comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Igerent᷑ abonis. ut licentio sis cupi¬
ditatib domitis. ħ uicia ꝑderent᷑.
q̃ iusto imꝑio. ł exstirpari. ł pu¬
niri debuert̃. Nã si xp̃iana disci¬
plina om̃ia bella culparet. ħ po¬
tius militib c̃siliũ salutis peten¬
tib in eu̾gło dret᷑. ut abic̾ent ar¬
ma seq militiȩ om̃ino subtͣherent.
Bictũ est eis. Neminẽ dcusseritis.
nullã calũpniã feceritis. sufficiat
uob̾ stipendiũ ur̃m. Quib ppͥũ
stipendiũ suffice deb̾e p̃cepit. mili
tuisq dabo c̃siliũ. Arripe manib
arma or̃o aures pulset auctoris qi
qñ pugnat᷑. ds aptis cȩlis spectat.
& partẽ ꝗͣ inspicit iustã. ibi dat
ui gladio usus fu̾it. gladio ca¬
det. Ille aut̃ ut itꝰ gladio qͥ
nulla suꝑiore ac legitima potestate
piunt᷑ a bonis. cũ nec rerũ humarũ
ordine inuenitur. uͥ eos tale aliquid
ipse c̃stringit. Alioqͥn ioħs cũ ad eũ¬
causa baptitandi milites uenirent dicentes.
& nos qͥd faciemꝰ respondet eis arma

Expanded text:
gerentur a bonis, ut, licentiosis cupiditatibus domitis, haec vitia perderentur, quae justo imperio vel exstirpari vel puniri debuerunt. Nam si disciplina Christiana omnia bella culparet, hoc potius militibus consilium salutis petentibus in Evangelio daretur, ut abjicerent arma seque militiae omnino subtraherent. Dictum est autem eis : Neminem concusseritis; nulli calumnias feceritis; vobis stipendium vestrum . Quibus proprium stipendium sufficere debere praecepit, milittuisque dabo consilium. Arripe manibus arma, oratio aures pulset auctoris, quia, quando pugnatur, Deus apertis coelis spectat, et partem quam inspicit justam, ibi dat ui gladio usus fuerit, gladio cadet. Ille autem utitur gladio qui nulla superiore ac legitima potestate piuntur a bonis, cum in eo rerum humanarum ordine inveniuntur, ubi eos tale aliquid ipse cum baptizandi milites uenirent dicentes: et nos quid faciemus? responderet eis: arma
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi humanȩ societati seruandam fidẽ
si sentit ꝗͣ iniquȩ s in peccati so¬
cietate seruata ñ fuerit. Ille qͥppe
utrobiq ꝑfidus. ꝓfecto sceleratior
iudicandus ẽ. ltem. Mulier si fide¬
diugali uiolata fidẽ seru& adul¬
terio. utiq mala ẽ. si nec adult̾a
peior : Porro si eam flagitii peni¬
teat . &. ad castitatẽ rediens c̃iuga¬
lẽ. pactã. ac placitã. ad ult̾mnã rẽ¬
scindat. miror si eã fidei uiolatͥc̃e

Expanded text:
ipsi humanae societati fuisse soruandam, ne ipsi humanae societati fuisse soruandam, ne si sentit, quam inique sibi in peccati societate seruata non fuerit. ille quippe utrubique perfidus profecto sceleratior iudicandus est. conjugali violata, fidem servet adultero, utique mala est, sed si nec adultero, pejor est. Porro si eam fiagitii poeniteat, et ad castitatem rediens conjugalem, pacta ac placita adulterina rescindat, miror si eam fidei violatricem
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ stultũ & ĩpiũ atq oĩa quȩ
ad illũ ꝑtin̾ent demoliri. S ad
pͥmã int̾cessionẽ ab igail femine
prudentis. inox remisit minas. re¬
uocauit ensem inuaginã. neq
aliquid culpe se tale ꝑuirio con¬
traxisse doluit. Itẽ. Non solũ
aps modatio sollertiꝰ obseruanda. ut
gio sur gere ñ possumꝰ. illũ
potus  euadendi aditũ pe¬
Si adpeccatũ admittendũ adhibet᷑
fides. mirũ si fides appellat᷑. Uerũ¬
tam̃ qͣlisc̃q sit. si &. otͣ ipsã fit peiꝰ¬
sit. nͥ cũ ꝓpt̾ea deserit᷑. ut ad fidẽ
uerã legitimãq redeat᷑ .i. ut pecca¬
tũ emendet᷑. uoluntatis pͣuitate
correcta. tãquã qͥsq cũ hõiẽ solus
expoliare ñ possit. inueniat sociũ
iniqͥtatis. & cũ eo paciscat᷑ ut simul
id faciant spoliũq parciant᷑. qđ
facinore cõmisso totũ solus auferat.
dolet qͥdẽ ille & fidẽ sibi seruatã
ñ ẽẽ c̃querit᷑. Uerũ in ipsa sua q̃re¬
la cogitare deb& : potiꝰ in bona uita

Expanded text:
virum stultum et impium, atque omnia quae ad illum pertinent demoliri: sed ad primam intercessionem Abigail feminae prudentis, mox remisit minas, revocavit ensem in vaginam, neque aliquid culpe se pro tali periurio contraxisse doluit. Item: Non solum est moderatio solicitius observanda, ut cati contagio surgere non possumus, illum potius evadendi aditum peSi ad peccatum admittendum adhibetur fides mirum est si fides appellatur. Verumtamen qualiscunque sit, si contra ipsam sit pterea deseritur, ut ad ueram fidem ac legitimam redeatur, id est, ut peccatum emendetur uoluntatis prauitate correcta. tamquam si quisque, cum hominem solus expoliare non possit, inueniat socium iniquitatis et cum eo paciscatur, ut simul id faciant spoliumque partiantur, quo facinore commisso totum solus auferat. dolet quidem ille et fidem sibi seruatam non esse conqueritur; uerum in ipsa sua querela cogitare debet potius in bona uita
Abbreviated transcription (Latin):
dauid piũ hoĩem sc̃m inuirationẽ
tem̾ariã cecidisse. &. maluisse ñ fac̾e
qͥ iurau̾at. ꝗͣ uirationẽ suã fuso hõis
sanguinẽ hoĩs fudit. s eũ falsũ u¬
rasse negare qͥs pot̾it: De duob pec¬
catis elegit minimũ. s minꝰ fuit uld̾

Expanded text:
urationem temerariam cecidisse, et maluisse non facere quod juraverat, quam jurationem suam fuso hominis sanguinem hominis fudit, sed eum falsum jurasse negare quis poterit? De duobus peccatis elegit minimum, sed minus fuit illud
Abbreviated transcription (Latin):
Si lapsis ad suũ ordinẽ reuer¬
tendi licentia concedit᷑. uigor
canonice ꝓculdubio frangitur
disciplinȩ. dũ ꝓ reu̾sionis spe.
praue actionis desideria quiꝰq¬
conciꝑe ñ formidat. Et pꝰ pauca.
in sacrũ ordinẽ. nulliꝰ uob̾ sup
plicatio aliqͦmͦ reuocare sũdeat.
ne huiꝰmodi ñ statuta. s tp̃ralit̾
dilata credatur ẽẽ uindicta.¬
latoris p̃sentiũ legatione c̃suluit.
nulla rõe in sacro ordine pꝰ lapsum
aut ꝑman̾e. aut reuocari posse cog¬
noscas. Circa quẽ tñ mitiꝰ agendũ
ẽ: ꝓpt̃ scõmissũ facinꝰ. quia facili
officio. pꝰ lapsũ resurgendi. dũ diciꝰ
de ħ canones diũsos te legisse. diu̾sãq
sententias. alias resurgendi alias ne¬
incipientes hanc cũ reliquis .iiii. ue¬
neramur. quȩ ipsã sequentes in c̃c̃tis¬

