comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris mͥ. Inscriptura sacra cũ de dõ aliquid
indignũ dr̃. mouetur legentis animꝰ: ue¬
lut si aliqͣndo de deo aliquid dignũ di¬
catur. Pȩne om̃e qͥppe quod de dõ dr̃: eo
ipso iam indignum ẽ. quo potuit dici.
Nam cuiꝰ laudi ñ sufficit obstupescens
conscientia: quando suffici& loquens lin¬
gua: Sc̃s autẽ sp̃s hoc ipsũ hominibꝰ in¬
telligentib insinuans. quã sint in effa¬
bilia sũma diuina. his &̃ uerbis ñ nũqͣm
de do utit᷑. quȩ apud homines habent᷑
inuicio: ut ex his quȩ indigna uiden¬
tur hominib. & tam̃ dicuntur de dõ:
ad monerent᷑ scire homines quod nec
illa iam dõ digna sint: quȩ dũ digna
habentur apud homines. digna putan¬
tum ẽ. Dñs zelotes nomen eiꝰ. Dicitur
iratus: unde scͥptũ ẽ. Iratus ẽ. dñs contͣ
isrł. Dicit᷑ deus pęnitens: sic̃ scͥptũ ẽ.
Pȩnicet me fȩcisse hominẽ suꝑ t̾ram.

Expanded text:
ris mihi. 666 In Scriptura sancta cum de Deo aliquid ris mihi. 666 In Scriptura sancta cum de Deo aliquid indignum dicitur, movetur legentis animus, velut si aliquando de Deo aliquid dignum dicatur. Pene omne quippe quod de Deo dicitur, eo ipso jam indignum est, quo potuit dici. Nam cujus laudi non sufficit obstupescens conscientia, quando sufficiet loquens lingua? Sanctus autem Spiritus hoc ipsum hominibus intelligentibus insinuans, quam sint ineffabilia summa et divina, his etiam verbis nonnunquam de Deo utitur quae apud homines habentur in vitio, ut ex his quae indigna videntur hominibus, et tamen dicuntur de Deo, admoneantur scire homines quod nec illa jam Deo digna sint quae, dum digna habentur apud homines, digna putantum est: Dominus zelotes nomen ejus . Dicitur iratus, unde scriptum est: Iratus est Dominus contra Israel . Dicitur Deus poenitens, sicut scriptum est: Poenitet me feciss
Abbreviated transcription (Latin):
am mͥ. Ad multiplicandã quippe scõrũ
sapientiã ꝓficit. quod postulata tarde
ꝑcipiunt: ut ex dilatione crescat deside¬
rium: & ex desiderio intellectus augeat᷑.
Intellectus uͦ cũ tenditur: ad eundẽ arden¬
tior affectus aꝑitur. Affectus autẽ ad
ꝓmerenda cȩlestia tanto fit capax: qͣnto
fuerit ex pectando longauimis. S tam̃
inter hȩc scõrum patientiã dolor urget ad
uocẽ: & cum dilati ꝓficiunt. metuunt
ne deficientib uirib despecti reꝓbent᷑.
ab hac sententia uetus translatio dissonat.
quia quod in hac de dõ dr̃: hoc in illa de
aduersaruis ac ꝑsecutorib memoratur. S
tam̃ quia hec noua translatio ex hebreo
nobis arabicoq eloquio cuncta ueriꝰ trans¬
fudisse ꝑhibetur: credendũ .ẽ. qͥcqͥd in ea dr̃
& oporta ut uerba illiꝰ nr̃a expositio sub¬
tiliter rimetur. Ait gͦ. Mutatus es mͥ in
crudelem: & induricia manꝰ tuȩ aduersa¬

Expanded text:
am mihi . Ad multiplicandam quippe sanctorum am mihi . Ad multiplicandam quippe sanctorum sapientiam proficit quod postulata tarde percipiunt, ut ex dilatione crescat desiderium, ex desiderio intellectus augeatur. Intellectus vero cum intenditur, ejus in Deum ardentior affectus aperitur. Affectus autem ad promerenda coelestia tanto fit capax, quanto fuerit exspectando longanimis. Sed tamen inter haec sanctorum patientiam dolor urget ad vocem, et cum dilati proficiunt, metuunt ne deficientibus viribus despecti reprobentur. ab hac sententia vetus translatio dissonat, quia quod in hac de Deo dicitur, hoc in illa de adversariis ac persecutoribus memoratur. Sed tamen quia haec nova translatio ex Hebraeo nobis Arabicoque eloquio cuncta verius transfudisse perhibetur, credendum est quidquid in ea dicitur, et oportet ut verba illius nostra expositio subtiliter rimetur. Ait ergo: Mutatus es mihi in crudelem, et in duritia manus tuae adversa
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse estimant. quȩ in ea exhiberi cor¬
poralit̃ uident. Fidelis tam̃ electorũ ppłs.
cum multos ex se cadere conspicit: op¬
tat si optinere ualeat. aduersitatis sue
tempora mutari. Huiꝰ quia oratio differ¬
tur: gemitus augetur. Unde & adhuc sub
non respicis me. Sc̃a quippe eccła ꝑsecu
tionis suȩ tempore fide stat. desideriis cla¬
mat. S dol& se quasi ñ respici: dũ sua ui¬
det intribulationib uota differri. Alto¬
nanq consilio omnipotens ds̃ cũ sc̃i eiꝰ
aduersariorũ ꝑsecutionib comprimunt᷑::
cumq assiduis ut liberentur interpella¬
tionib clamant. differre solet uoces peten¬
tũ. ut merita patientium crescant: qua¬
ainus eo magis exaudiantur ad meritũ qͦ
citius ñ exaudiuntur ad uotũ. Unde alias
scriptum ẽ. Ds meus clamabo ꝑdiẽ: & ñ
exaudies. & nocte. Atq ipsa utilitas de
exaudiendi mora mox subdit᷑. cũ illie ꝓ¬
tinus sub infertur. Et non ad insipienti¬

Expanded text:
enisse aestimant, quae in ea exhiberi corenisse aestimant, quae in ea exhiberi corporaliter vident. Fidelis autem electorum populus, cum multos ex se cadere conspicit, optat, si obtinere valeat, adversitatis suae tempora mutari. Hujus quia oratio differtur, gemitus augetur, Unde adhuc subditnon rtionis suae tempore, fide stat, desideriis clamat, sed dolet se quasi non respici, dum sua videt in tribulationibus vota differri. namque consilio omnipotens Deus, cum sancti ejus adversariorum persecutionibus comprimuntur, eumque assiduis ut liberentur interpellationibus clamant, differre solet voces petentium, ut merita patientium crescant, quatenus eo magis exaudiantur ad meritum, quo citius non exaudiuntur ad votum. Unde alias scriptum est: Deus meus, clamabo per diem, nec exaudies, et nocte . Atque ipsa utilitas de exaudiendi mora mox subditur, cum illic protinus subinfertur: Et non ad insipienti
Abbreviated transcription (Latin):
piendo p̃cȩpimus uobis. ne doceretis in noĩe
isto: & ecce replestis ierłm doctrina ur̃a.
Corpus gͦ scȩ eccłȩ. quasi capitio tunicȩ cin¬
xerant: qui constrictis p̾dicatorib. uelut
eiꝰ collũ prementes. in ea claudere iter uo¬
cis uolebant. S electi quiq ꝑsecutionis
suȩ tempore. paratiores sunt & mori. ꝗͦ
tacere. Qui dũ in morte corporalit̾ corru¬
unt: a stultis quibq & carnalib despe¬
cti ac uiles estimant᷑ quia cũ uidere reꝑ¬
bi nequeunt. quȩ electi bona sp̃italiter te¬
neant: quos carnaltẽ extingui conspici¬
unt. infelices arbitrantur. Unde & sub
dit᷑. Comparatus sũ luto: & assimilatus
sum fauillȩ & cineri. In reꝓborũ qͥppe iudi¬
cio. scã electorũ eccła luto cõparat᷑ qͥa
tem poralit̾ conculcata despicit᷑. Fa uillȩ
assimilatur & cineri: quia dũ bona eiꝰ in¬
teriora non uident: ad sola hanc mala ꝑ¬

