comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis se exi¬
stimat scire a¬
liquid nond
cognouit:q̃¬
admodum
oporteat sci¬
re. Si quis¬
deum: hic
cognitus est
ab eo De esci
autem que
ydolis ĩmo¬
lantur. scimꝰ
quia nichil
est ydolum
in mundo.
et quod nul¬
lus deus ni

Expanded text:
Si quis se existimat scire aliquid, nondum cognovit quemadmodum oporteat eum scire. Si quisDeum, hic cognitus est ab eo. De escis autem, quae idolis immolantur, scimus quia nihil est idolum in mundo, et quod nullus Deus, ni
Abbreviated transcription (Latin):
liũ meũ. Satis ostendit beatam
ẽe in dño ⁊̃ post mortẽ uiri: ite¬
rũ nubentem fidelẽ. s beatiorẽ¬
nõ nubentẽ. Uñ maxĩe catha¬
frigarũ ⁊ nouacianoꝵ hereses
ꝯcidunt. quas buccis sonãtib
maledico dente ꝯcidit. quas oĩo¬
de t̾ciis ã ⁊ qͣrtis ⁊ de ultra płib
uec apłi uideo diffinisse: Ait

Expanded text:
lium; satis ostendit beatam esse in Domino etiam post mortem viri iterum nubentem fidelem, sed in enon nubentem. Unde maximae Cataphrygarum et Novatianorum haereses concidunt, quas buccis sonantibusmaledico dente concidit, quas oDe tertiis autem et quartis et de ultra pluribus nec Apostolum video diffinisse? Ait
Abbreviated transcription (Latin):
siliũ meũ.
Puto aũ
qđ et ego
beam. De
his autẽ
que ydo¬
lis sacrifi¬
cantur sci¬
scientiam
habemuᷤ.
Scientia
inflat. ca¬
ritas uero
edificat.¬

Expanded text:
silium. puto autem quod et ego beam. De his autem quae idolis sacrificantur sciscientiam habemus. scientia inflat : caritas uero aedificat
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto meliꝰ intelligit᷑ d̾s: tanto pluᷤᷤ
diligit᷑. idõ oro uos scire ista. ut ꝑ
nitudinẽ dei : qͥdã in his u̾bis sic intellexer̾t. ut putarẽt
nos hoc id futuros qd̾ d ẽ. dicentes. si aliqͥd nmiꝰ ꝗͣ d̾ꝰ ha¬
ẽ error iste. Nõ .n. sic ĩplebunt᷑ ut suit u p̃i plenꝰ d̾s. sut¬

Expanded text:
o melius intelligitur Deus, tanto plus diligitur: ideo oro vos scire ista, ut per nitudinem Dei quidam in his verbis sic intellexerunt, ut putarent nos hoc idem futuros quod Deus est, dicentes: Si aliquid minus quam Deus haest error iste. Non enim sic implebuntur ut sint et ipsi plenus Deu
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. ħ ÷ qua sursũ cor dirigit᷑. ut ds inp̃miũ expectet᷑.
Nãsi bñ oꝑaris: ⁊̃ ad uiicos ⁊ hylarit̾ tribuis. habes la¬
titudinẽ. ⁊ si in his usq in finẽ ꝑsen̾as. hes longitudinẽ.
iutorẽ. ip̃m coronatorẽ. post̾mo ip̃m p̃miũ deputare.
nõ aliud ab ip̃o. ꝗͣ ip̃m expectare. si amas: gͣtis ama.
si ue amas: ip̃e fit merces. ꝗͣ amas. ⁊ ꝙ. sit ꝓfundũ. ca¬

Expanded text:
aec est quae sursum cor dirigit, ut Deus in praemium exspectetur. Nam si bene operaris etiam ad inimicos et hilariter tribuis, habes latitudinem; et si in his usque in finem perseveras, habes longitudinem.jutorem, ipsum conatorem: postremo ipsum praemium deputare, non aliud ab ipso quam ipsum exspectare; si amas, gratis amas; si vere amas, ipse sit merces quem amas. Et quid sit profundum c
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ negauit. ocfendeus eam acͥmine.
hic eand̾ sui laude defendit. Aliud ẽ
a cͥmine obiecto defende. Ald debito
p̃conio p̃dicare. Crim̃ obiectũ fuit. uͥ¬
oictũ ÷. Lex pecciñ ẽ. defensio subsecu¬
ta ẽ. c̃ait. Absit. Uno u̾bo defensa est¬
u̾itas. quia magna ẽ defendentis au
cõmendat. ne qͥd suspicõnis adu̾se re¬

Expanded text:
esse negavit, defendens eam a crimine, hic eamdem sui laude defendit. Aliud est a crimine objecto defendere, aliud debito praeconio praedicare. Crimen objectum fuit, udictum est, lex peccatum est. 34 Defensio subsecuta est cum ait: Absit! Uno verbo defensa esteritas, quia magna est defendentis auccommendat, ne quid suspicionis adversae re
Abbreviated transcription (Latin):
caritas deficit: desib̾ium mali crescit. quo acto dul¬
cius sit qd ꝓhibetur. ⁊ ira peccũ. fallit. falsa dulcedi¬
ne. fallax enĩ dulcedo quã ples atq maiores penaꝵ
amaritudines sequ̾t᷑ nõ solũ seduxt ꝑ mandatũ. R¬
sit. Gladio gͦ quẽ portabas: te mimicꝰ occidit. ariuᷤ
tius te uicit. armis tuis te int̾emit. Mandato enun
tanꝗͣ gladio armatus eras. ut minuicũ occidẽs. qd
ñ uales si dete p̃sumis. Esto gͦ humił. ñ de te p̃su¬
mas. ⁊ pot̾is uinc̾e. Uide enĩ paruũ dd ꝯtra ingẽ¬
tem goliã. s in dĩ noĩe p̾sumentẽ. nõ in uirib sui¬
Ie. tu uenis in qͥt ad me clipeo ⁊ lancea. ego ĩ noĩe

Expanded text:
charitas deficit, desiderium mali crescit, quo aucto dulcius fit quod prohibetur, et ita peccatum fallit falsa dulcedine. Fallax enim est dulcedo quam plures atque majores poenarum amaritudines sequuntur, et non solum seduxit per mandatum, reatus. Gladio ergo quem portabas te inimicus occidit, armis tuis te vicit, armis tuis te interemit. Mandato enim tanquam gladio armatus eras, ut inimicum occideres, quod non vales, si de te praesumis. Esto ergo humilis, non de te praesumas, et poteris vincere. Vide ergo parvum David contra magnum Goliam, sed in Dei nomine praesumentem non in viribus suis: Tu venis, inquit, ad me cum clypeo et lancea, ego in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
res ⁊ cursus celerrimꝰ pret̾ uiã. Nemo gͦ ꝯputet u̾e bo¬
na oꝑa sua ante fidem uͥ fides nõ erat. bonuł opꝰ ñ erat.
Bonũ enĩ opus intentio facit. intentionẽ fides dirigit.
Nõ ualde accendas qͥd homo faciat. s qͥd c̃faciat attedat.
quo lac̾tos optime gubernatiois dirigat. Seqr. Anui

Expanded text:
res et cursus celerrimus praeter viam. Nemo ergo computet bona opera sua ante fidem: ubi fides non erat, bonum opus non erat. Bonum enim opus intentio facit, intentionem fides dirigit. Non valde attendas quid homo faciat, sed quid cum facit aspiciat, quo lacertos optimae gubernationis dirigat. Fac eni
Abbreviated transcription (Latin):
tur oꝑa. s nõ cdabat᷑ gra. ꝑ legẽ oꝑm dicit as̃ hoĩ. fac
qđ iuibeo. ꝑ legẽ fidi. dicit honio do.da qd iubes. Ioo enĩ
ubet lex ut ãmoneat. qͥd faciat fides. ut cui iubet.
sinõ pot̃. sciat qͥd petat. Si ã continuo pot̾. ⁊ obedien¬
terfacit. debet ⁊⁊ scire quo donãte possit. Segr̃. Arbi¬
hoĩem quẽcũq ⁊̃ gentilẽ. stificari ꝑfidẽ. sine oꝑib leg̃.

