comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uos autẽ dixiamicoᷤᷤ:
quia omia quȩcun¬
q audiui apatre
meo. nota feci uobis. Quis enĩ aude.¬
at affirmare ł credere. ullũ homi.¬
nũ scire omĩa quęcunq apatre audi¬
uit unigenitꝰ filiꝰ. quando ne hoc qͥ¬
lũ uerbũ. cũ ipse sit patris unicũ uer¬
bũ: Qd. qđ aliquanto post in hoc
ipso tam̃ sermone quẽ post cenã an¬
te passionẽ addiscipłos habuit. mul¬
ta in qͥt habeo uobis dicere. s ñ pote¬
stis illa portare modo: Quo gͥ pacto
intellecturi sumꝰ omĩa eũ nota fe¬
cisse discipłis quęcunq audiuit apa-¬
tre. cũ ꝓpt̾ea quędã multa ñdicat. qr
scit eos mͦportare ñ posse: S nimirũ
qđ facturꝰ ẽ. fecisse sedicit: qͥ ea quȩ fu
fodert̃ manꝰ meas & pedes. nec ait fos¬
suri st̃ uelud p̃terita dicens. & ea tam̃
futura p̾dicens: ita & hoc loco ait
om̃ia se nota fecisse discipłis. quȩ se
nouit nota eẽ. facturũ. in illa pleni¬
tudine scientiȩ. de qua dicit apłs.¬

Expanded text:
ixi amicos; quia omnia quaecumque audivi a Patre meo, nota feci vobis. Quis enim audeat affirmare vel credere ullum hominum scire omnia quaecumque a Patre audivit unigenitus Filius; quando ne hoc qulum verbum, cum ipse sit Patris unicum Verbum? Quid, quod aliquanto post, in hoc ipso tamen sermone, quem post coenam ante passionem ad discipulos habuit, Multa, inquit, habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo ? Quo igitur pacto intellecturi sumus omnia eum nota fecisse discipulis, quaecumque audivit a Patre, cum propterea quaedam multa non dicat, quia scit eos modo portare non posse? Sed nimirum quod facturus est, fecisFoderunt manus meas et pedes meos ; nec ait, fossuri sunt; velut praeterita dicens, et ea tamen futura praedicens: ita et hoc loco ait omnia se nota fecisse discipulis, quae se novit nota esse facturum in illa plenitudine scientiae, de qua dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ p̃cepta dnĩ fecerimꝰ. quomͦ p̾cepta
faciendo serui ñ erimꝰ: Si seruus
ñ ero. p̃cepta faciendo. & nͥ p̾cepta fe¬
cero. seruire ñ potero. ego seruiendo
seruus nero : Intelligamꝰ fr̃s. intel¬
ligamꝰ. & hoc innobis dñs faciat.
ut intelligamꝰ faciat ea: ut intelleo.¬
ta faciamꝰ Hoc autẽ si scimꝰ ꝓfecto
scimꝰ qđ facit dñs. quia nos ipsostales

Expanded text:
ni fecerimus, quomodo praecepta faciendo servi non erimus? Si servus non ero praecepta faciendo, et nisi praecepta fecero, servire non potero; ergo serviendo servus non ero. 3. Intelligamus, fratres, intelligamus, et hoc in nobis Dominus faciat ut intelligamus, faciat etiam ut intellecta faciamus. Hoc autem si scimus, profecto scimus quod facit Dominus, quia nos
Abbreviated transcription (Latin):
dit nobis potestatẽ filiosdĩ fieri: ñ ser¬
ui s filii siniꝰ ut miro quodã & esfabili
ui scilicet timore casto. adquẽ ꝑtinet
seruus in trans ingaudiũ dñi sui: ñ
serui autẽtimore foras mittendo. ad
quẽ ꝑtinet seruus ñ manens indomo
in ȩt̾̃nũ. Ut autẽ tales serui ñ serui simꝰ.
dnm̃ facere scimꝰ. Hoc autẽ seruus ille
facit: sic extollit᷑ quasi hoc ipse faciat.¬

Expanded text:
dit nobis potestatem filios Dei fieri , non servi, sed filii simus: ut miro quodam et ineffabili, vi scilicet timore casto, ad quem pertinet servus intrans in gaudium domini sui; non servi autem timore foras mittendo, ad quem pertinet servus non manens in domo in aeternum. Ut autem tales servi non servi simus, Dominum facere sciamus. Hoc autem servus ille facit, sic extollitur quasi hoc ipse faciat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinemꝰ. Sicut enĩ duo st̃ timores qͥ
faciunt duo genera timentiũ: sic
duȩ seruitutes quȩ faciunt duo ge¬
nera seruorũ. Est timor quȩ̃ ꝑfecta
caritas foras mittit. & est aliꝰ timor.¬
castus ꝑmanens in sełm scłi. Illũ ti¬
morẽ qui ñ: in caritate. attendea
apłs: cũ dicebat. N enĩ accepistis sꝑ̾m
seruitutis: iterũ intimorẽ. Illum
autẽ timorẽ castũ attendebat: cũ
dicebat. Noli altũ saꝑe: s time.
In illo timore quẽ foras caritas mit¬
tit. ẽ. etiã seruitus: simul foras cũ
ipso timore mttenda. Utrunq enĩ
iunxit apłs. hoc ẽ. seruitutẽ & timo¬
rẽ. dicendo. Non enĩ accepistis sp̃m
seruitutis: iterũ intimore. Ad hanc
seruitutẽ seruũ ꝑtinentẽ: in tue¬
batꝰ & dñs dicens. lã ñ dico uos ser¬
uos. quia seruus nescit qͥd faciat

Expanded text:
t. Sicut enim duo sunt timores qui faciunt duo genera timentium, sic duae servitutes quae faciunt duo genera servorum. Est enim timor quem perfecta charitas foras mittit. Est etitimorem qui non est in charitate, attendebat Apostolus cum dicebat: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore . Illum autem timorem castum attendebat, cum dicebat: Noli altum sapere, sed time . In illo timore quem foras charitas mittit, est etiam servitus simul foras cum ipso timore mittenda. Utrumque enim junxit Apostolus, hoc est servitutem et timorem, dicendo: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Ad hanc servitutem ad servum pertinentem intuebatur et Dominus dicens: Jam non dico vos servos, quia servus nescit
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionẽ nemo habet. ut animã suã
ponat qͥs ꝓamicis suis: uos inqtͥ amici
mei estis. si feceritis que pcipio uobis
Magna dignatio. Cũ seruus bonus eẽ.
ñ possit nͥ p̃cepta dnĩ sui fecerit: hine
amicos suos uoluit intelligi. unde
serui boni possunt ꝓbari. S ut dixi.
ista dignatio ẽ: ut dñs qͦs nouit ser¬
uos suos. dignet᷑ dicere anicos suos.
Nã ut sciatis ad seruoꝵ officiũ ꝑtinere
p̃cepta dnĩ facere: alio loco seruos
utiq obiurgat dicens. Qͥd autẽ uo.¬
Cũ gͦdicitis inqtͥ dnẽ dnẽ: uissa faci¬
endo qͥd dicatis ostendite. Nonne
seruo obȩdienti ipse dicturꝰ ẽ. euge
seruebone. qm̃ in paucis fidelis fu¬
isti. suꝑ multa te constituã. intra
ingaudiũ dni tui : Potest gͥ eẽ. ser¬
uus & amicus: qͥseruus ẽ. bonꝰ. Sed
qđ sequit᷑: attendamꝰ. lã ñ dico uos
seruos: qr seruus nescit qͥd faciat

