comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cauit inopere: scdm illud. dignus est oꝑa¬
rius mercede sua: Et quia unusquisq
scđm proprium laborem accipiet: sitie qui
infide plantat. siue qui rigat quod plan¬
tatum fuerit. Angłorum autem. cum ad
salutem humani generis ministerio uti¬
tur: nonne facit. ut abhominib angłi
diligantur: Nam quia abangłis homi¬
nes diligantur. inde uel maxime adt̾ti
potest: quod antiqua suȩ ciuitatis damp¬
na. ex hominib resarcitum iri. angłi non
ignorant. Hec aliis ꝓfecto regilegib reg¬
num caritatis decebat: quã ꝑiis ipsorum
qui pariter regnaturi sunt mutuisq a¬
morib et ptiris affectionib ininuicem. et
indm̃. Est autẽ inmodo oꝑandi differen¬
tia multa: ꝓcuiusq nimirum oꝑarii dig¬
nitate. Deus nempe facit quod uult. sola
ipsa facilitate uolendi sine estti:sine moter:
sine pre iudicio loci. uel temꝑis: uł cause.
uel ꝑsone. Est enim dñs sabaoth: qui cũ

Expanded text:
cavit in opere, secundum illud: Dignus est operacavit in opere, secundum illud: Dignus est operarius mercede sua : et quia unusquisque secundum proprium laborem accipiet , sive qui in fide plantat, sive qui rigat quod plantatum fuerit. Angelorum autem cum ad salutem humani generis ministerio utitur, nonne facit ut ab hominibus angeli diligantur? Nam quia ab angelis homines diligantur, inde vel maxime adverti potest, quod antiqua suae civitatis damna ex hominibus resarcitum iri angeli non ignorant. Nec aliis profecto legibus regnum charitatis regi decebat, quam piis ipsorum qui pariter regnaturi sunt, mutuisque amoribus, et puris affectionibus in invicem, et in Deum. 2. Est autem in modo operandi differentia multa, pro cujusque nimirum operarii dignitate. Deus nempe facit quod vult sola ipsa facilitate volendi, sine aestu, sine motu, sine praejudicio loci vel temporis, vel causae, vel personae. Est enim Dominus sabaoth, qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
d uerbum inuentionis. si bene me¬
inini illic stetimus et hesutis:
scrupulosius uidelicet audien¬
tes. quod sponsa a predicatori¬
bus scus se inuentam dixerit. Porro catise
nr̃ȩ cunctationis et dubitationis a nob̃
ex presse sunt: et usum est aliquid eẽ
querendum:s non incalce sermonis.quo
iam artabamur: quod quȩ situm est potu¬
it explicari. Ouid restat. nisi ut debitum
iam soluamus: In explicatione sacram̃ti
magni. illud loquor. quod docꝰtor gentiu̾
interpretatus est in xp̃o et ineccłia. scm̃
castumq contibium: ipsum est opus nr̃e
salutis: in eo inquam tres sibi inuicem co¬
operantur: Deus. angeltis. homo. Et deus
quidem quidni operetur :et curam gerat
nuptiarum dilecti filii scu: Ipse uero. ac
tota uoluntate. Et utiq ꝑ se ipse suffice¬
ret. et absq adminiculo horum: hiautem
sine ipso possunt facere nichil. Ergo qđ
ex illis ad sciuit in opus ministerii huius:
non sibi solatium: s ꝓfectum quesuit
illis. Nam hominib quidem merita lo¬

Expanded text:
d verbum inventionis, si bene memini, illic stetimus et haesimus, scrupulosius videlicet 1541 audientes quod sponsa a praedicatoribus suis se inventam dixerit. Porro causae nostrae cunctationis et dubitationis a nobis expressae sunt, et visum est aliquid esse quaerendum; sed non in calce sermonis, quo jam arctabamur, quod quaesitum est, potuit explicari. Quid restat, nisi ut debitum jam solvamus? In explicatione sacramenti magni: illud loquor, quod Doctor gentium interpretatus est, in Christo et in Ecclesia, sanctum castumque connubium ; ipsum est opus nostrae salutis: in eo, inquam, tres sibi invicem cooperantur; Deus, angelus, homo. Et Deus quidem quidni operetur, et curam gerat nuptiarum dilecti Filii sui? Ipse vero, ac tota voluntate. Et utique per se ipse sufficeret, et absque adminiculo horum; hi autem sine ipso possunt facere nihil. Ergo quod ex illis ascivit in opus ministerii hujus, non sibi solatium, sed profectum quaesivit illis. Nam hominibus quidem merita lo
Abbreviated transcription (Latin):
fuisset panis uite. Surrexit de corde terre: sed
suꝑ terram non remansit. Ascendit autẽ ubi
erat prius. Nam qui descendit ipse est. et qui
ascendit. ꝓanis uiuus qui de cȩlo descendit. idẽ
ipse sponsuis eccłie. iħc xp̃c dñs nr̃. qui est suꝑ¬

Expanded text:
fuisset panis vitae. Surrexit de corde terrae, sed fuisset panis vitae. Surrexit de corde terrae, sed super terram non remansit. Ascendit autem ubi erat prius. Nam qui descendit, ipse est et qui ascendit, panis vivus qui de coelo descendit, idem ipse sponsus Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
est: et neq hic. neq illic erat. Incidi autem:
et non ad insipientiam michi. Nam quo
propitis accessi. et exploraui diligentits: eo
ẽẽ. Quesiui enim. et non inueni: et dep̃hen¬
di noctes. qui se dies mentiebantur. Et
dixi. Surgam et ciretubo ciuitatem: ꝑuicos
et plateas queram quem diligit anima ine¬
a. Intuere ał nunc quia iacet:. que dicit.
surgam. Pulchre om̃ino. Quidni surgeret:
cognito de rescirrectione dilecti : Ceterum.
obeata. si conrestirrexisti cum xp̃o. quȩ stir¬
sum sunt sapias oportet. neq deorstm. sed
sursum queras xp̃m neccesse est: ubi sedet
in dextera patris. S cireuibo ais ciuitatem.
Adquid : In circuitu impi ambulant. Iu¬
deis istud relinquito: quib ꝓprius eorum
ꝓpheta hoc uaticinatus est: quia famem
pacientur ut canes et circuibunt ciuitatẽ:
Et si introieris in ciuitatem. scđm ꝓpħam aliũ:
ccce attenuati fame: quod utiq non eẽt. si in ea

