comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hii qui de semine fuerunt abrahȩ. Quere¬
gͥ quomͦ in exodo scͥptum sit. quinta aut̃
generatione egressi sunt. filii isrł deterra
egypti. Suꝑ quo capitulo. paruũ uolum̃
edidimꝰ: Et ecce conclusit me dñs. ut non
pariam: Ingredere gͦ ad ancillam meam.
ut habeã filios ex ea. Diligenter nota qł
ꝓcreatio filiorũ. in hebreo ȩdificatio scͥpta ẽ.
Legitur enim ibi. Ingredere ad ancillam
meã: si quomꝰ edificer ex ea Et ne forte ħ
sit quod in erodo dicit᷑ benedixit dñs ob¬
stetricib et edificauerunt sibidomos.
Et inuenit eam angłs dñi suꝑ fontẽ aquȩ
indeserto ad fontẽ. in uia sur. Consequent̃
egiptia Ein uia sur. quȩ ꝑheremũ ducit
ad egiptumire egiptũ festinabat. Et uoca¬
uit nomen eiꝰ ifmael: quia erauduit ds̃
humilitatẽ meam. Ismahel interp̃tatur
onager: Significat autẽ semen eiꝰ habitatu¬
rum inheremo. idest satracenos uagoᷤ. in¬

Expanded text:
hi, qui de semine fuerint Abrahae. Quaerihi, qui de semine fuerint Abrahae. Quaeritur quomodo in Exodo scriptum sit: Quinta autem generatione egressi sunt filii Israel de terra Aegypti . Super quo capitulo parvum volumen edidimus. Ecce conclusit me Dominus, ut non pariam: ingredere ergo ad ancillam meam, ut habeam filios ex ea. Diligenter nota, quod procreatio filiorum, in Hebraeo aedificatio scripta est. Legitur enim ibi: Ingredere ad ancillam meam, si quo modo aedificer ex ea. Et vide, ne forte hoc sit, quod in Exodo dicitur: Benedixit Deus obstetricibus, et aedificaverunt sibi domos . Et invenit eam Angelus Domini super fontem aquae in deserto ad fontem in via Sur. Consequenter Aegyptia in via Sur, quae per eremum ducit ad Aegyptum, ire festinabat. Et vocavit nomen humilitatem meam. Ismael interpretatur rpretatur onager. Significat autem semen ejus habitaturum in eremo, id est, Saracenos vagos in
Abbreviated transcription (Latin):
dicit boc ẽ Ego sine lib̾is morior: de filius
ꝓcuratoris mei. uel uillici qui uniu̾sa dis¬
pensat. & distribuit cybaria familiȩ. uo
ad uitor. Ab hoc auint cdamascũ et conditã.
et nuncupatã: Ego ds̃ qui eduxi te de regio¬
ne chaldeoeũ. Hoc est quod pauloante cdixi¬
mus in bebreo haberi. qui eduxi te de ur
cesdim. id est de incendio chaldeoꝵ. Et po¬
suit ea contra faciẽ in inuicẽ. Aues uͭ ñ diui¬
sit: descenderunt autẽ uoluchres suꝑ cada¬
uera. et suꝑ diuisiones eorũ: & sedit cum eis
abram. Non ꝑtinet ad p̃sens opusculũ: huiꝰ
ex positio sacramenti. Hoc tantũ dicimꝰ. qͥa
eas abram: Illius eñi merito: sepe de angustia
lib̾atus ẽ isił. Ad occasum autem solis: e n¬
ct acic cecidit suꝑ abram. Pro eretaci. in he¬
breo tbaridemai. id est catafora legitur. quã
supta uertimꝰ in soporẽ. Generatione autem
quarta. rtũtent᷑ huc: haut dubiũ. quin

Expanded text:
dicit, hoc est: Ego sine liberis morior, et filius dicit, hoc est: Ego sine liberis morior, et filius procuratoris mei, vel villici, qui universa dispensat et distribuit cibaria familiae meae, adjutor. Ab hoc aiunt Damascum et conditam, et nuncupatam. Ego Deus, qui eduxi te de regione Chaldaeorum. Hoc est, quod paulo ante diximus in Hebraeo haberi: qui eduxi te de UR CHESDIM, id est, de incendio Chaldaeorum. Et posuit ea contra faciem invicem: aves vero non divisit. Descenderunt autem volucres super cadavera et super divisiones eorum, et sedit cum eis Abram. Non pertinet ad praesens opusculum ejus expositio sacramenti. Hoc tantum dicimus, quieas Abram. Illius enim merito saepe de angustiis liberatus est Israel. Ad occasum autem solis ecstasis cecidit super Abram. Pro ecstasi in Hebraeo THARDEMA  , id est, καταφορὰ, legitur, quam supra vertimus in soporem. Generatione autem quarta revertentur huc. Haud dubium quin
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sentiant inferemꝰ. Aiunt hunc ẽẽ sem.
filiũ noe. & supputantes annos uitȩ ipsiꝰ
ostendunt eũ ad ysaac usq uxisse: om̃sq
pͥmogenitos. a noe. donec sacerdotio funge¬
retͣ aaron. fuisse pontifices. Porro rex salẽ. tex
iherłm dicit᷑ quȩ priꝰ salem appellabatur
Melchisedech autẽ beatus apls ad hebreos scͥ¬
bens sine patre &e matre cõmemorans. ad
eo quod p̃putiũ habens. abrabȩ benedix̾it
circumciso. & in abram leui. & ꝑleui aã
tio sinagoge. Quod autẽ ait tues sacerdos
in ȩt̾nũ scd̾m ordinẽ in elchisedech. myste¬
rium nr̃m in uerbo ordinis significat᷑. ne¬
quaquã ꝑ aaron irrationabilib uictimis
immolandis. s oblato pane ce uino. id est
uernatulȩ meȩ hic damascus elierer. Et dixit
abram. Eocc mͥ non dedisti scm̃. & filiꝰ uerna¬
culȩ meȩ heres incus etit: Ubi nos babemus
potum dantis domui meȩ. tbeodocion uero¬
filius eiꝰ qui suꝑ domũ meam ẽ. Qtod autẽ

Expanded text:
hoc sentiant inferemus. Aiunt hunc esse Sem filium Noe, et supputantes annos vitae ipsius, ostendunt eum ad Isaac usque vixisse, omnesque primogenitos Noe, donec sacerdotio fungeretur Aaron, pontifices fuisse. Porro rex Salem rex Jerusalem dicitur, quae prius Salem appellabatur. Melchisedech autem, beatus Apostolus ad Hebraeos sine patre et matre commemorans, ad eo quod praeputium habens, Abrahae benedixerit circumciso, et in Abraham Levi, et per Levi Aarotio Synagogae. Quod autem ait: Tu es sacerdos in aeternum, secundum ordinem Melchisedech : mysterium nostrum in verbo ordinis significatur: nequaquam per Aaron irrationalibus victimis immolandis, sed oblato pane et vino: id est,vernaculae meae, hic Damascus Eliezer. Et dixit Abram: Ecce mihi non dedisti semen: et filius vernaculae meae haeres meus erit. Ubi nos habemuslium potum dantis domui meae; Theodotio verofilius ejus, qui super domum meam est. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
breorũ linguȩ idioma: quod omĩs filiꝰ ad cõ¬
parationẽ parentũ in fans uocet᷑ & paruulꝰ.
Nec mirem habere barbarã linguã ꝓpͥetatẽ
suã: cum hodieq romȩ omnes filii uocent᷑
infantes. Posuit gͦ abrahã panes & utrem
suꝑ humerũ agar: E hoc facto. dedit pue¬
rum matri. hoc ẽ inmanus eiꝰ tradidit. com¬
mendauit: & ita emisit ẽdomo: Qd̃ autẽ
sequit᷑. & ꝓiecit puerũ subt̃ abietẽ. & abi¬
ens sedit de contra longe.quasi iactu sagit¬
tȩ: dixit enim. ñ uidebo mortẽ paruul
mei. & sedit contra eu̾: & statĩ iungitur. ex¬
clamauit puer & fleuit & exatidiuit ds̃
uocẽ pueri de loco uͥ erat: & dixit angelus
dĩ adagar de cȩlo. & reliqua: nullũ moueat.
In hebreo enĩ post hoc quod scͥptũ ẽ. ñ uide¬
bo mortẽ pueri mei. ita legit᷑. quod ipsa a¬
gar sed̾it contra puerũ. & leuauerit uocẽ
suam &. fleuerit. & eraudierit ds̃ uocẽ par¬
uuli. flente et eñi matre. et mortẽ filii p̃sto

