comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. ¶ unite pietatis religionem nõ
uiõlasse s mariticoniugium ꝙ fuas
soruta distraħe no lutsse ac pp̃ea offen¬
sum atq iratum pr̃em ad exheredaci¬
onis notam ꝓ lapsum ẽẽ dicas ioffi¬
tiosi tessi q̃relam infurre ñ uerab̾is.

Expanded text:
. Cum te pietatis religionem non violasse, sed mariti coniugium quod fueras sortita distrahere noluisse ac propterea offensum atque iratum patrem ad exheredationis notam prolapsum esse dicas, inofficiosi testamenti querellam inferre non vetaberis.
Abbreviated transcription (Latin):
slamcum hoc quetat᷑ an pr̃ tiuis mor¬
tem sibi consciu̾it metu autͦ pene ac
p̃pcabona fiscodebeant uaidicari iam
si de cͥmine aut pena mortui s de boniᷤ
quẽrendũ est.¬
sidis ꝓuintie ñ sungit᷑ sicut exigere
penani deserteastionis põt itaiuidica¬

Expanded text:
Nam cum hoc quaeratur, an pater tuus mortem sibi consciverit metu alicuius poenae ac propterea bona fisco debeant vindicari, iam non de crimine aut poena mortui, sed de bonis quaerendum estesidis provinciae non fungitur, sicut exigere poenam desertae accusationis potest, ita iudica
Abbreviated transcription (Latin):
tare idem testm̃ potinsset l face neg¬
lexissetim̃ito ut pote ñ iustis rõnib
negietus de mofficiõso querelam ĩsti¬
tuere poterati S cum ẽa inpuerꝑtoui.
tamcessisse ꝓponas repentinicasus
ĩ quitas ꝑcomecturam mat̾ne pie¬
tatis emendandaẽ. ¶re filio suo tͥ na¬

Expanded text:
tare idem testamentum potuisset, hoc facere neglexisset, merito utpote non iustis rationibus neglectus de inofficioso querellam instituere poterat. Sed cum eam in puerperio vita cessisse proponas, repentini casus iniquitas per coniecturam maternae pietatis emendanda est. Quare filio tuo,
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃ Magist̾ie potestact᷑ ¶ riat¬
reum militarem ⁊̃ c̾iuilium q̃onam
audiendi concedimmꝰ facultatem. p̾̃ser¬
tim cum id ip̃m morẽ ẽẽ uideat᷑ uri
gantium constetq nulitarem ueũ
ñ a suo uance nec exhiberi poste nes¬

Expanded text:
 Magisteriae potestati intreum militarem etiam civilium quaestionum audiendi concedimus facultatem, praesertim cum id ipsum e re esse litigantium videatur constetque militarem reum nisi a suo iudice nec exhiberi posse ne
Abbreviated transcription (Latin):
tamen aut feraꝵ iacͥmosa spectaciua
missionem militie ꝓscͥptõnem q pa¬
tͥmonii sustinebit. S iquis numꝙͣ. hre
ci seu priuati hec que lege satutasũt
credioit temeranda. Ne iit isdid eile¬

Expanded text:
tamen aut ferarum lacrimosa spectacula:missionem militiae, proscriptionem patrimonii sustinebit, si quis umquam hoc ci seu privati haec quae hac lege statuta sunt crediderit temeranda. LEO ET ANTHE
Abbreviated transcription (Latin):
etatem retulit posse statuere. ¶ciẽ ᷤ
marestatem ł ad iudicem uice num¬
imis m̃iauditorẽ ꝑtineat inq̃rimo¬
nam fu̾int cͥminalem uocatt ⁊ sedẽ¬
di cum celebratur cognitio in secreta¬
riis iudicantium ius conseqͣntur ⁊

Expanded text:
etatem rettulerint, posse statuere. Quotiens maiestatem vel ad vice nostri numinis auditurum pertineat in querimoniam fuerint criminalem vocati, et sedendi, cum celebratur cognitio, in secretariis iudicantium ius consequantur et
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r.innes uidices urtanorũ ple¬
bes ⁊ artium officia cunctatum uene¬
rabili ote soͣlis conqeicant ruritm̃ poi¬
ti agror culture libere licent᷑q insetui
aitas celesti ꝓuisione gressa.¬
lem.  I nuslo uidice p̾sum debet ut
auctoritate sua fe̾rtas aliqͣs condati nͭ
enĩ imꝑiales ferias uocari oportet qͣsat
rum examen adhibebit. ł habebit

Expanded text:
mnes iudices urbanaeque plebes et artium officia cunctarum venerabili die solis quiescant. Ruri tamen positi agrorum culturae libere licenterque inservditas caelesti provisione concessa. A nullo iudice praesumi decet, ut auctoritate sua ferias aliquas condat. Nec enim imperiales ferias vocari oportet, quas rum examen adhibebit. VALENT
Abbreviated transcription (Latin):
tis s ⁊̃ mom̃b cognitõnib inq ad
ip̃m t̾minum ⁊ diffinitiue sentet¬
tie recitarõnem. Sic ⁊ em̃attendẽ¬
tes ad sacroscãs scͥpturas ⁊ de p̾sen¬
tia consecrati ex małdre p̾sidio li¬
tes diriment sccturꝙ ñ magis ali¬
os iudicant qm ip̃i ĩudicant᷑. Cum

Expanded text:
 omnibus cognitionibus usque ad ipsum terminum et definitivae sententiae recitationem. Sic etenim attendentes ad sacrosanctas scripturas et dei praesentia consecrati ex maiore praesidio lites diriment scituri, quod non magis alios iudicant, quam ipsi iudicantur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
inde ł obseruatione dierũ fãtalmũ m¬
troducte cãe uiris deuotissimis sacri
nr̃i scrinis libellensib sollempnia n¬
plentib audiant᷑ eo qui intͥmen uo¬
aspatiat᷑ secendiqͦ maliqͣ secretarii
ꝑte q̃ iuidicib inferior alt̾cantib uͦ:¬

Expanded text:
icet observatione dierum fatalium introductae causae, viris devotissimis sacri nostri scrinii libellensibus sollemnia implentibus, audiantur: eo qui in crimen voas patiatur, sedendi quoque in aliqua secretarii parte, quae iudicibus inferior, altercantibu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩudice litẽ ꝓtelare. Et si quidem ꝑsꝰ
actoris cessauit qͣteluis multiplici
dildne reus fatigit᷑. ⁊ tͥemit mete p̾
litem contestatam iam ꝓpe fine ue¬
miant. ut semesite tempus en sr̃ sit.¬

Expanded text:
iudice litem protelare Et si quidem pars actoris cessaverit, quatenus multiplici dilatione reus fatigetur, et triennii metae post litem contestatam iam prope finem veniant, ut semenstre tempus tantum ei
Abbreviated transcription (Latin):
lacet ut udicib siquos tua guitaᷤ
dicceptatores cedit insinues ut de
catio alicut litigatorum miti ĩ iꝰ¬
ta inideat᷑ int̾ponende ꝓ uocatõns
potestas a sententia ex omĩ cã pia¬
talibera litigatorib tribuat᷑.¬
lem. P lacuit quociens pedane
iudices dati pꝰ litem contestatam
ł ad aliud uiditiũ necessario diri¬
gantur ⁊ publice ictilitatis p̃ne
obierint atq hus rõnib negocin

