comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nere naturam. siue animã siue in ipsa anima
mentẽ rationalem.siue carnẽ non de femina
sumptam: sed factam de uerbo in carnẽ conu̾¬
so atq mutato. Quȩ omnia tria. falsa. et uana:
hereticorum appollinaristarũ tres partes uari¬
as diuersasq fecerunt. S dicimus xp̃m de¬
um uerũ natum de dõ patre sine ullo initio
temporis. eundemq hominẽ uerũ natum
de homine matre. certa plenitudine tempo¬
ris: nec eius humanitatẽ qua maior est pa¬
ter. minuere aliquid eius diuinitati. qua ȩqͣ¬
lis ẽ patri. Hoc autem utrunq unus ẽ xp̃c.
qui et scdm dm̃ uerissime dixit. ego ⁊ pat̾ unũ
sumus: et scđm hominẽ uerissime dixit. pa¬
ter maior me est. Qui gͦ hunc fecit ex se¬
mine dauid hominẽ iustum qui nunqͣm
eẽt in iustus sine ullo merito p̃cedentis
uoluntatis eius: ipse ex iniustis facit
iustos sine ullo merito p̃cedentis uolunta¬
tis ipsorum: ut ille caput. hi m̃bra sint eiꝰ.

Expanded text:
nere naturam, sive animam sive in ipsa anima nere naturam, sive animam sive in ipsa anima mentem rationalem, sive carnem, non de femina sumptam, sed factam de Verbo in carnem converso atque mutato; quae omnia tria falsa et vana, haereticorum Apollinaristarum tres partes varias diversasque fecerunt: sed dicimus Christum Deum verum, natum de Deo Patre sine ullo initio temporis; eumdemque hominem verum, natum de homine matre certa plenitudine temporis; nec ejus humanitatem, qua minor est Patre, minuere aliquid ejus divinitati, qua aequalis est Patri. Hoc autem utrumque unus est Christus, qui et secundum Deum verissime dixit, Ego et Pater unum sumus : et secundum hominem verissime dixit, Pater major me est . Qui ergo hunc fecit ex semine David hominem justum, qui nunquam esset injustus sine ullo merito praecedentis voluntatis ejus; ipse ex injustis facit justos, sine ullo merito praecedentis voluntatis ipsorum, ut ille caput, hi membra sint ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
gratis dari. Nullum ẽ autẽ illustrius p̃¬
destinationis exemplum: quã ipse iħc.
Unde et in pͥmo libro iam disputaui: et in hi¬
ius fine commendare delegi. Nullum ẽ in¬
quam illustrius p̃destinationis exemplum:
quam ipse mediator. Quisquis fidelis uult
eam bene intelligere. attendat ipsũ: atq
in illo inueniet et se ipsum. Fidelis inquã.
qui in eo ueram naturam credit et confitet᷑.
humanam. id est nr̃am. quamuis singulari¬
ter suscipiente deo uerbo inunieum dĩ fili
um sublimatam: ita ut qui suscepit et qͦd susce¬
pit. una eẽt intrinitate ꝑsona. Neq enĩ ho¬
mine assumpto quaternitas facta ẽ. sed trini¬
tas mansit: assumptione illa in effabiliter fa¬
ciente ꝑsone unius in dõ et homine ueritatẽ:
Qm̃ non dm̃ tantum diciius xp̃m. sicut he¬
retici manichei. nec hominẽ tantum sicut he¬
retici fotiniani: nec ita hominẽ ut aliquid mi¬
nus habeat quod ad humanam certum ẽ ꝑti¬

Expanded text:
gratis dari. 67. Nullum autem est illustrius prgratis dari. 67. Nullum autem est illustrius praedestinationis exemplum quam ipse Jesus: unde et in primo libro jam disputavi , et in hujus fine commendare delegi: nullum est, inquam, illustrius praedestinationis exemplum quam ipse Mediator. Quisquis fidelis vult eam bene intelligere, attendat ipsum, atque in illo inveniat et se ipsum: fidelis, inquam, qui in eo veram naturam credit et confitetur humanam, id est nostram, quamvis singulariter suscipiente Deo Verbo, in unicum Filium Dei sublimatam, ita ut qui suscepit et quod suscepit una esset in Trinitate persona. Neque enim homine assumpto quaternitas facta est, sed Trinitas mansit, assumptione illa ineffabiliter faciente personae unius in Deo et homine veritatem. Quoniam non Deum tantum dicimus Christum, sicut haeretici Manichaei; nec hominem tantum, sicut haeretici Photiniani; nec ita hominem, ut aliquid minus habeat quod ad humanam certum est perti
Abbreviated transcription (Latin):
dicanda sunt. ut qui ea p̃dicat obedienter
audiatur: ita p̃destinatio predicanda ẽ. ut
qui obedienter hec audit. non in homine
ac ꝑhoc nec inse ipso sed in dño glorietur.:
quia et hoc dei preceptum ẽ. Et hoc p̃cep¬
tum obedienter audire. id est ut qui glori¬
atur in dño glorietur. similiter ut cetera dĩ
donum est: quod donum qui non habet:
non dubito dicere.alia quecunq: habet.
maniter habet. Hoc pelagianis optamus
ut habeant: istis autem nrĩs. ut plenius
habeant. Nonitaq simus in disputatio¬
nibus prompti: et in orationib pigri.
Oremus dilectissimi. oremus ut ds̃ grẽ
det etiam inimicis nrĩs maximeq fr̃ib
et dilectoribus nrĩs. intelligere et confiteri.
post ingentem et in effabilem ruinam qua
in uno omnes cecidimus. neminẽ nisi dei¬
gr̃ã liberari: eamq non scđm merita accipi¬
entium tanquam debitam reddi. s tanquã
ueram grãm nullis meritis precedentibus.

Expanded text:
aedicanda sunt, ut qui ea praedicat, obedienter aedicanda sunt, ut qui ea praedicat, obedienter audiatur; ita praedestinatio praedicanda est, ut qui obedienter haec audit, non in homine, ac per hoc nec in se ipso, sed in Domino glorietur: quia et hoc Dei praeceptum est; et hoc praeceptum obedienter audire, id est, ut qui gloriatur, in Domino glorietur , similiter ut caetera, Dei donum est. Quod donum qui non habet, non dubito dicere, alia quaecumque habet, inaniter habet. Hoc Pelagiani, optamus, ut habeant; isti autem nostri ut plenius habeant. Non itaque simus in disputationibus prompti, et in orationibus pigri. Oremus, dilectissimi, oremus, ut Deus gratiae det etiam inimicis nostris, maximeque fratribus et dilectoribus nostris, intelligere et confiteri, post ingentem et ineffabilem ruinam, qua in uno omnes cecidimus, neminem nisi gratia Dei liberari; eamque non secundum merita accipientium tanquam debitam reddi, sed tanquam veram gratiam nullis meritis praecedentibus
Abbreviated transcription (Latin):
sua non habuisse ueritatem p̃destinatio¬
nis huiꝰ et gr̃e: quȩ nunc contra nouos he¬
reticos cura diligentiori defendit᷑. Ille in¬
quam hoc dicat. qui dicere audet. aliqͣndo
eam non orasse. uł non ueraciter orasse:si¬
ue ut crederent infideles.siue ut ꝑseuera¬
rent fideles. Quȩ bona si semꝑ orauit.sẽꝑ
ea dei dona ẽẽ utiq credidit. nec ab illo eẽ
p̃cognita unquam ei negare fas fuit: ac
ꝑhoc p̃destinationis eius fidem quȩ con¬
tra nouos hereticos noua sollicitudine
nunc defenditur. nunquã ȩccłia xp̃i
me existimo. uł potius plusquã satis. dona
dei eẽ et incipere in domino credere: et usq in
finem in domino ꝑmanere.Cetera uero bona
ad uitam piam qua ds̃ recte colitur ꝑtinen¬
tia. etiam ipsi ꝓpter quos hec agimus dei
dona ẽẽ concedunt. Omnia porro dona sua.
& quibus ea fuerat largiturus dm̃ p̾scisse.
negare nonpossunt.Sicut ergo cetera p̃¬