Expanded text:
braeorum linguae idioma quod omnis filius ad comparationem parentum infans vocetur et parvulus. Nec miremur habere barbaram linguam proprietates suas, cum hodieque Romae omnes filii vocentur infantes. Posuit ergo Abraham panes et utrem super humerum Agar. Et hoc facto dedit puerum matri, hoc est, in manu emendavit, et ita emisit e domo. Quod autem sequitur: Et projecit puerum subter abietem, et abiens sedit de contra longe, quasi jactu sagittae. Dixit enim: Non videbo mortem parvuli mei. Et sedit contra eum. Et statim jungitur: Exclamavit puer, et flevit, et audivit Deus vocem pueri de loco ubi erat. Et Dixit Angelus Dei ad Agar de coelo, et reliqua, nullum moveat. In Hebraeo enim post hoc, quod scriptum est, Non videbo mortem parvuli mei, ita legitur, quod ipsa Agar sederit contra puerum, et levaverit vocem suam, et fleverit, et exaudierit Deus vocem parvuli. Flente enim matre, et mortem filii misera
Abbreviated transcription (Latin):
fesium rethorẽ. cum gregorio naranze
corruptã iam bibliotͥecã origenis & pã¬
phili. in menbranis instautare conatus ẽ
ad extremũ sub tbeodosio pͥncipe eccła pul¬
sus est. ferunt᷑ eius uarii multiplices q

Expanded text:
esium rhetorem, cum Gregorio Nazianzecorruptam jam Bibliothecam Origenis et Pamphili in membranis instaurare conatus est. Ad extremum sub Theodosio principe Ecclesia pulsus est. Feruntur ejus varii multiplicesq
Abbreviated transcription (Latin):
grecos diu̾sis opuscłis necessario congͤ¬
gaui ne quid scĩssimȩ instructioni ur̃e
necessarium de ẽẽ uideret᷑. Qui nume¬
tus duob intracłis consecratꝰ. nam et
.lxxu. amimȩ de t̾ra chanaan cũ patriar¬
cha iacob fines egiptios intrauerunt.
ꝓmissionẽ dñi. letus accepit. Restat neͣ
ut dicere festinemus. quẽ admodu in scͥ¬
pturis diuinis librarioꝵ uicia corrig̾e
debeamus. Nam quid ꝓdest multas tnͣs

Expanded text:
Graecos diuersis opusculis necessario congreGraecos diuersis opusculis necessario congregaui, ne quid sanctissimae instructioni uestrae necessarium deesse uideretur. Qui numerus duobus miraculis consecratur; nam etue animae de terra Chanaan cum patriarcha Iacob fines Aegyptios intrauerunt, promissionem Domini laetus accepit. Restat nunc ut dicere festinemus, quemammodum in Scripturis diuinis librariorum uitia corrigere debeamus. Nam quid prodest multas t
Abbreviated transcription (Latin):
cauimus affigenda. ut inspecta diligent᷑̃
atq trãctata. non impugnate. s. inuicem
se potius ex ponere uideant᷑. Unde licet.
multi patres idẽ. ses hylarius pictauen¬
sis urbis antistes. et rnfinꝰ Gor¬
prb̃r aquileiensis. et epyphanius
ep̃e cypri. et synodus t cẽnarum: et
calcidonensis ñ contraria dixerint. si
diu̾sa. omnes tam̃ ꝑdiuisiones suas
libros diuinos sacram̃tis competentibꝰ
aptauerunt. sicut & in ȩuangłistarũ
concordia ꝓbatur effectũ Ubi tina qͥ¬
dem sides ẽ terum. et ratio diũsa ser
monũ: S et predictꝰ pater augustimis
inlibro scło meniorati oꝑis id ẽ de
doctrina xp̃iana cõmonet ita dicens.
Latini codices. idẽ ueteris nouiq te¬
stamenti si necesse fuerit grecorũ atic¬
toritate corrigendi sunt: unde adnos
post hebreum fontẽ translatio cuncta
ꝑuenit. Ideoq uobis et grecum pan¬
mario supradicto octano. uibi et alios

Expanded text:
cauimus affigenda, ut inspecta diligenter cauimus affigenda, ut inspecta diligenter atque tractata non impugnare sed inuicem se potius exponere uideantur. Vnde licet multi Patres, id est sanctus Hilarius, Pictauiensis urbis antistes, et Rufinus presbyter Aquileiensis et Epiphanius episcopus Cypri et synodus Nicaena et Calchedonensis non contraria dixerint sed diuersa, omnes tamen per diuisiones suas libros diuinos sacramentis competentibus aptauerunt, sicut et in euangelistarum concordia probatur effectum, ubi una quidequoniam praedictus pater Augustinus in libro secundo memorati operis, id est, de Doctrina Christiana, commonet ita dicens: 'Latini codices, id est ueteris nouique Testamenti, si necesse fuerit, Graecorum auctoritate corrigendi sunt, unde ad nos post Hebreum fontem translatio cuncta peruenit,' ideoque uobis et Graecum panmario supradicto octauo, ubi et alios
Abbreviated transcription (Latin):
exodum. leuiticũ. numeroꝵ. deutõ¬
nomiũ. Iħu naue. Iudicũ. Ruth. Regum
libri .iiii. Paralipomenon libti .ii. psal¬
terii. salomonis libri .u.idẽ ꝓu̾bia. Sa¬
pientiȩ ȩccłasticũ. eccłastes. canticum
abdias. Ionas. Naum. abbacue. sopho¬
nias. aggeus. ⁊acharias. Malachias. qui
et angłs. iob. tobi. hester. iudich. Ez dre
libri .ii.machabeorũ libti .ui. Euangłia
iacobi. ioħis ad parthos. epłȩ pauli ad
romanos .i. ad corinthios.u. ad gala¬
thas .i. ad philippenses .i. ad colosenses
cia uero diuisio ẽ inter alias incodice
grandiore. littera clariore conscͥpto. qui
sunt noui testainenti libri.xx ui. fiuntq
simul libri .lxx. in illo palmaꝵ numero
sortasse p̾sagati. quas inmansione belim
inuenit popłs bebreoꝵ: Hic textꝰ multoꝵ
trans latione uariatꝰ. sicut in ꝓlogo psal¬
terii positum̃ ẽ patͥs iheronun diligenti
cura emendatꝰ. compositusq relictus est.
Ubi nos omnia tria gen̾a diuisionũ iudi¬

