comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
turas. Circundate syon ⁊i cõplecti¬
mini eam: narrate in turribus eus: Postqͣm s
utrumq sexum pii sacerdotes cõmonu¬
erunt: ueniunt ad ȩccłiasticos ordines.
qui domum dei affectuos a deuotione cir¬
cundant: Circiundate. ad honores ꝑti¬
nent ex hibenda&: C omplectimini. ad ca¬
ritatem. quȩ nom̃ dñi sinibus cordis
amplectitur: Additum ẽ. narrate in
turribus eius: ut a religioso sermone
cessare non debeant. qui scĩs ordinibus
obsecundant: Et qm̃ ȩccłia ciuitaᷤᷤ dei ẽ.
turres ibidem competent̃ aptatȩ sunt:
id ̃÷ altitudines ⁊ munitiones contͣ hostes
hereticoᷤ. S quia incredulis narrari su¬
adebant. qͥ foris ab ȩccłia morabantur.
ñ de domibus. ñ de porticibus. s de alt̾
turribus dicunt ẽẽ predicandũ. unde
populus audire possit extraneus: Po
buite gradus eius. ut enarretis in ꝑge¬
nie altera: Ne animi fidelium audien¬
do lȩticiam. ⁊ exultationem. aliqͣ remis¬
sione lentescerent: in eccłiȩ uirtute cor¬

Expanded text:
. Circumdate Sion, et complectimini eam: narrate in turribus ejus. Postquam utrumque sexum pii sacerdotes commonuerunt, veniunt ad ecclesiasticos ordines, qui domum Dei affectuosa devotione circumdant. Circumdate, ad honores pertinet exhibendos: complectimini, ad charitatem quae nomen Domini sinibus cordis amplectitur. Additum est, narrate in turribus ejus; ut a religioso sermone cessare non debeant, qui sanctis ordinibus obsecundant. Et quoniam Ecclesia civitas Dei est, turres ibidem competenter aptatae sunt; id est altitudines et munitiones contra hostes haereticos. Sed quia incredulis narrare suadebant, qui foris ab Ecclesia morabantur, non de domibus, non de porticibus, sed de altis turribus dicunt esse praedicandum, unde populus audire possit extraneus. Verbuite gradus ejus: ut enarretis in progenie altera. Ne animae fidelium audiendo laetitiam et exsultationem aliqua remissione lentescerent, in Ecclesiae virtute cor
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃os tam ꝓficue tacuisse cognoscimꝰ.
peccatoꝵ immoderatam linguę li¬
centiã non amemtꝰ. Explicit psalooꝰ
xxxxiii. Inciꝑit psalmꝰ xxxuiiii.
Iin finem psalmꝰ se
epe quidem diximus ꝑfinem et
dauid xp̃m dominum significa¬
ri: eui iste psalmus aptandus ẽ: Sed
in primortiis eius ȩcclesia loquit᷑:
hoc est sponsa cęlestiᷤᷤ. membra xp̃i. fi¬
delium multitudo: Deinde uenit ad
caput nr̃m dominũ saluatorem:
ut totius psalmi contextio. uni cor
gratias agit ȩccłla quȩ uenit
ex gentibus: quia de mundi istius
ueternoso merore liberata. ad no¬
ui testamenti meruit gaudia ꝑuie¬
ob hoc patris auxilium deprȩcatur.
ut ꝑicula posita uidȩis illata supe-¬
rare: confundi postulans inimicos
⁊ lȩtari omnes qui fperant in eũ:

Expanded text:
sanctos tam proficue tacuisse cognoscimus, sanctos tam proficue tacuisse cognoscimus, peccatorum immoderatam linguae licentiam non amemus EXPOSIPSALMUM XXXIX. In finem psalmus David. Saepe quidem diximus per finem et David Christum Dominum significari, cui iste psalmus aptandus est. Sed in primordiis ejus Ecclesia loquitur, hoc est sponsa coelestis, membra Christi, fidelium multitudo. Deinde venit ad caput nostrum Dominum Salvatorem, ut totius psalmi contextio uni corpgratias agit Ecclesia, quae venit ex gentibus: quia de mundi istius veternoso moerore liberata, ad Novi Testamenti meruit gaudia pervob hoc Patris auxilium deprecatur, ut pericula possit a Judaeis illata superare: confundi postulans inimicos, et laetari omnes qui sperant in eu
Abbreviated transcription (Latin):
didit. Priusqͣm eam: Id ÷ antequã
de ista luce discedam: ⁊ amplius ñ
era. Ytiq in hoc mundo. ubi pecca¬
torum facinoribus subuentt᷑: dum
se a domino ꝯu̾sionis acceptȩ humi¬
litate correxerint: Siue dicit ampliꝰ
non ero. si desinas sub uenire: quia
non est ẽẽ. in ęternis afflictionibus
ꝑmanere Esse enum ꝓpriȩ. beati ẽ:
Merito gͦ non se decebat ẽe: si se ha¬
bere cum electis non intellexerit por¬
tionem: Conclusio.
cce iuiti orum tͣnssilitor egregius.
quanta nos beatissimȩ instituti¬
onis salubritate com monuit. inter
blasphemos ⁊ iniquos habere linguę
continentiam. noxia uitare certami¬
na: rixas grauissima moderatione
comprimere: silentium ẽ. quippe
ꝓbabile. quod nos minime ꝑducit
ad culpam. quod sapientes prodit.
quod grauissimoᷤᷤ facit. quod consi¬
lium nutrit: Quod ipsum quoq.
gratissunum ostendit ẽe sermonẽ:
Quappter hauriamus remedii hutꝰ
saluberrimam potionem: ut qui

Expanded text:
didit, priusquam eam, id est antequam didit, priusquam eam, id est antequam de ista luce discedam. Et amplius non ero, utique in hoc mundo, ubi peccatorum facinoribus subvenitur, dum se a Domino conversionis accepta humilitate correxerint. Sive dicit, amplius non ero, si desinas subvenire; quia non est esse, in aeternis afflictionibus permanere. Esse enim proprie beati est. Merito ergo non se dicebat esse, si se habere cum electis non intelligeret portionem. Conclusio psalmi. Ecce vitiorum transilitor egregius quanta nos beatissimae institutionis salubritate commonuit, inter blasphemos et iniquos habere linguae continentiam, noxia vitare certamina, rixas gravissima moderatione comprimere. Silentium est quippe probabile, quod nos minime perducit ad culpam, quod sapientes prodit, quod gravissimos facit, quod consilium nutrit, quod ipsum quoque gratissimum ostendit esse sermonem. Quapropter hauriamus remedii hujus saluberrimam potionem, ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
Et peregrinus. sicut om̃s patres mei
Expressit quod suꝑius dixit: omnis
enim homo qui recipit᷑ in beatitudi¬
ne. peregrinus dicit᷑: quia incipit esse
ubi non erat. Peregrinus enim dicit᷑.
quasi ꝑgens longuis: Et ut generalẽ
hanc cognosceres fuisse sententiam. di¬
cit. Sicut omnes patres mec: Ne quis.
abhac conitione putaret᷑ exceptus.
Remitte mͥ ut refrigerem. prius quã
abã :⁊ amplius ñ ero. Uir ꝓuidus ⁊ ue¬
ntatis ipsius illuminatione completꝰ.
hie sibi petebat dimitti. ut certus ad
futura uidicia ꝑueniret: ⁊ qͣndam re¬
ereationem sumeret in p̃senti uita. illiꝰ
regni securitate suscepta Professus est
tum estuante secura succendi: qui se
postulabat ymbre misericordiȩ tempe¬
rari. sicut supra ipse ae se dicit Con¬
alut cor meum intra me: ⁊ in medi-¬
tatione in ea exardescet ignis Merito
gͦ hic refrigerari sibi petebat: qui tan¬
ti desiderii calore flagrauerat. Ad¬

