comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
to priora adispliciusse uelut mutabili uoluntate: s
iam hoc fixum et statutum fuisse ĩipsa sapientia dei.
cui de maiorib etiam ter̃ mutationib eadẽ scriptura
dicit mutab̾ ea et mmutabuntur tu aũ idẽ ipse es: in¬
sinuandum ẽ cis mutationẽ istam sacram̃toꝵ testam̃ti
uetis et noui. etiã p̃dictam fuisse ꝓpłicis uocib. Ita
eniꝰ uderint si poterunt id qd̃ in tempore nouum ẽ
ñ eẽ nouum. apud eũ qui condidit temꝑa: et sine tem¬
pore ht̃ omnia q̃ suis quib q temporib ꝓeoꝵ uatie¬
tate distribuit. Nam et ĩillopsalmo unde cõmemoraui
paulo pꝰ legitur exꝑsona xp̃i. Non congregabo conuenticui¬
la corum desangumib: hoc ẽ pecorum uictimis quib
pͥus congregabantur conuenticula iudcorũ. Et alibi dic̃
Non accipiam de manu tua uitulos: neq de gregib
tius hytros. Et alius ꝓpha. Ecce dies in quit uement di¬

Expanded text:
to priora displicuisse uelut mutabili uoluntate, sed to priora displicuisse uelut mutabili uoluntate, sed iam hoc fixum et statutum fuisse in ipsa sapientia dei, cui de maioribus etiam rerum mutationibus eadem scriptura dicit: Mutabis ea et mutabuntur, tu autem idem ipse es, insinuandum est eis mutationem istam sacramentorum testamenti ueteris et noui etiam praedictam fuisse propheticis uocibus. ita enim uidebunt, si poterunt, id, quod in tempore nouum est, non esse nouum apud eum, qui condidit tempora et sine tempore habet omnia, quae suis quibusque temporibus pro eorum uarietate distribuit. nam et in illo psalmo, unde commemoraui paulo post legitur ex persona Christi: Non congregabo conuenticula eorum de sanguinibus, hoc est pecorum uictimis, quibus prius congregabantur conuenticula Iudaeorum; et alibi dicit: Non accipiam de domo tua uitulos neque de gregibus tuis hircos; et alius propheta: Ecce dies, inquit, uenient, di
Abbreviated transcription (Latin):
fitioꝵ egebat ds̃. nec cuiusqmͣ eget umnqm: s terum
diuinitus ĩꝑtitaꝵ uł imbuendo uirtutib ammo. uł
et̃ne saluti adipiscende quedã signa sunt: quoꝵ celebra¬
cione atq functione ñ deo. s nob̾ utilia pietatis exer¬
centur offitia. Nimis aũ longum ẽ. conuenient̃ dispu-¬
tare deuarietate signorum: q̃ cũ ad res diuinas ꝑtinent.
sacram̃ta appellantur. sicut autẽ nõ ideo mutabilis
ds. quia mane aliud. aliud uesꝑc. illud hoc m̃se. illud
alio. ñ hoc isto anno. qd̾ illo: ita ñ ideo mutabilis d̃s.
quia uniũsi scł̃i pͥore uolumine aliud. aliud posteriore
sibi iussit offerri: quo conuenient᷑ significationes ad
doctrinã religionis saluberrimã ꝑtinentes ꝑ mutabi¬
lia tempora sine ulla sui mutatione disponeret. Nam
ut nouerint quos hec mouent. iam hoc fuisse ĩ rati¬
one diuma. nec cumista noua constituerentur subi-¬

Expanded text:
ficiorum egebat deus nec cuiusquam eget umquam, sed rerum ficiorum egebat deus nec cuiusquam eget umquam, sed rerum diuinitus impertitarum uel inbuendo uirtutibus animo uel aeternae saluti adipiscendae quaedam signa sunt, quorum celebratione atque functione non deo sed nobis utilia pietatis exercentur officia. Nimis autem longum est conuenienter disputare de uarietate signorum, quae cum ad res diuinas pertinent, sacramenta appellantur. sicut autem non ideo mutabilis deus, quia mane aliud aliud uespere, illud hoc mense illud alio, non hoc isto anno quod illo, ita non ideo mutabilis deus, quia uniuersi saeculi priore uolumine aliud aliud posteriore sibi iussit offerri, quo conuenienter significationes ad doctrinam religionis saluberrimam pertinentes per mutabilia tempora sine ulla sui mutatione disponeret. nam ut nouerint, quos haec mouent, iam hoc fuisse in ratione diuina nec, cum ista noua constituerentur, subi
Abbreviated transcription (Latin):
mod̾ator: donec uniuersi scł̃i pulcritudo cuĩ particu¬
lesunt que suis quib q temporib apta st̃ uelut car¬
men magnum cuiusdam ĩ effabilis modulatoris ex¬
currat: atq inde transeant inet̾nam contemplatio¬
nẽ speciei qui dm̃rite colunt etiã cum temp᷑ ẽ fidĩ sal¬
luntur. autẽ qui existimant ħ dm̃ ube causa sue uti¬
litatis. uł uoluptatis: et merito moucntur. cur d̃s
ista mutauerit: quasi delectatione mutabili. aliud
sibi ibens offerri illo pͥus tempore. aliudisto. Non au¬
tẽita ẽ. Nicħ ds ibet. qd̾ sibiꝓsit: s illi tui uibet. Ideo
uerus est dominus. qͥ seruo ñ indiget: et quo serais in¬
diget. In ea quippe scriptura qd̃ dicitur uetꝰ testamen¬
tũ. et eo tempore dictum ẽ quo ad hucilla offerebant᷑
sacristtia q̃ hoc tempore ñ offerunt᷑. dixi dño ds m̃s¬
estu. qm̃ bonorum meori ñ eges. Nec illorum g̃ sacri¬

Expanded text:
moderator, donec uniuersi saeculi pulchritudo, cuius parti. cumoderator, donec uniuersi saeculi pulchritudo, cuius parti. culae sunt, quae suis quibusque temporibus apta sunt, uelut magnum carmen cuiusdam ineffabilis modulatoris excurrat atque inde transeant in aeternam contemplationem speciei, qui deum rite colunt, etiam cum tempus est fidei. Falluntur autem, qui existimant haec deum iubere causa suae utilitatis uel uoluptatis et merito mouentur, cur deus ista mutauerit quasi delectatione mutabili aliud sibi iubens offerri illo prius tempore aliud isto. non autem ita est. nihil deus iubet, quod sibi prosit sed illi, cui iubet. ideo uerus est dominus, qui seruo non indiget et quo seruus indiget, in ea quippe scriptura, quod uetus dicitur testamentum et eo tempore dictum est, quo adhuc illa offerebantur sacrificia, quae hoc tempore non offeruntur: Dixi domm bonorum meorum non eges\'. nec illorum ergo sacri
Abbreviated transcription (Latin):
ñ oportet: ñ quod sui dissimilis sit qui facit. s qnͣdo
facit. Hec questio quã late pateat. ꝑfecto uidet: qͥs¬
quis pulcri aptiq distantiam sparsam qͥ damm
ĩumu̾sitate rerum ualet. neq negligit intueri. Pui¬
chrũ enim ꝑ se ip̃m consideratur atq laudatur cui
turpe as deforme contrarium ẽ. Aptũ uero cui ex ad¬
ũso est ineptum. quasi religatum pendet aliunde:
nec ex semet ipso. s ex eo cui concetitur uidicatur. sli¬
mirũ etiã dixens atq in decñs. uł hoc idem ẽ: uł per¬
inde habetur. age nunc ea q̃ diximꝰ refer adulud un¬
de agitur. aptum fuit pͥmis temporib sacrifitium qd
p̃ceptrat d̾̃s. nunc ueroñ itaẽ. Auud enim p̾cepit qd̃
huic tempori aptum eẽt qui multo magis qmͣ hoitio
nourit. qͥd cuiq tempori accõmodate adhibeatur: qͥd.
quando ĩꝑtiat. addat auferat. detrabat. augeat. ur-¬
nuat ue. inmutabilis mittabilium ficut creator ita.

