comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
defimendũ c̃. acꝓhis etiam mors si necisse. fuierit
ñ uitanda: ꝓ quib immobiliter ẽ dicendũ. Iura¬
ui et statui. Quod fieri debet ꝓcustodia caritatis.
ꝓqua sꝑnenda sunt uniuersa: ne bonum tranqͥl¬
litatis cius ꝑfectioq maculet᷑. Similit̃q uirandũ
ẽ ꝓcastimonie puritate: nec aliud facere. nos opor¬
tet ꝓfide. ꝓsobrietate. atq iusticia: q̃ omĩa in de¬
mutabili ꝑscuerantia sunt tenenda: & a quibꝰ
paululũ recessisse damnabile ẽ. De illis uͦi corpo¬
ralib exercitiis quȩ ad modicũ dicunt᷑ eẽ utilia.
ita ut diximus statuendũ: ut si qua suꝑuiene¬
rit ccrtior pietatis occasio. quȩ illa suadeat re¬
laxari: nulla suꝑhis lege teneamur: sed preter¬
missis cis. ad utiliora libere transeamꝰ. In illis enim
corporalib exercitiis. s ꝓtempore relinquant᷑.
ꝑiculum non ẽ : ab hisuero uel ad momentũ de¬
clinasse. mortiferum est. xxix.

Expanded text:
definiendum est ac pro his etiam mors, si necesse fuerit, definiendum est ac pro his etiam mors, si necesse fuerit, non uitanda, pro quibus inmobiliter est dicendum: iuraui et statui. quod fieri debet pro custodia caritatis, pro qua spernenda sunt uniuersa, ne bonum tranquillitatis illius perfectioque maculetur. similiterqueiurandum eet pro castimoniae puritate nec aliud nos facere oportet pro fide, pro sobrietate atque iustitia, quae omnia indemutabili perseuerantia sunt tenenda et a quibus paululum recessisse damnabile est. de illis uero corporalibus exercitiis, quae ad modicum esse dicuntur utilia, ita est ut diximus statuendum, ut si qua superuenerit certior pietatis occasio quae illa suadeat relaxari, nulla super his lege teneamur, sed praetermissis eis ad utiliora libere transeamus. in illis enim corporalibus exercitiis, si pro tempore relinquantur, periculum non est: ab his uero uel ad momentum declinasse mortiferum est..
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ quȩ cuidenter copioseq digesta est:
nichil oportet monachiundefinre: ne aut p̃ua¬
ricator inuemat᷑ aut ꝑtinax. Et ubi illud psal¬
miste ponimꝰ doqͥum. iuraui et statui custodi¬
re iudicia iusticie tuȩ: s quid ẽ aliud iurare et
statucre. quam definita immobiliter custodire:
oseph. Nos ñ de principalib mandatis xxuiii
sine quib ñ potest nr̃a salus omĩno subsistere.
ista decernimus: s de his quȩ sine ꝑiculo statuc.
nr̃i uel relaxare possumtis uel tencre. iitputa de
in remisso rigore ieiunii:⁊ de uini siue olei ꝑpetcia
abstinentia⁊ de ꝓgressu celle penitus cohibendo:
delectionis seu meditationis in cessabili iugitate.
quȩ sine iactura ꝓfessionis ac p̃positi nrĩ exer¬
ceri cum libuerit possunt: et cũ necesse fuerit
inrep̃hensibiliter pret̾mitti. Cecerum suꝑ obseruan¬
tiam illoꝵ pͥncipalium mandatoꝵ constantissime

Expanded text:
rationem quae euidenter copioseque digesta est, rationem quae euidenter copioseque digesta est, nihil oportet monachum definire, ne aut praeuaricator inueniatur aut pertinax. et ubi illud Paalmistae ponemus eloquium: iuraui, et statui custodire iudicia iustitiae tuae? quid est enim aliud iurare et statuere quam definita inmobiliter custodire? IOSEPH: Nos non de principalibus mandatis, sine quibus non potest nostra salus omnino subsistere, ista decernimus, sed de his quae sine periculo status nostri uel relaxare possumus uel tenere: ut puta de inremisso rigore ieiunii, de uini siue olei perpetua abstinentia, de progressu cellulae penitus cohibendo, de lectionis seu meditationis incessabili iugitate, quae sine iactura professionis ac propositi nostri et exerceri cum libuerit possunt et cum necesse fuerit inreprehensibiliter praetermitti. ceterum super obseruantia lllorum principalium mandatorum constantissime
Abbreviated transcription (Latin):
tur: etiam intram isrł non ingredient᷑. xxui.
Uc illius p̃ceptiutilitas ẽ silenda. qdđ etiam
instigante ira uel qualibet alia passione
sacram̃to nos aliqua uinxerimꝰ.⁊ qđ a nemine
quidẽ monachoꝵ fieripenitusdebet: utriꝰq ta¬
men rei causa intimo mentis est pensanda iudicio.
ꝙ comparanda c̃. illa res quam statuimꝰ: huic ad
quam transtre compellim᷑: atq ad eam sine cun¬
cdationc ẽ transcundũ: quȩ sitꝑuemente plemo¬
re tractatu iustior fucrit iudicata. Rectius ẽ enĩ
piȩ subire iacturam. Demiq nunquã rationabi¬
les ac ꝓbatos patres duros aut irrttiocabiles in
huiusmodi acfinitionib fuisse reminiscim᷑: s
uelut ceram calore solis. ita cos ratione mollitos:
ct int̃cedente salubriore confilio. meliorib par¬
tibus sinc hesitatione cessisse. Quoscunq audem
indimꝰ definitionib suis ꝑtinacit̃ inherere: in¬
rationabiles semꝑ ꝓbauims. ac discittionis exꝑtes.
trmanus. Quantum adhanc ꝑtinet xxuii.¬

Expanded text:
tur, et in terra Israhel non ingredientur. Nec illius praecepti utilitas est silenda, quod etiam si instigante ira uel qualibet alia passione sacramento nos aliquo uinierimus, quod a nemine quidem monachorum fieri penitus debet, utriusque tamen rei causa integro mentis est pensanda iudicio, et eo conparanda est illa res quam statuimus hui6 ad quam transire conpellimur, atque ad eam sine cunctatione est transeundum quae superueniente saniore tractatu iustior fuerit iudicata. rectius enim estpiae subire iacturam. denique numquam rationabiles ac probatos patres duros aut inreuocabiles in huiusmodi definitionibus fuisse reminiscimur, sed uelut ceram calore, ita eos ratione moilitos et intercedente salubriore consilio melioribus partibus sine haesitatione cessisse. quoscumque autem uidimus definitionibus suis pertinaciter inhaerere, inrationabiles semper probauimus ac discretionis expertes. GERMANVS: Quantum ad hanc pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
III. De trib generib monachorum qui in egypto sunt.
Quib auctorib cenobitarum sit instituta ꝓfessio.
De anachoretarũ ordine atq principio.¬
un. Di sarabaitarũ pͥncipio et conu̾satione.¬
UIII. De quarto genere monachorum.
I. In trogatio quid intersit int̾ cenobiũ ⁊ monasteriũ.¬
rI.Dehumilitate uera:⁊ qͣmꝰ falsam cuiusdã humilitatẽ
rIII. Responsio.¬
xIIII. De exemplo patientiȩ cuiusdam religiose feminȩ¬
xU. De exemplo patientiȩ abbatiꝰ pafnutii.
xui. D eꝑfectione patientiȩ.

