comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ait apis: carnem suã crucifixert̃ cum passionib et
concupiscentus. Siquid sane peccume res tua fami¬
liaris habet cuĩ te implicari negotio. nec oportee nec
decet: reuera retͥbuendũ ẽ matri. et domesticis tuis.
Hor quippe indigentia si paupib ut sis ꝑfectus in¬
sticiusti distribue̾re talia. tui primum apud teloc̃.
optinere debent Si quis enim suis et maxime dome¬
sticis ait apis non ꝓuidet. fioem negauit: et ẽ infideli
det̃ior. Quib ordmn andis reb si ut collum exueres mou¬
endum sapicntie uinculis ꝓfectus a nob̾ es qͥd tibi nocẽt.
aut quo pacto te ꝑuellunt matris lacrime fluentes car¬
uẽ aut serui fuga. aut mors ancillarum. aut fr̃m
morbosa ualitudo: Si ẽ in te caritas ordinata. scies pre¬
ponere maiora minorib. et miscd̃ia moueri ut pauꝑ¬
es cũgłuentur: ne messis dm̃ copiosa. oꝑariorum in¬
opia inp̃dam uolucrib iaccat: et paratum habere cor

Expanded text:
ait apostolus, carnem suam crucifixerunt cum passionibus et ait apostolus, carnem suam crucifixerunt cum passionibus et desideriis. Si quid sane pecuniae res tua familiaris habet, cuius te implicari negotio nec oportet nec decet, re uera tribuendum est matri et domesticis tuis. horum quippe indigentia, si pauperibus, ut sis perfectus, instituisti distribuere talia tua. primum apud te locum obtinere debent; si quis enim suis et maxime domesticis, ait apostolus, non prouidet, fidem negauit et est infideli deterior. quibus ordinandis rebus si. ut collum exueres induendum sapientiae uinculis, profectus a nobis es, quid tibi nocent aut quo pacto te peruellunt matris lacrimae fluentes carnem aut serui fuga aut mors ancillarum aut fratrum morbosa ualitudo, si est in te caritas ordinata sciens praeponere maiora minoribus et misericordia moueri. ut pauperes euangelizentur, ut ne messis domini copiosa operariorum inopia in praedam uolucribus iaceat, et paratum h
Abbreviated transcription (Latin):
suggestione qͣsi offitium tibi caritatis obtendit. ut te
agermanissima et sincerissima euͣgłii caritate detor¬
queat: ad astutiam serpentis ꝑtinet et adouplicitatẽ
regis illĩ qui habet ugniti milia qm nos docemͣ cdetẽ
milium. hoc ẽ cordis in q̃ dm̃ q̃rimꝰ simplicitate suꝑa¬
re: his potiꝰ intende km̃e: et touecrucem tuã et sẽque¬
re dñm. Nam cum te p̃sens animadĩterẽ domesticis
curis. adiumnostudio retardari: ferri te potius et duci
A cruce tuanon eam de ferre ac duc̃e sentiebam. Cru
eepeditissimi seqͣmur: quid aliud qmͣ mortalitatem
carnis huiꝰ sig̃cat: Ipsa enim nos cruciat. donee ab¬
sorbeatur mors inuiccoriã. Crux gͦ hec ipsa crucifigen¬
da ẽ. et tnͣssigenda clauis timoris dĩ. nesolutis et lib̃is
m̃bris. reluctantem portare non posset. Sequi enĩ
dñm nisi eã portans: omnino non uales. Nã quo
modo eũ seq̃ris si non eĩ es. Qui autẽ iħu xp̃isunt.

Expanded text:
suggestione quasi officium tibi caritatis obtendit. ut te suggestione quasi officium tibi caritatis obtendit. ut te a germanissima et sincerissima euangelii caritate detorqueat, ad astutiam serpentis pertinet et ad duplicitatem regis illius, qui habet uiginti milia. quam nos docemur decem milium, hoc est cordis, in qua deum quaerimus, simplicitate superare. His potius intende, carissime, et tolle crucem tuam et sequere dominum. nam cum te praesentem animaduerterem domesticis curis a diuino studio retardari, ferri te potius et duci a cruce tua quam eam te ferre ac ducere sentiebam. crucexpeditissimi sequamur, quid aliud quam mortalitatem carnis huius significat? ipsa enim nos cruciat, donec absorbeatur mors in uictoriam. crux ergo haec ipsa crucifigenda est et transfigenda clauis timoris dei, ne solutis et liberis membris reluctantem portare non possimus. sequi enim dominum nisi eam portans omnino non uales; nam quo modo eum sequeris, si non es eius? qui autem Iesu Christi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tionc contempta contempnendarum talium necessi¬
tudinum discipulis p̃beret exemplum. hec gͦ inter¬
rũpuntur uocib matris tue: et int̾ hec locum inue¬
nit cõmemoratio pregnantis atq lactantis ut de
adam et eua alius adam nascereris et nutrireris: res¬
pice potĩ respicc adam scłm decelo. et porta iam celes¬
tis imaginem: sicut terren portasti. Immo et hic ha¬
bent locum mat̾na ipsa benefitia. quetibi adener¬
uationem cordis enumerantur. Habeant ꝓrsus locũ.
noli eẽ in gratus. repende gr̾am matri tuc. Repende spi¬
ritalia ꝓ carnalib. ꝓtemporalib sempit̾na. Si non
uult sequi: non impediat. Non uult conũtim melĩ:
caue ne inoet̾ius ꝑu̾tat et eũtat. Quid int̾ ẽ utrum in
uxore anin matre. dum tam̃ eua inqͣubet muliere
caucatur: Nam ista umbra pietatis. de folis illius
arboris uenit. quib sepͥmum parentes nr̃imilla dãp¬
nabili nuditate texerẽ et quicquid in illis u̾bis atq

Expanded text:
tione contempta contemnendarum talium necessitione contempta contemnendarum talium necessitudinum discipulis praeberet exemplum. Haec ergo interrumpuntuv nocibus matris tuae et inter haec locum inuenit commemoratio praegnantis atque lactantis, ut de Adam et Eua alius Adam nascereris et nutrireris? respice potius, respice Adam secundum de caelo et porta iam caelestis imaginem, sicut terreni portasti. immo et hic habeant locum materna terrena ipsa beneficia, quae tibi ad eneruationem cordis enumerantur, habeant prorsus locum; noli esse ingratus, repende gratiam matri tuae, repende spiritalia pro carnalibus, pro temporalibus sempiterna. sed non uult sequi? non impediat. non uult conuerti in melius? caue, ne in deterius peruertat et euertat. quid interest, utrum in uxore an in matre, dum tamen Eua in qualibet muliere caueatur? nam ista umbra pietatis de foliis illius arboris uenit. quibus se primum parentes nostri in illa damnabili nuditate texerunt. et quicquid in illis uerbis atque
Abbreviated transcription (Latin):
in distipłos suos: non dixit ꝑtinere ad cognationem suã.
nsi qui facerent uoluntatem patris eiꝰ. In quo numero ꝑ¬
fecto etiã ipsam mariam benignꝰ in clusit. Fatiebat enĩ
et ula uoluntatem patris. Ita optimꝰ magist̾ atq diui¬
nus et mat̾num nom̃ qd̃ ei quasi pͥuatum ꝓpͥumq nũ¬
uauerant quia trenum erat. incõꝑatione celestis ꝓpin-¬
quitatis abiecit: et eandem celestẽ ꝓpiquitatem indis¬
cipłis suis cõmemorans. quo sibi tursum consortio
generis cũ cetĩs scĩs uirgo illa cohereret ostendit. Et ne
isto saluberrioro magisterio quo contempni carnalẽ
affectum inparentib docuit amminiculũ error ac
ciꝑet. qͦ matrẽ habuisse aquibrdã negat᷑: alio loco dis¬
cipulos monuit. ne sedicant patrem int̾ris habere.
ut qͦmodo illos habuisse manifestum ẽ patres. sic se
habuisse matrem manifestaret cuiꝰ tam̃ t̾rena cogna¬