Expanded text:
Si lapsis ad suum ordinem revertendi licentia concedatur, vigor canonicae procul dubio frangitur disciplinae, dum pro reversionis spe gravae actionis desideria quisqconcipere non formidat. Et post paucain sacrum oplicatio aliquomodo revocare suadeat, ne hujusmodi non statuta, sed temporaliter dilata, credatur esse vindicta.latoris praesentiam legatione consuluit, nulla ratione in sacro ordine post lapsum aut permanere aut revocari posse cognoscas. Circa quem tamen mitius agendum est propter commissum facinus, quia facili officio, post lapsum resurgendi, dum dicis de hoc canones diversos te legisse, diversasque sententias, alias resurgendi, alias neincipientes, hanc cum reliquis quatuor veneramur, quia ipsam sequentes caet
Abbreviated transcription (Latin):
discordamꝰ. A capite itaq incipientes.
usq in quartũ altaris ministrũ
hanc formã seruandã cognoscimus:
ut quẽ minorẽ maior p̃cedit. sic̃
maior ẽ honore ita sit in crimine.
Et quẽ maior seq̃r culpa. maior
ei implicetur uindicta: ⁊ sic pꝰea
penitentia credat᷑ ẽẽ fructuosa. Qͥa eñĩ ꝓch tͥti
cũ seminare. & fructũ eiꝰ ñ collig̾e: Aut domũ
ostruere. &. ñ illic habitare: Pꝰ dignã enĩ satis¬
factionẽ : credimꝰ. lapsũ redire posse ad honorẽ ꝓph̃a
dicñte. Nũqͥd qͥ cadit. ñ aditiet ut resurgat: Et qͥ¬

Expanded text:
discordamus. A capite itaque incipientes, usque in quartum altaris ministrum hanc formam servandam cognoscimus: ut quem minorem major praecedit, sicut honore est major, ita sit in crimine. Et quem major sequitur culpa, major ei implicetur vindicta: et sic postea poenitentia credatur esse fructuosa. cum seminare, et fructum illius non tollere? aut domum construere, et non illic habitare? Post dignam satisfactionem credimus redire posse ad honorem, Propheta dicente: « Nunquid qui cadit non adjiciet ut resurgat? » Et q
Abbreviated transcription (Latin):
tutis. Errant qͥ putant dñi sac̾dotes. pꝰ lapsũ si cõ¬
dignã egerint penitentiã. dño ministre ñ posse. ⁊
suiᷤᷤ honorib frui: si bonã deinceps uitã duxe¬
rint. &. suũ sac̾dotiũ c̃digne cꝰtodierint. Et ipsi
ꝙͣ qͥ ħ putant. ñ solũ errant. s &̃ tͣditã ecclȩ claues
despic̾e uident᷑. de cb dictũ ẽ. Quȩc̃q solu̾itis ĩ t̾ra.

Expanded text:
 sacerdotes post lapsum si condignam egerint poenitentiam Domino ministrare non posse, et suis honoribus frui, si bonam deinceps vitam duxerint, et suum sacerdotium condigne custodierint. Et ipsi qui hoc putant, non solum errant, sed etiam traditas Ecclesiae claves despicere videntur, de quibus dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
i int̾ bonos ministros. cũ sit aliꝰ
alio melior : ñ ÷ melior baptis¬
mus. qͥ ꝑ meliorẽ datur. nullomͦ ÷ ma¬
lus. qͥ etiã ꝑ malũ dat᷑. qñ idẽ baptis¬
mus datur . &. idõ ꝑ ministros dĩ dispa
res munꝰ ȩquale ẽ. quia ñ illoꝵ s eiꝰ ẽ.¬

Expanded text:
i inter bonos ministros, cum sit alius alio melior, non est melior baptismus, qui per meliorem datur: nullo modo est malus, qui etiam per malum datur, quando idem baptismus datur; et ideo per ministros dispares Dei munus aequale est, quia non illorum, sed e
Abbreviated transcription (Latin):
Princeps constituit. ut liceat
cautionẽ exposuert̃. Hi aut̃ qͥ tale
iusiurandũ exegert̃. & contra casti¬
tatẽ oꝑam suã dedert. penȩ nõie .x.¬
lib̾ auri ꝑsoluant. hisdẽ mere tricib
quȩ sacram̃ta dedert̃ pęna autẽ
.x. lib̾. officio p̃sidis flagitet᷑. Qd
si p̃ses neglexerit. de suo pat̾ͥmonio
pęnã p̾stare cogatur et magistra¬
tu sibi cõmisso cadat. & ñ solũ mu¬
lierib s ñ heredib et aliis successo¬
rib earũ pęnã soluat. Hoc si ꝓbatũ
sit. qđ sacramentũ ameretͥce exege¬
rit. Si aut̃ ipse sacram̃tũ exegerit.

Expanded text:
e constituit, ut liceat cautionem exposuerint. Hi autem, qui tale iusiurandum exegerunt, et contra castitatem operam suam dederlibras auri persolvant iisdem meretricibus, quae sacramenta dederunt. Poena autem X librarum officio praesidis flagitetur. Quod si praeses neglexerit, de suo patrimonio poenam praestare cogatur, et a magistratu sibi commisso cadat, et non solum mulieribus, sed etiam haeredibus et aliis successoribus earum poenam solvat, hoc si probatum sit quod sacramentum a meretrice exegerit: si autem ipse sacramentum exegerit
Abbreviated transcription (Latin):
c̃cilio scriptũ ẽ. Bos qͥ rapunt pu¬
ellas sub noĩe simul habitandi. coo¬
parantes &e. coni bentes raptorib
decreuit sc̃a synodus. ut siquidẽ
clerici st̃. decidant de gradu pͥo.
Quib u̾bis dat᷑ intelligi. qualit̃
hꝰ mali auctores dãpnandi st̃. qñ
participes c̃siliũ comibentes tanto
a nathemate feriunt᷑ &. uixta ca¬
nonicã auctoritatẽ ad c̃iugia le¬
gitima raptas sibi ure uendicare¬
quas rapuerant cũ uoluntate
parentũ sub p̃fato desponsationis
ł dotalitii nomine. in c̃iugiũ sũp¬
tas hñt. qñ in oĩũ aures ħ fuerit
c̃stitutio ꝓmulgata. ab earũ con¬
iunctione separent᷑. &. publicȩ
penitentiȩ subigant᷑. Raptȩ aut̃
parentib legalit̾ restituant᷑. Post
actã uͦ publicã penitentiã si ętas in
c̃tinentiã exegerit. legitimo &. ex¬
utrisq partib placito c̃iugio soci¬
entur. Nam in his regłam c̃stitiumꝰ.
s ut u̾bis magni leonis utam᷑. qͥ sit

Expanded text:
concilio scriptum est: Eos qui rapuerant puellas sub nomine simul cohabitandi cooperantes et conniventes raptoribus, decrevit sancta synodus, ut siquidem clerici sunt, decidant de proprio graQuibus verbis datur intelligi qualiter hujus mali actores damnandi sunt, quando participes consilii et conniventes tanto anathemate feriuntur, ut juxta canonicam auctoritatem ad conjugia legitima raptas sibi jure vindicarequas rapuerant cum voluntate parentum sub praefato desponsionis, vel dotalitii nomine in conjugium sumptas habent, quando in omnium aures haec fuerit constitutio promulgata, ab earum conjunctione separentur, et publicae poenitentiae subigantur. Raptae autem parentibus legaliter restituantur. Post actam vero publicam poenitentiam, si aetas et incontinentia exegerit, legitimo et eutrisque partibus placito conjugio socientur. Nam in his non regulam constituimus, sed, ut verbis Magni Leonis utamur, quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
luerterit ad pudicitiã. s potiꝰ lau¬
dandus ẽ qđ ex mala bonã fecerit. N
enĩ qͥ bonꝰ ꝑmanet ipse polluit᷑ si societ᷑
empla boni sectet᷑. Ex qͦ intelliginꝰ¬
ñ ꝓpħam ꝑdidisse pudicitiã fornca¬
riȩ copulatũ. s fornicariã assũpsisse
pudicitiã quã antea ñ habebat.¬

