comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hominant᷑. Alogii uocant᷑. tamqͣ. sine uit¬
uangłin et apocalipsin. Catafrigis nomel
prouincia frigia dedit. quia ibi extiterĩ
auctores eorum. Montanus. prisca. et ma
mundiciam ita se nominauerunt. Ełantes
cñ de suis meritis negant penitentib ue¬
iam peccatorũ. Niduas si nupserint tãqͣ
adulteras dampnant. mundiores se cete¬
ris p̃dicant. qͥ nom̃ suuĩ si cognoscere uellent
mundanos se potius quã mundos uocarent.
Pauliani apaulo samosatano exorti sunt.
qͥdixit ñ semꝑ fuisse xp̃m. s amaria sũp.¬
sisse iniciũ. Ermogeniani ab ermogene qͦ¬
dam uocati. qͥ mat̾ĩam non natam introdu¬
cens. dco non nato eam cõparauit. matrẽq¬
dem̃corũ. et deam asseruit. Quos apl̃s im¬
probat elemientis seruientes. Manichei. a
quodã ꝑsa extiterunt. qͥ uocatus est ma¬
nes. Hic duas nat᷑as et substancias intro¬
duxit. id est bonã et malã. et animas ex
deo quasi ex aliquo fonte man asseruit.

Expanded text:
ominantur. Alogii vocantur tanquam sine verominantur. Alogii vocantur tanquam sine vervangelium et Apocalypsin. Cataphrygis nomen provincia Phrygis dedit, quia ibi exstiterunt auctores eorum. Montanus, Prisca et Maximunditiam ita se nominaverunt; gloriantes enim de suis meritis, negant poenitentibus veniam peccatorum; viduas si nupserint, tanquam adulteras damnant; mundiores se caeteris praedicant; qui nomen suum si cognoscere vellent, mundanos se potius quam mundos vocarent. Pauliani, a Paulo Samosateno exorti sunt, qui dixit non semper fuisse Christum, sed a Maria sumpsisse initium. Hermogeniani, ab Hermogene quodam vocati: qui materiam non natam introducens, Delementorum et deam adseruit; quos Apostolus inprobat, elementis servientes. Manichei a quodam Persa extiterunt, qui vocatus est Manes. Hic duas naturas et substantias introduxit, id est bonam et malam, et animas ex Deo quasi ex aliquo fonte manare adseruit.
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ fuisse s uirtutẽ dei esse arbitrant᷑
Angłici uocati: quia angłos colunt. dpl̃ice
ħ sibi nom̃ ideo assũpserunt qđ nichil pos.¬
sidentes ꝓpͥum nequaꝙͣ recipiant cos qͥali
quid in hoc mundo utuntur. Cerdoniam.
a cerdone quodã nominati. qui duo contͣrua
pͥncipia asseruit. Marcionistȩ: amarcione
historico philosopho appellati. qui cerdons
dogina sequutꝰ alterũ bonũ. alterũ iustum
din asseruit. tamꝙͣ duo pͥncipia creatoris
et bonitatis. Arcoterite. ab oblatione uocui.
panem enĩ et caseũ offerunt dicentes. pͥmis
hominib oblationẽ afructib terre et afrus¬
tib ouium fuisse celebratã. A quarii appl.¬
lati. co quod aquã solam offerunt in calice
sacram̃ti. Seueriani a seuero exorti. uinũ
non bibunt. uetus cestamentũ et resurura.¬
onẽ non recipiunt. Tacian. a taccͥano quo
dam uocati. qͥ et ẽcracite dicti q carnes ab¬

Expanded text:
hominem fuisse, sed virtutem Dei esse arbitrantur. hominem fuisse, sed virtutem Dei esse arbitrantur. Angelici vocati, quia angelos colunt. Apostolici hoc sibi nomen ideo praesumpserunt, quod nihil possidentes proprium, nequaquam recipiuntquo in hoc mundo utuntur. Cerdoniani a Cerdone quodam nominati: qui duo contraria principia asseruit. Marcionistae a Marcione Stoico philosopho appellati: qui Cerdonis dogma secutus, alterum bonum, alterum justum Deum asseruit; tanquam duo principia creatoris et bonitatis. Arroteritae ab oblatione vocati; panem enim et caseum offerunt dicentes primis hominibus oblationem a fructibus terrae et atibus ovium fuisse celebratam. § 22. Aquarii appellati eo, quod aquam solam offerunt in calice sacramenti. § 23. Severiani a Severo exorti, vinum non bibunt; Vetus Testamentum et resurrectionem non dam vocati, qui et Encratitae dicti, quia carnes ab
Abbreviated transcription (Latin):
lentiniani a ualcntino quodam platonico
sectatore uocati. qui conas id est scł̃a quedã
in originẽ dei creatoris induxit. xp̃m quoq
de uirgine nichil corporis assũpsisse. s ꝑ
cam quasi ꝑ fistulam transisse asseruit. Ap
pellite. quorum auctor appelles princeps fu
erit. qui cieatorẽ angłm nescio quem glori.¬
osum. suꝑioris dei faciens dm̃ legis isrł.
illum igneum affirmans. Appellite quorũ
auetor appelles qui dixtt. xp̃m non d̃m in
ueritate s. hominem in fantansia apparus¬
se. Archontiei. apͥncipib appellant᷑. quimm
uersitatẽ quam deus condidit oꝑa ese in¬
changelorum defendunt. Ad amiam uoeg
quod ade unitent᷑ nuditatem. unde et mu¬
di orant. et nudi inter se mares femne q
conueniunt. Caian proinde sie appellati
qm̃ cam adorant. Sethiani nomen accepe
runt a filio adam. qui uocatus ẽ seth dian¬
tes eundem esse xp̃m. Melchi sedechian u¬
cati. pro eo quod mel chisedec sacertiotẽ dein

Expanded text:
Valentiniani a Valentino quodam Platonico Valentiniani a Valentino quodam Platonico sectatore vocati, qui αἰῶνας, id est saecula quaedam, in originem Dei creatoris induxit, Christum quoque de Virgine nihil corporis assumsisse, sed per eam quasi per fistulam transisse asseruit. § 11. Appellitae, quorum auctor Apit: qui creatorem, angelum nescio quem gloriosum superioris Dei faciens, Deum legis Israel, illum igneum affirmans. Apellitae quorum auctor Apelles, qui dixit Christum non Deum in veritate, sed hominem in phantasia apparuisse. Archontiaci a principibus appellantur: qui universitatem quam Deus condidit, opera esse archangelorum defendunt. Adamiani vocati, quod Adae imitantur nuditatem, unde et nudi erant, et nudi in se mares feminaeque conveniunt. Cainani proinde sic appellati, quoniam Cain adorant. Sethiani nomen accrunt a filio Adam, qui vocatus est Seth, dicentes eundem esse Christum. Melchisedechiani vocati pro eo, quod Melchisedech sacerdotem Dei non
Abbreviated transcription (Latin):
puchritudinẽ relinquens uxorem dixit.
ut qui uellet ea uteretur. et talis consuetudo¬
mutarentꝰ. Quod iohannes in apocalipsin
facta nicholaitarum. Gnostici propt̃ exxel¬
lentiam scientie se ita appellare uoluerunt.
Animã naturã dei esse dicunt. bonũ et ma¬
lũ dm suis dogiatib fingunt. Carpogra¬
ciani a carpograte quodã uocant᷑. qui dix̃
xp̃m hominem fuisse tantũ et de utroq
sexi progenitũ. Cherintiani. acherinto qͦ¬
dam nuncupati. Hii inter cetera curũ ci¬
sionem obseruant. mille annos post resur¬
rectionem in uoluptate carnis futuros pre¬
dicant. Unde et grece ciliaste. latine mili¬
aste sunt appellati. Nazareni. dicti qͥ dum
xp̃m qͥ auico nararenus est appellatꝰ. filiũ
dei confiteant᷑. omnia tam̃ ueteris legis ob¬
seruant et custodiunt. O fite a colubro no¬
minati sunt. Coluber enĩ grece osi dicitur.
Colunt enim serpentẽ. dicentes ipsum in pa¬
radiso induxisse uirtutis cognitionẽ. Ua