Expanded text:
Exodum Leuiticum Numerorum Deuteronomium Iesu Naue Iudicum Ruth Regum libri IIII Paralipomenon libri II Psalterii libri V Salomonis libri V, id est, Prouerbia Sapientiae Ecclesiasticum Ecclesiastes Canticum Abdias Ionas Naum Abbacuc Sofonias Aggeus Zacharias Malachim, qui et Angelus Iob Tobi Hester Iudith Hesdrae II Machabeorum II. In Nouum - Euangelia Iacobi Iohannis ad Parthos Epistulae Pauli ad Romanos I ad Corinthios II ad Galatas I ad Philippenses I ad Colosensetia uero diuisio est inter alias in codice grandiore littera clariore conscripto, qui sunt noui Testamenti libri uiginti sex, fiuntque simul libri septuaginta, in illo palmarum numero fortasse praesagati, quas in mansione Helim inuenit populus Hebreorum. Hic textus multorum translatione uariatus, sicut in prologo Psalterii positum est, patris Hieronymi diligenti cura emendatus compositusque relictus est, ubi nos omnia tria genera diuisionum iudi
Abbreviated transcription (Latin):
hereticorum corda dura & instar si-¬
licis indomabilia. sermonis sui mal¬
ĩeo conterantur: auferens cor lapi¬
deum ut ponat ꝓ eo corcarneũ mol¬
le uidelicet & quod possit deisusci-¬
ꝑe & sentire pͣcepta Lale quid & ꝑ
hiezechiel dñs loquitur: quodpse¬
udo ꝓpħe blandiciis suis linant
ceruicalia sub omni cubito manus
ut faciant peccatores requiescere. &¬
nͣ relinquant iram dei lacͥmis miti¬
intͣpͣtati sunt: illam uidelicet. de qͣ¬
ris infry tiuosas succidit arbo¬
res. mallẽ ᷑ uscontͥuit durissimaᷤ
tur: furor eius haut dubiũ qͥn con¬
sumet pͥncipatꝰ. & petre conterent᷑
ab eo: Hoc contͣhereticos. ceterũ de
eccłasticis uiris scͥptũ ẽ quod malle¬
us & securisñ sunt audita in domo
dei: ꝓpt̾ea ecce ego ad ꝓpħas ait do¬
minꝰ qui furantur uerba mea unꝰ
& sequunt᷑ populũ meũ in mͣdaciis
nec mandassem eis qͥ nichil ꝓfue¬
runt populo huic dicit dñs Sẽꝑ

Expanded text:
hereticorum corda dura et instar sihereticorum corda dura et instar silicis indomabilia sermonis sui malleo conterantur, auferent cor lapideum, ut ponat pro eo cor carneum. molle uidelicet et, quod possit dei suscipere et sentire praecepta. tale quid et per Hiezechiel dominus loquitur, quod pseudoprophetae blanditiis suis linant ceruicalia sub omni cubito manus, ut faciant peccatores requiescere et nequaquam iram dei lacrimis mitiinterpretati sunt, illam uidelicet, de quris infructuosas succidit arbores et hic malleus conterit durissimos tur: furor eius — hau dubium quin dei — consumet principatus et petrae conterentur ab eo. hoc contra hereticos. ceterum de ecclesiasticis uiris scriptum est, quod malleus et securis non sint audita in domo dei. Propterea ecce ego ad prophetas, ait dominus, qui furantur uerba mea unuset seducunt populum meum in mendaciis nec mandassem eis, qui nihil profuerunt populo huic, dicit Dominus. Semper
Abbreviated transcription (Latin):
in quib ueritas eͣ Quã suauis ẽ dñs
Et pulchre doctrina ꝑuersa palcis cõ¬
paratur. que medullã ñ hntͣ nec pos¬
sunt nutͥre credentiũ populos. sed de
manib stipulis conterunt᷑. Et quia
bus pan¬
dere. ut dicant parata ͭ ᷤᷤ sunt tͥ reg¬
na celorũ potes imitari maiestatẽ dĩ
ut absq peccato sis. accepistienĩ libe¬
ri arbitruĩ potestatẽ & legis scientiã
ꝑ quã consequeris quod uolueris de¬
cipiunt q blandiciis miseros & maxi¬
me mulierculas honeratas peccatis
que circũferunt᷑ omni uento doctͥne
semꝑ discentes & nũꝗͣ adscientiã ue¬
ritatis ꝑuenientes & om̃s auditores
suos adulatione decipiunt. idcirco
dñs uerba sua hereticorũ paleis cõpa¬
rans dicit: Nũqͥd ñ uerba mea sunt
quasi ignis dicit añs &e qͣsi malleus
conterens petrã: Meus inquit ser
terreat homines a peccando & paleis
peccatorum minatur incendiũ. ut

Expanded text:
in quibus ueritain quibus uerita. Et pulchre doctrina perversa paleis comparatur, quae medullam non habent, nec possunt nutrire credentium populos, sed de inanibus stipulis conteruntur. Et quiabus pandere, ut dicant: parata sunt tibi regna caelorum, potes imitari maiestatem dei, ut absque peccato sis; accepisti enim liberi arbitrii potestatem et legis scientiam, per quam consequaris, quod uolueris\', decipiuntque blanditiis miseros, et maxime mulierculas oneratas peccatis, quae circumferuntur omni uento doctrinae. semper discentes et numquam ad scientiam ueritatis peruenientes, et omnes auditores suos adulatione decipiunt. idcirco dominus uerba sua hereticorum paleis conparans dicit: \'numquid non uerba mea sunt quasi ignis, dicit dominus, et quasi malleus conterens petram? meus enim\', inqterreat homines a peccando\'. et paleis peccatorum minatur incendium, ut
Abbreviated transcription (Latin):
entia sentirent dnĩ maiestatẽ: Sunt
hodieq sompniatores in eccła & max¬
ime in nr̃o grege. qui errores suos
dnĩ iactant ꝓpheciã: & crebro inge¬
runt: Sõpniaui sõniaui: Quos cor¬
ripit dñs dicens: Usquequo istud
in corde ẽ ꝓpħarum uaticinantiũ
m̃datiũ & ꝓpħantiũ seductiones cor¬
dissui: hoc autẽ faciunt ut qͦmodo
antiquus populus de egypto egressus
oblitusẽ nominis dei: sic & posterieoꝵ
obliuiscant᷑ me: Huiuscemodi autẽ
ꝓpħatio ñ ẽ in nomine dni. s in no¬
mine bahal quod ꝓpͥe ydolũ sidoni¬
orum ẽ. siue babiloniũ & uicino no¬
mine appellatur bebel: Hec dicit¬
meu̾ loquit᷑ sermonẽ meuͣ Uere qͥd
paleis ad tͥticum dicit dñͣs: Nũqd hec
uerba mea sunt sicut ignis ait domi¬
nus. & quasi malleus siue securis con¬
terens petͣm: forum ẽ exponere sõm¬
um. qͥ dei merent᷑ habere sermonem. ꝙ
dicere. hec dicit dñs quib locutꝰ ẽ dñs

Expanded text:
entia sentirent domini maiestatem. sunt entia sentirent domini maiestatem. sunt hodieque somniatores in ecclesia, et maxime in nostro grege, qui errores suos domini iactant prophetiam et crebro ingerunt: somniaui, somniaui; quos corripit dominus dicens: \'usquequo istud in corde est prophetarum uaticinantium mendacium et prophetantium seductiones cordis sui? hoc autem faciunt. ut, quomodo antiquus populus, qui de Aegypto egressus oblitus est nominis dei, sic et posteri eorum obliuiscantur mei\'. huiuscemodi autem prophetatio non est in nomine domini, sed in nomine Bahal. quod proprie idolum Sidoniorum est siue Babylonium et uicino nomine appellatur Bet. Prophetmeum, loquatur uatur sermonem meum uere! quid paleis ad triticum ?. dicit dominus; numquid non uerba mea sunt sicut ignis, ait dominus, et quasi malleus — siue securis — conterens p petram? Eorum est exponere somnium, qui dei merentur habere sermonem et dicere: \'haec dicit dominus\', quibus locutus est dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
rum uaticinantiũ m̃datiũ & ꝓpħai¬
tium seductiones siue uoluntates cor¬
dis sui: Qui uolunt siue cogitant
facere ut obliuiscat᷑ popłs meusno¬
minis mei ꝓptͣ sompnia eoꝵ que nar¬
rat unusquisq ad ꝓximũ suũ sicut
oblitisunt pr̃es eoꝵ nominis mei ꝓpt̃
bahalsiue in bahal. Quia suꝑior ti¬
tulus contͣ ꝓpħas ẽ. siue ad ꝓpħas.
quos ꝑspicue pseudo ꝓpħas intel¬
ligimꝰ sunt autẽ multa genera pro¬
pħandi. quoꝵ unũ ẽ sonioꝵ qͣle fuit
in danihel: idcirco & ad eos ꝓpħalis
sermo dirigitur qͥ credunt somniis
& omĩa que cernunt putant reue¬
lationẽ eẽ diuinã que ꝓprie scĩs &
seruis dei aꝑitur: Quod si legimꝰ pha¬
raonẽ & nabugodonosor impios re¬
ges uidisse sõpnia que uera fuerĩ
nͣ eorũ fuit meriti qͥ uiderunt. s ut
ꝑ occasionem eoꝵ sci uiri iosepħda¬
nielq clarescerent. & dura corda atq
indomabilia tyrannoꝵ ꝓpͥa consci¬