Expanded text:
sua non habuisse veritatem praedestinatiosua non habuisse veritatem praedestinationis hujus et gratiae, quae nunc contra novos haereticos cura diligentiore defenditur: ille, inquam, hoc dicat, qui dicere audet aliquando eam non orasse, vel non veraciter orasse, sive ut crederent infideles, sive ut perseverarent fideles. Quae bona si semper oravit, semper ea Dei dona esse utique credidit; nec ab illo esse praecognita unquam ei negare fas fuit. Ac per hoc praedestinationis hujus fidem, quae contra novos haereticos nova sollicitudine nunc defenditur, nunquam Ecclesia Chrime existimo, vel potius plus quam satis, dona Dei esse, et incipere in Dominum credere, et usque in finem in Domino permanere. Caetera vero bona ad vitam piam, qua Deus recte colitur, pertinentia, etiam ipsi propter quos haec agimus, Dei dona esse concedunt. Omnia porro dona sua, et quibus ea fuerat largiturus, Deum praescisse negare non possunt. Sicut ergo caetera pr
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ anobis non dari nobis ut petamus. que¬
ramus. pulsemus. &. hoc eẽ dicunt qͦd grã
preceditur merito nr̃o. ut sequat᷑ illa. cũ ac¬
cipimus petentes et inuenimus querentes.
aꝑieturq pulsantibus: nec uolunt intelli¬
gere etiam hoc diuini ẽẽ muneris. ut oremꝰ.
hoc ẽ petamus. queramus. atq pulsemus.
Accepimus enim sp̃m adoptionis filioꝵ: in
quo clamamꝰ abba pater.Quod uidit et be¬
atus ambrosius. Ait enim. Et orare dm̃. gr̃e
spiritalis est: sicut scriptum ẽ. Nemo dicit
cit a domino. et semꝑ exquo eẽ cepit popos¬
cit eccłia. ita ds̃ uocatis suis daturum se
esse p̃sciuit. ut in ipsa p̃destinatione iam
dederit: quod apłs sine ambiguitate decla¬
rat. Scribens quippe ad timotheum. colla¬
bora inquit ȩuangłio scđm uirtutem dei
saluos nos facientis et uocantis uocatione
positum et grãm quȩ data ẽ nobis in xp̃o
iħu ante tempora ȩterna: manifestã autẽ

Expanded text:
esse a nobis, non dari nobis, ut petamus, quaeesse a nobis, non dari nobis, ut petamus, quaeramus, pulsemus: et hoc esse dicunt, quod gratia praeceditur merito nostro, ut sequatur illa, cum accipimus petentes, et invenimus quaerentes, aperiturque pulsantibus: nec volunt intelligere etiam hoc divini muneris esse, ut oremus, hoc est, petamus, quaeramus, atque pulsemus. Accepimus enim Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater. Quod vidit et beatus Ambrosius. Ait enim : « Et orare Deum, gratiae spiritualis est: sicut scriptum est, Nemo dicit, cit a Domino, et semper ex quo esse coepit poposcit Ecclesia, ita Deus vocatis suis daturum se esse praescivit, ut in ipsa praedestinatione jam dederit. Quod Apostolus sine ambiguitate declarat. Scribens quippe ad Timotheum, Collabora, inquit, Evangelio secundum virtutem Dei salvos nos facientis, et vocantis vocatione positum et gratiam, quae data est nobis in Christo Jesu ante tempora aeterna, manifestata autem
Abbreviated transcription (Latin):
potestate habere cor nr̃m. ut bonũ qͦd non
tenemus nisi ꝓpria uoluntate. non tam̃ te¬
neamus nisi ipse in nob̃ operetur et uelle.
Nam si hec abipso quidem poscit eccłia sed
ase ipsa sibi dari putat: non ueras sed ꝑfun¬
ctorias orationes habet: quod absit a nobis.
Quis enim ueraciter gemat desiderans acci¬
pere quod orat adomino:si hoc ase ipso
se sumere existimet. non ab illo: Presertm¬
gemitibus in enarrabilib. Qui enĩ scru¬
corda nr̃a: clamantem abba pater. Et hic
quid ẽ clamantem. nisi clamare facientẽ:
tropo illo quo dicimus letum diem qui le¬
tos facit: Quod alibi manifestat: ubi dicit.
Non enim accepistis spm̃ seruitutis iterũ
in timore: sed accepistis spm adoptionis
Ibi dixit clamantem. hic uero inquo clamamꝰ:
Ubi intelligimus et hoc ipsum eẽ donũ dei:
ut ueraci corde et spiritaliter clamamꝰ ad dm̃.
Attendant gͦ quomͦ falluntur qui putant

Expanded text:
potestate habere cor nostrum, ut bonum quod non potestate habere cor nostrum, ut bonum quod non tenemus nisi propria voluntate, non tamen teneamus nisi ipse in nobis operetur et velle. Nam si haec ab ipso quidem poscit Ecclesia, sed a se ipsa sibi dari putat; non veras, sed perfunctorias orationes habet: quod absit a nobis. Quis enim veraciter gemat, desiderans accipere quod orat a Domino, si hoc a se ipso se sumere existimet, non ab illo? 64. Praesertgemitibus inenarrabilibus. Qui enim scrucorda nostra clamantem: Abba, Pater . Et hic quid est clamantem, nisi clamare facientem? tropo illo quo dicimus laetum diem, qui laetos facit. Quod alibi manifestat, ubi dicit, Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore: sed accepistis spiritum adoptionis Ibi dixit, clamantem; hic vero, in quo clamamuUbi intelligimus, et hoc ipsum esse donum Dei, ut veraci corde et spiritualiter clamemus ad Deum. Attendant ergo quomodo falluntur, qui putant
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃iana fide:Quis autem sibi unquam
non orauit ut indomino ꝑmaneret:Aut qͥs
sacerdotem suꝑ fideles dñm inuocantẽ si qͣn¬
do dixit. da illis domine inde ꝑseuerare
usq infinem. non solum uoce ausus ẽ sed
saltem cogitatione reprehendere : ac non po¬
tius suꝑ eius talem benedictionẽ. et corde
credente & ore confitente. respondit amen.
cũ aliud in ipsa oratione dominica ñ orent
fideles dicentes maxime illud ne nos infe¬
ras intemptationẽ. nisi ut in scã obedientia
ꝑseuerent: Sicut gͦ in his orationib. ita et
inhac fide nata est et creuit et crescit ȩccłia.
qua fide creditur grãm dei non sođm meri¬
ta accipientium dari: quandoquidẽ non ora¬
ret eccłia ut daret᷑ infidelibus fides. nisi dm̃
crederet et aduersas hominũ ad se conuerte¬
re uoluntates: nec oraret eccłia. ut ꝑseuera¬
ret infide xp̃i non decepta. uł uicta temp¬
tationibus mundi. nisi crederet dñm sic in