Expanded text:
De tribus generibus monachorum quae intra Aegyptum sunt. Quibus auctoribus coenobiotarum sit instituta professio. De anachoretarum ordine atque principio. De Sarabaitarum principio et conuersatione. De quarto genere monachorum. Interrogatio, quid sit inter coenobium et monasteriulitate uera et quomodo falsam cuiusdam humilitatem ri. Responsioe exemplo patientiae cuiusdam religiosae feminae. De exemplo patientiae abbatis Pafnuti. De perfectione patientiae.
Abbreviated transcription (Latin):
nachoretarũ sectari gestiunt disciplinã: ꝓ conditioẽ
locoꝵ statusq sui mensura plenius instruantur.
Quib hoc p̃cipuum contulit p̃cedens ur̃i laboris
industria. ut paratiiamatq isdem exercitiis depre¬
hensi facilius p̃cepta semorũ atq instituta suscipi¬
ant: ipsosq incellulas suas auctores collationum
cum ipsis collationum uoluminib recipientes.
et cotidianis quodammꝰ cum eis int̾rogationibus
ac responsionib colloquentes: ñ ꝓpͥis adinuenti¬
onib arduam istam et incognitam ferme in hac
regione appetant uiam: sed ꝑiculosam etiam
illic ubi iam tritissimi calles & innumera p̃cedenti¬
um exempla ñ desunt. anachoreseos disciplinam.
illoꝵ potius p̃ceptis caꝑe consuescant: qͦs in omĩbꝰ
et antiqua traditio. & longe exꝑientiȩ instruxit

Expanded text:
nachoretarum sectari gestiunt disciplinam, pro condicione nachoretarum sectari gestiunt disciplinam, pro condicione locorum ac status sui mensura plenius instruantur. quibus hoc praecipuum contulit praede cedens uestri laboris industria, ut parati iam atque in isdem exercitiis deprehensi facilius praecepta seniorum atque instituta suscipiant, ipsosque in cellulas suas auctores conlationum cum ipsis conlationum uoluminibus recipientes et cotidianis quodammodo cum eis interrogationibus ac responsionibus conloquentes non propriis adinuentionibus arduam istam et incognitam ferme in hac regione adpetant uiam, sed periculosam etiam illic, ubi iam tritisaimi calles et innumera praecedentium exempla non desunt, anachoreseos disciplinam illorum potius praeceptis capere consuescant, quos in omnibus et antiqua traditio et longae experientiae instruxit
Abbreviated transcription (Latin):
missis iuuante gra xp̃i decẽ colla¬
tionib patrũ. quȩ exigentibꝰ bea¬
tissimis epĩs helladio ac leontio
utcũq digeste sunt: septẽ alias
rio dedicaui: totidem et nunc uobis sc̃i fr̃s. ioru¬
niane. mincrui leonti. et theodore. credidi depu¬
tandas. Posterior siquidem ur̃m. illam cenobioꝵ
scãm atq egregiam disciplinam in ꝓuintiis galli¬
canis antiquarũuntutum districtione fundatuit:
ceteri uͦ ñ solum cenobialem ꝓfessionẽ ad pͥme mona¬
chos expetere: uerum etiam anachoredicam sitire
sublimitatẽ urĩs institutionib ꝓuocastis Ea nãq
collationesiste summoꝵ patrũ disputatione contexte
sunt. et ita inomĩb temꝑate: ut utriq ꝓfessioni
qua ñ solũ occiduas regiones. uerũ etiam insulas
maximis fr̃m cateruis fecistis florere conueniañ:
idest ut non solum hui qui adhue incongrega¬
tionis laudabili subiectione ꝑdurant: s etiam
illi qui haud longe a ur̃is cenobiis secedentes. a¬

Expanded text:
missis iuuante gratia Christi decem conlationibus patrum, -quae exigentibus beatissimis episcopis Helladio ac Leontio utcumque digestae sunt, septem alias rio dedicaui: totidem et nunc uobis, o sancti fratres Iouiniane, Minerui, Leonti et Theodore, credidi consecrandas. posterior siquidem uestrum illam coenobiorum sanctam atque egregiam disciplinam in prouinciis Gallicanis antiquarum uirtutum districtione fundauit, ceteri uero non solum coenobialem professionem adprime monachos expetere, uerum etiam anachoreticam sitire sublimitatem uestris institutionibus prouocastis. ea namque conlationes istae summorum patrum disputatione contextae sunt et ita in omnibus temperatae, ut utrique professioni, qua non solum occiduas regiones, uerum etiam insulas maximis fratrum cateruis fecistis florere, conueniant: id est ut non solum hi qui adhuc per congregationes laudabili subiectione perdurant, sed etiam illi qui haud longe a uestris coenobiis secedentes a
Abbreviated transcription (Latin):
delicet cum responderent possumus: ci
trisq ait. Calicem quidẽ meũ bibetis : se¬
dere autem ad dexteram meam uł ad sim¬
stram. non ẽ dare meũ uobis. Quid autẽ
calicis nomine: nisi passionis poculũ signat:
Et cũ nmirũ constet. quia iacob inpassio¬
ne occubuit: ioħs uero inpace ȩccłiȩ qͥe
uerit: incunctanter colligit᷑ eẽ et sine aꝑ¬
ta passione martyriũ: quando et ille ca¬
licem domini bibere dictus ẽ. qui ex ꝑse¬
cutione mortuus ñ ẽ. Be lisautem talib
tantisq: uiris. quoꝵ suꝑtus memoriã fe¬
ci. cur dicamꝰ quia si ꝑsecutionis tempus
eristeret. marcyres esse non potuissent.
qui occulti hostis insidias tolerantes. suos¬
ꝙ in hoc mundo aduersarios diligentes.
cunctis carnalib desideriis resistertes. ꝑ
hoc quod se ommipotenti d ꝯ̃ in corde mi¬
dauerunt. etiai pacis tempore mr̃es fue¬
runt: dum nr̃is modo temporib uiles cͦq

Expanded text:
delicet cum responderent: Possumus; ait delicet cum responderent: Possumus; ait utrisque: Calicem quidem meum bibetis; sedere autem ad dexteram meam vel sinistram, non est meum dare vobis . Quid autem calicis nomen, nisi passionis poculum signat? Et cum nimirum constet quia Jacobus in passione occubuit, Joannes vero in pace Ecclesiae quievit, incunctanter colligitur, esse et sine aperta passione martyrium, quando et ille calicem Domini bibere dictus est, qui ex persecutione mortuus non est. De his autem talibus tantisque viris, quorum superius memoriam feci, cur dicamus quia si persecutionis tempus exstitisset, martyres esse potuissent, qui occulti hostis insidias tolerantes, suosque in hoc mundo adversarios diligentes, cunctis carnalibus desideriis resistentes, per hoc quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres fuerunt, dum nostris modo temporibus viles quoque
Abbreviated transcription (Latin):
endo susciꝑet. S cum coram eo fuissent
oblationes omnũ deportate: tir dĩ taci¬
tus sedit. singillatim om̃s considerare
studuit: et omnes alias eligens. atq seor¬
sũ ponens: oblationes quas idem caste¬
lationẽ suam omĩpotenti dño tulisti:
& michi tuas oblationes transmittis: Ego tu
am oblationẽ ñ accipio: quia suã abstulisti
dõ. Qua ex re actum ẽ. ut p̃sentes qͦ magnꝰ
timor inuaderet: cumuir deitam scienter
bsentibus iudicaret. Petrꝰ
ultos hoꝵ suspicor martyriũ subire po¬
genera: unũ in occulto: alterũ in pu¬
blico. Nam et si ꝑsecutio desit exteriꝰ: mar¬
tyrii meritum in occulto ẽ: cum uirtꝰ
passionẽ ꝓmpta flagrat in animo. Quia
enĩ esse possit et sine aꝑta passione marty¬
riũ. testatur in ȩuangło dñs: qͥ zebedei fi¬
liis adhuc ꝓ infirmitate m̃tis. maiora sessio¬
nis loca querentib dixit. Potestis bibere
calicem quẽ ego bibiturus sum: Cui ui¬

