comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid se boni facere posse confidit:
Aadidit. qm̃ bonorum meoꝵ nõ
indiges. Audiant hoc pelagiani:
qui aliqua bona putant suis ui¬
ribus applicanda Clamat huma¬
nitas uerbi. bonis sui s dm̃ pęnitꝰ
non egere: ad ipsum referens oĩa
sermonum obscuritate submota.
sensus nobis facilius elucescat.
Sc̃is qui sunt in terra eius miri¬
ficauit idem pater omnes uolun¬
tates meas: ut cognosceres dñm
xp̃m ab electis esse diligendum:
Addidit inter illos. hõc est scõs
qui sunt in terra uruentium.
Non inter quostibet seculi se am¬
bitione iactantes: sed inter illoᷤᷤ
tantum qui predestinati sunt
ad regna celorim: Significans
in nocentes ⁊ iustos. inter quos mirȩ
factȩ sunt uoluntates dñi saluatoriᷤ:
quando illis obedientibus. ⁊ uissa
ipsius facientibus. de mortalibus
ȩternos reddidit: ide terrenis cęlestes
beneficio suȩ pietatis effecit. Mul¬
tiplicatȩ sunt enim infirmitates eoꝵ:

Expanded text:
aliquid boni se facere posse confidit, aliquid boni se facere posse confidit, addidit, quoniam bonorum meorum non indiges. Audiant hoc Pelagiani, qui aliqua bona putant suis viribus applicanda. Clamat humanitas Verbi bonis suis Deum penitus non egere, ad ipsum referens omniasermonum obscuritate submota, sensus nobis facilius elucescat. Sanctis qui sunt in terra ejus, mirificavit, id est Pater omnes voluntates meas. Ut cognosceres Christum Dominum ab electis esse diligendum, addidit, inter illos, hoc est sanctos qui sunt in terra viventium; non inter quoslibet saeculi se ambitione jactantes, sed inter illos tantum qui praedestinati sunt ad regna coelorum; significans innocentes et justos, inter quos mirae factae sunt voluntates Domini Salvatoris, quando illis obedientibus et jussa ipsius facientibus, de mortalibus aeternos reddidit, et de terrenis coelestes beneficio suae pietatis effecit. Vers. 4. Multiplicatae sunt enim infirmitates eorum:
Abbreviated transcription (Latin):
seculi. omnipotentiȩ suȩ uirtite
superauit. Unde animam suam
de inferno asserit ẽe liberatam:
⁊ post resurrectionis gloriam in
delectationibus dexterȩ iꝑsuis se
memorat collocatum.
uenturus. ⁊ udaicȩ obstinationiˢ
imꝑios sensus. natura humanitatiᷤᷤ
assumpta. conseruari se paterna
protectione deprȩcat᷑ Et quo fa¬
cilius eius rei sequeretur effectu:
sperasse se dicit semꝑ in dño: Fee S
figura dicitur etcopopoea: quotieis
datur locutio certȩ ꝑsone: Perso¬
na est enim hic dñi saluatoriᷤ. ex
affectu: unde sc̃a conscientia loq̃¬
batur: Ds̃ mn̾s estu: a forma scril
filius dicit ad patrem. ut duas nat᷑aᷤ
in una ꝑsona dñi saluatori ᷤ euident
agnosceres. una ex nostra infirmi¬
tate humilis. altera ex sua potesta¬
te mirabili: ut intelligas quod
passus est fuisse carnis. quod resur¬
rexit potentissimȩ maiestati. Ad
destruendam quoq arrogantiam
humani generis: quȩ suis uiribꝰ

Expanded text:
saeculi, omnipotentiae suae virtute saeculi, omnipotentiae suae virtute superavit. Unde animam suam de inferno asserit esse liberatam, et post resurrectionis gloriam in delectationibus dexterae ipsius se memorat collocatum. venturus, et Judaicae obstinationis impios sensus, natura humanitatis assumpta conservari se paterna protectione deprecatur; et quo facilius ejus rei sequeretur effectus, sperasse se dicit semper in Domino. Haec figura dicitur ethopoeia, quoties datur locutio certae personae. Persona est enim hic Domini Salvatoris ex affectu; unde sancta conscientia loquebatur. Deus meus es tu, a forma servi Filius dicit ad Patrem, ut duas naturas in una persona Domini Salvatoris evidenter agnosceres. 53 Una ex nostra infirmitate humilis, altera ex sua potestate mirabilis, ut intelligas quod passus est, fuisse carnis; quod resurrexit, potentissimae majestatis. Ad destruendam quoque arrogantiam humani generis, quae suis viribus
Abbreviated transcription (Latin):
post temporibus erat dño dispen¬
sante secutura Et ut hanc tituli
inscriptionem non ad quamlibet
tum ẽ. ipsi dauid: quod ad dñm
saluatorem. compȩtenter referri
crebra expositione monstrauimus.
Sciendum ẽ. autem. qͦd hic psalmꝰ
secundus est eorum. qui passionẽ
et resurrectionem dñi breuiter tan-¬
gunt: Diuisio psalmi.
er totum psalmum introducit᷑
ꝑsona dñi saluatoriͤ. Prima
positione secundum consuetudinẽ
suam ex humanitate suscepta. uer¬
ba facit ad patrem: conseruari se
pȩtens. quia syem suam pofuerit
semꝑ in eo: non dectatis suȩ quicꝙͣ
muruens. s naturã humanitatis
ostendens. Naturam dico origiñe
unius cuiusq rei. iugorem q:
substantiȩ. Subiungit etiam quẽ¬
admodum sc̃i eius. non carnalibuᷤ
desideriis . s spiritalibus uirtitibꝰ
eligantur: O mĩa quȩ ꝑtulit ad
hereditatis sue gloriam asserens fu¬
isse ꝑducta. Secunda positione ide
patri gratia ᷤ refert: qui illi adex¬
tris apparendo iniquitatem huius