Expanded text:
non oportet, non quod sui dissimilis sit, qui facit, sed quando non oportet, non quod sui dissimilis sit, qui facit, sed quando facit. Haec quaestio quam late pateat, profecta uidet, quisquis pulchri aptique distantiam sparsam quodam modo in uniuersitate rerum ualet neque neglegit intueri. pulchrum enim per se ipsum consideratur atque laudatur, cui turpe ac deforme contrarium est. aptum uero, cui ex aduerso est ineptum, quasi religatum pendet aliunde nec ex semet ipso sed ex eo, cui conectitur, iudicatur; nimirum . etiam decens atque indecens uel hoc idem est uel perinde habetur. age nunc ea, quae diximus, refer ad illud, unde agitur. aptum fuit primis temporibus sacrificium, quod praeceperat deus, nunc uero non ita est. aliud enim praecepit, quod huic tempori aptum esset, qui multo magis quam homo nouit, quid cuique tempori accommodate adhibeatur, quid quando impertiat, addat, auferat, detrahat, augeat minuatue inmutabilis mutabilium sicut creator ita
Abbreviated transcription (Latin):
ut erat acerrimꝰ. ita respondit: ideo male acteptꝰ es.
quia ñ ego iussi: ut om̃s qͥ audissent par̃q hominẽ
nossent ñ eum arte medicinali fide. s nescio qͣ illicita
potentia putarent. uñ cum eẽt aquib pot̾at stupen¬
tib int̾rogatus. aꝑuit qd ñ intellexerant: uidelicet
illi iam ecatiñ hoc se fuisse uissur. Tantũ gͥ ualet ra-¬
tione atq artibi ñ mutatis: quid scdm eas sit ꝓtem¬
mutar uera ratio plerumq flagitat: ut cum ip̃i di¬
cant recte ñ fieri si mutit᷑ contra u̾itas elamet recte
ñ fierinisi mutetur: quia utrumq tunc erit rectũ.
si crit ꝓtempoꝵ uarictate diu̾sum. Qd̃ enĩ in diuer¬
sitate ꝑsonarum uno ttͣpore accidere potest. ut hu¬
ic liceat aliquid impune facere. illi ñ liceat: ñ ꝗd̃
dissimilis res sit. s qd̾ is quifacit. ita ab una eadẽq
ꝑsona diu̾sis temporib tunc oportet aliqͥd fieri. tẽ

Expanded text:
ut erat acerrimus, ita respondit: deo male acceptus es, ut erat acerrimus, ita respondit: deo male acceptus es, quia non ego iussi\', ut omnes, qui audissent parumque hominem nossent, non eum arte medicinali fidere sed nescio qua inlicita potentia putarent. unde cum esset a quibus poterat stupentibus interrogatus, aperuit, quod non intellexerant, uidelicet illi iam aetati non hoc se fuisse iussurum. tantum igitur ualet ratione atque artibus non mutatis, quid secundum eas sit pro temmutari uera ratio plerumque flagitat, ut, cum ipsi dicant recte non fieri, si mutetur, contra ueritas clamet recte non fieri, nisi mutetur, quia utrumque tunc erit rectum, si erit pro temporum diuersitate diuersum. quod enim in diuersitate personarum uno tempore accidere potest, ut huic liceat\' aliquid \'impune facere, illi non liceat, non quod dissimilis res sit, sed quod is, qui facit\', ita ab una eademque persona diuersis temporibus tunc oportet aliquid fieri, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
urnis. tempora nocturna ũtuntur: Quociens nr̃e
uariantur ecates: Ad olescentie pueritia ñ reditura
cedit: iuuentus ad olescentic ñ mansura succedit.
fimens iuuentutem. senect᷑ morte finit᷑ Hec omĩa
mutantur: nec mutatur duine ꝓuidentie ratio.
qͦ fit ut ista mutent᷑ Non aũ opinor cũ agricola es-¬
tate aliud iusserit qm iusserat hieme: tatio mutat᷑
agriculture. Et cum manc surgit qui nocte quiesce¬
bat: uite consilium ñ mutauit. Aluid magist̾ ad¬
olescenti qmͣ puero solebat. inposuit. Hoccrina gͥ
constans. mutato p̃cepto. ñ mutata mutauit. Mag¬
nꝰ ille nostrorũ tempoꝵ medic᷑ uindicianus ꝯsultus
a qͦdam. dolori eiꝰ ad hib̃i iussit: qd̾ intemꝑe cõgruere
uidebatur: adhibitum sanitas consequuta ẽ: deinde
pꝰ aliquot annos cadem rursus corporiꝰ causa ꝯmota
ħidem ille putauit ad hibendum: ũtit in peiꝰ. Mi¬
ratus recurrit ad medicũ: indicat faccum. At ille

Expanded text:
urnis tempora nocturna uertuntur? quotiens nostrae urnis tempora nocturna uertuntur? quotiens nostrae uariantur aetates! adulescentiae pueritia non reditura cedit, iuuentus adulescentiae non mansura succedit, finiens iuuentutem senectus morte finitur. haec omnia mutantur nec mutatur diuinae prouidentiae ratio, qua fit, ut ista mutentur. non autem, opinor, cum agricola aestate aliud iusserit, quam iusserat hieme, ratio mutatur agriculturae. et cum mane surgit, qui nocte quiescebat, uitae consilium non mutauit. aliud magister adulescenti, quam puero solebat, inposuit; doctrina igitur constans mutato praecepto non mutata mutauit. Magnus ille nostrorum temporum medicus Vindicianus consultus a quodam dolori eius adhiberi iussit, quod in tempore congruere uidebatur; adhibitum sanitas consecuta est. deinde post aliquot annos eadem rursus corporis causa commota hoc idem ille putauit adhibendum; uertit in peius. miratus recurrit ad medicum, indicat factum; at ille,
Abbreviated transcription (Latin):
nł subtiliore rõne. uł certe auccoritate cu resistere in¬
dignum putent. ꝑsua dĩ aliqñ forsitan possunt. Crgo
inepła tua posiusti moueri quosdam: cur hic d̃s
qui et uet̾is testamenti ds̃ eẽ firmatur: sp̃tis ueu̾b
lacͥfitus delectatus sit nouis. Nicħ enim corrigiposse¬
assert̃ nisi qd̃ ante nͣ recte faccum ꝓbaretur: uł qd̃
semel recte factum sit. ĩ mutari nullatenꝰ debuisse
recte enĩ facta. dicunt mutan nisi ĩiuste ñ posse. ħ
u̾ba exlitt̃s tius ĩ has meas transtuli: quib si res¬
pond̾e copiose uelim. temp̃ me ciciꝰ qmͣ exempla de-¬
fecerint: quib rerum ip̃a natura et oꝑa humana
certa ratione ꝓ tempoꝵ oportuntate mutentur:
nec tñ ead̃ ratio sit mutabilis. qͣ ista mutantur.
Uñ pauca cõmemorẽ: ut exhis rxcitata quodãm
iam ꝑplura similia uigil currat intentio. Nonne
hyemi. estas additosensĩ calore succedit: ⁊ sõne di¬

