comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cantiũ misccłit̃ ñ illustret: ut hoc ipsũ in
nocte cecasse sit. a cecitatis tenebris libera¬
quasi. aliquando ꝓ similitudine. aliq̃ndo
ꝓ ueritate. poni consueuit. Pro similitudi¬
ne enĩ. quasi. ponit᷑: sic̃ apl̃s dic̃. Quasi
tristes: semꝑ autẽ gaudentes. Pro uerita¬
te autẽ pouitur: sicut ioħs ait. Uidimus
głam eius. głam quasi unigeniti a patre
Hoc autẽ loco nichil differt. utrũ ꝓ simili¬
tudmne. an ꝓ ueritate sit positũ: quia
quolibet dicat᷑ ordine: aꝑte praua maloꝵs
uita signat᷑. Impios uͦ. scriptura sacra ꝓpͥe
infideles appellat. Hac nãq distantia pec¬
catores ab impiis discernunt᷑: qr cũ om̃is im¬
piꝰ sit peccator. ñ tam̃ om̃is peccator ẽ impiꝰ.
eccator enĩ dici. etiã qui in fide pius ẽ pot̾.
nis pietate separeirur. De talib enĩ ꝓpħa
ait. Non resurgt̃ impii in iudicio. Locꝰ
autẽ uidentũ. sca eccła uocat᷑: in ipsa enĩ
recte consistit᷑. ut lum̃ uerũ qd ds̃ ẽ uideat᷑.

Expanded text:
cantium misericorditer non illustret, ut hoc ipsum in nocte caecasse sit, a caeteris tenebris liberaquasi aliquando pro similitudine, aliquando pro veritate poni consuevit. Pro similitudine enim quasi ponitur, sicut Apostolus dicit: « Quasi tristes, semper autem gaudentes . » Pro veritate vero ponitur, sicut Joannes ait: Vidimus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre . Hoc autem loco nihil differt utrum pro similitudine an pro veritate sit positum, quia quolibet dicatur ordine, aperte prava malorum vita signatur. Impios vero Scriptura sacra proprie infideles appellat. Hac namque distantia peccatores ab impiis discernuntur, quia cum omnis impius sit peccator, non tamen omnis peccator est impius. Peccator enim dici etiam nis pietate separatur. De talibus enim Propheta ait: « Non resurgent impii in judicio . » Locus autem videntium sancta Ecclesia vocatur: in ipsa enim recte consistitur, ut lumen verum, quod Deus est, videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfessione. Unde etiã de balaam scriptũ ẽ:
qr cadens aꝑtos ht̃ ocłos. Cadens qͥppe in
Ita gͦ hi etiã ocłos aꝑientes in fide. & ñ ui¬
dentes in oꝑe. intra ȩcclam positi pia specie.
extͣ eccłam inuenti st̃ impia conuersatione.
De quib bene alias scriptũ ẽ. Uidi impios
sepultos: qui cũ aduiuerent. in loco scõ erañ.
& laudabant᷑ in ciuitate. quasi iustoꝵ oꝑa.
Multos enĩ peste ꝓpriȩ prauitatis obsessos
sub xpianũ nom̃ ipsa tranquillitas ȩccłasti¬
cȩ pacis abscondit: qͦs tam̃ si leuis ꝑsecuti¬
onis aura pulsauerit. mox extra areã ue¬
tis uocatione signant᷑: qr xp̃i nomine su-¬
blimit̃ exaltato. pene om̃s iã uideri fideles
aspiciunt: & ꝓ eo qd hoc uocari alios cer.¬
nunt. ipsi ñ uideri fideles erubescunt: s ẽẽ
negligt̃ qđ dici głant᷑. Rem enĩ uirtutis
intimȩ. ad decorẽ sumunt. uisionis ext̃nȩ.¬

Expanded text:
. Unde etiam de Balaam scriptum est: Qui cadens apertos habet oculos . Cadens quippe in Ita ergo hi etiam oculos aperientes in fide, et non videntes in opere, intra Ecclesiam positi pia specie, extra Ecclesiam inventi sunt impia conversatione. De quibus alias bene scriptum est: Vidi impios sepultos, qui cum adviverent, in loco sancto erant, et laudMultos enim peste propriae pravitatis obsessos sub Christiano nomine ipsa tranquillitas ecclesiasticae pacis abscondit. Quos tamen si levis persecutionis aura pulsaverit, mox extra aream vetis vocatione signantur, quia Christi nomine sublimiter exaltato, pene omnes jam videri fideles aspiciunt; et pro eo quod hoc vocari alios cernunt, ipsi non videri fideles erubescunt, sed esse negligunt quod dici gloriantur. Rem enim virtutis intimae ad decorem sumunt visionis ext
Abbreviated transcription (Latin):
collocat in ꝑpetuũ: & illic erigunt᷑. Et si
fuerint in catenis. & uinciantur funib
pauꝑtatis: indicauit eis oꝑa eoꝵ. & scelera
eoꝵ: qr uiolenti fuerint. Reuelabit qͦq
aurẽ eoꝵ ut corripiat: & loquet᷑ ut reuer¬

Expanded text:
conlocat in perpetuum et illi eriguntur et si conlocat in perpetuum et illi eriguntur et si fuerint in catenis et vinciantur funibus paupertatis indicabit eis opera eorum et scelera eorum quia violenti fuerint revelabit quoque aurem eo
Abbreviated transcription (Latin):
atoꝵ clamabt̃: & eiulabt̃ ꝓpt̾ uim brachii
tyrannoꝵ: & ñ dixit. ubi ẽ ds̃. qui fecit me:
qui dedit carmina in nocte: qui docet nos
suꝑ ium̃ta terrȩ: & sup uolucres cęli erudit
nos. Ibi clamabt̃ & ñ exaudiet: ꝓpt̾ supbiã
maloꝵ. Non gͦ frustra audiet ds: & om̃ps
singuloꝵ causas intuebit᷑. Etiã cũ dixeris
ñ considerat: iudicare corã eo. & expecta eũ:
nc̃ enĩ ñ infert furorẽ suũ: nec ulciscit᷑ sce¬
lus ualde. Ergo iob frustra aꝑit os suum:
& absq scientia uerba multiplicat. Ad¬
dens quoq helyu etiã hȩc locutus ẽ. Susti¬
ne me paululũ. & indicabo tͥ: adhuc enĩ
habeo qđ ꝓdõ loquar. Repetã sententiã
meã a principio: & oꝑatorẽ meũ ꝓbabo
iustũ: uere enĩ absq m̃dacio sermones mei:¬
& ꝑfecta scientia ꝓbabit᷑ tibi. Ds̃ potenteᷤᷤ
ñ abicit. cũ & ipse sit potens: s ñ saluat
impios. & iudiciũ pauꝑib tribuit. Non
aufert a iusto ocłos suos: & reges in solio

Expanded text:
heiulabunt propter vim brachii tyrannorum et non dixit ubi est Deus qui fecit me qui dedit carmina in nocte qui docet nos super iumenta terrae et super volucres caeli erudit nos ibi clamabunt et non exaudiet propter superbiam malorum non ergo frustra audiet Deus et Omnipotens singulorum causas intusiderat iudicare coram eo et expecta eum nunc enim non infert furorem suum nec ulciscitur scelus valde ergo Iob frustra aperit os suum et absque scientia verba multiplicat addens quoque Heliu haec locutus est sustine me paululum et indicabo tibi adhuc enim habeo quod pro Deo loquar repetam scientiam meam a principio et operatorem meum probabo iustum vere enim absque mendacio sermones meiitur tibi Deus potentes non abicit cum et ipse sit potens sed non salvat impios et iudicium pauperibus tribuit non aufert a iusto oculos suos et reges in solio
Abbreviated transcription (Latin):
lataberis: & sem̃ tuũ gentes hereditabit.
Intrante qͥppe multitudine gentiũ ad dex¬
terã extendit᷑: dũ quosdã iustificandos sus¬
cipit. Ad leuã qͦq dilatat᷑: dũ ad se qͦscła
etiã in iniquitate ꝑmansuros admittit.

