comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ promiserim. quociens cumq ra
ea creatura q̃ nos sumus aliꝗͥ illi res
simile ostendere uolui. qualẽcũq
intellectum meum sufficiens elocu¬
tio secuta ñ fuerit. Quamius ⁊ imip¬
so intellectu conatum me senserim
magis habuisse quam effectum. et
in una quidem ꝑsona qd̃ ẽ homo in¬
uenisse imaginem summȩ illius tri¬
nitatis. & inre mutabili tria illa ut
facilius intelligi possent cẽ ꝑ tempo¬
ralia interualla maxime in libro
nono monstrare uoluisse. s tria uniꝰ
ꝑsone. non sicut humana poscit
intentio trib illis ꝑsonis conue¬
nire potuerunt: sicut in ħ libro
quinto decimo demonstrauimus.
cinde in illa summa.xX.UI.
trinitate que ds̃ ẽ int̾ualla
temporum nulla s̃ ꝑ que possit o¬
stendi aut saltem requiri. utrum
prius de patre natus sit filius. et
postea de ambob ꝓcesserit sp̃c sc̃s.¬

Expanded text:
sse promiserim , quotiescumque in sse promiserim , quotiescumque in ea creatura quae nos sumus, aliquid illi rei simile ostendere volui, qualemcumque intellectum meum sufficiens elocutio mea secuta non fuerit: quamvis et in ipso intellectu conatum me senserim magis habuisse quam effectum. Et in una quidem persona quod est homo invenisse imaginem summae illius Trinitatis, et in re mutabili tria illa ut facilius intelligi possint, etiam per temporalia intervalla maxime in libro nono monstrare voluisse. Sed tria unius personae, non sicut humana poscit intentio, tribus illis personis convenire potuerunt, sicut in hoc libro quinto decimo domonstravimus. CTrinitate, quae Deus est, intervalla temporum nulla sunt, per quae possit ostendi, aut saltem requiri, utrum prius de Patre natus sit Filius, et postea de ambobus processerit Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
uims scͥpturis. & ueterib et nouis.
& ꝑquas prenunciatus & ꝑ quas
annunciatus ẽ. xp̃c. Don ẽ aliud no¬
men sub celo in quo oportet homines
saluos fieri. Constituuntur aũt pur¬
gati abomni cogitatione corruptio¬
nis in placidis sedib donec recipi¬
ant corpora sua: s iam incorrupti¬
bilia quȩ ornent non onerent. Hoc
enim placuit optimo & sapientissi¬
mo creatori. ut sp̃c hominis dõpie
subditus. habeat feliciter subditũ
corpus & sine fine ꝑmaneat ipsa
felicitas. ubi ueritatẽ sine ulla dif¬
ficultate uidebimus. eaq carissima
& certissima ꝑfruemur. Dec aliquid
queremus mente ratiocinante s
contemplante cernemus. Quare
ñ sit filius spc̃ sẽs cumde patre ꝓ¬
cedat: in illa luce nulla erit questio.¬
hic uero ipsa exꝑientia tam michi
apparuit ẽẽ difficilis ꝙ &e illis qui
hȩc diligenter atq intelligenter
legent ꝓculdubio similit̃ appare¬
bit. ut cum me in scdo huius oꝑis
libro alio loco inde dicturum me¬

Expanded text:
ribus et novis, et per quas praenuntiatus et per quas annuntiatus est Christus, non est aliud nomen sub coelo, in quo oportet homines salvos fieri . Constituuntur autem purgati ab omni contagione corruptionis in placidis sedibus, donec recipiant corpora sua, sed jam incorruptibilia, quae ornent, non onerent. Hoc enim placuit optimo et sapientissimo Creatori, ut spiritus hominis Deo pie subditus, habeat feliciter subditum corpus, et sine fine permaneat ista felicitas. 45. Ibi veritatem sine ulla difficultate videbimus, eaque clarissima et certissima perfruemur. Nec aliquid quaeremus mente ratiocinante, sed contemplante cernemus quare non sit Filius Spiritus sanctus, cum de Patre procedat. In illa luce nulla erit quaestiohic vero ipsa experientia tam mihi apparuit esse difficilis, quod et illis qui haec diligenter atque intelligenter legent, procul dubio similiter apparebit, ut cum me in secundo hujus operis libro alio loco inde dicturum e
Abbreviated transcription (Latin):
tio non carnalis s sp̃alis fuit: Inco
etiam ꝙ de illo scͥptum ẽ ꝙ acceꝑit a
patre ꝓmissionem sp̃c sc̃i & effuderit.
utraq natura monstrata ẽ: & huma¬
na scił &e driuna. Accepit quippe ut
homo: effudit ut ds̃. Nos aũt acci¬
pere quidem h donum possumus ꝓ
modulo nr̃o: effundere aũt suꝑ alios
nonutiq possumus. S ħ ut fiat
dm̃ suꝑeos a qͦ id efficr tur inuoca¬
utrum iam ꝓcesserat de patre sp̃c
ꝓcesserat & illo nato de utroq pro¬
cessit ubi nulla sunt tempora sic̃
potiumus querere ubi inuenimus
tempora uoluntatẽ prius de huma-¬
na m̃te procede ut queratur ꝙ in¬
uentum proles uocetur: Qua iam
parta seugenita uoluntas illa ꝑfici¬
tur eo fine requiescens ut qui fuerat
appetitus querentis. sit amor fruen¬
tis: qui iam de utroq idẽ degignen¬
te m̃te & degenita notione tanꝗͣ
de parente ac prole ꝓcedat. Dor
possunt prorsus ista ihi queri. uͥ

Expanded text:
tio non carnalis, sed spiritualis fuit? In eo tio non carnalis, sed spiritualis fuit? In eo etiam quod de illo scriptum est, quod acceperit a Patre promissionem Spiritus sancti et effuderit , utraque natura monstrata est, et humana scilicet et divina: accepit quippe ut homo, effudit ut Deus. Nos autem accipere quidem hoc donum possumus pro modulo nostro, effundere autem super alios non utique possumus; sed ut hoc fiat, Deum super eos, a quo hoc efficitur, invocautrum jam processerat de Patre Spiriprocesserat, et illo nato de utroque processit, ubi nulla sunt tempora; sicut potuimus quaerere ubi invenimus tempora, voluntatem prius de humana mente procedere, ut quaeratur quod inventum proles vocetur; qua jam parta seu genita, voluntas illa perficitur, eo fine requiescens, ut qui fuerat appetitus quaerentis, sit amor fruentis, qui jam de utroque, id est, de gignente mente et de genita notione tanquam de parente ac prole procedat? Non possunt prorsus ista ibi quaeri, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
solum dedit ut ds̃. s õ accepit ut
homo. Propterea dictus ẽ plemis
eum dominus sp̃u sc̃o. ñ titiq oleo
uisibil. s dono grẽ qđ iusibil signi¬
ficatur unguento: qͦ baptizados
ungit eccła. Nec sane tunc unctus
suam p̃figurare dignatus ẽ: inqua
precipue baptizati accipiunt spm̃
tione. tunc intelligendus ẽ unctus
qͣndo u̾bum dĩ caro factum ẽ: id est
qñ humana natura sine ullis pre¬
cedentib bonoꝵ oꝑm meritis. deo
u̾bo est in utero uirginis copulata¬
ita ut cum illo fieret una ꝑsona.
Ob ħ eum confitemur natũ de sp̃u
iohe baptizatus ẽ. accepisse spm̃scm̃.
s uenisse ad illud baptisma sic̃ sine
ullo om̃ino pecc̃o ita ñ sine sp̃uscõ.
Si enim de famulo eius ⁊p̃cursore
ipso ioħe scͥptum ẽ. spũ sco replebitur
iam inde ab utero matͥs suȩ. qm̃ qͣm
ius seminatus a patre tamen sp̃m
scm̃ inutero formatus accepit: quid¬
de homine xp̃o intelligendum ẽ uel
credendum cuius carnis ipsa concep-¬

