? Id est, ad obediendum desideriis ejus. Si coeperitis obedire, regnat. Et quid est obedire, nisi ut exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato ? Nihil hoc doctore praeclarius. Quid vis jam ut exponam tibi? Fac quod audisti. Non exhibeas membra tua arma iniquitatis peccato. Dedit tibi Deus potestatem per Spiritum suum, ut membra tua teneas. Surgit libido, tene tu membra: quid factura est quae surrexit? Tu tene membra: noli exhi
Abbreviated transcription (Latin):
multũ premit: multũ eñi exercitat᷑
ẽ inflagiciis. consuetudine sua nimia
ni foras. Homo eñi pessimȩ consuetu¬
dinis. iam putet. Merito ibi. xp̃c cla¬
mauit: nec solũ clamauit. s et mag¬
na uoce clamauit. Ad xp̃i enĩ clamo¬
rem. etiã tales mortui. licet sepulti. li¬
iacente desꝑandũ ẽ: sub tali suscita¬

Expanded text:
multum premit. Multum enim exercitatus multum premit. Multum enim exercitatus est in flagitiis, consuetudine sua nimia , prodi foras. Homo enim pessimae consuetudinis jam putet. Merito ibi Christus clamavit: nec solum clamavit, sed magna voce clamavit . Ad Christi enim clamorem etiam talesjacente desperandum est sub tali suscita
Abbreviated transcription (Latin):
absit. si et menbra fuerint oꝑata: in mor¬
tem deuolutus es suscitauit. xp̃c mor
tuam indomo: filiã archisinagogi In
domo erat: elata nondũ erat. Sic ẽ
homo. qui flagiciũ decreuit facere:¬
in corde. mortuus ẽ Sed intus latet. Si
aũt usq admenbrorũ ꝑpetracionẽ ꝑue¬
nerit: elatus ẽ foras. S et iuuenẽ filiũ
udue suscitauit dñs: quando extra por¬
tam ciuitatis mortuus efferebait. Sicgͦ.
audeo dicere. qͦd decreuisti incorde tuo.
si reuocareris ab actu tuo: sanatus eris.
antequã ꝑpetres. Si eñĩ egeris incorde
creueras: ibi ubi mnortiuis latebas intꝰ
sic intus surrexisti. Si aut ꝑfeceris. iã
foras elatus es: s habes qui tibi dicat.
Iiuienis: tibi dico surge. Etiã si ꝑpetra¬
sti. et peniteat te: de ꝓximo redi: no¬
li in sepulchrũ uenire. S et hic mͥ
tc̃uis ẽ mortiuis: qui etiã ꝑductus
ẽ ad sepulchrũ. Iam suꝑse habet con¬
suetudinis pondus: moles eũ t̾rena

Expanded text:
absit, si et membra fuerint operata, in morabsit, si et membra fuerint operata, in mortem devolutus es. CAPUT XII. tuam in domo filiam Archisynagogi . In domo erat, elata nondum erat. Sic est homo qui flagitium decrevit in corde: mortuus est, sed intus jacet. Si autem usque ad membrorum perpetrationem pervenerit, elatus est foras. Sed et juvenem filium viduae suscitavit Dominus, quando extra portam civitatis mortuus efferebatur. Sic ergo audeo quid dicere: Decrevisti in corde tuo, si te revocaveris ab actu tuo, sanatus eris antequam perpetres. Si enim egeris in cordedecreveras: ibi ubi mortuus jacebas intus, sic intus surrexisti. Si autem perfeceris, jam foras elatus es: sed habes qui tibi dicat, Juvenis, tibi dico, surge . Etiamsi perpetrasti, poeniteat te, de proximo redi: noli in sepulcrum venire. Sed et hic mihi tertius mortuus est, qui etiam perductus est ad sepulcrum. Jam supra se habet consuetudinis pondus, moles eum terrena
Abbreviated transcription (Latin):
bulate. et concupiscentias carnis ne ha¬
bueritis: quia necesse ẽ ut habeamus il¬
las. Quare gͦ ñ dixit. concupiscentias car¬
nis ne feceritis: Quia facimꝰ eas. dũ con
tibi cauendũ ẽ: Hoc sine dubio. ne ꝑfi¬
cias. Surrexit libido dampnabilis: sur¬
rexit. suggessit: ñ audiatur. Ardet. ñ
se compescit: Et uelles ut non arderet.
Et ubi ẽ. ut ñ ea quȩ uultis faciatis:
Noli dare menbra. Ardeat sine causa:
et consumit se. Inte gͦ fuint iste concu¬
piscentiȩ. Fatendũ ẽ. fuint: ideo dixit.
ne ꝑfeceritis. ut ñ ꝑficiantur. Decreui¬
sti facere: ꝑfecisti. ꝑfecisti et eñi. si de¬
cernas faciendũ ẽẽ adulttriũ. et ideo
ñ facias quia locus non ẽ inuentus:
quia oportunitas ñ datur: quia forte
illa casta ẽ. de qua uideris ẽẽ cominotꝰ.
Ecce iam illa casta ẽ: et tu adulter es.
Quare : Quia ꝑfecisti concupiscentias.
Quid ẽ. ꝑfecisti: In aninio tuo facien¬
dum ẽẽ adulteriũ decreiusti. Iam quod