Expanded text:
r legem operum dicit Deus homini: Fac quod jubeo; per legem fidei dicit homo Deo: Da quod jubes. Ideo enim jubet lex ut admoneat quid faciat fides, ut cui jubetur, si non potest, sciat quid petat. Si autem continuo potest et obedienter facit, debet etiam scire quo donante possit. Arbihominem quemcunque etiam gentilem, justificari per fidem sine operibus legis,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ intelligo. ⁊ quia dimitro bonũ qd̃
uolo. ⁊ facio malũ qd̾̃ nolo: ⁊ ẽ ꝓbatio
a partib. ⁊ ab effectu. dimitte̾re enĩ
bonũ. ⁊ fac̾e malũ: st̃ partes oꝑari¬
malũ. dr̃ enĩ larga acceptione:⁊ cõ

Expanded text:
lligo, quia et dimitto bonum quod volo, et facio malum quod nolo. Et est a partibus et ab effectu. Dimittere enim bonum, et facere malum, sunt partes opermalum. Dicitur enim larga acceptione et
Abbreviated transcription (Latin):
aũ. Post alia de col¬
lectis faciendis ĩ scos
qͥ erant ierosoliiᷤ
breuit̾ monet. qd̾ ñ
ẽ contͣ᷑ illud. Nolite
cogitare de cͣstino.
litat. ut in oꝑib su¬
is nõ regnũ dei. s is

Expanded text:
autem, post alia, de collectis faciendis in sanctos qui erant Hierosolymis breviter monet. Quod non est contra illud; Nolite cogitare de crastino litat, ut in operibus suis non regnum Dei, sed is
Abbreviated transcription (Latin):
de diaconis agit: de mu¬
lierib loqr. dñt diaconaᷤ
deb̾e ordinari. ꝗ. cͣc aucto¬
ritatẽ ÷. Diacones. Post
int̾positionẽ de diaconi¬
mulierib: it̾m de diaco¬
nis dicit: diacones ⁊̃ sitiu.¬

Expanded text:
de diaconis agit, de mulieribus loquitur, dicunt diaconas debere ordinari: quod contra auctoritatem est. Diacones, post interpositionem de mulieribus, iterum de diaconis dicit: Diacones si
Abbreviated transcription (Latin):
sint uniꝰuxoris
iuiri qͥ filiis suis p̃
sint et suis doimi¬
bus. Quienim
bene ministͣue¬
et mulcã fiduci¬
am in fide q̃ estĩ
to uenire ad te.
Si ãtardauero
ut scias quomo

Expanded text:
sint unius uxoris viri, qui filiis suis bene praesint, et suis domibus. Qui enim bene ministraveet multam fiduciam in fide, quae est in te venire cito. Si autem tardavero, u
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ hoc dicit. ꝙ ip̃m hat culpam.
catores ꝯstituit. Si qͣrat᷑ a nob̃ cur
ñ eo ritu colamꝰ dm̃i. qͦ coluer̾t eũ
hebrei patres. Respõdemꝰ aliud
dm̃ nob̃ p̃cessisse ꝑ patres noui

Expanded text:
 ipsum habeat culpam catores constituit. Si quaeratur a nobis cur non eo ritu colamus Deum quo coluerunt eum Hebraei patres, respondemus: Aliud Deum nobis praecepisse per patres Novi
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾tendũ. ⁊ ap̃itie ꝑmansurũ. de¬
inde repetit ut repoticionẽ mag̃
nõ est. ut eũ uocet quẽ sciat obedire. illũ uͦ nõ. quc̃ sciat
nõ obedire. quia nõ in uolũtate petentis. s in arbito dã¬
tis debet eẽ. qd dat᷑. an .i. dandũ sit: dantis debet iudi¬
hesitantes. ne putent iniustũ iudiciũ dĩ. qd̾ nõ in iuste
in qͥramꝰ in historiis quał unꝰqͥsq eoꝵ repꝑiat᷑. post iudici¬
ĩpatiens. ⁊ de dei uidicio indignatꝰ ad ydola q̃ pͥus dãp¬

Expanded text:
convertendum, et apud me permansurum. Deinde repetit ut repetitione magis non est, ut eum vocet quem sciat obedire; illum vero non, quem sciat non obedire, quia non in voluntate petentis, sed in arbitrio dantis debet esse quod datur. An enim dandum sit, dantis debet judi, tamen propter haesitantes ne putent injustum judicium Dei, quod non injuste Inquiramus in historiis qualis unusquisque eorum reperiatur, post judiciimpatiens et de Dei judicio indignatus, ad idola quae prius dam
Abbreviated transcription (Latin):
at duob fr̃ib ita ꝑot̾ intelligi .i. esau
pficiet fr̾i suo iacob ꝑseq̃ndo eũ. Doni
enĩ ex afflictionib m aloꝵ ꝓficuit. dũ
eoꝵ patientia exercet᷑. Ut ad litt̾ã hoc
⁊̃ alit̾ pot̃ dici. Qa ydumei qui de esa

Expanded text:
u proficiet fratri suo Jacob persequendo eum; boni enim ex afflictionibus malorum proficiunt, dum  patientia exercetur. Vel ad litteram, hoc etiam aliter potest dici, quia Idumaei qui de Esau
Abbreviated transcription (Latin):
ipħã qd ante ꝗͣ illi nasc̾ent᷑: erant in dĩ p̃destinõne
ꝑ gr̃am. Nlã in iacob anteꝗͣ natꝰ fecisset aliqͥd boni
quid od̾at ante qͣ fe natꝰ fecisset aliqͥd mali nͥ origi¬
nale peccm̃e Nã nec in illo dilig̾et iꝰticiã. quã nullã
ile fecãt. neq in isto odisse naturã. ꝗͣ bonã ip̃e fece¬
rat. s qm̃ restupendã de ñdũ natisnec aliqͥo bomi
ctũ ẽ stupenda ẽ. sibi obicit. ex pͥmens uñ mou̾i poss

Expanded text:
antequam illi nascerentur erat in Dei praedestinatione per gratiam. Nam in Jacob antequam natus fecisset aliquid boni, quid oderat antequam natus fecisset aliquid mali, nisi originale peccatum? nam nec in illo diligeret justitiam quam nullam ille fecerat, neque in isto odisset naturam quam bonam ipse fecerat; sed quoniam rem stupendam de nondum natis nec aliquid boni ctum est, stupenda est, sibi objicit exprimens, unde moveri posset
Abbreviated transcription (Latin):
esco ã .o. hũi. Iã de iudicio dicit ds̃. il¬
ait. p̃sciendo.q. qͥd qͥsq illoꝵ futurus
eẽti dint illo in genesi ds̃. ⁊ dũ uid p̃¬
dic̾et. se futõꝵ presciũ ostendit. ⁊ ml
abiq sua p̾scĩa euenire posse mõstra¬
uit. hoc aliud uͦ qd in malachia est¬

Expanded text:
em odio habui. Jam de judicio dicit Deus. Ilait, praesciendo enim quid quisque illorum futurus set, dixit illud in Genesi Deus. Et dum illud praediceret se futurorum praescium ostendit, et absque sua praescientia venire posse monstravit. Hoc aliud vero quod in Malachia es
Abbreviated transcription (Latin):
testi s medicꝰ ad hoc uenit: ut pellat uaũ. Ueut q sad¬
uator ad genꝰ hũanũ. nłlũ sanũ inuenit. id̾magnꝰ medi¬
hoc contra manicheos. qui uolebant aliam ꝯtra dm̃ indu¬
erre naturã mali. hoc ũbo aplisuũ confirmantes errorem.
S unꝰ homo ẽ ead̃q natã. a bono deo ꝯdita bona que