Expanded text:
piendo praecepimus vobis ne doceretis in nomine piendo praecepimus vobis ne doceretis in nomine isto, et 665 ecce replestis Jerusalem doctrina vestra . Corpus ergo sanctae Ecclesiae quasi capitio tunicae cinxerant, qui constrictis praedicatoribus, velut ejus collum prementes, in ea claudere iter vocis volebant. Sed electi quique persecutionis suae tempore paratiores sunt mori quam tacere. Qui dum in morte corporaliter corruunt, a stultis quibusque et carnalibus despecti ac viles aestimantur, quia cum videre reprobi nequeunt quae electi bona spiritaliter teneant, quos carnaliter exstingui conspiciunt, infelices arbitrantur. Unde et sub. Comparatus sum luto, et assimilatus sum favillae et cineri. - In reproborum quippe judicio sancta electorum Ecclesia luto comparatur, quia temporaliter conculcata despicitur: favillae assimilatur et cineri, quia dum bona ejus interiora non vident, ad sola hanc mala p
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Uiuo ego: quia omĩb his uelut or¬
namento uestieris. S cũ ꝓcella sȩue ꝑsecu¬
tionis oborit᷑ pleriq fideliũ ab eiꝰ amore
separantur: qui ei sedule inhęrere uide¬
bantur. Dicat gͦ. in multitudine eorũ con¬
sumitur uestimentum meũ: quia dũ mul¬
ti sunt quicruciant: destruuntur pluri¬
mi. qͥ ei conexione amoris inhȩrebant.
Bene aute subdit᷑ & quasi capitio tunies
succinxerunt me. Tunicȩ quippe capitiũ:
collum circundat induentis. Collum uero
sistringitur: uocis usus. & uitalis flatus
necatur. Scam gͦ eccłam repbi quasi ca¬
pitio tunice constringunt: qr in ea ꝑsetuti¬
onib suis uitã fidei. & predicationis uocẽ
extinguere conantur. Hoc qͥppe conari
ꝑsecutores eiꝰ specialiter solent: ut ab
ea ante omĩa uerbũ p̃dicationis tollat.
Unde & ii qui sc̃e fidei pͥmordiis resistebañ.
cesis apłis denuntiabant dicentes. Preci¬

Expanded text:
ait: « Vivo ego quia omnibus his velut orait: « Vivo ego quia omnibus his velut ornamento vestieris . » Sed cum procella suae persecutionis oboritur, plerique fidelium ab ejus amore separantur, qui ei sedule inhaerere videbantur. Dicat ergo: In multitudine eorum consumitur vestimentum meum, quia dum multi sunt qui cruciant, destruuntur plurimi qui ei connexione amoris inhaerebant.Bene autem subditur: Et quasi capitio tunicae succinxerunt me. Tunicae quippe capitium collum circumdat induentis. Collum vero si stringitur, vocis usus et vitalis flatus necatur. Sanctam ergo Ecclesiam reprobi quasi capitio tunicae constringunt, quia in ea persecutionibus suis vitam fidei, et praedicationis vocem exstinguere conantur. Hoc quippe conari persecutores ejus specialiter solent, ut ab ea ante omnia verbum praedicationis tollant. Unde et hi qui sanctae fidei primordiis resistebant, caesis Apostolis denuntiabant, dicentes: Praeci
Abbreviated transcription (Latin):
pondere grauantur. S ꝑsecutores sc̃ȩ eccłȩ
quia ualde ꝑuersi sunt: ẽe̾nt utinã pau¬
ci. Seq̃r. In multitudine eorũ consumit᷑¬
uestimentũ meũ: & quasi capitio tunicȩ
succinxerunt me. Si historiȩ intendimꝰ:¬
quid aliud uestimentum beati iob. quã eiꝰ
corpus accipimꝰ: Cuiꝰ uidelic& uestimentũ
consumitur: dũ caro cruciatur. Iuxta allego¬
riȩ uͦ mysteriũ: uestimentũ ẽ. sc̃ę ȩccłȩ. fideli¬
um uita. Nam sicut tota simul ȩccła uesti¬
Ut exhiber& sibi gloriosam ȩccłam. non
habentem maculam. aut rugã: id ẽ. nec
ꝑ peccatum habentẽ maculam. nec ꝑ du¬
plicitatem rugã: quia & ꝑ iusticiam mun
da .ẽ. & ꝑsimplicẽ intentionẽ tensa. Quȩ
gͦ abluta ẽ. ne maculam habeat: tensa ẽ
dr̃: sic indumentũ sunt eccłȩ singulorũ
anime: que ab errore conuersȩ eande e¬
cłam credendo. eãq fidelit̾ inherendo cir¬

Expanded text:
pondere gravantur. Sed persecutores sanctae Ecclesiae pondere gravantur. Sed persecutores sanctae Ecclesiae quia valde perversi sunt, essent utinam pauci. Sequivestimentum meum, et quasi capitio tunicae succinxerunt me. - Si historiae intendimuquid aliud vestimentum beatus Job, quam ejus corpus accipimus? cujus videlicet vestimentum consumitur, dum caro cruciatur. Juxta allegoriae vero mysterium, vestimentum est sanctae Ecclesiae fidelium vita. Nam sicut tota simul EcclesiUt exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam non habentem maculam, aut rugam , id est, nec per peccatum maculam, nec per duplda est, et per simplicem intentionem extensa. Quae ergo abluta est ne maculam habeat, extensa est ia dicitur, sic indumentum sunt Ecclesiae singulorum animae, quae ab errore conversae eamdem Ecclesiam credendo, eique fideliter inh
Abbreviated transcription (Latin):
comedunt non dormiunt. Si ipsi histo¬
riȩ intendimꝰ. pat& causa: qm̃ sc̃i uiri
corpꝰ. ꝑsinꝰ ulcerũ. scaturiens uermium
multitudo lacerabat. Si uͦ allegoriȩ my¬
steriũ ꝑscrutam᷑ : quid ꝑ ossa nisi fortes
quiq in scẽ eccłȩ corpore designant᷑ quȩ
quasi suo robore menbra continent. dum
miores infirmantiũ stabiliter portant:S
cum tribulationis ultimȩ contra eã feruor
ex creuerit: in nocte os illiꝰ ꝑforatur dolori¬
b: quia non nunquam tormentis uicti.
etiã ipsi ad ꝑfidiam defluunt. qui ad fidẽ
alios tenere uidebant᷑. Ait gͦ. Nocte os
meum ꝑforatur dolorib Ac si aꝑte dicat.
Tribulationis tenebris pressi. ita afflictioe
tenebrantur: ut & ipsi qui in me habebat
uigorẽ fortitudinis. quasi iam quoddam ha¬
beant foramen timoris. Bene autẽ dr̃. &
qui me comedunt non dormiunt: quia
maligni sp̃e qui carnales quosq de eccła
consumunt: tantomagis quiescere a tẽp¬
tatione nesciunt: quanto nullo carnis