Expanded text:
bulate, et concupiscentias carnis ne habueritis: quia necesse est ut habeamus illas. Quare ergo non dixit, Concupiscentias carnis ne feceritis? Quia facimus eas; concupitibi cavendum est? Hoc sine dubio, ne perficias. Surrexit libido damnabilis, surrexit, suggessit: non audiatur. Ardet, non se compescit, et velles ut non arderet. Et ubi est, Ut non ea quae vultis, faciatis? Noli dare membra. Ardeat sine causa, et consumit se. In te ergo fiunt ipsae concupiscentiae. Fatendum est, fiunt. Ideo dixit, Ne perfeceritis. Sed non perficiantur. Decrevisti facere, perfecisti. Perfecisti etenim, si decernas faciendum esse adulterium, et ideo non facias quia locus non est inventus, quia opportunitas non datur, quia forte illa casta est de qua videris esse commotus: ecce jam illa casta est, et tu adulter es. Quare? Quia perfecisti concupiscentias. Quid est, perfecisti? In animo tuo faciendum esse adulterium decrevisti. Jam, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentia: aduersaria castitati. Pacẽ
uult: s nondũ habet. Quando enĩ ad
illud uentũ fuerit. ubi nulla om̃ino
ex surgat concupiscentia aduersan¬
da: nullus erit hostis cũ quo luctem̃.
Nec expectat᷑ ibi uictoria: quia de
hoste iam uicto triumphatur. dudi
ipsã uictoriã: ipso apło dicente. Opor¬
tet corruptibile hoc induere incor¬
ruptionẽ: et mortale hoc induere in¬
mortalitatẽ. Cũ aũt corruptibile boc

Expanded text:
cupiscentia adversaria castitati. Pacem vult, sed nondum habet. Quando enim ad illud ventum fuerit, ubi nulla omnino exsurgat concupiscentia adversanda, nullus erit hostis cum quo luctemur; nec exspectatur ibi victoria, quia de hoste jam victo triumphatur. Audi ipsam victoriam, ipso Apostolo dicente, Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem. Cum autem co
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ꝑetatẽ.S tam̃ etiã fatigati.nõ
cessant qualib cũq mortib infestare
senectutis quietẽ: acrior pugna uiue¬
num ẽ: nouimꝰ eã : transuumus ꝑeã.
Caro eñi concupiscit aduersus sp̃m.¬
sp̃c aũt aduersus carnẽ: ut ñ ea que
uultis faciatis. Quid enĩ uultis õsci.
õboni pliatores. o fortes milites xp̃i:
Quid uultis: Ut ñ sint omĩno con¬
cupiscentiȩ malȩ: s ñ potestis. Exer¬
cete bellũ: sꝑate triumphũ. Modo
enĩ interun pugnatur. Caro concupis¬

