comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
guam stulticia gentium nuda¬
ta ferieetur. ꝑ quam prius tec
ta dilata pulchra prudentibus
uidebatur: atq ut eloquii tam
nobilis instrumentum quo ru¬
inosis doctrinis demoniorum
in digna ornamenta fiebant.
in edificationem conuerteretur
eccłie: qua crescente illa laberen¬
tue: et ut tante uocis tuba que
forensium mendatiorum cer¬
tamina solebat acuere. ad pro¬
sternendum preciosis scõrum
mortib diabolum xp̃o mili¬
tantes. ⁊ ip̃o głiantes. deuo¬
tos martyres excitaret. Inter
quos et ip̃e cyprianus cuiꝰ pio
et scõ noniam fabulosos fumo
euomente. s dominica luce
radiante. accendebantur elo¬
quio moriendo uixit: iudicat
iudicem suꝑauit: aduersariũ
ꝑcussus uicit: mortemq occi¬
sus occidit. Qui enim in ludo ꝑ¬
uersitatis humane. ⁊ suam et
aliorum linguas docuerat lo¬
qui mendatium: ut quod ab
aduersario obiceretur. astuta
fallatia negaretur: iam in alia
scola didicerat. confitendo de¬
uitare aduersarium. Ubienĩ

Expanded text:
guam stultitia Gentium nudaguam stultitia Gentium nudata feriretur; per quam prius tecta atque velata pulchra prudentibus videbatur; atque ut eloquii tam nobilis instrumentum, quo ruinosis doctrinis daemoniorum indigna ornamenta fiebant, in aedificationem converteretur Ecclesiae, qua crescente illa laberentur; et ut tantae vocis tuba, quae forensium mendaciorum certamina solebat acuere, ad prosternendum pretiosis sanctorum mortibus diabolum Christo militantes et in ipso gloriantes devotos martyres excitaret. Inter quos et ipse Cyprianus, cujus pio et sancto, non jam fabulosos fumos emovente, sed dominica luce radiante accendebantur eloquio, moriendo vixit, judicatus judicem superavit, adversarium percussus vicit, mortemque occisus occidit. Qui enim in ludo perversitatis humanae et suam et aliorum linguas docuerat loqui mendacium, ut quod ab adversario objiceretur, astuta fallacia negaretur, jam in alia schola didicerat confitendo devitare adversarium. Ubi enim
Abbreviated transcription (Latin):
ego ꝑcutiam ⁊ ego sanabo:aut
ad ieremiam dictum ẽ. Ecce
constitui te hodie suꝑ gentes
⁊ regna: eradicare et offendere.
⁊ ꝑdere et rehedificare. ⁊ plan¬
tare. Accessit ergo adulam
animam. eradicator atq plan¬
tator. et euertit ueterem cy¬
prianum: positoq ibi funda¬
mento ip̃o se. nouum cypria¬
num edificauit in se. et it̾m
cyprianum fecit ex se. Xp̃o enĩ
dicit eccłia. Botrus cypri: fra¬
truelis meus. Quando ergo
cyprianus. Xp̃i enim bonus
odor factus ẽ. in omni loco.
sicut ait apłs paulus: qui et¬
am ip̃e destructus ẽ. ꝑ secutor.
et edificatus ẽ. predicator. xp̃i¬
enim inquit bonus odor sumꝰ¬
deo inomni loco: et inhis qͥ sal¬
u fiunt. ⁊ inhis qui pereunt.
Aliis quidemodor uite inuitam:
aliis odor mortis in mortem.
cyprianum imitando uixerunt:
Alii cypriano inuidendo perie
mam serui sui ꝑfidem iustifi¬
cando eruit abimpiis ⁊ fecit
frameam suam. hoc est gladi¬
um bis acutum. ut ꝑ illam lin¬

Expanded text:
ego percutiam, et ego sanabo : aut ego percutiam, et ego sanabo : aut ad Jeremiam dictum est, Ecce constitui te hodie super gentes et regna, eradicare, et effodere, et perdere, et reaedificare, et plantare . Accessit ergo ad illam animam eradicator atque plantator; et evertit veterem Cyprianum, positoque ibi fundamento ipso se, novum Cyprianum aedificavit in se, et verum Cyprianum fecit ex se. Christo enim dicit Ecclesia, Botrus cypri fratruelis meus . Quando ergo Cyprianus. Christi enim bonus odor factus est in omni loco, sicut ait apostolus Paulus: qui etiam ipse destructus est persecutor, et aedificatus est praedicator. Chriisti bonus odor sumus in omni loco, et in his qui salui fiunt et in his qui pereunt, aliis quidem odor uitae in uitam, aliis autem odor mortis in mortem. Cyprianum imitando vixerunt: alii Cypriano invidendo periermam servi sui per fidem justificando eruit ab impiis, et fecit frameam suam, hoc est gladium bis acutum; ut per illam lin
Abbreviated transcription (Latin):
opus bonum paratum. Nec
ille tanquam ingratus hec
tacuit: absit enim ut cognoᷤ¬
cens dm̃ non sic̃ dm̃ głificet:
s grãs egit. pͥstina sua ñ u¬
pie resorbens que uomuerat:
s pie recolens que mutaue¬
rat. Scribens enim ad amicũ
suũ. ut et ip̃e extenebris qd̃
erat inse. lux fieret indño:
Ego inquit cum intenebris.
atq in nocte ceca iacerem:
cumq in salo iactantis scłi
nutabundus ac dubuis ue¬
stigiis oberrantib fluctua¬
rem uite mee nescius: ueri¬
tatis. ac lucis alienus. Et
paulo post. Nam ⁊ ip̃e inqͥt
plurimis uite mee prioris
exrorib implicatus tenebar.
quib exiui me posse non cre
derem. Sic uitiis adherenti¬
b obsecundans eram. Despe¬
ratione meliorum. malis me¬
is uelut iam ꝓpruis ac uerna¬
cyprianum xp̃c inuenit: ecce
ad qualem animam ꝑcucien¬
dam ⁊ sanandam. ille eradica¬
tor et plantator accessit. Ne¬
q enim frustra dicit. Ego oc¬
cidamet ego uiuere faciam:

Expanded text:
opus bonum paratum . Nec opus bonum paratum . Nec ille tanquam ingratus haec tacuit. Absit enim ut cognoscens Deum non sicut Deum glorificaret: sed gratias egit, pristina sua non impie resorbens quae vomuerat, sed pie recolens quae mutaverat. Scribens enim ad amicum suum, ut et ipse ex tenebris, quod erat in se, fieret lux in Domino: Ego, inquit, cum in tenebris atque in nocte caeca jacerem, cumque in salo jactantis saeculi nutabundus ac dubius vestigiis oberrantibus fluctuarem, vitae meae nescius, veritatis ac lucis alienus. » Et paulo post: Nam ut ipse, inquit, plurimis vitae meae prioris erroribus implicatus tenebar, quibus exui me posse noderem: sic uitiis adhaerentibus obsecundans eram, desperatione meliorum malis meis uelut iam propriis ac uernaCyprianum Christus invenit: ecce ad qualem animam percutiendam et sanandam ille eradicator et plantator accessit. Neque enim frustra dicit, Ego occidam, et ego vivere faciam;
Abbreviated transcription (Latin):
te mortalitatis huiꝰ. cui ma¬
uere incarne non fuit opti¬
mũ. s necessariũ ꝓpt̾ nos. sed
solutus atq liberatus a nexi
et debiti ⁊ uinculi. cum xp̃o
quietus expectat redemptio¬
nem corporis sui: Qui enim
iuue sue carnis temptatioe
non uictus ẽ: de sepulte re¬
paratione securꝰ ẽ. In domino
ergo laudetur anima eiꝰ: ut
mites audiant ⁊ letentur.
Indño laudetur anima bo¬
na: quo possidente fit bona.
quo inspirante iuget. quo il¬
luminante fulget: quo for¬
mante pulcra: quo implente
fecunda ẽ. hoc enim deserente.
quondam mortua. tenebrosa.
de formis. sterilis fluctuabat.
antequam credidiss in xp̃m.
Quid enim ⁊ pagano ꝓderat
eloquentia: qua tanquã po¬
culo p̾cioso. ⁊ bibebat morti¬
feros ⁊ propinabat errores.
Cum audem benignitas ⁊ hu¬
manitas illuxte saluatoris
nri dei. mandauit eum cre¬
dentem sibi a secularib cupi¬
ditatib: ⁊ fecit uas in hono¬
re utile domui sue ad omne

