comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apud dm̃ non sit acceptio. Alioquin: cultoꝵ
suoꝵ potius. quaminimicoꝵ filios libera
mus: quid est quod morituro non baptirã¬
to subuenitur. ne sine baptismate moriat᷑.
et baptizato casuro non subuenit᷑. ut ante
moriat᷑.⁊ nisi forte illi adhuc absurditati
auscultabimus. qua dicit᷑ nichil ꝓdesse cui¬
quam mori antequam cadat. quia scd̃m
eos actus iudicabitur. quos eum p̃sciuit
ds̃ acturum fuisse si uiueret: Hane ꝑuer¬
sitatem santtati fidei tam uehementer ad¬
uersam. quis patienter audiat: Quis ferat: Et
tamen hoc dicere urgentur: qui non fatent᷑
gr̃am dei. non scđm merita nr̃a dari. Qui au¬
tem nolunt dicere. unũquenq mortuoꝵ scdm
ea iudicari. quȩ ds̃ illum p̃sciuit acturũ fuis¬
se si uiueret. intuentes quam manifesta falsi¬
tate. et quanta absurditate dicatur. non eis
remanet curdicant. quod inpelagianis dã¬
nauit. et ab ipso pelagio damnari fecit ȩc¬

Expanded text:
apud Deum non sit acceptio : alioquin cultorum apud Deum non sit acceptio : alioquin cultorum suorum potius, quam inimicorum filios liberarmus, quid est quod morituro non baptizato subvenitur, ne sine Baptismate moriatur; et baptizato casuro non subvenitur, ut ante moriatur? Nisi forte illi adhuc absurditati auscultabimus, qua dicitur nihil prodesse cuiquam mori antequam cadat, quia secundum eos actus judicabitur, quos eum praescivit Deus acturum fuisse si viveret. Hanc perversitatem sanitati fidei tam vehementer adversam, quis patienter audiat? quis ferat? Et tamen hoc dicere urgentur, qui non fatentur gratiam Dei non secundum merita nostra dari. Qui autem nolunt dicere unumquemque mortuorum secundum ea judicari, quae Deus illum praescivit acturum fuisse si viveret, intuentes quam manifesta falsitate et quanta absurditate dicatur; non eis remanet cur dicant, quod in Pelagianis damnavit, et ab ipso Pelagio damnari fecit Ec
Abbreviated transcription (Latin):
tia s fortuitis agi casibus opinabimur. cũ
rationales uł damnande uł liberande sint
animȩ: quandoquidem nec passer cadit
in t̃ram sine uoluntate patris nr̃i qui in cȩ¬
lis est: aut parentũ negligentiȩ sic tribuen¬
dum ẽ. quod paruuli sine baptisinate mori¬
untur. ut nichil ibi agant suꝑna iudicia:
tanquã ipsi qui hoc modo male moriuntur.
parentes sibi negligentes uoluntate ꝓpria
de quib nascerentur elegerint. Quid dicã
quod paruulus aliquando antequã illi ꝑ
ministerium baptismatis succurri possit
expirat: plerunq enim festinantib pa¬
rentib. et paratis ministris ut baptismus
paruulo detͣ. dõ tam̃ uolente ñdat᷑. qui eum
paululum in hac uita nontenuit ut daret᷑.
Quid ẽ etiam quod aliquando paruulis in¬
fidelium filiis potuit. ne irent inꝑditionẽ:
et filiis fidelium non potuit baptismate sub¬
ueniri: Ubi certe ostenditur: quod ꝑsonarũ

Expanded text:
tia, sed fortuitis agi casibus opinabimur, cum tia, sed fortuitis agi casibus opinabimur, cum rationales vel damnandae vel liberandae sint animae; quandoquidem nec passer cadit in terram sine voluntate Patris nostri qui in coelis est : aut parentum negligentiae sic tribuendum est, quod parvuli sine Baptismate moriuntur, ut nihil ibi agant superna judicia; tanquam ipsi qui hoc modo male moriuntur, parentes sibi negligentes voluntate propria de quibus nascerentur, elegerint: quid dicam, quod parvulus aliquando antequam illi per ministerium baptizantis succurri possit, exspirat? Plerumque enim festinantibus parentibus et paratis ministris ut Baptismus parvulo detur, Deo tamen nolente non datur, qui eum paululum in hac vita non tenuit ut daretur. Quid etiam, quod aliquando parvulis infidelium filiis potuit, ne irent in perditionem, et filiis fidelium non potuit Baptismate subveniri? Ubi certe ostenditur quod personarum
Abbreviated transcription (Latin):
meq xp̃ianus exhorret ire compulsi ft̃.
qui sie a pelagianoꝵ errore alien eẽ uolu¬
pͥmi hominis in quo omnes cecidimꝰ subue¬
stiment e̾e̾ credendum. et disputatione in¬
suꝑ proferendum: quod ipse pelagius an¬
de orientales epõs iudices damnationis suȩ
timore damnauit. Hoc autem si non dicat᷑.
de mortuorũ scilicet operib quȩ futura
erant si uiuerent bonis aut malis acꝑhoc
nullis et in ipsa dei p̾scientia non futuris:
hoc gͦ si non dicatur quod cernitis quan¬
to errore dicatur:⁊ quid restabit. nisi ut gra¬
tiam dei non scđm merita nr̃a dari. qđ contͣ
heresimpelagianam catholica defendit ȩccle¬
sia. remota contentionis caligine fateam᷑. atq
id maxime in paruulis euidentiore ueritate
cernamus: Neq enim fato cogitur ds̃ illis
infantib subuenire. illis autẽ non subue¬
nire. cum sit utrisq causa cõmunis: aut res
humanas in paruulis non diuina ꝓuiden¬

Expanded text:
meque christianus, exhorret, ire compulsi sunt, meque christianus, exhorret, ire compulsi sunt, qui sic a Pelagianorum errore alieni esse voluprimi hominis, in quo omnes cecidimus, subvestiment esse credendum, et disputatione insuper proferendum. Quod ipse Pelagius ante orientales episcopos judices, damnationis suae timore damnavit. Hoc autem si non dicatur, de mortuorum scilicet operibus, quae facturi fuerant si viverent, bonis aut malis, ac per hoc nullis et in ipsa Dei praescientia non futuris: hoc ergo si non dicatur, quod cernitis quanto errore dicatur; quid restabit, nisi ut gratiam Dei non secundum merita nostra dari, quod contra haeresim Pelagianam catholica defendit Ecclesia, remota contentionis caligine fateamur; atque id maxime in parvulis evidentiore veritate cernamus? Neque enim fato cogitur Deus illis infantibus subvenire, illis autem non subvenire; cum sit utrisque causa communis: aut res humanas in parvulis non divina providen
Abbreviated transcription (Latin):
li ꝑmixtio crederetur. Absit ut causam par¬
uuli transeant in ȩternam salutem. non re¬
generati autẽ transeant in mortẽ scdam:
qm̃ qͦd scriptum est ꝑ unum hominẽ peccatũ
intrauit in mundũ et ꝑpeccatũ mors. ⁊ ita¬
in omnes homines ꝑtransiit. aliter recte in¬
telligi non potest. nec amorte ꝑpetua quȩ
iustissime ẽ retributa peccato liberat quen¬
quam pusilloꝵ. atq magnoꝵ. nisi ille qui
ꝓpt̾ remitcenda et originalia et propria
Iterum atq iterum dicimus: nec nos piget.
Ohomoͬtuquis es qui respondeas dõ: In¬
scrutabilia sunt iudicia eius: et inuestiga¬
biles uiȩ eius. Et hoc adiciamus. Altiora
surdum. et afidei sanitate. atq sinceritate
ueritatis alienum: ut dicamus paruulos
mortuos scđm ea iudicari. quȩ p̃sciti sunt fa¬
cturi eẽ siuiuerent. In hane autem senten¬
tiam quam certe omnis sensus humanus
quantulacunq ratione subnixus maxi¬