Expanded text:
rum uaticinantium mendacium et prophetanrum uaticinantium mendacium et prophetantium seductiones — sine uoluntate-s — cordis sui? qui uolunt — siue cogitant — facere, ut obliuiscatur populus meus nominis mei propter somnia eorum, quae narrat unusquisque ad proximum suum, sicut obliti sunt patres eorum nominis mei propter Bahal siue in Bahal. Quia superior titulus contra prophetas est sine ad prophetas, quos perspicue pseudoprophetas intellegimus — sunt autem multa genera prophetandi. quorum unum est somniorum, quale fuit in Danihel —, idcirco et ad eos prophetalis sermo dirigitur, qui credunt somniis et omnia, quae cernunt, putant reuelationem esse diuiuam. quae proprie sanctis et seruis dei aperitur. quodsi legimus Pharao et Nabuchodonosor impios reges uidisse somnia, quae uera fuerint. non eorum fuit meriti. qui uiderunt. sed ut per occasionem eorum sancti uiri Ioseph Danihelque clarescerent et dura corda atque indomabilia tyrannorum propria consci
Abbreviated transcription (Latin):
& habitauero in extremis maris & enĩ
illic manus tua deducet me. & tene¬
bit me dextera tua Amos quoq in
hec uerba consentit dicens: Si des¬
cender int usq ad infernũ: inde ma¬
nus mea educet eos. Et si ascenderi
usq in cęlum: in de detͣħam eos Et
si absconditi fuerint in uertice car¬
meli: in de scrutans auferã eos Et
si celauerint se ab oculis meis in ꝓ¬
fundo maris ibi mandabo serpen¬
ti & mordebit eos: Rursumq in su¬
ꝑiori psalmo. quia tenebre ait ñ ob¬
scurabuntur ate:& nox sicut dies
illuminabit᷑. sicuit tenebre eius. ita
& lumen eius: Qd̃ autẽ in ꝓphĩs cre¬
bro dicitur. hec dicit dñs: ꝓpterea
semꝑ infertur. ne contẽpnantur
quasi uerba ꝓpħarũ.s ammonean¬
tur iugit̃ dei sermones eẽ qd̾ locun᷑
audiui que dixerunt ꝓphȩ ꝓpħan¬
in nomine meo m̃datium atq dicen¬
tes: Somniaui somniaui siue uidi
sõnuͣ: Usqueqͦ istud in corde ẽ ꝓpħa¬

Expanded text:
et habitauero in extremis maris, etenim et habitauero in extremis maris, etenim illuc manus tua deducet me et tenebit me dextera tua. Amos quoque in haec uerba consentit dicens: si descenderint usque ad infernum, inde manus mea educet eos, et si ascenderint usque in caelum, inde detraham eos; et si absconditi fuerint in uertice Carmeli, inde scrutans auferam eos. et si celauerint se ab oculis meis in profundo maris. ibi mandabo serpenti et mordebit eos. rursumque in superiore psalmo: quia tenebrae. ait. non obscurabuntur a te et nox sicut dies inluminabitur; sicut tenebrae eius, ita et lumen eius. quod autem in prophetis crebro dicitur: \'haec dicit dominus\', propterea semper infertur, ne contemnantur quasi uerba prophetarum. sed ammoneantur iugiter dei sermones esse, quos loquuntur. Audiui, quae dixerunt propin nomine meo mendacium atque dicentes: somniaui, somniaui—siue uidi somnium—. usquequo istud i n corde est propheta
Abbreviated transcription (Latin):
in absconditis. & ego nͣ uidebo eũ di¬
cit dñs: Nũqͥd ñ celũ & trã ego im¬
pleo dicit dñs: Aquila & simachus
similit᷑ intͣpͣtatisunt: Nũqͥd ds̃ de
ꝓpinqͦ siue uicino egosum. & ñ ds̃
docio sensu uertere contͣrio ut dice¬
rent deus appropinquans ego dicit
dñs & ñ deus delonge: quod scilicet
supiores asserant. deũ ñ tm̃ uicina
sed & ea que longe sunt quod scilicet¬
suꝑiores asserant. deum ñ tantum
uicina. s & ea que longe sunt cog¬
noscere. Nec pͣsentia s futura con¬
spicere: isti uero ubiq deum estiment
eẽ p̃sentẽ. nec aliquẽ eẽ locum uͭ ñ ad¬
sit deus: Omĩb enim & p̃cipue scĩs
apꝓpinquat deus. quomodo si ues¬
tim̃tũ adhereat cuti. peccatores au¬
tẽ longe recedentes ab eo ꝑibunt.
hunc sensũ & in psalmis legimus
Quo ibo a spũ tuo: & a facie tua quo
fugiam: Si ascendero in celum tu il¬
lic es: si descendero in infernũ tu ades¬
Si sũpsero pennas meas diluculo

Expanded text:
onditis, et ego non uidebo eum?, dicit dominus; numquid non caelum et terram ego impleo?, dicit dominus. Aquila et Symmachus similiter interpretati sunt: numquid deus de propinquo — siue uicino — ego sum et non deus dotio sensu uertere contrario, ut dicerent: deus appropinquans ego. dicit dominus, et non deus de longe, quod scilicet superiores asserant deum non tantum uicina, sed et ea, quae longe sunt, cognoscesuperiores asserant Deum non tantum vicina, sed et ea quae longe sunt cognoscere; nec praesentia, sed futura conspicere. Isti vero ubique Deum aestimant esse praesentem, nec aliquem esse locum ubi non adsit Deus. Omnibus enim et praecipue sanctis appropinquat Deus, quomodo si vestimentum adhaereat cuti. Peccatores autem longe recedentes ab eo, peribunt. Hunc sensum et in psalmis legimus: Quo ibo a spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in 1004 coelum, tu illic es: si descendero ad infernunas meas diluculo
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃tatisumꝰ in consilio dnĩ & in hebra¬
ico scriptũ ẽ. sas sod. aqͥla secretũ. sim
indoctum ꝓphetis uob̃ falsa annun¬
ciantib: qui dicunt hec locutꝰ ẽ dñs.
pax erit uob̃ ñ ueniet suꝑ uos malũ:
Unde enĩ possunt dei nosse secreta. aut
quo annuntiante dnĩdidiscere consi¬
lum⁊ Quomodo ad eos diuine dispo¬
sicionis sermo ꝑuenit: Quidã nrõꝵ.
in hoc loco se repꝑisse putant ubid̾i
scribatur substantia: fcce turbo si¬
ue tempestas & cõmotio dnĩcȩ indig¬
nationis egredit᷑ & tempestas erum¬
pens suꝑ caput impioꝵ ueniet: Et

