comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
os lapides suꝑ t̾ram sternens de¬
inde uͦ marmori tabulas suꝑpone
abiegnas: in marmore uidelicet
fortitudinẽ fidei. in abiete forti¬
tudinẽ spei. in auro p̾ciũ carita¬
tis designans. In his gͥ ẽ ambulan¬
dũ. desid̾anti ꝑuenire ad cȩleste¬
regnũ. S et moralit̃ pauim̃tum
domꝰ intͥnsecus et extͥnsecus auro
tegitur: ita scilicet ut pͥus mar¬
mor ac deinde tabulȩ abiegnȩ
tionis puritas. Habes nc̃ abietẽ
in medio cũ mariore & auto. il
siquid desideres. in puritate uit.¬
et firmit̃ conserues. Est gͥ mora¬
le pauim̃tũ humilis concordia
moꝵ. int̾nsecus et extͥnsecꝰ uesti¬

Expanded text:
os lapides super terram sternens, deos lapides super terram sternens, deinde vero marmori tabulas superponens abiegnas . In marmore videlicet fortitudinem fidei, in abiete altitudinem spei, in auro pretium charitatis designans. In his igitur est ambulandum desideranti pervenire ad regnum coeleste. Sed et moraliter pavimentum domus intrinsecus, et extrinsecus auro tegitur, ita scilicet ut prius marmor, ac deinde tabulae abiegnae tionis puritas. Habes nunc abietem in medio cum marmore et auro, ut si quid desideres, in puritate vitae firmiter conserves. Est igitur morale pavimentum, humilis eoncordia morum. Intrinsecus et ext
Abbreviated transcription (Latin):
modestiȩ demonstrat᷑ ex habi¬
tu conscĩȩ: ut talis appareas ex¬
t̾ius qͣlis existis intus. Effectus
cum hilaritate. De pau
in oraculo scilicet & in templo.i.
in contemplatione coram deo. &
in actione coram ꝓximo. Est aut̃
misticũ pauim̃tum humiliᷤ con¬
cordia fr̃m: qui in sp̾ali fr̾nitate
sub magisterii regła humilit̃ se¬
ipsos ꝓsternunt. calcandos etiã
ꝑsequentib concordi societate:
Ne in dispositione pauimenti
scientia quȩ inflat int̾ fr̾es in¬
equalitatis offendicłm ponat:
ne in aliquo nobilitas generis
scrupulũ faciat elationis. ne hiͤ
qui in scło ad monast̾ium aliqͥd
de ꝓprio attulit. remissior in la¬
bore. paratior in habitu. delica¬
tior in uictu. honoratior p̾ cet̾is
ẽe. uelii: s ordinatis fr̾ibus in
pauim̃to beniuole subiectionis.
detur unicuiq sicut unicuiq¬
opus fu̾it. iuxta constitutũ apłi¬
cȩ dispositionis. Texit itaq paui¬
m̃tum auro. pͥus tam̃ marmore¬

Expanded text:
modestiae demonstrantur ex habimodestiae demonstrantur ex habitu conscientiae, ut talis appareat foris, qualis est et intus. Effectus cum hilaritate. CAP. XXin oraculo, et in templo , id est in contemplatione coram Deo, et in actione coram proximo. Est autem mysticum pavimentum, humilis concordia fratrum, qui in spirituali fraternitate sub magisterii regula humiliter seipsos prosternunt calcandos etiam persequentibus, concordi societate, ne in dispositione pavimenti scientia, quae inflat, inter fratres inaequalitatis offendiculum ponat; ne in aliquo nobilitas generis scrupulum faciat elationis; ne is, qui de saeculo ad monasterium aliquid de proptio attulit, remissior in labore, paratior in habitu, delicatior in victu, honoratior prae caeteris esse velit; sed ordinatis fratribus in pavimento benovolae subjectionis, detur unicuique sicut opus unicuique fuerit, juxta constitutum apostolicae dispositionis. Texit itaque pavimentum auro prius tamen marmore
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus carnẽ et sanguinẽ. ut non¬
quȩ uolumꝰ aliqnͣdo ea faciamus.
s cũ dõ annuente uincimꝰ. pal¬
mã in manu tenem᷑. et ꝑtingimꝰ
ad uictoriã ꝑ patientiã. Scͥptũ
ẽ enĩ. In pacĩa ur̃a. possidebitis
aĩas ur̃as. fecit quoq pieturaᷤᷤ ua¬
rias ꝓminentes de pariete et egre¬
dientes. ꝓminent picture uarie
de pariete et egrediunt᷑: dũ ea qͦ
cogitant᷑ in animo. ut luceat lux
ur̃a coram hominib oꝑe ꝑficiun¬
tur. Hoc autẽ fit cũ apparet mĩa
in effectu. benignitas in uultu.
humilitas in habitu. modestia
in cohabitatione: pacĩa in tͥbu¬
latione. Si aut̃ uelis cognoscͥe
effectũ miscđie. ipsa eͣ quȩ com¬
patitur miseris. succurrit egeniᷤ:
ex dulcedine uͦ benignitatis effi¬
citur mansueta facies et mitis
Si autẽ fu̾it animͦꝰ humilis. fit
et habitus ext̾ior eidem animo
similis: pannosus scilicet & ab¬
iectus et uilis. Gestus siquidẽ

Expanded text:
adversus carnem et sanguinem, ut adversus carnem et sanguinem, ut quae nolumus aliquando ea faciamus. Sed cum, Deo annuente, vincimus, palmam in manu tenemus, et pertingimus ad victoriam per patientiam. Scriptum est enim: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Fecit quoque picturas varias proeminentes de pariete, et egredientes. Proeminent picturae variae de pariete, et egrediuntur, dum ea, quae cogitantur in animo, ut luceat lux vestra coram hominibus , opere perficiuntur. Hoc autem fit, cum apparet misericordia in effectu, benignitas in vultu, humilitas in habitu, modestia in cohabitatione, patientia in tribulatione. Si autem velis cognoscere effectum misericordiae, ipsa est, quae compatitur miseris, succurrit egenis, ex dulcedine vero benignitatis efficitur mansueta facies et mitis. Si autem fuerit animus humilis, fit et habitus exterior eidem animo similis, pannosus scilicet, abjectus, et vilis. Gestus siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
recͥbutionis ȩt̃nȩ post agonem le¬
gitumȩ certantib sine dubitati¬
one habituros reꝓmittit. facit
picturas ꝓminentes de pariete
et egredientes: cũ ad hoc electi ex
bona consuetudine ꝑueniant.
ut qͥd dicendũ uł faciendũ ñ ab
aliis s a se ipsis ꝓferentes queraNs.
Moralit̃ uͦ cherubin facit in pa
t̃renis se subleuat. et duab aliis
ne ocło uanȩ głe uideat᷑ corpus
uelat. Telum quoq scđm scĩam
habeat ut modũ teneat. ut sciat
pati penuriã & habundare. saci¬
ari et esurire: ut sit in eo multi
oꝑib. Palmas facit. dũ in con¬
fuctu uicioꝵ de diabolo tͥhũphãs
uictor existit. In palma siquidẽ
uotatur uictoria palma pͦt uic¬
torie finẽ. ornamus manũ uictͥce:
cotidie etenĩ pugnamꝰ. et cotidie
uincimꝰ: qͥa cotidie nob̾ lucta est
cũ diabło et cotidie diabłm suꝑa¬
mͦ. Tenemꝰ itaq cotidie palmã in
Habemus etiam pugnã difficilem

