comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuitias. eo miseris derelictis in suã
miseriam tenuit: quorum clamor tan¬
dem peruenit ad celum. et pacientissi¬
mas dei uicit aures: ut missus ange¬
lus pessimus. nabal carmelo diceret.
Stulte: hac noste animam tuam au
ferunt a te. que autem preparasti cu¬
ius erunt: Uolo ergo te et ꝓprer causas
quas supra exposu non habttare cum
matre: et precipue ne aut offerentem¬
tibi delicatos cybos renuendo cortristes:
aut si acceperis. oleum igni adicias: et
iiter frequeritiam ꝑuellarum. ꝑ diem
uideas quod nocte cogites. Numqͣm
de manu ⁊ oculis tuis recedat liber: ps
intmissione: iugil sensus. nec uanis cogi¬
tationibis patens: corpus parit animus¬
q tendatur ad deum. Iram iunce pati¬
entia. Ama steritiam scripturarum: et
carnis uitia non amabis. Nec uacet mẽs
tua uartis ꝑtutbationib: que si pestori
insederint dñabunitur tui. et deducẽt¬
te ad delictum maximum. Facito aliqͥd
oꝑis: ut semꝑ te diabolus inueniat &e¬

Expanded text:
divitias; et miseris derelicta, in suam divitias; et miseris derelicta, in suam reservavit miseriam. Quorum clamor tandem pervenit ad coelum, et patientissimas Dei vicit aures, ut missus Angelus pessimus, Nabal Carmelio diceret: Stulte, hac nocte auferent animam tuam a te; quae autem praeparasti, cujus erunt? . 11. Volo ergo te, et propter causas quas supra exposui, non habitare cum matre; et praecipue, ne aut offerentem delicatos cibos, renuendo contristes: aut si acceperis, oleum igni adjicias; et inter frequentiam puellarum per diem videas, quod nocte cogites. Nunquam de manu et oculis tuis recedat intermissione; vigilet sensus, nec vagis cogitationibus patens corpus pariter animusque tendatur ad Deum. Iram vince patientia. Ama scientiam Scripturarum, et carnis vitia non amabis. Nec vacet mens tua variis perturbationibus, quae, si pectori insederint, dominabuntur tui, et te deducent ad delictum maximum. Facito aliquid operis, ut semper te diabolus inveniat oc
Abbreviated transcription (Latin):
Minime. Quippe: quam sepe lauda¬
iumus. Sed de ludo monasteriorum
huiuscemodi uolumus egredi militeᷤ.
quos heremi dura rudimenta non ter¬
reantͥ qui specimen conuersationis sue
multo tempore dederint: qui omniũ
fuerint minimi. ut pͥmi omnium fie¬
rent: quos nec eluries aliqͣndo. nec sa¬
turitas suꝑauit: qui pauꝑtate letan¬
tur: quorum habitus. sermo. uultus.
inceslus. dodtrina iurttum est: qui
nesciunt scd̃m quosdam ineptos ho¬
tium portenta confingere. ut apud
imꝑicos et uulgi homines miraculũ
sui faciant: et ex inde lucra sestent᷑.
uidimus nuꝑ et planximus. chr e¬
si opes unius morte deprehensas: ur¬
bisq stypes quast in usum pauꝑum
congregatas: styrpi et posteris dere¬
lictas. Tunc ferrum quod latebat
in profundo suꝑnatauit aque: et in¬
ter palmarum arbores myrre amari¬
tudo monstrata est. Nec mirum: ta¬
lem et socium eo magistrum habuit:
atq egentium famem. suas fent esse

Expanded text:
minime: quippe quam saepe laudaminime: quippe quam saepe laudavimus. Sed de ludo monasteriorum, hujuscemodi volumus egredi milites, quos eremi dura rudimenta non terreant: qui specimen conversationis suae multo tempore dederint: qui omnium fuerint minimi, ut primi omnium fierent: quos nec esuries aliquando, nec saturitas superavit: qui paupertate laetantur: quorum habitus, sermo, vultus, incessus, doctrina virtutum est: qui nesciunt secundum quosdam ineptos hoa se portenta confingere, ut apud imperitos, et vulgi homines miraculum sui faciant, et exinde lucra sectentur. 10. Vidimus nuper et planximus, Croesi opes unius morte deprehensas: urbisque stipes, quasi in usus pauperum congregatas, stirpi et posteris derelictas. 939 Tunc ferrum quod latebat in profundo, supernatavit aquae, et inter palmarum arbores, Merrhae amaritudo monstrata est. Nec mirum: talem et socium et magistrum habuit, qui egentium famem, suas fecit esse
Abbreviated transcription (Latin):
liber docere re poterit. Nunc monachi
in cunabula moresq discutimits: et
eius monachi. qui liberalibus studiis
eruditus. in adolescentia iugum xp̃i
collo suo imposuit. Primumq trac
liis in monasterto iuuere debeas. Mi
chi placet ut habeas scõꝵ contuber¬
nium: nec ipse te doceas: et absq duc¬
tore ingrediaris uiam qͣm numqͣm
ingressus es: stettimq tibi in partem
alteram delinandum sit. eo crrorem
patiaris: plusq autt minus ambulãs
qͣm necesse est currens lasseris: morãq
faciens obdormias. In solitudine: ci¬
to surrepit suꝑbia. Et si parumper
ieiunauerit. hominemq non ude¬
rit. putat se alicuius esse momenti:
oblttusq sui unde quo uenerit: intus
corde lingua foris uagatur. Iudicat
contra apłi uoluntatem alienos seruoᷤ
Quo gula uoluerit: porrigit ma¬
omnes se inferiores putat. crebriusq
in urbibus qͣm in cellula est: et inter
fratres simulat uerecundiam: qui
tur: Solitariam utam reprehendimꝰ:

Expanded text:
liber , docere te poterit. Nunc monachi liber , docere te poterit. Nunc monachi incunabula, moresque discutimus: et ejus monachi, qui liberalibus studiis eruditus in adolescentia, jugum Christi collo suo imposuit. 9. Laus vitae liis in monasterio vivere debeas. Mihi quidem placet, ut habeas Sanctorum contubernium, nec ipse te doceas, et absque ductore ingrediaris viam, quam nunquam ingressus es, statimque tibi in partem alteram declinandum sit, et errori pateas, plusque aut minus ambules, quam necesse est; ne aut currens lasseris, aut moram faciens, obdormias. In solitudine cito subrepit superbia: et si parumper jejunaverit, hominemque non viderit, putat se alicujus esse momenti: oblitusque sui, unde, et quo venerit, intus corde, lingua foris vagatur. Judicat, contra Apostoli voluntatem, alienos servos: quo gula voluerit, porrigit maomnes inferiores se putat, crebriusque in urbibus, quam in cellula est: et inter fratres simulat verecundiam, qui ur? Solitariam vitam reprehendimus?
Abbreviated transcription (Latin):
Uiderint alii quid sentiant: tinusqͥsq
enim suio sensu dicitur: michi oppidũ
carcer: et solttudo paradysus est. Quid
desideramus urbium frequentiam: qͥ
de singularitate censemur: Moyses
itt preesset poplõ iuideorum: quadragĩ¬
ta annis eruditur in heremo. Pastor
ouium: hominum factus est pastor
apłi de piscatione lacus genesarcth: ad
piscationem hominum tͣnsierunt. Tũc
ti dñm. protinus omnia reliquerunt:
portantes chotidie crucem suam: et ne
uirgam quidem in manu habentes.
Hoc dico: ut etiam si dericatus te tẏtil¬
lat desiderium. discas quod pollis do¬
cere: et rationabilem hostiam offeras
xp̃o: nc miles anteqͣm tyro: ne prius
magister sis qͣm discipulus. Noq hu¬
militatis mee neq mensure est iudi¬
care de ceteris: et de mynistris eccłiaꝵ
sẏnstrum quipptam dicere. Habe
ant illi ordinem eo gradum suum.
Quem si tenueris: quomodo tͥ in co in¬
uendum sit. oditus ad nepotianum