Expanded text:
est : et neque hic, neque illic erat. Incidi autem, est : et neque hic, neque illic erat. Incidi autem, et non ad insipientiam mihi. Nam quo propius accessi, et exploravi diligentius, eo esse. Quaesivi enim, et non inveni; et deprehendi noctes, qui se dies mentiebantur. 12. Ex dixi: Surgam, et circuibo civitatem; per vicos et plateas quaeram quem diligit anima mea. Intuere vel nunc, quia jacet quae dicit: Surgam. Pulchre omnino. Quidni surgeret, cognito de resurrectione dilecti? Caeterum, o beata, si consurrexisti cum Christo, quae sursum sunt sapias oportet; neque deorsum, sed sursum quaeras Christum necesse est, ubi sedet in dextera Patris . Sed circuibo, ais, civitatem. Ad quid? In circuitu impii ambulant. Judaeis istud relinquito, quibus proprius eorum propheta hoc vaticinatus est, quia famem patientur ut canes, et circuibunt civitatem . Et si introieris in civitatem, secundum prophetam alium, ecce attenuati fame : quod utique non esset, si in ea
Abbreviated transcription (Latin):
rat lumen intenebris: querat dilectum
apud ignorantes: et qui non diligunt eũ.
Quasi uero se ꝑnoctes nunc querere dicat:
et non potius quesisse. Non ait querosed
quesiui ꝑ noctes quem diligit anima mea
Et est sensus: quia cum eẽt paruula. sapiebat᷑
ut paruula: cogitabat ut paruula: et que¬
rebat ueritatem ubi non erat:errans et non
inueniens. iuxta illud in psalmo. Erraui.
sicut ouis que periit. Deniq in lectulo se
memorat tunc adhuc ẽẽ. tanquã etate inbe¬
cillem ac paruulam sensu:sitamen ita con¬
struas: in lectulo meo. stibaudis existens uł
iacens.quesiui quem diligit aiuma mea.
Non questui inlectulo: sedens in lectulo q̃¬
siui. hoc est. Cum adhuc infirma et inua¬
lida forem. et om̃ino minus idonea sequi
sponsum quocumq iret sequi ad ardua
et excelsa sublimitatis illius: incidi in mul¬
dos. qui cognoscentes desiderium meum
dicebant michi. ecce hic est xp̃c. ecce illic

Expanded text:
rat lumen in tenebris, quaerat dilectum rat lumen in tenebris, quaerat dilectum apud ignorantes, et qui non diligunt eum. Quasi vero se per noctes nunc quaerere dicat, et non potius quaesisse, non ait: Quaero; sed, quaesivi per noctes, quem diligit anima mea. Et est sensus, quia cum esset parvula, sapiebat ut parvula, cogitabat et parvula, et quaerebat veritatem ubi non erat, errans, et non inveniens, juxta illud in psalmo: Erravi sicut ovis quae periit . Denique in lectulo se memorat tunc adhuc esse, tanquam aetate imbecillem ac parvulam sensu. 11. Si tamen ita construas: In lectulo meo, subaudis, existens vel jacens, quaesivi quem diligit anima mea; non quaesivi in lectulo, sed ens in lectulo quaesivi, hoc est: Cum adhuc infirma et invalida forem, et omnino minus idonea sequi sponsum quocunque iret, sequi ad ardua et excelsa sublimitatis illius, incidi in multos, qui cognoscentes desiderium meum, dicebant mihi: Ecce hic est Christus, ecce illic
Abbreviated transcription (Latin):
nox abscondit: ut reperias indie. quod in
nocte quesieras. Nox est itaq donec querit᷑
sponsus: qm̃ si dies esset. de medio fieret: et
minime quereretur. Et de hoc satis: nisi
forte numerositas hȩc noctium ad huc ali¬
s noctes posuit. Et michi uidetur si tu
melius non habes: talis inde posse ratio
reddi. Habet mundus iste noctes suas: et
non paticas. Quid dico quia noctes habet
mundus : cum pene ipse dotus fit nox. et
totus semꝑ uersetur intenebris: Nox est
iudaica ꝑfidia: nor ignorantia paganoꝵ:
nox heretica prauitas: nox etiam catho¬
licorum carnalis animalis ue conuersatio
Annon nox. tibi non ꝑcipiuntur ea que
sunt sp̃c dei: S et apud hereticos uel seis¬
maticos. quot secte :. tot noctes. frustra ꝑ
has noctes. iusticiȩ solem et lumen queritis
ueritatis. id est sponsum: quia nulla societas
luci ad tenebras. Sed dicit aliquis. quod nõ
sit tam stulta tam ue ceca sponsa. ut que¬

Expanded text:
nox abscondit, ut reperias in die, quod in nox abscondit, ut reperias in die, quod in nocte quaesieras. Nox est itaque donec quaeritur sponsus; quoniam si dies esset, de medio fieret, et minime quaereretur. Et de hoc satis: nisi forte numerositas haec noctium aliquid adsed noctes posuit. 10. Et mihi videtur, si tu melius non habes, talis posse ratio reddi. Habet mundus iste noctes suas, et non paucas. Quid dico, quia noctes habet mundus, cum pene totus ipse sit nox, et totus semper versetur in tenebris? Nox est Judaica perfidia, nox ignorantia paganorum, nox haeretica pravitas, nox etiam Catholicorum carnalis, animalisve conversatio. An non nox, ubi non percipiuntur ea quae sunt Spiritus Dei? Sed et apud haereticos vel schismaticos quot sectae, tot noctes. Frustra per has noctes justitiae solem et lumen quaeritis veritatis, id est sponsum; quia nulla societas luci ad tenebras. Sed dicit aliquis, quod non sit tam stulta, tamve 1534 caeca sponsa, ut quae
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓpriȩ ad solam ꝑtineat animã illa
dilectio qua aliquid spiritaliter diligit:
uerbi grã. dm̃. angłm. animam. S et di¬
ligere iusticiam. ueritatem. pietatem. sa¬
pientiam. uirtutesq alias: erusmodi est
Nam cum scđin carnem quippiam dili¬
git uel potius appetit anima: uerbi grã
cibum. uestimentum. dominiũ. et que
istiusmodi sunt corporalia sitie terrena.
carnis potius quam anime amor dicen¬
dus est. Et hoc ꝓ eo quod sponsa minus
usitate. s non minus ꝓprie animã suã
sponsum diligere dicit: monstrans ꝑinde
spiritum ẽẽ sponsum: et ase non carnali
s spiritali amore diligi. Et bene ꝑ noctes¬
eum se quesisse ait. Nam si iuxta paulũ
quidormiunt nocte dormiunt. et qui ebrii
sunt. nocte ebrii sunt: ita non abstirde
ut opinor dici potest. quod qui ignorant.
nocte ignorent ÷ ac ꝑhoc quiquerunt.
nocte querant. Quis enim querat. quod
palam habet: Porro dies palam facit quod

