comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alios uero euuangelistas. alios autem pasto¬
res. & doctores. ad consummnationẽ sanctoꝵ
in opus ministerii. in ȩdificationẽ corꝑoris
xp̃i. Ecce hic quinꝙ species denotantur in
illis ꝑsonis: quas diuina uocatio ad magis¬
terium ordinauit eccliȩ. S consideremus
quomodo ipsi filu mathatie cum int̾preca¬
cionib nominũ suorũ his specieb possit
aptari. Primꝰ ergo filiorũ illius nuncupat᷑
iohanã: qui cognominabat᷑ gaddis. Ioha

Expanded text:
pastores et doctores, ad consummationem sanctorum in opus ministerii ad aedificationem corporis Christi . Ecce hic quinque species denotantur in illis personis quas divina vocatio ad magisterium ordinavit Ecclesiae. Sed consideremus quomodo ipsi filii Mathathiae cum interpretationibus nominum suorum his speciebus possint aptari. Primus ergo filiorum illius nuncupatur Joannes, qui cognominabatur Gaddis. Joa
Abbreviated transcription (Latin):
multas ꝑpessi sunt temptaciones. atꝙ in¬
iurias. q̃uod ipse saluator predic̃e eis ui¬
detur cum in euuangelio ait. Ego uos
elegi de mundo: ut eatis. & fructum plu¬
rimum afferatis: & fructus uester mane¬
at. Et item. Eoce ego inquit mitto uos: li

Expanded text:
multas perpessi sunt tentationes atque injurias; quod idem Salvator praedicere eis videtur cum in Evangelio ait: Ego vos elegi de mundo, ut eatis et fructum plurimum afferatis, et fructus vester maneat ; et item:
Abbreviated transcription (Latin):
on audiens. Ioari dñs exaltans. Recte gͦ hee
int̃pretaciones huic myst̾io competunt: quia
mediator dei & hominum. grã di dici potest:
ut est illũ apostoli. Grã dei ꝑro omnib
gustauit inortẽ. Et audiens. quia ip̃e in ȩ¬
uuaugelio ait. Quȩ auliui a patre: hec
loquor in mundo. Et dñs exaltans: de quo
propheta ait. Exaltare dñe in uirtute tua.
pse enim sacerdos merito nominat᷑: de quo
scriptum ẽ. Iurauit dñs & non penitebit eũ
tues sacerdos in et̃nũ. scdm ordinẽ melchise¬
dech. Huiꝰ mathatiȩ filũ sunt omnes sc̃ĩ: qͥ¬
q corpus eiꝰ &̾ membra dicuntur. S quomͦ
quinario numero designari possint: non
incõuenient᷑ queritur. Tot enim leguntur
filii mathatiȩ historici fuisse: hoc est io¬
hanam qͥ cognominabatur gaddis. & sy¬
meon qui cognominabat᷑ thasi. & iudas qui
uocabat᷑ machabeꝰ. & elearar qui cognomi¬
nabatur abaron. & ionathas qui cognomi¬
nabatur aphus. Uideamꝰ ergo si alicubi is¬

Expanded text:
on audiens, Joarim Dominus exaltans. Recte ergo hae interpretationes huic mysterio competunt, quia mediator Dei et hominum gratia Dei dici potest, ut est illud Apostoli: Gratia Dei pro hominibus gustavit mortem ; et audiens, quia ipse in Evangelio ait: Quae audivi a Patre, haec loquor in mundo ; et Dominus exaltans, de quo Propheta ait: Exaltare, Domine, in virtute tua . Ipse enim merito et sacerdos nominatur, de quo scriptum est: Juravit Dominus et non poenitabit eum: tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Hujus Mathathiae filii sunt omnes sancti, qui corporis ejus membra dicuntur; sed quomodo quinario numero designari possunt, non inconvenienter quaeritur. Tot enim leguntur filii Mathathiae historice fuisse, hoc est, Joannes qui cognominabatur Gaddis; et Simeon, qui cognominabatur Tharsi; et Judas, qui cognominabatur Machabaeus; et Eleazar, qui cognominabatur Abaron; et Jonathas, qui cognominabatur Alphus. Videamus ergo si alicubi is
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc aliud temꝑꝰ erit. Paruũ auxiliũ. ma¬
olin: qui aduersus duces antiochi rebellauit:
& cultum ueri dei seruare conatus est. Par¬
uum autẽ auxilium inde uocat: ꝙ noni
longo tempore post inchoatã defensionẽ
uixit: s uno anno euoluto de functus ẽ.
Et postea filiꝰ eiꝰ uidas qui uocabatur ma
chabeus. pugnans cecidit: & cȩt̃ fratres eiꝰ
aduersariorũ fraude decepti sunt. Mistice
autẽ matathias dñm saluatorẽ significat
qui pͥnceps est populi dei. ꝙ defensor
electoꝵ suoꝵ: cuiꝰ filii pugnant ꝑ domo israhel¬
& defendunt sanctuarium dĩ. ac legẽ diui¬
nã. Interprecat᷑ aũ mathathias donum d̃i.
cuius nominis archanũ ipsius in carnationis
nobis patefecit sacͤmentũ. Unͫ iꝑse ait in euã¬
gelio. Sic ds dilexit mundũ. ut filiũ suũ
ungenitũ daret: ut om̃is qui credit in ipso

Expanded text:
 erit. Parvum auxilium Maodin, qui adversum duces Antiochi rebellavit, et cultum veri Dei servare conatus est. Parvum autem auxilium inde vocat, quia non longo tempore post inchoatam defensionem vixit, sed uno evoluto anno defunctus est, et postea Judas filius ejus, qui vocabatres ejus adversariorum fraude decepti sunt. Mystice autem Mathathias Dominum salvatorem significat, qui princeps est populi Dei et defensor electorum suorum; cujus filii pugnant pro domo Israel, defendunt sanctuarium Dei ac legem divinam. Interpretatur autem Mathathias donum Dei, cujus nominis arcanum ipsius incarnationis nobis patefecit sacramentum. Unde et ipse ait in Evangelio: Sic enim Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum dar
Abbreviated transcription (Latin):
ritur. & impii in testamentũ simulabunt
fraudulenter: populus autẽ sciens deum
suum. oꝑtinebit. &̾ faciet. Et docti in po¬
pulo. docebunt plurimos: & ruent in gladio
& ui flamina. & in captiuitate & in rapina
dierũ. Cumq corruerint. subleuabuntur
auxilio paruulo. & applicabuntur eis plu¬
rimi fraudulenter. & de eruditis ruent. ut
conflentur & eligantur. & dealbentur usq
ad tempꝰ prefinitũ. quia adhuc aliud tem
pus erit. Qnta iudei ab antiocho passi sũt:¬
& presens hẏstoria machabeorũ refert. &¬
triumphi eorum testimonio sunt. qui pro
custodia legis dei. flaminas. & gladios. & ser¬
uitutẽ. ac rapinas. & penas ultimas sustinue¬
runt: quȩ fututa sub antixp̃o nemo qui du¬
bitet. &᷑ multis resistentib potencie eius. &
in diuersa fugientib. quȩ hebrei in ultima
eũsione templi quȩ sub uesꝑasiano & tito
accidit interpretantur. fuisse de populo plu¬
rimos qui scitent dm suum. ꝙ ꝓ custõdia
legis eius interfecti sunt. Cumq corruerint

