comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo. utiq panis uite. scriptura teste.
habitet in cordib nr̃is. Alioqum quomͦ
in illo nascitur iesus. quomͦ salus orit̾
illi. qñquidẽ uera omnno certaq scuten¬
tia est. quod is tm̃ qui persenerancrit usq
in finem salnus crit: Nam qͦd minme
mueniatur in eo xp̃s. nec de cis sit quib
dicitur. quia unctionẽ habetis a sct̃o. ex eo uel
maxime constat quod sine dubio ctiã aruit
cor illius. ex quo oblitus est comedere panẽ
suũ. Multo minus autẽ ad filiũ dei per¬
tinet qui cuismodi est. qđ non nisi super
quictũ et humilẽ ac trementẽ uerba sua.
requiescat spiritus ipsius. nec sit ulla so¬
cictas cternitati. et tante mutabilitati.
ei qui est et ci qui nunquã in codem perma¬
net statu. Ceterũ ꝙͣlibet firmi quãlibet
fortes in fide. ꝙͣlibet parati. ꝙͣlibit panib
abundantes. ipso quidẽ largiente cun qͦti¬
die orantes dicimus. panc̃ nr̃m qͦtidianũ

Expanded text:
fortitudo, utique panis vitae, Scriptura teste, fortitudo, utique panis vitae, Scriptura teste, habitet in cordibus nostris. Alioquin quomodo in illo nascitur Jesus, quomodo salus oritur illi, quandoquidem vera omnino certaque sententia est, quod is tantum qui perseveraverit usque in finem, salvus erit? Nam quod minime inveniatur in eo Christus, nec de eis sit quibus dicitur: quia unctionem habetis a Sancto ; ex eo vel maxime constat quod sine dubio etiam aruit cor illius, ex quo oblitus est comedere panem suum. Multo minus autem ad Filium pertinet Dei, qui hujusmodi est, quod nonnisi super quietum et humilem, ac trementem verba sua requiescat Spiritus ipsius , nec sit ulla societas aeternitati, et tantae mutabilitati; ei qui est, et ei qui nunquam in eodem permanet statu. Caeterum quamlibet firmi, quamlibet fortes in fide, quamlibet parati, quamlibet panibus abundantes, ipso quidem largiente, cui quotidie orantes dicimus: Panem nostrum quotidianum
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ quod factũ est qͦd fccit dñs ⁊ ostend̾
nobis. Domus pains est ut iam dixur:
bonũ est uos illic esse. Ubi crum fuerit
uerbũ dm̃ non deest utiq panis qͥ confir¬
met cor dicente propheta confrema me
i uerbis tuis. Rinirũ in uerbo qͦd procedit
de ore dei uunt homo: uunt in xp̃o. unuit¬
u co xp̃s. Ibi oritur. ibi apparet. nec õm̃o
amat cor titubans. aut uacillans: sed sta¬
bile et confrrmatũ. Si quis murmurat.
si quis hesitat. si qͥs nutat. si quis cogitat
rcuolui in lutũ. redire ad uomitũ. descrẽ
uotũ. mutare propositũ suũ. non est iste¬
bethlcem: non est domus panis. Sola em̃
fames et fames ualida in egyptũ eũ descen¬
dere. porcos pascere. siliquas esurire cõpellit.
utpote procul agentem a domo panis. a
domo patris: in qua ctiã mercennaru pa¬
nib abundare noscuntur. Non ergo in
cinsmodi corde nascitur xp̃s. cui decst fidei

Expanded text:
verbum quod factum est, quod fecit Dominus, et ostendit verbum quod factum est, quod fecit Dominus, et ostendit nobis. Domus panis est, ut jam diximus: bonum est nos illic esse. Ubi enim fuerit Verbum Domini, non deest utique panis qui confirmet cor, dicente Propheta: Confirma me in verbis tuis . Nimirum in verbo quod procedit de ore Dei, vivit homo; vivit in us. Ibi oritur, ibi apparet: nec omnino amat cor titubans aut vacillans, sed stabile et confirmatum. Si quis murmurat, si quis haesitat, si quis nutat, si quis cogitat revolvi in lutum, redire ad vomitum, deserere votum, mutare propositum suum; non est Bethlehem iste, non est domus panis. Sola enim fames, et fames valida, in Aegyptum eum descendere, porcos pascere, siliquas esurire compellit, utpote procul agentem a domo panis, a domo patris: in qua etiam mercenarii panibus abundare noscuntur. Non ergo in hujusmodi corde nascitur Christus, cui deest fidei
Abbreviated transcription (Latin):
scd ctiã ab occidente: ut recunibant cum
abraham. ysaas. et iacob. Forte enĩ non
incongruc uidebitur ad effra quide
quod fructificationẽ sonat pertinere thu¬
ris oblationẽ: qͦd offerre incensũ dignũ
in cdorem suauitatis propriũ sit corum.
quos posuit dñs ut cant. et fructũ afferãt.
idest eclesie prclatorũ. Nam et bemanm
filius dextere. offerat necesse est aurũ .i.
substanciã huius mundi: ut uidelicet
fidelis populus in parte dextera constitu¬
tus a iudice increatur audire. qr esuri¬
in et dedisti michi manducare ⁊ cetera.
Porro manasses si tamen is esse uoluerit
cui appareat deus. myrram offerat mortifi¬
cationis: quã quidẽ a nr̃a specialiter arbi¬
tror professione requiri. Et hec dicta sunt
ne ad eam partem tribus manasse que
citra iordanẽ substitit pertincamus: sed
obliuiscamur magis ca que retrosunt.
extenti et intenti ad anteriora. Nunc uͦ
redeamus usq bethlcem: et uidcamus hoc

Expanded text:
sed etiam ab Occidente, ut recumbant cum sed etiam ab Occidente, ut recumbant cum Abraham, Isaac, et Jacob. Forte enim non incongrue videtur ad Ephraim quidem 775 quod fructificationem sonat pertinere thuris oblationem: quod offerre incensum dignum in odorem suavitatis proprium sit eorum quos posuit Dominus ut eant et fructum afferant, id est Ecclesiae praelatorum. Nam et Benjamin, filius dexterae, offerat necesse est aurum, id est substantiam hujus mundi, ut videlicet fidelis populus, in parte dextera constitutus, a judice mereatur audire, quia esurivi, et dedistis mihi manducare , etc. Porro, Manasses si tamen is esse voluerit cui appareat Deus myrrham offerat mortificationis, quam quidem a nostra specialiter arbitror professione requiri. Et haec dicta sint, ne ad eam partem tribus Manasse, quae citra Jordanem substitit, pertineamus, sed obliviscamur magis ea quae retro sunt, extenti et intenti ad anteriora. 10. Nunc vero redeamus usque Bethlehem, et videamus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
iste presentia. ille futura: iste q̃ uidentur.
ille que non uidentur. postremo iste q̃
sua sunt. ille que iesu xp̃i. Uterq ma¬
nasses. bterq oblimiosus: sc̃d alter quidẽ
icrusalẽ. alter babylonis oblitus: alter
eorũ que impedumt. et iste paratus: alter
sane eorũ magis que expediuint. et q̃ non
expedit obliuisci: atq hic penitus ĩpara¬
tus ad uidendã in se dñi maiestatem.
Req enum est domus panis in qua sal¬
uator oriatur: non est manasses ille cui
appareat. qui isracl regit et suꝑ cherubin
sẽdet. Apparc inquit coram effraĩ benia¬
min et manasse. Ego arbitror istos esse¬
tres qui saluantur. quos alius quidam
propheta. noc. damdẽ. et iob nommnauit.
cosdem quoq et trib illis pastorib desi¬
gnari: quib nato angelo magni con¬
silu. gandiũ magnũ angelus cuangeli¬
zaint. Uide autẽ ne forte ipsi sunit et tres
magi uenientes iam non modo ab oriẽte.

