comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
derat. et tam̃ in ipso estu in nĩsi desiderii
deteruis peicat. Que uitiorum tempora.
melius ostendimus. si hec exemplis euiden
tioribus adꝓbamꝰ: mortis quippe sentũci¬
am patris ore ionatham meruit. quia in
gustu mellis constitutum edendi tẽpꝰ ante¬
cessit. Et exegypto populus ductus inhe¬
remo occubuit qui despecto matina cyboᷤᷤ
carniũ petiit. quos lautiores putauit. s pͥ¬
ma filiorum heli culpa sub orta est. quod
ex eorum uoto sacerdotis puer non antiquo
more coctas uellet de sactifitio carnes acci¬
pere. sed crudas quereret: quas acuratiuᷤ
exhiberet. Et cum ad hierusalem dicitur.
hec fuit nuquitas sodomȩ sororis tuȩ su¬
ꝑbia & saturitas panis & habundantia.
Aꝑte ostenditur. quod idcirco salutẽ ꝑdidit.
quia cum suꝑbie uitio m̃suram moderate
refectionis excessit. hinc pͥmogenitorũ gło¬
riam esau amisit. qr magno estu deside¬
rabilẽ cibũ uel lenticulam concupiuit.

Expanded text:
derat, et tamen in ipso aestu immensi desiderii derat, et tamen in ipso aestu immensi desiderii deterius peccat: quae vitiorum tempora melius osttioribus approbamus. Mortis quippe sententiam patris ore Jonathan meruit, quia in gustu mellis constitutum edendi tempus antecessit. Et ex Aegypto populus ductus, in eremo occubuit, qui, despecto manna, cibos carnium petiit, quos lautiores putavit. Et prima filiorum Heli culpa suborta est, quod ex eorum voto sacerdotis puer non antiquo more coctas vellet de sacrificio carnes accipere, sed crudas quaereret, quas accuratius exhiberet. Et cum ad Jerusalem dicitur: Haec fuit iniquitas Sodomae sororis tuae, superbia et saturitas panis, et abundante ostenditur, quod idcirco salutem perdidit, quia cum superbiae vitio mensuram moderatae refectionis excessit. Et primogenitorum gloriam Esau amisit, quia magno aestu desiderii, vilem cibum, id est lenticulam, concupivit.
Abbreviated transcription (Latin):
tus filius nuncupatus est. Qui propter
presentis scłi luchrum. non solum pri¬
matus sui. honorem amisit: uerum
etiã & regni celestis p̃miũ p̾paratum.
ad ipisci non meruit. dũo quodã mͦ. id
eidem exꝑbrante cũ dicit. Transferet᷑
auobis regnũ dei. et dabitur genti faci¬
enti fructꝰ eius. Primogenita autẽ ip¬
sa uestis erat sacertlotalis qua maiores
natu cũ bene dictione patris induti:
uictimas dõ uelut pontifices offerebant.
hoc dono terreni amoris desiderio carue¬
runt iudei. cũ gła regni futuri: sciendũ
quia qͥnq nos modis gule uitium tẽptat.
Aliquando nãq in digentie tẽpora pͥue¬
nit: Aliquando tempus non p̃uenit.: sed cy¬
bos lautiores querit. aliquando que lib&
sum̃di surt: preparari acuratius expetit.
aliquando autẽ et qualitate cyborum.
et tempore congruit. sed in ipsa quantita¬
te sumendi mensurani refectionis excedit.
ton numquam uͦ. et abiectius est quod desi¬

Expanded text:
tus filius nuncupatus est, qui propter tus filius nuncupatus est, qui propter praesentis saeculi lucra, non solum primatus sui honorem amisit, verum etiam regni coelestis praemium praeparatum adipisci non meruit, Domino quodammodo id eidem exprobrante, cum dicit: Transferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructum ejus . Primogenita autem ipsa vestis erat sacerdotalis, quam majores natu cum benedictione patris induti, victimas Deo velut pontifices offerebant. Hoc dono terreni amoris desiderio caruerunt Judaei, cum gloria regni futura. Sciendum quia quinque nos modis gulae vitium tentat. Aliquando namque indigentiae tempora praevenit, aliquando tempus non praevenit, sed cibos lautiores quaerit. Aliquando quaelibet sumenda sunt, et praeparare curatius expetit. Aliquando autem et qualitate ciborum et tempore congruit, sed in ipsa quantitate sumendi mensuram refections excedit. Nonnunquam vero et abjectius est quod desi
Abbreviated transcription (Latin):
fusi. carnẽ secunt᷑: qui etiã agricola ẽẽ des¬
cribitur: quia amatores scłi huiꝰ. tanto
magis exteriora in colunt. quanto inte¬
riora sita in culta derelinquunt. Iacob
uir simplex intabernaculis uel indo¬
mo habitare ꝑhibetur. qr nimirũ om̃s.
qui incuris exteriorib spargi refugiunt:
simplices in cogitatione atq in conscientie
sue habitatione consistunt. Intaberna¬
culis uͦ uel indomo habitare est. se intͣ
m̃tis secreta. restringere: et nequaquã
exteriꝰ ꝑdesideria dissipare. Nedũ ad
multa foras in hiart. ase ipsis alienatis
eiꝰ edom. Rubeũ siue fuluũ lingua he¬
brea edom dicit᷑. abeo gͥ quod rubeo ci¬
bo uendiderit pͥmitura sua. fului id est
qd iste esau pͥmogenita sua ꝓpt̾ escã eidẽ
fr̃i suo iuniori uenundauit. ac post modũ pa¬
t̾na bñdictione sibi ꝓmissa pͥuatꝰ ẽ. significat
eundem. israheliticum populum. qͥa
deo ut exodi liber indicat primogeni¬

Expanded text:
fusi carnem sequuntur? Qui etiam agricola esse desfusi carnem sequuntur? Qui etiam agricola esse describitur, quia amatores hujus saeculi tanto magis exteriora colunt, quanto interiora sua inculta derelinquunt. Jacob vero simplex in tabernaculis vel in domo habitare perhibetur, quia nimirum omnes qui in curis exterioribus spargi refugiunt, simpsuae habitatione consistunt. In tabernaculis enim aut in domo habitare, est se intra mentis secreta restringere, et nequaquam exterius per desideria dissipare, ne dum ad multa foras inhiant, a seipsis, alienatis  Edom. Rubrum enim sive fulvum lingua Hebraea Edom dicitur. Ab eo igitur quod rubro cibo vendiderit primitiva sua fulvi, id est, Quod iste Esau primogenita sua propter escam eidem fratri suo juniori venundavit, ac postmodum paterna benedictione sibi promissa privatus est, significat eumdem Israeliticum populum qui a Deo, ut Exodi liber indicat, primogeni
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutib cedunt. ꝓ cedit autẽ esau pri¬
mus. rufus. & totꝰ tanquã pellis hyrsutu.
deinde exiit fr̃ eius iacob. & manus etꝰ
implexerat calcaneo esau. sed cur ille to¬
tus rubeus & hyspidus. nisi quia p᷑puluᷤᷤ
pͥor prophetarũ & xp̃i fuit cruore pollutꝰ.
ac peccati et nequitie squalore extitit
circumdatꝰ : cuius ideo minor calcaneũ
tenuit. quia mystice maiorem popłm.
minor superaturus esset. Sexagenarius
erat isaac quando natisunt paruuli usq¬
int̃pretati sunt. Proprie autẽ aplastos.
non fictus. Unde aliqui latini int̃pretes.
sine dolo int̃pretatisunt dicentes. erat
ia cob sine dolo. habitans indomo. Ut
magna sit questio quo modo ꝑdolum. a¬
acceperit benedictionem. qui erat sine
dolo. sed ad significandaĩ magnũ aliqͥd qͦd
scriptura premisit. hinc enĩ maxime
cogimur adintelligenda illo loco spiri¬
talia. quia sine dolo erat quidolũ fecit.
signatur. qui prteriorib uoluptatibus