Expanded text:
lataberis, et semen tuum gentes haereditabit. Intrante  Text. In tanta quippe multitudine gentium ad dexteram extenditur, dum quosdam justificandos suscipit, ad laevam quoque dilatatur, cum ad se quosdam etiam in iniquitate permansuros admittit.
Abbreviated transcription (Latin):
sua in semetipsis. Na enĩ cognoscentes
dm̃. peccatũ suꝑbiȩ intelligendo cõmisert̃:
cecant᷑ etiã ne intelligant qđ amittunt.
Et qui intelligentiã suã sequi nolt̃ in pecca¬
to. & causa peccati: & ipsũ lum̃ intelligen¬
tiȩ ꝑdt̃ in peccato. & pena peccati. Prioriᷤᷤ¬
gͦ peccati merito peccatoꝵ subsequentium
fouea tegit᷑: ut qui malũ sciens ꝑpetrat. de¬
inceps iuste in aliis etiã nesciens cadat.
Hoc qͥppe agit᷑. ut culpis culpȩ feriant᷑: qͣui.¬
nus supplicia fiant peccantiũ. ipsa incre.
litia ad usũ sue iniquitatis intorquet: ni
mirũ iusto iudicio augeri culpa ꝑmittt᷑.
ut ad feriendũ altiꝰ quandoq cumulet᷑.
Hinc enĩ rursũ de quibdã paulꝰ apls dicit.
Ut impleant peccata sua semꝑ. Hinc uoce

Expanded text:
i cognoscentes Deum peccatum superbiae intelligendo commiserunt, caecantur etiam, ne intelligant quod committunt . Et qui intelligentiam suam sequi nolunt in peccato et causa peccati, ipsum lumen intelligentiae perdunt in peccato et poena peccati. Prioris peccati merito peccatorum subsequentium fovea tegitur, ut qui malum sciens perpetrat, deinceps juste in aliis etiam nesciens cadat. Hoc quippe agitur, ut culpis culpae feriantur, quatenus supplicia fiant peccantium litia ad usum suae iniquitatis intorquet, 800 nimirum justo Dei judicio augeri culpa permittitur, ut ad feriendum altius quandoque cumuletur. Hinc enim rursum de quibusdam Paulus apostolus dicit: Ut impleant peccata sua semper . Hinc voce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ petr̃ã dñs. ꝑ moysen uͦ multitudo ẽ ple¬
bis israeliticȩ figurata: quȩ dño in t̾ra p̾di.¬
cante ñ credidit. Ipsa gͦ in petra stetit t̃.¬
ga dñi transeuntis aspiciens: qr uidelicet
post passionẽ ascensionẽq dñicã intͣ eccłam
deducta. fidẽ xp̃i ꝑcipere meruit: & cuiꝰ
p̾sentiã ñ uidit. eius posteriora cognouit.
Dicat᷑ gͦ de his quos intͣ scãm ȩccłam diuina
ultio inuenit in iniquitatib ꝑdurantes: di¬
cat᷑ de his quoꝵ uitã paulꝰ apłs notat. qr
confitent᷑ se nosse dm̃ factis autẽ negant:
quasi impios ꝑcussit eos in loco uidentũ.
Ibi qͥppe stabant. ubi dm̃ uidere uidebant᷑:
ibi tenebras dilȩxert̃. ubi lum̃ ueritatis as¬
picit᷑: & quanius aꝑtos habuerint oculos
in fide. tenuert̃ tamen eos clausos in oꝑe.

Expanded text:
 petram Dominus, per Moysen vero multitudo est plebis Israeliticae figurata, quae Domino in terra praedicante non credidit. Ipsa ergo in petra stetit, terga Domini transeuntis aspiciens, quia videlicet post passionem ascensionemque dominicam, intra Ecclesiam deducta, fidem Christi percipere meruit; et cujus sentiam non vidit, ejus posteriora cognovit. Dicatur ergo de his, quos intra sanctam Ecclesiam divina ultio invenit in iniquitatibus perdurantes, dicatur de his quorum vitam Paulus apostolus notat, Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant : Quasi impios percussit eos in loco videntium. Ibi quippe stabant, ubi Deum videre videbantur. Ibi tenebras dilexerunt, ubi lumen veritatis aspicitur. Et quamvis apertos habuerunt oculos in fide, tenuerunt tamen eos cla
Abbreviated transcription (Latin):
deponunt᷑. Od enĩ funib. nͥ p̃cepta dñica
figurant᷑: Quȩ qr nos in mala operatione
positos & conuinciunt & eripiunt. qͣsi ligais.
& trahunt. coartant. & leuant. S ne ligatꝰ
his funib dũ trahit᷑. incidat᷑. simul etiã pan
ni ueteres deponunt᷑: ꝙ ne diuina p̃cepta
nos t̾reant. antiquoꝵ patrũ nos exẽpla con-¬
fortant: & ex eoꝵ cõparatione facere nos poᷤ¬
se p̃sumimꝰ. qđ ex nr̃a imbecillitate formi¬
damꝰ. Si gͦ leuare de hoc ꝓfundo festinamꝰ.
plis: ne infirmos nos ac timidos p̃cepta
subtilia uulnerent. dũ leuant. Quasi qͦsda
pannos ueteres paulꝰ apłs subiungebat: cũ
leuandis discipłis p̃ceptis suis sp̃ualib exẽ¬
pla ueterũ cõmodaret dicens. Iusti ludibͥa
& uerbera exꝑti. insuꝑ uincula & carceres:¬

Expanded text:
deponuntur . Quid enim funibus nisi praecepta dominica deponuntur . Quid enim funibus nisi praecepta dominica figurantur? Quae quia nos in mala operatione positos, et convinciunt, et eripiunt, quasi ligant et trahunt, coarctant et levant. Sed ne ligatus his funibus dum trahitur incidatur, simulni veteres deponuntur: quia ne divina praecepta nos terreant, antiquorum patrum nos exempla confortant, ut ex eorum comparatione facere nos posse praesumamus, quod ex nostra imbecillitate formidamus. Si ergo levari de hoc profundo festinamus:ntium confortemur exemplis: ne infirmos nos ac timidos praecepta subtilia vulnerent dum levant. Quasi quosdam pannos veteres Paulus apostolus subjungebat, cum levandis disciplinis praeceptis suis spiritalibus exempla veterum commodaret dicens: « Justi ludibria et verbera experti, insuper et vincula, et carcer
Abbreviated transcription (Latin):
tũ corã me. Na gͥ humiliatꝰ ẽ causa mei: ñ¬
te ẽ int̾nũ m̃tis nr̃e contͣ nos subire iudiciũ:
recognoscendo accusemꝰ nosmet ipsos qualeᷤᷤ
fuimꝰ: penitendo torqueamꝰ: ñ cessemꝰ dũ
licet iudicare qđ fecimꝰ. Audiamꝰ caute qđ
dr̃. neq enĩ ultra in hominis potestate ẽ. ut
ueniat ad dm̃ in udiciũ. Reꝓboꝵ nanq
ẽẽ ꝓpriũ solet. semꝑ pͣua agere: & nunqũã
quȩ egerint retractare. Om̃e enĩ qđ faci¬
unt. ceca m̃te ꝑtranseunt: factũq suũ nisi
cũ puniti fuerint ñ agnoscunt. At contra
electoꝵ ẽ. actus suos cotidie ab ipso fonte co¬
gitationis discutere: & om̃e qđ turbidũ ꝓ¬¬
nigredo capilloꝵ albescit in canos. hȩc qͥp¬
pe om̃ia nobis nescientib agunt᷑ in nobis:
ita mens nr̃a ꝑ momĩta uiuendi ipso cura¬
rũ usu a semetipsa ꝑmutat᷑. & ñ agnosci¬
mꝰ: nͥ uigilanti custodia ad interiora nr̃a

