comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pͣdicare captiuis remissionẽ. & cecis ut
uideant. uocare annũ dñi acceptabi¬
le. & diem retͥbutionis deo nr̃o conso¬
lari om̃s lugentes. & dare plangenti¬
bus syon głam: & de quo supͣdictũ:.
Mulieres opulente surgite: & dierũ
anni recordamini in dolore cũ spe. Ac
ꝑ hoc post gen̾alẽ totiꝰ orbis consum¬
mationẽ reuerti scͥpt᷑am ad ierłm cui
illo tp̃r loquebat᷑. & uastitatẽ eius ple¬
no sermone describit qͦd solicet postꝗͣ
tempus romane obsidionis aduen̾it.
pice & sulphure & flammis ardenti¬
bus omnia cõpleant᷑: & fumꝰ illiꝰ ma¬
neat meternũ. Habitentq ibi onocro¬
talus & heritius & ibix & coruus: que
animantia indesertis locis habitare
consuert̃. Et hoc frat: quia fumiculus
dñi atq ꝑpendiculũ id÷ sententia illiꝰ
non ualeat immutari. Nobiles eiꝰ id:

Expanded text:
t videant, vocare annum Domini acceptabilem, et diem retributionis Deo nostro: consolari omnes lugentes, et dare plangentibus Sion gloriam : et de quo supra dictum est: Mulieres opulentae surgite : et dierum anni recordamini in dolore cum spe, ac per hoc post generalem totius orbis consummationem reverti Scripturam ad Jerusalem, cui illo tempore loquebatur, et vastitatem ejus pleno sermone describi: quod scilicet postquam tempus Romanae obsidionis advenerit, pice et sulphure et flammis ardentibus omnia compleantur, et fumus illius maneat in aeternum, habitentque ibi onocrotalus et hericius, et ibis, et corvus, quae animantia in desertis locis habitare consueverunt: et hoc fiat, quia funiculus Domini atque perpendiculum, id est, sententia illius non valea
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃i: & sp̃c illiꝰ qͥcqͥd dictũ est ꝑpetͣbitur.
Ipsius decreto atq m̃sura singula com¬
plebunt᷑ : & usq ingen̾ationes sempi¬
ternas suũ ordinẽ non relinquent. Hȩc
iuxta hebraicũ & explanationẽ hysto¬
ricã dicta sint: ceterũ qui tropologiã
sequunt᷑ expulso pͦpło iudeoꝵ. sub be¬
stiarũ & portentoꝵ nominib idolat᷑s
& uarnꝰ suꝑstitionib seruientes. inierłm ha¬
bitaturos eẽ. confirmant: & hos eẽ. ono

Expanded text:
itus illius quidquid dictum est perpetrabitur. Ipsius decreto atque mensura singula complebuntur: et usque in generationes sempiternas suum ordinem non relinquent. Haec juxta Hebraicum et explanationem historicam dicta sint. Caeterum qui tropologiam sequuntur, expulso populo Judaeorum sub bestiarum et portentorum nominibus, idololatras et variis superstitionibus servientes in Jerusalem habitaturos esse confir
Abbreviated transcription (Latin):
& sathanas tͣnsfigurat᷑ in angłm luciᷤ.
stellã esse se simulans: & saluator
indit eũ quasi fulgur de celo caden¬
tem. & tropologie de eo quasi destel¬
la magna dr. Quomͦ cecidit lucifer
qui mane oriebatur: Hec uniusa fi¬
ent: qͥa mebriatus est in cęlo gladiꝰ
eiꝰ pena atq sententia. Et ultio inpec¬
catores quȩ ꝓfert᷑ adño. Qui gladiꝰ &
machera in ezechiel contra impios
exacuit᷑: ac plurimis interfectis uagi¬
nam suã iubet᷑ intrare. Cũq inebria¬
tus fuerit. & repletus in cęlo hoc ẽ. m
aere qui consuetudine script᷑arũ cȩlũ
dicit᷑ tunc ad ydumeã quoq id: ad
terrenã descendet. ut post penã de

Expanded text:
m lucis , stellam se esse simulans. Et Salvator vidit eum quasi fulgur de coelo cadentem . Et tropologice de eo quasi de stella magna dicitur: Quomodo cecidit Lucifer qui mane oriebatur ? Haec universa fient, quia inebriatus est in coelo gladius ejus, poena atque sententia, et ultio in peccatores, quae profertur a Domino. Qui gladius et machaera in Ezechiel contra impios exacuitur; ac plurimis interfectis, vaginam suam jubetur intrare. Cumque inebriatus fuerit et repletus in coelo; hoc est, in aere, qui consuetudine Scripturarum coelum dicitur, tunc ad Idumaeam quoque, id est, ad terrena descendet: ut post poenam d
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ & legite. unũ ex eis ñ defuit. alter
alterũ non reqͥsiuit: quia qͦd ex ore meo
ꝓcedit ille mandauit. & sp̃c eius ipse
congregauit ea. & ipse misit eis sortẽ.
Usq in sempit̾nũ possidebunt eam
ingenatione & gen̾atione habitabuis
mea. Hebrei ut supͣdiximꝰ hec de ro¬
mano imꝑio ꝓpħata contendunt: &
in ultionẽ syon uastitatẽ qͦndã reg¬
i potentissimi p̃dicari. Qd̃ uixta lit¬
itram pleriq nr̃oꝵ etiã iapocalyp¬
sin ioħis scͥptũ putant. Nos autem
ex eo qͦd dr᷑ dies ultionis dñi. annus re¬
tributionũ iudicii syon: hunc arbi¬
tiamur annũ. de quo loqͥtur ipse sal¬

Expanded text:
 ex eis non defuit, alter ad alterum non quaesivit: quia quod ex ore meo procedit, ille mandavit, et spiritus ejus, ipse congregavit ea. Et ipse misit eis Al. eiusque in sempiternum possidebunt eam: in generatione et generationem habitabunt in ea. Hebraei, ut supra diximus, haec de Romano imperio prophetata contendunt, et 444 in ultionem Sion, vastitatem quondam regni potentissimi praedicari, quod juxta litteram plerique nostrorum etiam in Apocalypsi Joannis scriptum putant. Nos autem ex eo quod dicitur, dies ultionis Domini annus retributionum judicii Sion hunc arbitramur annum, de quo loquitur ipse Sal
Abbreviated transcription (Latin):
dño: iuxta illud qͦd scͥptũ est. benedicite
dño de fontib isrł. In cubilib amma¬
rũ gentiliũ in qͥb pͥus drachones habi¬
tabant. erunt calamꝰ & iuncus. qͥbus
reqͥescant. Siue erit leticia auiũ & caule
gregũ. ut assumant alas colũbe & hu¬
milia relinq̃ntes ad excelsa festinent:
possintq cũ psalmista dice. Dñs pascit
me. & nichil mͥdeerit: in loco pascue
ibi me collocauit: suꝑ aqͣs refectionisad¬
cauit me. Ibi erit semita & uia munꝙ
ego sum uia. ꝑquã qui pollutus esta
sire ñ pot̾it. Unde & in psalmo drͣ beau
immacłati in uia. Et hȩc uia erit nobs¬

