comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cognouerat loqueret᷑ Quis putas ẽ fidelis dis¬
pensator & sapiens. quẽ constituit dñs suꝑ familiã
suã dare in tempore cibaria conseruis suis: Et pꝰ
pusillũ causatus de quibꝰdã dispensatoribꝰ intulit
dicens Si autẽ incipiat malus seruus dicere morat᷑
dñs ms̃ uenire. & ceꝑit cedere seruos. & ancillas
& comedere & bibere. & inhebriari. ueniet dñs¬
serui illiꝰ indie qua ñ sꝑut & hora qua nescit &
diuid& illũ & partẽ illiꝰ cũ infidelibꝰ pon.&. hec
in eo quod scͥptũ ẽ Cleri eorum ñ ꝓder̃ eis Nide¬
amꝰ autẽ & in reliquis necessariã correptionẽ qũ
ut mͥ uidet᷑ in mor ali loco debemꝰ acciꝑe: Confuti¬
dimini a gloriatione ur̃a ab obꝓbrio in conspec¬
tudñ. Multa sunt in quibꝰ glori. antes. insipi¬
entiã nr̃am ostñdimꝰ. Uerbi gĩa. si qui in multis
possessionibꝰ gloriant᷑. dr̃ eis: Confundimini a
gloriatione ur̃a Si qui gloriant᷑ in generis no¬

Expanded text:
rat, loqueretur: Quis putas est fidelis dispensator et sapiens, quem constituit Dominus super familiam suam, dare in tempore cibaria conservis suis? Et post pusillum causatus de quibusdam dispensatoribus intulit dicens: Si autem incipiat malus servus dicere: Moratur dominus meus venire, et coeperit caedere servos et ancillas, et comedere, et bibere, et inebriari, venit drvi illius in die qua non sperat, et hora qua nescit, et dividit illum, et partem illius cum infidelibus ponit . Haec in eo quod scriptum est: Cleri eorum non proderunt eis. Videamus autem et reliquis necessariam correptionem, quam, ut mihi videtur, in morali loco debemus accipere: Confundimini a gloriatione vestra, ab opprobrio in conspectu Domini . Multa sunt in quibus gloriantes insipientiam nostram ostendimus. Verbi gratia, si qui in multis possessionibus gloriantur, dicitur eis: Confundimini a gloriatione vestra. Si qui gloriantur in generis no
Abbreviated transcription (Latin):
apłos nouissimos ostendit quasi mortificatos
q spectaculũ facti fumꝰ in mundo. & angłis &
hominibꝰ Si quis gͦ sc̃s custodiens p̾cep̾tum
saluatoris factus fuerit in hac uita nouissimus.
iste fit nubes Et educit ds̃ nubes a finibus t̾rę¬

Expanded text:
apostolos novissimos ostendit, quasi mortificatosapostolos novissimos ostendit, quasi mortificatos spectaculum facti sumus in hoc mundo angelis et hominibus . Si quis ergo sanctus custodiens praeceptum Salvatoris factus fuerit in hac vita novissimus, iste sit nubes; et educit Dominus nubes
Abbreviated transcription (Latin):
& iudex meritoꝵ significat᷑ Qñ scĩtas. illa uir
neutrũ. atq in hc̃ modũ extendisse nc̃ dicit᷑
cȩlum in prudentia sua Quomͦ autẽ exten¬
dat᷑ celũ exxtendente eum prudentia. audi
quippe extensionẽ quandã ẽẽ uerboꝵs. similit̾¬

Expanded text:
et judex meritorum significatur. Quando sanctitas, illa virtet judex meritorum significatur. Quando sanctitas, illa virtneutrarum: atque in hunc modum extendisse nunc dicitur coelum in prudentia sua. Quomodo autem extendatur coelum, extendente id prudentia, audi:quippe extensionem quamdam esse verborum similit
Abbreviated transcription (Latin):
rarũ. & dñs qui erugit allisos. eleuauit
nos iacentes In adam om̃s morim᷑. atq
ita corruit orbis terrarũ. & indig&
erectione. ut in xp̃o om̃s uiuificem᷑ Igit᷑ du¬
plicẽ intellectũ de orbe tͣdidimꝰ. Unũ quomͦ
singulȩ aĩȩ aut habitate sint aut desertȩ. alte¬
rũ quomͦ uniuersus orbis parit̾ ceciđit Et in
sua prudentia extendit celũ. Non fortuito
sapientia in cȩli extensione assumpta ẽ In ue¬
nies & in ꝓuerbiis dictũ Dñs sapientia funda¬
uit terriᷤ. p̃pariuit autẽ cȩlos prudentia E st
gͦ aliqua prudentia dĩ. quã nolo ut extͣ xp̃m
sapientia eius. ipse fortitudo eiꝰ. ipse iusticia.
ipse scĩtas & redemptio. ipse ut ad pͣsens ueniã
tate sensuũ diuersis uoiabulis nuncupat᷑. Al¬
ud significat sapientia. aliud iusticia Quando
enĩ sapientia dr̃. disciplinis te diuinarũ huma¬
narũq rerũ instituit Qñ iusticia. distributor

Expanded text:
rarum. Et Dominus qui erigit elisos, elevavit rarum. Et Dominus qui erigit elisos, elevavit nos jacentes . In Adam omnes morimur: atque ita corruit orbis terrarum, et indiget erectione, ut in Christo omnes vivificemur. Igitur duplicem intellectum de orbe tradisingulae animae aut habitatae sint aut desertae, alterum quomodo universus orbis pariter ceciderit. « Et in sua prudentia extendit coelum: » non fortuito sapientia in coeli extensione assumpta est; invenies et in Proverbiis, dictum: « Deus sapientia fundavit terram, praeparavit autem coelos prudentia . » Est ergo aliqua prudentia Dei, quam nolo ut extra Christum  Ipse sapientia ejus, ipse fortitudo, ipse justitia, ipse sanctitas et redemptio, ipse ut ad praesens veniam, sis vocabulis nuncupatur. Aliud significat sapientia, aliud justitia. Quando enim sapientia dicitur, disciplinis te divinarum humanarumque rerum instituit. Quando justitia, distributor
Abbreviated transcription (Latin):
in uisceribꝰ meis Sp̃m scm̃ tuũ ne auferas a me
auxiliabit᷑ iusto. suꝑ decẽ potestatẽ habenti
ciuitates Sapientiã autẽ & disciplinã qͥ abic̃
infelix ẽ. & uana spes eiꝰ & labores eius insensa
ti. & inutilia oꝑa eiꝰ. ait sapientia quȩ titulo
inscribit᷑ salomonis Iocirco qͣntũ possumꝰ labo¬
rare nitam᷑. ut habitata nr̃a sapientia dĩ eriga¬
t᷑. Cecidit qͥppe & de sullimi corruit. uenien¬
tibꝰ nobis in locũ istũ miseriarũ Cecidit habi¬
tata nr̃a postquã peccauimꝰ. iniq fecimꝰ. in tꝰte
egimꝰ. impie gessimꝰ. & pꝰ ruinã indiget erec¬
tione Si autẽ ñ uis ista sententia adduci. cõ
munẽ totiꝰ orbis queramꝰ ruinã. & post casum eiꝰ
consequent̾ ds̃ erigens p̾dicet᷑ Quicunq ẽ in orbe
isto ante erectionẽ cecidit Si autẽ cecidit. con¬
sequent̾ erigendus fuit Nemo quippe sine casu
subleuat᷑ Si autẽ erecius ẽ. uideamꝰ quę ruina