Expanded text:
virtutibus cedunt. Procedit autem Esau privirtutibus cedunt. Procedit autem Esau primus rufus, et totus tanquam pellis hirsutus; deinde exiit frater ejus Jacob, et manus ejus implexa erat calcaneo Esau. Sed cur ille totus rubeus et hispidus, nisi quia populus prior prophetarum et Christi cruore fuit pollutus, ac peccati et nequitiae squalore exstitit circumdatus? Cujus ideo minor calcaneum tenuit, quia mystice majorem populum minor superaturus esset. Sexagenarius erat Isaac quando nati sunt ei parvuli: qinterpretati sunt; proprie autem ἄπλαστος "non fictus". unde aliqui latini interpretes "sine dolo" interpretati sunt dicentes: erat Iacob sine dolo habitans in domo, ut magna sit quaestio, quomodo per dolum acceperit benedictionem qui erat sine dolo. sed ad significandum magnum aliquid hoc scriptura praemisit. hinc enim maxime cogimur ad intellegenda illo loco spiritalia, quia sine dolo erat qui dolum fecit. figuratur, qui in exterioribus voluptatibus
Abbreviated transcription (Latin):
sua deposuert̃. scdm ꝓphetiam ipsius Isa¬
ac. quando minorẽ ꝓmaiore bñdixit. hoc
enĩ dixit eidẽ maiori. cũ et ipsũ benedicer&.
Iam tempꝰ pariendi aduenerat et ecce
gemini inutero reptisunt. qͥ pͥmꝰ egres¬
sic̃ alibi legimꝰ seyr id÷ pilosꝰ ẽ dictꝰ. stinꝰ alt̾ eg̾di¬
ens. plantam frĩs tenebat manu. id circo
appellauit eum iacob. Quod figuraliter
factum etiam ipsis uideis non credentib:
notum est qualit̾ populus ecclẽ sinagoge
popłm suꝑauit. & quo mͦ plebs udeo¬
rum tempore maior. seruit minori po¬
pulo xp̃ianorum: siquidẽ et insingulis
nobis hoc dici potest. quod due gentes.
et duo populi sint intranos. uitiorum
scilicet atq uirtutum. Sed iste minor
est. ille maior. Semꝑ enim plures sunt
mali. quam boni: & uitia numerosiora
sunt uirtutib. Sed tam̃ & in nob̃ gr̃a lĩ
populꝰ populũ superat: & maior seruit
minori. Seruit eni caro. spu. et uitia

Expanded text:
sua deposuerunt, secundum prophetiam ipsius Isasua deposuerunt, secundum prophetiam ipsius Isaac, quando minorem pro majore benedixit. Hoc enim dixit eidem majori, cum et ipsum postea benediceret. Jam tempus pariendi advenerat, et ecce gemini in utero ejus reperti sunt. Qui primus egresest, pilosus est dictus. Protinus alter egrediens, plantam fratris tenebat manu, et idcirco appellavit eum Jacob. Quod figuraliter factum etiam ipsis Judaeis non credentibus notum est, qualiter populus Ecclesiae Synagogae populum superavit, et quomodo plebs Judaeorum tempore major servit minori populo Christianorum. Siquidem et singulis nobis hoc dici potest, quod duae gentes et duo populi sint inter nos, vitiorum scilicet atque virtutum, sed iste minor est, ille major. Semper enim plures sunt mali quam boni, et vitia numerosiora sunt virtutibus; sed tamen et in nobis gratia Dei populus populum superat, et major servit minori. Servit etenim caro spiritui, et vitia
Abbreviated transcription (Latin):
monerent᷑. An ad huc uiuiebat melchise¬
dech cuiꝰ tanta fuit excellentra. ut a ũ¬
nullis dubitetur. utrum hõ angłs ue fu-¬
erit. an erant aliqui tales etiam illo tem¬
pore homines dei. inquib poss ds in ter¬
rogari: Quic ꝗd horum est. et siquid
aliud quod me forte ne cõmemorarem p̃¬
terierit: mentri tñ scriptura non potest.
que dixit rebeccam is se ad interrogandũ
dñm. eiq dñm respondisse. In eo qd̃ dñs
respondit rebecce due gentes in utero tuo
sunt. et duo populi deuentre tuo separa¬
buntur. et populus populũ suꝑabit. &
maior seruios minor: historica ꝓpͥetate.
hoc responsum̃ inuenitur esse cõpletũ
ubi populus ifrł hoc est iadob minor filiꝰ
suꝑauit idumeos. hoc est gentẽ quã pro¬
pagauit esau. eosq fecerunt tributari¬
os. ꝑ dauid. Quod du fuerunt usq ad
regem. sub quo idumei rebellauerunt.
et uigum ifraelitarũ idumei de ceruice

Expanded text:
monerentur? an adhuc vivebat Melchisemonerentur? an adhuc vivebat Melchisedech? cujus tanta fuit excellentia, ut a nonnullis dubitetur utrum homo an angelus fuerit. An erant aliqui tales etiam illo in tempore homines Dei, in quibus posset Deus interrogari? Quidquid horum est, et si quid aliud quod me forte ne commemorarem praeterierit, mentiri tamen Scriptura non potest, quae dicit Rebeccam isse ad interrogandum Dominum, eique Dominum respondisse. In eo quod Dominus respondit Rebeccae Duae gentes in utero tuo sunt, et duo populi de ventre separabuntur, et populus populum superabit, et major serviet minori, historica proprietate hoc responsum invenitur esse completum, ubi populus Israel, hoc est, Jacob minor filius, superavit Idumaeos, hoc est, gentem quam propagavit Esau, eosque fecerunt tributarios per David, quod diu fuerunt usque ad regem sub quo Idumaei rebellaverunt, et jugum Israelitarum Idumaei a cervice
Abbreviated transcription (Latin):
est. dep̃catus est isaac dñm ꝓuxore sua:
eo quod esset sterilis. qui exaudiuit eum.
et dedit conceptũ rebecce. Si gͦ multipli¬
catio generis abrabe ꝑ isaac predestinata
fuit. eur coniugẽ sterilem accepit: sed
nimirum constat. ꝙr p̃destinatio p̃cibus
impletur. quandois in quo ds multipli¬
care sem̃ abrahȩ p̃distinauerat oratione
optinuit. ut filios habere potusset. ꝑ rexit¬
q rebecca ut consuleret d̃nm. qui respon¬
dens ait. due gentes inutero tuo sunt. et
duo populi ex utero tuo diuidentur. et
Non enĩ erant tc̃ ꝓpħȩ aut sacerdotes. se¬
cundum ordinẽ tabernaculi uel templi
dñi. Quo gͦ ierit merito mouet. nisi forte
ad locum ubi aram constituerat abraham.
sed illic quomͦ responsa dent᷑. omĩno tac&
scͥptura utrum ꝑaliquem sacerdotem qͦd
incredibile est. si erat non fuisse nomina¬
tum. & nullam ibi omĩno sacerdotũ ali¬
quorũ factam esse mentionem. anforte
ubi cum orando allegassent desideria
sua dormiebant in loco. ut ꝑsomiuum