Expanded text:
elut ossa deficiunt.---Si ipsi historiae intendimus, patet causa, quoniam sancti viri corpus per sinus ulcerum scaturiens vermium multitudo lacerabat. Si vero allegoriae mysterium perscrutamur, quid per ossa nisi fortes quique in sanctae Ecclesiae corpore designantur? quasi suo robore membra continent, dum mores infirmantium stabiliter portant. Sed cum tribulationis ultimae contra eam fervor excreverit, in nocte os illius perforatur doloribus, quia nonnunquam tormentis victi, etiam ipsi ad perfidiam defluunt, qui ad fidem alios tenere videbantur. Ait ergo: Nocte os meum perforatur doloribus. Ac si aperte dicat: Tribulationis tenebris pressi, ita afflictione terebrantur, ut et ipsi qui in me habebant vigorem fortitudinis, quasi jam quoddam habeant foramen timoris. Bene autem dicitur: Et qui me comedunt non dormiunt, quia maligni spiritus, qui carnales quosque de Ecclesia consumunt, tanto magis quiescere a tentatione nesciunt, quanto nullo carnis
Abbreviated transcription (Latin):
pat uita prauoꝵ : quia cũ ꝑamore
mundi aliqua student licita atq ho¬
nesta agere. quasi planũ insuꝑficie
pedem ponunt. Sed repente pes adi¬
ma labitur: quia eorũ actio dũ plura
semꝑ appetit. usq ad iniqua & illici¬
ta descendit. Cumgͦ sc̃a ȩccła huius
temporis contraria tolerat. ad uitã
carnalium. quos aduersos sibi etiã
in ꝓsꝑis sustinuit. ꝑ memoriã recur¬
rat: & quorũ merito hȩc patiatur ag¬
noscat dicens. In desertis habitabañ
torrentium & incauernis t̾rȩ: uł su¬
ꝑ glaream. Quia enĩ patrũ doctrina

Expanded text:
pat vita pravorum, quia cum pro amore pat vita pravorum, quia cum pro amore mundi aliqua student licita atque honesta agere, quasi planum in superficie pedem ponunt; sed repente pes ad ima labitur, quia eorum actio dum plura semper appetit, usque ad iniqua et illicita descendit. Cum ergo sancta Ecclesia hujus temporis contraria tolerat, ad vitam carnalium, quos adversarios sibi etiam in prosperis sustinuit, per memoriam recurrat, et quorum meritis haec patiatur agnoscat, dicens: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. Quia enim patrum doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs indigna sunt: ipsi ꝑciꝑe ꝓ magno
concupiscunt. Cauernȩ autem t̃rȩ st̃.
cogitationes prauȩ: in quib se ab hu-¬
manis oculis abscondunt. Praui qͥppe¬
ut sunt abhominib uideri refugiunt:
dũq aliud quã sunt simulant: se se
in conscientiȩ suȩ latibulis quasi in t̾rȩ
cauernis occultant. Qui cuncta hȩc ñ
agerent. nͥ de ęt̾na & solida uita desꝑa¬
rent : nisi in hoc incerto temporalitatis
animum figerent. Unde bene subdit᷑
sens: quȩ indesinent̃ ad t̾minũ suũ ip¬
so defectu mutabilitatis. quasi impul¬
su fluminis ducitur. Suꝑ glareã itaq
habitare.ẽ. fluxui uitȩ prȩsentis inhe¬
rere: & ibi intentionẽ ponere. ubi
gressum nequeat fixe stando solida¬
re. Est aliud inglarea. quod nequaꝗͣ
debeat tacendo p̃teriri: quia cum pes
in eius suꝑficie ponitur. ipsa eius uo¬
lubilitate labitur. atq ad ima deuo¬
rat᷑ Cui uidelic& rei in nullo discre¬

Expanded text:
sanctis indigna sunt, ipsi percipere pro magno sanctis indigna sunt, ipsi percipere pro magno concupiscunt. Cavernae autem terrae sunt cogitationes pravae, in quibus se ab humanis oculis abscondunt. Pravi qut sunt ab hominibus videri refugiunt, dumque aliud quam sunt simulant, sese in conscientiae suae latibulis quasi in terrae cavernis occultant. Qui cuncta haec non agerent, nisi de aeterna et solida vita desperarent, nisi in hoc incerto temporalitatis animum figerent. Unde bene subditur: sens, quae indesinenter ad terminum suum ipso defectu mutabilitatis, quasi impulsu fluminis ducitur. Super glaream itaque habitare, et fluxui vitae praesentis inhaerere, et ibi intentionem ponere, ubi gressum nequeat fixe stando solidare. Est aliud in glarea quod nequaquam debeat tacendo praeteriri, quia cum pes in ejus superficie ponitur, ipsa ejus volubilitate labitur, atque ad ima devolvitur. Cui videlicet rei in nullo discre
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. Et cum tranqͥlle nequeunt: hȩc
plerunq assequi etiã dirupta concordiȩ
a patrum precedentiũ actione disiun¬
cti sunt: recte subiungit᷑. Indesertis
habitabant torrentium & incauernis t̃rȩ:
uel suꝑ glaream Inbona & enĩ parte re¬
cte torrentes. scõs predicatores accipimꝰ:
qui dum in presenti uita diuinis nobis
eloquiis influunt. aquarum multitu¬
dine quasi in hieme colligunt᷑. Qui&
estiuo sole adueniente se subtrahunt: qr
cũ ȩt̃ne patriȩ lux emicuerit. prȩdicare
cessabunt. Hoꝵ torrentium deserta
sunt uitȩ temporał cõmoda. Ca nanq
deserunt: & ad lucra se cȩlestia adipiscen¬
da conuertunt. Cuncta autẽ hȩc torreis
ille reliquerat: qui dicebat. Propt̾ quẽ
omĩa detrimentũ fexi : & arbitror ut
stercora. S ꝙr prauorũ mentes ea in hac
uita adipisci appetunt. quȩ despicien
tes iusti derelinquunt: in desertis tor-¬
rentiũ habitare referuntur. Illa enĩ qͤ

Expanded text:
gunt; et cum tranquille nequeunt haec gunt; et cum tranquille nequeunt haec plerumque assequi, etiam dirupta concordiae a patrum praecedentium actione disjuncti sunt, recte subjungitur: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. In bona etenim parte recte torrentes, sanctos praedicatores accipimus, qui dum in praesenti vita divinis nobis eloquiis influunt, aquarum multitudine quasi in hieme colliguntur. Qui et aestivo sole adveniente se subtrahunt, quia cum aeternae patriae lux emicuerit, praedicare cessabunt. Horum torrentium deserta sunt vitae temporalis commoda. Ea namque deserunt, et ad lucra se coelestia adipiscenda convertunt. Cuncta autem haec torrens ille reliquerat, qui dicebat: Propter quem omnia detrimentum feci, et arbitror ut stercora . Sed quia pravorum mentes ea in hac vittes justi derelinquunt, in desertis torrentium habitare referuntur; illa enim quae
Abbreviated transcription (Latin):
cortices. non solum ut prȩdictum ẽ. bo¬
norum oꝑa: s in hac uita consolationes ac
ꝓsꝑitates intelligi. Sȩpe enĩ ompc deus
electos suos cum donis int̾iorib ditat:¬
etiã exteriorib honorib sulleuat. Cũq
eos p̃ferendo cȩt̾is honorabiles reddit: la¬
tius imitabiles ostendit. Et non nunqͣm
praui. eorum quidẽ uitã despiciunt: sed
felicitatem in hoc mundo assequi concu¬
piscunt. Quia gͥ blandimenta hic tran¬
sitoriȩ consolationis querunt: herbas
comedunt. Quia incogitationib suis
exteriorem edrũ głam meditant᷑. arbo¬
rum cortices mandunt. Et qm̃ in his oĩb
soli auariciȩ tota intentione deseruiunt:
radice iuniꝑi replentur. Quȩ cuncta
de conuallib rapiunt: qr ex amore
huius infimȩ & corruptibilis uitȩ in¬
mensis cupiditatib inardescunt. Et
cum singula reꝑiunt. ad ea cũ cla mo¬
rib currunt: quia uidelic& scorum
patrũ quorũ merita adipisci ñ quȩrt̃.
loca atq regimina apprehendere sata¬

