comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d̃r. Qui habitatis int̾ra austri: cum panib oceur¬
rite fugienti. Int̾ra quippe austri habitat᷑. quim
scã eccłia positi suꝑni spiritꝰ caritate ꝑflantur.
fugit autemqui hiuꝰ mundi mala euadere con
re nitit᷑. erudicionis alloquio consolet᷑. fugien¬
ti scilicet cum panib occurr̃e ẽ: metuenti et̾na
supplicia doctrine sacre escas offerre: ⁊ mͦ tumo¬
rem t̾rore compͥmere: mͦ pauorẽ ex hortatione
refouere. Quia panis refectio scͥpture sacre nĩ
lam litt̾am seruantib d̾r. Quare appenditis argẽ¬
tum et ñ inpanib: acsidiceret. Pensatis sacra
eloquia. s ñ inrefectione: quia dũ solã spetrẽ lit¬
tere custoditis. de spiritali urtelligentia pingne¬
dinem int̾ne refectionis amittitis. Uñ illic ap¬
te subuingit᷑. Et laborem ur̃m ñ insaturitate:¬
tur. sic̃ ꝑsalomonem. Mulier heretice eccłie ty¬
pum tenens: ⁊ stultos conuocans dic̃. Paues oc¬
cultos libent editẽ. Uel sic̃ in nr̃a translatione

Expanded text:
r: Qui habitatis in terra Austri, cum panibus occurrite fugienti . In terra quippe Austri habitant qui in sancta Ecclesia positi superni Spiritus charitate perflantur. Fugit autem qui hujus mundi mala evadere concere nititur eruditionis alloquio consoletur. Fugienti scilicet cum panibus occurrere est metuenti aeterna supplicia doctrinae sacrae escas offerre, et modo tumorem terrore comprimere, modo pavorem exhortatione refovere. Quia panis refectio Scripturae sacrae nlam litteram servantibus dicitur: Quare appenditis argentum, et non in panibus ? Ac si diceret: Pensatis sacra eloquia, sed non in refectione, quia dum solam litterae speciem custoditis, de spiritali intelligentia pinguedinem internae refectionis amittitis. Unde illic apte subjungitur: Et laborem vestrum non in saturitatetur, sicut per Salomonem mulier haereticae Ecclesiae typum gestans, et stultos convocans dicit: Panes occultos libenter edite. Vel ut in nostra translatione
Abbreviated transcription (Latin):
it temptationis ñ solum detegit᷑ robur fortitu¬
dinis. s etiam cognoscit᷑. infirmitas humanita¬
tis A temptatꝰ quisq ostendit quidem quan¬
tum de d̾o. ꝓfecerit: s inip̃is flageliorum af¬
fictionib etiam quantũ de semet ip̃o sit infir¬
mus agnoscit. Non enĩ tantũmͦ nudant᷑ ossa
setiam tabescit caro. apte subiungit᷑. Appro¬
pinquauit corruptioni anima eus: ⁊ uita illus
mortisers. T emptati enuim uniusciusq iusti
anina corruptioni appropinquare dicit᷑. qñ ne
eã uirtus possit extollere per flagella cõpeilit᷑
quid sit ex propͥa infirmitate sentire. Eorrup¬
tiomi uidelicet. appropinquat. qͥ a exsius seui¬
rib ꝑditioni. proximũ ñ ignorat. ut hoc quod
aꝑdicione longe ÷ ñ sibised domino tribuat.
Appropinquat uͦ mortiferis: qr ex infirmitate
carnis ꝓximũ se peccatismortẽ ferentib respi¬
cit. A quib diuino muñe tanto mag̾ longe fit:
quanto se eis ꝓximum ex suis meritis de p̾hen¬

Expanded text:
te tentationis non solum detegitur robur fortitudinis, sed etiam cognoscitur infirmitas humanitatis, et tentatus quisque ostendit quidem quantum de Deo profecerit, sed in ipsis flagellorum afflictionibus etiam quantum de semetipso sit infirmus agnoscit, quia non tantummodo nudantur ossa, sed etiam tabescit caro, apte subjungiturtioni anima illius, et vita ejus mortiferis. - Tentati enim uniuscujusque justi anima corruptioni appropinquare dicitur, quando ne eam virtus possit extollere per flagella compellitur, quod se ex propria infirmitate debet sentire. Corruptioni videlicet appropinquat, quia ex suis se viribus perditioni proximum non ignorat, ut hoc quod a perditione longe est, non sibi, sed Domino tribuat. Appropinquat vero mortiferis, quia ex infirmitate carnis proximum se peccatis mortem ferentibus respicit, a quibus divino munere tanto magis longe fit, quanto se eis proximum ex suis meritis deprehen
Abbreviated transcription (Latin):
et nocte declarauit. Quia uidelicet. unꝰ quisq
suꝑni donigrãm intranquillitate quietis ꝑcip̃.
s qñtum ꝑceperit in adu̾sitate ꝑturbationis
ostendit. T̃abescat gͦ caro ⁊ nudent᷑ ossa: feriam᷑
pat̾nis correptionib ut inquantũ ꝓfecimus
agnoscamus. Nageilis enĩ dñi pinguendo car¬
naus deiectatioĩs att̾itur. s uirtutum nr̃ax
ossa pate fiunt. Decus nr̃m ext̾ius ip̃a huius
mundi adu̾sitate fedat᷑. s quid in nob̾ intrin¬
secꝰ latebat oftendit᷑. Eesis namq apłis denũ¬
bitisunt ꝓeius nomine contumelias patisuisq
adu̾saruis cum fiducia responderunt. Obedire
gritas carnium: s pate fcã sunt ossa uirtutũ:
hincde eis ꝑsapientiam a̾r. Ds̃ temptauit illos:
⁊ inuenit ulos dignosse. Temptati sunt qiippe
adu̾sitate plagarum. s digni inuenti sunt
nudatione ossuum. Nam quia hec eoꝵ illa tẽp¬
tatio ẽ. que exflagellis adhibet᷑: iuuic aꝑte d̾cla¬
rat᷑. dũ sequit᷑. Cainquam aurũ infornace pro¬

Expanded text:
e declaravit ; quia videlicet unusquisque superni doni gratiam in tranquillitate quietis percipit, sed quantum perceperit, in adversitate perturbationis ostendit. Tabescat ergo caro, ut nudentur ossa. Feriamur paternis correptionibus, ut quantum proficimus agnoscamus. Flagellis enim Domini pinguedo carnalis delectationis atteritur, sed virtutum nostrarum ossa patefiunt. Decus nostrum exterius ipsa hujus mundi adversitate foedatur, sed quid in nobis intrinsecus latebat ostenditur. biti sint pro ejus nomine contumelias pati, suisque adversariis cum fiducia responderunt: Obedire m, sed patefacta sunt ossa virtutum. Hinc de eis per Sapientiam dicitur: Deus tentavit illos, et invenit illos dignos se . Tentati sunt quippe adversitate plagarum, sed digni inventi sunt nudatione ossium. Nam quia haec eorum illa tentatio est quae ex flagellis adhibetur, illic aperte declaratur, dum sequitur: Tanquam aurum in fornace pro
Abbreviated transcription (Latin):
uino munere ẽẽ. quod stamꝰ. W qr sepeanima
alicuꝰ bonisͥ conscia. cum uirtutes suas .S̾. adue¬
moriam reuocat quad̾a delectatione pascit᷑. et
qĩ gratulatione ꝓͥc plenitudinis inpinguat᷑. B ñ
dr quod temptatione puisante. marcescunt
ossa: quia dum propͥa infirmitas temptatione
int̾rogante cognoscit᷑: oĩs illa nr̃aꝵ uiriũ uelud
pinguis iuridisq gratulatio subito anxietatis
merore siccat᷑. Et qui noᷤ alicꝰ ẽẽ mom̃tibona nr̃a
pensando credidimꝰ: puisati paulo ampliꝰ peritu¬
ros nos iamiamq formidamꝰ. Tunc ome bonoꝵ
nr̃or gaudium. uertit᷑ in pauorem penarum.
Tunc iniqͦs nos ẽẽ. dep̾hendimꝰ: qui scõs paulo
añ credebamꝰ. Tabescit mens. stupent oculi. oẽ
quod pͥmus prosꝑum arridebat euanescit: lux ip̃a
fastidio ẽ. sole se inanimo tenebre meroris
effundunt: nichil quod delectet aspicit᷑: triste
ẽ. quicquid occurrit. Uñ ⁊ apte subdit᷑. abhomi¬

