comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
isset pͥncipatũ. fuerat quidem
rome imꝑatũ a romulo sub
sub consulib res acta ẽ: annis
no etatis suȩ: qͥnquagesimo
sexto. corpꝰ eius ꝓ rostris cõbu¬
stum ẽ. Statuit aũt ppłs in fo¬
ro solidam colũpnã lapidis nu¬
midici. uigint ꝓpe pedũ: suꝑ
quã tumulatꝰ ẽ. que: ⁊ iulia di¬
cta ẽ. Centesimo die ante mortẽ
eiꝰ: fulmen cecidit uxta statuã
eiꝰ in foro. ⁊ de nomine eiꝰ super¬
scͥpto: c. litt̾am capitalẽ abru¬
pit. Nocte precedente diẽ obitꝰ.
fenestre thalaini eiꝰ cũ tanto
strepitu aꝑte st̃: ut exiliens stͣ
tis ruiturã domũ estimaret.
badem die: cum iret in captro¬
lium: datȩ st̃ ei litr̾e indices mor¬
tis imminentis. que dũ referre
tur occisus: in manu eiꝰ ñdũ
solutȩ: inuentȩ st̃. Die sequen¬
tiꝰ apparuert̃ tͤͦs soles in oriente.
qͥ paulat in uũ corpꝰ solare
relacti st̃. significantes: qd̾ dñi¬
um lucii antonii. ⁊ marcii an¬

Expanded text:
isset principatum. Fuerat quidem isset principatum. Fuerat quidem Romae imperatum a Romulo sub sub consulibus res acta est annisno aetatis suae quinquagesimo sexto, corpusque ejus pro rostris combustum est. Statuit autem populus in foro solidam columnam, lapidis Numidici viginti prope pedum, super quam tumulatus est, quae et Julia dicta est. Centesimo eius fulmen cecidit iuxta statuam eius in foro, et de nomine eius superscripto C licteram capitalem abrupit. Nocte precedenti diem obitus, fenestre thalami eius cum tanto strepitu sunt aperte, ut exiliens de tis ruituram domum aestimaret. Eadem die cum iret in Capitolium datae sunt ei litterae indices mortis imminentis. Qui dum rtur occisus, in manu eius nondum aperte inverne sunt. Die sequenti apparuerunt tres soles in oriente, qui paulatim in unum corpus solare redacti sunt, significantes quod dominium Lucii Antonii et Marchi An
Abbreviated transcription (Latin):
⁊herodẽ: galileȩ prefecit. Qͥ cum
natura strenuus esset: pͥncipem
pat̾ galileȩ cantaret᷑. Phaselus
quoq indolem frĩs bona emu¬
latione suꝑare certabat. Obhoc:
ꝯ pat̾ eoꝵ obsequiis regalib a
gente colebat᷑. nec ꝓpter hoc tñ:
minꝰ fidelis fuerat hucano. uerũ
fieri ñ potest: ut liuorẽ in bñ ge¬
stis qͥsqͣm effugiat. Erant gͦ qui
dicerent hircano: qd̾ antipatro
⁊ filiis eiꝰ reb traditis: ip̃e ua¬
cuo regis nomine sederet. his
accensus paulatĩ hircanꝰ: cau¬
sam dicturũ herodem iubet
accersiri. Qͥ munita priꝰ galilex:
ad regem ꝓꝑabat. ferens secũ
sexti epłam. precipientis hura¬
no: ut herodem ab om̃i cͥmine
pena. liberaret. Nec multo pꝰ.
factus ẽ herodes pͥnceps militiȩ
sexti. & tẽ: iniuriã p̾dicte uõ¬
cationis berodes uindicasset
in hircanũ: nͥ pat̾̃ eiꝰ ⁊ frater:
Do tempore: dolo bruti et
cassii occisus ẽ cesar. cum ꝑ
trienniũ ⁊ menses septẽ: tenu¬

Expanded text:
et Herodem Galilaeae praefecit: qui cum natura strenuus esset, Ezechiam,pater Galilaeae cantaretur. Phasaelus quoque indolem fratris, bona aemulatione superare certabat. Ob hoc etiam pater eorum obsequiis regalibus a gente colebatur, nec propter hoc tamen minus fidelis hic fuerat Hircano. Verum fieri non potest, ut livorem in bene gestis quisque effugiat. Erant ergo qui dicerent Hircano, quod, Antipatro et filiis ejus rebus traditis, ipse vacuo regis nomine sederet. His accensus paulatim Hircanus, causam dicturum Herodem jubet accersiri. Qui munita prius Galilaea ad regem properabat, ferens secum Sexti epistolam praecipientis Hircano, ut Herodem ab omni crimine, et poena liberaret. Nec multo post factus est Herodes princeps militiae Sexti, et tunc injuriam praedictae vocationis Herodes vindicasset in Hircanum, nisi pater ejus et frater iEo tempore dolo Bruti et Cassii occisus est Caesar, cum per triennium et menses septem tenu
Abbreviated transcription (Latin):
li ⁊ iterata eiusdẽ captiuitate.
ost hec: casu elapsus ẽ roma
aristobolus. qͥ magna ma¬
nu iudeoꝵ conflata: alexandriũ
muro recingebat: ad que debel¬
landũ: missus ẽ a gabinio an¬
toniꝰ. saptꝰq it̾m aristobolus: cũ
filiis romam ꝑductꝰ ẽ. Illũ qͥdẽ¬
senatͦ in custodia coercuit. filiõ
au̾t in uideam remisit. qͥa ga
uxori aristoboli: ꝓ castelloꝵ tͣdi¬
onẽ reduxit. s rediens gabinius.
pacẽ fecit. ⁊ hircano pontificiũ
confirmauit. Qͦ mortuo: missus
ẽ preses syriȩ crassus. ut etiam
parthos: qui iam romanis immi¬
uebant: repͥmeret. In sũptus uͦ
parthicȩ milicie:omne fere au
abstinuerat: duo milia talentoꝵ.
Ob hoc: auro in os infuso: int̾iit.
Cui successit preses syrie cassius.
qͥ in om̃ib consilio antipat ute¬
uibatur.

Expanded text:
et ejus iterata captivitate. et ejus iterata captivitate. Post haec casu elapsus est a Roma Aristobulus, qui magna Judaeorum manu conflata Alexandriam muro recingebat, ad quem debellandum missus est a Gabinio Antonius. Captusque iterum Aristobulus, cum filiis Romam perductus est. Illum quidem in custodia senatus coercuit, filios autem in Judaeam remisit, quia Ga uxori Aristobuli, pro castellorum tradionem reduxit. Sed rediens Gabinius pacem fecit, et Hircano pontificium confirmavit. Quo mortuo, missus est praeses Syriae Crassus, ut etiam Parthos, qui jam Romanis imminebant reprimeret. In sumptus vero Parthicae militiae omne fere aur Pompeius abstinuerat duo millia talentorum. Ob hoc auro in os infuso interiit. Cui successit praeses Syriae Cassius, qui in omnibus consilio Antipatri utebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
duabus. De diuisione iu¬
dee in pentarchias
lexander uͦ filiꝰ arist̾: ex itin̾e
fugit. & magna manu col¬
lecta: uideã depopulabat᷑. ⁊ hir¬
cano imminebat. Obtinebat aũt
munitissima loca. alexandrium.
hircanũ ⁊ macherunta. Missus
est aũt in syriã gabiniꝰ: ut scau¬
ro succed̾et. sub quo ⁊ mariꝰ an¬
toniꝰ militabat. Qͥ cũ in alexan¬
drio obsedisset alexandrũ: con¬
silio matͥs alexander se tͣclidit
ei ꝯ castra. que gabiniꝰ consilio
eiusdem mulieris funditꝰ eu̾tit.
ne alteriꝰ belli fierent receptacu¬
lũ. Palpabat enĩ gabiniũ obse¬
quiis. uiro suo: ⁊ ceti̾s captiuis
metuens. qͥ romã fuerant addu¬
cti. Post ħ gabinꝰ cura templi
in qͥnꝙ conuent᷑ diuisit. qͣi per
pentarchias uideȩ frangens su
arabũ. cipris nomine. qͥ sustulit
ex ea .iiͦii. filios. ⁊ filiam. Primoge¬
nit᷑ fuit fasclus. Scd̃s: herodes.
qͥ post dictꝰ ẽ ascalonita. Tercius
iosippus. Quartꝰ: feroras. Filia: di