Expanded text:
in discipulos suos. non dixit pertinere ad cognationem suam. in discipulos suos. non dixit pertinere ad cognationem suam. nisi qui faceret uoluntatem patris eius. in quo numero profecto etiam ipsam Mariam benignus, inclusit: faciebat enim et illa uoluntatem patris. ita optimus magister atque diuinus et maternum nomen. quod ei quasi priuatum propriumque nuntiauerant, quia terrenum erat, in comparatione caelestis propinquitatis abiecit et eandem caelestem propinquitatem in discipulis suis commemorans, quo sibi rursum consortio generis cum ceteris sanctis uirgo illa cohaereret, ostendit. et ne isto saluberrimo magisterio, quo contemni carnalem affectum in parentibus docuit. adminiculum error ac ciperet. quo matrem habuisse a quibusdam negatur, alio loco discipulos monuit, ne se patrem in terris dicant habere, ut. quo modo illos habuisse manifestum est patres, sic se habuisse matrem manifestaret, cuius tamen terrena cogna
Abbreviated transcription (Latin):
armis belligerare non dubitent Igniauia etiam atq
torpore quorumdam qͦs gremio continet: menbra
sua frigescere plurimis locis. et fouendis paruulis
min᷑ idonea fien dolet: Unde nisi ꝑ alios filios. unde
insi ꝑalia menbra quoꝵ enumero es. iustum ac debi¬
tum poscit auxilium: Huĩ ne tu necessitates deserens
ad carnalia u̾ba conũteris: Nonne hec grauioribus
q̃relis insonat aurib ñ ne cariora iuistera. et celestia
ub̾a ostentat: aAdde uiri eiꝰ susceptionem carnis ne
carnalib inhereres. et au̾bo et̃no uniu̾̃sa que tibi
mat̾ inpꝑat. ne his inplicareris assumpta: ad de cõ¬
tumelias. flagella mortem: mortẽ autẽ crucis. lalib
concepte seminib. talib q in uitam nouã conubio
ꝓcreate. languescis et contabescis inuet̾em hominẽ:
Ita ne matrem trenam non habebat imꝑator tuus:
Que tam̃ tũ ei nuntiaretur agenti celestia respondit.

Expanded text:
armis belligerare non dubitent. ignauia etiam atque armis belligerare non dubitent. ignauia etiam atque torpore quorundam. quos gremio continet, et membra sua frigescere plurimis locis et fouendis paruulis minus idonea fieri dolet. unde nisi per alios filios, unde nisi per alia membra, quorum e numero es, iustum ac debitum poscit auxilium? huiusne tu necessitates deserens ad carnalia uerba conuerteris? nonne haec grauioribus querelis insonat auribus? nonne cariora uiscera et caelestia ubera ostentat? adde uiri eius susceptionem carnis, ne carnalibus inhaereres. et a uerbo aeterno uniuersa, quae tibi mater inproperat, ne his implicareris, adsumpta: adde contumelias, flagella, mortem, mortem autem crucis. Talibus concepte seminibus talique in uitam nouam conubio procreate, languescis et contabescis in ueterem hominem! itane matrem terrenam non habebat imperator tuus? quae tamen cum ei nuntiaretur agenti caelestia. respondit:
Abbreviated transcription (Latin):
muemas eã. Hoc memĩto ut ocłis mea si diligis eam. si
tiroxp̃ies. si turris fundam̃ta posinsti. ne dicant tran¬
scuntes. hic homo cepit edificare et non potuit ꝑficere.
Carnalis enim affectus ẽ iste: et adhuc uet̾em hominẽ
sonat. Hunc cannalẽ affeccum et innobis et in nr̃is:
ingrat᷑ sit quisq parentib. et eadem ipsa benesicia
quib in hanc uitam cdit̾ susceptus atq nutritus est.
enumerata derideat: scruet potius ubiq pietatem.
Habent heclocum: ubi maiora non uocant. Mater
eccła: mat̾ est etiam matris tue. Hec uos de xp̃o con¬
cepit. hec martirũ sanguine parturiuit: Hec sempi¬
t̃nã lucẽ pepit. hec fidei lacce nutruut. et nutrit. cibos¬
q maiores p̃ꝑans quod ad huc paruuli et sine denti¬
b uagire uultis horrescit: hec mat̾ toto orbe diffusa
tam uariis et multiplicib errorum infestationibus
agitatur: ut abortiui iam filuei. ad u̾sus eam infestis

Expanded text:
inuenias cani: hoc memento ut oderis in ea, si diligis eam, si inuenias cani: hoc memento ut oderis in ea, si diligis eam, si tiro Christi es, si turris fundamenta posuisti, ne dicant transeuntes: Hic homo coepit aedificare et non potuit perficere. carnalis enim affectus est iste et adhuc ueterem hominem sonat. hunc carnalem affectum et in nobis et m nostrisingratus sit quisque parentibus et eadem ipsa beneficia, quibus in hanc uitam editus, susceptus atque nutritus est, enumerata derideat. seruet potius ubique pietatem; habeant haec locum, ubi maiora non uocant. Mater ecclesia mater est etiam matris tuae. haec uos de Christo concepit, haec martyrum sanguine parturiuit, haec in sempiternam lucem peperit, haec fidei lacte nutriuit et nutrit cibosque maiores praeparans, quod adhuc paruuli et sine dentibus uagire uultis, horrescit. haec mater toto orbe diffusa tam uariis et multiplicibus errorum infestationibus agitatur, ut abortiui etiam filii eius aduersus eam infrenis
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs. rapit eungłice p̃dicationis offitium. dat fignum
dñs ur ingilemꝰ in castris: ut edificemꝰ turrem deqͣ
hostem sempit̾ne uite et ꝓspicere et ꝓpellere ualea¬
m᷑. Rapit militem xp̃i tuba celestis ad p̃lium. et reti¬
net mat̾ non planc talis qualis machabeorũ fuit:
hec saltem similis lacedemoniis matrib dequibr
memorie ꝓditumẽ qd̃ filios suos ut ꝓt̾ren a patria
sunderent sangumẽ multo amplius atq ardentius
incertamina bellica: qmͣ signorum sonitus excita¬
bant. Nlam mat̾ que te ad discendam uitã remoue¬
ri acuris scłarib non ꝑmitut: satis ostendit quẽ ad
modum te si op᷑ ẽẽt ad subcundam mortem. penitus
scłm repudiare ꝑmitteret. S qͥd dicit aut qͥd allegae:
forte decẽ illos menses quib uistera cĩ onerasti ctdo-¬
lores parturigoĩs ac labores educatiomis. Hoc inter¬
fice ũbo salutari. hoc ꝑde matris ut inuitam et̾nam