Expanded text:
vino munere esse quod stamus. Et quia saepe anima vino munere esse quod stamus. Et quia saepe anima alicujus boni sibi conscia, cum virtutes suas sibi ad memoriam revocat, quadam delectatione pascitur, et quasi gratulatione propriae plenitudinis impinguatur, bene dicitur quod tentatione pulsante marcescunt ossa, quia dum propria infirmitas tentatione interrogante cognoscitur, omnis illa nostrarum virium, velut pinguis viridisque gratulatio, subito anxietatis moerore siccatur, et qui nos alicujus esse momenti bona nostra pensando credidimus, pulsati paulo amplius perituros nos jam jamque formidamus. Tunc omne bonorum nostrorum gaudium vertitur in pavorem poenarum. Tunc iniquos nos esse deprehendimus, qui sanctos paulo ante credebamus. Tabescit mens, stupent oculi, omne quod prius prosperum arridebat evanescit; lux ipsa fastidio est, et solae se in animo tenebrae moeroris effundunt; nihil quod delectet aspicitur, triste est quidquid occurrit. Unde et apte sequit
Abbreviated transcription (Latin):
nis illius cui dictum ẽ. hodie mecũ eris in para-¬
diso: sicut latronis alt̾ius incruce crura fiege¬
runt. E um gͦ increpat ꝑdolorem in lectulo om̃a
ossa facit marcescere:quia cum in ea requie quã
nobis ab hoc seculo p̃paramꝰ. flagello tempta¬
tionis afficimur: qui fortasse de nrtutib nris
inflari potiumus. cognite infirmitatis nr̃e te¬
pimus addm ꝓficimus. si ꝑfectum nr̃m temp¬
tatio nulla pulsaret. alicuiꝰ nos fortitudinis et̃.
crederemus. S quia nob̾cum suꝑna dispensati¬
one. agit᷑. ut in firmitatis nr̃e. quia proficienteᷤᷤ
obliuiscimur: temptari recolamus. improfectu
nr̃o. quid dediuino munere et intemptatioẽ
cognoscimus. quid de propͥiis uirib sumꝰ. Que
nos profecto temptatio ad plenum raperet: nisi
protectio suꝑna seruaret. S pulsat nec frang̃.
ĩpeulit nec mouet: quatit nec deicit: ut d̾ nr̃a
infirmitate sentiamꝰ esse quod qͣtimur. ⁊ dedi¬

Expanded text:
nis illius, cui dictum est, Hodie mecum eris in paranis illius, cui dictum est, Hodie mecum eris in paradiso , sicut latronis alterius in cruce crura fregerunt. Cum ergo increpat per dolorem in lectulo, omnia ossa facit marcescere, quia cum in ea requie quam nobis ab hoc saeculo praeparamus flagello tentationis afficimur, qui fortasse de virtutibus ninflari potuimus, cognitae infirmitatis taepimus ad Dominum proficimus, si profectum nostrum tentatio nulla pulsaret, alicujus nos fortitudinis esse crederemus. Sed quia nobiscum superna dispensatione agitur, ut infirmitatis nostrae quia proficientes obliviscimur, 755 tentati recolamus, et in profectu nostro quid de divino munere, et in tentatione cognoscimus quid de propriis viribus sumus. Quae nos profecto tentatio ad plenum raperet, nisi protectio superna servaret. Sed pulsat, nec frangit; impellit, nec movet; quatit, nec dejicit, ut de nostra infirmitate sentiamus esse quod quatimur, et de di
Abbreviated transcription (Latin):
tria. Quiagͦ inhac uita omĩs nr̃a quã fortasse
parauimꝰ requies ꝑturbat᷑. recte dr̃. Increpat.
quoq ꝑdolorem inlectulo: idẽ. inp̾sentis uite
requie uł temptationis nos stimulis fuerit uł¬
flagelli affuctione conturbat. Nam sepe huma¬
nus animus quamlibet breui temꝑe sñ temp¬
tatione in bonis studiis fuerit: mox de eisdem
studiis inquib quiescendo se exerit. de ip̃is uir¬
tutib. quib multiplicari nititur. dum profice¬
re sesentit eleuat᷑. Uñ pio rectoris nr̃i mod̾ami¬
ne inpulsu temptationis afficit᷑: ut in eo ipsa
prouectus sui elatio compͥmatur. Qua propter
postquam dix̃. increpat. quoq ꝑdolorem inlec¬
sicut scͥptum e. Dominus custodit omia ossae¬
orum: unum exeis ñ conteret᷑. Quod utiq ñ de os¬
sibus corporis: s de uirib đr mentis. Nam cer¬
to nouimiꝰ. qd̾ ⁊ multorum martir̃ corpotaliter
ossa confracta sunt. Et ꝑsecutores domini latro¬

Expanded text:
tria. Quia ergo in hac vita omnis nostra, quam fortasse tria. Quia ergo in hac vita omnis nostra, quam fortasse paravimus, requies turbatur, recte dicitur: Increpat quoque per dolorem in lectulo, id est, in praesentis vitae requie vel tentationis nos stimulis vel flagelli afflictione conturbat. Nam saepe humanus animus quamlibet brevi tempore sine tentatione in bonis studiis fuerit, mox de eisdem studiis in quibus quiescendo se exerit, de ipsis virtutibus quibus multiplicari nititur, dum proficere se sentit, elevatur. Unde pio rectoris nostri moderamine, impulsu tentationis afficitur, ut in eo ipsa profectus sui elatio comprimatur. Quapropter postquam dixit: Increpat quoque per dolorem in lecsicut scriptum est. Dominus custodit omnia ossa eorum, unum ex eis non conteretur . Quod utique non de ossibus corporis, sed de viribus dicitur mentis. Nam certe novimus quod et multorum martyrum corporaliter ossa confracta sunt, et persecutores Domini, latro
Abbreviated transcription (Latin):
struit᷑ maior dolor temptationis inuenit᷑. uñ
recte per prophetam dicitur. Uniu̾sum stratũ
eiuis uersasti mninfirmitate enis. Ac sidiceret.
Om̃e quod hicsͥ. parauit adraquiem. hoc eimu¬
tasti occulto iudicio ad ꝑturbationem. Quod pi¬
o quidem consilio agitur ut huius ꝑ egͥnationis
temꝑe. electorum uita turbetur. uia quippe est
uita piesens qua ad patriam tendimꝰ: ⁊ iciro h
occulto iudicio frequenti ꝑturbatione conteri¬
mur. ne uiam propatria diligamus. Solent
enim ñ nulli uatores. cum amena fortasse ini
tinere prata conspiciunt. ꝑgendi moras innec¬
tere: acepti itineris rectitudine deuiare:ẽoꝵq
gressus tardat pulcritudo itineris. dum delec¬
tat. Plectis ergo siuis ad se ꝑgentib dñs huius
mundi iter asperum facit: ne dum quisq uite
p̾sentis requie. quasi uiȩ amenitate pascit᷑ ma¬
oblectat᷑ inuia obliuiscatꝰ quod desid̾abat in pa¬

