comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Saluum me fac domine: qm̃de¬
fecit scs. Et hoc itaq torcular cal¬
cauit dominus uirgini filiȩ iuda
in die passionis sue: ut et creden¬
tib p̾mia. non credentib uͦ et ꝑse¬
quentib ac crucifigentib ultio ꝑ¬
petue captiuitatis. & supplicia e¬
terne dampnationis manerent.
Calcauit gͦ hoc torcular: qͥa cun¬
cta aduersantia in sua redegit
potestate. S uidens ꝓpħa durici¬
am cordis iudeoꝵ. plorans gemit.
tor uirgini filiȩ uida. torcular
ad uersarie opp̃ssionis suȩ ad libe¬
randum: ipsa uͦ econtrario de reme¬
dio tormenta sͥ tam extreme capti¬
uitatis. quam et ꝑpetuȩ dampna¬
tionis ingessit. Et ideo inquit
ex ꝑsona ipsius synagoge: ego
plorans.et oculus m̃s deducens
lacrimas: quia factus ẽ a me longe con¬
solator. conuertens animã meã. Qmͣ
longe autem a iudeis factus sit con¬
solator conuertens aminã coꝵ: nos
ipsi ꝓbamus. qui duriciam cordis
eoꝵ sepe aggredimur. Quia qnͣto

Expanded text:
Salvum me fac, Domine, quoniam deSalvum me fac, Domine, quoniam defecit sanctus . Et hoc itaque: Torcular calcavit Dominus virgini filiae Juda in die passionis suae, ut et credentibus praemia, non credentibus vero et persequentibus ac crucifigentibus ultio perpetuae captivitatis et supplicia aeternae damnationis manerent. Calcavit ergo hoc torcular, quia cuncta adversantia in sua redegit potestate. Sed videns propheta duritiam cordis Judaeorum, plorans gemit tor virgini filiae Juda torcular adversariae oppressionis suae ad liberandum. Ipsa vero e contrario de remedio tormenta sibi tam extremae captivitatis, quam et perpetuae damnationis ingessit. Et ideo, inquit, ex persona 1347 ipsius Synagogae: Ego plorans, et oculus meus deducens lacrymas: quia factus est a me longe consolator, convertens animam meam. Quam longe autem a Judaeis factus sit consolator, convertens animam eorum, nos ipsi probamus, qui duritiam cordis eorum saepe aggredimur: quia quanto
Abbreviated transcription (Latin):
Torcular itaq uixta scͥpture saciȩ
consuetudinem interdum ꝓulti¬
one atq suppliciis peccatoꝵ: int̾¬
dum in congregatione nouarũ
atq dormentis: uti ẽ inp̃sentiarũ
qd̾ iheremias plangens euersionẽ
iherłm ait. Torcular calcauit do¬
minus uirgini filiȩ uida: ideo
ego ploro. Quod ysaiam cũ dñs
quasi celos ascendens ab anglis
interrogaret᷑. quare rubrum ẽ in¬
dumentum tuum. & uestimenta
tua sicut calcantum in torculari: res¬
pondisse fertur. Torcular calcaui
solus: et de gentib non ẽ uir mecũ.
Hoc namq torcular in quo et ma¬
lis supplicia. et bonis premia cal¬
cantur. solus ipse calcauit: solus¬
dominus qui nullum habuit ad¬
uitorem.Neq enim angłs aut ar¬
changłs. throni. uel dominationes.
aut ullus celestium porestatum cor¬
pus humanum assumpsit. et ꝓ
nob̾ passus ẽ. & conculcauit aduer¬
sarias fortitudines atq contriuit:
nisi ille qui loquit᷑ in psalmo.

Expanded text:
Torcular itaque, juxta Scripturae sanctae Torcular itaque, juxta Scripturae sanctae consuetudinem interdum pro ultione atque suppliciis peccatorum, interdum in congregatione novarum atque tormentis, uti est impraesentiarum, quod Jeremias plangens eversionem Jerusalem, ait: Torcular calcavit Dominus virgini filiae Juda; ideo ego ploro. Quod et Isaiam cum Dominus quasi coelos ascendens ab angelis interrogaretur: Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimentum tuum sicut calcantium in torculari? respondisse fertur: Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum . Hoc namque torcular, in quo et malis supplicia, et bonis praemia calcantur, solus ipse calcavit Dominus, qui nullum habuit adjutorem. Neque enim angelus, et archangelus, throni vel dominationes, aut ullus coelestium potestatum, corpus humanum assumpsit, et pro nobis passus est, et conculcavit adversarias fortitudines, et contrivit, nisi ille qui loquitur in psalmo:
Abbreviated transcription (Latin):
eiat fidĩ defensio uel doctrinarum.
non qd̃ tempus ad aliud contranat᷑:
s culpis exigentib suis. causa uin¬
dicte d̃i accidisse quotiens accidit.
lugens plangit et gemit. Nam
scd̾m tropologiam anima suos om̃s
magnificos plangit ablatos: qnͣdo
sensus optimos uirtutum in se sen-¬
dit captiuos. ꝓ quib contͣ eam dñs
uocauit tempus uindictȩ. cum suũ
diuinum aufert adiutorrũ. Hoc
sane samech. sonare diximus.Quo
ablato mox eam inimicus uiciis
captiuam a statu recte fidi et bone
conuersationis in confusionem erro¬
ris ducit. S cõꝵ predicatoꝵ doctri¬
nam et exempla a conspectu cordis
eius ꝑ obluuonem auferens. electoᷤ
mentis conatus conterit: quatinus
eam spoliatam uirtutib. facilius
in terra aliena possideat. ne ꝑ recor¬
dationem sani dogmatis et melio¬
rationem uite ad statum pͥstine
conuersationis redeat:
orcular calcauit dominus:
uirgini filie iuda. Iccirco ego
plorans: et oculus m̃s deducens aqͣ

Expanded text:
erat fidei defensio vel doctrinarum: erat fidei defensio vel doctrinarum: non quod tempus ad aliud contrahatur, sed culpis exigentibus suis causa vindictae Dei accidisse: quoties accidit, lugens plangit et gemit. Nam secundum tropologiam, anima suos omnes magnificos plangit ablatos, 1346 quando sensus optimos virtutum in se sentit captivos, pro quibus contra eam Dominus vocavit tempus vindictae, cum suum divinum aufert adjutorium. Hoc sane Samech sonare diximus. Quo ablato, mox eam inimicus vitiis captivam, a statu rectae fidei et bonae conversationis in confusionem erroris ducit. Sanctorum praedicatorum doctrinam et exempla, a conspectu cordis ejus, per oblivionem auferens, electos mentis conatus conterit, quatenus eam spoliatam virtutibus, facilius in terra aliena possideat, ne per recordationem sani dogmatis, et meliorationem vitae, ad statum pristinae conversationis redeat. AIN. Torcular calcavit Dominus virgini filiae Juda. Id circo ego plorans et oculus meus deducens aquam.
Abbreviated transcription (Latin):
iutorium ab cis recessit. qñ ñsolum
om̃s magnifici captiui ducti sunt
iuxta ysaiam. auferam inquit ab
iherłm ualidum et fortem. omne ro¬
bur panis et omne robur aquȩ. pͥn¬
cipem & quinquagenarium ac pru
enumerare duximus: uerum post
passionem xp̃i omnis gr̃a et donatio¬
nes sublatȩ sunt ab eis. qñ etiã ipsoᷤ
angłos clamasse legimus in portis
iherłm transeamus ex his sedibus.
Ceterum mistice nr̃a iherłm quotiens¬
cumq tͥbulationib premit᷑ et angu¬
stus. quotiens ꝑsequutionib agitat᷑.
uł etiam hereticoꝵ. impugnat᷑ nosti¬
b nec dubium quin plangit dicens.
Abstulit dominus de medio mei õs
magnificos meos: intantum ut lega¬
tͣ quod sepe in toto orbe terrarum.
pauci remanscrint ep̃oꝵ magnifi¬
ci uel sacerdotum qui doctrina sa¬
na recte catholicam defenderent fi¬
dem. Qd̃ autem gemit quia uoca¬
uerit aduersus eam tempus ut
contereret electos eius quib nulla

