comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gene cuȩ. sicut turturis.
Tenera est sponse uerecun¬
dia: et ad merepationem
sponsi. puto facies eius rubore suffusa
est: pulcriorq exeo apparens. ilico audit.
Pulehre sunt gene tue. sicut turturis.
Uide autẽ. ne carnaliter cogites coloratã
carus putredinem: et prurulentiam fla¬
ui sanguinei tie humoris. uitree cutis su¬
ꝑficiem sũmatĩ atq equaliter suffundeu¬
tem: equib sibi inuicem moderate ꝑmix¬
tis ad uenustandam genarum effigiem.
rubor sub pallidus inefficientiam corpo¬
rec pulchritudinis temꝑatur. Auoqtun
incorporea illa amine intusibilisq substan¬
tia: nec corporeis distincta menbris. nec
unsibilib ertat fucata colorib. Tn uiero
sꝑalem essentiam. spiritali si potes attinge
intititu: et ad coaptandum ꝓposite simi¬
litudinis secma. cogita amme faciem men¬
tis intentionem: ex qua nimirum recti¬
tudo oꝑis. sicut ex facie pulchritudo cor¬
poris estimatur. Porro uerecundiam in¬
tellige canquam colorem in facie: quod

Expanded text:
genae tuae, sicut turturis . Tenera est sponsae verecundia; et ad increpatiotionem sponsi, puto, facies ejus rubore suffusa est, pulchriorque ex eo apparens, illico audit: Pulchrae sunt genae tuae, sicut turturis. Vide autem ne carnaliter cogites coloratam carnis putredinem, et purulentiam flavi sanguineive humoris, vitreae cutis superficiem summatim atque aequaliter suffundentem: e quibus sibi invicem moderate permistis, ad venustandam genarum effigiem rubor subpallidus in efficientiam corporeae pulchritudinis temperatur. Alioquin incorporea illa animae invisibilisque substantia, nec corporeis distincta membris, nec visibilibus exstat fucata coloribus. Tu vero spiritualem essentiam spirituali, si potes, attinge intuitu, et ad coaptandum propositae similitudinis schema cogita animae faciem, mentis intentionem; ex qua nimirum rectitudo operis, sicut ex facie pulchritudo corporis, aestimatur. Porro verecundiam intellige, tanquam colorem in facie, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Ne qui bene de deo et sentire et eloqui acce¬
perunt. si questum estiment pietatem:
si cont̾itant ad manem głam. quod ad lu¬
era dei acceꝑant erogandum: si alta sapi¬
entes humilib non consentiant. Paue¬
ant. quod inpropha legitur: dicente dño.
Dedi eis atirum meũ et argentũ meum:
ipsi autem de argento et auro meo oꝑati
sunt baal: Tuuero audi: quid sponsa. ac¬
cepta hinc quidem increpatione. in de uͦ
ꝓmissione. responderit. Neq enim uel de
ꝓmissis extollitur. uel pro repulsa irascit᷑:
s sicut scriptum est. corripe sapientem
nes spectat. Quanto maior es: humilia
de iom̃ib. Quod er eius responsione: me¬
lius utrumq patebit. S ipsa si placet dis¬
cussio. in aliud scrmonis principiũ diffe¬
ratur: et de his que dicta sunt glorificemꝰ
sponsum cccłiȩ. dominum nostrũ iħm
xp̃m: qui est suꝑ omĩa ds̃ benedictus in
secula ameN Explic̃ s̾moxli. Incip̃smo xlii

Expanded text:
Vae qui bene de Deo et sentire, et eloqui acceVae qui bene de Deo et sentire, et eloqui acceperunt, si quaestum aestiment pietatem; si convertant ad inanem gloriam, quod ad lucra Dei acceperant erogandum; si alta sapientes, humilibus non consentiant. Paveant quod in propheta legitur, dicente Domino: Dedi eis aurum meum et argentum meum; ipsi autem de argento et auro meo operati sunt Baal . Tu ergo audi quid sponsa, accepta hinc quidem increpatione, inde vero promissione, responderit. Neque enim vel de promissis extollitur, vel pro repulsa irascitur; sed, sicut scriptum est: Corripe sapientem, nes spectat: Quanto major es, humilia te in omnibus ; quod ex ejus responsione melius utrumque patebit. Sed ipsa, si placet, discussio in aliud sermonis principium differatur, et de iis quae dicta sunt, glorificemus Sponsum Ecclesiae Dominum nostrum Jesum Christum, qui est super omnia Deus benedictus in saecula. Ame
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Neq nunc tantum accidit illi hoc: s
et alia uuce ut memini. cum sponsi amplex¬
us et oscula suspiraret. responsum est eiqͥa
meliora sunt uerba tua uino ut ex hoc se
intelligeret matrem.atq ad clandum lac
paruulis. nutriendumq filios reuocari.
Fortassis et maliis cantiei huiꝰ locis: hoc
ipsum tu quoq nisi piger sis ad inquiren¬
dum. ꝑte ipsum aduertere poteris. Annon
res ista quondam in scõ patriarcha iacob
prefigurabatur: cum frustratus optatis
diuq expectatis rachelis amplerib. pro
sterili et decora. fecundam et lipꝑam in¬
uitus atq ignarus accepit: Ita gͦ nunc
sponsa scire cupiens et inquirens ubi
inmeridianis horis dilectus pascat. et
ctibet:. murenulas proeo reportat aure¬
as uermiculatas argento. idẽ. sapientiã
cum eloquentia: haud dubium quin ad
p̃dicationis opus.Docemur ex hoc sane.
int̃mittenda plerumq dulcia oscula ꝓp̃t
lactantia ub̃a. nec cuiq sibi. s om̃ib illi¬

Expanded text:
tur. Neque nunc tantum accidit illi hoc; sed tur. Neque nunc tantum accidit illi hoc; sed et alia vice, ut memini, cum sponsi amplexus et oscula suspiraret, responsum est ei: Qua meliora sunt ubera tua vino ; ut ex hoc se intelligeret matrem, atque ad dandum lac parvulis, nutriendumque filios revocari. Fortassis et in aliis cantici hujus locis hoc ipsum tu quoque, nisi piger sis ad inquirendum, per te ipsum advertere poteris. An non res ista quondam in sancto patriarcha Jacob praefigurabatur, cum frustratus optatis diuque exspectatis Rachelis amplexibus, pro sterili et decora fecundam et lippam invitus atque ignarus accepit? Ita ergo nunc sponsa scire cupiens et inquirens, ubi in meridianis horis dilectus pascat et cubet, muraenulas pro eo reportat aureas, vermiculatas argento; id est, sapientiam cum eloquentia; haud dubium quin ad praedicationis opus. 6. Docemur ex hoc sane, intermittenda plerumque dulcia oscula propter lactantia ubera; nec cuiquam sibi, sed omnib
Abbreviated transcription (Latin):
dinem qua id dignȩ uestitum apparuerit.
ministerio deptitemus angłico. Quod signasse
expressius uidetur alia interp̃tacio:dicens.
Similitudines auri fabre faciemus tibi: cum
ctionib argenti: et uermiculatas argento.
Inquo michi significare uidetur. non modo
similitudines intus ꝑ angłos suggeri: s nito¬
rem quoq eloquii ꝑipsos extrinsecus mi¬
nistrari: quo congruȩ atq decenter orna¬
te. et facilius ab auditorib capiantur. et
delectabilius. Quod si direris. quid eloquio
et argento: dicit tibi ꝓpheta. Eloquia dñi.
cloquia casta: argentum igne examinatum
Ita ergo celestes illi ad ministratoru sp̃e. pere¬
grinanti in terris sponsȩ faciunt murenu¬
las aureas: uermiculatas argento. Uide
autem. quomodo illa aliud cupit. et aliuã
accipit: et nitenti ad contemplationis qui¬
etem. labor p̃dicationis imponitur: et si¬
tienti sponsi p̃sentiam. filiorum sponsi pa¬
riendorũ. alendorumq sollicitudo inungi¬

