comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scepta dissoliunt. dissoluta uiuificant.
uiuificata multiplicant. multiplicata con-¬
firmant: nichil inhis reperi. quȩ intellige¬
re sensu meo posstm. S ed ignoratio mea
ad intelligendum te pficit: dum famu¬
lantis michi nature imperitus. usu te tan¬
tum mee utilitatis intelligo. Ipsum me
quoq nesciens ita sentio: ut te magis eo
quod mei sum ignarus ad mirer. H am¬
hunc diodicantis mentis meȩ aut motũ.
aut rationem. aut uitam et non intelligeñ
sentio. et sentiens tibi debeo: cui ultra in¬
telligentiam naturalis ex ordii sensum
naturȩ oblectantis impertias. et cum te
in eis ignorans intelligam. et intelligens
uenerer. nec ego intius rebus fidem omĩ¬
potentie tuȩ laxabo. quia nesciam ut sen¬
sus m̃s originem unigeniti tui occupet
et sibi subdat. et aliquid in me sit quod e¬
go ultra et creatorem et deum meũ ten-¬
pora est. Si aliquid in rebus est quod an¬
teuenit ȩternitatem. erit aliquid pro¬

Expanded text:
scepta dissolvunt, dissoluta vivificant, scepta dissolvunt, dissoluta vivificant, vivificata multiplicant, multiplicata confirmant; nihil in his reperi, quae intelligere sensu meo possem: sed ignoratio mea ad intelligendum te proficit, dum famulantis mihi naturae imperitus, usu te tantum meae utilitatis intelligo. Ipsum me quoque nesciens, ita sentio: ut te magis eo, quod mei sum ignarus, admirer. Nam dijudicantis mentis meae aut motum aut rationem aut vitam et non intelligens sentio, et sentiens tibi debeo, cui ultra intelligentiam naturalis exordii, sensum naturae oblectantis impertias. Et cum te meis ignorans intelligam, et intelligens venerer: 441 nec ego in tuis rebus fidem omnipotentiae tuae laxabo, quia nesciam; ut sensus meus originem Unigeniti tui occupet, et sibi subdat, et aliquid in me sit, quod ego ultra et Creatorem et Deum meum tenpora est. Si aliquid in rebus est, quod antevenit aeternitatem; erit aliquid pro
Abbreviated transcription (Latin):
etiam fidem infinitatis amittat. per id quod¬
a te ante tempora ȩterna natus esse memo¬
ratur. Multa enim istuismodi in rebus hu¬
manis prestitisti. quorum cum causa igno¬
raretur: effectus tamen non nescitur. et
religiosa fides est: ubi est etiam naturalis
inscitia. Li amcumerexi in cȩlum tuũ
hos luminis mei infirmos oculos: nicha ali¬
ud esse quam cȩlum tuum credidi. Hos
enim astriferos in eo circulos. et annuos re¬
cursus. et uergilias et septentrionem. et
luciferum. et diuersa ministeriorum suoꝵ
sortitos officia conspiciens: deum te inhis
quorum intelligentiam non complector
intelligo. Cumu mirabiles elationes maris
tui uidi: non solum aquarum originem.
sed nec motum dimensȩ huius uicissitudi.¬
nis assecutus. fidem tamen rationis michi
in conspicabilis licet apprehendens: in his
te quoq quȩ ignoro. nonnescio. Iam u̾
cum in terras mente conuertor. quȩ occul¬
tarum uirtute causarum omnia sata su¬

Expanded text:
etiam fidem infinitatis amittat per id, quodetiam fidem infinitatis amittat per id, quod ante tempora aeterna natus esse memoratur. manis praestitisti, quorum cum causa ignoretur, effectus tamen non nescitur. Et religiosa est fides, ubi est etiam naturalis inscientia. Nam cum erexi in coelum tuum hos luminis mei infirmes oculos, nihil aliud esse quam coelum tuum credidi. Hos enim astriferos in eo circulos, et annuos recursus, et vergilias, et septemtrionem, et luciferum, diversa ministeriorum suorum sortitos officia conspiciens, Deum te in his, quorum intelligentiam non complector, intelligo. Cum vero mirabiles elationes maris tui vidi; non solum aquarum originem, sed nec motum dimensae hujus vicissitudinis assecutus, fidem tamen rationis, mihi imperspicabilis licet, apprehendens, in his te quoque quae ignoro, non nescio. Jam vero cum in terras mente convertor, quae occultarum virtute causarum sata omnia su
Abbreviated transcription (Latin):
GO. Quidemin quantum concesso
michi hoc ate spiritu uigebo sancte pat̃
omnipotens deus: ut ȩternum te deum. ita
ȩternum et patrem confitebor. Ki eq ino
unquam stulticie atq impietatis erumpa.
ut omnipotentiȩ tuȩ sacramentorumq ar¬
biter. hunc infirmitatis meȩ sensum ultra
infinitatis tuȩ religiosam opinionem et signi¬
ficatam michi eternitatis fidem erigam: ut
te aliquando sine sapientia et uirtute et uer¬
bo tuo unigenito deo et domino meo ihũ xp̃o
fuisse prefiniam. Li on enim preuidicat
de te sensui meo nature nostre infirmus
imperfectiisq sermo: ut fidemintra silen¬
tiumstransgulet inopia loquendi. Eãq
cum uerbum et sapientia et uirtus in nobis
interioris motus nostri opus nostrum sit: te¬
cum tamen perfecti dei qui et uerbum tu¬
um et sapientia et uirtus est. absoluta gene.¬
ratio est. ut inseparabilis semper a te sit. qui
natu ostenditur. Natus autemita ut nichil
aliud quam te fibi significet auctorem. non

Expanded text:
go quidem, in quantum concesso mihi hoc a te spiritu vigebo, sancte Pater omnipotens Deus, ut aeternum te Deum, ita aeternum et patrem confitebor. Neque in id umquam stultitiae atque impietatis erumpam, ut omnipotentiae tuae sacramentorumque arbiter, hunc infirmitatis meae sensum ultra infinitatis tuae religiosam opinionem, et significatam mihi aeternitatis fidem erigam: ut te aliquando sine Sapientia et Virtute et Verbo tuo, unigenito Deo Domino meo Jesu Christo fuisse praefiniam. Non enim praejudicat de te sensui meo naturae 440 nostrae infirmus imperfectusque sermo; ut fidem intra silentium strangulet inopia eloquendi. Namque cum verbum et sapientia et virtus in nobis interioris motus nostri opus nostrum sit, tecum tamen perfecti Dei, qui et Verbum tuum et Sapientia et Virtus est, absoluta generatio est; ut inseparabilis semper a te sit, qui natus ostenditur: natus autem ita, ut nihil aliud quam te sibi significet auctorem; non
Abbreviated transcription (Latin):
natura potior motib se naturȩ inferioris
admisceat. eãq tanquã imbecillã uehe¬
menti uircute transcurrat. s impotenssit
uehementiorẽ sui naturã infirmior ipsa penetrare
qr ut leua grauib irara densis iliqͥda solidis sĩt
ꝑuia: ita econt᷑ ⁊ grauia leuib ⁊ densa
raris. ⁊ solida liquidis ñcedent. qr cum ñ
pateant ualida infirmis: ualidis tam̃ in¬
firma penetrant᷑. Ob id gͦ cogitationes
dĩ patsignorare filius ab impiis dicitur:
qr infirmus ipse cũ sit. ñ ad eat in eundo
poti orẽ. nec ualentẽ inualidꝰ tñscurrat.
bit de unigenito deo uerum etiã corde
impio cogitare: aplmita de sp̃u sco ad
corinthiosscribentẽ credidisse cogno¬
scat. Hi obis aut̃ reuelauit d̾s ꝑ sp̃m¬
suũ. Sp̃c enim omĩa scrutat᷑: eciã alta
dĩ. Quisem̃ scit hominũ q̃ st̃ hõĩs quȩ
in ipso. nisi sp̃c qui in ipso ẽ. Ita ⁊ quȩ
hec inania corporaliũ rerũ exemplasꝑ¬