Expanded text:
in visceribus meis; Spiritum sanctum tuum ne auferas a me. auxiliabitur justo, super decem potestatem habentes in civitate. Sapientiam autem et disciplinam qui abjicit infelix t inutilia opera ejus, ait Sapientia, quae titulo inscribitur Salomonis . Idcirco quanto possumus labore nitamur: ut habitata nostra, sapientia Dei erigatur. Cecidit quippe et de sublimi corruit, venientibus nobis in locum istum miseriarum. Cecidit habitata nostra, postquam peccavimus, inique fecimus, injuste egimus, impie gessimus : et post ruinam indiget erectiomunem totius orbis quaeramus ruinam, ut post casum eis consequenter Deus erigens praedicetur. Quicunque est in orbe isto ante erectionem cecidit, si autem cecidit, consequenter erigendus fuit. Nemo quippe sine casu sublevatur: si autem erectus est, videamus quae ruina
Abbreviated transcription (Latin):
& edu& uentos de thesauris suis Ergone hi uenti
qͥ suꝑ terras flant in thesauris dĩ st̃. & ñ horũ
natura manifesta ẽ quomͦ & qͣ ratione subsis¬
tant : S sunt quidã uentorũ thesauri. Thesau

Expanded text:
et eduxit ventos de thesauris suis . Ergone hi venti, et eduxit ventos de thesauris suis . Ergone hi venti, qui super terram perflant, in thesauris Dei sunt, et non horum natura manifesta est, quomodo et qua ratione subsistant? Sed sunt quidam vent
Abbreviated transcription (Latin):
ab extremis terrę educat deus nebulas: a Ppt̃ca
nouissimi om̃iũ fiamꝰ. & tan affectu qͣm oꝑe
dicamꝰ Puto enuĩ ds̃ nos apłos nouissimos ostñdit
ut educens nubes ds̃ ab extremo t̾rę. educat &
me. & fulgura in pluuiã faciat Aiunt natu¬
ialiũ causarũ scrutatores.qr fulgura ex nubiũ
tru scilie& sonitũ indicante concursus. & fulcͥga
excussi luminis claritate Si intellexisti exem¬
plũ. consid̾a nc̃ nubes rationalei: Moyses nubes
erit. iħu naue nubes erat Isti si secũ collocantur.
ex sermonibꝰ eoꝵ fulgura micant: Iheremias &
baruch nubes erant: Sermocinent᷑ inuioẽ. &
uidebis rutilare fulgura Potes & tu ipse de scͥp¬¬
turis scĩs in hc̃ modũ nubiũ inuenire concͣsus
ex quibꝰ ignes emittant᷑ Ut autẽ & ad nouu̾
testamentũ ueniamꝰ. paulus & silu anꝰ duȩ nu-¬
bes in unũ conuener̃ & eoce totũ mundũ epłae
eoꝵ fulgur illuminat fulgura in pluuiã fec̃.

Expanded text:
ab extremis terrae educat Deus nubes et corporeasnovissimi omnium fiamus, et tam affectu quam opere dicamus; Puto enim, nos Deus apostolos novissimos ostendit. ut educens nubes ab extremo terrae, educat et me, et fulgura in pluviam faciat. Aiunt naturalium causarum scrutatores , quia fulgura ex nubium truo, scilicet, sonituum indicante concursus, et fulgura excussi luminis claritate. Si intellexisti exemplum, considera nunc nubes rationales. Moyses nubes erat: Jesus Nave nubes erat. Isti si secum collocantur, ex sermonibus eorum fulgura micant. Jeremias et Baruch nubes erant: sermocinentur invicem, et videbis rutilare fulgura. Potes et tu ipse de Scripturis sanctis in hunc modum nubium invenire concursus, ex quibus ignes emittantur. Ut autem ad novum Testamentum veniamus: Paulus et Silvanus duae nubes in unum convenerunt, et ecce totum mundum Epistolae eorum fulgor illuminat. Fulgura, et pluviam fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
Nigri enim
sumus qñ recgeneram᷑. qñ
in cantico eanticop̾ dicimꝰ
Nigra sũ
& speciosa Ethiopibꝰ similẽ
bemꝰ indecorã Luim̾ ut
fiamꝰ candi¬
li. ut nitorẽ qui nob̾ insitꝰ
ex natura ñ fuerat diligentia consequamͣ. iux.¬
ta illud quod in eodẽ loco scribit᷑. quȩ ẽ ista qͣ
ascendit dealbata. & efficiam᷑ linũ candidum
purũq aqua Ita cũ digni fuerimꝰ societate dĩ.

Expanded text:
nigri enim sumus quando regeneramur, quando in Canticorum Cantico dicimus: Nigra sum et speciosa . Aethiopibus similem nimam indecorem; abluimur ut fiamus candidi, ut nitorem qui nobis insitus ex natura non fuerat, diligentia consequamur, juxta illud, quod in eodem loco scribitur: Quae est ista quae ascendit dealbata? et efficiamur linum 814 candidum purumque. Atque ita cum digni fuerimus societate Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ habeamꝰ: Cũ itaq iudei & oĩs domꝰ isrł
indigni extiter̃ dõ & ꝓiecti st̃ ab eo. nob̾ p̃
illis accinctus ẽ Neq enĩ putandũ ẽ cincto.¬
riũ abicientẽ mansisse in cinctũ. Statĩ ut illos
piecit. alios sibi contexuit ħ cinctoriũ ȩccła
ẽ de gentibꝰ congregata. quȩ scire deb&e qr si
pͥoribꝰ ñ peꝑcit ds̃. nec sibi parc&e si deliq̃rit
si non fuerit digna lũbo eius. si ñ adhęrenꝰ dño

Expanded text:
er habeamus. Cum itaque Judaei, et omnis domus Israel indigni exstiterint Deo, et projecti sint ab eo, nobis pro illis accinctus est. Neque enim putandum est, cinctorium abjicientem mansisse incinctum: statim ut illos projecit, alios sibi contexuit. Hoc cinctorium Ecclesia est de Gentibus congregata: quae scire debet, quia si prioribus non pepercit Deus, nec sibi parcet, si eum dereliquerit, si non fuerit digna lumbo ejus, si non adhaerens Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ mundũ illuxisse. qn̾ uerbũ caro factunẽ.
rei caꝑe argum̃tũ. ausculta quod dr̃. Serno
iberemiã. siue ad isayã. siue ad quelib& ꝓpħa¬
rũ : An ille ẽ qui erat a pͥncipio apud deumͤ
Ego nescio aliud uerbũ dñi p̃ter eum. de quo
dicit eugłista In pͥncipio erat uerbũ & uerbũ
erat apud dm̃. & ds̃ erat uerbũ H autẽ scire
debemꝰ qr hȩc sit utilitas credentiũ. si sermo ad
singulos quo̾q fiat Quid mͥ enĩ ꝓdest si des¬
cendat in mundũ & ego eum ñ habeã. ediu̾so
autẽ & si ad uniuersũ mundũ ñ ueniat. & go¬
si fuero similis ꝓpħarũ habeo eũ : Dicã aut̃ qͥd
ad moẏsen & ad iheremiã & ad isayam & ad sin.¬
gulos scorũ idem sermo cõmeauerit Et illuo
quod a dño discipulis dictũ ẽ: ecce ego uob̾cũ
sũ om̃ibꝰ diebꝰ usq ad consũmationẽ scłi. oꝑe
stauit Erat quippe cũ moyse. cũ is aẏa. cum
om̃ibꝰ scĩs Quomͦ enĩ poterant effari sermonẽ