Expanded text:
endo susciperet. Sed cum coram eo fuissent endo susciperet. Sed cum coram eo fuissent oblationes omnium deportatae, vir Dei tacitus sedit, sigillatim omnes considerare studuit, et omnes alias eligens atque seorsum ponens, oblationes quas idem Cartelationem suam omnipotenti Domino abstulisti, et mihi tuas oblationes tram oblationem non accipio, quia suam abstulisti Deo'. Qua ex re actum est ut presentes quoque magnus timor invaderet, cum vir Dei tam scienter bsentibus judicaret. PETR. Multos horum suspicor martyrium subire pogenera, unum in occulto, alterum in publico. Nam etsi persecutio desit exterius, martyrii meritum in occulto est, cum virtus ad passionem prompta flagrat in animo. Quia enim esse possit et sine aperta passione martyrium, testatur in Evangelio Dominus, qui Zebedaei filiis adhuc prae infirmitate mentis majora ses ionis loca quaerentibus dicit: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Cui vi
Abbreviated transcription (Latin):
causa ueniebant. ad ȩdernȩ uite deside¬
ria accendere. Siquando autem quoꝵ¬
libet culpas agnosceret. nunquã ab in¬
crepatione parcebat: sed amoris igne suc¬
census. studebat in eis uehementer ꝑlin¬
guam seuire. Consuetudinẽ uͦ uiemi uel
longe positi eiusdem loci accolȩ fecerant.
ut diebus singulis ꝑ ebdomadam unus¬
quisq ei suas oblationes transmitteret:
ut eẽt quod ipse ad se uemientib offerre
pu iuisset. Quodam uero tempore. posses¬
sor quidam castorius nomine. immundo
desiderio deuictus. quandã scĩmonialẽ
feminã rapuit: sibiq illicito matrimo¬
nio coniunxit. Qd̃ mox ut uir d̃ĩ cogno¬
uit: ei ꝑ quos potuit. quȩ fuerat dignus
audire mandauit. Cumq ille sceleris sui
re nequaquã p̃sumeret. ne forte hunc as¬
pere. ut delinquentes solebat increparet:
fecit oblationessuas: easq: inter obladio¬
nes alioꝵ misit: ut eiꝰ munera saltẽ nesci¬

Expanded text:
causa veniebant, ad aeternae vitae desidecausa veniebant, ad aeternae vitae desideria accendere. Si quando autem quorumlibet culpas agnosceret, nunquam ab increpatione parcere, sed, amoris igne succensus, studebat in eis vehementer per linguam saevire. Consuetudinem vero vicini vel longe positi ejusdem loci accolae fecerant ut diebus singulis per hebdomadam unusquisque ei oblationes suas transmitteret, ut esset quod ipse ad se venientibus offerre potuisset. Quodam vero tempore possessor quidam, Carterius nomine, immundo desiderio devictus, quamdam sanctimonialem feminam rapuit, sibique illicito matrimonio conjunxit. Quod mox ut vir Domini cognovit, ei per quos potuit quae fuerat dignus audire mandavit. Cumque ille 337 sceleris sui uam accedere praesumeret, ne forte hunc aspere, ut delinquentes solebat, increparet, fecit oblationes suas, easque inter oblationes aliorum misit, ut ejus munera saltem nesci
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ insanniȩ ꝓuincia. quidam uenera¬
bilis uir menas nomine. solitariam ui¬
tam ducebat: qui nostroꝵ multis cogni¬
fero: quia pene tot michi in eiꝰ uita testes fc̃.
quot sannii ꝓuintiam nouerunt.Hic ita¬
q nichil ad usum suũ aliud. nͥ pauca apũ
uascula possidebat. Huic cũ longobardus
gerere: pͥus ab eodẽ uiro uerbo corrept᷑
est: et mox ꝑ malignũ sp̃m. ante eiꝰ uestiga
uexatꝰ. Qua ex re factũẽ ut sicut apud omse
incolas. ita etiam apud eandẽ barbarã
gentem. eiꝰ celebre nomen haberet᷑: nul¬
lusq ultra p̃sumeret eiꝰ cellulam. nͥ hum¬
nientes ursi: apes eius comedere conaban¬
dur. Quos ille dep̃hensos : ferula quã por¬
tare manu consueuerat. cedebat. Ante cui
uerb̾a. immanissime bestiȩ rugiebant
et fugiebant: et quȩ gladioᷤ formidare uix po¬
t̾ant: ereiꝰ manu ictus ferulȩ ꝑtimescebant.
Huiꝰ studium fuit. nil in hoc mundo ha¬
bere. nil querere: om̃s qui ad se caritads

Expanded text:
 in Samnii provincia quidam venerabilis vir, Menas nomine, solitariam vitam ducebat, qui nostrorum multis cognifero, quia pene tot mihi in ejus vita testes sunt, quot Samnii provinciam noverunt. Hic itaque nihil ad usum suum aliud, nisi pauca apum vascula possidebat. Huic cum Langobardus gerere, prius ab eodem viro verbo correptus est et mox per malignum spiritum ante eius vestigia vexatus. Qua ex re factum est, ut, sicut apud omnes incolas, ita etiam apud eandem barbaram gentem eius celebre nomen haberetur nullusque ultra praesumeret eius cellulam nisi humnientes ursi, apes ejus comedere conabantur: quos ille deprehensos, ferula, quam portare manu consueverat, caedebat. Ante cujus verbera immanissimae bestiae rugiebant, et fugiebant; et quae gladios formidare vix poterant, ex ejus manu ictus ferulae pertimescebant. Hujus studium fuit nihil in hoc mundo habere, nihil quaerere; omnes qui ad se charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
amante hos fere annos quindecim.Ise:
sicut hi testantur qui interesse potue¬
runt: quadraginta rustiei alongobardis
capti. carnes immolaticias comedere com¬
pellebantur. Qui cum ualde resisterent.
et contingere cibum sacrilegũ nollent:
cepere longobardi qui eos tenuerant. nͥ im

Expanded text:
am ante hos fere annos quindecim, sicut hü testantur qui interesse potuerunt, quadraginta rustici a Langobardis capti carnes immolaticias comedere conpellebantur. Qui cum valde resisterent et contingere cibum sacrilegum nollent, coepere Langobardi, qui eos tenuerant, ni
Abbreviated transcription (Latin):
die mei tollere me.Cum gͦ facta fuisset hora
qua solebat senex discedere ad uicũ: dixit
fr̃i. Nonueniunt hodie fili: iam enim tar.¬
de ẽ. Et ille dixit et. Modis omnib qͥa ue¬
niunt. & dum cũ eo loqueret᷑: dormiuit
inpace. Senex autem flebat dicens. Heu
me fili. quia multis annis sub negligen¬
tia uiuo: tu autem in paruo tempore saluã¬
fecisti animam tuam ꝑpatientiã. Et ex il¬
lo die: factus est senex sobriꝰ et probatus.