Expanded text:
. De divisione Judaeae in pentarchias. Alexander vero filius Aristobuli ex itinere fugit. Qui magna manu collecta Judaeam populabatur, et Hircano imminebat. Obtinebat autem munitissima loca, Alexandrum, Hircanum, et Macheronta. Missus est autem in Syriam Gabinius, ut Scauro succederet, sub quo Marcus Antonius militabat. Qui cum in Alexandria obsedisset Alexandrum, consilio matris, Alexander se tradidit ei, et castra. Quae Gabinius, consilio ejusdem mulieris, funditus evertit, ne alterius belli fierent receptaculum. Palpabat enim mulier Gabinium obsequiis, viro suo et caeteris captivis metuens qui Romam fuerant abducti. Post hoc Gabinius cura templi in quinque conventus divisit, quasi per pentarchias, Judaeae frangens supArabum, Cypris nomine. Qui sustulit ex ea quatuor filios et filiam. Primogenitus fuit Phasaelus, secundus Herodes, qui post dictus est Ascalonita, tertius Josippus, quartus Feroras, filia dict
Abbreviated transcription (Latin):
riisse. ad ħ: antipat᷑ ueste ꝓiecta:
multitudinẽ uulneꝵ demonstłis.:
uerbis ñ opꝰ esse dix̃. cũ cicatͥces
se tacente clamarens: ip̃m fidelẽ
romanoꝵ. cũ antigonꝰ filiꝰ fuisset
fugitiui eoꝵ. nullusq ip̃m a po¬
peio quo aduixit potuit auellẽ
nec mͦ a cesare quisqͣm cũ esset
auulsurꝰ. Tunc: cesar ciuꝰlibet di¬
gnitatis sub pontifice in uidea
dedit antipatro optionẽ. Q remiᷤ¬
sa dignitatis mensura in cesarẽ:
ꝓcurator uidee declarat᷑ ẽ. ĩpe¬
trans quoꝙ: ut eu̾sa patͥe meni¬
A renouare sibi licẽt. Regnum
quoꝙ ẽ concessũ hurcano. ita tñ:
ne rex uocaret᷑. Sextũ etiã cog¬
natũ suũ cesar syriȩ prefecit.

Expanded text:
e. Ad hoc Antipater, veste projecta, multitudinem vulnerum demonstrans, verbis non opus esse dixit, cum cicatrices, se tacente, clamarent, ipsum fuisse fidelem Romanorum, cum Antigonus filius fuisset fugitivorum, nullusque ipsum a Pompeio, quoad vixit, potuit avellere, nec modo a Caesare quisquam eum esset avulsurus. Tunc Caesar cujuslibet dignitatis sub pontifice in Judaea dedit Antipatro optionem. Qui remissa dignitatis mensura in Caesarem, procurator Judaeae declaratus est, impetrans quoque, ut eversa patriae moenia renovare sibi liceret. Regnum quoque est concessum Hircano, ita tamen ne rex vocaretur. Sextum etiam cognatum suum Caesar
Abbreviated transcription (Latin):
tis de uͥtute p̾sumetis. Ad hec
cesar. immo saluus esto. ⁊ nc̃
regnato certiꝰ. Merit᷑ es ut plu¬
rimos regas: cũ amiciciã tan¬
ta fide tuearis. Recte fecit an¬
toniꝰ: qui magis cleopatre pa¬
ruit qͣm tͥ. Te enĩ lucrati sumꝰ
etiam in deserto: eunti ⁊ rede¬
unti exercitui ita paraurt ne¬
cessaria: ut nec aquax copia
opatra ⁊ antonio: modicũ esse
regnũ herodis romani concla¬
quã post in honorẽ augusti ce¬
saream appellauit. E dificauit
aũt in ascalone domũ regiam
⁊ deinceps agnominatꝰ ẽ ascalo¬
nita. Natione enĩ idumeus fuit:
ex patre.Ambs uͦ: ex matre. De
stipatores cleopa¬
tre. immanes: et
sanguinis huma¬
ni auidos. De¬

Expanded text:
tis de virtute praesumens. » Ad haec tis de virtute praesumens. » Ad haec Caesar: « Imo salvus esto, et nunc regnato certius: meritus es, ut plurimos regas, cum amicitiam tanta fide tuearis. Recte fecit Antonius, qui magis Cleopatrae paruit quam tibi. Te enim lucrati sumusetiam in deserto eunti et redeunti exercitui, ita paravit necessaria, ut nec aquarum deesopatra et Antonio, modicum esse regnum Herodis et Romani conclaquam post in honorem Augusti Caesaream appellavit. Aedificavit autem in Ascalone domum regiam, et deinceps agnominatus est Ascalonita. Natione enim Idumaeus fuit ex patre, Arabs vero ex matre. Dedstipatores Cleopatrae, immanes, et sanguinis humani avidos.
Abbreviated transcription (Latin):
est prelium apud acciũ
int̾ augustũ ⁊ antoniũ. Cui ñ
int̾fuit herodes. missus ab an¬
donio: contͣ regem arabũ. ad
peticionẽ cleopatre. ut quolibet
eoꝵ uicto: ipsa regnũ illiꝰ obti¬
neret. Mortem enĩ regũ orienta¬
lium iam tc̃ moliebat᷑: ut ꝓ
eis ip̃a regnaret. Cũq herodẽ
offensum antonio reddere mo¬
liret᷑ nec efficere ualeret: tam̃.
iericontinã t̾ram palmaꝵ u bal¬
sami ferace: in sui dñium iã
t᷑nstulãt. uicto gͥ antonio: cũ
augustꝰ rhodum uenisset: nec
suꝑesset herodes: ꝑiculis accur¬
rens herodes: deposito habitu
regio: in cultu pͥuato stetit añ
cesarẽ. ⁊ ait. fateor me utilem
fuisse antonio. ⁊ fidelem. Qd ex¬
ꝑtus fuisses sub actio: si affuissẽ.
uerũ nec om̃ino defui. auxilia
⁊ frumenta mittens ez. Net mͦ
deessem: si mͥ adquiescens occi¬
disset cleopatrã: odii ur̃i fomi
tem. una gͦ cum uicto: uitꝰ
sum. coronãq cũ fortuna depo¬
sui. ad te aũt ueni. spem salu¬

Expanded text:
est praelium apud Actium inter Augustum et Antonium, cui non interfuit Herodes, missus ab Antonio contra regem Arabum ad petitionem Cleopatrae, ut, quolibet eorum victo, ipsa regnum illius obtineret. Mortem enim regum Orientalium jam tunc moliebatur, ut pro eis ipsa regnaret. Cumque Herodem offensum Antonio reddere moliretur, nec efficere valeret, tamen Jerichontinam terram palmarum et balsami feracem in sui dominium jam transtulerat. Victo ergo Antonio, cum Augustus Rhodum venisset, nec superesset Herodes, periculis occurrens Herodes, deposito habitu regio in cultu privato stetit ante Caesarem, et ait: « Fateor me utilem fuisse Antonio, et fidelem, quod expertus fuisses Actio, si affuissem. Verum nec omnino defui, auxilia, et frumenta mittens ei, nec modo deessem, si mihi acquiescens, Cleopatram, odii vestri fomit. Una ergo cum victo victus sum, coronamque cum fortuma deposui, ad te autem veni, spem salu
Abbreviated transcription (Latin):
mensã ⁊ sacͣrium ⁊ urnã auream.
a uelis qͦq ñ abstinuit. & posuit
in tẽplo ydolum iouis olimpici.
uł hospitalis. uł ꝑegrini. Oblatio¬
nes mosaycas fier ꝓhibuit. altare
⁊ ydolo immolare coegit iudeos.
arcemq muniuit in ciuitate dđ.
in qͣ posuit p̾sidiũ macedonum.
qͥ iud̾is erant in om̃ib inhuma¬
ni. Nã qͦscũq cͥcũcidisse filios suoᷤ
repꝑissent:suspendebant.⁊ par¬
uulos ad colla eoꝵ uidentes aũt
samarite iudos ħ pati: de consu¬
etudine naturȩ sue se ñ ẽe cogna¬
tos iudeoꝵ fatebant᷑. ⁊ qd̾ hactenꝰ
p̾dicauant templũ suꝑ garrĩ
d̾i ẽẽ maximi negauer̃t. scͥbenteᷤᷤ
antiocho in hc̃ modũ. Deo epypha¬
ni: relatio a sichimitis sydonioꝵ
Maiores nr̃i ꝓpt̾ pestes: quandam
suꝑsticionem sabbatoꝵ secuti st̃

