comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utiq tͥa uł duo. s unum sumimim bonum
quod u̾e est unum in quo st̃ omnra bona .ħ
est illud unum de quo philippusdit. dñe
ostende nob̾ patrem ⁊ sufficit nob̃ ꝑseqͦ dico
iio que sunt priora .i. ad celestra. que t̾rems
pͥora sunt. extendens meip̃m. tota intentĩde
⁊ defid̾io. ñtum habite rei. Extendebat eñ
se ad celestia. ẜm intentionem. ñ sed̾m per¬
uentionem. ñ ẜm app̃hensionem sic ⁊ nos
Ensiliumꝰ. nec remaneamus in illis inque
lam uenimꝰ. curramus. intentamnus. ĩ ua
pax effitieris. ut cum uen̾it qd̾ uideas nn¬
plearis. sicut enĩ siuelles implere aliq̃m
sinum a. uosti qmͣ magnum est qd̾ dabit᷑
extendis simum. uł sacri. uel utͥsq. ł alicuiꝰ
rei. ⁊ extendendo facis capatiorem sic d̾e

Expanded text:
utique tria vel duo, sed unum, summum bonum: quod vere est unum, in quo sunt omnia bona. Hoc est illud unum de quo Philippus ait, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . Persequor, dico,vero quae sunt priora, id est ad coelestia quae terrenis priora sunt, extendens me, tota intentione et desiderio nondum habitae rei. Extendebat enim se ad coelestia secundum intentionem, non secundum perventionem, non secundum apprehensionem. Sic et nos transilivimus, nec remaneamus in illis in quae jam venimus; curramus, intendamus. In via pax efficiaris, ut cum venerit quod desideras, implearis. Sicut enim si velles implere aliquem sinum, et nosti quam magnum est quod dabitur, extendes sinum vel sacci, vel utris, vel alicujus rei, et extendendo facis capaciorem: sic Deus
Abbreviated transcription (Latin):
incartatioitis ⁊ pas¬
sions. ne p̃ssura tͥ¬
bulationum ip̃a for¬
miaineaccum̃ doc᷑¬
ne obtundat. ita ut
cumfidutia .s. libe

Expanded text:
incarnationis et passionis, ne pressura tribulationum ipsa formidine acumen doctrinae obtundat, ita, ut cum fiducia, scilice
Abbreviated transcription (Latin):
nouum et̾ia. de ħ
glactio dominus ait.
Nonueni mut̾e pacẽ
s glactium. Iste gła¬
dius u̾e accutus est
qr eum quem ferit.
⁊in eositis. orantes ꝑ omẽm orõem. ⁊ ob.¬

Expanded text:
erna. De hoc gladio Dominus ait: Non veni mittere pacem, sed gladium . Iste gladius vere acutus est, quia eum quem ferit aet in eo sitis orantes per omnem orationem et ob
Abbreviated transcription (Latin):
o inpeccis. In hunc gͦ secure crectitur quimor¬
tuos uuiificat. ⁊ uocat ꝑ gr̃am ea que ñ sũt
.i. gentiles qui nich esse uidebantur. tamqͣm
ea que sunt .i. uideos quialiquicd ẽẽ uidebantu
Qui em̃adberent ei ꝑ fidem ⁊ culectõem eẽ cũ

Expanded text:
 in peccatis. In hunc ergo secure creditur, qui morificat. Et vocat, per gratiam, ea quae non sunt, id est gentiles qui nil videbantur esse, tanquam ea quae sunt, id est Judaeos qui aliquid esse videbantur. Qui enim adhaerent ei
Abbreviated transcription (Latin):
iam ap̃ d̾insunt. quippe iam fc̃m est qd̾ eius
clispositione. uł ꝑdestinationefuturum est
Unde alibi. Qui fecit quefutura sunt ⁊ alibi
Qui elegit nos añ mundi dstitutionem. Qͥs
semet ip̃m ht̃. nec in itatura sita s inp̃sentia
sua ñdum erant quib ꝓmitebatur. s quib
ꝓmissum est ⁊ ip̃i ꝓmissisunt. Uocat gͦ q̃ nõ

Expanded text:
; apud Deum quippe jam factum est, quod ejus dispositione, vel praedestinatione futurum est. Unde alibi: Qui fecit quae futura sunt; et alibi: Qui elegit nos ante mundi constitutionem . Quis semetipsum, non in natura sua, sed in praesentia sua. Nondum erant, quibus promittebatur; sed quibus promissum est, et ipsi promissi sunt. Vocat ergo quae non
Abbreviated transcription (Latin):
Uiduam filios uel ne¬
potes habentem nõ
te domum suam gub¬
nauit iustum eĩt et
ec̃ce ut sui ꝓpinquil qui
nuptias ꝯtempsisse. ut instaret discipline
dommice. Si enĩ sub nomine iudue deli¬
cis ⁊ luxurie uaccet. uiuens mortua ha¬
benda est. qr genuo in postureest. honorẽ
⁊hiis uidius p̃ciꝑe hoc ut ñ sunt indeti¬
ciis auit sint irrephũsibłes. qr ñ est eis c¬
casio mundi tantam cdiligentiam actuũ
non possit. amota entui aspe nuuidane
d̾m se ꝯtulit. ut ꝓbabilem agat uitam
sublatis enĩ ecc̃oid mundique aditum
solent aꝑirepec̃c̃io. pot̃ bona ꝯũsatio in¬
olumis ꝑmane.: Siquis aũt quasi¬

Expanded text:
Viduam filios vel nepotes habentem non te domum suam gubernaverit, justum est et necesse ut propinqui suinuptias contempsisse ut instaret disciplinae Dominicae. Si enim sub nomine viduae deliciis vel luxuriae vacet, vivens mortua habenda est, quia genus imposturae est honorem Et his viduis praecipe, hoc ut non sint in deliciis, et ut sint irreprehensibiles, quia non est eis occasio mundi tantam diligentiam actuum non possit. Amota enim a spe mundanae Deum se contulit, ut probabilem agat vitam. Sublatis enim occasionibus mundi quae aditus solent aperire peccatis, potest bona conversatio incolumis permanere. Si quis aut
Abbreviated transcription (Latin):
in quo ꝓbabitur ut
rita ut debitus honor
tribui uideatur ⁊ mu
qui eamaluerunt.
so hoc debet facere:¬

Expanded text:
in quo probabitur, utrita, ut debitus honor tribui videatur. Et mrentibus, qui eam aluerunt. Ideo debet hoc facere
Abbreviated transcription (Latin):
uera ilicdua⁊desolata. ul asuis ꝯtempta sꝑat
indeo. uidens enĩ se ex nlła ꝑte hr̃e suffragiũ
toto aĩo est deuota deo. de quo solo sꝑat ani¬
ꝙ. ait. Nlam que indeliciis huiꝰ mundi est ui¬
uens cõi iuta. mortua est. in aĩa iuduam ta¬
lem eẽ debe sig̃cat. ⁊ t ostendat se. iõ sed̾as

Expanded text:
desolata, vel a suis contempta sperat in Deo. Videns enim se ex nulla parte habere suffragium toto animo devota Deo, de quo solo sperat auxiquod ait, Nam quae in deliciis, hujus mundi est, vivens, communi vita mortua est in anima. Viduam talem esse debere significat, ut ostendat se ideo s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdescendere ꝑsimile hoc sticit. sic̃ metticus
intatmo. infirmitatib .i. fragilitatibus
ut̃s. Hoc aicit ne ꝓ pͥorib desꝑent que ad
eius ꝑtĩnent altitulinem. ⁊ si eñ ita sit
altus tũ põt opati hoe dicit. nxiõ qi altꝰ
est uideatur eos abicere. Temptatum aũt
temptatum actiabolo ⁊ ab hominib. qui
irrisus ⁊ crucifitus fuit. ⁊ iõ põt ꝯpati tẽp

