comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at se ñ ea corꝑe s spũ uiderẽ. longe sit tam̃ ab
affectione qua suo corꝑi p̃sentatur: unde se nort̃
iceci uigilare. cũ similitudines corpoꝵ cogitata ᷤ.
acorꝑib quȩ uidere ñ possunt certa notione
discernunt. Cũ autẽ sano corꝑe nec somno sen¬
sib consopitis. aliquo occulto oꝑe spiritali in
ea uisa quȩ similia sunt corꝑalib anima rapit᷑:
ñ qͥa modus diuersus ẽ. ideo ẽ. etiã diu̾sa nat᷑a
uisoꝵ:cũ ⁊ in illis causis quȩ de corꝑe existunt
sit utiq differentia: & aliqͣndo a contrario. Nã frt¬
netici ñ dormiendo potiꝰ ꝑturbatas habent senti¬
endi uias in capite ut talia uideant qͣlia somni¬
antes uident: quorũ dormiendo auertitur in tñ¬
dio a sensu uigilandi .&. in ea indenda conuertit᷑.
ut in quo fiunt similitudines corpoꝵ. Ita qͣmuiᷤ
diu̾sa sit causa intentionis alienate. qͣndo sano

Expanded text:
at se non ea corpore, sed spiritu uidere, longe sit tamen ab at se non ea corpore, sed spiritu uidere, longe sit tamen ab effectione, qua suo corpori praesentatur: unde se norunt et caeci. uigilare, cum similitudines corporum cogitatas a corporibus, quae uidere non possunt, certa notione discernunt. Cum autem sano corpore nec somno sensibus consopitis aliquo occulto opere spiritali in ea uisa, quae similia sunt corporalibus, anima rapitur, non, quia modus diuersus est, ideo est etiam diuersa natura uisorum, cum et in illis causis, quae de corpore existunt, sit utique differentia et aliquando a contrario. nam phrenetici non dormiendo potius perturbatas habent sentiendi uias in capite, ut talia uideant, qualia somniantes uident, quorum dormiendo auertitur intentio a sensu uigilandi et in ea uidenda conuertitur. uel in quo fiunt similitudines corporum. ita quamuis diuersa sit causa intentionis alienatae, quando sano
Abbreviated transcription (Latin):
tit. tanta expressione format similia. ut imagines
corꝑaliũ acorꝑalib discernere ñ ualens utrũ in il¬
lis anmnistis sit nesciat: ⁊ cũ scit. longe alio mͦ sciat
qͣm dũ in cogitando uersantur siue occurrunt
similitudines corꝑum: qͥ modus nͥ ab exꝑtis capi
ut cumq ñ potest. Hinc enĩ erat qͦd me dormieis
in somiis uidere sciebã: nec tam̃ illas corꝑalium
rerũ similitudines qͣs uidebã. sic ab ipsis corꝑali¬
bus discernebã. quẽ admodũ eas cogitantes etiam
clausis ocłis uł intenebris constituti discernere
solemꝰ. Tantũ ualet ipsa animi intentio. utrũ ꝑ¬
ducat᷑ usq ad sensꝰ licet clausos. an in ipso cere¬
bro unde in hȩc nititur aliqua causa existente
in aliud auertatur: ut qͣmuis aliqnͣdo se nou̾it
ñ corpa s corpum similitudines cernere. uł mi¬
nus erudita etiã ipsa eẽ corꝑa existimans. senti¬

Expanded text:
tit, tanta expressione format similia, ut imagines tit, tanta expressione format similia, ut imagines corporalium a corporalibus discernere non ualens, utrum in illis an in istis sit, nesciat et cum scit longe alio modo sciat, quam dum in cogitando uersantur siue occurrunt similitudines corporum: qui modus nisi ab expertis capi utcumque non potest. hinc enim erat, quod me dormiens in somnis uidere sciebam nec tamen illas corporalium rerum similitudines, quas uidebam, sic ab ipsis corporalibus discernebam, quemadmodum eas cogitantes etiam clausis oculis uel in tenebris constituti discernere solemus. tantum ualet ipsa animi intentio utrum perducatur usque ad sensus licet clausos an in ipso cerebro, unde in haec nititur, aliqua causa existente in aliud auertatur, ut, quamuis aliquando se nouerit non corpora, sed corporum similitudines cernere uel minus erudita etiam ipsa esse corpora existimans senti
Abbreviated transcription (Latin):
Tantũ tam̃ ualet qͦd usq ad ocłos eoꝵ nec sopita
nec ꝑturbata. nec int̾elqusa ꝑuenit a cerebro uia
sentiendi. ⁊ ammȩ intentionem usq ad ipsas qͣm¬
ius clausas fores corꝑis ducit: ut cogitent᷑ quidẽ
imagines corꝑum: s nullomꝰ ꝓ eis habeant᷑ corpi¬
bus. quȩ ꝑ ocłos sentiunt᷑ Tantũ int̾est uͥ fiat im
pedim̃tũ sentiendi corꝑalia: cum fit in corpore.
Si enĩ ñ fit nͥ in ipsis aditib ⁊ quasi lanuis sensuũ.
uelut in ocłis. in aurib ceterisq sensib corꝑis̾so¬
la impedit᷑ ꝑceptio corꝑalium: ñ autẽ animȩ in¬
tentio in aliud sic au̾titur. ut ꝓ corꝑib habeat
magines corpum.Si autẽ causa ẽ. intꝰ in cerebro.
unde dirigunt᷑ uiȩ adea quȩ foris sunt sentienda:
ipsiꝰ intentionis uasa sopiunt. uł ꝑturbant᷑ uel
int̃cludunt᷑. qͥb nitit᷑ anima in ea quȩ foris st̃.
intuenda uł sentienda. Quẽ tusum qm̃ ñ amit¬

Expanded text:
tantum tamen ualet, quod usque ad oculos eorum nec sopita tantum tamen ualet, quod usque ad oculos eorum nec sopita nec perturbata nec interclusa peruenit a cerebro uia sentiendi et animae intentionem usque ad ipsas quamuis clausas fores corporis ducit, ut cogitentur quidem imagines corporum, sed nullo modo pro eis habeantur corporibus, quae per oculos sentiuntur. Tantpedimentum sentiendi corporalia, cum fit in corpore. Si enim non fit nisi in ipsis aditibus, et quasi januis sensuum, velut in oculis, in auribus, caeterisque sensibus corporalibus, sola impeditur perceptio corporalium; non autem animae intentio in aliud sic avertitur, ut pro corporibus habeat imagines corporum: si autem causa est intus in cerebro, unde diriguntur viae ad ea quae foris sunt, sentienda; ipsius intintercluduntur, quibus nititur anima in ea, quae foris sunt, intuenda uel sentienda. quem nisum quoniam non amit
Abbreviated transcription (Latin):
existat a corꝑe. Magis enĩ ceci aliqͥd dormientes
qͣm uigilantes uident. Dormientib quippe in ce¬
rebro consopitur uia sentiendi quȩ intentionem
ad ocłos duc̃: ideoq ipsa intentio in aliud au̾sa
cemit uisa somnioꝵ canqͣm spẽs corꝑales adsiñ.
ut sͥ dormiens uigilare uideat᷑ ⁊ ñ similia corꝑi¬
b. s ipsa corꝑa intueri se pucet. Cũ aut̃ uigilant
ceci. ducunt᷑ ꝑ illa itinera incentione cernendiqͣ
cum ad loca uenent ocłoꝵ ñ exerit᷑ foras. s ibi
remanet ut uigilare se sentiat: podusq eẽ in
tenebris uigilando etiã ꝑ diem. qͣm dormiendo
siue ꝑ diem siue ꝑ noctem. Nã ⁊ qͥceci ñ sunt ple¬
riq patentib ocłis dormiunt nichil ꝑ eos uidcn¬
tesͥ s ñ idco nichil uidentes. cũ spu cernant uisa
somnioꝵ. Si autẽ clausis ocłis uigilent: neq dor¬
mientiũ presto sunt uisionib neq uigilantiũ.

