comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suo exẽplo. dũ agentibꝰ se diuidẽs:
uideis se ad iungebat. Unde ĩubdit.
Cũ aũt illi uenisset̃ auidea. subtra¬
hebat se petrꝰ latent̾ ꝑ aliqͣs oeca¬
timens nõ eibos: s eos. qͥ excͥcũei¬
suo scãdali zarent᷑. Hii gͥ ne scãda¬
lizarent᷑.s. paulatĩ infide nutrent᷑
factꝰ est iudeis tãqͣm uid̾s̃. simulãs
cũ utirinis idẽ sentre. E simula¬
ciomi eiꝰ cet̾i iudei. qͥ erãt antiochie
cõsenser̃. tãqͣm disc̾nerer cibos. Ita
ũ ⁊ barnabas qͥ mec̃ erat doctor gẽ¬
hum. ab eis duc̾etur gẽtibꝰ: subtͣet
in illã simulacionẽ iudaice ꝯmestio¬
nis. Ut qͣm uis recte e̾̃dẽt de legis
ĩut᷑q ppło abolitione. eadẽ tñ intẽci¬
one qͣ petrꝰ se agẽtibꝰ subtͣheret. ⁊
cũ infirmis idẽ sẽtire: se simularet.
hec at̃ simulatio: gẽtibꝰ inunł erat.
do̾q paulꝰ petrũ redargint. Und̃

Expanded text:
suo exemplo, dum a gentibus se dividens Judaeis se adjungebat. Unde subdit: Cum autem illi venissent a Judaea, subtrahebat se Petrus, latenter per aliquas occatimens, non cibos, sed eos qui ex circumcisuo scandalizarentur. Igitur ne scandalizarentur, sed paulatim in fide nutrirentur, factus est Judaeis, tanquam Judaeus, simulans cum infirmis idem sentire. Et simulationi ejus caeteri Judaei, qui erant Antiochiae, consenserunt, tanquam discerneret cibos, ita ut et Barnabas, qui mecum erat doctor gentium, ab eis duceretur gentibus subtractus in illam simulationem, Judaicae comestionis, ut quamvis recte crederet de legis in utroque populo abolitione, eadem tamen intentione qua Petrus, se a gentibus subtraheret, et cum infirmis idem sentire se simularet. Haec autem simulatio gentibus inutilis erat, ideoque Paulus Petrum redarguit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
lebant. qd̃ facturꝰ erat: s ꝓpt̾ istoᷤ ñ fec̃.
Sun aut̃ ñ erat facturꝰ: fine dubio ꝓpt̾
istos fec̃. Lict̾a ħ indicat: qr cessit᷑ :⁊
historia factũ exclamat. Q mͦ. n ad
horam negaret se cessisse. cũ ꝓbet᷑
Ille .N. posset dic̾e se ñ ad horam cesfisse:
qͥ nũqͣm inueniretur cessisse. Nec ad horã
.i. cesserit: qͥ nũqͣm cessit. Qd̾ si aliqͣn¬
do cessit. qͦm nec ad horam: Cur ⁊̃ dic̃
se cessisse ꝓpt̾ falsos fr̃s. si ꝑ se facturꝰ
erat : Aut enĩ cessurꝰ ꝓpt̾ falsoᷤ fr̃s ñ
cessit: aut ñ cessurꝰ ꝓpt̾ falsoᷤ frs cessit
¶nũ .ix. ex his duobꝰ restat intelligi.
Cessit gͦ inuitꝰ : ñ spõte ꝓpt̾ illos facies̃.
qd ꝑ se ñ fac̾et. humilians se legi c̃¬
cumieiso timotheo: ũ dolꝰ ⁊ scãdalum
iudeorũ cessaret. qͥ parati erãt cõmou̾e
tu multũ ⁊ sedicionẽ. si illũ filiũ iudẽẽ

Expanded text:
n fecit. Sin autem non erat facturus, sine dubio propter istos fecit. Littera hic indicat quia cessit, et historia factum exclamat. Quomodo enim ad horam negaret se cessisse, cum probetIlle enim posset defendere se nec ad horam cessisse, qui nunquam inveniretur cessisse. Nec ad horam enim cessit qui nunquam cessit: quod si aliquando cessit, quomodo nec ad horam? Cur etiam dicit se cessisse propter falsos fratres, si per se facturus erat? aut enim cessurus propter falsos fratres non cessit, aut non cessurus propter falsos fratres cessit. Unum enim ex his duobus restat intelligi. Cessit ergo invitus, non sponte, propter illos faciens quod per se non faceret, humilians se legi circumciso Timotheo, ut dolus et scandalum Judaeorum cessaret, qui parati erant commovere tumultum et seditionem, si illum f
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicau̾at. Deinde pꝰt annoᷤ tres: ueni
iherosolimã uid̾e petrã. ñ disc̾e aliqͥd
ab eo: s uid̾e eũ ꝓpt̾ affectũ apłat᷑. et
ũ petrꝰ sciret me fore sibi co apłm.
se nullo mͦ diffentire ab aliis apłis:
neminẽ uidi.ͦ ita ꝯstat: qd̾ nec ab
aliis didici. Neminẽ uidi dico: nͥ ia¬
cobũ tr̃m dñi. hic ẽ iacobꝰ minor.qͥ¬

Expanded text:
i Hierosolymam videre Petrum, non discere aliquid ab eo, sed videre eum propter affectum apostolatus, et ut Petrus sciret me fore sibi coapostolse nullo modo dissentire ab aliis apostolis, neminem vidi. Et ita constat quod nec ab aliis didici. Neminem vidi, dico, nisi Jacobum fratrem Domini. Hic est Jacobus minor
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ. iste: rep̾hensionẽ. Ut et ui¬
deis suꝑbia: ⁊ gentilibꝰ desꝑacio
tolleret᷑. Nõ gͥ uẽl paulo uel eĩs cũ qͥbꝰ
ante edens : se ab eis poit ea separabat.
Petrus u̾e nec rep̾hensibił erat: nec ei
paulꝰ ꝓcacit̾ resistebat. Paulꝯ enĩ ĩ
petro. hoc ñ rep̾hend̾e potuit: qd̾ ipse
fecẽ. Nec arguere simlationẽ: cuiꝰ
⁊ ipse reus erat. S fuit ħ rep̾hensio
nõ u̾a: s dispensatoria. Nec petrꝰ pec¬
cauit: nec paiulꝯ ꝓcacit̾ arguit. Petrꝰ
aũt sic̃ legit᷑ inactib apłorũ. auctor
fuit huiꝰ dec̾ti: legẽ post euugłin
ñ eẽ seruãdã. Qͥ ptꝰ uisionẽ lyntei
ubi erãt diu̾si gen̾is anĩalia: ad cor¬
neliũ intͣuit. ⁊ cũ gentibꝰ comedit.
qͥ ⁊̃ questionẽ de hac re: soluit.
Cũ.n. paula ⁊ barnabas. iã ꝯu̾sis mł

Expanded text:
ensionem, ut et Judaeis superbia, et gentibus desperatio tolleretur. Non igitur vel Paulo vel eis cum quibus ante edens se ab eis postea separabat, Petrus vere reprehensibilis erat, nec eis Paulus procaciter resistebat. Paulus enim in Petro hoc reprehendere non potuit, quod ipse fecit, nec arguere simulationem, cujus et ipse reus erat; sed fuit haec reprehensio non vera, sed dispensatoria; nec Petrus peccavit, nec Paulus procaciter arguit. Petrus autem, sicut legitur in Actibus apostolorum, auctor fuit hujus decreti, legem post Evangelium non esse servandam, qui post visionem lintei, ubi erant diversi generis animalia, ad Cornelium intravit, et cum gentibus comedit: qui etiam quaestionem de hac re solvit. Cum enim Paulus et Barnabas
Abbreviated transcription (Latin):
ti ddñi. ꝯsentientes ũ ego eẽm pͥmꝰ inp̃di¬
catione gẽtũ: sic̃ petrꝰ incͥcum cisione.
Et sic̃ aliis apłi obedier̃ petro: ita barna¬
bas paulo. Nõ gͦ muenti sũt in aliqͦ¬
dissentire abillo. ũ cũ ille se ꝑtectum
euugłm accepisse dic̾et: illi negaret.
⁊ aliqͥd uellent: tãqͣm ĩꝑfecto ad de.¬
tͣs. ad hoc utiq ũ nos iremꝰ ingẽtes
suarũ uẽditarũ p̾cia adpedes apłoꝵ
faciendo collectas. Eece ꝑ ħ ꝑatet: qͥd