Expanded text:
natura potior motibus se naturae inferioris natura potior motibus se naturae inferioris admisceat, eamque tamquam imbecillam vehementi virtute transcurriat: sed impotens sit vehementiorem sui naturam infirmior ipsa penetrare; quia ut levia gravibus, et rara densis, et liquida solidis sunt pervia; ita contra et grav ia levibus, et densa raris et solida liquidis non cedant; quia cum non pateant valida infirmibus, validis tamen infirma penetrantur. Ob id ergo cogitationes Dei patris ignorare Filius ab impiis dicitur, quia infirmus ipse cum sit, non adeat ineundo potiorem, nec valentem invalidus transcurrat. bit de unigenito Deo, verum etiam corde impio cogitare; Apostolum ita de Spiritu sancto ad Corinthios scribentem credidisse cognoscat: Nobis autem revelavit Deus psuum. Spiritus enim omnia scrutatur, et alta Dei. Quis enim scit hominum quae sunt hominis, quae in ipso, nisi spiritus qui in ipso est? Ita et quae i . Sed haec inania corporalium rerum exempla sp
Abbreviated transcription (Latin):
parati: qr nescitis qua hora filius homins
uenturus ẽ: ⁊rursũ. B eatus ille seruus.
quẽ ueniens dñs eiꝰ. inuenerit uigilantẽ.
Ignoratio ñ ad errorẽ fuit necessaria.s.
ad ꝑseuerantiã. nec negatũ idad detri-¬
mentum ẽ qd ignoratũ tͥbuit incremen¬
tũ. ne scientiȩ securitas negligentiã fi¬
dei dissimulatȩ excitaret. s. p̃parationẽ
in remissã expectatio indesinita recine¬
rec. quȩ mͦ furis mecuendum semꝑ caue¬
ret aduentum. illo eligente somni tẽpꝰ
ad furtum: patre familias uͦ domꝰ dãpni
semꝑ timore uigilante. Quamquã igit᷑¬
ñ obscurũ sit ignorationem dei ñ igno¬
rationẽ ẽẽ s sacramentũ. dumꝑ dispen¬
sationẽ aut agendi auc ꝓtestandi. aut
demonstrandi. sic nescit ut sciat eẽ. ⁊ sic
ñ nescit ut nesciat: tam̃ uidendũ ẽ. ne
forte & ita infirmussit. ut ea quȩ pater
scit. scire ñ possit. Pocente qͥdem eo co¬
gitationes humanoꝵ cordiũ nosse. qͥa

Expanded text:
is venturus est . Et rursum: Beatus ille servus quem veniens Dominus ejus invenerit sic facientem . Ignoratio non ad errorem fuit necessaria, sed ad perseverantiam. Nec negatum id ad detrimentum est, quod ignoratum 311 tribuit incrementum, ne scientiae securitas negligentiam fidei dissimulatae excitaret, sed praeparationem irremissam exspectatio indefinita retineret: quae modo furis metuendum semper caveret adventum, illo eligente somni tempus ad furtum: patrefamilias vero domus, damni semper timore, vigilante. 68. Christnon obscurum sit, ignorationem Dei non ignorationem esse, sed sacramentum: dum per dispensationem aut agendi, aut protestandi, aut demonstrandi sic nescit, ut sciat; et sic non nescit, ut nesciat: tamen videndum est, ne forte et ita infirmus sit, ut ea, quae Pater scit, scire non possit: potente quidem eo cogitationes humanorum cordium nosse: quia
Abbreviated transcription (Latin):
iã arbritantes eẽ interrogant. atq illis
filius ñ iam se nescire ait: s quod scire e
oꝵ ñsit quȩ pat̾ inpotestate sua posu̾it.
Siitaq apłi hoc quod nescit filius diẽ.
dispensationẽ et̃ intelligunt. ñ infirmi¬
re dicimus. ne ds̃ sit: cũ diẽ pat̾ ds̃ iccir¬
co inpotestate sua posuerit. ne ad scien¬
tiã humanȩ cognitionis euaderet. ⁊ filiꝰ
ante int̃rogatus nescire se dicens. nunc
rursus ñ nescire se respondeat. s eoꝵ eẽ
nescire. patremũ tempora ñ inscientia
sua. s inpocestate posuisse. Ham cũ

Expanded text:
jam arbitrantes esse, interrogant. Atque illis jam arbitrantes esse, interrogant. Atque illis Filius non jam se nescire ait; sed quod scire non sit eorum, quia Pater in potestate sua posuerit. Si itaque Apostoli hoc, quod nescit Filius diem, dispensationem esse intelligunt, non infirminescire, ne Deus sit? cum diem Pater Deus idcirco in potestate sua posuerit, ne ad scientiam humanae cognitionis evaderet: et Filius ante interrogatus, nescire se dicens nunc rursum non se nescire respondeat, sed eorum esse nescire; Patrem vero tempora non in scientia sua, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
ante constitutionẽ mundi. ⁊ ipsũ illud
filius uelit. scilicet eẽ nossecũ: uoluntas
ad naturã eadẽ ẽ. quȩ ad natiuitatissi-¬
gnificationẽ ñ distinguit᷑ inuoluntate¬
Kionitaq ignorat filius qd ñ ignorat
pat̃. neq qr solus pat̾ scit iccuro nescit
⁊ filius: cũ inunitate naturȩ pater&
silius maneant. Quod aut̃ filius nesciat
in quo om̃s thesauri sapientiȩ & scientiȩ
absconditi sint. tacendi dispensatio sit.
sicut ipse dominus testatus est. cum que
lumnegat᷑: s & sollicitudo cognitionis
inhibet᷑. cũ scire hȩc tempora ñ eẽt eoꝵ.
psi certe nc̃ pꝰ resurrectionẽ de cemporib̾
interrogant: quib ante int̾rogantibus
dictum ẽ. ne filium quidem scire. ne cui
uideripossit scdm̃ aurẽ intellexisse ne¬
scire filiũ. cũipsi eum tanquã scientẽ ea¬
rursus introgãt. D sacramentũ nescien¬
di dispensationẽ cẽ intelligentes tacendi.
nunc pꝰ resurrectionẽ loquendi tempus

Expanded text:
ante constitutionem mundi, et ipsum illud Filius velit, scilicet esse nos secum ; voluntas ad naturam eadem est, quae ad nativitatis significationem distinguiton itaque ignorat Filius, quod non ignorat Pater; neque quia solus Pater scit, idcirco nescit et Filius: cum in unitate naturae Pater et Filius maneant; quod autem Filius nesciat, in quo omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi sint, tacendi dispensatio sit: sicut ipse Dominus testatus est, cum quaelum negatur, sed et sollicitudo cognitionis inhibetur, cum scire haec tempora non est eorum. Ipsi certe nunc post resurrectionem de temporibus interrogant, quibus ante interrogantibus dictum est, ne Filium quidem scire: nec videri possunt secundum aurem intellexisse nescire Filium; cum ipsi eum tamquam scientem rursus interrogent. Sed sacramentum nesciendi, dispensationem esse intelligentes 317 tacendi, nunc post resurrectionem loquendi tempus
Abbreviated transcription (Latin):
scondita: non ꝑ naturã nescit omnia
sciens. quod iccuco tantũ ut absconsum
sit. nescit. Curaut̃ diei scientia abscon¬
sasit. ñ in obscuro ẽ. Namq monens
nos inremissa fide intentossemꝑ man̾e:
securitatẽ cognitionis definitȩ ademit.
ut pendulȩ expectationis incerto mens
sollicita festinans:⁊ aduentus diẽ semꝑ
expectet. sẽꝑ expectandosꝑaret. curaq ꝑuigi¬
luncertũ ipsũ ñ ambigendi tam̃ tẽporis de