Expanded text:
verterit ad pudicitiam, sed potius laudandus quod ex mala bonam fecerit. Non enim qui bonus permanet, ipse polluitur, si societur exempla sectetur. Ex quo intelligi perdidisse pudicitiam fornicariae copulatum; sed fornicariam assumpsisse pudicitiam quam antea non habebat
Abbreviated transcription (Latin):
Item in psalmo . xx.
Cemel xp̃c mortuus est
Diustus ꝓ iniustis. & sci¬
mus & certũ habemꝰ &. spe
ĩmobili retinemꝰ. qͥa xp̃c resurgens
ex mortuis iam ñ morit᷑. mors illi ul¬
tra ñ dñabit᷑. Uerba ista apłi sunt:
ne tñ obliuiscant᷑. qđ semel factũ est.¬
in memoria nr̃a om̃i anno fit. Quo¬
ciens pascha cȩlebratur. nũquid toti
saria recordatio representat quod
olim factũ ẽ. & sic nos facit moue¬
ri tanꝗͣ uideamꝰ prȩsentẽ in cruce.
ltem in libro sententiarũ ꝓsꝑi.
Semel immolatꝰ ẽ xp̃s in semet¬
ipso. &. tñ cotidie immolat᷑ in sacra-¬
mento qđ ita intelligendũ ẽ. qͥa ma-¬
nifestatione sui corporis. in distincti¬
& uerus homo semel tñ in cruce pe¬
pendit. offerens patri se ipsũ hostiã
mortuoꝵ redẽp̃tionis efficacẽ. eorũ
scił quos altitudo diuini consilii re-
dimendos iudicauit. p̃sciuit. pre-¬
destinauit. uocauit modis atq tẽ¬
porib quib id fieri congruebat.

Expanded text:
Aug. in psal. XXI. Semel Christus mortuus est justus pro injustis, et scimus et certum habemus, et spe immobili retinemus, quia Christus resurgens ex mortuis jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur . Verba ista Apostoli sunt, tamen non obliviscuntur; quod semel factum est memoria nostra omni anno fit. Quoties Pascha celebratur, nunquid toties saria recolim factum est, et sic nos facit moveri, tanquam videamus Dominum in cruce. Item in lib. Sententiarum Prosperi: Semel immolatus Christus in semetipso, et tamen quotidie immolatur in sacramento. Quod sic intelligendum, quia in manifestatione corporis et distinctiet verus homo, semel tantum in cruce pependit, offerens Patri seipsum hostiam mortuorum redemptionis efficacem, eorum scilicet quos altitudo divini consilii rdimendos iudicauit, presciuit, predestinauit, uocauit, modis atque temporibus quibus id fieri congruebat.
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ. aliquas ꝑ locoꝵ int̃ualla mo-¬
tiones. uł aliquid eiꝰmodi. Nicħ cer¬
intellectu quo sapientiã capimꝰ. qͣn¬
rere quod longe meliꝰ ÷ in meliore
nr̃o. Ut sic intelligamus dm̃ si possu¬
mus qͦntũ possumus sine qualitate
bonũ. sine qͣntitate magnũ. sine in¬
digentia creatorẽ. sine situ p̃sentẽ.

Expanded text:
sionem, aliquas per locorum intervalla mosionem, aliquas per locorum intervalla motiones, vel aliquid hujusmodi. Nihintellectu quo sapientiam capimus, quanrere quod longe melius est meliore nostro, ut sic intelligamus Deum si possimus quantum possumus, sine qualitate bonum, sine quantitate magnum, sine ind
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixã & sepultã. & t̾cio die re-¬
surrexisse & in cȩlũ ascendisse : s tan-¬
tũmͦ filiũ. Nec eandẽ trinitatẽ des-¬
cendisse in sp̃e colũbe suꝑ iħm baptira¬
tũ. aut die pentecostes pꝰ ascensionem
dñi sonitu facto de celo quasi ferret᷑
flatꝰ uehemens & linguis diuisus ue-¬
trinitatẽ dixisse de cȩlo tu es filius m̃s.
siue cũ baptizatꝰ ÷ a ioħe. siue in mon-¬
te qñ cũ illo erant tres discipuli. aut
qñ sonuit uox dicens. &. clarificaui
&. iterũ clarificabo: sed tm̃mͦ patriꝰ uo¬
cẽ fuisse ad filiũ factã. Quãuis pater
&. filius &. sp̃s sc̃s. sicut inseparabiles
ita inseparabilit̾ oꝑent᷑. Nã qͦ intel¬
lectu dm̃ hõ capit. qui ipsũ intellectũ
sinũ quo eũ uult capere: ñdũ capit:
Si aut̃ hc̃ iam capit attendat diligent̃
nichil in eo esse sua nat᷑a melius. &
uideat utrũ ibi uideat ulla liniam̃ta
formarũ. nitores coloꝵ. spaciosã gran¬
ditatẽ. partiũ distentiã. molis disten-¬

Expanded text:
io die resurrexisse, et in coelum ascendisse, sed tantummodo Filium. Nec eamdem Trinitatem descendisse in specie columbae super Jesum baptizatum ; aut die Pentecostes post ascensionem Domini, sonitu facto de coelo quasi ferretur flatus vehemens, et linguis divisis veTrinitatem dixisse de coelo: Tu es Filius meus , sive cum baptizatus est a Joanne , sive in monte quando cum illo erant tres discipuli , aut quando sonuit vox dicens: Et clarificavi, et iterum clarificabo ; sed tantummodo Patris vocem fuisse ad Filium factam. Quamvis Pater et Filius et Spiritus sanctus sicut inseparabiles sunt; ita inseparabiliter operentur. Nam, quo intellectu homo Deum capit, qui ipsum intellectum suum, quo eum vult capere, nondum capit? Si autem hunc jam capit, attendat diligenter, nihil in eo esse in sua natura melius, et videat utrum ibi videat ulla lineamenta formarum, nitores colorum, spatiosam granditatem, partium distantiam, molis disten
Abbreviated transcription (Latin):
secrandus offert᷑ . &. hoc eccłȩ cõmen¬
dat saluberrima auctoritas. ut exeo
qͥsq sentiat. qͥd sibi ꝓsit fides sua. qñ
in alioꝵ quoq beneficio qui ꝓpͥã ñdũ
habent potestatẽ cõmoda sit. Isgͥdor¬

Expanded text:
secrandus offertur, et hoc Ecclesiae commensecrandus offertur, et hoc Ecclesiae commendat saluberrima auctoritas, ut ex eo quisquis sentiat quod sibi prosit fides sua, quando in aliorum quoque beneficio, qui propriam nondum habent potestatem, commoda sit.
Abbreviated transcription (Latin):
Cirmissime tene & nullatenꝰ
dubites. non solũ homines
iãm rõne utentes uerũ etiã par¬
uulos qui siue inut̾is matrũ ui¬
uere incipiunt & ibi moriunt᷑.
siue iam de matrib nati sine sacͣ¬
supplicio puniendos. quia &. si peccatũ
pͥe actionis nullũ habuert̃. originalis
tñ peccati dãpnationẽ carnali con¬
Gregoriꝰ in moralib libro .iiii.¬
tismatis. hoc egit ap̃ uet̾es
ut ꝓparuulis sola fides. uł ꝓmaio.¬
rib uirtꝰ sacrificii. uł ꝓhis qͥ ab
abrahȩ stirpe. ꝓdierant mysteriũ¬
ẽ circũcisio in popło dĩ qđ
erat it̃ signaculũ fidĩ iusticiȩ di.
ad significationẽ purgationis uale.¬
peccati. sic̃ ñ & baptismꝰ ex illo ua-¬
lere cepit adinnouationẽ hominis.
homines solent sacramentũ baptiᷤ.¬
mi xp̃i. qͥd paruulis ꝓsit. cũ eo ac¬
cepto plerũq moriuntur pͥusquã
ex se quicꝗͣ cognoscere potuerint.
qua mre satis pie recteq credit᷑
ꝓdesse paruulo eoꝵ fides aqͥb con¬

