comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ sententiȩ opus dĩ ẽẽ ñ denegat. ex
dam fatetur: in oꝑam nimirũ dĩ illum
quẽ ꝓpulsauerat᷑ reduxit pudorẽ. Auõ.
Iamt̾ dictum ẽ: ds mortẽ ñ fecit. In ꝓpa¬
latione aũt sententiȩ dĩ est: morte morie¬
ris. Ecceds̃ hoc recribui peccatori fecit:
qđ ds̃ ipse ñ fecit. Et tam̃ quia ds̃ ultio¬
num ẽ. dicit etiã creare se mala: & quedã
in libro eccłiastico aduindictam creata
dicunt᷑: s cum peccatum etiam pęna pec¬
catiẽ. non ds̃ peceatũ facit oꝑe iniquo:
s ut peccatum sit pena peceantis. facit
oꝑe iusto. Quis em̃ neget eẽ peccatum.
ꝓpħis m̃dacib credere: & tam̃ hec fuit
pena regis achab. diuino inflictaiudicio:
sicut regnoꝵ testatur hystoria. Nec idõ
quisquã ita desipit. ut pseudo ꝓpħarũ
putet laudanda eẽ m̃dacia. aut m̃dacii
dm̃ dicat aucłorẽ: cum iudicio iusto. ubi
tali pęna ꝑspicit dignum. facit decipi

Expanded text:
autem sententiae opus Dei esse non denegat, ex autem sententiae opus Dei esse non denegat, ex dam fatetur; in operam nimirum Dei, illum, quem propulsaverat, reduxit pudorem. AUG. Jam tibi dictum est, Deus mortem non fecit: in prolatione autem sententiae Dei est, Morte morieris . Ecce Deus hoc retribui peccatori fecit, quod Deus ipse non fecit. Et tamen quia Deus ultionum est , dicit etiam creare se mala : et quaedam in libro Ecclesiastico ad vindictam creata dicuntur . Sed cum peccatum etiam pona peccati est, non Deus peccatum facit opere iniquo, sed ut peccatum sit poena peccantis facit opere justo. Quis enim neget esse peccatum, prophetis mendacibus credere? Et tamen haec fuit poena regis Achab, divino inflicta judicio, sicut Regnorum testatur historia . Nec ideo quisquam ita desipit, ut pseudoprophetarum putet laudanda esse mendacia, aut mendacii Deum dicat auctorem, cum judicio justo, ubi tali poena perspicit dignum, facit decipi
Abbreviated transcription (Latin):
peccato debeat ñ de penasua quisq confun¬
di: cum pleriq de peccatis suis non erube¬
scant. sinulla pęna fuerit subsecuta quã
sentiant: & eos faciat pena confundi. quod
non fecisset impunitas s contrares aꝑtis¬
simas quem libẽret ẽẽ disertum nisi auerita¬
te desertũ: Utrũq aũt nos libere dicimꝰ &
qd̾ fecit hõ uolens & qd̾ passus ẽ nolenᷤ: idẽ ⁊p̃s io¬
bedientiã. & carnis contra sp̃m concupiscen-¬
tiam:s unum hoꝵ dicere tu erubescebas.
ne nos admoneres. unde tuũ conuincere¬
mus errorem: Et nunc quando iã concu-¬
piscentiã carnis & libidinẽ nominas. ne
de tue suscepte nomine erubescere dica¬
ris: plus erubescere times. & errare non
times. Iuł. Constat tam̃. accusatorẽ
nr̃m in eodẽ quẽ au̾sat᷑ luto uolui. Cũ
enim confinxerint iuste redditã libidi¬
nis penã. & hanc iustitiam diuinȩ in-¬
culeat conuenire sententiȩ. in platione

Expanded text:
peccato debeat, non de poena sua quisque confunpeccato debeat, non de poena sua quisque confundi; cum plerique de peccatis suis non erubescant, si nulla poena fuerit subsecuta quam sentiant, et eos faciat poena confundi, quod non fecisset impunitas. Sed contra res apertissimas quem liberet esse disertum, nisi a veritate desertum? Utrumque autem nos libere dicimus, et quod fecit homo volens, et quod passus est nolens; id esbedientiam, et carnis contra spiritum concupiscentiam: sed unum horum dicere tu erubescebas, ne nos admoneres unde tuum convinceremus errorem. Et nunc quando jam concupiscentiam carnis et libidinem nominas, ne de tuae susceptae nomine erubescere dicris, plus erubescere times, et errare non times. XXXIV. JUL. Constat tamen accusatorem nostrum in eodem, quem aversatur, luto volvi. Cum enim confinxerit juste redditam libidinis poenam, et hanc justitiam divinae inculcat convenire sententiae, in prolatione
Abbreviated transcription (Latin):
& uita a dño dõest. Quȩ duo int̃ se neẽ
concraria ꝓfecto uidet: quisquis aboꝑib
diuinis. iudicia diuina discernit. Qđtu
si potuisses: non utiq ista uana dixisses.
Iuł. Ergo in oꝑib eiꝰ nullus pudor est.
insententuis aũt summa deformitas. Certũ
est nẽpe: qđ penã mereat᷑ reatus. Num idõ
tam̃ confusio culpe debita iniundicta re¬
currit. ut appelletur sine pudore qđ fecit
reus: s: non possit sine ignominia dici. qđ
iudicando fecit ds̃:Augꝰ. Qͥ dexplicata
implicas & euoluta conuoluis:. ut inge¬
mis tardiorib qualia in hominih plura
sunt uidearis Aicere aliquid. cũ dicas in¬
chil. Homo es enim. qui potiꝰ inuerecun¬
dia quã facundia ꝑsuadere conaris. qđ
deformitas uelnulla uł paruasit. ut cum
cupiscat: aut qđ ñ sit iustum dĩ iudiciũ.
relinquere delinquentẽ. ut sibi ipse sit pe-¬
na. cuids̃ fuerat uera felicitas: aut quod de

Expanded text:
et vita a Domino Deo est : quae duo inter se non esse et vita a Domino Deo est : quae duo inter se non esse contraria profecto videt, quisquis ab operibus divinis judicia divina discernit: quod tu si potuisses, non utique ista vana dixisses. XXXIII. JUL. Ergo in operibus ejus nullus pudor est; in sententiis autem summa deformitas. Certum est nempe, quod poenam mereatur reatus: num ideo tamen confusio culpae debita, in vindicta recurrit, ut appelletur sine pudore quod fecit reus, sed non possit sine ignominia dici quod judicando fecit Deus? AUG. Quid explicata implicas, et evoluta convolvis, ut ingeniis tardioribus, qualia in hominibus plura sunt, videaris dicere aliquid, cum dicas nihil? Homo es enim, qui potius inverecundia quam facundia persuadere conaris, quod deformitas vel nulla, vel parva sit, ut cum ritum concupiscat; aut quod non sit justum Dei judicium, relinquere delinquentem, ut ipse sibi sit poena, cui Deus fuerat vera felicitas; aut quod de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ea inqͥt tradidit illos ds̃ indesideria cor¬
dis illoꝵ ininmundiciã. eͣ contumeliis
afficiant corpora sua insemetipsis. & cętera
que ibi contexuit. Nec in psalmo diceretur.
appone iniquitatẽ suꝑ iniquitatẽ eoꝵ. &
non intrent intuam iusticiam: nͥ iusto iu¬
dicio dĩ punirentur additis p̃cedentia
peccata peccatis. Iuł. Et icdo suꝑ hoc la¬
borandum ñẽ. Cõm̃do tam̃ disputatoris
acͥmoniã: qui quam dicit a dõ redditam.
non uult a dõ conditam: pronuntians dĩ ñ
conuenire oꝑib qđ uult eiꝰ conuenire iudi¬
cus. augꝰ A ꝓparet te non incelligere qͦmͦ
dictum sit. ds̃ mortem non fecit: cuiꝰ tam̃
iudicio qui peccat morit. Conuenit ergo
iudicio eiꝰ ut moriat᷑ peccator: nec tam̃ oꝑieiꝰ
conuenit mors. quia ds mortẽ ñ fecit. Eius
ꝑeat cũ peccatũ ds̃ ñ faciat. sic̃ mortẽ nonfec̃
& tñ quẽ morte dignũ censet occidit. Un¬
de legit᷑. ds mortẽ ñ fecit: legit᷑ mors