Expanded text:
pulchritudinem relinquens uxorem, dixerat pulchritudinem relinquens uxorem, dixerat ut qui vellet, ea uteretur. Versaque estutarentur. Quos Iohannes in Apocalypsi ifacta Nicolaitarum.' Gnostici propter excellentiam scientiae se ita appellare voluerunt. Animam naturam Dei esse dicunt, bonum et malum Deum suis dogmatibus fingunt. Carpocratiani a Carpocrate quodam vocantur, qui dixit Christum hominem fuisse tantum, et de utroque sexu progenitum. Cerinthiani a Cerintho quodam nuncupati. Hi inter cetera circumcisionem observant; mille annos post resurrectionem in voluptate carnis futuros praedicant. Unde et Graece Chiliastae, Latine Miliasti sunt appellati. Nazaraei dicti, qui dumeus est appellatus filium Dei confiteantur, omnia tamen veteris legis custodiunt. § 9. Ophitae a colubro nominati sunt. Coluber enim graece ὄφις dicitur. Colunt enim serpentem, dicentes, ipsum in paradisum induxisse virtutis cognitionem. § 10.
Abbreviated transcription (Latin):
sent de babilonia diuiserunt se abomni
popło. et assumpserunt sibi nomen ħ iac¬
tantie. Meriste. appellati. co quod separent
scripturas. non credentes omnib Ipħis di¬
centes aliis et aliis spͣitib illos propħasse.
rite dicti custodes. quod legem solam custo¬
diant. Nam prophetas non ircipiunt. Lie
robaptiste. co quod cotidie uestimenta sua
recȩsserunt. ex nomine suorũ aue¬
torũ nuncupant᷑. quidam uͦ ex causis quas
eligentes instituerunt. Simoniani dicti
a simone. magice discipline perito. cui petrꝰ
in auctib apłorũ maledixit. pro co quod
isset. Hn dicunt creaturã non adeo. s a uir¬
tute quadam suꝑna creatã. Menandriani
a menandro mago discipulo simonis nun-¬
asserui t. Basilidiam abasilide appellati. qui
inter reliquas blasphemias passum iħm ab¬
negauit. Nicholaite. dicti anicholao diaco¬
no eccłȩ iherosolunorũ qui cũ stephano et
ceteris constitutus est apetro. Qui propter

Expanded text:
sent de Babylonia, diviserunt se ab omni sent de Babylonia, diviserunt se ab omni populo, et assumpserunt sibi hoc nomen jactantiae. 8. Meristaei appellati, eo quod separant scripturas, non credentes omnibus prophetis, dicentes aliis et aliis sipiritibus illos prophetasse; ritae dicti, quod legem solam custodiunt, nam prophetas non recipiunt. 10. Hemerobaptistae, eo quod quotidie vestimenta sua recesserunt, et ex nomine auctorum suorum nuncupantur; quidam vero ex causis quas eligentes instituerunt. 352 2. Simoniani dicti a Simone magicae disciplinae perito, cui Petrus in Actibus apostolorum maledixit, pro eo quod isset: hi dicunt creaturam non a Deo, sed a virtute quadam superna creatam. 3. Menandriani a Menandro mago discipulo Simonis nunis factum esse asserunt. Basilidiani a Basilide appellati, qui inter reliquas blasphemias, passum Jesum abnegant. Nicolaitae dicti a Nicolao diacono Ecclesiae Hierosolymorum, qui cum Stephano et caeteris constitutus est a Petro: qui propter
Abbreviated transcription (Latin):
scant. et pͥstinos errores reluiquant. Phari
sa et saducei. inter se contrarii sunt. Nam
pharisei ex hebrro inlatinũ interp̃tantur¬
diuisi. coquod traditionũ et obseruationum
quas illi deuterosis uocant. iusticiam p̃fert̃.
unde et diuisi uocantur apopłõ. quasi ꝑiusti¬
ciam. Saducei interp̃tant᷑ iusti. uendicant
eiũ sibi quod non sunt. corporis resurrecti¬
onẽ uegant. et animã interire cũ corpore
p̃dicant. Hii quinq tantũ libros legis reci¬
piunt. ꝓpħarũ uaticinia respuunt. Efnei.
dicunt ipsum esse xp̃m qui docuit illos
omnẽ abstinentiã. Marbonei. dicunt ipsũ
esse xp̃m qui docuit illos in omni re sabba¬
tizare. E enistei eo quod de genere abrahe
esse se gloriant᷑. Nam cum in baby loma
uenisset popłs dei pleriq relinquentes uxo¬
res suas. baby lomeis mulierib adhesert̃.
Quidam autẽ israeliticis tantũ coniuigiis
contem ti uel ex eis geniti. dum reuersi es¬

Expanded text:
seant, et pristinos errores reliseant, et pristinos errores relisaei et Sadducaei inter se contrarii sunt. Nam Pharisaei ex Hebraeo in Latinum divisi interpretantureo quod traditionum et observationum, quas illi deuterosis vocant, justitiam praeferunt: unde divisi vocantur a populo, quasi per justitiam. Sadducaei interpretantur justi. Vendicant enim sibi quod non sunt; corporum resurrectionem negant, et animam interire cum corpore praedicant. Hi quinque tantum libros legis recipiunt, prophetarum vaticinia respuunt. Efnei dicunt, ipsum esse Christum, qui docuit illos omnem abstinentiam. Marbonei dicunt, ipsum esse Christum, qui docuit illos in omni re sabbatizare. Genistae dicti, eo quod de genere Abrahesse se gloriantur; nam cum in Babyloniam venisset populus Dei, plerique, relinquentes uxores suas, Babylonicis mulieribus adhaeserunt; quidam autem Israeliticis tantum conjugiis contenti, vel ex eis geniti, dum reversi es
Abbreviated transcription (Latin):
morũ uocata. Eodem enĩ cultu codem ritu.
credit ut cȩteri. solo congregationis delecta¬
tir discidio. Fit autẽ scisma cũ dicunt ho¬
mines nos iusti sumꝰ. nos scĩficamꝰ ĩmundos.
et cetera similia. Suꝑsticio dicta. eo quod sit
suꝑflua. aut suꝑ instituta obseruatio. Alii
dicunt a senib qr multis annis suꝑstites per
ctates delirant: et errant. suꝑsticione quadã.
nescientes que uetera colant. aut que ueterũ
ignari adsciscant. Lucretius autẽ suꝑsticio¬
nem dicit. suꝑ stantiũ rerui. id est celestiũ. et
auinorũ quȩ suꝑ nos stant. s: male dicit.
Herticorũ autẽ dogina ut facile possit ag-¬
nosci. causas corum uel nomina demonstra¬
ri oportuit. de heresib iudeorum .iiii.¬
udei confessores int̾pretant᷑. Multos eni ex
his sequit᷑ confessio. quos antea ꝑfidia possi¬
debut. Hebiri transitores dicunt᷑. quo nomi¬
ne admonent᷑. ut de peiorib ad meliora tͣn¬

