comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit te. Iam uideo:re A spondes. de li¬
mo.Ecce te de limo. Unde limum: Respon¬
des de terra.S puto nonde illa t̃ra. qũa
alter fecit. S de illa t̾ra quam fectt. qͥ fec̃
celum et tĩam. Unde gͦ et ipsa terra: Unde¬
celum & terra: Dixit et facta sunt. Bene. op¬
time respondes: agnoscis.Dixit et facta sunt:
nichil plusquęro. S quomodo cum tu di¬
cis dixit et facta sunt. ego nichil plus quȩ¬
ro: sic nec tu plusquęras. cum dico uoluit
dicabat: latuit sicut erat. Uerus affectꝰ
id estuet. in quod estuabat et moyses: qui
ei quem uidebat dicebat. ostende mͥ temet¬
ipsum. Si hoc gͦ querimus: filii ipsius su¬
mus. Filii enim deisumus: et nondũ appa¬
ruit qͦd erimus.Scimus quia cum appa¬
ruerit similes ei erimus: qm̃ uidebimus
eum sicuti ẽ. Nonsicut uisus ẽ ad ilicem
mambre: Nonsicut uisus est moysi. ut ad¬
huc ei dicamus. ostende nobis temet ipsũ.
S uidebimus eum sicuti ẽ. Quo merito:

Expanded text:
fecerit te. Jam video, respondes, De lifecerit te. Jam video, respondes, De limo. Ecce te de limo: unde limum? Respondes, De terra. Sed, puto, non de illa terra quam alter fecit; sed de illa terra quam fecit qui fecit coelum et terram. Unde ergo et ipsa terra? Dixit, et facta sunt . Bene, optime respondes, agnoscis: Dixit, et facta sunt: nihil plus quaero. Sed quomodo cum tu dicis, Dixit, et facta sunt; ego nihil plus quaero: sic nec tu plus quaeras, cum dico, Voluit,dicabat; latuit, sicut erat. Verus affectusid aestuet, in quod aestuabat et Moyses, qui ei quem videbat, dicebat, Ostende mihi temetipsum. Si hoc ergo quaerimus, filii ipsius sumus. Filii enim Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Non sicut visus est ad ilicem Mambre, non sicut visus est Moysi, ut adhuc ei dicamus, Ostende nobis temetipsum: sed videbimus eum sicuti est. Quo merito?
Abbreviated transcription (Latin):
go si capis. si intelligis: potest hoc ds̃ si¬
mul. et apparere et latere. Apparere spe¬
lexisti: uide ne sub intret tibi. qͦd ds̃ ut ap¬
pareat. in qua uult specie naturam suam
conuertit. In commutabilis ẽ ds̃: inconũ¬
tibilis ẽ ds̃. Non tantum pater: s pater.
et filius. et sp̃s sc̃s. In prmcipio erat uerbũ:
et uerbum erat apud dm̃: & ds̃ erat u̾bũ.
Ipsum uerbum ds̃ incommutabilis ẽ. sic̃
ds̃: apud quem est ds̃. Nichil in ulla ꝑ¬
sona cogites detrimenti: nichil commu¬
tationis. Ds̃ enim pater luminũ: apud
quem non ẽ commutatio. nec mom̃ti ob¬
umbratio. Si gͦ in commutabilis ẽ inqͥs:
quid ẽ illa species. inqua ut uoluit. cui
uoluit apparuit deambulando. sonan¬
do. uel se etiam ipsis carnalibus oculis ex¬
hibendo: Queris ame quid sit.unde fa¬
ciat ds̃ p̃sentiam sui: quasi iam explicare
possim unde fecerit mundũ. unde fecerit
cȩlum. unde fecerit t̾ram. unde

Expanded text:
ergo capis, si intelligis, potest hic Deus siergo capis, si intelligis, potest hic Deus simul apparere et latere; apparere spelexisti; vide ne subintret tibi, quod Deus ut appareat, in quam vult speciem naturam suam convertit. Incommutabilis est Deus, non tantum Pater, sed Pater et Filius et Spiritus sanctus. In pet Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Ipsum Verbum Deus incommutabilis est, sicut Deus apud quem est Deus. Nihil in ulla persona cogites detrimenti, nihil commutationis. Deus enim pater luminum, apud quem non est commutatio, nec momenti obumbratio . Si ergo incommutabilis est, inquis, quid est illa species, in qua ut voluit, cui voluit, apparuit, deambulando, sonando, vel se etiam ipsis carnalibus oculis exhibendo? Quaeris a me quid sit, unde faciat Deus praesentiam sui; quasi jam explicare possim unde fecerit mundum, unde fecerit coelum, unde fecerit terram, unde
Abbreviated transcription (Latin):
dium facias: Uis ne gͦ audire ipsũ moy¬
sen:Certe loquebatur cum dõ.os ad os.
Cui gͦ dicebat. nisi ipsi cum quoloqueba¬
tur: si inueni grãmante te ostende mi¬
chi te te ipsum: Loquiturcum illo os ad
os. sicut quis loquit᷑ ad amicũ suũ: & di¬
cit ei. Siinueni gr̃am ante te: ostende mͥ de
met ipsum manifeste.Quid uidebat: et qͥd
sitiebat: Sinonerat ipse: quomodo ei dicit᷑
ostende michi temet ipsum: Non possu¬
mus dicere quod non erat ipse. Sinon eẽt
ipse: hoc ei diceret. ostende michi deum.
Cum dicit gͦ. ostende michi temetipsũ. ma¬
nifestat quod ipse erat. quem sibi uole¬
bat ostendi: &. loquebat᷑ cum eo os ad os.
sic̃ qͥs loquit᷑. ad amicũ suum. Uis gͦ audi¬
re si capis dm̃: Moysi apparebat latens.
Si enim ñ appareret: non eẽt cũ quo os
ad os loquens diceret. ostende michi de¬
met ipsum. Si autem non lateret: ñ ad¬
huc quereret uidere eundem ipsum. Er

Expanded text:
dium facias? Visne ergo audire ipsum Moydium facias? Visne ergo audire ipsum Moysen? Certe loquebatur et Deo os ad os. Cui ergo dicebat, nisi ipsi cum quo loquebatur, Si inveni gratiam ante te, ostende mihi te ipsum ? Loquitur cum ipso os ad os, sicut quis loquitur ad amicum suum, et dicit ei, Si inveni gratiam ante te, ostende mihi te ipsum manifeste. Quid videbat, et quid sciebat? Si non erat ipse, quomodo ei dicitur, Ostende mihi te ipsum? Non possumus dicere quod non erat ipse. Si non esset ipse, hoc ei diceret, Ostende mihi Deum. Cum dicit ergo, Ostende mihi te ipsum, manifestat quod ipse erat, quem sibi volebat ostendi. Loquebatur et cum eo os ad os, sicut quis loquitur ad amicum suum. Vis ergo audire? Si capis, Deus Moysi apparebat latens. Si enim non appareret, non esset cum quo os ad os loquens diceret, Ostende mihi temetipsum. Si autem non lateret, non adhuc quaereret videre eumdem ipsum. Si
Abbreviated transcription (Latin):
tem non uentr̃e. Si audisti. si intellexisti.
si dilexisti quantum potuisti:iam inde
bibisti. Sinosti illam: ds̃ caritas ẽ.Si
gͦ caritatem bibisti: dic michi in quo lo¬
co bibisti: Sinosti illam: siuidisti illam
Si amas undeamas: Quicqͥd enĩ bene
amas: caritate amas. Quomodo autẽ
caritate aliquid amas: qui caritatẽ non¬
amas: Ergo si amas:unde amas: Ue¬
nit adde et nosti eam: et uideseam. Et
non in loco uidetur. nec corporalib ocuł
queritur. ut uehementius ametur: nec
auditur affatu. Et quando ad te uenit:
non sentiebatur incessu. Nunquid de¬
ambulãtis in corde tuo.aliquando plan¬
tas sensisti caritatis: Quid gͦ ẽ. cuius
hoc ẽ. quod iam ẽ inte. et non capit᷑ a te:
in paradyso:s uisus ẽ.adilicem mam¬
bre: s locutus ẽ cum moyse inmonde sy¬
na. osados. Et quid inde: Ecce quiui¬
detur inloco: nec sentitur incessu. Uis
audire ipsum moysen. ne michi quãuis
nutrire cupienti. inquietus infans. te¬