Expanded text:
retributionis aeternae post agonem leretributionis aeternae post agonem legitime certantibus sine dubitatione habituros repromittit. Facit picturas proeminentes de pariete, et egredientes, cum ad hoc electi ex bona consuetudine perveniunt, ut quid dicendum vel quid faciendum, non ab aliis sed a seipsis proferentes quaerant. Moraliter vero cherubin facit in parterrenis se allevat, et duabus alis, ne oculo vanae gloriae videatur, corpus velat. Zelum quoque secundum scientiam habeat, et modum teneat, ut sciat pati penuriam et abundare, satiari et esurire , ut sit in eo multipoperibus. Palmas facit, dum in conflictu vitiorum de diabolo triumphans victor existit. In palma siquidem notatur victoria, palma enim post victoriae finem ornamus manum victricem. Quotidie etenim pugnamus, et quotidie vincimus, quia quotidie nobis lucta est cum diabolo, et quotidie diabolum superamus. Tenemus itaque quotidie palmam in Habemus etiam difficilem pugnam
Abbreviated transcription (Latin):
t fecit in eis cherubin et
palmas et picturas uarias.
bin in parietib templi mistici:
dũ quoslibet fideles scͥpture sacͤ¬
p̃cepta in qua ẽ scĩȩ multitudo
docet imitari. Cherubin facit dũ
fieri docet in t̾ris qđ̵ angłi tenẽt
in cęlis. dũ docet humanã crea¬
turã angłicam possid̾e uitã. dũ
etiã cet̾os in mundo multitudi¬
diligunt. Nonne etiã nc̃ uides
aliquos a scło longe remotos.
tanta scĩa p̃ditos. ut scĩa scłaris
subdat᷑ eis. ut ñ tantũ uocent᷑
etiã alienis et honorentur a
ꝑsonis sublimiorib: Hisunt
qui loquunt᷑ int̃ phylosophoᷤ
sapiãm: quoꝵ rethores mirant᷑
eloquentiã. Quos enĩ nullis
seu paucis artib imbutos in
scło uiderunt. nc̃ de singus loqnͣ¬
tes audiunt: et ad tantã scientiȩ
multitudinẽ eos ꝑuenisse cognoᷤ¬
cunt. ut sapientib huiꝰ mundi
diuinȩ scͥpturȩ ꝓfunditatem et
secreta cȩlestia u̾bis pandant. Pal¬
mas facit dũ spem et memoriã

Expanded text:
t fecit in eis cherubin et palmas et picturas varias, bin in parietibus templi mystici, dum quoslibet fideles Scripturae praecepta, in qua est scientiae multitudo, docet imitari. Cherubin facit, dum fieri docet in terris, quod angeli tenent in coelis, dum docet humanam creaturam, angelicam possidere vitam, dum etiam caeteros in mundo multitudidiligunt. Nonne et nunc vides aliquos a saeculo longe remotos, tanta scientia praeditos, ut scientia saecularis subdatur eis, ut non tantum vocentur etiam alienis, et honorentur a personis sublimioribus? Hi sunt, qui loquuntur inter philosophos sapientiam, quorum rhetores mirantur eloquentiam. Quos enim nullis seu paucis artibus imbutos in saeculo viderunt, nunc de singulis loquentes audiunt, et ad tantam scientiae multitudinem eos pervenisse cognoscunt, ut sapientibus hujus mundi divinae Scripturae profunditatem, et secreta coelestia verbis pandant. Palmas facit, dum spem et memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
cat et bestia agri cont̾it. cum in t̾ra
deserunt᷑: qi udelicet humana corda
dum semꝑ t̾rena cogitare. semꝑ que
ima sunt agere appetunt ad cont̾en
ut cum diu infirma cogitatione ab¬
iecta sunt: quandoq etiam maioruĩ
cimmum ꝑpetratione fiangant᷑ dept̃¬
Quas iñde suos respicit: quos alit̃ ui¬
uere quã docuit. ipsa dep̃hendit. Et
durescente seiucia. t̾rores admouet.
seq in eoꝵs cruciatib exercet. atq in¬
uidie facib inflammata. in quib ñ

Expanded text:
cat, et bestia agri conterit, cum in terra cat, et bestia agri conterit, cum in terra deseruntur, quia videlicet humana corda, dum semper terrena cogitant, semper quae ima sunt agere appetunt, ad contereut cum diu infima cogitatione abjecta sunt, quandoque etiam majorum criminum perpetratione frangantur. SeQuasi non suos respicit, quos aliter vivere quam docuit ipsa deprehendit, et durescente saevitia terrores admovet, seque in eorum cruciatibus exercet, atque invidiae facibus inflammata, in quib
Abbreviated transcription (Latin):
hendenda uicia ampluis lucet. hinc
ẽ enim quod sũ uiri dum se intrase¬
metipsos colligunt: mira ac penetra¬
bili acie oculta etiam aliena delicta
dep̃hendunt. Sequitur. Cum tempꝰ
fu̾it: in altum alas erigit. Quid enĩ
alas huius strutionis accipimꝰ nisi
p̃ssas hoc tempore quasi complicatas
hẏpocrite cogitationes: Quas cum tẽ¬
pus fu̾it in altum eleuat: qr oportu¬
intate comꝑta. eas suꝑbiendo mani¬
festat. Alas in altum erigere ẽ. ꝑ
effrenatã suꝑbiam cogitationes aꝑire.
Nunc autẽ qi scm̃ se simulat. quia ĩ
semetipso stringit que cogitat. quasi
alas in corpore ꝑ humilitatẽ plicat.
Eat gͦ hypocrita et nunc suas laudes
appetat. pꝰmodum uitam proximoꝵ
p̃mat: et quandoq se in irrisione
sui conditoris exerreat. ut quo elatio¬
ra semꝑ excogitat. eo se suppliciis atͦ¬
tiorib immergat. Unde et subditur.
Obliuiscitur quod pes conculcet ea: et
bestia agri conterat: Tunc oua pes cal¬

Expanded text:
hendenda vitia amplius lucet. Hinc hendenda vitia amplius lucet. Hinc est enim quod sancti viri dum se intra semetipsos colligunt, mira ac penetrabili acie occulta etiam aliena delicta deprehendunt. Sequitur: Cum tempus fuerit, in altum alas erigit . Quid enim per alas hujus struthionis accipimus, nisi pressas hoc tempore quasi complicatas hypocritae cogitationes? Quas cum tempus fuerit, in altum elevat, quia opportunitate comperta eas superbiendo manifestat. Alas in altum erigere est per effrenatam superbiam cogitationes aperire. Nunc autem quia sanctum se simulat, et quasi in semetipso stringit quae cogitat, quasi alas in corpore per humilitatem plicat. Eat ergo hypocrita, et nunc sui laudes appetat, postmodum vitam proximorum premat, et quandoque se in irrisione sui Conditoris exerceat, ut quo elatiora semper excogitat. eo se suppliciis atrocioribus immergat. Unde et subditur: Obliviscitur quod pes conculcet ea, et bestia agri conterat . Tunc ova pes cal
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis compassione mollescunt.
Et q caritatis uiscera nesciunt. eorũ
mens quanto ꝑ mundi concupiscen¬
tiam in ext̾iora resoluit᷑. tanto ꝑ affecti¬
onem sirã int̾iuis obdurat᷑ .&. torpore
insensibili frigescit intͥnsecus: quia
amore dampnabili mollescit foris.
Seq ipsam considerare non ualet. qr
cogitare se minime docet studet. Co
metipsam ñẽ. Tota uero eẽ apud semet¬
ipsam ñ sufficit: qr ꝑ tot concupiscen¬
tias rapit᷑ ꝑ tot a semetipsa spẽs dissi¬
patur. Et sparsa in infimis iacet: que
collecta si uellet ad summa consurg̾et.
Unde iustoꝵ mens. qr ꝑ custodiã disci-¬
pline a cunctoꝵ uisibilium fluxus ap¬
petitu constringit᷑: collecta ap̃ semet¬
ipsam intrinsecus integrat᷑. Qualisq
deo uł proximo eẽ debeat. plene se cõ¬
spicit: qi nichil suũ ext̾ius derelinqͥt.
Et quanto ab extiorib abstracta con¬
pescitur: tanto aucta in infimis inflam¬
mat᷑. Et quo magis ardet: eo ad depre¬