Expanded text:
uel subtiliore ratione uel certe auctoritate, cui resistere inuel subtiliore ratione uel certe auctoritate, cui resistere indignum putent, persuaderi aliquando forsitan possit. Ergo in epistula tua posuisti moueri quosdam, \'cur hic deus, qui et ueteris testamenti deus esse firmatur, spretis ueteribus sacrificiis delectatus sit nouis. nin recte factum probaretur, uel, quod semel recte factum sit, inmutari nullatenus debuisse. recte enim facta dicunt mutari nisi iniuste non posse\'. haec uerba ex litteris tuis in has meas transtuli. quibus si respondere copiose uelim, tempus me citius quam exempla defecerint, quibus rerum ipsa natura et opera humana certa ratione pro temporum opportunitate mutentur nec tamen eadem ratio sit mutabilis, qua ista mutantur. unde pauca commemorem, ut ex his excitata quodam modo iam per plura similia uigil currat intentio. nonne hiemi aestas addito sensim calore succedit? nonne di
Abbreviated transcription (Latin):
signi carissimo ac desid̾antissimo filio
marcellino: augustmꝰ ĩ dño salutem. Illu¬
stri uiro et eloquentissimo. nob̃q dilec¬
tissimo uolusiano. ñ amplĩ qm ad illud qd̃ inqͥren¬
dũ putauit. respondendum fuit. Ad ea uero q̃ mͥn ꝑ¬
tractanda atq soluenda inepła tua ipse misisti. siue
abillo. siie etiam ab aluis uł sub gerantur. uł inge¬
rantur: ad te potus ꝓuirib nr̃is ꝑ tractata et solu¬
ta mitti. debuerunt ñ fic quẽ ad modum dehis
agendum ẽ. librorum negotio: s. quẽadmodum po¬
tis ẽ. epłaris ad eẽ colloquutio: ut si tͥ uisum fũit. qͥ
coꝵ motꝰ cotidianis disputationib exꝑiris. et illis
legantur he littẽ. at si auricuł eorum minꝰ fid̃i pi¬
etate p̃cultis. sermo iste ñ sufficte: pͥus int̾ nos qd̾
eis putas sufficere ꝑ agatur: tunc demum ad illos
qd̾ ꝑ accum fuit ꝑferatur. Multa enĩs̃: aquib sen¬
sus corum si ad huc ab horret et resilit. uł ubcriore

Expanded text:
SIGNI CARISSIMO AC DESIDERANTISSIMO FILIO MARCELLINO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Inlustri uiro et eloquentissimo nobisque dilectissimo Yolusiano non amplius quam ad illud, quod inquirendum putauit, respondendum fuit. ad ea uero, quae mihi pertractanda atque soluenda in epistula tua ipse misisti, siue ab illo siue etiam ab aliis uel suggerantur uel ingerantur, ad te potius pro uiribus nostris pertractata et soluta mitti debuerunt non sic, quem ad modum de his agendum est librorum negotio, sed quem ad modum potis est epistulari sat esse conloquio, ut, si tibi uisum fuerit, qui eorum motus cotidianis disputationibus experiris, et illis legantur hae litterae. at si auriculis eorum minus fidei pietate praecultis sermo iste non sufficit, prius inter nos, quod eis putas sufficere, peragatur, tum demum ad illos, quod peractum fuerit, perferatur. multa enim sunt, a quibus sensus eorum si adhuc abhorret et resilit, uel uberiore
Abbreviated transcription (Latin):
ro. Nam cum hoc quesissem dictum ẽ. unũ tat¬
tummꝰ carthaginensẽ demonast̾io clamasse
digna iactarent. Ad uuxxi huic epłe ipsiꝰ ꝓmissi¬
onis exemplum excartula eadem translatum
qmͣ ipse subscͥpsit: et me inspiciente emĩdatum.

Expanded text:
ro. nam cum hoc quaesissem, dictum est unum tanro. nam cum hoc quaesissem, dictum est unum tantum modo Carthaginensem de monasterio clamasse digna iactarent adiunxi huic epistulae ipsius promissionis exemplum ex chartula eadem translatum, quam ipse subscripsit, et me inspiciente emendatum.
Abbreviated transcription (Latin):
undi qd̃ absit ab eiꝰmorib et fide: qm̃ xp̃o et eccłe
debitam seruat. Nam ut omiitam qd̾ mecũ nost
qmͣ sit trem̃dum depiurio diuinũ uiditiũ: illd̃
certe scio nulli nos deinceps succensere deb̾e qui
nob̾ uirantib ñ credidit. sitalis uiri piurium ñ
mͦ eqͦ anmo ferendum. uerum etiã defendendũ
putabimꝰ. Qd̃ et a nob̾ & ab illo au̾tat illiꝰ miscri¬
cordia. qui cruit atemptatione sꝑantes inise. Si¬
uit gͦ incõmonitorio rescͥpsisti impleat ꝓmissũ.
qd̾ ita se ꝓmisit ab yppone non recessurũ quẽ
admodum ego uł ipsi ypponienses ñ recedimꝰ:
quib tam̃ ce abeundi et redeundi facultas ẽ lib̾a.
nisi qd̾ his quiiuratione ñ betinentur. etiã oĩno
et migrandi et ñ redeundi sine ꝑturn reatu po¬
testas ẽ. Cericos sane nrõs uel fr̃s inmonastĩo
constitutos. participes uel hortatores fuisse cõ¬
tumeliarũ tuarum: utrum ꝓbaripossit igno¬

Expanded text:
undi, quod absit ab eius moribus et fide, quam Christo et ecclesiae undi, quod absit ab eius moribus et fide, quam Christo et ecclesiae debitam seruat. nam ut omittam, quod mecum nosti, quam sit tremendum de periurio diuinum iudicium, illud certe scio, nulli nos deinceps suscensere debere, qui nobis iurantibus non crediderit, si talis uiri periurium non modo aequo animo ferendum uerum etiam defendendum putabimus. quod et a nobis et ab illo auertat illius misericordia, qui eruit a temptatione sperantes in se. sicut ergo in commonitorio rescripsisti, impleat promissum, quod ita se promisit ab Hippone non recessurum, quem ad modum ego uel ipsi Hipponienses non recedimus, quibus tamen et abeundi et redeundi facultas est libera, nisi quod his, qui iuratione non detinentur, etiam omnino et migrandi et non redeundi sine periurii reatu potestas est. Clericos sane nostros uel fratres in monasterio constitutos participes uel hortatores fuisse contumeliarum tuarum utrum probari possit, igno
Abbreviated transcription (Latin):
aliqnͣdo licite peieremus. ubi nob̾ ne uraudi
facilitate inꝑuirium ꝓ labaniur. etiam p̃ceptũ
ẽ ne itiremtis: Illud sane rectissime dici ñ am¬
bigo. ñ scdm u̾ba iurantis. s scđm expectatio.¬
ne illiꝰ cui iuratur: qm̃ noint ille qui iurat fi¬
dẽ uitationis impleri. Namũba difficilliiȩ
cõp̃hendunt maxime bretut̃ sententiã: cuiꝰ a tu¬
rante fides exigitur. Unde ꝑiuri sunt qui senua¬
tis u̾bis expectationem eorũ quib uiratum ẽ de¬
potitit usq a deo tam̃ imꝓmptu ẽ. quid ab illo
expectau̾int ut qd̃ nuncpost uirationẽ absens ẽ.
neminẽ moueat eorũ qui audire potuerunt: cer¬
ta eum causa ꝓfecturum ẽẽ cũ uoluntate redeun¬
di. ac ꝑ hoc ꝑuirus nec erit nec abeis putabitur
nisi eorũ expectationẽ decepit. Non autẽ decipiet
nisi aut uoluntatẽ mutau̾it apud eos habitan¬
di: aut aliqnͣdo discesserit sine dispositione rede¬

