comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis uͦ ab his om̃ib contin& os suũ. & disponit ser¬
mones suos in iucdicio: uer bositatẽ repͥmit. linguam
temperat. uerba modenit᷑. iste merito circũcisus labi¬
is dĩ S & qui iniquitatẽ in excelsũ locunt᷑. & ex¬
tendt̾ in celũ lingu̾a suã. sicut heretici faciunt:
incircuncisi & inmundi labiis dicendi ft̃. Circũ¬
cisus uͦ & mundus qui semper uerbũ dĩ loquitur. &
sanã doctrinã eugłicis & apłicis munitã regulis ꝓ.¬
fert Hoc gͦ modo& circucisio labioꝵ clatur in
ȩccła dĩ. Nunc uͦ scd̾m pollicitationẽ nr̃am. qualit̃
etiã carnis circucisio suscipi debeat uideamꝰ. Men¬
brũ hoc in quo p̾puciũ uidetur esse. officiis natu¬
ralis coitus & genenationis deseruire: nemo qͥs du.¬
bitet: Si quis gͥ erga huiuscemodi motus ñ ĩpor¬
tunus existat. nec statutos legib t̾minos suꝑet.
nec aliam feminã quã coniugẽ legitima noue¬

Expanded text:
Si quis vero ab his omnibus continet os suum, et disponit serSi quis vero ab his omnibus continet os suum, et disponit sermones suos in judicio, verbositatem reprimit, linguam temperat, verba moderatur, iste merito circumcisus labiis dicitur. Sed et qui iniquitatem in excelsum loquuntur, et extendunt in coelum linguam suam sicut haeretici faciunt, incircumcisi et immundi labiis dicendi sunt. Circumcisus vero et mundus, qui semper verbum Dei loquitur, et sanam doctrinam evangelicis et apostolicis munitam regulis profert. Hoc ergo modo et circumcisio labiorum datur in Ecclesia Dei. Nunc vero secundum pollicitationem nostram, qualiter etiam carnis circumcisio suscipi debeat, videamus. Membrum hoc in quo praeputium videtur esse, officiis naturalibus coitus et generationis deservire, nemo est qui dubitet. Si quis igitur erga hujuscemodi motus non importunus existat, nec statutos legibus terminos superet, nec aliam feminam quam conjugem legitimam nove
Abbreviated transcription (Latin):
trectantis: ut maledici a ulasphemi uerba ñ au-¬
diant : ut falsis cͥminationib m̃dacio irritati¬
ticis & theathralib sorus pareant Nlichil obsce¬
nũ recipiant: s ab om̃i scena corruptionis au̾sȩ
sint: Hec ẽ circ̃ucisio: qua eccła xp̃i aures suoꝵ
circũcidit infantũ Istȩ credo sunt aures: quas in
auditorib suis dñs requirebat dicens. qͥ hab& au-¬
res audiendi audiat Nemo enĩ potest incirc̃ucisis
aurib & inmundis. muncla uerba sapientiȩ et
ueritatis audire: Weniamꝰ si uultis: & ad labioꝵ
circumcisionẽ Ego puto. quod incircũcisus sit¬
sit labiis qui r̃idum cessauit a stultiloqͥo. a scur¬
rilitate : qui bonis derogat. qͥ cͥmitiat᷑ ꝓximos.
qui insticggat lites. qͥ calumpnias mouet. qͥ fr̃s
inter se falsa loquendo cõmou&. qͥ uana. inep.¬
ta scłaria. inpudica. turpia. iniuriosa. ꝓt̾ua.blas.¬
phema. & cetera que indigna sunt xp̃iano ꝓloquit᷑.

Expanded text:
trectantis, maledici et blasphemi verba non audiunt, falsis criminationibus, mendacio, irritatiticis et theatralibus sonis pateant. Nihil obscenum recipiant; sed ab omni scena corruptionis aversae sint. Haec est circumcisio qua Ecclesia Christi aures suorum circumcidit infantum. Istae, credo, sunt aures quas in auditoribus suis Dominus requirebat dicens: Qui habet aures audiendi, audiat . Nemo enim potest incircumcisis auribus et immundis munda verba sapientiae et veritatis audire. Veniamus, si vultis, et ad labiorum circumcisionem. Ego puto quod incircumcisus sit labiis, qui nondum cessavit a stultiloquio, a scurrilitate, qui bonis derogat, qui criminatur proximos, qui lites instigat, qui calumnias movet, qui fratres inter se falsa loquendo committit, qui vana et inepta, saecularia et impudica, turpia et injuriosa, proterva, blasphema, et caetera quae indigna sunt Christiano, proloquitur.
Abbreviated transcription (Latin):
am quid agunt. s ut ipsos sciã. & scientia mea di¬
gnos faciam. si quos in ipsis inueniam iustos. si qͦs
inueniã penitentes. si quos tales quos debeã scire.
Deniq qͥa nullus qui pentter&. nullus qͥ conuertere¬
tur alius inuentus ẽ pret̾ loth: ipse solus agnoscit᷑

Expanded text:
go quid agunt sciam: sed ut ipsos scientia mea dignos efficiam, si quos ipsorum inveniam justos, si quos inveniam poenitentes, si quos tales quos debeam scire. Denique quia nullus qui poeniteret, nullus qui converteretur inventus est praeter Lot, ipse solus cognos
Abbreviated transcription (Latin):
suauitatis reqͥrit: huiꝰ circucisa ẽ odoratio
Qui uͦ pͥmis unguentis delibutꝰ incedit: iste inicir¬
cumcisus odoratu dicendus ẽ. S & singula q̃q
m̃broꝵ. si in officiis mandatoꝵ dĩ deseriuant:
circucisa dicenda st̃ Si uͦ ultra p̾scriptas sibi di¬
uinitus luxuriant leges. incircũcisa reputanda

Expanded text:
suavitatis requirit, hujus circumcisa est odoratio. Qui vero primis unguentis delibutus incedit, iste incircumcisus odoratu dicendus est. Sed et singula quaeque membrorum si in officiis mandatorum Dei deserviant, circumcisa dicenda sunt. Si vero ultra praescriptas sibi divinitus luxuriantur leges, incircumcisa reputanda
Abbreviated transcription (Latin):
tam conuenuens & congrua archȩ species dari. ꝗͣ
ut e sũmo uelut e tecto quodã in angustũ culm̃¬
elucto diffund& ẏmbriũ ruinas: & ima in aqͥs
quadraita stabilitate consistens. nec impulsu uen¬
toꝵ. nec impetu fluctuũ. nec inqͥetudine animaliũ
que intrinsecus erant. aut inclinari possit. aut

Expanded text:
tam conveniens et congrua arcae species dari, quam ut summo velut e tecto quodam angusto culmen defenderet imbrium ruinas, et ima in aquis quadrata stabilitate consistens nec impulsu ventorum, nec impetu fluctuum, nec inquietudine animalium quae intrinsecus erant, aut inclinari possit aut
Abbreviated transcription (Latin):
do paulus doctor gentium in fide & uertta.¬
te. de circũcisionis mẏsterio. xp̃i eccłam docet.
Uidete inquit cͥcũcisionẽ: de iudeis loquens.
qui cͥc ũcidiuit᷑ in carne: Nlos enĩ sumꝰ ait cir¬
cũcisio qui spũ dõ seruimꝰ: & non in carne fidu¬
ciã habemus Hec una pauli de circucisione
sentencia Audi & aliã Non enĩ qͥ in manife.¬
sto iideus ẽ inqͥt. neq que manifeste in carne ẽ
circucisio: s qui in occulto iudeus circucisione
cordis. in spũ non littera Non tibi digniꝰ uide.¬
tur talis circu̾cisio dicenda in scĩs & amicisdĩ:
quã carnis obtruncatio:S ser monis nouitas
fortasse non solũ iuidõs. s &̃ aliquos frm̃ nr̃orũ
deterreat Impossibilia enĩ uidet᷑ paulus pͣsu¬
mere: qͥ circucisionẽ cordis inducit Quomͦ enĩ
fieri poterit ut circucidat᷑ menbrũ qđ in t̃¬
nis uiscerib obtectũ &lã a conspectib homi¬