Expanded text:
dinem, qua id digne vestitum apparuerit, dinem, qua id digne vestitum apparuerit, ministerio deputemus angelico. Quod signasse expressius videtur alia interpretatio, dicens: Similitudines auri fabri faciemus tibi, cum ctionibus argenti, et vermiculatas argento. In quo mihi significare videtur non modo similitudines intus per angelos suggeri, sed nitorem quoque eloquii per ipsos extrinsecus ministrari, quo congrue atque decenter ornatae, et facilius ab auditoribus capiantur, et delectabilius. Quod si dixeris: Quid eloquio et argento! dicit tibi propheta: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum . Ita ergo illi coelestes administratorii spiritus peregrinanti in terris sponsae faciunt muraenulas aureas, vermiculatas argento. 5. Vide autem quomodo illa aliud cupit, et aliud accipit: et nitenti ad contemplationis quietem labor praedicationis imponitur; et sitienti sponsi praesentiam, filiorum sponsi pariendorum, alendorumque sollicitudo injungi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid raptim et ueluti inuelocitate corusci
luminis inter luxerit menti spu ercedenti:
siue ad tẽꝑamentum nimii splendoris.siue ad
doctrine usum: continuo nescio unde ad sunt
imaginatorie quedam rerum inferiorum simi¬
litudines. in fusis diuinitus sensis conuenient̃
ad cõmodatȩ: quib quodãmodo adumbratus
purissimus ille ac splendidissimus ueritatis
radius. et ipsi anime tolerabilior fiat: et quib
communicare illum uoluerit. capabilior. Ex¬
istimo tamen ipsas formari innobis. scõrum
suggestionib angelorum: sicut e contrario con¬
trarias et malas ingeriimmissiones ꝑangłos
malos non dubium est. Et fortassis hinc illud
est spectilum atq enigma ut dixi.ꝑ quod uide¬
bat apłs. existius modi puris pulerisq imagi¬
nationib angłorum quasi manib fabricatũ:
quatinus et dei eẽ quod purum et absq omni
fantasia corporearum imaginum cernitur.
sentiamus: et elegantem quamlibet similitu¬

Expanded text:
aliquid raptim et veluti in velocitate corusci aliquid raptim et veluti in velocitate corusci luminis interluxerit menti spiritu excedenti, sive ad temperamentum nimii splendoris, sive ad doctrinae usum, continuo, nescio unde, adsunt imaginatoriae quaedam rerum inferiorum similitudines, infusis divinitus sensis convenienter accommodatae, quibus quodam modo adumbratus purissimus ille ac splendidissimus veritatis radius, et ipsi animae tolerabilior fiat, et quibus communicare illum voluerit, capabilior, Existimo tamen ipsas formari in nobis sanctorum suggestionibus angelorum, sicut econtrario contrarias 1413 et malas ingeri immissiones per angelos malos non dubium est. 4. Et fortassis hinc illud est speculum atque aenigma, ut dixi, per quod videbat Apostolus , ex istiusmodi puris pulchrisque imaginationibus angelorum quasi manibus fabricatum: quatenus et Dei esse, quod purum et absque omni phantasia corporearum imaginum cernitur, sentiamus; et elegantem quamlibet similitu
Abbreviated transcription (Latin):
fAurum. diuinitatis est fulgor: aurum sapientia.
quȩ desursum est. Hoc auro.fulgentia quȩdã
quasi ueritatis signaeula spondent se figura¬
turos. hi quib id ministerii est. suꝑni aurifices:
atq inderns animȩ atirib insercuros. Quod
ego non puto ẽẽ aliud. quam texere spiritales
quasdam similitudines: et in ipsis purissima
diuinȩ sapientie sensa. anime contemplantis
conspectib importare: ut uideat saltem per
speculum et in enigmate. quod nondum faci¬
e ad faciem tialet cillatentis intueri. Diuina
sunt. et nisi exꝑtis prorsus incognita que effam᷑:
quomodo uidelicet in hoc mortali corpore. fide
adhuc habente stacum. et nec dum ꝓpa¬
lata ꝑspieui substantia luminisiam tam̃
suas agere intra nos uel ex parte presumit:
ita ut liceat usurpare etiam alicui nr̃m eui
hoc datum desuꝑ fuerit. illud apłi. Nunc cog¬
nosco exparte. Item. Exparte cognoscimus: et
ex parte prophamus.Cum autem diuinius

Expanded text:
Aurum divinitatis est fulgor, aurum sapientia Aurum divinitatis est fulgor, aurum sapientia quae desursum est. Hoc auro fulgentia quaedam quasi veritatis signacula spondent se figuraturos hi, quibus id ministerii est, superni aurifices, atque internis animae auribus inserturos. Quod ego non puto esse aliud, quam texere spirituales quasdam similitudines, et in ipsis purissima divinae sapientiae sensa animae contemplantis conspectibus importare, ut videat, saltem per speculum et in aenigmate, quod nondum facie ad faciem valet ullatenus intueri. Divina sunt, et nisi expertis prorsus incognita quae effamur; quomodo videlicet in hoc mortali corpore, fide adhuc habente statum, et necdum propalata perspicui substantia luminis, jam tamsuas agere intra nos vel ex parte praesumit; ita ut liceat usurpare etiam alicui nostrum, cui hoc datum desuper fuerit, illud Apostoli: Nunc cognosco ex parte: item, Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus . Cum autem divinius
Abbreviated transcription (Latin):
ritati. s hoc alterius temporis est. Damus autẽ
inpresentiarum ornamenta aurib tuis. quo d
erit tibi interim consolatio: erit et preparatio
ad hoc ipsum quod postulas. desiillud ꝓphe
ei dicant. Audi filia: et uide. Uidere desideras: s
audi prius. Gradus est auditus ad tusum. Pro¬
inde audi et inclina aurem tuam ornamentis
que tibi facimus: ut ꝑ auditus obedientiam.
adgłam ꝑuemas tisionis. Nos auditui cuo
damus gaudium et leticiam: nam ttisui non
est nr̃m dare. inquo plenitudo gaudii et cuide¬
siderii adimpletio est: s illius quem diligit
anima cua. Ipse ut gaudium tuũ plenum sit.
ostendet se ipsum tibi: ipse adimplebit te leti¬
cia cum uultu suo. Tu interim accipe ad con¬
solationem murentilas has de manu nra. cete¬
rum. delectationes indertera eius tisq infinem.
Aduertendum: cuiꝰcemodi ei intirenulas offe¬
runt. fureas inquit: et uermiculatas argento.

