comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ scd̃m augustinum. diuidit ori¬
genes in duo. et duo ultima scd̃m
augustinũ colligit inunum. cuisen¬
tit iosephus. Pͥ reterea dicit augusti¬
nus tria fuisse in una tabula. et sep¬
tem in alia. Iosephus uͦ et hebrei. qͥn¬
et septem ad dilectionẽ proxim: pro
dignitate potius ꝙͣ pro scriptura. dix̃
ea esse prime et scde tabule. sicut di¬
cere consueuimus. homines prme clas¬
idem ẽ sensus. Non habebis deos alienos
coram me .i. me solum habebis adm̃. Et
ponitur non habebis. pro non habeas.
capite canino. Nec omnem similitu¬
dinem que est in cęlo. uł in t̾ra. uel¬
in aquis sub derra. Quas. Non faci¬
as tibi pro deo symulachrum solis et
lune. et huius modi. nec hominis aut
iumenti. et huius modi. neodraconis.
uel reptilis cuius libet. Que colebat
diu̾sus hominis error. nec coles: nec
etiam adorabis ea. Colere est: mmde
adorare. Adorare ẽ: si non animo saltem
pro metu. uł regib adulando adora¬

Expanded text:
ndum Augustinum, dividit Origenes in duo, et quae sunt duo ultima, secundum Augustinum, colligit in unum; cui consentit Josephus. Praeterea dicit Augustinus tria fuisse in una tabula, et septem in alia. Josephus vero, et Hebraei quinet septem ad dilectionem proximi, pro dignitate potius, quam pro Scriptura, dixit ea esse primae, et secundae tabulae, sicut dicere consuevimus homines primae clasimum praeceptum. « Non habebis deos alienos coram me, » id est me solum habebis Deum. Et ponitur, « non habebis » pro « non habeas, capite canino sine barba. « Nec omnem similitudinem, quae est in coelo, vel terra, vel aquis, vel sub terra, » quasi nec facias tibi pro Deo simulacrum solis, et lunae, et hujusmodi, nec hominis, aut jumenti, aut hujusmodi, nec draconis, vel reptilis cujuslibet, quae colebat diversus hominum error: « Non coles, nec etiam adorabis ea. » Colere enim est mente adorare. Adorare autem est, si non animo, saltem pro metu, vel adulando regibus, adora
Abbreviated transcription (Latin):
duodecim fontes. et septuaginta
palme. Et dicit iosephus. quod mo¬
dica aqua erat in fontib. et talis:
ut qui ex ea modicum in manib su¬
meret cenosum ẽe̾t. et inutile. Prop¬
terea etiam palme non multum emi¬
nebant a t̃ra. quia non sufficiebat
humor ad conglutinandã humũ.¬
Ex inde uenerunt in deserto syn: qd̾
est inter helym et synai. uͥ plures
fecerunt mansiones . que in nume¬
ris exponentur¬
mensis secundi. tricesimo sci¬
scilicet scđm pascha celebrabatur
defecerunt eis iuctualia. que tu¬
lerant de egipto. et diterunt. Uti¬
nam mortui essemus in egipto:
quando sedebamus suꝑ ouas car¬
num. et comedebanuuis panẽ insa¬

Expanded text:
duodecim fontes, et septuaginta palmae , » et dicit Josephus quod modica aqua erat in fontibus, ut quod ex ea modicum sumeretur manibus coenosum esset et inutile. Propter hoc etiam palmae non multum eminebant a terra, quia non sufficiebat humor ad conglutinandam humuExinde « venerunt in desertum Sin, quod est inter Elim et Sinai , » ubi plures fecerunt mansiones, quae in Numeris exponuntumensis secundi , » id est Maiexitu eorum Pascha celebrabatur, defecerunt eis victualia, quae tulerant de Aegypto, et dixerunt: « Utinam mortui essemus in Aegypto, quando sedebamus super ollas carnium, et comedebamus panem in sa
Abbreviated transcription (Latin):
rimum ualet. si illa tria sequant᷑.
et gladius ueneno. tamen alia tͣns¬
lacio habet. sapientes quos forsitan¬
uocat potentes. ad iudicandũ. &
addidit. Constitue ex eis quosdã
tribunos .i. unicuiq tribut untĩ
prepone. qui a tribu tribumis he¬
braice grece cyliarcus. latine mil¬
lenarius. Non quod in tribu tantũ
essent mille. s certum numerum¬
posuit pro incerto. uł pro multitu¬
dine copiosa: numerum posuit sup̃¬
mum. Forde quia iam principes ha¬
bebant : queq tribus suum. Sub pn¬
cipe uoluit esse millenarios: qui tan¬
tum preessent mille. Sub millena¬
riis autẽ: monuit constitusꝰ ethatũ
rione. duos pentatuntarchos .⁊. qͥnqͦ¬
genarios. Sub quinquagenario:qͥn¬
q decanos. Orta gͥ lite inter decem.
stabant ad iudicium decani. quib
facile erat lites paucoꝵ dirimere.
Si non poderant diffinire: ascende¬
bant ad quinquagenarium. Et sic
usq ad moysen. Quod tamen rarũ
erat. Maiora tamen reseruabant
moysi: ipsi minora iudicantes. In

Expanded text:
valet si tria illa sequantur, et gladius veneno. Alia translatio habet, « sapientes, » quos forsan potentes vocat ad judicandum. Et addidit: « Constitue ex electis quosdam tribunos, id est cuique tribui unum praepone, qui a tribu tribunus Hebraice, Graece chiliarchus, Latine millenarius. Non quia in tribu tantum essent mille, sed certum numerumposuit pro incerto. Vel pro multitudine copiosa numerum posuit supremum. Forte quia jam principem habebat quaeque tribus suum, sub principe voluit esse millenarios, qui tantum praeessent mille. Sub millenariis autem monuit constitui decem hecrione duos pentacontarchos, id est quinquagenarios, sub quinquagenario quinque decanos. Orta igitur lite inter decem, stabant ad judicium decani, sicque facile erat lites paucorum dirimere; si non poterant diffinire ascendebant ad quinquagenarium, et sic usque ad Moysen, quod tamen rarum erat. Majora tamen reservabant Moysi, ipsi minora judicantes. In
Abbreviated transcription (Latin):
res. Et eduxit popłm in occursum
dñi ad radicem montis. Ascendit al¬
dño iubente moyses et aaron ultra
terminos.Sacerdotes.i. maiores ⁊
popłs non transierunt. Locutusq ẽ.
sic quinquagesimo die dedit eis legẽ
uerbotantum. in figuram quod datu¬
rus erat sp̃m sanctum die quinqua¬
gesimo.