Expanded text:
sideria cordis illorum, in immunditiam; ut contumeliis officiant corpora sua in semetipsis , et caetera quae ibi contexuit. Nec in Psalmo diceretur, Appone iniquitatem super iniquitatem eorum, et non intrent in tuam justitiam ; nisi justo judicio Dei punirentur additis praecedentia peccata peccatis. XXXII. JUL. Et ideo super hoc laborandum non est: commendo tamen disputatoris acrimoniam, qui quam dicit a Deo redditam, non vult a Deo conditam; pronuntians Dei non convenire operibus, quod vult ejus convenire judiciis. AUG. Apparet te non intelligere quomodo dictum sit, Deus mortem non fecit : cujus tamen judicio qui peccat moritur. Convenit ergo judicio ejus ut moriatur peccator; nec tamen operi ejus convenit mors, quia Deus mortem non fecit. Ejus pereat, cum peccatum Deus non faciat: sicut mortem non fecit, et tamen quem morte dignum censet, occidit. Unde legitur, Deus mortem non fecit; legitur, Mors
Abbreviated transcription (Latin):
nature ur̃ȩ irritam̃ta uincentes illius
quẽ debilitas dolentis. uł imitamini
castitatẽ. cota nadure ur̃ȩ irritam̃ta uincen¬
tes. illiꝰ quẽ debilitas fecit pudicũ underi
certe nichil ꝓfamꝰ. nichil scęlestiꝰ. talibus
excogitari cõmenĩs potest: & apoliinaris
omĩa ista non dixerat. s ꝑillu unũ quod
ꝓnuntiarat homini xp̃o defuisse eos sensꝰ
quia natura inditi non usu s excessu ad ui¬
cia labunt᷑. Hec omĩa que a catholicis re¬
lata sunt. p̃iudicio opinionis sue mutꝰ ex¬
cepit: Hoꝵ quippe cunctoꝵ affirmatiõe
construit᷑ catholica fides. quoꝵ negatiõe
uł consecutione. appollinaris heresis cõ¬
pacta ẽ atq dampnata. Tug conice qͥd
dete debeat iudicari. qui cõmixtionem
sexuũ dampnas ut manicheus. naturã
carnis xp̃i cõmunione hominũ sequests
scđm manicheos: concupiscentiã carnis
accusas iuxta p̾ceptoris tui dicta mani¬

Expanded text:
naturae vestrae irritamenta vincentes, illius naturae vestrae irritamenta vincentes, illius quem debilitas fecit castitatem, certa naturae vestrae irritamenta vincentes, illius quem debilitas fecit pudicum videri. Certe nihil profanius, nihil scelestius talibus excogitari commentis potest. Et Apollinaris omnia ista non dixerat: per illud unum quod pronuntiarat, homini Christo defuisse eos sensus, qui a natura inditi, non usu, sed excessu ad vitia labuntur; haec omnia quae a Catholicis relata sunt, praejudicio opinionis suae mutus excepit. Horum quippe cunctorum affirmatione construitur catholica fides, quorum negatione vel consecutione Apollinaris haeresis compacta est atque damnata. Tu igitur conjice quid de te debeat judicari, qui commixtionem sexuum damnas, ut Manichaeus; naturam carnis Christi a communione hominum sequestras, secundum Manichaeos; concupiscentiam carnis accusas, juxta praeceptoris tui dicta Mani
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ potiꝰ in quibq quã sentiunt: ne tã¬
toquisq uideat᷑ sensu eẽ uiuatior. quan¬
tosiñt libidine ardentior. & tanto xp̃c arsisse
credat᷑ libidinib acriorib. quando uiguit pu¬
riorib sensib Iuł. Que postremo pal¬
ma tolerantȩ. si dolor uulnerum & u̾be¬
rum. ant̃cepto itinere sensuũ ꝑtingere
adanimum ñualebat: Quogͦ pfecit
appollinaris adulatio: Uidelicet. ut oĩs
uirtutũ pulchritudo quã inse xp̃c exp̃s¬
serat. indebitis naturȩ ciꝰ laudib uacu¬
ata flaccesceret. Cunctoq ueritatis suę splẽ¬
dore nudata. sacrum magisteriũ media¬
toris offerret irrisui. Huc accedebat.
natiuitate ñ untute felitior: s etiã fraui¬
dis criminib urgebat᷑. sundiceret mor¬
talib extendimini ad patientiã homi¬
nis. nichil sentientis. & uenite ꝑ ueras
cruces aduirtutes corporis falsi nichil
dolentis. uel imitamin castitatẽ certa

Expanded text:
untur potius in quibusque, quam sentiunt: ne tanuntur potius in quibusque, quam sentiunt: ne tanto quisque videatur sensu esse vivacior, quanto fuerit libidine ardentior; et tanto Christus arsisse credatur libidinibus acrioribus, quanto viguit purioribus sensibus. L. JUL. Quae postremo palma tolerantiae, si dolor vulnerum et verberum, intercepto itinere sensuum, pertingere ad animum non valebat? Quo ergo profecit Apollinaris adulatio? Videlicet ut omnis virtutum pulchritudo, quam in se Christus expresserat, indebitis naturae ejus laudibus vacuata flaccesceret, cunctoque veritatis suae splendore nudata sacrum magisterium Mediatoris offerret irrisui. Huc accedebat qnativitate, non virtute felicior; sed etiam fraudis criminibus urgebatur, si indiceret mortalibus, Extendimini ad patientiam hominis nihil sentientis, et venite per veras cruces ad virtutes corporis falsi nihil dolentis; vel, Imitamini castitatem, certa
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus. & suaue olentia & graue olen-¬
tia sensisse ꝑnares: & sensu auriũ ꝑce¬
pisse canora & absurda:. & ã dulcibus
amara discreuisse gustando:& aspera
aclena. dura ac mollia. frigida ce calida
duudicasse tangendo & quic qͥd aliud
corporis sensu sentiri & ꝑcipi potest sen¬
tire ac ꝑcipe potuisse: nec ei possibilita¬
tẽ si uoluisset defuisset generandi. & ta¬
m̃ eiꝰ carnẽ nũquã contra sp̃m concupis¬
se. Q si ꝓpt̃ea magnũ bonũ ẽ ut putas
abstinere adelictis. quia ñdesunt libi¬
dines que uineant᷑ .ñ aũt magnũ eẽt
si defuissenit. tanto qu̾isq erit in uirtu¬
te laudabilior. quanto fuerit incarne
urãm horribilẽ & detestabilẽ prauita¬
tẽ. sicut in uirtute om̃iũ hominũ ma¬
ximꝰ. ita eẽ in carne libidinosissimus
debuit. Qđ qͣnta sentiat᷑ impietate si
sentis. sententiã mutare ne differas. et
libidines discernere ã sensib quȩ senti¬