Expanded text:
sanctis. rapit euangelicae praedicationis officium. dat signum sanctis. rapit euangelicae praedicationis officium. dat signum dominus, ut uigilemus in castris. ut aedificemus turrem. de qua hostem sempiternae uitae et prospicere et propellere ualeamus. rapit militem Christi tuba caelestis ad proelium et retinet mater non plane talis, qualis Machabaeorum fuit, nec saltem similis Lacedaemoniis matribus, de quibus memoriae proditum est, quod filios suos, ut pro terrena patria sanguinem funderent, multo amplius atque ardentius in certamina bellica quam signorum sonitus excitabant. nam mater, quae te ad discendam uitam remoueri a curis saecularibus non permittit, satis ostendit, quem ad modum te, si opus esset. ad subeundam mortem penitus saeculum repudiare permitteret. Sed quid dicit aut quid aliegat? forte decem illos menses, quibus uiscera eius onerasti, et dolores parturitionis ac labores educationis? hoc, hoc interfice uerbo salutari; hoc perde matris; ut in uitam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
non ad id ualet. ut se quisq int̾imat qđ in expiabi¬
le nefas ẽ: et tamen ualet ut int̾imat in se carnalẽ
amime affeccum qͦ cũ inpedim̃to future uite pre¬
sens uita delectat: hoc ẽ enim qd̃ dictum ẽ oderte
amimam suã. et ꝑdet tam. qd̾ tam̃ diligendo fit
qnͣdoquidem aꝑtissime fructum eiꝰdem amme
ad quirende in eodem p̃cepto cõmemorat dicens. qͥ
ꝑdiderit eam in isto seculo. inuitam et̾nam inue¬
ꝑdet eos. non more parricidarum int̾fitiens. s spiri¬
tali gladio u̾bi dei carnalem affectum eorum quo
et seipsos et cos quos genuerunt irritam̃tis huns
scculi obligare conantur. pie fident̃q ꝑcutiens et. oc¬
cibens. illud uiuere meis fatiat quo frẽs sunt: quo c̃
fiuis sins temporalib parentes et̃nos. dm̃ eccl̃am¬
q cognoscunt. Fecce rapit te studium ueritatis. &
cognoscende atq ꝑcipiende uoluntatis dĩ inscͥturis

Expanded text:
non ad id ualet. ut se quisque interimat, quod inexpiabinon ad id ualet. ut se quisque interimat, quod inexpiabile nefas est, et tamen ualet, ut interimat in se carnalem animae affectum, quo cum impedimento futurae uitae praesens uita delectat- hoc est enim, quod dictum est \'oder it animam suam\' et \'perdet eam\'. quod tamen diligendo fit, quando quidem apertissime fructum eiusdem animae adquirendae in eodem praecepto commemorat dicens: Qui perdiderit eam in isto saeculo. in uitam aeternam inueperdat eos non more parricidarum interficiens, sed spiritali gladio uerbi dei carnalem affectum eorum. quo et se ipsos et eos, quos genuerunt, implicamentis huius saeculi obligare conantur, pie fidenterque percutiens et occidens illud in eis uiuere faciat. quo fratres sunt, quo cum filiis suis temporalibus parentes aeternos deum ecclesiamque cognoscunt. Ecce rapit te studium ueritatis et cognoscendae atque percipiendae uoluntatis dei in scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiã in ipsa pͥuatum affectum o derit qui ꝓcul
dubio temporalis ẽ. Diligat autem in ea cõmunio¬
nẽ societatemq illam de qua dictum ẽ. erat illis in
dm̃ anima et corunum: Sic enĩ amima tua non
ẽ ꝓpͥa. s omniũ fr̃m quorum etiã anime tue sũt
uł poti quoꝵ amme cum tua non anime s anima
una ẽ xp̃i unica: que de manu carnis ut eruatur
cantat inpsalmis. Inde ad contemptũ mortis fa¬
cillime ꝑuenitur. N ec succenseant parentes hoc
p̃ciꝑe dñm ut eos odimus qnͣdo nobis hoc de a¬
mina nr̃a p̃cipitur: Nam sicut nunc de anima
ita qd̃ alio loco de anima idem dñs dicit. in paren¬
tes quoq potest congruentissime conuenire: Qui
amat in quit animam suã. ꝑ det eam: Dicam ctiã
fident̃. qui amat parentes suos: ꝑdet eos: De anima
quippe hoc ibi dixit oderit: quod hic ꝑdet. Sicut¬
autẽ hoc p̃ceptum quo ꝑde iubemur animã nr̃am

Expanded text:
ut etiam in ipsa priuatum affectum oderit, qui procul ut etiam in ipsa priuatum affectum oderit, qui procul dubio temporalis est, diligat autem in ea communionem societatemque illam, qua dictum est: Erat illis in deum anima et cor unum. sic enim anima tua non est propria sed omnium fratrum, quorum etiam animae tuae sunt uel potius quorum animae cum tua non animae sed anima una est. Christi unica, quae de manu canis ut eruatur, cantat in psalmis. inde ad contemptum mortis facillime peruenitur. Nec suscenseant parentes hoc praecipere dominum, ut eos oderimus, quando nobis hoc de anima nostra praecipitur. nam sicut nunc de anima oderimus, ita. quod alio loco de anima idem dominus dicit, in parentes quoque potest congruentissime conuenire: Qui amat, inquit. animam suam, perdet eam. dicam etiam fidenter: Qui amat parentes suos, perdet eos. de anima quippe ibi dixit \'oderit\', quod hic \'perdet\'. sicutautem hoc praeceptum, quo perdere iubemur animam nostram,
Abbreviated transcription (Latin):
tanto firmius tenenda sꝑantur: qnͣto minꝰ pͥuatos
cõmuni potiiure optinenda p̃dicantur. Potes hoc
facillime iipsa tua matre cognoscere. slam unde te
nunc irretitum inuoluit. et ab instituto cursu retar¬
datum refleccit et curuat: nsi exquo tua ꝓpͥa mater
ẽ: Nam ex quo soror ẽ omnium quib ẽ pat᷑ d̃s. et mat̃
eccła: tam te non impedit qm neq me. neq om̃s frẽs
nr̃os. qui eam non pͥuata sicut tu in domo ur̃a: sed
publica in domo dei caritate diligimus. Qd̃ gͦ tu isti
etiam carnali netessitudine annccteris: adsortem ua¬
lere debet familiarius conloquendi. et aꝑtiore ianua
consulendiut hoc ipsum quo te pͥuatim diligit int̾fi¬
ciatur in ea. ne qd exutero suo te genuit pluris pen¬
dat. qm quod exutero eccłie genita ẽ tecum. Qd̃ antẽ
dematre dixi: hoc et detali cetera ꝓpinquitate. in tel¬
ligindum ẽ. hoc etiam quisq de anma sua cogitet