Expanded text:
est, deprecatus est Isaac Dominum pro uxore sua, eo quod esset sterilis, qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae. Si ergo multiplicatio generis Abrahae per Isaac praedestinata fuit, cur conjugem sterilem accepit? Sed nimirum constat: quia praedestinatio precibus impletur, quando is in quo Deus multiplicare semen Abrahae praedestinaverat, oratione nuit ut filios habere potuisset. Perrexitque Rebecca ut consuleret Dominum, qui respondens ait: Duae gentes in utero tuo sunt, et duo populi ex utero tuo dividentur, popnon enim erant tunc prophetae aut sacerdotes secundum ordinem tabernaculi vel templum Domini. Quo ergo ierit merito movet, nisi forte ad locum ubi aram constituerat Abraham; sed illic quomodo responsa dentur, omnino tacet Scriptura, utrum per aliquem sacerdotem, quod incredibile est, si erat non fuisse nominatum, et nullam ibi omnino sacerdotum aliquorum factam esse mentionem. An forte ibi cum orando alligassent desideria sua, dormiebant in loco, ut per somnium
Abbreviated transcription (Latin):
bitare cũ parentib suis. siue illa ex cõmotio¬
ne qua dolebat se benedictione fraudatũ.
siue aliqua causa sua ueluxorũ suerũ quas
odiasas uidebat esse parentib. uel qualib&
alia. et ceperat habitare inmonte seyr. De¬
inde post reditum iacob frĩs sui facta inter
eos concordia: reuersus ẽ et ipse adparen¬
tes. & cũ mortuũ patrẽ simul sepelissent.
quia eos plurimũ ditatos terra illa sicrit
scriptũ est minime capiebat: discessit rur¬
sus inseyr. et ibi ꝓpagauit gentẽ idumeo¬
rum. lsti filii esau. & hi duces eorũ. ipse ẽ
edom. utifilii seyr orrei. habitatoris t̾re
Lotham & sobal et sebeon. & anan. dison.

Expanded text:
bitare cum parentibus suis, sive ex illa commotiobitare cum parentibus suis, sive ex illa commotione qua dolebat se benedictione fraudatum, sive aliqua causa sua vel uxorum suarum, quas odiosas videbat esse parentibus, vel qualiter alia, et coeperat habitare in monte Seir. Deinde post reditum Jacob fratris sui, facta inter eos concordia, reversus est et ipse ad parentes, et cum mortuum patrem simul sepelissent, quia eos plurimum scriptum est, minime capiebat, abscessit rursus in Seir et ibi propagauit gentem Idumaeou isti filii Esau et hii duces eorum ipse est Edom isti filii Seir Horrei habitatores terrae Lotham et Sobal et Sebeon et Anan Dison
Abbreviated transcription (Latin):
tum octoginta. Peperit aut̃ ada elifar. Is¬
te est elifar cuius scriptura ĩ aob uolumine
recordatur. Tulit aut̃ esau uxores suas et
filios et filias & omnẽ animã domus sue
et substantiam et pecora et ctincta que
habere poterat int̾ra chanaan. & habut
in alterã regionẽ. recessitq afr̃e suo iacob.
Diuites enĩ erant ualde & simul babitare ñ
poterant nec sustinebat eos terra peregri¬
nationis eorum premultitudine gregum.
Habitauitqr esau in monte seyra uipse ẽ
edom. Questio ẽ quo mͦ scriptura dicat
post mortẽ isaac patris sui. esau abscessis¬
se de terra chanaan. & habitasse inmonte
seir. cum ueniente demesopotamia iacob
frẽ eius. Legat᷑ quod iam illic habitabat.
ꝓinde quid inde fieri potuerit. ut scriptã
falli uel fallere noncredatur: inprõptu ẽ
cogitare. quod scilicet esau postea quam
in mesopotamiã fr̃ eius abscessit: noluit ha¬

Expanded text:
suae centum octoginta. Peperit autem Ada Eliphaz. Issuae centum octoginta. Peperit autem Ada Eliphaz. Iste est Eliphaz cujus Scriptura in Job volumine recordatur. Tulit autem Esau uxores suas et filios et filias, et omnem animam domus suae, et substantiam, et pecora, et cuncta quae habere poterat, in terra Chanaan, et abiit in alteram regionem, recessitque a fratre suo Jacob. Divites enim erant valde, et simul habitare non poterant; nec sustinebat eos terra peregrinationis eorum, prae multitudine gregum. Habitavitque Esau in monte Seir, ipse est Edom. Quaestio est quomodo Scriptura dicat, post mortem Isaac patris sui Esau abscessisse de terra Chanaan, et habitasse in monte Seir, cum veniente de Mesopotamia Jacob fratre ejus, legatur quod jam illic habitabat. Proinde quid inde fieri potuerit, ut Scriptura falli vel fallere non credatur, in promptu est cogitare: quod scilicet Esau postea quam in Mesopotamiam frater ejus abscessit, noluit ha
Abbreviated transcription (Latin):
nascendi causa. quod ibi mat̾ eius patri co-¬
pulata est. Nulla est facilior solutio questio
Uenit etiam adisaac patrem suũ in mãbre ci-¬
uitatem arbe hec est hebron. inqua peregri¬
natus abraham & isaac. Parbe inseptuagin¬
ta campum habet. cũ hebron inmonte sita
sit. Eadem aut̃ ciuitas dr et mãbre. ab ami¬
co abrahe ita antiquitꝰ appellata. Et cõple-¬
tisunt dies isaac centũ et octognnita annoꝵ.
consumptꝰ q etate: mortuus est & appositus
populo suo senex & plenus dierum: Et sepili¬
accepit uxores defiliab chanaan. ada. filiã
elõ & hei. et oolibama filiam ane filui ese-¬
bon. euei. basemath quoq filiam ismahel
sororem nabaioth. Quod post narrationẽ
mortis. Isaac narratur quas uxores esau
acceperit. et quos creauerit. recapitulatio
intellegenda ẽ. Neq enĩ post mortẽ. isaac
fieri cepit. cum iam essent esau et iacob
centum uinginti annorũ. Nam eos sex age

