comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exquirentes se. et p̃ibit inuia iusticiȩ. Qͥ illã
diligit. diligit uitã: et quiuigilauerint ad illã
complectentur placorẽ etꝰ. Qui tenuierint illam .iii.¬
tam hereditabunt: et quo introibit benedicet d̃s
Qui seruiunt e obsequentes erunt scõ: et eos qͥ dili¬
gunt illam diligit ds. Qui audit illam iudicat gen¬
tes: et qui intuetur illam ꝑmanebit confidens. Si
creliderit ei heraditabit illã: et erunt inconfirma.¬
tione creaturȩ illoꝵ. qm̃ in temptatione ambulat
cũ eo: et in pͥmis elegit cum. Tunorẽ et metũ et appro
bationẽ inctucet suꝑ illũ et cruciabit eũ intribulaci¬
one doctrinȩ suȩ. dotiec temptet illũ incogitatiõib
illiꝰ ecredat animȩ illiuis. Et firmabit illum et iter
nudabit absconsa suaibi. Et thesaurizat suꝑ illũ
scientiã: et intellectũ iusticiȩ. Si autẽ oberrauerit.
derelinquet eum: et tradet cuminmanꝰ mimici sui.¬
ili conserua tempꝰ et deuita a malo: et ꝓ anuna

Expanded text:
e et praeibit in uia iustitiae. et qui illam diligit, diligit uitam: et qui uigilauerint ad illam, conplectebuntur placorem eius. qui tenuerint illam, uitam hereditabunt, et quo introiuit bene dicit deus. qui seruiunt ei, obsequentes erunt sancto: et eos qui diligunt illam diligit deus. qui audit illam, iudicat gentes: et qui intuetur illam, permanebit confidens. si crediderit ei, hereditabit illam et erunt in confirmatione creaturae illorum. quoniam in temptatione ambulat cum eo et bationem inducet super illum et cruciabit illum in tribulatione doctrinae suae, donec temptet illum in cogitationibus illius et credat animae illius. et firmabit illum et iterum nudabit abscondita sua illi et thesaurizat super illum scientiam et intellectum iustitiae. si autem oberrauerit, derelinquet illum et tradet eum in manus inimici sui.onserua tempus et deuita a malo. pro anima
Abbreviated transcription (Latin):
cũ stulticia illiꝰ ꝑtes. Cum iracundo ñ facias tixã
cũ audace ñeas indesertũ: qm̃ quasi nichil et
ante eum sanguis. et ubi non est adiuitoriũ elidet
te. Cumfatius neconsiliũ habeas: non enĩ poter̃
diligere nisi queunis placent. Coram extraneo ne
facias consilium: nescis cium quid pariet. Non
omni homini cor tuũ manifestes: ueforte

Expanded text:
cum stultitia illius peries cum iracundo non facias rixam cum stultitia illius peries cum iracundo non facias rixam cum audace non eas in desertum quoniam quasi nihil est ante illum sanguis et ubi non est adiutorium elidet te cum fatuis ne consilium habeas non enim poterunt diligere nisi quae ipsis placent coram extraneo ne facias consilium nescis enim quid pariet non omni homini cor tuum manifestes ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
ine tua loquatur. Ne despicias hominẽ auerten¬
nega: et enim ex nobis senescunt. Ix uiii¬
oli de mortuo numico tuo gaudere. sciens
qm̃ om̃s morimur: et ingaudiũ nolumꝰ
uesure. Ne despicias narrationẽ presbiteroꝵ sapi¬
cntiũ: et in ꝓuerbiis illoꝵ conu̾sare: Ab ipsis em̃
disces doctrinã intellectus: et seruire marl. li.
sine querela. Non te p̃tereat narratio semorum
et ipsi etum didicerunt a patrib siis qm ab ipsis
disces uttellectũ et intempore necessitatis dabis¬
responsum. Non incendas carbones peccatorum
arguens cos: ne incendaris flãma igiris peccatoꝵ¬
De contra faciem stes contumeliosi: ne sedeat
giasi insidiator ori tuo. Noli fenerare homi¬
infortiorite. Quod si feneraueris: quasi ꝑditũ
habe. Non spondeas suꝑ uirtutem tuã. Q d si spo¬
ponderis: quasi restituens cogita. Non iudices
Cũ audace ñ eas inuia: ne forte grauet malasua
inte. Ipse enĩscdin uoluntatẽ suãuadit: etsimul

Expanded text:
nie tua loquatur ne despicias hominem avertennie tua loquatur ne despicias hominem avertenua senecta etenim ex nobis senescunt noli de mortuo gaudere sciens quoniam omnes morimur et in gaudium nolumus venire ne despicias narrationem presbyterorum sapientium et in proverbiis illorum conversare ab ipsis enim disces doctrinam intellectus et servire magnatis sine querella non te praetereat narratio seniorum et ipsi enim didicerunt a patribus suis quoniam ab ipsis disces intellectum et in tempore necessitatis responsum non incendas carbones peccatoris arguens eos ne incendaris flamma ignis peccatne contra faciem stes contumeliosi ne sedeat quasi insidiator ori tuo noli fenerare homini fortiori te quod si feneraveris tamquam perditum habe non spondeas super virtutem tuam quod si spoponderis quasi restituens cogita non iudices ccum audace non eas in via ne forte gravet mala sua in te ipse enim secundum voluntatem suam vadit et simul
Abbreviated transcription (Latin):
ntota anima tua time dm̃: et sacerddotes illiꝰ scĩfica.
Inomni uirtute tua dilige eũ qui tefecit: et mi¬
nistros eius ñderelinquas. Honora dm extota a¬
nima tua. e honorifica sacerdotes et ꝓꝓurgate cũ
ga te cũpaucis. Datũ brachiorũ tuoꝵ et sacrifi¬
ciũ scĩficationis offeres dño. iicia sc̃õꝵ. Et pau¬
peri porrige manũ tuã. ut ꝑficiatur ꝓpicia¬
tio et benedictio tua suãdatus. inconspectu
t mortuo ñ ꝓhibeas grãm. Non desis plo¬
rantib in consolatione: et cũ lugentibus
ambula. Nonte pigeat uisitare infirmum.
Ex his enim indilectione firmaberis. Inomiubus
oꝑib tiuis memorare nouissimatua: et inęternũ
unculas iumanus illuis. Non contendas
ciriuro locuplete: ne forte e contra consistat li¬
tcm tibi Multos ꝑdidit aurũ et argentũ: et usq
cor regum extendit e conuertit. Non litiges cũ
homine linguato: et ñ strues in ignem illiꝰ ligna.
Non cõmunices homini indocto: ne male de ꝓge¬