Expanded text:
solum dedit ut Deus, sed etiam accepit ut homo; propterea dictus est plenuseum Deus Spiritu sancto . Non utique oleo visibili, sed dono gratiae, quod visibili significatur unguento quo baptizatos ungit Ecclesia. Nec sane tunc unctus suam praefigurare dignatus est, in qua praecipue baptizati accipiunt Spiritione tunc intelligendus est unctus, quando Verbum Dei caro factum est ; id est, quando humana natura sine ullis praecedentibus bonorum operum meritis Deo Verbo est in utero ita ut cum illo fieret una persona. Ob hoc eum confitemur natum de SpiriJoanne baptizatus est, accepisse Spiritum  venisse illum ad baptisma, sicut sine ullo omnino peccato, ita non sine Spiritu sancto. Si enim de famulo ejus et praecursore ipso Joanne scriptum est, Spiritu sancto replebitur jam inde ab utero matris suae , quoniam quamvis seminatus a patre, tamen Spiritum sanctum in utero formatus accepit; quidde homine Christo intelligendum est vel credendum, cujus carnis ipsa concep
Abbreviated transcription (Latin):
longe istis ingerao tardioi
quando fine uitę huius resoluunt᷑ a
corpore. ius in eis retinendis ñ habenł
inuidȩ potestates. quas ille agnus
sine ullo ab eis percati debito occisꝰ
non potentia potentis priusquam
iusticia sanguinis uricit. I roinde lib̾
a diabłi porestate suscipiuntur ab

Expanded text:
longe istis ingenio tardiores, quando fine hujus vitae resolvuntur a corpore, jus in eis retinendis non habent invidae potestates. Quas ille Agnus sine ullo ab eis peccati debito occisus, non potentia potestatis priusquam justitia sanguinis vicit. Proinde liberi a diaboli potestate, susc
Abbreviated transcription (Latin):
Imino quantus ds̃ ẽ qui dat dm̃:
Neq enim aliquis discipłorum eiꝰ
dedit sp̃m scm̃. Orabant quippent
ueniret ineos quib manum im¬
ponebant: non ipsi cum dabant.
Quem morem in suis p̃positis. etiam
nunc seruat eccła. Deniq ⁊ symos
imposuero manus accipiat sp̃m sc̃m
quia neq scͥptura suꝑius dixerat.
iudens autem symon qr apłi darẽt

Expanded text:
imo quantus Deus est, qui dat Deum? imo quantus Deus est, qui dat Deum? neqdedit Spiritum sanctum. Orabant quippe ut veniret in eos quibus manum imponebant, non ipsi eum dabant. Quem morem in suis praepositis etiam nunc servat Ecclesia. Denique et Simon imposuero manus, accipiat Spiritum sanctum; quia nec Scriptura superius dixerat: Videns autem Simon quia apostoli darent
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur inuob̃. & multis aliis
diuinorum eloquiorum testimo¬
De quo item dicit. ipse filius. Iuem
ego muto uob a patre. & alioloco.
quem mittet pater innomine meo.
De utroq autem ꝓcedere sic docetur.
quia ipse filius ait. de patre ꝓcedit.¬
& cum resurrexisset amortuis. & ap¬
paruisset discipulis suis: insufflauit
quȩ de illo exiebat. sic̃ legitur in eu¬
fuerit catse ut pꝰ resurrectionẽ suã.¬
qr ꝑ ipsum donum diffunditur ca-¬
ritas in cordib nr̃is qua diligamꝰ
dm̃ c proximum. scđm duo illa p̃¬
cepta in quib tota lex pendet et
ꝓpħe. Hoc significans dominus iħc
celo ꝓpter dilectionem dĩ. & si forte
alia ratio reddatur debis dato sp̃u
sco. cundem tamen sp̃m datum cũ
ĩsufflassiħc de quo mox ait. itebap¬
tizate gentes innomine patͥs & filii
& sp̃c scĩ ubi maxime commendat᷑
hec trinitas: ambigere ñ debemus.
pse est igitur qui etiam de celo datꝰ:
dic pentecostes: id ẽ pꝰ dies decem
quam dominus ascendit incelum.

Expanded text:
loquitur in vobis . Et multis aliis divinorum eloquiorum testimoDe quo item dicit ipse Filius: Quem ego mitto vobis a Patre . Et alio loco: Quem mittet Pater in nomine meo . De utroque autem procedere sic docetur, quia ipse Filius ait: De Patre procedit: cum resurrexisset a mortuis, et apparuisset discipulis suis, Insufflavit quae de illo exibat, sicut legitur in Evfuerit causae, ut post resurrectionem suaquia per ipsum donum diffunditur caritas in cordibus nostris, qua diligamus deum et proximum secundum duo illa praecepta, in quibus tota lex pendet et prophetae, hoc significans dominus Iesus propter dilectialia ratio reddatur de bis dato Spiritu sancto, eumdem tamen Spiritum datum, cum insufflasset Jesus, de quo mox ait: Ite, baptizate omnes gentes, in nomine Patris, et Filii et Spiritus sancti, ubi maxime commendatur haec Trinitas, ambigere non debemus. Ipse est igitur qui etiam de coelo datus est die Pentecostes, id est post dies decem quam Dominus ascendit in coelum.
Abbreviated transcription (Latin):
principaliter. & ipso sine ullo int̃¬
de utroq procedit. Diceretur autem
filius patͥs & filii si qd̃ aborret ab
omnium sanoe sensib eum ambo
genuissent. Nongͥ ab utroq ẽ geni¬
tus. s ꝓcedit ab utroq amboꝵ spẽ.

Expanded text:
principaliter, et ipso sine ullo tempde utroque procedit. Diceretur autem filius Patris et Filii, si, quod abhorret ab omnium sanorum sensibus, cum ambo genuissent. Non igitur ab utroque est genitus, sed procedit ab utroque amborum Sp
Abbreviated transcription (Latin):
labuit oĩno peccatũ. ad remissio¬
nẽ nr̃orum effusus ẽ peccatoꝵ. ut
qr eos diabłs m̾ido tenebat. qͦs pecca¬
ti reos ꝯditione mortis obstruxxit:
hos ꝑcum m̾ido dimitteret: quem
nulliꝰ peccati reũ. ĩmerito pena mor¬
tis affec̃: Hac iusticia uictꝰ. & ħ uin¬
culo iunctus ÷ fortis: ut uasa eiꝰ eri¬
pent᷑. quȩ apud cũ cum ipso ⁊ angłis

