comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
natoris et donatorem doni: quia
hic potuit inueniri usitatius uo¬
relatiue dr̃ principium. & siquid
forte aliuid Sed pater ad filium dr̃:
Principium uero ad omnia quȩ
ab ipso sunt: Item dr̃ relatiue filiꝰ
relatiue dr̃ et uerbum. & imago.
et inomnib uocabulis his: ad pa¬
trem refertur: nichil autem hoꝵ
pater dr̃ Et principium dr̃ filius:
Cum enim diceretur ei tu quis es:
respondit qui & p̃rincipium loqͦr
uobis: sed numquid patris prin¬
cipium: Creatorem se quippe ostẽ¬
dere uoluit cum sedixit ẽẽ princi¬
pium: sicut & pater principium
ẽ ereature quod abipso s̃ omnia:
Nam ce creator relatiue dr̃ adcrea¬
turam: sicut dominus ad seruum:
& ideo cum dicimus & patrem
principium. & filium pͥncipium.
non duo principia creature dici-¬
mus: quia pater & filius simul
ad creaturam unum principium
est. sicut unus creator: sicut & unꝰ
ds̃. Si autem quicquid in se mance.
et gignit aliquid uł oꝑatur prin¬

Expanded text:
natoris, et donatorem doni: quia natoris, et donatorem doni: quia hic potuit inveniri usitatum vorelative dicitur principium, et si quid forte aliud: sed Pater ad Filium dicitur, principium vero ad omnia quae ab ipso sunt. Item dicitur relative Filius, relative dicitur et Verbum et Imago; et in omnibus his vocabulis ad Patrem refertur: nihil autem horum Pater dicitur. Et principium dicitur Filius: cum enim diceretur ei, Tu quis es? respondit, Principium, qui et loquor vobis . Sed numquid Patris principium? Creatorem se quippe ostendere voluit, cum se dixit esse principium; sicut et Pater principium est creaturae, eo quod ab ipso sunt omnia. Nam et creator relative dicitur ad creaturam, sicut doEt ideo cum dicimus et Patrem principium, et Filium principium, non duo principia creaturae dicimus, quia et Pater et Filius simul ad creaturam unum principium est, sicut unus creator, sicut unus Deus. Si autem quidquid in se manet, et gignit aliquid vel operatur, prin
Abbreviated transcription (Latin):
ad quem refertur: Non enim sicut
dicimus seruum domini & dñm
scrui. filium patris & patrem filii.
quia ista relatiue dicuntur: ita õe
hic possumus dicere: Dicuus e¬
nim sp̃m scm̃ patris. sed ñ uicissim
dicimus patrem sp̃c scĩ: ne filus
cius intelligatur sp̃c sc̃s: Item di¬
cimus sp̃m sc̃m filii. sed non dici¬
mus filium sp̃c scĩ: ne pater eius
intelligatur sp̃c sẽs: In multis e¬
nim relaturis hoc contĩgit. ut ñ
inueniatur uocabulum. quo sibi
uicissim respondeant: quȩ ad se re¬
feruntur: Quid enim tam mani¬
feste relatiue dr̃. quam pignus:
ad id quippe refertur. cuius pignꝰ¬
est & semꝑ pignus. alicuius rei
pignus est: Non ergo cum dicimꝰ
pignus patris & filii. possumus
uicissim dicere patrem pignoris.
lut filium pignoris: aut uͦ cum¬
dicimus. donum patrisce filiĩ: non
quidem possumus dicere. patrẽ don.
aut filium doni: S ut hec uicissĩ
respondeant. dicimus donum do-¬

Expanded text:
ad quem refertur. Non enim, sicut ad quem refertur. Non enim, sicut dicimus servum domini et dominum servi, filium patris et patrem filii, quoniam ista relative dicuntur, ita etiam hic possumus dicere. Dicimus enim Spiritum sanctum Patris, sed non vicissim dicimus Patrem Spiritus sancti, ne filius ejus intelligatur Spiritus sanctus. Item dicimus Spiritum sanctum Filii, sed non dicimus Filium Spiritus sancti, ne pater ejus intelligatur Spiritus sanctus. In multis enim relativis hoc contingit, ut non inveniatur vocabulum, quo sibi vicissim respondeant quae ad se referuntur. Quid enim tam manifeste relative dicitur quam pignus? Ad id quippe refertur cujus est pignus, et semper pignus alicujus rei pignus est. Num ergo cum dicimus pignus Patris et Filii , possumus vicissim dicere Patrem pignoris aut Filium pignoris? At vedicimus donum Patris et Filii, non quidem dicere possumus Patrem doni, aut Filium doni; sed ut haec sibi vicissim respondeant, dicimus donum do
Abbreviated transcription (Latin):
pellari trinitas. & sp̃c. & sc̃s. Se
tamen ille sp̃c sc̃s. qui non trinta
sed in trinidate intelligitur. in e
cum & ad patrem &e ad filium tes¬
tur: quia sp̃c sc̃s. et patris &e filii
sp̃c est: Sed ipsa relatio non appa¬
ret in hoc nomine: apparet auten
cum dr̃ donum dĩ: Donum enim
est patris & filii. quia & apatreꝑ
scõ ait: Donum gͦ donatoris. e do¬
nator doni. cum dicimus: relatiue
utrumq ad inuicem dicimus: Es¬
go sp̃c sc̃s. ineffabilis quedam pa¬
tris filiiq communio ẽ. & id̃o fe¬
tasse sic appellatur: quia patriet
filio. potest eadem appellatio con¬
uenire: Nam hoc ipse ꝓprie dicitꝰ
quod illi communiter: Quia si
qd utriq conuenit utriuisq com¬
munio significetur: uocatur do¬
cternus. omp̃s. ipse sibi unitas. dĩtaᷤ.
magnitudo.bonitas. omnipotentia:
diximus relatiue dici sp̃m scm̃. nõ
ipsam trinitatem sed eum qui est
in trinitate: quia non ei uidetur
incus̃m respondere uocabulum eiꝰ

Expanded text:
pellari Trinitas et Spiritus sanctus. Sed tamen ille Spiritus sanctus qui non Trinitas, sed in Trinitate intelligitur, in eo cum et ad Patrem et ad Filium refertur, quia Spiritus sanctus et Patris et Filii Spiritus est. Sed ipsa relatio non apparet in hoc nomine; apparet autem cum dicitur donum Dei : donum enim est Patris et Filii, quia et a Patre Spiritu ait. Donum ergo donatoris, et donator doni, cum dicimus, relative utrumque ad invicem dicimus. Ergo Spiritus sanctus ineffabilis est quaedam Patris Filiique communio; et ideo fortasse sic appellatur, quia Patri et Filio potest eadem appellatio convenire. Nam hoc ipse proprie dicitur, quod illi communiter: quia et quod utrique convenit, utriusque communio significetur, vocatur doaeternus, omnipotens: ipse sibi unitas, deitas, magnitudo, bonitas, aeternitas, omnipotentia. diximus relative dici Spiritum sanctum, non ipsam Trinitatem, sed eum qui est in Trinitate, quia non ei videtur vicissim respondere vocabulum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
michi non eis consentire: & si qͣndo
me delectant. eas iuchilominus
improbare: nec ineis uelut dormi¬
tando immorari. Hec intantum
ualeant apud me ut aliquid ĩopa
mea ꝓcedat ex illis: s. abeis mea salit̃
sit tuta sententia. tuta conscientia.
tetuente:. Sapiens quidam cumdo
te loqueretur in libro suo quiȩccłã¬
sticus ꝓprio nomine iam uocatur:
Cumgͦ ꝑuenerimus ad te. cessabt̃
& manebis unus omĩa in om̃ibus.
& sine fine dicemus unũ. laudan¬
des te inunũ. & inte facti & iãnos
unum. Dñe ds une: ds̃ trinitas
agnoscant & tui: Siqua de meo.