Expanded text:
o habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis: Vos, inquit, amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Magna dignatio! cum servus bonus esse non possit, nisi praecepta domini sui fecerit; hinc amicos suos voluit intelligi, unde servi boni possunt probari. Sed, ut dixi, ista dignatio est, ut dominus quos novit servos suos, dignetur dicere amicos suos. Nam ut sciatis ad servorum officium pertinere praecepta domini sui facere, alio loco servos utique objurgat dicens: Quid autem voCum ergo dicitis, inquit, Domine, jussa faciendo quid dicatis ostendite. Nonne servo obedienti ipse dicturus est: Euge, serve bone, quoniam in paucis fidelis fuisti, super multa te constituam: intra in gaudium Domini tui ? Potest igitur esse et servus, et amicus, quia servus bonus. Sed quod sequitur attendamus: Jam non dico vos servos
Abbreviated transcription (Latin):
seruus nescit qͥd faciat dñs eiꝰ& Ita
nom̃ constituit amici: ut auferat
serui. Non ut inuno utrũq ma¬
neat: s ut alterũ altero decenden¬
ni serui fuerimꝰ: & qͥs potest
contͣdicere ueritati quȩ ait. iam
ñ dico uos seruos: Et cur hoc dixe¬
rit: docet. Quia seruus nescit
nã seruo bono & ꝓbato. dñs etꝰ
n eciã sua secretã cõmutit
Q ͥd ẽ. gͦ quod ait seruus nescit qͥd faciat.
dñseiꝰ : Uerũ esto. nescit qͥd faciat.
Nunqͥd nescit etiã qͥd p̾cipiat Nã si &¬
hoc nescit. quomͦ seruit: Aut quomͦ

Expanded text:
servus nescit quid faciat dominus ejus. Ita nomen constituit amici, ut auferat servi, non ut in uno utrumque maneat, sed ut alterum altero disceni servi fuerimus? Et quis potest contradicere Veritati, quae ait: Jam non dico vos servos? et cur hoc dixerit docet: Quia servus, inquit, nam servo bono et probato dominus ejus non etiam sua secreta committit? Quid est ergo quod ait: Servus nescit quid faciat dominus ejus? Verum esto nescit quid faciat, nunquid nescit etiam quid praecipiat? Nam et si hoc nescit, quomodo servit? aut quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo caro tẽ excecauerat: carotẽ sanat. Carualis enun anima facta erat: consentiendo af-¬
fectibus carnalibus. Inde fuerat oculus cordis cȩcatus. Uerbum factum ẽ. caro: medicus iste
fecit tibi colȩrium. Et qnm sicuenit : ut de carne uitia carnis extingueret. & de morte
mortem occideret: idõ factum ẽ. inte. ut qm̃ uerbum caro faccuinẽ. tupossis dicere:
& uidimus głam eius. Qualem głam: Qualis factus ẽ. filius hominis: Illa humilitas
ipsius e : nongła ipsius. Sed quo ꝑducta ẽ. acies hominis. curata ꝑ carnem: Uidimus
iquit głam eius. głam quasi unigeniti ãpatre : plenum grã & ueritate. De grã & u
tate alio loco uberius impso euangelio si dĩis dignatus fuerit donare: tractabunus. hȩc
non sufficiant. Aedificamini inapõ. & confortamini infide. & uigilate inbonis opibus:

Expanded text:
ergo caro te caecaverat, caro te sanat. Carnalis enim anima facta erat consentiendo afergo caro te caecaverat, caro te sanat. Carnalis enim anima facta erat consentiendo affectibus carnalibus; inde fuerat oculus cordis caecatus. Verbum caro factum est: medicus iste tibi fecit collyrium. Et quoniam sic venit utoccideret mortem; ideo factum est in te, ut quoniam Verbum caro factum est, tu possis dicere, Et vidimus gloriam ejus. Qualem gloriam? Qualis factus est filius hominis? Illa humilitas ipsius est, non gloria ipsius. Sed quo perducta est acies hominis, curata per carnem? Vidimus, inquit, gloriam ejus, gloriam quasi Unigeniti a Patre, plenum gratia et veritate. De gratia et veritate alio loco uberius in ipso Evangelio, si Dominus dignatus fuerit donare, tractabimus. Haec nunc sufficiant, et aedificamini in Christo, et confortamini in fide, et vigilate in bonis operibus:
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Iuid ergo miraris quia homines exdõ nascuntur: Attende ipsum dm̃ natum ex
hominibus. Et uerbum caro factum ẽ : & habitauit innobis. Quia uero ubum caro fac¬
ccum ẽ. & habitauit innobis: ipsa natiuitate colyrium fecit. unde tergerentur ocłi
rdis nr̃i: & possemus uidere maiestatem eius peuis humanitatẽ. Idõ factum ẽ. ũbu
caro. & habitauit in nobis: & sanauit oculos nr̃os. Et quid sequitur: Et uidimꝰ głam eiꝰ.
Głam eius nemo posset uidere: nisi carnis humilitate sanaretur. Unde nom poteramus
uidere:ꝰ Intendat gͦ caritas urã: & uidete quod dico. Irruerat homini quasi pulius
inoculum. Irruerat terra: sauciauerat oculum. uidere non poterat lucem iste oculꝰ
Sauciatus inunguitur. Terra sauciatus erat: & terra illue mittitur ut sanctꝰ. Oiia eñi
colgria & medicamenta: nichil sunt nisi deterra. de puluere cecatꝰ es: depuluere sanaris

Expanded text:
nobis. Quid ergo miraris quia homines ex Deo nascuntur? Attende ipsum Deum natum ex nobis. Quid ergo miraris quia homines ex Deo nascuntur? Attende ipsum Deum natum ex hominibus: Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. 16. Quia vero Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, ipsa nativitate collyrium fecit, unde tergerentur oculi cordis nostri, et possemus videre majestatem ejus per ejus humilitatem. Ideo factum est Verbum caro, et habitavit in nobis; sanavit oculos nostros: et quid sequitur? Et vidimus gloriam ejus. Gloriam ejus nemo posset videre, nisi carnis humilitate sanaretur. Unde non poteramus videre? Intendat ergo Charitas vestra, et videte quod dico. Irruerat homini quasi pulvis in oculum, irruerat terra, sauciaverat oculum, videre non poterat lucem: oculus iste sauciatus inungitur; terra sauciatus erat, et terra illuc mittitur ut sanetur. Omnia enim collyria et medicamenta nihil sunt nisi de terra. De pulvere caecatus es, de pulvere sanaris:
Abbreviated transcription (Latin):
ectus ergo ipse homo. ubi sp̃s imperat: caro seruit. hiergo non ex uoluntate carn
neq ex uoluntate uiri: sed exdõ nati sunt. Ut autem homines nascerentur exdõ:
quidem nisi inatrem interra: quia iam patrem habebat incȩlo. Natus ex dõ:
ꝑquem efficeremur. Et natus exfemina: ꝑ quem reficeremur. Noli ergo õhomo mirari.
quia efficeris ꝑ grãm filius. quia nasceris ex dõ scdm uerbum eus. Prius ipsum uerbum
uoluit nasci ex homine: ut tu securus nascereris exdõ. & diceres tibi. Hon sine causa c
nasci ex homine uoluit : nisi quia alicuius momenti me existimauit. ut immortalem
me faceret: & promẽ mortaliter nasceretur. Ideo cum dixisset. ex dõ nati sunt: quasi ne
miraremur: et exhorreremus tanquam grãm. ut nobis incredibile uideretur quia homines
lõ natist̃ : quasi securum te faciens. ait. Et uerbum carofactum ẽ: & habitauit in