Expanded text:
existat a corpore. magis enim caeci aliquid dormientes existat a corpore. magis enim caeci aliquid dormientes quam uigilantes uident; dormientibus quippe in cerebro consopitur uia sentiendi, quae intentionem ad oculos ducit, ideoque ipsa intentio in aliud auersa cernit uisa somniorum, tamquam species corporales adsint, ut sibi dormiens uigilare uideatur et non similia corporibus, sed ipsa corpora intueri se putet: cum autem uigilant caeci, ducitur per illa itinera intentio cernendi, quae cum ad loca uenerit oculorum non exeritur foras, sed ibi remanet, ut uigilare se sentiant potiusque esse in tenebris uigilando etiam per diem quam dormiendo siue per diem siue per noctem. nam et qui caeci non sunt, plerique patentibus oculis dormiunt nihil per eos uidentes, sed non ideo nihil uidentes. cum spiritu cernant uisa somniorum, si autem clausis oculis uigilent, neque dormientium praesto sunt uisionibus neque uigilantium.
Abbreviated transcription (Latin):
cedente etiam intelligentia ueros ꝓphas: aut
ad tempꝰ qͦd ꝑ eos oportet ostendi uidentes atq
narrantes. S cum a corpe causa ẽ ut talia uisa
cernantur ñ ea corpꝰ exhibet: neq enim habet
eã uim ut formet aliqͥd spiritale. s sopito aut
pturbato aut etiã int̾eluso itinere intentionis
a cerebro q̃ dirigit᷑ sentiendi modus. anima ipsa
quȩ motu ꝓprio cessare ab hoc oꝑe ñ potest. qͥa ꝑ
corpꝰ ñ sinit᷑ uł ñ plene sinit᷑ corꝑalia sentire. uł ad
corꝑalia ium suȩ intentionis dirigere. spũ corꝑaliũ
similitudines ag̃. aut intuet᷑ obiectas. E si quidẽ
ipsa eaꝰ agit. phantasiȩ tantũ sunt: si autẽ obiec¬
tas intuet᷑. ostensiones sunt. Deniq cũ ocłi doler̃s
uł extincti sunt. qͥa ñ ẽ. eausa in sede cerebri unde
ipsa duigit᷑ intentio sentiendi. ñ fiunt huiusmͦ
uisiones: qͣmuis cernendis corꝑalib obstaculum

Expanded text:
cedente etiam intellegentia ueros prophetas aut cedente etiam intellegentia ueros prophetas aut ad tempus, quod per eos oportet ostendi, uidentes atque narrantes. Sed cum a corpore causa est, ut talia uisa cernantur, non ea corpus exhibet; neque enim habet eam uim, ut formet aliquid spiritale, sed sopito aut perturbato aut etiam intercluso itinere intentionis a cerebro, qua dirigitur sentiendi modus, anima ipsa, quae motu proprio cessare ab hoc opere non potest, quia per corpus non sinitur uel non plene sinitur corporalia sentire uel ad corporalia uim suae intentionis dirigere, spiritu corporalium similitudines agit aut intuetur obiectas. et si quidem ipsa eas agit, phantasiae tantum sunt, si autem obiectas intuetur, ostensiones sunt. denique cum oculi dolent uel extincti sunt, quia non est causa in sede cerebri, unde ipsa dirigitur intentio sentiendi, non fiunt huius modi uisiones, quamuis cernendis corporalibus obstaculum
Abbreviated transcription (Latin):
siue naturali uicissitudine ut sunt uisa somni¬
antiũ. dormire qͥppe a corꝑe ẽ. homini:siue ali¬
qua mala ualitudine sensib ꝑturbatis. ut cum
a freneticis simul & corꝑa uident᷑ ⁊ uisa similia
corꝑib tanqͣm & ipsa p̃ ocłis adsint: aut peni¬
tus interclusis. sic̃ sepe madefacti morbo aliqͦ
ingrauescente p̃sente corꝑe dui absentes. de¬
inde hominib redditi multa se uidisse dirert̃
Ab sp̃u uͦ cum omnino sano atq integro corꝑe
in alienationẽ rapiunt᷑: siue ita ut ⁊ ꝑsensꝰ corꝑiᷤᷤ
corꝑa uideant ⁊ in spũ quedã similia quȩ acor¬
porib ñ discernant: siue penitꝰ auertantur a
sensib carnis: ⁊ nichil ꝑ eos omnino sentientes.
ula spiritali uisione habitent in similitudinib
corpoꝵ. S cũ malus in hec arripit sp̃s: aut de¬
moniacos fac̃. aut arrepticios aut falsos ꝓphas.
Cum autem bonꝰ: fideles mysteria loqñtes. aut ac¬

Expanded text:
siue naturali uicissitudine, ut sunt uisa somnisiue naturali uicissitudine, ut sunt uisa somniantium — dormire quippe a corpore est homini — siue aliqua mala ualetudine sensibus perturbatis, ut, cum a phreneticis simul et corpora uidentur et uisa similia corporibus, tamquam et ipsa prae oculis adsint, aut penitus interclusis, sicut saepe male facti morbo aliquo ingrauescente praesente corpore diu absentes, deinde hominibus redditi multa se uidisse dixerunt; ab spiritu uero, cum omnino sano atque integro corpore in alienationem rapiuntur, siue ita, ut et per sensus corporis corpora uideant et in spiritu quaedam similia, quae a corporibus non discernant, siue penitus auertantur a sensibus carnis et nihil per eos omnino sentientes illa spiritali uisione habitent in similitudinibus corporum. sed cum malus in haec arripit spiritus, aut daemoniacos facit aut arrepticios aut falsos prophetas; cum autem bonus, fideles mysteria loquentes aut ac
Abbreviated transcription (Latin):
in extasi uisiones. Quec̃q tam̃ illa nat᷑a uisoꝵ
ẽ ꝓculdubio corpꝰ ñ ẽ. Hoc nosse cui ñ sufficit:
unde etiã existant inquirat ab aliis: me ignora¬
re confiteor. Illud plane exemploꝵ exꝑim̃tis
colligi dat᷑ sic̃ corpoꝵ pallor. rubor. tremor. uł
etiã morb. aliqͣndo a corꝑe habet causas. ali¬
qͣndo ab anima:lł a corꝑe quidẽ. cũ uł humor
suffundit᷑ uł cib. uł aliqͥd aliud corꝑis iniectũ
extͥnsecus: Ab anima uͦ cũ uł timore turbat᷑. ł
pudore confundit᷑. uł irascitur. uł amat. uł si
qͥd huiusmodi.nec immerito si id qͦd animat:
regit. etiã cũ uehementius mouet᷑ uehem̃tius
exagitat. Ita ⁊ ipsi animȩ. ut in ea uisa ꝑgat qͣ
ñ ei ꝑ sensus corꝑis nuntiant᷑. s ꝑ in corꝑalem
substantiã. et ita ꝑgat. ut ñ discernat utrum
corꝑa sint an similitudines corꝑum: aliqͣndo
a corꝑe accidit. aliqͣndo ab sp̃u. Et a corꝑe qͥdẽ