Expanded text:
tes ut ego essem primus in praedicatione gentium, sicut Petrus in circumcisione. Et sicut alii apostoli obedirent Petro, ita Barnabas Paulo. Non ergo inventi sunt in aliqdissentire ab illo, ut cum ille perfectum Evangelium se accepisse diceret, illi negarent, et aliquid vellent tanquam imperfecto addebis dextras, ad hoc utique, ut nos iremus in gentes; suarum venditarum pretia ad pedes apostolorum faciendo collectas. Ecce per hoc patet quod
Abbreviated transcription (Latin):
ñ legatur. infaciẽ ei restitit paulꝰ. Uñ
cũ ueniss cephas antiochiã que locꝰ
gẽtũ erat: ego restiti ei tãqͣm par. ħ
enĩ. ñ audẽt fac̾e: nͥ seiret se ñ ĩ parẽ
fore. Rͥ estiti dico: eũdo infaciẽ eius.
Scilie qd̾ ñ anĩadu̾tebat ĩ dicãdo: E
ñ inocctilto: s coram om̃ibꝰ quibꝰ no¬
cebat. Et ñ tem̾e ħ feci: qr rep̾hen¬
sibił erat. Id est dignus reyhensione¬

Expanded text:
n legatur, in faciem ei restitit Paulus. Undcum venisset Cephas Antiochiam, qui locus gentium erat, ego restiti ei, tanquam pari. Hoc enim non auderet facere, nisi sciret se non imparem fore. Restiti, dico, eundo in faciem ejus, scilicet quod non animadvertebat indicando; et non in occulto, sed coram omnibus quibus nocebat. Et non temere hoc feci, quia reprehensibilis erat, id est dignus reprehensione
Abbreviated transcription (Latin):
firie ⁊ eilicie. eũ qͤstio eẽt ide lege
utrũ tenenda eẽt annõ: tt̃m ascẽdi
ierosolumã. Nõ ait iuii. s ascẽdi: ꝓsitu
t̾̃re. ascendi dico: cum barnaba q̃ de
iudeis erat assup̃to: ⁊ tito qͥ de gẽtibꝰ.
Qͥ si. hinc inde testes habui: qͥbꝰ pat̾et
talsũ eẽ me aliud gẽtibꝰ aliud iudeis
ꝯtuli cũ eis tãqͣm amicis ⁊ parib.¬

Expanded text:
Syriae et Ciliciae, cum quaestio esset de lege utrum tenenda esset an non, iterum ascendi Hierosolymam, non ait, ivi, sed ascendi, pro situ terrae. Ascendi, dico, cum Barnaba, qui de Judaeis erat. Assumpto Tito, qui de gentibus. Quasi dicat: Hinc inde testes habui, quibus patet falsum esse me aliud gentibus, aliud Judaeis contuli cum eis, tanquam amicis et parib
Abbreviated transcription (Latin):
Sñ solũ titꝰ ñ eiꝰt ꝯpuls cͥcũ cidi: s
neq ad horã ĩ aliqͦ cessimꝰ qͣsi ꝯtucti de
lege subiecho ĩ eorũ: ũ eis subiciam᷑ qͥ
legalia saluti necessarta p̾dicabãt. Cũ
aut̃ alibi cesserit. ũ incͥcũcisione timo¬
thei. cur ñ hic cessit: Respõdet etait.
ꝓpt̃ falsos fu̾s qͥ se fingunt amico̾: sub¬

Expanded text:
n solum Titus non est compulsus circumcidi, sed neque ad horam, in aliquo, cessimus, quasi convicti de lege, subjectioni eorum, ut eis subjiciamur, qui legalia saluti necessaria praedicabant. Cum autem alibi cesserit, ut in circumcisione Timothei, cur non hic cessit? Respondet et ait: Propter falsos fratres, qui se fingunt amicos, sub
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃d uos : que habet. qd neq cͥcum¬
cisio aliqͥd ꝯfert: nec p̃pucium. S
fides ħ ñ erat apd̾ uideos : qr c̾dentes
cͥcum cidebat̃ filios suos. Attende
dicat se cessisse. nec ad horã ita dicẽs.
ꝓpt̾ illos falsos fr̃s ñ cesserit sic̃ legit᷑
inqͥbusdã codicibꝰ: ñ uolũtate ñcessit.
Nam cessurũ se significauit si illi ñ¬

Expanded text:
cumcisio aliquid confert, neque praeputium, sed fides: hoc enim erat apud Judaeos, quia credentes circumcidebant filios suos. Attende dicat se cessisse, nec ad horam, ita dicens:propter illos falsos fratres non cessit, sicut legitur in quibusdam codicibus, non voluntate non cessit; nam cessurum se significavit, si illi n
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ uos ñ infirmat᷑: si potẽs ẽ ĩ ub. Id
est ñ intirmꝰ s potens apparuit exhis
que int̾ eos fac̃: eũ doira dedit. qd̾
exꝑti ñ dubitet᷑: s ab eo posse pumiri.
Qͥ a uider̃ in mñe eiꝰ mortuos sꝯ citato.
demones fugatoᷤᷤ. sdis auditũ. mutis
affatũ. claudis g̾ssũ. cecis uisũ: eẽ red

Expanded text:
ter vos, non infirmatur, sed potens est in vobis, id est non infirmus, sed potens apparuit ex his quae inter eos fecit, cum dona dedit, quod experti non dubitent se ab eo posse puniri. Quia viderunt in nomine ejus mortuos suscitatos, daemones fugatos, surdis auditum, mutis affatum, c
Abbreviated transcription (Latin):
lerũt mͥ: s pociꝰ ecõtͣ opiuonẽ insi¬
diangum. eũ indissent qd eũgłium
p̃putii adno c̾ditũ ẽ mͥ ũ fideli. ita
pͥncipalit̾: sic̃ ⁊ perro euͣgłm cͥcũsionis.
Xp̃s .ii. paulo dedit ũ ministraret gĩbꝰ¬

Expanded text:
Sed potius econtra, opinionem insidiantium, cum vidissent quod Evangelium praeputii, a Domino creditum est mihi, ut fideli, ita principaliter, sicut et Petro Evangelium circumcisionis. Christus enim Paulo dedit ut ministraret g
Abbreviated transcription (Latin):
similituatnẽ scĩtatis.Uel pociꝰ: qr
patrũ ꝯiũctos: fr̃s uocant. Unde ie¬
ronimꝰ trs dni dic̃ intelligi hunc
quẽtes deliram̃ta apocͥforũ. sp̾icãt᷑
frs̃ dm̃i foriᷤᷤ stãtes eẽ filioᷤᷤ ioseph:
deqͣdam muliercła. S ꝯsobͥnos fr̃s

Expanded text:
similitudinem sanctitatis, vel potius quia patrum conjunctos, fratres vocant. Unde Hieronymus fratres Domini dicit intelligi hunc quentes deliramenta apocryphorum suspicantur fratres Domini foris stantes esse filios Joseph de quadam muliercula; sed con
Abbreviated transcription (Latin):
de malefactiꝰ huc usq correxi uos. De cet̾o
aut̃ frs gaudere. Id ẽ hagite unde gaudi¬
um sit.X ũ gaudeatis: estote ꝑfecti ĩfide.
E uos maiores exhortamini. addidit mi¬
nores. ⁊ uos minores idẽ sapite: cũ ma
pacẽ habete. ne sit pͥor discordia int̾uoᷤ.
& si ħ fec̾itis: ds dilectonis ⁊ pacis.i.¬