Expanded text:
struitur, major dolor tentationis invenitur. Unde struitur, major dolor tentationis invenitur. Unde recte per Prophetam dicitur: Universum stratum ejus verOmne quod hic sibi paravit ad requiem, hoc ei mutasti occulto judicio ad perturbationem. Quod pio quidem Dei consilio agitur, ut hujus peregrinationis tempore electorum vita turbetur. Via quippe est vita praesens qua ad patriam tendimus; et idcirco hic occulto judicio frequenti perturbatione conterimur, ne viam pro patria diligamus. Solent enim nonnulli viatores, cum amtinere prata conspiciunt, pergendi moras innectere, et a coepti itineris rectitudine declinare, eorumque gressus tardat pulchritudo itineris, dum delectat. Electis ergo suis ad se pergentibus Dominus hujus mundi iter asperum facit, ne dum quisque vitae praesentis requie, quasi amoenitate viae pascitur, maoblectatur in via, obliviscatur quod desiderabat in pa
Abbreviated transcription (Latin):
breuit᷑ comp̃hendit dicens. Declina ama . lo et
fac bonum̃. Declinare quippe amalo est: ab eaqd̃
iacuit surgere: bonum gͦ facere ẽ. mercedis oꝑa
inquib reiuescere debeat preparare. Qui enim
declinat mala. s bona ad huc ñ facit. surrexit
quidem ab eo quo iacuit. s ubi requiescere debe.¬
sum stratum eius uersasti in in firmitate eius.
sum enim quisq curis secularib fatigatus
deserere ꝑdiuinam grãm huius mundi itine¬
ra laboriosa cõpungit᷑: cogitare solet. quomo¬
do presentis uite desid̾ia fugiat. et ab eus labo¬
ribus requiescat: Sibiq mox desid̾ate quietis
ordinem querit. et uelud quoddam stratum
sic acunctis laborib cessationis locum inuenire
concupiscit. S quia in hac uita ad huc homo po¬
situs in cuiuslibet ordinis loco in ciiuslibet
secreti recessu. uiuere sine temptationib nuua¬
tenus pͭ: plerumq in id quod ad requiem con¬

Expanded text:
propheta comprehendit, dicens: Declina a malo, et propheta comprehendit, dicens: Declina a malo, et fac bonum . Declinare quippe a malo est ab eo quo jacuit surgere; bonum vero facere est mercedis opera in quibus requiescere debeat praeparare. Qui enim declinat a malo, sed bona adhuc non facit, surrexit quidem ab eo quo jacuit, sed ubi requiescere debersum stratum ejus versasti in infirmitate ejus 754 . Cum enim quisque curis saecularibus fatigatus deserere per divinam gratiam hujus mundi itinera laboriosa compungitur, cogitare solet quomodo praesentis vitae desideria fugiat, et ab ejus laboribus requiescat, sibique mox desideratae quietis ordinem quaerit, et velut quoddam stratum, sic a cunctis laboribus cessationis locum invenire concupiscit. Sed quia in hac vita adhuc homo positus, in cujuslibet ordinis loco, in cujuslibet secreti secessu vivere sine tentationibus nullatenus potest, plerumque in id quod ad requiem con
Abbreviated transcription (Latin):
cere facit. In scͥptura sacra. lectus. siue grabatꝰ. seu
aratum aliqñ uoluptas carnis aliqñ repausati
ombonis oꝑib: aliqñ requies temporalis acci¬
pitur. Ouidẽ. enim quod menuangłio. sanato
cuidam dominꝰ dicit. surge tolle grabatum tuu̾
et uade in domum tuam: nisi quod ras ꝑ graba¬
tum uoluptas corporis de signat᷑. et iubet᷑ utiq
ut hoc sanus portet. ubi infirmus iacuerat ÷
Quia nimirum omĩs qui ad huc uicũs delettat᷑:
infirmꝰ iacet in uoluptatib carnis.S sanatꝰ hoc
portat ubi iacuerat: qui adiuino adiutorio erep¬
tus auitiis. eiusdem carnis contumelias pꝰmo¬
dum tolerat. incuius pͥus desioeriis requiesce¬
bat. Rursum ꝑlectum uł stratum. repausatio
in bonis oꝑib de signatur. Uñ in apłorum acti
petrasti derelinque. Et quid ẽ. dicere. st̾netͥ m
si mẽcedis causas inquib requiescere debeas ope¬
rare: Ut ⁊ d̾serat surgendo quod fecit: et inuenias
st̾̃nendo quod fecerit. Quod utrumq propħeta

Expanded text:
In Scriptura sacra lectus, sive grabatus, seu stratum, aliquando voluptas carnis, aliquando repausatio in bonis operibus, aliquando requies temporalis accipitur. Quid est enim quod in Evangelio sanato cuidam Dominus dicit: Surge, tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam , nisi quod per grabatum voluptas corporis designatur? Et jubetur utique ut hoc sanus portet, ubi infirmus jacuerat, quia nimirum omnis qui adhuc vitiis delectatur, infirmus jacet in voluptatibus carnis. Sed sanatus hoc portat ubi infirmus jacuerat, quia divino adjutorio ereptus a vitiis, ejusdem carnis contumelias postmodum tolerat, in cujus prius desideriis requiescebat. Rursum per lectum in bonis operibus designatur. Unde in apostolorum Actibpetrasti derelinque? Et quid est dicere, sterne tibi, nisi mercedis causas in quibus requiescete debeas operare, ut et deserat surgendo quod fecit, et inveniat sternendo quod fecerit? Quod utrumque breviter
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s est recognoscit. Et ad conditionis sue ordinẽ
humilit̾ redit: dum sua oꝑa fugiens. talem se
qualis ad̾o fc̃s ẽ. diligit. Quia uero ꝑhanc intel¬
Omĩs quippe peccator ab hac corruptione uiciors
illuc ad gladium cõpeiit᷑. transire penaꝵ. ut uñ
hic intq delectatꝰ ẽ. inde illic iuste cruciet᷑. Notã¬
dum est ergo quod ds̃ nob̃ ꝑsõnium loquens pͥ¬
us nos acorruptione. et pꝰ modum agladio liber:
quia nimirum illius uitam. illic eripit abultio¬
ne supplicii. ciũ hic mentem subtrahit adelecta¬
tione peccati. Neq eñ illic ht̃ quod formidare d̃¬
beat de gladio sententie: quam hic pꝰ em̃dationẽ
dicit᷑. eruens animam eius decorruꝑtione. ⁊ ui¬
tam illius ut non transeat ingladiũ. Decorrup¬
tione namq ad gladium transire ẽ: pꝰ ꝑacta uitra
adtoleranda suplicia ꝑuenire. Sequit᷑. Increpat