Expanded text:
it omnino peccatum, ad remissionem nostrorum fusus est peccatorum, ut quia eos diabolus merito tenebat, quos peccati reos conditione mortis obstrinxit, hos per eum merito dimitteret, quem nullius peccati reum immerito poena mortis affecit. Hac justitia victus, et hoc vinculo vinctus est fortis, ut vasa ejus eriperentur , quae apud eum cum
Abbreviated transcription (Latin):
dicta: Non enim sic̃ hominis. per¬
turbatio ẽ animi ira dĩ: s illiꝰ iraẽ.
cui dic̃ alio loco scͥpturasc̃a: Uiaũt
cas: Si ergo uista diuina undicta
tale nom̃ accepit. &e reconciliatio dĩ
qm recte intelligitur: nͥ cũ tał irafi¬
nitur: Nec inuici eramus dõ. nisi
queadmodũ iusticiȩ s̃ inimica pec¬
cata: quib remissis. tales inimici¬
cie finiuntur:⁊ reconciliant᷑ uisto.
qͦs ipse iustificat: Qͦs etiam tamen
iniicos utiq dilex̃: qͣndoquidẽ

Expanded text:
dicta. Non enim sicut hominis, animi perturbatio est ira Dei: sed illius ira est, cui dicit alio loco sanctacas . Si ergo justa divina vindicta tale nomen accepit, et jam reconciliatio Dei quomodo recte intelligitur, nisi cum talis ira finitur? Nec inimici eramus Deo nisi quemadmodum justitiae sunt inimica peccata, quibus remissis tales inimicitiae finiuntur, et reconciliantur justo, quos ipse justificat: quos tamen etiam inimicos utique dilex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlixius de duob hominib dispu¬
tat. Uno eodemq pͥmo adã ꝑ ciuius
peccatũ & mortẽ tanꝗͣ heredita¬
riis mał posteri eiꝰ obligati su
mus: alt̾o aut̃ scd̃o adã. qui ñ hõ
tantum s cẽ ds̃ ẽ Quo ꝓ nob̃ sol¬
uente qd ñ debebat: a debitis pa
ternis. & ꝓpriis. lib̾ati sumus: ꝓ¬

Expanded text:
lixius de duobus hominibus disputat uno eodemque primo Adam, per cujus peccatum et mortem tanquam haereditariis malis posteri ejus oblimus; altero autem secundo Adam, qui non homo tantum, sed et Deus est. Quo pro nobis solvente quod non debebat, a debitis et paternis et propriis liberati sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
sint ipsa duo inter se equalia. suie
&e abins singłla ce a singlis singła
maiorib minora iuncuntur. Et
quando inter se equalia fuerint ab
omini langore sanata nectunc equa¬
bitur ei nature immutabili ea res
q̃ ꝑ grãm ñ mutabitur. quia non
equabitur creatura creatori. ⁊ qͣndo
ab omni languore sanabitur mu¬
tabitur. S hanc non solum incor¬
poralem. uerum &ẽ sumine insepa¬
rabilẽ uereq immutabilẽ trinita¬
tem. cum uenerit uisio q̃ facie ad
faciem nob̃ promittitur.: multo
clarius cerciusq uidebimus quã
nunc eius imaginem ꝙ nos sumꝰ
te qui uident sic̃ in hac uita uidẽ
concessum ẽ. non illi sunt qui ea q̃
digessimus ⁊ commendaiimus
insua m̃te conspiciunt.S illi qui
eam tanquam imaginẽ uident ut
possint ad eum cuius imago ẽ. qͦ¬
modocumq referre ꝙ uident. et
ꝑ imaginem quam conspiciendo
uident. etiam illud uide conicien¬
do. qm nondum possunt facie
ad faciem. Nonenim ait apl̃s uide¬

Expanded text:
sint ipsa duo inter se aequalia siue sint ipsa duo inter se aequalia siue et a binis singula et a singulis singula, maioribus minora uincuntur. et quando inter se aequalia fuerint ab omni languore sanata, nec tunc aequabitur rei natura immutabili ea res, quae per gratiam non mutabitur, quia non aequatur creatura creatori, et quando ab omni languore sanabitur, mutabitur. Sed hanc non solum incorporalem uerum etiam summe inseparabilem uereque immutabilem trinitatem, cum uenerit uisio, quae facie ad faciem nobis promittitur, multo clarius certiusque uidebimus, quam nunc eius imaginem, quod nos ste qui uident, sicut in hac uita uidere concessum est, non illi sunt qui ea quae digessimus et commendauimus in sua mente conspiciunt, sed illi qui eam tamquam imaginem uident, ut possint ad eum cuius imago est quomodocumque referre quod uident, et per imaginem, quam conspiciendo uident, etiam illud uidere coniciendo, quoniam nondum posad faciem. Non enim ait Apostolus, Vide
Abbreviated transcription (Latin):
habeat in hac imagine aliquam li¬
cet ualde imparem similitudinem
sp̃e scĩ: Non tamensic̃ mista imagine
trinitatis. ñ ħ tria unus hoͥ s unius
hominis s̃: ita in ipsa sũma trinitate
cuius hec imago ẽ. ñ uniꝰ dĩ sunt illa
tria. s unus ds̃ ẽ: & tres sunt ille nõ
una ꝑsona. Qd sane mirabilit ineffa¬
bile ẽ uł ineffabiliter mirabile. cum
sit una ꝑsona hec imago trinitatis.
Ipsa uero summa trinitas tres ꝑsone
sint: inseparabilior ẽ illa trinitas
ꝑsonarum trium. quam ħ unius.
semꝑ equalis ẽ. nec aliquando non
firit aut aliter fuit. nec aliquando
nonerit aut aliter erit. Ista uͦ tria
quȩ s̃ in impari imagine & si ñlocis
quoniam non s̃ corpora. tameN int̃
se nunc in ista uita magnitudinib
seꝑantur. Neq enum quia moles nul¬
le ibi sunt idõ ñuidemus in alrum
maiorẽ ẽẽ memoriam ꝗͣ intelligen¬
tram. in alio contra: ialio duo hec
amoris magnitudine suꝑari. sirie

Expanded text:
habeat in hac imagine aliquam, lihabeat in hac imagine aliquam, licet valde imparem, similitudinem Spiritus sancti: non tamen, sicut in ista imagine Trinitatis non haec tria unus homo, sed unius hominis sunt, ita in ipsa summa Trinitate cujus haec imago est, unius Dei sunt illa tria, sed unus Deus est, et tres sunt illae, non una persona. Quod sane mirabiliter ineffabile est, vel ineffabiliter mirabile, cum sit una persona haec imago Triniipsa uero summa trinitas tres personae sint, inseparabilior est illa trinitas personarum trium quam haec unius. semper aequalis est nec aliquando non fuit aut aliter fuit nec aliquando non erit aut aliter erit. ista uero tria, quae sunt in impari imagine, etsi non locis, quoniam non sunt corpora, tamen inter se nunc in ista uita magnitudinibus separantur. neque enim quia moles nullae ibi sunt, ideo non uidemus in alio maiorem esse memoriam quam intellegentiam, in alio contra, in alio duo haec amoris magnitudine superari, siue
Abbreviated transcription (Latin):
maginis appellatur.  xxiii
que incompasabiliter reb oĩb
antecellit. tanta ẽ inseparabilitas.
ut cum trinitas hominis ñ possit
dici unus homo. illa unus ds̃ et di¬
catur ee sit: nec inunodõ sit illa tri¬
nitas. s unus ds̃. Hec rursus quem¬
admodum ista imago ꝙ ẽ homo.
habens illa tria una ꝑsona ẽ. ita ẽ
Quamuis enim memoria hominis
& maxime illa quam peccora nõ
habent. id ẽ qua res intelligibiles
ita continentur. ut ñ in eam ꝑsensꝰ
corporis uenerint. habcat ꝓ modulo
suo in hac imagine trintcatis incom¬
parabiliter quidem imparẽ. s tamen
qualemcumq similitudinẽ patris.
Itemq intelligentia hominis q̃ ꝑ in¬
tentionem cogitationis ide format᷑
uerbumẽ. habeat infua magna dis¬
parilitate non nullam similitudi¬
nem filii. & amor hominis descien¬
tiaꝓcedens.⁊ memoriam intelli¬
gentiamq coniungens tanquam
parenti proliq communis. unde¬
nec parens intelligitur eẽ nee ples.