Expanded text:
nam auream. A velis quoque non abstinuit. Et posuit in templo idolum Jovis Olympici, vel hospitalis, vel peregrini. Oblationes Mosaicas fieri prohibuit, altare et idolo immolare coegit Judaeos, arcemque munivit in civitate David, in qua posuit praesidium Macedonum, qui Judaeis erant in omnibus inhumani. Nam quoscunque circumcidisse filios suos reperissent suspendebant, et parvulos ad colla eorum . Videntes autem Samaritae Judaeos haec pati, de consuetudine naturae suae se non esse cognatos Judaeorum fatebantur, et quod hactenus praedicaverant, templum super Garizim Dei esse maximi, negaverunt scribentes Antiocho in hunc modum: Deo Epiphani relatio a Sichimitis Sidoniorum. Majores nostri propter pestes, quamdam superstitionem Sabbatorum secuti s
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ opinio publica habebat. neche¬
baptiras: Quesierant de helya⁊ sub
ob precesserat figura bapstimi. et
Et ido: putabant¬
baptismũ. Et respon

Expanded text:
d opinio publica habebat, nec Ebaptizas? » Quaesierant de Elia, et sub obus praecesserat figura baptismi, et Et ideo putabanbaptismum, et respon
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipio ciratas: ꝓ tẽꝑib incorpoa¬
ri. bonas erutas corporib: ult᷑ otte¬
anũ degere. uͥ sit reposita eis ꝑfius¬
tio ad oriente. malis: ꝓcellosa: bi
berna loca delegantes. Erant ies
qͥ futura p̃dic̾ent. Qͥdam conugib̾
s modãte utebant᷑. slã si homines
abstinendũ arbit᷑rent᷑: genꝰ huma

Expanded text:
principio creatas, pro temporibus incorporaprincipio creatas, pro temporibus incorporari. Bonas exutas corporibus ultra Oceanum degere, ubi sit reposita eis perfruitio ad Orientem, malis procellosa, et hibernia loca delegantes. Erant in eis qui futura praedicerent. Quidam conjugibus, sed moderate utebantur: nam si homines abstinendum arbitrarentur, vel a
Abbreviated transcription (Latin):
oleum ducentes. squalorẽ decus pu¬
tabant. dũmͦ in ueste candida sẽꝑ
essent. Nulla eis certa ciuitas. s in
singłis domicilia habebant. Ante
solis ortũ nichil ꝓfan loquentes.
solem ut oriat᷑ orantes. post:usq
ad qͥntã horã oꝑantes: loti corpuᷤ
aqͥs: simł ⁊ cũ silentio edebant. Iu¬
ramentũ habebant ꝓ ꝑiurio. secte
sue neminẽ adhibentes: nͥ sub an¬
ni ꝓbatione. receptũ. secũ pꝰ annũ:¬
duob aliis annis mores eiꝰ ꝓbabanł.
dep̃hensũ in peccatis a se pellebañ.
ut herbas more pecoꝵ decerpens:
quit᷑. spuere in mediũ: uł in dex¬
terã partẽ sui: uitantes. Ad eo sab¬
batũ obseruabant: qd̃ nec ea die:
alũi purgabant. Dolabrũ ferebanł
ligneum: quo in loco secretissimo
fodiebant tram ad aluũ purgan¬
dam. danissa ueste diligent̾ se con¬
tegentes: ne splendori diuino fa
foueã reimplentes. Uiuebant qͣm
longissime: ob uictꝰ simplicitatẽ.
mortẽ ꝓ iusticia: immortalitate

Expanded text:
oleum ducentes, squalorem decus putabant, dummodo in veste candida semper essent. Nulla eis certa civitas, sed in singulis domicilia habebant, ante solis ortum nihil profanum loquentes, solem ubi oriebatur orantes, post usque ad quintam horam operantes, loti corpore aquis, simul et cum silentio edebant, juramentum habebant pro perjurio. Sectae suae neminem adhibentes, nisi sub anni probatione. Receptuduobus aliis annis mores ejus probabant, deprehensum in peccatis a se pellebant, ut herbas more pecorum decerpens, cutus est, spuere in medium, vel in dexteram partem sui vitantes. Adeo Sabbatum observabant, quod nec ea die alvum purgabant. Dolabrum ferebant ligneum, quo in loco secretissimo fodiebant terram ad alvum purgandam, demissa veste se diligenter contegentes ne splendori diurno  afoveam reimplentes. Vivebant quam longissime ob victus simplicitatem, mortem pro justitia immortalitate
Abbreviated transcription (Latin):
sabbato. S qͥa iħc iam t̾mina¬
uerat obseruantiã sabb̃i: forte
utrũq in misterio dix̃. nͥ hyemẽ
ꝓ qualibet aeris asꝑitate dica¬
tatem sonat. Propria signa
dicens. Erit tc̃ tͥbulatio magna
qualis ñ fuit ab inicio mundi.
⁊ er̃t signa in sole. ⁊ luna. ⁊ stelłł.
⁊ in t̾ris pressura gentium: p̾

Expanded text:
Sabbato. Sed quia Jesus jam terminaverat observantiam Sabbati, forte utrumque in mysterio dixit. Nisi hiemem pro qualibet aeris asperitate dicatatem sonat. CAP. CXL. Propria signa dicens: « Erit tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio mundi, et tunc erunt signa in sole, et luna, et stellis, et in t
Abbreviated transcription (Latin):
in templũ. Et accipiens puerũ in
mat̾no dolore potuit uid̾e̾ cruq̃¬
figi filiũ. ⁊ si resurrecturũ sꝑaret.
uł ita. animã ipsiꝰ: que ⁊ tua est:
quã .s. qͣi tuã diligis: ꝑtͣnsibit gla¬

Expanded text:
in templum, et accipiens puerum in materno dolore potuit videre crucifigi Filium, etsi resurrecturum speraret, vel ita. Animam ipsius, quae et tua est, quam s
Abbreviated transcription (Latin):
fuga dñi in egyptum.
unc herodes uidit qd illusus
ce̾t a magis. Uidens enĩ hero¬
des magos nichil sibi renuntiasse.
putauit cos uisione stellȩ deceptoᷤ.
⁊ erubuisse redire ad eũ. ⁊ id̾o: ab in¬
qͥsitione pueri cessauit. d cũ audis¬
set q̃ dicta fuerant a pastorib et
maxime ꝓpħias symeonis ⁊ agne.
sensit se illusũ. ⁊ de morte pueroꝵ¬
bechlcemitaꝵ tͣctabat. ut ille quẽ ig¬
no rabat: cũ eiꝰ occid̾et᷑. ꝓ pt̾ca: ꝑ am¬
monitionẽ angłi fugit ioseph cũ¬

