comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
runt: p̃ munierunt. Si eõs sequi
non ualemus actu: sequam᷑ affec¬
tu. Si non singła: certe lȩtitia. Siñ
meritis: uotis. Siñ passione: com¬
passione. Siñ excellentia: conexione.
Non nob parum udeat᷑. quod eius
corporis m̃bra sumꝰ : cuiꝰ & illi qͥb
equiꝑari ñ possumꝰ. Qui a si unũ
m̃brum patitur. compaciunt᷑ omĩa
menbra:. Ita cũ głificat᷑ unũ m̃brũ.
congaudent omĩa m̃bra. Gła ca¬
piti: unde consulit᷑. & suꝑiorib
manib. & infimis pedib. Sicut
ille unus animam suam ꝓ nob̃ po¬
suit:ita & imitati sunt marty res.
et animas suas ꝓfr̃ib posuerunt.
atq ut ista s. popłorũ tanquam
germinũ copiosissima fertilitas
surgeret. terrã suosanguine riga¬
uerunt. Fructus gͦ laboris illoꝵ:
etiam nos sumꝰ. Miramur eos:
miserant᷑ nos. Gratulam᷑eis: pre¬
cantur pronob̾. Illi corpora sua
tanquã uestimenta ꝓstrauerunt.
cũ pullus dnm̃ portãns inierłm

Expanded text:
runt, praeeminuerunt. Si eos sequi runt, praeeminuerunt. Si eos sequi non valemus actu, sequamur affectu: si non gloria, certe laetitia: si non meritis, votis: si non passione, compassione: si non excellentia, connexione. Non nobis parum videatur quod ejus corporis membra sumus, cujus et illi, quibus aequiparari non possumus. Quia si unum membrum patitur, compatiuntur omnia membra: ita cum glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra . Gloria capiti, unde consulitur et superioribus manibus, et infimis pedibus. Sicut ille unus animam suam pro nobis posuit: ita et imitati sunt martyres, et animas suas pro fratribus posuerunt, atque ut ista populorum tanquam germinum copiosissima fertilitas surgeret, terram suo sanguine irrigaverunt. Fructus laboris ergo illorum etiam nos sumus. Miramur eos, miserantur nos. Gratulamur eis, precantur pro nobis. Illi corpora sua tanquam vestimenta straverunt, cum pullus Dominum portans in Jerusalem
Abbreviated transcription (Latin):
inferos sitiat: & ile in sinri rusti
delitiose requiescat. Sicut enĩplu¬
rimũ distat int̃ lȩtitias miserias ue
somniantium & irigilantium: ita
multũ inter ẽ. int̾ torm̃ta uel gau¬
dia mortuorum. & resurgentium:
ñ quod sꝑ̃c defũctorum sicut dor¬
mientium necesse sit falli: sed
qđ alia ẽ animarum sine ullis
corpotib requies. alia cũ corpori¬
b celestib claritas & felicitas ange¬
lorum. quib equabitur resurgẽ¬
tium multitudo fideliũ: in qua
głosissimi martyres p̃cipua sui ho¬
noris luce fulgebt̃.: ipsaq corpo¬
ra in quib indigna tormenta ꝑ¬
pessi sunt. eis digna in ornam̃ta
uertentur. Unde solempnitates eoꝵ¬
sicut facimus. de uotissime cȩlebremꝰ:
sobria hilaritate.casta congregatiõe.
fideli congiegatione. fidenti p̃dicati¬
one. Non parua pars imitationis ẽ
meliorum congaudere uircutibus.
lli magni. nͦ parui: sed bene dixit
dñs pusillos. cũ magnis. I recesse¬

Expanded text:
inferos sitiat, et ille in sinu justi inferos sitiat, et ille in sinu justi deliciose requiescat . Sicut enim plurimum distat inter laetitias miseriasve somniantium et vigilantium; ita multum interest inter tormenta vel gaudia mortuorum et resurgentium: non quod spiritus defunctorum sicut dormientium necesse sit falli; sed quod alia est animarum sine ullis corporibus requies, alia cum corporibus coelestibus claritas et felicitas Angelorum, quibus aequabitur resurgentium multitudo fidelium: in qua gloriosissimi martyres praecipua sui honoris luce fulgebunt, ipsaque corpora in quibus indigna tormenta perpessi sunt, eis digna in ornamenta vertentur. CAPUT VI. 6. Solemnitates sicut facimus, devotissime celebremus, sobria hilaritate, casta congregatione, fideli cogitatione, fidenti praedicatione. Non parva pars imitationis est, meliorum congaudere virtutibus. Illi magni, nos parvi: sed benedixit Dominus pusillos cum magnis . Praecesse
Abbreviated transcription (Latin):
pse eis exhibebat sꝑũales delitias.
nesȩ sentirent corporales molestias nͥ
quantum ñ defectioni. sed exercita¬
tioni sufficeret. Quid cũ resolute
labores ꝑiculosi certaminis trium¬
phis anglicis exceptȩ atq refecte st̃.
ubi ñ eis dr̃. implete quod iussi. sed
accipite qđ promisi: Qua nunc
iocunditate spãliter epulant᷑. quã
securi in dño. & quam sublimi
honore gl̃ant᷑: Quis terreno doce¬
re possit exemplo: E thec quidẽ uita
quam tunc beati marqyris habent.
quamuis iam nullis possit scłi huiꝰ
felicitatib uel suauitatib compara¬
ri: parua particula promissionis.
immo solatiũ dilationis. Ueniet aũt
retributionis dies: ubi corporibus
recdditis. totus homo recipiat quod
meretur. Ubi & illus diuitis m̃bra
quȩ quondam temporali purpura
decorabantur. et̃no igne torreantur:
& caro pauꝑis. ulcerosi mutata int̃
angłos fulgeat: quamuis etiã nc̃¬
& ille guitam ex digito pauꝑis apud

Expanded text:
Ipse eis exhibebat spirituales delicias, Ipse eis exhibebat spirituales delicias, ne sentirent corporales molestias; quantum non defectioni, sed exercitationi sufficeret. Nam ubi erat labores periculosi certaminis, triumphis angelicis exceptae atque refectae sunt, ubi non eis dicitur, Implete quod jussi; sed, Accipite quod promisi? Qua nunc jucunditate spiritualiter epulantur? Quam securi in Domino, et quam sublimi honore gloriantur, quis terreno docere possit exemplo? CAPUT V. 5. Felicitaquam nunc beati martyres habent, quamvis jam nullis possit saeculi hujus felicitatibus vel suavitatibus comparari, parva particula promissionis agitur, imo solatium dilationis. Veniet autem retributionis dies, ubi corporibus redditis, totus homo recipiat quod meretur. Ubi et illius divitis membra quae quondam temporali purpura decorabantur, aeterno igne torreantur, et caro pauperis ulcerosi mutata inter Angelos fulgeat: quamvis etiam nunc ille guttam ex digito pauperis apud
Abbreviated transcription (Latin):
impletaẽ: quanto nc̃ ad eos h¬
norandos eccłia pictatis impl̃i
Om̃i anno spectat cum religions
caritas : quod uno die cũ sactili¬
gio commisit impietas. Sperta¬
uerunt & illi. sed longe uolita
dissimili. Illi clamando faciebant.
quod mordendo bestiȩ ñ implebãt:
nos autem & quod fecerunt impii.
miseramur: & quod pii passi sunt
ueneramur. Illi uderunt oculis.
quod cordis immanitati refunderẽt:
nos aspicimus oculis. quod illis e¬
reptum ẽ ne uiderent. Illi letati sũt
mortua corpora martyrũ : nos m̃tes
mortuas dolemus illorũ. Illi sine
lumine fidei. martyres putarunt ex¬
tinctos.: nos fideli intuitu cernimꝰ
coronatos. Deniq illorum insulta¬
tio: facta ẽ nr̃a exultatio. Et hec qͥdẽ
religiosa. ⁊ sẽpit̾na: illauo tc̃ impia.
nũc plane iam nulla. Martyres xͥ¬
nec dolere timuerunt. Uicit in eis
qui uitͥit in eis: ut qui non sibi s
illi uixerunt. nec mortui morerent᷑.