Expanded text:
t impii in testamentum simulabunt fraudulenter: populus autem sciens Deum suum, obtinebit et faciet. Et docti in populo docebunt plurimos: et ruent in gladio, et in flamma, et in captivitate, et in rapina dierum. Cumque corruerint, sublevabuntur auxilio parvulo: et applicabuntur eis plurimi fraudulenter. Et de eruditis ruent, ut conflentur, et eligantur, et dealbentur usque ad tempus praefinitum: quia adhuc aliud tpus erit. Quanta Judaei ab Antiocho passi sint, praesens historia Machabaeorum refert, et triumphi eorum testimonio sunt, qui pro custodia legis Dei flammas et gladios, et servitutem ac rapinas, et poenas ultimas sustinuerunt, quae futura sub Antichristo, nemo est qui dubitet, multis resistentibus potentiae ejus et in diversa fugientibus. Quae Hebraei in ultima eversione templi, quae sub Vespasiano et Tito accidit, interpretantur, fuisse de populo plurimos qui scirent Dominum suum et pro custodia legis interfecti sunt. Cumque corruerint,
Abbreviated transcription (Latin):
biȩ. Et respondit mathatias: & dixit᷑
magna uoce. Et si omnes gentes regi antio¬
cho obediunt. ut discedat unus quisq a ser¬
uitute legis ꝑatrũ suoꝵ &̾ cõsentiunt man¬
datis eius: ego & filui mei. & fr̃s m̃i obedie¬
mus legi patrũ nr̃orũ ꝓpicus sit nobis ds̃.
Non est nobis utile relinquere legẽ & ius¬
ticias cłi. Non audiemꝰ ũba regis antiochi.¬
& reliqͣ Constantia mathatie cõfortabat
corroborat fidem. Uñ discipulis suis ait.
Nolite mirari si odit uos mundus: scito¬
tẽ quia me priorẽ uobis odio habuit. Neꝙ
timeatis eos qui occidunt corpꝰ. animam
gehennã. In ꝑaciencia ur̃a possidebitis ani¬
mas uestras: & erit merces uestra multa ĩ
gelo. Qui autẽ ꝑ seueraũt usꝙ in finẽ: hic¬
saluus erit Et ut cessauit loqͥ u̾ba hec: ac¬

Expanded text:
is et respondit Matthathias et dixit magna voce et si omnes gentes regi Antiocho oboediunt ut discedat unusquisque a servitute patrum suorum et consentiunt mandatis eius ego et filii mei et fratres mei oboediemus legi patrum nostrorum propitius sit nobis Deus non est nobis utile relinquere legem et iustitias Dei non audi, etc. Constantia Mathathiae confortabat m credentium corroborat fidem. Unde discipulis suis ait: Nolite mirari si odit vos mundus, scitote quia me priorem vobis odio habuerit : neque timeatis eos qui occidunt corpus, animam gehennam . In patientia vestra possidebitis animas vestras, et erit merces vestra multa in coelo . Qui autem perseveraverit usque in finem, hisalvus erit Et ut cessavit loqui verba haec,
Abbreviated transcription (Latin):
diũ ur̃i ih̃u.xͥ doctrinã. qua exhortatus
nos cotiodie relinquere uanitatẽ huius
Dicit enim ipse in euuangelio. Qui non re
trẽ suum. aut matrẽ suã plusꝗͣm me: nõ
est me dignꝰ. Et qui non baiulat cruce̾
suam cotidie & sequit᷑ me: non est me

Expanded text:
octrinam, qui exhortatur nos quotidie relinquere vanitatem hujus Dicit enim ipse in Evangelio: Qui non rentrem suum aut matrem suam plus quam me, non est me dignus; et qui non bajulat crucem suam quotid
Abbreviated transcription (Latin):
datis acleo est. ꝓfectodei domĩ est. S hec
de incarnationẽ eius dicta sunt. Cȩt̃m de diui¬
nitate eiꝰ. ꝗͣ eqͣlis est pat̾. spirituiꝙ sc̃o: simul
cum patre & spu sancto ipsam dispensationẽ
facere credi oportet. sicut & spiritus sc̃s do¬
num dĩ legitur. s tam̃ cum ꝑatre & filio unꝰ
ds creditur. atq adoratur. Unde in ȩiuan

Expanded text:
haec de incarnatione ipsius tantum dicta sunt. Caeterum de divinitate ipsius, qua aequalis est Patri et Spiritui sancto, simul cum Patre et Spiritu sancto ipsam dispensationem facere credi oportet. Sicut et Spiritus sanctus donum Dei legitur, sed tamen cum Patre et Filio unus Deus creditur atque ado
Abbreviated transcription (Latin):
mas hominum mouere ceꝑint & ꝑturbare
peccata. Iideo scriptum est: Hoc qđ nunc
presens lectio continet & quieuit inquit t̾¬
ra quadraginta annis. & fecerunt filii isrł
malũ in conspectu dñi. & tclidit eos dñs in ma
ergo iusticia in terra idest in his qui ha¬
bitant terram: quieuisse dicitur terra. Cũ
uero increuit iniquitas. & fecerunt malig¬
num in conspectu dñi: tunc tradidit eos
inquit dñs in manu madian annis septẽ:
nec dicti sunt inualuisse madianitȩ suꝑ
populum dñi. donec precepta dñi popu¬
lus custodiuit. Cum uero negligere cepit
mandata diuina: robustior & ualidior ad¬
uersum eum effecta est hostium manus.
Q aduersum illum quidem priorem po¬
pulum corpore insingebant hostes cum de¬
liquisset. Aduersum nos autem qui isrł se¬
cundum spiritum dicimur: spiritalis sine
dubio hostis insurgit. & cum mandata dei
negligimus. cum xpisti precepta contẽꝑni¬
inus: ualidior aduersum nos efficitur de¬

