comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sentimus. Non .ẽ. autẽ secura leticia
in diuinis paginis uel fortia uel mul¬
ta cognoscere: s cognita custodire. Nã
qui bene intelligit: quid intelligendo
debeat. agnoscit. Quanto enĩ intelle¬
ctu latius ostendit᷑: tanto ad explen¬
da oꝑa enixius ligat᷑. Unde in ęuan-¬
głio ueritas dicit. Cui multũ datũ
ẽ multũ requirit᷑ ab eo: & eui cõmen¬
dauert̃ multũ plus petent ab eo.
Deputemꝰ gͥ intelligentiã datã. quasi
pecuniã mutuam: quo plus nobiscre-¬
ditur ex benignitate. eo debitoreᷤᷤ am¬
pliꝰ tenemur in oꝑe. Et plerũq eadẽ
intelligentiȩ pecunia accepta. cũ ad
usuras auditorib dat᷑. amittit᷑:. nisi
securis ex manubrio in ꝓfundũ lap¬
sa disparuit. Ferrũ quippe in ma-¬
nubrio .ẽ: donũ intellectus in corde.
Ligna uͦ ꝑ hoc cedere. ẽ: praue agentes
increpare. Quod ñnũqͣm dũ fluxe
agitur. dũ lapsus uanȩ głȩ in accepta

Expanded text:
sentimus. Non est autem secura laetitia sentimus. Non est autem secura laetitia 701 in divinis paginis vel fortia, vel multa cognoscere, sed cognita custodire. Nam qui bene intelligit, quid intelligendo debeat agnoscit. Quanto enim intellectu latius extenditur, tanto ad explenda opera enixius ligatur. Unde in Evangelio Veritest, multum quaeritur ab eo; et cui commendaverunt multum, plus petent ab eo . Deputemus intelligentiam datam quasi pecuniam mutuam: quia quo plus nobis creditur ex benignitate, eo debitores amplius tenemur in opere; et plerumque eadem intelligentiae accepta pecunia, cum ad usuras auditoribus datur, amittitur, nisi securis ex manubrio in profundum lapsa disparuit . Ferrum quippe in manubrio est donum intellectus in corde. Ligna vero per hoc caedere est prave agentes increpare. Quod nonnunquam dum fluxe agitur, dum lapsus vanae gloriae in accepta
Abbreviated transcription (Latin):
urtias appellatas ꝑ significationẽ cre¬
dimꝰ: nisi abundantia acumina con-¬
silioꝵ: Quȩ quęrentis manꝰ inuenit.
cũ hȩc cogitatio tractantis gignit.
ait. Corona sapientiũ. diuitiȩ eoꝵ.
Qui quia diuitias ñ metalla terrena. s
prudentiã nominat: ilico ꝑ contrari¬
etatẽ subdit. Fatuitas stultoꝵ impru¬
dentia. Si enĩ coronã sapientiũ terre-¬
nas diuitias dicer&. ꝓculdubio fatu¬
itatẽ stultoꝵ pauꝑtatẽ potius quam
imprudentiã fateret᷑. S dũ fatiuita¬
tem stultoꝵ imprudentiã subdidit:
sapientiũ diuitias. qͥa prudentiã di¬
xerit. indicauit. Has in se paulus sci¬
entiȩ diuitias contẽplat᷑ & contẽplatio¬
nẽ suã consideratione humanȩ fragili¬
tatis humilians. ait. Habemꝰ thesau¬
rũ istũ in uasis fictilib. Multas
itaq apud nos diuitias reperimꝰ. cũ
dona abundantis intelligentiȩ sacra
eloquia inuestigando ꝑcipimꝰ: atq in
his plura. nec tam̃ sibims diuersa

Expanded text:
vitias appellatas per significationem credimus, nisi abundantia acumina consiliorum? Quae quaerentis manus invenit, cum haec cogitatio tractantis gignit. ntemplatus ait: Corona sapientium divitiae eorum . Qui quia divitias non metalla terrena, sed prudentiam nominat, illico per contrarietatem subdit: Fatuitas stultorum imprudentia . Si enim coronam sapientium terrenas divitias diceret, procul dubio fatuitatem stultorum paupertatem potius quam imprudentiam fateretur. Sed dum fatuitatem stultorum imprudentiam subdidit, sapientum divitias quia prudentiam dixerit, indicavit. Has in se Paulus scientiae divitias contemplatus, et contemplationem suam consideratione humanae fragilitatis humilians, ait: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Multas itaque apud nos divitias reperimus, cum dona abundantis intelligentiae, sacra eloquia investigando percipimus, atque in his plura, nec tamen sibimet diversa
Abbreviated transcription (Latin):
ant oꝑa ur̃a bona: & glificent patrem
ur̃m qui in cȩlis. ẽ Et rursũ. Sint
lumbi ur̃i p̃cincti: & lucernȩ arden¬
tes. Q enĩ hoc in loco fulgenti sole.
id in ęuuangło lucernis ardentib
designat᷑ Bonũ quippe opꝰ cũ in me-¬
dio ꝑfidoꝵ lucs: lucerna ardss in no¬
cte. Cum uͦ in ȩccła resplend& sol
fulg& in die. Bonũ opꝰ si adhuc tale
est. qͦd soli mali mirant᷑: lucerna ui¬
delic& in nocte. ẽ. Si autẽ ita ꝓficit
ut mirari a bonis & ꝑfectiorib possit.
nimirũ sol. ẽ. in die. Bonũ opꝰ cum ꝑ
actiuã uitã corporis luc&. quasi lu¬
cernȩ more lumen ex testa resplend&s.
Cum uͦ ꝑ solem uirtute m̃tis in contẽ¬
platione attollit᷑: quasi more solis
de cȩlo ueniens lux uidet᷑. Qͥa igit᷑
multa beatꝰ iob hospitalitatis ac mi¬
sediȩ de se bona narrauerat. quȩ ꝓfe¬
cto tanto adhuc minima. qͣnto & cor¬
poralit̃ nouerat gesta: ad uirtutum
spiritaliũ culm̃ m̃tis ocłm refereis.

Expanded text:
nt Patrem vestrum, qui in coelis est . » Et rursum: « Sint lumbi vestri praecincti et lucernae ardentes . » Quod enim hoc in loco fulgenti sole, id in Evangelio lucernis ardentibus designatur. Bonum quippe opus cum in medio perfidorum lucet, lucerna ardet in nocte; cum vero in Ecclesia resplendet, sol fulget in die. Bonum opus si adhuc tale est, quod soli mali mirantur, lucerna videlicet in nocte est; si autem ita proficit, ut mirari a bonis ac perfectioribus possit, nimirum sol est in die. Bonum opus cum per activam vitam corporis lucet, quasi lucernae more, lumen ex testa resplendet. Cum vero per solam virtutem mentis in contemplatione attollitur, quasi more solis de coelo veniens lux videtur. Quia igitur multa beatus Job hospitalitatis ac misericordiae de se bona narraverat, quae profecto tanto adhuc minima, quanto et corporaliter noverat gesta, ad virtutum spiritalium culmen mentis oculum revocans,
Abbreviated transcription (Latin):
S cum mira quȩ intelligit etiã oꝑari
cȩꝑit: eoipso ñnũqͣm quo foris osten¬
dit᷑ labitur: atq in suis actib se cę¬
teros p̃ire gloriat᷑. Beatũ gͥ iob sicut
intelligentiȩ aurũ ñ extulit: nec lu¬
men quoq ante humanos ocłos mirȩ
oꝑationis eleuauit. Vnde & apte sub¬