Expanded text:
factus est Christus ex semine David , factus ex mulifactus est Christus ex semine David , factus ex mulitia sensisse per nares, et sensu aurium percepisse canora et absurda, et a dulcibus amara discrevisse gustando, et aspera ac lenia, dura ac mollia, frigida et calida dijudicasse tangendo; et quidquid aliud corporis sensu sentiri et percipi potest, sentire ac percipere potuisse; nec ei possibilitatem, si voluisset, defuisse generandi: et tamen ejus carnem nunquam contra spiritum concupisse. Quod si propterea magnum bonum est, ut putas, abstinere a delictis, quia non desunt libidines quae vincantur, non autem magnum esset, si defuissent: tanto quisque erit in virtute laudabilior, quanto fuerit in carne undum istam vestram horribilem et detestabilem pravitatem, sicut in virtute omnium hominum maximus, ita esse in carne libidinosissimus debuit. Quod quanta sentiatur impietate, si sentis, sententiam mutare ne differas; et libidines discernere a sensibus, quae senti
Abbreviated transcription (Latin):
se. Qq eñ fuit laude dignũ. contẽpnere
illccehras sensuũ:quarum in capax erat
beneficio nature. dmirum. cohibere ocu¬
los.carnis sue auxilio non uagantes: Qͥd
magnum. abducere ab illecebrosis odori¬
b nares. quib nescirent patere: Quid
stupendum tenere arduã cotidie in epu¬
lis parcitatẽ:quarum nequibat irritam̃¬
ta senturequid postremo ardui haberent.
in quadragesimum diem plata ieiunia :
siesuries molestaeẽ non poterat:: Quid
uenationis. disciplina autͥum mereret᷑.
nũquã nisi honestarum uocũ receptrix:
si natiuã patiebat᷑ indebita surditatẽ ᷤ
Quȩ aut gã castitatis. si uirilitas magis
aberat quã uoluntas: & qđ putabat᷑ fieri
de uigore animi. ueniebat de debilitate
m̃broꝵ e Auo Perito dicunt᷑ hec: contra
appoilmarẽ uel appollinaristarũ aliquẽ.
qͣs dixisse ñ arbitror xp̃i carnẽ ñ habu¬
isse humani corporis sensus: s contra
quelibet qͥsqͥs hoc dicit. Nos aũt illum

Expanded text:
se. Quid enim fuit laude dignum, contemnere se. Quid enim fuit laude dignum, contemnere illecebras sensuum, quarum incapax erat beneficio naturae? Quid mirum, cohibere oculos carnis suae auxilio non vagantes? Quid magnum, abducere ab illecebrosis odoribus nares, quibus nescirent patere? Quid stupendum, tenere arduam quotidie in epulis parcitatem, quarum nequibat irritamenta sentire? Quid postremo ardui haberent in quadragesimum diem prolata jejunia, si esuries molesta esse non poterat? Quid venerationis disciplina aurium mereretur, nunquam nisi honestarum vocum receptrix, si nativam patiebatur in indebitas surditatem? Quae autem gloria castitatis, si virilitas magis aberat quam voluntas, et quod putabatur fieri de vigore animi, veniebat de debilitate membrorum? AUG. Merito dicuntur haec, non contra Apollinarem vel Apollinaristarum aliquem, quos dixisse non arbitror Christi carnem non habuisse humani corporis sensus, sed contra quemlibet quisquis hoc dicit. Nos autem illum
Abbreviated transcription (Latin):
sequestrate. cupiditatem uitioꝵ sentire
ñ potuisse: s dicimꝰ cum ꝑfechone uintu¬
tis. & ñ ꝑcarnis concupiscentiã ꝓcreata
carne. cupiditatẽ non habuisse uitioꝵ.
Aliud ẽ eium ñ habuisse cupiditatẽ ma¬
lam: aliuid non eã potuisse sentire. Sensis¬
set enim: si habuisset. Non enĩ sensus e
defuit quo eã sentiret. s uoluntas affuit.
qua ñ haberet. Nec mircris: xp̃m quãus
hominẽ uerũ. tam̃ ꝑ omĩa bonũ. noluis¬
se habere cupiditatem malã. Nã quis
p̃t̃ uos cupiditatẽ negat ec̃ malã. qua
cupiuntur mala.:  Q̾s inquã p̃t̃ uos
ꝑsua dere conatur ñ ẽẽ uicium. quã cu¬
piditatẽ confitetur eẽ uicioꝵ  ñ eẽ¬
&e sequerem̃ uestigia esꝰ. qui peccatũ ñ fecit
nec inuentus ẽ dolus inore eiris. nec tam̃¬
pomĩa substantiȩ nr̃e induit ꝓpͥetatem:
siuel eatnẽ sine anma. uel hominẽ si ne
sensib quib nos imbuit natura gestauit:
exemplis formam & legis ñ docet᷑ imples¬

Expanded text:
tatem vitiorum sentire non potuisse: » sed dicimus, cum perfectione virtutis, et non per carnis concupiscentiam procreata carne, cupiditatem non habuisse vitiorum. Aliud est enim non habuisse cupiditatem malam; aliud non eam potuisse sentire: sensisset enim si habuisset; non enim sensus ei defuit quo eam sentiret, sed voluntas adfuit qua non haberet. Nec mireris Christum, quamvis hominem verum, tamen per omnia bonum, noluisse habere cupiditatem malam. Nam quis praeter vos cupiditatem negat esse malam, qua cupiuntur mala? quis, inquam, praeter vos persuadere conatur non esse vitium, quam cupiditatem confitetur esse vitioopus malum? Hanc cupiditatem Christus et sentire posset, si haberet; et habere, si velper omnia substantiae nostrae induit proprietatem, si vel carnem sine anima, vel hominem sine sensibus, quibus nos imbuit natura, gestavit, exempli formam et legis non docetur imples
Abbreviated transcription (Latin):
carne. idest mariȩ. s. uerbum carnẽ
factum: Postea uero nescio qͥd cogitã¬
tes dixisse. qđ ñ sum pserit mentem.
nec uspiã legi nͥ in hoc libro tuo: nec
aliquando abaliquo audiui sed q̃m
uideo te querere ubi expandas uanilo¬
quia tua. ut cum sis u̾bosꝰ uidearis eẽ
copiosus: cito respondeo. Qͥsquis
credit. uel ila que apollinaristas dicẽ
supra cõmemoraui uel ñ habuisse xp̃m
corporis sensus. atq impassibilẽ fuis¬
se: anathema sit. Ut uero te quoq poᷤ¬
sis agnoscere. quisqͥs credit carnẽ xp̃i
contra sp̃m concupisse: anathemasit.
Iuł. Non qui uirtute iudicii delicta
uitasset: s qui felicitate carnis ãnr̃is
sensib sequestratȩ. cupiditatem uitioꝵs
sentire nequiuisset. Auiõ. Pondicimꝰ

Expanded text:
carne, id est, Mariae, sed Verbum carnem carne, id est, Mariae, sed Verbum carnem factum; postea vero nescio quid cogitantes dixisse quod non sumpserit mentem. nec uspiam legi, nisi in hoc libro tuo, nec aliquando ab aliquo audivi. Sed quoniam video te quaerere ubi expandas vaniloquia tua, ut cum sis verbosus, videaris esse copiosus, cito respondeo: Quisquis credit vel illa quae Apollinaristas dicere supra commemoravi, vel non habuisse Christum corporis sensus, atque impassibilem fuisse, anathema sit. Ut vero te quoque possis agnoscere: Quisquis credit carnem Christi contra spiritum concupisse, anathema sit. XLVIII. JUL. Non qui virtute judicii delicta vitasset; sed qui felicitate carnis a nostris sensibus sequestratae, cupiditatem vitiorum sentire nequi
Abbreviated transcription (Latin):
sitatis argui. qđ hominẽ se xp̃c dixerat
quẽ ueritatem locutũ ꝑsequebant᷑ iudĩ.
si erat abeo caro sola suscepta. cũħo nͥ
anima simuil & corpꝰ cẽ ñ posset: uel qd̃
in eugłio dixerat. in potestate habeo po¬
nere ammam meã. & in potestatt habeo
habes sumcre cam. Que enĩ anima po¬
neretur. si assumpta ñ fuerat: Cumgͦ
auctoritate talium testimonioꝵ & p
spicuȩ rationis eũsus fuisset. ex cogita¬
uit aliud unde eiꝰ heresis que ꝑdurat
hactenus nasceretur: & dixit animam
quidem humanã in xp̃o fuisse .s. sensꝰ
in eo corporis ñ fuisse. atq impassibilẽ eũ¬
eẽ pronuntiauit uniu̾sis extitisse pecca¬
tis. duoꝰ. Sc̃e memorie cypriꝰ ep̃s epi¬
phaniꝰ in opusculo qđ de heresib edi¬
dit. dixit apollinaristarum quosdam
substantiale dixisse: alios aũt negasse
qđ animã sumpserit: alios ꝓpt̃ quod
dictum ẽ u̾bum caro factum ẽ conten¬
disse. ñ eum carnẽ sumpsisse de creata