Expanded text:
fuga Domini in Aegyptum. Tunc Herodes vidit quod illusus esset a magis . Videns enim Herodes magos nihil sibi renuntiasse, putavit eos visione stellae deceptos, et erubuisse redire ad eum, et ideo ab inquisitione pueri cessavit. Sed cum audisset quae dicta fuerant a pastoribus, et maxime prophetias Simeonis et Annae, sensit se illusum, et de morte Bethlehemitarum tractabat, ut ille quem ignorabat cum eis occideretur. Propterea per admonitionem angeli fugit in
Abbreviated transcription (Latin):
imponere ceruicibus iugum
legis. ideo cle cõmuni consẽisu
decreuimus eligere uiros. et
mittere ad uos cũ legitimis
uiris nr̃is pauio. ⁊ barnaba. Ui¬

Expanded text:
imponere cervicibus jugum legis. Ideo de communi consensu decrevimus eligere viros, et mittere ad vos cum charissimis viris nostris Paulo et Barnaba. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ congregassent fideles an
rati sunt ibi non modico tempoue
cum cliscipłis: ⁊ dum ibi moram
facerent cdescẽderunt quidam
orum ⁊ facta est. ñ minima sedi¬
cio inter eos. ⁊ paulum. ⁊ barna¬
bam. quia predicabant ficlem
absq legalibus. ad salutem ñsuf¬
ficere. ⁊ con senciebant eis multe.
ueteri consuetudine ĩbuti. ⁊ sta¬
tuerunt ut ꝓ hac lite dirim̃da
ascenclerent in erłm. ad maioreᷤᷤ
apostolos. scł ad petrũ. ⁊ iacobũ.¬

Expanded text:
congregassent fideles Antti sunt ibi non modico tempore cum discipulis . Et dum ibi moram facerent , descenderunt quidamorum. « Facta est ergo non minima seditio inter eos, et Paulum, et Barnabam, » quia praedicabant fidem absque legalibus ad salutem non sufficere. Et consentiebant eis multi, veteri consuetudine imbuti. Et statuerunt, ut pro hac lite dirimenda, ascenderent in Jerusalem ad majores apostolos, scilicet ad Petrum, et Jacobu
Abbreviated transcription (Latin):
signa. ⁊ ꝓ digia cleꝰ fece rai ĩgẽ¬
tibus. pereos.⁊ tacebat.  młtidi¬
silentio locutus est. iaco¬
bus adherens u̾bo pecri
Niri inquit fratres audite me:
S ymon narrauit quẽ admodũ
ds primum uisitauit gentes. uo

Expanded text:
signa et prodigia Deus fecerat in gentibus per eos, » et tacebat multitui. Et facto silentio, locutus est Jacobus, adhaerens verbo Petri: « Viri, inquit, fratres, audite me. Simon narravit quemadmodum Deus p
Abbreviated transcription (Latin):
constituẽtes ĩ magnis ciuitatibꝰ
presbit̾os. iclest ep̃os:. quia eodẽ
dempore. eodem noĩe censebantur
amplius reu̾suri ⁊ cũ recleũtes
transireut listram. ⁊ iconium
uenerunt antio chiam. presidie
⁊ transeuntes p̃si cliamuenerũt
ciuitas pergen. inqua locuti
uerbum dnĩ descencier̃t ĩ itali¬
am ciuitatẽ ⁊ incle nauigaue¬
runt antiochiam. unde pͥus
exierunt segregati a spu sancto:
ad preclicationem euuangelii. de¬

Expanded text:
constituentes in magnis civitatibus constituentes in magnis civitatibus presbyteros, id est episcopos, quia eo tempore eodem nomine censebantur amplius reversuri. Et cum redeuntes transirent Lystram, et Iconium, venerunt ad Antiochiam Pisidiae. « Et transeuntes Pisidiam, venerunt civitas Pergen, in qua locuti sunt verbum Dei, descenderunt in Attaliam civitatem, et inde navigaverunt Antiochiam, » unde prius exierant, segregati a Spiritu sancto ad praedicationem Evangelii.
Abbreviated transcription (Latin):
Sacerclos ꝙͦ iouis qui erat ĩ ciuto¬
te uoluit sacrificare barnabe u
iouii afferens tauros ad mmo lãdr̃
⁊ coronas ł ad oranclam faciem
templi iuxta ritum gentilium.
uel ut capitibus eoꝵ imponerent
orunt paulus ⁊ barnabas ꝙ eis
cliuinos houores uellent exibere
nes mortales. qui potius uenera
quam passi suNt
emorantib aũt eis. ⁊ clocẽ¬
tibus in listra suꝑuener̃t
abiconio. ⁊ antiochia iuder ⁊ con¬
citatis turbis inpersecucione pau¬
li. lapidabant eum ⁊ eiecerunt
eũ quasi uile cadauer. estimãtes
esse mortuum. de qua lapiclati¬
one ad corinthios. loquens ait. se¬
mel iapiclatus sum. Postea dis¬
cipłi eius circũ cdeclerunt eum.
assistentes ei. ⁊ respirauit. ⁊ nesci¬
entibꝰ iucleis reportauerunt eũ ĩ
ciuitatem. ⁊ conual uit. ⁊ posteͬa
die ꝓfectus est. cũ barnaba der¬
ben. ⁊ preclicauit ibi. sicut fecat
inlistra. postea reclierunt per
easclem ciuitates. per qͣs uieue
nerat ꝯfirmantes fr̃s inficle. ⁊

Expanded text:
Sacerdos quoque Jovis, qui erat in civitate voluit sacrificare Barnabae et Jovi, afferens tauros ad immolandum, et coronas. » Vel ad ornandum faciem templi, juxta ritum gentilium, vel ut capitibus eorum imponerent erunt Paulus et Barnabas, quod divinos honores vellent eis exhibere,nes mortales, qui potius veneranquam passi sunt. Demorantibus autem eis, et docein Lystra supervenerunt ab Iconio et Antiochia Judaei, et concitatis turbis in persecutionem Pauli lapidabant eum et ejecerunt eum quasi vile cadaver , « aestimantes eum esse mortuum. » De qua lapidatione ad Corinthios loquens ait: « Semel lapidatus sum , » postea discipuli ejus circumdederunt illum assistentes ei, et respiravit, et nescientibus Judaeis, reportaverunt eum in civitatem, et convaluit. « Et postera die profectus est cum Barnaba in Derben, » et praedicavit ibi sicut fecerat in Lystra. Postremo redierunt per easdem civitates, per quas illo venerant confirmantes fratres in fide, et
Abbreviated transcription (Latin):
se nioꝵ. surreperunt conetra pau¬
lum. ⁊ barnabamclicentes. Opor¬
det circũcidi fideles ⁊ seruare
legem moysi. ⁊ audita utriusq
partis sententia. conuenerunt
apłi ⁊ seniores. ut iudicarent sr̃
hoc. ⁊ post multam dis ecptatio¬
uem ⁊ inquisitionẽ factam. inter a¬
postolos. ⁊ seniores. surgens peteus
rationabilit̾ ostendit. non esse r¬
ponẽctum ficlelib iugum legis. qi
ip̃e consclio clei bapti rauerat cor¬
nelium. ⁊gentibꝰ predicau̾at u̾ͥbẽ

Expanded text:
 « surrexerunt » contra Paulum, et Barnabam, « dicentes: Oportet circumcidi fideles, et servare legem Moysi. » Et audita utriusque partis sententia, « convenerunt apostoli et seniores, ut dijudicarent super hoc, » et post multam disceptationem, et inquisitionem factam inter apostolos, et seniores, surgens Petrus, rationabiliter ostendit, non esse imponendum fidelibus jugum legis, quia ipse consilio Dei baptizaverat Cornelium, et gentibus praedicaverat verbum
Abbreviated transcription (Latin):
monis in sequenti ubi dr᷑. erat qͥdã
infirmus uistris. dicẽdum fuit liꝰ¬
tre. potius. s potest nom̃ ciuitatiᷤ
multiplicem habere declinatio¬
nerꝯ. ut dicatur ustria listre. ⁊ us¬
tre listraꝵ. uel ustris in declinabi¬
le unde sequitur. Et erat uir qͥ
ciam listris. ꝙ greco consonat. uui
habet᷑ paulus. ⁊ barnabas mora¬
uantur inustris. erat aũt uir uste
infirmus peclibus elauclus exute¬
ro matris sue. ⁊ seclebat. quia nec
stare nec ambulare poterat. nec ũ¬
quam ambulauerat. hic auliũ
pauium loquentem. quẽ iutiutꝰ
tantam que ad salutem sufficeret
uel uiclens quia se saluancluuẽ
cleret dixit magna uoce. In noĩe
pecles tuos. tectus ⁊ statim exilut
z ambulabat. Turbe autẽ cumini¬
derent ꝙ fecerat paulus putabãt¬