Expanded text:
te mortalitatis hujus, cui mate mortalitatis hujus, cui manere in carne non fuit optimum, sed necessarium propter nos; sed solutus atque liberatus a nexu et debiti et vinculi cum Christo quietus exspectat redemptionem corporis sui. Qui enim vivae suae carnis tentatione non victus est, de sepultae reparatione seergo laudetur anima ejus, ut mites audiant et laetentur. In Domino laudetur anima bona, quo possidente fit bona, quo inspirante viget, quo illuminante fulget, quo formante pulchra, quo implente fecunda est. Hoc enim deserente, quondam mortua, tenebrosa, deformis, sterilis fluctuabat, antequam credidisset in Christum. Quid enim ei pagano proderat eloquentia, qua tanquam poculo pretioso et bibebat mortiferos, et propinabat errores? Cum autem benignitas et humanitas illuxit Salvatoris nostri Dei , mundavit eum credentem sibi a saecularibus cupiditatibus, et fecit vas in honorem utile domui suae, ad omne
Abbreviated transcription (Latin):
iei tam grati
letiq sollemp¬
nitas. ⁊ corone
tanti marty¬
ris tam felix
et iocunda festiuitas. sermo¬
nem a me debitum flagitat.
S tantam sarcinam illius
orationes metum portant.
ut siquid minꝰ quam debet᷑
ex soluero. non me despiciat
loquentem uob̾: s omnes re¬
ficiat precando ꝓ nob̾. Faciã
sane quod ei certus sum esse
gratissimum: ut eum in dño
laudem cum de illo dnm̃ lau¬
do. Mitis enim erat etiam cũ
uite huiꝰ turbide ac ꝓcellose
ꝑicula inuariis temptatiõibꝰ
sustinebat: et deo cantare uir
ille bene nouerat corde uera¬
Et nunc relicta terra morien¬
tium: beatus possidet terram
uuentium. Hic enim de illis
erat: de quib dictumẽ. Beati
mites: qm̃ ip̃i possidebunt
terram. S quam terram. ni¬
si de qua dicitur deo: spes mea
tii. portio mea in terra uiuen¬
tium: Aut terra uiuentium
non ẽ. ubi corpus resurgentiũ.
ex terra sumptum ut incele¬
stem głiam ꝯmutatũ: non ille
ad huc gemens mn infirmita¬

Expanded text:
iei tam grati laetique solemnitas, et coronae tanti Martyris tam felix et jucunda festivitas, sermonem a me debitum flagitat. Sed tantam sarcinam orationes illius mecum portant; ut si quid minus quam debetur, exsolvero, non me despiciat loquentem vobis, sed omnes reficiat precando pro vobis. Faciam sane quod ei certum mihi est esse gratissimum, ut eum in Domino laudem, cum de illo Dominum laudo. Mitis enim erat, etiam cum vitae hujus turbidae ac procellosae pericula in variis tentationibus sustinebat, et Deo cantare vir ille bene noverat corde veraEt nunc relicta terra morientium, beatus possidet terram viventium. Hic enim de illis erat, de quibus dictum est, Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram . Sed quam terram, nisi de qua dicitur Deo, Spes mea es tu, portio mea in terra viventium ? Aut si terra viventium non est, nisi corpus resurgentium, ex terra sumptum et in coelestem gloriam commutatum; non ille adhuc gemens in infirmita
Abbreviated transcription (Latin):
estiuitatem p̃sentis diei
tiuuitas consecrauit: qui iccir¬
co in hoc secłm suꝑna dispensa¬
tione directus ẽ: ut non solum
ip̃e ꝓpħali sublimaretur gła:
to illum precipuo nunc uenera¬
mur honore: qui speciali quadã
gra obhoc redemptorem mun¬

Expanded text:
Festivitatem praesentis diei,tivitas consecravit, qui idcirco in hoc saeculum superna dispensatione directus est, ut non solum ipse prophetali sublimaretur glorito illum praecipuo honore nunc veneramur, qui speciali quadam gratia ob hoc Redemptorem mun
Abbreviated transcription (Latin):
Hic est. qui nidicio celestis senten¬
tie cunctis mortalib antefert᷑.
dicente domino. Non surrexit¬
maior inter natos mulierum
iohanne baptista. Quam pul¬
chre dictum est int̾ natos muli¬
erum non eẽ. maiorem ioħe: qr
ille omnimodis maior erat. qͥ
de uirgine nascebat᷑. Hic est il¬
le etiam qui maluit arege pro¬
sterni: quam regem non incre¬
pare peccantem. Quib ꝑspectis.
aduertite dilectissimi. qnͣtum
huic reuerentie. quantum de¬
uotionis debeamus impende:
qui ut honorabilis sit. a scõ
ꝑpetua sc̃e mortis gła consecratꝰ.
Decebat namq ut misticam
natiuitatem eius. mirabilis
uita sequeretur: et scãm ꝑfec¬
tamq uitam. mors deo deuo¬
ctissime toto hodie orbe xp̃i ec¬
cłia primordia natiuitatis eiꝰ
letissima festiuitate concele¬
brat: qui et̃na mortalib ad eẽ.
gaudia stupenti mundo testĩ
fidelissimus reuelauit: ꝑih̾m

Expanded text:
Hic est etiam, qui judicio coelestis sentenHic est etiam, qui judicio coelestis sententiae cunctis mortalibus antefertur, dicente Domino: Non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista ; quam pulchre dictum est inter natos mulierum non esse majorem Joanne, quia ille omnimodis major erat, qui de virgine nascebatur. Hic est ille etiam, qui maluit a rege prosterni, quam regem non increpare peccantem. Quibus prospectis advertite, dilectissimi; quantam huic reverentiam, 215 quantum devotionis debeamus impendere, qui ut honorabilis sit a sanctoperpetua sanctae mortis gloria consecratus. Decebat namque, ut mysticam nativitatem ejus mirabilis vita sequeretur, et sanctam perfectamque vitam 216 mors Deo devoatres, toto hodie orbe Christi Ecclesia primordia nativitatis ejus laetissima festivitate concelebrat, qui aeterna mortalibus adesse gaudia stupenti mundo testis fidelissimus revelavit. HOM
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. quem alii in longa fitu
are p̾sentem. Nam sicut sacratissi¬
mum euangłium refert. uenien¬
te domino ad baptismum eius:
huiuusmodi prorupit in uo¬
cem. Ecce agnus dei: ecce qui col¬
lit peccata mundi. Propter hoc
nimirum saluator ip̃e de illo
dicebat ad turbas. Quid existiᷤᷤ
in desertum uidere: P ropħam:
dico uobis: et plusquam ppħam
Plus reuera est quam ppha. qm̃
ceteri omnes uenturi ad hucxp̃i
fuere p̃cones: hic autem ꝓbatis¬
simus uenit domini p̾sentisas¬
scitor. Plusquam ꝓpħa ẽ: cuiꝰ
manib quod nulli ẽ p̃stitum
dei filuis inclinauit. Plusqmͣ
ꝓpħa ẽ: cuius tanta ẽ. preroga¬
tuia meritorum. ut uno eddem¬
q momento celi terreq arbi¬
trem sub mersum aquis tingue
atcestantis uocem patris audi¬
ret e celo. Hic est ille: quem in¬
spirante deo prescuis annun¬
tiat ysaias dicens. uox clamã¬
tis in deserto: parate uiam qñi.
et testis. Hic est ille: cuiꝰ ꝑ ange¬
lum gabrielem p̾nunciatur
natiuitas. nomen et meritum.