Expanded text:
li, permixtio crederetur: absit ut causam parli, permixtio crederetur: absit ut causam parvuli, transeant in aeternam salutem; non regenerati autem transeant in mortem secundam: quoniam quod scriptum est, Per unum hominem peccatum intravit in mundum, et in omnes homines pertransiit , aliter recte intelligi non potest: nec a morte perpetua, quae justissime est retributa peccato, liberat quemquam pusillorum atque magnorum, nisi ille qui propter remittenda et originalia et propria Iterum atque iterum dicimus, nec nos piget, O homo, tu quis es qui respondeas Deo ? Inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus . Et hoc adjiciamus: Altiora surdum, et a fidei sanitate atque sinceritate veritatis alienum, ut dicamus parvulos mortuos secundum ea judicari, quae praesciti sunt facturi esse si viverent. In hanc autem sententiam, quam certe omnis sensus humanus quantulacumque ratione subnixus, maxi
Abbreviated transcription (Latin):
expressum ẽ: quod non sit ista natura in
michi de illius libri mei uetustate p̃scribit᷑.
ne agam causam sicut agere debeo paruu¬
lorum: et inde gr̃am dei non scđm mertta
hominum dari. ꝑspicue ueritatis luce con¬
uincam. Si enim quandolibros de libero
arbitrio laicus cȩpi. prb̃r explicaui. ad huc
de damnatione infantium non renascen¬
tium et de renascentiũ liberatione dubi¬
tarem: nemo ut opinor eẽt tam iniustꝰ.
atq inuidus. qui me proficere prohiberet.
atq in hac dubitatione remanendũ mͥ
eẽ iudicaret. Cum uero rec̃tius possit in¬
telligi non me ꝓpterea de hac re dubitas¬
se credi oportere.quia contra quos mea
dirigebatur intentio. sic michiuisi sunt
refellendi. ut siue pena eẽt peccati origi¬
nalis inparuulis quod ueritas habet. siue
non eẽt qͦd nonnulli errantes opinant᷑: nul¬
lomodo tamen quam manicheoꝵ error in¬
ducit. duarũ naturarum. boni scilicet et ma¬

Expanded text:
expressum: quod non sit ista natura insexpressum: quod non sit ista natura insstra itaque mihi de illius libri mei vetustate praescribitur, ne agam causam sicut debeo agere parvulorum, et inde gratiam Dei non secundum me rita hominum dari, perspicuae veritatis luce convincam. Si enim quando libros de Libero Arbitrio laicus coepi, presbyter explicavi, adhuc de damnatione infantium non renascentium et de renascentium liberatione dubitarem; nemo, ut opinor, esset tam injustus atque invidus, qui me proficere prohiberet, atque in hac dubitatione remanendum mihi esse judicaret. Cum vero rectius possit intelligi, non me propterea de hac re dubitasse credi oportere, quia contra quos mea dirigebatur intentio, sic mihi visi sunt refellendi, ut sive poena esset peccati originalis in parvulis, quod veritas habet; sive non esset, quod nonnulli errantes opinantur; nullo modo tamen quam Manichaeorum error inducit, duarum naturarum, boni scilicet et ma
Abbreviated transcription (Latin):
stra dari. Ipsi enim potius dei gr̃am. fato in par¬
uulis tribuunt: qui dicunt. fatum ẽ: ubi me¬
ritum non ẽ. Nulla quippe merita etiam se¬
cundum ipsos pelagianos. possunt in par¬
uuilis inueniri: cur alii eoꝵ mittant᷑ in regnũ.
alii uero alienent᷑ a regno. Sicut autẽ nunc
ut ostenderem grãm dei non scd̾m merita no¬
stra dari. scd̾m utrunq sensum hoc defende¬
re malui. et scđ̃m nr̃m scilicet qui obstrictos
originali peccato paruulos dicimus. et se¬
cundum pelagianorum. qui originale ne¬
gant peccatum. nec tamen ideo michi ẽ
ambigendum habere paruulos. qͦd eis di¬
mittat qui saluum facit popłm suũ a pec¬
catis eorũ: ita intercio libro de libero ar¬
bitrio scđm utrunq sensum restiti mani¬
cheis. siue supplicia siue primordia naturȩ
sint ignorantia et difficultas. sine quibus
nullus hominum nascitur: et tamen unũ
horum teneo. Ibi quoq ame satis euident̃

Expanded text:
stra dari. Ipsi enim potius Dei gratiam fato in parstra dari. Ipsi enim potius Dei gratiam fato in parvulis tribuunt, qui dicunt fatum esse, ubi meritum non est. Nulla quippe merita, etiam secundum ipsos Pelagianos, possunt in parvulis inveniri, cur alii eorum mittantur in regnum, alii vero alienentur a regno. Sicut autem nunc, ut ostenderem gratiam Dei non secundum merita nostra dari, secundum utrumque sensum hoc defendere malui; et secundum nostrum scilicet, qui obstrictos originali peccato parvulos dicimus, et secundum Pelagianorum, qui originale negant esse peccatum; nec tamen ideo mihi est ambigendum, habere parvulos quod eis dimittat qui salvum facit populum suum a peccatis eorum : ita in tertio libro de Libero Arbitrio secundum utrumque sensum restiti Manichaeis, sive supplicia, sive primordia naturae sint ignorantia et difficultas, sine quibus nullus hominum nascitur; et tamen unum horum teneo, ibi quoque a me satis evidenter
Abbreviated transcription (Latin):
in uasa miscie. Dando enim quibusdam qͦd
non merent᷑. ꝑfecto gratuitam. et ꝑhoc uerã¬
suam grãm esse uoluit: non omnib dando.
quid omnes mererentur ostendit. Bonꝰ inbe¬
neficio certorum. iustus insupplicio cȩtero¬
rũ ⁊ et bonus in omnib. qm̃ bonũ ẽ cum de¬
bitum reddit᷑. et iustus in omnib. qm̃ iustũ
ẽ. cũ debitum sine cuiꝰquam fraude donatur.
Defenditur autem sine meritis dei grã id est
uera grã. etiam si paruul baptirati sicut
pelagiani sentiunt non eruunt᷑ de potesta¬
te tenebrarũ: quia nullo peccato sicut pu¬
tant pelagian tenentur obnoxii. s tantũ
in regnum domini transferunt᷑. Etiam sic
enim sine ullis bonis meritis datur eis re¬
gnum quibus datur: et sine ullis malis me¬
ritis non datur eis quibus non dat᷑. Q uod
aduersus eosdem pelagianos dicere solemꝰ:
quando nobis obiciunt. quo fato tribuamꝰ
dei grãm. dicendo eam non sed̾m merita no¬