Expanded text:
post temporibus erat, Domino dispensante, secutura. Et ut hanc tituli inscriptionem, non ad quamlibet tum est, ipsi David; quod ad Dominum Salvatorem competenter referri crebra expositione monstravimus. Sciendum est autem quod hic psalmus secundus est eorum qui passionem et resurrectionem Domini breviter tangunt. Divisio psalmi. Per totum psalmum introducitur persona Domini Salvatoris. Prima positione secundum consuetudinem suam ex humanitate suscepta, verba facit ad Patrem, conservari se petens, quia spem suam posuerit semper in eo, non Deitatis suae quidquam minuens, sed naturam humanitatis ostendens. Naturam dico, originem uniuscujusque rei, vigoremque substantiae. Subjungit etiam quemadmodum sancti ejus non carnalibus desideriis, sed spiritualibus virtutibus eligantur; omnia quae pertulit ad haereditatis suae gloriam asserens fuisse perducta. Secunda positione idem Patri gratias refert, qui illi a dextris apparendo, iniquitatem hujus
Abbreviated transcription (Latin):
le psalterium Hic uere numerus
coronalis: quem solus ille comple¬
re potuit. qui mundi uitia cũ
suo auctore prostrauit. S prece¬
mur uigiter omnipotentiam eiꝰ:
ut qui talia ꝑ nosmet ipsos imple¬
re non possumus: quȩ uissa sunt
eius ditati munere faciamus. Cal¬
culi quoq ipsius non ẽ considera¬
tio negligenda Nam quarta de¬
cima generatione a tͣns migrati¬
one babyloniȩ. aduentus dm̃ sal¬
uatoris eluxit: ut merito ⁊ hic
ipse uideatur locutus. qui eiusde
numero generatioĩs aduenire
um inscriptio ipsi dauid.
omnes dicantur iscripti¬
ones titulorum. qui psalmorũ¬
frontibus affigunt᷑: nescio quid my¬
sticum iste designans. hoc specialiter
primus contincre declarat᷑ Retine
titulum supͣ caput eius fuisse conscͥp¬

Expanded text:
le psalterium: hic vere numerus le psalterium: hic vere numerus coronalis quem solus ille complere potuit, qui mundi vitia cum suo auctore prostravit. Sed precemur jugiter omnipotentiam ejus, ut qui talia per nosmetipsos implere non possumus quae jussa sunt, ejus ditati munere faciamus. Calculi quoque ipsius non est consideratio negligenda; nam quarta decima generatione a transmigratione Babyloniae, adventus Domini Salvatoris eluxit, ut merito et hic ipse videatur locutus, qui in ejusdem numero generationis advenire  inscriptio ipsi David. Dum omnes dicantur inscriptiones titulorum qui psalmorufrontibus affiguntur, nescio quid mysticum iste designans, hoc specialiter primus continere declaratur. Retinemtitulum supra caput ejus fuisse consc
Abbreviated transcription (Latin):
pouibus sui᷑. Accepit enum a ma¬
gis munera: s non suꝑ innocenteᷤ.
Sumit etiam cotidie quȩ sacris
altaribus offeruntur: s non suꝑ
innocentes Q uapꝑter intelligamꝰ
pias ⁊ paruas oblationes caritatis
studio non ẽẽ omnimodis respu-¬
endas Nam si omne munus abici
uoluisset: nequaqͣm fuisset addi
untur. interrogationi ꝓpħicȩ bre¬
uiter data est absoluta responsio:
stringeret: ne secreta tanti myste¬
rii intenti solis cantibus maniter
psalleremus: Non mouebitur
id ÷ ab ipso non diuidet᷑: quod soliᷤ
scĩs beatis q prestatur: Nam oĩs
ab illo impius dimouetur in ȩter¬
num: qͣtido eius regni communi¬
one priuabit᷑. Hoc schema dicit᷑
zeuma. id ÷ coniunctio: qͣndo mul¬
ta pendentia. aut uno u̾bo. aut
una sententia ꝯcluduntur: Sed
hic insententia factum ẽ. in u̾bo
autem ubi inuentum fuerit non¬
silebimus.
ic est cȩlestis ille decalogus:
hoc decem cordarum spircta¬

Expanded text:
pro ovibus suis . Accepit enim a mapro ovibus suis . Accepit enim a magis munera, sed non super innocentes. Sumit etiam quotidie quae sacris altaribus offeruntur, sed non super innocentes. Quapropter intelligamus pias et parvas oblationes charitatis studio non esse omnimodis respuendas. Nam si omne munus abjici voluisset, nequaquam fuisset addituntur, interrogationi propheticae breviter data est absoluta responsio: stringeret, ne secreta tanti mysterii, intenti solis cantibus inaniter psalleremus. Non movebitur, id est ab ipso non movetur, quod solis sanctis beatisque praestatur. Nam omnis ab illo impius dimovebitur in aeternum, quando ejus regni communione privabitur. Hoc schema dicitur zeugma, id est conjunctio, quando multa pendentia aut uno verbo aut una sententia concluduntur. Sed hic in sententia factum est; in verbo autem ubi inventum fuerit nsilebimus. Hic est coelestis ille Decalogus, hoc decem chordarum spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
turis sc̃is. pecunia probat᷑ intelli¬
gi Una ÷ ista metallica: quȩ add
usuram dari omnino prohibet᷑.
Qm̃ uitium cupiditati᷑ est exiger
uelle. qd̃ te nescia᷑ commodasse:
Hanc quidem habuit dñs xp̃c:
erogandam: quã non dedit ad
usuram: qnͣdo illam indigentibꝰ
ad uiformando ᷤᷤ nos ꝑia largitate
concessit Altera uͦ est: quam ad
usuram dari ȩuangelio dicente.
suademur: id ÷ predicationes scĩs¬
simas. et instititta diuina. Ait
enim Sciebaᷤᷤ me hominem du¬
rum ⁊ austerum: Honne oportu¬
erat te committere pecuniam me¬
am nummulariis: et ego ueniets
exegissem utiq qͦd meum ẽ. cũ
usuriͤ  Sic enim istud ȩquiuocũ¬
restabat impleta est. Hic suꝑ inno¬
centes contra innocentes datur in¬
telligi: quod non solum dñm con¬
stat non fȩcisse.s etiam ipse se pro¬
batus ẽ ꝑro salute generalitatis
offerre. sicut in ęuangelio dicit.
Pastoe bonus animam suã ponit