Expanded text:
De malefactis hucusque correxi vos, de caetero autem, fratres, gaudete, id est hoc agite unde gaudium sit, et ut gaudeatis, estote perfecti in fide, et vos majores exhortamini, ad idem minores; et vos minores idem sapite, cum majpacem habete, ne sit prior discordia inter vos. Et si haec feceritis, Deus dilectionis et pacis
Abbreviated transcription (Latin):
s om̃s uidarzarent. ꝙͣ idõ. hic ubi asser¬
cionem
p̾dica t̃ onis sue ꝯferebat᷑. nullatenus
uoluit cecde: ũ u̾itas p̾dicacioniꝰ mõs¬
traretur. ẜ nota qr ĩ his oĩbꝰ:⁊ se cõ¬

Expanded text:
s 144 judaizarent. Et ideo hic ubi assertionem praedicationis suae conferebat, nullatenus voluit cedere, ut veritas praedicationis monstraretur. Et nota quia in his omnibus se com
Abbreviated transcription (Latin):
aũt corã ꝓximo. Qd̾ si negligẽnꝰ agit᷑:
ledit ex emplo. Ut u̾bi gr̃a. Siqͥs bone
ꝯsciencie. corã intirno ĩ ỹdolio comedat.
qͣm uis recte credens ħ faciat: tñ ꝑtur¬
batur infirmi ꝯsciencia. d aũt ꝓdẽ.
si m̃itum ꝯsciencie tue hausit aqͣm
pͣam. ⁊ ille de tu negligẽti ꝯu̾satione
bibit turbatã: alii aqͣm t̾bas: pascua
ꝯculcaᷤ. S attende ne tͥ aqͣm tͣbes: ne¬
gligencia ꝯu̾sationiᷤ tue. Uñ alibi ait

Expanded text:
mo. Quae si negligentius agitur, laedit exemplo, ut verbi gratia, si quis bonae conscientiae coram infirmo in idolio comedat, quamvis recte credens hoc faciat, tamen perturbatur infirmi conscientia. Quid autem prodest si venter conscientiae tuae hausit aquam puram, et ille de tua negligenti conversatione bibit turbatam? Alii aquam turbas, pascua conculcas, sed attende ne tibi aquam turbes negligentia conversationis tuae. Unde alibi ait
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ .i. xͥano̾. ⁊ expugnaui illã .i. fidelos
affligebã penis incorpore.⁊ ꝓficiebã ĩ
iudaismo inplendo legẽ: ⁊ defẽdẽdo
eã. ꝓ ficiebã dico: supͣ mlt̾os. Nõ dico
senes s coheraneos mõs: qͥ plus labo¬
rant qͣm senes. Et ñ dico supͣ młtos
ꝓselitos: s qui sũt ingen̾e m̃o .i. udeoꝵ¬

Expanded text:
istianos, et expugnavi illam, id est fideles affligebam poenis in corpore, et proficiebam in Judaismo, implendo legem et defendendo eam. Proficiebam dico supra multos, non dico senes, sed coaetaneos meos, qui plus laborabant quam senes: et non dico supra multos proselytos, sed quisunt in gen
Abbreviated transcription (Latin):
putatinus pat̾ xͥ. M ortuo aũt ioachĩ.
cleopas fr̃ ioseph: eandẽ annã accep̃
uxorẽ. ⁊ genuit ex ea filiam qͣm uo¬
cauit mariam : que nupsit alpheo.
Qͥ genuit exea filios .s. ꝙ iaco¬
bũ. ioseph. simonẽ. uidã. Mor̾tus
aut cleopa: qͥdã solome eandẽ an¬
nã dux. ⁊ gen̾auit ex ea filiã m̃e

Expanded text:
putativus pater Domini. Mortuo autem Joachim, Cleophas frater Joseph eamdem Annam accepit uxorem, et genuit ex ea filiam quam vocavit Mariam, quae nupsit Alphaeo, qui genuit filios, scilicet Jacobum, Joseph, Simonem et Judam. Mortuo autem Cleopha, quidam Salomas eamdem Annam duxit, et ex ea filiam ge
Abbreviated transcription (Latin):
est inigũ saluationi. Quẽ gͦ locũ hab
lex: Nullũ penitꝰ. Dedit ⁊̃ ad ħ ũ eri¬
ꝑet. qͣsi qͥbusdã nos pccĩs irretitos:
qui rei eramꝰ sub lege. De scło .i. de
Id est malorũ qͥ imũdo ꝯmutũt᷑. Cuiꝰ¬
modi sũt insipiencia. spͣcicia: ⁊ ĩfir¬
trahit. Attende qd p̾sens scłm dr̃ neqͣm.¬
ñ id̾o qd̾ mũdꝰ tste c̾atꝰ ado̾ mal sit:
s qr in eo fuit mala. Ex ħ sensu ddr
dies mali s̃. dies iacob pessimi. mũdꝰ
inmaligno positꝰ. tep̾ra ꝑicłosa. salt̃
qͦ qͥ sũt pleni latronibꝰ. ⁊ gladiꝰ qͦ
cͥruor effũdit᷑. ⁊ calix qͦ uenenũ teꝑat᷑
mala dicũtur. qr ñ solũ tẽpr̃a s ⁊ lo

Expanded text:
lvationis. Quem ergo locum habet lex? nullum penitus. Dedit etiam ad hoc, ut eriperet, quasi vi quadam nos peccatis irretitos, qui rei eramus sub lege, de saeculo, id id est malorum quae in mundo committuntur: cujusmodi sunt insipientia, spurcitia, et infirtrahit. Attende quod praesens saen ideo quod mundus iste, creatus a Deo, malus sit; sed, quia in eo fiunt mala Ex hoc sensu dicitur: Dies mali sunt, dies Jacob pessimi, mundus in maligno positus, tempora periculosa, saltus quoque qui sunt pleni latronibus, et gladius quo cruor effunditur, et calix quo venenum temperatur, mala dicuntur, quia non solum tempora, sed
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xͦ. qͥ ñ est minor patre. Quẽ ĩ ui¬
riose eqͣtis legi: dũ ipsũ sine lege ad
salurem ñ suffic̾e̾ asseritis: sic̃ nec
legẽ sine eo. S ab ipso sine lege gr̾a
est ⁊ pax. Aqͦ sece querenda ẽ : qͥa ip̃ẽ
qͥ poss aꝑire librũ: nͥ leo de tribu¬

Expanded text:
i non est minor Patre, quem injuriose aequatis legi, dum ipsum sine lege ad salutem non sumcere asseritis, sicut nec legem sine eo. Sed ab ipso sine lege gratia est et pax, a quo secure quaerenda est, quia ipse qui pos
Abbreviated transcription (Latin):
ratu: uenio aduoᷤ. Nõ id̾o dic̃ t̾cio.
q̃d iã bis ueruss s qͥa bis paratꝰ fuerat.
U eniã dico.⁊ tuc̃ in ore duorũ uł tͥũ
testiũ: stabit om̃e u̾bũ accusatoꝵ.
ho est duobꝰ uel tribus restibus ap¬
probatis: siqͥd quereretur ad nudican¬
dñ aliqͣm  x si assertioẽ testiũ culpã
inuen̾o: ñ parcã fic̃ p̾dixi his cũ p̾ses

Expanded text:
u venio ad vos. Non ideo dicit tertio, quod jam bis venisset, sed quia bis paratus fuerat. Veniam dico, et tunc in ore duorum vel trium testium stabit omne verbum, accusatorum, id est duobus vel tribus testibus approbatis. Si quid quaeretur ad judicandum aliquem, et si assertione testium culpam invenero, non parcam sicut praedixi
Abbreviated transcription (Latin):
eodem sp̃u scõ uł eadẽ uolũtate. ego
⁊ ipse titꝰ ambulauimꝰ: Nõne eisdẽ
uestigiis: Id est eisoẽ oꝑacionibꝰ
qͥ dicunt᷑ uestigia : qr ꝑ eas apparet
uolũtas an bona sit an mala. Unde.
nos apd̾ uos. Id est q̃d causa excusaci¬
oms qͣsi reus dicã qd̃ ñ grauaui uos.
s loqͥmur ħ corã do. Id est teste dõ ħ
dico: qͥ seit qd̃ nõ cͥcumueni uo̾. X ñ