Expanded text:
res. Et eduxit populum in occursum res. Et eduxit populum in occursum Domini ad radicem montis. Ascenderno jubente, Moyses et Aaron, ultra terminos, sacerdotes, id est majores, et populus non transierunt. Locutusque estsic quinquagesimo die dedit eis legem, verbo tantum, in figura, quod daturus erat per Spiritum sanctum die quinquagesimo.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. quos qui transierit tunc et tetigi¬
rit mondem: morietur. Manus non
tanget eum s lapidabitur. aut iacus
confodietur. Siue iumentum. siue
homo. Utebantur autẽ ut ait iosephꝰ.
in his duob dieb conuiuiis opulent̃
et ornamentis decent̃. Iam aduen̾at
dies dercnus. et ande solis orcum ceper̃
audiri tonitrua. et micare fulgura.
et nubes densa operuit montẽ. et cla¬
gor buccine ꝑstrepebat. Fumabat ꝯõ
tremuit ut aiunt hebrei: Limuit po¬
pulus. s et moysenira dei perisse pu¬
tabant. Tandem letus apparuit moy¬
ses. et serenus aer cum eo. Reuersus:
int̾ eos : et ait illis. Hodie nonaudietis
moy sen filium ãram. et iocabeth. sed¬
audietis ilrum qui pro uob̾ ꝑcussit en¬
tum. qui ꝑ mare dedit iter. qui cybũ
de celo. po̾tum de petra concessit. ꝑ
quem adam de fructib terre come
ham chananeam optinuit. ysaac
ioseph sublimatꝰ. Fiatit gͦ hec uba
uobis amabiliora. quam filii uel uxo¬

Expanded text:
tis, quos qui transierit tunc, et tetigetis, quos qui transierit tunc, et tetigerit, morte morietur. Manus non tanget eum, sed lapidabitur, aut jaculis confodietur, sive jumentum, sive homo. » Utebantur autem, ut dicit Josephus, in his duobus diebus, conviviis opulenter et ornamentis decenter. CAdies tertius, et ante solis ortum coeperunt audiri tonitrua, ac micare fulgura, et nubes densa operuit montem, et clangor buccinae perstrepebat. Fumabat mons, tremuit, ut aiunt Hebraei: « Timuit populus; » sed et Moysen ira Dei perisse putabant. Tandem laetus apparuit Moyses, et serenus aer cum eo, reversus est inter eos. Et ait eis: Hodie non audietis Moysen filium Aram, et Jocabeth, sed illum qui pro vobis percussit Aegyptum, qui per mare iter dedit, qui cibum de coelo misit, potum de petra concessit, per quem Adam de fructibus terrae comham Chananaeam obtinuit, Isaac Joseph sublimatus. Fiant ergo verba haec vobis amabiliora, quam filii vel uxo
Abbreviated transcription (Latin):
ense
gͥ tercio egressionis de egipto
.i. iunio. die hac. in kalendis seilicet¬
iunii: uenerunt ad montẽ syna.
fixeruntq tentoria e regione mon¬
tis. quadragesima septima die. scł
a phase. In exponendo enĩ seripturaᷤᷤ
xxx. dies pro mense ponisnus. quasi
mediam int̾limares et solares m̃ses
eligendo uiam. Lunares enĩ infra
tricenarium inueniunt᷑ quidã: ultͣ
uͦ non. Solares uͦ plurales. hunc nu¬
fuit. Sequenti die diluculo ascend
moyses intontem ad dm̃. Qui dixt
ei. Dices domui iacob. Uidistis: quio
feceram uobis. nunc addiciam. ut
etiam loquar uob̾. Si gͦ custodiertai
pactum meum. eritis michi in peci¬
lium de cunctis popłis. Que cum
Cuncta que locutus. ẽ. dñs faciemꝰ.
Cumq redisset moyses ad dñm: aite
añs. uenam ad te in caligine: ut ai¬
diat me popłs loquentem ad te. ua
de sanctificapoplm̃ hodie et cras.id:
lauent se. et uestimenta sua. uacent
abamplexib. et sint parati in diem t̃cui
Et constitues t̾minos ꝑ circuitũ mon¬

Expanded text:
ense ergo tertio egressionis de Aegypto, id est Junio, die hac, in Kalendis Junii, « venerunt ad montem Sinai, fixeruntque tentoria e regione montis , quadragesima septima die scilicet a phase. In exponendo enim Scripturas triginta dies pro mense ponimus, quasi mediam, inter lunares, et solares menses, eligendo viam. Lunares enim infra tricenarium inveniuntur quidam, ultra vero non. Solares vero plures hunc nuragesima septima fuit. Sequenti die diluculo ascendit Moyses in monte ad Deum, qui dixit ei: « Dices domui Jacob: Vidistis quae fecerim vobis. » Nunc adjiciam ut etiam loquar vobis: « Si ergo custodieritis pactum meum, eritis mihi in peculium de cunctis populis. » Quae cum Cuncta quae locutus est Dominus faciemus. Cumqnus: Veniam ad te in caligine, ut audiat me populus loquentem ad te. Vade et sanctifica populum hodie, et cras, id est lavent se, et vestimenta sua. Vacent ab amplexibus, et sine parati in diem tertium, et constitues terminos per circuitum mon
Abbreviated transcription (Latin):
sephoram. et duos filios eius. Cumq
intrasset tabernacłm moysi: narra¬
uit ei moyses signa que fecerat pro
eis dñs. et uniuersum laborẽ itin̾s
sui. & congratulatis iechro: ait. Be¬
nedictus dñs qui eripuit popłm s ĩ
de t̾ra egipti. Nunc cognoui quod
magnus ẽ. dñs suꝑ omnes deos. Obtu¬
lit gͦ iethro hostias dño. et comeđunt
cum eo moyses et aaron. et seniores
isrł. coram dño. Augustinus tam̃ ñ
uult gentilem immolasse dño. s mo¬
ẏses scdm̃ aliam translationẽ que. ẽ.
sumpsit iechro hostias de oblatis a
moyse. sumpsit ab eo et comedit. for¬
te tunc sacrificauit moyses iuxta
ubi in rubo multas uiderat moyses
uisiones. Aitera die sedit moysesut
iudicaret popłm. qui assistebat ei
a mane usq ad uesꝑam. Quod at¬
tendens ietħro: ait. Stulto labore
consumeris. Ultra uires tuas . ẽ. ne¬
gotium. S audi u̾ba mea. et erit
dñs tecum. Esto pro populo in his qͦ

Expanded text:
Sephoram, et duos filios ejus. Cumque Sephoram, et duos filios ejus. Cumque intrasset tabernaculum Moysi, narravit ei Moyses signa, quae fecerat pro eis Dominus, et universum laborem itineris sui. Et congratulans illi Jethro ait: « Benedictus Dominus, qui eripuit populum suum de terra Aegypti. Nunc cognovi quia magnus est Dominus super omnes Deos. Obtulit ergo Jethro hostias Domino, et comederunt cum eo Moyses, et Aaron, et seniores Israel coram Domino . » Augustinus tamen non vult, gentilem immolasse Domino, sed Moysen, secundum aliam translationem, quae est: « Sumpsit Jethro hostias de oblatis a Moyse, sumpsit ab eo, et comedit. » Forte tunc sacrificavit Moyses juxta ubi in rubo multas viderat Moyses visiones. « Altera die sedit Moyses, ut judicaret populum, qui assistebat ei a mane, usque ad vesperam. Quod attendens Jethro ait: Stulto labore consumeris, ultra vires tuas est negotium. Sed audi verba mea, et erit Dominus tecum: Esto populo in his, quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
duo equiuoei. et ex his duo populi.
e legit autẽ moyses iħm d̃e tribu ef¬
fraim. uirum bellicosum. ad dimican¬
dum contra hostes. cui et paucos tra¬
didit armatos. Plurimos ad custodiã
castroꝵ recinuit. Ipse autem ascendit
inmondem habens uirgam dei in ma¬
nu. Ascenderuntq cum eo a aron. et
eleuasset manus moyses addm: uinoe
hur. supposuerunt ei lapidem. et ex
utraq parde erus manus sustentabant.
Erant enĩ graues. proiabore orandi. In
huius rei figura. sacerdos manus eleuat
inmissa. et infigura xp̃i orantis in
cruce. Nec remisit moyses manus. us¬
q ad solis occasum. Fugauitq iostie
amalech. inore gladii. Et ait dñs mo¬
ysi. Seribe hoc in libro. ob monimen¬
tum. Adhuc enĩ aclebo memoriam
amalech d̾e sub celo. Quod indiebus
saul implecum ẽ. Et edificauit moy¬
ses altare. et uocauit illud dñs exalta¬
domea.
egressus ẽ.
autẽ iethro cognatus moys.
obuiam ei in desertum. Tulitq secũ