Expanded text:
jutorium ab eis recessit, quando non solum jutorium ab eis recessit, quando non solum omnes magnifici captivi ducti sunt, juxta Isaiam: Auferam, inquit, ab Jerusalem validum et fortem, omne robur panis, et omne robur aquae, principem et quinquagenarium, ac prudlongum enumerare duximus verum post passionem Christi omnes gratiae et donationes sublatae sunt ab eis. Quando etiam ipsos angelos clamasse legimus in portis Jerusalem: Transeamus ex his sedibus . Caeterum mystice nostra Jerusalem, quotiescunque tribulationibus premitur et angustiis, quoties persecutionibus agitatur, vel etiam haereticorum impugnatur hostibus, nec dubium quin plangit, dicens: Abstulit Dominus de medio mei omnes magnificos meos; in tantum ut legatur quod saepe in toto orbe terrarum pauci remanserint episcoporum, magnifici vel sacerdotum, qui doctrina sana recte catholicam defenderent fidem. Quod autem gemit, quia vocaverit adversus eam tempus, ut contereret electos ejus, quibus nulla
Abbreviated transcription (Latin):
bstulit om̃s magnificos meo ᷤᷤ dñs
de medio mei: uocauit aduer¬
sum me tempus ut contereret electo ᷤᷤ
meos. Nec dubium hec plenius in
illa extrema captiuitate iudeis acci¬
disse: qñ nullus ꝓpħaꝵ. int̾ eos re¬
mansisse creditur. Non sacerdos qͥ
hostias offerret. ñ scriba doctus in le¬
ge cuius doctrina erudirent᷑: sicu¬
ti damel deplorat dicens. Domine
inquit non ẽ in tempore hoc prin¬
ceps. nec ꝓpħ̾a. nec dux. neq holo¬
caustum. neq sacrificium. neq in¬
censum. neq locus pͥmitiarum co¬
ram de: ut possimus inuenire mise¬
ricordiam. S hec melius ut dixi
ad illam refcrunt᷑ extremã: quia in
hac quȩ sub chaldecs accidit dani¬
elem fuisse nulli dubium inter eos:
necñ et ierechiel ibidem ꝓpħare exor¬
sus ẽ. ceteriq ꝓphȩ cum eo. Iccurto in
extremis sub tyto et uespasiano om̃s
maginfici qd̃ samech insinuat ab¬
lati sunt de iuda. Samech quippe:
ad iudorium sonat. Tunc gͦ om̃e ad¬

Expanded text:
tulit omnes magnificos meos Dominus de medio mei. Vocavit adversum me tempus, ut contereret electos meos. Nec dubium, quin haec plenius in illa extrema captivitate Judaeis accidisse, quando nullus prophetarum inter eos remansisse creditur . non sacerdos, qui hostias offerret: non scriba doctus in lege, cujus doctrina erudirentur: sicuti Daniel deplorat, dicens: Domine, non est, inquit, in tempore hoc princeps, nec propheta, vel dux, neque holocaustum, neque sacrificium, neque incensum, neque locus primitiarum coram te, ut possimus invenire misericordiam . Sed haec melius, ut dixi, ad illam referuntur extremam: quia in hac quae sub Chaldaeis accidit, Danielem fuisse nulli dubium inter eos, necnon et Ezechiel ibidem prophetare exorsus est, caeterique prophetae cum eo. Idcirco in extremis sub Tito et Vespasiano omnes magnifici, quod Samech insinuat, ablati sunt de Juda. Samech quippe adjutorium sonat. Tunc ergo omne ad
Abbreviated transcription (Latin):
& compleuit sermonem suum. ui¬
xta quod in sacris litteris p̃dictum
erat. Unde dominus intipo ꝑiture
iherłm uidens animã huusmodi
malis circumdari flenit dicens. Quia
si cognouisses & tu. Et quidẽ in hac
die tua quȩ ad pacem tibi: nunc aut̃
abscondita sunt ab oculis tuis. Quia

Expanded text:
et complevit sermonem suum, juet complevit sermonem suum, juxta quod in sacris litteris praedictum erat. Unde Dominus, in typo periturae Jerusalem, videns animam hujusmodi malis circumdari, flevit, dicens: Quia si cognovisses et tu, et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi, nunc autem abscon
Abbreviated transcription (Latin):
que cogitauit. & compleuit sermo¬
nem suum: quẽ p̃ceperat adiebus
antiquis. Destruxit et non peꝑcit:
quenter comminando p̃dixerat. tan¬
dem ad iracundiam ꝓuocatus suꝑ
eos induxit. Quod si hec inimici cor¬
porei contra iherłm illam tunc foce¬
runt. quid spiritales nequitie et
ministri antiqui hostis facturi suc̃t
erga eccłiam. qñ eam ꝓ suis iiqui¬
tatib sibi a domino traditam. un¬
diq penis et dolorib circumdabu̾t:
Siquidẽ non de illa dico aduersus
quam portȩ inferi non p̾ualebunt:
s de his qui corruunt intus fous ue.
s non erant ex nob̃. Exaltauit inqͥt
cornu hostium tuoꝵ: quia cum in¬
firmat᷑ ecclia xp̃i. tunc cornu inimi
& p̾ualet. Terribilia sunt ualde
quȩ planguntur: qn̾ anima in po¬
testate traditur hostium. quȩ lon¬
ge in die felicitatis noluit p̾uidere
futura quȩ imminebant mala. Iectr¬
co impegit diem quam sui semꝑ ex¬
pectabant hostes: qũ dominus fecit

Expanded text:
quae cogitavit et complevit sermoquae cogitavit et complevit sermonem suum quem praeceperat a diebus antiquis, destruxit et non pepercit, » quenter comminando pdem ad iracundiam provocatus, super eos induxit. Quod si haec 1399 inimici corporei contra Jerusalem illam tunc fecerunt, quid spirituales nequitiae, et ministri antiqui hostis facturi sunt erga Ecclesiam, quando eam pro suis iniquitatibus, sibi a Domino traditam, poenis et doloribus circumdabunt? Siquidem non de illa dico, adversus quam portae inferi non praevalebunt , sed de his qui corruerunt intus forisve. sed non fuerunt ex nobis . Exaltavit inquit, cornu hostium suorum, quia cum infirmatur Ecclesia Christi, tunc cornu inimicur et praevalet. Terribilia sunt valde quae planguntur, quando anima in potestate traditur hostium. Quae longe, in die felicitatis, noluit praevidere futura, quae imminebant mala; idcirco impegit diem quam sui semper exspectabant hostes, quando Dominus fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcit. & letificauit suꝑte inimicũ:
exalcauit cornu hostium tuoꝵ. Se¬
pius gͦ synagoga iudeorum domi¬
nrum irritans malis suis iam du¬
dum iustam ꝓmeruisset penam:
nisi conditoris sui bonitas diudole¬
rans. piȩ et patient̾ sustinuisset ad
penitentiam. E quia conuerti no¬
luit post culpas. nec cessare nequi¬
tia. tandẽ scdm merita sua quia
rucit scelerib dĩ patientiam. con¬
dignam uitionem recepit: uti olĩ
ad moysen dominus qñ ꝓpopło
ab ydolatria conuerso rogabat:
respondit dicens. Dimittã iuxta
uerbum tuum : uerumtam̾ in
die ultionis uisitabo & hoc pec¬
catum eoꝵ. N qd in uno eodemq¬
peccato dominus udicare debuerit
indie ultionis. quia non iuidicat
bis in idipsum: s quia ipsi ab hoc
ydolatriȩ peccato numquã ꝑfecte
cessauerunt uel penituerunt. Iccir¬
co & indie ultionis hoc non minuᷤ
quam et in futuro in cos qui ꝑman¬
serint dominus uisitare dicitur. Et
hino ẽ quod nuno ait. fecit dominꝰ

