comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&e impleret inuiam &e desolatam: ce ꝓduce¬
ret herbas uirentes: idest exteriori predica¬
tione internam aspirationem contulit. ut
corda gentilium arentia uirescerent: clau¬
sa patescerent: iania complerentur: in¬
accipitur: aliquando refectio diaboli: aliqñ
sustentatio p̃dicatorum: aliquando bona
oꝑatio: aliquando ȩternȩ uitȩ scientia atq
doctrina. Siror namq głe temporalis acci¬
pitur: sicut ꝓpħ̾a ait. Alane sicut herba tran¬
seat: mane floreat ce ꝑtranseat. M ane namq
sicut herba florere. atq transire est: in ꝓsꝑica
cere. Herba refectio diaboli accipitur: sicut de
illo a dño dicitur. Huic montes herbas ferunt.
Acsi diceret. Suꝑbi ac tumidi dum se illicitis
cogitationib. ato actionib offerunt: suis illũ
miquitatib pascunt. Herba sustentatio p̃dican.¬
tium demõstratur: cum dicitur. Poucit in
montib fenum : & herbam seruituti homi¬

Expanded text:
et impleret inviam et desolatam, et produceet impleret inviam et desolatam, et produceret herbas virentes; id est, exteriori praedicationi internam aspirationem contulit, ut corda gentilium arentia virescerent, clausa patescerent, inania complerentur, inaccipitur, aliquando refectio diaboli, aliquando sustentatio praedicatorum, aliquando bona operatio, aliquando aeternae vitae scientia atque doctrina. Viror namque gloria temporalis accipitur, sicut Propheta ait: Mane sicut herba transeat, mane floreat et pertranseat . Mane namque sicut herba florere atque transire est in prosperir arescere. Herba refectio diaboli accipitur, sicut de illo a Domino dicitur: Huic montes herbas ferunt . Ac si diceret: Superbi ac tumidi dum se illicitis cogitationibus atque actionibus efferunt, suis illum iniquitatibus pascunt. Herba sustentatio praedicantium demonstratur, cum dicitur: Producit in montibus fenum, et herbam servituti homi
Abbreviated transcription (Latin):
oportebat primum loqui uerbum dei: ẜ qͥa
repulistis illud. ce indignos uos iudicastis etͣ
ne uite: ecce conuertimur ad gentes. Diuiso
igitur ȩstu. deserta qr absq homine terra
compluitur: quia disꝑsa in uidee regionibus
ꝑsecutione fidelium. derelicta dudum & qͣsi
ab infusione rationis aliena p̃dicationis gut¬
tis gentilitas irroratur. Quȩ gentilitas qualis
adhuc a precdicatorib sit inuenta ostendit᷑.
cum subditur. Ut impleret inuiam & deso¬
latam. Quid uͦ compluta retididit demonstra¬
tur: cum ilico ad iungitur. Et ꝓduceret her¬
bas uirentes. Inuia namq dudum gentilitas
fuit: ad quam uia dei uerbo non paruit.
ueniente. sic accepit uocationem gr̃e: ut nõ
inea prius fuerit uia ꝓphetie. Desolata etiã
recte uocata est: uel ratione uidelicet consi¬
lii. uł fructu boni opis destituta. Dedit ergͦ
dñs uehementissimo ymbri cursum. & ui¬
am sonantis tonitrui. ut in deserto plueret.

Expanded text:
oportebat primum loqui verbum Dei; sed quia oportebat primum loqui verbum Dei; sed quia repellitis illud, et indignos vos judicatirnae vitae, ecce convertimur ad gentes . Diviso igitur aestu, deserta et absque homine terra compluitur; quia dispersa in Judaeae regionibus persecutione fidelium derelicta dudum, et quasi ab infusione rationali aliena, praedicationis guttis gentilitas irroratur. Quae gentilitas qualis adhuc a praedicatoribus sit inventa ostenditur, cum subinfertur: Ut impleret inviam et desolatam. Quid vero compluta reddidit, demonstratur, cum illico adjungitur: Ut produceret herbas virentes. Invia namque dudum gentilitas fuit, ad quam Dei verbo via non patuit. veniente, sic accepit vocationem gratiae, 940 ut non in ea prius fuerit via prophetiae. Desolata etiam recte vocata est, vel ratione videlicet consilii, vel fructu boni operis destituta. Dedit ergo Dominus vehementissimo imbri cursum, et viam sonanti tonitrui, ut in deserto plueret,
Abbreviated transcription (Latin):
Et plueret suꝑ terram. absq homine in
deserto: ubi nullus mortalium commora¬
⁊tur. Suꝑ terram absq homine indeserto
pluere est: uerbum dei gentilitatip̃dicare.
Que dum nullum cultum diuinitatis te¬
nuit: nullam in se speriem bom oꝑis osten¬
dit: iudelicet desertum fuit. In qua quia
legislator non fuit. & qui rationabiliter
deum quereret non fuit. quasi hominũ
nullus fuit: & uelut solis bestiĩs occupa¬
ta. uacua a mortalib extitit. De hac deser¬
ta terra: alias dicitut. Posuit in deserto¬
uiani. De hac predicatione gentilitati con¬
cessa: psalmista testatur dicens. Pofuit flu-¬
quam ȩstus suꝑ terram diuisus est. cur sum
uehementissimus ymber accepit. ut indeser¬
to plueret: qͥa postquam in iudea asꝑitas ꝑse-¬
cutionis inhorruit. ut non solum fidem mim¬
me reciꝑet: s eam etiam gladiis impugna¬
ret: ad isrł missus quisq p̃dicator. ad euo¬
candas gentes deflexit. Unde scĩ apłi hebre¬
is ꝑsequentib quos deserunt: dicunt. Nob

Expanded text:
Et plueret super terram absque homine in deserto, ubi nullus mortalium commoratur. - Super terram absque homine in deserto pluere est, verbum Dei gentilitate praedicare, quae, dum nullum cultum divinitatis tenuit, nullam in se speciem boni operis ostendit. Videlicet desertum fuit, in qua quia legislator non fuit, et quia rationabiliter Deum quaerere non fuit, quasi hominum nullus fuit, et velut solis bestiis occupata vacua a mortalibus exstitit. De hac deserta terra alias dicitur: viam . De hac praedicatione gentilitati concessa Psalmista testatur, dicens: Posuit fluquam aestus super terram divisus est, cursum vehementissimus imber accepit, ut in deserto plueret, quia postquam in Judaea asperitas persecutionis inhorruit, ut non solum fidem minime reciperet, sed etiam eam gladiis impugnaret, ad Israel missus quisque praedicator ad evocandas gentes deflexit. Unde sancti apostoli Hebraeis persequentibus, quos deserunt, dicunt: Vobis
Abbreviated transcription (Latin):
gutuis infunderent. & siccitatem ꝑfidie uberiꝰ
irrigarent: ut quamuis contra eos seuitie estꝰ
candesceret: ꝑ eos tamen uox gr̃e non taceret.
uincula. quasi male oꝑans: s uerbum dei nõ
est alligatum. De hoc imbre: alias dicitur.
Al andabo nubib: ne pluant suꝑ eam ymbrẽ.
De hoc cur su ẜmbris: qui in electoꝵ cordib¬
agitur: psalmista testatur dicens. Welociter
currit sermo eius. Plerumq uͦ ymber est. &¬
cursum non habet: quia predicatio ad aures
uenit: s cessante interna gr̃a. ad corda audien¬
tium non ꝑtransit. De cuius predicationis uer¬
bis: ꝓpter electos dr̃. E cenim sagite tue ꝑtran¬
siertint. Sagitte quippe dei ꝑtranseunt. qñ
uerba p̃dicationis eius ab aurib ad corda descen¬
dunt. Quod quia solo diuino munere agitur:
ymbri cursum dñs. se esse testatur. S notanddũ¬

Expanded text:
guttis infunderent, et siccitatem perfidiae uberius guttis infunderent, et siccitatem perfidiae uberius irrigarent, ut quamvis contra eos saevitiae aestus candesceret, per eos tamen vox gratiae non taceret. vincula, quasi male operans: sed verbum Dei non est alligatum . De hoc imbre alias dicitur: Mandabo nubibus meis ne pluant super eam imbrem . De hoc cursu agitur, Psalmista testatur dicens: Velociter currit sermo ejus . Plerumque vero imber est, et cursum non habet: quia praedicatio ad aures venit, sed cessante interna gratia, ad corda audientium non pertransit. De cujus praedicationis verbis, propter electos dicitur: Etenim sagittae tuae pertransierunt . Sagittae quippe Dei pertranseunt quando verba praedicationis ejus ab auribus ad corda descendunt. Quod quia solo divino munere agitur, imbri cursum Dominus se dedisse testatur. 48. Verbi d
Abbreviated transcription (Latin):
possitis sustinere. Hunc gͦ estum aliter diuidit
callidus supplantator: aliter misericors condi¬
tor. Ille diuidit. ut ꝑ illum citius interimat :
iste ut eum tolerabilem reddat. Et qi cum tem¬
ptatione fatigamur.:⁊ non solum interno dei spũ
instruimur. s etiam exteriorib p̃dicantium ũ¬
bis adiuuamur: recte post diuisum estum sub¬
dicur. Quis dedit uehementissimo ymbri cur-¬
ne. illa in uideȩ regionib ꝑsecutio designatur:
quia ipsa ꝑsetutionis asꝑitas predicatores scõs
suꝑno munere adiutos. a p̃dicationis sue miste¬
rio. nullo timore compescuit: apte subuixit:
Quis dedit uehementissimo ymbri cursum:
Acsi diceret. nisi ego: Diuiso estu. cursũ uehem̃¬
tissimo ymbri dedisse ẽ: inter ipsas ꝑsetutionis
angustias. p̃dicationis impetum loborasse: ut
quanto magis uirtus predicantium cresceret:
tantomagis ꝑsequentium crudelitas obuiaret.⁊
quatinus arentia corda audientium pluuie

Expanded text:
possitis sustinere . Hunc ergo vitiorum aestum aliter dividit possitis sustinere . Hunc ergo vitiorum aestum aliter dividit callidus supplantator, aliter misericors Conditor. Ille dividit, ut per illum citius interimat, iste ut eum tolerabilem reddat. Et quia cum tentatione fatigamur, non solum interno Dei Spiritu instruimur, sed etiam exterioribus praedicantium verbis adjuvamur; recte post divisum aestum subditur: Quis dedit vehementissimo imbri cur illa in Judaeae regionibus persecutio designatur, quia ipsa persecutionis asperitas praedicatores sanctos superno munere adjutos a praedicationis suae ministerio nullo timore compescuit, apte subjungit: Quis dedit vehementissimo imbri cursum? Ac si diceret: nisi ego. Diviso enim aestu, cursum vehementissimo imbri dedisse est inter ipsas persecutionis angustias praedicationis impetum roborasse, ut tanto magis virtus praedicantium cresceret, quanto magis persequentium crudelitas obviaret, quatenus arentia corda au
Abbreviated transcription (Latin):
neret. Si aut uoraces de abstinentie gła:
aut abstinentes de gule imbecillitate pul¬
saret. Si mites ꝑstudium certaminis: aut
iracundos capere ꝑ pauorem formidinis q̃¬
reret. Quia gͦ in temptationis ardore. cal¬
lide singłis insidians. uicinos morib laque¬
os abscondit: recte dicitur. Diuiditur estus
stꝑ terram. S cum premittitur. ꝑ quam ui-¬
am spargitur lux. statimq subiungitur. di¬
iuditur estus suꝑ terram: nimirum ꝑ ean-¬
dem uiam ꝑ quam lux spargitur: lux etiã
diuidi estus indicatur. Alta quippe atq
nr̃asi mentes irradiat: etiam temptationes
aduersarii dispensando modificat: ut simul
multe non ueniant: ut ipse tantuimmodo qͥ
ferri possunt. illustratam iam a deo. animã
tangant: ut cum tactus sui ardore nos cruei¬
ant: ꝑfechonis intendio non exirant: paulo
attestante qui ait. Bidelis autem ds̃ qui non
patitur uos temptari supra quam potestis: sed
faciet cum temptatione etiam ꝓuentum. ut

Expanded text:
neret; si aut voraces de abstinentiae gloria, neret; si aut voraces de abstinentiae gloria, aut abstinentes de gulae imbecillitate pulsaret; si mites per studium certaminis, aut iracundos capere per pavorem formidinis quaereret. Quia ergo in tentationis ardore callide singulis insidians, vicinos moribus laqueos abscondit, recte dicitur: Dividitur aestus super terram. Sed cum praemittitur, per quam viam spargitur lux; statimque subjungitur, dividitur aestus super terram: nimirum per eamdem viam, per quam lux spargitur, etiam dividi aestus indicatur. Alta quippe atquenostras mentes irradiat, etiam tentationes adversarii dispensando modificat, ut simul multae non veniant, aut ipsae tantummodo quae ferri possunt illustratam jam a Deo animam tangant, ut cum tactus sui ardore nos cruciant, perfectionis incendio non exurant; Paulo attestante qui ait: Fidelis autem Deus, qui non patietur vos tentari supra id quod potestis, sed faciet
Abbreviated transcription (Latin):
nationem diuini muneris. temptationiscer¬
tamen augetur. Recte uͦ etiam diuidi estus
dicitur: qr nimirum non singłi omnib. sed
quibusdam uicinis. ac iuxta positis uitiis fa¬
tigantur. Prius enim consꝑsionem uniuscu¬
iusq antiquus aduersarius ꝑspicit: &e tunc
temptationis laqueos apponit. Alius nãq
letis. alius tristib. alius timidis: alius elans
morib existit. Quo gͦ occultus aduersaruiᷤ
facile capiat: uicinas consꝑsionib deceptio¬
nes parat. Quia enim leticie uoluptas iuxta
est: letis morib luxuriam ꝓponit. Et qi tristi¬
cia in iram facile labitur: tristib poculum¬
discordie porrigit. Quia timidi supplicia for¬
midant. pauentib terrores intentat. Et
quia elatos extolli laudib conspicit: eosad
queq uoluerit. blandis fauorib trahit.
Singłis gͥ hominib: uitiis conuenientib
insidiatur. Neq enim facile captiuaret: si
aut luxuriosis p̃mia. aut auaris scorta ꝓpo¬

Expanded text:
nationem divini muneris tentationis cernationem divini muneris tentationis certamen augetur. Recte ergo etiam dividi aestus dicitur; quia nimirum non singuli omnibus, sed quibusdam vicinis ac juxta positis vitiis fatigantur: prius enim conspersionem uniuscujusque antiquus adversarius perspicit, et tunc tentationis laqueos apponit. Alius namque laetis, alius tristibus, alius timidis, alius elatis moribus existit. Quo ergo occultus adversarius facile capiat, vicinis conspersionibus deceptiones parat. Quia enim laetitiae voluptas juxta est, laetis moribus luxuriam proponit; et quia tristitia in iram facile labitur, tristibdiscordiae porrigit. Quia timidi supplicia formidant, paventibus terrores intentat. EQuia elatos extolli laudibus conspicit, eos ad quaeque voluerit, blandis favoribus trahit. Singulis igitur hominibus vitiis variis insidiatur. Neque enim facile captivaret, si aut luxuriosis praelia, aut avaris scorta propo
Abbreviated transcription (Latin):
quo uaclat. S quia cum lux spargitur.⁊ mox
ab occulto aduersario. contra fulgentem m̃¬
tem temptamenta succrescunt: recte subuin¬
gitur. Duuditur estus suꝑ terram. Hostis
namq callidus. quos luce iusticie enitescere
conspicit: eoꝵ mentes illicitis desidiis in¬
flammare contendit: tt plerumq plus se
urgeri temptationib sentiant.⁊ quam tunt
cumluris interne radios non uidebant. Un
de excrescente labore. conqueruntur dicen¬
tes. Wideat dñs or iudicet. qm̃ fetere feci¬
stis odorem nr̃m coram pharaone ce ser¬
uis eius: & prebuistis ei gladium. ut int̾
ficeret nos. Uolentib quippe ex egypto dis¬
cedere pharao paleas subtraxerat: & tam̃
eiusdem mensure querebat lateres. Quasi
gͦ contra legem submurmurat: post cuius
cognitionem. & temptationum stimulos acͥ¬
ores portat. Et cum sibi labores crescere con¬
spicit: in eo qd aduersario displicet: quasi fȩte
re in ocłis pharahonis dolet. Post lucem er¬
go estus sequitur: qr nimirum post illumi¬

Expanded text:
unt.---Sed quia cum lux spargitur mox ab occulto adversario contra fulgentem mentem tentamenta succrescunt, recte subjungitur: Dividitur aestus super terram. Hostis namque callidus quos justitiae luce enitescere conspicit, eorum mentes illicitis desideriis inflammare contendit, ut plerumque plus 937 se urgeri tentationibus sentiant, quam tunc cum lucis internae radios non videbant. Und et Aaron de excrescente labore conqueruntur, dicentes: Videat Dominus et judicet, quoniam fetere fecistis odorem nostrum coram Pharaone et servis ejus, et pficeret nos . Volentibus quippe ex Aegypto discedere, Pharao paleas subtraxerat, et tamen ejusdem mensurae opera requirebat. Quasi ergo contra legem mens submurmurat, post cujus cognitionem tentationum stimulos acriores portat. Et cum sibi labores crescere conspicit; in eo, quod adversario displicet, quasi fetere se in oculis Pharaonis dolet. Post lucem aestus sequitur; quia, post illumi
Abbreviated transcription (Latin):
mitigo. dum frigida accendo: dum debilia
roboro. dum uaga stabilio: dum nutantia
omĩa nos facta cernimus: nam qualiter in¬
trinsecus efficiantur. ignoramus. Hanc uiã
lucis esse nobis inuisibilem: in euangłio ue¬
ritas ostendit dicens. Sp̃s ubi uult spirat.

Expanded text:
mitigo, dum frigida accendo, dum debilia mitigo, dum frigida accendo, dum debilia roboro, dum vaga stabilio, dum nutantia omnia nos facta cernimus: nam qualiter intrinsecus efficiantur ignoramus. Hanc viam lucis esse nobis invisibilem, in Evangelio Veritas ostendit, dicens: Spiritus ubi vult
Abbreviated transcription (Latin):
spargitur: qr ad om̃s rei intelligentia conti¬
nua non habetur. Dum enim aliud sicut ẽ.
comp̃hendimus. & aliud ignoramus: quasi
sparsa luce. &e ex parte cernimus: oe in obscu¬
ritate ex parte remanemus. Lunc uͦ lux nobeͤ
sparsa iam non erit: quando mens nr̃a ad
dm̃ funditus rapta fulgescit. Et quia hec ea¬
dem lux quib modis humant cordi insinu¬
atur. ignoratur: recte in ꝑcunctatione dr̃.
Per quam uiam spargitur lux: Acsi aꝑte di¬
ceretur. Dic. quo ordine iusticiam meam oc-¬
cultis sinib cordis infundo: cum ꝙ ꝑ accessũ
non uideor: ce tamen uisibilia oꝑa hominũ.
inuisibiliter immuto. Cum unam eandẽq
mentem modo ac modo illa in uirtute irra¬
dio: & tamen ꝑ sparsam lucem ad huc ex par¬
te aliqua eam in temptationis te¬
nebras remanere ꝑmitto. Requi¬
ratur homo nesciens ꝑ quam uiam spargi¬
tur lux: acsi ei aꝑte dicatur. Dum dura cor¬
da emollio. dum rigida inflecto: dum asꝑa

Expanded text:
spargitur, quia ad omnis rei intelligentiam contispargitur, quia ad omnis rei intelligentiam continua non habetur. Dum enim aliud, sicut est, comprehendimus, et aliud ignoramus; quasi sparsam lucem et ex parte cernimus, et in obscuritate ex parte remanemus. Tunc vero lux sparsa nobis jam non erit, quando mens nostra ad Dominum funditus rapta fulgescit. Et quia haec eadem lux, quibus modis humano cordi insinuetur, ignoratur, recte in percunctatione dicitur: Per quam viam spargitur lux. Ac si aperte diceretur: Dic quo ordine justitiam meam occultis sinibus cordis infundo, cum et per accessum non videor, et tamen visibilia opera hominum invisibiliter immuto? Cum unam eamdemque mentem, modo hac, modo illa virtute irradio, et tamen per sparsam lucem adhuc ex parte aliqua eam in tentationis tenebris remanere permitto? Requiratur ergo homo nesciens per quam viam spargitur lux. Ac si ei patenter dicatur: Dum dura corda emollio, dum rigida inflecto, dum aspera
Abbreviated transcription (Latin):
illic ꝑsecutio excreuerat: hi qui lucem uerita¬
tis cognouerunt. quasi sub ardore diuisi eftꝰ
occultis requisitum. suꝑiorib dictis audiui¬
mus: oportet ut hoc qd̃ de sparsa luce & diui-¬
so estu dictum est. subtilius ꝑscrutemur. Ad¬
huc enim alta interrogatione discutitur: ut
saltem quia nesciat doceatur. eiq dr̃. P quã
uiam spargitur lux. diuiditur estus suꝑ terrã:
Quid enim lucis nomine. nisi iusticia desig¬
natur: de qua scriptum est. popłs qui sede-
bat intenebris: tudit lucem magnam: Om̃e
autem qd̃ spargitur: non continue s sub qua¬
dam intermissione iactatur. Et ideospargi
lux dicitur: quia &e si iam quedam ut sunt
ꝑspicimus: quedam tamen ita ut uidenda st̃
non uidemus. Cornamq petri lux sparsa te-¬
nuerat: qui tanto fidei. tanto miracłoꝵ ful¬
gore claruerat: ce tamen conuersis gentib
dum circumtisionis pondus imponeret: qͥd
rectum diceret nesciebat. Lux gͦ in hac uita

Expanded text:
illic persecutio excreverat, hi qui lucem veritaillic persecutio excreverat, hi qui lucem veritatis agnoverant, quasi sub ardore divisi aestus judiciis requisitum superioribus dictis audivimus, oportet ut hoc quod de sparsa luce vel diviso aestu dictum est subtilius perscrutemur. Adhuc enim alta interrogatione discutitur, ut saltem quia nesciat doceatur, eique dicatur: Per quam viam spargitur lux, dividitur aestus super terram? Quid enim lucis nomine, nisi justitia designatur? De qua scriptum estabat in tenebris vidit lucem magnam . Omne autem quod spargitur, non continue, sed sub quadam intermissione jactatur. Et idcirco spargi lux dicitur, quia etsi jam quaedam, ut sunt, perspicimus, quaedam tamen ita ut videnda sunt, non videmus. Cor namque Petri lux sparsa tenuerat, qui tanta fide, tanto miraculorum fulgore claruerat; et tamen conversis gentibus, dum pondus circumcisionis imponeret, quid rectum diceret, nesciebat. Lux ergo in hac vita
Abbreviated transcription (Latin):
catio inclaruit: mox aꝑfidoꝵ cordib ardor ꝑ¬
secutionis ex arsit. Esam qd̃ ꝑ estum ꝑsecutio
uerunt om̃s: & qi non habebant radicem aru.¬
erunt. Qd̃ paulopost cum exposuit: estum ꝑ¬
secutionem uocauit. Sparsa gͥ luce. estus suꝑ
terram diuisus est: quia clarescente uita fide¬
lium. accensa est crudelitas ꝑfidoꝵ. Diusus
namq estus erat: quando nunc ierosolimis.¬
nunc damasco. nunc in aliis regionib longe
ꝑsecutionib ꝑsecutio seiiebat. Scriptum qͥp¬
pe est. Eacta est in illa die ꝑsecutio magna
in eccła quȩ erat ierosolumis: o om̃s ddisꝑsi sũt
ꝑ regiones uideȩ oe samarie. Rursum scrip
tum est. Saulus adhuc spirans minarum o
cedis in discipłos dñi: accessit ad principem
sacerdotum. oe petut ab eo epłas. quas defer-¬
ret ad damascum. & ad synagogas ⁊ ut siqͦs
inuenuisset huius uie uiros ac mulieres: tun¬
ctos deduceret ierłm. Quia gͦ nunc hit. nũc

Expanded text:
cationis inclaruit, mox a perfidorum cordibus ardor pcationis inclaruit, mox a perfidorum cordibus ardor persecutionis exarsit. Nam quod per aestum persecutio verunt omnia, et quia non habebant radicem, aruerunt . Quod paulo post cum exposuit, aestum persecutionem vocavit. Sparsa igitur luce aestus super terram divisus est, quia clarescente vita fidelium, accensa est crudelitas perfidorum. Divisus namque aestus erat, quando nunc Jerosolnunc Damasco, nunc in aliis longe regionibus persecutio saeviebat. Scriptum quippe est: « Facta est in illa die persecutio magna in Ecclesia quae erat in Hierosolymis, et omnes dispersi sunt per regiones Judaeae et Sadhuc spirans minarum et caedis in discipulos Domini, accessit ad principem sacerdotum, et petiit ab eo epistolas, quas deferret in Damascum ad synagogas, ut si quos invenisset hujus vitae viros ac mulieres, vinctos deduceret in Jerusalem . Quia ergo nunc hic, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
lux spargitur: q ꝑ eius presentiam cuncta
gentilitas illustratur. Spargit autem conue¬
stata atq coartata: s late fulgens lux predi.¬
cationis emicuit. Quia uͦ accepta luce conũ¬
sionis: i ardescit in trinsetus uis amoris. Ut¬
uł transacta mala anxie lugeantur.⁊ uel uen¬
tura bona flagrantissime requirantur: com¬
petenter adiungitur. Diuiditur estus suꝑ ter¬
ram. Sparsa enim luce estas suꝑ terram diui¬
ditur: qr ꝑ aꝑtum predicata iusticia ad requi¬
rendum dm̃ cordis anxietas. in uirtututum
exerritatione dilatatur: ut iste in sermone sa¬
pientie. ille in sermone scientie fulgeat: hic in
curationum grã. ille in uirtutum oꝑatione cõ¬
ualescat: & dona scĩ sp̃s dum dispariliter sin¬
guli accipiunt: necessario sibimet iuncti om̃s
unanimiter accendantur. S postquam spar¬
gi lux dicitur: potest conuenienter intelligi. qd̃
ꝑ estum ꝑsecutio designet᷑. Quia enim predi¬

Expanded text:
lux spargitur, quia per ejus praesentiam cuncta lux spargitur, quia per ejus praesentiam cuncta gentilitas illustratur. Spargi autem convestata atque coarctata, sed late fulgens lux praedicationis emicuit. Quia vero accepta luce conversionis inardescit intrinsecus vis amoris, ut transacta mala anxie lugeantur, vel ventura bona flagrantissime requirantur, competenter adjungitur: Dividitur aestus super terram. Sparsa enim luce aestus super terram dividitur, quia aperte praedicata justitia, ad requirendum Deum cordis anxietas in virtutem exercitatione dilatatur, ut iste in sermone sapientiae, ille in sermone scientiae fulgeat; hic in curationum gratia, ille in virtutum operatione convalescat; et dona sancti Spiritus dum dispariliter singuli accipiunt, necessario sibimet juncti omnes unanimiter accendantur . gi lux dicitur, potest convenienter intelligi quod per aestum persecutio designatur, quia ut lux praedi
Abbreviated transcription (Latin):
tur: nemo desꝑet eos. quos aclhuc frigidos
uidet: quia thesauros dei in niue &e grandi¬
ne non uidet. Quis enim crederet. qd̾ ꝑ apo¬
stolatus grãm. lapidatum stephanum. ille
precederet:: qui in morte eius omnium lapi
omnino desꝑantes. nec illis nos in corde nr̃o
preferimus: quib ꝓ tempore prelati sumꝰ.
Quia & si am uidemus quantum p̃sumus:
nescimus quantum dum currere ceꝑint p̃¬
cedamur. Bene gͦ ad beatum iob dicitur. Nũ
ingressus es chesauros niuis: aut thesauros
grandinis aspexisti. quȩ preꝑaui in tempus
hostis. indiem pugne & belli : Ac si aꝑte dicere¬
tur. Nulli te de oꝑib tuis preferas: quia de hĩ
quos intueris adhuc ꝑ culpã frigidos: quan¬
tos oꝑatores iusticie. & defensores recte fidei sĩ
facturus ignoras. Quod qi ꝑ aduentum me¬
diatoris agitur: recte subiunxit. ꝑ quam uiã¬
spargitur lux. Ipse quippe uia est: qui ait.
E gosum uia. ueritas & uita. ꝑ hanc gͦ uiam

Expanded text:
tur; nemo desperet eos quos adhuc frigidos tur; nemo desperet eos quos adhuc frigidos videt, quia thesauros Dei in nive et grandine non videt. Quis enim crederet quod per apostolatus gratiam lapidatum Stephanum ille praecederet, qui in morte ejus omnium lapidomnino desperamus, nec illis nos in corde nostro praeferimus, quibus pro tempore praelati sumus, quia etsi jam videmus quantum praecessimus, nescimus quantum cum currere coeperint praecedamur. Bene ergo ad beatum Job dicitur: Nunquid ingressus es thesauros nivis, aut thesauros grandinis aspexisti, quae praeparavi in tempus hostis, in diem pugnae et belli? Ac si aperte diceretur: Nulli te de operibus tuis praeferas, quia de his quos intueris adhuc per culpam frigidos, quantos operatores justitiae et defensores rectae fidei sim facturus ignoras. Quod quia per adventum Mediatoris agitur, recte subjungitur: CAspargitur lux? Ipse quippe via est, qui ait: Ego sum via, veritas et vita . Per hanc ergo viam
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Uirtutem terribilium tuoꝵ dicent: &
magnitudinem tuam. narrabunt. Et quẽ¬
admodum blandienter rigent: consequent
adiunxit. Memoriam abundantie
suauitatis tuȩ eructabunt: & iusti¬
cia tua exultabunt. In niue gͦ uł grandine
habentur thesauri: quia pleriq iniquitatiᷤ
torpore frigidi. ad suꝑnam grãm assumpti:
in scã eccła iusticie luce fulgescunt: &e prauã
aduersarioꝵ scientiam doctrine sue ictibus
li. Nix quippe uł grando fuerat saulus: per
frigidam insensibilitatem. S nix &e grando
contra aduersarioꝵ pectora factus est: uel cã¬
dore iusticie. uł districti eloquii correptione.
O qualem hunc thesaurum in niue or gran¬
dine habuit: quando illum inter prauoꝵ
uitam positum. iam tunc electum suũ dñs
latenter uidit. O ad quanta aduersariorum
pectora ferienda. hanc in manu sua grandi¬
nem sumpsit: ꝑ quam tot sibi resistentia cor-
da ꝓstrauit. Pemo itaq de suis oꝑib extolla¬

Expanded text:
cens: « Virtutem terribilium tuorum dicent, et cens: « Virtutem terribilium tuorum dicent, et magnitudinem tuam narrabunt ; » et queadmodum blandientes rigent secutus adjunxit: Memoriam abundantiae suavitatis tuae eructabunt, et justitia tua exsultabunt . In nive ergo vel grandine habentur thesauri, quia plerique iniquitatis torpore frigidi, ad supernam gratiam assumpti, in sancta Ecclesia justitiae luce fulgescunt, et pravam adversariorum scientiam doctrinae suae ictibus  belli. Vet. XII. Nix quippe vel grando fuerat Saulus per frigidam insensibilitatem; sed nix et grando contra adversariorum 935 pectora factus est, vel candore justitiae, vel districti eloquii correptione. O qualem hunc thesaurum in nive et grandine habuit, quando illum inter pravorum vitam positum jam tunc electum suum Dominus latenter vidit! O ad quanta adversariorum pectora ferienda hanc in manu sua grandinem sumpsit, per quam tot sibi resida prostravit? Nemo itaque de suis operibus extolla
Abbreviated transcription (Latin):
re candidos. ꝑ suꝑnam grãm ostendit. Scͥp¬
tum quippe est. Lauabis me: &e suꝑ niuem
dealbabor. Quos ad diem belli pugneq p̃pa¬
ratos. diu intra sue prescientie simim tegit: s
cum repente eos duxerit. resistentia adu̾sario¬
rum pectora illoꝵ uerbis ac redargutionibus.
quasi quibuslam grandinib ꝑcutit. Unde a¬
lias dictum est. Pre fulgore in conspectu eius.
nubes transierunt: grando & carbones ignis.
Pre fulgore enim nubes transeunt: quia p̃di¬
catores sc̃i uniuersa mun di spacia miracło¬
rum claritate ꝑcurrunt. Qui etiam gran¬
do & carbones ignis uocati stuit: qr or ꝑ correp.¬
tionem feriunt:: & ꝑ flammam caritatis ac¬
cendunt. Ipsa quoq libera scõꝵ increpatio:
natura grandinis conuenienter exprimit᷑.
Crando enim ueniens ꝑeutit: liquata rigar.
Scĩ autem uiri corda audientium & terren¬
tes feriunt: oe blandientes infundunt. Nam
quemadmodum feriunt: ꝓpħa testatur di¬

Expanded text:
re candidos per supernam gratiam ostendit. Scripre candidos per supernam gratiam ostendit. Scriptum quippe est: Lavabis me, et super nivem dealbabor . Quos ad diem belli pugnaeque praeparatos diu intra suae praescientiae sinum tegit; sed cum repente eos eduxerit, resistentia adversariorum pectora illorum verbis ac redargutionibus quasi quibusdam grandinibus percutit. Unde alias scriptum est: Prae fulgore in conspectu ejus nubes transierunt, grando et carbo» Prae fulgore vero nubes transeunt, quia praedicatores sancti universa mundi spatia miraculorum claritate percurrunt; qui etiam grando et carbones ignis vocati sunt, quia et per correctionem feriunt, et per flammam charitatis accendunt. Ipsa quoque libera sanctorum increpatio in natura grandinis convenienter exprimitur; grando enim veniens percutit, liquida rigat. Sancti autem viri corda audientium terrentes feriunt, et blandientes infundunt; nam quemadmodum feriunt Propheta testatur, di
Abbreviated transcription (Latin):
tali uita dum ꝑcutimur: ab eterna morte li¬
beramur. Unde agitur. ut electoꝵ uita ꝓfici¬
at: etiam ꝑdita uita reꝓboꝵ. Et utilitati nr̃e
dum illoꝵ ꝑditio militat: mira dispensatio¬
ne fiat: quatinus apud electos dei non peat.
detur adnexum: a suꝑioris uersus expositio¬
ne non discrepet. Nam qi inlicauerat uł bo¬
nos ad malum. uł malos adbonum posse con¬
uerti: ilico sequutus adunxit. Numquid in¬
gressus es thesauros niuis: aut thesauros gran¬
dinis aspexisti. que p̃paraui intempus hostiᷤ.
in diem pugne & belli: In niue uł grandi
rum. S qr omĩps deus scõs suos de talibus
eligit: & quam multos ad huc electos inter
prauorum uitam repositos habeat nouit:
apte in niue uel grandine thesauros habe¬
re sephibet. Thesauri quippe: apotis thesau¬
ros. idest apositione nominantur. Et pleroᷤq
in uita frigida dui latenter respicit. quos ad
medium cum iubet ꝓducit: & iusticie nito¬

Expanded text:
tali vita dum percutimur, ab aeterna morte litali vita dum percutimur, ab aeterna morte liberamur. Unde agitur ut electorum vitae proficiat etiam perdita vita reproborum, et utilitati nostrae dum illorum perditio militat, mira dispensatione fiat quatenus electis Dei non pereat detur annexum, a superioris versus expositione non discrepet. Nam quia indicaverat vel bonos ad malum, vel malos ad bonum posse converti, illico secutus adjunxit: Nunquid ingressus es thesauros nivis, aut thesauros grandinis aspexisti, quae praeparavi in tempus hostis, in diem pugnae et belli? In nive vel grandinrum. Sed quia omnipotens Deus sanctos suos de talibus elegit, et quam multos electos adhuc inter pravorum vitam repositos habeat novit, apte in nive, vel grandine thesauros habere se perhibet. Thesaurus quippe ἀπὸ τῆς θέσεως, id est a positione nominatur. Et plerosque in vita frigida diu latentes respicit, quos ad medium cum jubet producit, et justitiae nito
Abbreviated transcription (Latin):
ipse etiam qui ortum suum presciendo disposui¬
it.⁊ se inter homines ad flagella preparauit:
ne: Quid aliud in niue uł in grandine: nisi fri¬
gida ac dura intelligenda sunt. corda prauoꝵ:
Sicut enim feruore caritas: sic solet in sacro
eloquio frigore malicia designari. Scriptum
namq est. Sicut frigidam facit cisterna aqũa:
sic frigidam facit animam malicia sua. Etrur¬
sum. Abundauit iniquitas: refrigescet caritas
multorum. In frigore gͦ niuis. uel in duricra
grandinis. quid accipi aptius potest. quam ui¬
ta prauoꝵ. quȩ oe torpore frigescit: &e ꝑ du¬
ricie maliciam ꝑcutitꝰ Quorum tamen ui
bationem seruat. Unde apte subiunxit. Quȩ
preparaui in tempus hostis. in diempu gne
&e belli. Ut cum aduer sarius noster diabolũ
temptare nos niticur: eoꝵ morib quasi suis
contra nos armis utatur. ꝑipsos quippe noᷤ
seuiens cruciat: s nesciens purgat. Peccatis
namq nr̃is ipsi flagellum fiunt: de quoꝵ le

Expanded text:
ipse etiam qui ortum suum praesciendo disposuipse etiam qui ortum suum praesciendo disposuit se inter homines ad flagella praeparavit. Quid aliud in nive vel grandine, nisi frigida ac dura intelligenda sunt corda pravorum? Sicut enim fervore charitas, sic solet in sacro eloquio frigore malitia designari. Scriptum quippe est: « Sicut frigidam facit cisterna aquam, sic frigidam facit animam malitia sua . » Et rursum: « Abundavit iniquitas, refrigescet charitas multorum . » In frigore enim nivis, vel in duritia grandinis, quid accipi potius potest quam vita pravorum, quae et torpore frigescit et per duritiae malitiam percutitur. Sequibationem servat. Unde et recte subjunxit: Quae praeparavi in tempus hostis, in diem pugnae et belli. Ut cum adversarius noster diabolus tentare nos nititur, eorum moribus quasi suis contra nos armis utatur. Per ipsos quippe nos saeviens cruciat, sed nesciens purgat. Peccatis namque nostris ipsi flagella fiunt, de quorum
Abbreviated transcription (Latin):
nesciens teneris: Extolli itaq tantomagis¬
non debes. in eo quod agis: quanto intra sinũ
etertutatis clausus. nec quo huc ordine uene-¬
ris. nec quando uel quomodo hinc eclucaris
Sciebas tr̃ ed̃nasciturꝰ esses. et numerum di-¬
erum tuoꝵ noueras. subaudis ut ego. qui me
nasciturum nouu: qui ante humanitatis or¬
tum in diuinitate semꝑ substantialiter uixiꝰ
Homines quippe tunc esse incipiunt: cum in
matrum suarum uentre nascuntur. Nam ip¬
sa quoq conceptio natiuitas dicitur: iuxta
hoc qd̃ scriptum est. Quod in ea natum est:
de spũ scõ est. Et idcirto se nascituros nesciuĩ:
quia nec priusquam creantur existunt. Ds̃ uͦ
qui sine initio semꝑ existit. presciuit de se hoc
qd̃ in uterum uirginis initium sumpsit: & qͥa
presciuit disposuit: quia disposuit nil ꝓfecto
in humana forma sine sua uoluntate tolerauit.
Conuincatur gͦ cur de flagellis suis homo que¬
ritur: qui ortum suum prescire non potuit: cũ

Expanded text:
nesciens teneris? Extolli itaque tanto magisnesciens teneris? Extolli itaque tanto magisnon debes in eo quod agis, quanto intra sinum aeternitatis clausus, nec quo huc ordine veneris, nec quando vel quomodo hinc educaris turus esses, et numerum dierum tuorum noveras? Subaudis ut ego, qui me nasciturum novi, quia et ante humanitatis ortum in divinitate semper substantialiter vixi. Homines quippe tunc esse incipiunt, cum in matrum suarum ventre nascuntur. Nam ipsa quoque conceptio nativitas dicitur, juxta hoc quod scriptum est: Quod in ea natum est, de Spiritu sancto est . Et idcirco se nascituros nesciunt, quia nec priusquam creentur existunt. Deus vero qui sine initio semper exstitit praescivit de se hoc quod in utero Virginis initium sumpsit; et quia praescivit, disposuit; quia disposuit, nihil profecto in humana forma sine sua voluntate toleravit. Convincatur ergo cur de flagellis suis homo queritur, qui ortum suum praescire non potuit, si
Abbreviated transcription (Latin):
poterit uiam suam Et nimirum bona ma¬
la ue quis faciens: conscientia attestante cog¬
noscit. S iccirto dicitur. quod uia sua ab ho¬
minib nesciatur: quia etiam si recta se quisq
oꝑe agere intelligat: sub districto tamen exa¬
lum de ista finis sui consideratione ꝑterruit:
ad examinandum eius ex ordium redit: ac
ne conqueratur cur finem suum nescit: cõ¬
memoretur etiam quia nec quo huc initio ac¬
cessit. intelligat. Nam sequittr. Sciebas tũt
qd̃ nasciturus esses: aut numerum dierumtu¬
oꝵ noueras: Acsi illi aꝑte diceret. Quid mirũ
si terminum tuum non intelligis: qui nec
initium comp̃hendis: Et qui ignoras quohuc¬
mnitio ueneris: quid mirum si nescias quo fi¬
ne subtraharis: Si gͦ meum fuit. te ꝑ initiũ
ex occtiltis ad prompta ꝓducere: meum qͦq
erit etiam te ex promptis ad occulta reuoca¬
re: cur de uite tue dispensatione aliquid qͦ¬
reris. qui in manu artificis. temet ipsum

Expanded text:
poterit viam suam ? Et nimirum bona mapoterit viam suam ? Et nimirum bona malave quis faciens conscientia attestante cognoscitur. Sed idcirco dicitur quod via sua ab hominibus nesciatur, quia etiam si recta se quisque opera agere intelligat, sub districto tamen exalum de ista finis sui consideratione perterruit, ad examinandum ejus exordium redit; ac ne conqueratur cur finem suum nesciat, commemoratur etiam quia nec quo huc initio accessit intelligat. Nam sequitur: CAPUTquod nasciturus esses, aut numerum dierum tuorum noveras? - Ac si illi aperte diceret: Quid mirum, si terminum tuum non intelligis, qui nec initium compinitio veneris, quid mirum si nescias quo fine subtraharis? Si ergo meum fuit te per initium ex occultis ad prompta producere, meum quoque erit etiam te ex promptis ad occulta revocare. Cur de vitae tuae dispensatione aliquid quereris, qui in manu artificis temetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
qui de bonis ad .ił mala redeant nescis: ita
etiam nec de te quid tuis meritis exigentib
agatur intelligis. Et sicut alienum nullate¬
nus comprehendis: ita etiam tuum terminũ
prenoscere non uales. Iam enim quantum
ipse ꝓfeceris scis: s quid ego ad huc de te in oc¬
culto sentiam nescis. Iam iusticie tuȩ acta cõ¬
sideras: s quam districte apud me pensetur
ignoras. We etiam laudabili uite hominum:
si remota pietate iudicetur: quia districte dĩ¬
cussa. inde ante ocłos iudicis. unde se placere
suspicatur. obruitur. Unde recte dño ꝑꝓphe¬
tam dicitur. Ne intres in uidicium cum ser¬
uo tuo: quia non iustificabitur in conspectu
tuo om̃is uiuens. Unde bene ꝑ salomonem dr̃.
Sunt iusti atq sapientes: & oꝑa eorum in
manu dei. Et tamen nescit homo utrũ amo¬
re an odio dignus sit: s om̃ĩa in fucuro ser¬
uantur incerta. Hinc rursum ꝑ eundem salo¬
monem dicitur. Quis hominum intelligere

Expanded text:
qui de bonis ad mala redeant, nescis, ita qui de bonis ad mala redeant, nescis, ita etiam nec de te quid tuis meritis exigentibus agatur intelligis. Et sicut alienum nullatenus comprehendis, ita etiam tuum terminum praenoscere non vales. Jam enim quantum ipse profeceris scis, sed quid adhuc de te ego in occulto sentiam nescis. Jam justitiae tuae acta consideras, sed quam districte apud me pensentur ignoras. Vae etiam laudabili vitae 933 hominum, si remota pietate judicetur, quia districte dicussa inde ante oculos judicis unde se placere suspicatur obruitur. Unde recte Domino per Prophetam dicitur: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Unde bene per Salomonem dicitur: Sunt justi atque sapientes, et opera eorum in manu Dei, et tamen nescit homo utrum amore, an odio dignus sit, sed omnia in futurum servantur incerta . Hinc rursum per eumdem Salomonem dicitur: Quis hominum intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
metuit. ne reꝓbetur S De miseris nobis. s̃
qui de electione nr̃a nullam adhuc dei no¬
cem cognouimus: et iam inocio quasi de se¬
curitate torpemus. Debet ꝓfecto. debet in
satione: ut &e illa certantes foueat: & iste
torpentes pungat. Unde recte ꝑ ꝓpħam dr̃.
ceret. De spe in cassum presumit: qui time¬
re dm̃ in suis oꝑib renuit. S cur beatus
iob tam ualida questione requiritur. quȩ
omnino ab hominib ignoratur. ut iustoꝵ
iniquorumq terminum comprehendat:
nisi ut alioꝵ finem cognoscere non ualens.
ad suum recurrat: Quia sicut alioꝵ. sic et¬
am suum nesciat: & nescienstimeat: timeᷤᷤ
humilietur: humiliatus iam de oꝑib suis
extolli non debeat: & non elatus in gr̃e arce
ꝑsistat. Dicatur gͦ ei. Indica michi si habes
intelligentiam: in qua uia habitet lux. oe
tenebrarum quis locus sit: ut ducas unum¬
qd̃q ad terminos suos. Acsi diceretur. Sic̃
qui de malis cõ. uertantur ad bona. uel

Expanded text:
metuit ne reprobetur. Vae miseris nobis, metuit ne reprobetur. Vae miseris nobis, qui de electione nostra nullam adhuc Dei vocem cognovimus, et jam in otio quasi de securisatione, ut et illa certantes foveat, et iste torpentes pungat. Unde recte per prophetamino . Ac si aperte diceret: De spe incassum praesumit, qui timere Deum in suis operibus renuit. Sed cur beatus Job de tam valida quaestione requiritur, quae omnino ab hominibus ignoratur, ut justorum iniquorumque terminum comprehendat, nisi ut aliorum finem cognoscere non valens, ad suum recurrat, quia sicut aliorum, sic etiam suum nesciat, et nesciens timeat, timens humilietur, humiliatus jam de operibus suis extolli non debeat, et non elatus in gratiae arce persistat? Dicatur ergo ei: Indica mihi, si habes intelligentiam, in qua via habitet lux, et tenebrarum quis locus sit; ut ducas unumquodque ad terminos suos. Ac si diceretur: Sicut qui de malis convertantur ad bona, vel
Abbreviated transcription (Latin):
lapsus in tartarum. Rursumq q aliqnͣdo
nem nouimus alium ꝑuenisse ad supplici¬
um: & apłos scimus ꝑcepisse ꝓpositum qd̃
desiderauerant regnum. Quis gͦ discuti¬
at. in qua uia habitet lux. & tenebrarum
quis locus sit. ut ducat unum qd̾̃ꝙ ad termi¬
nos suos. &r intelligat semitas domus eius: Ui¬
deo paulum ex illa ꝑsecutionis seuicia. ad grãm
apostolatus uocatum: & tamen sic inter iudi¬
cia occulta formidat: ut reꝓbari se etiam post¬
quam uocatus est timeat. Fit enim. Castigo
corpus meum & seruituti subicio: ne forte alii
predicans. ipse reꝓbus efficiar. Et rursum.
Egome non arbitror comprehendisse. Unũ
autem quȩ retro oblitus. in ea que sunt pri¬
ora extendens me: ad destinatum sequor
ad palmam suꝑne uocationis dei in xp̃o ihu.
Sequor autem si comprehendam: in quo &
comprehensus sum. Et certe iam de illo uo¬
ce dñica dictum fuerat. Uas electionis mi¬
chiest: &e tamen adhuc castigans corpus suũ