Expanded text:
Domino, juxta illud quod scriptum est: Benedicite Domino, juxta illud quod scriptum est: Benedicite Domino de fontibus Israel . In cubilibus animarum gentilium, in quibus prius dracones habitabant, erunt calamus et juncus, quibus requiescant; sive erit laetitia avium, et caulae gregum: ut assumant alas columbae, et humilia relinquentes, ad excelsa festinent, possintque cum Psalmista dicere, Dominus pascit me, et nihil mihi deerit: in loco pascuae ibi me collocavit: super aquas refectionis educavit me. Ibi erit semita, et via munse: Ego sum via , per quam qui pollutus est, transire non poterit. Unde et in psalmo dicitur, Beati immaculati in vi
Abbreviated transcription (Latin):
iudistis. ceti uident. claudi ambulant
leꝓsi mundant᷑. surdi audiunt. mor¬
tui resurgunt. pauꝑes euͣngłizant᷑: tñ
cotidie explet ingentib qͣndo qͥ pͥus ceci
erant & in lingua & in lapides impin¬
gebant ueritatis lum̃ aspiciunt: & qui
scͥpt᷑ȩ uerba surdis aurib audire ñ pote¬
rant. nc̃ ad dei p̃cepta letant᷑: qͣndo qui
pͥus claudi erant & rectã uiã non tene¬
bant saliunt sic̃ cerui. imitantes docto
sathanas ora concluserat ne possent
unũ dñm confit̾i. Iccirco autẽ aꝑient᷑
ocłi. aures audient. salient claudi. &
aꝑta erit lingua mutoꝵ: qͥa scisse st̃
siue erupunt indeserto qͦndã eccłiȩ aqͦ
baptismi saluatoris. & torrentes ac riui¬
in solitudine: diu̾se scilicet gr̃ę spirita¬
les. Et quȩ erat arida in stagnũ paludes¬
q conu̾sa est ut ñ solũ careret ardore
sitis. s nauigabilis eẽt & irrigua: & ha¬
beret fontes plurimos qͦs ceruus deside¬
rat. Qd̃ qui biberit. potest benedicere

Expanded text:
ident: claudi ambulant: leprosi mundantur: surdi audiunt: mortui resurgunt: pauperes evangelizantur ; tamen quotidie expletur in gentibus, quando qui prius caeci erant, et in ligna et lapides impingebant, veritatis lumen aspiciunt. Et qui Scripturarum verba surdis auribus audire non poterant, nunc ad Dei praecepta laetantur; quando qui prius claudi erant, et rectam viam non tenebant, saliunt sicut cervi, imitantes doctoruorum 449 Satanas ora concluserat, ne possent unum Dominum confiteri. Idcirco autem aperientur oculi, aures audient, salient claudi, et aperta erit lingua mutorum, quia scissae sunt, sive eruperunt in deserto quondam Ecclesiae aquae baptismi saludiversae scilicet gratiae spirituales: et quae erat arida, in stagnum paludesque conversa est, ut non solum careret ardore sitis sed navigabilis esset et irrigua, et haberet fontes plurimos, quos cervus desiderat, quos qui biberit, potest benedicere
Abbreviated transcription (Latin):
retributionũ iudicii syon. Et conĩ¬
tent᷑ torrentes eiꝰ in piscẽ: & humis
eiꝰ insulfur. Et erit terra eiꝰ in piot
ardentem nocte & die: ñ extinguei
in sempiternũ. Ascendet fumus eul
a gen̾atione in gen̾ationẽ: desolabit᷑

Expanded text:
retributionum iudicii Sion et convertentur torrentes eius in picem et humus eius in sulphur et erit terra eius in picem ardentem nocte et die non extinguetur in sempiternum ascendet fumus eius a generatione in generationem desolabitur
Abbreviated transcription (Latin):
Repletusq est sanguine & incrassatꝰ
ad ipe agnoꝵ & hẏrcoꝵ medulla¬
toꝵsq arietũ atq tauroꝵ: ut & re
ges & pͥncipes pͦpłi. pariter signifi¬
cet puniendos. Uictima enĩ dm̃ in
bosra: & int̾fectio magna in t̾ra edõ.
De qua bosra & ydumea etiã in con¬
sequentib id: ꝓpħa testat᷑ dicens. Os
est iste qui uenit de edom. rubra
uestim̃ta eiꝰ de bosra: Et non nulli
estimant qͥa basar caro dr᷑ ꝑ uictimã
dñi in bosor tormenta omniũ in car¬
ne monstrari: qui pio labunt᷑ erro¬
re. in p̾senti enim loco non ꝑ sũ lit
non inedom id: in ydumea sed int¬
ra moab inuenit᷑. Bosra aut̃ ihepo¬
siue firmatã: ut orbem derraris
illud qͦd in psalmo canit᷑. lpse supet
maria fundauit eam: & suꝑ flam¬
na collocauit illũ. Et de firmitat
ra & infectio eiꝰ in ydumea: descendt̃i
unicornes cũ tauris potentib regisu
qͦndã diuitum ac potentiũ. ł quex
ba iuxta humanam consuetudiñ
terror ẽ audientib incutientia in e

Expanded text:
incrassatus adipe agnorum et hircorum, medullatorumque arietum atque taurorum: ut et principes et populum pariter significet puniendos. Victima enim Domini in Bosra, et interfectio magna in terra Edom. De qua Bosra et Idumaea etiam in consequentibus idem Propheta testatur dicens: Quis est iste qui venit de Edom: rubra vestimenta ejus de Bosra? Et nonnulli existimant, quia Bosor, caro dicitur, per victimam Domini in Bosra, tormenta omnium in carne monstrari: qui pio labuntur errore. In praesenti enim loco non per SIN linon in Edom, id est, Idumaea; sed in terra Moab invenitur . Bosra autem in liue cirillud quod in psalmo canitur; Ipse super maria fundavit eum, et super flumina collocavit illum ; et de firmitatera, et interfectio ejus in Idumaea, descendent unicornes cum tauris potentibus, regesquondam divitum ac potentum. Per quae verba, juxta humanam consuetudinem, terrorem audientibus incutientia, in omnes
Abbreviated transcription (Latin):
in parabolis. Ab scondet autẽ quasi ab
aqua currente. apło scilicet udeoium:
qͥa instar aquȩ ꝓ magistroꝵ uoluntate
huc illucq fertur & trahit᷑. Qui homo
abscondens apud incredulos sermones
suos apparebit in syon hoc est in ȩcclia.
qͣsi fluuꝰ inclitus & decurrenmterca
sitienti. Apparebit enĩ geatiliũ p̃plo qͥ
prius ueritatis patiebatur sicim: & ri¬
gabit arua sitientia fluuiꝰ dĩ. De quo
scriptũ est. fluminis impetus letificat ci¬
uitatẽ dei. Et in alio loco. sum̃ dei: re¬

Expanded text:
in parabolis . Abscondet autem quasi ab in parabolis . Abscondet autem quasi ab aqua currente, a populo scilicet Judaeorum, qui instar aquae pro magistrorum voluntate huc illucque fertur et trahitur. Qui homo abscondens apud incredulos sermones suos, apparebit in Sion, hoc est, in Ecclesia quasi fluvius inclytus, et decurrens in terra sitienti. Apparebit enim gentilium populo, qui prius veritatis patiebatur sitim; et rigabit arva sitientia fluvius 429 Dei, de quo scriptum est: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Et in alio loco: Flumen Dei
Abbreviated transcription (Latin):
mendacii. dicens ad deceptũ pͦpłm. Sccu
get. Cum loquetur ad eos pauꝑ iudici¬
um: qui cũ diues eẽt ꝓ nobis. pauꝑ fac¬
tus est. Uere enĩ iudiciũ eis xp̃c & iusti¬
ciã loquebat᷑ dicens. Si ñ facio oꝑapa
tris mer: nolite credere mͥ. Si autẽ facio:
& si mͥ non uultis cred̾e. oꝑib credite.
Iste pauꝑ qui loqͥtur iudiciũ & pͥnceps
& dñs. ea quȩ pͥncipe digna sunt co¬
gitauit dicens. Non ueni nͥ ad oues ꝑ¬
ditas domꝰ isrł. Et sollicitus erit ꝓ in¬
fidelib saluare cupiens non credentes. Et
stabit suꝑ duces suos apłos: quoꝵ ad u¬
nũ loqͥtur. Tu aut̃ homo unanimis:
dux m̃s & notus ms̃. Hec iuxta hebrai¬
cum a quo lex non solũ uerbis. sed & sen¬
sib plerisq discordant. Cum enĩ rex iu¬
stus regnauerit. & pͥncipes illiꝰ imꝑau̾ñ
cum iudicio: erit homo abscondens ser¬
mones suos. Homo. qui ꝑ naturã ds est.
Et ab scondet sermones suos: loquenses