Expanded text:
tum coram me? Quia igitur humiliatus est mei tum coram me? Quia igitur humiliatus est mei te est internum mentis nostrae contra nos subire judicium, recognoscendo accusemus nosmetipsos, et quales fuimus poenitendo torqueamus; non cessemus dum licet judicare quod fecimus, audiamus caute quod dicitur: Neque enim ultra in hominis potestate est, ut veniat ad Deum in judicium. Reproborum namque esse proprium solet, semper prava agere, et nunquam quae egerint retractare. Omne enim quod faciunt caeca mente pertranseunt, factumque suum nisi cum puniti fuerint, non agnoscunt. At contra electorum est actus suos quotidie ab ipso cogitationis fonte discutere, et omne quod turbidum pronigredo capillorum albescit in canis haec quippe omnia nobis nescientibus aguntur in nobis, ita mens nostra per momenta vivendi ipso curarum usu a semetipsa permutatur, et non agnoscimus, nisi vigilanti custodia ad interiora nostra
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ in gressib eoꝵ. & de quo dauid ait. ho¬
nor regis iudiciũ diligit: ut uidelicet qͥ iam
dñm honorat ex fide. sollicite iudicet quid
ei debeat in oꝑatione: Unde rursũ scriptũ
est. Iudicare corã dño: & expecta eũ. Corã
dño scilicet iudicat᷑: qui corde dñm conspi¬
cit. & actus suos sub eiꝰ p̃sentia sollicita in¬
quisitione discernit. Qũe qͥs tanto securius
expectat: quanto cotidie uitã suã suspectus
examinat. Nenĩ ad extremũ eiꝰ iudiciũ ue¬
nerit: ñ ia corã illo. s ab illo iudicat᷑. De hoc
dñs dicit. Reduc me in memoriã ut iudi¬
cemͦ simul: narra si qͥd habes. ut iustificeriᷤ.¬
Debet enĩ uniꝰcuiꝰq mens & causas suas apud
dñm. & causas dñi contra se sollicita in qͥsi¬
tione discutere. Debet autẽ pensare uel q̃
ab eo bona ꝑceꝑit: uel quȩ mala bonis illiꝰ
ꝑuerse uiuendo responderit. Qđ electi qͥdẽ
cotidie facere om̃ino ñ cessant: unde bene
salomon ait. Cogitationes iustoꝵ iudicia.

Expanded text:
cium in gressibus eorum ; et de quo David ait: Honor regis judicium diligit ; videlicet qui jam Deum honorat ex fide, sollicite judicet quid ei debeat in operatione. Unde rursum scriptum est: Judicare coram Domino, et exspecta eum . Coram Domino scilicet judicatur, qui corde Dominum conspicit, et actus suos sub ejus praesentia, sollicita inquisitione discernit. Quem tanto quis securius exspectat, quanto quotidie vitam suam suspectus examinat. Qui enim ad extremum ejus judicium venit, non jam coram illo, sed ab illo judicatur. De hoc hetam Dominus dicit: Reduc me in memoriam, ut judicemur simul; narra si quid habes, ut justificeriDebet enim cujusque mens, et causas suas apud Dominum, et causas Domini contra se sollicita inquisitione discutere, debet caute pensare, vel quae ab eo bona perceperit, vel quae mala bonis illius perverse vivendo responderit. Quod electi quidem quotidie facere omnino non cessant. Unde bene Salomon ait: Cogitationes justorum judicia.
Abbreviated transcription (Latin):
iumꝰ: qͥd autẽ post paululũ possimꝰ ẽẽ nesci¬
muf. Hi uͦ quos fortasse despicimꝰ. & tarde
posst̃ incipe: & tam̃ uitã nr̃am feruentiori¬
b studiis anteire. Timendũ itaq ẽ. ne etiã
nobis cadentib surgat. qͥ nobis stantib irri¬
det᷑: quauis stare iã ñ nouit. qui ñ stantem
ait. Qse existimat stare: uideat ne cadat.
Qd autẽ dicens conteret multos. ilico adiunx̃.
innumerabiles. uł multitudinẽ expͥmere
studuit. reꝓboꝵq humanȩ rationis nume.¬
rũ transit: Uel certe iudicare uoluit. qđ
om̃s qui ꝑeunt intra electoꝵ numerũ ñ
habent᷑: ut eo sint innumerabiles. quo
extͣ numerũ currt̃. Unde ꝓpħa intuers
tantos hoc eccłȩ trp̃e specietenꝰ credere.
quantos nimirũ certũ ẽ. electoꝵ numerũ.
sũmãq transire. ait. Multiplicati st̃ suꝑ
numerũ. Acsi diceret. Multis ȩccłam in¬
trantib etiã hi ad fidẽ specietenꝰ ueniunt.
qui a numero regni cȩlestis excludunt᷑. qͥ

Expanded text:
nescimus. Hi vero quos fortasse despicimus, et tarde possunt incipere, et tamen vitam nostram ferventioribus studiis anteire. Timendum itaque est ne etiam nobis cadentibus surgat, qui a nobis stantibus irridetur; quamvis stare jam non novit, qui non stantem ait: Qui se existimat stare, videat ne cadat . Quod autem dicens: Conterit multos, illico adjunxit, Innumerabiles, vel multitudinem exprimere studuit reproborum, quae humanae rationis numerum transit; vel certe indicare voluit quod omnes qui pereunt intra electorum numerum non habentur, ut eo sint innumerabiles, quo extra numerum currunt. Unde Propheta intuens tantos hoc Ecclesiae tempore specie tenus credere, quantos nimirum certum est electorum numerum summamque transire, ait: Multiplicati sunt super numerum . Ac si diceret: multis Ecclesiam intrantibus, etiam hi ad fidem specie tenus veniunt qui a numero regni coelestis excluduntur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
el ufq ad portã anguli: & exiut ultͣ nor¬
eccłam nullꝰ ignorat. Ananeel uͦ dĩ gr̃a in¬
terp̃tat᷑. In angulo autẽ. duplex paries
iungit᷑. Ciuitas gͦ dñi a turre ananeel
ans. usq ad ingressũ susceptionẽq constru¬
it᷑ utroꝵ q popłoꝵ: iudaici uidelicet ac-
gentilis. S qr in ea crescente multitudine¬

Expanded text:
 usque ad portam anguli, et exivit ultra norEcclesiam nullus ignorat. Ananeel vero Dei gratia interpretatur; in angulo autem duplex paries jungitur. Civitas ergo Domini a turre Ananeel,ans, usque ad ingressum susceptionemque construitur utrorumque populorum Judaici videlicet et gentilis. S
Abbreviated transcription (Latin):
sto ẽ: & ꝑuerse gradientes in ipsã inpingi¬
mur: a qua ꝑ meritũ longe sumꝰ. Cũ uero
nos uideri ñ credimꝰ: in sole ocłos clausos te¬
nemꝰ. Illũ iudelicet nobis abscondimꝰ: ñ
nos illi. Nc̃ gͦ dũ possumꝰ. a conspectu et̃¬
ni iudicis & male cogitata. & peiꝰ ꝑpetrata
deleamꝰ: reuocemꝰ ante ocłos cordis qͥcquid
ꝑuerse egimꝰ ꝑ nequitiã p̃sũptionis. Ni-¬
chil sibi nr̃a blandiat᷑ infirmitas: atq in
his quȩ recolit semet ipsã delicate ñ pal¬
pet: s quanto sibi male fit conscia. tantõ
in se benigniꝰ sit seuera. Proponat contra
se futurũ iudiciũ: & quęq in se sentit di¬
stricte ferienda ꝑ sententiã iudicis. hȩc in
se pie feriat ꝑ penitentiã conuersionis.