Expanded text:
in vasa misericordiae. Dando enim quibusdam quod in vasa misericordiae. Dando enim quibusdam quod non merentsuam gratiam esse voluit: non omnibus dando, quid omnes merentur ostendit. Bonus in beneficio certorum, justus in supplicio caeterorum: et bonus in omnibus, quoniam bonum est, cum debitum redditur; et justus in omnibus, quoniam justum est, cum indebitum sine cujusquam fraude donatur. 29. Defenditur autem sine meritis Dei gratia, id est vera gratia, etiamsi parvuli baptizati, sicut Pelagiani sentiunt, non eruuntur de potestate tenebrarum, quia nulli peccato, sicut putant Pelagiani, tenentur obnoxii, sed tantum in regnum Domini transferuntur: etiam sic enim sine ullis bonis meritis datur eis regnum quibus datur, et sine ullis malis meritis non datur eis quibus non datur. Quod adversus eosdem Pelagianos dicere solemus, quando nobis objiciunt, quod fato tribuamus Dei gratiam, dicendo eam non secundum merita no
Abbreviated transcription (Latin):
pelagianos catholica defendit ȩccłia. quȩ asse¬
rit eẽ originale peccatum: cuiꝰ reatus genera¬
tione contractus regeneratione soluendus ẽ:
Quod si et isti nobis cum fatent᷑ ut simul in
hac causa pelagianoꝵ destruamus errorem:
cur putant ẽẽ aubitandũ quod etiã paruulos
ds̃. quib dat suam grãm ꝑbaptismatis sacͣ¬
mentũ. eruat de potestate tenebrarũ et trans¬
ferat in regnum filii caritatis suȩ: In eo gͦ qͦd
aliis eam dat aliis nondat. cur nolunt canta¬
re domino miscdiam et iudicium: Cur autẽ
illis potius quam illis detur: quis cognouit
sensum domini: Quis inscrutabilia scrutari
ualeat: Quis inuestigabilia uestigare suffi¬
cit: Conuincunt᷑ itaq gr̃am dei non scdm me¬
modo inseipso. sed indomino glorietur. quiho¬
minibus dat quibus uult. qm̃ misericors est.
quodd et si non det iustus ẽ: et non dat quib
non uult. ut notas faciat diuitias glorie sue

Expanded text:
Pelagianos catholica defendit Ecclesia, quae assePelagianos catholica defendit Ecclesia, quae asserit originale esse peccatum, cujus reatus generatione contractus, regeneratione solvendus est? Quod si et isti fatentur nobiscum, ut simul in hac causa Pelagianorum destruamus errorem; cur putant esse dubitandum, quod etiam parvulos Deus, quibus dat suam gratiam per Baptismatis sacramentum, eruat de potestate tenebrarum, et transferat in regnum Filii charitatis suae ? In eo ergo quod aliis eam dat, aliis non dat, cur nolunt cantare Domino misericordiam et juillis potius quam illis detur, quis cognovit sensum Domini? quis inscrutabilia scrutari valeat? quis investigabilia vestigare? Conficitur itaque, gratiam Dei non secundum memodo in seipso sed in Domino glorietur, qui hominibus dat quibus vult quoniam misericors est; quod et si non det, justus est: et non dat quibus non vult, ut notas faciat divitias gloriae suae
Abbreviated transcription (Latin):
tur: detestabili impudentia immissũ fuisse
contendunt a corruptoribus scripturarum.
tanquam non fuerit ab apłis dictum. Con¬
tra pelagianos autem hoc defendendum ẽ.
quod utraq scriptura cominendat: quã se
accipere ꝓfitent᷑. Hȩc dixi inprimo libro
retractationum: cum retractarem libros de
libero arbitrio. Nec sola sane ista ibi ame
dicta sunt de his libris: uerum et alia mul¬
ta quȩ huic aduos operi inserere longum
putaui et non necessarium: quod et uoseri¬
stimo ẽẽ iudicaturos. cum omnia legeritis
Quamuis gͦ in libro tercio de libero arbitrio
ita de paruulis disputauerimus: etiã si ue¬
rum eẽt quod dicunt pelagiani ignoran¬
tiam et difficultatem. sine quib nullus ho¬
minum nascit᷑. primordia non supplicia
ẽẽ nature: uincerent᷑ tam̃ manichei: qui
uolunt duas boniscilicet et mali coeternas
cẽ naturas. Nunquid idõ fides indubium
uocanda uł deserenda ẽ quam contra ipsos

Expanded text:
tur, dettur, detcontendunt a corruptoribus Scripturarum, tanquam non fuerit ab Apostolis dictum. Contra Pelagianos autem hoc defendendum est, quod utraque Scriptura commendat, quam se accipere profitentur » . Haec dixi in primo libro Retractationum, cum retractarem libros de Libero Arbitrio. Nec sola sane ista ibi a me dicta sunt de his libris; verum et alia multa, quae huic ad vos operi inserere longum putavi, et non necessarium: quod et vos existimo esse judicaturos, cum omnia legeritis. Quamvis ergo in libro tertio de Libero Arbitrio ita de parvulis disputaverim, ut etiamsi verum esset quod dicunt Pelagiani, ignorantiam et difficultatem, sine quibus nullus hominum nascitur, primordia, non supplicia esse naturae; vincerentur tamen Manichaei, qui volunt duas, boni scilicet et mali, coaeternas esse naturas: numquid ideo fides in dubium vocanda vel deserenda est, quam contra ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
enim sunt. immutabilẽ quandam. et deo coe¬
ternam. introducere naturã mali. Item post
aliquantum alio locõ. Deinde dictum ẽ in qͣm
ex qua miseria peccantib iustissime inflicta
liberat dei gr̃a: quia sponte homo. id est libe¬
ro arbitrio cadere potuit. non etiã surgere
Ad quam miseriam iuste damnationis ꝑti¬
net ignorantia et difficultas: quam patit᷑
omnis homo ab exordio natiuitatis sue: nec
ab isto malo quisquã nisi dei grã liberat᷑. Qũa
miseriam.pelagiani nolunt ex iusta dam¬
natione descendere. negantes originale pec¬
catum: quamius ignorantia et difficultas
etiam si eẽnt hominis primordia naturalia
nec sic culpandus sed laudandus ds̃ ẽẽt. sic̃
in eodem libro tercio disputauimus. Quȩ
disputatio contra manicheos habenda ẽ. qͥ
non accipiunt scripturas scãs ueteris instru¬
menti. in quib peccatum originale narra¬
tur: et quicquid inde inlitteris apłicis legi¬