Expanded text:
Rectus ergo ipse homo, ubi spiritus imperat, caro servit. 15. Hi ergo non ex voluntate carnis, Rectus ergo ipse homo, ubi spiritus imperat, caro servit. 15. Hi ergo non ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt. Ut autem homines nascerentur ex Deo, quidem nisi matrem in terra, quia jam patrem habebat in coelo: natus ex Deo, per quem efficeremur; et natus ex femina, per quem reficeremur. Noli ergo mirari, o homo, quia efficeris filius per gratiam, quia nasceris ex Deo secundum Verbum ejus. Prius ipsum Verbum voluit nasci ex homine, ut tu securus nascereris ex Deo, et diceres tibi: Non sine causa Deus nasci ex homine voluit, nisi quia alicujus momenti me existimavit, ut immortalem me faceret, et pro me mortaliter nasceretur. Ideo cum dixisset, ex Deo nati sunt; quasi ne miraremur, et exhorreremus tantam gratiam, ut nobis incredibile videretur quia homines ex Deo nati sunt, quasi securum te faciens, ait: Et Verbum caro factum est, et habitavit in
Abbreviated transcription (Latin):
numero: non explicaret quod uolebat. Ex sanguinibus enum homines nascuntur : maris
& feminȩ. dicamus gͦ : nontimeamus ferulas grammaticorum. dum tamen adueritatẽ
solidam & certiorem ꝑueniamus. Reprȩhendit qui intelligit: ingratus quia intell
Non exsanguinibus neq ex uoluntate carnis: neq exuoluntate uiri. Carnem profemina
poiuut: quia de costa cum facca eẽt: adam dixit. Hoc nunc õs deossib meis: & caro
decarne mea. & apłs ait. Qui diligit uxorem suam : se ipsum diligit. Nemo enĩunquã
caruem suam odio habet. Ponitur gͦ caro pro uxore. quomodo aliquando & sp̃s p
marito. Quare: Quia ille regit : hȩc regitur. Ille imperare debet: ista seruire. Nam
ubi caro imperat. & sp̃s seruit : puersa domus ẽ. Q uid peius domo. ubi femina hab&
imꝑium suꝑ uirumꝰ Recta autẽ domus. ubiuir imperat: femina obtemperat.

Expanded text:
numero, non explicaret quod volebat: ex sanguinibus enim homines nascuntur maris numero, non explicaret quod volebat: ex sanguinibus enim homines nascuntur maris et feminae. Dicamus ergo, non timeamus ferulas grammaticorum; dum tamen ad veritatem solidam et certiorem perveniamus. Reprehendit qui intelligit, ingratus quia intellexit. Non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri. Carnem pro femina posuit: quia de costa cum facta esset, Adam dixit, Hoc nunc os de ossibus meis, et caro de carne mea ; et Apostolus ait, Qui diligit uxorem suam, seipsum diligit; nemo enim unquam carnem suam odio habet . Ponitur ergo caro pro uxore, quomodo et aliquando spiritus pro marito. Quare? Quia ille regit, haec regitur: ille imperare debet, ista servire. Nam ubi caro imperat, et spiritus servit, perversa domus est. Quid pejus domo, ubi femina habet imperium super virum? Recta autem domus, ubi vir imperat, femina obtemperat.
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatem tuam. Ille quomodo fit hereditas eorum:ꝰ Dicit in psalmo. dñs pars h¬
ditatis meȩ. & calicis mei. Ille gͦ nos possidet : & nosillum possidemus. Ipse nos possidoe
sicut dñs: nos illum possidemus sicut salutem. nos possidemus sicut lucem. Quid ergo
dedit hĩs qui receperunt illumꝰ dedit eis potestatem filios dĩ fieri : his qui credunt in
mine eius. ut lignum teneant: & mare transeant. Et quomodo illi nascuntur istiꝰ Qui
Sed filii hominũ nascuntur excarne & sanguine : & ex uoluntate uiri & complexu con-¬
iugii. Illi autem quomodo ei nascuntur. qui non exsanguinibus tanquam maris&& femi¬
nae: Sanguina non ẽ. latinum. sed quia grece positum ẽ. pluraliter: maluit ille qui
interp̃tabittur sic ponere. & quasi minus latine loqui scđin grammaticos: & tamen
explicare ueritatem scdin auditum infirmorum. Si enam diceret sanguine singulari

Expanded text:
haereditatem tuam . Ille quomodo fit haereditas eorum? Dicit in Psalmo: Dominus pars hhaereditatem tuam . Ille quomodo fit haereditas eorum? Dicit in Psalmo: Dominus pars haereditatis meae et calicis mei . Et nos illum possideamus, et ipse nos possideat: ille nos possideat, sicut Dominus; nos illum possideamus sicut salutem, nos possideamus sicut lucem. Quid ergo dedit his qui receperunt illum? Dedit eis potestatem filios Dei fieri, his qui credunt in nomine ejus: ut teneant lignum, et mare transeant. 14. Et quomodo illi nascuntur? Isti quiaSed filii hominum nascuntur ex carne et sanguine, et ex voluntate viri, et ex complexu conjugii. Illi autem quomodo ei nascuntur? Qui non ex sanguinibus: tanquam maris et feminae. Sanguina non est latinum: sed quia graece positum est pluraliter, maluit ille qui interpretabatur sic ponere, et quasi minus latine loqui secundum grammaticos, et tamen explicare veritatem secundum auditum infirmorum. Si enim diceret sanguinem singulari
Abbreviated transcription (Latin):
qui cum eo diuidat hereditatem ut pauꝑior remaneat. Nonsie ds̃. Unicum eundem
ipsum quem genuerat & ꝑquem cuncta creauerat: misit in hunc mundum. ut non
eẽt. unus: sed fratres haberet adoptatos. Non enim nos nati sumus dedõ: quon
camur : nͣeͣ ad optaret nos. Propter impedimentum eorũ quos sibi fr̃s facere uolebat:
ipse soluit. & fecit cohȩredes. Sic enim dicit apłs. Si autemfilius: & hȩres per dm̃.
iterum. Hęredes quidem dĩ : cohȩredes autem xp̃i. Hon timnuit ille habere coheret
quia hereditas eius nonfit angusta. si multi possederint. Illi ipsi certe illo possidente fiunt
hereditas ipsius: & ille uicissim fic hereditas ipsorum. Audi quomodo ipsi fiant hereditas
ipsius. Dñs dixit ad me filius isestũ : ego hodie genuite: Postula amẽ: & dabo tͥ gentes