Expanded text:
ritati; sed hoc alterius temporis est. Damus autem ritati; sed hoc alterius temporis est. Damus autem in praesentiarum ornamenta auribus tuis, quod erit tibi interim consolatio, erit et praeparatio ad hoc ipsum quod postulas, ac si illud prophetae ei dicant: Audi, filia, et vide . Videre desideras, sed audi prius. Gradus est auditus ad visum. Proinde audi, et inclina aurem tuam ornamentis quae tibi facimus, ut per auditus obedientiam ad gloriam pervenias visionis. Nos auditui tuo damus gaudium et laetitiam. Nam visui non est nostrum dare in quo gaudii plenitudo et tui desiderii adimpletio est, sed illius quem diligit anima tua. Ipse ut gaudium tuum plenum sit, ostendet se ipsum tibi; ipse adimplebit te laetitia cum vultu suo. Tu interim accipe ad consolationem muraenulas has de manu nostra; caeterum delectationes in dextera ejus usque in finem. 3. Advertendum cujusmodi ei muraenulas offerunt: Aureas, inquit, et vermiculatas argento.
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur. Murenuilas atireas faciemus tibi:
uermictilatas argento. Si faciam singularit᷑
et non pluraliter faciemus dixisset. absolutȩ et
indubitanter ȩtiam hoc loqui sponsum ꝓnun¬
tiassem. Nunc autem uide. ne forte magis soda¬
lib eius congruentius assignemus: sponsam qͥsi
consolantib tali ꝓmissione: quod donec ꝑueni¬
sint illi mure nulas ptilchras et p̃ciosas: que
stint auri gu tim ornamenta. Atq hoc ꝓpterea
ut opinor÷ quia fides exauditu: et quamdiu
ꝑfidem ambulatur et non ꝑspeciem: danda oꝑa
do. Frustra namq intenditur oculus. qui non
sit fide mundatus: cum solis qui mundo sunt
corde. uidendi copia ꝓmittatur. Scriptum uͦ
est. fide mundans corda eorum. Otua gͥ fides
exauditu. et ex illa isus purgatio est. merito illi
ornandis aurib intendebant: dum auditus
sicut ratio doctut. insus sit preparatio. Gu in¬
quiunt osponsa. intuende dilecti inhias cla¬

Expanded text:
Sequitur: Muraenulas aureas faciemus tibi, Sequitur: Muraenulas aureas faciemus tibi, vermiculatas argento. Si, faciam, singulariter, et non pluraliter, faciemus, dixisset, absolute et indubitanter hoc etiam loqui sponsum pronuntiassem. Nunc autem vide ne forte magis sodalibus ejus congruentiusque assignemus, sponsam quasi consolantibus tali promissione, quod donec pervenio, facturi sint illi muraenulas pulchras et pretiosas, quae sunt aurium ornamenta. Atque hoc propterea, ut opinor, quia fides ex auditu; et quandiu per fidem ambulatur et non per speciem, danda opera do. Frustra namque intenditur oculus qui non sit fide mundatus, cum solis qui mundo corde sunt, videndi copia promittatur . Scriptum vero est: Fide mundans corda eorum . Quia ergo fides ex auditu, et ex illa visus purgatio est, merito illi ornandis auribus intendebant, dum auditus, sicut ratio docuit, visus sit preparatio. Tu, inquiunt, o sponsa, intuendae dilecti inhias cla
Abbreviated transcription (Latin):
amme incellectum. colli nomine designa¬
ri. Tu quoq idem ut arbitror approbabis.
siaduertas similitudinis rationem. Anñ
siquidem tibi uidetur colli quodam modo
ince fungi intellectus: ꝑquem tua amma
traicit in se sp̃c uitalia alimenta. atq inque¬
dam transfundit uiscera morum. affec̾tu¬
umq suiorum: Hoc gͥ sponse collum .i. pu¬
rus et simpler intellectus. cum nuda et aꝑta
ueritate satis ꝑ se ipsum reniteat. non indi¬
get ornamento: s ipsum magis tanqtiam
p̃eiosum monile. animam decent̃ erornat:
ac per inde simile momilib ipsis describitur.
Bonum monile ueritas: bonum puritas.
siue simplicitas: bonum plane monibe saꝑe
ad sobrietatem. Philosophorũ uel hereticoꝵs
intellectus non habet hunc in se puritatis
ueritatisq intorem: et ideo multã curam
gerunt. ipsum colorare et fucare faleris uer¬
borum. et uersutus sil logismorũ. nesi nudus
appareat: falsi etiam appareat turpitudo.

Expanded text:
animae intellectum colli nomine designaanimae intellectum colli nomine designari. Tu quoque idem, ut arbitror, approbabis, si advertas similitudinis rationem. Annon siquidem tibi videtur colli quodam modo vice fungi intellectus, per quem tua anima trajicit in se spiritus vitalia alimenta, atque in quaedam transfundit viscera morum, affectumque suorum? Hoc ergo sponsae collum, id est purus et simplex intellectus, eum nuda et aperta veritate satis per se ipsum reniteat, non indiget ornamento; sed ipsum magis, tanquam pretiosum monile, animam decenter exornat, ac proinde simile monilibus ipsis 1412 describitur. Bonum monile veritas, bonum puritas sive simplicitas, bonum plane monile sapere ad sobrietatem. Philosophorum vel haereticorum intellectus non habet hunc in se puritatis, veritatisque nitorem: et ideo multam curam gerunt ipsum colorare et fucare phaleris verborum, et versutiis syllogismorum, ne, si nudus appareat, falsi etiam appareat turpitudo. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
lum monilib: non ipsis cõpara¬
ri.S hoc illȩ faciant: quib quia de ꝓprio
non inest decor:aliunde necesse est ut m̃¬
dicent. unde se speciosas mentiantur.
Nam sponse collum. ita in se ipso formo¬
sum. et cam decenter quasi natura forma¬
tum est: ut extrinsecus non requirat or¬
natum. Quid enim oyus est peregrinorũ
fucos adhibere colorum. cui ꝓpria et
tanquam innata sufficit pulchritudo:
intantum. ut ipsorum quoq que ador¬
nandum queruntur monilium possit
adequare nitorem: Hoc nempe intelli¬
gi uoluit: qui minime quidem a collo
ut ad solet pendere monilia: s ipsum
potius eẽ sicut monilia dixit. Nunc iã
inuocandus est nobis sp̃c sanctus: ut
sicut spiritales sponse genas. sua dignati¬
one tribuit intenire: ita etiam ipsius sp̃u¬
ale collum demonstrare dignetur. Et
meo quidem intellectui. quia michi inct̃¬
bit loqui que sentio. nchil interim ueri¬
similius ꝓbabilius ue elucet: quam ipsũ