Expanded text:
it, et laetificavit super te inimicum, exaltavit cornu hostium tuorum. Saepius ergo Synagoga Judaeorum, Dominum irritans malis suis jamdudum justam promeruisset poenam, nisi Conditoris sui bonitas, diu tolerans, diu et patienter sustinuisset ad poenitentiam. Sed quia converti noluit post culpas, nec cessare a nequitia: tantum secundum merita sua, quia vicit sceleribus Dei patientiam, condignam ultionem recepit; uti olim ad Moysem Dominus, quando pro populo ad idololatriam converso, rogabat, respondit, dicens: Dimittam juxta verbum tuum; verumtamen, in die ultionis visitabo et hoc peccatum eorum . Non quod in uno eodemqpeccato Dominus judicare debuerit in die ultionis: quia non judicat bis in idipsum, sed quia ipsi ab hoc idololatriae peccato nunquam perfecte cessaverunt vel poenituerunt. Idcirco et in die ultionis, hoc non minus quam et in futuro, in eos qui permanserint, Dominus visitare dicitur. Et hinc est quod nunc ait: Fecit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
in capite omnium compitorum.
Aloqum nisi in uiis & in capite
compitorum exissent: non fame
uel sit laboiassent. Reuocandi ft̃
de triuiis & platearum exitibus
ex capite omniu compitoꝵ. ad con¬
iruium & prandiũ domini:
ne fame usq ad finem ꝑiditent᷑
inediȩ. Leuande sunt manus ut
uincatur amalech: ne paruuli
conterantur. Unde ꝓph̾a. ne focte
dum aliis predicat ipse reprob in¬
ueniat᷑ : postquam miserã ciuitatẽ
iherłm. uel potius eccłiam aut ani¬
mã uniuscuiꝰq ad penitentiȩ et
orationis lacrimas ꝓuocarat: mox
ad ipsum dominum siquomͦ eum
a uindicta culparum reuocet. uer¬
ba supplicationis conuertit dicens:

Expanded text:
in capite omnium compitorum . in capite omnium compitorum . Alioquin nisi in viis et in capite compitorum exissent, non fame vel siti laborassent. Revocandi sunt ergo de triviis et platearum exitibus, ex capite omnium compitorum, ad convivium ad prandium Domini , ne fame usque ad finem periclitentur inediae. Levandae sunt manus, ut vincatur Amalech, ne parvuli conterantur. Unde propheta, ne forte dum aliis praedicat, ipse reprobus inveniatur , postquam miseram civitatem Jerusalem, vel potius Ecclesiam, aut animam uniuscujusque ad poenitentiae et orationis lacrymas provocarat, mox ad ipsum Dominum, si quo modo eum a vindicta culparum revocet, verba supplicationis convertit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
interrenis laborantib curam ad hi¬
bet sincera dilectione ꝓximi. Et
hec est ꝑfecta caritas: ut et cor quasi
aqua fundatur ad dm̃ ex amore
uerȩ dilectionis. &. manus leuent᷑¬
ꝓ proximo una cum moyse. par¬
uuli ecclĩȩ uel anime exigui cogi¬
tatus. ne uincant᷑ ab hostib. Ex
quo illa in canticis a qua sponsꝰ
declinauerat atq transierat. lique¬
facta ẽ inquit anima mea ut lo¬
quitus ẽ. Questui & non inue¬
ni illum: uocam et non respon¬
dit mͥ. Non enim cor aut anma
liquefacta recte ut aqua resoluitur.
a frigore infidelitatis: nisi ex calore
diunȩ inspuationis. Q ideo semꝑ
orandum ut surgataquilo. ueni¬
at auster: fluant aromata illius.
qͥa tunc flucunt aromata orationũ
intus. cum mens diuino: a afflat᷑
spũ. S ne sola dĩdilectio r suffi¬
cere uideatur sine dilectione ꝓximi:
leuandȩ sunt manꝰ ut dixi. & cu¬
ra impendenda ẽ ꝓ paruulis. et
his qui fame uerbi ꝑiclitantur

Expanded text:
in terrenis laborantibus, curam adhiin terrenis laborantibus, curam adhibet, ex sincera dilectione proximi. Et haec est perfecta charitas, ut et cor quasi aqua fundatur ad Deum ex amore verae dilectionis, et manus leventur proximo, una cum Moyse, parvulo Ecclesiae, vel animae, exigui cogitatus vincantur ab hostibus. Ex quo illa in Canticis, a qua sponsus declinaverat atque transierat: Liquefacta est, inquit, anima mea, ut locutus est. Quaesivi, et non inveni illum; vocavi, et non respondit mihi. Non enim cor aut anima liquefacta, recte ut aqua resolvitur a frigore infidelitatis, nisi ex calore divinae inspirationis. Et ideo semper orandum ut surgat aquilo, veniat auster, fluant aromata illius: quia tunc fluunt aromata orationum intus, cum mens divino afflatur spiritu. Sed ne sola Dei dilectio sufficere videatur sine dilectione proximi : levandae sunt manus, ut dixi, et cura impendenda pro parvulis, et his qui fame verbi periclitantur
Abbreviated transcription (Latin):
inquit sicut aquã cor tuum. Iue
gͦ effundit sicut aquam cor suum
ante conspectum domini: qui ex
compunctionis. Quia sacrificiũ
deo sp̃c contribulatus: cor contritũ
& humiliatum ds̃ non sꝑuit. S
cum tantus lacrunaꝵ imber nos
affuerit: nequaquã mox desꝑan¬
dum. Unde dauid ex ꝑsona peni¬
tentis. Quia ꝑsequutus ẽ inquit
inimicus animã meã: humilia¬
uit in terra uitã meam. uł cetera
quȩ sequunt᷑. O paulopost. Ex¬
pandi ad te manus meas: anima
mea. A sicut t̾ra sine aqua tibi.
Ani  ͤᷤ mã gͦ arentem sicut teriã
sine aqua penitens coram domino
expandit: ut suis irriget imbn¬
b qui sic a de rupe aquas mana¬
re uissit. At uͦ coi altiori gi̾a ꝑfusũ
sicut aqua effunditur: qñ lique¬
factum p̾amore dĩ & ꝓxim qͣsi
glaties ex calore resoluitur. Et hinc
ẽ quod subiungit. Leua ad eum
manus tuas ꝓ animab paruuloꝵ
tuoꝵ : qui defecerunt in fame et
siti in capite omniũ compitorũ.