Expanded text:
et peregrinus sicut omnes patres mei. et peregrinus sicut omnes patres mei. Expressit quod superius dixit: omnis enim homo qui recipitur in beatitudine peregrinus dicitur, quia incipit esse ubi non erat. Peregrinus enim dicitur, quasi pergens longius. Et ut generalem hanc cognosceres fuisse sententiam, dicit, sicut omnes patres mei, ne quis ab hac conditione putaretur exceptus.rer priusquam eam, et amplius non ero. Vir providus et veritatis ipsius illuminatione completus, hic sibi petebat dimitti, ut certus ad futura judicia perveniret, et quamdam recreationem sumeret in 135 praesenti vita, illius regni securitate suscepta. Professus est enim aestuante se cura succendi, qui se postulabat imbre misericordiae temperari; sicut supra ipse de se dicit: Concaluit cor meum intra me; et in meditatione mea exardescit ignis. Merito ergo hic refrigerari sibi petebat, qui tanti desiderii calore flagraverat. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
quoniam incola ego sum apud te in
terra: ⁊ ꝑegrinus sicut om nes patres
mei: Ne sileas dixit: id÷ audiam te
dicentem. quod euangelium testat᷑.
remissa sunt tibi peccata Suie illud.
quod alio loco psalmus dicit: Bic aĩȩ
meȩ. salus tua ego sum Siue illud
uentte benedicti patris mei: ꝑcipite
regnum quod uobiᷤ paratum ẽ. ab ori¬
gine mundi. Quo circa conuenit.
quiequid norum sentire uolueris:
Incola uͦ dicit᷑. qui terram colit ad tem¬
pus suꝑueniens extraneus: non qui in
patriȩ suȩ regione consistit. quod om̃i
sc̃o euenit qui in diuina ciuitate reci¬
pit̾ur: Omnes enim nos. peccatum fȩcit
etraneos: ⁊ in nefaria tenuit regione
captiuos S quando nos misericordia
cius suscepit. incolȩ sumus: qm̃ illic
aduenimus. id̃ de babylonia ad ie¬
rusalem: ipso attrahente transponim᷑.
deo enĩ posuit apud te: ut non
in diaboli s in domini ciuitate. inco¬
lam eum fuisse sentires Subiunxit

Expanded text:
quoniam ego incola sum apud te in quoniam ego incola sum apud te in terra, et peregrinus, sicut omnes patres mei. Ne sileas, dixit; id est, audiam te dicentem quod Evangelium testatur: Remissa sunt tibi peccata . Sive illud quod alio loco psalmus dicit: Dic animae meae: Salus tua ego sum ; sive illud: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . Quocirca convenit, quidquid horum sentire volueris. Incola vero dicitur, qui terram colit, ad tempus superveniens extraneus, non qui in patriae suae regione consistit; quod omni sancto evenit, qui in divina civitate recipitur. Omnes enim nos peccatum fecit extraneos, et in nefaria tenuit regione captivos. Sed quando nos misericordia ejus suscipit, incolae sumus: quoniam illuc advenimus, id est, de Babylonia ad Jerusalem ipso attrahente transponimur. Ideo enim posuit, apud te, ut non in diaboli, sed in Domini civitate incolam eum fuisse sentires. Subjunxit,
Abbreviated transcription (Latin):
liter ⁊ confidenter exorat remitti sͥ
peccata. priusquã uitam finiat:
Quappter necessaruum est considerare:
ut ille qui dictus ÷ mundi uicia tran¬
silisse. cur adhuc ta m grauiter uidea¬
tur ingemere. Scilicet. quia nulli
sufficit de uiciis acquisita uictoria:
nisi uigi fuerit supplicatione seruata.
Prius ttaq orationem dixit: post dep̾¬
cationem: Oratio ẽ. oris ratio: quam
pni alligamus uota nr̃a pandentes:
Dep̃catio uͦ est frequens ⁊ assidua sup¬
plicatio: quȩ ab imo pectoris profert᷑
archano: Audi enim quod sequit᷑. Au¬
ribus ꝑcipe lacrimas meas Erequent
diximus dm̃ quod uidet audire. qdđ
audit. uidere: Quia non corporalibuᷤ
membris distinguit᷑. s omnia uirtu¬
tȩ sue diuinitatis op erat᷑. Et ne puta¬
res supplicationem tantũ adhibitam
fuisse u̾borum: lacrimas meas dixit.
quȩ uiolentȩ sunt semper in p̃cibus.
lad clementiam medicinalem. animũ
iniserantis adducunt. Ne sileas a me

Expanded text:
liter et confidenter exorat remitti sibi liter et confidenter exorat remitti sibi peccata, priusquam vitam finiat. Quapropter necessarium est considerare, ut ille qui dictus est mundi vitia transiliisse, cur adhuc tam graviter videatur ingemere? Scilicet quia nulli sufficit de vitiis acquisita victoria, nisi jugi fuerit supplicatione servata. Prius itaque orationem dixit, post deprecationem. Oratio est oris ratio, quam proni allegamus vota nDeprecatio est frequens et assidua supplicatio, quae ab imo pearcano. Audi enim quod sequitur, auribus percipe lacrymas meas. Frequenter diximus Deum, quod videt, audire; quod audit, videre: quia non corporalibus membris distinguitur, sed omnia virtute suae divinitatis operatur. Et ne putares supplicationem tantum adhibitam fuisse verborum, lacrymas meas dixit, quae violentae sunt semper in precibus, et ad clementiam medicinalem animum miserantis adducunt. Vers. 15. Ne sileas a me,
Abbreviated transcription (Latin):
reddamus Propositio cius est: quã¬
quã in unagine dei ambulet homo
tamen uane ꝯturbabtt᷑. P robatio ꝓpo¬
sitionis: thesaurirat ⁊ ignorat cui
congregat ea: Sequit᷑ assumptio.
quatuor u̾sibus procedens: ⁊ nunc
quȩ est expectatio mea nonne dñs.
Et cȩtera: Nec offendat quod tam lon¬
ga uidetur assumptio Diximus
enim breuitates membroꝵ istorum
a magistris secularibus postea fuisse
constrictas: hic autem quęrenda suns
parcium ipsarum. non tam ex pres¬
sa. qͣm designata uestigia Adiunc̾¬
ta est assumptionis ꝓbatio. in incre¬
pationibus ꝓpter iniquitatem corri¬
puisti hominẽ: ⁊ tabescere fȩcisti sic̃
araneam animam eius. Prouenit
nͥ fallor. expectata conclusio: ꝓpositio¬
ni suȩ aptȩ respondens. Ueruntam̃:
uane ꝯturbabtt᷑ omnis homo iuueis.
Sic quinq ꝑtiti syllogismi. sicut
a didicerat: tanto se ante dominũ
enixa supplicatione fundebat. u eñ
gͦ ad cedinem tercium: ubi humi¬