Expanded text:
m, quem alii in longa tempoare praesentem; nam sicut sacratissimum Evangelium refert, veniente Domino ad baptismum ejus, hujusmodi prorupit in vocem: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Propter hoc nimirum Salvator ipse de illo dicebat ad turbas: Quid existis in desertum videre? Prophetam? dico vobis, et plus quam prophetam . Plus revera est quam propheta, cum caeteri omnes venturi adhuc Christi fuere praecones; hic autem probatissimus venit Domini praesentis assertor. Plusquam propheta est, cujus manibus, quod nulli est praestitum Dei Filius inclinavit. Plusquam propheta est, cujus tanta praerogativa meritorum, et uno eodemque momento coeli terraeque arbitrum submersum aquis tingereattestantis vocem Patris audiret e coelo . Hic est ille, quem inspirante Deo praescius annuntiat Isaias, dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini . et testis. Hic ille est, cujus per angelum Gabrielem praenuntiatur nativitas, et nomen, et meritum.
Abbreviated transcription (Latin):
uit: Resiste ꝑturbationibꝰ.
ne consentias amori secull.
Titillat: ⁊ blanditur: in si¬
diatur: non ei credatur. xp̃e

Expanded text:
it ? Resiste perturbationibus, ne consentias amori saeculi. Titillat, blanditur, insidiatur: non ei credatur, Christus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑare flamia non potuit:
quia longe ardentius uerita¬
tis radus mens eiꝰ accensa fer¬
uebat: unde nec potuit de infa¬
tigabili eius pectore caloremdi¬
uinitꝰ infusum. corporeus ille
et mortalium ministratus ma¬
nib ignis exclidere. De hoc ua¬
lidissimo xp̃i milite illud cre¬
dendum ẽ. dictum : quod ante
multa annorum milia pre¬
nuntiatum ẽ. ꝑ ꝓpħam dicentẽ.
Et si transeas ꝑ ignem: flamma
te non comburet. Ecce enun be¬
atus laurentius teansunt ꝑig
nem: quo ñ adustus in horruit.
s illuminatꝰ effullit. Transienᷤᷤ
autem ꝑ ignem momentane¬
um atq teerenun. flammã
gehenne ꝑpetuo exurentis e¬
uasit. Quid hoc beatius uiro.
qui miserantis dei dispensante
grã arsit. nearderet: et ne ute¬
retur exustus ẽ: Qui si nullis

Expanded text:
superare flamma non potuit; superare flamma non potuit; quia longe ardentius veritatis radiis mens ejus accensa fervebat; unde nec potuit de infatigabili ejus pectore calorem divinitus infusum corporeus ille et mortalium ministratus manibus ignis excludere. De hoc validissimo Christi milite illud credendum est dictum, quod ante multa annorum millia praenuntiatum est per prophetam dicentem: Et si transeas per ignem, flamma te non comburet . Ecce enim beatus Laurentius transivit per ignem, quo non adustus inhorruit, sed illuminatus effulsit, transiit per ignem momentaneum atque terrenum, sed flammam gehennae perpetuo exurentis evasit. Quid hoc beatius viro, qui miserantis Dei dispensante gratia arsit ne arderet, ut ne ureretur exustus est? Qui 244 si nullis
Abbreviated transcription (Latin):
ratur: quia radiis et̾ni solis
accensus. ignem seculi pauen¬
ter sustinuit. et confidenter
eatissimi lauren¬
tii fratres rmĩ.
annua semꝑq
noua festiuitas
eccłiam dei iugiter ingaudia
leticie sꝑ̃alis accendit: ad mo¬
nens uniuersitatem credentiũ.
ut sicut ille ꝑfec̾te deuotionis
ardore furentib non cessit in¬
cendiis. ita nos diuersarium
tribulationum ignis. ⁊ maloꝵ
scłarium flamina. A xp̃i socie¬
tate ñ moueat: ut ait ille my¬
steriorum celestium doctor. ac
tocius uirtutis etemplum gło¬
sissimus paulus. Quis nos se
ꝑsecutione pot̾ inclinari peri¬
culis: qui semel ꝓmissa omni¬
potentis dei. ⁊ et̾na largissimi
redemptoris premia. fide sta¬
bili ⁊ inconcusa mente conce¬
pit. Neq enim pot̾ arduum
illud precelsumq bonorum
immortalium iter. debilis ani¬
mus. et fides clauda conscen¬
dere. Ideo et fortissimũ mr̃em.
incumbentium tormenta pe¬
narum. ⁊ seuissimi ꝑsecutoris

Expanded text:
ratur, qui radiis aeterni solis ratur, qui radiis aeterni solis accensus ignem saeculi patienter sustinuit, et confidenter eatissimi Laurentii, fratres carissimi, annua semperque nova festivitas Ecclesiam Dei jugiter in gaudia laetitiae spiritualis accendit, admonens universitatem credentium, ut sicut ille perfectae devotionis ardore furentibus non cessit incendiis; ita nos diversarum tribulationum ignis, et malorum saecularium flamma a Christi societate non moveat, ut ait ille mysteriorum coelestium doctor, ac totius virtutis exemplum gloriosissimus Paulus: Quis nos seppersecutionum potest inclinari periculis qui semel promissa omnipotentis Dei, et aeterna largissimi Redemptoris praemia, fide stabili et inconcussa mente concepit. Neque enim potest arduum illud praecelsumque bonorum immortalium iter debilis animus, et fides clauda conscendere. Ideo et fortissimum martyrem incumbentium tormenta poenarum, et saevissimi persecutoris
Abbreviated transcription (Latin):
titudo queritur. ⁊ flammis
refrigerium preparat᷑. ut ait
patriarcha dauid: urbis mar¬
tyrum dicens. Transuumus
ꝑ ignem ⁊ aquam: et eduxisti
nos in refrigerium. Transibat
ꝑignem ⁊ aquam beatus lau¬
rentius: cum hinc eum mor¬
tifera mundi flamma torreret:
hic celestis uerigui uitalis
unda ꝑfund̾et. Transibat per
ignem᷑ ⁊ aquam: cum ium furẽ¬
tis incendii. fontis clementia
temꝑaret. Ardebat ergo lau¬
rentius: s uincebat ignis ille.
dequo ait saluator. ignem ueni
mittere interram: ⁊ quid uolo¬
nisi ut ardeat: Onouũ miran¬
uiri. ⁊ flammis corpus urebat᷑:
et arclentis fidei calore mens
ignita feruebat: sicut loque
ergo cor ardet: flammã mẽ¬
bra non sentiunt. Ubi xpĩ ig¬
ns operatur. diaboli necesse ẽ.
uincatur incendium: ⁊ubi
dei sp̃s̃ feruet frigida sit flam
tii. totus ubiq mundus con¬
sona hodie deuotione concele¬
brat: hinc quod insuperabi¬
lem fidem eus letior roma mi¬