Expanded text:
eodem spiritu, vel eadem voluntate, ego et ipse Titus ambulavimus? Nonne eisdem vestigiis? id est eisdem operationibus quae dicuntur vestigia, quia per eas apparet voluntas, an bona sit, an mala: Unde: nos apud vos, id est quod causa excusationis quasi reus dicam, quod non gravavi vos. Sed loquimur hoc coram Deo, id est teste Deo, hoc dico, qui scit quod non circumveni vo
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ oꝑa bona pia cogitacione facta frus¬
ut de uirib lib̾i arbitrii fui ñ p̾sumat:
qr ille qͥ putauit sine eiꝰ ad uitorio se posse
cuiꝰtodire: qͥ dedit ꝓfectꝰ inlõgiiqͣm re
gionem ⁊ uiuens ꝓdige cuncta ꝗsupsit.¬
⁊ miseria atritꝰ. ⁊ inse reu̾sꝰ dix̃. Surgã
⁊ ibo ad patrem ñm. Qm cogitacionem
bonam ñ haberae: nͥ ⁊ ipsam illi inocculto
pat̾ misericordissimꝰ inspirass Idõ recte¬

Expanded text:
quia opera bona pia cogitatione facta frusut de viribus arbitrii sui non praesumat; quia ille qui putavit sine ejus adjutorio se posse custodire quod dedit, profectus in longinqua, et vivens prodige cuncta consumpsit: et miseria attritus, et in se reversus dixit: Surgam, et ibo ad patrem meum . Quam cogitationem bonam non haberet, nisi et ipsam illi in occulto Pater misericordissimus inspirasset
Abbreviated transcription (Latin):
apłc. ut his bene agẽtibꝰ: ĩ eis corri
pienda ñ inueniat: & sic reꝓbi appa¬
reant. ꝓbati enĩ uidẽtur: dũ iudi¬
cant peco̾res.Si gͦ ñ sĩt qͦs iudicent.
cessante auctoritate: qͣsi reꝓbi uidẽtꝰ.
attende qd ait oramꝰ ũ nichil mali
faciatis: s bonũ. Iñ telligenda ẽ .ii.
hic gr̾a dĩ. qͣ sola hoĩnes lib̾ant᷑ amalo.
⁊ sine qͣ nullũ ꝓrsꝰ siue cogitãdo. siue
uolendo ⁊ amando. siue agendo: faci¬
unt bonũ: ñ solũ ũ monstrãte ipsa
qͥd faciendũ sit sciant: uerũ ⁊̃ ũ p̾stã¬
te ipsa faciant cũ dilechone qͥd seiunt.
hanc qͥppe inspiracionẽ bone uolũta¬

Expanded text:
 ut his bene agentibus, pienda non inveniat, et sic reprobi appareant: probati enim videntur, dum judicant peccatores. Si ergo non sint quos judicent cessante auctoritate, quasi reprobi videntur. Attende quod ait oramus, ut nihil mali faciatis, sed boni. Intelligenda  qua sola homines liberantur a malo, et sine qua nullum prorsus sive cogitando, sive volendo et amando, sive agendo faciunt bonum: non solum ut monstrante ipsa quid faciendum sit sciant, verum etiam ut praestante ipsa faciant cum dilectione quod sciunt. Hanc quippe inspirationem bonae volunta
Abbreviated transcription (Latin):
grecie olim uenientes: gͥcis
se miscuer̃. Unde illa ꝓuncia.
pͥ galla g̾cia: deinde gallacia
appellata ẽ. Unde cũ g̾ci acuti
ingenii suro: illi tñ galathe
stulti . ⁊ ad ĩtelligẽditm
tardiores erant: sic̃
oe ĩ dociles galli. hii
u̾itatẽ fidei ⁊ doctͥne

Expanded text:
ciam olim venientes Graecis se miscuerunt. Unde illa provincia prius Gallograecia, deinde Galatia appellata est. Unde, cum Graeci acuti ingenii sint, illi tamen Galatae stulti, et ad intelligendum tardiores erant, sicut et indociles Galli. Hi veritatem fidei et doctrinae
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibꝰ. ⁊ ct̾. Si trãqͥlliꝰ audias si tb ipi
aqͣm tue m̃tis ne ꝑturbeᷤᷤ: qͣntũ pot̾o
fortassis exponãSunt gͦ homines te¬
m̾arii udices. de tͣctores. susurrones.
mmatores. q̾rentes spicari qd̃ ñ uidẽt:
qͣrentes ⁊̃ iactare qd nõ spicãt᷑. Cõtra
tales suffic̃ testimoniũ ꝯsciencie nr̃e.¬

Expanded text:
ominibus. Si tranquillus audias, si tibi ipsi aquam tuae mentis non perturbes, quantum potero, fortassis exponam. Sunt homines temerarii judices, detractores, susurrones, murmuratores, quaerentes suspicari quod non vident, quaerentes etiam jactare quod nec suspicantur: contra tales qui
Abbreviated transcription (Latin):
nes .i. uiuidie ĩ his qͥ minꝰ habet̃.
animositates.i. repeticioẽ rerũ ⁊ ul¬
cione. dissẽsiones .i. odia tñ orta. su¬
surraciones cũ latẽter seminãt dis¬
cordias. detrachonẽ. Detͣhit qͥs: ei
qͣm odit. Inflacionẽ. ũ in flabãt᷑ illi
qͥ maiora dona habebant. Sedici¬
ones .s. tu multꝰ adpugnã. Ne it̾ũ¬
ne tales uos inueniã. ne it̾ũ humi¬

Expanded text:
idiae in his qui minus habent, animositates in repetitione rerum et ultione, dissensiones, id est odia inde orta, susurrationes, cum latenter seminant discordias, detractiones, detrahit quis ei quem odit, inflationes, ut inflabantur illi qui majora dona habebant, seditiones, tumultus ad pugnam. Ne itene tales
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ ex lege iustificari: hominis głiã
ũ laudarẽtur aiuideis. Eͦs ñ timer
cessat lex. Uñ subdit. Aut qͤro homi¬
nibꝰ plac̾e sic̃ qͣndo litt̾as apͥncipibꝯ
sac̾dotũ ad occidẽdũ xͥanos accepi:
Non. Qͥa si ad huc hominibꝰ plac̾ẽ

Expanded text:
minem ex lege justificari, hominis gloriaut laudarentur a Judaeis, quos non timet cessat lex. Unde subdit: Aut quaero hominibus placere, sicut quando litteras a principibus sacerdotum ad occidendum Christianos accepi? non; quia si adhuc hominibus placerem,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ : ⁊ uocatũ ẽ nñi loci illiꝰ anathema.
hinc dictũ ẽ. ũ anathema detestabi¬
le aliqͥd: ⁊ abominabile uideat᷑. Ut enĩ
inde nichil uictor ĩusꝰ suoᷤ auferret:
s totũ inpenã luendã uocaret. Hoc erat
anathemare: qd̃ uulgo dr̃ de uotare.
Grigo aut̃ huiꝰ u̾bi ẽ ing̾ca lĩgua. ab

Expanded text:
eius: et uocatum est nomen loci illius Anathema. eius: et uocatum est nomen loci illius Anathema. hinc ductum est, ut anathema detestabile aliquid et abominabile uideatur. ut enim nihil inde uictor in usus suos auferret, sed totum in poenam luendam uoueret, hoc erat anathemare, quod uulgo dicitur denotare. origo autem huius uerbi est in graeca lingua ab h
Abbreviated transcription (Latin):
tis ame: anathema sit. Quare ħ: Qͥa
aliud euuigłizãs. dde pͥuato uult pluere:
ñ de mectio. Et ħ forte hoõ carnali nebula
impeditꝰ. ⁊ afonte cõmuni ad ꝓpͥam suã
falsitatẽ reductꝰ: possit fac̾e. Nũqͥd ⁊
angłs: Uere si angls de ꝓpͥo fluens in
paradiso ñ ẽẽt auditꝰ: ñ p̾cipitaremͣ ĩ
mortẽ mediã. aqͣ posita erat om̃ibꝰ p̾¬
ceptũ dñi. aqͣ qͦdam mͦ publica erat et
sine fraũe. sine labe. sine ceno fluebat.
S uenit angls̃ de celo lapsꝰ. serpẽs fac¬
tus: qr insidiose iã uenenũ sparg̾e̾ cupi
ebat. ⁊ emisit uenenũ. De ꝓpͥo locutꝰ ẽ.
De suo. Gustate ⁊ eritis sic̃ dii. Et illi ape¬
tendes qd̾ ñ erant: amiser q̾d acceꝑant.
hic uidendũ ẽ qͦmͦ dicat᷑ anathema.
hoc u̾bũ ꝓmaledicto ponit᷑. ⁊ uulgo dr
deuotacio. Nã deuotare se qͣmqͣm ne¬
motere dic̃: nͥ maledicẽs. Unde illud
ẽ. Et anathemati zauit eũ. ⁊ ciuitates