Expanded text:
morum vocata. Eodem enim cultu, eodem ritu morum vocata. Eodem enim cultu, eodem ritu credit ut ceteri; solo congregationis delectatur discidio. Fit autem schisma cum dicunt homines, 'nos iusti sumus,' 'nos sanctificamus inmundos,' et cetera similia. Superstitio dicta eo quod sit superflua aut superinstituta observatio. Alii dicunt a senibus, quia multis annis superstites per aetatem delirant et errant superstitione quadam, nescientes quae vetera colant aut quae veterum ignari adsciscant. Lucretius autem superstitionem dicit superstantium rerum, id est caelestium et divinorum quae super nos stant; sed male dicit. Haereticorum autem dogmata ut facile possint agnosci, causas eorum vel nomina demonstrare oportuit. De haeresibus Iudaeorum . Iudaei confessores interpretantur. Multos enim ex his sequitur confessio, quos antea perfidia possidebat. Hebraei transitores dicuntur. Quo nomine admonentur ut de peioribus ad meliora tran
Abbreviated transcription (Latin):
ab electione uocatur. quod scilicet
tur. ut philo. sophi perypatetici. acade¬
mici. et epi¬
curii et stoici. uel sic̃ ali
qui ꝑuersũ
dognia cogitantes. arbud
suo de ccela recesserunt. In de ergo heresis dic¬
ci gieca uoce e interpretatione electionis qua
quisq arbitrio suo ad instruenda sine ad sus¬
cipienda quelibet ipse sibi elegit. Nobis autẽ
uichil ex mr̃o arbitrio inducere licet. s nec
digere quod aliquis in suo arbitrio in dixxe¬
it. Apłos dei habemꝰ auetores. quia nec ipsi
quicꝙ̃ ex suo arbitrio quod inducerent ele¬
gtunt. s acceptã a xp̃o disciplinã fideliter
nationib ad signauerunt. Itaq etiam si an¬
glus de celis alicer euuangliz anerit anathe¬
ma nocabit᷑. Secta. a sectando et tenendo no¬
nnat᷑. Nam sectas dicimꝰ habitus amiioꝵ.
ic instituta circa disciplinã. uel ꝓpositũ. qđ
tnendo sequunt᷑. longe alia in religionis cul¬
cu opinantes quam cet̾i. Sci̾ma. a scissura ani¬

Expanded text:
ab electione vocatur, quod scilicet tur, ut philosophi Peripatetici, Academici, et Epicurei et Stoici, vel sicut alii qui perversum dogma cogitantes arbitrio suo de Ecclesia recesserunt. Inde ergo haeresis, dicta Graeca voce, ex interpretatione electionis, qua quisque arbitrio suo ad instituenda, sive ad suscipienda quaelibet ipse sibi elegit. Nobis vero nihil ex nostro arbitrio inducere licet, sed nec eligere quod aliqui de arbitrio suo induxerit. Apostolos Dei habemus auctores, qui nec ipsi quicquam ex suo arbitrio, quod inducerent, elegerunt, sed acceptam a Christo disciplinam fideliter nationibus adsignaverunt. Itaque etiamsi angelus de caelis aliter evangelizaverit, anathema vocabitur. Secta a sequendo et tenendo nominata. Nam sectas dicimus habitus animorum, ac instituta circa disciplinam vel propositum, quem tenendo sequuntur, longe alia in religionis cultu opinantes quam ceteri. Schisma ab scissura ani
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ magicis artib precellebat. Hȩc inqul¬
se carminib ꝓmittit soluere mentis qual
uelit. ast aluis duras ĩmittere curas. sisteit.
quã flui i is et uertere sidera retro. noci¬
nosq ciet manes. mugire uidebis sub pds
acrram. et descendere montib omos. Quid¬
plura: Si credere fas est de phitonissa ut ꝓph̃ȩ
samuelis animã de inferni abditis euocaret.
e uiuorũ presentaret conspectib. si tam̃ ani¬
mã ꝓphe suisse credamꝰ et ñ aliꝙͣ fantasticã
illusione sathenȩ fallaciã factã : Pruden¬
tuis quoq de mercurio sic ait. Tradit᷑ extĩ¬
ctas sumpto modamine uirge in lucẽ reuo¬
pululĩ adiecit. murmure nam magico
tnues excire figuras.
les sciat incantare fauil las uita itidem
spoliare alios ars noxia nouit. Magi sunt
qui uulgo malefici obfacinorũ magnitudi¬
nem ñcupant᷑. Hii et elem̃ta concutiunt. tͣ¬
bant mentes hominũ. ac sine ullo ueneni

Expanded text:
quae magicis artibus excellebat Viquae magicis artibus excellebat Vise carminibus promittit soluere mentes, quas uelit, ast aliis duras immittere curas, sistere aquam fluuiis et uertere sidera retro, nocturnosque ciet manes. Migrare uidebis sub pedibus terram et descendere montibus ornos. plura? si credere fas est de pythonissa, ut Prophetae Samuelis animam de inferni abditis evocaret, et vivorum praesentaret conspectibus: si tamen animam Prophetae fuisse credamus, et non aliquam phantasmaticam illusionem Satanae fallacia factam. Prudentius de Mercurio sic ait: Traditur exstinctas sumpto moderamine virgae In lucem revopaululum adjecit: Murmure nam magico tenues excire figuras, les scite incantare favillas. Vita itidem spoliare alios, ars noxia novit. Magi sunt, qui vulgo malefici ob facinorum magnitudinem nuncupantur: hi et elementa concutiunt: turbant mentes hominum, ac sine ullo veneni
Abbreviated transcription (Latin):
pliauit. qñdo et hipoctes medicin& liscri¬
na floruit. Apud assirios autẽ magice nti
facta queat. quis prodat aues. quis filigis
cȩli scruet. et assiria serutet᷑ꝰ sidera cura soe
hec uanitas magicarũ artiũ ex traditione
malorũ angłorũ in toto terrarũ orbe plur¬
mis scłis ualuit. ꝑ quãdã scientiã fucurtũ
et infernorum euocationes. eorũ inuent f
aruspicia augurationes. et ipsa quȩ dicut᷑
oracula. et ngromantia. Nec mirũ de mi¬
gorũ prestiguis. quorũ in tantũ. ꝓdiere mli¬
ficiorũ artes. ut etiam moisi simillimis sis¬
nis resisterent. uertentes uirgas in dracons
aquas in sanguinẽ. Fert᷑ et quedam maga
famosissima circe. que socios ulixis mital
in bestias. Legitur et de sacͥficio qdđ arenids
deo suo liceo ĩmolabãt. ex quo quicũq i.¬
merent: in bestiarũ formas conuertebantis
Hinc apparet ñ ẽẽ in cotũ dubiũ qđ nobill
ille poeta scͥbit. de quadã femina dimna