Expanded text:
ti mundo illuxisse, quando Verbum caro factum est, rei capere argumentum, ausculta quod dicitur: SeJeremiam, sive ad Isaiam, sive ad quemlibet prophetarum? An ille Ego nescio aliud verbum Domini praeter eum de quo dicit evangelista: « In principio erat sermo, et sermo erat apud Deum, et Deus erat sermo . » Hoc autem scire debemus, quia haec sit utilitas credentium, si sermo ad singulos quosque fiat. Quid mihi enim prodest, si descendat in mundum et ego eum non habeam? E diverso autem etiam si ad universum mundum non veniat, et ego fuero similis prophetarum, habeo cum. Dicam autem, quia et ad Moyse, et ad Jeremiam, et ad Isaiam, et ad sinum 802 idem sermo commeaverit: et illud quod a Domino discipulis dictum est: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi , opere stavit. Erat quippe cum Moyse, cum Isaia, cum omnibus sanctis. Quomodo enim poterant effari sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
udi quippe scͥpturȩ ordinẽ Dñs qͥ fecit
terrã fortitudine sua. & erexit orbẽ
in sapientia sua. & in sua prudentia
extendit celĩ. Et nos gͥ in nr̃a t̾ra
dictũ ẽ quippe ad adam terra es. necessariã
habemꝰ fortitudinẽ dĩ. qr absq ea impossibile
nobis ẽ id exequi quod carni repugnat Cũ
autẽ mortificata fuerint menbra suꝑ terrã
spũ gesta carnis mortificant᷑ Dñs gͦ qui fȩc̃
terram in fortitudine sua Si aut̾e & ad hãc
terrã uenias. & consideres id quod in iob scͥptũ
ẽ. iuxta tam̃ em̃datissima exemplaria quomͦ
statuerit eam suꝑ nichilũ. inuenies fortitudi¬
nẽ dei in medietate mundi librã terrȩ fusti¬
neri Ueniã gͦ & ad orbẽ terrarũ qui g̃ce

Expanded text:
udi quippe Scripturae ordinem: Dominus qui fecit terram in fortitudine sua, et erexit orbem in sapientia sua et in sua prudentia extendit coelum. Et nos igitur in nostra terra dictum est quippe ad Adam: Terra es ; necessariam habemus fortitudinem Dei, quia absque ea impossibile nobis est exsequi quod carni repugnet. Cum autem mortificata fuerint membra super terram, stolum, spiritu gesta carnis mortificantur . Dominus ergo qui fecit terram in fortitudine sua. Si autem et ad hanc terram venias, et consideres id quod in Job scriptum est , juxta emendatissima tamen exemplaria, quomodo statuerit eam super nihilum, inveniens fortitudinem Dei in medietate mundi, terrae libram sustinere. Veniam vero ad orbem terrarum, qui Graece
Abbreviated transcription (Latin):
quos tradit: non qr ipse tradat aliqũe: s ex eo
quod delinqͥt indignos eos scilic& qui non seita
excolt̃. & a uicus purgant. ut libent᷑ in eis
habit&e ds̃ ipso refugiente. atq auertente se
ab aĩa quę in inmundicia ac uiciis posita est.
dit᷑ ab sp̃u neꝗͣ. Et idõ nos sũmo studio uigi-¬
lemꝰ. & festiuemꝰ nos purgare a uiciis. & conci.¬
piscentiis malis. ut dm̃ int᷑ nos tenere possimꝰ:¬

Expanded text:
quos tradit, non quia ipse tradat aliquem, sed ex eo quod derelinquit indignos, eos scilicet qui se non ita excolunt et a vitiis purgant, ut libenter in eis habitet Deus. Ipso refugiente atque avertente se ab anima, quae in immunditia ac vitiis posita est, ditur a spiritu nequam. Et ideo nos summo studio vigilemus, et festinemus nos purgare a vitiis et concupiscentiis malis, ut Deum intra nos tenere possim
Abbreviated transcription (Latin):
ait filios isrł de egipto in manu forti. & bra¬
chio excelso. egipto ꝓdigiis cȩlestib uerberata.
Uiã fecit in mari: manna in deserto popło
dedit : de celo locutus ẽ ad moy sen: legem con¬
scriptã in tabulis lapideis dedit: Nonne ħ mag¬
na sunt oꝑa dĩ: S si illud his cõpares. qđ tta
dilex̃ deus hc̃ mundũ. ut filiũ suũ unicũ da¬
re ꝑsalute mundi: inuenies illa om̃ia parua
e ad huiꝰ oꝑis magnitudinẽ: Quiͦd opus &̃
nos & cognoscere debemꝰ & credere: & oꝑari oꝑa¬

Expanded text:
ilios Israel de Aegypto in manu forti et brachio excelso, Aegypto prodigiis coelestibus verberata, viam fecit in mari; manna in deserto populo dedit; de coelo locutus est ad Moysen, legem conscriptam in tabulis lapideis dedit. Nonne haec magna sunt opera Dei? Sed si illud his compares, quod ita dilexit Deus hunc mundum, ut Filium suum unicum daret pro salute mundi , invenies illa omnia parva esse ad hujus operis magnitudinem, quod opus etiam nos et cognoscere debemus et credere, et operari o
Abbreviated transcription (Latin):
tre meo qui in celis est Qui autẽ negauerit
me corã hõib: & ego negabo eũ cora patre meo
Nidisti qr confitentes in sema& ipso dix̃ confiteri:
quasi qͥ ipse in eis uiuat. & oꝑetur oꝑa uitae.
In his autẽ qͥ negant. ñ tenuit eandem u̾bi simi¬
litudinẽ. ut dicerae. qr qͥ negauerit in me & ego
negabo in eũ: s qui negauerit me corã hõib
& ego negabo eũ corã patre meo: ut ostñdet
qr qui negat quide̾ se. extͣ ipsũ ẽ: qͥ autẽ con¬

Expanded text:
erit me coram hominibus, et ego negabo eum coram Patre meo . Vidistis quia confitentes in semetipso dixit confiteri, quasi ipse in eis vivat et operetur opera vitae. In his autem qui negant, non tenuit eamdem verbi similitudinem, ut diceret, quia qui negaverit in me, et ego negabo in eum; sed qui negaverit me coram hominibus, et ego negabo eum coram Patre meo, » ut ostenderet quia qui negat quidem se, extra ipsum est; qui autem con
Abbreviated transcription (Latin):
breuiant᷑ mali & ꝑeunt: dies uͦ senioꝵ scorum
longeui st̃ & ꝓlixi S & illud quod dicentibꝰ nob
occurrit. & utinã dño suggerente occurreret.
p̃tereundũ ñ ẽ quod dixit: qr seruiuit popłs
dño om̃ib dieb iħu Non dixit unũ diẽ fuise
ibi: sed multi st̃ dies iħu Quos gͦ multos poni¬
mꝰ dies. scđm  or dinẽ quẽ exposuimꝰ. ego sic arbi¬
tror quod unꝰ dies i usticia est ipsius. aliꝰscifica.¬

Expanded text:
 Dies vero seniorum sanctorum longaevi sunt et prolixi. Sed et illud quia dicentibus nobis occurrit, et utinam, Domino suggerente, occurreret, praetereundum non est, quod dixit, quia servivit populus Domino omnibus diebus Jesu. Non dixit unum diem fuisse Jesu, sed multi sunt dies Jesu. Quos ergo multos ponimus dies secundum hunc ordinem quem exposuimus? Ego sic arbitror quod unus dies ipsius est justitia, alius sa
Abbreviated transcription (Latin):
mei ad orationẽ ueniens flectã dõ: & genua
cordis mei flectã diabolo: Si enĩ ñ stetero fir¬
mꝰ aduersũ astutias diaboli: flexi genua mea
diabolo. Et si non constant᷑ stetero aduersũ
irã: flexi geaua mea irȩ: Similit̾ & si ñ con¬
stant᷑ aduersũ libidinem restitero: flexi libidi¬
ni genua cordis mei & in singulis quibꝰq quȩ
contraria sunt dõ. ħ facere uidebor. nͥ constant̃
& fortit᷑ stetero: sicut & illi fȩcer᷑ qui coluert᷑
baalim. & dereliquer̃ dm̃ patrũ suoꝵ. qͥ edux̃
illo de terra egiptiiiiui