Expanded text:
descendere, per simile hoc dicit, sicut medicus infirmo, infirmitatibus, id est fragilitatibus, nostris. Hoc dicit ne pro prioribus desperent quae ad ejus pertinent altitudinem. Et si enim ita sit altus tamen potest compati. Hoc dicit ne ideo quia altus est, videatur eos abjicere. Tentatum autemtentatum a diabolo, et hominibus, quia irrisus et crucifixus fuit, et
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ teneamꝰ ꝯfessionem.
.i. fidem cordis cũ con
quam sꝑamus ⁊ me¬
rito tenere debemus.
quia id̾ ip̃e fmo dei.
pontifex nõb est qui

Expanded text:
go teneamus confessionem, id est fidem cordis cum confquam speramus. Et merito tenere debemus, quia idem ipsae sunt: imo Dei pontifex nobis est qui
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑatione uata eit lux. pͥma gͦ mat̾ta fc̃aẽ
ꝯflisa ⁊ informis. uude fierent omnta q̃ distĩ¬
cta ⁊ formatasũt. quam credo ag̾eis: chaos
aippellari. uõ d̾s recte credit᷑ om̃ia denicħo
fecisse. qr ĩ siommia formata deista mrat̾ta
fc̃a st̃. hec ip̃a tñ mat̾ia: de uicho fc̃a est:
chaos dc̃a est. Uñ. omĩa fc̃a sunt. nomiuib celi et
terte. que iñ futura fig̾tauit .i. nõib usibiliũ

Expanded text:
ata est lux. Prima ergo materia facta est confusa et informis, unde omnia fierent quae distincta et formata sunt quam credo a Graecis chaos appellari. Et ideo recte Deus creditur omnia de nihilo fecisse, quia etiam si omnia formata de ista materia facta sunt, haec ipsa tamen materia de nihilo facta est chaos dicta est, unde omnia facta sunt, nominibus coeli et terrae, qui inde futura
Abbreviated transcription (Latin):
cium antiqui tenue¬
rut eam. fide ĩtłligurꝰ¬
exemplis utitur ad ꝯ¬
adostendendum qd̃
ñ apporentib fit fides. q̃i fideꝯ est argum̃tum

Expanded text:
cum antiqui tenuerunt eam. Fide intelExemplis utitur ad cad ostendendum quod non de apparentibus sit fides. Quasi dicat: Fides est argumentum
Abbreviated transcription (Latin):
caritatem a̾ ñ ham qua po̾t carere om̃ib linigͥs
lequens. fc̃s sum ueld̾ es sonans. qd̾ imitilit᷑
sibi dtunditur. alii uero sigcat. aut cymbalũ
timiens. qd̃ sibi ñ ꝓdest. luos uo delectat.
quid loquatur. s uirtute sp̃c ꝓtert ea quibꝰ
audientes mulceat Respice admuña ec̃e uui¬
enus ñ cõicat. que caritas ut oleum ñ põt p̾mi
in imo. s suꝑ exilit.ttende qñta est caritaᷤ
que si desit frustra habentur cet̾a si aũt adsit
alicui habentur omnia ut inse ut in aluiꝰ¬
siñ hũit sine sp̃uscõ etit. Et sicut corpus
sine aĩa mortuum est. sic aĩa sũ caritatemor¬
tua deputabit᷑ hec est uestis niptiał qua in¬
cluti ꝯumuie securi discumbunt. hac ueste
pellitut frigus. quo frigebat petrus. calefaci¬
ent se. id primas cayphe. hec sola est que
cliuidit int̾ filios regni. ⁊ filios ꝑclitionis

Expanded text:
tem non habeam, qua potest carere omnibus linguis loquens, factus sum velut aes sonans, quod inutiliter sibi contunditur. Aliis vero significat. Aut cymbalum tinniens, quod sibi non prodest. Alios vero delectat, quid loquatur, sed virtute spiritus, profert ea quibus audientes mulceat. Respice ad munera Eccenus non communicat, quae charitas, ut oleum non potest premi in imo, sed superexcellit. Attende quanta est charitas quae, si desit, frustra habentur caetera; si autem adsit alicui habentur omnia, vel in se, vel in alisine Spiritu sancto erit. Et sicut corpus sine anima mortuum est, sic anima sine charitate mortua deputabitur. Haec est enim vestis nuptialis qua induti convivae securi discumbunt. Hac veste pellitur frigus, quo frigebat Petrus calefaciens se ad prunas Caiphae. Haec sola est quae dividit inter filios regni et filios perditionis.
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. ⁊ debetis hoc facere.
hoc enĩ iustum est qr p̃¬
ceptum legis est. in qͥ
dicens. Honora. pa .t.
Honora patͤm¬

Expanded text:
. Et debetis hoc facere. Hoc enim justum est, quceptum legis est in qua dicens: Honora patrem Honorare pat
Abbreviated transcription (Latin):
Dantus obsuare ea que ducliuumꝰ. a filio dicta
legis obitiunt. quia mastructionesua qmͣ in
postiorib facit manifestum hoc facit. ⁊ q̃sĩ
quisquereret qͦͣre mag̾ oꝑ. subdit. neforte
nas mortal nature. esstumꝰ pecc̃a addendo. ꝑ¬
efflurmus inet̾uam dampnationem hinc

Expanded text:
dantius observare ea quae audivimus a Filio dicta legis obticuit, quia in astructione sua quam in praetoribus facit, manifestum hoc facit. Et quasi quis quaereret: Quare magis oportet? subdit: Ne fortenas mortalis naturae, effluimus peccata addendo, pereffluimus in aeternam damnationem. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
fidei ꝓfocła est fides¬
fides est ad d̾m tm̃.
ut est in martyri
que numdi st̃ cogi¬
tant. ꝓcessit ttico. tta

Expanded text:
fidei, profecta est, idfides est, ad Deum tantum ut est in martyribquae mundi sunt, cogitant. Processit, dico, ita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qr non ommium illor
subdens qui st̃ in dño
idest eos quos clignos
nouitis qr non om̃es
cligni erant. salutate
labcrant in d̾m .s. ĩmi

Expanded text:
 non omnium illorum subdens: qui sunt in Domino, id est eos quos dignos videritis quia non omnes digni erant. Salutate laborant in Domino, sci
Abbreviated transcription (Latin):
fret̃nt̾ fui. freq̃ntius it ꝑicła sustinuit. ꝙͣ
s̾iones. untinimus. ne ĩmisericorces iu¬
derentur. Qnquies i flagenat᷑ ẽ aiud̾is
sod̾m legem moysi accipiens plagas
Ter uirgis
cesus sum. Se¬

Expanded text:
frequenter fui. Frequentius enim pericula sustinuit quam percussiones una minus, ne immisericordes viderentur. Quinquies enim flagellatus a Judaeis secundum legem Moysi, accipiens plagas Ter virgis caesus sum; h
Abbreviated transcription (French):
thitus indalma¬
ciam. Lucas
est mecum solꝰ.
Marchum assu¬
me et adduc te¬
cum. est eñĩ mͥ
utilis inmini¬

Expanded text:
Titus in Dalmatiam. Lucas est mecum solus. Marcum assume, et adduc tecum: est enim mihi utilis in mini
Abbreviated transcription (Latin):
afferteꝯ⁊libros quos
ĩbi dimisi. matĩe aũt
m̃branas Ut ibi scri¬
bam eplas meas hec
penula ẜm armonẽ.
data fuit patri ꝑau¬
luin insigne aromanᷤ
qũ susceptus est inso¬
tium. Nciiem roma¬
numi. Uñ ⁊paulus
se ciuiem romanum
applłat. penula enĩ¬

Expanded text:
et libros, quos ibi dimisi, maxime autem membranas, ut ibi scribam Epistolas meas. Haec penula secundum Aimonem data fuit patri Pauli in insigne a Romanis quando susceptus est in socium et civem Romanum. Unde et Paulus se civem Romanum appellat. Penula eni
Abbreviated transcription (Latin):
aũt misi:e¬
phesum. pe¬
nulam qmͣ
reliqui croa¬
de aput car¬
pum ueni¬
ens affer te¬
cum et libͦs
maxime aũ
membrana.

