comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paucorum in tantȩ multitudinis comparatione sc̃oꝵ s etiã
disruptis retibus hereses & scismata cxistunt in eis qui magis
iuã ex domo quam ex domo dicendi sunt. De quibus dr̃. Ex nob̃
erierunt. s non erant ex nob̾. Separationes enĩ sunt iam etiã
corporaliter segregatum: quam illi qui int̾iꝰ carnaliter et
animaliter uiuunt. & sp̃aliter separati sunt. horum autẽ
omniũ generum illi pͥmi qui sic sunt in domo dei. ut ipsi sint
domus dei. siue iam sp̃ales sunt. siue adhuc paruuli. lacte nu¬
triantur. s tn ad sp̾alem habitum. intento corde proficiant. ne¬
mo dubitat quod baptismum & utiliter habeant. & se imitã¬
quantum in eis est. inutilit̾ cradant. illi tñ quibus tradunt. uti¬
lit᷑ acciprunt. non imitantes cos ꝑ quos accipiunt. Illi qui sic
sunt in magna domo. ut sint uasa in contumeliam e mutilit̃
habent baptismum. & se imitantibus mutiliter tradunt. Illi

Expanded text:
paucorum in tantae multitudinis conparatione sanctorum, sed etiam paucorum in tantae multitudinis conparatione sanctorum, sed etiam dirruptis retibus haereses et schismata existunt in eis, qui magis iam ex domo quam in domo esse dicendi sunt, de quibus dicitur: ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis. sepcorporaliter segregati, quam illi qui interius carnaliter et animaliter vivunt, et spiritualiter separati sunt. CAPUT LII.--100. Horum autem omnium generum illi primi, qui sic sunt in domo Dei, ut ipsi sint domus Dei, sive jam spirituales sint, sive adhuc parvuli lacte nutriantur, sed tamen ad spirituale habitum intento corde proficiant, nemo dubitat quod Baptismum et utiliter habeant, et se imitanquantum in eis est, utiliter tradunt, illi tamen inutiliter accipiunt, non imitantes eos per quos accipiunt. Illi vero qui sic sunt in magna domo tanquam vasa in contumeliam, et inutiliter habent Baptismum, et se imitantibus inutiliter tradunt: illi
Abbreviated transcription (Latin):
siue trigenum siue sexagesimum siue centenum fructũ afferenᷤ
cum colerantia. Hȩç domus ẽ in uasis aureis & argenteis & lapi¬
dibus p̾ciosis. & lignis imputribilibus. huic domui dicit᷑. Suffe¬
rentes inuicem in dilectione studentes. seruare unitate sp̃c in iun¬
fidelibꝰ. a sc̃is d̃ĩ seruis ubiq disꝑsis. & sp̃ali unitate de uinctis
in eadem communione sacramentoꝵ. siue se facie nouerint si¬
ue non noueruit. Alios autem ita dici eẽ in domo ut ñ ꝑtine¬
ant ad compagem domus. nec ad societatem fructifere. pacificȩq
iusticis. s sicut eẽ palca dr̃ in frumentis. Nam & istos in domo eẽ
negare non possumus. dicente apł̃o. In magna autẽ domo ñ¬
solum aurea uasa sunt. uel argentea. s & lignea & fictilia. Et̃
alia quidem sunt in honorem alia uero in contumeliam. Et hoc¬
numero innumerabili. non solum turba intus premens cor. in¬

Expanded text:
siue tricenum siue sexagenum siue centenum fructum adferens siue tricenum siue sexagenum siue centenum fructum adferens cura tolerantia. haec domus est in uasis aureis et argenteis et lapidibus pretiosis et lignis inputribilibus. huic domui dicitur: sufferentes inuicem in dilectione, studentes seruare unitatem spiritus in uinfidelibus et sanctis dei seruis ubique dispersis et spiritali unitate deuinctis in eadem communione sacramentorum, siue se facie nouerint siue non nouerint. alios autem ita dico esse in domo, ut non pertineant ad conpagem domus nec ad societatem fructiferae pacificaeque iustitiae, sed sicut esse palea dicitur in frumentis. nam et istos in domo esse negare non possumus dicente apostolo: in magna autem domo nsolum aurea uasa sunt et argentea, sed et lignea et fictilia. et illa quidem sunt in honore, illa autem in contumelia. et numero innumerabili non solum turba intus premens cor
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ siue uitatẽ xp̃c annuntietur. & in hoc gaudeo s &e gau¬
debo. Quibus omnibꝰ considatis puto me non temere diccre
alios ita eẽ in domo dei. ut ipsietiam sint eadem domus del
quȩ dicitur edificari suꝑ petram. quȩ unica columba appel¬
latur. quȩ sponsa pulchra sine macula &e ruga & ortus con¬
dusus. fons signatus puteus aquȩ uiuȩ paradisus cũ fructu
pomoꝵ. Quȩ domꝰ eciam claues accepit. ac potestatẽ ligã¬
di & soluendi. hanc domum siquis corripientẽ corrigentẽq
contempsert. set cibi in quit sicut ethincus e pubucanus
Dehac dͥomo dicit᷑. Domine dileci decorẽ domus tuȩ &e locum
habitationis glȩ tue. Et qui habitare facit unanimes in domo:
Et iocundatus sum in his qui dixerunt michi in domũ dñi
ibimus. Et̃ beati qui habitant in domo tua in scła scł̃oꝵ lauda¬
bunt te. Et innumerabilia talia. hȩc domus etiã triticum dr̃

Expanded text:
sione siue ueritate Christus adnuntietur, et in hoc gaudeo, sed et gausione siue ueritate Christus adnuntietur, et in hoc gaudeo, sed et gaudebo. Quibus omnibus consideratis puto me non temere dicere alios ita esse in domo dei, ut et ipsi etiam sint eadem domus dei quae dicitur aedificari super petram, quae unica columba appellatur, quae sponsa pulchra sine macula et ruga et hortus conclusus, fons signatus, puteus aquae uiuae. paradisus cum fructu pomorum, quae domus etiam claues accepit ac potestatem soluendi et ligandi. hanc domum si quis corripientem corrigentemque contempserit, sit tibi, inquit, tamquam ethnicus et publicanus. de hac domo dicitur: domine, dilexi decorem domus tuae et locum habitationis gloriae tuae, et: qui habitare facit unanimes in domo, et: iucundatus sum in his qui dixerunt mihi: in domum domini ibimus, et: beati qui inhabitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te, et innumerabilia talia. haec domus etiam triticum dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
tͥs atq acinꝰ ĩplurimis. expressum atq in unum coactum gregẽ
itẽ nr̃m significat cõmistione adunate multitudinis copula¬
tũ. Hȩc u̾ba beati cypani. indicant eum & intellexisse decorẽ
domus dei. quam dͥomum exunanimes. & concordes constare
affirmauit. & docuit testimonio ꝓpħico & significationẽ sa¬
cramentoꝵ. in qua utiq ñ erant illi inuidi. & sine caritate
maliuoli qui tamen baptirabant. Ex quo apparet & ineis cẽ
posse atq ab eis dari posse sacramentũ xp̃i qui non sunt in
eccł̃a xp̃i. in qua non nisi unanunes & concordes habitare cy¬
panus ipse cestatur. Neq eñĩ saltĩ hoc dici potest tt̃ baptirare
posse cum latent. quoniam illi paulum apł̃m ñ latebant qͦs
in epła sua ueracissimus testis notat: & gaudere se dicit. quo¬
niam & ipsi xp̃m annuntiabant. De his quippe ait. Siue occa¬