Expanded text:
tiam operari coeperit, eo ipso nonnunquam quo foras ostenditur labitur, atque in suis actibus se caeteros praeire gloriatur. Beatum igitur Job sicut intelligentiae aurum non extulit, nec lumen quoque ante humanos oculos mirae operationis elevavit. Unde et apte sub
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ dol& qͦd desint ȩterna: qͣntoma¬
gis gaudet qͦd adsunt temporalia. Et
qui minꝰ qͦd desunt tẽporalia dol&: cer¬
tius exspectat ut adsint ȩt̃na. Hoc itaq
de terrenis reb gaudiũ beat᷑ iob ñ se
habuisse testificans. subiungit dicens.¬
& quia plurima repꝑit manꝰ mea. Sc̃i
quippe uiri in hac ꝑegrinationis erũ¬
na qm̃ eã qͣm appetunt adhuc creato¬
ris sui speciẽ contẽplari minime si¬
nunt᷑: omnẽ p̃sentis uitȩ copiã inopiã
deputant: quia uidelic& nil extra dm̃
sufficit m̃ti. quȩ ueracit̃ dm̃ quęrit.
Et plerumq eis ipsa sua abundantia fit
uehem̃ter onerosa: qͥa hoc ipsũ grauit̃
tolerant. qͦd festinantes ad patriam
in itinere multa portant. Unde fit.
ut hȩc cum indigentib ꝓximis deuo¬
te partiant᷑: quatinus dũ sumit iste
qͦd ñ hab&. deponat ille qͦd ampliꝰ ha¬
bebat: nec conuiator uacuus ambul&s.
nec eum quẽ retardare in uia pot̾at.

Expanded text:
minus dolet quod desint aeterna, quanto maminus dolet quod desint aeterna, quanto magis gaudet quod adsint temporalia; et qui minus dolet quod desint temporalia, certius exspectat ut adsint aeterna. Hoc itaque de terrenis rebus gaudium beatus Job non se habuisse testificans, subjungit dicenset quia plurima reperit manus mea. - Sancti quippe viri in ejus peregrinationis aerumna, omnia quae appetunt, adhuc Creatoris sui speciem contemplari minime sinuntur, omnem praesentis vitae copiam, inopiam deputant, quia videlicet nil extra Deum sufficit menti quae veraciter Deum quaerit; et plerumque eis ipsa sua abundantia fit vehementer onerosa, quia hoc ipsum graviter tolerant, quod festinantes ad patriam in itinere multa portant. Unde fit ut haec cum indigentibus proximis devote partiantur, quatenus dum sumit iste quod non habet, deponat ille quod amplius habebat; nec conviator vacuus ambulet, nec eum quem retardare in via poterat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ transeuntib reb inherere: Quis
nãq unqͣm decurrentiũ fluminum
tumidis uerticib raptꝰ. manere ipse
fixus potuit. deorsũ unda defluente:
Qsquis enim defluere deuitat. suꝑ. ẽ. ut
qͦd defluit fugiat: ne ꝑ hoc qͦd amat.
in hoc cogat᷑ ꝑuenire qͦd uitat. Qui
enim reb labentib inher&. illo uide¬
lic& trahit᷑. quo tendit qͦd ten&. Prius
itaq curandũ. ẽ. ne quisq temporalia
diligat: ac deinde ne in eisdẽ tempora¬
lib quȩ ñ ad delectationẽ sibi. sed ad
usum retin& fiduciã ponat: qm̃ coniu¬
ncꝰtis decurrentib. mox statum suũ¬
animus ꝑd&. Nam uitȩ p̃sentis fluctꝰ.
trahit quẽ leuat: & ualde demens est
qui in undam uoluit᷑. & plantã figere
conat᷑. S sunt pleriq qui & si in reb
transeuntib fiduciã neqͥqͣm ponunt:
cum tam̃ sibun& ad usus necessarios
abunde ad suit m̃te tacita letantur.
Qua in re dubiũ ñ ẽ qͥa tanto quisq

Expanded text:
est, nisi transeuntibus rebus inhaerere? Quis est, nisi transeuntibus rebus inhaerere? Quis namque unquam decurrentium fluminum tumidis vorticibus raptus manere ipse fixus potuit, deorsum unda defluente? Quisquis ergo defluere devitat, superest ut quod defluit fugiat, ne per hoc quod amat in hoc cogatur pervenire quod vitat. Qui enim rebus labentibus inhaeret, illo videlicet trahitur, quo tendit quod tenet. Prius itaque curandum est ne quis temporalia diligat, ac deinde ne in eisdem temporalibus quae non ad delectationem sibi, sed ad usum retinet, fiduciam ponat, quoniam conjunctus decurrentibus mox statum suuanimus perdit. Nam vitae praesentis fluctus trahit quem levat, et valde demens est qui in unda volvitur, et plantam figere conatur. Sed sunt plerique qui etsi in rebus transeuntibus fiduciam nequaquam ponunt, cum tamen sibimet ad usus necessarios abunde adsunt, mente tacita laetantur. Qua in re dubium non est, quia tanto quisque
Abbreviated transcription (Latin):
rude aurũ. Sc̃s gͦ uir. nec aurum
robur. nec sibi ẽẽ obrirum. id ẽ rudẽ
auri molem fiduciam credidit: quia
spem atq dilectionẽ suã in soliꝰ gr̃a
conditoris figens. neq de qͣntitate au¬
ri. neq de specie peccauit. De creato¬
re quippe desꝑasse fuerat: spẽ in cre¬
atura posuisse. In reb autẽ dubiis
spem fixerat diues ille qui dicebat.
Anima habes multa bona posita in an¬
nos płimos: requiesce: comede. bibe.
epulare. S hunc suꝑna uox increpat.
dicens. Stulte. hac nocte animã tuã
repetunt a te: quȩ autẽ parasti. cuius
erunt: Eadem enĩ nocte sublatus ẽ:
qui in rerũ sibi abundantia multa
tempora fuerat p̃stolat᷑: ut scilic& qͥ
in longũ sibi subsidia colligendo ꝓspi¬
ceret. subsequentẽ diẽ. uel unũ mini-¬
me uider&. Quasi enĩ in aqͥs deflu¬
entib fundam̃tũ ponere. ẽ: in reb la¬
bentib spei fiduciã uelle solidare.
Stante enim in ꝑpetuũ dõ transeunt
om̃ia. Quid gͦ nisi ab stante fugere

Expanded text:
obrude aurum. Sanctus ergo vir nec aurum robur, nec sibi esse obryzum, id est rudis auri molem fiduciam credidit, quia spem atque delectationem suam in solius gratia conditoris figens, neque de quantitate auri, neque de specie peccavit. De creatore quippe desperasse fuerat, spem in creatura posuisse. In rebus autem dubiis spem fixerat dives ille, qui dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos plurimos, requiesce, comede, bibe, epulare. Sed hunc superna vox increpat, dicens: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te; quae autem parasti, cujus erunt ? Eadem enim nocte sublatus est, qui in rerum sibi abundantia multa tempora fuerat praestolatus, ut scilicet qui in longum sibi subsidia colligendo prospiceret, subsequentem diem vel unum minime videret. Quasi in aquis enim defluentibus fundamentum ponere est in rebus labentibus spei fiduciam velle solidare. Stante enim in perpetuum Deo, transeunt omnia. Quid ergo a stante fugere
Abbreviated transcription (Latin):
me desuꝑ: & hereditatẽ omp̃s de
excelsis: Nũqͥd ñ ꝑdicio. ẽ. iniqͦ
& alienatio oꝑantib iniusticiam:
Nonne ipse considerat uias meas.
& cunctos gressus meos dinumerat:
Si ambulaui in uanitate. & festinauit
in dolo pes ms: appendat me in sta¬
tera iusta. & sciat ds̃ simplicitatẽ me¬
am: si declinauit gressus m̃s de uia.
& si secutũ. ẽ ocłos meos cor meũ: & in
manib meis adhesit macula: seram
& alius comedat. & ꝓgenies mea era¬
dicetur. Si deceptũ. ẽ. cor meũ super
muliere: & si ad ostiũ amici mei insi¬
diatus sũ: scortũ sit alterius uxor
mea: & suꝑ illã incuruent᷑ alii: hoc
enim nefas. ẽ. & iniquitas maxima.
gnis. ẽ usq ad ꝑditionẽ deuorans: &
om̃ia eradicans genimina. Si contẽp¬
si subire iudiciũ cũ seruo meo & cũ
ancilla mea: cũ disceptarent aduer¬
sum me. Quid enĩ faciã cũ surre¬
xerit ad iudicandũ ds̃: Et cũ quȩ¬
sierit: quid respondebo illi: Nũqͥd