Expanded text:
factus est recognoscit, et ad conditionis suae ordinem factus est recognoscit, et ad conditionis suae ordinem humiliter redit, dum sua opera fugiens, talem se qualis a Deo factus est diligit. Quia vero per hanc intel--Omnis quippe peccator ab hac corruptione vitiorum illuc ad gladium compellitur transire poenarum, ut unde hic inique delectatus est, inde illic juste crucietur. Notandum est ergo quod Deus nobis per somnium loquens, prius nos a corruptione, et postmodum a gladio liberat, quia nimirum illius vitam illic eripit ab ultione supplicii, cujus hic mentem subrahit a delectatione peccati. Neque enim illic habet quod formidare debeat de gladio sententiae, quem hic post emendationem ia. Eruens animam ejus a corruptione; et vitam illius, ut non transeat in gladium. Incrtione namque ad gladium transire est post peracta vitia ad toleranda supplicia pervenire. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ue intelligentie sonus erumpit. Neq eñ fieret
extrinsecus quisq. qd ẽ. si ñ intrinsecꝰ potuiss sen¬
tire quod ñ dum ẽ. Namq cũ nos met ip̃os. inspi¬
cimꝰ bene ꝯditos. s ad ꝑsuasionẽ diabolicam peᷤ¬
tifera c̃sensione deceptos innob̃mm ip̃is atendimꝰ
aliud ẽẽ. quod fecimꝰ. aliud quod fc̃ĩ fumꝰ. Con¬
ditione nos integͦs: s culpa uiciatos. ꝓm̃ cõpũ¬
cti appetimus uitare que fecimꝰ. ut ad hoc quod
scĩ fuimꝰ reformemur. Uñ et apte sequit᷑ utã
ũtat hominem ab his que fecit: i liberet eũ desu¬
ꝑbia. Quid enĩ homo de ꝓͥo nisi pecc̾m fecit. ̃¬
Et scͥptum ẽ. Initium omĩs peccĩ suꝑbia. Bene
pe suꝑbire ẽ. p̾cepta eiꝰ pec cando transcend̾e:¬
quia qi a seuigum dominationis euis excutie.
ciiꝑ obedientiam subẽẽ. contempnit. at contͣ
qui id quod fecit uitare appetit: id quod adeo

Expanded text:
ternae intelligentiae sonus erumpit. Neque enim fleret ternae intelligentiae sonus erumpit. Neque enim fleret extrinsecus quisque quod est, si non intrinsecus potuisset sentire quod nondum est. Namque cum nosmetipsos inspicimus bene conditos, sed ad persuasionem diabolicam pestifera consensione deceptos, in nobismetipsis attendimus aliud esse quod fecimus, aliud quod facti sumus; conditione nos integros, sed culpa vitiatos. Proinde compuncti appetimus vitare quod fecimus, ut ad id quod facti fuimus refortat hominem ab his quae fecit, et liberet eum de superbia. - Quid enim homo de proprio nisi peccatum fecit? Et scriptum est: « Initium omnis peccati superbia . » Bene pe superbire est, praecepta ejus peccando transcendequia quasi a se jugum dominationis ejus excutit, cui per obedientiam subesse contemnit. At contra qui id quod fecit vitare appetit, id quod a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
illa dudum fuiss inuenit. Eui in herere conat᷑:
s abrius fortitudine sita ad huc infirmitate repel¬
litur. Et quia eius mundiciam contẽplari ñ ual:
flere dulce ht̃ sibiq ad se cadenti infrrmitatissue
lacͥmas steruere. Neq enim p̾ mentis oculum
mid quod intra se raptim conspexerat sigere:
quia ip̃o uetustatis sue usu de orsum ire conpel¬
litur. Int̾ hec anelata aestuat suꝑ seire conat᷑:
s ad familiares tenebras suas uicta fatigatioe
relabitur. Quia ergo sic affecta anima contra se¬
met ip̃am: graue certam̃ tolerat semet ipsam.
Et quia omĩs hec de nob̃ controuersia cum nos
afficit. quamius delectatione ꝑmixta ñ modicũ
dolorem parit. heliu pꝰ quam dixit. đm nob̾ ꝑsõ¬
nium loqui et locutione eius nr̃as auresaꝑiri.
ñ inmerito eandẽ aꝑtionẽ auriũ disciplinã uo¬
cat. Quia eo magis nos afficiendo cont̾it: quo ma-¬
gis ad nos ꝑ occultam eius inspirationis grãm in¬

Expanded text:
illa dudum fuisset invenit. Cui inhaerere conatur, illa dudum fuisset invenit. Cui inhaerere conatur, sed ab ejus fortitudine sua adhuc infirmitate repellitur; et quia ejus munditiam contemplare non valet, flere dulce habet, sibique ad se cadenti infirmitatis suae lacrymas sternere. Neque enim mentis oculum potest in id quod intra se raptim conspexerit figere, quia ipso vetustatis suae usu deorsum ire compellitur. Inter haec anhelat, aestuat, super se ire conatur, sed ad familiares tenebras suas victa fatigatione relabitur. Quia ergo sic affecta anima contra semetipsam grave certamen tolerat semetipsam, et quia omnis haec de nobis controversia, cum nos afficit, quamvis delectatione permista, non modicum dolorem parit, Eliu, postquam dixit Deum nobis per somnium loqui, et locutione ejus nostras aures aperiri, non immerito eamdem apertionem aurium disciplinam vocat, quia eo magis nos afficiendo conterit, quo magis ad nos per occultam ejus inspirationis gratiam in
Abbreviated transcription (Latin):
cutit: et cordis oculum figere inip̃o radio incir¬
cumscripte lucis intendit. has quippe figura¬
rum corporalium species ad se uitus ex infirmi
tate corporis traxit: s ꝑfecte compuncta hoc
sũmoꝑe inuigilat necum uĩtatẽ querit eã ima¬
ginatio cirtumscripte uisionis illudat: cunc¬
tasq sͥ. obuantes imagines respuit. Quia eñ
ꝑillas infra se lapsa e.: sine illis suꝑ se ireconatur.
Et pꝰ quam ꝑmulta indecent̾ sparsae̾. inunĩ se
colligere nititur. ut si magna ui amoris p̾ualet ẽẽ.
unũ atq in corporeum contemplet᷑. Uñ aliquan¬
do ad quandam inusitatã dulcedinẽ int̾ni saporis
ad mittit᷑. iraptim aliquomͦ ardenti sp̃u afflata
renouat᷑. Tantoq magis inhiat: quanto mag̾
quod amet degustat. atq ad hoc intrare appetit:
qd̃ sͥ dulce sapere intrinsecus sentit. Quia uide¬
licet eius amore dulcedinis sͥ coram se uiluit:
⁊ pꝰ quam hanc ut cũq ꝑcipere potuit quid sine

Expanded text:
cutit, et cordis oculum figere in ipso radio incircutit, et cordis oculum figere in ipso radio incircumscriptae lucis intendit. Has quippe figurarum corptate corporis trahit; sed perfecte compuncta hoc summopere invigilat, ne cum veritatem quaerit, eam imaginatio circumscriptae visionis illudat, cunctasque sibi obviantes imagines respuit. Quia enim per illas infra se lapsa est, sine illis super se ire conatur. Et postquam per multa indecenter sparsa est, in unum se colligere nititur, ut, si magna vi amoris praevalet, esse unum atque incorporeum contempletur. Unde aliquando ad quamdam inusitatam dulcedinem interni saporis admittitur, et raptim aliquomodo ardenti spiritu afflata renovatur, tantoque magis inhiat, quanto magis quod amet degustat. Atque hoc intra se appetit, quod sibi dulce sapere intrinsecus sentit, quia videlicet ejus amore dulcedinis sibi coram se viluit; et postquam hanc, utcumque percipere potuit, quid sine
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ dauid quoq ait. Uniu̾sa uanitas omĩs ho¬
mo uiuens. Et quamquam intmagine di am¬
bulet homo: tam̃ uane conturbabit᷑. Qui rur¬
sum et̾nam patriam contemplatꝰ. et hec mala
pensans inquibꝰerat. atq illa bona consiclerans
inquib ad huc ñ erat: ait. heu me quod incola¬
tus meus ꝓlongatꝰ ẽ. Q egͦ dix in pauore meo ꝓ¬
iectus sum a uultu oculorum tuorũ dulleuatꝰ
inextasi. quod nr̃i int̾pretes pauorem propͥe
uocauerunt: auultu oculorum dĩ uidit se esse
proiectum: pꝰ int̾ni quippe luminis uisionem
que ineuis anima ꝑcontemplationis grãm
radio claritatis emicuit. ad semet ip̃m rediit:
icognitione ꝑcepta: uł quib illic bonis deeẽt
naet̾ne patrie ꝑcontemplationis gustũ con-¬
tingere nec dum ualet. Uñ auultu oculorum
di proiectum se esse cognouit dubleuatus quip¬
pe uidit. quod se bie uidere non posse ad sere¬
punctio afficẽ familiarius solet qua om̃s ĩma-¬
ginationes corporeas in solent̃ ͥ. ouiantes de¬

Expanded text:
s homo vivens . Et quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbabitur. Qui rursum aeternam patriam contemplatus, et haec mala pensans in quibus erat, atque illa bona considerans in quibus adhuc non erat, ait: Heu me! quia incolatus meus prolongatus est . Et, Ego dixi in pavore meo: projectus sum a vultu oculorum tuorum . Sublevatus in exstasi, quod nostri interpretes pavorem proprie vocaverunt, a vultu oculorum Dei vidit se esse projectum. Post interni quippe luminis visionem, quae in ejus anima per contemplationis gratiam radio claritatis emicuit, ad semetipsum rediit; et cognitione percepta, vel quibus illic bonis deessetna aeternae patriae per contemplationis gustum contingere necdum valet. Unde et a vultu oculorum Dei projectum se esse cognovit. Sublevatus quippe vidit quod de se hic videre non posse ad se repunctio afficere familiarius solet, qua omnes imaginationes corporeas insolenter sibi obviantes dis
Abbreviated transcription (Latin):
sangͥne ⁊ carne nascunt᷑. ñ p̃bere consensũ & qui
dem ne malũ uideat. ocłos claud̃e: nͥ omẽ qd̾ rec¬
titudini adũsum ẽ. ñ approbare: Iste in excelsis
habitabit: qr quãuis eum ad huc caro in inferi¬
orib retinet: m̃tẽ iam insublimib fixit. Muni¬
menta saxorum sublimitas eius. qr qui abiecta
desideria t̾rene conu̾satioĩs calcat. ad suꝑnam
patriam. ꝑ p̾cedentium patrum exempla se sub¬
leuat:. Iqr ꝑ contemplationis donũ grã spĩtali soci¬
at᷑: apte subiungitꝰ Panis ei datꝰ ẽ. idẽ. refectiõem
spiritalis gr̃e percipit: quia se abonis infrmis ce¬
lestia sperando suspendit. huic etiam de scã ecle¬
sia. perdã dominus dic̃. Pauꝑes eiꝰ saturabo pa¬
nib. Quia iillã posite m̃tes humiliũ: spiritali¬
ũ inplent᷑. refectiõe donoꝵ. Rursum ꝑ panem

Expanded text:
nguine et carne nascuntur, non praebere consensum? Et quid est, ne malum videat, oculos claudere, nisi omne quod rectitudini adversum est non approbare? Iste in excelsis habitabit, quia quamvis eum adhuc caro in inferioribus retinet, mentem jam in sublimibus fixit. Munimenta saxorum sublimitas ejus, quia qui abjecta desideria terrenae conversationis calcat, ad supernam patriam per praecedentium patrum exempla se sublevat. Et quia per contemplationis donum gratia spiritali satiatur, apte subjungitur: Panis ei datus est, id est refectionem spiritalis gratiae percipit, quia se a bonis infimis coelestia sperando suspendit. Hinc etiam de sancta Ecclesia per David Dominus dicit: Pauperes ejus saturabo panibus , quia in illa mentes humilium positae spiritalium impl
Abbreviated transcription (Latin):
seu incertamine uicioꝵ ñ solum nob̃nr̃a infirmitaꝰ
innotescit: s et iam inquanta uirtute ꝓfecerimus
noscit. Si enĩ bella de sunt: uirtutum exꝑimen¬
ta. ñ prodeunt. In prouidus nuiles ẽ. qui fortẽ
se in pace głat᷑. Quia ergo sepe uiriũ merita ꝑ
iungit. dicens. Tabescit caro illuis. ⁊ossa que tec¬
ta fuerant nudabunt᷑. Cum enĩ flagellis pre¬
mentib omĩs ext̾ior uoluptas atterit᷑. int̾ne for¬
titudinis ossa nudant᷑. Quid autẽ hoc loco car¬
nis nomine nisi ip̃a delectatio carnalis accipit᷑:
Nel quid ꝑossa. nisi uirtutes anime designaut᷑:
Tabescit ergo caro ut ossa nudent᷑: quia dũ fla¬
gelus arguentib carnalis delectatio extenuat᷑.::
ea quem dudum qĩ sub carne latuerant. uutu¬
tum fortia pate fiunt. dsemo quippe quantũ
ꝓfecerit.: nisi int̾ adu̾sa cognoscit. ẜum .i. adst̾¬

Expanded text:
seu in certamine vitiorum, non solum nobis nostra infirmitas seu in certamine vitiorum, non solum nobis nostra infirmitas innotescit, sed etiam in quanta virtute profecerimus noscit. Si enim bella desunt, 758 virtutum experimenta non prodeunt. Improvidus miles est, qui fortem se in pace g: VERS. 21. Tabescit caro illius, e t ossa, quae tecta fuerant, nudabuntur. - Cum enim flagellis prementibus omnis exterior voluptas atteritur, internae fortitudinis ossa nudantur. Carnis autem nomine, ipsa delectatio carnalis accipitur. Vel, quid per ossa, nisi virtutes animi designantur? Tabescit ergo caro, et ossa nudantur, quia, dum flagellis arguentibus carnalis delectatio extenuatur, ea quae dudum quasi sub carne latuerant virtutum fortia patefiunt. Nemo quippe, quantum profecerit, nisi inter adversa cognoscitur. S
Abbreviated transcription (Latin):
icuro moderamine occuite dis pensationis ia
infirmitate memorem᷑. Et qui ex ꝑceptione mu¬
neris opera uirtutis inferimꝰ: exinfirmitatis nr̃e
memoria. sacͥficium humilitatis offeramꝰ. Ali¬
quando autem pꝰ ꝓfectum uiriũ. ñsolum tẽp¬
tant uicia: s etiam flagella gastigant. E ũ aut̃
temptamur uiciis pia dispensatione nob̾cũ
agit᷑: ne his uirtutib quib profimꝰ extollam᷑
sum uero fiagellis atterimur: malis increpã¬
tibus admonemur. nemundo blandiente se¬
ducamur. Uicia dum nos temptant: ꝓficienteᷤ
in nos uirtutes humiliant: flagella dum tem¬
ptant. surgentes in corde huiꝰ mundi uolup¬
tates eradicant. Ptemptantia uitia dicimus qͥd
de nobis sumus ꝑferientia flagella cognoscimꝰ.
qͥd de hoc mundo fugiamꝰ. ꝑ illa restringimur
ne intrinsecus extollamur: ꝑista compͥmimur.
nequid extrinsecus appetamus. In hac gͦuita
dum sumus. et flageius atteri: ⁊ aliqñ uicũs
temptari necesse est. Siue enĩmlaborib flagelloꝵ