Expanded text:
mendacii, dicens ad deceptum populum: Scrmendacii, dicens ad deceptum populum: Scrget  . Cum loqueretur ad eos pauper judicium, qui cum dives esset, pro nobis pauper factus est . Vere enim judicium eis Christns: Si non facio opera Patris mei, nolite credere mihi: si autem facio, et si mihi non vultis credere, operibus credite . Iste pauper qui loquitur judicium, princeps et Dominus, ea quae principe digna sunt cogitabit, dicens: Non veni nisi ad oves perditas domus Israel . Et sollicitus erit pro infidelibus salvare cupiens non credentes; et stabit super duces suos Apostolos, quorum ad unum loquitur: Tu autem homo unanimis, dux meus et notus meus . Haec juxta Hebraicum, a quo LXX non solum verbis, sed et sensibus in plerisque discordant. Cum enim rex justus regnaverit, et principes illius imperaverint cum judicio, erit homo abscondens sermones suos, homo qui per naturam Deus est, et abscondet sermones suos, loquens eis
Abbreviated transcription (Latin):
sicat aurũ : fatuus enĩ fatua loquet᷑.
ꝓ quo in hebraico scriptũ est Ñas ał
habalãĩ dazeꝵ. Hoc diximꝰ ut uerba
abigail exponamus dicentis de nabal
carmelo. scd̃m nom̃ suũ insipiens est.
Uere enĩ faduus fatua loquet᷑. & cor eiꝰ
ꝑficit iniqͥtatẽ: qui ibi timuit ubi no
erat timor. & abutebat᷑ stulticia ꝓ sapi¬
entia dicens. Hic si ex deo eẽt: non solue¬
ret sabbatũ. Qd̃ usq hodie facit & ma-¬
gister sy nagogarũ: ut ꝑficiat simula¬
tionem. Pro qua in hebraico scribitur
oñspñi. id÷ y norpiti. Unde sepiꝰ ad
phariseos dr᷑. Ue uobis scribe & phari¬
sei hẏpocͥrite. Et loqͣtur inqͥt ad dñm
fraudulenter. Magister scimꝰ quia ex dõ
es. & qd̃ ã te non ꝑtinet de omnib. licet
censũ dari cesari annon: Qui uacuas¬
faciunt animas esurientis pͦpłi. & potũ
aufert̃ sitientib turbis: nec ipsi intͣnteᷤᷤ
nec alios intrare patientes. fraudulen
dolos ad ꝑdendos simplices insermone

Expanded text:
 Fatuus enim fatua loquetur, pro quo in Hebraico scriptum est: NABAL NABALA IDABBER  . Hoc dicimus, ut verba Abigail exponamus, dicentis de Nabal Carmelio: Secundum nomen suum insipiens est . Vere enim fatuus fatua loquetur, et cor ejus perficiet iniquitatem, qui ibi timuit ubi 428 non erat timor, et abutebatur stultitia pro sapientia, dicens: Hic si ex Deo esset, non solveret sabbatum . Quod usque hodie facit magister synagogarum, ut perficiat simulationem, pro qua in Hebraico scribitur. Unde saepius ad Pharisaeos dicitur: Vae vobis Scribae et Pharisaei hypocritae . Et loquatur, inquit, ad Dominum fraudulenter: Magister, scimus quia ex Deo es, et quod ad te non pertinet de hominibus, licet censum dari Caesari, an non . Qui vacuefaciunt animas esurientis populi, et potum auferunt sitientibus turbis, nec ipsi intrantes, nec alios intrare patientes. Fraudulentdolos ad perdendos simplices in sermone
Abbreviated transcription (Latin):
dñs nr̃ locus fluuioꝵ riui latissimi
& patentes. Non tͣnsibit ꝑ eam nauis
remigiũ. neq trieris magnatͣnsgrediet᷑
sunt funicłi tui. s ñ preualebunt: sic
erit malus tuus ut dilatare signum
nequeas. Tunc uident᷑ spolia preda¬
rum multarũ. claudi diripient rapi¬
nam. nec dicet uicinus elangui. Popłs
quihabitat in ea: auferet᷑ ab eo iniqui
tas .lxx. Ecce syon ciuitas salutare no¬
strum ocłi tui uidebunt ierłm. ciui¬
tas diues. tab̾nacula quȩ ñ mouebun¬
tur: nec auferent᷑ paxilli tab̃ naculi
eiꝰ in sempiternũ. & funicłi eius non
diripientur. Quia nom̃ magnũ dñi uo¬
bis locus uester erit: flumina & riui
altissimi & spaciosi. Non ingrediet᷑
ꝑ eã nauis agitata remigio: dñs enim

Expanded text:
ivi latissimi et patentes non transibit per eum navis remigum neque trieris magna transgredietur sunt funiculi tui sed non praevalebunt sic erit malus tuus ut dilatare signum non queas tunc dividentur spolia praedarum multarum claudi diripient rapinam nec dicet vicinus elangui populus qui hatas. LXX: Ecce Sion civitas. salutare nostrum: oculi tui videbunt Jerusalem. civitas dives, tabernacula quae non movebuntur: nec auferentur paxilli tabernaculi ejus in sempiternum, et funiculi ejus non diripientur: quia nomen magnum Domini vobis: locus vester erit flumina et rivi latissimi et spatiosi: non ingredietur per eam navis agitata remigio: Deus Al.
Abbreviated transcription (Latin):
gregũ. Et erit ibi inqͥt semita & uia.
siue uia munda: & uia sc̃auocabitur.
Non tͣnsibit ꝑ eã pollutus. & hȩc erit
nobis directa uia. ita ut stulti non er-¬
rent ꝑ eã : uel ut lxx transtulert̃. neꝙ
erit ibi uia immunda. qui aut̃ disꝑsi ft̃
la bestia ñ ascendet ꝑ eã. nec inueniet᷑
ibi: sed ambulabunt ꝑ eã qui liberati fu¬
erint & redẽpti a dño conuertent᷑. & ue¬
nient in syon cũ laude. & leticia sempi¬
terna suꝑ capita eoꝵ. Gaudiũ & leo¬
ciã obtinebunt. fugiet dolor & gemitꝰ.
Utrãq editionẽ miscuimꝰ. ne ꝓponen¬
dis singulis libroꝵ magnitudo tendat᷑:
de qͥb supͣdictũ est. ipsi uidebt̃ głam¬