Expanded text:
ti ubi dicitur. Erat quidam infirmus Lystris, potius dicendum fuit Lystriae. Sed potest nomen civitatis multiplicem habere declinationem, ut dicatur Lystra, Lystrae, vel Lystrae, Lystrarum, vel Lystris, indeclinabile. Unde sequitur: « Et erat quidam vir Lystris, » quod Graeco consonat ubi habetur: « Paulus et Barnabas morabantur in Lystris. » Erat autem vir iste « infirmus pedibus, claudus ex utero matris suae, » et sedebat, quia nec ambulare, nec stare poterat, « nec unquam ambulaverat. Hic audivit Paulum loquentem. Quem intuitus tantam, quae ad salutem sufficeret. Vel videns, quia se salvandum fieret: dixit magna voce. Tibi pedes tuos rectos. Et exilivit: et ambulavit. Turbe autem cum vidissent quod fecerat Paulus: leva
Abbreviated transcription (Latin):
uideis. in ĩ cdulitate ꝑtinaces eisci¬
tauerunt: ⁊ ad iracõcliam cogitauer̃t
animos gerceium. adu̾sus credentes.
⁊ chiuisa est. cuuitas quib clam fa¬
uentibus uideis. aliis fauentibus
apostolis. Et cũ sc̃s esset impecus
gentilium. ⁊ uicleoꝵ cum principi¬
uus siuis ut contumeliis afficerent
apostolos ⁊ lapiclarent. iclest iapidi¬
buis fugarent eos. confugerunt ad

Expanded text:
udaeis in incredulitate pertinaces, « suscitaverunt, et ad iracundiam concitaverunt animos gentium adversus » credentes. Et divisa est civitas, quibusdam faventibus Judaeis, aliis faventibus apostolis. « Et cum factus esset impetus gentilium, et Judaeorum cum principibus suis, ut contumeliis afficerent apostolos, et lapidarent, » id est lapidibus fugarent eos, « confugerunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
tum est inuidea. Ecce nõ moueat
te. ꝗa potuit utͦbiq clici. sic enim
precepit nobis cleus. posuite ĩ lucẽ
gentium. ut sis eis in salutem usq ad
extremum terre.⁊ sunt in ysaia u̾sn
patris ad filium. Ac sicliceret pater
filio misi teᷤ ppost denebras ĩ ficlelita

Expanded text:
tum est in Judaea. Ecce non moveat te, quia potuit utrobique dici. « Sic enim praecepit nobis Deus. Posui te in lucem gentium, ut sis eis in salutem, usque ad extremuni terrae. » Et sunt in Isaia verba Patris ad Filium. Ac si diceret Pater Filio: Misi te
Abbreviated transcription (Latin):
ga. ⁊ cũ egreclerentur cle synagogi
multi udeorum ad uenarũ. iclest
d̾ne uenientium secuti sũt paubõ.
⁊ barnabam. Sequenti uero sab¬
bato. fere uniu̾sa cuuitas conueñ
ut audiret u̾bum clei. ꝙ uiden¬
tes iudei repleti sunt zelo inuidie.
qͦ concitati ceperunt contra clic̾e̾
his que clicebantur a paulodias¬
phemantes. blaspheus enum est
qui ex inuiclia loquit᷑ u̾tatiTẽ¬

Expanded text:
rederentur de synagoga « multi Judaeorum et advenarum, » id est one venientium « secuti sunt Paulum et Barnabam. Sequenti vero Sabbato pene universa civitas convenit ut audiret verbum Dei. Quod videntes, Judaei repleti sunt zelo » invidiae quo commoti coeperunt contradicere « his, quae dicebantur a Paulo, blasphemantes. » Blasphemus enim est, qui ex invidia obloquitur ve
Abbreviated transcription (Latin):
nares iucem ueritatis. s cũ spiritali¬
ter clictum sit xp̃o. non est. conctri¬
um ꝙ hic legit᷑ dictum cle paulo q
tanta est. unnio capitis ⁊ menbrorim
ut ꝙ cłc̾m est. capiti menbra clc̃m
reputent sibi. cum caput xp̃c. ꝑse¬
cutionem m̃broꝵ reputat sibi dic̃s¬

Expanded text:
itatis. Sed cum specialiter dictum sit Christo, non est contrarium, quod hic legitur dictum Paulo, quia tanta est unio capitis et membrorum, ut quod dictum est capiti, membra dictum reputent sibi, sicut caput Christus persecutionem membrorum reputat
Abbreviated transcription (Latin):
lont dirigamꝰ ad eos epłam ut
abstineant se ab yclolatria. ⁊ for¬
nicatione. a suffocato ⁊ sangune
ẏdolatria siquiclem ingentibus
mraxime pullulauerat. fornisa¬
eio quasi nat᷑ale quidam. &e ulliꝰ
reatus reputabatur inter gẽtes.
ieleo sp̃alit clecreuerunt apłiꝓ
⁊ bibendo. qr aũt ad literam
prohibuerunt eis. animal suf¬
focatum nõ est. satiᷤ ꝑspicuũ.
Et placuit hoc consilium iacobi.
apostoł ⁊ senioribus. ⁊ cõmuni
consensu elegerũt uiros. per qͦs
nutterent epistolam cũ paulo.

Expanded text:
t dirigamus ad eos epistolam, ut abstineant se ab idololatria, et fornicatione, et suffocato, et sanguine. » Idololatria siquidem ex gentibus maxime pullulaverat, fornicatio, quasi naturale quoddam et nullius reatus reputabatur inter gentes. Ideo specialiter decreverunt apostoli et bibendo. Quare autem ad litteram prohibuerint eis animal suffocatum, non est satis perspicuum. Et placuit hoc consilium Jacobi apostolis et senioribus. Et communi consensu elegerunt viros, per quos mitterent Epistolam cum Paulo,
Abbreviated transcription (Latin):
nauit. Tulitq ydola gentiũ q̃
pat̾ suus intͦduxãt. Ueruntam̃:
a cultu uituloꝵ ieroboã ñ reces¬
sit. Quẽ cũ redargueret miche¬
as: occisus ẽ ab eo. precipicio:
ut dic̃ epyphaniꝰ ep̃c salamine
cypri. & sepultꝰ ẽ in morasthi
solus. iuxta sepulturã senachĩ.
ro: rex moab soluebat regi isrł
recessit a t̾buto. Qmobrẽ: iorã
rex isrł ascendit contͣ eũ in pre¬
lium.⁊ habuit secũ iosaphat re¬
gẽ iuda. S ⁊ iosaphat dux̃ secũ
regẽ edon. Cũq iuissent ꝑ deser¬
tũ ydumeȩ.uii. dieb: ñ erat eis
aqua. & ait iosaphat. Est ne hic
ꝓpħa dñi: & respondit qͥdã. Est
Hic helyseus: qͥ fundebat aquã
suꝑ manꝰ helye. ss stetert̃ tres re
rentis huiꝰ exsiccato: fossas. ⁊ fos¬
sas. ut habundantiã suꝑuenien¬
tis aquȩ retine̾ possit. Dabit enĩ
dñs uobis aquã sine uento ⁊ plu¬
uia. in habundantiã. Insuꝑ tra¬
det dñs moab in manꝰ ur̃as. ur¬
bes electas ꝑcutietis. ligna fru