Expanded text:
sitatis argui, quod hominem se Christus dixerat, sitatis argui, quod hominem se Christus dixerat, quem veritatem locutum persequebantur Judaei, si erat ab eo caro sola suscepta, cum homo nisi anima simul et corpus esse non posset; vel quod in Evangelio dixerat, In potestate habeo ponere animam meam, et in potestate habeo iterum sumere eam . Quae enim anima poneretur, si assumpta non fuerat? Cum ergo auctoritate talium testimoniorum et perspicuae rationis eversus fuisset, excogitavit aliud unde ejus haeresis, quae perdurat hactenus, nasceretur; et dixit, animam quidem humanam in Christo fuisse, sed sensus in eo corporis non fuisse, atque impassibilem eum pronuntiavit universis exstitisse peccatis. AUG. Sanctae memoriae Cyprius episcopus Epiphanius in opusculo quod de haeresibus edidit, dixit Apollinaristarum quosdam substantiale dixisse; alios autem negasse quod animam sumpserit; alios propter quod dictum est, Verbum caro factum est , contendisse non eum carnem sumpsisse de creata
Abbreviated transcription (Latin):
carne s. ioħs ut cius dicta docuerunt.
concupiscentiã carnis & concupiscentiã
oculoꝵ cum om̃i mundo expatre non
cẽt ꝑnuntiat.: qđ nos quẽ admodum in¬
telłigi deberet ostendimꝰ. Auõ. Ostendi¬
sti quidẽ. s quẽ admodum tu intelligeres.
uel potiꝰ non intelligeres. non quẽ ad mo¬
diun deberet intelligi. De qua re tͥ in ipsa
uiscerũ. Aug̃ Ista ñdiccres. si tu sanum
sensum ñ corporis s animi haberes. Iuł.
Hic gͥ ut adsit toto animo lector: admo¬
neo. Ui debit enĩ.: apollinaristarum here¬
sim. s cum manichȩi ꝑtẽ adiectione repa¬
rari appollinaris quippe pͥmo talẽ in¬
carnationẽ xp̃i induxisse fertur. ut dice¬
ret solum corpus de humana substantia
ad sumptũ uideri:. ꝓ anima uͦ. ipsam fu¬
isse dĩtatẽ. Xp̃sq non hominẽ. s cada¬
uer uideretur hominis suscepisse. Qđ
postea quã cȩpit tam rationis quam
eugłii attestatione conuelli: uidelicet
quia hoc ipso necesse erat cotũ illud fal¬

Expanded text:
carne. Sed Joannes, ut ejus dicta docuerunt, concupiscentiam carnis, et concupiscentiam oculorum, cum omni mundo ex Patre non esse pronuntiat : quod nos quemadmodum intelligi deberet ostendimus. AUG. Ostendisti quidem, sed quemadmodum tu intelligeres, vel potius non intelligeres, non quemadmodum deberet intelligi: de qua re tibi in ipsviscerum. AUG. Ista non diceres, si tu sanum sensum, non corporis, sed animi haberes. XLVII. JUL. Hic igitur ut adsit toto animo lector, admoneo: videbit enim Apollinaristarum haeresim, sed cum Manichaei per te adjectione reparari. Apollinaris quippe primo talem incarnationem Christi induxisse fertur, ut diceret solum corpus de humana substantia assumptum videri, pro anima vero ipsam fuisse deitatem; Christusque non hominem, sed cadaver videretur hominis suscepisse. Quod posteaquam coepit tam rationis quam Evangelii attestatione convelli, videlicet quia hoc ipso necesse erat totum illud fal
Abbreviated transcription (Latin):
dum eousq impudentia incalluit. ut his
conet᷑ obniti: assentire. dampnationẽ ge¬
nitalis iocunditatis. nec insermonib in¬
ueniri. Auoꝰ. Ita hoc dicis: quasi nos con¬
cupiscentiã carnis. insolã uoluptatẽgenita¬
lium dicamus esstiare. Prsus. in quocũq
corporis sensu caro contra sp̃m concupiscit.

Expanded text:
dum eo usque impudentia incalluit, ut his dum eo usque impudentia incalluit, ut his conetur obniti, assentire damnationem genitalis jucunditatis nec in sermonibus inveniri. AUG. Ita hoc dicis, quasi nos concupiscentiam carnis in solam voluptatem genitalium dicamus aestuare. Prorsus in quocumque corporis sensu caro contra spiritum concupiscit,
Abbreviated transcription (Latin):
carnalis concupiscentiȩ motꝰ. quib caro
adũsus sp̃m concupiscens. in quȩq illi¬
cita atq in honesta p̃cipitat᷑. nisi adũsus
eam etiam ipse sp̃s concupiscat. Quȩ dis¬
cordia carnis & sp̃c. ñ ereatori carnis aut
sensus. s malo suasori & homini p̃uari¬
catori tribuit᷑ abeis: quoꝵ fide sana er-¬
ror insanꝰ pelagianoꝵ manicheoꝵq dãp¬
natur. Iuł. Sed sihoc fingat᷑ ambiguũ:
te continuo crassissima dubii nubes in¬
uoluec. Hac quippe concupiscentia earnis:
nullũ absolute genitaliũ tenecur indiciũ.
Dicam gͦ. aures hoc uocabulo. uarioꝵ
si tientes carmiiũ ub̃ari: dicã castigariã
scõ ioħe helluonum palatum: Bicã cul¬
pari immorientes odorib nares. Totum
postremo. p̃t̃ id qđ tu arbitraris. lib̃a est
electio: ũ spetialis u̾bi nulla p̃ssura ẽ aut
gͦ nega illa quȩ diximꝰ concupisci. & infi¬
ciare ut soles om̃iũ conscientiȩ: aut sinec¬