Expanded text:
lacet, ut iudicibus, si quos gravitas tua disceptatores dederit, insinues, ut decatio alicui litigatorum parti iniusta videatur, interponendae provocationis potestas a sententia ex omni causa prolata libera litigatoribus tribuat. Placuit, quotiens pedanei iudices dati post litem contestatam vel ad aliud iudicium necessario dirigantur vel publicae utilitatis ratione obierint atque his rationibus negotiis
Abbreviated transcription (Latin):
mus obseruar ut ita ualeant
si aduit̾dcõnem ꝑtineant delegantis.
derit delegandam. nec̃ pcepto copnto¬
rem dstũ panentiarraccomodare
censemus. ⁊ sicc̃ leget obtempauit.
delegartr omt̃a que ab ea delegatiõe
ant nͥ iudices a nobit spãir delegãtbꝰ
amt alus cãs delegatunt iudicanduᷤ
Nam his delegantib nlło ꝑsonarum
ołꝵ ue hĩto tractatu appłionũ adͤ co
uire iudicia remeabunt. Ilequis

Expanded text:
mus observari, ut ita valeant, si ad iurisdictionem pertineant delegantis. derit delegandam, nec praecepto cognitorem datum parientiam accomodare censemus et, contra leges obtemperaverit deleganti, omnia, quae ab ea delegatione nisi iudices a nobis specialiter delegantibus dati aliis causas delegaverint iudicandas: nam his delegantibus nullo personarum causarumve habito tractatu appellationum ad eos iure iudicia remeabunt. THEODOS
Abbreviated transcription (Latin):
ferͣat᷑. ꝓqͣuo ⁊ psentẽ legẽ induximnꝰ
di enĩ mant̾iore tempore inquo lar¬
gatemꝑis suꝑẽ dilatio. ⁊ spes absenti
senrentia. ñ aũt tc̃ moreͣs utis ⁊ con¬
dempn̾atio mabsentem intͦducatur
ennii effluentis iminet formidoẜ si¬
ue aũt alt̾ut᷑ra ꝑte absentie. sũ utͣq
p̾sente lis fu̾it utna om̃s udices qui
sub impto nr̃o constituti sunt. sciant

Expanded text:
pro quo et praesentem legem induximus. Si enim in anteriore tempore, in quo larga temporis superest dilatio et spes absenti sententia, non autem tunc mors litis et condemnatio in absentem introducatur, ennii effluentis imminet formido Sive autem alterutra parte absente sive utraque praesente lis fuerit decisa, omnes iudices, qui sub imperio nostro constituti sunt, sciant
Abbreviated transcription (Latin):
lud debiti postulent᷑ ꝓuintiali indi
⁊ debitis nem̃ liceat fori p̃scͥptõnem
arum in quolib negõ seclinare mi¬
nime posse iuditium decermmꝰ ita
ut qui tam salub̃unam legem ꝑti¬

Expanded text:
lut debiti postulentur, provinciali iudicet debitis nemini liceat fori praescriptionem arum in quolibet negotio declinare minime posse iudicium decernimus, ita ut, qui tam saluberrimam legem perti
Abbreviated transcription (Latin):
missime tue sedis statutũ ẽ necc̃na¬
tem impont iudicẽ recusato ꝑtibꝰ
adelĩgendos euenige arbͣlebos ⁊ sub
audientia corum sua uira ꝓpon̾e.
licet enĩ ex imꝑiaui nũmine iudex
nes litẽs ꝓcedere nob̾ cordi est. liceat
elqui suspectum udicem putat
anqͣm lis incolxtur eura recũsare
ut ad alium curratur ubetio re¬
cusatõnis ei porrecto Cum p̾ litẽs¬
tes pnnsmctum extendant᷑ eodẽ
dinarium uidicem ⁊ om̃e ciule
aurilium imponente. ⁊ arbitros
elige̾re ⁊ ap̃cos uenire ⁊ sic lite appa¬
rente qͣi arbit fi̾unt ab imꝑiali
culmine deleg̾ati. Q ⁊ siab imꝑia¬
li marestate uidex delegatus ñsit
sab alio culmine obtinere cẽsem᷑¬

Expanded text:
e tuae sedis statutum est necessitatem imponi iudice recusato partibus ad eligendos venire arbitros et sub audientia eorum sua iura proponere. Licet enim ex imperiali numine iudex nes lites procedere nobis cordis est, liceat ei, qui suspectum iudicem putat, antequam lis inchoetur, eum recusare, ut ad alium curratur libello recusationis ei porrecto, cum post litein infinitum extendantur: eodem ordinarium iudicem et omne civile auxilium imponente et arbitros eligere et apud eos venire et sic lite apparente, quasi arbitri fuerint ab imper iali culmine delegati. Quod et, si ab imperiali maiestate iudex delegatus non sit, sed ab alio culmine, obtinere censem
Abbreviated transcription (Latin):
mine ꝓcedente aliqͥ sibi tale cegnitũ
fu̾it a cã recedant ab huiusi ꝯmu¬
mone sese penitus separtes. hoc q
subsetuto nulla licentia concedis᷑
simpto litiꝰgͥatori ad att̾i aduoent
pr̃otinum ꝯuolare. lle meltorib
contemptis improl ad uocatio fub¬
regetur Smautẽ płimis patronis
adhibitis ⁊ iuram̃to ab omĩib pre¬
slito quidam ex his cãe ꝓcedente pa¬
tcinandum ẽẽ credid̾int quidam
recusau̾int exeant ꝗͥ recusantes:¬
enĩ t̾minꝰ manifestare pot̾it qͥtim
santib subrogare.
D. N cm̃ut omnes usdites su i
hic florentissima cuutate sũ ĩ pro¬
uintus si qũ absens ꝑsona citata pͣ¬
ea apparũit ñ alit̾ ei iudicialem ad¬
itum reuelare s ominem claudere
ei uiditiorum copiam nͥ pꝰ omĩa
dam̃pna reatuat ex ħꝰm̾i iutio ad¬
u̾satiis eiꝰ influcta sine c̾ca inqffus
litis sũ cͥca hondraria ad uocatorũ

Expanded text:
mine procedente aliquid tale sibi cognitum fuerit, a causa recedant ab huiusmodi communione sese penitus separantes: hocque subsecuto nulla licentia concedatur spreto litigatori ad alterius advocati patrocinium convolare, ne melioribus contemptis improba advocatio subrogetur. Sin autem plurimis patronis adhibitis et iuramento ab omnibus praestito quidam ex his causa procedente patrocinandum esse crediderint, quidam recusaverint, exeant quidem recusantesenim terminus manifestare poterit, qui timisantibus subrogare.Sancimus omnes iudices sive in hac florentissima civitate sive in provinciis, si quando absens persona citata postea apparuerit, non aliter ei iudicialem aditum revelare, sed omnem claudere ei iudiciorum copiam, nisi prius omnia damna restituat ex huiusmodi vitio adversariis eius inflicta sive circa ingressus litis sive c
Abbreviated transcription (Latin):
te sua o̾nũq ope ꝙuistũ ⁊ uͥm existi¬
mau̾int clientib suis inferre ꝓtu¬
renti nicħ studii relinq̃ntes ꝙ sibe m¬
possibile ẽ. ñ aũt credita s̃ eã oegni¬
ex mendatib allegatõib compõita

Expanded text:
te sua omnique ope quod iustum et verum existimaverint clientibus suis inferre procurent, nihil studii relinquentes, quod sibi possibile est, non autem credita sibi causa cogniel pen
Abbreviated transcription (Latin):
cessau̾int ꝑ executores negõꝵ exig¬
endis. lle ⁊ ꝑ huiꝰmͦ machinatõem
cãe m̾ita ꝓtrabãnt᷑. ñ ip̃e utĩgator
alium ꝓalio pat̾num elig̾e malue¬
rit. ħauͣt omĩta in his nobis cauta
sunt quib ꝑfc̃e etatis constitutis
arbitum suum ꝓ om̃ib susticit.¬