Expanded text:
mei ad orationem veniens flectam Deo, et genua cordis mei flectam diabolo? Si enim non stetero firmus adversum astutias diaboli, flexi genua mea diabolo; et si non constanter stetero adversus iram, flexi genua mea irae. Similiter et si non constanter adversum libidinem restitero, flexi libidini genua cordis mei, et in singulis quibusque quae contraria sunt Deo, hoc facere videbor, nisi constanter et fortiter stetero, sicuti illi fecerunt qui coluerunt Baalim, et reliquerunt Deum patrum suorum, qui eduxit illos de terra Aegypt
Abbreviated transcription (Latin):
nua curuauer̃ baalĩ. & adorauer̾ simula chra:
hui uͦ qͥ credt̃ & implent oꝑa fidĩ. non curuauer̃
genua baalim Neq enim usqua refert᷑ in hy¬
storus. uel eugłicis. uł in aliis quibꝰ lib& scͥp¬
turis. quod aliquis tpre saluatoris genua
flexent simulachris: sed de illis utiq dicit᷑.
qui peccatis suis adstricti. & uelut cõpediti
tenebant᷑ Vnde constat. qr & nos qͦtienscunq
peccamus. & captiui ducimur in lege peccati
genua nr̃a curuamꝰ baalim: sed ñ in h uocati
sumꝰ. nec ad ħ credidimꝰ. ut iterũ seruiamꝰ pec¬
cato. & iterũ genua flectamꝰ diabolo: s ut fle¬
ctamꝰ genua in noĩe dñi tħu. q in noĩe iħu
ome genu flectit᷑. oelestiũ. & terrestriũ. & in¬

Expanded text:
nua curvaverunt Baalim, et adoraverunt simulacra. Hi vero qui credunt et implent opera fidei, non curvaverunt genua Baalim. Neque enim usquam refertur in historiis, vel in evangelicis et in aliis quibuslibet scripturis, quod aliquis tempore Salvatoris genua flexerit simulacris; sed de illis itaque hoc dicitur, qui peccatis suis astricti et velut compediti tenebantur. Unde constat quia et nos quotiescunque peccamus, et captivi dicimur in lege peccati, genua nostra curvamus Baalim. Sed non in hoc vocati sumus, nec ad hoc credidimus, ut iterum serviamus peccato, et iterum genua flectamus diabolo; sed ut flectamus genua in nomine Jesu, quia in nomine Jesu omne genu flectitur, coelestium
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. dicebat discipło suo thimotheo: quẽ p̃c ipu¬
um habebat Memor esto xp̃m ib̃m: resurre¬
xisse a mortius: Sciebat enĩ. qr huiꝰ tã magni
operis qđ surrex̃ a mortuis fieri possit oblixio:
si ggeneratio peccatrix oriret᷑ in corde: Fec̃ gͦ¬

Expanded text:
s dicebat discipulo suo Timotheo, quem praecipuum habebat: Memor esto Christum Jesum resurrexisse a mortuis ; sciebat enim quia tam magni operis, quod resurrexit a mortuis, fieri possit oblivio, si generatio peccatrix oriretur in corde. Fec
Abbreviated transcription (Latin):
qomͦ p̃terimꝰ quod addidit: qui cognouerunt
oa dnĩ magna. quȩ fecit in isrł : Quid enĩ:
Sunt aliqua oꝑa dñi parua: ad quoꝵs distincti¬
one ħ magna dicant᷑  Ego arbitror quod om̃e
quiãẽ dĩ opꝰ magnũ ẽ. sed ꝓ capacitate eorũ
qub operat᷑. si sibi inuicẽ comparent᷑. uł mag

Expanded text:
quomodo praeterimus, quod addidit: Qui cognoverunt opera Domini magna, quae fecit in Israel. Quid enim sunt aliqua Domini opera parva, ad quorum distinctionem haec magna dicantur? Ego arbitror quod omne quidem Dei opus magnum est, sed pro capacitate eorum quibus operatur, si sibi invicem comparentur, vel mag
Abbreviated transcription (Latin):
accipiunt. ubi pͥma sors cecidit ad beniamin.
& postinodũ ad cȩteros. in quib ultimꝰ fuit dan:
ita necesse ẽ eẽ aliquã rationẽ. & in ordine sacer¬
dotalis & leuiticȩ sortis: ut aliis pͥma. aliis soda.
aliis uͦ t̾cia sors ducat᷑. ꝑ quas illa. uel illa loca.
unicuiq decernant᷑ Dnr autẽ filii cẽ leui: gerson
& chaad. & merari & ostendit᷑ pͥma  tenuisse in
honore chaad: qr filii chaad fuer.amram. moyses.
bis effecta ẽ sacerdotalis: quȩ ẽ aaron & filii eius.
Moyses autẽ. aut in sacerdotali ordine aut si
quid &e̾ plus a sacerdotali ẽẽ potest. habendus ẽ
Alia uͦ ẽ ratio de filiis eius Cęteri autẽ ex filiis
chaad. scđ̾m ordinẽ tenuer̾ in tribu leui: qui st̃

Expanded text:
accipiunt, ubi prima sors cecidit in Benjamin, accipiunt, ubi prima sors cecidit in Benjamin, et postmodum inter caeteros in quibus fuit ultimus Dan: ita necesse est esse aliquam rationem etiam in ordine sacerdotalis et Leviticae sortis, ut alii prima, alii secunda, alii vero tertia sors ducatur, per quas illa vel illa loca unicuique decernuntur. Dicuntur autem filii esse Levi, Gerson, et Caath, et Merari, et ostenditur primatum tenuisse in hobis effecta est sacerdotalis, quae est Aaron et filii ejus. Moyses autem in sacerdotali ordine, aut si quid etiam amplius sacerdotali esse potest habendus est: alia vero est ratio de filiis ejus. Caeteri autem ex filiis Caath, secundum tenuerunt in tribu Levi. Si qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mnes filii ifrł acceper sortes simn terra:. Leui¬
tis autẽ in hereditate solus sufficit ds̃ Uerũ
qm̃ accipiunt leuitȩ decimas & pͥmitias.
de fructib a filiis irł ꝑ p̾ceptũ dĩ: oportebat
eos &̃ de terra ut ita dicam. & de habitaculis.
decimas acciꝑe Hoc ẽ enĩ: ab omibꝰ decimas acce¬
pisse Et idõ accedentes pͥmarii uiri. qͥ erant in
filiis leui. ad eleataru̾ sacerdotẽ. & ad iħm filiũ
naue. & ad pͥncipes tribuũ filioꝵ isrł. in selom
in terra chanaan: dixer̃ Dñs p̾cepit in manu
moysi. dare nobis ciuitates ad habitandũ. & sub¬
urbana earũ animalib nr̃is Oportebut gͦ &̃ de
suburbanis. & de ciuitatibꝰ sortẽ fieri: ne forte in¬
discrete & fortuito. int̾ leuitas celebrata diuisio
uideretur Sic̃ gͦ distributio sortis. quȩ facta ẽ
in filiis istł habuit rationẽ. qua quis pͥma sorte
mus iã ante tractauimꝰ. sed & de his ꝗͣ ꝑ moy¬
sen ultra iordanẽ. & ab iħu in terra repmissionis