Expanded text:
imaginis appellatur. QVAM imaginis appellatur. QVAM quae incomparabiliter rebus omnibus antecellit, tanta est inseparabilitas, ut cum trinitas hominum non possit dici unus homo, illa unus Deus et dicatur, et sit; nec in uno Deo sit illa Trinitas, sed unus Deus. Nec rursus quemadmodum ista imago, quae est homo, habens illa tria una persona est, ita est et quamuis enim memoria hominis, et maxime illa quam pecora non habent, id est qua res intellegibiles ita continentur, ut non in eam per sensus corporis uenerint, habeat pro modulo suo in hac imagine trinitatis incomparabiliter quidem imparem, sed tamen qualemcumque similitudinem patris; itemque intellegentia hominis, quae per intentionem cogitationis inde formatuuerbum est, habeat in sua magna disparilitate nonnullam similitudinem filii; et amor hominis de scientia procedens et memoriam intellegentiamque coniungens tamquam parenti proliqnec parens intelligitur esse, nec proles,
Abbreviated transcription (Latin):
& uult redire ad ea q̃ in memoriare¬
liquerat eaq intellecta conspicere atq
intus dicere: in ea memoria memor
ẽ. & in ea uult uoluntate ñ sua Ipsc
quoq amor m̃s cum meminit att
intelligit. quid appetere debeat quid
uitare: ꝑ meam ñ ꝑsuam memoriã
memitit. & ꝑ intelligentiam mcã
ñ suam quicquid intelligent̃ amat
intelligit. Quod breuiter dici potest.
Ego ꝑ om̃ia tria illa memini. egom
telligo. ego diligo: qui nec memoria
sum nec intelligentia. nec dilectios
hec habeo. Ista gͦ dici possunt abuna
ꝑsona que habet hec tria. non ipsaẽ
hec tria. In illius uͦ suminȩ simpli¬
citate naturȩ quȩ ds̃ ẽ. quamuis u¬
nus sit ds̃: tres tamen ꝑsone s̃ pat̃
& filius oe sp̃c sc̃s. Aliud ẽ itaq tri¬
nitas res ipsa aliud imago trinita¬
tis inre alia: ꝓpt̾ quã iaginẽ simł
& illud in quo sunt hȩc tria unago
dr̃. sicut imago dr̃ simul & tabull
que mea ẽ simul & tabula nomls

Expanded text:
et uult redire ad ea quae in memoria reet uult redire ad ea quae in memoria reliquerat eaque intellecta conspicere atque intus dicere, mea memoria memor est et mea uult uoluntate, non sua. ipse quoque amor meus cum meminit atque intellegit quid appetere debeat, quid uitare, per meam, non per suam memoriam meminit, et per intellegentiam meam, non suam quidquid intellegenter amat intellegit. quod breuiter dici potest: ego per omnia illa tria memini, ego intellego, ego diligo, qui nec memoria sum nec intellegentia nec dilectio, sed haec habeo. ista ergo dici possunt ab una persona, quae habet haec tria, non ipsa est haec tria. in illius uero summae simplicitate naturae, quae deus est, quamuis unus sit deus, tres tamen personae sunt, pater et filius et spiritus sanctus. Aliud est itaque trinitas res ipsa, aliud imago trinitatis in re aliqua; propter quam imaginem simul et illud in quo sunt haec tria imago dicitur, sicut imago dicitur simul et tabula quae in ea est, simul et tabula nomine
Abbreviated transcription (Latin):
constitutam. ⁊uisionẽ cogitationis
inde formatam. quasi parentemꝓ
lemq conungit. nisi hab̾et & ap¬
petendi scientiam q̃ sine memoria
& intelligentia ñ potest ẽẽ qͥd recte
diligeret ignoraret.xXII.¬
erum hȩc q̃n inuna s̃ ꝑsona
sicut ẽ homo. potest nob̃ quis¬
piam dicere tria ista. memoria in¬
tellectus ⁊ amor measunt ñ sua.
Dec s s michi agunt ꝙ agunt:
immo ego ꝑilla. Ego enim memi¬
ni ꝑ memoriam. intelligo ꝑ intelli¬
gentiam. amo ꝑamorẽ. & qñ ad
memoriã meã aciem cogitationis
aduto. ac sic incorde meo dico qd̾
scio. u̾bumq uerum de scientia mea
gignitur. utrumq meum ẽ: & scien¬
tia utiq & uerbum. Ego enim scio.
tu memoria mea cogitando inue¬
nio.iam me intelligere iam me
amare aliquid. qui intellectus
amor ibi erant & anteꝗͣ inde cogi¬
tarem. intellectum meũ ⁊ amorem
meũ inuenio inmemoria mea. qͥ
ego intelligo. ego amo ñ ipsa. Itẽ
quando cogitatio mea memor ẽ

Expanded text:
constitutam, et visionem cogitationis constitutam, et visionem cogitationis inde formatam quasi parentem prolemque conjungit, nisi haberet appetendi scientiam, quae sine memoria et intelligentia non potest esse, quid recte diligeret ignoraret.Verum haec quando in una sunt persona, sicut est homo, potest nobis quispiam dicere: tria ista, memoria, intellectus et amor, mea sunt, non sua, nec sibi, sed mihi agunt quod agunt, immo ego per illa. ego enim memini per memoriam, intellego per intellegentiam, amo per amorem, et quando ad memoriam meam aciem cogitationis aduerto ac sic in corde meo dico quod scio uerbumque uerum de scientia mea gignitur, utrumque meum est, et scientia utique et uerbum. ego enim scio, quando in memoria mea cogitando inuenio iam me intellegere, iam me amare aliquid, qui intellectus et amor ibi erant et antequam inde cogitarem, intellectum meum et amorem meum inuenio in memoria mea, quo ego intellego, ego amo, non ipsa. item quando cogitatio mea memor est
Abbreviated transcription (Latin):
in est sic̃ ei res adiacuerint uł oceur¬
rerint quib allicimur aut offendi¬
mur. ita uarias affectiones habet.
Quid gͦ: Numquid dicturi suminꝰ
uoluntatẽ nr̃am. qn recta ẽ nesci¬
re quid appetat. quid deuitet: Iorro
si scit: profecto in est ei quedam scien¬
tia. que sine memoria & intelligen¬
tia ẽẽ non possit. An uͦ audiendꝰ
est quispiam dicens caritatẽ nesci¬
requid agat. q̃ non agit ꝓperam:
Sieut gͦ inest intelligentia. in est
dilectio illi memorie pͥncipali in qͣ
inuenimus paratum ⁊ reconditũ
ad ꝙ cogitando possimus ꝑueni¬
re: qr &e duo ista inuenimus ibi
qn nos cogitando inuenimus &
intellig̾e aliqͥd ⁊ amare q̃ ibi erat᷑. ⁊
qñ inde ñ cogitabamus. o sic̃ inẽ
memoria inẽ dilectio huic intelli¬
gentiȩ que cogitatione formatur. qd
uerbum uerum sine ullius gentis
dit ad aliquid ⁊ nͥamando redire ñ
curat nr̃e cogitationis intuitus. ita
dilectio quȩ uisionem in memoria