Expanded text:
esto est, et perverse gradientes in ipsa impingiesto est, et perverse gradientes in ipsa impingimus, a qua per meritum longe sumus. Cum vero nos videri non credimus, in sole oculos clausos tenemus: illum videlicet nobis abscondimus, non nos illi. Nos ergo, dum possumus, a conspectu aeterni Judicis male cogitata et pejus perpetrata deleamus. Revocamus ante oculos cordis quidquid perverse egimus per nequitiam praesumptionis. Nihil sibi nostra blandiatur infirmitas, atque in his quae recolit, semetipsam delicate non palpet, sed quanto sibi mali sit conscia, tanto in se benignius sit severa, proponat contra se futurum judicium, et quaeque in se sentit districte ferienda per sententiam judicis, haec in se pie feriat per poenitentiam conversionis.
Abbreviated transcription (Latin):
uat. Ipsi qͦq angłici sp̃c mutabiles st̃ ex
natura conditi: quatinꝰ aut sua sponte ca-¬
derent. aut ex arbitrio starent. S qr humi¬
lit̃ elegert̃ ei inberere ã quo creati st̃: hanc
ipsã in se mutabilitat᷑e suã standi ĩa im¬
mutabilitate uicert̃: ut hoc ipso merito
transcenderent. qđ naturȩ suȩ ordine mu-¬
tabilitati subẽẽ potuissent. Na gͦ soliꝰ diui.¬
nȩ naturȩ ẽ. umbras ignorantiȩ mutabili¬
Itatiq
ñ ꝑpeti: dicat᷑ recte. ñ st̃ tenebre. & ñ ẽ ũbra
mortis: ut abscondant᷑ ibi qui oꝑant᷑ iniqui
tatẽ. Lux enĩ ȩterna quȩ ds̃ ẽ. quantõ in¬
cõmutabilit̃ fulget: tanto penetrabiliter
uidet. Et neq occulta nescit. qr cuncta
penetrat: neq penetrata obliuiscit᷑. qr in¬
cõmutabilis durat. Promide qͦtiens indig¬
nũ aliqͥd corde concipimꝰ. totiens in luce
peccamꝰ: qr ipsa nobis & ñ sibi p̃sentib p̃-¬

Expanded text:
vat. 11. Ipsi quoque angelici spiritus mutabiles ex vat. 11. Ipsi quoque angelici spiritus mutabiles ex natura sunt conditi, quatenus aut sua sponte caderent aut ex arbitrio starent. Sed quia humiliter elegerunt ei inhaerere, a quo creati sunt, hanc ipsam in se mutabilitatem suam standi jam immutabilitate vicerunt: ut hoc ipsum merito transcenderent, quod naturae suae ordine mutabilitati subesse potuissent. Quia ergo solius divinae naturae est umbras ignorantiae mutabilitatisque non perpeti, dicatur recte, Non sunt tenebrae, et non est umbra mortis, ut abscondantt. VI. Lux enim aeterna, quae Deus est, quanto incommutabiliter 792 fulget, tanto penetrabiliter videt; et neque occulta nescit, quia cuncta penetrat, neqcommutabilis durat. Proinde quoties indignum aliquid corde concipimus, toties in luce peccamus, quia ipsa nobis, et non sibi, praesentibus pra
Abbreviated transcription (Latin):
qđ mutat᷑. quasi ab eo qd erat int̃ficit᷑: ut de¬
sinat ẽẽ qđ fuit. & incipiat ẽẽ qđ non fuit.
um̃ gͥ uerũ. creator uidelicet nr̃. qr nulla
mutabilitatis uicissitudine tenebrescit.
nullis naturȩ suȩ defectib obumbrat᷑: s eiꝰ
mortis dr̃ ñ me̾ẽ. Unde alias scriptũ est.
pud qu̾e ñ ẽ transmutatio: nec uicissitudi¬
mana qͥppe anima in lapsũ nũquã cade¬
ret: si mutabilis ñ fuisset. Quȩ ã parady¬
si qͦq gaudiis expulsa: si mutabilis ñ eẽt.
ad uitã minime rediret. In hoc ipsũ uͦ qđ
alt̾nante semꝑ mutabilitate tolerare. Ma
gͦ ex nichilo condita ẽ. ex se nichilominus
infra se tendit: nisi ad boni desiderii statũ
artificis sui manu teneat᷑. Ex eo itaq qđ
creatura ẽ: deorsũ ire ht̃. Uirtute nãq ꝓ¬
pria in p̃ceps posse ire se considerat: s ad
creatorẽ suũ amoris manu se retineat ne
cadat. qͦusq ad immutabilitatẽ transeat:
& eo uere immortalit̃ qͦ immutabilit̾ ui¬

Expanded text:
icitur, ut desinat esse quod fuit, et incipiat esse quod non fuit. Lumen autem verum, Creator videlicet noster, nulla mutabilitatis vicissitudine tenebrescit, nullis naturae suae defectibus obumbratur, sed ejus on inesse. Unde alias scriptum est: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudiHumana quippe anima in lapsum non caderet, si mutabilis non fuisset; quae a paradisi quoque gaudiis expulsa, si mutabilis non esset, ad vitam nunquam rediret. In hoc ipso vero qualternante semper mutabilitate tolerare. Quia ergo ex nihilo est condita ex se nihilominus infra se tendit, nisi ad boni desiderii statum artificis sui manu teneatur. Ex eo itaque quod creatura est, deorsum ire habet. Virtute namque propria in praeceps posse se ire conConditorem suum amoris manu se retinet, ne cadat, quousque ad immutabilitatem transeat, et eo vere immortaliter, quo immutabiliter vi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd faciemꝰ de incessu mali oꝑis. si sic subti¬
lit̃ ds̃ iudicat gressus cordis: Ecce occul¬
ta m̃tis nr̃ȩ itinera nultꝰ hominũ uidet:
& tam̃ ante dĩ ocłos tot gressus ponimꝰ. qͦt
pede claudicamꝰ. Nisi enĩ in conspectu eiꝰ
iste assiduus nr̃arũ m̃tiũ lapsus increscers:
ꝑ ꝓpħam scilicet ũ clamaret. Auferte ma-¬
lũ cogitationũ ur̃arũ ab ocłis meis. Hoc ni¬
mirũ dicens. iũ cooꝑtȩ nr̃ȩ malitiȩ qͣsi ferre
se ñ posse testat᷑. Quȩ cooꝑta illi ẽẽ ñ potest:
qr uidelicet importune eiꝰ conspectui ingeri-¬
tur. qͥcqͥd a nobis illicitũ occulte cogitatur.

Expanded text:
quid faciemus de incessu mali operis, si sic subtiquid faciemus de incessu mali operis, si sic subtiliter Deus judicat gressus cordis? Ecce occulta mentis nostrae itinera nullus hominum videt, et tamen ante Dei oculos tot gressus ponimus quotpede claudicamus. Nisi enim in conspectu ejus iste assiduus nostrarum mentium lapsus incresceret, per prophetam scilicet non clamaret: Auferte malum cogitationum vestrarum ab ocmirum dicens, vim coopertae nostrae malitiae quasi ferre se non posse testatur. Quae cooperta illi esse non potest, quia videlicet importune ejus conspectui ingeritur, quidquid a nobis illicitum mente  Text.
Abbreviated transcription (Latin):
libere ꝓspicit cumulare. Subito enĩ tollit᷑.
qui diu tolerat᷑. Gressus uͦ hominũ uocat.¬
alt̾nantes motꝰ intimȩ cogitationis: qͥb qͣsi
passib uel longe a dño recedimꝰ. uel pie
dño ꝓpinquamꝰ. Ad dm̃ enĩ quasi tot greᷤᷤ¬
sib mens accedit: qͦt bonis motib ꝓficit.
Et rursũ tot gressib longe fit: qͦt malis co-¬
gitationib decrescit. Unde plerũq contin¬
git. ut necdũ ꝓcedat in oꝑe motꝰ m̃tis: & ta¬
m̃ ꝑfecta ĩa culpa sit ex ip̃so reatu cogitati.¬
onis: sicut scriptũ ẽ. Manꝰ in manu: ñ erit
innocens malus. Manꝰ enĩ manui iungi
solet. quando qͥescit motio: & nullꝰ eã usus
laboris exercet. Manꝰ gͦ in manu ñ erit in¬
nocens malꝰ: ac si diceret. Et cũ manꝰ cessat
ab iniquo oꝑe: malꝰ tam̃ ñ ẽ in nocens ꝑ co¬
gitationẽ. Da gͦ nouimꝰ qđ districte om̃ia
ñ solũ facta. s saltẽ cogitationes pensant᷑:

Expanded text:
libere prospicit cumulare. Subito enim tollitur, libere prospicit cumulare. Subito enim tollitur, qui diu toleratur. 7. Gressus hominis quos Deimae cogitationis quibus quasi passibus, vel longe a Domino recedimus, vel pie Domino propinquamus. Ad Deum enim quasi tot gressibus mens accedit, quot bonis motibus proficit. Et rursum tot gressibus longe fit, quot malis cogitationibus deterescit. Unde plerumque contingit ut necdum procedat in opere motus mentis, et tamen perfecta jam culpa sit ex ipso reatu cogitationis, sicut scriptum est: Manus in manu non erit innocens malus . Manus enim manui jungi solet, quando quiescit in otio, et nullus eam usus laboris exercet. Manus ergo in manu non erit innocens malus. Ac si diceret: Et cum manus cessat ab iniquo opere, malus tamen non est innocens per cogitationem. Quia ergo novimus quod districte omnia non solum facta, sed saltem cogitata pensentur,
Abbreviated transcription (Latin):
etiã qr penã quã meret᷑ repente ñ suscip̃:
hoc ipsũ dõ ñ estimat displicere qđ facit.
Eat itaq nc̃ & ad quas libet blasphemias
quitias impleat: aliena rapiat: in nocen¬
tũ oppressione satiet᷑: & qr necdũ ꝑcu-¬
aut qđ peiꝰ ẽ apꝓbari. Ueniet ꝓfecto ueniet
ȩt̃na & repentina ꝑcussio: & tc̃ cognoscet cun¬
cta a dõ conspici. quando imꝓuiso exitu ui¬
derit ꝓcunctoꝵ retributione dãpnari. Tc̃
pa tenuit. Tc̃ considerasse om̃ia uerũ iudi¬
cẽ sentit: quando maloꝵ suoꝵ meritũ ĩa
euadere sentiendo ñ possit. Iniquus gͦ qui¬
diu expectatꝰ ẽ. iccirco ẽ repente sublatꝰ. quia
ocłi dñi suꝑ uias hominũ. & om̃s gressus eoꝵ
considerat. Acsi diceret. Na ea quȩ diui pa¬
tient conspicit: quandoq inulta ñ deserit.
Nã ecce subito uolentũ rapuit: & mala eiꝰ q̃
expectando ꝑtulit. animaduertendo resera¬
uit. Nemo gͥ dicat humana facta dm̃ non
cernere: cũ iniquũ quẽpiã iniquitates suas

Expanded text:
etiam quia poenam quam meretur, repente non suscipit, hoc ipsum Deo non aestimat displicere quod facit. Eat ita nunc, et ad quaslibet blasphemias quitias impleat, aliena rapiat, innocentum oppressione satietur, et quia necdum percuaut, quod pejus est, approbari. Veniet profecto, veniet aeterna et repentina percussio, et tunc cognoscet cuncta a Deo prospici, quando se improviso exitu viderit pro cunctorum retributione damnari. Tunc pa. Tunc considerare omnia verum judicem sentit, quando malorum suorum meritum jam evadere sentiendo ndiu exspectatus est, idcirco est repente sublatus, quia oculi Domini super vias hominum, et omnes gressus eorum considerat. Ac si diceret: Quia ea quae diu patienter conspicit, quandoque inulta non deserit. Nam ecce subito violentum rapuit, et mala ejus quae exspectando pertulit animadvertendo resecavit. Nemo igitur dicat humana facta Deum non cernere, cum iniquum quempiam iniquitates suas
Abbreviated transcription (Latin):
iste tanto maiori disputatione indiget:
quanto hoc qđ dicit si negligit᷑ acriꝰ dolet.
Hic nimirũ ñ illud iudiciũ designat᷑ qđ ꝑ¬
ȩt̾nã retributionẽ punit: s qđ m̃te concep¬
tũ ꝑ conuersionẽ diluit. Ad illud qͥppe ue¬
nire ñ desiderat: qͥsqͥs se ꝑ illud dãpnari
formidat. Dũ gͦ dr̃ neq enĩ ultra in ho¬
minis potestate ẽ. ut ueniat ad dm̃ in iudi¬
ciũ: ꝓfecto ostendit᷑ ẽẽ qđdã iudiciũ. quod¬

Expanded text:
iste tanta majore disputatione indiget, quanto hoc quod dicit, si negligatur, acrius dolet. Hic nimirum non illud judicium designatur, ernam retributionem punit, sed quod mente conceptum per confessionem diluit: ad illud quippe venire non desiderat, quisquis se per illud damnare formidat. Dum ergo dicitur: Neque enim ultra in hominis potestate est, ut veniat ad Deum in judicium, profecto ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
in his inhereant quȩ exteriꝰ defluunt. s quȩ
interiꝰ ȩt̃na ꝑdidert̃. Indicat qͥd sententia
occulta decernit᷑: ne immoderate a nobis
hȩc publicata cogitent᷑. Dicit qͥd suꝑ nos a¬
gat᷑. de nobis. ut ab hoc publico tp̃ralitatiᷤᷤ
colligamꝰ ocłm cordis ad secretũ int̾nȩ dispo
pena maloꝵ: subito infert᷑ occultũ iudiciũ.
qđ pie suꝑ nos iusteq disponit᷑. qͦmͦ alii ꝑ¬

Expanded text:
in his inhaereant quae exterius defluunt, sed quae in his inhaereant quae exterius defluunt, sed quae interius aeterna perdiderunt. Indicat quid sententia occulta decernitur, ne immoderate a nobis haec publica cogitentur. Dicit quid super nos agatur de nobis, ut ab hoc publico temporalitatis colligamus oculum cordis ad secretum internae dispopoena malorum, subito infertur occultum judicium, quod pie super nos justeque disponitur, quomodo alii
Abbreviated transcription (Latin):
cessant̃ apposita considerandis nobis m̃tis
nr̃e ocłm declinant. In istis nãq uisibilib
quȩ intuet᷑ cor nr̃m extra se spargit᷑: & qͥd
de se intrinsecꝰ agat᷑ obliuiscit᷑. dũ extrinsecꝰ¬
occupat᷑. Diuina autẽ uox t̾ribilib senten¬
tiis suis qͣsi qͥbd̃a clauis illud pungit ut e¬
iugilet: & hõ occulta suꝑ se iudicia quȩ pres¬
sus torpore dissimulat. trore saltẽ pulsatus
expauescat. Ut enĩ suꝑiꝰ diximꝰ. ipso usu uitȩ
ueteris mens male assueta depͥmit᷑: & in hec q̃¬
expectat exteriꝰ quasi dormiens sopit᷑. qr postqͣ
semel se ad appetenda uisibilia foras fudit.
a contẽplandis uisibilib intꝰ euanuit. Unde
nc̃ necesse ẽ. ut quȩ ꝑ uisibilia spargit᷑: de
inuisibilib uidiciis feriat᷑. Et qr in his se ex¬
teriorib male delecta ꝓstrauit: saltẽ ꝑcussa
reqͥrat qđ deseruit. Ecce autẽ scriptura sa¬
cra t̾rore qͦd̃a torpentia corda transfigit: ne