Expanded text:
autem misi Ephesum. Penulam, quam reliqui Troade apud Carpum, veniens affer tecum, et libros, maxime autem membrana
Abbreviated transcription (Latin):
quisqm̃ de suoꝵ oꝑm ⁊ m̃itis audeat gła
enim clitit moysi .i. d̾s inductus a moyse dit̃.
Miserebor uocando int̾us cui miserebor p̃de¬
stinando. Ecoe nłła mita p̃celunt ꝓquib eliga
s sola grã p̃destmantis. ex qua uocat᷑ isaliã.¬
deuo. s uistus. scit sni quid faitat. nec retractã¬
Uum est eius iuditium. Moysi it dix̃ misere.
cuuimsertus ero .i. illius miserebor uocando.
⁊ gr̃am apponendo. cui p̃scius eram qd̃ mise¬
ricordiam daturus ẽẽm. Sciens illum ꝯutẽdͥ.¬

Expanded text:
quisquam de suorum operum meritis audeat glorenim dixit Mosi, id est Deus inductus a Mose dixit: Miserebor, vocando interius, cujus misereor, praedestinando. Ecce nulla merita praecedunt pro quibus eligatur, sed sola gratia praedestinantis est ex qua vocatur et salvatDeus, sed justus, scit enim quid faciat, nec retractandum est ejus judicium. Mosi enim dicit: Miserebor cujus misertus ero, id est illius miserebor vocando et gratiam apponendo, cui praescius eram, quod misericordiam daturus essem, sciens illum
Abbreviated transcription (Latin):
post errorem toto corde reu̾surum ad me. ħ
est dare illi cui dandum et. ⁊ñ dare illi cus
deridum ñ est ut eum uocet q̃m scrat obedi¬
re. illum u̾o ñ q̃m sccat ñ odecdire. qr ñ inuo
uiditium dei ꝙ ñ inuste uicdicat reb pociꝰ
ꝓbenius qm̃ ubis. Duo enim fũnt saul ⁊ dd̾
inquicamus inbystoriis qualit̾ unusquisq
eoꝵ repiatur pest iuditum prescientie dei
Uide anis gͦ si saul innece̾itate ita segefsit ut dd

Expanded text:
post errorem toto corde reversurum ad me, hoc est dare illi cui dandum est, et non dare illi cui dandum non est, ut eum vocet quem sciat obedire; illum vero non, quem sciat non obedire, quia nojudicium Dei, quod non injuste judicat, rebus potius probemus quam verbis. Duo enim fuerunt, Saul et David. Inquiramus in historiis qualis unusquisque eorum reperiatur, post judicium praescientiae Dei. Videamus ergo si Saul in necessitate ita se gessit, ut David,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m loquentem nb¬
tentem et̾ra. Nec de¬
bemus recusare qr ĩp̃e
cum legem dabat ĩ
monte syna. moitit
re. ꝓurittit in qm
clicens. Adhuc semel
ego mouebo. Inaggeo
hoc legitur. ũ solum
t̾ram s ⁊̃ ce.q inferiꝰ
aues celi .s. totus aut
peneto tuo aeriste
uentosus. quẽ celũł
celos scͥpt᷑a uocat. istos
utiq imos. ñ illos sup¬
p̃mos uͥ sol ⁊ luna et
lydera ostituitast̃. dicit
hic scͥptura mouẽdos
alibi ꝑituros. pp̃ma¬

Expanded text:
 loquentem ntentem aeterna. Nec debemus recusare, quia ipscum legem dabat in monte Sina, movit tre. Promittit, inquam, dicens: Adhuc ego semel movebo, in Aggaeo hoc legitur, non solum terram, sscilicet totus, aut poene totus aer iste ventosus quem coelum vel coelos Scriptura vocat. Istos utique imos, non illos summos, ubi sol, et luna, et sidera constituta sunt. Dicit hic Scriptura movendos et alibi perituros pr
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ñ ait uͥ ñ est lex: ñ est unquitas. s ait.
ñ est p̃utaricatio. Omnis enim legem p̃t̾iẽs:
tinquus est. s ñ omnis iniquus: legem p̃
clici possunt. p̃uaricatores aũt dici ñ posst̃.
In hoc gͦ ostenclit ꝙ p̃uaricatio oĩo eẽ ñ possn

Expanded text:
d non ait ubi non est lex, non est iniquitas; sed ait, non est praevaricatio. Omnis enim legem praeteriens iniquus est, sed non omnis iniquus est legem dici possunt, praevaricatores autem dici non possunt. In hoc ergo ostendit quod praevaricatio o
Abbreviated transcription (Latin):
Tomui unitatori. Solis enim unitatorib fir
ma enĩ ꝓmissio eẽ ñ põt omni semini: nͥ ex
fide. qr origo ꝓmissionis exfide est. ꝑ quam
purificanti sunt ut cligni frant dici fili
ei qui ex lege est.i. ñ tm̃ ei quiexueti le¬
sit qui exfide est. abrahe .i. qui sequitur
semmi.⁊ ñ tm̃ ei. qui solummͦ est ex lege
.i. qui de oꝑib legis p̃sumit. qr hic talis
a gr̃a d̾i excictit. s ei solum modo qui est
ea ñ accessiss. Młta enĩ st̃ que dñr efficere
aliquã ñ ꝙ̃ ĩp̃aeffittant. s qr sñ ip̃io ñ fie¬
rent: ea ciue fiunt. Sequit᷑. Qui abrahã.
est pr̃ .i. institucorꝑ exemplum fidei. om̃iũ¬

Expanded text:
imitatori. Solis enim imitantibus firmma enim promissio esse non potest omni semini, nisi ex fide, quia origo promissionis ex fide est, per quam purgandi sunt ut digni sint dici filii ei qui ex lege est, id est non tantum ei sit, qui ex fide est Abrahae, id est qui sequitur semini et non tantum ei, qui solus est ex lege, id est qui de operibus legis praesumit, quia hic talis a gratia Dei excidit; sed ei solummodo qui est ea non accessisset. Multa enim sunt quae dicuntur efficere aliqua, non quod ipsa efficiant, sed quia sine ipsis non fierent illa quae fiunt. Qui, Abraham, est pater, id est institutor per exemplum fidei, omniu
Abbreviated transcription (Latin):
põt nolens s ñ credere. Ideoq ogrueait. corde
creclitur. de hac asit radior cordis surgit contes¬
sio. confiteri enim est dr̃e quio sit incorde si
enmaliud est incordo. Aliud inore loqui est
ñ dfiteri. quod auteng est incorde debet eẽ
mnore. qr ñ sñ eã signum crncis fit ufronte.¬
cat. pecc̃m enimfuit pet̾ro ore negare: cum
cred̾et corde: tliscedat ergo mala uerecundia
accodat salubris ꝯfessiõ. ũ erubescamuo de
incocisum plane dico. qr mnocosum s hoc ĩ
illo ocisum est. ꝙ sumpsit de me: noliquo¬
Oicit enĩ scͥp¬

