comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et uelut pͥoris filia babilonis. ꝑ qͣm deo placu¬
it orbem debellare t̾rarum: et inunã societat̃
rei publice legumq ꝑductum longe lateq pa¬
care. Erant enim iam popłi tam ualidi et for¬
tes. et armis gentes exercitatȩ. quȩ ñ facile ce¬
derent: et quas opus eẽt ingentib ꝑiculis
et uastatione utrinq ñ paruia atq horrendo
labore suꝑari. Namciuando regnum assirioꝵ
totam pene asiam sub. agauit. licet bellando
sit factum: ñ tam̃ multum asꝑis et difficili¬
b bellis fieri potuit. quia rudes adhuc ad re¬
sistendum gentes erant. nec tam multȩ uel
magne. Si quidẽ pꝰ illud marimũ atq uni¬
uersale diluuium cũ marcha noe octo soliho¬
mines euaserunt. anni ñ multo ampliꝰ qͣm
mille transierant: quandoninus asiam to¬
tam excepta india subiugauit. Roma uͦ tot
gentes orientis et occidentis quas imꝑio ro¬
mano subditas cernimꝰ. ñ ea celeritate ac faci¬

Expanded text:
et uelut prioris filia Babylonis, per quam Deo placuet uelut prioris filia Babylonis, per quam Deo placuit orbem debellare terrarum et in unam societatem rei publicae legumque perductum longe lateque pacare. Erant enim iam populi ualidi et fortes et armis gentes exercitatae, quae non facile cederent, et quas opus esset ingentibus periculis et uastatione utrimque non parua adque horrendo labore superari. Nam quando regnum Assyriorum totam paene Asiam subiugauit, licet bellando sit factum, non tamen multum asperis et difficilibus bellis fieri potuit, quia rudes adhuc ad resistendum gentes erant nec tam multae uel magnae. Si quidem post illud maximum adque uniuersale diluuium, cum in arca Noe octo soli homines euaserunt, anni non multo amplius quam mille transierant, quando Ninus Asiam totam excepta India subiugauit. Roma uero tot gentes et Orientis et Occidentis, quas imperio Romano subditas cernimus, non ea celeritate ac faci
Abbreviated transcription (Latin):
existimant ꝑtinere. ut uidelicet ideo lupa cre¬
dat᷑ ad mouisse ubera paruulis: quia filios
domini suimartis agnouit. Quamuis ñ de¬
sint qui dicant cum expositiuagientes iaccrent.
a nescio qua pͥmũ meretrice fuisse collectos. et
pͥmas eiꝰ suxisse manullas. meretrices autẽ lu¬
pas uocabant unde etiam nunc turpia loca
earum.lupanaria nuncupant᷑. et eos postea
ad faustulum ꝑuenisse pastorem. atq ab eiꝰ
acca uxore fuisse nutritos. Qmͣqͣm si ad argu¬
endum hominem regẽ qͥ eos in aquam ꝑici
crudeliter iusserat. eis infantib ꝑ quos tanta
quitas condenda fuerat. de aqua chuinitus
lib̾atis. ꝑlactantẽ feram ds̃ uoluit subueni¬
re quid mirum ẽ:¬
mulio successit in regnũ latiale fr̃ eiꝰ nam¬
tor auusromuli: euiꝰ numitoris pͥmo an¬
no concdta ẽ roma. acꝑhoc cũ suo deinceps
idẽ romulo nepote regnauit. Ne multis mo
rer. condita ẽ. ciuitas romauelut alta babylon

Expanded text:
existimant pertinere, ut uidelicet ideo lupa creexistimant pertinere, ut uidelicet ideo lupa credatur admouisse ubera paruulis, quia filios domini sui Martis agnouit; quamuis non desint qui dicant, cum expositi uagientes iacerent, a nescio qua primum meretrice fuisse collectos et primas eius suxisse mamillas meretrices autem lupas uocabant, unde etiam nunc turpia loca earum lupanaria nuncupantur, et eos postea ad Faustulum peruenisse pastorem adque ab eius Acca uxore nutritos. Quamquam si ad arguendum hominem regem, qui eos in aquam proici crudeliter iusserat, eis infantibus, per quos tanta ciuitas condenda fuerat, de aqua diuinitus liberatis per lactantem feram Deus uoluit subuenire, quid mirum emulio successit in regnum Latiare frater eius Numitor, auus Romuli, cuius Numitoris primo anno condita est Roma; ac per hoc cum suo deinceps, id est Romulo, nepote regnauit. CAPUrer, condita est ciuitas Roma uelut altera Babylon
Abbreviated transcription (Latin):
um dictum aduentinũ. Post hunc ñ ẽ ds̃ fa¬
ctus in latio nͥ romulus conditor rome. Int̃
istum autẽ et illum reges reꝑiuntur duo. qͦꝵ¬
pͥmꝰ ẽ. ut eũ uirgiliano u̾su eloquar: ꝓximꝰ
ille ꝓcax troiane gła gentis. Cuiꝰ tempore qͥa
iam quodãmͦ roma parturiebat᷑. illud om̃iũ
regnoꝵ maximũ assyrioꝵ finem tante diut᷑¬
nitatis accepit. Ad medos qͥppe translatum ẽ
pꝰ annos ferme mille trecentos quinq: ut etiã
beliqͥmnũ genuit. et illic paruo contentus im¬
ꝑio. pͥmꝰ rex fuit. tempora computent᷑. Procax
autem regnauit ante amulium.
Sorro amulius frĩs suinumitoris filiam re¬
am nomine. quȩ etiam ilia uocabat᷑ romu¬
li matrẽ uestalem uirginẽ fecerat. quam uo¬
lunt de marte geminos concepisse. isto mͦ stu¬
prum eiꝰ honorantesuel excusantes. et adhi¬
bentes argum̃tũ. qđ infantes expositos lupa
nutriuerit. Hoc enim genꝰ bestiȩ ad martẽ

Expanded text:
um dictum Aventinum. Post hunc non est deus faum dictum Aventinum. Post hunc non est deus factus in Latio, nisi Romulus conditor Romae. Inter istum autem et illum reges reperiuntur duo: quo est, ut eum Vergiliano uersu eloquar: Proximus ille Procas, Troianae gloria gentis. Cuius tempore quia iam quodam modo Roma parturiebatur, illud omnium regnorum maximum Assyrium finem tantae diuturnitatis accepit. Ad Medos quippe translatum est post annos ferme mille trecentos quinque, ut etiam Beli, qui Ninum genuit et illic paruo contentus imperio primus rex fuit. tempora conputentur. Procas autem regnauit ante Amulium. Porro Amulius fratris sui Numitoris filiam, Rheam nomine, quae etiam Ilia uocabatur, Romuli matrem, Vestalem uirginem fecerat, quam uolunt de Marte geminos concepisse, isto modo stuprum eius honorantes uel excusantes, et adhibentes argumentum, quod infantes expositos lupa nutriuerit. Hoc enim genus bestiae ad Martem
Abbreviated transcription (Latin):
dri interitum destiterunt: et magistratꝰ ha¬
bere ceꝑunt administrande reipublice.a
nos: filiꝰ eius salomon rex isrłitarũ fuit.
qui templum illud nobilissimũ dei iheroso¬
lititanum condidit. Cuiꝰ tempore ap̃latinoᷤᷤ
condita ẽ alba. Ex qua deinceps ñ latinoꝵ
s albanoꝵ reges appellari in eodem tñ latio
ceꝑunt. Salomoni successit filiꝰ ciꝰ roboam.
sub quo in duo regna ppłs ille diuisus ẽ. et
singulȩ partessuos singulos regeshabere cepe¬
runt. Latium pꝰ ȩneam quem dm̃ fecerant.
undecim reges habuit. quoꝵ nullus ds̃ factꝰ
ẽ. Auentinus autem qͥ duo decimo loco eneã se¬
quit᷑. cum ẽẽt ꝓstratus in bello et sepultus in eo
monte. qͥ etiam nunc eiꝰ nomine nuncupat᷑:
deoꝵ talium quales sibi faciebant. numero ẽ
additꝰ. Alii sane noluerunt eũ inp̃lio sc̾bere
occisum. s ñ comparuisse dixert̃. nec ex eiꝰ uo.¬
cabulo appellatum montẽ. s exaduentu aui¬

