comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Domos quadro lapide aedificastis : ut spoliantes homines. parietes marmoribus uestir&is
Quas quia aedificastis derapinis. & non solum mansioni & tecto. quod &xigit humana fragili¬
tas. sed pulchritudine & delicuis prȩparastis̃ repentina captiuitate. uel morte subtracti
Non habitabitis in eis: llineas quoque amantissimas futuris potibus prouidentes. plan¬
tastis : & non bib&is & eis uinum. Quia ego uestra uniuersa scelera & peccata cognoui
& peccata fortia quaemeam iracundiam prouocarent. quiꝰ estis hostis iustitiȩ. siue
omnes iustitiȩ. accipitis munera & pauperes iniudicio deprimitis: deo qui pauꝑ
& prudens estacum furentem iudicem uiderit . tacebit intempore illo : quia tempus
malum est: Vel certe ita intellegendum: quid prodest nunc uicina captiuitate.
uestra enumerare peccata : Cum iam nullum remedium sit. & muras urbium ur̃at ũ

Expanded text:
domos quadro lapide aedificastis, ut spoliantes homines, 294 parietes marmoribus vestiretis, domos quadro lapide aedificastis, ut spoliantes homines, 294 parietes marmoribus vestiretis, quas quia aedificastis de rapinis, et non solum mansioni et tecto, quod exigit humana fragilitas, sed pulchritudini et deliciis praeparastis, repentina captivitate, vel morte subtracti, non habitabitis in eis. Vineas quoque amantissimas futuris potibus providentes plantastis, et non bibetis ex eis vinum, quia ego universa scelera vestra et peccata cognovi, et peccata fortia, quae meam iracundiam provocarunt. Qui estis hostes justitiae, sive omnis justi, et accipitis munera, et pauperes in judicio deprimitis. Ideo qui pauper et prudens est, cum redemptum judicem viderit, tacebit in tempore illo, quia tempus malum est. Vel certe ita intelligendum: quid prodest nunc vicina captivitate vestra enumerare peccata, cum jam nullum remedium sit, et muros urbium vestrarum
Abbreviated transcription (Latin):
& nonbibitis uinum earum. quia cognoui multa scelera uestra: & fortia peccata uestra.
hostes iusti accipientes munera: & pauperes inporta deprimentes. Ideo prudens inten
pore illo ticebit: quia tempus malum est. LxX Propterea quia pereutiebatis paupe¬
res & munera electa accipiebatis abeis. domos dolatir lapidibus aedificastis. & non habitastis
ineis. Vlincar desiderabiles plantastis : & nonbibetis uinum earum. Quia ego cognoui multas
impietates uestras & fortia peccata uestra. conculcintes iustum accipientes commutationes
&pauperes in portis declinantes: ideo intellegit intempore illo silebit. quia tempus malũ ẽ:
Ve forsitan putar& isrł. quod propter solam idolatriam hostibus trader&ur ad poenãi ungit
& c&cera ꝰ quae amissa ueritatis religione cõmiserit. Diripiebatis inquit pauperem. ut abeo
uestris usibus tradebatis: Vnde &x praetio eorum quaerapiebatis. & tollebatis a paupere

Expanded text:
t non bibetis vinum earum. Quia cognovi multa scelera vestra, et fortia peccata vestra: t non bibetis vinum earum. Quia cognovi multa scelera vestra, et fortia peccata vestra: hostes justi accippore illo tacebit, quia tempus malum est. LXX: Propterea quia pugno percutiebatis pauperes, et munera electa accipiebatis ab eis, domos dolatis lapidibus aedificastis, et non habitabitis in eis. Vineas desiderabiles plantastis, et non bibetis vinum earum; quia ego cognovi multas impietates vestras, et fortia peccata vestra: conculcantes justum, accipientes commutationes, et pauperes in portis declinantes: ideo qui intelligit, in tempore illo silebit, quia tempus malum est. Ne forsitan putaret Israel quod propter solam idololatriam hostibus traderetur ad poenam, jungit et caetera, quae, amissa veritatis religione, commiserit. Diripiebatis, inquit, pauperem ut ab eo  et pulchrum, vestris usibus tradebatis. Unde et ex pretio eorum, quae rapiebatis et tollebatis a paupere,
Abbreviated transcription (Latin):
ipse proph&a stat inportis initũsq uirtutum & odio hab&ur abhis quos corripit.
Nec sufficit peccatoribus odisse in portis arguent siue corripientem : nisi uerbum
scm̃ ab ominentur  quod de eius ore profertur. Quienim non recipit proph&am:
ña recipit eum quimisit illum sin aĩruerbum scm̃. uel quiperfecte loquebatur.
uidere corruptionem. Omnes iudei dicenter anathema ihũ uerbum dĩ ab ominan¬
tur: quod &per fectum. & sem̃. & inmaculatum est. Abominatio eñim peccatori.
est pi&as quicquid autem deiudaeis diximus: tam ad ȩchnicor quam adhȩrencos refer
potest. quorum ali omnes scripturas scãs ab ominantur. in quibus uerbum dĩ est: alii
dum peruerse intellegunt. quod legunt. ab ominationem ponunt indomodĩ.
Id circo pro eo quod diripiebatis pauperem & predam electam tollebatis abeo: domos
quadro lapide aedificabatis: & non habitabites in eis. Vineas amantissimas plantabatis .:¬

Expanded text:
ipse propheta stat in portis initiisque virtutum, et odio habetur ab his, quos corripit, ipse propheta stat in portis initiisque virtutum, et odio habetur ab his, quos corripit, nec sufficit peccatoribus odisse in portis arguentem, sive corripientem, 293 nisi verbum sanctum abominentur quod de ejus ore profertur. Qui enim non recipit prophetam, non recipit eum qui misit illum . Sin autem verbum sanctum, vel qui perfecte loquebatur, i sunt , omnes Judaei dicentes anathema Jesu, verbum Dei abominantur, quod et perfectum et sanctum et immaculatum est. Abominatio enim peccatori est pietas. Quidquid autem de Judaeis diximus, tam ad ethnicos quam ad haereticos referri potest, quorum alii omnes Scripturas sanctas abominantur, in quibus verbum Dei est: alii dum perverse intelligunt quod legunt, abominationem ponunt in Domo Dei. Iquadro lapide aedificabitis, et non habitabitis in eis: Vineas amantissimas plantabitis, e
Abbreviated transcription (Latin):
turis legimus : ut in psalmis qui ec altas me deportis mortis : ut ad nuntiem omines lau¬
dationiss tud sinportis filiȩ sion. Haud dubium. quin ȩcclesiam signific& : & celsum montẽ
timere non poter it de quibus p&ro dñs loquebatur. suꝑ hanc petram edificabo
ecclesiam meam : & por tae mortis non preualebunt aduersum eam. Por tas uirtu
manifeste in alio psalmo dicimus. aperite mihi portas iustitie ingressus in eas con¬
fitebor dño: haec porta dñi iusti intrabunt in ea. Denique & sapientia inportas cui¬
tis considens: dicit. Quanto tempore in nocentes obtinuerint iustitiam : non confun¬
dentur. Ergo portas ciuitatis. hoc est animȩ credent ͥs in xp̃miputo esse uir tutes :
per quas aderedentes xp̃s ingreditur: & quia non est scriptum inquibus portis odhint
corripientem Atrum inmalis. an inbonis : nos ad utrumq referamus uitiorũ portis
stantes peccatores arguit proph&a : & id circo de testationi hab&ur ab eis aut cer te