Expanded text:
et proprie ad solam pertineat animam illa et proprie ad solam pertineat animam illa dilectio, qua aliquid spiritualiter diligit, verbi gratia, Deum, angelum, animam. Sed et diligere justitiam, veritatem, pietatem, sapientiam, virtutesque alias, ejusmodi est. Nam cum secundum carnem quidpiam diligit, vel potius appetit anima, verbi gratia cibum, vestimentum, dominium, et quae istiusmodi sunt corporalia sive terrena, carnis potius, quam animae amor dicendus est. Et hoc pro eo quod sponsa minus usitate, sed non minus proprie, animam suam sponsum diligere dicit, monstrans proinde spiritum esse sponsum, at a se non carnali, sed spirituali amore diligi. Et bene per noctes se quaesisse eum ait. Nam si juxta Paulum, qui dormiunt, nocte dormiunt, et qui ebrii sunt, nocte ebrii sunt : ita non absurde, ut opinor, dici potest, quod qui ignorant, nocte ignorant; ac per hoc qui quaerunt, nocte quaerunt. Quis enim quaerat, quod palam habet? Porro dies palam facit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Misse ab angłõ. optis faciunt euangłiste:
facte ꝙ apłe apostolorũ. dum festinant ad
annuntiandum mane miscđiam dñi: dicunt
inodorem tinguentorũ tuorum currimus.
Extunc ergo et deinceps frustra in lectulo
quesitus est sponsus: quia et si cognotierat
etim eccłia scđm carnem. id est scđm carnis
infirmitatẽ: s nunc iam non nouit. Deniq
quesitus est pꝰmodum apetro et iohanne
identidem in sepulchro: s minime inuentus
Tide tuutrum ne aꝑte et competenter quisq
horum tunc dicere quitierit. in lectulo meo
quesiui quem diligit anima mea: quesiui.
et non inueni. Nempe itura ad patr̃e caro
qtic non erat expatre. prius ꝑglam resurrec¬
tionis omne infirmum se eruit: accinxit
potentia: in duit lumine sicut uestimento:
in quali nimirum gła et ornatu decuit
eam paternis aspectib presentari. Pulchre
uero sponsa non quem diligo ego. s quĩe
diligit anima mea inquit: quod tiere

Expanded text:
Missae ab angelo opus faciunt evangelistae; Missae ab angelo opus faciunt evangelistae; factaeque apostolae apostolorum, dum festinant ad annuntiandum mane misericordiam Domini, dicunt: In odore unguentorum tuorum currimus. Extunc ergo et deinceps frustra in lectulo quaesitus est sponsus; quia etsi cognoverat eum Ecclesia secundum carnem, id est secundum carnis infirmitatem, sed nunc jam non novit. Denique quaesitus est postmodum a Petro et Joanne identidem in sepulcro, sed minime inventus. Vide tu, utrumne apte et competenter quisque horum tunc dicere quiverit: In lectulo meo quaesivi quem diligit anima mea; quaesivi, et non inveni. Nempe itura ad Patrem caro quae non erat ex Patre, prius per gloriam resurrectionis omne infirmum se exuit, accinxit potentia, induit lumine sicut vestimento: in quali nimirum gloria et ornatu decuit eam paternis aspectibus praesentari. 9. Pulchre vero sponsa: Non quem diligo ego, sed quem diligit anima mea, inquit: quod vere
Abbreviated transcription (Latin):
catum instabulo : Introiuit in potentias
domini: decorẽ induit et fortitudinem:
et ecce sedet suꝑ cherubin: qtui sub lapide
iacuit. Ex hoc iam non iacet s sedet: et
tu tanquam iacenti suibsidia paras : Siue
tit absolutior ueritas sit: aut sedet. iudicans:
aut stat. adiutians. Sic tos obone mulieres
cui nam queso excubias exhibetis: cui aroma¬
ta comꝑatis: paratis unguenta : Si sciretis
quantus is sit. quamq sit inter mortuos
liber mortuus iste. quem ting̾e ꝑgitis: uos
forsitam petissetis ab eo potitis ungi. Non¬
ne iste est. quem unxit deus sutis oleoleticie.
preconsortib scus: Beatieritis uos. sigloria¬
ri potueritis reciertentes et dicere: quia
de plenitudine eius et nos accepimus. Oñi¬
uero factum est ita. Nam reuera uncte re¬
meant: quȩ uncture uienerant. Quidni
tinctȩ. tam leto nuntio noue odorifereq
resurrectionis :Quam speciosi pedes euan¬
gelizantium pacem: cuangłitantiũ bona.

Expanded text:
catum in stabulo? Introivit in potentias catum in stabulo? Introivit in potentias Domini, decorem induit et fortitudinem: et ecce sedet super cherubim, qui sub lapide jacuit. Ex hoc jam non jacet, sed sedet: et tu tanquam jacenti subsidia paras? Sive, ut absolutior veritas sit, aut sedet judicans, aut stat adjuvans. 8. Sic vos, o bonae mulieres, cuinam, quaeso, excubias exhibetis? cui aromata comparatis, paratis unguenta? Si sciretis quantus is sit, quamque sit inter mortuos liber mortuus iste quem ungere pergitis, vos forsitan petissetis ab eo potius ungi. Nonne iste est, quem unxit Deus suus oleo laetitiae prae consortibus suis? Beati eritis vos, si gloriari potueritis revertentes, et dicere, quia de plenitudine ejus et nos accepimus . Enimvero factum est ita. Nam revera unctae remeant, quae uncturae venerant. Quidni unctae tam laeto nuntio novae odoriferaeque resurrectionis? Quam speciosi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona!
Abbreviated transcription (Latin):
iacentis est lcus. Manens enim in patre:
regit cum patre uniuersa.Demq non iace¬
re. s sedere ad dexteram patris filium. fides
inddubitata habet: et ipse celum sibi sedem
ẽẽ. non lectum ꝑhibet: ut scias illum in suis
id est in suꝑis. ne quaquam solatia habere
infirmitatis : s potestatis insignia. Meri¬
to promde sponsa ponens lectulum. dicit
suum: quia omne quod infirmum est dei.
non depprio messe illi. manifestum est:s
de nr̃o. Ex nobis assumpsit. quȩ pro nobis
stistinuit: nasci. lactari. mori. sepetiri. Mea
est. mortalitas nati: mea. infirmitas pargu¬
li:mea expiratio erticifiri: mea seꝑulti dor¬
mitio. Quȩ priora transierunt: et ecce noua
bas: qui se iam in sua ceꝑat: Non uide¬
ras filium hominis ascendentem ubi erat
pritis: Iam cȩlum tumulo cõmutauit et
stabulo: et tu illum in tuo adhuc lectulo
queris: Surrexit: non est hic. Quid queris
inlecto fortem:. in lectulo magnum:clarifi¬

Expanded text:
jacentis est locus. Manens enim in Patre jacentis est locus. Manens enim in Patre regit cum Patre universa. Denique non jacere, sed sedere ad dexteram Patris Filium fides indubitata habet; et ipse coelum sibi sedem esse, non lectum perhibet : ut scias illum in suis, id est in superis, nequaquam solatia hahere infirmitatis, sed potestatis insignia. 7. Merito proinde sponsa ponens lectulum, dicit suum, quia omne quod infirmum est Dei, non de proprio inesse illi manifestum est, sed de nostro. Ex nobis assumpsit quae pro nobis sustinuit, nasci, lactari, mori, sepeliri. Mea est mortalitas nati, mea infirmitas parvuli, mea exspiratio crucifixi, mea sepulti dormitio. Quae priora transierunt, et ecce nova bas, qui se jam in sua receperat? Non videras Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Jam coelum tumulo commutavit et stabulo, et tu illum in tuo adhuc lectulo quaeris? Surrexit, non est hic. Quid quaeris in lectulo fortem, in lectulo magnum, clarifi
Abbreviated transcription (Latin):
tepide aut negligenter. seu ꝑfunctorie quȩ¬
rit: nam corde ardenti et om̃ino infatigabi¬
liter querit: plane ut decet. Restat. ut de ter¬
eia uideamus: neuidelicet ubi non decet quȩ¬
rat. In lectulo meo quesiui quem diligit ani¬
ma mea. An forte non in lectulo querendus
erat s in lecto. ꝗtuppe eui orbis angustus
est: S non horreo lectulum: qui noui par¬
utilum. Parutilus deniq nobis natus est.
Exulta tu et lauda habitatio syon: qui mag¬
nus inmedio dui sẽs isrł. At isdem dñs in
syonmagnus. apud nos paruulus: apud
nos infirmus repertus est: exuno. iacere ÷
ex altero et inlectulo iacere habens. Annon
lectulus. tumtilus: annon lectalus. presepi¬
tim: an non lecttilus. uterus uirginis: Neq
enim magni patris uterus lectulus est: s
lectus magnus: De quo ad filium: ex utero
inquit ante luciferum genuite. Quãquã
ne lectus quidem forsitan digne censendꝰ
sit uterus ille:qui regentis potius. quam