Expanded text:
tem, non ventrem. Si audisti, si intellexisti; tem, non ventrem. Si audisti, si intellexisti; si dilexisti, quantum potuisti, jam inde bibisti. Si nosti illam, Deus charitas est . Si ergo charitatem bibisti, dic mihi in quo loco bibisti. Si nosti illam, si vidisti illam, si amas, unde amas? Quidquid enim bene amas, charitate amas. Quomodo autem charitate? Aut quid amas, qui charitatem amas? Ergo si amas, unde amas? Venit ad te, et nosti eam, et vides eam: et non in loco videtur, nec corporalibus oculis quaeritur, ut vehementius ametur; nec auditur affatu; et quando ad te venit, non sentiebatur incessu. Numquid deambulantis in corde tuo aliquando plantas sensisti charitatis? Quid ergo est? Cujus hoc est, quod jam est in te, et non capitur a te? in paradiso , sed visus est ad ilicem Mambre , sed locutus est cum Moyse in monte Sina os ad os. Et quid inde? Ecce qui videtur in loco, non sentitur incessu. Vis audire ipsum Moysen, ne mihi quamvis nutrire cupienti inquietus infans tae
Abbreviated transcription (Latin):
moriunt᷑. sic in xp̃o omnes uiuificabunt᷑.
Querunt salutem cũ iumentis qui moriun
moriantur. Eliquata ẽ illa distinctio. Illi
ꝑtinent ad homines homines: istifilii ho¬
tuarũ sꝑabunt. Eece spero: ecce spes. S
quȩ uidet᷑ non est spes. futura gͦ quȩ pro¬
mittuntur. mebriabunt. In ebriabunt ab
ub̃tate domus tue. Timeo ne forte quẽad¬
modũ paulo ante m̃bra corporis quere¬
bat in deo. sic in eius ebrietate non cogi¬
tet sacietatem in effabiliũ bonoꝵ. s cia¬
pulam carnalium conuiuioꝵ. Dicamꝰ tam̃.
Cogitet qͦd potest:si maiora non potest.Non
recedat de sinu cum crescit. Sequam᷑: et
qui possumꝰ quantum possumꝰ sp̃aliter
delectem᷑. In ebriabunt᷑ inquit ab ub̃ta¬
te domus tuȩ: & torrente uoluptatis tuȩ
potabis eos. Quouino. quo musto. qua
unda quo melle quo nectare:Queris qͦ:
Qm̃ apud de ẽ fonsuite. Bibe si potes ui¬
tam.Conscientiam para:non gulam.Men¬

Expanded text:
moriuntur, sic in Christo omnes vivificabuntur . moriuntur, sic in Christo omnes vivificabuntur . Quaerunt salutem cXII. Eliquata est ista distinctio. Illi pertinent ad homines, isti filii houarum sperabunt. Ecce spero, ecce spes: sed quae videtur, non est spes . Futura ergo quae promittuntur, inebriabunt. Inebriabuntur ab ubertate domus tuae. Timeo ne forte quemadmodum paulo ante membra corporis quaerebat in Deo, sic in ejus ebrietate cogitet satietatem, non ineffabilium bonorum, sed crapulam carnalium conviviorum. Dicamus tamen, cogitet quod potest, si majora non potest, non recedat de sinu, tamen crescat. Sequamur, et qui possumus, quantum possumus, spiritualiter delectemur. Inebriabuntur, inquit, ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos. Quo vino? quo musto? qua unda? quo melle? quo nectare? Quaeris quo? Quoniam apud te est fons vitae . Bibe, si potes, vitam. Conscientiam para, non gulam; men
Abbreviated transcription (Latin):
cem habes miscd̃iam. ut non tantũ ad ho¬
mines. uerũ etiam adiumenta ꝑueniat.
tanta p̃uales miscdia. ut facias solem tuũ
oriri suꝑ bonos et malos. et pluas super
iustos et iniustos: nichilomine peculiare
ate sc̃i tui. nichil ꝓprium pius accipit. qͦd
impius non accipiat: Plane accipit. Audi
quod sequit᷑. Iam enim dixerat. homines
et iumenta saluos facies dñe: sicut multi¬
plicata ẽ miscðia tua ds̃. Adiunxit et ait.
Filii autẽ hominum quid: Ergo paulo ante¬
quos dixistihomines.non erant filii ho¬
minum: Homines inquit et iumenta sal¬
uos facies domine. filii aũt hominũ quid:
Ergo filii hominum. sub tegiine alarum
tuarũ spcrabunt. Hoc ñ cum iumentis. Qđ¬
re gͦ isti et illi homines: Annon etiam homi¬
nes filii hominum:fecto et homines filii
hominũ. Unde gͥ ista distinctio: nisi quia
ipsc homo. quinon erat filius hominis:
Homo ñ filius hominis.adam. Homo.fi¬
lius hominis. xp̃c. Sic̃ in adam omnes

Expanded text:
 habes, ut non tantum ad homines, verum etiam ad jumenta perveniat. Tanta praevales misericordia, ut facias solem tuum oriri super bonos et malos, et pluas super justos et injustos . Nihilne peculiare a te sancti tui, nihil proprium pius accipit, quod impius non accipiat? Plane accipit: audi quod sequitur. Jam enim dixerat, Homines et jumenta salvos facies, Domine, sicut multiplicata est misericordia tua, Deus: adjunxit et ait, Filii autem hominum. Quid ergo paulo ante dixisti? Homines non erant filii hominum? Homines, inquit, et jumenta salvos facies, Domine: filii autem hominum. Quid ergo? filii hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Hoc non cum jumentis. Quare ergo isti et illi homines? Annon etiam homines filii hominum? Profecto et homines filii hominum. Unde igitur ista distinctio, nisi quia est homo qui non erat filius hominis? Homo non filius hominis, Adam: homo filius hominis, Christus. Sicut in Adam omnes
Abbreviated transcription (Latin):
et cęli. et terrȩ. et syderum. et solis. et lunȩ.
et omniũ supra infra qͦue conditoꝵ. et tempe¬
ratoꝵ: imoꝵ atq summoꝵ. unitatis uinculo
conexorum: Nonne istoꝵ omniũ artifex ds̃:
S hominẽ ad imaginem. et similituditiẽ
suam fecit. Similitudo aliqua dĩ.homo.
Et quanta ad quantum. qͥd adquẽ: Homo
ad dm̃. Quid ẽ homo. nisi qͦd memor es eiꝰ:

Expanded text:
et coeli, et terrae, et siderum, et solis, et lunae, et coeli, et terrae, et siderum, et solis, et lunae, et omnium supra infraque conditorum et temperatorum, imorum atque summorum, unitatis vinculo connexorum; nonne istorum omnium artifex Deus? Sed hominem ad imaginem et similitudinem suam fecit . Similitudo aliqua dicitur homo, et quanta ad quantum? quid ad quem? homo ad Deum? Quid est homo, nisi quod memor es ejus ?
Abbreviated transcription (Latin):
audiendum: quantum erat uidere. impleri xͥ
dices. et oracula non fallacia: S quare ñ ui¬
dent: quare non audiunt: Quia et hoc ꝓ¬
phecia dixit. Similes sint illis om̃s quifa¬
ciunt ea: et om̃s qui confidunt in eis. Er¬
go desperati. aut desperandi: Absit. Q qͥd¬
desperandum ẽ de lapidib mortuis: Quid
putatis. nisi quod iam scriptum tenemus:
Potens est enim ds̃. de lapidib istis suscitare.
ximus. ds̃ quissimilis tibi. de quo non eru¬
bescimus. cuiꝰ titulum non in lapide legimus.
s in corde gestamꝰ. cuius nom̃ notũ et ẽ omni¬
b. et uiuit incredentib: habitat insubie¬
ctis. debellat suꝑbos: qm̃ nouimus cui di¬
ximus. ds̃ quis similis tibi: non uos moue¬
ant ad odium sui homines quos fecit ds. s
moueat nos adodium sui. qͥcqͥd in homine bñ
facto adõ. male fecit ipse homo. Homo unũ¬
nam hominis tantummꝰ creator ds̃: Nonne
et peccoris. et piscis. et uolatilis. et angłi.

Expanded text:
audiendum, quantum erat videre impleri Chriaudiendum, quantum erat videre impleri Chridices, et oracula, sed non fallacia? sed quare non vident? quare non audiunt? Quia et hic prophetia dicit, Similes sint illis homines qui faciunt ea, et qui confidunt in eis . Ergo desperati et desperandi? Absit. Et quid sperandum est de lapidibus mortuis? Quid putatis, nisi quod jam scriptum tenemus, Potens est Deus de lapidibus istis suscitare ximus, Deus, quis similis tibi? de quo non erubescimus, cujus tilulum non in lapide legimus, sed in corde gestamus: cujus nomen et notum est omnibus, et vivit in credentibus, habitat in subditis, debellat superbos: quoniam novimus cui diximus, Deus, quis similis tibi? non nos moveant ad odium sui homines, quos fecit Deus, sed moveat ad odium sui quidquid in homine bene facto a Deo male fecit ipse homo. Homo nomenam hominis tantummodo creator Deus? Nonne et pecoris, et piscis, et volatilis, et angeli,
Abbreviated transcription (Latin):
des mortui utinam sentiant inse miscd̾iã
lapidum uiuorum. Mortuos dico. non
illos quib fabrice iste consurgunt. nec
in quib ferrum artificum oꝑat᷑: nec qͦd
sculpsit homo. ut dii sint. Immo sculpsit
homo. ut dii uocentur. non sint. Non ip¬
sos dico lapides mortuos.s: homines dico
lapides mortuos. quib dii similes sunt.
Lapides uiui sunt. quos alloquitur apłs
miscd̃iam inse lapidum uiuoꝵ. M Quid
enim satagimus. quid cordis nr̃i. uł an¬
gustia. uł latitudine parturimus. qͥd cu¬
ramus. quid studemus: nisi ut lapidem
liberemus a lapide: Lapides enim uiui.
oculos habent: et uident. Aures habent:
et audiunt. Manus habent: et oꝑant᷑.
Pedes habent: et ambulant. Ꝙ enim no¬
uerunt factorem suum: et adorant arti
At uero lapides mortui. serui lapidũ. deos
nec agnoscuntur:sacrificia inferunt. et
sacrificium ipsi diabolo fiunt. Et ipsi fr̃s
si oculos haberent ad uidendum. et aures ad

Expanded text:
des mortui utinam sentiant in se misericordiam des mortui utinam sentiant in se misericordiam lapidum vivorum. Mortuos dico, non illos quibus fabricae istae consurgunt, nec in quibus ferrum artificum operatur, nec quos sculpsit homo, ut dii sint; imo sculpsit homo, ut vocentur et non sint; non ipsos dico mortuos lapides: sed homines dico mortuos lapides, quibus dii similes sunt. Lapides vivi sunt, quos alloquitur apostmisericordiam in se lapidum vivorum! Quid enim satagimus? quid cordis nostri vel angustia vel latitudine percurrimus? quid curamus, quid studemus, nisi ut lapidem liberemus a lapide? Lapides enim vivi oculos habent et vident, aures habent et audiunt, manus habent et operantur, pedes habent et ambulant: etenim noverunt factorem suum. At vero lapiAt vero lapides mortui, sciunt lapides et cognoscuntur; sacrificium inferunt, et sacrificium ipsi diabolo fiunt. Quod ipsi, fratres, si et oculos haberent ad videndum, et aures ad
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui desiderat᷑ ante quam uideatur.
et p̃sens sentitur. et futurus sperat᷑. Grãs
illi cusꝰ timorem non excutit amor: cuiꝰ
amorem non impedit timor. Ipsum be¬
nedicimus: ipsum honoramus. et ꝓ
uobis. et inuobis. Templum enĩ dei
scm̃ ẽ: qd̾ estis uos. Iam uidete qͣntũ
ille uiuat. uł quomͦ uiuat: quando lapides
templi eius. sic uiuunt. Cogitate fr̃s qͥd dica¬
tis. et cui dicatis: ds̃ quis similis tibi. Tem¬
pides uiui dicunt habitatori suo: ds̃ qͥs simi¬
lis tibi. Occurrat cordib urĩs uniuersa crea¬
tura. t̃ra. et quicqͥd in t̾ra: mare. & qͥcqͥd in
mari:aer. et qͥcqͥd inaere:cȩlum. & qͥcqͥd in
cȩlo: ipse dixit et facta sunt. mandauit et
creata sunt. Ergo ds̃ quis similis tibi: Dicat
uniuersum fidele cor.Dicat uniuersa obe¬
diens lingua: dicat omnis deuota conscien¬
tia. dicat secura. Ds̃ quissimilis tibi: Illi
enim dicit: de quonon erubescit. Dignum