Expanded text:
nascendi causam, quod ibi mater ejus patri conascendi causam, quod ibi mater ejus patri copulata est. Nulla est facilior quaestionis hujuVenit etiam ad Isaac patrem suum in Mambre civitatem Arbee. Haec est Hebron, in qua peregrinatus est Abraham et Isaac. Pro Arbee Septuaginta campum habent, cum Hebron in monte sita sit. Eadem autem civitas dicitur et Mambre ab amico Abrahae ita antiquitus appellata. Et completi sunt dies Isaac, centum et octoginta anni; consumptusque aetate, mortuus est, et appositus populo suo senex et plenus dierum; et sepeliaccepit uxores de filiabus Chanaan, Ada filiam Elom Hethaei, et Oolibama, filiam Anae, filii Sebeon Hevaei: Basemath quoque filiam Ismael sororem Nabaioth. Quod autem post narrationem mortis Isaac narratur quas uxores Esau acceperit, et quos recreaverit, recapitulatio intelligenda est. Neque enim post mortem Isaac fieri coepit, cum jam essent Esau et Jacob centum viginti annorum, nam eos sexagena
Abbreviated transcription (Latin):
concubina fuit sinueteri testam̃ti ponitur ty¬
po. Una est enimꝑfecta columba genetricis
sue que uirgo casta. sponsa. regina. regi celesti
ꝑ euangłium ungitur xͦ. Erant aut̃ filii iacob
duodecĩ. filii ue primogenitus ruben. et sime¬
on et leui & udas. & isachar & rabulon. filii
rachel. ioseph et beniamin. Filii bale ancille
rachelis. dan & neptalim. filii zelphe ancille
liȩ. gad et aser. hifilii iacob. qui natisunt ei
in mesopotamia siriȩ. Querit᷑ qͦ mͦ duodecĩ¬
filii cõputant᷑ isrł qui natist̾. et dr̃ hi st̃ filii
isrł qͥnat st̃ ei in mesopotamia. cũ beniamin
longe postea natꝰ est. cum iam tnͣsissent be.¬
thel ad ꝓpinquarent q bethleem. quȩ talit̃
soluenda questionẽ. ut ideo intellegatur dic̃¬
tum cõmemoratis duo decim filiis hi sunt filii
iacob qui factist̃ ei inmesopotamia syrie. qr
inter om̃s quitam multi erant: unus tan-¬
tum erat ñ ibi natus. Qui tam̃ in de habuit

Expanded text:
concubina fuit, in Veteris Testamenti ponitur tyconcubina fuit, in Veteris Testamenti ponitur typo. Una enim est perfecta, columba genitricis suae, quae virgo casta, sponsa, regina regi Ecclesia  minime latuit erant autem filii Iacob duodecim filii Liae primogenitus Ruben et Symeon et Levi et Iudas et Isachar et Zabulon filii Rahel Ioseph et Beniamin filii Balae ancillae Rahelis Dan et Nepthalim filii Zelphae ancillae Liae Gad et Aser hii filii Iacob qui nati sunt ei in Mesopotamiam Syriae venit filii computantur Israel, qui nati sunt, et dicitur: Hi sunt filii Israel, qui nati sunt ei in Mesopotamia, cum Benjamin longe postea natus sit, cum jam transissent Bethel, appropinquarentque Bethlehem. Quae taliter solvenda quaestio est, ut ideo intelligatur dictum, commemoratis duodecim filiis: Hi sunt filii Jacob qui facti sunt ei in Mesopotamia Syriae, quanquam inter omnes, qui tam multi erant, unus tantum erat non ibi natus, qui tamen inde habuit
Abbreviated transcription (Latin):
torum. uxta bethleem locus est ubi uel
angłoꝵ grex in ortu diuĩ cecinit: uel iacob
peccora sua pauit. loco nom̃ inponens: uł
quod uerius est quodã uaticimo futurũ
iam tc̃ mysterium monstrabat᷑. Cũq ha¬
bitaret in illa regione. abuit ruben et
dormiuit cũ bala c̃cubina patris sui. qͦd
illum minime latuit. Quod incesti crim̾
non scͥberetur. nisi futura ꝑuersitas. ppłi
ꝓ nunciaretur. Q uãquam et in illo qui hoc
cõmiserat consideret᷑ ẽẽ flagitiũ. inscrip¬
turis aut̃ prophetia est futuroꝵ. Quid nã¬
q ꝑ ruben pͥmogenitũ nisi populus pͥmo¬
genitꝰ isrł excircumcisione significatur. qͥ
thorum concubine polluit. id ẽ legẽ uete¬
ris testam̃ti sepe p̾uaricando maculauit :
Q uod aut̃ concubina lex ueteris testam̃ti po¬
natur. paulus edocuit dicens. Abraham duos
filios habuit. unũ de ancilla. et alterum deli¬
bera. hec aut̃ st̃ duo testam̃ta. Inquo agar q̃

Expanded text:
torum juxta Bethlehem locus est, ubi vel torum juxta Bethlehem locus est, ubi vel angelorum grex in ortu Domini cecinit, vel Jacob pecora sua pavit loco nomen imponens, vel, quod verius est, quodam vaticinio futurum jam tunc mysterium monstrabatur. Cumque habitaret in illa regione, abiit Ruben et dormivit cum Bala concubina patris sui, quod illam minime latuit. Quod incesti crimen non scriberetur, nisi futura populi perversitas pronuntiaretur. Quanquam et in illo qui hoc commiserit consideretur flagitium esse, in Scripturis autem prophetia est futurorum. Quid namque per Ruben primogenitum, nisi populus primogenitus Israel ex circumcisione significatur? qui thorum concubinae polluit, id est, legem Veteris Testamenti saepe praevaricando maculavit. Quod autem concubina lex Veteris Testamenti ponatur, Paulus edocuit dicens: Abraham duos filios habuit: unum de ancilla, et unum de libera . Haec autem duo sunt Testamenta. In quo Agar, quae
Abbreviated transcription (Latin):
futurum prophetans ex ea tribu paulũ.
qui affligeret fiios eccłe ꝑsecutionis sue
tempore : aliter per beniamin terrestris
effundendo sanguinẽ ꝓphetarum. insuper
etiam in necẽ xͥ impiis acclamando uocib
sanguis eiꝰ suꝑnos et suꝑ filios nr̃os. Mor¬
tua est gͦ rachel et sepulta inuia quȩ duc̃
Seffratham. hec est bethleem. E rexitq ia¬
cob titulum. super sepulchrum eius. hic ẽ
titulus monum̃ti. rachel. usq inp̃sentem
diem. E gressus inde. fixit tabernaculum.
trans turrẽ gregis. Profectus est isrł. et
extendit tabernaculum suũ trans turrem
ad ex. Hc̃ locum ẽẽ hebrei uolunt ubi postea
tẽplum edificatum ẽ. et turrẽ ader turrẽ
significari gregis. hoc est congregationis.
et cetus. quod et micbeas ꝓpħa testatur
dicens. Et tu turris nebulosa filia syon. &¬
cetã. Illoq tempore iacob trans locũ ubi
postea templum edificatum est. habuisse
tentoria. sed sisequamur ordinem uie pas¬

Expanded text:
futurum prophetans ex ejus tribu Paulum, futurum prophetans ex ejus tribu Paulum, qui affligeret filios Ecclesiae persecutionis suae tempore? Sive aliter per Benjamin terrestris effundendo sanguinem prophetarum, insupetiam in necem Christi impiis acclamando vocibus. Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Mortua est ergo Rachel, et sepulta in via quae ducit Ephratam, haec est Bethlehem. Erexitque Jacob titulum super sepulcrum ejus: hic est titulus monumenti Rachel, usque in praesentem diem. Egressus inde, fixit tabernaculum trans turrim Gregis. Profectus est Israel, et extendit tabernaculum suum trans turrim Ader. Hunc locum esse Hebraei volunt, ubi postea templum aedificatum est, et turrim Ader turrim Gregis significari, hoc est congregationis et coetus; quod et Michaeas propheta testatur dicens: Et tu, turris Gregis, nebulosa filia Sion, etc. , illoque tempore Jacob trans locum ubi postea templum aedificatum est, habuisse tentoria. Sed si sequamur ordinem viae, pas
Abbreviated transcription (Latin):
periclitari cepit. dixitq el obstetrix.
noli timere. quia et nc̃ habebis filiũ. Egre
diente autẽ anima predolore et imminen¬
te iam morte. uocauit nom̃ filii sui benoni.
id est filiꝰ doloris mei. Pat̃ uͦ appellauit
eum beniamin. id est filiꝰ dextere: effra-¬
tha uͦ et bethleem unius urbis uocabulũ
est. sub interpretatione consimili: siqͥdẽ
infrugiferã. et indomũ panis uertitur.
propt᷑ eum panẽ qui decȩlo descendisse se
dic̃ Et factũ ẽ cũ dimiti̾et eã. anima si qͥdem
do noĩs resonat filiꝰ doloris mei. qͦd nomen
moriens mat̃ imposuit. dicitur benoni. fi¬
lius uero dextrȩ hoc ẽ uirtutis qͦd iacob
rant qui putant beniamin. filiũ dierũ
interpretari. Cũ enĩ dextera appelletur
iamin & finiatur in .n. litteram. dies qͥdẽ
appellantur. et ipsi iamim. sed inm. lit¬
terã t̃miant᷑. Sed quid sibi uult quod
cum eundem beniamin rachel pareret.
uocauit nom̃ eius filius doloris mei. nisi