Expanded text:
tepide aut negligenter seu perfunctorie quaetepide aut negligenter seu perfunctorie quaerit: nam corde ardenti et omnino infatigabiliter quaerit, plane ut decet. 6. Restat ut de tertia videamus, ne videlicet ubi non decet quaerat. In lectulo meo quaesivi quem diligit anima mea. An forte non in lectulo quaerendus erat, sed in lecto; quippe cui orbis angustus est? Sed non horreo lectulum, qui novi parvulum. Parvulus denique nobis natus est . Exsulta tu et lauda, habitatio Sion, quia magnus in medio tui sanctus Israel . At idem Dominus in Sion magnus, apud nos parvulus, apud nos infirmus repertus est; ex uno jacere, ex altero et in lectulo jacere habens. An non lectulus tumulus? an non lectulus praesepium? an non lectulus uterus Virginis? Neque enim magni Patris uterus lectulus est, sed lectus magnus, de quo ad Filium: Ex utero, inquit, ante luciferum genui te . Quanquam ne lectus quidem forsitan digne censendus sit uterus ille, qui regentis potius, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Biberunt omnes peccatores terre. non est
quod sibi ex eo tiendicent demones ad re¬
stinguendos focos suos:s neq homines
socu demoniorũ.Semel illo descendit. non
sanguis.s anma:et hec portio eorũ qui
incarcere erant. una illa uisitatio. que tẽ
facta est ꝑ presentiam ammȩ:cum corpus
penderet exanimȩ suꝑ terram.Sanguis
aridam rigaint᷑. sanguis infudit terram.
et inebriauit eam:sanguis.quȩ interra
et que incelis sunt pacificauit. Non aũ
et que apud inferos:nisi quod semel illo
ut dixiamma eius excucurrit. et fecit ex
parte redemptionẽ. ne tiel eo momenti
uacaret oꝑa pietatis s ultra non adiciet
Ergo nunc tempus acceptabile. et aptum
ad quȩrendum: in quo planȩ quiquerit in¬
uenit: si tamen ubi et utioportet querit.
Et hec una causa quȩ impedire pocest. ne
inueniatur sponsus aquerentib se: cum ñ
querunt in tempore oportuno. At non ea
impedit sponsam: nempe inuocantẽ et que

Expanded text:
Biberunt omnes peccatores terrae: non est Biberunt omnes peccatores terrae: non est quod sibi ex eo vindicent daemones ad restinguendos focos suos; sed neque homines socii daemoniorum. Semel illo descendit, non sanguis, sed anima; et haec portio eorum qui in carcere erant: Una illa visitatio, quae tunc facta est per praesentiam animae, cum corpus penderet exanime super terram. Sanguis aridam rigavit, sanguis infudit terram, et inebriavit eam; sanguis quae in terra, et quae in coelis sunt pacificavit, non autem et quae apud inferos: nisi quod semel illo, ut dixi, anima ejus excurrit, et fecit ex parte redemptionem, ne vel eo momenti vacaret opera charitatis; sed ultra non adjiciet. Ergo nunc tempus acceptabile et aptum ad quaerendum in quo plane qui quaerit invenit: si tamen ubi, et uti oportet, quaerit. Et haec una causa, quae impedire potest, ne inveniatur sponsus a quaerentibus se, cum non quaerunt in tempore opportuno. At non ea impedit sponsam, nempe invocantem et quae
Abbreviated transcription (Latin):
tas hec et facilitas temporis quod nunc est:
illum. qui in psalmo loquitur. Desiderium
patiꝑum exatidiuit dñs: preparationem cor¬
dis eorum atidiuit auris tua. Quod si et ꝑ
bona oꝑa queritur deus:ergo dum dempus
habemus.oꝑemur bonum ad omnes.p̃ser¬
tim quia dñs aꝑte prenuntiat uenire noctẽ.
quando nemo potest oꝑari.Gune aliud ad
querendum deum. adopandum quodbo¬
ntm est.repturus es tibi tempus in sclis uen¬
turis: preter hoc quod constituit tibids. in
quo recordetur tui:
Et ideo dies
salutis:quia inhis ipse deus rex nr̃ ante
lutem.quȩ iam facta est in medio terre.
Quam dibi somnias ꝑuenturam inter ar¬
dores sempiternos facultatem: tiemam
ꝓmerendi. cum iam transut tempus mi¬
serendi: Non relinquitar dibi hostia pro
peccatis:. mortuo inpeccatis. Non crucifi¬
gtur iterum filius dei: mortutis est semel:
iam non moritur. Non descendit ad infe¬
ros sanguis: qui effusus est suꝑ terram.

Expanded text:
tas haec et facilitas temporis quod nunc est, tas haec et facilitas temporis quod nunc est, illum qui in psalmo loquitur: Desiderium pauperum exaudivit Dominus, praeparationem cordis eorum audivit auris tua . Quod 1532 si per bona opera quaeritur Deus, ergo dum tempus habemus operemur bonum ad omnes : praesertim quia Dominus aperte praenuntiat venire noctem, quando nemo potest operari . Tune aliud ad quaerendum Deum, ad operandum quod bonum est, reperturus es tibi tempus in saeculis venturis, praeter hoc, quod constituit tibi Deus, in quo recordetur tui? Et ideo dies salutis, quia in his ipse Deus, rex noster alutem, quae jam facta est in medio terrae. Quam tibi somnias proventuram inter ardores sempiternos facultatem veniam promerendi, cum jam transiit tempus miserendi? Non relinquitur tibi hostia pro peccatis, mortuo in peccatis. Non crucifigitur iterum Filius Dei; mortuus est semel, jam non moritur . Non descendit ad inferos sanguis, qui effusus est super terram.
Abbreviated transcription (Latin):
cum aut uidelicet non intempore querunt:
atit non sicut oportet: atit non tibi oportet.
Si enim omne tempus aptum est adque¬
rendum:eur gͦ dicit ꝓpħa quodiam me¬
moraui. querite dñm dum incieniri potest:
Erit absq atibio cum intieniri non poterit:
et ideo addit. ut inuocetur dum prope est:
qm̃ futurũ est. iam non ꝓpe futurum.
fi quo enim tunc non requiretur: Michi
inquit curuabitur omne genu: et cetera.
Nec tamen inuenietur ab impus.quos ulto¬
res angłi arcebunt: ꝑfecto et collent. ne ui¬
deant głam dei. Frustra in clamabunt
et fatue uirgines:minime proisus iam ad
eas exit clausa ianua. Sibi pinde dictum
putent illȩ: queretis me et non inuenietis.
Ceterum nunc temptis acceptabile. ntinc
dies salutis sunt: tempꝰ plane et querendi.
et inuocandi.quando plerumq et ante quã
intiocetur adeẽ sentitur. Nudi deniq quid
polliceatur. Antequam me inuocetis inqͥt:¬
ego dicam. ecce ad sum. Nec latuit benigni¬