Expanded text:
turis legimus, ut illud in Psalmis: Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion ; haud dubium quin Ecclesiam significet excelsus mons timere non poterit, de quibus Petro Dominus loquebatur: Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam: et portae inferi non praevalebunt adversus eam . Portas virtutis manifeste in alio psalmo discimus: Aperite mihi portas justitiae: ingressus in eas confitebor Domino. Haec porta Domini: justi intrabunt in eam . Denique et Sapientia in portis civitatis confidens dixit: Quanto tempore innocentes obtinuerint justitiam, non confundentur . Ego portas civitatis, hoc est, animae credentis in Christum, puto esse virtutes, per quas ad credentes Christus ingreditur. Et quia non est scriptum in quibus portis oderint corripientem, utrum in malis, an in bonis, nos ad utrumque referamus. In vitiorum portis stantes peccatores arguit propheta, et idcirco detestationi habetur ab eis. Aut certe
Abbreviated transcription (Latin):
Praecepi ut quaereretis bonum & non mnalum. & uiuer&is ess& quȩ dñs uobiscum:
E& ierum intuli: ne semel tantum uos monitos diceretis. odio hab&e malum. & diligte

Expanded text:
Praecepi ut quaereretis bonum, et non malum, ut viveretis, essetque Dominus vobiscum. Praecepi ut quaereretis bonum, et non malum, ut viveretis, essetque Dominus vobiscum. Et iterum intuli ne semel tantum vos monitos diceretis: Odio habete malum, et diligite
Abbreviated transcription (Latin):
errore quem finxerint. redeant ad ecclesiam. & oderint priora dogmata Diligant᷑ que
in ecclesia dñi ueritatem : Et uerum iudicium &erceant inportis uitiorum. atque uir¬
tutum : relinquentes illas. & ad has transeuntes : & sperent miscricordiam. quia &e faucib
diaboli euadere quiuerint iuxta septuaginta aũ: ordine commutata sic manifestior lectio
prȩsentis capituli reddi potest: quomodo dixistis odio habuimus mala. & dil&imus bona :
Hropterea haec dicit dñs dr̃ &ercituum dominator: In omnbur plateis planctus. & in
Icunctis quaeforis sunt dicitur. uacuae. & uocabunt agricolam adluctum. & ad planc¬
tum cos quisciunt plangere. in ominibus uineis erit planctus : quia per transibo in medo
nibus uus dicitur uaeuae. uocabitur agricola adluctum. & ad planctum hi quisciunt la¬
mentationem : &i nomnibus uiis planctus. quia pertnsibo in medio tui dicit dñs.

Expanded text:
errore, quem finxerunt, redeant ad Ecclesiam, et oderint priora dogmata, diligantque errore, quem finxerunt, redeant ad Ecclesiam, et oderint priora dogmata, diligantque in Ecclesia Domini veritatem, et judicium verum exerceant in portis vitiorum et virtutum, relinquentes illas, et ad has transeuntes, et sperent misericordiam qui ex faucibus diaboli evadere quiverint. Juxta LXX autem ordine commutato, sic manifestior lectio praesentis capituli reddi potest: Quomodo dixistis, odio habuimus mala, et dileximus bona, propterea haec dicit Dominus Deus exercituum Dominator in omnibus plateis planctus et in cunctis quae foris sunt dicetur vae vae et vocabunt agricolam ad luctum et ad planctum eos qui sciunt plangere et in onibus viis dicetur vae, vae. Vocabitur agricola ad luctum, et ad planctum hi qui sciunt lamentationem, 298 et in omnibus viis planctus: quia pertransibo per medium tui, dicit Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
sonum ca ibrera naria malo. Camiquer quae sieritir inquit bonum & normalum. & uixcerits
tomerit dñs dr & ercituumꝰ uobiscum si cut dixeritis: ideo eum esse uobiscum. quia nati
etis deabraham: nec sufficit bonum quȩrere malum qu ȩ non querere : nisi eñi iacip
sabcatis inutroque ut primuni oderftis malum : deinde diligatis bonum. Odit maluon in¬
quinon solum uoluptate non uincitur : sed odit opera uoluptatis & diligit bonum. quinon in¬
uitus. aut necessitate. ac mȩtulegum facit quod bonum est. sed idcirco quia bonum est: ut
mercedem bonioperis habeat conscientiam suam. & dilectionem quam ergabonum possid&:
unde & apostolus: hilarem inquit datorem: diligit dĩ. non enim omiis elx mosina plac& dõ:
Mis quae cumhilaritate profertur: Cumque oderitis malum. &dilsciricis bonum. constiturte
in portis iudicium. dequo supradictũ ẽ : ut iniquitate pulsa. ueritas redeat & si hoc feceritis

Expanded text:
alo . Cumque quaesieritis, inquit, bonum, et non malum, et vixeritis, tunc erit Dominus Deus exercituum vobiscum, sicut dixeratis ideo eum esse vobiscum quia nati essetis de Abraham. Nec sufficit bonum quaerere, malumque non quaerere, nisi ἐπιείκησιν habeatis in 297 utroque, ut primum oderitis malum, deinde diligatis bonum. Odit malum, qui non solum voluptate non vincitur, sed odit opera voluptatis: et diligit bonum, qui non invitus, aut necessitate, aut metu legum facit quod bonum est; sed idcirco quia bonum est, ut mercedem boni operis habeat conscientiam suam  Al. conscientia sua, et dilectionem quam erga bonum possidet. Unde et apostolus: Hilarem, inquit, datorem diligit Deus . Non enim omnis eleemosyna placet Deo, nisi quae cum hilaritate profertur. Cumque oderitis malum, et dilexeritis bonum, constituite in portis judicium, de quo supra dictum est, ut, iniquitate expulsa, veritas redeat. Et si feceritis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quibus alit lumen a&ernum & soluuntur in firmitates & requies lassis tribuit᷑
& ipsemons olruarum in quostant pedes dñi contra hierusalem ẽ. & adorientem
unde ort᷑ soliustitiae illisq olruis consitus ẽ: De quib dicitur: Filittui sicut nouel¬
l olrucrum incircuitu mensae tuae. Culus media pars scindetur adorientem
in qua sunt arbores plantate degentibus. Dequib unaloquit᷑. Egoaũ sicut olrua¬
ii fructisera in domodĩ. & altera pars. sind&ur ad occidentem & marep̃rupto gran¬
dualde Quicircum cisionis & populos ad quem ds̃ loquitur ꝑphetam: Quid dilecta mea
in domo mea fecit aib ominationem. Num quiduota & carnes seãẽ auferent ate malta
is uutinhis effugies. ha dilecta indomodĩ fecit ab ominationẽ ut dĩ filium cruci¬