Expanded text:
charitatis compassione mollescunt. charitatis compassione mollescunt. Et quia charitatis viscera nesciunt, eorum mens quantum per mundi concupiscentiam in exteriora resolvitur, tantum per inaffectionem suam interius obduratur, et torpore insensibili frigescit intrinsecus, quia amore damnabili mollescit foris, seque ipsam considerare non valet, quia cogitare se minime studet. Cogmetipsam non est. Tota vero esse apud semetipsam non sufficit, quia per quot concupiscentias rapitur, per tot a semetipsa species dissipatur, et sparsa in infimis jacet, quae collecta si vellet, ad summa consurgeret. Unde justorum mens, quia per custodiam disciplinae a cunctorum visibilium fluxu appetitus constringitur, collecta apud semetipsam intrinsecus integratur, qualisque Deo vel proximo esse debeat, plene conspicit, quae nihil suum exterius derelinquit. Et quantum ab exterioribus astricta compescitur, tantum aucta in intimis inflammatur. Et quo magis ardet, eo ad depre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuertant. Si enim oua que gignunt
ailigerent: nimirum metuerent. ne
caret. Obliuuiscitur etiam quod bestia
agri conterat: qi nimirum si diabo¬
lus in hoc mundo seuiens. editos in bo¬
na conu̾satione filios rapiat: hypoc¬
ta omnino ñ curat. Hñt gͦ ueraces
magistri suꝑ discipłos suos timoris
uiscera: ex iurtute caritatis. Hypocri¬
te aut̃e tantominus commissis sibi
metuunt: quanto nec sibimet ipsis
qd̾ timere debeant dep̃hendunt. Et
qi obluratis cordib uiuunt. ipsos etiã
quos gn̾ant filios. nulla pietate amo¬
uis agnoscunt. Inde adhuc sub struti¬
onis specie dicit. Duratur ad filiosiq̃i
non sint sui. Quem enim caritatis gr̃ã
ñ infundit: ꝓximum suũ etiam si ip̃e
hunc deo genuit. extͣneum respicit. ut
ꝓfecto sunt om̃s hẏpocrite. Quoꝵ ui¬
delicet mentes dum semꝑ ext̾iora appe¬
tunt. intus insensibiles fuint: et in
cunctis que agunt. dum sua semꝑ ex¬
petunt. erga affectum ꝓrimi nulla

Expanded text:
pervertant. Si enim ova quae gignunt pervertant. Si enim ova quae gignunt diligerent, nimium metuerent ne qcaret. Obliviscitur etiam quod bestia agri conterat, quia nimirum si diabolus in hoc mundo saeviens editos in bona conversione filios rapiat, hypocrita omnino non curat. Habent ergo veraces magistri super discipulos suos timoris viscera ex virtute charitatis; hypocritae autem tanto minus commissis sibi metuunt, quanto nec sibimetipsis quod timere debeant, deprehendunt. Et quia obduratis cordibus vivunt, ipsos etiam quos generant filios nulla pietate debiti amoris cognoscunt. Unde adhuc sub struthionis specie subditur: Induratur ad filios quasi non sint sui. Quem enim charitas gratia non infundit, proximum suum, etiam si ipse hunc Deo genuit, ut extraneum respicit ut profecto sunt omnes hypocritae quorum videlicet mentes dum semper exteriora appetunt, intus insensibiles fiunt, et in cunctis, quae agunt, dum sua semper expetunt, erga affectum proximi nulla
Abbreviated transcription (Latin):
loquentes oꝑor: ecce cum uoluero cor¬
dib hominũ. etiam sine uobis loqͦr
humiliata gͥ cogitatione doctoꝵ. ad
expͥmendum hypocritam sermo con¬
uertitur: et qua fatuitate corpeat.
adhuc substrutionis facto plenius in¬
dicatur. Nam sequitur. Obliuiscitur¬
q quod pes conculcet ea: aut bestia
agri conterat ea. Quid in pede: nisi
transitus oꝑationis accipit᷑: Quid in
agro: nisi mundus iste signatur:
De quo i euuangłio dñs dicit. Ager aũ
ẽ mundus. Quid in bestia. nisi antiquuꝰ
hostis expͥmit᷑: qui huius mundi rapi¬
nis insidians. humana cotidie morte
satiatur: De qua ꝑ propħam pollicen¬
te dño dicit᷑. Et mala bestia non transi¬
bit ꝑeam. Strutio itaq oua sua dese¬
rens. oblinscitur quod pes conculcet ea.
qi uidelicet hypocrite eos quos in con¬
et omnino ñ curant: ne aut exhortati-¬
onis sollicitudine: aut discipline custo¬
dia destitutos. prauoꝵ oꝑum exẽpla

Expanded text:
loquentes operor, ecce cum voluero, corloquentes operor, ecce cum voluero, cordibus hominum etiam sine vobis loquor. Humiliata igitur cogitatione doctorum, ad exprimendum hypocritam sermo convertitur, et qua fatuitate torpeat, adhuc sub struthionis facto plenius indicatur. Nam sequitur: Obliviscitur quod pes conculcet ea, aut bestia agri conterat . Quid in pede, nisi transitus operationis accipitur? Quid in agro, nisi mundus iste signatur, de quo in Evangelio Dominus dicit: Ager autem est mundus? Quid in bestia, nisi quod antiquus hostis exprimitur, qui hujus mundi rapinis insidians, humana quotidie morte satiatur. De qua per prophetam pollicente Domino dicitur: Et mala bestia non transibit per eam . Struthio itaque ova sua deserens obliviscitur quod pes conculcet ea quia videlicet hypocritae eos, quos in conet omnino non curant, ne aut exhortationis sollicitudine, aut disciplinae custodia destitutos, pravorum operum exempla
Abbreviated transcription (Latin):
uuiere: et tñ uitam torpentis ppłi
non tenere. Hinc ẽ enim quod plerõq
cernimꝰ. et maloꝵ turbas ñ fugere:
et tñ suꝑno ardore flagrare. Hinc ẽ
quod plerosq cernimꝰ. ut ita dix̾im:
in frigore calere. Unde enĩñnulli
int̾ t̃renoꝵ hominũ torpores positi.
suꝑne spei desid̃us mardescunt. uñ
et inter frigida corda succensi sunt nͥ
ni insensibilitate discussa. ꝑsensum
sp̃e uitalis ammare. ut nequaquã
iacentia in infimis torpeant. s in ui¬
ius uolatilib uersa. sese ad celestia cõ¬
templando .i. uolando suspendant:
Notandum uͦ ẽ. quod in his uerbis ñ
solum hypocritaꝵ actio ꝑuersa reꝓba¬
tui. s bonoꝵ etiam magistroꝵ si qua
fortasse supreserit elatio p̃mit᷑. Nam
cum de se dñs dicit. quod derelicta oua
in puluere ipse calefacit. ꝓfecto aꝑte
lius hominis calefacit quos uoluerit.
in frigore pulius. Ac si aꝑte doctorib
dicat. It sciatis quia ego sum. qui ꝑuos