Expanded text:
illi, qui desideratur antequam videatur, illi, qui desideratur antequam videatur, et praesens sentitur, et futurus speratur. Gratias illi, cujus timorem non excutit amor, cujus amorem non impedit timor. Ipsum benedicimus, ipsum honoramus, et pro nobis et in nobis. Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Jam videte quantum ille vivat, vel quomodo vivat, quando lapides templi ejus sic vivunt. Cogitate, fratres, quid dicatis, et cui dicatis, Deus, quis similis tibi? pides vivi dicunt habitatori suo, Deus, quis similis tibi? Occurrat cordibus vestris universa creatura; terra et quidquid in terra, mare et quidquid in mari, aer et quidquid in aere, coelum et quidquid in coelo: Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt . Ergo, Deus, quis similis tibi? dicat universum cor, dicat universa obediens lingua, dicat omnis devota conscientia, dicat secura, Deus, quis similis tibi? Illi enim dicit, de quo non erubescit. Dignum
Abbreviated transcription (Latin):
desiderabas: inde te terruit. Dm̃ uidebis.
Propterea contemnis: ꝓpt̾ea rixas: ꝓptẽa
turbas moues: Pacem sectamini cũ omĩ¬
b et sc̃ificationem: sine qua nemo pote¬
rit uidere dm̃i. Quam stulti eẽnt duo uo¬
lentes uidere solem oriturum. si contende¬
rent inter se qua parte oriturus ẽẽt. et
quomodo uideri posset: et nata inter se
controuersia litigarent. litigando se cede¬
rent: cedendo oculossuos extinguerent.
ut illum ortum uidere non possent. Ergo
ut dm̃ uidere possimus. fide corda mun¬
demus: caritate sanemus: pace firmemꝰ.
Quia hoc ipsum unde inuicem diligimꝰ.
iam ex illo ẽ: quem uidere desideramus.
R̃as dño dõ nr̃o. et abundantiã
laudis illi deo quẽ decet ym¬
nus ds̃ insyon. Grãs illi. cui¬
et cordis et oris deuotione
cantauimus. ds̃ quissimilis tibi: qͦd eius
scãm caritatem inuisceratam sentimus
cordibus urĩs: quod ipsum tanquã dñm
timetis: tanquam patrem diligitis. Grãs

Expanded text:
desiderabas, inde te terruit. Deum videbis: desiderabas, inde te terruit. Deum videbis: propterea contemnis, propterea rixas, propterea turbas moves. Pacem sectamini cum omnibus, et sanctificationem, sine qua nemo poterit videre Deum. Quam stulti essent duo volentes videre solem oriturum, si contenderent inter se, qua parte oriturus esset, et quomodo videri posset, et nata inter se controversia litigarent, litigando se caederent, caedendo oculos suos exstinguerent, ut illum ortum videre non possent? Ergo ut Deum videre possimus, fide corda mundemus, charitate sanemus, pace firmemus: quia hoc ipsum unde invicem diligimus, jam ex illo est, quem videre desideramus.  Deo nostro, et abundantiam laudis illi Deo, quem decet hymnus in Sion. Gratias illi, cui cordis et oris devotione cantavimus, Deus, quis similis tibi? quod ejus sanctam charitatem invisceratam sentimus cordibus nostris: quod ipsum tanquam Dominum timetis, tanquam Patrem diligitis. Gratias
Abbreviated transcription (Latin):
S de filiis quid dixit dominꝰ: Beati paci¬
fici: quoniam ipsi filii dei uocabunt᷑. Ergo
de tam abditis difficillimisq questionib
si quid minus intelligimus: pacifice re¬
quiramus. Non infletur alter ꝓ altero.
aduersus alterum. Nam si zelum amarũ
habetis. &. contentiones in uobis funt. ñ ẽ
ista sapientia desursum descendens: s t̃re¬
na. animalis. & diabolica. filii gͦ dei sumus.
et agnoscamꝰ quod eiꝰ filii sumus. Nec agno¬
scimur.nisi pacifici fuerimus.Nam unde
uideamus dm̃ non habebimus: si conten¬
dendo innobis ipsum oculũ extinxerimꝰ.
loquor: Pacem sectamini cum omnib et
scĩficationem: sine qua nemo poterit ui¬
dere d̃m. Quomodo terruit amatores.
Non terruit nisi amatores. Nunqͥd dixit
pacem sectamini cum omib et scĩficatio¬
nem: quam qͥ ñ habuerit in ignẽ mittet᷑.
et̃no igne cruciabitur. infatigabilibus
tortorib dabitur: Et uera sunt: et hȩc
non formidatorem mali. & ex eo ipso qͦd

Expanded text:
d de filiis quid dixit Dominus? Beati pacifici, quoniam ipsi filii Dei vocabuntur . Ergo de tam abditis difficillimisque quaestionibus, si quid minus intelligimus, pacifice requiramus. Non infletur alter pro altero adversus alterum . Nam si zelum amarum habetis, et contentiones in vobis sunt; non est ista sapientia desursum descendens; sed terrena, animalis, diabolica . Filii ergo Dei sumus; et agnoscimus quod ejus filii sumus, nec agnoscimur, nisi pacifici fuerimus. Nam unde videamus Deum non habebimus, si contendendo in nobis ipsum oculum exstinxerimusloquor. Pacem sectamini cum omnibus, et sanctificationem, sine qua nemo poterit videre Deum . Quomodo terruit amatores? Non terruit nisi amatores. Numquid dixit, Pacem sectamini cum omnibus, et sanctificationem, quam qui non habuerit, in ignem mittetur, aeterno igne cruciabitur, infatigabilibus tortoribus dabitur? Et vera sunt, et haec nnon formidatorem mali: et ex eo ipso quod
Abbreviated transcription (Latin):
scripturas. et uideamus omnia prorsus
ad litteram euenisse quȩ scripta sunt.
et dehis quȩ remanent desperemus:
Quantum ẽ enim qͦd remanet. ad ea quȩ
iam nobis exhibita uidemus: sam plu¬
ra ds̃ ostendit: de residuo nos fraudaturꝰ ẽ:¬

Expanded text:
Scripturas, et videamus omnia prorsus Scripturas, et videamus omnia prorsus ad litteram evenisse quae scripta sunt, et de his quae remanent desperemus? Quantum est enim quod remanet, ad ea quae jam nobis exhibita videmus? Tam plura Deus ostendit, et de residuo nos fraudaturus e
Abbreviated transcription (Latin):
cent᷑ omnes gentes. Uenit xp̃c ex semine
abrahe: benedicte sunt inxp̃o iam om̃s
gentes. Predicta sunt scismata et hereses fu¬
tura. uidemus illa. Predicte sunt ꝑsecutio¬
nes: facte sunt aregib colentib idola ꝓipsis
ydolis aduersus nomen xp̃i. Repleta ẽ ter¬
ra martyrib: sparsum ẽ semen sanguinis:
surrerit seges eccłiȩ: nec frustra orauit ȩccłia
ꝓimmicis suis. Crediderunt: et qui ꝑseque¬
bantur. Predictum ẽ etiam. quia ipsa ydo¬
la euertenda eẽnt ꝑ nom̃ xp̃i. Nam et hoc
inuenimus inscripturis. Ante paucos
annos xp̃iam illa legebant. et non uide¬
bant: adhuc futura illa expectabant. Et
sic abierunt. Non illa uiderunt: s tam̃
credentes quod futura eẽnt. cum fide abi¬
erunt ad dñm. Nostris temporib etiam
ipsa cernunt᷑. Omnia quȩ ante p̃dicta
sunt de eccłia. uidemus impleta. Solꝰ
dies iudicii non ẽ uenturus: Ipse solus
p̃nunciatur. et ñ ueniet: Usq ad eo
sumus duri et lapidei cordis. ut legamꝰ

Expanded text:
tes . Venit Christus ex semine Abrahae, benedictae sunt in Christo jam omnes gentes. Praedicta sunt schismata, et haereses futurae: videmus illa. Praedictae sunt persecutiones: factae sunt a regibus colentibus idola. Pro ipsis idolis adversus nomen Christi repleta est terra martyribus. Sparsum est semen sanguinis, surrexit seges Ecclesiae. Nec frustra oravit Ecclesia pro inimicis suis: crediderunt et qui persequebantur. Praedictum est etiam quia ipsa idola evertenda essent per nomen Christi: nam et hoc invenimus in Scripturis. Ante paucos annos Christiani illa legebant, et non videbant; adhuc futura illa exspectabant, et sic abierunt: non illa viderunt, sed tamen credentes quod futura essent, cum fide abierunt ad Dominum: nostris temporibus etiam ipsa cernuntur. Omnia quae ante praedicta sunt de Ecclesia, videmus impleta: solus dies judicii non est venturus? Ipse solus praenuntiatur, et non veniet? Usque adeo sumus duri et lapidei cordis, ut legamus
Abbreviated transcription (Latin):
haberem. Quid faceres: Peregrinos susci¬
perem inopes pascerem. nudos uestirem:
captiuos redimerem.Bona loqueris. ante¬
quã habeas unde loquaris.Quandoha¬
bueris. si sis talis: erit aurũ in tuo orna¬
tu. Si uere sic uteris auro. quia plus di¬
ligis eum qui creauit aurũ eris rectꝰ. suꝑio¬
ra plusdiligens. inferiorib recte utens:
et delectaberis in domino iustus: in dño
iocundaberis: non erit inte accusatio
creatoris. s erit gr̃arum actio redemptoris
septmi. sic̃ deficit fumꝰ deficiant .xu.