Expanded text:
dri interitum destiterunt et magistratus hadri interitum destiterunt et magistratus habere coeperunt administrandae rei publicae. nos, filius eius Salomon rex Israelitarum fuit, qui templum illud nobilissimum Dei Hierosolymitanum condidit. Cuius tempore aput Latinos condita est Alba, ex qua deinceps non Latinorum, sed Albanorum reges appellari, in eodem tamen Latio, coeperunt. Salomoni successit filius eius Roboam, sub quo in duo regna populus ille diuisus est, et singulae partes suos singulos reges habere coeperundecim reges habuit, quorum nullus deus factus est. Aventinus autem qui duodecimo loco Aeneam sequitur, cum esset prostratus in bello, et sepultus in eo monte, qui etiam nunc ejus nomine nuncupatur, deorum talium, quales sibi faciebant, numero est additus. Alii sane noluerunt eum in praelio scribere occisum, sed non comparuisse dixerunt: sed nec ex ejus vocabulo appellatum montem, sed ex adventu avi
Abbreviated transcription (Latin):
ficiorum honore coluerunt. Quardo latinoꝵ
rege siluio encȩ filio. non de creusa de qua fuit
aschanius. qui terciꝰ ibi regnauit s de lauinia
latin filia. quẽ postumũ eneas dicit᷑ habuisse.
assyrioꝵ autem uicefimo et nono oneo. et me¬
lanto athemensium sexto decimo. iudice aũt
morata regnantib. isrłitarum regnũ finito
tempore iudicum a saule rege sumpsit exor¬
dium. Qo tempore fuit ꝓpħa samuel. Ab illo
gͥ tempore hireges latinorum eẽ ceꝑunt quos
cognominabant siluiofAbeo quippe qui filius
eneȩ pͥmus dictus ẽ siluius. cęceris subsequutis
et ꝓpria nominaimponebant᷑: et hoc ñ defuit
cognomentum. sicut longe postea cesares co¬
gnominati sunt. qui successerunt cesari au¬
gusto. Reꝓbato autem saule. ne quisquam ex
eiꝰ stirpe regnaret. eoq defuncto. dauid succes¬
sit in regnum: post annos a satilis imꝑio .xl.
Tunc athenienses habere deinde reges post co¬

Expanded text:
ficiorum honore coluerunt. Quarto Latinorum ficiorum honore coluerunt. Quarto Latinorum rege Siluio Aeneae filio, non de Creusa, de qua fuit Ascanius, qui tertius ibi regnauit, sed de Lauinia Latini filia, quem postumum Aeneas dicitur habuisse, Assyriorum autem uicensimo et nono Oneo et Melantho Atheniensium sexto decimo, iudice autem morata regnantibus Israelitarum regnum finito tempore iudicum a Saule rege sumsit exordium, quo tempore fuit propheta Samuel. Ab illo igitur tempore hi reges Latinorum esse coeperunt, quos cognominabant Siluios; ab eo quippe, qui filius Aeneae primus dictus est Siluius, ceteris subsecutis et propria nomina inponebantur et hoc non defuit cognomentum; sicut longe postea Caesares cognominati sunt, qui successerunt Caesari Augusto. Reprobato autem Saule, ne quisquam ex eius stirpe regnaret, eoque defuncto Dauid successit in regnum post annos a Saulis imperio quadraginta. Tunc Athenienses habere deinde reges post Co
Abbreviated transcription (Latin):
tur reliquie troianoꝵ initaliam uenit. regnan¬
te ibi latino. et apud athemenses menestheo.
apud siciomios polifide. apud assirios autane.
apud hebreos aũt iudex lapidon fuit. Mor
tuo autem latino regnauit eneas tribꝰ annis.
eisdem insupradictis locis manentib regibꝰ:
nisi qđ sicimioꝵ iam pelasgus erat. et hebre¬
oꝵ iudex sanson. Qui cum mirabilit̃ fortis
ni.Sabinietiam regem suũ pͥmũ sancũ. sue
ut aliqui appellant sc̃m. retulerunt in dm̃. ꝑ
idem tempꝰ codrux rex atheniensium pelopͥo¬
nensib eiꝰ demhostib quitatis se int̾ficiendũ
ignotꝰ obiecit. Et factum ẽ. Hoc mͦ cum p̃dicañ
patriam liberasse. Responsum enim acceꝑant¬
pelopͥonenses. tunc demũ se suꝑaturos: si eoꝵ
regem nonoccidissent fefellit gͦ eos habitu pau¬
ꝑis apparendo. et in suam necem ꝑiurgium
ꝓuocando. Unde ait uirgilius.Et iurgia
codri: hunc athenienses tanquam dm̃ sacri¬

Expanded text:
tur reliquiae Troianorum, in Italiam uenit, regnantur reliquiae Troianorum, in Italiam uenit, regnante ibi Latino et aput Athenienses Menestheo, aput Sicyonios Polyphide, aput Assyrios Tautane, aput Hebraeos autem iudex Labdon fuit. Motuo autem Latino regnavit Aeneas tribus annis, eisdem in supradictis locis manentibus regibus, nisi quod Sicyoniorum jam Pelasgus erat, et Hebraeorum Judex Samson: qui cum mirabiliter fortisni. Sabini etiam regem suum primum Sancum, sive ut aliqui appellant Sanctum, retulerunt in deos. Per idem tempus Codrus, rex Atheniensium, Peloponnensibus ejusdem hostibus civitatis se interficiendum ignotus objecit: et factum est. Hoc modo eum praedicant patriam liberasse. Responsum enim accePeloponnenses tum demum se superaturos, si eorum regem non occidissent. Fefellit ergo eos habitu pauperis apparendo et in suam necem per iurgium prouocando. Unde ait Vergilius: Et iurgia Codri. Et hunc Athenienses tamquam deum sacri
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: suppositam ꝑ illa eẽ ceruam facile cognitũ ẽ.
Sociiu diomedis quia nusquam subito com¬
paruerunt. et postea nullo loco apparuerunt
ꝑdentib cosultorib angłis malis: meas aues
quȩ ꝓillis sunt occulte ex aliis locis uͥ ẽ hoc
genus auium. ad ea loca ꝑducte ac repente sup
positȩ creduntur cẽ conũsi. Quod aũt diome¬
dis templo aquam rostris afferunt et asꝑgc̃.¬
et qđ blandiunt᷑ grecigenis. atq alienigenas
ꝑsecunt᷑: mirandum non ẽ fieri demonũ in¬
stinctu. quorum int̃ est ꝑsuade dm̃ factũ eẽ
diomedẽ. ad decipiendos homines. ut falsos
deos cum ueri dei miuria multos colant. et
hominib mortuis qui nec cũ uiuerent ue¬
re uixerunt. templis. altarib. sacrificiis. sac̃¬
dotib. quȩ omĩa cum recta sunt. ñ nͥ uni dõ
uiuo et uero debentur. inseruiant.U¬
Sotempore pꝰ captamtroiam atq deletam.
encas cum uiginti nauib quib portaban¬