Expanded text:
reddamus. Propositio ejus est: Quanreddamus. Propositio ejus est: Quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbabitur. Probatio propositionis: Thesaurizat et ignorat cui congregat ea. Sequitur assumptio quatuor versibus procedens: Et nunc quae est exspectatio mea? nonne Dominus? et caetera. Nec offendat quod tam longa videtur assumptio. Diximus enim brevitates membrorum istorum a magistris saecularibus postea fuisse constrictas. Hic autem quaerenda sunt partium ipsarum non tam expressa quam designata vestigia. Adjuncta est assumptionis probatio. In increpationibus propter iniquitatem corripuisti hominem, et tabescere fecisti sicut araneam animam ejus. Provenit, nisi fallor, exspectata conclusio propositioni suae apte respondens: Verumtamen vane conturbatur omnis homo vivens. Sic quinquepartiti syllogismi, sicut a didicerat, tanto se ante Dominum enixa supplicatione fundebat. Venit ergo ad ordinem tertium, ubi humi
Abbreviated transcription (Latin):
a mala intentione discedimus: qͣndo
nos prȩceptis dominicis argui posse
sentimus. Aranea uͦ corpus habet
tenuemt. in terra non habitat. sed ꝑ
loca altiora. telas quasdam tenuisse¬
ma uiscerum digestione contexit:
sicut ia quibusdam u̾mibus sericũ
dicitur exfilari. Hiuic gͦ exiguo cor¬
pusculo. recte comu̾si ⁊ afflicti aĩa
comparatur: qui longis obseruationi¬
bus uigiliisq fatigatus. terrena dese¬
rens. subtilissimas operationes uirtu¬
tum. diuino timore tabi ficatus effi¬
eit. Post hȩc reu̾titur ad illud suȩ ꝓ¬
positionis initium: quia licet incre¬
petur. licet tabefiat. tamen fragilita¬
te humanitatis. diu̾sarum rerum
uarietate confundit᷑. S abhac ꝑtur¬
batione ille solus excipit᷑: qui ad diui¬
nam contemplationẽ pirra mente
transfertur. Perfecta est ut ȩstimo re¬
thorici syllogysmi. qͥ epicherema dr̃¬
quinq ꝑtita probatio: quam nune
membris suiᷤ ut possumus u̾sibusq

Expanded text:
a mala intentione discedimus, quando a mala intentione discedimus, quando nos praeceptis dominicis argui posse sentimus. Aranea vero corpus habet tenue, in terra non habitat, sed per loca altiora telas quasdam tenuissimas viscerum digestione contexit; sicut et a quibusdam vermibus sericum dicitur exfilari. Huic ergo exiguo corpusculo recte conversi et afflicti anima comparatur, qui longis observationibus vigiliisque fatigatus, terrena deserens, subtilissimas operationes virtutum divino timore tabeficatus efficit. Post haec revertitur ad illud suae propositionis initium: quia licet increpetur, licet tabefiat, tamen fragilitate humanitatis diversarum rerum varietate confunditur. Sed ab hac perturbatione ille solus excipitur, qui ad divinam contemplationem pura mente transfertur. Perfecta est, ut aestimo, rhetorici syllogismi qui epichirema dquinquepartita probatio, quam nunc membris suis, ut possumus, versibusque
Abbreviated transcription (Latin):
non respondisse inimicis suis: Hoc ȩtiã
acidens. qm̃ tu fȩcisti: Ipse utiq fȩcit.
qui patientiȩ dona concessit: Nam ta
ci Premissa causa deuotionis. idithun
competent̃ ueniam petit: ut qui pre¬
cepta secutus fuerat domini. mereret᷑
audiri: Plage sunt coeraptiones que
de flagello ueniunt: quibꝰ pro nr̃is
peccatis iustissime u̾beramur: Ipsas
gͥ scͥissimus uir desiderat amoueri:
que culpi ᷤᷤ debebantur ãmissi. Fortis
manus. grauit flagellat: Et necesse
erat quem libet illum deficere. quem
manus ex celsa ꝑeuteret. In increpati¬
sti hominem. Et tabescere fȩcisti
sicut araneam animã eius: uerunta¬
men uane conturbabit omnis homo
uiuens: Hic pietas domini euident̃
ostenditur: qui non diligit in ere¬
pationes. nisi ut homines corrigant᷑:
Iniquitas quippe mortalium. more
putredinis sinc fine uagaretur: si
eam medicinalis in crepatio mini me
desecaret: Tunc enim conu̾timur. t̾e

Expanded text:
non respondisse inimicis suis; hoc etiam non respondisse inimicis suis; hoc etiam addens, quoniam tu fecisti. Ipse utique fecit, qui patientiae dona concessit. Nam hoc tam ci. Praemissa causa devotionis, Idithum competenter veniam petit; ut qui praecepta secutus fuerat Domini, mereretur audiri. Plagae sunt correptiones quae de flagello veniunt, quibus pro nostris peccatis justissime verberamur. Ipsas ergo sanctissimus vir desiderat amoveri quae culpis debebantur admissis. Fortis manus graviter flagellat; et necesse erat quemlibet illum deficere, quem manus excelsa percuteret. Veominem, et tabescere fecisti sicut araneam animam ejus: verumtamen vane conturbatur omnis homo vivens. Hic pietas Domini evidenter ostenditur, qui non diligit increpationes, nisi ut homines corrigantur. Iniquitas quippe mortalium more putredinis sine fine vagaretur, si eam medicinalis increpatio minime desecaret. Tunc enim convertimur, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
uituperabiliᷤᷤ fuit. dictum est Tam¬
quam nichil ante te ẽ De ista uero
positum ẽ. ante te est: ubi ẽẽ nichil
potest. nisi quod gloriosa fuerit ac
um insipienti dedisti me: Quauiᷤ
iste sẽs probabili se deuotione trac¬
taret. tamen rogat uł ab omnibu
iniquitatibus sui. domini misera¬
tione uberetur: ut a gnoscamꝰ nemisis
he esse securum. quamuiᷤᷤ beneficia di¬
uina ꝑceperit: Nam cum dicit ab om¬
nibus. significat iniquitatum diuer¬
sas ẽe minutiaᷤ. sicut in octauo.xͫ. psalmo
dictum ẽ: Delicta qui ᷤᷤ intellegit: ab oe¬
cultis meis munda me domine: ⁊ ab ali¬
enis parce seruo tuo: Sequit᷑. Ob probri¬
um insipienti. dedisti me: Stultorum
consuetudo taliᷤ est: ut illos magis irri¬
deant. quos bonis moribus studere cog¬
noscunt:. Sẽs ergo uir obprobrium erat
stultis: quia sibi dissimilem respuebant:
Solaenim scelerati laudant. quȩ uiden
Redit ad suꝑiora quȩ dixerat. asserens