Expanded text:
 equivoci, et ex his duo populi.  equivoci, et ex his duo populi. Elegit autem Moyses Jesum de tribu Ephraim, virum bellicosum, ad dimicandum contra hostes, cui et paucos tradidit armatos, plurimos ad custodiam castrorum retinuit. Ipse autem ascendit in montem, habens virgam Dei in manu. Ascenderuntque cum eo Aaron, et Helevasset manus Moyses ad Dominum, Hur supposuerunt ei lapidem, et ex utraque parte manus ejus sustentabant, erantque graves, » prae labore orandi. In hujus rei figura sacerdos manus elevat in missa, etiam in figura Christi orantis in cruce. « Nec remisit manus Moyses, usque ad solis occasum. Fugavitque Josue Amalec in ore gladii. Et ait Dominus Moysi: Scribe hoc in libro ob monumentum. Adhuc enim delebo memoriam Amalec de sub coelo. » Quod in diebus Saul impletum est. « Et aedificavit Moyses altare, et vocavit illud: Dominus exsultatio mea.Egressus est autem Jethro, cognatus Moysi, obviam ei in desertum, tulitque secum
Abbreviated transcription (Latin):
pidabit me. Et dñs ad eum. Sume
de semorib isrł. et uade ad petram
oreb. et ꝑcuties eam uirga. Pars est
montis synasic dicta. Ania est et alib
petra oreb: dicta sic propter oreb. qu
occisus ẽ. in ea. Factumq est ita. Es
egresse sunt aque et bibit popłs. Ei
uocauit moyses nomen loci tẽptatio.
quia temptauerunt dñm dicentes.
est ne d̃ns innobis annon: Post alie
fuerunt aque contradictionis. e
gressus :
autem amalech. ut pugnaret
aduersus isrł in raphydim. Strabus
ait. Amalech fuit filius ysiaheł. a qͦ
amalechite. qui ysmahelite. ipsi au¬
tem᷑ sarracen. hos dicit iosephus pug¬
naces. inhabitantes goboth. et petram.¬
et a circunstantib conductos ad bellũ
adũsus hebreos. E contra legitur in
genesim quod helyphath primogeni¬
tus esau. genuit de concubina ama¬
lech. Inde suꝑ regum. Ub filius doech
ẏdumei nuncians dauid mortẽ saul.
ait. Amalechites sum. Forte fuerunt¬

Expanded text:
pidabit me. Et Dominus ad eum: « Sume pidabit me. Et Dominus ad eum: « Sume de senioribus Israel, et vade ad petram Horeb, percutiesque eam virga; » pars est montis Sina sic dicta. Alia est et alibi petra Horeb, dicta sic propter Horeb regem, qui occisus est in ea. Factumque est ita. Et egressae sunt aquae, et bibit populus, « et vocavit Moyses nomen loci Tentatio, quia tentaverunt Dominum dicentes: Estne Dominus in nobis, an non? » Aliae post fuerunt aquae contragressus est autem Amalec, ut pugnaret adversus Israel in Raphidim . » Strabus ait: Amalec fuit filius Ismael, a quo Amalecitae, qui et Ismaelitae ipsi sunt Sarraceni. Hos dicit Josephus pugnaces, inhabitantes Goboch, vel Jaboth, et Petram, a circumstantibus conductos ad bellum adversus Hebraeos. Econtra legitur in Genesi, quod Eliphaz primogenitus Esau genuit de concubina Amalec . Unde in libro Regum, ubi filius Doech Idumaei nuntians David mortem Saul, ait: « Amalecites sum . » Forte duo fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
ut die sexto colligerent cybos dupli¬
ces: quiã sabbato non imiemebatur
in agro: tamen seruatum in die sar¬
bati non corrumpebatur. Tamenqũ
putant. nec etiam sexta die collegise
quemqͣ. nisi unum gomor. s illud per
miraculum multiplicabatur. ut du¬
ob suficeret dieb. Hoc inde colliga¬
tes quod infra legitur. P ropter hoc
tribuit nobis d̃s die sexto duplicesqͥ
bos. Orxit q dñs moys. Imple gomo
ex eo. ut custodiatur in futuras remi
riam retro habendam. Et fecit moi
in urna aurea. in tabernacuttumr¬
seruandum. Aiunt hebrei eos primi
habuisse paruum tabernacłm. inqͦ
dñm consulebant. De quo infra. ox
ẏses tollens tabernacłm detendit ex
uerbo distingueret eis mansiones dĩ
s indicio nubis stantis quam p̾cuntĩ
semper sequebantur. ea stante. cast¬
metabantur. Ea ibi omnino stante:d¬
fuit aqua eis. E murmurauerunt qͣł
moysen. Qui ait addñm. Quid faciã
populo huic : Adhuc pus illum. et la¬

Expanded text:
ut die sexto colligerent cibos dupliut die sexto colligerent cibos duplices, quia Sabbato non inveniebatur in agro. Tamen servatum in die Sabbati non corrumpebatur. Quidam quoque putant nec etiam sexto die collegisse quemquam, nisi unum gomor, sed illud per miraculum multiplicabatur, ut duobus sufficeret diebus. Hoc inde colligentes, quia infra legitur, quia « propter hoc tribuit vobis Dominus die sexto cibos duplices. » Dixitque Dominus Moysi: « Imple gomor ex eo, ut custodiatur in futuras retroriam retro habendam. « Et fecit Mo» in urna aurea « in tabernaculo reservandum. » Aiunt Hebraei eos primo habuisse parvum tabernaculum, in quo Dominum consulebant, de quo infra: « Moyses tollens tabernaculum tetendit extra verbo distingueret eis Dominus mansiones, sed judicio nubis stantis, quam praecuntem semper sequebantur, ea stante castrametabantur. Ibi omnino defuit aqua, et murmuraverunt contra Moysen, qui ait ad Dominum: « Quid faciam populo huic? Adhuc pusillum, et la
Abbreviated transcription (Latin):
et mensi sunt ad mensurã gomor.
nec qui plus collegerat amplius ha¬
buit: nec quiminus parauerat rep¬
perit minus. Forte enĩ in aceruis
collecta ponebatur. et reddebatur
singuł. gomor. Quod iosephus assa¬
rium uocat. et est decima pars ephi.
uel forte quantumcũq quis collige¬
ret ueniens ad propria. non inuenie¬
mor: qui ab aliis etiam comed ebat᷑.
Colligebatur autẽ mane: quia eũ
in calesceret sol. liquefiebat. quod
miracłosum erat. cum adignẽ durũ
fiebat. Terebant autẽ illud in pul¬
uere et conglutinatum in panes
formabant. Cuius sapor erat dul¬
cissimus. Pro quo dictum ẽ. Sumi¬
le cum melle. Et alibi. Sapor panis
oleati. Quod dicitur quod sapiebat
non multum est aritenticum. Dic̃
iosephus quod etiam hactenus riga¬
tur locus ille. sicut imbrib. Orxit¬
q moyses ad populum. Nullus reli¬
quat ex eo inmane. Quidam tame
seruauerunt. et scatur iebat uerti¬
b et computrure. Precepitq moyse