Expanded text:
in christianam fidem? Quis autem sibi unquam in christianam fidem? Quis autem sibi unquam non oravit, ut in Domino permaneret? Aut quis sacerdotem super fideles Dominum invocantem, si quando dixit, Da illis, Domine, in te perseverare usque in finem; non solum voce ausus est, sed saltem cogitatione reprehendere; ac non potius super ejus talem benedictionem, et corde credente et ore confitente respondit, Amen: cum aliud in ipsa oratione dominica non orent fideles, dicentes maxime illud, Ne nos inferas in tentationem; nisi ut in sancta obedientia perseverent? Sicut ergo in his orationibus, ita et in hac fide nata est, et crescit, et crevit Ecclesia, qua fide creditur gratiam Dei non secundum merita accipientium dari. Quandoquidem non oraret Ecclesia ut daretur infidelibus fides, nisi Deum crederet et aversas et adversas hominum ad se convertere voluntates: nec oraret Ecclesia ut perseveraret in fide Christi, non decepta vel victa tentationibus mundi, nisi crederet Dominum sic in
Abbreviated transcription (Latin):
grãm. id est quȩ non scdm merita nr̃a dat᷑.
sicut eam scã scriptura predicat p̃dicare:
An uͦ timendum ẽ. ne tunc de se homo des¬
peret: quando spes eius ponenda demonstͣ¬
tur indõ: Non autem desperaret: si eam
inseipso suꝑbissimus et infelicissimus po
qui non possunt ut nondũ possunt scrip¬
turas nec earũ expositiones intelligere. sic au¬
dirent ut non audirent in hac questione dis¬
putationes nr̃as: ut magis intuerent᷑ oratio¬
nessuas.quas semꝑhabuit et habebit ecele¬
sia ab exordiissuis. donec finiatur hoc scłm.
De hac enimre quamnunc aduersus nouos
hereticos non commemorare tantũ s plane
tueri et defensare compellimur.nunquã
tacuit in p̃cib suis: et si aliquando insermo¬
nib exercendam. nullo urgente adu̾sario
non putauit. Quando enim non oratum ẽ
in ȩccłia ꝓ infidelibus atq inimicis eiꝰ ut
crederent: Quando fidelis quisquã amicũ
proximum. coniugem habuit infidelem ÷¬
& non ei petiuit adnõ. mentem obedientẽ.

Expanded text:
est, quae non secundum merita nostra datur, sicut eam sancta Scriptura praedicat, praedicare? An vero timendum est, ne tunc de se homo desperet, quando spes ejus ponenda demonstratur in Deo, non autem desperaret, si eam in se ipso superbissimus et infelicissimus ponqui non possunt, vel nondum possunt Scripturas vel earum expositiones intelligere, sic audirent vel non audirent in hac quaestione disputationes nostras, ut magis intuerentur orationes suas, quas semper habuit et habebit Ecclesia ab exordiis suis, donec finiatur hoc saeculum. De hac enim re, quam nunc adversus novos haereticos, non commemorare tantum, sed plane tueri et defensare compellimur, nunquam tacuit in precibus suis, etsi aliquando in sermonibus exserendam nullo urgente adversario non putavit. Quando enim non oratum est in Ecclesia pro infidelibus atque inimicis ejus ut crederent? Quando fidelis quisquam amicum, proximum, conjugem habuit infidelem, et non ei petivit a Domino mentem obedientem
Abbreviated transcription (Latin):
terum transiret. qui non eẽt natiuitate filiꝰ.
Dei gͦ filius. factus ẽ hominis filius. natus
scđm ueritatem nature. ex deo des dei filiꝰ.
et scđm ticritatem nature. ex homine ho¬
minis filius: ut ueritas geniti. non adop¬
tione. non appellatione. s in utraq nati¬
uitate. filii nomen nascendo haberet: et
esset uerus ds̃. et uerus homo. unus filiꝰ.
Nongͦ duos xp̃os. neq duos filios: sed de
um hominẽ. unum filium. Quem ꝓptea
et unigenitum dicimus. manentem in du¬
abus substantiis. sicut ei naturȩ ueritas
contulit. non confusisnaturis neq in¬
mixtis. sicut timothiani uolunt: s socie¬
tate unitis. Ds̃ gͦ hominẽ assumpsit.
homo in dm̃ transiuit. non naturȩ uer¬
sibilitate. sicut apollinaristȩ dicunt. s
dei dignatione: ut nec ds̃ mutaret᷑ in hu¬
manam substantiam assumendo homi¬
nem. nec homo indiuinam. glorificatus
in dm̃: quia mutatio uł uersibilitas na¬

Expanded text:
terum transiret, qui non esset aeterna nativitate filius. terum transiret, qui non esset aeterna nativitate filius. Dei ergo Filius factus est hominis filius, natus secundum veritatem naturae ex Det secundum veritatem naturae ex homine hominis filius: ut veritas geniti non adoptione, non appellatione: sed in utraque nativitate filii nomen nascendo haberet, et esset verus Deus et verus homo, unus filius. Non ergo duos Christos, neque duos filios: sed Deum et hominem unum filium, quem propterea et unigenitum dicimus manentem in duabus substantiis: sicut ei naturae veritas contulit, non confusis naturis neque immistis, sicuti Timochiani volunt: sed societate unitis. Deus ergo hominem assumpsit: homo in Deum transivit, non naturae versibilitate, sicut Apollinaristae dicunt: sed Dei dignatione, ut nec Deus mutaretur in humanam substantiam, assumendo hominem: nec homo in divinam, glorificatus in Deum: quia mutatio vel versibilitas na
Abbreviated transcription (Latin):
Redimus unum esse deum pa¬
trem. et filium et spm̃ sc̃m:
patrem. eo quod filium ha¬
beat᷑. filium. eo qđ patrem
habeat: spĩn sc̃m. eoquod sit expatre et filio
procedens. patri et filio coeternus. Later gͦ
pͥncipium deitatis: qui sicut nunquã fuit
non ds̃: ita nunquam fuit non pater. Aquo
filius natus.a quo fp̃s sc̃s non natus. quia
non est filius: neq ingenitus. quia non ẽ
pater: nec factus sp̃s sc̃s. quia non ẽ ex ni¬
chilo. sed ex deo patre. et deo filio ds̃ ꝓcedens.
Pater ȩternus: eo quod ȩternum habeat fi¬
lium. cuius ȩternus sit pater. Filius ȩter¬
eternus. Non confusa in una ꝑsona trini¬
tas ut sabellius dicit. neq separata aut
diuisa innatura diuinitas. ut arrius blas¬
phemat: sed alter in ꝑsona pater. alter in
ꝑsona filius. alter in ꝑsona sp̃s sc̃s. Unus
sed filius tantum: ut qui erat in diuini¬
tate deipatris filius. ipse fieret in homine
hominis matris filius: ne filii nomen ad al¬