Expanded text:
in extasi uisiones. quaecumque tamen illa natura uisorum in extasi uisiones. quaecumque tamen illa natura uisorum est, procul dubio corpus non est. hoc nosse cui non sufficit, unde etiam existant inquirat ab aliis; me ignorare confiteor. Illud plane exemplorum experimentis conligi datur. sicut corporum pallor, rubor, tremor, uel etiam morbus aliquando a corpore habet causas, aliquando ab anima — et a corpore quidem, cum uel humor suffunditur uel cibus uel aliquid aliud corporis iniectum extrinsecus; ab anima uero, cum uel timore turbatur uel pudore confunditur uel irascitur uel amat uel si quid huius modi; nec inmerito, si id, quod animat et regit, etiam cum uehementius mouetur uehementius exagitat — ita et ipsi animae, ut in ea uisa pergat, quae non ei per sensus corporis nuntiantur, sed per incorporalem substantiam, et ita . pergat, ut non discernat, utrum corpora sint an similitudines corporum, aliquando a coipore accidit, aliquando ab spiritu: et a corpore quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ei sufficit. s ꝑgit querere unde dictus sit catꝰ.
uicissim referre ⁊ querere unde dictus sit acci¬
tus. qͦd nichilominꝰ utiq ignorabat: s qͥa usita¬
tum nom̃ erat. patient̃ eius originem nescie¬
bat: qͦd autẽ nouum insonuit aurib parũ pu¬
tat nosse qͥd significando ualet. nͥ etiã unde
dicatur exquirat. Quisqͥs gͦ ex me querit un¬
de uisa corꝑalib sumlia in extasi appareant¬
ddormientib quȩ raro accidit animȩ: uicissim
quero unde appareant dormientib quȩ coti¬
die sentit anima. ⁊ nemo istuc aut ñ multum
curat inquirers Quasi uͦ ideo minꝰ mira sit ta¬
lium natura uisoꝵ qͥa cotidiana ẽ: aut ideo mi¬
nus curanda qͥa om̃ium ẽ: aut si recte faciunt
qͥ ista ñ querunt. rect̾ius fecerint si nec in illa cu¬
riosi sint. Ego uͦ multo amplius admiror. mul¬
toq marime stupeo. qͣnta celeritate ac facilita¬

Expanded text:
ei sufficit, sed pergit quaerere, unde dictus sit catus, ei sufficit, sed pergit quaerere, unde dictus sit catus, uicissim referre et quaerere, unde dictus sit acutus. quod nihilominus utique ignorabat, sed, quia usitatum nomen erat, patienter eius originem nesciebat; quod autem nouum insonuit auribus, parum putat nosse, quid significando ualet, nisi etiam unde dicatur exquirat. quisquis ergo ex me quaerit, unde uisa corporalibus similia in extasi adpareant, quae raro accidit animae, uicissim quaero, unde adpareant dormientibus, quae cotidie sentit anima, et nemo istuc aut non multum curat inquirere. quasi ideo minus mira sit talium natura uisorum, quia cotidiana est, aut ideo minus curanda, quia omnium est; aut si recte faciunt, qui ista non quaerunt, rectius fecerint, si nec in illa curiosi sint. ego uero multo amplius admiror multoque maxime stupeo, quanta celeritate ac facilita
Abbreviated transcription (Latin):
quilla: ipsa autẽ uera aliqͣndo futuris omĩno
similia uł aꝑte dicta. aliquando obscuris signi¬
ficationib ⁊ qͣs figuratis locutionib p̃nun¬
tiata: sic etiã illa. S amant homines in exꝑta
mirari. & causas insolitorum requirere: cũ coti¬
diana plerũq talia sepe etiã latentioris originiᷤ
nosse ñcurent.Nã quẽadmodũ in uocib hocẽ
signis quib in loquendo utimͣ. audito uerbo
inusitato queit̃ primo qͥd sit. hocẽ. qͥd signifi¬
cetꝰ qͦ cognito deinde quert̃ unde ita dictũ sit.
cũtam multa sine cura nesciant quȩ inusu
sermonis habent unde ita sint dicta: sic cũ ali¬
quid inusitatũ in reb accid̾it siue corꝑalib si¬
ue spiritalib. causas rationẽq sollicite inqui¬
runt: & sͥ reddi adoctorib flagitant. Soleo au¬
tem cum me quisq int̾rogat uerbi gr̃a quid
sit catus. & respondeo prudens uł acutus. nec

Expanded text:
quilla, ipsa autem uera aliquando futuris omnino quilla, ipsa autem uera aliquando futuris omnino similia uel aperte dicta, aliquando obscuris significationibus et quasi figuratis locutionibus praenuntiata, sic etiam illa omnia. sed amant homines inexperta mirari et causas insolitorum requirere, cum cotidiana plerumque talia saepe etiam latentioris originis nosse non curent. nam quemadmodum in uocibus, hoc est signis, quibus in loquendo utimur, audito uerbo inusitato quaerunt primo, quid sit, hoc est quid significet, quo cognito deinde quaerunt, unde ita dictum sit, cum tam multa sine cura nesciant, quae in usu sermonis habent, unde ita sint dicta: sic cum aliquid inusitatum in rebus acciderit siue corporalibus siue spiritalibus, causas rationemque sollicite inquirunt et sibi reddi a doctoribus flagitant. Soleo autem, cum me quisque interrogat, uerbi gratia, quid sit catus, et respondeo "prudens uel acutus", nec
Abbreviated transcription (Latin):
dolorẽ ñ eẽt passirus. s solius unꝰ uiscosi humo¬
ris molestiã. atq ita secutum ẽ: nec unqͣm talẽ
aliquam postea passus ẽ. auersionẽ mentis a
sensibi. nec tale aliqͥd uidit. nͥ antea cũ in mediis
dolorib ⁊ horrendis uocib repente obinutesceis
abripetur. Postea tam̃ medicis cet̾a curantib
⁊ sanantib. ñ ꝑmansit in ꝓposito scĩtatis. Istaꝵ
itisionum ⁊ diumationũ causas ⁊ modos uesti¬
gart si qͥs potest certoq comprehendere. eũ ma¬
gis andire uellem qͣm de me expectari ut ipse
dissererem. Qd tam̃ putem ita ut nec doct me
tanqͣm̃ confirmantem derideant. nec indocti
tanqͣm docentẽ accipiant:s utriq disceptan¬
tem ⁊ querentem potius qͣm scientẽ: ñ occulta¬
bo.Ego uisa ista omnia uisis comparo somni¬
antium. Sic̃ enĩ aliqͣndo & hȩc falsa. aliquande
autẽ uera sunt: aliqͣndo ꝑturbata. aliqͣndo tͣñ¬