Expanded text:
t . Dona mihi non eis consentire, et si quando t . Dona mihi non eis consentire, et si quando me delectant, eas nihilominus improbare, nec in eis velut dormitando immorari. Nec in tantum valeant apud me, ut aliquid in opera mea procedat ex illis; sed ab eis mea saltem sit tuta sententia, tuta conscientia, te tuente. Sapiens quidam cum de te loqueretur in libro suo, qui Ecclesiasticus proprio nomine jam vocatur, Cum ergo pervenerimus ad te, cessabunt nimus; et manebis unus omnia in omnibus : et sine fine dicemus unum laudantes te in unum, et in te facti etiam nos unum. Domine Deus une, Deus Trinitas, agnoscant et tui: si qua de meo,
Abbreviated transcription (Latin):
nec me reformes adintegrum.Scio
scriptum ẽẽ. In multiloquio nors
effugies peccatum. S utinam pre¬
dicando uerbum tuum & laudan¬
dote.tantummodo loquerer. non
solum fugerem pecc̃m s m̾itumbo¬
num acquirerem: quantumlibet
multum sic loquerer.Deq enim
homo de te beatus. peccatum preci¬
peret germano infide filio suo cui
scripsit dicens. Predica u̾bum. insta
oportune importune. Numquid
dicendum ẽ istum non multum lo¬
cutum qui non solum oportune
Euerum etiam importune u̾bum
tuum domine non tacebat: Sed
ideo non erat multum: quia tan¬
tum erat necessarium.
ihera me ds̃ m̃s amultiloquio
ꝗd patior intus inanima mea mi¬
sera inconspectu tuo. & confugi¬
ente ad miscłiam tuam. Non enĩ
cogitationibus taceo etiam tacens
uocibus. & si quidem ñcogitarẽ
nisiꝙ placeret tibi: non utiq roga¬
rem ut me abħ multiloquio liba¬
res. Sed multe sunt cogitationes
meȩ tales quales nosti cogitatio

Expanded text:
nec me reformes ad integrum. Scio nec me reformes ad integrum. Scio scriptum esse, In multiloquio non effugies peccatum . Sed utinam praedicando verbum tuum, et laudando te tantummodo loquerer! non solum fugerem peccatum, sed meritum bonum acquirerem, quamlibet multum sic loquerer. Neque enim homo de te beatus, peccatum praeciperet germano in fide filio suo, cui scripsit dicens: Praedica verbum, insta opportune, importune . Numquid dicendum est istum non multum locutum, qui non solum opportune, verum etiam importune verbum tuum, Domine, non tacebat? Sed ideo non erat multum, quia tantum erat necessarium. Libera me, Deus, a multiloquio quod patior intus in anima mea, misera in conspectu tuo, et confugiente ad misericordiam tuam. Non enim cogitationibus taceo, etiam tacens vocibus. Et si quidem non cogitarem nisi quod placeret tibi, non utique rogarem ut me ab hoc multiloquio liberares. Sed multae sunt cogitationes meae, tales quales nosti, cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
trinitas eẽs. neq baptizari nos ui¬
bere̾t dñe ds̃ in eius nomine qui ñ ÷
dominus ds̃. nec diceretur uoce di¬
dñs ds̃ eẽs. Et si tu ds̃ pater ipse eẽs
rsinus inlit̾is u̾itatis. misit ds̃ filz¬
um suum. nec tu unigenite diceres
de sp̃u scõ quẽ mittet pat̾ in nomine
meo.⁊ quem ego mittã uob apatre.
ad hanc regłam ficłi dirigens inten¬
tionẽ meam qͣntũ potui. qͣntũ me pos¬
se fecisti. quesui te ⁊ desidaui intellec¬
tu uide ꝙ credidi ⁊ multũ disputauz
& laboraui. Dñe ds̃ m̃s una spes mea
exaudime ne fatigatus nolunte que¬
rere: s queram faciẽ tuã semꝑ ardent̃.
Tuda querendi uires. qͥ inueniri te fe¬
cisti: & magis magisq inueniendi
te spemdebisti. Coram te ẽ firmitas¬
& infirmitas mea. Illam serua istã
sana. Coramit ẽ scientia. & igno¬
rantia mea. Ubi michi aꝑiusti. sus¬
cipe intrantẽ: u claufisti. aꝑi pul¬
santi. Meminerum tui. intelligã
te diligam te. Auge in me ista. do¬

Expanded text:
Trinitas esses. Nec baptizari nos juberes, Domine Deus, in ejus nomine, qui non est Dominus Deus. Nec diceretur voce diDominus Deus esses. Et si tu Deus Pater ipse esses, remus in litteris veritatis: Misit Deus Filium suum : nec tu Unigenite diceres de Spiritu sancto: Qui mittet Pater in nomine meo, et quem ego mittam vobis a Patre . Ad hanc regulam fidei dirigens intentionem meam, quantum potui, quantum me posse fecisti; quaesivi te, et desideravi intellectu videre quod credidi, et multum disputavi one. Deus meus, unica spes mea, exaudi me, ne fatigatus nolim quaerere te, sed quaeram faciem tuam semper ardenter. Tu da quaerendi vires, qui inveniri te fecisti, et magis ac magis inveniendi te spem deet infirmitas mea: illam serva, istam sana. Coram te est scientia et ignorantia mea: ubi mihi aperuisti, suscipe intrantem; ubi clausisti, aperi pulsanti. Meminerim tui, intelligam te, diligam te. Auge in me ista, do
Abbreviated transcription (Latin):
in hac re intelligibili natiuitatis & ꝓ¬
cessionis insinuari distantiã. qm̃ ñ
hoc ẽ cogitatione conspicere ꝙ appe¬
tere uł oẽ ꝑfrui uoluntate: cernit dis¬
cerntq qui potest. Potiusti & tu:
Quamius ñ potueris neq possis ex¬
plicare sufficienti eloquio ꝙ int̃ mi¬
bila similitudinũ corpr̃alium. q̃ co¬
gitationib humanis occursare not
incorporeas similitudines corpoꝵ &
aliud ẽẽ uerũ ꝙ eis reꝓbatis intelligẽ¬
tia contuemur. ħ ⁊ alia similit̃ certa
ocłis tuis int̾iorib lux illa monstra¬
uit. Que gͥ causa ẽ curacie fixa ipsã
uide non possis nisi utiq infirmitas:
& quis eam tibi fec̃. nͥ utiq iniqͥtas:
Quis gͦ sanac om̃s langores tuos. nͥ
quiꝓpictus fit oĩb iniquitatib tuiᷤ:¬