Expanded text:
qui cum eo dividat haereditatem, ut pauperior remaneat. Non sic Deus: Unicum eumdem qui cum eo dividat haereditatem, ut pauperior remaneat. Non sic Deus: Unicum eumdem ipsum quem genuerat, et per quem cuncta creaverat, misit in hunc mundum, ut non esset unus, sed fratres haberet adoptatos. Non enim nos nati sumus de Deo, quomodo bus peccatis implicabamur, ne adoptaret nos propter impedimentum eorum: quos sibi fratres facere volebat, ipse solvit, et fecit cohaeredes. Sic enim dicit Apostolus, Si autem filius, et haeres per Deum : et iterum, Haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi . Non timuit ille habere cohaeredes; quia haereditas ejus non fit angusta, si multi possederint. Illi ipsi certe illo possidente fiunt haereditas ipsius, et ipse vicissim fit haereditas ipsorum. Audi quomodo ipsi fiant haereditas ipsius: Dominus dixit ad me, Filius meus es tu; ego hodie genui te. Postula a me, et dabo tibi gentes
Abbreviated transcription (Latin):
quos fecit. udȩi quos primitus fecit suꝑ om̃s gentesee̾: quia aliȩ gentes idola
adorabant. & dȩmonibus seruiebant. Ille autem populus erat natus de semine
abrahȩ : & ipsi maxime sui. quia et ꝑ carnem quam susciꝑe dignatus. ẽ. cognati.
Inpropria uenit: & sui eum non receper: Non receperꝰ: omino nullus recepit.
ullus ergo saluus factus. ẽ. Nemo enim saluus fiet: nisi qui xpin receperit
ueniente. Sed addidit. Quot quot autem receper̃ eum. Quid eis prestiat.
Magna beniuolentia: magna miscdia. Linicus natus e : & noluit manere unus.
M̾ ulti homines eum filios non habuerint ꝑ aeta ȩtate: ad optant sibi. & uoluntate
faciunt : quod natura non potuerunt. hoc faciunt homines. Si autem aliquis habeat
filium unicum: gaudet ad illum magis quia solus omĩa possessurus ẽ : & non habebit

Expanded text:
quos fecit. Judaei quos primitus fecit super omnes gentes esse. Quia aliae gentes idola quos fecit. Judaei quos primitus fecit super omnes gentes esse. Quia aliae gentes idola adorabant, et daemonibus serviebant; ille autem populus natus erat de semine Abrahae: et ipsi maxime sui; quia et per carnem quam suscipere dignatus est, cognati. In sua propria venit, et sui eum non receperunt. Non receperunt omnino, nullus recepit? Nullus ergo salvus factus est? Nemo enim salvus fiet, nisi qui Christum receperit venientem. 13. Sed addidit: Quotquot autem receperunt eum. Quid eis praestitit? Magna benevolentia! Magna misericordia! Unicus natus est, et noluit manere unus. Multi homines cum filios non habuerint, peracta aetate adoptant sibi; et voluntate faciunt quod natura non potuerunt: hoc faciunt homines. Si autem aliquis habeat filium unicum, gaudet ad illum magis; quia solus omnia possessurus est, et non habebit
Abbreviated transcription (Latin):
on enim çęli non cognouerunt creatorem: aut angłi non cognouerunt cre¬
rem suum. aut noncognouerunt creatorem suũ sidera: quem confitentur de-¬
monia. Omia undiq testimonium ꝑ hibuer. Sed qui non cognouerunt: Qui a-¬
mando mundũ: dictisunt mundus. Amando enĩ: habitamus corde. A mando
cem hoc appellari meruerunt: quod ille ubi habitabant. Quomodo dicimus in
ẽ. illa domus. aut bona ẽ. illa domus. Non enim illam quam dicimus malam.
parietes accusarus: aut illam quam dicimus bonam. parietes laudamus. S malam
domum in habitantes malos : & bonam domum in habitantes bonos. Sic et mundũ.
qui inhabitant amando mundum. Qui iunt mundus: Qui diligunt mundũ.
Ergo mundus ꝑ eum faccus. ẽ : & inundus eum non cognouit. Inpropria uenit.
quia omia ista ꝑ ipsum facta sunt. Et sui eum non recepert̃. Qui suiꝰ Homines

Expanded text:
Num enim coeli non cognoverunt Creatorem suum, aut Angeli non cognoverunt CreNum enim coeli non cognoverunt Creatorem suum, aut Angeli non cognoverunt Creatorem suum, aut non cognoverunt Creatorem suum sidera, quem confitentur daemonia? Omnia undique testimonium perhibuerunt. Sed qui non cognoverunt? Qui amando mundum dicti sunt mundus. Amando enim habitamus corde: amando autem, hoc appellari meruerunt quod ille ubi habitabant. Quomodo dicimus, Mala est illa domus; aut, Bona est illa domus: non in illa quam dicimus malam, parietes accusamus; aut in illa quam dicimus bonam, parietes laudamus: sed malam domum, inhabitantes malos; et bonam domum, inhabitantes bonos. Sic et mundum, qui inhabitant amErgo mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit. 12. In sua propria venit: quia omnia ista per eum facta sunt. Et sui eum non receperunt. Qui sui? Homines
Abbreviated transcription (Latin):
sic iste inmundo erat. Sed quomodo erat: Quomodo artifex: regens quod fecit.
Non enim sie fecit: quomodo facit faber. Foris. secus ẽ. arcam facit: & illa in alio loco
posita ẽ. cuin fabricatur. Et quamuis iuxta sit: ipse alio loco sed&ꝵ. qui fabricat. & ex-¬
trinsecus ẽ. adillud quod fabricat. dĩ autem in fusus mundo fabricat: ubiq positus
fabrieat. & non recedit aliquo: non extrinsecus quasi uersat molem quam fabricat.
Prȩsentia maiestatis facit quod facit: prȩsentia sua guberuat quod fecit. Sic ergo erat
nundo: quomodo ꝑquem inundus factus ẽ. Per ipsum enum mundus factus e
& inundus eum non cognouit. Quid ẽ. mundus factus ꝑipsum. Celum. terra.
mare: & omĩa quȩ uieis sunt: mundus dr̃. Iterum alia significatione: dilectores
mundi mundus dicuntur. Mundus ꝑ ipsum factus ẽ : & mundus eum inon cognoũ.