Expanded text:
sunt. 8. Viderint alii quid sentiant. Unusquisque sunt. 8. Viderint alii quid sentiant. Unusquisque enim suo sensu ducitur. MIHI OPPIDUM carcer, et solitudo paradisus est. Quid desideramus urbium frequentiam, qui de singularitate censemur? Moyses ut praeesset populo Judaeorum, quadraginta annis eruditur in eremo : pastor ovium, hominum factus est pastor . Apostoli de piscatione lacus Genezareth, ad piscationem hominum transierunt. Tunc ti Dominum, protinus omnia reliquerunt, portantes quotidie crucem suam, et ne virgam quidem in manu habentes. Haec dico, ut etiam si Clericatus te titillat desiderium, discas quod possis docere; et ratChristo, ne miles antequam tiro, ne prius magister sis quam discipulus. Non est humilitatis meae neque mensurae iudicare de ceteris et de ministris ecclesiarum sinistrum quippiaant illi ordinem, et gradum suum, quem si tenueris, quomodo 938 tibi in eo vivendum sit, editus ad Nepotianum
Abbreviated transcription (Latin):
totiens fornicamur. Inebriatus est inqͥt
gladius meus in celo. multo amplius in
terra: que spinas et tribulos generat.
uas electionis in cuius ore xpistus sona¬
bat. macerat corpus suium. et subicit ser¬
uteita: ec tamen cernit naturalem car¬
nl ardorem sue reptignare sertentie. ut
quod non uritt. hoc agere compellatur:
et quali uim patiens. uociferatur et
dicit. miser ego homo quis me lib̾a¬
bit de corpore mortis huiis : eo tu te
arbitraris absq lapsu et uulnere pos¬
se tͣnͣsire. nisi omni custodia seruauerts
cor tuum. et cum saluatore dixeris. ma¬
ter mea et frẽs mei hii sunt qui faciũt
uoluitatem patris mei: Crudelitas
ista pietas est. Immo quid tam pium
Optat et illa te iiuere: co non uidere ad
tempus. ut semꝑ cum xp̃o uideat. an¬
na samuelem: non sibi sed tabernatu¬
lo genuit. Filii tonadab qui uinum et
siceram non bibebant qui habitabant
in tentorus. et quas nox compulerat
sedes habebant: scribuntur in psalmo.

Expanded text:
toties fornica mur. Inebriatus est, inquit, toties fornica mur. Inebriatus est, inquit, gladius meus in coelo , multo amplius in terra, quae spinas, et tribulos generat. Vas electionis, in cujus ore Christus resonabat, macerat corpus suum, et subjicit servituti ; et tamen cernit naturalem carnis ardorem suae repugnare sententiae, ut quod non vult, hoc agere compellatur, et quasi vim patiens, vociferatur, et dicit: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Et tu te arbitraris absque lapsu et vulnere posse transire, nisi omni custodia servaveris cor tuum, et cum Salvatore dixeris: Mater mea, et fratres mei hi sunt, qui faciunt voluntatem Patris mei ? Crudelitas ista, pietas est; imo quid tam pium,Optat et illa te vivere, et non videre ad tempus, ut semper cum Christo videat. Anna Samuelem, non sibi, sed Tabernaculo genuit . Filii Jonadab, qui vinum, et siceram non bibebant, qui habitabant in tentoriis, et quas nox compulerat, sedes habebant, scribuntur in Psalmo ,
Abbreviated transcription (Latin):
ne in domo parentum cum ꝑiculo ui¬
ueret castitatis. uiuebat in heremo: et
oculis desiderantibus xp̃m nichil ali¬
ud dignabatur aspicere. uestis asꝑ aꝰ
zona pellicea: cybus locuste. melq sil¬
uestre: omnia uirtuti eo continentie
p̃parata. Filii ꝓpħaꝵ. quos monachos
in ueteri legimus destamento. edifica¬
bant sibi casulas. ꝓpt̾ fluerita iordanis:
eo turbis urbium derelictis. polerita
et herbis agrestib uctitabario. Quam¬
dii in patria na es. habcto cellulam
pro paradyso: uaria scriꝑturarum po¬
ma decerpe: his utere delittis: harura
truere complexu. Si scandaliret te ocłs¬
tius. pes. manus dua: proice ea. Nulli
parras: ut soli parcas anime. Qui usde¬
rto inquit dñs mulierem ad concupis¬
cendum cam: iam mecatus est eam in
corde suo. Quis gloriabttur castum se
habere cor: astra non sunt munda
in conspectu domini: quantomagis ho¬
mines. quorum uita temꝑtatio est: ueno¬
bis miseris: qui quotiens concupiscimus.

Expanded text:
ut in domo parentum cum periculo uiut in domo parentum cum periculo uiueret castitatis. uiuebat in heremo et oculis desiderantibus Christum nihil aliud dignabatur aspicere. uestis aspera, zona pellicia, cibus locustae melque siluestre, omnia uirtuti et continentiae praeparata. filii prophetarum — quos monachos in ueteri legimus testamento — aedificabant sibi casulas propter fluenta Iordanis et turbis urbium derelictis polenta et herbis agrestibus uictitabant. quamdiu in patria tua es, habeto cellulam pro paradiso, uaria scripturarum poma decerpe, his utere deliciis, harum fruere conplexu. si scandalizat te oculus, pes, manus tua, proice ea. nulli parrit, inquit Dominus, mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo. Quis gloriabitur castum se habere cor ? Astra non sunt munda in conspectu Domini: quanto magis homines , quorum 937 vita tentatio est? Vae nobis, qui quoties concupiscimus,
Abbreviated transcription (Latin):
omnib bonis non placent. Tu uero
si monachus uis esse non uideri: ha¬
beto curam non rei familiaris. cui re
des uestium: candide meritis indicia
sint. uilis tunica contemꝑtum scl̃i
ꝓbet: ita dum taxat. ne animus turis¬
iumeat: ne habitus sermoq dissen¬
tiat. Salnearum fomenta non que¬
ras: qui calorem corporis ieiuniorũ
cupis frigore extinguete. Que et ip¬
sa moderata sint non nimia. ne debi¬
litent stomachum: et maiorem refec¬
tionem posceritia erumpant incrudi¬
tatem: que parens lybidinum est.
Modicus ac temꝑatus cybus: et carni
et anime utilis est. Matrem ita uide.
ne ꝑ illam alias uidere cogaris: qua¬
rum uultus cordi tuo hereant: et ta¬
citum uiuat sub pectore uulnus.
ancillas que illi obseqiio sunt. tibi
lcias esse insidiis: quia qͣnto uilior eaꝵ
conditio: tanto facilior riuna est. Eo
iohannes scãm matrem habuit: ponti¬
sicisq filius erat: ec tamen nec matris
affectu. nec pairis opib iuncebatur:

Expanded text:
omnibus bonis non placent. Tu uero, omnibus bonis non placent. Tu uero, si monachus esse uis, non uideri, habeto curam non rei familiaris, cui rendes uestium candidae mentis indicio sint, uilis tunica contemptum saeculi probet ita dumtaxat, ne animus tumeat, ne habitus sermoque dissentiat. balnearum fomenta non quaeras, qui calorem corporis ieiuniorum cupis frigore extinguere. quae et ipsa moderata sint, ne nimia debilitent stomachum et maiorem refectionem poscentia erumpant in cruditatem, quae parens libidinum est. modicus ac temperatus cibus et carni et animae utilis est. matrem ita uide, ne per illam alias uidere cogaris, quarum uultus cordi tuo haereant et tacitum uiuat sub pectore uulnus. ancillulas, quae illi in obsequio sunt, tibi scias esse in insidiis, quia, quantum uilior earum condicio, tanto facilior ruina est. et Iohannes Baptista sanctam matrem habuit pontificisque filius erat et tamen nec matris affectu nec patris opibus uincebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
alienas appetunt: quorum dedecus
in propatulo est. sub nomirabus pie¬
tatis querentium suspecta consortia.
Noui ego quasdam iam maturioris
delestari: et silios querere sp̃uales: pau¬
latimq pudore suꝑato. ficta matrũ
nomiria etumpere ui licentiam mari¬
talem. Aliqui sorores uirgines dese¬
runt: et extraneis iuduis copulant᷑.
Surit que oderunt suos: et non suo¬
rum palpantur affectu. Quarum
impatientia index animi. nullara¬
recipit excusationem: et quasla pu¬
dicicie uelamenta. quasi aranearũ
fila disrumpit. Uideas non nullos.
accinctis renib. pulla tunica. barba
ꝓlixa. a mulieribus non posse discede¬
re: sub eodem manere tectoͬ suriul
mire conuiuia: arcillas iuuenes
habere in mynisterio: et ꝑret uoca¬
bulum nuptiarum omnia esse matͥ¬
monii. Nec hec culꝑa nominis xp̃i¬
ani est: si simulator religionis in ui¬
tio sit. quinimmo confusio genitilitĩ:
cum ea uident eccliis displicere: que

Expanded text:
alienas appetunt, quorum dedecus alienas appetunt, quorum dedecus in propatulo est sub nominibus pietatis quaerentium suspecta consortia. noui ego quasdam iam maturioris delectari et filios quaerere spiritales paulatimque pudore superato per ficta matrum nomina erumpere in licentiam maritalem. alii sorores uirgines deserunt et extraneis uiduis copulantur. sunt, quae oderunt suos et non suorum palpantur affectu, quarum inpatientia, index animi, nullrecipit excusationem et cassa inpudicitiae uelamenta quasi aranearum fila disrumpit. uideas nonnullos accinctis renibus, pulla tunica, barba prolixa a mulieribus non posse discedere, sub eodem conmanere tecto, simul inire conuiuia, ancillas iuuenes habere in ministerio et praeter uocabulum nuptiarum omnia esse matrimonii. nec culpa est nominis Christiani, si simulator religionis in uitio sit, quin immo confusio gentilium, cum ea uident ecclesiis displicere, quae
Abbreviated transcription (Latin):
narum dissimulare immo emenda¬
re si quid in se intelligant: et indig¬
nari sibi magis qͣm michi: net in
monitorem maledicta congerere: qui
et si isdem teneatur criminibus: certe
in eo melior est. quod sua ei mala non
placent. Audio religiosam matrem te
habere. multorũ annorũ uiduam: q̃
aluit et erudiuit infantem: et post
studia galliarum que uel florentissi¬
ma sunt. mistt romam. non parcens
sumptibus: et absentiam filii. sꝑe
sustinens futurorũ: ut ubertatem gal¬
lici nitoremq sermonis grauitas roma¬
na condiret: nec calcaribus in te sed
frenis uterctur. Quod et in disercissi¬
mis uiris greue legimus: qui asianũ
tumorem attico siccabant sale: ec lu¬
xuriantes flagellis uineas falcibus
reprimebarit: ut eloquertie torcula¬
ria. non uerboꝵ pampinis. sed sensut¬
um quasi uuarum expressionibus
redundarent. Hanc tu susciꝑe ut
parentem: ama ut nutricem: uene¬
rare ut scãm: nec aliorum imtceris
exemplum. qui relinquunt suas et

Expanded text:
narum dissimulare, immo emendanarum dissimulare, immo emendare, quod in se intellegant, et indignari sibi magis quam mihi nee in monitorem maled, ut isdem teneatur criminibus, certe in eo melior est, quod sua ei mala non placent. Audio religiosam habere te matrem, multorum annorum uiduam, quae aluit, quae erudiuit infantem et post studia Galliarum, quae uel florentissima sunt, misit Romam non parcens sumptibus et absentiam filii spe sustinens futurorum, ut ubertatem Gallici nitoremque sermonis grauitas Romana condiret nec calcaribus in te sed frenis uteretur, quod et in disertissimis uiris Graeciae legimus, qui Asianum tumorem Attico siccabant sale et luxuriantes flagellis uineas falcibus reprimebant, ut eloquentiae torcularia non uerborum pampinis, sed sensuum quasi uuarum expressionibus redundarent. hanc tu suspice ut parentem, ama ut nutricem, uenerare ut sanctam. nec aliorum imiteris exemplum, qui relinquunt suas et
Abbreviated transcription (Latin):
candentia. et uniones quib nobili¬
um feminarum ardet ambitio: mõ¬
tesq aurei. quos adire ꝓpter draco¬
nes et grifas. et ĩmensoꝵ corporum
monstra hominib impossibile est:
ut ostendatur nobis quales custodes
habeat auaricia. Quorsum ista.
ꝑspicuum est. Si igitur negotiato¬
res scl̃i tanta sustinent. ut ad incer
tas ꝑueniant ꝑtturasq diuitias. et
seruent cum anme discrimine q̃
multis ꝑiculis quesicrunt: quid tp̃i
negotiatori faciendum est qui uen¬
ditis omnib querit preciosissimũ
margartcum qui totis substantie
suc opib emio agrum. in quo reꝑi¬
at thefaurum. quem nec fur effodere
nec latro possit auferre: Scio me
offensurum ꝙͣ plurimos esse. qui ge¬
neralem ue uitus dispitationem ĩ
suam referunt contumeliam: et
dum michi irascuntur. suam indi¬
cant conscientiam: multoq peuis
de se qͣm de me uidicant. Ego enun
nas eligam atq constringam. Pric¬
dentis turi est ac prudentium ferit¬