Expanded text:
inest, sicut ei res adjacuerint vel occurinest, sicut ei res adjacuerint vel occurrerint, quibus allicimur aut offendimur, ita varias affectiones habet. Quid ergo, est? Numquid dicturi sumus voluntatem nostram, quando recta est, nescire quid appetat, quid evitet? Porro si scit, profecto inest ei sua quaedam scientia, quae sine memoria et intelligentia esse non possit. An vero audiendus est quispiam dicens, charitatem nescire quid agat, quae non agit perperam? Sicut ergo inest intelligentia, inest dilectio illi memoriae principali, in qua invenimus paratum et reconditum ad quod cogitando possumus pervenire; quia et duo ista invenimus ibi, quando nos cogitando invenimus et intelligere aliquid et amare, quae ibi erant et quando inde non cogitabamus: et sicut inest memoria, inest dilectio huic intelligentiae quae cogitatione formatur; quod verbum verum sine ullius gentis dit ad aliquid, et nisi amando redire non curat nostrae cogitationis intuitus: ita dilectio quae visionem in memoria
Abbreviated transcription (Latin):
subaliter ht incoeterno sͥ u̾bo suo
dix quodammͦ ⁊ ipsum u̾bũ eius dm̃.
qui nec plus nec minus aliquid ht̃
nuit: quemadmodũ potui ñ ut illud
iam faci ad faciem s ꝑhanc simili¬
tudinem in enigmate qͣntulũcũq
coniciendo uidẽtur. in memoria et
intelligentia m̃tis nr̃e significare
curaui: memoriȩ tribuens om̃e qd
scunus. & si ñ inde cogitemus. intel
enim ꝙ uerum inuenerimus. hoc
S illa ẽ abstrusior ꝓfunditas nr̃e
memoriȩ uͥ ħ etiam pͥmũ cũ cogi¬
taremus inuenimus. & gignitur
intmũ u̾bũ ꝙ nulliꝰ linguȩ sit.
danꝗͣ scientia de scientia. ⁊ uisiode
uisione. & intelligentia q̃ apparet
incogitatione de intelligentia q̃ns
memoria iam fuerat s latebat. qͣqͣ
& ipsa cogitatio quandam suã me-¬
moriã. nisi hab̃et. ñ reuerteret᷑ ad
ca q̃ in memoria reliquerat cum
ostendi. nͥ uoluntatẽ nr̃am ł amorẽ
seu dilectionẽ q̃ ualentior ẽ uoluntaᷤ
q̃m uoluntas nr̃a q̃ nob̃ naturalit̃

Expanded text:
aliter habet, in coaeterno sibi Verbo suo dixit quodam modo, et ipsum Verbum ejus Deum, qui nec plus nec minus aliquid habet nuit; quemadmodum potui, non ut illud jam facie ad faciem, sed per hanc similitudinem in aenigmate quantulumcumque conjicintelligentia mentis nostrae significaretur, curavi: memoriae tribuens omne quod scimus, etiamsi non inde cogitemus; intellenim quod verum invenimus, hoc Sed illa est abstrusior profunditas nostrae memoriae, ubi hoc etiam primum cum cogitaremus invenimus, et gignitur intimum verbum, quod nullius linguae sit, tanquam scientia de scientia, et visio de visione, et intelligentia quae apparet cogitatione, de intelligentia quae in memoria jam fuerat, sed latebat: quanquam  ipsa cogitatio quamdam suam memoriam nisi haberet, non reverteretur ad ea quae in memoria reliquerat, cum ostendi, nisi voluntatem nostram, vel amorem seu dilectionem quae valentior est voluntas: quoniam voluntas nostra quae nobis naturaliter
Abbreviated transcription (Latin):
s quia corpus multaꝵ rerũ nos̃e
quarum nulla caro ẽ: Ham multa
sunt excepta carne. corpr̃a celestia.
& corpra terrestria. Corpus carnis
dixit. corpusq̃ caro ẽ: Sic itaq sp̃m
mentis: eum sp̃m qui mens ẽ: Alibi
quoq aꝑtius etiam imaginem no¬
minauit. scił aliis uerb̃ idipsum p̃¬
terem hominem cum actibus eius.
induite nouum. qui renouatur i
agnitionem scđm imaginem eiꝰ qui
creauit eum: Id gͦ ibi legitur. indu¬
ite nouum hominem qui scđm dm̃
creatus ẽ: ħisto loco. induite nouũ
hominem. qui renouatur scđin una¬
ginem etris qui creauit cum: Ibi ait.¬

Expanded text:
sed quia corpus multarum rerum nomen est sed quia corpus multarum rerum nomen est quarum nulla caro est nam multa sunt excepta carne corpora coelestia, et corpora terrestria, corpus carnis dixit, corpus quae caro est. Sic itaque spiritum mentis eum spiritum quae mens est. Alibi quoque apertius etiam imaginem nominavit, scilicet aliis verbis idipsum prterem hominem cum actibus eius et induite nouum, qui renouatur in agnitione dei secundum imaginem eius, qui creauit eum in uobiite novum hominem, qui secundum Deum creatus est, hoc isto loco, induite novum hominem, qui renovatur secundum imaginem ejus, qui creavit eum. Ibi aut
Abbreviated transcription (Latin):
non ibi duas res intelligi uoluit.
quasi aliud sit mens. aliud sp̃c m̃tiͤ.
s quia om̃is mens sp̃c ẽ. non autẽ
omnis sp̃c mens ẽ: est enim sp̃c &¬
homine qui mens non sit: adquẽ
ptinent unaginationes similes
corporum. de qͦ dic̃ ad corinthios.
ubi dicit: Si autem orauerolingua
sp̃cm̃s orat: mens autem mea in¬
potest. nisi corpr̃alium uocum una¬
gines sonumoris. sp̃us cogitatione
preueniant: Dr̃ & hominis anima
libro salomonis aꝑtissime scͥptumẽ.
ubi ait: Quis scit. sp̃c filiorum ho¬
minis. si ascenderit ipse sursum:
& sp̃c pecoris si descendet ipse deor¬
sum int̃ram: Scriptum ẽ etiam
ingenes ubi dicit diluino mortu¬
am uniuersam carnem: q̃ habebat
est inpsalmis: Ignis. grando nre.
uoluit. eum sp̃m qui mens uocat᷑
sicut ait õe idem apłs. in expolia¬
tione coporis carnis: Nonduas
utiq res intelligiuoluit. quasi
aliud sit caro. allud corpus carnis