Expanded text:
int, per exsecutores negotiorum exigendis, ne et per huiusmodi machinationem causae merita protrahantur, nisi i pse litigator alium pro alio patronum eligere maluerit. Haec autem omnia in his nobis cauta sunt, quibus perfectae aetatis constitutis arbitrium suum pro omnibus c
Abbreviated transcription (Latin):
ceprm neccitate cegatur spatiũ instt¬
tionis exhñde postulantum daricon¬
ueniet. sꝵ hac rõne arbit̾mur ẽẽ mo¬
derandum. ut si exeaꝓuintia uͥ lis
agit᷑ it ꝑsona uł instrumenta poĩcẽ¬
tur ñ ampliuis qmͣ tres menses induil¬
geaut᷑. Si uͦ ex continent̾ib ꝓiuntut¬

Expanded text:
rerum necessitate cogatur, spatium instructionis exhibendae postulatum dari conveniet. Quod hac ratione arbitramur esse moderandum, ut, si ex ea provincia ubi lis agitur vel persona vel instrumenta poscentur, non amplius quam tres menses indulgea
Abbreviated transcription (Latin):
sequat᷑ is uͦ qui suam cãm̃ sĩ cininao¬
lem sũ cruilem sũ celestioraculo iut¬
touocauit examĩe aut executõnẽ po¬
poicerit militaremactq quide ꝓpõi¬
tinogotis accione muletet᷑ tẽ siꝓes¬
aditimus natalicios dres urbiũ maxi¬
marũ rome ⁊ constantiuopos inqͥb
debent uira differti qr ⁊ aphis nata
sunt sacros qͦ dres pasche qͥ septeno ⁊¬

Expanded text:
sequatur. Is vero, qui suam causam sive criminalem sive civilem sine caelesti oraculo in vetito vocabit examine aut exsecutionem poposcerit militarem, actor quidem propositi negotii actione multetur, readicimus natalicios dies urbium maximarum romae atque constantinopolis, quibus debent iura differri, qui et ab ipsis nata sunt, sacros quoque paschae dies, qui septeno
Abbreviated transcription (Latin):
tercessit ad u̾sus filiam tuam agen¬
tem ex stipulatur exceptõne dolima¬
li uti p̾ot̾is. s ex coli cla̾usula q̃ cõp¬
nussi stipułom subici solet filiam
tuam conuenire ñ uetabis¬

Expanded text:
tercessit, adversus filiam tuam agentem ex stipulatu exceptione doli mali uti poteris. sed et ex doli clausula, quae compromissi stipulationi subici solet, filiam tuam convenire non vetab
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ neq ꝑse n ꝑ ꝓcuratorem instructũꝑ
uei̾t tunc uidicem negotii a cͣtͥ sẽ
cãe certa fieri oiectura. ñ solũ ꝑtẽ fugi¬
entem ab oͣu̾seruatõne iuditii relax
to modo cira ꝰ ites exꝑatũtur t̃ũ cõ¬

Expanded text:
 neque per procuratorem instructum pervenerit, tunc iudicem negotii acta apud se  termino causae certa fieri coniectura, non solum partem fugientem ab observatione iudicii relaxato modo circa lites expenduntur, eum co
Abbreviated transcription (Latin):
penasiuant corporales. Nostris autẽ.
ampliss m̃is iudicib licentia sit ⁊
maiorel penas ⁊ corporales matulaᷤ
dices int̾ pͥuatas ꝑsonas ñ compe¬
tere facultatem manifestũ ẽ. et
ideo siut allegatis int̾ pͥuatas pet¬
sonas is c̾uius meministis arbit᷑s

Expanded text:
poenas luant corporales. Nostris autem amplissimis iudicibus licentia sit et maiores poenas et corporales maculas dices inter privatas personas non competere facultatem manifestum est: et ideo si, ut adlegatis, inter privatas personas is cuius meministis arbitros
Abbreviated transcription (Latin):
abitur. ¶ Sinaũt et gestis ap se h̃tis.
ꝑte actoris minime inuenta possit ĩ¬
uenire uiam ex qͣ manifestum eĩ fĩat
qd statuendũ sitit absente actore si e¬
um meliorem cãm hr̃e ꝓspexerit ꝓ
eo ferre sententiam ñ moretur. ⁊ psẽ¬
tem reum absenti actori ꝯdempnare.
ex pensis tm̃mͦ litis quas reus legit¬
time se expendisse iuirau̾it ꝯdempna

Expanded text:
abitur. 2b . Sin autem ex gestis apud se habitis parte actoris minime inventa possit invenire viam, ex qua manifestum ei fiat, quid statuendum sit, et absente actore, si eum meliorem causam habere perspexerit, pro eo ferre sententiam non moretur et praesentem reum absenti actori condemnare, expensis tantummodo litis, quas reus legitime se expendisse iuraverit, condemna
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃r.   lł ifiuditium dcdutano u
iedet᷑ sitm̃ postulatio słmpler oͥ e t¬
bata sit ł accõnis spes añ udictu
teo cognita. Int̾ utem enim contesta¬
tam ⁊ editam accionem pnultum
int̾ ẽ. lis enĩtuncuidet᷑ contestatacũ

Expanded text:
 iudicium deducta non videtur, si tantum postulatio simplex celebrata sit vel actionis species ante iudicium reo cognita. Inter litem enim contestatam et editam actionem permultum interest. Lis enim tunc videtur contestata, cum
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sic enĩ ñutes solum s ⁊ calũpnia¬
tores minuentur. sit ꝓuidicus pu¬
tabunt omnes sese sacrarus msats
sisti Si enum ⁊ ip̃e pͥntipales utigan¬
tium ꝑtes ꝑ iuramentũ lites exceãt
⁊ cãtum patroni p̃deant sacͥmentũ
n p̃i iudices ꝓpõitis sc̃ĩs scͥptitrs tã
cse tocius fatiant examinatõnem.

Expanded text:
Sic enim non lites solum, sed etiam calumniatores minuentur, sic pro iudiciis putabunt sese omnes in sacrariis sisti. Si enim et ipsae principales litigantium partes per iuramentum lites exerceant et causarum patroni praebeant sacramentum et ipsi iudices propositis sanctis scripturis tam causae totius faciant examinationem
Abbreviated transcription (Latin):
eligendis qͦs neq pena compratssi ual¬
labat in uidex dederat s usło p̃cedente
arbitral ꝓced̾et exceptõnem cĩti
pacti generari. Sinaũt ꝓ ꝯctorẽ c łtus
poneret᷑ nicħ ex eo ꝓcede er p̾̃sidiũ scĩi¬

Expanded text:
eligendis, quos neque poena compromissi vallabat neque iudex dederat, sed nulla praecedente arbitralis procederet, exceptionem ei veluti pacti generari, sin autem pro actore calculus poneretur, nihil ex eo procedere
Abbreviated transcription (Latin):
etecutore negociitui mandata ẽ hi
cause exactio ⁊ inminente. ⁊ statuta
ab arbito effectur mancirante nsi
sim ꝓuo̾catum. Tunc enim ip̃e qui:¬
anca iudicem dedit qui suspectus
uisus ẽ appelłone tritinata formã
cãe imponat legittimam.¶ e¬

Expanded text:
ecutore negotii, cui mandata est huiusmodi causae exactio, imminente et statuta ab arbitris effectui mancipante, nisi fuerit provocatum. Tunc enim ipse, qui iudicem antea dedit qui suspectus visus est, appellatione trutinata formam causae imponat legitimam
Abbreviated transcription (Latin):
m̃stantta uti ad reluctandũ ꝑuen̾it.
⁊ p̾ea utusq partis iuros disertissimo ᷤ
aduocatos scõm qd̾ iam dispõitũ eͤst.
a nobis uis uirand un pr̃are sacͦscĩs
uidelicet euͣłigellus añ iudicẽ põctis.