Expanded text:
inquit, sicut aquam cor tuum. Ille inquit, sicut aquam cor tuum. Ille ergo effundit sicut aquam cor suum ante conspectum Domini, qui ex compunctionis, quia sacrificium Deo spiritus contribulatus, cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Sed cum tantus lacrymarum imber non affuerit, nequaquam mox desperandum. Unde David ex persona poenitentis: 1403 Quia persecutus est, inquit, inimicus animam meam, humiliavit in terra vitam meam , vel caetera quae sequuntur; et paulo post: Expandi manus meas ad te, anima mea sicut terra sine aqua tibi. Animam ergo arentem, sicut terram sine aqua, penitus coram Domino expandit, ut suis irriget imbribus, qui sicca de rupe aquas manare jussit . At vero cor altiori gratia perfusum sicut aqua effunditur, quando liquefactum, prae amore Dei et proximi, quasi glacies ex calore resolvitur. Et hinc est quod subjungit: Leva ad eum manus tuas pro animabus parvulorum tuorum, qui defecerunt in fame et siti, in capite omnium compitorum .
Abbreviated transcription (Latin):
tuarum: quia hostis callidus quoti¬
ens flagella ingerit. dm̃ mox blas¬
phemare ꝑsuadet. Quod bene iob
intelligens qn̾ mulier ei ꝑsuasit be¬
nedic dm̃ et morere: quasi tini de
insipientib respondit. & saniora
consilii uerba ñ tacuit. Dominus
inquit dedit. dñs abstuit: sicut
domino placuit ita factum ẽ. sit
nom̃ dñi benedictum. Q hoc est
laudare dm̃ inprincipio iugiliaꝵ:
omĩa quȩ agimus aut patimur.
ad głam & laudem nominis etus
referre.Ne inprincipio torpentes
operis: somno oppͥmant᷑ deceptioĩs.
De quo apłs. Omnia inquit ĩgłam
di facite. Et ut explere possimus
quȩ iuibet doctor egregius. quia
sunt muitȩ iugiliȩ in quib deus
laudandus ẽ: maxime uigiliarũ
in principio p̃cauendum. ne forte
opus exmitio intentionis condemp¬
netur. Et cum bene ad laudẽ crea¬
toris opus incipitur: restant reliquȩ¬
uigiliȩ quib usq ad finem inglo¬
riam ipsius consummet᷑. Effunde

Expanded text:
tuarum. Quia hostis callidus quotituarum. Quia hostis callidus quoties flagella ingerit, Deum mox blasphemare persuadet. Quod bene Job intelligens, quando mulier ei persuasit: Benedic Deum et morere , quasi una de insipientibus, respondit, et seniora consilii verba non tacuit: Dominus, inquit, dedit, Dominus abstulit: sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum . Et hoc est laudare Deum in principio vigiliarum, omnia quae agimus aut patimur, ad gloriam et laudem nominis ejus referre, ne in principio torpentes operis somno opprimamur deceptionis. De quo Apostolus: Omnia, inquit, in gloriam Dei facite . Et ut explere possimus quae jubet doctor egregius, quia sunt multae vigiliae, in quibus Deus laudandus est, maxime vigiliarum in principio praecavendum, ne forte opus ex initio intentionis condemnetur: et cum bene ad laudem Creatoris opus incipitur, restant reliquae, quibus ad finem in gloriam ipsius bene consummetur. Effunde,
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ille ẽ oculus purgandus. illa
eius pupilla requirenda. que ut
torrentes de montib & aitiorbus
fluunt locis. ita de suꝑnis in ebri¬
ata imbrib nesciat silere. nesciat
requiescere. neq deorsum intend̾e.
s iugiter ad dominum indefessa
clamare. E quia ut dixi nemo
qui semꝑ uno impetu queat affu¬
cre: ide temperauit egregius lacrima¬
rum doctor ut ad eum stiiet flagnͣs
ex desiderio inp̃sentiarum. in cuius
ñ ualet irreuerberata acie firus ꝑma¬
nere obtutus. Hinc sequitur: ooph.
onsurge. lauda in nocte in pͥn¬
cipio uigiliarum. Effunde sic̃
aquam cor tuum. ante conspectum
domini. Consurgit in nocte: qui de
tͥbulatione & angustia p̾sentis uite
spe leuatus torporem negligentiarum
excutit a se. & indefessus contia omĩa
sibi aduersantia. quasi miles accunctꝰ
ad p̃lium pugnat. Deuide int cun¬
cta quȩ accideriit dura & aspera
semꝑ dm̃ laudat. Unde monet. Con¬
surge et lauda in principio iugiliaꝵ

Expanded text:
semper ille est oculus purgandus, illa 1402 semper ille est oculus purgandus, illa 1402 ejus pupilla requirenda, quae ut torrens de montibus et altioribus fluunt locis: ita de supernis inebriata imbribus, nesciat silere, nesciat requiescere neque deorsum intendere, sed jugiter ad Deum indefessa clamare. Sed quia, ut dixi, nemo qui semper uno impetu queat affluere, ideo temperavit egregius lacrymarum doctor, ut ad eum stillet flagrans ex desiderio impraesentiarum, in cujus non valet irreverberata acie fixus permanere obtutus. Hincque sequitur: COPH. Consurge, lauda in nocte in principio vigiliarum. Effunde sicut aquam cor tuum ante conspectum Domini. Consurgit in nocte, qui de tribulatione vel angustia praesentis vitae spe levatus, torporem negligentiarum excutit a se, et indefessus contra omnia sibi adversantia, quasi miles accinctus ad praelium pugnat, deinde cuncta quae acciderint dura et aspera, semper Deum laudat. Unde monet: Consurge et lauda in principio vigiliarum
Abbreviated transcription (Latin):
consolaberis me. Ac si diceret. Dicenteᷤᷤ
qñ consolaberis me. ut abstergas ocu¬
los a lacrimis lib̃tate ꝑfecta reddita.
quia in p̃sentiarum nulla ẽ amiseri¬
is releuatio. eo quod necdum completi
sunt dies luctus quousq tu finẽ maliˢ
imponas. ut maneat ꝑseuerantib
futura consolatio. Et notandum fi
alia sit pupilla interius in eo loco de
Uulnerasti cor mneum soror mea. uul¬
neiasti cor meũ in uno oculoꝵ tuoꝵ.
Quia sponsa xp̃i cum sit plenaocu¬
lis ante et retro. habet tamen unũ
in quo semꝑ clarior iuget obtutus.
Cuius nimirũ pupilla num qmͣ
tacens silet s stillat semꝑ ut & alibi
legitur ad dominum. qtie cũ pun¬
gitur intus. excerior tunc lacrtinas
bñ ꝓducit: qm̃ fluminis impetuᷤ
lȩtificat cuutatem dĩ. & sanctificat
tab̃naculum suum altissimꝰ. Alio¬
quin ista exterior. et si uidetur la¬
crimas coacte ꝓducere: solet eas ste¬
riles & quasi mutas generare. Uñ