Expanded text:
vivere, et tamen vitam torpentis populi vivere, et tamen vitam torpentis populi non tenere. Hinc est etiam quod plerosque cernimus et malorum turbas non fugere, et tamen superno ardore flagrare. Hinc quoque est quod plerosque cernimus ut ita dixerim in frigore calere. Unde enim nonnulli inter terrenorum hominum torpores positi supernae spei desideriis inardescunt? Unde etiam inter frigida corda succensi sunt, nini insensibilitate discussa, per sensum spiritus vitalis animare, ut nequaquam jacentia in infimis torpeant, sed in viva volatilia versa, sese ad coelestia contemplando, id est volando, suspendant. Notandum vero est quod in his verbis non solum hypocritarum actio perversa reprobatur, sed bonorum etiam magistrorum, si qua fortasse subrepserit, elatio premitur. Nam cum de se Dominus dicit quod derelicta ova in pulvere, ipse calefacit, ipse profectlius hominis calefacit quod voluerit in frigore pulveris. Ac si aperte doctoribus dicat: Ut sciatis quia ego sum, qui per vos
Abbreviated transcription (Latin):
tos ꝑ conu̾sionem filios. nequaqũa a
t̾ienis actib int̃̾posito exhortationis
nido suspendere. Dua in t̾ia dereliqͥs¬
se ẽ: nullum celestis uite filis exemplũ
p̃bere. Quia enim hyypocrite ꝑcaritatis
uscera non calent: de torpore ꝓlis edi
te .i. de ouorum suoꝵ frigore nequaꝗͣ.
dolent. Et quanto se libentius trenis
actib inserunt: tanto negligentius
eos quos generant agere t̾rena ꝑmit¬
tunt. S quia derelictos hypocritarũ
filios suꝑna cura non deserit. ñ nullos
namq etiam ex talib intima electio¬
ne p̃scitos. largite gre respectu calefa¬
uere calefacies ea. Ac si dicat. ut ego.
qui ula in puluere calefatio: qr sciliez
paruuloꝵ animas in medio peccan¬
tium positas. amoris mei igne succen¬
lefacit: qr paruuloꝵ animas p̃dicato¬
rum suoꝵ sollicitudine destitutas. etrã
in medio peccantium positas: amori
sui igne succendit. Hinc ẽ enim quod
plerosq cernimꝰ. et in medio ppłorum

Expanded text:
tos per conversionem filios nequaquam a tos per conversionem filios nequaquam a terrenis actibus interposito exhortationis nido suspendere. Ova in terra dereliquisse est nullum coelestis vitae filiis exemplum praebere. Quia enim hypocritae per charitatis viscera non calent, de torpore prolis editae, id est de ovorum suorum frigore nequaquam dolent; et quanto se libentius terrenis actibus inserunt, tanto negligentius eos quos generant agere terrena permittunt. Sed quia derelictos hypocritarum filios superna cura non deserit, nonnullos namque etiam ex talibus intima electione praescitos, largitae gratiae respectu calefavere calefacis ea? - Ac si dicat, ut ego, qui illa in pulvere calefacio. Quia scilicet parvulorum animas, et in medio peccantium positas, amoris mei igne succenimas praedicatorum suorum sollicitudine destitutas, et in medio peccantium positas Dominus amoris sui igne succendit. Hinc est enim quod plerosque cernimus et in medio populorum
Abbreviated transcription (Latin):
nera adhuc ꝓles expͥmitur quȩ diu
fouenda ẽ. ut ad u̾ium uolatile ꝑdu¬
catur: Oua quippe insensibilia sunt
uolatilib coni̾itunt᷑. Ita nimirũ par¬
uuli auditores ac filii. certum ẽ. quod
frigidi insensibilesq remaneant. nisi
doctoris sui sollicita exhortatione cale
fiant. Ne gͥ derelicti in sua insensibili¬
tate trrpescant. assidua doctoꝵ uoce
fouenai sunt: quousq ualeant et ꝑ
intelligentiam uiuere: et ꝑ contempla¬
tionem uolare. Quia uero hypocrite
quamuis ꝑuersa semꝑ oꝑent᷑. loqui
tam̃ recta non desinunt. bene loqñdo¬
autem in fide uel conu̾satione filios
pariunt:s eos bene uuendo nutrire
ñ possunt. recte de hac strutione dr̃.
que derelinquit in terra ouasua. Cur̃a
namq filioꝵ hypocrita negligit. qui
ex amore intimo rebx se ext̾iorib sub¬
dit: in quib quantomagis extollitur.
tantominus de ꝓlis sue defectu eruci¬
atur. Dua gͦ in t̾ra dereliquisse ẽ: na¬

Expanded text:
nera adhuc proles exprimitur? quae diu nera adhuc proles exprimitur? quae diu fovenda est, ut ad vivum volatile perducatur. Ova quippe insensibilia in sevolatilibus corvertuntur; ita nimirum parvuli auditores ac filii certum est quod frigidi insensibilesque remaneant, nisi docfiant. Ne igitur derelicti in sua insensibilitate torpescant, assidua doctorum voce fovendi sunt, quousque valeant et per intelligentiam vivere, et per contemplationem volare. Quia vero hypocritae quamvis perversa semper operentur, loqui tamen recta non desinunt; bene autem loquendo in fide vel conversatione filios pariunt, sed eos bene vivendo nutrire non possunt, recte de hac struthione dicitur: Quae derelinquit in terra ova sua. Curam namque filiorum hypocrita negligit, quia ex amore intimo rebus se exterioribus subdit, in quibus quanto magis extollitur, tanto minus de prolis suae defectu cruciatur. Ova ergo in terra dereliquisse est na
Abbreviated transcription (Latin):
stritionis pennȩ dissolute eo uolatũ
sumere nequeut̃: qͦ ab ipso quẽ p̃me¬
re debuerant aere transcenduntur.
Quid gͦ in his aspicimꝰ. nisi quod elec¬
toꝵ iurtutes solide euolant. ut uen¬
tos humani fauoris p̃mant: Hypo¬
critaꝵ uero actio quam libet recta u¬
deatur uolare non sufficit: qr iudeli¬
cet flurȩ uirtutis pennam. humane
eumdemq bonoꝵ malorũq habitũ
cernimus: cum ipsam in electis ac re¬
ꝓbis ꝓfessionis spem uidemꝰ. unde no¬
sttȩ intelligentiȩ suppetat. ut electos
a repbis. ut a falsis ueros comphendẽ
do discernat ꝑspicimus. Quod tñ citiꝰ
agnoscimus: si intemerata in memo¬
ria p̃ceptoris nr̃i uerba signamꝰ cum
ait. Ex fructib eorum cognoscetis cos
Neq enim pensanda sunt que osten¬
dunt in imagine: s que seruant in
actione. Unde hic postquam speciem
strutionis huius intulit. mox subiun¬
xit facta dicens. Que derelinquit in
t̾ra ona sua. Quid enim ꝑoua. nisi te¬

