comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& omnibꝰ propħis. interpretabatur
illis in om̃ibus scripturis. quȩ de
ipso erant: Uultis iterũ audire
quomodo sunt uino in ebriati:
postinodũ cognoscentes quis e̾e̾t.
qui eis uerbũ uitȩ propinabat:
dicebant ad inuicẽ: Nonne cor
nr̃mꝰ er̃at in nobis cũ loqueretur
in uia: & aperiret nobis scripturas.
Dicit ergo iħc ministris: Implete
hy drias aqua: & impleuerunt
eas usq ad sũmũ: Quiꝰ ꝑ ministros
qui hȩc iubentur facere. nisi xp̃i
signantur discipłi: qui impleuer
hẏcdrias aqua. Non quidẽ ipsi
prȩteritas mundi ȩtates. legalibꝰ
ac prop ħicis implendo scriptis.
sed & ipsi intelligendo prudenter.
& aperiendo fideliter: quia scrip¬
tura quȩ a propħis ministrata ẽ.
&e salubris e̾e̾t ad haustũ sapien¬
tiȩ cęlestis: & ad operũ castigatio¬
nẽ utilis: Impleuerunt autẽ eas
usq ad sũmũ: quia recte intelle¬
xerunt nullũ fuisse tempus scłi
a scĩs alienũ doctoribꝰ  qui siue

Expanded text:
et omnibus prophetis, interpretabatur et omnibus prophetis, interpretabatur illis in omnibus Scripturis, quae de ipso erant . Vultis iterum audire quomodo eodem sint vino inebriati? Postmodum cognoscentes, quis esset qui eis verbum vitae propinabat, dicebant ad invicem: Nonne cor ardens erat in nobis, cum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas? Dicit ergo Jesus ministris: Implete hydrias aqua. Et impleverunt eas usque ad summum. Quid per ministros qui haec jubentur facere, nisi Christi signantur discipuli, qui impleverunt hydrias aqua? Non quidem ipsi praeteritas mundi aetates legalibus ac propheticis implendo scriptis, sed ipsi intelligendo prudenter et aperiendo fideliter, quia Scriptura, quae a prophetis ministrata est, et salubris esset ad haustum sapientiae coelestis, et ad operum castigationem utilis. Impleverunt autem eas usque ad summum, quia recte intellexerunt nullum fuisse tempus saeculi a sanctis alienum doctoribus, qui sive
Abbreviated transcription (Latin):
tate muitabitur interpretaris. & cir¬
cũcisos induci i templũ cũ hostiis
intellexeris. quando post resurree
tionẽ uniuersali expleto iudicio.
scĩ iam incorruptibiles facti. ad
contẽplandã perpetuo speciem
diuine maiestatis. cũ bonorum
operũ muneribus intrabiuit: mi-¬
rancdũ profecto uinũ de aqua
fieri uidebis. euius conditoris
recte procesteris & dicas & po-¬
culo tuo inebrians quã preclarus
est: Ergo dñs uinũ in gaudia
nupttarũ non de nichilo facere
uoluit. sed hydrias sex ĩplere
aqua precipiens. hanc mirabile
conuertit in uinũ: Quia sex mun-¬
di ȩtates. sapientiȩ salutaris
largitate donauit. quã tamem
ipse ueniens sublimioris sensus
uirtute fecũdauit: Nãq carna¬
les carnaliter tantũ sapiebant.
uit: Uultis audire fr̃s qualit̃
de aqua fecerit uinũ: apparuit
post resurrectionẽ suã duobus dis¬
cipulis ambrilantibꝰ in uia: ibat¬
q cũ illis: & incipiens a moyse.

Expanded text:
tatem mutabitur, interpretaris: et cirtatem mutabitur, interpretaris: et circumcisos induci in templum cum hostiis inteltionem, universali expleto judicio, sancti jam incorruptibiles facti, ad contemplandam perpetuo speciem divinae majestatis, cum bonorum operum muneribus intrabunt, tantum profecto vinum de aqua fieri videbis, cujus conditori recte protesteris, et dicas: Poculum tuum inebrians, quam praeclarum est ! Ergo Dominus vinum in gaudia nuptiarum non de nihilo facere voluit, sed hydrias sex impleri aqua praecipiens, hanc mirabiliter convertit in vinum, quia sex mundi aetates sapientiae salutaris largitate donavit. Quam tamen ipse veniens sublimioris sensus virtute fecundavit. Namque carnales carnaliter tantum sapiebant, vit. Vultis scire qualiter de aqua fecerit vinum? Apparuit post resurrectionem suam duobus discipulis ambulantibus in via, ibatque cum illis; et incipiens a Moyse
Abbreviated transcription (Latin):
pro eo sunt munera oblata Hȩc
intuentes ad litterã aperte disci-¬
quando ipse benedictionẽ gr̃ae
afferens qui legẽ litterȩ declit¬
ueterũ primo cerimoniarũ ritu
consecrari qui cuncta diuinitus
consecrat: Q sic noua gr̃ȩ sacta᷑ men¬
ta suscipere sunul & tradere cu¬
rauit. Ecce hydria sexta ad ab¬
potanda uitȩ gaudia. mnundiorẽ
cȩteris afferens undam Uerũ si
in octauis diei circũcisione baptis¬
ma quod in mysteriũ diũcȩ re¬
surrectionis. a peeccatorũ nos
morte recleinit intelligisꝰ in in¬
cluctione tẽplũ & oblatione hostiȩ̨
purificantis figuratũ cognoscis.
fideles quosq de baptisterio ad
altare scm̃ ingredi:⁊ ac lñci corpo¬
ris &e sanguinis singula¬
ri debere consecrari:uino quidẽ
cle aqua facto. & quidẽ meracissi mo
donatus es: Porro si circũcisionis diẽ
ad generalẽ humani generis resur¬
rectionẽ. quando mortalis propago
cessabit. mortalitas tota unmortali-¬

Expanded text:
pro eo sunt munera oblata. Haec pro eo sunt munera oblata. Haec intuentes ad litteram, aperte disciquando ipse benedictionem gratiae afferens, qui legem litterae dedit, prius eam caeremoniarum ritu consecravit, qui cuncta divinitus constituit; et sic novae gratiae sacramenta suscipere simul et tradere curavit. Ecce hydria sexta ad abpotanda vitae gaudia mundiorem caeteris afferens undam. Verum si in octavi diei circumcisione baptisma, quod in mysterium Dominicae resurrectionis a peccatorum nos morte redemit, intelligens, in inductione in templum et oblatione hostiae purificantis figuratum cognoscis, fideles quosque de baptisterio ad altare sanctum ingredi, ac Dominici corporis et sanguinis vicri debere consecrari, vino quidem de aqua facto, et quidem meracissimo donatus es. Porro si circumcisionis diem ad generalem humani generis resurrectionem, quando mortalis propago cessabit, et mortalitas tota in immortali
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ destructa reȩdifficat: Hȩc le-¬
gens siue audiens. quisq peccan-¬
di metũ corripit. ad pęnitendi
remediũ confugit. aqua hy driȩ
purificantis ablutus ẽ. Siuero in-¬
telligere didicent. Hierłem & tem.¬
plũ dĩ. ȩccłiam xp̃i. baby lonem
confusionẽ peccatorũ. Rabucho¬
bonorũ plenitudinẽ operũ. quȩ
per sp̃s scĩ dona largiunt᷑. uidelic&e
propter decalogũ & septiformem
eiusdẽ sp̃s grãm. uideritq hoc
cotidie fierr aliis nimirum a
diabolo de ȩccłia peccando rap¬
sipiscendo ac pęnitendo reconcili¬
atis: uinũ de aqua factũ habet.
quia ad se pertinere quȩ scripta
funt intelligens. magno mox com¬
punctionis ardore quasi musto
incalescens: quicquid sibi peccati
captiuantis in esse deprehenderit :
per xp̃i grãm lib̾ari deposcit:
Sexta inchoante scłi etate: dñs
in carne apparens. octalia die
natiuitatis iuxta legẽ circũcisus
est: tricesima & certia post hȩc
ad tẽplũ delatus: &e legalia