Expanded text:
periclitari coepit; dixitque ei obstetrix, periclitari coepit; dixitque ei obstetrix, Noli tidiente autem anima prae dolore, et imminente jam morte, vocavit nomen filii sui Benoni, id est, filius doloris mei. Pater vero appellavit eum Benjamin, id est, filius dexterae. Ephrata vero et Bethlehem unius urbis vocabulum est, sub interpretatione consimili, siquidem in frugiferam et domum panis vertitur, propter eum panem qui de coelo descendisse se dicit. Et factum est cum dimitteret eam anima, siquidem do omnis resonat. Filius doloris mei, quod nomen moriens mater imposuit, dicitur Ben oni: filius vero dexterae, hoc est virtutis, quod mutavit rant qui putant Benjamin filium dierum interpretari. Cum enim dextera appelletur iamin, et finiatur in n litteram, dies quidem appellantur et ipsi iamim, sed in m litteram terminantur. Sed quid sibi vult quod cum eumdem Benjamin Rachel pareret, vocavit nomen ejus filius doloris mei, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
actib suis deponunt: m̃tis q sue occlõs¬
aduidendũ dm̃ intentos habent. rite ad
iacob ꝑtinent: cuius fidem et actus imi¬
tatur. Regesq de lumbi eius egredient᷑:
boc ẽ scĩ qui uere reges dicuntur. eo quod
ueraciter scđm clĩ uoluntatẽ semet ipsos
ac sibi subditos regunt. De eiꝰ semine spi¬
ritali hoc est fidei imitatione. in bonis
oꝑib fecundant᷑. Iule uͦ erexit titulũ lapi¬
deum. in loco quolocutꝰ fuerat eids. li¬
bans suꝑ eum libamina et effundens ole¬
um. uocansq nom̃ loci illius bethel. Ite¬
rum factum ẽ hoc loco. qͦd iam factũ fue¬
rat ante. Aniterũ cõmemoratũ ẽ : sed
quod libet horum sit. suꝑ lapidem libauit
iacob. non lapidi libauit. Non ergo sicut
idolatre solent aras ante lapides consti¬
tuere. et tanquã diis libare lapidib. Egreᷤᷤ
terram que duc̃ ephratã. Inqua cũpar¬
turisset racbel. obdifficultatem par tus

Expanded text:
actibus ejus deponunt, mentisque suae oculosactibus ejus deponunt, mentisque suae oculosvidendum Deum intentos habent, rite ad Jacob pertinent, cujus fidem et actus imitantur; regesque de lumbis ejus egredientur, hoc est sancti, qui vere reges dicuntur, eo quod veraciter secundum Dei voluntatem semetipsos ac sibi subditos regunt. De ejus semine spirituali, hoc est fidei imitatione in bonis operibus fecundantur. Ille vero erexit titulum lapideum in loco quo et locutus fuerat Deus, libans super eum libamina et effundens oleum, vocansque nomen locis illius Bethel. Iterum factum est hoc loco quod jam factum fuerat ante? an iterum commemoratum est? Sed quodlibet horum sit, super lapidem libavit Jacob, non lapidi libavit. Non ergo sicut idololatrae solent aras ante lapides constituere, et tanquam terram quae ducit Ephrata; in qua cum parturiret Rachel, ob difficultatem partus
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾ expletum: queritur aut̃ cũ semel di¬
rerat ad iacob iam ñ uocaberis ułtͣ iacob
sed isrł erit nom̃ tuũ. cur postea legatur
eodem noĩe. id est iacob uocitatus. Quod
infrequentuslimis locis sc̃arũ scͥpturarũ ita
positũ inuenimꝰ. Nimirũ gͦ nom̃ hoc ad il¬
lam recte intelligit᷑ pertinere ꝓmissionẽ:
ubi sic uidebitur ds. Quomͦ non ẽ antea
patͥb uisus. ubi non erit nom̃ uetus: quia
nichil remanebit uel in ipso corpore uetus¬
tatis. et dĩ uisio sũmũ erit p̃mium. Dixit¬
q ei. Ego dominus om̃ps. Cresc̾e et mul¬
tiplicare gentes ⁊ ppłi nationũ exte. regeᷤᷤ
de lũbis tuis egredient᷑. ẽ errãq quã dedi
abrahã. et isaac dabo tͥ. et semini tuo
post te. et recessit abeo. Hȩc ꝓmissio ad
spiritale sem̃ iacob ꝑtinet. sicut de abra¬
ham ante iam dictum ẽ. Om̃s enĩ qui
supplantant uitra. et ueterẽ hominẽ cũ

Expanded text:
cetur expletum. Quaeritur autem, cum semel dicetur expletum. Quaeritur autem, cum semel dixerat ad Jacob: Jam non vocaberis Jacob, sed Israel erit nomen tuum, cur postea legitur eodem nomine idem Jacob vocitatus, quod in frequentissimis locis sanctarum Scripturarum ita positum invenimus. Nimirum ergo nomen hoc ad illam recte intelligitur pertinere promissionem, ubi sic videbitur Deus, quomodo non est antea patribus visus, ubi non erit nomen vetus, quia nihil remanebit vel in ipso corpore vetustatis, et Dei visio summum erit praemium. Dixitque ei: Ego Dominus omnipotens: Cresce et multiplicare; gentes et populi nationum erunt ex te; reges de lumbis tuis egredientur; terramque quam dedi Abraham et Isaac, dabo tibi et semini tuo post te; et recessit ab eo. Haec promissio ad spirituale semen Jacob pertinet, sicut de Abraham ante jam dictum est. Omnes enim qui supplantant vitia, et veterem hominem cum
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ab illo quisua promissa in iacob filiis q tu¬
ebatur. Uenit gͥ iacob luram que est int̾ra
chanaan. cognom̃to bethel. ipse et omnis po¬
pulus cũ eo. edificauitq ibi altare. et appel¬
lauit nom̃ loci domus dĩ. Ibi enĩ apparuit
ei ds. cũ fugeret frẽm suũ. Ecce manifes¬
tatam. Eodem tempore mortua est de bo¬
ra nutrix rebecce. et sepulta adraidices be¬
thel subt̃ quercũ. Si mortua est nutrix re¬
beccȩ nomine debora. ut septuaginta qͦ
inĩpretes tͣnstuler̃. ec ipsũ u̾bũ ẽ hebraicium
menecathscire non possumus quare ibi subs¬
tantiam posuerunt. hic nutricem. Apparu¬
it aut̃ iterum ds iacob post quã reuersus
est demesopotamia siriȩ benedixitq ei
dicens. non uocaberis ultra iacob. sed isrł
erit nom̃ tui. et appellauit eum isrł. du¬
cdũ nequaquam ei ab angło nom̃ in po¬
nitur. sed quod inponendũ sit acdo p̃dica¬
tur. Quod gͥ ibi futurũ ꝓmutitur: hic do¬