Expanded text:
tota anima tua time Deum, et sacerdotes illius sanctifica. In omni virtute dilige Deum, qui te fecit; et ministros ejus non derelinquas. Honora Deum ex tota anima tua; et honorifica sacerdotes. Et post sex ga te cum paucis datum brachiorum tuorum et sacrificium sanctificationis offers initia sanctorum et pauperi porrige manum tuam ut perficiatur propitiatio et benedictio tua gratia datus in conspectu mortuo non prohibeas gratiam non desis plorantibus in conrogatione et cum lugentibus ambula non te pigeat visitare infirmum ex his enim in dilectione firmaberis in omnibus operibus tuis memorare novissima tua et in aeternum incidas in manus illius non contendas cum viro locuplete ne forte contra consistat litem tibi multos perdidit aurum atque argentum et usque cor regum extendit et convertit non litiges cum homine linguato et non strues in igne illius ligna non communices homini indocto ne male de proge
Abbreviated transcription (Latin):
matris restituetur tibi bonũ. et iniusticia alifica¬
bitur tibi. in die tribulationis cõmemorabitur
tui. Sicut in serenoglacies. soluent᷑ tua necrata.
Quã malȩ famȩ est qui relinquit᷑ patrẽ: et est male¬
dictus a deo qui exasꝑat matrãm
ili in mansuetudine oꝑatua ꝑfice: et suꝑ ho¬
minũ glam diligeris. Quantomagnus es hu

Expanded text:
matris restituetur tibi bonum et iniustitia aedificamatris restituetur tibi bonum et iniustitia aedificabitur tibi in die tribulationis commemorabitur tui sicut in sereno glacies solventur tua peccata quam malae famae est qui relinquit patrem et est maledictus a Deo qui exasperat matrem fili in mansuetudine opera tua perfice et super hominum gloriam diligeris quanto magnus
Abbreviated transcription (Latin):
mauit in filios. Qui diligit diũ exorabit ꝓpecratis
et continebit se abillis et inoratione dierum exaudi¬
etur: et sicut qui thesaurizat. ita et qui honorificat
ui honorat patrem iocundabitur in filiis: et¬
patrem suum utta uiuet longiore: et qui obalit pa¬
tri refrigerabit matrẽ. Qui timet dmhonorat paren¬
tes: et quasi dominis seruiet hisquise grnerauert.
in oꝑe et sermone et inomĩ patientia. Honora pa¬
trem tuũ ut suꝑueniat tͥ benedictio adeo: et bene¬
dictio illius in nouissimo manet. Benedictio pa¬
tris firnat domos filioꝵ: inaledictio autẽ patris
eradicat fundam̃ta. Ne głeris in contumelia pa
tris tui: non ẽ enĩ tibigła s confusio. Siłã enĩ homi¬
nis ex honore patris sui: e dedecus filii pater sine
honore. fili suscipe senectam patris tui: et ne con¬
tristes cum in uita illius. Et si defecerit sensus ue¬
niam da: et nesꝑnas cum in tuauirtute. Elemosi¬
ira enĩ patris: nonerit in obliuione. Nam ꝓ peccato

Expanded text:
t II uersus: Qui diligit deum, exorabit pro peccatis et continebit se ab illis: in oratione dierum exaudietur. et sicut qui thesaurizat ita et qui honorificat ui honorat patrem, iocundabitur in filiis. qupatrem suum vita vivet longiore et qui obaudit patrem refrigerabit matri qui timet Deum honorat parentes et quasi dominis serviet in his qui se generaverunt in opere et sermone et omni patientia honora patrem tuum ut superveniat tibi benedictio a Deo et benedictio illius in novissimo manet benedictio patris firmat domos filiorum maledictio autem matris eradicat fundamenta ne glorieris in conturis tui non est enim tibi gloria sed confusio gloria enim hominis ex honore patris sui et dedecus filiis pater sine honore fili suscipe senectam patris tui et ne contristes eum in vita illius et si defecerit sensu veniam da et ne spernas eum in tua virtute elemosyna enim patris non erit in oblivione nam pro peccato
Abbreviated transcription (Latin):
gibile abstinebit seapercatis: et inoꝑib iusticiȩ suc-¬
cssiis habebit. Ignem ardentẽ extingiit aqua. et e¬
lonosina resistit peccatis. et ds ꝓtector eius qͥ red¬
de grãm meminit inposterum: etintempore casꝰ
sui inueniet firmamentum: De elemosina.:uiiii.
ili demosinani pauꝑis nedefraudes: et oculos
tuos ne transuertas apauꝑe. Animã esuriattẽ
ñe despextris: et ñ exasꝑes pauꝑem in inopiasua Cor
inopis ne afflixeris: et ñ ꝓtrahas datũ angustianti.
Rogationem contribulati neabicias: et ñ auertas
faciem tuam abegeno. Ab in ope neauertas ocdõs

Expanded text:
gibile abstinebit se a peccatis et in operibus iustitiae sucgibile abstinebit se a peccatis et in operibus iustitiae successus habebit ignem ardentem extinguit aqua et elemosyna resistit peccatis et Deus conspector qui reddit gratiam memisui inveniet firmamentum. Deinde subicit: Fili, elemosinam pauperis ne fraudes, et oculos tuos ne transuertas a paupere. animam esurientem ne despexeris et non exasperes pauperem in inopia sua. cor inopis ne adflixeris et non protrahas datum angustianti. rogationem cum tribulatione ne abicias et non auertas faciem tuam ab egeno. ab inope non auferas oculos
Abbreviated transcription (Latin):
Attiora te ne quesieris et fortiora te nescrutatꝰ sueris.
s quȩ p̃cepit tibi ds illa cogita semꝑ: et in plurib o
ꝑib eus ne fueris curiosus Non est enimtibi neces¬
sarium: ea quȩ abscondita sunt uidere ocłistius.
Insuꝑuacus reb noliscrutari multipliciter: et
in plurib oꝑib aus non eris cũtiosus. Plurima e¬
nim suꝑ sensum hominũ: ostensa sunt tibi. Multos
enim supplantauit suspicio illoꝵ: ec inuanitate
detinuit sensus illoꝵ. Cordurũ malehabebit in
nouissimo: et quianrat ꝑiculũ millo ꝑibit. Cor in¬
grediens duas uias ñ habebit requiẽ: et prauicor¬
di in illis scandalizabit᷑. Cor nequãgrauabitur
in dolorib et peccator adiciet ad peccandum. Syna¬
goge suꝑboꝵ ñ est sanitas. frutex eñĩ pecrati eradi¬
cabitur in illis et ñ intelliget᷑. Cor sapientis intelli¬
gitur in sapientia. etauris bona audiet cum omi
concupiscentia sapientiam. Sapiens cor et intelli¬

Expanded text:
sieris: sed quae praecepit tibi Deus, illa cogita semper, et in pluribus eius ne fueris curiosus. Non sunt enim tibi necessaria ea, quae abscondita sunt ab oculis tuis. In supervacuis rebus noli scrutari multipliciter, et in pluribus operibus eius non eris curiosus. Plurima enim supra sensum hominis ostensa sunt tibi. Multos enim supplantavit suspectio illorum, et in vanitate detinuit sensus illorum. cor durum male habebit in nouissimo, et qui amat periculum, in illo peribit. cor ingrediens duas uias non habebit successus, et prauicordius in illis scandalizabitur. cor nequam grauabitur  doloribus et peccator adiciet ad peccandum synagogae superborum non est sanitas frutex enim peccati eradicabitur in illis et non intellegetur cor sapiens intellegitur in sapientia et auris bona audiet cum omni concupiscentia sapientiam sapiens cor et intelle
Abbreviated transcription (Latin):
ri sapiens. Noli querere fieri uidex. insi si ualeas
iurtute irrumꝑe inquitatis ne forte expauescas
faciem potentis. et ponas scandalum in agilitate
tua. Nonpecces in multitudine ciuitatis. nec te
ĩmittas in popłm. neq alliges duplicia peccata.
nec enĩ in unio eris inminis. Noli eẽ pusillam¬
mis manima tua: &orare et faccre elemosinam
ñ despicias. Ne dicas inmultitudinemunerũ
nicoꝵ respiciet ds̃: ec offerente me d̾o altissimo sus¬