Expanded text:
sconsa; non per naturam nescit omnia sconsa; non per naturam nescit omnia sciens, quod idcirco tantum, ut absconsum sit, nescit. Cur autem diei scientia absconsa sit, non in obscuro est. Namque monens nos irremissa fide intentos semper manere, securitatem cognitionis definitae ademit: ut pendulae exspectationis incerto mens sollicita, festinans et adventus diem semper exspectans, semper exspectando speraret; curamque pervigilem incertum ipsum, non ambige
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ homo natus assumpserit. Assũpserit
aut̃ ita ñ ut innaturã infirmam nat᷑a
indemutabilis sit redacta: s ut innatura
indemiitabili susceptionis eẽt sacram̃tũ.
dum& qui erat ds̃. homo ẽ: nec ds̃ desti¬
tit manere. qui homo ẽ. Agens itaq se
atq confirmans hominẽ natũ. manens
ds̃ uerbũ. sepissime in ea ꝓfessione qua
homo ẽ. cum tamen & ꝓtestatio dei
ea sit sepe quȩ hominũ. cum ea nescit qͤ
aut ñ sint in tempore consitenda: aut ñ
itaq ẽ cur ꝓfessus sit diẽ se nescire si
omĩno nescire credit᷑. Apłs itaq contra¬
dicit. In quo sunt om̃s thesauri sapien¬
tiȩ ⁊ scientiȩ Absconsi: est gͦ absconsa
scientia:. quȩ qr abscondenda ẽ. int̾dũ ⁊
nescienda confitenda ẽ. ut ẽẽ possit ab¬
scondita. Hi am si ñ erit in ꝓtestatioe:
ñ etiã in secreto manebit. Negat gͦ se
scire. ut scientia possit eẽ abscondita. Qd̾
si iccirco nescit. ut scientia maneat ab-¬

Expanded text:
Deus homo natus assumpserit, assumpserit Deus homo natus assumpserit, assumpserit autem ita, non ut in naturam infirmam natura indemutabilis sit redacta, sed ut in natura indemutabili susceptionis esset sacramentum: dum et qui erat Deus, homo est; nec Deus destitit manere, qui homo est. Agens itaque se atque confirmans hominem natum, manens Deus Verbum, saepissime in ea est professione, qua homo est, cum tamen et protestatio Dei ea sit saepe quae hominum: cum ea nescit, quae aut non sint in tempore confitenda, aut nonitaque est, cur professus sit diem se nescire. Si omnino nescire creditur, Apostolus ita contradicit: In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconsi . Est ergo absconsa scientia: quae quia abscondenda est, interdum et nescientia confitenda est, ut esse possit absconsa. Nam si erit in protestatione, non etiam in secreto manebit. Negat ergo se scire: ut scientia possit esse abscondita. Quod si idcirco nescit, ut scientia maneat ab
Abbreviated transcription (Latin):
ignarus interrogat. quasuelut de tactu
fimbriȩ mulierẽ. uł de dictoꝵ dissentiõe
a postolos. uł de sepulchro larariflentes: ñ
nesciens intelligendus ẽ nescire. s loquens.
Heq enĩ natura fert. ut qui absens laza¬
rum mortuũ sepultum q sciat. sepulchri
locũ nesciat: & qui cogitationes uidet mu¬
lieris fidem ñ cognouerit. & qui necessi¬
tatẽ ñ habet de aliquo interrogandi.
dissensionẽ apłoꝵ ignorauerit.S &
qui nouit om̃ia. ea ipsaque ñ nescit.
dispensatio ẽ Aliquando nescire se loqͥ.
dũ aut apud abrahã ẽ scientia dissimula¬
t᷑ in tempꝰ. Aut apud stultas uirgines
& iniquitatis oꝑarios cognitio negatur
indignis. aut insacramento filii hoĩs
interrogatio ignorantis ex homine est.
Inhisse om̃ib ueritati corporeȩ natiuita¬
tis accõmodans. quib naturȩ nr̃e infir¬
mitas detinet᷑. nonut infirmus eẽt ex na
tura qui ds̃ ẽ. s infirmitates sibihominẽ

Expanded text:
ignarus interrogat, velut de tactu ignarus interrogat, velut de tactu fimbriae mulierem, vel de dictorum dissensione Apostolos, vel de sepulcro Lazari flentes: non nesciens intelligendus est nescire, sed loquens. Neque enim natura fert, ut qui absens Lazarum mortuum sepultumque sciat, sepulcri locum nesciat; et qui cogitationes videt, mulieris fidem non cognoverit, et qui necessitatem non habet de aliquo interrogandi , dissensionem Apostolorum ignoraverit. Sed ei, qui novit omnia, ea ipsa quae non nescit, dispensatio est aliquando nescire se loqui: dum aut apud Abraham scientia dissimulatur in tempus, aut apud stultas virgines et iniquitatis operarios cognitio negatur indignis, aut in sacramento filii hominis, interrogatio ignorantis ex homine est: in his se omnibus veritati corporeae nativitatis accommodans, quibus naturae nostrae infirmitas detinetur; non ita ut infirmis esset ex 310 natura qui Deus est, sed ut infirmitates sibi hominum
Abbreviated transcription (Latin):
les eẽ eas patit᷑: s nesciendi responsio ñ
naturȩ potiꝰ quã uoluntatisẽ. dũ ab eo
qui nichil nescit: indignȩ st̃ quȩ scian¬
tur. Deniq ne ꝑ infirmitatẽ ignorare
existimaret᷑: continuo apłis dñs ita locutꝰ ẽ
Uigilait itaq quia nescitis diẽ neq horã
Ut cũ uigilare eosobignoratiõẽ diei
atq horȩ monet. ꝑ id nesciri ab eo uirgi¬
nes nosceret᷑. qd consopitȩ ⁊ negligen¬
tes. indigne aditu thalami siu oleo indi¬
gendo mansissent. Hi on est gͥ dominꝰ¬
ihc xp̃c quiscrutans corda ⁊ renes ds̃
ẽ. in eanaturȩ infirmitate nenesciat.
cũ hoc ipsum ex naturȩ scientia intelliga¬
t᷑ eẽ qd̃ nescit. Quod si qui forte ignora¬
tionẽ ei deputabt̃. ab eo quisciat cogi¬
tationes eoꝵ: dici sibi metuant. Quid
cogitatis mali incordib ur̃is. Iam cũ
cogitationũ gestoꝵq non ignarus condi a¬
tor. int̾dum de cogitatis gestisq quasi