Expanded text:
haberem! quid faceres? Peregrinos suscihaberem! quid faceres? Peregrinos susciperem, inopes pascerem, nudos vestirem, captivos redimerem. Bona loqueris antequam habeas: vide loquaris quando habueris. Si sis talis, erit aurum in tuo ornatu. Si vero sic uteris auro, quia plus diligis eum qui creavit aurum, eris rectus, superiora plus diligens, inferioribus recte utens; et delectaberis in Domino, justus in Domino jucundaberis. Non erit in te accusatio Creatoris, sed erit gratiarum actio Redemptoris. I, Sicut deficit fumus, deficiant, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
ctum est: sit nom̃ dñi benedictum. Quare dis¬
pliceat seruo. id quod placuit dño: Aurum
aquo habeor non ꝑdidi. ꝑdidi qͦd erat me¬
cum: non ꝑdidi cuius ipse sum. Delectatio me¬
a ipse. diuitie meȩ ip̃se. S quare: Quia ñ ꝑ¬
uersus. non capite deorsum: non neglexit eũ
qui supra se est: et dilexit ea quȩ infra ẽ. Ip¬
sa est enim ꝑuersitas. male utendi creatura.
accusaris male amando aurũ: Habes au¬
rum dicit tibi ds̃. Dedi tibi: bene utere. Or¬
nari uis auro: orna potius aurum. Honorem
uis. decus uis. ab auro. Decus presta auro.
nesis dedecus auri. Aurum habet scortator.
fornicator. luxuriator. Edit pompaticos lu¬
dos: insana numera donat histrionib: esu¬
rientib paupib non donat. Non ẽ decus
auri. Nonne qui recte attendit. hoc dicit:
Doleo aurum. quod in illum incurrit. Et
tu aurum si habeas: Modo enĩ dicis. doleo
aurũ qͦd in illum incurrit. Osi ego illud

Expanded text:
ctum est: sit nomen Domini benedictum . Quare disctum est: sit nomen Domini benedictum . Quare displiceat servo id quod placuit Domino? Aurum, a quo habeo, non perdidi. Perdidi quod dederat; eum non perdidi, cujus ipse sum. Delectatio mea ipse, divitiae meae ipse. Sed quare? Quia non perversus, non capite deorsum, non neglexit eum qui supra se est, et dilexit ea quae infra se. Ipsa est enim perversitas male utendi creatura. accusaris male amando aurum? Habe aurum, dicit tibi Deus, dedi tibi, bene utere. Ornari vis auro; orna potius aurum: honorem vis, decus vis ab auro; decus praesta auro, ne sis dedecus auri. Aurum habet scortator, fornicator, luxuriator: edit pompaticos ludos, insana munera donat histrionibus; esurientibus pauperibus non donat: non est decus auri. Nonne qui recte attendit hoc, dicit, Doleo aurum quod in illum incurrit; o si ego illud haberem! Et tu aurum si haberes: modo enim dicis, Doleo aurum quod in istum incurrit; o si ego illud
Abbreviated transcription (Latin):
a. et non accipis. forte enim te inopia erudi¬
et: copia corrumperet. Queris tu copiam
corruptionis. cum tibi necessaria fortasse
sit in opia eruditionis. Dimitte dõ tuo: qͥ
scit quid det tibi. quid tollat tibi. Nam si
det tibi quod male petis: forte iratus dat
Audi exempla de lege. Isrłitas concupiseen¬
tes concupiscentias uentris et gutturis. exau
stimulũ carnis. non exaudiuit ꝓpicius. Idõ
culo. In dño enĩ iocundabat᷑ ille: qui cũ ꝑ¬
didisset totam iocunditatem scłi. remansit
ei dñs in quo iocundaret᷑. Remansit ei mi¬
ra. simplex. ꝑfecta. incõmutabilis iocundi¬
tas cordis eius. Que habebat possidebat:
non possidebat᷑. Adomino autem posside¬
bat᷑. Illa calcabat: ex illo pendebat. Ille itt
subtractis quȩ calcabat: hesit in illo in quo
pendebat. Ecce quid sit in domino iocundari.
dedit se optulit. Iocundatur gͦ in dnõ. Dñs¬
dedit. dñs abstulit. sicut dño placuit. ita fa¬

Expanded text:
a, et non accipis. Forte enim te inopia erudia, et non accipis. Forte enim te inopia erudiet, copia corrumpet. Quaeris tu copiam corruptionis, cum necessaria fortasse sit inopia eruditionis. Dimitte Deo tuo, qui scit quid det tibi, quid tollat tibi. Nam si det tibi quod male petis, forte iratus dat. Audi exempla de Lege. Israelitas concupiscentes concupiscentias ventris et gutturis, exaudstimulum carnis, non exaudivit propitius . 9. culo. In Domino enim jucundabatur ille, qui cum perdidisset totam jucunditatem saeculi, remansit ei Dominus, in quo jucundaretur: remansit ei in ira simplex, perfecta et immutabilis jucunditas cordis ejus. Quae habebat possidebat, non possidebatur; a Domino autem possidebatur: illa calcabat, ex illo pendebat: ille illis subtractis quae calcabat, haesit in illo in quo pendebat. Ecce enim quid sit in Domino jucundari. dedit, se obtulit; jucundatur in Domindedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita fa
Abbreviated transcription (Latin):
te. in quoplorasti: Ut acciperes felicitatem
carnalem. felicitatem temporalem. felicitatẽ
terrenam. Quid sista felicitas quã exopta¬
bas et petebas. et ꝓ qua plorabas. p̃cipita¬
ret te: Iamdudum loquebar de seruo tuo:
nunc similitudinem accipe de filio tuo.
Plorat ante te filius tuus paruus. ut eũ le¬
ues ineqũu. Nunquid audis. nunqͥd exau¬
dis: Durus es. an potius misericors: Quid
est dic michi. quo consilio facis. Certe hoc con¬
silium ẽ caritatis.Quis dubitet: Cui grandi
seruas totam domum: partiulũ plorantẽ ñ
leuas inunum equũ. Omnia que habes. et
domũ et quicquid in domo. et agrũ et qͥc¬
quid in agro illi seruas: et tam̃ in equũ non¬
dũ leuas paruulum plorantẽ. Ploret qͣn¬
tum uult: totadie ploret. non exaudis. Et
miscđia non exaudis. Et si exaudires: cru¬
delis esses. Uide gͦ. cogita ne forte hoc t̃ fa¬
ciat dominus tuus: quando petis incongru¬