Expanded text:
titudo quaeritur, et flammis titudo quaeritur, et flammis refrigerium praeparatur, 242 ut ait patriarcha David verbis martyrum dicens: Transivimus per ignem et aquam, et induxisti nos in refrigerium . Transibat per ignem et aquam beatus Laurentius, cum hinc eum mortifera mundi flamma torreret, hinc coelestis irrigui vitalis unda perfunderet. Transibat per ignem et aquam, cum vim furentis incendii divini fontis clementia temperaret. Ardebat ergo Laurentius, sed vincebat ignis ille de quo ait Salvator: Ignem veni mittere in terram, et quam volo, ut ardeat . O novum miranviri et flammis corpus urebatur, et ardentis fidei calore mens ignita fervebat; sicut loquebergo cor ardet, flammam membra non sentiunt; ubi Christi ignis operatur, diaboli necesse est vincatur incendium: et ubi Dei spiritus fervet, frigida fit flammtii totus ubique mundus consona hodie devotione concelebrat, hinc quod inseparabilem fidem ejus laetior Roma mi
Abbreviated transcription (Latin):
impiorum. uir simplicitate
innocens. uirtute fortissimꝰ.
nichil aliud deferens udican¬
di. quam mentis constantiã.
et illese conscientie puritatẽ.
deuotam deo offerens animã.
⁊ castissimum tradens ꝑ sequẽ¬
ti corpus ad penam: illud etian¬
głicum seruans. nolite tuere
eos qui occidunt corpus ammã
autem non possunt occidere.
Excogitat᷑ itaq in laurentiũ
ferale tormentum: ut qui me¬
du mortis non mouebatur.
acerbitate supplicii frmgeret᷑.
S quem suarum confortabat
multitudo uirtutum: non pote¬
rat uincere magnitudo penaꝵ
Patur ergo craticula. igne suc¬
censa: que triumphalis mris ⁊
aĩm fatigaret ⁊ corpꝰ exuret. Signara
uidebat quod adustio illa m̃¬
broꝵ. fidelis animmi eẽt et̾na pur¬
gatio: et corpus quod corrum¬
pentib flaminis p̃sentem ui¬
tam desereret. ad incorruptio¬
nem uiuendi. dampnata mor¬
te transiret. Uere incompara¬
bile. salutaris huiꝰ fidei sacra¬
mentum: quo ꝑtormenta bea¬

Expanded text:
impiorum vir simplicitate impiorum vir simplicitate innocens, virtute fortissimus; nihil sane aliud deferens judicanti quam vivae mentis constantiam, et illaesae conscientiae puritatem, devotam Deo offerens animam, et castissimum tradens persequenti corpus ad poenam, illud evangelicum servans: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Excogitatur itaque in Laurentium ferale tormentum, ut, qui metu mortis non movebatur, acerbitate supplicii frangeretur; sed quem suarum confortabat multitudo virtutum non poterat vincere magnitudo poenarum. Paratur ergo craticula igne succensa, quae triumphalis martyris et animum fatigaret, et corpus exureret. Sed ignara videbat quod adustio illa membrorum fidelis animi esset aeterna purgatio; et corpus quod corrumpentibus flammis praesens vita desereret ad incorruptionem vivendi damnata morte transiret. Vere incomparabile salutaris fidei hujus sacramentum, quo per tormenta bea
Abbreviated transcription (Latin):
cinio ꝓpħici sermonis arma¬
uit. Nam cum idem lauren¬
tius passionẽ pat̾nam. ut pi¬
issimus filius in consolabili
merore defleret: syxtus p̾scien
fili de mea morte dristitiam.
Nec enim diu te mea contri¬
stabit absentia. Dost tͥduum
me sequeris. Quo responso mẽs
de uota ꝑcepto: indubitatam
susupiens obtimo ab antisti¬
te ⁊ xp̃i martyre ueritatem.
nichil magis pre omnib curat.
quam ut auaricia ꝑ sequentis
qui de morte scõrum contͥstabat
eccłiam de preda eccłie gaudium
non haberet. Inuenit uir pru¬
dentissimus: unde acrius suũ
posset torquere tortorem.Om¬
nem igitur eccłie censum cunc¬
⁊aq sacri uasa ministerii. ne
ea sacrilegus macularet aspec¬
tus. conuocatis in opum turb
pia erogatione distribuit: ut
futurus martyr in recͥbutione
celesti pariter ⁊ mercede sui sã¬
guinis. ⁊ tante lib̾alitatis pre¬
mio ditaretur: non dubitans.
b seruaturum. P ropt̃ quod ꝓ¬
tinus ad tribunal rapitur

Expanded text:
cinio prophetici sermonis armacinio prophetici sermonis armavit. Nam cum idem Laurentius passionem paternam, ut piissimus filius inconsolabili moerore defleret, Xistus praesciefili, de mea morte tristitiam; nec enim diu mea te contristabit absentia: post triduum me sequeris. Quo responso mens devota percepto, indubitatam suscipiens optimo ab antistite, et Christi martyre, veritatem, nihil magis prae omnibus curat, quam ut avaritia persequentis, quod de morte sanctorum contristabat Ecclesiam, de praeda Ecclesiae gaudium non haberet. Invenit vir prudentissimus, unde acrius suum posset torquere tortorem. Omnem igitur Ecclesiae censum, cunctaque sacri vasa ministerii, ne ea sacrilegus macularet aspectus, convocatis inopum turbis, pia erogatione distribuit, ut futurus martyr in retributione coelesti pariter, et mercede sui sanguinis, et tantae liberalitatis praemio ditaretur, non dubitans ebus servaturum. Propter quod protinus ad tribunal rapitur
Abbreviated transcription (Latin):
certa relatione didicimus.
cum uenerabił xistus apłice
sedis sacerdotio fungeretur.
et scĩssimo laurentii archidi¬
aconi ministerio romana flo¬
reret eccłia: in uidia ardente
diaboli aduersus nomen et
fidem xp̃i. flamina dirissime
ꝑ secutionis in canduit. Atq
ut ꝑnitiosius dominicũ gregẽ
feralis bestie rabies insaciata
uouerat nocendi artiphex ini¬
micus. ꝑ ugilem prius molit᷑
custodiam pastoris eripere. Et
ideo syxcum ante omnes sũmũ
Anĩ sacerdotem furor gentilis
aggreditur: ut eccłiastica mẽ¬
bra tam ualido truncata capi¬
te. uelut munimine presidiis
celestis amoto. cruentus ꝑ se¬
cutor inuaderet. S magnus
ille syxtus. qui commissis si¬
bi oiub adeo affuerat pastor
in terris: aderat patronus
e celis. Deniq sanctum lau¬
rentium. quasi iam pontifi¬
cis sui solatio destitutum. ad
subeunda supplicia manus
pagana ꝑquirit: quem mi¬
rabilis syxtus adu̾sus omnia
seuientis mundi mala uati¬