Expanded text:
les esse eas patitur: sed nesciendi responsio non les esse eas patitur: sed nesciendi responsio non naturae potius quam voluntatis est; dum ab eo, qui nihil non nescit, indignae sunt quae sciantur. Denique ne per infirmitatem ignorare existimaretur, continuo Apostolis ita locutus est: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam : ut cum vigilare eos ob ignorationem diei atque horae monet, per id nesciri ab eo virgines noscerentur, quod consopitae et negligentes, indignae aditu thalami sui oleo indigendo mansissent. 66. Christus nistus, qui scrutans corda et renes Deus est, in ea naturae infirmitate, ut ne nesciat, cum hoc ipsum ex naturae scientia intelligatur esse, quod nescit. Quod si qui forte ignorationem ei deputabunt, ab eo qui sciat cogitationes eorum dici sibi metuant. Quid cogitatis mala in cordibus vestris ? cogitationum gestorumque non ignarus cognitor interdum de cogitatis gestisque quasi
Abbreviated transcription (Latin):
quod nescit ds̃. ñ ignoratiõis causa intel¬
minum multa scientem. nescire inue¬
nimus oꝑarios iniquitatis inuirtutib
multis & innomine eiꝰ głantes ñ nouit.
dicens. Et tunc iurabo quia non no-¬
ui uos: discedite ame om̃s qui opera¬
mini iniquitatem: etiam cum iure¬
iurando eosnonnouit: quos tam̃ iniqui-¬
tatis oꝑarios eẽ ñ nescit. Hiescit gͦ ñ iccir¬
coquia nesciat: s quia cognitione eius
ꝑ iniquitatẽ oꝑationis indigni sint. fid̾e
dicti etiã iurandi religione confirmans.
& habens innaturȩ uirtute ne nesciat:¬
⁊ retinens insacramento uoluntatis ut
nesciat. Hi escit qͦ unigenitus ds̃ uir¬
ginesstultas: & comparandi sibi olei in¬
curiosas gloriosi aduentussui thalamũ
ingressus. ignorat. Hiamq & adeunt
& rogant. ⁊ usq eo ñignorant᷑: ut hisre¬
spondeat᷑. am̃dico uobis. quia nescio uos.
Hi am ⁊ occursus ⁊ dep̃catio ñ ignorabi¬

Expanded text:
quod nescit Deus, non ignorationis causa intelquod nescit Deus, non ignorationis causa intelminum multa scientem nescire invenimus. Operarios iniquitatis, in virtutibus multis et in nomine ejus gloriantes, non novit dicens: Et tunc jurabo, quia non novi vos. Discedite a me, omnes qui operamini iniquitatem . Etiam cum jurejurando eos non novit, quos tamen iniquitatis operarios esse non nescit. Nescit ergo, non idcirco quia nesciat, sed quia cognitione ejus per iniquitatem operationis indigni sint: fidem dicti etiam jurisjurandi religione confirmans, et habens in naturae virtute ne nesciat, et retinens in sacramento voluntatis ut nesciat. Nescit quoque unigenitus Deus virgines stultas: et comparandi sibi olei incuriosas, gloriosi adventus sui thalamum ingressus, ignorat. Namque et adeunt et rogant, et usque adeo non ignorantur, ut his respondeatur: Amen dico vobis, quia nescio vos . Nam et occursus 309 et deprecatio non ignorabi
Abbreviated transcription (Latin):
qm adempte. ut etiã ex hoc docem᷑ qd̾ ad
abrahã dictũ ẽ. Ki e initias manũ tuã in
puerũ: & ne facias illi quicquã. Nc̃ enim
cognoui q̃d times dñm dm̃ tuũ: & ñ pe¬
ꝑcisti filio cuo dilecto ꝓpt̾ me. Ds̃ itaq mͦ
scit. Modo aut̃ scire: anterioris ignorantiȩ
ꝓfessio est. Quod cũ indõm̃ cadat. neq
ut ignorauerit ante fidelẽ eẽ sibi eẽ abra-¬
hã de quo dictum ẽ. credidit abraham deo.
& deputatũ est ei adiusticiã: hoc quod nc̃
cognouit tempus ẽ qͦ abraham testimoni-¬
um accepit. non etiam scire ds̃ cepit: A¬
braham enĩ holocausto filii dilectionẽ qm̃
ad dm̃habebat docuerat. D s̃ tũ cognouit
cum loquit᷑. Et qui ante nescire non in¬
telligendus est: neceẽ ẽ iccirco tc̃ intelli¬
gatur cognouisse. quia loquit᷑. Et de plu¬
rimis quidem quȩ de scientia dei testam̃¬
to ueteri continent᷑. hȩc tantũ exempli
causa demonstrata a nobissunt.: ut id

Expanded text:
quam adeptae: ut etiam ex hoc docemur, quod ad quam adeptae: ut etiam ex hoc docemur, quod ad Abraham dictum est: Ne injicias manum tuam in puerum, et ne facias illi quidquam: nunc enim cognovi quia times Deum tuum, et non pepercisti filio tuo dilecto propter me . Deus itaque modo scit: modo autem scire, anterioris ignorantiae professio est. Quod cum in Deum non cadat, neque ut ignoraverit antea fidelem sibi esse Abraham, de quo dictum est, Credidit Abraham Deo, et deputatum est ei ad justitiam : hoc quod nunc cognovit, tempus est quo Abraham testimonium accepit, non etiam quo scire Deus coepit. Abraham enim, holocausto filii, dilectionem quam ad Deum habebat docuerat: Deus tum cognovit, cum loquitur. Et quia ante nescire non intelligendus est; necesse est idcirco tunc intelligatur cognosse, quia loquitur. Et de plurimis quidem, quae de scientia Dei Testamento Veteri continentur, haec tantum exempli causa demonstrata a nobis sunt: ut id,
Abbreviated transcription (Latin):
abraham ds̃ dicens. Clamor sodomȩ ⁊ go-
morrȩ impletus est: & peccata eoꝵ magna
ualde. Descendam gͦ & uidebo si scd̃m ela¬
morẽ eoꝵ uenientẽ ad me. consũmabunt᷑.
Sinaut̃. ut sciam. h abesgͣ nescientẽ dm̃.
quod tam̃ ñ nesciat. Hi am cum peccata
magna ualde sciat eẽ. & rursum descendit¬
ut uideat anconsummata sint. & siñ dũ
consũmata sint ut sciat: intelligimꝰ eũ
ñ nescire ea qi nesciat. s tunc scire quia
tempus ad agendum sit. Scire gͦ dm̃. ñ
est ignorantiȩ demutatio: s temporis
plenitudo E xpectat᷑ enĩ adhuc ut sciat.
Et cum ñ possimus id de eo intelligere
quod nesciat: cum tam̃ ad huc expectet
ut sciat: neceẽ ẽ ut id quod sciens ne¬
scit. & nesciens scit: nichil aliud quã uł
loquendi dispensatio sit uł agendi. Ri gͣ¬
licet ambigi dõ scientiã ex cempore po¬
tius eẽ quã ex demutatione: cum ad id qd̃
ds̃ scit ꝓfitende potiꝰ scientiȩ tempussit.

Expanded text:
Abraham Deus dAbraham Deus dmorrhae impletus est, et peccata eorum magna valde. Descendam ergo et videbo , si secundum clamorem eorum venientem ad me consummabuntur; sin autem, ut sciam.--Habes ergo nescientem Deum, quod tamen non nesciebat. Nam cum peccata magna ut videat an consummata sint, et si nondum consummata sunt, ut sciat: intelligimus eum non nescire, quia nesciat; sed tum scire, quia tempus ad agendum sit. Scire ergo Deum, non est ignorantiae demutatio, sed temporis plenitudo. Exspectatur enim adhuc ut sciat: et cum non possimus id de eo intelligere quod nesciat; cum tamen adhuc exspectet ut sciat, necesse est, ut id quod sciens nescit, et nesciens scit, nihil aliud quam vel loquendi dispensatio sit, vel gerendi. licet, Dei scientiam ex tempore potius esse quam ex demutatione, cum ad id quod Deus scit, profitendae 308 potius scientiae tempus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
ignorat. omnẽ in sescientiȩ thesaurũ con-¬
tinens .S meminisse nos conuenit oc-¬
cultos in eo istos scientiȩ thesaurosẽẽ neq
icctro qr occulti sint ñ in ẽe: cũ ꝑ id quod
ds̃ est in eo insint. ꝑ id uͦ q̃d sacram̃tũ ẽ.
occuitent᷑. Hon occultũ aut̃ neq ignor
nobis est sacramentum deixp̃i.: inquo ab-¬
sconsiom̃s scientiȩ thesauri sunt. & quia sa¬
cramentum ipse est: uideamus aninhis quȩ
nescit ignoranssit. Si enim incȩteris ꝓfes¬
sio ignorandi non habet nesciendi intelli-¬
gentiam: nec nunc quidẽ quod nescit igno¬
rat. Hiam cumignoratio eiusscdm̃ qd̃ om̃s
thesauri in eoscientiȩ latent. dispensatio
potus quã ignoratio sit. habes causam igno¬
randi. sine intelligentia nesciendi. Inõĩb¬
decinet᷑. dum ad id quod nescit ñ nescien-¬
di infirmitas ẽ. s aut tempus ẽ non loqͣͤndi.
aut dispensatio ẽ ñ agendi. Loquitur ad