Expanded text:
lapsus in tartarum. Rursumque quia sortelapsus in tartarum. Rursumque quia sortenem novimus alium pervenisse ad supplicium, et apostolos scimus percepisse propositum quod desideraverant Regnum. Quis ergo discutiat in qua via habitet lux et tenebrarum quis locus sit, ut ducat unumquodque ad terminos suos, et intelligat semitas domus ejus? Video Paulum ex illa persecutionis saevitia ad gratiam apostolatus vocatum , et tamen sic inter judicia occulta formidat, ut reprobari se etiam postquam vocatus est timeat. Ait enim: « Castigo corpus meum et servituti subjicio: ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . » Et rursum: « Ego me non arbitror comprehendisse; unum autem quae retro oblitus, in ea quae sunt priora extendens me, ad destinatum sequor, ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu. Sequor autem si comprehendam, in quo et comprehensus sum . » Et certe jam de illo voce Dominica dictum fuerat: « Vas electionis mihi est , » et tamen adhuc castigans corpus suum
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorum tenebris obuolutos: &e tamen iux¬
ta uite sue terminum. repente reddi luce usti¬
cie liberos. Multos enim nouimus semel in¬
uentam uiam iusticie. illibate usq ad obitũ
tenuisse: & plerosq conspeximus usq ad exi¬
tum cepta semel crimina. sine cessatione cu
mulasse. Quis uͦ inter ista occultoꝵ iudicioꝵ
nubila. mentis sue radium mittat. ut aliqua
considatione discernat.⁊ uł quis ꝑdurat in
malo. uł quis ꝑseueret in bona: uel quis ab
infimis conuertatur adsumma: uł quis
a sumiis reuerberetur ad infima: Lateñ
hec sensus huminum: net quicquam de cuiꝰ¬
libet fine cognoscitur: quia diuinoꝵ iudi¬
cioꝵ abissus. humane mentis ocło non pene¬
tratur. Widemus namq qd̃ illa deo aduer¬
sa gentilitas. iusticie luce ꝑfusa est: &e udea
dudum dilecta. ꝑfidie est nocte cecata. Sei
mus etiam qd̃ latro de patibulo transiuit
ad reguum: udas de apostolatus gła est

Expanded text:
peccatorum tenebris obvolutos, et tamen juxpeccatorum tenebris obvolutos, et tamen juxta vitae suae terminum repente reddi luce justitiae liberos. Multos etiam novimus semel inventam viam justitiae illibate usque ad obitum tenuisse, et plerosque conspeximus usque ad exitum coepta semel crimina sine cemulasse. Quis autem inter ista occultorum judiciorum nubila mentis suae radium mittat, ut aliqua consideratione discernat; vel quis perduret in malo, vel quis perseveret in bono, vel quis ab infimis convertatur ad summa, vel quis a summis revertatur ad infima? Latent haec sensus hominum, nec quidquam de cujuslibet fine cognoscitur, quia divinorum judiciorum abyssus humanae mentis oculo nullatenus penetratur. Videmus namque quod illa Deo adversa gentilitas justitiae est luce perfusa, et Judaea dudum dilecta perfidimus etiam quod latro de patibulo transivit ad regnum, Judas de apostolatus gloria est
Abbreviated transcription (Latin):
tet lux: idest cuius mentem ueniens iusticia
impleat. Et tenebrarum quis locus sit: idest lqͦ
mniquitas ceta ꝑduret. Ut ducas unum qd̾ or
ad terminos: id est ut diuidices. si uel is qui
nunc iniquus cernitur. in iniquitate uitanfi.¬
niat: uel is qui iustus cernitur. extremitatẽ
uite sue cum iusticie ꝑfectione concludat. Et
intelligas semitas domus eius: idest conside¬
res atq discernas. uel cui bona actio ꝑseue¬
rans eternammansionem prestat in regnũ:
uel quem usq ad terminum suum actio pra¬
ua constringens. in eternum dampnãt suppli¬
cium. Domus quippe ꝓ mansione ponitur:
semita ꝓ actione. Semita igitur ad domũ
ducit: quia actio ad mansionem ꝑtrahit. S
quis hominum ista discussus dicat: Quis ista
saltem imꝑterritus audiat: Multos enim ui¬
demus cotidie. qui a iusticie luce resplende
ant: & tamen ad finem suum nequitie ob¬
scuritate tenebrantur. Et multos cernimus

Expanded text:
tet lux, » id est cujus mentem veniens justitia tet lux, » id est cujus mentem veniens justitia impleat. « Et tenebrarum quis locus sit, » id est in quo iniquitas caeca perduret. « Ut ducas unumquodque ad terminos suos, » id est, ut dijudices si vel is qui nunc iniquus cernitur, in iniquitate vitam finiat; vel is qui justus cernitur, extremitatem vitae suae cum justitiae perfectione concludat. « Et intelligas semitas domus ejus, » id est consideres atque discernas vel cui bona actio perseverans aeternam mansionem praestet in regno, vel quem usque ad terminum suum actio prava constringens in aeternum damnet supplicium. Domus quippe pro mansione ponitur, semita pro actione. Semita igitur ad domum ducit, quia actio ad mansionem pertrahit. Sed quis hominum ista discussus dicat? quis ista saltem imperterritus audiat? Multos enim videmus quotidie qui justitiae luce resplendent, et tamen ad finem suum nequitiae obscuritate tenebrantur. Et multos cernimus
Abbreviated transcription (Latin):
michi. si nosti omnia. in qua uia habitet lux.
&& tenebiarum quis locus sit. ut ducas unum¬
quodq ad terminos suos: oe intelligas semitaᷤ
domus eius. Beatus iob graui questione discu.¬
titur: ut de uia lucis. & tenebrarum loco reqͥ¬
ratur: &e unum quodq ad suos terminos ducat.
ac semitas domus eus intelligat. Quid enim
lucis nomine. nisi iusticia accipitur: de qͥd ꝑte
nebras: nisi iniquitas designatur: Unde qui¬
busdam conuersis a peccatoꝵ nequitia dicitur
Eratis aliquando tenebre: nunc autem lux in
dño. Q de qͥbdam inpeccato manentib: memo.¬
ratur. Qui dormiunt: nocte dormiunt. Beato
iob ĩtaq dicitur. indica michi si nosti om̃ia: in
qua uia habitet lux. & tenebrarum quis locꝰ
sit: Ac si dicatur ei. Si plenam te habere scien¬
tiam suspicaris: dic uel in cuitis corde. ea que ñc
deest innocentia ueniat: uel in cuius corde ea
que nunc est malicia ꝑseueret. In qua uia habi¬

Expanded text:
mihi, si nosti omnia, in qua via habitet lux, mihi, si nosti omnia, in qua via habitet lux, et tenebrarum quis locus sit, ut deducas unumquodque ad terminos suos, et intelligas semitas et.---Beatus Job gravi quaestione discutitur, ut et de via lucis, et tenebrarum loco requiratur; ut unumquodque ad suos terminos ducat, ac semitas domus ejus intelligat. Quid enim lucis nomine, nisi justitia accipitur? et quid per tenebras, nisi iniquitas designatur? Unde quibusdam conversis a peccatorum nequitia dicitur: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Et de quibusdam in peccato manentibus memoratur: Qui dormiunt, nocte dormiunt . Beato itaque Job dicitur: Indica mihi si nosti omnia, in qua via habitet luxAc si dicatur ei: Si plenam te habere scientiam suspicaris, dic vel in cujus corde ea, quae nunc deest, innocentia veniat, vel in cujus corde ea, quae nunc est, malitia perseveret. « In qua via habi