Expanded text:
mpliavit, quando et Hippocrates medicinae disciplimpliavit, quando et Hippocrates medicinae disciplina effloruit. Apud Assyrios autem magicae artes scere fibra facta queat, quis prodat aves, quis fulgura caeli servet, et Assyria scrutetur sidera cura? Itaque haec vanitas magicarum artium ex traditione angelorum malorum in toto terrarum orbe plurimis saeculis valuit. Per quandam scientiam futurorum et infernorum et vocationes eorum inventa sunt aruspicia, augurationes, et ipsa quae dicuntur oracula et necromantia. Nec mirum de magorum praestigiis, quorum in tantum prodiere maleficiorum artes ut etiam Moysi simillimis signis resisterent, vertentes virgas in dracones, aquas in sanguinem. Fertur et quaedam maga famosissima Circe, quae socios Ulixis mutavit in bestias. Legitur et de sacrificio quod Arcades deo suo Lycaeo immolabant, ex quo quicumque sumerent in bestiarum formas convertebantur. Hinc apparet non esse in toto dubium, quod nobilis ille poeta scribit de quadam femina,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃dacia scripturũ. Dicta autẽ eritrea quia
in eadẽ insula eius inuenta sunt carmina.
Sexta samia. quȩ samonote dicta ẽ asamo
insula unde fuit: cognominata. Septima
cumana. nomine amaltea. que nouẽ libros
attulit tarquinio prisco. in quib erant de-¬
creta romana conscripta. Ipsa ẽ et cimea de
nis etas. Dicta autẽ cumana a ciuitate cu¬
mas que ẽ in cãpania. cuiꝰ sepulchrũ in sici¬
lia adhuc manet. Octaua elespontia. in agͣ
troiano nata quȩ scͥbit᷑ solonis et ciri fuisse
tẽporib. Nona frigia quȩ uaticinata est an¬
chire. Decima tiburcia nomine albunea. q̃¬
rum omniũ carmina efferunt᷑ inquib de dõ
et de xp̃o et gentib multa seripsisse mi¬
festissime cõpbant᷑. C elebrior autẽ int et¬
ras ac nobilior eritrea ꝑhibetitr.
bit. quod uicies centũ milia uersuũ abps
condita. indiciis uoluminũ eius dilati
Hanc artẽ multa post scła democͥtus n¬

Expanded text:
mendacia scripturum. Dicta autem Erythraea, quia mendacia scripturum. Dicta autem Erythraea, quia in eadem insula eius inventa sunt carmina. Sexta Samia, quae Phemonoe dicta est, a Samo insula, unde fuit cognominata. Septima Cumana, nomine Amalthea, quae novem libros adtulit Tarquinio Prisco, in quibus erant decreta Romana conscripta. Ipsa est et Cumaea, it iam carminis aetas. Dicta autem Cumana a civitate Cumas, quae est in Campania, cuius sepulchrum in Sicilia adhuc manet. Octava Hellespontia in agro Troiano nata, quae scribitur Solonis et Cyri fuisse temporibus; nona Phrygia, quae vaticinata est Ancyrae, decima Tiburtina, nomine Albunea. Quarum omnium carmina efferuntur, in quibus de Deo et de Christo et gentibus multa scripsisse manifestissime conprobantur. Celebrior autem inter ceteras ac nobilior Erythraea perhibetur. bit, quod vicies centum millia versuum ab ipso condita indiciis voluminum ejus declarentur. Hanc artem multa post saecula Democritus a
Abbreviated transcription (Latin):
unũ inquo tantũ poeta loquit᷑ ut est in libris
uirgilii georgicorũ. Alium dragmaticũ. in qͦ
nusꝙͣ pocta loquit᷑. ut ẽ in comediis et tragedus.
Terciũ mirtũ. ut est in eneidos. Nam poeta
tem nuncupant quasi dĩ mentẽ. Proinde
igit᷑ qr diuinã uoluntatẽ hominib inter¬
pretari solebant: sibillȩ nominatȩ sunt. Sic̃
enim omnis uir. ꝓpħans. uel uates dr uel ꝓ¬
pheta: ita omnis femina ꝓpħans. sibilla uo¬
catur. quod nom̃ ex officio ñ exꝓpͥetate uo¬
cabuli est. Decem autẽ sibillȩ adoctissimis
auctorib fuisse tradunt᷑. Quarum prima
de ꝑsis fuit. scd̾a libica. tercia delfica. intẽ¬
plo delfi appollinis genita. que ante troiana
bella uaticinata ẽ. cuiꝰ plurimos uersus oꝑi
suo homerus inseruit. Quarta cimeria in
italia. Quintã eritrea. nomine erofila in ba¬
bilone orta. quȩ grecis consiliũ petentib ua¬
ticinata est. periturã esse troiã. et homerum

Expanded text:
unum, in quo tantum poeta loquitur, ut est in libris unum, in quo tantum poeta loquitur, ut est in libris Vergilii Georgicorum: alium dramaticum, in quo nusquam poeta loquitur, ut est in comoediis et tragoediis: tertium mixtum, ut est in Aeneide. Nam poeta ntem nuncupant, quasi dei mentem. Proinde igitur, quia divinam voluntatem hominibus interpretari solebant, Sibyllae nominatae sunt. Sicut enim omnis vir prophetans vel vates dicitur vel propheta, ita omnis femina prophetans Sibylla vocatur. Quod nomen ex officio, non ex proprietate vocabuli est. Decem autem Sibyllae a doctissimis auctoribus fuisse traduntur. Quarum prima de Persis fuit; secunda Libyssa; tertia Delphica in templo Delphii Apollinis genita, quae ante Troiana bella vaticinata est, cuius plurimos versus operi suo Homerus inseruit. Quarta Cimmeria in Italia; quinta Erythraea nomine Herophila in Babylone orta, quae Graecis Ilium petentibus vaticinata est perituram esse Troiam, et Homerum
Abbreviated transcription (Latin):
uel alii. Hu enĩ uniuersorũ delicta corripiut.
Nec uetabat᷑ cis pessimũ quẽq describere.
nec cuiꝰ libet peccata moresq rep̃hendere. Nnͣ
et nudi pingunt᷑. quod ꝑ cos uitia singła de¬
nudentur. Satdci autẽ dicti. siue qd̃ pleni sint
onni facundia. siue a saturitate et copia. De
plurib enĩ reb simul loqunt᷑: scu ab illa lance.
que diuersis frugũ uel pomorũ generib ad
templa gentiliũ solebat deferri. aut asaturis
nom̃ tractũ. qui inulta habent: ea quȩ ꝑ ui¬
nolentiã loqunt᷑. Quidam autẽ poete theo¬
logi dicti sunt. qm̃ de diis carmina faciebant.
Officiũ autẽ poetȩ in eo est. ut ea quȩ uere
gesta sunt. in alias species obliquis figurati¬
onib cũ decore aliquo conuersa tͣnsducad.
Nñ et lucanꝰ. idõ in numero poetarũ nonpo¬
nitur qr uidetꝰ historias cõposuisse ñ poemata.
Apud poetas autẽ tres caracteres c̃ẽ dicendi.