Expanded text:
etiam per aetatem: sed tamen etiam fatigati non etiam per aetatem: sed tamen etiam fatigati non cessant qualibuscumque metibus infestare senectutis quietem. Acrior pugna juvenum est: novimus eam, transivimus per eam. Caro ergo concupiscit adversus spspiritus adversus carnem; ut non ea quae vultis, faciatis. Quid enim vultis, o sancti, o boni praeliatores, o fortes milites Christi? quid vultis? Ut non sint omnino concupiscentiae malae. Sed non potestis. Exercete bellum, sperate triumphum. Modo enim interim pugnatur. Caro concupis
Abbreviated transcription (Latin):
uictoria. Audi uoces triumphantiũ.
Ubi ẽ mors contentio tua᷑. ubi est
mors aculeus tuus: ꝑcussisti. uulne¬
rasti. deiecisti: s uulneratus ẽ ꝓme.
qui fecit me. Omors. omors. uulnera¬
tus ẽ ꝓme. qui fecit me: et de morte
sua uicit te. Et tc̃ triumpbautes di¬
cturist̃. Ubi ẽ mors contentio tuaͬ
ubi ẽ mors aculeus tuus: Modo au¬
tem quando caro concupiscit aduer
sus sp̃m. et sp̃s aduersus carnẽ: con¬
tentio mortis ẽ. Non qͦd uolumus fa¬
cimus. Quare : Quia uolumus. ut
nullȩ sint concupiscentiȩ: s ñ possu¬
mus. Uelimus. nolimus: habemus illas.
Uelimus nolimus. titillant. blandi¬
untur. stimulant. infestant. Surgere uo
sit. Deponis carnẽ: quomͦ tecũ trahis
concupiscencias carnis: S si bene pug¬
nasti: recipis ad quietẽ. De qua quie¬
te coronandus es. ñ dampnandus: ut
postea ꝑducaris ad regnũ. Ergo quam
senuimus inista milicia. minores qui¬
dem hostes habemius. s tam̃ habemꝰ.
łatigati st̃ quodãmͦ hostes nr̃i: iam

Expanded text:
oriam. Audi voces triumphantium: Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Percussisti, vulnerasti, dejecisti: sed vulneratus est pro me, qui fecit me. O mors, o mors! vulneratus est pro me, qui fecit me, et de morte sua vicit te. Et tunc triumphantes dicturi sunt: Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus? CAPUTsus spiritum, et spiritus adversus carnem, contentio mortis est: non quod volumus facimus. Quare? Quia volumus ut nullae sint concupiscentiae, sed non possumus. Velimus nolimus, habemus illas: velimus nolimus, titillant, blandiuntur, stimulant, infestant, surgere volsit. Deponis carnem, quomodo tecum trahis concupiscentias carnis? Sed si bene pugnasti, reciperis ad quietem. De qua quiete coronandus es, non damnandus: ut postea perducaris ad regnum. Ergo quamdsenuimus in ista militia, minores quidem hostes habemus: sed tamen habemus. Fatigati sunt quodam modo hostes nostri jam
Abbreviated transcription (Latin):
potero diligent̃. Quid ẽ gͦ quod¬
dixi: ꝑiculose audit᷑. si ñ intelligat᷑:
Multi concupiscenciis carnalibus
et dampnalib uicti: cõmitunt quoq
facinora atq flagicia. et inmundicuis
tam pessimis uolutant᷑. que turpe ẽ
etiã dicere. Et dicunt sibi ista uerba
apłi. Uide quid dixit apłs: ut ñ quȩ
cumq uultis illa faciatis. Nolo facere:
cogor. compellor. uincor facio quȩ no¬
lo. sicut ait apłs: Quia caro concupis¬
carnẽ: ut ñ ea que uultis illa faciatis.
Uidetis quã ꝑiculose auditur: si non

Expanded text:
potero diligenter. CAPUT V. 7. Apopotero diligenter. CAPUT V. 7. Apodixi, Periculose auditur, si non intelligatur? Multi concupiscentiis carnalibus et damnabilibus victi, committunt quaeque facinora atque flagitia, et immunditiis tam pessimis volutantur, quae turpe est etiam dicere; et dicunt sibi ista verba Apostoli. Vide quid dixit Apostolus, Ut non ea quae vultis, illa faciatis. Nolo facere, cogor, compellor, vincor, facio quae nolo, sicut ait Apostolus : Quia caro concupiscarnem, ut non ea quae vultis, illa faciatis. Videt
Abbreviated transcription (Latin):
uiuante dño dicã ut potero. Ad esto¬
te. ut intelligatis. si sp̃u ambulatis.
dico aũt. Sp̃u ambulate: et concu¬
piscentias carnis ne ꝑfeceritis. Sequa¬
tur. neforte aliquid ut hoc quod hic
obscurũ ẽ. in eius sequentib uerbis fa¬
cilius possit intelligi. Dixi eñi. non
frustra apłin noluisse dicere. concupis¬
centias carnis ne habueritis. neq hoc
saltem uoluisse dicere. concupiscentias
carnis ne feceritis: s dixisse concupis¬
centias carnis ne ꝑfeceritis. Ipsã nob̃
luctam ꝓposuit: in hoc p̃lio uersam.
si dõ militamus. Quid gͦ sequitur:
Caro eñi concupiscit aduersus sp̃m:¬
sp̃s aduersus carnẽ. Hȩc eñi inuicem
aduersant᷑: ut ñ ea quȩ uultis facia¬
tis. Hoc si ñ intelligatur: ꝑiculosissi¬
Ideo sollicitus. ne male homines intel¬
ligendo ꝑeant: suscepi. bec uerba
mus hora prandii ñ urgẽt: ad istum
diẽ. id ẽ. sabbatũ. maxime hi asso¬
lent conuenire qui esuriunt uerbũ
dĩ. Audite. adtendite: dicã quantũ