Expanded text:
vituperabilis fuit dictum est: Tanvituperabilis fuit dictum est: Tanquam nihilum ante te est: de ista vero positum est, ante te est: ubi esse nihil potest, nisi quod gloriosa fuerit actum insipienti dedisti me. Quamvis iste sanctus probabili se devotione tractaret, tamen 134 rogat ut ab omnibus iniquitatibus suis Domini miseratione liberetur; ut agnoscamus neminem hic esse securum, quamvis beneficia divina perceperit. Nam cum dicit, ab omnibus, significat iniquitatum diversas esse minutias; sicut in decimo octavo psalmo dictum est: Delicta quis intelligit? ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo . Sequitur, opprobrium insipienti dedisti me. Stultorum consuetudo talis est, ut illos magis irrideant, quos bonis moribus studere cognoscunt. Sanctus ergo vir opprobrium erat stultis, quia sibi dissimilem respuebant. Sola enim scelerati laudant quae videntuRedit ad superiora quae dixerat, asserens
Abbreviated transcription (Latin):
pronuncians expectationem sibi
ẽẽ dom inũ. xp̃m. nec in cadueis de¬
sideriis se habere aliquam prȩsumptio¬
nem: s illum expectare qui iam salu¬
tariter mundo cognosert᷑ ad uenisse.
Potest autem hȩc expectatio ⁊ iltd̃ uidiciũ
significare. in quo sc̃i noscuntur ppe¬
tua gaudia ꝓ mereri: Nam uiciorum
transilitor egregius. necesse erat. ut
illud tempus ex pectare debuisset. q̃n
eum ȩterna prȩmia coronarent: Sict¬
stantiam uͦ suam hic. non illam adȩ
quam ante duos u̾sus posuit. dicit.
Iula enim in malo. ista in bono memo¬
rata est. quia nomen ȩqui uocum ẽ
Qua ꝓpter hic substantiam in bonam
partem debemus accipere: scilicet con¬
scientiȩ possessionem. qua sustentala¬
tur. qua pascebat᷑. qua diues ⁊ pater¬
familias erat: Ante te est dixit: non in
sacculis meis ut supra de auaris est
positum. In conspectu tuo non in
occultis meis: ubi in extricabiles pro¬
bantur ẽẽ diuitiȩ: De illa enim q̃

Expanded text:
pronuntians exspectationem sibi pronuntians exspectationem sibi esse Dominum Christum, nec in caducis desideriis se habere aliquam praesumptionem; sed illum exspectare, qui jam salutariter mundo cognoscitur advenisse. Potest autem haec exspectatio et judicium significare, in quo sancti noscuntur perpetua gaudia promereri. Nam vitiorum transilitor egregius, necesse erat ut illud tempus exspectare debuisset, quando eum aeterna praemia coronarent. Substantiam vero suam, hic non illam Adae, quam ante duos versus posuit, dicit. Illa enim in malo, ista in bono memorata est: quia nomen aequivocum est. Quapropter hic substantiam in bonam partem debemus accipere, scilicet conscientiae possessionem, qua sustentabatur, qua pascebatur, qua dives et paterfamilias erat. Ante te est, dixit, non sacculis meis, ut supra de avaris est positum: in conspectu tuo, non in occultis meis, ubi inextricabiles probantur esse divitiae. De illa enim quae
Abbreviated transcription (Latin):
poris necessitate ꝑquirens: uł alia ni¬
mis in numera. quibus in hoc mun¬
do subdita tenetur humanttas: Et
benedixit conturbabitur: quia pu¬
ritatem mentis ꝑdunt. qui desiderii
temporalibus occuipantur. Addidit.
Thesauritat. iignorat eui congregat
ea: Hic probatur stulta uanitas. q̃m
cupit ꝑitura seruare. ⁊ transitoria
custodire: maxime cum possessio ea¬
rum probetur incerta: Nam qui se
putat caris filiis relinquere: ignorat.
siea non magis contingat inunicissi¬
mos possidere. Et intutre. qui a lic&
multa sinit similia. in quibus homi¬
tium mutabilitas accusetur: auarici¬
A tamen electa est cui hȩc potius
imputentur. ut insigne malum au¬
diret quod sibi dictum ⁊ uicia mi¬
nora cognoscerent: Scriptum est
enim: Radix omnium malorum
cupiditas Et nunc quȩ est expecͤ¬
tatio mea. nonne dominus: ⁊ sub¬
stantia i ea ante te est: Prȩdicta
humani generis uiciosissima uani¬
tate. nunc credit ad ꝑsonam suã.

Expanded text:
poris necessitate perquirens, vel alia niporis necessitate perquirens, vel alia nimis innumera, quibus in hoc mundo subdita tenetur humanitas. Et bene dixit, conturbabitur: quia puritatem mentis perdunt, qui desideriis temporalibus occupantur. Addidit, thesaurizat et ignorat cui congregat ea. Hinc probatur stulta vanitas, quoniam cupit peritura servare et transitoria custodire; maxime cum possessio eorum probetur incerta. Nam qui se putat charis filiis relinquere, ignorat si ea non contingat inimicissimos possidere. Et intuere quia, licet multa sint similia, in quibus hominum mutabilitas accusetur, avaritia tamen electa est, cui haec potius imputentur; ut insigne malum audiret quod sibi dictum, et vitia minora cognoscerent; scriptum est enim: Radix omnium malorum cupiditas Vers. 9. Et nunc quae est exspectatio mea? nonne Dominus? et substantia mea ante te est. Praedicta humani generis vitiosissima vanitate, nunc redit ad personam suam,
Abbreviated transcription (Latin):
est. quod ad mentem conu̾titur. se
regentem: quod int creaturas reliqͣs
ualde dicit᷑ bonum. quamuis hȩc
in domino longe aliter: sum me que
sint. quam in creaturis ẽẽ dicunt᷑.
S quid dicam hominem exteriorẽ:
Comparat᷑ illi ⁊ uermis. comparat᷑¬
⁊ leo. comparat᷑ ⁊ lapis: non dignitate
substantię. s ex aliqua similitudiniᷤ
parte Sic ad imaginem ⁊ similitudi¬
nem suam. fȩcisse hominem recte in¬
telligitur ds̃. si suis partibus diuisa
reddantur: Quod pater augusti nꝰ
in libro quȩstionum tituloli: subti¬
lius diligentusq tractauit. S lic &
imago ista magna sit. ⁊ tanti aucto¬
ris aliqua similitudine glorietur.
quod uruit. quod rationalis. quod
im mortaliᷤᷤ est: nomo tam̃ qͥ iam
factus ÷ peccatis obnoxius. ⁊ primi pa-¬
tris ante transgressionem puritati
dissimili: tamen caducis defideriis
turbatur atq ꝯfunditur. Modo
uistum cogitans. modo uestem tem¬