Expanded text:
test. Sed medicus ad hoc venit ut pellat vitium. Venit enim Salvator ad genus humanum, nullum sanum invenit, id est magnus mediura, et dicitur hoc contra Manichaeos qui volebant aliam contra Deum inducere naturam mali, hoc verbo Apostoli suum confirmantes errorem. Sed unus homo eademque natura, a bono Deo condita bona, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ct̾nũ .i. sine fine. Iustus ÷ qui
bona mũdi fine et̾ni p̃mii.
cõĩa reputat. Et noca qd ħ
exẽplo ad largiendũ scĩs nun¬
tat. si .n. huiꝰ qui pauꝑibꝰ lar¬
git᷑ merces magna est. quã¬
tomagis eiꝰ qͥ ministrat sc̃is:¬

Expanded text:
t sine fine. Justus est qui bona mundi fine aeterni praemii communia reputat. Et nota quod exemplo hoc ad largiendum sanctis invitat. Si enim hujus qui pauperibus largitur merces magna est, quanto magis ejus qui ministrat sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
careat tedio int̾pellantis.
nõ ut reficiat uisc̾a moigẽtiᷤᷤ ⁊¬
ni facis. cũ hylaritate fac.⁊
tũe bene facis. si ã cũ tͥsticia
facis: fit de te. nõ tu facis. Põ¬

Expanded text:
careat taedio interpellantis, non ut reficiat viscera indigentis, eni facis cum hilaritate fac, et tunc benefacis, si autem cum tristitia facis, sit de te, non tu facis.
Abbreviated transcription (Latin):
cia ⁊ sc̃itas ⁊ bona uica uñ
ꝓueniunt fruges .i. et̾na re¬
mun̾atio. Increm̃ta fũt ele¬
mosine: ⁊ uoluntas dandi ꝓ
quib ⁊ hic uͥtutes ⁊ in fut᷑o
gła augebit᷑. ut moĩb qͣun

Expanded text:
 sanctitas et bona vita, unde proveniunt fruges, id est aeterna remuneratio. Incrementa sunt eleemosynae et voluntas dandi, pro quibus et hic virtutes et in futuro gloria augebitur. Ut in omn
Abbreviated transcription (Latin):
pe ãnũtiabãt qͥda. ⁊̃ si ñ ue¬
ritate.i. nõ uero aĩo. t̾renis
enĩ cupiditatib ꝯsulentes
regnũ celoꝵ ãnũtiabãt. ha¬
bentes in lingua u̾itatẽ. s ñ
in pectore castitatẽ. qͥ sũt
utiles eis. ꝯͦs instruit dñs.
uñ ait. Que dñt facite. oꝑa ã eoꝵ¬

Expanded text:
pe annuntiabant quidam etiam si non veritate, id est non vero animo. Terrenis enim cupiditatibus consulentes regem coelorum annuntiabant, habentes in lingua veritatem, sed non in pectore castitatem, qui sunt utiles eis quos instruit Dominus. Unde ait: Quae dicunt facite, quae aute
Abbreviated transcription (Latin):
ut᷑m semꝑ ẽ paratũ. tp̃s meũ nõd aduenitim oraifi¬
eate. Post rõnes de plenitudine xͥ
ostensas: gn̾ał exhortatio ad os
de morib subdit᷑ ubi monet:
ne ad pͥorẽ ꝯsuetudinẽ: redeat.

Expanded text:
um semper est paratum, tempus meum nondum advenit . Mortificate. Post rationes de plenitudine Christi ostensas, generalis exhortatio ad omnes de moribus subditur, ubi monet ne ad priorem consuetudinem redeant.
Abbreviated transcription (Latin):
gis ap̃ ꝓrimos exerceatis. ⁊̃ si qͥᷤ
eoꝵ offendit. Uñ sub dit. ⁊ nulli
sitis reddẽtes malũ ꝑ malo. ⁊̃ si
qui offendant uos. Dem̃ more
cens. ⁊ sitis Prouidẽtes bona.
ñ tm̃ corã dõ.i. in sec̃to cordis.
scandalii. s bonũ exẽplũ. quia
illud fieri debet. qd ⁊ dõ ñ diᷤ¬
pliceat. ⁊ frĩ scandalũ nõ sit. L

Expanded text:
gis apud proximos exerceatis, etiamsi quis eorum offendit. Unde subdit: Nulli sitis reddentes malum pro malo, etiamsi qui offendant vos. Ambrosiuscens: Et sitis providentes bona, non tantum coram Deo, id est in secreto cordis, scandalum, sed bonum exemplum, quia illud fieri debet, quod et Deo non displiceat et fratri scandalum non sit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ñsitis sapientes alta incorde saltẽ.
.i. sitis ꝯsentiẽtes hũilib .i. humili¬
um imitatores. Et nota qd nõ
ait. colloq̃utes hũilib. s ꝯsentiẽ¬
ces. qdͣ nõ sit ore tm̃. quia tẽ ue¬
ra ẽ hũilitas. sind̃ ÷ in lingua

Expanded text:
non sitis sapientes alta, in corde saltem; sed sitis consentientes humilibus, id est humilium imitatores. Et nota quod non ait, colloquentes humilibus, sed consentientes, quod non sit ore tantum, quia tunc vera est humilitas, si non est lingu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ possent habitare ca scĩtatiᷤᷤ
sue. qͥ pociꝰsuo exẽplo debu¬
erunt consolari alios. Unde
subdit. s pociꝰ ꝯsolã. eos. cõ¬
ĩolatur laborantẽ qui pari¬
ter in labore ꝑsistit. quia.
subleuatio laboris ẽ uisio cõ¬
laborantis. ut itiu̾e fit. ⁊ tã

Expanded text:
non possent habitare causa sanctitatis suae, qui potius suo exemplo debuerunt consolari alios. Unde subdit: Sed potius consolantes eos. Consolatur laborantem qui pariter in labore consistit, quia sublevatio laboris est visio collaborantis, ut in itinere fit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ido dicit. quia ⁊
hos p̃occupare festinat.
⁊ quio ad illos diffici¬
le it̃ fuit pseudo apłi.
idõ tardare licuit. cũ
ga mora. s int̾m uos
sparetis. ne me acet̾is
retardetis. uidcã uos
dico.: ⁊ a uob̃ d̾du. illuc.
fructu ur̃o letatꝰ. ex ꝑde.

Expanded text:
Hoc ideo dicit, quia et hos praeoccupare festinat, et quia ad illos difficile iter fuerit pseudoapostolis, jam tardare licuit, cum,ga mora, sed interim vos praeparetis ne me a caeteris retardetis. Videam vos dico, et a vobis deducar illuc, fruit
Abbreviated transcription (Latin):
nit quid exigat: nisi donau̾it qd inueniat. ꝑ hãc
fidem iustificatur ĩpius .i. fit de ĩpiopus. ut demd̾
ip̃a fides incipiat ꝑ dilectionẽ oꝑan. Ea quippe sola
bona oꝑa dicendasunt: que funit ꝑ dilectõnemdei.
ħ autem neceẽ : añcedat fides. ut inde ista nõ ab
istisilla incipiat. quia nullus opat᷑ bene: nͥ pͥus cre¬
oꝑis. tanq oꝑa que d̾s remun̾at ex nobis sint. ĩmo ex
buendũ ÷. qui ꝑ gr̾am nos isnisicauit. Nã si debitao
ante grau meroes ẽ uellet reddere. penã redd̾et pec¬
catorib debitã. Nõ gͦ tibiblandiaris de m̾ntis. cũtibi
muchi suadeo ullũ opus dici ex debito remim̾ationem
dei deposc̾e. cũ ⁊̃ hoc ip̃m qd ag̾e aliqͥd possumꝰ ⁊ cogita

Expanded text:
anc fidem justificatur impius, id est de impio fit pius, ut deinde ipsa fides incipiat per dilectionem operari. Ea quippe sola bona opera dicenda sunt, quae fiunt per dilectionem Dei. Haec autem necesse est ut antecedat fides, ut inde ista non ab istis alia incipiat, quia 19 nullus operatur bene, nisi prius creis tanquam opera quae Deus remunerat ex nobis sint, imo ex buendum est, qui per gratiam nos justificavit. Nam si debitam ante gratiam mercedem vellet reddere, poenam redderet peccatoribus debitam. Non ergo tibi blandiaris de meritis, cum tibi igenes. Vix enim mihi suadeo ullum opus dici ex debito remunerationem Dei deposcere, cum etiam hoc ipsum quod agere aliquid possumus, vel cogita
Abbreviated transcription (Latin):
ces ẽ ã a mortus oꝑib penit̾e. nͥ ab
his q̃ oportet mortificari ut uiuamꝰ:
dm̃. ut .s. oẽs partes fidĩ habeant:
nõ alniñ putãt ẽe iusticiã. cont᷑ hãc¬
fecerũt. qͣ in lege sticiã quer̾t ⁊ fũda