Expanded text:
aliquando licite peieremus, ubi nobis, ne iurandi aliquando licite peieremus, ubi nobis, ne iurandi facilitate in periurium prolabamur, etiam praeceptum est, ne iuremus? Illud sane rectissime dici non ambigo, non secundum uerba iurantis sed secundum expectationem illius, cui iuratur, quam nouit ille, qui iurat, fidem iurationis impleri.. nam uerba difficillime comprehendunt maxime breuiter sententiam, cuius a iurante fides exigitur. unde periuri sunt, qui seruatis uerbis expectationem eorum, quibus iuratum est, depotuit, usque adeo tamen in promptu est, quid ab illo expectauerint, ut, quod nunc post iurationem absens est, neminem moueat eorum, qui audire potuerunt certa eum causa profecturum esse cum uoluntate redeundi. ac per hoc periurus nec erit nec ab eis putabitur, nisi eorum expectationem deceperit; non autem decipiet, nisi aut uoluntatem mutauerit apud eos habitandi aut aliquando discesserit sine dispositione rede
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs de impietate false uirationis audierat: nich
quinam̃ta uirauerat: et tam̃ certissimos cruciatꝰ
et horrendi exempli mortem ñut uiraret necessi¬
tate ꝑtimuit s lib̾a uoluntate quia uirauerat
ne pieraret excepit. Et romana tunc illa cenfura
noluit habere ñ innumero scõrũ. s innumero
senatorũ nec incelestigła. s int̾restri curia ñ solũ
eos qui metu mortis crudeliumq penaꝵ aꝑtis¬
sime peierare qm ad immanes hostes remeare
maluert̃: s etiã illum qui reatu ꝑ iuri se puta¬
u̾at absolutum. quia post uirationẽ ficta nes¬
cio qua netessitate redierat. Ita ñ attend̾unt qͥ
eum senatu pepulerunt quid ipse irando co¬
uerat expectatent: nec legerant qd nos usq qͣq
cantamus. Qui utrat ꝓrimosuo. et ñdccipit. So¬
lemus hec qmus in hominib axpĩ gr̃ã et noiẽ
aliems cũ ingenti admiratione laudare: et ad¬
huc inlibris diumis inquirendũ putamꝰ uirũ

Expanded text:
sanctis de impietate falsae iurationis audierat, nihil sanctis de impietate falsae iurationis audierat, nihil quinamenta iurauerat et tamen certissimos cruciatus et horrendi exempli mortem non, ut iuraret necessitate, pertimuit, sed libera uoluntate, quia iurauerat, ne peieraret, excepit. et Romana tunc illa censura noluit habere non in numero sanctorum sed in numero senatorum nec in caelesti gloria sed in terrestri curia non solum eos, qui metu mortis crudeliumque poenarum apertissime peierare quam ad immanes hostes remeare maluerunt, sed etiam illum, qui reatu periurii se putauerat absolutum, quia post iurationem ficta nescio qua necessitate redierat. ita non adtenderunt, qui eum senatu pepulerunt, quid ipse iurando couerat, expectarent. nec legerant, quod nos usquequaque cantamus: Qui iurat proximo suo et non decipit. solemus haec quamuis in hominibus a Christi gratia et nomine alienis cum ingenti admiratione laudare; et adhuc in libris diuinis inquirendum putamus, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
sisti degene iuratiomis iuolent̾ extorte ut inter
nos requiram᷑: obsecro te neres uicidissimas dis¬
putatio nr̃a fatiat obscuras. Siemm certa mors
intentaretur. ut aliquid illicitum ac nefarium
senuus dĩse uiraret eẽ facturũ: mori malle quã
uirare debuerat. ne uirationem scese impleret.
ASunc uͦ cũ rantũmodo ppłi ꝑscu̾antissimus cla¬
mor ad nullũ nefas hominẽ cogeret: s adid qd̾
si fieret licite fieret cũq metueret᷑ quidem ne aliqͥ
ꝑditi qui multitudini etiã bonorũ plerumq mis¬
centur occasione sedicionis et qͣsi iuste in dignati¬
ons inuenta in aliqm̃ tum scelcratam rapmarũ
cupiditate ꝓrumꝑent s tam̃ illud qͦd metuebat᷑
cẽt incertum: quis censcat ꝓpt̾ incerta ñ dico dã¬
na et quaslibet in uirias corporales. s ppt̃ ipsã
mortem cauendam certum ꝑuirium debe com¬
mitti: Nescio quid ille regłs nchil inscͥpturis

Expanded text:
sisti, de genere iurationis uiolenter extortae ut inter sisti, de genere iurationis uiolenter extortae ut inter nos requiramus, obsecro te, ne res lucidissimas disputatio nostra faciat obscuras. si enim certa mors intentaretur, ut aliquid inlicitum ac nefarium seruus dei se iuraret esse facturum, mori malle quam iurare debuerat, ne iurationem scelere impleret. nunc uero, cum tantum modo populi perseuerantissimus clamor ad nullum nefas hominem cogeret sed ad id, quod, si fieret, licite fieret, cumque metueretur quidem, ne aliqui perditi, qui multitudini etiam bonorum plerumque miscentur, occasione seditionis et quasi iustae indignationis inuenta in aliquam uim sceleratam rapinarum cupiditate prorumperent, sed tamen illud, quod metuebatur, esset incertum, quis censeat propter incerta non dico damna et quaslibet iniurias corporales sed propter ipsam mortem cauendam certum periurium debere committi? nescio quis ille Regulus nihil in scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
ensis. uerum omnis hec inuidia ñ nis incleri¬
cos estuiat maximeq inepõs: quorũ uidetur
p̃minere dominatus. qui uti fruiq reb eccłe
tanqmͣ possessores et dm̃i existimantur ad istã
cupibitatem tã noxiã atq mortiferã si ficri
potest mis alippi: ñ edificentur ꝑnos infirmi.
Recordare quid locuti fuermĩ ante qmͣ ista tẽpta¬
cio que plus at hoc cogit accid̾et. Ex hoc potius
conftrendo adiuuante domino ꝓuide conemur
nec nob̾ fuffitiat nr̃a conscientiã. quia ñ talis cau¬
sa ẽ ubi debeat sola sufficẽ. Si enĩ serau dĩ ñ reꝑ¬
bi sum̃ si aliquid iuget in nob̾ illiꝰ igniculi quo
caritas ñquerit que sua sunt: ꝓ uide utiq debe¬
mꝰ bonañsolum coram dõ s etiam coram hoi̾b.
ne tranquillam aquam bibentes in nr̃a consci¬
entia pedib incautis agere coniuncamur utt
oues domimice turbidam bibant. Nam qd̾ scͥp¬