Expanded text:
n terra. Levitis autem haereditas solus sufficit Deus. Verum quoniam accipiebant Levitae decimas et primitias de fructibus a filiis Israel per praeceptum Dei, oportebat eos etiam de terra, ut ita dicam, et de habitaculis decimas accipere, hoc est enim, ab omnibus decimas accepisse. Et ideo accedentes primarii viri, qui erant de filiis Levi ad Eleazarum sacerdotem, et ad Jesum filium Nave, et ad principes tribuum filiorum Israel in Selom in terra Chanaan dixerunt: Dominus praecepit in manu Moysi dari nobis civitates ad habitandum, et suburbana earum animalibus nostris. » Oportebat ergo etiam de suburbanis et de civitatibus sortem fieri, ne forte indiscrete et fortuito inter Levitas celebrata divisio videretur. Sicut ergo distributio sortis quae facta est in filiis Israel habuit rationem qua quis prima sorte mus jam ante tractavimus; sed et hi qui per Moysen ultra Jordanen et ab Jesu in terra repromissionis
Abbreviated transcription (Latin):
seruit᷑: qr in his uirtitibꝰ animi. dño placetur:
S &e patientiã ipsius cõputato diem. & mansue.¬
tudinẽ ⁊ pietatẽ. & bonitatẽ: & omne qđ ad uis.¬
tutẽ ꝑtin&. ipsius dicito diẽ: & sic in om̃ibꝰ dieb
tħu. dño seruies: id .ẽ. in om̃ib his uircutibus:
Non enĩ uult scͥpt᷑e sce institutio. ut aliquas
ex his uirtutib habeas in te. & alias negligas:
sed ut om̃ibꝰ his uircutibꝰ ad ornatꝰ. & in earũ
actib positus. seruias dõ Eod̾e autẽ mͦ quis &

Expanded text:
servitur, quia in his virtutibus animae Dominus placatur. Sed et patientiam ipsius computato diem, et mansuetudinem, et pietatem, et bonitatem, et omne quod ad virtutem pertinet, ipsius dicito diem, et sic in omnibus diebus Jesu Domino servies, id est, in omnibus his virtutibus. Non enim vult Scripturae sanctae institutio, ut aliquas ex his virtutibus habeas in te, et alias negligas; sed ut omnibus his virtutibus adornatus, et in earum actibus positus servias Deo. Eodem autem modo qu
Abbreviated transcription (Latin):
utter edem & altare. requiretur a generitiõe
illa. quȩ dix̃: sanguis eius suꝑ nos. & suꝑ filios
nr̃os Sunt gͦ isti pars populi mortui. qr¬
neq acima neq dies festos cõpetent᷑ agunt
sed conuersi sunt dies festi eoꝵ in luctu. & aasi¬
non poterant diem festũ celebrare in eo loco
quẽ elegit dñs ds̃. Et nos quidẽ ñ diximus
ad illos. qr ñ erit uobus pars in hoc altari. uł
in hereditate drũ: sed ipsi sponte sua altare
uerũ & oelestẽ pontificem retutar̾: & eousq
infelicitatis adducti st̃. ut & imaginẽ ꝑcde

Expanded text:
altare , » requireretur a generatione illa quae dixit: « Sanguis ejus super nos et super filios nostros. » Sunt ergo isti pars populi, qui neque azyma, neque dies festos competenter agunt, sed conversi sunt dies festi eorum in luctum, et canon potuerunt diem festum celebrare in loco quem elegit Dominus Deus. Et nos quidem non diximus ad illos, quia non erit vobis pars in hoc altari, vel in haereditate Domini, sed ipsi sponte sua altare verum et coelestem pontificem refutarunt, et eo usque infelicitates eis sunt, ut et imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
de enioribꝰ magistris audiũi dicentẽ. in eo loco
quo scͥptũ ẽ in numeris. q abling& sẏnagoga illa
hnc synagogã: sic̃ ablingit uitulus herbã uiri¬
de de cãpo. Dicebat. qͣre huiꝰmodi similitudo assũp
ynagoga dĩ quȩ nos p̾cessit in scĩs. ore & lingua
consum& aduersariã synagogã: id ÷ orationibꝰ.
&e pͥcibꝰ aduersarios nr̃os absum&: Non gͦ in armis
pugnandũ ẽ nob̾ aduersũ hostes nr̃os inuisibi¬
iqs: sed orationibꝰ & uerbi dĩ meditationibꝰ & oꝑib̾
ac sensibꝰ rectis Sic enĩ armabant᷑ & patres. fi.¬

Expanded text:
de senioribus magistris audivi dicentem in eo loco de senioribus magistris audivi dicentem in eo loco in quo scriptum est in Numeris quia ablinget synagoga illa hanc synagogam sicut ablingit vitulus herbam viridem de campo; dicebat enim: Quare hujusmodi similitudo sumpta Synagoga Domini, quae nos praecessit, in sanctis oret, et in lingua consumet adversarias synagogas, id est, orationibus et precibus adversarios nostros absumet? Non ergo in armis pugnandum est nobis adversus hostes nostros invisibiles, sed orationibus et verbis Domini, meditationibus et operibus ac sensibus rectis: sic enim armabantur et patres, fi
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ intellige Hi cͦ qͥ scđm legẽ uixer̃. primi
acceper̃ hereditatẽ: seci extͣ terrã reꝓmissionis:
lũ deinde cũ accepissent terrã hereditatis: ñ poi.
sident. neq diuidunt int̾ se. sed expectant usqqͦ
eis ꝑ iħm distribuat᷑ in sortẽ Non ne ħ euident̃
ẽ quod apłs dicit ad hebreos scribens de pͥoribꝰ
patribꝰ. quos dix̃ fide placuisse dõ. & addidit
dicens. hi autẽ om̃s testimoniũ habentes ꝑ fide.
ñdũ consecuti st̃ reꝓmissiones. dõ ꝓ nob̾ melius
tur : Habent gͥ iã reꝓmissionẽ suã. & reqͥeuer̃.
& digni iudicati st̃. ꝑ moysen caꝑe hereditatĩ:
Ueruittam̃ adhuc & ipsi pugnant: & in certa¬
mine st̃ ꝓ his qͥ sub iħu militant S requiris
qͥ st̃ isti qui pugnent: &e quȩ ẽ ista pugna q̃ ll
gerant: Ego sic arbitror. qđ om̃s illi qͥ dor¬
mesꝰ ante nos patres. pugnent ꝓnob̾: & adiy.¬
uent nos orationibꝰ suis Ita nanq &e quendã

Expanded text:
legem intellige. Hi ergo qui secundum legem vixerunt, primi acceperunt haereditatem, sed ex terra repromissionis. Tunc deinde cum accepissent terram haereditatis: non enim possident, neque dividunt, sed exspectant, usquequo eis per Jesum distribuatur in sortem. Nonne hoc evidenter est quod Apostolus dicit, ad Hebraeos scribens de prioribus patribus, quos dicit fide placuisse Deo, et addidit dicens: « Hi autem omnes testimonium habentes per fidem, nondum consecuti sunt repromissiones, Deo pro nobis romissionem suam, et requieverunt, et digni judicati sunt per Moysen capere haereditatem; verumtamen adhuc et ipsi pugnant, in certamine sunt pro his qui sub Jesu militant. Sed et requiris qui sunt qui pugnent, et quae est pugna ista quam illi gerunt? Ego sic arbitror, quod omnes illi, qui dormierunt ante nos, patres pugnent nobiscum et adjuvent nos orationibus suis. Ista namque etiam quemdam
Abbreviated transcription (Latin):
uidere qr sic̃ saluator erat lux uera quȩ illumi¬
nat omnẽ hominẽ uenientẽ in hc̃ mundũ: ita &
apłi lux erant mundi : In eugłio scͥptũ ẽ: dicente
st̃ mundi: sine dubio ꝑ p̾cepta ⁊ mandata sua il.¬
luminant nob̾ dies in quib dño seruiamꝰ Quod
autẽ dix̃ om̃ib dieb senioꝵ. qͥ longioꝵ dierum
fuer̾ pꝰ iħm.: nec hoc mͥ otiose dictũ uidet᷑. qđ lon¬
fuer̃ Et qͥde dei ẽ soliꝰ nosse. pꝰ iħm qui fuerit
int̾ seniores. qui longiorẽ diem fȩcerit: id. ẽ. qui
maiorẽ ex se miserit lucẽ: utrũ paulus an pe¬
trus: bartholomeus an ioħs Ueruntam̃ longoꝵ dier̃¬