Expanded text:
me desuper et hereditatem Omnipotens de excelsis numquid non perditio est iniquo et alienatio operantibus iniustitiam nonne ipse considerat vias meas et cunctos gressus meos dinumerat si ambulavi in vanitate et festinavit in dolo pes meus adpendat me in statera iusta et sciat Deus simplicitatem meam si declinavit gressus meus de via et si secutum est oculos meos cor meum et in manibus meis adhesit met alius comedat, et progenies mea eradicetur. Si deceptum est cor meum super mulierem, et si ad ostium inimici mei insidiatus sum; scortum sit alterius uxor mea, et super illam incurventur alii. Hoc enim nefas est, et iniquitas maxima. Ignis est usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans genimina. Si contempsi subire cum servo meo judicium, et ancilla mea, cum disceptarent adversum me. Quid enim faciam cum surrexerit ad judicandum Deus? Et cum quaesierit, quid respondebo ei? Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
desiderio carnalis corruptionis exȩs¬
tuat: ad fetorẽ putredinis anhelat.
Hȩc sicut in huiꝰ partis tc̃iȩ inicio ꝓmi¬
sisse se memini. sub breuitate trans¬
curri: ut ea quȩ in hoc oꝑe secunt᷑.
quia magna obscuritata implicata st̃.¬

Expanded text:
desiderio carnalis corruptionis aesdesiderio carnalis corruptionis aestuat, ad fetorem putredinis anhelat. Haec sicut in hujus partis tertiae initio promisisse me memini, sub brevitate transcurri: ut ea quae in hoc opere sequuntur, quia magna obscuritate implicata s
Abbreviated transcription (Latin):
ne caro signari. Unde & suꝑius dr̃.
Homo putredo: & filius hominis uermiˢ
Luxuriosi igitur cuiꝰlib&. atq carnis
uoluptatib dediti. qͣnta sit cȩcitas de-¬
monstrat᷑ cũ dr̃. dulcedo illiꝰ uermis.
Quid nãq caro: nisi putredo ac uermis
est: Et quisquis carnalib desideriis
anhelat: quid aliud qͦm uermis est:
Quȩ enim sit carnis substantia: testant᷑
sepulchra. Quis parentũ. qͥs amicoꝵ
fideliũ: qͣmlib& dilecti sui tangere
carnẽ scaturientẽ uermib potest:
Caro itaq cũ concupiscit᷑. penset᷑ qͥd sit
exanimis: & ĩtelligit᷑ qͥd amat᷑. Nil qͥp¬
pe sic ad edomandũ desiderioꝵ carna¬
liũ appetitũ uale: qͦm ut unꝰ quisq
hoc quod uiuũ diligit. quale sit mor¬
tuum penset. Considerata & enĩ cor¬
ruptione carnali citus cognoscit᷑: qͥa
cũ illicite caro concupiscit᷑. tabes desi¬
derat᷑. Bene gͦ de luxuriosi m̃te dr̃.
dulcedo illius uermis: qͥa is qui in

Expanded text:
ne caro designari. Unde et superius dicitur: ne caro designari. Unde et superius dicitur: Homo putredo, et filius hominis vermis . Luxuriosi igitur cujuslibet atque carnis voluptatibus dediti quanta sit caecitas demonstratur cum dicitur: Dulcedo illius vermis. Quid namque caro nisi putredo ac vermis est? Et quisquis carnalibus desideriis anhelat, quid aliud quam vermem amat? Quae enim sit carnis substantia, testantur sepulcra. Quis parentum, quis amicorum fidelium, quamlibet dilecti sui tangere carnem scaturientem vermibus potest? Caro itaque cum concupiscitur, pensetur quid sit exanimis, 534 et intelligitur quid amatur. Nil quippe sic ad edomandum desideriorum carnalium appetitum valet, quam ut unusquisque hoc quod vivum diligit, quale sit mortuum penset. Considerata etenim corruptione carnali, citius cognoscitur quia cum illicite caro concupiscitur, tabes desideratur. Bene ergo de luxuriosi mente dicitur: Dulcedo illius vermis; quia is qui in
Abbreviated transcription (Latin):
post inuenire ñ ual& misericordem.
Quȩ nimirũ sententia ñ solũ ei inten¬
dit᷑ qui uerȩ fidei p̃dicam̃ta deserit.
s etiã qui in fide recta positꝰ carnali¬
t̃ uiuit: quia ultio ȩt̃nȩ animaduer¬
sionis ñ euadit᷑. cũ nescit utrũ in fide
an in oꝑe peccet᷑. Nam& si dãpnationiᷤ
dispar.ẽ. qualitas: culpȩ tam̃ quȩ ne¬
quaqͣm ꝑ pęnitentiã tergit᷑. nulla ab¬
solutionis suppetit facultas. Sequit᷑¬
appetit mundo ꝓsꝑari. cȩteros excede¬
re. reb & honorib tumere: huic ni¬
mirũ cura scłaris in delectatione. ẽ.
quies in labore. Ualde enĩ fatigatur.
si desit cura scłi qua fatiget᷑. Qͥa au¬
tem naturȩ. ẽ uermiũ mom̃tis singłiˢ
incessant̃ moueri: ñ ĩmerito signat᷑
nomine uermiũ. inqͥetudo cogitatio¬
nũ. Peruersȩ itaq m̃tis dulcedo uer¬
mis. ẽ: quia inde delectabilit̃ pascit᷑.
unde ꝑ inquietudinẽ incessant̃ agi¬
tatur. Potest qͦq aꝑtius uermis nomi¬

Expanded text:
nvenire non valet misericordem. Quae nimirum sententia non solum ei intenditur qui verae fidei praedicamenta deserit, sed etiam ei qui in fide recta positus carnaliter vivit, quia ultio aeternae animadversionis non evaditur, utrum in fide an in opere peccetur. Nam etsi damnationis dispar est qualitas, culpae tamen quae nequaquam per poenitentiam tergitur nulla absolutionis suppetit facultas. Sequitappetit mundo prosperari, caeteros excedere, rebus et honoribus tumere, huic nimirum cura saecularis in delectatione est, et quies in labore. Valde etenim fatigatur, si desit cura saeculi qua fatigetur. Quia autem naturae est vermium momentis singulis incessanter moveri, non immerito signatur nomine vermium inquietudo cogitationum. Perversae itaque mentis 533 dulcedo vermis est, quia inde delectabiliter pascitur, unde per inquietudinem incessanter agitatur. Potest quoque apertius vermis nomi
Abbreviated transcription (Latin):
corda in nobis nr̃a uicissim uidemꝰ:
iniqui aut̃. quia uitã p̃sentẽ ita dili¬
gunt. atq hȩc exilii tẽpora cõplectun¬
tur. acsi iã in patria regnent: recte
dr̃. sic in tenebris quasi in luce ãbu¬
lant: quia sic in p̃senti cȩcitate lȩti st̃.
acsi iam ȩt̃nȩ patriȩ luce ꝑfruant᷑.¬