Expanded text:
mas hominum movere coeperint et perturbare mas hominum movere coeperint et perturbare peccata. Et ideo scriptum est hoc, quod nunc praesens lectio continet, et quievit, inquit, terra quadraginta annis. Et fecerunt filii Israel malignum in conspectu Domini, ergo justitia in terra, id est, in his qui habitant terram, quievisse dicitur terra. Cum vero increvit iniquitas, et fecerunt malignum in conspectu Domini, tunc tradidit eos, inquit, Dominus in manus Madian annis septem. Nec dicuntur invaluisse Madianitae super populum Domini, donec praecepta Domini populus custodivit. Cum vero negligere coepit mandata divina, robustior et validior adversum eum effecta est hostium manus. Et adversum illum quidem priorem populum corporales insurgebant hostes, cum deliquisset; adversus nos autem qui Israel secundum Spiritum dicimur, spiritalis sine dubio hostis insurgit, cum mandata Dei negligimus, et cum Christi praecepta contemnimus, validior adversum nos efficitur dae
Abbreviated transcription (Latin):
sicut sol in ortu suo splendet ita rutilent:
uel tropice ex splendidissimo elimento
gloriam maximam sanctorum in cęlis per
comparationem demonstrat. uel scdm̃ miste¬
rium similitudinem incorruꝑtionis huma¬
nitatis xpisti qui sol iusticie appellatur.
sanctis in futura uita ꝑmittit. Unde ioh̾s
apostolus in epistola sua ad credentes scri¬
bens ait. Carissimi nunc filii dei sumus: &
non dum apparuit quid erimus. Scimꝰ qm̃
cum apparuerit similes erimus ei: qm̃ uide
ꝓpheticum debbore & barach explecum est:
scriptor hẏstoriȩ ad ordinem narrationis suȩ
redit. atq rei gestȩ cuꝑit ostendere uęrita¬
tem ita dicens.
uieuitꝙ terra ꝑ qͣdraginta annos:
fecerunt autem filii isrł malum in
conspectu domini. qui tradidit eos in manu
madian seꝑtem annis: &e oppressi sunt ual¬
de ab eis. Quiescit terra: donec quiescit
peccatum. Moueri autem diciturꝰ terra.
hoc est hi qui habitant terram: cum ani¬

Expanded text:
sicut sol in ortu suo splendet, ita rutilent, sicut sol in ortu suo splendet, ita rutilent, vel tropice ex splendidissimo elemento gloriam maximam sanctorum in coelis per comparationem demonstrat; vel secundum mysterium similitudinem incorruptionis humanitatis Christi, qui sol justitiae appellatur , sanctis in futura vita promittit; unde Joannes apostolus in Epistola sua ad credentes scribens ait: Charissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. Scimus quoniam cum apparueripropheticum Debborae et Barach expletum est, scriptor historiae ad ordinem narrationis suae redit, atque rei gestae cupit ostendere veritatem, ita dicens: Quievitque terra per quadraginta annos. Fecerunt autem filii Israel malum in conspectu Domini, qui tradidit eos in manu Madian septem annis, et oppressi sunt valde ab eis. Quiescit terra, donec quiescit peccatum. Moveri autem dicitur terra, hoc est, hi qui habitant terram, cum ani
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ quasi blandiendo loquitur: cum
potenciam falsorum deorum ore nefan¬
do mundum regere adtestatur. Omniũ
regum prelia atq uictorias : eorum uir¬
tuti adscribit. presentiarumq rerum io¬
cunditatem quasi pulcherrimã illorum
honori conuenire adicit. Uñ subseqͥt᷑
dicens. Uestes diuersoꝵ colorum sysare
ligere idoloꝵ. uel carmina poetarum: qͣ
ad honorem deorum suorum diuersis me¬
tris gentiles condiderunt. Et suppellec¬
tilem uariam. diuersa officia falsorum
sacerdotum: que idolis suis studiosissime
inpendebant. S hec omnia sicut friuola
fuerunt in estimatione : sicu etiam tur¬
pia apparebant in actione. Unde debbora
spiritalis canticum suum finiendo: ita con¬
clusit dicens. Sic pereant omnes inuni¬
ci tui domine. Qui autem diligunt te:
sicut sol in ortu suo splendet ita rutilent.
Perient peccatores a facie dĩ: & iusti exul¬
tabunt in conspectu dei delectantes in le¬
ticia. Quod autem ait. qui diligunt te

Expanded text:
mae quasi blandiendo loquebatur, cum mae quasi blandiendo loquebatur, cum potentiam falsorum deorum ore nefando mundum regere attestabatur, omnium regum praelia atque victorias eorum virtuti ascribebat, praesentiumque rerum jucunditatem, quasi pulcherrimam, illorum honori convenire dicebat. Unde subsequitur dicens: Vestes diversorum colorum Sisarae ligere idolorum, vel carmina poetarum, quae ad honorem deorum suorum diversis metris gentiles condiderunt; et supellectilem variam, diversa officia falsorum sacerdotum, quae idolis suis studiosissime impendebant. Sed haec omnia sicut frivola fuerunt in aestimatione, sic etiam turpia apparebant in actione. Unde Debbora spiritalis canticum suum finiendo, ita conclusit, dicens: Sic pereant omnes inimici tui, Domine; qui autem diligunt te, sicut sol in ortu suo splendet, ita rutilent. Perient peccatores a facie Dei et justi exsultabunt in conspectu Dei, delectantes in laetitia. Quod autem ait: Qui diligunt te
Abbreviated transcription (Latin):
rui suo subiungit: in ipsis fertur & uo¬
litat : & ꝑ aꝑtos scelerum campos effu¬
sis eos agit abenis. Una sapientior cȩt̃is
uxorib euis hec socrui uerba respondit:
forsitan nunc diuidit spolia. & pulcher¬
rima feminarum eligitur ei. Diximus su¬
pra imꝑietatem : que idolatriam pͥmum
inuenit matrem esse sysare huius spiri¬
talis: quia menbra eius hoc est imꝑios
& peccatores in uariis scelerib nutrit
ac fouet. Nunc uero quia uxor eius ħ
commemorat᷑ sapientior cet̾is: Hanc non
inconuenient̾ mundanã sapientiam acci¬
pere possumus. Nam sicut de sapientia
duuna salomone dicente scriptum est:
hanc amaui & exquisiui eam a iuuentute
mea. & quesiui sponsam michi adsumẽ.
& amator factus sum formȩ illius: ita
& gentilium sollercia phylosophiã mun¬
danam preposuit opibus terrenis ac reb
uniuersis. Hec uero temporib suis impie¬
tati fauebat : cum cultum demoniorũ
laudabat. Ac ideo huic matri nequissi¬

Expanded text:
rui suo subjungit, in ipsis fertur et vorui suo subjungit, in ipsis fertur et volitat, et per apertos scelerum campos effusis eos agit habenis. Una sapientior caeteris uxoribus ejus haec socrui verba respondit: Forsitan nunc dividit spolia, et pulcherrima feminarum eligitur ei. Diximus supra impietatem, quae idololatriam primum invenit, matrem esse Sisarae hujus spiritalis, quia membra ejus, hoc est, impios et peccatores in variis sceleribus nutrit ac fovet. Nunc vero quia uxor ejus hic commemoratur sapientior caeteris, hanc non inconvenienter mundanam sapientiam accipere possumus. Nam sicut de sapientia divina a Salomone dicente scriptum est: Hanc amavi, et exquisivi eam a juventute mea, et quaesivi sponsam assumere, et amator factus sum formae illius : ita et gentilium solertia philosophiam mundanam praeposuit opibus terrenis ac rebus universis. Haec vero temporibus suis impietati favebat, cum cultum daemoniorum laudabat, ac ideo huic matri nequissi
Abbreviated transcription (Latin):
est. Initium suꝑbiȩ hominis apostatare
a deo fecit: quoniam ab eo qui fecit il¬
lum recesuit cor eius. Dolet enim ac quo¬
dammnͦ ululat hȩc mater in cordibus in¬
piorum : cum deficere ydolatriam per
predicationem euuangelii in toto orbe
considat: ac ꝑ fenestram atq cȩnaculũ
fastus mundani prospiciens taliter loqͥ¬
tur. Cur moratur regredi currus eius.
quare tardauerunt pedes quadrigarũ
illius: Quid sunt quadrige & currus
diaboli. nisi homines diuersis erroribus
atq uitus dediti : Princeps enim mundi
qui regnat suꝑ uniuersos filios suꝑbiȩ.
ueliit potencior in malicia &ᵈ regnum
nequitie tenens quadrigas ait. Non illi
satis est uni ȩquo ascendere: plurimos
simul agit̾et. Plurimos simul plagis
tortis uerberib cogit: quoscumꝙ uide¬
ris in luxuria turpiores: in credulita¬
te seuiores: in auaricia tetriores: in im¬
pietate flagitiosiores. scitohos de quad¬
gis esse pharaonis: ipsis sedet. ipsos cur¬