Expanded text:
struthionis pennae dissolutae, eo volatum struthionis pennae dissolutae, eo volatum sumere nequeunt, quo ab ipso quem premere debuerant aere transcenduntur. Quid ergo in his aspicimus nisi quod electorum virtutes solidae evolant, ut ventos humani favoris premant? Hypocritarum vero actio quamlibet recta videatur, volare non sufficit, quia videlicet fluxae virtutis pennam humanae eumdemque bonorum malorumque habitum cernimus, cum ipsam in electis ac reprobis professionis speciem videmus, unde nostrae intelligentiae suppetat ut electos a repdo discernat, perspicimus. Quod tamen citius agnoscimus, si intemerata in memoriam praeceptoris nostri verba signamus, qui ait: Ex fructibus eorum cognoscetis eos. Neque enim pensanda sunt quae ostendunt in imagine, sed quae servant in actione. Unde hic postquam speciem struthionis hujus intulit, mox facta subjungit, dicens: Quae derelinquit in terra ova sua . Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
quod leuat. At contra strutio raris
pennis indiut᷑. et immani corpore gͣ¬
uatur:. ut et si uolare appetat. ipsa
pennaꝵ paucitas molem tanti corpis
in acre ñ sp̾endat. Bene gͦ in erãrio
et accipitre electoꝵ ꝑsona signatur:
qui quam diu in hac uita sunt sine
quantulocumq culpȩ contagio ẽẽ ñ
possunt. S cum parum eis quid inẽ
qd̾ depͥmit: multa uirtꝰ bone actioĩs
suppetit. que il los in suꝑna sustollit.
At contra hypoeritha. et si qua facit
pauca que eleuent. ꝑpetiat multa q̃
gͣuant. Neq enim nulla bona agit
hypocritha: s quib ea ip̃sa depmat.
multa ꝑu̾sa cõmittit. Pauce gͥ pen¬
paurum bonum hypocrite. multito-¬
do prauȩ actionis grauat. Hec quoq
ipsa stritionis penna ad pennas ero¬
dii et acciputs similitudinẽ coloris ht̃:
untutis uero similitudinẽ non habet.
luorum namq concluse et firmiores
sunt. et uolatu aerem p̃mere uirtu¬
te suȩ soliditatis possunt. At contra

Expanded text:
quod levet. At contra struthio raris quod levet. At contra struthio raris pennis induitur, et immani corpore gravatur, ut etsi volare appetat, ipsa pennarum paucitas molem tanti corporis in aere non suspendat. Bene ergo in herodio et accipitre electorum persona significatur, qui quandiu in hac vita sunt, sine quantulocunque culpae contagio esse non possunt, sed cum eis parum quid inest quod deprimit, multa virtus bonae actionis suppetit, quae illos in superna sustollit. Econtrario hypocrita, et si qua facit pauca quae levent, perpetrat multa quae gravent. Neque enim nulla bona agit hypocrita, sed quibus ea ipsa deprimat multa perversa committit. Paucae igitur penparvum bonum hypocritae multitudo pravae actionis gravat. Haec quoque ipsa struthionis penna ad pennas herodii et accipitris similitudinem coloris habet, virtutis vero similitudinem non habet. Illorum namque conclusae et firmiores sunt, et volatu aerem premere virtute suae soliditatis possunt. At contra
Abbreviated transcription (Latin):
uare uos uidetur species pennȩ: sed
in infimis uos depͥmit pondus uitȩ:
De hoc pondere ꝑ propħam dicitur.
filii hominũ usquequo gͣues corde:
Huius strutionis conu̾surum se hy¬
pocrisim dñs pollicetur cum ꝑ prophe¬
tam dicit. Glorificabit me bestia agri.
dracones et strutiones. Quid enim dra¬
conum nomine: nisi in aꝑto malitio¬
se mentes expͥmunt᷑. que ꝑ t̾ram sẽꝑ
in infimis cogitationib repunt: Qd
uͦ ꝑ strutionis uocabulũ. nisi hii qui
se bonos simulant designant᷑: Qui
scitatis uitã quasi uolatus peniã
uel strutione asserit: quia et aperte
malos et ficte bonos. plerumq ad
sua obsequia. ex intima cogitatione
conu̾tit. habemus adhuc quod in on¬
sidatione strutionis huiꝰ de accipitie
et erodio attentius ꝑpendamꝰ. Accipi¬
tris quippe et erodii parua sunt cor¬
ꝑa. s pennis densiorib fulta. ⁊ iccireo
cum celeritate transuolant: quia eis
parum in est quod aggͣuat. multũ

Expanded text:
vare vos videtur species pennae, sed vare vos videtur species pennae, sed in infimis vos deprimit pondus vitae. De hoc pondere per Prophetam dicitur: Filii hominum, usquequo graves corde ? Hujus struthionis conversurum se hypocrisim Dominus pollicetur, cum per prophetam dicit: Glorificabunt me bestiae agri, dracones et struthiones . Quid enim draconum nomine, nisi in asae mentes exprimuntur, quae per terram semper in infimis cogitationibus repunt? Quid vero per struthionis vocabulum, nisi ii qui se bonos simulant designatur? qui sanctitatis vitam quasi volatus pennam vel struthione asserit, quia et aperte malos, et ficte bonos plerumque ad sua obsequia ex intima cogitatione convertit. Habemus adhuc quid in consideratione struthionis hujus, de accipitre et herodio attentius perpendamus. Accipitris quippe et Herodii parva sunt corpora, sed pennis densioribus fulta, et idcirco cum celeritate transvolant, quia eis parum inest quod aggravet, multum
Abbreviated transcription (Latin):
num correctionis ñ adhibuit: fractis cer¬
uicib de sella cecidit. Antequã moreret᷑
mortem filiorum uidit: et archam dñi
ab allophilis captam fuisse cognguit.
De structione.
dium uel accipitiem nesciat. aues reliqͣs¬
qͣnta uolatꝰ sui uelocitate transcen¬
dat: Strutio uero penne eoꝵ similitu¬
anem ht huolatus eoꝵ eleritate ñ
ht̃. A t̾ra quippe eleuari non ualet.:
alas quasi ad uolatum specietenus eri¬
git. s tamen numquã se a t̾ra uolando
suspendit. Ita sunt nimirum om̃s hy¬
pocrithe: qui dum bonoꝵ uitam sinro¬
habent quippe uolandi pennas ꝑspe¬
ciem. s in t̾ram repunt ꝑactionem:
qr alas ꝑ figuram sc̃ĩtatis extendunt.
s curarum scłarium pondere p̃gͣiati.¬
nullatenus a t̾ra subleuant᷑. Sp̃em qͦ
phariseoꝵ ixpbans dñs. quasi strutio¬
nis pennam redarguit: que in opere
alud ęxerruit. et in colore aliud os¬
tendit dicens. Ne uobis scribe et pha¬
risei hypocrithe: Ac si diceret. Suble¬

Expanded text:
num correctionis non adhibuit, fractis cervicibus, de sella cecidit, antequam moreretur, mortem filiorum vidit, et arcam Domini ab allophylis captam cognovit De struthione, dium et accipitrem nesciat aves reliqlatus sui velocitate transcendat? Struthio vero pennae eorum similitudinem habet, sed volatus eorum celeritatem non habet. A terra quippe elevari non valalas quasi ad volatum specie tenus erigit, sed tamen nunquam se a terra volando suspendit. Ita sunt nimirum omnes hypocritae, qui dum bonorum vitam simuHabent quippe volandi pennas per speciem, sed in terra repunt per actionem, quia alas per figuram sanctitatis extendunt, sed curarum sanullatenus a terra sublevantur. Speciem namque Pharisaeorum reprobans Dominus, quasi struthionis pennam 1001 redarguit, quae in opere aliud exercuit, et in colore aliud ostendit, dicens: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. Desid̾antib animab requi¬
escite adhuc modieũ dicere est.
int̃ ardorẽ desid̾ii ex ipsa p̾scĩa
solatium consolationis aspira¬
re: ut &. animarũ uox sit. hoc
qd̾ amantes desid̾ent . &. respon¬
dentis di sermo sit. hoc qd eas
retributionis certitudine int
desidia confirmat. Respond̾e
dere: ut cũ carnis resurrectio¬
nẽ appetunt. etiã ex colligendo¬
rũ fratrũ augm̃to gratulent᷑.
angłos & ad animas scõꝵ d̃s
consueuit loqui. Adhuc uͦ
scire desid̃o. quomͦ pꝰt resur¬
rectionẽ d̃s hominib loqui
beatꝰ Gregoriꝰ. Cũ nob̃ pꝰt resuR¬
rectionẽ dñs ostendecur ꝑ spe¬