Expanded text:
corda in nobis nostra vicissim videmus; corda in nobis nostra vicissim videmus; iniqui autem quia vitam praesentem ita diligunt, atque haec exsilii tempora complectuntur ac si jam in patria regnent; recte dicitur: Sic in tenebris quasi in luce ambulant, quia sic in praesenti caecitate laeti sunt, ac si jam aeternae patri
Abbreviated transcription (Latin):
Quo igit᷑ iustus quisq iusticiȩ luce irra¬
dians. in p̃senti uita honorib sublima¬
minerunt. corrigi ꝑtimescunt. Semꝑ
nãq desiderant in suis prauitatib se
relaxari: incorrecti uiuere. & de culpa
gaudiũ habere. Quoꝵ ipsa letalis le-¬
ticia conuenient̃ exprimit᷑: cũ ꝓtinus
mĩtes gaudent in facinorib: ꝓ culpa
sua cotidie ad suppliciũ trahunt᷑. &¬
securi sunt. Unde ꝑ salomonẽ dicit᷑
Sunt impii qui ita securi sunt: quasi
iustoꝵ facta habeant. De quib rursũ
scriptũ. ẽ Qui lȩtant᷑ cũ malefecerint.
& exultant in reb pessimis. Sic itaq
in tenebris quasi in luce ambulant:
quia ita gaudent in nocte peccati ac-
si eos lux iusticiȩ circũcludat. Uel cer¬
te quia tenebrȩ uitam p̃sentẽ ñ incõ¬
uenient̃ exprimunt. in qua alienȩ con¬
scientiȩ ñ uident᷑. lux uͦ nr̃a patria
ȩt̃na . ẽ. in qua dum uultꝰ aspicimus.

Expanded text:
Quo igitur justus quisque justitiae luce irraQuo igitur justus quisque justitiae luce irradians in praesenti vita honoribus sublimaminerunt corrigi pertimescunt. Semper namque desiderant in suis pravitatibus relaxari, incorrecti vivere, et de culpa gaudium habere. Quorum ipsa lethalis laetitia convenienter exprimitur, cum protinus mente gaudent in facinoribus, per culpam suam quotidie ad supplicium trahuntur, et securi sunt. Unde et per Salomonem dicitur: Sunt impii qui ita securi sunt, quasi justorum facta habeant . De quibus rursum scriptum est: Qui laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . Sic itaque in tenebris quasi in luce ambulant, quia ita gaudent in nocte peccati, ac si eos lux justitiae circumfundat. Vel certe, quia tenebrae vitam praesentem non inconvenienter exprimunt, in qua alienae conscientiae non videntur; lux vero nostra patria aeterna est, in qua dum vultus aspicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
uidere desiderant: & in tenebris do¬
mos ꝑfodiunt. dũ cor innocentiũ s
tam̃ infirmoꝵ deiectionis tẽpore pes¬
sima collocutione corrũpunt. S ple¬
rũq contingit: ut dũ bonos in deiecti¬
one conspiciunt. subito occulta dispen¬
satione diuina iustus quispiã qui ui-¬
debat᷑ opp̃ssus. aliqua scłi potestate ful¬
ciatur: eiq ꝓsꝑitas uitȩ p̃sentis arride¬
at: quẽ prius aduersitatis tenebrae
p̃mebant. Quam nimirũ ꝓsꝑitatẽ
illius. cũ ꝑuersi conspiciunt: sicut pre¬
dictũ. ẽ ꝑturbant᷑. Mox enĩ ad corda
sua redeunt: ante m̃tis ocłos reuocañ.
quicquid se ꝑuerse egisse meminert̃.
uindicari in se om̃e uiciũ formidañ.
Et unde ille luc& qui potestatẽ suscip̃:
inde ꝑuersus quisq qui corrigi metu¬
it. in tristicia tenebrescit. Bene gͦ dr̃.
Si subito apparuerit aurora: arbitrant᷑
umbrã mortis. Aurora qͥppe mens iu¬
sti. ẽ: quȩ peccati sui tenebras deserens.

Expanded text:
dere desiderant. Et in tenebris domos perfodiunt, dum cor innocentium, sed tamen infirmorum, dejectionis tempore pessima collocutione corrumpunt. Sed plerumque contingit ut dum bonos quosque in dejectione conspiciunt, subito occulta dispensatione divina justus quispiam qui videbatur oppressus, aliqua saeculi potestate fulciatur, eique prosperitas vitae praesentis arrideat, quem prius adversitatis tenebrae premebant. Quam nimirum prosperitatem illius cum perversi conspiciunt, sicut dictum est, perturbantur. Mox enim ad corda sua redeunt, ante mentis oculos revocant quidquid se perverse egisse meminerunt, vindicari in se omne vitium formidant, et unde lucet ille qui potestatem suscipit, inde perversus quisque qui corrigi metuit in tristitia tenebrescit. Bene ergo dicitur: Si subito apparuerit aurora, arbitrantur umbram mortis. Aurora quippe mens justi est, quae, peccati sui tenebras deserens,
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ dr̃. sicut in die condixerant sibi:
quia cũ iustos conspicerent ꝓsꝑitatis
luce claruisse qm̃ loqui ñ pot̾ant: ad
dȩ potestatis uiderint culm̃ erũꝑere:
ꝑturbant᷑: mecuunt: afflictionib con-
tabescunt. Unde & subdit᷑. Si subito¬

Expanded text:
autem dicitur: Sicut in die condixerant sibi, autem dicitur: Sicut in die condixerant sibi, quia cum justos conspicerent 530 prosperitatis luce claruisse, quoniam loqui non poterant, ad dae potestatis viderint culmen erumpere, perturbantur, metuunt, afflictionibus tabescunt. Unde et subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
uerba ꝓtinꝰ pestiferȩ ꝑsuasionis erum¬
pit. Unde & subdit᷑. Perfodit in tene¬
bris domos. sicut in die condixerat si¬
bi: & ignorauert̃ lucẽ. Quid nãq hoc
loco domoꝵ nomine. nisi conscientiȩ
designant᷑: in qͥb habitamꝰ contractan
nuntia illis qͣnta tͥ dñs fecerit: id. ẽ.¬
a peccati iã uicio securus ad conscien¬
tiã reuertere: & in uocẽ p̃dicationis
excitare. Iusti itaq cum in presenti
magistri ꝑuersa suadere metuunt. s
consilia exquirunt: deiectionẽ ꝓsꝑita¬
tis eoꝵ sũmoꝑe p̾stolant᷑: ut aduersi¬
tatis tenebris eoꝵ m̃tes suadendo ꝑfo¬
diant. quib ꝓsꝑe uiuentib ꝑuersa
loqui minime audebant. Quos mox
in aduersitate ut uiderint exurgt̃.:
& ñ nisi ex peccati merito talia illos
głam diligentes. flagellũ dãpnationẽ
credunt. In tenebris gͦ domos ꝑfodi¬
unt: quia bonoꝵ m̃tes ex ipsa eoꝵ cor¬
rumꝑe aduersitate moliunt᷑. Bene¬