Expanded text:
lum monilibus, non ipsis comparalum monilibus, non ipsis comparari. Sed hoc illae faciant, quibus quia de proprio non inest decor, aliunde necesse est ut mendicent, unde se speciosas mentiantur. Nam sponsae collum ita in se ipso formosum, et tam decenter quasi natura formatum est, ut extrinsecus non requirat ornatum. Quid enim opus est peregrinorum fucos adhibere colorum, cui propria, et tanquam innata sufficit pulchritudo, in tantum ut ipsorum quoque, quae ad ornandum quaeruntur monilium possit adaequare nitorem? Hoc nempe intelligi voluit, qui minime quidem a collo, ut assolet, pendere monilia, sed ipsum potius esse sicut monilia dixit. Non jam invocandus est nobis Spiritus sanctus, ut sicut spirituales sponsae genas sua dignatione tribuit invenire, ita etiam ipsius spirituale collum demonstrare dignetur. Et meo quidem intellectui quia mihi incumbit loqui quae sentio nihil interim verisimilius probabiliusve elucet, quam ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
es:Solus es. inquantacumq bominũ
terseris frequentia: tantum caue aliene
conu̾sationis ẽẽ aut curiosus explorator.
aut temerarius iuder. Etiam si ꝑperam
actum quid dep̃hendas: nec sic iudices
primum: magis autẽ excusa. Excusa in¬
tentionem.si opus non potes: puta igno¬
rantiam: puta subreptionem: puta casũ.
Quod si omnem om̃ino dissimulationem
rei certitudo recusat. stiade nichilominus
ipse tibi et dicito apudd temet ipsum. Ue¬
hemens fuit nimis teptatio. Quid de me
illa fecisset:si accepisset in me similiter po¬
testatem: Et memento me modo alloqͥ
sponsam: et non amicum sponsi instruere:
eui alia ratio est.diligentius obseruandi ne
quis peccet: et explorandi an peccet: et
emendandi si peccatum fuerit. Aqua sa¬
ne necessitate sponsa libera est: soli uitiens
sibi. et ipsi quem diligit: sponso pariter et
dnõ suo:. qui est suiꝑ omĩa ds̃ benedictꝰ inscła¬
sicut monilia. Solet ornari col¬

Expanded text:
es? Solus es in quantacunque hominum es? Solus es in quantacunque hominum verseris frequentia: tantum cave alienae conversationis esse aut curiosus explorator, aut temerarius judex. Etiamsi perperam actum quid deprehendas, nec sic judices proximum, magis autem excusa. Excusa intentionem, si opus non potes; puta ignorantiam, puta subreptionem, puta casum. Quod si omnem omnino dissimulationem rei certitudo recusat, suade nihilominus ipse tibi, et dicito apud temetipsum: Vehemens fuit nimis tentatio, quid de me illa fecisset, si accepisset in me similiter potestatem? Et memento, me modo alloqui sponsam, et non amicum sponsi instruere, cui alia ratio est diligentius observandi ne quis peccet, et explorandi an peccet, et emendandi si peccatum fuerit. A qua sane necessitate sponsa libera est, soli vivens sibi, et ipsi, quem diligit, sponso pariter et Domino suo, qui est super omnia Deus benedictus in sasicut monilia . Solet ornari col
Abbreviated transcription (Latin):
non corporis solitudinem. Quamquã et cor¬
pore incerdum nonociosȩ te separas cumopen¬
tune potes: presertim intempore oratioĩs
Tenes ȩtiam in hoc et mandatum sponsi: et
formam. Tuinquit cum oraueris. intra in
cubiculum tuum: et clauso ostio ora. Et
quod dixit: fecit. Solus inoratione ꝑ nocta¬
bat: non modo abscondens se aturbis: s
ne ullum quidem discipłorum. ne ullũ do¬
mesticorum ad mittens. Deniq tres secum
intimos sibi addurerat. cum ultro ꝓperaret
ad mortem: auulsus est et abipsis. orare uo¬
lens.Ergo et tu fac similiter. q̃uando orare
uolueris. De cetero. sola indicitur tibi m̃tis
et sp̃c solitudo. Solus es. si non cõmunia
cogites: si non affectes presentia: si despici¬
as quod multi suspiciunt: si fastidias qđ̃
omnes desiderant: si uirgia deuites:si
dampna non sentias:si non recorderis in¬
iuriarum. Auoqui: nec si solus corpore
es. solus es. Uides ne posse ẽẽ te et solum
cum inter multos: et inter multos. cũ solꝰ

Expanded text:
non corporis solitudinem, quanquam et corpore interdum non otiose te separas, cum opportune potes, praesertim in tempore orationis. Tenes etiam in hoc et mandatum sponsi, et formam: Tu, inquit, cum oraveris, intra in cubiculum tuum et clauso ostio ora . Et quod dixit, fecit. Solus in oratione pernoctabat, non modo se abscondens a turbis, sed nec ullum quidem discipulorum, nec ullum domesticorum admittens . Denique tres secum intimos sibi adduxerat, cum ultro properaret ad mortem; avulsus est et ab ipsis orare volens . Ergo et tu fac similiter, quando orare volueris. 5. De caetero sola indicitur tibi mentis et spiritus solitudo. Solus es, si non communia cogites, si non affectes praesentia, si despicias quod multi suspiciunt, si fastidias quod omnes desiderant, si jurgia devites, si damna non sentias, si non recorderis injuriarum. Alioquin nec si solus corpore es, solus es. Videsue posse esse te et solum, cum inter multos; et inter multos, cum solus
Abbreviated transcription (Latin):
amicus: cum et tercium istum insumpserit
panem S quis franget: Adẽ paterfamilias:
cognoscite dominũ in fractione panis. Quis
enim alter idoneus: Non equidem ego michi
istud temere arrogauerim. Sic spectetis ad me:
tit ex me non expectetis. Nam ego unus sum de
expectan tib mendicans et ipse uobiseum ei¬
bum anime meȩ. alimoniam sp̃c. Reuera pau¬
per et inops. pulso adeum qui apent et nemo
claudit: suꝑ sermonis huius ꝓfundissimo sa¬
cramento. Oculi om̃ium inte sperant domine.
Parutili petierunt panem: non est qui frangat
eis. Sperat᷑ id a benignitate tua. O piissime.
fiange esurientib panem tuum: meis quidẽ¬

Expanded text:
amicus, cum et tertium istum insumpserit amicus, cum et tertium istum insumpserit panem. 4. Sed quis franget? Adest paterfamilias; cognoscite Dominum in fractione panis. Quis enim alter idoneus? Non equidem ego mihi istud temere arrogaverim. Sic spectetis ad me, ut ex me non exspectetis. Nam et ego unus sum de exspectantibus, mendicans et ipse vobiscum cibum animae meae, alimoniam spiritus. Revera pauper et inops pulso ad eum, qui aperit et nemo claudit, super sermonis hujus profundissimo sacramento. Oculi omnium in te sperant, Domine. Parvuli petierunt panem; non est qui frangat eis; speratur id a benignitate tua. O piissime, frange esurientibus panem tuum, meis quide
Abbreviated transcription (Latin):
nem posse ꝑfecte. absq timore dei: nec bonũ
optis omino eẽ. p̃ter obseruantiam man¬
datorum: De pulsis gͦ duob malis. duioꝵ
lecꝰtione librorum: competent̃ iam accedit᷑
adhunc sacrum theoricumq sermonem:
qui cum sit amborum fructus:. non nisi
sobriis mentib et aurib om̃ino credendꝰ ẽ.
Alioquin. ante carnem discipline studiis edo¬
mitam. et mancipatam sp̃ui.ante spretam
et abiectam seculi ponpam et sarcinam: in dig¬
ne abimptris lectio sancta p̃sumitur. Quomͦ
nempe lux incassum circum fundit oculos ce¬
cos uel clausos: ita animalis homo non ꝑcipit
ns. S nec erit ei umquam parscum mundi
uanitate: cum ueritatis sit sp̃c. Que enim
societas ei que de sursum ẽ sapientie: et sapi¬
entie mundi que stultitia est apuid dm̃: aut
sapientiȩ carnis. que et ipsa inimica est deo:
Puto autem quod iam non habebit unde ad u̾¬
sum nos murmuret. is qui nobis de uia uenit