Expanded text:
irmissime tene et nullatenus dubites: non solum homines jam ratione utentes, verum etiam parvulos qui sive in uteris matrum vivere incipiunt et ibi moriuntur, sive jam de matribsupplicio puniendos, quia etsi peccatum propriae actionis nullum habuere, originalis tamen peccati damnationem carnali conGregorius, in Moralibus, libro IV: Qtismatis, hoc egit apud ueteres uel pro paruulis sola fides, uel pro maioribus uirtus sacrificii, uel pro his qui ex Abrahae stirpe descenderant mysteriuest circumcisio in populo Dei, quod erat tunc SIGNACULUM IUSTITIAE FIDEI, ad significationem purgationis ualepeccati sicut et baptismus ex illo ualere cepit ad innouationem hominis homines solent, sacramentum baptismi Christi quid parvulis prosit, cum eo accepto plerumque moriuntur, priusquam ex se quidquam cognoscere potuerint, qua in re satis pie recteque creditur prodesse parvulo eorum fides, a quibus con
Abbreviated transcription (Latin):
Sirmĩsime tene &. nullatenus
dubites omnẽ hominẽ qui per
c̃cubitũ uiri et mulieres concipit᷑.
cũ originali peccato nasci. impietati
subditũ. mortiq subiectũ. & ob
& cȩt̾i. Aqua ira nullus liberabitur
nͥ ꝑfidẽ mediatoris dĩ &. hominiũ.
hominis iħu xp̃i quia ipse ẽ agnꝰ
dĩ qui tollit peccata mundi.

Expanded text:
irmissime tene, et nullatenus dubites, omnem hominem qui per concubitum viri et mulieris concipitur cum originali peccato nasci impietati subditum, mortique subjectum, et ob  sicut et caeteri. A qua ira nullus liberatur, nisi per fidem Mediatoris Dei et hominum, hominis Jesu Christi, quia ipse est Agnus Dei qui tollit p
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s quos legere potui qui ante
me scripserunt de trinitate quȩ
ñ st̃ tres dii. s unus ds̃. Quãuis pat
filiũ genuerit: &. idõ filius non sit
qui pat̾ ÷ filiusq apatre sit genitus.

Expanded text:
s quos legere potui qui ante me scripserunt de Trinitate, quaenon sunt tres dii, sed unus Deus. Quamvis Pater Filium genuerit, et ideo Filius non sit qui Pater est, Filiusque a Patre sit genitus,
Abbreviated transcription (Latin):
tem placuit. ut conseruato me
Inprimis placuit. ut quociens
scdm statuta patrͣũ. sinodus c̃¬
gregat᷑: nullus ep̃oꝵ aliquã
pͥus causã suggerere audeat. quã
ea quȩ adem̃dationẽ uitȩ. ad seue-¬
ritatẽ regłȩ. ad animȩ remedia
Obitatio em̃serit de eccłastico uui et¬
re uł de aliis negotiis. pͥmũ metͦ fte¬
politanꝰ eoꝵ cũ aliis qͥb dã in c̃cilio
considerans rẽ iudł. &. si ñ ad qͥ¬
escat utraq pars iudicanti. tunc
pͥmas regionis int̾ ipsos audiatur.¬
nr̃is consentaneũ sit. hoc desinat. bsfimc¬
&. nulla pars ualeat calculo eius

Expanded text:
tem placuit ut, conservato metIn primis placuit, ut quoties secundum statuta Patrum sancta synodus congregatur, nullus episcoporum aliquam causam prius suggerere audeat, quia ea quae ad emendationem vitae, ad severitatem regulae et ad animae remedium bitatio emerserit de ecclesiastico ju de aliis negotiis, primum metropolitanus eorum cum aliis quibusdam in concilio considerans rem dijudicet; et si non acquiescat utraque pars judicatis, tunc primas illius regionis inter ipsos audiatus consentaneum sit, hoc diffiniat. Et nulla pars valeat calculo ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uisqͥs aut̃ ep̃oꝵ excepta ineui-¬
tabili causa uł necessitate. de
ꝑ agendo se concilio absentauerit:
ꝑ uniꝰ anni spatiũ erit cõmunione
uod si egrotans fuerit ep̃s. aut
aliqͣ eũ grauis necessitas de¬
tinuerit: ꝓ se legatũ ad sinodum
mittat. suscepturꝰ salua fiłi ueri¬
tate: quicqͥd synodus statuerit.

Expanded text:
uisquis autem episcopum, excepta inevitabili causa, vel necessitate, de peragendo se concilio absentaverit, per unius anni spatium erit communione Quod si aegrotans fuerit episcopus, aut aliqua eum gravis necessitas detinuerit, pro se legatum ad synodum mittat, suscepturus salva fidei veritate quidquid synodus statuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ertia pars continet de ele¬
ctione & consecratione papȩ ar¬
chiepoꝵ epõꝵ. de ordinib. de
clericis .&. laicis ordinandis . &.¬
ñ ordinandis. De mutatione ep̃oꝵ.
De ordinatis & ñ reordinandis. De
c̃tinentia ordinatoꝵ. De simoniace
ordinatis. & ordinatorib Qui om-¬
nino st̃ deponendi. & qͥ miscđit᷑ re¬
conciliandi. De ꝓfessione hereticoꝵ.
De lapsis in sacris ordinib Qui non
debeant ministrare. & qͥ miscditer
ad ministrandũ possint accedere.
De clericis homicidis qͥ ñ debeant
ministrare. De usurariis. De seruiᷤ
ꝑignorantiã ordinatis. Qui debe¬
ant manere in ordine. Qui ñ. de
clericis ebriosis scurrilatorib De
monachis. de ȩtate qua possint pa-¬
rentes contͣdicere religioni filioꝵs.
& qua ñ possint. De uiduis & uir¬
ginib uelatis. De abbatissis.

Expanded text:
ertia pars continet de electione et consecratione papae, archiepiscoporum, de ordinibus, de clericis, et de laicis ordinandis et non ordinandis, de mutatione episcoporum, de ordinatis non reordinandis, de continentia ordinatorum, de simoniace ordinatis et ordinatoribus, qui omnino sunt deponendi, et qui misericorditer reconciliandi, de professione haereticorum, de lapsis in sacris ordinibus, qui non debeant ministrare et qui misericorditer ad ministrandum possint accedere, de clericis homicidis qui non debent ministrare, de usurariis, de servis per ignorantiam ordinatis, qui debeant manere in ordinatione, qui non. De clericis ebriosis, scurrilatoribus, de monachis, de aetate qua possint parentes contradicere religioni filiorum, et qua non possint, de viduis, et virginibus velatis, de abbatissis.
Abbreviated transcription (Latin):
liũ. dededicatione & constitutione
ȩccłarũ & altariũ. de sepultura. de
p̃sbiteris. & de eoꝵ ȩccłiis. de deci¬
mis. de legitima possessione. &. de
confugientib ad eccłam. de sacrile¬
gio. de liberatoꝵ tutela. de aliena¬
tione & cõmutatione rerũ eccłasti¬
tenticis. de consuetudinib. de ie