Expanded text:
verba protinus pestiferae persuasionis erumverba protinus pestiferae persuasionis erumpit. Unde et subditbris domos sicut in die condixerant sibi et ignoraverunt lucem. - Quidnam hoc loco domorum nomine, nisi conscientiae designantur, in quibus habitamus contractandnuntia illis quanta ta peccati jam vitio securus ad conscientiam revertere, et in vocem praedicationis excitare. Justi itaque cum in praesenti magistri perversa suadere metuunt, sed consilia exquirunt, dejectionem prosperitatis eorum summopere praestolantur, ut in adversitatis tenebris, eorum mentes suadendo perfodiant, quibus prospere viventibus perversa loqui minime audebant, quos mox ut in adversitate viderint, exsurgant et non nisi ex peccati merito talia illos olum gloriam diligentes, flagellum damnationem putant. In tenebris ergo domos perfodiunt, quia bonorum mentes ex ipsa eorum corrumpere adversitate moliuntur. Se
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ inherens. & ei quasi in quodã amo¬
ris thalamo comuncta. cũ ꝑuersis ꝑ¬
suasionib ad prauitatẽ dogmatis du¬
citur: quasi aliena coniunx a corrup¬
tore maculat᷑. Bene autẽ dr̃: & oꝑiet
uultũ suũ. Idcireo faciẽ suã adulter
oꝑit: ne cognoscat᷑. Om̃is aut̃ qui sen¬
tiendo uel agendo nequit̃ uiuit. uul¬
tum suũ oꝑit: quia ad hoc ꝑuersita¬
te doginatis uel oꝑis tendit. ut ab om̃i¬
potente dõ in udicio recognosci non
possit. Vnde quibdã in fine dicturꝰ ẽ
Nũquã noui uos: discedite a me qͥ oꝑa¬
mini iniquitatẽ. Quid aut̃ uultus
cordis humani.ẽ: nisi similitudo dĩ
Quẽ uidelicet uultũ ꝑuersus oꝑit ut
cognosci nequeat: cũ uitã suã uel ma¬
lis actib. uel ꝑfidiȩ errore confundit
S talis quisq eum ꝓsꝑitate uitȩ p̃sen¬
tis iustos fulciri conspicit: eis ꝑuersa
suadere minime p̃sumit. Si qua uero
illos ꝓcella aduersitatis attigerit: ad

Expanded text:
liter inhaerens, et ei quasi in quodam amoliter inhaerens, et ei quasi in quodam amoris thalamo conjuncta, cum perversis persuasionibus ad pravitatem dogmatis perducitur, quasi aliena conjux a corruptore maculatur. Bene autem subditunt. --Idcirco faciem suam adulter operit, ne cognoscatur. Omnis autem qui sentiendo vel agendo nequiter vivit, vultum suum operit, quia ad hoc perversitate dogmatis vel operis tendit, ut ab omnipotente Deo in judicio recognosci non possit. Unde quibusdam in fine dicturus est: Nunquam novi vos; discedite a me, qui operamini iniquitatem . Quid autem vultus cordis humani est, nisi similitudo Dei? Quem videlicet vultum perversus operit, ut cognosci nequeat, cum vitam suam vel malis actibus, vel perfidiae errore confundit. Sed talis quisque cum prosperitate vitae praesentis justos fulciri conspicit, eis perversa suadere minime praesumit; si qua vero illos procella adversitatis invenerit, ad
Abbreviated transcription (Latin):
tunt ꝑscrutari qͣm capiunt: ampliꝰ
ꝓfecto calent qͣm calere debuerunt.
Bene gͦ de hoc ꝑuerso quolib& ꝓphetan¬
tis dũ taxat sententia ñ optantis dr̃.
ad nimiũ calorẽ transeat ab aqͥs niuiũ.
Acsi aꝑte diceret᷑. Qui humilit̃ sub di¬
sciplinȩ uincło ñ restringit᷑ ab infide

Expanded text:
tunt perscrutari quam capiunt, amplius tunt perscrutari quam capiunt, amplius profecto calent quam calere debuerunt. Bene ergo de hoc perverso quolibet prophetantis duntaxat sententia, non optantis dicitur: Ad nimium calorem transeat ab aquis nivium. Ac si aperte diceretur: Qui humiliter sub disciplinae
Abbreviated transcription (Latin):
uinearũ.ẽ. rectitudo ȩccłarũ. Qua
in re siue hereticũ seu carnalem
quẽpiã nil obstat intelligi: qͥa uia
uinearũ. id.ẽ. rectitudo eccłarũ amit¬
titur: dũ uel fides recta. uel rectitu¬
do iusticiȩ ñ tenet᷑. Ille nãq ꝑ uiam
uinearũ ambulat: qui sc̃ȩ uniuersa¬
lis ȩccłȩ p̃dicationẽ pensans. neq a fi
dei. neq a bonoꝵ actuũ rectitudine
declinat. In uia quippe uinearũ am-¬
bulare. ẽ. scẽ eccłȩ patres uelut depen¬
dentes botros aspicere: quoꝵ uerbis
dũ intendit in labore itineris. amo¬
re debriat᷑ ȩt̾nitatis. Seqͥt᷑. Ad nimi¬

Expanded text:
vinearum, rectitudo est Ecclesiarum. Qua in re sive haeretici cum seu carnalem quempiam nil obstat intelligi, quia via vinearum, id est rectitudo ecclesiarum amittitur, dum vel fides recta vel rectitudo justitiae non tenetur. Ille namque per viam vinearum ambulat, qui sanctae universalis Ecclesiae praedicatioe a bonorum actuum rectitudine declinat. In via quippe vinearum ambulare est sanctae Ecclesiae Patres velut dependentes botros aspicere, quorum verbis dum intendit in labore itineris, amore debriatur aeternitatis. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo saltem amodo uoca me pat̾ m̃s:
dux uirginitatis meȩ tu es. Sequit᷑.¬
Mane primo consurgit homicida: int̃¬
ficit egenũ & pauꝑem: ꝑ noctẽ uͦ erit
quasi fur. Cum homicida in nece ꝓ¬
ximoꝵ ꝑ nocturnũ maxime silentiũ
sol& grassari: cur hoc in loco mane
primo consurgere ad int̾ficiendum
tere dum sibi ñ congruunt: ad inda-¬
ganda sp̃e secreta reuocamur. In
scriptura sacra mane aliqͣndo aduen.¬
tus dnicȩ incarnationis. aliqͣndo ad¬

Expanded text:
Ergo saltem amodo voca me, pater meus, Ergo saltem amodo voca me, pater meus, dux virginitatis meae tu es . SequitMane primo consurgit homicida, interficit egenum et pauperem, per noctem vero erit quasi fur. - Cum homicida in nece proximorum per nocturnum maxime silentium soleat grassari, cur hoc in loco mane primo consurgere ad interficiendum terae dum sibi non congruunt, ad indaganda spiritus secreta revocamur. In Scriptura sacra mane aliquando adventus Dominicae incarnationis designa
Abbreviated transcription (Latin):
funditꝰ excludat. Vnde apte subdit᷑
Nescierunt uias eius: nec reuersi st̃ ꝑ
semitas illius. Qui enĩ priꝰ sciendo
rebelles sunt: postmodũ cȩcant᷑ ut
nesciant: sicut de quibdã dr̃. qͥa cũ¬
cognouissent dm̃. ñ sicut dm̃ głifica¬
lo post addit᷑. Tradidit illos ds̃ in re¬
ꝓbum sensũ: ut faciant quȩ ñ con¬
ueniunt. Quia enĩ głificare nolue¬
runt quẽ cognouert̃: reꝓbo sensui tra¬
diti. ad huc relicti sunt: ut nescireis
etiam pensare mala quȩ faciebant
stior .ẽ. quippe semita: qͣm uia. Qui
autẽ bona manifestiora agere con¬
tempnunt: neqͣqͣm ad subtiliora in-¬
telligenda ꝑueniunt. Exspectauit
centiam. saltẽ ꝑ pęnitentiam tene-¬
rent. Qua inre quantȩ sint miscđiȩ
uiscera dĩ om̃ipotentis ostenditur:
qui eos quos a se discedentes aspicit:
ut reuertant᷑ quęrit. Unde post enu-¬
meratas culpas: delinquentẽ synago¬
gam ꝑ uocẽ ꝓpħicam reuocat diceis.

