comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs tecum semꝑ ẽ non habet tempꝰ habes illũ
nocte: habes illum die. Esto rectus corde: &
semꝑ ẽ tͥ deillo iocunditas. Non enĩ iocundi
Quale gaudium nouerat qͥ hoc gaudium imꝑ¬
babat: Credamus illi frs. homo erat: s am¬
bo gaudia nouerat. homo erat utiq: nouerat
gaudia calicis. Quia homo erat. nouerat gau¬
dium mense. nouerat gaudiũ lecti: nouerat
gaudia ista scłaria. et luxuriosa. Ille qui no¬
uerat illa ait p̃sumens: non ẽ gaudere impiis
dicit dñs. S non dicit homo: dñs dic̃. Ex
ueritate dñi. ñ ẽ gaudere impiis. Nam illi
sibi uidentur gaudere. Non ẽ autẽ gaudere
impiis dicit non homo. s dñs. Unde ille ipsũ
gaudium uidens ait Et diem hominũ not
concupiui: tu scis. Qui mͥ alium diẽ osten¬
dis. qui me aliam lucem doces. qui me alia
iocunditate ꝑfundis. qui aliud mͥ intus in¬
sinuas: fȩcisti me non concupiscere diẽ ho¬
minum. Ytiq uidebat ysaias homines in
potatione inluxuria. intheatris. & exspecia¬

Expanded text:
 tecum est, non habet tempus; habes illum nocte, habes illum die. Esto rectus corde, et semper est tibi de illo jucunditas. Non enim jucunditQuale gaudium noverat qui hoc gaudium improbabat? Credamus illi, fratres. Homo erat, sed ambo gaudia noverat. Utique noverat gaudia calicis, quia homo erat, noverat gaudium mensae, noverat gaudium lecti, noverat gaudia ista saecularia et luxuriosa. Ille qui noverat illa, ait praesumens: «Non est gaudere impiis, dicit Dominus.» Sed non dicit homo; «Dominus dicit:» ex veritate Domini , «Non est gaudere impiis.» Nam illi sibi videntur gaudere: «Non est» autem «gaudere impiis, dicit,» non homo, sed «Dominus.» Unde ille ipsum gaudium videns, ait: «Et diem hominum non concupivi, tu scis» . Qui mihi alium diem ostendis, qui me aliam lucem doces, qui me alia jucunditate perfundis, qui aliud mihi intus insinuas, fecisti me non concupiscere diem hominum. Utique videbat Isaias homines in potatione, in luxuria, in theatris, et specta
Abbreviated transcription (Latin):
uerba dĩ non possunt: Implete sunt insulȩ.
Ueruntamen possunt & infigura recte accipi
insulȩ om̃s ȩccłiȩ. Quare insulȩ: Quia cir¬
cumlatrantur fluctib omnium tempta¬
tionum. S quomͦ insula undiq cireum¬
strepentib fluctib tundi potest. Frangi
non potest: magis magisq ipsa frangit
fluctus uenientes. quã frangitur abeis: sic
et ȩccłiȩ dĩ pullulantes ꝑtotum orbẽ ter¬
rarum: passȩ sunt ꝑsecutiones undiq fre¬
mentiũ infidelium. Et ecce stant insulȩ
et iam placatum ẽ mare. Iocundentur in¬

Expanded text:
verba Dei non possunt? Impletae sunt insulae. verba Dei non possunt? Impletae sunt insulae. Verumtamen possunt et in figura recte accipi insulae, omnes Ecclesiae. Quare insulae? Quia circumlatrantur fluctibus omnium tentationum. Sed quomodo insula undique circumstrepentibus fluctibus tundi potest, frangi non potest, magisque ipsa frangit fluctus venientes, quam frangitur ab eis: sic et Ecclesiae Dei pullulantes per totum orbem terrarum, passae sunt persecutiones undique frementium infidelium, et ecce stant insulae, et jam placatum est mare. «Jucundentur in
Abbreviated transcription (Latin):
OMINUS
regnauit. Ille qui
stecit ante iudicẽ:
ille qui alapas
accepit. ille qui
flagellatus ẽ. ille
qui consputus ẽ.
ille qui spinis est¬
coronatus: ille qͥ
colaphis cȩsus ẽ
ille qui in ligno suspensus ẽ ille cui pen¬
denti insultatum ẽ ille qui incruce mor¬
tuus ẽ. ille qui lancea ꝑcussus ẽ ille qui
sepultus ẽ: ipse surrexit. Dñs regnauit.
Seiuiant quantum possunt regna. Quid
sunt faccura regi regnorum: dño omĩum
regum: creatori omnium scłoꝵ: An ideo
contempnitur: quia tam summissus &
tam humilis apparuit: Miscdia ẽ: non
impotentia. Ille enim humilis apparuit.
ut eũ caꝑenus. S iam udeamus. Dñs
regnauit: exultet terra: iocundent᷑ insu¬
lȩ multȩ. Est quidẽ: quia uerbum dĩ ñ
insola continenti terra p̃dicatum ẽ. sed
etiam mninsulis quȩ constiturȩ sunt inme¬
dio mari. Et ipse plenȩ xpĩanis: plenȩ st̃
sertus łi. Non enim separat mare: eum qͥ
fecit mare. Quo naues possunt accedere:

Expanded text:
ominus regnavit.» Ille qui stetit ante judicem, ille qui alapas accepit, ille qui flagellatus est, ille qui consputus est, ille qui spinis coronatus est, ille qui colaphis caesus est, ille qui in ligno suspensus est, ille cui pendenti in ligno insultatum est, ille qui in cruce mortuus est; ille qui lancea percussus est, ille qui sepultus est, ipse resurrexit. «Dominus regnavit.» Saeviant quantum possunt regna; quid sunt factura Regi regnorum, Domino omnium regum, Creatori omnium saeculorum? An ideo contemnitur, quia tam submissus, et tam humilis apparuit? Misericordia est, non impotentia: ille enim humilis apparuit, ut eum caperemus. Sed jam videamus: «Dominus regnavit; exsultet terra, jucundentur insulae multae.» Est quidem, ed etiam in insulis quae constitutae sunt in medio mari: et ipsae plenae christianis, plenae sunt servis Dei. Non enim separat mare eum qui fecit mare. Quo naves possunt accedere,
Abbreviated transcription (Latin):
fius adom̃s quatuor partes orbis ꝑtiuere
intelligatur. Quia ergo tale uisum demon¬
stratum fuerat petro. indieauit. aꝑuit. illis
omnia quomͦ credidit cornelius: quia priꝰ¬
quam baptirarctur homo gentilis. suꝑue¬
nit suꝑ eum sp̃s sc̃s. Hec cum audissent
tacuerunt. et magnificauerunt dm dicen¬
tes. Utiq et gentib ds̃ pęnitentiã aduitã
dedit. Eece audiuit et iocundata est syon:
& exultauerunt filiȩ. iudȩ. Propter iudi¬
cia tua domine. Quȩ uidicia: Quia non
ẽ ꝑsonarum acceptor ds̃. Namq ipse petrꝰ
cum iuidisset cornelium centurionem. et eos
qui cum illo erant adimpletos spũ scõ: ex¬
clamauit & ait. Inueritate comprehendo.
quia non ẽ ꝑsonarum acceptor ds̃. Ergo ex¬
ultauerunt filiȩ uidȩ: ꝓpter iudicia tua