Expanded text:
est, subpositam pro illa esse ceruam facile cognitum est. est, subpositam pro illa esse ceruam facile cognitum est. Socii uero Diomedis quia nusquam subito conparuerunt et postea nullo loco apparuerunt, perdentibus eos ultoribus angelis malis, in eas aues, quae pro illis sunt occulte ex aliis locis, ubi est hoc genus aupositae, creduntur esse conversi. Quod autem Diomedis in templum aquam rostris afferunt et asperguet quod blandiuntur Graecigenis adque alienigenas persequuntur, mirandum non est fieri daemonum instinctu, quorum interest persuadere deum factum esse Diomeden ad decipiendos homines, ut falsos deos cum ueri Dei iniuria multos colant et hominibus mortuis, qui nec cum uiuerent uere uixerunt, templis altaribus, sacrificiis sacerdotibus quae omnia cum recta sunt non nisi uni Deo uiuo et uero debentur inseruiant.Eo tempore post captam Troiam adque deletam Aeneas cum uiginti nauibus, quibus portaban
Abbreviated transcription (Latin):
mo sua petenti negauerat: ñ feci inquit. sed
fantasticam exhibitum ẽ uigilanti: qđ alterui¬
dit insominis. Hȩc ad nos non qualib cunq
quib credẽ putaremꝰ in dignum: s eis referen¬
tib ꝑuenerunt. quos nob̃ ñ existimaremꝰ fius¬
sementitos. Proinde qđ homines dicunt᷑ man¬
datũq ẽ litteris. a diis uel potiꝰ demonibꝰ archa¬
dib in lupos solere conũti. ⁊ qđ carminibꝰ circe
socios mutauit ulixis: scd̾m istum modũ mͥ
tidet᷑ ficri potuisse quẽ dixi. si tam̃ factum ẽ.
Diomedeas autẽ uolucres qñqͥdem genꝰ earũ
ꝑsuccessionem ꝓpaginis durare ꝑhibet᷑. ñ
mutatis hominib factas. s subtractis credo
fuisse suppositas: sic̃ cerua ꝑ ephigenia regis
agamennonis filia. Neq enim demonibꝰ iu¬
dicio dĩ ꝑmissis. eiꝰ modi p̾stigię difficiles ẽẽ
possunt. S quia illa uirgo postea uiua reꝑta

Expanded text:
mo sua petenti negauerat: "Non feci, inquit, sed mo sua petenti negauerat: "Non feci, inquit, sed  imaginem phantasticam exhibitum est uigilanti, quod alter uidit in somnis. Haec ad nos non quibuscumque, qualibus credere putaremus indignum, sed eis referentibus peruenerunt, quos nobis non existimaremus fuisse mentitos. Proinde quod homines dicuntur mandatumque est litteris ab dis uel potius daemonibus Arcadibus in lupos solere conuerti, et quod Carminibus Circe socios mutauit Ulixi, secundum istum modum mihi uidetur fieri potuisse, quem dixi, si tamen factum est. Diomedeas autem uolucres, quando quidem genus earum per successionem propaginis durare perhibetur, non mutatis hominibus factas, sed subtractis credo fuisse subpositas, sicut cerua pro Iphigenia, regis Agamemnonis filia. Neque enim daemonibus iudicio Dei permissis huius modi praestigiae difficiles esse potuerunt; sed quia illa uirgo postea uiua reperta
Abbreviated transcription (Latin):
corpora: portant᷑ a demonib ut illudat᷑ ho.¬
mminib: partim uera onerũ corpora. partim
iumentoꝵ falsacernentibus:
am qͥdam nomine p̃stantiꝰ patrisuo conti¬
gisse indicabat. ut uenenũ illud ꝑcascum
in domo sua sumeret. et iaceret in lecto suo
quasi dormiens: qui tam̃ nullo mͦ poterat
excitari. Post aliquot autem dies eũ uelut eui¬
gilasse dicebat. et quasi somnia narrasse quȩ
passus ẽ. caballum se scilicet factum: annonã
int̃ alia iumenta baiulasse militib quȩ dictt᷑
retica. qm̃ ad retias deportat᷑. Quod ita ut nar¬
rauit. factum fuisse comꝑtum ẽ: quȩ tam̃
ei sua somnia uidebant᷑. Indicauit et aliꝰ se
domui suȩ ꝑnoctem andequam requiesceret
uidisse uenientem ad se philosophum quen¬
dam sibi notissimum. sibiq exposuisse ñnuilla
platonica: que antea rogatus exponere no¬
luisset. Et cum ab eodem phylosopho quesi¬
tum fuisset. cur in domo eiꝰ fecerit. qd̾ in do¬

Expanded text:
corpora, portantur a daemonibus, ut inludatur hocorpora, portantur a daemonibus, ut inludatur hominibus, partim uera onerum corpora, partim iumentorum falsa cernentibus. Nam quidam nomine Praestantius patri suo contigisse indicabat, ut uenenum illud per caseum in domo sua sumeret et iaceret in lecto suo quasi dormiens, qui tamen nullo modo poterat excitari. Post aliquot autem dies eum uelut euigilasse dicebat et quasi somnia narrasse quae passus est, caballum se scilicet factum annonam inter alia iumenta baiulasse militibus, quae dicitur Retica, quoniam ad Retias deportatur. Quod ita, ut narrauit, factum fuisse conpertum est; quae tamen ei sua somnia uidebantur. Indicauit et alius se domi suae per noctem, antequam requiesceret, uidisse uenientem ad se philosophum quendam sibi notissimum sibique exposuisse nonnulla Platonica, quae antea rogatus exponere noluisset. Et cum ab eodem philosopho quaesitum fuisset, quur in domo eius fecerit, quod in do
Abbreviated transcription (Latin):
titur questio: s specietenus quȩ a uͦ deost̃ crea¬
ta commnutant ut uideant᷑ eẽ qđ ñ sunt. Noi
itaq solũ animum. s ne corpꝰ quidẽ ulla ra¬
tione crediderim demonũ arte uel potestate
in membra. et limamenta bestialia ueracit̃
posse conũti: s fantasticũ hominis qd̾ etiã
cogitando siue somniando ꝑrerum innume¬
rabilium genera uariat᷑. Et cum corpꝰ ñ sit.
corpoꝵ tam̃ similes mira celeritate formas ca¬
pit. sopitis aut opp̃ssis corporeis hominis
sensib. ad aliorum sensum nescio quo ineffa
ipsa hominum alicuibi iaccant. uiuentia qͥdẽ
s multo grauiꝰ atq uehementius quam sõno
suis sensib obseratis. fantasticum autẽ illud
ticluti corporatum malicuiꝰ animalis effigie
appareat sensib alienis. talisq etiam sibi ẽ
homo uideat᷑ sicut talis sibi uideriposset in
somnis. et portare onera. Quȩ onera si uera ft̃