Expanded text:
ffNescierunt vias ejus, nec reversi sunt per semitas ejus. - Qui enim prius sciendo rebelles sunt, postmodum sequuntur ut nesciant, sicut de quibusdam sccognoscentes Deum, non sicut Deum glorificalo post additur: Tradidit illos Deus in reprobum sensum, ut faciant ea quae non conveniunt. Quia enim glorificare noluerunt quem cognoverant, reprobo sensui traditi, ad hoc relicti sunt, ut nescirent jam pensare mala quae faciebant.stior quippe est semita quam via. Qui autem bona manifestiora agere contemnunt, nequaquam ad subtiliora intelligenda perveniunt. Exspectavit centiam saltem per poenitentiam tenerent! Qua in re quantae sint misericordiae viscera Dei omnipotentis ostenditur, qui eos quos a se discedentes aspicit, ut revertantur, quaerit. Unde post enumeratas culpas delinquentium Synagogam per vocem propheticam revocat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
Uulneratur quippe anima iustoꝵ: cũ
fides turbatur infirmoꝵ. Quib iam
hoc ipsũ clamare. ẽ: de alieno lapsu
tabescere. S ds̃ inultũ abire ñ patit᷑.
quia &si iusto ordine iniuste aliqͥd
fieri ꝑmittit᷑: inultũ tam̃ abire non
sinit iniustũ. qͦd fieri iuste ꝑmisit:
quia & de reꝓboꝵ iniusticia qͦsdã qͥs
ineͬe considerat culpas ꝑcutit electoꝵ
& tam̃ ȩt̃na iusticia ferire ñ negligit
iniusticiã ferientiũ. Sequit᷑. Ipsi fu
uersi & cognoscunt recta quȩ sequi
debeant: & tam̃ sequi despiciunt quȩ
cognoscunt. Luminis gͦ rebelles sunt:
qui sua desideria sequendo: bonum
despiciunt qͦd nouert̃ Quia gͦ ñ ꝑ
ignorantiã. s ꝑ suꝑbiam delinquuñs:
elationis suȩ scutũ iaculis ueritatis
obiciunt. ne salubrit̃ in corde ferian¬
tur. Ex qua uidelic& eoꝵ suꝑbia agit᷑.
ut quia nolunt facere quȩ cognoscuns.
nec cognoscant iam bona quȩ faciant:
s sua eos cecitas a ueritatis lumine

Expanded text:
ulneratur quippe anima justorum cum fides turbatur infirmorum, quibus jam hoc ipsum clamare est de alieno lapsu tabescere. Sed Deus inultum abire non patitur, quia etsi justo ordine injustum aliquid fieri permittit, inultum tamen abire non sinit injustum quod fieri juste permisit, quia et per reproborum injustitiam quasdam, quas inesse considerat, culpas percutit electorum, et tamen aeterna justitia ferire non negligit injustitiam ferientium. Sequituversi et cognoscunt recta quae sequi debeant, et tamen sequi despiciunt quae cognoscunt. Lumini ergo rebelles sunt, quia, sua desideria sequendo, bonum despiciunt quod noverunt. Qui ergo non per ignorantiam, sed per superbiam delinquunt, elationis suae scutum jaculis veritatis objiciunt, ne salubriter in corde feriantur. Ex qua videlicet eorum superbia agitur ut quia nolunt facere quae cognoscunt, nec cognoscant jam bona quae faciant, sed sua eos caecitas a veritatis lumine
Abbreviated transcription (Latin):
cordib hunc exquisitȩ sapientiȩ nimi¬
um calorẽ deuitans ait. Non plus sa¬
pere quã oport& saꝑe. s saꝑe ad sobri¬
etatẽ: ne fortasse nimius calor inte¬
rimer& qͦs prius aquȩ niuiũ idest
infidelitatis uel toipentiũ actionũ
frigora. morituros tenebant. Et qͥa
ualde difficile. ẽ. ut is qui se sapientẽ
ȩstimat. m̃tẽ ad humilitatẽ reducat.
& recta p̃dicantib credat. sensũq
suȩ ꝑuersitatis reiciat: recte subiun

Expanded text:
cordibus hunc exquisitae sapientiae nimium calorem devitans, ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Ne fortasse nimius calor interimeret quos prius aquae nivium, id est infidelitatis, vel torpentium actionum frigora morituros tenebant. Et quia valde difficile est ut is qui se sapientem aestimat mentem ad humilitatem reducat, et recta praedicantibus credat, sensumque suae perversitatis abjiciat, recte subjun
Abbreviated transcription (Latin):
cadunt. Qui recte qͦq stipulȩ ante
faciem uenti cõparant᷑: qͥa irruente
aura tẽptationis. dũ nulla subnixi
sunt ratione grauitatis eleuant᷑ ut
corruant: & sepe eo se alicuiꝰ meriti
existere ȩstimant: quo eos in alta flatꝰ
erroris portat. Sequit᷑. Maledicta
sit pars eius in terra: nec ambul& ꝑ
uiam uinearũ. Quisqͥs in uita p̃sen¬
ti recta agit. & aduersa sustin&: la¬
borare quidẽ aduersitate cernitur:
s ad benedictionẽ hereditatis ꝑpetuȩ

Expanded text:
cadunt. Qui recte quoque stipulae ante cadunt. Qui recte quoque stipulae ante faciem venti comparantur, quia, irruente aura tentationis, dum nulla subnixi sunt ratione gravitatis, elevantur ut corruant, et saepe eo se alicujus meriti existere aestimant, quo eos in alta flatus erroris portat. Sequitur: CAsit pars ejus in terra, nec ambulet per viam vinearum. - Quisquis in vita praesenti recta agit, et adversa sustinet, laborare quidem adversitate cernitur, sed ad benedictionem haereditatis pe
Abbreviated transcription (Latin):
li numero ad singłarẽ redit: qͥa ple¬
rũq unus mala inchoat. & imitando
multi subsequunt᷑. S eius principa¬
lit̃ culpa. ẽ: qui ꝑuersis sequentib ex¬
empla p̃buit iniquitatis unde ad illũ
redit crebro sententia: qui auctor ex¬
titit in culpa. Aquȩ aut̃ suꝑficies huc
illucq aura impellit᷑: & nulla stabili¬
tate solidata passim mouet᷑. Iniqui gͥ
mens plusqͣm aquȩ suꝑficies leuis. ẽ
quia cũ quęlib& hanc aura temptati¬
onis attigerit: sine tarditate aliqua
retractationis trahit Si enĩ cor flu¬
xũ cuiꝰ lib& ꝑuersi cogitamꝰ: qͥd aliud
quã in uento positã aquȩ suꝑficiem
cernimꝰ: Nunc nãq illud aura ĩpel¬
lit irȩ nc̃ aura luxuriȩ nc̃ aura in¬
erroris uenerit. impellit. Unde bene
ciem uenti. Ut rota quippe ponunt᷑
iniqui: quia in circuitu laboris missi.
dũ ea quȩ ante sunt negligunt. & ea
quȩ deserenda sunt sequunt᷑: ex po¬
steriorib eleuant᷑. & in anteriorib

Expanded text:
li numero ad singularem redit, quia plerumque unus mala inchoat, et imitando multi subsequuntur. Sed ejus principaliter culpa est qui perversis sequentibus exempla praebuit iniquitatis. Unde ad illum redit crebro sententia qui auctor exstitit in culpa. Aquae autem superficies huc illucque aura impellitur, et nulla stabilitate solidata passim movetur. Iniqui igitur mens plusquam aquae superficies levis est, quia quaelibet hanc aura tentationis attigerit, sine tarditate aliqua retractationis trahit. Si enim cor fluxum cujuslibet perversi cogitamus, quid aliud quam in vento positam aquae superficiem cernimus? Nunc namque illum aura impellit ire, nunc aura superbiae, nunc aura entus cum venerit impellit. Unde bene m ante faciem venti . Ut rota quippe ponuntur iniqui, quia, in circuitu laboris missi, dum ea quae ante sunt negligunt, et ea quae deserenda sunt sequuntur, ex posterioribus elevantur, et in anterioribus
Abbreviated transcription (Latin):
nunc dr̃. int̃ aceruos eoꝵ meridiati
sunt. qui calcatis torcularib sitiunt:
quia eoꝵ multitudini adiungunt᷑.
qͦs iã uident grauia agere: & adhuc
sitire grauiora. Quoꝵ feruor dũ eoꝵ
desideria saciat: in eoꝵ actib quasi
in meridie quiescunt. Sequitur.¬
ciuitates a conuiuentib popłis uo¬
cant᷑: ñ ĩmerito ciuitatũ nomine ue¬
re sunt fidei ȩccłȩ designatȩ: quȩ in
singulis mundi partib positȩ. unam
catholicam faciunt: in qua fideles om¬
nes de dõ recta sentientes. concordit̃
distinctionẽ concordiam designauit:
cũ satiaturos de quinq panib popłos
quinqͣgenos ꝑ turmas uel centenos dis¬
cumbere p̃cepit: ut uidelicet turba
fideliũ escã suã & locis disiuncta & mo¬
rib coniuncta ꝑciꝑ&. Iubelei quippe
requies: quinqͦgenarii numeri miste¬
rio continetur Et quinqͣͥgenar iꝰ bis
ducit᷑: ut ad centenariũ ꝑducatur.
Quia gͦ prius a malo quiescit᷑ oꝑe. ut