Expanded text:
cessanter opposita a considerandis nobis mentis cessanter opposita a considerandis nobis mentis nostrae oculum declinant. In istis namque visibilibus, quae intuemur, cor nostrum extra se spargitur, et quid de se intrinsecus agatur, obliviscitoccupatur. Divina autem vox terribilibus sententiis suis quasi quibusdam clavis illud pungit ut evigilet, ut homo occulta super se judicia quae pressus torpore dissimulat, terrore saltem pulsatus expavescat. Ut enim superius diximus, ipso usu vitae veteris mens male assueta deprimitur, et in haec quae spectat exterius quasi dormiens sopitur: quae postquam semel se ad appetenda visibilia foras fudit, a contemplandis invisibilibus intus evanuit. Unde nunc necesse est ut quae per visibilia spargitur de invisibilibus judiciis feriatur; et quia in iis se exterioribus male delectata prostravit, saltem percussa requirat quod deseruit. Ecce autem Scriptura sacra terrore quodam torpentia corda transfigit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
sepe corde puerso necdũ ꝓcessit usq ad ef¬
fectũ oꝑis deliberatio cogitationis: & ad
huc fortasse ꝑ habitũ intꝰ astringit᷑ qui
iã m̃te foras uagat᷑. S talis qͥlibet iste t̾c
ante ocłos int̾ni uidicis cecidit: cũ ab ap¬
petendis interiorib ꝑ desideriũ exiuit.
N onnũquã uͦ alii post malȩ oꝑationis usũ
ad sp̃e cȩlestẽ subito amore reuiuiscunt: &
qui in puersa actione se sparserant. ad sinũ
int̾nȩ retractationis semet ipsos rep̃benden¬
do recolligt̃. Hos adhuc respicientes homi¬
nes quales dudũ in oꝑe nouerant. tales pu.¬
tant: At contra illi ꝑ districte consideratio¬
nis exam̃ uitã suã qualẽ fuisse recolt̃ inse¬
quunt᷑: scit᷑q qͥd fuerint. s qͥd ĩa ceperint¬

Expanded text:
saepe de corde perverso necdum processit usque ad efsaepe de corde perverso necdum processit usque ad effectum operis delibehuc fortasse per habitum intus astringitur, qui jam 797 mente foris vagatur. Sed talis quilibet iste tunc ante oculos interni judicis cecidit, cum ab appetendis interioribus per desiderium exivit. Nonnunquam vero alii post malae operationis usum ad spem coelestem subito amore reviviscunt; et qui in perversa actione se sparserant, ad sinum internae retractationis semetipsos increpando recolligunt. Hos adhuc respicientes homines quales dudum in opere noverant, tales putant. At contra illi per districtae considerationis examen vitam suam qualem fuisse recolunt insequuntur, scit
Abbreviated transcription (Latin):
dentib sortiunt᷑. S eo lapsũ suũ neglig̃t̃.
qͦ interitũ qui se in ęt̾nũ maneat ñ adcen¬
dunt. Si enĩ ad illud qđ illic passuri st̃
ocłos mitterent: hoc qđ hic faciunt time.¬
rent. Cunctis autẽ liquet. qđ in illa ex¬
trema reqͥsitione. exam̃ publicũ facturꝰ ẽ
omp̃s ds̃: ut alios ad torm̃ta deserat. alioᷤᷤ
ad participationẽ regni cȩlestis admittat.
S hoc nc̃ secreto uidicio cotidie agit᷑: qđ tc̃¬
publico demonstrat᷑. Nã iuste ac miscdit̃
singłoꝵ corda uł examinans. uł disponens.
alios in exteriora respuit: alios ad ea que st̃
intrinsecꝰ trahit. Hos accendit int̾na ap.¬
petere: illos ꝓ uoluptatib suis deserit ex¬
teriora cogitare. Hoꝵ m̃tẽ ad suꝑna eri.¬
git: illoꝵ ꝑ suꝑbiã in infimis desideriis
mergit. Aliena autẽ corda humanis ocłis
clausa st̃: & nescit᷑ qui repellit᷑: qr penetra¬
ri nequeunt quȩ ab uno qͦq cogitant᷑. Nã

Expanded text:
eo lapsum suum negligunt, quo interitum qui se in aeternum maneat non attendunt. Si enim ad illud quod illic passuri sunt oculos suos mitterent, hoc quod hic faciunt timerent. Cunctis autem liquet quod in illa extrema requisitione examen publicum facturus est omnipotens Deus, ut alios ad tormenta deserat, alios ad participationem regni coelestis admittat. Sed hoc nunc secreto judicio quotidie agitur, publico demonstrabitur. Nam juste ac misericorditer singulorum corda vel examinans vel disponens, alios in exteriora respuit, alios ad ea, quae sunt intrinsecus, trahit. Hos accendit interna appetere, illos pro voluptatibus suis deserit exteriora cogitare. Horum mentem ad superna erigit, illorum per superbiam in infimis desideriis mergit. Aliena autem corda humanis oculis clausa sunt, et nescitur qui repellitur, quia penetrari nequeunt quae ab unoquoque cogitantur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
dant᷑ ibi qui oꝑant᷑ iniquitatẽ. Ud ꝑtene.¬
bras. nͥ ignorantiã: & quid ꝑ umbrã mortiᷤ.
nͥ obliuionẽ studuit designare: De quoꝵ¬
dã qͥppe ignorantia dr̃. Tenebris obscura¬
tũ habentes intellectũ. Et rursũ de obliui¬
one. quȩ in morte contingit. scriptũ ẽ. In il¬
la die ꝑib̃t om̃s cogitationes eoꝵ. Ma gͦ ꝑ¬
mortẽ funditꝰ obliuioni tradit᷑ qͥcqͥd ui¬
uendo cogitat᷑: quasi quȩdã umbra mortiᷤᷤ
obliuio ẽ. Sicut enĩ agit mors int̾ueniens
ñ ẽẽ qđ fuit in uita: ita int̾ueniens agit o.¬
bliuio. ñ ẽẽ qđ fuit in memoria. Recte ita.
ta obliuiscit᷑. nisi ab eiꝰ ocłis penitendo de¬
leant᷑: congrue dictũ ẽ ñ st̃ tenebrȩ. & ñ ẽ
umbra mortis. ut abscondant᷑ ibi qui oꝑan¬
tͣ iniqͥtatẽ: Ac si diceret. Iccirco eiꝰ iudicio¬

Expanded text:
 ibi qui operantur iniquitatem. - Quid per tenebras nisi ignorantiam, et quid per umbram mortis, nisi oblivionem studuit designare? De quorumdam quippe ignorantia dicitur: « Tenebris obscuratum habentes intellectum . » Et rursum de oblivione quae in morte contingit scriptum est: « In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . ditus oblivioni traditur quidquid vivendo cogitatur, quasi quaedam umbra mortis oblivio est. Sicut enim agit mors interveniens non esse quod fuit in vita, ita interveniens agit oblivio non esse quod fuit in memoria. Recte itaquata obliviscitur, nisi ab ejus oculis poenitendo deleantur, congrue dictum est: Non sunt tenebrae et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi qui operantur iniq
Abbreviated transcription (Latin):
Tc̃ enĩ neqͣquã considerare credebat᷑. qͣndo
uiolentꝰ iste om̃e malũ qđ̃ poterat inulte
ꝑpetrabat. Estimabat᷑ ds iniusti acta ñ
cernere. ꝙ differebat iuste dãpnare: & ma-¬
gna eiꝰ patientia. quasi quȩdã negligentia
putabat᷑. Iniquus qͦq ipse totiens se in
peccatis suis ñ uideri a dõ credidit: qͦtiens
inulte peccauit. Cui ꝑ quendã sapientẽ
dr̃. Ne dicas peccaui: & qͥd accidit mͥ triste:

Expanded text:
c enim nequaquam considerare credebatur, quando violentus iste omne malum quod poterat inulte perpetrabat. Aestimabatur Deus injusti acta non cernere, quia differebat juste damnare; et magna ejus patieputabatur. Iniquus quoque ipse toties se in peccatis suis non videri a Deo credidit, quoties inulte peccavit, cui per quemdam sapientem dicitur: « Ne dicas: Peccavi, et quid accidit mihi triste?
Abbreviated transcription (Latin):
nocte curuati ꝑtranseunt: qui in obscurita
curuabunt᷑ ꝑ sententiã uidicis: qui ñcur¬
uari negligt̃ ꝑ humilitatẽ cordis. Electi
autẽ ne inuiti curuent᷑ in morte: sponte
curuant᷑ in humilitate. Unde scę eccłȩ de