Expanded text:
titur quaestio; sed specie tenus, quae a uero Deo sunt creatitur quaestio; sed specie tenus, quae a uero Deo sunt creata, commutant, ut uideantur esse quod non sunt. Non itaque solum animum, sed ne corpus quidem ulla ratione crediderim daemonum arte uel potestate in membra et liniamenta bestialia ueraciter posse conuerti, sed phantasticum hominis, quod etiam cogitando siue somniando per rerum innumerabilia genera uariatur et, cum corpus non sit, corporum tamen similes mira celeritate formas capit, sopitis aut obpressis corporeis hominis sensibus ad aliorum sensum nescio quo ineffabipsa hominum alicubi iaceant, uiuentia quidem, sed multo grauius adque uehementius quam somno suis sensibus obseratis; phantasticum autem illud ueluti corporatum in alicuius animalis effigie appareat sensibus alienis talisque etiam sibi esse homo uideatur, sicut talis sibi uideri posset in somnis, et portare onera; quae onera si uera sunt
Abbreviated transcription (Latin):
malis artib in caseo uenenũ dare solere dice¬
bant quib uellent seu possent uiatorib unde
iniumenta ilico uerterent᷑ et necessaria quȩq
portarent: postq ꝑfuncta oꝑa iterum ad se
redirent. nec tamen meis mentẽ fieri bestialẽ
s rationalem humanamq seruari: sicut a¬
puleius in libris quos asimi aurei titulo inscͥp¬
sit. sibi ipsi accidisse. ut accepto ueneno. huma¬
no animo ꝑmanente asinus fieret. aut indi¬
cauit aut finxit. Hec aut falsa sunt aut tam
inusitata: ut meritonon credant᷑ firmissime
tam̃ tenendum ẽ. omnipotentẽ dñ posse oĩa
facere quȩ uoluerit.siue uindicando. siue
p̃stando: nec demones aliquid oꝑari scdm
nature suȩ potentiam. quia et ipsa angłica
creatura ẽ. licet ꝓprio sit uitio maligna. nͥ qͥd
ille ꝑmiserit euiꝰ iudicia occulta sunt mutta:
nulla iniusta. Nec sane demonesnaturas crrant
si aliqͥdtale faciunt de qualib factis ista uer¬

Expanded text:
malis artibus in caseo dare solere dicemalis artibus in caseo dare solere dicebant quibus uellent seu possent uiatoribus, unde in iumenta ilico uerterentur et necessaria quaeque portarent postque perfuncta opera iterum ad se redirent; nec tamen in eis mentem fieri bestialem, sed rationalem humanamque seruari. sicut Apuleius in libris, quos asini aurei titulo inscripsit, sibi ipsi accidisse, ut accepto ueneno humano animo permanente asinus fieret, aut indicauit aut finxit. Haec uel falsa sunt uel tam inusitata, ut merito non credantur. Firmissime tamen credendum est omnipotentem Deum posse omnia facere quae uoluerit, siue uindicando siue praestando, nec daemones aliquid operari secundum naturae suae potentiam quia et ipsa angelica creatura est, licet proprio uitio sit maligna nisi quod ille permiserit, cuius iudicia occulta sunt multa, iniusta nulla. Nec sane daemones naturas creant, si aliquid tale faciunt, de qualibus factis ista uer
Abbreviated transcription (Latin):
na fieri non putarent. Lupus enĩ grece licos
dr: unde licci nom̃ apparet inflexum. Ro¬
manos etiam luꝑcos ex illoꝵ mysterioꝵ ue¬
luti semine dicit exortos.
qͥd dicamꝰ: qui hec legunt fortassis expectant.
Et quid dicemus. nͥ de medio babylonis esse
fugiendum: Quod p̃ceptum ꝓpħicum ita
spũalit̃ intelligit᷑. ut de huiꝰ scłi ciuitate q̃ ꝓ
fecto et angłorum et hominum societas impioꝵ
ẽ. fidei passib quȩ ꝑdilectionem oꝑat᷑. in dm̃
uiuum ꝓfugiendo fugiamus. Quanto qͥppe in
hȩc ima potestatem demonũ maiorẽ uidemꝰ. tan¬
to tenaciꝰ mediatori ẽ inherendum. ꝑ que de
imis ad sũma conscendimꝰ. Si enim dixerimꝰ ea
ñ eẽ credenda: non desunt etiamnẽ qͥ eiꝰ modi
quedam uł certissima audisse. uel etiam exꝑtos
se ẽẽ asseuerent. Nam et nos cum eẽmus initalia.
audiebamꝰ talia de quadam regione partium
illarum. ubi stabularias mulieres imbutas his

Expanded text:
na fieri non putarent. Lupus enim Graece Xoxoc na fieri non putarent. Lupus enim Graece Xoxoc dicitur, unde Lycaei nomen apparet inflexum. Romanos etiam Lupercos ex illorum mysteriorum ueluti semine dicit exortos. quid dicamus, qui haec legent, fortassis exspectent. Et quid dicemus, nisi de medio Babylonis esse fugiendum? Quod praeceptum propheticum ita spiritualiter intelligitur, ut de hujus saeculi civitate, quae profecto et angelorum et hominum societas impiorum est, fidei passibus, quae per dilectionem operatur, in Deum vivum proficiendo fugiamus. Quanto quippe in haec ima potestatem daemonum majorem videmus, tanto tenacius Mediatori est inhaerendum, per quem de imis ad summa conscendimus. Si enim dixerimus ea non esse credenda, non desunt etiam nunc, qui eius modi quaedam uel certissima audisse uel etiam expertos se esse adseuerent. Nam et nos cum essemus in Italia audiebamus talia de quadam regione illarum partium, ubi stabularias mulieres inbutas his
Abbreviated transcription (Latin):
b rostris. satis adhȩc p̃lia ꝑhibent᷑ armate.
Hoc uarro ut astruat cõmemorat alia non
minꝰ incredibilia. de illa maga famosissi¬
ma circe. quȩ socios quoq ulixis mutauit
inbestias. et archadib qui sorte ducti tra¬
nabant qͦddam stagnum. atq ibi conu̾te¬
bant᷑ in lupos: et cum similib feris ꝑ illius
regionis deserta uiuebant. Si autem carne
ñ uescerent᷑ humana: rursus pꝰ nouem an¬
nos eodem renatato stagno reformabant᷑
inhomines. Demq etiam nominatim ex¬
pressit quendam demenetum gustasse de¬
sacrificio. qđ archades immolato puero deo suo
liceo facere solerent. et inlupum fuis se muta¬
tũ. et anno decimo infiguram ꝓpͥam restitu¬
tum pugillatu se se exercuisse. et olimpiaco
uicisse certamine. Nec idem ꝓpt̃ aliud arbi¬
trat᷑ hystoricꝰ inarchadia tale nom̃ affictum
paniliceo et ioui liceo: nisi ꝓpt̾ hanc in lupos
hominum cõmutationẽ. qđ eam nͥ ui diui¬