Expanded text:
est: Initium superbiae hominis apostatare est: Initium superbiae hominis apostatare a Deo, quoniam ab eo qui fecit illum, recessit cor ejus . Dolet enim ac quodammodo ululat haec mater in cordibus impiorum, cum deficere idololatriam per praedicationem Evangelii in toto orbe considerat, ac per fenestram atque coenaculum fastus mundani prospiciens, taliter loquitur: Cur moratur regredi currus ejus? quare tardaverunt pedes quadrigarum illius? Quid sunt quadrigae et currus diaboli, nisi homines diversis erroribus atque vitiis dediti? Princeps enim mundi, qui regnat super universos filios superbiae, velut potentiorum in malitia et regnum nequitiae tenens quadrigas agit. Non illi satis est uni equo ascendere, plurimos simul agitat, plurimos simul plagis tortis verberis cogit. Quoscunque videris in luxuria turpiores, in incredulitate saeviores, in avaritia tetriores, in impietate flagitiosiores, scito hoc de quadrigis esse Pharaonis, ipsis sedet, ipsos cur
Abbreviated transcription (Latin):
tritus esse dinoscitur: cum ꝑ potestatem
sibi a xpisto conlatam omnem mortis do¬
minationem uincendo dampnat atꝙ ꝯ
culcat. Unde in genesi dñs de muliere
ad serꝑentem ait. Ipsa conteret caput
tuum : ꝙ tu insidiaberis calcaneo eius
Hinc &e saluator in ȩuuangelio discipulis
ait. Eccedo uobis potestatem calcand suꝑ
serpentes & scorpiones: & suꝑ omnem
iuirtutem inimici. Iacet ergo exanimis ac
miserabilis ipse uastator nefandissimus
ante pedes mulieris. cum cotidie ꝑ fidem
spem ac pacienciam fidelium mortificat᷑.
&  ad extremum absorbetur in uictoria.
Nec iam ultra erit mors. neq luctus. nȩꝙ
clamor. qm̃ priora transierunt. ꝑ fenes¬
tram prospiciens ululabat mater eius: &
de cenaculo loquebatur. Que est enim
mater huius spiritalis sẏsare. hoc est
omnium iniquoꝵ nisi impietas quȩ ma¬
ter atq inuentrix est uniuerse iniqͥtatis:
unde in libro ihesu filii syrach scriptũ

Expanded text:
tritus esse dignoscitur, cum per potestatem tritus esse dignoscitur, cum per potestatem sibi a Christo collatam, omnem mortis dominationem vincendo damnat atque conculcat. Unde in Genesi Dominus de muliere ad serpentem ait: Ipsa conteret caput tuum, et tu insidiaberis calcaneo ejus . Hinc et Salvator in Evangelio discipulis ait: Ecce do vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimici . Jacet ergo exanimis ac miserabilis ipse vastator nefandissimus ante pedes mulieris, cum quotidie per fidem, spem ac patientiam fidelium mortificatur, et ad extremum absorbetur in victoria. Nec jam ultra erit mors, neque luctus, neque clamor, quoniam priora transierunt . Per fenestram prospiciens ululabat mater ejus, et de coenaculo loquebatur. Quae est enim mater hujus spiritalis Sisarae, hoc est, omnium iniquorum, nisi impietas quae mater atque inventrix est universae iniquitatis. Unde in libro Jesu filii Sirach scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
bros sanctorum apostolorum ac propheta¬
rum. Ipsi sunt enim ueri artifices. qui ar¬
maturam celestem in domo sancte ȩccliȩ
fabricant: ac militib xpisti ad dimican¬
dum contra hostes spiritales tradunt. Be¬
ne ergo dictum est: qđ iael ambis mani¬
b in clauo & masleis occuꝑatis inimicũ
populi sui ꝑcusserit: quia predicando legẽ
ddei ac bona exempla uirtutum ostenden¬
do hostem seuissimum necauit. ꝑcussit
sysaram querens in capite uuln̾is locum:
& tempus ualide ꝑforans. Clauo ergo eũ
siue palo cum malleo interfecit ꝑforans
tempus capitis: quia suꝑbiam quȩ caput
in cordib humanis intereinit. Inter pe¬
des eius ruit. defecit & mortuus est: an¬
te pedes alius uoluebatur. & iacebat exa¬
nimis & miserabilis. ꝑredo nefandus int̾
pedes mulieris ruere ꝙ̾ iacere ac mortuus
esse describitur: quia hostis antiquus sub
pedib eccłiȩ. siꝑatus. prostratus. acq con¬

Expanded text:
bros sanctorum apostolorum ac prophetabros sanctorum apostolorum ac prophetarum. Ipsi sunt enim veri artifices, qui armaturam coelestem in domo sanctae Ecclesiae fabricant, ac militibus Christi ad dimicandum contra hostes spiritales tradunt. Bene ergo dictum est, quod Jael ambabus manibus in clavo et malleis occupata, inimicum populi sui percusserit, quia praedicando legem Dei, ac bona exempla virtutum ostendendo, hostem saevissimum necavit. Percussitque Sisaram, quaerens in capite vulneris locum, et tempus valide perforans. Clavo ergo cum sive palo cum malleo interfecit, perforans tempus capitis: quia superbiam, quae caput in cordibus humanis interemit. Inter pedes ejus ruit, defecit et mortuus est; ante pedes illius volvebatur et jacebat exanimis et miserabilis. Praedo nefandus inter pedes mulieris ruere ac jacere, et mortuus esse describitur, quia hostis antiquus sub pedibus Ecclesiae superatus, prostratus atque con
Abbreviated transcription (Latin):
ne genu flectaturꝰ cȩlestium. terrestrium.
& infernoꝵ. & omnis lingua confiteatur
quia dominus ihesus xpistus in gloria ẽ
dei patris. Bȩnedicaturꝰ inquit ĩael inta¬
bernaculo suo hoc est in ȩcclesia catholi¬
ca: quȩ est ꝑ uniuersum orbem diffusa. Ibi
ȩtiam fides gentium laudaturꝰ predicat᷑.
atꝙ ubiq diffamatur. Aquam petenti lac
dabit: cum diabolo in menbris suis luxu¬
ria & libidine atꝙ auaricia estuanti: mo¬
tem opposuit. Et in fiala principum obtu¬
lit butyrum: cum in doctrina apostoloꝵ
precipue dilectionis ostenderat donum.
Sinistram manum misit ad clauum: &
dextram ad fabrorum malleos. Quid per
sinistram manum nisi exterioris hominis
actus: Et quid ꝑ dext̾ram nisi interioris
studium exprunitur. Manum ergo sinistrã
misit iael nostra ad conclauum: cum ad
similitudinem crucis xp̃i carnalia in se ab ᷤᷤ¬
tmnendo mortificauit dȩsideria. Et dextrã
ad fabrorum malleos: cum intencionem
anum sui ad meditandum preparauit. li¬