Expanded text:
non ibi duas res intelligi voluit, non ibi duas res intelligi voluit, quasi aliud sit mens, aliud spiritus mentis: sed quia omnis mens spiritus est, non autem omnis spiritus mens est. Est enim Spiritmine, qui mens non sit, ad quem pertinent imaginationes similes corporum: de quo dicit ad Corinthios, ubi dicit, Si autem oravero lingua, spiritus meus orat, mens autem mea inpotest, nisi corporalium vocum imagines sonum oris spiritus cogitatione praeveniant. Dicitur et hominis anima libro Salomonis apertissime scriptum est, ubi ait: Quis scit spiritus filiorum hominum si ascendet ipse sursum, et spiritus pecoris si descendet ipse deorsum in terram ? Scriptum est etiam in Genesi, ubi dicit diluvio mortuam universam carnem, quae habebat  in Psalmis, Ignis, grando, nix,voluit eum spiritum, quae mens vocatur. Sicut ait etiam idem apostolus, In exspoliatione corporis carnis . Non duas utique res intelligi voluit, quasi aliud sit caro, aliud corpus carnis:
Abbreviated transcription (Latin):
inceram transit: & anulum non
relinquit. Qui uͦ ñoꝑatur. & tam̃
uidet qd oꝑandum sit: ipse ẽ qui
ab illa luce auertitur.a qua tamen
tangitur: Iui aũt ñuidet quem¬
admodum sit uidendum: excusa.¬
bilius quidem peccat. quia non:
transgressor legis cognitȩ: s etiã
ipse splendore aliquociẽs ubiq
presentis u̾itatis attingitur: qñ¬
ammonitus conficetur:.XuI.
tuntur ad dominum ab eade¬
formitate. qua ꝑcupiditates scł̃ares
conformabantur huic scło. refor¬
mantur ex illo: audientes apłm di¬
centem. Holite conformari huic scło.
s reformamini in nouitate m̃tis ur̃e:
Ut incipiat illa imago ab illo refor
mari aquo formata ẽ: Non enĩ
reformare se ipsampotest.sicut po¬
atum. hoc alio loco dr̃ adunaginem
dĩ. sed peccando. iusticiam &e sc̃ĩtatẽ
ueritatis amisit: Propt̃ qd hȩc ima¬
go deformis & decolor facta ẽ: Hanc
recipit: cum reformatur atq renoua¬
tur: Qd autem ait. spũmentis ur̃e:

Expanded text:
in ceram transit, et annulum non in ceram transit, et annulum non relinquit. Qui vero non operatur, et tamen videt quid operandum sit, ipse est qui ab illa luce avertitur, a qua tamen tangitur. Qui autem nec videt quemadmodum sit vivendum, excusabilius quidem peccat, quia non est transgressor cognitae legis: sed etiam ipse splendore aliquoties ubique praesentis veritatis attingitur, qadmonitus confitetur. CAPUTtuntur ad Dominum ab ea deformitate, qua per cupiditates saeculares conformabantur huic saeculo, reformantur ex illo, audientes Apostolum dicentem, Nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in novitate mentis vestrae : ut incmari, a quo formata est. Non enim reformare se ipsam potest, sicut poatum; hoc alio loco dicitur, ad imaginem Dei . Sed peccando, justitiam et sanctitatem veritatis amisit; propter quod haec imago deformis et decolor facta est: hanc recipit, cum reformatur et renovatur. Quod autem ait, spiritu mentis vestrae;
Abbreviated transcription (Latin):
illo auerteretur.quodamm tange¬
batur: Nam hinc ẽ qd etiamimpii
cogitant eternitatem: ⁊ multa
recte rep̃hendunt: recteq laudãt
in hominum morib. Quib ea
tandem regulis iudicant. nisũ
quib uident quemadmnodum qͥsq
iuuere debeat :etiam si nec ipsi eo¬
demmodo uiuant. ubi eas uidenł:
Neq enim in sua natura cum pro¬
culdubio mente ista uideantur.
eorumq m̃tes constet ẽẽ mutabi¬
les. has uͦ regłas immutabiles.
uideat quisquis in cis & ħuidẽ
potuerit: nec inhabitu suȩ m̃tis.
cum illȩ regulȩ sint iusticie:. m̃tes
uͦ eoꝵ esse constet inustas Ubi¬
nam s̃ iste regulȩ scripte: Ubiali
quid sic iustum ⁊ inustus agnosẽ:
libi cernit habendum eẽ qđ ipse
non habet: Ubi gͦ scriptȩ sunt. nͥ
in libro lucis illuis quȩ u̾itas dr̃:
Unde om̃is lex iusta describitur. ce
incor hominis qui oꝑatur iusticiã.
ñ migrando.s tanqꝗͣ imprimendo
tranffertur: sic̃ imago exanulo et

Expanded text:
illo averteretur quodam modo tangeillo averteretur quodam modo tangebatur. Nam hinc est quod etiam impii cogitant aeternitatem, et multa recte reprehendunt recteque laudant in hominum moribus. Quibus ea tandem regulis judicant, nisi in quibus vident quemadmodum quisque vivere debeat, etiamsi nec ipsi eodem modo vivant? Ubi eas vident? Neque enim in sua natura, cum procul dubio mente ista videantur, eorumque mentes constet esse mutabiles, has vero regulas immutabiles videat, quisquis in eis et hoc videre potuerit; nec in habitu suae mentis, cum illae regulae sint justitiae, mentes vero eorum constet esse injustas. Ubinam sunt istae regulae scriptae, ubi quid sit justum et injustus agnoscit, ubi cernit habendum esse quod ipse non habet? Ubi ergo scriptae sunt, nisi in libro lucis illius quae veritas dicitur? unde omnis lex justa describitur, et in cor hominis qui operatur justitiam, non migrando, sed tanquam imprimendo transfertur; sicut imago ex annulo et
Abbreviated transcription (Latin):
se se surgere: non nisi suo uolitu¬
tario defectu. cade potuisse: Nos
sane reminiscitur beatitudins
suȩ: fuit quippe illa & non ẽ. eiꝰq
ista penitus oblita ẽ. idõq ñ cõme¬
iorari potest: Credit aũt de illa
fide dignis litteris dĩ sui. ꝑ eius
ꝓpħam conscriptis. narrantibus
de felicitate paradisi: atq illud
primum ⁊bonum hominis ⁊ ma¬
lum: historica traditione indican¬
tibus: Domini aũt dĩ sui reminisc¬
tur: Ille quippe semꝑ ẽ. nec fuit.⁊
ñ est: nec est & non fuit: S sicut
numquam ñerit. ita numquam
ñerat: & ubiq totus ẽ: Propt̃ qđ
ista inillo & uiuit. & mouetur. et
ẽ: Et ideo eius reminisci pot̃: non
quia hoc recordatur qd eum nouat
in adam. aut alibi alicubi ante
mum facta ẽ: ut insereretur huic
corpori: Hich enim hoꝵ omnino
reminiscitur: quicquid horum ẽ:
obluuone deletum ẽ: S comme¬
moratur ut conu̾tatur ad dñm:
tanꝗͣ ad cam luc̃ẽ. qua iam cũab