Expanded text:
sius ad omnes quatuor partes orbis pertinere sius ad omnes quatuor partes orbis pertinere intelligatur. Quia ergo tale visum demonstratum fuerat Petro, indicavit, aperuit illis omnia, quomodo credidit Cornelius, quia priusquam baptizaretur homo gentilis, venit super eum Spiritus sanctus. Haec cum audissent, tacuerunt, et magnificaverunt Deum, dicentes: «Utique et Gentibus Deus poenitentiam ad vitam dedit» . Ecce, «Audivit, et jucundata est Sion; et exsultaverunt filiae Judaeae, propter judicia tua, Domine.» Quae judicia? Quia non est personarum acceptor Deus. Namque ipse Petrus cum vidisset Cornelium centurionem, et eos qui cum illo erant, adimpletos Spiritu sancto, exclamavit, et ait, «In veritate comprehendo quia non est personarum acceptor Deus.» Ergo, «Exsultaverunt filiae Judaeae, propter judicia tua,
Abbreviated transcription (Latin):
filiȩ iude. Sicut scriptum ẽ. Audierunt
apłi et qui erant inuidȩa fr̃s. Uidete si ñ
exultauerunt filiȩ uidȩ. Quid audiert̃
Quia et gentes recepunt uerbum de. Uoi
illud dixit iste psalmus: Annuntiauerurs
cȩli iusticiam eius: & uiderunt om̃s popłi
głam eius. Et quia gentes crediderunt
a quib colebantur ydola: secutus ait. Con¬
fundant᷑ om̃s qui adorant sculptilia: qͥ
głantur insculptilib suis. Audiuit et io¬
cundata c̃. syon. & exultauerunt filiȩ iudę
Postea quidam decucumcisis calumpniari
uoluerunt petro & direr̃t illi: Quare in¬
trasti adgentiles. et incircum cisos. & man¬
cducastis cũ eis: Ille autẽ reddidit eis ratio¬
uem: quomͦ cum oraret demonstratus ẽ.
illi discus pendens quatuor lineis. Discus
ille qui habebat omnia animalia: signi¬
ficabat om̃s gentes. Ideo quatuor lineis
pendebant: quia quatuor partes sunt or¬
bis unde futuri erant populi. Et ideo qua¬
tuor euangłia predicant xp̃m̃: ut gr̃a ip¬

Expanded text:
 Sic scriptum est: «Audierunt Apostoli, et qui erant in Judaea fratres.» Videte si non «exsultaverunt filiae Judaeae.» Quid audierunt? «Quia et Gentes receperunt verbum Dei.» Ubi illud dixit iste psalmus? «Annuntiaverunt coeli justitiam ejus, et viderunt omnes populi gloriam ejus.» Et quia Gentes crediderunt, a quibus colebantur idola; secutus ait: «Confundantur omnes qui adorant sculptilia, qui gloriantur in simulacris suis. Audivit, et jucundata est Sion; et exsultaverunt filiae Judaeae.» Postea quidam de circumcisis calumniari voluerunt Petro, et dixerunt illi: «Quare intrasti ad Gentiles incircumcisos, et manducasti cum eis?» Ille autem reddidit eis rationem, quomodo cum oraret demonstratus est illi discus pendens quatuor lineis. Discus ille qui habebat omnia animalia, significabat omnes Gentes. Ideo autem quatuor lineis pendebat, quia quatuor partes sunt orbis, unde futuri populi erant: et ideo quatuor Evangelia praedicant Christum, ut gratia ip
Abbreviated transcription (Latin):
do sperate. Tranquilliora & meliora temꝑa
nolite sperare fr̃s: fallitis uos. Qđ uobis
euangłium ñ ꝑmittit: nolite uob̃ ꝓmitt̾c
Quid dicat euangłium scitis. xp̃ianis loqui¬
mur. fidei preuaricatores ẽẽ. non debemus.
Euangłium hoc dicit: quia in nouissimis tẽ¬
porib multa mala. multa scandala. multe
pressurȩ. multȩ iniquitates abundabunt.
S qui ꝑseuerauerit usq infinẽ hic saluus
erit. Refrigescet inquit caritas multorũ.
Qui gͦ ꝑseueranter sp̃u ferbuerit scđm apłm
mo sibi ergo ꝓmittat: qđ eugłium non ꝓmit¬
tit. Eece uenient lȩtiora tempora. & facio il¬
lud: etemo illud. Bonum ẽ. tibi ut attendas
illum qui ñ fallitur. nec fallit aliquem: qui
tͥ ꝓmisit ñ hic lȩticiam. s inse. Et cum trans¬
ierint ista sꝑes quia cum illo regnabis inȩder¬
num: ne cum hic ius regnare neq hic habe¬
as iocunditatem: neq illic inuenias.

Expanded text:
do sperate; tranquilliora et meliora tempora do sperate; tranquilliora et meliora tempora nolite sperare. Fratres, fallitis vos; quod vobis Evangelium non promittit, nolite vobis promittere. Quid dicat Evangelium, scitis: christianis loquimur; fidei praevaricatores esse non debemus. Evangelium hoc dicit, quia in novissimis temporibus multa mala, multa scandala, multae pressurae, multae iniquitates abundabunt: sed qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. «Refrigescet,» inquit, «charitas multorum» . Qui ergo perseveranter spiritu ferbuerit, secundum mo sibi ergo promittat quod Evangelium non promittit. Ecce venient laetiora tempora, et facio illud, et emo illud. Bonum est tibi ut attendas illum qui non fallitur, nec fefellit aliquem, qui tibi promisit non hic laetitiam, sed in se; et cum transierint ista, speres quia cum illo regnabis in aeternum; ne cum hic vis regnare, neque hic habeas jucunditatem, neque illic invenias.
Abbreviated transcription (Latin):
tu qui noueras aliã pulchritudinẽ negares
istã. et diceres non c̃. Quare: Quia aliã nosti.
.S dicis. Ego illam quam uidebat ysaias. ñ
uideo. Crede: et uidebis. Forte enim ñ habes
unde uideas. Est enim ocłs: unde illa pul¬
chritudo iudeatur. Nam quomͦ ẽ. ocłs car¬
nis unde lux ista uideat᷑: sic ẽ ocłs cordis.
unde illa iocunditas uideatur. Forte ille ocłs
saucius ẽ sordidatus ẽ turbatus ẽ. abira. ab a¬
uaricia. acupiditate. alibidine insensata tur¬
batus ẽ ocłs tuus: non potes uidere illã lucc̃.
Crede antequã uideas: sanaberis & uidebis.
Lux orta ẽ. iusto: et rectis corde iocunditas.
locundamini ait iusti indño: & confitemi¬
ni memoriȩ sanctitatis eius. Iam iocundati
in dño. iã gaudentes indño. illi confitemini:
quia nͥ uellet. non in illo gauderemus. Ait
enim ipse dñs. Hȩc locutus sum uob̃. ut in
me pacem habeatis: inmundo autem pres¬
suram. Si xp̃iani estis: pressuras inisto mun¬