Expanded text:
in hac re intellegibili natinitatis et pin hac re intellegibili natinitatis et processionis insinuari distantiam, quoniam non hoc est cogitatione conspicere quod appetere uel etiam perfrui uoluntate, cernit discernitque qui potest. potuisti et tu, quamuis non potueris neque possis explicare sufficienti eloquio, quod inter nubila similitudinum corporalium, quae cogitationibus humanis occursare non incorporeas similitudines corporum et aliud esse uerum, quod eis reprobatis intellegentia contuemur, haec et alia similiter certa oculis tuis interioribus lux illa monstrauit. quae igitur causa est, cur acie fixa ipsam uidere non possis, nisi utique infirmitas? et quis eam tibi fecit nisi utique iniquitas? quis ergo sanat omnes languores tuos, nisi qui propitius fit omnibus iniquitatibus tui
Abbreviated transcription (Latin):
disti. Attolle ocłos ad ipsam lucẽ. et
eos in ea fige si podes. Sic enu uideb
quid distet nattuitas u̾bi dĩ aꝓcessio¬
ne dom dĩ. Propt̃ ꝙ filius unigenitꝰ
filins. S adħ dilucide ꝑspicueq cer¬
nendum ñ potes ib aciem figere. Scio¬
ñ potes. Uerum dico. mͥ dico. qͥd ñ possi
scio. ipsa tͥ tamen ostendit in te tͥailla
inqͥb te summe ipsiꝰ qͣfiris ocłis cõ¬
templari ñdũ uales imaginẽ tͥnitatis
agnosce̾. Ipsa ostendit tͥ uerbũ uerũ
eẽ inte qñ de scientia tua gignit᷑. id:
lingua significantẽ uocẽ uł ꝓferamꝰ
uł cogitemus s ex illo ꝙ nouimus
cogitatio nr̃a formãtur. sitq inacis
cogitantis imago simillima cogi¬
tionis eius ꝗͣ memoria c̃tinebat h
duo scił uelut parentem acplẽ t̃cia
uoluntate suae dilectione iungente:
ꝗͣ quid̃ uoluntatẽ de cognitione ꝓ¬
ꝙ om̃ino ꝗd uł quale sit nescit. ñ tñ
ẽẽ cogit itionis unaginẽ. udõ qͣndã

Expanded text:
disti. attolle oculos ad ipsam lucem et disti. attolle oculos ad ipsam lucem et eos in ea fige, si potes. sic enim uidebis quid distet natiuitas uerbi dei a processione doni dei, propter quod filius unigenitus filius. sed ad hoc lucide perspicueque cernendum non potes ibi aciem figere, scio, non potes. uerum dico, mihi dico, quid non possim scio. ipsa tibi tamen ostendit in te tria illa, in quibus te summae ipsius, quam fixis oculis contemplari nondum uales, imaginem trinitatis agnosceres. ipsa ostendit tibi uerbum uerum esse in te, quando de scientia tua gignitur, id lingua significantem uocem uel proferamus uel cogitemus, sed ex illo quod nouimus cogitatio nostra formetur sitque in acie cogitantis imago simillima cognitionis eius, quam memoria continebat, ista duo scilicet uelut parentem ac prolem tertia uoluntate siue dilectione iungente. quam quidem uoluntatem de cognitione pquod omnino quid uel quale sit nescit — non tamen esse cognitionis imaginem et ideo quandam
Abbreviated transcription (Latin):
biliũ attributus ẽ uisus. ⁊ cui tanqͣ
in loco suꝑiore. atq int̾iore honora¬
biliter presidenti iudicanda omnia
nunciant etiam corprĩs sensx oe qͣnẽ
Uerum int̃ ħ q̃ multa iamdixi. ⁊ nicħ
illius summȩ trinitatis ineffabilita¬
te dignum me dixisse ñ audeo ꝓfit̾i.
s confiteri pocuis mirificatam scien¬
tiam eiꝰ exme inualuisse nec potuisse
me ad illã : O tu anima mea uͥ te eẽ
sentis. uͥ iaces aut uͥstas donec ab
eo qui ꝓpicius factus ẽ om̃ib iniqui¬
tatib tuis. sanentur õs langores tui:
Agnosce te certe iillo eẽ stabulo q̃
samaritanꝰ ille ꝑdurit eum quem
repꝑit multis alatronib inflictis
uulnerib semiuium. & tam̃ młta
uera uidisti. ñ his ocłis quib uident᷑
corpr̃a colorata: s eis ꝓ quib orabat
qui dicebat. Ocli mei uideant equita¬
tẽs. Dempe gͦ multa uera uidisti. eaq
discreuisti: ab illaluce qͥ tͥ lucente ui¬

Expanded text:
bilium tributus est uisus et cui tamquam bilium tributus est uisus et cui tamquam in loco superiore atque interiore honorabiliter praesidenti iudicanda omnia nuntiant etiam corporis sensus et qua nVerum inter haec quae multa iam dixi et nihil illius summae trinitatis ineffabilitate dignum me dixisse audeo profiteri, sed confiteri potius mirificatam scientiam eius ex me inualuisse nec potuisse me ad illam, o tu, anima mea, ubi te esse sentis, ubi iaces aut ubi stas, donec ab eo qui propitius factus est omnibus iniquitatibus tuis sanentur omnes languores tui? agnoscis te certe in illo esse stabulo, quo Samaritanus ille perduxit eum quem repperit multis a latronibus inflictis uulneribus semiuiuum, et tamen multa uera uidisti non his oculis, quibus uidentur corpora colorata, sed eis pro quibus orabat qui dicebat: oculi mei uideant aequitatem. nempe ergo multa uera uidisti eaque discreuisti ab illa luce, qua tibi lucente ui
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ adħ quis non hortetur. S iautem
ꝓpt̃ea negandum putant ista eẽ qr
ca ñualent cecis m̃tib cernere. debet̃
ulli qui ex natiuitate sua cecis̃ ẽẽ
solem negare. Lur gͦ lucce in tenebriᷤ.
Qd̾ si cã tenebre ñ comp̃hendt̃. illu¬
minentur dĩ dono deo prius ut silł
fideles: uncipiant eẽ lux incoꝑatio¬
ne infidelium. Atq ħ p̃misso fun¬
dam̃to edificentur ad udenda que
credunt ut aliquando possint ui¬
derͣi. Sunt enim q̃ita credunt᷑ ut uridi
iamomino non possint. Honenĩ xp̃c
iterum incruce uidendus ẽ.S nͥ ħ
credatur ꝙ ita factum ẽ. atq uisum
ut futurum ac uidendum iam non
sꝑetur: ñ ꝑuenitur ad xp̃m qual sine
fine uidendus ẽ. Intum uͦ attinet ad
illam sũmam ineffabilẽ incorpr̃alẽ.
incõmut abilẽq naturã. ꝑintelligen¬
tiam utcumq cernendã. nusꝗͣ semeliꝰ
regente dum taxat fidei regła acies
humane m̃tis exercet. ꝗͣ in eo ꝙ ipse