Expanded text:
icatione et consecratione esiarum et altarium. De sepultura et presbyteris, et de eorum ecclesiis, de decimis, de legitima possessione, et de confugientibus ad ecclesiam, de sacrilegio, de libertorum tutela, de alienatione et communicatione rerum ecclesiconciliis, de consuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
& si ñdũ fides illa quȩ incredentiũ
uoluntate consistit. iam tm̃ ipsius fidĩ
sacramentũ fidelẽ facit. sic̃ crede res¬
pondetur. ita &. enĩ fideles uocant᷑.
ñ rẽ ipsã mente annuendo. s ipsius
rei sacram̃tũ ꝑcipiendo. aug̃. in

Expanded text:
e in credentium voluntate consistit, jam tamen fidei sacramentum fidelem facit. Nam sicut credere respondetur, ita etiam fideles vocantur, non rem ipsam mente annuendo, sed ipsius rei sacramentum percipiendo. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
ut fieri sol& aliquã p̃cẽ in qͣ loqͣt᷑
contra regulã fidĩ. multi qͥppe irru¬
unt in p̃ces ñ solũ ab imꝑitis loquacib
illa q̃ ibi recta ͭ s ab eis potiꝰ euacuat᷑.¬

Expanded text:
etiam, ut fieri solet, aliquam precem in qua loquatur etiam, ut fieri solet, aliquam precem in qua loquatur contra regulam fidei. multi qunt in preces non solum ab imperitis loquacibusilla quae ibi recta sunt, sed ab eis potius evacuat
Abbreviated transcription (Latin):
Si ñ scĩficatur aqua cũ aliqͣ libͦ .ui.
erroris u̾ba ꝑ imꝑitiã pc̃ator effundit.
multi ñ solũ mali. s boni etiã fr̃s in
ipsa ȩccła ñ scĩficant aquã. Multorũ
enĩ p̃ces em̃dant᷑ cotidie si doctorib
fuerint recitatȩ. & multa imeis reꝑi¬
untur c̃tra catholicã fidẽ. Nũqͥd si
manifestet᷑ aliqͦs baptiratos cũ illȩ
p̃ces dictȩ suꝑ aquã fuissent. iubent᷑
denuo baptitari e Quid ita: Quia
plerũq p̃cis uitiũ suꝑat p̃cantis affe-¬
ctus. &. quia certa illa u̾ba eu̾głica
sine qͥb ñ pot̾ baptisius c̃secrari. tm̃
ualent. ut ꝑ illa sic euacuent᷑ q̃cũq
in p̃ce uiciosa contra regulã fidĩ dnr̃.
quẽ admodũ dȩmoniũ xp̃i nõie ex-¬
cludit᷑. Nã utiq hereticus si afferat
p̃cẽ uitiosã nec bonũ ht̃ caritatis affe-¬
ctũ. quo possit illa imꝑitia suꝑari. ⁊
idõ simił ẽ ei qͥcunq in ipsa catholi¬
quales illic arguit cipͥanꝰ. afferat

Expanded text:
Si non sanctificatur aqua, quum aliqua erroris verba per imperitiam precator effundit, multi non solum mali, sed etiam boni fratres in ipsa ecclesia non sanctificant aquam. Multorum enim preces emendantur quotidie, si doctioribus fuerint recitatae, et multa in eis reperiuntur contra catholicam fidem. Numquid, si manifestetur aliquos baptizatos, quum ipreces dictae super aquam fuissent, iubebuntur denuo baptizari? quid ita? quia plerumque precis uitium superat precantis adfectus et quia certa illa uerba euangelica sine quibus non potest baptismus consecrari, tantum ualent, ut per illa sic euacuentur quaecumque in prece uitiosa contra regulam fidei dicuntur, quemadmodum daemonium Christi nomine excluditur. nam utique haereticus, si adferat precem uitiosam, nec bonum habet caritatis adfectum, quo possit illa inperitia superari, et ideo similis est ei quicumque in ipsa datholiquales illic arguit Cyprianus, adferat
Abbreviated transcription (Latin):
credis scãm ȩccłam. & remissionem
ñ eomͦ interrogamus. ut quomͦ in
dm̃ creditur. sic & in ȩccłam scãm¬
⁊ catholicã. ꝓpt̾ea sc̃a & catholica ẽ:
quia recte credit in dm̃. N on ergo
diximus. ut in ęccłam quasi in dm̃
credetis. s intelligite nos dicere. &
dixisse. ut inȩccła & sc̃a & catholica
conuersantes in dm̃ credetis. Cred̃etiᷤ
ĩ resurrectionẽ carnis quȩ futura ẽ.¬

Expanded text:
esiam, et remissionem eo modo interrogavimus, ut quo modo in Deum creditur, sic in Ecclesiam sanctam catholicam. Propterea sancta et catholica est, quia recte credit in Deum. Non ergo diximus, ut in Ecclesiam quasi in Deum crederetis, sed intelligite nos dicere et dixisse, ut in Ecclesia sancta et catholica conversantes in Deum crederetis. Crederetis etiam resurrectionem carnis, quae futura e
Abbreviated transcription (Latin):
siquis uelit aquã consecretã ad as¬
ꝑsionẽ in domo reciꝑe. ante crisma¬
tis infusionẽ recipiat. aug̃ in epła¬
rosolimis exiit dñs iħc cum f¬
discipłis suis iniudȩã t̾rã. & ibi
morabatur cũ eis. baptizabat. non
ꝑseipsũ. s ꝑ discipłos suos. qͦs intelli¬
gimus iã fuisse baptiratos. siue bap.¬
tismo ioħis. sicut ñ nulli arbitrant᷑.
siue qđ magis eͤdibile ẽ baptismo
indiget nisi ut pedes lauet. s ÷ mun¬
dus totus. Unde intelligitur qđ

Expanded text:
si qui velint aquam consecratam ad adpersionem in domos suas recipere, ante chrismatis infusionem accipiant. 78. Derosolymis exiit cum discipulis suis in Iudaeam et illic morabatur cum eis, baptizabat non per se ipsum, sed per discipulos suos, quos intellegimus iam fuisse baptizatos siue baptismo Iohannis, sicut nonnulli arbitrantur, siue, quod magis credibile est, baptismo indiget nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus . Unde intelligitur q
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ crisma petant. haimo suꝑ epła .i.
aliqͥs. quare in aqua solũmͦ ⁊ non
aliqñ in uino baptismus consecret᷑.
Cui respondit beatꝰ ambrosius. iccir¬
co uniformit᷑ id fieri in aqua. ut in¬
telligatur qđ sicut aqua sordes cor¬
poris aut uestimenti abluit. ita illud
baptisma animȩ maculas sordesq
uicior emundando abstergit.