Expanded text:
stium, et terrestrium, et infernorum, et omnis lingua confiteatur, quia Dominus Jesus Christus in gloria est Dei Patris . Benedicatur, inquit, Jael in tabernaculo suo, hoc est, in Ecclesia catholica, quae est per universum orbem diffusa, ibi etiam fides gentium laudatur, praedicatur, atque ubique diffamatur. Aquam petenti lac dedit, cum diabolo in membris suis luxuria et libidine atque avaritia aestuanti mom opposuit. Et in phiala principium obtulit butyrum, cum in doctrina apostolorum praecipuae dilectionis ostenderat donum. Sinistram manum misit ad clavum, et dextram ad fabrorum malleos. Quid per sinistram manum, nisi exterioris hominis actus, et quid per dexteram, nisi interioris studium exprimitur? Manum ergo sinistram misit Jael nostra ad clavum, cum ad similitudinem crucis Christi carnalia in se abstinendo mortificavit desideria; et dexteram ad fabrorum malleos, cum intentionem animi sui ad meditandum praeparavit li
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ contemꝑnendo: iniquitatem in cor¬
dib suis moliti sunt. Potest q̾ iudaicus
populus terrȩ meror nomine non incon¬
uenienter accipi: qui se sacramento conᷤᷤ¬
t̃rinxit. quando legem accipiens dixit.
Maledictus omnis qui non ꝑmanet in
sermonib legis huius: nec eos opere
ꝑficit. Hac en̾im maledictione omnes
constricti sunt: quos xp̃i gracia de ma¬
ledicto legis non liberauit. Bene ergo ha¬
bitatores terrȩ huius angelus dñi maledi¬
cit: quia non uenerunt ad auxilium dm̃¬
in adutorium fortissimorum eius: cum
predicatorib sc̃ientiȩ eiuangelii non solũ
non adiuare: s aduersarũ ubiq reperti
sunt. Unde ipse mediator dei & hominum.
qui propter incarnationis misterium mag¬
n consilii angelus nuncuꝑatus est. In exan¬
gelio legitur exprobrare ciuitatib. in quib
facte sunt plurimȩ uirtutes eius: quare nõ
egissent penitenciam dicens illis. dicens ilłt.

Expanded text:
vitae contemnendo, iniquitatem in corvitae contemnendo, iniquitatem in cordibus suis moliti sunt. Potest et Judaicus populus terrae Meroz nomine non inconvenienter accipi, qui se sacramento constrinxit, quando legem accipiens dixit: Maledictus omnis qui non permanet in sermonibus legis hujus, nec eos opere perficit . Hac enim maledictione omnes constricti sunt, quos Christi gratia de maledicto legis non liberavit. Bene ergo habitatores terrae hujus angelus Domini maledicit, quia non venerunt ad auxilium in adjutorium fortissimorum ejus, cum praedicatoribus sancti Evangelii non solum non adjutores, sed adversarii ubique reperti sunt. Unde ipse mediator Dei et hominum, qui propter incarnationis mysterium magni consilii angelus nuncupatus est, in Evangelio legitur exprobrare civitatibus in quibus factae sunt plurimae virtutes ejus, quare non egissent poenitentiam, dicens ill
Abbreviated transcription (Latin):
bitatorib eius: qui non uenerunt ad auxi¬
lium dñi in adiutorium fortissimorũ eiꝰ.
Quid ꝑ terram meroꝵ: nisi uanitatem
sacra imꝑrobat ac decestatur. Meroꝵ ⁊
aqua sacramentorũ interpretat᷑. Et me¬
rito aqua sacramentoꝵ mundana deside¬
ria nominantur: qd hec testamenta diui¬
na uelut inutilia immo magis noxia fa¬
mulis dei interdicendo execrant᷑. Hanc
angelus dñi hoc est apostolicus cȩtus. &
omnis ordo sanctoꝵ doctorum maledice
mandat: quia omnib se sequentib noxi¬
am ꝓbat. Omnesq habitatores eius ip̃a
maledictione comprehendit: quia ama¬
tores suos se sequentes ad ue ꝑpetuum
ducit. Ipsi ergo non uenerunt ad auxi¬
lium dñi in adiutorium fortissimorum
eius: quando apostolis predicantib in
toto orbe ȩuuangelium credere nolebãt.
nec uerbum dei recipere consentiebant.
& ideo in uoluptatib suis corrupti & ab¬
hominabiles facti sunt: qui auctorem

Expanded text:
bitatoribus ejus, quia non venerunt ad auxibitatoribus ejus, quia non venerunt ad auxilium Domini, in adjutorium fortissimorum ejus. Quid per terram Meroz, nisi vanitatem sacra improbat ac detestatur? Meroz enim aqua exsecramentorum interpretatur, et merito aqua exsecramentorum mundana desideria nominantur, quia haec testamenta divina velut inutilia, imo magis noxia famulis Dei, interdicendo exsecrantur. Hanc angelus Domini, hoc est, apostolicus coetus, et omnis ordo sanctorum doctorum maledicere mandat, quia omnibus se sequentibus noxiam praebet, omnesque habitatores ejus ipsa maledictione comprehendit, quia amatores suos se sequentes ad vae perpetuum ducit. Ipsi ergo non venerunt ad auxilium Domini in adjutorium fortissimorum ejus, quando apostolis praedicantibus in toto orbe Evangelium credere nolebant, nec verbum Dei recipere consentiebant. Et ideo in voluptatibus suis corrupti et abominabiles facti sunt; quia auctorem
Abbreviated transcription (Latin):
diabolo & angelis euis trudantur in ig¬
nem ec̃num. Conculca animna anima
mea robustos. ungulȩ equoꝵ cȩcidert̃
fugientib impetu: &̾ ꝑ ꝑ receps ruen¬
tib fortissimis hostium. Exhortatur
semet cohors sanctorum: ut contempnat
seuitiam persecutoꝵ. Qui licet corpiis
hoc est rem corruptibilem occidere possint:
animam tamen sine fine manentẽ necare
non possunt. Ungulȩ inquit ȩquorum
ceciderunt fugientib imꝑetui. Quid enĩ
designaturꝰ ꝑ ungulam ęqui. nsi finis
suꝑbi: Cadit eigo ungula eqͥ sub fugie̾¬
tium imꝑetu: cum omnis suꝑboꝵ contu¬
macia quȩ res caducas & fugitiuas seqͥt᷑.
in fine presentis uitȩ conteritur. Ruentꝙ
fortissimi hostium ꝑ preceps: quando post
peractum iudicium disperient de ciuita¬
te dñi. omnes qui oꝑanturꝰ iniquitatẽ. ꝙ
demergentur in infernm omnes gentes
que obluuscunt᷑ dm̃. M aledicite terrȩ
meror dixit angelus dñi. maledicite ha¬