Expanded text:
impleta est, quanto nunc ad eos hoimpleta est, quanto nunc ad eos honorandos ecclesia pietatis impletur. Omni anno spectat cum religione charitas, quod uno die cum sacrilegio commisit impietas. Spectaverunt et illi, sed longe voluntate dissimili. Illi clamando faciebant, quod mordendo bestiae non implebant. Nos autem et quod fecerunt impii, miseramur, et quod pii passi sunt, veneramur. Illi viderunt oculis carnis, quod cordis immanitati refunderent: nos aspicimus oculis cordis, quod illis ereptum est, ne viderent. Illi mortua laetati sunt corpora martyrum, nos mentes mortuas dolemus illorum. Illi sine lumine fidei martyres putaverunt exstinctos, nos fidelissimo intuitu cernimus coronatos. Denique illorum insultatio facta est nostra exsultatio. Et haec quidem religiosa et sempiterna: illa vero tunc impia, nunc plane jam nulla. CAPUT nec dolere timuerunt. Vicit in eis qui vixit in eis; ut qui non sibi, sed illi vixerunt, nec mortui morerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
re. om̃s eius obiudit insidias. im¬
hac femina: quam uiri mirant᷑
faciluus quam imitant᷑. Sed hoc
illius potissimũ laudis ẽ. in quẽ
credens. & in cuius nom̃ fideli studi¬
o concurrens. scdm interiorem ho¬
minem nec masculus nec feminai¬
uenttur: ut etiam in his que sut
femine corpore. uirtus mentiss¬
xum carnis abscondat: & in ma¬
bris pigeat cogitare. quod ins
ctis non potuit apparere. Cal¬
catus ẽ gͦ draco pede casto. & i¬
ctorie uestigio: & caput serpentis¬
antiqͥ quod fuit precipitiũ femi¬
ne cadenti. gradis factum est
suauuis. quid hoc certamine for
cus: quid hac uictoria głlosins:
retur. toto amphiteatro freme¬
bant gentes. & popłi meditabar
inania: s qui habitat in celis i¬
ridebat eos. & dñs subsannabit
eos. Nunc aũt posteri illorũ. qͥ
uoces incarne martyrũ impi
seiuebãt: merita martyrũ pus
uocib laudant. Neq enim tñ
tanto concursu hominũ ad eas
occidendos. eauea crudelitais

Expanded text:
re omnes ejus obtuderunt insidias, imre omnes ejus obtuderunt insidias, imrantur facilius, quam imitantur? Sed hoc illius potissimum laus est, in quem credentes, et in cujus nomine fideli studio concurrentes, secundum interiorem hominem, nec masculus, nec femina inveniuntur; ut etiam in his quae sunt feminae corpore, virtus mentis sexum carnis abscondat, et in membris pigeat cogitare, quod in factis non potuit apparere. Calcatus est ergo draco pede casto et victore vestigio, cum erectantiqui, quod fuit praecipitium feminae cadenti, gradus factum est suavius? quid hoc certamine fortius? quid hac victoria gloriosiustur corpora, toto amphitheatro fremebant gentes, et populi meditabantur inania. Sed qui habitat in coelis, irridebat eos, et Dominus subsannabat eos . Nunc autem posteri illorum, quorum voces in carnem martyrum impie saeviebant, merita martyrum piis vocibus laudant. Neque tunc tanto concursu hominum ad eos occidendos cavea crudelitatis
Abbreviated transcription (Latin):
& preminet int̾ comites
infirmior: quia ꝓfecto uirilis a¬
nimus in femina. ma uis aliqͥd
fecit. quando sub tanto pondere
fragilitas feminea ñ defecit. Be¬
ne inheserat uni uiro: cui uirgo
casta unica exbibetur ecclesia.
Bene in quam in heserat illi iuro. a
quo urtutem traxerat qua resiste¬
ret diabolo. ut femina pro¬
sterneret ini micum. qui
ꝑ feminam pro strauerat uirũ.
lle inea apparuit in uictus: qui ꝓ
ea factus ẽ infirmus. Ille eam ut
meteret fortitudine impleuit: qui
eam ut seminaret. semetipsum exi-¬
naniuit. Ille eam ad hos honores
laudesq ꝑduxit: qui ꝓ ea obpro¬
bria & crimina audiuit. Ille fec̃
forinam uirilit̃ & fideliter mori:
qui ꝓ ea dignatus ẽ de femina mi¬
ullo certamine curtere. in mensurã
ȩtatis plenitudinis xp̃i. Merito
& ile uetus ac ueterator inimicus.
ne ullas pretenret insidias: qui ꝑ
feminam uicerat uirum. quia ui¬
riliter setum agentem feminam
sensit. ꝑ iurũ eam suꝑare tẽpta¬
cautissimo & infirmissimo robo¬

Expanded text:
eminet inter comites infirmior. Quia profecto virilis animus in feminas majus aliquid fecit, quando sub tanto pondere fragilitas feminea non defecit. Bene inhaeserant uni viro, cui virgo casta unica exhibetur Ecclesia . Bene, inquam, inhaeserant illi viro, a quo virtutem traxerant, qua resisterent diabolo: ut feminae prosternerent inimicum, qui per feminam prostraverat virum. Ille in eis apparuit invictus, qui pro eis factus est infirmus. Ille eas ut meteret, fortitudine implevit; qui eas seminaret, semetipsum exinanivit. Ille eas ad hos honores laudesque perduxit, qui pro eis opprobria et crimina audivit. Ille fecit feminas viriliter et fideliter mori, qui pro eis dignatus est de femina mium etiam ipsa currebat, in mensuram aetatis plenitudinis Christi . Merito ille vetus ac veterator inimicus, ne ullas praeteriret insidias, qui per feminam deceperat virum, quia viriliter secum agentem feminam sensit, per virum eam superare tentacautissimo et fortissimo robo
Abbreviated transcription (Latin):
uulnus meum: Ferro etiam scelerati
necati sunt. Cum gͦ uideret omĩa bo¬
nis malisq communia in passioni¬
b ex clamauit & ait. Iudica me ds̃:
& discerne causam meam degente
non scã. Seͥd discernis causã meã:
coronas patientiam meã. Hec carita¬
ti ur̃e pexhortatione in hoc sco loco
suffecerint. qm̃ dies parui sunt: &
ad huc nob̃ in maiore basilica re¬