Expanded text:
um est, bonorum opera, sed in hac vita consolationes ac prosperitates intelligi. Saepe enim omnipotens Deus electos suos cum donis interioribus ditat, exterioribus etiam honoribus sublevat. Cumque eos praeferendo caeteris honorabiles reddit, latius imitabiles ostendit; et nonnunquam pravi eorum quidem vitam despiciunt, sed felicitatem in hoc mundo assequi concupiscunt. Quia igitur blandimenta hic transitoriae consolationis quaerunt, herbas comedunt, quia in cogitationibus suis exteriorem eorum gloriam meditantur, arborum cortices mandunt. Et quoniam in his omnibus soli avaritiae tota intentione deserviunt, radice juniperi replentur. Quae cuncta de convallibus rapiunt, quia ex amore hujus infimae et corruptibilis vitae immensis cupiditatibus inardescunt. Et cum singula reperiunt, ad ea cum clamoribus currunt, quia videlicet sanctorum patrum, quorum merita adipisci non quaerunt, loca atque regimina apprehendere sata
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ga uideant᷑. Hinc itaq ẽ. quod reꝓbi sub¬
iecti flendis scelerib gaudent: de quib
ꝑ salomonem dr̃. Qui lexantur cũ ma¬
le fecerint: & exultant in reb pessimis.
Hinc ẽ. quod lacrimarum causas tripil¬
diantes ꝑagunt: hinc ẽ. quod mortis
suȩ negocium ridentes exequuntur.
Unde hic quoq apte subiungitur.¬

Expanded text:
terga videantur. Hinc itaque est quod reprobi subterga videantur. Hinc itaque est quod reprobi subjecti flendis sceleribus gaudent, de quibus per Salomonem dicitur: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Hinc est quod lacrymarum causas tripudiantes peragunt; hinc est quod mortis suae negotium ridentes exsequuntur. Unde hic quoque apte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
qr in occultis cogitationib se teguñ.
incauernis t̾rȩ. Quia uero in p̃sentis
scłi mobilitate intentionẽ suã fige¬
re appetunt: suꝑ glareã habitare re¬
ferunt᷑. S utinã cales qr peccata im¬
do tergerent uel cõmissa Utinam mala.
sua saltim ꝑpetrata cognoscerent: atq ste¬
rili ficulneȩ cophinũ stercoris. id ÷ infructu¬
osȩ menti. pinguedinẽ lamentationis ad¬
paratur. Hoc ipsum nanq malũ quod
agit: menti se obicẽ ante oculum ra.¬
tionis interserit. Unde fit. ut anima
priꝰ uoluntariis tenebris obsessa: post¬
modum bonum iã nec quod querat ag¬
noscat. Quanto enĩ magis malis adher&.
tanto minus intelligit᷑ bona quȩ ꝑdit
Lux qͥppe ueritatis. qr subtilit̾ reꝑborũ
culpas examinat. quo habita negligit᷑.
eo ꝑmittit districtꝰ udicans. ut nec amis¬
sa requiratur. Et cum ab actu repellit᷑.
fugit a sensu: ut cuiꝰ quasi facies in oꝑe
contempnit᷑: eiꝰ ꝑ recordationẽ iã nec

Expanded text:
 cogitationibus tegunt, in cavernis terrae, quia vero in praesentis saeculi mobilitate intentionem suam figere appetunt, super glaream habitare referuntur. Sed utinam tales, quia peccata nodo tergerent vel commissa! utinam mala sua saltem perpetrata cognoscerent, atque sterili ficulneae cophinum stercoris, id est infructuosae menti pinguedinem lamentationis adparetur. Hoc ipsum namque malum quod agit menti se obicem ante oculum rationis interserit. Unde fit ut anima prius voluntariis tenebris obsessa postmodum bonum jam nec quod quaerat agnoscat. Quanto enim magis malis adhaeret, tanto minus intelligit bona quae perdit. Lux quippe veritatis quia subtiliter reproborum culpas examinat, quo habita negligitur, eo permittit districtius judicans, ut nec amissa requiratur; et cum ab actu repellitur, fugit a sensu, ut cujus quasi facies in opere contemnitur, ejus per recordationem jam nec
Abbreviated transcription (Latin):
mea: insidiati sunt mͥ. & p̃ualuerunt:
& ñ fuit qui ferr& auxiliũ. Dicat. hec
beatus iob de malignis sp̃itib uidelicet
hostib occultis: dicat uniuersa ȩccła de
prauis ꝑsequentib. scilic& aduersariis
aꝑtis. Ipsi quippe eiꝰ itinera dissipant:
cum in quorundam infirmorũ mentib
ueritatis uias callida ꝑsuasione ꝑturbañ.
ipsi insidiantes preualent: cũ eos quos
aꝑte ad malum trahere nequeunt. bona
simulando ꝑuertunt. S mirũ ualde qͦd
subicit. non fuit qui ferr& auxilium:
cum de diuino adiutorio psalmista cla¬
met. Ad iutor in oportunitatib in tri¬

Expanded text:
mea, insidiati sunt mihi et praevaluerunt, mea, insidiati sunt mihi et praevaluerunt, et non fuit qui ferret auxilium. - Dicat haec beatus Job de malignis spiritibus, videlicet hostibus occultis. Dicat universa Ecclesia de pravis persequentibus, scilicet adversariis apertis. Ipsi quippe ejus itinera dissipant, cum in quorumdam infirmorum mentibus veritatis vias callida persuasione perturbant. Ipsi insidiantes praevalent, cum eos quos aperte ad malum trahere nequeunt, bona simulando pervertunt. Sed mirum valde quod subjicit: Non fuit qui ferret auxilium, cum de divino adjutorio Psalmista clamet: « Adjutor in opportunitatibus in tri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pedes ȩccłȩ: nͥ extrema illiꝰ menbra sig¬
nantur: Quȩ dum ad oꝑa t̾rena deser¬
uiunt: tanto celeriꝰ ab aduersariis falli
possunt: quanto sullimia minus intelli
gunt. Hos itaq pedes aduersarii subuer
bra ad sui dogmatis errorẽ trahunt. Sub¬
uersi pedes uiam tenere nequeunt: cũ
infirmmi quiq ꝑsecutorũ suorũ uel pro¬
missionib ꝑsuasi. uel minis t̃riti. uł cru¬
ciatib fracti. ab itinere recto deuiantur.
Bene autẽ aduersariorũ semite fluctib
comparantur: cũ dr̃. Et oppresser̃ quasi
fluctib semitis suis: quia scilic& uita
prauorũ insolenti inquietudine molesta.
ad obruendam ut ita dixerĩ nauẽ cordis
quasi tempestas illabit᷑. De qua uidelic&
tempestate: ꝑ salomonẽ dr̃. Quasitem¬
pestas transiens. ñ erit impiꝰ. Cũq in¬
firmꝰ quisq ꝑuersos florere conspicit: hc̃
in ꝑuersitatis pelagus unda miserȩ imita¬