Expanded text:
tis a me, anathema sit. Quare hoc? Quia tis a me, anathema sit. Quare hoc? Quia aliud evangelizans de privato vult pluere, non de medio: et hoc forte homo carnali nebulafonte communi ad propriam suam falsitatem reductus possit facere, nunquid et angelus? Vere si angelus de proprio fluens in paradiso non esset auditus, non praecipitaremur in mortem. Media aqua posita erat omnibus praeceptum Dei. Aqua quodammodo publica erat, et sine fraude, sine labe, sine coeno fluebat. Sed venit angelus de coelo lapsus serpens factus, quia insidiose jam venenum spargere cebat, et emisit venenum de proprio: locutus de suo; Gustate, et eritis sicut dii : et illi appetentes quod non erant amiserunt quod acceperant. Hic videndum est quomodo dicatur anathema. Hoc verbum pro maledicto ponitur, et vulgo dicitur devotatio. Nam devotare se quanquam nemo fere dicit nisi maledicens. Unde illud Et anathemauit eum et ciuitates
Abbreviated transcription (Latin):
S lic nos apłi ñ dico de ilł tm̃. aut
angłs malꝰ uel bonꝰ ueniens de celoũ
credibilior sit: eiuͣgłizet uob̾ .i. anũciet
uob̾ aliqͥt qd putetur bonũ. qd̾ sit ñdi¬
tumꝰ ub fide u̾um. usu honestũ. fine
ꝯmodũ: auathema sit. Nota qd ñ idõ
ait. nos uelangłs qͥ bonꝰ potest ĩ telligi:
nũciaret : ñ credẽt. s anathematizaret.
Attende ⁊̃ qd ñ ait plusqͣm accepisti ᷑
s p̾t̾ qͣm accepisti. Nam si illd̾ dice̾t:
sibi ipse p̾iudicaret qͥ cupiebat uenire
ad qͦsaam qͥbꝰ scͥbebat. sic̃ ad thessaloni¬
censes. ũ suppleret qͦ illoꝵ fidei de erãt.
s qͥ supplet qd̾ minꝰ erat addit. ñ qd̾¬
ibi erat tollit. Qͥ aut̃ p̾ter g̾ditur fidei
regulã. ñ accedit ĩ tua: s reiedit a
pseudo apłis: scilic qd siqͥs illorũ. ⁊ c̾t.
uelita. Et sic̃ oli p̾sens ub p̃dixi ⁊ nunc
absens it̾um dico: qd̃ siqͥs gen̾alit̾ qͥc̃q
sit eiuigłizauit ub. p̾ter id q̃d accepis¬

Expanded text:
stoli, non dico de illis tamen, aut angelus malus, vel bonus, veniens de coelo, ut credibilior sit, evangelizet vobis, id est annuntiet vobis aliquid quod putetur bonum: quod sit non divobis, fide verum, usu honestum, fide commodum, anathema sit. Nota quod non ideo ait, nos, vel angelus, qui bonus potest intelligi, nuntiaret, non crederet sed anathematizaret. Attende etiam quod non ait plusquam accepistis, sed praeter quam accepistis. Nam, si illud diceret, sibi ipse praejudicaret, qui cupiebat venire ad quosdam quibus scribebat, sicut ad Thessalonicenses, ut suppleret quae illorum fidei deerant. Sed qui supplet, quod minus erat addit, non quod inerat tollit. Qui autem praetergreditur fidei regulam, non accedit in via, sed recedit a pseudoapostolis, scilicet quod si quis illorum, etc. Vel ita, et sicut olim praesens vobis praedixi, et nunc absens iterum dico, quod si quis generaliter quicunque sit evangelizaverit vos praeter id quod accepis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sotum mortis: s ⁊̃ iniqͥtatis. Id̾o apło aut
eramꝰ᷑ itatura filii ire. id est filii uindicte. Fi¬
li pene. filii gehenne. Qͦ mͦ natura: qr pec¬
cante pͥmo homine: uiciũ ꝓnat᷑a ĩoleuit.
Tenebatur enm uista ctãpnatione genus
humanũ: ⁊ erant onĩs filirire. De qͣi̾ra: Añs¬
dłi manet suꝑ eum. Hõ ait uente: s maner.
Cum hac qͥppe ira: om̃is hõo nascitur. Ipsa
ẽ illa ira. cũ qͣom̃s nati sumꝰ. cui nascẽdo
hesimus. Ira deꝓpagine iniqͥtatis: de inassa
pcci  nota qd̾ ipsa ue̾ ac ꝓp̃e nat᷑a hominis
dicitur. qͣsi fine uicio pͥmitꝰ ꝯdita ẽ. Trãslato

Expanded text:
m mortis, sed etiam iniquitatis. Ideo Apostolus ait: Eramus natura filii irae, id est filii vindictae, filii poenae, filii gehennae. Quomodo natura? quia peccante primo homine vitium pro natura inolevit. Tenebatur enim justa damnatione genus humanum, et erant omnes filii irae, de qua Dei manet super eum . Non ait venit, sed manet. Cum hac quippe ira omnis nascitur. Ipsa est enim illa ira cum qua omnes nati sumus, cui nascendo haesimus, ira de propagine iniquitatis, de macula peccati. Et nota quod ipsa vere ac proprie natura hominis dicitur, qualis sine vitio primi
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑: que ad salutẽ hominum ualet.
Quasi. ue scripture ualent ad salu¬
tem. ꝙ ualent ad causas salutis. Dĩs
eñ script᷑a cuius auctor ds̾ est ins¬
lo: negligentes. Ad corripiendũ.
ad in crepandũ durit᷑: in malo ꝑsis¬
et hoc adiusticiã uel iniusticia. idest
ut iustuĩ faciat ita: ut homo dĩ us¬
tructus ad om̃e bonũ oꝑus. sit ꝑtec¬
tificor i adiuro te coram dõ. id est
teste dõ patre et xp̃o iłni qui iudica¬
turꝰ est uiuos.s. illos qui uiui reꝑi¬
ent᷑. qui residui erũt torm̃tis anti xͥ:
et mortuos .s. eos qui mortui reꝑient᷑.
grates age uel fut̾um qui aimendus

Expanded text:
lutem hominum valet. re Scripturae valent ad salutem quia valent ad causas salutis. Omnis enim Scriptura, cujus auctor Deus est, inslo negligentes, ad corripiendum, id est ad increpandum duriter in malo persiset hoc, ad justitiam vel in justitia, id est ut justum faciat, ita ut homo Dei instructus ad omne bonum opus sit perfeco, id est teste Deo Patre, et Christo Jesu qui judicaturus est vivos, id est illos qui vivi reperientur qui residui erunt tormentis Antichristi, et mortuos, scilicet eos qui mortui reperientur. grates agere, vel futurum qui timendus
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet. Ip̃i dico erantes abono: et
alios mnerrorẽ mittentes ip̃o actu.
qles s̃ illi quitĩtes hos ladere. co¬
ram quibꝰ locunt᷑: nõ solum nõ p̃pa¬
rant se ad̾minẽtes demptationes.s
etiani ꝓmittũt feligtatẽ huiꝰ scłi: qͣm
ds̃ in scło nõ ꝓmisit. Ille p̃dicit la¬
bores suꝑ labores usq infinẽ uent᷑o
ip̃i scło: tu ꝓsꝑa. Ille ad ꝯfortandũ
cor tuũ uenit pati. mori. sputis illi¬
iiri. spinis coronari. opbria bib̃e.
ligno ꝯ figi. om̃ia hec ille tulit ꝓte:
tutẽ: sta iniustia ⁊ timore. ⁊ p̃para
am̃am tuã ad temptatioes. ⁊u u̾o
et inerrorẽ nuttũt: tu u̾o ꝑ maue
firmꝰ in his que didicisti adeo uł a me
et credita s̃ tibi ut fideli dispensa¬
tori. ut aliis p̃nunties. ꝑ manens
dico. sciens .i. memorit̾ retinens:

Expanded text:
scilicet ipsi dico, errantes a bono, et alios in errorem mittentes, ipso actu. Quales sunt illi qui timentes hos laedere coram quibus loquuntur, non solum non praeparant se ad imminentes tentationes, sed etiam promittunt felicitatem hujus saeculi quam Deus in saeculo non promisit. Ille praedicit labores super labores usque in finem venturos ipsi saeculo, tu prospera; ille ad confortandum cor tuum venit pati, mori, sputis illini, spinis coronari, opprobria bibere, ligno configi. Omnia haec ille tulit pro ttutem sta in justitia et timore et praepara animam tuam ad tentationem. Tu vero. et in errorem mittunt, tu vero permane firmus in his quae didicisti a Deo vel a me; et credita sunt tibi, ut fideli dispensatori, ut aliis annunties; permanens, dico, sciens, id est memoriter retinens,
Abbreviated transcription (Latin):
aduentũ eiꝰ: quia ibi dãpuandi
s. Somi uo diligñt: qr ibi saluan¬
ine. Quasi. qi tempꝰ resolutionis
instat: festina cito uenire ad me.
q etiã iõ. qr quos mecũ hab̾e so¬
lebam: modo ñ habeo. demas.i.
ꝓpriũ nom̃ me dereliqͥd tempre
adu̾sitatis. diligẽs hoc secłm.

Expanded text:
di sunt; boni vero diligunt, quia ibi salvanicat: Quia tempus resolutionis instat, festina cito venire ad me, et etiam ideo quia quos mecum habere solebam modo non habeo. Demas enim, proprium nomen, me dereliquit, tempore adversitatis, diligens hoc saeculum et
Abbreviated transcription (Latin):
Aulti em̃ homies. cum asomno excitã¬
tur litigare uolunt: aut rursus dormi¬
re cum litigare ꝓhibent᷑. Corripientẽ
ualet correcho. ne qͣndo.i. si aliqͣndo
ds̃ det ullis penitẽtiã. Alit̾ ñ ꝓdest
correcho: nͥ suꝑnꝰ medicꝰ respiciat. idẽ
nisi faciat ut pcci sui quẽq peniteat.
Que penitentia. pudore ⁊ timore dis¬
plicendi aliis int̾dũ impedit᷑: dum
plus delectat homiẽm aliorũ extima¬
tio qͣm iticia: qua se quisq humiliat
penitendo. Id̾̃oq nõ solũ cumagitur
penitencia. u̾um ȩtiam ut agatur:
dĩ mĩa necessaria ẽ. Ut em̃ petrus
ciam. ad cognoscẽlã u̾itatem quam
modo impugnãt.⁊ ea cognitã. resi¬
piscat alaqueis diabłi. Idest reced ãt
ab errorbꝰ diabłi quibꝰ illaqͥati te¬
nent᷑. et redeant ad bonũ: ut sapi
ligant᷑: s etiam captiui tenent᷑ qͣsi
extra patriam. ad ip̃iꝰ uoliuitatẽ
exequendam.

Expanded text:
Multi enim homines cum a somno excitanMulti enim homines cum a somno excitantur, litigare volunt, aut rursus dormire cum litigare prohibentur. Corripientem ectio. Nequando, id est si aliquando, Deus det illis poenitentiam, aliter non prodest correctio, nisi supernus medicus respiciat, id est nisi faciat ut peccati sui quemque poeniteat, quae poenitentia pudore et timore displicendi aliis interdum impeditur, dum plus delectat hominem aliorum existimatio quam justitia, qua se quisque humiliat poenitendo. Ideoque non solum cum agitur poenitentia, 223 verum etiam ut agatur Dei misericordia necessaria est, ut enim Petrus tiam ad cognoscendam veritatem, quam modo impugnant, et ea cognita resipiscant a laqueis diaboli, id est recedant ab erroribus diaboli quibus illaqueati tenentur, et redeant ad bonum ut sapianligantur, sed etiam captivi tenentur, quasi extra patriam ad ipsius voluntatem exsequendam.
Abbreviated transcription (Latin):
in uocant dñm de corde puro: id est
cũ fidelibꝰ ¶ł ita. Cum his qͥm uocant
his .i. sic̃ hi. qui in uocant dñm de
corde puro: idest pura ꝯscientia. Hec
sectare. stultas aũt questiones .i. in uti¬
les.⁊ que sine disciplina sunt .i. inqͥbꝰ
in utiles: ⁊ sine disciplina. Seuita ai
co: scieus qr gen̾ant lites: ñ edificacio¬
nẽ. Seruũ aut dñi nõ opportet litigare
i tempꝰ litibꝰ expendere.Satis obstre¬
punt ꝯtra dicentes. Ne gͦ seruus di
sibi obstrepat: studio alt̾candi et ocẽ¬
dendiᵈ. nd̾e ait. Seruũ dm̃ nõ opor¬
ret litigare: s masuetũ eẽ. idest tracta¬
bilem ad om̃s ȩtiam malos: ut atrabat
eos. docibilẽ. scilicet qui facile doceat:
uel doceat᷑ si opus ẽ in aliqͦ. Pacientẽ
queliboe aduersa. cũ modestia.i. m̃tiᷤ
lenitate corrigiẽtẽ eos. qͥ resistũt u̾ita¬
ti. qr nõ ẽ cesandũ acorrectione erroriᷤ
alt̾ius. Eccȩ patet qr ñ de ee uoluit no ᷤ
fratrũ correctoni: nec stude c̾tamini.

Expanded text:
invocant Dominum de corde puro, id est cum fidelibus. Vel ita, cum his, quasi his, id est sicut hi, qui invocant Dominum de corde puro, id est pura conscientia. Haec sectare. Stultas autem quaestiones, id est inutiles, et quae sine disciplina sunt, id i sciens quia generant lites, non aedificationem. Servum autem Domini non oportet litigare, id est tempus litibus expendere. Satis obstrepunt contradicentes. Ne ergo servus Dei sibi obstrepat studio altercandi, et contendendi ait: Servum Domini non opertet litigare, sed mansuetum esse: id est tractabilem ad omnes, etiam ad malos, ut attrahat eos; docibilem, scilicet qui facile doceat vel doceatur si opus est in aliquo; patientem quaelibet adversa cum modestia, id est mentis lenitate; corripientem eos qui resistunt veritati, quia non est cessandum a correctione erroris alterius. Ecce patet quia nec deesse voluit nos factum correctioni, nec studere certamini.
Abbreviated transcription (Latin):
uli degischalo oꝑido iudeȩ ubi
uatꝰ fuerat. translatꝰ uitharsũ cilicie:
quodã temp̃re ueniẽtibꝰ romanis ꝑtili¬
ciã. occurrit eis ip̃e cũ aliis tharsẽ¬
sibꝰ ut pote nobilis. ⁊ exceꝑut eos
cum ꝑa ce xuuc romani: ꝯcesserũt
eis p̃dicta. Ibiq pat̾ ꝑauli penulã ac¬
cepit. Post cuius mortẽ. obrecorda¬
tionẽ eiꝰ: hanc uestẽ paulꝰ sibi retinu¬
it .. el penula hic dicit᷑ uolum̃ legis.
co. qd̾ paulꝰ uaxta quosdã: penulã

Expanded text:
e ubi natus fuerat translatus in Tharsum Ciliciae, quodam tempore venientibus Romanis per Ciliciam occurrit eis ipse cum aliis Tharsensibus, utpote nobilis, exceperuntque eos cum pace. Tunc Romani concesserunt eis praedicta, ibique pater Pauli penulam accepit, post cujus mortem ob recordationem ejus hanc vestem sibi Paulus retinuit. Vel penula hic dicitur volumen legis. co, quod Paulus, juxta quosdam, penulam
Abbreviated transcription (Latin):
agro eccłie ligone uerbi dĩ excolit
ditoribꝰ: qr dignꝰ ẽ oꝑariꝰ m̃cede sua.
Ut agͥcola uel uinitor pͥmos fructꝰ
laboris sui degustat: ita apłs pri
telligat q̃ necessaria sibi sum̃e ab eis
inquibꝰ dõ militat. ⁊ qͦs tamqͣm cul¬
tor uineã ex̃cet uł tamqͣm gregem
pastit. nõ ẽ indicitas: s potestas. ii¬
m̃otheus aut tante abstinentie fuit.
qd̾ etiam alicitis se temꝑans uolebat