Expanded text:
ensis —; uerum omnis haec inuidia non nisi in cleriensis —; uerum omnis haec inuidia non nisi in clericos aestuat maximeque in episcopos, quorum uidetur praeminere dominatus, qui uti fruique rebus ecclesiae tamquam possessores et domini existimantur. ad istam cupiditatem tam noxiam atque mortiferam, si fieri potest, meus Alypi, non aedificentur per nos infirmi. recordare, quid locuti fuerimus, antequam ista temptatio, quae plus ad hoc cogit, accideret. ex hoc potius conferendo adiuuante domino prouidere conemur nec nobis sufficiat nostra conscientia, quia non talis causa est, ubi debeat sola sufficere. si enim serui dei non reprobi sumus, si aliquid uiget in nobis illius igniculi, quo caritas non quaerit, quae sua sunt, prouidere utique debemus bona non solum coram deo sed etiam coram hominibus, ne tranquillam aquam bibentes in nostra conscientia pedibus incautis agere conuincamur, ut oues dominicae turbidam bibant. Nam quod scrip
Abbreviated transcription (Latin):
sta ẽ qd̾ apuerint cupiditatem suam. se ñ cleri¬
catus s pecume causa. hominẽ diuitem atq
huiꝰmodi pecunie contemptorẽ et largitorem.
apud se teñe uoluisse tam̃ quid denobis sense¬
rit pene clamauit. Nec ipse tantum: uerum
etiam sc̃i filii cĩ qui hoc etiam ipsa die in absi¬
de dixerunt. Hoc gͦ tit diximagis sanandos ab
huiꝰmodi suspicionib: quam ꝓpt̾ has arguẽ¬
dos existimo ubi enim nob̃ aspinis talib secu¬
ritas et requies preꝑari uł preberi potest᷑. si ad¬
u̾sus nos intam scĩs nobisq kim̃s cordib
nrĩs pullulare potuere: de te quippe impitũ
uulgus hoc sensit: de nob̾ lumina eccłe. Unde
qͥd magis dolendum sit uides. utrumq autẽ
ñ accusandum censeo: s sanandum. homĩes
enĩ funt: et de hominib talia licet falsa ñtam̃
incredibilia frispicantur slamutiq ñusq adõ
desipint tales homines. ut credant ppłm fu¬

Expanded text:
sta est, quod aperuerint cupiditatem suam, se non clerista est, quod aperuerint cupiditatem suam, se non clericatus sed pecuniae causa hominem diuitem atque huius modi pecuniae contemptorem et largitorem apud se tenere uoluisse, tamen, quid de nobis senserit, paene clamauit nec ipsa tantum uerum etiam sancti filii eius, qui hoc etiam ipsa die in abside dixerunt. hos ergo, ut dixi, magis sanandos ab huius modi suspicionibus quam propter has arguendos existimo. ubi enim nobis a spinis talibus securitas et requies praeparari uel praeberi potest, si aduersus nos in tam sanctis nobisque carissimis cordibus nostris pullulare potuere? de te quippe inperitum uulgus hoc sensit, de nobis lumina ecclesiae; unde, quid magis dolendum sit, uides. utrumque autem non accusandum censeo sed sanandum; homines enim sunt it de hominibus talia licet falsa non tamen incredibilia suspicantur. nam utique non usque adeo desipiunt tales homines, ut credant populum su
Abbreviated transcription (Latin):
alipio. et qui tecum sunt frĩb au¬
ficripotest ut parupendamus qd̾ minuiri¬
as sc̃itatis tue ppłs ippomensis tanta clamatiti
ẜ multo grauiꝰ dolendum e fr̃ bone talia de
nob existimari quam illa clamari. Qñdo enĩ
nos credimur cupiditate pecume. ñ dilectione
iustitie senuos dei uelle retinere: ñ ne optan¬
dum ẽ. ut qui hoc credunt occultum cordis
sui uoce testentit: acsic aliqua si fieri potest tan¬
tomaiora remedia requirantur: quamut taciti
peant ꝑitiosis suspicionib uenenati: Quia ꝓpt̃
magis satagendum ẽ unde etiam pͥus qmͣ hoc
fieret louitisimus. qͦmodo ꝑsuadcatur hoĩb
quib nos ad exemplum bonorũ oꝑum p̃bere
p̃cipimur. falsum eẽ qd suspicantur: qmͣ quo
modo arguendi sint quisuspiciones suas uoci¬
bũbisq declarant. ꝓtude ego scẽ albine ñsuc¬
censco. nec arguendam iudico: s at alisuspicio¬
ne sanandam. Que quia ñ inmneã ꝑsonam ca¬
dem t̾ba direxit: s tanqm de ipponiensib que¬

Expanded text:
ALVPIO ET QVI TECUM SUNT FRATRIBUS AUfieri potest, ut parui pendamus, quod in iniurias sanctitatis tuae populus Hipponiensis tanta clamauit; sed multo grauius dolendum est, frater bone, talia de nobis existimari quam illa clamari. quando enim nos credimur cupiditate pecuniae, non dilectione iustitiae seruos dei uelle retinere, nonne optandum est, ut, qui hoc credunt, occultum cordis sui uoce testentur ac sic aliqua, si fieri potest, tanto maiora remedia requirantur, quam ut taciti pereant perniciosis suspicionibus uenenati? quapropter magis satagendum est, unde, etiam priusquam hoc fieret, locuti sumus, quo modo persuadeatur hominibus, quibus nos ad exemplum bonorum operum praebere praecipimur, falsum esse, quod suspicantur, quam quo modo arguendi sint, qui suspiciones suas uocibus uerbisque declarant. Proinde ego sanctae Albinae non suscenseo nec arguendam iudico sed a tali suspicione sanandam. quae quia non in meam personam eadem uerba direxit, sed tamquam de Hipponiensibus que
Abbreviated transcription (Latin):
sitan orbes solis eras tum te ratio pulcherrima mundi
ditior ĩꝑii. sed nectare dulcior omini corripuit statuitq
uagũ medioq locauit. omĩb unde aciem posses inten-¬
dere reb. Obone carpe it̃ annoꝵ. sapientia qnͣtum cres¬
cit amore sui inueniens nouaculmina sẽꝑ ꝑge uam
qua de soboles p̃clara tonantis ꝓ ducit: sternens in pla-¬
nos ardua campos. et cum luciferos p̃cordia uesꝑ in or¬
tus distulcrit sanctumq suꝑ benedixeris ignẽ. sis me¬
mor ip̃e mei. bibulam quiponitis aurẽ legib minc¬
tis. contundite peccora palmis. sternite m̃bra solo. me¬
ritosꝙ ciete dolores: et ꝓhibete nefas d̃s imꝑat om̃ib
uñ admonet antistes. uenturaq fulmina t̾rent. omi¬
chi transactos reuocet si pͥstina soles letificis aurora
rotis. qͦs lib̾a tecum ocia temptantes et candida uira