Expanded text:
truis adque acinisplurimisexpressumadque in unum coactum, gregem truis adque acinisplurimisexpressumadque in unum coactum, gregem item nostrum significat commixtione adunatae multitudinis copulatum.haec uerba beati Cypriani indicant eum et intellexisse et dilexisse decorem domus dei, quam domum ex unanimis et concordibus constare adfirmauit et docuit testimonio prophetico et significatione sacramentorum; in qua utique non erant illi inuidi et sine caritate maliuoli, qui tamen baptizabant. ex quo apparet et in eis esse posse adque ab eis dari posse sacramentum Christi qui non sunt in ecclesia Christi, in qua non nisi unanimes et concordes habitare Cyprianus ipse testatur. neque enim saltem hoc dici potest tunc baptizare posse cum latent, quoniam illi Paulum apostolum non latebant quos in epistula sua ueracissimus testis notat et gaudere se dicit, quoniam et ipsi Christum adnuntiabant. de his quippe ait: siue occa
Abbreviated transcription (Latin):
santes. qui certe baptirare non debebant quia in eccła ñ habi¬
tabant. in qua ipse dic̃ non habitare nisi unanimes & concor¬
des. nisi forte quisquani sic abhorret a uero ut dicat concor¬
des & unanimes fuisse inuidos. e maliuolos. & sine caritate con¬
tentiosos & cñ bapticabant. Nec eoꝵ ista detestanda ꝑt̾sitas sa¬
cramentum xp̃i quod ꝑ eos tractabatur. & dispensabatur. aliqͣ
ex parte minuebat atq uiolabat. Totum sane ipsum locum in
cadem ad magnum epła positum oꝑe p̾cium ẽ ꝑtractare qͣm
te in psalmis sp̾u sc̃o &e dicente. Ds̃ qui in habitare facit unianimeᷤ
in domo. Deniq unanimitate xp̃ianos firma sibi atq insepara¬
bili caritate conexos. etiam ipsa dominica sacrificia declarant.
Nam quando dñs corpus fuum uocat de multoꝵ granorum
adunatione congestum popłm nr̃m quem portabat indicat
adunatum. Et quando sanguinẽ suum uinum appellat: de bo¬

Expanded text:
santes. qui certe baptizare non debebant, quia in ecclesia non habisantes. qui certe baptizare non debebant, quia in ecclesia non habitabant in qua ipse dicit non habitare nisi unanimes et concordes; nisi forte quisquam sic abhorret a uero, ut dicat concordes et unanimes fuisse inuidos et maliuolos et sine caritate contentiosos. et tamen baptizabant nec eorum ista detestanda peruersitas sacramentum Christi, quod per eos tractabatur et dispensabatur, aliqua ex parte minuebat adque uiolabat. Totum sane ipsum locum in eadem ad Magnum epistula positum operae pretium est pertractare, quem te in psalmis spiritu sancto et dicente: deus qui inhabitare facit unanimes in domo\'. denique unanimitate christianos firma sibi adque inseparabili caritate conexos etiamipsadominicasacrificiadeclarant. nam quando dominus corpus suum panem uocat de multorum granorum adunatione congestum, populum nostrum quem portabat indicat adunatum; et quando sanguinem suum uinum appellat de bo
Abbreviated transcription (Latin):
omnes. qui contra xp̃i p̃cepta uiuunt. ubi libet ẽẽ uideantur:
Nam in epła quam scͥpsit ad magnũ cum de hac ipsa re ageret.
satis aꝑteq nos ipse commonuit in qualibet societate oporte¬
at intelligi eccłam. Ait enĩ de quodam loquens. Alienus fiat
& prophanus. dominice pacis ac dominice unitatis inimicus.
non habitans in domo dei. idͥ ẽ in eccł̃a xp̃i in qua ñ nisi con¬
cordes atq unanimes habitant. Quid gͦ hic dicimus: fau¬
lulum adu̾tant qui nob̃ de qͥpͥano uolunt p̾scribere Si eũ
in ȩccła xp̃i. non nisi concordes atq unanimes habitant ꝓcul
dubio non habitant in ȩccl̃a. xp̃i. quamuis intus ẽẽ uiderent᷑
illi qui ꝑ inuidiam & contentionẽ sine caritate. xp̃m ad nun¬
tiabant quos ipse intelligit ñ hereticos uel scismaticos a pau¬
lo apło commemoratos. s falso fr̾ẽ cum illo interius conuer¬

Expanded text:
omnes qui contra Christi praecepta uiuunt, ubilibet esse uideantur. omnes qui contra Christi praecepta uiuunt, ubilibet esse uideantur. nam in epistula quam scripsit ad Magnum, cum de hac ipsa re ageret, satis aperteque nos ipse commonuit, in quali societate oporteat intellegi ecclesiam. ait enim de quodam loquens: alienus fiat et profanus, dominicae pacis ac dominicae unitatis. inimicus, non habitans in domo dei id est in ecclesia Christi, in qua non nisi concordes adque unanimes habitant. quid ergo hic dicamus, paululum aduer- \' tant qui nobis de Cypriano uolunt praescribere. si enim in ecclesia Christi non nisi concordes adque unanimes habitant, procul dubio non habitabant in ecclesia Christi, quamuis intus esse uiderentur, illi qui per inuidiam et contentionem sine caritate Christum adnuntiabant, quos ipse intellegit non haereticos uel schismaticos a Paulo apostolo commemoratos, sed falsos fratres cum illo interius conuer
Abbreviated transcription (Latin):
Unius aneapoli diat. Ab eo quod semel. censiumus ñ recedo.
ut hereticos uenientes ad ȩccłam baptiremus. Au g̃¬
ic quia nullam rationem uel testimonium scriptu¬
Urarum attulit. diunos tenere ñ debet. lXXX.U.
s sime expriit epła quȩ ad iubaianum collegam nrm
scͥpta est hereticos scđm euuangłicam & apłicam contesta¬
tionem adu̾sarios xp̃i & antixp̃os appellatos quando ad
ȩccłam uenerint unico ȩccłȩ baptismo bapticandos eẽ ut pos¬
mentionem fecit epłam ad iubaianum datam. qͣnta
potuimus diligentia ꝑtractauimus: Et quod hic dixit memi¬
nerimus dici posse de omnibus iniquis quos & in catholica
et̃ ipse testatur. & baptismum habere & dare nemo nr̃m am¬
bigit. Illi enĩ ueniunt ad eccł̃am qui de parte diaboli in xp̃m
transeunt & edificant suꝑ petram. & in corꝑantur columbȩ
& in orto concluso & fonte signato minuuntur. Ubiñ sunt