Expanded text:
est autem a mortuis operibus poenitere, nisi ab his quae oportet mortificari ut vivamus?cilicet omnes partes fidei habeant, et non aliunde putent esse justitiam. Contra hancfecerunt qui in lege justitiam q
Abbreviated transcription (Latin):
q gͦ ogentił au̾te. ⁊ ꝑ utrũq disce
hũiliari. ĩ eos ꝗ qͥ cecider̾t. uide se¬
tibi bñficiũ ꝯfert. dico inte ẽẽ bo¬
nitatẽ dei. tñ hac conditiõe si ꝑ¬
manseris in boĩtate. ut .s. totũ dõ

Expanded text:
e humiliari. In eos quidem qui ceciderunt, vide setibi beneficium confert. Dico in te esse bonitatem Dei, tamen hac conditione, si permanseris in bonitate, ut scilicet totum Deo
Abbreviated transcription (Latin):
suã .i. suo uicio. uñ tibi oportunitaᷤᷤ
salutis fuit. nõ ꝑꝑ te. Nõ .n. iudei st̃
reꝓbati a dõut gentes intͣrent. s
ip̃i se ip̃os reꝓbos fecert. sꝑnentes
dei donũ. unde ⁊ occõnẽ dederunt
gentib ad salutẽ. quã extollentiã
repͥmi uult. ut magis saluti con¬
gaudeat᷑. nõ iufirmtati insultet᷑.
facile .4. decipit᷑: qui gaudet alie¬
nis malis. tu ã fide stas.q. qd̃ stas

Expanded text:
suam, id est suo vitio. Unde tibi, opportunitas salutis fuit non propter te. Non enim Judaei sunt reprobati a Deo ut gentes intrarent, sed ipsi seipsos reprobos fecerunt spernentes Dei donum. Unde et occasionem dederunt gentibus ad salutem. Quam extollentiam reprimi vult, ut magis saluti congaudeatur, non infirmitati insultetur. Facile enim decipitur qui gaudet alienis malis. Tu autem fide stas. Quas
Abbreviated transcription (Latin):
patͥb originẽ ducebant.⁊ ex quoꝵ
gente ip̃e carnẽ assũpsit. nũto ma¬
gis nec uob̃ parcet si a fide recesseri¬
tis. ł in suꝑbiã intumueritis. dem̃
duob p̃missis duo alia reddẽs sub
de gͦ bonitatẽ dĩ.⁊ quia illi ꝑ ĩcre¬
dulitatẽ fractist̃. Uide seu̾itatẽ.
.i. districtam iusticrã dĩ. bonitatẽ

Expanded text:
patribus originem ducebant, et ex quorum gente ipse carnem assumpsit, multo magis nec vobis parcet, si a fide recesseritis, vel in superbiam intumueritis. Deinde duobus praemissis, duo alia reddens subdde ergo bonitatem; et quia illi per incredulitatem fracti sunt, vide severitatem, id est districtam
Abbreviated transcription (Latin):
oĩo moriti sunit. an ip̃o tꝑis pũcto rapient᷑ obui ã xͥ
ad inimortalitatẽ mira celeritate sint transituri. Ns
enĩ dicendũ est fieri nõ posse. ut ꝑ aera in sublune por¬
tentur. i illo spacio ⁊ moriant᷑ ⁊ reiiuscant. Ad hũc
aũ sensũ quo estimemꝰ illos quos hic uiuos inuenturᷤ
ẽ dñs. in ip̃o paruo spacio ⁊ passuros mortẽ. ⁊ accep¬
turos ĩmortalitatem. apło nos iurg̾e udetur uͥ dic̃.
in xp̃o om̃s uiuificabim᷑. ⁊ alibi. Qd̾ seminas nõ ui

Expanded text:
ino morituri sint, an ipso temporis puncto quo rapientur obviam Christo ad immortalitatem mira celeritate sint transituri. Non enim dicendum est fieri non posse ut super aera in sublime portentur in illo spatio, et moriantur et reviviscant. Ad hunc autem sensum quo aestimemus illos quos hic vivos inventurus est Dominus in ipso parvo spatio, et passuros mortem, et accepturos immortalitatem, Apostolus nos urgere videtur, ubi dicit: In Christo omnes vivificabimur . Et alibi: Quod seminas non
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi ad bellũ uemiet. sic̃ tuba in bellis
sonat. tc̃ inmicos debellabit. ⁊ sic̃
tulu iuufestis sonabat: sic amicos ad
sollẽpnitatẽ et̾ne głẽ inuitabiti uox
gͦilla: erit qiͣ tube.s. suos excitãs. et
malos t̾rens. q̃ tuba: erit dĩ .i.xp̃i.¬

Expanded text:
quasi ad bellum veniet sicut tuba in bellis sonat, quia tunc inimicos debellabit; et sicut tuba infestis sonat, sic amicos ad solemnitatem aeternae gloriae invitabit. Vox ergo illa erit quasi tubae suos excitans, et malos terrens: q
Abbreviated transcription (Latin):
lis mundus qͥ erat in dei sapia. ad ciuꝰ siłitudinẽ factꝰ est
hic inuisibilis mũdus. Hec ntiq uisibilia aute qm fi¬
erent nõ erant. quom᷑ donota erant q̃ nõ erant e et
rursus. Quomͦ ea fac̾et que sibi nota ñ erants N õ enio
qͥcꝗͣ fecit ignoians. N ota gͦ fecit. ñ facta cognouit. ꝓ¬
iũ añquã ficrent ⁊ erant ⁊ nõ erant. Erãt: indĩscĩa.
ñ erant in sua nat᷑a. Ip̃i aũ deo nõ audeo dic̾e alio mͦ
ĩnotuisse ẽ ea fecisset. quã illo quo ea nou̾at: ut fad̾eti

Expanded text:
lis qui erat in Dei sapientia, ad cujus similitudinem factus est hic visibilis mundus. Haec utique visibilia, antequam fierent, non erant. Quomodo ergo Deo nota erant quae non erant? Et rursus quomodo ea faceret quae sibi nota non erant? Non enim quidquam fecit ignorans. Nota ergo fecit, non facta cognovit. Proinde antequam fierent et erant et non erant. Erant in Dei scientia, non erant in sua natura. Ipsi autem Deo non audeo dicere alio modo innotuisse, cum ea fecisset quam illo quo ea noverat ut f
Abbreviated transcription (Latin):
saciari. ita ut nõ noce¬
at sacietas. ⁊ esu. itane
sciens qr ⁊ habũdãtiafre¬
qͣnt̾ extollit. ⁊ penunia
tołata diuicias celesteᷤᷤ

Expanded text:
satiatus, ita ut non noceat satietas, et esurire, ita nesciens quia abundantia frequenter extollit, et penuria tolerata divitias coelestes
Abbreviated transcription (Latin):
lid : ĩucħ mundũ inuenit in hõib qd̃
offerret ꝓ eis. seip̃m obtulit. Eoce mũ¬
da ⁊ felix ⁊ uera uictima. carnẽ .n. de
ut̾o uirginis accepit. ut mũdam of¬
ferret ꝓminũdis. hanc uocat taber¬

Expanded text:
ihil mundum invenit in hominibus quod offerret, pro eis seipsum obtulit. Ecce munda, et felix et vera victima. Carnem vero de utero Virginis accepit ut mundam offerret pro immundis. Hanc vocat taber
Abbreviated transcription (Latin):
test legi. ut p̃oestinat᷑. si c̃ p̃scitus accipiat᷑. ⁊ refertur
hoc ad cognitionẽ hẽĩũ.sic̃ ⁊ ild. ero illoꝵ ds̃ . i. cog¬
eẽt. p̃destinatꝰ : i pscitus ab et̾no. manifestari filiuᷤ
dei m iltute. resurgẽdi .s. cũ resurgit amortius.
Om̃is enĩ ambiguitas ⁊ distidentia resurrõne eiꝰ calca¬
ta ẽ ⁊ ꝯp̃ssa. Nam in morte eiꝰ ĩ discipłi dubitauer̾t. s in¬

