comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Strorsũ. hoc qd inultimo posui abalie¬
natift̃ retrorsũ . lxx. interp̃tes ñ habent.
⁊ꝓblasphemauert̃: scribit᷑ in eis adira¬
cudiã concitanert̃. ⁊ ꝓ semini nequã:
seĩ pesfimũ. Qd cet̃i seqͥuentes hebraicũ
merehim. iuterp̃tati st̃ pessimoꝵ. ut
ñ seminis uiciũ sit. neboni ⁊ mali
litie qui uolũtat. De ꝓpͥa dñm dereli¬
quert̃. Inpͥncipio uoluminis titulas est
ꝑsonã. causã. tempꝰq ꝯmemorans. In scdo:
intentos auditores facit. Tercio: narrat
qͥd locutꝰ sit dñs. In qͣrto: qͣsi m excessib
gentẽ increpat peccat̾cẽ⁊ ppłm plenũ
uł grauẽ iniqͥtate. ñ quo alia sit gens
⁊ aliꝰ ppłs ut quidã putant: s ip̃e ifrłi
gens appellat᷑ ⁊ ppłs. ⁊ filii scelerati sue
iniqͥ. ut qͥ pͥmũ ꝑ bñfictũ filii appella

Expanded text:
trorsum. Hoc quod in ultimo posui: abant retrorsum, LXX Interpretes non habent et pro blasphemaverunt, scribitur in eis, ad iracundiam concitaverunt: et pro semine nequam, semen pessimum. Quod caeteri sequentes, Hebraicum MEREIM   interpli litiae, qui voluntate propria Dominum dereliquerunt. In principio voluminis titulus est, personam, causam, tempusque commemorans: in secundo intentos auditores facit: in tertio narrat quid locutus sit Dominus: in quarto quasi in excessibus gentem increpat peccatricem, et populum plenum vel gravem iniquitate. Non quo alia sit gens et alius populus, ut quidam putant, sed ipse Israel, et gens appellatur et populus, et filii scelerati, sive iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
respiciainus post tergũ: ne mitem
uixorẽ loch. Unde ⁊ apłs extendens se
iipriora: posterior obliuiscitur. Quod
aũ dixit iuxta.lxx. popło pleno pes¬
catis: ostendit nullam speciẽ peccatoꝵ
inifrł populo non fuisse. Sinautem
legerumus ut ihebraico est.: popło
graui iniquitate. illius testimonii re¬
cordemur qͦd miquitas sedeat super
talentũ plũbi. ⁊ex peccatoris ꝑsona

Expanded text:
 ne imitemur uxorem Lot. Unde et Apostolus extendens se in priora, posteriorum obliviscitur . Quod autem dixit juxta LXX, populo pleno peccatis , ostendit nullam speciem peccatorum in Israel populo non fuisse. Sin autem legerimus, ut in Hebraico est, Populo gravi iniquitate, illius testimonii recordemur, quod iniquitas sedeat super talentum plumbi, et ex peccatoris persona
Abbreviated transcription (Latin):
raꝵ ñ primogentu accipiunt ħeditatẽ
s scdłi. Primogenitus fuit cayn: s abel
munera placuerunt deo. Primogem¬
tus hismael: s ysaac accepit heredita¬
tẽ. PRimogenitus esau: s benedictio¬
nem patͥs iacob supplantator preripu¬
it. Primogenttus ruben: s tam̃ bene¬
lictio seminis xͥ transfertur ad iudã.
Itaq illi iuxta uocationis ordinem
pͥmi fuerunt. ⁊ appellabantur caput:
nos sed̃i qui dicebamur canda. uersi
sumtis in caput. & i appellam᷑ filii.
Quotqͦt enĩ eũ susceꝑunt. dedit eis po¬
testatẽ filios dĩfieri. nec accepimꝰ spm̃
seruitictis intimore. s spm̃ adoptionis
inquo clamamꝰ abba pat̃: quia ꝑfecta
dilectio foras mutit timorẽ. Melius est

Expanded text:
rarum, non primogeniti accipiunt haereditatem, rarum, non primogeniti accipiunt haereditatem, sed secundi. Primogenitus fuit Cain, sed Abel munera placuerunt Deo. Primogenitus Ismael, sed Isaac accepit haereditatem. Primogenitus Esau, sed benedictionem patris Jacob supplantator eripuit. Primogenitus Ruben, sed tamen benedictio seminis Christi transfertur ad Judam. Itaque illi juxta vocationis ordinem primi fuerunt, et appellabantur caput: nos secundi qui dicebamur cauda, versi sumus in caput, et Dei appellamur filii. Quotquot enim receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Nec accepimus spiritum servitutis in timore, sed spiritum adoptionis, in quo clamamus: Abba, Pater : quia perfecta dilectio foras
Abbreviated transcription (Latin):
Ilud qͦꝙ animaduertendũ: qd ñ dix̾it
audi clũ ⁊ aitrib ꝑcipe t̃ra quid uobiᷤᷤ
locutus sit dñs. S quid locutus sit mͥ.
ut qͦd ego audiui  inspũ uobis refe¬
rã. qui ipsũ loq̃ntem audire ñ
cari putant. Iuxta illud quod deterra
inalio loco dicit᷑. Qui respicit terram:
⁊ facit eã trem̃e. Cum hoc potestatis
deisit: ñ terrene intelligentie. Filios¬
s geniti & exaltaui: ipsiaut̃ spreueruã¬
s me P quo syminachus & theodotio ita
uerterunt: filios enutruri ⁊ exaltarii.
Ab hoc loco narrat ꝓpħa quid dñs sit
locutus. quod ppłm ifrł quos seruoscõ¬
eosseruos s amicos. Qd̃ si suꝑbierte isrł
audiens se ẽẽ pͥmogenitũ. intelligat pͥ¬
mogenitũ idcirco se dici: quia scd̃i filii
sig̃centur exgentib. Non enĩ appellat᷑
unigenitus qui excludit frẽs cet̾os. sed
pͥmogenitus ut monstret & alios secu¬
turos. Et tam̃ nixta mysteria scͥptu¬

Expanded text:
Illud quoque animadvertendum, quod non dixerit: Illud quoque animadvertendum, quod non dixerit: Audi, coelum, et auribus percipe, terra, quid vobis locutus sit Dominus; sed quid locutus sit mihi, ut quod ego audivi in spiritu, vobis 11 referam, qui ipsum loquentem audire non vocari putant, juxta illud, quod de terra in alio loco dicitur: Qui respicit terram, et facit eam tremere : cum hoc potestatis Dei sit, non terrenae intelligentiae. Filios genui et exaltavi: ipsi autem spreverunt me. Pro quo Symmachus et Theodotio ita verterunt: Filios enutrivi, et exaltavi . Ab hoc loco narrat Propheta, quid Dominus sit locutus, quod populum Israel, quos servos comeos servos, sed amicos . Quod si superbierit Israel, audiens se esse primogenitum: intelligat primogenitum idcirco se dici, quia secundi filii significentur ex gentibus. Non enim appellatur unigenitus, qui excludat fratres caeteros; sed primogenitus, ut monstret et alios secuturos: et tamen juxta mysteria Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
celũ ⁊ loqtiar. audiat t̾ra uerba oris mei:
intestimoniũ uocat. ut cuncta elem̃ta
cognoscaut iuste dm̃ imnultione man¬
datoꝵ suoꝵ ad iracundiã concitatum.
Porro uerbũ ebraicũ samaym. celosso¬
nat plurali num̃o: maxime cũ audite
dix̃it. id. ẽ.se alu: qd̾ plurali effertur
num̾o ñ singłari. S quidã uolt̃ plura¬
liter quidẽ dici celos: s singłarit̃ intel¬
ligi. ruxta illud qd̃ singłas cuutates
thebas ⁊ athenas nocamꝰ. Estq ehebrai¬
ci caracteris ydioma: ut omĩa que in
sillabã fimiuit᷑ yai: ma sculina sint
⁊ pluralia: ut cherubim ni ⁊ seraphico:
& que in oth: feminina pltiralia ut
sabaoth. Ethoc notandum qd̃ celis di¬
catur audite: terre auribus percipe.
Ea enim que excelsa sunt: maiorem
habent intelligentiam. Que humili¬
ora: terrens sensibus intioluutuR.
Unde & saluator in euangelio. Qui
celestibꝰ: audiat mstice que dicunt᷑. Si
quis t̾renus: simplicẽ sequat᷑ historiã.

Expanded text:
loquar: audiat terra verba oris mei : in testimonium vocat, ut cuncta elementa cognoscant, juste Deum in ultionem mandatorum suorum ad iracundiam concitatum. Pro coelum, Hebraicum SAMAIM   coelos sonat, plurali numero: maxime cum audite dixerit, id est, SEMU  , quod plurali effertur numero, non singulari. Sed quidam volunt pluraliter quidem dici coelos, sed singulariter intelligi, juxta illud quod singulas civitates, Thebas et Athenas vocamus. Estque Hebraici characteris idioma, ut omnia quae in syllabam finiuntur IM   masculina sint, et pluralia, ut Cherubim et Seraphim. Et quae in OTH  , feminina et pluralia: ut Sabaoth. Et hoc notandum quod coelis dicatur, audite, terrae, auribus percipe; ea enim quae excelsa sunt, majorem habent intelligentiam: quae humiliora, terrenis sensibus involvuntur. Unde et Salvator in Evangelio: Qui coelestibus, audiat mystice quae dicuntur. Si quis terrenus, simplicem sequatur historiam.
Abbreviated transcription (Latin):
lexit. Ut iuxta cet̾os & hebraicũ: posses¬
sorem suũ ifrł non cognou̾it. & p̃sepe
senfus ꝑfpicuus. Ego eos adoptaui infi¬
lios.⁊ fecippłm peculiarẽ & partẽ meã
ac funiculũ hereditatis mee. appellaui¬
q pͥmogentos. illi aũ nec hoc quidem
fecert̃: qd bruta facumt animalia. ut
bñsiciis uincerent᷑ ut intelligent pasto¬
rẽ ac nutriciũ suũ. Nec cõparauit eos ca

Expanded text:
sessorem suum Israel non cognoverit, et praesepe sensus perspicuus: Ego eos adoptavi in filios, et feci populum peculiarem, et partem meam ac funiculum haereditatis meae, appellavique primogenitos; illi autem nec hoc quidem fecerunt, quod bruta faciunt animalia, ut beneficiis vincerentur, et intelligerent pastorem ac nutricium suum. Nec comparavit eos ca
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝓparuo cibo dñoꝵ tecta defendit.
S stolidioris senfus boui ⁊ afmno. quoꝵ
alt̃m carpenta trahens durissimas
t̃re glebas uertit uom̾e: alt̾m portat
onera ⁊ hominũ ingradiendo laborẽ
temꝑat. Unde ⁊ uim̃ita appellantur
abeo qd uiuent hoĩes. Potest hic loctis
⁊ dedõ pat᷑ intelligi: s magis refertur
ad filiũ qd̾ ñ cognou̾it eũ neq susceꝑit.

Expanded text:
 parvo cibo dominorum tecta defendit: sed stolidioris sensus bovi et asino, quorum alterum carpenta trahens, durissimas terrae glebas vertit vomere, alterum portat onera, et hominum in gradiendo laborem temperat: unde et jumenta appellantur ab eo, quod juvent homines. Potest hic locus et de Deo Patre intelligi: sed magis refertur ad Filium, quod non cognoverit eum, neque susceperit
Abbreviated transcription (Latin):
inioħis epła legimus eẽ contrarium.
omĩs qui natus. ẽ. ex deo ñpeccat. Ergo
isti si nati sunt ex deo. quomͦ peccare
potuerunt. cũ omnis qui ex d̃o natus.ẽ.
peccare ñ possit: Cognouit bos poss¬
sessorẽ suum. ⁊ asmus p̃sepe dñi sui:

Expanded text:
is Epistola legimus, esse contrarium: Omnis, qui natus est ex Deo, non peccat . Ergo isti si nati sunt ex Deo, quomodo peccare potuerunt: 12 cum omnis qui ex Deo natus est, peccare non possit? Cognovit bos possessore
Abbreviated transcription (Latin):
cernit sp̃italit̾ uisionẽ ꝯfessionis. dũ an¬
tiqͣ pecc̃a plangit.⁊ pacis. dũ post pem¬
tentiã transit ad lucẽ. ⁊ et̃na pace reqͥes¬
cit. cunctaq illiꝰ temꝑa transeunt sub
fortitudine dñi ⁊ ꝑfectione eiꝰ ac robore.
Cũq omĩa fecerit: dicit illud eugłicũ.
Serui inutiles sumꝰ. Qd̃ enĩ debuimus
facẽ: fecunus. Audi celũ ⁊ auribus

Expanded text:
nit spiritualiter visionem confessionis, dum antiqua peccata deplangit: et pacis, dum post poetentiam transit ad lucem, et aeterna pace requiescit: cunctaque illius tempora transeunt sub fortitudine Domini, et perfectione ejus ac robore. Cumque omnia fecerit, dicet illud Evangelicum: Servi inutiles sumus: quod enim debuimus facere, fecimus . A
Abbreviated transcription (Latin):
ysio ysaie ꝓpħe fitii amos
quam indit suꝑ itidam ⁊
achaz. ezechie regũ uida.
Pro itida in quo significã¬
tur duetrib .lxx. ⁊ theo¬
dotio posuere iudeam. que totam ter¬
tam xnͣ. tribuũ ostendit. Et ꝓ eo qd̃
nos exhebreo uertimus suꝑ iudam ⁊
ierłm: illi inter p̃tatisunt coutra uideã
⁊ erłm. Syminachus more suo manise
stius de uda & ierłm. ut nec ꝓsꝑa nec
aduersa uelit titulo demonstrari. sed
ea que de inda ⁊ ierłm in utrãꝙ partẽ
iꝓpħitus sermo predixerit. Ergo ysaias
pucipaliter dednab loquitur uribubꝰ
iuda ⁊ beniamin. exceptis decẽ que in
samaria erant. ⁊ uocabant᷑ effraim ⁊
phulrex assyrioꝵ uastare iam ceꝑat.
Deniq qͥnquagesimo ⁊ scd̾o imꝑii euis
amio: regnante aptid samariam fascee¬

Expanded text:
isio Isaiae, filii Amos, quam vidit super Judam et Achaz et Ezechiae, regum Juda. Pro Juda, in quo significantur duae tribus, LXX et Theodotio posuere, Judaeam, quae totam terram duodecim tribuum ostendit. Et pro eo quod nos ex Hebraeo vertimus, super Judam et Jerusalem: illi interpretati sunt, contra Judaeam et Jerusalem. Symmachus more suo manec adversa velit titulo demonstrari: sed ea quae de Juda et Jerusalem in utramque partem Propheticus sermo praedixerit. Ergo Isaias principaliter de duabus loquitur tribubus, Juda et Benjamin: exceptis decem, quae in Samaria erant, et vocabantur Ephraim et Phul rex Assyriorum vastare jam coeperat. Denique quinquagesimo et secundo imperii ejus anno, regnante apud Samariam
Abbreviated transcription (Latin):
sa transcurrat. & punctis quibusdã
atq interuallis immo compendiis grã¬
lis uie spaciis p̃teruolet. ut ñ tam cõ¬
mentarios quam indices capituloꝵ
nos legere credamus. Ex quo animad¬
uertis quante difficultatis fit. ut lati¬
ni nr̃i quoꝵ aures fastidiose sunt. et
ad intelligendas scͥpturas scas nansiãt.
plausuq tantũ eloquentie delectant᷑.
michi ignoscant si ꝑlixnus locutus fu
sit. Sicubi aut̃ pretermissis lxxͣ de
ebraico disputaui: illud in causa est.
quod aut ẽadem atit fimilia funt
pleraq cum cet̾is & duplici editione
ꝓposita. Nolui libros explanationis ex¬
tendere: qui etiam infimplici expofiti¬
one modum breuitatis excedunt. S
lam ꝓpofitum per sequamur.¬

Expanded text:
sa transcurrat, et punctis quibusdam sa transcurrat, et punctis quibusdam atque intervallis, immo compendiis grandis viae spatia praetervolet: ut non tam Commentarios quam indices capitulorum nos legere credamus. Ex quo animadvertis, quantae difficultatis sit, ut Latini nostri, quorum aures fastidiosae sunt, et ad intelligendas Scripturas sanctas nauseant, plausuque tantum eloquentiae delectantur, mihi ignoscant, si prolixius locutus fuesit. Sicubi autem praetermissis LXX de Hebraico disputavi, illud in causa est quod aut eadem, aut similia sunt pleraque cum caeteris, et duplici editione proposita, nolui libros explanationis extendere, qui etiam in simplici explanatione modum brevitatis excedunt. Sed jam propositum e
Abbreviated transcription (Latin):
tiastis uisionis. & ad extremum tyrus.
& uisio quadrupedũ intelligende
& inomnib his quasi sapiens ⁊ archi¬
tectus paulus apłe iaciat fundamentũ
nr̃oꝵ ingenia sudauerunt. Eirecoꝵ
dico. Ceterũ apud latinos grande
filentium.ẽ. preter scẽ memorie mar¬
tirem uictorinum. qui cum apło di¬
cere poterat. & si imꝑiiussermone:
non tamen scientia. Scribit enim in
hunc ꝓpħam uixta editiones .iiͦi. usq
ad itisionẽ quadrupeitũ indeserto. orige¬
ñ inuenitur. feruntur & alii fub noĩe
gratã libri qui pseridographi putant᷑.
nos excerpta possumus appellare. Ensebi
quoq pamphili uixta hystoricã expla¬
nationẽ .xuͥ. edidi uolumina. & didimꝰ
cuiꝰ amicitiis nuꝑ ufi fumꝰ: ab eo loco ubi
scͥptum est. consolamini consolamin
popłm meũ sacerdotes. loquimini ad
cor ierłm. usq ad finẽ uoluminis decẽ
⁊ octo edidit thomos. Apollinaris autẽ
more suo sic exponit omĩa: ut uniuer¬

Expanded text:
vallis Visionis, et ad extremum Tyrus, vallis Visionis, et ad extremum Tyrus, et Visio quadrupedum intelligenda et in omnibus his, quasi sapiens architectus Paulus apostolus jaciat fundamentum,nostrorum ingenia sudaverunt: Graecorum dico. Caeterum apud Latinos grande silentium est, praeter sanctae memoriae martyrem Victorinum, qui cum Apostolo dicere poterat: Etsi imperitus sermone, non tamen scientia . Scripsit enim in hunc Prophetam juxta editiones quatuor, usque ad Visionem quadrupedum in deserto, Origes liber non invenitur. Feruntur et alii sub nomine Gratam libri, qui pseudographi putantur;nos Excerpta possumus appellare. Eusebius quoque Pamphili juxta historicam explanationem quindecim edidit volumina; et Didymus, cujus amicitiis nuper usi sumus, ab eo loco ubi scriptum est: Consolamini, consolamini populum meum, sacerdotes: loquimini ad cor Jerusalem , usque ad finem voluminis, decem et octo edidit tomos. Apollinaris autem more suo sic exponit omnia, ut univer
Abbreviated transcription (Latin):
d moyses ẽruditus sapientia õmnn
loquebatur add dñm. & dñs responde¬
bat ei. & dedamele ad pͥncipem tyri
dicit᷑. nunquid sapientior es damele⁊ datud
sapiens erat qui głabatur inpsalmo. incer¬
ta ⁊occulta sapĩȩ tue maiifestastimͥ: quomͦ
sapientes ꝓpħe instar brutoꝵ antmantiũ
quid dicerent ignorabant: legimus⁊ in
quando taceant. quando loquantur.
Quod sicui uidetur infirmũ. illud eiusdẽ
apłi audiat. Propħe duo aut tres loquã¬
tur.⁊ alii iudicent. Si aũ alii fuerit reue¬
latũ sedenti: pͥor taceat. Qua possint
racione retinere cũ indatione sit sp̃c qui
Si g intelligebant que dicebant. cunc¬
ta sapĩe racionisq funt plena: nec aer
noce pulsatus ad aures eoꝵ ꝑueniebat.
s ds̃ loquebatur in animo ppħaꝵ. iux¬
ta illud quod alius ꝓpħa dicit. Angłs
qui loquebatur ime & clamantes in
u̾itatem spiritaliter accipienda st̃ omĩa.
listiim. moab. & damascus. egyptuis. ⁊
desertũ mare. ydumea. & arabia. ac

Expanded text:
 omni eruditus sapientia, loquebatur ad Dominum, et Dominus respondebat ei: et de Daniele ad Principem Tyri dicitur, Nunquid sapientior est Daniele? et David sapiens erat, qui gloriabatur in Psalmo, Incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi: quomodo sapientes Prophetae instar brutorum animantium, quid dicerent ignorabant? Legimus et iquando taceant, quando loquantuQuod si cui videtur infirmum, illud ejusdem Apostoli audiat: Prophetae duo aut tres loquantur, et alii dijudicent: si autem alii fuerit revelatum sedenti, prior taceat . Qua possunt ratione reticere, cum in ditione sit spiritus Si ergo intelligebant quae dicebant, cuncta sapientiae rationisque sunt plena. Nec aer voce pulsatus ad aures eorum perveniebat; sed Deus loquebatur in animo Prophetarum, juxta illud quod alius Propheta dicit: Angelus qui loquebatur in me , et: Clamantes in veritatem, spiritualiter accipienda sunt omnia: listhidesertum mare, Idumaea et Arabia, ac
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑum. atq signoꝵ. mortitus ac sepul¬
tus. ⁊ resurgens ab uiferis ⁊ saluator
uniuersaꝵ gentiũ predicat᷑. Quid
loquar de physica. ethyca. theologica:
Quicquid sc̃aꝵ est scͥpturaꝵ. quicqͥd
potest humana lingua ꝓferre. & mor¬
taliũ sensus acciꝑe: isto uolumine con¬
tinetur. De cuiꝰ mysteriis testatur ipse
qui scripsit. Et erit uobis uisio omniũ
sicut uerba libri fignati. quẽ cum de¬
derint scienti litteras ddicent. Lege istũ

Expanded text:
 signorum: mortuus ac sepultus, et resurgens ab inferis, et Salvator universarum gentium praedicetur. Quid loquar de physica, ethica et logica? Quidquid sanctarum est Scripturarum: quidquid potest humana lingua proferre, et mortalium sensus accipere, isto volumine continetur. De cujus mysteriis testatur ipse qui scripsit: Et erit vobis visio omnium, sicut verba libri signati: quem cum dederint scienti litteras
Abbreviated transcription (Latin):
moturo fr̃i tuo pammochio ꝓmifisse
me memini. Cũq in affectu p̾ar sis: um¬
cis p̾̃sentia. Itaq ⁊ tͥ ⁊ illi: ꝑ te reddo qͦd
debeo obediens xp̃i preceptis qui ait.
tis nescientes scͥpturas. neq uirtutem
dei. Si enĩ iuxta iapłm paulũ xp̃c ãei¬

Expanded text:
misisse me memini; cumque in affectu par sis, vincis praesentia. Itaque et tibi et illi per te reddo quod debeo, obediens Christi praeceptis, qui ait: tis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei . Si enim juxta apostolum Paulum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
hore fortitudimis nichil ate absconditũ ẽ.
Abmitio in qͥt nat᷑alilege uos docui. & p̾ea
ꝑ moysen scripta lege testatus sũ: q̃d nicħ
ẽent ydola. & qͦd creator mundi ipse eẽt
ds̃. Qui tantã molẽ terrȩ fundasset super
maria. & suꝑ flumina collocasset eã: ut
elem̃tũ grauissimũ suꝑ tenues aquas dei
pend̾et arbitrio. Qui instar regis sedet sr̃
gyrũ terrȩ. Ex quo ñnulli qͣsi punctum
& globũ ẽẽ. contendt̃: & habitatores eius
quasi locustas. Si enĩ in toto orbe consid̾emꝰ
uarias nationes. & ab occeano usq: ad oc¬
ceanũ id÷ ab indico mari usq adbritanm¬
cum. & ab antalantico usq ad septentri¬
onis rigorẽ. in quo congelescunt aque
& succina pulcra concrescunt. omne in
medio hominũ genꝰ quasi locustas habi¬
tare cermiiꝰ. Quid gͥ suꝑbit terra & cinis:
Quasi celũ immo ut script᷑arũ utamur
auctoritate cęli extendunt᷑ quasi came¬
ra. siue ut in hebraico tenetur qͣsi. dõc.

Expanded text:
bore fortitudinis: nihil te latet. Ab initio, inquit, naturali lege vos docui, et postea per Moysen scripta Lege testatus sum, quid nihil esset idola, et quod Creator mundi ipse esset Deus, qui tantam molem terrae fundasset super maria, et super flumina collocasset eam: ut elementum gravissimum super tenues aquas Dei penderet arbitrio, qui instar regis sedet super gyrum terrae: ex quo nonnulli quasi punctum et globum eam esse contendunt, et habitatores illius quasi locustas. Si enim in toto orbe consideremus varias nationes, et ab Oceano usque ad Oceanum, id est, ab Indico mari usque ad Britannicum, et ab Atlantico usque ad Septentrionis rigorem, in quo congelascunt aquae, et succina pulchra concrescunt, omne in medio hominum genus quasi locustas habitare cernimus. Quid igitur superbit terra et cinis? quia coelum, immo ut Scripturarum utar auctoritate, coeli extenduntur, quasi camera; sive, ut in Hebraico continetur, quasi DOC,
Abbreviated transcription (Latin):
iuixta numerũ cęloꝵ miliciã. ut sole
luna & astra ceteraq quȩ abrahã nue¬
rare ñ potuit illi numerata sint &sa
uiant officio delegatio: dũ eundẽ celi
cursũ sol uno anno. lucifer lucifer uis¬
ꝑq bienmo. luna singulis explet mer¬
sib: om̃sꝙ stelle certis temporib pasi
& quȩdã ex his uocant᷑ errantes actm
eqͣles eoꝵs motus ocłis ñ mente conspi¬
cimus: nec tam intelligimꝰ quã m̃ra¬
mur. Magnitudo enĩ fortitudinis l̃
suo facit ordine cuncta seruire. Sn¬

Expanded text:
juxta numerum coelorum militiam: ut et sol, et luna, et astra caetera, quae Abraham numerare non potuit, illi numerata sint, et serviant officio delegato : dum eumdem coeli cursum sol uno anno, lucifer vesperque biennio, luna singulis explet mensibus, omnesque stellae certis temporibus peragunt, et quaedam ex iis vocantur errantes, atque inaequales earum motus oculis, non mente conspicimus, nec tam intelligimus, quam miramur. Magnitudo enim fortitudinis Dei suo facit ordine cuncta servire. S
Abbreviated transcription (Latin):
sum ocłos urõs: & uidete qͥs creauit hȩc.¬
Quieducit in numero miliciã eoꝵ: & õs
ex nomine uocat. Pre multitudine forti¬
tudims & roboris untutisq eiꝰ: neq unũ
reliquũ fuit: .Lxx. Ponne scietis: Non¬
ne audietis: Non annuntiatũ est uobis
apͥncipio: Non cognouistis fundam̃¬
ta t̾rȩ ⁊ Quitenet gyrũ terrȩ: & habita¬
tores eiꝰ quasi locustas. Quistatuit quasi
camerã celũ: & extendit qͣsi tab̾naculũ
ad habitandũ. Qui dat pͥncipes regnare
ꝓnichili: terrã autẽ quasi nichili fecit. Si¬
quidem ñ plantabunt᷑ neq serent᷑: nec so¬
stipulam. Nlunc gͣ ut assimilastis mette¬
quabor es dix̃ sc̃o: Cleuate sursũ oculos

Expanded text:
sum oculos vestros, et videte qui creasum oculos vestros, et videte qui creaQui educit in numero miliciam eorum: et omnes ex nomine vocat. Pre multitudine fortitudinis et roboris, virtutisque ejus: neque unum reliquum fuit. LXX: Nonne scietis? nonne audietis? nonne annuntiatum est vobis a principio? Non cognovistis fundamenta terrae? Qui tenet gyrum terrae, et habitatores ejus quasi locustas. Qui statuit quasi cameram coelum, et extendit quasi tabernaculum ad habitandum. Qui dat principes regnare pro nihil, terram autem quasi nihili fecit. Siquidem non plantabuntur, neque serentur, nec sostipulam. Nunc ergo cui assimilastis me? exaequabor eis? dixit Sanctus. Elevate sursum ocul
Abbreviated transcription (Latin):
tropologiã possumꝰ dice. qͦd increpentur
pͥncipes hereticoꝵ diu̾sa ydola de suo cor
de fingentes. uel eloquii uenustate qͦd int̾¬
pretatur argentũ. uel splendore auri qͦd
refertur ad sensũ uel ligno imputribili
quȩ uliora st̃ dogmata: & ppetua putent᷑
afingentib. & dialectica arte firment᷑ ne
moueant᷑ & corruant. s solida radice con¬
sistant.inqͥd ñ scietis: Nunqͥd ñ au¬
dietis: Numqͥd ñ annuntiatũ est ab mitio
uobis. Nũ qͥd ñ intellexistis fundam̃ta
terrȩ : Qui sedet suꝑ gẏrũ terrȩ : & habita
tores eiꝰ sunt qͣsi locuste. Qui extendit uelut
nichili cȩlos: & expandit eos sicut taberna¬
culũ ad inhabitandũ. Qui dat secretorum
scrutatores qͣsi non sint: iudices t̾re uelut
mane fecit. Et qͥdem neq plantatꝰ. neq
satus. neq radicatꝰ. in terra truncus eoꝵs.
Repente flauit in eos & aruert̃: & turbo
qͣsi stipulã auferet eos. Et cui assimilastis
me & ad eqͣstis dicit dñs : Leuate in excel¬

Expanded text:
tropologiam vero possumus dicere, quod increpentur principes haereticorum diversa idola de corde suo fingentes, quae vel eloquii venustate quod interpretatur argentum, vel splendore auri, quod refertur ad sensum, vel ligno imputribili, quae viliora sunt dogmata et perpetua putantur a fingentibus, et dialectiea arte firmantur, ne moveantur, et corruant, ssistant. Numquid non scietis? numquid non audietis? numquid non annuntiatum est ab initio vobis? numquid non intellexistis fundamenta terrae? Qui sedet super gytores ejus sunt quasi locustae: Qui extendit velut nihilum coelos, et expandit eos sicut tabernaculum ad inhabitandum. Qui dat secretorum scrutatores quasi non sint, judices terrae velut inane fecit: Et quidem neque plantatus, neque satus, neque radicatus in terra truncus eorum: Repente flavit in eos, et aruerunt, et turbo quasi stipulam auferet eos. Et cui assimilastis me, et adaequastis? dicit sanctus. Levate in excel
Abbreviated transcription (Latin):
& imputribile elegit artifex sapient. e
querit qͦmͦ statuat simulachrũ qͦd ñ mo¬
ueat᷑. Descͥpta dĩ magnitudine & potentu
illiꝰ ex parte monstrat᷑: gentib quo i
sulisq qͣsi stilla situlȩ & momento stan
reputatis. ac puluere & hostiarũ certo¬
niis refutatis: cur om̃s gs̃ qͣsi nichili sit
in conspectu eiꝰ & qͣsi in ane reputentir
seq̃ntib docet. Cin similẽ fecistis dñm.
aut qͣm imaginẽ pomitis eius : Quissi
est & in omnib est ubicũq discutri.
& t̾rã qͣsi pugillo continet: Simulo
irridet stulticiã nationũ. qͦd artifexł
faber ferrariꝰ aut aurifex & argeniai
dm̃ sibi faciant & lãminis clauisq cõ¬
pingant. ac fortiter statuant: reuel¬
toꝵ flatib diriuat᷑. Qd̾ꝙ intulit fort
lignũ & imputribile elegit artifixlꝑ¬
ens: inhebraico dr aaisuucin añ a

Expanded text:
piens: et quaeret quomodo statuat simulacrum quod non moveatur. Descripta Dei magnitudine, et potentia illius ex parte monstrata, gentibus quoque insulisque quasi stilla situlae, et momento staterae reputatis, ac pulvere, et hostiarum caeremoniis refutatis, cur omnes gentes quasi nihili sint in conspectu ejus, et quasi inane reputentur, sequentibus docet: Cui similem feaut quam imaginem ponetis ei, qui spiritus est, et in omnibus est, et ubique discurrit, et terram quasi pugillo continet? Simulque irridet stultitiam nationum, quod artifex sive faber aerarius, aut aurifex aut argentarius Deum sibi faciant, et laminis clavisque compingant ac fortiter statuant, ne ventorum flatibus detrudatur. Quodque intulit: forte lignum et imputribile elegit artifex sapiens, in Hebraico dicitur A
Abbreviated transcription (Latin):
aut qͥs consiliariꝰ eius fuit. & ostendit
illi: Et cet̾a. Pro quib symmachus in¬
terp̃tatus ẽ. Quis parauit spm dm̃i: Et
uerũ consilii eius quis ostendit er: Cum
quo miit consiliũ deditq ei intelligenti¬
am & docuit eã urã iudicii. & instruxit
illũ scientia. & iter prudentiȩ monstra

Expanded text:
aut quis consiliarius ejus fuit, et ostendit illi? etc. Pro quibus Symmachus interpretatus est: Quis paravit spiritum Domini, et virum consilii ejus quis ostendit ei? cum quo iniit consilium, deditque ei intelligentiam, et docuit eum viam judicii, et instruxit i
Abbreviated transcription (Latin):
Omnis uallis implebit᷑. & omnis mons &
collis humiliabit᷑: & ert̃ pͣua indirecta.
& asꝑa in campos. Et apparebit gła dñi &
uidebit omĩs caro salutare dĩ nr̃i: quia dĩs
locutus est. Huiꝰ uocis memores scribe &
pharisei & pͥncipes iudeoꝵ. cũ audissent
ioħem in solitudine p̃dicare baptismũ
penitentiȩ & docere p̾płm: mittunt qui

Expanded text:
Omnis vallis implebitur: et omnis mons et collis humiliabitur; et erunt prava in directa, et aspera in campos. Et apparebit gloria Domini: et videbit omnis caro salutare Dei, quia Dominus locutus est. Hujus vocis memores Scribae et Pharisaei et principes Judaeorum, cum audissent Joannem in solitudine praedicare baptismum poenitentiae,
Abbreviated transcription (Latin):
clamant magistri. ut rectas faciamꝰ ma
& semitas in cordib nr̃is deo. impleau̾s
uirtutib & inclinem᷑ humiltate pd
mutemus in recta. asꝑa uertam᷑ in mollia:
& sic głam d̃ĩ & salutare dei uid̾e merea¬
mur. Qox dicentis. Clama. Et dixi. Quid

Expanded text:
clamant magistri: ut rectas faciamus vias clamant magistri: ut rectas faciamus vias et semitas in cordibus nostris Deo, impleamurque virtutibus, et inclinemur humilitate; prava mutemus in recta, aspera vertamus in mollia: et sic gloriam Domini et salutare Dei videre mereamur. Vox dicentis, clama. Et di
Abbreviated transcription (Latin):
stria. Et gła dñi & salutare deinr̃ non
p̃dicetur in ierłm. s in solitudine eccłix
& in deserta gentiũ inultitudine. De qua
supͣlegimꝰ. letare deserta sitiens. exultet
solitudo & floreat qͣsi liliũ. Hec enĩ deser¬
ta erat noticia dei ab ydolis tenebat᷑. hu¬
milis inconfessione. & erecta in suꝑbia:
asꝑa & intͣctabilis inferitate.S postqͣm
apparuit gła dñi. & uidit omis carosa¬
lutare dei: cuncta repente mutata fi.
patͥs desuꝑ intonantis audita ẽ. hic ẽ filiꝰ
m̃s dilectus in quo mͥ cõplacui. hunc au¬
dite. Et om̃is caro uidit salutare der.
Non ꝑmanebit sp̃c m̃s in hominibus
istis: qm̃ carnes st̃. Illa aut̃ caro uidibt
salutare der: de qua ꝑ iohel item loquł
bat᷑. Effundã de sp̃u meo suꝑomnẽ cal¬
nem: & ꝓpħabunt. Qd̃q non solũ illod̾e¬
pore clamabat. ioħs qui sermonis dei p̃¬
cursor & p̃uiꝰ recte uox appellatur. sed
usq hodie indeserto gentiliũ. ȩccłiaruss

Expanded text:
estria: et gloria Domini et salutare Dei nostri, non praedicetur in Jerusalem, sed in solitudine Ecclesiae, et in deserta gentium multitudine, de qua supra legimus: Laetare deserta sitiens: exsultet solitudo, et floreat quasi lilium. Haec enim deserta erat notitia Dei, et ab idolis tenebatur humilis in confessione, erecta in superbia, aspera et intractabilis in feritate. Sed postquam apparuit gloria Domini; et vidit omnis caro salutare Dei, cuncta repente mutata suntPatris desuper intonantis audita est: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui: hunc audite . Et omnis caro vidit salutare Dei. Non permanebit spiritus meus in hominibus istis, quoniam carnes sunt . Illa autem caro videbit salubatur: Effundam de spiritu meo super omnem carnem, et prophetabunt . Quod non solum illo tempore clamabat Joannes, qui sermonis Dei praecursor et praevius, recte vox appellatur ; sed usque hodie in deserto gentilium, Ecclesiarum
Abbreviated transcription (Latin):
pula turbine & tempestate raptetur.
luxta illud qͦd scͥptũ est. Et tͣnsiui & noi¬
erat: & quesun cũ & non est inuentus
locus eiꝰ. Cum gͦ tanta sit potentia cre¬
atoris atq maiestas. cui dm̃ similitudi¬
ni cõparatis. & non potiꝰ ex creaturarũ
magnitudine intelligitis conditorem:
Si non creditis uerbis. saltim ocłis urĩs
credite: & ex cȩloꝵ elem̃toꝵ ꝙ omnium
seruitute potestatẽ dñi cogitate. Qui
educit in numero milicia eoꝵs id: celo¬
rũ: & om̃s ex nomine uocat. sub audit᷑
stellas. De quib & in psalmis canitur.
Qui numerat multitudinẽ stellarũ:
& om̃s eas nomine uocat. Siue milidam
celi anglos inter p̃tem. & om̃s celoꝵ as

Expanded text:
pula a turbine et tempestate raptatur; pula a turbine et tempestate raptatur; juxta illud quod scriptum est: Et transivierat; et quaesivi eum, et non est inventus locus ejus . Cum ergo tanta sit potentia Creatoris atque majestas, cui Deum similitudini comparatis? et non potius ex creaturarum magnitudine intelligitis conditorem? Si non creditis verbis, saltem oculis vestris credite; et ex coelorum elementorumque omnium servitute potestatem Domini cogitate. Qui educit in numero militiam eorum, id est coelorum; et omnes ex nomine vocat, subauditur, stellas. De quibus et in Psalmis canitur: Qui numerat multitudinem stellarum: et omnes eas ex nomine vocat . Sive militiam coeli, Angelos interpretemur, et omnes c
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit umu̾sã corpoꝵ magnitudinẽ
ꝓ nichili reputandã. Qui autẽ extendit
celos & expandit eos ut uel supͣ habitareĩ
angłoꝵ multitudines uel subter homines
morarent᷑ & qͣsi magnã rationabilib cre¬
aturis fecit domũ: ipse ꝓ qͣlitate tempoꝵ
pͥncipes constituit. siue secretoꝵ scrutato¬
res ut sint qͣsi non sint. & iudices terrȩ ue¬
lut mane fecit: ꝓ quo lxx tͣnstulerun .
terrã autẽ qͣsi nichil fecit. Siqͥdẽ & in pͥn
cipio geneseos ubi scriptũ est terra aut̃¬
erat inuisibilis & cõposita: cet̃i tͣnstule¬
runt. terra aut̃ erat in anis & nichili.
Quantos reges & greca & barbara. roma¬
Ubi isrłitica inheremo multitudo Ubi
regũ incredibilis potentia : Quid de ue¬
terib loqͣr: Presentia exempla nos
ces terrȩ qͣsi mane reputari. Qui pͥnci¬
pes terrȩ & iudices. siue ut alii suspi¬
cant᷑ cęli. nec sati st̃ nec plantati. nec
firma radice solidati: & repente uisio¬
ne dei ita auferunt᷑ & pereunt qͣsi sti¬

Expanded text:
ostendit universam corporum magnitudinem pro nihili reputandam. Qui autem extendit coelos et expandit eos: ut vel supra habitarent Angelorum multitudines, vel subter homines morarentur, et quasi magnam rationabilibus creaturis fecit domum: ipse pro qualitate temporum principes constituit, sive secretorum scrutatores, ut sint quasi non sint; et judices terrae velut inane fecit. Pro quo LXX transtulerunt, terram autem quasi nihicipio Geneseos ubi scriptum est: Terra autem invisibilis, et incomposita , caeteri transtulerunt: Terra autem erat inane et nihili. Quantos reges et Graeca et Barbara, RomaUbi Israelitica in eremo multitudo? Ubi regum incredibilis potentia? Quid de veteribus loquar? praesentia exempla nos ce terrae quasi inane reputari. Qui principes et judices terrae sive, ut alii suspicantur, coeli nec sati sunt, nec plantati sunt, nec firma radice solidati, et repente jussione Dei ita auferuntur et pereunt, quasi sti
Abbreviated transcription (Latin):
q ezechias. Bonũ u̾bũ dñ qͦd locutus ẽ.
In quo ab hebreis rep̃hendit᷑ cur ñ sit
imitatus bonitatẽ moysi qui locutus ẽ.¬
ad dominũ. aut dimitte eis hanc noxã.
aut si ñ facis. dele me de libro tuo quẽ
scͥpsisti. Unde & apłs paulus anathema

Expanded text:
tque Ezechias: Bonum verbum Domini, quod locutus est. » tque Ezechias: Bonum verbum Domini, quod locutus est. » In quo ab Hebraeis reprehenditur, cur non sit imitatus bonitatem Moysi qui locutus ad Dominum est: « Aut dimitte eis hanc noxam, aut, si non facis, dele me de libro tuo, quem scripsist
Abbreviated transcription (Latin):
uenert̃. Et uenert̃ inqͥt ad me. quide¬
buerat dicere uener t̾ ad glortficandl
đm ꝓ signi magnitudine de baby lo¬
ne: quȩ urbs in toto orbe potentissima
est. Rursusꝙ ysaras. Quid in qͥt uidert̃
in domo tua: Et ille respondit ex par¬
te uerũ qͦd omnia ud̾it in domo illiꝰ.
nec suerit res quã non ostend̾it eis in
thesauris suis: s alterũ tacet de quo
uerebat᷑ offensa. qͦd ostend̾it eis cuncta
quȩ hab̃et in potestate sua. haud dubi¬
um qͥn templi suppellectilẽ. Propter
quȩ y saias dei sermone ꝓfert senten¬
tiam. Audi u̾bũ dm̃ exercituũ. Ueniet
tempus qͣndo omĩa hec quȩ in domo
tua st̃ & non tuo sed patrũ tuoꝵ labo
re q̃sita. ibabylone tͣnsferant᷑: & de
semine tuo fiant eunuchi in aula regia.
Ex quo hebrei uolunt danielem. ananrã.
oyisahel. azariã. qui fuere de regio se¬
mine factos. eẽ. eunuchos: qͦs in minist̾io
nabuchodonosor fuisse ñ dubiũ est. Dix̃¬

Expanded text:
venerint. Et venerunt, inquit, ad me; qui devenerint. Et venerunt, inquit, ad me; qui debuerat dicere, venerunt ad glorificandum Deum pro signi magnitudine, de Babylone, quae urbs in toto orbe potentissima est. Rursumque Isaias, Quid, inquit, viderunt in domo tua? Et ille respondit ex parte verum, quod omnia viderint in domo illius, nec fuerit res quam non ostenderit eis in thesauris suis. Sed alterum tacet, de quo verebatur offensam, quod ostenderit eis cuncta quae haberet in potestate sua; haud dubium quin et Templi supellectilem. Propter quae Isaias Dei sermone profert sententiam: Audi verbum Domini exercituum: Veniet tempus quando omnia haec quae in domo tua sre quaesita, in Babylonem transferantur, et de semine tuo fiant eunuchi in aula regia. » Ex quo Hebraei volunt Danielem, Ananiam, Misaelem, Azariam, qui fuere de regio semine, factos esse eunuchos, quos in ministerio Nabuchodonosor fuisse, non dubium est . « Dixi
Abbreviated transcription (Latin):
Radunt hebrei ideo egrotasse etechiam
qm̃ post auditã uctoriã iudeoꝵ. & assy¬
rii regis interitũ. non cecũ̾nt laudes dño
qͣs cecinit moyses pharaone submerso:
& debbora int̾fecto sysara. & anna geni¬
to samuhel. Unde cõmonitũ ẽẽ fragili¬
tatis suȩ. rursũꝙ pꝰ corꝑis sanitatẽ asi¬
gni magnitudinẽ offerri aliã occasionẽ
suꝑbiȩ. qͣm & prudens & dei cultor uta¬
re debuerat: nec monstrare alinigenis
diuitias suas qͣs deo tribuente possed̾at.
Ex quo iuxta leges quoq tropologie ds¬
cimus ñ mittendas margaritas ante po¬
cos: nec dandũ sc̃m canib. Qui enĩ fide¬
lis est sp̃u: abscondit negotia. Et quiqꝙ
hoc fecerit. om̃is untus illiꝰ eneruatur
peritꝙ posteritas: & amisso uirili robore
in muliebrẽ redigit᷑ mollitudinẽ. Ingi¬
dit᷑ gͦ ysaias ad regẽ: & qͣsi nescius sal̃
De t̾ra longinqua uenert̃ ad me: dela¬
bylone. Quod qͣnto t̾ra longior sit un
uenert̃: tanto iste głosior ꝓꝑter quen

Expanded text:
radunt Hebraei ideo aegrotasse Ezechiam quoniam, post inauditam victoriam Judaeorum, et Assyrii regis interitum, non cecinerit laudes Domino, quas cecinit Moyses, Pharaone submerso , et Debora, interfecto Sisara , et Anna, genito Samuele ; unde commonitum esse fragilitatis suae. Rursumque post corporis sanitatem, et signi magnitudinem offerri aliam occasionem superbiae, quam, ut prudens et Dei cultor, vitare debuerat; nec monstrare alienigenis divitias suas, quas, Deo tribuente, possederat. Ex quo juxta Leges quoque tropologiae discimus, non mittendas margaritas ante porcos, nec dandum sanctum canibus . Qui enim fidelis est spiritus, abscondit negotia; et quicumque hoc non fecerit, omnis virtus illius enervatur; peritque posteritas, et amisso virili robore, in muliebrem redigitur mollitudinem . Ingreditur ergo Isaias ad regem, et quasi nescius sciscDe terra longinqua venerunt ad me, de Babylone: quod quanto terra longior sit unde venerunt, tanto iste gloriosior propter quem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ez echiel cõminat᷑ qͦd lacte uescantir
& oꝑiant᷑ lams. & infirmũ conterant
gregẽ: s agnos adhuc tenellos &ni
dis in xp̃o infantiȩ qui nuꝑ inbapis¬
mo st̃ renati. De qͥb ipse dñs loq̃batu
ad petrũ. pasce agnos meos. Unde e
in eodẽ ez echiel scriptũ est.Susctabo
suꝑ eos pastorẽ unum & pascet cossir¬
uum meũ dd̃ & erit pastor eoꝵ: & go
dñs ero eis in dm̃. & dauid inmedio eoꝵ
pͥnceps. Ego dñs locutꝰ sũ: & ponã cum
dauid testamentũ pacis. In quo consi¬
derandũ qͦd post multa tempora dͥiᷤ
golosis pastorib reꝓbatis dñm nt̃n
qui est destyrpe dauid suscitaturumn
ẽẽ se dicat. qui congreget agnos & fo¬
ueat in simi suo. & fetus ouiũ siue fe¬
tas oues ipse portet in humero suo
sicut in eũngelio legimꝰ qͦd ouem et¬
rantẽ & a grege solido remanenten
suis ad caulas humeris reportarit.
lutẽ parturiunt plurimoꝵ & diciñ
cũ apło. filioli mei qͦs iterũ partum

Expanded text:
 Ezechiel comminatur, quod lacte vescantur et operiantur lanis, et infirmum conterant gregem, sed agnos adhuc tenellos, et rudis in Christo infantiae, qui nuper in baptismo sunt renati, de quibus ipse Dominus loquebatur ad Petrum: Pasce agnos meos . Unde et in eodem Ezechiele scriptum est: Suscitabo super eos pastorem unum, et pascet eos, servum meum David; et erit pastor eorum, et ego Dominus ero eis in Deum, et David in medio eorum princeps. Ego Dominus locutus sum, et ponam cum David testamentum pacis . In quo considerandum quod post multa tempora David, gulosis pastoribus reprobatis, Dominum nostrum, qui est de stirpe David, suscitaturum esse se dicat, qui congreget agnos, et foveat in sinu suo, et foetus ovium, sive foetas oves ipse portet in humero suo. Sicut in Evangelio legimus, quod ovem erroneam et a grege solito remanentem, suis ad caulas humeris reportarit .lutem parturiunt plurimorum, et dicunt cum Apostolo: Filioli mei, quos iterum parturio,
Abbreviated transcription (Latin):
ieritatẽ tuã. Dñe saluũ me fac & psal¬
mos nr̃os cantabimꝰ cunctis dieb uite
nr̃ȩ in domo dñi .Lxx. Dnẽ de ipsa an¬
nuntiatũ est tͥ & suscitasti spm meum.
mea. lib̾asti aĩam meã. ut ñ ꝑiret. & ꝑ¬
iecisti post me omĩa peccata mea. ł leq
enĩ inferna laudabunt te: neq moitun
benedicent tͥ. neq sꝑabunt qͥ apud infe¬
ros sunt miscd̾iam tuã. Uiuentes bene¬
dicent: sicut & ego. Ab hodie em̃ filios
faciã: qui annuntiabunt nisticiã tuã
dnc salutis meȩ. & ñ reqͥescã benedicenst̃

Expanded text:
em tuam. Domine, salvum me fac, et psalmos nostros cantabimus cunctis diebus vitae nostrae in domo Domini. LXX. Domine, de ipsa annuntiatum est tibi: et suscitasti spiritum mmea: liberasti enim animam meam, ut non periret, et projecisti post me omnia peccata mea. Neque enim in inferno laudabunt te, neque mortui benedicent tibi. Neque sperabunt qui apud inferos sunt misericordiam tuam: viventes benedicent tibi, sicut et ego. Ab hodie enim filios faciam, qui annuntiabunt justitiam tuam, Domine salutis meae, et non requiescam, benedicens
Abbreviated transcription (Latin):
tor: spetiem corpͥis aut tẽpore defic̃e.¬
aut languore consumi Exsiccata ẽ. gͥ
caro & cecidit pulchritudo: qͥa sp̃c fu¬
roris dei atq sententiȩ flauit in ea. Age¬
nerali disputatione ad scͥpt᷑e ordinẽ re¬
uertam᷑. Eius qui portat imaginẽ tre
in seruitutis atq luxuriȩ: fenum est.&
flos p̃teriens. Qui autẽ habet atq cu¬
stodit imaginẽ cȩlestis. illa caro ẽ. quȩ
cernit salutare dñi quȩ cotidie renoua¬
tur in cognitionẽ scd̾ m imaginẽ creato¬
ris. & in corruptibile atq immortale
ati sunt: ꝑmanent mȩternũ: ouper
montẽ excelsũ ascende tu qui eungeli¬
⁊as syon: exalta infortitudine uocẽ tuã

Expanded text:
tor: Speciem corporis aut tempore defictor: Speciem corporis aut tempore deficaut languore consumi. Exsiccata est igitur caro, et cecidit pulchritudo; quia spiritus furoris Dei atque sententiae flavit in ea ut a generali disputatione ad Scripturae ordinem revertamur, ejus qui portat imaginem terreni, et servit vitiis atque luxuriae; flosque praeteriens. Qui autem habet atque custodit imaginem coelestis, illa caro est, quae cernit salutare Domini, quae quotidie renovatur in cognitionem secundum imaginem Creatoris, et incorruptibile atque immortale ati sunt, permanent in aeternum. Super montem excelsum ascende tu quae evangelizas Sion: exalta in fortitudin
Abbreviated transcription (Latin):
debitis. & nł. Ad qͣm p̃dicationẽ dura ꝑ¬
pessus nunc dñi uoce dicente clama. ti¬
mens similia qͥd clamare debeat sciscita¬
tur: & agen̾ali incipiens omĩs caro fȩnũ
& om̃is gła eiꝰ qͣsi flos fem. ꝑuenit ad spe¬
ciale: non nichilominus dicat de pͥplo.
uere fenũ est p̾płs. Et reuera si qͥs fragili¬
tatẽ carnis aspiciat. & qͦd ꝑhorarũ mom̃¬
ta crescimꝰ atꝙ decrescimus nec in eodẽ
manemꝰ statu. ipsũq qd loqͥm᷑ dictamꝰ
& seribit᷑ de uitȩ nr̃e parte p̃teruolat:
non dubitabit carnem fenũ dicere. &
głam eiꝰ quasi florẽ feni siue prata cam¬
poꝵ. Qui dudũ infans subito puer. qui
puer repente uiuenis: & usꝙ ad senectutẽ
ꝑspacia mutatur incerta. & ante se sene
intelliget: quã iuuenẽ non ẽẽ. miretur.
Pulchra mulier que ad olescentulors post
se trahebat greges. arata fronte contia¬
hit. & quȩ prius amori. postea fastidio
est. Qd egregiꝰ apud grecos scribit ora¬