Expanded text:
agro Ecclesiae ligone verbi Dei excolit ditoribus, quia dignus est operarius mercede sua . Ut agricola vel vinitor primos fructus laboris sui degustat, ita Apostolus prius telligat quod necessaria sibi sumere ab eis in quibus Deo militat, et quos tanquam cultor vineam exercet, vel tanquam gregem pascit, non est mendicitas, sed potestas. Timotheus autem tantae abstinentiae fuit, quod etiam a licitis se
Abbreviated transcription (Latin):
inuidentia fr̾nitatẽ ĩpugnando pecca¬
u̾at. s. ꝓhis qui nõ abruꝑãt amore
s timore subcubuerat: orat ut eis ig¬
noscat᷑. Multũ enĩ inter ẽ. int̾ eos qui
ħ modo: et eos qui illo mͦ peccant. Sñs
ꝑme pdicatio impleat᷑.x. audiat om̃s
gentes qd̾ lib̾at sũ etiã de ore leonis
id est ueroiis. Se cui manibꝰ libat¬
a dño qͣudo uenit romam. ad ductꝰ ab
his qui perant uidee: obhoc qr cesarẽ
appellauit. Nã cũ uenisset romam. du¬
obꝰ anius mãsit in lib̾a custodia: et pꝰt
etiã tͣnsut ad allas naciones que erãt
idiaboli. qͥ sic̃ ait pettꝰ tanqͣm leo rugi¬
ens circuit querens quẽ deuoret. Qͥ cũ
ñ potest aiustitia remou̾e apłm. uel de
uita uoluit tollere: ne alus ꝓdeẽt. Qd̃
qr nõ potest: insultat ei apłs dicens.
Lib̾auit me ⁊ dñs ab om̃i oꝑe malo.
et saluũ me faciet ducẽs in regnũ suũ
lam. Aquila erat uir pͥsce. aput istos

Expanded text:
invidentia fraternitatem oppugnando peccaverat, sed pro his qui abruperant amorem, sed timore succubuerunt; orat ut eis ignoscatur. Multum enim interest inter eos qui hoc modo et eos qui illo modo peccant. VERSper me praedicatio impleatur et audiant omnes gentes quod liberatus sum de ore leonis, id est Neronis, de cujus manibus liberata Domino, quando venit Romam, adductus ab his qui praeerant Judaeae, ob hoc quia Caesarem appellavit. Nam cum venisset Romam duobus annis mansit in libera custodia, et post etiam transivit ad nationes quae erant est diaboli, qui, sicut ait Petrus, tanquam rugiens circuit quaerens quem devoret . Qui cum non potest a justitia removere Apostolum, vel de vita vult tollere ne aliis prodesset. Quod quia non potest insultat ei Apostolus, dicens: Liberavit me etiam Dominus ab omni opere malo, et salvum me faciet, ducens in regnum suum lam. Aquila erat vir Priscae: apud istos
Abbreviated transcription (Latin):
misi ephesũ. Penulã qͣni reliqui
tro ade aput carpũ. ueniens af¬
fer tecũ: ⁊ libros quoᷤᷤ ibi diisi
Mad̾cime aũt m̃branas: ut ibi se¬
aunonẽ ilata fuit pat̾ pauli insig¬
no aromanis: qͣndo susceptꝰ ẽ ĩ
sociũ ⁊ ciuẽ romanũ .. ñ ⁊ paulꝰ.
se ciuiẽ romanũ appellat. Peuula

Expanded text:
ulam quam reliqui Troade apud Carpum veniens affer tecum et libros, quos ibi dimisi, maxime autem membranas, ut ibi scAimonem data fuit patri Pauli in insigne a Romanis quando susceptus est in socium et civem Romanum. Unde et Paulus se civem Ro
Abbreviated transcription (Latin):
iam fec̾at: q̃ sͥ passionẽ iam imi¬
p̃sumpsit: tã qͣm factũ fuerit
indicauit. Hoc gͥ totũ nos dicimꝰ
tunc fuisse ad huc ꝑficiendũ: qͣn¬
tum ita di cebat: tanqͣm fuisset
effectũ. Unde et deỹmio securꝰ:
ad iungit. Et inreli qͦ .i. infut᷑o.
corona iusticie reposita ẽ mͥ: qͣm

Expanded text:
jam fecerat, qui sibi passionem jam immijam fecerat, qui sibi passionem jam immipraesumpsit, tanquam factum fuerit indicavit. Hoc igitur totum nos dicimus tunc fuisse adhuc perficiendum, qutum ita dicebat tanquam fuisset effectum. Unde et de praemio securus adjungit: Et in reliquo, id est in futuro, corona justitiae reposita est m
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ c̃tam̃ c̾taui ꝯtra rebelles.
¶Si. hoc exemplũ tibi relinquo.
ꝵ cursum meẽ p̃dicationis quẽ cu¬
curri: ut facilis transitꝰ erat. ꝯsu¬
maui .i. firmit̾ locata eccłia. Et
in om̃ibꝰ adusis fidem que ẽ capt
ap̃iane religionis seruaui qͣ nõ
potest haberi nͥ deo miserante:
quia donũ dei ẽ.Unde alibi ait.
eram: s ut fidelis ȩẽm. Apłm gͦ
in uenimꝰ sine ullis m̃itis bonis.¬
reddens bona ꝓ mał: qui sua iam
ꝓpͥnquãte passione bona mĩta sua
ꝯ memorat post que ꝯseqͥtur coro¬
nam. qui post inala u̾ta ꝯ sequtꝰ
corona debita nõ red detur. Nõ gͦ
huc restabat ip̃iꝰ passionis quã s̃¬
iam impẽde dix̾at tam magna ꝯ¬
flictacio. tam mol estũ tam gͣnde¬
c̾tam̃: Ad cuius ꝯsũmandũ cursũ.
ad huc illud de erat: ubi erat fu¬
t᷑us acrior ⁊ crudelior iniicꝰ:s
hoc dic̃ ñ re plena: s spe firma.
qr deuictoria fut̾i c̾taminis et curs
ꝯsumatione. c̃tum eum securumq

Expanded text:
contra rebelles, quasi dicat: Hoc exemplum tibi relinquo. Et cursum, meae praedicationis qua cucurri, ubi facilis transitus erat, consummavi, firmiter locata Ecclesia, et in omnibus adversis fidem, quae est caput Christianae religionis, servavi, quae non potest haberi nisi Deo miserante, quia donum Dei est. Unde alibi ait: eram, sed ut fidelis essem. Apostolum ergo invenimus sine ullis meritis reddentis bona pro malis qui sua jam propinquante passione bona merita sua commemorat: post quae consequitur coronam, qui post mala merita consecutus corona debita non redderetur. Ergo non huc restabat ipsius passionis quam sibi impendere dixerat tam magna conflictatio, tam molestum certamen, ad cujus consummandum cursum, adhuc illud deerat ubi erat futurus acrior et crudelior inimicus? Sed hoc dicit non re plena, sed spe firma, quia de victoria futuri certaminis, et cursus consummatione certum eum securumque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓip̃a ĩmolatione. ꝑ assionẽ enĩ suã de¬
libationẽ appellat. dõ enĩ ĩmolat᷑. qͥ
ꝓ iustitia eius patitur. Unde ad dit
.x tempus mee resolutionis .i. mortis.
instat: idest ꝓpe ẽ. & quasi aliquis
quereret. unde hoc scis: respondet.