Expanded text:
turis sanctis pecunia probatur intellituris sanctis pecunia probatur intelligi: una est ista metallica quam ad usuram dari omnino prohibetur, quoniam vitium cupiditatis est exigere velle quod te nescias commodasse. Hanc quidem habuit 52 Dominus erogandam, quam non dedit ad usuram, quando illam indigentibus ad informandos nos pia largitate concessit. Altera vero est quam ad usuram dari, Evangelio dicente, suademur, id est, praedicationes sanctissimas et instituta divina. Ait enim: Sciebas me hominem durum et austerum: nonne oportuerat te committere pecuniam meam nummulariis, et ego veniens exegissem utique quod meum est cum usuris ? Sic enim istud verbum aequirestabat, impleta est. Hic super innocentes, contra innocentes datur intelligi; quod non solum Dominum constat non fecisse, sed etiam ipse se probatus est pro salute generalitatis offerre, sicut in Evangelio dicit: Pastor bonus animam suam ponit
Abbreviated transcription (Latin):
schema d̾r paradigma: sicut ⁊ n
primo psalmo iam dictum est.
Inuitat enim nos prosperis: et
O ctaua uirtus edicitur: quam
dñs fecit quando apostoliᷤᷤ suis
certissima ueritate promisit dic̃us.
uos amici mei estis si feceritis q̃
ego precipio uob̃ Iam ñ dicam
uos seruoͭ Inspiciamus autem
quod ista sententia in principio
suo dicit: Qui uirat proximo suo.
Iurare ẽ enim hominum: sub
attestatione diuina aliquid pol¬
liceri S cum ⁊ d̾s̃ ipse ꝓmiserit:
aptius dicit᷑ eodem pollicente u¬
ratum. Iurare enum dictum est:
quasi uire ceare. id÷ tuste loqui.
Tune autem quispiam uiste loqͥ¬
tur: qͣndo ea quȩ ꝓmitrit implentꝰ
Iurare gͦ dñi promittere atq com¬
plere est: sicut alibi dicit. Iurauit
dñs dauid ueritatem: ⁊ non frust¬
bitur eum Et it̾m Iusiurandũ
qd̃ iurauit ad abraham patrem
nr̃m: Iuod multiᷤ locis in diuina
dagemus Duobus modi᷑ in serip¬

Expanded text:
schema dicitur paradigma, sicut et in schema dicitur paradigma, sicut et in primo psalmo jam dictum est. Invitat enim nos prosperis, et Octava virtus edicitur, quam Dominus fecit quando apostolis suis certissima veritate promisit dicens: Vos amici mei estis si feceritis quae ego praecipio vobis. Jam non dico vos servos . Inspiciamus autem quid ista sententia in principio suo dicit: Qui jurat proximo suo? Jurare enim est hominum sub attestatione divina aliquid polliceri. Sed cum et Deus ipse promiserit, aptius dicitur eodem pollicente juratum. Jurare enim dictum est, quasi jure orare, id est juste loqui. Tunc autem quispiam juste loquitur quando ea quae promittit implentur. Jurare ergo Deum promittere atque complere est, sicut alibi dicit: Juravit Dominus David veritatem, et non frustrabitur eum . Et iterum: Jusjurandum quod juravit ad Abraham patrem nostrum . Quod multis locis in divina dagemus. Duobus modis in Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
nesciunt quid faciunt. Uides ꝓxi¬
mo malum ñ fuisse factum: qͣndo
pro eis ętiam ut absoluerentur
Hȩc sexta est: quȩ uidam scarioth
designat. Nam dum se nosset ab
ipso tradendum. nulla eum uoluit
publica increpatione confundere:
s tantum genetaliter dixit: qui
mecum manrum mittit in parapsi¬
de. ipse me traditurus est. Ita fac¬
tum ẽ: ut nec diuinitatis suş uir¬
tutem intelligentibus celaret. et
proximi famam mordaci laccrati¬
one non carperet. Non accepit:
id ÷ gratum ñ habuit: Accepta eñi
illa dicimus. quȩ nobis grata esse
Hȩc est responsio septima: ubi di¬
abolum malignum in conspectu
suo deduxit ad nichilum: quando
ei dixit: Redi retro sathana: non
temptabis dñm d̃m tuum. Hoc
enim cui potest alteri congruere:
nisi quẽ constat uirtute ꝓpria
cunctieᷤ spiritibus imperare: Seqͥt᷑
ȩtiam alterius partis decora sub¬
iunctio: ut sicut in conspectu eiꝰ
puro corde magnificent. Quod

Expanded text:
nesciunt quid faciunt . Vides proxinesciunt quid faciunt . Vides proximo malum non fuisse factum: quando pro eis etiam, ut absolverentur mum suum. Haec sexta est, quae Judam Scarioth designat. Nam dum se nosset ab ipso tradendum, nulla eum voluit publica increpatione confundere, sed tantum generaliter dixit: Qui mecum manum mittit in paropside, ipse me traditurus est . Ita factum est, ut nec divinitatis suae virtutem intelligentibus celaret, et proximi famam mordaci laceratione non carperet. Non accepit, id est gratum non habuit. Accepta enim illa dicimus, quae nobis grata esse ificant. Haec est responsio septima, ubi diabolum malignum in conspectu suo deduxit ad nihilum, quando ei dixit: Redi retro, Satanas, non tentabis Dominum Deum tuum . Hoc enim cui potest alteri congruere, nisi quem constat virtute propria cunctis spiritibus imperare? Sequitur etiam alterius partis decora subjunctio, ut sicut in conspectu ejuspuro corde magnificent. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
in corde suo ueritatem: quando
dolose ꝑquirentibus sermonis
sui mysteria non prodebat: Nã
cum iudȩorum falsitatibus et
uoce presidis urgeretur: ammi¬
rantibus cunctis. non ei respon¬
dit ullitm u̾bum: s in sc̃a sua
conscientia loquȩbatur. quod
digni non erant audire. qui
eum fraudulenter uidebantur
inquirere. Et non egit dolũ
in lingua sua Uenit ad quartã.
Nam sine dolo omnia se fuisse lo¬
cutum. in ęuangelio testatur
ipsedum dicit: Omĩa quȩ audi¬
ui a patre meo nota fȩci uobis: Qͥ a
enum mundius. quid ue simpliciꝰ.
nisi ut ueritas illa in commutabił.
nulla adiectione. uł suppressione
uiolata ad aures hominum integri
proximo suo malum. Q uintam in¬
gressus ẽ. quȩ idem probat᷑ indño:
qui non solum nullũ lesit. sed ȩtiã
patienter cuncta sustinuit: Proxi¬
mum uero dixit. populum iudȩoꝵ
a quo traxit carnis originem: pro
quibus ętiam incruce positus ora¬
uit dicens Dãt ignosce illis: quia