Expanded text:
bus rostris satis ad haec proelia perhibentur armatae.bus rostris satis ad haec proelia perhibentur armatae.Hoc Van\'o ut adstruat, commemorat alia non minus incredibilia de illa maga famosissima Circe, quae socios quoque Ulixis mutauit in bestias, et de Arcadibus, qui sorte ducti tranatabant quoddam stagnum adque ibi conuertebantur in lupos et cum similibus feris per illius regionis deserta uiuebant. Si autem carne non uescerentur humana, rursus post nouem annos eodem renatato stagno reformabantur in homines. Denique etiam nominatim expressit quendam Demaenetum gustasse desacrificio, quod Arcades immolato puero deo suo Lycaeo facere solerent, et in lupum fuisse mutatum et anno decimo in figuram propriam restitutum pugilatum sese exercuisse et Olympiaco uicisse certamine. Nec idem propter aliud arbitratur historicus in Arcadia tale nomen adfictum Pani Lycaeo et loui Lycaeo nisi propter hanc in lupos hominum mutationem, quod eam nisi ui diui
Abbreviated transcription (Latin):
et horrendis cladib dilacerati atq contriti
sunt. et tam̃ etiam ex eis deoꝵ suorum nume¬
rum auxerunt. Nam et diomedem fecerunt
dm̃. quempena diuiitus irrogata ꝑhibent
ad suos non reuertisse. eiꝰq socios inuolucres
fuisse conuersos. non fabuloso poeticoq m̃¬
datio. s hystorica attestatione confirmant.
Quib nec ds̃ ut putant factus humanam
reuocare naturam uel ipse potuit: uel certe a
ioue suo rege tanquam celicola nouitiꝰ impe¬
trauit. Quinetiam templum eiꝰ aiunt eẽ in
insula diomedea. ñ longe amonte garga¬
no qui ẽ in appulia. ce hoc templum circũ¬
uolare atq incolere. has alites tam mirabili
obsequio. ut aquam impleant et asꝑgant.
et eo si greci uenerint uel grecoꝵ stirpe ꝓge¬
nit. ñ solum quietas ẽẽ. uerũ et insuꝑ aduo¬
lare. si autem abienigenas uderint subuo¬
lare ad capita. tamq grauib ictib ut etiã
ꝑimant uulnerare. Nam duris et grandi¬

Expanded text:
et horrendis cladibus dilacerati adque contriti et horrendis cladibus dilacerati adque contriti sunt; et tamen etiam ex eis deorum suorum numerum auxerunt. Nam et Diomeden fecerunt deum, quem poena diuinitus inrogata perhibent ad suos non reuertisse: eiusque socios in uolucres fuisse conuersos non fabuloso poeticoque mendacio, sed historica adtestatione confirmant; quibus nec deus, ut putant, factus humanam reuocare naturam uel ipse potuit uel certe a Ioue suo rege tamquam caelicola nouicius inpetrauit. Quin etiam templum eius esse aiunt in insula Diomedea, non longe a monte Gargano, qui est in Apulia, et hoc templum circumuolare adque incolere has alites tam mirabili obsequio, ut aquam inpleant et adspergant; et eo si Graeci uenerint uel Graecorum stirpe prognati, non solum quietas esse, uerum et insuper adulare; si autem alienigenas uiderint, subuolare ad capita tamque grauibus ictibus, ut etiam perimant, uulnerare. Nam duris et grandi
Abbreviated transcription (Latin):
fimo animalium agrifecundarent᷑. qđ ab
cius nomme stercꝰ ẽ dictum. Hunc qͥdã
stercutiũ uocatũ ferunt. Qualibet autẽ
ex causa eũ saturnum appellare uoluerint.
certe tamen hunc stercen siue stercugum
merito agriculturȩ fecerunt dm̃. Picum
quoq similiter eiꝰ filium intaliũ deoꝵ nu¬
merum receꝑunt. quem p̃clarum augurẽ.
et belligeratorem fuis se asserunt. Picus fau¬
num genuit laurentũ scd̃m regẽ. Etiam iste
ds̃ ilł uel est uel fuit. Hos ante troianũ bel¬
lum druinos honores. mortuis hominib de
Roia uͦ euersa exciho Itulerunt
illo usq quaq cantato. puerisq notissimo.
quod et magnitudine sui et scriptoꝵ excellen¬
tib linguis insigniter diffamatum atq uul-¬
gatum ẽ. gestumq regnante iam latino fau¬
ni filio. ex quo latinoꝵ regnum dici cepit. lau¬
rentũq cessauit: greci uictores deletam troiã
relinquentes. et ad ꝓpria remeantes. Muersis

Expanded text:
fimo animalium agri fecundarentur, quod ab fimo animalium agri fecundarentur, quod ab eius nomine stercus est dictum; hunc quidam Stercutium uocatum ferunt. Qualibet autem ex causa eum Saturnum appellare uoluerint, certe tamen hunc Stercen siue Stercutium merito agriculturae fecerunt deum. Picum quoque similiter eius filium in talium deorum numerum receperunt, quem praeclarum augurem et belligeratorem fuisse adserunt. Picus Faunum genuit, Laurentum regem secundum; etiam iste deus illis uel est uel fuit. Hos ante Troianum bellum diuinos honores mortuis hominibus deroia uero euersa excidio illo usquequaque cantato pueris- . que notissimo, quod et magnitudine sui et scriptorum excellentibus linguis insigniter diffamatum adque uulgatum est gestumque regnante iam Latino Fauni filio, ex quo Latinorum regnum dici coepit Laurentumque cessauit, Graeci uictores deletam Troiam relinquentes et ad propria remeantes diuersis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ illam dĩ sp̃s id agebat. Nam etiam ꝓpħiss a
sine chuturna expositione de xp̃o de monstra¬
re platam. Iam gͦ regnabant laurentes utiq
initalia: exquib eidentior ducit᷑ origo ro¬
mana post grecos. ettam̃ adhuc regnũ assyri¬
oꝵ ꝑmanebat. tibi erat rer uicesimus ⁊ t̃cius
lampares. cum pͥmꝰ laurentũ picꝰ esse cepisset
De huiꝰ picipatre saturno uiderint qͥd senti¬
ant talium deoꝵ cultores: qͥ cum negant
hominẽ fuisse. De quo et alii scripserunt qd̃
ante picum filium suũ in italia ipse regna¬
uerit. et uirgilius notiorib litteris dicit.
Is genus indocile et disꝑsum montib altis:
composuit legesq dedit latiumq uocari
maluit his qm latuisset tutus inhoris. Au¬
reaq ut ꝑhibent illo sub rege fuere se ła. S
hȩc poctica opinantur eẽ figmenta. et pici
patrem stercẽ potius fuisse asseuerant. a qͦ
ꝑitissimo agricola inuentum fertnt. ut

Expanded text:
per illam Dei spiritus id agebat; nam etiam prophetissa eper illam Dei spiritus id agebat; nam etiam prophetissa esine diuturna expositione de Christo demonstrare prolatam. Iam ergo regnabant Laurentes utique in Italia, ex quibus euidentior ducitur origo Romana post Graecos; et tamen adhuc regnum Assyrium permanebat, ubi erat rex uicensimus et tertius Lampares, cum primus Laurentum Picus esse coepisset. De huius Pici patre Saturno uiderint quid sentiant talium deorum cultores, qui negant hominem fuisse; de quo et alii scripserunt, quod ante . Picum filium suum in Italia ipse regnauerit, et Vergilius notioribus litteris dicit: Is genus indocile et dispersum montibus altis Conposuit legesque dedit Latiumque uocari Maluit, his quoniam latuisset tutus in oris. Aurea quae perhibent illo sub rege fuere Saecula. Sed haec poetica opinentur esse figmenta et Pici patrem Stercen potius fuisse adseuerent, a quo peritissimo agricola inuentum ferunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
eisq exhibendo famulatum. qͥ unitantũ
debet᷑ deo.non ei utiq rite seruierunt nec
a fabuloso deoꝵ suoꝵ dedecore. etiam ipsise
ab stinere potuerunt orpheus muscusl
nus. Uerum isti theologi dõs coluerunt ñ ꝓdiis
culti sunt: quamuis orpheum nescio quomͦ in¬
fernis sacris uel potius sacrilegiis p̃ficere soleat
ciuitas impioꝵ. Uxor autem regis athamantis
quȩ uocabatur ino. et eiꝰ filius melicertes. p̃¬
cipitio spontaneo in mariꝑierunt. et opinione
hominum in deos relat sunt: sicut et alii ho¬
mines eoꝵ tempoꝵ castor et pollux. Illam sa¬
ne melicertis matrem leychotoaÑ. grecima¬
tu tam latiniuocauerunt: utriq tam̃ pu-¬
tantes deam.U¬
Ser ea tempora regnum finitum ẽ argiuoꝵ.
translatum ad micenasunde fuit agamen¬
non. et exortum ẽ regnum laurentium. Ubi
saturni filius picus regnumpͥmꝰ accepit. iu¬
dicante apud hebreos femina debbora. S