Expanded text:
carnalis concupiscentiae motus, quibus caro carnalis concupiscentiae motus, quibus caro adversus spiritum concupiscens in quaeque illicita atque inhonesta praecipitat, nisi adversus eam etiam ipse spiritus concupiscat: quae discordia carnis et spiritus, non creatori carnis aut sensus, sed malo suasori et homini praevaricatori tribuitur ab eis, quorum fide sana error insanus Pelagianorum et Manichaeorum damnatur. XXVIII. JUL. Sed si hoc fingatur ambiguum, te continuo crassissima dubii nubes involvet. Hac quippe concupiscentia carnis nullum absolute genitalium tenetur indicium. Dicam ergo aures hoc vocabulo variorum sitientes carminum verberari, dicam castigari a sancto Joanne helluonum palatum, dicam culpari immorientes odoribus nares; totum postremo praeter id quod tu arbitraris: libera est electio, ubi specialis verbi nulla pressura est. Aut ergo nega illa quae diximus concupisci; et inficiare, ut soles, omnium conscientiae: aut si nec
Abbreviated transcription (Latin):
prioris oꝑis libello: atq ostendi. prius in
homine concupiscentiam carnis quȩ spẽ
irritat saporis & oculoꝵ fuisse. quã culpã.
Auoꝰ. Huic libro tuo scdo. satis respondi
quarcomeo. Nam sicut ibi. ita & hic gar¬
ris inania. Nullo enĩ modo ostendisti. con¬
cupiscentiã carnis qua caro concupiseit
adũsus sp̃m. priꝰ eẽ in homine cȩpisse quã
culpam. Qͥe qͥd illud est. qđ li homines
post peccatum in suis m̃bris senserunt
nouum. unde pudor eoꝵ pudenda con¬
texit: ꝓculdubio culpa contraxit. Iuł.
Hic tam̃ necessario exigo. quib tͥ somnus
reuelacũsit: ut nomine concupiscentie co¬
euntiũ libidinẽ indicatam putares. Sal¬
uis enim oꝑib ueritatis quas disputati¬
o longa patefecit: putemus needũ cla¬
ruisse. ad eundẽ auctorẽ attinere sensus car¬
nis. adquẽ eius forma ꝑtineat. auqͥ lii
sunt carnis sensus. quib caro p̃sentia cor¬
poralia sp̃ui qͦdãmͦ nuntiat: Et alii sunt

Expanded text:
prioris operis libello, atque ostendi, prius in prioris operis libello, atque ostendi, prius in homine concupiscentiam carnis quae speciem irritat saporis et oculorum fuisse, quam culpam. AUG. Huic libro tuo secundo, satis respondi quarto meo. Nam sicut ibi, ita et hic garris inania. Nullo enim modo ostendisti, concupiscentiam carnis, qua caro concupiscit adversus spiritum, prius in homine esse coepisse, quam culpam. Quidquid illud est, quod duo illi homines post peccatum in membris suis senserunt novum, unde pudor eorum pudenda contexit , procul dubio culpa contraxit. XXVII. JUL. Hic tamen necessario exigo, quibus tibi somniis revelatum sit, ut nomine concupiscentiae, coeuntium libidinem indicatam putares. Salvis enim opibus veritatis, quas disputatio longa patefecit, putemus necdum claruisse, ad eumdem auctorem attinere sensus carnis, ad quem ejus forma pertineat. AUG. Alii sunt carnis sensus, quibus caro praesentia corporalia spiritui quodam modo nuntiat; et alii sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sibiles adnotasse: clarebit qđ in primooꝑe
egimꝰ concupiscentie naturalis ñ genꝰ. non
spetiem. non modum. s excessũ tantũ incul¬
ꝑam uenire. Atq idõ hoc testimonium
apłi in reliquum pudent̃ caueto: ne illud
si uł leui cõmemoratione poiueris. defen¬
sus quidẽ nichil. ꝓpalã uero ꝓditꝰ apꝑ¬
beris. Augꝰ. Sedhomo contentiose. modꝰ
concupiscentiȩ quẽ dicis ẽẽ concessũ. cinc
non setuat᷑. quando illi impellenti consen¬
tit᷑ aut ceditur. & itͣ in eiꝰ excessum: quo
ut non eat᷑. resistitur malo. Qͥs enĩ dubi¬
tet malum ẽẽ. cui si obedias malũ facis.
si repugnes bonũ: quigͦ uult temperant̃
uiuere. non consentiat malo q̃laudas:
& qui uult fidelit uiuere. ñ tͥ consentiat
cum malum laudas. Proinde ut uos ca¬
ueat. concupiscentiam carnis malum ec̃
sciat: ut aũt & uos & manicheos. unde sit
sciat. Iuł. Exercuihunc locum in scđo

Expanded text:
sibiles, adnotasse: clarebit, quod in psibiles, adnotasse: clarebit, quod in pn genus, non speciem, non modum, sed excessum tantum in culpam venire. Atque ideo hoc testimonium Apostoli in reliquum pudenter caveto, ne illud si vel levi commemoratione pollueris, defensus quidem nihil, propalam vero proditus approberis. AUG. Sed, homo contentiose, modus concupiscentiae, quem dicis esse concessum, tunc non servatur, quando illi impellenti consentitur aut ceditur, et itur in ejus excessum: quo ut non eatur, resistitur malo. Quis enim dubitet malum esse, cui si obedias, malum facis; si repugnes, bonum? Qui ergo vult temperanter vivere, non consentiat malo quod laudas; et qui vult fideliter vivere, non tibi consentiat cum malum laudas: proinde ut vos caveat, concupiscentiam carnis malum esse sciat; ut autem et vos et Manichaeos, unde sit sciat. XXVI. JUL. Exercui hunc locum in secundo
Abbreviated transcription (Latin):
in uiciũ cadit: cunc eam saltẽ malũ esse
concede s cur eam tẽ quoq bonũ esse
contendis: & eum bono male utidicis. qͥ
concessum modũ eius excedit: Siccm̃
non ipsa.s ille cadit inuiciũ. qui ea ma¬
leunt᷑. Hi desne quã nescias qͥd loquaris:
quando nec in tua diffinitione consistis:
Iuł. Si dixcris. nomine concupiscentiȩ
etiam illũ ipsum modum quolicita rerũ
naturaliũ afficit᷑ uoluptate. ut concupi¬
scentia carnis in uniu̾sum reꝓbata inde¬
at᷑. Ergo & sensũ oculoꝵ. & mundum
ipsum & qͥcqͥd in mundo ẽ. ãdiabolo
conditum ꝑfitere: quia omĩa parit̃ exdõ
non eẽ dicunt᷑. Qđ certe si annueris. ñ
efficieris manicheus. es eñi etiam nunc:
s. hoc te cẽ. ut argum̃tis tuis olim. ita qͦq
ꝓfessione monstrabis. Siaũt nudatũ
errorẽ pauescens. dixeris apłm nomine
cum indra concessos fines tenent᷑ in nocue st̃
Cumaũt in illicita ꝓcurtunt fiunt rep̃hen-¬

Expanded text:
in vitium cadit, tunc eam saltem malum esse in vitium cadit, tunc eam saltem malum esse concede: sed cur eam tunc quoque bonum esse contendis, et eum bono male uti dicis, qui concessum ejus modum excedit? Sic enim non ipsa, sed ille cadit in vitium, qui ea male utitur. Videsne quam nescias quid loquaris, quando nec in tua definitione consistis? XXV. JUL. Si dixeris, nomine concupiscentiae, etiam illum ipsum modum, quo licita rerum naturalium afficitur voluptate, ut concupiscentia carnis in universum reprobata videatur: ergo et sensum oculorum, et mundum ipsum, et quidquid in mundo est, a diabolo conditum profitere; quia omnia pariter ex Deo non esse dicuntur. Quod certe si annueris, non efficieris Manichaeus; es enim etiam nunc: sed hoc te esse, ut argumentis tuis olim, ita quoque professione monstrabis. Si autem nudatum errorem pavescens, dixeris Apostolum nocum intra concessos fines tenentur, innocuae sunt; cum autem in illicita procurrunt, fiunt reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. Hanc concupiscentiã carnis & ina¬
nicheus malum dicit: s unde sit nescit.
Tuaut bonũ dicit. quia & tu unde sit
nescis: Et eam negando eẽ unde ullã
ẽẽ dicit ambrosiꝰ. facis ut naturȩ mali quã
dõ coet̾nã desipit. recte sibi eam uideatur
tribuere manicheus. Ergo ui & tu redar
non utiq dõ coeternũ malum ẽ: taceat gͦ
manicheus: & tam̃ malũ ẽ. Taceat ergo
etiam iulianꝰ. Iuł. Constat itaq beatũ
ioħ̃m nullã tͥ erroris occasionẽ dedisse
Te porro id qđ manicheus ꝓculit imbibis¬
se atq ut apłi iam ex istimatione defensa.
manum suꝑhoc uel breuit construamꝰ:
qͥdhic scm̃ ioh̃m ex istimas intimare. con
cupiscentiam carnis & concupiscentiam
oculoꝵ. ex dõ non cẽ pronuntiat: Genꝰ¬
ne ipsum concupiscentiȩ. quȩ ñ medioc¬
tate concessa. sed nimietate ꝓhibita in
uicium cadit: an solum excessum qui ñ na¬
turalis s uoluntariꝰ dep̃hendit᷑: Aucͦsi