Expanded text:
do Paulus doctor gentium in fide et veritate de circumcisionis mysterio, Christi Ecclesiam docet. Videte, inquit, concisionem, de Judaeis loquens, qui conciduntur in carne. Nos enim sumus, ait, circumcisio, qui spiritu Deo servimus, et non in carne fiduciam habemus . Haec una Pauli de circumcisione sententia. Audi et aliam. Non enim qui in manifesto Judaeus est, inquit, neque quae manifeste in carne est circumcisio, sed qui in occulto Judaeus est, circumcisione cordis in spiritu non littera . Non tibi dignius videtur talis circumcisio dicenda in sanctis et amicis Dei, quam earnis obtruncatio? Sed sermonis novitas fortasse non solum Judaeos, sed etiam aliquos fratrum nostrorum deterreat. Impossibilia enim videtur Paulus praesumere, qui circumcisionem cordis inducit. Quomodo enim fieri potuerit ut circumcidatur membrum quod internis visceribus obtectum, etiam a conspectibus ipsis homi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndoqͥdem in hoc deuenimꝰ loco reqͥrere uolo.
si om̃pe deus qui cęli ac terre dñatũ tenet. nio¬
lens testamentũ ponere cũ uiro scõ an hoc sũ¬
mã tanti negocii collocabat. ut p̃puciũ car¬
nis eus ac futurę ex eo sobolis cireumcidere¬
tur Erit enĩ inqͥt testamentũ meũ suꝑ carnẽ
tuã Hoc inerat. quod cęli ac terrȩ dñs. ei que
e cunctis mortalib solũ delegenit. et̾ni testam̃ti
munere conferebat Hec enim st̃ sola: in quib
magistri & doctores sy nagogȩ. scõꝵ głam po

Expanded text:
quandoquidem in hos devenimus locos, requirere volo, si omnipotens Deus, qui coeli ac terrae dominatum tenet, volens testamentum ponere cum viro sancto, in hoc summam tanti negotii collocabat, ut praeputium carnis ejus, sed et futura ex ipso soboles circumcideretur. Erit enim, inquit, testamentum meum super carnem tuam. Hoc inerat, quod coeli ac terrae Dominus, ei, quem e cunctis mortalibus solum delegerat, aeterni testamenti munera conferebat. Haec enim sunt sola in quibus magistri et doctores Synagogae sancto
Abbreviated transcription (Latin):
di ne collocauit: Nisi enĩ remissionẽ peccatoꝵ
donass&e credentibus: ñ fuiss& per orbe̾ terrę
eccłȩ latitudo diffusa Triginta aute altitu¬¬
dinis numerus: simile ut trecenti contin& sacra¬
mertũ Qđ enĩ ibi genteni: hic deni t̾cio multi.¬
plicati faciunt Ad unũ autẽ totiꝰ constructi¬
onis numerũ sũma reuocat᷑: qͥa unꝰ ds̃ pat̾. ex
quo om̃ia. & unus dñs. & una ȩccłe fides ẽ. unũ¬

Expanded text:
collocavit. Nisi enim remissionem peccatorum donasset credentibus, non fuisset per orbem terrarum Ecclesiae latitudo diffusa. Triginta autem altitudinis numerus simile ut CCC continet sacramentum. Quod autem ibi centeni, hoc hic deni tertio multiplicati faciunt. Ad unum autem totius constructionis numerum summa vocatur, quia unus Deus Pater, ex quo omnia, et unus D
Abbreviated transcription (Latin):
centenarius numerus totius creaturȩ rationabi
descendit. & longitudinẽ uttȩ hoc ẽ inmortali¬
tatis gratiã ex patre per filiũ ac spm̃ scm sus¬
tatis restituat in trecentos Latitudo qͥnqͣge¬
nariũ numerũ ten& Qui numerus remissioni
& indulgentiȩ consecratus ẽ Scdm legem enim.

Expanded text:
centenarius totius creaturae rationabildescendit, et longitudinem vitae, hoc est immortalitatis gratiam, ex Patre per Filium et Spiritum statis restituamur in trecentos. Latitudo quinquagenarium numerum tenet, qui numerus remissioni et indulgentiae consecratus est. Secundum legem enim
Abbreviated transcription (Latin):
Quã ego puto quantũ ex his que describunt᷑ ap¬
par&̃. quatuor angulis ex imio consurgentem.
eisdemq paulatĩ usq ad sũmũ in angustu at.¬
tractis. in spaciũ unius cubiti fuisse collectam
Sic enĩ refertur quod infundamentis eius tre-¬
centi cubiti in longitudine. in latitudine uͦ¬
nẽ ȩdificati S collecta in cacum̃ angustũ: ita
ut cubitus sit latitudinis & longitudinis eius¬

Expanded text:
 Ego puto quantum ex his quae describuntur apparet, quatuor angulis ex imo consurgentem eisdemque paulatim usque ad summum in augustum attractis in spatium unius cubiti fuisse cSic enim refertur quod in fundamentis trecenti cubiti in longitudine et in latitudine qne triginta, sed collecta in cacumen angustum, ita ut cubitus sit longitudinis et latitudinis. E
Abbreviated transcription (Latin):
is conuertere se potest a reb fluxis ac pere¬
untib & caducis. & audire uerbũ dĩ ac pre¬
cepta celestia. hic intra eor suũ archã salittis
edificat. & bibliothecã ut ita dicã intra se
dixini consecrat uerbi: longitudinẽ in ea &
latituditiẽ & altituditĩẽ. fidem. caritatẽ. &
sp̃e collocat Fidem trinitatis ad longitudi¬
nẽ uite ĩmortalitatẽq distendit Latitudinẽ
caritatis. indulgentie & benignitatis fundat

Expanded text:
lis convertere se potest a rebus fluxibus et caducis, et audire verbum Dei, et praecepta coelestia, hic intra cor suum arcam salutis aedificat, et bibliothecam intra se divini conferat verbi. Longitudinem in illa, et latitudinem, et altitudinem, et fidem, et charitatem, et spem collocat. Fidem trinitas, et longitudinem vitae, et immortalitatem ostendit, latitudinem charitatis indulgentiae et be
Abbreviated transcription (Latin):
refert ad unu Scit enĩ qͥa om̃s quidem cur¬
runt sed unus accipit palmã: scilic& qui co¬
non fuerit multiplex S hanc bibliothecam
non ex agrestib & impolitis. sed ex quadra¬
pheticis atq apłicis uoluminibꝰ Ipsi enĩ st̃¬
om̃ib uiciis & excisis. quadratã continent
uitã : & ex om̃i parte libratã Nã auctores
scłariũ libroꝵ: posst̾ qͥdem dici ligna ex.¬