Expanded text:
sic iste in mundo erat. Sed quomodo erat? Quomodo artifex, regens quod fecit. sic iste in mundo erat. Sed quomodo erat? Quomodo artifex, regens quod fecit. Non enim sic fecit, quomodo facit faber. Forinsecus est arca quam facit, et illa in alio loco posita est, cum fabricatur; et quamvis juxta sit, ipse alio loco sedet qui fabricat, et extrinsecus est ad illud quod fabricat: Deus autem mundo infusus fabricat, ubique positus fabricat, et non recedit aliquo, non extrinsecus quasi versat molem quam fabricat. Praesentia majestatis facit quod facit; praesentia sua gubernat quod fecit. Sic ergo erat in mundo, quomodo per quem mundus factus est. Per ipsum enim mundus factus est, et mundus eum non cognovit. 11. Quid est, mundus factus est per ipsum? Coelum, terra, mare et omnia quae in eis sunt, mundus dicitur. Iterum alia significatione, dilectores mundi mundus dicuntur. Mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit.
Abbreviated transcription (Latin):
ex bominibus dixerimus ẽẽ: tunemꝰ popłm ne lapidet nos: quia tanquam
opħam habebant ioħm. Timentes lapidationem: sed plus timentes uerit¬
tis confessionem. responder̃ mendacium ueritati : & mentita ẽ. iniquitas sibi.
Dixerunt enim. Hescimus. Ꝙ dñs quia ipñ contrase clauserant. negando
se scire quod nouerant. nec ipse illis aperuit: quia nonpulsauer. Sictũ .ẽ.
enun. sursate.: & apcrietur uobis. Hon solum autem illi nonpulsauerunt: ut apcriretur:
sednegando. hostium ipsum contrase astrinxerunt. & ait illis dñs. Hoc ego dico uobis
in qua potestate ista facio. Et confusi sunt ꝑiohem. impletumq in illis ẽ: paraui lucer
nam xp̃o meo. inunicos eius induam confusione. Ininundo erat: & mundis ꝑ eum
factus. e. He putes quiasicerat inmundo: quomodo inmundo. ẽ. terra. inmundo
ẽ cȩlum. inmundo ẽ. sol: luna. & stellȩ: inmundo arbores. pecora. homines. Hon

Expanded text:
ex hominibus dixerimus esse, timemus populum ne lapidet nos; quia tanquam ex hominibus dixerimus esse, timemus populum ne lapidet nos; quia tanquam prophetam habebant Joannem. Timentes lapidationem, sed plus timentes veritatis confessionem, responderunt mendacium veritati; et mentita est iniquitas sibi . Dixerunt enim: Nescimus. Et Dominus, quia ipsi contra se clauserant, negando se scire quod noverant, nec ipse illis aperuit, quia non pulsaverunt. Dictum est enim: Pulsate, et aperietur vobis . Non solum autem illi non pulsaverunt, ut aperiretur; sed negando, ostium ipsum contra se obstruxerunt. Et ait eis Dominus: Nec ego dico vobis in qua potestate ista facio . Et confusinam Christo meo; inimicos ejus induam confusione . 10. In mundo erat, et mundus per eum factus est. Ne putes quia sic erat in mundo, quomodo in mundo est terra, in mundo est coelum, in mundo est sol, luna et stellae, in mundo arbores, pecora, homines. Non
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ prębuit : ut abhomine quȩrer& testimonium. Abhomine quęrit
testimonium ds̃ : & dẽ testem habet hominem: habet dĩ testem hominem. sed propt̃
hominem. Tam infirini sumus. per lucernam quȩximꝰ diem: quia lucerna
dictus ẽ. ipse ioħis. dũo dicente. Ille erat lucerna ardens &e lucens: & uos uoluistis¬
ultare ad horam inlumine eiꝰ. Ego autem habeo testimonium maiꝰ iohanr
Ergo ostendit quia propter homines uoluit ꝑlucernam de monstrari ad fidem
credentium: ut ꝑ illam lucernam inimici eiꝰ confunderentur. Illi inquam ini¬¬
mici. qui illum temptabant & dicebant. Dic nobis. inqua potestate ista facisꝰ
Interrogabo uos & ego inquit unum sermonem. Dicite michi. baptismus ioħis
nde ẽ. de cęlo an abhominibus: Ꝙ turbati sunt : & dixerunt apud semet¬
ipsos. Si dixerimꝰ de celo. dicturus. ẽ. nobis. quare ergo ñ credidistis illi: Quia
ille xꝑo ꝑhibuerat testimonium: & dixerat. Honsum ego xp̃c: sed ille. Si autem

Expanded text:
hominem praebuit, ut ab homine quaereret testimonium. Ab homine quaerit testimonium Deus, et Deus testem habet hominem; habet Deus testem hominem, sed propter hominem: tam infirmi sumus! Per lucernam quaerimus diem: quia lucerna dictus est ipse Joannes, Domino dicente: Ille erat lucerna ardens et lucens, et vos voluistis exsultare ad horam in lumine ejus; ego autem habeo testimonium majus Joanne 9. Ergo ostendit quia propter homines voluit per lucernam demonstrari ad fidem credentium, ut per ipsam lucernam inimici ejus confunderentur. Illi enim inimici qui illum tentabant, et dicebant, Dic nobis, In qua potestate ista facis? Interrogabo vos et ego, inquit, unum sermonem: dicite mihi, baptismus Joannis unde est? de coelo, an ab hominibus? Et turbati sunt, et dixerunt apud semetipsos, Si dixerimus de coelo; dicturus est nobis, Quare ergo non credidistis illi? quia ille Christo perhibuerat testimonium, et dixerat, Non sum ego Christus, sed ille . Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
nimam resuscitare se significans dñs: resuscitauit illam puell
quȩ non dum erat foras elata: sedin domo mortua iacebat. Quasi
peccatum latebat. Si autem non solum malȩ delectationi consen¬
sisti : sed etiam ipsum malum fecisti. quasi mortuũ extra portam
extulisti. Iam foris es: & mortuus elatus es. Tamen & ipsum dñs
suscitauit : & reddidit uiduȩ matrisuȩ. Si peccasti poeniteat ⁊
& resuscitat te dñs. ⁊ redd&ꝵ eccłȩ matri tuȩ. Tercius mortuus. e :
lazarus. Est genus mortis immane: in ala consuetudo appellatur.
Aliud ẽ. enim peccare: aliud peccandi consuetudinem facere. Qui pec¬
it & continuo corrigit᷑: citor euiscit. quia nondum ẽ. implicu
consuetudine : non ẽ. sepultꝰ. Qui autem peccare consueuit: sepul¬
tus ẽ. Et bene deillo dicitur: fet&. Incipit enim hab̾e pessimam
famam : tanquam odorem teterrimum. Tales sunt om̃s assueti scele¬

Expanded text:
animam resuscitare se significans Dominus, resuscitavit illam puellam animam resuscitare se significans Dominus, resuscitavit illam puellam quae nondum erat foras elata, sed in domo mortua jacebat, quasi peccatum latebat. Si autem non solum malae delectationi consensisti, sed etiam ipsum malum fecisti; quasi mortuum extra portam extulisti: jam foris es, et mortuus elatus es. Tamen et ipsum Dominus resuscitavit, et reddidit viduae matri suae. Si peccasti, poeniteat te: et resuscitat te Dominus, et reddet Ecclesiae matri tuae. Tertius mortuus est Lazarus. Est genus mortis immane, mala consuetudo appellatur. Aliud est enim peccare, aliud peccandi consuetudinem facere. Qui peccat et continuo corrigitur, cito reviviscit: quia nondum est implicatus consuetudine, non est sepultus. Qui autem peccare consuevit, sepultus est, et bene de illo dicitur, fetet: incipit enim habere pessimam famam, tanquam odorem teterrimum. Tales sunt omnes assueti scele
Abbreviated transcription (Latin):
ut uiuas exiguo tempore. in labore sollicitus: s da pauꝑi unde habes.
ut uiuas semp sine labore securus. Nccusant nos amatores uitȩ temporal.
qtiam nec cum uolunt. necquam diu uolunt habent: & nos inuicem
on accusamus. tam pigri. tam tepidi: ad capessendam uitam e.¬
nam. quam si uoluerimus habebimnus. cum habuerimꝰ non amittemꝰ:
riamur in et̾num: bene in telligimus tres illos mortuos quos in
corporibus suscitauit. aliquid significare et figurare de resurrecti.¬
onibus animarum: quȩ fuint ꝑfidem. Resuscitauit filiam archisina¬¬
gogi adhuc indomo iacentẽ: resuscitauit iuuene̾ filiũ uiduȩ extra
um. Intucatur quisq animam suam. Si peccat: moritꝰ. ꝑeccatus
mors animȩ ẽ. Sed aliquando in cogitatione peccatur. Delectauit
quod inalum e̾: consensisti. peccasti. Consensio illa: occidit te. Sed
intus e. mors: quia cogitatũ malum non dum ꝓcessit infactum. Talem