Expanded text:
tu qui noveras aliam pulchritudinem, negares istam, et diceres: Non est. Quare? Quia aliam nosti. Sed dicis: Ego illam quam videbat Isaias, non video. Crede, et videbis. Forte enim non habes unde videas; est enim oculus unde illa pulchritudo videatur. Nam quomodo est oculus carnis, unde lux ista videatur; sic est oculus cordis, unde illa jucunditas videatur: forte ille oculus saucius est, sordidatus est, turbatus est ab ira, ab avaritia, a cupiditate, a libidine insensata; turbatus est oculus tuus, non potest videre illam lucem. Crede, antequam videas: sanaberis, et videbis. «Lux orta est justo, et rectis corde jucunditas.» 20. «Jucundamini,» ait, «justi in Domino: et confitemini memoriae sanctitatis ejus.» Jam jucundati in Domino, jam gaudentes in Domino, illi confitemini; quia nisi vellet, non in illo gauderemus. Ait enim ipse Dominus: «Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis, in mundo autem pressuram» . Si christiani estis, pressuras in isto mun
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim modo reddit: adtempus reddit
Non conuerso autem. nec correcto inȩternũ
reddet. Uide gͦ: quia ñerunt impuniti. Ac̃¬
dende qd sequitur. Inimici dñi mentiti
sunt ei. Dicturus es. Et quid eis fecit: Num
uiuunt: num auras carpunt: num lucẽ
hauriunt: num fontes potant: nũ fruct᷑ꝰ
quasi adtoreular ꝑtinet. Bonũ ẽ. illi. si ad
oleum intoreulari ꝑtineat. N on sibi pol¬
liceatur unusquisq: habens facta nefaria.
non delebor inȩternum. Et si purgor ꝑ
ignem: saluus ero. Nam quid . ẽ. qđ apłs
Fundamentũ aliud nemo potest ponere
preter id qđ positum ẽ qui ẽ. xp̃e iħs.¬

Expanded text:
si enim modo reddit, ad tempus reddit; si enim modo reddit, ad tempus reddit; non converso autem nec correcto, in aeternum reddet. Vide ergo quia non erunt impuniti; attende quod sequitur: «Inimici Domini mentiti sunt ei.» Dicturus es, Et quid eis fecit? Non vivunt? non auras carpunt? non lucem hauriunt? non fontes potant? non fructus quasi ad torcular pertinet: bonum est illi, si ad oleum in torculari pertineat. Non sibi polliceatur unusquisque habens facta nefaria, non delebor in aeternum; et si purgor, per ignem salvus ero. Nam quid est quod ait A«Fundamentum aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, quod est Chris
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ factis malis. nisi factis diabolicis: factis
adeo dampnandis furtis: rapinis: ꝑiurus
homicidiis: adulteriis: sacrilegiis: sacris
abhominandis: curiositatib: his omnib
renuntias: &rursus his inflexus suꝑaris.
Facta sunt tͥ posteriora deteriora prioribus.
Canis reuersus ad suum uomitum. et sus
lota inuolutabris ceni. Inimici dñi men¬
titi sunt ei: Et quanta patientia dñi: Quare
non ꝓsternuntur: Quare ñ trucidantur:
Quare non terra deiscente sorbentur:Quare
non cȩlo flagrante incenduntur: Quia ma¬
gna patientia dm̃. Et erunt impuniti:
Absit. Non tantum sibi de dĩ miscđia blan¬
diantur: ut sibi eius inusticiam pollice¬
antur. Ignoras quia patientiadĩ adpeni¬
tentiam te adducit: Ti autẽ scđm du¬
riciam cordis dui. & cor inpenitens. the¬
sauriras tibi iram indie irȩ. et reuelationis
iusti iudicii dei: qui reddet unieuiq scd̃m
oꝑa sua ft si modo ñ reddit: tunc reddet

Expanded text:
ntias, nisi factis malis, factis diabolicis, factis ntias, nisi factis malis, factis diabolicis, factis a Deo damnandis; furtis, rapinis, perjuriis, homicidiis, adulteriis, sacrilegiis, sacris abominandis, curiositatibus? His omnibus renuntias, et rursus his inflexus superaris. Facta sunt tibi posteriora deteriora prioribus: canis reversus ad vomitum suum, et sus lota in volutabris coeni . «Inimici Domini mentiti sunt ei.» Et quanta patientia Domini! Quare non prosternuntur? quare non trucidantur? quare non terra dehiscente sorbentur? quare non coelo flagrante incenduntur? Quia magna patientia Domini. Et erunt impuniti? Absit. Non sibi tantum de Dei misericordia blandiantur, ut sibi ejus injustitiam polliceantur. Ignoras quia Dei patientia ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitenstibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Et si modo non reddit, tunc reddet:
Abbreviated transcription (Latin):
Aꝑta sunt foramina: currit amurca. Et dimi
ria abscondita domini: si tamen apothecas
eius adamastis: inde ẽ. qđ horretis. Alii de¬
fendunt circum: alii amphiteatrum: alii
casas inuicis: alii teatra: alii ulud: alii u¬
lud: alii postremo deos recentes suos. Ibt̃
bulasset. Dicit enim̃ fortasse iste isrł. Ecce
pecco: manifestum ẽ: eo post affectiones cor¬
dis mei. Sed quid facio: Diabolus hoc fac̃
demones hoc faciunt. Quid. ẽ diabolus:
Qui sunt demones: Certe mimici tui. Isrł
si inuiis meis ambulasset: innichilũ
om̃s inunieos eius humiliassem. Ergo si
Si inuiis meis ambulasset. Queritur et gemit
subinimicis: innichilum inimicos eoꝵ hu
de iniicis: ip̃si facti sunt peiores inimiei.
Quomͦ enim qđ sequitur de inimicis queri¬
mini. uos qui estis: Inimici dñi mentiti
sunt e. Renuntias: Renuntio. Et redit ad
qd renuntiat. Utiq quib reb: renuntias.¬

Expanded text:
aperta sunt foramina, currit amurca. «Et dimisaperta sunt foramina, currit amurca. «Et dimisria abscondita Domini, si tamen apothecas ejus adamastis, inde est quod horretis. Alii defendunt circum, alii amphitheatrum, alii casas in vicis, alii theatra, alii illud, alii illud; alii postremo deos recentes suos: «Ibunt bulasset.» Dicit enim fortasse iste Israel, Ecce pecco, manifestum est; eo post affectiones cordis mei: sed quid facio? Diabolus hoc facit, daemones hoc faciunt. Quid est diabolus? qui sunt daemones? Certe inimici tui. «Israel si in viis meis ambulasset; in nihilum omnes inimicos eorum humiliassem.» Ergo, «Si Si in viis meis ambulasset.» Queritur, et gemit sub inimicis: «In nihilum inimicos eorum hde inimicis? Ipsi facti sunt pejores inimici. Quomodo enim? quid sequitur? De inimicis querimini; vos quid estis? «Inimici Domini mentiti sunt ei.» Renuntias? Renuntio: et redit ad quod renuntiat. Utique quibus rebus renu
Abbreviated transcription (Latin):
ta os tuum: et adimplebo illud. Angustias
pateris inte. ꝓpter recentem dm constitutũ
incorde tuo: frange simulachrum uanum:
deice de conscientia tua fictum ydolum: di¬
lata os tuum confitendo amando: et ad¬
implebo illud: q̃m apud me fons uite. Hoc
obaudiuit popls m̃s uocem meã. Non enĩ
loquerctur ista: nͥ populo suo. Scimus enĩ
quia quȩcunq lex dicit: his qui in lege st̃
dicit. Et nonobaudiuit popl̃s m̃s uocẽ meã
& isrł non intendit mͥ. Quis. cui : Isrł mͥ. O
ingrata anima. ꝑme anima: ame uocata
anima: ame inspem reducta: ame peceatis
abluta: et isrł non intendit michi. Baptiran¬
tur enim & transeunt ꝑmare rubrum. s in
uia murmurant: contradieunt: conquerun¬
tur:: seditionib conturbant᷑ ingrati ei qui
liberauit aꝑsequentib hostib. qui ducit
ꝑsiccum: ꝑheremũ. cum cibo tamen et po¬
tu: cum lumine nocturno. et umbraculo di