Expanded text:
dolorem non esset passurus, sed solius illius uiscosi humodolorem non esset passurus, sed solius illius uiscosi humoris molestiam; atque ita secutum est. nec umquam talem aliquam postea passus est auersionem mentis a sensibus nec tale aliquid uidit nisi antea cum in mediis doloribus et horrendis uocibus repente obmutescens abriperetur. postea tamen medicis cetera curantibus et sanantibus non permansit in proposito sanctitatis. Istarum uisionum et diuinationum causas et modos uestigare si quis potest certoque conprehendere, eum magis audire uellem quam de me expectari, ut ipse dissererem. quid tamen putem, ita ut nec docti me tamquam confirmantem derideant nec indocti tamquam docentem accipiant, sed utrique disceptantem et quaerentem potius quam scientem, non occultabo. ego uisa ista omnia uisis conparo somniantium. sicut enim aliquando et haec falsa, aliquando autem uera sunt, aliquando perturbata, aliquando tran
Abbreviated transcription (Latin):
disse ⁊ uidisse narrabat.Uidit quodã die pioꝵ ps¬
allentium. letantiũ in luce mirabili. ⁊ impioꝵ in
tenebus diuersas ⁊ atrocissimas pęnas illis ducen¬
tib ⁊ ostendentib. ⁊ felicitatis alioꝵ alioꝵq in feli¬
citatis meritũ insinuantib. Hoc aut̃ uidit die do¬
minico pasche cum ꝑ totã quadra gesimã nichil
doluisset: cui iux int̾uallo tridui antea parcebat᷑
Uiderat autẽ in ipso ingressu quadragesimȩ illos
ꝓmittentes s qͦd ꝑ quatdragĩta dies nullũ sensurꝰ
eẽt dolorem. Postea ipsi ei dederunt tanqͣm me¬
dicinale consilium ut ei p̃putii longitudo pre¬
cideretur: qͦ fac̾to dtu ñ doluit. Cũ uͦ iterũ simi¬
liter doleret ⁊ similia uidere cȩpisset: accepit ab
eis rursꝰ consiliũ. ut in mare pubetenꝰ intraret.
ac post aliqͣntam moram inde discederet: pro¬
mittentib sane. qͦd iã deinceps uehementẽ illũ

Expanded text:
disse et uidisse narrabat. Uidit quodam die piorum psdisse et uidisse narrabat. Uidit quodam die piorum psallentium laetitiam in luce mirabili et inpiorum in tenebris diuersas et atrocissimas poenas illis ducentibus et ostendentibus et felicitatis aliorum aliorumque infelicitatis meritum insinuantibus. hoc autem uidit die dominico paschae, cum per totam quadragesimam nihil doluisset, cui uix interuallo tridui antea parcebatur. uiderat autem in ipso ingressu quadragesimae illos promittentes sibi, quod per quadraginta dies nullum sensurus esset dolorem; postea ipsi ei dederunt tamquam medicinale consilium, ut ei praeputii longitudo praecideretur, quo facto diu non doluit. cum uero iterum similiter doleret et similia uidere coepisset, accepit ab eis rursus consilium, ut in mare pube tenus intraret et post aliquantam moram inde discederet, promittentibus sane, quod iam deinceps uehementem illum
Abbreviated transcription (Latin):
genitalium patiebat᷑ medicis nequaq̃m ualen¬
tib qͥd illud cẽt agnoscere. ñͥ qͥd tieruus ipse in¬
trorsum reconditus erat. ita ut nec preputio p̃
potuerit: s postea uir eẽt inuentꝰ. Humor autem
uiseosus⁊ acer exsudans.testes ⁊ inguina urebat:
s ⁊acutum dolorẽ ñ continuũ patiebatur. At cũ
patiebat᷑ eiulabat uehement̃ cum iactatione m̃¬
broꝵ. m̃te sanissima: sic̃ incruciatib corꝑalium
doloꝵ fier solet. deinde inter uoces suas abripie¬
batur ab omnib sensib: acebat patentib ocłis.
neminẽ cirtunstantiũ uidens. ad nullã uellica¬
tionẽ se mouens: post aliqͣntum tanqͣm eiugilãs
nec iam dolens. quȩ uidełat indicabat. Tum int̃¬
positis paucis dieb eadẽ patiebat᷑. In omĩb sane
ut pene omnib uisionib suis. duos se dicebat
uidere: unum ꝓuec̾tioris ętatis. alterũ puerũ: a
quib ei uł dicebant᷑ ut demonstrabant᷑ quȩ se au¬

Expanded text:
genitalium patiebatur medicis nequaquam ualengenitalium patiebatur medicis nequaquam ualentibus, quid illud esset, agnoscere, nisi quod neruus ipse introrsum reconditus erat, ita ut nec praeciso prapotuerit, sed postea uix esset inuentus. humor autem uiscosus et acer exudans testes et inguina urebat. sed acutum dolorem non continuum patiebatur: at cum patiebatur, eiulabat uehementer cum iactatione membrorum mente sanissima, sicut in cruciatibus corporalium dolorum fieri solet. deinde inter uoces suas abripiebatur ab omnibus sensibus et iacebat patentibus oculis neminem circumstantium uidens, ad nullam uellicationem se mouens. post aliquantum tamquam euigilans nec iam dolens quae uiderat indicabat. tum interpositis paucis diebus eadem patiebatur. in omnibus sane uel paene omnibus uisionibus suis duos se dicebat uidere, unum prouectioris aetatis, alterum puerum, a quibus ei uel dicebantur uel demonstrabantur, quae se au
Abbreviated transcription (Latin):
eratꝰ s ꝓpt̃ ista demoniũ pati putabatur Nul¬
lum refectionis cibũ accipiebat a suis: saso¬
lo uio prb̃ro. Resistebat suis uiolent̃ qͣntum
ualebat ilo solo prbro uemiente ꝗuiescebat. Illi
tantum subdit̾ erat & sub dite respondebat nec
tamen eidem saltem prbro illa cessit mentis ali¬
enatio siue demoniũ. ñ cũ sants esset afebribus
sic̃ frenetiei sanari solent: nec aliquando postra
tale quid passus ẽ. Nouimꝰ etiam sine dubitaqi¬
one freneticum futurã mortẽ cuiusdã feminę
predirisse: ñ sane sp̃e diuinandi. s tanqͣm fac¬
tum ac preceritum recolens. Nam cum eius ap̃
eum commemoratio fieret̾ mortua ẽ. inquit.
ego eam uidi efferri: hac cum eius corpe transie¬
runt: cũ illa incolumis uiueret. Post paucos au¬
tem dies repente defuncta: & ꝑeum locum ela¬
ta ẽ. quo ille p̃dixerat: fuit item apud nos puer
qui in exordio pubeitatis dolorem acerrimum