Expanded text:
in corde suo veritatem, quando in corde suo veritatem, quando dolose perquirentibus sermonis sui mysteria non prodebat. Nam cum Judaeorum falsitatibus et voce praesidis urgeretur, admirantibus cunctis, non ei respondit ullum verbum; sed in sancta sua conscientia loquebatur, quod digni non erant audire qui eum fraudulenter videbantur inquirere. Vers. 5. Et non egit dolum in lingua sua. Venit ad quartam. Nam sine dolo omnia se fuisse locutum in Evangelio testatur ipse dum dicit: Omnia quae audivi a Patre meo nota feci vobis . Quid enim mundius, quidve simplicius, nisi ut veritas illa incommutabilis nulla adjectione vel suppressione violata, ad aures hominum integritec fecit proximo suo malum. Quintam ingressus est, quae item probatur in Domino, qui non solum nullum laesit, sed etiam patienter cuncta sustinuit. Proximum vero dixit populum Judaeorum, a quo traxit carnis originem, pro quibus etiam in cruce positus oravit dicens: Pater, ignosce illis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ex auditis responsa tribu¬
antur: Et ex ꝑsona dñi xp̃i di
citur : quod et desiderio satisfa¬
ciat postulantis. et incarnatiõis
eius adorabile reuelet archanĩ:
Prima siquidem gloria ipsius
fuit. ingredi tabernaculum sine
macula: quando templum u¬
rusalem a peccatiᷤᷤ liber intrabał.
Nam cum alii domum dei pu¬
rificationis causa fuerint ingres¬
si. ille solus taliter introiutt.
ut sine macula ante conspeclũ
patris assisteret: ut non illi lex. aliqͥd
daret. s ipse potius legem. sicut
optimus legiᷤᷤ lator impleret. Et
operatur iusticiam: Hȩc secunda
est quam dñs fecit. cum de syna¬
goga uendentes. ⁊ ementes ciecit.
i diuino templo. humanum pro¬
hibens ẽẽ. com mercium: Ait eñi.
Tercia est: quam singulariter
saluator ñr impleuit: Heritas est
enim res. quȩ nullatenus aliter
quam confirmauerim us. aut fit.
aut facta est. aut facienda ẽe. m̃o¬
stratur: Loquębat᷑ enim tacitus

Expanded text:
quasi ex adytis responsa tribuquasi ex adytis responsa tribuuntur; et ex persona Domini Christi dicitur, quod et desiderio satisfaciat postulantis, et incarnationis ejus adorabile revelet arcanum. Prima siquidem gloria ipsius fuit ingredi tabernaculum sine macula, quando templum Jerusalem a peccatis liber intrabat. Nam cum alii domum Dei purificationis causa fuerint ingressi, ille solus taliter introivit, ut sine macula ante conspectum Patris assisteret, ut non illi lex aliquid daret, sed ipse potius legem, sicut optimus legislator, impleret. Vers. 3. Et operatur justitiam. Haec secunda est quam Dominus fecit, cum de synagoga vendentes et ementes ejecit, in divino templo humanum prohibens esse commercium; ait enim: Tertia est quam singulariter Salvator noster implevit. Veritas est enim res quae nullatenus aliter quam confirmaverimus, aut fit, aut facta est, aut facienda esse monstratur. Loquebatur enim tacitus
Abbreviated transcription (Latin):
culum. quasi tabernaculum:
Hĩc iam taber nacula consonan¬
ter dicta sentimus. expeditio¬
nales et subitaᷤ habitationes:
Nam ⁊ in ueteri testamento uis¬
sit sibi dñs taber naculum fie¬
ri. cum israheliticus ppłs esset
in castris: ut uelut quędam do¬
mus diuina simul moueret᷑
cum mansionibus hebrȩorũ:
Wnde factum ẽ. ut fides catholica
quę ꝑ eccłias toto orbe diffusa est.
dei tabernaculum nuncupetur.
De quo ętiam ⁊ iosephus in libro
antiquitatum. tercio titulo di
Quod nos fęcimus pingi. ⁊ inpan¬
dectis maioriᷤ capite collocari
Montem uͦ sẽm significat. ierłm
futuram: S intuere: quam pul
cherrimȩ uarios sensus apta u̾ba
distinguant. In tab̃ naculo dicit᷑
quis habitabit: de illo qͥ adhuc
in huius seculi agone contendit.
In monte quis requiescet: qͣndo
iam unusquisq fideliurm post
labores huius seculi eterne pacis
securitate reficitur. Qui in¬
greditur sine macula. Q enit
ad secundam partem: unde iam

Expanded text:
culo, quasi trabernaculum. culo, quasi trabernaculum. Hinc jam tabernacula consonanter dicta sentimus expeditionales et subitas habitationes. Nam et in Veteri Testamento jussit sibi Dominus tabernaculum fieri , cum Israeliticus populus esset in castris, ut velut quaedam domus divina simul moveretur cum mansionibus Hebraeorum. Unde factum est ut fides catholica, quae per Ecclesias toto orbe diffusa est, Dei tabernaculum nuncupetur. De quo etiam et Josephus in libro Antiquitatum tertio, titulo sepquod nos fecimus pingi, et in pandectis majoris capite collocari. Montem vero sanctum significat Jerusalem futuram. Sed ichre per varios sensus apta verba distinguantur: In tabernaculo, dicitur, quis habitabit? de illo qui adhuc in hujus saeculi agone contendit; in monte, quis requiescet? quando jam unusquisque fidelium per labores hujus saeculi aeternae pacis securitate reficitur. greditur sine macula. Venit ad secundam partem, unde jam
Abbreviated transcription (Latin):
noscitur constituta. S int̾roga¬
tio constat uno uersiculo: respõ¬
sio uͦ. sex uersibus continetur.
Nunc ad exponenda uerba ue¬
niamus:
omine quis habitabit in taber¬
naculo tuo. aut quis requiescet
in monte sc̃o tuo: Desiderans ꝓpheta
nosse quo ᷤ dignos ȩccłia sua dñs ui-
dicaret: tamquam piuis sacerdos
ante faciem ei assistens. responsa
pętit. ⁊ de sciscitatione sua. cupit
se fieri certiorem: Quȩ figura dr
erotema: quando interrõganti.
fit apta responsio. Interrogat enĩ:
quis in eius tabernaculo possit
habitare. S cur uocetur taber¬
naculum: paulo diligentius ꝑ¬
scrutemur: Maiores nr̃i. domoᷤ
pauꝑm. tabernas appellauerunt.
ꝓpterea quia tantitm trabibus
non adhuc tegulis tegebantur
quasi trabernas: Et quia ibi ha¬
bitabant et cęnabant. sicut an¬
tiquiᷤᷤ mosᷤ erat. semel cybum su-¬
mere: ex duobus nominibus.
unum tradit᷑ factum ẽẽ. uoca¬
bulum. id ÷ ex traberna. ⁊ cęna¬