Expanded text:
nisi ab illo qui sua promissa in Jacob filiisque tunisi ab illo qui sua promissa in Jacob filiisque tuebatur. Venit igitur Jacob Luzan, quae est in terra Chanaan cognomento Bethel, ipse et omnis populus cum eo; aedificavitque ibi altare, et appellavit nomen loci Domus Dei. Ibi enim apparuit ei Deus cum fugeret fratrem suum. Ecce manifestatam. Eodem tempore mortua est Debora nutrix Rebeccae, et sepulta ad radices Bethel subter quercum. Si mortua est nutrix Rebeccae nomine Debora, ut Septuaginta quoque interpretes transtulerunt, et ipsum verbum est Hebraicum meneket, , scire non possumus, quare ibi substantiam posuerunt, hic nutricem. Apparuit autem iterum Deus Iacob postquam reversus est de Mesopotamiam Syriae benedixitque ei dicens non vocaberis ultra Iacob sed Israhel erit nomen tuum et appellavit eum Isrdum nequaquam ei ab angelo nomen imponitur, sed quod imponendum sit a Deo praedicatur. Quod igitur ibi futurum promittitur, hic do
Abbreviated transcription (Latin):
indie tribulationis mee et fuit sociꝰ itine¬
ris mei. Dederunt gͦ ei õs deos alienos
quos habebant. et inaures quȩ erant inauri-¬
bus eorum. At ille infodit eas subterebin¬
tũ. que est post urbẽ sichem. quod autẽ
dicitur et dederunt iacob deos alienos qui
erant in manib eorum. et inaures que erant
inaurib eorum. Queritur quare & in aures.
que siornamenta erant. adidolatͥam ñ per¬
tinebant. nisi quia intelligendum ẽ. filac¬
teria fuisse dedrum alienorum. Nam re.¬
beccam a seruo abrahȩ maures accepisse
scriptura testat᷑. quod nonfieret: si eis in au
ille mnaures que cũ idolis date ftͣ. ut dic̾tũ
est: idolorum filacteria fuerunt. Cũq pro¬
fecti essent terror dĩ inuasit om̃s ꝑcircui¬
tum ciuitates. ⁊ nou st̃ ausi ꝑsequi receden¬
tes. Incipiamꝰ enim aduertere. quẽad mo¬
dũ ds̃ operetur in hominũ m̃tib. Aquo
enĩ timordĩ factus ẽ. in illis ciuitatibus.

Expanded text:
in die tribulationis meae, et fuit socius itinein die tribulationis meae, et fuit socius itineris mei. Dederunt ergo ei omnes deos alienos quos habebant, et inaures quae erant in auribus eorum. At ille infodit eos subter terebinthum quae est post urbem Sichem. Quod autem dicitur, et dederunt Jacob deos alienos qui erant in manibus eorum, et inaures quae erant in auribus eorum, quaeritur quare et inaures quae si ornamenta erant, ad idololatriam non pertinebant. nisi quia intelligendum est phylacteria fuisse deorum alienorum? Nam Rebeccam a servo Abrahae inaures Scriptura accepisse testatur, quod non fieret si eis inaureillae inaures quae cum idolis datae sunt, ut dictum est, idolorum phylacteria fuerunt. Cumque profecti essent, terror Dei invasit omnes per circuitum civitates, et non sunt ausi persequi recedentes. Incipiamus enim advertere quemadmodum Deus operetur in hominum mentibus. A quo enim timor Dei factus est in illis civitatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ nrãm. Telus qu̾e habuert̃ filis iacob in
ulciscendo stupro sororis suȩ. moralit̾ cõmo¬
net pastores fideliũ. quatenꝰ babeant curã
aĩarũ sibi cõmissarũ. ne uiolent̃ aut corpo¬
rali delicto. Aut fornicatione spiritali pol¬
cisci omnem mobecdientiam resistentem
ueritati. atq excõmunicationis gladio fe¬
riant stupratorem. ne pro tanto cõmisso. in¬
punitus euadat. Interea locutus est dñs
ad iocob. Surge & ascende bethel & habita
ibi. facq ibi altare deo qui apparuit tͥ qnͣdo
fugiebas esau frẽm tuũ. Quid est quod ñ
dixit et fac ibi arã mͥ. qui apparur ibi. sed¬
d̾s dicit. fac ibi arã dõ qui apparuit tibi.
utrũ filius ibi apparuit. et deus pat᷑ hoc
dicit. an aliquo genere locutionis annu
merandũ: Iacob uero uocata omĩ domo
sua ait. Abicite deos alienos qui inmedio
urĩ sunt. et mundamini ac mutate uesti¬
m̃ta ur̃a. Surgite et ascendamꝰ inbethel
ut faciamꝰ ibi altare dũo. qͥ exaudiuit me

Expanded text:
elinit. Zelus quem habuerunt filii Jacob in ulciscendo stupro sororis suae, moraliter commonet pastores fidelium, quatenus habeant curam animarum sibi commissarum, ne violenter aut corporali delicto, aut fornicatione spiritali polcisci omnem inobedientiam resistentem veritati, atque excommunicationis gladio feriant stupratorem, ne pro tanto commisso imitione. Interea locutus est Dominus ad Jacob: Surge et ascende Bethel et habita ibi; facque ibi altare deo qui apparuit tibi quando fugiebas Esau fratrem tuum. Quid est quod non dixit, et fac ibi aram mihi, qui apparui tibi, sed dicit, fac ibi aram Deo qui apparuit tibi? Utrum dicit? an in aliquo genere locutimerandum? Jacob vero, convocata omni domo sua, ait: Abjicite deos alienos qui in medio vestri sunt, et mundamini, ac mutate vestimenta vestra. Surgite et ascendamus in Bethel, ut faciamus ibi altare Domino, qui exaudivit me
Abbreviated transcription (Latin):
siue sagorum. quib tegenda erat domus:
qualit̾ prefatis possint conuenire m̃suris.
Decem erant cortine. habentes singule longi¬
tudinis xxuiii cubitos. latitudinis .iiiiͬ. Iuȩ
simul iuncte & in unum cõposite. suꝑ taber¬
naculum: implebant de latitudine sia cubi¬
longitudinis xxuiii cubitos. & pone in domo

Expanded text:
arum, quibus tegenda erat domus, qualiter praefatis possint convenire mensuris. Decem erant cortinae, habentes singulae longitudinis viginti octo cubitos, latitudinis quatuor; quae simul junctae, et in unum compositae, tabernaculum implebant de latitudine sua cubilongitudinis viginti octo cubitos, et po
Abbreviated transcription (Latin):
iauit. Post hec conuertitur ad simeon.
et leui dicens. Si meon et leui fr̃s uasa
iniquitatis bellantia ꝑ simeon et leui:
scribe et sacerdotes. uidaici populi. in¬
telleguntur. De symione enĩ erant scͥbe
uideorum. de tribu uero leui: pͥncipes sa¬
cerdotum. dequib scriptum est. quia
consilium fecerunt ut iħm morti trade¬
rent. De quo consilio iste patriarcha qͥ
iam mente dm̃ uidebat: dicit. In consiliũ
eorum nonueniat anima mea. et ince