Expanded text:
est, quod ad mentem convertitur se est, quod ad mentem convertitur se regentem, quod inter creaturas reliquas valde dicitur bonum; quamvis haec in Deo longe aliter summeque sint, quam in creaturis esse dicuntur. Sed quid dicam hominem exteriorem? Comparatur illi et vermis, comparatur et leo, comparatur et lapis, non dignitate substantiae, sed ex aliqua similitudinis parte. Sic ad imaginem et similitudinem suam fecisse hominem recte intelligitur Deus, si suis partibus divisa reddantur. Quod Pater Augustinus in libro Quaestionum titulo secundo subtilius diligentiusque tractavit. Sed licet imago ista magna sit, et tanti auctoris aliqua similitudine glorietur, quod vivit, quod rationalis, quod immortalis est: homo tamen quia jam factus est peccatis obnoxius, et primi patris ante transgressionem puritati dissimilis, tamen caducis desideriis turbatur atque confunditur: modo victum cogitans, modo vestem cor
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit istud excelsum. consequenter
exponit. In imagine dei. ambulet
homo: Imago dei est illa. quam homo
rerum ꝯditione suscepit: quando dic̃¬
tum est. faciamus homin̾e ad unagi¬
nem. i similitudinem nr̃am: Hȩe sen¬
tentia sie nobis breuĩt diuisa consta¬
bit: si prmritus intellegamus aliu a
ẽt imaginem. aliud si militu dinem.
Magõ quippe habet similitudinem
cius rei cuius imago ẽ : Similitudo
autem. non semꝑ eius habet unaginẽ.
eui similiᷤᷤ est Et ideo interioe homo
qui sicut dicit apostolus. renouatur
de die in diem. in quo est intellegentia
rationis ⁊ ueritatiᷤᷤ agnitio. ⁊ ummorta¬
litas a diuinitate collata. merito dicit᷑
habere unaginem dei: qm̃ pro spirita¬
li actuum suorum dispositione prȩstan¬
tior est Exterior uͦ homo de quo ide
dicit apostolus. qui corrumptt᷑. ⁊ diu̾
so passionum fasce pregrauat᷑. hab &
tamen aliquã similitudin̾ẽ creatori ᷤ
ex eo quod uiuit. quod uidet. quod

Expanded text:
quid sit istud excelsum consequenter quid sit istud excelsum consequenter exponit: In imagine Dei ambulet homo. Imago Dei est illa quam homo in rerum conditione suscepit quando dictum est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Haec sententia sic nobis breviter divisa constabit, si primitus intelligamus aliud esse imaginem, aliud similitudinem. Imago quippe habet similitudinem ejus rei cujus imago est. Similitudo autem non semper habet ejus imaginem cui similis est. Et ideo interior homo, qui, sicut dicit Apostolus: Renovatur de die in diem , in quo est intelligentia rationis, et veritatis agnitio, et immortalitis a Divinitate collata, merito dicitur habere imaginem Dei: quoniam pro spirituali actuum suorum dispositione praestantior est. Exterior vero homo, de quo idem dicit Apostolus, qui corrumpitur Ibidem, et diverso passionum fasce praegravatur, habet tamen aliquam similitudinem Creatoris, ex eo quod vivit, quod videt, quod
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc unum illud eternum. quod
nos in sua faciat firmitate ꝯsistere
yniuersa uanitas omnis homo uiuens:
Nanitas enim sicut sȩpe diximus. mu¬
tabilitatem significat: quam omnis ho-¬
mo prȩter xp̃m sustinet. qui hac carue
uestitus est Ex probrat enim uir sc̃issi¬
mus mundane uitȩ consuetudinem
malam: ad illam ȩternam desiderans
ꝑuenire beatitudinem. ubi se intelli¬
gebat habiturum cum angelis portio¬
bulat homo. tamen uane conturbabi¬
nir. Ihesauruat. ⁊ ignorat. cui ꝯgre¬
gat ea: Quod uere sapientibis in est.
Postquam probabiliter tacuit ⁊ religio¬
se locutus est. uenit ad ordinem secun¬
dum: ubi quinq ꝑtito syllogism o
probat. prȩter dei spem atq expectatio¬
nem post primi hominis trans gressi¬
onem. humanum genus uanitati esse
subiectum: S dicendo quam quã: nes¬
cio quid amplum. nescio quod insigne
uult intelligi: Quod licet homo gestet:
tamen uanis desideriis occupatur. S

Expanded text:
adhuc unum illud aeternum quod adhuc unum illud aeternum quod nos in sua faciat firmitate consistere, universa vanitas omnis homo vivens. Vanitas etenim, sicut saepe diximus, mutabilitatem significat, quam omnis homo praeter Christum sustinet, qui hac carne vestitus est. Exprobrat enim vir sanctissimus mundanae vitae consuetudinem malam, ad illam aeternam desiderans pervenire beatitudinem, ubi se intelligebat habiturum cum angelis portiobulet homo, tamen vane conturbabitur: thesaurizat, et ignorat cui congregat ea. Quod vere sapientibus inest, postquam probabiliter tacuit, et religiose locutus est, venit ad ordinem secundum, ubi quinquepartito syllogismo probat praeter Dei spem atque exspectationem, post primi hominis transgressionem humanum genus vanitati esse subjectum. Sed dicendo, quanquam, nescio quid amplum, nescio quid insigne vult intelligi; quod licet homo gestet, tamen vanis desideriis occupatur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
uum. ubi minime radiauerat. domi¬
ni saluatoris aduentus: Unde ꝓpheta
dicit. Uȩtera tͣnsierunt: ecce facta sunt
omnia noua: S equitur Et substantia
mea tanqͣm nichil ante te est: Nondiẽ
actus suos nichil c̃e ante dm̃. s substan¬
tiam suam: Nam quomodo poterat
fieri. ut qui mitntum transilierat.
superauerat carnis uitia. ante deum
haberetur ut nichilum: S merito
substantiam suam dicit ante deum
nichil ẽẽ: quȩ adam peccante dam¬
pnata est. Cui nisi aliquid diuinitaᷤ
contulerit: de ꝓprio non habet oꝑe
rise luminiᷤ inspectione complesset:
futurum domini saluatoris aduentũ
cordis oculo ꝑuidisser: ne quisqͣm ere¬
deret sc̃os uiros a temptationibus ali¬
enos. redit ad infirmitatẽ suam qu̾a
inter uirtutes egregias. carnis uitio
sustinebat dicens Magna sunt qͥde
ista quȩ diximus. magna quȩ credi¬
mus Ueruntam̃ qm̃ in hac mortali¬
tate uersamur ubi mentem nr̃am
fragilitas pulsat humana. nec est

Expanded text:
vum, ubi minime radiaverat Domivum, ubi minime radiaverat Domini Salvatoris adventus. Unde Apostolus dicit: Vetera transierunt; ecce facta sunt omnia nova . Sequitur: Et substantia mea tanquam nihil ante te est. Non dicit actus suos nihil esse ante Deum, sed substantiam suam. Nam quomodo poterat fieri, ut qui mundum transilierat, superaverat carnis suae vitia, ante Deum haberetur ut nihilum? Sed merito substantiam suam ante Deum dicit nihil esse, quae Adam peccante damnata est. Cui nisi aliquid Divinitas contulerit, de proprio non habet operri se luminis inspectione complesset, et futurum Domini Salvatoris adventum cordis oculo pervidisset, ne quisquam crederet sanctos viros a tentationibus alienos, redit ad infirmitatem suam, quam inter virtutes egregias carnis vitio sustinebat, dicens: Magna sunt quidem ista quae diximus, magna quae credimus: verumtamen quoniam in hac mortalitate versamur, ubi mentem nostram fragilitas pulsat humana, nec est
Abbreviated transcription (Latin):
non reddamus infensum D einde
numerum dierum suorum desiderat
adu̾tere: ut euidentius appareret. si
eius conspectum ȩtiam corporeiᷤᷤ ocłis
mereret᷑ aspicere Addidit etiam. ut
sciam. quid desit mͥ Suo enim fine
recognito scire poterat. quantum usq
ad aduentum eius restare potuisset.
Et bene ad ditum ẽ. quid desit michi:
quia reuera deesse sibi iudicabat ad
uitam. si eius ñ meruisset uidere prȩ¬
sentiam: Sic magni ardoris illius de¬
siderium. sermonis istius qualitate
suisti dies meoᷤ: ⁊ substantia mea tan¬
quam nichilum ante te est: Uides¬
merito xp̃i domini presentiam postu¬
latam: antequam uęteres dies suos
ẽẽ prosit̾etur Nam quamuiᷤ deo
placita se quersatione tractaret. in ue¬
teribus tamen diebus erat: quando
necdum ad gratiam nouȩ regene¬
rationis aduenerat. Ueteres enim
illo tempore fuerunt dies qui humanũ
genus ad defectum mortis protinus ao¬
ducebant: Nec erat in illis aliquia no¬