Expanded text:
per pedes Ecclesiae nisi extrema illius membra sigper pedes Ecclesiae nisi extrema illius membra signantur? quae dum ad opera terrena deserviunt, tanto celerius ab adversariis falli possunt, quanto sublimia minus integunt. Hos itaque pedes adversarii subverta Dei ad sui dogmatis errorem trahunt. Subversi autem pedes viam tenere nequeunt, quia infirmi quique persecutorum suorum vel promissionibus persuasi, minis territi, vel cruciBene autem adversariorum semitae fluctibus comparantur, cum dicitur: Et oppresserunt quasi fluctibus semitis suis, quia scilicet vita pravorum insolenti inquietudine molesta ad obruendam, ut ita dixerim, navem cordis quasi tempestas illabitur. De qua videlicet tempestate per Salomonem dicitur: Quasi tempestas transiens non erit impius . Cumque infirmus quisque perversos florere conspicit, hunc in perversitatis pelagus unda miserae imita
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & uenturus iudex hedos ad sinistrã:
agnos ad dexterã ponet. S cum scãm ȩc¬
cłam aduersitatis tempore ipsi quoq la¬
cessiunt. qui fideles eẽ uidebantur: ei
ꝓcul dubio calamitates ad dexterã surgur.
Bene autem hȩc ipsa dextera. orientis uo¬
catur. De ipso quippe eius capite scrip¬
cum .ẽ. Oriens.ẽ. nom̃ eiꝰ. Nam qr ab ori¬
ente lux fulgẽt recte oriens dr̃: cuiꝰ iu¬
sticiȩ lumine. nr̃ȩ in iusticiȩ nox illu¬
stratur. Ad orientis gͦ dexterã calami¬
tates surgunt: qr hi quoq ad ꝑsecutio¬
nẽ ꝓsiliunt. qui electa menbra redẽp¬
toris nr̃i ẽẽ credebantur. Quas uidelic&
calamitades recte ilico asserit surgere:
quia dum ñ erant extranei qui ꝑsecun¬
tur: ab eis repente mala & ilico futi.
Sin uͦ dextera hi qui ueracit̾ fideles
sunt appellantur: calamitates ad dexterã
orientis surgunt: quia erũpente ꝑ secutio¬
nis articulo. crudeles prauorũ ipetꝰ i̾ti pati¬
& oppresser̃ quasi fluctib semitis suis. Ed

Expanded text:
venturus judex haedos ad sinistram, agnos ad dexteram ponet . Sed cum sanctam Ecclesiam adversitatis tempore ipsi quoque lacessunt qui fideles esse videbantur, ei procul dubio calamitates ad dextram surgunt. Vet. XXI. Bene autem haec ipsa dextra Orientis vocatur. De ipso quippe ejusdem capite scriptum est: Oriens est nomen ejus . Nam quia ab Oriente lux surgit, recte Oriens dicitur cujus justitiae lumine nostrae injustitiae nox illustratur. Ad Orientis ergo dextram calamitates surgunt, quia hi quoque ad persecutionem prosiliunt, qui electa membra Redemptoris nostri esse credebantur. Quas videlicet calamitates recte illico asserit surgere, quia dum non erant extranei qui persequuntur, ab eis repente mala et illico fiunt. Si vero dextra hi qui veraciter fideles sunt appellantur, calamitates ad dextram Orientis surgunt, quia erumpente persecutionis articulo, crudeles pravorum impetus justi patiet oppresserunt quasi fluctibus semitis suis. - Quid
Abbreviated transcription (Latin):
nes muti non ualentes lat᷑ re. Patres uͦ here¬
cicorum dicimus. eos uidelic& quos here¬
siarchas uocamus: de quorũ ꝑuersa p̃dica¬
cione. id .ẽ. locutionis semine. sequentes
sunt ppłi in errore generati. Sca gͦ ęccła
cum canib gregis sui. hereticorũ patres
ponere dedignatur: quia inuentores er¬
rorum di iudicando respuit: eosq int̾
ueros patres numerare contẽpnit. Qui &¬
si quosdã uisi sunt agentilitatis errore re¬
uocasse: quorundã mores adagenda hone¬
sta docusse: ꝓ eo tam̃ quod de dño ñ re
ma che doniꝰ. nestoriꝰ. euthices. dioschorus
seberus. multiq his similes: docendo atq
suadendo conati sunt patres uideri. Sed
errores eorũ sc̃a uniuersalis ȩccła districta
ueritate diiudicans. eos int̾ custodes sui¬
gregis ñ numerat: quos eiusdẽ gregis u¬
nitatẽ dissi pantes dãpnat. De qͥb uoce
pauli ephesiis dr̃. Scio ꝙ post discessũ

Expanded text:
nes muti non valentes latrare.» Dunes muti non valentes latrare.» Duticorum dicimus, eos videlicet quos haeresiarchas vocamus; de quorum perversa praedicatione, id est locutionis semine, sequentes sunt populi in errore generati. Sancta ergo Ecclesia cum canibus gregis sui haereticorum patres ponere dedignatur, quia inventores errorum dijudicando respuit, eosque inter veros patres numerare contemnit. Qui etsi quosdam visi sunt a gentilitatis errore revocasse, quorumdam mores ad honesta agenda docuisse, pro eo tamen quod de Deo recta Macedonius, Nestorius, Eutyches, Dioscorus, Severus, multique his similes, docendo atque suadendo conati sunt patres videri; sed errores eorum sancta universalis Ecclesia districta severitate dijudicans, eos inter custodes gregis sui non numerat, quos ejusdem gregis unitatem dissipantes damnat. De quibus voce Pauli Ephesiis dicitur: Scio quia post discessum
Abbreviated transcription (Latin):
congruȩ uocant᷑: quia ipsi ab ea. ñ autẽ
ipsa egressa ẽ. ab illis. Unde recte ꝑ iohan
eccłam irrident: cũ ii qui ab ea egressi st̃.
doctrinȩ eiꝰ uerba despiciunt. De quib
ad huc subditur. Quorũ ñ dignabar pa¬
tres ponere cũ canib gregis mei. Quis
ẽ. grex sc̃ȩ eccłȩ: nisi multitudo fideliy:
Uel qui alii huiꝰ gregis canes uocantur.
nisi doctores scĩ. qui eorundẽ fidelium
custodes extiter̃: Qui dum ꝑ dño suo
diurnis nocturnisq uigiliis intenticla¬
mauer̃: magnos ut ita dixerĩ latratꝰ
predicationis deder̃. De quib eidem
ȩccłȩ ꝑ psalmistã dr̃. Lingua canũ
tuorum ex inimicis. Non nulli qͥppe
ab idolorum cultib reuocati: facti sunt p̃¬
dicatores dei. Lingua gͦ canũ ȩccłȩ ex ini¬
micis ꝓdiit: quia conuersos gentiles dr̃s
etiã predicatores fȩcit. Unde iudeorum
tarditas qui ꝓ deo loqui noluerunt: in¬
crepante ꝓpħa reprehenditur. qui ait. Ca¬