Expanded text:
 ait, quaerere fieri judex, nisi forte valeas virtutem irrumpere iniquitatis, ne forte extimescas faciem potentis, et ponas scatua non pecces in multitudinem civitatis nec te inmittas in populum neque alliges duplicia peccata nec enim in uno eris inmunis noli esse pusillanimis in anima tua exorare et facere elemosynam non despicias ne dicas in multitudine munerum meorum respiciet Deus et offerentem me D
Abbreviated transcription (Latin):
oliamate mandacium aduersus frrm̃ tuum:
noq in amicum similtter facias. Noli uelle
meltiri omne mendacium assiduitas em̃ illiꝰ.
non est bona. Noli uerbosus eẽ in mulutudius p̃s¬
biteroꝵ: etñ iteres uerbũ in tua oratione. Non
oderis laboriosa oꝑa: et rusticationẽ ab altissimo
creatã. Nonte reputes inmultitudine indisci¬

Expanded text:
oli amare mendacium aduersus fratrem tuum, neque in amicum similiter facias. noli uelle mentiri omne mendacium: adsiduitas enim illius non bona. noli uerbosus esse in multitudine presbyterorum et non iteres verbum in tua oratione non oderis laboriosa opera et rusticationem ab Altissimo creatam non te reputes in multitudine indisci
Abbreviated transcription (Latin):
inigne ꝓbatur aurũ et argentum: homines ueto
receptibiles in caminohumiliationis. Crede deo et
recuꝑabit te: et dirige utani tuã et sꝑa milbã. Scr-¬
uatimorem illius. et in illo ueterasce.
tuetes dñm sustinete miscdiam eius: et
ñ deflectatis ab illo ne cadatis. Qui timetis
dominũ credite illi: et ñ euacuabit᷑ mertes ur̃a. Qͥ¬
umetis dñm sꝑatein illũ: et ioblectatione ueniet
uob̾ miscdia. Qui timetis dñmndiligite illum: et
illuminabuntur corda ur̃a. Respicite filii natiões
hominum: et scitote quia nullus sparut in dũo et

Expanded text:
in igne probatur aurum et argentum, homines uero in igne probatur aurum et argentum, homines uero acceptabiles in camino humiliationis. crede deo, et recuperabit te, et dirige uiam tuam et spera in illum. serua timorem illius et in illo ueteresce. metuentes dominum, sustinete misericordiam eius, et non deflectetis ab illo, ne cadatis. qui timetis dominum, credite illi, et non euacuabitur merces uum, credite illi, et in oblectatione veniet vobis misericordia. Qui timetis Dominum, diligite illum, et illuminabuntur corda vestra. Respicite, filii, nationes hominum, et scitote quia nullus speravit in Domino, et
Abbreviated transcription (Latin):
ili concupiscens sapientiã conserua iusticiam:
et ds p̃bebit illamitibi. Sapicutia enĩ et discipli¬
na timordm̃. ⁊t qđ beneplacitũ est illi fides et man¬
suetudo. et adimplebit thesaurosulius. Nefueris
incralibilis timoridĩ: et neaccesseris ad illũ du¬
plici corde. Ne fueris hypocrita inconspectu homi¬
nũ: et non scandali⁊ aueris labiistuis. Attende
in illis ne fortecadas. et adducas animȩ tue inho¬
norationẽ ẽt reuelet dsabsconsatua et in medio
synagoge elidat te. qm̃ accessisti malignead dũm
et cor tuũ plenum est dolo et fallacia. Iui.
il acceilens ai seriuitittem dei Eta in iusticia
et timore et p̃para animam tuam ad cemptationem.
Deprime cortuum et sustine: inclina auram tuam
et excipe uerba intellectus. Et ne festines in tẽpore ob¬
ductionis sustine sustentationes dĩ.Coniungere
deo et sustine: ut crescat in nouissimo uitatua:
Omne quod tibi applicitũ fuerit accipe et indolore
sustine. in humilitate tua patientiam habe: qm̃

Expanded text:
ustitiam; et Deus praebebit illam tibi. Sapientia enim et disciplina timor Domini; et quod beneplacitum est illi, fides et mansuetudo, et adimplebit thesauros tuos. Non sis incredibilis timori Domini, et ne accesseris ad illum duplici corde. Ne fueris hypocrita in conspectu hominum, et non scandalizeris labiis tuis. Attende in illis, ne forte cadas, et adducas animae tuae confusionem; et revelet Deus abscondita tua, et in medio synagogae clidat te. Quoniam accessisti maligne ad Dominum, et cor tuum plenum est dolo et fallacia. II.: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in timore et timore et praepara animam tuam ad temptationem, et deprime cor tuum et sustine. declina aurem tuam et excipe uerba intellectus, et ne festines in tempus obductionis. sustine sustentationem dei, coniungere deo et sustine, ut crescat in nouissimo uita tua. omne quod tibi adplicitum fuerit accipe: et in dolore sustine et in humilitate tua patientiam habe. quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
magnitione magualium suorum.
nicium sapientiȩ timor dnĩ etcũ fidelib iniuilua
concreatus est: et cũ electis seminis credit᷑: et cũ ius¬
tis e fidelib agnosettur. limordiũ: scientuȩ rligi¬
ositas. Religiositas custodiet et iustificabit cor: io¬
cunditatẽatq gaudium dabit. Timeti dñbene
erit: et in dieb consũmationis illius benedicetur.
Dienttudo sapientie timere dm: et plenitudo afruc¬

Expanded text:
tione magnalium suorum initium sapientiae timor Domini et cum fidelibus in vulva concreatus est et cum electis seminis creditur et cum iustis et fidelibus agnoscitur timor Domini scientiae religiositas religiositas custodiet et iustificabit cor iucunditatem atque gaudium dabit timenti Deum bene erit et in diebus consummationis illius benedicetur plenitudo sapientiae timere Deum et plenitudo a fruc
Abbreviated transcription (Latin):
pius et miscricors est ds: et remuitet intempore
tib se inueritate. He duplici corde et labiis sceles¬
tis et manib malefacientib et peccatori tram in¬
gredienti duabus uiis.
e dissolutis corde qui ũ credunt deo: ideo
ñ ꝓtegintur ab eo. Uehis qui ꝑdiderunt
sustinentiã qui dereliquerunt uras rectas: et di¬
uerterunt in uias prauas. Et quid facient cum
inspicere ceꝑit dñs. Qui timent dñm ñ erunt in¬
credibiles uerbo illius: et qui diligunt illũ con¬
seruabunt uiã euis. Qui timent dnm inquirent
quȩ beneplacita sunt illi: et qui diligunt eum