Expanded text:
nem posse perfecte absque timore Dei, nec bonum nem posse perfecte absque timore Dei, nec bonum opus omnino esse praeter observantiam mandatorum. 3. Depulsis ergo duobus malis duorum lectione librorum, competenter jam acceditur ad hunc sacrum theoricumque sermonem: qui cum sit amborum fructus, nonnisi sobriis mentibus et auribus omnino credendus est. Alioquin ante carnem disciplinae studiis edomitam et mancipatam spiritui, ante spretam et abjectam saeculi pompam et sarcinam, indigne ab impuris lectio sancta praesumitur. Quomodo nempe lux incassum circumfundit oculos caecos vel clausos, ita animalis homo non percipins; sed nec erit ei unquam pars cum mundi vanitate, cum veritatis sit Spiritus . Quae enim societas ei quae desursum est sapientiae, et sapientiae mundi, quae 1268 stultitia est apud Deum ; aut sapientiae carnis, quae et ipsa inimica est Deo? Puto autem quod jam non habebit unde adversum nos murmuret is, qui nobis de via venit
Abbreviated transcription (Latin):
sufficienter emendati et informati sunt :¬
Proinde illis ambob p̃libatis. quos nichilo¬
minus de amici archa prestitos accepistis:
accedite et ad tercium hunc panem. ut ꝓbe¬
tis forsitan potiora. Cum enim duo sint
mala. que uel sola. uel maxime militant
aduersus animam: uanus scilicet amor
mundi et suꝑfluus sui: pesti utriq illi du¬
o libri obuiare noscuntur. Alter sarculo dis¬
cipline praua queq inmorib et carnis suꝑ¬
flua resecans: alter luce rationis. in om̃i gła
mundi fueum ianitatis sagaciter dep̃hen¬
dens: teraciterq distinguens a solido uerita¬
tis: Deniq unitersis humanis studiis. ac
mundanis desideriis. p̃tulit deum cimere:
eiusq obsertare mandata Merito quidẽ:
Iere et enim sapientie pͥmum illtd inicium:
secundum. consũmatio est: Si tamen constat
uobis non aliud ueram et consummatam
ẽẽ sapientiam. quam declinare a malo. et
facere bonum: itemq recedere a malo nemi¬

Expanded text:
sufficienter emendati sunt et informati? sufficienter emendati sunt et informati? Proinde illis ambobus praelibatis, quos nihilominus de amici arca praestitos accepistis, accedite et ad tertium hunc panem, ut probetis forsitan potiora. Cum enim duo sint mala, quae vel sola, vel maxime militant adversus animam, vanus scilicet amor mundi et superfluus sui, pesti utrique duo illi libri obviare noscuntur; alter sarculo disciplinae prava quaeque in moribus, et carnis superflua resecans; alter luce rationis in omni gloria mundi fucum vanitatis sagaciter deprehendens, veraciterque distinguens a solido veritatis. Denique universis humanis studiis, ac mundanis desideriis praetulit Deum timere, ejusque observare mandata. Merito quidem. Verae etenim sapientiae primum illud, initium; secundum, consummatio est: si tamen constat vobis non aliud veram et consummatam esse sapientiam, quam declinare a malo, et facere bonum; itemque recedere a malo nemi
Abbreviated transcription (Latin):
fratres
alia quam aliis
de seculo: aut certe
aliter dicenda sunt:
Iiis siquidem lac
potum dat. et ñ
escam: qui apł̃i for¬
mam tenet indocendo: Nam spualibus
solidiora apponenda eẽ. itidem ipse suo
docet exemplo: loquimur inquiens non
in doctis humane sapientie uerbis. s
in doctrina sp̃c: spiritualib sp̃ualia
comparantes. Item: Sapientiam lo¬
quimur inter ꝑfectos. Quales uos ni¬
mirum ẽẽ confido: nisi frustra forte
iam ex longo. studiis estis cęlestib occu¬
pati: exercitati sensib: et in lege dei medi¬
tati die ac nocte. Itaq parate fauces:
non lacti. s pani. Est panis apud salo¬
monem:. isq admodum splendidus sapi¬
dusq: librum dico. qui cantiea canticoꝵ
inscribitur. Proferatur si placet: et fran¬
gatur. Nam de uerbis ȩcclesiastes. satis ni
fallor ꝑdei grãm instructi estis. mundi
huius cognoscere et contempnere uanitatem:
Quia et parabolas: An non uita et mores ur̃i
itxta eam quȩ in ipsis inuenitur doctrinam.

Expanded text:
fratres, alia quam aliis de saeculo, aut certe aliter dicenda sunt. Illis siquidem lac potum dat, et non escam , qui Apostoli formam tenet in docendo. Nam spiritualibus solidiora apponenda esse, itidem ipse suo docet exemplo, Loquimur, inquiens, non in doctis humanae sapientiae verbis, sed in doctrina spiritus, spiritualibus spiritualia comparantes; item, Sapientiam loquimur inter perfectos , quales vos nimirum esse confido; nisi frustra forte jam ex longo studiis estis coelestibus occupati, exercitati sensibus, et in lege Dei meditati die ac nocte. Itaque parate fauces, non lacti, sed pani. Est panis apud Salomonem, isque admodum splendidus sapidusque; librum dico, qui Cantica canticorum inscribitur: proferatur, si placet, et frangatur. 2. Nam de verbis Ecclesiastes satis, ni fallor, per Dei gratiam instructi estis mundi hujus cognoscere et contemnere vanitatem. Quid et Parabolas? An non vita et mores vestri juxta eam quae in ipsis invenitur doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
de seculo:aut certe
alider dicenda sunt:
llis siquidem lac
potum dat. et ñ
escam:qui apł̃i for¬
mam tenẽt indocendo: Nam sp̃ualibus
solidiora apponenda ẽẽ. itidem ipse suo
docet exemplo: loquimur inquiens non

Expanded text:
de saeculo, aut certe aliter dicenda sunt. Illis siquidem lac potum dat, et non escam , qui Apostoli formam tenet in docendo. Nam spiritualibus solidiora apponenda esse, itidem ipse suo docet exemplo, Loquimur, inquiens, non
Abbreviated transcription (Latin):
uitate ursa nuilier teneret aliud¬
contugium cum resticuta. fontantĩ com¬
unisisse cognoiumul. S fauore dm̃urla¬
reũla nos adiio & nullo difficente uro¬
rem se eẽ memorati ꝑ docint. Qua de re
tumq sidẽ mulieuis pͥore suꝑstite. nec di¬
uortio eiecta. nullo pacto ẽẽ legitumun.