Expanded text:
t nolens, sed non credere, ideoque congrue ait, corde creditur. De hac autem radice cordis surgat confessio. Confiteri enim est dicere quid sit in corde. Si enim aliud est in corde, aliud 50 in ore, loqui est, non confiteri. Quod ergo est in corde debet esse in ore, quia non sine causa signum crucis fit in frontecat. Peccatum fuit Petrum ore negare, cum corde crederet. Discedat ergo mala verecundia, accedat salubris confessio, non erubescamus de crucifixum, plane dico, quia in occisum, sed hoc in illo occisum est quod sumpsit de me, non quoDicit enim Sc
Abbreviated transcription (Latin):
tlicant sigillatim ñ płes ergo debent essequi
lirgius locuint᷑ Ideo dicit duo ut cres. qi suffic̃
serfnotot hominum. ⁊more duor u tum
dectium. stet om̃e u̾bum. Cet̾iã tacite dui¬
dicent qi uodicant. an accipiendũ sit. uł nõ.
Uod si alirui. me¬
luis reuelatum fũt ꝑ
tans caceat. ⁊ det il¬
li locum ut cticat qr
datur aliqñ inf̾iori
ꝙ ñ suꝑiori. id̃g dico
ut det locum. Qu¬
testis enim om̃s ⁊ se¬
dentes accepta ꝓphe¬
tñ simul neꝑturba¬

Expanded text:
icant sigillatim, non plures ergo debent esse qui linguis loquuntur. Ideo dicit duo vel tres, quia sufficit sermo tot hominum. Et in ore duorum vel trium stat omne verbum . Caeteri autem tacite dijudicent, quid dicant, an accipiendum sit an non. Quod si aliquid melius revelatum fuerit tans taceat, et det illi locum ut dicat. Quia datur aliquando inferiori quod non superiori. Ideo dico ut det locum: potestis enim omnes, etiam sedens, accepta prophen simul, ne perturba
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o edebat petrus cũ
gentib. non hñs clis̃¬
ccetionem incibis. il¬
liqui a iacoboueñãt
emulatores legis erãt
nomine xp̃iam. qui
uenabantur. quos
timens: non misce¬
hebat ⁊segre¬

Expanded text:
po, edebat Petrus cum gentibus, non habens discretionem in cibis. Illi qui a Jacobo venerant aemulatores legis erant, nomine Christiani, qui venerabantur, quos timens non miscehe
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ crectituracunctis
fidelib. Uñ fides catho¬
Uł accipit᷑ hic fides qua creditur. alud enĩst̃ ea que
crectuntur: Aliud fides qua creditur. Iua guippe in¬
numo s gñe. quia similis in omnib. quẽadmod̾¬

Expanded text:
d creditur a cunctis fidelibus. Unde fides cathoVel accipitur hic fides qua creditur. Aliud enim sunt ea quae creduntur, aliud fides qua creditur. Illa numero, sed genere, quia similis in omnibus: quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ exigũdo st ipũtlium̾ debitum ab infiruns. si de
suis laborib cnͣsigũdo cocictianum uictum.
H oc est ꝙ stabulario ad quem uuln̾atus ille
qui incilit in latrones ꝑluctus est clñs ait. Si
quid amplus erogailis in redeundo reddam tibi.
hoc ꝙ ꝑseudo repellebat a poicatione. ñ accipiendo

Expanded text:
n exigendo stipendii debitum ab infirmis, sed de suis laboribus transigendo quotidianum victum. Hoc est quod stabulario, ad quem vulneratus ille qui incidit in latrones perductus est, Dominus ait: Si quid amplius erogaveris in redeundo, reddam tibi .bet, de hoc quod pseudo repellebat a praedicatione non accipiendo,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta. ñ testimõia¬
hoc manifestancti. gͦ ip̃a scͥptura que
tunc furit exactx oꝑm sigcantium: nc̃
uaratur ad p̃uuntiationem nc̃ recitat᷑
ad ꝯfirmationem. gͦ ñ manctrcare arirã
pstatutos. uii. cties tp̃r illo pecc̃m fuit¬

Expanded text:
cepta, nunc testimoniahoc, manifestandi. Ergo ipsa Scriptura quae tunc fuit exactrix operum significantium, nunc tvabatur ad praenuntiationem, nunc recitatur ad confirmationem. Ergo non manducare azymum per statutos VII
Abbreviated transcription (Latin):
etat. decebat eiuĩ eum
fc̃a st. ⁊ ꝑ quem. aucto¬
tem om̃a. fc̃a st̃. qui
mul. fi. ad optiuos
adduperat .i. adducẽ¬
dos p̃uid̾at. In głam¬

Expanded text:
erat. Decebat enim eum, facta sunt, et per quem auctorem omnia facta sunt, qui multos filios adoptivos adduxerat, id est adducendos p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinent. erant enim int̾ e qui culoo aisnelĩt
iichicantee alios inundos. Al ios iminuindos. Ali
onimb cibis iescendimeẽ putalant.& .d. slou
ẜ t̃ incibis. Onniaquidem mͥ licent .i. ommib
ibis uesti licet non legali doctiina s liba pote¬
state eũgłii s ñ omina expetiunt noti qd
põt aligititi lice ⁊ ñ etpetlire. expectire aũt q ñ

Expanded text:
pertinent. Erant enim inter eos qui cibos discernebant, judicantes alios mundos, alios immundos. Alii omnibus cibis vesed etiam in cibis. Omnia quidem mihi licent, id est omnibus cibis vesci licet, non legali doctrina, sed libera potestate. Sed non omnia expediunt. Nota quod potest aliquid licere et non expedire; e
Abbreviated transcription (Latin):
ominis uẽl rei .i. no
lo rectigi sub potestate
dm̃o alicũ rei. ut cã
eut̃ fiẽm offendam.
cunc enm res suꝑ uos
ta est. reficius entr
cotictiaias rumas cor¬
poris edendo. ⁊ bibũdo
aliter non põt sustẽ¬

Expanded text:
ominis vel rei, id est nolo redigi sub potestate dominio alicujus rei, ut causa ejus fratrem offendam. Tunc enim res super nos ta est. Reficimus enim quotidianas ruinas corporis edendo et bibendo. quia aliter non potest suste
Abbreviated transcription (Latin):
gtmtrr sautio qui curandus ad stabuliu
samaritam illus mneratione ꝑductus est. ħ
offerri. ut tanto imłlgantu. eẽ gratiota. ctut
mrag̃. oftenctitntin indebita. Iilicita ꝙͦs phiben¬
tur᷑. licita uͥo que ñ expediunt libeauitant᷑¬
Sequit᷑. Oniia licent ni. hicrepetit qd dix̃at
⁊ fac̾em si cũm offeniticulo frĩs manduanẽ.
itaenim amore esce fr̃em offenden. Esta ⁊ẽ¬

Expanded text:
dus ad stabulum Samaritani illius miseratione perductus est. Haec offerri, ut tanto intelligantur esse graviora, quanto magis ostenduntur indebita. Illicita ergo prohibentur, licita vero quae non expediunt libere caveantur. Omnia mihi licent. Hic repetit quod dixerat quod facerem, si cum offendiculo fratris manducarem: ita enim amore escae fratrem offenderem. Esca, e
Abbreviated transcription (Latin):
taremini nos ⁊oci
ibi ꝓ repellendis psendo. ⁊ notandum qr
que docentur. tñ si negligi ceꝑint a magr̃o¬
non facileꝓficient audientib mag̃ enim
hus ⁊̃ qui tenueserant sub̃a in plebe ut
quiem̃ freq̃nter adalienam mensam con¬
uenit: ociodectitus aduletur necc̃e est pas¬
centise cum religio nr̃a ad libtatem hoĩes

Expanded text:
taremini nos, et oibi pro repellendis pseudo. Ambrquae docentur; tamen si negligi coeperint a magistro, difficile proficient audientibus: magis enim his qui tenues erant substantia in plebe, utQui enim frequenter ad alienam mensam convenerit otio deditus, aduletur necesse est pascenti se, cum religio nostra ad libertatem homines
Abbreviated transcription (Latin):
re est n hiis que xp̃i st̃
peccare. sicut hic. qui su̾
lege est: in lege dr̃ pec¬
care. ita hii qui in tͥ
sunt. in xp̃o peccare dũt¬
nni xp̃o peccatis.¬

Expanded text:
re, est in his quae Christi sunt peccare. Sicut hic qui sub lege est, in lege dicitur peccare, ita hi qui in Christo sunt, in Christo peccare disto ergo peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
inet̾si .i. ne hic infuto
Sicut it astat qd̾ ñ post
mortem. sic c̾tus sum ꝙ
uec inuta manducabo.
ñ ꝙ malasit esca:s ne
scandalizem fratrẽ
meum.