Expanded text:
instantia uti ad reluctandum pervenerit: et postea utriusque partis viros disertissimos advocatos, quod iam dispositum est a nobis, iusiurandum praestare, sacrosanctis videlicet e
Abbreviated transcription (Latin):
uolucentib directum ł utilem aluᷤ
negantib inquib ⁊ saluius uilia¬
nus fuit ħ decidentes sanximus st
ccͣ dixerit oñs ⁊ eum ressuas ad me¬
tustare ꝓhibuerit secundũ iultant
sententiam scimꝰ nullamc̃e. Adũsuᷤ¬

Expanded text:
pollicentibus directam vel utilem, aliis negantibus, in quibus et salvius iulianus fuit, haec decidentes sancimus, si contradixerit dominus et eum res suas administrare prohibuerit, secundum iuliani sententiam nullam esse adversu
Abbreviated transcription (Latin):
to morariũ deb ita nec n onis.
lũcro ⁊ ĩdeo quioquid ad eum per¬
uenit ł ex emptone ł uenditõne
tex alio cͣctu hoc debet restĩtũe. oͣꝵ
restitiu accio.s ⁊ cum adut ii¬

Expanded text:
no morari non debet, ita nec in lucro: et ideo quidquid ad eum pervenit vel ex emptione vel ex venditione vel ex alio contractu, hoc debet restituere. Sed restitui actio. Sed et cum adi
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Iicet uidice acc̃epto cũ tuto¬
retuo ogisti ip̃o iure accio tutele sub¬
latañẽ ⁊ ideo si fͣut᷑sus euidem iudi¬
cem petieris ccͣ utͣilem exceptõnẽ rei
iudicate. si de sp̃e de qͣ agis inuiditio pͥ¬
ł orotractatũ non et allegͣaͣs. ñ mutilit᷑

Expanded text:
. Licet iudice accepto cum tutore tuo egisti, ipso iure actio tutelae sublata non est: et ideo si rursus eundem iudicem petieris, contra utilem exceptionem rei iudicatae, si de specie de qua agis in iudicio priore tractatum non esse adle
Abbreviated transcription (Latin):
uocabuł ħenatrare pp̃ consuetu¬
dinem utiliꝰ isum ẽ. ⁊ si ñ adiẽcert.
mõ ꝑaccõnem infc̃m eum cõpeslĩ
ea facere quib consensit. Qual enm¬
nuꝑ logib a nobis scͥptis multaui¬
crascipulonum multas q ambageᷤ
scrupulosos ꝙ cͥcuitus correximug
cur ñ ⁊ in hmõi sc̃ptura totã formt¬
compellatur ⁊ ea ad effectum omĩt̾i

Expanded text:
c enarrare propter consuetudinem utilis visum est, etsi non adiecerit per actionem in factum eum compelli ea facere quibus consensit. Qualis ennuper legibus a nobis scriptis multa vitia stipulationum multasque ambages scrupulososque circuitus correximus, cur non et in huiusmodi scriptura totam formicompellatur et ea ad effectum omnimodo
Abbreviated transcription (Latin):
uisũ ẽ ne lites fiant pene ĩmor¬
taio ⁊ ui̾te hominũ modu exͥcedant.
lex bienito conclusit ⁊ pecumarie cãe
freqñtiores sunt ⁊ sepe ip̃e mat̾iam cri¬
locoꝵ ⁊ tp̃rm angustus ccortandã po

Expanded text:
visum est, ne lites fiant paene immortales et vitae hominum modum excedant, lex biennio conclusit et pecuniariae causae frequentiores sunt et saepe ipsae materiam crilocorum vel temporum angustiis coartandam po
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtus ea uidex ratum hr̃c dẽbebit.
Sin aũt ei ab ad u̾sario suo oppoĩtafu¬
erit in tp̃o litis exordio defẽnsionis
allegatio ⁊̃ ip̃e qi aoientis inrac ꝑte
ꝓcurator satis donatõnem sr̃ excipi¬
enda siͣte pr̃are cogit᷑ aua ñ p̃cedente
lis q̃ ei mandata ẽ ult̾  ꝓcedere a pidi¬

Expanded text:
rtus est, iudex ratum habere debebit. Sin autem ei ab adversario opposita fuerit in ipso litis exordio defensionis adlegatio, etiam ipse quasi absentis in hac parte procurator satisdationem super excipienda lite praestare cogitur, qua non praecedente lis quae ei mandata est ulterius procedere a iudi
Abbreviated transcription (Latin):
tum in se sinceꝑint ł sifu̾int patͦne¬
⁊ int̾ lib̾tos suam int̾posuerunt au¬
dientiam ab onũ iudiciali agnlĩe
scꝑari ut ex ar electione nulla pc̃a
nulla pacti exceptio adu̾sus iustos e¬
orum ꝯueͣntores hãntur.

Expanded text:
um in se susceperint vel, si fuerint patronae, inter libertos suam interposuerint audientiam, ab omni iudiciali agmine separari, ut ex earum electione nulla poena, nulla pacti exceptio adversus iustos eorum conventores habeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cem pena ꝓmittitur ut mẽtu eiꝰ a pla¬
citis non tecedat᷑. s si utra diemcom¬
ꝓmisso comp̾hensum iudicatũ ẽ sen¬
tentia nulla est. ⁊ nullam penam ꝯ¬
mĩttit quiei ñ patueriti¬

Expanded text:
cem poena promittitur, ut metu eius a placitis non recedatur. Sed si ultra diem compromisso comprehensum iudicatum est, sententia nulla est, nec ullam poenam committit qui ei non paruerit
Abbreviated transcription (Latin):
ostitutis de bis q̃ aũmpct̾tam ueniam
ris iura successerit inmormintme
Aesi maioris fu̾it minor uira nastuᷤ
qnͣtimi᷑ ad eas ꝑtinent cãs qͣs ex ꝑso¬
na maioris fu̾it consecutus tm̃tẽ
successor docebit᷑ extitisse relicxum
cum fu̾it ac. ca betẽditas siuͦ bono¬
rariouire ex quo bonoꝵ fint posses
tione tempora suppũtentur.
dem. P etende mntegrum restitu¬
nonis tem̃porib obseruatis sidila
tari nqͣunt. Qiuippe si inconfno le¬
gutimi temporis petant᷑ ⁊ eiꝰ t̾mi¬
nos ꝓrogabunt diłonem petitori
denigari ꝯuẽnit. In enus enimarbi¬
to fuerat tunc inferre litigrũ cũ pe¬
tite dilonis mora spacio suꝑstite poss
incluoi  si desensio rei dilonis suf¬
fragium postulauit eandẽ assertacã
titra obstaculum temporis deferrisc̃i¬
mus. Quia neqͥqͣm inip̃ius steterat
potestate qñ litigio pulsapet᷑ dari
gͥ debet ⁊ si impetrata dimensio se¬
se ultra temporis diffinitõnem peo¬
ferat qua diłone si a reo impetͤtur