Expanded text:
III.--94. Junius a Neapoli dixit: Ab eo quod semel censuimus, non recedo, III.--94. Junius a Neapoli dixit: Ab eo quod semel censuimus, non recedo, ut haereticos venientes ad Ecclesiam baptizemus. 95. Hic quia nullam rationem vel testimonium Scripturarum attulit, diu nos tenere non debet. CAPUT Xssime exprimit epistola quae ad Jubaianum collegam nostrum scripta est, haereticos secundum evangelicam et apostolicam contestationem adversarios Christi et antichristos appellatos, quando ad Ecclesiam venerint, unico Ecclesiae Baptismo baptizandos esse, ut posmentionem fecit, epistolam ad Jubaianum datam, quanta potuimus diligentia pertractavimus? Et quod hic dixit, meminerimus dici posse de omnibus iniquis, quos et in Catholica esse ipse testatur et baptismum habere et dare nemo nostrum ambigit. illi enim ueniunt ad ecclesiam, qui de parte diaboli ad Christum transeunt et aedificant super petram et incorporantur columbae et in horto concluso et fonte signato muniuntur, ubi non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nec ideo tñ baptismum uel non habent. uel ñ cradunt lxxxiii¬
atalis aboea dix̧it. Tam ego p̾sens quam pompeius
sabratensis. quam etiam dioga lepti magnensis qͥ
michi m̃andauerunt corꝑe quidem absentes sp̃u p̾sentes cen¬
semus. quod & college nr̃i quod heretici communicationem
habe nob̾cum non possunt: nisi eccłastico baptismo bapticati
fuerint. Aug̃ Communicationẽ credo eã dicit quȩ ꝑtinet
ad columbȩ societatem. Nam in participationẽ sacramentoꝵ
ꝓculdubio communicabant eis. neminẽ iudicantes nec a iure
communionis aliquem si diu̾sum sentiret amouentes. S quo¬
libet mod̾o dixerit: non magnoꝑe u̾ba hȩç refellenda sunt:
Certe enĩ ñ communicet hereticus. nisi ȩccłastico baptismo bap¬
tiratus. Constat autẽ ȩccł̃asticum eẽ baptismum. etiã apud
hereticos u̾bis euugl̃icis consecratum. sicut ipsum euuanglicũ¬
eccłasticum ẽ. nec ad eoꝵ ꝑtinet ꝑu̾sitatem s utiq suam reti¬
net sanctitatem.

Expanded text:
nec ideo tamen baptismum uel non habent uel non tradunt. Natalis ab Oea dixit: Tam ego praesens quam Pompeius Sabratensis quam etiam Dioga Leptimagnensis qui mihi mandauerunt corpore quidem absentes, spiritu praesentes, censemus quod et collegae nostri, quod haeretici communicationem habere nobiscum, non possunt, nisi ecclesi-astieo baptismo baptismo fuerint. Communicationem credo eam dicit quae pertinet ad columbae societatem. nam in participatione sacramentorum procul dubio communicabant eis neminem iudicantes nec a iure communionis aliquem si diuersum sentiret amouentes. sed quolibet modo dixerit, non magnopere uerba haec refellenda sunt. certe enim non communicet haereticus nisi ecclesiastico baptismo baptizatus. constat autem ecclesiasticum esse baptismum etiam aput haereticos uecclesiasticum est, nec ad eorum pertinet perversitatem, sed utique suam retinet sanctitatem .
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis uts e in duite nouum hominẽ eum qui scđ̃m dm̃ atetꝰ
est in iusticia & scitate u̾itatis. Et alibi. Nolite constristare sp̃m
scm dei in quo signati estis in die redemptionis. Ad colosenses
etiam ita loquit᷑. Qr̃as agentes patri idoneos facienti nos in
patrem sortis scõꝵ in lumine. Qui eripuit nos de potestate
tenebraꝵ. & transtulit in regnum filii caritatis suȩ. in quo

Expanded text:
mentis uestrae et induite noum hominem, eum qui secundum deum creatus est in iustitia et sanctitate ueritatis.et alibi: nolite contristare spiritum sanctum dei, in quo signati estis in diem redemptionis. Ad Colosenses etiam ita loquitur: gratias agentes patri idoneos facienti nos in partem sortis sanctorum in lumine, qui eruit nos de potestate tenebrarum et transtulit in reg
Abbreviated transcription (Latin):
tuus delictis. & p̃putio carnis ur̃ȩ uiuificauit cum illo. do¬
nans uob̾ omnia delicta delens quod adu̾sus nos erat cyro¬
graphum decretis. quod erat contrarium nob̃ tollens illud
de medio. & asfigens illud cruci. exuens se carne pͥntipatus
& potestates exemplauit. fiducialit̾ triumphans eos in se¬
mec ipso. Et ad timotheum. Humanus inquit sermo &
omni acceptione dignus. quia xp̃c iħc uenit in mundũ¬
peccatores saluos facere. quoꝵ pmus sum ego. S idõ mise¬
ricordiam consecutus sum. ut in me ostenderet pͥmo xp̃c
dituri sunt illi in uitam et̾nam. Item dic̃. Unus enĩ ds̃. uiꝰ¬
Noli gͦ in quit erubescere testimonium dñi nr̃i. neq me iunc¬
tum eius. s collabora euugl̃o. scđ̾m uirtutem dei saluos noᷤ
facientis. & uocantis uocatione sua scã. non scđm oꝑa nr̃a. ẜ¬

Expanded text:
rnis uestrae, uiuificauit cum illo, donans nobis omnia delicta, delens quod aduersus nos erat chirographum decretis, quod erat contrarium nobis, tollens illud de medio et adfigens illud cruci, exuens se carnem principatus et potestates exemplauit fiducialiter triumphans eos in semet ipso. Et ad Timotheum: humanus, inquit, sermo et omni acceptione dignus, quia Christus Iesus uenit in hunpeccatores salvos facere, quorum primus sum ego: sed ideo misericordiam consecutus sum, ut in me ostenderet Christus dituri sunt illi in noli ergo, inquit, erubescere testimonium domini nostri neque me uinctum eius, sed conlabora euangelio secundum uirtutem dei saluos nos facientis et uocantis uocatione sua sancta non secundum opera
Abbreviated transcription (Latin):
facit eum. quia ñ credidit in cestimnonium. quod testificatꝰ ẽ
de filio suo. Et hoc ẽ testimonium. quia uitam ȩt̃nam dedit
Qui non ht̃ filium. ñ habet uitam. Non solum gͥregnum
celoꝵ. s nec uitã paruuli habebunt: si filium ũ habebunt.
quem nͥ ꝑbaptismum eiꝰ habere ñ possunt. Item alio loco.
In hoc inquit manifestatus ẽ filius dei. ut seluat oꝑa dia¬
boli. Ñ gͦ ꝑtinebunt paruuli ad gr̃am manifestationis filii
dei. si non in eis soluat oꝑa diaboli. Iam uc̃ attende in hac re
pauli apłi testimonia tanto utiq plura. quanto plures epi¬
stolas scͥpsit & quanto diligentiꝰ curauit commendare gr̃am
d̃i adu̾sus eos. qui de oꝑibus gloriabantur. atq ignorantes
dei iusticiam. & suam iusticiam uolentes constituere. iticiȩ
dei ñ erant subiecti. In epła ad romanos iusticia inquit dei