Expanded text:
nec hic nec in futuro. Sicut enim constat quod non post mortem, sic certus sum quod nec in vita manducabo, non quod mala sit esca, sed ne scandalizem fratrem meum.
Abbreviated transcription (Latin):
etempla patientie a sangiũe abel. iisq adsangu¬
nem dacharie quoꝵ sangiunem clicit dñs ab
eis exigendum qui in pr̃m suoꝵaquib illi
defuit. nec deest bonoꝵ fidelium multitudo.
qui ⁊̃ ista cp̃ali felicitate p̃polleat. ⁊ mea lar¬
gitatorio d̾i bonitatem nusod iamq exꝑrantur¬

Expanded text:
exempla patientiae a sanguine Abel, usque ad sanguinem Zachariae: quorum sanguinem dicit Dominus ab eis exigendum qui in patrum suorum a quibus illi defuit, nec deest bonorum fidelium multitudo, qui in ista temporali felicitate praepolleant, et in ea largitoris Dei bonitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tanto meliorem qnͣto
ꝑ hoc ꝙ̃ dicit iusuꝑ
notat hoc in eid̾ ꝑso¬
nis fuisse. lapidati st̃
ut ĩemias: i n egypto.
erechiel inbabylone.
secti st̃. ut ysatas. tep̃¬
tatist̃ ꝓmissionib

Expanded text:
tanto meliorem, quant hoc quod dicit, insuper, notat haec in eisdem personis fuisse. Lapidati sunt, ut Jeremias in Aegypto, Ezechiel in Babylone; secti sunt, ut Isaias; tentati sunt promissionibus
Abbreviated transcription (Latin):
nunc uero qũsi lib̾ati estis apecc̃o cuius tũc ser¬
ui eratis. Nota ꝙ supra dixit eos libos furles
titie. ñ lib̾atos nc̃ aũta pecc̃o ñ libos clicit nesibi
hoc tͥbuant. s dicit ꝓuide ac iugilant̾ lib̾atos
teferens hoc ad illam dr̃ snt̃am si fuius uos li¬
lids est qr deloctatur malis. ideo ñ est in bomᷤ
nͥ adiuueturabeo qui malum ñ potest uelle.¬

Expanded text:
 estis, liberati estis a peccato, cujus tunc servi eratis. Nota quod supradixit eos liberos fuisse justitiae, non liberatos; nunc autem a peccato non liberos dicit, ne sibi hoc tribuant, sed dicit provide ac vigilanter liberatos, referens hoc ad illam Domini sententiam: Si Filius vos lilis, quia delectatur malis, ideo libera in bonisnisi adiuuetur ab eo, qui malum non potest uelle
Abbreviated transcription (Latin):
ut spontaneus coti¬
die minictͣus. orões
⁊munera multa.
⁊ easõ hostras deaĩa¬
lib sepe offerens. qi
ñ integre muudãt
uude subdit. q̃ ñ qm¬

Expanded text:
ut spontaneus, quotidie ministrans orationes et munera multa, et easdem hostias de animalibus saepe offerens, quia non integre mundant. Unde subdit: Quae
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ñ potut pr̃are
Et omnis. ampliꝰ
sangius ꝑ pontifice
semel in anno obla¬
tus nimus ꝓfuisse
usacͥficia cotictie
fc̃a ꝑsac̃dotes ꝑfp̃os¬

Expanded text:
hoc non potuit praestare. Et omnis. Amplius sanguis per pontifices semel in anno oblatus minus profuisse, et sacrificia quotidie facta per sacerdotes p
Abbreviated transcription (Latin):
tionis adfidem. ⁊̃ sensibilib miracłis p̃sẽ¬
tia sc̃i sp̃c apparebat ficut in actib apłoꝵ
legitur. hoc aũt fc̃m erat ap̃galathas
antegmͣ isti ad eos pu̾tendos uenissent.
beretis. Et sciendum qd̾ nc̃ de oꝑib maxͤ
tractat: que sunt insactamitis. que ñ st̃
uecc̾ia ubi iamgr̃a fidei est.Diꝑtita enĩ

Expanded text:
tionis ad fidem, etiam sensibilibus miraculis praesentia sancti Spiritus apparebat sicut in Actibus apostolorum legitur. Hoc autem factum erat apud Galatas, antequam isti ad eos pervertendos venissent. beretis. Et sciendum quod nunc de operibus maxime tractat quae sunt in sacramentis, quae non sunt necessaria, ubi jam gratia fidei est. Bipertita enim
Abbreviated transcription (Latin):
illud osee ¶ ro mors tua omore ⁊c̃. Hec est
nurga moysi que u̾sa inserpentem deuorauit
serpentes magoꝵ. hic est suinus sac̃dos in
lege. in cuius morte qui sangumem ꝓximi
fud̾ant ignorant᷑. ⁊ ob id metuentes ad ciu¬
tatem refugi se ꝯtułant absoluebantut. et
securi fiebant a metu. Ita morte ip̃i dampna¬
to suꝑbo: salus nr̃a ꝓcitrata est. qd̾ insmita¬
na aureasumini pontificis quod erat thetra
si diceretur. Mle cuius itte legalis sac̃dos g̾it
ꝑsonam est nob̾ ꝑ passionem auctor ⁊ reꝑetor
lute. ꝑ adam amisse. Uñ. Qui ascenctit suꝑ ooca¬
sum dñs nom̃ illi. Occasum enim mortis ꝓp̃c ascẽ

Expanded text:
illud Osee: Ero mors tua, o mors, etc. Haec est virga Moysi quae versa in serpentem devoravit serpentes magorum. Hic est summus sacerdos in lege, in cujus morte qui sanguinem proximi fuderant ignoranter, et ob id metuentes ad civitatem refugii se contulerant, absolvebantur, et securi fiebant a metu. Ita Christi morte damnato superbo salus nostra procurata est, quod insina aurea summi pontificis, quod erat tetragsi diceretur: Ille cujus iste legalis sacerdos gerit personam, est nobis per passionem auctor, et reparator vitae per Adam amissae. Unde: Qui ascendit super occasum Dominus nomen illi
Abbreviated transcription (Latin):
in aliis non deberetio pati. ut regnum ⁊ here¬
dicatem suam amitt̾et. nedum in nob̾. s u
dere pronuntiarionis indiget cum dolore
qd̾ addidit. ut huic maxĩe mouet eos cũ ꝯfide¬
rarent quo p̃cio em̃ut possessionem quã ĩ eis
amiitebat. Uł ita. ue fascinati estis. Añ quoꝵ¬

Expanded text:
in aliis non deberetis pati, ut regnum et haereditatem suam amitteret, nedum in nobis, sed dere pronuntiationis indiget cum dolore, quod addidit, ut hinc maxime moveret eos, cum considerarent quo pretio emerit possessionem quam in eis amittebat. Vel ita: Vere fascinati estis, ante quo
Abbreviated transcription (Latin):
suffic̾et. Quid est ilid̾.
Ccce ꝯstat. quia acce¬
pistis sp̃m sanctum ĩ¬
habitantem ⁊ cũ hoc
.i. exfide que auditꝰ
facilitateuent. Et¬
fide utiq ñ ex oꝑib¬