Expanded text:
enim sunt, immutabilem quamdam, et Deo coaeenim sunt, immutabilem quamdam, et Deo coaeternam introducere naturam mali » . Item post aliquantum alio loco: « Deinde dictum est, » inquam, « ex qua miseria peccantibus justissime inflicta, liberat Dei gratia: quia homo sponte, id est, libero aad quam miseriam iustae damnationis pertinet ignorantia et difficultas, quam patitur omnis homo ab exordio natiuitatis suae, nec ab isto malo quisquam nisi dei gratia liberatur. quam miseriam Pelagiani nolunt ex iusta damnatione descendere negantes originale peccatum, quamuis, ignorantia et difficultas etiamsi essent hominis primordia naturalia, nec sic culpandus, sed laudandus deus esset, sicut in eodem libro tertio disputauimus. quae disputatio contra Manicheos habenda est, qui non accipiunt scripturas sanctas ueteris instrumenti, in quibus peccatum originale narratur, et quidquid inde in litteris apostolicis legi
Abbreviated transcription (Latin):
di. duas sicut illi uolunt coeternas boni
et mali ꝑmixtas eẽ substantias. Deniq
inpͥmo retractationum libro. qͦd opus
meũ nondum legistis.cum ad eosdem li¬
bros retractandos uenissem. hoc ẽ de li¬
bero arbitrio: ita locutus sum. In his inquã
libris ita multa diserta sunt: ut incidentes
ñnulle questiones quas enodare non pote¬
ram. uł longam sermocinationẽ inp̃senti
requirebant. ita differrent᷑ ut ex utraq
parte. uł exomnib earundem questionũ
partib. in quib non apparebat quid potiꝰ
congrueret ueritati. adhoc tamen racioti¬
natio nr̃a coneluderet᷑. ut quodlibet eorũ
uerum eẽt. laudandus crederet᷑ uł etiam
ostenderet᷑ ds̃. Propter eos quippe disputatio
illa suscepta ẽ. qui negant ex libero uolun¬
tatis arbitrio. mali originem duci. et dm̃
si ita est creatorem omniũ naturarũ cul¬
pandum eẽ contendunt: eo modo uolen¬
tes sed̾m suȩ impietatis errorem. manichei

Expanded text:
di duas, sicut illi volunt, coaeternas boni di duas, sicut illi volunt, coaeternas boni et mali permixtas esse substantias. 27. Denique in primo Retractationum libro, quod opus meum nondum legistis, cum ad eosdem libros retractandos venissem, hoc est, de Libero Arbitrio, ita locutus sum: « In his, » inquam, « libris ita multa disserta sunt, ut incidentes nonnullae quaestiones quas vel enodare non poteram, vel longam sermocinationem in praesenti requirebant, ita differrentur, ut ex utraque parte, vel ex omnibus earumdem quaestionum partibus, in quibus non apparebat quid potius congrueret veritati, ad hoc tamen ratiocinatio nostra concluderetur, ut quodlibet eorum verum esset, laudandus crederetur, vel etiam ostenderetur Deus. Propter eos quippe disputatio illa suscepta est, qui negant ex libero voluntatis arbitrio mali originem duci, et Deum, si ita est, creatorem omnium naturarum culpandum esse contendunt: eo modo volentes secundum suae impietatis errorem Manichaei
Abbreviated transcription (Latin):
tur stare uideat ne cadat. et qui gloriat᷑ non
inseipso. sed in domino gloriet᷑. Cur autẽ
causam paruuloꝵ ad exemplum maioꝵ
sicut scribitis non patiunt᷑ afferri ho¬
mines: qui contra pelagianos non dubitant
accipiunt. qui non solũ oms ueteris instru¬
menti scripturas. in nulla auctoritate non
habent: uerum etiam eas quȩ ad nouũ ꝑ¬
tinent testamentũ sic accipiunt. ut suo qͦ¬
dam priuilegio. immo sacrilegio. qͦd uo¬
lunt sumant. quod nolunt reiciant. Con¬
tra quos agebam in libris delibero arbi¬
trio. unde isti nobis p̃scribendum putant: idõ
questiones operosissimas incidentes. enucle¬
ate soluere nolui. ne nimiũ longum opus.
ẽẽt. ubi me aduersus tamꝑuersos testimoni¬
oꝵ diuinoꝵ non adiuuabat auctoritas : et
poteram sicut feci. quodlibet horũ uerũ
eẽt quȩ non definite inter ponebam.certa
tamen ratione concludere. in omnib dm̃
eẽ laudandũ. sine ulla necessitate creden¬

Expanded text:
tur stare, videat ne cadat ; et qui gloriatur, non tur stare, videat ne cadat ; et qui gloriatur, non in se ipso, sed in Domino glorietur . 26. Cur autem « causam parvulorum ad exemplum majorum, » sicut scribitis, « non patiuntur afferri » homines, qui contra Pelagianos non dubitant accipiunt, qui non solum omnes Veteris Instrumenti scripturas in ulla auctoritate non habent; verum etiam eas quae ad Novum pertinent Testamentum sic accipiunt, ut suo quodam privilegio, imo sacrilegio, quod volunt sumant, quod nolunt rejiciant: contra quos agebam in libris de Libero Arbitrio, unde isti nobis praescribendum putant. Ideo quaestiones operosissimas incidentes enucleate solvere nolui, ne nimium longum opus esset, ubi me adversus tam perversos testimoniorum divinorum non adjuvabat auctoritas. Et poteram, sicut feci, quodlibet horum verum esset, quae non definite interponebam, certa tamen ratione concludere, in omnibus Deum esse laudandum, sine ulla necessitate creden
Abbreviated transcription (Latin):
orum geminorum. quoꝵ unus assumitur.
unus relinquitur. dispar ẽ exitus: incrita
communia. In quib tamen. sic alter magna
deibonitate liberat᷑: ut alter nulla eius ini¬
quitate damnet᷑. Nunquid enim iniquitas ẽ
apud dm̃: Ab sit. S inuestigabiles sunt
uiȩ ipsius. Itaq miscđiam eius in his qͥ libe¬
rantur. et ueritatem in his qui puniunt᷑ sine
dubitatione credamus: neq inscrutabilia
scrutari. aut inuestigabilia uestigare cone¬
mur. Ex ore quippe infantium et lacten¬
tium. suam ꝑfecit laudem: ut qͦd inhis
uidemus quoꝵ liberationem bona eorum
merita nulla p̃cedunt. et in hisquoꝵ dam¬
nationem utrisq communia originalia so¬
la p̃cedunt. hoc et inmaiorib fieri. nequa¬
quam omnino cunctemur:⁊ id est non pu¬
tantes uł scd̾m sua merita gr̃am cuiquã da¬
ri. uł nisi suis meritis quenq puniri. siue
pares qui liberant᷑ atq puniunt᷑. siue dis¬
pares habeant causas malas: ut qui uide¬