Expanded text:
se se surgere, nonnisi suo volunse se surgere, nonnisi suo voluntario defectu cadere potuisse. Non sane reminiscitur beatitudinis suae: fuit quippe illa et non est, ejusque ista penitus oblita est; ideoque nec commemorari potest. Credit autem de illa fide dignis Litteris Dei sui, per ejus prophetam conscriptis, narrantibus de felicitate paradisi, atque illud primum et bonum hominis et malum historica traditione indicantibus. Domini autem Dei sui reminiscitur. Ille quippe semper est, nec fuit et non est, nec est et non fuit: sed sicut nunquam non erit, ita nunquam non erat. Et ubique totus est: propter quod ista in illo et vivit, et movetur, et est : et ideo reminisci ejus potest. Non quia hoc recordatur, quod eum noverat in Adam, aut alibi alicubi ante imum facta est ut insereretur huic corpori: nihil enim horum omnino reminiscitur; quidquid horum est, oblivione deletum est. Sed commemoratur, ut convertatur ad Dominum, tanquam ad eam lucem qua etiam cum ab
Abbreviated transcription (Latin):
uidet. qd ideo certe ñ dubitat. q̃m¬
inisera est. & beata ẽẽ desidat. Ne
obalud fieri sꝑat hoc posse. ms̃
quia est mutabilis: Nam simuti¬
lis ñ ẽẽt: sicut ex bcata misera. si
ex misera beata ẽẽ non posset. et
quideam fecisset miseram suboñ¬
potenti & bono domino: nͥ pecẽn
suum & iusticia domini sui: E.
quid eam faciet beatam: nisi me¬
ritum suum. & premium dr̃i sui
S & meritum eius gr̃a ẽ illius ru¬
ius premium erit beatitudo euis:
Iusticiam quippe dare sͥ non põt
quam ꝑditam non habet: hanc
enim cum homo condẽtur acce¬
pit: & peccando utiq ꝑdidit. Ac¬
cspit ergo iusticiam: ꝓpt̃ quam
beatitudinem acciꝑe mereatur:
de suobono suꝑbire incipienti.
Quid enim habes quod ñ accepi¬
sti: Si autem & accepisti. quidgła¬
ris quasi non acceꝑis: Quando au¬
tem bene recordatur domini sui
sp̃u euis accepto: sentit omnino.
quia hoc discit intimo magisteno
non nisi eius gratuito effectu pos¬

Expanded text:
videt. videt. misera est, et beata esse desiderat: nec ob aliud fieri sperat hoc posse, nisi quia est mutabilis. Nam si mutabilis non esset, sicut ex beata misera, sic ex misera beata esse non posset. Et quid eam fecisset miseram sub omnipotente et bono Domino, nisi peccatum suum et justitia Domini sui? Et quid eam faciet beatam, nisi meritum suum et praemium Domini sui? Sed et meritum ejus gratia est illius, cujus praemium erit beatitudo ejus. Justitiam quippe dare sibi non potest quam perditam non habet. Hanc enim, cum homo conderetur, accepit; et peccando utique perdidit. Accipit ergo justitiam, propter quam beatitudinem accipere mereatur. de suo bono superbire incipienti: Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Quando autem bene recordatur Domini sui, Spiritu ejus accepto, sentit omnino, quia hoc discit intimo magisterio, nonnisi ejus gratuito affectu pos
Abbreviated transcription (Latin):
infra ipsam: Diligere porro se ipsã
non posset. si se omnino nesciret:
id est si sui meminisset non nec se
intelligerte:qua in se imagine dĩ
tam potens ẽ. ut ei cuius imago ẽ
ualeat inherere: Sic enim ordi¬
nata est naturarum ordine non
locorum: ut supra illam non sit
nisi ille: Deniq cum illi penitus
adheserit. unus erit sp̃c: Cui rei at¬
testatur apłs dicens: Quiaũt adhe¬
ret domino unus sp̃c ẽ: Acceden¬
te quidem ista ad participatio¬
nem nature ueritatis: beatitudi¬
nis illuis: non tamen crescente il¬
lo innatura ueritate & beatitudi¬
ne sua: In illa itaq natura cum
feliciter adheserit: immutabile
uidebit om̃e qd uidit: Tunc sicut
ei diuina scriptura promittit. sa¬
tiabitur in bonis desidium euis:
am deinceps uioletur. erit in abs¬
condito uultus eius. tanta ub̃ta¬
te eius impleta: ut eam numquã
peccare delectet: xu.¬
e ipsam uero nunc quando
uidet. ñ aliquid immutabile

Expanded text:
infra ipsam. Diligere porro se ipsam infra ipsam. Diligere porro se ipsam non posset, si se omnino nesciret, id est, si sui non meminisset; nec se intelligeret: qua in se imagine Dei tam potens est, ut ei cujus imago est valeat inhaerere. Sic enim ordinata est nlocorum, ut supra illam non sit, nisi Deus, denique cum illi penitus adhaeserit unus erit spiritus, cui rei attestatur Apostolus dicens, Qui autem adhaeret Domino unus spiritus est, accedente quidem ista ad participationem naturae, veritatis et beatitudinis illius, non tamen crescente illo in natura veritatis beatitudine sua; in illa itaque natura cui feliciter inhaeserit immutabile videbit omne, quod viderit, tunc sicut ei divina Scriptura promittit, satiabitur in bonis desiderium ejusam deinceps condito vultus ejus , tanta ubertate ejus impleta, ut eam nunquam peccare delectet. Se ipsam vero nunc quando videt, non aliquid immutabile
Abbreviated transcription (Latin):
debit amissa: Sed de thesauris
quid loquar. qd cis qui libet ho¬
minum sitalis optio ꝓponatur.
mauult carere quam mente: Cum
eos nemo p̃ponat. nemo comparce
luminib corpr̃is. quib ñam aua-
rus quisq: homo s omĩs homo
possidet celum: Plumina enim
corpr̃is quisq possidet quicqͥd: biali
libenter uidet: Qͥs gͦ si tenere
utrumq ñ possit. & alterum coga¬
tur amittere. ñ thesauros ꝗͣ ocłos
malit: & tam̃ si abeo similicon¬
ditione queratur. utrum ocłos
malit amittere anmentem: quis
m̃te ñuideat. eum ocłos malle ꝗͣ
mentem: Mens quippe sine ocłis
carnis humana ẽ: Ocłi aũt car¬
nis sine m̃te beluini s̃: Quis por¬
ro non hominẽ se malit ẽẽ etiam
carne cecũ quambeluam uidentẽ:
hec dixi. ut etiam tardiores ꝗͣuis
breuiter commonerent᷑ ame. in
quoꝵ ocłos uł aures he litterȩ
ꝑuenerint. quantũ mens diligat
se ipsam. etiam infirma ⁊errans.
male diligendo atq sectando q̃s