Expanded text:
uero ad hoc quis non hortetur? si autem uero ad hoc quis non hortetur? si autem propterea negandum putant ita esse, quia ea non ualent caecis mentibus cernere, debent et illi qui ex natiuitate sua caeci sunt esse solem negare. lux ergo lucet in tenebris; quod si tenebrae eam non comprehendunt, inluminentur dei dono prius, ut sint fideles et incipiant esse lux in comparatione infidelium, atque hoc praemisso fundamento aedificentur ad uidenda quae credunt, ut aliquando possint uidere. sunt enim quae ita creduntur, ut uideri iam omnino non possint; non enim Christus iterum in cruce uidendus est. sed nisi hoc credatur quod ita factum atque uisum est, ut futurum ac uidendum iam non speretur, non peruenitur ad Christum, qualis sine fine uidendus est. quantum uero attinet ad illam summam, ineffabilem, incorporalem incommutabilemque naturam per intellegentiam utcumque cernendam, nusquam se melius, regente dumtaxat fidei regula, acies humanae mentis exerceat quam in eo quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tre ñtunc procedit ex patre. Sp̃c aũt¬
turã: s simul de utroq ꝓcedit. Iũauis
h filio pater dedit. ut quẽadmodum
de se ita de illo quoq: ꝓcedat. Heq enĩ
possumus dicere ꝙ ñ sit uita sp̃c sc̃s:
cum uita pat̾ uita sit filuis. Ac ꝑħ̾
sic̃ pater cum habeat uitã insemet
ipso. dedit &e filio uitã habe in semet.¬
ipso. sic ei dedit uitam ꝓcedẽ de illo
sicut ꝓcedit de ipso. Hec de illo ser¬
mone inhc̃ librum transtuli: s fide¬
lib ñ infidelib loquens. Uerum si
ad hanc imaginem contuendã lad
uidenda ista quam uera sint q̃ in eoꝵ
m̃te s̃ nectria sic s̃ ut tres ꝑsone sĩt.
s omĩa tria hominis s̃. q̃ una ꝑsona
Q certe cum inconcusse credidint
scͥpturis scĩs tanꝗͣ ueracissimis te¬
stib agant orando ⁊ querendo et
bene uiuendo ut intelligant: id est
ut quantum uidĩ pot̃ uideat᷑ m̃te
ꝙ tenetur fide. Qͥs ħ ꝓhibeat:immo

Expanded text:
tretreturam, sed simul de utroque procedit, quamuis hoc filio pater dederit, ut quemadmodum de se, ita de illo quoque procedat. neque enim possumus dicere, quod non sit uita spiritus sanctus, cum uita pater, uita sit filius; ac per hoc sicut pater, cum habeat uitam in semet ipso, dedit et filio habere uitam in semetipso, sic ei dedit uitam procedere de illo, sicut procedit et de ipso." haec de illo sermone in hunc librum transtuli, sed fidelibus, non infidelibus loquens. Verum si ad hanc imaginem contuendam et ad uidenda ista quam uera sint quae in eorum mente sunt nec tria sic sunt, ut tres personae sint, sed omnia tria hominis sunt, quae una persona , non capitur? et certe cum inconcusse crediderint scripturis sanctis tamquam ueracissimis testibus, agant orando et quaerendo et bene uiuendo, ut intellegant, id est ut, quantum uideri potest, uideatur mente quod tenetur fide. quis hoc prohibeat, immo
Abbreviated transcription (Latin):
cedit sp̃c scs̃: cur filuis dix̃ de patre
procedit: Cur putas: nisi quemad.¬
modum solet ad eum referre. et qd
ipsuis ẽ de quo & ip̃se ẽ: Uñ illub
ẽ ꝙ ait. Mea doetrina nonẽ mea:
s eius qui me misit. Si igitur hic
intelligitur eius doctrina. ꝗͣ tam̃
dicit ñ suam s patͥs: Quantoma.¬
gis illic intelligendꝰ ẽ & de ipso
cedit. ut non dicer& de me ñ ꝓcedit:
A quo aũt ht filius ut sit ds̃. ẽ enim
de deo ds̃: ab illo habet utiq ut etiã
ꝓcedit de patre ab ipso habet patre.
hic utcumq etiam illud intelligitur
quantum atalib quales nos sumꝰ in¬
telligi pot̃: cur ñdicatur natus ẽẽ
ceretur: ꝙ absurdissimum ẽ. Filius qͥp¬
pe nullus ẽ duoꝵ nͥpatͥs ⁊ matris
Absit aũt ut int̾ dm̃ patrẽ & dm̃ fili¬
um tale aliquid suspicemur: qr nec
filius hominum simul &e ex patre &
ex matre ꝓcedit. s cum in matrẽ ꝓ¬
cedit ex patre. non tunc ꝓcedit ex ma¬
tre.⁊ cum in hanclucẽ ꝓcedit ex ma¬

Expanded text:
 sanctus, cur filius dixit: de patre procedit ? cur, putas, nisi quemadmodum solet ad eum referre et quod ipsius est de quo ipse est ? unde illud est quod ait: mea doctrina non est mea, sed eius qui me misit. si igitur hic intellegitur eius doctrina, quam tamen dixit non suam, sed patris, quanto magis illic intellegendus est et de ipcedit, ut non diceret, de me non procedit. A quo autem habet Filius ut sit Deus est enim de Deo Deus ab illo habet utique, ut etiaprocedit de Patre, ab ipso habet Patre. Hic utcunque etiam illud intelligitur, quantum a talibus quales nos sumus, intelligi potest, cur non dicatur natus esse,ceretur; quod absurdissimum est. Filius quippe nullus est duorum nisi patris et matris. Absit autem, ut inter Deum Patrem et Deum Filium tale aliquid suspicemur. Quia nec filius hominum simul et ex patre et ex matre procedit; sed cum in matrem procedit ex patre, non tunc procedit ex matre, et cum in hanc lucem procedit ex ma
Abbreviated transcription (Latin):
erum quia in illa .xxuii.¬
coeterna et coequal & incor¬
porali et ineffabiliter inmutabili
atq inseparabili trinitate. difficil¬
lunum ẽ generationẽ aꝓcessione
distinguere. sufficiat interim eis
qui extendi ñ ualent amplius idꝙ
de hac re in sermone quodam ꝓferen¬
do adaures ppłi xp̃iani diximus. dic
cuissem de utroq procedẽ sp̃m scm̃¬

Expanded text:
erum quia in illa coaeterna, et coaequali et incorporali, et ineffabiliter immutabili, atque inseparabili Trinitate difficillimum est generationem a processione distinguere, sufficiat interim eis qui extendi non valent amplius, id quod de hac re in sermone quodam proferendo ad aures populi Christiani diximus, dictcuissem, de utroque procedere Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
habitum occupati. equalitatẽ
quam cum patre habeo non
indelligitis: Inde est & illud.
Noli me tangere: nondum as¬
Tactus enim. tanquam finem
facit notionis: Ideoq nolebat
in eo ẽe finem intenti cordis in
se: ut hoc quod uidebatur. tan¬
tum modo putarctur: Ascen¬
sio autem ad patrem erat. ita
uderi sicut equalis est patri:
ut ibi eẽt finis uisionis. quȩ
sufficit nobis: Aliquando itẽ
de filio solo dicit᷑ quod ipse suf¬
ficiat: et in eius uisione. mer¬
ces tota promitcitur delecta¬
tionis & desiderii nr̃i: Sic
enim ait: Qui habet manda¬
ta mea & custodit eaille est
qui me diligit: Iui autẽ me
diligit. diligitur a patre meo:
&e ego diligam eum. & ostendã
me ipsum illi: Numquid hic.