Expanded text:
orum geminorum, quorum unus assumitur, orum geminorum, quorum unus assumitur, unus relinquitur, dispar est exitus, merita communia: in quibus tamen sic alter magna Dei bonitate liberatur, ut alter nulla ejus iniquitate damnetur. Numquid enim iniquitas est apud Deum? Absit: sed investigabiles sunt viae ipsius. Itaque misericordiam ejus in his qui liberantur, et veritatem in his qui puniuntur, sine dubitatione credamus: neque inscrutabilia scrutari, aut investigabilia vestigare conemur. Ex ore quippe infantium et lactentium suam perficit laudem : ut quod in his videmus quorum liberationem bona eorum merita nulla praecedunt, et in his quorum damnationem utrisque communia originalia sola praecedunt, hoc et in majoribus fieri nequaquam omnino cunctemur, id est, non putantes, vel secundum sua merita gratiam cuiquam dari, vel nisi suis meritis quemquam puniri, sive pares qui liberantur atque puniuntur, sive dispares habeant causas malas; ut qui vide
Abbreviated transcription (Latin):
putatione cohibere. quam silentio p̃terire.
rentis. s miserentis ẽ dei: qui et paruulis
quib uult etiam non uolentib nec curren¬
tibus subuenit. quos ante constitutionem
mundi elegit in xp̃o. daturus eis grãm gra¬
tis. hoc est nullis eoꝵ uł fidei uł oꝑum meri¬
tis p̃cedentib :⁊ et maiorib etiam his quos
p̃uidit si apud eos facta eent suis miraculis
eredituros. quib non uult subuenire. ñ sub¬
uenit: de quib in sua p̃destinatione. occul¬
te quidem. s iuste aliud iudicauit. None¬
nim ẽ iniquitas apud dm̃: s inscrutabilia
sunt iudicia eius. et inuestigabiles uiȩ eius.
Uniuersȩ autem uiȩ domini: miscđia et ueri¬
tas. Inuestigabilis gͦ est miscdia. qua cuiꝰ uult
miseretur nullis eius p̃cedentib meritis: et
inuestigabilis ueritas. qua quem uult ob¬
durat. eius quidem p̃cedentib meritis. s cũ
eo cuiꝰ miseret᷑ plerunq cõmunib: sicut du¬

Expanded text:
putatione cohibere, quam silentio praeterireputatione cohibere, quam silentio praeterirerentis, sed miserentis est Dei : qui et parvulis quibus vult, etiam non volentibus neque currentibus subvenit, quos ante constitutionem mundi elegit in Christo, daturus eis gratiam gratis, hoc est, nullis eorum vel fidei vel operum meritis praecedentibus: et majoribus etiam his quos praevidit, si apud eos facta essent, suis miraculis credituros, quibus non vult subvenire, non subvenit; de quibus in sua praedestinatione occulte quidem, sed juste aliud judicavit. Non enim est iniquitas apud Deum; sed inscrutabilia sunt judicia euniversae autem viae Domini misericordia et veritas . Investigabilis ergo est misericordia, qua cujus vult miseretur, nullis ejus praecedentibus meritis: et investigabilis veritas, qua quem vult obdurat , ejus quidem praecedentibus meritis, sed cum eo cujus miseretur plerumque communibus. Sicut du
Abbreviated transcription (Latin):
concessum. ne habere inciperent qͦd grauiore
impietate desererent: satis indicat non iudi¬
cari hominẽ ex eo quod p̾noscitur male fuis¬
se facturus: si ei quocunq beneficio ut id non
faciat consulat᷑. Consultum ẽ igitur et illi
qui raptus ẽ: ne malicia mutaret intellectũ
eius. S cur non ita consultum fuerit tyri¬
is et sydoniis ut crederent. et raperent᷑ ne
malicia mutaret intellectum eorũ: forsitan
responderet ille cui placuit isto modo hanc
soluere questionem. Ego uero quantũ ad
hoc quod ago attinet sufficere uideo. ut se¬
cundum istam quoq sententiam demonstͤnt᷑
homines. non iudicari dehis quȩ ñ fecerunt
etiam si facturi fuisse p̃uisi sunt: quanquã
ut dixi hanc opinionem qua putant᷑ in mo¬
rientib uł mortuis uindicari peccata quȩ
p̃sciti sunt facturi eẽ si uiuerent. etiam refel¬
lere pudeat: ne uideamur et nos existimas¬
se alicuius ẽẽ momenti: quam maluimꝰ dis¬

Expanded text:
concessum, ne habere inciperent quod graviore concessum, ne habere inciperent quod graviore impietate desererent, satis indicat non judicari hominem ex eo quod praenoscitur male fuisse facturus, si ei quocumque beneficio ut id non faciat consulatur. Consultum est igitur et illi, qui raptus est, ne malitia mutaret intellectum ejus . Sed cur non ita consultum fuerit Tyriis ac Sidoniis, ut crederent et raperentur, ne malitia mutaret intellectum eorum; forsitan responderet ille, cui placuit isto modo hanc solvere quaestionem: ego vero quantum ad hoc quod ago attinet, sufficere video, ut secundum istam quoque sententiam, demonstrentur homines non judicari de his quae non fecerunt, etiamsi facturi fuisse praevisi sunt. Quanquam, ut dixi, hanc opinionem, qua putantur in morientibus vel mortuis vindicari peccata, quae praesciti sunt facturi esse si viverent, etiam refellere pudeat, ne videamur et nos existimasse alicujus esse momenti, quam maluimus dis
Abbreviated transcription (Latin):
Inqua sententia docti hominis et ad modũ
acuti. quȩ sint ad huc merito requirenda.
quid me nunc attinet dicere cũ et ipsa
nobis ad id quod agimus suffraget᷑ Si enĩ
miseratione dñs non fecit inistis uirtutes. per
quas fieri possent fideles. ne grauius puniren¬
tur. cum postea fierent infideles quod eos futu¬
ros fuisse presciuit: satis aꝑteq monstrat᷑ de
his peccatis neminem iudicari mortuoꝵ. quȩ
presciuit fuisse facturum. si aliquo modo ei
ne illa faciat subuenitur. sicut tyriis. et sy¬
donus. si sententia illa uera ẽ: sub uenisse di¬
cit᷑ xp̃c. quos maluit non accedere ad fidem
quã scelere multo grauiore discedere a fide.
quod eos si accessissent p̃uiderat fuisse factu¬
ros: quamuis si dicatur cur non factum est.
ut crederent potius. et hoc eis p̾staretur. ut an¬
tequam fidem relinquerent. ex hac uita mi¬
grarent: quid responderi possit ignoro. Qui
enim dicit relicturis fidem. beneficiũ fuisse

Expanded text:
In qua sententia docti hominis et admodum In qua sententia docti hominis et admodum acuti, quae sint adhuc merito requirenda, quid me nunc attinet dicere, cum et ipsa nobis ad id quod agimus suffragetur? Si enim miseratione Dominus non fecit in istis virtutes, per quas fieri possent fideles, ne gravius punirentur cum postea fierent infideles, quod eos futuros fuisse praescivit; satis aperteque monstratur, de his peccatis neminem judicari mortuorum, quae praescivit fuisse facturum, si aliquo modo ei ne illa faciat subvenitur: sicut Tyriis et Sidoniis, si sententia illa vera est, subvenisse dicitur Christus, quos maluit non accedere ad fidem, quam scelere multo graviore discedere a fide, quod eos, si accessissent, praeviderat fuisse facturos. Quamvis si dicatur, Cur non factum est ut crederent potius, et hoc eis praestaretur, ut antequam fidem relinquerent, ex hac vita migrarent? quid responderi possit, ignoro. Qui enim dicit, relicturis fidem beneficio fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
nari. et eius occulto iusto tamen iudicio.
qm̃ non ẽ iniquitas apud dm̃: quosdam
etiam post baptismum pessime uiuendo
perituros. in hac tamen uita quo usq perean
detineri: qui non perirent.si eis corporis mors
lapsum eoꝵ p̃ueniens subueniret: Qm̃ nullꝰ
mortuus iudicatur ex bonis seumalis. que
fuerat si non moreret᷑ acturus. Alioquin tẏrii
et sydonii non scđm ea quȩ gesserunt penas
luerent: sed potius scđm ea quȩ gesturi fue¬
rant. si in eis ille uirtutes euangłicȩ facte fu¬
issent. ꝑ grandem penitentiam. & ꝑ xp̃i fi
sputator catholicus non ignobilis. hunc
ȩuangłii locũ sic exposuit. ut diceret p̃s¬
cisse dñm tyrios et sydonios afide fuisse
postea recessuros. cum factis apud se mira¬
culis credidissent: et miscđia potius ñ eũ
illic ista fecisse: qm̃ grauiori pene obnoxii
fierent. si fidem quam tenuerant reliquis¬
sent: quam si eam nullo tempore tenuissent