Expanded text:
congrue vocantur, quia ipsi ab ea, non autem congrue vocantur, quia ipsi ab ea, non autem ipsa egressa est ab illis. Unde recte quoque pEcclesiam irrident, cum hi qui ab ea egressi sunt doctrinae ejus verba despiciunt, de quibus adhuc subditur: IBID.---Quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei. Quis est grex sanctae Ecclesiae, nisi multitudo fidelium? Vel qui alii hujus gregis canes vocantur, 643 nisi doctores sancti, qui eorumdem fidelium custodes exstiterunt? Qui dum pro Domino suo diurnis nocturnisque vigiliis intenti clama verunt, magnos, ut ita dixerim, latratus praedicationis dederunt. De quibus eidem Ecclesiae per Psalmistam dicitur: Lingua canum tuorab idolorum cultibus revocati facti sunt praedicatores Dei. Lingua ergo canum Ecclesiae ex inimicis prodiit, quia conversos gentiles Dominus etiam praedicatores fecit. Unde et Judaeorum tarditas, qui pro Deo loqui noluerunt, increpante Propheta reprehenditur, qui ait: «Ca
Abbreviated transcription (Latin):
sũpsit. Succurrit citius om̃ib: ostensa
morte paucorum. Et iccirco omp̃e ds̃ fi¬
delem famulum suum citiꝰ exaudiuit.
agentem ꝓppło: quia uidit quid suꝑ po¬
pulum acturus eet ipse ꝓdeo. in regimine
gͦ ppłi utrunq moyses miscuit: ut nec di¬
sciplina deeet miscdiȩ. nec miscłia discipli
nȩ. Uñ hic quoq iuxta utranq uirtutẽ
dr̃. Cunq sederẽ quasi rex circunstante
exercitu: erã tam̃ merentiũ consolator.
Sedere quippe circunstante exercitu. ui¬
gor .ẽ. ac disciplina regiminis: merentis
ui corda consolari. ministeriũ pietatis.S
quia inter hȩx nece̾e ẽ. ut expositionis
sermo ad sp̃italem intelligentiam recurrat
scã ȩxcła ab aduersariis suis extremis tem¬
porib pressa. reminiscitur transacti uira
regiminis. reminiscit᷑ & quanta afflictis
exhibuerit beneficia pietatis: cuiꝰ udelic&
iuniores tempore. Om̃s heretici ȩtati uni¬
uersalis eccłȩ comparati. uiniores cẽp̃r

Expanded text:
sumpsit. Succurrit citius omnibus, ostensa sumpsit. Succurrit citius omnibus, ostensa morte paucorum. Et idcirco omnipotens Deus fidelem famulum suum citius exaudivit agentem pro populo, quia vidit quid super populum acturus esset ipse pro Deo. In regimine ergo populi utrumque Moyses miscuit, ut nec disciplina deesset misericordiae, nec misericordi juxta utramque virtutem dicitur: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. Sedere quippe circumstante exercitu, vigor est ac disciplina regiminis; moerentium vero corda consolari, ministerium pietatis. Sed quia inter haec necesse est ut expositionis sermo ad spiritalem intelligentiam recurrat, sancta Ecclesia, ab adversariis suis extremis temporibus pressa, reminiscitur transacti jura regiminis; reminiscitur et quanta afflictis exhibuerit beneficia pietatis. Cujus videlicet juniores tempore. - Omnes haeretici universali Ecclesiae comparati, juniores tempore
Abbreviated transcription (Latin):
dium suꝑ femur suũ: ite & redite de
porta usq ad portã ꝑmedium castrorũ:
& occidat unusquisq frẽm. & amicũ.
& ꝓximum suum. Cecideruntq in die
illo quasi uiginti tria milia hominũ.
Ecce qui uitã omĩum etiam cũ sua mor¬
te petiit: paucorum uitã gladio extim̃.
Intus arsit ignib amoris: foris accensus
ẽ. zelo seueritatis. Tanta fuit pietas. ut
se ꝓillis corain dño morti offerre ñ dubi¬
tar&: tanta sȩueritas. ut eos quos diuini¬
tus feriri timuerat. ipse iudicii gladio
ferir&. Sic amauit eos quib p̃fuit. ut
ꝓeis nec sibi parcer&: & tam̃ delinqͤn¬
tes sic ꝑsecutus .ẽ. quos amauit. ut eos e¬
tiam dño parcente ꝓsterner&. Utrobiq
legatus fortis: utrobiq mediator ad mira¬
rabilis: causam ppłi apud dm̃ precib.
causam dei apud ppłm gladiis alligauit.
lntus amans. diuinȩ irȩ supplicando
obstitit: foris sȩiuens culpã feriendo con¬

Expanded text:
dium super femur suum. Ite et redite de dium super femur suum. Ite et redite de porta usque ad portam per medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem, et amicum, et proximum suum. Cecideruntque in die illo quasi viginti tria millia hominum . Ecce qui vitam omnium etiam cum sua morte petiit, paucorum vitam gladio exstinxit. Intus arsit igne amoris, foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit pietas, ut se pro illis coram Domino morti offerre non dubitaret; tanta severitas, ut eos quos divinitus feriri timuerat, ipse judicii gladio feriret. Sic amavit eos quibus praefuit, ut pro eis nec sibi parceret; et tamen delinquentes sic persecutus est, quos amavit, ut eos etiam Domino parcente prosterneret. Utrobique legatus fortis, utrobique mediator admirabilis, causam populi apud Deum precibus, causam Dei apud populum gladiis allegavit. Intus amans, divinae irae supplicando obstitit; foris saeviens, culpam feriendo con
Abbreviated transcription (Latin):
sociatã. Uideamus amantẽ pie: &
districte seuentẽ. Certe cum isrłiticꝰ
populus ante dei oculos pene inue¬
niabilẽ contraxisset offensam: ita
ut eius rector audir&. descende. pec¬
cauit ppłs tuus. ac si ei diuina uox di¬
cer&. qui in tali peccato lapsus. ẽ. iã
meus ñẽ atq subiunger&. dimit te
ut irascatur furor meus contra eos
& deleam eos. faciamq te ingentem mag¬
nam: ille semel & iterum ꝓ ppło cui pre¬
erat. obicem se ad impetum dei irascen¬
tis opponens. ait. Aut dimitte eis hanc
noxam: aut si ñ facis dele me de libro
tuo. quem scripsisti. Pensemꝰ gͦ quib
uiscerib eundem ppłm amauit: ꝓ cuiꝰ
uita de libro uitȩ deleri se petiit. Sed
tamen iste qui tanto eiꝰ ppłi amore con¬
stringitur: contra eius culpas pense¬
mus quanto zelo rectitidinis accen¬
datuir. Mox enĩ petitione pͥma. culpȩ
ueniã ne delerentur obtinuit: ad eun¬
dẽ ppłm ueniens. ate. Ponat uir gla¬