Expanded text:
ignorat, omnes in se scientiae thesauros conignorat, omnes in se scientiae thesauros continens. Sed meminisse nos convenit, 307 occultos in eo istos scientiae thesauros esse, neque idcirco, quia occulti sint, non inesse: cum per id, quod Deus est, in eo insint; per id vero quod sacramentum est, occultantur. Non occultum autem, neque ignoratum nobis est sacramentum Dei Christi, in quo absconsi omnes scientiae thesauri sunt. Et quia sacramentum ipse est; videamus an in his, quae nescit, ignorans sit. Si enim in caeteris professio ignorandi non habet nesciendi intelligentiam; ne nunc quidem quod nescit ignorat. Nam cum ignoratio ejus, secundum quod omnes thesauri in eo scientiae latent, dispensatio potius quam ignoratio sit; habes causam ignorandi sine intelligentia nesciendi. 63. Ddetinetur: dum ad id quod nescit, non nesciendi infirmitas est, sed aut tempus est non loquendi, aut dispensatio est non agendi. Loquitur ad
Abbreviated transcription (Latin):
te qua pat̾ ẽ. Manere aut̃ quomͦ existi¬
mabit᷑. si ext̃ p̃sentiae̾ naturãsit. ⁊ aliqͥd
natiuitati eiꝰ ex auctoritate defuerit:
Deerit enĩ ꝓpe totũ. si quod ꝓpͥum dõ ẽ non
habeat. ꝓprum aut̃ deo quid aliud quã
cognitio futuroꝵ est. ut res nondũ manen¬
tes mansurasq posterius inuisibiliũ ac non¬
dum extantiũ generum capar natura ꝯ-¬
gentium paulus hanc impii erroris ꝓfessio¬
fessionem: ut ignorasse aliquid unigenit᷑
ds̃ existimet᷑. Ait enĩ. Institutun dilectiõe
in om̃s diuitias adimpletionis intellectꝰ.
in agnitione sacramenti dĩ xp̃i. inquo s̃
om̃s thesauri sapientiȩ & scientie abscon-¬
si. Ds̃ xp̃c sacramentũ ẽ. & om̃s sapientie
& scientiȩ in eo thesauri latent. portioni
uͦ & uniuersitati ñ potest conuenire. qͥa
neq pars omĩa intelligit᷑. & om̃ia partẽ
ñ patit᷑ incelligi. F ilius enĩ si diẽ nescit:
iam ñ om̃s in eoscientiȩ thesauris̃. Qd̃ si¬

Expanded text:
anere autem quomodo existimabitur, si extra praescientiae naturam sit, et aliquid nativitati ejus ex auctore defuerit? deerit enim prope totum, si quod proprium Deo est, non habeat. Proprium autem Deo quid aliud, quam cognitio futurorum est; ut res nondum manentes, mansurasque posterius, invisibilium ac nondum exstantium generum capax natura cogentium Paulus hanc impii erroris professionem, ut ignorasse aliquid unigenitus Deus existimetur; ait enim: Instituti in dilectione, in omnes divitias adimpletionis intellectus, in agnitionem sacramenti Dei Christi, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconsi. Deus Christus sacramentum est, et omnes sapientiae et scientiae in eo thesauri latent. Portioni vero, et universitati non potest convenire: quia neque pars omnia intelligitur, et omnia partem non patiuntur intelligi. Filius enim si diem nescit, jam non omnes in eo scientiae thesaur
Abbreviated transcription (Latin):
mofficii necessitatib lingue motu. tẽ¬
ꝑamento oris. sp̃c nisu. aerispulsu ds̃
simplex ẽ. Religione nr̃a intelligen¬
dus est. pietate ꝓfitendus ẽ. Sensu uͦ
ñ ꝑsequendus ẽ. s ad orandus. qr nat᷑a
moderata. ⁊ infirmisnature infinite

Expanded text:
officii necessitatibus, linguae 314 motu, temofficii necessitatibus, linguae 314 motu, temperamento oris, spiritus nisu, aeris pulsu. Deus simplex est, religione nostra intelligendus est, pietate profitendus est: sensu vero non persequendus est, sed adorandus; quia natura moderata et infirmis, naturae i
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ scic. filius ñ intelligit᷑ nescire. cũ filiꝰ
iccirco nescire se dicat. ne ⁊ alii sciant:
⁊ patrẽ obid solum dicat scire: ne ⁊ ipse
ñ nesciat. Si enĩ t̃c cognouisse dniꝰ dici-¬
t̃ amari seab abrahã eũ hoc ñ celauit
abrahe: necẽe ẽ ut ⁊ pat̃ ob id diẽ scire
dicat᷑. qr ñ celauerit filio. deo scientiã
ñ de repentina cognitione sumente. s
in tempore ꝓtestante. Si itaq diẽ filiꝰ
scd̾m sacramentũ nescit ut taceat: econ¬
trario necetẽ ẽ ideo diem pat̾ solus osten¬
ralium demutationum nouitate
in patre ⁊ infilio existimari: ut aliqndo
pat̃ filio aut loquat᷑ aut taceat. Nob̾
quidẽ ñ nunquã missam uocẽ de cȩlo
meminimus. ut sacramentum apud
nos filii pat̃ni dicti significatio firma¬
ret. sicut dñs ait. Hi on ꝓpt̃ me uox
hec uenit decȩlo: s ꝓpt̾ uos. C ȩterũ
natura d̃i non eget compositis huma-

Expanded text:
Pater scit, Filius non intelligitur nescire; cum Filius Pater scit, Filius non intelligitur nescire; cum Filius idcirco nescire se dicat, ne et alii sciant: et Patrem ob id solum dicat scire, ne et ipse non nesciat. Si enim tunc cognovisse Deus dicitur, amari se ab Abraham, cum hoc non celavit Abrahae ; necesse est, ut et Pater diem ob id scire dicatur, quia non celaverit Filium, Deo scientiam non de repentina cognitione sumente, sed in tempore protestante. Si itaque et diem Filius secundum sacramentum nescit, ut taceat; e contrario necesse est, ideo diem Pater solus ostenralium demutationum novitates in Patre et Filio existimari, ut aliquando Pater Filio aut loquatur, aut taceat. Nobis quidem nonnunquam missam vocem de coelo meminimus; ut sacramentum apud nos Filii, paterni dicti significatio firmaret, sicut Dominus ait: Non propter me vox haec venit de coelo, sed propter vos . Caeterum natura Dei non eget compositis humani
Abbreviated transcription (Latin):
unum sunt qr unum uolunt. unũ auĩ
uelle naturȩ separabilis nonpossit. efse.
que diuersitate generis dissidentis in
diuersaᷤ necessario uoluntateᷤᷤ nature
diuersitate dissentiunt quomͦ unũ uelle
possunt. quib scire ñ unum ẽ. cum sci¬
entia & ignoratio uoluntatis uniꝰ im¬
pediat unitatem: Cum itaq scientiş
inscientia aduersa sit: unũ uelle aduer¬
sa ñ possunt.S forte id quod solum¬
patremfilius ait scire: filium qui se ne¬
scire dixerit. nescire confirmet. Nisi plane
patrẽ solum scire dixiss: maximiꝑicłi
res incelligentie nr̃ȩ relinqueret᷑. ne for¬
te existimaret᷑ ipse nescire. Liam cũ ĩ eo
qd nescit dispensatio ei potiꝰ absꝯditȩ
scientiȩ ꝗͣ natura sit nesciendi: ꝑ id qͦq
nunc qd solus ꝓat̾scit ñignorasse credendꝰ
ẽ. qr sicut suꝑiꝰ dociumꝰ scientia apud
dm̃ ñ cognoscendi id quod nescierit in-¬
telligentia ẽ s loquendi. & ꝑid qd solꝰ