Expanded text:
vulnus meum? Ferro etiam scelerati vulnus meum? Ferro etiam scelerati necati sunt. Cum ergo videret omnia bonis malisque communia in passionibus, exclamavit, et ait, Judica me, Domine, et discerne causam meam de gente non sancta. Si discernis causam meam, coronas patientiam meam. Haec Charitati vestrae pro exhortatione in hoc sancto loco sufficiant; quoniam dies parvi sunt, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
plicia. & pene male facientiũ: sa¬
crilegorum ostium pacis. inimi¬
corum ueritatis. Non enĩ illi ꝓ
ueritate moruintur: s idõ mori¬
untur ne ueritas annuntietur.
ne ueritas predicetur : ne ueritas
teneatur : ne unitas amet᷑ . ne
caritas diligatur : ne et̃nitas te¬
neatur. O causa pessima. Ideo pe¬
na infructuosa. Non attendis
quite de pena iactas.tres cruces
fuisse. quando dñs passus c̃: Int̃
duos latrones: passus ẽ dñs. Pena
ñ discernebat: sed causa discerne¬
bat. Idõ martyrum uoxẽ in illo
psalmo. Iudica me ds̃. Nontimet
uidicium. Non enim habet quod
imillo ignis absumat. Ubi totum
aurum ẽ. flamma quid formidatur:
udica me ds: & discerne causam meã
degente non sc̃a. Nunquid dixit
Discerne penam mneã: Diceretur
ci. Penã passus ẽ & latro. Nunqͥd¬
dixit. discerne crucem meam: Ibi et
adulter inelususẽ. Nunquid dixit di¬
scerne catenam meã. Ibi fures etiam
colligati sunt. Nũquid dixit. discerne

Expanded text:
plicia et poenae malefacientium, saplicia et poenae malefacientium, sacrilegorum, hostium pacis, et inimicorum veritatis. Non enim illi pro veritate moriuntur: sed ideo moriuntur, ne veritas annuntietur, ne veritas praedicetur, ne veritas teneatur, ne unitas ametur, ne charitas diligatur, ne aeternitas teneatur. O causa pessima! ideo poena infructuosa. Non attendis, qui te de poena jactas, tres cruces fuisse, quando Dominus passus est? Inter duos latrones passus est Dominus: poena non discernebat, sed causa discernebat. Ideo martyrum vox est in illo Psalmo, Judica me, Deus. Non timet judicium: non enim habet quod in illo ignis absumat; ubi totum aurum est, flamma quid formidatur? Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta . Numquid dixit, Discerne poenam meam? Diceretur ei, Poenam passus est latro. Numquid ait, Discerne crucem meam? Ibi et adulter inclusus est. Numquid dixit, Discerne catenam meam? Ibi fures etiam colligati sunt. Numquid dixit, Discerne
Abbreviated transcription (Latin):
illo sedenti. corpora sua sicut uestiũ¬
ta strauerunt. Quis ẽ que pudͥra
dicere: impar sum xp̃o: Plane in¬
conseruum. Precessit agm̃ seruor
sublata ẽ excusatio pigrorum.
stremo ad huc dicit. Impar sum
petro: impar sum paulo: Impas
es ueritati: Coronatur rusticite
ñ excusatur uanitas. P ostremo in¬
par es pueris: impar es puellis
impas es scẽ ualeriane:: si ad hue
sequi piget. ñ ius adherere intd¬
rie: sic enĩ nob̾ scõrũ uiginti ma¬
tirum series recitata est. Cept
ab ep̃o fidentio: clausit ad fidelem
feminam scãm uictoriam. Initiũ
a fide: finis ad uictoriam. Uidete
martyrum: ut cogitetis imitari mar¬
tyres. Illi ut fructuosam haberent
penam. elegerunt eausam.Atten¬
derunt enim dñm dicentẽ. non
beati qui ꝑsecutionem patiuntur:
s beati qui ꝑsecutionẽ paciuntur
ꝓpt̃ iustitiam. Elige causã. & ñ
cures penam. Si aũt ñ eligis cau¬
sam: & hic & infuturo inuenies
penam. Non te commouebant sup¬

Expanded text:
illo sedenti, corpora sua sicut vestimeillo sedenti, corpora sua sicut vestimenta straverunt . Quis est, quem pudeat dicere, Impar sum Deo? Plane imconservum. Praecessit agmen servorum, sublata est excusatio pigrorum. Postremo adhuc dicit: Impar sum Petro, impar sum Paulo. Impar es veritati? Coronatur rusticitas, non excusatur vanitas. Postremo impar es pueris? impar es puellis? impar es sanctae Valerianae? Si adhuc sequi piget, non vis adhaerere Victoriae? Sic enim nobis sanctorum viginti Martyrum series recitata est. Coepit ab episcopo Fidentio, clausit ad fidelem feminam sanctam Victoriam. Initium a fide, finis ad victoriam. 2. martyrum, ut cogitetis imitari martyres. Illi ut fructuosam haberent poenam, elegerunt causam. Attenderunt enim Dominum dicentem, non Beati qui persecutionem patiuntur; sed, Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam . Elige causam, et non cures poenam. Si autem non eligis causam, et hic et in futuro invenies poenam. Non te commoveant sup
Abbreviated transcription (Latin):
lia non ẽ. Sienim nob̾ proponatur
imitandus ds̃: respondet humana
fragilitas. multum ẽẽ a se. imitar
eum. cui ñ potest comparari. Si de
qui ꝓpt̃ea cũ dĩ esset mortalicar¬
ne uestitus ẽ. ut hominib morta¬
lem carnem gerentib insinuaret
preceptum. & demonstraret exem¬
plum: de quo etiam scriptũ legimꝰ.¬
xꝑ̃c pro nob̾ passus est. relinquens
nob̃ exemplũ ut sequam̃ uestigia
eius: tam̃ & hic adhuc respondit
humana fragilitas. Quid simile. e¬
caro. Uerbum enĩ caro factũ ut habi¬
taret in nob̾ carnẽ assũpsit. ñ ue¬
bum ꝑdidit. Quod ñerat accepu
ñ quod erat amisit. Deus enĩ era
das igitur om̃s excusationes infit¬
lis infirmitatis : marty res nobsti
construxerunt. Lapideis enĩ tabisi
construenda erat : qua securi ambi¬
laremus. Ipsi fecerunt sanguine su¬
o: confessionib suis. Deniq contẽ¬
ptis corporib suis: uenienti adgintꝰ
lucran clas xꝑ̃o tanquam in ium̃to