Expanded text:
dola gentium, quae pater suus introduxerat; verumtamen a cultu vitulorum Jeroboam non recessit. Quem cum redargueret Michaeas, occisus est ab eo praecipitio, ut dicit Epiphanius episcopus Salaminae Cypri. Et sepultus est in Morasthi, solus juxta supulturam Senachim. ro rex Moab solvebat regi Israerecessit a tributo. Quamobrem Joram rex Israel ascendit contra eum in praelium, et habuit secum Josaphat regem Juda, sed et Josaphat duxit secum regem Edom. Cumque ivissent per desertum Idumaeae septem diebus non erat eis aqua. Et ait Josaphat: « Estne hicDomini? Et respondit quidam: Est hic Elisaeus, qui fundebat aquam super manus Eliae. Et steterunt tres regrentis » hujus exsiccato « fossas et foveas, » ut abundantiam supervenientis aquae retinere possint. Dabit enim Dominus vobis aquam sine vento, et pluviam in abundantia. « Insuper tradet Dominus Moab in manus vestras, urbes electas percutietis, ligna fru
Abbreviated transcription (Latin):
sccd̃iam ꝓ ionatha: Cũq acce¬
pisset suꝑesse miphiboseth fi¬
lum ionathe debilẽ pedibus
uocauit eũ.⁊ restituit ei om¬
nẽ possessionẽ saul aui sui. Et
constituit eũ cõmensalẽ suũ:
tãqͣm unũ de filiis suis. Porro:
excolebat t̾ram. ⁊ referebat fru

Expanded text:
iam pro Jonatha . Cumque accepisset superesse Miphoboseth filium Jonathae, debilem pedibus, vocavit eum, et restituit ei omnem possessionem Saul avi sui, et constituit eum commensalem suum, tanquam unum de filiis suis. Porro excolebat terram, et referebat fru
Abbreviated transcription (Latin):
⁊aron pͥncipẽ latͦnũ in damas¬
co. Ieroboam quoq filiꝰ nabath:
effrateus: de sareda: seruiens sa¬
cabat mello. muros a radice uo¬
raginis extollens: ut coeqͣret eos
ciuitat dauid. Uidensꝙ salomõ
ieroboã bone indolis ⁊ industͥũ.
statuit eũ prefectũ oꝑis. ⁊ demn:

Expanded text:
Razon principem latronum in DamasRazon principem latronum in Damasco. Jeroboam quoque filius Nabath Ephrathaeus de Sareda, serviens Sacavit Mello, muros a radice voraginis extollens, ut coaequaret eos civitati David: vidensque Salomon Jeroboam bonae indolis, et industrium, statuit eum praefect
Abbreviated transcription (Latin):
cias suas cont̾staret. & edificauit
in excelsis cͥca ierłm. tͥa fana ydo¬
loꝵ.unũ: astarthe dee sydomoꝵ
q̃ iuno dicit᷑. Scdm: chamos ydo¬
lo moabitaꝵ. Tertiũ: moloch ydo¬
lo amonitaꝵ. Cuiꝰ fanũ statuit
in monte oliuet: e regione tẽph.
qd̾ płimũ do displicuit. unde⁊
postea dictꝰ ẽ locꝰ ille: locꝰ offensi¬
onis. uenit gͦ ad eũ ꝓpħa missꝰ
a d̾o. nathan. uł alsꝰ dicens. Hec¬
dicit dñs. Quia scidisti pactum
meũ: scindã regnũ tuũ ⁊ dabo
illud scruo tuo. ñ tñ totũ. s tͥbũ
unã: p̃ter tͥbum uida: dabo filio
Porro. cũ uixisset salomon in sũ¬
ma pace: circa finẽ uitę suscita¬
uit e dñs adu̾sariũ. adad ydu¬
meũ de semine regio. qͥ in tẽpe¬
state illa: qñ deseuit ioab in y¬
dumeos: puer fugit in egyptũ.
Cui postea rex egypti dedit uxo¬
rẽ: sororẽ uxoris sue. q̃ peꝑit ei
filiũ: ienebath. Cumq audisset
adad. dauid ⁊ ioab mortuos esse
uitq ei dñs alium adu̾sarum.

Expanded text:
t in excelsis circa Jerusalem tria fana idolorum: unum Astarthae deae Sidoniorum, quae Juno dicitur; secundum, Chamos idolo Moabitarum; tertium, Moloch idolo Ammonitarum, cujus fanum statuit in monte Oliveti, e regione templi: plurimum Deo displicuit. Unde et postea dictus est locus ille locus Offensionis. Venit ergo ad eum propheta missus a Deo Nathan, vel alpactum meum, scindam regnum tuum, et dabo illud servo tuo, non tamen totum, sed tribum unam, praeter tribum Juda, dabo filio » Porro cum vixisset Salomon in summa pace, circa finem vitae suscitavit ei Dominus adversarium Adad Idumaeum de semine regio, qui in tempestate illa, quando desaevit Joab in Idumaeos, puer fugit in Aegyptum: cui postea rex Aegypti dedit uxorem sororem uxoris suae, quae peperit ei filium Genubath. Cumque audisset Adad, David et Joab mortuos esse,vitque ei Dominus alium adversarium
Abbreviated transcription (Latin):
ta ⁊ qualia ñ fuert̾ uisa in ierłm.
Dicit etiã iosephꝰ eã dedisse regi
radicem balsami. Unde ꝓpagatȩ
stͥ in engadi uineȩ balsamite. sui
etiã salomon multa redonauit.
nichilq fuit: qd̾ postulanti ñ p̃¬
beret. Que regina gratis suscipieis.
ad ꝓpͥa remeauit. Tradunt qͥdã
eã rescͥpsisse salomoni: qd̾ p̃senti
indiciis illud regi indicauit.
Qd̾ timens salomon: in ꝓfun¬
dissimis t̾re uiscib occultauit
ꝓbatica piscina suꝑenatauĩt:
inc̾tũ ẽ. s credit᷑ fuisse hoc lig¬

Expanded text:
ta, et qualia non fuerant visa in Jerusalem. ta, et qualia non fuerant visa in Jerusalem. Dicit etiam Josephus, eam dedisse regi radicem balsami, unde propagatae sunt in Engaddi vineae balsamitae. Cui etiam Salomon multa redonavit, nihilque fuit quod postulanti non praeberet. Quae regina gratis suscipiens ad propria remeavit. Tradunt quidam eam rescripsisse Salomoni, quod praesenindiciis illud regi indicavit. Quod timens Salomon in profundissimis terrae visceribus occultavit batica piscina superenataverit incertum est , et creditur fuisse hoc lig
Abbreviated transcription (Latin):
significationes apud hebreos di¬
samech. Erodotꝰ dicit: post i¬
neũ qͥ mẽphĩ condidit: fuisse re¬
ges egypti dictos: pharaones. qd̾
sonat: regnantes. Quib successit
nichaula regina egypti.⁊ ethiopie.
quã putat iosephꝰ uenisse ad salo¬
monẽ. E ingressa ad salomonẽ lo¬
cuta ẽ uniu̾sa q̃ habebat in corde
suo. nec fuit sermo qͥ regẽ late̾t.
s docuit eã in om̃ib his q̃ pposu¬
crat. &t ammirans ñ habebat ult᷑
sp̃m. dicens: famã regis minorẽ
ẽe ueritate. Uerũtñ: tria p̃ cetis
ammirabat᷑. domũ saltꝰ: etiã supͤ
templi fabricã. Ordinẽ qͦq ⁊ frequẽ¬
tiam ministrantiũ in tẽplo. Terio
uͦ: ordinẽ ⁊ distinctionẽ seruienti¬
um regi i mensa.Nã ⁊ pincerne
simili cultu: ⁊ distincto ab aliis or¬
nabant᷑. Similit̾: ⁊ panũ latores.
⁊ dapifer. ut in tanta multitu¬
dine ministroꝵ: nullus dubitaret
aũt regi muna.c.xx. talenta au¬
ri.⁊ gẽmas p̃ciosas.⁊ aromata. qͣn¬