Expanded text:
quibus alitur lumen aeternum, et solvuntur infirmitates, et requies lassis tribuitur. quibus alitur lumen aeternum, et solvuntur infirmitates, et requies lassis tribuitur. Et ipse Olivarum in quo stant pedes Domini, contra Jerusalem est et ad Orientem, unde oritur sol justitiae, illisque olivis consitus est, de quibus dicitur: Filii tui sicut novellae olivarum, in circuitu mensae tuae . Cujus media pars scindetur ad orientem, in qua sunt arbores plantatae de gentibus, de quibus una loquitur: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei . Et altera media pars scindetur ad Occidentem et mare, praerupto grandi valde, qui circumcisionis est populus, ad quem Deus loquitur per prophetam: Quid dilecta mea in domo mea fecit abominationem? Numquid vota et carnes sanctae auferent a te malitias ; aut in his effugies? Haec dilecta in domo Dei fecit abominationem, 916 ut Dei Filium cruci
Abbreviated transcription (Latin):
dinem. &dementiã suam ꝓ mendatione peccantium rumpere cogit᷑. Qui cum ꝑ natu¬
patientib quib amara tormenta sunt. Ist e qui alibi loquit᷑ ꝑproph&ã. Ego sunds̃
& noncommutor & ad ipsumdicitur. Tuaũ idemes & ꝑ manes & inepistula uobis
Apud quem nonẽ commutatio: Xunc egredit᷑ & p̃liatur: sicut indieces taminis qus¬
do pharaonem in mari submersit rubro & proisraheliticopopulo dimicauit : Et
stabunt pedes eĩ. his quorum misestus fuerit & nequa quã in ouebunt᷑ : Et rur sun¬
de codic possit. & dñs tuba can& & ambulauit in commihatione irac suae. Nec amba¬
laba declinante iamsole & uicinis tenebris pi meridiem. quod suꝑ adam eum fecu¬
se legimus cumque steterit nonstabit in ualle & in locis humilibus. sedinmonte
quinon in fructuosas arbores habeat & siluam sterilem. Sed ubi olruora nascunt᷑

Expanded text:
dinem et clementiam suam pro emendatione peccantium rumpere cogitur: qui cum per natudinem et clementiam suam pro emendatione peccantium rumpere cogitur: qui cum per natupatientibus, quibus amara tormenta sunt. Iste qui alibi loquitur per prophetam: Ego sum Deus, et non commutor . Et ad ipsum dicitur: Tu autem idem es, et permanes . Et in epistola Jacobi: Apud quem non est commutatio : nunc egreditur et praeliatur sicut in die certaminis, quando Pharaonem in mari submersit Rubro, et pro Israelitico populo dimicavit . Et stabunt pedes ejus his quorum misertus fuerit, et nequaquam movebuntur, ut rursude eo dici possit: Et Dominus tuba canet; et ambulabit in comminatione irae suae . Nec ambulabit, declinante jam sole, et vicinis tenebris post meridiem, quod super Adam eum fecisse legimus . Cumque steterit, non stabit in valle et in locis humilibus, sed in monte, qui non infructuosas arbores habeat, et silvam sterilem; sed ubi oliveta nascuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ad orientalem plagã. & scindetꝰ mons olruarum media pars eiꝰ ad orientent e
media pars illius ad mare uoraginẽ magnanimis: E gredidm̃ & pugnare con¬
tragentes ẽ & starepedes eius supermontem olruai & caxera quae in scep
in corruptibili in uisibilidõ & in euangelio scriptũst. dm̃nemo undit umnquant
Siugenitus filius quiẽ in sinupatris ipsenirrauit. & iterum nonquiadm̃ uidt qͥuis qũ
uentreni & oculos &ca&era corporis membra ꝓuari&ate causarum & sensu int̃ p̃tati
accipiendum quod in aba cuc legimus. Egressus es in salutem populitiu. insalutem
cumxp̃o tuo. & in michea. quia ecce dñs egredi&ur delocosuo. & descend& & calcabi
super & celsaterrae. & consument᷑ montes suꝑ  eum uallesq suindent᷑ : Inisaia quoq
dñs uirtutũ egredi&ur & conter& bellum. & suscitabit zelum. & damabit suꝑ hosi&s
suos cumfortitudine: Egredi&ur ergo ds̃ delocosuo. quando qui& ẽ & mansu&u¬

Expanded text:
ad Orientalem plagam. Et scindetur mons Olivarum, media pars ejus ad Orientem, et media pars illius ad mare, voragine magna nimis. Egredi Deum, et pugnare contra gentes, et stare pedes ejus super montem Oliveti, et caetera quae in Scripincorruptibili, invisibili Deo . Et in Evangelio scriptum sit: Deum nemo vidit umquam: unigenitus Filius qui est in sinu Patris, ipse narravit . Et iterum: Non quia Deum vidit quisquam, ventrem, et oculos, et caetera corporis membra, pro varietate accipiendum quod in Abacuc legimus: Egressus es in salutem populi tui, in salutem cum Christo tuo . Et in Michaea: Quia ecce Dominus egredietur de loco suo, et descendit et calcabit super excelsa terrae, et consumentu 915 montes subtus eum, vallesque scindentur . In Isaia quoque: Dominus virtutum egredietur, et conteret bellum, et suscitabit zelum, et clamabit super hostes suos cum fortitudine . Egredietur ergo Deus de loco suo, quando quietem et mansuetu
Abbreviated transcription (Latin):
uersus xpmeius. Qui uirisit & subsanabit eos & infurore suo conturbabit eos : Intantum
itt ap̃s quoq cernens eis annos quiad paenitentiã datifuerant iamẽe compl&os. & nihl¬
ominus illos innegatione ꝑsistere quioccider̃ dnm̃ & proph&as. & ap̃slos ꝑsecutis unt
sit hystoriã. & multe maiora quamlegimus in proph&is eos sustinuis se commemorat :
Cornelius quoq tacitus: quip: augustũ usq ad mostem domitiani. uitas caesarum. xxx
in urbeꝑ mansirit & illo tempore & aliis ad probatur. Septen trionalẽ urbis & in¬
feriorem partem ẽẽ captã montemau tem templi & sion. inquo arxerat integrã reman¬
sis se. Iudiei hȩc sub gõe dicunt se complenda. Ali temporib macedonum &acgrer¬