Expanded text:
constitutis de his, quae ante impetratam veniam ris iura successerit minor, minimQuod si maioris fuerit minor iura nactus, quantum ad eas pertinet causas, quas ex persona maioris fuerit consecutus, tantum possessor docebitur extitisse, reliquumcum fuerit adita hereditas, si vero honorario iure, ex quo bonorum possessio tione tempora supputentur.. Petendae in integrum restitutionis temporibus observatis, si dilstari non queunt  quippe si in confinio legitimi temporis petantur, et eius terminos prorogabunt, dilationem petitori denegari conveniet: in eius enim arbitrio fuerat tunc inferre litigium, cum petitae dilationis mora spatio superstite posset includi. Quod si defensio rei dilationis suffragium postulaverit, eandem adserta causa citra obstaculum temporis deferri sancimus, quia nequaquam in ipsius steterat potestate, quando litigio pulsaretur. Dari igitur debet, etsi impetrata dimensio sese ultra temporis definitionem proferat. Qua dilatione, si a reo impetretur
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ignoramꝰ uilii pauliopĩonem ⁊ a¬
liorũ pͣdentum cert̾oꝵ q qui tetige¬
ruit ꝗ̃ huiꝰ modi q̃stionem qmͣ in p̃¬
sentiagredimur non aũt ꝑffissime
ꝑegerunt s usq ad q̃sdam cemꝑales

Expanded text:
n ignoramus Iulii Pauli opinionem et aliorum prudentium certorum, qui tetigerunt quidem huiusmodi quaestionem, quam in praesenti adgredimur, non autem perfectissime peregerunt, sed usque ad quasdam temporales
Abbreviated transcription (Latin):
cã legitime int̾est redundare. Sĩ autẽ
cuit mintegrũ restitutõnis auxiliũ¬
taꝵ placitam. Cum si coiftemptasit
ñ leue detͥmentum cãis inferentem.
siuenĩ ñ ẽ cognitũ antiqͦs uidioes si
alit̃ iudicialem caiculum accipere

Expanded text:
a legitime interest, redundare: sin autem in integrum restitutionis auxiliuibus placitam, cum vero contempta sit, non leve detrimentum causis inferentem. Cui enim non est cognitum antiquos iudices non aliter iudicialem calculum accipere,
Abbreviated transcription (Latin):
numerari ex dte ex quo annus util cur¬
rebat ⁊ id tempus tocius lociẽe omime
men satis nobis ab suidum rileuisũ¬
ẽspñ solũ nminorũ restitutõnibꝰ
quib util annus intip̃ qitrere ex qͦ
icesum sexti auu diei uluderit.
s ⁊ mimaiorum hoc idem admberi
scĩmus ut ⁊ hic ꝓ utili anno memo¬
rata cont̾muatio temporis obser¬
uetur ad int̾ponendam contestati¬
onem fimiendamq litem ⁊ quẽ ad¬
modum om̃is minor etas excipitur
miminoꝵ restitutõnib ita ⁊ ĩ ma¬
iorum tempꝰ in qͦ rei cã p. abfu̾int¬

Expanded text:
numerari ex die, ex quo annus utilis currebat, et id tempus totius loci esse commmen satis nobis absurdum esse visuminorum restitutionibus, quibus utilis annus incipit currere, ex quo vicesimi sexti anni dies illuxerit, sed etiam in maiorum hoc idem adhiberi sancimus, ut et hic pro utili anno memorata continuatio temporis observetur ad interponendam contestationem finiendamque litem. Et quemadmodum omnis minor aetas excipitur in minorum restitutionibus, ita et in maiorum tempus, in quo rei public
Abbreviated transcription (Latin):
is reip. causa ab ẽ desut tatͣ annura
utilem amota p̾scͥptõne tͥp̃ris medii
pofsessionem undicare ꝑmissũẽ. ul¬
tr̃aaũt possessoriuis lodere cẽ eũ insu¬
tutum nonoportet

Expanded text:
icae causa abesse desiit, intra annum utilem amota praescriptione temporis medii possessionem vindicare permissum est: ultra autem ius possessoris laedere contra eum institutum non oportet
Abbreviated transcription (Latin):
łcuratorum uobis aistitente aliquid
statutum ẽ intelligitis mintegru
restitutõnis aicilium uobn᷑ ẽẽ ne¬
tutores scu curatores a p̃side sentẽcr¬
latarestitutõius auxilium simu

Expanded text:
istente aliquid statutum est, intellegitis in integrum restitutionis auxilium vobis esse netutores seu curatores a praeside lata sententia restitutionis auxilium non
Abbreviated transcription (Latin):
tnfitiutas anum non excusat. s cũ
nũ nrcgatur ⁊ ideo minorib ⁊ in hac
ã mittegium restitutõnis auxiliũ
minime denegur⁊ successionemcon¬
uengt cum ħ inmaiorib mt̃ibtm̃¬

Expanded text:
nfirmitas animi non excusat. Sed cum num inrogatur: et ideo minoribus et in hac causa in integrum restitutionis auxilium minime denegari successionem convenit, cum hoc in maioribus matrib
Abbreviated transcription (Latin):
filus fa. imnͣorib subueniri admis¬
sum sit ea q̃ inp̃cem contulisti p̾sidẽ
ꝓuintie ex aminare conuenit. quisi
in estimata erate tua maiorem anniᷤ
fła opĩone te p̾sumpsisse ex ꝓbonũ
luce cognouit erga minoris ꝑsõam

Expanded text:
iri admissum sit, ea, quae in prece contulisti, praesidem provinciae examinare convenit: qui se aestimata aetate tua maiorem annis falsa opinione te praesumpsisse ex probationum luce cognoverit, erga minoris personam
Abbreviated transcription (Latin):
condemp̃natus es instaurõnem idi¬
cu uire desideras ut ex integro defensi¬
onib cuis utaris. llam cos qͦ: quile¬
gatõnib officio fungnnt᷑ in eopri¬
iulegio ee quo sunt qui rei .p. c̃ã ab¬
sunt receptũ est.

Expanded text:
condemnatus es, instaurationem iudicii iure desideras, ut ex integro defensionibus tuis utaris. Nam eos quoque, qui legationis officio funguntur, in eo privilegio esse, quo sunt qui rei publicae causa absunt, receptum est.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶ morib minteꝯtũ restitu¬
tio inquib se cẽ cap̾tos pbare̾ põssõ
⁊ si colus adu̾carii non ꝑbet᷑ compe¬
tit. Ante impletum ⁊̃ qͣntum ⁊ u¬
cesunum amiuude his inquib

Expanded text:
. Minoribus in integrum restitutio, in quibus se captos probare possunt, etsi dolus adversarii non probetur, competit. Ante impletum etiam quintum et vicesimum annum de his, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Actorem posse disced̾e s tenetionini¬
fariam qͣtinus obedire ei compelian
ꝑlites littis hoc manifestau̾int qd̾
iuiram̃ti nexib se illigau̾nt ut ar¬
bitri sententie scetur⁊ inp̃sent⁊ cãu
om̃imo disinitionem arbitti ĩmu¬

Expanded text:
actorem posse discedere, sed tenere omnifariam, quatenus oboedire ei compellanpartes litteris hoc manifestaverint, quod iuramenti nexibus se illigaverint, ut arbitri sententia stetur, et in praesenti casu omnimodo definitionem arbitri immu
Abbreviated transcription (Latin):
cõni paruisse conqueteris manumis¬
iui non est eratis tua utis insta uratõ¬
nem admitit. Ꝙ si libertatẽqͣmurs ĩ¬
debitãtedisti n posse eam reu̾ocari in¬
tesligit s dampnum ꝙ obeã cãm il¬
latum est udicio neg̃oꝵ gestorum
acuratorib tͣius eẽ sarciendum.