Expanded text:
 apud Hebraeos diSAMECH. Herodotus dicit, post Mineum, qui Memphim condidit, fuisse reges Aegypti dictos Pharaones, quod sonat regnantes. Quibus successit Nichaula regina Aegypti et Aethiopiae, quam putat Josephus venisse ad Salomonem. Quae ingressa ad eum locuta est universa quae habebat in corde suo. Nec fuit sermo, qui regem lateret, sed docuit eam in omnibus his quae proposuerat. Et admirans, non habebat ultra spiritum, dicens famam regis minorem esse veritate. Verumtamen tria prae caeteris admirabatur, domum Saltus, et supra templi fabricam, ordinem quoque et frequentiam ministrantium in templo; tertium vero ordinem, et distinctionem servientium regi in mensa. Nam et pincernae simili cultu et distincto ab aliis ornabantur, similiter et panum latores, et dapiferi, ut in tanta multitudine ministrorum, nullus dubitaret auri, et gemmas pretiosas, et aromata quan
Abbreviated transcription (Latin):
rocedente uͦ temꝑe: am auit
rex salomon mulieres alieni¬
genas contͣ legẽ. ⁊ posuit macłã
in gła sua.⁊ scisma ingn̾e suo. Fu¬
eruntq ei uxores qͣi regine. d.cc.¬

Expanded text:
rocedente vero tempore « amavit rex Salomon mulieres alienigenas » contra legem, et posuit maculam in gloria sua, et schisma in genere suo . « Fueruntque ei uxores reginae, quas
Abbreviated transcription (Latin):
illud ieremiȩ. Uox in rama au¬
dita ẽ ⁊ cͥ. Rama locus ẽ uixta ga¬
baa. duodecimo miliario distans
a bethleem. ubi fere deleta tribus
beniamin ꝓpt̾ uxorẽ leuite. Pauq
suꝑstites planxert̃ mortuos suos.
se pocꝰ cõminando: qͣm ꝓpħan¬
nere ruinã duab tͥbub: qͣnta fa¬
cta fuerat in filiis rachel: cũ plan¬
gentiũ uox audita ẽ in rama. Tñ
ctiã ꝓpħauit de nece paruuloꝵ:
ut matħs ait. ⁊ tc: rama ñ ẽ no¬
men loci. S qͥa rama excelsũ sonat:
idem ẽ acsi dixississet: uox in excel¬
so audita ẽ. uidet᷑ quoq debuisse
dici: lia plorans filios suos. cum
bethleemitȩ de iuda fuerint. s

Expanded text:
illud Jeremiae . « Vox in Rama audita est, etc., . » Rama locus est juxta Gabaa duodecimo milliario distans a Bethlehem, ubi fere delecta tribu Benjamin propter uxorem Levitae, pauci superstites planxerunt mortuos suos. se potius comminando, quam prophetantantam ruinam duabus tribubus, quanta facta fuerat in filiis Rachel, cum plangentium vox audita est in Rama. Tamen etiam prophetavit de nece parvulorum, ut Matthaeus ait, et tunc Rama non est nomen loci. Sed quia Rama excelsum sonat, idem est ac si dixisset: Vox in excelso audita est. Videtur quoque debuisse dici, Lia plorans filios suos, cum Bethlehemitae de tribu Juda fuerint. S
Abbreviated transcription (Latin):
quia fur erat.⁊ locłos dĩn
habens: q̃ mittebant᷑
portabat .i. ñ solum ferebat. s aspor¬
tabat. Habebat enim uxorẽ ⁊ filioᷤ.
iħc. Qd molest estis huic mulieri:
Bonum ẽ oꝑata in me. Ad sepelien
ut in die sepulturȩ meȩ seruet illo.
Marchꝰ qͣi exponens ħ: ait. Qd ha¬
gere corpꝰ meum: in sepulturam.
Subaudi: ponendũ .a. d. Sine ut
faciat uiuo. dum potest: qd̾ uolet

Expanded text:
quia fur erat, et loculos Domini habens, quae mittebantur portabat, id est non solum ferebat, sed asportabat. Habebat enim uxorem et filios, Jesus: Quid molesti estis huic mulieri? Bonum opus operata est in me, ad sepeliendut in diem sepulturae meae servet illud. » Marcus quasi exponens hoc ait: « Quod hagere corpus meum in sepulturam, » subaudi, ponendum; quasi dicat: Sine ut faciat vivo, dum potest, quod volet
Abbreviated transcription (Latin):
moueat te: si ob aliã
causam inuenis dictaᷤ
dñicas uacantes. Indig¬
ot̾es: qͣi de ꝑdito ungũe¬
to. cũ posset uendi. cec¬
denariis⁊ dari egenis¬
Grant etiã ⁊ alii indi¬
gne ferentes ⁊ dicenteᷤ¬
ut qͥd ꝑditio ħ unguen

Expanded text:
moveat te, si ob aliam causam inveneris dictas Dominicas vacantes. Indigotes, quasi deperdito unguto, cum posset vendi trecdenariis, et dari egenisErant et alii indigne ferentes et dicentUtquid perditio haec ungue
Abbreviated transcription (Latin):
ud altare: qͣm qd̾ edificauit mo¬
ẏses. Illud enĩ erat de lignis sechĩ.
cͥcũtectũ ex om̃i parte auro. Istud
aũt uestitũ erat cedro. Pĩn in¬
telligit᷑ hoc altare fuisse de la¬
pidib: qͦs ferrũ ñ tetigit. & erat
oꝑtũ ꝑ cͥcuitũ: tabulis cedrinis.
s ⁊ ille oꝑtȩ erant ex om̃i parte
laminis aureis. cuiꝰ qͣntitatẽ ñ
memini me legisse. Illud uͦ mo¬
dicũ altare: qd̾ fec̃ moyses in de¬
serto: forte repositũ erat in sca
amatis. s ad aliqͦs usus singłareᷤᷤ.
qn semel in anno ingrediebat᷑
sacerdos cũ sangume. Hoc aũt
in potest ꝑpendi. qͥ a dic̃ apłs: in¬
scascõꝵ fuisse aureũ thuribulũ.
& hic erat ornatꝰ templi in inrh̾
in euugłio dicit᷑: uestibulũ tẽpli
habens colũpnas ereas: in lon¬
gitudine sui dispositas. In me¬
dio quaꝵ: erant duȩ mirabilio¬
res ceti̾s. posite añ fores tẽpli. xxxu.¬

Expanded text:
ud altare, quam quod aedificavit Moud altare, quam quod aedificavit Moyses. Illud enim erat de lignis setim circumtectum ex omni parte auro. Illud autem vestitum erat cedro. Proinde intelligitur hoc altare fuisse de lapidibus, quos ferrum non tetigit, et erat opertum per circuitum tabulis cedrinis. Sed et illae opertae erant ex omni parte laminis aureis, cujus quantitatem non memini me legisse. Illud vero modicum altare, quod fecit Moyses in deserto forte repositum erat in Sancamatis, sed ad aliquos usus singulares, quando semel in anno ingrediebatur sacerdos cum sanguine. Hoc autem inde potest perpendi, quia dicit Apossanctorum fuisse aureum thuribulum , et hic erat ornatus templi in interiin Evangelio dicitur vestibulum templi, habens columnas aereas in longitudine sui dispositas in medio quarum erant duae mirabiliores caeteris positae fores templi,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ palme. Quidã t̾̃n dicunt: posteᷤᷤ
anguloꝵ: qͥnq. subaudi: cubitoꝵ
erant. In oraculo aũt: erat archa.
⁊ꝓpiciatoriũ. ⁊ cherubin. q̃ fecerat
moyses in deserto. Fecit aũt sa¬
lomon duos cherubin de ligniᷤᷤ
stantes suꝑ pauim̃tũ in lat̾ib
arche. ⁊ habentes pedes obliqͣtoᷤᷤ
qͣi ad iubilandũ. ⁊ eleuatos. oꝑ¬
tos auro purissimo. habentes
arium infra se positũ. alias aũt
duas: extendebant altͥnsecꝰ ad
parietes. ita: ut ala uniꝰ tanget
parietẽ.⁊ ala alt̾ius parietẽ alte¬
rũ. Porro: extͣ parietẽ in sc̃ã: po¬
suit mensã ad aqͥlonẽ.⁊ candela¬
brũ ad austrũ. int̾ que: mediũ
erat altare aureũ. q̃ fecãt moy¬
ses in deserto. S p̃t̾ illud cande¬
labrũ: posuit alia candelabra
aurea eiꝰdẽ scematis. s maioris
amatis. ⁊ uestiuit illud cedro.
od etiã dicit᷑ altare oracłi .i. corã
oracło. ꝑhoc intelligit᷑. fuisse ali¬