Expanded text:
candentia, et uniones, quibus nobilicandentia, et uniones, quibus nobilium feminarum ardet ambitio: montesque aurei, quos adire propter gryphas, et dracones, et immensorum corporum monstra, hominibus impossibile est: ut ostendatur nobis, quales custodes habeat avaritia. 4. Quorsum ista? Perspicuum est, si negotiatores saeculi tanta susttas perueniant periturasque diuitias, et seruant cum animae discrimine, quae multis periculis quaesierunt, quid Christi negotiatori faciendum est, qui uenditis omnibus quaerit pretiosissimum margaritum, qui totis substantiae suae opibus emit agrum, in quo repperiat thesaurum, quem nec fur effodere nec latro possit auferre? Scio me offensurum esse quam plurimos, qui generalem de uitiis disputationem in suam referant contumeliam et, dum mihi irascuntur, suam indicant consciende se quam de me iudicant. Ego enim nas eligam atque perstringam. Prudentis viri est ac prudentium femi
Abbreviated transcription (Latin):
quod uenenator um animantium
deserta huius scłi nutriant: nauigã¬
tes rubrum mare. in quo nobis op
tatum est. ut uerus pharao cum
suo mergatur exerettu. Mubais dif¬
ficultatibus ac ꝑiculis: ad urbem¬
maximam ꝑuenitur. Utroq littore
gente uage immo belue habitant
ferocillimc: semꝑ sollutti. semꝑ ar¬
mati. totius uehunt anm cybaria:
latentibq saxis. ualidisq durissi¬
mis plena sunt omnia. tea ut spe¬
culator et doctor. in summa mali
arbore sedeat: et incde regende ac cir¬
cum flectende nauis ditcatum pre¬
dicat. Selix cursus est. si post sex mẽ¬
ses supnadicte urbis portum teneãt:
a quo se incipit aꝑire occeanus: ꝑ
quem uix anno perpetuo ad indi¬
am ꝑuentair. ec ad gangem fluui¬
um. quem physon sacra scriptura
commemorat. qui circuit omnem
terram euilath: et multa genera py¬
graentorũ de parad ysi aicttur fon¬
te euehere: ubi nascitur carbuncu¬
lus. et smaragdus. et margarita

Expanded text:
quid uenenatorum animantium quid uenenatorum animantium desertum huius saeculi nutriat. Nauigantes Rubrum Mare, in quo optandum nobis est ut uerus Pharao cum suo mergatur exercitu, multis difficultatibus ac Auxumam perveniunt. Utroque in littore Gentes vagae, imo belluae habitant ferocissimae. Semper solliciti, semper armati, totius anni vehunt cibaria. Latentibus saxis vadisque durissimis plena sunt omnia, ita ut speculator, et doctor in summa mali arbore sedeat, et inde regendae, et circumflectendae navis dictata praedicet. Felix cursus est, si post sex menses supradictae urbis portum teneant, a quo se incipit aperire Oceanus; per quem vix anno perpetuo ad Indiam pervenitur, et ad Gangem fluvium quem Phison Sancta Scriptura commemorat qui circumit totam terram Evila, et multa genera pigmentorum de paradisi dicitur fonte devehere. Ubi nascitur carbunculus, et smaragdus; et margarita
Abbreviated transcription (Latin):
Iam enim propicio deo stiuam tenes.
iam in tectum atq solarium cum pe¬
tro apło a̾scendistiᷤ qui esuriens in
iuders. cornelis saturatur fide. et famẽ
incredulitatis eoꝵ. gentium conuer¬
sione restinguit: atq in uase euange¬
lioꝵ quadrangulo quod de celo des¬
cendit ad terram. docetur et docet om¬
nes homines posse saluart: rursũq
quod uidenit in spetie candidissim
linteaminis in suꝑna transfercur.
et credentium turbas de terris in ce¬
lum rapit: ut pollicitatio dñi com¬
plcatur. Brati mundo corde: qm̃ ip̃i
deum iudebunt. Totum quod ap¬
pensa manu insinuare cupio. qd̃
instruere uectorem. illisd est: ut qͥs
inltitore pudicicie pirata sit no¬
ueris: ubi caribdis. et radix maloꝵ
omnium auartcia: ubi scillei ob¬
trectatorum canes de quib apls lo¬
quit᷑. ne morderites inuicem. ab inui¬
cem consu mamini. quomodo in
media tnͣquillitate securi. lybicis
interdum uitiorũ sutib obruam᷑:

Expanded text:
iam enim propitio domino stiuam tenes, iam enim propitio domino stiuam tenes, iam in tectum atque solarium cum Petro apostolo conscendisti, qui esuriens in Iudaeis Cornelii saturatur fide et famem incredulitatis eorum gentium conuersione restinguit atque in uase euangeliorum quadrangulo, quod de caelo descendit ad terras, docetur et discit omnes homines posse saluari. rursumque, quod uiderat, in specie candidissimi linteaminis in superna transfertur et credentium turbas de terris in caelum rapit, ut pollicitatio domini conpleatur: beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt. totum, quod adprehensa manu insinuare tibi cupio, quod instruere uectorem, illud est, ut, in quo litore pudicitiae pirata sit, noueris, ubi Charybdis et radix omnium malorum auaritia, ubi Scyllaei obtrectatorum canes, de quibus apostolus loquitur: ne mordentes inuicem mutuo consumamini, quomodo in media tranquillitate securi Libycis interdum uitiorum Syrtibus obruamur,
Abbreviated transcription (Latin):
fatuatur amore mulierum. Sonũ
est sal. Hullum sacͥficium: sine hu¬
us asꝑsione suscipitur. Unde et a¬
postolus precipit. Sermo uester: sem¬
ꝑ in gratia sale sit conditus. Quõd
si infatuatur. foras ꝑicitur: in taritũ¬
q ꝑdit nominis dignitatem. ut ne
insterquilinium quidem utile sit.
quo solent credentiũ arua condiri.
et sterile animarũ solum pinguesce¬
re. Hec dicimus. ut pͥma de fili rtiᷤ¬
tice fronte doceamus magna cepislẽ.
excelsa sectari. et adolescentie immo
pubertatis incentiua calcantem. per¬
fecte quidem etatis gradum scandere:
sed lubricum tter else ꝑquod ingre¬
deris: nec tantum sequi gloriam post
iuctoriam: qͣntum ignominiam post
runam. Non michi nunc ꝑ uirtitũ
prata ducendus est riuulus: nec la¬
borandum ut ostendam tͥ uariorũ
pulchritudinem floꝵ: quid in se ly¬
lia habeant puritatis. quio rosaꝵ
uerecondia possideat: quid iuolc pͦ¬
pura ꝓmittat in regno: quid rittilan¬
num spondeat pistura gemmazum.