Expanded text:
te, in quo plorasti? Ut acciperes felicitatem te, in quo plorasti? Ut acciperes felicitatem carnalem, felicitatem temporalem, felicitatem terrenam. Quid, si ista felicitas, quam exoptabas et petebas, et pro qua plorabas, praecipitaret te? Jamdudum loquebar de servo tuo, nunc similitudinem accipe de filio tuo. Plorat ante te filius tuus parvus, ut eum leves in equum tuum: numquid audis? numquid exaudis? Durus es, an potius misericors? Quid est, dic mihi, quo consilio facis? Certe hoc consilium est charitatis, quis dubitet? Cui grandi servas totam domum, parvulum plorantem non levas in equum. Omnia quae habes, et domum et quidquid in domo, et agrum et quidquid in agro, illi servas; et tamen in equum non levas parvulum plorantem. Ploret quantum vult, tota die ploret; non exaudis, et misericordia non exaudis, et si exaudires, crudelis esses. Vide ergo, cogita hoc tibi faciat Dominus tuus, quando petis incongru
Abbreviated transcription (Latin):
cundare in miscd̃ia. iocundare inhos¬
pitalitate: locundare incastitate. Hec
omnia bona sunt.Thesauri interioris
His ama diues eẽ: quas diuitias nec nau¬
fragio possis amittere. Unde sinudus
exieris: plenus exis. Sic enim eris et re¬
ctus corde. ut lauderis: Non rephendeis
dñm tuum. siquid tͥ acciderit in hoc scł̃o: et lau¬
dans flagellum patris. cuiꝰ expectas heredita¬
tem. Fuge sub manu emendantis: ñ te auer¬
tas a disciplina: quia ille qui emendat. enar¬
rare non potest. Nouuit qͥi tecũ faciat. qͥ de
fecit. An forte tam imꝑitum putas artificẽ
tuum ut sciret facere te. et obliuiscat᷑ qͥd te¬
cum faciat: Ante quam eẽs: de te cogitauit.
Nam nisi de te cogitasset antequã esses: nec
uentem. sibi seruientẽ. conteminet te. des¬
piciet te : Despexit in quis. Nlam oraui.: et¬
non me audiuit. Quid si hoc petebas: qd̃
malo tuo accepisses si accepisses: Ploraui an¬
te illum:&. non michi dedit. Opuer insensa¬

Expanded text:
cundare in misericordia, jucundare in hoscundare in misericordia, jucundare in hospitalitate, jucundare in castitate. Haec omnia bona sunt, thesauri interioris His ama dives esse, quas divitias nec naufragio possis amittere; unde si nudus exieris, plenus eris. Sic enim exis et rectus corde, ut lauderis, non reprehendens Dominum tuum, si quid tibi acciderit in hoc saeculo, et laudans flagellum Patris, cujus exspectas haereditatem. Fuge sub manu emendantis. Non te avertas a disciplina, quia ille qui emendat te, errare non potest. Novit quid tecum faciat qui te fecit. An forte tam imperitum putas artificem tuum, ut sciret facere te, et obliviscatur quid tecum faciat? Antequam esses, de te cogitavit: nam nisi de te cogitasset, nunquam esses. Ergoiventem, sibi servientem contemnet, teque despiciet? Despexit, inquis: jam oravi, non me audivit. Quid, si hoc petebas, quod malo tuo accepisses, si accepisses? Ploravi ante illum, et non mihi dedit. O puer insensa
Abbreviated transcription (Latin):
res: non libertatem donares si non uide¬
res.S aurum oculis carnis uides: fidẽ
oculis cordis uides. Quanto meliores st̃
cordis: tanto melius ẽ quod uides oculis
cordis. Tu autem huic fidei quam t̾ impe¬
rat dominus tuus. p̃ponis aurũ: et cõ¬
mendatum non reddis. et dicis. Nichil
michi dedisti. Aut ei cui non cõmendasti.
dicis. Redde quod tibi cõmendaui. Non
das quod accepisti: repetis quod non de¬
disti. Ecce acquire. sit.tolle. et exaggera
adte lutum. Quid p̃meris dicendo da qͦd
non cõmendasti: negando qͦd cõmenda¬
tũ accepisti: Tolle. collige lucra damno¬
sa. Ecce arcam implesti: multũ aurũ acqͥ¬
sisti. Arcam cordis discute: fidem pdidisti
Redi gͦ si sensisti aliquid. si erubiusti. si qͦd
prauum et curũu fuerat correxisti. Redi
delectare indomino: iocundare in dño.
Iocundare inhis quȩ iussit ans: ut io¬
cunderis in dño. Iocundare infide.io¬
cundare inspe. iocundare incaritate. io¬

Expanded text:
res; non libertate donares, si non videres; non libertate donares, si non videres: sed aurum oculis carnis vides, fidem oculis cordis vides. Quanto meliores sunt cordis, tanto melius est quod vides oculis cordis. Tu autem huic fidei, quam tibi imperat Dominus tuus, praeponis aurum, et commendatum non reddis, et dicis, Nihil mihi dedisti: aut ei cui non commendasti, dicis, Redde quod tibi commendavi. Non das quod accepisti, repetis quod non dedisti. Ecce acquire, sic tolle, et exaggera tibi lutum. Quid premis, dicendo, Da, quod non commendasti; negando quod commendatum accepisti? Tolle, collige lucra damnosa: ecce arcam implesti, multum aurum acquisisti; arcam cordis discute, fidem perdidisti--Redi ergo, si sensisti aliquid, si crubuisti, si quod pravum et curvum fuerat correxisti: redi, delectare in Domino, jucundare in Domino. Jucundare in iis quae jussit Dominus, ut jucunderis in Domino. Jucundare in fide, jucundare in spe, jucundare in charitate, ju
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinem meũ ꝓte dedi male serue. Et
om̃s qui audiunt: uerũ dicit. Si tibi au¬
deret respondere sic inuehenti et claman¬
ti ipse seruus tuus: non erubesceres:Si
tibi dicat. quem rogo te sanguinẽ ꝓme
dedisti. quando me emisti: Nec saltem
am tuam: ut eam appelles sanguinẽ
tuũ. De uoce tua te conuincit dñs tu¬
us. Uocas pecuniam tuam. sanguinẽ
tuum: et idõ exigis a seruo empto fi¬
dem. quia ꝓ eo dedisti non utiq sangui¬
nem.s nũmum. uł aurũ. Ego qͥd dede¬
rim recolis. Tabulas tuas lego. Sinon re¬
colis lege ꝓte mortẽ saluatoris. lanceam ꝑ¬
cussoris: p̃cium redemptoris. Potest et
homo uiuens. uena ut dixi ꝑcussa dare
sanguinẽ suũ: et tamen uiuere. Pius est
quod tibi dicit dñs tuus. Non de me ui¬
uente sanguis expressus ẽ: sanguine meo
dem domino tuo: quam exigis aseruo tuo.
Uides aurum: uides et fidem. Non exige¬
res si non uideres: ñ laudares si non uide¬