Expanded text:
test legi, ut praedestinatus sicut praescitus accipiatur et referatur hoc, ad cognitionem hominum, sicut et illud: Ero illorum Deus , id manifestari Filius Dei in virtute resurgendi, scilicet cum resurgit a mortuis. Omnis enim ambiguitas et diffidentia, resurrectione ejus calcata est et compressa. Nam in morte ejus etiam discipuli ejus
Abbreviated transcription (Latin):
statuite in dõ. nõ extͣ. Sic̃¬
minis seruire. sic nemo po¬
test in scło gaud̾e. ⁊ indno.
Amicꝰ .i. huuꝰ mũdi unmicꝰ¬
dĩ reputabit᷑. młtũ int̾ seħ

Expanded text:
statuite in Domino, non extra. Sicminis servire, sic nemo ptest in saeculo gaudere et in Domino. Amicus enim hujus mundi, inimicei reput
Abbreviated transcription (Latin):
ce te ad pietatẽ. ⁊ p̃cipe.
ce. nescientes. ut siłr
faciant. ⁊ hoc ita ma¬
ture fac: qd Nemo
s esto exemplũ fideliũ.
ut udentes tuã ꝯu̾sa¬
tionẽ.: eremplotui ꝓfi

Expanded text:
erce te ad pietatem, et praecipe sce, nescientes ut similiter faciant, et haec ita mature fac, quod nemo sed esto exemplum fidelium, ut videntes tuam conversationem exemplo tu
Abbreviated transcription (Latin):
exẽplũ eẽt aliis. ut i
adolescente mirabilis
undetur ⁊ gͣuis disci¬
plina ut actus eiꝰ ex¬
tuuenis. s qi semor:
hab̾etur. ⁊ erubesce¬
rent maiores natu.
si ñ se ex̾ib̾ent uixta
ne ⁊ morib gͣues. ut¬

Expanded text:
exemplum esset aliis, ut in adolescente mirabilis videretur, et gravis disciplina, ut actus ejus exjuvenis sed quasi senior habeatur, et erubescerent majores natu, si non exhiberent se juxta ne et moribus graves.
Abbreviated transcription (Latin):
er. hocã. qd̃ dictũ ÷ de uelandis
capitib. ego p̃cipio obseruari. au¬
ctoutate p̃ceptiutit᷑ apłc. ut obtem¬
ꝑent. Ualde .i. iniquũ ⁊ uelle sibi ob¬
tẽꝑari aminorib.⁊ nolle obtẽꝑare
maiorib. ⁊ hic ostendit q̃dã eẽ de qͥbꝰ

Expanded text:
er. Hoc autem, quod dictum est de velandis capitibus, ego praecipio observari, auctoritate praecepti utitur Apostolus, ut obtemperent. Valde enim iniquum est velle sibi obperari a minoribus, et nolle obtemperare majoribus. Et hic ostendit quaedam esse de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
DiOO. que minstratio dr̃fios. qr iñ fructꝰ et̃ne
uite uenit. ł repullulastis. a siłi arboꝵ. ꝙ sterlita¬
te aruerãt. ⁊ ꝙͣ marcuerãti refloruistis dico.ita u̾ os¬
tendetis uos sentie. miscdĩ ꝯpassione. qd me puri¬
gebat. sic̃ ⁊ olĩsentiebatis. sentire dico. ꝓ me .i. ad
AD

Expanded text:
ia: quae ministratio dicitur flos, qui in fructus aeternae vitae evenit. Vel, repullulastis, a simili arborum, quia sterilitate aruerant, et quia marcuerant. Refloruistis, dico, ita ut ostenderetis vos sentire, misericordi compassione, quod pungebat me, sicut et olim sentiebatis. Sentire, dico, pro me, id est ad
Abbreviated transcription (Latin):
tis dñs ꝑ ꝓpħam eẽ mutanda
dixit. ut sidelib ꝑspicua fieret
uelamme. ⁊ hac silitudine ostẽ¬
dit linguas quib tegit᷑ u̾itas nõ eẽ appetendas. nec
dari ꝑꝑ fideles. s infideles. sic̃ in uet̾i lege uelamen
erat ut inidignis iinfidelib uelaretur u̾itas .a. ioo¬

Expanded text:
s per prophetam esse mutanda dixit, ut fidelibus perspicua fieret velamine. Et hac similitudine ostendit linguas, quibus obtegitur veritas, non esse appetendas, nec dari propter fideles, sed infideles, sicut in veteri lege velamen erat, ut indignis et infidelibus velaretur veritas,
Abbreviated transcription (Latin):
tis. aut forte qͣnda seductio¬
nẽ qͥ audiunt putabunt ẽt̃.
⁊ uanitatẽ. que idõ linguis
conat᷑. qr pudoris lit si reue¬
letur. Sicͥ fit ap̃ pagauos qͥb¬
sacra. uelant᷑. ne se uanita¬
tib cernant illudi. Oũs.g.¬
ĩ postura tenebras q̃rit ⁊ fal¬
sa ꝓ ueris ostendit. sic̃ paga¬
ni tecti uanitatib illudũt᷑.
Ap̃ nos ã nicħ astute fuscat᷑
ẽ. s sĩplicit̾ ⁊ aꝑte unꝰ lau¬
posset uid̾i seductio. q̃ lingͥs
Intret᷑ ã quis iufidet ł ydio¬
errore ab oĩb duudicat᷑.i.

Expanded text:
s Aut forte quamdam seductionem qui audiunt putabunt esse et vanitatem, quae ideo linguis canatur, quia pudoris sit si reveletur, sicut fit apud paganos, qsacra velantur, ne se vanitatibus cernant illudi. Omnis enim impostura tenebras quaerit, et falsa pro veris ostendit, sicut pagani, tectis vanitatibus illuduntur. Apud vos autem nihil astute fucatum est, sed simpliciter et aperte unus lauposset videri seductio, quae linguintret autem quis infidelis aut idioerrore ab omnibus, dijudicatur,
Abbreviated transcription (Latin):
in illo indłicet loco suꝑ exodũ. uͥ magi pharaonis defece¬
runt in t̾cio signo. nõ in pͥmo ł in sod̾o. quia sũmigenti¬
.si mente eius philosophatist̃. s in t̾cio signo defecerunt
magi. quia usq ad t̾ciam ꝑsonã nõ ualuerunt ꝑuenire
nem sũme trinitatis quã fides catholica ꝓficetur. ulła¬
tenus habuisse. ł habere potuisse. absq doctͥne ł inter¬
ne inspicõnis reuelatione. fit enĩ reuelatio tͥb moĩs

Expanded text:
in illo videlicet loco super Exodum, ubi magi Pharaonis defecerunt in tertio signo, non in primo vel secundo, quia summi gentiicet Filio, philosophati sunt. Sed in tertio signo defecerunt magi, quia usque ad tertiam personam non valuerunt pervenire nem summae Trinitatis, quam fides Catholica profitetur nullatenus habuisse, vel habere potuisse absque doctrinae, vel internae inspirationis revelatione. Fit enim revelatio tribus modis
Abbreviated transcription (Latin):
sensibilẽ . sp̃c spp̃en intelligibilẽ. ⁊ intelligibilẽ sp̃em
sensibili p̾tulerunt. Sensibilia dñis: que uisu tactuq
corꝑis sentiri queunt. Incelligibilia : que conspectu m̃¬
tis intelligi. Cũ gͥ in eoꝵ conspectu ⁊ corpus ⁊ animꝰ ma¬
gis mnuiusq speciosa eẽnt.si aũ om̃i spẽ carere possent.