Expanded text:
fatuatur amoribus mulierum . Bonum est sal, nullumque sacrificium absque hujus aspersione suscipitur . Unde et Apostolus praecepit: Sermo vester semper in gratia sale sit conditus . Quod si infatuatur, foras projicitur , in tantumque perdit nominis dignitatem, ut ne in sterquilinium quidem utile sit, quo solent credentium arva condiri, et sterile animarum solum pinguescere. Haec dicimus, ut prima te, fili Rustice, fronte doceamus, magna cepisse, et excelsa sectari; et adolescentiae, imo pubertatis incentiva calcantem, perfectae quidem aetatis gradum scandere, sed lubricum iter esse, per quod ingrederis, nec tantam sequi gloriam post uictoriam, quantam ignominiam post ruinam. Non mihi nunc per uirtutum prata ducendus es nec laborandum, ut ostendam tibi uariorum pulchritudinem florum, quid in se lilia habeant puritatis, quid rosarum uerecundia possideat, quid uiolae purpura promittat in regno, quid rutilantium spondeat pictura gemmarum.
Abbreviated transcription (Latin):
dericum ordinandum. Hoc preceptũ
pateo in abraham et loth. qui angl̃os
susceperunt: et hosꝑitalitatem inter
ceceras dilexerunt uircutes. Sic et one¬
siforus: paulum doctrine fontem sus¬
cepte. Hec imitationis sint uestre: ec
ne sinatis incolam p̃terire: qui apuid
uos non comedat panem. Sequit᷑.
Non percullorem. Non enim ꝑugi¬
lem describit apłs: sed qui conscterta¬
as non ꝑcutiat singulorum. Sit mo¬
ribile: si domui clerici dechraatur.Le
dicur enim sacerdotis opinio in ple¬
be: quando de ꝓrimis ens male loqͥ¬
destificatioᷤ. casto confirmetur effestu.

Expanded text:
clericum ordinandum. Hoc praecepto clericum ordinandum. Hoc praecepto pater Abraham et Loth Angelos susceperunt: quia hospitalitatem inter caeteras dilexerunt virtutes. Sic et Onesiphorus Paulum doctrinae fontem suscepit. Hae imitationes sint vestrae: et ne sinatis incolam praeterire, qui apud vos panem non comedat. Sequitur, Non percussorem: Nec enim pugilem describit Apostolus. Qui conscientias non percutiat singulorum; sed moribile erit, si domui clerici detrahatur. Laedet sacerdotis opinionem in plebe, quando de proximis ejus male loqutestificatio, casto confirmetur affectu.
Abbreviated transcription (Latin):
et quia ih̃c relictis apłis. solus ibat ora¬
re. Mariam quoq in penecrabilibus
angłs solam inuenit: non cara aga¬
peta loquentem: et illa iurilem inttro¬
trum trepidauit. Tu que fornare es
sideras salutari : an nescis. quia dupli¬
debec ornari. In ordinata consuetudo
est: delicatis sermonib fabulosa cha¬
lamitas. Sed hospitaltaatem cupis ha¬
bere: benc facis. Habes tuas sorores.
Ille apud de in domo uocari debent: ñ
deriti. Erit ad edificationem tuam
sc̃a uirgo: quod dixero. In beatissimt
marcimi utta legimus: commemoras¬
se sulpitium. quod transiens idem sc̃s
martinuis. quandam uirginem mori¬
bus et castitate precelsam cupiens sa¬
lutare. illa noluit: sed xeniũ misit:
et ꝑ fenestram respiciens. ato sc̃o uiro.
ses marcinus: quod ralib imbrita
moribus. castam custodierit uolun¬
plenus. Huc usq sufficiat de feminis
dictum. Consummata quippe causa¬
coꝵ reliqua. Hospitalem p̃cipit apls

Expanded text:
Et quia Jesus, relictis apostolis, solus ibat oraEt quia Jesus, relictis apostolis, solus ibat orare . Mariam in penetralibus angelus solam invenit, non cum agapeta loquentem, et illa virilem introitum trepidavit. Tu quae fornax es equentius salutari? X. An nescis quia duplidebet ornari? Inordinata consuetudo est, et delicati sermonis fabulosa calamitas. Sed si hospitalitatem cupis habere: habes tuas sorores, illae apud te in domum tuam vocari debent, non clerici. Erit ad aedificationem tuam, sancta virgo, quod dixero. In beatissimi Martini Vita legimus commemorasse Sulpitium, quod transiens sanctus Martinus, quamdam virginem moribus et castitate praecelsam, cupiens visitare: illa noluit, sed xenium misit ei: ac per fenestram respiciens, ait sancto viro: sanctus Martinus, quod talibus imbuta moribus, castam custodierit volunus. XI. Hucusque sufficiat de feminis dictum. Consummata quippe vi reliqua. Hospitalem praecipit Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
cuuunt. Pronephas̾. dolor est dicere:
sed preceriri non decet. xp̃o se iste nu¬
ricis. Unde sinc nuptus. Hoc genus
nouum uxorum: Et hoc ad nos quid
percinet: Quid infamare non cessamꝰ:
iurorum longe sint femine. Monach¬
um uel dericum solitdo facio: non
publicum. Quid te uirginale delec¬
tat alloquiũ: Cur scimoniales contͣ
fidem frequentas: Uel in eocłia. uel in
ipso publico. si eos quos diligunt tu¬
derint: ridertabus ocłis salutationis
tenera uerba ꝓducunt. Dcinde dum
salrttauerint si cosdem elerioos prote¬
tire celerius uiderint: contemptores
suos iudicarit. et irascuntur. Ordina¬
tur deinde satisfactio deserte. Post satis¬
factionem: pͣndium quasi notia leti¬
cia disponituir. Inter pocula. imꝑꝑan¬
tur uerba contemgtus. Ille tero lam̃¬
tari se simularte: quasi poceati genuus
inducentes. Lege quia talis debet
esse solttarius: qualem iheremyas ẽẽ¬
describit. sedebit solitarius et tacebit:

Expanded text:
ercutiunt. Proh nefas! dolor est dicere, ercutiunt. Proh nefas! dolor est dicere, sed praeterire non decet: Christo istae nuIX. Unde sine nuptiis genus novum uxorum? Et hoc ad nos quid pertinet, quod infamare non cessamus?virorum feminae sint longe. Monachum vel clericum solitudo facit, non publicum. Quid te virginale delectat alloquium? Cur sanctimoniales contra fidem frequentas in Ecclesia, vel in ipso publico? Si eos quos diligunt viderint, ridentibus oculis salutationis tenera verba producunt. Deinde cum salutaverint, si eas Dei viros praeterire celerius viderint, contemptores suos judicant, et irascuntur. Ordinatur deinde desertae satisfactio: post satisfactionem prandium, quasi nova laetitia disponitur. Inter pocula improperant verba contemptus: ille vero lamentari se simulat, quasi peccati genus inducens. Lege quia talis debet esse soldescripsit: Sedebit solitarius, et tacebit .
Abbreviated transcription (Latin):
ram. aut a uiuo marito derelictam
non acciptat. Sene audiui precipi¬
ente dño moysi: quia nec uxor sacer¬
doti debet bigama conuerare: ne hono¬
rem polluat saterdotis. Sicut uirũ
unius uxoris: sic unius uiri mandat
urxorem. Si ergo dericus monogamus
fuerio: et uxor eius bigama: noli eũ
mynisterio applicare. Sigamam enĩ
duxit uxorem. Hec tito precepta:
idem apłs deordinandis cleritis dedit
Et quia iam liber finem exspectat:
ad id redeamꝰ unde digressi sumus.
Nec si due aut tres pariter det an¬
cille morent᷑: solum ad eas conuenit
ingredi sacerdotem. Si quil ergo hec p̃¬
cepta non obseruauerit: hostis est aĩe
sue. Quod si post nr̃a monita. aliqͥs
clericus agapetas amplius querit ama
conueniatur: et precepta patrum in
nicea definita. ei legantur. Iainq conuẽ
glexerit: talis ab ecclia xp̃i anathema¬
ti zandus est. Germinant enim fem
ne cum uiris habitantes spinas: et
archana mentium. acuto mutrone ꝑ¬