Expanded text:
et mensi sunt ad mensuram gomor. et mensi sunt ad mensuram gomor. Nec qui plus collegerat habuit amplius, nec qui minus paraverat reperit minus. » Forte enim in acervis collecta ponebantur, et reddebatur singulis gomor. Quod Josephus vocat assarium, et est decima pars ephi. Vel forte quantumcunque quis colligeret veniens ad propriam non inveniemor, qui ab aliis etiam comedebatur. Colligebatur autem mane, quia, cum incalescebat sol, liquefiebat, quod miraculosum erat, cum ad ignem durum fiebat. Terebant autem illud in pulverem, et conglutinatum in panes formabant, cujus sapor erat dulcissimus, pro quo dictum est, simila cum melle. Et alibi « sapor panis oleati . » Quod vero dicitur, quia sapiebat non multum authenticum est. Dicit Josephus, quod etiam hactenus rigatur locus ille siccis imbribus. Dixite Moyses ad populum: « Nullus relinquat ex eo in mane. Quidam tamen reservaverunt, et scatebat vermibus, et computruit. » Praecepitque Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
contra eum. et dabit uob̾ uesꝑe car¬
nes. et panes mane. in sacuritate.
Factumq est uesꝑe. et ascendens
corturnix de sinu arabico. uͥ pre¬
cipue trutritur. transcenso medio
mari. operuit castra. et ad libitũ
populi capiebantur. Est autẽ auis coturnit
regia. quam iosephus ortigiã uocat.
grecus ortogomenã. Nos autẽ uul¬
go curleium dicimus acurrendo.
Mane uͦ cum orasset moyses. ros des¬
cendens. illinitus est manib eius. qm
prius imbrem suspicatus ẽ. S cum
gustasset. sensit mellis dulcedinem.
et panem promissum indellexit. Et
lacuit ros ꝑ circuitum castroꝵ. Et e¬
rat granum iiuitum. quasi semen
coriandrralbum in modum pruie.
et quasi pilo tonsum. Quod uiden¬
des filii isrł. dixerunt. manhu .i. qd
est hoc: Unde et deinceps manna dre¬
tum est. quod quidam indeclinabi
pascheͥ. pascha paschatis. Et ait mo¬
yses. hic est panis datus nob̃ a dño.
Colligite uob̾ gomor ꝑ singula capi¬
ta. Et collegerunt alii plus. alii minꝰ.

Expanded text:
eum, et dabit vobis vespere carnes, et mane panes in saturitate. Factumque est vespere. Et ascendens coturnix » de sinu Arabico, ubi praecipue nutritur, transcenso medio mari operuit castra, et ad libitum populi capiebatur. Est autem coturnix avis regia, quam Josephus ortygiam vocat, Graecus orthogometrum, nos vulgo curlegium dicimus a currendo Mane vero cum orasset Moyses, ros descendens illinitus est manibus ejus quem prius imbrem suspicatus est, sed cum gustasset, sensit mellis dulcedinem, et panem promissum datum intellexit, et jacuit ros per circuitum castrorum, et erat granum minutum quasi semen coriandri, album in modum pruinae, et quasi pilotusum. Quod videntes filii Israel dixerunt: Manhu, id est quid est hoc. Unde deinceps manna dictum est. Quod quidam indeclinabil, chae, vel paschatis. Et ait Moyses: « Hic est panis vobis datus a Domino. Colligite vobis gomor per singula capita. Et collegerunt alii plus, alii minus,
Abbreviated transcription (Latin):
uolens: morte moriatur. Si uͦ no¬
lens: confugiat ad unã de septẽ ciui¬
tatib refugii. et ibi saluabit animã
suam. ne occidatur a proximis occis.
et erit ibi donec ꝑ iudices ciuitatis hu¬
ius propinquis mortu reconcilietur.
quod de loab factum legitur. Instar
harum ciuitatum. nos habemus loca
dicata deo. Maiorem tam̃ ĩmutitatẽ
p̾stant ꝙͣ ille. Saluatur enĩ in eis etiã
uolens homicida. uł quilibet fugitiuꝰ.
lesiam: inde dicunt eũ debere extrahi.
et puniri.
iubens reddi animam pro anima.¬
oculum pro oculo. dentem pro dente.
adustionem pro adustione. R bone¬
ibos cormipeta. seruum occidit.
lapidib obruatur: nec carnes
eius comedentur. Dñs autẽ bouis:
teiginta syelos argenti reddec dño
serui. Et anint hebrei. sic ideo estima¬
tum precium serui: quia.xxͥx. gene¬
rationes egresse sunt de cͥam. quem
noe seruituti addixit.
offerre. tantum agnum. uł he

Expanded text:
olens moriatur, si vero nolens, confugiat ad unam de sex civitatibus refugii, » et ibi salvabit animam suam, ne occidatur a proximis occisi. Et erit ibi donec per judices civitatis ejus propinquis mortui reconcilietur, Quod de Joab factum legitur . Instar vero harum civitatum nos habemus loca Deo dicata, majorem tamen immunitatem praestant, quam illae. Salvatur enim in eis etiam volens homicida, et quilibet fugitivus.clesiam, inde dicunt eum debere extrahi, et puniri. jubens reddi oculum pro oculo, dentem pro dente, adustionem pro adustione, vulnbos cornupeta servum occiderit, lapidibus obruatur, nec carnes ejus comedantur. Dominus autem bovis triginta siclos argenti reddet domino servi. » Aiunt Hebraei, ideo sic aestimatum pretium servi, quia triginta generationes egressae sunt de Cham, quem Noe servituti addixit. offerre . Tamen agnum ve
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ptationem earũ caute nob̾ relin¬
quere. Transinisi mͦ argenti .c. talenta
ꝓ iimolationib faciendis. et seꝑaui
facienda. et geminias sine numero ad
artificum optionẽ. tu manda nob̾ qͦ
ex his fieri uolueris. quod gratiꝰ am̃¬
plectemur. Tunc mittens ad eũ eleara¬
rus qͦd postulabat. rescripsit ita. Ad in¬
terpretandã legem quã postułas mis
uiros semores. de unaqͣq tͥbu sex. le¬
gem ferentes. Tue autẽ pietatis erit
uł iusticie ad nos eã caute remittere.
cet. Qui cum uenissent ad regem be¬
nigne ab eo collecti sunt. ñ tam̃ adre¬
gem intromis usq in diem qͥncũ. Im¬
minebat enĩ illa die sollempnitas dri¬
umphał. ꝓ triumpho. scił qͦdã qͥm ma¬
iores sui ea die habuerant. Ea gͥ die
suscepit eos. quo ᷤᷤ coram uniu̾sitate pͥn¬
cipum decreuerat honorare. Post sus¬
sciscitatus ẽ. ab eis que in corde suo di¬
posuerat. et p̃cipue de duob. de cog¬