Expanded text:
iste praesentia, ille futura; iste quae videntur, iste praesentia, ille futura; iste quae videntur, ille quae non videntur; postremo iste quae sua sunt, ille quae Jesu Christi. Uterque Manasses, uterque obliviosus; sed alter quidem Jerusalem, alter Babylonis oblitus: quia alter eorum quae impediunt, et iste paratus; alter sane eorum magis quae expediunt, et quae non expedit oblivisci; atque hic penitus imparatus ad videndam in se Domini majestatem. Neque est domus panis, in qua Salvator oriatur; non est Manasses ille cui appareat, qui Israel regit, et super Cherubim sedet: Appare, inquit, coram Ephraim, Benjamin et Manasse . Ego arbitror istos tres esse qui salvantur, quos alius quidam propheta Noe, Danielem, et Job nominavit : eosdem quoque et tribus illis pastoribus designari, quibus nato Angelo magni consilii, gaudium magnum angelus evangelizavit. 9. Vide autem ne forte ipsi sint et tres magi, venientes jam non modo ab Oriente,
Abbreviated transcription (Latin):
ostrũ media nocte pulsare et dicere: qr
amicus meus uenit de bia ad mc. et non
habro quod ponam ante illũ. Paratũ
cor cius sperarc in dño ait ꝓpheta. haud
dubiũ quin de iustoloquens: confir¬
matũ cor cius non cõmouebitur. Non
est paratũ cor: quod non est confirmatũ.
Scimus autẽ ipso codem teste prophcta.
quod panis cor hoĩs confirmet. Non est
piratũ scd aridum. et exangne cor cius.
qui oblitus est comedere panc̃ suũ: est
autẽ paratus et non turbatus. ut custo¬
diat mandata uite. qui oblitus ca que
retro sunt. in ea que ante sunt se extẽdit.
uides quã fugienda quedã. q̃m sit quedã
obluuo cupienda : Neq enum totus ma¬
nasses iordanc̃ transut: scd nec totꝰ citra
sibi eligit mansionẽ. est qui oblitus est
dm̃ creatoris sui : et qui prouidet eñ in
conspectu suo sẽper: oblitus populũ suũ
et domũ patris sui. et ille qͥdez celestia
obluuscitur. hic uero que sunt suꝑ terrã:

Expanded text:
clausum media nocte pulsare, et dicere: Quia clausum media nocte pulsare, et dicere: Quia amicus meus venit ad me de via, et non habeo quod ponam ante illum . Paratum cor ejus sperare in Domino, ait Propheta, haud dubium quin de justo loquens. Confirmatum est cor ejus, non commovebitur . Non est paratum cor quod non est confirmatum. Scimus autem, ipso eodem teste propheta, quod panis cor hominis confirmet . Non est ergo paratum, sed aridum et exsangue cor ejus, qui oblitus est comedere panem suum. Est autem paratus et non turbatus, ut custodiat mandata vitae, qui oblitus ea quae retro sunt, in ea quae ante sunt, se extendit. Vides quam fugienda quaedam, quam sit quaedam oblivio cupienda. Neque enim totus Manasses Jordanem transiit, sed nec totus citra sibi elegit mansionem . Est qui oblitus est Domini creatoris sui, et est qui providet eum in conspectu suo semper oblitus populum suum, et domum patris sui. Et ille quidem coelestia obliviscitur, hic vero quae sunt super terram;
Abbreviated transcription (Latin):
natus est nobis. Et diccbat. Beati pan
mini sicut puer iste: non intrabitis in
regnũ celorũ. Unde etiam stabulũ cligit
et presepe. utiq domũ lutcã. et diuersoria
nimentorũ: ut hunc esse scias qͥ de stercore
crigit pauperẽ. et saluos facit hoĩes et in¬
menta utinam autr̃ inueniamur et
nes bethleẽ uide: ut in nobis qͦq dignc¬
tur nasci. et audirc mercamur. qr uobis
timentib deum orictur sol iusticie. Forte
enim hoc est quod supra meminimus: ad
uidendã in nobis dñi maiestatẽ. et sctifi¬
cationc opus esse. et preparationc. Naz
et uixta prophetã. facta est uidea sctifi¬
catio eius. quia uidelicet oĩa in confessi¬
onc lauentur: et domus panis quod
bethleẽ sonat. ad preparationem fortasse
uidebitur magnopere pertincre. Quomͦ
cnuim paratus ille est. ut excipere tantũ
hospitem possit qui dicit. qr non est in
domo mea panis: Deniq quia ĩparatu
crat quidã necesse habuit clausũ amici

Expanded text:
natus est nobis; et dicebat: Beati paupnatus est nobis; et dicebat: Beati paupt efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum coelorum . Unde etiam stabulum elegit et praesepe, utique domum luteam, et diversorium jumentorum, ut hunc esse scias, qui de stercore erigit pauperem, et salvos facit homines et jumenta. 8. Utinam autem inveniamur et nos Bethlehem Judae, ut in nobis quoque dignetur nasci, et audire mereamur: Quia vobis timentibus Deum orietur sol justitiae! Forte enim est hoc quod supra meminimus, ad videndam in nobis Domini majestatem et sanctificatione opus esse, et praeparatione. Nam et juxta prophetam: Facta est Judaea sanctificatio ejus , quia videlicet omnia in confessione lavantur: et domus panis, quod Bethlehem sonat, ad praeparationem fortasse videbitur magnopere pertinere. Quomodo enim ille paratus est, ut excipere tantum hospitem possit, qui dicit: Quia non est in domo mea panis? Denique quia imparatus erat quidam, necesse habuit amici ostium
Abbreviated transcription (Latin):
satis dr non tam natus esse ꝙͣ nasci.
quotidie donec mortẽ eius annunciamꝰ:
sic uidetur et nasci. dum fideliter repre¬
sentamus cius natiuitatẽ. Dic igitur
crastina bidebimus maiestatẽ dei. scd
sanc nn nobis non in scipso: utiq ma¬
iestatẽ in humilitate. uirtutẽ in infir¬
mitate. in hõic deum. Ipse enim est c̃ma¬
nucl quod interpectatur nobiscũ deus.
scd gloriã quasi unigeniti a pr̃c. utiq
plcnũ gr̃c bidius ctucritatis. Non cñ
gloriã potestatis aut claritatis. sc̃d gła
in laudem inquit glorie gr̃e sue. Sic
ergo nascitur. Scd ubi putas: In beth¬
lcem iude. Req enum decet nos ita beth¬
leem prcterire. Transcamus usq bethlcc̃
dicunt pastores: non bethlcẽ ꝑtranscamꝰ.
Quid enim si pauper uiculus est. qͥd
si bidctur minima in uideaᶜ. Ne id qͥdẽ
icongruũ ei qui cũ diues esset. propt
nos pauper factus est: et cũ esset magnꝰ
dñs et laudabilis nimis. paruulus