Expanded text:
tam, aut a viro marito derelictam, tam, aut a viro marito derelictam, non accipiat. Bene audivi praecipiente Domino Moysi, quia nec uxor debet sacerdoti digama convenire, ne honorem polluat sacerdotii. Sicut unius uxoris virum, sic unius viri mandat uxorem. Si ergo clericus monogamus fuerit, et uxor ejus digama, noli eum ministerio applicare. Digamam enim duxit uxorem. Haec Tito praecepta idem Apostolus de ordinandis clericis dedit. VIII. Et quia jam liber finem exspectat: ad id redeamus unde digressi sumus. Nec si duae vel tres pariter Dei ancillae morentur, solum ad eas ingredi convenit sacerdotem. Si quis haec praecepta non observaverit, hostis est animae suae. Quod si post monita nostra aliquis clericus agapetas amplius quaesierit amarconveniatur; et praecepta patrum in Nicaea definita ei legantur. Jam vero si coglexerit, talis ab Ecclesia Christi anathematizandus est. Germinant enim feminae spinas cum viris habitantes: et arcana mentium acuto mucrone p
Abbreviated transcription (Latin):
monita humilitatis. que fraterno af¬
fectu calamo imꝑante expressimus.
dulciter lege. Iam uero ut reprehen¬
sibilis non sit diuini altaris sacerdos:
pauca de reliquis apli testimoniis. qͣn¬
tum dominus donauerit exponamꝰ.
Sufficiant suꝑiori cause: que dicta
sunt. uerum ne aliquid minus in¬
telligentes. ad episcopos tm̃ sentiant
apl̃m fiusle loquittum. qͥd de dra co¬
nibus ad thẏmotheum preceptũ sit.
quid de prb̃tis ad tytum: commemo¬
rare delectat. Sed pretereundum nõ
est: suꝑiorem explarari senteritiam.
unius uxoris uirum. eo noua et uetꝰ
preceptio sacerdotem censuit eligen¬
dum: quod bigamos ad mynisteriũ
pleriq ep̃i applicuerunt. Sea asse¬
runt contubina fuit illa non uxor:
quasi non cadem sint commertia fedi¬
asseritur exercent᷑. An quia coniugii
tabulas non fecit: concupiscentia al¬
tera fuit: Nullo pacto bigamus. uel
concubinarum cathenis insertus: de
ne patrum suoꝵ: uiduam et destrtu¬

Expanded text:
monita humilitatis, quae fraterno afmonita humilitatis, quae fraterno affectu, calamo imperante, expressimus, dulciter lege. VII. Jam vero ut reprehensibilis divini altaris non sit sacerdos, pauca de reliquis apostoli testimoniis quantum Dominus donat, exponam. Sufficiant superiores causae, quae dictae sunt. Verum ne aliquis minus intelligens, ad episcopos tantum sentiat tolum fuisse locutum: quid de diaconibus ad Timotheum praeceptum sit: quid de presbyteris ad Titum, commemorare delectat? Sed praetereundum non est superiorem explanare sententiam, Unius uxoris virum , et nova et vetus praeceptio sacerdotem censuit eligendum: quia digamos ad ministerium plerique episcopi applicuerunt, sicque asserunt: Concubina fuit illa, haec uxor; quasi non eadem sint commercia foediasseritur. An, quia conjugii tabulas non fecit, concupiscentia aliena non fuit? Nullo pacto digamos, vel concubinarum catenis insertos, decne patrum suorum. Viduam vero aut destitu
Abbreviated transcription (Latin):
siquidem głosos: boni oꝑis fama con¬
seruat. Sacerdotes quippe decet. uel
supͣdictum est: a feminis segregari.
Si gͥ generis gr̃a uidicas eas abs te¬
nullo pacto dimittere. memerto tha¬
mar. quod ab ammone fr̃e corrupta sit.
facile ⁊ollitur delectatio. De duobus
enim. quod imus desiderat: et si loqui
non potest: remptatur tamen. Remo¬
tio igitur uiri. castitatis collocat ar¬
ma̾. construit in meliorib castra: pu¬
doris honorem consolatur. Pocuit enã
et maria mater dm̃. de choro aplorũ
non discedere: ͥliceret. Tecla autẽ.¬
post temptationem passionis: antioche
mo miles: cum uxore ꝑgit ad p̾liuma.
Non inuideo karitati. Sit tibi cum
castis uirginibus: longeua dilestio.
Tunc in bono meritum collocabis
eo famam meliorabis: si congregatio¬
gationes puellarum pulchre censeo.
li linguis te laceranitibus maculent.
Alioꝵ eram cupuirit uicini discitere
uitam: non suam. Propterea digne
accipe nr̃orum precepta uerborũ: et

Expanded text:
m quidem gloriosius boni operis fama conm quidem gloriosius boni operis fama conservat. Sacerdotes quippe decet, vel supra dictum est, a feminis segregari. Si igitur generis gratia judicas easdnullo pacto dimittere, mememar, quod ab Amnon fratre suo corrupta sit. facile tollitur delectatio. De duobus enim quod unus desiderat, etsi loqui non potest, tentatur tamen. Remotio igitur viri, castitatis collocat arma: construit in melioribus castra: pudoris honorem consolatur. Potuit enim et Maria Mater Domini de choro apostolorum non discedere, si liceret. Thecla post tentationem passionis, Antiochiamo miles cum uxore pergit ad bellum. VI. Non invideo charitati tuae: sit tibi cum castis virginibus longaeva dilectio. Tunc in bono meritum collocabis, et famam meliorabis, si congregatiois puellarum: pulchre censeo ili linguis te lacerantibus maculent. Alienam enim cupiunt vicini discutere vitam, non suam. Propterea digne accipe meorum praecepta verborum: et
Abbreviated transcription (Latin):
dico: quia sicum uiro femine habi
Ex eis: aucupatus est ab initio pecca¬
tum. Ferreas mentes: Lybido domat.
Si alligabit quis ignem in synu sa¬
o: et uestimenta eius non comburẽ¬
tur: Aut si ambulabit suꝑ carbones.
et pedes suos non comburet: Michi
crede km̃e: quia non potest toto cor¬
de habitare cum ded: qui feminarũ
accessibus copulatur. Sed dicis mͥ.
Qui ambulat simpliciter: ambulat
confidenter. Sene. ⁊ argute. Sedo¬
portec re destimonium habere:ab
his qui foris sunt. Licet reste corã
deo incedas: tamen astutores sunt¬
filii tenebrarum: ꝙͣ fili lucis. Cũ¬
ergo a de hoc genus non amputat᷑:
dal reprehendentib locum. Ipse te
dechraentium morsib tradis: si aga¬
pecarum consortium non dimiseris.
Benignus es. gaudeo. Pudicul es: fal¬
sum est si puditictam non queris. fẽ¬
tem mente dilige: non corporali freq̃n
ua. Non uestis tenera clericum aut
mentis intentio. Hec eram. denotio¬
nem honoris in de custodit. Honore¬