Expanded text:
lia non est. Si enim nobis proponatur lia non est. Si enim nobis proponatur imitandus Deus, respondet humana fragilitas, multum esse ad se imitari eum, cui non potest comparari. Si deiqui propterea cum Deus esset, mortali carne vestitus est, ut hominibus mortalem carnem gerentibus insinuaret praeceptum, et demonstraret exemplum; de quo etiam scriptum est, Christus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus : tamen et hic adhuc respondet humana fragilitas, Quid simile ecaro. Verbum enim caro factum, ut habitaret in nobis : carnem assumpsit, non Verbum perdidit; quod non erat accepit, non quod erat amisit. Deus enim eratus? Ad tollendas igitur omnes excusationes infidelis infirmitatis, martyres nobis stratam construxerunt. Lapideis enim tabulis construenda erat, qua securi ambularemus. Ipsi fecerunt sanguine suo, confessionibus suis. Denique contemptis corporibus suis, venienti ad gentes lucrandas Christo, tanquam in jumento
Abbreviated transcription (Latin):
humilẽ studeatis hab̃e obedientiã.
Oremus gͦ pariter dilectissimi: ut e¬
piscopatus m̃s & mͥ ꝓsit & uob̃. Mi¬
chi enĩ ꝓderit. si facienda dicã nob.
si faciatis audita. Si eñĩ & nos pro
uob̃ & uos pro nob̃. cum ꝑfecto
caritatis amore. indesinenter ora¬
uerimus: ad eternam beatitudinẽ
auxiliante domino felicit̃ ueniemꝰ.
scõrum mariyrum: de¬
bitus sermo reddendus ẽ.
degła martyrum. Locuturos bre¬
uiter iustã causam martyrũ: ad
rari debet scĩtas ur̃a primum. ne ar¬
bitremur aliquid nos conferre mar¬
tẏrib quia eorum dies solẽpnissi¬
mos cȩlebramus. Illi nr̃is festiũitatib
non egent: quia in celis cum angłis
gaudent. Congaudent aũt nobis:
non si honoremus eos: sed si untrem
cos. Quamquam & quod honoramꝰ
nob ꝓdest: non illis. Sed honorare.
& non imitari: nichil ẽ aliud quã
m̃daciter adulari. Ad hoc gͦ iste
ẽ om̃ino huiꝰ festiuitatis utilitas: a¬

Expanded text:
humilem studeatis habere obedientiam. humilem studeatis habere obedientiam. Oremus ergo pariter, dilectissimi, ut episcopatus meus mihi prosit, et vobis. Mihi enim proderit, si facienda dicam; vobis, si faciatis audita. Si enim et nos pro vobis, et vos pro nobis cum perfecto charitatis amore indesinenter oraverimus, ad aeternam beatitudinem, auxiliante Domino, feliciter veniemus. nctorum Martyrum debitus sermo reddendus est. De gloria martyrum locuturos, breviter justam causam martyrum locurari debet Sanctitas vestra, primum ne arbitremur aliquid nos conferre martyribus, quia eorum dies solemnissimos celebramus. Illi nostris festivitatibus non egent, quia in coelis cum Angelis gaudent: congaudent autem nobis, non si honoremus eos, sed si imitemur eos. Quanquam et quod honoramus, nobis prodest, non illis. Sed honorare, et non imitari, nihil est aliud quam mendaciter adulari. Ad hoc ergo istest omnino hujus festivitatis utilitas, a
Abbreviated transcription (Latin):
piendi: contraclicentes redargu¬
endi. Insidiantes cauendi: imꝑi¬
ti docendi. Desidiosi excitandi:
contentiosi cohibendi. Suꝑbienteᷤ
reprimendi: litigantes paccandi.
nopes aduiiandi: oppressi libe¬
randi. Boni apꝓbandi: mali to¬
lerandi: Om̃s amandi. In hac tan¬
ta. & tam multiplici. ae uariare¬
rum diuersarum actione. adui¬
uate nos &e orando & obtẽpãdo.
Sicut enim nob̾ hoc expedit ut pro
salute ur̃a dĩ miscdiam studeamꝰ
orare: ita & uob̃ oportet ꝓ nobis ad
dñm pretes fundere: ne hoc incon¬
gruũ iudicemus. quod apł̃m fecisse
cognoscimus. Nam in tantum se
apud dm̃ comm̃dari orationibus
cupiebat: ut ipse om̃i popło suppli
loqui: quõ & nos ipsos coortari. &
uos possit instruere. Sicut enĩ nob̾
cum grandi timore ac sollicitudine
cogitandum ẽ. qualit̃ pontificatus
offitiũ. sine reprehensione possimꝰ
implere: ita & auob obseruandũẽ.
ut ad omĩa quȩ uob̃ fuerint imꝑata.

Expanded text:
piendi, contradicentes redargupiendi, contradicentes redarguendi, insidiantes cavendi, imperiti docendi, desidiosi excitandi, contentiosi cohibendi, superbientes reprimendi, litigantes pacandi, inopes adjuvandi, oppressi liberandi, boni approbandi, mali tolerandi, omnes amandi. In hac tanta, et tam multiplici ac varia rerum diversarum actione, adjuvate nos et orando et obtemperando; Sicut enim vobis hoc expedit, ut pro salute vestra Dei misericordiam studeamus orare; ita et vos oportet pro nobis ad Dominum preces fundere. Ne hoc incongruum judicemus, quod Apostolum fecisse cognoscimus. Nam in tantum se apud Deum commendari orationibus cupiebat, ut ipse omni populo supplicloqui, quod et nosmetipsos cohortari et vos possit instruere. Sicut enim nobis cum grandi timore ac sollicitudine cogitandum est, qualiter pontificatus officium sine reprehensione possimus implere: ita et a vobis observandum est, ut ad omnia quae vobis fuerint imperata,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc facio non ego s grãdĩ metum.
Ubi gͦ retributor inueniar: cũ ubi
preueniar: Et tam̃ quia grans
amamus. quia oues pascimus:
mercedem querimus. Quomͦ fiet
istud: Quom̃ conuenit graus
amo ut pascam: & mercedem posco
quia pasco: Nullomͦ fieret hoc: nul¬
lo mͦ merces quereretur ab eo qui gra¬
tis amat᷑: nisi merces esset ipse qui
amatur. Nam si hoc retribuimus
peo quod nos redemit. quia eius
pascimus oues: proeo ipso quid
retribuemus. quod nos fecit esse pa¬
stores: Mali nãq pastores. quod
anob̾ absit: nr̃a malitia sumus.
oni uõ. quod ab illo nob̃ adsit.
nisi eius grã esse non possumus.
nde nos fratres mei precipien¬
tes rogamus uos ne inuacuum
gr̃am dĩ suscipiamus. Facite nr̃m
ministerium fructuosum. Dei agͥ¬
cultura estis. Extrinseciis accipite
plantatorem. atq rigatorem: intnͥ¬
secus uero incrementi datorem.
orripiendi sunt in quieti: pusilla¬
nimes consolandi. Infirmi susci¬

Expanded text:
hoc facio, non ego, sed gratia Dei mecum . hoc facio, non ego, sed gratia Dei mecum . Ubi ergo retributor inveniar, cum ubique praeveniar? Et tamen quia gratis amamus, quia oves pascimus, mercedem quaerimus. Quomodo fiet istud? Quomodo convenit, Gratis amo ut pascam; et, Mercedem posco quia pasco? Nullo modo fieret hoc, nullo modo merces quaereretur ab eo qui gratis amatur, nisi merces esset ipse qui amatur. Nam si hoc retribuimus pro eo quod nos redemit, quia ejus pascimus oves; pro eo ipso quid retribuemus, quod nos fecit esse pastores? Mali namque pastores, quod a nobis absit, nostra malitia sumus: boni vero, quod ab illo nobis adsit, nisi ejus gratia esse non possumus. Unde et vos, fratres mei, praecipientes rogamus, ne in vacuum gratiam Dei recipiatis . Facite nostrum ministerium fructuosum. Dei agricultura estis . Extrinsecus accipite plantatorem atque rigatorem; intrinsecus vero incrementi datorem. Corripiendi sunt inquieti, pusillanimes consolandi, infirmi susci
Abbreviated transcription (Latin):
tat succumbimus. si nos ñ portat
occumbimus. Ubi me terret quod
uobis sum: ibi me consolatur quod
suscepti officii: hoc ẽ gr̃e. Illuo
ꝑiculi ẽ: hoc salutis deniq tãqũ
in mari magno illius actionis et¬
pestate iactam̃: sed recolentes cuis
sanguine redẽpti fuerimus: ueli
portum securitatis tranquillitate
huiuis cogitationis intramus. Ftin
hoc proprie laborantes offitio: in
cominuni requiescimus benefitio.
Si gͦ plus me delectat. quod uob̾cũ
emptus sum quam quod uob̃ pri¬
positus sum: tunc ut dñs p̃cipit
ero abundantius ur seriuus: ne in¬
gratus sim precio quoũr merui
esse conseruus. Amare quippe di¬
beo redemptorem: & scio quid
petro dixit. Petre amas met᷑ pa¬
sce oues meas. Hoc semel: hoc tterũ
hoc tertio. In terrogabat᷑ amor. &
imperabatur labor: quia ubi ma¬
ior ẽ amor. minor ẽ labor. Quo
retͥbuam dño. pro om̃ib quȩ recͥ¬
buitmͥ.Si dicam hoc me ren¬
buere quod pasco oues eius: etian