Expanded text:
habitum occupati, aequalitatem habitum occupati, aequalitatem quam cum Patre habeo non intelligitis. Inde est et illud: Noli me tangere; nondum enTactus enim tanquam finem facit notionis. Ideoque nolebat in eo esse finem intenti cordis in se, ut hoc quod videbatur tantummodo putaretur. Ascensio autem ad Patrem erat ita videri, sicut aequalis est. Patri, ut ibi esset finis visionis, quae sufficit nobis. Aliquando item de Filio solo dicitur, quod ipse sufficiat, et in ejus visione merces tota promittitur dilectionis et desiderii nostri. Sic enim ait: Qui habet mandata mea et custodit ea, ille est qui diligit me. Qui autem me diligit, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et ostendam me
Abbreviated transcription (Latin):
et filius: Apls gͦ separauit
filium absciendis his quȩ dĩs̃.
ubi ait: Sic & quȩ dei sunt. ne¬
mo scit. nisi sp̃c dĩ. Ut iam isti
ꝑuersi possint ex hoc dicere qd̃
et filius non doceat quȩ dei s̃.
nisi sp̃c sc̃s: tanquam maior mi¬
norem: Cui filius ipse tantum
tribuit. ut diceret: quia hȩc lo¬
cutus sum uobis. tristicia im¬
edego ueritatem dico. ex¬
pedit uobis ut ego eam:
Nam si non abiero. aduocatus
non ueniet aduos: Hoc autem
dixit. non ꝓpter in equalitatem
filii hominis apud eos quo¬
minus ueniret ille qui mi
debat ergo ut auferretur ab o¬
culis eorum forma serui. Quã
intuentes. hoc solum eẽ xp̃m
putabant. quod iudebant In¬
de est et illud quod ait: Si di¬
ligeretis me gauderetis utiq
quoniam eo ad patrem. quia
pater maior me est. Id est
ꝓpterea me oportet ire ad pa¬
trem. quia dum me ita uideciꝰ¬
& ex hoc quod uidetis existima¬
tiᷤᷤ quia minor sum patre: atq
ita circa ereaturam susceptũq

Expanded text:
et filius ? apostolus ergo separauit et filius ? apostolus ergo separauit filium ab sciendis his quae sunt dei, ubi ait: sic et quae sunt dei nemo scit nisi spiritus dei, ut iam isti peruersi possent ex hoc dicere, quod et filium non doceat quae dei sunt nisi spiritus sanctus tamquam maior minorem; cui filius ipse tantum tribuit, ut diceret: quia haec locutus sum uobis, tristitia ego ueritatem dico: expedit uobis, ut ego eam. nam si non abiero, aduocatus non ueniet ad uos. hoc autem dixit non propter inaequalitatem filii hominis apud eos, quominus ueniret i Oportebat ergo ut auferretur ab oculis eorum forma servi, quam intuentes, hoc solum esse Christum putabant quod videbant. Inde est et illud quod ait, Si diligeretis me, gauderetis utique, quoniam eo ad Patrem; quia Pater major me est : id est, propterea me oportet ire ad Patrem, quia dum me ita videtis, ex hoc quod videtis, aestimatis quia minor sum Patre, atque ita circa creaturam susceptumque
Abbreviated transcription (Latin):
&e spũ scõ non potest: qͥd enim
sibi uult quod ait. si diligitis me
mandata mea seruate. & egoro¬
gabo patrem.& alium paracli¬
tum dabit uobis. ut uobiscũ sit
ineternum. sp̃m ueritatis quem
hic mundus acciꝑe non potest.
id est dilectores mundi: Anima¬
lis enim homo: non ꝑcipit quȩ
sunt sp̃c dĩ: Sed adhuc uideri
potest ideo dictum. & ego roga¬
bo patrem. & alium paraclitum
dabit uobis: quasi non solus¬
sufficiat filius: Illo autem
loco ita de illo dictum ẽ. tan¬
quam solus omnino sufficiat:
Cum uenerit ille sp̃c uerita¬
tis: docebit uos omnem ueritatẽ:
Numquid gͦ separatur hinc
filius.tanquam ipse non doce¬
at omnem ueritatem. Aut qͣsi
hoc impleat sp̃c sanctus. quod
minus poduit docere filius:
Dicant ergo si placet. maiorem
ẽẽ filio sp̃m sanctum: quem mi¬
norem illo solent dicere: Anqr
non dictum est ipse solus aut
nemo solus nisi ipse uos docebit
omnem ueritatem. ideo ꝑmittunł.
ut cum illo docere credatur

Expanded text:
et spiritu sancto non potest. quid enim et spiritu sancto non potest. quid enim sibi uult quod ait: si diligitis m e, mandata mea seruate. et ego rogabo patrem, et alium aduocatum dabit uobis, ut nobiscum sit in aeternum, spiritum ueritatis, quem hic mundus accipere non potest, id est dilectores mundi? animalis autem homo non percipit quae sunt spiritus dei. sed adhuc uideri potest ideo dictum: et ego rogabo patrem, et alium aduocatum dabit uobis, quasi non sufficiat solus filius. illo autem loco ita de illo dictum est, tamquam solus omnino sufficiat: cum uenerit ille spiritus ueritatis, docebit uos omnem ueritatem. numquid ergo hinc separatur, tamquam ipse non doceat omnem ueritatem ? aut quasi hoc impleat spiritus sanctus quod minus potuit docere filius? dicant ergo, si placet, maiorem esse filio spiritum sanctum, quem minorem illo solent dicere. an quia non dictum est: "ipse solus" aut: "nemo nisi ipse uos docebit omnem ueritatem", ideo permittunt, ut cum illo docere credatur
Abbreviated transcription (Latin):
uita eterna: dicit ds̃ in psalmiᷤ.
Longitudine dierum replebo
eum. & ostendam illi salutare
meum: Siue gͦ audiamus osten¬
de nobis filium. siue audiamꝰ
ostende nobis patrem. tantundẽ
ualet: quia neuter sine altero
potest ostendi: Unum quippe
sunt. sicut ait. Ego & pater u¬
num sumus Deniq ꝓpter ip¬
sam inseparabilitatem. suffici¬
enter aliquando nominatur. uł
pater solus. uł filius solus. ad¬
impleturus nos leticia eum uul¬
tu suo: nec inde separatur utriq
ueritatis. quem hic mundus ac¬
cipere non potest: Hoc ẽ enim
plenum gaudium nostrũ. quo
amplius non est. frui trinitate
deo:ad cuius imaginem facci su¬
mus: Propter hoc aliquando
ita loquitur de spũ scõ. tanquam
ipse solus sufficiat ad beatitudi¬
nem nr̃am: Q ideo solus sufficit:
quia separari a patre & filio nõ
potest. Sicut pater solus suffi¬
cit quia separari a filio o spũ
sc̃õ non potest. & filius ideosuf-¬
ficit solus: quia separari a patre

Expanded text:
uita aeterna, dicit deus in psalmis: uita aeterna, dicit deus in psalmis: longitudine dierum replebo eum et ostendam illi salutare meum. siue ergo audiamus: "ostende nobis filium", siue audiamus: ostende nobis patrem, tantundem ualet, quia neuter sine altero potest ostendi. unum quippe sunt, sicut ait: ego et pater unum sumus. denique propter ipsam inseparabilitatem sufficienter aliquando nominatur uel pater solus uel filius solus adimpleturus nos laetitia cum uultu suo. Nec inde separatur utriusqueritatis, quem hic mundus accipere non potest. hoc est enim plenum gaudium nostrum, quo amplius non est, frui trinitatis deo, ad cuius imaginem facti sumus. propter hoc aliquando ita loquitur de spiritu sancto, tamquam ipse solus sufficiat ad beatitudinem nostram; et ideo solus sufficit, quia separari a patre ac filio non potest, sicut et pater solus sufficit, quia separari a filio et spiritu sancto non potest, et filius ideo sufficit solus, quia separari a patre
Abbreviated transcription (Latin):
nec erit quid amplius requira¬
tur: Ostendetur enim nobis
pater: oc sufficiet nobis: Quod
bene incellexerat philippus ut
diceret. domine ostende nobis
patrem &: sufficit nobis: sed non¬
dum intellexerat. eoquoq modo
ad ipsum se potuisse dicere. do¬
mine ostende nob te: & sufficit
nobis: Ut enim hoc intelliger&.
responsum est ei adomino: Tan¬
do tempr̃e uobiscum sum. & nõ
cognouistis me: philippe. qui me¬
uidet uidet & patrem: Sed qr
uolebat cum ex fide iuiiere. an¬
tequam illud posset uidere: lo
cutus est & ait Hon credis qr
ego in patre. & pater inme est:
Quamdui enim sumus in corpr̃e.
ꝑegrinamur a domino: Per fi¬
dem enim ambulamus non ꝑ
speciem: Contemplatio quippe:
merces est fidei: Cui mercedi ꝑ
fidem corda mundantur. sicut
scriptum est: Mundans fide
corda corum. Probatur autem qd̃
illi contemplationi corda mun
dentur. illa maxime sententia:
Beati mundo corde: quoniam ip¬
si dm̃ uidebunt. Et quia hec est