Expanded text:
redimus unum esse Deum Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum: Patrem eo quod filium habeat; Filium eo quod patrem habeat; Spiritum sanctum eo quod sit ex Patre et Filio procedens, Patri et Filio coaeternus. Pater ergo principium Deitatis: qui sicut nunquam fuit non Deus, ita nuFilius natus: a quo Spiritus sanctus non natus, quia non est Filius: neque ingenitus, quia non est Pater: nec factus Spiritus sanctus, quia non est ex nihilo: sed ex Deo Patre, et Deo Filio Deus procedens. Pater aeternus eo, quod habeat Filium aeternum, cujus aeternus sit Pater. Filius aeteraeternus: non confusa in una tas, ut Sabellius dicit; neque separata aut divisa in natura Divinitas, ut Arius blasphemat; sed alter in persona Pater, alter in persona Filius, alter in persona Spiritus sanctus. Unus anctus, sed Filius tantum: ut qui erat in divinitate Dei Patris Filius, ipse fieret in homine hominis matris filius; ne filii nomen ad al
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. Huic dõ rursus propħa dicit. Thro¬
odisti iniquitatem: ꝓpt̾ea unxit te ds̃ ds̃
tuus oleo exultationis p̃participibus
tuis. Ista unctio spiritalis ẽ. qua ds̃
unxit dm̃. pater scilicet filium: unde ap¬
pellatum achrismate id est ab unctione
nouimus xp̃m. Ego sum ȩccłia de qua illi
in eodem psalmo dicitur. et tanquã factũ
quod futurum fuerat p̃nunciatur: asti¬
tit regina adextris tuis in uestitu de aura¬
to circumamicta uarietate: id est insacra¬
mento sapientiȩ. linguarũ uarietate deco¬
rata. Ibi michi dicitur. audi filia et uide et
inclina aurem tuam. et obliuiscere popu¬
lum tuũ et domum patris tui. quia con¬
cupiuit rex speciem tuam. qm̃ ipse ẽ dñs
ds̃ tuus. et adorabunt eum filiȩ dyri i
munerib: uultum tuum dep̃cabuntur
om̃s diuites plebis. Omnis gła eius filiȩ
regis intrinsecus. infimbriis aureis. circũ¬
amicta uarietate. Adducentur regi uirgi¬

Expanded text:
Deus. Hinc de eo rursus propheta dicit: ThroDeus. Hinc de eo rursus propheta dicit: Throodisti iniquitatem; propterea unxit te Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae participibus tuis. Ista unctio spiritualis est, qua Deus unxit Deum, Pater scilicet Filium: unde appellatum a chrismate, id est, ab unctione novimus Christum. Ego sum Ecclesia de qua illi in eodem psalmo dicitur, et tanquam factum quod futurum fuerat praenuntiatur: Astitit regina a dextris tuis, in vestitu deaurato, circumamicta varietate, id est, in sacramento sapientiae, linguarum varietate decorata. Ibi mihi dicitur, Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui: quia concupivit rex speciem tuam; quoniam ipse est Dominus Deus tuus, et adorabunt eum filiae Tyri in muneribus, vultum tuum deprecabuntur omnes divites plebis. Omnis gloria ejus filiae regis intrinsecus, in fimbriis aureis circumamicta varietate. Adducentur regi virgi
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Iacob quippe: ipse appellatus ẽ isrł.
Inhis duodecim filiis genuit iudam: un¬
de nomen ẽ iudeoꝵ: ex quibus nata ẽ uir¬
go maria quȩ peperit xp̃m. Et ecce in
xp̃o. id est in semine abrahȩ benedici õs
gentes uidetis et stupetis: et adhuc in
eum credere timetis. inquem non credere
potius timere debuistis. An credere dubi¬
tastis uł recusastis uirginis partum: cũ
magis credere debeatis.sic decuisse nas¬
ci hominem dm̃: Et hoc nanq accipite
ꝑ ꝓpħam fuisse p̃dictum. Ecce uirgo ac¬
cipiet in utero et pariet filium: et uo¬
cabunt nomen eius emmanueb quod
est interp̃tatum nobiscum ds̃. Non gͦ
dubitabitis uirginẽ parientem. si uel¬
tis credere dm̃ nascentem: mundi regim̃
non relinquentem. et adhomines in car¬
ne uenientem: matri fecunditatẽ feren¬
tem: integritatem non auferentem.
Sic hominem nasci oportebat: si sem
ꝑerat ds̃. ex quo nascendo fieret nob̃

Expanded text:
Israel. Jacob quippe ipse appellatus est Israel. Israel. Jacob quippe ipse appellatus est Israel. In his duodecim filiis genuit Judam, unde nomen est Judaeorum, ex quibus nata est virgo Maria, quae peperit Christum. Et ecce in Christo, id est in semine Abrahae, benedici omnes gentes videtis et stupetis; et adhuc in eum credere timetis, in quem non credere potius timere debuistis! An credere dubitatis vel recusatis virginis partum, cum magis credere debeatis, sic decuisse nasci hominem Deum? Et hoc namque accipite per prophetam fuisse praedictum: Ecce virgo accipiet in utero, et pariet filium, et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus . Non ergo dubitabitis virginem parientem, si velitis credere Deum nascentem; mundi regimen non relinquentem, et ad homines in carne venientem; matri fecunditatem afferentem, integritatem non auferentem. Sic hominem nasci oportebat, etsi semper erat Deus, ex quo nascendo fieret nobis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ non uident᷑ ñ eẽ credenda. Iacetq
illud abiectum atq conuictum qͦd dicit᷑.
& quȩ non uidemus non debere nos
credere. Multum autem fallunt᷑: qui
putant nossine ullis de xp̃o indiciis cre¬
dere in xp̃m. Nam quȩ sunt indicia
clariora: quam ea quȩ nunc uidemus
p̃dicta et impleta: Proinde qui putatis
nulla ẽẽ indicia. cur de xp̃o credere de¬
tis: attendite quȩ uidetis. Ipsa uos eccłia
ore maternȩ dilectionis alloquitur. E¬
go quam miramini ꝑ uniuersum mundũ
fructificantem atq crescentem: qualem
me conspicitis aliquando non fui.S in
semine tuo benedicentur omnes gendes qͣn¬
do ds̃ abrahȩ benedicebat: me ꝓmitte¬
bat. Per omnes gentes in xp̃i benedictio¬
ne diffundor:semen abrahe xpm suc¬
cedentium generationum ordo testat᷑.
Quod ut breuiter colligam. abraham ge¬
nuit ysaac. ysaac genuit iacob.Iacob
duodecim filios: ex quibus ortus ẽ popłs