Expanded text:
remittit in tempore tibus se in ueritate. uae duplici corde et labiis scelestis et manibus malefacientibus et peccatori terram ingredienti duabus uiis. uae dissolutis corde, qui non credunt deo, ideo non proteguntur ab eo. uae his qui perdiderunt sustinentiam, qui dereliquerunt uias rectas et deuerterunt in uias prauas. et quid facietis, cum inspicere coeperit deus? qui timent dominum, non erunt incredibiles uerbo illius: et qui diligunt illum, conseruabunt uiam illius. qui timent dominum, inquirent quae beneplacita sunt illi:
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiȩ uerbum dĩ inexcelsis: et ingressus illius.
mandata ecerna. Ractix sapientiȩ cui reuelata est.
e astutias illius quis agnouit: Disciplina sapien¬
tiȩ cui reuelata est et manifestata. et multiplicatio.¬
nemingressus illuis quis intellait. nis est altis¬
simus creator omĩpotens ixx poteus et metuendus

Expanded text:
sapientiae verbum Dei in excelsis, et ingressus illius mandata aeterna. Radix sapientiae cui revelata est, et astutias illius quis agnovit? Disciplina sapientiae cui revelata est, et manifestata? et multiplicationem ingressus illius quis intellexit? Unus est Altissimus creator omnipotens, rex potens
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ stecit in cetudei: inmedio d̾s diuidicat.
usq quo iudicatis iniquitatẽ: et facies
impiorum suscipitis. sfacite. suberate.
Iudicate pauꝑi et pupillo. egeno et yauꝑi iuste
lant: mouebuntur omia fundamenta terre.
Ego dixi dii estis: et filii excelsi omnes uos. scadetis.
Surge ds uidica tirrã: qm̃ tu hereditabis om̃s gentes.¬
S ne taceastibi. Canticum psalmi asaph.
Quia ecre mimici tui tumultuati sunt: et qͥ oder̃ te
consilitm aduerfus arcbanum tuum
Dixtr̃ uenite et conteramꝰieos degente.: et non sit
memoria nominis isrł tiltra. sagareni. styri.
Qm̃ tractauer̃ corde paruer contra tefedus pepi
Sed et assur uinxit se cũ illis facti st̃brachiũ filioꝵ loth.
Fac illis sic̃ madian sic̃sysare. sic̃ iabin in torrentecison.
Contriti st̃ in endor: fuer᷑ quasi sterquilimum terrȩ.
Pone duces eoꝵ sic̃ oreb et ⁊eb. sic̃ ⁊ebee et salmana.
Om̃s pͥncipes eoꝵ qui dexer̃ possideamꝰ nob̃ pulcͥtudinẽ dĩ.

Expanded text:
s stetit in coetu Dei: in medio deos judicat. Usquequo judicatis iniquitatem, et facies impiorum suscipitis. SEMPER. Judicate pauperi et pupillo, egeno et inopi juste lant: movebuntur omnia fundamenta terrae. Ego dixi, dii estis vos, et filii excelsi omnes vos.Surge, Deus, judica terram: quoniam tu haereditabis in omnes gentes. CANTICUM PSALMI ASAPH. Quia ecce inimici tui tumultuati sunt, et qui oderunt consilium adversus arcanum tuum. Dixerunt, venite: et conteramus eos de gente, et non sit memoriam tacuerunt corde, pariter contra foedus pepigTyri. Sed et Assur junxit se cum eis, facti sunt brachium filiorum Loth. Fac illis sicut Madian, sicut Sisare, sicut Jabin in torrente Cison. Contriti sunt in Endor, fuerunt quasi sterquilinium terrae. Pone duces eorum sicut Oreb et Zeb, sicut Zebee, et Salmana. Omnes principes eorum qui dixerunt, possideamus nobis pulchritudinem Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
alterutrũ. Quis pitas ẽ iste quia uentus et mare
obadiunt ei: Et uenerunt transfiicũ maris: in regio¬
nẽ gerasenioꝵ. Et exauiti el de naui statim occurrit e
de monum̃tis homo inspũ imniundo qui domitili¬
um habebat in monũtis. Et neq catenis iam qͥsqua
poterat eũ ligare: qm̃ fepe cõpedib et catenis uinctꝰ
dirupisset catenas et cõpedes cõminuisset. Et nano
poterat eũ domare. Et semꝑ nocte acdie in monum̃¬
tis et inmontib erat: clamans et concidens selapidi¬
b. Hidens aut̃ iłm alonge: cucurritet ad orauit eũ
Et clamans uoce magna: dixit. Quid mͥ et tibuħ
fili disũmi: Adiuro te ꝑdm: ue me torqueas. Bice

Expanded text:
alterutrum quis putas est iste quia et ventus et mare alterutrum quis putas est iste quia et ventus et mare oboediunt ei et venerunt trans fretum maris in regionem Gerasenorum et exeunti ei de navi statim occurrit ei de monumentis homo in spiritu inmundo qui domicilium habebat in monumentis et neque catenis iam quisquam eum poterat ligare quoniam saepe conpedibus et catenis vinctus disrupisset catenas et conpedes comminuisset et nemo poterat eum domare et semper nocte ac die in monumentis et in montibus erat clamans et concidens se lapidibus videns autem Iesum a longe cucurrit et adoravit eum et clamans voce magna dicit quid mihi et tibi Iesu Fili Dei summi adiuro te per Deum ne me torquea
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut granũ sinapis cũ seminatũ fuerit interra
minus ẽ om̃ib seminib que sunt in t̾ra. Et cũ semi¬
natũ fuerit. ascendit et fit maiꝰ omĩb holerib. et fac̃
ramos magnos ita ut possint subumbracula eiꝰ aues
oeli habitare. E ttalib multis parabolis loquebat᷑
eis uerbũ: ꝓut poterant audire. Sine parabola au¬
disserebat omĩa. Et ait illis in die illa cũ sero ẽẽt
factũ. Transeamus contra. Et dimitentes turbam
assumunt eum ita ut erat in naui. Et alie naues e¬
rant cũ illo. Et facta ẽ ꝓcella magna uenti: et fluctꝰ
mittebat innaium ita ut impleret᷑ nauis. Et erat
ipse inpuppi: supra ceruical dormiens. Et excitant
eũ: et dicunt ei. Magister ñ ad ce ꝑtinet qtra ꝑimꝰ:
Et exirgens cõminatus uento: et dixit mari. Iace: ob¬
mutesce.Et cessauit uentus: et facta ẽ tñquillitas
magna. Etatt illis. Quid tumidi estis. Necdum habrtis
fidem. Et timueruit timore magno. Et dicebent ad