Expanded text:
tanto firmius tenenda sperantur, quanto minus priuato sed tanto firmius tenenda sperantur, quanto minus priuato sed communi potius iure obtinenda praedicantur. Potes hoc facillime in ipsa tua matre cognoscere. nam onde te nunc inretitum inuoluit et ab instituto cursu retardatum reflectit et curuat. nisi ex quo tua propria mater est? nam ex quo soror est omnibus. quibus est pater deus et mater ecclesia, tam te non impedit quam neque me neque omnes fratres nostros, qui eam non priuata sicut tu in domo uestra sed publica in domo dei caritate diligimus. quod ergo tu illi etiam carnali necessitudine adnecteris, ad sortem ualere debet familiarius conloquendi et apertiore ianua consulendi. ipsum, quo te priuatim diligit, interficiatur in ea, ne. quod ex utero suo te genuit. pluris pendat, quam quod ex utero ecclesiae genita est tecum. quod autem de matre dixi, hoc et de tali cetera propinquitate intellegendum est. hoc etiam quisque de anima sua cogitet.
Abbreviated transcription (Latin):
non renuntiat omnib que sunt ei᷑ nonpotest meus
ẽẽ discipulus. Itaq et sumpt᷑ adturrem edificandam
et ualentia decem milium ad u̾sus regem qͥ iugr¬
ti habet nichii ẽ aliuo. qmͣ ut renuntiet unꝰ quisq oĩbꝰ
que st̃ eius. Pre locutio autem suꝑior. cum extrema
conclusione concordat: In eo enim qđ̃ quisq renuntiat
omĩb que sunt eiꝰ. etiã illud continetur ut oderit pa¬
trem suum et matrẽ suam et uxorẽ et filios et frẽs ce
sorores: ad huc et animam fuã. Omĩa enĩhec ꝓpͥa eius
st̃. Queplerumq implicant et impediunt ad opti¬
nenda non ista ꝓpͥa temporalit̃ transitura: sed inet̃¬
num mansura cõmunia. Quo enĩ tibi nunc quedam
mulier mat̃ ẽ. hoc ipso utiq nonẽ et michi. Quaꝑpt̃
hoc temporale ac transitorium ẽ. sicut transisse iam
uides quod te concepit. qd̾ gestauit utero: qd̃ peperit
et michi. et omnib quib una celestis hereditas. et pat̃

Expanded text:
non renuntiat omnibus, quae sunt eius, non potest meus non renuntiat omnibus, quae sunt eius, non potest meus esse discipulus. Itaque et sumptus ad turrem aedificandam et ualentia decem milium aduersus regem, qui uiginti habet, nihil est aliud, quam ut renuntiet unusquisque omnibus. quae sunt eius. praelocutio autem superior cum extrema conclusione concordat. in eo enim, quod quisque renuntiat omnibus, quae sunt eius, etiam illud continetur, ut oderit patrem suum et matrem et uxorem et filios et fratres et sorores adhuc et animam suam. omnia enim haec propria eius sunt, quae plerumque implicant et impediunt ad obtinenda non ista propria temporaliter transitura sed in aeternum mansura communia. quo enim tibi nunc quaedam mulier mater est, hoc ipso utique non est et mihi. quapropter hoc temporale ac transitorium est, sicut transisse iam uides, quod te concepit, quod gestauit utero, quod peperitet mihi et omnibus, quibus una caelestis hereditas et pater
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit. Si quis uenit adme et. non odit. patrem suum
et matrem et uxorem et filios. et frẽs et sorores. ad huc¬
autẽ et animam suã. non potest m̃s ẽẽ discipulus. Et
si non tulerit crucem suã. et uenerit post me. non
potest m̃s c̃ẽ discipulus:. Deinde subiungit. Quiꝰ cx
uobis uolens turrem edificare: nonpͥm o sedet et cõ¬
putat. si habet sumptus ad consumationẽ nequan¬
do cũposuent fundam̃tum non possit edificare. et
om̃s qui transeunt etuident incipiant dicerehic. ho-¬
mo cepit edificare et non potuit ꝑficere: Aut quis rex
uadens committ̾e bellum cum alio rege. non pͥmũ
sedet. et cogitat sipotens ẽ. cum decem milib occur¬
rere ei qui cum uigniti milib uenit ad cum: Cctum
dum ad huc longe ẽ: mittit legationem rogans pacẽ.
Quo autem ꝑtinerent iste similitudines. ipsa conclu¬
sione satis aꝑuit: Ait enim. Sic gͣ omĩs ex uobis qui

Expanded text:
dixerit: Si quis venit ad me, et non odit patrem suum, dixerit: Si quis venit ad me, et non odit patrem suum, et matrem, et uxorem, et filios, et fratres, et sorores, adhuc et animam suam, non potest meus esse discipulus. Et si non tulerit crucem suam et venerit post me, non potest meus esse discipulus. Deinde subjungit: Quis ex vobis volens turrim aedificare, non primo sedet, et computat si sumptus habet ad consummationem, nequando, cum posuerit fundamentum, non possit aedificare; et omnes qui transeunt et vident, incipiant dicere, Hic homo coepit aedificare, et non potuit perficere? Aut quis rex vadens committere bellum cum alio rege, non primum sedet, et cogitat si potens est cum decem millibus ei occurrere, qui cum viginti millibus venit ad illum? Caeterum dum adhuc longe est, mittit legationem, rogans pacem. Quo autem pertinerent istae similitudines, ipsa conclusione satis aperuit: ait enim, Sic ergo omnis ex vobis qui
Abbreviated transcription (Latin):
nõ dilectissimo et desiderantissimo fr̾ĩ leto:
augustiñ indnõ salutem. legi epsam qm̃
misisti fr̃ib. consolari de cupiens qd̃ mul¬
tis temptacionib tua tirocinia qͣtiant᷑.
inquaetiam insinuasti desiderare te litt̃as meas. Con¬
dolui fr̃. et cessare abscribendo non potui: ne nonso¬
lum tuo. sed etiam ineo desiderio negarem qd̃ me u
ris. castra ne deseras: in quib tibi etiam edificanda
turris ẽ illa dequa in eunͣgelio dñs loquitur. in ea
quippe stantem. et sub armis u̾bi dei militantẽ: nul¬
la exparte penetrare ulle temptationes ualent. In de
et iactara ĩadu̾sarium tela grauipond̃e ueniunt: et
ꝓspecta firmo munimine deuitantur: Consid̾a etiã
qͣ etiã fr̃esse dignatus ẽ reges appellasse milites suos.
et unumnquẽq ad bellandum cũ rege qui habet iugin¬
ti milia instructione deccm milium idoneum esse de¬
bere p̃monuit. sed paulo anteqmͣ deturre et de re¬
ge exhortatorias similitudines ꝓponeret: attende qͥd