Expanded text:
erat, sed propter ista daemonium pati putabatur. nulerat, sed propter ista daemonium pati putabatur. nullum refectionis cibum accipiebat a suis, sed a solo illo presbytero. resistebat etiam suis uiolenter, quantum ualebat; illo solo presbytero ueniente quiescebat, illi tantum subditus erat et subdite respondebat. nec tamen eidem saltem presbytero illa cessit mentis alienatio siue daemonium, nisi cum sanus esset a febribus, sicut phrenetici sanari solent, nec aliquando postea tale aliquid passus est. Nouimus etiam sine dubitatione phreneticum futuram mortem cuiusdam feminae praedixisse, non sane specie diuinandi, sed tamquam factum ac praeteritum recolens. nam cum eius apud eum commemoratio fieret, "mortua est", inquit, "ego eam uidi efferri, hac cum eius corpore transierunt", cum illa incolumis uiueret; post paucos autem dies repente defuncta est et per eum locum elata est, qua ille praedixerat. Fuit item apud nos puer, qui in exordio pubertatis dolorem acerrimum
Abbreviated transcription (Latin):
sent in hominib cernere ñ temptarent. sic̃ aiã
in iob nobilem ac mirabilem patientiã ꝓcul
dubio si posset diabolus cernere. nollet atem¬
ptato utiq suꝑari. Ceterũ alicubi longe iam
facta qͦd nuntiant. que post aliquot dies ue¬
ra ẽẽ firmentur. ñ ẽ. mirandũ. Possunt enĩ hoc
efficere. ñ solum acrimonia cernendi etiã cor¬
poralia. incomꝑabiltt̃ prestantiore qͣm nr̃a ẽ
s etiã ipsoꝵ corpum longe utiq subtiliorum
mira uelocitate. Compim̾ etiã in domo consti¬
tutum patientẽ sp̃m immundũ. dice solere qͣn¬
do ad eum uenire cepisset ex duodecim milib
pinquare ⁊ qͣndo ingrederetii: &. fundũ & do¬
mum ⁊ cubicutũ. donec in conspec̾tu ey staret
Quȩ omnia ⁊ si non ocłis patiens ille cernebat:
camen nͥ aliquo mͦ cerneret. ñ tam ueraciter e¬
nuntiaret. Erat autem iste febriens & tanqͣm
in fitnesi ista dicebat: &̃ forte reuera freneticus

Expanded text:
sent in hominibus cernere, non temtarent; sicut illam sent in hominibus cernere, non temtarent; sicut illam in Iob nobilem ac mirabilem patientiam procul dubio si posset diabolus cernere, nollet a temtato utique superari. ceterum alicubi longe iam facta quod nuntiant, quae post aliquot dies uera esse firmentur, non est mirandum. possunt enim hoc efficere non solum acrimonia cernendi etiam corporalia inconparabiliter praestantiore quam nostra est, sed etiam ipsorum corporum longe utique subtiliorum mira uelocitate. Conperimus etiam in domo constitutum patientem spiritum inmundum dicere solere, quando ad eum uenire coepisset ex duodecim milibusopinquaret et quando ingrederetur et fundum et domum et cubiculum, donec in conspectu eius adstaret. quae omnia, etsi non oculis patiens ille cernebat, tamen nisi aliquo modo cerneret, non tam ueraciter enuntiaret. erat autem iste febriens et tamquam in phrenesi ista dicebat. et forte reuera phreneticus
Abbreviated transcription (Latin):
stremo inactib nr̃is corꝑalis motus dilapsus oc¬
cideret᷑ neq ullum ꝓgressum nanscisciretur. si
transactos corꝑis motus memoriter sp̃s ñ tenet
quib consequentes inagendo conecteret: quos
utiq ñ tenet ñ imaginaliter a se fact̾os in se. Ip¬
sarum etiã futurarum motionum imagines:
p̃ueniunt fines actuum nr̃õꝵ Quid enim agi¬
mus ꝑ corpꝰ qͦd non cogitando p̃occupauerit
sp̃s; omniumq usibiliũ oꝑum similitudine ᷤᷤ
in se ipso primit᷑ uiderit. & quodãmꝰ disposuerit:
Quȩ spiritales corꝑaliũ similitudines inani¬
mo nr̃o quemadmodũ innotescant sꝑĩb etiã
mmundis. uł quid obstałi anima nr̃a patia¬
tur existo terreno corpe ut eas inuicem in nr̃o
spu uidere nequeam̾: inuenire ⁊ explicare dif¬
ficile ẽ. Certissimis cam̃ indiciis apud nos con¬
stitit. enuntiatas a demonib cogitationes ho¬
minum: qui tam̃ si untutũ internã spẽm põ¬

Expanded text:
stremo in actibus nostris corporalis motus dilapsus ocstremo in actibus nostris corporalis motus dilapsus occideret neque ullum progressum nancisceretur, si transactos corporis motus memoriter spiritus non teneret, quibus consequentes in agendo conecteret: quos utique non tenet nisi imaginaliter a se factos in se. ipsarum etiam futurarum motionum imagines praeueniunt fines actuum nostrorum. quid enim agimus per corpus, quod non cogitando praeoccupauerit spiritus omniumque uisibilium operum similitudines in se ipso primitus uiderit et quodammodo disposuerit? Quae spiritales corporalium similitudines in animo nostro quemadmodum innotescant spiritibus etiam inmundis uel quid obstaculi anima nostra patiatur ex isto terreno corpore, ut eas inuicem in nostro spiritu uidere nequeamus, inuenire et explicare difficile est. certissimis tamen indiciis apud nos constitit enuntiatas a daemonibus cogitationes hominum: qui tamen, si uirtutum internam speciem pos
Abbreviated transcription (Latin):
teniȩ uice subdatur : omm enim mͦ p̾stantior
ẽ qui facit. ea re de qua aliqͥd facit: neq ullomͦ
spũ prestantius ẽ. corpꝰ: immo ꝑspicuo mͦ sp̃s
corꝑe. Quamins gͦ prius uideam̾ aliqͦd corpꝰ qͦd
antea ñ uideramꝰ atq inde incipiat imago eius
eẽ in spũ nr̃o. qͦ illud cũ absens fuerit recordemͣ:
tamen eandẽ eius imaginem ñ corpꝰ in sp̃u. sed
ipse sp̃s in seipso facit. celeritate mirabili quȩ ĩ¬
effabiliter longe ẽ. a corꝑis tarditate: cuiꝰ ima¬
gomor ut ocłis uisum fuerit. in spũ udentis
nullius puncti temporalis interpositione for¬
matur. Itemq in auditu. nͥ aurib ꝑceptȩ uocis
imaginem continuo sp̃s inse ipso formaret ac
memoria retineret. ignoraretur scda sillaba u¬
trum sed̾a esset. cum iã prima utiq nulla esset
que peussa aure transierat.ac sic omĩs locutio¬
nis usus. omnis cantandi suauitas. omius po¬

Expanded text:
facienti materiae uice subdatur. omni enim modo praestantior facienti materiae uice subdatur. omni enim modo praestantior est qui facit ea re, de qua aliquid facit. neque ullo modo spiritu praestantius est corpus, immo perspicuo modo spiritus corpore. quamuis ergo prius uideamus aliquod corpus, quod antea non uideramus, atque inde incipiat imago eius esse in spiritu nostro, quo illud cum absens fuerit recordemur, tamen eandem eius imaginem non corpus in spiritu, sed ipse spiritus in se ipso facit celeritate mirabili, quae ineffabiliter longe est a corporis tarditate; cuius imago mox, ut oculis uisum fuerit, in spiritu uidentis nullius puncti temporalis interpositione formatur. itemque in auditu, nisi auribus perceptae uocis imaginem continuo spiritus in se ipso formaret ac memoria retineret, ignoraretur secunda syllaba utram secunda esset, cum iam prima utique nulla esset, quae percussa aure transierat . ac sic omnis locutionis usus, omnis cantandi suauitas, omnis po
Abbreviated transcription (Latin):
de mirtura quadã primo cum aere puro. scd̃o
cum aere caliginoso atq nebuloso. tercio cum
corpulentiore humore. quardo cum terrena cras¬
situdine. quinq sensus cum ipso ubi sola excel¬
lit ocłoꝵ sensu efficit: sic̃ in libro qͣrto itemq in
septimo disseruisse me recolo. Est autẽ hoc cȩ¬
lum ocłis conspicuum unde luminaria & si¬
dera effulgent excellentius utiq omnib cor¬
poreis elementis. sic̃ ocłoꝵ sensus excellit in
corꝑe. Quia uͭ sp̃s omĩs ommi ẽ corpe sine dubi¬
catione prestantior: sequit᷑ ut non loci positio¬
corporeo cȩlo. etiã illa uͥ rerum corpalium ex¬
pͥmuntur imagines. Hic existit quiddam mi¬
rabile. ut cũ prior sit corpe sp̃s & posterior cor¬
poris imago qͣm corpꝰ: tam̃ qͥa ulud qͦd tempore
posterius ẽ. fit meo qͦd natura prius ẽ. p̃stan¬
tior sit imago corꝑis in spũ. qͣm ipsũ corpus
insubstantia sua. Nec sane putandũ ẽ. facere a