Expanded text:
facit eum; quia non credidit in testimonium quod testificatus est facit eum; quia non credidit in testimonium quod testificatus est de Filio suo. Et hoc est testimonium, quia vitam aeternam dedit qui non habet filium, non uitam habet. non solum igitur regnum caelorum, sed nec uitam paruuli habebunt, si filium non habebunt, quem nisi per baptismum eius habere non possunt. item alio loco: in hoc, inquit, manifestatus est filius dei, ut soluat opera diaboli. non ergo pertinebunt paruuli ad gratiam manifestationis filii dei, si non in eis soluet opera diaboli. Iam nunc adtende in hanc rem Pauli apostoli testimonia tanto utique plura, quanto plures epistolas scripsit et quanto diligentius curauit commendare gratiam dei aduersus eos, qui operibus gloriabantur atque ignorantes dei iustitiam et suam iustitiam uolentes constituere iustitiae dei non erant subditi.
Abbreviated transcription (Latin):
dõ exertante ꝑ nos. Obsecrimus ꝓ ep̃o reconciliari dõ. eum
qui non nouerat pecatum ꝓ nob̃ peccatum fecit ut nos simꝰ
usticia dei in ipso. Cooꝑantes autẽ rogamus ne inuacuum
grãm dei suscipiatis. Dicit eni. T̃empore accepto exaudiui
te. & in die salutis adiuuite. Ecce nc̃ tempus acceptabile.
ecce nc̃ dies salutis. Ad hanc reconciliationẽ & salutẽ si ñ
ꝑtinent paruuli. quis eos querit ad baptismum xp̃i: Si aũ
ẽ Nec ab eo reconciliari. & saluari possunt. nisi dimissa ñ
reputet delicta eoꝵ. Itẽ ad galathas. Qr̃a uob̾ & pax a deo
stris: ut eximeret nos de p̾senti sđo maligno. Et alio loco:
Lex tranꝰgressionis gr̃a posita ẽ. donec ueniret semen cui ꝓm¬
sum ẽ dispositum ꝑ anglos in manu mediatoris. Mediator

Expanded text:
isto reconciliari deo. eum qui non nouerat peccatum pro nobis peccatum fecit, ut nos simus iustitia dei in ipso. cooperantes autem et rogamus, ne in uacuum gratiam dei suscipiatis. dicit enim: tempore aceeptabili exaudiui te et in die salutis adiuui te. ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis. ad hanc reconciliationem et salutem si non pertinent paruuli, quis eos quaerit ad baptismum Christi ? si est, nec ab eo reconciliari et saluari possunt, nisi dimissa non reputet delicta eorum. Item ad Galatas: gratia uobis et pax a deo stris, ut eximeret nos de praesenti saeculo maligno . Et alio loco: Lex transgressionis gratia proposita est, donec veniret semen cui promissum est, dispositum per Angelos in manu mediato
Abbreviated transcription (Latin):
putetis collatum. ꝑ id quod xp̃c in uob̃ ẽ quod in corꝑe ꝓpt̃
peccatum mortuo. iam ꝓpt̾ iusticiam int̾ sp̃c uiuit. Nec idõ
de uita quoq ipsius corporis desperetis. Si enĩ sp̃c eius qui sus¬
ur̃a ꝑ inhabitantẽ sp̃m eus in uob̃. Quid adhuc tantȩ luci
fumus contentionis offunditur: Clamat apł̃s corpus quidẽ
mortuum ẽ in uob̃ ꝓpt̃ peceatum. s uiuificabuntur etiã
mortalia corpora ur̃a. ꝓpt̃ iusticiam. quam nc̃ sp̃c iam ita ẽ¬

Expanded text:
putetis esse conlatum per id quod Christus in uobis est, quod in corpore propter putetis esse conlatum per id quod Christus in uobis est, quod in corpore propter peccatum mortuo iam propter iustitiam uester spiritus uiuit, nec ideo de uita quoque ipsius corporis desperetis. si enim spiritus eius qui susvestra per inhabitantem spiritum ejus in vobis. Quid adhuc tantae luci fumus contentionis offunditur? Clamat Apostolus: Corpus quidem mortuum est in vobis propter peccatum, sed vivificabuntur etiam mortalia corpora
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ne humana ignorantia de resurrectione corꝑis nichil
spectaret. etiam ipsum quod propt̃ meritum peccati m p̾sen¬
ti scło diperat mortuum in futuro ꝓpt̃ iusticiȩ meritũ dicit
iuiuificatũ Neo sic ut tantum ex mortuo uiuum fiat.
uerum etiã ex mortali in mortale. Quamquam itaq uereaꝵ
Ne resmanifesta exponendo potius obscuretur. apostolice
tñ sententiȩ lumen adtende. Si autẽ. xp̃c inquit in nob̾. corpꝰ
quidem mortuum ẽ ꝓpt̃ peccatum. sp̃c autẽ uita ẽ ꝓpter
iusticiam. Hoc dictum ẽ. ne idõ putarent homines uel
nullum. uel parũ se habere beneficium de gr̃ã xp̃i: quia
necessario morturi sunt corꝑe. adtendere quippe debent.
corpus quidem adhuc peccati meritum gerere quod conditi¬
om mortis obstrictumẽ. s iam spũ cepisse uiuere. propt̃ iu¬
sticiam fidei. qui & ipse in homine fuerat quadam morte
infidelitatis extinctus. Non gͥ inquit parum uob̃ muneris

Expanded text:
tamen, ne humana ignorantia de resurrectione corporis nihil tamen, ne humana ignorantia de resurrectione corporis nihil speraret, etiam ipsum, quod propter meritum peccati in praesenti saeculo dixerat mortuum, in futuro propter iustitiae meritum dicit uiuificandum nec sic, ut tantum ex mortuo uiuum fiat, uerum etiam ex mortali inmortale. Quamquam itaque uerear, ne res manifesta exponendo potius obscuretur, apostolicae tamen sententiae lumen adtende. si autem Christus, inquit, in uobis, corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus autem uita est propter iustitiam. hoc dictum est, ne ideo putarent homines uel nullum uel paruum se habere beneficium de gratia Christi, quia necessario morituri sunt corpore. adtendere quippe debent corpus quidem adhuc peccati meritum gerere, quod condicioni mortis obstrictum est, sed iam spiritum coepisse uiuere propter iustitiam fidei, qui et ipse in homine fuerat quadam morte infidelitatis exstinctus. \'non igitur\', inquit, \'parum uobis muneris
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ intelligeremus. & mortuum eẽ corpꝰ & uitam ẽẽ sp̃m ꝓpt̾
peccatum ñ faciendum. Ita quippe etiam si tantum modo uel
ẽt̃ propt̾ peccatum. & spm eẽ uitam propter iusticiam. diũ¬
sa merita diu̾sis rebꝰ attribuens. morti quidem corporis. meri¬
tum peccati. uite autẽ sp̃c meritum iusticie. Quo circa. si ut
aliud quam merito peccati intelligere debemus. aut possu¬
mus. si aꝑtissimum scriptutȩ sensum. Non pro arbitrio ꝑutẽ
ac detorquere conamur: huic etiam u̾boꝵ consequentium
lumen accedit. Cum enĩ p̾sentis temporis gr̾am det̾minans
diceret mortuum quidem eẽ corpus. propter peccatũ. quia
in eo ñdum ꝑ resurrectionẽ renouato pecrati meritũ manet
hoc ẽ necessitas mortis sp̃m autẽ uita cẽ propt̃ iusticiam. qͥd
licet adhuc corpore mortis huiꝰ oneremur. iam scãm int̾i̾orẽ
hominẽ cepta renouatione in fidei iusticiam refpiramus.