Expanded text:
vel alii. Hi enim universorum delicta corripiunt, vel alii. Hi enim universorum delicta corripiunt, nec vitabatur eis pessimum quemque describere, nec cuilibet peccata moresque reprehendere. Unde et nudi pinguntur, eo quod per eos vitia singula denudentur. Saturici autem dicti, sive quod pleni sint omni facundia, sive a saturitate et copia: de pluribus enim simul rebus loquuntur; seu ab illa lance quae diversis frugum vel pomorum generibus ad templa gentilium solebat deferri; aut a satyris nomen tractum, qui inulta habent ea quae per vinolentiam dicuntur. Quidam autem poetae Theologici dicti sunt, quoniam de diis carmina faciebant. Officium autem poetae in eo est ut ea, quae vere gesta sunt, in alias species obliquis figurationibus cum decore aliquo conversa transducant. Unde et Lucanus ideo in numero poetarum non ponitur, quia videtur historias conposuisse, non poema. Apud poetas autem tres characteres esse dicendi:
Abbreviated transcription (Latin):
Olim scripta eorũ uaticinia dicebant᷑. quod
ulquadã et quasi uesania inscribendo cõ¬
mlouerent᷑. uel quodmodis uerba conecteretit.
uiere antiquis pro uincire ponentib etiam
ꝑ fuorẽ diuni codem errant nomine. qr et
unde et lira dicta. Tragedi dicti. quod inicio
uilem certauit obhircũ. lam dehinc sequen¬
tes traici. multũ honorẽ adepti sunt. excel¬
lentes in argum̃tis fabularum ad ueritatis
imaginẽ fictis. Comedi appellati siue a loco
quia curũ pagos agebant. quos greci comas
uocant. siue a comessatione. Solebant enim
S comedi pͥuatorũ hominũ predicant acta
Tragici uero res publicas et regũ historias. ltẽ
tragicorũ argumͣta exreb luctuosis sunt:
comicorũ ex reb letis. Duo sunt autẽ genera
comicorũ id est ueteres et noui. Neteres qͥ et
ioco ridiculares extitert̃. ut plaustus actuis.
terentiꝰ. Noui qui et satirici aquib generalit
uitia carpunt᷑ ut flaccus ꝑsius iuuenalis.

Expanded text:
olim, scripta eorum vaticinia dicebantur, quod olim, scripta eorum vaticinia dicebantur, quod vi quadam et quasi vesania in scribendo commoverentur; vel quod modis verba conecterent, viere antiquis pro vincire ponentibus. Etiam per furorem divini eodem erant nomine, quia eUnde et lyra dicta. Tragoedi dicti, quod initio vilem certavit ob hircum. Iam dehinc sequentes tragici multum honorem adepti sunt, excellentes in argumentis fabularum ad veritatis imaginem fictis. Comoedi appellati sive a loco, quia circum pagos agebant, quos Graeci κώμας vocant, sive a comisatione. Solebant enim Sed comici privatorum hominum praedicant acta; tragici vero res publicas et regum historias. Item tragicorum argumenta ex rebus luctuosis sunt: comicorum ex rebus laetis. Duo sunt autem genera comicorum, id est, veteres et novi. Veteres, qui et ioco ridiculares extiterunt, ut Plautus, Accius, Terentius. Novi, qui et Satirici, a quibus generaliter vitia carpuntur, ut Flaccus, Persius, Iuvenalis
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃. e ut carnis restitutio deneget᷑ de uana
miuĩ philosophorũ scola sumit᷑. et uͥ mat̾i̾a
cũ do equat᷑ ⁊enonis disciplina ẽ. et ubi qͥd
de do igneo legit᷑ eraclitꝰ int̾uenit. Eadem
mat̾ia ap̃ hereticos et philosophos uolu ta
uta feritate racionẽ uitȩ habe cepissent. seq
acddos suos nosse. cultũ modicũ ac sermonẽ
necessarium cõmenti sibi utriusq magnificen¬
uam ad religionẽ deorũi suorum excogitaue¬
runt. Igitur ut templa illis domib pulchri¬
ora et simulac̃ corporib ampliora faciebant:¬
sta edoqͥo etiã quasi augustiore honorandos
putauerunt. laudesq corũ et uerbis illustri¬
aib et iocundiorib mimeris exculeriart. Ia
genus qi forma quadã efficit᷑. quȩ poesis di:¬
pema uocitatũ est eiusq fictores pocte Vates.
auimentis appellatos. uarro auctor ẽ. uel a
uiẽndis carminib idest inflectendis hoc est
modulandis. et proide poete. latine uates.

Expanded text:
atur; et ut carnis restitutio negetur, de vana atur; et ut carnis restitutio negetur, de vana omnium philosophorum schola sumitur; et ubi materia cum Deo aequatur, Zenonis disciplina est; et ubi quid de igneo Deo legitur, Heraclitus intervenit. Eadem materia apud haereticos et philosophos volutatuuta feritate rationem vitae habere coepissent, seque ac deos suos nosse, cultum modicum ac sermonem necessarium commenti sibi, utriusque magnificentiam ad religionem deorum suorum excogitaverunt. Igitur ut templa illis domibus pulchriora, et simulacra corporibIta eloquio etiam quasi augustiore honorandos putaverunt, laudesque eorum et verbis illustrioribus et jocundioribus numeris extulerunt. Id genus, quia forma quadam efficitur, quae poetes ema vocitatum est, eiusque fictores poetae.' Vates a vi mentis appellatos Varro auctor est; vel a viendis carminibus, id est flectendis, hoc est modulandis: et proinde poetae Latine vates
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗdãm̃tẽ solutã. uͥ cicero Idã ⁊ sp̃m et m̃te ũ ma
ro. Inuentũ enĩ solummͦ dm. non ut uiue¬
nerunt exposuerunt. qr euanuerunt in
cogitationib suis. Dicentes enĩ se esse sapl¬
entes stulti facti sunt. Item platonici qui¬
dem dm curatorẽ. et arbitiũ et uidicẽ asse¬
runt. Epicurei. ociosũ et in exercitatũ. De
mundo autẽ platonici affirmant incorpo.¬
ralẽ. stoici corporalẽ. Epicurꝰ ex athomis. pl¬
tagoras ex numeris. Eraditus exigni. uide
et uarro ignẽ animũ mundi dicit. proinde
qł in mimdo ignis onña gub̾uet. sic̃ animꝰ¬
ipsi sumꝰ. cũ exit emorim̃. Ergo et ignis cum
de mundo ꝑfulgura ꝓficiscit᷑: mundꝰ emori¬
air. Hn philosopborũ errores. etiã et apud ec¬
dam induxert̃ bereses. Nñ zeones et forme
nescio quȩ. inde ap̃ arriũ tͥnitas noĩs. et ap̃
ualentinũ platonicꝰ furor. inde marcionis
les melior de tñqͥllitate. ab stoicis enĩ ue¬
nerat. et ut anima int̾ire dicat᷑ epicurꝰ obser-¬