Expanded text:
quae non videntur, non esse credenda; jacetque quae non videntur, non esse credenda; jacetque illud abjectum atque convictum, quod dicitur, ea quae non videmus, non debere nos credere. Multum autem falluntur qui putant nos sine ullis de Christo indiciis credere in Christum. Nam quae sunt indicia clariora, quam ea quae nunc videamus praedicta et impleta? Proinde qui putatis nulla esse indicia cur de Christo credere dettendite quae videtis. Ipsa vos Ecclesia ore maternae dilectionis alloquitur: Ego, quam miramini per universum mundum fructificantem atque crescentem, qualem me conspicitis aliquando non fui. Sed, In semine tuo benedicentur omnes gentes . Quando Deus Abrahae benedicebat, me promittebat: per omnes enim gentes in Christi benedictione diffundor. Semen Abrahae Christum succedentium generationum ordo testatur. Quod ut breviter colligam, Abraham genuit Isaac, Isaac genuit Jacob, Jacob genuit duodecim filios, ex quibus ortus est populus
Abbreviated transcription (Latin):
dere ualentibus crediderunt: nullũ re¬
tinentes illius temporis sensum. et tam̃ aliis
inde loquentibus adhibentes sine ulla di¬
bitatione consensum. nisi fiat incurrat᷑
necesse est aduersus parentes infidelis im¬
pietas. dum quasiuitat᷑ in his quȩ uide¬
re non possumus credendi temeritas.
bus nobis quȩ uidere non possumus.ipsa
humana societas concordia ꝑeunte non sta¬
bit: quantomagis ẽ fides. quamuis quȩ
non uidentur rebus adhibenda diuinis:
Que si non adhibeat᷑ non amicicia quoꝵ¬
libet hominũ. s ipsa summa religio
uiolatur. ut summa miseria consequat᷑
S amici hominis inquies erga me beni¬
uolentiam quanquam uidere non pos¬
sum: multis tamen indiciis indagare
possum. Uos autem quȩ uultis ut ñ
uisa credamus: nullis indiciis potestis
ostendere. Iterum non parum ẽ. qđ fate¬
ris quorundam indicioꝵ ꝑspicuitate.
res aliquas etiam quȩ non uidentur cre¬
di oportere: Et iam sic constat non omĩa

Expanded text:
dere valentibus, crediderunt, nullum redere valentibus, crediderunt, nullum retinentes illius temporis sensum, et tamen aliis inde loquentibus adhibentes sine ulla dubitatione consensum; quod nisi fiat, incurratur necesse est adversus parentes infidelis impietas, dum quasi vitatur in his quae videre non possumus credendi temeritas.bis quae videre non possumus, ipsa humana societas, concordia pereunte, non stabit: quanto magis est fides, quamvis quae non videntur, rebus adhibenda divinis; quae si non adhibeatur, non amicitia quorumlibet hominum, sed ipsa summa religio violatur, ut summa miseria consequatur? 5. Sed amici hominis, inquies, erga me benevolentiam quanquam videre non possum, multis tamen indiciis indagare possum: vos autem quae vultis ut non visa credamus, nullis indiciis potestis ostendere. Interim non parum est, quod fateris quorumdam indiciorum perspicuitate res aliquas, etiam quae non videntur, credi oportere: etiam sic enim constat, non omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ctorum: si caritas incerta uoluntasq sus¬
pecta est. et filiis parentum .&. parentib
filiorum.dum beniuolentiȩ non redditur
debita: Quia nec deberi putatur: quan¬
do in alio que non uidetur ẽẽ non credit᷑.
Porro si non ingeniosa sed odiosa ẽ ipsa cau¬
tela. ubi nos amari non credimus. qͦd amo¬
rem amantium nonuidemus. uicemq ñ
rependimus.quib ea nos debere mutuã
non putamus: usq ad eo res humane ꝑtͣ¬
bantur. si quod non uidemus non creda¬
mus. ut omnino funditus euertantur.
si nullas credamus hominũ uoluntates:
quas utiq non uidere possumus. Omit to
dicere quam multa isti qui nos rep̃hen¬
dunt. quia credimus quȩ non uidemꝰ.
credant famȩ et historiȩ. uł de locis ubi
ipsi non fuerunt: nec dicant. non credi¬
mus. quia non uidimus:Qm̃ si hoc di¬
cant. coguntur fateri incertos sibi esse pa¬
rentes suos:quia et hinc aliis narrantib
nec tamen quia iam preteritum ẽ id osten¬

Expanded text:
ctorum, si charitas incerta, voluntasque susctorum, si charitas incerta, voluntasque suspecta est, et filiis parentum, et parentibus filiorum, dum benevolentia non redditur debita; quia nec deberi putatur, quando in alio quae non videtur, esse non creditur? Porro si non ingeniosa, sed odiosa est ista cautela, ubi nos amari non credimus, quod amorem amantium non videmus, vicemque non rependimus, quibus eam nos debere mutuam non putamus: usque adeo res humanae perturbantur, si quod non videmus, non credamus, ut omnino funditus evertantur, si nullas credamus hominum voluntates, quas utique videre non possumus. Omitto dicere quam multa isti, qui nos repredunt, quia credimus quae non videmus, credant famae et historiae, vel de locis ubi ipsi non fuerunt; nec dicant, Non credimus, quia non vidimus. Quoniam si hoc dicant, coguntur fateri incertos sibi esse parentes suos: quia et hinc aliis narrantibus, nec tamen quia jam praeteritum est id osten
Abbreviated transcription (Latin):
lis ipsa dilectio: si quod non iudeo.credere ñ
debeo: Tota itaq peribit amicicia: quia
non nisi mutuo amore constat. Quid enĩ
eius poterit ab aliquo recipere: si nicħ eiꝰ
creditum fuerit exhiberi: Porro amicicia
pereunte. neq conubioꝵ. neq cognatio¬
num et affinitatum uincula in animo ser¬
uabunt᷑. Quia et inhisutiq amica con¬
sensio ẽ. Non gͦ coniugem coniunx uicis¬
sum diligere poterit: quandose diligi.
quia ipsam dilectionem non potest uidere
non credit. Nec filios habere desiderabunt:
quos uicissim sibi reddituros esse non cre¬
dunt. Qui sinascantur et crescant: mul¬
tominus ipsi parentes suos amabunt: qͦ¬
rum ergase amorem in eorum cordibus
quia ẽ inuisibilis non uidebunt. Si ea
quȩ non uidentur. non laudabili fide.s
culpabili temeritate creduntur: quid iam
de ceteris necessitudinibus dicam fratrũ.
sororũ. generorum.atq socerorũ. et qua¬
libet consanguinitate. et affinitate iun¬