Expanded text:
satis dicitur non tam natus esse quam nascisatis dicitur non tam natus esse quam nasciquotidie, donec mortem ejus annuntiamus: sic videtur et nasci, dum fideliter repraesentamus ejus nativitatem. Die igitur crastina videbimus majestatem Dei, sed sane 774 in nobis, non in seipso: utique majestatem in humilitate, virtutem in infirmitate, in homine Deum. Ipse est enim Emmanuel, quod interpretatur nobiscnm Deus. sed gloriam quasi Unigeniti a Patre, utique plenum gratiae vidimus et veritatis. Non enim gloriam potestatis aut claritatis, sed gloriaIn laudem, inquit, gloriae gratiae suae . 7. Sic ergo nascitur. Sed ubi putas? « In Bethlehem Judae : » neque enim decet nos ita Bethlehem praeterire. Transeamus usque Bethlehem, dicunt pastores, non, Bethlehem pertranseamus. Quid enim si pauper viculus est? quid si videtur minima in Judaea? Ne id quidem incongruum ei, qui cum dives esset, propter nos factus est pauper: et cum esset magnus Dominus et laudabilis nimis, parvulus
Abbreviated transcription (Latin):
batur quod quia uidisset credidisset.
Req enim idipsũ est uidisse et ideo credi¬
disse: quod credendo bidisse. Aliqum abra¬
ham pater uester quonã modo dñicum
hunc bidisse dicm. nisi credendo creden¬
dus est: Scd et illud quomͦ accipietur
quod hac nocte cantatũ est nobis. sct̃i¬
ficamini hodie et estote parati. crastina
enim die uidebitis marestatẽ dei in uo¬
bis: si non mente uidere est pia deuo¬
tione representare et recolere fide non
ficta magnũ illud magne pictatis sa¬
cramentũ quod manifcstatũ est in car¬
ne. iustificatũ est in spiritu. apparuit
angelis. predicatũ est gentib. creditum
est in mundo. assumptũ est in gloria:
Semper igitur nouũ qͦd semꝑ innouat
mentes: nec umiꝙ̃ uetus qͦd fructificare
non cessat. quod in perpetuũ non mar
mucterauerunt omnia ossa. in beram
bite transferat nouitatem. Inde est qͦd
ctiam in presenti tam iocundissima
annunciatione. si aduertistis congrue

Expanded text:
batur quod quia vidisset credidisset. batur quod quia vidisset credidisset. Neque enim idipsum est vidisse, et ideo credidisse, quod credendo vidisse. Alioquin Abraham pater vester, quonam modo Dominicum hunc vidisse diem, nisi credendo, credendus est? Sed et illud quomodo accipietur quod hac nocte cantatum est nobis, « Sanctificamini hodie, et estote parati: crastina enim die videbitis majestatem Dei in vobis: » si non mente videre, est pia devotione repraesentare et recolere fide non ficta magnum illud magnae pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spiritu, apparuit angelis, praedicatum est gentibus, creditum est mundo, assumptum est in gloria ? 6. Semper igitur novum, quod semper innovat mentes; nec unquam vetus, quod fructificare non cessat, quod in perpetuum non marcinveteraverunt omnia ossa, in veram vitae transferat novitatem. Inde est quod etiam in praesenti tam jucundissima annuntiatione, si advertistis, congrue
Abbreviated transcription (Latin):
rantes. Nunquid non singuli natun¬
tate saluatoris audita clamastis in cor¬
dib uestris dicentes. michi aũt adherẽ
deo bonũ est. aut potuis illud qͦd idem
ꝓpleta ait. deo subiecta esto anima mca:
Infelix numũ quisquis ficit prostrat᷑
corde rigido corpus humiliauit. Est enĩ
qui humiliatur nequiter: intcriora añt
cius plena sunt dolo. Quisquis enum
necessitatẽ suã minus considerat. muiꝰ
sentit incõmoda. ninus pauet pericła.
minus deuote confugit ad remedia
orte salutis. minus affectuose se subicit
deo. minus fideliter psallit. dñc refugiũ
factus es nobis: huius adoratio minus
accepta. huius prostratio minus uerax
huius humiliatio minus habens. huiꝰ
ctiam bictoriosa minus. ĩmo et murꝰ
uiuida fides. Quid tamen dicit. beati
qui non uiderunt et crediderunt: Quasi
non bidcatur ipsum credere quodãmodo
iam bidere. Scd aduerte diligenter ciu
et quando dictũ sit: ci utiq qui argue¬

Expanded text:
rantes. Nunquid non singuli nativrantes. Nunquid non singuli nativitate Salvatoris audita, clamastis in cordibus vestris, dicentes: Mihi autem adhaerere Deo bonum est ; aut potius illud quod idem propheta ait: Deo subjecta esto, anima mea? Infelix nimirum quisquis ficte prostratus, corde rigido corpus humiliavit. Est enim qui humiliatur nequiter; interiora autem ejus plena sunt dolo . Quisquis enim necessitatem suam minus considerat, minus sentit incommoda, minus pericula pavet, minus devote confugit ad remedia ortae salutis, minus affectuose se subjicit Deo, minus fideliter psallit: Domine, refugium factus es nobis : hujus adoratio minus accepta, hujus prostratio minus verax, hujus humiliatio minus habens, hujus etiam victoriosa minus, imo et minus vivida fides. Quid tamen dicit: Beati qui non viderunt, et crediderunt? quasi non videatur ipsum credere quodammodo jam videre. Sed adverte diligenter cui et quando dictum sit: ei utique qui argue
Abbreviated transcription (Latin):
similia. Idipsũ deuide apłi sct̃i uiderũt
et audicrunt. et manus corũ tractaue¬
runt de uerbo uite: quibz singulariter
aiebat. Bcati oculi qui uident que uos
uidctis. Postremo hoc idem nobis qͦq
scruatũ est. fidelib utiq thesauris fidei
cõmendatũ: ipso eque dicente. beati qͥ
non uiderunt et crediderunt. Pars nr̃a
hec un uerbo bite. Rec sanc contẽptibilis
ex qua nuirũ biuitur. et qua bincitur
mundus. qm̃i iustus ex fide bunt: ethec
est uictoria que uincit mundũ fides nr̃a.
Hec est que uelut quoddam cternitatis
exemplar. preterita simul et prescntia
ac futura sinu quodã bastissimo conpre¬
hendit: ut nichil ci pretercat. nichil ꝑcat.
prccat nichil. Mcrito prouide in testuno¬
mũ fidei ur̃c ubi facta est uox annuncia¬
tionis huius in aurib uestris. cxultastis
in gandio: egistis gr̃as: prostrati solo
tenus adorastis: concurrentes uelut sub
umbra alarũ cius. et sub penius cius spe¬