Expanded text:
ta os tuum, et adimplebo illud.» Angustias ta os tuum, et adimplebo illud.» Angustias pateris in te propter deum recentem constitutum in corde tuo; frange vanum simulacrum, dejice de conscientia tua fictum idolum: «dilata os tuum,» confitendo, amando; «et adimplebo illud,» quoniam apud me fons vitae. . 1obaudivit populus meus vocem meam.» Non enim loqueretur ista, nisi populo suo: scimus enim quia quaecumque Lex dicit, his qui in Lege sunt dicit . «Et non obaudivit populus meus vocem meam; et Israel non intendit mihi.» Quis? cui? «Israel mihi.» O ingrata anima! per me anima, a me vocata anima, a me in spem reducta, a me a peccatis abluta: «Et Israel non intendit mihi.» Baptizantur enim et transeunt per mare Rubrum; sed in via murmurant, contradicunt, conqueruntur, seditionibus conturbantur, ingrati ei qui liberavit a persequentibus hostibus, qui ducit per siccum, per eremum, cum cibo tamen et potu, cum lumine nocturno et umbraculo diu
Abbreviated transcription (Latin):
me audieris inquit: non erit inte deus re¬
cens. Mouet me. qđ dixit inte. Non enim
dixit ate quasi simulachrum forinsecus
adhibitum: s inde incorde tuo: inimagi¬
ne fantasmatis tui: indeceptionẽ erroris
tui: tecum portabis dm̃ tuũ recentẽ. re¬
manens uetustus. Si gͦ me audieris: me
inquit quia ego sum qui sum: non erit
inte ds̃ recens. Nec adorabis deum alienũ
Si enim inte non sit: non adorabis deum
alienum. S: tu non cogites dm falsum:
non adorabis dm fabricatum. Non erit
creaturam. Tibi tamen temporaliter quid
prestiti: Qui eduri de de terra egypti. Non
illi tantum populo dicitur. Om̃s educti su¬
mus deterra egypti: om̃s enim ꝑmare ru¬
brum transiuimus: inmici nr̃i ꝑsequentes
nos.inaqua perierunt. Non simus ingrati
do nr̃o: non obliuiscamur dm manentem:
et fabricemus in nobis dm recentem. Qui
eduxi te de terra egypti. Loquitur ds̃. Dila¬

Expanded text:
me audieris,» inquit, «non erit in te deus reme audieris,» inquit, «non erit in te deus recens.» Movet me, quod dixi, «in te:» non enim dixit, A te, quasi simulacrum forinsecus adhibitum; sed, «in te,» in corde tuo, in imagine phantasmatis tui, in deceptione erroris tui tecum portabis deum tuum recentem, remanens vetustus. «Si» ergo «me audieris; me,» inquit, quia ego sum qui sum ; «non erit in te deus recens, nec adorabis deum alienum.» Si enim in te non sit, «non adorabis deum alienum:» Si tu non cogites deum falsum, non adorabis deum fabricatum; «non enim erit r omnem creaturam: tibi tamen temporaliter quid praestiti? «Qui eduxi te de terra Aegypti.» Non illi tantum populo dicitur: omnes enim educti sumus de terra Aegypti, omnes per mare Rubrum transivimus, inimici nostri persequentes nos in aqua perierunt. Non simus ingrati Deo nostro; non obliviscamur Deum manentem, et fabricemus in nobis deum recentem. «Qui eduxi te de terra Aegypti:» loquitur Deus. «Dila
Abbreviated transcription (Latin):
simili uanitate detinentur. Unde samson
nr̃ qui etiam interpretatur sol ipsoꝵ: eoꝵ
scilicet quib lucet ñ omnium. sicuti est
oriens suꝑ bonos et malos: sed sol quorun¬
dam sol iusticiȩ. figuram enim habebat
xp̃iꝰ colligauit ut dicere cȩꝑam caudas
uulpium: et ibi ignem alligauit. Ignem
adincendendum: sed messes alienigena¬
rum. Proinde tales consentientes inposte¬
riorib tanquam eaudis colligati: traht
ignem corrumpentẽ: s non incendunt
nr̃oꝵs segetes. Nouit enim dominus qui
sunt eius: et recedit abiniquitate omĩs
qui inuocat nomen dñi. Inmagna autẽ
domo ñsolum sunt uasa aurea & argen¬
tea: sed et lignea et fictilia. Et alia sunt
quidem inhonorem: alia uͦ incontumeli¬
am. Si quis autem mundauerit se abhu¬
iusmodi: erit uas inhonorẽ: utile deo: ad
omne opus bonum paratum. Et ideo nec
caudas uulpium. nec facies uulpium ꝑ¬
timescit. S uideamus de popło isto. Si

Expanded text:
simili vanitate detinentur. Unde Samson simili vanitate detinentur. Unde Samson noster, qui etiam interpretatur Sol ipsorum, eorum scilicet quibus lucet; non omnium, sicuti est oriens super bonos et malos, sed sol quorumdam, sol justitiae figuram enim habebat Christi, colligavit, ut dicere coeperam, caudas vulpium, et ibi ignem alligavit; ignem ad incendendum, sed messes alienigenarum. Proinde tales consentientes in posterioribus, tanquam caudis colligati, trahunt ignem corrumpentem; sed non incendunt nostrorum segetes. «Novit» enim «Dominus qui sunt ejus; et requi nominat nomen Domini. In magna autem domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea et fsunt in honorem, alia vero in contumeliam. Si quis autem mundaverit se ab hujusmodi, erit vas in honorem, utile Domino, ad omne opus bonum paratum» ; et ideo nec caudas vulpium, nec faces vulpium pertimescet. Sed videamus de populo isto: «Si
Abbreviated transcription (Latin):
ñ remaneat intenebris: exuulpe fiat oius.
Credat inuisibili. incorruptibili: soli do ñ
recenti: soli abeo qđ ẽ. solus. ñ abeo qđ est
sol: ne nos ipsi uulpi fugienti aliam cauer¬
nam aꝑuisse uideamur: quamquã nee
nomen solis formidabimus. Est enim in
scripturis nr̃is sol iusticiȩ: et sanitas in
pennis eius. Abestu solis huius: umbra
appetitur. Sub alis autem solis huius:
ab estu fugitur. Sanitas enim inpennis
eius. Ipse ẽ sol: de quo dicturi sunt impii.
Ergo errauimus auia ueritatis: et iusticiȩ
lumen non luxit nob̃: et sol non ẽ ortus
nob̃. Dictur sunt adoratores solis. sol non
ortus ẽ. nob̃: quia cum adorant solem quẽ
facit oriri suꝑ bonos et malos: non ẽ. eis
ortus sol qui solos illuminat bonos. facut
gͦ sibi deos recentes quiq quales uolunt.
Quid enim impedit officinam decepti cor¬
dis fabricare fantasma quale uoluerit:
Sed om̃s hii inposteriorib consentiunt: id:

Expanded text:
non remaneat in tenebris: ex vulpe fiat ovis, non remaneat in tenebris: ex vulpe fiat ovis, credat invisibili, incorruptibili soli Deo, non recenti; soli, ab eo quod est solus, non ab eo quod est sol, ne nos ipsi vulpi fugienti aliam cavernam aperuisse videamur. Quanquam nec nomen solis formidabimus. Est enim in Scripturis nostris: «Sol justitiae, et sanitas in pennis ejus» . Ab aestu solis hujus umbra appetitur: sub alas autem solis hujus ab aestu fugitur; sanitas enim in pennis ejus. Iste est sol de quo dicturi sunt impii: «Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non est ortus nobis» . Dicturi sunt adoratores solis, «Sol non ortus est nobis;» quia cum adorent solem quem facit oriri super bonos et malos , non est eis ortus sol qui solos illuminat bonos. Faciunt sibi ergo deos recentes quique quales volunt: quid enim impedit officinam decepti cordis fabricare phantasma quale voluerit? Sed omnes hi in posterioribus consentiunt, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
uob in qua potestate hec facio. Uos dicitis
uos nescit qđ scitis: ego uob̃ non dico qđ
queritis. Quia exnulla parte exire ausi
estis: inur̃is tenebris remansistis. Obtemꝑe¬
mus ergo et nos si possumus dicenti u̾bo
dĩ: capite nobis uulpes pusillas: extermi¬
nantes iuneas. Uideamus si et nos quas¬
dam uulpiculas caꝑe possimus: ꝓpona¬
mus adforamen utrumq ut unde uulpis
exire uoluerit capiatur. Uerbi gr̃a ma¬
nicheo facienti sibi d̃m recentem: et in
corde suo ponenti qd non ẽ. dicamus &
interrogemus eum. Substantia di cor¬
ruptibilis an incorruptibilis ẽ: Elige qd̃
uis et exi qua uis: sed non effugies. Si
dixeris corruptibilis: non apopło sed a
de ipso lapidaberis. Si autem dixeris incor¬
ruptibilem dm: incorruptibilis quomͦ ti¬
muit gentem tenebrarum: Quid factu¬
ra erat incorruptibili gens corruptionis:
Quid restat: nisi ut dicatur nescimus: Sed
tamen si hoc non dolo.s ignorantia đr.

Expanded text:
o in qua potestate ista facio» . Vos dicitis o in qua potestate ista facio» . Vos dicitis vos nescire quod scitis; ego vobis non dico quod quaeritis: quia ex nulla parte exire ausi estis, in vestris tenebris remansistis. Obtemperemus ergo et nos, si possumus, dicenti verbo Dei «Capite nobis vulpes pusillas, exterminantes vineas:» videamus si et nos quasdam vulpeculas capere possumus; proponamus ad foramen utrumque, ut unde vulpes exire voluerit, capiatur. Verbi gratia, manichaeo facienti sibi deum recentem, et in corde suo ponenti quod non est, dicamus et interrogemus eum: Substantia Dei corruptibilis est, an incorruptibilis? Elige quod vis, et exi qua vis, sed non effugies. Si dixeris, Corruptibilis; non a populo, sed a teipso lapidaberis: si autem dixeris incorruptibilem Deum; incorruptibilis quomodo timuit gentem tenebrarum? quid factura erat incorruptibili gens corruptionis? Quid restat nisi ut dicatur, «Nescimus?» Sed tamen si hoc non dolo, sed ignorantia dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uernosis anfractib latentes & decipientes:
odore etiã detro putentes. Contia quẽ odo¬
canticis canticoꝵ ubi dr: capite nob̾ uulpes
paruulas exterminantes uincas: latentes
incauernis tortuosis. Capite nob: conuin¬
cite nobis. Capis enim eũ: quẽ de falsitate
conuincis. Contradicentib deniq uulpi¬
culis dño. et dicentib inqua potestate
sermonem. Baptismum ioħis unde ẽ de
celo. an exhominibus.ulpes autem so¬
lent habere tales fouȩas: ut exuna parte
captor uulpium retia posuit. Dicite michi.
de celo ẽ. an ex hominib: Sentiunt illi eũ
exutraq parte tetendisse ubi caꝑet: et auin
apud se. Si dixerimus inquiunt de cȩlo:
dicturus ẽ. nobis. Quare gͦ non credidistis:
Iue enim testimoniũ. xp̃o phibuit. Si dixe¬
rimus de terta: lapidabit nos popłs: quia
ut ꝓpħam eum habent. Sentientes ergo
hac atq hac ẽẽ. unde capentur: responde¬
runt. Nescimus. Et dominus. Nec ego dico

Expanded text:
vernosis anfractibus latentes et decipientes, vernosis anfractibus latentes et decipientes, odore etiam tetro putentes. Contra quem odoCanticis canticorum, ubi dicitur: «Capite nobis vulpes pusillas, exterminantes vineas, latentes in cavernis tortuosis» . «Capite nobis,» convincite nobis; capis enim eum quem de falsitate convincis. Contradicentibus denique vulpeculis Domino, et dicentibus, «In qua potestate «unum sermonem: Baptismus Joannis unde est de coelo, an ex hominibus?» Vulpes autem solent habere tales foveas, ut ex una parte captor vulpium retia posuit. Dicite mihi, «de coelo est, an ex hominibus?» Sentiunt illi eum ex utraque parte tetendisse unde caperet; et aiunt apud se: «Si dixerimus,» in quiunt, «De cdicturus est: Quare ergo non creditis? Ille enim Christo testimonium perhibuit. Si dixerimus de terra, lapidabit nos populus, quia ut prophetam eum habent. Sentientes ergo hac atque hac esse unde caperentur, responderunt: Nescimus. Et Dominus: Neque ego dico
Abbreviated transcription (Latin):
intus hec ydola frangere: et locum do uiuẽ¬
ti. non recenti mundare. Om̃s enim isti ali¬
ud atq aliud sentientes alios atq alios
deos sibi facientes. ipsamq fidem falsitate ua¬
riantes uidentur dissentire: s: om̃s aterrenis
cogitationib ñrecedunt: interrenis cogi¬
tationib consentiunt sibi. Opinio diuersa
ẽ: uanitas una ẽ. De illis malio psalmo đr.
ipsi deuanitate inunum colligantur. Quã¬
uis opinionum uarietate discordent: si¬
mili camen uanitate colligantur. Et nostis
quia uanitas retro ẽ: posterior. ẽ Ideo ille
quȩ retro oblitus. id uanitatem oblitus.
inea quȩ ante sunt. id÷ inueritate extensus.
sequitur ad palmam suꝑnȩ uocationis dĩ
inxp̃o iħu. Ergo inpeius sibi ista consenti¬
unt: quamius dissentire ase inuicem uide¬
antur. Ideo samson caudas uulpium eol¬
ligauit. Uulpes insidiosos maximeq here¬
ticos significant: dolosos: fraudulentos: ca¬