Expanded text:
noscitur constituta; sed interroganoscitur constituta; sed interrogatio constat uno versiculo, responsio vero sex versibus continetur. Nunc ad exponenda verba veniamus. omine, quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in monte sancto tuo? Desiderans propheta nosse quos dignos Ecclesia sua Dominus judicaret, tanquam pius sacerdos ante faciem ejus assistens responsa petit, et de sciscitatione sua cupit se fieri certiorem. Quae figura dicitur erotema, quando interroganti fit apta responsio. Interrogat enim, quis in ejus tabernaculo possit habitare? Sed cur vocetur tabernaculum paulo diligentius perscrutemur. Majores nostri domos pauperum tabernas appellaverunt propterea quia tantum trabibus, non adhuc tegulis tegebantur, quasi trabernas. Et quia ibi habitabant et coenabant, sicut antiquis mos erat semel cibum sumere, ex duobus nominibus unum traditur factum esse vocabulum, id est ex traberna et coena
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis dicere debeamus: de textu
potius psalmi. quȩ sunt aptissima
ꝑquiramus: Non enim ut aliqui
psalmorum quadam ꝓfunditate
uelatus est: s ꝓpheticȩ interroga¬
tioni. respondet dñs. in decalogi
exemplum. decem uirtitibus ad
beatitudinis suȩ atria ꝑueniri.
Quas non ꝑsingulos uersus qͤras:
quemq uersiculum ꝯtinentur:
S nos oportunissimiᷤ locis. quem¬
admodum diuidi ⁊ intellegi de¬
beant. ammonebimus Et nota
qd hic institutor fidelium. scđs
est psalmus In primo enim. be¬
atum uirum quinaria diuisiõe
complexus ÷ dicendo: qui non
abiit in consilio unpioꝵ.⁊ in uia
peccatorum non stetit. et in cathe
dra pestilentiȩ non sedit. sed in lege
dñi fuit uoluntas eius. ⁊ in legẽ
euis meditabit᷑ die ac nocte Hĩc
autem talem uirum. decem dic̃
scĩs prȩminere uirtutibus: Sic
uibi pentateuci: ⁊ hic decalogi
uirtus ostenditur: Duusio p̾salmi.
iuisio psalmi huius: tota in
terrogatione ⁊ responsione

Expanded text:
erbis dicere debeamus, de textu potius psalmi quae sunt aptissima perquiramus. Non enim, ut aliqui psalmorum, quadam profunditate velatus est; sed propheticae interrogationi respondet Dominus in Decalogi exemplum, decem virtutibus ad beatitudinis suae atria perveniri. Quas non per singulos versus quaeras, quemque versiculum continentur. Sed nos opportunissimis locis, quemadmodum dividi et intelligi debeant, admonebimus. Et nota quod hic institutor fidelium secundus est psalmus. In primo enim beatum virum quinaria divisione complexus est, dicendo: Qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et dra pestilentiae non sedit: sed in lege Domini fuit voluntas ejus, et in lege ejus meditabitur die ac nocte. . Hic autem talem virum decem dicit sanctis praeeminere virtutibus. Sic et ibi Pentateuchi, et hic Decalogi virtus ostenditur. Divisio psalmi. Divisio psalmi hujus tota in interrogatione et responsione
Abbreviated transcription (Latin):
tis cardine. ad predictos cardines.
id est austrum ⁊ aqͥlonem singulas
rectas lineas tendas. facis quadratũ
terrȩ intra orbem predictum: Sed
quom quadratus iste demonstranti¬
bus intra circulum scribi debeat.
euclides in quarto libro elementoꝵ
euident̃ insinuat: Quaꝓpter rectȩ
scriptura sc̃a faciem terrę ⁊ oebem
uocat: et quatuor eam dicit cardi¬
nibus contineri Hoc in musica.¬

Expanded text:
tis cardine ad praedictos cardines, tis cardine ad praedictos cardines, id est austrum et aquilonem, singulas rectas lineas tendas, facis quadratum terrae intra orbem praedictum. Sed quomodo quadratus iste demonstrandus intra circulum scribi debeat, Euclides in quarto libro Elementorum evidenter insinuat. Quapropter recte Scriptura sancta faciem terrae, et orbem vocat, et quatuor eam dicit cardinibus contineri. Conclusi
Abbreviated transcription (Latin):
ipso scemate terram ꝑhibeat ẽe con
clusam: Iterumq centesimus ⁊ sextꝰ
psalmus: quatuor cardinibꝰ terrę
spatia comprehendit dicens: A soli
ortu ⁊ occasu: ab aquilone et mari:
Cuius rei euidentissimũ quoq ȩ¬
uangelii exstat exemplum: ubi dic̃
E mittet angelos suos cum tuba et
uoce magna: et congregabit a qͣtuce
angulis terrȩ. Unde merito testimo
nio ꝑquirendum: quẽ ad modum
terrȩ possit et quadraqo ⁊ circulus
conuenire. dum scemata ipsa sicut
geometri dicunt. uideant᷑ esse diu̾¬
sa: Formam t̾rȩ ideo scriptura orbẽ
uocat. eo quod respicientibus ex tre¬
mitatem eius circulus semꝑ appa¬
reat: quem circulum greci. orion¬
ta uocant. quatuor aũt cardinibus
eã informari dicit. qui quatuor an
gulos quadrati significant. qui intͣ
predictum trȩ circulum continẽt᷑.
Nam si ab orientis cardine in austrũ
⁊ in aquilonẽ singulas rectas lineas
ducas. similiter quoq ⁊ si ab occidẽ¬

Expanded text:
ipso scipso scclusam; iterumque centesimus sextus Psalmus quatuor cardinibus terrae spatia comprehendit, dicens: A solis ortu et occasu, ab aquilone et mari ; cujus rei evidentissimum quoque Evangelii exstat exemplum, ubi dicit: Emittet angelos suos cum tuba et voce magna, et congregabit a quatuor angulis terrae . Unde merito aestimo perquirendum, quemadmodum terrae possit et quadratio et circulus convenire, dum scgeometrici dicunt videantur esse diversa. Formam terrae ideo Scriptura orbem vocat, eo quod respicientibus extremitatem ejus circulus semper appareat, quem circulum Graeci ὁρίζοντα vocant. Quatuor autem cardinibus eam formari dicit, quia quatugulos quadrati significant, qui intra praedictum terrae circulum continetur. Nam si ab orientis cardine in austrum et in aquilonem singulas rectas lineas ducas, similiter quoque et si ab occiden
Abbreviated transcription (Latin):
potiuinus calculoꝵ singularem rep¬
perire rationem. seilicet: qualis
creatura uicesimo sexto. aut uicesi¬
mo septims. aut uicesimo octauo
numero legat᷑ aptata. sed studiosiˢ
relinquimus. ut secundũ exempla
quȩ dicta sunt. quando non inue¬
niunt rationem in numero singłari.
tunc aliquas similitudines in parti¬
to calculo. suie bis. fiue tercio. de¬
beant indagart Uerbi gratia . xxui.
petens ratio poterit inueniri: Quid
enim inter est sibinas. aut ternas.
metretas capiant uasa psalmorũ:
Si uero nec ibi aliquid conuenient᷑
agnouerit. credere conuenit cȩli
terrȩq creatorem. oꝑationes et dic¬
ta sua ꝑ diu̾sorum calculorum di¬
stribuisse sine ambiguitate uirtu¬
tes. qui omia sicut legit᷑ in pondẽ
numero mensuraq ꝑfȩcit: Hoc in
Perquirendum ẽ sane: quod ⁊ hic
orbem terrarum dicat. ⁊ seqͤnti psal¬
mo ponat. illuxerunt fulgura eius
orbi terrę. ⁊ in aliis plurimis locis:

Expanded text:
potuimus calculorum singularem repotuimus calculorum singularem reperire rationem; scilicet qualis creatura vigesimo sexto, aut vigesimo septimo, aut vigesimo octavo numero legatur aptata. Sed studiosis relinquimus, ut secundum exempla quae dicta sunt, quando non inveniunt rationem in numero singulari, tunc aliquas similitudines in partito calculo, sive bis, sive tertio debeant indagare. Verbi gratia, ut vigipetens ratio poterit inveniri. Quid enim interest si binas aut ternas metretas capiant vasa psalmorum? Si vero nec ibi aliquid convenienter agnoveris, credere 91 convenit coeli terraeque Creatorem, operationes et dicta sua per diversorum calculorum distribuisse sine ambiguitate virtutes, qui omnia, sicut legitur , in pondere, numero, mensuraque perfecit. NPerquirendum est sane quod et hic orbem terrarum dicat, et in sequenti psalmo ponat, illuxerunt fulgura ejus orbi terrae, et in aliis plurimis locis
Abbreviated transcription (Latin):
Hic pot̾ syllogismus categoricus in¬
ueniri. quem prȩt̃ mittere non debe¬
mus. ne qͥ intellectus ẽ primus. in¬
competenter uideatur ẽẽ preteritus.
cuius definitionẽ partesq dicemꝰ÷
ut rudibus carum rerum nichil re¬
manere possit ambiguum Cathe¬
gorieus itaq syllogisinus est. quem
dialectici summa laude concȩlebrãt:
ratio in qua positis quibusdam. alia
quȩdam ex necessitate ueniunt. per
ea quȩ posita sunt. Iste ex duabus
ꝓpositionibus ⁊ conclusione format᷑:
sicit hic constat effectum. cuiꝰ pͥma
ꝓpositio ẽ. beatus uir cuius uolun¬
tas in lege dñi est: Scda ꝓpositio:
nullus cuius uoluntas in lege dñi
est. ia biit in consilio. impiors: Hoc¬
quidem in diu̾sis locis diligens tibi
ꝑscrutator inuenies: quod nos rariꝰ
ponendum ẽe ꝑspeximus : q̃m no¬
bis ex diuersis artibus atq discipli¬
nis cum expositione ꝓposita młta di¬
mero huiꝰ presentis psalmi. ⁊ quorũ¬
dam qui subsecuntur: nequaquã

Expanded text:
Hic potest syllogismus categoricus inveniri, quem praetermittere non debemus, ne qui intellectus est primus, incompetenter videatur esse praeteritus. Cujus definitionem partesque dicemus, ut rudibus earum rerum nihil remanere possit ambiguum. Categoricus itaque syllogismus est, quem dialectici summa laude concelebrant: oratio, in qua positis quibusdam, alia quaedam ex necessitate veniunt per ea quae posita sunt. Iste ex duabus propositionibus et conclusione formatur, sicut hic constat effectum. Cujus prima propositio est: Beatus vir cujus voluntas in lege Domini est. Secunda propositio: Nullus cujus voluntas in lege Domini est, abiit in consilio impiorquidem in diversis locis diligens tibi perscrutator invenies, quod nos rarius ponendum esse perspeximus, quoniam nobis ex diversis artibus atque disciplinis cum expositione proposita multa dimero autem praesentis psalmi, et quorumdam qui subsequuntur, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
latine dicit᷑ imaginatio: pupillȩ¬
se oculi dñs comparauit: Pupilla ẽ
enim in medio posita. ꝑspicua pars
oculi: qua corporum colores uaria
qualitate discernimus. dicta a par¬
uitate sui pupilla: quasi pusilla:
res. ⁊ reliqͣ usq pars calicis eorum id
est mensura: qua pollutis actibus
est: Calix enim mensura ẽ: qua po¬
tantur animȩ. Calix hic dictus est:
eo quod assidue. calidam solet susci¬

Expanded text:
Latine dicitur imaginatio, pupillse oculi Dominus comparavit. Pupilla est enim in medio posita perspicua pars oculi, qua corporum colores varia qualitate discernimus: dicta a parvitate sui pupilla, quasi pusilla. e confundunt; pars calicis eorum, id est mensura qua pollutis actibus est ! Calix enim mensura est qua potantur animae. Calix autem dictus, eo quod assidue calidam soleat susci
Abbreviated transcription (Latin):
inde satiari: Psalmi funt deniq qui
nobis gratas faciunt ẽe uigilias: qͣn¬
do silenti nocte psallentibus choris.
humana uox crumpit in musicam:
uerbisq arte modulatis. ad illum
redire facit: a quo ꝓsalute humani
generis diuinum uenit eloqͥum:
cantus. qui aures oblectat: ⁊ aĩas¬
i. instruit. Fit uox una psallentiũ:
et cum angelis dei quos audire
non possumus. laudum uerba mi¬
scemus: p er illum scilicet qͥ uenit
ipse in apocalipsi dicit. ego sum radix
⁊ ceigo dauid. a quo ⁊ religionem
salutarem suscipimus: & sanctȩ tri¬
nitatis mysteria reuelata cognoscimꝰ:
Unde merito eis patris ⁊ fitii ⁊ sp̃c scĩ