Expanded text:
uvante Domino, dicam ut potero: adestote, ut intelligatis, si Spiritu ambulatis. Dico autem, Spiritu ambulate, et concupiscentias carnis ne perfeceritis. Sequatur: ne forte aliquid, ut hoc quod hic obscurum est, in ejus sequentibus verbis facilius possit intelligi. Dixi enim, non frustra Apostolum noluisse dicere, Concupiscentias carnis ne habueritis; neque hoc saltem voluisse dicere, Concupiscentias carnis ne feceritis: sed dixisse, Concupiscentias carnis ne perfeceritis. Ipsam nobis luctam proposuit. In hoc praelio versamur, si Deo militamus. Quid ergo sequitur? Caro enim concupiscit adversus sp adversus carnem. Haec enim invicem adversantur; ut non ea quae vultis, faciatis. Hoc si non intelligatur, Ideo sollicitus ne male homines intelligendo pereant, suscepi haec verba mus, hora prandii non urget: ad istum diem, id est sabbatum, maxime hi assolent convenire, qui esuriunt verbum Dei. Audite et attendite; dicam quantum
Abbreviated transcription (Latin):
hi filii st̃ dĩ. Agis. si agaris: et bene
agis. si abono agaris. Ergo quod dixit
tibi.si sp̃u facta carnis mortificaueri¬
tis uiuetis. et ambiguũ tibi erat de
quo sp̃u dixerat: insequentib uerb̃
intellige p̃ceptorẽ: agnosce redemp¬
torem. & eñi ille redemptor tibi sp̃m
dedit: quo mortifices facta carnis. Qͦt¬
quot eñi sp̃u dĩ aguntur: bi filii st̃ dĩ
Non st̃ filii dĩ: si ñ aguntur sp̃u dei.
Si aũt sp̃u dĩ aguntur: pugnent᷑. qͥa
magnũ habent aduitorẽ. Non enim
ds̃ sic nos spectat pugnantes: quo¬
mͦ spectat popłs uenatores. Popłs
uenatori fauere potest:ꝑiclitantem
concupiscit aduersus sp̃m. et sp̃s ad¬
uersus carnẽ: et quidẽ. ut ñ ea que uul¬
tis faciatis. Sit nc officiũ qualiscũq ex¬
Adtendite scĩ quicũq pugnatis: p̃lian¬
tibus loquot. Intelligunt qui pugnanł:
ñ me intelligit qui ñ pugnat. Nam
qui pugnat ñdico intelligit me: s p̃.¬