Expanded text:
us . Qui irrisit et subsannavit eos, et in furore suo conturbavit illos, intantum us . Qui irrisit et subsannavit eos, et in furore suo conturbavit illos, intantum ut Apostolus quoque cernens eos annos qui ad poenitentiam dati fuerant, jam esse completos, et nihilominus illos in negatione persistere qui occiderunt Dominum, et prophetas et apostolos persecuti sunt,sit historiam, et multo majora quam legimus in prophetis, eos sustinuisse commemorat. Cornelius quoque Tacitus, qui post Augustum usque ad mortem Domitiani Vitas Caesarum 914 tin urbe permanserit, et illo tempore et aliis approbatur, septentrionalem urbis et inferiorem partem esse captam, montem autem templi, et Sion, in quo arx erat, integra remansisse. Judaei haec sub Gog dicunt esse complenda: alii temporibus Macedonum e
Abbreviated transcription (Latin):
utans medio diuidant᷑ prorecuritate uictoriae. & nonsolum capiecur hierusał cunctis
gentib aduer sum cum in proclio concitatis. sed &uas tabuntur domus habiiantiũ hierł mn
amulieres uio labuntur indolorem dominorũ & marttorũ. quinec populationẽ domi¬
norũ nec uxorum stuprum ab hostib prohibere poter̃. Iuxta illud quod alibi:
legimus. Qui congregati sunt uimedio tui gladio cadent & filios urõs in conspectuuro
ut timore mostis propriae nec salutem filiorum xec uxorũ pudicitiã defendere aude an
Hoc ipsum & amos proph&a ad amasiã impiũ sacerdotem comminans loquit᷑. Uxos
tua inciuitate fornicabit᷑. & filii tui & filiae ingladio cadent. & humus tua funiculo me¬
ti&ur: Ethaec populo iudaeorũ uniuer sa coningent: Quafremuer̃ gentes & populi me¬
ditati sunt in ania. ad stiter̃ regesterre & principes conuener̃ in unũ. adues susdnm̃ & ad

Expanded text:
vitatis medio dividantur pro securitate victoriae. Et non solum capietur Jerusalem, cunctis vitatis medio dividantur pro securitate victoriae. Et non solum capietur Jerusalem, cunctis gentibus adversum eam in praelio concitatis; sed et vastabuntur domus habitantium Jerusalem, et mulieres violabuntur in dolorem dominorum et maritorum, qui nec populationem domorum, nec uxorum stuprum ab hostibus prohibere poterunt, juxta illud quod alibi legimus: Qui congregati sunt in medio tui, gladio cadent et filios vestros in conspectu vestut timore mortis propriae, nec salutem filiorum, nec uxorum pudicitiam defendere audeant. Hoc ipsum et Amos propheta ad Amasiam impium sacerdotem comminans loquitur: Uxor tua in civitate fornicabitur, et filii tui et filiae in gladio cadent, et humus tua funiculo metietur . Et haec populo Judaeorum universa contingent: Quia fremuerunt gentes, et populi meditati sunt i
Abbreviated transcription (Latin):
media pars cuuitatis incaptiuitatem & reliquum populi nonauferaus &urbe. IX X
Fecedies ueniunt dñ. & diuident᷑ spoliatua inte. er congregabo om̃gentes suꝑ hierus alem
adbellandum & capi&ur ciuitas & dripientur domus & mulieres polluentur & egre¬
diadus media pars cuitatis incaptiuitatem. Reliquiaũ populimei nonperibunt deciuitate:
Dies quos uenturos dñs comminatur. Ut diuidant᷑ ipolia hierusalem inmedio eius & exera
quie pro ph&alis sermo conp̃hendit. hi sunt dequibus &isaui legimus. Dies dñ in sanabił
ueni&e furoriseirae panere totumorbem in solitudinem & peccatores auferredeco. Quanta
aũ necesstas erit ut spolia eius diuidant᷑ in medio illius. Solor hoc frequent̃ accidere ut q̃
subns imp&u incuitate direpta sunt foris inagro aut in solitudine diudant᷑ neforte
ostes supueniant: hicaũ tantum malorum pondus incumb&. ut quae direpta sunt inoci¬

Expanded text:
media pars civitatis in captivitatem, et reliquum populi non auferetur ex urbe. LXX: Ecce dies Domini veniunt, et dividentur spolia tua in te, et congregabo omnes gentes super Jerusalem, ad bellandum, et capietur civitas, et diripientur domus, et mulieres polluentur, et egredietur media pars civitatis in captivitatem: reliqui autem populi mei non peribunt de civitate. Dies quos venturos Dominus comminatur, ut dividantur spolia Jerusalem in medio ejus, et caetera quae prophetalis sermo comprehendit, 913 hi sunt de quibus et in Isaia legimus: Dies Domini insanabilis veniet furoris et irae, ponere totum orbem in solitudinem, et peccatores auferre de eo . Quanta autem necessitas erit, ut spolia ejus dividantur in medio illius? Solet hoc frequenter accidere, ut quae subito impetu in civitate direpta sunt, foris in agro aut in solitudine dividantur, ne forte hostes superveniant. Hic autem tantum malorum pondus incumbet, ut quae direpta sunt, in ci
Abbreviated transcription (Latin):
nacula Responde sei. multo tempore peregrinati sumus in aegr pio. deqi
derut nos dñs in solitudine &idenrto taber nacula susetamus itbenef icior di

Expanded text:
nacula? respondebis ei: Multo tempore peregrinati sumus in Aegypto, de qua nacula? respondebis ei: Multo tempore peregrinati sumus in Aegypto, de qua eduxit nos Dominus in solitudinem, et idcirco tabernacula suscitamus, ut benef
Abbreviated transcription (Latin):
taber naculorum: Om̃ s̃ inquit qui relictifuerint decunctis gentibus quae ue¬
nerit contra hierłm. ascendat̃ ꝑsingulos annos. ut ador ent regem dnm & erci¬
tuũ & caelebrent festiuitatem tabernaculorum. Haec quoq iudaei cassa spe
in in ille annorum regno futura promit tunt: cuius solemnitatis istud &odũ est.
Egres sus populus isrł de aegypto ꝑuastam & terribilem aclatam solitudinẽ
in quanon erat domus uilla opidum specus faciebat sibi taber nacula atq ten¬
toria quȩ nunc asimilitudine paruulȩ auis paprliones uocantur. In qubiõ
coniugib: morarent᷑ acliberis & crbuimcaperent. & ꝑdiem̃ solis ardores. ꝑna
tem humorem & frigus. &roris in iuriã deuitarent. Ius sumq ẽ ut in mense
septimo quintadecima diemensis. fier& taber naculorum solem nitas. & cã
te in quit inter rogauerit filiustuus crasdicens. quid sibiuolunt haec tabes¬

Expanded text:
Tabernaculorum. Omnes, inquit, qui relicti fuerint de gentibus quae veTabernaculorum. Omnes, inquit, qui relicti fuerint de gentibus quae venerint contra Jerusalem, ascendent per singulos annos, ut adorent regem Dominum exercituum, et celebrent festivitatem Tabernaculorum. Haec quoque Judaei cassa spe in mille annorum regno futura promittunt, cujus solemnitatis istud exordium est: Egressus populus Israel de Aegypto per vastam et terribilem ac latam solitudinem, in qua non erat domus, villa, oppidum, specus, faciebat sibi tabernacula atque tentoria quae nunc a similitudine parvulae avis papiliones vocantur in quibus cum conjugibus morarentur ac liberis, et cibum caperent, et per diem solis ardores, per noctem humorem, et frigus, et roris injuriam devitarent: jussumque est ut in mense septimo quinta decima die mensis fieret tabernaculorum solemnitas: Et cum te, inquit, interrogaverit filius tuus cras, dicens: Quid sibi volunt haec taber
Abbreviated transcription (Latin):
legere sed ungulã nonfindunt. ruminantes eloquia diuina. & ea quae scripta sunT
neglegentes: Rectius aũ camelus dici potest populus iudaeorũ. qui& ipse legem dĩ
meditatur & eam ruminat. & uoluit inpectore. sed nondiuidit ungulam in
ain prouerbus. quasiad filium dicitur. quirelinquit custo dire disciplinã pan
meditabit᷑ eloquu mala. Post camelum transeamus ad asinum qui quondis
rebatur infrenis. & in mundus erat. & multos habebat dominos. & ꝑprecepti
phantem. hunc asinum aduitem & uineã. saluator dicit᷑ alligas se. dequa mpsl
iudo eorum uaticinatione p̃suiit: Et om̃qui reliqui fuerint deuniuersis gende
quaeuenerint contrahierłm ascendent ab anno in annum ut adorent regemdt
derelicti fuerint decunctis gentib quaceuenerint contra hierłm ascendent ꝑ
annos singulos. ut ad orant regem dnm om̃ptentẽ. & caelebrant festiutitem