Expanded text:
inde satiari. Psalmi sunt denique, qui inde satiari. Psalmi sunt denique, qui nobis gratas faciunt esse vigilias, quando silenti nocte psallentibus choris humana vox erumpit in musicam, verbisque arte modulatis ad illum redire facit, a quo pro salute humani generis divinum venit eloquium. Cantus qui aures oblectat et animas instruit, fit vox una psallentium, et cum angelis Dei, quos audire non possumus, laudum verba miscemus, per illum scilicet qui venit , sicut ipse in Apocalypsi dicit: Ego sum radix et origo David . A quo et re igionem salutarem suscepimus, et sanctae Trinitatis mysteria revelata cognoscimus. Unde merito eis Patris, et Filii, et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
hic illud salomonis aptetur. quod
dixit in cantico canticoꝵ. Ortus
conclusus.⁊ fons signatus. parady¬
sus plenus omnium pomoꝵ: Mo¬
do enum qͥdam psalmoꝵ salutari
institutione formati. turbidos et
tempestuosos animos declinant in
limpidam et tranquillissimã uttã.
Nodo ꝓmittentes dm̃ ꝓpter salutem
credentium uisu altter humanan¬
dum. ⁊ ad udicandum orbem ẽe
uenturum: Modo com monent la¬
erimis peccata diluere: elemosinis
delicta curare. Modo sacris oratiõibꝰ
reuerenter attoniti: modo hebrei al¬
fabeti iurtute ꝓfundi Modo de pas¬
sione ⁊ de resurrectione dñi. salutaria
prȩdicantes: modo lamentantium
deploratione piissimi. ¶ odo u̾suũ
repetitione quędam nobis sacram̃ta
pandentes. modo canticorum gradu¬
um ascensione mirabiles. postremo
suꝑnis laudibus fȩliciter uhȩrentes.
Beata copia. in explicabile desiderium:
stupenda ꝓfunditas. N on potest a¬
nimus fidelis expleri: qui cęperit

Expanded text:
hic illud Salomonis aptetur, quod hic illud Salomonis aptetur, quod dixit in Cantico canticorum: 2 Hortus conclusus, et fons signatus, paradisus plenus omnium pomorum . Modo enim quidam psalmorum salutari institutione formati, turbidos et tempestuosos animos declinant in limpidam et tranquillissimam vitam; modo promittentes Deum propter salutem credentium visualiter humanandum, et ad judicandum orbem esse venturum; modo commonent lacrymis peccata diluere, eleemosynis delicta curare; modo sacris orationibus reverenter attoniti; modo Hebraei alphabeti virtute profundi; modo de passione et resurrectione Domini salutaria praedicantes; modo lamentantium deploratione piissimi; modo versuum repetitione quaedam nobis sacramenta pandentes; modo canticorum graduum ascensione mirabiles; postremo supernis laudibus feliciter inhaerentes, beata copia, inexplicabile desiderium, stupenda profunditas. Non potest animus fidelis expleri, qui coeperit
Abbreviated transcription (Latin):
genos psalmos cum p̃fationibus suis:
trina sum diuisione partitus. ut et
claritas litterȩ senioribus oculis se pul¬
chrius aperiret: ⁊ desiderio legentiũ
fratrum numerosi codieis coepora
prestarentur: Ita ⁊ ad bibliothecȩ
cautelam unus relictus ẽ: et ꝓpter
congregationis studium commo dis¬
sime foesitan noscttur ẽe diuisus.
Qua ꝓpter mandato dñi confidentes:
cȩlestis mysterii claustra pulsemus:
ut aꝑiat sensibus nr̃is floriferas sedeᷤ
quatenus in illo cęlesti paradyso salu¬
tariter introducti. spiritalia poma
sine aliqua primi hominis trans¬
gressione carpamus. Uere choruseꝰ
liber: sermo lampabilis. eura sauci¬
ati cordis. fauus interioris nominis.
pinnax spiritalium ꝑsonarum. oe¬
cultarum lingua uirtutum: Quȩ
inclinat suꝑbos humilitate reges
pauperibus subdit. affabilitate par¬
uulos nutrit. Quanta enim illic
est pulchritudo sensuum. ⁊ stillan.¬
tium medicina u̾borum. ut merito

Expanded text:
genos psalmos cum praefationibus suis genos psalmos cum praefationibus suis trina sum divisione partitus; ut et claritas litterae senioribus oculis se pulchrius aperiret, et desiderio legentium fratrum numerosi codicis corpora praestarentur. Ita et ad bibliothecae cautelam unus derelictus est, et propter congregationis studium commodissime forsitan noscitur esse divisus. Quapropter mandato Domini confidentes, coelestis mysterii claustra pulsemus, ut aperiat sensibus nostris floriferas sedes; quatenus in illo coelesti paradiso salutariter introducti, spiritalia poma sine aliqua primi hominis transgressione carpamus. Vere coruscus liber, sermo lampabilis, cura sauciati cordis, favus interioris hominis, pinax spiritualium personarum, occultarum lingua virtutum, quae inclinat superbos humiliatis, reges pauperibus subdit, affabilitate parvulos nutrit. Tanta enim illic est pulchritudo sensuum et stillantium medicina verborum, ut merito
Abbreviated transcription (Latin):
na misericordia largiente. in riuuloᷤ
uadosos compendiosa breuitate de¬
duxi uno codice tam diffusa com-¬
plectens. quȩ ille indecadas quinde¬
cim mirabilit explicauit. S ut qͥdã
de homero ait. tale ẽ de eius sensu a¬
liquid subriꝑe. quale herculi claud̃
de manu tollere: Est enim uttera¬
rum omnium magister egregius:
i quod in ubertate rarum est. cau¬
tissimus disputator: Decurrit qͥppe
tamqͣm fons purissimus. nulla fe¬
ce pollutus. s in integritate fidei
ꝑseuerans. uescit hereticis dare. un¬
de se possint aliqua colluctatione
defendere: Totus catholicus: totus
orthodoxus inuenit᷑. et in ȩccłia
dñi: suauissimo nitore resplendens.
suꝑni luminis claritate radiatur.
Quȩdam uͦ nouiter inuenta post
tam mirabilem magistrum. sola
dñi presumptione subieci. qͥ paruu¬
lis confidentian. cȩcis usũ. mutis
sermonem. surdis prestat auditum:
Quem tam̃ codicem etiam ꝑ quinqua¬