Expanded text:
um seminatum fuerit in terra, minus est omnibus seminibus, quae sunt in terra: et cum seminatum fuerit, ascendit, et fit majus omnibus oleribus: et facit ramos magnos, ita ut possint sub umbra ejus aves coeli habitare. Et talibus multis parabolis loquebatur eis verbum, prout poterant audire: sine parabola audisserebat omnia. Et ait illis in die illa, cum sero esset factum: transeamus contra. Et dimittentes turassumunt eum ita ut erat in navi, et aliae naves erant cum illo. Et facta est procella magna venti, et fluctus mittebat in navim, ita ut impleretur navis. Et erat ipse in puppi supra cervical dormiens et excitant eum et dicunt ei magister non ad te pertinet quia perimus et exsurgens comminatus est vento et dixit mari tace obmutesce et cessavit ventus et facta est tranquillitas magna et ait illis quid timidi estis necdum habetis fidem et timuerunt magno timore et dicebant ad
Abbreviated transcription (Latin):
Magister scrmus quia uerax es: et ñ curas quẽquã
Nec enim uides in faciem hominũ: s in ueritate uiã
di doces. Lioet daretributũ cesari annon dabimus:
Quisciens uersutiam illoꝵ: ait illis. Quid me cẽpta¬
tis: Afferte mͥ de narium ut uideam. At illi atculer̃
Et ait illis Cuiꝰ ẽ imago hec et inscriptio. Dicunt illi.
Cesaris Respondens aũt ihc: dixit illis. Reddite gͥ
que sunt cesaris cesari: et quȩ sunt dido. Et miraban
tur suꝑ eo. Et uenerunt ad eum sadducci: qui dic̃t
resurrectionẽ ñ eẽ. Et introgabant eum dicentes. Ma¬
gister nobis scripsit moyses ut si cuius fr̃ mortuus
fuerit et dimiserit uxorem et filios ñ reliquerit. acci¬
piat fr̃ eius uxorẽ ipsus et resuscitet semen fr̃i suo.
sꝙtimgͦ fr̃s erant. Et ptimꝰaccepit uxorẽ: et mortu¬
us ẽ ñ relicto semine. Et seds accepit eam: et mortuus
ẽ. Et nec iste reliquit sem̃. Et t̃tius similit̃. Et acceper̃
cam similit̃ septẽ: et ñ reliquerunt semen. Nouissi

Expanded text:
quemquam: nec enim vides in faciem hominum, sed in veritate viam Dei doces. Licet dari tributum Caesari, an non dabimus? Qui sciens versutiam illorum, ait illis: Quid me tentatis? afferte mihi denarium, ut videam. At illi attulerunt ei. Et ait illis: Cujus est imago haec, et inscriptio? Dicunt ei: Caesaris. Respondens autem Jesus, dixit illis: Reddite igitur quae sunt Caesaris, Caesari: eucaei qui dicunt resurrectionem non esse et interrogabant eum dicentes magister Moses nobis scripsit ut si cuius frater mortuus fuerit et dimiserit uxorem et filios non reliquerit accipiat frater eius uxorem ipsius et resuscitet semen fratri suo septem ergo fratres erant et primus accepit uxorem et mortuus est non relicto est, et nec iste reliquit semen, et tertius similiter. Et acceperunt eam similiter septem, et non reliquerunt semen. Novissima
Abbreviated transcription (Latin):
debant eũ Ipse uͦ eiectis om̃ib: assumit patrẽ et
matrẽ puellȩ. et qui setũ erant: et ingreditur ubi
erat puella iacens. Et tenens manũ puellȩ: ait illi.
lalithacumi Qd ẽ int̃precatũ. Puella: tibi dicosur¬
ge. Et confestim surrexit puella: et ambulabat. Erat
aũt annoꝵ duodecĩ. Et obstupuer̃ stupore maximo.
Et p̃cepit illis uehement̃: ut nemo ia sciret. Et ius¬
Isit dari illi manducare Etegressus inde abiit in
ptiriat suam: et sequebant᷑ illum discipłi sui. Et
facto sabbato: cepit insynagoga docere.Et multi
audientes ad mirabantur indoctrina aꝰ. dicantes.

Expanded text:
esset. Ipse vero ejectis omnibus, assumpto patre et matre puellae, et qui secum erant, ingreditur ubi erat puetalitha cumi quod est interpretatum puella tibi dico surge et confestim surrexit puella et ambulabat erat autem annorum duodecim et obstipuerunt stupore maximo et praecepit illis vehementer ut nemo id sciret et dixit dari illi manducare et egressus inde abiit in patriam suam et sequebantur illum discipuli sui et facto sabbato coepit in synagoga docere et multi audientes admirabant
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq ascenderet naium: ceꝑit illũ dep̃cari qui
a demonio ueratus fuerat ut eẽc cũ illo. Iħe aut̃ non
admisit eum: s ait illi. Hade indomum tuam ad
tuos: et annuncia illis quanta tibi dñs fecerit et
misertus sit tibi. Et abiit et cepit p̃dicare indecapli
quanta sibi fecissec iħc. Et om̃s mirabantur.u.¬
t cum trascendisset iħc in naui rursustns¬

Expanded text:
cari, qui a daemonio vexatus fuerat, ut esset cum illo. Jesus autem non admisit eum, sed ait illi: Vade in domum tuam ad tuos, et annuntia illis quanta tibi Dominus fecerit, et misertus sit tui. Et abiit, et coepit praedicare in Decapoli, quanta sibi fecisset Jesus, et omnes mirabantur. Et cum transcendisset
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑet de fructu uinee. Qui app̃hetisũ eũ cicidã
et dimiserunt uacuũ. Et iterũmisit ad illos a¬
lium seruũ: et illum in captte nulnerauerunt
et contumeliis affecerunt. Etrursũ aliũ musit.
e illum occiderunt. Et plures alios quosdam ceden¬
tis: alios uͭ occidentes. Ad buc gͦ unum habens filiũ
carissimum. ec illummisit ad eos nouissimũ dicens
quia reuerebunt᷑ filium nieum. Colom aũt: dixerunt
adinuicem. Hic ẽ heris. Uenite occidamꝰ eũ: et nr̃a erit
hereditas. Et app̃hendentes cũ occiderunt. et eiecer̃t
atra uineã. Quid gͥ faciet dñs iuneȩ. Uemet et ꝑdec
colonios: et dabit uineam aliis. Nec scripturã hauc lag¬
stis lapidem quẽ reꝓbauerunt edificantes hic factꝰ ẽ
incaput anguli adnõ factum ẽ istud et ẽ admira¬
bile inoclis nr̃is. Et querebant eum tenere: et ti¬
inuerunt turbã. Cognouerunt enuim: quia ad eos
parabolam hatic dixerit. Et relicto eo: abier̃t. Et¬