Expanded text:
non reddamus infensum. Deinde non reddamus infensum. Deinde numerum suorum dierum desiderat advertere, ut evidentius appareret si ejus conspectum etiam corporeis oculis mereretur aspicere. Addidit etiam, ut sciam quid desit mihi. Suo enim fine recognito, scire poterat quantum usque ad adventum ejus restare potuisset. Et bene additum est, quid desit mihi; quia revera deesse sibi judicabat ad vitam, si ejus non meruisset videre praesentiam. Sic magni ardoris illius desiderium, sermonis istius qualitate suisti dies meos, et substantia mea tanquam nihilum ante te; vemerito 133 Christi Domini praesentiam postulatam, antequam veteres dies suos esse profitetur. Nam quamvis Deo placita se conversatione tractaret, in veteribus tamen diebus erat, quando necdum ad gratiam novae regenerationis advenerat. Veteres enim illo tempore fuerunt dies, qui humanum genus ad defectum mortis protinus adducebant; nec erat in illis aliquid no
Abbreviated transcription (Latin):
mis accidit. ⁊ compętenter tacuit. et
apte locutus ẽ: Nam qͥ siluerat dolosiᷤ
uumicis: ueraci domino conscientiȩ
lingua proclamauit Nec uacat qͦd
dicit. lingua mea: hoc ÷ qua pura
mente solebat domino confiteri. et
aduentum eius studio piȩ dilectioĩs
expetere N otum fac michi domine
finem meum. ⁊numerum dierum
in eorum qͥs est: ut sciam quid desit
michi: Post illam tam magnã pati¬
entiam. ⁊ inuicti animi robur exi¬
mium. absurdum ẽ. credere sc̃m ui¬
rum desidio huius uitȩ annorum
sibi noticiam postulasse: S plenus
desiderio domini saluatoris quem to
ta docuit mente ꝑquiri. scire uoluit
qui ei lucis terminus pararetur: si
potiusset ad illam scãm incarnationẽ
qͣm gestabat mente. eius longeuitas
ꝑuenire. Petit gͦ ut finem sirum nõ¬
uerit: id ÷ dominum saluatorem. Ip¬
se enini noster est finiᷤ. ad quem ꝑ¬
uenisse. uita est nichilominus sine
fine: si tamen eum culpis sequentibꝰ

Expanded text:
mis accidit, et competenter tacuit, et mis accidit, et competenter tacuit, et apte locutus est. Nam qui siluerat dolosis inimicis, veraci Domino conscientiae lingua proclamavit. Nec vacat quod dicit, lingua mea, hoc est qua pura mente solebat Domino confiteri, et adventum ejus studio piae dilectionis expetere. Vers. 5. Notum fac mihi, Domine, finem meum, et numerum dierum meorum quis est, ut sciam quid desit mihi. Post illam tam magnam patientiam, et invicti animi robur eximium, absurdum est credere sanctum virum desiderio hujus vitae annorum sibi notitiam postulasse: sed plenus desiderio Domini Salvatoris quem tota mente decuit perquiri scire voluit qui ei lucis terminus pararetur: si potuisset ad illam sanctam incarnationem, quam gestabat mente, ejus longaevitas pervenire. Petit ergo ut suum finem noverit, id est, Dominum Salvatorem. Ipse enim noster est finis, ad quem pervenisse vita est nihilominus sine fine; si tamen eum culpis sequentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtulisse dicit inuitum. ut hominibus
predicare minime salubria potuisset:
conuersus :÷ magno ȩstu caritatiᷤ locu¬
turus ad dominum S audiamus.
qmpotenter deliberation iᷤᷤipsius ardor
exponitur: Concaluit dixit cor meũ.
id÷ ab omni parte succensum ẽ: ut
motus iste tam magnus. ad cogitationẽ
rerum cȩlestium ꝑueniret: intra me. in
homine scilicet interiore: ubi ratio ta¬
cita loquit᷑. ⁊ a domino dignanter au¬
dit᷑. Sequit᷑. Et in meditatione mea.
exardescit ignis: Ne putares ignem in¬
sanis metibus ȩstuare. in meditatione
mea posuit: id÷ in ꝯsilio. in deliberati¬
one. ubi ardor mentis. sub modestia
prudenter accendit᷑. ⁊ illum inatã m̃tẽ
disciplinabiliᷤᷤ flamma circum uolat.
Quid enim amplius quam caritas
feruet: S feruor ille tranquillus ẽ:
mansueta inflammatio. motus in¬
culpabilis. festinatio moderata Qua¬
ꝓpter uir iste sc̃issimus quod ꝑ fectissi¬

Expanded text:
pertulisse dicit invitum, ut hominibus pertulisse dicit invitum, ut hominibus praedicare minime salubria potuisset, conversus est magno aestu charitatis, locuturus ad Dominum. Sed audiamus quam potenter deliberationis ipsius ardor exponitur. Concaluit, dixit, cor meum, id est, ab omni parte succensum est, ut motus iste tam magnus ad cogitationem rerum coelestium perveniret. Intra me, in homine scilicet interiore, ubi ratio tacita loquitur, et a Domino dignanter auditur. Sequitur, et in meditatione mea exardescit ignis. Ne putares ignem insanis motibus aestuare, in meditatione mea posuit, id est, in consilio, in deliberatione, ubi ardor mentis sub modestia prudenter accenditur, et illuminatam mentem disciplinabilis flamma circumvolat. Quid enim amplius quam charitas fervet? Sed fervor ille tranquillus est, mansueta inflammatio, motus inculpabilis, festinatio moderata. Quapropter vir iste sanctissimus, quod perfectissi
Abbreviated transcription (Latin):
dolosum. s intelligeres ẽẽ purissimũ:
humiliatus enim. signiticat humi pro¬
stratus Siluisse se quoq dicit a bonis
p̾dicationibus: ne doceret contempnen¬
tem S quia consuetudo malorum ẽ.
ut qͣmuis bona audiant. nullatenus
acquiescant: qua ꝓpter a bonis se dicit
necessitate siluisse. quia salubrem com¬
montdonẽ recipere non poterant. qui
contentionum semina ꝑquirebant.
Dominus enim in ȩuangelio dicit. Ne
mniseritis margaritas ur̃as. ante porcos.
llam dum dicit. renouatus ÷ dolor mͥs:
significat sibi eum ⁊ ante fuisse. quan¬
do uota iniquoꝵ intelligentiȩ uirtute
noscebat. Modo aut̾e cum uideret in¬
iquitates nom inũ contra se potius exer¬
entari: renouatus ÷ dolor eius pietatis
intuitu. tribulationem suam faciens.
delietum uidelicet alienum: Conca¬
luit cor meum intra me: ⁊ in meditati õe
mea ex ardescit igni. Iocutus sum in
lingua mea. Post silentium quod se