Expanded text:
similia. Idipsum deinde apostoli sancti viderunt similia. Idipsum deinde apostoli sancti viderunt et audierunt, et manus eorum tractaverunt de Verbo vitae, quibus singulariter aiebat: Beati oculi qui vident quae vos videtis . Postremo hoc idem nobis quoque servatum est fidelibus, utique thesauris fidei commendatum, ipso aeque dicente: Beati qui non viderunt, et crediderunt . Pars nostra haec in verbo vitae. Nec sane contemptibilis, ex qua nimirum vivitur, et qua vincitur mundus: quoniam justus ex fide vivit , et haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra . Haec est quae, velut quoddam aeternitatis exemplar, praeterita simul et praesentia ac futura sinu quodam vastissimo comprehendit, ut nihil ei praetereat, nihil pereat, praeeat nihil. 5. Merito proinde in testimonium fidei vestrae, ubi facta est vox annuntiationis hujus in auribus vestris, exsultastis in gaudio, egistis gratias, prostrati solo tenus adorastis, concurrentes, velut sub umbra alarum ejus, et sub pennis ejus spe
Abbreviated transcription (Latin):
ne una. Hinic nichilominus abrahan
pater omniũ credentiũ exultauit ut ui¬
deret diem hunc: uidit et gauisus est.
Alioqum quando seruũ uirantẽ sibi
per deũ celi sub femore suo manũ ponẽ
precepisset: nisi ipsũ utiq deũ celi ex codẽ
nasciturũ femore prcuidissetͤ Hoc quoq
consiliũ cordis sui homini scd̃m corsũ
renclauit deus cui uirauit ueritatẽ et
non frustabitur cũ: de fructu inqͥens
uentris tiu. ponam super sedem tuam.
Unde et in bethleẽ inde nascitur sicut
angelus ait ciuitate dauid: utiq propt̃
ueritatẽ dei ad confirmandas ꝓmissio¬
nes patrũ. Hoc ctiã multipharie mul¬
tisq modis cetcris renclatũ est pr̃ib ⁊
prophetis. Absit autẽ ut a diligentib
deum aliquando fuerit negligenter au¬
ditum. Nisi forte negligere uidebatur qͥ
dicebat. Obsecro dñc mitte quẽ missurꝰ
es: aut fastidire qui clamabat. utinam
dirumperes celos et descenderes. ceteraq

Expanded text:
ne una . 4. Hinc nihilominus Abraham, ne una . 4. Hinc nihilominus Abraham, pater omnium credentium, exsultavit ut videret diem hunc, et vidit, et gavisus est . Alioquin quando servum jurantem sibi per Deum coeli, sub femore suo manum ponere praecepisset , 773 nisi ipsum utique Deum coeli ex eodem nasciturum femore praevidisset? Hoc quoque consilium cordis sui homini secundum cor suum revelavit Deus, qui juravit veritatem, et non frustrabitur eum: De fructu, inquiens, ventris tui ponam super sedem tuam . Unde et in Bethlehem Judae nascitur, sicut ait angelus, civitate David , utique propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones patrum. Hoc etiam multifarie multisque modis, caeteris revelatum est patribus et prophetis . Absit autem ut a diligentibus Deum aliquando fuerit negligenter auditum! nisi forte negligere videbatur, qui dicebat: Obsecro, Domine, mitte quem missurus es ; aut fastidire, qui clamabat: Utinam dirumperes coelos , et descenderes, caeteraque
Abbreviated transcription (Latin):
propheticũ illud occurrerit. in cternũ et
ultra. Natus est ergo xp̃s. non modo añ
hec nr̃a tempora: sẽd ante tẽpora uniũsa.
Ucrũ illa quidem natiuitas posuit tens¬
bras latibulũ suũ: imo uerolucẽ mag̃
habitat maccessibilem. Latet in corde pr̃is.
in monte umbroso et condenso. Ut crgo
aliq̃tenus innotesceret. natus est et ĩ tp̃e.
natus ex carnc. natus in carne. factũ
est uerbũ caro. Quid tamen mirũ si
usq hodic dicitur in eclesia. xp̃s filiꝰ dei
nascitur: qñ tam longe antea dicebat
haud dubiũ quin de ipso. puer natus
est nobis: Olun cepit audiri uerbũ hoc:
et nemo sctorum ali: nando fastidiuit.
Siquidẽ iesus xp̃s filius dei heri et hodie.
et in cternũ. Hinc minirũ primus homo
omiũ uinentiũ pater. magnũ cructu¬
ans sacramentũ. qͦd in xp̃o et in ceclia
apłs postinodũ cuidentius cõmendauit:
relinquet ait homo patrẽ et matrẽ et
adherebit uxori sue. et crunt duo in car¬

Expanded text:
propheticum illud occurrerit: In aeternum et propheticum illud occurrerit: In aeternum et ultra . Natus est ergo Christus, non modo ante haec nostra tempora, sed ante tempora universa. Verum illa quidem nativitas posuit tenebras latibulum suum, imo vero lucem magis habitat inaccessibilem: latet in crode Patris in monte umbroso et condenso. Ut ergo aliquatenus innotesceret, natus est; et in tempore natus ex carne, natus in carne factum est Verbum caro. Quid tamen mirum si usque hodie dicitur in Ecclesia, Christus Filius Dei nascitur, quando tam longe antea dicebatur, haud dubium quin de ipso: Puer natus est nobis? Olim coepit audire verbum hoc, et nemo sanctorum aliquando fastidivit. Siquidem Jesus Christus Filius Dei, heri, et hodie, et in aeternum. Hinc nimirum primus homo, omnium viventium pater, magnum eructans sacramentum, quod in Christo et in Ecclesia Apostolus postmodum evidentius commendavit, Relinquet, ait, homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae; et erunt duo in car
Abbreviated transcription (Latin):
quois ordine spirituũ beatorũ: multo
minus animositas tua qͦd aausarctur
haberct. Nunc autẽ tanto anpliore tibi
deuotionc suscipiendus estiste saluator.
quanto differentius pre ceicris omnib
nonicu hereditauit: iesus p̃s filiᷤ dei.
Et uide si non enidentius tia hec ad pa¬
stores loquens angelus cõnendauit.
gaudiũ magnũ quod euingelizabat
mus igitur fr̃es in hac iaturtate. et
multipliciter gratulenur in ca. qͣui et
salutis utilitas. et unchonis suauitas.
et filu dei maicstas. tan eleganter illu¬
strat. ut nichil desit ex ĩb que desideran¬
tur: nec cõmodũ. nec ocundũ. nec honc¬
stum. Exultcmus insm ruminantes
iutra nosinctipsos. e inuicẽ cructuan¬
filius dei nascitur n bethlcẽ uide. Rec
michi quis ad ista respondeat. indenotꝰ.
ingratus. irreligiosus. Non est hoc no¬
nũ. olim auditũ est. olim factum est.
olim natus est xp̃s. Ego cñ dico: olun
et ante. Nec mirabitur olun et ante: cui