Expanded text:
tatem chrisma petant. CAP. LXXVII.aliquis quare in aqua solummodo, et non aliquando in vino baptismus consecretur. Cui respondit beatus Ambrosius: « Idcirco uniformiter hoc fieri in aqua, ut intelligatur quod, sicut aqua sordes corporis, aut vestimenti abluit, ita illud baptisma animae maculas sordesque vitiorum emundando abstergit.
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ diei sacietate. aut ꝓ quolib
paruo p̃tio adiuram̃tũ ẽduci posst̃.
& aĩas suaᷤᷤ ꝑde̾ minime formidant.
Quã obrẽ tales nequaꝗͣ admittimꝰ.
qr ñ solũ illi qͥ ꝑuirant. s ñ illi qui
ꝑ uiris c̃sentiunt simili plectendi

Expanded text:
ut pro quolibet parvo pretio, ad juramentum conduci possunt, et animas suas perdere, minime formidant. Quamobrem tales nequaquam admittimus, quia non solum qui perjurant, sed et illi qui perjuriis consentiunt, simili perdendi
Abbreviated transcription (Latin):
uł capitali obiectione pulsau̾it.
ñ pͥus aiudicib audiatur. ꝗͣ se
simiłẽ pęnã quã reo intendit
conscripserit subiturũ. & si ser
sesimili inscͥptione constringat
futurũ. ut supplicia innocentiũ
seruoꝵ. aut pena capitis sui
aut facultatũ amissione cõpen¬
set. Quicũq inscriptione p̃missa
cuiꝰcũq criminis reũ accusare uo¬
luerit. ab eo die qͦ inscripsit intͣ
annũ ꝑagat ꝓpositas actiones.
Qui si distulerit in famis effectus.¬
bonoꝵ suoꝵ quarta parte multabit᷑.
tura. Sententia absente parte alia.
a iudice: nullã obtinet firmitatem.
Causa int̾presentes iudicata. pꝰ decen¬
niũ reuolui non pot̃. Nec int̾ ab¬
sentes. pꝰ ingeniũ. Incausa capitali

Expanded text:
et capitali objectione pulsaverit, et capitali objectione pulsaverit, non prius a judicibus audiatur, antequam se similem poenam quam reo intendit, conscripserit subiturum. CAP. XV. se simili inscriptione constringat, futurum ut supplicia innocentium servorum, aut poena capitis sui aut facultatum amissione compenset. Quicunque inscriptione praemissa cujuscunque criminis reum accusare voluerit, ab eo die quo inscripsit intra annum peragat propositas actiones. Qui si distulerit, infamis effectusbonorum suorum quarta parte multabitur.icio. Sententia absente parte alia a judice data, nullam obtinet firmitatem. Causa inter praesentes judicata post decennium revolvi non potest. Nec inter absentes post vigennium. In causa cap
Abbreviated transcription (Latin):
corrigatur. aut expurgetur.
onsulendũ eẽ dec̾nitis. i.xx.
utrũ pb̃rm habentẽ uxorẽ debea¬
tis sustentare et honorare. an auo¬
bis ꝓicere. in qͦ respondemꝰ. qm̃ licet
ipsi ualde sint rep̃hensibiles. uos
tñ am̃ c̃uenit imitari. qͥ solẽ suũ ori¬
ri facit. ut eũgłm testat᷑. suꝑ bonoᷤ
& malos. & pluit suꝑ iustos &
iniustos. Deicere enĩ auob̾ ideo
estis. nec iudicandũ ẽ. nec de uita
Seieitantib uob̾ si a sacerdote
qui siue cõprehensus in adult̾io.
siue dde hoc sola fama resꝑsus est. r¬
debeatis cõmunionẽ suscipe. nec¬
ne: respondemꝰ. Non pot̃ aliqͥs
quantũcũq sit pollutus. sacͣm̃ta
Nec pot̃ solis radius ꝑcloacas &.
latͥnas transiens. aliqͥd ex iñ conta¬
minationis ad trahere. Pñ qualis¬
cũq sit sacerdos: quȩ scã st̃ comqͥra¬
trando. se tantũmͦ ledunt. Et cerea
& uñ aliis cõmodũ exhibet. inde
enĩ ẽ quȩ uincit hunc mundum.¬
de homicidũ crimine ꝑiculosa

Expanded text:
um. Consulendum esse decernitis, utrum presbyterum habentem uxorem debeatis sustentare, et honorare, an a vobis projicere. In quo respondemus, quoniam licet ipsi valde sint reprehensibiles, vos tamen Deum convenit imitari, qui solem suum oriri facit, ut Evangelium testatur, super bonos et malos, et pluit super iustos et iniustos. Deicere vero eum a vobisestis, nec iudicandum est, nec de vita scitantibus vobis si a sacerdote, qui sive conprehensus est in adulterio sive de hac sola fama reprehensus est, debeatis conmunionem suscipere necne, respondemus: Non potest aliquis quantumcumque pollutus sit, sacramenta Nec potest solis radius per cloacas et latrinas transiens aliquid exinde coinquinationis attrahere; proinde qualiscumque sit sacerdos que sancta sunt coinquinatrando se tantummodo laedunt: et cerea et unde aliis commodum exhibet, inde enim, quae vincit hunc mundumdii crimine periculosa
Abbreviated transcription (Latin):
parte plures sint. u̾atiores atq re¬
ligiosiores & honestiores eligant᷑.
qͥ sacͣm̃to suũ c̃firment testimoniũ.
nicħq se falsi eẽ dicturos. ccclxui.
m̃s itaq causȩ quȩ uł p̃torio
iure uł ciuili tractantur ep̃oꝵ sen¬
tentiis t̃minate. ꝑpetuo stabilitatiᷤᷤ
iure firm̃t᷑. Nec liceat ult̾iꝰ retra
decidit. Testimoniũ ⁊̃ ab uno licor
ep̃o ꝓhibitũ. om̃s iudices indubitan-¬
ter accipiant. nec alius audiat᷑. cũ
testimoniũ epĩ aqualib&. parte fu-¬
erit reꝓmissũ. Illud ÷ enĩ u̾itatis
auctoritate firmatũ. illud incorrup¬
tũ. qͥ asacͦscõ homine conscientia
m̃tis illa̾bate ꝓtulerit. hoc nos
edicto salubri aliqñ censuimus.
hoc ꝑpetua lege firmamꝰ. malitio¬

Expanded text:
parte plures sint, veraciores atque reparte plures sint, veraciores atque religiosiores et honestiores eligantur, qui sacramento suum confirment testimonium, nihil se falsi esse dicturos. CAP.s itaque causae quae vel praetorio jure vel civili tractantur, episcoporum sententiis terminatae, perpetuo stabilitatis jure firmentur. Nec liceat ulterius retrdeciderit. Testimonium etiam ab uno, licet episcopo, perhibitum, omnes judices indubitanter accipiant, nec alius audiatur, cum testimonium episcopi a qualibet parte fuerit repromissum. Illud est enim veritatis auctoritate firmatum, illud incorruptum, quod a sacrosancto homine conscientia mentis illibatae protulerit. Hoc nos edicto salubri aliquando censuimus, hoc perpetua lege firmamus, malitio
Abbreviated transcription (Latin):
Qui benedicant᷑ iurare.
Lex p̃cipit ut ꝓb̾o ñ apossessoris.
s apetitoris partib reqͥrat᷑. qͥa omne
ꝓbationẽ abeo queri debere dicit.
qui petitã rem desiderat obtinere.
ñ ab illo qui se iuste tenere intendit.
p̃ter illã tm causã: in t̾rogare necesse ẽ
possidentẽ. utrũ exsua ꝑsona aut
ex successore ceꝑit possidere. Ei¬
monia aut̃ sic exhiberi oportet.
ut dicant testes qđ sub p̃sentia sua
uł susceptũ ẽ depositũ ł qͥ deposi¬
tariꝰ suscepisse conscripsit. cap̾ .uii.
Testiũ ꝓductio ñ alit̾ habeat᷑. nͥ
p̃sente quoq adu̾saria parte. uł
contumacit̃ ñ ueniente. scit ut sal¬
ua eiꝰ p̃scriptio ei cõpetat. quã op¬
aponendũ existimauerit. Contuma¬
cit᷑ aut̃ ñ uidr̃ ab eẽ. qui ex neces¬
iurent se nichil falsi dicturos ẽẽ. Ho-¬
nestiorib aut̃ mag̾. quã uiliorib
fides adhibeatur. Unius aut̃ testi¬
moniũ qͣlib& splendida ⁊ idonea
uideatur ẽẽ ꝑsona. nullatenus audi