Expanded text:
quae destructa est, reaedificat. Haec legens sive audiens quisque cum peccandi metum corripit, et ad poenitendi remedium confugit, aqua hydriae purificantis ablutus est. Si vero intelligere didicerit Hierusalem et templum Dei Ecclesiam Christi, Babylonem confusionem peccatorum, Nabuchobonorum plenitudinem operum, quae per Spiritus sancti dona largiuntur, videlicet propter decalogum et septiformem ejusdem Spiritus gratiam, videritque hoc quotidie fieri, aliis nimirum a diabolo de Ecclesia peccando rapristum resipiscendo ac poenitendo reconciliatis, vinum de aqua factum habet; quia ad se pertinere quae scripta sunt intelligens, magno mox compunctionis ardore, quasi musto incalescens, quidquid sibi peccati captivantis inesse deprehenderit, per Christi gratiam liberari deposcit. Sexta inchoante saeculi aetate Dominus in carne apparens octava die nativitatis juxta legem circumcisus est, tricesima et tertia post haec ad templum delatus, et legalia
Abbreviated transcription (Latin):
uuli filii ad sinũ matris
ur̃ȩ ȩternȩ sapientie: suggite
larga ubera pietatis deiꝰ.
Transacta plangite : inimi¬
nentia uitate Redemptor
ñr momentaneos fletus ur̃as
ȩt̃no conso labitur gaudio:
qui uiuit & regnat cũ patre
in unitate sp̃s scĩ deus. per

Expanded text:
vuli filii, ad sinum matris vuli filii, ad sinum matris vestrae aeternae sapientiae; sugite larga ubera pietatis Dei; transacta plangite, imminentia vitate. Redemptor noster momentaneos fletus nostros aeterno consolabitur gaudio, qui vivit et regnat cum Deo Patre in unitate Spiritus sancti Deus, per
Abbreviated transcription (Latin):
Fortasse enĩ in fide lapsus
est aliquis: aspiciat petrũ
qui amare fleuit: quod
timide negauerat: Alius
contra preximũ suũ in ma-¬
litia crudelitatis exarsit:
aspiciat latronẽ: qui et in
ipso mortis articulo. ad
uite prȩmia pęnitendo per¬
uenit: Alius auaritiȩ ęstibꝰ
anhelans aliena diripuit:
aspiciat zacheũ. qui si quid
alicui abstulit: quadruplũ
reddidit: Alius libidinis
igne succensus. carnis mun¬
ditiam perdidit: aspiciat
mariam. quȩ in se amorẽ
carnis. igne diuinitatis
excoxit: Ecce om̃ps deus
ubiq oculis nr̃is quos imi¬
tarẽ debeamus obicit: ubiq
exempla sue miscđiȩ oppo.¬
nit: Mala ergo iã displiceans.
uel experta Libenter obli¬
uiscitur om̃ps ds̃. quod no¬
centes fuimus: paratus est
per pęnitentiã nr̃am nobis
ad in nocentiam deputare
Inquinati post aquas salutis.
renascamur ex lacrimis: Itaq
iuxta primi pastoris uocem:
sicũt modo geniti infantes
lac concupiscite Redite par¬

Expanded text:
Fortasse enim in fide lapsus Fortasse enim in fide lapsus est aliquis; aspiciat Petrum, qui amare flevit, quod timide negaverat . Alius contra proximum suum in malitia crudelitatis exarsit; aspiciat latronem, qui et in ipso mortis articulo ad vitae praemia poenitendo pervenit . Alius avaritiae aestibus anhelans aliena diripuit; aspiciat Zacchaeum, qui si quid alicui abstulit, quadruplum reddidit . Alius libidinis igne succensus, 1552 carnis munditiam perdidit; aspiciat Mariam, quae in se amorem carnis igne divini amoris excoxit. Ecce omnipotens Deus ubique oculis nostris quos imitari debeamus objicit, ubique exempla suae misericordiae opponit. Mala ergo jam displiceant, vel experta. Libenter obliviscitur omnipotens Deus quod nocentes fuimus, paratus est poenitentiam nostram nobis ad innocentiam deputare. Inquinati post aquas salutis, renascamur ex lacrymis. 1553 Itaque juxta primi Pastoris vocem, sicut modo geniti infantes lac concupiscite . Redite, par
Abbreviated transcription (Latin):
de qua phariseus dũ pieta¬
tis fontẽ uellet obstruere:
dicebat. Hic si esset ꝓpħa:
sciret utiq que. & qualis
est mulier quȩ tangit eũ:
quia peccatrix est. Sed la¬
uit lacrimis maculas cor¬
dis & corporis: & redẽptoris
sui uestigia detigit.⁊ quȩ
sua itinera praua de reliqͥt
Sedebat ad pedes iħu. uer¬
bũq de ore illius audiebat.
Uiuenti adheberat: mortu¬
um querebat: Uiuentem
repperit: quẽ mortuũ quę¬
siuit: Tantũq apuid eũ locũ
gr̃ȩ inuenit: ut hunc ipsis
quoq apłis eiꝰ uidelicet nun¬
tiis. ipsa nuntiaret: Quid itaq
fr̃s. quid in hac re debemus
aspicere: nisi immensam m¬
sccłiam conditoris nr̃i: qui
nobis uelut in signo ad
exemplũ pęnitentie posuit
eos. quos per penitentiam
uiuere post lapsũ fecit :
Perpendo et enĩ petrũ. con¬
sidero latronẽ. aspicio za¬
cheum. intueor mariam:
et nichil in his aliud uideo.
nisi ante oculos nr̃os posita
spei. & penitentiȩ exẽpla:

Expanded text:
de qua Pharisaeus dum pietade qua Pharisaeus dum pietatis fontem vellet obstruere, dicebat: Hic si esset propheta, sciret utique quae et qualis est mulier quae tangit eum, quia peccatrix est . Sed lavit lacrymis maculas cordis et corporis, et Redemptoris sui vestigia tetigit, quae sua itinera prava dereliquit. Sedebat ad pedes Jesu, verbumque de ore illius audiebat. Viventi adhaeserat, mortuum quaerebat. Viventem reperit, quem mortuum quaesivit. Tantumque apud eum locum gratiae invenit, ut hunc ipsis quoque apostolis, ejus videlicet nuntiis, ipsa nuntiaret. Quid itaque, fratres, quid in hac re debemus aspicere, nisi immensam misericordiam conditoris nostri, qui nobis velut in signo ad exemplum poenitentiae posuit eos quos per poenitentiam vivere post lapsum fecit? Perpendo enim Petrum, considero latronem, aspicio Zacchaeum, intueor Mariam et nihil in his aliud video, nisi ante oculos nostros posita spei et poenitentiae exempla.
Abbreviated transcription (Latin):
amisit: ser foramen ergo
maxille ab eius ore sub¬
tracti sunt : qui post per¬
petrationẽ tante nequitie
pęnitendo redierunt Quis
autẽ hominũ leuiathan
istius os euadat. ut illicita
nulla cõmitat: Sed hinc
cognoscimus quantũ redẽp̃¬
tori humani generis debi-¬
tores sumus: qui non solũ
nos in ore leuiatan ire pro.¬
hibuit: sed ab ore etiam
redire concessit: Qui spem
peccatori non abstulit: quia
maxillã eiꝰ ut euacdendi
uiam tribueret ꝑforauit:
Ut saltrin post morsũ fugiat.
qui incautus prius cauere
noluit: ne morderetur:
Ubiq ergo nobis occurrit
superna medicina: quia &e
dedit homini prȩcepta ne
peccet: & tamen peccandi
cdedit remedia ne desperet:
Unde cauendũ sũmopere
est: ne quis delectatione
peccati leuiathan istiuis
ore rapiatur: & tamen si
raptus fuerit: ñ desperet
Quia si peccatũ perfecte
lugeat. ÷ aclhuc foramen
in maxillam eiꝰ inuenit :
per quod euadat Adest testis
cle qua loquimur. maria :

Expanded text:
amisit. Per foramen ergo amisit. Per foramen ergo maxillae ab ejus ore subtracti sunt, qui post perpetrationem tantae nequitiae poenitendo redierunt. Quis autem hominum Leviathan istius os evadat, ut illicita nulla committat? Sed hinc cognoscimus, quantum Redemptori humani generis debitores sumus, qui non solum nos in ore Leviathan ire prohibuit, sed ab ore etiam ejus redire concessit. Qui spem peccatori non abstulit, quia maxillam ejus, ut evadendi viam tribueret, perforavit, ut saltem post morsum fugiat, qui incautus prius cavere noluit ne morderetur. Ubique ergo nobis occurrit superna medicina, quia et dedit homini praecepta, ne peccet, et tamen peccanti dedit remedia, ne desperet. Unde cavendum summopere est ne quis delectatione peccati Leviathan istius ore rapiatur; et tamen si raptus fuerit, non desperet, quia si peccatum perfecte lugeat, adhuc foramen in maxilla ejus invenit, per quod evadat. 10. Adest testis de qua loquimur Maria,
Abbreviated transcription (Latin):
toris manu rapiuntur Unde
bene quoq ad beatũ iob. uo¬
armilla perforabis maxillã
eiꝰ : Armilla ubi ponitur: am¬
biendo construrgit Quid igit᷑
per armillam: nisi circũ plec¬
tens nos diuna misccłia de¬
signatur: Quȩ leiathan
istius maxillã perforat: dũ
nobis post perpetrata quȩ pro¬
hibuit adhuc penitentiȩ re¬
mediũ ostendit Armilla do¬
minus maillã leuiathan
perforat: quia in effabi lem
miscđiȩ suȩ potentia. sic
malitiã antiqui hostis obii¬
at: ut aliquando eos etiam
quos iã cępit amttat Et
quasi ab ore illius cadunt.
qui post perpetratas culpas
ad in nocentiã redeunt: Quis
enĩ ore illius semel raptus.
maxillã eius euaderet: si
perforata non esset: An non
in ore petrũ tenuit cũ ne-¬
gauit: An ñ in ore dauid
tenuit. cũ in tantam se
luxuriȩ uoraginẽ mersit:
Sed dũ ad uitã uterq per
penitentiam rediit: leuiathan
iste eos aliquo modo. quasi
per maxille sue foramen

Expanded text:
toris manu rapiuntur. Unde toris manu rapiuntur. Unde bene quoque ad beatum Job voarmilla perforabis maxillam ejus ? Armilla ubi ponitur, ambiendo constringit. 1551 Quid ergo per armillam, nisi circumplectens nos divina misericordia designatur? Quae Leviathan istius maxillam perforat, dum nobis post perpetrata quae prohibuit, adhuc poenitentiae remedium ostendit. Armilla Dominus maxillam Leviathan perforat, quia ipse ineffabili misericordiae suae potentia sic malitiae antiqui hostis obviat, ut aliquando eos etiam quos jam coepit amittat. Et quasi ab ore illius cadunt, qui post perpetratas culpas ad innocentiam redeunt. Quis enim ore illius semel raptus, maxillam ejus evaderet, si perforata non esset? An non in ore Petrum tenuit, cum negavit ? An non in ore David tenuit, cum in tantam se luxuriae voraginem mersit ? Sed dum ad vitam uterque per poenitentiam rediit, Leviathan iste eos aliquo modo quasi per maxillae suae foramen
Abbreviated transcription (Latin):
necaret In hamo eiꝰ incar¬
nationis captus est: quia dũ
in illo appetit ȩ̨scã corporis.
transfixus est aculeo diuini¬
tatis: Ibi quippe inerat hu¬
manitas. quȩ ad se deuora¬
torẽ duceret: ibi diuinitas
quȩ ꝑforaret: Ibr aperta in¬
firmidas que prouocaret.
ibi occulta uirtus. quȩ rap¬
toris fauc̃ẽ transfigeret:
In hamo igitur captus est.
quia inde interiit. unde
momordit Et quos iure
tenebat mortales perdidit:
quia eũ in quo ius non
habuit. mortem appetere
immortalẽ presũpsit Hinc ẽ
etiã quod hȩc ipsa de qua
loquimur maria uiuit: quia
ille pro humano genere qui
morti nichil debebat occubuit
Hinc ẽ quod nos cotidie ad
uitã post culpas reuertimur.
quia ad pęnã nr̃am conditor
sine culpa descendit Ecce iã
anti quiis hostis ea quȩ de hu¬
mano genere cȩperat spolia¬
misit : supplantationis sue
uictoriã perdidit Cotidie
peccatores ad uitã redeunt:
cotidie de eius faucibus redẽp¬