Expanded text:
de mixtura quadam primo cum aere puro, secundo de mixtura quadam primo cum aere puro, secundo cum aere caliginoso atque nebuloso, tertio cum corpulentiore humore, quarto cum terrena crassitudine quinque sensus cum ipso, ubi sola excellit, oculorum sensu efficit, sicut in libro quarto itemque in septimo disseruisse me recolo. est autem hoc caelum oculis conspicuum, unde luminaria et sidera effulgent, excellentius utique omnibus corporeis elementis, sicut oculorum sensus excellit in corpore. quia uero spiritus omnis omni est corpore sine dubitatione praestantior, sequitur, ut non loci positiocorporeo caelo etiam illa, ubi rerum corporalium exprimuntur imagines. Hic existit quiddam mirabile, ut, cum prior sit corpore spiritus et posterior corporis imago quam corpus, tamen, quia illud, quod tempore posterius est, fit in eo, quod natura prius est, praestantior sit imago corporis in spiritu quam ipsum corpus in substantia sua. nec sane putandum est facere al
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditates. quȩ ad naturalẽ carnis motũ non
ꝑtinent quẽ casti uigilantes cohibent. & re-¬
frenant. dormientes autẽ ideo ñ possunt qͥa
ñ habent in potestate quȩ admoueatur expreᷤ¬
sio corꝑalis imaginis quȩ discerni ñ possit a
corꝑe: ꝓpt̾ illã gͦ affectionẽ animȩ bonã. etiã
in somnis quedã eius merita clarent. Nã etiã
dormiens salomon sapientiã p̃posuit omĩb
reb eamq neglectis cȩt̾is ẽ. p̃eat᷑ a dno. ⁊ sicut
seͥptura cestatur placuit hoc corã dño: nec di¬
stulit retributionẽ bonã ꝓ desidio bono. Quȩ
cum ita sint: ꝑtinet corꝑis sensus ad uisa cor¬
poralia. qui ꝑquinq qͣsi riuulos distantes ua¬
lenter distribtutur: cum illud qͦd ẽ. subtilissi mũ
in corpe & obhoc animȩ uicinius qͣm cetera.
id: lux primum ꝑ ocłos sola diffundit᷑ emicat¬
q in radiis ocłoꝵ ad uisibilia contuenda: demn¬

Expanded text:
cupiditates, quae ad naturalem carnis motum non cupiditates, quae ad naturalem carnis motum non pertinent, quem casti uigilantes cohibent et refrenant, dormientes autem ideo non possunt, quia non habent in potestate quae admoueatur expressio corporalis imaginis, quae discerni non possit a corpore: propter illam ergo adfectionem animae bonam etiam in somnis quaedam eius merita clarent. nam etiam dormiens Salomon sapientiam praeposuit omnibus rebus eamque neglectis ceteris est precatus a domino; et, sicut scriptura testatur, placuit hoc coram domino nec distulit retributionem bonam pro desiderio bono. Quae cum ita sint, pertinet corporis sensus ad uisa corporalia, qui per quinque quasi riuulos distanter ualentes distribuitur, cum illud, quod est subtilissimum in corpore et ob hoc animae uicinius quam cetera, id est lux primum per oculos sola diffunditur emicatque in radiis oculorum ad uisibilia contuenda, dein
Abbreviated transcription (Latin):
nitales uias emittat: sic̃ hoc ipsum dicere utiq
non possem ñ etiam cogitarem. Porro imagines
rerum corꝑalium qͣs necessario cogitaui ut
hȩc dicerem. si tanta expressione p̃sentarent᷑ in
somnis qͣnta p̃sentarentur corꝑa uigilantib. fie¬
ret illud qͦd sine peccato fieri a uigilante ñ pos¬
set. Quis enim uł cũ loquit᷑ & postulante ne¬
cessitate sermonis de suo concubitu aliquid
dicit: possit non cogitare qͦd dic̃: Porro ipsa
phantasia quȩ fit in cogitatione sermocinã¬
tis cũ ita expressa fuerit in uisione somman¬
tis. ut inter illam ⁊ ueram commitionẽ cor¬
poꝵ ñ discernatur: continuo mouetͣ caro ⁊ se¬
quitur qͦd eũ motũ sequi solet: cũ hoc cã sine
peccato fiat qͣm sine peccato a uigilante dicit᷑.
qͦd ut diceretur sine dubio cogitatum ẽ. Ale-¬
runtamen ꝓpt̾ animȩ affectionem bonam.
quȩ desidio meliore mundata multas int̾ficit

Expanded text:
nitales uias emittat, sicut hoc ipsum dicere utique nitales uias emittat, sicut hoc ipsum dicere utique non possem, nisi etiam cogitarem. porro imagines rerum corporalium, quas necessario cogitaui, ut haec dicerem, si tanta expressione praesentarentur in somnis, quanta praesentantur corpora uigilantibus, fieret illud, quod sine peccato fieri a uigilante non posset. quis enim uel cum loquitur et postulante necessitate sermonis de suo concubitu aliquid dicit, possit non cogitare, quod dicit? porro ipsa phantasia, quae fit in cogitatione sermocinantis, cum ita expressa fuerit in uisione somniantis, ut inter illam et ueram conmixtionem corporum non discernatur, continuo mouetur caro et sequitur, quod eum motum sequi solet, cum hoc tam sine peccato fiat, quam sine peccato a uigilante dicitur, quod ut diceretur sine dubio cogitatum est. uerum tamen propter animae adfectionem bonam, quae desiderio meliore mundata multas interficit
Abbreviated transcription (Latin):
putata sunt cũ uiderent᷑. non nos penitet ita no¬
bis fuisse uisa: si ñ arguatur. uł infidelitas dura.
uł opinatio uana siue sacrlega. Qua ꝓpt̃. & cum
uisis corꝑalib diabolus fallit. nichil obest qͦd lu¬
dificantur ocłi. si non erratur in ueritate fidei⁊
intelligentiȩ sanitate. quȩ docet ds̃ subdicos sibi:
aut si ludificet animã spiritali uisione imagini¬
bus corpoꝵ ut putet corpꝰ ẽẽ qͦd non ẽ. aliqͥd obẽ.
animȩ si ꝑniciose suasioni ñ consentiat. Vnde a¬
liquando fit questio de consensionib sompni¬
antium. cum etiam eo ncumbere sibi uidentur.
uel contra ꝓpositum suum uł etiã contra licitoᷤ
mores: qͦd non contingit nͥ cum ea quȩ uigilanteᷤ
etiam cogitamus. ñ complacito consensionis. s
sicut etiã talia ꝓpder aliquid loquimur.sic ad mo¬
uentur in somnis ⁊ exprimunt᷑ ut eis caro natu¬
raliter moueatur: & qͦd naturaliter colligit ꝑ ge¬