Expanded text:
hi filii sunt Dei . Agis, si agaris; et bene hi filii sunt Dei . Agis, si agaris; et bene agis, si a bono agaris. Ergo quod dixit tibi, Si spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis; et ambiguum tibi erat de quo spiritu dixerat, in sequentibus verbis intellige praeceptorem, agnosce Redemptorem. Etenim ille Redemptor tibi Spiritum dedit, quo mortifices facta carnis. Quotquot enim Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei. Non sunt filii Dei, si non aguntur Spiritu Dei. Si autem Spiritu Dei aguntur, pugnant: quia magnum habent adjutorem. Non enim Deus sic nos spectat pugnantes, quomodo spectat populus venatores. Populus venatori favere potest, periclitantem concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus carnem. Et quid est, Ut non ea quae vultis, faciatis? Hic Attendite, sancti quicumque pugnatis. Praeliantibus loquor. Intelligunt qui pugnant: non me intelligit qui non pugnat. Nam qui pugnat, non dico intelligit me, sed pra
Abbreviated transcription (Latin):
scit quȩ st̃ hominis: nisi sp̃s homi¬
nis. qui in ipso ẽ. Uideo gͦ et ipsũ ho¬
minẽ habere sp̃m suũ. ꝑtinentẽ ad
naturam suã: et audio te dicentem.
Si aũt sp̃u facta carnis mortificaue¬
ritis: uiuetis. Quero quo sp̃ũ: Meo.
andĩ. dudio enĩ uerba tua: et ad¬
buc ambiguitate ꝑmoueor. Sp̃s enĩ
cũ dicit᷑. et hominis ẽ: aliquando et
pecoris sp̃s dicit᷑. sicut scriptũ ẽ. ꝑdi
luuiũ mortuã eẽ om̃em carnẽ. quȩ
habebat inse sp̃m uite. Ac ꝑ hoc. et
pecoris sp̃s dicitur: et hominis sp̃s di¬
citur. Aliquando et uentus sp̃s dicit᷑:
sicut habetur in psalmo. Ignis. gran¬
do nix: glacies. et sp̃s tempestatis. Cũ
gͦ multis modis dicatur sp̃s. qͥuo sp̃u di¬
xisti õapłe. facta carnis mortificanda:
Meo. an dĩ: Audi quod sequit᷑: et intelli¬
ge. Sublata ẽ questio. sequentib uerb̾.
Cũ enĩ dixisset. si aũt sp̃ũ facta car¬
nis mortificaueritis. iuuetis: continuo
addidit. Quotqͦt enĩ sp̃u dĩ aguntur:

Expanded text:
s hominis qui in ipso est . Video ergo et ipsum hominem habere spiritum suum pertinentem ad naturam suam, et audio te dicentem, Si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis. Quaero quo spiritu: meo, an Dei? Audio enim verba tua, et adhuc ambiguitate promoveor. Spiritus enim cum dicitur, et hominis est aliquando, et pecoris spiritus dicitur; sicut scriptum est, per diluvium mortuam esse omnem carnem, quae habebat in se spiritum vitae . Ac per hoc et pecoris spiritus dicitur, et hominis spiritus dicitur. Aliquando et ventus spiritus dicitur; sicut habetur in Psalmo, Ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis . Cum ergo multis modis dicatur spiritus, quo spiritu dixisti, o Apostole, facta carnis mortificanda? meo, an Dei? Audi quod sequitur, et intellige. Sublata est quaestio sequentibus verbis. Cum enim dixisset, Si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis; continuo addidit, Quotquot enim Spiritu Dei aguntur,
Abbreviated transcription (Latin):
fractus es: idõ aduersus es tibi. ideo es
contrate. Nichil sit inte contrate: et
cit ipse apłs. Si enĩ scđm carnẽ uixe¬
ritis. moriemini. Si aũt sp̃u facta car¬
nis mortificaueritis: uiuetis. Inhis uer¬
bis iam extollebat se homo: quasi sp̃u
suo facta carnis possit mortificare. Si
scdm carnẽ iuixeritis: moriemini. Si au¬
tem sp̃u facta carnis mortificaueritis:
uiuetis. Expone nobis apłe. quo sp̃u.
Habet enĩ et homo sp̃m. ad naturam
ꝓpriã ꝑtinentẽ: quo homo ẽ. Homo
eñi constat ex corpore et sp̃u. Et de

Expanded text:
fractus es, ideo adversus es tibi, ideo es fractus es, ideo adversus es tibi, ideo es contra te. Nihil sit in te contra te, et cit Apostolus, Si enim secundum carnem vixeritis, moriemini: si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis. In his verbis jam extollebat se homo, quasi spiritu suo facta carnis possit mortificare. Si secundum carnem vixeritis, moriemini: si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis. Expone nobis, Apostole, quo spiritu. Habet enim et homo spiritum ad naturam propriam pertinentem, quo homo est. Homo enim constat
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. N regnet. peccatũ in ur̃o mortali
corpore. Non dixit ñ sit: non iam est
ibi. Quod idõ peccatũ uocat: quia me¬
rito peccati contigit. Non eñi in para¬
diso caro concupiscebat aduersus sp̃m:
aut erat ibi ista pugna. ubi pax erat
sola: s facta transgressione. postea quã
homo noluit seruire dõ. et donatus ẽ
sibi: nec sic donatus sibi. ut possit saltẽ
possidere se. s ab eo possessus. aquo de¬
ceptus: Cepit caro concupiscere aduer¬
sus sp̃m et hoc inbonis. concupiscit
aduersus sp̃m. Nam inmalis: ñ ht̃ con¬
tra quemquã concupiscere. Ibi eñĩ con¬
cupiscit aduersus sp̃m: ubi ẽ sp̃s. Qͤd
et sp̃s aduersus carnẽ: noli putare spi¬
ritui hominis tantũ datũ: sp̃s dĩ ẽ qui
pugnat inte aduersus te. aduersus
illud quod ẽ inte. contrate. Noliusti
eñi stare. ad dnm: cecidisti. fractus es.
Quomͦ uas quando de manu homi¬
nis cadit int̾rã. fractus es. Et quia

Expanded text:
Apostolus, Non regnet peccatum in vestro mortali Apostolus, Non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Non dixit, non sit. Jam est ibi. Quod ideo peccatum vocatur, quia merito peccati contigit. Non enim in paradiso caro concupiscebat adversus spiritum, aut erat ibi ista pugna, ubi pax erat sola: sed facta transgressione, posteaquam homo noluit servire Deo, et donatus est sibi; nec sic donatus sibi, ut possit saltem possidere se; sed ab eo possessus, a quo deceptus; coepit caro concupiscere adversus spiritum. Et hoc in bonis concupiscit adversus spiritum: nam in malis non habet contra quem concupiscere. Ibi enim concupiscit adversus spiritum, ubi est spiritus. et spiritus adversus carnem, noli putare spiritui hominis tantum datum. Spiritus Dei est qui pugnat in te adversus te, adversus illud quod est in te contra te. Noluisti enim stare ad Dominum; cecidisti, fractus es; quomodo vas quando de manu hominis cadit in terram, fractus es. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
quando pugnas. Ulidete quale bellũ
ꝓposuit: qualẽ pugnã. qualẽ rixam.
utus intra te ipsum. Caro aũt concu¬
piscit aduersus sp̃m. Siñ concupiscit
sp̃s aduersus carnẽ: facis adulteriũ.
Si aũt concupiscit sp̃s aduersus carnẽ:
luctam uideo: iuictũ non uideo: Pugna
ẽ concupiscit caro aduersus sp̃m: De¬
lectat adulteriĩ: fateor quia delectat:
s sp̃s concupiseit aduersus caruẽ. De¬
lectat et castitas. Ergo uincat sp̃s car¬
nem: aut certe ñ uincatur a carne. Ad¬
ulteriũ tenebras quęrit: castitas lucẽ
tescere. etiã pret̃ oculos hominũ sic
uiue.: qm̃ qui fecit te. et intenebris
uidet te. Quare laudatur castitas pub¬
lice ab hominibꝰ: Quare ñ laudant ad¬
ulteriũ nec adulteri: Qui gͦ querit ue
tur. Non eñi ñ habes unde pugnes: ds̃
tiuis ẽ inte: sp̃s bonus datus ẽ tibi.
Et tam̃ ꝑmittit᷑ ipsa caro concupiscere
aduersus sp̃m suggestionibus prauis:
et delectationib genuͥnis. Fiat qͦd ait

Expanded text:
quando pugnas. Videte quale bellum proposuit, qualem pugnam, qualem rixam, intus, intra te ipsum. Caro concupiscit adversus spiritum. Si non concupiscit et spiritus adversus carnem, fac adulterium. Siluctam video, victum non video, pugna est. Concupiscit caro adversus spiritum: delectat adulterium. Fateor quia delectat. Sed spiritus concupiscit adversus carnem: delectat et castitas. Ergo vincat spiritus carnem: aut certe non vincatur a carne. Adulterium tenebras quaerit, castitas lucem tescere, etiam praeter oculos hominum sic vive; quoniam qui fecit te, et in tenebris vid et te. Quare laudatur castitas publice ab hominibus? Quare non laudant adulterium nec adulteri? Qui ergo quaerit tur. Non enim non habes unde pugnes. Deus tuus est in te, Spiritus bonus datus est tibi. Et tamen permittitur ipsa caro concupiscere adversus spiritum, suggestionibus pravis et delectationibus genuinis. Fiat quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
nichil solliciti fueritis: Magnũ ẽ hoc
qͦd ascendit suꝑ om̃s celos: et ꝓximus
ẽ eis qui uersantur int̾ris. Quis ẽ iste
longinquus et ꝓximꝰ nisi qui nob̾ mi¬
uia semiuius alatronib derelictus:
quẽ contempsit transiens sacerdos et
leuites: et accessit ad eũ curandum
eiq opitulaudũ transiens. samaritanꝰ
Ut aũt narraret quade causa descen¬
dit: quendã querentẽ que suit opti¬
ma p̃cepta et summa in lege. ammo¬
nuit duo ẽẽ. Diliges dnm dm̃ tuũ ex
toto corde tuo et ex tota anima tua
et extota m̃te tua: et ꝓximũ tuũ tan¬

Expanded text:
ueritis. Magnum est hoc, quod ascendit super omnes coelos, et proximus est eis qui versantur in terris. Quis est iste longinquus et proximus, nisi qui nobis mivia semivivus a latronibus relictus, quem contempsit transiens sacerdos et Levites, et accessit ad eum curandum eique opitulandum transiens Samaritanus. Ut autem narraret hoc, unde causa descendit? Quemdam quaerentem quae sint optima praecepta et summa in Lege, admonuit duo esse: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua; et di
Abbreviated transcription (Latin):
frustra estis maiores: estote tutores. Tu¬
emini eos: qui adhuc causã suã agere
non posst̃. Communis fuit ꝑdicio: sit
communis inuentio. Simul ꝑieramus:
simul inueniamur in xp̃o. Dispar est
meritũ: s commuis ẽ gr̃a. Nichil ha¬
bent mali. nisi qͦd de fonte traxerutł.
nichil habent mali. nisi quod de ori¬
gine traxert̃. Non eos impediant asa¬
lute: qui ad id qͦd traxert̃. multa ad¬
didert̃. Qui maior ẽ etate: maior ẽ
et iniquitate. S gr̃a dei delet qͦd tra¬
xisti: delet et quod addidisti. Ubi eñi
abundauit peccatũ: suꝑ abundauit

Expanded text:
frustra estis majores, estote tutores: tuemini eos qui adhuc causam suam agere non possunt. Communis fuit perditio, sit communis inventio: simul perieramus, simul inveniamur in Christo. Dispar est meritum, sed communis est gratia. Nihil habent mali, nisi quod de fonte traxerunt: nihil habent mali, nisi quod de origine traxerunt. Non eos impediant a solute, qui ad id quod traxerunt multa addiderunt. Qui major est aetate, major est et iniquitate. Sed gratia Dei delet quod traxisti, delet et quod addidisti. Ubi enim abundavit peccatum, superabundavit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximus: & narrauit dñs. Homo qui¬
dam descendebat ab ierłm in ieriehi
ostendit illũ quodã mͦ isrłitam et incidit
in latrones. Quẽ cũ expoliassent: et pla¬
gas ei graues irrogassent: dimiser̃t eũ

Expanded text:
ximus? Et narravit Dominus, Homo quidam descendebat ab Jerusalem in Jericho. Ostendit illum quodam modo Israelitam. Et incidit in latrones. Cum exspoliassent, et plagas ei graves irrogassent, dimiserunt eu
Abbreviated transcription (Latin):
dño non inscło. Quicũq eñĩ
uoluerit amicus ẽẽ huius
mundi: sict̃ scriptura dicit. uumicꝰ
dĩ reputabit᷑. Sict̃ aũt non potest ho¬
mo duob dñis seriure: sic nemo po¬
st̃q om̃ino contraria. Quando gau¬
detur in scło: non gaudet᷑ in dño. Qͣn¬
do gaudet᷑ in dño: non gaudet᷑ in se¬
culo. Uincat gaudiũ indño: donec fi¬
niatur gaudiũ in scł̃o. Gaudiũ in dño
semꝑ augeatur: gaudiũ in scło semꝑ mi¬
nuatur. donec finiat᷑. Non ideo ista di
non debemus: sed etiã in hoc scło con¬
stituti iam indño gaudeamꝰ s aliquis
si in dño non es: dudi eundẽ apłm ad
athenienses loquentẽ: et in actib apło¬
rum dicentẽ de dõ. et de dño creatore