Expanded text:
et palmae. Quidam tamen dicunt postes et palmae. Quidam tamen dicunt postes angulorum quinque, subaudi, cubitorum erant. In oraculo autem erat arca, et propitiatorium, et cherubim, quae fecerat Moyses in deserto. CAP. lomon duos cherubim de lignis stantes super pavimentum, in lateribus arcae, et habentes pedes obliquatos, quasi ad deambulandum elevatos, opertos auro purissimo, habentes arium infra se positum. Alas autem duas extendebant altrinsecus ad parietes, ita ut ala unius tangeret parietem, et ala alterius parietem alterum. Porro extra parietem in sancta posuit mensam ad aquilonem, et candelabrum ad austrum. Inter quae medium erat altare aureum, quod fecerat Moyses in deserto. Sed praeter illud candelabrum, posuit alia candelabra aurea ejusdem schematis, sed majoris, amatis, et vestivit illud cedro, quod etiam dicitur altare oraculi, id est coram oraculo. Per hoc intelligitur fuisse ali
Abbreviated transcription (Latin):
ab oriente ñ erat murꝰ . S in re¬
gũ ẽ det̾minatio. uͥ dicit᷑. Ostiũ
duplex erat.⁊se inuicẽ tenens:
aꝑiebat᷑. Erat qͥppe latitudo mu
orientali altͥnsecꝰ suꝑerant.u. cu
biti. In aꝑtura uͦ: erant .iiiͦi. fores:
unaqueq habebat latitudinẽ
.u. cubrtoꝵ. ⁊ erant sic artificiose
posite: ut clause: qͣi continuũ
parietem fac̾ent: intꝰ ⁊ extͣ. aꝑtȩ:
sͥ in medio spissitudinis muri
obuiabant.⁊ totã eiꝰ latitudinẽ
tegebant. ⁊ sic artificiose sͥ adhe¬
rebant: ut qñ claudebant᷑ ext̾i¬
ores: claudebant᷑ ⁊ simł int̾iores.
Nullus enĩ in templo nocte re¬
manebat: qͥ claudet eas interiͦ
Cũq aꝑiebant᷑ ext̾ĩores: aꝑie¬
bantur ⁊ simul int̾iores. ꝓ pt̾ea
dictũ ẽ: ostium duplex erat. ⁊
se inuicẽ tenens: aꝑiebat᷑. Porro:
in pariete oracul fecit duo osti
dio: cardines affixi starent. cͥca
qͦs ostiola mouebant᷑. &s erant
in ostiolis: anaglipha .u. cherubin

Expanded text:
. Sed in Regum est determinatio, ubi dicitur. « Ostium duplex erat, et se invicem tenens aperiebatur. » Erat quippe latitudo murorientali altrinsecus supererant quinque cubiti. In apertura vero erant quatuor fores, unaquaeque habebat latitudinem quinque cubitorum. Et erant sic artificiose compositae, ut clausae quasi continuum parietem facerent intus et extra. Apertae sibi in medio spissitudinis muri obviabant, et totam ejus latitudinem tegebant. Et sic artificiose sibi adhaerebant, ut quando claudebantur exteriores, claudebantur et simul interiores. Nullus enim in templo nocte remanebat, qui clauderet eas interius. Cumque aperiebantur exteriores, aperiebantur etiam simul interiores, propterea dictum est: « Ostium duplex erat, et se invicem tenens aperiebatur. » Porro in pariete oraculi fecit duo ostiodio, cardines affixi starent circa quos ostiola movebantur, et erant in ostiola anaglypha, Cherubim
Abbreviated transcription (Latin):
atͥo erat atͥũ t̃ciũ. similit̾
in decliui lat̾e montis positũ.
eiꝰdẽ cõpositionis cũ scdo. ⁊ si ñ
tante uenustatis. nec tã p̾ciosi
ornatꝰ. In hoc orabant mulieres.
quo orabant uin ĩmundi. &
mulieres. ⁊ gentiles. Cuiꝰ murꝰ
extior. in radice collis positꝰ erat.
erat tẽplũ ⁊ ita: muri atrioꝵ
in nullo ꝓhibebant aspectum

Expanded text:
um tertium, similiter in declivi latere montis positum, ejusdem compositionis cum secundo, et si non tantae venustatis nec tam pretiosi ornatus. In hoc orabant mulieres, quo orabant viri immundi, et mulieres et gentiles, cujus murus exterior in radice collis positus erat,erat templum, et ita muri atriorum in nullo prohibebant aspectum
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ synedre: qͣi consessus. In exedriᷤ
sedebant assessores cũ iudice. q̃n
secretiꝰ aliqͥd tͣctabant. qͣi in lo¬
cutorio. & dicebant᷑ exedre: qͣsi
assessus. licet exedra imꝑpͥe le¬
gat᷑ ꝓ thalamo. hoc atͥũ scđm:

Expanded text:
tur synedrae, quasi consessus. In exedris autem tur synedrae, quasi consessus. In exedris autem sedebant assessores cum judice quando secretius aliquid tractabant, quasi in locutorio. Et dicebantur exedrae, quasi assessus, licet exedra saepius ponatur pro thalamo. Hoc atrium
Abbreviated transcription (Latin):
lationes. ꝑhas portas qͣs diximͦ.
ascendebant undeqͣq iuri mun¬
di in atͥũ scłm ut orarent sub
diuo tẽꝑe serenitatis. Sub por¬
ticib: tẽꝑe tẽpestatis. In platea
huiꝰ atrii orientali: uendebant᷑
animalia ⁊ uolucres ad offendũ.
⁊ m̃sȩ nũmularioꝵ stabant ibi.
qͣs eu̾tit dñs. In porticib autẽ
cͥca portas. stabant garophilatia
diu̾si gn̾s. ad recipiendas obla¬
tiones ingredientiũ. In porticibꝰ
laterũ: erant pastoforia .i. loca
separata ad comedendũ. in qͥbꝰ.
sacrificantes de partib sacͥficioꝵ
q̃ eos contingebant: uescebant᷑
corã dño. Qdã tñ uolunt: qd̾ ib
tm̃ aforis uenientes de finibꝰ isrł.
comedebant.⁊ obhoc dici: pasto¬
foria. In eisdẽ porticib: erant ca¬
thedre.⁊ synedrȩ ⁊ exedre .i. tria
genã sedeliũ: ut̃ ait ysidorꝰ In¬
cathedris: sedebant doctoreᷤᷤ in
gignasio. In synedris: sedebant
auditores in consistorio. ⁊ diceban¬

Expanded text:
lationes. Per has portas, quas diximus, lationes. Per has portas, quas diximus, ascendebant undequaque viri mundi in atrium secundum, ut orarent sub divo tempore serenitatis, sub porticibus tempore tempestatis. In platea hujus atrii orientalis vendebantur animalia, et volucres ad offerendum, et mensae nummulariorum stabant ibi, quas evertit Dominus . In porticibus autem circa portas stabant gazophylacia diversi generis ad recipiendas oblationes ingredientium. In porticibus laterum erant pastophoria, id est loca separata ad comedendum, in quibus sacrificantes de partibus sacrificiorum, quae eos contingebant, vescebantur coram Domino. Quidam tamen volunt quod ibi tantum a foris venientes a finibus Israel comedebant, et ob hoc dici pastophoria. In eisdem porticibus erant cathedrae, et synedrae, et exedrae, id est tria genera sedilium, ut ait Isidorucathedris sedebant doctores in gymnasio; in synedris sedebant auditores in consistorio. Et diceban