Expanded text:
idem currunt, sed unus accipit bravium, scilicet qui coon fuerit multiplex; sed hanc bibliothecam non ex agrestibus et impolitis, sed ex quadrapheticis et apostolicis voluminibus. Ipsi enim suniversis vitiis et excisis, quadratam continent vitam, ex omnique parte libratam. Nam auctores saecularium voluminum possunt quidem dici ligna ex
Abbreviated transcription (Latin):
dunt autẽ aẽ ostiũ qđ ex latere factũ dr̃. eolo¬
co fuisse ut inferiora que dix̃ bicamerata infra
se haber&. & q̃ dix̃ tricamerata superiora. a loco
ostii superiora appellata sint: ut inde in gressa
sup  diximꝰ. congrua discretione dirẽpta sus:¬

Expanded text:
dunt autem etiam ostium, quod ex latere factum est, eo loci fuisse, ut inferiora, quae dixit bicamerata infra se haberet; et quae dixit tricamerata, superiora a loco ostii appellata sunt. Et inde ingressa supra diximus, congrua discretione distincta
Abbreviated transcription (Latin):
ipse scĩtas & redemptio. ipse ut ad pͣsens ueniã
tate sensuũ diuersis uoiabulis nuncupat᷑. Al¬
ud significat sapientia. aliud iusticia Quando
enĩ sapientia dr̃. disciplinis te diuinarũ huma¬
narũq rerũ instituit Qñ iusticia. distributor
& iudex meritoꝵ significat᷑ Qñ scĩtas. illa uir
neutrũ. atq in hc̃ modũ extendisse nc̃ dicit᷑
cȩlum in prudentia sua Quomͦ autẽ exten¬
dat᷑ celũ exxtendente eum prudentia. audi
quippe extensionẽ quandã ẽẽ uerboꝵs. similit̾¬

Expanded text:
ipse sanctitas et redemptio, ipse ut ad praesens veniam, ipse sanctitas et redemptio, ipse ut ad praesens veniam, sis vocabulis nuncupatur. Aliud significat sapientia, aliud justitia. Quando enim sapientia dicitur, disciplinis te divinarum humanarumque rerum instituit. Quando justitia, distributor et judex meritorum significatur. Quando sanctitas, illa virtneutrarum: atque in hunc modum extendisse nunc dicitur coelum in prudentia sua. Quomodo autem extendatur coelum, extendente id prudentia, audi:quippe extensionem quamdam esse verborum similit
Abbreviated transcription (Latin):
isto ante erectionẽ cecidit Si autẽ cecidit. con¬
sequent̾ erigendus fuit Nemo quippe sine casu
subleuat᷑ Si autẽ erecius ẽ. uideamꝰ quę ruina
p̾cesserit Om̃s corruimꝰ ꝑ peccatũ in orbẽ ter¬
rarũ. & dñs qui erugit allisos. eleuauit
nos iacentes In adam om̃s morim᷑. atq
ita corruit orbis terrarũ. & indig&
erectione. ut in xp̃o om̃s uiuificem᷑ Igit᷑ du¬
plicẽ intellectũ de orbe tͣdidimꝰ. Unũ quomͦ
singulȩ aĩȩ aut habitate sint aut desertȩ. alte¬
rũ quomͦ uniuersus orbis parit̾ ceciđit Et in
sua prudentia extendit celũ. Non fortuito
sapientia in cȩli extensione assumpta ẽ In ue¬
nies & in ꝓuerbiis dictũ Dñs sapientia funda¬
uit terriᷤ. p̃pariuit autẽ cȩlos prudentia E st
gͦ aliqua prudentia dĩ. quã nolo ut extͣ xp̃m
sapientia eius. ipse fortitudo eiꝰ. ipse iusticia.

Expanded text:
isto ante erectionem cecidit, si autem cecidit, conisto ante erectionem cecidit, si autem cecidit, consequenter erigendus fuit. Nemo quippe sine casu sublevatur: si autem erectus est, videamus quae ruina praecesserit. Omnes corruimus per peccatum in orbem terrarum, et Dominus qui erigit elisos , elevavit nos jacentes. In Adam omnes morimur, atque ita corruit orbis terrarum, et indiget erectionis, ut in Christo omnes vivificemur. Igitur duplicem intellectum de orbe tradidimus: unum quomodo singulae animae aut habitatae sint aut desertae, alterum quomodo universus orbis pariter ceciderit. « Et in sua prudentia extendit coelum: » non fortuito sapientia in coeli extensione assumpta est; invenies et in Proverbiis, dictum: « Deus sapientia fundavit terram, praeparavit autem coelos prudentia . » Est ergo aliqua prudentia Dei, quam nolo ut extra Christum  Ipse sapientia ejus, ipse fortitudo, ipse justitia,
Abbreviated transcription (Latin):
in psalmo confessionis. tres spc postulat dicens:
Spũ pͥncipali confirma me Sp̃m rectũ in noua
in uisceribꝰ meis Sp̃m scm̃ tuũ ne auferas a me
Qui funt isti tres sp̃c : Principalis spc̃ pat̾ ẽ.
auxiliabit᷑ iusto. suꝑ decẽ potestatẽ habenti
ciuitates Sapientiã autẽ & disciplinã qͥ abic̃
infelix ẽ. & uana spes eiꝰ & labores eius insensa
ti. & inutilia oꝑa eiꝰ. ait sapientia quȩ titulo
inscribit᷑ salomonis Iocirco qͣntũ possumꝰ labo¬
rare nitam᷑. ut habitata nr̃a sapientia dĩ eriga¬
t᷑. Cecidit qͥppe & de sullimi corruit. uenien¬
tibꝰ nobis in locũ istũ miseriarũ Cecidit habi¬
tata nr̃a postquã peccauimꝰ. iniq fecimꝰ. in tꝰte
egimꝰ. impie gessimꝰ. & pꝰ ruinã indiget erec¬
tione Si autẽ ñ uis ista sententia adduci. cõ
munẽ totiꝰ orbis queramꝰ ruinã. & post casum eiꝰ
consequent̾ ds̃ erigens p̾dicet᷑ Quicunq ẽ in orbe

Expanded text:
in psalmo confessionis tres spiritus postulat, dicens: Spiritu principali confirma me: spiritum rectum innova in visceribus meis: spiritum sanctum tuum ne auferas a me . Qui sunt isti tres spiritus? Principalis spiritus, Pater est: auxiliabitur justo, super decem potestatem habentes in civitate. Sapientiam autem et disciplinam qui abjicit infelix t inutilia opera ejus, ait Sapientia, quae titulo inscribitur Salomonis . Idcirco quanto possumus labore nitamur: ut habitata nostra, sapientia Dei erigatur. Cecidit quippe et de sublimi corruit, venientibus nobis in locum istum miseriarum. Cecidit habitata nostra, postquam peccavimus, inique fecimus, injuste egimus, impie gessimus : et post ruinam indiget erectiomunem totius orbis quaeramus ruinam, ut post casum eis consequenter Deus erigens praedicetur. Quicunque est in orbe
Abbreviated transcription (Latin):
sibi in terra.qr in terra ẽẽ thesauros ẽ arbit᷑¬
tus Si quis autẽ sublata cruce sequit᷑ dñm¬
te. hac nocte animã tuã repetunt a te: s ue¬
nientes uenatores & querentes animalia de
montibꝰ. de collibꝰ. de cauernis petrarũ. & illũ
cũ eis parit̾ accipient de uenatione sublimi᷑¬
& ad sublimiora beatitudinis regna portabt̃
Quia oculi mei. suꝑ om̃s uias eorũ Suꝑ om̃s
uias istiꝰmodi hominũ qui in montibꝰ conuer¬
sant᷑. in collibꝰ ambulant. in cauernis habi¬
tant petrarũ: hab& oculos ds̃ Non se abscon¬
der̃ a facie mea Qui sc̃i st̃. ñ se abscondunt
a facie dĩ: qui autẽ iniusti. absconduntur a
facie eiꝰ Adam ꝓ transgressione celestiᷤ mã¬
dati. audiuit uocẽ dñi dĩ deambulantis in
paradyso pꝰ meridiẽ: & abscondit se Sc̃s ħ ñ
facit: sed conscientia actuũ suorũ. ht̃ fiduciã