Expanded text:
co moderamine occultae dispensationis ita infirmitate memoremur, et qui ex perceptione muneris opera virtutis inferimus, ex infirmitatis nostrae memoria sacrificium humilitatis offeramus. Aliquando autem post profectum viriutant vitia, sed etiam flagella castigant. Cum autem tentamur vitiis, pia dispensatione nobiscum agitur, ne his virtutibus quibus proficimus extollamur. Cum vero flagellis atterimur, malis increpantibus admonemur ne mundo blandiente seducamur. Vitia dum nos tentant, proficientes in nos virtutes humiliant; flagella dum tentant, surgentes in corde hujus mundi voluptates eradicant. Per tentantia vitia discimus quid de nobis simus, per ferientia flagella cognoscimus quid de hoc mundo fugiamus. Per illa restringimur, ne intrinsecus extollamur, per ista comprimimur, ne quid extrinsecus appetamus. In hac ergo vita dum sumus, et flagellis atteri, et aliquando tentari vitiis necesse est. Sive enim in laboribus flagellorum,
Abbreviated transcription (Latin):
cib añ desiderabilis. Ac si aꝑte dicat.: Afflicta
mens sͥ in amaritudinẽ u̾ti considerat: quicqͥd
sacra panis aliqũ ip̃e dominꝰ aliqñ spiritalis gra.
aliquando diuine doctͥne eruditio aliqñ hereticoꝵ
predicatio. aliqñ subsidũ uite p̾sentis aliqñ iocũ¬
ditas humane delectõis accipit᷑. In pane dñs desig¬
nat᷑: sic̃ ip̃e in eiuiangłio dicit. Ego sum panis ui

Expanded text:
ae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
et dormiunt in lectulo. Scĩs enim uiris dormi¬
re inlectulo ẽ. intra m̃tis sue cubile quiescẽ. Uñ
scͥptum ẽ. Exultabunt sci ingła: letabunt᷑ incu¬
bilib suis. Oicat᷑ gͦ quod semel loquit᷑ nob̾ ds per
sõntum. inuisione nocturna. qñ irruit sopor sr̃
homines et dormiunt. inlectulo: quia nimirum
tunc secreta diuinitatis agnoscimus. cum abhuiꝰ
mundi tumultuaosa concupiscentia intra m̃tis
nr̃e cubilia segregamur. Quia uero ut sepe iam
oiximꝰ aurem cordis tumultus secularium nego¬
diens cos instriit. discipiina. Cum enĩ abexteri¬
minis causas auoiunt. Qui dũ subtilit̾ uł fla¬
gella publica. uł iudicia occulta considerant:
semet ip̃os afficere flendo ñ cessant. Uñ bene

Expanded text:
Et dormiunt in lectulo. Sanctis enim viris dormiEt dormiunt in lectulo. Sanctis enim viris dormire in lectulo est intra mentis suae cubile quiescere. Unde scriptum est: Exsultabunt sancti in gloria, laetabuntur in cubilibus suis . Dicatur ergo, quod semel nobis loquitur Deus per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo, quia nimirum tunc secreta divinitatis agnoscimus, cum ab hujus mundi tumultuosa concupiscentia intra mentis nostrae cubilia segregamur. Quia vero, ut saepe jam diximus, aurem cordis tumultus saecularium negodiens eos instruit disciplina. 40. Qui ab exteriminis causas audiunt. Qui dum subtiliter vel flagella publica, vel judicia occulta considerant, semetipsos afficere flendo non cessant. Rec.
Abbreviated transcription (Latin):
plant᷑. bene helui pꝰ quam dix̃. dm nob̃ ꝑsõniũ
loqui subdidit. inuisione nocturna. Nox quip¬
pe e. uita p̾sens. Inqua quamdui sumus: ꝑ hoc
quod int̾na conspicimus. subincerta imaginati¬
one caligamus. ꝓpħeta naniq aduidendũ do¬
minum quadam se p̃mi caligine sentiebat. Ai¬
cens. Anima mea desideraui tein nocte. Acsidi¬
ceret. In hac obscuritate uite p̾sentis uidere teap¬
peto: sed ad huc infirmitatis nubilo circum scri
bor. Dauid quoq huiꝰ noctis caliginem uitans:
claritatẽ ueriluminis p̾̃stolatus ait. Mane asta¬
bo tibi et uidebo. Ad huc gͦ innocte minus se ui¬
dere conspicit: quia aduidendum dm futurum
mane concupiscit. Quia uero ut diximus ab
extiori actione cessare dormire ẽ. bene helui sub¬
didit. qñ irruit sopor suꝑ homines. Quia autẽ
scĩ uiri cum ext̾ĩori actioni ñ deseruiunt. intra
m̃tis cubilia conquiescunt: apte subiunxit.

Expanded text:
plantur; bene Eliu postquam dixit, Deum nobis per somnium plantur; bene Eliu postquam dixit, Deum nobis per somnium loqui, subdidit in visione nocturna. Nox quippe est vita praesens, in qua quandiu sumus, per hoc quod interna conspicimus, sub incerta imaginatione caligamus. Propheta namque ad videndum Deum quadam se premi caligine sentiebat, dicens: Anima mea desideravit te in nocte . Ac si diceret: in hac obscuritate vitae praesentis videre te appeto, sed adhuc infirbor. David quoque hujus noctis caliginem vitans, claritatem veri luminis praestolatus ait: Mane astabo tibi, et videbo . Adhuc ergo in nocte minus se videre conspicit, qui ad videndum Deum futurum mane concupiscit. Quia vero, ut diximus, ab exteriori actione cessare dormire est, bene Eliu subdit: Quando irruit sopor super homines. Quia autem sancti viri cum exteriori actioni non deserviunt, intra mentis cubilia conquiescunt, apte subjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
curr̾e incessabilit̾ curant. Et si nocem di. qi per
somniũ audiunt. dum inmeditatione m̃tis a
carnalib sensib abstrahunt᷑. hincẽ. quodspon¬
sa incanticis canticis canticorum sponsi uocẽqiͣ
ꝑsomnium audierat: que dicebat. Ego dormio.⁊
cormeum uigilat. Ac sidiceret. Dum ext̾iores
sensus abhuiꝰ uite sollicitudinib. sopio: uacam
mente uniatius int̾na cognosco fõris dormio.
s intus cor uigilat: quiadum ext̾iora quasmñ
sentio: int̾iora sollert̃ app̃hendo. Bene gͦ heliu
ait. ꝙ ꝑ sõpniũ loqͥt᷑ di᷑. atq apte subdidit. ĩ uisiõe
noctna. Noctnaenĩ uisio apparere ꝯtẽplatiõe m̃tiᷤ
sub qͣbdã ymaginatiõibꝰ solet. In. diurna autẽ
luce cercius cermmus: innocturna uero uisior¬
cunctant̾ uidemus. Et quia sc̃ĩ om̃s quandiu in
hac uita sunt: diuine nature secreta quasi sub
quadam imaginatione conspiciunt: iudelicet
qr nec dum sicut sunt. ea manifestius contem¬