Expanded text:
die mei tollere me. Cum ergo facta fuisset hora die mei tollere me. Cum ergo facta fuisset hora qua solebat senex descendere ad vicum, dixit fratri: Non venient hodie, fili; jam enim tarde est. Et ille dixit ei modis omnibus, quia venient: et dum cum eo loqueretur, dormivit in pace; senex autem fiebat, dicens: Heu me, fili, quia multis annis sub negligentia vivo, tu autem in parvo tempore salvasti animam tuam per patientiam. Et ex illo die factus est senex sobrius et probatus.
Abbreviated transcription (Latin):
ducatum p̾bebant senib in uita hac: et nar¬
rauerunt dicentes. quia erat quidã ebrio¬
sus senex. et oꝑabatur unam mattã indic
et uendebat eam inuicino uico: et bibebat
qͦd accipiebat de p̃cio eiꝰ. Postea uͦ uenit ad
eum quidam fr̃ et manebat cũ ipso: qui si¬
militer oꝑabatur et ipse mattam unã. Tolle¬
bat autẽ eam senex et uendebat: et amba¬
rum maitarũ p̃cium expendebat inuinũ:
illi autem fr̃i afferebat tantũmͦ modicũ pa¬
nis aduesꝑam. Et cum hoc triennio iugit̃
faceret: nichil locutus ẽ fr̃ ille. Postea uͦ
dixit fr̃ ille insemetipso. Ecce nudus sum:
et panem cũ egestate comedo. Surgam gͦ.
et discedo hinc. Iterum autẽ cogitauit in
semet ipso dicens. Ubihabeo ire: Sedeo
hic. Ego enim ꝓpter dm̃ sedeo in hac uita cõ¬
muni. & statim apparuit ei angłs dñi dicens.
Nusquam discedas: ueniemꝰ enĩ eras adte.
Et rogauit fr̃ senem illum ipsa die dicens.
Non discedas hinc alicubi: qͥa uenient ho¬

Expanded text:
ducatum praebeant senibus in vita hac, et narraverunt, dicentes: Quia erat quidam ebriosus senex, et operabatur unam mattam in die, et vendebat eam in vicino vico, et bibebat quod accipiebat de pretio ejus. Postea vero venit ad eum quidam frater, et manebat cum ipso, qui similiter operabatur et ipse mattam unam: tollebat autem eam senex et vendebat, et ambarum mattarum pretium expendebat in vino, illi autem fratri efferebat tantummodo modicum panem ad seram. Et cum hoc triennio jugiter faceret, nihil locutus est frater ille. Posthaec vero dixit frater ille in semetipso: Ecce nudus sum, et panem cum egestate comedo, surgam ergo et discedam hinc. Iterum autem cogitavit in semetipso, dicens: ubi habeo ire? Sedeo hic; ego enim propter Deum sedeo in hac vita communi. Et statim apparuit ei angelus Domini, dicens: Nusquam discedas, veniemus enim cras ad te. Et rogavit frater ille senem illum ipsa die, dicens: Non discedas hinc alicubi, quia venient ho
Abbreviated transcription (Latin):
tum minimũ soluens docuerit sic homines. mi¬
nimus uocabit᷑ in regno celoꝵ: qui multa:⁊ ma¬
iora negligens docere p̃sumpscrit: consequens ꝓ¬
fecto ẽ ut non iam minimꝰ in regno cȩloꝵ. s inge¬
hennȩ supplicio maximꝰ habcat᷑. & idõ cauendũ
tibi ẽ ne illoꝵ ad docendũ inciteris exemplis: qͥ
ꝑitiam disputandi. ac sermonis affluentiam
consecuti. quia possunt ea quȩ uoluerint. ornate.
copioseq disscrere. scientiam spiritalẽ habere et¬
possidere creduntur: ab his qui uim qꝰ. et qualita¬
tem discernere ñ nouerunt. Auud nanq ẽ faci¬
litatẽ oris. et intorem habere sermonis: et aliud
uenas. ac medullas cȩlestium intrare dictoꝵ: ac
ꝓfunda. et abscondita sacramenta purissimo cor
dis oculo contemplari. Quod nullatenꝰ huma¬
na doctrina. nec eruditio scłaris: s sola puri¬
tasmentis. ꝑ illuminationẽ sci sp̃s obtinebit ix.

Expanded text:
tum minimum soluens docuerit sic homines, mitum minimum soluens docuerit sic homines, minimus uocabitur in regno caelorum, qui multa et maiora neglegens docere praesumpserit consequens profecto est ut non iam minimus in regno caelorum, sed in gehennae supplicio maximus habeatur. et ideo canendam tibi est ne illorum ad docendum inciteris exemplis, qui peritiam disputandi ac sermonis afluentiam consecuti, quia possunt ea quae noluerint ornate copioseque disserere, scientiam spiritalem possidere creduntur ab his qui uim eius et qualitatem disoernere non nouerunt. aliud namque est facilitatem oris et nitorem habere sermonis et aliud uenas ac medullas caelestium intrare dictorum ac profunda et abscdis oculo contemplari. Quod nullatenus humana doctrina, nec eruditio saecularis, sed sola puritas mentis per illuminationem sancti Spiritus obtinebit.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qͥ hac passione deuinctus ẽ. necesse ẽ ut et alus
quoq ⁊ maxime suꝑbiȩ uitiis obliget᷑: et ita in ac¬
cuali atq ethica congressione ꝓstratꝰ: scientiam¬
spiritalẽ quȩ ex ea nascit᷑. mmnime consequet᷑. Esto
ergo ꝑomnia citus adaudiendũ: tardus autẽ ad
loquendũ: ne cadat inte illud. qđ notat᷑ a salomo¬
nem: si uideris uirum uelocem in uerbis: scito qͥa
spem habuit insipiens magis. quã ille. Nec quen¬
quã uerbis docere p̃sumas: qđ oꝑe ante ñ feceris.
Hunc em̃ nos ordinẽ debere tenere. etiã exemplis
ad docendum: in illoꝵ numcro deputeris: de qͥbꝰ
in euangłio dñs ad discipłos suos loquit᷑. Quȩ di¬
cunt uobis seruate. et facite: scđ̾m uero oꝑa eoꝵ
nolite facere. Dicunt cm̃: et non faciunt. Alligats
autem onera grauia. et importabilia. & impo¬
nunt easuꝑhumcros hominũ: ipsi autẽ digito
suo nolunt ca mouere. Si emmille qͥ unũ manda¬