Expanded text:
tat, succumbimus; si nos non portat, tat, succumbimus; si nos non portat, occumbimus. Ubi me terret, quod vobis sum; ibi me consolatur, quodsuscepti officii, hoc gratiae; illud periculi est, hoc salutis. Denique tanquam in mari magno illius actionis tempestate jactamur: sed recolentes cujus sanguine redempti fuerimus, velut portum securitatis tranquillitate hujus cogitationis intramus; et in hoc proprie laborantes officio, in communi requiescimus beneficio. Si ergo plus me delectat, quod vobiscum emptus sum, quam quod vobis praepositus sum; tunc, ut Dominus praecipit, ero abundantius vester servus, ne ingratus sim pretio, quo vester merui esse conservus. Amare quippe debeo Redemptorem: et scio quid Petro dixit, Petre, amas me? Pasce oves meas . Hoc semel, hoc iterum, hoc tertio. Interrogabatur amor, et imponebatur labor: quia ubi major est amor, minor est labor. Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi ? Si dicam hoc me retribuere, quod pasco oves ejus; etiam
Abbreviated transcription (Latin):
emꝑ quidem me ex quo hu¬
meris meis ista de qua diffi¬
tilis ratio redditur sarcina
imposita ẽ. honoris mei cu¬
ra sollicitat᷑: uerumtam̃ multo am¬
plius huius modi consideratione
ꝑmoueor. quando an niaduersa¬
rius eius dies memoriam pͥstinam
renouans. ita eam michi ponit ante
oculos. ut quod lam autea suscepi.
sic teneam. quasi hodie suscepturũ
accedam. Quid autem istud refor¬
midatur in munere: nisi ne plus
nos delectet quod ꝑiculosum est
in nro honore. quam fructuosũ ẽ
inur̃a salute. Ad iuuer igitur
orationib ur̃is: ut suã sarcinam
mecũ ferre dignetur: cũ oratis: etiã
pro uob̾ oratis. Hȩc enim mea sar¬
cina de qua nũc loquar. quid a¬
liud quam uos estis: Orate mͥ
uere: sic̃ oro. ut ñ sitis graues. Nã
dñs iħc sarcinam leuẽ ñ diceret:
nisi cum portante portaret. Sed
& uos sustinete me. ut sodm pre¬
ceptum apłicũ inuicem nr̃a onera
portemus: & sic ad impleamus
legem xꝑ̃i. Qui nob̾cũ si non por¬

Expanded text:
er quidem me, ex quo humeris meis ista, de qua difficilis ratio redditur, sarcina imposita est, honoris mei cura sollicitat: verumtamen multo amplius hujusmodi consideratione permoveor, quando anniversarius ejus dies memoriam pristinam renovans ejus, ita eam mihi ponit ante oculos, ut quod jam antea suscepi, sic teneam, quasi hodie suscepturus accedam. Quid autem isto reformidatur in munere, nisi ne plus nos delectet quod periculosum est in nostro honore, quam quod fructuosum est in vestra salute? Adjuver igitur orationibus vestris, ut suam sarcinam mecum ferre dignetur. Cum oratis, etiam pro vobis oratis. Haec enim mea sarcina, de qua nunc loquor, quid aliud quam vos estis? Orate mihi vere, sicut oro, ut non sitis graves. Nam Dominus Jesus sarcinam levem non diceret, nisi cum portante portaret. Sed et vos sustinete me, ut secundum praeceptum apostolicum, invicem onera nostra portemus et sic adimpleamus legem Christi . Qui nobiscum si non por
Abbreviated transcription (Latin):
uincens tam̃ om̃s corporis molesti¬
as magno robore caritatis. ad ui¬
uante illo qui talẽ fecerat. Ipsius
eium sumus figmentũ. creati in xp̃o
ihu moperibus bonis: que prepara¬
lit s uit in ilus ambulemus. Ut
autem accenderet iniram ꝑsecutorẽ.
hoc fecit non illum uolens irasci.

Expanded text:
vincens tamen omnes corporis molestivincens tamen omnes corporis molestias magno robore charitatis, adjuvante illo qui talem fecerat. Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis, quae praeparavit Deus, ut in illis ambulemus . Ut autem accenderet in iram persecutorem hoc fecit, non illum volens irasci
Abbreviated transcription (Latin):
diligenda fundamus. Quid moni¬
turi sumus : quid demonstratut.
N uinquid libros recitamus. ut s¬
stendamus quam sint ista incerta.
quam transitoria. quod pene nul¬
la: quam uerum sit quod scriptũẽ.
quȩ enim ẽ uita urã. uapor ẽ ad
modicum apparẽs. de uceps ext̃
qui uideatur. Deducitur homo ad
sepulchrum: redeunt tristes: cito
obliuiscentes. Dicitur. quam nichilẽ
homo: & hoc dicit ipse homo: et
non se corrigit homo: ut non ni¬
chil sed aliquid sit homo. Hiius
gͦ amatores. mattyres fuerunt: et
huins uite acquisitores sunt. Habẽt
quod amauerunt: uberuis habe¬
bunt in resurrectione mortuorũ
Hoc ergo iter. nobis magnis siis pas¬
sionibus constrauerunt. Sẽs lau¬
rentius archidiaconus fuit : opes
eccłie ab illo. apersecutore quere¬
bantur sicut traditur: unde tam
mnulta passisẽ. quȩ horret audi¬
ri. Impositus eraticule. om̃ibus
menbris adustus ẽ : penis atrocis¬
simis flammarum excruciatus est.