Expanded text:
consolaberis me , ac si diceret: Dicentes consolaberis me , ac si diceret: Dicentes quando consolaberis me, ut abstergas oculos a lacrymis, libertate perfecta reddita: quia impraesentiarum nulla est a miseriis relevatio, eo quod necdum completi sunt dies luctus, quousque tu finem malis imponas, ut maneat perseverantibus futura consolatio. Et notandum, si non alia sit pupilla interius in eo oculo, de Vulnerasti cor meum, soror mea, vulnerasti cor meum in uno oculorum tuorum . Quia sponsa Christi cum sit plena oculis ante et retro habet tamen unum, in quo semper clarior viget obtutus. Cujus nimirum pupilla nunquam tacens silet, sed stillat semper, ut alibi legitur, ad Dominum: quae cum compungitur intus, exterius tunc lacrymas bene producit, quoniam fluminis impetus laetificat civitatem Dei, et sanctificat tabernaculum suum Altissimus . Alioquin ista exterior, etsi videtur lacrymas coacte producere, silet eas steriles et quasi mutas generare. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si diceret. Illi dum irent euntes
& mitentes semina sua: flebant
absq ulla requie nolentes luctꝰ sui
sibimet sinem imponere quousq
iudex ueniat qui abstergeret. Abst̾¬
get autem ds̃ omnem lacrimã eoꝵ:
qui sibimet parcere noluerunt.
Erant enim oculi eoꝵ ut in psalmo
canit᷑ semꝑ ad dominum. sicut ocłi
ancille in manib dominȩ suȩ: do¬
nec iꝑse miseitus abstergẽt a lacͥmiᷤ
oculos eor. E ideo non cessandũ
a luctui. quousq dominus abstergat
omnẽ lacrimã eoꝵ. qui ad eũ corde
ingemiscunt. Ipse quidẽ abstergat
ut misereat᷑. & non te iustifices aut
torpeas et requiescas. Et iste stͣ uerȩ
litteram significantur. Neq tacc̾at
pupilla oculi tui. Non quod pupil¬
la oculi loqui debeat: s quia ipsa
cum compungit᷑ ex diuna inspira¬
tione magis quã loqñtis uba impe¬
trandi effectum habeat. Hinc quioq
dauid in psalmis. Defecerunt oculi
mei in eloquiumtuum: dicentes qñ

Expanded text:
Ac si diceret: Illi dum irent, euntes Ac si diceret: Illi dum irent, euntes et mittentes semina sua , flebant absque ulla requie, nolentes luctus sui sibimet finem imponere, quousque judex veniat qui abstergeret. Absterget autem Deus omnem lacrymam eorum, qui sibimet parcere noluerunt. Erant enim oculi eorum, ut in psalmo canitur, semper ad Dominum, sicut oculi ancillae in manibus dominae suae , donec ipse misertus abstergeret a lacrymis oculos eorum. Et ideo non cessandum a luctu, quousque Dominus absterget omnem lacrymam eorum, qui ad eum corde ingemiscunt. Ipse quidem absterget ut misereatur, et non te tu justifices, aut torpeas et requiescas. Et istae sunt verae litteram significantur. Neque taceat pupilla oculi tui: non quod pupilla oculi loqui debeat, sed quia ipsa cum compungitur, ex divina inspiratione, magis quam loquentis verba, impetrandi effectum habeat. Hinc quoque David in psalmis: Defecerunt oculi mei in eloquium tuum dicentes: Quando
Abbreviated transcription (Latin):
accideiant malis: uertit se ad ipsã
et hoitatur quasi torrentem ad pla¬
candum dominum ꝓ sius erratib
deducere lacrimas. Quia toirentiũ
cursus ñ semꝑ uno eodemq impe¬
tu fluit. s tuxta apłm inundatio
pliuuiarum de celo uenit. ita et
lacͥme non nisi ex diuina inspirati¬
one &e compunccione cordis gene¬
rantur. Non quod tantȩ eẽ possint
ut correns. licet ꝑ exaggeritionem
dicere uideatur. s ut semꝑ parata
sint mens & oculi ad effusionem
lacrimatum uuxta grãm diuinȩ
inspirationis. Et hec una exbotta¬
tio ẽ omnib indesinenter flere.
in ꝓsꝑis et in aduersis: nec ullam re¬
quiem adhibere fietib. Non quod
ullus mortalium semꝑ sine cessatiõe
id ualeat exħibere: ħ ut nemodũ
det̃minatione saltem in mente pe¬
nitentiam gerat: donec ad illam
ueram requiem qnq finido luctu
securus ꝑueniat. Unde quambñ
in apocalypsi dicitur. Absterget ds̃
omnem lacrimã ab oculis eorum.

Expanded text:
acciderant malis, vertit se ad ipsam, acciderant malis, vertit se ad ipsam, et hortatur quasi torrentem ad placandum Deum pro suis erratibus deducere lacrymas. Quia torrentium cursus non semper uno eodemque impetu fluit, sed justa quod inundatio pluviarum de coelo venerit: ita et lacrymae non nisi ex divina inspiratione et compunctione cordis generantur; non quod tantae esse possint, ut torrens, licet per exaggerationem dicere videatur, sed ut semper parata sit mens, et oculi ad effusionem lacrymarum, juxta gratiam divinae inspirationis. Et haec una exhortatio est omnibus, indesinenter flere in prosperis et in adversis, nec ullam requiem adhibere 1401 fletibus: non quod ullus mortalium semper sine cessatione id valeat exhibere, sed ut nemo dum determinatione, saltem in mente poenitentiam gerat, donec ad illam veram requiem quandoque finito luctu securus perveniat. Unde quam bene in Apocalypsi dicitur: Absterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum .
Abbreviated transcription (Latin):
ita et potentia diuina quos muni¬
erit. E cum suum subtracerit au¬
xilium: hostes suꝑ muros eorum
quos diripiunt damare dicunt᷑
contͥ dominum. cum totum sibi
ascribunt sueq potentiȩ tͥbtiunt.
quieqͥd contra eos possunt. qͥ pͥus
dĩ inuniebant᷑ auxilio quasi eos ne¬
quiuerit libeiare: p̃sertim cum non
de imbecillitate uirtutis. s de uitio
ne et iudicii ȩquitate uenerit. ꝓpt̃
suȩ lamenta etiam ista deflere non
omittit. Et notandum quod hec
clausula uersus. magis lege metri
ad suꝑiora quam ad sequentia res¬
picit. Qui quotiens uno nequeunt
uersu uel duob explere sensum:
transponunt necessitate poetica.
Q in alterius medio aut principio
sensum conceptum explicant. Et
huc ẽ quod ad ipsam iherłm mox
sermo uercitur. Deduo quasi torren¬
tem lactimas ꝑ diem et noctem. Non
des requiem tibi: neq taceat pupil¬
la oculi tui. Multis ꝓpħa miseriooꝵ
expletis lamentis. et enumeiatiᷤᷤ que

Expanded text:
ita et potentia divina quos muniita et potentia divina quos munierit. Sed cum suum subtraxerit auxilium, hostes super muros eorum quos diripiunt clamare dicuntur contra Dominum, cum totum sibi ascribunt, suaeque potentiae tribuunt, quidquid contra eos possunt: cui prius Dei muniebantur auxilio, quasi eos nequiverit liberare, praesertim cum non de imbecillitate virtutis, sed de ultione et judicii aequitate venit. Proptersuae lamenta, etiam ista deflere non omittit. Et notandum quod haec clausula versus, magis lege metri ad superiora quam ad sequentia respicit. Qui quoties uno nequeunt versu vel duobus explere sensum transponunt necessitate poetica, et in alterius medio aut principio, sensum conceptum explicant, et hinc est quod ad ipsam Jerusalem mox sermo vertitur: Deduc quasi torrentem lacrymas per diem et noctem, non des requiem tibi, neque taceat pupilla oculi tui. Multis propheta miseriarum expletis lamentis et enumeratis quae
Abbreviated transcription (Latin):
sequentia. dum uidere futura refugit.
quȩ ꝑturbant. p̃sentem leticiam. &
cum ea p̾iudere negligit. facit do¬
minus subito quȩ diu expectans
deliberauit.&. complet sermones
quos p̃cepit. dum ea uenire uiuet gͦ
semꝑ peccandi facultas maneat. et
quȩ sibi parcere neglexit. hostibus
diripiendam tradit. Et hoc ẽ exalta¬
re cornui eorum potestatem eis tribu¬
ere dominandi suꝑ eam: quȩ se de
iugo inimicorũ noluit erucre. Unde¬
sequitur: Sadẽ.
lamauit cor eorum ad cdominũ.
suꝑ muros filiȩ syon. Clamor
hłe. iitentionem cordis magis quam
exaltationem uocis insinuat. Clamãt
enim ꝑuersi homines aut inusibi¬
les inimici. suꝑmupos filie syon.
animȩ. ldelliet uel ecclĩȩ : cum po¬
destatem qua domĩnantur eis sue
asscribunt potentiȩ. ñ iudicio ꝑ¬
missionis diuinȩ. Quoꝵ blasphe¬
mia quia contra dm̃ clamat: con¬
digna non effugiet tormenta. Nam
sicut murus ꝓtegit & defendit :