Expanded text:
ibi semita et via sive via munda et via sancta vocabitur, non transibit per eam pollutus. Et haec erit nobis directa via: ita ut stulti non errent per 448 eam vel ut LXX transtulerunt, neque erit ibi via immunda, qui autem dispersi sla bestia non ascendet per eam, nec invenietur ibi, sed ambulabunt per eam, qui liberati fuerint. Et redempti a Domino convertentur, et venient in Sion cum laude, et laeti caput eorum. Gaudium et laetitiam obtinebunt: et fugiet dolor et gemitus. Utramque editionem miscuimus, ne in proponendis singulis, librorum magnitudo tendatur,de quibus supra dictum est: Ipsi videbunt g
Abbreviated transcription (Latin):
uide ȩccłiam xp̃i. in qua est uera sollq̃¬
nitas oculi tui cernent uisionẽ pacis&
diuitias insperatas quas ocłs non uidi
nec auris audiuit. nec in cor homins
tͣns ferri pot̾it. Priꝰ enĩ tab̾naculũ qͥ

Expanded text:
ide Ecclesiam Christi, in qua est vera solemnitas: oculi tui cernent visionem pacis, et divitias insperatas, quas oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis transferri pot
Abbreviated transcription (Latin):
nullus adu̾se partis pot̾it nauigan
Heq trieris magna quȩ interpreti
diab olus eũ tͣnsgredi pot̾it: qͥa dñs p¬
se est iudex. & pͥnceps. & rex. & saluato
noster: & illo ꝓtegente. nulliꝰ metue
tatione ditissima. quã ipse dñs fu¬
funcłi taber nacłi eius. & tentorium
sustinere non qͥuerint: & malus eiꝰ me
pulcherrima quondã uela pandeban.
ruptis funib cecid̾it: ut non solũ ad
nauigationẽ. sed ad signũ qͦq in uil
sit. Postqͣm autẽ nauis eoꝵ fuertl
soluta: & tabernaculũ dissipatũ. ita ut
Mutiãq parts funiculi difrũpant᷑. p̾da
uictorib diuidet᷑. qui tam imbecilli erc̃
ꝓprns inrib ut claudi appellant᷑: & i¬
cnlommꝰ dei na tribuente eis fortitudi¬
nem. nullã infirmitatẽ sentient. nec di¬
cent laboraui. Qui enĩ fuerit inter eos
auferet᷑ ab eo iniquitas atq peccatum.
qͥa dei ex secutus est uoluntatẽ. Accedi¬

Expanded text:
nullus adversae partis poterit navigare: neque triremis magna, quae interpretatur diabolus, eum transgredi poterit: quia Dominus ipse est judex, et princeps, et rex, et Salvator noster, et illo protegente, nullius metuemalem habitatione ditissima, quam ipse Dominus flufuniculi tabernaculi ejus, et tentorium sustinere non quiverint, et malus ejus, in quo pulcherrima quondam vela pendebant, ruptis funibus ceciderit, ut non solum ad navigationem, sed ad signum quoque mutilis sit. Postquam autem navis eorum fuerit dissoluta, et tabernaculum dissipatum, ita ut in utramque partem funiculi disrumpantur, praeda victoribus dividetur: qui tam imbecilli erunt propriis viribus, ut claudi appellentur; et nihilominus Dei ira tribuente eis fortitudinem, nullam infirmitatem sentient, nec dicent: laboravi. Qui enim fuerit inter eos, auferetur ab eo iniquitas atque peccatum, quia Dei exsecutus est voluntatem. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
um & mansuetoꝵ. de qua in euͣngłio
scriptũ est. beati mites: qm̃ ipsi possi¬
debunt t̾rã. siue in cęlo positi t̾rena
despicient. Cortuũ meditabit᷑ timorẽ:
ut cum omnia fueris consecutus. dicas
cum apło. Qui non sũ dignus uocari

Expanded text:
um et mansuetorum, de qua in Evangelio scriptum est: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram : sive in coelo positi, terrena despicient. Cor tuum meditabitur timorem: ut cum omnia fueris consecutus, dicas cum Apostolo: Qui non sum dignus vocari
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitates iud eȩ: non reputauit hommẽ.
& elanguit t̾ra: ꝓhis qui morabantur
in t̾ra. Confusus est libanꝰ & obsorduit.
haud dubiũ quin templũ significet: de
quo in zacharia legimus. Aꝑi libane
portas tuas. & deuoret ignis cedrostuaᷤ.
Siue ierłm quȩ mezechiel libanꝰ appel¬
latur : dicente ꝓpħa. Aquila magna
rũ alarũ. quȩ habet dictũ intͣndi in
libanũ. Qd̾ postea int̾pretans sermo di¬
uinus: cũ inqͥt uen̾it nabuchodonosor
in ierłm. ꝑspicue aqͥla regẽ babylo¬
niũ. & libanũ ierłm edisserens. Factus
est saron sicut desertũ: & concussa est
basan & carmelus. Pro basan lxx. ga
liddãq appellat᷑ regio: in qua latissimi
campi fertilesq tendunt᷑. Basan quoq
regio tͣnsiordanẽ est quã due & dimidra
trib possedert̃: & quȩ interp̾tat᷑ uber¬
rima & pinguis. Et carmelus de quo fu¬
orũ egestate & penuria cõmutanda.
runt & confusus est libanus. & saron
uer sus est in solitudinẽ. & basan carme¬

Expanded text:
itates Judaeae: non reputavit homines, et elanguit terra pro his qui morabantur in terra . Confusus est Libanus et obsurduit, haud dubium quin Templum significet, de quo in Zacharia legimus. Aperi, Libane, portas tuas, ut devoret ignis cedros tuas . Sive Jerusalem, quae in Ezechiel Libanus appellatur, dicente Propheta: Aquila magna magnarum alarum, quae habet ductum intrandi in Libanum , quod postea interpretans sermo divinus, cum, inquit, venerit Nabuchodonosor in Jerusalem: perspicue Aquilam regem Babylonium, et Libanum Jerusalem edisserens. Factus est Saron sicut desertum, et concussa est Basan 436 et Carmelus. Pro Basan, LXX GalLiddamque appellatur regio, in qua latissimi campi fertilesque tenduntur. Basan quoque regio trans Jordanem est, quam duae et dimidia tribus possederunt, et quae interpretatur uberrima et pinguis : et Carmelus, de quo suorum egestate et penuria commutanda. ipere noluerunt, confusus est Libanus, et Saron versus est in solitudinem, et Basan Carme
Abbreviated transcription (Latin):
interp̃tati sunt apparebo eis. extremã
syllabã diuidentes & legentes ãRella nem.
Hebraici significare angłos arbitͣntur
& ẽẽ. ꝓpłiam pꝰ uocationẽ gentiũ & diui¬
tias eccłiȩ de subu̾sione templi qͦd flebt̃
angłi neqͣquã intus habitantes s exeun¬
tes foras. Et qui pͥus nuntii pacis erant.
flebunt amare: siue ipsi apłi qui missi
fuerant ut pacẽ nuntiarent ierłm. Ad
quãsdñs loquebatur. Si scires etiã tu:
ea quȩ ad pacẽ sunt tͥ. Quib apparu¬
it dñs ut eos suo confortaret aspectu:
flebunt ierłm qura ñ receꝑit p̃dicati¬
onẽ suã. eo qͦd dissipate sint uiȩ & ces¬
sauerit tͣnsiens ꝑ semitã iuxta illud qͦd