Expanded text:
diabolo et angelis ejus trudantur in igdiabolo et angelis ejus trudantur in ignem aeternum. Conculca, anima mea, robustos; ungulae equorum ceciderunt fugientibus impetu, et per praeceps ruentibus fortissimis hostium. Exhortatur semet cohors sanctorum ut contemnat saevitiam persecutorum, qui licet corpus, hoc est, rem corruptibilem occidere possint, animam tamen sine fine manentem necare non possunt . Ungulae, inquit, equorum ceciderunt fugientibus impetu. Quid enim designatur per ungulam equi, nisi finis superbi? Cadit ergo ungula equi sub fugientium impetu, cum omnis superborum contumacia, quae res caducas et fugitivas sequitur. in fine praesentis vitae conteritur; ruentque fortissimi hostium in praeceps, quando post factum judicium disperient de civitate Domini omnes qui operantur iniquitatem, et demergentur in infernum omnes gentes quae obliviscuntur Dominum. Maledicite terrae Meroz, dixit angelus Domini; maledicite ha
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ omne tempus presentis uitȩ intus fo¬
risꝙ aduersus eum belligerare non ces¬
sant. Torrens cyson traxit cad auera eoꝵ
Torrens cadumin. torrens cyson. Quid
ꝑ torrentem. nisi repentina subuersio de¬
monstratur: Cyson uero. impingert̃
uel duricia eorum interpretat᷑. & quid
hoc nomine nisi prauorum malicia desig¬
natur : In illam enim impingentes:
runam mortis omnes imꝑii & hostes
plebi dei sibi consciuerunt ꝑpetuȩ. Uñ
in ꝑuerbiis scriptum est. In insidũs suis
capientur iniqui. Et item. Excecauit
inquit illos malicia eorum. Torrens enĩ
ꝓpter transitum siue decursum aqua
cadauera impiorum qr morticina pecta¬
torum propter scȩlera multa ad ꝑditi¬
onem trahit perpetuam. in stagnum
iudelicet inferiii. ubi cruciatum senti¬
ent tormentorũ. Inde cadumin qui in¬
terpretatur resurrectio inutilis ibidem
commemoratur. quia non ad requiem ĩ
nouissima die resurgent impii. s ut cũ

Expanded text:
per omne tempus praesentis vitae intus foper omne tempus praesentis vitae intus forisque adversus eum belligerare non cessant. Torrens Cison traxit cadavera eorum, torrens Cadumin, torrens Cison. Quid per torrentem, nisi repentina subversio demonstratur? Cison vero impegerunt vel duritia eorum interpretatur. Et quid hoc nomine nisi pravorum malitia designatur? In illam enim impingentes, ruinam mortis omnes impii et hostes plebis Dei sibi consciverunt perpetuae. Unde in Proverbiis dictum est: In insidiis suis capientur iniqui . Et item: Excaecavit, inquit, illos malitia eorum . Torrens enim propter transitum decursum aquarcadavera impiorum, quia morticinia peccatorum propter scelera multa ad perditionem tradit perpetuam, in stagnum videlicet inferni, ubi cruciatum sentient tormentorum. Inde Cadumin, quae interpretatur resurrectio inutilis, ibidem commemoratur, quia non ad requiem in novissima die resurgent impii, sed ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
sus eam non preualebunt. Insidiatur qͥp¬
pe serpens calcaneo eius: s ipsa conteret
illius caput. cui potestas a rege suo data
est calcandi suꝑ serpentes & suꝑ scorpi¬
ones. & suꝑ omnem uirtutem inunici.
De celo dimicatũ est contra eos. St̃ellȩ
manentes in ordine & cursu suo adu̾sum
sysaram pugnauerunt. De celo inquit
dimicatum est contra eos. quia diuino
nuitu hoc bellum dispositum est: & celesti
uirtute hostes sunt uniuersi prostrati.
Nam stelle hoc est sancti de quib per
prophetam scriptum est. Qui numerat
multitudinem stellarũ: &̾ omnib eis
nomina uocat. Et apostolus. stella ait
ab stella differt in claritate: manentes
in ordine & cursu suo: quia singuli ea
uocatione qua illos deus uocauit ꝑma
concedit: utiliter laborant contra sysarã
spiritalem. hoc est contra mundi ꝑ rinci¬
pem. qui merito: gaudii exclusio dicipo¬
test. quia ueri gaudii semꝑ extraneus
& expers est instanter pugnant: dum

Expanded text:
sus eam non praevalebunt . Insidiatur quipsus eam non praevalebunt . Insidiatur quippe serpens calcaneo ejus, sed ipsa conteret illius caput, cui potestas a rege suo data est calcandi super serpentes, super scorpiones et super omnem virtutem inimici . De coelo dimicatum est contra eos. Stellae manentes in ordine et cursu adversum Sisaram pugnaverunt. De coelo, inquit, dimicatum est contra eos, quia divino nutu hoc bellum dispositum est, et coelesti virtute hostes sunt universi prostrati. Nam stellae, hoc est, sancti, de quibus per Prophetam scriptum est: Qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocat ; et Apostolus: Stella, ait, ab stella differt in claritate , manentes in ordine et cursu suo, quia singuli ea vocatione qua illos Deus vocavit in iconcedit, utiliter laborant contra Sisaram spiritalem, hoc est, contra mundi principem, qui merito gaudii exclusio dici potest, quia veri gaudii semper extraneus et expers est, instanter pugnant, dum
Abbreviated transcription (Latin):
cebras uoluptatũ ab abstinentia seruos
xp̃i ꝑtrahere satagebant. Inde est qd ser¬
pens antiquus in paradiso prothoplaustis
nostris blandiendo suggessit: & ad id qd
uoluit inliciendo ꝑtraxit. dicens ad muli
erem. Cur precepit uobis deus. ut non co¬
mederetis ex omni ligno paradisi: Cui res¬
pondit mulier. De fructu lignoꝵ quȩ sunt
in paradiso uescimur: de fructu uero lig¬
ni quȩ est in medio paradisi precepit no¬
bis deus ne comederemus. & non tange¬
remus illud. ne forte moriamur. Dixit
autem serpens ad mulierem. Nequaꝙͣ
moriemini. Scit enim deus qđ in quocũꝙ
die comederitis ex eo. aperienturꝰ ocul
uestri & eritis sicut dii scientes bonum
& malum: S isti reges ꝑ potenciam ue¬
ri regis q saluatoris nostri ih̃u xp̃i opp̃s¬
si. nichil tulerunt predantes: quia contͣ
ecclesiam pugnando licet blandirent. li¬
cet mortem minarentur: tuchil ꝓficiebant
nichił capiebant quia porte inferi adũ¬