Expanded text:
sibi in terra, quia in terra esse thesauros arbitrsibi in terra, quia in terra esse thesauros arbitratus te, hac nocte animam tuam repetent a te, » sed venientes venatores, et quaerentes animalia de montibus et collibus, de cavernis petrarum, etiam illum cum eis pariter accipient, et de venatione ad sublimiora beatitudinis regna portabunt. « Quia oculi mei super omnes vias eorum. » Super omnes vias istiusmodi hominum qui in montibus conversantur, in collibus ambulant, in cavernis habitant petrarum, habet oculos Deus. Non se absconderunt a facie mea. Qui sancti sunt, non se abscondunt a facie Dei; qui autem injusti, absconduntur a facie ejus. Adam post transgressionem coelentis mandati audivit vocem Domini Dei deambulantis in 860 paradiso pfacit, sed conscientia actuum suorum habet fiduciam
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura in eo quod diocerat apparuit an¬
gelus dñi. sic & in reliquis subsecuta ẽ eos
ut dicer&. ego angelus dñi: sed ait. ego ds̃
ibi in angelo uisibili: & ꝑ foram̃ eiꝰ appare¬
bant posteriora eiꝰ Quia gͥ nescis quo tpr
mittant᷑ uenatores. ⁊ caue ne aliqnͣ de monte
descendas: ne relinquas colles: ne de cauernis
petrarũ exeas Si enĩ foris fueris inuentꝰ. di
te. hac nocte aĩa tua repente a te auferet᷑.
Quȩ autẽ parasti cuiꝰ erunt: Dicent᷑ aut̾e
tibi ista. Si dixeris destruã apothecas & ma¬
iores ȩdificabo. & dicã aĩȩ meȩ. aĩa habes bona
posita in annos multos: requiesce. comede. bi¬
be. letare Ani maduertis de montibꝰ & col¬
libꝰ descendentes: animaduertis confitentem
extra petrȩ foram̃. quomͦ err&e & ea putet bo.
sciens qr uera bona ñ nascunt᷑ in maledicta
terra. sed in cęlestibꝰ regionibꝰ Thesauri rauit

Expanded text:
Scriptura in eo quod dixerat: Apparuit AnScriptura in eo quod dixerat: Apparuit Angelus Domini, sic et in reliquis subsecuta est, ut diceret: Ego Angelus Domini; sed ait: Ego Deus Deus in Angelo visibilis, et per foramen ejus apparebant posteriora ejus. Quia igitur nescis quo tempore mittantur venatores, cave ne aliquando de monte descendas, ne relinquas colles, ne de cavernis petrarum exeas. Si enim foris fueris inventus, dite, hac nocte animam tuam repetent a te: quae autem parasti cujus erunt ? Dicentur autem tibi ista, si dixeris: Destruam apothecas, et majores aedificabo, et dicam animae meae: Anima, habes bona reposita in annos multos; requiesce, comede, bibe, laetare. Animadvertis de montibus et collibus descendentem? animadvertis consistentem extra petrae foramen? quomodo erret et ea putet bonasciens quia vera bona non nascuntur in maledicta terra, sed in coelestibus regionibus: thesaurizavit
Abbreviated transcription (Latin):
statuit pedes meos: in septimo decimo psalmo
patrẽ. uerbũ dm̃. uidebis integrã petrã. uide
dispens ationẽ assumpti corporis. Uidebis
foram̃ petre: ꝑ quã posteriora dĩ iuxta possi.¬
bilitatẽ imbecillitatis sue humanꝰ intuet᷑ aspe¬
ctus Hoc enĩ ẽ quod att̃. uidebis posteriora
mea. In ueni unã cauernã uniꝰ petre.: quero
alias petras. & alias cauernas. Uenio ad cho
Et sic̾ ille hab& foram̃ ꝑ quod uident᷑ posteri¬
uis intelligere petrũ & petrę foram̃: uide ꝑ
moẏsen legemꝰ ꝑ isayam ꝓpħiã : ꝑ iheremia
alia eloquia diuina: Sin uero angelus fuerit
& loquat᷑ in hoĩe uuxta illud ꝓpħicũ. angłs
qui loquebat᷑ in me: esto in angelo & ꝑ fora¬
men eius angeli. uide dm̃ Ecemplũ habeo
necessariũ: & doceã quomͦ possit aliquis in
angelo consistens uidere dm̃ Scͥptũ ẽ in
exodo Apparuit angelus dñi in flamma
rubi moysi: & uidebat moyses qr ignis arde
bat & non cõburebat᷑. Et non sicuti ceperat

Expanded text:
pedes meos, » in trigesimo nono psalmo Patrem, Verbum Deum, videbis integram petram. Vide dispensationem assumpti corporis: vi debis foramen petrae, per quod posteriora Dei juxta possibilitatem imbecillitatis humanus intuetur aspectus. Hoc enim est, quod ait: « Et videbis posteriora mea: » Inveni unam cavernam unius petrae: quaero alias petras, et alias cavernas. Venio ad chorEt sicut ille habet foramen, per quod videntur posterivis intelligere petram, et petrae foramen, vide per Moysen Legem: per Isaiam prophetiam: per Jeremiam alia eloquia divina. Sin vero Angelus fuerit et loquatur in homine, juxta illud Propheticum: Angelus qui loquebatur in me , asto in Angelo, et per foramen ejus Angelice video Deum. Exemplum liabeo necessarium, ut doceam quomodo possit aliquis in Angelo consistens videre Deum. Scriptum est in Exodo: Apparuit Angelus Domini in flamma rubi Moysi, videbat Moyses quia ardebat rubus, et non comburebatur . Et 859 non sicuti coeperat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓpħabis in noĩe dñi Alioqͥn morieris in
manibꝰ nr̃is Eoce ego uifitabo in eos luue¬
nes eoꝵs gladio cadent. & filii eorũ & filiae
morientur in fame. & reliquiȩ eorũ ñ eruis
qm̃ inducã mala suꝑ inhabitantes in anathot in
Quia gͥ obedientia dei in illo fuit sicut regnum
eiꝰ. & factũ ẽ de regno id quod nouimꝰ p̃dictũ.:
Auferetur a uob̾ regnũ & dabit᷑ genti facienti
fructus eius. nc̃ quoq uiri qui st̃ in anathot hoc
ẽ in obedientia. quer̾ animã ñ iheremiȩ: Neq
enĩ ħ historia ulla cõmemorat. qr uiri ab ana-¬
thot quesier̾ animã eiꝰ. habemꝰ regnoꝵ libros.
meminit ibi scͥpt᷑a iheremiȩ. nichil tale conscri¬
bit᷑. Habemꝰ parali pomenon & ipsũ quod nc̃
int̾p̃tam᷑ uolum̃ ꝓpħȩ. nicħ locuti sunt uiri ab¬

