comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ in qͦ tu stas: terra scã ẽ. Nemo enĩstat. nͥ qͥ fide stat:
nͥ qui fixus stat sui cordis sententia. Alibi quoq legimꝰ.
Tu autẽ. hic sta mecũ. Utrũq ad moysem a dnõ dictũ
sc̃itatis: & optima uirtutũ messibꝰ. Sta gͦ in ȩccła
sta ubi tͥ apparuit. Ibi ego tecũ sũ ubi ẽ ȩccła. Ibi
firmissima stano tuȩ nĩtis ẽ: ibi fundam̃tũ anuni:
uͥ tibi de rubo apparui. Tu rubꝰ. ego igius. Ignis in
rubo: ego in carne. ꝓpterea iguis: ut tͥ luceã: ut tu¬
as spinas ut tua peccata consumã: &. meã tͥ demon¬
strẽ gi̾am. Stantes gͦ in corde ur̃o lupos fugate ab
eccła. querentes p̾dam tollere. Nonsit in uobis desi¬
dia: ñ sit pͣuum os ligua amarior. Nolite in con¬
cilio uanitatis sedere. Scriptũ ẽ enum. Non sedit iti
concilio uauttatis. Nolite audire detrahentes de ꝓxi¬
mis: nedũ auditis alios. ꝓuocemini ut & ipsi deroge¬

Expanded text:
enim in quo tu stas, terra sancta est ; nemo enim stat, nisi qui fide stat, enim in quo tu stas, terra sancta est ; nemo enim stat, nisi qui fide stat, nisi qui fixus stat sui cordis sententia. Alibi quoque legimus: Tu autem hic sta mecum. Utrumque ad Moysen a Domino dictum nctitatis, et opima virtutum messibus. 42. Sta ergo in Ecclesia, sta ubi tibi apparui, ibi ego tecum sum. Ubi est Ecclesia, ibi firmissima statio tuae mentis est: ibi fundamentum animi tui, ubi tibi de rubo apparui. Tu rubus, ego ignis: ignis in rubo, ego in carne. Propterea ignis, ut tibi luceam, ut tuas spinas, ut tua peccata consumam, et meam tibi demonstrem gratiam. 43. Stantes ergo in corde vestro lupos fugate ab Ecclesia quaerentes praedam tollere. Non sit in vobis desidia, non sit pravum os, lingua amarior. Nolite in concilio vanitatis sedere; scriptum est enim: Non sedi in concilio vanitatis . Nolite audire detrahentes de proximis; ne dum auditis alios, provocemini; ut et ipsi deroge
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ: cui uult nubat tantũ in dño. Beatior autẽ erit:
si sic ꝑmanserit scđm meũ consiliũ. Pitio enĩ: &
ego sp̃m dei habeo. Hoc ẽ consiliũ dei habere: explo¬
rare diligent omnia. & quȩ meliora suadere: quȩ
tittiora demonstrare. Prouidꝰ ductor multas osten¬
dit uias: ut qua uult unꝰquisq quã sibi cõmodani
arbitrat᷑ incedat:. dũ mͦ currat: quo possit in castris
p̃tendere. Bona uirginitatis uia: s sublimis & ardua:
ualidioies reqͥrit. Bona etiã iuduitatis: ñ tam diffi¬
cilis ut suꝑior: s confragosa & asꝑa: cautiores exigit.
Bona ctiã matͥmonii plana & directa: longiore cir¬
cuitu ad castra scoꝵ ꝑuenit: ea plurimos recipit.
Sunt gͦ uirginitatis p̃mia: sunt merita uiduitatis:
ẽ etiam coniugali pudicitiȩ locus. Gradꝰ singłarum
sunt: & increm̃ta uirtutũ. State gͥ in corde ur̃o ne
quis uos subruat: ne qͥs possit subu̾tere. Docuit nos
apłs: quid sit stare. hoc ẽ qd̾ moysi dictũ ẽ. Locus

Expanded text:
ubat, tantum in Domino. Beatior autem erit, si sic permanserit, secundum meum consilium; puto enim, et ego Spiritum Dei habeo . Hoc est consilium Dei habere, explorare diligenter omnia, et quae meliora sunt, suadere; quae tutiora, demonstrare. 40. Providus ductor multas ostendit vias, ut qua vult unusquisque, quam sibi accommodam arbitratur, incedat; dummodo occurrat, quo possit in castris praetendere. Bona virginitatis via, sed sublimis et ardua validiores requirit. Bona etiam viduitatis, non tam difficilis, ut superior: sed confragosa et aspera cautiores exigit. Bona etiam matrimonii, plana et directa longiore circuitu ad castra sanctorum pervenit, ea plurimos recipit. Sunt ergo virginitatis praemia, sunt merita viduitatis, est etiam conjugali pudicitiae locus. Gradus singularum sunt et incrementa virtutum. 41. State igitur in corde vestro, ne quis vos subruat, ne quis possit subvertere. Docuit nos Apostolus quid sit stare, hoc est, quod Moysi dictum est: Locus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħas.&. immemorẽ scͥpturarũ hesdram. qͥ memoria
sui scͥpturas reddidit: insipientẽ paulũ qͥ głatur in
cũ miscdia: ut esayas diuno spũ locutꝰ ẽ. ossa tua
pinguescent: & eris sic̃ ortus ebrius. Pinguescit gͥ
anima tua uirtutesq eiꝰ spiritali adipe ieuinii: &
fructꝰ tui multiplicant᷑ ubertate m̃tis tuȩ: ut sit in
laudabilis quȩ parta ẽ cyboꝵ temꝑantia: s etiã illa
quȩ concupiscentie. Denq scͥptũ est. Post concupis¬
centias tuas ne eas.&. a uoluptate tua uetare. Si dede¬
ris aĩe tuȩ concupiscentiã: gaudio eris inimicis tuis.¬
Uinum & mulieres apostatare faciunt etiã pru¬
dentes. Unde paulꝰ etiã in ipsis coniugiis temꝑantiã
docet. Est enĩ uelut qͥdã adulter. in continens in ma¬
trimonio: qui legẽ apłicam p̃uaricat᷑. Quid aitte lo¬

Expanded text:
prophetas ! immemorem Scripturarum Esdram, qui memoria prophetas ! immemorem Scripturarum Esdram, qui memoria Scripturas reddidit ! insipientem Paulum, qui gloriatur in cum misericordia, ut Esaias Spiritu divino locutus est, ossa tua pinguescent, et eris sicut hortus ebrius . Pinguescit igitur anima tua, virtutesque ejus spiritali adipe jejunii, et fructus tui multiplicantur ubertate mentis tuae; ut sit in laudabilis, quae parca est ciborum temperantia, sed etiam illa quae concupiscentiae. Denique scriptum est: Post concupiscentias tuas ne eas, et a voluptate tua vetare. Si dederis animae tuae concupiscentiam, gaudio eris inimicis tuisinum et mulieres apostatare faciunt etiam sapientes . Unde et Paulus etiam in ipsis conjugiis temperantiam docet ; est enim velut quidam adulter incontinens in matrimonio, qui legem Apostolicam praevaricatur. 33.
Abbreviated transcription (Latin):
rit: &. ideo in uirtute escȩ illiꝰ quadraginta diebus
ieiunauit. Patres nr̃i cũ mare transirrut pedibꝰ:
aquã ũ uinũ bibebant. Damel & hebrei pueri
patrio cibo.&. aque potu. ille furorẽ leonũ repres¬
sit: illi ardentẽ ignẽ innoxio uidere tactu circa
m̃bra sua pasci.  quid de uiris loquar: ludith.
luxuriosi holofernis haudquaquã infelici delecta¬
ta comuiuo: solo titulo sobrietatis. desꝑatũ lacertũ
uiribꝰ. reportauit iriumphũ. Patriã obsidione exi¬
it: ducẽ militiȩ suis manibꝰ occidit. Exemplũ eui
dens qd̃ & illum terribilẽ ppłis bellatorẽ uirum. luxii
ria emolliuit. sua. &. hanc feminã temꝑanna cibi for¬
norẽ uiris fect. Non hic in seru suo uicła ẽ naturĩ x.¬
s in cybo suo uicitͥ E ster. regẽ suꝑbum suis incli
ens. xp̃m agnouit: quẽ iohannes. abstinentiȩ magist̾.
qͥdam nouus trarum angłs admintiauit. O stultũ
helyscũ qui siluestrib grumis &. amaris pascebat

Expanded text:
te escae illius quadraginta diebus jejunavit . Patres nostri, cum mare transirent pedibus, aquam, non vinum bibebant . Daniel et Hebraei pueri patrio cibo, et aquae potu, ille furorem leonum repressit, illi ardentem ignem innoxio videre tactu circa membra sua pasci . 29. Et quid de viris loquar? Judith luxurioso Holophernis haudquaquam inflexa convivio, solo titulo sobrietatis desperatum lacertis virilibus reportavit triumphum, patriam obsidione exuit, ducem militiae suis pulis bellatorem virum luxuria sua emollivit, et hanc feminam temperantia cibi fortiorem 1030 viris fecit. Non hic in sexu suo victa est natura, sed in cibo suo vicit. Esther regem superbum suis inclinens, Christum agnovit , quem Joannes abstinentiae magister et quidam novus terrarum angelus annuntiavit . 30. O stultum Elisaeum qui silvestribus grumis et amaris pascebat
Abbreviated transcription (Latin):
naturã. ¶ins enĩ ferat si ipse se gub̾nare ñ queat. qui
ait. Oportet enĩ ep̃m sine crimmine ẽe: sicut dei dis¬
pensatorẽ. Non suꝑbũ. ñ nacundũ: ñ uinolentum:
ñ ꝑcussorem: ñ turpis lucri cupidum. Nam qͦmͦ
doceat contradicentes: qͥ uniꝰ uxoris uirũ p̃cipiat. eeͣ:
ñ quo exortem exclulat conugiiꝰ nã hoc supra legẽ
p̃cepti ẽ. s ut conugali castimonia seruet ablutionis
suȩ gĩam. Neq iterũ ut filios in sacerdotio creare apłi¬
ca inuitet᷑ auctoritare: habentẽ & eium filios dixit ñ
facientẽ: neq coniugiũ iterare. Q uod ideo ñ pret̾misi¬

Expanded text:
naturam. Quis enim ferat, si ipse se gubernare nequeat, qui naturam. Quis enim ferat, si ipse se gubernare nequeat, qui ait: Oportet enim episcopum sine crimine esse, sicut Dei dispensatorem, non superbum, non iracundum, non vinolentum, non percussorem, non turpis lucri cupidum . Nam quomodo doceat contradicentes, qui unius uxoris virum praecipiat esse, non quo exsortem excludat conjugii nam hoc supra legem praecepti est, sed ut conjugali castimonia servet ablutionis suae gratiam: neque iterum 1037 ut filios in sacerdotio creare Apostolica invitetur auctoritate; habentem enim dixit filios, non facientem neque conjugium iterare.
Abbreviated transcription (Latin):
Sit quidã lituus plebis excitande ad deuonionẽ: miti¬
ficande ad tranqͥllitatem. Uetꝰ dictũ ẽ. Adsueste imus
ceͣ ut uia tua quandã picturã expͥmat: eandẽ seruaniᷤ
semꝑ imaginẽ quã acceꝑit. Qͦ mͦ potest unꝰ c̾e̾ qui nc̃
iracundia inflãmat᷑. nc̃ indignatione graui exestuat.:
nc̃ uultu excandescit: nc̃ pallore ĩmutat᷑. ꝑ mom̃ta
uariꝰ & discolor: S esto. Sit naturȩ uasci aut plerũq
cause. hominis ẽ tam̃ temꝑare iracundiã: ñ leoni¬
no raptari furore: ut ñ norit mansuesce̾: clamores
ñ sertre: nec aceruare familiare iurgiũ. Scriptũ ẽ
enĩ. Uir uracundꝰ effodit peccatũ. Non ẽ uꝰ dupplici
corde.: non ẽ unꝰ qui se cohibere nescit in iracundia.
iram imꝑat. s indulget naturȩ: quã homo p̾ue¬
nire ñ potest: mitigare potest. Er̃go & si irascunur
affectꝰ nr̃ motũ recipiat scdm naturã: ñ peccatũ pret̃

Expanded text:
sit quidam lituus plebis excitandae ad devotionem, mirisit quidam lituus plebis excitandae ad devotionem, mirificandae ad tranquillitatem. 60. Vetus dictum est: Assuesce unus esse; ut vita tua quamdam picturam exprimat, eamdem servans semper imaginem, quam acceperit. Quomodo potest unus esse, qui nunc iracundia inflammatur, nunc indignatione gravi exaestuat, nunc vultu excandescit, nunc pallore immutatur, per momenta varius et discolor? Sed esto, sit naturae irasci, aut plerumque causae; hominis est tamen temperare iracundiam, non leonino raptari furore, ut non norit mansuescere, clamores non serere, nec acerbare familiare jurgium; scriptum est enim: Vir iracundus effodit peccatum . Non est unus duplici corde, non est unus qui se cohibere nescit in iracundia, iram imperat, sed indulget naturae: quam homo praevenire non potest, mitigare potest. Ergo etsi irascimur, affectus noster motum recipiat secundum naturam, non peccatum praeter
Abbreviated transcription (Latin):
scłis. rediuiua gr̃a florem remittat. uidautẽ illud
significat᷑ qd̾ post defunctũ aaron. ñ uniu̾so ppło. s
soli moysi qͥ ẽ in sacerdotibꝰ dnĩ imꝑauit deus ut exu¬
uiis aaron sacerdotis filiũ eius indueret eleazarum:
nͥ ut cognosceremꝰ qd̵ sacerdos sacerdotẽ consecrare
debeat: & ipse eum induere uestim̃tis hoc ẽ uirtutibꝰ
sacerdotalibꝰ: ac tunc si nichil ei deesse indum̃toꝵ ad¬
uerterit sacerdotaliũ. & apte cedere omnia: sacris eũ
ꝓbari debet a sacerdotibꝰ: ne qͥd sit qd̾ in ipso grauit᷑
offendat: cuiꝰ officiũ ẽ ꝓ alioꝵ offensa int̾uenire. Neq
eimm mediocris uirtꝰ sacerdotalis ẽ: cui cauendũ non
solum ne grauioribꝰ sit flagitiis affinis s ne minimis
quidem: ut sit ꝓmptus ad miscdiam: ꝓmissũ non
remordeat᷑. lapsũ reuocet. cõpatiat᷑ dolore. mansuetu¬
dinẽ teneat: pietatẽ diligat. irã repellat uł decoquat.

Expanded text:
saeculis rediviva gratia florem remittat. 59. Quid autem illud saeculis rediviva gratia florem remittat. 59. Quid autem illud significat, quod post defunctum Aaron non universo populo, sed soli Moysi qui est in sacerdotibus Domini, imperavit Deus ut exuviis Aaron sacerdotis filium ejus indueret Eleazarum ; nisi ut cognosceremus quod sacerdos sacerdotem consecrare debeat, et ipse eum induere vestimentis, hoc est, virtutibus sacerdotalibus: ac tunc si nihil ei deesse indumentorum adverterit sacerdotalium, et apte quadrare omnia, sacris eum a Domino, et probari debet a sacerdotibus; ne quid sit, quod in ipso graviter offendat, cujus officium est pro aliorum offensa intervenire. Neque enim mediocris virtus sacerdotalis est, cui cavendum non solum ne gravioribus flagitiis sit affinis, sed ne minimis quidem; ut sit promptus ad misericordiam, promissum non remordeat, lapsum revocet, compatiatur dolori, mansuetudinem teneat, pietatem diligat, iram repellat vel decoquat:
Abbreviated transcription (Latin):
uider ei plebi cuiꝰ fide etiã tp̃sa exuit᷑ a ꝑfidiȩ suȩ le¬
pra. scdm qd̾ legimꝰ quia cecitas ex parte isrł conti-¬
git donec pleuitudo gentiũ intraret: & sic omĩs isrł
saluus fieret. W ut adu̾tamꝰ quia in sacerdotibꝰ di¬
uina mag̃ quã humana oꝑat᷑ gr̃a: una ex multis
quas moyses ꝑ tribꝰ acceꝑat & reconderat. uirga
aaron floruit. Atq ita diuini iudicii munꝰ spectan¬
dũ in sacerdote ppłs adu̾tit: ac desticit parem sibi
humano iudito uendicare gr̾am: qͥ ante sibi parẽ
p̾rogatiuã compet̾ẽ arbitrabat᷑. Uirga autẽ illa qͥd
aliud ostendit nͥ qd̾ numquã sacerdotalis marcescat
gia: & in sũma humanitate habeat in suo munere
cõmissȩ sͥ florem potestatis: Uel quia id quoq ad
mysteriũ resert᷑: nec otose ꝓpe exitũ uitȩ aaron
sacerdotis hoc factum putamiꝰ declarari. uidetur
ppłs senior sacerdotalis. longeuȩ infidelitatis uetusta¬
matꝰ in studia fidei & deuotionis. emortuũ iam tot

Expanded text:
bi, cujus fide etiam ipsa exuetur a perfidiae suae lepra, secundum quod legimus, quia caecitas ex parte in Israel contigit, donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . 58. Et ut advertamus quia in sacerdotibus divina magis quam humana operatur gratia, una ex multis, quas Moyses per Tribus acceperat et recondiderat virga Aaron floruit: atque ita divini judicii munus spectandum in sacerdote populus advertit, ac destitit parem sibi humano judicio vindicare gratiam, qui ante parem sibi praerogativam competere arbitrabatur. Virga autem illa quid aliud ostendit, nisi quod numquam sacerdotalis marcescat gratia, et in summa humilitate habeat in suo munere commissae sibi florem potestatis, vel quia id quoque ad mysterium refertur? Nec otiose prope exitum vitae Aaron sacerdotis hoc factum putamus. Declarari videtur populus senior, sacerdotalis longaevae infidelitatis vetusta36 reformatus in studia fidei et devotionis, emortuum jam tot
Abbreviated transcription (Latin):
guine. xp̃i ihu. Ille gͦ diues ẽ qui fuerit herci dei. xp̃i
coheres. Noli pauꝑem contẽpuere. Ille te duutẽ fecit:
noli egentẽ fastidire. Iste pauꝑ clamuauit & dñs ex-¬

Expanded text:
guine Christi Jesu . Ille ergo dives est, qui fuerit haeres Dei, Christi guine Christi Jesu . Ille ergo dives est, qui fuerit haeres Dei, Christi cohaeres. Noli pauperem contemnere, ille te divitem fecit. Noli egentem fastidire: Iste pauper clamavit, et Dominus ex
Abbreviated transcription (Latin):
possidet. qui possidet. xp̃i hereditatẽ: quȩ p̾ciosior
ẽ mundo: Sanguine p̾cioso redempti estis. Om̃ib
utiq: ñ solis pecuniosis dictũ ẽ. S si uulus diuites
c̃e. sequimim dicentẽ. Saucti in omni conu̾sauone
estote. Non diuitibꝰ dicit. s onĩbꝰ: quia sine discrummi¬
ne ꝑsonarum uidicat. ut bonꝰ testis eiꝰ apls dicit. Ꝙ
ideo ñ in remissione. ñ in fastidio. ñ in exaltatione
cordis. s in timore inquit hoc incolatꝰ ur̃i rempꝰ con¬
u̾samini. Tempꝰ accepistis in hac terra ñ ꝑpetuitatẽ:
quasi tempore itimini qͥ scitis uos migraturos. No
lite in diuitiis considere quia omnia illa hic relinquen¬
tur. Sola uos comitabit᷑ fides. Er̾it saue etiã iusticia
comes: si fides p̾iuia sit. Quid uos palpant diuinȩ:
Non auro uł argento. ñ possessionibꝰ. ñ sericis uestibꝰ
de uana ur̃a conu̾satione redempi estis. s p̾cioso san¬

Expanded text:
possidet, qui possidet Christi haereditatem, quae pretiosior possidet, qui possidet Christi haereditatem, quae pretiosior est mundo? Sanguine pretioso redempti estis . omnibus utique non solis pecuniosis dictum est. Sed si vultis divites esse, sequimi dicentem: Sancti in omni conversatione estote . Non solis divitibus dicit, sed omnibus; quia sine discrimine personarum judicat, ut bonus testis ejus Apostolus dicit: Et ideo non in remissione, non in fastidio, non in exaltatione cordis: sed in timore, inquit, hoc incolatus vestri tempore conversamini . Tempus accepistis hac in terra, non perpetuitatem: ipsi tempore utamini, qui sciatis vos migraturos. 87. Nolite in divitiis confidere; quia omnia illa hic relinquntur, sola vos comitabitur fides. Erit sane etiam justitia comes, si fides praevia sit. Quid vos palpant divitiae? Non auro vel argento, non possessionibus, non sericis vestibus, de vana vestra conversatione redempti estis: sed pretioso san
Abbreviated transcription (Latin):
nemo potest cẽ sine aliquibꝰ adu̾sis: iagamiꝰ. ne nob
nr̃o uitio adu̾sa accidant. Nemo enĩ grauiꝰ alieno
condepnat᷑ iuditio. quã insipiens suo: qui sibi est¬
auctor maloꝵ. Unde molesta & plena contentionis
declinemꝰ negotia: quȩ neq fructũ habent. & impedi¬
m̃tũ afferunt: quãquã id agere debemꝰ. ne nos arbi¬
trii nr̃i pentteat. aut facti. Prudentis ẽ enĩ ꝓspicere:
ne frequent̾ eum peniteat sui. Numquã enim peni¬
tere: soliꝰ est dei. Quis uͦ iusticiȩ fructus. nͥ mentis tran¬
quillitas.: Aut quid ẽ iuste uiuere. nͥ cum tranquilli¬
tate uiuere: Qualis forma fuerit dni.: talis totius
doniꝰ ẽ status. Quod si domi querunt᷑ ista. quantio
magis in ȩccła: ubi & diues & pauper. seruus & liber
gretꝰ & scyta. honoratꝰ & plebeius. omnes in xp̃o unũ
dum. lile ẽ diues in ȩcła: qui fide diues ẽ: fideli eiĩ.
totꝰ mundꝰ diuitiaꝵ ẽ. Quid mirũ simundũ fidelis

Expanded text:
nemo potest esse sine aliquibus adversis, id agamus, ne nobis nostro vitio adversa accidant. Nemo enim gravius alieno condemnatur judicio, quam insipiens suo, qui sibi auctor est malorum. Unde molesta et plena contentionis declinemus negotia, quae neque fructum habent, et impedimentum afferunt. Quamquam id agere debemus, ne nos arbitrii nostri poeniteat, aut facti: prudentis est enim prospicere, ne frequenter eum poeniteat sui; numquam enim poenitere solius est Dei. Quis vero justitiae fructus, nisi mentis tranquillitas? Aut quid est juste vivere, nisi cum tranquillitate vivere? Qualis forma fuerit domini, talis totius domus est status. Quod si domui quaeruntur ista, quanto magis in Ecclesia, ubi et dives et pauper, servus et liber, Graecus et Scytha, honoratus et plebeius, omnes in Christo undum . Ille est dives in Ecclesia, qui fide dives est; fideli enim totus mundus divitiarum est. Quid mirum si mundum fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
ut fiat moꝵ senectus: Nlamq ut redundantia cibo¬
rum ac temulentia etiã maturior ȩtas calefacit: sta
mitigat᷑ iuuentutis ferocitas epulaꝵs parsimonia:
irriguoq fonte exterior ignis atgͤ infusione ex¬
tinguit᷑. Non mirũ. si enã interior estꝰ corꝑis fluiua¬
li potu refrigerat᷑. Cibo enĩ flãma alit᷑: ac deficir. Si¬
quidẽ fcnũ. stipula. lignũ. oleũ. atq hꝰmodi alum̃ta
ignis sunt: quibꝰ pascit᷑. Ea si detrahas uł ñ sugge¬
ras: etiã ignis soptt᷑. Similit̾ gͦ etiã uapor corꝑis:

Expanded text:
ut fiat morum senectus? Namque ut redundantia cibout fiat morum senectus? Namque ut redundantia ciborum ac temulentia etiam maturior aetas calescit; ita mitigatur juventutis ferocitas epularum parcimonia, irriguoque fontis. Exterior ignis aquae infusione extinguitur, non mirum si etiam interior aestus corporis fluviali potu refrigeratur; cibo enim flamma alitur ac deficit. Siquidem fenum, stipula, lignum, oleum, atque hujusmodi alimenta ignis sunt, quibus pascitur: ea si detrahas, vel non suggeras, etiam ignis sopitur. Similiter ergo vapor corporis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ debere uirtutũ discipliuisꝰ: nichil illis obẽe cõmes¬
sationes: nichil uoluptatũ affluentiã: insipientes eẽ
cos qͥ his carcant: uirgines oportere nubere: filios
facere: similit̾ & induas rerare qd semel male uirili
amissione exꝑtȩ suit. etiã si se continere possint: erra¬
re eas quȩ nolint pterare copulam. Quid gͦ: placet
ut homine extientes induamꝰ pecudẽ: & expoliantes
ipsi doctores gentium ne houestatẽ quidem inderen
mauo infiuidamꝰ pectori. & rationabili m̃ti inscri¬
nera sint animantiũ. quȩ amisso pari. concubitui¬
ndulgere nesciant. & tamquã solitariȩ uite euum
uideas frequent̾ int̾dicto cibo temꝑare solitosꝰ: ut
ieuina fame ora suspendant: si inꝑetͣ abstmnentia.
Ab hoc gͥ reuocant᷑ homines: qd̃ didicerunt ꝑ hoĩe
etiam mute ñ p̃uaricari bestis. Quid aitẽ pulchriꝰ
abstinentia: quȩ facit etiã iuuentutis ãnos seuescere

Expanded text:
non debere virtutum disciplinis, nihil illis obesse comesnon debere virtutum disciplinis, nihil illis obesse comessationes, nihil voluptatum affluentiam, insipientes esse eos qui iis careant: virgines oportere nubere, filios facere: similiter et viduas iterare, quod semel male virili admixtione expertae sint; etiamsi se continere possint, errare eas quae nolint iterare copulam. 23. Quid ergo? Placet ut hominem exuentes, induamus pecudem: et exspoliantes ipsi doctores gentium ne honestatem quidem cum volumano infundamus pectori, et rationabili menti inscrinera sint animantium, 1029 quae amisso pari, concubitu indulgere nesciant, et tamquam solitariae vitae aevum anes quoque videas frequenter interdicto cibo temperare solitos; ut jejuna fame ora suspendant, si imperetur abstinentia. Ab hoc igitur revocantur homines, quod didicerunt per hominem etiam mutae non praevaricari bestiae? 26. Quid autem pulchrius abstinentia, quae facit etiam juventutis annos senescere;
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ colorare uoluerunt: adco ut dice̾t qͥdam exhis. Dum
studemꝰ delectationi ꝑ epulas & camtꝰ. amisimiꝰ eam. Ñ
ꝑ u̾bi. qͦ solo salui c̾ẽ possumꝰ infundit᷑ ꝑceptionẽ. Non¬
ne isti dispares discolores in hac multi formi disputatio¬
ne nobis ideut᷑: quos adeo scriptura condẽnat. ut ñ
p̃terierit qd̾ eos apłs redarguebat dicente luca in acti¬
b apłoꝵ. qui eum librũ stoico stilo scripsit: Qͥ dan
autẽ epicurei & stoici phylosophi disputabant cũ eo.
&. qͥdam dicebant. Quid uult hic sibi seminiu̾bius:
Alii autẽ: nouoꝵ demonioꝵ uidet᷑ ꝓnuntiator esse.
aliisq multis credidit. ltaq illi doctissimoꝵ & eloq̃n¬
tiũ cȩtꝰ simplici disputatione uictos se ce credentium
exemplo manifestarunt. Qͥ dgͥ sibi isti uolunt qui
temptant eos ꝓu̾tere qͦs acqͥsiuit apłs: qͦs redemit
xp̃c sanguine suo: Qͥ asserunt baptiatos iutendẽ

Expanded text:
eam colorare voluerunt; adeo ut diceret quidam ex iis: Dum eam colorare voluerunt; adeo ut diceret quidam ex iis: Dum studemus delectationi per epulas et cantus, amisimus eam quae per verbi, quo solo salvi esse possumus, infunditur perceptionem. 21. Nonne isti dispares, discolores in hac multiformi disputatione nobis videntur? Quos adeo Scriptura condemnat, ut non praeterierit eos, quos Apostolus redarguebat, dicente Luca in Actibus apostolorum, qui eum librum historico stylo scripsit: Quidam autem epicurei et stoici philosophi disputabant cum eo, et quidam dicebant: Quid sibi vult hic seminiverbius? Alii autem: Novorum daemoniorum videtur pronuntiator esse . 22. aliisque multis credidit. Itaque illi doctissimorum et eloquentium coetus simplici disputatione victos se esse credentium exemplo manifestarunt. Quid igitur sibi isti volunt, qui tentant eos pervertere, quos acquisivit Apostolus, quos redemit Christus sanguine suo? Quod asserunt baptizatos intendere
Abbreviated transcription (Latin):
tolerabiliorẽ his c̾ẽ doccamꝰ. Clamat gͦ ille ut dimarchꝰ
asserit: quia ñ potationes neq cõmessationes. nec fi¬
lioꝵ soboles. nec feminarũ copulȩ. nec pisciũ copia.
hii copiis conuiuii moderate utaut᷑: qͥ ũ inimoderate
eas queruiit. Succo solo ⁊ pane ⁊ aqͣ qͥ libent᷑ utttur
despuit deliciarũ epulas. Quã mułte ex his geueraut᷑
molestiȩ: etiã alibi dicunt. Non ĩmoderatȩ epulȩ: ñ
potationes uoluptatis suaiitatẽ geuerant: s contineñ
eicła.: Si qͥdẽ e&r ili qo̾ male causȩ hñt se adsser uonibꝰ
suis impugnant frequent. Nam si p̾ͥncipalis eoꝵ senten¬
tia sit qd̾ nullam suauitatẽ uolupiatis putent uͥ quȩ
cibo potuq ꝑcipiat᷑. tam̃ intelligentes in tam rep̾hen¬
sibili definitione u̾sari se sine sũmo dedecore ñ posse. ac
deseri ab omnibꝰͫ: fuco qͦdã ꝓbabiliũ disputationum

Expanded text:
tolerabiliorem his esse doceamus? Clamat ergo ille, ut Demarchus tolerabiliorem his esse doceamus? Clamat ergo ille, ut Demarchus asserit, quia non potationes, neque comessationes, nec filiorum soboles, nec feminarum copulae, nec piscium copia ii copiis convivii moderate utantur, qui non immoderate eas quaerunt. Succo solo et pane vel aqua qui libenter utitur, despuit deliciarum epulas; quia multae ex his generantur molestiae. Etiam alibi dicunt: Non immoderatae epulae, non potationes voluptatis suavitatem generant, sed continens Ecclesia? Si quidem et illi, quod malae causae habent, se assertionibus suis impugnant frequenter. Nam etsi principalis eorum sententia sit quod nullam suavitatem voluptatis putent, nisi quae cibo potuque percipiatur; tamen intelligentes in tam reprehensibili definitione versari se sine summo dedecore non posse, ac deseri ab omnibus, fuco quodam probabilium disputationum
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos: quo demonstrent corꝑe tautũ ñ m̃te uiucre:
nec anituȩ fungi s carnis soliꝰ nunere. Qͥ secessione
animȩ corꝑisꝙ disolui muuꝰ sue uite omne existimãt.
ꝑire merita uirtutũ. atq animȩ omnẽ uigorẽ. totoꝰq
se deficere cũ corꝑis sensu: nichil reliquiaꝵ suꝑcẽ ani¬
derare debeant quȩ pꝰ mortẽ suꝑsunt: scđ̃m autem
ueram assertionẽ negare ñ debeant resurrectionis
gram. Merito gͦ hos redarguens apls: monet nos ne
talibꝰ labam̃ ommonibꝰ dicens. Nolite seduci. Corrum¬
punt mores bonos colloquia mala. Sobrii estore &¬
iusti: nolite peccare. Ignorantiã enĩ dei: qͥdani habent:
Bonũ gͦ sobrietas: quia peccatũ ebrietas ẽ. Q uid qd̃
ille ipse epicurꝰ defensor uoluptatis: cuiꝰ ideo frequentẽ
m̃tiouẽ facimꝰ. ut hos aut gentiliũ discipłos. & epicu¬
ream ꝓbemꝰ sectam seqͥ: aut illũ ipsũ quẽ ipsi phylophi
a suo excludunt consortio taniquã patronũ luxurie

Expanded text:
ivere: nec animae fungi, sed carnis solius munere, qui secessione animae corporisque dissolvi munus suae vitae omne existiment, perire merita virtutum, atque animae omnem vigorem, totos se deficere cum corporis sensu, nihil reliquiarum superesse aniderare debeant, quae post mortem supersunt: secundum veram autem assertionem negare non debeant resurrectionis gratiam? 18. Merito ergo hos redarguens Apostolus, monet nos ne talibus labamur opinionibus, dicens: Nolite seduci, corrumpunt mores bonos colloquia mala. Sobrii estote juste, et nolite peccare ; ignorantiam enim Dei quidam habent. Bonum ergo sobrietas; quia peccatum ebrietas est. 19. Quid quod ille ipse Epicurus defensor voluptatis, cujus ideo frequentem facimus mentionem, ut hos aut gentilium discipulos, et epicuream probemus sectam sequi: aut illum ipsum, quem ipsi philosophi a suo excludunt consortio tamquam patronum luxuriae,
Abbreviated transcription (Latin):
ris uitam angłoꝵ institueret. in clũ neqͥtiã angłoꝵ
refelleret. Colluctabat᷑ enĩ nequitus sp̃alibꝰ. Merito
mundꝰ eũ spectabat: ut mundꝰ uitaret᷑. Hȩc gͦ uita
in stadio: illa in spelunca. Hȩc adu̾sum consusionem
scłi: illa adu̾sus carnis apperentiã. Hȩc subiciens: illa re-
Hec seipsam regens. illa semetipsã cohercens: utraq
tam̃ se abnegans ut fiat xp̃i. quia ꝑfectis dictum est.
Qͥ uult pꝰ me uenire. ab neget semetipsũ & tollat cru¬
cẽ suam. & sequat᷑ me. Seqͥtur gͦ. xp̃m: qui porest di¬

Expanded text:
ris vitam angelorum institueret, in coelo nequitiam angelorum ris vitam angelorum institueret, in coelo nequitiam angelorum refelleret: colluctabatur enim nequitiis spiritalibus. Merito mundus eum spectabat, ut mundus imitaretur. 72. Haec ergo vita in stadio, illa in spelunca: haec adversus confusionem saeculi, illa adversus carnis appetentiam: haec subjiciens, illa refuhaec se ipsam regens, illa semet ipsam coercens: utraque tamen se abnegans, ut fiat Christi; quia perfectis dictum est: Qui vult post me venire, abneget se ipsum sibi, et tollat crucem suam,
Abbreviated transcription (Latin):
tam poneret: ne regress. confusa institutis seu usu
infideliũ. studia plebis ant cleri inueniret. Meruitꝙ
hanc gram: ut pacẽ dñi tranquillo affectu secũ referra.
ltaq ut eusebiꝰ sc̃s̃ prior leuauit uexillũ confessioĩs:
ita beatꝰ dionisiꝰ in exilii locis. pͥori martyribꝰ titulo
sterii coaluit usu: & durioris obseruationis consuetu¬
dine hausit laboꝵ tolerantiã. Haniq hec duo in
continentiori xp̃ianoꝵ deuotione p̃stantiora eẽ qͥs
ambigat: clericoꝵ officia. & monachoꝵ instituta :
lsta ad cõmoditarẽ & moralitatẽ disciplinȩ. illa ad ab¬
stiuentiã adsucfacta atq patientiã. Hec uelut in qͦdã
theatro: illa in secreto. Illa spectat᷑: ista absconditur.
Ioco bonꝰ athlera ait. Spec faculũ facti sumꝰ huie
mundo. Dignꝰ sanc qͥ spectaret᷑ ab angłis cũ lucta
ret᷑. ut ad brauiũ. xp̃i ꝑuenires: cũ certaret ut in ter¬

Expanded text:
tam poneret; ne regressus confusa institutis seu usu tam poneret; ne regressus confusa institutis seu usu infidelium studia plebis aut cleri inveniret: meruitque hanc gratiam; ut pacem Domini tranquillo affectu secum referret. Itaque ut Eusebius sanctus prior levavit vexillum confessionis; ita beatus Dionysius in exsilii locis priori martyribus titulosterii coaluit usu, et durioris observationis consuetudine hausit laborum tolerantiam. Namque haec duo in attentiore christianorum devotione praestantiora esse quis ambigat, clericorum officia, et monachorum instituta? Ista ad commoditatem et moralitatem disciplina, illa ad abstinentiam assuefacta atque patientiam: haec velut in quodam theatro, illa in secreto: spectatur ista, illa absconditur. Ideo 1040 bonus athleta ait: Spectaculum facti sumus huic mundoristi bravium perveniret; cum certaret, ut in ter
Abbreviated transcription (Latin):
nerata scõꝵ fides. Non desiderarunt patriũ sepulchrũ
quibꝰ seruabat᷑ celeste domiciliũ. Errauerunt toto orbe
ut nichil habentes & possidentes omnia: qͣcuq missi
c̃e̾nt. locus delitiaꝵ putabat᷑. Neq enĩ illis qͥcquam de¬
erat: qͥbus locuples fides abundabat. Deniq locuple¬
tabant alios ipsi inopes ad sumtũ: opimi ad gratiam.
Temptabaut᷑ s ñ mortificabant᷑. In ieruniis. in labo¬
ribꝰ. in custodiis. in uigiliis: euaserunt de infirmitate
fortes. Non expectabant deliciarũ illecebras: qͦs sagina¬
bat fames. Non adurebat cos torrida ȩstas. quibꝰ refri¬
gerabat ȩterna spes gr̃e Non frangebant glacialis pla¬
ge frigida: quibꝰ feruenti spu uernabat deuotio. Hon
uerebant᷑ uincula hominũ: quos iħc soluerat. Non de¬
siderabant redum a morie: qͥ p̾sumebant a xp̃o resus¬
citari. Deniq sc̃s dionisiꝰ exegit uotis ut in exilio u¬

Expanded text:
nerata sanctorum fides: non desiderarunt patrium sepulcrum, nerata sanctorum fides: non desiderarunt patrium sepulcrum, quibus reservabatur coeleste domicilium. Erraverunt toto orbe, ut nihil habentes, et possidentes omnia . Quocumque missi essent, locus deliciarum putabatur; neque enim illis quidquam deerat, quibus fides locuples abundabat. Denique locupletabant alios, ipsi inopes ad sumptum opimi ad gratiam. Tentabantur, sed non mortificabantur, in jejuniis, in laboribus, in custodiis, in vigiliis. Evaserunt de infirmitate fortes . Non exspectabant deliciarum illecebras, quos saginabat fames: non adurebat eos torrida aestas, quibus refrigerabat aeternae spes gratiae: non frangebant glacialis plagae frigida, quibus ferventi spiritu vernabat devotio: non verebantur vincula hominum, quos Jesus solverat: non desiderabant redimi a morte, qui praesumebant a Christo resuscitari. 70. Denique sanctus Dionysius exegit votis, ut in exsilio vi
Abbreviated transcription (Latin):
çȩlestia sꝑabant p̃mia. Non horrebant tenebras car¬
ceris: quibꝰ et̾ni luminis refulgebat gr̃a. Hos secutꝰ
eusebiꝰ sanctus. exiuit de t̾ra sua &e de cognatione
sua: & domestico ocio ꝑegrinationẽ p̃tulit. ꝓ fide
quoq exilii dura p̃optauit atq elegir. conuncto sͥ¬
sc̃ẽ incmoriȩ dionisio: q̃ pꝰ habuit imꝑatoris amici¬
tiã exilio uoluntario. ltaq mnemorabiles uiri circũ¬
dati armis. uallati exercitu: cum raꝑentur de eccl̃a
triumphabant de imꝑio. Quia continnelia terrestͥ.
nꝰ armoꝵ strepitꝰ extorquere ñ potuit fidem: subege¬
runt aniini bestialis feritatẽ: quȩ nocere sc̃ĩs neqͥuit.
Ira enĩ regis. ira leonis: ut in ꝓu̾biis habes. Confessꝰ
ẽ uictum se eẽ qui rogabat ut mutarent sementiam:
s illi ualidiorẽ calaniũ suũ. ferreis gladiis arbitra¬
bant᷑. Deniq uulnerata ẽ ꝑficdia ut occideret. ñ ẽ nul¬

Expanded text:
coelestia sperabant praemia: non horrebant tenebras carcoelestia sperabant praemia: non horrebant tenebras carceris, quibus aeterni luminis gratia refulgebat. 68. Hos secutus Eusebius sanctus exivit de terra sua, et de cognatione sua, et domestico otio peregrinationem praetulit. Pro fide quoque 1039 exsilii dura praeoptavit atque elegit, conjuncto so, qui posthabuit imperatoris amicitiam exsilio voluntario. Itaque memorabiles viri circumdati armis, vallati exercitu, cum raperentur de Ecclesia majore, triumphabant de imperio: quia contumelia terrestri nus armorum strepitus extorquere non potuit fidem, subegerunt bestialis animi feritatem, quae nocere sanctis nequivit. Ira enim regis, ira leonis, ut in Proverbiis habes . 69. Confessus est victum se esse, qui rogabat ut mutarent sententiam: sed illi validiorem calamum suum ferreis gladiis arbitrabantur. Denique vulnerata est perfidia, ut occideret, non est vul
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ȩ memoriȩ conunxit: ut & in cuitate positꝰ. insti¬
tuta monachoꝵ teneret. & eccłam regeret ierunii
sobrietate. Multũ & cuĩ adium̃ti accedit ad sacerdo¬
tis gr̾am: si ad studiũ abstinentiȩ & normã integrtta¬
tis iuuentutẽ adstringat: & u̾santes intra urbẽ abdi
ribꝰ afflicti in solitudiuibꝰ errabant: int̾ alta &. conden¬
sa montiũ inuia rupiũ. speluncarũ: horrea. fouea¬
rum uadosa: quoꝵ conu̾satione dignꝰ orbis t̾rarum
ñ erat. Hinc illi danel. anamas. ararias. misael. qui
in aula regia pascebant᷑ ieiunio: alebant᷑ tamquam
in desertis cibo asꝑo. potuq obuio: meritoq regii
seruuli regnis p̾ualuerunt. & captiuitatis discusso
iugo contẽpserunt potestates &. subegerunt: elenĩta
iuicerunt: naturã ignis extixerunt: hebetarunt
flãmas: obtuder̃t aciẽ gladii: strixerunt leonum
ora: & ubi uifirmiores fieri estimabant᷑: ibi fortiores
reꝑiebant᷑. Non refugiebant ludibria humana: qui

Expanded text:
e memoriae conjunxit; ut et in civitate positus instituta nonachorum teneret, et Ecclesiam regeret jejunii sobrietate. Multum enim adjumenti accedit ad sacerdotis gratiam, si ad studium abstinentiae, et ad normam integritatis juventutem astringat, et versantes intra urbem abdicribus afflicti, in solitudinibus errabant, inter alta et condensa montium, invia rupium, speluncarum horrida, fovearum vadosa, quorum conversatione dignus orbis terrarum non erat. Hinc illi Daniel, Ananias, Azarias, Misael, qui in aula regia pascebantur, jejunio alebantur tamquam in desertis, cibo aspero, potuque obvio. Meritoque regii servuli regnis praevaluerunt, et captivitatem decusso jugo contempserunt, potestates subegerunt, elementa vicerunt, naturam ignis exstinxerunt, hebetarunt flammas, obtuderunt aciem gladii, strinxerunt leonum ora; et ubi infirmiores fieri aestimabantur, ibi fortiores reperiebantur: non refugiebant ludibria humana, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ñ reseruauerit: Aut qͥd int̾ee̾t int̾ ppłm & sacerdotẽ:
si hisdem adstringerent᷑ legibꝰ: Debet p̃ponderare
uita sacerdotis: sic̾ p̃ponderat gr̃am. Nam qͥ alios
p̃ceptis suis ligat: debet ipse legituia p̾cepta in se cu¬
stodire. Quã resistebam ne ordinarer: Postremo cũ
cogerer. ut saltẽ ordinatio ꝓtelaret᷑: s ñ ualuit pre¬
scriptiõ. p̾ualuit impressio: Tam̃ ordinationẽ meã
occidentales ep̃i iuditio: orientales etiã exemplo ꝓba-
suꝑbia. Si dilatio ordinationi defuit: uis cogentis ẽ:
s ñ deest humilitas comperens sacerdotio. Ubi causa
ñ heret: uitiũ non ĩputat᷑. Qd̃ si in aliis eccłiis tanta
suppetit ordinandi sacerdotis consideratio: quanta
cura expetit᷑ in uercellensi eccła. uͥ duo parit̾ exigi ui¬
dent᷑ ab ep̃o: monasterii continentia & disciplina ȩcclȩ:

Expanded text:
inter populum et sacerdotem, si iisdem astringerentur legibus? Debet praeponderare vita sacerdotis, sicut praeponderat gratia; nam qui alios praeceptis suis ligat, debet ipse legitima praecepta in se custodire. 65. Quam resistebam ne ordinarer! Postremo cum cogerer, saltem ordinatio protelaretur! Sed non valuit praescriptio, praevaluit impressio. Tamen ordinationem meam occidentales episcopi judicio, orientales etiam exemplo probasuperbia. Si dilatio ordinationi defuit, vis cogentis est; si non deest humilitas competens sacerdotio, ubi causa non haeret, vitium non imputatur. 66. Quod si in aliis Ecclesiis tanta suppetit ordinandi sacerdotis consideratio, quanta cura expetitur in Vercellensi Ecclesia, ubi duo pariter exigi videntur ab episcopo, monasterii continentia, et discipli
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ baptisinũ habitȩ: eo qd̃ baptisino uitiũ sit ablutũ.
qͦ afferebat᷑ impedim̃tũ: & uitia quidẽ atq peccata
diluunt᷑ omnia. Ut si quis contaminauerit suũ corpꝰ
cũ pluribꝰ quas nulla coniugii lege sociauerit remittan¬
tur ei omnia: s coniugia ñ resoluunt᷑ si qͥs iterauerit.
Culpa enĩ lauacro: ñ lex soluit᷑. Nulla enĩ culpa con¬
ugii: s lex ẽ. Quod legis ẽ gͥ non remutit᷑ quasi cul¬
pa: s tenet᷑ quasi lex. Ideo & apłs legem posuit dicens.
Si qͥs sine crimine ẽ: uniꝰ uxoris uir. Ergo quia si¬
ne crimine ẽ. uniꝰ uxoris uir. tenet᷑ ad legẽ sacerdotii
suscipiendi. Qi autẽ iterauerit conugiũ: culpam
quidẽ ñ habet comqͥnati. s p̾rogatiua exuit᷑ sacer¬
dotis. Diximꝰ quid legis sit dicamꝰ etiã quid ratioĩs.
bitero statuisse: s etiã patres in concilio uiceno tra¬
ctatos addidisse. neq clericũ quẽquã debere c̾ẽ qui
scda coningia sortitꝰ sit. Quomͦ enĩ potest consolari

Expanded text:
um habitae; eo quod baptismo vitium sit ablutum, quo afferebatur impedimentum. Et vitia quidem atque peccata diluuntur omnia; ut si quis contaminaverit suum corpus cum plurimis, quas nulla conjugii lege sociaverit, remittantur ei omnia: sed conjugia non resolvuntur, si quis iteraverit; culpa enim lavacro, non lex solvitur: nulla enim culpa conjugii; sed lex est. Quod legis et igitur non remittitur, quasi culpa: sed tenetur, quasi lex. Ideo et Apostolus legem posuit, dicens: Si quis sine crimine est, unius uxoris vir . Ergo qui sine crimine est, unius uxoris vir, tenetur ad legem sacerdotii suscipiendi: qui autem iteraverit conjugium, culpam quidem non habet coinquinati, sed praerogativa exuitur sacerdotis. 64. Diximus quid legis sit, dicamus etiam quid rationis. o et presbytero statuisse, sed etiam Patres in concilio Nicaeni tractatus addidisse, neque clericum quemquam debere esse, qui secunda conjugia sortitus sit. Quomodo enim potest consolari
Abbreviated transcription (Latin):
immortalitatis: confirmatio resurrectionis cũ xp̃i
gr̃a: ueritas cũ simplicitate: fides cũ confidentia: ab¬
stinentia cũ sc̃itate: industria cũ sobrietate: conu̾satio
cum modestia: eruditio sine uanitate: sobrietas do¬
ctrinȩ fidelis. sine heresis temulentia:¬

Expanded text:
immortalitatis, confirmatio resurrectionis cum Christi immortalitatis, confirmatio resurrectionis cum Christi gratia, veritas cum simplicitate, fides cum confidentia, abstinentia cum sanctitate, industria cum sobrietate, conversatio cum modestia, eruditio sine vanitate, sobrietas doctrinae, fidelitas sine haeresis temulentia
Abbreviated transcription (Latin):
one subditis. s ita ut naturȩ eiꝰdem cuiꝰ uos estis. con¬
sortes cos eẽ mnemineritis. Serui quoq: dñis serure
cũ uoluntate. W enim unꝰquisq qd̾ natus ẽ patient᷑
debet susciꝑe: nec solum bonis s etiã asꝑis obedire
diũs. Nam quȩ ẽ ur̃a seruitittis gr̃a si bonis seruiatis
sedulo: S si etiam asꝑos ꝓmercamini. Nam liberi
quoq nullam habent mercedẽ. si peccantes putuan¬
tur. a iudicibꝰ. s illa merces ẽ si etiam ñ peccantes. Ꝙ
uos gͦ contemplatione diũ iħ̃u. etiã si difficilibꝰ seruia¬
tis dñis cũ patientia: mercedẽ habebitis. Siqͥdei ipse
dñs iustꝰ ab iniustis passus ẽ: & patientia mirabili
peccata nĩa suȩ affixit cruciꝰ ut qͥ illũ imitatus fuerit:
peccata sua saligume suo diluat. Ad summũ conuer¬
timini om̃s ad dum̃ iħ̾m: sit in nobis uitȩ huiꝰ dele-¬
ctatio in bona conscientia: patientia mortis. cũ spe

Expanded text:
one subditis, sed ita ut naturae ejusdem cujus vos estis, conone subditis, sed ita ut naturae ejusdem cujus vos estis, consortes eos esse memineritis . Servi quoque dominis servite cum voluntate; etenim unusquisque quod natus est, patienter 1049 debet suscipere: nec solum bonis, sed etiam asperis obedite dominis. Nam quae est vestrae servitutis gratia, si bonis serviatis sedulo? Sed si etiam asperos promereamini; nam liberi quoque nullam habent mercedem, si peccantes puniantur a judicibus: sed illa merces est, si etiam non peccantes. Et vos ergo contemplatione Domini Jesu etiamsi difficilibus serviatis dominis cum patientia, mercedem habebitis. Siquidem ipse Dominus justus ab injustis passus est, et patientia mirabili peccata nostra suae affixit cruci: ut qui illum imitatus fuerit, 1050 peccata sua sanguine suo diluat. 113. Ad summam, convertimini omnes ad Dominum Jesum. Sit in vobis vitae hujus delectatio in bona conscientia, patientia mortis cum spe
Abbreviated transcription (Latin):
gua mea calamꝰ scribȩ: uelocit̃ scribentis. S nec ma¬
ria minor: quã inatrẽ xp̃i decebat. fugientibꝰ apłis an¬
te crucẽ stabat: & piis spectabat oculis filit uulnera:
quia expectabat ñ pignoris mortẽ. s mundi salutẽ.
Aut fortasse quia cognouerat ꝑ filii mortẽ mundi
redemptionẽ aula regalis: ẽtiam sua morte putabat
se aliquid publico additurã muneri. S iħc ñ ege¬
bat adiutore ad redemptionẽ omĩum: quia omnes
sine adiutore scruauit. Unde & dixit.
factus sum sic̃ homo sine adiutorio: int̾ mortuos
liber. Suscepit qͥdem affectũ parentis: s ũ quesiuit
alteriꝰ auxiliũ. Hanc unitamini matres sce̾: quȩ in
unico filio dilectissumo. tantũ mat̾uȩ uirtuus exetu¬
plũ edidit. Neq enuim uos dulciores liberos habetis:
neq ullum uirgo querebat solatiũ: qd̃ aliuni posset
generare filium. Dñi. seruis imꝑate ũ quasi conditi¬

Expanded text:
gua mea calamus scribae velociter scribentis . 110. Sed nec Magua mea calamus scribae velociter scribentis . 110. Sed nec Maria minor, quam matrem Christi decebat. Fugientibus apostolis, ante crucem stabat, et piis spectabat oculis filii vulnera; quia exspectabat non pignoris mortem, sed mundi salutem. Aut fortasse quia cognoverat per filii mortem mundi redemptionem aula regalis, etiam sua morte putabat se aliquid publico addituram muneri. Sed Jesus non egebat adjutore ad redemptionem omnium, qui omnes sine adjutore servavit. Unde et dicit: Factus sum sicut homo sine adjutorio inter mortuos liber . Suscepit quidem affectum parentis, sed non quaesivit alterius auxilium. 111. Hanc imitamini, matres sanctae, quae in unico filio dilectissimo tantum maternae virtutis exemplum edidit; neque enim vos dulciores liberos habetis, neque illud Virgo quaerebat solatium, quod alium posset generare filium. 112. Domini servis imperate non quasi conditi
Abbreviated transcription (Latin):
ligant. Mlaria dñi mater: ante crucẽ filii stabat. Nul¬
lus me hoc docuit: n sc̃s iohes euangelista. Mundũ
alii concussum in passione dni conscripserunt᷑. celũ
tenebris obductũ: efugisse solem: in ꝑadisum la¬
tronem: s post piã confessionẽ receptũ. loh̃es docuit
quod alui ñ docuerunt: quẽadmodũ in cruce positꝰ
matrẽ appellauerit. Pluris putans qd̾ uictor suppli¬
cioꝵ pietatis officia matri exhibebat: quã quod reg¬
num gleste donabat. Namm si religiosum ẽ. quod
latro donatur uenia: multo uberioris pictatis ẽ qd
a filio mater tanto affectu honoratur. Ec̃ce inquit
debat dñs non solũ publicum: s etiã domesticũ teffa¬
m̃tum. W hoc eiꝰ testam̃tum signabat ioħes: dignꝰ tan¬
to testatore testis. Bonum testam̃tũ ñ pecumȩ s uttȩ.¬
ȩt̾nȩ: quod ñ atrañnto scͥptũ est s spũ dei uiui. Lm¬

Expanded text:
ligant. 109. Maria mater Domini ante crucem filii stabat: nulligant. 109. Maria mater Domini ante crucem filii stabat: nullus me hoc docuit, nisi sanctus Joannes evangelista . Mundum alii concussum in passione Domini conscripserunt, coelum tenebris obductum , refugisse solem, in paradisum latronem, sed post piam confessionem receptum . Joannes docuit quod alii non docuerunt, quemadmodum in cruce positus matrem appellaverit, pluris putans quod victor suppliciorum pietatis officia matri exhibebat, quam quod regnum coeleste donabat. Nam si religiosum est, quod latroni donatur venia; multo uberioris pietatis est, quod a filio mater tanto affectu honoratur: Ecce, inquit, debat Dominus non solum publicum, sed etiam domesticum testamentum, et hoc ejus testamentum signabat Joannes, dignus tanto testatore testis. Bonum testamentum non pecuniae, sed vitae aeternae: quod non attramento scriptum est, sed Spiritu Dei vivi,
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit gr̾am ⁊ xp̃m hospitio suscepit: filiũ sara me¬
riui effeta iã senectute. Loth qͦq sodomitam
excidii euasit ignem. Ꝙ tu potes susciꝑe angłos: si
aduenientibꝰ hospitiũ tuum offeras. Q uid de raab
dicam: quȩ hoc munere inuenit salutẽ: Compatimui¬
ni his qui alligati tenent᷑ iunculis: tanquã simul al¬
ligati. Consolamini in luctu positos. Meliꝰ ẽ enim ire
in domũ luctus: quam domum
gaudui Illinc officium meritum boni. hinc ui¬
tium lapsus refert᷑. Postremũ illinc mercedem
sꝑanis: hic recepisti. Sentue laborantibꝰ tamquã
simul laborantes. Mulier iuiro deferat ñ seruiat:
ticipet. ut coheredem gr̃e. Matres ablactare filios.
diligite eos: & orare ꝓ his. ut longeui suꝑ t̾ram sint:
ñ in terra. s suꝑ t̾am. Nichil enim longeuũ in hac
t̾ra: & quod ẽ dui breue ẽ. & magis lubricũ. Monete
eos ut magis crucẽ dñi tollant: quã hanc uitam di¬

Expanded text:
invenit gratiam , Christum hospitio suscepit, filium Sara meinvenit gratiam , Christum hospitio suscepit, filium Sara meruit effeta jam senectute: Lot quoque Sodomitani excidii evasit ignem . Et tu potes suscipere angelos, si advenientibus hospitium tuum offeras. Quid de Rahab dicam, quae hoc munere invenit salutem ? 106. Compatimini iis qui alligati tenentur vinculis, tamquam simul alligati. Consolamini in luctu positos: Melius est enim ire in domum luctus, quam in domum gaudii . Illic officii meritum boni, hic vitium lapsus refertur. Postremo illinc mercedem sperans, hic recepisti. Sentite 1048 de laborantibus tamquam simul laborantes. 107. Mulier viro deferat, non serviat. ticipet ut cohaeredem gratiae. 108. Matres, ablactate filios, diligite eos: sed orate pro iis ut longaevi super terram sint, non in terra, sed super terram; nihil enim longaevum in hac terra; et quod est diu, breve est et magis lubricum. Monete eos ut magis crucem Domini tollant, quam hanc vitam di
Abbreviated transcription (Latin):
exasꝑati. sic̃ esan. linitamini scm dauid: qͥ tamquam
bonꝰ magist̾ reliqͥt nobis quod inutarem̃ dicens. ꝓ eo
ut diligerent me detrahebarit mͥ: ego autẽ orabã. Sẜ
cũ maledicerer᷑: orabat. Bonũ scutũ oratio. qͦ contume¬
lia excludit᷑ maledictũ repellitur: ꝙ in ipsos qͥ miale¬
dixerint frequent̾ retorquet᷑. ut suo telo nulnerent᷑
Malcdicent inquit: & tu benedices. Ambienda homi
Nrã autẽ conu̾satio: in glis ẽ Ideo ihc exiuit de ciu¬
tate: ut uos exeuntes de hoc mundo supra mundum
sitis. Moyses solus qͥ deum nudebat: extra castra habe¬
bat tab̃naculũ quando loquebat᷑ cũ deo. R hostiarũ
quȩ ꝓ peccato fiebant. sanguis qͥdem altaribꝰ infere¬
bat᷑: corꝑa autẽ extra castra comburebant᷑. Quia ne¬
mo intra mundi huiꝰ uitia positꝰ peccatũ deponit:
nec sanguis eiꝰ acceptꝰ ẽ deo. nͥ de corꝑis huiꝰ exeat uiqͥ¬
nam̃to. Hospitalitatẽ diligite: ꝑ quam sc̃s abraham

Expanded text:
i sicut Esau. Imitamini sanctum David, qui tamquam bonus magister reliquit nobis quod imitaremur, dicens: Pro eo ut diligerent me, detrahebant mihi: ego autem orabam ; et cum malediceretur, orabat. Bonum scutum oratio, qua contumelia excluditur, maledictum repellitur, et in ipsos qui maledixerint, frequenter retorquetur; ut suo telo vulnerentur: Maledicent, inquit, et tu benedices . Ambienda hominNostra autem conversatio in coelis est . Ideo Jesus exivit de civitate, ut vos exeuntes de hoc mundo, supra mundum sitis. Moyses solus qui Deum videbat, extra castra habebat tabernaculum, quando loquebatur cum Deo : et hostiarum, quae pro peccato fiebant, sanguis quidem altaribus inferebatur , corpora autem extra castra, comburebantur; quia nemo intra mundi hujus vitia positus peccatum deponit, nec sanguis ejus acceptus est Deo, nisi de corporis hujus exeat inquinamento. 105. Hospitalitatem diligite, per quam sanctus Abraham