Expanded text:
sequentia, dum videre futura refugit, sequentia, dum videre futura refugit, quae perturbant praesentem laetitiam: et cum ea praevidere negligit, facit Dominus subito quae diu exspectans deliberavit, et complet sermones quos praecepit, dum ea venire jubet 140semper peccandi facultas maneat: et quae sibi parcere neglexit, hostibus decipiendam tradit. Et hoc est exaltare cornu eorum, potestatem eis tribuere dominandi super eam, quae se de jugo inimicorum noluit eripere. Undsequitur: SADE. lamavit cor eorum ad Dominum super muros filiae Sion. Clamor hic magis intentionem cordis, quam exsultationem vocis insinuat. Clamant enim perversi homines, aut invisibiles inimici super muros filiae Sion, animae videlicet vel Ecclesiae, cum potestatem qua dominantur eis suae ascribunt potentiae non judicio permissionis divinae. Quorum blasphemia quia contra Deum clamat, condigna non effugiet tormenta; nam sicut murus protegit et defendit,
Abbreviated transcription (Latin):
de inimici tui uallo. et circumdabt̃
de & coangustabunt te undiq. Su¬
am gͦ hic diem ht̾ anima ꝑuersa:
qua & transitorus letatur bonis. cui
ea que sunt ad pacem sunt: quia
dum ex reb temporalib gaudet.
dum honorib excollitur. dum in
carnis uoluptate resoluitur. dum
nulla uenturȩ penȩ formidine derut᷑.
pacem ht̃ in die sua: quȩ graue dam¬
pnationis scandalum nabebit indie
aliena. cum ꝓsius iniquitatib dra
decur aduersariis. qui sus eam cir¬
ciundabunt penis & cruciatibus.
Nec iam tunc uiuabit quicquid
in p̃deritis aliquid de terrena felici¬
tate habuit. s ibi affugenda ubi
iusti letabuntur: et cuncta quȩ mͦ
et ad pacem sunt. tunc in amaritu¬
dinem tormentoꝵ. uercuit᷑: tuncq
rixari secum incipiet cur dampna¬
tionem quam patitur non expaue¬
rit. cura ꝓspiciendis malis sequen¬
tib oculos mentis clauserit. Unde
dicitur ei. N unc autem abscondica
sunt ab oculis tuis: quia mens uolu¬
ptatib resoluta abscondit sibi mala

Expanded text:
et circumdabunt te, et coangustabunt te undique . Suam ergo diem habet anima perversa, quae transitoriis laetatur bonis. Cui ea quae sunt, ad pacem sunt; quia dum ex rebus temporalibus gaudet, dum honoribus extollitur, dum in carnis voluptate resolvitur, dum nulla venturae poenae formidine terretur, pacem habet in die sua, quae grave damnationis scandalum habebit in die aliena, cum pro suis iniquitatibus, suis tradetur adversariis, qui suis eam circumdabunt poenis et cruciatibus; nec jam tunc juvabit quidquid in praeteritis aliquid de terrena felicitate habuit, sed ibi affligenda est ubi justi laetabuntur: et cuncta quae modo ei ad pacem sunt, tunc in amaritudinem tormentorum vertentur. Tuncque rixari secum incipiet cur damnationem quam patitur non expaverit, cur a prospiciendis malis sequentibus oculos mentis clauserit. Unde dicitur ei: Nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis: quia mens voluptatibus resoluta abscondit sibi mala
Abbreviated transcription (Latin):
recompensans & pietatis atq
amoris d̃i et ꝓximi. Solent eñĩ
quamsepe bestiales ammȩ quȩ
iuciam uͦ feritatem & mores besti¬
arum gignere: cito quidẽ conuer¬
ti ad melius. & ubera doctrinaꝵ
sius exuere degumentis. ac deinde
sagacissimos uitȩ acꝰtus lacte nu¬
trire eloquioꝵ dĩ. atq animũ in¬
clinare ad pietatem. et diectionẽ
dĩ et ꝓximi. Unde dominꝰ. Uci¬
nam inquit frigidus ẽẽs aut ca¬
lidus. S quia tepidus es: incipi¬
am te euomere ex oremeo.Ac si
diceret. Utinam de seuiorem ꝑ fri¬
gus impietatis ac bestiales mon¬
struososq tuos inspiceres mores:
certe aut calidum ex dilectione dĩ
& ꝓximi ꝑ flammã caritatis.¬

Expanded text:
recompenset pietatis, atque recompenset pietatis, atque amoris Dei et proximi. Solent namque quam saepe bestiales animae, quae vitiam vero, feritatem et mores bestiarum gignere, cito quidem converti ad melius, et ubera doctrinarum suis exuere tegumentis, ac deinde sagacissimos vitae actus, lacte nutrire eloquiorum Dei; atque animum inclinare ad pietatem et dilectionem Dei et proximi. Unde Dominus: Utinam, inquit, frigidus esses aut calidus. Sed quia tepidus es, incipiam te evomere ex ore meo . Ac si diceret: Utinam te seniorem per frigus impietatis, ac bestiales monstrososque tuos aspicerem mores, certe aut calidus ex dilectione Dei et proximi, per flammam charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dotum parit̃ ignorat. Quib ap¬
pulsi miscriis: iam ad lamenti or¬
dinem redeamus. filia populi mei
crudelis: quasi strutio in descrto.
Que enim filia populi nisi ecclia¬
ꝓfecto eo filia scõꝵ: quia renata ẽe
peccandi usib crudelis quasi stru¬
tio in deserto efficitur: ncħ nisi
p̃sentia cogitans. nichil in spe pa¬
riens: etiam actus & oꝑa quȩ ad¬
mitut sine calore caritatis iacere
pret̾mitcit. Nullam futurȩ uitȩ
gerens curam. nullam filioꝵ ha¬
bens sollicitudinem: s tantũmͦ
p̾sentia ut diximus intenebris
etiam eor obluuscitur operum
quasi strutio oua sua quȩ posu¬
erit. Quib ȩccłiarum relictis ma¬
lis iam anima moralit̾ in se quid
defleat uideamus. Quando be¬
stialis feritas animarũ qmsepe
semꝑ mulcet ad pietatem fidci
xp̃i receptam. ita ut nudent mã¬
mam doctrinarum. suosq laccẽt
mores quasi lacte piecatis. ut
quieqͥd pͥus introisus crimino¬
sum apparuit: dotum ubercas