Expanded text:
nunc dicitur: Inter acervos eorum meridiati nunc dicitur: Inter acervos eorum meridiati sunt, qui calcatis torcularibus sitiunt, quia eorum se multitudini adjungunt, quos jam vident gravia agere, et adhuc sitire graviora. Quorum fervor dum eorum desideria satiat, in eorum actibus, quasi in meridie, quiescunt. Sequiturcivitates a conviventibus populis appellantur, non immerito civitatum nomine verae sunt fidei Ecclesiae designatae, quae in singulis mundi partibus positae unam catholicam faciunt, in qua fideles omnes de Deo recta sentientes concorditer distinctionem concordiam designavit, cum satiaturus de quinque panibus populos, quinquagenos per turmas, vel centenos discumbere praecepit; ut videlicet turba fidelium escam suam, et locis disjuncta et moribus conjuncta perciperet. Jubilaei quippe requies, quinquagenarii numeri mysterio continetur, et quinquagenarius bis ducitur ut ad centenarium perducatur. Quia ergo prius a malo quiescitur opere ut
Abbreviated transcription (Latin):
dam ꝑsequunt᷑: quid aliud qͣm torcu¬
lar calcant: Quod diuina agi dispen¬
satione ꝑmittit᷑: ut animarũ botri in
spirituale uinũ defluant: quȩ carne
corruptibili exutȩ. ad regna cȩlestia
uelut in apotecham currant. Nã dũ¬
iniusti iustos deprimunt: qͣsi botros
sub pedib mittunt. Comp̃ssi autẽ
botri ad suꝑni conuiuii satietatem
exuberant: qui prius quasi in huius
aeris libertate pendebant. Unde da
ciens: psalmũ ꝓ torcularib scripsit.
S om̃s qui uitam fideliũ ꝑsequunt᷑.
calcant & sitiunt: qͥa agendo crudelia
ferociores fiunt. & impietatis suȩ me-¬
ritis cȩcati eo ambiunt grauiora fa¬
cere: quo iam grauia fecert̃ Hereti¬
ci aut̃ cũ ꝑ se potestatẽ ꝑsecutionis ñ
habent: huius scłi potentes cõmouen.
eoꝵq m̃tes ad ꝑsequendũ ꝑtrahunt:
& quib ualent ꝑsuasionib accendt̃.
Quos cũ crudelia agere contra catholi¬
corũ uitam conspiciunt: qͣsi in ipso
solis feruore requiescunt. Bene ergo

Expanded text:
am persequuntur, quid aliud quam torcular calcant? Quod divina agi dispositione permittitur, ut animarum botri in spiritale vinum defluant, quae, carne corruptibili exutae, ad regna coelestia velut in apothecam currant. Nam injusti dum justos deprimunt, quasi botros sub pedibus mittunt. Compressi autem botri ad superni convivii satietatem exuberant, qui prius quasi in hujus aeris libertate pendebant. Unde Davciens, psalmum pro torcularibus scribit . Sed omnes qui vitam fidelium persequuntur, calcant et sitiunt, quia agendo crudelia, ferociores fiunt, impietatis suae meritis caecati, eo ambiunt graviora facere, quo jam gravia fecerunt. Haeretici autem cum per se potestatem persecutionis non habenteorumque mentes ad persequendum trahunt, et quibus valent persuasionibus accendunt. Quos cum crudelia agere contra catholicorum vitam conspiciunt, quasi in ipso solis fervore requiescunt. Bene ergo
Abbreviated transcription (Latin):
potentib adherentis bonoꝵ socialem
uitam atq concordiã ꝑsequunt᷑ rec¬
te nc̃ dr̃: de ciuitatib uiros fecert̃ ge¬
mere. Quos recte beatꝰ iob memorat
uiros: quia illos magis heretici extin¬
guere ambiunt. qui ꝑfecti gressib ꝑ
uiam dĩ ñ fluxe & eneruit᷑. s uirilit̃
currunt. Qui cũ uulnꝰ ꝑfidiȩ ingeri
in paruuloꝵ fideliũ m̃te conspiciunt:
semꝑ ad clamorẽ & gemitꝰ redeunt.

Expanded text:
erentes, bonorum socialem vitam atque concordiam persequuntur, recte nunc dicitur: De civitatibus fecerunt viros gemere. Quos recte beatus Job memorat viros, quia illos magis haeretici exstinguere ambiunt qui perfectis gressibus per viam Dei non fluxe et enerviter, sed viriliter currunt. Qui cum vulnus perfidiae ingeri in parvulorum fidelium mente conspiciunt, 527 semper ad clamorem et gemitus redeunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tentias destruunt. Nec ĩmerito spi-¬
cas signari patrũ sententias dicimꝰ:
quia dũ semꝑ figurata eloquia ꝓfe¬
runt᷑. ab eis tegm̃ licterȩ qͣsi arista¬
rũ paleas subtrahimꝰ: ut medulla
sp̃c reficiamur. Sequit᷑. Int̾ aceruos¬

Expanded text:
tentias destruunt. Nec immerito spitentias destruunt. Nec immerito spicas signare Patrum sententias dicimus, quia saepe dum per figurata eloquia proferuntur, 526 ab eis tegmen litterae quasi aristarum paleas subtrahimus, ut medulla spiritus reficiamur. Sequitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
hoc replicat. absq uestitu. S aliud. ẽ
nudũ ẽẽ: aliud nudũ incedere. Om¬
nis enĩ qui nec bona nec mala operat᷑:
nudus. ẽ. &ociosus. Qui autẽ mala
agit. nudus incedit: qͥa sine uelami¬
ne boni oꝑis ꝑ iter suȩ prauitatis ꝑgit.
Sunt uͦ ñnulli. qui malũ suȩ nequitiȩ
cognoscentes. se satiare pane iusticiȩ
festinant: sacri dicta eloquii ꝑcipere
desiderant. Qui quotiens patrũ sen¬
tentias ꝓ edificandis m̃tib in cogita¬
tionẽ uersant: quasi de bona segete
spicas portant. Heretici uͦ nudis et
incedentib absq uestitu & esurien¬
tib spicas tollunt: quia siue qͥdã oci-¬
osi sint. & in nullis se bonis exerce¬
ant: seu ꝑ iter impudentiȩ absq ue-¬
lamine boni oꝑis ꝑgant: etiã si qͣndo
iam ad pęnitentiam redire cupiuis.
& pabulũ uerbi concupiscunt: eis esu¬
rientib spicas tollunt: qͥa in eorũ
m̃te ꝑnitiosis ꝑsuasionib patrũ sen¬