Expanded text:
unum sunt, quia unum volunt; unum autem unum sunt, quia unum volunt; unum autem velle naturae separabiles non possunt, quae diversitate generis dissidentis in diversas 313 necessario voluntates naturae diversitate dissentiunt: quomodo unum velle possunt, quibus scire non unum est; cum scientia, et ignoratio voluntatis unius impediant unitatem? Cum itaque scientiae inscientia adversa sit, unum velle adversa non possunt. Patrem Filius ait scire, Filium, qui se nescire dixerit, nescire confirmet. Nisi plane Patrem solum scire dixisset, maximi periculi res intelligentiae nostrae relinqueretur, ne forte existimaretur ipse nescire. Nam cum in eo, quod nescit, dispensatio ei potius, absconditae scientiae, quam natura sit nesciendi; per id quoque nunc, quod solus Pater scit, non ignorasse credendus est: quia, sicut superius docuimus, scientia apud Deum, non cognoscendi id quod nescierit intelligentia est, sed loquendi. Et per id, quod solus
Abbreviated transcription (Latin):
a dño potuerit ego & pat̾ unum ͦ lumꝰ.
aut eiusdẽ incelligentie sit. ego & pat̃
unum sumus. uł loquendi imꝑitus nõ
dixerit. qui uiderit uoluntatẽ meam.
iudet & uoluntatem patͥs mei. ⁊ id ipsũ
sit. qui me uidit uidit & patrẽ. uł cerce
ñ fuerit in usu eloquii dixini uoluntã
patris mei inme ẽ. & uoluntas mea in pa¬
tre meo est. s conueniens huic dicto sit.
ego inpatre. & pat̃ in me. Quȩ qͣnqͣm
omĩa feda & inepta & impia sint. neq
sensus humanus in ha̾c stultȩ opinioĩs
sententiã concedat. ut aut ñ potuerit.
dñs loqui quod uolebat: aut aliud locu
cis ⁊ allegoricis dictisusus eẽ. s aliud ẽ uł
exemplis dicta firmare. uł ꝓuerbioꝵ si¬
gnificationib rerũ satiffacere dignit¬
ti. uł tempoꝵ ꝓfessionib se coaptare :
tamen hic idem unitatis de qua tra¬
ctat᷑ locusñ patit᷑ indictis aliud quã so¬
nant uerba eẽ credendum. Si enĩꝑid

Expanded text:
a Domino potuerit, Ego et Pater unum volumus: a Domino potuerit, Ego et Pater unum volumus: aut ejusdem intelligentiae sit, Ego et Pater unumntatem meam, vidit et voluntatem Patris mei: et id ipsum sit, Qui me vidit, vidit et Patrem: vel certe non fuerit in usu eloquii divini, Voluntas Patris mei in me est, et voluntas mea in Patre meo est; sed conveniens huic dicto sit, Ego in Patre, et Pater in me . Quae quamquam omnia foeda et inepta et impia sint, neque sensus humanus in hanc stultae opinionis sententiam concedat, ut aut non potuerit Dominus loqui quod volebat, aut aliud locutcis et allegoricis dictis usus esse, sed aliud est vel exemplis dicta firmare, vel proverbiorum significationibus rerum satisfacere dignitati, vel temporum professionibus se coaptare: tamen hic idem unitatis, de qua tractatur, locus non patitur in dictis aliud, quam sonant verba, esse credendum. Si enim per id
Abbreviated transcription (Latin):
eũ qui locutꝰ ẽ ego ⁊ pat̾ unũ sumꝰ. Si
enĩ sensũ nr̃m rerũ nomina scd̃m hu¬
manã intelligentiã cõmemorata con¬
firmant: ñ habet nat᷑ȩ differentiãm in
quo ꝑ intelligentiã quis uidẽt. nec
differt ingenere. qui manentẽ in se
habens. in ẽ inmanente. nec diuersi st̃.
qͥ unum sunt. Intellige unitatem:
dum ñ diuidua natura ẽ. Haturȩ uͦ
rursum indiuidue sacramentũ app̃hen¬
de: dum tanquam speculũ unusuniꝰ ẽ
Speculum aut̃ ita ut ñ imaginatam
speciem naturȩ exterioris splendor amit
in differens ẽ. quippe quȩ ex tota tota sit.
quȩ & dum unigenita est. patrem ĩ se
habeat. & maneat inpatre dum ds̃ ẽ¬
Hec itaq ad significandũ natiuitatis
sacramentũ adño p̃dicata. heretici q
negare ñ possunt. ita conant᷑ eludere.
ut ad uoluntatis concordiã referant. ut
indeo patre & deo filio ñ diuinitatis
sit unitas s uoluntaͬs. tanquã dixine
doctrinȩ inopssermo sit. neq aut dici

Expanded text:
t, 312 Ego et Pater unum sumus . Si enim sensum nostrum rerum nomina secundum humanam intelligentiam commemorata confirmant: non habet ab eo naturae differentiam, in quo per intelligentiam quis videtur; nec differt in genere, qui manentem in se habens, inest in manente; nec diversi sunt, qui unum sunt. Intellige unitatem, dum non dividua natura est. Naturae vero rursum individuae sacramentum apprehende, dum tamquam speculum unus unius est. Speculum autem ita, ut non imaginatam speciem naturae exterioris splendor emittindifferens est, quippe quae ex tota tota sit, quae et dum unigenita est Patrem in se habeat, et maneat in Patre dum Deec itaque, ad significandum nativitatis sacramentum a Domino praedicata, haeretici quia negare non possunt, ita conantur eludere, ut ad voluntatis concordiam referant; ut in Deo patre et in Deo filio non divinitatis sit unitas, sed voluntatis: tamquam divinae doctrinae inops sermo sit, neque aut dici
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sua sunt. Sua aut̃ ita. ñ tanqͣ ext̃na
subiaceant: s quod ex suis ipse subsistat.
Ni uncgͦ cũ omĩa quȩ patrissunt sua s̃.
diuinitatissignificat naturã. ñ obten¬
toꝵ cõmunionẽ. Namadid q̃d de suo
meo accipiet. ut dumde suo accipit: non
etiã ñ etiã ñ depatͥs accipere existima¬
ret᷑. uel cũ de patris sum̾et ñ etiã ñ desuo
sum̃e intelligeret᷑. Neq enĩ decreat᷑is sume¬