Expanded text:
orum . Desiderantibus animabus, requiescite adhuc modicum, dicere, est inter ardorem desiderii ex ipsa praescientia solatium consolationis aspirare, ut et animarum vox sit hoc quod amantes desiderant, et respondentis Dei sermo sit hoc, quod eas retributionis certitudine inter desideria confirmat. Responderedere, ut, cum carnis resurrectionem appetunt, ex colligendorum fratrum augmento gratulentur.angelos et ad animas sanctorum Deus consuevit loqui. Adhuc vero scire desidero quomodo post resurrectionem hominibus loqui beatus Gregorius: Cum nobis post resurrectionem ostendetur
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ audiuit auris tua. S qͦmͦ
dicunt᷑ petere. qͣs & uoluntatẽ
dĩ certũ ẽ . &. ea quȩ futura st̃ ñ
ignorare: De ipso gͦ bibunt. qͦd
ab ipso sitiunt. Discordarent
gͥ a uoluntate conditoris. si qͦ
eũ uident uelle ñ pet̾ent: eiq
minꝰ inueħerent. si uolentẽ

Expanded text:
divit auris tua . Sed quomodo dicuntur petere, quas et voluntatem Dei certum est et ea quae futura sunt non ignorare? De ipso ergo bibunt, quod ab ipso sitiunt. Discordarent igitur a voluntate Conditoris, si quae eum vident velle, non peterent; eique minus inhaererent, si vole
Abbreviated transcription (Latin):
gnoscunt bonos: qͦs nũqͣm
uidert̃: quia enĩ illic om̃s com¬
muni claritate dm̃ conspiciũt:
ñ ẽ qd̾ ibi nesciant. ubi scientẽ
om̃ia seiunt. Tunc enĩ in clau¬
stto ꝑfectȩ beatitudinis angłis &
hominib d̃s p̃erit. quib ilichil
deesse pot̾it: q̃m abbatis more d̃i

Expanded text:
gnoscunt bonos, quos nunquam gnoscunt bonos, quos nunquam viderunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt, non est quod ibi nesciant, ubi scientem omnia sciunt. Tunc enim in claustro perfectae beatitudinis angelis et hominibus Deus praeerit quibus nihil deesse poterit, q
Abbreviated transcription (Latin):
bitur: ab his quoꝵ ocłis m̃tis
a uiciis purgatur. Unde beatꝰ
Gregoriꝰ. Hidebimꝰ inquit dm̃
ipsũ. qui erit nr̃i laboris pre¬
miũ: ut pꝰt huiꝰ tenebraᷤ mor¬
talitatis. gaudeamꝰ luce diui¬
nȩ contẽplationis. Quȩ ni¬
mirũ uisio nunc fide inchoat᷑.
nã di sap̃iam. quã mͦ ꝑ ora p̃¬
dicantiũ. qͣsi ꝑ decurrentia flu¬
mina sumunus. in ipso suo fon¬
te bibemꝰ. In libro etiã dialogi
scͥptũ repperi: qd̃ sic̃ mali malo̾
in supplicio. sic boni bonos co¬
scent in regno. In qua uideliẽ
cognitione. utriꝰq partis cumu¬
lus excrescit retributionis. ut¬
& boni ampliꝰ gaudeant: qui
secũ eos letari conspiciunt qͦs
amauer̃t: & mali dũ cũ eiᷤ tor¬
quent᷑ qͦs in hoc sclõ dilexer̃t.
despecto d̃o eos ñ solũ sua. sed
etiã eoꝵ consumat pęna. fit
aut̃ qͥddam mirabilius in elec¬
tis. qͥa ñ solũ eos qͦs in hoc cog¬
nou̾ant mundo agnoscunt.
s uelut uisos ac cognitoᷤᷤ reco¬

Expanded text:
b iis, quorum oculi mentis a vitiis purgantur. Unde beatus Gregorius: « Videbimus, inquit, Deum ipsum, qui erit nostri laboris praemium, ut post hujus tenebras mortalitatis gaudeamus luce divinae contemplationis. Quae nimirum visio fide nunc inchoatur, rnam Dei sapientiam, quam modo per ora praedicantium quasi per decurrentia flumina sumimus, in ipso suo fonte bibemus. In libro etiam Dialogi scriptum reperi: quod sicut mali malos in supplicio, sic boni bonos cognoscent in regno. In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus excrescit retributionis, ut et boni amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt, quos amaverant; et mali, dum cum eis torquentur, quos in hoc saeculo dilexerunt, despecto Deo, eos non solum sua, sed etiam illorum consumat poena. Fit autem quiddam mirabilius in electis, quia non solum eos, quos in hoc cognoverunt mundo, agnoscunt, sed velut visos ac cognitos reco
Abbreviated transcription (Latin):
dũ p̃bent cet̾is: ut uix intelli¬
gi ualeant etiam a diseretis. R
tam̃ sic secretũ m̃tis obnubilãt:
qͥn ꝓ tempore & loco. quib con¬
gruũ uiderint. illud dicant.
& qͥa sũmo alb̃i toto affectum̃
tis iam inherent: adhuc int̾riͤ
positi. formã sũmi abbatis te¬
nent. Aꝓposito suo flecti neqͦͤ¬
unt: & eos qͥ sub ipsis sunt. ꝓpo¬
sita sua ten̾e cogunt. Alioᷤ rep̃¬
hendunt. & ab aliis rep̃hendi
uolunt. Nicħ enĩ in se habere
desid̾ant. qd ocłis hominũ. et
ocłis diuinȩ maiestatis non
ostendãt. Et qͥa scͥptũ reꝑiunt.
beati mundo corde qm̃ ipsidm̃
uideb̃t: idõ ut dm̃ in futuro
uideant. ocłm cordis a puluere
t̃renȩ uanitatis mundant. In

Expanded text:
dos praebent caeteris, ut vix intellidos praebent caeteris, ut vix intelligi valeant etiam a discretis. Nec tamen sic secretum mentis obnubilant, quin pro tempore et loco quibus congruum viderint, illud dicant. Et quia summo abbati toto affectu mentis inhaerent, adhuc in terris positi formam summi abbatis tenent. A proposito suo flecti nequeunt, et eos qui sub ipsis sunt proposita sua tenere cogunt, alios reprehendunt, et ab iis reprehendi volunt. Nihil enim in se habere desiderant, quod oculis hominum et oculis divinae majestatis non ostendant. Et quia scriptum reperiunt: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt , ideo ut Deum in futuro videant, oculum cordis pulvere terrenae vanit
Abbreviated transcription (Latin):
repͥmit. ut tñ nr̃e m̃ti radiis
suȩ claritatis int̃micet. qͣtinuᷤ
& subleuata qͥppiam uideat. et
reu̾b̾ata contremiscat: & qr eũ
sicuti ẽ uidere ñpot̃. aliqͣndo
uidendo cognoscat. Sunt aut̃
in eccłiis qͥdam plati. quii licet
diu̾sis oꝑib siñt intenti: tam̃
oꝑantur qͥeti. Int̾iora domꝰ suȩ
implent doccrina: ext̾iora uͦ
circundant ꝓuidentia. Nec cñ
sic doctͥnȩ student. ut a ꝓuidẽ
cessent:nec sic curis ext̾iorib
inhiant. ut a ispũali doctͥ¬
na refrigescãt. Sũma regunt:
& tñ ima ñ deserunt. Illa cũ
potestate: ista. cũ humilitate.
Nonenĩ a sapientib recedũt:
dunt. Sic latent frĩb in sua
uoluntate: ut tñ aliqñ cognoᷤ¬
cant᷑ in oꝑatione. Sic cognosẽtͤ
in suo oꝑe: ut iux rep̃hendi po̾¬
sint. cognoscentis estimatione.
Sic assunt qnͣdoq ut uideri qͤ¬
ant: qͥa qͣmuis remoti sint cor¬
pore. adsunt tam̃ sollicita cir¬
cũspectione. Sic se intelligen¬