Expanded text:
putata sunt, cum uiderentur, non nos paenitet ita noputata sunt, cum uiderentur, non nos paenitet ita nobis fuisse uisa, ad non arguatur uel infidelitas dura uel opinatio uana siue sacrilega. quapropter et cum uisis corporalibus diabolus fallit, nihil obest, quod ludificantur oculi, si non erratur in ueritate fidei et intellegentiae sanitate, quae docet deus subditos sibi. aut si ludificet animam spiritali uisione imaginibus corporum, ut putet corpus esse, quod non est, aliquid obest animae, si perniciosae suasioni non consentiat. Unde aliquando fit quaestio de consensionibus somniantium, cum etiam concumbere sibi uidentur uel contra propositum suum uel contra etiam licitos mores: quod non contingit, nisi cum ea, quae uigilantes etiam cogitamus, non cum placito consensionis, sed, sicut etiam talia propter aliquid loquimur, sic admonentur in somnis et exprimuntur, ut eis caro naturaliter moueatur et, quod naturaliter conligit, per ge
Abbreviated transcription (Latin):
significent. uł utile doceant: & ut aut inueniens
ad fructũ suum ꝑuenit: aut ñ inueniens & dis¬
ceptatione se denet ne aliqua ꝑnitiosa temerita¬
te ꝓlabatur mexiciabilem errorem. Iudicat aut̃
sobrius intellectus diuinit᷑ adiutus. quȩ uł qͣn¬
ta sint in quib etiã aliud putare qͣm ẽ non sit
animȩ ꝑnitiosum: neq enĩ putantiũ ꝑicłõ & ñ
potiꝰ exitio suo quisq a bonis putatur bonus.
etiam si occultus sit malus. si in reb ipsis id ÷ in
ipso bono quo fit quisq bonus ñ erretur: aut ali¬
qͥd obest omnib hominib qͦd cũ dormiunt ue¬
ra corꝑa ẽẽ arbitrantur quoꝵ similitudines iN
no miracło ut putaret se uisum uidere: uel cum
in ila extasi respondit. nequaqͣm dñe. qͥa nunqͣm
manducaui ome commune ⁊ immundũ putãs
ea ipsa quȩ in disco demonstrabant᷑ tanqͣm ue¬
ra animalia: hec qͣndo alit inuenta fuerint qͣm

Expanded text:
significent uel utile doceant, et aut inueniens significent uel utile doceant, et aut inueniens ad fructum suum peruenit aut non inueniens in disceptatione se tenet, ne aliqua perniciosa temeritate prolabatur in exitiabilem errorem. Iudicat autem sobrius intellectus diuinitus adiutus, quae uel quanta sint, in quibus etiam aliud putare quam est non sit animae perniciosum. neque enim putantium periculo et non potius exitio suo quisque a bonis putatur bonus, etiamsi occultus sit malus, si in rebus ipsis, id est in ipso bono, quo fit quisque bonus, non erretur, aut aliquid obest omnibus hominibus, quod, cum dormiunt, uera corpora esse arbitrantur, quorum similitudines in no miraculo, ut putaret se uisum uidere. uel cum in illa extasi respondit: nequaquam, domine, quia numquam manducaui omne commune et inmundum, putans ea ipsa, quae in disco demonstrabantur, tamquam uera animalia. haec quando aliter inuenta fuerint quam
Abbreviated transcription (Latin):
cat ad sua. Hinc discerni ñ arbitror nͥ dono illo
de quo ait apłs. cum de diuersis di munerib lo¬
queretur: alii diuidicatio sp̃uum. Non enĩ magnõ
ẽ. tunc eum dinoscere cum ad aliqua ꝑuenerit
uł ꝑdurerit quȩ sunt contra bonos mores uel re¬
gulam fidei: tunc enim amultis discernit᷑. Illo
autem dono. in ipso primordio quo multis ad¬
huc bonus apparet: continuo duudicatur an ma¬
lus sit. Tamen & ꝓcorꝑalem uisionem. & ꝑ ima¬
gines corꝑalium que demonstrant᷑ in spũ:⁊ bo¬
ni instruunt & mali fallunt. Intellectualis autẽ
uisio non fallitur. Aut enim non intelligit qui
aliud opinatur qͣm est: aut si intelligit. continil
uerum ẽ. Quid enĩ faciant ocłi non habent cil
similȩ corpꝰ uidint qͦd ab alio discernere ñ possus.
aut qͥd faciat animi intentio. cũ in sp̃u facta fue¬
rit corpis similitudo qͣm non ualeat distinguere
a corꝑe. s adhibetur intellectus querens qͥd illa

Expanded text:
cat ad sua. hunc discerni non arbitror nisi dono illo, cat ad sua. hunc discerni non arbitror nisi dono illo, de quo ait apostolus, cum de diuersis dei muneribus loqueretur: alii diiudicatio spirituum. non enim magnum est tunc eum dinoscere, cum ad aliqua peruenerit uel perduxerit, quae sunt contra bonos mores uel regulam fidei; tunc enim a multis discernitur. illo autem dono in ipso primordio, quo multis adhuc bonus adparet, continuo diiudicatur an malus sit. Tamen et per corporalem uisionem et per imagines corporalium, quae demonstrantur in spiritu, et boni instruunt et mali fallunt. intellectualis autem uisio non fallitur; aut enim non intellegit, qui aliud opinatur quam est, aut, si intellegit, continuo uerum est. quid enim faciant oculi non habent, cum simile corpus uiderint, quod ab alio discernere non possint, aut quid faciat animi intentio, cum in spiritu facta fuerit corporis similitudo, quam non ualeat distinguere a corpore. sed adhibetur intellectus quaerens, quid illa
Abbreviated transcription (Latin):
siue inuigilantib siue in dormientib siue inegro¬
tantib. Mirum ẽ. autẽ si aliquando extasis fieri
potest: ut ñ ille corꝑalium rerũ similitudines ali¬
quid significent. Non sane mirũ ẽ. si et demoni¬
um habentes aliquando uera dicunt quȩ absun
ap̃sentium sensib: qͦd certe nescio qua occulta
mixtura eiusdem sp̃s fit. ut tanqͣm unꝰ sit pati¬
entis atq uexantis. Cum autem sp̃s bonꝰ in hȩc
uisa humanũ sp̃m assumit. aut rapit: nullomͦ
illas imagines signa rerũ auarũ eẽ dubitandũ
ẽ. & earum qͣs nosse utile ẽ:i enim munus est.
Discretio sane difficillima ẽ. cum sp̃s malignus
ꝗͣsi tranquillius agit ac sine aliqua uexatione
corpis. assumpto humano spu dic̃ qͦd potest:
qͣndo etiam uera dic̃ & utilia p̃dicat. transfigu¬
rãs se sic̃ scriptum ẽ. uelut angłm lucis: ad hoc
ut cũ illi in manifestis bonis creditũ fuerit. sedu¬