Expanded text:
nari; et ejus occulto, justo tamen judicio, nari; et ejus occulto, justo tamen judicio, quoniam non est iniquitas apud Deum , quosdam etiam post Baptismum pessime vivendo perituros, in hac tamen vita quo usque pereant detineri; qui non perirent, si eis corporis mors, lapsum eorum praeveniens, subveniret. Quoniam nullus mortuus judicatur ex bonis seu malis, quae fuerat si non moreretur acturus: alioquin Tyrii et Sidonii non secundum ea quae gesserunt poenas luerent; sed potius secundum ea quae gesturi fuerant, si in eis illae virtutes evangelicae factae fuissent, per grandem poenitentiam et per Christi fidsputator catholicus non ignobilis hunc Evangelii locum sic exposuit, ut diceret praescisse Dominum Tyrios et Sidonios a fide fuisse postea recessuros, cum factis apud se miraculis credidissent, et misericordia potius non eum illic ista fecisse: quoniam graviori poenae obnoxii fierent, si fidem quam tenuerant reliquissent, quam si eam nullo tempore tenuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
minus ait. Ueruntamen dico uobis: ty¬
ro et sydoni remissius erit indie uidte
iudici quam uobis. Seuerius gͦ puni¬
entur isti. illi remissius: s tamen punientur.
Porro si etiam scđm facta quȩ facturi eẽnt si
uiuerent mortui iudicantur: ꝓfecto quia fi¬
deles futuri erant isti. si eis cumtantis mira¬
culis fuisset ȩuangłium p̃dicatũ. ñ sunt uti¬
q pumiendi. Punient᷑ autẽ. falsum ẽ igit᷑
et scđm ca mortuos iudicari. quȩ facturi eẽn
si ad uiuentes euangłium ꝑueniret. Et si
hoc falsum ẽ: non ẽ cur dicatur de infanti¬
bus. qui pereunt sine baptismate morientes.
hoc in eis eo merito fieri. quia p̃sciuit ds̃ eos
si uiuerent p̃dicatumq illis ẽẽt euangeliũ.
infideliter audituros. Restat gͦ. ut solo ori¬
ginali peccato teneant᷑ obstricti. et propt̃
hoc solum eant indampnationẽ. qͦd uide¬
mus aliis eandem habentib causam non n¬
si ꝑ dei gratuitam grãm regenerationẽ do.¬

Expanded text:
minus ait: Verumtamen dico vobis, Tyminus ait: Verumtamen dico vobis, Tyro et Sidoni remissius erit in die judicii quam vobis . Severius ergo punientur isti, illi remissius; sed tamen punientur. Porro si etiam secundum facta quae facturi essent si viverent, mortui judicantur; profecto, quia fideles futuri erant isti, si eis cum tantis miraculis fuisset Evangelium praedicatum, non sunt utique puniendi; punientur autem; falsum est igitur et secundum ea mortuos judicari, quae facturi essent si ad viventes Evangelium perveniret. Et si hoc falsum est, non est cur dicatur de infantibus qui pereunt sine Baptismate morientes, hoc in eis eo merito fieri, quia praescivit eos Deus, si viverent, praedicatumque illis fuisset Evangelium, infideliter audituros. Restat igitur ut solo peccato originali teneantur obstricti, et propter hoc solum eant in damnationem; quod videmus aliis eamdem habentibus causam, non nisi per Dei gratuitam gratiam regeneratione do
Abbreviated transcription (Latin):
causas p̃destinationis hec diuina iudicia
ꝑtinere. sine quarum causarũ latentiũ p̃¬
iudicio. tunc ista respondere me dixi. Facile
est quippe. quod infidelitatem accusemus
iudeorum. de libera uoluntate uenientẽ: qͥ
factis apud se tam magnis uirtutib crede¬
re noluerunt. Quod et dñs increpans: ar¬
guit et dicit. Ue tibi chorozam et beth¬
saida: quia si in tyro et sydone facte fuis¬
sent uirtutes quȩ facte sunt in uobis: olĩ
incilicio et cinere penitentiam egissent.
S nunquid possumus dicere. etiam tyri¬
os et sydonios talib apud se uirtutibus
factis credere noluisse. aut credituros ñ
fuisse si fierent: cum eis ipse dñs attestet᷑.
quod acturi eẽnt magne humilitatis pe¬
nitentiam. si in eis facta eẽnt diuinarũ il¬
la signa uirtutũ: Et tamen in die iudicii
punientur: quamuis minore supplicio
quam illȩ ciuitates. quȩ apud se uirtutib
factis credere noluerunt. Secutus enĩ do¬

Expanded text:
causas praedestinationis haec divina judicia causas praedestinationis haec divina judicia pertinere, sine quarum causarum latentium praejudicio tunc ista respondere me dixi. Facile est quippe ut infidelitatem accusemus Judaeorum de libera voluntate venientem, qui factis apud se tam magnis virtutibus credere noluerunt. Quod et Dominus increpans arguit, et dicit: Vae tibi, Chorozain et Bethsaida: quia si in Tyro et Sidone factae fuissent virtutes, quae factae sunt in vobis. olim in cilicio et cinere poenitentiam egissent. Sed numquid possumus dicere, etiam Tyrios et Sidonios talibus apud se virtutibus factis credere noluisse, aut credituros non fuisse, si fierent? cum eis ipse Dominus attestetur, quod acturi essent magnae humilitatis poenitentiam, si in eis facta essent divinarum illa signa virtutum. Et tamen in die judicii punientur, quamvis minori supplicio quam illae civitates, quae apud se virtutibus factis credere noluerunt. Secutus enim Do
Abbreviated transcription (Latin):
ta miracula facta sunt. qui uidentes ea ñ
fuerant credituri. et apud eos facta non
sint. qui crederent siuiderent: quid res¬
pondebimus: Nunquid dicturi sumus.
qͦd in libro illo dixi. ubi sex quibdam
questionib paganoꝵ. sine p̃iudicio tam̃
aliarũ causarũ. quas prudentes possunt ue¬
stigare respondi:. Hoc quippe ut scitis cũ
xp̃c quare post tam longa tempora uene¬
rit quereret᷑. dixi: quod his temporib et
his locis quib ȩuangłium eius ñ ẽ predi¬
catum. tales omnes in eius p̃destinatione
futuros cẽ p̃sciebat. quales multi in eius
corporali p̾sentia fuerunt. qui in eum nec
suscitatis ab eomorttis credere uoluerunt.
Item paulopost in eodem libro: atq in eadẽ
questione. Quid mirũ in quam. si tam infi¬
scłi nouerat: ut eis predicari merito nollet.
quos nec uerbis miraculis suis credituros
ẽẽ presciebat. Hec certe de tyro et sydone ñ
possumus dicere: & ineis cognoscimꝰ ad eas