Expanded text:
sufficeret. Quid est illud? constat quia accepistis Spiritum sanctum ihabitantem. Et cum hoc est ex fide quae auditus facilitate venit? Afide utique, non ex o
Abbreviated transcription (Latin):
siue fascinatio uulgo qui nocet infantib dicunt᷑
quorumdam ocłi uisu urentes. ut et hic eoꝵ actus
fascinatio dr̃. ⁊ põt fĩ ut huic pece̾o inseruiant de¬
mones Siłi inuictia tamqm̃ fascinus urit. Inuidꝰ
enim ñ modo sibi nocet: cum aliena felicitate ta¬
bescit. s ⁊̃ hiis inquib aliqua bona eẽ incipiũt
Uñ iulibro qui sapĩa salomors inscorur fasc¬
natio malignitatis obscurat bona. Sic fc̃m est
ut inuicti tamqsn fascinanter nocuerunt gala¬
tchis. nuꝑ in xp̃o renatie. ut hiidengalathe fidei
aũt ex hac fascinatione euenerit: ostend̾ subdẽs.¬

Expanded text:
sive fascinatio vulgo quod nocet infantibus. Dicuntur enim quorumdam oculi visu urentes, et hic eorum actus fascinatio dicitur, et potest fieri ut huic peccato inserviant daemones. Similiter invidia tanquam fascinus urit. Invidus enim non modo sibi nocet, cum aliena felicitate tabescit, sed etiam his in quibus aliqua bona esse incipiunt. Unde in libro qui Sapientia Salomonis inscribitur: Fascinatio malignitatis obscurat bona . Sic factum est ut invidi tanquam fascinantes nocuerint Galatis nuper in Christo renatis, ut iidem Galatae fidei erint. Quid autem ex hac fascinatione evenerit ostendit subdens
Abbreviated transcription (Latin):
aũt obseruentur illa. ⁊ intelligant᷑ ñ mͦ
sic̃ a moyse ⁊ ꝓpħis obseruata sũt ⁊ ꝯgru
utilis erat. ut subtimore custodiret᷑. ncħ
enĩ tam pre t̾ret aĩam: qmͣ sacͣm̃tum nõ
intellectum. intellectum u̾opũi gau¬
dium parit. ⁊celebratur lib̾e: siopus est
tp̃ri. si u̾o ñ est opus cũ suapitate sp̃ali
tm̃ legitur ⁊ tractatur. Emne aũ
a quib nec untium iusticie pot̾at hr̃i
est acarnalib adsp̃ualia surg̃e. ñ a spũa¬
lib ad carnalia cadere. sicut uob accidit
qd̾ qr bomum ñ est ñ est eũngłm cũ hoc

Expanded text:
utem observentur illa et intelligantur, non sicut a Moyse et prophetis observata sunt congrumore custodiretur. Nihil enim tam praeterret animum quam sacramentum non intellectum; intellectum vero pium gaudium parit, et celebratur libere, si opus est tempori; si vero non est opus, cum suavitate spiritali tamen legitur, et tractatur. Omne autem a quibus nec initium justitiae poterat haberi, est a carnalibus ad spiritualia surgere, non a spiritualibus ad carnalia cadere, sicut vobis accidit, quia quod bonum non est, non est Evangelium cum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdesse põt si resipueriit. hoc dic̃ ne desꝑẽ¬
Redit ad illamꝗͣ
ceperat demonstra¬
tionens oftendens
qd̃ sicut illi per¬
oꝑa legis que ñgͣ¬

Expanded text:
prodesse potest, si resipuerint. Hoc dicit ne desperRedit ad illam quam coeperat demonstrationem, ostendens quod sicut illi per legis quae n
Abbreviated transcription (Latin):
Increpat eos. Uertu
enimsunt irascẽtis
⁊inc̾pantis qui per
increpationem ꝯmo¬
uet eos. ut rationes
seq̃ntes attentiue

Expanded text:
Increpat eos: verba enim sunt irascentis, et increpantis, qui per increpationem commonet eos, ut rationes sequentes attentius
Abbreviated transcription (Latin):
los ei taiqmͣ membra conctaret. ut eẽt fi¬
lius dei. ⁊ filius hominis. uinue denꝯc̃
patre. imus hono cum hominib Seqͣ.
que eccłia est. corpuꝰ illuis .i. unita ei
gr̃a ⁊ natura ⁊ plemtudo eiꝰ .s. implẽs
eum. ut habeat membra omnia ⁊i lie
inoimnib. hic uł infuturo. quia m̃bra
nichei ꝯferuat. s ⁊p̃e omnia m̃bris. qui iõ¬
dr̃ omina eẽ in omnib qr omnna ab ip̃o

Expanded text:
et, ut esset Filius Dei et filius hominis, unus Deus cum Patre, unus homo cum hominibus. Quae, Ecclesia, est corpus illius, id est unita ei gratia et natura, et plenitudo ejus, id est implens eum ut habeat membra omnia. Et verin omnibus, hic vel in futuro, quia membra nihil ei conferunt, sed ipse omnia membris. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
res scͥpturaꝵ tũ fuerunt quidam in pmordio fi¬
dei futura p̃dicentes: sicut agabue .uii. q filie
cas ⁊ .uii. diaconi sub apłis. eũngliste enĩcdia¬
comi st̃ qr ⁊ si ñ sint sac̃dotes: tñ eũgłitare pꝰ¬
siuit. Alios ã pasto. ⁊ docto. ut ep̃os qui ubo
tamqm̃ unum aliquid duob noĩb ꝯplexꝰ est
ut intłligent pastores: ad offm suum ꝑtinere
doctrinam. pastor em̃ non est nͥ habeat doctnã
qua pascat gͥgem. Ecce cnomodo alii plus alu
iuius dedit. hominib dat ad m̃suram. ipse

Expanded text:
res Scripturarum; tamen fuerunt quidam primordio fidei futura praedicentes, sicut Agabus septemque filiacas, et septem diaconi sub apostolis. Evangelistae enim diaconi sunt, quia et si non sint sacerdotes, tamen evangelizare possunt. Alios autem pasam unum aliquid duobus nominibus complexus est, ut intelligerent pastores ad officium suum pertinere doctrinam. Pastor enim non est nisi habeat doctrinam, qua pascat gregem. Ecce quomodo alii plus, alii minus dedit. Hominibus dat ad mensuram; ipse
Abbreviated transcription (Latin):
infiores aere. ut hũaue
nature uuiretur descẽd̾
quidem duuinitas ñ loca¬
lit s ꝑ inexinanitõem
⁊ qr difat hs̃tanitas ascẽ¬
dit et deitas descend̾. nec

Expanded text:
inferiores aere, ut humanae naturae uniretur. Descendit quidem divinitas non localiter, sed per inexanitionem: et quia dixerat humanitas ascendit, et deitas descendit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
qr eligeñdos ip̃e facit
ñ inuenit. ñ ex oꝑib¬
sicut ostendit. ã pro
minori. m̾itis p̾cedentib illud fuissedẽm xta
nec ꝓfuturis m̃itis amboꝵ de̾m fuisse:

Expanded text:
a eligendos ipse fecit, non invenit, non ex osicut ostendit: non pro meritis praecedentibus illud fuisse dictum, ita nec pro futuris meritis amborum dictum fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
co adlocum. inangͦ¬
tus .i. in anxietati¬
b animiillatis ꝓ xp̃o.
⁊ recte mͥ inhiis
placeo. CUmenĩ
infirmor etcermõ
tunc sum potens.
cum ꝑdere putat᷑
cum se incisse gra¬
tulatur. plaudit
ergo xp̃ianus: cum
illi insultatimr.⁊