Expanded text:
lis ipsa dilectio, si quod non video, credere non lis ipsa dilectio, si quod non video, credere non debeo? Tota itaque peribit amicitia, quia non nisi mutuo amore constat. Quid enim ejus poterit ab aliquo recipere, si nihil ejus creditum fuerit exhiberi? Porro amicitia pereunte, neque connubiorum neque cognationum et affinitatum vincula in animo servabuntur; quia et in his utique amica consensio est. Non ergo conjugem conjux vicissim diligere poterit, quando se diligi, quia ipsam dilectionem non potest videre, non credit. Nec filios habere desiderabunt, quos vicissim sibi reddituros esse non credunt. Qui si nascantur et crescant, multo minus ipsi parentes suos amabunt, quorum erga se amorem in eorum cordibus, quia est invisibilis, non videbunt; si ea quae non videntur, non laudabili fide, sed culpabili temeritate creduntur. Quid jam de caeteris necessitudinibus dicam, fratrum, sororum, generorum atque socerorum, et qualibet consanguinitate et affinitate jun
Abbreviated transcription (Latin):
crucietur :. Et quomodo inhabendis ueris
amicis optari iam non potuisset timeri feli¬
citas potest: quam ꝓbare nisi infelicitas
non potest: Et tamen uerum ẽ haberi pos¬
se amicũ etiam in rebus ꝓsperis: ꝓbari autẽ
certius in rebus aduersis. S utiq ut eum
crederes. Ac ꝑhoc cum te committis ut pro¬
bes: credis antequam probes.Certe enim
si rebus non uiscredere:non debemus qͣn¬
doquidem et nondum certius ꝓbatis ami¬
corum cordib credere. Et cum ea malis
nrĩs bona ꝓbauerimus: etiam tunc eoꝵ
erga nos beniuolentiam credimus. potius
quam uidemꝰ. Nisi quia tanta fides ẽ ut ñ
congruenter quibusdam oculis eiꝰ nos u¬
dicemꝰ uidere qͦd credimus: cũ ꝓptẽa crede¬
re debeamus. quia uidere non possumꝰ
Si auferatur hȩc fides de rebus humanis: qͥs
non attendat quanta eoꝵ ꝑturbatio. & quã hor¬
renda confusio subsequatur: Quis enĩ mutua
caritate diligetur ab aliquo. cum sit inuisibi¬

Expanded text:
crucietur. Et quomodo in habendis veris crucietur. Et quomodo in habendis veris amicis optari ea, non potius timeri, felicitas potest, quam probare nisi infelicitas non potest? Et tamen verum est haberi posse amicum etiam in rebus prosperis, probari autem certius in rebus adversis. CAPUT II. Fide crederes: ac per hoc cum te committis ut probes, credis antequam probes. Certe enim si rebus non visis credere non debemus, quandoquidem et nondum certius probatis amicorum cordibus credimus; et cum ea malis nostris bona probaverimus, etiam tunc eorum erga nos benevolentiam credimus potius, quam videmus: nisi quia tanta fides est, ut non incongruenter quibusdam oculis ejus nos judicemus videre quod credimus; cum propterea credere debeamus, quia videre non possumus. 4. Si auferatur haec fides de rebus humanis, quis non attendat quanta earum perturbatio, et quam horrenda confusio subsequatur? Quis enim mutua charitate diligetur ab aliquo, cum sit invisibi
Abbreviated transcription (Latin):
intrinsecus corde: Eece ex corde tuo credis cor¬
di non tuo.Et quo nec carnis nec mentis di¬
rigis aciem: accomodas fidem. Amici faciẽ
cernnis corpore tuo: fidem tuam cernis ani¬
mo tuo. Amici uero non abste amatur fides
si inte mutuo nulla sit fides. qua credas quod
in illo non uides: Quamuis homo possit et
fallere. fingendobeniuolentiam. degendo
maliciamꝰ aut si nocere non cogitat: tam̃
expectando ate aliquam cõmoditatẽ simu¬
lat. quia caritatem non habet.S dicis.
Id eo te credere amico.cuiꝰ uidere cor non
potes. quia intuis temptationibus cum ꝓba¬
sti: et cuiusmodi animum erga te haberet:
intuis periculis ubi te non deseruit cogno¬
uisti. Nunquid gͦ ut amcorum ꝓbetur
erga nos caritas uidetur tibi nr̃a optanda
calamitas: Nec quisquam erit ex amicis
certissimis felix. nisi fuerit aduersis rebus
infelix. Ut uidelicet explorato alteriꝰ amo¬
re non fruatur. nisi suo dolore uł timore

Expanded text:
intrinsecus corde? Ecce ex corde tuo, credis corintrinsecus corde? Ecce ex corde tuo, credis cordi non tuo; et quo nec carnis nec mentis dirigis aciem, accommodas fidem. Amici faciem cernis corpore tuo, fidem tuam cernis animo tuo: amici vero non abs te amatur fides, si non in te mutuo illa sit fides, qua credas quod in illo non vides. Quamvis homo possit et fallere fingendo benevolentiam, tegendo malitiam: aut si nocere non cogitat, tamen exspectando a te aliquam commoditatem, simulat, quia charitatem non habet. 3. Sed dicis, ideo te credere amico, cujus videre cor non potes, quia in tuis tentationibus eum probasti, et cujusmodi animum erga te haberet in tuis periculis, ubi te non deseruit, cognovisti. Numquid ergo, ut amicorum probetur erga nos charitas, videtur tibi nostra optanda calamitas? Nec quisquam erit ex amicis certissimis felix, nisi fuerit adversis rebus infelix: ut videlicet explorato alterius amore non fruatur, nisi suo dolore vel timore
Abbreviated transcription (Latin):
michi obsecro te amici tui erga te uolun¬
tatem quibus oculis uides: Nulla enim
uoluntas corporeis oculis uideri potest.
Anuero etiam hoc uides animo tuo. qͦd in
animo agitur alieno: Quod si non ui¬
des. quomodo amicali beniuolentiȩ ui¬
cem rependis.si quod non potes uidere.
non credis: An forte dicturus es alterius
uoluntatem ꝑ eius opera te uidere: Ergo
facta uisurus et uerba es auditurusde ami¬
ci autem uoluntate id qͦd uideri et audiri
non potest crediturus. Non enim uolun¬
tas illa color est aut figura. ut oculis inge¬
ratur. uł sonus aut cantilena ut aurib
illabatur:aut uoluntas tua ẽ ut tui cor¬
dis affectione sentiatur. Restat itaq ut
nec cui sane audita nec apud te intus con¬
specta credat᷑: ne tua uita deserta sine
ulla amicicia relinquatur.uł impensa ti¬
bi dilectio uicissim abste non rependat᷑.
Ubi est gͦ quod dicebas te credere non debere
nisi quod uideres. aut extrinsecus corpore. aut