Expanded text:
terpretati sumus \'in consilio domini> et in Hebraterpretati sumus \'in consilio domini> et in Hebraico scriptum est ‛bassod’, Aquilaindoctum, Prophetis, vobis falsa annuntiantibus, qui dicunt haec: locutus est dominus: pax erit uobis; non ueniet super uos malum! unde enim possunt dei nosse secreta aut quo annuntiate domini didicere consilium? quomodo ad eos diuinae dispositionis sermo peruenit?\' quidam nostrorum in hoc loco se repperisse putant, ubi dei scribatur substantia. Ecce turbo — siue tempestas et commotio — dominicae indignationis egreditur et tempestas erumpens super caput impiorum ueniet et
Abbreviated transcription (Latin):
loquunt᷑ ñ de ore dmͣ Dicunt his qͥ
blasfemant me. siue abiciunt uer¬
bum meum. locutꝰ ẽ dñs pax erit uo¬
bis & omĩqͥ ambulat in pͣuitate cordis
sui dixerunt ñ uenient suꝑ uos ma¬
la: Ne putaret se popłs alienũ cẽ a
culpa si ꝑuersis adqͥes nt ceret doc¬
torib nolite inquit audire uerba
ꝓpharũ qui uob̾ ꝓphãnt m̃dacium
& decipiunt uos:. Par enim erit pe
na magistro & discipulo: Non locun¬
tur ex ore dnĩ: s ea que in suo corde
simulauerunt: Dicunt hisqͥ blas¬
femant me hereticis uidelicet atꝙ
ꝑuersis siue qͥ abiciunt sermonẽ
meũ: Qd dicunt: Locutꝰ ẽ dñs: Pax
erit uob̾ ne timeatis dura suppli¬
cia nec uanis cõminationib tͣrea¬
mini: paxerit uob̃ atq tnqͥllitas
& quicquid dicimus & annuntiamus
uob̾ locutꝰ ẽ dñs. nec ueniet suꝑ uoᷤ
uerbum illius & audiuit: Abi nos in¬

Expanded text:
loquuntur et non de ore domini. dicunt his, qui loquuntur et non de ore domini. dicunt his, qui blasphemant me — siue abiciunt uerbum meum —: locutus est dominus: pax erit uobis; et omni, qui ambulat in prauitate cordis sui, dixerunt: non uenient super uos mala. Ne putaret se populus alienum esse a culpa, si peruersis adquiesceret doctoribus, ‛nolite’, inquit, ‛audire uerba prophetarum, qui uobis prophetant mendacium et decipiunt uos’, — par enim erit poena et magistro et discipulo — non loquuntur ex ore domini, sed ea. quae in suo corde simularunt. dicunt his, qui blasphemant me\' — hereticis uidelicet atque peruersis — ‛siue qui abiciunt sermonem meum. quid dicunt?: locutus est dominus: pax erit uobis; ne timeatis dura supplicia nec uanis comminationibus terreamini; pax erit uobis atque tranquillitas et, quicquid dicimus et annuntiamus uobis, locutus est dominus: nec ueniet super uouerbum illius et audiuit? Ubi nos in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ se estiment inpunitos: frunt enĩ
& ipsi & hii quib fauebant qͣsi sodoma
om̃sq qui habitant cum eis nec rece¬
dunt a talib qͣsi gomorra Exultet igi¬
tur quantũ uult doctrina pessima &
rint ꝑ m̃datiũ. & confortauerunt ma¬
nus pessimorũ finis eorũ qͣsi sodoma
& gomorra: ꝓpterea hec dicit dñs
exercituũ ad ꝓpħas: Fcce ego cibabo
eos absinthio siue dolorib & iuxta
sĩmachũ amaritudine: & potabo
eos felle siue aqua amara:qͥa aꝓpħi
terram: Utamur hoc testimonio adu̾¬
sumeos qui epłas plenas m̃daciorum
& fraudulentiȩ atq ꝑiurĩ in urbẽ
dirigunt ut et aures polluant au¬
dientiũ & existimationẽ simplicium
lutio in omnẽ tͣram Nec enĩ eis suf¬
ꝑ uniu̾sũ orbem infamare conantur
& ubiq seminare blasfemias: Hec
dicit dñs exercituũ: Nolite audire
uerba ꝓpħarum qui ꝓphant uobis
& decipiunt uos: Uisionẽ cordis sui

Expanded text:
non se aestiment impunitos. Erunt enim non se aestiment impunitos. Erunt enim et ipsi et hi quibus favent, quasi Sodoma, omnesque qui habitantur cum eis, nec recedent a talibus, quasi Gomorrha. Exsultet igitur quantum vult doctrina pessima, erint per mendacium, et confortaverint manus pessimorum: finis eorum erit quasi Sodoma et Gomorra. Propterea haec dicit dominus exercituum ad prophetas: ecce ego cibabo eos absinthio — siue doloribus et iuxta Symmachum amaritudine — et potabo eos felle — siue aqua amara —. quia a lutio in omnem terram. Utamur hoc testimonio adusum eos, qui epistolas plenas mendaciorum et fraudulentiae atque perjurii in orbem dirigunt, ut et aures polluant audientium, et existimationem simplicium lutio in omnem terram. Non enim eis sufper universum orbem infamare conantur, et ubique seminare blasphemias. Haec dicit dominus exercituum: nolite audire uerba prophetarum, qui prophetant uobis et decipiunt uos! uisionem cordis sui
Abbreviated transcription (Latin):
nib consecͣto. sic heretici quicqͥd lo¬
cunt᷑ in eccłia siue extͣ eccłam ut sup¬
plantent populũ isrł: qͥ pͥuscernebant
dm̃. loquunt᷑ in demonib. Vnde & sig¬
nificanter ait Et in ꝓphͣis samariȩ ui¬
di stulticiã Non enim habent eum
de quo dicitur. Apc̃ deiuirtus & dei
sapientia: Et in ꝓpħis iherusale̾ ui¬
di similitudinẽ. siue horribilia ad
ult̾ium & iter mͣdatii: Et confortaue¬
runt manꝰ pessimorũ. ut ñ conu̾te¬
retur unꝰquisq a malicia sua siue
a uia sua pessima: facti sunt om̃s
mͥ sodoma. & habitatores eius qͣsi go¬
morra: Non solum inquit in hereti¬
corum conciliabulis hec reꝑta sunt.
s in ꝓpħis quoq hierłm id ẽ doctorib
ecclesie uidi similia siue horribilia
allatiis ¶ adquiescerent et
conforta Irent manꝰ pessimo¬
rum eoꝵ ꝙ mala suis scelerib ad iun¬
gerent: & quos corrigere debuerant
ducerent in int̾itum: Qui hoc fecer iñ¬