Expanded text:
sociatam. Videamus amantem pie et sociatam. Videamus amantem pie et districte saevientem. § 1. Certe quum Israeliticus populus ante Dei oculos paene inveniabilem contraxisset offensam, ita ut ejus rector audiret: Descende, peccavit populus tuus, ac si ei divina vox diceret: qui in tali peccato lapsus est, jam meus non est, atque subjungeret: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et deleam eos, faciamque te in gentem magnam. Ille semel et iterum pro populo cui praeerat, obicem se ad impetum Dei irascentis opponens ait: Aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facis, dele me de libro tuo quem scripsisti. Pensemus quibus visceribus eumdem populum amavit, pro cujus vita de libro vitae deleri se petiit. Sed tamen iste qui tanto ejus populi amore constringitur, contra ejus culpas pensemus, quanto zelo rectitudinis accendatur. Mox etenim petitione primae culpae veniam ne delerentur obtinuit: ad eumdem populum veniens ait: Ponat vir gla
Abbreviated transcription (Latin):
tur: quatinus unusquisq qui sanan¬
dis uulnerib prȩẽ. in uino morsũ distri¬
ctionis adhibeat: in oleo molliciẽ pi¬
etatis. Puinum mundentur putrida:¬
da ẽ. gͦ lenitas cũ seueritate: faciendũ
quoddam ex utroq temꝑamentũ: ut
neq multa asꝑitate exulcerentur sub¬
diti: neq nimiabenignitate soluan¬
tur. hoc nimirum illa tabernaculi
archa significat. in qua cum tabulis.
uirga simul & manna ẽ: quia cum
scripturȩ sacrȩ scientia. inboni recto¬
ris pectore. sie. uirga districtionis. sit
& manna dulcedinis. Hinc etiã dauid
ait. Uirga tua & baculus tius: ipsa
me consolata sunt. Uirga enĩ ꝑcuti¬
mur: & baculo sustentam᷑. Si gͦ est
districtio uirgę quȩ feriat: sit & con¬
solatio baculi quȩ sustentet. Sit itaq
amor. sed ñemolliens: sit uigor. s ñ
exasꝑans. Sit zelus. s ñ immoderate
seuiens: sit pietas. sed ñ plusquã ex pe¬
pectore miscđiam: cum seueritate

Expanded text:
tur; quatenus unusquisque qui sanantur; quatenus unusquisque qui sanandis vulneribus praeest in vino morsum districtionis adhibeat, in oleo mollitiem pietatis, ut per vinum mundentur putrida,da est ergo lenitas cum severitate, faciendumque quoddam ex utraque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Hoc nimirum illa tabernaculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul et manna est; quia cum Scripturae sacrae scientia in boni rectoris pectore, si est virga 24 districtionis, sit et manna dulcedinis. Hinc David ait: Virga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt . Virga enim percutimur, baculo sustentamur. Si ergo est districtio virgae quae feriat, sit et consolatio baculi quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expepectore misericordiam cum severitate
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fuit qui ferr& auxiliũ: nisi quia om¬
nipotens ds̃ eos quos in ȩt̃num diligit.
aliquando ad tempus relinquit. Uñ
scriptũ ẽ. Ad punctũ in modico dere¬
liqui te: & in miserationib magnis con¬
gregabo te. In momento indignatioĩs
ab scondi faciem meam parũꝑ ate : &
in miscłia semptt̃na miertꝰ sũ tui. Hinc
etiam psalmista de precatur dicens.
Non me derelinquas usq quaq
Derelinqui igitur se se ad modicũ pos¬
se utilit̾ nouerat: qui ne usq quaq re¬
linqueretur petebat. Sc̃os & enĩ suos
dñs ueniendo adiuuat. derelinquendo
probat: donis firmat. tribulationib tẽp¬
tat. Unde recte quoq ꝑ quendã sapien¬
tẽ dr̃. In pͥmis elegit eũ: timorẽ. & me¬
tum. & ꝓbationem inducit suꝑ illum.

Expanded text:
n fuit qui ferret auxilium, nisi quia omnipotens Deus eos quos in aeternum diligit aliquando ad tempus relinquit? Unde scriptum est: Ad punctum in modico dereliqui te, et in miserationibus magnis congregabo te. In momento indignationis abscondi faciem meam parumper a te, et in misericordia sempiterna misertus sum tui . Hinc etiam Psalmista deprecabatur, dicens: Non me derelinquas usquequaque . Derelinqui igitur sese ad modicum posse utiliter noverat, qui ne usquequaque relinqueretur petebat. Sanctos etenim suos Dominus veniendo adjuvat, relinquendo probat; donis firmat, tribulationibus tentat. Unde recte quoque per quemdam sapientem dicitur: In primis elegit eum, timorem et metum et probationem inducet su
Abbreviated transcription (Latin):
bant. De conuallib illa rapiunt: quia
hȩc de humilib dictis patrũ suꝑbo sp̃ũ
colligunt. Quȩ dũ pro suis se partib in¬
uenisse gloriantur. ad ea cum clamore
currunt: quia uidelic& omne quod senti¬
unt. appetitu laudis. ad aures homi num
diffamare conantur. Seqr. In desertis ha

Expanded text:
nt.---De convallibus illa rapiunt, quia haec de humilibus dictis Patrum superbo spiritu colligunt. 647 Quae dum pro suis se partibus invenisse gloriantur, ad ea cum clamoribus currunt, quia videlicet omne quod sentiunt appetitu laudis ad aures hominum diffamare conantur. Sequitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
minat. Uideas nanq ñ nullos iam sulli¬
mia agere: iam in abstinentiȩ. iam in
doctrinȩ oꝑe. patrũ p̾̃cedentiũ exẽpla
sectari: s cum repente pręsentis uitȩ lucrũ
quasi fructum conuallis inuenerint. ad
hoc cum clamore curr̃: quia dirupta ad
illud suꝑductȩ scĩtatis tranquillitate ꝓsi¬

Expanded text:
minat. Videas namque nonnullos jam subliminat. Videas namque nonnullos jam sublimia agere, jam in abstinentiae, jam in doctrinae opere patrum praecedentium exempla sectari; sed cum repente praesentis vitae lucrum quasi fructum convallis invenerint, ad hoc cum clamore currunt, quia dirupta ad illud superductae sanctitatis tranquillitate
Abbreviated transcription (Latin):
agunt. Ad huc enĩ iuniꝑi radicem co¬
medunt: s huiꝰ radicis quam sint rami
asꝑi ñ attendunt: quia nimirũ praua
actio modo quasi ex radice delectat in
culpa: sed pꝰmodu quasi ex ramis pun¬
git inpęna. Ubi & bene subiungitur. Qui
de conuallib ista rapientes. cum singula
repperissent: ad ea cũ clamore currebant.
Incomparatione uidelicet suꝑnorũ. omĩs
prȩsensuita conuallis. ẽ. hi autẽ quia sul¬
limia montium. id ÷ fortia acta scõrum
contemplari nesciunt: semꝑ in oblecta¬
tione infima. quasi inconuallib conuer¬
santur. Et dum quodlib& lucrũ uł parui
stipendii inueniunt. cũ clamore curr̃:
quia hoc abstrahere etiã iurgando moli-¬
untur. In conualle enĩ reꝑtis singłis cũ
clamore currere ẽ: subortis causarũ
occasionib. etiã ꝓ parua stipe litigare.
Plerunq autem quem sc̃m bona actio o¬
stentat: oborta tͣreni cõmodi occasio exa¬