Expanded text:
legere, sed ungulam non findunt, ruminantes eloquia divina, et ea quae scripta sunt legere, sed ungulam non findunt, ruminantes eloquia divina, et ea quae scripta sunt negligentes. Rectius autem camelus dici potest populus Judaeorum, qui et ipse Legem Dei meditatur, et eam ruminat et volvit in pectore, sed non dividit ungulam, ufindit, et in Proverbiis quasi ad filium dicitur: Qui relinquit custodire disciplinam patris, meditabitur eloquia mala . Post camelum transeamus ad asinum, qui quondam ferebatur infrenis, et 930 immundus erat, et multos habebat dominos, et per praecipitia phantem . Hunc asinum ad vitem et vineam Salvator dicitur alligasse , de qua in PJudaeorum vaticinatione praesumit. Et omnes qui reliqui fquae venerunt contra Jerusalem, ascendent ab anno in annum, ut adorent Dominum derelicti fuerint de cunctis gentibus, quae venerint contra Jerusalem, ascendent per annos singulos, ut adorent regem Dominum omnipotentem, et celebrent festivitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Ascende super equostuos. & equitatio tua salus. Iuxta hunc sensum. mulos acci¬
piamus quisteriles sunt & non procreant filios. sed uoluptate lasciuiũ. dequib
psalmista commemorat. Nolitefieri sicut aequus & mulus. quibus nonẽ intelle¬
tus Sicut ergo qui pronisunt ad libidinẽ. e qui appellantur. Sic mulos iust e
Haecdicit dñs eunuchis qui custodierit᷑ sabbata mea & elegerint quae uolui. &te¬
nuerint foedus meũd abo eis indomo mea. & inmuro meo locũ nominatũ. & xo¬
m̃ melius filiis & filiabus nomen sempiternũ dabo eis quod nondefici&. ⁊ales
Suntelleximus quisint aequi & muli ruentes & consurgentes transeamus ad came¬
los animal ruminans ungulamq nonfindens. &dicamus camelos eẽ. om̃pecca¬
tores terrae. qui graui delictorum sarcina de primunt᷑ & uident᷑ sibi scãs scriptura

Expanded text:
Ascende super equos tuos, et equitatio tua salus . Juxta hunc sensum mulos acciAscende super equos tuos, et equitatio tua salus . Juxta hunc sensum mulos accipiamus, qui steriles sunt, et non procreant filios; sed voluptate lasciviunt: de quibus Psalmista commemorat: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Sicut ergo qui proni sunt ad libidinem, equi apellantur: sic mulos juste Haec enim dicit Dominus eunuchis, qui custodierint sabbata mea, et elegerint quae volui, et tenuerint foedus meum, dabo eis in domo mea et in muro meo locum nominatum, et nomen melius a filiis et filiabus: nomen sempiternum dabo eis quod non deficiet . Tales istum . Si intelleximus qui sint equi et muli ruentes et consurgentes, transeamus ad camelos, animal ruminans, ungulamque non findens : et dicamus, camelum esse omnes peccatores terrae, qui gravi peccatorum sarcina deprimuntur, et videntur sibi sanctas Scripturas
Abbreviated transcription (Latin):
umentorum quaefuerint in castris illis uxta ruinã hane. Ethaec iudaei. sub nai¬
uexio suo carnalit̃ xplenda contendunt. Granđ reueradñi fortitudo ut corruant
incastrishostium aequi & muli cameli & asini. & omiã iumenta eorũ. sicut & ho¬
mines corruent magnus triumphd̃s gloriosa uictoria. Bruta animalia dõ pug¬
nante superari. Dicam ergo iuxta coeptã tropologiaẽ quod ideirco omĩa mala cor¬
ruant : quae prius contra ecclesiã dimicar̃ ut in bona repente consurgant. deniq:
quiprius aequus fuerat hinniens aduxorem proximisui. & in patiens ad libidinẽ
ferebat᷑. & iacebant intur pitudine uoluptatũ. Cum sequi coeperit castitatem
dicit᷑ adeum. Surgite eamus hinc & surge ueni proxima mea. & in apostolo. Sur¬
gequidormis & & surge amortius & in luminabit texp̃s. Cumq surrexerint: qui
ante caeciderant equi & mollia tergadño p̃buerint ad sedendum. dicent ad eum

Expanded text:
mentorum, quae fuerint in castris illis, juxta ruinam hanc. Et haec Judaei sub ἠλειμμένῳ suo carnaliter explenda contendunt. Grandis revera Domini fortitudo, ut corruant in castris hostium equi, et muli, cameli, et asini, et omnia jumenta eorum sicut et homines corruerant  Al. corruent. Magnus triumphus, gloriosa victoria, bruta animalia Deo pugnante superari. Dicamus ergo juxta coeptam tropologiam: quod idcirco omnia mala corruant, quae prius contra Ecclesiam dimicaverunt, ut bona repente consurgant. Denique qui prius equus fuerat hinniens ad uxorem proximi sui , et impatiens ad libidinem ferebatur, et jacebat in turpitudine voluptatum: cum sequi coeperit castitatem, dicetur ad cum: 929 Surge, eamus hinc . Et: Surge, veni, proxima mea . Et in Apostolo: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Cumque surrexerint qui ante ceciderant equi, et mollia terga Domino praebuerint ad sedendum, dicent ad Deum:
Abbreviated transcription (Latin):
nemi seprobalit di que sẽ subucere sententiae cuilocutus ẽ adedam  maledscam
in operetuo. in laborib comedes xea. cunctis diebus uitaetuae. spinas & tribulos
germꝑ nabit tibi & commedus cerrae : & in sudore uultustui uesceris pane : Ciq