Expanded text:
nec erit quod amplius requiranec erit quod amplius requiratur. ostendetur enim nobis pater et sufficiet nobis. quod bene intellexerat Philippus, ut diceret: domine, ostende nobis patrem et sufficit nobis; sed nondum intellexerat eo quoque modo id ipsum se potuisse dicere: "domine, ostende nobis te, et sufficit nobis". ut enim hoc intellegeret, responsum est ei a domino: tanto tempore uobiscum sum, et non cognouistis me? Philippe, qui uidet me, uidet et patrem. sed quia uolebat eum ex fide uiuere, antecutus est, et ait: Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est ? Quamdiu enim sumus in corpore, peregrinamur a Domino. Per fidem enim ambulamus, non per speciem . Contemplatio quippe merces est fidei, cui mercedi per fidem corda mundantur; sicut scriptum est, Mundans fide corda eorum . Probatur autem quod illi contemdantur, illa maxime sententia: beati mundicordes, quoniam ipsi deum uidebunt. et quia haec est
Abbreviated transcription (Latin):
num: Ita quippe ait: Hec est
autem uita eterna. ut oognos¬
cant te unum dm̃ uerum: et
fiet cum uenerit dominus: et
illuminauerit occulta tenebra
rum: Cum denebre mortalita¬
tis huius corruptionisq tran¬
sierint: tunc erit mane nr̃m
de quo in psalmo dicitur. ma¬
ne astabo tibi & contemplabor
De hac contemplatione intelu¬
go dictum. Cum tradidĩt reg¬
num deo & patri: id est cum per¬
duxerit ustos. quib nunc exfi¬
de iuuentibus regnat mediador
Si desipio hic corrigat me qui
melius sapit: michi aliud ñ ui¬
detur: Neq enim queremus ali¬
ud. cum ad illius contemplatio¬
uem ꝑuenerimus. quȩ nc̃ nõ ẽ.
quamdiui gaudium nr̃m in spe
est:Spes autem que iuidecur ñ
est spes Quod enim uidet qͥs
quid sꝑat: Si autem quod nõ
uidemus sꝑamus. ꝑ patientiã
exspectamus. qͦ adusq rex ra
recubitu suo est: Tunc erit qđ
scriptum est: Adimplebis me
leticia cum uuldu duo: Illa leci¬
cia nil ampluis requiretur: quia

Expanded text:
num. Ita quippe ait: « Haec est num. Ita quippe ait: « Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te unum verum Deum, et fiet, cum venerit Dominus, et illurum, cum tenebrae mortalitatis huius corruptionisque transierint. tunc erit mane nostrum, de quo in psalmo dicitur: mane adstabo tibi et contemplabor. de hac contemplatione intellego dictum: cum tradiderit regnum deo et patri, id est cum perduxerit iustos, quibus nunc ex fide uiuentibus regnat mediator si desipio, corrigat me qui melius sapit; mihi aliud non uidetur. neque enim quaeremus aliud, cum ad illius contemplationem peruenerimus, quae nunc non est, quamdiu gaudium nostrum in spe est. spes . autem, quae uidet quis, quid sperat? si autem quod non uidemus speramus, per patientiam expectamus, quoad usque rex in recubitu suo est. tunc erit quod scriptum est: adimplebis me laetitia cum uultu tuo. illa laetitia nihil amplius requiretur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
statem. et uirtutem. id est. ut ne¬
cessaria nonsit dispensatio si¬
militudinum: ꝑ anglicos prin¬
cipatus. & potestates.⁊ uircutes:
Ex quarum ꝑsona. non incon¬
uenienter intelligitur dici iN
cantico canticorum ad sponsam:
Similitudines auri faciemus t
cũ distinctionibus argenti. quo¬
adusq rex in recubitu suo est: idẽ
quoadusq xp̃c in secreto suo est.
quia uita nr̃a abscondita ẽ cum
paruerit uita nr̃a: tunc & uos
apparebitiscum illo in gła. Id
antequam fiat: uidemus nunc
ꝑ speculum in eniginade. hoc ẽ
in similitudinib. tunc autem fa-¬
cie ad faciem: Hec enim nobis
contemplatio ꝓmiccitur: actio¬
num omnium finis. atq et̃na¬
dei sumus & nondum apparuit
quod erimus: scimus quia cum
apparuerit. similes ei erimus.
quoniam uidebimus eum sicu¬
ti est. N uodenim dixit famulo
suo moysi. ego sum qui sum. &
dices itaq filiis isrł qui est mi¬
sit me ad uos: Hoc contempla¬
bimuꝵ. cum uiuemus in eter¬

Expanded text:
statem et uirtutem, id est ut nestatem et uirtutem, id est ut necessaria non sit dispensatio similitudinum per angelicos principatus et potestates et uirtutes. ex quarum persona non inconuenienter intellegitur dici in cantico canticorum ad sponsam: similitudines auri faciemus tibi cum distinctionibus argenti, quoad usque rex in recubitu suo est, idest quoad usque Christus in secreto suo est, quia uita nostra abscondita est cum paruerit, uita uestra, tunc et uosapparebitis in gloria. quod antequam fiat, uidemus nunc per speculum in aenigmate — hoc est in similitudinibus — tunc autem facie ad faciem. Haec enim nobis contemplatio promittitur actionum omnium finis \'atque aeternaDei sumus, et nondum apparuit quod erimus. Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est . » Quod enim dixit famulo suo Moysi: « Ego sum, qui sum . » Et: « Dices itaque filiis Israel: Qui est, misit me ad vos : » hoc contemplabimur, cum videbimus eum in aeter
Abbreviated transcription (Latin):
fallit uerbum quod positum ẽ
donec: Ita namq sequitur: Opor¬
det enim illum regnare donec
ponat omnes inimicos suos
sub pedibus suis. Tanquam cum
posuerit non sit regnaturus: nec
intelligunt ita dictum sicuti ẽ
illud. Confirmatum ẽ cor eius.
non commouebitur:donec uide¬
at suꝑ inimicos suos: Non enim
cum uiłit. iam commouebitur:
Quid ergo est cum tradidit reg¬
num dõ & patri. quasi modo
non habeat regnum ds̃ & pat̃.
Sed quia omnes iustos. ĩ quibus
nunc regnat ex fide uiuentib
mecdiator dei et hominum h̃o
ciem. quam uisionem dicit ide
apls facie ad faciem. ita dictum
est. cum tradidit regnum deo
& patri: ac si diceretur cum ꝑdu¬
xerit credentes ad contemplatio¬
nem dĩ et patris: Sicut enum di¬
cit omnia michi tradita sunt
apatre meo. et nemo nouit fili¬
um nisi pater. neq patrem quis
nouit nisi filius & eui uoluerit
filius reuelare: tunc reuelabit᷑
a filio pater cum euacuauerit
omnem principatum. & pote¬