Expanded text:
agunt. Adhuc enim juniperi radicem coagunt. Adhuc enim juniperi radicem comedunt, sed hujus radicis quam sint rami asperi non attendunt, quia nimirum prava actio modo quasi ex radice delectat in culpa, sed postmodum quasi ex ramis pungit in poena. Ubi et bene subjungitur: Qui de convallibus ista rapientes, cum singula reperissent, ad ea cIn comparatione videlicet supernorum, omnis praesens vita convallis est. Hi autem quia sublimia montium, id est fortia acta sanctorum contemplari nesciunt, semper in oblectatione infima quasi in convallibus conversantur et dum quodlibet lucrum vel parvi stipendii inveniunt, cum 652 clamore currunt, quia hoc abstrahere etiam jurgando moliuntur. In convalle enim repertis singulis cum clamore currere, est subortis causarum occasionibus etiam pro parva stipe litigare. Plerumque autem quem sanctum bona actio ostentat, oborta terreni commodi occasio exa
Abbreviated transcription (Latin):
Quib ꝓfecto arborum cortices mandere
ẽ: exteriores electorũ actus assumere:
& intentionem bonam in bonis actib ñha¬
bere. Dumenĩ ꝓ humana laude recta oꝑa
exquir̃. s imitari cor recte oꝑantiũ negli¬
gunt: ex solis arborum corticib replen¬
tur. Ioto nanq desiderio presentis uitȩ
głam. uł abundantiam quęx̃. Unde &
recte subiungitur. Et radix iuniꝑorum
positi. dũ plerunq auariciȩ cogitationib
seruiunt: quasi illud cõmedunt. unde
in extremo uitȩ. suppliciorũ asꝑa ꝓferan¬
tur. Quidum ñ frugẽ diuini eloqͥi con
cupiscunt. sed ad rerum temporaliũ am¬
bitum seruiunt: nequaquã pane tritici
sed radice iuniꝑi satiantur. Ipsa qͥppe
eos ab imis atq infimis oborta occupat.
quȩ illos more iumꝑi. pꝰmodũ exduricia
retributionũ uelut ex asꝑitate foliorũ
pungant. Contempnentes nanq din hic
minime sentiunt: quantũ sit mali qd

Expanded text:
Quibus profecto arborum cortices mandere Quibus profecto arborum cortices mandere est exteriores electorum actus assumere, et intentionem bonam in bonis actibus non habere. Dum enim pro humana laude recta opera exquirunt, sed imitari cor recte operantium negligunt, ex solis arborum corticibus replentur. Toto namque desiderio praesentis vitae gloriam, vel abundantiam quaerunt. Unde et recte subjunpositi, dum plerumque avaritiae cogitationibus serviunt, quasi illud comedunt, unde in extremo vitae suppliciorum aspera proferuntur. Qui dum frugem divini eloquii non concupiscunt, sed ad rerum temporalium ambitum serviunt, nequaquam pane tritici, sed radice juniperi satiantur. Ipsa quippe eos ab imis atque infimis oborta occupant, quae illos more juniperi postmodum ex duritia retributionum velut ex asperitate foliorum pungant. Contemnentes namque Deum hic, minime sentiunt quantum sit mali quod
Abbreviated transcription (Latin):
unis positã pęnitꝰ conter̃. Dicat gͥ. Oan¬
debant herbas & arborũ cortices: qr pͣ¬
uis irrisionib in non nullis ext̾iora oꝑa.
in non nullis autẽ ꝑ spẽ uirentia corda
est: leuia quȩdã ac tenera de antiquis
patrib imitari. Arborũ uero cortices
edere. ẽ: eorũ oꝑa suꝑficietenꝰ agere:
s intentionem rectã in eisdẽ oꝑib ñ
tenere. Sunt enĩ non nulli qui dũ p̃sen
tis munctigłam. eiusdem mundi
nib adipisci non possunt: speciẽ sc̃itatis
appetunt. habitũ uenerationis sumunt:
imitatores antiquorum patrum uideri
concupiscunt. Et quȩdam quidem parua
ac leuia ꝑagunt: sed eorum fortia & que
ex solius caritatis radice ꝓdeunt. imita¬
ri contempnunt. Hi uidelic& herbas
edunt: quia magna negligunt. & uili¬
b satiantur. Plerunq tam̃ etiã quȩdã
quasi robustiora oꝑa exercent: sed inten¬
tionẽ rectam in eisdem oꝑib ñ tenent.

Expanded text:
imis positam penitus conterunt. Dicat igitur: Manimis positam penitus conterunt. Dicat igitur: Mandebant herbas, et arborum cortices, quia pravis irrisionibus in nonnullis exteriora opera, in nonnullis autem per spem virentia corda est, levia quaedam ac tenera de antiquis patribus imitari. Arborum vero cortices edere est eorum opera superficie tenus agere, sed intentionem rectam in eisdem operibus non tenere. Sunt enim nonntis mundi gloriam ejusdem mundi onibus adipisci non possunt, speciem sanctitatis appetunt, habitum venerationis sumunt, imitatores antiquorum patrum videri concupiscunt, et quaedam quidem parva ac levia peragunt, sed eorum fortia, et quae ex solius charitatis radice prodeunt, imitari contemnunt. Hi videlicet herbas edunt, quia magna negligunt, et vilibus satiantur. Plerumque tamen etiam quaedam quasi robustiora opera exercent, sed intentionem rectam in eisdem operibus non tenent.
Abbreviated transcription (Latin):
tices. Quid enĩ ꝑ herbas. nisi tenera ac
t̾rȩ ꝓxima bene inchoantium uita:
Et quid ꝑ arborũ cortices. nisi exteriora
oꝑa eorũ qui iam sullimia appetunt
designantur: Prauinanq cum recta
incipientes aspiciunt: aut irridendo.
aut quasi consulendo contradicunt. Cũ
uͦ iam quosdã pensant ad sũma ꝓfic̾e:
nequeunt: a quibdam illos suis oꝑib
diuertunit. Herbas itaq eis & arboꝵ
cortices mandere.e: uł studia bene
inchoantium. uł oꝑationis quorundã
iam more arboꝵ ad suꝑiora tendentium
mandunt reꝓbi: cum infirmorum ini
tia irridendo consumunt. Arborum
quoq cortices mandunt: cum manu
ꝑuersi consilii. a uita recte crescentiu.
teginen bonoꝵ oꝑum subtrahunt. Hos
autẽ inquibdã actib uelut arbores
expoliant: illos uͦ uelut herbas qͥa
despicientes trahunt: quasi quȩ calcant
comedunt. Quorundam iam forcitudinẽ
in alta surgentẽ ex parte demoliunt᷑
quorundam uͦ teneritudinẽ & ad huc in

Expanded text:
e? Quid enim per herbas, nisi tenera ac terrae proxima bene inchoantium vita? Et quid per arborum cortices, nisi exteriora opera eorum, qui jam sublimia appetunt, designantur? Pravi namque cum recta incipientes aspiciunt, aut irridendo, aut quasi consulendo contradicunt. Cum vero jam quosdam pensant ad summa proficere, nequeunt, a quibusdam illos suis operibus divertunt. Herbas itaque eis, et arborum cortices mandere est, vel studia bene inchoantium, vel operationes quorumdam jam more arborum ad superiora tendentium mandunt reprobi, cum inftia irridendo consumunt. Arborum quoque cortices mandunt cum manu perversi consilii a vita recte crescentium tegmen bonorum operum subtrahunt. Hos autem in quibusdam actibus velut arbores exspoliant; illos vero velut herbas, quia despicientes trahunt, quasi quae calcant comedunt. Quorumdam jam fortitudinem in alta surgentem ex parte demoliuntur; quorumdam vero teneritudinem et adhuc in