Expanded text:
sitan orbes\' solis eras, cum te ratio pulcherrima mundi sitan orbes\' solis eras, cum te ratio pulcherrima mundi ditior imperiis et nectare dulcior omni corripuit statuitque uagum medioque locauit, omnibus unde aciem posses intendere rebus. o bone, carpe iter annorum; sapientia quantum crescit amore sui inueniens noua culmina semper! perge uiam, qua te suboles praeclara Tonantis perducit sternens in planos ardua campos. 45 et cum luciferos praecordia uesper in ortus distulerit sanctumque super benedixeris ignem, sis memor ipse mei. bibulam qui ponitis aurem legibus inuictis, contundite pectora palmis, sternite membra solo meritosque ciete dolores 50 et prohibete nefas. deus imperat omnibus unum, admonet antistes uenturaquc fulmina terrent. o mihi transactos reuocet si pristina soles laetificis aurora rotis, quos libera te
Abbreviated transcription (Latin):
ros quorum ille situs ꝑnubila monstrat. sic iacui mi¬
tans ut talem omnino rumã. nec quis nos ꝓhibet
latebras agnoscere celi. nec ꝑsona claret punctorum
freta cauernis. prothea namq ferunt uet̾um commñ¬
Captum aliqnͣdo tam̃ cum munera parua uolucrum.
At michi qͥ minium curis gͣiuiorib angor dulcia queq
amme. s dulcia pabula quero uarronis responsa latẽt.
qõ supplice cantu. p̃sidrum nimpham ue rogem que
flumina poscam: ante uoces uocẽ clari qm rector olĩ¬
pi:fontib infantum p̃fecit. et abdita iussit. ub̃tate am¬
mi longe ructare fluenta: ferto magist̾ opem. ac tu ne
descre uires inualidas. metumq sacras subu̾tere gle¬
bas incipe. Tempus cnĩ nisi me mortalia fallunt. la
tremq suum parremq dõrum: conciliat. legemq bo¬
nam. pactmq cruentam: monstrat. et ab ducto uela¬
mine singła pandit ugniti em̃sus. nam longos for¬

Expanded text:
ros quorum ille situs per nubila monstrat. 15 sic iacui nuros quorum ille situs per nubila monstrat. 15 sic iacui nutans, ut talem omnino ruinam nec qui nos prohibet latebras agnoscere caeli nec persona daret functorum freta cauernis. Protea namque ferunt ueterum commencaptum aliquando tamen in munera parua uolucrum. at mihi, qui nimium curis grauioribus angor, + dulcia quaeque animae, subdulcia pabula quaero, Varronis responsa latent. quod supplice cantu 25 praesidium nymphamue rogem, quae flumina poscam? an te uoce uocem, clari quem rector Olympi fontibus infantum praefecit et abdita iussit ubertate animi longe ructare fluenta?ferto magister opem actutum, ne desere uires 30 inualidas mecumque sacras subuertere glebas incipe; tempus enim, nisi me mortalia fallunt, labtremque suum patremque deorum conciliat legemque bonam pacemque cruentam 35 monstrat et-abducto uelamine singula pandit. uiginti emensus nam longos for
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰ quam effundam. aut si ego canto tuautẽ ad aliã
uocem saltas. nec sic quidem me penitet. Habet enĩ
suam hilaritatem ipsa santatio. etiam cũ ad eam
m̃bra non mouet. curpiena caritatis modulatione
cantatur. Uerba quedam inepsis tus memorauerim.
s de his tractare cum factorum. uiteq totiꝰ tue cura. ex¬
mens h ebet: ad u̾samq fugit. cont̾rita
lucem. Nec mirũ iacet oĩs enĩ mea cura
iegẽdi. te non dante manum et consur¬
gere sola uerrtur. Nam simul et ꝑpiexa uiri cõpen-¬
dia tanti uoluere suasit amor. Sacrosq attingere sen
sus: quis numerũ dedit ille tonos mundumq tonã¬
t. disseruit canere et pariles agitare choreas. Implicu¬
it uaria nr̃m caligine piccus in duxitq anmo rerũ
uolentia nubem:. in de figurarum positas sine pul-¬
uere formas. posco amens. aliaq graues offendo tene¬
bras assumam astroꝵ causas clarosq meatꝰ. obscu¬

Expanded text:
tius quam effundam. Aut si ego canto, tu autem ad aliam tius quam effundam. Aut si ego canto, tu autem ad aliam vocem saltas, nec sic quidem me poenitet. Habet enim suam hilaritatem ipsa cantatio, etiam cum ad eam membra non movet, cui plena charitatis modulatione cantatur. Verba quaedam in epistolis tuis me moverunt, sed de his tractare, cum factorum vitaeque totius tuae cura exMens hebet, adversamque fugit conterrita lucem. Nec mirum, jacet omnis enim mea cura legendi Te non dante manum, et consurgere sola veretur. Nam simul ut perplexa viri compendia tanti Volvere suasit amor, sacrosque atsus, quis numerum dedit ille tonos mundumque Tonanti disseruit canere et pariles agitare choreas, implicuit uaria nostrum caligine pectus 10 induxitque animo rerum uiolentia nubem; inde figurarum positas sine puluere formas posco amens aliasque graues offendo tenebras; ad summam astrorum causas clarosque meatus, obscu
Abbreviated transcription (Latin):
Et quos pͥmo temporalib nexib erudiuerit. ꝑ ost et̃nis
amplexib alligabit: quo uinculo nec iocundĩ. nec so¬
lidius cogitati quiiqmͣ potest Prima hec aliqnͣtutũ
dura ẽẽ confiteor. Illa uero ultima. nec dura dixerim.
quia dulcissima suuit: nec mollia qr firmissima. Quid
gͥ nisi qd̾ dici non potest. s credi tamen et spari et ama¬
ripotest. Uincula uero huĩ mundi asꝑitatem hñt
ueram. ⁊ otunditatem falsam: certum dolorẽ. inccrtã
uoluptatem: durum laborem timidã quietẽ. rẽ ple¬
nam miscrie spẽ beatitudinis manem His netu in se¬
ris et collum ee manus et pedes. cum et honorib
huĩtemodi subiugari affectas et facta tua non altter
fructuosa existimas. et ambis in herere. qnmodo in ui¬
tat᷑ s nec compulsus quidem ire debunsti: hictu for¬
tasse terentiam serui michi responsum dederis. Ghe
tu u̾ba fundis. hic sapientia. Cape gͥ ut fundam po

Expanded text:
et quos primo temporalibus nexibus erudiuerit, post aeternis et quos primo temporalibus nexibus erudiuerit, post aeternis amplexibus alligabit, quo uinculo nec iucundius nec solidius cogitari quicquam potest. prima haec aliquantulum dura esse confiteor; illa uero ultima nec dura dixerim, quia dulcissima sunt, nec mollia, quia firmissima. quid igitur, nisi quod dici non potest, sed credi tamen et sperari et amari potest? uincula uero huius mundi asperitatem habent ueram, iucunditatem falsam; certum dolorem, incertam uoluptatem; durum laborem, timidam quietem; rem plenam miseriae, spem beatitudinis inanem. hisne tu inseris et collum et manus et pedes, cum et honoribus huiusce modi subiugari adfectas et facta tua non aliter fructuosa existimas et ambis inhaerere, quo non modo inuitatus, sed nec compulsus quidem ire debuisti? Hic tu fortasse Terentiani serui mihi responsum dederis: Ohe! tu uerba fundis hic, sap
Abbreviated transcription (Latin):
ix repꝑi occasionem scͥbendi tibi. Quis cre¬
dat: S michi tam̃ ucentiũ necẽc ẽ credere.
Nolo te causas racionesq rimari: que etiã¬
si redelipossent. fi dei tam̃ qua michi cre-¬
dis. non eas debeo: Nam et litt̾as tuas non ꝑeos acce¬
pi: ꝑ quos possem scͥta redhib̾e. Que autem petistiit
pet̾em: curaui ꝑ epłam quantum petendum indebat᷑.
s quid effecerim tu uideris. Qd̃ si nondũ effectum ẽ: uł
cũ suiero agam instantiꝰ uł cũ rursus ip̃c ammoniieris.
hacteñ que huiꝰ uite inncła ꝑstrepunt tecum locut᷑ sũ:
nunc paucis accipe pectoris mei estus. De spetua non
transitoria quodam modo uia tibi patescat in dm̃
mi licenti. Etiam atq etiã retusantem et formidantẽ
cõpedes sapientie timeo te reb mortalib ualidissi¬
me et ꝑnitiosissime compediri: Nam sapientia qͦs
pͥmo alligauerit et exercitatoriis quibdam laborib
edomuerit soluet pꝰea. lib̾atisq sesc donat ad fruendũ.