Expanded text:
NO DILECTISSIMO ET DESIDERANTISSIMO FRATRI LAETO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Legi epistulam, quam misisti fratribus. consolari te cupiens, quod multis temptationibus tua tirocinia quatiantur, in qua etiam insinuasti desiderare te litteras meas. condolui, frater, et cessare ab scribendo non potui, ne non solum tuo sed etiam meo desiderio negarem, quod me ris, castra ne deseras, in quibus tibi etiam aedificanda turris est illa, de qua in euangelio dominus loquitur. in ea quippe stantem et sub annis uerbi dei militantem nulla ex parte penetrare ullae temptationes ualent; inde et iacta in aduersarium tela graui pondere ueniunt et prospecta firmo munimine deuitantur. considera etiamqua etiam frater esse dignatus est, reges appellasse milites suos et unumquemque ad bellandum cum rege, qui habet uiginti milia, instructione decem milium idoneum esse debere praemonuit.  1 Sed paulo antege exhortatorias similitudines praeponeret, attende quid
Abbreviated transcription (Latin):
tuerunt. ab u̾sus cos ꝓ gratia xp̃i et catholice fidei u̾ita¬
nr̃i. qui te et regere consulentem. et orantẽ exaudire dig.¬
natur. auctortiati sc̃itatis tue de sanctaꝵ sc̃pͥturan au¬
ctoritate. de ꝓmpte. facilius eos qui tam pu̾sa ⁊ ꝑn¬
ciosa senciuint ẽẽ cessuros: ut decorractione potĩ eorum
ipsi eligant: certe uł aliis quos płimos possunt si ab
eis dissimuletur suis laqueis implicare. cernit ue¬
nerabilitas tua instant᷑ & scelerit᷑ ꝓuidendũ: hec ad
sc̾itatem tuam deconcilio numidie scpͥta direximꝰ:
imitantes carthagiuensis eccle et carthaginensis pro
tus illustras. deh ac causa scpͥsisse cõꝑimꝰ. Aug̃. ad

Expanded text:
tuerunt, adversus eum pro gratia Christi et catholicae fidei veritatuerunt, adversus eum pro gratia Christi et catholicae fidei veritamini Dei nostri, qui te et regere consulentem, et orantem exaudire dignatur, auctoritate sanctitatis tuae, de sanctarum Scripturarum auctoritate depromptae, facilius eos, qui tam perversa et perniciosa sentiunt, esse cessuros; ut de correctione potius eorum sime. Quodlibet autem ipsi eligant, certe vel aliis, quos plurimos possunt, si ab eis dissimuletur, suis laqueis implicare, cernit venerabilitas tua instanter et celeriter providendum. Haec ad sanctitatem tuam de concilio Numidiae scripta direximus, imitantes Carthaginensem ecclesiam et Carthaginensis provtus illustras, de hac causa scripsisse comperimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ficabuntur: ut gͦ alia omittamꝰ que contͣ scãs scͥpturas
ñ cẽ rogandum dm̃. ut contͣ peccĩmalum atq ad oꝑan-¬
dam iustitiam. sit nr̃ ad uitor et ñ opitulari paruuilis
insinuantes apłico peccatori tuo: ñ opus habem᷑ multa
dic̾e et tantam impietatem u̾bis exaggerare: cum pro¬
culdubio teita ꝑmoueant. ut abeis corrigendis ne la-¬
ciꝰ serpant. multosq contaminent uł poti int̾imant.
res cẽ ꝑ hibentur pelagius & celestius: quos quidem
in eccła sanari malumꝰ. qmͣ despata salute ab eccła resc¬
cari. si necessitas nulla compellat: quoꝵ inius. id p̃ cele¬
stius etiam ad presbit̾ium in asia dr̃ ꝑuenissẽ dequo
ante paucos annos quid gestum fuerit. scĩtas tua
de cartaginensi cocsa melius instruitur: pelagius uͦ
sicut a quibdam fr̃ib nr̃is misse locunt᷑ epłc. ihero¬
solimis constitutus. ñ nullos failere asseritur. Herũp¬
tam̃ multo plures qui eiꝰ sensus diligentĩ indagare po¬

Expanded text:
ficabuntur. Ut ergo alia omittamus, quae contra sanctas scripturas non esse rogandum deum, ut contra peccati malum atque ad operandam iustitiam sit noster adiutor, et non opitulari paruulis ainsinuantes apostolico pectori tuo non opus habemus multa dicere et tantam impietatem uerbis exaggerare, cum procul dubio te ista permoueant, ut ab eis corrigendis, ne latius serpant multosque contaminent uel potius interimant, res esse perhibentur Pelagius et Caelestius, quos quidem in ecclesia sanari malumus quam desperata salute ab ecclesia resecari, si necessitas nulla compellat. quorum unus, id est Caelestius etiam ad presbyterium in Asia dicitur peruenisse, de quo ante paucos annos quid gestum fuerit, sanctitas tua de Carthaginensi ecclesia. melius instruitur. Pelagius uero, sicut a quibusdam fratribus nostris missae loquuntur episolymis constitutus nonnullos fallere asseritur: verumtamen multo plures qui ejus sensus diligentius indagare po
Abbreviated transcription (Latin):
pore utrum sit intellig̾e potest nisi cui sensꝰ qͥc¬
qmͣ de illo nuntiarit. In quo anmantiũ numo
tum puto quod supra ditere cepam. ñ adnos istã
ptinere questionem. hec etiam atq etiam cogites ue¬
lim: et qd̾ cogitando genueris ut nouerim cures.¬

Expanded text:
pore, utrum sit, intellegere potest, nisi cui sensus quicpore, utrum sit, intellegere potest, nisi cui sensus quicquam de illo nuntiarit. in quo animantium numetum puto, quod supra dicere coeperam, non ad nos istam pertinere quaestionem. haec etiam atque etiam cogites velim et, quod cogitando genueris, ut noVerim cures.
Abbreviated transcription (Latin):
dã uerissimum ẽ. Ergo corpus sensibile. ẽẽ audem
corpus intelligibile iudicatur. Nonem̃ poss alit̾
ꝑcipi. Ita nescio quidillud dequo querimꝰ corptis
quo inuiti amina ut beloco ad locum transeat
putatur qmͣqmͣ etiã si ñ sensib nrĩs tam̃ quib¬
dam longe uegetiorib sensibile sit utrum tam̃
sit intelligibilit̾ cognosti potest. Hoc si dices ueni¬
at iiñtem illud qd̾ intellig̾e appellamus duo¬
b modis innob̾ sieri aut ipsaꝑse m̃te atq ratio¬
ne intrinsecus: ut cũ intelligimꝰ cẽ ipsum intellec¬
tum. aut admonitione a sensibi ut id qd̾ iam dic¬
tũ ẽ cum intelligimꝰ eẽ corpus. In quib duob genĩ¬
b illud pͥmum ꝑ nos. id c̃ dcco qd̾ apud nos ẽ dm̃
consulendo. hoc autem scdm de eo qd̾ acorpore sẽ¬
suq nuitiatur. nichilominus dm̃ consulendo
intelligimus. Que siuera sunt: nemo deillo cor¬