Expanded text:
dam mentem solutam, ut Cicero. Quidam et spiritum et mentem, ut Maro. Inventum enim solummodo Deum, non ut invenerunt, exposuerunt, quia evanuerunt in cogitationibus suis. Dicentes enim se esse sapientes stulti facti sunt. Item Platonici quidem Deum curatorem et arbitrum et iudicem asserunt. Epicurei otiosum et inexercitatum. De mundo autem Platonici adfirmant incorporalem; Stoici corporalem; Epicurus atomis; Pythagoras ex numeris; Heraclitus ex igni. Unde et Varro ignem mundi animum dicit, proinde quod in mundo ignis omnia gubernet, sicut animipsi sumus: cum exit, emorimur. Ergo et ignis cum de mundo per fulgura proficiscitur, mundus emoritur. Hi philosophorum errores etiam apud Ecclesiam induxerunt haereses. Inde eones et formae nescio quae: inde apud Arium Trinitas Numinis, et apud Valentinum Platonicus furor: inde Marcionis Deus melior de tranquillitate: ab Stoicis enim venerat; et ut anima interire dicatur, Epicurus observ
Abbreviated transcription (Latin):
Salisatores uocati st̃ qͥdũ eis m̃brorũ quec̃q
partes salierint. aliqͥd sibi ex inde ꝓsꝑm seu
triste significare p̃dicunt. Ad hȩc omnia ꝑti¬
nent et ligaturȩ execrabiliũ remediorũ. quȩ
ars medicorũ condẽpnat. siue in p̃cantatio¬
nib siue in carecterib uel in qͥb cũq reb
suspendendis. atq ligandis. in qͥb omnib¬
ars demonũ ẽ. ex quadã pestifera societa¬
te hominũ et angłorũ malorũ exorta. Vñ
cuncta uitanda sunt a xp̃iano et omni peni¬
tus execratione repudianda atq dãpnanda.
Auguria autẽ auiũ. friges pͥmi inuenerunt
Prestigiũ uero mercurius pͥmꝰ dr̃ inuenisse.
Dictũ autẽ prestiguĩ quod p̃stringat acies¬
oculorũ. Aruspicineam artem pͥmus et᷑uscis
tradidisse dr̃. quidam stages. Hic ex horis aru¬
spicinã dictauit. et postea non apparuit. Nam
dr fabulose. arante quodã rustico. subito hunc

Expanded text:
Salisatores vocati sunt, quia dum eis membrorum quaecumque Salisatores vocati sunt, quia dum eis membrorum quaecumque partes salierint, aliquid sibi exinde prosperum seu triste significare praedicunt. Ad haec omnia pertinent et ligaturae execrabilium remediorum, quae ars medicorum condemnat, sive in praecantationibus, sive in characteribus, vel in quibuscumque rebus suspendendis atqest ex quadam pestifera societate hominum et angelorum malorum exorta. Unde cuncta vitanda sunt a Christiano, et omni penitus execratione repudianda atque damnanda. Auguria autem avium Phryges primi invenerunt. Praestigium vero Mercurius primus dicitur invenisse. Dictum autem praestigoculorum. Aruspicinam artem primus Hetruscis tradidisse dicitur quidam Strages. Hic ex horis aruspicinam dictavit, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose, arante quodam rustico subito hunc
Abbreviated transcription (Latin):
siderũq cursu nascentiũ mores. actͥus et e¬
uentus p̃dicare conantꝰ. id est quis quali sig¬
no fuerit natus. aut quẽ effectum habeat ui¬
te qͥ nascit᷑. Hii sunt qͥuulgo mathematici
uocant᷑. cuiꝰ suꝑsticionis genus constellati¬
ones latim uocant. idest notationes siderũ.
quomodo se habeant cum quisq nascitur.
Primi autẽ id est stellarũ interpretes magi
nuncupant᷑. sic̃ de his legitur qui in euuan¬
głio natũ xp̃m ad nuntiauert̃. Postea hoc
nomine soli mathematici. cuiꝰ artis scientia
usq ad euiangłm fuit concessa ut xp̃o edi¬
co nemo ex inde alicuiꝰ natiuitatẽ de celo in¬
terp̃taret᷑. O roscopi dicti quod horas natiui¬
tatis hominum speculant᷑. dissimili et diũ¬
so fato. Sortilogi sunt qͥ sub nomine ficte re¬
ligionis ꝑquasdam quas scõrum sortes uo¬
cant diuinationes. scientiã ꝓfitent᷑ aut qua¬
rũq scͥpturarũ inspectione futã promittũt.

Expanded text:
siderumque cursu nascentium mores, actus et siderumque cursu nascentium mores, actus et ventus praedicere conantur, id est, quis quali signo fuerit natus, aut quem effectum habeat vitae qui nascitur. Hi sunt qui vulgo Mathematici vocantur; cuius superstitionis genus Constellationes Latini vocant, id est notationes siderum, quomodo se habeant cum quisque nascitur. Primum autem idem stellarum interpretes magi nuncupabantur, sicut de his legitur qui in Evangelio natum Christum adnuntiaverunt; postea hoc nomine soli Mathematici. Cuius artis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut Christo edito nemo exinde nativitatem terpretetur. Horoscopi dicti sunt, qui horas nativitatis hominum speculentur dissimili et diverso fato. Sortilegi sunt qui sub nomine fictae religionis per quasdam, quas sanctorum sortes vocant, divinationis scientiam profitentur, aut quarumcumque scripturarum inspectione futura promittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
britatib demonũ responsa accipiunt. Aru¬
spices nuncupati quasi horarum inspectores.
Dies enĩ et horas in agendis negociis oꝑibq
custodiunt. et qͥd ꝑ singła cẽpora obseruare
debeat homo incendunt. Hi etiã exta pe¬
cudũ inspiciunt. et ex his futura pͣdicũt.
Augures sunt qͥ uolatus auiũ et uoces in¬
tendunt. aliaq signa rerũ uel obseruatio¬
et auspices. Nã auspicia sunt. que iter faci¬
entes obseruabant. Dicta sunt autẽ auspi¬
cia. quasi auiuĩ spicia. et auguria quasi aui
ũ garria hoc ẽ auiũ uoces et linguas. Item
auguriu. quasi auigeriũ. quod aues ger̃t.
Duo sunt autẽ genera auspiciorũ unũ ad
oculos. alterũ ad aues ꝑtinens. Ad ocłos
scilicet uolatꝰ. ad aures uox auiũ. Phitonis¬
se a phit̾io appollinȩ dicte. qđ is auctor fu¬
erit diuinandi. Astrologi dicti ooqđ in
nataliũ considãtiones dierũ. geneses enim
hominũ ꝑ duodecĩ celi signa describunt.

Expanded text:
britatibus, daemonum responsa accipiunt. Arubritatibus, daemonum responsa accipiunt. Aruspices nuncupati, quasi horarum inspectores. Dies enim et horas in agendis negotiis operibusque custodiunt: et quid per singula tempora observare debeat homo, intendunt. Hi etiam exta pecudum inspiciunt, et ex eis futura praedicunt. Augures sunt, qui volatus avium et voces intendunt, aliaque signa rerum vel observatioet auspices. Nam auspicia sunt, quae iter facientes observant. Dicta sunt autem auspicia, quasi avium um garria, hoc est, avium voces et linguae, Item augurium, quasi avigerium, quod aves gerunt. 20. Duo sunt autem genera auspiciorum: unum ad oculos, alterum ad aures pertinens. Ad oculos, scilicet, volatus; ad aures, vox avium. 21. Pythones a Pythio Apolline dicti, quod is auctor fuerit divinandi. 22. Astrologi dicti, eo quod in natalium considerationes dierum. Geneses enim hominum per duodecim coeli signa describunt,
Abbreviated transcription (Latin):
a respondere. Nicro enĩ grece mortuus.
nantia diumnatio ñcupat᷑. Ad quos susci¬
tados cadaueris sanguis adicit᷑. Nam
mnare demones sanguinẽ dicunt. Idoq
quotiens nicromantia fit. cruor aquȩ mis¬
ctur ut colore sanguinis faciliꝰ ꝓuocent᷑.
laromantii ab aqua dicti. Est enĩ idromã¬
ua maquȩ inspectione umbras demonũ
lldere ibiq ab eis aliqua audire ubi ad¬
bto sanguine etiam inferos ꝑhibentur
siscitare. Quod genus diuinationis aꝑsis
srtur allatũ. Narro dixtt diuinationis
quatuor esse genera. terrã. aquã. acrẽ ignẽ.
Hinc geomantiã idromantiã. eromantiã.
piromantiã dictã. Diuini dicti quasi deo
pleni. diuinitate enĩ plenos se assimulant.
et astutia quadã fraudulenta hominib fu¬
tura coniectant. Duo st̃ autẽ genera diui¬
nationis. ars. et furor. Incantatores dicti st̃
qi artẽ uerbis ꝑagunt. Arioli uocati ꝓpt̃ qđ
cirea aras ydolorum nefarias preces emit¬
tunt. et funesta sacrificia offerunt. hisq cele¬