Expanded text:
nam qui hac passione deuinctus est, necesse est ut aliis nam qui hac passione deuinctus est, necesse est ut aliis quoque et maxime superbiae uitiis obligetur: et ita in actuali atqspiritalem quae ex ea nascitur minime consequetur. Esto ergo per omnia citus ad audiendum, tardus autem ad loquendum , ne cadat in te illud quod notatur a Salomone: Si videris virum velocem in verbis, scito quia spem habet insipiens magis quam ille . Nec quemquam verbis docere praesumas, quod opere ante non feceris. Hunc enim nos ordinem tenere debere, etiam exead docendum in illorum numero deputeris, de quibus in euangelio dominus ad discipulos loquitur: quae dicunt uobis seruate et facite, secnndum opera uero eorum nolite facere: dicunt enim et non faciunt. alligant autem onera grauia et inportabilia et inponunt ea super umeros hominum, ipsi autem digito suo nolunt ea mouere. si enim ille qui unum manda
Abbreviated transcription (Latin):
da hȩc quȩ dicturus sum. etas adhuc adolescentiȩ
suffragat᷑. ⁊ ne studium lectionis. ac desideriitui
labor. uana elatione cassetur: ut inducas sũmũ
ori tuo silentiũ. Hic ẽ enim pͥmꝰ disciplinȩ accu¬
alis ingressus. Omĩs quippe labor hominis: in
ore ipsius. Et ut omniũ semoꝵ instituta atq sen¬
tentias. intento corde ⁊ quasi muto ore suscipias.
ac diligenter inpectore tuo condens: ad ꝑficien¬
da ea potius quam ad docenda festines. Ex hoc
enim. cenodoxiȩ ꝑnitiosa p̃sumptio: ex illoꝵ aũt
fructus spiritalis scientiȩ pullulabunt. Nicħ
itaq incollatione semorum ꝓferre audeas: nͥ
qd̾ int̾rogare te. aut ignoratio nocitura. aut
ratio necessariȩ cognitionis impulerit: ut qͥ
obtime norunt. int̾rogare se simulant. Impossibile
enĩ ẽ eum qui ꝓposito ad quirendȩ laudis humanȩ
studiolectionis insistit: donũ uere scientiȩ ꝓmereri.

Expanded text:
da haec quae dicturus sum aetas adhuc adulescentior da haec quae dicturus sum aetas adhuc adulescentior suffragatur, ne studium lectionis ac deslabor vana elatione cassetur, ut indicas summum ori tuo silentium. Hic est enim primus disciplinae actualis ingressus: Omnis quippe labor hominis in ore ipsius , et ut omnium seniorum instituta atque sententias intento corde et quasi muto ore suscipias; ac diligenter in pectore tuo condens, ad perficienda ea potius quam ad docenda festines. Ex hoc enim cenodoxiae perniciosa praesumptio, ex illo autem fructus spiritalis scientiae pullulabunt. Nihil itaque in collatione seniorum proferre audeas, nisi quod interrogare te aut iratio necessariae cognitionis inpulerit, ut quioptime norunt interrogare se simulant. inpossibile enim est eum, qui proposito adquirendae laudis humanae studio lectionis insistit, donum uerae scientiae promereri.
Abbreviated transcription (Latin):
aliorum docentiũ uerbis. sed ꝓpͥoꝵ actuum uir¬
tute ꝑfecti sunt. post multa oꝑum ac laboꝵ sti¬
pendia.iam quasi in p̃mio consequunt᷑. Nonem̃
ameditatione legis intelligentiam. sed de fructu
oꝑis adquirentes: cũ psalmographo canunt.
Amandatis tris intellexi. Et ex coctis passionib
uniuersis: fiducialit̃ dicunt. Psallam et intelligã.
inuia immaculata. Ille eñĩ psallens intelligit que
canunt᷑: qui inuia immaculata gressu puri cordis
innitit᷑. Et iecirco si sciendiȩ spiritalis. sacrũ in cor¬
de ur̃o uultis tabernaculũ p̃parare: ab omniũ uos
uitioꝵ contagione purgate: & curisp̃sentis scł̃i excu
te. Impossibile nanq ẽ animam quȩ mundanis. ł
tenuiter distensionib occupat᷑. donũ scientie ꝓme¬
reri: uel generatricem spiritaliũ sensuũ. aut tena¬
cem sacrarũ fierilectionũ. Obseruate igit᷑ in pͥmis.
et maxime tu iohannes.cui magis ad custodien¬

Expanded text:
aliorum docentium verbis, sed propriorum actuum viraliorum docentium verbis, sed propriorum actuum virtute perfecti sunt, post multa operum ac laborum stipendia, jam quasi in praemio consequuntur. Non enim a meditatione legis intelligentiam, sed de fructu operis acquirentes, cum Psalmographo canunt: A mandatis tuis intellexi . Et excoctis passionibus universis, fiducialiter dicunt: Psallam et intelligam in via immaculata . Ille enim psallens intelligit quae canuntur, qui in via immaculata gressu puri cordis innititur. Et idcirco si scientiae spiritali sacrum in corde vestro vultis tabernaculum praeparare, ab omnium vos vitiorum contagione purgate, et curis saecute. inpossibile namque est animam, quae mundanis uel tenuiter distentionibus occupatur, donum scientiae promereri uel generatricem spiritalium sensuum aut tenacem sacrarum fieri lectionum. obseruate igitur in primis, et maxime tn, Iohannes, cui magis ad cnstodien
Abbreviated transcription (Latin):
et qͥa uisus ẽ cephe: et misit ds̃ filium suũ factũ
ex muliere. factum sublege: ut eos qͥ sublege
erant redimeret: siue illud. audiisrł. dñs ds̃
uappt̃ si uobis cura ẽ. ad spiritalis scientiȩ lum̃.
non inanis iactantiȩ uitio. s emundationis gr̃ã
ꝑuenire: illius pͥmũ beatitudinis cupiditate flam¬
mamini de qua dictum ẽ beati mundo corde qm
ipsi dm̃ uidebunt: ut etiam ad illam de qua an¬
głs ad damhelem ait ꝑuenire possitis. Qui autẽ
docti fuerint. fulgebunt sicut splendor firmam̃¬
ti: et qui ad iusticiam erudiunt multos: quas
stellȩ in ꝑpetuas ęt̃nitates. E in alio ꝓpħa. Illu
minate uob̃ lumen sciendie: dum tempꝰ c̃. Tenen¬
tes itaq illam quamhabere uos sentio diligentiam
lectionis: omni studio festinade accualem. id est
echicam. quã pͥmũ ad integrũ comp̃hendere disci¬
plinam.Absq hac nãq illa quã diximꝰ theorica
puritas ñ potest app̃hendi: quam hii tantũ qͥ ñ

Expanded text:
sus est Cephae, et: misit deus filium suum, factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret, siue illud: audi Israhel, dominst. Quapropter si uobis curae est ad spiritalis scientiae lumen non inanis iactantiae uitio, sed emundationis gratia peruenire, illius primum beatitudinis cupiditate flammamini de qua dictum est: beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, ut etiam ad illam de qua angelus ad Danihelem aitperuenire possitis: qui autem docti fuerint, fulgebunt sicut splendor firmamenti: et qui ad iustitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates, et in aminate vobis lumen scientiae dum tempus est . Tenentes itaque illam quam habere vos sentio diligentiam lectionis, omni studio festinate actualem, id est, ethicam, quam primum ad integrum comprehendere disciplinam Absque hac namque illa quam diximus theoretica puritas non potest apprehendi, quam hi tantum, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
corporis. et sanguinis xp̃i. quẽ cotidie sumimꝰ
comparata: allegorie continet rationẽ.Scientia
uͦ. quȩ similit̃ ab apło memorat᷑ tropologiã ẽ:
qua uniuersa quȩ ad discretionẽ ꝑtinent actua¬
lem: utrum utilia uel honesta sint prudenti
examinatione discernimꝰ ut ẽ illud. cũ apud nos¬
met ipsos iudicare p̾cipim᷑. utrũ deceat mulie¬
rem non uelato capite orare dm̃: quȩ ratio ut
dictum ẽ moralem continet intellectũ. Item ꝓpħia
quam t̃cio apłs intulit loco.anagogen sonat:
ꝑquã ad minsibilia. ac futura sermo tranffert᷑.
ut est illud. nolumus audem ignorare uos fr̃s.
de dormientibus: ut ñ condristemini sicut ⁊ cet̾
qui spem non habent. Si enim credimꝰ qd̃ iħs