Expanded text:
eisque exhibendo famulatum qui uni tantum eisque exhibendo famulatum qui uni tantum debetur Deo, non ei utique rite servierunt, nec a fabuloso deorum suorum dedecore etiam ipsi se abstinere potuerunt Orpheus, Musaeus, Linus. Verum isti theologi deos coluerunt, non pro diis culti sunt: quamvis Orpheum nescio quomodo infernis sacris, vel potius sacrilegiis, praeficere soleat civitas impiorum. Uxor autem regis Athamantis quae vocabatur Ino, et ejus filius Melicertes praecipitio spontaneo in mari perierunt, et opinione hominum in deos relati sunt: sicut alii homines eorum temporum, Castor et Pollux. Illam sane Melicertis matrem Leucotheam Graeci, Matutam Latini vocaverunt: utrique tamen putantes deam.Per ea tempora regnum finitum est Argiuorum, translatum ad Mycenas, unde fuit Agamemnon, et exortum est regnum Laurentum, ubi Saturni filius Picus regnum primus accepit. iudicante aput Hebraeos femina Debbora; sed
Abbreviated transcription (Latin):
ñnulli et occisum inpugna aꝑseo: nec ub
fuerit scpultus tacent. Et tamen eiꝰ uelut di
nomine ꝑ immundos demones bachanalia
sacra uel potius sacrilegia sunt instituta. De
quorum rabiosa turpitudine pꝰ tam multos
annos sic senatꝰ erubuit: ut in urbe roma
ẽẽ ꝓhib̾et. Eca tempora ꝑseus et uxor eiꝰ an¬
dromeda postea quam sunt mortui. sic eos
in cęlum receptos cẽ crediderunt: ut imagi¬
nes eoꝵ stellis designare. eoꝵq appellare no¬
minib non erubescerent. nectimerent. P¬
idem temporis int̾uallum extiterunt poe¬
te. qui etiam theologidicerent᷑. qm̃ de diis
carmina faciebant: s talib diis. qͥlicet ma¬
gni homines. tam̃ homines fuert̃. aut mun¬
di huiꝰ quem uerꝰ ds̃ fecit elementa sunt.
aut inpͥncipatib et potestatib ꝓuoluntate
creatoris et suis meritis ordinati. Et siqͥd de
uno uero dõ int̾ multa uana et falsa ceqne¬
runt. colendo cum illo alios qui dii ñ sunt.

Expanded text:
nonnulli et occisum in pugna a Perseo, nec ubi nonnulli et occisum in pugna a Perseo, nec ubi fuerit sepultus tacent; et tamen eius uelut dei nomine per inmundos daemones Bacchanalia sacra uel potius sacrilegia sunt instituta, de quorum rabiosa turpitudine post tam multos annos sic senatus erubuit, ut in urbe Roma esse prohiberet. Per ea tempora Perseus et uxor eius Andromeda postea quam sunt mortui, sic eos in caelum receptos esse crediderunt, ut imagines eorum stellis designare eorumque appellare nominibus non erubescerent, non timerent. idem temporis intervallum exstiterunt poetae, qui etiam theologi dicerentur, quoniam de diis carmina faciebant: sed talibus diis, qui licet magni homines, tamen homines fuerunt; aut mundi hujus, quem verus Deus fecit, elementa sunt; aut in principatibus et potestatibus pro voluntate Creatoris et suis meritis ordinati: et si quid de uno vero Deo inter multa vana et falsa cecinerunt, colendo cum illo alios qui dii non sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
se concubitum. ubi intelligit᷑ pudicicia
mulieris auro fuisse corrupta. quȩ illis
temporib uel facta sunt ficta. aut̃ facta
ab aliis et ficta de ioue: dici ñ potest quantũ
mali de hominum p̃sumpserint cordib qd
possent ista patient̃ ferre mendatia quȩ tam̃
etiam libenter amplexi sunt. Qui utiq qͣn¬
to deuotius iouem colunt. tanto eos quihe
de illo dicere ausi sunt. seueriꝰ punire debu¬
erunt. Nunc uero ñ solum eis qui ista finxe¬
runt irati ñ sunt. s ut talia figm̃ta etiam
intheatris agerent. ipsos dõs potiꝰ iratos
quebamur: s illum qui cum hercule ser¬
uiuit admeto. Qtam̃ sic ẽ ds̃ creditꝰ. ut
plurimi acpene om̃sunũ eundẽq apolli¬
nem fuiss e opinent᷑. Tunc et lib̾pater bella¬
uit mindia. qui multas habuit inexercitu
feminas. quȩ bacce appellate sunt. ñ tam
un tute nobiles quam furore. Aliqui sane
et uictum scribunt istum liberum et unctũ.

Expanded text:
se concubitum, ubi intellegitur pudicitia se concubitum, ubi intellegitur pudicitia mulieris auro fuisse corrupta, quae illis temporibus uel facta uel ficta sunt, aut facta ab aliis et ficta de Ioue, dici non potest quantum mali de hominum praesumserint cordibus, quod possent ista patienter ferre mendacia, quae tamen etiam libenter amplexi sunt. Qui utique quanto deuotius Iouem colunt, tanto eos, qui haec de illo dicere ausi sunt, seuerius punire debuerunt. Nunc uero non solum eis, qui ista finxerunt, irati non sunt, sed ut talia figmenta etiam in theatris agerent, ipsos deos potius iratosquebamur, sed illum, qui cum Hercule seruiuit Admeto; qui tamen sic est deus creditus, ut plurimi ac paene omnes unum eundemque Apollinem fuisse opinentur. Tunc et Liber pater bellauit in India, qui multas habuit in exercitu feminas, quae Bacchae appellatae sunt, non tam uirtute nobiles quam furore. Aliqui sane et uictum scribunt istum Liberum et uinctum;
Abbreviated transcription (Latin):
phione. qđ cẏthare suauitate lapides mul¬
serit et atthraxerit. De fabro dedalo. et eiꝰ ycha¬
ro filio. qđ sibi coaptatis pennis uolauerint.
De edyppo. qđ monstrum qddam quȩ spin¬
ga dicebat᷑ humana facie quadrupedẽ nͥ so¬
luta quȩ ab illo ꝓponi solebat. uelut in solu¬
bili questione suo p̃cipitio ꝑire compulerit.
De antheo. que necauit hercules. quod filius
t̃rȩ fuerit ꝓpt̃ qđ cadens intĩam fortior solere
assurgere: et siqua forte alia p̃termisi. Hȩ fa¬
bulȩ bellum adusq troianum uͥ scđm hbrũ
marcꝰ uarro de popłi romani gente finiuit.
ex occasione hẏstorarum que resueraciter
gestas continent. ita sunt ingeniis hominũ.
ficte : ut non sint opꝓbriis numinũ affixe.
Porro autẽ quicunq finxerunt a ioue ad stu¬
prum raptũ pulcherrimũ puerũ ganimedẽ
quod nefas rex tantalus fecit. et ioui fabu¬
la tribuit. uel danes ꝑ imbrẽ aureũ appetis¬