Expanded text:
videre, quia sicut Salvator erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum , ita et apostoli lux erant mundi. In Evangelio scriptum est, dicente toli sunt lux mundi, sine dubio per praecepta et mandata sua illuminant nobis dies, in quibus Domino serviamus. Quod autem dixit: Omnibus diebus seniorum qui longorum dierum fuerunt post Jesum, nec hoc mihi otiose dictum videtur, quod lonfuerunt, et quidem Dei est solius nosse post Jesum, qui fuerit inter seniores, qui longiorem diem fecerit, id est, qui majorem ex se miserit lucem: utrum Paulus, an Petrus, Bartholomaeus, an Joannes. Verumtamen longorum dier
Abbreviated transcription (Latin):
nitus. scđm tempꝰ loquor Hȩc gͦ dicunt᷑. ne ut
nos & illos qͥ aite aduentũ xp̃i fuerunt iusti
diuisio aliqua ac separatio uideret᷑. sed ut osten¬
dent se & si ante aduentum xp̃i fuerant. fr̃s
tam̃ nros eẽ Lic&e enĩ habuerint altare tuuc
ante aduentũ saluatoris: siebant tam̃ & senti
ebant. q non eẽt illud altare uerũ: sed qua for¬
uerant hȩc illi. qr uerȩ hostiȩ & que possent
auferre peccata. non in illo altari offerebant᷑
quod habebat pͥmogenitus populus: sed in
isto ubi iłx erat. hic cȩlestes hostiȩ. hic uera
sacrificia consũmantur: fĩt gͦ unus grex et
unus pastor: illi pͥores iusti & qui nc̃ sunt¬

Expanded text:
nitus, secundum tempus loquor. Haec ergo dicuntur, ne inter nos et illos qui ante adventum Christi fuerant justi, divisio aliqua ac separatio videretur; sed ut ostenderetur, etiamsi ante adventum Christi fuerant, fratres tamen nostros esse. Licet enim habuerint altare tunc ante adventum Salvatoris, sciebant tamen et sentied quia forverant haec, quia verae hostiae et quae possent auferre peccata, non illi altari offerebantur quod habebat primogenitus populus, sed in isto ubi Jesus erat. Hic coelestes hostiae, hic vera sacrificia consummantur. Fit ergo unus grex, et unus pastor, illi priores justi, et qui n
Abbreviated transcription (Latin):
dignetur dñs ut explanationẽ ipsius sp̃alẽ
inuenire possimꝰ: Cadebat aliquando popłs
in deserto & moriebat᷑ uenit autẽ aaron
pontifex & stetit in medio eoꝵ qͥ moriebant᷑.
& eoꝵ qui uiuebant: ne ultͣ uastatio mortis
fex meus dñs. & int̾cessit medius int̾ morien¬
tes & uiuos: id ÷ int̾ eos qui ex iudeis suam
p̾sentiam susceper̃. & inter eos qui ñ susceper̃
solũ ñ susceperunt. sed sem& ipsos magis quã
illũ occiderunt dicentes. sanguis illiꝰ suꝑ nos¬

Expanded text:
dignetur ut explanationem ipsius spiritalem invenire possimus. Cadebat aliquando populus in deserto et moriebatur . Venit Aaron pontifex, et stetit in medio eorum qui moriebantur et eorum qui vivebant, ne ultra vastatio mortis fex meus et Dominus, et intercessit medius inter morientes et vivos, id est, inter eos qui ex Judaeis suam praesentiam susceperunt, et inter eos qui non solum non susceperunt, sed semetipsos magis quam illum occiderunt, dicentes: « Sanguis illius
Abbreviated transcription (Latin):
cidat omnẽ in mundiciam. resec& impuritates.
abscidat uicia de auditoribꝰ: & amputet om̃e
quo uis mentis & efficacia naturalis obtegit᷑
Et sic ꝑ uerbũ dĩ quod nc̃ machera petrina dr̃.
circuncidemini & uos ab iħu: & audietis quia
abstuli obprobriũ egipti hodie a uobis Quid

Expanded text:
em immunditiam, resecet impuritatem, excidat vitia de actoribus, et amputet omne quo vis mentis et efficacia naturalis obtegitur; et sic per verbum Dei, quod nunc machaera petrina dicitur, circumcidemini ab Jesu: et audietis quia hodie abstuli opprobrium Aegypti a vobis. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
habit& in ea: Uideamꝰ gͦ quis ẽ iste locꝰ in quo
in monte fructifero. Quid putas sunt in nobis
montes fructiferi. in quibꝰ habitet cħc : Illi ꝓ.¬
ctiferi. qui fructus spc̃ afferunt.: & mente ac
spũ semꝑ excelsi st̃. Et lica&e pauci eẽ possĩt̾tales:
tam̃ si uel pauci fuerint. in ipsis habitans dñs ihx

Expanded text:
s est iste locus in quo in monte fructifero. Qui putas sunt in nobis montes fructiferi in quibus habitet Jesus? In illis prctiferi qui fructus Spiritus afferunt, et mente ac spe excelsi sunt. Et licet pauci esse tales possint, tamen si vel pauci fuerint, in ipsis habitans Dominus Jesus,
Abbreviated transcription (Latin):
ultimi in leuitis : Filii inqͥt merari lsti nouis¬
simi:. in quib accipiunt tribubꝰ. uideamꝰ E x tri¬
bu inquit ruben trans iordanẽ. & gad qui erit¬
ipse ultimꝰ ÷ inter filios lię: accipiunt in sorte
ciuitates duodecĩ S nondũ ea quȩ magis obser¬
uanda sunt in locis. contigimꝰ: de quibꝰ &̾si pan.¬
dere ꝓfundiora non possumꝰ : saltĩ sũma queq
ꝑstringere ñ pigebit: ut ex his unusquisq au¬
ditoꝵ acasionemꝰ capiat. intelligentiȩ altioris. &
misticȩ ꝑquirende Cũ quatuor partes sint
orbis terrę. chaad accepit sortẽ pͥmus int̾ filios
leui. a parte orientis. cũ illis tribubꝰ. quȩ & ipsȩ
pͥmatum om̃iũ tenent Uide gͦ. quomͦ uni uersa
conueniant. in .iiͦii. orbis partib Certũ ẽ orien.