Expanded text:
diligenda fundamus. Quid monidiligenda fundamus. Quid monituri sumus, quid demonstraturi? Numquid libros recitamus, ut ostendamus quam sit ista incerta, quam transitoria, quam pene nulla, quam verum sit quod scriptum est, Quae enim est vita vestra? Vapor est ad modicum apparens; deinceps exterqui videbatur. Deducitur homo ad sepulcrum: redeunt tristes, cito obliviscentes. Dicitur quam nihil est homo: et hoc dicit ipse homo; et non corrigit se homo, ut non nihil, sed aliquid sit homo. Hujus ergo amatores martyres fuerunt, et hujus vitae acquisitores sunt. Habent quod amaverunt, uberius habebunt in resurrectione mortuorum. Hoc ergo iter nobis magnis suis passionibus constraverunt. CArentius archidiaconus fuit. Opes Ecclesiae ab illo a persecutore quaerebantur, sicut traditur; unde tam multa passus est, quae horrent audiri. Impositus craticulae, omnibus membris adustus est, poenis atrocissimis flammarum excruciatus est:
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq homo ꝓpt hanc uitam.
nudus. mendicus. Queris abeo qͣ¬
re: Sic respondet. Ut uiuerema
amasti: & quid amans. quo ꝑue¬
nisti : Quid dicturus es. male ami¬
tor: ꝑuerse amator. Quid dicturꝰ
es huic amate tuȩ : Die. alloque¬
re: blandire si potes. Quid dict¬
rus es : Ad istam nuditatẽ me
duxit pulchritudo tua. Clamat
tibi. feda sũ. & tu amas: Clamat.
Dura sum. & tu ampleteris: Cla¬
mat. Uolatiea sum. & tu sequi
conaris: Ecce respondet tibi am¬
ta tua. Non tecum stabo Et si
tecum aliquantũ ero: non tecũꝑ
manebo. Nudare te potui: bean
implorato ad iuitorio dñi dĩ nr̃i.
aduersus blanditias male ama¬
te. amemus illius pulcritudinẽ
uite. quam nec oculus uidit. nec an¬
ris audiuit. nec incor. hominis
ascendit. hanc enim preparauit
d̃s diligentib se: & ipsa uita ipst
ds ẽ. Acclamastis: suspirastis. aA¬
memus hanc fortit. Donet dñs
ut amemus. Illi lacrimas. Nonso¬
lum ꝓhac adipiscenda. sed etiam

Expanded text:
plerumque homo propter hanc vitam plerumque homo propter hanc vitam nudus, mendicus. Quaeris ab eo quare? Sic respondet: Ut viverem. Quid amasti, et quid amans quo pervenisti? quid dicturus es, male amatae perverse amator? quid dicturus es huic amatae vitae tuae? Dic, alloquere, blandire, si potes. Quid dicturus es? Ad istam nuditatem me perduxit pulchritudo tua. Clamat tibi, Foeda sum, et tu amas? Clamat, Dura sum, et tu amplecteris? Clamat, Volatica sum, et tu sequi conaris? Ecce respondet tibi amata tua, Non tecum stabo: etsi tecum aliquantum ero, non tecum permanebo. Nudare te potui, beare implorato adjutorio Domini Dei nostri adversus blanditias male amatae, amemus illius pulchritudinem vitae, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Hanc enim praeparavit Deus diligentibus se ; et ipsa vita ipse Deus est. Acclamastis, suspirastis. Amemus hanc fortiter. Donet Dominus ut amemus. Illi lacrymas pro hac non solum adipiscenda, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
me defectuirus : Et tam̃ dicis. Tollat.
Quid ad me : mendicare uolo. Das
unde uiuis: mendicare paratus ut
uiuas. Paratus es datis etiam ne¬
cessariis. mendicare in hoc mundo
& non es ꝑatus erogatis suꝑflius.
Si aliqua statera equitatis inuenit᷑
in archa cordis tui. ꝓfer illam: &
hec duo impone in illa. & appẽde:
Mendicare in hoc mundo. ⁊ regna¬
re cum xp̃o. Nonẽ quod appende.
Non enim in illius rei comꝑatione.
habet hoc aliquod pondus. Si di¬
cerem. regnare in hoc mundo. et
regnare cum xp̃o: non eẽt quod
appendẽ. Penitet me. dixisse ap¬
pende. Prorsus ñ ẽ quod appen¬
dẽ. Quid ꝓdest homini. si totũ
mundum lucretur : anime aut
sue detrimentum paciatur: Qui
aũt ñ passus. fucrit detrimentũ
animȩ sue: ipse regnabit cum xp̃o.
Quis aũt in hoc mundo regnat secu¬
rus : fac quia regnat securus: nũ¬
quid regnat ȩternus: illud ad
amatores habeat presens uita: tẽ¬
poralis uita. breuis uita. seda ui¬
ta. quales habeat amatores.Fĩt

Expanded text:
me defecturus. Et tamen dicis: Tollat, quid ad me? Mendicare volo. Das unde vivis, mendicare paratus ut vivas. Paratus es, datis etiam necessariis, mendicare in hoc mundo; et non es paratus, erogatis superfluisSi aliqua statera aequitatis invenitur in arca cordis tui, profer illam, et haec duo impone in illa, et appende: Mendicare in hoc mundo, et regnare cum Christo. Non est quod appendere. Non enim in illius rei comparatione habet hoc aliquod pondus. Si dicerem regnare in hoc mundo, et regnare cum Christo; non esset quod appendere. Poenitet me dixisse, Appende: prorsus non est quod appendere. Quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur ? Qui autem non passus fuerit detrimentum animae suae, ipse regnabit pro Christo. Quis autem in hoc mundo regnat securus? Fac quia regnat securus; numquid regnat aeternus? 6. Immeriamatores habeat praesens vita, temporalis vita, brevis vita, foeda vita, quales habeat amatores. Fit
Abbreviated transcription (Latin):
gomorrȩ: quando celesti deleuit
ignȩ Nolo iã dicere dep̃sentib
malis. quanta & ubi facta sunt:
& que secuta sunt. Nolo comme¬
morare. ne uidear in sultare. Nũ¬
quid in ira sua seiunxit ds̃. eos qͥ
faciebant. abeis qui ñ faciebant:
sed iunxit eos qui faciebant: cũ eis
qui non ꝓhibebant. Explicemꝰ cigo¬

Expanded text:
Gomorrhae, quando coelesti delevit Gomorrhae, quando coelesti delevit igne? Nolo jam dicere de praesentibus malis, quanta et ubi facta sunt, et quae secuta sunt; nolo commemorare, ne videar insultare. Numquid in ira sua sejunxit Deus eos qui faciebant, ab eis qui non faciebant? Sed junxit eos qui faciebant, cum eis qui non prohibebant. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
statẽ habetis. seueritatem ad hi¬
bete. Unum scio. quod om̃s mecũ
sciunt. In hac cuutate multas ii¬
ueniri domos. in quib ñ sit unus
paganus: Nullã domũ inueniri.
ubi non sint xꝑ̃iani: & si discuti¬
atur diligenter. nulla domus in¬
ni. quam pagani. Uerumẽ: consen¬
titis. Uidetis ergo quia mala ñ fierent:
s xp̃ian nollent. Non ẽ quid res¬
spondeatur. Occulta mala. possent
fieri: publica non possent. ꝓhibenti¬
bus xp̃ianis: quia unusquisq tene¬
ret seruum suum. unus quisq tene¬
ret filiũ suũ. ad olescentẽ domaret
seueritas patris. seueritas patrui.
seueritas magistri. seueritas boni
uicini. seueritas correctionis maio¬
ris ipsuis: Hec si sic agerent᷑: non
mei: iram dĩ timeo. Seus ñ timet
turbas. quã cito dicitur. Quod po¬
pulus fecit. fecerit. Quis ẽ qui uir¬
dicet in popłm: Itane quis ẽ: Nec
deus: Timuit enĩ deus uniuersũ
mundũ: quando fecit diluinum᷑
Timuit tot ciuitates sodomȩ et