Expanded text:
debit amissa? Sed de thesauris debit amissa? Sed de thesauris quid loquor, quod eis quilibet hominum, si talis optio proponatur, mavult carere quam mente; cum eos nemo praeponat, nemo comparet luminibus corporis, quibus non ut aurum rarus quisque homo, sed omnis homo possidet coelum: per lumina enim corporis quisque possidet quidquid libenter videt? Quis ergo si tenere utrumque non possit, et alterutrum cogatur amittere, non thesauros quam oculos malit? Et tamen si ab eo simili conditione quaeratur, utrum oculos malit amittere, an mentem; quis mente non videat, eum oculos malle quam mentem? Mens quippe sine oculis carnis humana est, oculi autem carnis sine mente belluini sunt. Quis porro non hominem se malit esse etiam carne caecum, quam belluam videntem? 20. Haec dixi, ut etiam tardiores, quamvis breviter, commonerentur a me, in quorum oculos vel aures hae litterae venerint, quantum mens diligat se ipsam etiam infirma et errans, male diligendo atque sectando quae
Abbreviated transcription (Latin):
ihesaurizat nisiquia fortitudoeiꝰ
liscruit cum: ꝑ quam dm̃ habẽs.
ci millius indigeretur: & cur
nescit cui congreget ea. nisi quia
iumen ocłorum cius non ẽ cumeo:
lt ideo non uidet quod ueritas ait:
Stulte hac nocte animam tuam
rpetunt abste. hȩc quȩ p̃parasti
tuus erunt: Ueruntam̃ quia õ
talis inimagine ambulat homo.
eht̃ memoriã & intellectum. &
amorem suz hominis mens. si ei
retur eligerei. alterum ꝑditurus.
uit thesauros qͦs congregauit.
iut mntem: quisusq adeo ñ haboe
mentemt: ut thesauros mallet hr̃e
quam m̃tẽ:Thesauri erim m̃te
possunt plerumq subuertere:
emens q̃ thesauris ñsubutitur.
ine ullis thesauris facilius & ex¬
peditius pot uiuiere: Qͥs uͦ ullos
hesauros nͥ ꝑmentem pot̾it pos¬
sidere:Si enim puer infans qͣuis
litissimus natus. ciun sit dominꝰ
om̃ium que iure s̃ cius. nicħ possi¬
det mente sopita: quonam tandẽ
modo quisꝗͣ quicꝗͣ mente possi¬

Expanded text:
thesaurizat, nisi quia fortitudo ejus thesaurizat, nisi quia fortitudo ejus deseruit eum, per quam Deum habens, rei nullius indigeret? Et cur nescit cui congregabit ea, nisi quia lumen oculorum ejus non est cum eo? Et ideo non videt quod Veritas ait: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt abs te; haec quae praeparasti cujus erunt ? Verumtamen, quia etiam talis in imagine ambulat homo, et habet memoriam, et intellectum, et amorem sui, hominis mens: si ei retur eligere, alterum perditurus, aut thesauros quos congregavit, aut mentem; quis usque adeo non habet mentem, ut thesauros mallet habere quam mentem? Thesauri enim mentem possunt plerumque subvertere: at mens quae non thesauris subvertitur sine ullis thesauris facilius et expeditius potest vivere. Quis vero ullos thesauros, nisi per mentem poterit possidere? Si enim puer infans, quamvis ditissimus natus, cum sit dominus omnium quae jure sunt ejus, nihil possidet mente sopita; quonam tandem modo quisquam quidquam mente possi
Abbreviated transcription (Latin):
est. uerum oẽ ex rietustate renouat᷑
ex deformitate reformatur: ex insi¬
delitate heatificatur: Quamius
enim se ita diligat. ut si alt̾utrũ
ꝓponatur. malit omnia q̃ infrase
diligit ꝑdere quam ꝑire tam̃ su¬
ꝑiorem deserendo. ad quem solũ
posset custodire fortitudinẽ suã
eoq frui lumine suo. cui canitur
in psalmo. fortitudinem meã adte
cꝰtodiã. ⁊ ĩalio. accedite ad eũ ⁊ illu¬
minamini. sic infirma ⁊ tenebro¬
sa facta ẽ. ut a se quoq ipsa inca
que non s̃ qd ipsa. &e quib sapi¬
entior ẽ ipsa. infelicius laberetur
ꝑ amores quos non ualet uinccre.
& errores aquib ñ uidet qua redi¬
re: Unde iam dõ miserante peni¬
tens. clamat in psalmis: Deseruit
malis. amittere potuit naturalẽ
memoriam. intellectum. ⁊ amorẽ
sui: Propt̃ qđ merito dici potus
i supra cominemoraui: Qua ꝗͣ
mimagine ꝑambularet hõ. tam̃
uane conturbatur: Thesaurizat
it nescit eui congreget ea: Cureñs

Expanded text:
est, verum etiam ex vetustate renovatur, est, verum etiam ex vetustate renovatur, ex deformitate reformatur, ex infelicitate beatificatur. Quamvis enim se ita diligat, ut si alterutrum proponatur, malit omnia quae infra se diligit perdere, quam perire: tamen superiorem deserendo, ad quem solum posset custodire fortitudinem suam, eoque frui lumine suo, cui canitur in Psalmo, Fortitudinem meam ad te custodiam ; et in alio, Accedite ad eum, et illuminamini ; sic infirma et tenebrosa facta est, ut a se quoque ipsa, in ea quae non sunt quod ipsa, et quibus superior est ipsa, infelicius laberetur per amores quos non valet vincere, et errores a quibus non videt qua redire. Unde jam Deo miserante poenitens clamat in Psalmis: Deseruit tatis et erroris malis amittere potuit naturalem memoriam, intellectum, et amorem sui: propter quod merito dici potuit quod supra commemoravi , Quanquam in imagine ambulat homo, tamen vane conturbatur. Thesaurizat, et nescit cui congregabit ea . Cur enim
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ: Iui diligit iniquitatẽ. odit
animam suam: Quigͦ se diligere
nouit. dm̃ diligit: Quiuͦ ñ diligit
dm̃. etiam si se diligit. qd ei natu¬
raliter inditum ẽ : tam̃ non incon¬
uenienter odisse se dr̃. cum id agit
qͦ sͥ aduersatur: & se ipsum tanqͣ
suus inimicus insequitur: Qui ꝓ¬
fecto ẽ error horrendus. ut cums
nͥ qđ eis ꝑniciosissimum sit: Si¬
milem morhum multoꝵ animali¬
um cum poeta describet. dii inqͥt
meliorapiis. erroremq hostib illũ
discissos nudis laniabant dentib
artus.: cum morbus ille corporis
fuerit cur dixit errorem: nisi quia
om̃e animal cums natura concili¬
atum sic ut secustodiat quantũ
pot̃. talis ille erat morbus. ut ea
quorum salutem appetebant. sua
membra laniarent: Cumaũt dm̃
diligit mens. & sic̃ dictum ẽ conse¬
quenter. d eus menunit. eumꝙ
intelligit: recte illi de ꝓximo suo
precipitur. ut eum sicut sediligit
participatione imago illa ñ solum

Expanded text:
tum est, Qui diligit iniquitatem, odit tum est, Qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Qui ergo se diligere novit, Deum diligit: qui vero non diligit Deum, etiam si se diligit, quod ei naturaliter inditum est, tamen non inconvenienter odisse se dicitur, cum id agit quod sibi adversatur, et se ipsum tanquam suus inimicus insequitur. Qui profecto est error horrendus, ut cum snisi quod eis perniciosissimum sit. Similem morbum mutorum animalium cum poeta describeret: Di inquit meliora piis, erroremque hostibus illum! Discissos nudis laniabant dentibus artus. Cum morbus ille corporis fuerit, cur dixit errorem, nisi quia omne animal cum sibi natura conciliatum sit ut se custodiat quantum potest, talis ille erat morbus, ut ea quorum salutem appetebant, sua membra laniarent? Cum autem Deum diligit mens, et sicut dictum est, consequenter ejus meminit, eumque intelligit, recte illi de proximo suo praecipitur, ut eum sicut se diligat. ujus participatione imago illa non solum