Expanded text:
intus haec idola frangere; et locum Deo vivenintus haec idola frangere; et locum Deo viventi, non recenti mundare. Omnes enim isti aliud atque aliud sentientes, alios atque alios deos sibi facientes, ipsamque fidem falsitate variantes, videntur dissentire; sed omnes a terrenis cogitationibus non recedunt, in terrenis cogitationibus consentiunt sibi: opinio diversa est, vanitas una est. De illis in alio psalmo dicitur, «Ipsi de vanitate in unum» : quamvis opinionum varietate discordent, simili tamen vanitate colligantur. Et nostis quia vanitas retro est, posterior est: ideo ille quae retro oblitus, id est vanitatem oblitus, in ea quae ante sunt, id est in veritatem extentus, sequitur ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu . Ergo in pejus sibi isti consentiunt, quamvis dissentire a se invicem videantur. Ideo Samson caudas vulpium colligavit . Vulpes insidiosos, maximeque haereticos significant; dolosos, fraudulentos, ca
Abbreviated transcription (Latin):
creaturam: xp̃m imparem & inȩqualem ge¬
neranti: filium dicens: et filium di negars.
Si enim filius unicus ẽ: hoc qđ pater ẽ: &
hoc ẽ. exeternitate. Tu autem nescio quid
aliud cogitasti incorde tuo: dm recentem
posinsti. fecit sibi alius dm pugnantem
contra gentem tenebrarum: timentẽ ne
inuadatur: satagentem ne corrumpatur.
exparte tamen corruptum. ut possit totus
esse saluus: sed non totus: quia exparte
corruptus. Manichei ista dicunt. FaciuÑ
sibi & isti incorde suo recentem deum. Non
ẽ talis ds̃ nr̃: non ẽ talis portio dua iacob
sed qui fecit cęlum et terram ipse ẽ d̃s tuus:
qui non eget bonis: qui non timet malis.
Multi ergo heretiei cum paganis alios et ali¬
os deos sibi ipsi firerunt. alios et alios dos
sibi ipsi fecerunt. et eos etiam si non intem¬
plis tamen qđ ẽ. peuis in suo corde posue¬
runt: et falsoꝵ ridendorumq simulacroꝵ
templa ipsi facti sunt. Magnum opus est

Expanded text:
creaturam, Christum imparem et inaequalem gecreaturam, Christum imparem et inaequalem generanti; Filium Dei dicens, et Filium Dei negans. Si enim Filius unicus est, hoc quod Pater est, et hoc est ex aeternitate: tu autem nescio quid aliud cogitasti in corde tuo; deum recentem posuisti. Fecit sibi alius deum pugnantem contra gentem tenebrarum, timentem ne invadatur, satagentem ne corrumpatur; ex parte tamen corruptum, ut posset esse totus salvus; sed non totus, quia ex parte corruptus. Manichaei ista dicunt; faciunt sibi et isti in corde recentem deum. Non est talis Deus noster, non est talis portio tua Jacob: sed qui fecit coelum et terram, ipse est Deus tuus; qui non eget bonis, qui non timet a malis. 14. Multi ergo haeretici cum Paganis alios et alios deos sibi ipsi fecerunt, alios et alios deos sibi finxerunt; et eos etiamsi non in templis, tamen quod est pejus in suo corde posuerunt, et falsorum ridendorumque simulacrorum templa ipsi facti sunt. Magnum opus est,
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs & loquar: & testificabor tibi. Ifrahel si me
audieris. non erit inte d̃s recens. Os̃ recens ẽ.
adtempus factus: ds̃ autem ñr non recens.s.
cens forte homo: s sempiternus d̃s. Quid .n:
Ante principium. et utiq inprincipio erat uer¬
bum: et uerbum erat apud dm̃: et d̃s̃ erat
ut habitaret innobis. Absit ergo: ut sit inaliqͦ
ds̃ recens. Ds̃ recens. aut lapis: aut fantasma ẽ.
Non c̃. inquit lapis. Ego argenteum habeo &
aurcum. Merito ipsa preciosa uoluit numera¬
re qui dixit: ydola gentium argentum et au¬
rum. Magna sunt: quia argentea sunt &¬
aurea. Preciosa sunt. lucida sunt: sed tamen
ocłos habent & non uident. Recentes hii dii.
Quid recentius do ex officina: licet illos iam
uetustos arancarum casses contexerint:Q
sempiterni non sunt: recentes sunt. Hoc de
paganis nescio quis alius inuanitatem ac¬
cipiens nomen dñi di sui: fecit sibi xp̃m

Expanded text:
meus, et loquar, et testificabor tibi.» 13. «Israel, si me meus, et loquar, et testificabor tibi.» 13. «Israel, si me audieris, non erit in te deus recens.» Deus recens, est ad tempus factus: Deus autem noster non recens, secens forte homo, sed sempiternus Deus. Quid enim ante principium? Et utique in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat tum, ut habitaret in nobis . Absit ergo ut sit in aliquo deus recens: deus recens, aut lapis, aut phantasma est. Non est, inquit, lapis: ego argenteum habeo et aureum. Merito ipsa pretiosa voluit nominare, qui dixit, «Idola Gentium argentum et aurum.» Magna sunt, quia aurea et argentea sunt; pretiosa sunt; lucida sunt: sed tamen oculos habent, et non vident . Recentes hi dii. Quid recentius deo ex officina? Licet illos jam vetustos aranearum casses contexerint; qui sempiterni non sunt, recentes sunt: hoc de Paganis. Nescio quis alius, in vanitatem accipiens nomen Domini Dei sui, fecit sibi Christum
Abbreviated transcription (Latin):
tradicctur: Nouimus: uidemus: signum
crucis erectum ẽ: et contradictum ẽ. ei. Con¬
tradictum ẽ. głe crucis: sed titulus erat suꝑ
crucem qui non corrum pebatur. Est enim
titulus inpsalmo: intituli inscriptionem
ne corrumpas. Signum erat: eui contradi¬
cetur. Dixerunt ergo iudei. Noli facere rex
iudeorum: s fac qđ ipse direrit regem se ẽt
uideoꝵ. Uicta ẽ. contradictio: responsum ẽ
adhunc uersum de oleo toreularis audi¬
uimus: qđ restat magis dolendum ẽ. & ca¬
uendum. Adamuream enim torcularis ꝑ¬
tinet usq ad finem: fortasse non frustra. &
interposito diapsalinate. S etiam hoc au¬
ctur udile ẽ: ut qui iam se moleo uidet gai¬
deat. qui pielitatur. ne iamuream curral
eauieat. yirunq audi: uinum elige: altĩ
time. Nudi populus m̃s et loquar. et testi¬
ficabor tibi. Non enim populo alieno: non
quit inter me & iuncam meam. Audi poplẽ