Expanded text:
interpretationem earum caute nobis relininterpretationem earum caute nobis relinquere. Transmisi modo argenti centum talenta pro immolationibus faciendis, et separavfacienda, et gemmas sine numero ad artificum optionem. Tu manda nobis quae ex his volueris fieri, quod gratius amplectemur. » Tunc mittens ad eum Eleazarus quod postulabat, rescripsit ita: « Ad interpretandam legem, quam postulas, misi viros seniores de unaquaque tribu sex legem ferentes. Tuae autem pietatis erit, vel justitiae, ad nos eam caute remittere. cet. Qui cum venissent ad regem, benigne ab eo collecti sunt, non tamen ad regem intromissi, usque in diem quintum. Imminebat enim ea die solemnitas triumphalis, pro triumpho scilicet quodam, quem majores sui eadem die habuerant. Ea igitur die suscepit eos, quos, coram universitate principum, decreverat honorare, post sussciscitatus est ab eis quae in corde suo disposuerat, et praecipue de duobus, de cog
Abbreviated transcription (Latin):
censuit. Aderat ibi aristeus. qͥ longo
tempore iudeoꝵ calamitati compati¬
ens oportunitate lib̾andi eos inuen¬
ta ait. Quomͦ qͦd postulas obtinebis
tot iudeis in regno tuo seruientibus::
Solue itaq eos. et nichil gratiꝰ erit
pontifici iudeoꝵ. nec ob hoc quod dico
iudeoꝵ me affinẽ estimes. s quia scio
tua int̃ee̾. si factorẽ omniũ dm̃ ho¬
norauis. Et lib̾auit rex de iudeis.¬
.cxx. milia. dans dnis eoꝵ ꝓ capite
oentũ uiginti.milia dragmas argen¬
ti. Cumq dixisset rex hoc magnũ ẽe
dixerunt. Magnũ. ẽ. qͥdem : s non
regi nrunifico. Tunc scripsit rex ele¬
azaro in hunc modũ. Gentẽ tuam qͣ
secus nos erat libertate donaui. ar¬
Bitrans hoc deo iocundum ee̾. quoꝵ
quosdam milicie assignaui. alios qͦ¬
rum fidem ꝓbauerã constitu in pa¬
lacio. Leges quoq ur̃as in ñra bibuo
theca reponere decreui. bene gͦ facieᷤ
mittendo nob̃ uiros seniores qͥ ualeant

Expanded text:
censuit. Aderat ibi Aristaeus, qui longo censuit. Aderat ibi Aristaeus, qui longo tempore Judaeorum calamitati compatiens, opportunitate liberandi eos inventa, ait: Quomodo quod postulas obtinebis, tot Judaeis in regno tuo servientibus. Solve itaque eos, et nihil gratius erit pontifici Judaeorum. Nec ob hoc quod dico, me Judaeorum affinem aestimes, sed quia scio tua interesse, si factorem omnium Deum honoraveris. Et liberavit rex de Judaeis millia, dans dominis eorum pro capite centum et viginti drachmas argenti. Cumque dixisset rex, hoc magnum esse, dixerunt: Magnum quidem est, sed non regi munifico. Tunc scripsit rex Eleazaro in hunc modum: « Gentem tuam, quae secus nos erat, libertate donavi, arbitrans hoc Deo esse jucundum, quorum quosdam militiae assignavi, alios quorum fidem approbaveram constitui in palatio. e decrevi. Bene ergo facies mittendo nobis viros seniores, qui valeant
Abbreviated transcription (Latin):
studiosus & u̾ibroꝵ cupidus demetum
bibliothece sue p̾fecit. Cumq qͤsiss&
ab eo de num̃o libroꝵ. uigiti milia
ad e̾e̾ respondit. s paulo post tempo¬
re usq ad .l.milia posse ꝑuenire.
nunciatũ s dixit apud iideos ẽe̾ legẽ
ore ipsius dñi editam. et digito ipsiꝰ
scͥptam pro qua sũmoꝑe laborandum
ẽẽ dicebat. ut in grecum conũsa elo¬
quutm. in archiuis regalb haberet᷑.
hec enĩ erat lex di quẽ philosofi zena
uiu̾e sonat. quẽ uulgus appellat io¬
uem. & ad ostendendam legis eius
scĩtatem addidit. qͦd ñ nͥ a dei iuuen¬
tis cultorib tranfferr potuisset. Nã
cum theopomipus cũ hystoriis quas
scribebat eã uoluissec int̾serere : usꝰ
est in amentiam ꝑ dies .xxx. Theotec¬
tus quoq ꝓ eade causa factus ẽ. cecus.
⁊ penitentes sanatist̃. et suggessit
regi ut scrib̾et pontifici iudeoꝵ. ut
ipsum dirig̾et cũ lege dĩ. qui ad eã
transferendam suffic̾ent. Quod ut ĩ¬
petraret mun̾a cum epłis mittenda

Expanded text:
studiosus et librorumcupidus Demetrium bibliothece sue perfecit. Cum quesisset ab eo de numero librorum. XXm adeesse respondit. Sed paulo post tempore, usque a milia posse pervenire. Et nunciatum sibi dixit apud Judeos esse legem ore ipsius domini editam, et digito eius scriptam pro qua summo opere laborandum esse dicebat, ut in Graecum conversa eloquium in archivis regalibus haberetur. Haec enim erat lex Dei, quem philosophi Zena vitam sonat, quem vulgus appellat Jovem. Et ad ostendendam legis ejus sanctitatem, addidit quod non nisi a Dei viventis cultoribus transferri potuisset. Nam et Theopompus cum historiis, quas scribebat, eam voluisset interserere, versus est in amentiam per dies triginta. Theotecus quoque pro causa eadem factus est caecus, et poenitentes sanati sunt. Et suggessit regi ut scriberet pontifici Judaeorum, ut ipsum dirigeret, cum lege Dei, qui ad eam transferendam sufficerent. Quod ut impetraret, munera cum epistolis mittenda
Abbreviated transcription (Latin):
factum ẽ. ut tradit augustinus quod
una eadem sine dissonantia inuenta
tuit ut in tot dieb int̾pretati funt le¬
gem psalmos et ꝓpħas. Ie ronimꝰ tam̃
uidetur ueue. quod int̃pretationem
sex dierum. in sabb̃o conferebant. ex
omnib conflantes unam. Nec miran¬
dum hoc e̾e̾ asserit. cũ esdras legem
quam ꝑ sp̃m reꝑaquerat. postea cum
uet̾ scriptura que apud samaritanoᷤᷤ
erat correxit. Oꝑe completo conuo
ꝓuincia ꝑiciores. et lecta ẽ corã om̃ib
translatio eoꝵ. et approbata. post ea
delata: ad regem. et coram eo replica
ta. Cumq peterent int̾pretes a rege
dicatum foret non cogeretur irrita¬
uͦ misit p̃ter uasa m̃sam aureã gẽmiᷤᷤ
in p̃ciabilib insignitam. Quiꝰ crassitu¬
do cũ ẽẽt dimidii cubiti tam̃ mate
randria construxit. aracus cla¬
ruit. argenteus numus pͥmus in ur