Expanded text:
fallit verbum quod positum est, fallit verbum quod positum est, donec. Ita namque sequitur, Oportet enim illum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis : tanquam cum posuerit, non sit regnaturus. Nec intelligunt ita dictum, sicuti est illud: Confirmatum est cor ejus; non commovebitur, donec videat super inimicos suos . Non enim cum viderit, jam commovebitur. Quid ergo est, Cum tradiderit regnum Deo et Patri? quasi modo non habeat regnum Deus et Pater? Sed quia omnes justos, in quibus nunc regnat ex fide viventibus mediator Dei et hominum homociem, quam visionem dicit idem apostolus, Facie ad faciem ; ita dictum est, Cum tradiderit regnum Deo et Patri, ac si diceretur, Cum perduxerit credentes ad contemplationem Dei et Patris. Sic enim dicit: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo: et nemo novit Filium nisi pater; neque patrem quis nouit nisi filius et cui noluerit filius reuelare, tunc reuelabitur a filio pater, cum euacuauerit omnem principatum et omnem pote
Abbreviated transcription (Latin):
ad philipenses ostendit dicens:
Hr̃a autem conuersatio in celis
est. Unde &e saluatorem exspec¬
tamus dominum iħ̃m xp̃m. qͥ
transfigurabit corpus humili¬
datis nr̃ȩ. ut conforme fiat cor¬
pori glẽ suȩ. secundum oꝑatio¬
nem suam: qua possit etiam sibi
subicere omnia. Inseparabilis
enim est oꝑatio patris et filii.
Alioquin nec ipse pater sibi sub¬
iecit omnia. sed filius subiecit ei.
qui ei regnum tradidit: & euacu¬
at omnem principatum. & om¬
nem potestatem. et uirtutem:
defilio quippe ista dicta sunt: Cum
tradiderit inquit regnum deo
& patri. cum euacuauerit om¬
nem principatum. & omnem
potestatem. et uirtutem: Ipse
enim subicit qui euacuat. Nec
sic arbitremur xp̃m traditurum
regnum deo & patri: ut adimat
sibi Nam ce hoc quidam uani¬
loqui crediderunt: Cum enim
dicitur tradidit regnum dõ et
patri. non seꝑatur ipse: quia si-¬
mul cum patre unus est ds̃.S
ditunarum scripturarỹ incurio¬
sos. & contentionum studiosos

Expanded text:
ad Philippenses ostendit dicens: ad Philippenses ostendit dicens: Nostra autem conversatio in coelis est; unde et Salvatorem exspectamus Dominum Jesum transfigurabit corpus humilitatis nostrae, conforme ut fiat corpori gloriae suae, secundum operationem suam, qua possit etiam sibi subjicere omnia . Inseparabilis enim operatio est Patris et Filii. Alioquin nec ipse Pater sibi subjecit omnia, sed Filius ei subjecit, qui ei regnum tradit, et evacuat omnem principatum et omnem potestatem et virtutem. De Filio quippe ista dicta sunt: Cum tradiderit, inquit, regnum Deo et Patri, cum evacuaverit omnem principatum et omnem potestatem et virtutem. Ipse enim subjicit, qui evacuat. 16. Nec sic arbitremur Christum traditurum regnum Deo et Patri, ut adimat sibi. Nam et hoc quidam vaniloqui crediderunt. Cum enim dicitur, tradiderit regnum Deo et Patri, non separatur ipse; quia simul cum Patre unus Deus est. Sed divinarum Scripturarum incuriosos et contentionum studioses
Abbreviated transcription (Latin):
mutari atq conuerti. et ita
dictum. tunc et ipse filius sub¬
iectus erit ei qui illi subiecit
omnia Ac si diceret᷑. tunc et
ipse filius hominis. & a uerbo
dei suscepta humana nat᷑a.
cominutabitur in eius naturã.
qui ei subiecit omnia. Tunc
futurum putant. eum post
diem iudicii tradidit regnum
dõ et patri: Ac ꝑhoc etiam se¬
cundum istam opanionẽ. adhue
Quod si aliqui et hoc affirmant
quod iam fuerit in dĩ substan¬
illud certe negare non possunt.
quod adhuc natura hominis
manebat. quando ante passio¬
nem dicebat. quoniam pater
maior me est. Ubi nulla cuncta¬
tio est. secundum hoc ẽẽ dictum.
quod forma serui maior est pat̃:
cui in forma dĩ equalis est filius:
Nec quisquam cum audierit qd
ait apłs. cum autem dixerit qr
omnia subiecta st̃ ei. manifestũ:
quia preter eum qui subiecit illi
oinnia. ita existimet de patre ui¬
delligendum. quod subiecerit oĩa
filio. ut ipsum filium sͥ omnia
subiecisse non putet. Quod apłs

Expanded text:
mutari atque converti, et ita mutari atque converti, et ita dictum, Tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia, ac si diceretur, Tunc et ipse Filius hominis et a Verbo Dei suscepta humana natura commutabitur in ejus naturam, qui ei subjecit omnia; tunc futurum putant, cum post diem judicii tradiderit regnum Deo et Patri. Ac per hoc etiam secundum istam opinionem adhuc PQuod si aliqui et hoc affirmant, quod jam fuerit in Dei substansus; illud certe negare non possunt, quod adhuc natura hominis manebat, quando ante passionem dicebat, Quoniam Pater major me est: unde nulla cunctatio est secundum hoc dictum esse, quod forma servi major est Pater, cui in forma Dei aequalis est Filius. Nec quisquam cum audierit quod ait apostolus: cum autem dixerit, quia omnia subiecta sunt, manifestum, quia praeter eum qui subiecit illi omnia, ita existimet de patre intellegendum, quod subiecerit oFilio, ut ipsum Filium sibi omnia subjecisse non putet. Quod Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dictum est. ne quisquam pu¬
taret. habitum xp̃i qui ex hu¬
mana creatura susceptus est.
conuersum iri postea in ipsam
duunitatem: uelut certius exp̃s¬
serim dĩtatem. quȩ non est crea¬
tura.s est unitas trinitatis in¬
corporea et incommutabilis. &
sibimet consubstantialis & coe¬
terna natura: aut siquisquam
contendit ut aliqui senserunt
ita dictum. & iꝑse filius subiec¬
tus erit ei qui illi subiecit om̃ia.
ut ipsam subiectionem. commu¬
tationem et conuersionem cre¬
dat futuram creaturȩ. in ipsã
substantiam. uel eẽntiam creato¬
ris. id est ut que fuerat substã¬
cia creaturȩ. fiat substantia cre¬
atoris: certe uel hoc concedit.
quod non habet ullam dubita¬
tionem. nondum hoc fuisse fac¬
tum cum dominus diceret.
Pater maior me est. Dix̃ enim
hoc non solum antequam as¬
cendisset in celum: uerum etrã
antequam passus resurrexiss
a mortuis: Illi autem qui
putant himanam in eo na¬
turam. indĩtatis substantiã