Expanded text:
phione, quod citharae suauitate lapides mulphione, quod citharae suauitate lapides mulserit et adtraxerit; de fabro Daedalo et eius Icaro filio, quod sibi coaptatis pinnis uolauerint; de Oedipo, quod monstrum quoddam, quae Sphinga dicebatur, humana facie quadrupedem, soluta quae ab illa proponi soleret uelut insolubili quaestione suo praecipitio perire conpulerit; de Antaeo. quem necauit Hercules, quod filius terrae fuerit, propter quod cadens in terram fortior soleret adsurgere; et si qua forte alia praetermisi. Hae fabulae bellum ad usque Troianum, ubi secundum librum Marcus Varro de populi Romani gente finiuit, ex occasione historiarum, quae res ueraciter gestas continent, ita sunt ingeniis hominum fictae, ut non sint obprobriis numinum adfixae. Porro autem quicumque finxerunt a Ioue ad stuprum raptum pulcherrimum puerum Ganymedem, quod nefas rex Tantalus fecit et Ioui fabula tribuit, uel Danaes per imbrem aureum adpetis
Abbreviated transcription (Latin):
et si fabula cantat crim̃ numinũ falsum: de¬
lectari tam̃ falso crimine crimen ẽ uertm.
Post mortem iħunaue. popłs dei iudices habu¬
it quib temporib alternauerunt apud eos
et humilitates laborum ꝓ eoꝵ peccatis: et ꝓ¬
sꝑitates consolationũ ꝓpt miserationẽ dĩ. His
temporib fabulȩ ficte sunt de triptolemo. qd̾
iubente cerere anguib portatus alitib. indi¬
gentib t̾ris frumenta uolando contulerit. De
minotauro. quodbestia fuerit inclusa lab̃in¬
do: quo cum intrassent homines in extricabi¬
li errore inde exire nonpoterant. Decentauris.
qd equorum hominũq fuerit natura coniun¬
cta. De cerbero. qđ sit triceps inferorum canis.
De frixo et helle eius sorore. qdͥ uecti ariete uo¬
lauerint. De gorgone. qđ fuerit crinita ser¬
pentib. et aspicientes conuertebat in lapides.
De bellorofonte. qd equo pennis uolante sit
uectus qui equus pegasus dictus ẽ. De am¬

Expanded text:
etsi fabula cantat crimen numinum falsum, deetsi fabula cantat crimen numinum falsum, delectari tamen falso . crimine crimen est uerum.Post mortem Iesu Naue populus Dei iudices habuit, quibus temporibus alternauerunt aput eos et humilitates laborum pro eorum peccatis, et prosperitates consolationum propter miserationem Dei. His temporibus fabulae fictae sunt de Triptolemo, quod iubente Cerere anguibus portatus alitibus indigentibus terris frumenta uolando contulerit; de Minotauro, quod bestia fuerit inclusa Labyrintho,\' quo cum intrassent homines, inextricabili errore inde exire non poterant; de Centauris, quod equorum hominumque fuerit natura coniuncta; de Cerbero, quod sit triceps inferorum canis; de Phryxo et Helle eius sorore, quod uecti ariete uolauerint; de Gorgone, quod fuerit crinita serpentibus et adspicientes conuertebat in lapides; de Bellerophonte, quod equo pennis uolante sit uectus, qui equus Pegasus dictus est; de Am
Abbreviated transcription (Latin):
tio: ĩct̃oñ t̾ra ẽ. Ex quib duob compositũ
uocabuluẽ erͣictoniꝰ. Ucrum qđ fatendũ
ẽ refellunt. et asuis diis repellunt ista do¬
ctiores. qui hanc opinionẽ fabulosam hinc
exortam ferunt. quia intemplo uulcani. et
mineruȩ. qđ ambo unum habebant athe¬
nis. expositus inuentus ẽ puer dracone in¬
uolutus: qui cum significauit magnum
futurum: et ꝓpt̃ cõmune templum cũ cẽnt
parentes eiꝰ ignoti. uulcani et mineruȩ di¬
ctum esse filium. Nominis tamen eiꝰ originẽ
fabula illa potiusquam ista designat hysto¬
ria. S quid ad nos: Hoc inueracib hbris
homines instruat religiosos: illud infallaci¬
b ludis delectet demones impuros. Quos
tamen illi religiosi tanquam deos colunt.
Et cum de illis hȩc negant ab om̃i coscͥmine
purgare non possunt. qm̃ludos eis poscentib
exhibent uͥ turpit̃ agunt᷑ quȩ uelut sapienter
negant᷑ et hisfalsis ac turpib du placant᷑. Ubi

Expanded text:
tio, Xł}-rov terra est, ex quibus duobus conpositum tio, Xł}-rov terra est, ex quibus duobus conpositum uocabulum est Erichthonius. Verum, quod fatendum est, refellunt et a suis dis repellunt ista doctiores, qui hanc opinionem fabulosam hinc exortam ferunt, quia in templo Vulcani et Mineruae, quod ambo unum habebant Athenis, expositus inuentus est puer dracone inuolutus, qui eum significauit magnum futurum, et propter commune templum, cum essent parentes eius ignoti, Vulcani et Mineruae dictum esse filium. Nominis tamen eius originem fabula illa potius quam ista designat historia. Sed quid ad nos? Hoc in ueracibus libris homines instruat religiosos, illud in fallacibus ludis daemones delectet inpuros; quos tamen illi religiosi tamquam deos colunt, et cum de illis haec negant, ab omni eos crimine purgare non possunt, quoniam ludos eis poscentibus exhibent, ubi turpiter aguntur, quae uelut sapienter negantur, et his falsis ac turpibus di placantur, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ne herculem cuiꝰ ingentia duodecim facta
numerant. int̾ quȩ anthei affri necẽ ñ com¬
memorant. quod ea resad alterum herculẽ
ꝑtinet: in oetha monte a seipso incensũ pro¬
dunt suis litteris. cũ ea uirtute qua multa
subegerat. morbum tam̃ quolanguebat su¬
stinere non posset. In illo tempore uel rer uel
potius tyrannꝰ busiris. suis diis suos hospites
immolabat. Quem filium ꝑhibent fuisse
neptuni. ex matre libia filia epaphi. Uerum
ñ credat᷑ hoc struprum ꝑpetrasse neptunꝰ. ne
dii accusent᷑. s poetis et theatris ista tribuant᷑
ut sit unde placentur. Erictonii regis atheni¬
ensium. cuiꝰ nouissimis annis iħs naue mor¬
tuus reꝑitur: uulcanꝰ et minerua parentes fu¬
isse dicunt᷑. S qm̃mineruam uirginẽ uo¬
lunt. in amboꝵ contentione. uulcanũ com¬
motum effudisse aiunt semen int̾ram. atq
inde homini nato obeam causam tale in¬
ditum nom̃. Greca enĩ lingua. erĩs. conten¬