Expanded text:
quovis ordine spirituum beatorum, multo quovis ordine spirituum beatorum, multo minus animositas tua, quod causaretur, haberet. Nunc autem tanto ampliore tibi devotione suscipiendus est iste Salvator, quanto differentius prae caeteris omnibus nomen haereditavit Jesus Christus Filius Dei. Et vide si non evidentius haec tria ad pastores loquens angelus commendavit, gaudium magnum, quod evangelizabat, mus igitur, fratres, in hac nativitate, et multipliciter gratulemur in ea, quam et salutis utilitas, et unctionis suavitas, et Filii Dei majestas tam eleganter illustrat, ut nihil desit ex omnibus quae desiderantur, nec commodum, nec jucundum, nec honestum. Exsultemus, inquam, ruminantes intra nosmetipsos et invicem eructanFilius Dei, nascitur in Bethlehem Judae. » 3. Nec mihi quis ad ista respondeat indevotus, ingratus, irreligiosus: Non est hoc novum: olim auditum est, olim factum est, olim natus est Christus. Ego enim dico, olim et ante. Nec mirabitur, olim et ante, cui
Abbreviated transcription (Latin):
inter ierusalẽ et icricho semiuiuus in
bia. Amplius autẽ letaris. nec durũ
esse medicũ. nec grauib uti medicim.
ne tibi forsitan intolerabilior uidcatur
breius ipsa curatio. ꝙͣ diturna egri¬
tudo. Sic nmirũ sic ulq hedic mũlai
pereunt. medicũ fugientes. qͣd icsũ qͥdem
nouerint. scd xp̃m nesciant: humano
seusu de multitudine et maligrtate
morborũ. parate sibi medele molestiã
estuantes. Iam bero si certus es de sal¬
natore. et nichilominus xp̃m esse cogno¬
scis. non utentẽ cautcrio sed unguento.
non ustionc sed unctione curantem:
unũ adhuc arbitror ingenuã posse mo¬
ucre creaturã. ne forte quod absit salua¬
toris huius non satis condigna uidea¬
tur esse persona. Putotanicn non usq
adeo ambitiosus es. et glorie cupidꝰ. aut
zelator honoris: ut ab uno quopiamc
conserius tus si prestare posset. hanc gra¬
tiã suscipere detrectares. Nam si angelus
aut archangelus esset. uel exsupcriori

Expanded text:
inter Jerusalem et Jericho semivivus in inter Jerusalem et Jericho semivivus in via. Amplius autem laetaris nec durum esse medicum, nec gravibus uti medicinis, ne tibi forsitan intolerabilior videatur brevis ipsa curatio, quam diuturna aegritudo. Sic nimirum, sic usque hodie multi pereunt medicum fugientes, quod Jesum quidem noverint, sed Christum nesciant, humano sensu de multitudine et malignitate morborum, paratae sibi medelae molestiam aestimantes. 2. Jam vero si certus es de Salvatore, et nihilominus Christum esse cognoscis, non utentem cauterio, sed unguento; non ustione, sed unctione curantem, unum adhuc arbitror ingenuam posse movere creaturam, ne forte quod absit! Salvatoris hujus non satis condigna videatur esse persona. Puto tamen, non usque adeo ambitiosus es et gloriae cupidus, aut zelator honoris, ut ab uno quopiam e conservis tuis, si praestare posset, hanc gratiam suscipere detrectares. Nam si angelus aut archangelus esset, vel ex superiori
Abbreviated transcription (Latin):
Quid tam nccessariũ perditis. qͥdtam
optabile miscris. qͥd tam utile desperatis:
Alioquin unde salus. unde uel tenius
aliqua spes salutis. in lege peccati. in
corporc mortis. in malicia hac dici. et
loco afflictionis: insi noua nobis ⁊
insperata nascerctur: At tu forte sa¬
lutem optas: scd curationis acerbita¬
tem. tenerituduus pariter et egritudi¬
is proprie conscius reformidas. Ne ti¬
meas xp̃s est: suais plane et mitis et
multe misericordie: unctus oleo leticie
pre participib sius: cis nimirũ qͥ licz
non ip̃am plenitudinc̃. de plenitudinc
tamen huius accipuint bnctionis. Ne
uero suanc̃ audicns mefficacẽ forc au¬
tumes saluatorẽ: additur ctiã filuu dei.
Qualis enim pater. talis filius: cui sub¬
est cũ uolucrit posse. Aut forsitan utilita¬
te salutis et iocunditate unctionis au¬
dita. nescio quid submurmuras: pu¬
to ctiã de honcstate sollicitus. S alua¬
torẽ tibi gratularis adesse. utpote iacẽs
paraliticus in grabato: aut magis

Expanded text:
Quid tam necessarium perditis? quid tam optabile miseris? quid tam utile desperatis? Alioquin unde salus, unde vel tenuis aliqua spes salutis in lege peccati, in corpore mortis, in malitia hac dici et loco afflictionis, nisi nova nobis et insperata nasceretur? At tu 772 forte salutem optas, sed curationis acerbitatem, teneritudinis pariter et aegritudinis propriae conscius, reformidas. Ne timeas: Christus est suavis plane, et mitis, et multae misericordiae, unctus oleo laetitiae prae participibus suis, eis nimirum qui, licet non ipsam plenitudinem, de plenitudine tamen hujus accipiunt unctionis. Ne vero suavem audiens, inefficacem fore autumes Salvatorem, additur etiam, « Filius Dei. » Qualis enim Pater, talis Filius, cui subest, cum voluerit, posse. Aut forsitan utilitate salutis et jucunditate unctionis audita, nescio quid submurmuras, puto etiam de honestate sollicitus. Salvatorem tibi gratularis adesse, utpote jacens paralyticus in grabato, aut magis
Abbreviated transcription (Latin):
obstaculũ impedit. ut cũ qui prope est
nondũ balcas intucri. Propterea pau¬
lus ipse dissolui cupit. et cũ xp̃o esse: et
cxclamans miscrabilius. infclix inquit
ego homo quis me liberabit de corpore
mortis huius. Sic et propheta in psal¬
mo. educ inquit de carcere animã mcã.
ad confitendũ nomini tuo. Item in

Expanded text:
obstaculum impedit, ut eum qui prope est, obstaculum impedit, ut eum qui prope est, nondum valeas intueri. Propterea Paulus ipse dissolvi cupit, et cum Christo esse , et exclamans miserabilius: Infelix, inquit, ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Sic et propheta in Psalmo: Educ, inquit, de carcere animam meam, ad confitendum nomini tuo . SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
tione. non de expectatione: M odestia
stia nostra nota sit: sicut dñi dei nr̃i
modestia cunctis innotuit. Quid cm̃
magis incongruũ. ꝙͣ ut ĩmoderate
agat homo conscius proprie infirmi¬
tatis: qñqͥdem apparint inter homic̃s
modestus dñs maiestatis: Discite ĩqͥt
a me quia mitis sũ et humilis corde:
ut possit ctiã modestia ur̃a ceteris inino¬
tescere. Iam quod sequitur dñs ꝓpe
est: de dextera debet intelligi. Ram de si¬
istra ipse loquitur: ecce ego uobiscum
pe est dñs fr̃es mei. nichil solliciti sitis:
in proximo est. et citius apparebit. No¬
lite deficere. nolite lassari. querite euz
dũ inueniri potest. iuccate cũ dũ ꝓpe
est. Prope est dñs his qui tribulato
sunt corde: prope est expectantib cum.
expectantib in ueritate. Demiq bis nos¬
se ꝙͣ prope cst . Audi sponsam de sponso
canentẽ. qm̃i eccc stat post parietẽ. Pari¬
etem istũ corpus tuũ intellige: quod