Expanded text:
re sententiae, qui locutus est ad Adam: Maledicta terra in opere tuo: in laboribus comedes ex ea cunctis diebus vitae tuae: spinas et tribulos germinabit tibi: et comedes herbas terrae: et in sudore vultus tui vesceris pane . C
Abbreviated transcription (Latin):
tincant seruituiem & prof erent contrafiliorum mostem senteniã. & tam pieerunt
omniũ indm̃ mentes ut non &pectet᷑ publicum iudiciũ. sed pereant quit ales sunt senten¬
ua propinquorum: Sro eo quod nos diximus configent eũ. Idem uerbumẽ in hebreo
quod supra dacarum. Qua ergo ratione septuaginta interp̃tes. ibi ka tΩp&A catio
idẽ in sultauer̃ siue in luser̃ & ut uerbum de uerbo &x primã contra eum saltauerunb
ahuc erattioaiorcra: Trans ferre uoluer̃. id ẽ compedient eũ cũa quila & sy macdius
& theo dotio & ibi &hic similit̃ uer terint confixerint. Recteaũ qui falsa ꝓph&cauerit
homo appellatus est. Dicente apsło: Cum enĩsunt int̃uos aemulationes & conten¬
tiones Nonne carnales estis : & seundum hominẽ ambulatis. & in psalmis. vos
aũ sicut homines moriemini & sicut unus de principib cadetis: Et indigni spũdĩ

Expanded text:
tineant servitutem, et proferent contra filium mortis sententiam: et tam piae erunt tineant servitutem, et proferent contra filium mortis sententiam: et tam piae erunt omnium in Deum mentes, ut non exspectetur publicum judicium; sed pereant qui tales sunt, sententia propinquorum. Pro eo quod nos diximus, configent eum, idem verbum est in Hebraeo quod supra, DACARU  . Qua ergo ratione LXX interpretes ibi κατωρχήσαντο, id est, insultaverunt, sive illuserunt, et ut verbum de vertransferre voluerunt, id est, compedient: cum et Aquila, et Symmachus, et Theodotio, et ibi et hic similiter verterint, confixerunt. Recte autem qui falsa prophetaverit, homo appellatus est, dicente Apostolo: Cum enim sint inter vos aemulationes et contentiones, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Et in Psalmis: Vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus de principibus cadetis . Et indigni spiritu Dei
Abbreviated transcription (Latin):
eentes piritibi ses e dir ductorib & doctrinis doemoniorũ in hi poerisi fali lo corim¬
cauteriatã haben¬
tisim conscientiam suã. sicut eñ idola fiunt manuar tifacis. Ita
her&icorum
ꝑuersa doctrina. quodcumque simulauertt ues tit mnidolum:
nofact proxp̃o aidorari antixhirisiuns: preudo prophi&is in hebruico absolute legurtus pro¬
ohiaut idest nebum. Quaa ipsi preudo prophieas significant. sedtamensa ab aliiucis
ucer dotes idolorum uocant᷑ proph&ie: Et ert cum propha auerit quis piam ulnon
dicem es pataus & mater cĩ quigenuer̃ eũ. Nomiuues quia mendatiũ loquatus es n nomi
l& Eterit sipro phi&auerit homo ultri: & dica udeum pater suus & mat̾ sua quigenuer
cum : Noniuiues qm̃ mendatiũ locutus es in nominedñi & compedient eũ pater eius di
do propheris at que inmundo spũ quilo quebat᷑ ineis. Siquis ultra temptare uoluerit &
quippiã &psonadm̃ prophiecare : stitim pat̃ eiꝰ & mater obluuscent᷑ parentũ. utdĩre¬

Expanded text:
n hypocrisi falsiloquorumcauteriatam habentium conscientiam suam . Sicut enim idola fiunt manu artificis: ita haereticorum perversa doctrina, quodcumque simulaverit, vertit in idolum, et facit pro Christo adorari Antichristum. Pro pseudoprophetis, in Hebraico absolute leguntur prophetae, id est, NEBIM , qui et ipsi pseudoprophetas significant; sed tamen et ab 908 ethnicis sacerdotes idolorum vocantur prophetae. Et erit, cum prophetaverit quispiam ultra, dLXX: Er erit, si prophetaverit homo ultra, dicet ad eum pater suus et mater sua, qui genuerunt eum: Non vives, quoniam mendacium lodoprophetis, atque immundo spiritu qui loquebatur in eis, si quis ultra tentare voluerit, et quippiam ex persona Domini prophetare, statim pater ejus et mater obliviscentur parentum, ut Dei re
Abbreviated transcription (Latin):
quia liomno genut me auiuentinie mea & dicã adeũ quid sut pluge edicaoso
dio manuum tuarũ & dica quib ꝑcus sus sum indomo dilige
ilius falsiatem ren contarius xitus approbauerit: Confundoxur &usionesu
uec ultra operiaus eilicio it mentiat᷑. Hic enĩ erat habitus propherarũ. uts quido
populũ ad poenitentiã prouocabant induerentur cilicio ut mentiatur. Unde ausue¬
dictur pͥcipit: Ut auferat saccum delumbis suis anudis in caedat equagiẽe esus
tem pus dẽ ꝙ nebitentiae. sedimiminentis cceptiuñas Ergo &istae pscudo prophaa
ces quoqiuã hiabitĩ accipia prophalem uesubelieno uestitu &operineno linsi

Expanded text:
omo genuit me a juventute mea, et dicam ad eum: Quid sunt plagae istae in medio manuum tuarum? Et dicet: Quibus percussus sum in domo diligenillius falsitatem rerum contrarius exitus approbaverit, confundetur ex visione nec ultra operietur cilicio ut mentiatur. Hic enim erat habitus prophetarum, ut quando populum ad poenitentiam provocabant, induerentur cilicio. Unde et Isaiae praecipitur, ut auferat saccum de lumbis suis, et nudus incedat : nequaquam enim tempus esse poenitentiae, sed imminentis captivitatis. Ergo et iste pseudopropheta nequaquam habitum accipiet prophetalem, ne sub ali
Abbreviated transcription (Latin):
finem faci& locieius : id est diluuii Vt quomodo deimpio dicitur. Et ꝑtran¬
siui. & nonẽ inuentus locus eius. Et iter imporũ peribit: Sĩ diluuii iter perett
post iramdñĩ sola apparente clementia. Quod quidem & secundũ hystoriã in¬
tellegi potest : quia cumuastauerit isrł. & quasi diluuio terrã repromirsionis
inundauerit : finem faci& captiuitatis: ad seder eũ pristinas reuocando. At econ¬
trurio inimicos eius as syrios qui populũ duxerat in captiuitatẽ tenebrȩ ꝑ sequent
Quod autẽ diximur deurrł & assprus intellege deconsummatione mundo &de scĩs
cutores uero &inimicos eorũ. quieleger̃ tenebras & nonlucem : ipsȩ quas cdegerunt
tenebrȩ conprehendant. Mittentur intenebras exteriores: ibierit fletur & stn¬
dor dentium. Verbum ana cħom̃a quod nos interp̃tuti sumus locieius : Om̃s