Expanded text:
numissus non est, aetas tua litis instaurationem admittit. Quod si libertatem quamvis indebitam dedisti, non posse eam revocari intellegis, sed damnum, quod ob eam causam illatum est, iudicio negotiorum gestorum a curatoribus tuis esse sarciendum.
Abbreviated transcription (Latin):
minisiratõni cui ⁊ uiris dictioad he¬
ret p̾põiti sunt uł ab his fuuint dati
⁊ multo magis si anr̃a maiestate dele¬
gitaẽ eis cãꝵ audientia. s nequidpe¬
nitus dubitandum relinquatur
adi addendum ẽẽ censemus ut
eis tͣm ques supͣ numauimus li¬
ceat de mmn restitutõne discepta

Expanded text:
ministrationi, cui et iurisdictio adhaeret, praepositi sunt vel ab his fuerint dati, et multo magis si a nostra maiestate delegata eis causarum sit audientia. Sed ne quid penitus dubitandum relinquatur, et hoc addendum esse censemus, ut eis tantum quos supra enumeravimus liceat de in integrum restitutione discepta
Abbreviated transcription (Latin):
cope. ique res añ nuptias
congruenti moderãtione a mino¬
re amnt marito sponsaliorum tẽ¬
Nobtentur etaatit ñ reuoc̃abunt᷑¬
dem. e unde ac frẽm tuum emã¬
illium postea tͣnsferendo portõnem
ti consense dominium ab eoduce

Expanded text:
 quae res ante nuptias congruenti moderatione a minore annis marito sponsaliorum temobtentu aetatis non revocabunt. Si in te ac fratrem tuum emanem, in alium postea transferendo portionem patri consensit, dominium ab eo disce
Abbreviated transcription (Latin):
ndebitõ legatolicet ꝑẽrrorẽ
tutis a minore soluto repetõnem eide¬
cetinu nec dum tẽmpus a quorestita¬
tõnis tribintur anxilium excessert ia¬
mp̃e.  m̃c̾cum̃uentam dicis sore¬

Expanded text:
ndebito legato, licet per errorem iuris a minore soluto, repetitionem ei decerni, si necdum tempus, quo restitutionis tribuitur auxilium, excesseriQuoniam circumventam dicis soro
Abbreviated transcription (Latin):
lum alienatõnem s ⁊̃ ypothecã mi¬
nune posse sũ decreti interpõne rer̃
suaꝵ inm̃obilium facere iubemꝰ
in quaꝵ alienatõnem ł ypothocã
decretum illis necessarium ẽ qͥ nec¬
dumuentam etatis meruerunt.¬

Expanded text:
lum alienationem, sed etiam hypothecam minime posse sine decreti interpositione rerum suarum immobilium facere iubemus, in quarum alienatione vel hypotheca decretum illis necessarium est, qui necdum veniam aetatis meruerunt
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r.c uos tetrahi inseruitutẽ
¶postulatis siñ inconcił cã oognitaẽ
minores annus .ix. fuissetis mami¬
misistis non ꝑ integrum restitutõ¬
nem s ip̃o inte ꝑtoqui potestis. sesi
ꝓbuta cã libertas prestita est restitu¬
tio mintegrum ccͣ libertatem locũ

Expanded text:
. Quos retrahi in servitutem postulatis, si non in consilio causa cognita, cum minores annis viginti fuissetis, manumisistis, non per in integrum restitutionem, sed ipso iure persequi potestis. Quod si probata causa libertas praestita est, restitutio in integrum contra libertatem locum
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. i on possunt obẽe tͥ temꝑa
que maccõnem de dolo solent cs¬
facultatem agendi intͣ p̃stitũ tẽp
cop̃r..umꝓponas int̾ te ⁊ eũqne
incoͣnͣtubͥno autillam tuam sibi
ꝯispasige memorasti platuisse ut tͥ
ꝓ eadem daret mantipium intelli¬
gis ꝙ si manumisisti ł eitͣdidisti
⁊ ille manumisit reuocande liber¬
tatis potestatem ñ ħr̃e s solũ s uͦ¬
dum statutũ tempꝰ excessit ⁊̃ fidẽ
placiti rumpat desiderare debes de
p̃side.ꝓuintie cum natis hant po

Expanded text:
. Non possunt obesse tibi tempora, quae in actione de dolo solent comfacultatem agendi intra praestituta tempproponas inter te et eum, quem in contubernio ancillam tuam sibi coniunxisse memorasti, placuisse, ut tibi pro eadem daret mancipium, intellegis, quod, si manumisisti vel ei tradidisti et ille manumisit, revocandae libertatis potestatem non habes, sed solum, si necdum statutum tempus excessit et fidem placiti rumpat, desiderare debes de praeside provinciae cum natis hanc po
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯp̃r.euam in his q̃ minorũ
tutores n᷑ curatores maic otis¬
se pbari pissunt lcet ꝑionauat
cione atutore ⁊ cntatore suum
consequi possunt mintegnũ re¬
stitutonis auxilium etdemmi¬
norib clamiam p̾demplacut¬

Expanded text:
. Etiam in his, quae minorum tutores vel curatores male gessisse probari possunt, licet personali actione a tutore vel curatore suum consequi possint, in integrum restitutionis auxilium eisdem minoribus dari iam pridem placu
Abbreviated transcription (Latin):
cedimus ut ⁊̃ ip̃e moninib nego¬
cus tale ius hãnt quale mares ha
tores quidem clarissimi iuri mͣeg
gia urbe omorantet apd̃ sublĩmita¬
nam etatis impetͥuerutt sciant
eãs usłas uires optinere.

Expanded text:
cedimus, ut etiam ipsae in omnibus negotiis tale ius habeant, quale mares habtores quidem clarissimi viri in hac regia urbe commorantes apud sublimitaniam aetatis impetraverint, sciant eam nullas vires obtinere.
Abbreviated transcription (Latin):
lare potes non interces siss oasiegiatio¬
nes tuas ledi ñ oportere tsqui suꝑ ne¬
gono dicceptaturus ẽ ñ ignorat
mp̃r.  ententus finita negc̃a iesqͥ¬
Qus reuocari ñ oportet. Nenĩ q̃cõstitu¬
ta sunt ut aduocatorum ercor litiga¬
torib non noceat tͥ ⁊̃ oppitulati pos¬
sunt cuate p̾sente noq cãe palam
excontinenti idẽ tͥdũo ꝓximocc̃ore¬

Expanded text:
are potes non intercessisse, adlegationes tuas laedi non oportere is, qui super negotio disceptaturus est, non ignorat. Sententiis finita negotia rescriptis revocari non oportet. Nec enim quae constituta sunt, ut advocatorum error litigatoribus non noceat, tibi etiam opitulari possunt, cum te praesentem neque causae palam ex continenti, id est triduo proximo, co
Abbreviated transcription (Latin):
tiblgattonis confectiministt̃m:
metu mortis ⁊ cruciatu corporis
excortum ł captͣtales minac ꝓtime¬
scendo adito p̾side ꝓuintie ꝓbure po¬
teris hoc ratum hr̃i scõmedc̃i for¬
am non pacietur.