Expanded text:
s vero speciem intelligibilem et intelligibilem speciem sensibili praetulerunt. Sensibilia dicimus, quae visu factuque corporis sentiri queunt; intelligibilia quae conspectu mentis queunt intelligi. Cum igitur in eorum conspectu corpus et animus magis minusque speciosa essent; si autem omni specie carere possent,
Abbreviated transcription (Latin):
non eõ sũmum dm̃i: udõ aĩam oe̾m mutabiles q sp̃c:¬
transcenderunt. Deinde uiderunt oẽm speminre qua¬
cũq nu abili que naturalit̾ est. om̃eq inuu̾si mundi
corpus nõ posse eẽ nͥ ab illo. qͥ incõmutabilit̾ ⁊ simpłr
est. quia nõ aliud ẽ illi ẽẽ. Aliud uiu̾e. aliud intellig̾e.¬

Expanded text:
non esse summum Deum; et ideo animam omnem mutabilesque sptranscenderunt. Deinde viderunt omnem speciem in re quacunque mutabili, quae naturaliter est, omneque universi mundi corpus non posse esse nisi ab illo qui incommutabiliter et simpliciter est, quia non aliud est illi esse, aliud vive
Abbreviated transcription (Latin):
ut enĩ deus qui natura minsibilis esti ⁊̃ auisibilib poᷤ¬
set sciri. opꝰ fecit. qd̃ opificem isibilita¬
te sui mansfestauit. ut ꝑ certũ incer¬
tũ posset sciri:⁊ ille ẽẽ deus om̃iũ cre¬
deretur qui hoc fecit. qd ab his ĩpossi¬
bile ẽ fieri. hec philosophi nobiles qͥ¬
sierũt. qiͣ int̾rogantes creaturas de cͤ¬
atore:i om̃iũ spetie ac dispõne. qua¬
si uoce respondente. ex arte artifice᷑

Expanded text:
Ut enim Deus, qui natura invisibilis est, etiam a visibilibus posset sciri, opus fecit quod opificem visibilitate sui manifestavit, ut per certum incertum posset sciri, et ille esse Deus omnium crederetur qui hoc fecit quod ab his impossibile est fieri. Haec philosophi nobiles quaesierunt, quasi interrogantes creaturas de Creatore, et omnium specie ac dispositione quasi voce respondente ex arte artificem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ caritatis. habite in dm̃ ⁊ ꝓorinũ. ⁊ su¬
stinẽtie. habite ꝯtͣ mala. q̃ sustinẽtia
ẽ spei. qr eã facit spes głe. Nõ .n. tanta
mala possent sustiu̾e: nͥ spes eos ꝯfir¬
uideatis eũ.⁊ ita eos aĩat. uł añ dm̃. ex ͤ¬
tit qr ei placet. nõ ad aspectũ hõiũ. ⁊ eo

Expanded text:
aritatis habitae in Deum et proximum, et sustinentiae habitae contra mala, quae sustinentia est spei, quia eam facit spes gloriae. Non mala possent sustinere, nisi spes eos confirvideatis eum, et ita eos animat. Vel, ante Deum existit, quia ei bene placet, non ad aspectum hominum, e
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris ⁊ regis. quẽ uere
inuocant dũ ab eo credunt
tib⁊ ut maneant. lapsis:
ut redeant. ⁊ par .i. mentiᷤ
tͣłquillitas.⁊ hoc a dõ.p. nͦ.¬

Expanded text:
Salvatoris et regis, quem vere invocant dum ab eo credunt tibus ut maneant, lapsis ut redeant. Et pax, id est mentis tranquillitas. Et hoc a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
uidua ÷. nã alia: nõ. ⁊ hoc ÷ qd ait. Nam q̃ in deliciis
ta. mortua ÷ in aĩa. u̾idu¬
am talẽ eẽ deb̾e sig̾cat aĩ
ostendat se. idõ scdãs nup¬
tias ꝯtẽpsisse: ut instaret
a habenda est. qr genꝰ im¬
posture. ÷. honorem indu
deo. aliud ag̾e. ⁊ aliud ꝓfi¬
teri.c̃ ꝓfiteat᷑ religione̾m
⁊his uiduis p̃cipe hoc. u̾
ñ sint in deliciis ⁊ut sint
mũdi tantã diligentiam
actuũ ł moꝵ. Uiduãuult
hab̾e. ut rep̃hendi ñ pos¬
sit. amota .ił. aspe mũda¬
ne ꝯu̾sationis ⁊ corꝑis cu¬
mũdi q̃ aditus solent aꝑi

Expanded text:
deliciis, vita mortua est in anima. Viduam talem esse debere significat, ut ostendat se ideo secundas nuptias contempsisse ut instaret a habenda est, quia genus imposturae est honorem viduet aliud agere, et aliud profiteri, cum profiteatur religionem. Et his viduis praecipe, hoc ut non sint in deliciis, et ut sint mundi tantam diligentiam actuum vel morum. Viduam vult habere, ut reprehendi non possit. Amota enim a spe mundanae conversationis et corporis cumundi quae aditus solent aper
Abbreviated transcription (Latin):
ceta pot̃ homo nolens. credẽ: nõ nͥ uolens. intͣre accłi¬
am.⁊ accedẽ ad altare pot̾ nolens. s ñ cred̾e. Id̃oq ꝯ¬
grue ait. Corde credit᷑. De hac a̾ radice cordis surgit
confossio. ꝯfit̾i.q ẽ dic̾e quid sit in corde. Si enĩ aliudẽ
de deber eẽ in ore. quia nõ sine causa signũ crncis
erubescat. Peccm̃.n. fuit petro ore negare. c̃ credet ⁊¬
corot. discedat gͦ mala u̾ecunoia. accedat salubris
ꝯfessio. ñ erubescamꝰ de xp̃i noĩe. insulcet᷑ nobis qr
credimꝰ in crucifixũ. in occisũ. plane dico quia in occi¬
sũ. ħ hoc in illo occisũ ẽ qđ sũpsit de me nõ qͦ fecit me.
Dicit enĩ scͥp

Expanded text:
ens credere non nisi volens, intrare ecclesiam, et accedere ad altare potest nolens, sed non credere, ideoque congrue ait, corde creditur. De hac autem radice cordis surgat confessio. Confiteri enim est dicere quid sit in corde. Si enim aliud est de debet esse in ore, quia non sine causa signum crucis erubescat. Peccatum fuit Petrum ore negare, cum corde crederet. Discedat ergo mala verecundia, accedat salubris confessio, non erubescamus de Christi nomine. Insultetur nobis, quia credimus in Christum crucifixum, plane dico, quia in occisum, sed hoc in illo occisum est quod sumpsit de me, non quo fecit me. Dicit enim Sc
Abbreviated transcription (Latin):
fessi st. sls gͦ incassũ ÷ additũ. Ore ꝯfessio fit ad saluten.
Nã pene oẽs qui xp̃m corã ꝑsecutorib negauert. qđ
de illo credebant corde tenuerunt: ⁊ tñ ore nõ ꝯfitẽdo
ꝑierunt. nͥ illi qui penitencia reuixert̃. ut petrus. qr ĩ¬
sua negatione intus u̾itatem tenebat. ⁊ foris m̃daciũ
ꝓferebat. sur enĩ lacͥmis diluit qd̾ ore negau̾at. si sa¬
luti faciebat qd̾ corde tenebat: Querens gͦ a do pacẽ
uõ aliud hãt in ꝓfessione oris aliud in archano cor¬
dis. nil enĩ ꝓ dest hoc ẽẽ in corde qd uerũ ÷. si hocdi¬
cit᷑ uoce qd falsũ est. quia u̾itas ⁊ credenda ⁊ loq̃nda.