Expanded text:
tu vineae. Qui apprehensum eum ceciderunt, et dimiserunt vacuum. Et iterum misit ad illos alium servum: et illum in capite vulneraverunt, et contumeliis affecerunt. Et rursum alium misit, et illum occiderunt: et plures alios, quosdam caedentes, alios vero occidentes. Adhuc ergo unum habens filium charissimum, et illum misit ad eos novissimum, dicens: quia reverebuntur filium meum. Coloni autad invicem hic est heres venite occidamus eum et nostra erit hereditas et adprehendentes eum occiderunt et eiecerunt extra vineam quid ergo faciet dominus vineae veniet et perdet colonos et dabit vineam aliis nec scripturam hanc legistis lapidem quem reprobaverunt aedificantes hic factus est in caput anguli a ipere. Et quaerebant eum tenere, et timuerunt turbam. Cognoverunt enim quoniam ad eos parabolam hanc dixerit, et relicto eo abierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eũ multũ dicens Qm̃ filia mea in extrenus ẽ. uemi ĩ¬
pone manũ suꝑ eam ut salua sit ec iuiuat. Et abit
cum illo. Et sequebat᷑ eũ turba multa: et cõpͥmebai
illũ. Et mulier quȩ erat inꝓfluuio sanguinis auris
duodecĩ: et fuerat multa ꝑpessa acõplurib mali¬
cis et crogauerat omnia sua nec quicquã ꝓsecrat
smagis deterius habebat: cum audisset de ihu uenit
inturba retro et tetigit uestimentum eius. Dicebat
aum quia si uel uestimentũ eius tetigero salua cro.
Et confestim siccatus ẽ fons sanguinis eiꝰ et sensit cor

Expanded text:
um dicens quoniam filia mea in extremis est veni inpone manus super eam ut salva sit et vivat et abiit cum illo et sequebatur eum turba multa et conprimebant illum et mulier quae erat in profluvio sanguinis annis duodecim et fuerat multa perpessa a conpluribus medicis et erogaverat omnia sua nec quicquam profecerat sed magis deterius habebat cum audisset de Iesu venit in turba retro et tetigit vestimentum eius dicebat enim quia si vel vestimentum eius tetigero salva ero et confest
Abbreviated transcription (Latin):
tis quia panes ñ habetis Nundũ cognoscitis nec in
telligitis: Adhue cecatum habetis corurm: Deulos
habentes ñ uidetis et aures habentes ñ auditis. nec
recordamur quando quinq panes fregiinquinq
milia. qͦt cophinos fragm̃toꝵ plenos sustulistis: Di¬
cunt ei. Duodecim. Quando et septem panes in quatu¬
or milia. quot sportas fragĩtoꝵ tulistis. Et dicunt.
a Septem. Et dicebat eis. Quomͦ ñdum intelligitis
Et ueniunt bethsaida. Et adducunt ei cecũ: et roga¬

Expanded text:
i, quia panes non habetis? Nondum intelligitis neque recordamini? adhuc caecatum habetis cor vestrum? Oculos habentes non videtis? et aures habentes non auditis? Neque recordamini, quando quinque panes fregi in quinque millia, et quot cophinos fragmentorum plenos sustulistis,? Dicunt ei: Duodecim. Quando et septem panes in quatuor millia, quot sportas fragmentorum tulistis? Et dicunt ei: Septem. Et dicebat eis: Quomodo nondum intelligitis? Et veniunt Bethsaida, et adducunt ei caecum.
Abbreviated transcription (Latin):
stantib: dicebant illis Quid facitis soluentes pullũ.
Qui dixerunt eis sicut p̃ceꝑat illis iħc. Et dimiser̃
eis. Et duxerunt pullũ ad iħm: et imposuer̃ illi ues¬
tim̃ta sua. Et sedit suꝑ eũ. Multi aũt uestim̃ta
sua iniuia strauer̃. Alii aũt frondes cedebant de
arborib: et sternehant inuia. Et qui preibant

Expanded text:
dicebant illis quid facitis solventes pullum qui dixerunt eis sicut praeceperat illis Iesus et dimiserunt eis et duxerunt pullum ad Iesum et inponunt illi vestimenta sua et sedit super eo multi autem vestimenta sua straverunt in via alii autem frondes caedebant de arboribus et ste
Abbreviated transcription (Latin):
silios et agros cũ ꝑsecutionib et infclõ futuro
uitam ecernam Multi autẽ erunt priminoius¬
simi: et nouissimi primi
rant aũt inura: ascendates in ihcroso¬
limã. Et p̃cedebat illos iħc: et stupebant
et sequentes timebant. Et assumens tterum duo¬
decim cepit illis dicere quȩ eẽut ei uentitra. quia
ecce ascendimꝰ iherosolimã ec filius homituis tra
det᷑ principib sacerdotũ et scribis Et dãpnabunt
cũ morte: et tradent eũ gentib. Et illudent ei et
conspuent eũ et flagellabunt eũ: et int̃ficient

Expanded text:
filios, et agros cum persecutionibus, et in saeculo futuro vitam aeternam. Multi autem erunt primi novissimi, et novissimi primi. Erant autem in via ascendentes Jerosolymam, et praecedebat illos Jesus: et stupebant, et sequentes timebant. Et assumens iterum duodecim, coepit illis dicere quae essent ei ventura. Quia ecce ascendimus Jerosolymam, et filius hominisdetur principibus sacerdotum et scribis; et damnabunt eum morti, et tradent eum gentibus, et illudent ei, et conspuent eum et flagellabunt eum, et interficient
Abbreviated transcription (Latin):
oportet filiũ hominis multa pati. ec repbari a seni¬
orib et a sũmis sacerdotib et scribis. et occidi: e pꝰ
tres dies resurgere. Et palam uerbũloquebat᷑ Et
app̃hendens eum petrus: cepit increpare eũ. Qui con¬
uersus et uidens discipłos suos. cõminatus ẽ pecro
dicens. Nade retro me sathana: qm̃ ñ sapis quȩ cłi ft̃

Expanded text:
oportet filium hominis multa pati, et reprobari a senioribus, et a summis sacerdotibus et scribis, et occidi, et post tres dies resurgere, et palam verbum loquebatur. Et apprehendens eum Petrus, coepit increpare eum. Qui conversus, et videns discipulos suos, comminatus est Petro, dicens: Vad
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑtitus ẽ et ñ poterit stare. s finẽ habet. Nemo po¬
test uasa fortis ingressus in domũ diriꝑe: nisi prius
fortẽ alliget. Et tunc domũ aus diripiet. Amen dico
uob: quia omĩa dimittent᷑ filiis peccata et blasphe¬
mie quib blasphemauerint. Qui aut̃ blasphenia¬

Expanded text:
oterit stare, sed finem habet. Nemo potest vasa fortis ingressus in domum diripere, nisi prius fortem alliget: et tunc domum ejus diripiet. Amen dico vobis, quoniam omnia dimittentur filiis hominum peccata et blasphemiae, quibus blasphemaverunt. Hic propri
Abbreviated transcription (Latin):
euntes in castella anant sibi escas. Iħc aut̃ dixti
eis. Non habent necesse ire. Date illis uos mandu¬
care Responderunt a Non habeus hic: nisiqͥnq
panes et duos pisces Qui att eis. Afferte mͥ illos bue
Et cum iussisset turbam discumbere suꝑ fenum.
acceptis quinq panib et duob piscib aspiciail
in celũ benedixit et fregit et dedit discipulis siuis.¬