Expanded text:
nocte curvati pertransibunt, qui in obscuritatcurvabuntur per sententiam judicis qui nunc curvari negligunt per humilitatem cordis. Electi autem ne inviti curventur in morte, sponte curvantur in humilitate. Unde sanctae Ecclesiae de
Abbreviated transcription (Latin):
qr ex illo originẽ ducim̃. eiꝰ cursũ nascendo
sortim᷑: ut eo ipso cotidiano mom̃to quo
uiuimꝰ. incessant̃ a uita transeamꝰ: & ui-¬
uendi nob̃ spatiũ unde crescere creditur.
inde decrescat. Na gͦ ad sũmã moriendi
cotidie tendimꝰ ꝑ increm̃ta uiuendi: bene
iudicia. Absq manu uͦ auferent eũ: qui
manu uiolentꝰ fuit. Absq manu aufe¬
rent: qr uidelicet subito exitu urgente
inuisibilit̃ rapit᷑. qui uisibilit᷑ rapiebat.
Uidit ipse qͦs rapuit: s qͥs illũ in morte ra¬
piat ñ iudet. Absq manu gͦ uiolentꝰ au-¬
fert᷑: qr & raptorẽ suũ ñ intuet᷑ & tam̃ du¬
cit᷑. Qũe tanto sequit᷑ districtior senten
acriꝰ punit. quo diutiꝰ ꝑtulit. Sepe uͦ eue¬

Expanded text:
quia ex illo originem ducimus, ejus cursum nascendo quia ex illo originem ducimus, ejus cursum nascendo sortimur, ut eo ipso quotidiano momento quo vivimus incessanter a vita transeamus, et vivendi nobis spatium unde crescere creditur, inde decrescat. Quia ergo ad summam moriendi quotidie tendimus per incrementa vivendi, bene judicia. Absque manu vero auferent eum qui manu violentus fuit. Absque manu auferent, quia videlicet subito exitu urgente invisibiliter rapitur, qui visibiliter rapiebat. Vidit ipse quos rapuit, sed quis illum in morte rapiat non videt. Absque manu ergo violentus aufertur, quia et raptorem suum non intuetur, et tamen ducitur. Quem tanacrius punit, quo diutius pertulit. Mise
Abbreviated transcription (Latin):
Quia etiã uiuendo tp̾ralit̾ cotidie ad finẽ ten¬
dimꝰ. & p̃sentẽ uitã quasi quandã uiã subi¬
gendo transimꝰ. hoc ipsũ enĩ morituris ui-¬
uere. quasi ad mortẽ ire ẽ. Et qͦt uitȩ dies
ꝑagimꝰ: quasi in itinere ad locũ ꝓpositũ tot
passib ꝓpinqͣmꝰ. Ipsa qͥppe augm̃ta detri-¬
m̃ta st̃ tẽporũ: qr uitȩ nr̃e spacia quanta
cederent tẽpora: nec cũ tẽporib ipse tran¬
siret. Stabat enĩ mom̃tis decurrentib ꝙ
neqͣquã ad uitȩ t̃minũ ꝑ dierũ increm̃ta
tendebat. Stabat tanto robustiꝰ: quanto
semꝑ stanti artiꝰ inherebat. At ubi ueti¬
tũ contigit. mox offenso creatore cepit ire
cũ tẽpore: statu uidelicet immortalitatiᷤᷤ
amisso. cursus eũ mortalitatis absorbuit.
Dũ iuuentute ad seniũ. senio traheret᷑ ad
mortẽ: transeundo didicit stando qͥd fuit.
Cuiꝰ nos q de ꝓpagine nascim᷑: radicis ama¬
ritudine quasi in uirgulto retinem᷑. Nã

Expanded text:
quia etiam vivendo temporaliter quotidie ad finem tendimus, et praesentem vitam quasi quamdam viam subigendo transimus. Hoc ipsum enim morituros vivere quasi ad mortem ire est. Et quot dies vitae peragimus, quasi in itinere ad locum propositum tot passibus propinquamus. Ipsa quippe augmenta detrimenta sunt temporum, quia vitae nostrae spatia quanta cederent tempora, ne cum temporibus ipse transiret. Stabat enim momentis decurrentibus, quia nequaquam ad vitae terminum per dierum incrementa tendebat. Stabat tanto robustius quanto semper stanti arctius inhaerebat. At ubi vetitum contigit, mox 789 offenso creatore coepit ire cum tempore. Statu videlicet immortalitatis amisso, cursus eum mortalitatis absorbuit . Et dum juventute ad senium, senio traheretur ad mortem, transeundo didicit stando quid fuit. Cujus nos quia de propagine nascimur, radicis amaritudinem quasi in virgulto retinemus. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
tiã tuã. & cor impenitens. thesaurrras tibi
irã in die irȩ & reuelationis iusti iudicii
dĩ. Et ecce dũ iuolentꝰ qͥsq qͦs uoluerit
rapit: dũ inualidos oppͥmit. & dũ diu õe
qđ nequit̃ concupiscit exercet: qr ñ subito
ꝑcutit᷑. s eiꝰ in finẽ pena differt᷑. neqͥssima
eiꝰ actio a dõ uideri ñ credit᷑. Unde apte

Expanded text:
hesaurizas tibi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei . Et ecce dum violentus quisque quos valuerit rapit, dum invalidos opprimit, et dum diu omne quod nequiter concupiscit exercet, quia non subito percutitur, sed ejus in finem poena differtur, nequissima ejus actio a Deo videri non creditur.
Abbreviated transcription (Latin):
de hac uita tollant᷑. iniqui & subito repente
tollent᷑: qr finẽ suũ cogitando p̃uidere ne-¬
quȩ p̃parabat deseruit: & inferni locũ qͦm
ñ p̃uidebat inuenit. Ad aliud exercebat
animã ꝑ cogitationẽ: s ad aliud emisit ꝑ
sententiã. Aluid dũ uiueret contẽplatus ẽ:
aliud dũ moreret᷑ exꝑtus. Reliquit enĩ diu
tractata tẽporalia: & inopinata inuenit ȩ
t̃na. Unde ei ꝓpt̾ hanc ignorantiã cecita¬
tis suȩ bene ꝑ diunã sententiã dr̃. Hac
nocte animã tuã repetent a te. In nocte
qͥppe ablata ẽ: quȩ in obscuritate ẽ cordis
amissa. In nocte ablata ẽ: qr considerationiˢ
lucẽ habere noluit: ut qđ poterat pati p̃ui¬
deret. Unde bene discipłis futura cogitan¬
Stib paulꝰ apłs dicit. Uos autẽ fr̃s ñ estis in¬
S tenebris ut uos dies illa tanꝗͣ fur cõp̃hen

Expanded text:
de hac vita tollantur iniqui, subito et repente tolluntur, quia finem suum cogitando praevidere nequae praeparabat deseruit, et inferni locum quem non praevidebat invenit. Ad aliud exercebat animam per cogitationem, sed ad aliud emisit per sententiam; aliud dum viveret contemplatus est, aliud dum moreretur expertus. Reliquit enim diu tractata temporalia, et iterna. Unde ei propter hanc ignorantiam caecitatis suae bene per divinam sententiam dicitur: Hac nocte animam tuam repetunt a te . In nocte quippe ablata est, quae in obscuritate est cordis amissa. In nocte ablata est, quae considerationis lucem habere noluit, ut quod poterat pati praevideret. Unde bene discipulis futura cogitantibus Paulus apostolus dicit: Vos autem fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa
Abbreviated transcription (Latin):
uertat᷑ ad dies adolescentiȩ suȩ. Dep̃cabit᷑
dm̃ & placabilis ei erit: & uidebit faciẽ eiꝰ in
iubilo: & reddet homini iustitiã suã. Res¬
piciet homines & dicet. Peccaui. & uere de¬
liqui: & ut erã dignꝰ ñ recepi. Liberauit ani¬
mã suã ne ꝑgeret in interitũ: s uiuens
luc̃ẽ uideret. Ecce hȩc om̃ia oꝑat᷑ d̾s trib
uicib ꝑ singulos: ut reuocet animas eoꝵ
a corruptione. & illuminet luce uuentiũ.
Adtende iob & audi me: & tace dũ ego loquar.
Si autẽ habes qđ loquaris: responde michi.
Loquere: uolo enĩ te apparere iustũ. Qđ si
ñ habes audi me: tace & docebo te sapientiã.
Audite sapientes uerba mea. & eruditi auscul.¬
tate me: auris enĩ uerba ꝓbat. & guitur
escas duudicat. Iudiciũ eligamꝰ nobis: &
int̾ nos uideamꝰ qͥd sit meliꝰ. Da dixit iob
iustꝰ sũ: & ds̃ subuertit iudiciũ meũ. In u¬
dicando enĩ me m̃daciũ ẽ: uiolenta sagitta
mea. absq ullo peccato. Os ẽ uir ut ẽ iob.