Expanded text:
corporis et sanguinis Christi quem cotidie sumimus corporis et sanguinis Christi quem cotidie sumimus conparata allegoriae continet rationem. scientia uero, quae similiter ab apostolo memoratur, tropologia est, qua uniuersa quae ad discretionem pertinent actualem utrum utilia uel honesta sint prudenti examinatione discernimus: ut est illud, cum apud nosmet ipsos indicare praecipimur utrum deceat mulierem non uelat.o capite orare deum. quae ratio ut dictum est moralem continet intellectum. item prophetia, quam tertio apostolus intulit loco, anagogen sonat, per quam ad inuisibilia ac futura sermo transfertur, ut est illud: nolumus autem ignorare uos, fratres, de dormientibus, ut non contristemini sicut et ceteri qui spem non habent. si
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe scđm illud. lauda ierłm dñm: lauda dm̃
tuum syon. Igitur p̃dicte quatuor figurȩ inti¬
num ita si uolumus confluunt: ut una eadẽq
riam: ciuitas iudeoꝵ. Scd̃m allegoriam: eccła
increpat᷑. aut laudat᷑ a dño. De his quatuor in¬
terp̃tationum generib: beatꝰ apłs ita dicit.
Nunc autẽ fr̃s si uenero ad uos linguis loquens
quid uobis ꝓdero: nisi uob̃ loquar. aut inreuela¬
tione. aut inscientia. aut inꝓphetia. aut in do¬
ctrina: Rcuelationanq ad allegoriam ꝑtinet.
ꝑquam ea quȩ tegit hystorica narratio. spiritali
sensu. ⁊ expositione reserant᷑: ut uerbi grã. si illud
apire temptemus. quẽ admodũ patres nr̃i om̃s
sub nubc fucrunt. ⁊ om̃s in moysen baptirati st̃
in nube. et in mari: et quẽ admodũ om̃s eandem¬
escam spiritalẽ manducauerunt. et eundẽ spiri¬
talem de consequenti petrabiberunt potũ: pe¬
tra autem erat xp̃s. Quȩ expositio p̃figurationi

Expanded text:
accipere secundum illud: lauda Hierusalem dominum: lauda deum accipere secundum illud: lauda Hierusalem dominum: lauda deum tuum Sion. igitur praedictae quattuor figurae in unum ita, si uolumus, confluunt, ut una atque eariam ciuitas Iudaeorum, secundum allegoriam ecclesiincrepatur ant laudatur a domino. de his quattuor interpretationum generibus beatus apostolus ita dicit: nunc autem, fratres, si uenero ad uos linguis loquens, quid uobis prodero, nisi uobis loquar aut in reuelatione aut in scientia ant in prophetia aut in doctrina? renelatio namque ad allegoriam pertinet, per quam ea quae tegit historica narratio spiritali sensu et expositione reserantur: ut uerbi gratia si illud aperire temptemus, quemadmodum patres nostri omnes sub nube fuerint, et omnes in Moysi baptizati sint in nube at in mari, et quemadmodum omnes eandem spiritalem escam manducauerint et eundem spiritalem de consequenti petra biberint potum, petra autem erat Christus. quae expositio praefigurationi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinent quȩ sequunt᷑: quia ea quȩ inueritate
gesta sunt. alterius sacramenti formã p̃figurasse
dicuntur. Hec eniminquit duo sunt testamenta:
unũ quidem in monte syna inscruitut̃ẽ gentrais
quod ẽ agar. Syna cnĩ mons ẽ in arabia qui cõ¬
parat᷑ huic que nunc ẽ ierłm: et seruit cũ filus
suis. Anagoge uͦ de spiritalib mysteriis. ad stib¬
limiora quedam. & sacratiora cdoꝵ secrita con¬
scendens: ab apło itasubicit᷑. Quȩ autẽ sursũ ẽ
ierłm libera est: quȩ ẽ mater oinniũ nr̃m. Sc̃¬
ptum ẽ enim. Letare sterilis quȩ ñ parturis:
quia multifilii descrtȩ magis quam ciꝰ quȩ ha¬
bet uirũ. Tropologia ẽ moralis explanatio.
ad emendationẽ uitȩ et instructionem ꝑtinens
accualem: uelut si hec eadem duo destamenta in¬
telligamꝰ p̃racticeñ & theoricam̃ disciplinã: tiel
certe si ierłm aut syon animã hominis uelimus

Expanded text:
pertinent quae sequuntur, quia ea quae in veritate pertinent quae sequuntur, quia ea quae in veritate gesta sunt, alterius sacramenti formam praefigurasse dicuntur: Haec enim, inquit, sunt duo testamenta: unum quidem de monte Sina, in servitutem generans, quod est Agar. Sina enim mons est in Arabia, qui conparatur huic quae nunc est Hierusalem et seruit cum filiis suis. anagoge uero de spiritalibus mysteriis ad sublimiora quaedam et sacratiora caelorum secreta conscendens ab apostolo ita subicitur: quae autem sursum est Hierusalem libera est, quae est mater nostra. scriptum est enquoniam multi filii desertae magis quam eius quae habet uirum. tropologia est moralis explanatio ad emundationem uitae et instructionem pertinens actualem, uelut si haec eadem duo testamenta intellegamus πραxτιxἠν et theoreticam disciplinam, uel certe si Hierusalem aut Sion animam hominis uelimus
Abbreviated transcription (Latin):
posse quod paucis dominꝰ speciali munere contu
est sermonis exordium: reuertam᷑. Itaq sicut suꝑiꝰ
diximus: practice erga multas ꝓfessiones ac stu¬
dia diriuat᷑. Ihcoretice. induas diuiditur partes:
id est inhystoricam interp̃tationẽ: et intelligen¬
tiam spiritalem. Unde etiam salomon cũ ȩccłiȩ
multiformem grãm enumerasset: adiecit. Oms
enĩ qͥ apud camsunt: uestiti sunt duplicit̃. Spi¬
ritalis autẽ scientiȩ gencra sunt tria:troꝑolosiã.
ãuesoriã. AnaGosE: de quib inꝓuerbiis ita
dicit᷑. Tu autem describȩ ea tibi tripliciter: suꝑ
latitudinẽ cordis tui. Itaq hẏstoria p̃teritarũ
ac uisibilium agnitionẽ complectit᷑ itrũ: quȩ
ita ab apło replicatur. Scͥptum ẽ enim qͥa abra¬
ham duos filios habuit: unum de ancilla. et u¬
num de lib̾a: s qui de ancilla scđm carnẽ natꝰ ẽ:
qui autẽ de lib̾a ꝑrepmissionẽ. Ad allegoriã autẽ