Expanded text:
s in manibus nostris. Ecce visitabo ego in eis: juvenes eorum gladio cadent, et filii eorum et filiae morientur in fame, et reliquiae eorum non erunt. Quoniam inducam mala super inhabitantes in Anathoth, iQuia ergo obedientia Dei in illo populo fuit, sicut regnum ejus: et factum est de regno id, quod novimus praedictum: Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus : nunc quoque virest in obedientia, quaerunt animam non Jeremiae, neque enim historia ulla hoc commemorat, quia viri Anatoth quaesierunt animam ejus. Habemus Regnorum libros; meminit ibi Scriptura Jeremiae, nihil tale conscribitur. Habemus Paralipomena et ipsum quod nunc interpretamur volumen prophetae: nihil locuti sunt viri A
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ quibꝰ se largitus ẽ. quomͦ patriarche illi
ut ds̃ om̃iũ sit dt̃ nr̃ : Si aut̾e uis plenꝰ discere
quorũ sit ds̃. & quibꝰ uocabulũ sui nõis largi¬
atur. ego inqͥt dẽ abrahã. & ds̃ isaac & deus

Expanded text:
tantum quibus se largitus est. Quomodo patriarchae illi,tantum quibus se largitus est. Quomodo patriarchae illi,ut Deus omnium sit Deus noster. Si autem vis plenius discere quorum sit Deus, et quibus vocabulum sui nominis largiatur: « Ego, inquit, Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus
Abbreviated transcription (Latin):
popłm se uendicans dĩ. meruit audir᷑e qr non
ti sunt inqͥt me. suꝑ ñ dõ De illis dicit Irrita¬
uer̾ me in idolis suis. & ego emulabor eos suꝑ
ñ gentẽ. in gentẽ autẽ insipientẽ irritabo eos¬
Nos gͥ in ppłm̃ dĩ facti sumꝰ & annunciat᷑ t̾ti¬
cia a ppło qui nascit᷑ de gentibꝰ. Iste enĩ ppłssu.¬
bito nascit᷑. & in ꝓpħa scͥptũ ẽ Si nata est
gens in semel Qñ saluator ascendit ad cȩlos
& credider̃ una die qͥnq milia. & alia addita
sunt tria milia. uere tunc fuit cernere ppłm
in semel natũ sermone dĩ. & repente sterilem
parturientẽ ad qͣm dr̃. Lȩtare sterilis quȩ ñ
paris. erũpe & dama quȩ ñ parturis. qr plu.¬
res filii desertȩ. mag̃ quã eius quȩ ht̃ uirũ:
Deserta ȩccła a lege. deserta erat a dõ habens
autẽ uirũ sẏnagoga legẽ habebat & deum
Quid gͦ pollicetur ds̃: Eritis mͥ in ppłm. &
ego ero uob̾ in dm̃ Non ẽ om̃iũ dẽ secd eorum

Expanded text:
non ti sunt, inquit, me super non Deum. » De illis dicit: « Irritaverunt me in idolis suis, et ego aemulabor eos super non gentem: in gentem enim insipientem irritabo eosNos igitur in populum Dei facti sumus, et annuntiatur justitia populo, qui nascetur de gentibus. Iste enim populus subito nascitur: et in propheta scriptum est: Si nata est gens in semel. Quando Salvator ascendit ad coelos, et crediderunt una die quinque millia , et alia die addita sunt tria millia: vere tunc fuit cernere populum in semel natum sermone Dei, et repente sterilem, parturientem, ad quam dicitur: Laetare, sterilis, quae non paris; erumpe et clama quae non parturis: quia plures filii desertae magis quam ejus quae habet virum . Deserta Ecclesia a Lege, deserta a Deo erat. Habens autem 805 virum synagoga Legem habebat et Deum. Quid ergo pollicetur Deus? Eritis mihi in populum, et ego ero vobis in Deum. Non est omnium D
Abbreviated transcription (Latin):
non fructiferũ. sed nemorosũ: Si qͥdẽ alteriꝰ est¬
nat᷑ȩ lignũ qđ ubertate fertile ẽ: alteriꝰ qđ tan¬
tũ habundat fronde foliorũ In nemoribꝰ & lu¬
cis nemo plantat ficũꝰ nemo uineã: nemo arbores
fertiles: sed oblectatione uisus tantũ ligna fron¬
dentia Tales sunt heretici qui orationẽ suã
uerborũ decore cõponunt: ut ñ conuertant
audientes a uiciis. sed delectent Igit᷑ qͥ istiꝰmõi
seductione ꝑsuasus ẽ: abiit subtꝰ om̃e lignũ
Si mulq attende quare non dixerit omne
lignũ & tacuerit: neq rursũ addidit omne
lignũ fructiferũ: sed significant᷑ adiecerit subtꝰ
omne lignũ frondosum Quãobrẽ si intelligas
cur p̃cipiat᷑ in lege non plantabis om̃e lignũ
iuxta altare dtũ dĩ tui. nec facies nemꝰ: noĩti
obseruaueris quare dictũ sit fornicata ẽ illic
& dixi. pꝰquã fornicata ẽ hec om̃ia ad me conu̾¬

Expanded text:
non fructiferum, sed nemorosum: siquidem alterius natnon fructiferum, sed nemorosum: siquidem alterius naturae est lignum, quod ubertate fertile est, alterius quod tantum abundat fronde foliorum. In nemoribus et lucis nemo plantat ficum, nemo vineam, nemo arbores fertiles, sed oblectationi visus tantum ligna frondentia. Tales sunt haeretici, qui orationem suam verborum decore componunt, non ut convertant audientes a vitiis, sed ut delectent. Igitur qui istiusmodi seductione persuasus est, abiit subtus omne lignum. Simulque attende quare non dixerit, omne lignum, et tacuerit, neque rursum addiderit omne lignum fructiferum, sed significanter adjecerit: subtus omne lignum frondosum. Quamobrem si intelligas cur praecipiatur in Lege: Non plantabis omne lignum juxta altare Domini Dei tui, nec facies nemus Deut. observa veris quare dictum sit: Fornicata est illic, et dixi postquam fornicata est haec omnia: Ad me conve
Abbreviated transcription (Latin):
cit: qͣntomagis nec nobis parc& ds̃ : Si illos
gloriantes esse se oliuã bonã & de radice pa
neq nobis parc& si similia fȩcerimꝰ: Uide be¬
nignitatẽ. & seueritatẽ dei Neq enĩ benig¬
nus tantũ ẽ. & non seueruis: neq seuerꝰ tantũ.
&̾ non &ẽ̾ benignꝰ. Si benignꝰ eẽt tantũmͦ: bo¬
nitatẽ eius contempneremꝰ Si seuerꝰ. despe
ratio nos salutis ꝓpt̾ peccata quę fecimus
p̃cipitar& in uicia Nunc uͦ quasi ds̃. neces¬
sariã quippe habemꝰ nos hoĩes bonitatẽ eiꝰ
ob penitentiã. & seueritatẽ obdelicta. & be.¬
dicens Hidisti quid fecit mͥ habitatio domꝰ
tẽ templũ cũ suꝑbia. & ñ ꝑcutient̾ẽ ꝑectus
suũ. neq mala ꝓpria sentientẽ. quomͦ dieat
gr̃as tibi ago. qr ñ sũ ut cȩteri hõĩes. raptores.
iniusti. adulteri. & sicut iste publicanꝰ. iei uno
bis in sabbato. decimas do de substantia mea: ui