Expanded text:
dolosum, sed intelligeres esse purissimum. dolosum, sed intelligeres esse purissimum. Humiliatus enim significat humi prostratus. Siluisse quoque se dicit a bonis praedicationibus, ne doceret contemnentem. Sed quia consuetudo malorum est, ut quamvis bona audiant, nullatenus acquiescant, quapropter a bonis se dicit necessitate siluisse; quia salubrem commonitionem recipere non poterant, qui contentionum semina perquirebant. Dominus enim in Evangelio dicit: Ne miseritis margaritas vestras ante porcos . Nam cum dicit, renovatus est dolor meus, significat sibi eum et ante fuisse, quando vota iniquorum intelligentiae virtute noscebat. Modo autem cum videret iniquitates hominum contra se potius exercitari, renovatus est dolor ejus pietatis intuitu; tribulationem suam faciens delictum videlicet alienum. Vers. 4. Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescit ignis: locutus sum in lingua mea. Post silentium quod se
Abbreviated transcription (Latin):
meo custodiam: dum consistit peccator
adu̾sum mẽ. Figura est efexegesis. ia
est explanatio dicti suꝑioriᷤᷤ. Dicit eñi
causam. quomodo delinquat inlin¬
gua sua. Linguę siquidem hostium̃
habetur: Et bene illa elausa seruabit᷑.
si eius ianua eustoditur: Salomon
quippe dicit. Ori tuo facito ostium
i seram: ⁊ u̾bis iugum atq stateram:
Sera enim dicta est. quod sera ostiis
adhibeatur: S ist tanta custodia qͣm
prȩmisit. sequit᷑. quando maxime de¬
ueat adhibet. Scilicet. qͣndo inuidũ.
cuiqͣm consistit aduersus. quȩrens au¬
dire unde calum pniã possit efficere.
biutui ⁊ humiliatus sum ⁊ silui a
bonis: ⁊ dolor meus renouatus est:
Prudenter decepti sunt insidiants.¬
ut dum sermonem captiose quȩxerent. si¬
ientium repperissent: S possunt ⁊ illi
obmutescere. quoeum os frequenter ni¬
nio furore concludit᷑ Addidit. ⁊ hu¬
miliatus sum: Ut illua silentium nõ

Expanded text:
meo custodiam, dum consistit peccator meo custodiam, dum consistit peccator adversum me. Figura est epexegesis, id est, explanatio dicti superioris. Dicit enim causam quomodo delinquat in lingua sua. Linguae siquidem ostium os habetur; et bene illa clausa servabitur, si ejus janua custoditur. Salomon quippe dicit: Ori tuo facito ostium et seram, et verbis jugum atque stateram . Sera enim dicta est, quod sero ostiis adhibeatur. Sed ista tanta custodia quam praemisit, sequitur quando maxime debeat adhiberi; scilicet quando invidus cuiquam consistit adversus, quaerens audire, unde calumniam possit efficere.bmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis: et dolor meus renovatus est. Prudenter decepti sunt insidiantesut dum sermonem captiose quaererent, silentium reperissent. Sed possunt et illi obmutescere, quorum os frequenter nimio furore concluditur. Addidit, et humiliatus sum, ut illud silentium non
Abbreviated transcription (Latin):
insidiis protinus appetat᷑. Iste gͦ idithun
qui de probabili opinione pessimorũ
contraxit inuidiam: secum ipse deli¬
berans dicit Melius ẽẽ silentium tene
Quis enim hominum sic cautus sit.
ut sunt̃ ȩmuloᷤ loquat᷑. nullum uer¬
bum eius incurrat aliquam questi¬
onem: Nunc particulatim singula
uideamus: Dixi. hoc est apuo me
in corde meo: ubi sapientes ante delibe¬
rant. qͣm loquantur. Custodiam uid
meas Non dicit a criminibus me ab¬
stineam. quia iam sẽs erat: s a suꝑflu¬
is uerbis. quȩ raro potest uitare uel c̃o¬
tinens. sicut iacobus apostolus dieit.
Linguam enim. nullus hominum
domare potest. Modicum quidem
membrum ẽ: s magna exultat: Dif¬
ficilis quippe res est: linguam in lubri¬
co faucium constitutam. ueritatis ri¬
gide tenere mensuram. Eui si in caute
frena laxentur: frequenter contra se
loquit᷑ Facilius enim tacendo eulpa
refugit᷑. quam loquendo. Posui ori

Expanded text:
insidiis protinus appetatur. Iste ergo Idithum, insidiis protinus appetatur. Iste ergo Idithum, qui de probabili opinione pessimorum contraxit invidiam, secum ipse deliberans dicit, melius esse silentium tenerQuis enim hominum sic cautus sit, ut si inter aemulos loquatur, nullum verbum ejus incurrat aliquam quaestionem? Nunc particulatim singula videamus. Dixi, hoc est, apud me in corde meo, ubi sapientes ante deliberant, quam loquantur. Custodiam vias meas. Non dicit, a criminibus me abstineam, quia jam sanctus erat; sed a superfluis verbis, quae raro potest vitare vel continens; sicut Jacobus apostolus dicit: Linguam enim nullus hominum domare potest. Modicum quidem membrum est, sed magna exaltat . Difficilis quippe res est linguam in lubrico faucium constitutam, veritatis rigidae tenere mensuram: cui si incaute frena laxentur, frequenter contra se loquitur. Facilius enim tacendo culpa refugitur, quam loquendo. Vers. 2. Posui ori
Abbreviated transcription (Latin):
enumerat aliquaᷤᷤ afflictiones suas.
ne putares ⁊ hunc psalmum pęniten¬
tibus applicandum. subiunxit canticũ:
quod utiq talibus non potest quenire
personis. Cantare enim letantiᷤ est
interdum ⁊ dolentis: nunquã uero
pęnitentis Diuisio psalmi.
dithun istum quem diximus uitio¬
rum nocentium tͣnssilitorẽ. formã
nobis iusti hominiᷤᷤ prȩbens. In primo
Cordine psalmi contra insidiatores
inimicos. in maximam se ꝑhibet uti¬
litatem remediumq tacusse: petets
uitȩ suȩ finem debere cognoscere. si
forte incarnationem domini. ętiã
cor poreis oculis uidere mereretur:
Secundo ꝑ syllogismum quinq¬
ꝑ titum. timorem uanum probat
ẽe. mortalium: qu̾o sunt omnia in
potestate domini constituta: Tercio
rogat. ut ei delicta noxia demittan¬
tur. quatenus uita eius prospero fine
claudatur:
Consuetudo ẽ. humanitatiᷤ:
ut cum se aliquiᷤᷤ laudabili conu̾sati¬
one tractauerit. calum ꝑniantium