Expanded text:
currere incessabiliter curant, et sic vocem Dei quasi per currere incessabiliter curant, et sic vocem Dei quasi per somnium audiunt, dum in meditatione mentis a carnalibus sensibus abstrahuntur. Hinc est quod sponsa in Canticis canticorum, Sponsi vocem quasi per somnium audierat, quae dicebat: Ego dormio et cor meum vigilat . Ac si diceret: Dum exteriores sensus ab hujus vitae sollicitudinibus sopio, vacante mente, vivacius interna cognosco. Foris dormio, sed intus cor vigilat, quia dum exteriora quasi non sentio, interiora sollerter apprehendo. Bene ergo Eliu ait quia per somnium loquitur Deus, atque apte subdidit, In visione nocturna. Nocturna enim visio apparere contemplatione mentis sub quibusdam imaginibus solet. In diurna autem luce certius cercunctanter videmus. Et quia sancti omnes, quandiu in hac vita sunt, divinae naturae secreta quasi sub quadam imaginatione conspiciunt, videlicet quia necdum sicut sunt ea manifestius contem
Abbreviated transcription (Latin):
Et legem qĩ inmonte ꝑcipiunt: dũ pꝰ positis
tumultib actionũ temꝑaliũ.in ꝯtemplationis
sue uertice suꝑne uoluntatis sententiam ꝑscr¬
utant᷑. hinc ẽ. quod isdem moyses crebro dere¬
bus dubiis ad tab̃naculum redit. ibiq secretoq
dominum consulit. et quid certius decernat ag¬
noscit. Relictis quippe turbis. ad tab̾nacłm redi¬
re ẽ. pꝰ positis ext̾iorum tumultib secretum mẽ¬
tis intrare. Ibi enĩ dñs consulit᷑. et quod foras agẽ¬
dum ẽ. publice intꝰ silent̃ audit᷑. Hoc cotidie bo¬
ni rectores faciunt. Cumse res dubias disc̾nere
ñ posse cognoscunt: ad secretum m̃tis uelud ad
quoddam tab̾nacłm reũtunt᷑. diuina lege Pres¬
pecta. quasi coram posita archa dñm consulut̃.
Quod pͥus intus tacentes auoiunt. hoc foras pꝰ¬
modum agentes in notescunt. Ut enĩ ext̃iorib
officiis in offẽse de seruiunt. ad secreta cordis re¬

Expanded text:
et legem quasi in monte percipiunt, dum postpositis et legem quasi in monte percipiunt, dum postpositis tumultibus actionum temporalium in contemplationis suae vertice supernae voluntatis sententiam perscrutantur. Hinc est quod idem Moyses crebre de rebus dubiis ad tabernaculum redit, ibique secreto Dominum consulit, et quid certius decernat agnoscit. Relictis quippe turbis ad tabernaculum redire est, postpositis exteriorum tumultibus secretum mentis intrare. Ibi enim Dominus consulitur; et quod foras publice agendum est, intus silenter auditur. Hoc quotidie boni doctores faciunt, cum se res dubias discernere non posse cognoscunt, ad secretum mentis velut ad quoddam tabernaculum revertuntur. Divina lege perspecta, quasi coram posita arca, Dominum consulunt; et quod prius intus tacentes audiunt, hoc foras postmodum agentes innotescunt. Ut enim exterioribus officiis inoffense deserviant, ad secreta cordis re
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝑfecte homo sufficit adutraq diuisus: sed
oum sic int̾ius erudiri appetit ut tam̃ ext̾nuis in¬
plicet᷑. uñ ext̾uis auditum apit. iñ int̾uis ob¬
sordescit. Moyses admixtus egiptiis quasi in¬
gilabat: ⁊ icirco uocem dñi. inegipto positus
ñ audiebat. S extincto egiptio. pꝰquam in desꝰ¬
tum fugit. illic dum .xi. annis deguit. quasi
abinquietis t̾renorum de sid̃iorum tumultib
obdormiuit: atq icirco diuinam uocem ꝑciꝑe
meruit: Qura ꝑsuꝑnam grãm quantomagis
ab appetendis extĩorib torpuit: tanto uerus ad
cognoscenda int̾iora uigilauit. Rursus israhe¬
litici połĩ turbis p̾latus. ut legis p̃cepta ꝑcipi¬
at in montem ducit᷑: atq ut int̾na penetret ab
ext̾nis tumultib occultatur. Uñ et scĩuiri qui
ext̾iorib minist̾iis deseruire officii necessitate
cogiuit᷑. studiose semꝑ adcordis secreta refugiut᷑.
ibiq cogitationis intime cacum̃ ascendunt.

Expanded text:
enim homo perfecte sufficit ad utraque divisus; sed enim homo perfecte sufficit ad utraque divisus; sed dum sic interius erudiri appetit, et tamen exterius implicatur, unde exterius auditum aperit, inde interius obsurdescit. Moyses admistus Aegyptiis quasi vigilabat, et idcirco vocem Domini in Aegypto positus non audiebat. Sed exstincto Aegyptio, postquam in desertum fugit, illic, dum quadraginta annis deguit, quasi ab inquietis terrenorum desideriorum tumultibus obdormivit, atque idcirco divinam vocem percipere meruit; quia per supernam gratiam quanto magis ab appetendis exterioribus torpuit, tanto verius ad cognoscenda interiora vigilavit. Rursus Israelitici populi turbis praelatus, ut legis praecepta percipiat, in monte ducitur, atque ut interna penetret, ab externis tumultibus occultatur. Unde et sancti viri qui exterioribus ministeriis deservire officii necessitate coguntur, studiose semper ad cordis secreta refugiunt, ibique cogitationis intimae cacumen ascendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sõmum inuisione nocturna. qñ irruit sopor
suꝑ homines. et dormuit in lectulo. Quid ẽ qͦd
ꝑsõpniũ nob̃ locutio diuinitatis innotescit:
nisi qd̃ dĩ secreta ñ cognoscimus. si int̾renis de¬
sidiis uigilemꝰ: In sõmo enim ext̾ĩores sensus
amus. Uox uidelicet dĩ. qiͣ ꝑsomniũ auditur:
qñ tranquilla m̃te abhuiꝰ seculi actione quies¬
citur. ⁊ in ipo m̃tis silentio diuina p̾cepta pẽ¬
sant᷑. Pum enĩ ab ext̾nis actionib mens sopit᷑:
tunc plenuuᷤᷤ mandatorũ dĩ pondus agnoscit᷑.
Tunc u̾ba d̾i mens iuiuatius penetrat: cum adse
admittere curarum seculariũ tumultus recu-
sat. Male autem homo iugilat: qñ eum secula¬
riũ negotiorum estus insolent̾ inquietat. Au¬
rem quippe cordis t̾renaꝵ cogitationñ turbadũ
ꝑstrepit claudit: atq in secretauũ m̃tis quanto
minus curax tumultuantiũ sonꝰ compescitur:
tanto ampliꝰ uox p̃sidentis iudicis ñ audit᷑. Neq