Expanded text:
dam Uerissimum est. ergo corpus sensibile, esse autem dam Uerissimum est. ergo corpus sensibile, esse autem corpus intellegibile iudicatur; non enim posset aliter percipi. ita nescio quid illud, de quo quaerimus, corpus, quo inniti anima, ut de loco in locum transeat, putatur, quamquam etiam si non sensibus nostris, tamen quibusdam longe uegetioribus sensibile sit, utrum tamen sit, intellegibiliter cognosci potest. Hoc si dices, \\ieniat in mentem illud, quod intellegere appellamus, duobus modis in nobis fieri: aut ipsa per se mente atque ratione intrinsecus, ut cum intellegimus esse ipsum intellectum; aut admonitione a sensibus, ut id quod iam dictum est, cum intellegimus esse corpus. in quibus duobus generibus illud primum per nos, id est de eo, quod apud nos est, deum consulendo; hoc autem secundum de eo, quod a corpore sensuque nuntiatur, nihilo minus deum consulendo intellegimus. quae si rata sunt, nemo de illo cor
Abbreviated transcription (Latin):
quasi corpore. qd̃ añ nullis etiam dici uehiculũ
recordaris. Qmͣ rem certe si quidem loco mouet᷑.
neẽ intelligibilem clarum ẽ. Quicquid intelligi¬
bile ñ ẽ: intelligi ñ ẽpotest. at qd̾ intellectum fu¬
git. si saltẽ sensum ñ refugit:. estimare in de aliquid
ueri simile ñusq quaq de negatur Qd̃ tiero neq
intelligi neq sentiri potest temerariam nimis atq
nugatoriam gigiit opimonẽ. et hoc de quo agi¬
mus tale ẽ. si tam̃ẽ. Cur gͦ queso it ñ nob̾ adhanc
questiunculam indiciniꝰ ferias: et nos totos imp̃¬
cato deo. insũmam screntatem nature sũme
uiuentis attollimus: Hic forsitan dicas. qmͣqm
corporea ꝑcipi tiequeant mnulta nos tam̃ ad corptis
ꝑtinentia intelligibilit̾ posse ꝑciꝑe. ut ẽ qd̾ nouimꝰ
ẽe corpus. Quis enim neget. aut quis hoc ũi summi¬
le potius quam ũum eẽ fattatur:: Ita cum ipsũ
corpus ueri simile sit: cẽ tam̃ innatura tale qtuid¬

Expanded text:
quasi corpore, quod a nonnullis etiam dici vehiculum recordaris. Quam rem certe, siquidem loco movetur, non esse intelligibilem, clarum est. Quidquid autem intelligibile non est, intelligi non potest. At quod intellectum fugit, si saltem sensum non refugit, aestimare inde aliquid verisimiliter non usquequaque denegatur. Quod vero neque intelligi neque sentiri potest, temerariam nimis atque nugatoriam gignit opinionem; et hoc de quo agimus tale est, si tamen est. Cur ergo, quaeso te, non nobis ad hanc quaestiunculam indicimus ferias, et nos totos imprecato Deo in summam serenitatem naturae summae viventis attollimus? 3. Hic forsitan dicas, quanquam corpora percipi nequeant, multa nos tamen ad corpus pertinentia intelligibiliter posse percipere, ut est quod novimus esse corpus. Quis enim neget, aut quis hoc verisimile potius quam verum esse fateatur? Ita cum ipsusi corpore, quod a nonnullis etiam dici vehiculum corpus uerisimile sit, esse tamen in natura tale quid
Abbreviated transcription (Latin):
ebridio augustimis. ¶sitata tͥ scrib̾e nõ
libet: noua ñ licet. Alt̾um enim tͥ iuudeo ñ
conuenire: alt̾um mͥ ñ uacare. Nam ex qͦ
abii abste: nulla michioportumtas. nullum
ocrum datumẽ. ea que nit̾ nos querere solemus
agitandi atq u̾sandi. Sunt quidẽ hyemales i¬
mis longe noctes. nec ame tote dormiunt᷑: s sese
obitiunt magis cogitanda cum otium ẽ. que
diffirmando sunt ocio necessaria. Quid gͦ fatiã.
Mutꝰ ne apud te an tacitus sim: Neutrum
itis: neutrum uolo. Quare age atq accipe qd̃
de me excudere potiit ultimum noctis: ꝙͣ diu
exequebatur quo hec epła scpͥta ẽ. Necesse ẽ te me¬
minisse qd̃ crebro int̾ nos sermone iactatum ẽ.
nosq iactauit anhelantes atq estuantes: de am¬
me scilicet uelut ꝑpetuo quodam corpore uiel

Expanded text:
USTINUS. Usitata tibi scribere non libet, noua non licet. alterum enim \'uideo tibi non convenire, alterum mihi non uacare. nam ex quo abii abs te, nulla mihi opportunitas, nullum otium datum est ea, quae inter nos quaerere solemus, agitandi atque versandi. sunt quidem hiemales nimis longae noctes nec a me totae dormiuntur; sed sese obiciunt magis cogitanda, cum otium est, quae diffirmando sunt otio necessaria. quid ergo faciam ? mutusne apud te, an tacitus sim ? neutrum \\uis, neutrum uolo. quare age atque accipe, quod de me excudere potuit ultimum noctis, quam diu exequebatur, quo haec epistula scripta est.- Necesse est te meminisse, quod crebro inter nos sermone iactatum est nosque iactauit anhelantes atque aestuantes, de animae scilicet ueluti perpetuo quodam corpore uel
Abbreviated transcription (Latin):
e supbissimos quide platonis ubris dñm ꝓfecisse conten¬
dunt diligentissime et copiosissime scpͥsit:. Beatissimꝰ fr̃
scuerꝰ de comdiscipinatu nr̃o mile uitane antistes eccłie.
bene apud eandem ciuitatem fr̃ib cognitus debito nobisc̃
offitio sanccitatem ur̃am salitat. fr̃s quoq omnes nobis¬
cum indno seruientes tam id fatiunt: qm̃ uos desideiãt:
tamuos desiderant qm uos diligunt et tam diligunt
qm̃ estis bomi. Paris quem mistnus ubetior benelicuo
fiet. dilectione accipientis ur̃e benignitatis: Custodiat nos
dominꝰ abista generatione in et̾num: dñi dilectissum
et sincerissum. uere benigni. et ab undantissima dnĩ
giatia p̾stantissimi fr̃s.¬

Expanded text:
et superbissimos, qui de Platonis libris dominum profecisse contenet superbissimos, qui de Platonis libris dominum profecisse contendunt, diligentissime et copiosissime scripsit. Beatissimus frater Seuerus de condiscipulatu nostro Mileuitanae antistes ecclesiae bene apud eandem ciuitatem fratribus cognitus debito nobiscum officio sanctitatem uestram salutat. fratres quoque omnes nobiscum domino seruientes tam id faciunt, quam uos desiderant, tam uos desiderant, quam uos diligunt, et tam diligunt, quam estis boni. panis, quem misimus. uberior benedictio fiet dilectione accipientis uestrae benignitatis. custodiat uos dominus ab ista generatione in aeternum, domini dilectissimi et sincerissimi, uere benigni et abundantissima domini gratia praestantissimi fr
Abbreviated transcription (Latin):
nos tuo non apportanda dedi: sediegenda indicaui:
Habebat enim iam ille omnia: secumq gestabat. Per
eum autem pͥma rescripta transmisi: Credoiam exꝑtã
sc̃itatem tuamsagacitate spiritati qmͣ tibi dominꝰ tribuit
qͥ diue iir bom ammo gerebat: et que milo in firmitate.
pars claudicabat: Un dc humanitati et caritati tue tam
ip̃m qm̃ filium eiꝰ. legistiut sꝑo qua sollicitudine cõmenda¬
uerim. et qnͣta michinecessitudine copulati sint. Edificet.
eos ꝑte dris quod abiuomagis petendum ẽ: Nam id tu ꝙ̃
uelis noui adtisus paganos te scribere didici exfratrib.
Siquid de tuo pectore meremur: in different̾ mitte ut le¬
gamus. Nlam pectus tuum tale dñi oraculum ẽ ut exeo
nobis tam impuene et adũsus loquatissimos questionis
teplicatissima daturi responsa p̃sumamꝰ. Libros beatissim
pape ambrosii. credo habere sanctitatem tuã. Cos autem
multum desidero. quos adu̾sus non nullos imꝑitissimoᷤ.