Expanded text:
ntradicetur . Novimus, videmus: signum ntradicetur . Novimus, videmus: signum crucis erectum est, et contradictum est ei. Contradictum est gloriae crucis; sed titulus erat super crucem, qui non corrumpebatur. Est enim titulus in psalmo: «In tituli inscriptionem, ne corrumpas» . Signum erat cui contradiceretur: dixerunt enim Judaei, «Noli facere, Rex Judaeorum; sed fac quod ipse dixerit regem se esse Judaeorum.» Victa est contradictio; responsum est, ad hunc versum, de oleo torcularis audivimus. Quod restat magis dolendum est et cavendum: ad amurcam enim torcularis pertinet usque ad finem; fortasse non frustra et interposito diapsalmate. Sed etiam hoc audire utile est, ut qui se jam in oleo videt, gaudeat; qui periclitatur ne in amurca currat, caveat. Utrumque audi: unum dilige, alterum time. «Audi, populus meus, et loquar, et testificabor tibi.» Non enim populo alieno, non quit, «inter me et vineam meam» . «Audi populus
Abbreviated transcription (Latin):
tune leo ille ium forti samnson uenienti ad
ducendam de alienigenis urorem xp̃o sci¬
licet descendenti adhabendam ȩccłiam de
gentib fremens ibat inobuiam. S quid
egit: Accepit. tenuit. fregit. dissipauit leo¬
nem: factus ẽ. inmanib eius quasi hȩdus
caprarum. Quid enim fieret popłs fremens:
nisi languidus peccator: Occisa autẽ illa
feritate.iam non sic fremit regia potestas:
ñ sic fremit popłs gentium: non it obuiã
xp̃o. Immo uͦ in ip̃so regno gentium inue¬
nimus leges ꝓeccłia: tanquam fauum more
leonis. Quid ergo iam metuam aquam con¬
tradictonis: quȩ ꝓpe iam dota siccata est:
Illa pęne iam silet: si amurea ñ contradicat.
Quantum libet mali seruiant aliem: osi eos
ñ adiuuent mali nr̃i. Exaudiui te inabscõ¬
dito dempestatis: ꝓbaui te apud aquã con¬
tradictionis. Recolitis quid de xp̃o dictum
sit. sic natum eum ẽẽ. inmultoꝵ ruinam &
multoꝵ resurrectionem: et insignum cui c̃¬

Expanded text:
tunc leo ille viro forti Samson venienti ad tunc leo ille viro forti Samson venienti ad ducendam de alienigenis uxorem, Christo scilicet descendenti ad habendam Ecclesiam de Gentibus, fremens ibat in obviam. Sed quid egit? Accepit, tenuit, fregit, dissipavit leonem; factus est in manibus ejus velut haedus caprarum. Quid enim fieret populus fremens, nisi languidus peccator? Occisa autem illa feritate, jam non sic fremit regia potestas, non sic fremit populus Gentium in obviam Christo: imo vero in ipso regno Gentium in venimus leges pro Ecclesia, tanquam favum in ore leo nis . Quid ergo jam metuam aquam contradictionis, quae prope jam tota siccata est? Illa pene jam silet, si amurca non contradicat. Quantumlibet mali saeviant alieni, o si eos non adjuvent mali nostri! «Exaudivi te in abscondito tempestatis, probavi te in aqua contradictionis.» Recolitis quid de Christo dictum sit, sic natum eum esse in multorum ruinam, et multorum resurrectionem, et in signum cui co
Abbreviated transcription (Latin):
siue abcis adcircum abduci non potuer̃:
inaqua contradictionis ꝓbati sunt. Non
ergo crubescas predicare qđ nosti: defen¬
dere et inter blasphemos qđ eredidisti. Si
enim exaudiris inabseondito tempestatis.
corde creditur adiusticiam. Si ꝓbaris in
aquam contradictionis: ore confessio fit
adsalutem. Quanta ẽ. enim ipsa aqua ẽ¬
tradictionis: Iam pene. siceata ẽ. Senserũt
illã maiores nr̃i quando uerbo di quando
mysterio. xp̃i acriter resistebant gentes. Tur¬
babat᷑. aqua. Aquas enim ꝓpopłis aliqͣndo
intelligendas euidenter apocalipsis scrip¬
tura demonstrat: ubi aquę multȩ cũ uide¬
rentur. et quereretur quid essent: responsũ
ẽ: populi sunt. Ptulerunt ergo illi aquam
contradietionis quando fremuerunt gen¬
tes. et populi meditati sunt inania: qͣndo
astiterunt reges terre. et principes conue¬
nerunt inunum. aduersus dominũ et ad¬
uersus xp̃m eius. Quando fremuerunt gũs.

Expanded text:
sive ab eis ad circum abduci non potuerunt, sive ab eis ad circum abduci non potuerunt, in aqua contradictionis probati sunt. Non ergo erubescas praedicare quod nosti, defendere et inter blasphemos quod credidisti: si enim exaudiris in abscondito tempestatis, corde creditur ad justitiam; si probaris in aqua contradictionis, ore confessio fit ad salutem . Quanta est enim ipsa aqua, contradictionis? jam pene siccata est. Senserunt illam majores nostri, quando verbo Dei, quando mysterio Christi acriter resistebant gentes; turbabatur aqua aquas enim pro populis aliquando intelligendas evidenter Apocalypsis scriptura demonstrat, ubi aquae multae cum viderentur, et quaereretur quid essent, responsum est, «Populi sunt» . Pertulerunt ergo illi aquam contradictionis, quando fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania; quando astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum, adversus Dominum et adversus Christum ejus . Quando fremuerunt gentes,
Abbreviated transcription (Latin):
hostes tui: omĩa peccata tua deleta sunt. In
tribulatione inuocasti me &erui te.E.xau¬
diui te inabscondito dempestatis. Non in
tempestate maris: sed intempestate cordis
Exaudiui te inabscondito tempestatis: ꝓba¬
ui de inaqua contradictionis. Reuera fr̃s re¬
uera. qui exauditus ẽ. in abscondito tempe¬
staris. debet ꝓbari maqua contradictionis.
Cum enim crediderit. cum baptiratus fuerit.
cum uiam di carpere cȩꝑit. cum ingemel¬
larium eliquari intenderit. et ab amurca
publicȩ eurrente se extraxerit. habebit
multos exagitatores. multos insultatores
multos detractores. de hortatores: minan¬
tes etiã ubi possunt: deterrentes. deprimen¬
tes. Hȩc tota aqua contradietionis esł.
Puto hodie hic eẽ. sic. Arbitror eẽ. hic non¬
nullos quos amici sui uolebant rapere ad
cireum. et adnescio quas hodierne festiui¬
tatis nugas. forte ipsi illos adauxerunt
adeccłiam. S: siue illi illos addurerunt:

Expanded text:
hostes tui, omnia peccata tua deleta sunt: «In hostes tui, omnia peccata tua deleta sunt: «In tribulatione invocasti me, et erui te.» 11. «Exaudivi te in abscondito tempestatis:» non in tempestate maris, sed in tempestate cordis. «Exaudivi te in abscondito tempestatis; probavi te in aqua contradictionis.» Revera, fratres, revera, qui exauditus est in abscondito tempestatis, debet probari in aqua contradictionis. Cum enim crediderit, cum baptizatus fuerit, cum viam Dei carpere coeperit, cum in gemellarium eliquari intenderit, et ab amurca publice currente se extraxerit; habebit multos exagitatores, multos insultatores, multos detractores, dehortatores, minantes etiam ubi possunt, deterrentes, deprimentes: haec tota aqua contradictionis est. Puto hodie esse hic sic; arbitror esse hic nonnullos quos amici sui volebant rapere ad circum, et ad nescio quas hodiernae festivitatis nugas: forte ipsi illos adduxerunt ad ecclesiam. Sed sive ipsi illos adduxerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
lius liberauerit: tune uere liberi eritis. Me¬
rito et abiecta mundi: cophini deputan¬
tur. Sed et cophinos d̃s buecellis imple¬
uit. Duodecim cophinos buccellarum im¬
pleinit: quia abiecta huius mundi elegit
ut confunderet fortia. S: et quando in co¬
phino seruiebat ioseph: terram ibi porta¬
bat: quia lateres faciebat. Manus eius
unaqueq conscientia xp̃iana: si deuote
transierit mare rubrum: sicum fide cre¬
dendi et obseruandi linguam quã non
nouerat audiuuit: recognoseat se intribu¬
latione ex auditam. Ipsa enim magna tri¬
bulatio crat: premi sarcinis peccatoꝵ. Qn¬
tum gaudet reuelata conscientia. Ecce bap¬
tiratus es. Conscientia quȩ heri premebat᷑.
hodie gratulatur. Exauditus es intribula¬
tione: memento tribulationis tuȩ. Ante qͣ
accederes adaquam: quid sollicitudinis¬
gerebas: quid ieiunioꝵ exhibebas: quid
tribulationum incorde gestabas: orationũ
internarum piarũ deuotarũ: Occisi sunt

Expanded text:
lius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Melius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Merito et abjecta mundi quasi cophini deputantur: sed et cophinos Deus buccellis implevit; duodecim cophinos buccellarum implevit ; quia abjecta hujusmundi elegit, ut confunderet fortia . Sed et quando in cophino serviebat Joseph, terram ibi portabat, quia lateres faciebat: «Manus ejusunaquaeque conscientia christiana, si devote transierit mare rubrum, si cum fide credendi et observandi linguam quam non noverat, audivit; recognoscat se in tribulatione exauditam. Ipsa enim magna tribulatio erat, premi sarcinis peccatorum; quantum gaudet relevata conscientia! Ecce baptizatus es; conscientia quae heri premebatur, hodie gratulatur. Exauditus es in tribulatione; memento tribulationis tuae. Antequam accederes ad aquam, quid sollicitudinisgerebas? quid jejuniorum exhibebas? quid tribulationum in corde gestabas, orationum internanarum, piarum, devotarum? Occisi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Time ne remaneat aliquid peccatoꝵ si uirit
aliquis egyptiorum. Cũ autem transieris n¬
brum mare: cum eductus fueris adelictis
tius. inmanu potenti et brachio forti: ꝑcep¬
turus es mysteria quȩ non noueras: quȩ et
ipsc ioseph cum exiret deterra egẏpti. linguã
quam non nouerat audiuit. Audies liN¬
guam quã non noueras: quam mͦ audiun
& recognoseunt testantes & scientes qui no¬
runt. Audies ubi debeas habere cor. Quod
mͦ cum dicerem multi intellexerunt. & ac¬
clamauerunt: reliqui multi steterunt: qͥa
nondum linguam quã non nouerant au¬
dierunt. Accelerent gͦ. transeant. discant.
catur. Qđ faciebat insecutio egyptiorum.
hoc faciunt sarcinȩ peccatoꝵ. Auertit ab
onerib dorsum eius. Et quasi diceres aqͥb
onerib: Mlanus eius incophino seruiert̃.
ꝑcophinum significantur oꝑa seruilia. Mun¬
dare stercorari. terram portare: cophino
cit peccatum seruus ẽ. peceati. Et si uos fi¬

Expanded text:
time ne remaneat aliquid peccatorum, si vixit time ne remaneat aliquid peccatorum, si vixit aliquis Aegyptiorum. Cum autem transieris rubrum mare, cum eductus fueris a delictis tuis in manu potenti et brachio forti , percepturus es mysteria quae non noveras; quia et ipse Joseph, «cum exiret de terra Aegypti, linguam quam non noverat, audivit.» Audies linguam quam non noveras: quam modo audiunt et recognoscunt, testantes et scientes qui norunt. Audies ubi debeas habere cor: quod modo cum dicerem, multi intellexerunt, et acclamaverunt; reliqui muti steterunt, quia nondum linguam quam non noverant, audierunt. Accelerent ergo, transeant, discant: catur. quod faciebat insecutio Aegyptiorum, hoc faciunt sarcinae peccatorum. «Avertit ab oneribus dorsum ejus.» Et quoneribus? Manus ejus in cophino servierunt. Per cophinum significantur opera servilia. Mundare enim, stercorare, terram portare, cophino cit peccatum servus est peccati; et si vos Fi
Abbreviated transcription (Latin):
tus ꝑioseph. ꝑmare rubrum traiectus ẽ Et
tunc ergo ꝓduxerunt aquȩ reptilia anmaꝵ
uuarum. Nichil aliud tune infigura por¬
tendebat transitus populi ꝑmare: nisi trans¬
itum fidelium pbaptismum. Testis ẽ apłs.
Nolo enim uos inquit ignorare frs: quia pa¬
tres nr̃i om̃s sub nube fuerunt: et om̃s ma
sunt. Nichil gͦ aliud significabat transitus
ꝑ mare: nisi sacramentum baptiratoꝵ. Nich̃
aliud insequentes egẏptii: nisi abundantiã
preteritoꝵ delictoꝵ. Uidetis euidentissima
sacramenta. Premunt egẏptii: arguunt. In¬
stant gͦ peccata : sed usq ad aquam. Quid gͦ
times qui nondum uenisti uenire adbaptis¬
inum. xp̃i: transire ꝑmare rubrum: Qui
ẽ rubrum. Sangumne dñi consecratum.
Quid times uenirẽ: Conscientia forte aliqͣ
inmanium delictoꝵ stimulat et excruciat
untte animũ: et dicit tibi tã magnum eẽ.
illuo qđ cõmisisti. ut despes tibi dimitti.

Expanded text:
tus per Joseph, per mare Rubrum trajectus est . Et tus per Joseph, per mare Rubrum trajectus est . Et tunc ergo produxerunt aquae reptilia animarum vivarum. Nihil aliud tunc in figura portendebat transitus populi per mare, nisi transitum fidelium per Baptismum; testis est Apostolus: «Nolo enim vos,» inquit, «ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes » . Nihil ergo aliud significabat transitus per mare, nisi Sacramentum baptizatorum; nihil aliud insequentes Aegyptii, nisi abundantiam praeteritorum delictorum. Videtis evidentissima sacramenta: premunt Aegyptii, urgent; instant ergo peccata, sed usque ad aquam. Quid ergo times, qui nondum venisti, venire ad baptismum Christi, transire per mare Rubrum? Quid est rubrum? Sanguine Domini consecratum. Quid times venire? Conscientia forte aliquorum immanium delictorum stimulat, et excruciat in te animum, et dicit tibi tam magnum esse illud quod commisisti, ut desperes tibi dimitti: