comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non labor aui subsequens pꝰ te. & diem homi¬
nis non concupiui tu scis Si loqui ꝓpt̾ male
habentes conuenet medico dicenti. ñ indigent
sani medico sed male habentes. dicendũ con-¬
fident᷑ ab eo qui egrotante suã animã uult
saluari. sana me dñe & sanabor Eteruĩ illa it¬
cugsio mnulier sauguiinẽ fluens omnẽ substantiã
suam expendit in medicis. nec potuit a quoꝗͣ
eoꝵ sanari Ad nullũ quippe excis. dignũ erat
dici sana me & sanabor. nisi ad solũ cuius suffi¬
et uestimeici tantũ fimbriã tangere. cui ego
uni dicã. Sana me dñe & sanabor Ic̃ siqͥdẽ
medicinã sanitas sequit᷑. si xp̃c eurare dignet᷑.
Saluũ me foc & saluus ero falsus equus in
salitẽ. ꝓpt̾ea ei dicã: Saluũ me fac & saluuus
ero. Et hoc ita audebo loqui. si om̃i gle renuno
p̾cipit᷑. non głet᷑ sapiens in sapientia sua. neqi
fortis in uirꝰ cute sua. neq diues indiuctus suis.¬

Expanded text:
boravi subsequens post te et diem hominis non concupivi, tu scis . Soli, qui propter male habentes venit, medico dicenti: Non indigent sani medico, sed male habentes , dicendum est confidenter ab eo qui aegrotantem suam animam vult salvari: Sana me, Evangelio mulier sanguinem fluens, omnem substantiam suam expendit in medicis , nec potuit a quoquam eorum sanari: ad nullum quippe ex eis dignum erat dici: Sana me, domine, et sanabor, nisi ad solum cui sufficit vestimenti tantum fimbriam tangere, cui ego uni dicam: Sana me, Domine, et sanabor. Tunc siquidem medicinam sanitas sequitur, si Christus curare dignetur: Salvum me fac, et salvus ero. Falsus equus in salutem . Propterea ei dicam: Salvum me fac et salvus ero. Et hoc ita gaudebo loqui, si omni renuntians praecipitur: Non glorietur sapiens in sapientia sua, neque fortis in vir
Abbreviated transcription (Latin):
Tolle cruoe tuã. & ueni sequere me Et qui non
reliquerit patrẽ aut matrẽ & secutus fuerit
me. non ẽ dignꝰ meus eẽ discipulus Si gͥ talis
fueris ut semꝑ xp̃m sequaris qͣntũ plus secut
fueris. tanto minꝰ labor abis: Non enĩ lassitudo
in uacob neq apparebit dolor in isrł Propt̾ea
ddix̾ ut ñ laboremꝰ ulteriꝰ. laborantes anꝗͣ eũ in¬

Expanded text:
Tolle crucem tuam, et veni, sequere me; » et: « qui non reliquerit patrem aut matrem, et secutus non fuerit me, non est dignus meus esse discipulus . » Si igitur talis fueris, ut semper Christum sequaris: quanto plus secutus fueris, tanto minus laborabis: non est enim lassitudo in Jacob: neque apparebit dolor in Israel. Propterea dixit, ut non laboremus ulterius: laborantes ante
Abbreviated transcription (Latin):
ñ scribunt᷑. Quo enĩ metro mensi st̃. remẽtie¬
suꝑ terra Si cȩlestia ñ requirat in terra. si sẽꝑ
anima eius de istiꝰ mundi neggociis esti&. quȩ
uident᷑ scło bona Si uͦ audiens iħ̾m loqͤntẽ.
nolite uobis thesauriz are thesauros suꝑ t̾ram
ubi tinea & uermes ext̾minant. & ubi fures
effodiunt & furant᷑. sed thes aurirate uobis
thes auros in gela Qui chesaurizauerit sibu in
&elo ipse sibi causa ẽ ut scribat᷑ in gelis Hȩc¬

Expanded text:
rram scribantur. Quo enim metro mensi sunt, remetierram scribantur. Quo enim metro mensi sunt, remetiesuper terram: si non coelestia requirat in terra, si semper anima ejus de istius mundi negotiis aestuet, quae videntur saeculo bona; si vero audiens Jesum loquentem: « Nolite vobis thesaurizare thesauros super terram, ubi tinea et vermis exterminant, et ubi fures effodiunt et furantur, sed thesaurizate vobis thesauros in coelo , » qui thesaurizaverit sibi in coelo, ipse sibi causa est, ut scribatur in coelis. C
Abbreviated transcription (Latin):
sine eo. neq patiens quod in se ñ habae. xp̃m.
Ipse ẽ enim sustentatio isrł Si autẽ & ad
patrẽ ħ retuleris. non imꝑie intelliges Drã
dentes: Unusquisq nr̃m qñ peccat ꝑ ea que
peccat. xp̃m relitiquit Relinquens autem¬
& filium. relinqͥt & patrẽ In t̾tus a iusticia
longe ẽ. pollutus a sanctimonia. bellator a
pace Et qui sub potestate in imici eẽ incͥp.
iuuersi qui te derelinquunt confundant᷑ dis.¬
Mdeutes Hoc ẽ qͣntũ te deserunt. tantũ confun¬
aant᷑ Discedentes suꝑ terlã scribant᷑ Dm̃s hoĩes
describunt᷑ Sc̃i in gelo. peccatores suꝑ terrã:
Dicit ad discipulos iħe Gaudete aute̾. qr nõ ia
ũ scͥpta sunt in celis. lgit᷑ oportet lȩtari. si galis
uis fuerit. ut nom̃ eius scribat᷑ in celis Et qͣmͦ
ut terirã edom. sed agros terrȩ edom & uine
possident. scribunt᷑ noĩa quasi relinqͤntium
diũ suꝑ terrã. Confundant᷑ discedentes. suꝑ t̃¬

Expanded text:
sine eo, neque patiens, quod in se non habet Christum: ipse est enim sustentatio Israel. Si autem ad Patrem et hoc retuleris, non impie intelligis. Dominr discedentes . Unusquisque nostrum quando peccat, per ea quae peccat, Christum relinquit: relinquens autem Filium, reliquit et Patrem. Injustus a justitia longe est, pollutus a sanctimonia, bellator a pace, et qui sub potestate inimici esse incipitUniversi qui te derelinquunt, confundantur discedentes, hoc est, quantum deserunt, tantum confundantur discedentes. Super terram scribantur. Omnes homines describuntur, sancti in coelo, peccatores super terram. Dicit ad discipulos Jesus: Gaudete autem, quia scripta sunt in coelis . Igitur oportet laetari si talis quis fuerit, ut nomen ejus scribatur in coelis. Et quomodo nt terram Edom, sed agros terrae Edom et vineas possident, scribuntur nomina quasi relinquentium Deum super terram. Confundantur discedentes, super te
Abbreviated transcription (Latin):
Scultus esto && fatuus. ut sapiens fias Sa
rttione ista. bonꝰ ẽ deus qͥ contrariis diuirtasõ¬
uertit: ut faciat cõpleri id quod dictũ
uissimũ eius erit insipiens Qũ nouissimũ es
erit insipiens : Oportet xp̃m regnare usqdũ
ponat om̃s inimicos eius ds̃ sub pedibꝰ eiii. ũ
autẽ omĩi ei subiecerit. nouissimꝰ inimicꝰ de¬
struet᷑ mors Cũ destructa fuerit mors. cuic̃
extrema ꝑdicis erunt. & norussimĩi eius fuet
insipiens. Hec de ꝑdice Frincipiũ uͦ capitulise¬
cundi istud lectũ ẽ. Ihronꝰ głe eiꝰ exaltat ab
inicio. locꝰ scĩficationis nr̃ȩ. fustentatio isrh¬

Expanded text:
stultus esto et fatuus, ut sapiens fias  An generatione ista, bonus est Deus qui contrariis diversa subvertit, ut faciat compleri id quod dictum est: Novissimum ejus erit insipiens. Quando novissimum ejus erit insipiens, oportet Christum regnare, usque dum ponat omnes inimicos ejus Deus sub pedibus ejus. Cum autem omnia ei subjecerit, novissimus inimicus destruetur mors; cum destructa fuerit mors, tunc extrema perdicis erunt, et novissimum ejus fiet insipiens. Haec de perdice. Principium vero capituli secundum istud lectum est: Thronus gloriae 787 exaltatus ab initio locus, sanctificatio nostra, sustentatio Isr
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit interp̾tatio Incipiamus gͦ ab eo qđ scͥptu ẽ
ulamauit ꝑdix. amg̃gauit quȩ non peꝑit ⁊
ipse generauit. sed cũ clamauerit alienas cong̃¬
gans creaturas. facit eas suas Clamauit ꝑdix
ꝑ ualentinũ. clamauit ꝑbasilidẽ ꝑ marcionẽ:
ꝑ om̃s qui alienȩ a dõ głȩ cupiditate iupti sunt:
Nullus enĩ eorũ sonare poterit uocẽ dñi iħi. meȩ
oues meã uocẽ audiunt S erit uax xp̃i in ꝑato¬
lo. erat in petro. ꝓpt̾ quod paulus dicebat. An
exꝑim̾itũ queritis cius qͥ in me loqt᷑ xp̃e: Vax¬

Expanded text:
fuerit interpretatio. Incipiamus ergo ab eo quod scriptum est: fuerit interpretatio. Incipiamus ergo ab eo quod scriptum est: Clamavit perdix, congregavit quae non peperit. ipse generavit; sed cum clamaverit, alienas congregans creaturas, facit eas suas. Clamavit perdix per Valentinum, clamavit per Basilidem, per Marcionem, per omnes qui alienae a Deo gloriae cupiditate rapti sunt. Nullus enim eorum sonare poterat vocem Domini Jesu: Meae oves meam vocem audiunt . Sed erat vox Christi in Paulo, erat in Petro; propter quod Paulus dicebat: An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
calogiis & fato consecrauerint. asserentes cun¬
ta quȩ inter mortales fiunt. aut ex astiorũ
ratibus. aut ex fati necessitate pendere Sed
is̃ abrah̃ ꝓmouens ad meliora dix̃ ei Ego sũ qͥ¬
e educo de terra chaldõrũ Potens ẽ enim ds̃
qui &̃ nobis tribuat ut eg̾diam᷑ de t̾ra chal¬
bũ. & nullũ aliũ absq eo e̾e̾ credamꝰ. qui
lispensans uniuersa & regens uitã nrãm ꝓ qͣli¬
tatibꝰ meritorũ accidentiũ diuersa moderet᷑
qͥeq enĩ micans aliquod sydus uł fetontis ut
uunt uł corrupti catamiti stella nr̃oꝵ causa
contia&e negociorũ Et iuxta unũ qͥdem ar-¬
qumentũ in terra chaldeorũ ẽ. qͥ supͣdictis ra¬
notinationibꝰ credit. iuxta aliud uͦ ascendit
quis supͣ tecta. & uenerat᷑ m ilitiã cęli In ue¬
umꝰ autẽ in iheremia multã ex his cõmutatio¬
ne̾ qui litant miliciȩ celi Opꝰ gͦ dño uircutũ

Expanded text:
nealogiis et fato consecraverunt, asserentes cunnealogiis et fato consecraverunt, asserentes cuncta quae inter mortales fiunt, aut ex astrorum motibus, aut ex fati necessitate pendere. Sed Deus Abraham promovens ad meliora dixit ei: « Ego qui te educo de terra Chaldaeorum ; » potens est enim Deus qui etiam nobis tribuat, ut egrediamur de terra Chalut nullum alium absque eo esse credamus, qui dispensans universa, et regens vitam nostram pro qualitatibus meritorum, accidentium diversa moderetur. Neque enim micans aliquod sidus, vel Phaetontis, ut aiunt, vel corrupti catamiti stella nostrorum causam continet negotiorum. Et juxta unum quidem argumentum in terra Chaldaeorum est, qui supradictis ratiocinationibus credidit; juxta aliud vero ascendit quis super tecta, et veneratur militiam coeli. Invenimus autem in Jeremia multam et his fieri comminationem, qui libant militiae Dei. Opus ergo Domino virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
negocia iuxta subiaceus quidẽ unũ st̃. iuxta
intellectũ autẽ płima fr̃equent̾ allegorirantes
lubilonẽ diximꝰ negocia esse terrena. quȩ seꝑ
confusa sunt uiciis. egiptũ similit̃ affligentia
siue uirtutũ eorũ quę accȩdunt nob ex eorũ
nutibꝰ asserant fieri. eos eẽ diximꝰ qui talibꝰ se
ꝑsuasionibꝰ dedicauer᷑: Om̃is gͥ qͥ his credit in
terra chaldeoꝵ ẽ Si quis ur̃m mathemathiarꝵ
ldiamnenta sectat᷑: in terra chaldeo s ẽ: Si qͥs
uitatis diẽ supputat. & uariis horarũ mo
aenteꝵq iationib credens ħ dogna suscipit. qr
elle talit̾ & talit̾ figuratis faciunt hoĩes lu¬
uriosos. adicͥteros. castos. aut certe qđcũq eorũ
te in terra chaldeoꝵ ÷ lam quidã estimant
panos. ex astrorũ cursibꝰ fieri Quotqͦt autẽ
ta sapitis. qͦt qͦt dictis istis creditis. in t̾ra chal¬
cerũ estis Cõminans gͦ ds̃ his qui in t̾ra chal.¬
aoꝑ sunt. his sp̃italit̾ cõminat᷑. qui seipsos ge¬

Expanded text:
ens quidem unum sunt, juxta intellectum autem plurima. Frequenter allegorizantes Babylonem diximus negotia esse terrena, quae semper confusa sunt vitiis. Aegyptum similiter affligentia. sive virtutum eorum, quaeque accidunt nobis ex earum nutibus asserant fieri, eos esse diximus, qui talibus se persuasionibus dedicaverunt. Omnis igitur qui his credit, in terra Chaldaeorum est. Si quis vestrum mathematicorum deliramenta sectatur, in terra Chaldaeorum est. Si quis nativitatis diem supputat, et variis horarum motionibus credens hoc dogma suscipit quia stellae taliter et taliter figuratae faciunt homines luxuriosos, adulteros, castos, aut certe quodcunque eorum, iste in terra Chaldaeorum est. Jam quidam aestimant Christianos ex astrorum cursibus fieri. Quotquot autem ista sapitis, quotquot dictis istis creditis, in terra Chaldaeorum estis. Comminans ergo Deus his qui in terra Chaldaeorum sunt, his spiritaliter comminatur, qui se ipsos ge
Abbreviated transcription (Latin):
Intẽ uite dnm. Dicaniꝰ gͦ & nos si nolumus
uelinquere fontẽ uite dñm. uocẽ ꝓxcimorum
iu ap̃i discipulorũ. qua locuti sunt ad mag¬
rũ cũ eis dicer&: Nunqͥd & uos uultis recede:
Quid egͦ dicemus: Dñe ad quẽ ibimꝰ: Herba
uite tu habes Sic finita ẽ &̾ scdi capituli cir-¬
cuscriptio. Sequens oratio ẽ ista continens
Sina me dñe & sanabor saluũ me fac & saluꝰ
ero qm̃ gloriatio mea tu es Eoce iꝑsi dicunt¬

Expanded text:
ntem vitae Dominum. Dicamus ergo et nos, si nolumus derelinquere fontem vitae Dominum, voce proximorum Jesu Christi discipulorum, qua locuti sunt ad magistrum, cum eis diceret: Numquid et vos vultis recedere. Quid igitur dicemus? Domine, ad quem ibimus? verba vitae tu habes . Sic finita est etiam secundi capituli circumscriptio. Sequens oratio est ista continens: Sana me, Domine, et sanabor, salvum me fac, et salvus ero: quoniam gloriatio mea tu es. Ecce i
Abbreviated transcription (Latin):
exposuit Et ħ oportet & ꝑ singulos scpt᷑arũ
obseruare sermones Quomodo itaq fit in ex¬
ĩminiũ babilon: Qñ ext̾minant᷑ om̃s confusi¬
ones de aĩa mea Neq ulteriꝰ me confundit morᷤ
fili aut obitus uxoris cũ ñ ẽ qui me irritet &
ꝓuocet ad tristiciã. ad irã. ad concupiscentiã.
ad uoluptatẽ. qñ maneo inconfusus. asfumens
ritionẽ quę me confirm& & robor&e. tc̾ mͥ ac¬
dit id quod dictũ ẽ. facta ẽ in ext̾mi niũ
ibilon. ħ ẽ uniuersa confusio Fiunt aut̃
sta id ẽ confringi & conteri malleũ oĩs terrę
e demoliri babilonẽ. cũ gentes suꝑponentur
malleo ⁊ babiloni Scͥptũ ẽ enĩ Ingentibꝰ suꝑ¬
fringaris & conteraris Quomͦ ista facta ft̃:

Expanded text:
ulos Scripturarum observare sermones. Quando itaque fit in exterminium Babylon? Quando exterminantur omnes confusiones de anima mea, neque ulterius me confundit mors filii, aut obitus uxoris: cum non est qui me irritet, et provocet ad tristitiam, ad iram, ad concupiscentiam, 775 ad voluptatem, quando maneo inconfusus, assumens rationem, quae me confirmet, et roboret, tunc mihi accidit quod dictum est: Facta est in exterminium Babylon, hoc est universa confusio. Fiunt autem ista, id est, confringi, et conteri malleum omnis terrae, et demoliri Babylonem, cum gentes superponuntur malleo, et Babyloni. Scriptum est enim: In gentibus supfringaris et conteraris. Quando ista facta sunt?
Abbreviated transcription (Latin):
& regnũ eius Nidi dñm̃ sabaoth sedentẽ suꝑ
sede excelsã & eleuatã Uidit e iberemias quo¬
mͦ dc̃ regnat ꝓpt̾ quod glorificans eũ at.
Thronꝰ głȩ eiꝰ exaltatus ab inicio. locus sc̃ifica¬
tionis nr̃e Siue de xp̃o uolueris ista intelli.¬
gere ñ peccabis. siue de patre ñ impie senties

Expanded text:
 regnum 789 ejus: Vidi Dominum Sabaoth sedentem super sedem excelsam et elevatam. Vidit et Jeremias quomodo Deus regnat, propter quod glorificans eum ait: Thronus gloriae, exaltatus ab initio locus, sanctificatio nostra. Sive de Christo volueris ista intelligere, non peccabis, sive de Patre, non impie senties:
Abbreviated transcription (Latin):
gens turba. multi st̃ ppłi captiuorũ & facit dii¬
tias suas tlon cogitat iudiciũ neq ht̃ in corde
iusticiũ. sed om̃ia site lege gerens merito arguit᷑
ñ cũ iudicio fȩcisse diuitias AAeus autẽ dñs fac̃
diuitias suas cũ iudicio. examinata ẽ & dileta
eum. Nos om̃s qui qͦndã fuimꝰ sub clamantis po¬
pietatẽ &̾ ad religionẽ uocantes sub contrario
ueritatis dogmate clamauer᷑ nos inquã riniu̾si
enĩ sapiens fuit. ut nouissimũ eiꝰ merito insipi¬
ens fiat : S dicamꝰ eũ fuisse sapientẽ. Serpeus
quispe saprentior eut om̃ibꝰ bestiis suꝑ terium.
aiłirioru. Dixit autẽ ihiolentia mea frepe
&e sapientia intellectus auferã fines gentum.
enssinũ eius erit stultũ. Iste ab eo qđ filt ap¬
ens male sapientior enĩ eiat om̃ib bestiis siup
teriã. fie econtiario eoqd sapiens fuit. malo ur¬
sipiens. intellige s uͦ qđ sit nouissimũ eiꝰ uete in¬

Expanded text:
i captivorum, et 785 facit divitias suas, non cogitans judicium, neque habens in corde justitiam, sed omnia sine lege gerens; merito arguitur non cum judicio fecisse divitias. Meus autem Jesus facit divitias suas cum judicio. Examinata est et delecta eum . Nos omnes qui quondam fuimus sub clamantis popietatem et ad religionem vocantes, sub contrario veritati dogmate clamaverunt nos, inquam, universi enim sapiens fuit, ut novissimum ejus merito insipiens fiat? Sed dicamus eum fuisse sapientem. « Serpens quippe sapientior erat omnibus bestiis super terram, Assyriorum. Dixit autem: Valentia mea faciam, et sapientia intellectus auferam fines gentium,novissimum ejus erit stultum. Iste ab eo, quod fuit sapiens male, sapientior enim erat omnibus bestiis super terram, fiet contrario ei, quod sapiens fuit male, insipiens. Intelliges vero quid sit « novissimum ejus, erit insi
Abbreviated transcription (Latin):
habent sani iuedicũ. sed male habentes: Alio
intellectu pastor ẽ. scđm quod irutionabilisꝰ
Pest. Alio intellectu rex. sođin qđ rationabilis
pͥncipat᷑. alio intellectu uitis uera sođm quod
inserti in eum hõies uberrimos affer̾ frue et
excutti a patre agricola piriguedinẽ uitis uere
ex uniꝰ radicis consortio assumunt: haxta aliũ
iutellectũ sapientia ẽ. iuxta aliũ ueritas iux¬
ta aliũ iusticia. ueruntam̃ subiaceus uuum est:

Expanded text:
habent sani medicum, sed male habentes . Alio habent sani medicum, sed male habentes . Alio intellectu pastor, secundum quod irrationabilibus praeest. Alio intellectu rex, secundum quod rationabilibus principatur. Alio intellectu vitis vera, secundum quod inserti in eam homines uberrimos afferunt fructus, et exculti a patre agricola, pinguedinem vitis verae ex unius radicis consortio assumunt. Juxta alium intellectum sapientia, juxta alium veritas, juxta alium justitia. Verumtamen subjac
Abbreviated transcription (Latin):
coronat᷑: eode mͦ qui ingressus ẽ ȩcła ꝙ catheru¬
mine ausculta qui accessit ad sermone di incu
aliud qͣm conscriptus ẽ in certamine pretattio
Et conscriptus si ñ legitime certauerit. deditꝰ
conscripti st̃. Si autẽ contendit fortit᷑ id fugi¬
enda uerba & contumelias ñ solũ iniuria libea
bit᷑ sed & incorruptã głę accipiet conona. De
dño uircutũ in terra chaldeos luata diu̾sos
itellectus. terrenꝰ locꝰ multiplicit nõiat᷑. Et ͦ¬
mͦ differenti interseratione saluator pliua htꝰ
uocabula. cũ unꝰ in subiacenti sit uariꝰ autẽ in¬
terrena negocia cũ unũ sint in subiacenti intel¬
lectus diuersitate st̃ płima Quod autẽ dics
sic fice manifestiꝰ. cũ exemplũ quoda saluato¬
re assumpsi edisserens ad ea quȩ st̃ subiecta ex¬
plauanda transcendo Unũ subiacens ẽ dnõ meo
iħu saluatori Hoc uno subiacente. alio intel¬
lectu medicus ẽ. iuxta quod scͥptũ ẽ. ñ necce̾

Expanded text:
coronatur: eodem modo qui ingressus est Ecclesiam, o Catechumene, ausculta; qui accessit ad sermonem Dei, nihil aliud quam conscriptus est in certamine pietatis, et conscriptus si non legitime certaverit, caeditur conscripti sunt. Si autem contenderit fortiter ad fugienda verbbitur, sed incorruptam gloriae accipiet coronam. Opus Domino virtutum in terra Chaldaeorum. Juxta diversos intellectus terrenus locus multipliciter nominatur, et quomodo differenti inter se notione plura Salvator habet vocabula, cum unus in subterrena negotia, cum unum sit in subjacenti, intellectus diversitate sunt plurima. Quod autem dico sic fiet manifestius, cum exemplum, quod a Salvatore assumpsi, edisserens, ad ea, quae sunt subjecta, explananda, transcendero. Unum subjacens est Domino meo Jesu Salvatori. Hoc uno subjacente, alio intellectu medicus est, juxta quod scriptum est: Non necesse
Abbreviated transcription (Latin):
dño dõ nr̃o. uindictã ppłi eiꝰ Denunciate in ba¬
bilone multis om̃i intendenti arcũ Significant᷑
positũ ẽ multis Multi enĩ st̃ qui in babilone sunt.
in ierłm uͦ pauci Non enĩ iccirco ait dilexi uos
ab om̃ibꝰ. Et bene his qui ex parte erant dictũ ẽ.
pauciestis ab om̃ibꝰ gentibꝰ Intellige porro ex ħ.
pauci ᷤ qui saluant᷑ S & illud. contendite intrare
non sit ex ea qui saluet᷑ Disꝑdite interficite
om̃ia babilonis Nuꝑ diximus de parabolis ba.¬
bilonis. de uiris babiloniis. de sem ine babilonio:
ei iuxta oꝑa eiꝰ Scđm omĩa quę fȩc̾ facite ei
nabes in te cagitationes nequã resistentes pietati
& fidĩ. uere habes in te babilonios S fac uindi¬

Expanded text:
indictam populi ejus. Denuntiate in Babylone multis, omni intendenti arcum: significanter positum est multis. Multi enim sunt qui in Babylone sunt, in Hierusalem vero pauci. Non enim idcirco ait: « Dilexit vos ab omnibus gentibus. » Et bene his qui ex parte erant dictum est, « pauci estis ab omnibus gentibus. » Intellige porro et hoc: « Pauci qui salvantur, » sed et illud: « Contendite intrare i intendenti arcum; non sit ex ea qui salvetur. Disperdite, interficite omnia Babylonis. » Nuper diximus de parvulis Babyloniis, de viris Babyloniis, de semine Babylonio. ei juxta opera ejus; secundum omnia quae fecit facite ei, habes in te cogitationes nequam resistentes pietati et fidei verae, habes in te Babylonios. Sed fac vindi
Abbreviated transcription (Latin):
rpuit supputationẽ nataliũ qui ueritatis ser¬
more utitur aduersũ eas. qui ostendit nicł eorũ
quȩ mathemathici dicunt uerũ eẽ qui docet in¬
scrutibilia iudicia dĩ. nec ea posse ab hõibꝰ cõphen¬
di. qui asserit qr siđa ñ st̃ ciusę eoꝵ. quę fiunt

Expanded text:
respuit supputationes natalium, qui veritatis sermone utitur adversum eas, qui ostendit nihil eorum quae a mathematicis dicuntur verum esse, qui docet inscrutabilia judicia Dei, nec ea posse ab hominibus comprehendi, qui asserit quia sidera non sunt causae eorum quae fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
sed uniuersȩ terrę. pro eo quod in om̃i terra
malicia eius disꝑsa sit. & ubiq malleus iste
oꝑetur Est autẽ &̃ hoc dicendũ. ⁊abulum
uiuuersȩ terrȩ malleũ esse. non oeli malleum
neq etum tenuiori substantiȩ conuenit muallens
sed erassi ori: Si portas imaginẽ terren. maleis
te quia terrenus es ꝑeutit. Si pecaus &t qaler
& in terrã uadis. expieris malleũ unilie tes

Expanded text:
sed universae terrae, pro eo quod in omni terra sed universae terrae, pro eo quod in omni terra malitia ejus dispersa sit, et ubique 773 malleus iste malum operatur. Est autem etiam hoc dicendum, Zabulum universae terrae malleum esse, non coeli malleum. Neque enim tenuiori substantiae convenit malleus, sed crassiori. Si portas imaginem terreni, malleus te, quia terrenus es, percutit; si peccas, et terra es, et in terram ibis, experieris malleum univers
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ malleus dr̃. ita qͥ ministiat malleator est filiꝰ
cam Quotienscunq in temptatione incidis.
scito diabolũ malleũ eẽ & malleatorẽ eũ ꝑ quẽ
eabulus insequit᷑. Uelut in ꝓditione saluato¬
ris malleus . abulus. malleator iudas fuit Et
multi malleator es erant in tp̃r illo quo dñs passus
ẽ clamantes tolle de terra talẽ. crucifige crucifi¬
ge eũ Omĩa malleatoribꝰ plena sunt Quotqͦt
enĩ in actu suo eabulũ suscipiunt. & minie¬
strant ei ad ꝓbandũ iustũ. & in iustũ coarguen¬
dũ om̃s malleatores funt locitco &̾ si heri mal¬
leator eras & in manu malleũ continebas. nc̃
discens qr a cain fr̾icida oriant᷑ malleatores.
pice malleũ de manu tua & tͣnsmigͣ ad moli¬
reliquorũ qui scͥpturarũ laudibꝰ efferuntua
Ueruntam̃ finis mallei. confractio atq contritio
eabulus sit. malleus non partis alicuiꝰ terrȩ

Expanded text:
est, malleus dicitur: ita qui ministrat, malleator est filius est, malleus dicitur: ita qui ministrat, malleator est filius Cain. Quotiescumque enim in tentatione incideris, scito malleum Zabulum esse, et malleatorem eum, per quem te Zabulus insequitur. Velut in proditione Salvatoris malleus Zabulus, malleator Judas fuit. Et multi erant malleatores in tempore illo, quo Dominus passus est, clamantes: tolle de terra talem: crucifige, crucifige eum. Omnia malleatoribus plena sunt. Quotquot enim in actu suo Zabulum suspiciunt, et ministrant ei ad probandum justum, et injustum coarguendum, omnes malleatores sunt. Idcirco si heri malleator eras, et in manu malleum continebas, nunc discens, quia a Cain fratricida oriuntur malleatores, projice malleum de manu tua, et transmigra ad mallreliquorum, qui Scripturarum laudibus efferuntur. Verumtamen finis confractio est atque contritio.c malleus Zabulus sit, malleus non partis alicujus terrae,
Abbreviated transcription (Latin):
ut malleus ꝑcutienda ꝑcutiat Uerbi gr̃a dic¬
tũ sit. ad intelligentiam enĩ obseuriorẽ sumunt᷑
tilis quȩ iuxta legẽ ad sollempnitates di exci¬
tat. quę audientium aĩos clangore suo accendit
ad bellũ. Necessariꝰ ẽ malleus. ut tuba ꝓductilis
fuit Multũ cõp̾e ratus ẽ iste malleus tube ꝓdu¬
Ctili paulo. ut eũ ꝑ uaria temptamenta ꝓdu¬
cer& & approbarae. quo illesus possit exxe udi
figurãq assumere tubȩ magnisone ñ in incertũ
dans uoce̾ in audientes. ut p̾parent᷑ ad militiae
bellũ Et qm̃ malleus inuenit᷑ contͣria fortitudo.
& draco incus imꝑducibilis. istiꝰ mõi semꝑ in scrip¬
turis mallei uel euiꝰcunq alteriꝰ materiei cõposi¬
tũ nom̃ assumens. inuestigabo sermonẽ. Caui ge¬
nerauit filios. sed de cain ortus ẽ faber eriꝰ & ferri
Ergo ut eabulus qui om̃iũ temptationũ oꝑator

Expanded text:
ut malleus percutienda percutiat. Verbi gratia dicut malleus percutienda percutiat. Verbi gratia dictum sit ad intelligentiam enim obscuriorum sumuntur tilis, quae juxta Legem ad solemnitates Dei excutiat, quae audientium animos clangore suo accendit ad bellum. Necessarius est malleus, ut tuba productilis fiat. Multa cooperatus est iste malleus tubae productili Paulo, ut eum per varia tentamenta produceret, et approbaret, quia illaesus posset excudi, figuramque assumere tubae magnisonae, non incertam dans vocem in audientes, ut praeparentur ad militiae bellum. Et quoniam malleus invenitur contraria fortitudo, et draco incus producibilis, istius modi semper in Scripturis malleo, vel quacumque alia materia compositum nomen assumens, instabo sermone: Cain generavit filios, et de Cain ortus est faber aeris et ferri. Ergo ut Zabulus, qui omnium tentationum operator
Abbreviated transcription (Latin):
causarũ nõibꝰ insigniunt᷑ & dicis qr scs qui qͣsi
musꝰ ad amantinꝰ uł in mani dũi ad amans ẽ. nĩ
cur& neq de malleo neq de incude. s qͣntũ plus
cesus fuerit. tanto plus uirtutẽ eiꝰ splendesoere
Aiunt eos qui mercimonia lapidũ exercent
cũ uoluerint phare adamantẽ ignorare utrũ
sit adamans an ñ sit qͣndiu malleus & incus ñ
uenerint. tẽ autẽ ꝑsuadi e̾e̾ uerissimũ admantẽ
sito durior lapidis natura consistat. Taliꝰ uir
lapides nesciunt ignorat᷑ Certissime autẽ no¬
uit ad amantinorũ lapidũ naturã solus deus
plurimis ignoratã. Ego ipse adhuc nescio utry
ueniente malleo ac ꝑcutiente me confringar &
conteiir ꝯuict᷑ qͥa ñ sĩ adamans. aut c̾te u̾us adamans oster¬
dar. si ingruentibꝰ persecutionibꝰ ꝑiculis. tempta¬
tionibꝰ. non tã contritꝰ fuero ad ictus mallei quã
ꝑbatus. Et tuipse ꝑcurre seͥpturas. & quere si
quod potes inuenire uestigiũ bene a dõ ꝑmitti

Expanded text:
ibus insigniuntur: et dicis quia sanctus qui quasi murus adamantinus, vel in manu Domini adamas est, non curet neque de malleo, neque de incude; sed quanto plus caesus fuerit, tanto plus ejus virtutem splendescere. Aiunt eos, qui mercimonia lapidum exercent, cum voluerint probare adamantem, ignorantes utrum sit adamas, an non sit, quamdiu malleum et incudem non invenerint: tunc autem persuaderi esse verissimum adamantem, sita, durior lapidum natura compingit. Talis vir lapides nesciunt, ignoratur. Certissime autem novit adamantinorum lapidum naturam solus Deus plurimis ignoratam. Ego ipse adhuc nescio utrum, veniente malleo, et percutiente me, confringar et conterar, convictus, quia non sum adamas, an certe verus adamas ostendar, si ingruentibus persecutionibus, periculis, tentationibus, tam contritus fuero ad ictus mallei, 772 quam probatus. Et tu ipse percurre Scripturas, et quaeres, si quod potes invenire vestigium, bene a Deo promitti,
Abbreviated transcription (Latin):
atq conterere malleũ uniuersȩ terrȩ. ne
ante eũ abrahã neq pꝰ eũ iħu naue neq
alium quenꝗͣ ꝓpħarũ Quis gͦ potuit talẽ
tantũq malleũ & uniuersȩ terrȩ malleum
confringere & conterere: Quis ẽ iste: Ihe
xp̃c confregit atq contriuit malleũ uniu̾¬
contritus Et qm̃ repperi saluatorẽ esse qui
confregit malleũ uniuersȩ terrȩ. & contriue¬
rit eum. ueniã ad eugłm & uideã primam
temptationẽ. qñ ei dix̃ eabulus ista omnia
tibi dabo si ꝓcidens adoraueris me &e reliqua
& dicã qr in illo tempore non contriuerit
iħc malleum uniuersȩ terrȩ. sed tantũ con-¬
fregit eũ Cũ uͦ recessit ab eo usq ad tempꝰ
& tempore pꝰea uenit instant᷑. tc̃ contritus est
ñ solũ confractus ut pͥmũ malleus uniu̾se t̾rȩ
Et qr contritus ẽ qui fuerat ante confractus
malleus uniuersȩ terre: iociroo & ꝑ unũqu̾aq

Expanded text:
atque conterere malleum universae terrae, neque atque conterere malleum universae terrae, neque ante eum Abraham, neque post eum Jesum Nave, neque alium quemquam prophetarum. Quis ergo potuit talem tantumque malleum universae terrae confringere et conterere? Quis est iste? Jesus Christus confregit atque contrivit malleum univecontritus. Et quoniam reperi salvatorem esse qui confregit malleum universae terrae et contriverit cum, veniam ad Evangelium ut videam primam tentationem quando dixit ei diabolus: « Ista omnia tibi dabo si procidens adoraveris me, » etc. ; et dicam, quia illo tempore non contrivit Jesus malleum universae terrae, sed tantum confregit eum. Cum vero secessit ab eo usque ad tempus, et tempore postea venit instante, tunc contritus est, non solum confractus ut primum, malleus universae terrae, et quia contritus est, qui fuerat ante confractus, malleus universae terrae, idcirco et per unumquemque
Abbreviated transcription (Latin):
aduersũ cuncta terrena potentiam sua exere¬
at eabulũ eẽ. Posse. uitẽ &̾ minorẽ mallera
uscelliggi qͥ ñ uniuersȩ terrȩ sit malleus. sec
illꝰ ut ita dicã & illius teriȩ partis ẽ quidem¬
eũ una aliqua contͣria fortitudo mͥ repugnit
&e colluctat᷑ mecũ ñ ualens cũ uniuersis suu
hominibꝰ cong̃di ut eabulus: Tunc ẽ quide
malleus in me. sed ñ uniuersȩ terrȩ malleus.
uerũ ut ita dicã meȩ tantũ malleus terrae.
Confracto autẽ & contrito malleo uniuise
terrę. quid necesse ẽ arbitͣri de malleo parti¬
um terre : Simulq estimo admiritione dig¬
nũ. qm̃ uniuersȩ terrȩ malleus cõminutꝰ stt
Quid enĩ magnũ si fractus fuiss& & contritꝰ
malleus partiũ terrȩ : S uere nc̃ ad miran¬
dũ ẽ qr uniuerse terrȩ malleus contractus ato
contritus ẽ Post hec quero qui sit iste qͥ uat
uerse terrȩ malleũ confregerit & contriuerit
& dicã non potuisse moisen confringere

Expanded text:
potentiam suam exerceat, Zabulum esse: posse autem etiam minorem malleum intelligi, qui non universae terrae sit malleus, sed illius, ut ita dicam, et illius partis terrae. Et siquidem una aliqua contraria fortitudo mihi repugnat, et colluctatur mecum, non valens cum universis simul hominibus congredi, ut Zabulus: tunc est quidem malleus in me, sed non universae terrae malleus; verum, ut ita dicam, meae tantum malleus terrae. Confracto autem et contrito malleo universae terrae, quid necesse est arbitrari de malleo partium terrae? Simulque existimo admiratione dignum, quoniam universae terrae malleus sit comminutus. Quid enim magnum, si fractus fuisset, et contritus malleus partium terrae? Sed vere nunc admirandum est, quia universae terrae malleus confractus atque contritus est. Post haec quversae terrae malleum confregerit et contriverit? et dicam non potuisse Moysen confringere
Abbreviated transcription (Latin):
mento st̃. & pisces ꝑdendi ac ꝓiciendi cũ bonis
piscibꝰ. qui in retib inciđant continent᷑. Quã
cũ aꝑuerit iudicii tp̃re & ꝓtulerit exinde ua-¬
de egredientibꝰ uasis ux Exier̃ ex nob̾. ñ enĩ
erant ex nobis Si enim fuissent ex nob̾. man¬
sissent utiq nob̾cũ S idõ egressi st̃ a nob̾ ut

Expanded text:
iciendi, cum bonis piscibus, qui in retia inciderant, continentur. Quam cum aperuerit judicii tempore, et protulerit exinde vade egredientibus vasis irae: Exierunt ex nobis, non enim erant ex nobis. Si enim fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum. Sed ideo egressi sunt a nobis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
liã: Si gͥ quis mundauerit semxeipsũ ab his
erit uas in honorẽ sc̃ificatũ utile dño ad om̃e
opꝰ bonũ p̃paritũ Futasne magna domꝰ in p̾¬
sentiẽ & in ea sunt uasa in honorẽ. & alia in
contumeliã an in illa quȩ futura ẽ domo. uiasa
quidẽ aurea & argentea que sunt in honorem
dei uasa eẽ in magna domo q̃ mundata non
sunt sed sunt uasa testea in contumelia. attam̃
necessaria domui Nide autẽ si ualuero & hoc
ipiũ exemplũ ex alio seͥpture testimonio comꝑ¬
bure. In honoratus ẽ inquit iheconias. quasi iĩas
cuiꝰ nulla ẽ utilitas. Non ait ñ ẽ eius utilitas in
contumeliam autẽ eius ẽ itilitas S qi enit ex
domo dĩ & pecciuit. non ẽ in totũ eius utilitas.
Habeo & aliã scͥpturã in qua dr̃ de alio quodam
pecutore Et erit quasi testa in qua attrahis aque
pusillũ. & in quã carbonẽ buiulabis Et rursur
affirmat ñ necessariũ penitus. & ex om̃i parte ẽẽ

Expanded text:
ndaverit semetipsum ab his, erit vas in honorem, et sanctificatum, utile Domino, ad omne bonum opus praeparatum. Putasne, magna domus in praesenti est, et in ea sunt vasa in honorem, et alia in contumeliam? An in illa quae futura est domo, vasa quidem aurea et argentea, quae sunt in honorem, Dei vasa esse in magna domo, quae mundata non sunt, sed sunt vasa testea in contumeliam, attamen necessaria domui? Vide autem si voluero et hoc ipsum exemplum ex alio Scripturae testimonio comprobare. Inhonoratus est, inquit, Jechonias, quasi vas cujus nulla est utilitas . Non ait, est quidem ejus utilitas, in contumeliam autem ejus est utilitas: sed quia erat ex domo Dei, et peccavit, in totum non est ejus utilitas. Habeo et aliam Scripturam, in qua dicitur de alio quodam peccatore: Et erit quasi testa, in qua attrahes aquae pusillum, et in qua carbonem bajulabis. Et rursum affirmat non necessarium penitus, et ex omni parte esse
Abbreviated transcription (Latin):
e sp̃c sc̃s babiloni & malleo utuuersȩ terre. &
impletũ ẽ hoc quod seͥptũ ẽ in gentibꝰ suꝑpo¬
nent᷑ tibi. & capieris babilon & nĩ coggnoscis:
Utinã caperet᷑ babilon ꝑ singulos nr̃m E&
anterioribꝰ autẽ potest intelligi captiuitas
babilonis. qñ capta suffodit᷑. subu̾tit᷑. desolat᷑.¬
ut nichil in nobis resideat confusionis Et capi¬
eris babilon. & ñ cognoscis Inuenta es & comp̃¬
hensa qr dño restitisti Ergone sola babilon
restitit dño & ñ potiꝰ om̃s gentes. dũ creatore
deserto idola uenerate st̃.dnõ restiterunt
in ierłm. peccatores in babilone erant Et si
peceabant ierosolimitȩ mittebant᷑ in babilo.¬
nẽ Et si conuertebant᷑ ad pęnitentiã in babi¬
lone consistentes. iterũ reg̾diebant᷑ in ierłm Ca-¬
pit᷑ gͦ babilon. & ñ cognoseit babilon Legi qͥp-¬
pe dei non subictt᷑. neq enĩ potest Et inuenta¬

Expanded text:
 terrae, et impletum est hoc quod scriptum est: In gentibus superponentur tibi, et capieris, Babylon, et non cognoscis. Utinam caperetur Babylon et per singulos nostrum. Ex anterioribus autem potest intelligi captivitas Babylonis, quando capta suffoditur, subvertitur, desolatur, nihil in nobis resideat confusionis. Et capieris, Babylon, et non cognoscis; inventa es, et comprehensa, quia Domino restitisti. Ergone sola Babylon Domino restitit, et non potius omnes gentes, dum, creatore deserto, idola veneratae sunt; Domino restiterunt? in Jerusalem, peccatores in Babylone erant. Etsi peccabant Jerosolymitae, mittebantur in Babylonem, et sic convertebantur ad poenitentiam in Babylone consistentes. Sancti vero regrediebantur in Jerusalem. Capitur ergo Babylon, et non cognoscit. Babylon quippe le
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾. audi apłm benedictione quadã benedi¬
centẽ iustũ atq dicentẽ Ds̃ autẽ conterat
sathanan sub pedib ur̃is uelocit᷑ Aialis est
ste malleus. fortasse nc̃ furit adu̾sũ nos. & qͥ¬
tur qr ista de eo pandimꝰ. & conterit᷑ a nob̾.
neq enĩ confringit᷑ tantũ. & nͣ &̃ conterit᷑ ꝑ
sos. Confringgere uult nos e contͣrio & conte

Expanded text:
edicentem justum, atque dicentem: Deus autem conterat Satanam sub pedibus vestris velociter . Animalis est iste malleus, fortasse nunc furit adversum nos, et quaerit quia ista de eo pandimus, et conteritur a nobis neque enim confringitur tantum, et non etiam conteritur per nos, confringere no
Abbreviated transcription (Latin):
ẽneq irę Aliud quoddam nom̃ ei inquiro qui
extra eccłam cõmorat᷑. & quomͦ decerno c̃fidens
Ergone potero de scͥpturis approhare. nec mĩę
in p̃senti loxo int̾ponat. & sane rursus audeat
in id quod iam dudũ conat᷑ sermo ꝓrũpe :
dit apłs In domo aittẽ magna ñ sunt tantũ
uasa aurea & argentea. sed & lignea & fictilia

Expanded text:
eque irae. Aliud quoddam nomen ejus inquiro, qui extra Ecclesiam commoratur: et quomodo decerno confidens,Ergone potero de Scripturis approbare, nec miseriin praesenti loco interponat, et sane rursus audeat in id, quod jamdudum conatur, sermo prorumpere? Ait Apostolus: In domo autem magna non sunt tantum vasa aurea et a
Abbreviated transcription (Latin):
& in uincibilis ꝑseuerans. Lic& suꝑͣsta malleus
abulus & subpositꝰ sit draco qui est qͣsi incus
indomabilis. nichil tam̃ in manu dĩ & in conspee¬
tu eiꝰ consistens ad amans ꝑpetit᷑. Duo itaq contͣria.
sermonis ꝓuerbiũ. ut de his qui anxietatib &
ingentib malis p̾munt᷑ dicant. Int̾ malleũ st̃
& incudem Ti autẽ hreferes ad rabulũ & dra

Expanded text:
et inconvicibilis perseverans. Licet super stet malleus et inconvicibilis perseverans. Licet super stet malleus diabolus, et suppositus sit draco, qui est quasi incus indomabilis, nihil tamen in manu Domini, et in conspectu ejus consistens adamas perpetitur. Duo itaque contraria sermone proverbium, ut de his qui anxietatibus et malis premuntur, dicant: Inter malleum sunt et incudem. Tu autem hoc refers ad diabolum et dr
Abbreviated transcription (Latin):
eius ꝓpħata qr ante confractꝰ÷ quã contritꝰ.
Tcong̃gantes ea quȩ alicubi de malleo
scripta sunt. cũ inuenerimus nom̃ eiꝰ inuestigemꝰ
&e̾ nominis uirtutẽ. ex his quȩ afferimꝰ exemplis
Domꝰ quondã cõponebat᷑ dĩ iuxta t̾ciũ regnorum
librũ & salomon erat construens & ȩdificans eam
lbiq quasi in laude dr̃ de domo dĩ qr malleus &
securis ñ sunt audita in domo dĩ: Ergo quomͦ
eccła. malleus in ȩcda ñ audit᷑ Quis ẽiste malleus
uolens qͣntũ in se ẽ impedire lapides ȩdificatiõis
templi. ut contriti ñ conueniant fundam̃tis ciꝰ:
magnopere cur&e de malleo uniuerse terre. Et¬
qm̃ eoxemplũ ad scm̃ spm̃ ẽ de sensibili malleo q̃ro
materiã malleo fortiorẽ. quȩ nicħ ab eo ꝑcussa pa¬
tiat᷑. quã quidẽ querens repꝑio in eo qđ scriptũ ẽ.
Loce uir stans suꝑ muros ad amantinos. & in manu
eius adamas. Refert autẽ de adamante historia
quia fortior sit om̃i cedenti se malleo in contritꝰ

Expanded text:
eta, quia ante confractus est quam contritus, ut congregantes ea, quae alicubi de malleo scripta sunt, cum invenerimus nomen ejus, investigemus etiam nominis voluntatem ex his, quae afferimus exemplis. Domus quondam componebatur Dei, 770 juxta tertium Regnorum librum , et Salomon erat construens, et aedificans eam. Ubique quasi in laude dicitur de domo Dei, quia malleus et securis non sunt audita in domo Dei. Ergo quomodo Ecclesia est, malleus in Ecclesia non auditur. Quis est iste malleus volens quantum in se est impedire lapides aedificationis templi, ut contriti non conveniant fundamentis ejusmagnopere curequoniam exemplum assumptum est de sensibili malleo, quaero materiam malleo fortiorem, quae nihil ab eo percussa patiatur. Quam quidem quaerens reperio in eo quod scriptum est: « Ecce vir stans super muros adamantinos, et in manu ejus adamas. » Refert autem de adamante historia, quia fortior sit omni caedenti se malleo, incontritus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditionẽ. suꝑ uasa mĩȩ̨ quȩ p̾parauit in głam
quos & uocauit nos. ñ solũ ex iudeis uerum&̃
ex gentibꝰ Generalit̾ apłs om̃s hoĩes diuisit
rursus se qui priꝰ miscđiã consecutꝰ ẽ & eos qͥ
eo tp̃r de iudeis & gentibꝰ credider̃. uasa mĩę¬

Expanded text:
t in gloriam, quos et vocavit non solum ex Judaeis, verum etiam ex gentibus . Generaliter Apostolus omnes homines divisit rursus se qui primus misericordiam consecutus est, et eos qui in tempore de Judaeis et gentibus crediderunt, vasa mise
Abbreviated transcription (Latin):
de laqueo uenantium. Si hebraice legis. habes de
laqueo sy domorum. Igitur sydonii uenatores
sunt: & comiminatio que fit in eos ppter ce fit qm̃
uolunt te cape et diligent̃ obseruant quomodo¬
scripturarum de eccłia auellant quomodo de
fimbꝰ uidee. ad fines sy donis transferant. Uerũ
tuomni custodia scrua cor tuum&e disce quia
comminatio inuenatores cui causa fiat. Depha¬
tao uero iam aliqua sermo memorauit affir¬
mans eum draconem sedentem inmedio flu¬
minũ atq dicentem. mea sunt flumina & ego
feci illa. Noui ego differentias flumi ꝗ nũ et
scio flumina in quib draco sedeat. su : ꝑq̃ flu¬
mina hii qui de istł capti fuerant sedentes cum eaR¬
mer hoi cancre non possent flebant scđm id qd in
psamis sc taptum e suꝑ flumina baby lonis ibi se¬
ela ut fieuimuis et scio aliud flumen cuiꝰ imyetꝰ