Expanded text:
escas. Jesus autem dixit eis: Non habent necesse ire: date illis vos manducare. Responderunt ei: Non habemus hic nisi quinque panes, et duos pisces. Qui ait eis: Afferte mihi illos huc. Et cum jussisset turbam discumbere super fenum, acceptis quinque panibus, et duobus piscibus, aspiciens in coelum benedixit, et fregit, et dedit discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ t̃rȩ. Et quando exortus ẽ sol exestuauit: et eo
qđ ñ haberet radicẽ exaruit. Et aliud cecidit in
spinas et ascenderunt spmȩ et suffocauer̃ illud
et fructũ ñ dedit. Et aliud cecidit in t̃ram bonã.
et dabat fructũ ascendentẽ et crescentẽ. Et affere¬
bat unũ triginta et unũ sexaginta et unũ cartũ.
Et dicebat. Quihabet aures audiendi aiuiliat. Et

Expanded text:
terrae: et quando exortus est sol, exaestuavit, et eo quod non habebat radicem, exaruit. Et aliud cecidit in spinas, et ascenderunt spinae, et suffocaverunt illud, et fructum non dedit. Et aliud cecidit in terram bonam, et dabat fructum ascendentem, et crescentem: et afferebat unum tricesimum, et unum sexagesimum, et unum centesimum. Et di
Abbreviated transcription (Latin):
sytiam. Et obtuler̃ a om̃s malehabentes uariis lan¬
guorib et torm̃tis comp̃hensos. et quidemonia ha¬
bebant. et lunaticos ec paraliticos. Et curauit eos.
et secite sunt eũ curbe multȩ degalilea et decapoli
eierosolimis ec iudea ettrans icedanen.

Expanded text:
yriam, et obtulerunt ei omnes male habentes variis languoribus et tormentis comprehensos, et qui daemonia habebant, et lunaticos et paralyticos, et curavit eos, et secutae sunt eum turbae multae de Galilaea et Decapoli, et Hierosolymis et Judaea, et de trans Jordanem.
Abbreviated transcription (Latin):
mortuis resurgat. E tintrogauer̃ eũ discipłi dicar¬
tes. Quid gͦ scribȩ dicunt qđ heliam oporceat pri¬
mut uenire: At ille respondens:ait eis. Helias qui¬
demuenturus ẽ: et restituet om̃a. Dicoaũt uob̾.
quia helias iamuenit. Et ñ cognouer̃ eũ: s facet̃
in cũ quetũq uoluer̃. Sic et filius hominis: pas¬
surus est ab eis. Turic intellexerunt discipłi: quia

Expanded text:
um discipuli dicentes quid ergo scribae dicunt quod Heliam oporteat primum venire at ille respondens ait eis Helias quidem venturus est et restituet omnia dico autem vobis quia Helias iam venit et non cognoverunt eum sed fecerunt in eo quaecumque voluerunt sic et Filius hominis passurus es
Abbreviated transcription (Latin):
ens aũt iħc: dixit. Quid cogitatis inter uos modice
fidei quia panes ñ habetis: Nondum intelligitis
neq recordamini quinq panum in quinq milia
hominũ. et quot cophinos sumpsistis. neq septẽ pa¬
nũ inquatuor milia hominum et quot sportas sũp¬
sistis: Quare ñ intelligitis quia ñ de pane dixiuo¬
bis cauete a ferm̃to phariseorũ et saduceoꝵ: Tunc

Expanded text:
cogitatis intra vos, modicae fidei, quia panes non habetis? Nondum intelligitis, neque recordamini quinque panum in quinque millia hominum, et quot cophinos sumpsistis? neque septem panum in quatuor millia hominum, et quot sportas sumpsistis? Quare non intelligitis, quia non de pane dixi vobis: Cavete a fermento Pharisaeorum et S
Abbreviated transcription (Latin):
centenos et ꝑ quinquagenos. Et acceptis quinq pa¬
nib et duob piscib: uituens in celumbeiedirit. Et
fregit panes: et dedit disciplis siuis utponerent ante
eos. Et duos pisces diuisit om̃ib Et manducauerunt
om̃s: et saturati sunt. Et sustuler̃ reliquias fragm̃¬
toꝵ. duodecim cophinos plenos. et de piscib frant

Expanded text:
centenos, et quinquagenos. Et acceptis quinque panibus et duobus piscibus, intuens in coelum benedixit, et fregit panes, et dedit discipulis suis, ut ponerent ante eos. Et duos pisces divisit omnibus, et manducaverunt omnes, et saturati sunt. Et sustulerunt reliquias fragmento
Abbreviated transcription (Latin):
cũillo: et ut muteret eos p̃dicare. Et dedit illis pote¬
statẽ curandi infirmitates: et eiciendi demonia.
Et imposuit sẏmoni nom̃ petrũ. et iacobũ ⁊ebedei
at ioħ̃em fr̃em iacobi. Et imposuit eis nomina boa¬
nerges: qđ ẽ filii tonitrui. Et andreã et philippũ
e battholonieũ et matħm. et thoña. et iacobum
alphei et taddeum. et symonẽ chananeũ et iudã
scarioth. qui et tradidit illũ. Et ueniunt ad
domũ et conuenit iterumturba: ita ut ñpossent
naq: ⁊anẽ manducare. Et cũ audissent sui: exiert̃
tenere eũ. Dicebant enĩ: qm̃ in furorẽ uersus est.
E tscribe qui ab iherosolimis descendant dicebant
qm̃ bcel tebub habet: et quia mprincipe demonioꝵ
eicit demonia Et conuocatis cis: in parabolis dice¬
bat eis. Quomͦ potest sathanas sathanan eicere: Et si

Expanded text:
cum illo, et ut mitteret eos praedicare. Et dedit illis potestatem curandi infirmitates, et ejiciendi daemonia. Et imposuit Simoni nomen Petrus; et Jacobum Zebedaei, et Joannem fratrem Jacobi: et imposuit eis nomina Boanerges quod est Filii tonitrui et Andream et Philippum et Bartholomeum et Mattheum et Thomam et Iacobum Alphei et Thaddeum et Simonem Cananeum et Iudam Scarioth qui et tradidit illum et veniunt ad domum et convenit iterum turba ita ut non possent neque panem manducare et cum audissent sui exierunt tenere eum dicebant enim quoniEt scribae, qui ab Jerosolymis descenderant, dicebant, quoniam Beelzebub habet: et quia in principe daemoniorum ejicit daemonia. Et convocatis eis, in parabolis dicebat illis: Quomodo potest S
Abbreviated transcription (Latin):
hic indisco caput ioħis baptiste. Et contristatus
ẽ rex Propt̃ uisuirandũ autẽ et eos qui pariter
recum bebant: iussit dari. cisitq: et decollauit
iohem in carcere. Et allatum est caput eius indisco
et datum ẽ puelle. Et tulit matri suȩ. Et accedatis
discipłi eiꝰ tulerunt corpus eiꝰ et sepelierunt illud̃
Et uenientes: nunciauerunt iħu. Quod cũ an

Expanded text:
hic in disco caput Joannis Baptistae. Et contristatus est rex: propter juramentum autem, et eos qui pariter recumbebant, jussit dari. Misitque, et decollavit Joannem in carcere. Et allatum est caput ejus in disco, et datum est puellae, et attulit matri suae. Et accedentes discipuli ejus, tulerunt corpus ejus, et sepelierunt illud: et venientes nuntiave
Abbreviated transcription (Latin):
et discipłi euis oeꝑunt p̃gredi et uellere spicas
Tharisei aut̃ dicebant ei E cce quid faciunt discipłi
ai sabbatis: qđ ñ licet. Et ait illis. Numquã legistis
quid fecerit dauid quando necessitatẽ habuit et efu¬
rirt ipse et qui cũ eo erant: quomͦ intrount indomũ
di subabtathar pͥncipe sacerdotũ et panes ꝓpositioĩs