Expanded text:
finem, faciet loci ejus, id est, diluvii, ut quomodo de impio dicitur: Et pertranfinem, faciet loci ejus, id est, diluvii, ut quomodo de impio dicitur: Et pertransivi, et non est inventus locus ejus ; et: Iter impiorum peribit ; sic diluvii iter pereat post iram Domini, 542 sola apparente clementia. Quod quidem et secundum historiam intelligi potest, quia cum vastaverit Israel, et quasi diluvio terram repromissionis inundaverit, finem faciet captivitatis, ad sedes eum pristinas revocando. At econtrario, inimicos ejus Assyrios, qui populum duxerunt in captivitatem, tenebrae persequentur. Quod autem diximus de Israel et Assyriis, intelligi de conscutores vero et inimicos eorum, qui elegerunt tenebras, et non lucem, ipsae, quas elegerunt, tenebrae comprehendant: mittentur enim in tenebras exteriores: ibi erit fletus, et stridor dentium . Verbum MACOMA  , quod nos interpretati sumus, loci ejus, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
lationis secundũ ANATΩTΗN diem intellegumus iudicui : dequo scribit isuiari
Ecce dierdnĩ insanabis uenit furoris. &ire: ponere orbem terrae desertum & peccato¬
res. perdere exeo. Speremus indño. & ꝑpatientiam eius expectemus aduentũ :
ut cum uenertobonũ eum noniudicẽ sentiamus : & cognos cat uel sperantes uel timen¬
tesse. Scit enim dñs qͣui eius sunt. Et in diluuio p̃tereunte . consũmatione faci& lo¬
cieiur: & inimicoreius ꝑ sequentur tenebrȩ.. Lex. Et indiluuio transeunte consũ
mationẽ faci&: consurgentes & inimicor eius ꝑ sequentur tenebrȩ. Dñs patiens
& multȩ miserationis & non ira scetur infinẽ. Neq inȩt̃num in dignabitur : sed cum
creuerit mulitia suꝑterrũ. & omniscaro corruperit uiam sucm : induc& diluuiũ
quod ꝑ trunseat. & non quod ꝑ maneat. inue ternum. Consũ mationẽ aũ siue

Expanded text:
lationis secundum ἀναγωγὴν, diem intelligamus judicii, de quo scripsit Isaias: lationis secundum ἀναγωγὴν, diem intelligamus judicii, de quo scripsit Isaias: Ecce dies Domini insanabilis venit furoris et irae, ponere orbem terrae desertum, et peccatores perdere ex eo . Speremus in Domino, et per patientiam ejus exspectemus adventum, ut cum venerit, bonum eum, non judicem sentiamus, et cognoscat vel sperantes in se, vel timentes se . Scit enim Dominus eos qui ejus sunt. Et in diluvio praetereunte consummationem faciet loci ejus, et inimicos ejus persequentur tenebrae. LXX: Et inonem faciet: consurgentes et inimicos ejus persequentur tenebrae. Dominus patiens et multae miserationis, et non irascetur in finem, neque in aeternum indignabitur; sed cum creverit malitia super terram, et omnis caro corruperit viam suam, inducet diluvium quod pertranseat, non quod permaneat in aeternum. Consummationem autem, sive
Abbreviated transcription (Latin):
natiodĩ: quȩ diu ꝑ patientiã nr̃a peccata sustentuns uix cliquando conflatue
& tumen non toti& prorupit inpoenam. sed modico adnos stillauit ardore: Si aũ stilla
fier& si totu in nos iradiũ funderetur : Prest& ihĩ ut auferatur corlupideũ : & mu¬
tetur in nob̵ corcarneum : Durituque mollita possit inse p̃cepti dĩ recipere quue
scribuntur. Sacrificium enim dño spr contribulatus : corcontritũ & humiliatum
ds̃ non despicit. Et ut sciatis clementiã dĩ sonare quaedicta sunt. non se ueritatẽ:
inconsequentibus discite : Bonus dnĩ. & confortans indie tribulitionis : & sciens spe¬
rantes inse. LXX. Suauis dñs expectantib eum indie tribulationis : & cognoscens
timentes se. Cum irasti coeperit gentib: & quondũ potentissima regna uastare :
sci& eos qui sui sunt. & nonuna tẽpestate opprim& nauigantes. Diem aũ tribu¬

Expanded text:
natio Dei, quae diu per patientiam nostra peccata sustentans, vix aliquando conflata est, natio Dei, quae diu per patientiam nostra peccata sustentans, vix aliquando conflata est, et tamen non tota prorumpit in poenam, sed modico ad nos stillabit ardore. Si autem stilla fieret si tota in nos ira Dei funderetur? Praestet Jesus ut auferatur cor lapideum, et mutetur in nobis cor carneum duritiaque mollita, possit in se praecepta Domini suscipere quae scribuntur: Sacrificium enim Deo spiritus contribulatus, cor contritum et humiliatum Deus non spernet . Et ut sciatis clementiam Dei sonare quae dicta sunt, non severitatem, in consequentibus discite. Bonus Dominus, et confortans in die tribulationis, et sciens sperantes in se. LXX: Suavis Dominus exspectantibus eum in die tribulationis, et cognoscens timentes se. Cum irasci coeperit gentibus, et quondam potentissima regna vastare, sciet eos qui sui sunt, et non una tempestate opprimet navigantes. Diem autem tribu
Abbreviated transcription (Latin):
perium. quod interp̃tatur mare &omnia eius regna subuertens quȩ intelleguntur
flumina & potentiam ubes tatemque eius ad nihilum redigens. quȩ mei aΦΡiRc
basan & carmelus & flor libuni & montes collesque dicuntur ac latitudinẽ impeni
concutiensq orbis terrarũ appellutur. Tunc nulla potentia renstere poterit.
irascentid̃o & suum populũ uindicanti. Indignatio eius effusaẽ ut ignis & petrȩ dis¬
solutȩ sunt ubeo. Lxx Furor eius consumit principatus: & petrȩ contriter̃ abeo
Pro eo quodnos posuimus effusa ẽ aquilu interp̃tatusẽ CIΝEX ΩNEΥTnΕ idest
conflatuẽ : simmachus a theodotio ectazeN. hoc ẽ stillauit : siue igitur conflutisẽ
indignatio di quasi ignis siue furor eius insimilitudinẽ stilluuit incendu. ut dura cor¬
da hominum quȩ petrȩ uocantur contererentur. & dissoluerentur : Vtilis ẽ indig¬

Expanded text:
perium, quod interpretatur mare, et omnia ejus regna subvertens, quae intelliguntur perium, quod interpretatur mare, et omnia ejus regna subvertens, quae intelliguntur flumina, et potentiam, ubertatemque ejus ad nihilum redigens, quae μεταφορικῶς Basan et Carmelus et flos Libani, et montes collesque dicuntur, ac latitudinem imperii concutiens, quae orbis terrarum appellatur: tunc nulla potentia resistere poterit irascenti Deo, et populum suum vindicanti. Indignatio ejus effusa est ut ignis, et petrae dissolutae sunt ab eo. LXX: Furor ejus consumit principatus, et petrae contritae sunt ab eo. Pro eo quod nos posuimus effusa est, Aquila interpretatus est συνεχωνεύθη, id est, conflata est: Symmachus et Theodotio ἔσταξεν, hoc est, stillavit. Sive igitur conflata est indignatio Dei quasi ignis, sive furor ejus in 541 similitudinem stillavit incendii, ut dura corda hominum, quae petrae vocantur, contererentur, et dissolverentur, utilis est indig
Abbreviated transcription (Latin):
Axx. Afacie irȩ eius quissustinebit & quisresist& in ira furoris eius. Proeo quod
nor ponumur. & quis re sist& inira furoris eius Aꝑtius interp̃tatus ẽ symmachus:
& quis sustinebit iram furoris eius. Aut rarus igitur. aut nullus poterit inueniri:
quilu & lxx similit̃ transtuler̃ resist& adillũ intellegentiũ transferamus: dequa in
secundo regnorũ libro & in primo paraly peme non dicitur : Suꝑ ira dĩ genere masculi¬
no Nulliq dubium quin ibi iroc dĩ. diabolus intellegatur. & angeli persimi : quimit¬
tuntur ad plectendos eos qui ira dignis. Difficile itaq repperi : itur in c̃sũmatione
mundi qui in maculatus & purus audeat dicere. Ecceuenit princepr mundi istiur
& inuenit in me nihil: Et libera aduersus eũ fronte consistat. Contra assyrios
aũ sic sentiendũ : quiacũ uenerit dns. in tempestate & turbine siccans babylonis im¬