Expanded text:
nos tuo non adportanda dedi, sed legenda indicaui. nos tuo non adportanda dedi, sed legenda indicaui. habebat enim ille iem omnia secumque gestabat; per eum autem prima rescripta transmisi. credo iam expertam sanctitatem tuam sagacitate spiritali, quam tibi dominus tribuit, quid ille uir boni animo gerat et quae in illo infirmitate pars claudicet. unde humanitati et caritati tuae tam ipsum quam filium eius legisti, ut spero, qua sollicitudine commendauerim et quanta mihi necessitudine copulati sint. aedificet eos per te dominus. quod ab illo magis petendum est; nam id tu quam uelis, noui. Aduersus paganos te scribere didici ex fratribus. si quid de tuo pectore meremur, indifferenter mitte, ut legamus; nam pectus tuum tale domini oraculum est, ut ex eo nobis tantum placita et aduersus loquacissimas quaestiones explicatissima datum iri responsa praesumam. libros beatissimi papae Ambrosii credo habere sanctitatem tuam; eos autem multum desidero, quos aduersus nonnullos inperitissimos
Abbreviated transcription (Latin):
moueri muno comugio ꝓposita utriq sexui calcande
suꝑbie non desꝑande ꝑfectionis exempia. Nescio si qͥcqͣ
miscłius agitis qm̃ sitantum nolitis latẽ qd̃ tales eẽtis
qnͣtum tales ẽẽ uoliunstis. uetustinum impiis quoq mi¬
serabilem puerũ ur̃e benignitati caritatiq cõmendo:
Causas calamitatis et ꝑegrinationis eĩ: audietis exip¬
so. Nam et ꝓpositumens quoseruitur ũ secẽ poiucet᷑
dco: temp᷑ plixius et etas robustior. et transactus timor
certius in dicabunt. Tres libros atq utinam tam gran¬
dis questionis ita explicatores ut grandes: tanto minꝰ
metuens inte laborem legendi quanto ardorem ꝑspttio
diugendi misi sanccitate et caritatitue: Nam questio eoꝵ
ẽ delibero arbitrio: hos aut non habere. aut om̃s non
habere frẽm romamanum scioꝑquẽ ꝓpe omnia que
quib libet aurib accõmodata scribere potui. studio in

Expanded text:
moueri, in uno coniugio proposita utrique sexui calcandae moueri, in uno coniugio proposita utrique sexui calcandae superbiae et non desperandae perfectionis exempla. nescio si quicquam misericordius agitis, quam si tantum nolitis latere, quod tales estis, quantum tales esse uoluistis. Vetustinum, impiis quoque miserabilem puerum, uestrae benignitati caritatique commendo. causas calamitatis et peregrinationis eius audietis ex ipso. nam et propositum eius, quo seruiturum se esse pollicetur deo, tempus prolixius et aetas robustior et transactus timor certius indicabunt. tres libros atque utinam tam grandis quaestionis ita explicatores ut grandes tanto minus metuens in te laborem legendi, quanto ardorem perspicio diligendi, misi sanctitati et caritati tuae; nam quaestio eorum est de libero arbitrio. hos aut non habere aut omnes non habere fratrem Romanianum scio, per quem prope omnia, quae quibuslibet auribus accommodata scribere potui, studio in
Abbreviated transcription (Latin):
lo. si uellet eẽ ꝑfectus nifi quia magnas ut euangeliu
loquitur habebat diuitias: aliud est enim iã nolle
incorporare que desunt: auud iam in corporata diuel¬
lere Illanelut cibi repudiantur: illa uelud m̃bra p̾ci¬
duintur. Qñto gͥ et quantum mirabili gaudio. nrĩs
cum lecitia fieri. quod ore domini cũ tristitia dines
audunt: Quamqmͣ nullis u̾bis explicem conceptio¬
nem ac parturitionem cordis mei tam̃ quia pruden¬
ter et pie intelligitis non ẽẽ istam ur̃am hoc ẽ huma¬
nã. seo inuobis głam domini. nam et inimicũ cautis¬
sime intuemini deuotissimeq agitis ut samqmͣ dis-¬
cipuli xp̃i humiles corde. et mites sitis: utilius enĩ ter¬
rena opulentia tenetur humilit̾. qmͣ suꝑbe relinqͥtur.
qͥ gͦ recte intelligitis non ẽẽ hanc ur̃am. sed dnĩgłam.
uidetis quã parua et grigua dixerim. Dixi enĩ de lau¬
dibus xp̃i quib sunt lingue in pares angłorum. hac̃

Expanded text:
lo, si uellet esse perfectus, nisi quia magnas, ut euangelium lo, si uellet esse perfectus, nisi quia magnas, ut euangelium loquitur, habebat diuitias? aliud est enim iam nolle incorporare, quae desunt, aliud iam incorporata diuellere: illi uelut cibi repudiantur, illa uelut membra praeciduntur. quanto igitur et quantum mirabili gaudio nostriscum laetitia fieri, . quod ore domini cum tristitia diues audiuit! Quamquam nullis uerbis explicem conceptionem ac parturitionem cordis mei, tamen quia prudenter et pie intellegitis non esse istam uestram, hoc est humanam, sed in uobis domini gloriam — nam et inimicum cautissime intuemini deuotissimeque agitis, ut tamquam discipuli Christi humiles corde et mites sitis; utilius enim terrena opulentia tenetur humiliter, quam superbe relinquitur — quia ergo recte intellegitis non esse hanc uestram sed domini gloriam, uidebitis, quam parua et exigua dixerim. dixi enim de laudibus Christi, quibus sunt linguae inpares angelorum. hanc
Abbreviated transcription (Latin):
tem audita non credunt. tam̃ possunt comꝑ ta dilige¬
reuos istis terris etiam corporalt ad ẽẽ cupimus. Quã¬
ius enimsedulo atq misericorditer id agitis tamen etiã
toram hominib regionum nr̃arum luceant oꝑa urã. ut
irdeant bona facta ur̃a et glificent patrem urm qui in
celis est. Distatores uocante dommno. qd̾ nauiculas et recia
dimiserunt. omĩa se dimisisse. et dñm secutos ẽe ẽtiã
comemorando letat sunt. Et reutra omnia contempniti.
non solum qnͣtum potuit sed etiam qnͣtum uoluitha¬
bere contempnit. Sed in eo quod cupiebatur. oculi dei
testes sunt.in eo quod h abebatur et hominum. Nescio
quomodo antẽ cum supslua t̾rena diligunt᷑ artius ad¬
epta qm̃ concupita constringunt. Nam unde tristis
uie discessit qui consilium consequende utte et̾ne quere¬
bat adomino. eũ audisset uendenda ec̃ omnia sus. et
listribuenda pauꝑib. et habetidum thesaurum in ce¬