Expanded text:
certa relatione didicimus, certa relatione didicimus, cum venerabilis Xistus apostolicae sedis sacerdotio fungeretur, et 2ut sanctissimo Laurentii archidiaconi ministerio Romana floreret Ecclesia, invidia ardente diaboli, adversus nomen et fidem Christi flamma durissimae persecutionis incanduit; atque ut perniciosius dominicum gregem feralis bestiae rabies insatiata laniaret, nocendi artifex inimicus pervigilis prius molitur custodiam pastoris eripere. Et ideo Xistum ante omnes summum Domini sacerdotem furor gentilis aggreditur, ut ecclesiastica membra, tam valido truncata capite, velut munimine praesidii coelestis amoto, cruentus persecutor invaderet. Sed magnus ille Xistus, qui commissis sibi a Deo ovibus adfuerat pastor in terris, aderat patronus e coelo. Denique S. Laurentium, quasi jam pontificis sui solatio destitutum, ad subeunda supplicia manus pagana perquirit: quem mirabilis Xistus adversus omnia saevientis mundi mala vati
Abbreviated transcription (Latin):
atus laurentiꝰ ignes appositos
extrinsecus non timeret: nisi
intus flamma carrcatis arde¬
ret: Ideo frẽs meigloriosus mar¬
tyr atroces incendiorum flam¬
mas non ꝑtimescebat in corpo¬
re: quia ardentissimo celesti¬
um gaudiorum desiderio fla¬
grabat inmente. Incompara¬
tione feruoris. quo pectus eius
ardebat : exterior ꝑ secutorum
flamma frigebat. Quando enĩ
ferret tantorum aculeos dolo¬
rum: nisi et̾norum diligeret
gaudia p̾mioꝵ: Postremo qnͣ¬
do contempneret istam uitam.
nisi amando meliorem uitam:
cere uob̾ potest. si boni amato¬
res fueritis : Faciat inte licet
ꝑ secutor malum: tu nedefici¬
as amando bonum. Si enim
uere quod bonum ẽ. toto cor¬
de dilexeris: omne malum
pacienter ⁊ equanimiter su¬
stinebis. Quid enim beato lax¬
rentio illa que apersecutoribꝰ
illata sunt tormenta nocue¬
runt. nisi quod eum clariorẽ
ipsis suppliciis reddiderunt:
et hũc nob̾ festissimum diem
de preciosa eius morte fecert̃:¬

Expanded text:
atus Laurentius appositos atus Laurentius appositos extrinsecus ignes non timeret, nisi intus flamma charitatis arderet? Ideo, fratres mei, gloriosus Martyr atroces incendiorum flammas non pertimescebat in corpore, quia ardentissimo coelestium gaudiorum desiderio flagrabat in mente. In comparatione fervoris, quo pectus ejus ardebat, exterior persecutorum flamma frigebat. Quando enim ferret tantorum aculeos dolorum, nisi aeternorum diligeret gaudia praemiorum? Postremo quando contemneret istam vitam, nisi amando meliorem vitam? cere vobis potest, si boni amatores fueritis ? Faciat in te licet persecutor malum: tu ne deficias amando bonum. Si enim vere quod bonum est, toto corde dilexeris, omne malum patienter et aequanimiter sustinebis. Quid enim beato Laurentio illa, quae a persecutoribus illata sunt, tormenta nocuerunt; nisi quod eum clariorem ipsis suppliciis reddiderunt, et hunc nobis festivissimum diem de pretiosa ejus morte fecer
Abbreviated transcription (Latin):
tentia: ideo fuit etiam tanta
pacientia: quia pro nob̾ pas
sus ẽ. relinquens nobis exem¬
plum.ut sequamur uestigia
eius. uidetis certe dilectissi¬
mi. quia p̾ter effusionem cru¬
oris. preter iuncula uel car¬
cere. pretex flagella et un¬
gulas: sunt multa inquibꝰ
sequi possumus xp̃m̃. Dei¬
de hac humilitate decursa.
et morte ꝓstrata: ascendit xͦ
in celum. Sequamur eum:
audiamus apłm dicentem.
Si consur rexistis cum xp̃o. que
sursum sunt sapite: ubi xp̃c
õ indextera dei sedens. Que
sursum sunt querite: ñ que
suꝑ terram. Quuquid delec¬
tabile de temporalib rebus
mundus in gesserit: respuat᷑.
Quicquid infremuerit aspe¬
rum atq terribile: contemp¬
natur. Et qui sic aget. non
dubitet xp̃i se coherere uesti¬
giis: ut merito dicere audeat.
in istis ẽẽ urtus inuic̾ta: si
non sit caritas ficta. Ille er¬
go dat nobis ueram urtutẽ:
qui diffundit in nrĩs cordibꝰ
caritatem. Quando enim be¬

Expanded text:
tentia, ideo fuit etiam tanta tentia, ideo fuit etiam tanta patientia: quia pro nobis est passus, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus. Videtis certe, dilectissimi, quia praeter effusionem cruoris, praeter vincula et carceres, praeter flagella et ungulas, sunt multa in quibus sequi possumus Christum. Deinde hac humilitate decursa, et morte prostrata, ascendit Christus in coelum: sequamur eum. Audiamus Apostolum dicentem, Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt, sapite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum sunt quaerite, non quae super terram . Quidquid delectabile de temporalibus rebus mundus ingesserit, respuatur: quidquid infremuerit asperum atque terribile, contemnatur. Et qui sic agit, non dubitet Christi se cohaerere vestigiis, ut merito dicere audeat cin istis esse virtus invicta, si non sit charitas ficta. Ille ergo dat nobis veram virtutem, qui diffundit in nostris cordibus charitatem . Quando autem be
Abbreviated transcription (Latin):
neas. Xp̃e factus est obedienͤ:
quid̃ suꝑbis. Quousq fac¬
tus ẽ. obediens xp̃c: Usq ad
incarnationẽ uerbi: uiq ad
participationem mortalitatiᷤᷤ
humane. usq ad trinam di¬
aboli demptationẽ: usq ad
irrisionem ppli uideorum:
usq ad sputa ⁊ uncula: usq
ad alapas et flagella. Si pa¬
rum ẽ: usq ad mortem. Et si
ad huc aliquid etiam de gene̾
mortis ad dendumest mortẽ
autem crucis. Habemus tale
humilitatis exemplum: su
ergo intumescis homo: O pel¬
lis morticina: quid tenderis:
Osanies fetida: quid inflaris:
Annhelas. doles. estuas. quia
nescio quis tibi fecit in uiriã.
unde unde flagitas ultionem:
sitis arenti fauce iundictam:
nec prius abintentione de¬
sistis donec de illo qui te lesit
undiceris. Sixp̃ianus es:
expecta regem tuuim. Orius
se uindicet xp̃c. Nondum
enim uindicatus ẽ: qui ꝓ te
tanta ꝑ pessus ẽ. Et utiq illa
maiestas posset. uel nichil per¬
peti: uel continuo iundicari.
Sed cum ẽẽt in illo tanta po¬