Expanded text:
ultimi in Levitis? Filii, inquit, Merari isti novisultimi in Levitis? Filii, inquit, Merari isti novissimi, et in quibus accipiunt tribus videamus. Ex tribu, inquit, Ruben trans Jordanem, et de triipse ultimus est inter filios Liae, accipiunt sortem civitates duodecim. Sed dum ea quae magis observanda sunt in locis contigimus, de quibus etiamsi pandere profundiora non possumus, saltem summa quaeque perstringere non pigebit, ut ex his unusquisque auditor occasionem capiat intelligentiae altioris et mysticae perquirendae. Cum quatuor partes sint orbis terrae, Caath accipit sortem primus inter filios Levi a parte orientalis, cum illis tribubus quae et ipsae primatum omnium tenent. Vide ergo quomodo universa conveniunt. In quatuor orbis partib
Abbreviated transcription (Latin):
ron sacerdotib. qͥ erant in leuitis. cuiꝰ pͥmam
sortẽ decebut exire Cui oportebat pͥmatꝰ dari
nisi aaron pͥmo pontifici: Primo in uitȩ meritis.
pͥmo in honoribus. & uirtute Certũ ẽ apud te. nc
saltim. quod ñ sit sors ista fortuita: sed adsit suꝑna
iusta decernit : In tribu inquit iuda. & in tribu
simeon. & in tribu beniamin: ꝑ sortẽ ciuitates
tredecim Uides quomͦ electis uiris: in electis tri¬
bubꝰ. habitacula dispensant᷑. Quos autẽ oportu¬
it sodam sorte̾ susciꝑe : filios inquit chaad qui
reliqui erant post filios a aron & int̾ quas tribꝰ
isti accipiunt : In tribu inquit effrẽ. & in tribu
dan. & in dimidia tribu manasse ciuitates decẽ
ꝑ sortẽ Qui sunt autẽ t̃cii: Filii gerson. Et hi
in quibꝰ cribubꝰ sortiunt᷑ : In isachar inqͥt & aser.
in neptalim. & in dimidia tribu manasse. que ẽ
in basan: itidem ciuitates duodesĩ Qui ft̃ aut̃

Expanded text:
ron sacerdotibus qui erant in Levitis. Cui prima ron sacerdotibus qui erant in Levitis. Cui prima sors debuit exire, cui oportebat primatum dari, nisi Aaron primo pontifici, primo in vitae meritis, primo in honoribus et virtute? Certum est apud nos nunc saltem quod non sit sors ita fortuita, sed adsit virtusjusta decernit? In tribu, inquit, Juda, et tribu Simeon, et in tribu Benjamin, per sortem civitates duodecim. Vides quomodo in electis viris, et in electis tribubus habitacula dispensantur. Quos autem oportuit secundam sortem suscipere? Filios, inquit, Caath qui reliqui erant post filios Aaron. Et quas tribus ipsi accipiunt? In tribu, inquit, Ephraim, et in tribu Dan, et in dimidia tribu Manasse, civitates decem per sortem. Qui sunt autser, et Nephthalim, et in dimidia tribu Manasse, quae est in Paranitide civitates duodecim. Qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ qua ordinatȩ fuerant duodecĩ tribꝰ. ꝑ .iiͦiͬiͬ.
orbis terrȩ partes. circa archam testam̃ti dñi
excubias agere. & statute sunt tres quidem
tribꝰ ab oriente: tres autẽ ab africo. uł a meridia¬
no: tres autẽ ad mare. quod ẽ ad occidentẽ: tres
Ab oriente quidem ubi erat tribꝰ iuda. quȩ euit
int̾ cȩteras pͥma: aaronatq eiꝰfilii collocant᷑: Cha¬
ad uero filii. qͥ erant reliqui. archã testamenti
dñi leuare in humeros. & tubis cinere statuunt᷑
ita ut cũ pͥma tuba oeciniss&. mouerent castra
hii qui erant ab oriente Cũ uͦ sod̾a cecinisset. In
qui erant a meridiano consurgerent. Tercia ab
occidente: quarta ab aquilone. Uides qͣntus
ordine gerit᷑. intuere diligentiꝰ e in om̃i septi
hȩc ita inuenies ordinata S si tibi difficile ẽ
ꝑ om̃s libros uigilantẽ cordis oculũ ducere in
hoc saltim loco. diligentiꝰ quȩ referunt᷑ adute.
Prima inqͥt exut sors luad. & facta ẽ filiisaa¬

Expanded text:
enim quam ordinatae fuerant duodecim tribus per quatuor orbis terrae partes circa arcam testamenti Domini excubias agere: et statutae sunt tres quidem tribus ab oriente, et tres quidem ab Africo, et meridiano, tres autem ad mare quod est ad occidentem, tres ab oriente quidem, ubi erat tribus Juda, quae erat inter caeteros prima; Aaron atque filii ejus collocantur: Caath vero et reliqui qui erant filii arcam testamenti Domini levare in humeros et tubis canere statuuntur; ita ut cum prima tuba cecinisset, moverent castra hi qui erant ab oriente; cum vero secunda cecinisset, hi qui erant a meridiano consurgerent; tertia ab occidente, quarta ab aquilone. Vides quantus moderatione et ordine geritur. Intuere diligentius, et in omni Scriptura haec ita invenies ordinata. Sed si tibi difficile est per omnes libros vigilantem cordis oculum ducere, in hoc saltem loco diligentius quae referuntur adverte. Prima, inquit, exit sors Caath, et facta est filiis Aa
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenimꝰ autẽ. phereceos int̃p̃tari fructificatio¬
nẽS sũ sepe iam diximꝰ de alis nominibꝰ: & in
noc duplex intptatio ẽ. Est enĩ fructificatio bona
& frucrificatio mala sic̃ & in eugłis designatur:¬
malos fructis facit Oportet gͦ nos expellere om̃e¬
quiquid ñ bene fructificat. ⁊ abscidere fructum
pecotti: ⁊ ex purgare fructus iusticiȩ. S ⁊ rapbain
inquit expelle: uel potiꝰ expurga de te: Rapha
serit in fide & ueritate Ista gͦ mat̾ hoc ẽ ista uirtꝰ

Expanded text:
Invenimus autem Pherezaeos interpretari fructificatioInvenimus autem Pherezaeos interpretari fructificationem. Sed sicut saepe jam diximus de aliis omnibus, et in hoc duplex est interpretatio. Est enim fructificatio bona et fructificatio mala, sicut in Evangeliis designatur,nos fructus facit . » Oportet ergo nos expellere quidquid non bene fructificat, et abscidere fructus peccati, et purgare fructus justitiae. Sed et Raphaim, inquit, expelle, vel potius expugna de te. Raphaiserit in fide et veritate . Ista ergo mater, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tificamꝰ. ac mortẽ ap̃i in corpore nr̃o circũferimꝰ.
ext̾minari a nob̾ dr̃ chananeus S & illud non
otiose p̃tereundũ ẽ. qđ dr̃ pharao uenisse e
accepisse gatir ciuitatẽ in qua chananeus ha.¬
bitabat cum effrem: & dedisse eam in dotem
tiliȩ sue. atir autẽ int̾p̃tat᷑ constrictio. Si
S corpus & anima in una atq eadẽ constricti¬
one habitent. id. ẽ. coniunctȩ sibi inuicẽ &
sociȩ ita ut & anima carnalit̾ uiuat. & nor
festin& anima uelotꝰ sibi obedientẽ & subditã
tacere carnẽ: uerendũ ẽ. ne ueniat pharao ex
egipto. & captiuã ducat infelicẽ animã. ita
legem in menbris gentẽ nr̃is. & captiuos nos¬
ducere in lege pec cati: inuenies quomͦ
tate: & maior ẽ sortẽ requir̃ dicentes ad iħm
Quare nob dedisti in hereditate sorte̾ unam ÷
fopulus multus es ascende in saltũ. & munda
tibi ipsi & para locũ in terra: & expurga phere¬
reos & raphain: Necesse ẽ gͦ. nos eicere pheret eos