Expanded text:
interpretati sunt, apparebo eis, extremam syllabam dividentes, et legentes ARE LAHEM  , Hebraei significare Angelos arbitranturgentium, et divitias Ecclesiae, de subversione Templi, quod flebunt Angeli, nequaquam intus habitantes, sed exeuntes foras: et qui prius nuntii pacis erant, flebunt amare. Sive ipsi Apostoli qui missi fuerant ut pacem nuntiarent Jerusalem, quam Dominus loquebatur: Si scires etiam tu ea quae ad pacem sunt tibi : quibus apparuit Dominus, ut eos suo confortaret aspectu, flebunt Jerusalem, quia non receperit praedicationem suam, eo quod dissipatae sunt viae, et cessaverit transiens per sem
Abbreviated transcription (Latin):
tates eor. ñ reputauit eos inter hoĩes:
ꝓpt̾ea uos qui longe estis audite qͥd fece¬
rim. & apꝓpinquate ut agnoscatis for¬
titudinẽ meam. Conterriti sunt siue re¬
cessert̃ qui erant in syon peccatores
uel impii:. & tremor possidet ypochri¬

Expanded text:
tates eorum, non reputavit eos inter homines; tates eorum, non reputavit eos inter homines; propterea vos qui longe estis, audite quae fecerim, et appropinquate ut agnoscatis fortitudinem meam. Conterriti sunt, sive recesserunt qui erant in Sion peccatores vel impii et tremor possedit
Abbreviated transcription (Latin):
rem. Ubi est scriba. Ubi legis uerba pes¬
derans. Ubi doctor paruulor:. Popłn
sermonis ita ut non possis intelliget
dissertitudinẽ linguȩ euis in quo nilla
est sapientia.Lxx. fludient qui lorgs
sunt quȩ fecerunt: scient qui apppas
fortitudinẽ meã.Rccessert᷑ qui eram
syon imqui: apprehendet timor impi¬
Squis amniaiat uobis qm̃ ignis ar¬
det Nus amuntiat uobis locũ ȩtnũ e
Qn ambila in iusticia & loquit᷑ rectã
nerib & obturat aures ut non audiat
ndicũ sanguinis. & claudit ocłos ne
uideat iniquitatẽ: iste habitabit in
acelsa spelunca petre fortissime.
Panis ei dabitur. & aquȩ eiꝰ fid eles.
regẽ cum gła uidebunt. ocłi ur̃i uide¬
bunt t̾rã delonge. anima ur̃a medi¬
tabitur timorẽ. Ubi st̾ gramaticiꝰ Ubi
consiliatores  bi est qui numerat qͥ
iutriunt paruũ & magnũ ppłm cui
non dedit consiliũ neq sciebat ꝓfun¬
dam uocẽ illiꝰ. ita ut non audiret po
pactũ cũ pͦpło iudeor. Proiecit ds̃ ciui¬

Expanded text:
rem; ubi est litteratus, ubi legis uerba ponderans, ubi est doctor paruulorum? sermonis, ita ut non possis intelligere disertitudinem linguae ejus, in quo nulla est sapientia. LXX: Audient qui longe sunt quae fecerunt: scient qui appropinquant fortitudinem meam. Recesserunt qui erant in Sion iniqui, apprehendet tremor impios. Quis annuntiabit vobisdet? quis annuntiabit vobis locum aeternum? qui ambulat in justitia, et loquitur rectam neribus, et obturat aures, ut non audiat judicium sanguinis, et claudit oculos, ne videant iniquitatem, iste habitabit in excelsa spelunca petrae fortissimae. Panis ei dabitur, et aqua ejus fidelis: regem cum gloria videbunt oculi vestri, videbunt terram de longe anima vestra meditabitur timorem. Ubi sunt grammatici? ubi consiliatores? ubi est qui numerat eos qui nutriunt et parvum et magnum populum? cui non dedit consilium: neque sciebat profundam vocem illius, ita ut non audiret poppactum cum populo Judaeorum, projecit Deus civi
Abbreviated transcription (Latin):
bitur aquȩ eiꝰ fideles sunt: quȩ genti¬
liũ fabule. in ambrosia & nectarem
telligunt. Nos aut̃ panẽ & aqͣs fide¬
lissimas legẽ dei interp̃tabim. Qui ta¬
lis est regem xp̃m in sua claritate con¬
spiciet: de quo supͣdr᷑. ecce rex iustus
regnabit. & pͥncipes cũ iudicio p̃ert̃.
Et ocłi eiꝰ uidebunt t̾rã delonge quam

Expanded text:
bitur, et aquae ejus fideles sunt: quae gentibitur, et aquae ejus fideles sunt: quae gentilium fabulae in ambrosia et nectare intelligunt. Nos autem panes et aquas fidelissimas, legem Dei interpretabimur. Qui igitur talis est, regem Christum in sua claritate conspiciet, de quo supra dicitur: Ecce rex justus regnabit, et principes in judicio praeerunt. Et oc
Abbreviated transcription (Latin):
deuorans: Quis habitabit cũ ardorib
sempit̾nis : Siue iuxta lxx. Quis uobis
re uent᷑a supplicia: Omnis qui huius¬
cemodi est: qualẽ ꝓpħicus sermo descri¬
bit. Qui ambulat in plurimis iusticiis.
& non semel sed semꝑ iusticias diligit.
net una uice s iugiter loqͥtur ĩitates.
qui ꝓicit auariciã quȩ est mater calũp¬
niȩ. Nisi enĩ alt̾ius dampno & malo:
pecumȩ alt̾i non coaceruant᷑. Et excu¬
tit manꝰ suas ab omni munere. Muña
qͥppe: excecant ocłos etiã sapientium.
Qui obturat auressuas ne audiat iu¬
diciũ sanguinis. Omnis iniqͥtas & op¬
p̃ssio & in iusticia: iudiciũ sangumis
est. Et licet gladio non occidat: uolun
tate int̾ficit. Et claudit ocłos suos ne
uideat malũ. felix conscientia: quȩ
nec audit nec aspicit malũ. Qui gͥ ta¬
lis est ipse habitabit in excelsis hoc ẽ.
in regno cȩloꝵ. siue in excelsa spelun¬
ca petre fortissime in xp̃o iħur: quȩ pe¬
& illiꝰ fortitudine ꝓtegeret᷑. Pauis ei da¬

Expanded text:
orans? quis habitabit cum ardoribus sempiternis? Sive juxta LXX: Quis vobis re ventura supplicia? Omnis qui hujuscemodi est, qualem propheticus sermo describit, qui ambulat in pluribus justitiis, et non semel, sed semper justitias diligit, nec una vice, sed jugiter loquitur veritates: qui projicit avaritiam, quae est mater calumniae. Nisi enim cum alterius damno et malo, pecuniae alteri non coacervantur. Et excutit manus suas ab omni munere. Munera quippe excaecant oculos, etiam sapientium. Qui obturat aures 438 suas ne audiat judicium sanguinis. Omnis iniquitas et oppressio et injustitia, judicium sanguinis est: et licet gladio non occidat, voluntate tamen interficit. Et claudit oculos suos ne videat malum. Felix conscientia, quae non audit, nec aspicit malum. Qui igitur talis est, ipse habitabit in excelsis, hoc est, in regno coelorum, sive in excelsa spelunca petrae fortissimae, in Christo Jesu: quae peet illius fortitudine protegeretur. Panis ei da
Abbreviated transcription (Latin):
nem aquã ubi bos & asinꝰ calcant. & la¬
mentationẽ & planctũ eoꝵ qui eos ꝑse¬
cuti sunt de qͥb in conseq̃ntib legit᷑. ue
qui miseros uos faciunt. uos enim nemo
faciet miseros. Et sicut tinea in uestim̃to
Dñe in tuo spauimꝰ auxilio. & inte confidi
p̃bente auxiliũ. omnis gentiũ multitudo
disꝑsa ẽ: & p̃de atq illusiomi uictoribus
fuit. Et hoc factũ est: qͥa scs̃ dñs habitat
in excelsis. Et replcta ẽ. syon iudicio & iu¬
sticia: de qua supͣ scriptũ est requiescet
in deserto iudicium & iusticiã. Ipsa : gͦ
habitau̾it in ea tradet᷑ ei lex in eungłio.
in cuiꝰ thesauro salus nr̃a est & sapientia
credentiũ & disciplina & pietas siue fideᷤᷤ
dentes clamabunt foris: angłi pacisama¬
re flebunt. Dissipate st̃ uiȩ. cessabit tͣnsi¬
ens ꝑ semitã: irritũ factũ est pactũ ꝓie¬
cit ciuitates. non reputauit homines.
Luxit & elanguit t̾ra: confusus ẽ. libanꝰ
& obsorduit. Et factus est saron sicut