Expanded text:
tione, non de exspectatione? Modestia tione, non de exspectatione? Modestia stia nostra nota sit, sicut Domini Dei nostri modestia cunctis innotuit. Quid enim magis incongruum, quam ut immoderate agat homo, conscius propriae infirmitatis, quandoquidem apparuit inter homines modestus Dominus majestatis? Discite, inquit, a me quia mitis sum et humilis corde , ut possit etiam modestia vestra innotescere caeteris. Jam quod sequitur, Dominus prope est, de dextera debet intelligi. Nam de sinistra ipse loquitur: Ecce ego vobiscum pe est Dominus, fratres mei, nihil solliciti sitis: in proximo est, et citius apparebit. Nolite deficere, nolite lassari: quaerite eum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est. Prope est Dominus his qui tribulato sunt corde : prope est exspectantibus eum, exspectantibus eum in veritate. Denique vis nosse quam prope 769 est? Audi sponsam de sponso canentem: Quoniam ecce stat post parietem . Parietem istum, corpus tuum intellige, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sunã lucẽ: et aurẽ tuã inclina ad
obediendũ: ut q̃ñq perucnias ad qͥc¬
tem perptuã et pacem super pacem.
Lux enim est propter serenitatẽ: pax
propter tranquillitatẽ: fons proptet af¬
fluentiã et cternitatẽ. Fontẽ assigna
candor uite eterne. et lux uera illumi¬
nans omnẽ hominẽ uenientẽ in hunc
mundũ. paceni spiritu sancto. qui
nimirũ super quictũ et humilem reqͥ¬
escit. Nec hoc dico tanꝙͣ propria ista sĩt
singulorũ: nam et pater lux est. ut
sit filius lumen de lumine: filus par
est. pax nostra qui fecit utraq unũ:
et spiritus sanctus fons est aque salli¬
entis in bitam cternam. Sed qn ad hei
perueniemus: Quando adimplebis
inc dñc leticia cũ uultu tuo: Gande¬
mus in te q̃m bisitasti nos oriens ex
alto: iterũ gaudemus expectantes bea¬
tam spem in aduentu secundo. Scd
quando ueniet plenitudo leticie. non
de memoria sẽd de presentia: de cxibi¬

Expanded text:
simam lucem; et aurem tuam inclina ad simam lucem; et aurem tuam inclina ad obediendum, ut quandoque pervenias ad quietem perpetuam, et pacem super pacem. Lux enim est propter serenitatem, pax propter tranquillitatem, fons propter affluentiam et aeternitatem. Fontem assigna candor vitae aeternae, et lux vera illuminans omnem hominem venientem in hunc mundum; pacem Spiritui sancto, qui nimirum super humilem et quietum requiescit. Nec hoc dico, tanquam propria ista sint singulorum: nam et Pater lux est, ut sit Filius lumen de lumine; et Filius pax est, pax nostra, qui fecit utraque unum; et Spiritus sanctus fons est aquae salientis in vitam aeternam. 10. Sed quando ad hoc perveniemus? Quando adimplebis me, Domine, laetitia cum vultu tuo? Gaudemus in te, quoniam visitasti nos oriens ex alto; iterum gaudemus, exspectantes beatam spem in adventu secundo. Sed quando veniet plenitudo laetitiae, non de memoria, sed de praesentia; de exhibi
Abbreviated transcription (Latin):
colitur deus. ħ orret humanus audit
uerbũ: scd utmã horreat similit aĩmus
cogitatũ malignũ pariter et affectum.
sc̃d et oĩs superbus extollitur supra dcũ.
Sult enĩ deus fieri boluntatẽ suã: et
superbus uult ficri suam. Iam uidet᷑
cqualitas: sed attende male con gruã
proportionem. Dcus quidẽ in his tm̃
que ratio approbat suam uult fieri
uoluntatem: superbus ucro it cũ ratiõe.
et contra rationcm. Uides qm altitu¬
do est. et non illuc pcrueniunt fluen¬
ta gr̃e: Risi conucrsi fuerit᷑ inquit. ⁊
efficianum sicui paruulus iste. se añt
dicit qui est fons uite. in quo habitat
et unde manat plenitudo omniũ gra¬
tiarũ: non intrabitis in regnũ ccłor.
Para proide riuulos. aggeres. terre¬
ne et cdate cogitatioms disperge: con¬
formare tilio hõis non primo homiur:
quia fons gr̃e in cor hoĩs carnalis.
scilz et terrem non ascendit. Oculuz
quoq purga. ut uidere possis meris¬

Expanded text:
colitur Deus . Horret humanus auditus colitur Deus . Horret humanus auditus verbum: sed utinam horreat similiter animus cogitatum malignum pariter et affectum. sed et omnis superbus extollitur supra Deum. Vult enim Deus fieri voluntatem suam, et superbus vult fieri suam. Jam videtur aequalitas: sed attende male congruam proportionem. Deus quidem in his tantum quae ratio approbat, suam vult fieri voluntatem: superbus vero et cum ratione, et contra rationem. Vides quoniam altitudo est, et non illuc perveniunt fluenta gratiae. Nisi conversi fueritis, inquit, et efficiamini sicut parvulus iste se autem dicit, qui est fons vitae, in quo habitat et unde manat plenitudo omnium gratiarum, non intrabitis in regnum coelorum . Para proinde rivulos, aggeres terrenae et elatae cogitationis disperge, conformare Filio hominis, non primo homini: quia fons gratiae in cor hominis, carnalis scilicet et terreni, non ascendit. Oculum quoque purga, ut videre possis meris
Abbreviated transcription (Latin):
robis. Mec siquidẽ que exuperat cẽm
sensũ. et est pax super pacci. necdum
capaces estis. Propterca do uobis patriã
pacis: et relinquo interĩ uiam pacis.
Sed quid est quod diximus in corhõis
non ascendit. Utiq quia fons est. et
ascensũ nescit Scimus cram quia fon¬
trũ natura est riuos sectari conualliũ:
montiũ ardua dedinare: sicut scrip¬
tũ est. Qui enittis fontes in conual¬
lib: ĩter mediũ montiũ pertransib̃t
aque. hoc autẽ est. unde admonere
deus superbis resistit. humilib autem
dat gr̃am. Fons crĩ ad altiora non
ascendit: ꝙͣ sit locus eius unde procedit.
Sed uideri potest scd̾ hanc regulam
non ĩpediri a superbia uias gr̃c p̃sertĩ
quod ille primus superbus. qui scd
scripturã rex est super oc̃s filios suꝑbie.
dixisse non legitur altior ero: scd ero
inquit sumlis altissimo. Ettam en
non mentitur apłs: qm̃ ille extollitur
supra omne quod creditur. aut quod