Expanded text:
posse, quod paucis Dominus speciali munere contulposse, quod paucis Dominus speciali munere contulest sermonis exordium revertamur. Itaque, sicut superius diximus, practice erga multas professiones ac studia derivatur. Theoretice vero in duas dividitur partes, id est, in historicam interpretationem, et intelligentiam spiritalem. unde etiam Salomon cum ecclesiae multiformem gratiam enumerasset, adiecit: omnes enim qui apud eam sunt nestiti sunt dupliciter. spiritalis autem scientiae genera sunt tria, tropologia, allegoria, anagoge, de quibus in Prouerbiis ita dicitur: tu autem describe tibi ea tripliciter super latitudinem cordis tui. itaque historia praeteritarum ac uisibilium agnitionem conplectitur rerum, quae ita ab apostolo replicatur: scriptum est enim quia Abraham duos filios habuit, unum de ancilla et alterum de libera. sed qui de ancilla, secundum carnem natus est: qui
Abbreviated transcription (Latin):
onem tantȩ gr̃e. qua eum sibi p̃latum cẽ cernebat
idonea uiderentur. atq ab eo qͥdnam ẽc̃c. illud
qd̾ tantȩ gr̃e meritis conferre posset sciscitans scru¬
taret᷑: ille reuerentia tam sollicitȩ inquisitionis ad¬
strictus: uxorem se parentum ui imꝑioq cõpul¬
sum cum ꝓfiteri monachũ uellet. ante duodecim
annos. accepisse confessus ẽ: quã nemine etiã nunc
conscio.sororis loco ase uirginem custodiri. Qd̃ fa¬
ctum cum audisset senex: tanta ẽ admiratione
ꝑmotus: ut coram ipso publice ꝓclamaret. ñ
immerido demonẽ qui se despexerat. illiꝰñto le¬
rasse p̃sentiam: cuius ipse uirtutẽ ñ solũ in iu¬
uentutis ardore. s ne nunc qͥdem sine discrimi¬
ne castitatis auderet appetere. Quod factũ ab¬
neminẽ monachoꝵ ut exꝑiret᷑ hortatus ẽ. sciens
multa recte ab aliis gesta. magnam aliisimitan¬
tibtis intuilisse ꝑniciem: nec usurpari ab omnib

Expanded text:
onem tantae gratiae, qua eum sibi praelatum esse cernebat, onem tantae gratiae, qua eum sibi praelatum esse cernebat, idonea uiderentur atque ab eo, quidnam esset illud quod tantae gratiae meritis conferri posset, sciscitans scrutaretur, ille reuerentia tam sollicitae inquisitionis adstrictus uxorem se parentum ui imperioque conpulsum, cum profiteri monachum uellet, ante duodeannos accepisse confessus est, quam, nemine etiam nunc conscio, sororis loco a se virginem custodiri testabatur. Quod factum cum audisset senex, tanta est admiratione permotus, ut coram ipso publice proclamaret: Non immerito daemonem qui se despexerat, illius non tolerasse praesentiam, cujus ipse virtutem non solum in juventutis ardore, sed ne nunc quidem sine discrimine castitatis auderet appetere. Quod factum abneminem monachorum, ut experiretur, hortatus est, sciens multa recte ab aliis gesta, magnam aliis imitantibus intulisse perniciem, nec usurpari ab omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
eum habitu cerneret scłari: cepit ab eo uitȩ ac
ꝓfessionis eius ordinemdiligent inquirere. Cũq
ille scłarem se. atq uxorio uinculo colligatũ eẽ
dixisset.⁊ beatus ioħs excellentiam untutis eiꝰ
et gr̃e. mente ꝑtractans: quȩ namilli esset conu̾sa¬
tio diligentius explorabat. Ille sc rusticum et coti¬
dianomanuũ oꝑe uictum querere. nec ulliꝰ bo¬
ni ẽẽ se conscium testabat᷑. insi qd̾ nunquã ande
ad ruris oꝑa mane exercenda ꝓcederet. neq uesꝑe
domũ reuerteretur: nisi in ȩccłia ꝓcotidiane ui¬
te cõmeatu. largitoriciꝰ dõ. grãs retulisset: neq
se unquã de fructib sins aliquid usurpasse. nisi
dõ pͥmicias eoꝵ ac decimas obtulisset: et nun¬
quam se boues suos ꝑ aliene messis transduxisse
confiniũ. nisi eoꝵ pͥus ora clausisset: ne uel pa¬
rũ damni ꝑ incuriam ꝓximus ciꝰ sustineret. Et cũ
hec quoq abbati iohanni. necdũ ad comparati¬

Expanded text:
eum habitu cerneret saeculari, coepit ab eo uitae ae eum habitu cerneret saeculari, coepit ab eo uitae ae professionis eius ordinem diligenter inquirere. oumque ille saecularem se atque uxorio uinculo conligatum esse dixisset, beatus Iobannes excellentiam uirtutis eius et gratiae mente pertractans quaenam illi esset conuersatio adtentius explorabat. ille se rusticum et cotidiano maauain opere uictum quaerere- nec ullius boni esse se conscium testabatur, nisi quod numquam ante ad ruris opera mane exercenda procederet neque uespere domum reuerteretur, nisi in ecclesia pro cotidianae uitae commeatu largitori eius deo gratias rettulisset, neque se umquam de fructibus suis aliquid usurpasse, nisi prius deo primitias eorum ac decimas obtulisset, et numquam se boues suos per alienae messis transduxisse confinium, nisi eorum prius ora clausisset, ne uel parum damni per incuriam eius proximus sustineret. et cum haec quoque abbati Iohanni necdum ad conparati
Abbreviated transcription (Latin):
bsq illo nanq dispendio. quo feriri mona¬
chum diximus. qͥ mobilitate mentis. ad
studia cupit transire. diuersa: etiam hinc ꝑi¬
culũ mortis incurrit᷑: qd̾ ñ nunquã recte q̃¬
dam ab aliis gesta. malo ab aliis p̃sumunt᷑ exemplo:
& quȩ ñmnullis bene cesserant: ꝑnitiosa ab aliis
sentiuntur. Nam ut quiddã exempli grã ꝓferamꝰ:
uelut siquis illam uiruillius imitari uirtutẽ uelit.
quã solet abbaᷤ ioħs. non adimitationis formulam.
s tantũm᷑ ꝓadmiratione ꝓferrẽ. Nam quidã ueni¬
ens ad p̃dictum senem habitu scłari: cum ei quasdã
frugum suarũ pͥmicias detulisset: ferocissimo quen¬
dam demonio arreptũ ibidem repꝑit. Qui cũ ab-¬
batis ioħis obtestationes. ac p̾cepta despiciens. te
obsederat migraturũ : huiꝰ aduentu ꝑterritꝰ: cũ
reuerentissima nominis illius inclamatione dis¬
cessit. Cuius tam euidentẽ grãm senex ñ mediocͥ¬
ter admiratus: eoq amplius obstupescens. qd

Expanded text:
bsque illo namque dispendio, quo feriri monachum diximus qui mobilitate mentis ad studia cupit transire diuersa, etiam hinc periculum mortis incurritur, quod nonnumquam recte quaedam ab aliis gesta malo ab aliis praesumuntur exemplo et quae nonnullis bene cesserant perniciosa ab aliis sentiuntur. nam ut quiddam exempli gratia proferamus, uelut si quis illam uiri illius imitari uirtutem uelit, quam solet abba Iohannes non ad imitationis formulam, sed tantummodo pro admiratione proferre: nam quidam ueniens ad praedictum senem habitu saeculari, cum ei quasdam frugum suarum primitias detulisset, ferocissimo quendam daemonio arreptum ibidem repperit. qui cum abbatis Iohannis obtestationes ac praecepta despiciens testobsederat migraturum, huius aduentu perterritus cum reuerentissima nominis illius inclamatione discessit cuius tam euidentem gratiam senex non mediocriter admiratus eoque amplius obstupescens, quod
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o⁊ qm̃ ipse dñs in iussu. et in uoce archan¬
głi. et intuba dei descendet de cęlo: et mortui
qui in xp̃o sunt resurgent pͥmi. Qua exhortatio¬
nis specie: anagoges figura p̃fert᷑. Doctrina uero
simplicẽ hystorice expositionis ordinẽ pandit:
in qua nullus occultior intellectꝰ. nisi qͥ uerbis re¬
sonat continet᷑: sicut ẽ illud. Tradidi enĩ uob̃
in pͥmis qđ et accepi. qm̃ xp̃s ẽ mortuus ꝓ pecca¬