Expanded text:
cebras voluptatum ab abstinentia servos cebras voluptatum ab abstinentia servos Christi retrahere satagunt. Inde est quod serpens antiquus in paradiso protoplastis nostris blandiendo suggessit, et ad id quod voluit, illiciendo pertraxit, dicens ad mulerem: Cur praecepit vobis Dominus ut non comederetis ex omni ligno paradisi? Sipondit mulier: De fructu lignorum quae sunt in paradiso vescimur, de fructu vero ligni quod est in medio paradisi praecepit nobis Deus ne comederemus, et non tangeremus illud, ne forte moautem serpens ad mulierem: Nequaquam morte moriemini. Scit enim Deus quod in quacumque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii, scientes bonum. Sed isti reges per potentiam veri regis, et Salvatoris nostri Jesu Christi oppressi nihil tulere praedantes, quia contra Ecclesiam pugnando, licet blandirentur, licet mortem minarentur, nihil proficiebant, nihil capiebant, quia portae inferi adver
Abbreviated transcription (Latin):
morti: ꝑugnantes in regione romȩ. quȩ
interpretatur uidens aliquid uel excel¬
sa. quando ꝑ fidelium salute & dilataci¬
one ȩccłiȩ qͥđ neꝑtalim sonat. uel pro ce¬
lesti gloria. quam animȩ intendebant usq
ad mortem certauere: nec ullis persecuti¬
onũ molestiis ab hac intencione ac stu¬
ꝑseuerantes coronã gloriȩ ꝓ suis certami¬
nib in cęlesti regno consecuti sunt. De¬
nerunt reges & pugnauetunt: pugnauȩ¬
runt reges chanaan in thanah iuxtͥa aqͥs
magedon: & tamen nichil tulere predanteᷤ.
Reges chanaan maligni sunt spiritus. pͥn¬
cipatus uidelicet & potestates tenebrarum
harum: qui ꝑsecutiones & bella in mun¬
do xp̃i militib excitant. quem chanaan
qui interpretat᷑ motus eoꝵ significat. Pug¬
nauert̃ ergo reges isti in thanah: hoc est
in humilitate iuxta aquas magedon. Qd̃
nomen pomorũ eius sonat. cum ꝑ fictio¬
nem false humilitatis decipere: ꝙͣ ad ille¬

Expanded text:
morti, pugnantes in regione Romae, quae morti, pugnantes in regione Romae, quae interpretatur videns aliquid vel excelsa, quando pro fidelium salute et dilatione Ecclesiae, quod Nephtalim sonat, vel pro clesti gloria, quam animo intendebant, usque ad mortem certavere, nec ullis persecutionum molestiis ab hac intentione ac stustiana perseverantes coronam gloriae pro suis certaminibus in coelesti regno consecuti sunt . Venerunt reges, et pugnaverunt. Pugnaverunt reges Chanaan in Thanach juxta aquas Magedon, et tamen nihil tulere praedantes. Reges Chanaan maligni sunt spiritus, principatus videlicet et potestates tenebrarum harum, qui persecutiones et bella in mundo Christi militibus excitant: quae Chanaan, qui interpretatur motus eorum, significat. Pugnaverunt ergo reges isti in Thanach, hoc est, in humilitate, juxta aquas Magedon, quod nomen pomorum ejus sonat, cum per fictionem falsae humilitatis decipere, et ad ille
Abbreviated transcription (Latin):
tis iam non moritur. mors illi ultra non
dominabitur: s in quiete ȩternȩ beatitu¬
dinis manens iudicii expectat diem. do¬
nec omnes ininici eius subiciantur pedi¬
b illius. quando unicuiq certam remu¬
nerationem scdm̃ propria reddet merita.
Possunt etiam non incongrue in aser sig¬
nificatione accipi sanctorum animȩ. quȩ
sistunt. nec iam ad presentis uite labores
ultra redeunt. s cum rege suo uictores ex¬
istentes. non laborando s regnando: nos¬
tram miliciam quantum decet precibus
uiuant. Nosq triumphare quandoꝙ:
multum desiderant: ut ęt̃na gaudia se¬
cum ꝑpecualit̾ fruamur. Zabulon uero
& neptalim obtulerunt animas suas mor
fideliter gerunt designantur. Ex ipsis
enim tribubus. quȩ in galilea possessio¬
me docuit. fuerunt primi apostoli qui
sunt principes ecclesiarũ. de quib dici¬
tur. Principes ⁊abulon. & principes neꝑ¬
talim. Hi ergo obtulerunt animas suas

Expanded text:
tis. Jam non moritur, mors illi ultra non tis. Jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur, sed in quiete aeternae beatitudinis manens judicii exspectat diem, donec omnes inimici ejus subjiciantur pedibus illius, quando unicuique certam remunerationem secundum propria reddet merita. Possunt etiam non incongrue in Aser significatione accipi sanctorum animae, qui sistunt, nec jam ad praesentis vitae labores ultra redeunt, sed cum rege suo victores existentes, non laborando sed regnando nostram militiam quantum decet precibus juvant, nosque triumphare quandoque multum desiderant, ut aeterno gaudio secum perpetualiter fruamur. Zabulon vero et Nephtalim obtulerunt animas suas mortfideliter gerunt, designantur; ex ipsis enim tribubus quae in Galilaea possessiome docuit, fuerunt primi apostoli qui sunt principes Ecclesiarum de quibus dicitur: Principes Zabulon, et principes Nephtalim. Hi ergo obtulerunt animas suas
Abbreviated transcription (Latin):
non a terrenis negociis uacans : ꝑ ꝑre¬
dicatores sanctos rete ȩuuangelii in ma¬
re istius mundi mittit: ut hõmines ab
undis turbulentis sclĩ erutos. ad portũ
quietis. & ad libertatem futurȩ patriȩ per¬
ducat. Aser habitabat in litore maris : &
in portib morabatur. Aser qui beatitudo
interpretat᷑. nullum meliꝰ qͣm redemptorẽ
nostrum significare potest: in quo est no¬
bis spes et̾ne beatitudinis. sine quo ad ue¬
ram bȩatitudinem nemo ꝑueniet. qr ipse
ait. Nemo uenit ad patrem nisi ꝑ me. Et
item. Ego sum inquit hostium: ꝑ me siqͥs
introiert saluabitur. & ingredietur & egre¬
dietur: & pascua inueniet. Et it̃m. Ego sum
ait uia. ueritas. & uita. Aser gͦ iste habita¬
bat in litore maris. ꝙ in portib morabat᷑:
qui a deuicto mortis principe. simulq iꝑ¬
sa morte destructa: uictor triumphans re¬
surrexit in gloria. Ascendensq in cęlum
sedet ad dexteram dei patris oninipoten¬