Expanded text:
im grece mortuus, mancia divinatio nuncupatur ad quos suscitandos cadaveri sanguis adiicitur. Nam amare demones sanguinem dicuntur. Ideoque quoties necromantia fit, cruor aque miscetur, ut colore sanguinis facilius provocentur. Hydromantici ab aqua dicuntur. Est enim hydromantia in aque inspectione umbras demonum videre, ibique ab eis aliqua audire: ubi adhibito sanguine, etiam inferos perhibentur suscitari. Quod genus divinationis a Persis fertur allatum. Varro dicit divinationis quatuor esse genera, terram, aquam, aerem, et ignem. Hinc geomantiam, hydromantiam aeromantiam, pyromantiam dictam autumat. Divini dicti, quasi Deo pleni. Divinitate enim plenos se esse assimilant, et astuta quadam fraudulentia, hominibus futura conjectant. Duo autem sunt genera divinationis, ars et furor. Incantatores vero dicti sunt, qui artem verbis peragunt. Arioli vocati sunt, propter quod circa ares idolorum nefarias preces emittunt, et funesta sacrificia offerunt: hisque cele
Abbreviated transcription (Latin):
sola septemtrionali parte macedonie uel
attice terrȩ adiungit᷑. Huiꝰ caput ẽ urbs
corintus. greciȩ decus In acus est acaiȩ flu-¬
uiꝰ. arcadia uero sinus acaie ẽ. ut platani
foliũ inter ioniũ et egeũ mare exposita ꝙͣ
arcas iouis et caliste filius pelasgis in dictio¬
nẽ redactis. ex suo nomine arcadiã nuncu¬
pauit. Ipsa est et sicionia asicione rege. aquo
et regnum sicioniorũ est dictũ. Habet enim
arcadia flutuiũ magnũ erimantiũ. abeston
qͦ lapidẽ. qͥ semel accensus nũquã extinguit᷑:
candidissime etiam merulȩ ibi nascuntur.

Expanded text:
a sola septentrionali parte Macedoniae vel a sola septentrionali parte Macedoniae vel Atticae terrae adiungitur. Huius caput est urbs Corinthus Graeciae decus. Inachus est Achaiae fluvius. Arcadia vero sinus Achaiae est, ut platani folium inter Ionium et Aegeum mare exposita, quam Arcas, Iovis et Callisto filius, Pelasgis in dicionem redactis, ex suo nomine Arcadiam nuncupavit. Ipsa est et Sicyonia, a Sicyone rege, a quo et regnum Sicyoniorum est dictum. Habet autem Arcadia fluvium magnum Erimanthum; asbeston quoque lapidem, qui semel accensus numquam extinguitur: candidissimae etiam merulae ibi nascuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ibi est et mons parnasus. quondam appol¬
lini conseeratus. Tessalia patria achillis.
et origo laphitarum fuit. de quib: fertur: qđ
hii primo equos frenis domuerunt. unde
et centauri dicti suut. Inthessalia primum
solidi aurei facti st̃. domandorum quoq eqͦ
usus pͥmũ reꝑtus est. Macedonia in exordio
ab emacio rege ematie nomen erat. s mace¬
do deucalionis maternꝰ nepos postquã acce¬
pit ibi pͥncipatũ mutauit uocabulũ. mace¬
doniamq a suo nomine dixit. Est autem
confinis aboriente egeo mari. ameridie a¬
caie. ab occasu dalmatiȩ a septemtrione mi-¬
sie. Datria al exandri magni. et regio aureis
uenis argentiꝰ᷑ optuma. lapidem quẽ peanitẽ
uocant ista gignit. Mons olimpus in ea est.
qui excellenti uertice tantũ accollit᷑. ut in
cacumine eius nec nubes fiec uenti sentian¬
tur Mcaia ab acteo rege et urbe et ꝓuincia
appellata. Hec pene insula est. Nam absq
teum mare. ab euro creticũ. ameridie iomi¬
um. ab affrico et occasu cassiopas insulas

Expanded text:
ibi est et mons Parnasus quondam Apollini consecratus. Thessalia patria Achillis et origo Lapitharum fuit, de quibus fertur quod hi primo equos frenis domuerunt, unde et Centauri dicti sunt. In Thessalia primum solidi aurei facti sunt, domandorum quoque equorum usus primum repertus est. Macedoniae in exordio ab Emathio rege Emathiae nomen erat, sed Macedo Deucalionis maternus nepos, postquam ibi accepit principatum, mutavit vocabulum Macedoniamque a suo nomine dixit. Est autem confinis ab oriente Aegeo mari, a meridie Achaiae, ab occasu Dalmatiae, a septentrione Moesiae; patria Alexandri Magni, et regio aureis venis argentique opima. Lapidem quem paeaniten vocant ista gignit. Mons Olympus in ea est, qui excellenti vertice tantus adtollitur ut in cacumine eius nec nubes nec venti sentiantur. Achaia ab Achaeo rege et urbs et provincia appellata. Haec pene insula est; nam absqueteum mare, ab Euro Creticum, a meridie Ionium, ab Africo et occasu Cassiopas insulas,
Abbreviated transcription (Latin):
echna. et uesubius in campania. de erori
ost asiam ad europam stilum .iiii.¬
uertimus. Europa quippe agenorisre¬
gis libiȩ filia fuit. quã iouis ab affrica raptã
cretã adduexit. et partẽ cerciã orbis ex eiꝰ nor̃
libiam accepisse uocabulũ postea curopã f¬
uropa autẽ interciã partẽ orbis diuisa inei¬
pit a flumine tanai descendens ab occafu pee
septẽtrionalẽ occeanũ usq infines hispani
cuiꝰ pars orientalis et meridiana. apontoonr¬
surgens. tota mari magno conuingit᷑ et iin-¬
sula gades finit᷑ ¶Prima europe regio scitiam
ferior. quȩ ameotidis paludib incipiens int̃
danubiũ et occeanũ septemtrionalẽ usq