Expanded text:
co ad locum; in angustiis, id est in anxietatibus animi illatis pro Christo. Et recte in his placeo. Cum enim infirmor, exterius, tunc sum potens, cum perdere putatur; cum se vicisse gratulatur. Plaudit ergo Christianus cum illi insultatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
praua cogitatione. ⁊ ad¬
ustam ĩgue male cõ¬
dacii aptenotabilem
ut om̃ caueant. est
enim caut̾iu iił cau¬
t̾eferrum a cauendo
aliqua erempli cã po¬
natur subdit. ꝓhibñti

Expanded text:
cogitatione, ustam igne malae condacii aperte notabilem, ut omnes caveant. 215 enim cauterium vel cautere, ferrum, a cavando aliqua exempli causa ponantur, subdit: Prohibentium.
Abbreviated transcription (Latin):
tib ⁊̃ sibi ip̃is dari pocestatem dandi ignem de sub¬
lini ad dslm̃dos eos qui sibi hospitium ñ p̃buer̃t.
s ignorantiam iucticand in apłis rep̃hũdit. qͥa
ut ñ deilla corꝑali ueratione accipiat᷑. s de pͥuatione
eceliastice cõionis que fit ꝑ excõicatõem .q. idica

Expanded text:
tiam sibi ipsis dari potestatem dandi ignem de sublimi ad consumendum eos qui sibi hospitium non praeberent . Sed ignorantiam vindicandi in apostolis reprehendit, quia ut non de illa corporali vexatione accipiatur, sed de privatione ecclesiasticae communionis, quae fit per excommunicationem. Quasi dica
Abbreviated transcription (Latin):
caro eius in int̾itum illum clicens Om̃is enĩ carual
uoluptas acdiabło est ⁊ iõ eum huic uoluntati re¬
linquit᷑: tracditis est sathane: ⁊cum carnis deside¬
rio seuingit. aĩa int̾itum patitur. ñ enim lre a
ntaritudine odiifacit. s ea intñtione ut expul¬
sio hec adrenocandum uium ualeat. Uñ subd̾.

Expanded text:
is enim carnalis voluptas a diabolo est, et ideo cum huic voluptati relinquitur, traditur Satanae, et cum carnis desiderio se jungit anima, interitum patitur. Non autem haec amaritudine odii facit, sed ea intentione, ut expulsio haec ad revocandum illum valeat. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
non se odio s amore tuud fecisse. ficut enĩ apłc
non crudetit᷑. s amabilit᷑. ⁊ elo caritatis sachare
tracticłit. sic enĩ moyses incultores ydoli paucoᷤᷤ
quid nitlicauit inp̃sens t̃rens ⁊inpostm ilisci¬
plinam sanctiens. nam eum inula crudelitate
s magna dilectione fecuse ꝙ fecit aꝑtissime. ag¬
noscitur in u̾bis eius ꝓpecẽo uidoꝵ orantis et¬

Expanded text:
cisse. Sic enim Apostolus non crudeliter sed amabiliter, et zelo charitatis Satanae tradidit, sicut Moses in cultores idoli paucos quidem vindicavit in praesens terrens, in posterum disciplinam sanciens. Nam eum nulla crudelitate, sed magna dilectione fecisse quod fecit, apertissime cognoscitur in verbis ejus p
Abbreviated transcription (Latin):
a stuclio cognoscende u̾itatis nemo ꝓhibetur ꝙ
ad landabile ꝑtinet ocium. locus u̾o supior sine
quo regi ppłs ñ põt. usi ita tençat᷑ ⁊ admi¬
cesfitatem. s nec sic deserenda est delectatõ
iuitatis. ne fubtrahatur ip̃a suauitas ⁊ oppͥ¬

Expanded text:
ab studio cognoscendae ueritatis nemo prohibetur, quod ad laudabile pertinet otium; locus uero superior, sine quo regi populus non potest, etsi ita teneatur adque admicessitatem; sed nec sic deserenda est delectatio veritatis, ne subtrahatur ipsa suavitas, et oppri
Abbreviated transcription (Latin):
õpusu̾e ñ dignitatem
laborem. si delittas. ñ crescere fastigio. s hũili¬
cum iacob intraret ad lyam ocłis lippam ⁊⁊ demonte
cum moyse descendat ad campos .i. de occio dtempla¬
tiouis: Ad laborem actionis. Non enĩ sic ẽẽ quisq
debet eẽ ociosus. ñ in eod̾ ocio utilitatem nͥ oogitet
pxum. nec sic actuosus ut ꝯtemplatõem ñ rẽqͥrat
sitio uel inuentio i̾itatis. ut in ea quisq ꝓfitrat
Amantbus est honor in hac uita sine potentia. qr¬
omnia stͣ uana subsole. s opus ip̃m ꝙ ꝑeũdem ho¬

Expanded text:
opus vere, non dignitatem; laborem, non delicias; non crescere fastigio, sed humilicum Jacob intret ad Liam, oculis lippam, et de monte cum Moyse descendat ad campos, id est de otio contemplationis ad laborem actionis. Non enim sic esse debet quisque otiosus, ut in eodem otio utilitatem non cogitet proximi; nec sic actuosus, ut contemplationem non requirat sitio, aut inventio veritatis: ut in ea quisque proficiamandus est honor in hac vita, sive potentia; quoniam omnia vana sub sole: sed opus ipsum, quod pe
Abbreviated transcription (Latin):
uc p̾ceptum
commendo tͥ
cũcdum p̃ceden¬
ut milites in
illis bonam
miliciam hñs
fidem ⁊ bonam
conscientiam.
quam quidã
repellentes cir¬
ca fidem nau¬
fragauerunt

Expanded text:
c preceptum commendo tibi cundum precedenut milites in illis bonam miliciam: habens fidem et bonam conscientiam. Quam quidam repellentes: circa fidem naufragaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o xp̃ianoꝵ qr uilibtatem nascunt᷑: liber
eiũ fic qui aocip̃ reinissionẽ perãoꝵ. Cc̃de expõs
ceit euitenterquiaͥ sig̃ficent illa ũba legi.
Uñ ostenditur let nonesse tenenda que ĩ sep¬
uituterigũabat. s noua que inlibcatem
parit. Unde addit. num quidem ĩn¬
te syna qĩ ancila ⁊ liba
signant duo .t. unũ
quidem datum in
p̃tatur mandatũ.

Expanded text:
atem nascuntur. Liber enim fit qui accipit remissionem peccatorum. Ecce expositum est evidenter quid significent illa verba legis. Unde ostenditur lex non esse tenenda quae in servitutem generabat, sed nova quae in libertatem parit. Unde addit: Unum quidem, dicat: Ancilla et libera signant duo Testamenta. quidem datum est in retatur mandatum;
Abbreviated transcription (Latin):
mimstia diuidimus. Et sciendum qr ñ solum bõi
s ⁊̃ malidispensatores st̃. Si eni ꝑ bonos non
idisperisaret᷑ nou recte apłc cdrẽt. mitatores mei
estote. Rursus siꝑmalos non cdispensaret᷑ ñ dret
inst̾rum ꝑuenit᷑ ad et̾nam salutem. Non em̃eẽ
salutis illius dispensatorem ꝑ u̾bum ⁊ sacum̃tũ
est illus eẽ participem. Hic iam qu¬

Expanded text:
isteria. Et sciendum quia non solum boni, sed etiam mali dispensatores sunt. Si enim per bonos nos dispensaretur, non recte Apostolus diceret: Imitatores mei estote . Rursus si per malos non dispensaretur, non diceret ministerium pervenitur ad aeternam salutem. Non enim esse salutis illius dispensatorem per verbum est illius esse participem. Hic jam qu
Abbreviated transcription (Latin):
atur sic̃ lego neqͥi
ergo illum sꝑirat
declucitẽ & ullum i
pace: ut ueniat
ãdme. Expectabo
enim illum cum
tum roganieum
ut ueniret ad