Expanded text:
su et in voce archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo; et mortui qui in Christo sunt, resurgent primi . Qua exhortationis specie anagoges figura praefertur. Doctrina vero simplicem historiae expositionis ordinem pandit, in qua nullus occultior intellectus, nisi qui verbis resonat, continetur, sicut est illud: Tradidi enim vobis in primis quod et accepi, quoniam Christus mortuus e
Abbreviated transcription (Latin):
consueuert: ñ sinentia deposita fece t̾rena ad dm̃
in qͦ semꝑ defixa debet eẽ intentio. monachũ re¬
spirare. Cui ab illo sũmo bono uel parua separa¬
tio: mors p̃sens ac ꝑniciosissimꝰ interitꝰ credend̃ est.
Cumq mensiali fuerit tranqͥllitate fundata: uł ab
omniũ carnaliũ passionũ nexibꝰ absoluta. et ill um
sũmoq bono tenacissima adheserit cordis intentio:
apłicũ illud implebit. Sine intermissione orate.
Et in omĩ loco leuantes puras manꝰ: sine ira et disee¬
ptatione. Hac enĩ puritate si dici potest sensum̃tis
absorto. et de t̾reno situ adspũalẽ et euangłicã simi¬
rit: purissima ac sincerissima erit oratio. Introga
tio de eo qͦd maioris difficultatis sit custodire cogitati
plerunq concipimꝰ: etiã ꝑpetuitatẽ earũ possider
possemꝰ. Cũ enĩ fuerint siue ꝑ memoriã scͥpturarũ scu

Expanded text:
consuerunt, non sinentes deposita faece terrena ad deum consuerunt, non sinentes deposita faece terrena ad deum in quo semper defixa esse debet intentio monachum respirare, cui ab illo summo bono uel parua separatio mors praesens ac perniciosissimus interitus est credendus. cumque mens tali fuerit tranquillitate fundata uel ab omnium carnalium passionum nexibus absoluta, et illi uni summoque bono tenacissima adhaeserit cordis intentio, apostolicum illud inplebit: sine intermissione orate, et: in omni loco leuantes puras manus sine ira et disceptatione. hac enim puritate, si dici potest, sensu mentis absorto ac de terreno situ ad spiritalem atque angelicam simirit, purissima ac sincerissima erit oratio. GERMAVII. Utrum majoris difficultatis sit custodire cogitatioplerumque concipimus, etiam perpetuitatem earum possidere possemus. Cum enim fuerin
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ senex tam dira demonis ludificatione ꝑmotꝰ: ad
rissimũ saxum: uixq illud potuimꝰ aliqñ conterere.
Ad hȩc senex. Benedixistipotumꝰ sion eñ soł crascã iłłd̃
cederes: s fuit aliꝰtecũ ꝗͣ ñuidisti: qͥ tͥ in hoc opene
circo morbũ ambitꝰ scłaris nrĩs mentib ñ ineẽ. ñ
utiq eoꝵ tantũ negocioꝵ abstinentia compbabit
quȩ etiã siuelimꝰ expetere uel explere ñ possumꝰ.:⁊
neq illarũ despectus rerũ quas si affectauerimꝰ tam
apuid spũales uiros quã apud scłi homines notabiles
pͥma fronte redderem᷑: s cum etiã illa quȩ nr̃ẽ sup¬
petunt potestati. et honestate quadã uident᷑ obnu¬
birigidamentis districtione respuimꝰ. Et reuera
qui nr̃e ꝓfessionis sunt cernimꝰ in different̾̃ admit¬
ti ꝓ qualitate sua aggrauant mentẽ. ꝗͣ illa maio.¬
ra quȩ scđm suũ statum scłariũ sensus inebriare

Expanded text:
igitur senex tam dira daemonis ludificatione permotus ad igitur senex tam dira daemonis ludificatione permotus ad rissimum saxum uixque illud potuimus aliquando conterere. ad haec senex: bene dixisti Cpotuimus\'. non enim solus eras, cum illud caederes, sed fuit alcirco morbum ambitus saecularis nostris mentibus non inesse, non utique eorum tantum negotiorum abstinentia comprobabit, quae, etiamsi velimus, expetere vel explere non possumus; neque illarum rerum despectus, quas si affectaverimus, tam apud spirituales viros quam apud saeculi homines notabiles prima fronte reddemur, sed cum etiam illa, quae nostrae subpetunt potestati et honestate quadam uidentur obnubi, rigida mentis districtione respuimus. et re uerqui nostrae professionis sunt cernimus indifferenter admitti, pro qualitate sua adgrauant mentem, quam illa maiora quae secundum suum statum saecularium sensus inebriare
Abbreviated transcription (Latin):
ios exꝑimenta docuerunt. Nam qͥdã ꝓbatissimꝰ
senioꝵ cũ transiret iuxta cellã cuiꝰdã frĩs hac animi
qua diximꝰ egritudine laborantis: ut pote qͥ in extru¬
endis reparandisq suꝑfluis inquietꝰ cotidians disten¬
sionib desudaret: et eminꝰ conspexisset eũ gͣui mal¬
leo saxũ durissimũ conterentẽ uidissetq ethiopem
quendã astantẽ illi. et una cum eodẽ ictus mallei
iunctis consertisq manib illidentẽ. eũq ad oꝑis illiꝰ
instantiã ignitis facib instigantẽ: diutissime sub¬
stitit: uł imp̃ssionẽ dirissimi demonis uel fraudẽ
tante illusionis admirans. Cũ enĩnimia lassitudine
fatigatꝰ fr̃ requiescere iã. finẽq oꝑi uellet impo¬
nere instigatione sp̃c illiꝰ anmatꝰ: iterũ resume̾
malleũ. nec desinere ab incepti oꝑis intentione ur¬
gebat᷑: ita ut isdem eiꝰ incitamentis infatigabilit̃
sustentatꝰ. tanti laboris ñ sentiret imuriã. Tandẽ

Expanded text:
os experimenta docuerunt. nam quidam probatissimus seniorum cum transiret iuxta cellam cuiusdam fratris hac animi qua diximus aegritudine laborantis, utpote qui in extruendis reparandisque superfluis inquietus cotidianis distentionibus desudaret, et eminus conspexisset eum graui malleo saxum durissimum conterentem uidissetque Aethiopem quendam adstantem illi 6t una cum eodem ictus mallei iunctis consertisque manibus inlidentem eumque ad operis illius instantiam ignitis facibus instigantem, diutissime substitit uel inpressionem dirissimi daemonis uel fraudem tantae inlusionis admirans. cum enim nimia lassitudine fatigatus frater requiescere iam finemque operi uoluisset inponere, instigatione spiritus illius animatus iterum resumere malleum nec desinere ab intentione coepti operis urguebatur, ita ut isdem eius incitamentis infatigabiliter sustentatus tanti laboris non sentiret iniuriam. tandem