Expanded text:
igationis confectum instrumentum metu mortis vel cruciatus corporis extortum vel capitales minas pertimescendo adito praeside provinciae probare poteris, hoc ratum haberi secundum edicti formam non patietur.
Abbreviated transcription (Latin):
nullam dignitatem oportet. un¬
de intelligis ꝙ ad metum arg̃nen¬
dum ꝑ quem dicis mitumce cõ¬
tractum senatoria dignitas aduer¬
sarii tui sola non est ⁊donea

Expanded text:
nullam dignitatem oportet. Unde intellegis, quod ad metum arguendum, per quem dicis initum esse contractum, senatoria dignitas adversarii tui sola non est idonea
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ad eo gessa sunt ullam firmttateur
optinent. frustragͥ mintegr̃ restitu¬
tionis auxilium defideras qñ iup̃ ea
q̃ ab cogesta sunt qui legittume ad¬
minisratõnis ꝑsonam sustin̾t nõ¬

Expanded text:
m firmitatem obtinent. Frustra igitur in integrum restitutionis auxilium desideras, quando ea, quae ab eo gesta sunt, qui legitimae administrationis personam sustinere no
Abbreviated transcription (Latin):
latum corporis nũeditio extortaẽ
auobis ⁊ non põstea eam consensu
quo ex ꝑ̃tundi potestas ⁊̃. ulrec ñ rẽsti¬
tuat᷑ quadeupli referetis condemp¬
natõnem. Scilicet reddito a nobis p̃¬
cͣiopꝰ annum uͦ causa cognita eadem
ãccio insimplum ꝑmittit᷑. Que cãe
cognitõ eo ꝑtinet ut itademũ dec̾¬
nãtut si alia accio sit. non siti¬

Expanded text:
atus corporis venditio vobis extorta est et non postea eam consensu quo experiundi potestas est, si res non restituatur, quadrupli referetis condemnationem, scilicet reddito a vobis pretio: post annum vero causa cognita eadem actio in simplum permittitur: quae causae cognitio eo pertinet, ut ita demum decernatur, si alia actio non sit
Abbreviated transcription (Latin):
igente materna pretate fecerit. Si
bili more ipendisa. siñ ⁊ hec ma¬
terna ub̾alitate s recipiendi am̃no
fccisse ostenderis. ionegoꝵ gõꝵ accio
lem. Cifilius ꝓ pr̃e suo debitũ sol¬
cum pat᷑rius tuit pote

Expanded text:
igente materna pietate feceris. Si bili more impendisti, si non et hoc materna liberalitate, sed recipiendi animo fecisse ostenderis, id negoti. Si filius pro patre suo debitum solcum patruis tuis pote
Abbreviated transcription (Latin):
Nutori ł curatori simii ñ ħabr¬
n qui citra mandatum negri alie.¬
num sponte gerit. Quippe suꝑiorib
quid̃ mimus necc̃itas administrato¬
fecit ac satis habunde q sufficit si
tui ⁊ in paucis amici ꝓ labore cõsu

Expanded text:
utori vel curatori similis non habetur, qui citra mandatum negotium alienum sponte gerit, quippe superioribus quidem muneris necessitas administratfacit ac satis abunde sufficit, si cui vel in paucis amici labore consu
Abbreviated transcription (Latin):
opponere at ne infrandem legum ad¬
itsariorumq teriorem his nomĩb
entes comuriunt assitiendi sunt pub
nis eatenus ieos qui feceruit um¬
dicẽtur ut affcc̃ti pͣlumbo ppetuisme¬
tatlorũ supputus reputertur. Qus¬
quisgͥute pulsatus cum ⁊ ip̃e ⁊ r̃et
lt possesior iuris ⁊ tatilũ gte sol

Expanded text:
opponere. Ac ne in fraudem legum adversariorumque terrorem his nominibuentes conivent, adficiendi sunt publnis, eatenus in eos qui fecerint vindicetur, ut adfecti plumbo perpetuis metallorum suppliciis deputentur. Quisquis igitur lite pulsatus, cum ipse et rei sit possessor et iuris et titulum inlatae sol
Abbreviated transcription (Latin):
Retde ita fisco ño debes ac si conuent̾
ułud a creditore fu̾is qmͣ t̾ naum̃asse
pecuniam negas exceptõne ñ nũate
pecune scd̾m leges ute potes:. Den eg¬
filioꝵ suipẽc tos faceres endem tuto¬
res seu curatores peteres piẽtetis t¬
incalite fecisti repet̾e possis. cͦum ⁊ si
quis ꝓ affectione oonłestica altquoᷤ
sumptus fecerit nulla rõne eo pet̾e

Expanded text:
e fisco nostro quod debes, ac si conventus velut a creditore fueris, quem tibi numerasse pecuniam negas, exceptione non numeratae pecuniae secundum leges uti potes. Dtuorum suspectos faceres eisdemque tutores seu curatores peteres, munere pietin ea lite fecisti, repetere possis, cum etiam, si quis pro adfectione domestica aliquos sumptus fecerit, nulla ratione eos pete
Abbreviated transcription (Latin):
copr.e quis uela regalia suspen¬
dere ł titulumi audeat sũ p̾reptõne
iudicis cornpetutis reb ab enis mi¬
pon̾e. Quat quocumꝙ modo qualis¬
liceti ⁊ uatus postessor ł tererariꝰ in¬
uasor qui possiere deceatur Eire: aũt
qui ħ facere ausus est si plebius ẽ ul¬
timo subdi supplecio seclarissimꝰ:⁊

Expanded text:
spendere vel titulum audeat sine praeceptione iudicis competentis rebus alienis imponere, quas quocumque modo qualislicet iniustus possessor ac temerarius invasor qui possidet doceatur. Eum autem, qui hoc facere ausus fuerit, si plebeius est, ultimo subdi supplicio, si clarissimus vel
Abbreviated transcription (Latin):
tamlibens qm seriuis sñ metu cͣnũp¬
ne ł acc̃ãtõne cͥminis licentiam ini¬
nistramus. ecernentes iudices eora
officia c̾ͥcenes ubris durimiaaati si
talem acc̃atõnem ł ad mittant ⁊ de¬
poitam scͥbi concedant. sonst qia ut
tumest añ sententiam sig¬
na reb quas aliquis teri bat ĩ¬
sita pot̾is lecite obuiahere. auamoti᷑¬

Expanded text:
tam liberis quam servis sine metu calumniae vel accusatione criminis licentiam ministramus, decernentes iudices eorumque officia tricenis libris auri multari, si talem accusationem vel admittant vel depositam scribi concedantum est ante sententiam signa rebus, quas aliquis tenebat, imsita poteris ipse licite detrahere, ut amoti
Abbreviated transcription (Latin):
qui sepe mportunis potentũ ptt̃ces¬
sionib opͥmunt᷑ int̃ salgrores au¬
dieptiam tuam imꝑtiti debebis. nec
metitas ne piũdices clarissunts iu¬
tis. Cum diuus claubiꝰ hꝰ retrectorem
piuntie ⁊ onceptatorem ⁊ sirespos¬

Expanded text:
qui saepe importunis potentium intercessionibus opprimuntur, inter litigatores audientiam tuam impertire debebis: nec metuas, ne praeiudices clarissimis viris, cum divus Claudius huius rei rectorem provinciae et disceptatorem
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r saritus citra mandatũire¬
b uxoris cum sollẽꝵꝓpni sũtisat¬
tõne ⁊ alia obseruatone int̾oeden¬
di lũt liberam facultatem ne fem¬
meliammatronał pudoris urere

Expanded text:
. Maritus citra mandatum in rebus uxoris cum sollemni satisdatione et alia observatione intercedendi habeat liberam facultatem, ne femmeliam matronalis pudoris inre
Abbreviated transcription (Latin):
dem. iaudabile uiteq hominũ
palib p̾misoportet remunerari.
Ideo ꝙ iubemus uiros clatissimos:
fiscip tempore patronos foritue cel
tale agunt offm̃ inter spectabiles
sacri nri conlistorii comites diuina
nr̃e serenitatis manu puncticõseqͥ
scͥptum ⁊ postqͣm tale deposuerint
offm̃ siquidem filios ingenuos hãt
cos clarissimoꝵ uocatiorum inseri
consistorio tͥbunoꝵ satras sollitita ᷤ
epłas sñquadam suffragii sołone
ꝑrepturos. ⁊ siquis ꝑsententiam sb̃¬
limitatis tue monitos suꝑagnito
debito ł agnita cã q̃ ingeritur eicõ¬
fessionem ex pon̾̃e paictus sit eamũ
arbitrio delegato s remtemporis fi¬
riquotiens que de nptũs quis sñ
dotalib instrumentie nuutuo con¬
trahendi mr̃imonium aĩo celeb̾¬
tatis suꝑaffectu suo ub̃is ex huiꝰ¬
mõi coniugio iamextuntib ł nec¬
omib uti maluerint eas ap̃ eosdẽ
ꝓtempore fiscrpatronos ⁊ alt̾utrũ