Expanded text:
inus calcant, et lamentationem et planctum eorum qui eos persecuti sunt, de quibus in consequentibus dicitur: Vae qui miseros vos faciunt; vos autem nemo facit miseros: et sicut tinea in vestimento, Domine, in tuo speravimus auxilio, et in te confidimpraebente auxilium, omnis gentium multitudo dispersa est, et praedae atque illusioni victoribus fuit. Et hoc factum est: quia sanctus Dominus habitat in excelsis, et repleta est Sion judicio et justitia, de qua supra scriptum est: Requiescet in deserto judicium et justitia. Ipsa est ehabitaverit in ea, tradetur ei lex Evangelii, in cujus thesauro salus nostra est, et sapientia credentium, et disciplina et pietas, sive fides, dentes clamabunt foris: angeli pacis amare flebunt. Dissipate sunt vie, cessabit transiens per semitam, irritum factum est pactum: proiecit civitates, non reputabit homines. Luxit et elanguit terra, confusus est Libanus et obsurduit: et factus est Saron sicut
Abbreviated transcription (Latin):
re tuo: & disꝑse sc̃ gentes. Nunc autẽ
congregabunt᷑ spolia ur̃a parui&ma
gni:. qͦmodo siqͥs congreget locustasls
illudet uobis sc̃o d̃s̃ qui habitat in gl¬
sis. Repleta est syon iudicio & iusticia :¬
m lege tradent᷑ inthesauris. Salus nr̃a ue¬
nt sapientia & disciplina & pieças ado¬
mino: isti fint thesauri iusticiȩ. Hebrei¬

Expanded text:
re tuo, et dispersae sunt gentes. Nunc autem congregabuntur spolia vestra parvi et magni: quando si quis congreget locustas, sic illudent vobis: sanctus Deus qui habitat in excelsis. Repleta est Sion judicio et justitia, in lege tradentur, in thesauris salus nostra: venit sapientia, et disciplina. et pietas a Domino, isti sunt thesauri justitiae. Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
ira deseiuens descendet in saltũ. de quo
supͣ dictũ est & chermel in saltũ reputa¬
bitur: & humiliabit᷑ ciuitas ierłm. & nix¬
ta aliam script᷑am de t̾ra loquet᷑. Quȩ cũ
ita se habeant. & didicerimꝰ uaticinio ꝓ¬
phetali qͣnta bona eccłia possessura sit.
om̃s aquas scripte scẽ. in qͥb caleat bos
& asinꝰ Bos mundũ animal ꝓpter elect.¬
onẽ patrũ: asinꝰ immundus ꝓptery

Expanded text:
n saltum, de quo supra dictum est: Et Charmel in saltum reputabitur; et humiliabitur civitas Jerusalem, et juxta aliam Scripturam, de terra loquetur. Quae cum ita se habeant, et didicerimus vaticinio prophetali, quanta bona Ecclesia possessura sit, omnes aquas Scripturae sanctae, in quibus calcat bos et asinus. Bos mundum animal, propter election
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑit ipse suꝑet᷑: & ꝑcutiente angło enis
delcat᷑ exercitus. Unde nc̃ ex ꝑsona pͦpłi gra¬
sidione uallati in tp̃r matutino& salus
in necessitate & angustia. Auoce enĩ an¬
geli quẽ syminachus ita ut in hebreo
scriptũ est tͣnstulit amuii. quẽ hebrei
gabrihelem autumant & hab̾e cĩmaio¬
lotiañ pͦpłi fugiit assyriꝰ: & ab exaltati¬
one dñi gentes quȩ cũ eo erant huc illuc
& locustarũ colligi multitudo. cũ infos¬
sacoaceruate fuerint. In quoꝵ uctoria
magnificatus est dñs: & syon impleta
iudicio & iusticia. & fides obsessi popłi
cõpbata: om̃sq diuitias in sapientia ha¬
buert̃ & scientia dei. & timore dñr: qui
solus eoꝵ thesaurus fuit. Hȩc illi iuxta
hẏstoriã dixerint. omni ratione inten

Expanded text:
ceperit, ipse superetur, et percutiente Angelo, ejus deleatur exercitus. Unde nunc ex persona populi grasidione vallati in tempore matutino, et salus in necessitate et angustia. A voce enim Angeli, quem Symmachus ita ut in Hebraeo scriptum est, transtulit AMUN  , quem Hebraei Gabrielem autumant, et habere etymologiam populi; fugit Assyrius, et ab exaltatione Dei, gentes quae cum eo erant, huc illucet locustarum colligi multitudo, cum in fossas coacervatae fuerint. In quorum victoria magnificatus est Dominus: et Sion impleta judicio et justitia, et fides obsessi populi comprobata; omnesque divitias in sapientia habuerunt, et scientia Dei et timore Domini, qui solus eorum thesaurus fuit. Haec illi juxta historiam dixerint, omni ratione nitent
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat & eccł̃iarũ magistris. beati qui
semmant suꝑ omnẽ aquã. ubi bos & asinꝰ
cadtant: nunc ad ꝓsecutores eoꝵ malt¬
dictionẽ dirigit. immo ad u̾sũ pͥncie
eoꝵ qui corda possidet impioꝵ: quo
quid fecerint recipiant & p̃sens potrs¬
tia. fut᷑oꝵ sit mat̾ia torm̃tor. hnd
uos enim nemo faciet miseros. Et ẽstn.¬
sus. Quantũ in illis ÷ qͣndo psequuntart
uos & uariis affugunt cruciatib mmat¬
tos atq cruciatos miseros arbitͣntur. s
nullus uos potest facere miseros. ł lo
enĩ habent in anima potestatẽ. ẜ in cop

Expanded text:
 Beati qui seminant super omnem aquam, ubi bos et asinus calcant: nunc ad persecutores eorum maledictionem dirigit; immo adversum principem eorum, qui corda possidet impiorum, quod quidquid fecerint recipiant; et praesens potentia, futurorum sit materia tormentorum. Unde vos enim nemo facit miseros. Et est sensus: quantum in illis est, quando persequuntur vos, et variis affligunt cruciatibus, interfectos atque cruciatos miseros arbitrantur. Sed nullus vos potest facere miseros, non enim habent in anima potestatem, sed in corpore.
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat. ad huc modicũ & erit libanus
in chermel & chermel in saltũ reputa¬
bitur. & audient in die illa surdi ũba
libri. & de tenebris & caligine & ocłi
cecoꝵs indebunt: nunc aliis u̾bis idip¬
sum repetit. qͦd solitudo gentiũ u̾tatur
indiuitias isrł & isrł reputet᷑ in gentes.
Od tp̃r habitau̾it in deserto iudicium
dñs atq saluator: cui pater dedit õe
iudicium. Et iusticia in chermel inqui¬
habitet indesertũ. & reqͥescat in cher¬
mel: qui pͥus appellabat᷑ defertũ. Opꝰ
quoꝙ iusticiȩ erit pax: quȩ iuxta apłm
omnẽ sensũ exuꝑat. Et cultꝰ iusticie si¬
lentiũ: ut ñ multi loqͥo iudeoꝵ s bre¬
uitate fidei adorent dñm. & securi ȩt̾na
pace reqͥescant. Et in tab̾naculis eoꝵ sint
diuitiȩ. de qͥb apłs loquebat᷑. Grãs ago dõ