Expanded text:
rem intelligeremus et mortuum esse corpus, et vitam esse spiritum, rem intelligeremus et mortuum esse corpus, et vitam esse spiritum, peccatum. ita quippe, etiamsi tantummodo uellesse propter peccatum et spiritum esse uitam propter iustitiam, diuersa merita diuersis rebus adtribuens: morti quidem corporis meritum peccati, uitae autem spiritus meritum iustitiae. quocirca si, utaliud quam merito peccati intellegere debemus aut possumus, si apertissimum scripturae sensum non pro arbitrio peruertere ac detorquere conamur? huic etiam uerborum consequentium lumen accedit. cum enim praesentis temporis gratiam determinans diceret mortuum quidem esse corpus propter peccatum, quia in eo nondum per resurrectionem renouato peccati meritum manet, hoc est necessitas mortis, spiritum autem uitam. esse propter iustitiam, quia licet adhuc corpore mortis huius oneremur iam secundum interiorem hominem coepta renouatione in fidei iustitiam respiramus,
Abbreviated transcription (Latin):
ges in sp̃uale e mortale hoc induerit inmortalitatem
& ab sorbebitur mortale a uita. Mirum si aliquid queritur hac
manifestatione liquidius. Nisi forte audiendum ẽquod. qͣ¬
huic ꝑspicuitati contradicitur. ut mortuũ corpꝰ scađ̃m illum
modum hic intelligamus qued dictũ ẽ mortificate membra
ur̾a quȩ sunt suꝑ terrã. S hoc modo corpus ꝓpter iusticiam
mortificatur: non propt̃ peccatũ. Ut eñi oꝑemur iusticiam
mortificamus m̃bra nr̃a quȩ sunt suꝑ petram. Aut si putant
id̃õ additũ propt̃ peccatũ: ut non intelligamus quia peccatũ
factum ẽ. s ut peccatum ñ fiat tamquam diceret corpus qͥdẽ
mortuum ẽ ꝓpter ñ faciendũ peccatum: quid sibi gͦ uult.
quod cum adiunxisset sp̃c autem uita ẽ. addidit propt᷑ r̾ticiã:
Sufficeret enĩ si adiungeret uitam sp̃c ut etiam hic subaudi¬
retur ꝓpter ñ faciendum peccatũ. ut sic utrumq ꝓpt̾ unã

Expanded text:
get in spiritale et mortale hoc induet inmortalitatem get in spiritale et mortale hoc induet inmortalitatem et absorbebitur mortale a uita. Mirum si aliquid quaeritur hac manifestatione liquidius. nisi forte audiendum est, quod huic perspicuitati contradicitur, ut mortuum corpus secundum illum modum hic intellegamus, quo dictum est: mortificate membra uestra quae sunt super terram. sed hoc modo corpus propter iustitiam mortificatur, non propter peccatum; ut enim operemur iustitiam, mortificamus membra nostra quae sunt super terram. aut si putant ideo additum \'propter peccatum\', ut non intellegamus quia peccatum factum est, sed ut peccatum non fiat — tamquam diceret: \'corpus quidem mortuum est propter non faciendum peccatum\' —, quid sibi ergo uult, quod cum adiunxisset \'spiritus autem uita est\', addidit \'propter iustitiam\'? suffecerat enim sic adiungere \'uitam spretur, Propter non faciendum peccatum: ut sic utrumque propter unam
Abbreviated transcription (Latin):
duo priora noueramus in nobis. Scimus enim homines
& oriri & nasci. Duo autẽ reliqua. idest resuscitari &
adsumi. iuste in nob̃ futura sꝑamus: quia in illo facta
credidimus. Itaq in illo. quia & id qͦd ortum erat. tran¬
suit ad et̾nitatem: transiturum ẽ & nr̃m. cum fides
ꝑuenerit ad ueritatẽ. iã enim credentib. ut in u̾bo fi-¬
dei manerent. & inde ad u̾itatem. ac ꝑ hoc ad ȩt̾nicatẽ
ꝑducti. amorte lib̃arentur. ita loquitur. Si manseritis
in u̾bo meo: uere discipuli mei estis. Et quasi quererent
quo fructu: secutus ait. ⁊ cognoscetis u̾itatẽ. Et rur¬
sus quasi dicerent. quid ꝓdest mortalib u̾itas: & u̾itas
inquit liberabit uos. Unde nisi amorte. a corruptiõe
a mutabilitate: ueritas quippe. inmortalis incorrupta.
incõmutabilis ꝑmanae. Uera autẽ inmortalitas. ue¬
ra incorruptibilitas. uera incommutabilitas: ipsa ẽ

Expanded text:
duo priora noueramus in nobis; scimus enim homines duo priora noueramus in nobis; scimus enim homines et oriri et mori; duo autem reliqua, id est resuscitari et assumi, iuste in nobis futura speramus, quia in illo facta credidimus. itaque in illo quia et id quod ortum erat transiit ad aeternitatem, transiturum est et nostrum, cum fides peruenerit ad ueritatem. iam enim credentibus, ut in uerbo fidei manerent et inde ad ueritatem ac per hoc ad aeternitatem perducti a morte liberarentur, ita loquitur: si manseritis in uerbo meo, uere discipuli mei estis. et quasi quaererent: quo fructu? secutus adiunxit: et cognoscetis ueritatem. rursus quasi dicerent: quid prodest mortalibus ueritas? et ueritas, inquit, liberabit uos; unde nisi a morte, a corruptione, a mutabilitate ? ueritas quippe immortalis, incorrupta, incommutabilis permanet; uera autem immortalitas, uera incorruptibilitas, uera incommutabilitas ipsa est
Abbreviated transcription (Latin):
credulitatis sicut in ȩt̾nis sꝑamus u̾itatem c̃teplatio¬
nis. ne fides mortalis uitȩ dissonaret au̾itate uitȩ gt̾nȩ.
ipsa u̾itas patri coȩt̾na de t̾ra orta ẽ. cum filiꝰ dĩ sic uenit.
ut fieret filius hominis. & ipse in se exciꝑet fidem no¬
strã. qua nos ꝑduceret ad u̾itatem suam. qui sic suscep̾
mortalitatem nrãm. ut ñ amitceret ȩt̾nitatẽ suã. Qnͣ¬
tum enim ad id qͦd ortum ẽ. et̾nitas ual&: tantũ ad
fidem u̾itas. Ita gͦ nos purgari oportebat. ut ille nob̾
fieret ortus. qui maneret ȩternus. ne alt̾ nob eẽt in
fide. alt̾ in u̾itate. Hec ab eo qͦd orti sumus ad ȩterna
transire possemus: nisi ȩt̾no ꝑortum nr̃m nob̾ socia¬
to. ad ȩt̾nitatem ipsius traiceremur. Hunc itaq illuc
quodammͦ secuta ẽ fides nr̃a. quo ascendit inquẽ credidi
mus. ortus. mortuus. resuscitat᷑. assumptꝰ. hoꝵ quatuor