Expanded text:
ta miracula facta sint qui videntes ea non ta miracula facta sint qui videntes ea non fuerant credituri, et apud eos facta non sint qui crederent si viderent; quid respondebimus? Numquid dicturi sumus, quod in libro illo dixi, ubi sex quibusdam quaestionibus Paganorum, sine praejudicio tamen aliarum causarum, quas prudentes possunt vestigare, respondi? Hoc quippe, ut scitis, cum Christus quare post tam longa tempora venerit, quaereretur, dixi, quod his temporibus et his locis quibus Evangelium ejus non est praedicatum, tales omnes in ejus praedicatione futuros esse praesciebat, quales multi in ejus corporali praesentia fuerunt, qui in eum nec suscitatis ab eo mortuis credere voluerunt. Item paulo post in eodem libro, atque in eadem quaestione: Quid mirum, inquam, si tam infiibus saeculis noverat, ut eis praedicari merito nollet, quos nec verbis nec miraculis suis credituros esse praesciebat ? Haec certe de Tyro et Sidone non possumus dicere, et in eis cognoscimus ad eas
Abbreviated transcription (Latin):
lapsuros. antequam id fieret auferre de
hac uita. An eo redituri sumus. ut ad huc
disputemus. quanta absurditate dicat᷑
iudicari homines mortuos. etiam de his
peccatis. quȩ p̾sciuit eos ds̃ ꝑpetratu¬
ros fuisse si uiuerent: Quod ita abhor¬
ret a sensibus xp̃ianis. aut prorsus hu¬
manis: ut id etiam refellere pudeat.Cur
enim non dicat᷑ et ipsum ȩuangłm cũ tan¬
to labore passionibusq scoꝵ frustra eẽ pre¬
iudicari scđm contumaciam uł obedien¬
tiam. quam p̃sciuit ds̃ habituros fuisse
si audissent. Nec damnarent᷑ tyrus et sy¬
don.quamuis remissius quã illȩ ciuitates
inquib non credentib a domino xp̃o mi¬
rabilia et signa sunt facta: qm̃ si apud il¬
las facta eẽnt᷑ in cinere et cilicio penitentiã
egissent: sicut se habent eloquia ueritatis.
In quib uerbis suis dñs iħs altius nob̃
mysterium p̃destinationis ostendit. Si
enim queratur anobis. cur apud eos tan¬

Expanded text:
lapsuros, antequam id fieret, auferre de lapsuros, antequam id fieret, auferre de hac vita. An eo redituri sumus, ut adhuc disputemus, quanta absurditate dicatur, judicari homines mortuos etiam de his peccatis, quae praescivit eos Deus perpetraturos fuisse, si viverent? Quod ita abhorret a sensibus christianis, aut prorsus humanis, ut id etiam refellere pudeat. Cur enim non dicatur, et ipsum Evangelium cum tanto labore passionibusque sanctorum frustra esse prae, secundum contumaciam vel obedientiam, quam praescivit Deus habituros fuisse, si audissent? Nec damnarentur Tyrus et Sidon, quamvis remissius quam illae civitates, in quibus non credentibus a Domino Christo mirabilia signa sunt facta: quoniam si apud illas facta essent, in cinere et cilicio poenitentiam egissent; sicut se habent eloquia veritatis, in quibus verbis suis Dominus Jesus altius nobis mysterium praedestinationis ostendit. 23. Si enim quaeratur a nobis, cur apud eos tan
Abbreviated transcription (Latin):
bis erant. Ueruntamen scđm aliam qͣndã
discretionem: non erant ex nobis. Nam si
fuissent ex nobis: mansissent utiq nob̾cũ
Quȩ est tamen ista discretio: Patent libri
dei: non auertamus aspectum. Clamat di¬
uina scriptura: adhibeamus auditum.
Non erant ex eis. quia non erant scd̾m pro¬
positum uocati: non erant in xp̃o electi
ante constitutionẽ mundi. Non erant in eo
sortem consecuti: non erant p̃destinati. se¬
cundũ ꝓpositum eius qui uniuersa oꝑat᷑.
Namsi hoc eẽnt: ex illis eẽnt. et cũ illis si¬
ne dubitatione mansissent. Ut enĩ non di¬
cam quam sit possibile deo. auersas et ad¬
uersas infidemsuam conuertere hominũ¬
uoluntates. et in eoꝵ cordib operari. ut nul¬
lis aduersitatib cedant. nec ab illo aliqͣ
superati temptatione discedant. cũ possit
et quod ait apłs facere. ut non eos ꝑmittat
temptari suꝑ id qđ possunt: ut ergo id ñ
dicam: certe poterat illos ds̃ p̃sciens ẽẽ

Expanded text:
bis erant; verumtamen secundum aliam quamdam bis erant; verumtamen secundum aliam quamdam discretionem non erant ex nobis; nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum. Quae est tandem ista discretio? Patent Libri Dei; non avertamus aspectum: clamat Scriptura divina, adhibeamus auditum. Non erant ex eis, quia non erant secundum propositum vocati: non erant in Christo electi ante constitutionem mundi, non erant in eo sortem consecuti, non erant praedestinati secundum propositum ejus, qui universa operatur. Nam si hoc essent, ex illis essent, et cum illis sine dubitatione mansissent. 22. Ut enim non dicam quam sit possibile Deo, aversas et adversas in fidem suam hominum convertere voluntates, et in eorum cordibus operari, ut nullis adversitatibus cedant, nec ab illo aliqua superati tentatione discedant; cum possit et quod ait Apostolus facere, ut non eos permittat tentari super id quod possunt : ut ergo id non dicam, certe poterat illos Deus praesciens esse
Abbreviated transcription (Latin):
cato pariter obstrictis. cur iste assumatur.
ille relinquat᷑. et ex duob etate iam grandi¬
bus impiis. eur iste ita uocetur. ut uocantẽ
sequat᷑. ille autem aut non uocetur. aut ñ ita
donet᷑: inscrutabilia st̃ iudicia dĩ. Illud tñfideli¬
bꝰ debet ẽẽ certissimũ: hunc eẽ exp̃destinatis.
illũ ñ eẽ. Namsifuissent ex nob̾. ait unꝰ p̃destina¬
toꝵ qui de pectore domini biberat hoc secre¬
tum: mansissent utiq nob̃cũ. Quid ẽ queso.
ñ erant ex nob̃: namsi fuissent mansissca utiq
nobiscũ: Nonne utriq a dõ creati. utriq ex
adamnati. utriq de terra facti erant: et
ab eo qui dixit omnẽ flatum ego feci. uniꝰ
eiusdemq naturȩ animas acceperant:
Nonne postremo utriq uocati fuerant et
uocantẽ secuti. utriq ex impiis iustificati. et
ꝑlauacrum regenerationis utriq renoua¬
ti: S si hec audiret ille qui sciebat ꝓculdu¬
bio quod dicebat: respondere posset et dice¬
re. Uera sunt hec. Scđm hec omnia ex no¬