Expanded text:
factum est, ut dicit Augustinus, quod una et eadem sine dissonantia inventa tuit, ut in tot diebus interpretati sint legem, psalmos et prophetas. Hieronymus tamen videtur velle quod interpretationes sex dierum, in Sabbato conferebant ex omnibus conflantes unam. Nec mirandum esse hoc asserit, cum Esdras legem, quam per Spiritum reparaverat, postea cum veteri Scriptura, quae apud Samaritanos erat, correxit. Opere completo, convoprovincia peritiores. Et lecta est coram omnibus translatio eorum, et approbata, postea delata ta. Cumque peterent interpretes a rege dicatum foret, non cogerentur irritavero misit praeter vasa mensam auream gemmis impreciabilibus insignitam, cujus crassitudo, cum esset dimidii cubiti, tamen matxandria construxit, Aratus claruit, argenteus nummus primus in Ur
Abbreviated transcription (Latin):
Similit̃ ÷ de incarnatione ũb mencionẽ
facientes. ut in ysaia qui eũ dixisset nob¬
puerum nasciturũ. ⁊ ad didisset sex
eius nomina. qͦrum unum ẽ đs.pro
ilł sex nominib transtulerunt magni
ꝯsilii angelus. ne uidentur tradidisse
hominem dificatum. Tunc ostenđunt
regi rotulum quẽ actulerunt. nec suf¬
ficiebat rex ammirari cartarũ tenuita¬
tem ⁊ compaginationẽ que ocuł dep̃hen

Expanded text:
de incarnatione Verbi facientes, ut in Isaia. Qui cum dixisset puerum nobis nasciturum, et addidisset sex ejus nomina, quorum unum est Deus, pro illis sex nominibus transtulerunt, magni consilii angelus, ne viderentur tradidisse hominem deificatum . Tunc ostenderunt regni rotulum, quem attulerant. Nec sufficiebat admirari rex chartarum tenuitatem et compaginationem, quae oculis deprehen
Abbreviated transcription (Latin):
ministerii fui. Cum autem a aron eti
cens. Oleum scm̃ est suꝑ uos. Nolite ci¬
pita ur̃a nudare. uestes nolite semãe
ne forte moriamini. Non exibitis foraes
tabernaculi. Tamen iosephus alit̾ diec.
quia dum portarent hostias suꝑ aran
quas ñ preceperat dñs. s qͥb primt
utebantur. subito inflaminati sunt
Nec ualuit quisꝙͣ eos extanguere. Ius¬
sit q moyses patrem eoꝵ. et fratres
portances extra castra congruo honor
sepelire. Dixitq moyses aaron et fli
eius. ut tollerent pardes suas de hosts
iratus moyses argueret aaron. et
lios eius. excusauit se aaron dicesse
Michi accidit quod uides. Quasie

Expanded text:
ministerii sui. Cum autem Aaron, et ministerii sui. Cum autem Aaron, et cens: « Oleum sanctum est super vos, nolite capita vestra nudare; vestes nolite scindere, ne forte moriamini; non exibitis fores tabernaculi. » Tamen Josephus aliter dicit, quia dum portarent hostias super aram, quas non praeceperat Dominus, sed quibus primo utebantur, subito inflammati sunt, nec valuit quisquam eos exstinguere. Jussitque Moyses patrem eorum, et fratres, portantes corpora extra castra, congruo honore sepelire, dixitque Moyses Aaron, et filiis ejus, ut tollerent partes suas de hostiiiratus Moyses super hoc argueret Aaron et filios ejus, excusavit se Aaron dicens. « Mihi accidit quod vides. » Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
separauit de pacificis partẽ suam.
Armos dextros et pectora. Et exten¬
dens manum benedixit populo. Et in¬
gressi moysesꝰ aaron tabernacłm. et
egressi iterum benedixerunt populo.
Et cum esset oblata suꝑ altare. et eti¬
am cum eis sacrificium uige matuti¬
num. egressus ignis a dño deuorauit
que erant suꝑ altare. Et seruatus est
babylonis. Nec licuit de inceps ignem¬
in altari apponere alienum.
thuribulis. ignem imposuerito
alienum. de suꝑ incensum offerentes
Egressus q ignis a dño. uel ille quiis
erat in altari: uel alius ueniens de si¬
limi. et deuorauit .i. exturxit eos. E.
ait moyses ad aaron. Hoc est quod dũ
Añs. Sanctificabor in his quȩ appropin¬
quant mͥ .i. ediam in his quĩ michi mi¬
nstrant apparebo sẽs. non parcens pa¬
catis eorum. Uocauitq misaelem. et
tauerunt eos sicut erant induti lia
et t̃yaris. et sepelierunt eos. Ideo miꝰ
altaris sepelierunt᷑ induti uestiment

Expanded text:
separavit de pacificis partem suam, separavit de pacificis partem suam, armos dextros et pectora, et extendens manus benedixit populo. Ingressique Moyses et Aaron tabernaculum, et egressi iterum, benedixerunt populo; et cum essent oblata super altare, et etiam cum eis juge sacrificium matutinum, egressus ignis a Domino, devoravit quae erant super altare, et servatus est ationem Babylonis, nec licuit deinceps ignem apponere alienum. thuribulis, ignem imposuerunt alienum desuper incensum, offerentes . Egressusque est ignis a Domino, vel ille qui jam erat in altari, vel alius iterum veniens de sublimi, et devoravit, id est exstinxit eos. Et ait Moyses ad Aaron: « Hoc est quod Dominus dixit: Sanctificabor in his, qui appropinquant mihi » id est etiam in his qui mihi ministrant, apparebo sanctus, non parcens peccatis eorum. Vocavitque Misaelem, et ortaverunt eos, sicut erant induti, lineis, et tiaris, et sepelierunt eos, ita ut ministri altaris sepeliuntur induti vestibus
Abbreviated transcription (Latin):
Immolauit etiam pro se hostiam salu¬
tarem arietem in holocaustum. et im¬
posuit altari. s sine igne. Deinceps ob¬
laturus pro populo : sumpsit ab eis
hostias quinq uitulum pro peccato
populi. hẏrcum pro peccato principis.
ficis in holo caustum. arietẽ etiam pro
pacificis. Tamen inimmolatione non
nisi tria dicitur immolasse. hyrcum
ꝓ peccato populi. et bouẽ et arietem ꝑ
pacificis. Forte quia prius ea nume¬
rauerat. pro breuitate alia tacuit.
quia separati de peccato synagoge
principis et anune. non agebat. ut pͥuᷤ
quodlibet trium: pro peccato populi
potuit dici oblatum. Augꝰ. tamen im¬
probat litteram que dicit quinq tan¬
tum sumpta. Et dicit cum ilł quinꝙ
sumptum agnrũ anmculum ur holo¬
carposyn. quod sonat holocaustum
fructuosum. Dicebatur holocarposy
holocaustum illud. quod dñs aliquo
signo uisibili ostendebat. sibi gratũ
esse. Cũ autẽ imposuisset ex his aaron
suꝑ altare que adolenda erant dño:

Expanded text:
Immolavit etiam pro se hostiam saluImmolavit etiam pro se hostiam salutarem, arietem in holocaustum, et imposuit altari, sed sine igne. Deinceps oblaturus pro populo, sumpsit ab eis hostias quinque, vitulum pro peccato populi, et hircum pro peccato principis, m in holocaustum, arietem pro pacificis. Tamen in immolatione non nisi tria dicitur immolasse, hircum pro peccato populi, et bovem, et arietem pro pacificis. Forte quia prius ea numeraverat, pro brevitate illa tacuit. Et quia separatim de peccato Synagogae principis, et animae non agebat, ut prius, quodlibet trium pro peccato populi potuit dici oblatum. Augustinus tamen improbat litteram quae dicit quinque tantum sumpta, et dicit cum illis quinque sumptum agnum anniculum in holocarposin, quod sonat holocaustum fructuosum. Dicebaturque holocarposis, holocaustum illud quod Dominus aliquo signo visibili ostendebat sibi gratum esse. Cum autem imposuisset ex his Aaron super altare, quae adolenda erant, Domino
Abbreviated transcription (Latin):
tiones. Iosephus dicit omnia sicut
otauo autem die denunciauit
moyses populo sollempnitatẽ
in qua sacerdotes consecrata offer¬
re inchoarent pro se: et pro ppło. In
precedentib enĩ septẽ dieb uicem
sacerdotis habuerat moyses. Et acce¬
perat ab aaron et filiis eius. que post¬
ea a populo illi erant accepturi : et
ministrauerat altari. In die octauo
aggressi sunt ipsum ministerium.
ad quod fuerant ordinati: et moyses
cessauit. Tradunt quidam diem¬
hunc octauum fuisse primã diem
anm scdi quo egressi sunt. Et cum
obicitur eis quod pͥma die anm scdi¬
ut dictum.ẽ. supra: tabernaculũ
erectum. aiunt erectionem dici. cõ¬
summationẽ consecrationis eius. pre¬
cepitq moyses ignem der renum
amoueri ab altari. quo usus fuerat
his dieb. quia ea die appareret eis
dñs. Congregatis q filiis isrł. pͥmo
obtulit aaron. pro peccato suo uitu¬
lum. Cuius adipes. renes et renunculo ᷤ
imposuit altari. igne non supposito.
reliquum combussit extra castra.

Expanded text:
tionem. Josephus vero dicit, omnia sicut Octavo autem die denuntiavit Moyses populo solemnitatem, in quo sacerdotes consecrati offerri inchoarent pro se populo . In praecedentibus enim septem diebus vicem sacerdotis habuerat Moyses, et acceperat ab Aaron et filiis ejus, quae postea a populo illi erant accepturi, et ministravit altari. In die octavo aggressi sunt ipsi ministerium ad quod fuerant ordinati, et Moyses cessavit. Et tradunt quidam diem octavam fuisse primam diem anni secundi, ex quo egressi sunt. Et cum objicitur eis quod prima die anni secundi dictum est, scilicet tabernaculum erectum, aiunt erectionem diei, consummationem consecrationis ejus. Praecepitque Moyses ignem terrenum amoveri ab altari, quo usus fuerat his diebus; quia ea die appareret eis Dominus. Congregatisque filiis Israel, primo obtulit Aaron pro peccato suo vitulum, cujus adipem, renes, et renunculos imposuit altari, igne non supposito; caetera combussit extra castra.
Abbreviated transcription (Latin):
samariã. queq regio suũ. U om̃s pͥns
uocati sunt cuthei a quibdã potioris.
int̾ eos qui uenerant de regione ꝑlioa.
que dicta ẽ. cutha. a qͦdã flumine. Ge¬
ei uͦ dixert̃ eos samaritas. Qui et me
uuangelio samaritani dicunt᷑. hebre
uocauer̃ eos lacobitas. quia subplanta¬
uerant isrłitas a finibꝰ suis. Qui cũ
uenissent in t̾ram isrł. ĩmisit dñs leo¬
nes in eos. et int̾ficiebant eos. E nuinc
atum ẽ. regi assyrioꝵ. quod ꝑirent
coloni eiꝰ. quia ignorabant legitima
dei t̾rȩ. Et misit eis unũ de sacerdoti¬
b istł. et legẽ moys. inscͥptam litõs
antiquiorib et habitabat sacerdos in
bethel.  s deꝑunt circuncisionẽ. et legi¬
tima dei isrł. Nichilomiinus tam̃ deos
suos in excelsis colebant. Unde quando¬
q hebreos dicunt sͥ ꝓpinquos. cũ bene
erat hebreis. Cũ uͦ male: dicebant
nichil ee̾ sͥ cũ isrł. Migrauer̃ autẽ
decem tͥb de iudea. post annos non
fugerunt in regnũ iuda. multi abscõ¬

Expanded text:
Samariam, quaeque regio suum. Et omnes prius vocati sunt Chutaei, a quibusdam potioribus inter eos, qui venerant de regione Persida, quae dicta est Chuta, a quodam flumine. Graeci vero dixerunt eos Samaritas, qui et in Evangelio Samaritani dicuntur. Hebraei vocaverunt eos Jacobitas, quia supplantaverant Israelitas finibus suis. Qui cum venissent in terram Israel, immisit Dominus atum est regi Assyriorum, quod perirent coloni ejus, quia ignorabant legitima Dei Israel, et misit eis unum de sacerdotibus Israel, et legem Moysi inscriptam litteris antiquioribus. Et habitabat sacerdos in Bethel, et susceperunt circumcisionem, et legitima Dei Israel, nihilominus tamen deos suos in excelsis colebant. Unde quandoque Hebraeas dicunt sibi propinquos, cum bene erat Hebraeis; cum vero male, dicebant nihil sibi esse cum Israel. Migraverunt autem decem tribus de Juda, post annos nongfugerunt in regnum Juda, et multi abscon
Abbreviated transcription (Latin):
achar regis uida regnauit osee
super isrł. nouẽ annis. fecitq matũ
coram dño. s ñ sicut patres sui. Tradi¬
tur enĩ dedisse licenciam isrłitis. ut as¬
cendent in iherłm der in anno. Contͣ
hunc ascendit salmanassar rex assyri¬
oꝵ: et factus . ẽ. osee tributariꝰ. Cum¬
q dep̾hendisset rex assyriori quod osee
rebellare nit̾etur ꝑ sua regem egipti.
cui mun̾a miserat. obsedit eũ. et iinc¬
tũ misit in carcerẽ in nituue. Et obse¬
dit samariã trib annis. et cepit eam
anno nono osee. ⁊ sexto erechie. et tͣnis¬
tulit illos in assyrios. scilicet. septẽ tͥb
que remanserant. Et posuit eos iuxta
fluuiũ goran ultra montes medoꝵ.
⁊ ꝑsarũ. In pͥma captiuitate trium
tribuum credit᷑ captiuatꝰ fuisse dobi¬
as. ÷ mansit in niniue. uł forte cum
rege osee ductus inniniue. cuiiͦ hẏsto¬
ria consũmata. ẽ. sub manasse filio
ezechie. s nos eam tractabimus post
finẽ libri regũ. Porro rex assẏrioꝵ de