Expanded text:
nibus consecrato, sic heretici, quicquid lonibus consecrato, sic heretici, quicquid loquuntur in ecclesia siue extra ecclesiam. ut supplantent populum Israhel. qui prius cernebat deum, loquuntur in daemonibus; unde et significanter ait: et in prophetis Samariae uidi stultitiam; non enim habent eum, de quo dicitur: \'Christus dei uirtus et dei sapientia\'. Et in prophetis Hierusalem uidi similitudinem — siue horribilia —, adulterium et iter mendacii; et confortauerunt manus pessimorum, ut non conuerteretur unusquisque a malitia sua — siue a uia sua pessima —; facti sunt mihi omnes Sodoma et habitatores eius quasi Gomorra. ‛Non soium, inquit, ‛in hereticorum conciliabulis haec reperta sunt. sed in prophetis quoque Hierusalem, id est doctoribus ecclesiae, uidi similia siue horribilia allaciis adquiescerent et confortarent manus pessimorum eorumque mala suis sceleribus adiungerent et, quos corrigere debuerant, ducerent in int
Abbreviated transcription (Latin):
tus tui dnẽ dedisti letitiã in corde meo
Cum autẽ fuerint in tenebris in uia
lubrica errore uidelicet heretico: ad om¬
nẽ motum ĩpellentur & corruent: &¬
inferet suꝑ eos dñs mala ñ qͦ mala sint
aut dñs mala inferat: s mala his qui
sustinent supplicia Alioquin eadem
& mala & bona sunt: mala iuxta eos
quo ᷤ cruciant: bo uicũ na iuxta
eos quos em̃dans: runt d Et hoc no¬
tandum qd̃ annus eos O uisitatio¬
nis dnĩ correctio peccantium dicat᷑ atq
cruciatꝰ. iuxta illud quod scͥptũ ẽ Hi
sitabo in uirga iniquitates eorũ & in
uerberib peccata eorum: miscđiam
autẽ meã non disꝑgam ab eo: Et in
piebant in bahal: & decipiebant po¬
pulum meũ isrł Ego ꝓpħas sama¬
rie iuxta misticos intellectus ꝓpͥe
hereticos dici puto. & omnes qͥ lactais
falsi nominis scientiã Quomodo au¬
tem ꝓpħe samariȩ qͥcqͥd loquebant᷑ ꝓ
phabarł in bahal idolo uidelicet demo¬

Expanded text:
tus tui, Domine, dedisti laetitiam in corde meo . » tus tui, Domine, dedisti laetitiam in corde meo . » Cum autem fuerint in tenebris, et in via lubrica, errore videlicet haeretico, ad omnem motum impellentur et corruent: et inferet super eos Dominus mala: non quo mala sint, ut Dominus mala inferat, sed mala his qui sustinent supplicia: alioquin eadem et mala et bona sunt. Mala juxta eos quos cruciant, bona juxta eos, quos emendant. Et hoc notandum quod annus visitationis Domini correctio peccantium dicatur, atque cruciatus, juxta illud quod scriptum est: « Visitabo in virga iniquitates eorum, et in verberibus peccata eorum, misericordiam autem meam non dispergam ab eo . » « Ebant in Baal, et decipiebant populum meum Israel. Ego prophetas Samariae, juxta mysticos intellectus, proprie haereticos dici puto, et omnes qui jactant falsi nominis scientiam. quomodo autem prophetae Samariae, quicquid loquebantur, prophetabant in Bahal, idolo uidelicet daemo
Abbreviated transcription (Latin):
intelligis: refer ad congregationẽ cre¬
dentium: qmͣ ꝓpt̾ adulteria & mͣdatia
siue ꝑiuria uirtutũ & donationum i
sterilitas in eccłiis fit. Apħa namq &
sacerdo⁊ ca pollutisunt: & in domo
mea inueni malũ eorum ait dñs Id¬
circo uia eorũ erit qͣsi lubͥcum in tene¬
bris: impellentur & corruent in ea:
qͥa afferam siue inferam suꝑ eos mala
annũ uisitationis eorum ait dñs
Quando in eccłia dei & maxime in pͥn¬
cipib eius inueniunt᷑ mala: sciamꝰ
um: Ut scias quomodo oporteat te
in domo dei conuersari q̃ ẽ ecdesia
dei uiui: colupͣna & firmam̃tũ uerita¬
tis In ꝓpħa doctorẽ accipe: in sacerdo¬
te ministerii dignitatẽ: quisipͣua mͣ¬
te consenserint. erit uia eorũ in lubri¬
cum & in tenebris: neq habebunt dm̃
loquentẽ. ego lux in mundũ ueni: ut
omnis qͥ credit in me intenebris ñ ma
neat: Unde sc̃s loquitur om̃s tenebͣs
fugiens: Signatũ ẽ suꝑ nos lumͣ uul¬

Expanded text:
intellegis, refer ad congregationem creintellegis, refer ad congregationem credentium, quoniam propter adulteria et mendacia siue periuria uirtutum et donationum dei sterilitas in ecclesiis sit. Propheta namque et sacerdos polluti sunt et in domo mea inueni malum eorum, ait dominus. idcirco uia eorum erit quasi lubricum in tenebris; inpellentur et corruent in ea, quia afferam — sine inferam — super eos mala, annum uisitationis eorum, ait dominus. Quando in ecclesia dei, et maxime in principibus eius, inueniuntur mala, sciamus um: ut scias. quomodo oporteat te in domo dei conuersari, quae est ecclesia dei uiui. columna et firmamentum ueritatis. in propheta doctorem accipe, in sacerdote ministerii dignitatem; qui si praua mente consenserint, erit uia eorum in lubricum et in tenebris nec habebunt dominum loquentem: ego lux in mundum ueni. ut omnis, qui creneat . » Unde sanctus loquitur, omnes tenebras fugiens: « Signatum est super nos lumen vul
Abbreviated transcription (Latin):
lam habens intelligentiã. nullãq
sapientiã Dñs enim nouit cogitati¬
ones hominũ qm̃ uane sunt. Si au¬
tẽ hocitaẽ. uͥ sunt qͥ ꝑfectam in homi¬
ne iusticiam pͣdicant: Quod si respon¬
derint de scĩs se hoc dicere non de semet
ipsis: certe nullũ putosanctiorẽ eẽ hie¬
remia qui uirgo ꝓpħa scificatusq inu¬
tero ipso nomine p̃figurauit dñinsal¬
uatorem Hieremias enim intͣp̃tatur
ani excelsus Quia adulteris repleta ẽ
tͣra. quia a facie maledictioĩs siue iura¬
m̃ti luxͣ terra: arefacta sunt arua siue
pascua deserti: factus ẽ cur suseorũ ma¬
lus. & fortitudo eorum dissimił: Hoc qd̃
nos de hebraico posuimꝰ qͥa ad ulteris
repleta ẽ t̾ra. in .Lx.x. ñ habetur: qͥa iu¬
ram̃tũ dixere ꝓ maledictione: Reddit¬
q causas quod ꝓptͣ adulteria & male¬
dicta siue suꝑfluũ iuram̃tũ immo ꝑ¬
iuria: frugum sterilitas consecuta sit:
Quicqͥd de terra uidea iuxta litteram

Expanded text:
lam habens intellegentiam nullamque lam habens intellegentiam nullamque sapientiam; dominus enim nouit cogitationes hominum. quoniam uanae sunt. si autem hoc ita est, ubi sunt, qui perfectam in homine iustitiam praedicant? quodsi responderint de sanctis se hoc dicere, non de semet ipsis, certe nullum puto sanctiorem esse Hieremia, qui uirgo, propheta sanctificatusque in utero ipso nomine praefigurat dominum saluatorem. Hieremias enim interpretatur \'domini excelsus. Quia adulteris repleta est terra, quia a facie maledictionis — sine iuramenti — luxit terra. arefacta sunt arua — sine pascua — deserti; factus est cursus eorum malus et fortitudo eorum dissimilis. Hoc, quod nos de Hebraico posuimus: quia adulteris repleta est terra, in LXX non habetur, qui iuramentum\' dixere pro \'maledictione\'. redditque causas, quod propter adulteria et maledicta siue superfluum iuramentum, immo periuria, frugum sterilitas consecuta sit. quicquid de terra Iudaea iuxta litteram
Abbreviated transcription (Latin):
uidi horribilia: Quando autẽ ponit
coniunctionẽ & oftendit suꝑiora de
ꝓphĩs dicta dnĩ: qui & ipsi pseudo ꝓ¬
pharũ similes extiterunt: Contritũ
ẽ cor meum in medio mei. suie in me
contremuerunt siue cõmotasunt oĩa
ossa mea usq & afacie decoris głiȩ eiꝰ
Considerato uultu ommipotentis dei
hoc ẽ pr̃is. & considerato uultu filii.
qui iuxta apłm splendor glĩȩ illius
appellatur & forma substantie. ꝓpħa¬
& animo& corpore ꝑhorrescit. & intel¬
ligit se eẽ nichil scm quod in alio lo
co dicitur. ut ium̃tũ factussũ apud
te: siue uictimã conscientiȩ & humi¬
litatis suȩ offerat deo. iuxta illud qͦd
in psalmis scͥbitur. sacͥficiũ deo spc̃
contͥbulatus: Corcontͥtũ & humiliatũt¬
& humiliatũ deus ñ spernit: Ossa au¬
tem que contremuerunt siue cõmo¬
ta sunt illa intelligamꝰ qͥb idẽ dauid
canit omnia ossa meadicent dnẽ qͥs
similis tui factus ẽ qͣsi ebrius & qͣsi
homo madidus siue suꝑatꝰ uino nul¬