Expanded text:
quae sua sunt, sua autem ita, non tamquam externa quae sua sunt, sua autem ita, non tamquam externa subjaceant, sed quod ex suis ipse subsistat. Nunc ergo cum omnia, quae Patris sunt, sua sunt; divinitatis significat naturam, non obtentorum communionem. Nam ad id, quod de suo meo accipiet: ut dum de suo accipit, non etiam non de Patris accipere existimaretur; vel cum de Patris sumeret, non etiam non de suo sumere intelligeretur. Neque enim de creaturis sume
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis demonstratum ẽ: ne aut ds̃ post
silentiũ locutus ad filium. aut filius post
ignorationẽ scire existimaret᷑. s intelligen¬
tiã mãm naturȩ nr̃e eẽ significationibus
instruendã. quȩ demonstrari aliquid nͥ
nͥ ꝑloq̃ntẽ ñ intelligeret & ñ nesciri aliqͥd nisi
sciendo existimaret. filius itaq diem iccͥco
qr tacet nescit & patrẽ solũ iccircoscire ait.
quia solus unis ñ tacet: Sñ expectat ut di
xi has nat᷑e difficultates. ut tc̃ sciat ẽignorare
destit̃it: cũ audiat cũ loqͥ pat̾ ceꝑit: Naturȩ
suȩ cũ eo tanq̃ unigeniti unitatẽ. ñ am¬
bigue docuit dicens. Omĩa quȩ patͥssunt
mea st̃. Li on enĩille nunc de optinen¬
Do locut᷑ ẽ. qr aliud ẽ ex tnsecus subsisten¬
tia sua eẽ: aliud ẽ insuis atq ipsũ se eẽ.
quoꝵ unũ ẽ possiderecelũ. terras. mundũ¬
q: totũ: aliud ẽ se ipsũ in his significare

Expanded text:
a nobis est, ne aut Deus post a nobis est, ne aut Deus post silentium locutus ad Filium, aut Filius post ignorationem scire existimaretur: sed intelligentiam nostram naturae nostrae esse significationibus instruendam, quae demonstrari aliquid nisi per loquentem non intelligeret, et non nesciri aliquid nisi sciendo non existimaret. Filius itaque diem idcirco, quia tacet, nescit: et Patrem solum idcirco scire ait, quia solus uni sibi non tacet. Sed non exspectat, ut dixi, 315 has naturae difficultates, ut tunc sciat cum ignorare destiterit, ut tunc audiat cum loqui Pater coeperit. Naturae suae cum eo, tamquam unigeniti, unitatem non ambigue docuit dicens: Omnia, quae Patris sunt, mea sunt. Non enim ille nunc de obtinendo locutus est; quia aliud est extrinsecus subsistentia sua esse, aliud est in suis atque ipsum se esse: quorum unum est possidere coelum, terras, mundumque totum, aliud est se ipsum in his significare
Abbreviated transcription (Latin):
tib ut sit in eo aut pꝰ stuporẽ uoluntã.
aut pꝰ silentiũ sermo. aut pꝰ ociũ opꝰ.
ut aut uelle aliquid nͥ ad uolendum.
motussit non putetur: aut loqui quid nͥ
post silentiũ sonent uerba ñ possit. aut
agere aliquid nͥ inopus exeat ñ intelliga¬
t᷑. Li on subiacet naturȩ legib. a quo
legem om̃is natura sortit᷑. Hieq in aliqͣ
infirmitate aut demutatione efficien-¬
di detinetur. qui extra modum ẽ pote¬
statis. scđm dñi dictũ. Pat̃. possibilia
tͥ om̃ia sunt: ut quantũ sensus huma¬
nꝰ ñ capit. tantũ ds̃ possit. S ne ipsũ
quid̃e se omĩpotentiȩ uircute frauda¬
uit: dicens. Omnia quȩcũq fac̃ pat̃:
eadem & filius facit similit. Non est
difficultas. ubi s̃ ẽ infirmitas: quia
difficultati subiacet impotens efficien-¬
di potestas. D ifficultatis enĩ natura:
ininfirmitate uircutis ẽ. Dei autem¬
natura quȩ modum ñ hab⁊ potestatis.
ñ tenet᷑ lege infirmitatis. Hoc iccuro¬

Expanded text:
eo aut post stuporem voluntas, aut post silentium sermo, aut post otium opus: ut aut velle aliquid, nisi ad volendum motus sit, non putetur; aut loqui quid, nisi post silentium sonent verba, non possit; aut agere aliquid, nisi in opus exeat, non intelligatur. Non subjacet naturae legibus, a quo legem omnis natura sortitur: neque in aliquo, infirmitate aut demutatione efficiendi detinetur, qui extra modum est potestatis, secundum Domini dictum: Pater, possibilia tibi omnia sunt : ut quantum sensus humanus non capit, tantum Deus possit. Sed ne ipsum quidem se omnipotentiae virtute fraudavit, dicens, Omnia quaecumque facit Pater, eadem et Filius facit similiter . Non est difficultas, ubi non est infirmitas; quia difficultati subjacet impotens efficiendi potestas. Difficultatis enim natura in infirmitate virtutis est: quae cum modum non habet potestatis, non tenetur lege infirmitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
natura ñ eguit uł demutatione. uł int̃¬
rogatione. uł allocutione. ut pꝰ igno¬
rantiã sciat. pꝰsilentiũ int̾roget. pꝰ int̃¬
rogationẽ audiat: s ꝑfecta insacram̃to
unitatissuȩ manens. ut habuit de deo na¬
tiuitatẽ. ita habuit ⁊ uniuersitatẽ. Uni¬
uersitatẽ aut̃ habens. ñ etiã ñ quȩ uniuier¬
sitatissunt tenuit. scientiã scilicet ⁊ uolun¬
tatẽ: ne q̃d scit pat̃ ꝑ int̾rogationẽ filius
sciret. uł q̃d uult pat̾ ꝑsignificationẽ
filius uellet: s cũ omĩa quȩ patͥs sunt sua
eẽnt. in ea fuit ꝓprietate naturȩ. ne aliud
aliquid quã pat̾ aut uellet aut sciret.
Ad demonstrationẽ uͦ natiuitatis ple¬
rumq demonstratio ẽ adhibita ꝑsone.
cũ dicit᷑. ñ ueni uoluntatẽ meã facere:
s uoluntatẽ eiꝰ quimisit me patͥs. uo

Expanded text:
natura non eguit vel demutatione, vel interrogatione, vel allocutione, ut post ignorantiam sciat, post silentium interroget, post interrogationem audiat: sed perfecta in sacramento unitatis suae manens, ut habuit de Deo nativitatem, ita habuit et universitatem. Universitatem autem habens, non etiam non quae universitatis sunt tenuit, scientiam scilicet, aut voluntatem: ne quod scit Pater, per interrogationem 316 Filius sciret; vel quod vult Pater, per significationem Filius vellet. Sed cum omnia, quae Patris sunt, sua essent; in ea fuit proprietate naturae, ne aliud aliquid, quam Pater, aut vellet, aut sciret. Ad demonstrationem vero nativitatis plerumque demonstratio est adhibita personae, cum dicitur: Non veni voluntatem meam facere, sed voluntatem ejus q
Abbreviated transcription (Latin):
diin regnũ isrł. ipse ille qui restiturus
es̃ ẽ ignorare. S nos ad intelligentiã
natiuitatissuȩ ꝑ exceptionẽ paternȩ
potestatis erudiens. neq se nescire re¬
s̃pondit. ⁊ facultatẽ ipsisscientiȩ ñcon-¬
cessã eẽ demonstrans id ipsũ insacram̃to
pat̾nȩ potestatis consistere ẽ ꝓfessus. N
gͦ quia nescire se diẽ & momientũ filius
dicit nescire credendus ẽ: sicut neq cum
scdm̃ hominẽ aut flet. aut dormit aut
tristis ẽ. ds̃ obnoxiꝰ eẽ aut lacͥmis. aut
unigeniti in se ueritate. scd̾m carnis in¬
firmitatẽ flecũ. somnũ. inediã. sitim.
lassitudinẽ. metũ. pari neceẽ ẽ scdmho¬