Expanded text:
768 vobis . Meae siquidem, quae exsuperat omnem 768 vobis . Meae siquidem, quae exsuperat omnem sensum, et est pax super pacem, necdum capaces estis: propterea do vobis patriam pacis, et relinquo interim viam pacis. 9. Sed quid est quod diximus: In cor hominis non ascendit? Utique quia fons est, et ascensum nescit. Scimus enim quia fontium natura est rivos sectari convallium, montium ardua declinare, sicut scriptum est: Qui emittis fontes in convallibus, inter medium montium pertransibunt aqua . Hoc autem est unde admonere Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Fons enim ad altiora non ascendit, quam sit locus ejus unde procedit. Sed videri potest secundum hanc regulam non impediri a superbia vias gratiae, praesertim quod ille primus superbus, qui, secundum Scripturam, rex est super omnes filios superbiae , dixisse non legitur, Altior ero; sed, Ero, inquit, similis Altissimo . Attamen non mentitur apostolus, quoniam ille extollitur supra omne quod creditur, aut quod
Abbreviated transcription (Latin):
dñe quid. Profecto gr̃arũ actio. ⁊ box
landis. Bcati qui habitant in domo
audunt. in cor hõis non ascendit. q̃
preparaiit deus diligentibz se. Lux est
crũ maccessibilis. pax est q̃ exuperat
omnẽ sensũ: fons est qui ascensum
nescit. sed descensum. Non bidit oculꝰ
lucẽ maccessibilẽ: non audunt auris
pacem incomprchensibilem. Speciosi
quidẽ pedes euangelizantiũ pacẽ: sed
licet in omnc̃ terrã exicrit sonus eorũ.
pax tamen que exuperat omnẽ sensũ.
nec ab ipsis quanta erat potuit capi:
nc dum aliorũ aurib tradi. Ait cñ¬
ctiã paulus ipse. Erc̃s: ego me non
arbitror cõprchendisse. Fides quidem ex
auditu: auditus per uerbũ dei: sedfides
non species. et promissio non cchibitio
pacis. Et quidẽ pax est nunc ctiã in
terra hoĩb bonc uoluntatis. Scd qͥd
est pax ista ad illius plenitudinem. ⁊
supcreminentiã pacis : Unde et ip̃e dñs
ait. Pacc̃ mcã do uobis: pacẽ relinquo

Expanded text:
Domine, quid? Profecto gratiarum actio, et vox Domine, quid? Profecto gratiarum actio, et vox laudis. Beati qui habitant in domo audivit, et in cor hominis non ascendit, quae praeparasti, Deus, diligentibus te . Lux est enim inaccessibilis, pax est quae exsuperat omnem sensum; fons est qui ascensum nescit, sed descensum. Non vidit oculus lucem inaccessibilem, non audivit auris pacem incomprehensibilem. Speciosi quidem pedes evangelizantium pacem ; sed licet in omnem terram exierit sonus eorum; pax tamen quae exsuperat omnem sensum, nec ab ipsis quanta erat potuit capi, nedum aliorum auribus tradi. Ait enim Paulus ipse: Fratres, ego me non arbitror comprehendisse . Fides quidem ex auditu, auditus autem per verbum Dei : sed fides, non species; et promissio, non exhibitio pacis. Et quidem pax nunc est etiam in terra hominibus bonae voluntatis: sed quid est pax ista ad illius plenitudinem et supereminentiam pacis? Unde et ipse Dominus ait: Pacem meam do vobis, pacem relinquo
Abbreviated transcription (Latin):
fixum. Fortasse crux ipsa nos sumꝰ
cui xp̃s memoratur infixus. homo
crũ formã crucis habet: quã si manus
extenderit. exprimet manifestius. ⁊ qͥ¬
tur autẽ xp̃s in psalmo dicens. Infix̾
sum in lio profundi. Lunũ quidẽ
nos esse manifestũ est. qm delimo pla¬
smati sumius. Sed tunc quidẽ limus
paradysi fuimus: nunc uero limus
profundi. Infixus sum inquit. non
pertransu. non recessi: robiscũ sũ usq
ad consũmationẽ seculi. Ipse est cium
ẽmanuel nobiscum deus. A obiscũ utiq.
scd per sinistrã. Sic crum olim thamar
parturiente. zaram prius solã protulit
manũ: que in sacramento passionis
dñice coccinco alligata est filo. Itaq
iam quidẽ tenemus sinistrã: sed adhuc
clamare necesse est. operi manuũ tua¬
rũ porriges dexteram. Nam delectatioẽs
in dextera tua usq in finẽ. Dñe exten¬
Gloria inquit et dunitie in domo eiꝰ.
utiq qui tunct dñs. Scd in domo tua

Expanded text:
fixum. Fortasse crux ipsa nos sumus, fixum. Fortasse crux ipsa nos sumus, cui Christus memoratur infixus. Homo enim formam crucis habet: quam, si manus extenderit, exprimet manifestius. Loquitur autem Christus in Psalmo: Infixus sum in limo profundi . Limum quidem nos esse manifestum est, quoniam de limo plasmati sumus. Sed tunc quidem limus paradisi fuimus, nunc vero limus profundi. Infixus sum, inquit, non pertransii, non recessi. Vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Ipse est enim Emmanuel, nobiscum Deus. Nobiscum utique, sed per sinistram. Sic enim olim Thamar pariente, Zara prius solam protulit manum, quae in sacramento Dominicae passionis coccineo alligata est filo . 8. Itaque jam quidem tenemus sinistram, sed adhuc clamare necesse: Operi manuum tuarum porrige dexteram ; nam delectationes in dextera tua usque in finem . Domine, extenGloria, inquit, et divitiae in domo ejus , utique qui timet Dominum. Sed in domo tua,
Abbreviated transcription (Latin):
opib cunctisq thesauris. Quid cñ
humilitate ditirs. quid preciosius
inuenitur: qua et regnũ celorũ cii¬
tur. et diuina gr̃a acquiritur. Sic̃
scriptum est. Beati pauperes spiritir.
qͣm ipsorũ est regnũ celorũ. Et apd̃
salomonem. Deus superbis resistit.
humilib autẽ dat grãm. Habes com¬
mendatã a deo humilitatẽ in natiui¬
tate. In hac enim exmanunt semetips
formã sermi accipiens. et habitu in¬
uentus ut homo. Uis adhuc precio¬
siores diuitias. et superexcalentẽ glas
unienire: Mabes caritatẽ in passione.
Maiorẽ hac dilectionẽ nemo habet: ut
ammã suã ponat quis pro amcis suiꝰ
He duntie salutis et gloria. sangus
preciosus quo redempti sumus: ⁊ crux
dñica in qua cũ apostolo gloriamur
arbitratus sum mescire inter bos. nͥ
christũ iesũ: et hunc crucifixũ. Ipsa
est leua xp̃s iesus: et hic crucifixus.
Nam dextera quidẽ xp̃s iesus: et hieglo¬
riosus. Christũ inquit et hunc cruci¬