Expanded text:
ipsa immolatione. Passionem enim suam delibationem appellat. Deo enim immolatur qui pro justitia ejus patitur. Unde subdit: Et tempus meae resolutionis, id est mortis, instat, id est prope est. Et quasi aliquis quaereret: Unde hoc scis? respondet:
Abbreviated transcription (Latin):
cistris ꝯstantibꝰ et uͥacibꝰ ad hoc ꝯu¬
tant᷑: qui hec illos aoceant. que libẽt
audiant. qr u̾itas illis asꝑa uidebit᷑
ut relicta uera doctrina fabulis uacẽt.
Ip̃i dico: prurientes auribꝰ desidio au¬
diendi: ñ cam bona. Et au̾itate qui¬
dem que ẽ eis asꝑa: auditũ au̾tent
Ad fabulas aũt ꝯuitunt᷑: quas locent
magistri quos sͥ coac̾uant. Hos ma¬
goctos salomon uult intelligi: per
muliere de qua ait. Mulier insipiẽs
et auilar inops pans. ꝯuocat̃ pteun¬
ces aices panes occłtos libent᷑ atingi¬
te ⁊ aque furtiue dulcedinẽ. Hec enĩ

Expanded text:
gistris constantibus et veracibus ad hos convertantur qui illos doceant quae libenter audeant; quia veritas illis aspera videbitur, ut relicta vera doctrina fabulis vacent. Ipsi dico, prurientes auribus, desiderio audiendi non tamen bona, et a veritate quidem, quae est eis aspera, auditum avertent, ad fabulas autem convertentur, quas docent magistri quos sibi coacervant. Hos magistros Salomon vult intelligi per mulierem de qua ait: Mulier insipiens et audax inops panis convocat praetereuntes, dicens: Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae du
Abbreviated transcription (Latin):
amedico iudent᷑ accidere. paulatiui
tam uerbi uigore: ꝑmedullas penitẽ¬
tie sauati s̃: cum scͥpt᷑a dicat. In multi¬
loquio: ñ esfugies pcc̃m. Nõ ẽ dicẽdũ
istũ multũ eẽ locutũ. ⁊ si apłs dicat: ins¬
ta oportune importune. Intanti loquio
enĩ ñ ẽ multũ: qͥa ẽ necessarũ . R. argue
de pcc̃is negligentes N. el ita pocest dis¬
tingui. Iusta oportune importune ar¬
gue. Sẽinde cet̾a. ꝯterunt᷑. Obsecra
i adiura uolentes. increpa asꝑis u̾b̾
ꝑsiftentes. ⁊ hoc iom̃i patienta repug¬
uantium: et doctrina accipiẽtiũ. Id est¬
ita ut ꝑa tient᷑ sustineas repugnantes.
et doceas accipientes. Et nota quia hu
nuilti ñ suftinebũt sanam doctrinã.
I ñ ferent saltẽ audue. quasi onus sit
eis: s co aceruabũt sibi multos ma¬
gistros scãm desułia sua: Idest qui ea

Expanded text:
a me dico videntur abscedere, paulatim tamen verbi vigore per medullas penetrante sanati sunt, cum Scriptura dicat: In multiloquio non effugies peccatum , non est dicendum istum multum esse locutum, et si Apostolus dicat, insta opportune importune. In tantiloquio enim non est multum quod est necessarium. Et argue, de peccatis negligentes. Vel ita potest distingui. Ista opportune importune argue. Deinde caetera contexuntur. Obsecra, id est adjura volentes, increpa, asperis verbis persistentes, et hoc, in omni patientia repugnantium et doctrina accipientium, ita ut patienter sustineas repugnantes, et doceas accipientes. Haimo Et nota multi non sustinebunt sanam doctrinam, non ferent saltem audire quasi onus sit eis; sed coacervabunt sibi multos, magistros secundum desideria sua, id est qui ea
Abbreviated transcription (Latin):
tuisse. Illam dolemꝰ insipiẽtiã: et ad¬
et cet̾a. Qsi. ita fut᷑um ẽ ut dici. tu
uero dum tempꝰ habes: uigila indis¬
ciplina eccł̃iastica. inscript̾is expla¬
uandis : et in om̃ibꝰ.i. au om̃is modi
hominibꝰ docendis. Labora ⁊ opus
fac ȩuͣngłiste. Idest qd̃ ore p̃dicas: ħ
oꝑe testare. ut retorqueat᷑ os turturis
ad assellas. ut sint mala punica ⁊ tin¬
tinabula: in extremis oris iacintine
tunice. Opus fac dico: int̾m ut un¬
pleas ministiũ .. nde addit. Amstiũ
tuũ episcopatꝰ .s. imple stientia. uita.
et doctrina. Et ut impleas: sobrius es¬
to. Idest in omĩbꝰ modũ serua. ꝑ qd
implere pot̾is: qr hec uirtus temꝑat
om̃s alias. Hec iõ maxime dicit: ne
se nimis aflig̾et ꝓpt̾ p̃dictũ p̃ceptum
uigila. labora. et sicte oportet face. iõ:
quia ego iam delibor. Idest incipio
deo offerri grata hostia. Eibare dicimꝰ:
degustare: uel fundere. uel ĩmolare.

Expanded text:
tuisse illam dolemus insipientiam, et tuisse illam dolemus insipientiam, et cat: Ita futurum est ut dixi. Tu vero, dum tempus habes, vigila in disciplina ecclesiastica in Scripturis explanandis, et in omnibus, id est in omnis modi hominibus docendis, labora et opus fac evangelistae, id est quod ore praedicas hoc opere testare, ut retorqueatur os turturis ad axellas, et sint mala punica et tintinnabula in extremis oris hyacinthinae tunicae. Opus fac dico in tantum ut impleas ministerium. Unde addit: Ministerium tuum, episcopatus scilicet, imple, scientia, vita et doctrina. Et ut impleas, sobrius esto, id est in omnibus modum serva per quod implere poteris, quia haec virtus temperat omnes alias. Haec ideo maxime dicit, ne se nimis affligeret propter praedictum praeceptum. igila, labora, et sic te oportet facere, ideo quia ego jam delibor, id est incipio Deo offerri, grata hostia. Haimo Libare dicimus degustare, vel fundere, vel immolare.
Abbreviated transcription (Latin):
sit ignara u̾itatis: ꝓmittit scientiã
ĩutatis. qͣm ip̃a occłtatione ꝯ m̃dat.
et quasi ꝯdit: ut libentꝰ audiat᷑.
cuius ꝓhibi tam furant᷑ seducti au¬
dientiam. Hec enĩ occultacio facit
quasi prirtitũ in auribꝰ sp̃ualit̾ form¬
cantibꝰ. sic̃ pruritu libinͣus: corrũpit᷑
incarne integritas castitatis. Nepha¬
rii enĩ doctores. ip̃a occultatiõe ꝯdũt
sua uenena curiosis. ut iõ extimẽt
eos ddicẽ aliquid magnũ: qͥa babent
secretũ. ⁊ suauiꝰ hauriat insipiẽti am
qͣm ꝑutant stientiam. dulciusq au¬
idiant: que palã in eccłia dici crediq
ꝓhibent᷑. Mulier illa ꝓpt̾ illicita atq
punienda secreta. nõ solũ insipiẽs ue¬
rum ȩtiã audax : nũcupat᷑. Sub xͥa¬
no enĩ uocabulo. młtas scȩlestas here¬
ses ꝯdidit. nefandas fabulas uĩxit.
et utinam tales: qͣles uitbeatͥs cautãt᷑
siue iimica scurrilitate tident᷑: et
nõ tales qͣles adu̾sus dm̃ fingẽ po¬

Expanded text:
sit ignara veritatis promittit scientiam veritatis, quam ipsa occultatione contendat, et quasi condit ut libentius audiatur, cujus prohibitam furantur seducti audientiam. Haec enim occultatio facit quasi pruritum in auribus spiritualiter fornicantibus, sicut pruritu libidinis corrumpitur in carne integritas castitatis. Nefarii enim doctores ipsa occultatione condiunt sua venena curiosis, ut ideo existiment eos dicere aliquid magnum, quia habent secretum, et suavius hauriant insipientiam quam putant scientiam, dulciusque audiunt quae palam in Ecclesia dici credique prohibentur. Mulier illa propter illicita atque punienda secreta non solum insipiens, verum etiam audax nuncupatur. Sub Christiano enim vocabulo multas scelestas haereses condidit, nefandas fabulas finxit, et utinam tales quales in theatris cantantur, sive rhythmica scurrilitate ridentur, et non tales quales adversus Deum fingere po