Expanded text:
lavit. 10. Post haec convertitur ad Simeon lavit. 10. Post haec convertitur ad Simeon et Levi, dicens: Simeon, et Levi fratres, vasa iniquitatis bellantia. Per Simeon et Levi scribae et sacerdotes Judaici populi intelliguntur. De Simeone enim scribae erant Judaeorum. De tribu vero Levi principes sacerdotum. De quibus scriptum est: Quia consilium fecerunt, ut Jesum morti traderent . De quo consilio iste patriarcha, qui jam mente Deum videbat, dicit: In consilium eorum non veniat anima mea. Et re
Abbreviated transcription (Latin):
hoc scło: ppls̃ idem regnauit. E ffusus est
autem sicut aqua. Peccando in xp̃o. qͣsi
aqua que uasculo non tenetur. uolupta¬
tis effusus est impetu. Et idcirco addit.
U lt᷑ non crescas. quia populꝰ ipse post quã
inuniuerso orbe dispersus est: ualde in¬
minutꝰ atq adbreuiatus est. Sed quare
talia meruit: ita subiecit. Qui ascendisti
cubile patͥs tui. Non sicut uidei intelle¬
gunt. hoc proinde dictum esse: eo quod
cumbala concubina patris sui concubue¬
rit. ꝓphetia enim futura ꝓnuntiabat.
ñ que fuerant gesta ipso patriarcha di¬
cente. Acnunciabo uobis. que futura fĩ.
nouissimis dieb. Et ideo inpreterito ñ
est referendum: quod ille futurum pre¬
dixit: Predicabat. enim diĩ passionẽ:
et pͥmogenite plebis audatiam: queas¬
cendit cubile dei patris sui: et macula¬
uit stratum etꝰ quando corpꝰ dnĩ in quo
plenitudo diuinitatis requiescebat: rap¬
tum incruce suspendit. et ferro c̃macu¬

Expanded text:
hoc saeculo populus idem regnavit. 7. Effusus es hoc saeculo populus idem regnavit. 7. Effusus es autem, sicut aqua, peccando in Christum, quasi aqua, quae vasculo non tenetur, voluptatis effusus est impetu. Et idcirco addidit: Ultra non crescas. Quia populus ipse postquam in universo orbe dispersus est, valde imminutus atque abbreviatus est. 8. Sed quare talia meruit, ita subjecit: Quia ascendisti cubile patris tui. Non sicut Judaei intelligunt, hoc proinde dictum esse, eo quod cum Bala concubina patris sui concubuerit. Prophetia enim futura praenuntiabat, non quae fuerant gesta, ipso patriarcha dicente: Annuntiem vobis, quae ventura sunt novissimis diebus. 9. Et ideo in praeteritum non est referendum, quod ille futurum praedixit. Praedicebat enim Domini passionem, et primogenitae plebis audaciam, quia ascendit cubile Dei Patris sui, et maculavit stratum ejus, quando corpus dominicum, in quo plenitudo divinitatis requiescebat, raptum in cruce suspendit, et ferro commacu
Abbreviated transcription (Latin):
significat. quia sacerdotes immolabant
mane hostias. aduesꝑant diuidant ea.
que sibi apopulo ex lege collata st̃. Lupũ
sanguinarium. lupũ uoracẽ suꝑ altaris.
int̃pretatione ponentes. Et spoliorum
diuisionẽ suꝑ sacerdotib qui seriuenteᷤᷤ
altariuuunt de altare. Hec scđm hys¬
toriam qualit̃ accipienda fint: dicta suf¬
ficient. Mystice autẽ qualit̾ benedic¬
tiones istȩ patriarcharũ intelligendȩ sit:
de in ceps dicemus. Ruben pͥmogenitus
cipere sacerdotium. atq regnũ. Additur
tu uirtus mea. utiq quia ex ipso populo
fundam̃tũ fidei. exipso uirtus dei: qui est
um dolorum nisi dum pat̾ dõ semꝑ ir¬
rogaret in uiriam. dum conuertit ad eũ
clorsum et non faciem e lste pͥor in donis.
quia ipsis pͥmis data sunt eloquia dei. pͥ¬
mis ipsis legis latio. et testam̃tum siue ꝑ¬
missio. lite maior imperio. utiq ꝓ magni¬
tudine uirium. quia copiosius ceteris in

Expanded text:
significat quod sacerdotes immolant significat quod sacerdotes immolant mane hostias, ad vesperam dividant ea quae sibi a populo ex lege collata sunt. Lupum sanguinarium, lupum voracem, super altaris interpretatione ponentes, et spoliorum divisionem super sacerdotibus, qui, servientes altari, vivunt de altari. Haec secundum historiam qualiter accipienda sint, dicta sufficient. Mystice autem qualiter benedictiones istae patriarcharum intelligendae sint, deinceps dicemus. Ruben primogenitus cipere sacerdotium, atque regnum. Additur: Tu virtus mea, utique 347 quia ex ipso populo fundamentum fidei, ex ipso virtus Dei, qui est um dolorum, nisi dum Deo Patri semper irrogat injuriam, dum convertit ad eum dorsum, et non faciem? Iste prior in donis, quia primis ipsis data sunt eloquia Dei: primis ipsis legislatio, et Testamentum, sive promissio. Iste major in imperio, utique pro magnitudine virium, qui copiosius caeteris in
Abbreviated transcription (Latin):
filimi ioseph quitam pulcber es. ut ce
tota demuris et currib ac fenestris
puellarum egypti turbas ꝓspectet.
inuiderunt tͥ. et te ad iracundiam pro¬
uocauerunt fr̃s tui habentes liuoris sa¬
gntas: et zeli iaculis uulnerati. Uerũ tu
arcũ tuũ et arma pugnandi: posiusti in
do. qui fortis est ꝓpugnator. et iuncula
tua quib te fr̃s ligauerant: ab ipso so¬
luta sunt et disrupta. ut ex tuo semine
tribus nascatur effraim. fortis et stabiliᷤ
et instar lapidis durioris inuicta. impe¬
rans quoq decẽ tribubus isrł. Benianin
iupiis rapax. mane comedet p̃dam. et
uespere diuidet spolia. Quamꝗͣ. de pau¬
lo apło manifestissima sit ꝓphetia: oĩb
patet quod in adolescentia ꝑsecutus ec¬
clesiam. insenectute predicator euangłii
fuerit. hebrei tam̃ ita edisserunt. altare
in quo immolabant᷑ hostie et uictimaꝵ.
sanguis ãbasem illiꝰ fundebat᷑: in parte
tͥbus beniamin fuit. hoc inquiunt gͦ