Expanded text:
reliqua. Ad quam praedicationem dura perpessus, nunc Domini voce dicente, clama, timens similia, quid clamare debeat sciscitatur; et a generali incipiens, Omnis caro foenum, et omnis gloria ejus quasi flos foeni, pervenit ad speciale, ut nihilominus dicat de populo: Vere foenum est populus. Et revera si quis fragilitatem carnis aspiciat, et quod per horarum momenta crescimus atque decrescimus, nec in eodem manemus statu: ipsumque quod loquimur, dictamus, et scribimus, de vitae nostrae parte praetervolat: non dubitabit carnem foenum dicere, et gloriam ejus quasi florem foeni, sive prata camporum. Qui dudum infans, subito puer; qui puer, repente juvenis; et usque ad senectutem per spatia mutatur incerta; et ante se senem intelligit, quam juvenem non esse se miretur. Pulchra mulier quae adolescentulorum post se trahebat greges, arata fronte contrahitur: et quae prius amori, postea fastidio est. Quod et egregius apud Graecos scribit ora
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑a contͣria. & stati ante p̾sides &¬
ad tͥhunalia ducebant᷑. iungit᷑ exal¬
ta noli timere.Dic ciuitatib iude. Sy¬
quib dñs loq̃bat᷑. non uem nͥ ad ouẽ
bis in qͥt oportebat annuntiari pͥmũ
uerbũ dei. Quid ÷ aut̃ illud qͦd iubent᷑
dicere: Ecce ds̃ ur̃ quẽ semꝑ expecta¬
batis. ecce dñs ds̃ infortitudine ueni¬
et quẽ cotẽpsistis in humilitate:. &
usq ad mortẽ. Ecce merces eiꝰ cũ eo. &
opus illiꝰ corã eo: iuxta qͦd ipse dicit
in eungelio. Uent᷑us est enĩ filiꝰ hoĩs in
gła patris sur: & reddet unicuiq scd̾m
opus suũ. Sic̃ pastor gregẽ suũ pascet.
Iste qui postea in maiestate uenturꝰ
est priꝰ formã pastoris accipiet: di¬
cens ipse de se. Ego sũ pastor bonus.
& cognosco meas & cognoscũt memeȩ:

Expanded text:
futura contraria; et statuti ante praesides futura contraria; et statuti ante praesides et tribunalia ducebantur, jungitur, exalta, noli timere: dic civitatibus Juda, Syquibus Dominus loquebatur: Non veni nisi ad oves Vobis, inquit, oportebat annuntiari primum verbum Dei . Quid est autem illud quod jubentur dicere? Ecce Deus vester, quem semper exspectabatis: Ecce Dominus Deus in fortitudine veniet, quem contempsistis in humilitate veniusque ad mortem . Ecce merces ejus cum eo, et opus illius coram eo . Juxta quod ipse est enim Filius hominis in gloria Patris sui et reddet unicuique secundum opus suum . Sicut pastor gregem suum pascet. Iste qui postea in majestate venturus est, prius formam pastoris accipit, et dicit ipse de se: Ego sum pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae,
Abbreviated transcription (Latin):
tantã eoꝵ latitudinẽ quasi tab̾naculum
& papilionẽ extendit suꝑ ut nisimilitu¬
dinẽ tecti oꝑiret hoĩes: Et quasi indo¬
mo latissima habitare faceret. Quid mire¬
mur si parua hominũ corꝑa qͣsi locuste &
minuta reputent᷑ animantia. Rursũ &
in hoc loco Ñ alrmaioñ t̾ris imminere celũ
qͦd scilicet mecha pars spere terras oꝑiat
cũ in hebraico non fornice s dõc. id: tenus

Expanded text:
am eorum latitudinem quasi tabernaculum et papilionem extendit desuper, ut in similitudinem tecti operiret homines, et quasi in domo latissima habitare faceret: quid miremur si parva hominum corpora quasi locustae, et minuta reputentur animantia? Rursum et in hoc loco ἡμικύκλιον terris imminere coelum quod scilicet media pars sphaerae terras operiat: cum in Hebraico non fornicem, sed DOC, id es
Abbreviated transcription (Latin):
cendendũ: & aĩalia eiꝰ non sufficient
ad holo caustũ. Om̃s gs qͣsi ñ sint sic
sunt corã eo: & qͣsim nichili. & in anẽ
reputate st̃ ei .Lxx. Quis mensus est
manu aqͣm & celũ palmo. & omnẽ trã
pugillo: Quis statuit montes pond̾e
& rupes statera: Quis cognouit men¬
tem dñi. aut qͥs consiliarius ei fuit:. Qs
docuerit eũ cuiꝰ acceꝑit consiliũ & ertru

Expanded text:
cient ad holocaustum. Omnes gentes quasi non sint, sic sunt coram eo, et quasi nihili et inane reputatae sunt ei. LXX: Quis mensus est manu aquam, et coelum palmo, et omnem terram pugillo? Quis statuit montes pondere, et rupes statera? Quis cognovit mentem Domini: aut quis consiliarius ejus fuit? Quis docuit eum, cujus accepit consilium, et
Abbreviated transcription (Latin):
de manu dñi receꝑimꝰ ea: nec idem solui
peccata atq dimitti. Cui enĩ dimittuntur
solutione non indiget: audiens in euͣngłio.
Confide filia: dimittunt᷑ tͥ peccata. Cum
autẽ soluunt᷑. ꝓpt̾ea soluunt᷑ qͥa purga¬
ta st̃: & soluta ꝑ penas. luxta hystoriã
recepit ierłm de manudm̃ dupplicia pec¬
tandũ est. ox clamantis indeserto. pa¬

Expanded text:
de manu Domini receperimus ea. Nec idem est solvi peccata, atque dimitti. Cui enim dimittuntur, solutione non indiget, audiens in Evangelio: Confide, fili, dimittuntur tibi peccata tua . Cui autem solvuntur, propterea solvuntur, quiapurgata sunt et soluta per poenas. Juxta historiam recepit Jerusalem de manu Domini duplicia pectandum est. Vox clamantis in deserto, pa
Abbreviated transcription (Latin):
statere reputate st̃. & qͣsi saliia estima
te. & libanus ñ sufficit ad cõburendum
& omĩa qͣdrupedia non sufficient ad
holocaustũ: & cuncte gs̃ qͣsi nichilist᷑
& inehili reputate sunt ei ł̃ le quis
putaret difficilẽ. ẽẽ. uocationẽ genti
& qͦd om̃is caro ud̾et salutare dei suꝑ
montẽ excelsũ uberent᷑ ascend̾e qui¬

Expanded text:
staterae reputatae sunt, et quasi saliva reputatae sunt. Libanus non sufficit ad comburendum, et omnia quadrupedia non sufficiunt ad holocaustum, et cunctae gentes quasi nihili sunt, et in nihili reputatae sunt ei. Ne quis putaret difficilem esse vocationem gentium, et quod omnis caro videret salutare Dei; super montem excelsum juberentur  Al. ju