Expanded text:
vitate Ursa mulier teneretur, aliudconjugium cum Restituta Fontanum commisisse cognovimus. Sed favore Domini revUrsa nos adiit, et nullo diffitente, uxorem se memorati perdocuit. Quare, domine tumque secundae mulieris, priore superstite, nec divortio ejecta, nullo pacto posse esse legitimum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcurandumẽ: ut recipiat unusquisq¬
qd̵ ꝓpͥum ẽ. nec tam̃ culpabilis iudicet᷑.
qui ꝑsonam eiꝰ marati qui iam ñ ẽẽ esti¬
mabat᷑ assumpsit. Sic enum multa que
ad eos qui in captiuitatem ductisunt
ꝑtinebant. inius alienum transire po¬
tuerunt. & tam̃ plene iusticie ẽ. ut eis¬

Expanded text:
andumque est ut recipiat quisque quod proprium est. Nec tamen culpabilis judicetur, qui personam ejus mariti qui jam non esse existimabatur, assumpsit. Sic enim multa quae ad eos qui in captivitatem ducti sunt, pertinebant, in jus alienum transire potuerunt; et tamen plenae justitiae, est ut eis
Abbreviated transcription (Latin):
usigia. ut abductis incaptiuttatẽ uiris
semine eortim remanserant destitute: que
utros ꝓpͥoł int̾emptos putarent. aut ab
ungua dñatione nunqͣm credent lib̾an¬
dos. & in aliorum contugio. sollicititome
cogente transieraunt: cumq staturerũ
auxiliante dño in meliora conũlo. ñ milli¬

Expanded text:
ugia, ut, abductis in captivitatem viris, feminae eorum remanserint destitutae, quae viros proprios interemptos putarent, aut ob iniqua dominatione nunquam crederent liberandos, et in aliorum conjugio sollicitudine cogente transierunt, cumque statu rerum, Deo auxiliante, in meliora converso, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
itilieues ita posfĩorum itiroꝵ amore sc̃
capte ut malinit his cohere qͣm ad legici¬
num transire consorttum: m̃ito sunt no¬
tande. ita ut eccłiastica cõmunione pra¬
tionem criminis eleg̾int. ostendentes sibi
tusta remissio poterat ex piare: Pedeant
g᷑ in situm statum uoluntaria redinte¬
gratione comugia. neq ullomͦ ad obꝑ¬
brium male uoluntatis trahat᷑ qd̾ con¬
ditio necessitatis extorfit. Qiua sic̃ hee

Expanded text:
ta posteriorum virorum amore sunt captae, ut malint his cohaerere, quam ad legitimum redire consortium, merito sunt notandae, ita ut etiam ecclesiastica communione pritionem criminis elegerunt, ostendentes sibimd justa remissio poterat expiare. Redeant ergo in suum statum voluntaria redintegratione conjugia, neque ullo modo ad opprobrium malae voluntatis trahatur, quod conditio necessitatis exto
Abbreviated transcription (Latin):
noui ce tiecĩs. t̃. Moyses tradidit. Siquis
ꝑcusseiit misienem inuto habentem
ae abortierit. si formeatum fuĩt uet am¬
mam ꝓ amma. Si autẽ formatum ñ su̾it¬
muletet᷑ peccuma: ut ꝓbaret ammã
sum. S icuti semina paulatim formã¬
tir mnut̃o. & tamoni ñ reputat᷑ homi¬
etouim. donec elem̃ta confecta suas y¬
magines mem̃braq suscipiant : ita sen¬
sus ratione conceptus. nͥ in oꝑa ꝓrirꝑit

Expanded text:
o, cap. XXIII: Moyses tradidit : Si quis percusserit mulierem in utero habentem, et abortiverit, si formatum fuerit, det animam pro anima; si autem informatum, multetur pecunia, ut probaret animam sium, q. 4. Sicuti semina paulatim formantur in utero, et tandiu non reputatur homicidium donec elementa confecta suas imagines membraque suscipiant, ita sensus ratione conceptus, nisi in opera pror
Abbreviated transcription (Latin):
su uoluntarie ꝓpositi tramite rece¬
dentem aut sacͥs patrũ reglis ⁊ ꝯstitutionibꝰ
ñ obedientem susciꝑe non posfumꝰ nec
debemꝰ. nec impet̾e recte credentes. uł scõꝵ
patrũ sanctiõnib obtemꝑantes ꝑmitti¬
mꝰ. qr infames om̃s ẽẽ censemꝰ. qui fuam¬

Expanded text:
i voluntarie propositi tramite recedentem aut sacris patrum regulis aut constitutionibus non obedientem suscipere non possumus nec debemus nec impetere recte credentes vel sanctorum patrum sanctionibus obtemperantes permittimus, quia infames omnes esse censem
Abbreviated transcription (Latin):
dumentum monache delectabat. etiã ħ
gratius posset mauito obseruato exora¬
toq sumi. qͣm illo inconsulto & contẽp
to p̃siutim: Quod si omnino ñ finẽt ⁊ qͥd
tuo ꝓposito deꝑtret: Absit ut huic dił¬
plic̾es dõ. qd ꝑcõtuge tuo ñdum defun¬
cto. ñ in ouerenis sic̃ anna. s sic̃ fusanna.
dem. Continentie m̃itum habet qui in
ꝯtnentia uxoris debitum sͥ redde cogit᷑¬
uoluisset. & tu tiolitisses: debitũ
tibi redde cogeret᷑. & illi d̃s imputaret
continentiã. siñ scie. s trie cedet infirmi¬
tati. ne inadult̃tum cad̃es. Quisquis gͥ
compatiens infirmitati uxoris. reddit
mitatem ducit uxorem. plangens potiꝰ
qr sine uxore ẽẽ ñ potuit qͣm gaudens:

Expanded text:
indumentum monachae delectabat, etiam hoc indumentum monachae delectabat, etiam hoc gratius posset marito obseruato exoratoque sumi quam illo incotoque praesumi. Quod si omnino non sineret, quid tuo proposito deperiret? Absit, ut hinc displiceres Deo, quod conjuge tuo nondum defuncto non induereris sicut Anna, sed sicut Susanna. C. V. Continentiae meritum habet qui pro incontinentia uxoris debitum sibi reddere cogitvoluisset, et tu noluisses, debitum tibi reddere cogeretur; et illi Deus imputaret continentiam, si non suae, sed tuae concederetur infirmitati, ne in adulterium caderes. Quisquis ergo compatiens infirmitati uxori reddit, am infirmitatem ducit uxorem, plangens potius quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens
Abbreviated transcription (Latin):
lapsus ẽ: tu saitim instantissime ꝑseue¬
ra. Quod ñ exhortaren: ñ qr tibi ad hoc ip̃e
consensenit. Llam si nunqͣm tenuisses eiꝰ¬
assensum. num̃s nultus te defendisset an¬
norum. Et post pauca. Non qr parit̾ tem¬
ꝑabatis a cõmixtione carnali: ĩo titus ma¬
ritus ẽẽ destiterat᷑ unmo uͦ tanto sanctuis
int̾ uos comuges manẽbatis. qͣnto sanctio
ra ꝯcordit̾ placita seruabatib llicħ gͦ de tua tie
eiꝰ fac̃e debuisti. Et infra. Est quidã ꝓmo
dulo ꝑsone babitus matͦnalis aurouali
ueste distinctul: qui potest fidelib contu¬
tia conuenire. hunc te maititus si deponẽ
noluit ne te uelut uiduam illo uiuente
lactaues. puta qr ñ fu̾at in hac re usq ad
dissensionis scandalum ꝑducendꝰ: mag̃
in obedientie malo. qͣm ulliꝰ abstinentĩe
bono. Quid enĩ ÷ ab suuoiꝰ qͣm mulierẽ
de humili ueste suꝑbue. qui te potiꝰ expe¬
duet obtemꝑare canoidis morib. quã
nigesus uostibus repugnane qr &e si dem