Expanded text:
esse. Hanc concupiscentiam carnis et Maesse. Hanc concupiscentiam carnis et Manichaeus malum dicit; sed unde sit nescit: tu autem bonum dicis, quia et tu unde sit nescis; et eam negando esse unde illam esse dicit Ambrosius, facis ut naturae mali, quam Deo coaeternam desipit, recte sibi eam videatur tribuere Manichaeus. Ergo ut et tu redargnon utique Deo coaeternum malum est; taceat ergo Manichaeus: et tamen malum est; taceat ergo etiam Julianus. XXIV. JUL. Constat itaque beatum Joannem nullam tibi erroris occasionem dedisse: te porro id quod Manichaeus protulit imbibisse. Atque ut apostoli jam existimatione defensa, manum super hoc vel breviter construamus: quid hic sanctum Joannem existimas intimare, cum concupiscentiam carnis et concupiscentiam oculorum ex Deo non esse pronuntiat? Genusne ipsum concupiscentiae, quae non mediocritate concessa, sed nimietate prohibita in vitium cadit; an solum excessum, qui non naturalis, sed voluntarius deprehenditur? AUG. Si
Abbreviated transcription (Latin):
tate concepta. Ꝙ idõ uos inqͥt sua ñ debet
emulatione corrumꝑe: quia qui facit uo¬
luntatẽ dĩ. et̃nȩ fit beatitudinis compos.
bendam eẽ monstrauit. Quimnqͥt non
odit patrẽ aut frẽm. insuꝑ etiã animã
suã. non ẽ me dignꝰ. Cum certe fidelium¬
se animus odisse non possit: quia more
rum. mundi uocabulo non naturã ꝑ¬
culis sererũ. s uicia uoluntatum: atq ita
concupiscentiam carnis negasse ex dõ
eẽ. sicut omia quȩ in mundo sunt qd
concupiscentiã carnis. nec ipsam carnẽ.
nec cotum postremo mundum ađo con¬
firmat effectum: quẽ tusecutus. concu¬
piscentiã carnis ñ adõ s adiabolo condi¬
tam credis. auoꝰ. Hanc ego concupiscen¬
tiam carnis malũ dico eẽ. quam dicit
ioħs ã ꝑatre ñ eẽ: & quam dicit ambro¬
sius innaturam nram ex primi hoĩs
p̃uaricatione u̾tisse. Unde ioħs uolẽs
homines incelligi: eam dicit ex mundo

Expanded text:
tate concepta. Et ideo vos, inquit, sua non debet tate concepta. Et ideo vos, inquit, sua non debet aemulatione corrumpere: quia qui facit voluntatem Dei, aeternae fit beatitudinis compos, bendam esse monstravit: Qui, inquit, non odit patrem, aut fratrem, insuper etiam animam suam, non est me dignus . Cum certe fidelium animus se odisse non possit, qui amore rum mundi vocabulo non naturam perculisse rerum, sed vitia voluntatum: atque ita concupiscentiam carnis negasse ex Deo esse, sicut omnia quae in mundo sunt. Quod concupiscentiam carnis, nec ipsam carnem, nec totum postremo mundum a Deo confirmat effectum: quem tu secutus, concupiscentiam carnis, non a Deo, sed a diabolo conditam credis. AUG. Hanc ego concupiscentiam carnis malum dico esse, quam dicit Joannes a Patre non esse, et quam dicit Ambrosius in naturam nostram ex primi hominis praevaricatione vertisse ; unde Joannes volens homines intelligi, eam dicit ex mundo
Abbreviated transcription (Latin):
licit᷑. trahitur. possidet᷑. Quasi non inue¬
nerit tantus doctor. unde illã s unde
luxuriosum nomine etꝰ argueret. cum
luxuriosus ñ eẽt arguendus. nisi eius
desideriis obediret: Desinc multũ dic̾e:
& parum saꝑe. Nunquã efficies qnͣtoli¬
bec loquacitatis tuȩ flumine. quo in ꝑ¬
funda raptaris. ꝓrsus nũquã efficies.
suo dixerat. Mundus ꝑ ipsum factus ẽ:
& mundus cum non cognouit. Non utiq
ut elem̃ta xp̃m ratione carentia pocuisse
uiderentur uł cognoscere uł negare:s
ut mundi appellatione turba infideliũ
signaret᷑. Eodem gͦ more in p̃senti quoq
om̃e qđ in mundo ẽ id om̃ia genera
hominũ. ita uoluptatib inherentia. ut bo¬
na cuncta rationabilis animantis. aut po¬
testatum faleris. aut opũ sarcinis. sensib
m̃tiant᷑. Exosa ait suꝑbia turguisse: que
ex dononest. idest dõ ñ placet. ẜ ex mun¬
do est. uoluntatis scilicet humanȩ praui¬

Expanded text:
licitur, trahitur, possidetur? Quasi non invelicitur, trahitur, possidetur? Quasi non invenerit tantus doctor unde illam, sed unde luxuriosum nomine ejus argueret; cum luxuriosus non esset arguendus, nisi ejus desideriis obediret. Desine multum dicere, et parum sapere. Nunquam efficies, quantolibet loquacitatis tuae flumine, quo in profunda raptaris; prorsus nunquam efficies, suo dixerat: Mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit : non utique ut elementa Christum ratione carentia potuisse viderentur vel cognoscere vel negare; sed ut mundi appellatione turba infidelium signaretur. Eodem ergo more in praesenti quoque, omne quod in mundo est, id est, omnia genera hominum ita voluptatibus inhaerentia, ut bona cuncta rationabilis animantis aut potestatum phaleris, aut opum sarcinis, sensibus metiantur, exosa ait superbia turguisse, quae ex Deo non est, id est, Deo non placet, sed ex mundo est, voluntatis scilicet humanae pravi
Abbreviated transcription (Latin):
pas quam luxurias indicauit inhis st̃
illa que eẽ dixit in mundo & a patre ñ
cẽ. In quib primũ locũ tenet tua illa
pulchra suscepta concupiscentia scili¬
cet carnis. S tu uideris. in moribus
hominũ nichil post hanc uitam esse
opinantiũ uoluisse intelligi oculorũ
concupiscentiã: Qm̃his reb quas ui¬
dent inherendo. nolunt ea que non ui¬
dent credere. In pompis aut̃ mortaliũ.
ambitionem scłi uel suꝑbiam uitȩ. In
luxuriis uͦ concupiscentiã carnis: ut
omĩa tria quȩ ioħs posuit complexꝰ eẽ
uideatis: quasi possit cẽ luxuria quã ui¬
tuꝑas. nisi consentiat᷑ concupiscentiȩ car¬
nis quã uituꝑandam ẽẽ ñ putas. & bo¬
num appellando insuꝑ laudas. Quid ẽ
aũt insanius. quã luxuriã malũ & con-¬
cupiscentiã luxuriȩ bonũ dicere. & puta¬
ñ ipsam concupiscentiã carnis.s potius
accusasse luxuriã: Que omino nulla ẽ.
nisi cum quisq concupiscentia carnis ul¬