Expanded text:
diens: quid superbis? Quousque factus est obediens Christus? Usque ad incarnationem Verbi, usque ad participationem mortalitatis humanae, usque ad trinam diaboli tentationem, usque ad irrisionem populi Judaeorum, usque ad sputa et vincula, usque ad alapas et flagella; si parum est, usque ad mortem; et si adhuc aliquid etiam de genere mortis addendum, mortem autem crucis . Habemus tale humilitatis exemplum, supergo intumescis, o homo? O pellis morticina, quid tenderis? O sanies fetida, quid inflaris? Anhelas, doles, aestuas, quia nescio quis tibi fecit injuriam. Unde tu flagitas ultionem, sitis arenti fauce vindictam; nec prius ab intentione desistis, donec de illo qui te laeserit, vindiceris? Si Christianus es, exspecta regem tuum: prius se vindicet Christus. Nondum enim vindicatus est, qui pro te tanta perpessus est. Et utique illa majestas posset vel nihil perpeti, vel continuo vindicari. Sed cum esset in illo tanta po
Abbreviated transcription (Latin):
sic ⁊ nos debemus animas ꝓ
frĩb ponere. In tellent hoc
fratres sc̃s laurentius: intel¬
lexit. et fecit. Prorsus qualia
sumpsit in illa mensa: Talia
in uita sua: imitatus ẽ xp̃m
si ueraciter amamus: imite¬
mur. Neq enum meliorem
redd̾e pot̾imꝰ dilectionis fractũ: qmͣ
imitatioĩs exẽplum. xemĩ pronob̾

Expanded text:
os debemus animas pro fratribus ponere . Intellexit hoc, fratres, sanctus Laurentius; intellexit, ac fecit: et prorsus qualia sumpsit in illa mensa, talia in vita sua, imitatus est eum si veraciter amamus, imitemur. Non enim meliorem reddere poterimus dilectionis fructum, quam imitationis exemplum; Chr
Abbreviated transcription (Latin):
eati lauren¬
tii triumpha¬
lem diem.
quo calcauit
mundum
frementem.
sp̾uit blandientem. ⁊ inutro¬
q uicit diabolum ꝑsequentẽ.
hodiernum nob̾ eccłia roma¬
na cominendat. Quam głosa
enim ⁊ quanta u̾turtum mul¬
atudine quasi florum ua¬
rietate dictincta. laurentii
mardyris sit corona: unuier¬
sa testis est roma. In ipsa e¬
nim eccłia sicut soletis audire.
diaconii gerebat officium. Ibi
sacrum xp̃i sangunem mini¬
strauit: ibi ꝓ xp̃i nomine su¬
um sanguinem fudit. Ad m̃¬
sam potentis. prudent̾ accesse¬
rat: ad illam mensam de qͣ
modo nobis salomonis pro¬
uerbia loquebantur: ubi scͥꝑ¬
tum ẽ. Si sederis cenare adm̃¬
sam potentis: cognoscens in¬
tellige que apponuntur tibi:
et sic extende manum tuam.
sciens qm̃ similia te oportet
p̃parare. Huiꝰ cene myfteriũ.
beatus apłs iohannes euiden¬
dex ex posuit dicens. Sicut xp̃c

Expanded text:
eati Laurentii triumphalem diem, quo calcavit mundum frementem, sprevit blandientem, et in utroque vicit diabolum persequentem, hodiernum nobis Ecclesia Romana commendat. Quam gloriosa enim, et quanta virtutum multitudine, quasi florum varietate, distincta Laurentii martyris sit corona, universa testis est Roma. In ipsa enim Ecclesia, sicut soletis audire, diaconi gerebat officium. Ibi sacrum Christi sanguinem ministravit: ibi pro Christi nomine suum sanguinem fudit. Ad mensam potentis prudenter accesserat. Ad illam mensam, de qua nobis modo Salomonis proverbia loquebantur, ubi scriptum est: Si sederis coenare ad mensam potentis, cognoscens intellige quae apponuntur tibi; et sic extende manum tuam, sciens quoniam similia te oportet praeparare . Hujus coenae mysterium beatus apostolus Joannes evidenter exposuit, dicens: Sicut C
Abbreviated transcription (Latin):
oranda temptatio: Absit fr̃s.
Quomodo enim pot̾̃ orare ꝑ¬
secutionẽ: qui cotidie clamãt.
ne nos inferas in temptationẽ:
ille dominicus. non solum ro¬
sas martyrum. s lilia iurgi¬
num ⁊ conuuigatorum hederaᷤ.
lectissimi. nullum genus homi¬
num. de sua uocatione desperet.
Pomnib passus est xp̃c. uera¬
citer de illo scriptum ẽ. Qui
uult omnes homines saluos
fieri: et in agnitionem ueri¬
tatis uenire. Intelligamus¬
ergo preter effusionem cruo¬
ris̾ pret̾ periculum passionis.
ma dei eẽt: non rapinam ar¬
biteatus ẽ. eẽ. equalis deo.
Quanta maiestas. S semet¬
ip̃m exinaniuit. formam ser¬
ui accipiens: insimilitudine
hominum factus. et habi

Expanded text:
oranda tentatio? Absit, fratres. oranda tentatio? Absit, fratres. Quomodo enim potest orare persecutionem, qui quotidie clamat, Ne nos inferas in tentationem ille dominicus, non solum rosas martyrum, sed et lilia virginum, et conjugatorum hederas,  dilectissimi, nullum genus hominum de sua vocatione desperet: pro omnibus passus est Christus. Veraciter de illo scriptum est, Qui vult omnes homines salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire ergo praeter effusionem cruoris, praeter periculum passionis, ma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Quanta majestas! Sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, e
Abbreviated transcription (Latin):
apłs petrus. quod ꝓhis tantũ
passus ẽ. xp̃c. qui secuntur ue¬
stigia eius: neq ꝓsit quicquã
xp̃i passio. nisi illis qui secũ¬
tur uestigia eius. Secuti sũt
eum martyres scĩ. usq adef¬
fusionem cruoris: usq ad si¬
milicudinem passionis. Secit¬
ti sunt mres: s non soli. Nõ
enim postquam illi transiert᷑.
pons incisus ẽ. aut postquam
ipsi bi berunt. fons ip̃e sicca¬
tus. Que est enim spes fideli¬
um bonorum. qui uel sub
federe coniugali iugum ma¬
trunonii caste ⁊concorditer
ducunt. uel sub continentia
uduali domant carnis ille¬
cebras uł etiam sc̃ĩtatis api¬
cem celsus erigentes ⁊ in no¬
ua urginntate florentes. se¬
cuntur agnum quocumq
ierit: que istis inquam q̃ nob̾
om̃ib spes ẽ. si non secuntur
xp̃m. nisi qui ꝓ xp̃o sanguinẽ
fundunt: ꝑ ditura ẽ. ergo fi¬
lios suos. quos tanto fecundiꝰ
quanto securiꝰ tempore pacis
enixa ẽ. mater eccłia: quos
ne ꝑdat. oranda ẽ. ꝑ secutio.