Expanded text:
ut vivas exiguo tempore in labore sollicitus; sed: da pauperi unde habes, ut vivas exiguo tempore in labore sollicitus; sed: da pauperi unde habes, ut vivas semper sine labore securus. Accusant nos amatores vitae temporalis, quam nec cum volunt, nec quandiu volunt, habent. Et nos invicem non accusamus, tam pigri, tam tepidi ad capescendam vitam aeternam, quam si voluerimus, habebimus: cum habuerimus, non amittemus. riamur in aeternum; bene intelligimus tres illos mortuos quos in corporibus suscitavit, aliquid significare et figurare de resurrectionibus animarum quae fiunt per fidem: resuscitavit filiam archisynagogi adhuc in domo jacentem ; resuscitavit juvenem filium viduae extra um. Intueatur quisque animam suam: si peccat, moritur; peccatum, mors est animae. Sed aliquando in cogitatione peccatur. Delectavit quod malum est, consensisti, peccasti; consensio illa occidit te: sed intus est mors, quia cogitatum malum nondum processit in factum. Talem
Abbreviated transcription (Latin):
eternumuicturus. Et cum laborat nemoriatur: sine causa labora
Idenim agit: ut multum mors differatꝰ. nonut euadatꝰ. Si autem peccare
nolit: non laborabit. & uiuet in et̾num. Osi possemus excitare homines.
& cum ipsis parit excitari: ut tales es semus amatoresuitȩ ꝑmauentis. qͥ les
sunt homines amatores uitȩ fugientis. Quid non facit homo submorti
piculo constitutꝰ: Gladio impendente ceruicibus: ꝓdidert̃ homines.
quiequid sibi unde uiuerent reseruabant. Quis non continuo. ꝓdidit.
ne ꝓcutẽtur.  Et post ꝓditionem: fortasse ꝑcussus ẽ. Quis non ut uiueros.
continuo ꝑdere uoluit unde uiueret. eligensuitam mendicantem quam
celerem mortem:o Cui dictum ẽ. nauiga ne moriaris. ⁊ distulit. Cui¬
dictum e̾. labom ne moriaris. ⁊ piger fuit: Leuia ds̃ iubet ut in et̾num
uiamus: & oboedire neglegimus. Non tibi dicit ds̃. ꝓde quicquid hal

Expanded text:
aeternum victurus. Et cum laborat ne moriatur, sine causa laborat; aeternum victurus. Et cum laborat ne moriatur, sine causa laborat; id enim agit ut multum mors differatur, non ut evadatur: si autem peccare nolit, non laborabit, et vivet in aeternum. O si possemus excitare homines, et cum ipsis pariter excitari, ut tales essemus amatores vitae permanentis, quales sunt homines amatores vitae fugientis! Quid non facit homo sub mortis periculo constitutus? Gladio impendente cervicibus, prodiderunt homines quidquid sibi, unde viverent, reservabant. Quis non continuo prodidit ne percuteretur? Et post proditionem fortasse percussus est. Quis non, ut viveret, continuo perdere voluit unde viveret, eligens vitam mendicantem quam celerem mortem? Cui dictum est, Nadictum est, labora ne moriaris, et piger fuit? Levia Deus jubet, ut in aeternum vivamus, et obedire negligimus. Non tibi dicit Deus: perde quidquid habes,
Abbreviated transcription (Latin):
qui in monumentis st̃ audient uocem eiꝰ. & ꝓcedent. Qui bene fecert̃
adresurrectionem uitȩ : qui malȩ eger. adresurrectionem uidicii.
Trestamen mortuos: adño resuscitatos in euangłio legimus. Etforte
non frustra. Dñi quippe facta: non sunt tantum modo facta. sed
signa. Si gͦ signa sunt: p̃ter id quod mira sunt: aliquid ꝓfecto sig¬
nificant. Quorum factorum significationem inuenire aliqͥnto ẽ.
oposus: quam ea lege uel audire. Ammirantes audiebamus. tanqͥn
magni iuaculi spectacło ante nros oculos constitutos. eum eruan¬
głiuim legeretꝰ: quem admodũreuix lazarus. Si agtendamꝰ mirabili¬
ori oꝑa xp̃i: omis qui credit resurgit. Si attendamꝰ horines & indelli¬
gamus detestabiliores mortes: om̃is qui peccat moritꝰ. Sed morte carnis
om̃is homo timet: mortem animȩ pauci. Promorte carnis quȩ sine edru¬
bo quandoq uentum. ẽ: currunt oñs neueniat indẽ. quod laboranc.
Laborit ne moriatur: homo moriturꝰ. & non laborat ne peoc& horo in

Expanded text:
et procedent qui bene fecerunt, ad resurrectionem vitae; qui male egerunt, ad resurrectionem judicii . 2. Tres tamen mortuos a Domino resuscitatos in Evangelio legimus, et forte non frustra. Domini quippe facta non sunt tantummodo facta, sed signa. Si ergo signa sunt, praeter id quod mira sunt, aliquid profecto significant: quorum factorum significationem invenire, aliquanto est operosius, quam ea legere vel audire. Admirantes audiebamus, tanquam magni miraculi spectaculo ante nostros oculos constituto, cum Evangelium legeretur, quemadmodum revixerit Lazarus. Si attendamus mirabiliora opera Christi, omnis qui credit, resurgit: si attendamus omnes, et intelligamus detestabiliores mortes, omnis qui peccat moritur. Sed mortem carnis omnis homo timet, mortem animae pauci. Pro morte carnis quae sine dubio quandoque ventura est, curant omnes ne veniat: inde est quod laborant. Laborat ne moriatur homo moriturus, et non laborat ne peccet homo in
Abbreviated transcription (Latin):
tentem: sed tam̃ in cadauere putentẽ: adhuc erit forma menbrorum.
Ille in nouissimo die: adunam uocem cineres. e. redactur incarnem.
Sed oportebat ut aliqua modo faceret. quibus datis uelut suȩ uircutis in¬
diciis credamus in eum:⁊ ad illam resurreccionẽ p̃paremur quȩ crit