Expanded text:
credulitatis, sicut in aeternis speramus veritatem contemplatiocredulitatis, sicut in aeternis speramus veritatem contemplationis, ne fides mortalis vitae dissonaret a veritate aeternae vitae, ipsa Veritas Patri coaeterna de terra orta est , cum Filius Dei sic venit ut fieret filius hominis, et ipse in se exciperet fidem nostram, qua nos perduceret ad veritatem suam, qui sic suscepit mortalitatem nostram, ut non amitteret aeternitatem suam. Quantum enim ad id quod ortum est aeternitas valet, tantum ad fidem veritas. Ita ergo nos purgari oportebat, ut ille nobis fieret ortus qui maneret aeternus, ne alter nobis esset in fide, alter in veritate. Nec ab eo quod orti sumus ad aeterna transire possemus, nisi aeterno per ortum nostrum nobis sociato ad aeternitatem ipsius trajiceremur. Nunc itaque illuc quodam modo secuta est fides nostra, quo ascmus ortus, mortuus, resuscitatus, assumtus. horum quattuor
Abbreviated transcription (Latin):
intantum ab ȩi̾nitate distamus. Promit cit᷑ autẽ nob̃
uita ȩt̾na ꝑ u̾itatem: a cuꝰ ꝑspicuitate rursus tantum
distat fides nr̃a. quantum ab ec̾nitate mortalitas. Nunc
gͦ adhibemus fidem reb temporalit̾ gestis ꝓpt̾ nos. & ꝑ ip¬
sam mundamur. ut cum ad speciẽ uenerimus. quẽ ad¬
modum succedit fidĩ ueritas. ita mortalitati succedat
ȩtnitas. Quapropt̾ qm fides nr̃a fi&e ueritas. cum ad
id qͦd nob̃ credentib ꝓmittit᷑ ꝑuenerimꝰ ꝓmittit᷑ autẽ
nobis uita ȩt̾na. ⁊ dixit uita ȩt̾na. ñ quȩ fi& sicut fu¬
tura ẽ fides nr̃a. s quȩ semꝑ ẽ u̾itas. quia ibi est et̾¬
nitas. dyxit gͦ u̾itas. hec ẽ autẽ uita ȩt̾na: ut cognos¬
cant te unum & uerum dm̃. & quẽ misisti iħm xp̃m.
Cum fides nr̃a uidendo fice ueritas: tunc mortalitatẽ
nrãm commutatam tenebit ȩt̾nitas. Ed donec fiat.¬
& ut fiat. quia reb ortis adcommodamꝰ qͥdem fidem

Expanded text:
in tantum ab aeternitate distamus. promittitur autem nobis in tantum ab aeternitate distamus. promittitur autem nobis uita aeterna per ueritatem, a cuius perspicuitate rursus tantum distat fides nostra, quantum ab aeternitate mortalitas. nunc ergo adhibemus fidem rebus temporaliter gestis propter nos et per ipsam mundamur, ut etiam cum ad speciem uenerimus, quemadmodum succedet fidei ueritas, ita mortalitati succedat aeternitas. quapropter quoniam fides nostra fiet ueritas, cum ad id quod nobis credentibus promittitur uenerimus — promittitur autem nobis uita aeterna; et dixit ueritas, ntura est fides nostra, sed quae semper est Veritas, quia ibi est aeternitas, dixit autem Veritas: Haec est autem vita aeterna ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum : cum fides nostra videndo fiet veritas, tunc mortalitatem nostram commutatam tenebit aeternitas. Quod donec fiat, et ut fiat, quia rebus ortis accommodamus fidem
Abbreviated transcription (Latin):
talitatis tamꝗͣ naturalit̾ inolitȩ purgandi eramꝰ.
Purgari aut̃ ut contemꝑaremur ȩt̾nis. ñ nͥ ꝑ tempora¬
lia possemus: qualib iam contemꝑati tenebamur.
Sanitas enim amorbo plurimum distat. S medici
curatio nͥ morbo congruat: ñ ꝑdiicit ad sanitatem.
nutilia temporalia decipiunt egrotos: utilia tẽpora¬
lia suscipiunt sanandos. traiciuntq ad ȩt̾na sanatos.
Mens autem rationalis sic̃ purgata contemplationẽ
deb& reb ȩt̾nis: sic purganda temporalib fidẽ. Dixit qͥdã
illoꝵ. qui quondã apud grecos sapientes habiti st̃. Quan¬
tum ad id qͦd ortum ẽ ȩt̾nitas ual&: tantum ad fidem
u̾itas. Et ꝓfecto: est uera sententia. Qͦd enim nos tempo¬
rale dicimus: hoc ille qͦd ortum ẽ appellauit. Ex quo
animi mutabilitatẽ. Non enim ꝓprie uocatur ȩternũ:
qͦd aliqua ex parte mutat᷑. In quantũ gͥ mutabiles sumꝰ.

Expanded text:
talitatis tamquam naturaliter inolitae, purgandi eramus. talitatis tamquam naturaliter inolitae, purgandi eramus. purgari autem ut contemperaremur aeternis non nisi per temporalia possemus, qualibus iam contemperati tenebamur. sanitas enim a morbo plurimum distat, sed nisi medicina curationis in morbo congruat, non perducit ad sanitatem. inutilia temporalia decipiunt aegrotos, utilia temporalia suscipiunt sanandos et traiciunt ad aeterna sanatos. mens autem rationalis sicut purgata contemplationem debet rebus aeternis, sic purganda temporalibus fidem. dixit quidam illorum qui quondam apud Graecos sapientes habiti sunt : quantum ad id quod ortum est aeternitas ualet, tantum ad fidem ueritas. et profecto est uera sententia; quod enim nos temporale dicimus, hoc ille quod ortum est appellauit. ex quo animi mutabilitatem; non enim proprie uocatur aeternum quod aliqua ex parte mutatur. in quantum igitur mutabiles sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
tionib in spũ exp̾ssis. sic̃ patrib nr̃is uera pietate
p̾ditis. hȩc demonstrata sunt. qui ea p̾dicentes & uł
de p̾sentib signis uł de ꝓximis reb ita ut p̾dixeratͭ.
factis fidem facientes. auccoritatẽ cui delonge futuris
usq in scl̃i finẽ crederet᷑. habere meruert᷑. Potestates autẽ
aerie supbe atq fillaces &̃ si quedam de societate ce
ciuitate sc̃orum. & de uero mediatore. a scis ꝓpł̃is uł angl̃is
audita ꝑ suos uates dixisse reꝑiunt᷑: id egerunt. ut ꝑ hec
aliena uera. &̃ fideles dĩ si possent. ad sua falsa traduc̾ent.
Ds aut̃ ꝑ nescientes id egit: ut u̾itas undiq resonaret.
fidelib in aduuitorium: impiis in testimonium. De fide¬
uia gͥ ad et̾na capessenda idonei ñ eramꝰ. eterna
sordesq peccatoꝵ nr̃oꝵ nos pͥgrauabant. tẽ¬
poralium rerum amore contractȩ. & de ꝓpagine mor¬