Expanded text:
Qui debeant jurare. Lex praecipit ut probatio non a possessore, sed a petitoris partibus requiratur, quia omnem probationem ab eo quaeri dicit qui petitam rem desiderat obtinere, non ab illo qui se jure tenere intendit. Praeter illam tamen causam interrogare necesse est possidentem, utrum ex sua persona aut ex successore coepit possidere monia autem sic exhiberi oportet, ut dicant testes quod sub praesentia sua vel susceptum est depositum, vel quod depositarius suscepisse conscripsit. CAP. 137.Testium productio non aliter habeatur, nisi praesente quoque adversaria parte vel contumaciter non veniente, scilicet ut solita ejus praescriptio ei competat quam opponendam aestimaverit. Contumaciter autem non videtur abesse qui ex necesjurent se nihil falsi dicturos esse, honestioribus autem magis quam vilioribus fides adhibeatur. Unius autem testimonium quamvis splendida et idonea esse videatur persona, nullatenus audie
Abbreviated transcription (Latin):
cur ea ꝑmittat causã tẽptationis
exposuit. ad cognoscendũ utiq
eoꝵ dilectionẽ. utrũ eũ habeãt gͣ
dm̃ suũ. Cognoscentũ uͦ ab ipsis po¬
tius ꝗͣ ab illo qͥscit oĩa añꝗͣ fiant.
naturã. ut aerei corꝑis sensu t̃renoꝵ
corpoꝵ sensũ facile p̃cedant cele¬

Expanded text:
cur ea permittat, causam tentationis exposuit, ad cognoscendum utique eorum dilectionem utrum eam habeant erga Deum suum. Cognoscendum vero ab ipsis potius quam ab eo qui scit omnia antequam fiant.natura, ut aerii corporis sensu terrenorum corporum sensum facile praecedant; cele
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ tͣnsfigurat se in angłm lucis. cũ m̃tẽ
cuiꝰcq muliercule ceꝑit . &. hanc s.
ꝑ infidelitatẽ subiugau̾it. ilico tͣns¬
mͦ tͥstia. mͦ cognitas. mͦ incognitaᷤ
ꝑsonas ostendens. ꝑdeuia q̃q de¬
duc̃. Et cũ solus sp̃s ħ patit᷑ infideł

Expanded text:
m lucis, quum mentem cujuscunque mulierculae ceperit, et hanc sibi per infidelitatem subjugaverit, illico transmodo tristia, modo cognitas, modo incognitas personas ostendens, per devia quaeque deducit, et, quum solus
Abbreviated transcription (Latin):
femina sit. quȩ ꝑquedã malefi¬
cia &. incantationes m̃tes hõiũ se
ĩmutare posse dicat. idẽ ut deodio
in amorẽ. aut de amore modium
ꝯu̾tat. aut bona hõiũ aut dãpnet.
aut surripiat: & si aliqͣ ẽ q̃ se di¬
cat cũ demonũ tͣba in similitudinẽ
mulierũ transformatã certis no¬
ctib ȩqͥtare suꝑ qͣsdã bestias. &

Expanded text:
femina sit, quae per quaedam maleficia et incantationes mentes hominum immutare se posse dicat, idem, ut de odio in amorem vel de amore in odiumconvertat, aut bona hominum aut damnet aut subripiat: et si aliqua est, quae se dicat cum daemonum turba in similitudinem mulierum transformata certis noctibus equitare super quasdam bestias, et
Abbreviated transcription (Latin):
luna fert᷑. ł ꝓficiscar. ut ꝓsꝑa cȩdant.
qr ita se ht̃ posito siderũ non agam
ħ inmense cõmertiũ. qr illa stella mͥ
plantabo uineã in ħ anno. qr bissextꝰ
ẽ. Non aut̃ qͥsꝗͣ. sapiens arbitrat᷑ ob¬
seruatores tẽpoꝵ rep̃hendendos qui
dicunt ñ ꝓficiscar hodie. qr tẽpestas
reliquie. aut tẽpͦ semmandi. qr imbrib
aut ũnalib t̾ra saciata ẽ. ł siqͥ forte
alii nat᷑ales affectus. circa motũ aeris
&. humoris. aduariandas tp̃rũ qͣlitates
in sidum ordinatissima du̾sione notatist̃.¬
Ex libro pontificali.
Daschał ñ pꝰ multũ tẽpꝰ ab officio
archacdiaconatꝰ ꝓpt̃ aliqͣs in. cantatio¬
nes. &. luculos qͦs colebat. ł sortes
qͣs cũ aliis respectorib tͣctabat. dei
beatiq p. apłoꝵ pͥncipis inc̃ueniente iudicio
pͥuatꝰ ẽ. &. a sergio in monasterio re¬
trusus: pꝰ qͥnq̃nniũ p̃cordis duritia
impenitens defunctus ẽ. aug̃ ex lib̾

Expanded text:
ur; vel: Proficiscar ut prospera cedant, quia ita se habet positio siderum: Non agam hoc in mense commercium, quia illa stella mihi plantabo vineam in hoc anno, quia bissextus est. Non autem quisquam sapiens arbitratur obseruatores temporum reprehendendos, qui dicunt: \'Non proficiscar hodie, quia tempestas reliquiae; aut: Tempus seminandi, quia imbribus autumnalibus terra satiata est; vel si qui forte alii naturales effectus circa motum aeris et humoris ad variandas temporum qualitates in siderum ordinatissima conversione notatiEx lib. Pontific. Paschalis non post multum temporis ab officio archidiaconatus, propter aliquas incantationes et luculos quos colebat, vel sortes quas cum aliis respectoribus tractabat Dei beatique apostolorum principis interveniente judicio privatus est et a Sergio in monasterio retrusus post quinquennium prae cordis duritia impoenitens defunctus est. DE
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰq ussionib uelut dñẽ obedire.&.
certis noctib adeiꝰ seruitiũ euocari.
S utinã hȩ solȩ in ꝑfidia sua ꝑoͥssent:
&. ñ multos secũ infidelitatis int̾itũ
ꝑtͣnssissent. Nã innum̾a multitudo
hac falsa opinione decepta. ħ u̾a esse
c̾dit. & credendo arecta fide deuiat.
qͥd diuinitatis aut numinis. extͣ unũ
dm̃ arbitrat᷑. Quappt̃ sac̾dotes ꝑ ec¬
clesias s cõmissas. popło om̃i instantia

Expanded text:
 obedire, et certis noctibus ad ejus servitium evocari. Sed utinam hae solae in perfidia sua periissent, et non multos secum ad infidelitatis interitum pertraxissent. Nam innumera multitudo hac falsa opinione decepta haec vera esse credunt, et credendo a recta fide deviant, quid divinitatis aut numinis extra unum Deum arbitrantur. Quapropter sacerdotes per ecclesias sibi commissas populo Dei omni instantia
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑuidus satanas. qr & adorari se ꝑ-¬
misit sub habitu & noĩe samueł c̃tra
legẽ.& uirũ peccatis p̾ssũ. cũ magna
distantia peccatoꝵ & iustoꝵ sit. cũ
samuele iustissimo futurũ m̃titꝰ ẽ. Ue¬
rũ pot̃ uidi s de samueł noĩe taceat᷑.
qr saul cũ diabolo futurꝰ erat. ad eũ
bolus subuelamine latñs ꝓdit se: dũ
ea c̃fing̃ qͤ herreant ꝑsonis ꝑqͣs fallere
nis ĩmitt̾e egritudinẽ. si aliqͥd ꝓͥe uir¬
tutis. ac potestatis ñ hñt. ħ a nob̾ reci¬
piat responsũ qđ iõ qͥsq ñ eis deboe.¬
credere. qr aliqñ eueniunt q̃ p̃dic̃t.
aut sanare uident᷑ languidos. ł lecłe
sanos. qi ħ ꝑmissu dĩ fit ut ipsi qͥ ħ
audiunt ł uident ꝓbent᷑ . &. appa¬
reat qͣli fide sint. ł deuotione gͦ dm̃.
sicut in deut̾onomio legr̃. moyses
u̾bo dñi popło dĩ p̃cipisse ita dicenꝰ.
audies ũba ꝓpħe aut somniatoris.

Expanded text:
improvidus satanas, quia et adorari se perimprovidus satanas, quia et adorari se permisit sub habitu et nomine Samuelis contra legem et uirum peccatis pressum, cum magna distantia peccatorum et iustorum sit, cum Samuhele iustissimo futurum mentitus est. uerum potest uideri si de Samuhelis nomine taceatur, quia Saul cum diabolo futurus erat. ad eum bolus sub uelamine latens prodit se, dum ea confingit quae horreant personis, per quas fallere nis immittere aegritudinem, si aliquid proprie virtutis ac potestatis non habent, hoc a nobis recipiat responsum, quod ideo quisque non debecredere, quia aliquando eveniunt quae praedicunt, aut sanare videntur languidos vel laedere sanos: quia hoc permissu Dei fit, ut ipsi qui haec audiunt vel vident, probentur: et appareat quali fide sint vel devotione erga Deum. Sverbo Domini populo Dei praecepisse ita dicens: audie
Abbreviated transcription (Latin):
cati adħ se ꝯtulit quȩ dãpnauerat.
exp̃ssa st̃. putet ñ p̃t̾ mittenda. ne
rõ historiȩ inanis sit. recte faciet
qͥd ẽ. si tñ minime istud adiu̾ rapiat
ed rõem. si aduisũ &. intellectũ saul:
neq enĩ repb factꝰ pot̾at bonũ in¬
tellectũ hr̃e. historicꝰ enĩ m̃tẽ saul
& habitũ samuelis descripsit. ea q̃
tens si ua an falsa sint. Qͥd ait audi¬
ens in qͦ habitu ee̾t excitatꝰ : intellex
inqͥt hc̃ e̾e̾ samuelẽ Quid intellex̾it
retulit. & qi bñ: intellexit c̃tͣ scͥpt᷑a
aliũ adorauit. ꝗͣ dñm. Et putans sa¬
muelẽ adoraũ diabolũ. ut fructũ
fallaciȩ suȩ ħret satanas. ħ enĩ nitit᷑
ut adoret᷑ qͣsi ds̃. Si enĩ u̾e samuel
illi apparuiss&. ñ utiq uir iꝰtꝰ ꝑmi-¬
siss& se adorari. qͥ p̃dicau̾at dñm so¬
abrahã in refrigerio erat. dicebant
ad uirũ pestilentię dignũ ardore
gehennȩ. cras mecũ eris: His duob
tituł. subtilitatẽ fallaciȩ suȩ. ꝓuidit

Expanded text:
aec se contulit, quae damnaverat. expressa sunt, putet non praetermittenda, ne ratio historiae inanis sit, recte faciet quidem: si tamen minime istud ad veri rapiat rationem, sed ad visum et intellectum Saul: neque enim reprobus factus, poterat bonum intellectum habere. Historicus enim mentem Saul et habitum Samuelis descripsit, ea quae tens, si vera an falsa sint. Quid enim ait, audiens, in quo habitu esset excitatus? Intellexit, inquit, hunc esse Samuelem. Quid intellexerit, retulit: quia bene non intellexit, contra Scripturam aerium adoravit, quam dominum et putans Samuelem, adoravit diabolum, ut fructum fallaciae suae haberet Satanas. Hoc enim nititur, ut adoretur quasi Deus. Si enim vere Samuel illi apparuisset, non utique vir justus permisisset se adorari, qui praedicaverat Dominum soAbraham in refrigerio erat, dicebat ad virum pestilentiae, dignum ardore gehennae: Cras mecum eris? His duobus titulis subtilitatem fallaciae suae prodidit
Abbreviated transcription (Latin):
etruscis tradidisse dr̃ qͥdã strages.
hic exhoris aruspicinã dictauit.
&. pꝰ ea ñ apparuit. Nã dr̃ fabu¬
losȩ. arante quodã rustico. subito
exglebis exiluisse . & aruspicinã
dictasse. qͣ die & mortuus ẽ. Qͦs
libros romani extrusca lingua in
demonũ fallaciã illudit᷑. curiositas
humana. qñ id ĩpudent̾ appetunt
scire. qđ nulla rõe eis cõpetit inue¬
& credt̃ m̃datio . &. iuxta pauli
sententiã sanã doctrinã ñ sustine¬
bunt. s ad sua desid̾ia coac̾uabt̃ s̃

Expanded text:
Hetruscis tradidisse dicitur quidam Tages. Hic ex horis haruspicinam dictavit, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose arante quodam rustico subito ex glebis exsilivisse, et haruspicinam dictasse, qua die et mortuus est. Quos libros Romani ex Hetrusca lingua in daemonium fallaciam illuditur curiositas humana, quando id impudenter appetunt scire, quod nulla ratione eis competit inveet credunt mendacio, et juxta Pauli sententiam: Sanam doctrinam non sustinebunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
deb&ꝵ. qͦs lib&e magicis artib aliqͥd
face posse sine ꝑmissu dĩ. qr om̃ĩa
quȩ fiunt aut aiusto uidicio fac̃.
aut ꝑmissu suo ita fieri sinit. quo
p̃dicti magi legunt᷑ similia fecisse
nec magi. nec angłi mali. qͥb mi¬
fuerit oportunitaᷤᷤ. tp̃rał. atq cau-¬
saliꝰ. ꝓrũpt̃ inspẽs debitas suis mͦis
&. finib Et sic ñ dicunt᷑ angli
qͥ ista faciunt. animaliũ creatores.
sic̃ nec agricolȩ segetũ. ł arboꝵ. ł
qͦrũc̃q in t̾ra gignentiũ. creatores
dicendi st̃. ꝗͣuis no uert p̃be qͣsdã
uisibiles oportunitates &. causas
ut illa nascant᷑. Qđ aut̃ isti faci¬
unt uisibilit᷑ ħ illi inuisibilit. Os
uͦ solus unꝰ creator ẽ. qͥ causas ipsaᷤ
& rões seminariaᷤᷤ reb inseruit.

Expanded text:
agicis artibus aliquid facere posse sine permissu Dei qui omnia, quae fiunt, aut justo judicio facit, aut permissu suo ita fieri sinit, quod praedicti magi leguntur similia fecisse nec magi nec angeli mali, quibus mifuerit oportunitas temporalis atque causalis, prorumpunt in species debitas suis modis et finibus. et sic non dicuntur angeli, qui ista faciunt, animalium creatores, sicut nec agricolae segetum uel arborum uel quorumque in terra gignentium creatores dicendi sunt, quamuis nouerint praebere quasdam uisibiles oportunitates et causas, ut illa nascantur. quod autem isti faciunt uisibiliter, hoc angeli inuisibiliter; deus uero solus unus creator est, qui causas ipsas et rationes seminarias rebus ins
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiã gͦ ñ deb&. dimissa uxore
sua aliã duc̾e. Hic actus ẽ similis
in muuliere &. in uiro. Eeusatio forn¬
De hoc qđ mͥ reputatu e in hac
synodo qđ simul cũ ista femina
adulteriũ ł fornicationẽ fecissẽ.
me culpabilẽ recognosco. sic me d̃s ĩo
adiuuet adistud iudiciũ. separatio¬

Expanded text:
nitentiam ergo non debet dimissa uxore nitentiam ergo non debet dimissa uxore sua aliam ducere. Hic actus similis est in muliere De hoc quod mihi reputatum est in hac od simul cum ista femina adulterium vel fornicationem fecissem, me culpabilem recognosco, sic me Deus adjuvet ad istud judicium. CA