Expanded text:
s Petrus, quod pro his tantum passus est Christus, qui sequuntur vestigia ejus, neque prosit quidquam Christi passio, nisi illis qui sequuntur vestigia ejus. Secuti sunt eum martyres sancti, usque ad effusionem cruoris, usque ad similitudinem passionis: secuti sunt martyres, sed non soli. Non enim postquam illi transierunt, pons incisus est; aut postquam ipsi biberunt, fons ipse siccatus est. Quae est enim spes fidelium bonorum, qui vel sub foedere conjugali jugum matrimonii caste et concorditer ducunt, vel sub continentia viduali domant carnis illecebras, vel etiam sanctitatis apicem celsius erigentes et in nova virginitate florentes sequuntur agnum quocumque ierit? Quae istis, inquam, quae nobis omnibus spes est, si non sequuntur Christum, nisi qui pro ipso sanguinem fundunt? Perditura est ergo filios suos, quos tanto fecundius, quanto securius tempore pacis enixa est mater Ecclesia? Quos ne perdat, oranda est persecutio,
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ natiuitatem cum
euangłium legeret᷑
mirante audiuimꝰ sollemp¬
niter hodie celebramus. Qnͣta
est gloria iudicis. si tanta p̾co¬
nis: Qualis est uenturus ua:
sitalis est qui prep᷑ rat uam᷑
Natiuitatem iohannis quo¬
dammodo consetratam obser¬
uat eccł̃ia: nec inuenit᷑ ullus
in patrib cuiꝰ natiuitatẽ sol¬
lempnit celebremꝰ. Celebra¬
cebramus et xp̃i. Hoc nocare
non potest.Et siforte anobis
ꝓtante rei dignitate minus
ex plicatur: fructuosuis tñ
et altuis cogitatur. Nascitur
iohannes de anicula sterili:
nascitur xp̃c de uuencula
uirgine. Ioh̾em parit sterili¬
tas: xp̃m integritas. In na¬
tiuitate iohannis etas congru¬
a non erat parentalis: in nati¬
uitate xp̃i complexus ñ exti¬
tit maritalis. Ille angło p̃di¬
cante nunciatur: iste angło
nunciante concipitur. Non
creditur iohannes nasciturus.
et sit pater mutus: creditur
xp̃c. et fide concipitur. fit priꝰ
aduentus fidei incor uirginᷤᷤ.
et sequitur fecunditas in ute¬

Expanded text:
tivitatem, cum Evangelium legeretur, mirantes audivimus, solemnitatem hodie celebramus. Quanta est gloria judicis, si tanta est praeconis? Qualis est venturus via, si talis est qui praeparat viam? Nativitatem Joannis quodam modo consecratam observat Ecclesia: nec invenitur ullus in Patribus, cujus nativitatem solemniter celebremus: celebracelebramus et Christi: hoc vacare non potest, et si forte a nobis pro tantae rei dignitate minus explicatur, fructuosius tamen et altius cogitatur. Nascitur Joannes de anicula sterili, nascitur Christus de juvencula virgine. Joannem parit sterilitas, Christum integritas. In nativitate Joannis aetas congrua non erat parentalis, in nativitate Christi complexus non exstitit maritalis. Ille angelo praedicante nuntiatur, iste angelo nuntiante concipitur. Non creditur Joannes nasciturus, et fit pater mutus: creditur Christus, et fide concipitur. Fit prius adventus fidei in cor virginis, et sequitur fecunditas in ute
Abbreviated transcription (Latin):
bant: et quo festinabant. Co¬
ronãtur marcyres. confelso¬
res:et remanserunt uidices
desertores. Sic uult deus u¬
numquemq xp̃ianum ꝓ¬
bare: ut ꝓbatum uelit cum
martyrib coronare. Explicte:¬

Expanded text:
bant, et quo festinabant. Coronantur Martyres confessores, et remanserunt judices desertores. Sic Deus vult unumquemque christianum probare, ut probatum velit cum Martyribus coronare. SE
Abbreviated transcription (Latin):
ut amemus: sic amemus ut imi¬
temur: ut iitat ad eorum p̾mia
ꝑ uenire mereamur. Item ens¬
diem. beatissimorum apłorum
petri ⁊ pauli passio consecrauit.
Non de obscuris aliquib mr̃ibꝰ
loquimur. In omnẽ terram exi¬
uit sonus eorum: et in fines or¬
bis ierte uerba eorum. Isti mar¬
tyres uiderunt quod p̾dicauert:
sicuti equitatem confitendo ue¬
ritatem. moriendo ꝓueritate. Be¬
atus petrus primus apłorum.
uehemens xp̃i amator: qui me¬
rurt audire. et ego dico tibi quia
tues petrus dixerat enimipse.
li. Et ego dico tibi. quia tues peteꝰ.
et super hanc petram edificabo
eccłiam meam. Super hanc pe¬
tram: edificabo fidem quam con¬
fiteris. Suꝑ hoc quod dixisti tu
es xp̃efilius dei uiuii: edificabo ec¬
dĩam meani. Tuenim petrus. A
petra petrus: non a petro petͣ.
Sic a petra petrus. quomodo a
xp̃o xp̃ianus. Uis nosse. de qua
petra petrus dicatur: Paulum au¬
di. Neolo enim uos ignorare fres¬

Expanded text:
ut amemus; sic amemus, ut imiut amemus; sic amemus, ut imitemur: ut imitati, ad eorum praemia pervenire mereamur. SEdiem beatissimorum apostolorum Petri et Pauli passio consecravit. Non de obscuris aliquibus martyribus loquimur. In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Isti martyres viderunt quod praedicaverunt, secuti aequitatem, confitendo veritatem, moriendo pro veritate. Beatus Petrus, primus Apostolorum, vehemens Christi amator, qui meruit audire, Et ego dico tibi, Quia tu es Petrus. Dixerat enim ipse: li: Et ego dico tibi, Quia tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Super hanc petram aedificabo fidem, quam confiteris. Super hoc quod dixisti, Tu es Christus Filius Dei vivi, aedificabo Ecclesiam meam. Tu enim Petrus. A petra Petrus, non a Petro petra. Sic a petra Petrus, quomodo a Christo Christianus. Vis nosse de qua petra Petrus dicatur? Paulum audi: « Nolo » enim « vos ignorare, fr
Abbreviated transcription (Latin):
Quanta ille addidit mala: tanta
deus p̾parauit bona. Quicquid pas¬
sus est non fuit dormentum pene:
s occasio corone. Uidete quid sit li¬
berari ab homine malo: hoc est a
serp̃o. Quis inquit uobis nocebit:
si boni amatores fuerrtis: Sz ecce no¬
cent homins mali. Tanta tibi fe¬
cerunt o paule. Res pondet tibi
paulus. Opus eẽt ut liberatus
essem. ab homine malo: hoc ẽ.
ameip̃o. Ceterum quid isti ho¬
mines mali michi faciunt: Non
sunt inquit condigne passiones
huiꝰ temporis: ad futuram głam
que reuelabitur in nobis. Et enĩ
quod ẽ. leue tribulationis nr̃e.
supra incredibilem modum etnũ
glie pondus oꝑatur nob: non res¬
picientib que uidentur. Que enĩ
uidentur. demporalia sunt: que aũ
non uidentur. eterna. Uere liberatꝰ
e ab homine malo. hoc est ateip̃o:
ut ceteri tibi mali homines non
peccatum usq ad sanguinẽ certaue¬
runt. et domino suo donante atq¬
adiuuante iuicerunt sic celebremꝰ