Expanded text:
tionibus in spiritu expressis: sicut patribus nostris vera pietate tionibus in spiritu expressis: sicut patribus nostris vera pietate praeditis haec demonstrata sunt, qui ea praedicentes, vel de praesentibus signis vel de proximis rebus, ita ut praedixerant, factis fidem facientes, auctoritatem cui de longe futuris usque in saeculi finem crederetur, habere meruerunt. Potestates autem aereae superbae atque fallaces, etiam si quaedam de societate et civitate sanctorum et de vero Mediatore a sanctis Prophetis vel Angelis audita per suos vates dixisse reperiuntur, id egerunt, ut per haec aliena vera etiam fideles Dei, si possent, ad sua falsa traducerent. Deus autem per nescientes id egit, ut veritas undique resonaret, fidelibus in adjutorium, impiis in testimonium. CAur ad aeterna capessenda idonei non eramus sor- desque peccatorum nos praegrauabant temporalium rerum amore contractae et de propagine mor
Abbreviated transcription (Latin):
sa sp̃u nescientium. sic̃ cayphas nesciuit quid dixit s cum
bemus. qui creatori ȩt̾nitatem. in qͦ uiuimꝰ inouemur &e
sumus. quantũ potuerunt intellexerunt: qui ꝑea quę
gras egerunt. s dicentes se ẽẽ sapientes. stulti facti sunt.
Et cum idonei ñ eent in ęt̾nitate spiritalis in commuca¬
bilisq naturȩ. aciem mentis tani constant̾ infigere. ut
in ipsa sapientia creatoris atq rectoris uniu̾sitatis ui¬
derent uolumina scłoꝵ quȩ ibi iam eẽnt & semꝑ eent.
hic autẽ futura eẽnt ut ñ eent. atq ut ibi uiderentur
conu̾siones in meliꝰ. ñ solum aninarũ. s &̃ corpoꝵ hu¬
manoꝵ. usq ad sui modi ꝑfectionem. Cum gͦ ad hec
ibi uidenda nullomͦ ẽẽnt idonei: nec ad illud qͥdem
digni habiti sunt. ut eis ista ꝑ scõs angłos nuntiaregͣ.
suie forinsecus ꝑ sensus corporis. siue int̾iorib reuela¬

Expanded text:
spiritu nescientium: sicut Caiphas nesspiritu nescientium: sicut Caiphas nesbemus, qui Creatoris aeternitatem, in quo vivimus, movemur et sumus , quantum potuerunt intellexerunt. Quia per gratias egerunt, sed dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt . Et cum idonei non essent, in aeternitatem spiritualis incommutabilisque naturae aciem mentis tam constanter infigere, ut in ipsa sapientia Creatoris atque Rectoris universitatis viderent volumina saeculorum, quae ibi jam essent et semper essent, hic autem futura essent ut non essent; atque ut ibi viderent conversiones in melius, non solum animorum, sed etiam corporum humanorum usque ad sui modi perfectionem: cum ergo ad haec ibi videnda nullo modo essent idonei, ne ad illud quidem digni habiti sunt, ut eis ista per sanctos Angelos nuntiarentur; sive forinsecus per sensus corporis, sive interioribus revela
Abbreviated transcription (Latin):
uidendo &̃ litteris mandauert̃. quȩ ipsi exꝑta notauert᷑.
sic̃ deniq agricolȩ uł c̃ẽ nautȩ multa p̾nuntiant. Calia
enim si ex longis int̾uallis tempoꝵ fiant. diuinationes
putantur. an uͦ iam uentura p̾cesserint. & longe uisa ue¬
nientia nuntient᷑ ꝓ acuto sensu uidentium. Qd cũ faci¬
unt aeriȩ potestates diuinare credunt᷑. tanꝗͣ si quisꝙͣ de
montis u̾tice aliquẽ longe uideat uenientẽ. & ꝓxime
in campo habitantib ante nuntiet: an ab angłis sc̃ĩs
quib ea ds ꝑ u̾bum sapientianiq suã indicat. ubi &
futura & p̾̃terita stant: uł quib dam p̾nuntient᷑ hõĩb.
uł ab eis audita rursus ad alios homines transmittant᷑
in ipsa sumia rerum aite conspiciant. Audiunt enĩ ista
aerię potestates. siue angł̃is ea nuntiantib siue hominib
& tantum audiunt. quantũ opus eẽ ille iudicat. cui sub¬
lecta sunt om̃ia. Multa ã p̾dicunt᷑ instinctu qͦdã impus

Expanded text:
eris mandaverunt, quae ipsi experta notaverunt; sicut denique agricolae vel etiam nautae multa praenuntiant talia enim si ex longis intervallis temporum fiant, divinationes putantur: an vero jam ventura processerint, et longe visa venientia nuntientur pro acuto sensu videntium, quod cum faciunt aereae potestates divinare creduntur; tanquam si quisquam de montis vertice aliquem longe videat venientem, et proxime in campo habitantibus aute nuntiet: an ab Angelis sanctis, quibus ea Deus per Verbum Sapientiamque suam indicat, ubi et futura et praeterita stant, vel quibusdam praenuntientur hominibus, vel ab eis audita rursus ad alios homines transmittanturin ipsa summa rerum arce conspiciant. Audiunt enim ista et aereae potestates, sive Angelis ea nuntiantibus, sive hominibus: et tantum audiunt, quantum opus esse ille judicat, cui subjecta sunt omnia. Multa etiam praedicuntur instinctu quodam et impulso
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis a quib crucifixus ẽ in carne uidebat᷑. tanto tem¬
pore uobiscum sum. & ñ cognouistis me. philippe qui
me uid&. uidet & patrem. nisi quia uidebatur & non
uidebatur: Uidebat᷑ sicut missus factus erat : ñ ui¬
debat᷑ sicut ꝑ eum omĩa facca erant. Aut unde etiã
illud dic̃. qui ht̾ mandata mea & seruat ea. ipse ẽ qͥ¬
me diligit. & qui me diligit. diligetur a patre meo. &
ego diligam eum. & manifestabo ei me ipsum. Cum
eẽt manifestus ante oculos hominum. nisi quia car¬
nẽ qͦd u̾bum in plenitudine temporis factum erat sus¬
cipiendȩ nĩȩ fidi porrigebat. ipsum autem u̾bum ꝑ qͦd
omĩa facta erant. purgatȩ ꝑ fidem m̃ti contemplan¬

Expanded text:
ipsis a quibus crucifixus est in carne videbatur, Tanto temipsis a quibus crucifixus est in carne videbatur, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem; nisi quia videbatur, et non videbatur? Videbatur sicut missus factus fuerat, non videbatur sicut per eum omnia facta erant. Aut unde etiam illud dicit, Qui habet mandata mea et servat ea, ipse est qui diligit me; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei me ipsum ; cum esset manifestus ante oculos hominum: nisi quia carnem, quod Verbum in plenitudine temporis factum erat, suscipiendam nostrae fidei porrigebat; ipsum autem Verbum per quod omnia facta erant, purgatae per fidem menti contemplan
Abbreviated transcription (Latin):
monium ꝓruperunt. s tam̃ homines ut hȩc magna ꝑ
cum facta cred̾ent. illa parua camꝗͣ magna tremuert̃.
Cum gͦ uenit plenitudo temporis: misit ds filium
suum factum ex muliere. factum sub lege. Usq adeo
paruum: ut factum. Eo itaq missum: quo faccũ. Si gͦ
maior mittit minorem: fatemur & nos factũ mino¬
rem. Et intantũ minorẽ: inquantũ faccũ. Et intantũ
factum: inquantum missum. Misit enim filiũ suũ
factum ex muliere. ꝑ quẽ tam̃ quia facca sunt omĩa.
ñ solum priusꝗͣ factus mtteret᷑: s priꝰꝗͣ essent omĩa cun¬
dem mittenti confiteamur ȩqualẽ. quẽ dicimꝰ missum
minorẽ. Quomͦ gͦ ante istã plenitudinem temporis qua
eum mitti oportebat. prius ꝗͣ missus eẽt. uideri apatͥb
potuit. cum eis anglica quedã uisa demonstrarentur.
quando nec iã missus sic̃ ȩqualis ẽ patri uidebatuꝵ:
Unde enim dicit philippo. a quo utiq sic̃ acȩt̾is. & ab