Expanded text:
statem habetis, severitatem adhibete. Unum scio, quod omnes mecum sciunt, in hac civitate multas ieniri domos, in quibus non sit vel unus paganus; nullam domum inveniri, ubi non sint Christiani. Et si discutiatur diligenter, nulla domus insint quam pagani. Verum est, consentitis. Videtis ergo quia mala non fierent, si Christiani nollent. Non est quid respondeatur. Occulta mala possent fieri, publica non possent, prohibentibus Christianis; quia unusquisque teneret servum suum, unusquisque teneret filium suum: adolescentem domaret severitas patris, severitas patrui, severitas magistri, severitas boni vicini, severitas correctionis majoris ipsius. Haec si sic agerentur, non mei, iram Dei timeo. Deus non timet turbas. Quam cito dicitur, Quod populus fecit, fecerit: quis est qui vindicet populum? Itane, quis est? nec Deus? Timuit enim Deus universum mundum, quando fecit diluvium? Timuit tot civitates Sodomae et
Abbreviated transcription (Latin):
& eius mansuetudinem: & manli¬
ete uiuatis. pacifice uiuatis: pote¬
states facere quod ad illas ꝑtinet.
unde dõ & maiorib suis redditu¬
rȩ sunt rationẽ. pacifice ꝑmittatis
Quotienscũq petendum ẽ: honori¬
fice & pacifice petatis. Cũ his qui
mala faciũt. & infelicit᷑ atq in¬
ordinate seiuunt: ñ uos misceatis.
N on talib factis uel spectandis iñ¬
ẽẽ cupiatis. Sed quantũ potestis¬
unus quisq in domo sua. & in ui¬
cinia sua. cũ eo cũ qͦ habet aliciꝰ
necessitudinis & caritatis uinculĩ
moneatis. suadeatis. doceatis. et¬
ripiatis: cõminationib etiã quib¬
libet atantis malis coherceatisit
aliqñ ds misereat᷑. & finẽ det
humanis malis. & ñ scd̃m pecca¬
ta nr̃a faciat nobis. neq scđ̾m
iniquitates nr̃as retribuat nobis.
sed quantũ distat ortus abocii¬
dente. longe faciat a nob̾ pec¬
cata nr̃a : & ꝓpt̃ honorẽ nomi¬
nis sui. liberet nos. & propituis

Expanded text:
et ejus mansuetudinem, ut mansuete vivatis, pacifice vivatis; potestates facere quod ad illas pertinet, unde Deo et majoribus suis redditurae sunt rationem, pacifice permittatis: quotiescumque petendum est, honorifice et pacifice petatis. Cum his qui mala faciunt, et infeliciter atque inordinate saeviunt, non vos misceatis; non talibus factis vel spectandis interesse cupiatis. Sed quantum potestis, quisque in domo sua et in vicinia sua, cum eo cum quo habet alicujus necessitudinis et charitatis vinculum, moneatis, suadeatis, doceatis, corripiatis; comminationibus etiam quibuslibet a tantis malis coerceatis: ut aliquando Deus misereatur, et finem det humanis malis, et non secundum peccata nostra faciat nobis, neque secundum iniquitates nostras retribuat nobis, sed quantum distat ortus ab occidente, longe faciat a nobis peccata nostra ; et propter honorem nominis sui liberet nos, et propiti
Abbreviated transcription (Latin):
Transuumus ꝑ ignem & aquã: & edu¬
xistinos in refrigeriũ. Transibat per
ignem & aquam beatus laurentius:
cum hinc eum mortifera mundi flam¬
ma torreret: hinc celestis irrigui ui¬
talis unda ꝑfunderet. Transibat per
ignem &ł aquam. cum ium furentis
incendii. fontis clem̃tia temꝑaret.
Ardebat gͦ laurentius: sed upicebat
ignis illẽ. de quo ait saluator. Ignẽ
ueni mutere interrã: & quid uolo ni¬
si ut ardeat : Onouũ mirandumq¬
mis corpus urebatur: & ardentis
fidi calore mens ignita feruebat:
sicut loquebantur ad inuicẽ uiri
dens erat in nob̾ inuia: Ubi ergo¬
cor ardet: flammam m̃bra ñ sentiunt.
Ubi xꝑ̃i ignis oꝑatur. diaboli necesse ẽ.
rentii. totus ubiq mundus consona
hodie deuotione concelebrat: hinc
quod insuꝑabilẽ fidem eiꝰ letior ro¬
ma miratur: quia radiis ẽterni soł
accensus. ignem scł̃i patienter susti¬
nuit. et confident euasit.

Expanded text:
Transivimus per ignem et aquam, et induTransivimus per ignem et aquam, et induxisti nos in refrigerium . Transibat per ignem et aquam beatus Laurentius, cum hinc eum mortifera mundi flamma torreret, hinc coelestis irrigui vitalis unda perfunderet. Transibat per ignem et aquam, cum vim furentis incendii divini fontis clementia temperaret. Ardebat ergo Laurentius, sed vincebat ignis ille de quo ait Salvator: Ignem veni mittere in terram, et quam volo, ut ardeat . O novum mirandumqmis corpus urebatur, et ardentis fidei calore mens ignita fervebat; sicut loquebantur ad invicem evangdens erat in nobis in via ? Ubi ergocor ardet, flammam membra non sentiunt; ubi Christi ignis operatur, diaboli necesse est rentii totus ubique mundus consona hodie devotione concelebrat, hinc quod inseparabilem fidem ejus laetior Roma miratur, qui radiis aeterni solis accensus ignem saeculi patienter sustinuit, et confidenter evasit
Abbreviated transcription (Latin):
simus: nichil aliud deferens uidican¬
ti quam m̃tis constantiã. & illese con¬
scientie puritatem. deuotam dõ offe¬
ius animã. & castissimũ tͣadens ꝑ¬
sequenti corpꝰ ad penã. & illud eu¬
uanglicũ seruans. nolite timere eos
qui occidunt corpus. animam autẽ
ñ possunt occide. Excogitat᷑ itaq
in laurentiũ ferale tormentũ: ut qͥ
intu mortis non mouebat᷑. & acerbi¬
tar supplitii frangeretur. Sed quẽ
suarum confortabat multitudo iuir¬
tutũ: ñ poterat uncere magnitu¬
do penatum. Pat̃ gͦ craticula. igne
succensa: quȩ trũphalis martyris et
ammũ fatigaret. & corpus exureret.
debat quod adustio illa menbrorum.
fidelis animi esset ęt̃na purgatio: &
corpus quod corrumpentib flãmis
p̃sentem uitã desereret. ad incorrup¬
tionẽ iuuendi. dãpnata morte tran¬
siret. Uere in comꝑabile. salutaris huiꝰ¬
beatitudo que ritur. & flaminis re
dauid: uerbis martyrum dicens.