Expanded text:
Sanguinem meum pro te dedi, male serve. Et Sanguinem meum pro te dedi, male serve. Et omnes qui audiunt: Verum dicit. Si tibi auderet respondere sic invehenti et clamanti ipse servus tuus, non erubesceres si tibi dicat: Quem, rogo te, sanguinem pro me dedisti? quando me emisti, nec saltem am tuam, ut eam appelles sanguinem tuum. De voce tua te convincit Dominus tuus. Vocas pecuniam tuam sanguinem tuum, et ideo exigis a servo tuo empto fidem, quia pro eo dedisti, non utique sanguinem, sed nummum, vel aurum: ego quid dederim, recolis. Tabulas tuas lege, si non recolis; lege pro te mortem Salvatoris, lanceam percussoris, pretium Redemptoris. Potest et homo vivens vena, ut dixi, percussa dare sanguinem suum, et tamen vivere: plus est quod tibi dicit Dominus tuus: non de me vivente sanguis expressus est, sanguine meo dem Domino tuo, quam exigis a servo tuo. Vides aurum, vides et fidem: non exigeres, si non videres; non laudares, si non vide
Abbreviated transcription (Latin):
ce fidem amas inseruo tuo.Certe non ui¬
desfidem. Quare illam amas in altero:⁊
totũ quoddixi in altero. et inseruo quẽ pe¬
cunia comparasti. non tam̃ quẽ creasti:
Gemina necessitudine tecum agit dñs tu¬
us. Et creauit te: et comparauit te. Ante¬
quam esses. inquit tibi. fecite. Cum exte
sub peccato uenundatus esses redemi te.
Ut manumittas seruũ tuum. frangis ta¬
bulas eiꝰ. Ds̃ non franget tabulas tuas. Ca¬
bule tue euangłium sunt: ubi est sanguis
quo comparatus es. Oanent. cotidie reci¬
tantur: ammoneris conditionis tuȩ: cõ¬
memorat᷑ tibi p̃cium tuũ. Si tibi seruus
tuus quẽ manumittis fidem non exhibe¬
ret. nec se manu missione tua dignũ. fidẽ
seruando faceret. et eum in aliquib indo¬
mo tua fraudib inuenires:quid clama¬
res: Oale serue: fidem michi non seruas.
Nescis quia emite nescis quia sanguinẽ
meũ ꝓte numeraui: Clamaᷤ quantum
potes. et celum inuidiosis pulsas uocib:

Expanded text:
ce fidem amas in servo tuo; certe non vice fidem amas in servo tuo; certe non vides fidem: quare illam amas in altero, et totum quod dixi in altero, et in servo quem pecunia comparasti, non tamen quem creasti? Gemina necessitudine tecum agit Dominus tuus. Et creavit te, et comparavit te. Antequam esses, inquit tibi, feci te; cum ex te sub peccato venumdatus esses, redemi te. Ut manumittas servum tuum, frangis tabulas ejus: Deus non frangit tabulas tuas. Tabulae tuae Evangelium sunt ubi est sanguis, quo comparatus es: manent, quoti die recitantur, admoneris conditionis tuae, comme moratur tibi pretium tuum. 7. Fidestuus, quem manumittis, fidem non exhiberet, nec se manumissione tua dignum fidem servando faceret, et eum in aliquibus in domo tua fraudibus invenires, quid clamares? Male serve, fidem mihi non servas? Nescis quia emi te? nescis quia sanguinem meum pro te numeravi? Clamas quantum potes, et coelum invidiosis pulsas vocibus:
Abbreviated transcription (Latin):
tibi in omnib seruauerit fidem. Hoc dili¬
gis hoc honoras. hoc donas p̃mio libta¬
tis: quicqͥd potes facis. facis liberũ: qͥa
non potes facere sempiternum. Ds tuus
clamat adte: et inseruo tuo conuincit te
Dicit tibi in corde tuo Duxisti seruũ tuũ de
domotua ad domũ meã: uis eum de domo
mea. liberum reuocare in domũ tuã. Tu
quare male seruis in domomea:Das illi
qͦd potes: ꝓmitto tibi quod possũ. Tu facis
liberum seruantẽ fidem: ego te facio sẽ¬
piternum. siseruaueris michifidem. Qd
adhuc argumentaris contra me in animo
tuo: Redde domino tuo. quod laudas
inseruo tuo. Anforte tantum tibi arrogas.
ut te dignum putes. qui seruum fidelẽ ha¬
beas. quem dicis comparaui: et ego ñ sũ
dignus quiseruum fidelem habeã quẽ
creaui: Hȩc tibi loquit᷑ dñs ds̃ tuus in¬
tus ubi non audit nisitu: et ipse ibi lo¬
quitur. quiuera loquitur. Quid enĩ hac
locutione uerius: Noli obsurdescere. Ec¬

Expanded text:
tibi in omnibus servaverit fidem. Hoc dilitibi in omnibus servaverit fidem. Hoc diligis, hoc honoras, hoc donas praemio libertatis: quidquid potes, facis; facis liberum, quia non potes facere sempiternum. Deus tuus clamat ad te, et in servo tuo convincit te: dicit tibi in corde tuo, Duxisti servum tuum de domo tua ad domum meam; vis eum de domo mea liberum revocare in domum tuam: tu quare male servis in domo mea? Das illi quod potes; promitto tibi quod possum: tu facis liberum servantem tibi fidem; ego te facio sempiternum, si servaveris mihi fidem. Quid adhuc argumentaris contra me in animo tuo? Redde Domino tuo, quod laudas in servo tuo. An forte tibi tantum arrogas, ut te dignum putes, qui servum fidelem habeas, quem dicis, Comparavi; et ego non sum dignus, qui servum fidelem habeam, quem creavi? Haec tibi loquitur Dominus tuus intus, ubi non audit, nisi tu; et ipse tibi loquitur, qui vera loquitur. Quid enim hac locutione verius? Noli obsurdescere. Ec
Abbreviated transcription (Latin):
de fide illa suꝑiore. qua fidelis uocaris. acce¬
dens ad mensam domini di tui: respondens
ex fide. ad uerba fidei. Interim submoue¬
rohanc paulssꝑ̃. De illa fide loquar que uul¬
go etiam fides dicitur: non quam magnã
tibi imperat dñs tuus: s quam tu exigis
aseruotuo. Ipsam dico. quia et ipsam impe¬
rat tibi dñs tuus. ne cuiquam fraudẽ faci¬
as: fidem serues innegocio.fidem serues u¬
xori inlecto. Et hanc tibi imperat dñs tuus.
Quid ẽ fidesista: Certe non eam uides. Si ñ
uides: quare quando tibi frangitur clamas:
Clamore tuo conuinco quod uideas. Dicebas.
Quomodo aurũ dõ p̃pono: Aurum uideo:
dm̃ non uideo. Ecce aurum uides. fidem ñ
uides: An quod uerius ẽ fidem uides. sed
quando exigis uides illam: quando de te exi
los aꝑi. Iniq nolifidem. sed ipsam iniquita¬
mittendum ducis in eccłiam: fit silentiũ re¬
secutiõ. Dicis te seruum manu mittere qd̃