Expanded text:
hoc replicat, absque vestitu. Sed aliud est hoc replicat, absque vestitu. Sed aliud est nudum esse, aliud nudum incedere. Omnis enim qui nec bona nec mala operatur nudus est, et otiosus: qui autem mala agit nudus incedit, quia sine velamine boni operis per iter pravitatis pergit. Sunt vero nonnulli, qui sacri eloquiicognoscentes, satiari pane justitiae festinant, percipere sacri eloquii dicta desiderant. Qui quoties Patrum sententias pro aedificandis mentibus in cogitatione versant, quasi de bona segete spicas portant. Haeretici igitur nudis et incedentibus absque vestitu et esurientibus spicas tollunt, quia sive quidam otiosi sint, et in nullis se bonis exerceant, seu per iter impudentiae absque velamine boni operis pergant, etiam si quando jam ad poenitentiam redire cupiunt, et pabulum verbi concupiscunt, eis esurientibus spicas tollunt, quia in eorum mente perniciosis persuasionibus Patrum sen
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ p̃sentis heretici ñ habent: infir¬
mis m̃tib uerbis blandiorib ꝑuer¬
lent̃ trahere qͦs p̃ualent ñ desistuis.
Pupilloꝵ itaq nomine designantur
hii qui adhuc sunt teneri intra scãn
ȩccłam constituti. Quoꝵ uitã mise¬
ricors pat̾ moriendo seruauit: qui
ad bonã iam intentionẽ deducti st̃:
s adhuc in bonis actib nulla uirtu¬
te roborant᷑. Heretici igit᷑ dep̃dantes
pupillos ium faciunt: quia contra
infirmas fideliũ m̃tes. uerboꝵ & ope¬
rum uiolentia grassant᷑. Uulgꝰ aut̃
pauperũ . ẽ. popłs indoctꝰ: qui si ueras
sapientiȩ diuitias haber&: uestim̃tũ
suȩ fidei neqͣqͣm amitter&. Quasi
quidã quippe intra scãm ȩccłam se¬
natores sunt: uiri dicentes. doctores:
Qui dũ scientiã in corde multiplicanͭ.
ueris apud se diuitiis habundant.
S heretici uulgus pauperũ exspoliaÑ:
quia dũ doctos ñ p̃ualent. in doctos
quosq a uelamine fidei p̃dicatione¬
pestifera denudant. Seqͥt᷑. Nudis &

Expanded text:
praesentis haeretici non habent, infirmis mentibus verbis blandioribus perverlenter trahere quos praevalent non desistunt. Pupillorum itaque nomine designantur hi qui adhuc sunt teneri intra sanctam Ecclesiam constituti, quorum vitam misericors pater moriendo servavit, qui ad bonam jam intentionem deducti sunt, sed adhuc in bonis actibus nulla virtute roborantur. Haeretici igitur depraedantes pupillos vim faciunt, quia contra infirmas fidelium mentes verborum et operum violentia grassantur. Vulgus autem pauperum est populus indoctus, qui si verae sapientiae divitias haberet, vestimentum suae fidei nequaquam amitteret. Quasi quidam quippe intra sanctam Ecclesiam senatores sunt, veri doctores, qui cum scientiam in corde multiplicant, veris apud se divitiis abundant. Sed haeretici vulgus pauperum spoliant, quia dum doctos non praevalent, indoctos quosque a valamine fidei ppestifera denudant. Sequitur: VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
Quos autẽ lapidũ nomine: nisi fortes
intra scãm ȩccłam uiros accipimꝰ
Quib ꝑ primũ pastorẽ dr̃. Et uos tã¬
quã lapides uiui: suꝑȩdificamini.
Hii itaq qui de suo nullo oꝑe confidt̃.
ad scõꝵ martyrũ ꝓtectionẽ currt̃:
atq ad sacra eoꝵ corpora fletib insi¬
stunt ꝓmereri se ueniã eis inc̃ceden¬
tib dep̃cant᷑. Quid gͦ isti in hac hu¬
militate faciunt: nisi quia bonȩ ac¬
tionis uelam̃ ñ habent. lapides am¬
plexantur: Sequit᷑ Uim fecerunt

Expanded text:
Quos autem lapidum nomine nisi fortes Quos autem lapidum nomine nisi fortes intra sanctam Ecclesiam viros accipimus? quibus per primum pastorem dicitur: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini . Hi itaque qui de nullo suo opere confidunt, ad sanctorum martyrum protectionem currunt, atque ad sacra eorum corpora fletibus insistunt, promereri se veniam, eis intercedentibus, deprecantur. Quid ergo isti in hac humilitate faciunt, nisi quia bonae actionis velamen non habent, lapides amplexantur? Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
mata s ꝓpria desideria sequunt᷑.
Scriptũ quippe. ẽ. Ambulans in uia
inmaculata: hic mͥ ministrabat.
Qui gͦ ñ in uia ĩmaculata ambulat:
sibi magis qͣm dño ministrat. Seqͥt᷑.¬
Uigilantesq ad p̃dam: p̃parant panẽ
liberis. Ad p̃dam uigilant qͥa uer-¬
ba iustoꝵ ad sensũ ꝓpriũ semꝑ ra¬
ꝑe conant᷑: ut ꝑ hȩc ꝑuersis filiis
panẽ erroris parent. De qͦ uidelic&

Expanded text:
mata, sed propria desideria sequuntur. mata, sed propria desideria sequuntur. Scriptum quippe est: Ambulans in via immaculata, hic mihi ministrabat . Qui ergo non in via immaculata ambulat, sibi magis quam Domino ministrat. Seqigilantesque ad praedam, praeparant panem liberis. Ad praedam vigilant, qui verba justorum ad sensum proprium semper rapere conantur, ut per haec perversis filiis panem erroris parent. Agrum
Abbreviated transcription (Latin):
admisceri refugiunt: s secessũ uitȩ
secretioris petunt. Qui plerũq eos
qͦs inueniunt eo ampliꝰ peste suae ꝑ¬
suasionis inficiunt: qͦ quasi ex uitȩ
meritis reuerentiores ẽẽ uident᷑.
De quib subdit᷑. Alii quasi onagri in¬
deserto. egredient᷑ ad opus suũ. Ona¬
ger enĩ: agrestis. ẽ. asinus. Et recte
in loco hoc. onagro cõparant᷑ here¬
tici: quia in suis uoluptatib dimis¬
si a uinculis sunt fidei & rationis
alieni. Unde scriptũ. ẽ. Onager as-¬
suetus in solitudine: in desiderio ani-¬
mȩ suȩ attraxit uentũ amoris sui.
Onager quippe in solitudine assuetꝰ. ẽ.
quia dũ terram cordis sui discipli¬
nȩ uirtute ñ excolit: ibi habitat ubi
fructꝰ ñ .ẽ. Qui in desiderio animȩ
suȩ uentũ amoris sui attrahit: qͥa
ea quȩ ex desiderio scientiȩ mente
quoq congrue subinfert᷑. E gredi¬
untur ad opus suum. Non enĩ dĩ
s suũ opus ꝑagunt: dũ ñ recta dog¬

Expanded text:
admisceri fugiunt, sed recessum vitae admisceri fugiunt, sed recessum vitae secretioris petunt; qui plerumque eos quos inveniunt eo amplius peste suae persuasionis inficiunt, quo quasi ex vitae meritis reverentiores videntur. De quibus subditdeserto egrediuntur ad opus suum. - Onager enim agrestis est asinus. Et recte in loco onagris comparantur haeretici, quia, in suis voluptatibus dimissi, a vinculis sunt fidei et rationis alieni. Unde scriptum est: Onager assuetus in solitudine, in desiderio animae suae attraxit ventum amoris sui . Onager quippe in solitudine assuetus est, quia dum terram cordis sui disciplinae virtute non excolit, ibi habitat ubi fructus non est. Quia in desiderio animae suae ventum amoris sui attrahit, quia ea quae ex desiderio scientiae in mente quoque congrue infertur: Egrediuntur ad opus suum. Non enim Dei, sed suum opus peragunt, dum non recta dog