Expanded text:
 quanto magis neque nobis parcet Deus: si illos  quanto magis neque nobis parcet Deus: si illos gloriantes esse se olivam bonam et de radice patneque nobis parcet, si similia fecerimus? Vide benignitatem et severitatem Dei. Neque enim benignus tantum est, et non severus: neque severus tantum, et non etiam benignus. Si benignus 873 esset tantummodo, bonitateratio nos salutis propter peccata quae fecimus praecipitaret in vitia: nunc vero quasi Deus? necessariam quippe habemus homines, et bonitatem ejus ob poenitentiam, et severitatem ob delicta, dicens: Vidisti quid fecit mihi habitatio domus tem templum cum superbia, et non percutientem pectus suum, neque mala propria sentientem, quomodo dicat: Gratias tibi ago, quia non sum ut caeteri homines, raptores, injusti, adulteri, et sicut iste publicanus: jejuno bis in sabbato, decimas do de substantia mea . Vi
Abbreviated transcription (Latin):
quippe si iudicemꝰ fidem & ueritatẽ non mul¬
titudine̾: & respicimꝰ uoluntatẽ hominũ non
cong̃gationẽ: uidemꝰ in tanto numero ȩccła.¬
rũ fidelem difficile re periri Tunc erant ue¬
re fideles qñ martyrũ uictimȩ ferebant᷑. qnͥ
cruentas exequias ꝓsecuti. tristes ad eccłam re¬
uertebant᷑. & om̃is erat multitudo lugentiũ.
qñ cathecumini in pͥma stati fide ꝑferendo mar.
uere signa de celo: tc̾ fiebant portenta de tra
Tunc erant pauci quidẽ. sed uere fideles. an¬
gustam & artã ing̾dientes uiã quȩ duc̃ ad
uitã Nc̃ uͦ qn̾ facti sumꝰ plures. qr difficile
ẽ plures eẽ bonos. neq en ĩ mentit᷑ iħc dicens.
qui habeant fidem & ueritatẽ. & beatitudi¬
ne digni sint. Sic itaq dicit pͥmũ Propt᷑
luit ad me conuerti De nr̃is loquit᷑ pecaatis:
qͥ legentes ea quȩ passus ẽ ppłs iudõrũ. ñ ti¬
memꝰ neq dicimꝰ. Si naturalibꝰ ramis ñ peꝑ

Expanded text:
icemus fidem et veritatem, non multitudinem, et respiciamus voluntatem hominum, non congregationem, videmus in tanto numero Ecclesiarum fidelem difficile reperiri. Tunc erant vere fideles, quando martyrum victimae feriebantur, quando cruentas exsequias prosecuti, tristes ad Ecclesiam revertebamur, omnis erat multitudo lugentium, quando catechumeni in prima statim fide pro ferendo martyvere signa de coelo, tunc fiebant portenta de terra. Tunc erant pauci quidem, sed vere fideles, angustam et arctam ingredientes viam, quae ducit ad vitam. Nunc vero quando facti sumus plures quia difficile est plures esse bonos, neque enim mentitur Jesus dicens: qui habeant fidem, et veritatem, et beatitudine digni sint. Si itaque dicit: Primum propter luit ad me converti: de nostris loquitur peccatis, qui legentes ea quae passus est populus Judaeorum, non timemus, neque di
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ a gloriatione scõrũ. dr̃ ad eos Confundimini
a gloriatione uiã. Herũ ħ pirũ ẽ. Audi qͥd
loquat᷑ in iheremia sermo diuinꝰ. iubens ut ne
in sapientia quide nr̃a gloriem᷑ Non gloriet᷑
inquit sapiens in sapientia sua. nec fortis in for¬
titudine sua. nec diues indiuitiis suis. s in isto
gloriet᷑ qui gloriat᷑. intelligere ⁊ scire qm̃ ego
confundimini a gloriatione ur̃a : Gloriare ut
apłs paulus. & dic Michi uͦ absit głari. nisi in

Expanded text:
tione sanctorum, dicitur ad eos: Confundimini a 811 gloriatione vestra. Verum hoc parum est. Audi quid loquatur in Jeremia sermo divinus, jubens ut ne in sapientia quidem nostra gloriemur: Ne glorietur, inquit, sapiens in sapientia sua, nec fortis in fortitudine sua, nec dives in divitiis suis; sed in isto glorietur qui gloriatur, intelligere et scire quia ego confundimini a gloriatione vestra? » gloriare ut Apostolus et die: « Mihi vero absit gloriari, nisi in
Abbreviated transcription (Latin):
Egressus a facie dĩ. habitauit in terra naid.
Si ad malorũ cõparationẽ uenias: melius ẽ
abscondi a facie dĩ. quã fugere eũ In alio
quoq conscientię uulnꝰ inflictũ. tenebis &¬
secreta ꝑquirens. leuare oculos ñ patit᷑ ad
celũ. in alio aute̾ ex desperatione nata con¬
tumelia negligit dm̃ Non se gͦ absconder᷑ a
facie mea. neq absconditȩ sunt iniquitates
eorũ contra oculos meos hi supra quas in ui¬
sticias se absconder̾ a facie dĩ : Aliqñ fuer̾
in peccatis qñ erant in mari: ex quo a piscato¬
montes aduenerint: cõmon&e illos sermo diui
stia infert & dicit. neq absconditȩ st̃ ini qui¬
tates eorũ contͣ oculos meos Quȩ secuntur

Expanded text:
Egressus est a facie Dei, et habitavit in terra Naid . Si ad malorum comparationem venias, melius est abscondi a facie Dei, quam fugere eum. In alio quippe conscientiae vulnus inflictum  secreta perquirens, levare oculos non patitur ad coelum: in alio autem ex desperatione nata contumacia negligit Deum. « Non se absconderunt ergo a facie mea, neque absconderunt iniquitates eorum contra oculos meos: » hi, quos sunon se absconderunt a facie Dei, aliquando fuerunt in peccatis, quando erant in mari ex quo a piscatomontes venerint, commonet illos sermo divinstia infert: « Neque absconditae sunt iniquitates eorum contra oculos meos: et retr
Abbreviated transcription (Latin):
absconsum qđ ñ manifestabitur. & nicħ occul¬
tũ quod ñ palã fiet: Nudabit᷑ pectoris mei
conscientia: & aꝑto corde uidebunt᷑ litterȩ
peccatorũ. quȩ stilo ferreo in ungue ad aman¬
tino scͥptȩ sunt: atq ita uniuersa expectan
tiuꝰ multitudo. leget in pectore meo signatas
unagines peccatorũ Nicħ enĩ absconsũ qđ ñ
reuelabit᷑. & int̾ se inuicẽ cogitationũ accusan¬
tiũ siue defendentiũ Et nolite ante tempus
iudicare donec ueniat dñs. & illumin& abscon¬
sa tenebrarũ:. & manifesta consilia cordium.
cuncta cognoseit: sed his qui cũ illo uenturi
sunt & ꝓpt̾ puritatẽ mentis & corporis agnum
pressaꝰ ut resurgant iusti in gła. peccatores
uero in obꝓbriũ & confusionẽ ȩt̾nã: a quibꝰ li¬

Expanded text:
absconsum, quod non manifestabitur, et nihil occultum quod non palam fiet . Nudabitur pectoris mei conscientia, et aperto corde, videbuntur litterae peccatorum, quae in stylo ferreo, in ungue adamantino sculptae stium multitudo leget in pectore meo signatas imagines peccatorum. « Nihil enim absconditum, quod non revelabitur. Et inter se invicem cogitationum accusantium sive defendentium . Et: Nolite ante tempus judicare, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum et manifestet consilia cordium .cuncta cognoscit: sed his qui cum illo venturi sunt, et propter puritatem mentis et corporis Agnum pressa ut resurgant justi in gloriam, peccatores vero in opprobrium et confusionem aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
alia humili regione consiste̾s. Quere collesꝰ. q̃¬
re montẽ in quẽ uiso ppło dñs ascendit &
seciti sunt eum discipuli: ex quo aꝑiens os
tudines. Neq uͦ putes licere his uenatorib
aliun de homines. nͥ de montibꝰ & collibꝰ ascire.
& quod sequit᷑ de cauernis petͣrũ Unde pos¬
Uenio ad exodũ. quero aliquã int̾p̾tationis
occasionẽ: ibiq in uenio uolentẽ moysen ut¬
dere dm̃. & dñm eid̾ẽ ꝓmittentẽ atq dicen¬
tẽ Ecce pono te in cau̾nã petre. & conspi¬
cies posteriora mea faciẽ autẽ meã ñ uide¬
bis: Si consideres quid ibi petia dicat᷑ & foram̃

Expanded text:
regione consistas. Quaere colles, quaere montem, in quem, viso populo, Dominus ascendit, et secuti sunt eum discipuli, ex quo aperiens os tudines. Neque vero putes licere his venatoribus, aliunde homines, nisi de montibus ac collibus capere, et quod sequitur, de cavernis petrarum. Unde posnis occasionem, ibique invenio volentem Moysen videre Deum, et Deum eidem promittentem atque dicentem: « Ecce pono te in caverna petrae, et conspicies posteriora mea, faciem autem meam non videbis . » Si consideres, qui ibi petra dicatur, et foramen
Abbreviated transcription (Latin):
feccauit quo llibae quispiã is qui p̃side popto
& regit ȩcc lasticã disciplinã. eicit eũ de cong̃ga¬
tione sc̃orũ. Ilico ille circuit ciuitate᷑. lacerat
eũ: qui qͣntũ in se fuit ȩccłam uindicauit Herũ
nos non p̾beamꝰ assensum his qui ꝓpt̾ excõmunici¬
tionẽ sui tam p̃positos quã omnẽ ȩccłe conuentũ
uesano ore dilacerant: Beati apłi uero om̃i admi¬
ratione digni: innumerabilib ꝓpt̾ ueritatẽ ini¬
riis affecti loquebant᷑. Propt̾ea cõplaceo mnͥ in in¬
firmitatibꝰ. in contumeliis. in necessitatibꝰ in ꝑsecui¬
tionibꝰ in angustus ꝓxp̃o: Hoc tantũ laborare

Expanded text:
uispiam: is qui praesidet populo, et regit Ecclesiasticam disciplinam, ejicit eum de congregatione sanctorum: illico ille circuit civitatem, lacerat eum qui, quantum in se fuit, Ecclesiam vindicavit. Verum nos non praebeamus his aurem, qui propter excommunicationem sui tam praepositos, quam omnem Ecclesiae conventum vesano ore dilacerant. Beati vero apostoli omni admiratione digni innumerabilibus propter veritatem injuriis affecti loquebantur: Propterea complaceo mihi in infirmitatibus, in contumeliis, in necessitatibus, in persecutionib
Abbreviated transcription (Latin):
studiũ religionis: & uacauerit lusibꝰ mundi istiꝰqͥ
ueniunt a prauitate: fit consiliũ ludentiũ. Ait
itaq ꝓpħes Non sedi in consilio ludentiũ sed tumne¬
bum a facie matius tuȩ Cũ duo m eent ꝓposita.
sedere in consilio ludentiũ & offendere maiestatẽ
tua: aut certe surgere de eo & ea facere que tibi
placita erant: magis eleggi sungere de congregati¬
one ludentiũ & amicus tuus esse: qũa contriria
faciens int̾ eos qui tui hostes sunt cõputari Non
sedi in consilio ludentiũ. sed timebã a facie manꝰ
tue. Et saluator nr̃ ñ sedit in consilio lu-¬
dentiũ. sed surrexisse se docens ait Dimit.¬
tet᷑ uobis domꝰ ur̃a deserta Reliquit gͦ ser¬
mo diuinꝰ consiliũ iudõrũ: & aliud sibi con¬
siliũ ex gentibꝰ cong̃gauit: Solus sedebã. Et
ipse tantũ sine expositione sermo ȩdificat
audientes. Quando ẽ multitudo peccantiũ.

Expanded text:
studium religionis, et vacaverit lusibus mundi istius, studium religionis, et vacaverit lusibus mundi istius, qui veniunt a pravitate, fit concilium ludentium. Ait itaque prophetes: Non, sedi in concilio ludentium, sed timebam a facie manus tuae. Cum duo mihi essent proposita, sedere in concilio ludentium, et offendere majestatem tuam, aut certe surgere de eo, et ea facere quae tibi placita erant, magis elegi surgere de congregatione ludentium, ut amicus tuus essem, quam contraria faciens, inter eos, qui hostes sunt, computari. Non sedi in concilio ludentium, sed timebam a facie manus tuae. Et Salvator noster non sedit in concilio ludentium, sed surrexisse se docens ait: Dimittetur vobis domus vestra deserta . Reliquit enim sermo divinus concilium Judaeorum, et aliud sibi concilium ex gentibus congregavit. Solus sedebam. Et ipse tantum sine expositione sermo aedificat audientes, quando est multitudo peccantium,
Abbreviated transcription (Latin):
imitandã nos extendamꝰ: molestias & ꝑicula ñ
uitantes Athleta enĩ si difficultatẽ certaminis
fugerit. leticia ñ coronat᷑: & laudis głam non
consequit᷑ Et erit sermo tuus in leticiã. N ait ẽ.
sed erit Si quidẽ in p̃senti tempore caroeres exi¬
lia contu melias ac labores mͥ tribuit: sed horũ
om̃iũ finis erit leticia Et erit sermo tuus m
in leticiam & gaudiũ cordis mei: qr inuocatũ ẽ¬
ab intellectu Nom̃ quippe patris.: in uocatum ẽ
suꝑ eum: Non sedi in consilio ludentiũ Si qñ
uidebut ꝓphes non sollicitorũ consiliũ sed luden¬
tiũ fugiebat illud Unde oportet apud nos esse
differentias consiliorũ solliciti.atq ludentis Si
hoc consilium nr̃m sollicttũ est. si omĩa cũ eccła¬
stica diligentia querit. si sermocũ disciplina. si
uita sollicita ẽ. si negocia eũ cautela: consiliũ ẽ
ñ ludererium. sed sollicitorũ: Si autẽ dereliquerit

Expanded text:
imitandam nos extendamus, molestias et pericula non vitantes. Athleta enim si difficultatem certaminis fugerit, cum laetitia non coronatur, et laudis gloriam non consequitur. Et erit ssed, Erit. Si quidem in praesenti tempore carceres, exsilia, contumelias, ac labores mihi tribuit. Sed horum omnium finis erit laetitia, et erit sermo tuus mihi in laetitiam et gaudium cordis mei, quia invocatum ab intellectu: nomen quippe Patris invocatum est super eum. Non sedi in concilio ludentium. Si quando videbat prophetes non sollicitorum concilium, sed ludentium, fugiebat illud. Unde oportet nosse differentias conciliorum, solliciti atque ludentis. Si hoc concilium nostrum sollicitum est, si omnia cum Ecclesiastica diligentia quaerit, si sermo cum disciplina, si vita sollicita est, si negotia cum 853 cautela, concilium est, non ludentium, sed sollicitorum. Si autem dereliquerit
Abbreviated transcription (Latin):
Anima autẽ hõit̾ ẽ quȩ conturbat᷑ & tristis est
usq ad mortẽ: ñ uerbũ quod erat a pͥncipio apd̾
dm̃. quod nunꝗͣ meruit nunquã turbatũ ẽ. nũ¬
quã dix̃ heumͦ Neq enĩ uerbũ sustin& mortẽ:
sed hõ qui istos patit᷑ affectus ut sepe exposuimꝰ.
Que̾ me geniusti uirũ qui iudicer & discernar
om̃i terrȩꝰ Si consideres ubiq martyres condẽp¬
natos &e de singulis eccłus exhibitos ad tribunai:
uidebis quomͦ ꝑ singulos martires iłx condẽpnet᷑¬
Ipse enĩ ẽ. qui in ꝑhibentibꝰ dc̾tati testimonium
eẽ in carcere cũ fueris in cardere. non te esurire ei
fur & uenistis ad me ł suriur & dedistis michi
manducare Sitiui. & potastis me Itaq &̾ si con