Expanded text:
uidi horribilia. quando autem ponit coniunctionem \'et\', ostendit superiora de prophetis dicta domini, qui et ipsi pseudoprophetarum similes exstiterunt. Contritum est cor meum in medio mei— siue in me —, contremuerunt — siue commota sunt — omnia ossa mea;uidi horribilia. quando autem ponit Considerato uultu omnipotentis dei, hoc est patris, et considerato uultu filii. qui iuxta apostolum \'splendor gloriae\' illius appellatur et \'forma substantiae  animo et corpore perhorrescit et intellegit esse se nihili, secundum quod et in alio loco dicitur: ut iumentum factus sum apud te, siue uictimam conscientiae et humilitatis suae offert deo iuxta illud. quod in psalmis scribitur: sacrificium deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum deus non spernit. ossa autem. quae contremuerunt siue commota sunt, illa intellegamus, de quibus idem Dauid canit: omnia ossa mea dicent: domine, quis similis tui? factus est quasi ebrius et quasi homo madidus — siue superatus—uino nul
Abbreviated transcription (Latin):
in inmundiciam & ignominiã. ut
facerent que ñ conueniunt & seque¬
rentur cogitationes suaspessimas:
Contẽplemur hereticos quomͦ semel
desꝑantes salutẽ.gule se tradant &
deliciis. uescantur carnib frequent̃
adeant balneas musco fraglent. un¬
guentis uariis delibuti querant cor¬
porum pulcrit udinẽ: Semel enim
futura ñ sꝑant: nec credunt resur¬
rectionẽ: Quod cum sermone ñ pan-¬
dant: oftendunt oꝑib. Si enim cre¬
derent: ista nͣ facerent Et in hoc loco
uͥ scͥptum ẽ. si stetissent in consilio
meo. aquila. simmachus & theodocio.
&.lxxͣ. ut supͣ similit᷑ tnͣstulerunt.
Nũqͥd deus euicino ego sum dicit dñs
& ñ deus delonge: Si occultabitur
uir in absconditis: & ego nͣ uidebo
eũ dicit dñs: Nũqͥd nͣ celum & trã

Expanded text:
in inmunditiam et ignominiam. ut in inmunditiam et ignominiam. ut facerent, quae non conueniunt, et sequerentur cogitationes suas pessimas\'. contemplemur hereticos, quomodo semel desperantes salutem gulae se tradant et deliciis, uescantur carnibus. frequentes adeant balneas, musco fraglent. unguentis uariis delibuti quaerant corporum pulchritudinem. semel enim futura non sperant nec credunt in resurrectionem. quod cum sermone non pandant, ostendunt operibus: si enim crederent. ista non facerent. et in hoc loco. ubi scriptum est: si stetissent in consilio meo, Aquila, Symmachus et Theodotio et LXX ut supra similiter transtulerunt. Numquid deus e uicino ego sum, dicit dominus, et non deus de longe? si occultabitur uir in absconditis, et ego non uidebo eum?, dicit dominus; numquid non caelum et terram
Abbreviated transcription (Latin):
auertissent utiq eos auia sua mala
& apessimis cogitationib suis: Hũc
sensũ & apłs explicat ad romanos
Et sicut ñ ꝓbauerunt dmͣ habere
in notitiã. tradidit eos deus in reꝓ¬
bum sensũ ut faciant que nͣ conue¬
niunt: repletos omni iniquitate.
malicia. fornicatione. neqͥtia. aua¬
ritia: & ceteris: Cũ enĩ semel se tͣdlide¬
rint falsi doctores m̃datiis atq ꝑui¬
riis & mortib deceptorũ. ñ pedeten¬
tim nec considarato gͣdu s p̃cipites
currunt ad interitũ. & suum & eoꝵ.
quos deceꝑint: Nec loquitur eis dĩs:
s ipsi loqunt᷑ quasi ex ore anĩ: De
quib & dicitur: Si ftetissent in consi¬
lio meo. hoc ẽ si mee uoluissent ad¬
quiesc̾e uoluntati &. nota fecissent
uerba mea poplõ meo nͣ blandien¬
tes eis & adulatione ꝑdentes ut di¬
cerent ñ habetis pecc̾ata. ꝑfectam¬
iusticiam possidetis. sciͣtas & pudi¬
cia atq iusticia in uobis tantũmo¬
do repꝑitur: & ego ñ tͣdidissem eos

Expanded text:
avertissem utique eos a via sua mala, et a pessimis cogitationibus suis. Hunc sensum et Apostolus explicat ad Romanos: Et sicut non probaverunt Deum habere in notitia, tradidit eos Deus in reprobum sensum, ut faciant quae non conveniunt, repletos omni iniquitate, malitia. fornicatione, nequitia, auaritia et ceteris. cum enim semel se tradiderint falsi doctores mendaciis atque periuriis et mortibus deceptorum, non pedetemptim nec considerato gradu, sed praecipites currunt ad interitum et suum et eorum. quos deceperint. nec loquitur eis dominus, sed ipsi loquuntur quasi ex ore domini, de quibus et dicitur: \'si stetissent in consilio meo — hoc est: si meae uoluissent adquiescere uoluntati — et nota fecissent uerba mea populo meo non blandientes eis et adulatione perdentes, ut dicerent: non habetis peccata, perfectamiustitiam possidetis: sanctitas et pudicitia atque iustitia in uobis tantummodo repperitur, et ego non tradidissem eos
Abbreviated transcription (Latin):
pauebunt: & nullus queret᷑ ex nume¬
ro dicit dñs: Ad pastores siue de pas¬
torib ꝓpheticus sermo ẽ: Et quia de
iechonia pene ultimo rege uide qui
fuit de stirpe dauid legimꝰ scͥptũ. tͣra.
t̾ra. tͣra. audi sermones dnĩ. scͥbe uirũ
istum abdicatũsiue sterilem: & ñ
erit de eius semine qͥ sedeat suꝑ soli
ci fuerat amputata: tnͣsiit ad pͥnci¬
pes eccłȩ & sinagoga cum suis pasto¬
rib derelicta atq dampnata ad apło ᷤ
sermo fit de quib dicitur: Et suscita¬
bo suꝑ eos pastores: & pascent coᷤ. ħ for¬
midabunt ultͣ & ñ pauebunt: ꝙ nul¬
lus queretur ex numero dicit dñs:

Expanded text:
auebunt et nullus quaeretur ex numero, dicit dominus. Ad pastores sine de pastoribus propheticus sermo est et. quia de Iechonia, paenultimo rege Iudaeae, qui fuit de stirpe Dauid, legimus scriptum: terra. terra. terra. audi sermones domini! scribe uirum istum abdicatum — siue sterilem — et non erici fuerat amputata: transit ad principes Ecclesiae, et Synagoga cum suis pastoribus derelicta atque damnata, ad Apostolos sermo fit, de quibus dicitur: Et suscitabo super eos pastores, et pascent eos, non formidabunt ultra, et non pavebunt, et 997 nullus quaeretur ex
Abbreviated transcription (Latin):
& pondus dniͣ nominare. uisitabo
inquit suꝑ uirum illũ & suꝑ domũ
illius. & eum delebo in ꝑpetuuͣ Di¬
cat itaq unusquisq ꝓximo & ami-¬
co suo. nequaquã quod ẽ onus dniͣ
obliuiscemini onus & pondus siue
ad sũptio more ur̃õ ultͣ ñ resonet:
qͥa singuł hominib sermo suus et
opus suũ in onus pondusq reputa-¬
bitur. scdm̃ illud quod scͥptum est.
Ex ore tuo iuftificaberis & ex ore tuo
condẽpnaberis Et ꝑuertitis uerba
dnĩ uiuentis. dnĩ exercituũ dei nri
Hec dices siue dicetis ad ꝓpħam qͥd
si autẽ onus dniͣ dixeritis.
huc usq in .lxx. ñ habetur. Et seqͥt᷑:

Expanded text:
et pondus domini nominare, uisitabo\', et pondus domini nominare, uisitabo\', inquit. \'super uirum illum et super domum illius et eum delebo in perpetuum\'. dicat itaque unusquisque proximo et amico suo nequaquam: quod est onus domini?,obliuiscimini; onus et pondus siue assumtio in ore uestro ultra non resonet. quia singulis hominibus sermo suus et opus suum in onus pondusque reputabitur secundum illud, quod scriptum est: ex ore tuo iustificaberis et ex ore tuo condemnaberis\'. Et peruertitis uerba dei uiuentis, domini exercituum, dei nostri. haec dices — siue dicetis — ad prophetam: quid si autem onus domini dixeritis — hucusque in LXX non habetur: et sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
.Lxx. & theodocio adsumptionẽ:. Ubi¬
cũq gͦ gͣue ẽ quod dñs cõminat᷑ et
plenũ ponderis ac laboris & impor¬
tabile: in titulo quoq lemma. id est
pondus dicitur: ubicumq autẽ ꝓ
ex ipso titulo ꝓphecie pondus siue
uisionis & uerbidei: quał uaticina¬
tio sequeretur: Quia igitur ꝓpħe so¬
lebant populo peccatori tristia nun¬
ciare & cõminarisupplicia ut eos
retraherent ad penam.clemens autẽ
& misericors dñs du sententiã diffe¬
rebat: putabat deceptus populus
& pseudo ꝓpħarum fraude seductꝰ
nͣ uentura que dñs minabatur. et
dicebant: Rursũ hic uidit pondus
& onusdnĩ: Atq ita fiebat ut neqͣꝗͣ.
ultͣ uisio s ꝑ iocũ atq derisũ onus
& pondus appellaretur. Precepit
uel que adsuͣptio dñi respondeat eis
& dicat: Uos estis onus & adsũptio.
Assumã enim uos & ꝓiciam: allidaͬ¬
q & interire faciam: Siquis autẽ
deinceps uel propħaruͣ uel sacerdo¬
tum uel populi ausus fuerit onus

Expanded text:
 Theodotio, assumptionem. Ubicumque ergo grave est, quod Dominus comminatur, et plenum ponderis ac laboris, et importabile, in titulo quoque ἅρμα, hoc est, pondus dicitur. Ubicumque autem pex ipso titulo prophetiae ponderis, sive visionis, et Verbi Dei, qualis vaticinatio sequeretur. Quia igitur Prophetae solebant populo peccatori tristia nuntiare, et comminari supplicia, ut eos retraherent ad poenitentiam: clemens autem et miserator Dominus diu sententiam differebat, putabat deceptus populus et pseudoprophetarum fraude seductus, non ventura quae Dominus minabatur, et irridentes, dicebant: Rursum hic videt pondus et onus Domini. Atque ita fiebat, ut nequaquam ultra Visio, sed per jocum atque derisum, onus et pondus appellaretur. Praecepitvel quae assumptio Domini, respondeat eis et dicat: Vos estis onus, et vos assumptio. Assumam enim vos et projiciam, allidamque et interire faciam. Si quis autem deinceps uel prophetarum uel sacerdotum uel populi ausus fuerit onus
Abbreviated transcription (Latin):
quã dedi uob̃ & prĩb uris a facie mea
& dabo uos in obpbrium sẽpit᷑num¬
& in ignominiã sempit̾nã. qͣ nuͣquã
obliuione delebitur. Precepit dñs
ut nequaquã oneris & ponderis et
ad sũptionis sermo diceret᷑ in popło
sed responsionis & uerbi dei: Quod
quia populus contẽpserit: iosũ uer¬
bum intͣpͣtatur suꝑ eis & dicit: Qm̃
dixistis quod nolui & hoc cum sepe ꝓ

Expanded text:
ris, a facie mea, et dabo vos in opprobrium sempiternum, et ignominiam aeternam, quae numquam oblivione delebitur. Praecepit Dominus, ut nequaquam oneris, et ponderis, et assumptionis sermo diceretur in populo; sed responsionis et verbi Dei: quod quia populus implere contempserat, ipsum verbum interpretatur super eis, et dicit: Quoniam dixistis quod nolui, et hoc cum saepe
Abbreviated transcription (Latin):
apias ioħis apłi auditor.ierapoli¬
tanus. in asia ep̃c.quinq tantam
scͥpsit uolumina: quȩ p̃notauit. ex¬
planatio setmonũ dni. In quib eum se in
p̃factione asserat non uatias opiniones seqͥ.
sed ipsos apłos habere auctores: ait. Considã¬
bam quid andreas. quid petrꝰ dixissent
quid philippꝰ. quid thomas. quid iacobus.
quid ioħs. quid matheus. uel aliꝰqui libet
discipłorũ dñi: quid etiã aristion & semor
iohannes discipłi dñi loquant᷑. Non enim
tantũ mͥ libri ad legendũ ꝓ sunt. quantũ
uiua uox & tisq hodie in suis auctoribus

Expanded text:
apias, Joannis auditor Hierapolitanus in Asia episcopus, quinque tantum scripsit volumina, quae praenotavit, Explanatio sermonum Domini. In quibus cum se in praefatione asserat, non varias opiniones sequi, sed Apostolos habere auctores, ait: Considerabam, quid Andreas, quid Petrus dixissent, quid Philippus, quid Thomas, quid Jacobus, quid Joannes, quid Matthaeus, vel alius quilibet discipulorum Domini: quid etiam Aristion, et Senior Joannes, discipuli Domini loquebantur. Non enim tantum mihi libri ad legendum prosunt, quantum viva vox, usque hodie in suis auctoribus
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ urbis prb̃r. adu̾sum cornelium
cathediã sacerdotalẽ conatus inuadere.
nouatianoꝵ quod grecȩ dicit᷑ cebron.
dogia constituit. nolens apostatas
suscipere penitentes:. Huius auecor.
nouatus cypͥanus prb̃r fuit. Scripsit
autẽ de pascha. de sabbato. de circun¬
cisione. de sacerdocio. de oratione. de ci¬
bis iudaicis. de instantia. de atc̃alo.
multaq alia. & de tͥnuate giande uo¬
lumen. quasi epitomen. oꝑis tertulli¬
ani faciens: Quod plurimi nescientes
cypriani existimant: lxxi

Expanded text:
e urbis presbyter adversum Cornelium cathedram sacerdotalem conatus est invadere. Novatianorum, quod Graece dicitur catharos, dogma constituit, nolens apostatas suscipere poenitentes. Hujus auctor Novatus Cypriani presbyter fuit. Scripsit autem de Pascha, de Sabbato, de Circucisione, de Sacerdote, de Oratione, de Cibis Judaicis, de Instantia, de Attalo multaque alia, et de Trinitate grande volumen, quasi ἐπιτομὴν operis Tertulliani faciens, quod plerique nescientes, Cypriani existimant.