Expanded text:
cum aut videlicet non in tempore quaerunt, cum aut videlicet non in tempore quaerunt, aut non sicut oportet, aut non ubi oportet. Si enim omne tempus aptum est ad quaerendum, cur ergo dicit propheta, quod jam memoravi: Quaerite Dominum, dum inveniri potest? Erit absque dubio cum inveniri non poterit; et ideo addit, ut invocetur dum prope est; quia futurum est jam non prope futurum. A quo enim tunc non requiretur? Mihi, inquit, curvabitur omne genu , etc. Nec tamen invenietur ab impiis, quos ultores angeli arcebunt profecto, et tollent ne videant gloriam Dei. Frustra inclamabunt et fatuae virgines; minime prorsus jam ad eas exit, clausa janua . Sibi proinde dictum putent illae: Quaeretis me, et non invenietis. 4. Caeterum nunc tempus acceptabile, nunc dies salutis sunt ; tempus plane et quaerendi, et invocandi, quando plerumque, et antequam invocetur, adesse sentitur. Audi denique quid polliceatur. Antequam me invocetis, inquit, dicam: Ecce adsum . Nec latuit benigni
Abbreviated transcription (Latin):
nescitis. Quam qũã nescio ꝗtiomodo non seiat᷑
aspitalib sponsus spiritus: qui tamen ita
in spũ ꝓ fecerunt. ut possint dicere cũ ꝓpha.¬
et si cognouimus xp̃m scd̾m carnẽ. s nũcĩa
non nouimus. Nonne is est. quem sponsa
querebat: Is uere est. sponstis et amans. et
quando ipse est non aliud sane quam ipsa
ueritas. Uerum is sponsus. quid est. quod
non inuenitur quesitus. cum requiratur
tam studiose et impigre. nunc quidem in
lectulo nunc uero inciuitate. aut etiam in
plateis uel uicis. ipse autem dicat querite
et inueniedis. et quiquerit inuenit. ꝓpħa
quoq loquatur ad eum. bonus es dñe an¬
me querenti te. et item sẽs ysaias. querite
domint̃i. dum inueniri potest: Quomodo
ergo implebuntur seripture: Neq enim
que hic inducittr querens. una est ex his:
quib ipse ait. Queretis me. et non inueni¬
etis. Sed attende tres ẽẽ causas. quȩ interi
occurrunt. et querentes frustrari solent:

Expanded text:
nescitis . Quanquam nescio quomodo non sciatur nescitis . Quanquam nescio quomodo non sciatur a spiritualibus sponsus Spiritus, qui tamen ita in spiritu profecerunt, ut possint dicere cum pEt si cognovimus Christum secundum carnem, sed nunc jam non novimus . Nonne is est, quem sponsa quaerebat? Is vere est sponsus, et amans, et quando ipse est non aliud sane, quam ipsa Veritas. 3. Verum is sponsus quid est quod non invenitur quaesitus, cum requiratur tam studiose et impigre, nunc quidem in lectulo, nunc vero in civitate, aut etiam in plateis vel vicis; ipse autem dicat: Quaerite, et invenietis; et: Qui quaerit, invenit? Propheta quoque loquatur ad eum: Bonus es, Domine, animae quaerenti te ; et item sanctus Isaias: Quaerite Dominum, dum inveniri potest? Quomodo ergo implebuntur Scripturae? Neque enim quae hic inducitur quaerens, una est ex his quibus ipse ait: Quaeretis me, et non invenietis . Sed attendite tres esse causas, quae interim occurrunt, et quaerentes frustrari solent:
Abbreviated transcription (Latin):
Si adhtic dissimulatio est: nimis est molesta
Osto quod pie utiliter interim fciertt dissi¬
mulatum: donec in sola adhuc uocatione
seu reciocatione reserat. Nunc uͦ cum requi¬
ritur et ita requiritur: quidiam conferre
poterit dissimulatio: Si de carnalib sponsis
et ptidendis amorib questio est.sicut licteralis
suꝑ ficies prelusisse uidetur: et sunter illos calia
contingere quieant. mea non inter est. ipsi ui¬
derint. Quod si animarum querentium dñm
mentib et affectib.proquantulo cumq posse
meo respondere et satisfacere me opportet:
eruendum sane de seriptura sancta. inqua se
uitam habere confidunt.eo uitale aliquid quo
spiritale. ut edant pauꝑes et saturentur. et ui¬
tiant corda eorum. Et quid tam corditim uita.
bat: quia cum xp̃c apparuerit uita ur̃a. tunc
et tos apparebitis eum ipso ingła: Ipse ergo
ad medium tieniat: quo et nobis ueraciter di¬
ci possit: medius autem ur̃m stat. quem uos

Expanded text:
Si adhuc dissimulatio est, nimis est molesta. 2. Si adhuc dissimulatio est, nimis est molesta. 2. Esto quod pie utiliterque interim fuerit dissimulatum, donec in sola adhuc vocatione seu revocatione res erat. Nunc vero cum requiritur, et ita requiritur, quid jam conferre poterit dissimulatio? Si de carnalibus sponsis et pudendis amoribus quaestio est, sicut litteralis superficies praelusisse videtur; et si inter illos talia contingere queant, mea non interest, ipsi viderint. Quod si animarum quaerentium Dominum mentibus et affectibus pro quantulocunque posse meo respondere et satisfacere me oportet, eruendum sane est de Scriptura sancta, in qua se vitam habere confidunt, eo vitale aliquid, quo spirituale; ut edant pauperes et saturentur, et vivant corda eorum. Et quid tam cordium vita, qbat, quia cum Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria? Ipse ergo ad medium veniat, quo et nobis veraciter dici possit: Medius autem vestrum stat, quem vos
Abbreviated transcription (Latin):
tota auiditate dedit. Et primo quidem
querit illum in lectulo: s minime inue¬
nit. Surgit inde.cireuit ciuitatemꝰ. it et re¬
dit ꝑ plateas. et uicos: et non occurrit. neq
apparet. Interrogantur quiq forte occur¬
rerint: nichilq certi reportatur. Neq ui¬
cis unitis. aut unius nocꝰtis quesitio hec.
et hec frustracio: cum dicat ista. quia que¬
siui ꝑ noctes. Quid hoc desiderii est et ar¬
doris. ut surgens de nocte publicum non
erubescat. ꝑcurrat ciuitatem: ꝑ cunctetur
palam et passim de dilecto: atq a uestigan¬
dis semitis eius nulla ualeat ratione auer¬
ti. nulla prepediri dificultate: non tem¬
pestiue retineri amore quietis: non sponse
uerecundia. non uel timore nocturno : Et
tamen in his om̃ib frustrata est usq adhuc
a desiderio suo. Quare: Quid sibi uult
ꝑtinax hȩcs et dititurna fraudatio. tedio¬
rum nutrix. suspitionum fomes. in patien¬
tiȩ fax. notierca amoris: mater desꝑationis :