Expanded text:
Anima autem hominis est quae conturbatur, et tristis est usque ad mortem, non Verbum quod erat a principio apud Deum, quod numquam moeret, numquam turbatum est, numqsed homo qui istos patitur affectus, ut saepe exposuimus: Quare me genuisti virum, qui judicer, et discernar omni terrae? . Si consideres ubique martyres condemnatos, et de singulis Ecclesiis exhibitos ad tribunal, videbis quomodo per singulos martyres JeIpse enim est, qui in perhibentibus veritati testimonium esse in carcere, cum fueris in carcere, non te esurire cumfui et venistis ad me, esurivi et dedistis mihi manducare, sitivi et pot
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibꝰ omĩa reddat. nulli debe officiũ Si uͦ red¬
dere deb&e & non reddit: non potest dicere uon
debui Cũ enĩ debuerit: ñ ex soluit Qđ autẽ
sequit᷑ ñ debrit inͥ quisquã: sic intelligendũ ẽ

Expanded text:
omnia omnibus reddat, nulli debet officium. Si vero redomnia omnibus reddat, nulli debet officium. Si vero reddere debet, et non reddit, non potest dicere: Non debui; cum enim debuerit, non exsolvit. Quod autem sequitur: Non debuit mihi quisquam, s
Abbreviated transcription (Latin):
cutus quã consequit᷑ is qͥ beatus efficit᷑ dũ in
aures loquit᷑ audientiũ Potest autẽ & alit̃
intelligi. Quecunq discipulis p̃cipit. si ingeni.¬
osos & ardentis naturȩ habeat auditores. qͣnto
plus pcipit. tantoplus ꝓficit illis. Interrogantibꝰ
& de eo quod dic̃. Sepe querentibꝰ quis sitꝰ sensus
indicto qui ordo. quȩ scͥpti uoluntas uñ contͣri.¬
is ait ñ ꝓfui neq ꝓfuit mͥ quisqua Quia
autẽ & alia nobis expositio residua ẽ: ꝓpt̾ exem¬
plaria certiora in quibꝰ continet᷑. non debui neq
debuit m quisqũa & hc̃ locũ considerẽ: Qui õĩb
om̃ia restituit. cui uectigal uectigal. cui timo.¬
rẽ timorẽ. cui tributũ tributũ. cui honorẽ ho¬
nor ẽ. & uniuersis omĩa rep̃sentat. tulli debens
ali quod offici ũ. uerbi gr̃a bonor ans parentes¬
les ut fideles. cat hecuminos ut cathecuminos: si

Expanded text:
cutus, quam consequitur is qui beatus efficitur, dum in cutus, quam consequitur is qui beatus efficitur, dum in aures loquitur audientium. Potest autem et aliter intelligi. Quicumque discipulis praecipit, iste, si ingeniosos, et audientis naturae habeat auditores, quanto plus praecipit, tanto plus proficit, illis interrogantibus, et de eo quod dicit saepe quaerentibus, qui sit sensus in dicto, qui ordo, quae scripti voluntas. Unde econtrario ait: Non profui, neque profuit mihi quisquam. Quia autem et alia nobis expositio residua est, propter exemplaria certiora, in quibus continetur: Non debui, neque debuit mihi quisquam, et hunc locum consideremus. Qui omnibus omnia restituitrem timorem, cui tributum tributum, cui honorem honorem , et universis omnia repraesentat, nulli debens aliquod officium, verbi gratia, honorans parentesles ut fideles, catechumenos, ut catechumenos; si
Abbreviated transcription (Latin):
hebreis consonant: non debui. neq debuit michi
quisquã Oportet gͥ & id quod in usu ẽ. atq
iberemias mandata diuina: nemo his quȩ p̾dica¬
bant᷑ attendit:. Quã obrẽ quasi medicus libens
ac ꝓmptus medicamina languentibꝰ tribuit.
ce illis non scđm artificiũ curantibꝰ sed iuxta uo.¬
luntatẽ suã agentibꝰ dicit Non ꝓfui. neq ꝓfuit
mͥ quis qua. Quodãmͦ enĩ beneficiũ consequit᷑
ipse qui curat si fructũ laboris sui u egrotan¬
te conspiciat. & ꝑ leticiã mentis &̃ ipse conseqͥt᷑
utilitat᷑ẽ seđdm illud quod alibi dr̃. Beatus qui
loquit᷑ in aures audientiũ Hanc g utilitatem
quã consequit᷑ magister ab auditoribꝰ suis. si ꝓfi¬
ciant ad audiendũ dũ fructus ꝑcipit ex salute
sedicit ñ ꝓfuit mͥ quisqũa: Si enĩ deb&e auditi¬
ribꝰ ꝓdẽe qđ loquor: auditor es uͦ quȩ dicunt᷑
abiciunt && ego dico Non ꝓfui neq ꝓfuit mͥ
quisqua. Quia hanc utilitatẽ nondũ sũ conse¬

Expanded text:
Hebraeis consonant, habetur: Non debui, neque debuit mihi quisquam. Oportet igitur et id quod in usu est, atque . Praedicavit Jeremias mandata divina; nemo his quae praedicabantur attendit. Quamobrem quasi medicus libens ac promptus medicamina languentibus tribuit, et illis non secundum artificium curantis, sed juxta voluntatem suam agentibus dicit: Nomihi quisquam. Quodammodo enim beneficium consequitur ipse qui curat, si fructum laboris sui in aegrotante conspiciat: et per laetitiam mentis etiam ipse consequitur utilitatem, secundum illud, quod alibi dicitur: Beatus qui loquitur in aures audientium. Hanc igitur utilitatem quam consequitur magister ab auditoribus suis si proficiant audiendo, dum fructus ex salute se, dicit: Non profuit mihi quisquam. Si enim debet auditoribus prodesse, quod loquor: auditores vero quae dicuntur, abjiciunt: et ego dico: Non profui, neque profuit mihi quisquam; quia hanc utilitatem non sum conse
Abbreviated transcription (Latin):
non intellectã.amarã aqũa ẽẽ Cũ autẽ uenerit
lignũ iħu xp̃i. & sermo saluatoris mei descendĩt
in eam. tunc dulcorat᷑ & fit suauissimi saporis
intellecta parit̾ & lecta lex moysi dicens Igit᷑
uenite ĩmittamꝰ lignũ in panẽ eiꝰ. Etiã ħ addt̃¬

Expanded text:
non intellectam amaram aquam esse, cum autem venerit non intellectam amaram aquam esse, cum autem venerit lignum Jesu Christi, et sermo Salvatoris mei descenderit in eam, tunc dulcoratur et fit suavissimi saporis, intellecta pariter et lecta lex Moysi. Dicentes igitur, « Venite, mittamus lignum in panem ejus, » etiam hoc add