Expanded text:
eo quod eo quod nos posuimus: Et quis resistet in ira furoris ejus? apertius interpretatus est Symmachus: Et quis sustinebit iram furoris ejus? Aut rarus igitur, aut nullus poterit inveniri, quila et Septuaginta transtulerunt, resistet, ad illam intelligentiam transferamus, de qua in secundo Regnorum libro, et in primo Paralipomenon dicitur, super ira Dei, genere masculino. Nullique dubium quin ibi ira Dei diabolus intelligatur, et Angeli pessimi, qui mittuntur ad plectendos eos qui ira digni sunt. Difficile itaque reperietur in consummatione mundi, qui immaculatus et purus audeat dicere; Ecce venit princeps mundi istius, et invenit in me nihil , et libera adversus eum fronte consistat. Contra Assyrios autem sic sentiendum, quia cum venerit Dominus in tempestate et turbine, siccans Babylonis im
Abbreviated transcription (Latin):
quippe. iniquitate. refrigerc& caritas hiultora propterquȩ ueni& ira dĩ
Dontes cõmotis abeo . & colles Adsolati s̃ & contremuit terra. a facie eius : & orbis
&omnes habitantes in eo . Lxx. Montes commot sunt abeo & colles concuf¬
si sunt : & contractu ẽ terra. a faciȩ eius. uniuersitus & om̃s qui habitunt in ea:
otest & simpliciter accipi quod inc̃sũmatione mundi cũ in maiestate sua sal¬
uator uenerit : & montes &coller & orbis & terra & cunctu moueantur : Si enim in pas¬
sione eius solfugit. saxa scissa sunt terra contremuit : multo mugis. inclaritate eius.
omnia turbabuntur. Sed quod & figuraliter monter. & colles. sublimes quique & poten¬
tes intellegendi : qui in uduentu dñĩ prosternentur. humi. ac desolio suo depositr: pa
Hoc prosummocruciatu poenaque : ducentia : quoduultum eius respicere ÑaudebunN
Ante faciem indignationis eius. quisstabit. & quis resist& in ira furoris eius.:¬

Expanded text:
et charitas plurimorum, propter quae veniet ira Dei. Montes commoti sunt ab eo, et colles desolati sunt, et contremuit terra a facie ejus, et orbis, et omnes habitantes in eo. LXX: Montes commoti sunt ab eo, et colles concussi sunt, et contracta est terra a facie ejus, universitas et omnes qui habitant in ea. Potest et simpliciter accipi quod in consummatione mundi, cum in majestate sua Salvator venerit, et montes et colles, et orbis et terra, et cuncta moveantur. Si enim in passione ejus sol fugit, saxa scissa sunt, terra contremuit : multo magis in claritate ejus omnia turbabuntur. Sed et figuraliter montes et colles, sublimes quique et potentes intelligendi sunt, qui 540 in adventu Domini prosternentur humi, ac de solio suo depositi pavihoc pro summo cruciatu poenaque ducentia, quod vultum ejus respicere non audebunt. Ante faciem indignationis ejus quis stabit, et quis resist
Abbreviated transcription (Latin):
siaste scriptumẽ. Sapientis oculi incapite eius: qui iut̃ stultus est. in tenebris ambulat: illoꝵ
socii uersantur inluctu: nostricomites induuntur la&itiae uestimento : Etcedies ueniunt cdhi¬
dnĩ. & cõmouebuntur amariusq ad mare & abaquilone usque ad orientẽ circumibunt: quȩ¬
renter uerbum dni & noninuenient. Indie illa deficient uirgines pulchrae & ad alercentes in

Expanded text:
siaste scriptum est: Sapientis oculi in capite ejus: qui autem stultus est, in tenebris ambulat . Illorum siaste scriptum est: Sapientis oculi in capite ejus: qui autem stultus est, in tenebris ambulat . Illorum socii versantur in luctu, nostri comites induuntur laetitiae vestimento. Ecce dies veniunt, diDomini et commovebuntur a mari usque ad mare et ab aquilone usque ad orientem circumibunt quaerentes verbum Domini et non invenient in die illa deficient virgines pulchrae et adulescentes in
Abbreviated transcription (Latin):
& nouis simaeius siue quicumeo erant a maritudine sunt repl&i : Nunc igitur illis habentibus
tenebras quirppulerunt solemiustitiae: nos quised ebamus intenebris. & in umbra mortis uidim
lucem magnam : & illorũ uniuersa festiuitas. adȩcclesiae ẽ trans lata mysteria : utillis flentibus
nos laudes dño concinamus. Illi proona accinguntur funibus &cilicus nobiscum a postolis dicit᷑ ⁊
inplentes. Illud quod scriptum ẽ State accineti lumbos urõs inueritate: Illi autem prouerita te
circumdati sunt diaboli mendatio: nrm. caput dequo saluator loquitur Uestri autem & capilli
demus ut interficiamus leonem: Illi autem dormier̃ in meretricis synagoge geniibꝰ & diabolo
tondente derasi : uirtutem capitis perdiderunt. Amittentes cumrobore oculos. de quib in ȩcle¬

Expanded text:
et novissima ejus, sive qui 341 cum eo erant, amaritudine sunt repleta. Nunc ergo illis habentibus et novissima ejus, sive qui 341 cum eo erant, amaritudine sunt repleta. Nunc ergo illis habentibus tenebras, qui repulerunt solem justitiae: nos qui sedebamus in tenebris et in umbra mortis, vidimus lucem magnam , et illorum universa festivitas ad Ecclesiae translata est mysteria, ut, illis flentibus, nos laudes Domino concinamus. Illi pro zona accinguntur funibus et ciliciis: nobis cum apostolis dicitur: implentes illud quod scriptum est: State accincti lumbos vestros in veritate . Illi autem pro veritate circumdati sunt diaboli mendacio. Nostrum caput, de quo Salvator loquitur: Vestri autem et capilli demus, ut interficiamus leonem. Illi autem dormierunt in meretricis synagogae genibus , et diabolo tondente derasi, virtutem capitis perdiderunt, amittentes cum robore oculos, de quibus in Eccle