Expanded text:
Achaz regis Juda regnavit Osee super Israel novem annis. Fecitque malum eoram Domino, sed non sicut patres ejus . » Traditur enim dedisse licentiam Israelitis, ut ascenderent in Jerusalem ter in anno. « Contra hunc ascendit Salmanasar rex Assyriorum, et factus est ei Osee tributarius. Cumque deprehendisset rex Assyriorum quod Osee rebellare niteretur, per Susac regem Aegypti, cui munera miserat, obsedit eum, et vinctum misit in carcerem Ninive, et obsedit Samariam tribus annis, et cepit eam anno nono Osee, et sexto Ezechiae, et transtulit Israel in Assyrios, » scilicet septem tribus quae remanserant, « et posuit eos juxta fluvium Gozan ultra montes Medorum et Persarum. » In prima captivitate trium tribuum creditur captivatus fuisse Tobias, et mansit in Ninive, vel forte cum rege Osee ductus est in Ninive, cujus historia consummata est sub Manasse filio Ezechiae. Sed nos tractabimus eam post finem libri Regum. Porro rex Assyriorum de
Abbreviated transcription (Latin):
dñm .i. non uiderunt uirtutes eius.
quas fecerat eis in exitu de egipto. in
deserto. et in ingressu tre promissionis.
feceruntq malum in conspectu dñi.
et seriuierunt baal. et astaroth. et diis
terre. Contraxerunt q coniugia cũ
alienigenis. Quam obrem indignata
diuinitas: non deleute gentes de me¬
dio eoꝵ. ut essent eis in aculeũ. et labo¬
rem. Et tradidit eos dñs inmanus cu¬
san rasataim regem mesopotamie. et¬
syrie. seruierunt q ei octo annis. Et
clamauerunt ad dñm. qui suscitauit
eis liberatorem. othoniel frẽm caleph.¬
quem iosephus cener uocat. quasi eqͥ¬
fra ponemus. sequentes ordinẽ huius
libri. Et nota quod hebrei sub hoc nu¬
mero comp̃hendunt annos seruirutis
et quietis. Et similit̾ sub aliis iuidici
b. aliter. ñ staret hystoria.
thebis. De cuius filia semele. natus est
chonisius liberpat̃. Bichinia condita
ẽ. a phenice. qui fenicib quasdam
tradidit litteras. Et ad scribendum
uermiculum instituit. Unde et color

Expanded text:
d est non viderant virtutes ejus, quas fecerat eis in exitu de Aegypto in deserto, et in ingressu terrae promissionis. « Feceruntque malum in conspectu Domini, et servierunt Baal et Astharoth, et diis terrae, contraxeruntque conjugia cum alienigenis . » Quamobrem indignata divinitas, non delevit gentes de medio eorum, ut essent eis in aculeum et laborem. « Et tradidit eos Dsankasathaim regis Mesopotamiae, servierunt quoque ei octo annis. Et clamaverunt ad Dominum, qui suscitavit eis quem Josephus Cenem vocat, quasi equfra ponemus, sequentes ordinem hujus libri. Et nota quod Hebraei sub hoc numero comprehenderunt annos servitutis et quietis, et similiter sub aliis judicibus. Aliter non staret historia. Thebis ex cujus filia Semele natus est Dionysius Liber pater. Bithynia condita est a Phoenice, qui Phoenicibus quasdam tradidit litteras, et ad scribendum vermiculum instituit. Unde, et color
Abbreviated transcription (Latin):
habitare secum sub tributo. Etrã
quoq ascendit in bethel: que pͥus¬
luza uocabatur. Nidentesq homui
egredientem de obsessa ciuitate. a¬
xerunt ei. Ostende nob̾ introitim
ciuitatis: et faciemus decum miscdam
Quo ostendente : ꝑcusserunt eam.
hominẽ uͦ et domum eius ditauer.
Qui transiens in terram ethim. edi¬
ficauit ibi ciuitatẽ. et uocauit eam
luzam. Nec deleuit effraim canane¬
um. s passus est eum uiuere subtai¬
buto. Similit̾ et relique tribus. cum
essent confortate. maluerunt habere
tributarios: quã delere transgredim¬
tes mandatum dñi. Et conuertert se
ad agriculturam. Qui ad diuicias se
tradentes. ꝑ epulas et libidinem iã
imbelles facti. in conũsatione legũ
indegri non erant.

Expanded text:
re secum in tributo. Ephraim quoque ascendit in Bethel, quae prius vocabatur Luza. Videntesque hominem egredientem de obsessa civitate dixerunt ei. « Ostende nobis introitum civitatis, et faciemus tecum misericordiam. » Quo ostendente percusserunt eam, hominem vero et domum ejus ditaverunt. Qui transiens in terram Etthim, edificavit ibi civitatem, et vocavit eam Luzam. Nec delevit Ephraim Chananaeum, sed passus est eum vivere sub tributo. Similiter, et reliquae tribus cum essent confortatae, maluerunt eos habere tributarios quam delere, transgredientes mandatum Domini, et converterunt se ad agriculturas. Qui ad divitias se tradentes per epulas et libidinem, jam imbelles facti, in conversatione legum integri non erant.
Abbreviated transcription (Latin):
modicitate temporis. nec rectorib nec
iudicib annumeratus est. Et ait iu¬
das symeoni. Ascende mecum in sor¬
tem meam. et pugna cont chana¬
narum. et ego pergam decum. in sortẽ
symeon propriam post ea sortem ha¬
buisse : s adhesit iuide. ut impleret᷑
quodpdixerat iacod. de symeon et leui.

Expanded text:
modicitate temporis, nec rectoribus, nec modicitate temporis, nec rectoribus, nec judicibus annumeratus est. Et ait Judas Simeoni: « Ascende mecum in sortem meam, et pugna contra Chananaeum, et ego pergam tecum in sortem Simeon propriam postea habuisse sortem, sed adhaesit Judae, ut impleretur quod praedixerat Jacob de Simeon et Levi.
Abbreviated transcription (Latin):
iber iudicum. hebraice sothin.
dicitur: qui iudices describit
usq ad hely sacerdotem. et
obhoc dicitur iudicum: tãqͣm¬
a materia. Uidetur tamen qͥb¬
dam ab auctorib fic nominatꝰ.
ut quasi cronice scribendo qͥsq
iudicum tempus suum in actiꝰ
redigeret. Quis autẽ in unũ
compegerit: dubiũ est. Diẽt̃
quidam quod samuhel. Ani qd
esdras. Ueri similius uidetur
quod erechias. qui et parabo¬
las salomonis. et librum regũ:
in unum collegit. Si queritur quare
moyses. et iosue. int̾ iudices ñ annu¬
merentur: dicimus. quia ñ solum iu¬
dicauerunt popłm : s et rexerunt.
Cet̾i uͦ nil nuris in populo habuert:
nͥ quod in tribulationib suis consili¬
o et prudentia eoꝵ. popłs utebatur.
t factum ẽ. post mortẽ iosue. con¬
suluit popłs dñm ꝑ phynees. Qs
ascendet ante nos contra chananeũ.
et erit dux belliĩ Et dixit dñs. Iudas:
son ꝑsonam s tͥbum designans. Cre¬
ditur tam̃ caleph p̃fuisse popło. s pro

Expanded text:
iber Judicum Hebraice Sophetim dicitur, qui judices describit, usque ad Heli sacerdotem, et ob hoc dicitur Judicum tanquam materia. Videtur tamen quibusdam ab auctoribus sic nominatus, ut quasi chronice scribendo, quisque judicum tempus suum in actis redegerit. Quis autem in unum compegerit dubium est. Dicunt quidam quod Samuel, alii quod Esdras. Verisimilius videtur quod Ezechias, qui parabolas Salomonis, et librum Regum in unum collegit. Si quaeritur quare Josue et Moyses inter judices non annumerentur, dicimus quia non solum judicaverunt populum, sed et rexerunt. Caeteri vero nil juris in populo habuerunt, nisi quod in tribulationibus suis consilio et prudentia eorum populus utebatur.ctum est post mortem Josue consulit populus Dominum per Phinees: « Quis ascendet ante nos contra Chananaeum, et erit dux belli. Et dixit Dominus: Judas » Non personam, sed tribum designans. Creditur tamen Caleb praefuisse populo, sed pro