Expanded text:
d dies adolescentiae suae. Deprecabitur Deum, et placabilis ei erit: et videbit faciem ejus in jubilo. Et reddet homini justitiam suam; et respiciet homo, et dicet: Peccavi, et vere deliqui, et ut eram dignus non recepi. Liberabit animam suam ne pergeret in interitum, sed vivens lucem videret. Ecce haec omnia operatur Deus, tribus vicibus per singulos, ut revocet animas eorum a corruptione, et illuminet luce viventium. Attende Job, et audi me, et tace dum ego loquar: si autem habes quod loquaris, responde mihi, loquere. Volo enim te apparere justum: quod si non habes, audi me, tace, docebo te sapientiam Audite, sapientes, verba mea, et eruditi, auscultate me. Auris enim verba probat, et guttur escas gustu diiudicat iudicium eligamus nobis et inter nos videamus quid sit melius quia dixit Iob iustus sum et Deus subvertit iudicium meum in iudicando enim me mendacium est violenta sagitta mea absque ullo peccato quis est vir ut est Iob
Abbreviated transcription (Latin):
sit: in acceptione ꝑsonarũ. ñ ex ꝑsonis
s ex reb adiacentib ducim᷑. Sicq fit.
ut his quoq apud nos intꝰ in despecti.¬
one ueniat qui foris honorat᷑: qr dũ
ꝓhis que erga illũ st̃ honorabilis ha¬
bet. reb suis in examine nr̃o postponit᷑. Sed
om̃ps ds̃ uitã hominũ ex sola qualitate in¬
t̃rogat meritoꝵ: & sepe inde plus punit. un¬
de hic maiora ad ministeriũ contulit: ue¬
ritate attestante quȩ ait. cui multũ datũ
ẽ. multũ querit᷑ ab eo. Unde bene nẽ ꝑ he

Expanded text:
n ex personis, sed ex rebus adjacentibus ducimur. Sicque fit ut is quoque apud nos intus in despectionem veniat, qui foris honoratur, quia dum pro his quae circa illum sunt honorabilis habetur, rebus suis in examine nostro postponitur. Sed omnipotens Deus vitam hominum ex sola qualitate interrogat meritorum; et saepe inde plus punit, unde hic majora ad ministerium contulit, Veritate attestante, quae ait: Cui multum datum est, multum quaeretur ab eo . Unde bene nunc pe
Abbreviated transcription (Latin):
nari. Tyrannũ gͦ disceptantẽ contra paupe.¬
rẽ ñ cognoscit: qr suꝑbos om̃s uitã nc̃ hu¬
miliũ deprim̃tes in iuditio nescire se ꝑhib&
dicens. nescio uos unde sitis. Et qr sic po¬
tent̃ cũ uult destruit. sicut cũ uoluit poten¬
ter creauit: apte ratiocinando subiungit᷑:¬

Expanded text:
disceptantem contra pauperem non cognoscit, quia superbos omnes vitam nunc humilium deprimentes, in judicio nescire se perhibet, dicens: Nescio vos unde sitis . Et quia sic potenter cum vult destruit, sicut cum voluit potenter creavit, apte ratiocinando subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
humane conditionis qualitas indicat:
quã longe reb cȩteris prestat. Nam
collata homini ratio asserit. quantũ
om̃ia quȩ uel uita. uel sensu. uel rati¬
one carent natura rationalis antece¬
dat: & tam̃ qr ab int̾nis. atq inuisibi.¬
lib oculos clausimꝰ. & usibilib pas.¬
cimͣ. plerũq hominẽ ñ ex eo qđ ipse¬

Expanded text:
humanae conditionis qualitas indicat quam longe rebus caeteris praestat. Nam collata homini ratio asserit quantum omnia, quae vel vita, vel sensu, vel ratione carent, natura rationalis antecedit. Et tamen quia ab internis atque invisibilibus oculos claudimus, atque visibilibus pascimur, plerumq
Abbreviated transcription (Latin):
lupi graues in uos. Exhortationẽ ducum
odorat᷑ . ẽ. petrͦ: cũ de qͥbdã discipłos ãmo-¬
neret dicens. In auaritiã fictis uerbis de uo¬
his negociabunt᷑. Ululatũ qͦq exercit᷑ odo

Expanded text:
lupi graves in vos . Exhortationem ducum lupi graves in vos . Exhortationem ducum odoratus est Petrus, cum de quibusdam discipulos admoneret, dicens: In avaritia fictis verbis de vobis ne
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas dicit. Cȩcus si cȩco ducatũ p̃stet:
ambo in foueã cadent. Hos autẽ duces ex-¬
ercitꝰ sequit᷑ prauoꝵ scilicet turba: quȩ ini¬
quis eoꝵ p̃ceptionib famulat᷑. Notandum
quoq qͦd duces exhortari. exercitũ uͦ dicit
ululare: quia uidelic& hii qui infidelib uł
hereticis p̃sunt. praua quȩ teneri p̃cipiuis.
quasi ex ratione ꝑsuadent. Turba uͦ eis sub¬
dita. quia sine iudicio eoꝵ uoces sequit᷑: dũ
ꝑ confusionis insaniã ꝑstrepit. bestiali m̃te
ululare ꝑhibet᷑. Lupis quippe ꝓprie ululat᷑
conuenit: & qͥa cateruȩ reꝓbor contra uitã
moresq fideliũ sola rapacitate inhiant. qͦ
rat. quid uel auctores error contra electoᷤᷤ
ualeant p̃ciꝑe: uel turba eis subdita quã
possit inmanit insanire. Hanc exhortatio¬
nẽ ducũ odorabat᷑ paulus. cũ dicer&. ꝑdul¬
ces sermones & benedictiones. seducunt cor¬
da innocentiũ. Hc̃ ululatũ exercit᷑. odora¬
bat᷑. dicens. Intrabt̃ post discessionẽ meam

Expanded text:
Caecus si caeco ducatum praebet, ambo in foveam cadunt . Hos autem duces exercitus sequitur pravorum scilicet turba, quae iniquis eorum praeceptionibus famulatur. Notandum quoque quod duces exhortari, exercitum vero dicit ululare, quia videlicet hi qui infidelibus vel haereticis praesunt prava quae teneri praecipiunt quasi ex ratione persuadent. Turba vero eis subdita, quia sine judicio eorum voces sequitur, dum per confusionis insaniam perstrepit, bestiali mente ululare perhibetur. Lupis quippe proprie ululatus convenit. Et quia catervae reproborum contra vitam moresque fidelium sola rapacitate inhiant, quarat quid vel auctores errorum contra electos valeant praecipere, vel turba eis subdita quam possit immaniter insanire. Hanc exhortationem ducum odorabatur Paulus, cum diceret: Per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium . Hunc ululatum exercitus odorabatur, dicens: Intrabunt post discessionem meam