Expanded text:
lapsus est ille, tu saltem constantissime perseuera. quod te non exhortarer, nisi quia tibi ad hoc ipse consenserat. nam si numquam tenuisses seueassensum, numerus te nullus defendisset annorum. Item, post pauca. Non quia pariter temperabatis a commistione carnali, ideo tuus maritus esse destiterat. Imo vero tanto sanctius inter vos conjuges manee ejus facere debuisti. Et infra: § 2. Est quidam pro modulo personae habitus matronalis a viduali veste distinctus, qui potest fidelibus conjutia convenire. Hunc te maritus si deponnoluit, ne te velut viduam illo vivente jactares, puto quia non fuerat in hac re usque ad dissensionis scandalum perducendus, magis inobedientiae malo, quam ullius abstinentiae bono. Quid enim est absurdius, quam mulierem de humili ueste uiro superbire, cui te potius expediret obtemperare candidis moribus quam nigellis uestibus repugnare, quia. etsi te
Abbreviated transcription (Latin):
aximus episcopusᷤ uagiensis anxilium
peciit ab imꝑatore xp̃iano. contra ho
eiꝰ fuisset laudanda patientia. si negligen¬
consilium eotum ut tͥbtino ꝑderet᷑ effe¬
cit .U. ñ fc̾m ÷ ut eum ad locum quo fue¬
rat ꝑ ducendus. deducẽt miles armatꝰ
ne illoium pat̾et insidiil ¶ Ecce qd̾ nõ¬
socioꝵ armis : ꝓpulsanda. ut & malis ad¬
ẽpta facultas delinq̃ndi ꝓsit & bonis op¬
tata facultas libe consulendi eccłie min¬
stret᷑. hoc qui ñ facit consentit. Uñ augꝰ ait
tinmines a scełe ẽẽ. qui ꝑ misertunt xp̃m¬
pͥncipib int̾ficere. cum ꝓmultitudine ti¬
ment. & possent illos a fcõ. & se a consen¬
su lib̾are qr qui desinit obuiare cum pot̃

Expanded text:
anus episcopus Vagiensis auxilium petivit ab imperatore Christiano contra hosejus fuisset laudanda patientia, sed negligenconsilium illorum ut tribuno proderetur effecit . Unde factum est ut eum ad locum quo fuerat perducendus deduceret miles armatus, ne illorum pateretur insidias. Item, sociorum armis est propulsanda, ut et malis ademta facultas delinquendi prosit, et bonis optata facultas libere consulendi Ecclesiae ministretur. Hoc qui non facit, consentit. Unde Augustinus ait immunes a scelere qui non liberant rincipibus Christum, cum pro multitudine timerentur, et possent illos a facto et se a consensu liberare. Qui enim desinit obviare cum potest,
Abbreviated transcription (Latin):
glãdio feriat᷑ Uocem enim funestam int dici
missoꝵ heredumue ẽẽ p̃sumpserint. eodẽ
quoꝙ serui supplicio tenebunt᷑. ltuturi

Expanded text:
gladio feriatur. Vocem enim funestam intercidi missorum haeredumve esse praesumserint, eodem quo servi supplicio tenebuntur, luituri
Abbreviated transcription (Latin):
nio nr̃e congregationis decerit atq
constituit ut t̾cias quas antiqui ca¬
nones de parrochiis suis habere episcopol
cenftierunt si eas exigendas credidĩnt ab
ip̃is ep̃is dirute eccłie teparentur. Si ue¬
ro eaᷤᷤ malitũnt cedere: ab eantundem eccłi¬
arrum cultorib sub cuta & sollicatidine stu
pontificił reparatio eifoem ÷ adhibenda
basilicus qd̾ si om̃s eccłie ant incolumes
fui̾nt aut que dirute erant reparate
extiterant sed̃m antiquoꝵ canorũ insti¬
rochiams eccłiis exigat nicħq de p̃oissip¬
saium eccłiaꝵ ccuqͣm catisa stipendii da

Expanded text:
nostrae adunationis decernit atque instituit, ut tertias quas antiqui canones de parochiis suis habendas episcopis censuerunt, si eas exigendas crediderint, ab ipsis episcopis dirutae ecclesiae reparentur; si vero eas maluerint cedere, ab earumdem ecclesiarum cultoribus sub cura et sollicitudine sui pontificis reparatio eisdem est adhibenda basilicis. Quod si omnes ecclesiae aut incolumes fuerint aut quae dirutae erant reparatae exstiterint, secundum antiquorum canonum instirochianis ecclesiis exigat, nihilque de praediis ipsarum ecclesiarum cuiquam causa stipendii da
Abbreviated transcription (Latin):
cͥmen diacono ꝓbare non poctut. q̃m tm
positionem manꝰ qua carere potuisset ñ
habuit: ñ solum sacerdotio: s officio caru¬
it. &. tanqͣm reuera infamis. meruit uer¬
bĩb castigari. lam cui cum tͥb testib tie¬
luti laico crim̃ qdlibet approbat᷑ ñ ÷ mi¬
rum qd̾ obiecit. dum ꝓbare ñ sufficit si
corꝑali mfanne quemadmodum laieul ex
rruis fimilituoine subitingat᷑ Qd̃ enĩ ẽẽt di¬
acono graotim amittere: hoc fint subdia

Expanded text:
crimen diacono probare non potuit, quoniam impositionem manus qua carere potuisset non habuit, non sacerdotio, sed officio caruit, et tanquam revera infamis meruit verberibus castigari. Nam cui cum tribus testibus veluti laico crimen quodlibet approbatur, non est mirum quod objecit dum probare non sufficit, si corporali infamiae, quemadmodum laicus, ex juris similitudine subjugatur. Quod enim esset diacono gradum amittere, hoc fuit subdia
Abbreviated transcription (Latin):
uo puieritie
annos agen¬
tes. a parenti¬
bus monastĩo
traditi sunt.
itaneus monast̾ĩ
tenere. S cd̃o: sip̃cer uolitntadem paren
tum quił in ꝑueritia accipiat tonfiram¬
tem cuculiam induerit. ancogat᷑ eam reci¬
nere auñ ¶Warto: si ab tino monastĩo
in altud oistrictĩ liceat alicmi transire.¬

Expanded text:
uo pueritiae annos agentes a parentibus monasterio traditi sunt; taneus monasteriutenere? Secundo, si praeter voluntatem parentem quis in pueritia accipiat,tem cucullam induerit, an cogatur eam retinere, an non? Quarto, si ab uno monasterio in aliud districtius liceat alicui transire
Abbreviated transcription (Latin):
Um sancti uini maledictionis sententiã
ꝑferunt. ñ in hanc ex tiodo ultioni̾ s ex
tusticie ex antne ꝓrumpunt. Intuł subti¬
le tudicium respitiunt. & mala fori surgen¬
tia qua maledictione ferire debeant cog¬
noscunt. & eo maledicto ñ pecant quo ab
et̾no tudice ñ discordant. Item scͥptita sa¬
cra duob modis maledictum memorat.
aliud iidł qd approbat. aliud qd damp¬
nat. Altc̃ enti maledictum ꝓfeit᷑ ticdicio
ẽ ectm audiuit. maledicta t̾ra inoꝑe tuo.