Expanded text:
 somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo. Quid est quod per somnium nobis locutio Divinitatis innotescit, nisi quod Dei secreta non cognoscimus, si in terrenis desideriis vigilamus. In somnio exteriores sensus amus. Vox videlicet Dei quasi per somnium auditur, quando tranquilla mens ab hujus saeculi actione quiescit, et in ipso mentis silentio divina praecepta pent . Cum ab externis actionibus mens sopitur, tunc plenius mandatorum Dei pondus agnoscitur. Tunc verba Dei mens vivacius penetrat, cum ad se admisat. Male autem homo vigilat, quando eum saecularium negotiorum aestus insolenter inquietat. Aurem quippe cordis terrenarum cogitationum turba dum perstrepit, claudit; atque in secretarium mentis quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judicis non auditur. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
causas ignorat. Qiuisquiꝰᷤ etiam propeccõ ꝑcutit᷑
nisi murmurando renitat᷑. eo ip̃o iam iustus ẽẽ.
inchoat: quo ferientis iusticiam ñ accusat. ho
mo namq sub do ẽ. conditus. Et ad cognitionis¬
onlinem redit. qñs equitatem uidicis sui. etiã
quam ñ intellig̃. ante pouit. Bene ergo d̃r. res¬
pondebo tͥ. quod maior sit d̾s homine: ut consi¬
derata potentia creatoris: deferueat tumor m̃¬
tis ꝑmemoriam conditionis. Uñ dauid ꝓpħa. cũ
ꝑcussionis pondere mexcessum uocis enĩpere
cogeretur: ad considerationem conditionis sue
serecolligens ait. Omutiu et ñ aꝑui os meum:
qm̃ tu fecistime. P ensauit enĩ conditioĩs sue or¬
dinem et iusticiam ꝑcussionis inuenit: quiaqͥ
benigne eum quinerat condidit. eum ꝓfecto
qui erat. ñ nisi iuste ꝑcussit. Sequit᷑. Adñsus eũ¬

Expanded text:
causas ignorat. Quisquis enim pro peccato percutitur, causas ignorat. Quisquis enim pro peccato percutitur, nisi murmurando renitatur, eo ipso jam justus esse inchoat, quo ferientis justitiam mo namque sub Deo est conditus, et ad conditionisordinem redit, quando sibi aequitatem judicis sui, etiam quam non intelligit, anteponit. Bene ergo dicitur: Respondebo tibi quod major sit Deus homine, ut considerata potentia creatoris, deferveat tumor mentis per memoriam conditionis. Unde David propheta, cum percussionis pondere in excessum vocis erumpere cogeretur, ad considerationem conditionis suae se recolligens, ait: Obmutui, et non aperui os meum, quoniam tu fecisti me . Pensavit enim conditionis suae ordinem, et justitiam percussionis invenit, quia qui benigne eum qui non erat condidit, eum profecto qui erat non nisi juste percussit. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
uiri inflatis suis sermonib sepe fortia dicta per¬
miscent: nec considerant aliqñ quid uuant. sed
pensant studiose quid doceant. Quorũ tu̾c heliu
speciem tenet. qui ñ recte uiuere appetit: s docẽ.
Quia gͦ sciens. s arrogans loquit᷑: taceamꝰ iã quod
tumidum uiuit: et audiamꝰ qd̃ solidum dicit. post
tot itaq elationis u̾ba tandem scĩam suam osten¬
minẽ. Dicatur fortasse abaliquo. Quis ista uł cũ
ñ audit ignorat: S nimir̾ ħ sententia uilis cre¬
dit᷑ si non exip̃a intentionis sue radice penset᷑.
flagellato iudelicet loquebat᷑. qui et ꝑcussionis
uerbera acceperat. et causas u̾berum nesciebat.
Idcuro gͦ intulit. respondebotͥ. quod maior sit ds
homĩe: ut flagellatꝰ homoconsiderans. quia ma¬
ior illo ẽ. ds. in omẽ qd̃ patit᷑ eius iudicio se pꝰpo¬
nat: cui seminorem ẽẽ. non dubitat. Et qd̾ ame¬
liore patit᷑. iustum credat: etiã si eiusdẽ iusticie

Expanded text:
viri inflatis suis sermonibus saepe fortia dicta perviri inflatis suis sermonibus saepe fortia dicta permiscent, nec considerant aliquando quid vivant, sed pensant studiose quid doceant. Quorum nunc Eliu speciem tenet, qui non recte vivere appetit, sed docere. Quia ergo sciens sed arrogans loquitur, taceamus jam quid tumidum vivit, et audiamus quid solidum dicit. Post tot itaque elationis verba, tandem scientiam suam ostenmine. - Dicatur fortasse ab aliquo, quis ita vel cum non audit ignorat? Sed nimirum haec scientia vilis creditur, si non ex ipsa intentionis suae radice pensetur. Flagellato videlicet loquebatur, qui et percussionis verbera acceperat, et causas verberum nesciebat. Idcirco ergo intulit: Respondebo tibi quod major sit Deus homine; ut flagellatus homo considerans quia illo major est Deus in omne quod patitur, ejus judicio se postponat cui se minorem esse non dubitat. Et quod a meliore patitur justum credat, etiam si ejusdem justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
pandit. Qua cognitione p̃ssus subtilior ieodidit᷑:
quia ad occulta capiat᷑. helui gͦ inflagesus beati
iob circo ueracem rationem ñ inuenit: qr eam q̃¬
rere humilit̾ nescit. Et increpare potiusquam
consolari paracior:dic̃. Hoc ẽ. gͦinquo ñ es iustifi¬
uo pedem suum positum dix̃. s nequaquã mũ¬
dum se hoc mͦ quo obicit᷑ absq peccõ. uł in macu¬
latum. et sine iniquitate fuisse memorauit.
S helu dum cum austeritate studuit. increpare
que dicta sunt. mentiens addidit. que dicta ñ s̃.
Qui enĩ semꝑ increpare appetunt. ñ numquam
fauore. multa plerumq increpando m̃tiuntur.
Nam ut arguere docte uideant᷑. fingunt ñ nũquã
q̃ redarguant. Et cumip̃i equino more. incursum
sue ostentationis inferueant: insubiectoꝵ ĩuectio¬
nib exfictis suis iniquitatib cãpũ. parant. Scien¬
dum p̾tẽa ẽ. sicut et suꝑuis dixi. quod arroganteᷤ

Expanded text:
pandit, qua cognitione pressus, subtilior redditur, pandit, qua cognitione pressus, subtilior redditur, quo ad occulta rapiatur. Eliu ergo in flagellis beati Job idcirco veracem rationem non invenit, quia eam quaerere humiliter nescit; et increpare potius quam consolari paratior, dicit: Hoc est ergo, in quo non es justifivo pedem suum positum dixit, sed nequaquam mundum se hoc modo, quo ei objicitur, absque peccato, vel immaculatum, et sine iniquitate fuisse memoravit. Sed Eliu, dum cum austeritate studuit increpare quae dicta sunt, mentiens addidit quae dicta non sunt. Qui enim semper increpare appetunt, et nunquam fovere, multa plerumque increpando mentiuntur. Nam ut arguere docte videantur, fingunt nonnunquam quae redarguant; et cum ipsi equino more in cursum suae ostentationis inferveant, in subjectorum invectionibus ex fictis sibi iniquitatibus campum parant. Sciendum praeterea est, sicut et superius dixi , quod arrogantes