Expanded text:
tificamus ac mortem Christi in corpore nostro circumferimus, exterminamus a nobis Chananaeos. Sed et illud non otiose praetereundum est quod dicitur Pharao misisse et accepisse Gazer civitatem, in qua Chananaeus habitat cum Ephraim, et dedisse eam in dotem filiae suae. Gazer autem interpretatur constructio. Si ergo corpus et anima una atque eadem constructione habitent, id est, conjunctae sibi invicem et sociae, ita ut et anima carnaliter vivat, et non festinet anima velocius sibi obedientem et subditam facere carnem, verendum est ne forte veniat Pharao ex Aegypto, et captivam ducat infelicem animam, ita legem in membris nostris, et captivos ducere nos in legem peccati, invenies quomodo tate majore; sortem requirunt, dicentes ad Jesum: Quare nobis dedisti in haereditate sortem et pedaPopulus multus, ascende in saltum, et munda tibi ipsi, et para tibi locum in terra, et purga Pherezaeos et Raphaim. Necesse est nos ejicere Pherezaeos.
Abbreviated transcription (Latin):
oriri iub& suꝑ bonos & malos Illa uͦ ciuitas quȩ
in iudea ẽ. scõrs tantũ modo efficit᷑: qr ciuitas
dĩ ẽ: Et fons ille de qͦ suꝑiꝰ diximꝰ. fluuiꝰ effectus:
letificat ciritatẽ dĩ. S a tu si ex om̃i parte muni.¬
tus sis & continentiȩ muro circundatus si patien¬
tiȩ & magnanimitatis turribꝰ confirmatus es: ẽ
tu efficieris ciyitas dĩ Si uͦ ad hȩc om̃ia adieceris
lum̃ scientiȩ: & si sol te iusticiȩ radiauerit: effici
eris & tu ciuitas solis: uł ciuitatẽ solis sorte he¬
reditatis accipies S & si te tͣdidis legi dĩ. & in
ipsa meditaberis die ac nocte. & sĩ recesserit liber
p̃̾cepti saluatoris in quo dicit. ꝑscrutamini scͥp¬
turas: si gͦ talibꝰ te studiis mancipaueris. & erudi.¬

Expanded text:
 bonos et malos; illa vero civitas quae in Judaea est, sanctorum tantummodo efficitur, quia civitas Dei est: et fons ille, de quo superius diximus, fluvius effectus laetificat civitatem Dei. Sed et tu si ex omni parte munitus sis, et continentiae muro circumdatus, si patientiae et magnanimitatis turribus circumdatus es, etiam tu efficeris civitas Dei; si vero ad haec omnia adjeceris lumen scientiae » , et sol in te justitiae radiaverit, efficeris etiam et tu civitas solis, vel civitatem solis sorte haereditatis accipies: sed et si te tradideris legi Dei, ut in ipsa mediteris die ac nocte, et non recedat liber praecepti Salvatoris, in quo dicit: « Scrutamini Scripturas ; » si ergo talibus studiis te mancipaveris, et erudi
Abbreviated transcription (Latin):
amorreus interp̃tat᷑ amarus. uł amaritudo:
nent & habitant amaritudines. in arietantibꝰ.
&in pacificis arietantes sunt hi. qui in ago¬
nib positi: expugnare rabolicas eddes structiutiq
omantur:. Pacifici uͦ. qui carnalibꝰ concupiscen¬
tus suꝑatis. pacẽ aĩȩ gerunt: In utrisq tam̃:
ꝓuerat &̃ contendit contraria uirtus amaritu.
d ꝑsistere In quo tale aliquid intelligere
postumꝰ. quia dicit. ꝑmansit habitare amorreus
in ipsis Uerbi gr̃a. si inunica uirtus demonis ex
amaritudinis turma ueniens. obsȩdeat aliciuius

Expanded text:
Amorrhaeus interpretatur amarus vel amaritudo. nent, et habitant amaritudines in arietantibus et pacificis. Arietantes sunt hi qui, in agone positi, expugnare diabolicas aedes et destruere conantur; pacifici vero, qui in carnalibus concupiscentiis superati pacem animae egerint: in utrisque tamen perseverare contendit contraria virtus amaritudinis et persistere; in quo tale aliquo intelligere possimus, quia dicit, permansit Amorrhaeus in ipsis. Verbi gratia, si inimica virtutis daemonis ex amaritudine turma veniens obsideat alicujus
Abbreviated transcription (Latin):
cifigi ab eis adserit᷑ & illudi S & tiupse considã
apud te. si qñ de auaricia cogitas. & cupis aliena
diriꝑe: nunquid potes dicere. qr uiuit xp̃c in
me: Aut si de stupro cogitas. si furore exagitariᷤᷤ.
si liuore suecenderis. si inuidia stimularis. si te¬
mulentia debacharis. si suꝑbia extolleris. si crude¬
litate grassaris: nunqͥd potes in his om̃ib dicere.
qr x p̃x uiuit in me : Sigͦ peccantibꝰ defungitur

Expanded text:
cifigi ab eis asseritur, et illudi? Sed et tu ipse considera apud te. Si quando de avaritia cogitas, et cupis aliena diripere, nunquid potes dicere, quia vivit Christus in te? Aut si de stupro stipularis, si furore exagitaris, si livore succenderis, si invidia stimularis, si temulentia debaccharis, si superbia extolleris, si crudelitate grassaris, nunquid potes in his omnibus dicere, quia Christus vivit in te? Si ergo peccantibus defungitur
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinẽ & humilitatẽ beati iħu. qui uere di¬
gnꝰ erat ferre nom̃ dñi iħu. & saluatoris nr̃i. de¬
clarat Ait enĩ Et deder̃ inquit filii urł sortẽ
ĩu filio naue in semetipsis ꝑ p̾ceptũ dnũ: Et de¬
eꝰ in monte effrem Et ȩdificauit ibi ciuitatẽ:
& habitauit in ea Ipse ẽ qui dedit hereditatẽ
om̃ib filiis iuda: qui dedit effre̾ & dimidiȩ tribu
manasse Ipse dedit & magnifico illi caleph filio
iephone hereditatẽ: ipse misit t̾nos ꝑ singulas
tribꝰ. qui uniuersam terrã ꝑagrarent. atq de¬
Ipse misit om̃ibꝰ sortes: & se in nouissimissimts
reseruauit Quare putas uoluit ẽẽ om̃iũ nouis¬
simꝰ: Sine dubio: ut eẽt om̃iũ pͥmus Et nec ipse
hereditatis sibi sorte̾ p̾sum it: sed a popło accipit:¬
& illi dat populus hereditatẽ: a quo ipse ꝑceꝑat:
Sic enĩ scriptũ ẽ Et deder̃ filii urł sortẽ: ihesu
filio naue: S hec figuralit̾ contingebant illis. q̃

Expanded text:
suetudinem et humilitatem beati Jesu, qui dignus erat ferre nomen Jesu Domini et Salvatoris nostri, declarat; ait enim: Dederunt enim, inquit, filii Israel sortem Jesu filio Nave in semetipsis praecepto Domini: deest in monte Ephraim; et aedificavit civitatem, et habitavit in ea. Ipse est qui dedit haereditatem omnibus filiis Juda, qui dedit Ephraim et dimidiae tribui Manasse; ipse dedit magnifico illi Caleph filio Jephone haereditatem; ipse misit ternos per singulas tribus, qui universam terram peragrarent atque deipse misit omnibus sortes, et se in novissimis reservavit. Quare putas voluit omnium esse novissimus? Sine dubio ut esset omnium primus. Et nec ipse sibi haereditatis sortem praesumpsit, sed a populo accepit; et illi dat populus haereditatem, a quo ipse acceperat; sic enim scriptum est: Et dederunt filii Israel sortem Jesu filio
Abbreviated transcription (Latin):
Si te ducẽ ordinauer̃ ne extollaris: s esto int̾
eos. quasi unus ex ipsis Uide gͦ quomͦ duxerat
ipse populi. qͥ eos introduxerat in terrã scam.
in terrã reꝓmissionis Ipse erat successor moysei
sed expectat ut accipiat portiunculã a populo:¬

Expanded text:
ne extollaris, sed esto inter eos quasi unus ex ipsis . » Vide ergo quomodo duxerat populum, ipse qui eos introduxerat in terram sanctam, in terram repromissionis: ipse erat successor Moysi, sed exspectat ut accipiat portiunculam.