Expanded text:
tota aviditate dedit. Et primo quidem tota aviditate dedit. Et primo quidem quaerit illum in lectulo, sed minime invenit. Surgit inde, circuit civitatem, it et redit per plateas et vicos, et non occurrit, neque apparet. Interrogantur quique forte occurrerint, nihilque certi reportatur. Neque vicis unius, aut unius noctis quaesitio haec, et haec frustratio, cum dicat ista, quia quaesivi per noctes. Quid hoc desiderii est et ardoris, ut surgens de nocte publicum non erubescat, percurrat civitatem, percunctetur palam et passim de dilecto, atque a vestigandis semitis ejus nulla valeat ratione averti, nulla praepediri difficultate, non tempestivae retineri amore quietis, non sponsae verecundia, non vel timore nocturno? Et tamen in his omnibus 1531 frustrata est usque adhuc a desiderio suo. Quaere, quid sibi vult pertinax haec et diuturna fraudatio, taediorum nutrix, suspicionum fomes, impatientiae fax, noverca amoris, mater desperationis?
Abbreviated transcription (Latin):
turus tamen et serius intret: qui seueriori
quodam tieritatis uultu in me dum insolẽ¬
tiam reprimit. purget lȩticiam. Intret qͦsi
lmnultis saliens: quasi caprea circũspectus:
qui ctilꝑam dissimtlando transiliat:penã
iiserando respiciat. Intret quasi descen¬
dens de montib bethel: festiuus et splendi¬
dus. quasi ꝓcedens a patre: suauis et mitis
qui non dedignetur dici et fieri sponsus ani¬
me querentis se: cum sit suꝑ omĩa deus be¬
nectictus in secula amen. PpS EIO LEU¬
Non est reuersus sponsus ad uocem et uotũ
reuocantis. Quare : Ut desiderium crescat:
ut probetur affectus: at exerceatur amoris
negocium. Sane gͦ dissimtilatio est: non in¬
dignatio. S suꝑest ut queratur. si forte re¬
periatur quesitus. qui uocatus nonuenit:
dicente dño. om̃is quiquerit inuenit. Porro
u̾bum reuocationis tale est. Reuertere: assi¬
causas quiȩ dicte sunt. hine ista quȩ amat
facta cupidior.mox sese ad requirendũ

Expanded text:
turus tamen et serius intret, qui severiori turus tamen et serius intret, qui severiori quodam veritatis vultu in me, dum insolentiam reprimit, purget laetitiam. Intret quasi hinnulus saliens, quasi caprea circumspectus, qui culpam dissimulando transiliat, poenam miserando respiciat. Intret quasi descendens de montibus Bethel, festivus et splendidus, et quasi procedens a Patre, suavis et mitis, qui non dedignetur dici et fieri sponsus animae quaerentis se, cum sit super omnia Deus benedictus in saecula. Amen. SERMO LNon est reversus sponsus ad vocem et votum revocantis. Quare? Ut desiderium crescat, ut probetur affectus, ut exerceatur amoris negotium. Sane ergo dissimulatio est, non indignatio. Sed superest, ut quaeratur, si forte reperiatur quaesitus, qui vocatus non venit, dicente Domino: Omnis qui quaerit, invenit . Porro verbum revocationis tale est: Revertere; assicausas quae dictae sunt: hinc ista quae amat facta cupidior, mox sese ad requirendum
Abbreviated transcription (Latin):
oculis ur̃is: et coram uobis met ipsis pru¬
dentes. De uobis dicitur. ꝑdam sapientiã
sapientitm: et prudentiam prudentium
repbabo. Pdiderunt sapientiam: quia sua
sapientia ꝑdidit eos. Quid non ꝑdiderunt:
qui ipsi ꝑditisunt : An uero non ꝑditi: qͦs
nescit deus: Porro autem uirgines fatuȩ.
quas quidem non aliunde fatuas puto. nͥ
quia dicentes se ẽẽ sapientes. stulte facꝰte
sunt: Hȩ inquam adeo audire hñt. nescio
uos. et item illi qui grãm miraculorũ ad
suam usurpauere głam. nichilominus au¬
dicuri sunt.quia non noui uos: ut liquido
ex his clarescat grãm non ꝓdesse. ubi ueritas
non est inintentione:s obesse magis. Et qui¬
tista. Si ergo cum una quauis harum sine
altera ptilsauerit ad ostium meum. dñs iħc.
trabit sane non tanquam sponsus: s tanquã
iudex. Absit: nequaquam fiat. hoc. Non
intret in iudicitm cum seruo suo. Intret
pacificus: intret iocundus et hilaris: ma¬

Expanded text:
oculis vestris, et eoram vobismetipsis pruoculis vestris, et eoram vobismetipsis prudentes! de vobis dicitur: Perdam sapientiam sapientium, et prudentiam prudentium reprobabo . Perdiderunt sapientiam, quia sua sapientia perdidit eos. Quid non perdiderunt, qui et ipsi perditi sunt? An vero non perditi, quos nescit Deus? 11. Porro autem virgines fatuae, quas quidem non aliunde fatuas puto, nisi quia dicentes se esse sapientes, stultae factae sunt; hae, inquam, a Deo audire habent: Nescio vos . Et item illi, qui gratiam miraculorum ad suam usurpaverunt gloriam, nihilominus audituri sunt, quia non novi vos : ut liquido ex his clarescat, gratiam non prodesse, ubi veritas non est in intentione; sed obesse magis. Et quitista . Si ergo cum una quavis harum sine altera pulsaverit ad ostium meum Dominus Jestrabit sane non tanquam sponsus, sed tanquam judex. Absit, nequaquam fiat hoc! Non intret in judicium cum servo suo. Intret pacificus, intret jucundus et hilaris: ma
Abbreviated transcription (Latin):
Planius audi. Priuatus: ꝓprius. Non
culpamus donum: s usum: Deniq si
aduertisti: non indecore. s in suio decore di¬
ctus est ille ꝑdidisse sapientiam. Et in fal¬
lor: unus angeli ammeq decor ipsa est. Qd
enim uel hec. uł ille absq sapientia. nisi ru¬
dis deformisq materia est: Eagͦ ille non
modo formatus:s et formosus fuit. S
ꝑdidit eam cum fecit suam: ut non sit ali¬
ud indecore suo: quam in sua sapientia ꝑ¬
didisse sapientiam. Proprietas. in catisa
est. Quod sibi sapiens fuit. quod non de¬
dit głamdeo. quod non retulit grãm ꝓgr̃ã.
quod non scđm ueritatem ambulauit in ca
s ad suam eam retorsit uoluntatẽ: istud
est eur eam ꝑdidit: immo istud est quod eã
ꝑdidit. Et enim sic habere: ꝑdere est. Ec
non apud dm̃. Nam quid tam ꝑditum:
quam quod extra deum exulat: Quid mors
nisi priuatio uite : Ita nichil ꝑditio. insi
alienatio adeo est. Uẽ qui sapientes estis in