Expanded text:
am luxurias indicavit; » in his sunt illa quae esse dixit in mundo, et a Patre non esse; in quibus primum locum tenet tua illa pulchra suscepta, concupiscentia scilicet carnis. Sed tu videris, in moribus hominum nihil post hanc vitam esse opinantium, voluisse intelligi oculorum concupiscentiam, quoniam his rebus quas vident inhaerendo, nolunt ea quae non vident credere; in pompis autem mortalium, ambitionem saeculi vel superbiam vitae; in luxuriis vero, concupiscentiam carnis; ut omnia tria quae Joannes posuit, complexus esse videaris: quasi possit esse luxuria quam vituperas, nisi consentiatur concupiscentiae carnis quam vituperandam esse non putas, et bonum appellando insuper laudas. Quid est autem insanius, quam luxuriam malum, et concupiscentiam luxuriae bonum dicere? et putanon ipsam concupiscentiam carnis, sed potius accusasse luxuriam, quae omnino nulla est, nisi cum quisque concupiscentia carnis il
Abbreviated transcription (Latin):
qui dixit dõ. signati peccata mea insaccu¬
lo.& adnotasti si qͥd inuitꝰ admisi. Nonuti¬
q habuit inuoluntate peccatũ. qđ cõmisit
iunus. Qͥd ille quidicit. ñ qđ uolo facio
bonũ. moxq subiungit.s: qđ nolo malum
hoc ago:Nunqͥd in uoluntate dicendusẽ
habere peccatum scdm i uos ipsos. qui eũ
uultis intelligi ui consuetudinis cogi pec¬
care nolentẽ: Desine gͥ de uicinitate sub¬
repere. & sensim limitem transgredi: ut qm̃
dicimꝰ sine lib̃a uoluntate. tu nos dicere
bones ẽẽ ñ posse: & tunos affirmares dice¬
re. nisi in igne carbones eẽ ñposse: hec sine¬
sciebas. confitere te ñ fuisse intelligentem
disputatorẽ. Si aũt sciebas. ñ intelligentẽ
sperasse habiturum te ẽẽ lectorẽ. Iul Qe¬

Expanded text:
qui dixit Deo, Signasti peccata mea in saccuqui dixit Deo, Signasti peccata mea in sacculo, et adnotasti si quid invitus admisi ; non utique habuit in voluntate peccatum, quod commisit invitus. Quid ille qui dicit, Non quod volo, facio bonum; moxque subjungit, sed quod nolo malum, hoc ago ? numquid in voluntate dicendus est habere peccatum, secundum vos ipsos, qui eum vultis intelligi vi consuetudinis cogi peccare nolentem? Desine igitur de vicinitate subrepere, et sensim limitem transgredi, ut quoniam dicimus sine voluntate libera, tu nos dicere bones esse non posse; et tu nos affirmares dicere, nisi in igne carbones esse non posse. Haec si nesciebas, confitere te non fuisse intelligentem disputatorem: si autem sciebas, non intelligentem sperasse habiturum te esse lectorem.
Abbreviated transcription (Latin):
tate lib̃a peccatũ ẽẽ non posse. qđ & nos di¬
cimus. quia nec originale ẽẽ potuisset sine
primi hominis lib̃a uoluntate: & aluid est
quomͦ ipse dixisti. nisi in uoluntate libera
peccatum cẽ ñ posse. qđ n concedimus. Ori¬
ginale nãq peccatum ñ est inuoluntate na¬
scentis.s. neq in ipsa ẽ uoluntate pͥmi hoĩs:
quãuis sinc ipsact̃ ñ posset. Aliuid est gͦ
ñ potest eẽ sinc uoluntate peccatũ: & aliudẽ.
non potest eẽ nisi inuoluntate peccatũ. Neq
eñi si recte dicimꝰ. sine conceptu partus non
pocest ẽẽ: idõ etiam recte dicit᷑. nisi inconce¬
ꝑtu partus non potest eẽ. S hoc ita diu̾sũẽ.
ut neq inconceptu partus. neq in partu pos-¬
luntate. sicut fuit primi hominis: potest etiã
ñ inuoluntate. sicut originale euiꝰ cutꝰcũq
nascentis: qđ om̃ino ẽ in uoluntate nulliꝰ
s ñ sine uoluntate primi illius. Ille quoq sẽs

Expanded text:
tate libera peccatum esse non posse, quod et nos ditate libera peccatum esse non posse, quod et nos dicimus, quia nec originale esse potuisset sine primi hominis libera voluntate; et aliud est, quomodo ipse dixisti, nisi in voluntate libera peccatum esse non posse, quod non concedimus. Originale namque peccatum non est in voluntate nascentis: sed neque in ipsa est voluntate primi hominis, quamvis sine ioluntate peccatum; et aliud est, Non potest esse nisi in voluntate peccatum. Neque enim, si recte dicimus, Sine conceptu partus non potest esse; ideo etiam recte dicitur, Nisi in conceptu partus non potest esse. Sed hoc ita est diversum, ut neque in conceptu partus, neque in partu posest esse, sicut fuit primi hominis; potest etiam non in voluntate, sicut originale cujuscumque nascentis quod omnino est in voluntate nullius; sed non sine voluntate primi illius. Ille quoque sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
luntatẽ peecandi. S ille tempore p̃uarica¬
tionis sue. magnũ illud peccatũ lib̾auolunta¬
gium sichumana natura contraxit: ut ue¬
rissime diceret sc̃s. miniquitatib conceptꝰ sũ.
Et alius itidẽ sẽs. Quis enim mundus est ã
sorde: Nec infans cuiꝰ ẽ unius diei uita suꝑ
terram. Hec eloquia ueritatis:. subsannant
uanitattm loquacitatis tuȩ. Iuł̃. Quagͦ
tu impudentia & apꝓbas sententiã meam.
& tuũ dogina non desens: cũ sententie partis
utriꝰq ita nullo possint federe copulari. ut
enuntiatoꝵ opposita. parit̃ ñ participant
ueritati: Quomͦ gͦ ego siconsentirẽ natura¬
le ẽẽ peccatum. necesse erat ut deciderem de
iurc sententie. que p̃scribit nisi in uoluntate
lib̾a peccatũ ẽẽ non posse: ita tuẽregione con¬
sentiens me benedixisse. qui ꝓnuntiaui nul¬
lum ẽc sine uoluntate peccatũ. reicere statim
debiusti illam opinionẽ. qua peccatum na¬
turale credebas. AuQA luid est sine uolun¬

Expanded text:
luntatem: sed ille tempore praevaricationis suae magnum illud peccatum libera voluntagium sic humana natura contraxit, ut verissime diceret sanctus, In iniquitatibus conceptus sum ; et alius itidem sanctus, Quis enim mundus est a sorde? Nec infans cujus est unius diei vita super terram . Haec eloquia veritatis subsannant vanitatem loquacitatis tuae. XCI. JUL. Qua ergo tu impudentia et approbas sententiam meam, et tuum dogma non deseris; cum sententiae utriusque partis ita nullo possint foedere copulari, ut enuntiatorum opposita pariter non participant veritati? Quomodo ergo ego si consentirem naturale esse peccatum, necesse erat ut deciderem de jure sententiae, quae praescribit, nisi in voluntate libera peccatum esse non posse: ita tu e regione consentiens me bene dixisse, qui pronuntiavi nullum esse sine voluntate peccatum, rejicere statim debuisti illam opinionem, qua peccatum naturale credebas. AUG. Aliud est sine volun
Abbreviated transcription (Latin):
ducis netenui quidem ab eo possit un-¬
gue deflectere. meumq rethorica eligan¬
tia fatiget pudorẽ. cur diu̾sis hominib
negotiũ ipsum cõmixtioni iuuat hincea
quȩ rebus actis conuenit parcitate decer¬
nere. & in hoc gͦ loco. & ininferioribus
ubi ego dixi. ꝓpt̃ hoc relinquet homopa¬
trem & matrem & adherescet uxori. et eit̃
p̃dam inueniens. gestit. exultat. & clamat:
aꝑta ꝓrsus: & ui ueritatis inqͥt exõrtaꝯ
fessio. dicatur causa:cur in exprim̃dis