Expanded text:
dico, si cum viris femdico, si cum viris femex eis aucupatus est ab initio peccatum. Ferreas mentes libido domat: si alligaverit quis ignem in sinu suo, vestimenta ejus non comburentur? Aut si quis ambulaverit super carbones ignis, pedes suos non comburet? Mihi crede, non potest toto corde habitare cum Domino, qui feminarum accessibus copulatur. Sed dicit: Qui ambulat, inquit, simpliciter, ambulat confidenter . Bene et argute; sed oportet testimonium bonum habere ab his qui foris sunt. Licet coram Domino incedas, tamen coram filii tenebrarum super filios lucis. Cum a te hoc genus non amputatur, das reprehendentibus te locum. Ipse te detrahentium morsibus tradidisti, si agapetarum consortium non dimiseris. Benignus es? gaudeo. Pudicus? falsum est. Si pudicitiam quaeris, fetem, mente dilige, non corporali frequentes ornatu. Non vestis tenera clericum facit, aut mentis intentio. Haec enim devotionem honoris in te custodit. Honore
Abbreviated transcription (Latin):
agro rustici. aratores ac uuinitores. cho¬
tidie grauiter lacerabunt: si contra
tare contendis. Et quia ut arbitror cõ¬
cupiscis irreprehensibilis inueniri:
erunt: Phibe uirgines tecum morarr.
frequenter uisita. cinctus obsequio
dericoꝵ: ne cum secretaliter aut solꝰ
ingrederis: macules testimonium tu
um. Illud etiam adiciendum est: qͥa
si uxorem duceres: lex de ꝓhiberet ha¬
bitare cum serua. Cum uxorũ enim
consensu: huiusmodi ad regimen sa
Te uero: non ista salutaria precepta
constringunt. Altter coniugati. alit̃
uirgines edocent᷑: eccl̃iastici subire onꝰ¬
mẏnisterii. femmarũ cum dericis:
nullo pasto conuincta precipitur
conuersatio. Ianua diabolt: uia ini¬
quitaus: scorpionis pertussio: noci¬
uumq genus: est femina. Cum ꝓxi¬
mat. ite stẏpiulam incendio ignis. flã¬
migero igne peitite temina. conscien¬
tiam secum pariter habitantis : exu¬
ritq fundamenta montiũ. Ego iu¬

Expanded text:
agro rustici, aratores, ac vinitores, quoagro rustici, aratores, ac vinitores, quotidie graviter lacerabunt, si contra tare contendis. Et quia ut arbitror concupiscis irreprehensibilis inveniri, erunt? Prohibe virgines tecum commorari, frequenter visita junctus obsequio clericorum, ne dum secretaliter ac solus ingrederis, macules testimIII. Illud etiam adjiciendum est; quia si uxorem duceres, lex te non prohiberet habitare cum conserva. Cum uxoris enim consensu ejusmodi ad regimen sacTe vero non ita salutaria praecepta constringunt. Aliter conjugati, aliter virgines admonentur ecclesiastici onus subire ministerii. Feminarum cum clericis nullo pacto conjuncta praecipitur conversatio. Janua diaboli, via iniquitatis, scorpionis percussio, nocivumque genus est femina: cum proximat, stimulat, incendit ignem. Flammigero igne percutit femina conscientiam pariter habitantis: exuritque fundamenta montium. Ego ju
Abbreviated transcription (Latin):
ihonimus: oceano sto salu¬
tem. Deprecatus es. ut tibi
breuiter exponerem: qualiter clerici de
ledicoꝵ stimuli prestolantur: quia ñt
tolo sumamus exordium. Sic enim
ait. Humanus sermo: et omni accep¬
tione dignus. Si quis ep̃atum deside¬
rat: bonum opus desiderat. Oportet
ergo ep̃m irreprehensibilem esse: hos
uinolentum. domum suam bene re¬
uendum: dum eum irreprehensibilẽ
ponit. Quomodo igitur alium rep̃¬
hendit: cum ipse qui accepit potes¬
tatem ut doceat. sit reprehensibilis:
cunt: quomodo debeant uiuere in hac
uita mortali. Ergo se ipsos imitabi¬
les deberit proponere sacerdotes: ut
alii iumiores gradus. humilis conse¬
quuti uite destimonium: sacerdotiũ
possint exercere. Precipue illud asscqͦr.¬
attertius tibi esse cauendum: quia
pͥma tempramenta sunt clericorum.
feminarum frequentes accessus. Iste
sexus: reprehensibiles exhibet sacerdo¬
tes et clericos. Quid tͥ reuera cum fe¬
fabularis: Te cuncti in publico: te in

Expanded text:
eronymus Oceano suo salutem. I. Deprecatus es, ut tibi breviter exponerem, qualiter clerici debledictis aemuli praestolantur, quia non tolo sumamus exordium, qui ait: Humanus sermo et omni acceptione dignus. Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. Oportet enim episcopum irreprehensibilem esse, sasperum; sed domum suam bene revendum, cum irreprehensibilem ponit. II. Quomodo igitur alterum reprehendet, cum ipse qui accepit potestatem ut doceat, sit reprehensibilis? cunt quomodo debeant vivere in hac vita mortali. Seipsos imitabiles debent proponere sacerdotes: ut alii juniores, gradus humiles consecuti, vita et testimonio sacerdotum possint exsurgere. Praecipue illud rattentius tibi esse providendum: quia prima tentamenta sunt clericorum, mulierum frequentes accessus. Iste sexus reprehensibiles exhibet clerent clericos. Quid tibi revera cum fefabularis? Te cuncti in publico, te in
Abbreviated transcription (Latin):
orum dampna sunt tempoꝵ. Scribimꝰ
atq rescribimus: tñseunt maria eplẽ:
et findente suleos carina ꝑ singulos
fluctus. etatis nr̃e momenta minuũ¬
tur. Solum habemus lucri: quod xp̃i
nobis amore sotiamur. Raritas pa¬
tiens est: benigna est. Raritas non¬
credit ÷ omnia sperat: omnia patitur.
Raritas munqͣm excidit: hec uiuit
semꝑ in pectore. Ob hanc nepotiantis
noster absens presens est: et per tan¬
ta terrarum spatia diuisos. itterq cõ¬
plecditur manu. Habemus mutue ob¬
sidem karitatis: iungamur spiritu.
strm gamur affectu: et fortitudinem
mentis qͣm beatus chromatius papa¬
ostendit in dormitione germani : noᷤ
imitemur in filio. Illum nostra pla¬
gella decantet: illum nostre littere so¬
nent: quem corpore non ualemus.
recordatione tencamus: ec cum quo
loqui non possumus: de eo loqui nõ
desinamus.