Expanded text:
dixerat: Adhuc modicum, et erit Libanus dixerat: Adhuc modicum, et erit Libanus in Charmel, et Charmel in saltum reputabitur: et audient in die illa surdi verba libri, et de tenebris, et caligine oculi caecorum videbunt ; nunc aliis verbis idipsum repetit, quod solitudo gentium vertatur in divitias Israel; et Israel reputetur in gentes: quo tempore habitaverit in deserto judiciumDominus atque Salvator, cui Pater dedit omne judicium . Et justitia in Charmel requihabitet in deserto, et requiescat in Charmel, qui prius appellabatur desertum. Opus quoque justitiae erit pax, quae, juxta Apostolum, omnem sensum exsuperat . Et cultus justitiae silentium, ut non multiloquio Judaeorum, sed brevitate fidei adorent Dominum; et securi aeterna pace requiescant, et in tabernaculis eorum sint divitiae, de quibus Apostolus loquebatur : Gratias ago Deo
Abbreviated transcription (Latin):
repleuert̃ & uepres. qͣnto magis alras
ciuitates quȩ plene sunt gaudio & quȩ
illud euͣngelii consequuntur. uȩ qui gau¬
surgite abeamꝰ hinc. & ad incredulos.
relinquet᷑ uob̾ domꝰ ur̃a deserta. Adita
templi & secreta mysteria palpabiles
tenebre possedert: & facta sunt neq̃ꝗͣ
cellaria uasoꝵ dñi. s spelunce usq in
sempiternũ. Audiert̃ enĩ a dño saluato¬
re domꝰ patͥs mei domꝰ orationis uocabi¬
tur: uos autẽ fecistis eã speluncã latro¬
num. Gaudiũ inqͥt onagroꝵs. & pascua
grecũ. Qd̃ uel iuxta litterã intelligendũ
est eo qͦd deserta sint omĩa uel spirita¬
liter. qͦd expulso ifrłe. fieri homines
& dei noticiã ñ habentes habitent in
iudea.Et hoc fiat donec effundatur
suꝑ nos sp̃c de excelso: quẽ saluator as¬
cendens ad patrẽ credentib repmisit
dicene. Ecce ego uado & mittã uobiᷤ
sp̃m paraclitũ ueritatis. Et rursũ. Donec
accipiatis de excelso uirtutẽ. Qd̃q sup

Expanded text:
epres, quanto magis alias civitates quae plenae sunt gaudio, et quae illud evangelicum consequentur; Vae qui gauSurgite, abeamus hinc ; et ad incredulos: Relinquetur vobis domus vestra deserta . Adyta Templi, et secreta mysteria, palpabiles tenebrae possederunt, et facta sunt nequaquam cellaria vasorum Domini, sed speluncae usque in sempiternum. Audierre : Domus Patris mei, domus orationis vocabitur: vos autem fecistis eam speluncam latronum. Gaudium, inquit, onagrorum, pascua gregum. Quod vel juxta litteram intelligendum est, eo quod deserta sint omnia; vel spiritualiter, quod expulso Israele, feri homines et Dei notitiam non habentes, habitent in Judaea. Et hoc fiat donec effundatur super nos spiritus de excelso, quem Salvator ascendens ad Patrem, credentibus repromisit, dicens: EccSpiritum veritatis . Et rursum: Donec accipiatis de excelso virtutem . Quodque supra
Abbreviated transcription (Latin):
consequentib lecturi sumꝰ ipsũ salua¬
unxit me. eungelizare pauꝑib misit
me: p̃dicare captiuis remissionẽ. & ce¬
cis uisũ. uocare annũ dñi acceptabilẽ.
Et ipsa recordatio fiat eis iuxta lex
dñm denegasse. & spẽ habeant salu¬
tis. si egerint penitentiã. Dicit enim
umnd emiã consũmatã & post ultimã
uastitatẽ quȩ sub uespasiano & tito
adrianoq accidit. nequaqͣm aliam
captiuitatẽ esse uenturã. nec reman¬
suros botros in ppłis. qui deinceps colli¬
gendi sint: unde ꝓuocant᷑ ad planc¬
tum. & iubent᷑ nudare pectora. & ac¬
cingere lumbos suos. eo qͦd regio qͦn¬
dam desicdabilis & uinea fectilis de
qua scͥptũ est. ego plantaui te uineã

Expanded text:
consequentibus dicturi sumus, ipso Salvaconsequentibus dicturi sumus, ipso Salvare pauperibus misit me: praedicare captivis remissionem, et caecis visum: vocare annum Domini acceptabilem , et ipsa recordatio fiat eis juxta SeptDominum denegasse, et spem habeant salutis, si egerint poenitentiam. Dicit enim vindemiam consummatam, et post ultimam vastitatem, quae sub Vespasiano et Tito Adrianoque accidit, nequaquam aliam captivitatem esse venturam, nec remansuros botros in populis, qui deinceps colligendi sunt. Unde provocantur ad planctum, et jubentur nudare pectora, et accingere lumbos suos, eo quod regio quondam desiderabilis, et vinea fertilis, de qua scriptum est: Ego plantavi te vineam
Abbreviated transcription (Latin):
ucen: quas hebrei duas turres mnierłm
fuisse arbitͣnt᷑ excelsas atq firmissima
quȩ his appellabant᷑ nominib. Qua¬
rum pͥor int̃p̃tat᷑ tenebre siue nubi¬
lum. qͦd usq ad nubes erigeret capit.
altera ꝓbam̃tũ & firmitas. siue ut sim¬
machuis uertit inqͥsitio. eo qͦd incon¬
templando culmine eꝰ ocłi fallerm¬
tur. In fine quoꝙ capituli: ita inh̾¬
tati sunt. Beati qui seminant suꝑ omnẽ
aa ubibos & asinꝰ calcant. Post uoca¬
aone gentiũ qͣndo xp̃c rex imꝑauerit
uuri ꝯ fuetint credentib cũ iudicio. di¬
uitiꝰ semo ꝓpħicus ad mulieres opu¬
sentas. quas uel urbes iude. uel synago¬
sasiliꝰ amp̃is. uel ut pleriq arbitran¬
rus matronas diuitũ qͦndã p̃płi iudeoꝵ
debemꝰ acciꝑe: quib quasi iacentibus
dr Post ruinã surgite. Et nichilominꝰ
appellant᷑ filiȩ confidentes. siue sꝑantes.
Drecipit᷑q eis ut audiant senmonẽ dm̃.
& recordent᷑ dierũ & anni de quo in