Expanded text:
Quanta ille addidit mala, tanta Quanta ille addidit mala, tanta Deus praeparavit bona. Quidquid passus est, non fuit tormentum poenae, sed occasio coronae. Videte quid sit liberari ab homine malo, hoc est a se ipso. Quis, inquit, vobis nocebit, si boni amatores fueritis? cent homines mali. Tanta tibi fecerunt, o Paule. Respondet tibi Paulus: Opus esset ut liberatus essem ab homine malo, hoc est, a me ipso. Caeterum quid isti homines mali mihi faciunt? « Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Etenim quod est leve tribulationis nostrae, supra incredibilem modum, aeternum gloriae pondus operatur nobis, non respicientibus quae videntur. Quae enim videntur, temporalia sunt; quae autem non videntur, aeterna » . Vere liberatus es ab homine malo, hoc est a te ipso ut caeteri tibi mali homines non peccatum usque ad sanguinem certaverunt, et Domino suo donante atque juvante vicerunt, sic celebremus,
Abbreviated transcription (Latin):
erat malꝰ: pena sua ip̃e sibi erat
Porro aitem cum anhelat cedis.
et sitit sanguinem xp̃ianorum
susurus ꝓprium: habens litte¬
ras a principibus sacerdotum
ut apud damascum quoscumq
inueniret xp̃iane iue sectatores.
iunctos adduceret pumendos:
carpens uiam crudelitatis. nes¬
ciens pietatis. audiuit de suꝑ
me ꝑ sequeris. Ourum ẽ. tibi ad¬
uersus stimulum calcitrare. Ista
uoce ꝑcussus ꝓstratus ẽ. ꝑsccutor
erectus ẽ. predicator. Excecatꝰ
est incarne ut uideret incorde:
illuminatus incarne. ut predi¬
caret excorde. Quid uidetur frẽs.
Liberatus est saulus abhomine
malo. Aquo. nisi a seip̃o sauloͤ
Propterea qm̃ liberatusẽ. ab ho¬
mine malo a seip̃o: quid ei fecit
alius homo malus: Apł̃i petri
uerba sunt. Et quis uob̾ noce¬
bit: si boni ametore fueritis:
ꝑ sequutꝰ est homo malꝰ ÷ lapida¬
uit homo malus: uirgis cicidit ho¬
mo malus: ad extremum denuit.
uinxit. traxit. occidit homo malus

Expanded text:
erat malus; poena sua ipse sibi erat. erat malus; poena sua ipse sibi erat. Porro autem cum anhelat caedes, et sitit sanguinem Christianorum, fusurus proprium, habens litteras a principibus sacerdotum, ut apud Damascum quoscumque inveniret christianae viae sectatores, vinctos adduceret puniendos, carpens viam crudelitatis, nesciens pietatis, audivit vocem dme persequeris? Durum est tibi adversus stimulum calcitrare . Ista voce percussus, prostratus est persecutor, et erectus est praedicator: excaecatus est in carne, ut videret in corde; illuminatus est in carne, ut praedicaret ex corde. Quid videtur, fratres? Liberatus est Saulus ab homine malo: a quo, nisi a se ipso Saulo? Propterea quoniam liberatus est ab homine malo se ipso, quid ei fecit alius homo malus? Apostoli Petri verba sunt: Et quis vobis nocebit, si boni amatores fueritis ? Persecutus est homo malus, lapidavit homo malus, virgis cecidit homo malus: ad extremum tenuit, vinxit, traxit, occidit homo malus.
Abbreviated transcription (Latin):
ulterium passus est in uxore
ab homine: seductus ẽ. ei ser¬
uus ab homine: celatus ẽ. ab
homine: ꝓscriptus ẽ. ab homi¬
ne: expugnat᷑ est ab homine:
captuuis ductus ab homine.
Libera me domine ab homine
malo. Iam tu quisquis audis
non cogitas nisi de inunico: quẽ
pateris uicinum malum. potẽ¬
tem. consortem cuiem. Forsitan
de latrone istacogitas. quando
audis. libera me domine ab ho¬
mine malo: et sic oras quando
oras ut liberet de dñs abhoĩe
malo: illo uel illo inunico tuo.
Tu noli tibi esse malus. Audi
me. Liberet te deus a te. Quando
enim deus gr̃a sua et miscd̃ia
de malo facit te bonum: unde
facit te bonum unde te liberat
nisi a teip̃o homine malo: Om¬
nino frẽs mei hoc uerum est.
hoc certum ẽ. hoc fixum est: si
te deus liberauerit a te ip̃o hoĩe
malo: nichil tibi nocebit quis¬
quis fuerit alius homo malus
de ip̃o apło paulo: cuiꝰ celebramꝰ
passionis diem. fuit ꝑsequutor.
blasphemus. iniuriosus. Homo

Expanded text:
ulterium passus est in uxore ulterium passus est in uxore ab homine, seductus est ei servus ab homine, celatus est ab homine, proscriptus est ab homine, expugnatus est ab homine, captivus ductus est ab homine. Libera me, Domine, ab homine malo . Jam tu quisquis audis, non cogitas nisi de inimico, quem pateris vicinum malum, potentem, consortem, civem. Forsitan de latrone ista cogitas, quando audis, Libera me, Domine, ab homine malo; et sic oras, quando oras, ut liberet te Deus ab homine malo, illo vel illo inimico tuo. Tu noli tibi esse malus. Audi me: liberet te Deus a te. Quando enim Deus gratia sua et misericordia de malo facit te bonum; unde te facit bonum, unde te liberat, nisi a te ipso homine malo? Omnino, fratres mei, hoc verum est, hoc certum est, hoc fixum est: si Deus te liberaverit a te ipso homine malo, nihil tibi nocebit quisquis fuerit alius homo malus.de ipso apostolo Paulo, cujus celebramus passionis diem. Fuit persecutor, blasphemus, injuriosus. Homo
Abbreviated transcription (Latin):
las premium: Eris mnet̾na morte
dampnatꝰ : qui eligis temporalẽ
uitam: cuiꝰ electione contempniᷤᷤ
queris. Bonum ẽ. quod queris: s
non ẽ. hic. Habet iste lapis p̾ciosꝰ
regionem suam: non hu nascitur.
Quantum libet labores fodiendo:
non hic inuenies quod hic non ẽ.
S fac quod iubetur: et quod a¬
mas reddetur. Ecce enim quamli¬
bet longa sit uita ista: nunquid
dies bonos inuenies hic: uidete
quid adiunxerit. Uitam. ⁊ dies
bonos. Ne sit uita: et misera sit ꝓpt̾
dies malos. Abundant hic dies ma¬
liꝰ s dies malos non ille sol cur¬
rit. abor .x.iente inoctidentem
ueniens. I. et altero die pro¬
cedens: s dies malos frẽs nos fa¬
cuus. Si bene iuueremus om̃s
dies: et hic haberemus bonos
dies. Et enim homini unde ma¬
lum: nisi ab homine: Enume¬
rate quanta extrinsecus homi¬
nes paciantur. Que ñ uideant᷑
ab hominib fieri: ꝑ pauca ft̃
Abundant mala homini ab
homine. Furta ab homine: ad¬

Expanded text:
las praemium? Eris in aeterna morte las praemium? Eris in aeterna morte damnatus, qui eligis temporalem vitam, cujus electione contemnis quaeris. Bonum est quod quaeris, sed non est hic. Habet iste lapis pretiosus regionem suam, non hic nascitur. Quantumlibet labores fodiendo, non hic invenies quod hic non est. Sed fac quod jubetur, et quod amas reddetur. Ecce enim quamlibet longa sit vita ista, numquid dies bonos invenies hic? Videte quid adjunxerit: Vitam et dies bonos: ne sit vita, et misera sit propter dies malos. Abundant hic dies mali: sed dies malos non ille sol facit, qui currit ab oriente in occidentem veniens, et altero die procedens: sed dies malos, fratres, nos facimus. Si bene viveremus omnes dies, et hic haberemus bonos dies. Etenim homini unde malum, nisi ab homine? Enumerate quanta extrinsecus homines patiantur. Quae non videantur ab hominibus fieri, perpauca sunt. Abundant mala homini ab homine. Furta ab homine, ad