Expanded text:
orum damna sunt temporum. scribimus orum damna sunt temporum. scribimus atque rescribimus, transeunt maria epistulae et findente sulcos carina per singulos fluctus aetatis nostrae momenta minuuntur. solum habemus lucri, quod Christi nobis amore sociamur. caritas patiens est, benigna est; caritas noncredit, omnia sperat, omnia patitur; caritas numquam excidit. Haec semper vivit in pectore; ob hanc Nepotianus noster absens praesens est et per tanta terrarum spatia divisos utraque conplectitur manu. Habemus mutuae obsidem caritatis. Iungamur spiritu, stringamur affectu et fortitudinem mentis, quam beatus papa Chromatius ostendit in dormitione germani, nos imitemur in filio. Illum nostra pagella decantet, illum cunctae litterae sonent. Quem corpore non valemus, recordatione teneamus et, cum quo loqui non possumus, de eo numquam loqui desinamus.
Abbreviated transcription (Latin):
tunc cernebat. suꝑficturus esset. O
si possemus in talem ascendere specu¬
lam. de qua uiuersam terram sub
nostris pedibus cerneremus: iam
tibi osterderem totius mutidi riunas:
gentes gentibus. et regnis regna col¬
lisa: alios dorqueri. alios ne a cari:
alios obru fuctibus: alios ad serui¬
tutem thrai: hic nuptias. ibi planc¬
tum: illos nasci. istos mori: alios mẽ
non xersis tantum exercitum: sed
totius mundi homines qui nunc ui¬
iunt. breui spatio defuturos. uinci¬
tur sermo rei magnitudine: et minꝰ
est omne qd̵ dicimus. Redeamus igi¬
tur ad nos: ec quasi e celo descenden¬
tes. paulisꝑ nr̃a iudeamus. Sentis¬
ne obsecro te qͣndo infans: quando
puer: quondo iuuenis: qͣndo robus¬
te etatis: qͣndo senex factus sis: Choti¬
die morimur: chotidie commutamut:
eo tamen eternos esse nos credimus.
Hoc ipsum quod dicto: qd scribitur:
quod lego: quod emendo: de utta mea
tolliuir. Quot puncta notarii: tot me¬

Expanded text:
tunc cernebat, superfuturus esset. o tunc cernebat, superfuturus esset. o si possemus in talem ascendere speculam, de qua uniuersam terram sub nostris pedibus cerneremus! iam tibi ostenderem totius mundi ruinas, gentes gentibus et regnis regna conlisa; alios torqueri, alios necari, alios obrui fluctibus, alios ad seruitutem trahi; hic nuptias, ibi planctum; illos nasci, istos mori; alios affluere non Xerxis tantum exercitum, sed totius mundi homines, qui nunc uiuunt, in breui spatio defuturos. uincitur sermo rei magnitudine et minus est omne, quod dicimus. Redeamus igitur ad nos et quasi e caelo descendentes paulisper nostra uideamus. sentisne, obsecro te, quando infans, quando puer, quando iuuenis, quando robustae aetatis, quando senex factus sis? cotidie morimur, cotidie commutamur et tamen aeternos esse nos credimus. hoc ipsum, quod dicto, quod scribitur, quod relego; quod emendo, de uita mea trahitur. quot puncta notarii, tot me
Abbreviated transcription (Latin):
nocte delcta surt. Iosaphat laudes do¬
mino concinebat: et dñs ꝓ lauclante
suꝑabat. Moyses contra amalech:
non gladio sed oratione pugnauit.
Si erigi uolumus: ꝓsternamur. Pro
pudor: et stolida usq ad incredulita¬
rem mens: romanus exercitus uictor
orbis et dñs ab his uincitur. hos pa¬
uet. horum terretur aspectu. qui ingre¬
di non ualent: qui si t̾ram tetigerint.
se mortuos arbitrantur: ⁊ non intelli¬
gimus prophaꝵ uoces. fugient mille
uno ꝑsequente: nec amputamus cau¬
sas morbi. ut morbus pariter aufcrat᷑.
statimq cernimus lagittas pilis. tẏa¬
ras galeis. caballos equis cedere. Ex¬
cessimus consolandi modum: et dum
umus mortem flere ꝓhibemus: totiꝰ
orbis mortuos planximus. Cerses ille
rex potentissimus. qui subuerut mõ¬
tes. marta constrauit: cum de sub¬
lima loco infinttam hominum mul¬
ittudinem et innumerabilem uidis¬
lec exercitum. fleuisse dicitur: quod
post centum annos. nullus eoꝵ quos

Expanded text:
nocte deleta sunt; Iosophat laudes donocte deleta sunt; Iosophat laudes domino concinebat, et dominus pro laudante superabat; Moyses contra Amalech non gladio sed oratione psi erigi uolumus, prosternamur. pro pudor et stolida usque ad incredulitatem mens! Romanus exercitus, uictor orbis et dominus, ab his uincitur, hos pauet, horum terretur aspectu, qui ingredi non ualent, qui, si terram tetigerint, se mortuos arbitrantur, et non intellegimus prophetarum uoces: fugient mille uno persequente nec amputamus causas morbi, ut morbus pariter auferatur, statimque cernimus sagittas pilis, tiaras galeis, caballos equis cedere? Excessimus consolandi modum et, dum unius mortem flere prohibemus, totius orbis mortuos planximus. Xerxes, ille rex potentissimus, qui subuertit montes, maria constrauit, cum de sublimi loco infinitam hominum multitudinem et innumerabilem uidisset exercitum, flesse dicitur, - quod post centum annos nullus eorum, quos
Abbreviated transcription (Latin):
lestina. egyptus timore captiue. Non
michi si lingue ceritum sint. oreq cen¬
tum. ferrea uox: omnia penarũ per-¬
currere nomina possem. Neq enim
hystoriam ꝓposui scribere: sed nr̃as
breuiter flere miserias. Alioquin ad
hec merito explicanda: et thycididos
ec salustius mita sunt. Felix nepotia¬
nus. qui hec non uidec: felix qui hec
non audit. Nos misert qui hec pati¬
mur. aut patientes fres nr̃os tanta per¬
spicimus: et tamen uiuere uolumus:
eosq qui his carent. flendos potius
ꝙͣ beandos putamus. Olim offensũ
seritimus: nec placamus deum. Pecca¬
tis nr̃is barbari fortes suno: nostris
uttiis romanus suꝑatur exercitus.
Et quasi non hoc sufficeret cladibus:
plus ꝑene bella ciuilia ꝙͣ hostilis
muero consumpset. Ciseri isclite. ad
qui taritum deo displicemus: ut per
rabiem barbarorum. illius in nos
ira deseiuat. Czechias egit penitenti¬
am: ec ceritum octoginta quinq mi¬
lia assyriorum. ab uno angelo una

Expanded text:
laestina, Aegyptus timore captiuae. non, laestina, Aegyptus timore captiuae. non, mihi si linguae centum sint oraque centum, ferrea uox, omnia poenarum percurrere nomina possim. neque enim historiam proposui scribere, sed nostras breuiter flere miserias. alioquin ad haec merito explicanda et Thucydides et Sallustius muti sunt. Felix Nepotianus, qui haec non uidet; felix, qui ista non audit. nos miseri, qui aut patimur aut patientes fratres nostros tanta perspicimus; et tamen uiuere uolumus eosque, qui his carent, flendos potius quam beandos putamus. olim offensum sentimus nec placamus deum. nostris peccatis barbari fortes sunt, nostris uitiis Romanus superatur exercitus; et qplus paene bella civilia quam hostilis mucro consumpsit. Miseri Israhelitae, ad qui tantum displicemus Deo, ut per rabiem barbarorum illius in nos ira desaeviat. Ezechias egit paenitentiam, et centum octoginta quinque milia Assyriorum ab uno angelo una