Expanded text:
de laqueo venantium . Si Hebraice legis, habes, de de laqueo venantium . Si Hebraice legis, habes, de laqueo Sidoniorum. Igitur Sidonii venatores sunt, et comminatio, quae fit in eos, propter te fit, quoniam volunt te capere, et diligenter oScripturarum de Ecclesia avellant, quomodo de finibus Judaeae ad fines Sidonis transferant: verum tu omni custodia serva cor tuum, et disce quia comminatio in venatores tui causa sit. De Pharaone vero jam aliqua sermo memoravit, affirmans eum draconem sedentem in medio fluminum atque dicentem: Mea sunt flumina, et ego feci illa . Novi ego differentias fluminum, et scio flumina in quibus draco sedeat, super quae flumina hi, qui de Israel capti fuerant, sedentes, cum carmen Sion canere non possent, flebant, secundum id quod in Psalmis scriptum est: Super flumina Babylonis illic sedimus, et flevimus . Et scio aliud flume
Abbreviated transcription (Latin):
rusalem et ꝑ alias portas ingresus conspicies uir¬
gines duodecim in libro pastoris in quo angłs pe¬
nitentiam docet. duod ecim uirgines hñt nomi¬
nasua. fides continentia &e cȩtera potestis quippe
legere siuultis. Bemde quando turris edificatur
cum assumpseris fortitudines uirginum parit̾
accipies & id quod deportis dicitur. Ornam̃tũ
quippe tibi est una quęq untus atq ita inhunc
modum suꝑ cc̃ificant fundamento xp̃i non solum
aurum et argentumuerũ et lapides preciosos. Pro¬
hibitum autem est edificare ligna fenum et sti¬
pulamIntus est igitur iste duodecim lapidus
et nobis adhuc imꝑatum est ut dicamus de tyro
et sydone et pharao angustia temporis neq suꝑ¬
ora quȩ cepimus implere ꝑ misit. & hec que uo¬
lumus enarre quasi commentũ more ꝑstringen¬
da sunt breuiter. Comminatio est in sydonem. q̃
interp̃tat᷑ uenatores animna nr̃ã sic̃ passer crepta ẽ

Expanded text:
rusalem, et per alias portas ingressus, conspicies virrusalem, et per alias portas ingressus, conspicies virgines duodecim. In libro Pastoris, in quo angelus poenitentiam docet, duodecim virgines habent nomina sua, Fides, Continentia, et caetera: potestis quippe legere, si vultis. Deinde quando turris aedificatur, cum assumpseris fortitudines virginum, pariter accipies et id quod de portis dicitur: ornamentum quippe tibi est unaquaeque virtus, atque ita in hunc modum superaedificant fundamento Christi, non solum aurum et argentum, verum et lapides pretiosos. Prohibitum est autem aedificare ligna, fenum et stipulam . Intus est igitur iste lapis duodecimus. Et nobis adhuc imperatum est, ut dicamus de Tyro et Sidone, et Pharaone: angustia temporis neque superiora quae coepimus implere permisit, et haec quae volumus enarrare, quasi commenti more perstringenda sunt breviter. Comminatio est in Sidonem, quae interpretatur venatores. Anima nostra sicut passer erepta est
Abbreviated transcription (Latin):
tantum mꝰ tempora consumentes. non enim potu¬
mos aliquos eoꝵ ad id ꝑducere ut sacris uolumi¬
nib insisterent. et duodecim istos lapides & teca
requirant inscripturis. Inuenient et in apocab¬
si eodem modo atq ordĩne nuncupatos qui ibi
pͥmus et hic pͥmus ẽ positus qui secundus scđ
qui tercius tercuis. qui quartus quartus atq ita
usq ad duo decimũ lapidem ordo seruatus est
Cur ergo et suꝑ quo lapides isti in apocalipsi nu¬
cupati sunt. utiq suꝑ portas ierłm cȩlestis. ibiq
dicit᷑ quia pͥma porta copazium sit scda smaras¬
dus tercia carbunculus quarta saphirus atq
tta inhunc modũ insingulas portas singuli la¬
pides distribuunt᷑. si intellexeris portas iherłm
et portas filie sy on ubi oportet & te canere deo
cantabo quippe ait om̃s laudes tuas inportis fi
liȩ syon: sianimadũteris quomodo indutus
sit aliquis duodecim lapidibꝰ. & ingressus ihe¬

Expanded text:
tantummodo tempora consumentes: non enim potutantummodo tempora consumentes: non enim potuimus aliquos eorum ad id perducere, ut sacris voluminibus insisterent et duodecim illos lapides, et caetera requirat in Scripturis, inveniet et in Apocalypsi eodem modo, atque ordine nuncupatos. Qui ibi primus: et hic primus est positus, qui secundus secundus, qui tertius tertius, qui quartus quartus, atque ita usque ad duodecimum lapidem, ordo servatus est. Cur ergo, et super quo lapides isti in Apocalypsi nuncupati sunt? Utique super portas Jerusalem coelestis, ibique dicitur, quia prima porta topazium sit, secunda smaragdus, tertia carbunculus, quarta sapphirus, atque ita in hunc modum in singulas portas singuli lapides distribuuntur. Si intellexeris portas Jerusalem, et portas filiae Sion, ubi et oportet te canere Deo. Cantabo quippe, ait, omnes laudes tuas in portis 1000 filiae Sion : si animadverteris quomodo indutus sit aliquis duodecim lapidibus, et ingressus Je
Abbreviated transcription (Latin):
gem. P utas ne iste non solum inparadiso factꝰ ẽ ue¬
rum etiam in paradiso deliciarumdei. Quid mͥ e
aliud responsurus es nisi cum inparadisi deliciis
constitutum. ad hanc beatitudinem tufestinas. qͥ
uideris plangere. Iste uero qui plangit᷑ fuit qͦn¬
dam indeliciis dei: Omnem lapidem bonum indut̃
ẽ sardium et carbuncłm. saphirum et berillũ et
lacinctum et iaspin. et reliquos duodecimlapides.
Difficilis est. et ultra nrãs uires. naturamq huiꝰ se loci
expositio sustollit. Quis enim potest naturam uniꝰ¬
cuiꝰq lapidis exponere et describere siue colorem
siue uim eius. ut sic ualeat repꝑire. quare lapides
isti assumpti sunt: Attamen licet nonsimustales
qui cuncta in telligere possimuspauca uideamus
quomodo duod ecim istis lapidib indutus fueris:
sicut diuinȩ litterȩ cure sunt ad quam remsepe ⁊¬
hortamur ad olescentes. s ut uideo nichil proficimꝰ

Expanded text:
gem, putasne, iste non solum in paradiso factus est, vegem, putasne, iste non solum in paradiso factus est, verum etiam in paradiso deliciarum Dei? quid mihi aliud responsurus es, nisi eum in paradisi deliciis constitutum? Ad hanc beatitudinem tu festinas, qui videris plangere. Iste vero, qui plangitur, fuit quondam in deliciis Dei: omnem lapidem bonum indutus est, sardinum et carbunculum, sapphirum et beryllum, et hyacinthum, et jaspim, et reliquos duodecim lapides. Difficilis est, et ultra vires nostras naturamque hujus loci se expositio sustollit. Quis enim potest naturam uniuscujusque lapidis exponere, et describere sive colorem, sive vim ejus, ut sic valeat reperire, quare lapides isti assumpti sint? Attamen licet non simus tales, qui cuncta intelligere possimus, pauca videamus, quomodo duodecim istis lapidibus indutus fuerit. Si cui divinae litterae curae sunt ad quam rem saepe exhortamur adolescentes, sed ut video, nihil proficimus,