Expanded text:
de fide illa superiore, qua fidelis vocaris, accede fide illa superiore, qua fidelis vocaris, accedens ad mensam Domini tui, respondens ex fide verba fidei: interim hanc submoveo paulisper. De illa fide loquar, quae vulgo etiam fides dicitur: non quam magnam tibi imperat Deus tuus, sed quam tu exigis a servo tuo. Ipsam dico, quia et ipsam imperat tibi Dominus tuus, ne cuiquam fraudem facias, fidem serves in negotio, fidem serves uxori in lecto. Et hanc tibi fidem imperat Deus tuus. Quid est fides ista? Certe eam non vides: si non vides, quare quando tibi frangitur clamas? Clamore tuo convinco quod videas. Dicebas: Quomodo aurum Deo praepono? aurum video, Deum non video. Ecce aurum vides, fidem non vides. An quod verius est, fidem vides; sed quando exigis, vides illam; quando de te exiglos aperi. Inique, noli fidem, sed ipsam iniquitamittendum manu ducis in Ecclesiam. Fit silentiurii tui prosecutio. Dicis te servum manumittere, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dixeris carius est argentum auro: aut me¬
lius ẽ argentum auro: Nonne hoc clama¬
bunt: Insanis. desipis. Quid pateris. qͣn¬
do p̃ponis argentum auro: Et nemo tibi
dicit. Quid pateris. quando p̃ponis aurũ
deo: Quomodo inquis p̃pono aurum deo:
Si enim ꝑquandam dementiam p̃posuero
argentũ auro: ideo demens dicor. quia de
duab specieb quas ambas uideo. quas ã¬
bas intueor. quas ambas manu contrector.
p̃pono uiliorem cariori. Aurum deo quomͦ
p̃pono: Aurum uideo. Dm̃ non uideo. Nec
hinc te excusabis. Quare amas argentum:
Quia carum ẽ: quia carum ualet. Quare
plus aurum: Quia carius ẽ. Argentũ ea¬
uincam quomodop̃ponas aurũ deo. quã¬
uis aurum uideas. dm̃ non uideas: et idõ
tibi non uidearis p̃ponere. quia uelut ne¬
mo p̃ponit rem quam uidet. ei rei quã non
uidet. Ecce aliquid dico. Quid tibi uidetͤ:
Fides argentum est. aurum ẽ. mundus ẽ. pe¬
cus ẽ. terra est. celum ẽ: Nichil horum ẽ.

Expanded text:
dixeris: Carius est argentum auro, aut medixeris: Carius est argentum auro, aut melius est argentum auro? Nonne haec clamabunt: Insane, deciperis; quid pateris, quando praeponis argentum auro? Et nemo tibi dicet: Quid pateris, quando praeponis aurum Deo? Quomodo, inquit, praepono aurum Deo? Si enim per quamdam dementiam praeposuero argentum auro, ideo demens dicor, quia de duabus speciebus, quas ambas video, quas ambas intueor, quas ambas manu contrecto, praepono viliorem cariori: aurum Deo quomodo praepono? aurum video, Deum non video. Nec hinc te excusabis. Quare amas argentum? Quia carum est, quia caro valet. Quare plus aurum? Quia carius est. Argentum cavincam, quomodo praeponis aurum Deo; quamvis aurum videas, Deum non videas; et ideo tibi non videaris praeponere, quia velit nemo praeponere rem quam videt ei rei quam non videt. Ecce aliquid dico. Quid tibi videtur? fides argentum est? aurum est? nummus est? pecus est? terra est? coelum est? Nihil horum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ret te. qui ẽ suꝑ te. et nolles facere ali¬
bonum ẽ.S alia sunt magna bona:
alia paruabona.Omnia tamen bona.
bona. Ideo quodam in loco scripturarũ
diuinarũ dicit᷑. Ordinate in me carita¬
tem. Bonum aliqͦd te fecit ds̃. sub se.
Fecit aliquid inferius: et sub te. Sub
alio es: suꝑ aliud es. Noli relicto suꝑi¬
ore bono. curuare te ad inferius bonũ. Rectꝰ
esto ut lauderis: quia laudabunt᷑ omnes
recti corde. Unde enim peccas: nisi quia
in ordinate tractas res quas inusum acce¬
pisti: Estobene utens rebus inferioribus:
di et discute ipsas agnitiones tuas: et int̃¬
roga te quitractas. et res quas tractas. Ecce
si innegotio tuo argentum preponas auro:
si plumbum argento: si puluerem plum¬
bo: nonne ab omnib socus tuis si forte ne¬
gociator es dementissimus iudicaris. et
ab eoꝵ societate secluderis dicerisq dam¬
nosus. et fortasse etiam capite foto sanandꝰ:
Quid aliud enim dicent omnes socii tui. cũ

Expanded text:
ret te, qui est super te, et nolles faceret aliret te, qui est super te, et nolles faceret alibonum est: sed alia sunt magna bona, alia parva bona; alia terrestria bona, bona. Ideo quodam in loco Scripturarum divinarum dicitur, Ordinate in me charitatem . Bonum aliquid te fecit Deus, sub se fecit aliquid inferius et sub te; sub alio es, super aliud es: noli relicto superiore bono, curvare te ad inferius bonum. Rectus esto, ut lauderis: quia laudabuntur omnes recti corde. Unde enim peccas, nisi quia inordinate tractas res quas in usum accepisti? Esto bene utens rebus inferioribus, di, et discute ipsas agnitiones tuas: et interroga te qui tractas, et res quas tractas. Ecce si in negotio tuo argentum praeponas auro, si plumbum argento, si pulverem plumbo; nonne ab omnibus sociis tuis, si forte negotiator es, dementissimus judicaberis, et ab eorum societate seduceris, dicerisque damnosus, et forte etiam toto capite sanandus? Quid aliud enim dicerent omnes socii tui, cum
Abbreviated transcription (Latin):
reti appetis: et nesciens peccato uestiris.
Deniq sic defendis. Si peccatum ẽ. mul¬
tum bibere: quare uinũ instituit ds̃:Si
peccatum ẽ aurum amare: amator sũ au¬
ri. non creatoris. Creator auri ds̃ ẽ. Qua¬
re creauit. quod amare malumẽ:Sic
cetera quȩ amas male: in quib ẽ omnis lu¬
xuria ubi committuntur cuncta flagicia.
Attende. inspice. considera. et uide quia oĩs
creatura deibona ẽ. et illic peccatum ñ ẽ:
nisi quia male uteris.Hoc gͦ audiohomo.
Dicis. Quare ds̃ instituit. quod me ama¬
re prohibet: Non ipse institueret: et non
esset quo ego amarem. Non institueret
creaturam quam me iubet non amare: et
non eẽt quod amarem. et amando damna¬
retur. Siuocem habere posset ipsa crea¬
tura quam male amas: quia nec te amas
responderet tibi. Holles ut faceret me
ds̃ ne esset quod amares: nec te faceret¬
iiquus sis: et in ipsis uerbis tuis iniqͥs¬
simus dep̃hendaris. Uelles ut ds̃ face¬

Expanded text:
reti appetis, et nesciens peccato vesceris; reti appetis, et nesciens peccato vesceris; idemque sic defendis: Si peccatum est multum bibere, quare vinum instituit Dominus? Si peccatum est aurum amare, amator sum auri, non Creatoris: Creator auri Deus est; quare creavit quod amare malum est? Sic caetera quae amas male, in quibus est omnis luxuria, ubi committuntur multa flagitia: attende, inspice, considera, quia omnis creatura Dei bona est, et illic peccatum non est, nisi quia male uteris. Hoc ergo audi, o homo. Dicis, quare Deus instituit quod me amare prohibet? Non ipse institueret, et non esset quod ego amarem; non institueret creaturam, quam me jubet non amare; et non esset quod amarem, et amando damnarer. Si vocem habere posset ipsa creatura, quam male amas quia nec te amas, responderet tibi: Nolles ut faceret me Deus, ne esset quod amares; nuiniquus sis, et in ipsis verbis tuis iniquissimus deprehendaris: velles ut Deus face