Expanded text:
Planius audi. Privatus, proprius. Non Planius audi. Privatus, proprius. Non culpamus donum, sed usum. Denique si advertisti, non in decore, sed in suo decore dictus est ille perdidisse sapientiam. Et, in fallor, unus angeli animaeque decor ipsa est. Quid enim vel haec vel ille absque sapientia, nisi rudis deformisque materia est? Ea ergo ille non modo formatus, 1530 sed et formosus fuit. Sed perdidit eam, cum fecit suam: ut non sit aliud in decore suo quam in sua sapientia perdidisse sapientiam. Proprietas in causa est. Quod sibi sapiens fuit, quod non dedit gloriam Deo, quod non retulit gratiam pro gratia, quod non secundum veritatem ambulavit in ea, sed ad suam eam retorsit voluntatem: istud est cur eam perdidit; imo istud est quod eam perdidit. Etenim sic habere, perdere est. Et non apud Deum. Nam quid tam perditum, quam quod extra Deum exsulat? Quid mors, nisi privatio vitae? Ita nihil perditio, nisi alienatio a Deo est. Vae qui sapientes estis in
Abbreviated transcription (Latin):
in eum sathanas. Iudam loquitur: qui ac¬
cepto munere gr̃ȩ. quia inueritate non
ambulabat cum ueritatis magistro. uł
potius cum magistra ueritate: locum in
se diabolo dedit. Audi adhuc. Cibauit
illos ex adipe frumenti: et de petra melle
saturauit eos. Quos: Inimici dñi. menti¬
ti sunt ei. Quos melle cibauit et adipe.
hi mentiti sunt ei: facti inimici. quia ue¬
ritatem gr̃ȩ non iunxerunt. De quib ali¬
bi habes. Filii aliem menciti sunt michi:
filii aliem inueterati sunt: et claudicaue¬
runt asemitis suis. Quidn claudicarent.
uno gr̃ȩ pede contenti: et non apponentes
ueritatem : Orit igitur tempus eorum
in secula: sicut et principis ipsorum. qui
et ipse inueritate non stecit. s fuit men¬
dax ab imitio: ideoq audiuit. Perdidisti
in decore tuo sapientiam. Nolo decorem:
qui michi sapientiam tollat. Queris qͥs
ille tam noxius. tamq ꝑnitiosus decor:
Tuus. Adhuc forte sine intellectu es:

Expanded text:
in eum Satanas . Judam loquitur, qui acin eum Satanas . Judam loquitur, qui accepto munere gratiae, quia in veritate non ambulabat cum veritatis Magistro, vel potius cum magistra Veritate, locum in se diabolo dedit. Audi adhuc: Cibavit illos ex adipe frumenti, et de petra melle saturavit eos. Quos? Inimici Domini mentiti sunt ei . Quos melle cibavit et adipe, hi mentiti sunt ei facti inimici; quia veritatem gratiae non junxerunt. De quibus alibi habes: Filii alieni mentiti sunt mihi; filii alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis . Quidni claudicarent, uno pede gratiae contenti, et non apponentes veritatem? Erit igitur tempus eorum in saecula , sicut et principis ipsorum, qui et ipse in veritate non stetit, sed fuit mendax ab initio , ideoque audivit: Perdidisti in decore tuo sapientiam . Nolo decorem, qui mihi sapientiam tollat. 10. Quaeris quis ille tam noxius, tamque perniciosus decor? Tuus. Adhuc forte sine intellectu es?
Abbreviated transcription (Latin):
inhabundantia sua. non motiebor inet̃¬
num: cum subito sensit at̾sam a se faci¬
em uerbi. seq non modo motam. s etiam
conturbatam: et sic intristicia didicit opꝰ
fuisse sibi cum munere quidem deuotionis.
etiam pondere ueritatis. Ergo non in sola
grã plenitudo grẽ est:s ne in sola quidem
ueritate. Quid prodest scire quid te opor¬
teat facere:si non detur et uelle facere:
Quid si uelis quidem:s minime possis: Qua¬
ndos ex ꝑtus sum agnita ueritate tristio¬
res: et ideo magis quod iam confugere ad
ignorantiȩ excusationem non liceret:scien¬
tes et non facientes quod ueritas hortaret᷑
Quȩ cum ita se habeant. neutrum sine al¬
tero sufficit. Parum dixi. Non expedit
quoq. Unde id scimus : Scienti in quit
bonum. et non facienti: peccatum est ei.
Item. Seruus sciens uoluntatẽ dñi sui. et
non faciens digna: uapulabit multis. At
istud. proparte ueritatis. Pro gr̃ȩ quid:
Seriptum est. Et post bucellam introiuit

Expanded text:
in abundantia sua, Non movebor in aeterin abundantia sua, Non movebor in aeternum: cum subito sensit aversam a se faciem Verbi, seque non modo motam, sed etiam conturbatam ; et sic in tristitia didicit opus fuisse sibi, cum munere quidem devotionis, etiam pondere veritatis. Ergo non in sola gratia plenitudo gratiae est, sed ne in sola quidem veritate. Quid prodest scire, quid te oporteat facere, si non detur et velle facere? Quid, si velis quidem, sed minime possis? Quantos expertus sum agnita veritate tristiores, et ideo magis, quod jam confugere ad ignorantiae excusationem non liceret, scientes, et non facientes quod Veritas hortaretur? 9. Quae cum ita se habeant, neutrum sine altero, sufficit. Parum dixi: non expedit quoque. Unde id scimus? Scienti, inquit, bonum, et non facienti, peccatum est illi ; item: Servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens digna vapulabit multis . At istud pro parte veritatis. Pro gratiae quid? Scriptum est: Et post buccellam introivit
Abbreviated transcription (Latin):
hinnuli hilaritatem. Utraq res necessaria
michi: et ueritas quidem.cui abscondi non
ꝑossim: gr̃ã autẽ. cui nolim. Alioquin. sine
alterutra. uisitatio plena non erit: cum et
illius seueritas absq hac onerosa: et huius
hilaritas absq illa dissoluta possit uide¬
ri.Amara est ueritas. sine condimento
gr̃ẽ: sicut absq ueritatis freno leuis et
nesciens modum. plerumq et insolens
ipsa deuotio. Quam multis non ꝓfuit
gram̃ ꝑcepisse: ꝓ eo quod temꝑamentũ
de ueritate pariter non acceperunt. Ex
hoc enim plusquam oportuit complacuere
sibi in ea:dum ueriti non sunt ueritatis
obtutus. dum non respexerunt ad capree
maturitatem: magis autem se dotos hin¬
nuli leuitati hilaritatiq dederunt. Inde
factum est. ut inqua priuatim exultare
uoluerant. grã priuarentur: quib uel sero
dici potuerit. Ountes ergo discite quid
sit seruite dño intimore: et cxultate eicũ
tremore.Dixerat deniq sc̃a anima quedã