Expanded text:
mihi, obsecro te; amici tui erga te volunmihi, obsecro te; amici tui erga te voluntatem quibus oculis vides? nulla enim voluntas corporeis oculis videri potest. An vero etiam hoc vides animo tuo, quod in animo agitur alieno? Quod si non vides, quomodo amicali benevolentiae vicem rependis, si quod non potes videre, non credis? An forte dicturus es, alterius voluntatem per ejus opera te videre? Ergo facta visurus, et verba es auditurus, de amici autem voluntate id quod videri et audiri non potest crediturus. Non enim voluntas illa color est aut figura, ut oculis ingeratur; vel sonus aut cantilena, ut auribus illabatur; aut vero tua est, ut tui cordis affectione sentiatur. Restat itaque ut nec visa, nec audita, nec apud te intus conspecta credatur, ne tua vita deserta sine ulla amicitia relinquatur, vel impensa tibi dilectio vicissim abs te non rependatur. Ubi est ergo quod dicebas, te credere non debere, nisi quod videres aut extrinsecus corpore, aut
Abbreviated transcription (Latin):
interiorib uisibus animoꝵ: Quomͦ gͦ cre¬
dendum non est qđ corporeis oculis ñ uide¬
mus: cum uł credere nos uł non credere
ubi corporeos oculos adhibere non possu¬
mus. sine dubitatione uideamur: S
inquiunt. ista quȩ in animo sunt cũ pos¬
sumus ipso anmo cernere: non opus ha¬
bemus ꝑ oculos corporis nosse. Quȩ autẽ
dicitis uos ut credamus. nec foris osten¬
ditis ut ea ꝑoculos corporis nouerimus:
nec intus in animo nr̃o sunt. ut ea cogitan¬
do uideamus. Sic ista dicunt. quasi quis¬
quam credere iuberet᷑: si iam sibi p̃sentatũ
posset uidere quod creditur. Ideo utiq de¬
bemus credere nonnulla etiam tempora¬
lia quȩ non uidemus: ut eterna etiã mere¬
amur uidere quȩ credimus.S quisquis
es qui non uis credere nisi quod uides: ecce
p̃sentia corpora corporis oculis uides: p̃¬
sentes uoluntates et cogitationes tuas. quia
in animo tuo sunt ipso animo uides. Dic

Expanded text:
interioribus visibus animorum? Quomodo ergo creinterioribus visibus animorum? Quomodo ergo credendum non est quod corporeis oculis non videmus, cum vel credere nos, vel non credere, ubi corporeos oculos adhibere non possumus, sine ulla dubitatione videamus? 2. Sed, inquiunt, ista quae in animo sunt, cum possimus ipso animo cernere, non opus habemus per oculos corporis nosse: quae autem dicitis vos ut credamus, nec foris ostenditis, ut ea per oculos corporis noverimus; nec intus in animo nostro sunt, ut ea cogitando videamus. Sic ista dicunt, quasi quisquam credere juberetur, si jam sibi praesentatum posset videre quod creditur. Ideo utique debemus credere nonnulla etiam temporalia, quae non videmus, ut aeterna etiam mereamur videre, quae credimus. Sed quisquis es, qui non vis credere nisi quod vides, ecce praesentia corpora corporeis oculis vides, praesentes voluntates et cogitationes tuas, quia in animo tuo sunt, ipso animo vides: dic
Abbreviated transcription (Latin):
unt qui putant xp̃ianam
religionem propterea ri¬
dendam potius quamte¬
nendam quia in ea non res
quȩ uideatur ostenditur:
sed fidesrerum quȩ non
uidentur. hominib imperat᷑. Nos gͦ ad
hos refellendos qui prudent̃ sibi uident᷑
nolle credere quod uidere non possunt:
et si non ualemus humanis aspectibus
monstrare diuina quȩ credimus: tam̃
humanis mentibus etiam illa quȩ non
uident᷑ credenda ẽẽ monstramus. Ac pri¬
mum isti quosoculis carneis sic stulticia
fecit obnoxios. ut quod ꝑ eos non cernunt.
non sibi existiment eẽ credendum: ad¬
monendi sunt. quam multa non solũ cre¬
dant uerum etiam sciant quȩ talibus o¬
culis uideri non possunt. Quȩ cũ sint
innumerabilia. in ipso animo nr̃o cutꝰ
inuisibilis ẽ natura. ut aliata ceam fides
ipsa qua credimus. siue cogitatio qua
nos uł credere aliquid uł non credere
nouimus. cum prorsus aliena sit ab isto¬
rum conspectibus oculoꝵ. quid tam
nudum tam clarũ. quid tam certum ẽ

Expanded text:
unt qui putant christianam religionem propterea ridendam potius quam tenendam, quia in ea, non res quae videatur ostenditur, sed fides rerum quae non videntur, hominibus imperatur. Nos ergo ad hos refellendos, qui prudenter sibi videntur nolle credere quod videre non possunt, etsi non valemus humanis aspectibus monstrare divina quae credimus, tamen humanis mentibus etiam illa quae non videntur credenda esse monstramus. Ac primum isti, quos oculis carneis sic stultitia fecit obnoxios, ut quod per eos non cernunt, non sibi existiment esse credendum, admonendi sunt quam multa non solum credant, verum etiam sciant, quae talibus oculis videri non possunt. Quae cum sint innumerabilia in ipso animo nostro, cujus invisibilis est natura, ut alia taceam, fides ipsa qua credimus, sive cogitatio qua nos vel credere aliquid, vel non credere novimus, cum prorsus aliena sit ab istorum conspectibus oculorum, quid tam nudum, tam clarum, quid tam certum est
Abbreviated transcription (Latin):
ra prenunciant᷑ sed p̃sentia demonstran¬
tur. Anuobis mane uł leue uidet᷑. et
nullum uł paruum putatis ẽẽ miraculũ
diuinum. qͦd in nomine unius crucifixi
uniuersum genus currit humanũ: Non
uidistis quod p̃dictum et impletum est
de humana xp̃i natiuitate. ecce uirgo
in utero accipiet et pariet filium:s ui¬
detis quod p̃dictum et impletũ ẽ ad

Expanded text:
ra praenuntiantur, sed praesentia demonstranra praenuntiantur, sed praesentia demonstrantur. An vobis inane vel leve videtur, et nullum vel parvum putatis esse miraculum divinum, quod in nomine unius crucifixi universum genus currit humanum? Non vidistis quod praedictum et impletum est de humana Christi nativitate, Ecce virgo in utero accipiet, et pariet filium: sed videtis quod praedictum et imple
Abbreviated transcription (Latin):
te feriantur. ut ex ea faderi manifesta cogan¬
cur: merito fortasse dicitis. quod nulla uo¬
bis ostendantur indicia: quibus uisis. cre¬
datis etiam illa quȩ non uidetis. Si uero
hec uidetis. quȩ et longe ante predicta
sunt. et tanta manifestatione complent᷑:
si seipsa ueritas et precedentib uobis et
consequentibus declarat effectibus: o reli¬
quiȩ infidelitatis. ut credatis quȩ non ui¬
detis. his erubescite quȩ uidetis. Me at¬
tendite uobis dicit ȩccłia: me attendite quã
uidetis. etiam si uidere nolitis. Qui enim
temporib illis iniudea terra fideles fuert̃:
ex uirgine natiuitatem mirabilem. ac pas¬
sionem. resurrectionem ascensionẽ xp̃i. om¬
nia diuina dicta eius et facta p̃sentes p̾sentia
didicerunt. Hȩc uos non uidistis: ꝓpterea
credere recusatis. Ergo hȩc aspicite. in hec
intendite. hȩc quȩ cernitis cogitate: quȩ
uobis non preterita narrantur. nec futu¬