Expanded text:
ix reperi occasionem scribendi tibi; quis credat? Sed mihi tamen Licentium necesse est credere. Nolo te causas rationesque rimari, quae etiamsi reddi possent, fidei tamen, qua mihi credis, non eas debeo. Nam et litteras tuas non per eos accepi, per quos possem scripta redhibere. Quae autem petisti ut peterem, curaui per epistulam, quantum promendum uidebatur; sed quid effecerim, tu uideris. quod si nondum effectum est, uel, cum sciero, agam instantius uel, cum rursus ipse admonueris. hactenus, quae huius uitae uincula perstrepunt, tecum locutus sim; nunc paucis accipe pectoris mei aestus de spe tua non transitoria, quod quodam modo uia tibi patescat in deum. Mi Licenti, etiam atque etiam recusantem et formidantem compedes sapientiae timeo te rebus mortalibus ualidissime et perniciosissime compediri. nam sapientia quos primo alligauerit et exercitatoriis quibusdam laboribus edomuerit, soluet postea liberatisque sese donat ad fruendum;
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ dom᷑ una tulit qd̾ sangume tangi᷑ uno. scłoꝵ¬
xp̃iana fides conexuit. et qd̃ nos it̃ in mensum dister¬
minat et plaga ponti int̾ fusa coercet. amor contem¬
pnit utrumq gaudia quispnens oculorum semper
amico absenti fruitur. qm̃ oecorde ꝓfundo petioet.
et int̾ne rimatur pabula fibre. Int̾ea uenient quetũq
futura bonorum scͥpta salutiferi sermonis et illa pͥoꝵ
equiꝑanda faius reputans quepectore in alto.Con¬
ceptum in lucem uoiniusti nectareum mel p̃sentẽ
ipsa mͥ te reddent si michi morẽ gesseris et libios qͥbr
in te lenta retumbit musica tradideris. namferuco
tot̾ m illos. Annue sic nobis uerum rationc patescat.
sicpt eridano fluat et contagia mundi nequieqm̃
uolitene nr̃i cirtum arua colomi.

Expanded text:
quod domus una tulit, quod sanguine tinguimur uno squod domus una tulit, quod sanguine tinguimur uno siana fides conexuit; et quod 140 nos iter inmensum disterminat et plaga ponti interfusa cohercet, amor contemnit utrumque, gaudia qui spernens oculorum semper amico absenti fruitur, quoniam de corde profundo pendet et internae rimatur pabula fibrae. 145 interea uenient quaecumque futura bonorum scripta salutiferi sermonis et illa priorum aequiperanda fanis, reputans quae pectore in alto conceptum in lucem uomuisti nectareum mel, praesentem ipsa mihi te reddent, si mihi morem 150 gesseris et libros, quibus in te lenta recumbit musica, tradideris; nam ferueo totus in illos. adnue, sic nobis uerum ratione patescat, sic plus Eridano fluat et contagia mundi nequiquam uolitent nostri circum arua coloni.
Abbreviated transcription (Latin):
ite ꝓcul latiors tumidis anfractib oxi. aut abarim¬
faeis rifacos aut opida caspi. emeriasq domos se¬
ungere flumine largo. meotidumq plage pontus
q̃s obruit elles. europe atq asie. longe discrimina
tendant. Nonne boum ꝑutrumq lat̾ arm̃ta fati¬
gans. finibr abscidit talarido dona molosos. cog
int̾ mansit regnumq pelopum: sacrilegosq frigaᷤ
qm̃uis ꝓtemꝑe cunctis hospitio ꝯmime fuit. qd
demq fr̃m discidium pugnansq canam quidho¬
nesta parentum u̾bera quid matrum furias natos¬
q supbos: Est etiam suꝑum cum cors discordia rerũ
totq fluunt ritus quot dat sententia leges. Nec tenet
unꝰ amor. non si michi murmura centum. det bore¬
as. totidemq ammas centumq ꝑ ora. lingna rigẽs
ad amante fremat memorare ualebo. que sociata priꝰ
uet̾um natura locorum distulit et tereti limauit
gła mundo. S nos p̾terco qd̃ ab una ceurgimꝰ urbe.

Expanded text:
ite procul latices tumidis anfractibus orti aut ab Arimite procul latices tumidis anfractibus orti aut ab Arimphaeis Ripheos aut oppida Caspi Cimmeriasque domos seiungere flumine largo 120 Maeotidumque plagae et pontus quas obruit Helles Europae atque Asiae longe discrimina tendant. nonne boum per utrumque latus armenta fatigans finibus abscidit Talari Dodona Molossos, ....inter mansit regnumque Pelasgum sacrilegosque Phrygas, quamuis pro tempore cunctis hospitium commune fuit. quid denique fratrum discidium pugnasque canam? quid honesta parentum uerbera? quid matrum furias natosque superbos? 130 est etiam superum concors discordia rerum totque fluunt ritus, quot dat sententia leges. nos tenet unus amor. non si mihi murmura centum det Boreas totidemque animas centumque per ora lingua rigens adamante fremat, memorare queamus, 135 quae sociata prius ueterum natura locorum distulit et t tereti limauit gloria mundo. sed nos, praeterea quod ab una exsurgimus urbe,
Abbreviated transcription (Latin):
ros. ante thyesteis itum male t̾rita m̃sis. int̾ rupta
dies refugos uanescat inort᷑ ante dabunt inbres ni¬
lum suꝑ echera dã me errabunt. Montesq canant
et flumina plaudent. qm michi post̃gum uemi-¬
ant tua dona magister: Arcet amor copulamq tence
cõmunis honesti. Hic hic regnat amicicie dec̾ h oste
fugato. nam neq ꝓpt̃ opes uitreas aurũq rebelle.
Iungimus assensus anmoꝵ. namneq uulgi nos for¬
tuna ruens que se parat arlua unxit. S labor int̃¬
ora legens uulgata libellis atq aminis inuenta frus
et nobue dogina indictum. contraq bonꝰ responsa re¬
latꝰ et mea calliope qmͣus te cõmunis altum horre¬
at et uult̾ abscondat inutile traccans hoc tam̃ hoc
animi uinculum. nexusq fi deles. non qui montosis
firmatas rupib alpes. fregit. et italicas p̾ssit cũme¬
nibrurbes. rumꝑet aut nrõs t̾recet robore quieqm̃