Expanded text:
it, ut tamen nostrae menti radios suae claritatis intermisceat, quatenus et sublevata quidpiam videat, et reverberata contremiscat: et quia eum sicuti est videre non potest, aliquando vivendo cognoscat. Sunt autem in Ecclesiis quidam praelati qui, licet diversis operibus sint intenti, tamen operantur quieti. Interiora domus suae implent doctrina, exteriora vero circumdant providentia; nec tamen sic doctrinae student, ut a providentia cessent; nec sic curis exterioribus inhiant, ut a spirituali doctrina refrigescant. Summa regunt, et tamen ima non deserunt. Illa cum potestate, ista cum humilitate. Non enim a sapientibus recedunt, dunt. Sic latent fratribus in sua voluntate, ut tamen aliquando cognoscantur in operatione; sic cognoscuntur in suo opere, ut vix reprehendi possint cognoscentis aestimatione; sic adsunt quandoque, ut videri nequeant, quia quamvis remoti sint corpore, adsunt tamen sollicita circumspectione; sic se intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculdubio resurrectio uera nõ
erit. hȩc enĩ recte resurrectio
ñ pot̾ dici: ubi ñ resurgit quod
cecidit. Credendũ ẽ gͥ: qͥa neqͣ¬
qͣm corpꝰ nr̃m in illa resurrec¬
tionis gła erit impalpabile
uentis subtiliꝰ uł aere. Erit
autẽ subtile quidẽ ꝑ effectum
sp̃ualis potentie: s palpabile¬

Expanded text:
procul dubio resurrectio vera non procul dubio resurrectio vera non erit. Haec enim recte resurrectio non potest dici, ubi non resurgit quod cecidit. Credendum est igitur quia nequaquam corpus nostrum in illa resurrectionis gloria erit impalpabile, ventis subtilius, vel aere. Erit enim subtile quidem per effectum spiritualis potentiae, sed palpabile
Abbreviated transcription (Latin):
unũ diuisibilit̃ tͥa sint: &. in¬
diuisibilit tͥa unũ. Apparente
gͥ in iudicio retͥbutore oꝑum.
iam u̾ba cessabunt exhortatio¬
nũ: & noᷤᷤ angustias uitȩ p̾sen¬
tis euadentes. in illa quoq suᷤ¬
cepti contẽplatione gaudiorũ.
mana corpora post resurrectionem.
Uo. de qualitate corpoꝵ. qͣli
apt resurrectionẽ sint. querit᷑.
ñ ego sed beatus Gregoriꝰ audiat᷑.
Redemptor ñr inquit. resurrec¬
tionẽ quã in se ostendit. nobis
ꝓmisit: & qͥa m̃bra sui sequũt᷑
głam capitis. eam in fine mun¬
di facturus in nob̾. S ecce re¬
surrectionẽ audio: effectũ tñ
eiusdem resurrectionis exqͥro.
Credo nanq quia resurrecturꝰ
sũ: s uolo ut sciam qualiᷤ. Sci¬
endũ qͥppe mͥ ẽ. utrũ in qͦdam
alio subtili forsitan uł aerio. an
in eo qͦ morior corꝑe resurgã.
S si in aerio corꝑe resurrex̾o:
iam ego ñ ero qͥ resurgo. Nã
qͦm ẽ uera resurrectio. si uera
gerit. quia si uera caro ñ fuerit:

Expanded text:
isibiliter tria sunt, et indivisibiliter tria unum. Apparente igitur in judicio retributore operum, jam verba cessabunt exhortationum, et nos angustias vitae praesentis evadentes, in illa quoque suscepti contemplatione gaudiorum, mana corpora post resurrectionem. Cum de qualitate corporum qualia per resurrectionem sint quaeritur, non ego, sed beatus Gregorius audiatur. « Redemptor noster, inquit, resurrectionem, quam in se ostendit, nobis promisit; et quia membra sui sequuntur gloriam capitis, eam in fine mundi facturus est in nobis. » Sed ecce resurrectionem audio, effectum tamen ejusdem resurrectionis exquiro. Credo namque quia resurrecturus sum, sed volo ut sciam qualis. Sciendum mihi quippe est utrum in quodam alio subtili forsitan in eo quo maneo corpore surgam. Sed si in aerio corpore surrexero, jam ego non ero qui resurgo. Nam quomodo est vera resurrectio, si vera gerit quod si vera caro non fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis innotescit paucis.
et it̾m sic̃ sapienti sat dictum ẽ.
qñ aliquis ei de multis pauca¬
refert: sic qñ aliqͥs simplicib loqͥr.
oportet ut eis diffrsius et uerb̃
planiorib loquat᷑. Id̾o tͣctatum
longus extendi: qm̃ simpliciori¬
b fr̃ib intendebam loqͥ. Priꝰqm
tam̃ huic oꝑi finẽ ponã: de in¬
uentore nr̃i ordinis simplicio¬
rib frĩb aliqͥd in tnsitu dicam.
Inuentor siqͥdem nr̃i ordiniꝰ. miᷤ¬
sus fuit a claustro sũmi abb̃is.
a sinu uidelicet dĩ patͥs. Henit
in hunc mundũ: induit hu¬
manitatis habitũ. Induit uestẽ

Expanded text:
erbis innotescit paucis, et iterum sicut sapienti sat dictum est, quando aliquis ei pauca de multis refert; sic quando aliquis simplicibus loquitur, oportet ut eis diffusius et verbis planioribus loquatur. Ideo tractatum longius extendi, quoniam simplicioribus fratribus intendebam loqui. Priusquam tamen huic operi finem imponam, de inventore nostri ordinis simplicioribus fratribus aliquid in transitu dicam. Inventor siquidem nostri ordinis missus fuit a claustro summi Abbatis, a sinu videlicet Dei Patris. Venit in hunc mundum, induit humilitatis habitum, induit ve
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ ꝑ u̾itatem. diu̾sam ꝑ poten¬
tiam. Erit itaq subtilis. quia
et incorruptibilis: erit palpa¬
bilis. qͥa ñ amittet essentiam¬
õ quidem simpliciores
fr̃s de animab pꝰt resurrectio¬
nẽ quib in locis sint. dubitãt:
scͥpturȩ u̾bis certiores fiant.
Ait enĩ beatus Gregoriꝰ. moraliũ
sp̃s aliquo moriente egͥdientẽ
animã a claustro carnis acceꝑit.
in et̃num seeũ sine ulla ꝑmu¬
tatione recinebit: ut nec exalta¬
ta ad suppliciũ ꝓruat. nec ȩt̃niꝰ
mersa suppliciis. ultͣ ad reme¬
diũ ereptionis ascendat. Ne¬
quaqͣm enĩ miscdĩa redemp¬
toris p̾t mortẽ lib̾at: quẽ añ
mortẽ gr̃a ad ueniã ñ reformat.
di & ꝑfecti uiri. pꝰtqm de corꝑi¬
b tͣns eunt: nequaqm ꝑ mora¬
rũ spacia sic̃ antiqui patres a
patͥe cȩlestis ꝑceptione differũ¬
tur. mox quippe ut colligati¬
one carnis exeunt. in cȩlesti se¬
de requiescunt. Hoc autẽ qd̃
añ restitutionẽ corpoꝵ. in cȩlo