Expanded text:
enumerat aliquas afflictiones suas, enumerat aliquas afflictiones suas, ne putares et hunc psalmum poenitentibus applicandum, subjunxit, Canticum, quod utique talibus non potest convenire 132 personis. Cantare enim laetantis est, interdum et dolentis, nunquam vero poenitentis. Divisio psalmi. Idithum iste, quem diximus vitiorum nocentium transilitorem, formam nobis justi hominis praebet. In primo ordine psalmi contra insidiatores inimicos in maximam se perhibet utilitatem remediumque tacuisse: petens vitae suae finem debere cognoscere, si forte incarnationem Domini etiam corporeis oculis videre mereretur. Secundo per syllogismum quinquepartitum timorem vanum probat esse mortalium, quoniam sunt omnia in potestate Domini constituta. Tertio rogat ut ei delicta noxia dimittantur, quatenus vita ejus prospero fine claudatur. Consuetudo est humanitatis, ut cum se aliquis laudabili conversatione tractaverit, calumniantium
Abbreviated transcription (Latin):
nec ille ab hac excipitur. qui tanti ui-¬
dicis uoce laudatus ẽ Explicit psal¬
infinȩm idithun canticũ dauid.
itulus hic nouum nobis intulit
Iomen: ꝓpterea quȩ causa sit
istius positionis. aut quid signific&
diligentius in quiramus. In p̃fatiõe
iam dictum ẽ. hos uiro ᷤ auctores ño
fusse psalm orum: s qm̃ excellentes
cantores erant. ꝓpter nominum sig¬
nificationem constat adhibitoᷤ: ut
⁊ ꝓbatissimi officii sui honorem de
tali cõmemoratione ꝑciperent ⁊ ar¬
chana psalmorum. de nominũ ipsoꝵ
inter pretationibꝰ panderent᷑. Idithun
enun. hebreum nomen ẽ: quod lin¬
gua latina dicit᷑. transsilitor Non qͥ
gressibus aliquia tͣnsit. aut saltu cor¬
beatitudini prȩmia consequat᷑. E rgo
in hoc psalmo ꝑsona introducit᷑. sc̃ȩ
conu̾sationis: quȩ humanaᷤᷤ quide
illecebraᷤ transilierat. s adhuc gaudia
futura poscebat. Et qm̃ uir sc̃issimꝰ

Expanded text:
nec ille ab hac excipitur, qui tanti junec ille ab hac excipitur, qui tanti judicis voce laudatus est. EXPOSITIO IN PSALIdithum canticum David. Titulus hic novum nobis intulit nomen; propterea quae causa sit istius positionis, aut quid significet diligentius inquiramus. In praefatione jam dictum est hos viros auctores non fuisse psalmorum; sed quoniam excellentes cantores erant, propter nominum significationem constat adhibitos; ut et probatissimi officii sui honorem de tali commemoratione perciperent, et arcana psalmorum de nominum ipsorum interpretationibus panderentur. Idithum enim Hebraeum nomen est, quod lingua Latina dicitur transilitor; non qui gressibus aliquid transit, aut saltu corbeatitudinis praemia consequatur. Ergo in hoc psalmo persona introducitur sanctae conversationis, quae humanas quidem illecebras transilierat, sed adhuc gaudia futura poscebat. Et quoniam vir sanctissimus
Abbreviated transcription (Latin):
i sospitatem contulit animȩ. quam
antiquus ille tyrannus non posset eri¬
pere: Ecce regula pęnitentis. impleta ÷
Saluatus exultat. qui pridem ulcerũ
tbe putruerat: sic ad uictoriam ꝑue¬
niunt cum domini milites impȩtunt᷑:
ie se triumphaliᷤᷤ factus est iob
aste dauiticus. ut inter
tot acerbitates uulnerum. modestiã
non destiterit eruetuare sermonum:
Iacebat corpore in sterquilinio: sed
animo habitabat incȩlo Consume¬
iatur uermibus. qui spiritus supera¬
lã immundos Parua sunt quȩ ꝑtulit:
siconsideres quȩ recepit. Sic pio dño
proficue seruitur. sic clementia diui-¬
nitatis agnoscit᷑: ut cum ei suas lar¬
itates offerimus. retributiones iterũ
copiosissimaᷤᷤ exigamus: O pęnitentiũ
beata securitas. o se humiliantium
mirabiliᷤᷤ altitudo: ut ꝯfitendo redeat
aa gratiam. qui ꝓpria se estim atione
lampnauit. Certe intellegamus q̃
sit dignitas pęnitentium: quando

Expanded text:
et sospitatem contulit animae, quam et sospitatem contulit animae, quam antiquus ille tyrannus non possit eripere. Ecce regula poenitentis impleta est, salvatus exsultat, qui pridem ulcerum tabe putruerat. Sic ad victoriam perveniunt, cum Domini milites impetuntur. e se triumphalis factus est Job iste Davidicus, ut inter tot acerbitates vulnerum, modestiam non destiterit eructare sermonum! Jacebat corpore in sterquilinio, sed animo habitabat in coelo. Consumebatur vermibus, qui spiritus superabat immundos. Parva sunt quae pertulit, si consideres quae recepit. Sic pio Domino proficue servitur, sic clementia Divinitatis agnoscitur; ut cum ei suas largitates offerimus, retributiones iterum copiosissimas exigamus. O poenitentium beata securitas! o se humiliantium mirabilis altitudo! ut confitendo redeat ad gratiam, qui propria se aestimatione damnavit. Certe intelligamus quae sit dignitas poenitentium, quando
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝓcul dubio medicina salutaris.
Nunc condusionem uideamꝰ. totus
terminum dictionis Ne derelin
cesseris a me. Pęnitens iste scissimus
indulgentia domini de preteritis
ꝑiculis absolutus. iam lȩtus exclamat
ad dominum: ne ab ipso relinquat᷑
quo fu erat prȩstante liberatus: G ra¬
uior est enim bonȩ conscientiȩ mȩtꝰ
errare post ueniam: ut qui debet
gratiam. it̾m incurrat offensam: I¬
le enim quando a nobis discedit.
auios sectamur errores: quia neces¬
Prius petiit ne derelinqueret᷑ a do¬
mino. nunc enixius supplicat.
ut in adiutorium euis dignet᷑ in¬
tendere: q̃m contra illum se nouat
nabere certamen qui dixerat. ponam
iedem meam ab aquilone ⁊ ero similiˢ
altissimo: Q uibus enim uiribus nostiᷤ
ille tam immanissimus uinceret᷑. nisi
ille intenderet. quod respiciente pote
tiarum cognosceres actionem. addid
Deus salutiᷤᷤ mee. Utiq. qui eum saliũi
readidit: Post tot uulnera passionum.

Expanded text:
est procul dubio medicina salutaris. est procul dubio medicina salutaris. Nunc conclusionem videamus totius terminum dictionis. Vers. 22. Nus; ne discesseris a me. Poenitens iste sanctissimus indulgentia Domini de praeteritis periculis absolutus, jam laetus exclamat ad Dominum, ne ab ipso relinquatur, quo fuerat praestante liberatus. Gravior est enim bonae conscientiae metus errare post veniam; ut qui debet gratiam, iterum incurrat offensam. Ille enim quando a nobis discedit, avios sectamur errores: quia necesPrius petiit ne derelinqueretur a Domino, nunc enixius supplicat ut in adjutorium ejus dignetur intendere: quoniam contra illum se noverat certamen habere, qui dixerat: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo . Quibus enim viribus hostis ille tam immanissimus vinceretur, nisi ille intenderet, quo respiciente potertiarum cognosceres actionem, addidit, Deus salutis meae; utique qui eum salvum reddidit post tot vulnera passionum,