Expanded text:
simus; nihil sane aliud deferens judicansimus; nihil sane aliud deferens judicanti quam vivae mentis constantiam, et illaesae conscientiae puritatem, devotam Deo offerens animam, et castissimum tradens persequenti corpus ad poenam, illud evangelicum servans: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Excogitatur itaque in Laurentium ferale tormentum, ut, qui metu mortis non movebatur, acerbitate supplicii frangeretur; sed quem suarum confortabat multitudo virtutum non poterat vincere magnitudo poenarum. Paratur ergo craticula igne succensa, quae triumphalis martyris et animum fatigaret, et corpus exureret.  videbat quod adustio illa membrorum fidelis animi esset aeterna purgatio; et corpus quod corrumpentibus flammis praesens vita desereret ad incorruptionem vivendi damnata morte transiret. Vere incomparabile salutaris fibeatitudo quaeritur, et flammis refDavid verbis martyrum dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
inconsolabili merore defleret
om̃em fili de mea morti ł¬
stitiã. Nec enim diu te mea con¬
tristabit absentia. ꝑost tridium
me sequeris. Quo responso me
de uoia ꝑcepto: indubitatã sulli¬
piens opͥtimo ꝙͦ antistite. ⁊ xp̃
martyrt ueritatẽ. nichil magis p̃oĩb
cusat: quam ut auaritia ꝑseqñtis qui¬
adt morte scõrum contͥstabat ȩccłiam.
e p̃da eccłȩ gaudiũ non baberet. In¬
uenit uir prudentissimus: unde a¬
crius suum posset torquere tortorẽ.
mñe igitur eccłiȩ censum. cunctaq
sacri uasa misterii. ne ea sacrilegus
macularet aspectus. conuocatis in¬
opii turbis pia erogatione distribu¬
nt: a  futurus martyr in retributio¬
ue celesti parit̃ & mercede sui sangui¬
nis. & tantȩ lib̾alitatis premio dita¬
ntur: ñ dubitans. & insemetipsofidẽ¬
xp̃osuo. & eccłasticas opes inpauꝑi¬
h seruaturum. Ppt̃ quod ꝓtinus
ad tribunal rapit᷑ impiorum. uiR
simplicitate in nocens. urtute fortis¬

Expanded text:
inconsolabili moerore defleret,inconsolabili moerore defleret,omnem, fili, de mea morte tristitiam; nec enim diu mea te contristabit absentia: post triduum me sequeris. Quo responso mens devota percepto, indubitatam suscipiens optimo ab antistite, et Christi martyre, veritatem, nihil magis prae omnibus curat, quam ut avaritia persequentis, qude morte sanctorum contristabat Ecclesiam, de praeda Ecclesiae gaudium non haberet. Invenit vir prudentissimus, unde acrius suum posset torquere tortorem. Omnem igitur Ecclesiae censum, cunctaque sacri vasa ministerii, ne ea sacrilegus macularet aspectus, convocatis inopum turbis, pia erogatione distribuit, ut futurus martyr in retributione coelesti pariter, et mercede sui sanguinis, et tantae liberalitatis praemio ditaretur, non dubitans et in semetipsosuo, et ecclesiasticas opes in pauperibus servaturum. Propter quod protinus ad tribunal rapitur impiorum vir simplicitate innocens, virtute fortis
Abbreviated transcription (Latin):
laurentii archidiacon⁊ ministerio.
romana floreret eccła: inuidia ar¬
dente diaboli aduersus nom̃ et
fidem xꝑ̃i. flama di rissimȩ ꝑse¬
cutionis in eanduit: atq ut ꝑn¬
tiosius dominicũ gregẽ. feralis
bestiȩ rabies in saciata uoraret:
nocendi artifex inuicus. ꝑuigii
prius molit custodiã pastoris en¬
ꝑc. & ideo sẏxtum ante om̃s sum¬
mum dñi sac̃dotem furor gentilis
aggreditur: ut eccłastica menbra
tam ualido truncata capite. ueli
munimine p̃sidii cȩlestis amoto.
cruentus ꝑsecutor inuaderet. Sed
magnus ille sxxtus. qui commissis
sibi ouibus adõ affuerat pastori
terris: aderat patronus e celis. de¬
niq scm̃ laurentiũ. quasi iã pont¬
ficis sui solatio destitutũ. ad sub¬
eunda supplitia manus pagaia
ꝑquirit: quẽ mirabilis sxxtus d¬
uersus oĩa seiuentis mundi mlli.
uaticinio ꝓpłnicis sermonis ar¬
mauit. Nam cũ idẽ laurentuis pa̾¬
sionẽ pat̾nam. ut piissimus filie

Expanded text:
Laurentii archidiaconi ministerio Laurentii archidiaconi ministerio Romana floreret Ecclesia, invidia ardente diaboli, adversus nomen et fidem Christi flamma durissimae persecutionis incanduit; atque ut perniciosius dominicum gregem feralis bestiae rabies insatiata laniaret, nocendi artifex inimicus pervigilis prius molitur custodiam pastoris eripere. Et ideo Xistum ante omnes summum Domini sacerdotem furor gentilis aggreditur, ut ecclesiastica membra, tam valido truncata capite, velut munimine praesidii coelestis amoto, cruentus persecutor invaderet. Sed magnus ille Xistus, qui commissis sibi a Deo ovibus adfuerat pastor in terris, aderat patronus e coelo. Denique S. Laurentium, quasi jam pontificis sui solatio destitutum, ad subeunda supplicia manus pagana perquirit: quem mirabilis Xistus adversus omnia saevientis mundi mala vaticinio prophetici sermonis armavit. Nam cum idem Laurentius passionem paternam, ut piissimus filius
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestium gaudiorum desiderio fla-¬
grabat in mente. In comꝑatione fer¬
uoris. quo pectus eius ardebat: exte¬
rior ꝑsecutorum flãma frigebat.
Quando enĩ ferret tantorũ aculeos
dolorum: nisi et̃norum diligeret
gaudia p̃miorum. Postremo qͣndo
contempneret istam uitã: nisi amã¬
do meliorem uitam: Et quis uob̾
quit nocere uobis poẽst. si boni a¬
matores fueritis Fãciat inte licet
ꝑsecutor malum: tu nedefitias amã¬
do bonũ. Si enim uere quod bonũ ẽ
toto corde dilexeris: om̃e malum
pacient̃. & equanimit sustinebis.
Quid enĩ beato laurentio illa quȩ
a ꝑsecutorib illata sunt tormenta
nocuerunt. nisi quod eum clariorẽ
ipsis suppliciis reddiderunt: et
hunc nob̾ festissimũ dĩc dep̃ciosa
euis morte fecerunt: Sermo Scĩ¬
icut patrum nr̃orũ fratres
lim̃i. non in certa relatione
didicimus. cum uenera¬
bilis. xysstus apłice sedis
sacerdotio fungeretur. & scĩssimo

Expanded text:
coelestium gaudiorum desiderio flacoelestium gaudiorum desiderio flagrabat in mente. In comparatione fervoris, quo pectus ejus ardebat, exterior persecutorum flamma frigebat. Quando enim ferret tantorum aculeos dolorum, nisi aeternorum diligeret gaudia praemiorum? Postremo quando contemneret istam vitam, nisi amando meliorem vitam? Et quis nocerquit, nocere vobis potest, si boni amatores fueritis ? Faciat in te licet persecutor malum: tu ne deficias amando bonum. Si enim vere quod bonum est, toto corde dilexeris, omne malum patienter et aequanimiter sustinebis. Quid enim beato Laurentio illa, quae a persecutoribus illata sunt, tormenta nocuerunt; nisi quod eum clariorem ipsis suppliciis reddiderunt, et hunc nobis festivissimum diem de pretiosa ejus morte fecerunt? SERMO CSicut patrum nostrorum, fratres arissimi, non incerta relatione didicimus, cum venerabilis Xistus apostolicae sedis sacerdotio fungeretur, et 2ut sanctissimo