Expanded text:
opibus, cunctisque thesauris. Quid enim opibus, cunctisque thesauris. Quid enim humilitate ditius, quid pretiosus invenitur, qua nimirum regnum coelorum emitur, et divina gratia acquiritur? sicut scripm ipsorum est regnum coelorum ; et apud apostolum: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Habes commendatam a Deo humilitatem in nativitate. In hac enim exinanivit semetipsum, formam servi accipiens, et habitu inventus ut homo. 7. Vis adhuc pretiosiores divitias, et superexcellentem gloriam invenire? Habes charitatem in passionem. Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . Hae divitiae salutis, et gloria, sanguis pretiosus, quo redempti sumus; et crux Dominica, in qua cum Apostolo gloriamur:arbitratus sum me scire inter vos, nisi Christum Jesum, et hunc crucifixum . Ipsa est laeva Christus Jesus, et hic crucifixus; nam dextera quidem Christus Jesus et hic gloriosus. Christum, inquit, Jesum, et hunc cruci
Abbreviated transcription (Latin):
locus dissimulationis. quod ex te nasce¬
tur sanctũ. ait gabrici ad mariã. urtabi¬
tur filius dei. O uere sct̃m. Non dabis
scunt miracula. multiplicantur duu¬
tie: thesaurus aperitur. Que generat
et miater et uirgo est: qui generatur.
et deus et homo est. Scd nunquid da¬
bitur sc̃m canib: aut margarite por¬
cis: Abscondatur certe thesaurus nr
in agro: et pecunia nr̃a in sacculore¬
ponatur. Operiatur conceptus sine
semine. matris desponsatione: partus
sine dolore. uagitib parmili ⁊ merore.
Ablcondatur et parturientis incorru¬
ptio legali purificatione: infantis
umocentia. solita circũcisione. Abscõ¬
de inquã ahlronde maria nomi solis
fulgorẽ: pone in prescpio. iuolue pã¬
ius infantem. Nam et ip̃i panmi diui¬
tic nr̃e sunt. Pretiosiores si quai dẽ pan¬
ni saluatoris omni purpura. et glo¬
riosius hoc presepe auratis regũ solus:
ditior deniq xp̃i paupertas cunctis

Expanded text:
locus dissimulationis, Quod ex te nascilocus dissimulationis, Quod ex te nascitur Sanctum ait angelus Gabriel ad Mariam, vocabitur Filius Dei . 767 O vere sanctum! Non dabis,scunt miracula, multiplicantur divitiae, thesaurus aperitur. Quae generat, et mater et virgo est; qui generatur, et Deus et homo est. Sed nunquid dabitur sanctum canibus, aut margaritae porcis? Abscondatur certe thesaurus noster in agro, et pecunia nostra in sacculo reponatur. Operiatur conceptus sine semine Matris desponsatione, partus sine dolore, vagitibus parvuli, et moerore. Abscondatur et parturientis incorruptio legali purificatione; infantis innocentia solita circumcisione. Absconde, inquam, absconde, Maria, novi solis fulgorem; pone in praesepio, involve pannis infantem: nam et ipsi panni divitiae nostrae sunt. Pretiosiores siquidem panni Salvatoris omni purpura, et gloriosius hoc praesepe auratis regum soliis; ditior denique Christi paupertas cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
res diuitias: habes gloriã ampliorẽ.
Mater est sine corruptione uirgini¬
tatis: filius sinc omni labe pctĩ. Non
cadit in matrem eue maledictio: ñ
cadit in prolem gencralis illa con¬
ditio. de qua dictũ est per prophita.
Remo mundus a sorde: nec inifans
cuius unus diei est uita suꝑ terrã
Ecce infans sine sorde. solus inter
hoĩcs uerax: ĩmo et ueritas ipsa. Ette
agnus sinc macula: agnus dei qͥ
tollit peccata mundi. Quis enm
peccata melius tolleret. ꝙ̃ is in quẽ
peccatũ non cadit: Iste sinc dubio.
lauare me potest: quẽ constat inqui¬
natũ non esse. Hec manus opertim
luto detergat oculũ ncũ: que sola si¬
ne pulucre est. Iste michi festucam
educat de oculo. qͥ non habet trabem
in suo: ĩmo iste trabes educat de meo:
qui nec exignũ puluerẽ habet in suo.
a patre. Queris a quo patre : Et filiꝰ
altissumi uocabitur. Manifestũ est qͥs
altissimus sit: sed ne quis remancat

Expanded text:
res divitias, habes gloriam ampliorem. res divitias, habes gloriam ampliorem. Mater est sine corruptione virginitatis, Filius sine omni labe peccati. Non cadit in matrem Evae maledictio, non cadit in prolem generalis illa conditio, de qua dictum est per prophetam: Nemo mundus a sorde, nec infans, cujus est unius diei vita super terram . Ecce infans sine sorde, solus inter homines verax, imo et veritas ipsa. Ecce Agnus sine macula, Agnus Dei qui tollit peccata mandi . Quis enim peccata melius tolleret, quam is in quem peccatum non cadit? Iste sine dubio lavare me potest, quem constat inquinatum non esse. Haec manus opertum luto detergat oculum meum, quae sola sine pulvere est. Iste meo festucam educat de oculo, qui non habet trabem in suo: imo iste trabem educat de meo, qui nec exiguum pulverem habet in suo. a Patre. Quaeris, a quo Patre? Et Filius Altissimi vocabitur. Manifestum est quis Altissimus sit. Sed ne quis remaneat
Abbreviated transcription (Latin):
sileam morte et morte turpilsima cõ¬
demnatus est ab iniquis. Itaq ut
fiduciam nobis darct quodtolleret
hec a nobis. prius matrẽ suã ĩmunc̃
ab utroq scruauit: ut nec in conce¬
ptu quicquã pudoris. nec in partu
quicquã doloris existerit. Accumu¬
lantur adhuc diuitie. crescit gloria:
inonantur signa: et miracula ri¬
mutantur. Non solũ sinc pudore con¬
ceptus. et partus sine dolore: sed⁊ ma¬
ter est sinc corruptiont. O uere nouitaˢ
maudita. Uirgo peperit et post partũ
iiuolata permansit: fecunditatem
prolis cũ carnis integritate. et gaudi¬
ũ matris habens cũ u̾ginitatis honors.
Iam securus expecto promissã michi
gloriã incorruptionis in carne mea:
qͣnquidẽ conscruata per eũ est incor¬
ruptio ctiã in matre sua. Ifacile erit
illi per quẽ mater ipsa incorruptio¬
nc̃ non perdidit pariendo: ut et corru¬
ptibile hoc incorruptionẽ induat re¬
surgendo. Habes tamen adhuc maio¬

Expanded text:
sileam morte, et morte turpissima consileam morte, et morte turpissima condemnatus est ab iniquis. Itaque ut fiduciam nobis daret quod tolleret haec a nobis, prius Matrem suam immunem ab utroque servavit: ut nec in conceptu quidquam pudoris, nec in partu quidquam doloris existeret. 4. Accumulantur adhuc divitiae, crescit gloria, innovantur signa, et miracula immutantur. Non solum sine pudore conceptus, et sine dolore partus; sed mater est sine corruptione. O vere novitas inaudita! Virgo peperit, et post partum inviolata permansit, fecunditatem prolis cum carnis in egritate, et gaudium matris habens cum virginitatis honore. Jam securus exspecto promissam mihi gloriam incorruptionis in carne mea, quandoquidem conservata per eum est incorruptio etiam in Matre sua. Facile erit ei, per quem mater ipsa incorruptionem non perdidit pariendo, ut et corruptibile hoc incorruptionem induat resurgendo. 5. Habes tamen adhuc majo