Expanded text:
monium proruperunt. ITEM monium proruperunt. ITEM cum facta parvi crederent, illa parva tanquam magna tremuerunt. 26. Cum ergo venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege ; usque adeo parvum, ut factum; eo itaque missum, quo factum. Si ergo major mittit minorem, fatemur et nos factum minorem, et in tantum minorem in quantum factum, et in tantum factum in quantum missum. Misit enim Filium suum factum ex muliere, per quem tamen quia facta sunt omnia, non solum priusquam factus mitteretur, sed priusquam essent omnia, eumdem mittenti confitemur aequalem, quem dicimus missum minorem. Quomodo ergo ante istam plenitudinem temporis, qua eum mitti oportebat, priusquam missus esset videri a Patribus potuit, cum eis angelica quaedam visa demonstrarentur, quando nec jam missus sicut aequalis est Patri videbatur? Unde enim dicit Philippo, a quo utique sicut a caeteris, et ab
Abbreviated transcription (Latin):
cce ad qͦd missus ẽ filius dĩ: immo uͦ ecce qͦd
ẽ missum ẽẽ filium dĩ. Quecũq ꝓpt̾ faciendã
fidem qua mundaremur ad contemplandã u̾itatẽ.
in reb ortis ab ȩt̾nitate ꝓlatis. & ad ȩt̾nitatẽ relatis.
temporalit̾ gesta sunt: aut testimonia missionis huiꝰ
fuerunt. aut ipsa missio filii dĩ. s testimonia quedã
uenturũ pͥnuntiauert̾. quedam uenisse testata st̃.
factum quippe ereaturam. ꝑ quẽ facta ẽ omnis crea¬
tura. omnem creaturam testem habere oportebat.
Hisi enim multis missis p̾dicaret᷑ unus: ñ multis
dimisis teneretur unus. Et nisi calia essent cesti¬
monia quȩ paruis magna ẽẽ uiderent᷑. ñ crederet᷑ ille ita¬
magnus. ut magnos faceret magnus. qui ad paruos mis¬
sus ẽ paruus. In comparabilit̾ enim maiora filii dĩ facca
sunt celum & terra. & omĩa quȩ in eis sunt. quia omĩa
ꝑ ipsum facta sunt. q̃ signa atq portenta. quȩ in eiꝰ testi¬

Expanded text:
e ad quod missus est filius dei, immo uero ecce quod est missum esse filium dei. quaecumque propter faciendam fidem, qua mundaremur, ad contemplandam ueritatem in rebus ortis ab aeternitate prolatis et ad aeternitatem relatis temporaliter gesta sunt, aut testimonia missionis huius fuerunt aut ipsa missio filii dei. at testimonia quaedam uenturum praenuntiauerunt, quaedam uenisse testata sunt. factum quippe creaturam per quem facta est omnis creatura, omnem creaturam testem habere oportebat. nisi enim multis missis praedicaretur unus, non multis dimissis teneretur unus. et nisi talia essent testimonia, quae paruis magna uiderentur, non crederetur, ut magnos faceret magnus qui ad paruos missus est paruus. incomparabiliter enim maiora filii dei facta sunt caelum et terra et omnia quae in eis sunt, quia omnia per ipsum facta sunt, quam signa atque portenta, quae in eius testi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis principium pat̾ ẽ. Qͥ gͦ ex patre ꝓcedit &e filio.
ad eum refertur. a quo natus ẽ filiꝰ. ⁊ qͦd dic̃ euan¬
gelista. sp̾c ñdum erat dat᷑. quia iħc ñdum erat glo¬
rificatus. quomͦ intelligat᷑. nisi quia certe illa sp̃c sc̃i
datio uł missio. pꝰ clarificationem xp̃i futura erat.
qualis nunꝗͣ ante fuerat: Heq enim antea nulla
qͦd impleti propħe locuti sunt: cum aꝑte scriptura
dicat. & multis locis ostendat. sp̃u scõ eos locutos
fuisse. cum & de iohe baptista dictum sit. sp̃u sco
repletus zacharias inuenitur pat̾ eꝰ. ut de illo calia
in utero p̾dicaret. sp̃u scõ symeon & anna. ut magni¬
nisi quia illa datio uł donatio uł missio sp̃s sc̃i ha¬
bitura erat quandam ꝓprietatẽ suã in ipso aduen¬
tu. qualis antea numquã fuit: Husꝗͣ enim legimꝰ
linguis quas ñ nouerant homines locutos. uenien¬
te in se spũ scõ. sic̃ tunc factum ẽ. cum oporteret eiꝰ
aduentum signis sensibilib demonstrari. ut osten¬

Expanded text:
tatis, principium Pater est. Qui ergo a Patre procedit et Filio, ad eum refertur a quo natus est Filius. Et quod dicit evangelista, Spiritus nondum erat datus, quia Jesus nondum erat glorificatus : quomodo intelligitur, nisi quia certa illa Spiritus sancti datio vel missio post clarificationem Christi futura erat, qualis nunquam antea fuerat? Neque enim antea nulla  dabatur, quo impleti Prophetae locuti sunt? cum aperte Scriptura dicat, et multis locis ostendat, Spiritu sancto eos locutos fuisse: cum et de Joanne Baptista dictum sit, Spiritu srepletus Zacharias invenitur pater ejus, ut de illo tal utero, praedicaret ; Spiritu sancto Simeon et Anna, ut magninisi quia illa datio, vel donatio, vel missio Spiritus sancti habitura erat quamdam proprietatem suam in ipso adventu, qualis antea nunquam fuit? Nusquam enim legimus, linguis quas non noverant homines locutos, veniente in se Spiritu sancto, sicut tunc factum est, cum oporteret ejus adventum signis sensibilibus demonstrari, ut osten
Abbreviated transcription (Latin):
cram̃tum. qͦd manifestatum ẽ in carne. iustificatũ ẽ in
spũ. apparuit angł̃is. p̾dicatum ẽ in gentib. creditum ẽ
bum cuiꝰ ẽ u̾bum: ab illo mittit᷑ de quo natum ẽ. Mit¬
tit qui genuit: mittit᷑ qͦd genitum ẽ. Et tunc cuiq
mitat᷑. cum a quoꝗͣ cognoscit᷑ atq ꝑcipit᷑: quantũ cog¬
nosci & ꝑcipi potest ꝓcaptu ꝓficientis in dm̃. uł ꝑfecce¬
in dõ animȩ rationalis. Non gͦ eo ipso quo de patre na¬
tus ẽ. missus dicit᷑ filius: s uł eoqͦd apparuit huic mun¬
do u̾bum caro factum. unde dic̃. apatre exii & ueni in¬

Expanded text:
sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spiritu, apparuit Angelis, praedicarbum, cujus est Verbum; ab illo mittitur de quo natum est: mittit qui genuit, mittitur quod genitum est. Et tunc unicuique mittitur, cum a quoquam cognoscitur atque percipitur, quantum cognosci in Deo animae rationalis. Non ergo eo ipso quo de Patre natus est, missus dicitur Filius: sed vel eo quod apparuit huic mundo Verbum caro factum; unde dicit, Exivi