Expanded text:
per veritatem, diversam per potentiam. Erit itaque subtilis, quia et incorruptibilis. Erit palpabilis, quia non amittet essentiamQuoniam quidem simpliciores fratres de animabus ante resurrectionem quibus in locis sint dubitant, Scripturae verbis certiores fiant. Ait enim beatus Gregorius : « Cum spiritus aliquo moriente egredientem animam a claustro carnis acceperit, in aeternum secum sine ulla mutatione retinebit: ut nec exaltata ad supplicium proruat, nec aeternis mersa suppliciis ultra ad remedium ereptionis ascendat. Nequaquam enim misericordia Redemptoris post mortem liberat, quem ante mortem gratia ad veniam non reformat. » Dei, et perfecti viri postquam de corporibus transeunt, nequaquam per morarum spatia sicut antiqui patres a patriae coelestis perceptione differuntur: mox quippe ut a colligatione carnis exeunt, in coelesti sede requiescunt. » Hoc autem quod ante restitutionem corporum in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
Reator om̃ium ds̃ pat̃
qui om̃ia oꝑatur quietꝰ nec ta¬
mñ angustatur intentꝰ. sic exce¬
riora circun. dat. ut int̾iora
impleat: sic int̾iora implet. ut
extiora circundet. Sic sũma
regit. ut ima ñ deserat: sic imiᷤ
p̃sens ẽ. ut a suꝑiorib ñ rece¬
dat. Sic latet in sua specie. ut
tam̃ cognoscat᷑ in oꝑatione: sic
in suo cognoscit᷑ oꝑe. ut tam̃
comp̃hendi ñ ualeat cognos¬
centis estimatione. Sic ad est
ut uideri nequeat:sic uideri
ñualet. ut tam̃ eiꝰ p̃sentiam
ipsa fua iudicia testent᷑. Sic se
intel m. di ligendũ p̃bet. ut tñ
ipsũ esurrei nob̃ radiũ sui in¬

Expanded text:
reator omnium Deus, Pater qui omnia operatur quietus, nec tamen angustatur intentus, sic exteriora circumdat, ut interiora impleat; sic interiora implet, ut exteriora circumdet; sic summa regit, ut ima non deserat; sic imis praesens est, ut a superioribus non recedat; sic latet in sua specie, ut tamen cognoscatur in operatione; sic in suo cognoscitur opere, ut tamen comprehendi non valeat cognoscentis aestimatione; sic adest, ut videri nequeat; sic videri non valet, ut tamen ejus praesentiam ipsa sua judicia testentur; sic se intelligendum praebet, ut tamen ipsum nobis radium sui in
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ qͥd in euangłio ipsa ueritas
dicat. Uenit hora. cũ iam ñ in
ꝓu̾biis loqͣr uob̾. s palã de pat̾
anñtiabo uob̃. filiꝰ enĩ de patre
palam anñtiat: quia ꝑ hoc qd
u̾bum ẽ. ex natura nos diuini¬
tatis illustrat. Palam itaq de
patre anñtiare se asserit: quia
ꝑ patefactã t̃e maiestatis suȩ spe-¬
ciem. & qͦmͦ ipse gignenti non
impar oriatur. & quomͦ utͦrũq
sp̃s utͥq coet̃nus ꝓcedat. ostendit.

Expanded text:
as dicit: Venit hora, cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis . Filius enim de Patre palam annuntiat, quia per hoc, quod Verbum est, ex natura divinitatis nos illustrat. Palam itaque de Patre annuntiare se asserit, qua per patefactam tunc majestatis suae speciem, et quomodo ipse gignenti non impar oriatur, et quomodo utrorumque Spiritus utrique coaeternus procedat, ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia aliqͥd minꝰ habuer̃t:
& tam̃ luce clariꝰ constat. qͥa
ꝑfectoꝵ iustoꝵ animȩ. mox
ut huiꝰ claustra carnis exeũt.¬
in cȩlestib sedib recipiunt᷑.
Hoc autẽ ipsis iustis ꝓ retri¬
butione suȩ iusticiȩ crescet
in die iudicii. qd nẽ anima¬
rũ sola. postmodũ uͦ etiã cor¬
poꝵ beatitudine ꝑfruent᷑:
ut in ipsa quoq carne gau¬
deant. in qua doloreͤ. i cͣͥciatq¬

Expanded text:
ia aliquid minus habuerunt? Et tamen luce clarius constat quod perfectorum justorum animae, mox ut hujus claustra carnis exeunt, coelestibus sedibus recipiuntur. Hoc autem ipsis justis pro retributione suae justitiae crescet in die judicii: quod nunc animarum sola, postmodum vero etiam corporum beatitudine perfruentur, ut in ipsa quoque carne gaudeant, in qua dolores cruciat
Abbreviated transcription (Latin):
tatos om̃s infantes. atq in ea¬
dẽ infantia morientes. ingredi
regnũ cęleste credendũ ẽ: om̃s
tam̃ paruulos. qui scilicet iã
loqui possunt. regna cȩlestia
ingredi credendũ ñ ẽ. quia non¬
nullis paruulis. eiꝰdem regni
cȩlestis aditus a parentib clau¬
ditur. si male nutriant᷑. De sũ¬

Expanded text:
zatos infantes, atque in eadem infantia morientes ingredi regnum coeleste credendum est, omnes tamen parvulos qui scilicet jam loqui possunt, regna coelestia ingredi credendum non est, quia nonnullis parvulis ejusdem regni coelestis aditus a parentibus clauditur, si male nutriantur. Nam qu
Abbreviated transcription (Latin):
aseruitute diabłi lib̾au̾at: ad
conregnandũ sibi secũ in cȩles¬
tib sed̾e fecit. Cũ gͦ homo ad
illud beatũ filentiũ future be¬
atitudinis ꝑuen̾it: qͥd petat
ult̾ius non habebit. Tunc .N.
silebit iniquitas. habundabit
caritas: nec qͥcqͣm ibi deficiet.
plac̾et forsitan tibi fr̃ audire.
quid auetoritas inde dicat. Uñ¬
ẽ qͣm incorporea natura cũ loqͥ
dicit᷑: eiꝰ locutio neqͣqm una atq¬
eadẽ qͣlitate format᷑. Alit̃ enĩ
loqͥtur d̾s ad anglos: alit̃ angli

Expanded text:
a servitute diaboli liberaverat, ad a servitute diaboli liberaverat, ad conregnandum secum in coelestibus sedere fecit. Cum ergo homo ad illud beatum silentium futurae beatitudinis pervenerit, quod petat ulterius non habebit. Tunc enim silebit iniquitas, abundabit charitas; nec quidquam ibi deficiet, Placeret forsitan tibi, frater, audire quid auctoritas inde dicat. Unest quoniam incorporea natura cum loqui dicitur, ejus locutio nequaquam una eademque qualitate formatur. » Aliter enim loquitur Deus ad angelo