Expanded text:
fili mi Joseph, qui tam pulcher es, ut te fili mi Joseph, qui tam pulcher es, ut te tota de muris, et turribus, ac fenestris puellarum Aegypti turba prospectet, inviderunt tibi, et te ad iracundiam provocaverunt fratres tui, habentes livoris sagittas, et zeli jaculis vulnerati. Verum tu arcum tuum et arma pugnandi posuisti in Deo, qui fortis est propugnator, et vincula tua quibus te fratres ligaverant ab ipso soluta sunt et disrupta, ut ex tuo semine tribus nascatur Ephraim fortis et stabilis, et instar lapidis durioris invicta, imperans quoque decem tribubus Israel. Benjamin lupus rapax, mane comedet praedam, et vespere dividet spolia. Quanquam de Paulo apostolo manifestissima sit prophetia, omnibus patet quod in adolescentia persecutus Ecclesiam, in senectute praedicator Evangelii fuerit. Hebraei tamen ita edisserunt: Altare in quo immolabantur hostiae, et victimarum sanguis ad basem illius fundebatur, in parte tribus Benjamin fuit. Hoc, inquiunt, ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uus emissus. dans eloquia. pulchritudiniᷤ.
siue neptalim ager irriguus. Utrumq n
significat hebreum uerbũ. aĩalia. selua.
Significat autẽ quod aque calide in psa
nascantur tribu. siue quia super lacum
genesareth fluento iordanus esset irrigu¬
us. hebrei autem uolunt ꝑpter dyberia¬
dem. que legis uidebatur habere notitiã
agrũ irriguum. et eloquia pulchritu¬
dinis ꝓphetari. Cerius aut̃ emissus. tẽ¬
poraneas fruges. et uelocitatẽ terre u¬
berioris ostendit. Sed melius siad doct᷑¬
nam saluatoris cuncta referamꝰ. quod
ibi uł maxime docuerit saluator. ut in
euangłio quoq scriptum ẽ. Filius ad¬
decorus aspectu. filiȩ discurrerunt suꝑ
murũ. sed exasperauerunt eũ. et iur¬
gatisunt. uideruntq illi habentes
auxit te michi dñs. siue quia int̾ fr̃s tu¬
os maior futurus es. fortissima siquidẽ
trib fuit ephraun: ut in regnorum. et
parali pomẽnon libris legimꝰ. Oinquã

Expanded text:
vus emissus dans eloquia pulchritudinis; vus emissus dans eloquia pulchritudinis; sive Nephthalim ager irriguus . Utrumque significat Hebraeum verbum, AIALA SELUHA . Significat autem, quod aquae calidae ipsa nascantur tribu, sive quod super lacum Genesar fluento Jordanis esset irrigua  Al. irriguus. Hebraei autem volunt propter Tyberiadem, quae Legis videbatur habere notitiam, agrum irriguum, et eloquia pulchritudinis prophetari. Cervus autem emissus temporaneas fruges et velocitatem terrae uberioris ostendit. Sed melius si ad doctrinam Salvatoris cuncta referamus, quod ibi vel maxime docuerit Salvator, ut in Evangelio quoque scriptum est. Filius decorus aspectu, filiae discurrerunt super murum, sed exasperaverunt eum et jurgati sunt, invideruntque illi habentes duxit te mihi Dominus, sive quia inter fratres tuos major futurus es. Fortisfuit tribus Ephraim, ut in Regnorum et Paralipomenon libris legimus; O, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
uias: nullum ꝑ terrã ifrł transire ꝑmit¬
tat. sed etiam siquis temerariꝰ uirtute
sua quasi uelocitate equi confisus. eã
uoluerit predonis more populari. non
effugere ualebit. totũ aut̃ ꝑmetha¬
foram serpentis et equitis: loquitur. ui¬
dens gͦ tam fortem narareum tuũ qr &
ipse ꝑmeretric̃e mortuus ẽ .& moriens
nr̃os occidit inimieos: putaui o ds̃ ipsũ
ẽẽ xp̃m filiũ tuũ. uerũ qr mortuus est
et non resurrȩx̃: et rursum captiuus duc
mei generis prestolandus est. ut ueniat
cui repositum ẽ. ⁊ ipse erit expectatio
gentium. Gad accinctus prelabitur ante
eum. et ipse accinget᷑ retrorsum. Sigc̃at
qͦd ante ruben et dimidiã tribũ manasse.
ad filios quos transiordanem inpossessione
dimiserat. post quattuor decim annos re¬
uertens. p̃lium aduersũ eos gentium ui¬
cinarum grande reppererit. et uictis hoᷤ¬
tib. fortiter dimicarit. Lege librũ iħu¬
naue et paralipomenon. Neptalim cer¬

Expanded text:
vias nullum per terram Israel transire permitvias nullum per terram Israel transire permittat: sed etiam si quis temerarius, virtute sua quasi velocitate equi confisus, eam voluerit praedonis more populari, non effugere valebit. Totum autem per metaphoram serpentis et equitis loquitur. Videns ergo tam fortem Nazaraeum tuum, quod ipse propter meretricem mortuus est, et moriens nostros occidit inimicos , putavi, o Deus, ipsum esse Christum filium tuum: verum quia mortuus est, et non resurrexit, et rursum ductus est Ismei generis praestolandus est, ut veniat cui repositum est, et ipse exspectatio gentium. Gad accinctus praeliabitur ante eum, et ipse accingetur retrorsum . Significat, quod Gad, Ruben, et dimidia tribus Manasse ad filios, quos trans Jordanem in possessionem dimiserat, post quatuordecim annos revertens, praelium adversus eos gentium vicinarum grande repererit, et victis hostibus fortiter dimicaverit. Lege Jesum Nave et Paralipomenon . Nepthalim, cer
Abbreviated transcription (Latin):
nunc ad mediterraneam ꝓuintiam redit.
Et isachar qui uixta neptalim pulcherri¬
mã ingalilea regionem possessurus est.
benedictione sua habitatorem facit. asi¬
num aut̃. osseũ uel fortem uocat. et hu¬
merũ ad portandum deditũ: qr in labo¬
re t̾re uehendis ad mare que infinib su¬
is nascebantur: plurimũ laborauit. re¬
gib quoq tributa conportans. Aiunt
hebrei per methaphorã significari. quod
scͥpturas scãs. die anocte meditans: stu¬
dium suũ dederit ad laborandũ. Et
id circo ei om̃s tribus seruiant: quasi ma
gistro. dona portantes. Dan uidicabit
populũ suum. sicut et alia tribus in is¬
rael. Fiat dan coluber inuia cerastes in
semita mordens ungulas equi. ut cadat
ascensor eius retro salutare tuum expec¬
tabo dñe. Samson uidex ifrł. de tribu
dan fuit. Hoc ergo dicit nẽ uidens in
spũ comam nutrire samson narareũ.
litudinem colubri reguliq obsidentis

Expanded text:
nunc ad mediterraneam provinciam redit, nunc ad mediterraneam provinciam redit, et Issachar qui juxta Nephthalim pulcherrimam in Galilaea regionem possessurus est, benedictione sua habitatorem facit. Asinum autem osseum vel fortem vocat, et humerum ad portandum debitum, quia in labore terrae, et vehendis ad mare quae in finibus suis nascebantur, plurimum laboravit, regibus quoque tributa comportans. Aiunt Hebraei per metaphoram significari quod Scripturas sanctas die ac nocte meditans, studium suum dederit ad laborandum; et idcirco ei omnes tribus serviant, quasi mgistro dona portantes. Dan judicabit populum suum, sicut et alia tribus in Israel. Fiat Dan coluber in via, cerastes in semita, mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro. Salutare tuum exspectabo, Domine . Samson judex in Israel de tribu Dan fuit . Hoc ergo dicit: Nunc videns in spiritu comam nutrire Samsonem Nazaraeulitudinem colubri regulique obsidens