Expanded text:
tentem, sed tamen in cadavere putente adhuc erat forma membrorum; tentem, sed tamen in cadavere putente adhuc erat forma membrorum; ille in novissimo die ad unam vocem cineres est restituturus in carnem. Sed oportebat ut modo aliqua faceret, quibus datis velut suae virtutis indi
Abbreviated transcription (Latin):
oñs q̃a iesus xx̃s: lataRIRESURRECTIO ẼCIEUE EDΙCΑ TUR
Sedsi attendamus quis fecerit: deleccari debernus potuis quam miriri.
Ille suscitauit homine: qui fecit hominem. Ipse ẽ. enim unicꝰ patris:
ꝑ quem sic̃ nostis facta sẽ omnia. Si gͦ pipsum factaft̾ omĩa. quid mirum. e
siresurrexit unus ꝑulum. eumtot cotidie nascunt᷑ pulum: Elus e. homines
ereare: quam resuscitare. Dignatus ẽ. tamen & creare. & resuscitare. Creare
om̃s: resuscitare quosdam. Nam cum multa fecis set dñsiesus: non ornĩa serip¬
niȩ scripta non sc̃. Clecta sunt quȩ scriberent᷑. quȩ saluti credentium
sufficere udebantur. Audistienim: quia dñs iesus mortuum suscitauit.
Sufficit tͥ ut scias quia siuellet: om̃s mortuos suscitaret. Et hoc qͥdem sibi.
ad finem scłi reseruauit. Nam quem audistis magno miraculo quatri¬
duanũ mortuum resuscitasse de sepulchro: uenit hora sic̾ ipse dicit. quando
om̃s qui inmonumtis. audiant uocem euis: & ꝓcedant. Resuscitauit pu-¬

Expanded text:
s Christus, Lazari resurrectio praecipue praedicatur. Sed si attendamus quis fecerit, delectari debemus potius quam mirari. Ille suscitavit hominem, qui fecit hominem; ipse enim est Unicus Patris, per quem, sicut nostis, facta sunt omnia. Si ergo per illum facta sunt omnia, quid mirum est si resurrexit unus per illum, cum tot quotidie nascantur per illum? Plus est homines creare quam resuscitare. Dignatus est tamen et creare et resuscitare; creare omnes, resuscitare quosdam. Nam cum multa fecisset Dominus Jesus, non omnia scripquae scripta non sunt : electa sunt autem quae scriberentur, quae saluti credentium sufficere videbantur. Audisti enim quia Dominus Jesus mortuum suscitavit: sufficit tibi ut scias quia si vellet, omnes mortuos suscitaret. Et hoc quidem sibi ad finem saeculi reservavit. Nam quem audistis magno miraculo quatriduanum mortuum suscitasse de sepulcro, veniet hora, sicut ipse ait, quando omnes qui sunt in monumentis, audient vocem ejus et procedent. Resuscitavit pu
Abbreviated transcription (Latin):
uUS OUAS¬
SeT Edis¬
cipłissius.
QUOS TUNC
secũ habebat atq adiuncxiss sues
alios dicens. ñꝑ h̾is audẽ rogo tan¬
tũ: s et ꝓeis quicredituri sunt ꝑ
uerbũ eorũ in me: uel ut qͥ remꝰ
qͥd uel quare ꝓ illis rogaret: con¬
tinuo subintulit dicens. St om̃s
unũ sint: sicut tu pater in mea
& ego inte: ut & ipsi in nob uuum
sint. Et suꝑius cũ adhuc ꝓsolis dis¬
ciplis qͦs secũ habebat oraret. pat̾
sce̾ inquid serua cos i nomine tuo
quos dedisti mͥ. uit sint uncq̃ sicut
uos

Expanded text:
us orasset pro discipulis suis quos tunc secum habebat, atque adjunxisset suos alios, dicens, Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me; velut quaereremus, quid vel quare pro illis rogaret, continuo subintulit, dicens: Ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te, ut et ipsi in nobis unum sint. Et superius cum adhuc pro solis discipulis, quos secum habebat, oraret: Pater sancte, inquit, serva eos in nomine tuo quos dedisti mihi, ut sint unum sicut et nos
Abbreviated transcription (Latin):
Caro enun ardebat: s sp̃s anmam uegetabat. Noncessit:
& mregnum suecessit. Dixerat autẽ illi syxtus martyr sc̃s: cuius diem quinto
Nolunerere inquit: sequeris me post triduum. Triduum autem dixit. medi-¬
um inter diem passionis scĩ Syxti. & diem hodiernae passionis Sc̃i laUREN.¬
⁊ii. Triduum ẽ. medium. O consolatio. Nonait. nolimerere fili desin&̧
persecutio & securꝰ eris: sed nolimerere. qnĩnego praecedo. tu sequeris. nec con¬
secutio tua differtꝰ. Triduum medium erit: & mecum eris. Accepit oraculũ.
uicit diabolum: eR UeNIT Ad TRIUOOR HUM¬
SRIETUO EST. Post hȩc ambulabat lesus InGalileã

Expanded text:
Caro enim ardebat, sed spiritus animam vegetabat. Non cessit, Caro enim ardebat, sed spiritus animam vegetabat. Non cessit, et in regnum successit. Dixerat autem illi Xystus martyr sanctus, cujus diem quinto « Noli moerere inquit; sequeris me post triduum. » Triduum autem dixit medium inter diem passionis sancti Xysti, et diem hodiernae passionis sancti Laurentii. Triduum est medium. O consolatio! non ait, Noli moerere, fili; desinet persecutio, et securus eris: sed, Noli moerere; quo ego praecedo, tu sequeris; nec consecutio tua differtur: triduum medium erit, et mecum eris. Accepit oraculum, vicit diabolum, pervenit ad triumphumlii, Et post haec ambulabat Jesus in
Abbreviated transcription (Latin):
muntur qui lingua blasphemant: s multi qui uita. Necesse ẽ. gͦ. ui
int̾ illos usq infinem uiuamus. S quid ẽ. quod ait. quimance in me
& ego uullo.o Quid nisi quod martires audiebant. qui ꝑseuerauerit
usq infinem. hic saluus erit. a. Quomodo mansit millo sc̃s laurentius.
cuius hodie festa celebramus. o mansit usq ad temprationem. mansi
usq ad tyrannicam interrogationem: mansit usq ãdacerrimam comini-¬
nationem. mansit usq adꝑemptionem. Parum ẽ: usq adimmauẽ excru-¬
tiationem. mansit. Honenim occisus ẽ. cito: s cruciatꝰ. est inigne: Qui
uuere ꝑmissus ẽ. Inmo nondiu uiuere ꝑmissus ẽ: s tarde mori cõpuls
.ẽ. In illagͦ longa morte: in illis tormentis. quiabene manducauerat¬
& bene biberat: tanquam illa esca saginatus. & millo calice ebrius:
torinenta non sensit. Ibi enimerat: qui dixit. Sp̃s ẽ. qui uiuificat.