Expanded text:
sum additum est, ore confessio fit ad salutem. Nam pene omnes qui Christum coram persecutoribus negaverunt, quod de illo credebant, corde tenuerunt, et tamen ore non confitendo perierunt, nisi illi qui poenitentia revixerunt, ut Petrus qui illa negatione intus veritatem tenebat, et foris mendacium proferebat. Cur enim lacrymis diluit, quod ore negaverat, saluti faciebat, quod corde tenebatur. Quaerens ergo a Deo pacem non aliud habeat in professione oris, aliud in arcano cordis. Nil enim prodest hoc esse in corde quod verum est, sed hoc dicitur voce quod falsum est, quia veritas et credenda
Abbreviated transcription (Latin):
futura p̾sauit. hec se ds̃ cẽ facturũ ꝑfecto ab et̾no p̃scũ.
Ipa est gͥ p̃destinatio sc̃oꝵ que in sc̃o sc̃oꝵ maxĩẽ darit.
quauinegare quis nõ ualet recte intelligentiũ eloquia
ueritatis. humana gͥ m̾ta conticescant hie que pierũt
p̃cedentia m̾ita singłaris illius gn̾ationis inuen̾it. ip̃e
in nobis mẽbris eus p̃cedentia m̾ita fidi ⁊ regn̾atio¬
nis inqͥrat. Neq enĩ ipõ retributũ ÷. nec nobis ꝑaliꝯ¬

Expanded text:
rofecto ab aeterno praescivit. Ipsa est igitur praedestinatio sanctorum, quae in Sancto sanctorum maxime claruit, quam negare quis non valet, recte intelligentium eloquia veritatis. Humana igitur merita conticescant hic, quae 3 peripraecedentia merita singularis illius generationis invenerit, ipse in nobis membris ejus praecedentia merita fidei et regenerationis requirat. Neque enim Christo tributum est, nec nobis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ seipõ xp̃c minor factus est. formã serui aocipiens.
Nõ enĩsic accepit formam serui: ut abic̾et formã dĩ.
in qua equalis patri ut informa di un forma serui
idem ip̃e sit: unigenitus filius. Est gͦ dei filius dõ pa¬
trinatura equalis. habitu minor.In forma enĩserui
quã accepit: minor est patre. In forma deimqua e¬

Expanded text:
us est, formam servi accipiens, non enim sic accepit formam servi, ut abjiceret formam Dei, in qua aequalis Patri, ut in forma servi, et in forma Dei idem ipse sit unigenitus Filius. Est ergo Dei Filius Deo Patri natura aequalis, habitu minor: in forma enim servi quam accepit minor est Patre; in forma Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
Nos atite quã eẽmus: p̃destinati sumꝰ. ⁊ tunc sp̃m̃ adopti¬
rius dicit. Contendunt heretici adimere patͥ qd̾ pat̾ est.
dũ uolunt auferre filio: ꝗd filiꝰ est. Adimunt aũ cũ dñt.
in se habet: natus.⁊ generans. Ileq enĩ filius ẽ nat᷑a au¬
i alia ac dissimilis erit a patre suba. Pat̾ autẽ quomͦ erit

Expanded text:
unc spiritum adoptii. Contendunt haeretici adimere Patri quod Pater est, dum volunt Filio auferre quod Filius est. Adimunt autem, cum dicin se habet natus et generans. Neque enim Filius est, cui alia ac dissimilis erit a Patre substantia. Pater autem quomodo erit
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor modis. atꝑis antiquitate. ab auccore.a testib.
a mat̾ia. A tꝑis uͦ antiquitate. ⁊ ab auetore simul cõmẽ¬
dat. sic dicens. Qd̃ euangłm ante ꝯpletionẽ. ꝓmiserat.
gratis ds̃ pat̾ nõ uenit ut subitũ s longe ante ꝓmis¬
sum ⁊ p̃nunciatũ. Unde ineuãgłio ioħis. in hoc uerbũ
uerũ est. qr alius ẽ qui seminat. ⁊ alius ẽ qui metit. pro

Expanded text:
commendat quatuor modis: A temporis antiquitate, ab auctore, a testibus, a materia. A temporis vero antiquitate et ab auctore simul commendat, sic dicens quod Evangelium ante completionem promiserat gratis Deus Pater. Non venit ut subitum, sed longe ante promissum et pronuntiatum. Unde in Evangelio Joannis: In hoc verbum verum est, quia alius e
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ fiusse. nec cepisse. de hoc as̃.ita ait. ħabuit aliqͣndo
deifils qd nõdũ habuit i dẽ ipẽ homo filiꝰ quia nõdũ e¬
rat homo. Itẽ. Sic nos elecci quomͦ ille clarificatꝰ. quia pͥuꝰ¬
quã mundus eẽt. nec noscramꝰ. nec ip̃e mediator dĩ ⁊ hoĩũ
pͥncipiũ qͥ ilo quor uob̾. His itaq auctoritatib in młło resrn¬

Expanded text:
sse. De hoc Augustinus ita ait: Habuit aliquando Dei Filius quod nondum habuit idem ipse hominis filius, quia nondum erat homo. Item, sic nos electi, quomodo ille clarificatus, quia, priusquam mundus esset, nec nos eramus, nec ipse mediator Dei et hominum principium qui et loquor vobis . His itaque auctoritatibus in nullo refr
Abbreviated transcription (Latin):
iħm. Nullũ gͥ illustrius p̃destinationis exẽplũ quã ipsc
mediator. quisqͥs gͦ fideł uult eam benigne intelligẽ.
attendatap̃m atq in illo mueniat. ⁊ seipm̃ qͥ ineoue¬
ram hũanam naturã credit. suscipiente dõ u̾bo. ita
sublimatã ut qui suscepit ⁊ qd suscepit una cẽt int̾¬
nitate ꝑsona. neq enĩ hoĩe assũpto quat̾ntas facta
est. s trinitas mansit. assũptione illa ineffabiłr faci¬
ente ꝑsone umiꝰ in dõ ⁊ hoĩe u̾itatem. hoc de ip̃a p̃de¬
stinatione sufficiat. dein uideamꝰ utrũ de eo qd semp
fu̾it ł de eo ꝙ. nõ semꝑ fu̾it sit ip̃a p̃destinatio.⁊ utrũ s¬

Expanded text:
m igitur est illustrius praedestinationis exemplum, quam ipse mediator. Quisquis ergo fidelis vult eam bene intelligere, attendat Christum atque in illo inveniet, et se ipsum qui in eo veramscepit et quod suscepit, una esset in Trinitate persona. Neque enim in homine assumpto Trinitas facta est, sed Trinitas mansit, assumptione illa ineffabili faciente personae unius in Deo et homine veritatem. Hoc de ipsa praedestinatione sufficiat. Deinde videamus, utrum de re quae semper fuerit, vel de eo quod non semper fuerit sit ipsa praedestinatio, et utrum
Abbreviated transcription (Latin):
una est in trinitate ꝑsonat hec enĩ auctortas innuere ui¬
detur. ꝗnatura huaua cũ uerbo sit una ꝑsona in tͥnitate.¬
uenta fiu̾nt similia. hoc modo incelligenda nobis iudent᷑.
qui suscepit: iqd suscepit: una ẽ in trinitate ꝑsona .i. ita
deus suscepit hoĩem: qd̾ ead̾ ꝑsona. q̃ prrus erat ĩmuta¬
ta ꝑmansit. unio enĩ suscipientis ⁊ suscepti unitatẽ ꝑsone
nec dinsit. necuariauit. ⁊ tunc factũ estut illa ꝑsona qͣ
añ erat ds̃. ead homo eẽt. unde suꝑ ioħemait. qũuerbũ

Expanded text:
una est in Trinitate persona. Haec auctoritas innuere videtur quod natura humana cum Verbo sit una in Trinitateventa fuerint similia, hoc modo intelligenda nobis videntur. Qui suscepit et quod suscepit, una est in Trinitate persona, id est ita Deus suscepit hominem quod eadem persona quae prius erat, immutata permansit. Unio enim suscipientis et suscepti unitatem personae, nec divisit nec variavit: et tunc factum est, ut illa persona, quae ante erat Deus, eadem homo esset. Und
Abbreviated transcription (Latin):
scĩfi. ex. re.iii.d.n.a.xͦ. hic pͥmouidend̾ ẽ: qͥd sit p̃desti¬
natio. ⁊ de quo sit p̃d estinatio. utrũ de eo qd semꝑ fu¬
it. ande eoꝗ. ex tꝑe fuit. ⁊ utrũ de ꝑsona. ande na¬
tura:⁊ si de ꝑsona ẽ: postea attendendũ est. ẜ quaꝯ
uaturã sit pͣdestinata. p̃destinatio: ẽ gr̾e p̾paratio.
qua ab et̾tio ds̃ homini xp̃o ⁊ cunctis quos p̃scint cõ¬
formes fĩ miagnies filii sin bona sine m̃itis p̃parauit.