Expanded text:
qui restituturus eum est, ignorare. Sed nos ad intelligentiam nativitatis suae per exceptionem paternae potestatis erudiens, neque se nescire respondit: et facultatem ipsis scientiae non concessam esse demonstrans, id ipsum in sacramento paternae potestatis consistere est professus. Non ergo, quia nescire se diem et momentum Filius dsecundum hominem flet aut dormit, aut tristis est, Deus obnoxius esse aut lacrymis, aut icut salva Unigeniti in severitate secundum carnis infirmitatem, fletum, somnum, inediam, sitim, lassitudinem, metum, pati, necesse
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Sicut enĩ pat̃ suscitat mortuos ⁊ uuufi¬
cat: sic ⁊ filius quos uult uiuificat. Cum
equalis in patre ⁊ filio & iurtutis potestã
& honoris dignitas manifestat᷑: ibi ⁊ lib̾tas
uoluntatis ostendit᷑. Cũ aut̃ unitas de¬
monstrat᷑. ibi pat̾nȩ uoluntatis significat᷑
affectio. Quȩ enim uult pat̾. ea facit filiꝰ
Facere aut̃ plus ẽ. quã uoluntati obedire.
ꝙ obedire uoluntati. habet exterioriᷤ ne¬
cessitatẽ. facere uoluntatẽ: ꝓpriũ ẽ unita¬
ti. cũ factũ sit uoluntatis. Et cũ filius uo¬
luntatẽ patris facit. docet ꝑ naturȩ in dif¬
ferentiã naturalẽ sibi uoluntatẽ ẽẽ cum
patre. E cũ uoluntas eiꝰ sit om̃e q̃d faciat:
Uult plane filius omĩa quȩ pat̾ uult. nec
naturalis dissentit uoluntas. Hi amq cũ
hȩc uoluntas patͥs sit quã ostendit. dicens.
hec ẽ uoluntas patris mei. ut om̃is qͥuidec

Expanded text:
ait: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivifiait: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat . Cum aequalis in Patre et Filio et virtutis potestas t honoris dignitas manifestatur, ibi et libertas voluntatis ostenditur: cum autem unitas demonstratur, ibi paternae voluntatis significatur affectio. Quae enim vult Pater, ea Filius facit. Facere autem plus est, quam voluntati obedire: quia obedire voluntati, habet exterioris necessitatem; facere voluntatem, proprium est unitati, cum factum sit voluntatis. Et cum Filius voluntatem Patris facit, docet per naturae indifferentiam, naturalem sibi voluntatem esse cum Patre: cum voluntas ejus sit omne quod faciat. Vult plane Filius omnia quae Pater vult, nec naturalis dissentit voluntas. Namque cum haec voluntas Patris sit, quam ostendit dicens: Haec est enim voluntas patris mei
Abbreviated transcription (Latin):
audientis & docentis ostendit᷑: ut hoc q̃d
docet filius & audit᷑. pat̾nȩ doctrine incel¬
ligat᷑ auditio. H am cum nemo uiderit
patrem. & ad filium ueniens a patre au-¬
diat atq discat ut ueniat: ad monemur
intelligere. quid sit & inloquente filio
patrẽ docere. & in conspecto filio patrem
qui a nemine sit uisus audiri: ꝙ nature
pat̾nȩ ꝓprietatẽ natiuitas filii inse ꝑfecta
contineat᷑. Uolens igit᷑ unigenitus ds au¬
ctortatẽ pat̾nam salua inse unitate nat̾e
testari: & datossibi a patre ñ repellit. &
uoluntatem ñ suã s eius qui se misit ef¬
ficit. Non quo ñ uelit quȩ agit. aut q̃d
ñ ipse audiat᷑ qui docet. s ut eum qui
se mittat. & se qui missus ẽ. sub ꝓprietate
naturȩ in differentis ostenderet. cum quȩ
uult agit. ⁊ loquit᷑ ea. & uoluntatẽ ⁊ oꝑa
& dicta patͥs eẽ significet. Quod autẽ sit¬
liberȩ uoluntatis. ñ ambigue ostendit cũ

Expanded text:
auditae et docentis ostenditur: ut hoc, quod auditae et docentis ostenditur: ut hoc, quod docet Filius et auditur, paternae doctrinae intelligatur auditio. Nam cum nemo viderit Patrem, et ad Filium veniens, a Patre audiat atque discat ut veniat: admonemur intelligere quid sit et in loquente Filio Patrem docere, et in conspecto Filio Patrem, qui a nemine sit visus, audiri; quia naturae paternae proprietatem nativitas Filii in se perfecta contineat. Volens igitur unigenitus Deus auctoritatem paternam, salva in se naturae unitate, testari, et datos sibi a Patre non apellit, et voluntatem non suam, sed ejus qui se misit, efficit, non quod non velit, quae agit, aut quod non ipse audiatur qui docet: sed ut et cum qui se mittat, et se qui missus est, sub proprietate naturae indifferentis ostenderet: cum quae vult, agit, et loquitur, ea et voluntatem et opera et dicta Patris esse significet. 297 tendit cum
Abbreviated transcription (Latin):
de cęlo. ñ ut faciam uoluntatẽ meã.
s uoluntatẽ patͥs qui me misit. SS for¬
te sine uoluntatis libertate sit filiꝰ. ut
ei naturȩ infirmitas imꝑet necessitatẽ.
ideo aut̃ necessitati sit subditꝰ ñ uolun¬
tati. ut datossibi uenientes a patre ñ
repellat. S sacramenti unitatẽ in his do¬
minꝰ significans. dum ñ repellit sibida¬
tos. dum ñ suã. s mittentis se agit uo¬
luntatẽ: post repetitã hanc eandem
iudeis murmurantib uocem intelli-¬
gentiȩ nr̃e sensum confirmat dicen.
Om̃is qui audit a patre & discit: uenit
adme. Hon quod uideric patrem qͥsqm.
nisi qui est adeo. hic uidec patrẽ. Amen
dico uobis: qui credit in me. habec uitã et̃¬
nam. Et quero pͥmũ ubi auditus sit pat̃.
ubi docuerit audientes. S patrem nemo
uidit. nͥ qui a deo est. Et quom̃ eũ qͥsqm̃
audierit. quẽ nemouidit: A udiensqͦ a
patre: ad filiũ uenit. & cum filius audiat᷑
& doceat. naturȩ in eo pat̾nȩ ꝓprietas &

Expanded text:
elo non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem Patris qui me misit . Sed forte sine voluntatis libertate sit Filius, ut ei naturae infirmitas imperet necessitatem. Ideo autem necessitati sit subditus, non voluntati, ut datos sibi venientes a Patre non apellat. Sed sacramenti unitatem in his Dominus significans, dum non repellit sibi datos, dum non suam, sed mittentis se agit voluntatem, post repetitam hanc eamdem Judaeis murmurantibus vocem, intelligentiae nostrae sensum confirmat, dicens: Omnis, qui audit a Patre et discit, venit ad me, non quod viderit Patrem quisquam, nisi qui est a Deo, hic vidit Patrem. Amen, amen dico vobis, qui credit in me, habet vitam aeternam . Et quaero primum, ubi auditus sit Pater, ubi docuerit audientes. Sed Patrem nemo vidit, nisi qui a Deo est. Et quomodo eum quisquam audierit, quem nemo vidit? Audiens ergo a Patre, ad Filium venit. Et cum Filius auditur et docet, naturae in eo paternae proprietas et