Expanded text:
totum pariter ignorat. Quibus aptotum pariter ignorat. Quibus appulsi miseriis, jam ad lamenti ordinem redeamus. Filia populi mei crudelis, quasi struthio in deserto. Quae enim filia populi, nisi Eccprofecto et filia Sanctorum, quia renata est peccandi usibus, crudelis quasi struthio in deserto efficitur, nihil nisi praesentia cogitans, nihil in spe agens, etiam actus et opera quae admittit, sine calore charitatis jacere praetermittit, nullam futurae vitae gerens curam, nullam filiorum habens sollicitudinem, sed tantummodo praesentia, ut diximus, intendens, etiam eorum obliviscitur operum, quasi struthio ova sua quae posuerit. Quibus Ecclesiarum relictis malis, jam anima moraliter in se quid defleat, videamus; quando bestialis feritas animarum quam saepe permulcet, ad pietatem fidei Christi receptum; ita ut et nudent mammam doctrinarum, suosque lactent mores quasi lacte pietatis, ut quidquid prius introrsus criminosum apparuit, totum ubertas
Abbreviated transcription (Latin):
Ericiĩ autem nomine. maliciosarũ
ut dixi mentiũ defensio designatur:
quia uidelicet ericius cũ app̃hen¬
olitur eius & caput cernitur et pe¬
des uidentur: et corpus omne con¬
spicitur. E mox ut app̾hensus fu¬
erit semet ipsum in speram colligit.
pedes introrsus cum capite abscon¬
dit: & intia denentis manum simul
amittitur. qđ dotum simul tenere
iudebatur. Sic nimirũ sic malici¬
osȩ m̃tes st̃ cum in suis excessibꝰ cõ¬
prehenduntur: ut adductis repen¬
te excusationib malitiosa mens
introrsus caput & pedes colligit.
ita cuncta iniquitatis suȩ uestigi¬
a abscondit. Caput quidẽ subtra¬
hit : qͥa miris defensionib nec in¬
choasse prauum aliquid ostendit.
Et quasi speia in manu tenentis
remanet: quia is qͥ corripit cun¬
cta quȩ iam cognouerat subito
amittens inuolutũ int̾ conscientiã
peccatorem tenet. Et qui totũ iam
deprehendendo uideiat: derguuier¬
satione praue excusationis delusus

Expanded text:
Ericii autem nomine, malitiosarum, Ericii autem nomine, malitiosarum, ut dixi, mentium defensio designatur: quia videlicet ericius cum apprehenditur, ejus et caput cernitur, et pedes videntur, et corpus omne conspicitur: sed mox ut apprehensus fuerit, semetipsum in sphaeram colligit: pedes introrsus cum capite abscondit: et intra tenentis manum simul amittitur, quod totum simul amisisse videbatur. Sic nimirum, sic malitiosae mentes 1488 sunt, cum in suis excessibus comprehenduntur, ut adductis repente excusationibus, malitiosa mens introrsus caput et pedes colligat; ita ut cuncta iniquitatis suae vestigia abscondat. Caput quidem subtrahit; quia miris defensionibus nec inchoasse pravum aliquid ostendit, et quasi sphaera in manu tenentis remanet, quia is qui corripitur, cuncta quae jam cognoverat, subito amittens involutum intra conscientiam peccatorum tenet, et qui totum jam deprehendendo viderat conversatione pravae excusationis delusus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersitatem: qui humanã qͥd̃e
faciem gestantes. beluina ꝑimpi¬
etatem corda gerunt. Qui nunc
mammã nudant: qñ errorem
suum lib̃e predicant. Tunc uͦ
catulos suos lactane: quando
male sequaces paruuiloꝵ animaᷤ
ꝑuersa docent. & ad impietatẽ
male nutriendo confirmant.
Unde alibi ꝑ ꝓpħam eiulando
dicitur. hereticoꝵ atq ypochrita¬
rum deplorans facta. Ibi cuba¬
uit lamia: & inuenit sͥ reqͥem.
Ibi habuit foueam hericius: sci¬
licet in plebe xp̃i in populo gͣui
et pleno peccatis. P lamiam quippe¬
hericium uͦ maliciosi quiq qͥ diuer¬
sis se defensionib contegunt desig¬
nant᷑. Lamia &. enim ut dixi faci¬
em habere humanam ꝑhibetur:
s corpus bestiale. Ita ce om̃s hipo¬
critȩ atq heretici in pͥma quidem
facie qd̃ ostendunt quasi ex ratione
scĩtatis eẽ udetur. s bestiale ẽ corpꝰ
qd̃ sequitur: quia ualde iniqua
stnt quȩ sub boni speciȩ moliunt᷑.

Expanded text:
perversitatem: qui humanam quidem perversitatem: qui humanam quidem faciem gestantes, belluina per impietatem corda gerunt. Qui tunc mammam nudant, quando errorem suum libere praedicant: tunc vero catulos lactant, quando male sequaces parvulorum animas perversa docent: et ad impietatem male nutriendo conformant. Unde alibi propheta ejulando dicit, haereticorum atque hypocritarum deplorans facta: Ibi cubavit lamia et invenit sibi requiem ; ibi habuit foveam ericius, scilicet in plebe Christi, in populo gravi et pleno peccatis. Pvero malitiosi quique qui diversis se defensionibnantur. Lamia enim, ut dixi, faciem habere humanam perhibetur, sed corpus bestiale. Ita et omnes hypocritae atque haeretici, in prima quidem facie quod ostendunt, quasi ex ratione sanctitatis esse videtur, sed bestiale est corpus quod sequitur: quia valde iniqua sunt, quae sub boni specie moliuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut oua sua exposuerit deserit.
nec recolit ea. neq apponit fo¬
uere aut calefacere. quia nicħ¬
de suis recogitat fetib: ita et
uideor ꝑuersitas extitit in
gerent. quam ut eos dilacera¬
rent. diriꝑent. & contͣ distra¬
herent. ita sicut scriptura di¬
cit ut ad ꝓmissa uitȩ nec ipsi
introuent. nec alios introire
ꝑmitterent. Quos ꝓpħ̾a lugens
& plangens dicit qd̾ lamię la¬
etent catulos suos: quod nec eos
fecisse paruulis in populo dolet.
lamia namq hebraice lilich dr.
parce dicuntur eo qd nulli par¬
cant: sicuti scribȩ & pharisei qͥ
ñsolum ꝓximis in populo uerũ
ne ꝓphis peꝑcerunt. Quid gͦ di¬
cam de ꝓpħis. cum etiam nẽc ip̃i
deo patrib repmisso manreᷤ sub¬
traxerint.Iccirco crudelis filia
corp synagoga plangitur crude¬
lior facta lamus & quasi strucio:
nullam sͥ spem aut ꝓximis reli¬
querunt in posterum. S et xp̃i
eccłia plangit. ꝑ lamias hipochri¬
tarum atq hereticorum callida