Expanded text:
nostri. Hic primo videndum est, quid sit praedestinatio, et de quo sit praedestinatio, utrum de eo quod semper fuit, an de eo quod ex tempore fuit; et utrum de persona, an de natura: et, si de persona est, postea attendendum est, secundum quam naturam sit praedestinata. Praedestinatio est gratiae praeparatio, qua ab aeterno Deus homini Christo et cunctis quos praescivit conformes fieri imagini Filii sui, bona sine meritis praeparavit.
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ supͣ dn̾it ac̃. illũ hoiẽm assũptũ a u̾bo. cũ ille sit ꝑsõa.
⁊i pson̾a sit assũpta. alibi quoq exp̾ssius id dicit. quo ma
psona a ꝑsona sit assũpta. qd quia neftis ẽ dic̾e. aut senti¬
ie. p̃dictaꝵ auctoritatũ uerba sic intelligi sane possunt ã
homo xp̃c. siue homo ille ido dicatur assũptus a u̾bo. qr
diã eius ⁊ caro in quib subsistit homo: sunt. assũpta a
u̾bo. ut ad ip̃ius hoĩsꝰ xp̃i naturã respicias. nõ ad ꝑsonã.
cũ assũptũ dicis. ¶tem. Querisolet utrũ homo ille ce

Expanded text:
 Augustinus illum hominem assumptum a Verbo, cum ille sit persona, et persona non sit assumpta. Alibi quoque expressius idem dicit quo magisona a persona sit assumpta, quod nefas est dicere aut sentire. Praedictarum auctoritatum verba sic intelligi sane possunt, ut homo Christus sive homo ille, ideo dicatur assumptus a Verbo, quia anima ejus et caro, in quibus subsistit homo, sunt assumpta a Verbo, ut ad ipsius hominis Christi naturam respicias, non ad personam, cum assumptum dicis. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
.ẜ dñi u̾o erat pͥus. ⁊ nõ erat qñ nõ erat. factus ẽ aũ ut
ita dix̾ĩmus humanatus d̾s. qͥ ĩ in assũptione carnis
ds ẽẽ nõ destitit. inꝯu̾tibił manens. assũpto conu̾tibi¬
li hoĩe. naturã suam nõ minuens: hoĩs assũpta nata᷑.
Sod̾ carnẽ gͦ ex semine dd factus ẽ. ds̃ aũ aute scła ex
deo natus c̃. Qui gͦ erat factus ẽ. s quid erat: qͥd ẽ fc̃ss
u̾bum erat. filius dĩ erat. filiꝰ hoĩs factus ẽ. deus erat.
homo fẽs est. suscepit humanitatẽ. nõ amisit diuimi¬
tatem. factus ẽ humł. mansit sublimis. Dei gͦfiliꝰ hoĩs
tatem nature ex hoĩe hoĩs filius. ut nõ adoptione. ł ap
deus semel de sua nat᷑a genuit filiũ. dm̃ sibi equalem.
⁊ ead̾ qua ip̃e naturalit̾ et̾nus ẽ. diuinitate coet̾num.¬

Expanded text:
 Deum, erat prius: et non erat quando non erat. Factus est autem, ut ita dixerim, humanatus Deus, qui etiam in assumptione carnis, Deus esse non destitit, inconvertibilis manens assumpto convertibili homine, naturam suam non minuens hominis assumpta natura. Secundum carnem ergo ex semine David factus est. Deus autem ante saecula ex Deo natus est. Qui ergo erat, factus est. Sed quid erat? quid est factus? Verbum erat, Filius Dei erat, filius hominis factus est; Deus erat, homo factus est; suscepit humanitatem, non amisit divinitatem; factus est humilis, mansit sublimis. Dei ergo Filius, hominis tatem naturae exDeus de sua natura genuit Filium Deum sibi aequalem, et eadem qua ipse naturalit
Abbreviated transcription (Latin):
itẽ. feriam inqͥt uob̾cũ pactũ sẽpit̾uũ. Id ⁊ alii. suos. qui
nõ ex se. s ex deo magni sunt. ut no̾ exse mendaciũ loq̃¬
rentur. s ex d̾ou̾itatem. Ecce quã uera ⁊ magnifica ꝓmis¬
sio. Nemo enĩ rem uilem magnis p̃cursorib ninciat. Ee¬
oe testes ⁊ ad maiorem confirmationẽ ad dit. Inscͥpturis.

Expanded text:
Item: Feriam, inquit, vobiscum pactum sempiternum . Idem et alii, qui non ex se, sed ex Deo magni sunt, ut non ex se mendacium loquerentur, sed ex Deo veritatem. Ecce quam vera et magnifica promissio. Nemo enim rem vilem magnis praecursoribus nuntiat. Et ad majorem confirmationem addidit, in Scripturis,
Abbreviated transcription (Latin):
sit. filiꝰ dĩ. nõ utiq adoptuus. ut nos sumꝰ. s in uirtute .i.
in ead potentia cũ patre. nõ ꝑ gr̃am adoptionis. s ꝑum¬
onemu̾bi.i.ꝑgr̾am qua humana eiꝰ natura unita ẽ ũbo.
nõ gͦ ꝑ adoptionẽ filiꝰ est. neq adoptiuꝰ filiꝰ esti dicit enim
ut sit naturalis dei filiꝰ. ⁊ sit ds: ita in qͣntũ homo ꝑ gr̃am
habet ut sit io deifilius naturat. Unde ieronimꝰ. de filior᷑

Expanded text:
sit Filius Dei, non utique adoptivus ut nos sumus, sed in virtute, id est in eadem potentia cum Patre; non per gratiam adoptionis, ser gratiam qua humana ejus natura unita est Verbo. Non ergo per adoptionem filius, neque adoptivus filius. Dicit enim ut sit naturalis Dei Filius, et sit Deus; ita, in quantum homo per gratiam habet, ut sit idem Filius Dei, naturalis. De Filio vero,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt:⁊ ex ea apłi uocati st̃. Nanisic̃ grece angłi. latin¬
ne nuncii uocant᷑: ita g̾ce apłi. lat̾. missi. ł legati appel
legio noĩs. Sic̃ excellent̾ cũ dicit᷑ urbs. intelligr̃. roma.
uangłiũ dĩ p̃dicand̾. ⁊ dr̃ hoc contra iudeos a quoꝵ lege:
dissimłauit. ut. xp̃m p̃dicaret. qui qd lex nõ potuit cre¬

Expanded text:
et apostoli vocati sunt. Nam, sicut Graece angeli, Latine nuntii vocantur, ita Graece apostoli, Latine missi vel legati appelllegio nominis, sicut excellenter, cum dicitur Urbs, intelligitur Roma. vangelio Dei, praedicandum. Et dicitur hoc contra Judaeos a quorum lege dissimulavit, ut Christum praedicaret, qui quod lex non potuit cre
Abbreviated transcription (Latin):
coagło gen̾ari. aliudnõ ꝑmutione s urtute ꝓcreani.
possut hoĩes gen̾ are filios hoĩes. s nõ fac̾e.¶ tem. isi
nõ int̾cessit semen hoĩs in conceptione uirginis: tam̃
quia ex ea carne xp̃c formatus esti que constat ex se¬
mme recte or factus exsemine. ꝯ Querens autẽ utr̃¬
xp̃e debeat dici creatura. ł res creata simpłr : audiat
augustinũ suꝑhoc ita disserentẽ. In pͥncipio erat uer

Expanded text:
tione, sed virtute procreari. Possunt homines generare filios homines, sed non facere. Item, etsi non intercessit semen hominis in conceptione Virginis, tamen, quia ex ea carne Christus formatus est, quae constat ex semine, recte dicitur factus ex semine. Quaerens autem utrum debeat dici creatura, vel res creata simpliciter, audiat Augustinum super hoc ita disserentem: In principio erat Ver