Expanded text:
Aetna et Vesuvius in Campania. De Europa . Aetna et Vesuvius in Campania. De Europa . Post Asiam ad Europam stilum vertendum. Europa quippe Agenoris regis Libyae filia fuit, quam Iovis ab Africa raptam Cretam advexit, et partem tertiam orbis ex eius nomiLibyam accepisse vocabulum, postea Europam. Europa autem in tertiam partem orbis divisa incipit a flumine Tanai, descendens ad occasum per septentrionalem Oceanum usque in fines Hispaniae; cuius pars orientalis et meridiana a Ponto consurgens, tota mari Magno coniungitur, et in insulas Gades finitur. Prima Europae regio Scythia inferior, quae a Maeotidis paludibus incipiens inter Danubium et Oceanum s
Abbreviated transcription (Latin):
prouincia remanserat cognominata est Con¬
iungitur autẽ ab occidente minori frigie. ab
ortu ⁊ mirnã urbem habet. quã helles fluuiꝰ
cingit. cuiꝰ cãpos pactulus et ermus circũflu¬
unt. arenis aureis ditissimi. Pamphilia: isau¬
ria ex situ loci ꝑhibet᷑ cognominata qđ undi¬
q aꝑta aurarũ flatib pateat. metropolĩ ur¬
bem seleuciã habet ¶Cilicia a cilice quodã
nomen traxit. quẽ ortũ feniciȩ dicunt. antiqͥ
piens ab occiduo e liciã. a meridie mare sic¬
cũ. a cergo montis tauri uiga. Hanc cignus
ãmniis interseccat. matrẽ urbiũ habet tarsi¬
i In ea Et coriscus oppidũ ẽ unde crocũ plu
rimũ et optimũ uenit. spiramine flagranti¬
or et colore plus auro. Licia nuncupata qđ
ab oriente adiuncta ciliciȩ sit. Nã habet ab
ortu ciliciã. ab occasu et meridie. mare a sep¬
teintrione cariam. Ibi est mons chimeragui
nocturnis estib ignem ex alat. sicut insicili

Expanded text:
provincia remanserat, cognominata est. Conprovincia remanserat, cognominata est. Coniungitur autem ab occidente minori Phrygiae, ab ortu Smyrnam urbem habet, quam Helles fluvius cingit; cuius campos Pactolus et Hermus circumfluunt, arenis aureis ditissimi. Pamphylia. Isauria ex situ loci perhibetur cognominata, quod undique aperta aurarum flatibus pateat. Metropolim urbem Seleuciam habet. Cilicia a Cilice quodam nomen traxit, quem ortum Phoenice dicunt, antiquipiens ab occiduo Lyciam, a meridie mare Issicum, a tergo montis Tauri iuga. Hanc Cydnus amnis intersecat. Matrem urbium habet Tarsum. In ea et Corycus oppidum erimum et optimum venit, spiramine fraglantiori et colore plus aureo. Lycia nuncupata quod ab oriente adiuncta Ciliciae sit. Nam habet ab ortu Ciliciam, ab occasu et meridie mare, a septentrione Cariam. Ibi est mons Chimaera, qui nocturnis aestibus ignem exhalat: sicut in Sicilia
Abbreviated transcription (Latin):
dano iouis filio dicta. De quo homerus ait.
Quẽ primus genuit celesti iupicer arche. Hic
enim ꝓfectus de choruito ciuitate primus ue¬
nit infrigiam. Est autẽ troadi suꝑiecta. ab a¬
quilonis parte galatiȩ ameridiana uicina
est licarnie aboriente lidie adberet. ab occi¬
dente ellesponto mari terminat᷑. Huiꝰ regio
troia ẽ. quã ex suo nomine appellauit tros.
troianorũ rex. ganimedis pater. Due sunt au¬
tẽ frigiȩ maior et minor. maior frigia ⁊ mir¬
nam habet. minor uͦ iliũ ⁊ Licaͦniã. cariam
ermus fluuiꝰ discernit a frigia. Lidia sedes an¬
tiqua regnorũ. quã pactuli unda extulit in
diuicias. torrentib aitreis. Hȩc antea meoni¬
a dicebatur. quȩ dũ ꝓ breuitate duos fratres
reges lidum et tirrenũ ferre non posset. hinc
exsorte tirrenus cũ ingenti multitudine
ꝓfectus loca galliȩ occupauit et tirreniam
nominauit. Lidia autẽ alido regis frẽ qͥ in

Expanded text:
dano Jovis filio dicta. De quo Homerus ait: dano Jovis filio dicta. De quo Homerus ait: Quem primum genuit coelesti Jupiter arce. Hic enim profectus de Corito civitate primus venit in Phrygiam. Est autem regio Troadi superjecta ab Aquilonis parte Galatiae; a meridiana vicina est Lycaoniae; ab oriente Lydiae adhaeret; ab occidente Hellesponto mari terminatur. Huius regio Troia est, quam ex suo nomine appellavit Tros, Troianorum rex, Ganymedis pater. Duae sunt autem Phrygiae: maior et minor. Maior Phrygia Smyrnam habet, minor vero Ilium. Lycaonia . . . Cariam Hermus fluvius discernit a Phrygia. Lydia sedes antiqua regnorum, quam Pactoli unda extulit in divitias torrentibus aureis. Haec antea Maeonia dicebatur, quae dum pro brevitate duos fratres reges Lydum et Tyrrhenum ferre non posset, hinc ex sorte Tyrrhenus cum ingenti multitudine profectus loca Galliae occupavit, et Tyrrheniam nominavit. Lydia autem a Lydo regis fratre, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
na disiunxit aꝑsis. Asia minor ab orientẽ
cumndatur. Nam a septemtrione pontum
eusinũ habet aboccasu ꝓpontidem. a meri¬
die egiptiũ mare. Habet ꝓuincias bitiniã.
frigiam. galatiã. lidiam. cariam. pamphili¬
am isauriam. liciam atq ciliciã. Prima asie
minoris bitinia. inponti erordio ad partẽ
solis ouientis aduersa tracie iacet. mnultis
antea nominib appellata. Nam prius beri¬
cia dicta. deinde migdonia. mox abitio
rege bitinia nuncupata. ipsa est et maior
frigia. N li comedia urbs in ea est ubi han¬
nibal fugiens uenen haustu animã expi-¬
rauit Ealatia dicta apriscis gallorũ gen¬
tib a quib extitit occupata. Llam galli
in auxiliũ arege bitine euocati. regnum
cum eo ꝑacta uictoria diuiserunt. Sicq
dehinc grecis ad muxti. pͥmũ gallo greci nẽ
ex antiquo nomine gallorũ galate dñr. et¬
corũ regio galacia nuncupatur Frigia dic¬
ta a frigia europis filia. Hec et dardania adar¬

Expanded text:
na disiunxit a Persis. Asia minor ab oriente na disiunxit a Persis. Asia minor ab oriente  mare circumdatur; nam a septentrione pontum Euxinum habet, ab occasu Propontidem, a meridie Aegyptium mare. Habet provincias Bithyniam, Phrygiam, Galatiam, Lydiam, Cariam, Pamphyliam, Isauriam, Lyciam atque Ciliciam. Prima Asiae minoris Bithynia in Ponti exordio ad partem solis orientis adversa Thraciae iacet, multis antea nominibus appellata. Nam prius Bebrycia dicta, deinde Mygdonia, mox a Bithyno rege Bithynia nuncupata. Ipsa est et maior Phrygia. Nicomedia urbs in ea est, ubi Hannibal fugiens veneni haustu animam exspiraeci. Galatia dicta a priscis Gallorum gentibus, a quibus exstitit occupata. Nam Galli in auxilium regis Bithyniae vocati, regnum cum eo post peractam victoriam diviserunt: sicque deinde Graecis admisti, primum Gallograeci, nunc ex antiquo eorum regio Galatia nuncupatur. 41. Phrygia dicta a Phrygia Aesopi filia. Haec Dardania a Dar