Expanded text:
te feriantur, ut ex ea fateri manifeste cogante feriantur, ut ex ea fateri manifeste cogantur: merito fortasse dicitis quod nulla vobis ostendantur indicia, quibus visis credatis etiam illa quae non videtis. Si vero haec quae videtis, et longe ante praedicta sunt, et tanta manifestatione complentur; si se ipsa veritas et praecedentibus vobis et consequentibus declarat effectibus, o reliquiae infidelitatis, ut credatis quae non videtis, iis erubescite quae videtis! 7. Me attendite, vobis dicit Ecclesia; me attendite, quam videtis, etiamsi videre nolitis. Qui enim temporibus illis in Judaea terra fideles fuerunt, ex virgine nativitatem mirabilem, ac passionem, resurrectionem, ascensionem Christi, omnia divina dicta ejus et facta praesentes praesentia didicerunt. Haec vos non vidistis, propterea credere recusatis. Ergo haec aspicite, in haec intendite, haec quae cernitis cogitate, quae vobis non praeterita narrantur, nec futu
Abbreviated transcription (Latin):
secrande uirgines adducuntur ad xp̃m de
quo dicitur. et cui dicitur adducentur re¬
gi uirgines posteam proxime eius adducen¬
tur tibet ne quasi captiuȩ in aliquem ue¬
lut carcerem uiderent᷑ ad duci. adducent᷑
inquit inleticia et exultatione. adducent᷑
intemplum regis:si non parit filios ex qͥb
habeat tanquam patres quos constituat
sibi ubiq rectores. cui dicitur. ꝓpatrib
tuis nati sunt tibi filii. constitues eos pͥn¬
cipes suꝑ omnẽ t̃ram. quorũ se orationi¬
bus mater et p̃lata et subiecta cominendat.
unde subiunctum est. memores erunt nomi¬
nistui in omni generatione et generatione:
et tam magnȩ in ea multitudines congre¬
gantur. eiq laudem grẽ sine fine linguis
ꝓpriis confitentur. eui dicitur. ꝓpt̾ea po¬
puli confitebuntur tibi. inscłm et in scłm¬
scłisi non ista ita demonstrant᷑ eẽ ꝑspicua. ut
non inueniant oculi inimicoꝵ inquã par¬
tem auertantur. ubi non eadem ꝑspicuita¬

Expanded text:
secrandae virgines adducuntur ad Christum, de secrandae virgines adducuntur ad Christum, de quo dicitur, et cui dicitur, Adducentur regi virgines post eam, proximae ejus adducentur tibi. Et ne quasi captivae in aliquem velut carcerem viderentur adduci, Adducentur, inquit, in laetitia et exsultatione, adducentur in templum regis. Si non parit filios, ex quibus habeat tanquam patres, quos constituat sibi ubique rectores, cui dicitur, Pro patribus tuis nati sunt tibi filii, constitues eos principes super omnem terram: quorum se orationibus mater et praelata et subjecta commendat; unde subjunctum est, Memores erunt nominis tui, in omni generatione et generatione. t, tam magnae in ea multitudines congregantur, eique laudem gratiae sine fine linguis propriis confitentur, cui dicitur, Propterea populi confitebuntur tibi in saeculum, et in ss. Si non ista ita demonstrantur esse perspicua, ut non inveniant oculi inimicorum in quam partem avertantur, ubi non eadem perspicuita
Abbreviated transcription (Latin):
uidetis iam etiam regia prole fȩcundam:
si non uidet impletum quod audiuit eẽ
ꝓmissum. cui dictum ẽ. audi filia et ui¬
de: sinon reliquit ritus pristinos mundi.
cui dictum ẽ obliuiscere populum tuũ
uit rex speciem tuam. quia ipse est dñs ds̃
tuus: si non uidet ciuitates gentium xp̃o
preces fundere. et munera offerre. de qͦ
illi dictum ẽ. adorabunt eum filie dyri
inmunerib: si non etiam suꝑbia depo¬
nitur diuitum. et ab ȩccłia dep̃cantur
auxilium.cui dictum ẽ uultum tuũ de¬
p̃cabuntur om̃s diuites plebis: si ñ agno¬
scit filiam regis. cui dicere iussa ẽ. pat̃¬
pater nr̃ qui es incȩlis. et sc̃ĩs suis in interiore
homine renouatur de die indiem.de qua di¬
ctum ẽ omnis gloria eius filiȩ regis intrinse¬
cus. quamuis et oculos extraneoꝵ fulgentes
fama p̃dicatoꝵ suoꝵ in diuersitate linguarũ
uelut infimbriis aureis et uestis uarietate ꝑ¬
stringat: si non postea quam diffamatur
in quocunq loco. odore eius bono etiam con¬

Expanded text:
videtis, jam etiam regia prole fecundam. Si non videt impletum quod audivit esse promissum, cui dictum est, Audi, filia, et vide. Si non reliquit ritus pristinos mundi, cui dictum est, Obliviscere populum tuum, vit rex speciem tuam, quia ipse est Dominus Deus tuus. Si non videt civitates gentium Christo preces fundere, et munera offerre, de quo illi dictum est, Adorabunt eum filiae Tyri in muneribus. Si non etiam superbia deponitur divitum, et ab Ecclesia deprecantur auxilium, cui dictum est, Vultum tuum deprecabuntur omnes divites plebis. Si non agnoscit filiam regis, cui dicere jussa est, Patnoster, qui es in coelis ; et in sanctis suis in interiore homine renovatur de die in diem , de qua dictum est, Omnis gloria ejus filiae regis intrinsecus: quamvis et oculos extraneorum fulgentes fama praedicatorum suorum in diversitate linguarum velut in fimbriis aureis et vestis varietate perstringat. Si non posteaquam diffamatur in quocumque loco odore bono ejus, etiam con
Abbreviated transcription (Latin):
hoc omnino inuiribus liberi arbitrii qua¬
les nunc sunt: fueratq in homine antequã
caderet. Quȩ tamen libertas uoluntatis
in illius prime conditionis p̃stantia quan¬
tum ualuerit apparuit in angłis. qui dia¬
bolo cum suis cadente. inueritate stetert̃:
et ad securitatem ꝑpetuam non cadendi. in
qua nunc eos esse certissimi sumus ꝑuenire
meruerunt. Post casum autẽ hominis ñ¬
nisi ad gr̃am suam as̃ uoluit ꝑtinere. ut homo
accedat adeum: neq nisi ad grãm suam uolu¬
it ꝑtinere. ut homo non recedat ab eo. Hanc
grãm posuit in illo. in quo sortem consecuti
sumus. p̃destinati scđm ꝓpositum eius qui
uniuersa operat᷑: ac ꝑhoc sicut oꝑatur ut

Expanded text:
hoc omnino in viribus liberi arbitrii, quahoc omnino in viribus liberi arbitrii, quales nunc sunt: fuerat in homine antequam caderet. Quae tamen libertas voluntatis in illius primae conditionis praestantia quantum valuerit, apparuit in Angelis, qui, diabolo cum suis cadente, in veritate steterunt, et ad securitatem perpetuam non cadendi, in qua nunc eos esse certissimi sumus, pervenire meruerunt. Post casum autem hominis, nonnisi ad gratiam suam Deus voluit pertinere, ut homo accedat ad eum; neque nisi ad gratiam suam voluit pertinere, ut homo non recedat ab eo. 14. Hanc gratiam posuit in illo, in quo sortem consecuti sumus, praedestinati secundum propositum ejus qui universa operatur. Ac per hoc sicut operatur u