Expanded text:
necaret. In hamo ejus incarnecaret. In hamo ejus incarnationis captus est, quia dum in illo appetit escam corporis, transfixus est aculeo divinitatis. Ibi quippe inerat humanitas, quae ad se devoratorem duceret; ibi divinitas, quae perforaret; ibi aperta infirmitas, quae provocaret; ibi occulta virtus, quae raptoris faucem transfigeret. In hamo igitur captus est, quia inde interut unde momordit. Et quos jure tenebat mortales perdidit, quia eum in quo jus non habuit morte appetere immortalem praesumpsit. 9. Hinc est etiam quod haec ipsa de qua loquimur Maria vivit, quia ille pro humano genere qui morti nihil debebat occubuit. Hinc est quod nos quotidie ad vitam post culpas revertimur, quia ad poenam nostram conditor sine culpa descendit. Ecce jam antiquus hostis ea quae de humano genere coeperat spotia amisit, supplantationis suae victoriam perdidit. Quotidie peccatores ad vitam redeunt, quotidie de ejus faucibus Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
Cȩtus ille deuorator humani
generis designatur: Qui dũ
se cliuinitatẽ homini addere
spospondit: iminorta litatem
sustulit: Qui p̃uaricationis
quoq culpam quã primo ho¬
mini propinauit. dum se
sequentibus pessima ꝑsuasio¬
ne multiplicat: penas eis
sine cessatione coaceruat.
In hamo autẽ ęsca ostendit᷑.
aculeus occultatur: Hunc
ergo pater omp̃s hamo cȩpit.
quia ael mortem illius uni-¬
genitũ filiũ incarnatũ misit
In quo & caro passibilis ui-¬
deri possit: & diuinitas im¬
passibilis uideri non possit:
Cũq in eo serpens iste per
manus persequentiũ ȩscam
corporis momordit: duunita¬
tis illũ aculeus ꝑforauit:
srius uero eũ in miraculis
dm̃ cognouerat: sed de cog¬
nitione᷑ sua ad dubitatio¬
nẽ cecidit: quando hunc
passibilem uidit: Quasi ha-¬
mus ergo fauces glutientis
tenuit: dũ in illo esca car-¬
nis patuit. quã deuorator
appẽteret: & diuinatas pas¬
sionis tẽpore latuit. quȩ

Expanded text:
cetus ille devorator humani cetus ille devorator humani generis designatur. Qui, dum se divinitatem homini addere spopondit, immortalitatem sustulit. Qui praevaricationis quoque culpam, quam primo homini propinavit, dum se sequentibus pessima persuasione multiplicat, poenas eis sine cessatione coacervat. In hamo autem esca ostenditur, aculeus occultatur. Hunc ergo Pater omnipotens hamo coepit, quia ad mortem illius unigenitum Filium incarnatum misit, in quo et caro passibilis videri posset, et divinitas impassibilis videri non posset. Cumque in eo serpens iste per manus persequentium escam corporis momordit, divinitatis illum aculeus perforavit. Prius vero eum in miraculis Deum cognoverat, sed de cognitione sua ad dubitationem cecidit, quando hunc passibilem vidit. Quasi hamus ergo fauces glutientis tenuit, dum in illo esca carnis patuit, quam devorator appeteret; et divinitas passionis tempore latuit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ianu uobis illatus ẽ. potus
iortis : de ipsa suscipite po¬
ilũ uitȩ: Hec de expositio¬
e lectionis euangelice
iccinete transcurrimꝰ: nunc
itulante eodẽ de quo lo¬
umur dño: & resurrectio¬
is eiꝰ głam. & pietatis uisce
con sideremus Citius enĩ
morte uoluit resurgere:
nr̃a diu anima. in infi¬
deli tatis morte remaneret
Unde bene quoq ꝑ psalmistã
dicitur: De torrente in uia
bibit: propterea exaltauit
caput In humano quippe
genere ab ipso mundi initio
torrens mortis effluxerat:
sed de hoc torrente dñs in
uia bibit: quia mortẽ in
transitu gustauit: Atq idõ
exaltauit caput : quia hoc
quod moriendo in sepulchro
posuit surgendo suꝑ angłos
eleuauit: Et inde antiquũ
hostem in ȩternũ perculit.
unde seuire contra se ma¬
nus persequentiũ tẽporalit̃
permisit Quod a perte dñs
beato iob indicat dicens nũ¬
quid capies leuiathan hamo.
Per leuiathan quippe. quod
additamentũ eorũ dicitur:

Expanded text:
manu vobis illatus est potus manu vobis illatus est potus mortis, de ipsa suscipite poculum vitae. 7. Haec de expositione lectionis evangelicae succincte transcurrimus; nunc, opitulante eodem de quo loquimur Domino, et resurrectionis ejus gloriam, et pietatis viscera consideremus. Citius enim a morte voluit resurgere, ne nostra diu anima in infidelitatis morte remaneret. Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput . In humano quippe genere ab ipso mundi initio torrens mortis effluxerat: sed de hoc torrente Dominus in via bibit, quia mortem in transitu gustavit. Atque ideo exaltavit caput, quia hoc quod moriendo in sepulcro posuit, resurgendo super angelos elevavit; et inde antiquum hostem in aeternum perculit, unde saevire contra se manus persequentium temporaliter permisit. Quod aperte Dominus beato Job indicat, dicens: Nunquid capies Leviathan hamo ? 8. Per Leviathan quippe, quod additamentum eorum dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ditus erat parentibus suis:
Quid ergo mirũ. si ex huma¬
nitate sua minorẽ se patri
asserit in cęlo: ex qua subies¬
tus erat etiã parentibus in
terra: Ex qua humanitate.
nunc marie dicitur Uade
ad fr̃s meos: & dicito eis: Ils¬
cendo ad patrẽ meũ. & patrẽ
cur non cõmuniter dicit nr̃m
Sed distincte loquens indi
uidelicet per naturam: et
patrẽ ur̃m per gr̃am: Ad dm̃
meũ quia descendi: ad deum
enĩ et ego homo. ds̃ michi ẽ:
michi pater. & ds̃ est: qui a
quẽ ante scła dm̃ genait ::
nominẽ in finẽ scłorũ mecũ¬
creauit: Uenit maria mag¬
dalena adnuntians discipłis.
quia uidi dñm : & hȩc dixit
nichi: Ecce humani generis
ulpa ibi absciditur: uncle
rocessit: Quia enĩ in parady¬
omulier uiro propinauit
ortẽ : a sepulchro mulier
uris adnuntiauit uitam:
t dicta sui uiuificatoris nar
at: que mortiferi serpentis
erba narrauerat: Ac si huma-¬
io generi non uerbis dñs
ed rebus indicat: de qua

Expanded text:
ditus erat parentibus suis . ditus erat parentibus suis . Quid ergo mirum si ex humanitate sua minorem se Patre asserit in coelo, ex qua subjectus erat etiam parentibus in terra? Ex qua humanitate nunc Mariae dicitur: Vade ad fratres meos, et dic eis: Ascendo ad Patrem meum et Patrem cur non communiter dicit nostrum? Sed distincte loquens indicvidelicet per naturam; et Patrem vestrum per gratiam; ad Deum meum, quia descendi, ad Deum enim et ego homo, Deus mihi est;mihi Pater et Deus est; quia quem ante saecula Deum genuit, hominem in fine saeculorum mecreavit. Venit Maria Magdalene annuntians discipulis quia vidi Dominum, et haec dixit mihi. Ecce humani generis culpa ibi absciditur unde processit. Quia enim in paradiso mulier viro propinavit mortem , a sepulcro mulier viris annuntiat vitam; et dicta sui vivificatoris narrat, 1550 quae mortiferi serpentis verba narraverat. Ac si humano generi non verbis Dominus, sed rebus dicat: De qua
Abbreviated transcription (Latin):
per ipsũ facta sunt Tangit
ergo dnm: qui eum patri
ȩternitate substantiȩ equa.¬
lem credit Sed fortasse
aliquis tacita questione
pulsatur: quo modo filius
patri esse ȩqualis possit:
Qua in re humana natura
quod admirando cõprehen¬
dere non ualet: restat ut
hoc sibi e̾e̾ credibile ex ad¬
miratione alia sciat. Hab&e
namq quod ad hȩc sibi sub
breuitate respondeat. Con¬
stat enim quia ipse creauit
matrẽ: in cuiꝰ uirgineo utero
ex humanitate crearetur:
Quid igitur mirũ si ȩqualis
est patri: qui prior ẽ. matrs.
saulo quoq attestante didi¬
cimus xp̃m dĩ uirtutẽ. et
dĩ sapientiã: Qui ergo filiũ
minorẽ putat. patri specia¬
liter derogat: cuiꝰ sapientiã
e̾e in equalẽ ei fadetur: Quis
etenĩ homo potens ȩquanimi¬
ter ferret. si quis ei diceret.
magnus quidẽ es: sed tamen
sapientia tua de minor est
Ipse quoq dñs dicit Ego ei
pater: unũ sumus & rursus
ait: Pater maior me ẽ: De
quo etiã scriptũ est quia sub¬

Expanded text:
per ipsum facta sunt . Tangit ergo Dominum, qui eum Patri aeternitate substantiae aequalem credit. Sed fortasse aliquis tacita quaestione pulsatur quomodo Filius Patri esse aequalis possit. Qua in re humana natura quod admirando comprehendere non valet, restat ut hoc sibi esse credibile ex admiratione alia sciat. Habet namque quod ad haec sibi sub brevitate respondeat. Constat enim quia ipse creavit matrem in cujus virgineo utero ex humanitate crearetur. Quid ergo mirum si aequalis est Patri, qui prior est matre? Paulo quoque attestante didicimus, Christum Dei virtutem, et Dei sapientiam . Qui ergo Filium minorem putat, Patri specialiter derogat, cujus sapientiam ei esse inaequalem fatetur. Quis etenim homo potens aequanimiter ferret, si quis ei diceret: Magnus quidem es, sed tamen sapientia tua te minor est? Ipse quoque Dominus dicit: Ego et Pater unum sumus . Et rursus ait: Pater major me est . De quo etiam scriptum est, quia sub
Abbreviated transcription (Latin):
alia culpa mereatur: Pastor
ergo uel absoluere indiscrete
timeat: uel ligare: Is autem
qui sub manu pastoris est.
ligari tuneat uel in iuste: nec
pastoris sui iudiciũ temere
reprehencdat: ne & si in iuste
ligatus est: ex ipsa tumidȩ¬
reprehensionis superbia. culpa
quȩ non erat fiat: Sed quia
hȩc breuiter per excessum
diximus: ad expositionis ordi¬
nem redeamus: Thomas au-¬
dem unus ex duodecĩ qui
dicitur didimus: non erat
cũ eis quando uenit iħc:

Expanded text:
alia culpa mereatur. Pastor alia culpa mereatur. Pastor ergo vel absolvere indiscrete timeat, vel ligare. Is autem qui sub manu pastoris est, ligari timeat vel injuste; nec pastoris sui judicium temere reprehendat, ne etsi injuste ligatus est, ex ipsa tumidreprehensionis superbia culpa quae non erat fiat. Sed quia haec breviter per excessum diximus, ad expositionis ordinem redeamus. 7. Thomas autem unus ex duodecim, qui dicitur Didymus, non erat cum eis q
Abbreviated transcription (Latin):
ras: Omĩs quippe peccator
cdũ culpam suam intra con.¬
scientiam absconclit. intror¬
sus latet: in suis penetra¬
libus occultatur : sed mor.¬
tuus uenit foras: cũ peccator
nequitias suas sponte confi¬
tetur: Lazaro enĩ dicitur:
ueni foras: Acsi aperte cuili¬
bet mortuo in culpa diceret᷑.
cur reatũ tuũ intra consci¬
entiam abscondis foras iã
per confessionẽ egredere:
qui apucl te inderius per
negationẽ lates ueniat
utiq foras mortuus: id est
culpã confiteatur peccator:
Uenientẽ uero foras soluans
discipłi : ut pastores eccłiȩ
ei penã debeant amouere
quã meruit. qui ñ erubuit
confideri quod fecit: Hec de
solutionis ordine breliter
cdixerim: ut sub magno mo¬
deramine pastores eccłiȩ uel
soluere studeant. uel ligare:
Sed utrũ iuste aninius te
obliget pastor: pastoris tam̃
sententia gregi tunenda ẽ.
ne is qui subest. & cũ iniuste
forsitan ligatur. ipsam obli¬
gationis suȩ sententiam ex

Expanded text:
ras. Omnis quippe peccator ras. Omnis quippe peccator dum culpam suam intra conscientiam abscondit, introrsum latet, in suis penetralibus occultatur. Sed mortuus venit foras, cum peccator nequitias suas sponte confitetur. Lazaro ergo dicitur Veni foras. Ac si aperte cuilibet mortuo in culpa diceretur: Cur reatum tuum intra conscientiam abscondis? Foras jam per confessionem egredere, qui apud te interius per negationem lates. Veniat itaque foras mortuus, id est culpam confiteatur peccator. Venientem vero foras solvant discipuli, ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere, quam meruit qui non erubuit confiteri quod fecit. Haec de solutionis ordine breviter dixerim, ut sub magno moderamine pastores Ecclesiae vel solvere studeant, vel ligare. Sed utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est, ne is qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, ipsam obligationis suae sententiam ex
Abbreviated transcription (Latin):
Cause ergo pensandȩ sunt:¬
& tunc ligandi. atq soluendi
potestas exserenda Uidendũ
uera est absolutio p̃sicdenͣtis.
iudicis: Quod bene quatri
demonstrat quia prius mor¬
tuum dñs uocauit. et uiui.¬
ficauit dicens lazare ueni
foras: & postinodũ is qui ui-¬
uens egressus fuerat. a
discupłis est solutus: sicut
scriptũ est. Cũq egressus
esset qui fuerat ligatus
institis: tunc dixit discipłis
soluite eũ et sinite abire
Ecce illũ discipłi iã uiuen¬
tem soluunt. quẽ magister¬
iã resuscitauerat mortuum:
Si enĩ discipłi lazarum
mortuũ soluerent. fetorẽ
magis ostenderent quam
uircutẽ: Ex qua con sicle¬
ratione intuendũ est. qđ
illos nos debemus per pasto¬
ralem auctoritatẽ soluere.
quos auctorẽ nr̃m cognosci¬
mus per suscitantẽ gr̃am
uiuificare: Quȩ nimirum
uiuificatio ante operationẽ
rectitudinis. in ipsa iam
cognoscitur confessione pec¬
cati. Unde & huic ipsi mor¬
tuo lazaro. nequaquã dici¬
tur. reuiuisce: sed ueni fo¬

Expanded text:
causae pensandae sunt, et tunc ligandi atque solvendi potestas exercenda. Videndum Tunc enim vera est absolutio praesidentis, judicis. Quod bene praediccet demonstrat quia prius mortuum Dominus vocavit et vivificavit, dicens: Lazare, veni foras; et postmodum is qui vivens egressus fuerat a discipulis solutus est, sicut scriptum est: Cumque egressus esset qui fuerat ligatus institis, tunc dixit discipulis: Solvite eum, et sinite abire . Ecce illum discipuli jam viventem solvunt, quem magister resuscitaverat mor tuum. Si enim discipuli Lazarum mortuum solverent, fetorem magis ostenderent quam virtutem. Ex qua consideratione intuendum est quod illos nos debemus per pastoralem auctoritatem solvere quos auctorem nostrum cognoscimus per suscitantem gratiam vivificare. Quae nimirum vivificatio ante operationem rectitudinis in ipsa jam cognoscitur confessione peccati. Unde et huic ipsi mortuo Lazaro nequaquam dicitur Revivisce, sed Veni fo
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ metuunt : animarũ
iudices fiunt: & alios dãpnans
uel li berant. qui se met ipsos
clãpnari metuebant: Horum
profecto nunc in ȩccłia ȩp̃i
locũ tenent: soluendi ac li
gandi auctoritatẽ suscipiunt :
qui gradũ regiminis sortiunt᷑:
Grandis honor: sed graue pon-¬
dus istius est honoris: Durũ
quippe est ut qui nescit tene.¬
re moderamina uitȩ suȩ: iu-¬
dex uite fiat alienȩ: & plerũq
conturgit : ut hunc iudicii
locũ teneat: cui ad locũ uita
minune concordat: Ac sepe
agitur: ut uel dampnet
mameritos: uel alios ipse liga¬
tos soluat Sepe in soluendis
ac ligandis subditis. suȩ uo¬
luntatis motus: non autem
causarũ merita sequitur.
Unde fit ut ipsa hac lagan
di & soluendi potestate se
priuet: qui hanc pro suis
uoluptatibus. & non pro
subiectorũ moribus exercet

Expanded text:
judicium metuunt animarum judicium metuunt animarum judices fiunt; et alios damnant, vel liberant, qui semetipsos damnari metuebant. 5. Horum profecto nunc in Ecclesia episcopi locum tenent. Ligandi atque solvendi auctoritatem suscipiunt, qui gradum regiminis sortiuntur. Grandis honor, sed grave pondus istius est honoris. Durum quippe est ut qui nescit tenere moderamina vitae suae judex vitae fiat alienae. Et plerumque contingit ut hic judicii locum teneat, cui ad locum vita minime concordat. Ac saepe agitur, ut vel damnet immeritos, vel alios ipse ligatus solvat. Saepe in solvendis ac ligandis subditis suae voluntatis motus, non autem causarum merita sequitur. Unde fidi et solvendi potestate se privet, qui hanc pro suis voluntatibus et non pro subiectorum moribus exercet.
Abbreviated transcription (Latin):
nationis: sed uncti sumus
oleo sp̃s scĩ Et quia nos gr̃a
libertatis unxit: dñationis
demoniacȩ iugũ putruit :
paulo attestante qui ait:
Ubi sp̃s dñi: ibi libertas
Sciendũ uero est: quod hi
rent.⁊ & in prȩdicatione qui¬
busdã prodessent: iccirco
hunc post resurrectionem
dñi. patenter acceperunt: ut
procdesse non paucis. s plurib
possent: Uncle & in hac ip¬
sa clatione sp̃s dicit᷑. Qu̾orũ
remiseritis peccata remittuntur
eis: & quorũ retinueritis reten-¬
ta sunt: Libet intueri. illi
discipłi al tanda onera hu¬
militatis uocati : ad quantũ
culmen głȩ sint perducti: Ec-¬
ce non solũ de semetipsis se¬
curi fuint: sed etiã alienȩ
obligationis potestatẽ relaxa-¬
tionis accipiunt: Irincipatum
superna iudicii sordiuntur : ut
uice clei quibusdã peccata
retineant : quibusdam relaxent:
Sic ed a dõ decebat erigi qui
tantũ pro lõ consenserant hu-¬
miliari Ecce qui districtũ dei

Expanded text:
nationis, sed uncti sumus nationis, sed uncti sumus oleo Spiritus sancti. Et quia nos gratia libertatis unxit, dominationis daemoniacae jugum putruit, Paulo attestante, qui ait: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Sciendum vero est quod hi rent, et in praedicatione quibusdam prodessent, idcirco hunc post resurrectionem Domini patenter acceperunt, ut prodesse non paucis, sed pluribus possent. Unde et in hac ipsa datione Spiritus dicitur: Quorum remiseritis peccata remittuntur eis, et quorum retinueritis retenta sunt. Libet intueri illi discipuli, ad tanta onera humilitatis vocati, ad quantum culmen gloriae sint perducti. Ecce non solum de semetipsis securi fiunt, sed etiam alienae obligationis potestatem relaxationis accipiunt; principatumque superni judicii sortiuntur, ut vice Dei quibusdam peccata retineant, quibusdam relaxent. Sic sic eos a Deo decebat erigi, qui tantum pro Deo consenserant humiliari. Ecce qui districtum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
post resurrectionẽ datus er:
Uide &e scriptũ est Nondũ
erat sp̃s datus: quia iħc non¬
dum fuerat glorificatus:
Unde etiã per moysen dicit᷑
Suxerunt mel de petra: et
oleũ de firma petra: Neq
enĩ quicquã tale iuxta hy¬
storiam legitur: si tota testa¬
menti ueteris series recense.
oleũ ille popłs suxit Sed qͥa
iuxta pauli uocẽ: petra erat
xp̃c : mel de petra suxerunt.⁊
qui eiuscdlẽ redẽptoris nr̃i facta
et miracula uiderunt: Oleum
uero de firma petra suxerunt.
quia effusione sc̃ĩ sp̃s post re¬
surrectionẽ eius ungi meru¬
erunt: Quasi ergo in firma
petra mel dedit: quando ad¬
huc mortalibus dñs miraculo¬
rum suorũ dulcedinẽ discipłis
ostendit: Sed firma petra ole¬
um fudit : quia post resurrecti¬
onẽ suam factus iã impassi¬
bilis: per afflationẽ sp̃s do¬
nũ sc̃ȩ̨ unctionis emanauit:
De hoc oleo per propħam di¬
citur. cõputrescit iugum a
facie olei Sub iugo quippe
tone bamur demoniacȩ domi¬

Expanded text:
resurrectionem datus est. Unde et scriptum est: Nondum erat spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus . Unde etiam per Moysen dicitur: Suxerunt mel de petra, et oleum de firma petra . Neque enim quidquam tale juxta historiam legitur, si tota Testamenti Veteris series recenseatoleum ille populus suxit. Sed quia juxta Pauli vocem: Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui ejusdem Redemptoris nostri facta et miracula viderunt. Oleum vero de firma petra suxerunt, quia effusione sancti Spiritus post resurrectionem ejus ungi meruerunt. Quasi ergo infirma petra mel dedit, quando adhuc mortalis Dominus miraculorum suorum dulcedinem 1555 discipulis ostendit. Sed firma petra oleum fudit, quia, post resurrectionem suam factus jam impassibilis, per afflationem spiritus donum sanctae unctionis emanavit. 4. De hoc oleo per prophetam dicitur: Computrescet jugum a facie olei . Sub jugo quippe tenebamur daemoniacae domi
Abbreviated transcription (Latin):
nit : per seuerauit ut quere¬
ret: unde & contigit ut
inueniret: Actũq est ut de¬
sideria di lata crescerent: &
crescentia caperent quod in¬
uenissent: Hinc est enĩ qđ
de eodẽ sponso ȩccłia in
canticis canticorum dicit
In lectulo meo per noctes

Expanded text:
nit; perseveravit ut quaerenit; perseveravit ut quaereret, unde et contigit ut inveniret, actumque est ut desideria dilata crescerent, et crescentia caperent quod invenissent. Hinc est enim quod de eodem sponso Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Iu lectulo meo per noctes
Abbreviated transcription (Latin):
non inuenerat: flebat inqui¬
rendo: & amoris sui igne
succensa: eius quẽ ablatum
credidit. ardebat desiderio
Unde contigit ut eũ sola
tunc uideret: que remansit
ut quereret: quia nimirum
uirtus boni operis. ꝑ seueran-¬
dia est: & uoce ueritatis dici-¬
tur: qui autẽ ꝑseuerauerit
usq in fuiẽ: hic saluus erit
Et prȩcepto legis: cauda hostie
in sacrificio iũ betur offerri:
In cauda quippe: fuus est
corporis Et ille bene inunolat:
qui sacrificium boni operis.
usq ad finẽ debitȩ ꝑducit
actionis. Hinc ioseph inter
quippe usq ad t alũ est.
opus bonũ usq ad consũma¬
tionem: Sed maria cũ fleret.
inclinauit se: & prospexit in
monumentũ: Certe iã mo-¬
numentũ uacuũ uiderat:
iã sublatũ dñm nuntiaue¬
rat: Quid est quod se iterũ
inclinat.÷ iterum uidere de¬
siderat: Sed amantr semel
aspexisse non sufficit: quia
uis amoris intentionẽ multi¬
plicat inquisitionis: Quesiuit
igitur prius & minime inue¬

Expanded text:
on invenerat, flebat inquirendo, et amoris sui igne succensa, 1546 ejus quem ablatum credidit ardebat desiderio. Unde contigit ut eum sola tunc videret, quae remansit ut quaereret, quia nimirum virtus boni operis perseverantia est, et voce veritatis dicitur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit, et precepto legis cauda hostiae in sacrificio iubetur ofIn cauda quippe finis est corporis; et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Hinc Joseph inter quippe usque ad talum est opus bonum usque ad consummationem. 2. Sed Maria, cum fleret, inclinavit se, et prospexit in monumentum. Certe jam monumentum vacuum viderat, jam sublatum Dominum nuntiaverat; quid est quod se iterum inclinat, iterum videre desiderat? Sed amanti semel aspexisse non sufficit, quia vis amoris intentionem multiplicat inquisitionis. Quaesivit ergo prius, et minime inve
Abbreviated transcription (Latin):
bile: & tamen palpabile de¬
monstrauit:. Nam et corrumpi
necesse est quod palpatur. &
palpari non potest quod non
corrũpitur Sed miro modo
atq in ęstimabili: redẽptor nr̃
et incorruptibile post resurrec-¬
tionẽ. & palpabile corpus ex¬
hibuit: ut monstrando incor-¬
ruptibile. inuitaret ad prȩ̨¬
mium: prebendo palpabile ⁊
ruptibilem se ergo & palpabi.¬
lem clemonstrauit: ut ꝓtecto
esse post resurrectionẽ osten¬
deret corpus suũ. & eiusclem
naturȩ: & alterius głȩ: Dicit
eis Pax uobis Sicut misit me¬

Expanded text:
bile, et tamen palpabile debile, et tamen palpabile demonstravit. Nam et corrumpi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpitur. Sed miro modo atque inaestimabili Redemptor noster et incorruptibile 638 post resurrectionem, et palpabile corpus exhibuit, ut monstrando incorruptibile invitaret ad praemium, praebendo palpabile foruptibilem se ergo et palpabilem demonstravit, ut profecto esse post resurrectionem ostenderet corpus suum et ejusdem naturae et alterius gloriae. » Dicit eis: Pax vobis
Abbreviated transcription (Latin):
rima lectionis
huius euangelicȩ
quȩstio aniũ pulsat:
quomodo post resurrectionẽ
corpus dñicum uerũ fuit:
quod clausis ianus ad disci-¬
płos ingredi potuit: Sed
sciendũ nobis est. qđ diui¬
na operatio si ratione con¬
prehenditur: non ẽ. admirabi¬
lis. nec fides habet meritũ:
cui humana ratio prebet ex¬
perimentũ Sed hȩc ipsa re
dẽptoris nr̃i opera quȩ ex
semet ipsis cõprehendi nequa¬
quam possunt.⁊ ex alia eius
operatione pensanda sunt:
ut rebus mirabilibꝰ: fidem
prebeant facta mirabiliora:
oculos per natiuitatẽ suam
clauso exiit utero uirginis: Q¬
post resurrectionẽ suam in
ȩternũ iam uicturus intrauit.
qui moriturus ueniens. non
aperto utero uirginis exiuit
Sed quia ad illud corpus qđ
uideri poterat. fides intuentiũ
dubitabat: ostendit eis ꝓtinus
manus & latus: Palpandam
carnẽ prebuit: quã clausis
duo mira & iuxta humanam
rationẽ sibi ualde contraria
ostendit : dũ post resurrectio¬
nem corpus suũ. & incorrupti¬

Expanded text:
Prima lectionis hujus evangelicae quaestio animum pulsat, quomodo post resurrectionem corpus dominicum verum fuit, quod clausis januis ad discipulos ingredi potuit. Sed sciendum nobis est quod divina operatio si ratione comprehenditur, non est admirabilis; nec fides habet meritum, cui humana ratio praebet expestri opera quae ex semetipsis comprehendi nequaquam possunt, ex alia ejus operatione pensanda sunt, ut rebus mirabilibus fidem praebeant facta mirabiliora. oculos per nativitatem suam clauso exiit utero virginis. post resurrectionem suam in aeternum jam victurus intravit, qui moriturus veniens non aperto utero Virginis exivit? Sed quia ad illud corpus quod videri poterat fides intuentium dubitabat, ostendit eis protinus manus et latus. Palpandam carnem praebuit, quam clausis duo mira et juxta humanam rationem sibi valde contraria ostendit, dum post resurrectionem corpus suum et incorrupti
Abbreviated transcription (Latin):
qui nequaquã incarnatus est
Sed eius missio ipsa ꝓcessio
est: qua de patre procedit
&̾ filio Sicut itaq sp̃s mitti
dicitur: quia procedit: ita
et filius non incongrue mitti
dicitur: quia generatur:
Hoc cũ dixisset: insufflauit.
&̾ dicit eis: Accipite sp̃m scm:¬

Expanded text:
qui nequaquam incarnatus est, qui nequaquam incarnatus est, sed ejus missio ipsa processio est, qua de Patre procedit et Filio. Sicut itaque Spiritus mitti dicitur, quia procedit, ita et Filius non incongrue mitti dicitur, quia generatur. Hoc cum dixisset, insufflavit et dixit eis: Accipite Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
dẽptione generis humani in¬
carnari constituit Quẽ uide¬
licet in mundo uenire ad
passionẽ uoluit: sed tamen
amauit filiũ quẽ ad passio.¬
nem misit: Electos uero apłos
dñs non ad mundi gaudia:
sed sicut ipse missus est. ad
passiones in mundũ mittit.
Quia ergo & filius amatur a
patre: & tamen ad passionẽ
mittitur: ita et discipłi a dño
amantur: qui tamen ad pas¬
sionẽ mittuntur in mundo:
Itaq dicitur: Sicut misit me
pater. & ego mitto uos: id est.
ea uos caritate diligo cum
inder scantlala persecutorum
mitto: qua me caritate pa¬
ter diligit: quẽ uenire ad
dolerandas passiones fecit.
Quãuis etiã iuxta naturam
diuinitatis possit intelligi:
Eo enĩ ipso a patre filiꝰ mita
dicitur: quo a patre generat᷑
non tamen incarnatus est:
isdem se filius mittere per-¬
hibet dicensꝰ cũ uenerit pa¬
raclytus quẽ ego mitto uob̾
ã patre: Si enĩ mitti solum¬
modo incarnari deberet in-¬
telligi: sc̃s procul dubio sp̃s.
nullo modo diceret᷑ mitti:

Expanded text:
ptione generis humani incarnari constituit. Quem videlicet in mundum venire ad passionem voluit, sed tamen amavit Filium quem ad passionem misit. Electos vero apostolos Dominus non ad mundi gaudia, sed, sicut ipse missus est, ad passiones in mundum mittit. Quia ergo et Filius amatur a Patre, et tamen ad passionem mittitur, ita et discipuli a Domino amantur, qui tamen ad passionem mittuntur in mundum. Itaque dicitur: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos, id est, ea vos charitate diligo cum inter scandala persecutorum mitto, qua me charitate Pater diligit, quem venire ad tolerandas passiones fecit. mitti etiam juxta naturam divinitatis possit intelligi. Eo enim dicitur, quo a Patre generaturnon tamen incarnatus est, idem se Filius mittere perhibet dicens: Cum venerit Paracletus, quem ego mittam vobis a Patre . Si enim mitti solummodo incarnari debet intelligi, sanctus procul dubio Spiritus nullo modo diceretur mitti,
Abbreviated transcription (Latin):
los in manibꝰ Quid lex ꝑ
baculũ: nisi pastora lem
custodiã designat: & no¬
tandũ quod p̾rius p̃cipi¬
mur renes accingere:⁊ post¬
modũ baculos tenere: quia
illi debent curã pastoralẽ
suscipere: qui iã in suo cor¬
pore sciunt fluxa luxuriȩ
edomareꝰ ut cũ aliis fortia
predicant: ipsi desideriis
mollibꝰ eneruiter non suc¬
cũbant: Bene autẽ subdit᷑.
&̾ comedetis festinantes
dicitur : festinantes mancla¬
ta dei: mysteria redẽptoris:⁊
celestis patriȩ gaudia cum
festinatione cognoscite: et
precepta uitȩ cũ festinatione
implere curate:: Quia eram
adhuc hodie licet bene age¬
re scimus: utrũ cras lice at
ignoramus: Festinantes ergo
pascha comedite : id est ad
sollẽpniatem patriȩ cȩlestis
anhelate: Nemo in huiꝰ uite
itinere torpeat: ne in patria
locũ perdat: Nemo moras
ad appetenda studia in nec¬
tat: sed cepta perficiat: Ne
mini liceat implere quo d¬
male inchoat: si ad amorẽ

Expanded text:
los in manibus . Quid lex per los in manibus . Quid lex per baculum nisi pastoralem custodiam designat? Et notandum quod prius praecipimur renes accingere, postmodum baculos 1537 tenere, quia illi debent curam pastoralem suscipere, qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerviter non succumbant. Bene autem subditur: Et comedetis festinantes .dicitur, festinantes. Mandata Dei, mysteria Redemptoris, coelestis patriae gaudia, cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere scimus, utrum cras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amorem
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui sollẽpratatẽ resurre¬
ctionas. atq incorruptionis
agit.⁊ corruptioni iã ꝑ uitia
nulli subiaceat: uoluptates
edomet: carnẽ a luxuria
restringat: Neq cenim cog¬
nouit quȩ sit sollẽpnitas
incorruptionis: qui alhuc
per incontinentiã corruptioni
subiacet: Hec quibusclã dura
sunt. sed angusta porta est
quȩ ducit ad uitã: & habe¬
mus iam mnulta exempla
continentiũ: Unle & bene
alhuc subditur: Calciamen.¬
da habebitis in peclibꝰ Quid
sunt eterã pedes nr̃i nisi
opera : Quid uero calciam̃ta.
nisi pelles mortuorũ anima¬
liũ: Calciamenta autẽ: pe¬
des muniunt: Quȩ uero sunt
mortua animalia. ex quorũ
pellibus nr̃i muniuntur
pedes nisi antiqui patres
qui nos ad ȩternã patriã
precesserunt: Quorũ dũ
exempla conspicimus: nr̃i
operis pedes munimus:
Calciamenta ergo in pedibꝰ
habere est: mortuorũ patrũ¬
uitã conspicere: & nr̃a ues¬
aigia a peccati uulnere
custodire: Tenentes bacu¬

Expanded text:
ut qui solemnitatem resurreut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, 1536 corruptioni jam per vitia nulli subjaceat, voluptates edomet, carnem a luxuria restringat. Neque enim cognovit quae sit solemnitas incorruptionis, qui adhuc per incontinentiam corruptioni subjacet. Haec quibusdam dura sunt, sed angusta porta est, quae ducit ad vitam . Et habemus jam multa exempla continentium. Unde et bene adhuc subditur: Calceamenta habebitis in pedibus . Quid sunt enim pedes nostri, nisi opera? Quid vero calceamenta, nisi pelles mortuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nostri muniuntur pedes, nisi antiqui patres, qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum vitam conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. Tenentes bacu