Expanded text:
o dictum est, ne quisquam puo dictum est, ne quisquam putaret habitum Christi, qui ex humana creatura susceptus est, conversum iri postea in ipsam divinitatem, vel ut certius expresserim Deitatem, quae non est creatura, sed est unitas Trinitatis incorporea et incommutabilis et sibimet consubstantialis et coaeterna natura. Aut si quisquam contendit, ut aliqui senserunt, ita dictum, et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia, ut ipsam subjectionem, commutationem, et conversionem credat futuram creaturae in ipsam substantiam vel essentiam Creatoris, id est, ut quae fuerat substantia creaturae fiat substantia Creatoris; certe vel hoc concedit, quod non habet ullam dubitationem, nondum hoc fuisse factum cum Dominus diceret, Pater major me est. Dixit enim hoc non solum antequam ascendisset in coelum, verum etiam antequam passus resurrexisset a mortuis. Illi autem qui putant humanam in eo naturam in deitatis substantiam
Abbreviated transcription (Latin):
erat etiam antequam hanc ac¬
cepisset: equalis ẽ patri: In for¬
madei. uerbum ꝑ quod facta s̃
omiria. in forma autem serui.
factus ex muliere. factus suble¬
ge: ut eos qui sub lege erant re¬
dimeret. Proinde in forma dei
fecit hominem. in forma ser¬
ui factus est homo: Nam si
pater tantum sine filio homi¬
nem fecisset: non scriptum eẽt.
faciamus hominem ad imagi¬
nem et sumilitudinem nr̃am:
E igo quia forma dĩ accepit for¬
mam scrui. utrumq ds̃ & u¬
trumq homo: sed utrumq ds̃
ꝓpter accipientem dm̃: utrumq
autem homo. ꝓpter acceptum
hominem: Neq enum illa sus¬
ceptione alterum eorum in alte¬
rum conuersum: atq mutatũ
est: Nec diuinitas quippe incre¬
aturam mutata est. ut desiste
ret ẽẽ diumitas: nee creatura in
diuinitatem mutata est. ut de¬
ue qua filius subiciendus dicitur
ut. iecta fuerint. tunc et ipse¬
aꝑ filius subiectus erit ei qui
uI sibi subiecit omnia: aut idõ¬

Expanded text:
erat etiam antequam hanc acerat etiam antequam hanc accepisset, aequalis est Patri. In forma Dei, Verbum per quod facta sunt omnia : in forma autem servi, factus ex muliere, factus sub Lege, ut eos qui sub Lege erant, redimeret . Proinde in forma Dei fecit hominem; in forma servi factus est homo. Nam si Pater tantum sine Filio fecisset hominem, non scriptum esset, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Ergo quia forma Dei accepit formam servi, utrumque Deus et utrumque homo: sed utrumque Deus propter accipientem Deum, utrumque autem homo propter acceptum hominem. Neque enim illa susceptione alterum eorum in alterum conversum atque mutatum est: nec divinitas quippe in creatret esse divinitas, nec creatura in divinitatem mutata est, ut deua Filius subjiciendus dicitur jecta fuerint, tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia: aut ide
Abbreviated transcription (Latin):
rat equalis patri: Si ergo ita
accepta est forma serui.ut non
amiteretur forma dĩ: cũ & iN
forma serui & informa dĩ.idem
ipse sit filius unigenitus dei
dĩ etiam ipse se ipso maior est.
in forma autem serui etiam se
ipso minor est: Non itaq im¬
merito scriptura utrumq dic̃:
& equalem patri filium. et pa¬
trem maiorem filio. Illudenim
ꝓpter formam dĩ. hoc autem
ꝓpter formam serui. sine ulla
confusione intelligitur. & hec
nobis regula pia. ꝑomnes scãs
scripturas dissoluende huius
questionis. ex uno capitulo eple
pauli apli expn mitur: ubima¬
nifestius ista distinctio cominen¬
datur: Ait enim: Qui cum ra
forma dei cẽt. non rapinam ar-¬
bitratus est ẽẽ equalis deo. sedse¬
met ipsum exinaniuit. formam
serui accipiens: in similitudinẽ
hominum factus & habitu iN¬
uentus ut homo: Est ergo dĩ fi¬
lius. deo patri natura equalis:
habitu minor In forma enum
serui quam accepit minor ẽ pa¬
tre. In forma autem dĩ. inqua

Expanded text:
rat aequalis Patri. Si ergo ita rat aequalis Patri. Si ergo ita accepta est forma servi, ut non amitteretur forma Dei, cum et in forma servi et in forma Dei idem ipse sit Filius unigenitus Dei Dei etiam ipse se ipso major est, in forma autem servi etiam se ipso minor est? Non itaque immerito Scriptura utrumque dicit, et aequalem Patri Filium, et Patrem majorem Filio. Illud enim propter formam Dei, hoc autem propter formam servi, sine ulla confusione intelligitur. Et haec nobis regula per omnes sacras Scripturas dissolvendae hujus quaestionis, ex uno capitulo Epistolae Pauli apostoli promitur, ubi manifestius ista distinctio commendatur. Ait enim: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . Est ergo Dei Filius Deo Patri natura aequalis, habitu minor. In forma enim servi quam accepit, minor est Patre: in forma autem Dei in qua
Abbreviated transcription (Latin):
is et talib diuinarum
scripturarum destimoni¬
is. quibus ut dixi priores copi¬
osius usi expugnauerunt he¬
reticorum tales calumpnias uł
errores:insinuatur fidei nr̃e u¬
nitas: uł equalitas trinitatis.
Sed quia multa in scĩs libris ꝓp¬
ter incarnationem uerbi dĩ quȩ
pro salute nr̃a reparanda. facta
ut maiorem filio patrem signi¬
ficent. uł etiam aꝑtissime osten¬
dant:errauerunt homines mi¬
nus diligenter scrutantes uel
intuentes uniuersam seriem scͥp
eius substantiam que ante in¬
carnationem sempiterna erat.
et sempiterna est.transferre co¬
nati sunt. Et illi quidem dicira
minorem filium ẽẽ quam pat̃
est. quia scriptum ẽ ipso dño
dicente: Pater maior me ẽ Ue¬
ritas autem ostendit scđm istũ
modum. etiam se ipsum mino¬
iem se ipso. Quomodo enu nõ
etiam se ipso minor factus est.
qui semet ipsum exinaniuit for¬
mam serui accipiens:Neq eñĩ
sic accepit formam scrui. ut a¬
mutteret formam dĩ: in qua e¬

Expanded text:
is et talibus divinarum Scripturarum testimoniis, quibus, ut dixi, priores nostri copiosius usi, expugnaverunt haereticorum tales calumnias vel errores, insinuatur fidei nostrae unitas et aequalitas Trinitatis. Sed quia multa in sanctis Libris propter incarnationem Verbi Dei, quae pro salute nostra reparanda facta ut majorem Filio Patrem significent, vel etiam apertissime ostendant; erraverunt homines minus diligenter scrutantes vel intuentes universam seriem Scripejus substantiam quae ante incarnationem sempiterna erat,  sempiterna est, transferre conati sunt. Et illi quidem dicunt minorem Filium esse quam Pater est, quia scriptum est ipso Domino dicente, Pater major me est . Veritas autem ostendit secundum istum modum etiam se ipso minorem Filium. Quomodo enim non etiam se ipso minor factus est, qui semetipsum exinanivit, formam servi accipiens? Neque enim sic accepit formam servi, ut amitteret formam Dei, in qua e