Expanded text:
ne Herculem, cuius ingentia duodecim facta ne Herculem, cuius ingentia duodecim facta numerant, inter quae Antaei Afri necem non commemorant, quod ea res ad alterum Herculem pertinet, in Oeta monte a se ipso incensum produnt suis litteris, cum ea uirtute, qua multa subegerat, morbum tamen, quo languebat, sustinere non posset. Illo tempore uel rex uel potius tyrannus Busiris suis dis suos hospites immolabat, quem filium perhibent fuisse Neptuni ex matre Libya, filia Epaphi. Verum non credatur hoc stuprum perpetrasse Neptunus, ne di accusentur; sed poetis et theatris ista tribuantur, ut sit unde placentur. Erichthonii regis Atheniensium, cuius nouissimis annis Iesus Naue mortuus reperitur, Vulcanus et Minerua parentes fuisse dicuntur. Sed quoniam Mineruam uirginem uolunt, in amborum contentione Vulcanum commotum effudisse aiunt semen in terram adque inde homini nato ob eam causam tale inditum nomen. Graeca enim lingua εριςconten
Abbreviated transcription (Latin):
rex eric̃tomiꝰ ei ludos pͥmꝰ instituit. Hec ei t̃m
s etiam mineruę. uͥ p̃miũ uictorib oleũ po¬
nebat᷑ quod eiꝰ fructus inuentricẽ mineruã
sic̃ uini liberum traderunt. ꝑcos annos arege
xantho cretensium. cuiꝰ apud alios aliud no¬
m̃ inuenimꝰ. rapta ꝑhibet᷑ europa. et inde ge¬
niti. radamanthus. Sarpedon. et minos. quo ᷤᷤ
magis ex eadem muliere filios iouis ẽẽ uulga¬
tum ẽ. S talium deoꝵ cultores illud qd̃ de re¬
ge cretensiũ dirimus hystorice dant ueritat:
hoc autem qđ de ioue poetȩ cantant. thea¬
tra concrepant. popłi celebrant. uanitat depu¬
tant fabularum ut eẽt. unde ludi fierent pla¬
candis numinib etiam falsis eoꝵ criminibꝰ.
His temporib hercules insyria clarꝰ habebat᷑
s nimirũ alius non ille de quo supra locuti
sumꝰ. Secretiore quippe hẏstoria plures fuis¬
se dicunt᷑ et lberi patres ⁊ hercules. Hunc sa¬

Expanded text:
rex Erichthonius ei ludos primus instituit, nec ei tantum. rex Erichthonius ei ludos primus instituit, nec ei tantum. sed etiam Mineruae, ubi praemium uictoribus oleum ponebatur, quod eius fructus inuentricem Mineruam, sicut uini Liberum tradunt. Per eos annos a rege Xantho Cretensium, cuius aput alios aliud nomen inuenimus, rapta perhibetur Europa, et inde geniti Rhadamanthus, Sarpedon et Minos. quos magis ex eadem muliere filios Iouis esse uulgatum est. Sed talium deorum cultores illud, quod de rege Cretensium diximus, historicae ueritati, hoc autem, quod de Ioue poetae cantant, theatra concrepant, populi celebrant, uanitati deputant fabularum, ut esset unde ludi fierent placandis numinibus etiam falsis eorum criminibus. His temporibus Hercules in Syria clarus habebatur; sed nimirum alius, non ille, de quo supra. locuti sumus. Secretiore quippe historia plures fuisse dicuntur et Liberi patres et Hercules. Hunc sa
Abbreviated transcription (Latin):
tĩam promissionis accepit: sacra sunt institu¬
ta diis falsis aregib greciȩ. quȩ memoriam
diluuii et ab eo liberationis hominũ. uitȩq
tunc erumpnosȩ. mͦ ad alta. mͦ ad plana mi¬
grantium sollempni celebritate reuocarunt.
Nam et luꝑcoꝵ ꝑ sacram uiam ascensum atq
descensum sic interp̃tantur. ut ab eis significa¬
ridicant homines. qui ꝓpt̃ aque inundati¬
onem summa montum pequerunt: et rursꝰ
eadem residente ad ima redierunt. His tempo¬
rib dionistum qui etiam lib̾ pater dictus ẽ.
et post mortem ds̃ habitus. uitem ferunt o¬
stendisse in attica t̃ra hospiti suo. Tunc apolli¬
ni delfico instituti sunt ludi musici. ut placa¬
ret᷑ ira eiꝰ. quaputabant afflictas ẽẽ sterilitate
greciȩ regiones: quia non defenderunt templũ
eiꝰ quod rex danaus cum easdem tras bello in¬
uasisset incendit. Hos autem ludos ut institue¬
rent: oraculo sunt eiꝰ ammoniti. In atticauͦ

Expanded text:
terram promissionis accepit, sacra sunt instituterram promissionis accepit, sacra sunt instituta dis falsis a regibus Graeciae, quae memoriam diluuii et ab eo liberationis hominum uitaeque tunc aerumnosae modo ad alta, modo ad plana migrantium sollemni celebritate reuocarunt. Nam et Lupercorum per sacram uiam adscensum adque descensum sic interpretantur, ut ab eis significari dicant homines, qui propter aquae inundationem summa montium petiuerunt et rursus eadem residente ad ima redierunt. His temporibus Dionysum, qui etiam Liber pater dictus est et post mortem deus habitus, uitem ferunt ostendisse in Attica terra hospiti suo. Tunc Apollini Delphico instituti sunt ludi musici, ut placaretur ira eius, qua putabant adflictas esse sterilitate Graeciae regiones, quia non defenderint templum eius, quod rex Danaus, cum easdem terras bello inuasisset, incendit. Hos autem ludos ut instituerent, oraculo sunt eius admoniti. In Attica uero
Abbreviated transcription (Latin):
quoq homine qui in dm ꝑficit id agitur.
quod ait apłs. ut non sit p̾us quod sp̃ale ẽ.
s qd̾ animale. postea qd̾ spale: qm̃ sicut dic̃¬
et uerum ẽ. pͥmus homo de t̃ra t̾renus. seđ̾s he¬
mo de cȩlocȩlestis. Rexit autem ppłm moy
centum uiginti: cum xp̃metiam ipse ꝓpħasset
pfiguras obseruationum carnalium. in tab̾na¬
do et sacerdotio et sacrificiis. aliiq misticis plu¬
rimisq mandatis. Moysi fuccessit iħs naue.⁊
intram promissionis introductum popłm col¬
locauit: ex auctoritate diuina debellatis gentib
a quibꝰ eadem loca tenebant᷑. Qͥ cum popłm re¬
xisset post mortẽ moysi uiginti et septem annoᷤᷤ.
etiam ipse defunctus ẽ. regnante apud assyri¬
os octatio decimo amintha. apud sycionios
sexto decimo corace. apud arguos decimo da¬
nao. aptid athemenses quarto erictonio.
Ierhec tempora. id est ab exitu isrł ex egypto
usq ad mortem iħ unaue ꝑquem popłs idem

Expanded text:
quoque homine, qui in Deum proficit, id agitur, quoque homine, qui in Deum proficit, id agitur, quod ait apostolus, ut non sit prius quod spiritale est; sed quod animale, postea spiritale; quoniam sicut dicet verum est, Primus homo de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis . Rexit autem populum Mcentum et viginti, cum Christum etiam ipse prophetasset per figuras observationum carnalium in tabernaculo, et sacerdotio, et sacrificiis, aliisque mysticis plurimisque mandatis. Moysi successit Jesus Nave: et in terram promissionis introductum populum collocavit, ex auctoritate divina debellatis gentibus, a quibus eadem loca tenebantur. Qui cum populum rexisset post mortem Moysi viginti et septem annos, etiam ipse defunctus est: regnante apud Assyrios octavo decimo Amynta, apud Sicyonios sexto decimo Corace, apud Argivos decimo Danao, apud Athenienses quarto Erichthonio.Per haec tempora, id est ab exitu Israel ex Aegypto usque ad mortem Iesu Naue, per quem populus idem