Expanded text:
. Laudabile vitaeque hominum palibus praemiis oportet remunerari. Ideoque iubemus viros clarissimos fisci pro tempore patronos fori tuae celtale peragunt officium, inter spectabiles sacri nostri consistorii comites divina nostrae serenitatis manu puncti consequi solacium. Et postquam tale deposuerint officium, si quidem filios ingenuos habeant, eos clarissimorum notariorum inseri consortio tribunorum, sacras solitas epistulas sine quadam suffragii solutione percepturos. Et si quis per sententiam sublimitatis tuae monitus super agnito debito vel agnita causa, quae ingeritur ei, confessionem exponere paratus sit, eam non arbitro delegato, sed tunc temporis firi. Quotiensque de nuptiis quis sine dotalibus instrumentis mutuo contrahendi matrimonium animo celebratis super adfectu suo, liberis ex huiusmodi coniugio iam extantibus vel nectionibus uti maluerit, eas apud eosdem pro tempore fisci patronos
Abbreviated transcription (Latin):
a qmtibi mater mandautratat¬
cionemnitentare potes. Sicum
pͥmo litem ꝯtostareris ñẽ t̾ eo nõ¬
mine obpõita occͥptio militie ꝙꝰ
acceptam tibi ñ ꝑnuttĩt alieno
nõte accõnem intendere

Expanded text:
da, quam tibi mater mandavit, actionem intendere potes, si, cum primo litem contestareris, non est tibi eo nomine opposita praescriptio militiae: qacceptam tibi non permittit alieno nomine actionem intendere
Abbreviated transcription (Latin):
sem. Et si scũior sententia diti de¬
butt tñ cũ ꝓ consul uirclarissim i
cetis rõnib motus mĩorem senten¬
tentiam dixerit.⁊ ab ordine decurio¬
num te brennio abstine iussit eotłis¬
asfo tempore. ficẽ te ninũo infamiũ

Expanded text:
i debuit, tamen, cum proconsul vir clarissimus certis rationibus motus mitiorem sententiam dixerit et ordine decurionum te biennio abstinere iussit, transacto tempore non esse te in numero infamium
Abbreviated transcription (Latin):
cundiam potius honerare qͣm ullã
estimatõnts maculam uidet᷑ asꝑ¬
gere. Et .ni. cum ñ cã cognita demͣ ÷̃
sichophantis s ad postulatum pa¬
tromi int̾locutione iuditis respoñ¬
sum sit nequaquam hoc infainiã¬
taxat iniuuirie s pardos qͦ ꝑpetuun
infamat edc̃m. u̾m pãctos eosdem̃
qui ullos aduisario numinos pro
mala conscĩa ex tnsactione ñumas sõt
tiestmatõnem ilibatamq con

Expanded text:
ullam existimationis maculam videtur adspergere. Etenim cum non causa cognita dictum est sukophanteis , sed ad postulatum patroni interlocutione iudicis responsum sit, nequaquam hoc infamiataxat iniuriae, sed pactos quoque perpetuum infamat edictum. Verum pactos eos demum, qui ullos adversariis nummos pro mala conscientia ex transactione numerassent,xistimationem illibatamque con
Abbreviated transcription (Latin):
dem.ecuriones quidem item fili¬
os eccurionum fustib castigat ꝓbibi¬
tum ẽ. U̾m siiiuriam te fecisse ꝓton¬
sul iur clatissiraus promnttauit ig¬
nonunia notatꝰ ẽs

Expanded text:
Decuriones quidem, item filios decurionum fustibus castigari prohibitum est: verum si iniuriam te fecisse proconsul vir clarissimus pronuntiavit, ignominia notatus es
Abbreviated transcription (Latin):
cuenit nlꝰ os executores sportulas as¬
sequi llec qui controu̾sus mouen¬
dis inseruiunt aut excipiendo aut
menandri fisci patroni ꝑiõna sꝑet
de cefo ꝑmictõnem saltib suꝑiore
gradu captato fructui se benefictĩs
que patronis errarii seudum offm̃
crhnt causis fiscalib autẽ pꝰ exple¬
tum agnẽn imꝑtita monstrantͦ¬
datõnis iustint patͥs nr̃i suꝑ togatis¬
tue amplissime sedis ꝓlate illiriti¬
am aduocati pꝰtulau̾int a nobts et
mus iraq talem iogẽ generalit᷑ ⁊̃
inꝑsonam corum tenere ut siquissi¬
ne cõmeatu uitͣ continuũ uiennrũ¬

Expanded text:
enit, nullos exsecutores sportulas adsequi nec, qui controversiis movendis inserviunt aut excipiendo seu Menandri fisci patroni persona speret de cetero permutationum saltibus superiore gradu captato fruiturum se beneficiis, quae patronis aerarii seu dum officium exhibent causis fiscalibus aut post expletum agmen impertita monstrantstini patris nostri super togatis amplissimae tuae sedis prolata Illyriciani advocati postulaverunt a nobis eis mus itaque talem legem generaliter in persona eorum tenere, ut, si quis sine commeatu ultra continuum bienniu
Abbreviated transcription (Latin):
minax ominuto tͥstiorhĩtus cet̾aqp
nꝰ gen̾is insignia mułrib remittun¬
tur. Non ⁊ int̾ tempꝰ quo lug̃e mari
t̃ ħ tempꝰ sccuta est tã ea qmͣ is qͥ scien
camduxit uxorem ⁊̃ similes sit ꝓpe¬
tuo edc̃o iabem pudoris cͣcħit.

Expanded text:
minuto tristior habitus ceteraque hoc genus insignia mulieribus remittuntur, non etiam intra tempus, quo lugere marittra hoc tempus secuta est, tam ea quam is, qui sciens eam duxit uxorem, etiam si miles sit, perpetuo edicto labem
Abbreviated transcription (Latin):
ens saltem in mediotͥ officio ꝯstitu¬
tum rei sue meadem ꝓiuntia uł
icco ũ tale offm̃ ꝑagit sub nenditõ¬
ius titulo fecerit cessionem ⁊ ꝙ ẽp¬
tum fuerat recdat᷑ ⁊ n̾ominus ⁊̃¬

Expanded text:
ens saltem in mediocri officio constitutum rei suae in eadem provincia vel loco, ubi tale officium peragit, sub venditionis titulo fecerit cessionem, et quod emptum fuerit reddatur et nihilo minus
Abbreviated transcription (Latin):
uus claudiꝰ consuttissimꝰ pͥndeps pa¬
rens nr ut iactura cause affi derentur
hiiqui sibi potẽntior rat̾cinm̃ iõnõ¬
oassent. Ut hoc pꝰpõitometu iudiciarie
qͣmpotentioꝵ comoꝵ õp̃ib nt̾entur¬

Expanded text:
us claudius consultissimus princeps parens noster, ut iactura causae adficerentur ii, qui sibi potentiorum patrocinium advocassent, ut hoc proposito metu iudiciariae quam potentiorem domorum opibus niterentur