Expanded text:
im voluerit amicus esse hujus mundi, sicut Scriptura dicit, inimicus Dei reputabitur . Sicut autem non potest homo duobus dominis servire ; sic nemo posuntque omnino contraria. Quando gaudetur in saeculo, non gaudetur in Domino: quando gaudetur in Domino, non gaudetur in saeculo. Vincat gaudium in Domino, donec finiatur gaudium in saeculo. Gaudium in Domino semper augeatur: gaudium in saeculo semper minuatur, donec finiatur. Non ideo ista dicnon debemus; sed ut etiam in hoc saeculo constituti, jam in Domino gaudeamus. Sed ait aliquis: lo, in Domino non es? Audi eumdem apostolum ad Athenienses loquentem, et in Actibus apostolorum dicentem de Deo et de Domino Creatore
Abbreviated transcription (Latin):
tuisset. Obsequiũ sanatorũ: testimoniũ
conditoris ẽ. In nomine iħu xp̃i: surge.
et ambula. Intulerat natura debilitatẽ.
adipsam quodã mͦ inuocati nominis au¬
ctoritas destinatur. Cognoscit. qui uis¬
serit: obsequitur. quȩ suo dño refragat᷑
contrario. Si caro adiabolo ẽ: expugnan¬
da ẽ axp̃i discipulis. non curanda. Sira¬
tionẽ int̾roges: obligandum ẽ. quicꝗͥd
inimicũẽ. Nolo hoc solũ cogitationi¬
credas: diuina ad hunc sensum suecurrat.
auctoritas. Dñs in euangło. Nemo in¬
greditur indomũ fortis. ut uasa eius di¬
ripiat: nisi prius alligauerit fortẽ. Insu

Expanded text:
tuisset. Obsequium sanatorum, testimonium tuisset. Obsequium sanatorum, testimonium Conditoris est. In nomine Jesu Christi surge et ambula. Intulerat natura debilitatem: ad ipsam quodam modo invocati nominis auctoritas destinatur. Cognoscit qui jusserit, obsequiturque suo Domino, refragaturque contrario. Si caro a diabolo est, expugnanda est a Christi discipulis, non curanda. Si rationem interroges, obligandum est quidquid inimicum est. Nolo hoc solum cogitationicredas: divina ad hunc sensum succurrat auctoritas. Dominus ait in Evangelio: Nemo ingreditur in domum fortis, ut vasa ejus diripiat, nisi prius alligaverit fortem . In su
Abbreviated transcription (Latin):
stigiis. Surrexit: consolidate sunt in¬
quit bases pedũ eius. Parũ erat quod
dicebatur inusum claudus redisse: iur¬
tus ei cũ sanitate resticuitur. Non em̃i
dixit. restitutȩ sunt: s consolidate sunt
bases. Tam abundantẽ recipiunt sanitatẽ:
ut ferant laborẽ. Exiliens inquit. am¬
bulabat.Saltus. frequent etiã sanis gra¬
uis ẽ. Non senserunt illi pedes pigra re¬
media: nec uelud unguenti modo lita.
uestigia reuocantur. Admom̃tũ uis me¬
dicine irrumpentis ostenditur: signa¬
turq fuga infirmitatis exelusȩ. Sic ex¬
suo conditore mereat᷑. Coniuncantur
itaq signis om̃ibus manichei. Cuncta
salutis genera quȩ carni deferuntur. te¬
stimoniũ bone naturȩ st̃. Digna eñi di¬
iuno oꝑe comꝓbantur: quȩ ñ creduntur
indigna beneficiis. Nomen auctoris sui
menbra cognoscunt: cũ eis dicitur. In no¬
mine iħu xp̃i: surge. et ambula. Si eẽt
caro adiabolo: nom̃ xp̃i formidare po-¬

Expanded text:
stigiis. Surrexit: consolidatae sunt, instigiis. Surrexit: consolidatae sunt, inquit, bases pedum ejus. Parum erat quod dicebatur in usum claudus redisse: virtus ei cum sanitate restituitur. Non enim dixit, Restitutae sunt; sed, Consolidatae sunt bases: tam abundantem recipiunt sanitatem, ut ferant laborem. Exsiliens, inquit, ambulabat. Saltus frequenter etiam sanis gravis est. Non senserunt illi pedes pigra remedia, nec velut unguenti modo lita vestigia revocantur: ad momentum vis medicinae irrumpentis ostenditur, signaturque fuga infirmitatis exclusae. Sic exssuo conditore mereatur. Convincantur itaque signis omnibus Manichaei: cuncta salutis genera, quae carni deferuntur, testimonium bonae naturae sunt. Digna enim divino opere comprobantur, quae non creduntur indigna beneficiis. Nomen auctoris sui membra cognoscunt, cum eis dicitur, In nomine Jesu Christi surge et ambula. Si esset caro a diabolo, nomen Christi formidare po