Expanded text:
ducis ne tenui quidem possit ab eo unducis ne tenui quidem possit ab eo ungue deflectere, meumque rhetorica elegantia fatiget pudorem, cur diversis hominibus negotium ipsum commixtionis juvat hinc ea quae rebus actis convenit, parcitate decernere? Et in hoc ergo loco, et in inferioribus, ubi ego dixi, « Propter hoc relinquet homo patrem et matrem, et adhaerescet uxori; et erunt praedam inveniens gestit, exsultat, et clamat: Aperta prorsus, et vi veritatis, inquit, extorta confessio! Dicatur causa, cur in exprimendis
Abbreviated transcription (Latin):
iã mechatꝰ ẽ eã in corde suo. Nondixit
qui uiderit. qđ est sentire ꝑ eum sensum
corporis qui dicit᷑ uisus: s qui uiderit
inqͥt ad concupiscendũ. qđ ẽ uidẽ ad
malum: uisus ergo: sensus carnis ẽ bonꝰ.
Concupiscentia carnis uero: motus est
malus. Quomalo sibene utit᷑ coniu¬
gatꝰ. non eum bonum facit:s. oꝑi bono
seruire compellit. facit enim ñ nisi bo¬
ni aliqͥd. & ꝑipsum: si nichil faciat
ꝓpt̃ ipsum. Si aut faciat aliqͥd s tam̃
inconiuge ꝓpt̃ ipsũ: ñ ei ueniam daret
apłs grã nuptiarum. si non agnosceret
ẽẽ peccatũ. Iul. O porteret quidem
nichil post primũ opus qđ ad sc̃m tͤ¬
bantiũ edidi. suꝑ necessario naturaliũ
pudore disserere: quia ibi ita plene ac¬
tumẽ. ut nisi depositis omino m̃tib
nichilhinc possit ambiguitatis obori¬
ri. Acioꝰ. Sc̃s forte turbantiꝰ. ipso oꝑe
tuo lecto qđ ad eum te scͥpsisse comine¬
cognouit. Iul. Tam̃ cum defensor tra¬

Expanded text:
jam moechatus est eam in corde suo : non dixit, jam moechatus est eam in corde suo : non dixit, Qui viderit, quod est sentire per eum sensum corporis qui dicitur visus; sed, qui viderit, inquit, ad concupiscendum, quod est videre ad malum. Visus ergo sensus carnis est bonus: concupiscentia vero carnis motus est malus. Quo malo si bene utitur conjugatus, non eum bonum facit; sed operi bono servire compellit. Facit enim nonnisi boni aliquid et per ipsum, si nihil faciat propter ipsum: si autem faciat aliquid, sed tamen in conjuge, propter ipsum, non ei veniam daret Apostolus gratia nuptiarum , si non agnosceret esse peccatum. XXX. JUL. Oporteret quidem nihil post primum opus, quod ad sanctum Turbantium edidi, super necessario naturalium pudore disserere; quia ibi ita plene actum est, ut nisi depositis omnino mentibus, nihil hinc possit ambiguitatis oboriri. AUG. Sanctus forte Turbantius, ipso opere tuo lecto, quod ad eum te scripsisse commecognovit. XXXI. JUL. Tamen cum defensor tra
Abbreviated transcription (Latin):
tura dicit. Nequius oculo. qͥd ereatũ est:
Et utiq oculum. ñ nequiciã creauit: om̃i¬
ũ creator ds̃ & corpoꝵ et sensuũ. Ecce
unde incelligas si ueritati ñ resistas. ineẽ
malũ nature nr̃e etiã cum creat᷑. quam¬
uiscreetur a bono bene bonũ: s unde sit
boc malũ. disce ab ambrosio: ne ad aliam
idest mali naturam introducendam dõ
coecernam. suffragium p̃beas manicheo.
coeuntium nolui concupiscentiȩ nomine
lacerare. cum eam nec tu cum manicheo
diabolicam potueris approbare: Etiam
ipsa p̃missȩ dispucationis consequentia
claruisset. adeiꝰ dem oꝑam recurrere sen-¬
sum illũ quo commixtoꝵ corpꝰ afficitur.
ad cinꝰ institutionẽ corpora. coniugia. se¬
minare ferrent᷑ : Auo  Alia ẽ uis sentien¬
di: aliuduiciũ concupiscendi. Discerne
duo ista diligent̃. noli errare deformiter.
Alia ẽ inquã uis sentiendi. aliud uicium
concupiscendi. Lege eugłm. Qui uidit
inquit mulierem ad concupiscendũ eã:

Expanded text:
o quid creatum est ? Et utique oculum, non nequitiam, creavit omnium creator Deus et corporum et sensuum. Ecce unde intelligas si veritati non resistas inesse malum naturae nostrae, etiam cum creatur, quamvis creetur a bono bene bonum. Sed unde sit hoc malum, disce ab Ambrosio, ne ad aliam, id est, mali naturam introducendam Deo coaeternam, suffragium praebeas Manichaeo.coeuntium, nolui concupiscentiae nomine lacerare, cum eam nec tu cum Manichaeo diabolicam potueris approbare; et jam ipsa praemissae disputationis consequentia claruisset, ad ejusdem operam recurrere sensum illum, quo commixtorum corpus afficitur, ad cujus institutionem corpora, conjugia semina referrentur? AUG. Alia est vis sentiendi, aliud vitium concupiscendi: discerne duo ista diligenter, noli errare deformiter. Alia est, inquam, vis sentiendi, aliud vitium concupiscendi. Lege Evangelium: Qui viderit, inquit, mulierem ad concupiscendum eam,
Abbreviated transcription (Latin):
pelagiana &e cȩlestiamꝰ heresis incipit in¬
troduci. Namq attende qͥd sequit᷑. Hic
denuo di nr̃a dicta subiungit. Q̾dgͦ suũ
diabolus cognoscit in sexib ꝑ qd̃ fructũ
eoꝵ iure possideat: diu̾sitatẽ : S hec mn
corporib ẽ. quȩ ds̃ fecit: cõmixtionẽ:S
ñ minꝰ benedictionis quã institutionis
priuilegio uindicat᷑. Uox eñĩ dĩest: re¬
linquet homo patrẽ & matrẽ & adhere¬
bit uxori: & erunt duo in carne una. Uox
dĩ ẽ: crescite & multiplicamini & replece
terram. An forte ipsam fecunditatẽ:S
ipsa ẽ instituti causa conugii. Ad quod

Expanded text:
Pelagiana et Coelestiana haeresis incipit inPelagiana et Coelestiana haeresis incipit introduci. Namque attende quid sequitur. Hic denuo nostra dicta subjungit: Quid ergo suum diabolus cognoscit in sexibus, per quod fructum eorum jure possideat? Diversitatem? Scorporibus est, quae deus fecit. commixtionem? sed non minus benedictionis quam institutionis priuilegio uindicatur. uox enim dei est: relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori et erunt duo in carne una; uox dei est: crescite et multiplicamini et replete terram. an forte ipsam fecunditatem? sed ipsa est instituti causa coniugii\'. Vid