Expanded text:
hinnuli hilaritatem. 8. Utraque res necessaria hinnuli hilaritatem. 8. Utraque res necessaria mihi: et veritas quidem, cui abscondi non possim; gratia autem, cui nolim. Alioquin sine alterutra visitatio plena non erit, cum et illius severitas absque hac onerosa, et hujus hilaritas absque illa dissoluta possit videri. Amara est veritas sine condimento gratiae; sicut absque veritatis freno levis et nesciens modum, plerumque et insolens ipsa devotio. Quam multis non profuit gratiam percepisse, pro eo quod temperamentum de veritate pariter non acceperunt? Ex hoc enim plus quam oportuit complacuere sibi in ea, dum veriti non sunt veritatis obtutus, dum non respexerunt ad capreae maturitatem, magis autem se totos hinnuli levitati hilaritatique dederunt. Inde factum est, ut in qua privatim exsultare voluerant, gratia privarentur, quibus vel sero dici potuerit: Euntes ergo discite quid sit: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . Dixerat denique sancta anima quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
piunt. ac si cacabo bullienti subtraxeris
tristis sit necesse est anuna mea.donec iterũ
reuertatur. et solito recalescat cor meum in¬
tra me: idq sit reuersionis indicium. Tale
sane exꝑimentum de uerbo habens.quid
mirum si et ego tisurꝑo michi uocem sponse.
in reuocando illud cum se absentauerit: qͥ
et si non equali. simili tamen desiderio fe¬
ror: Familiare michi erit quo ad uixero
pro uerbi reuocatione. reuocationis uerbũ:
quod utiq reuertere est. Et quotiens elabe¬
tur. dotiens repetetur a me: neccessabo clami¬
tare quasi postergum abeuntis ardenti de¬
siderio cordis ut redeat: et redã at mn leticiã
salutaris sui: reddat mͥse ipsũ: fate or filii. nil¬
int̾im aliudlibet: dũ ñ p̃stoẽ. qđ solu libet. Et hoc
oro. ut non uacuum ueniat: s plenum gratiȩ
et ueritatis. more utiq suo: sicut heri et nudi¬
us tercius. In quo michi similitudinem ca¬
pree et hinnuli exhibitum iri posse uidet᷑.
cum ueritas. capree octlos habeat: gratia.

Expanded text:
inde ac si ollae bullienti subtraxeris tristis sit necesse est anima mea, donec iterum revertatur, et solito recalescat cor meum intra me; idque sit reversionis indicium. Tale sane experimentum de Verbo 1529 habens, quid mirum si et ego usurpo mihi vocem sponsae in revocando illud, cum se absentaverit, qui etsi non pari, simili tamen vel ex parte desiderio feror? Familiare mihi erit, quoad vixero, pro Verbi revocatione revocationis verbum, quod utique revertere est. Et quoties elabetur, toties repetetur a me; nec cessabo clamitare quasi post tergum abeuntis ardenti desiderio cordis ut redeat, et reddat mihi laetitiam salutaris sui, reddat mihi se ipsum. Fateor vobis im libet, dum non praesto est quod solum libet. Et hoc oro, ut non vacnum veniat, sed plenum gratiae et veritatis : more utique suo, sicut heri et nudiustertius. In quo mihi similitudinem capreae et hinnuli exhibitum iri posse videtur, cum veritas capreae oculos habeat, gratia
Abbreviated transcription (Latin):
quidem sursum corda letiantib. etiam supra
spem meam. adicitum me senserim: pudet
diffidendiȩ: et reprehendens timorem meũ.
adorior:. non quidem temere: quod timide re¬
fugiebam. Aderit ut confido solitum adiuto¬
rium: quod si minus: aptid beniuolos tamen
atiditores nonerit ociostim quod uolui. Ne¬
rum hoc habebit sequens sermo principiũ:
nam presentem hic claudimus. Ipse audem
det uobis ea quȩ dicuntur. non solum tenere
memoriter. sed ardenter diligere. et efficaci¬
ter adimplere:sponsus eccłie iħe xp̃c dñs

Expanded text:
quidem sursum corda levantibus, etiam supra quidem sursum corda levantibus, etiam supra spem meam adjutum me senserim, pudet diffidentiae: et reprehendens timorem meum, adorior non quidem temere, quod timide refugiebam. Aderit, ut confido, solitum adjutorium: quod si minus, apud benevolos tamen auditores non erit otiosum quod volui. Verum hoc habebit sequens sermo principium; nam praesentem hic claudimus. Ipse autem det vobis ea quae dicuntur non solum tenere memoriter, sed et ardenter diligere, et efficaciter adimplere sponsus Ecclesiae Jesus
Abbreviated transcription (Latin):
anima sua. fuerit ne pritis inuenta. quam
collecta: Non: quia nec erat. Quam obrem
si collectam. si congregatam. si certe quod
magis eccłiȩ uocabulo competit conuocatã
a predicatorib se dixisset: transissem simpli¬
citer: minime inaliquo cunctabundus. Co¬
adiutores enim dei sunt: quem et audiere
loquentem. qui non colligit mecum disꝑgit.
S neq hoc ab re michi uidebitur: si dixerit
quis ab eis fundatam. siue edificatam. Si¬
quidem hoc fecerunt una cum illo. qui in
etiangłiis loquitur: et suꝑ hanc petram ȩdifi¬
cabo eccłiam meam: et quia fundata est supͣ
firmam petram. Nunc tiero nichil horum
loquens. sed preter solitum quidem ꝑhibens
se inuentam: cunctari aliquantum nos facit:
atq in stispicionem adducit latere loco. qđ
sit diligentius intuendum. Uolebam fateor
preterire. meq stibdticere huic scrutinio:
cui suffic̃e non sentirem. Ceterum. reminis¬
cens inquantis eque dubiis et obsctris. uob̃

Expanded text:
anima sua. Fueritne prius inventa quam anima sua. Fueritne prius inventa quam collecta? Non; quia nec erat. Quamobrem si collectam, si congregatam, si certe, quod magis vocabulo Ecclesiae competit, convocatam a praedicatoribus se dixisset, transissem simpliciter, minime in aliquo cunctabundus. Coadjutores enim Dei sunt, quem et audiere loquentem: Qui non colligit mecum, dispergit . Sed neque hoc mihi ab re videbitur, si dixerit quis ab eis fundatam sive aedificatam. Siquidem hoc fecerunt una cum illo, qui in Evangeliis loquitur: Et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam ; et: Quia fundata est supra firmam petram . Nunc vero nihil horum loquens, sed praeter solitum quidem perhibens se inventam, cunctari aliquantum nos facit, atque in suspicionem adducit latere loco, quod sit diligentius intuendum. 8. Volebam, fateor, praeterire, meque subducere huic scrutinio, cui sufficere non sentirem. Caeterum reminiscens in quantis aeque dubiis et obscuris, vobis