Expanded text:
tim audita non credunt, tamen possunt comperta diligetim audita non credunt, tamen possunt comperta diligere, vos istis terris etiam corporaliter adesse cupimus. Quamvis enim sedulo atque misericorditer id agitis, tamen etiam coram hominibus regionum nostrarum luceant opera vestra, ut uideant bona facta uestra et glorificent patrem uestrum, qui in caelis est. piscatores uocante domino. quod nauiculas et retia dimiserunt, omnia se dimisisse et dominum secutos esse etiam commemorando laetati sunt. et re uera omnia contemnit, qui non solum. quantum potuit, sed etiam, quantum uoluit habere, contemnit. sed in eo, quod cupiebatur, oculi dei testes sunt, in eo, quod habebatur. et hominum. nescio quo autem modo, cum superflua terrena diliguntur. artius adepta quam concupita constringunt. nani unde tristis ille discessit, qui consilium consequendae uitae aeternae quaerebat a domino, cum audisset uendenda esse omnia sua et distribuenda pauperibus et habendum thesaurum in cae
Abbreviated transcription (Latin):
poneret. Quod quidem quia tanta eĩ caritate. tanto ꝙ
pobstudio dñm id uelle eredidi non nullis iata epemi¬
plis precedentibus. quib michi omnis extusauo clau¬
debatur uehement timui excusare. Sed ꝗmͣnquam nu¬
gum xp̃i ꝑseipsum lencsit et sarcina lenis tam̃ ꝑpt̃¬
nr̃am aspitatem atq infirmitatem si quid me mordet
hoc unculum atq urget hoc ons iti effabuit᷑ nichi
aliquando ur̃ẽ prescutie solatio tolerabilius. et por¬
tabilius redderetur. quos audio curis ei morli expedici¬
ores uberioesq uinere. Quare non inpudenter ego
rogo uos. et postulo et flagito ut massricam maiore
talium hominum sitiqm̃ siccitatis nobilitate laboran¬
tem. uenire dignemini. Scit ds̃ quam non solum ꝓpẽ
desiderium meum. neq solum ppt̾ eos qui uł ꝑnos ue¬
strum ꝓpositum. uł undctumq fama ptecticante didi.¬
cerunt sed etiam ꝑpt̾ cet̃os quipartim non audiunt. par¬

Expanded text:
poneret. Quod quidem quia tanta ejus charitate, tantoque poneret. Quod quidem quia tanta ejus charitate, tantoque populi studio Dominum id velle credidi, nonnullis jam exemplis praecedentibus, quibus mihi omnis excusatio claudebatur, vehementer timui excusare. Sed quanquam jugum Christi per seipsum lene sit, et sarcina levis ; tram asperitatem atque infirmitatem, si quid me mordet hoc vinculum, atque urget hoc onus, ineffabiliter mihi aliquanto vestrae praesentiae solatio, tolerabilius et portabilius redderetur, quos audio curis ejusmodi expeditiores liberioresque vivere. Quare non impudenter ego rogo vos, et postulo, et flagito, ut in Africam majore talium hominum siti, quam siccitatis nobilitate laborantem, venire dignemini. 5. Scit Deus quia non solum propter desiderium, meum, neque solum propter eos qui vel per nos vestrum propositum, vel undecumque fama praedicante didicerunt, sed etiam propter caeteros qui partim non audiunt, par
Abbreviated transcription (Latin):
derent uiam pectoris mei neq a coroe adlinguam
meam ũbatransire sinerent. donectanto priora.
quanto sunt uestra procederent. Sancti fratres et¬
dilectideo. nostraq inuicem menbra quis dubitet
nos uno sp̃uuegetari. nisi qui non sentit. qua nobis
ililectione uinciamur: uellem tamen scire. utrum
hanc absentiam corporalem uos patientius. quam
nos facilius toleretis. Siita est fateor non amo istam
fortitdinem ur̃am. nisi forte quia nos tales sumꝰ
ut minus auobis desiderari. quamuos desiderare
debeamus. In me certe si cẽt. patientia ur̃e absentie ꝑ¬
ferende displiceret michi. Segnit̃ enim agerem ut
uos iuderem. Qiid autem absurdius qm fortitudine
fieri Regmorem: Sed qua eccsie cura tenear exhocura
caritas oportet ad tendat. quod beatissimus pater
ualerius qui uos nobiscum qnͣtum sauitet qnͣtũq
siciat audietis exfratrib nec prebiterum meẽe suũ
passus c̃uisi maiorem michi coepiscopat᷑ sarinam in¬

Expanded text:
derent uiam pectoris mei neque a corde ad linguam derent uiam pectoris mei neque a corde ad linguam meam uerba transire sinerent, donec tanto puriora, quanto sunt uestra, procederent. sancti fratres dilecti deo nostraque inuicem membra, quis dubitet nos uno spiritu uegetari, nisi qui non sentit, qua nobis dilectione uinciamur? Vellem tamen scire, utrum hanc absentiam corporalem uos patientius quam nos facilius toleretis. si ita est, fateor, non amo istam fortitudinem uestram, nisi fout minus a vobis desiderari, quam vos desiderare debeamus. In me certe si esset patientia vestrae absentiae perferendae, displiceret mihi; segniter enim agerem ut vos viderem: quid autem absurdius, quam fortitudine fieri segniorem? Sed qua Ecclesiae cura tenear, ex hoc vestra charitas oportet attendat, quod beatissimus pater Valerius, qui, vos nobiscum quantum salutet, quantumque sitiat, audietis ex fratribus, nec presbyterum me esse suum passus est, nisi majorem mihi coepiscopatus sarcinam im
Abbreviated transcription (Latin):
lestia passi sumus. uidete enim queso uos quib qua¬
ciebamur affectibus. Tanto utiq dimittendi erant
uelotius. ꝗfͣito uobis impensuis obedire cupiebãt.
Sed quanto idcupiebant magis tantouos nobis
p̃sentius exhibebant. co quippe id indicabant qm̃
fara uiscera ur̃a cẽnt. lanto gͥ eos minus dimtctere
uolebamus. quanto ustuis ut dimitterentur insta¬
bant. Orẽ non ferendam nisi anobis ista discessione
non dissederemus. nisi unius cẽmus corporis mñbra
unum habemus caput una ꝑfunderemur gratia uno
pane uiurremus. una incederemus uia eadem habiꝰ¬
taremus indomo: Cur enim non isdlem etiam ubis
uteremur: Agnoscis enim credo hec esse exepsa ur̃a.
Sed cur potuis hec uestra sint uba quam mea: due
utio quam uera sunt. tam nobis abeiusdiem capitis
communiotie ꝓueniunt. et si aliquis ꝓp̾um uobis
donatum habent. tanto magis ea fic dilexi. ut obsi¬

Expanded text:
lestia passi sumus. uidete enim, quaeso uos, quibus qualestia passi sumus. uidete enim, quaeso uos, quibus quatiebamur affectibus. tanto utique dimittendi erant ocius, quanto uobis inpensius oboedire cupiebant; sed quanto id cupiebant magis, tanto uos nobis praesentius exhibebant; eo quippe indicabant, quam cara uiscera uestra essent; tanto eos minus igitur dimittere uolebamus, quanto iustius, ut dimitterentur, instabant. o rem non ferendam, nisi a nobis ista discessione non discederemus, nisi \'unius essemus corporis membra, unum haberemus caput, una perfunderemur gratia, uno pane uiueremus, una incederemus uia, eadem habitaremus domo\'! cur enim non etiam isdem uerbis uteremur? agnoscitis enim, credo, haec esse ex epistula uestra. sed cur potius haec uestra sint uerba quam mea, quae utique quam uera sunt, tam nobis ab eiusdem capitis communione proueniunt? et si aliquid proprium uobis donatum haberent, tanto magis ea sic dilexi, ut obsi