Expanded text:
iuntur qui lingua blasphemant, sed multi qui vita. Necesse est ergo ut iuntur qui lingua blasphemant, sed multi qui vita. Necesse est ergo ut inter illos usque in finem vivamus. 12. Sed quid est quod ait, Qui manet in me, et ego in illo ? Quid, nisi quod martyres audiebant, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit ? Quomodo mansit in illo sanctus Laurentius, cujus hodie festa celebramus? Mansit usque ad tentationem, mansit usque ad tyrannicam interrogationem, mansit usque ad acerrimam comminationem, mansit usque ad peremptionem: parum est, usque ad immanem excruciationem mansit. Non enim occisus est cito, sed cruciatus est in igne: diu vivere permissus est; imo non diu vivere permissus est, sed tarde mori compulsus est. In illa ergo longa morte, in illis tormentis, quia bene manducaverat et bene biberat, tanquam illa esca saginatus et illo calice ebrius, tormenta non sensit. Ibi enim erat qui dixit, Spiritus est qui vivificat.
Abbreviated transcription (Latin):
uultis ire: ut responsio ꝑmansionis eorum innotescero nobis. nam ille
nouerat quia manebat: hocgͦ totum adhoc nobis ualeat dilectissimi
ut carnem xp̃i & sanguinem xp̃i non edamus tantum in sacramento
& bibamus. ut indñi corpore tanquam menbra maneamus. ut eiꝰ spu ue-¬
etamur. & non scandalizemur : & iamsi multi modo nobiscum mar¬
ducant & bibunt temporalit̾ sacram̃ta. qui habebunt infine aeterna
tormenta. Modo enim corpus xp̃i: mixtum ẽ. tanquam area. Sed
nouit dñs qui sunt eiꝰ : sicut tu nosti qd̾ trituras. quia ibi ẽ. latens massa.
ec consumit trituratio: quod purgatura. ẽ. uentilatio. Certi sumꝰ fr̃s:
quia omnes qui sumꝰ incorpore diui & manemꝰ in illo ut & ipse maneat
mnobis: in hoc scło necesse habemus usq infinẽ inter malos uiuere
Non inter illos dicomalos: qui blasphemant xp̃m. Raro enim iam inue¬¬

Expanded text:
vultis ire? ut responsio permansionis eorum innotesceret nobis; nam ille vultis ire? ut responsio permansionis eorum innotesceret nobis; nam ille noverat quia manebant: hoc ergo totum ad hoc nobis valeat, dilectissimi, ut carnem Christi et sanguinem Christi non edamus tantum in Sacramt bibamus, ut in Domini corpore tanquam membra maneamus, ut ejus spiritu vegetemur et non scandalizemur, etiamsi multi modo nobiscum manducant et bibunt temporaliter sacramenta, qui habebunt in fine aeterna tormenta. Modo enim corpus Christi mistum est tanquam area, sed novit Dominus qui sunt ejus . Si tu nosti quid trituras, quia ibi est latens massa, nec consumit trituratio quod purgatura est ventilatio; certi sumus, fratres, quia omnes qui sumus in corpore Domini, et manemus in illo, ut et ipse maneat in nobis, in hoc saeculo necesse habemus usque in finem inter malos vivere. Non inter illos dico malos, qui blasphemant Christum: rari enim jam inven
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃tus ẽ: naminlocum pereuntis. alius subrogatus ẽ: mansit numerus con¬¬
secratus. numerus duodenarius. quia ꝑuniũsum mundum. hocẽ. ꝑ i iiͦi car-¬
dines mundi: trinitatem fuerant annuntiaturi. Idõ ter quaterni. Sẽ ergo
exterminauit uidas: non duodenarium numerum uiolauit. Ipse deseruit
praeceptorem: nanids̃ illi apposuit successorem. Hoctotum quod dñs decarne
& sanguine suo locutus ẽ. & quod in eius distributionis grã uitam nobis pro¬
misit deternam. & quod hinc uoluit intelligi manducatores & potatores
nis &̧ sanguinis sui: ut in illo maneant & ipse inillis. & qd non intellexer
qui non crediderunt: & quod spũalia carnaliter sapiendo. scandalizati st̃.
&ȩ quod eis scandaliz antibus & pereuntibus. consolationi diis affuit dis-¬
cipulis qui remanserant ad quos probandos interrogauit. nunquidoe uos

Expanded text:
demptus est: nam in locum pereuntis, alius subrogatus est . Mansit numerus condemptus est: nam in locum pereuntis, alius subrogatus est . Mansit numerus consecratus, numerus duodenarius; quia per universum mundum, hoc est per quatuor cardines mundi, Trinitatem fuerant annuntiaturi. Ideo ter quaterni. Se ergo exterminavit Judas, non duodenarium numerum violavit: ipse deseruit praeceptorem, nam Deus illi apposuit successorem. 11. Hoc totum quod Dominus de carne et de sanguine suo locutus est, et quod in ejus distributionis gratia vitam nobis promisit aeternam, et quod hinc voluit intelligi manducatores et potatores carnis et sanguinis sui, ut in illo maneant et ipse in illis, et quod non intellexerunt qui non crediderunt, et quod spiritualia carnaliter sapiendo scandalizati sunt, et quod eis scandalizatis et pereuntibus, consolationi Dominus adfuit discipulis qui remanserant, ad quos probandos interrogavit, Numquid et vos
Abbreviated transcription (Latin):
& dispensatio pauperum distributa. Ingratus tanto beneficio. honori tanto.
accepit pecuniam. ꝑdidit iustitiam: tradidit uitam mortuus. quem ut
discipulus secutꝰ: ut inunicꝰ ꝑsecutus ẽ. Totum hoc : malum uida e
Sedmalo eiꝰ : bene usus ẽ. dñs. Tradi se ꝑtulit: ut rediner&e nos. Eece malũ
uidae : in bonum conũsum ẽ. Satanas. quantos martyres ꝑsecutus. est.
Sisatanas ꝑsequendo cessar&. hodie tamgloriosam coronam scĩ lavrenTii
non celebraremts. Sigͦ ipsius diaboli malis oꝑibus bene utitur ds̃. quod
facit malus male utendo: sibi noc&ꝵ. nonbonitati dĩ. contradicit. Artifex
illo utitur: & magnus artifex. Si illo uti non nossoꝵ: neceum ẽẽ. ꝑmit¬
ter&. Ergo unus exuobis diabolus ẽ. ait: cum ego uos duo decim degerio.
Lotest & sic intelligi: quod ait duodecim elegi. Quia sacratꝰ.e. numerꝰ.
non enim quia perit indeunus: idõ illius numeri honor

Expanded text:
et dispensatio pauperum distributa: ingratus tanto beneficio, honori tanto, et dispensatio pauperum distributa: ingratus tanto beneficio, honori tanto, accepit pecuniam, perdidit justitiam, tradidit vitam mortuus; quem ut discipulus secutus, ut inimicus persecutus est. Totum hoc malum Judae, sed malo ejus bene usus est Dominus. Tradi se pertulit, ut redimeret nos. Ecce malum Judae in bonum conversum est: Satanas quantos martyres persecutus est; si Satanas a persequendo cessaret, hodie tam gloriosam coronam sancti Laurentii non celebraremus. Si ergo ipsius diaboli malis operibus bene utitur Deus, quod facit malus male utendo, sibi nocet, non bonitati Dei contradicit: artifex illo utitur, et magnus artifex. Si illo uti non posset, nec eum esse permitteret. Ergo unus ex vobis diabolus est, ait, cum ego vos duodecim elegerim. Potest et sic intelligi quod ait, duodecim elegi, quia sacratus est numerus. Non enim quia periit inde unus, ideo illius numeri honor