Expanded text:
non a terrenis negotiis vacans per praenon a terrenis negotiis vacans per praedicatores sanctos rete Evangelii in mare istius mundi mittit, ut homines ab undis turbulentis saeculi erutos ad portam quietis et ad libertatem futurae patriae perducat. Aser habitabat in littore maris, et in portubus morabatur. Aser, qui beatitudo interpretatur, nullum melius quam Redemptorem nostrum significare potest, in quo est nobis spes aeternae beatitudinis, sine quo ad veram beatitudinem nemo perveniet, quia ipse ait: Nemo venit ad Patrem, nisi per me . Et iterum: Ego sum, inquit, ostium; per me si quis introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur et pascua inveniet . Et iterum: Ego sum, ait, via, veritas et vita . Aser ergo iste habitabat in littore maris, et in portubus morabatur, quia devicto mortis principe, simulque ipsa morte destructa, victor triumphans resurrexit in gloria, ascendensque in coelum, sedet ad dexteram Dei Patris omnipoten
Abbreviated transcription (Latin):
querere nullo modo curabat. Dan ergo
uacabat nauib. Et quid ꝑ dan: qui ui¬
dicium uel iudicans int̾pretatur. Hoc lo¬
co melius qͣm populus eccłie accipi pot̾̃:
qui recte iudicium si iudicans nominat᷑.
quia iudiciaria potestas a dño illi colla¬
ta esse uidetur. Unde apostolis ipsa ue¬
ritas in euuangelio ait. Amen dico uob̃.
qđ uos qui secuti estis me: in regen̾atioe
cum sederit filius hominis in sede maies¬
tatis suȩ. sedebitis & uos suꝑ sedes duo
decim. iudicantes duodecim tribus isrł
Et in apocalipsi uiginti quatuor semores
sedentes in sedib suis descripti sunt: ut
sancte eccłiȩ dignitas quȩ ex patriarchi ᷤᷤ
&̾ apostolis ꝑgenita est: ꝑ hanc sessionẽ
in cęlesti regno exprimatur. Hec ergo ua¬
cat nauib : quia in periculo presentis
uitȩ constituta. mysterio dominice cru¬
cis innitens. procellam ꝑsecutionũ. ꝑ
dĩ misericordiã suꝑare contendit. Nec

Expanded text:
quaerere nullo modo curabat. Dan ergo quaerere nullo modo curabat. Dan ergo vacabat navibus. Et quia per Dan, qui judicium vel judicans interpretatur, hoc loco melius quam populus Ecclesiae accipi potest. Qui recte judicium sive judicans nominatur, quia judiciaria potestas illi a Domino collata esse videtur. Unde apostolis ipsa Veritas in Evangelio ait: Amen dico vobis, quod vos qui secuti estis me in regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede majestatdecim, judicantes duodecim tribus Israel . Et in Apocalypsi viginti quatuor seniores sedentes in sedibus suis descripti sunt , ut sanctae Ecclesiae dignitas, quae ex patriarchis et apostolis progenita est, per hanc sessionem in coelesti regno exprimatur. Haec ergo vacat navibus, quia in periculo praesentis vitae constituta, mysterio Dominicae crucis innitens, procellam persecutionum, per Dei misericordiam, superare contendit; nec
Abbreviated transcription (Latin):
lium diuisus sequitur : mox ꝑ suꝑbiã
contenciones amarȩ. & contra bonoĩ odiis
exsurg̃e ĩuenit᷑. Uñ itẽ suꝑior sentencia repetit᷑.
Duuso contra se ruben magnanimoꝵ reꝑ¬
ta contencio est: quia non solum iudei s
& om̃s heretiqi atq scismatici. qui pͥmatũ
habere ꝑ suꝑbiam ambiunt contra eccle¬
siam diuisi in contencione atq discordia
semꝑ ꝑseuerant: & non solum bonis ad¬
uersi: s & sibimet iꝑsis ubiq noxii repe¬
riuntur. Hinc salomon ait. Inter suꝑbo ᷤᷤ
semꝑ uirgia sunt. Qui autem agunt̾ cunc¬
ta consilio. reguntur sapiencia. Galaad
trans iordanen quiescebat: & dan uacabat
nauib. Quid ꝑ galaad qui aceruus teᷤ
lus designatur : Qui bene aceruus tes¬
quia uetus testamentũ in lege & prophe
& rerum habundantiã diligens. sufficẽ
sibi ad salutem credebat. ꝙ ideo trans
iordanen progredi nolebat: quia bapti¬
mi gratiam respuens. bona futurȩ uite

Expanded text:
lium divisus sequitur, mox per superbiam lium divisus sequitur, mox per superbiam contentiones amare, et contra bonos odiis exsurgere invenitur. Unde item superior sententicontra se Ruben, magnanimorum reperta contentio est; quia non solum Judaei, sed et omnes haeretici atque schismatici, qui primatum habere per superbiam ambiunt, contra Ecclesiam divisi, in contentione atque discordia semper perseverant; et non solum bonis adversi, sed et sibimetipsis ubique noxii reperiuntur. Hinc Salomon ait: Inter superbos semper jurgia sunt; qui autem agunt cuncta consilio, reguntur sapientia . Galaad trans Jordanem quiescebat, et Dan vacabat navibus. Quidam lus designatur qui bene acervus tesquia Vetus Testamentum in lege et prophetet rerum abundantiam diligens, sufficere sibi ad salutem credebat, et ideo trans Jordanem progredi nolebat, quia baptismi gratiam respuens, bona futurae vitae
Abbreviated transcription (Latin):
euuangelio concordare uolebant. Nos
enim terminos hic itelligere debemꝰ.
Unde alib scriptum est. Ne transgre¬
dieris terminos patrum tuorum. Lex
enim uetus suo tempore obseruanda e¬
rat: s non solum scribȩ & pharisei suiᷤᷤ
traditionib eam maculauerant: quin
eciam cet̾um uulgus plurimis tranigi¬
sionib eam polluerunt. nec tamen ueni¬
ente redemptore nostro & lucescente ꝑ
totum orbem terrarum ȩuuangelio. se
conuerti ab errore ad pęnitencĩam atq
dirẽ hoc est herecicorum pestiferas
sectas sequi: qͣm ueritatem testamentoꝵ
dei. Nos enim greges detestando spõ¬
sa in cantico canticorum ad sponsũ dic̃
ndica michi quem diligit anima tua.
ub pascas ubi cubas in meridie: ne
uagari incipiam ꝑ greges sodalium tu¬
orum. Greges ergo sodalium: conuenti¬
cula sunt hereticorum. quȩ inanem si¬
bilum dant : cum mendatium ꝑ ueri¬
tate suis auditorib comiendare decer¬
tant. Quos quisquis ab unitate fide:¬

Expanded text:
Evangelio concordare volebant. Hos Evangelio concordare volebant. Hos enim terminos hic intelligere debemus, unde alibi scriptum est: Ne transgrediaris terminos patrum tuorum . Lex enim vetus suo tempore observanda erat, sed non solum Scribae et Pharisaei suis traditionibus eam maculaverant, quin etiam caeterum vulgus plurimis transgressionibus eam polluerunt; nec tamen veniente Redemptore nostro, et lucescente per totum orbem terrarum Evangelio, se converti ab errore ad poenitentiam volebadire, hoc est, haereticorum pestiferas sectas sequi, quam veritatem testamentorum Dei. Hos enim greges detestando sponsa in Cantico canticorum ad sponsum dicit: Indica mihi quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie, ne vagari incipiam per greges sodalium tuorum . Greges ergo sodalium conventicula sunt haereticorum, quae inanem sibilum dant, cum mendacium pro veritate suis auditoribus commendare decertant, quos quisquis ab unitate fide