Expanded text:
cato pariter obstrictis, cur iste adsumatur, ille relinquatur, et ex duobus aetate jam grandibus impiis cur iste ita vocetur, ut vocantem sequatur, ille autem aut non vocetur, aut non itadetur, inscrutabiliora sunt judicia Dei. Illud tamen fidelibus debet esse certissimum, hunc esse ex praedestinatis, illum non esse. Nam si fuissent ex nobis, ait unus praedestinatorum, qui de pectore Domini biberat hoc secretum, mansissent utique nobiscum. Quid est, quaeso, Non erant ex nobis; nam si fuissent, mansissent utique nobiscum? Nonne utrique a Deo creati, utrique ex Adam nati, utrique de terra facti erant, et ab eo qui dixit, Omnem flatum ego feci , unius ejusdemque naturae animas acceperant? Nonne postremo utrique vocati fuerant, et vocantem secuti, utrique ex impiis justificati, et per lavacrum regenerationis utrique renovati? Sed si haec audiret ille, qui sciebat procul dubio quod dicebat, respondere posset et dicere: Vera sunt haec, secundum haec omnia ex no
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil mequale: ut uult eunomius. Ni
anterius. posteriusue. aut minus: ut arriꝰ.
Nichil extraneum. aut officiale alteri: ut
machedonius. Nichil ꝑsuasione. aut sub¬
reptione insertũ: ut manicheus. Nichil
corporeum:ut melito et tertullianus.Ni¬
chil corporaliter effigiatum: ut antropo
bile: ut fortunatus. Nichil morib uł
uoluntate diuersum: ut marcion. Ni¬
chil extrinitatis essentia ad creaturarũ
naturam deductum: ut platon et tertullianꝰ
Nichil officio singulare. nec alteri cõmu¬
nicabile: ut origenes. Nichil confusum.

Expanded text:
nihil inaequale, ut vult Eunomius, ut nihil inaequale, ut vult Eunomius, ut anterius posteriusve, aut minus, ut Arius; nihil extraneum, aut officiale alteri, ut Macedonius; nihil persuasione aut subreptione insertum, ut Manichaeus; nihil corporeum, ut Melito et Tertullianus; nihil corporaliter effigiatum, ut Anthropobile, ut Fortunatus; nihil moribus vel voluntate diversum, ut Marcion; nihil ex Trinitatis essentia ad creaturarum naturam deductum, ut Plato et Tertullianus; nihil officio singulare, nec alteri communicabile, ut Origenes; nihil confusum
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ. et diminutionem et ab olitionem sub¬
stantiȩ facit. Creditur a nobis sine confusi¬
one coniuncta scã trinitas. sine separatione
distincta. Natus ẽ gͦ dei filius ex homine
non ꝑ hominẽ. id est non ex uiri coitu sicut
ebion dicitꝰ s carnem ex uirginis corpore
trahens. et non de cȩlo secum afferens sic̃
tasia id est absq: carne.sicut ualentinus.
sed corpus uerum.non tantum carnem ex
carne. sicut marcianus: sed uerus ds̃ ex
diuinitate. et uerus homo ex carne:unꝰ
filius indiuinitate. uerbum patris et ds̃.
inhomineanima et caro. Anima non absq
sensu et ratione.ut apollinaris.neq: caro abs¬
q anima. ut eunomius: s anima cũ ratio¬
ne sua. et corpus cum sensibus suisꝑ quos
sensus ueros inpassione et ante passionem
initium homo nascendo acceperit. qͣ¬
si antequam nasceretur ex uirgine ds̃ ñ
fuerit. sicut arthemon et berillus et mar¬
cellius docuerunt: sed ȩternus ds̃. et homo
credamus: ut uult dionisius. fons arrii.

Expanded text:
turae et diminutionem et abolitionem substantiae facit. Creditur a nobis sine confusione conjuncta sancta Trinitas, sine separatione distincta. Natus est ergo Dei Filius ex homine, et non per hominem, id est, non ex viri coitu, sicut Ebion dicit; sed carnem ex Virginis corpore trahens, et non de coelo secum afferens, sicut tasia, id est, absque carne, sicut Valentinus sed corpus verum. Non tantum carnem ex carne, sicut Marcianus, sed verus Deus ex divinitate et verus homo ex carne, unus Filius; in divinitate Verbum Patris et Deus, in homine anima et caro. Anima non absque sensu et ratione, ut Apollinaris, neque caro absque anima, ut Eunomius; sed anima cum ratione sua, et corpus cum sensibus suis, per quos sensus veros in passione et ante passionem initium homo nascendo acceperit, quasi antequam nasceretur ex Virgine Deus non fuerit, sicut Artemon, et Berillus, et Marcellus docuerunt; sed aeternus Deus et homo credamus, ut vult Dionysius, fons Arii;
Abbreviated transcription (Latin):
Quigͦ fecit illum hominem sine ullis eiꝰ
precedentib meritis. nullum quod ei di¬
mitteretur uł origine trahere uł uolun¬
tate ꝑpetrare peccatum: ipse nullis eoꝵ
precedentibus meritis facit credentes in
eum quibus dimittat omne peccatũ ⁊ qͥ
fecit illum talem ut nunquã habuerit
habiturusq sit uoluntatem malam: ipse
facit in membris eius. ex mala uolunta¬
te bonam. Et illum gͦ et nos p̃destinauit:
quia et in illo ut eẽt caput nr̃m. et in
nobis ut eius corpus essemus. non p̃ces¬
sura merita nra. sed oꝑa sua futura p̃sciuit.
Qui legunt hȩc: si intelligunt agant dõ
grãs. Qui autem non intelligunt: orent.
ut eorum ille sit doctor interior. a cuius
facie ẽ. scientia et intellectus. Qui uͦ erra¬
re me existimant: etiam atq etiam dili¬
genter quȩ sunt dicta considerent: ne for¬
tassis ipsi errent. Ego autem cum ꝑ eos qͥ
meos labores legunt non solum doctior
uerum et emendatior fio: ꝓpicium mͥ

Expanded text:
Qui ergo fecit illum hominem, sine ullis ejus Qui ergo fecit illum hominem, sine ullis ejus praecedentibus meritis, nullum quod ei dimitteretur, vel origine trahere, vel voluntate perpetrare peccatum; ipse nullis eorum praecedentibus meritis facit credentes in eum, quibus dimittat omne peccatum: qui fecit illum talem, ut nunquam habuerit habiturusque sit voluntatem malam; ipse facit in membris ejus ex mala voluntate bonam. Et illum ergo et nos praedestinavit; quia et in illo ut esset caput nostrum, et in nobis ut ejus corpus essemus, non praecessura merita nostra, sed opera sua futura praescivit. 68. Qui legunt haec, si intelligunt, agant Deo gratias: qui autem non intelligunt, orent ut eorum ille sit doctor interior, a cujus facie est scientia et intellectus . Qui vero errare me existimant, etiam atque etiam diligenter quae sunt dicta considerent, ne fortassis ipsi errent. Ego autem cum per eos qui meos labores legunt, non solum doctior, verum etiam emendatior fio, propitium mihi