Expanded text:
ut ova sua exposuerit, deserit, ut ova sua exposuerit, deserit, nec recolit ea, 1487 neque apponit contovere aut calefacere, quia de suis nihil recogitat fetibus; ita et Judaeorum perversitas exstitit Dei in gerent, quam ut eos dilacerarent, diriperent, et cuncta distraherent: ita sicut Scriptura dicit, ut ad promissa vitae nec ipsi introirent nec alios introire permitterent. Quos propheta lugens et plangens, dicit quod lamiae lactent catulos suos: quod nec eos fecisse parvulos in populo, dolet; lamia namque Hebraice Lilith diciparcae dicuntur, eo quod nulli parcant: sicuti Scribae et Pharisaei, qui non solum proximis in populo, verum nec prophetis pepercerunt. Quid ergo dicam de prophetis, cum etiam nec ab ipso Deo patribus repromisso, manus subtraxerunt? Idcirco crudelis filia eorum Synagoga plangit; crudelior facta lamiis: et quasi struthio nullam sibi spem aut proximis, reliquerunt in posterum. Sed et Christi Ecclesia plangit per lamias, hypocritarum atque haereticorum callidam
Abbreviated transcription (Latin):
tua fac. idẽ. oꝑa caritatis ac di¬
lectionis łi: ut ꝑ eande carita¬
tem di et ꝓximi in adoptionẽ
redeas filiors. unde cecicderas
ꝓpt̾ prauȩ ꝑsuasionis oblecta¬
menta. Ex quo sequit᷑ur
Gioel¬
ed et lamiȩ nudauerunt
mammã: lactauerunt ca¬
tulos suos. filia populi mei
crudelis: quasi strutio in deser
do. ꝑlamiam namq scribarũ
& phariseoꝵ expbrat duriciã.
et doctrinȩ in populo imꝓbita¬
dem: qd nec tam clementes fue¬
rint. ut p̃berent lac uel mam¬
mã doctrinarum filus synagoge
uelut lamia crudelissima om¬
nium bestiarum. Dicitur enĩ
de ea qd̃ crudelior sit fetib sus.
cunctis bestris. Unde &e nom̃
accepisse signanter legitur. Si¬
quidẽ lamia quasi lania sona¬
et catulos suos ac dilaceret: qd̃
& fabulis satis aꝑte legitur.
Sie et pharisei crudeliores be¬
stiarum nudauerunt mãma
paruulis & lactentib ut sug¬
gerent cibum uitȩ. immo cru¬
deles facti ut strutio qui mox

Expanded text:
era fac, id est opera charitatis ac diera fac, id est opera charitatis ac dilectionis Dei, ut per eamdem charitatem Dei et proximi, in adoptionem redeas filiorum, unde cecideras propter pravae persuasionis oblectamenta. Ex quo sequitur. GIMELed et lamiae nudaverunt mammam, lactaverunt catulos suos. Filia populi mei cruto. Per lamiam namque Scribarum et Pharisaeorum exprobrat duritiam, et doctrinae in populo improbitatem, quod nec tam dementes fuerint, ut praeberent lac vel mammam doctrinarum filiis Synagogae, veluti lamia crudelissima omnium bestiarum. Dicitur enim de ea, quod crudelior sit fetibus suis, cunctis bestiis. Unde et nomen accepisse signanter legitur. Siquidem lamia, quasi lania a muat catulos suos ac dilacerete quod et in fabulis satis aperte legitur. Sic Pharisaei crudeliores bestiarum, nec nudaverunt mammam parvulis et lactentibus, ut sugerent cibum vitae; imo crudeles facti, ut struthio, qui mox
Abbreviated transcription (Latin):
se ac confractum fuisse legitur.
Ex quo nimirum rursus luto:
aliud uas formasse signant̃ me¬
moratur. Unde dominus mox
ꝓphe insinuat. qd̃ et ipse potẽnᷤ
sit ex nob̃ siquidem liteis uasa
restituere honoris: & suo sacro
ministerio dignos efficere. ꝓpt̃¬
ea et ꝓpħ̃a eos deplorat qui de¬
generes fiunt & expoliant᷑ reb
celestib. ita ut uasis comparent᷑
desteis ac luteis: ut et ipsi com¬
puncti redeant ꝑ penitentiam
ꝙ lacrimarum effusionem ad
immortalitatis grãm. Hinc et
mento unde cecideris ꝙ age
penitentiam. & pͥma oꝑa fac.
Quod ẽ aꝑte dicere. Scito ꝙ in¬
tellige cuius dignitatis fueris
ꝑ grãm et ad optionem dĩ: quã
inclitus & nobilis uestitus au¬
ro pͥmo et purissimo. indutus
siquidem stola immortalitatis.
Ac deinde quam uilis & lute¬
us ꝓpt̾ corruptionem et penã
peccati uasis fictilib comparatꝰ.
Sic ne in desꝑationem uenias
talis effectus sis. Et pͥma oꝑa¬

Expanded text:
se ac confractum fuisse legitur . se ac confractum fuisse legitur . Ex quo nimirum rursus luto aliud vas formasse signanter memoratur. Unde Dominus mox prophetae insinuat quod et ipse potens sit ex nobis siquidem luteis, vasa restaurare honoris, et suo sacro mysterio dignos efficere. Propterea et propheta eos deplorat, qui degeneres fiunt, et exspoliantur rebus coelestibus, ita ut vasis comparentur testeis ac luteis: ut et ipsi compuncti redeant per poenitentiam et lacrymarum effusionem, ad immortalitatis gratiam. Hinc et mento unde cecideris, et age poenitentiam, et prima opera fac; quod est aperte dicere: Scito et intellige cujus dignitatis fueris per gratiam et adoptionem Dei: quam inclytus et nobilis, vestitus auro primo et purissimo, indutus siquidem stola immortalitatis, ac deinde quam vilis et luteus, propter corruptionem et poenam peccati, vasis fictilibus compararis. Sic ne in desperationem venias, talis effectus sis, et prima op
Abbreviated transcription (Latin):
siderabili. & fulget exteriꝰ homo
amictus auro intelligentiȩ. quid
aliud fit quam uas honoris
Unde & oꝑa mauuũ figuli dicun¬
E: qͥa sicut figulus potestatem nt̃
de eadem massa aliud uas forma¬
re in contumeliam. aliud uͦ in ho¬
norem: ita & xp̃c uerus fic̾tor ñr.
potens ẽ nos erigere de luto ad spe¬
diem decoris. &. quos decreuerit
in confusionem deserere clampna¬
tionis. Et nequaquã nisi recto ac
uero suo iudicio expoliamͣ intus
thesauro celesti: & exiumur aforiᷤ
auro pͥmo ut degeneres simus.
Alioquin om̃s filii syon illtꝰ cele¬
stis incliti ꝑ ad optionem sc̃ẽ iege¬
nerationis effecti. ñquam int̾ ua¬
sa deputarent᷑ testea. nifi pͥus intꝰ
foris ue expoliarentur reb diuinis.
scilicet culpis exigentib iam lap¬
si sint. qͥa oꝑa manuũ figuli sũt.
Reoolendum ẽ illud ubi dominꝰ
iheremiam ad domum mittit fi¬
ccoris. Qui cum uenisset: mox
uas luteum de manu eiꝰ cecidis¬

Expanded text:
siderabili, et fulget exterius homo siderabili, et fulget exterius homo amictus auro intelligentiae, quid aliud fit, quam vas honoris? Unde et opera manuum figuli dicuntur: quia sicut figulus potestatem habet de eadem massa aliud vas formare in contumeliam, aliud vero in honorem; ita et Christus verus fictor noster, potens est nos erigere de luto ad speciem decoris, et quos decrevit in confusionem deserere damnationis; et nequaquam nisi recto ac vero suo judicio exspoliamur intus thesauro coelesti, et exuimur foris auro primo ut degeneres simus; alioquin omnes filii Sion illius coelestis, inclyti per adoptionem sanctae regenerationis effecti, nunquam intus vasa deputarentur testea, nisi prius intus forisve exspoliarentur rebus divinis. Sed licet culpis exigentibus jam prolapsi 1486 sint, quia opera manuum figuli sunt, recolendum est illud, ubi Dominus Jeremiam ad domum mittit fictoris. Quo cum venisset, mox vas luteum de manu ejus cecidis