Expanded text:
siue in uigilantibus siue in dormientibus siue in aegrosiue in uigilantibus siue in dormientibus siue in aegrotantibus; mirum est autem, si aliquando extasis fieri potest, ut non illae corporalium rerum similitudines aliquid significent. Non sane mirum est, si et daemonium habentes aliquando uera dicunt, quae absunt a praesentium sensibus: quod certe nescio qua occulta mistura eiusdem spiritus fit, ut tamquam unus sit patientis atque uexantis. cum autem spiritus bonus in haec uisa humanum spiritum adsumit aut rapit, nullo modo illas imagines signa rerum aliarum esse dubitandum est, et earum, quas nosse utile est; dei enim munus est. discretio sane difficillima est, cum spiritus malignus quasi tranquillius agit ac sine aliqua uexatione corporis adsumto humano spiritu dicit quod potest. quando etiam uera dicit et utilia praedicat, transfigurans se, sicut scriptum est: uelut angelum lucis, ad hoc, ut, cum illi in manifestis bonis creditum fuerit, sedu
Abbreviated transcription (Latin):
debantur. sic̃ multa habemꝰ et in memoria quȩ
ñ semꝑ intuemur: An fiunt illic quȩ ande ñ fue¬
rant: uel in aliquo sp̃u sunt. quo illa erumpens
& emergens ibi eas uideat: S si iam in illa erans
qͣsi ꝓpriȩ. cur etiã non eas consequent̃ intelligit:
Aliquando erim immo plerumq ñ intelligit.
An sic̃ sp̃s eius aduitus ẽ. ut eas in se uideret. ita⁊
mens nͥ adiuuet᷑ ea quȩ habet sp̃s indelligere ñ
potest: An forte ñ corpea remouentur ut qͣsi re¬
larant᷑ impedimenta. ut suo impetu anima
mea quȩ uidenda sunt exseratur. s ipsa ꝓrsꝰ in
hec assuiitur siue tantũ spiritalit cernenda. si¬
ue etiã intellectualiter cognoscenda: An aliqͣndo
in se ipsa uidet ista: aliqͣndo ꝑ alterius sp̃e cõmir¬
tionem: Quicqͥd hoꝵ ẽ. temere affirmari oportecñ
illud tamen dubium eẽ ñ debet. corꝑaleᷤ ymagines q̃
sp̃u cernuntur ñ semꝑ signa eẽ aliarum rerum.

Expanded text:
debantur, sicut multa habemus et in memoria, quae debantur, sicut multa habemus et in memoria, quae non semper intuemur? an fiunt illic, quae ante non fuerant, uel in aliquo spiritu sunt, quo illa erumpens et emergens ibi eas uideat? sed si iam in illa erant quasi proprie, cur eas etiam non consequenter intellegit? aliquando enim, immo plerumque non intellegit. an sicut spiritus eius adiutus est, ut eas in se uideret, ita et mens nisi adiuuetur ea, quae habet spiritus, intellegere non potest? an forte non corporea remouentur uel quasi relaxantur inpedimenta, ut suo inpetu anima in ea, quae uidenda sunt, exeratur, sed ipsa prorsus in haec adsumitur, siue tantum spiritaliter cernenda siue etiam intellectualiter cognoscenda? an aliquando in se ipsa uidet ista, aliquando per alterius spiritus conmixtionem? quidquid horum est, temere adfirmari non oportet. illud tamen dubium esse non debet corporales imagines, quae spiritu cernuntur, non semper signa esse aliarum rerum
Abbreviated transcription (Latin):
presto sint: siue illa quȩ extasis dicit᷑ alienato
ꝓrsꝰ animo asensib corpis: mirus modus est.
si commixtione alterius sp̃c fieri potest. ut
ea quȩ ipse seit ꝑhuuismi imagines ei cui mi¬
scetur ostendat: siue intelligenti. siue ut ab a¬
lio intellecta pandantur. Si enĩ demonstrant᷑
hȩc. nec utiq a corꝑe demonstrari possunt:
qͥd restat nͥ ut ab aliqͦ sp̃u demonstrent᷑: Non nul¬
li quidem uolunt animã humanã habere uim
quandam diumationis in seipsam. S si ita ẽ
cur non semꝑ potest. cum semꝑ uelit: An qͥa
ñ semꝑ adiuuatur ut possit: Cum gͦ adiuua¬
tur:. nunquid anullo. aut a corꝑe ad hoc adiu¬
uari potest: Proinde restat: ut ab spũ adiuuet̃
Deinde quomͦ adiuuatur. Utrum in corꝑe fit ali¬
quid ut inde qͣsi relaretur & emicet eiꝰ inten¬
tio quo in id ueniat. ubi in se ipsa uideat signi¬
ficantes similitudines quȩ ibi iã erant nec ui¬

Expanded text:
praesto sint, siue illa quae extasis dicitur alienato praesto sint, siue illa quae extasis dicitur alienato prorsus animo a sensibus corporis, mirus modus est, si conmixtione alterius spiritus fieri potest, ut ea, quae ipse scit, per huius modi imagines ei, cui miscetur, ostendat, siue intellegenti siue ut ab alio intellecta pandantur. si enim demonstrantur haec nec utique a corpore demonstrari possunt, quid restat, nisi ut ab aliquo spiritu demonstrentur? Nonnulli quidem uolunt animam humanam habere uim quandam diuinatcur non semper potest, cum semper velit? An quia non semper adjuvatur ut possit? Cum ergo adjuvatur, numquid a nullo, aut a corpore ad hoc adjuvari potest? Proinde restat ut a spiritu adjuvetur. Deinde quomodo adjuvatur? Utrum in corpore fit aliquid, ut inde quasi relaxetur et emicet ejus intentio, quo in id veniat, ubi in seipsa videat significantes similitudines, quae ibi iam erant nec ui
Abbreviated transcription (Latin):
sentia corꝑa etiã patentib ocłis ñ uidentur:
nec ulle uoces ꝓrsus audiunt᷑. Totus anmi
contuitus aut in corpoꝵ imaginib ẽ. ꝑspiri¬
talem: aut in reb incorporeis nulla corpis ima¬
gine figuratis ꝑ intellectualẽ uisionẽ. S cum
spiritalis uisio penit᷑ alienato a sensib corꝑis
ammo imaginib corꝑalium detinet᷑. siue in
somnis. siue mextasi: si nichil significant que
uident᷑. ipsius animȩ sunt imaginationes. sicut
etiã uigilantes ⁊ sani & nulla alienatione moti.
multoꝵ corpoꝵ quȩ non adsunt sensib corꝑis.
cogitatione imagines uersant. Uerum hoc in¬
terest: qͦd eas a p̃sentib uerisq corꝑib constan¬
ti affectione discernunt. Si autem aliqͥd signi¬
ficant᷑ siue dormientib exhibeantur siue uigi¬
lantib. cũ ⁊ ocłis uident p̃sentia corꝑa. & ab¬
sentium imagines cernunt spũ tanqͣm ocłis

Expanded text:
aesentia corpora etiam patentibus oculis non uidentur aesentia corpora etiam patentibus oculis non uidentur nec ullae uoces prorsus audiuntur: totus animi contuitus aut in corporum imaginibus est per spiritalem aut in rebus incorporeis nulla corporis imagine figuratis per intellectualem uisionem. Sed cum spiritalis uisio penitus alienato a sensibus corporis animo imaginibus corporalium detinetur siue in somnis siue in extasi, si nihil significant, quae uidentur, ipsius animae sunt imaginationes, sicut etiam uigilantes et sani et nulla alienatione moti multorum corporum, quae non adsunt sensibus corporis, cogitatione imagines uersant. uerum hoc interest, quod eas a praesentibus uerisque corporibus constanti adfectione discernunt. si autem aliquid significant, siue dormientibus exhibeantur siue uigilantibus, cum et oculis uident praesentia corpora et absentium imagines cernunt spiritu, tamquam oculis