Expanded text:
atur, sicut et ego. Ne quis ergo illum spernat: deducite autem illum in pace, ut veniat ad me: exspecto enim illum cum tum rogavi eum, ut veniret ad
Abbreviated transcription (Latin):
besco enͣt. sicut illi
quifalsa p̃cticant¬
uł qui crucem xp̃i
putant ignonunt¬
am. hoc enĩ dicto.
tangit eos qui ñ¬
recte tradicłant.
qui de cruce ꝯfim¬
debantur. de q̃ua poruis glaridebent cum

Expanded text:
besco Evangelium, sicut illi qui falsa praedicantqui crucem Christi putant ignomin Hoc enim dicto tangit eos qui nrecte tradiderant; vel qui de cruce confundebantur, de qua potius gloriari deberent cum
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt naraeła. quib ꝯm̃dat᷑ doctͥna. qruia enĩ incredi¬
bile uidebatur ꝙ p̃clicabatur. iõ signis ⁊ ꝓdigus ab
apłis feĩs firmabatur. nediffid̾ent hõĩes de hiis que
eiuĩgło dei. illos. lĩt erubesce sig̃cat: qui quod tradi¬
d̾ant: in rep̃hĩsione ueniebat. nec quaquã uͥtutis
mutit uustificat. ut ascd̾a morte detineri ñ ua¬
leat. signatus mist̾io c̾cis. Uñ subd̾. euñgłm dico ua¬

Expanded text:
datur doctrina. Quia enim incredibile videbatur quod praedicabatur, ideo signis et prodigiis ab apostolis factis firmabatur, ne diffiderent homines de his quae Evangelio Dei; illos autem erubescere significat, quia quod tradiderant, in reprehensionem veniebat, nec quoquam virtutis mittit, et justificat, ut a secunda morte detineri non valeat, signatus mysterio crucis. Unde subdit: Evangelium dico, va
Abbreviated transcription (Latin):
mori. s ñqiid mox
uit nascitur iam pr¬
sus ꝑfecta est. imo
ut ꝑfitiatur nascit᷑
cum fu̾it nata mi¬
tritur. cum frũt nu¬
trita: roborat᷑ cũ fĩit
bobotata ꝑficitit
nerit: dicit cupiodiᷤ¬

Expanded text:
mori. Sed nunquid mox ut nascitur jam prorsus perfecta est, imo ut perficiatur nascitur, cum fuerit nata nutritur, cum fuerit nutrita roboratur, cum fuerit roborata perficitur, nerit, dicit: Cupio di
Abbreviated transcription (Latin):
Suiuirratões. cũ latẽ¬
ter seminãt discordi
maiora dona hẽbãt
adpugnam. Ne
uos cũ uen̾o aduos
geammultos

Expanded text:
susurrationes, cum latenter seminant discordiamajora dona habebant, ad pugnam. Ne vos, cum venero ad geam multos
Abbreviated transcription (Latin):
dens pͥmogenita ꝓ lenticła rufa. Uñ subdit. qui
pp̃ ⁊ uram esdam uendidit pͥmitiua. uel pͥmogeni
enm hic appellat honorem ⁊ clignitatem sac̃¬
docii. quia añ sac̃̾docium aaron. om̃s pͥmogenti
erant sac̃dotes. sicut fuit sem. Et hec erat magna¬
dignitas. ⁊ qr et de sub̃a ⁊ dehereclitate pr̃na
maiorem portionem sumebat. uestimq or¬
natu. locupletior splendebat. eiq bñclictio da
at ut debortetur ab illius siłitucłie. Scudter
qͣ. nesitis ut esau. qr¬

Expanded text:
dit primogenita pro lenticula rufa. Unde subdit, qui propter unam escam vendidit primitiva, vel primogenitenim hic appellat honorem et dignitatem sacerdotii, quia ante sacerdotium Aaron omnes primogeniti sacerdotes erant sicut fuit Sem. Et haec erat dignitas, quia et de substantia et haereditate paterna majorem portionem sumebat, vestiumque ornatu locupletior splendebat, eique benedictio darat ut dehortetur ab illius similitudine. Scitote enim, ne sitis ut Esau, q
Abbreviated transcription (Latin):
te hoc ñ facimus. Ido
qr ñ audemꝰ noy msere¬
aut ꝯꝑare eis ne sic̃
illi ita ⁊ noy ꝑeamus¬
Non hoc facimꝰ sed po

Expanded text:
 Hoc non facimus, ideo quia non audemus nos inserecomparare eis, ne sicut illi ita et nos perNon haec facimus, sed po
Abbreviated transcription (Latin):
potestatem usurpemꝰ
s Adeo electi accepimꝰ¬
nichil ultra ꝯcessimi
p̾sum̃tes. Illeaut̃ ñ
accepta potestates
usipata dominari
cticautas austorita¬
Nos aũt nõ
nos illis. ut nos sic̃¬
illiadulem᷑ uob̃. ⁊
qd̃ poss fac̃e aliqutis

Expanded text:
potestatem usurpemus, sed a Deo electi accepinihil ultra concessum praesumentes. Illi autem accepta potestate, sed usurpata, dominari ndicantes auctoritatem. Aut non nos illis, ut nos sicilli adulemur vobis et od posset facere aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
lempnitatem et̾ne głe inuitabit. Uox gͦ
illa erit q̃i tube .s. suos excitans. ⁊ ntalos
terrens. que tuba erit dei .l. xp̃i. uel dei
erit qr d̾s ei dabit efficatiam. cdico ꝙ mo¬
tiu resurgent primi.
ande nos

Expanded text:
lemnitatem aeternae gloriae invitabit. Vox ergo illa erit quasi tubae suos excitans, et malos terrens: quae tuba erit Dei, id est Christi. Vel, Dei erit, quia ei Deus dabit efficaciam. Dico quod mortui resurgent primi, einde nos
Abbreviated transcription (Latin):
est hiis carere ut drẽ possit scio habundare ⁊
perartam pati. ficut iustificatur sap̃ia afilus
Nuio qiuiintługunt nec in abstinendo net ĩntanꝰ¬
ducando eẽ mustitam. s incquaninutate tole¬
tandi mopiam ⁊ intemꝑantiam ñ se corrum

Expanded text:
est his carere ut dicere possit: Scio abundare et penuriam pati , sic justificatur sapientia a filiis suis, qui intelligunt nec in abstinendo nec in manducando esse justitiam, sed in aequanimitate tolerandi inopiam et intemperantia non se
Abbreviated transcription (Latin):
dicau̾at. einde¬
post annos tresua¬
non cliscere aliquid
abeo s ud̾e eũ ꝓpt̃¬
affectum apłatus. et
ut petrus scrret me¬
forte sibi coapłm. ⁊¬

Expanded text:
dicaverat. Deindepost annos tres vnon discere aliquid ab eo, sed videre eum paffectum apostolatus, et ut Petrus sciret mfore sibi coaposto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtimos. ministratõ
ꝙ uodicit singłariter
Paratim oꝑari uidentur. exeo qd̾ spui grãs et
dño minifratdes. ⁊ do̾ oꝑatões supposu̾at. omia
referens ad unum d̾m subdit. qui d̾e oꝑat᷑
omĩa. necc̃ia ui om̃ib. ñ uui omnia łbuit s
in omnib omnia oꝑat᷑. ut qd̾ ñ ht̃ quisunrde
tuum est ꝙ habeo. liuor seꝑat. caritas iung̃.¬
incuiq aũt

Expanded text:
imos ministratio, vero dicit singulariterparatim operari viderentur, ex eo quod Spiritui gratias, et Domino ministrationes, et Deo operationes supposuerat, omnia referens ad unum Deum, subdit quod Deus operatur omnia necessaria in omnibus, non uni omnia tribuit, sed in omnibus omnia operatur, ut quod non habet quis in se, tuum est quod habeo; livor separat, charitas jungUnicuique aut