Expanded text:
ros, ante Thyesteis iterum male territa mensis interrupta ros, ante Thyesteis iterum male territa mensis interrupta dies refugos uanescat in ortus, 100 ante dabunt imbres Nilum, super aethera dammae errabunt montesque canant et flumina laudent, quam mihi post tergum ueniant tua dona, magister. arcet amor coplamque tenet communis honesti. hic, hic regnat amicitiae decus hoste fugato. 105 nam neque propter opes uitreas aurumque rebelle iungimus adsensus animorum; nam neque uulgi nos fortuna ruens, quae separat ardua, iunxit, sed labor interiora legens uulgata libellis atque animis inuenta tuis et nobile dogma 110 indictum contraque bonos responsa relatus. et mea Calliope quamuis te comminus altum horreat et uultus abscondat inutile tractans, hoc tamen, hoc animi uinclum nexusque fideles non qui montosis firmatas rupibus Alpes 115 fregit et Italicas pressit cum moenibus urbes, rumperet aut nostro tereret de robore quicquam.
Abbreviated transcription (Latin):
quos furor australis stridens et flatus ab euro ꝑtulit
et raptis pͥuauit turbo magistris: ꝓtinus abrup¬
tis miseri uoluuntur inundis. nonforus aut ꝓre
non lintea deinde ꝓcellas ferre ualent ratioq iacet
stupe facta regendi. Sic me uent᷑ agit. uoluuntq cu¬
pidinis estus in mare seuferum. nec t̾̃re ꝓtinus ab st̃.
s mecum reputans tua candida u̾ba magist. Hec
magis eẽ teor tibi credere callida res ẽ. decipit atq
aninns molitur retia nr̃is. prec̾itos oblitus enim p̃¬
sentia prestonunc tͥ cara tuo nos nos depectore lapsi.
cimͥ quoferar undeuelim tibi pand̃e m̃tem: ante
subegeo obtabunt pra tecta palumbes: et u̾sa accio¬
ne cõponat marbore nidos. esuriens iritulos alat
ante leena scquaces. atq in pasta diu teneros lupa
nutriat agnos murantes q suis diuisum partib
orbem. aut barcaeus are taurum aut bẏtcania san¬

Expanded text:
quos furor australis stridens et flatus ab Euro 80 perculit quos furor australis stridens et flatus ab Euro 80 perculit et raptis priuauit turbo magistris; protinus abruptis miseri uoluuntur in undis, non foras aut prorae, non lintea deinde procellas ferre ualent ratioque iacet stupefacta regendi: sic me uentus agit uoluuntque cupidinis aestus 85 in mare letiferum. nec terrae protinus absunt, sed mecum reputans tua candida uerba, magister, haec magis esse reor tibi credere: \'callida res est, decipit atque animis molitur retia nostris.\' praeteritos oblitus enim, praesentia praesto 90 nunc tibi cara, tuo nos non de pectore lapsi. ei mihi quo ferar, unde uelim tibi pandere mentem! ante sub Aegeo aptabunt pia tecta palumbes et uersa alcyone componat in arbore nidos, esuriens uitulos alat ante leaena sequaces 95 atque inpasta diu teneros lupa nutriat agnos mutantesque suis diuisum partibus orbem aut Barcaeus aret Taurum aut Hyrcania Mau
Abbreviated transcription (Latin):
tas refirum frcmit᷑q borim qnͥ tua sollicito p̃merem
uestigia passu. Hocopus ut ibtas tantũ cruor irri-¬
get artus. Solsticioneuros bruma sectabimꝰ histrũ. igno¬
tus garamas. soluet muincula gentis exampa cosq
lacꝰ fugiens ypancius amnis. Callipedum sciticas rẽ¬
sonet spumosus adundas. Ibimus et lencos qua le¬
utia solis mort᷑ tenditur. Et uasti deserta cacumma
cassi. qui sepidas na eos equat sibi cassia rupes uñ
quiescentem auroram turtꝰq solutos. Sopitamq
diem media subnocte uid̃em. te suabente petam.
nec en ĩ labor aut nnct᷑ ullus t̾rit ubi in sontes p̃cibꝰ
cls audit aꝑtis. Et nunc romuli dum sedes. et ma¬
mar ecci culmina. bachatasq domos uanosq tu¬
multꝰ descrerem et totꝰ semel intua corda uenirẽ :
nimens conuigio in cũbens retineret euntẽ. Credo
meis odocte maus ueroq doior qd̃ si ne te nullos
ꝓmittunt carbasa portꝰ Erramusq ꝓculturbata
ꝑequora uite: p̃cipites densa ueluti caliginenaute:

Expanded text:
in tua sollicito premerem uestigia passu. hoc opus ut iubeas tantum, cruor inriget artus, 60 solstitio Neuros, bruma sectabimur Histrum. ignotus Garamas soluet mihi uincula gentis Exampeosque lacus fugiens Hypaneius amnis Callipidum Scythicas resonet spumosus ad undas. ibimus et Leucos, qua Leucia solis in ortus 65 tenditur, et uasti deserta cacumina Cassi, quis Epidaphnaeas aequat sibi Cassia rupes, unde quiescentem auroram currusque solutos sopitamque diem media sub nocte uiderem, te suadente petam; nec enim labor aut metus ullus 70 terret, ubi insontes precibus deus audit apertis. et nunc Romulidum sedes et inania Remi culmina bacchatasque domos uanosque tumultus desererem et totus semel in tua corda uenirem, ni mens coniugio incumbens retineret euntem. 75 crede meis, o docte, malis ueroque dolori, quod sine te nullos promittunt carbasa portus erramusque procul turbata per aequora uitae, praecipites densa ueluti caligine nautae,
Abbreviated transcription (Latin):
originale peccatum. spũali supplicio puniamus.
Et enim classitiati filius. et si traxit expatre pͥmi
hoiis culpam sacro fonte baptismatis expian¬
dam. tam̃ quicquid postea quã genuit peccati pat̾
cĩ admisit ubiparticeps ipse ñ fuit: ad eum ñ ꝑti¬
nẽ quis ambigit: Quid dicam deconiuge: Quid
de tot ammnab iniu̾sa familia: unde siuna am
ma ꝑistam seru̾tatem. qͣ tota dom̾ista anathema¬
ta ẽ sine baptismate decorpore exeundo ꝑierit: in
ntimerabilium mors corporum. si de eccl̃a hoiẽs
inocentes ttiolent᷑ abstrahantur et int̾sitiant᷑.
huic cdamno ñpot̾ cõparari. Sigͦ dehac re potes ted¬
dere rationem: utinam ex nob̾ rescribendo p̾stes. ut
possimꝰ et nos. Si autẽ ñ potes: quid tͥ ẽ inconsulta
cõmotione ammi facere unde si fueris intt̾rogatꝰ¬

Expanded text:
originale peccatum spiritali supplicio puniamus. originale peccatum spiritali supplicio puniamus. Etenim Classiciani filius, etsi traxit ex patre primi hominis culpam, sacro fonte baptismatis expiandam, tamen quicquid postea, quam eum genuit, peccati pater ejus admisit, ibi particeps ipse non fuit, ad eum non pertinere quis ambigit? Quid dicam de conjuge? Quid de tot animabus in universa familia? Unde si una anima per istam severitatem, qua tota domus ista anathematizata est, sine baptismate de cornumerabilium mors corporum, si de ecclesia homines innocentes uiolenter abstrahantur et interficiantur, huic damno non potest comparari. si ergo de hac re potes reddere rationem, utinam et nobis rescribendo praestes, ut possimus et nos; si autem non potes, quid tibi est inconsulta commotione animi facere, unde si fueris interrogat