Expanded text:
EN  , quas Hebraei duas turres in Jerusalem fuisse arbitrantur, excelsas atque firmissimas, quae his appellantur nominibus. Quarum prior interpretatur tenebrae, sive nubilum, quod usque ad nubes erigeret caput. Altera, probamentum et firmitas, sive, ut Symmachus vertit, inquisitio: eo quod in contemplando culmine ejus oculi fallerentur. In fine quoque capituli ita interpretati sunt: Beati qui seminant super omnem aquam, ubi bos et asinus calcant. Post vocationem gentium, quando Christuviri praefuerint credentibus cum judicio, dirigetur sermo propheticus ad mulieres opulentas, quas vel urbes Judaeae, vel synagogas illius temporis, vel ut plerique arbitrantur, matronas divitum quondam populi Judaeorum debemus accipere, quibus quasi jacentibus dicitur post ruinam: Surgite; et nihilominus appellantur filiae confidentes, sive sperantes: praecipiturque eis ut audiant sermones Domini, et recordentur dierum et anni, de quo in
Abbreviated transcription (Latin):
rum ꝓicient᷑. & de cad auerib ascendet
frtorꝰ. Tabescent montes sanguine eorũ.
ꝙ tabescet omnis milicia cęloꝵ: & re¬
plicabunt᷑ sicut liber cęli: & omnis mi¬
licia eoꝵ defluct. sicut defluit folium
de umea & de ficu. Qm̃ mebriatus. ẽ. in
celo gladiꝰ ms: ecce suꝑ ydumeã descen¬
det. & suꝑ popłm interfectionis meȩ ad

Expanded text:
rum proicientur et de cadaveribus eorum ascendet fetor tabescent montes sanguine eorum et tabescet omnis militia caelorum et conplicabuntur sicut liber caeli et omnis militia eorum defluet sicut defluit folium de vinea et de ficu quoniam inebriatus est in caelo gladius meus ecce super Idumeam descendet et super populum in
Abbreviated transcription (Latin):
de excelso. Et erit desertũ in chermel.
& chermel in saltũ reputabit᷑. Et habi¬
tabit in solitudine iudiciũ: & iustica
inchermel sedebit. Et erit opus nuistio
pax. & cultus iusticiȩ̨ silentiũ. & seci¬
ritas usq in sempiternũ. Et sedebit po¬
pulus ms̃ in pulchritudine pacis
& intabernaculis fiduciȩ. & in reqe
opulenta: grando aut̃ indescension

Expanded text:
el, et Charmel in saltum reputabitur. Et habitabit in solitudine judicium, et justitia in Charmel sedebit. Et erit opus justitiae pax: et cultus justitiae silentium: et securitas usque in sempiternum. Et sedebit populus meus in pulchritudine pacis, et in tabernaculis fiduciae, et in requie opulenta. Grando autem in des
Abbreviated transcription (Latin):
syon interp̃tati sunt. ꝓ sayoñ. id÷ siti
ocłi credentiũ. & aures audientiũ dili¬
genter attendant quȩ pͥus surde erant.:
& cor qͦndã stultoꝵ intelliget scientiã.
& lingua balbutientiũ atq mutorũ
quȩ xp̃m sonare non poterat. pleno
aꝑtoq sermone dñm confitebitur.
Non uocabit᷑ ultra his qui stultus
est pͥnceps: stultã enim fecit ds̃ sapi¬
entiã huiꝰ scłi. Neq fraudulentus do¬
ctor atq ꝑu̾sus appellabit᷑ magnus
i pͦpłis: scribe uidelicet & phariser
quib dñs loqͥtur. Stulti & ceci. qͥd

Expanded text:
Sion interpretati sunt: pro SAION, id est, siti, oculi credentium, et aures audientium diligenter attendent, quae prius surdae erant, et cor quondam stultorum intelliget scientiam, et lingua balbutientium atque mutorum, quae Christum sonare non poterat, pleno apertoque sermone Dominum confitebitur. Non vocabitur ultra is qui stultus est, princeps . Stultam enim fecit Deus sapientiam hujus saeculi. Neque fraudulentus doctor atque perversus appellabitur magnus in populis: Scribae videlicet et Pharisaei, quibus Dominus loquebatur: Stulti e
Abbreviated transcription (Latin):
fendat᷑ & ꝓtegatur auxilio. Et in alio lo¬
co de ea scriptũ sit. erit gła domus huiꝰ
nouissima suꝑ priorẽ. Qd̃ & ad ȩccłiam
referri potest. uisionẽ pacis & specłam
de qua scriptũ est. gloriosa dicta sunt
de te ciuitas dei. Et alibi. fluminis im¬
petus letificat ciuitatẽ dei. In hac enim
ignis est & caminꝰ: qui deuoret peccato¬
res. & ligna. fenũ. stipulãq consumat.
Siue lum̃ & clibanꝰ: ut iustoꝵ claritas

Expanded text:
fendatur et protegatur auxilio. Et in alio lofendatur et protegatur auxilio. Et in alio loco de ea scriptum sit: Erit gloria domus hujus novissimae super priorem . Quod et ad Ecclesiam referri potest, visiode qua scriptum est: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei . Et alibi: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . In hac enim ignis est et caminus, qui devoret peccatores, et ligna, foenum, stipulamque consumat; sive lumen et clib
Abbreviated transcription (Latin):
Phylosophi quoq & omne dogia ꝑ¬
uersum ad crucis signũ terga cõnũtent.
dñi quippe sententia est ut hoc fiat: cuisꝰ
ignis siue lum̃ est in syon. & dibanus i
ierłm. Ignis & lum̃ hebraice hisdem scri¬
buntur litens. alẽpħ. uau. aẽs. Qd̾ si lega¬
tur. uẽ ignẽ sonat. syor lucẽ. Hoc ideo
didũ est qͥa ꝓ igne quẽ solus interp̾tat᷑
est syminachus. aquila & theodotio lum̃
uincent᷑. qui autẽ fugerit capiet᷑. scire
non ualeo: ñ forte hoc possumꝰ dicere.
qͣd uiuenes regis qui uincendi st̃ atq ca¬
piendi. ita circũdent᷑ petra hoc est forti¬
tudine dñi. qͦm uallo circũdat᷑ ciuitas.
Porrro qͦd seqͥtur in lix beatus qui ht̃
semen insyon & domesticos in ierłm.
sic interp̃tari possumꝰ: ut dicamus pre¬
sentis loci sensui conuenire. Qd̾ exhorte¬
tur sermo diumꝰ fugientes megyptum
reuerti in ierłm: & filios ꝓcreare. Cui
tanta beatitudo ꝓmittitur: ut dñi de¬

Expanded text:
philosophi quoque et omne dogma pphilosophi quoque et omne dogma perversum ad crucis signum terga convertent. Domini quippe sententia est, ut hoc fiat: cujus ignis sive lumen est in Sion et clibanus in Jerusalem. Ignis et lumen Hebraice eisdem scribuntur litteris ALEPH, VAU, RES; quod si legatur UR, ignem sonat: si OR, lucem. Hoc ideo dictum est, quia pro igne, quem solus interpretatus est Symmachus, Aquila et Theodotio lumenvincentur: qui autem fugerit, capietur: scire non valeo. Nisi forte hoc possumus dicere, quod juvenes regis Assyrii qui vincendi sunt atque capiendi, ita circumdentur petra, hoc est, fortitudine Domini, quomodo vallo circumdatur civitas. Porro quod sequitur: Beatus qui habet semen in Sion, et domesticos in Jerusalem, sic interpretari possumus, ut dicamus praesentis loci sensui convenire, quod exhortetur sermo divinus fugientes in Aegyptum, reverti in Jerusalem, et filios procreare. Cui tanta beatitudo promittitur, ut Domini de