Expanded text:
ancti viri maledictionis sententiam proferunt, non ad hanc ex voto ultionis, sed ex justitiae examine prorumpunt. Intus subtile judicium aspiciunt, et mala foris surgentia qua maledictione ferire debeatur cognoscunt, et eo maledicto non peccant quo ab interno judice non discordant. Item, Scricra duobus modis maledictum memorat. Aliud videlicet quod approbat, aliud quod damnat. Aliter enim maledictum profertur judicio e.
Abbreviated transcription (Latin):
cõ attem int̾rogasti de hisquin
matͥmonio uincti funt. & nb̾e nõ
poisunt: si ille aliam. uł illa altum duc̃e
possit: de quib scͥptum ÷. Uir & mulien
si se contunxerint. & dix̾it post ea mulier
e̾ his requisisti qui ob catisam frigi¬
de nature : dicunt se inuicem ñ pos¬
s̃e oꝑam carms dantes cõmisceri. Iste uͦ qui
ñ pot̾ ea uti ꝓ uxore: habeat eam qiͣ sororẽ.
Qd si retinacłm contugale uolu̾it rescin¬
dete: maneant utͥq innupti. Nam si huic
ñ potuit nat᷑alit̃ concordare. quomͦ alt̾i
ꝯuemat: Igit᷑ siuir aliam uult uxorem¬
acciꝑe: m anifesta patet ratio. qr fugge¬
rente diabolo odii fomite exosam eam
hiu̾t. & iõ eam dimittere mendacii falsi¬
tate molit᷑ Qd̃ si intilier causat᷑ & diẽ.
ma manu ꝓpinguoꝵ. tactis sacro scĩs reli¬
quiis tureturando dicant. ut ñgͣm ꝑcõ¬
niitionem carii contuncti una caro ẽsfecti
fiissent. Tunc uidebit᷑ mtilierem sed̃as
posse contrahere nuptias. humanũ di¬

Expanded text:
c: Interrogasti de his qui matrimonio juncti sunt, et nubere non possunt, si ille aliam, vel illa alium ducere possit, de quibus scriptum est: Vir et mulier, si se conjunxerint, et postea dixerit mulier e his requisisti, qui ob causam frigidae naturae se dicunt non posse invicem operam carnis dantes, commisceri. Iste vero, si non potest ea uti pro uxore, habeat quasi sororem. Quod si retinaculum jugale volunt rescindere, maneant utrique innupti. Nam si huic non potuit naturaliter concordare, quomodo alteri conveniet? Igitur si vir aliam accipere, manifesta patet ratio, quia, suggerente diabolo odii fomitem, exosam eam habuit, et idcirco eam dimittere mendacii falsitate molitur. Quod si mulier causatur, et dicit: ma manu propinquorum tactis sacrosanctis reliquiis, jurejurando dicat, ut nunquam per commistionem carnis conjuncti una caro effecti fuissent; tunc videtur mulierem secundas posse contrahere nuptias. Humanum di
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑsortiarias. atq malesicas artes occłto
Is nunqͣm tinusto dĩ iudicio ꝑmitten¬
de.&. diabolo p̃parante concubitus ñ seqͥt᷑.
hortandi sunt quib ista eueniunt. ut cor¬
de contͥco. & sp̃ti humiliato. deo & sacer

Expanded text:
sortiarias atque maleficias, occulto, sed nunquam injusto Dei judicio permittente et diabolo praeparante, concubitus non sequitur, hortandi sunt quibus ista eveniunt, ut corde contrito et spiritu humiliato Deo et sacer
Abbreviated transcription (Latin):
bentes que apud illos sunt. Eitm autẽ intra¬
ueritł pͥmũ dicite par huic dontr. llos
doniũ hancingres si suimꝰ & ei pa¬
cem obtultmꝰ uos autem ociosr qł alieno
cibo pasci gaudetis Uidece ne in uob̃ uea¬
tacra illd̃. Uide quid faciat otium. &e. cĩbtił

Expanded text:
illos sunt. Quum autem intraveritis, primum dicite: Pax huic domui. Nos domum hanc ingressi sumus, et ei pacem obtulimus: vos autem quasi otiosi alieno cibo pasci gaudetis? Videte, ne in vos vertatur illud: Vide quid faciat otium et cibus
Abbreviated transcription (Latin):
cdicułuł quelibet ꝑsona loca sue ꝓpͥetatil
uendens aut donans ꝓuentũ decimatio¬
sim transeuntes. decimas stioꝵ p̃diorum q̃
intra t̾minos nt̃e parrochie continent᷑ nob̾
anferre possunt qnͣtum eiũ ad tus ꝑcipien¬
debeant᷑ut asseritis. tam̃ tͥcennalis possessi¬
o nobus slentiũ imponit. Oiins eiñ posses¬
sio t̾cennaria p̃scͥptione tollit᷑ uł quadra

Expanded text:
cus, vel quaelibet persona, loca suae proprietatis vendens aut donans, proventum decimatiosim transeuntes decimas suorum praediorum, quae intra terminos nostrae parochiae continentur, nobis auferre possunt. Quantum enim ad jus percipiendebentur, ut asseritis, tamen tricennalis objectio vobis silentium imponit. Omnis enim possessio tricennaria praescriptione tolli
Abbreviated transcription (Latin):
dñs moyłi. ut nemo mittat᷑ falcem in alienã
mea mitt̾e Item llon astigabił ol bomi
tͥturanti. llol fumꝰ botieł iriturantes uos
q̃ritis aligare oł nr̃m. &. de nr̃a tͥcura tu
crario oꝑant᷑ cum sacrario participant.
s ntinqͥd cum illo in quo ñ oꝑant̃r llos
seitumꝰ altario. uos ei participare nultił.
Ilos nͦ uactios. ⁊ manes dimitd̃e queritio¬

Expanded text:
 Moysen, ut nemo mittat falcem in alienam in eam mittere? Item: Non alligabis os bovi trituranti. Nos sumus boves triturantes: vos vultis, alligarecrario operantur cum sacrario participant. Sed numquid cum illo, in quo non operantur? Nos servimus altario, vos ei participare vultis, nos vero vacuos et inanes dimittere quaeriti
Abbreviated transcription (Latin):
bilitate & sine aliqͣ cõnstititimꝰ reraga¬
tione seruari. siue que scͥpto decreuim᷑.
seu que innr̃a p̃sentia uident᷑ ẽẽ dilposi¬
ea qualibet occasione conuelli decerni¬
mus uł mutari. llam niiis : aspertm &
p̃cipuebonis sacet dotum morib intm¬
posse constituta dissolũe. tem dñico

Expanded text:
nstituimus refragatione servari, sive quae scripto decrevimus, sive quae in nostra praesentia videntur esse disposiea qualibet occasione convelli decernimus vel mutari. Nam nimis est asperum, et praecipue bonis sacerdotum moribus inimpost se constituta dissolvere. C
Abbreviated transcription (Latin):
i ea desittierem que añcesso mutare
res nr̃ istatuerunt ñ constructor sed
euersor ẽẽ iuste comꝓbarer: testante uita¬
tis tioce que ait. Omne regitum in le ip̃m
entiatis pͥuilegiis metropolitanoꝵ
mandata seiuent᷑ siue que de eccłiasticis
causil tue releuatiomi contig̾it sub ttia

Expanded text:
i ea destruerem, quae antecessores nostri statuerunt, non constructor, sed eversor esse iuste comprobarer, testante veritatis voce, quae ait: Omne regnum in se ipsum Servatis privilegiis metropolitanorumandata, serventur, sive ea, quae de ecclesiasticis causis tuae revelationi contigerint, sub tua