Expanded text:
unt praegredi, et vellere spicas. Pharisaei autem dicebant ei: Ecce, quid faciunt discipuli tui sabbatis, quod non licet? Et ait illis: Numquam legistis, quid fecerit David, quando necessitatem habuit, et esuriit ipse, et qui cum eo erant: quomodo introivit in domum Dei sub Abiathar princ
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝓcessit rumor eiuis statim: inomnẽ regionẽ galilex.
t ꝓtinus egredientes de synagoga uenert̃.
in domũ symonis et andire: cũ iacobo et ioħe.
Tecumbebat aũt socrus sẏmonis: febricitans Et̃sta¬
tim dicunt e de ipsa. Et accedens eleuauit eam. ap¬
p̃hensa manu eiꝰ. Et continuo dimisit eã febris. Et
ministrabat ei. Uesꝑe aut̃ facco cũ occidisset sol af¬
ferebant ad cum om̃s male habentes. et demonia
habentes. Et erat omĩs ciuitas: congregata ad ia¬
nuã Et curauit multos quiuexabantur uariis lan¬
guorib: et demonia multa eiciebat. Et ñ sinebat
gens egressus ẽ. et abiit in desertum locũ: ibiq o¬
rabat. Et ꝓsecutus ẽ eumsymon: et qui cũ illo erans.
Et cũ inuenissent eũ: dixer̃ eiquia om̃s querunt te.
Etait illis. Camus mꝑrrimos uicos et cuitates: ut et ibi.
p̃dicem. Adhoc enim uemi. Et erat p̃dicans insynago¬
gis eoꝵ et inonĩ galilea: ec demonia eiciens. Et ue-

Expanded text:
rumor ejus statim in omnem regionem Galilaeae: Et protinus egredientes de synagoga, venerunt in domum Simonis, et Andreae cum Jacobo et Joanne. Recumbebat autem socrus Simonis febricitans et statim dicunt ei de illa. Et accedens, elevavit eam apprehensa manu ejus, et continuo dimisit eam febris: et ministrabat eis. Vespere autem facto, cum occidisset sol, afferebant ad eum omnes male habentes et demonia habentes, et erat omnis ciuitas congregata ad ianuam. et curauit multos qui uexabantur uariis languoribus et demonia multa eiciebat et non sinebat gens egressus abiit in desertum locum, ibique orabat: et prosecutus est eum Simon, et qui cum illo erant. Et cum invenissent eum, dixerunt ei, quia omnes quaerunt te. Et ait illis: Eamus in proximos vicos et civitates, ut et ibi praedicem: ad hoc enim veni. Et erat praedicans in synagogis eorum, et in omni Galilaea, et daemonia ejicie
Abbreviated transcription (Latin):
chil est. Qui atĩt uirauerit indono qđ ẽ suꝑ illud: de¬
bet. Ceci. Quid enĩ maiꝰ ẽ. doitũ analtare qđ sc̃ificat
donum: Qui g̃ uirat in altari: iurat ineo et mnom¬
nib que suꝑ illud sunt. Et quiurauerit intẽplo
utrat in illo et in eo qui habitat in ipso. Et qͥ uirat
ingelo: iurat in tbrono di et ieo qͥ sedet suꝑ cum.

Expanded text:
llud, debet. Caeci, quid enim majus est, donum, an altare quod sanctificat donum? Qui ergo jurat in altari, jurat in eo et in omnibus quae sunt super illud. Et qui juraverit in templo, jurat in illo, et in eo qui habitat in ipso. Et qui jurat in coelo jurat in throno Dei, et in eo qui sedet super
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcunit: coactus est ab omib pene tuncasiȩ ep̃is. et
multarũ eccłiartilogationib de diuinitate sal¬
uatoris altius scribere: et ad ipsũ ut ita dicam
diuerbũ non tam audaci quã felici temerita¬
te ꝓrumꝑe. Hunc eccłiastica narrat historia
cũ a fr̃ib cogeret᷑ ut scriberet. seita facturũ res¬
illud ꝓemrum e celo ueniens etuctauit. In pͥnci¬
pio erat uerbũ et uerbũ erat apuddm: et ds e¬
rat uerbũ. Hoc erat in principio aptid dm̃. Hec
gͥ quatuor eugłia multo atite p̃dicta ietechielis
quoq uolum̃ ꝓbat: inqua prima uisio ita con¬
taxttur Et in medio: sicut similitudo quatuor
anuualiũ. Et uultus eoꝵ facies hominis et fa¬
cies leonis et facies uituli et facies aquilȩ. Prima
hominis facies. matheum significat: qui quasi
de homine exorsus est scribere. Liber generationis
ihuxp̃i. filii dauid filii abrahã. Sod̃a marcum:

Expanded text:
 coactus est ab omnibus pene tunc Asiae episcopis, et multarum Ecclesiarum legationibus, de divinitate Salvatoris altius scribere, et ad ipsum ut ita dicam Dei Verbum, non tam audaci, quam felici temeritate prorumpere. Et Ecclesiastica narrat historia, cum a fratribus cogeretur ut scriberet, ita facturum se resillud prooemium coelo veniens eructavit: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum . Haec igitur quatuor Evangelia multo ante praedicta, Ezechielis quoque volumen probat, in quo prima visio ita contexitur: Et in medio sicut similitudo quatuor animalium: et vultus eorum facies hominis, et facies leonis, et facies vituli, et facies aquilae . Prima hominis facies Matthaeum significat, qui quasi de homine exorsus est scribere: Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham . Secunda Marcum,
Abbreviated transcription (Latin):
magis gestoꝵ narrauit quã ordinẽ. Terciꝰ lucas
medicus natione syrus antiochensis: uꝰ laus in
eugłio. Qui et ipse discipls apłi pauli in achaiȩ
bithituȩq partib uolumen condidit: quelami
altius repetens: e ut ipse in proemio confitetur.
aucdita magis quã uisa describens. Ultimus ioħs
tapotauit: et qui solus de cruce meruit audire.
eccemat᷑ tua. Is cũ eẽt in asia et iam tunc hereti¬
coꝵ semina pullularent. ceruithi. hebionis et ce¬

Expanded text:
magis gestorum narravit quam ordinem. Tertius Lucas magis gestorum narravit quam ordinem. Tertius Lucas medicus, natione Syrus Antiochensis cujus laus in Evangelio, qui et ipse discipulus apostoli Pauli, in Achaiae Boeotiaeque partibus volumen condidit , quaedam altius repetens, et ut ipse in prooemio confitetur, audita magis, quam visa describens. Ultimus Joannta potavit, et 5-6 qui solus de cruce meruit audire: Ecce mater tua . Is cum esset in Asia, et jam tunc haereticorum semina pullularent, Cerinthi, Ebionis, et cae