Expanded text:
na misericordia largiente, in rivulos na misericordia largiente, in rivulos vadosos compendiosa brevitate deduxi: uno codice tam diffusa complectens, quae ille in decadas quindecim mirabiliter explicavit. Sed ut quidam de Homero ait : Tale est de ejus sensu aliquid subripere, quale Herculi clavam de manu tollere. Est enim litterarum omnium magister egregius; et, quod in ubertate rarum est, cautissimus disputator. Decurrit quippe tanquam fons purissimus, nulla faece pollutus; sed in integritate fidei perseverans, nescit haereticis dare unde se possint aliqua colluctatione defendere: totus catholicus, totus orthodoxus invenitur; et in Ecclesia Domini suavissimo nitore resplendens, superni luminis claritate radiatur. Quaedam vero noviter inventa, post tam mirabilem magistrum sola Domini praesumptione subjeci, qui parvulis confidentiam, caecis visum, mutis sermonem, surdis praestat auditum. Quem tamen codicem etiam per quinqua
Abbreviated transcription (Latin):
epulsis aliquando
u rauennati urbe solli¬
citudinibus dignitatũ
i curis secularibus
noxio sapore con¬
ditis: cum psalterii cȩlestis anima¬
rum mella gustassem: id. quod so¬
lent desiderantes efficere. auidus
me ꝑscrutator immersi. ut dicta sa-¬
lutaria suauiter inbiberem. post a¬
marissimas actiones: s familiaris
inchoantibus occurrit obscuritas.
quȩ uariis est intexta ꝑsonis. ⁊ uela¬
ta parabolis: Hȩc indictis uitalibꝰ
noxia dissimulatione preterit᷑.
dum sȩpe illud repperiri solet am¬
biguum. quod magni sacramenti
gestat archanum: Tunc ad augu¬
stini facundissimi patris confugi
opinatissimam lectionem. in qua
tanta erat copia congesta dictorũ:
ut retineri uix possit relictum. quod
habunde uidetur expositum: Eredo
cum nimis auidos ppłos eccłasticis
dapibus explere cupit: necessario
fluenta tam magnȩ prȩdicationis
emanauit. Quo circa memor infir¬
mitatis meȩ. mare ipsius quorumdã
psalmorum fontibꝰ profusum: diui¬

Expanded text:
epulsis aliquando in Ravennati urbe sollicitudinibus dignitatum, et curis saecularibus noxio sapore conditis, cum Psalterii coelestis animarum mella gustassem, id quod solent desiderantes efficere, avidus me perscrutator immersi, ut dicta salutaria suaviter imbiberem post amarissimas actiones. Sed familiaris inchoantibus occurrit obscuritas, quae variis est intexta personis, et velata parabolis. Haec in dictis vitalibus noxia dissimulatione praeteritur, dum saepe illud reperiri solet ambiguum, quod magni sacramenti gestat arcanum. Tunc ad Augustini facundissimi Patris confugi opinatissimam lectionem, in qua tanta erat copia congesta dictorum, ut retineri vix possit relectum quod abunde videtur expositum. Credo, cum nimis avidos populos ecclesiasticis dapibus explere cupit, necessario fluenta tam magnae praedicationis emanavit. Quocirca memor infirmitatis meae, mare ipsius quorumdam psalmorum fontibus profusum, divi
Abbreviated transcription (Latin):
Luna enim ęccłiȩ merito compa¬
ratur: quȩ natiuum non habet
splendorem. s a sole certis modis
suscipit lumen:. Qd astronomii inter
alia diligenter exponunt: Mirum
prorsus ⁊ altius stupendum. tot syde¬
rum cursus. tam ingentium rerũ
arduas subtilesq mensuras munere
creattiris. usq adhumanam potuis¬
se peruenire noticiam: Sic ergo ec¬
cdesia a uero illo creatore mensurate
suscipit lumen: quȩ modo ꝑsecitti¬
onibus uidetur imminui. Iterum¬
q recepta tranquillitate. clarissimi
luminis hẏlaritate complet᷑. Incip̃

Expanded text:
Luna enim Ecclesiae merito comparatur, quae nativum non habet splendorem, sed a sole certis modis suscipit lumen; quod astronomi inter alia diligenter exponunt. Mirum prorsus et altius stupendum tot siderum cursus, tam ingentium rerum arduas subtilesque mensuras munere Creatoris usque ad humanam potuisse pervenire notitiam. Sic ergo Ecclesia a vero illo Creatore mensurate suscepit lumen, quae modo persecutionibus videtur imminui, iterumque tranquillitate recepta, clarissimi luminis hilaritate completur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ad laudatione̾s tercium modum:
qui rectȩ dicit᷑ a causanudicii. Hie
enim sedes dĩ ad uidicium ꝑtinet
futurum: in quo omnia ueraciter
ȩt̃nus moderator examinat atq
successione desolui: Uirga uͦ regulã
diuinȩ significat ȩquitatis: quȩ ue¬
raciter recta dicit᷑. quȩ nulla pͣuita¬

Expanded text:
ad laudationis tertium modum, ad laudationis tertium modum, qui recte dicitur A causa judicii. Hic enim sedes Dei ad judicium pertinet futurum, in quo omnia veraciter aeternus Moderator examinat atquesuccessione dissolvi. Virgam vero regulam divinae significat aequitatis, quae veraciter recta dicitur, quia nulla pravita
Abbreviated transcription (Latin):
numerationibꝰ ꝑseuerat: ubi sola no¬
minum explanatio necessaria ẽ Cȩ¬
terum: ad qͣscausas posita sunt: ꝓxime
nos dixisse retinemus O reb: siccitaᷤᷤ
interpretatur: Teb: lupus. Zebee uic̃¬
tima: Salmana umbra cõmotioĩs.
Hec omnia exercitui optat antixp̃i:
qui nulla conu̾sione saluandi sunt.
quorum in ipsis quoq tenebrosis
sentitur interitus. Hoc in arte reco¬
rica. Hic accipiet benedictionem
a domino: ⁊ misericordiam a deo
salutari suo Prȩmisit pias obserua¬
tiones: nunc dicit ⁊ p̃mia: Accipiet
benedictionem: non a quolibet alio.
s. ab ipso dño Ipse benedicit: qui
udicatitrus ẽ. ipse absoluit: qui in c̃õ-¬
mutabilit dampnare potuisset. Me-¬
ritum gͦ beneficii prȩ magnitudine
uoluit concedentis agnosci. qđ argu¬
mentum int̃ oratores dictt᷑ a ꝑsona:
Sequit᷑ misericordia: ut illa benedicͤ¬
tio non ꝑmerita s ꝑ indulgentiam
Sedes tua ds̃ in seculitm seculi:
uirga recta ẽ uirga regni tui: U eñ

Expanded text:
numerationibus perseverat, ubi sola nominum explanatio necessaria est. Caeterum ad quas causas posita sunt, proxime nos dixisse retinemus. Oreb siccitas interpretatur; Zeb, lupus, et Zebee victima; Salmana autem umbra commotionis. Haec omnia exercitui optat Antichristi, qui nulla conversione salvandi sunt, quorum in ipsis quoque nominibus sentitur interitus. Quod genus locu. Hic accipiet benedictionem a Domino, et misericordiam a Deo salutari suo. Praemisit pias observationes, nunc dicit et praemia. Accipiet benedictionem, non a quolibet alio, sed ab ipso Domino. Ipse benedicit qui judicaturus est, ipse absolvit qui incommutabiliter damnare potuisset. Meritum ergo beneficii per magnitudinem voluit concedentis agnosci. Quod argumentum inter oratores dicitur a persona. Sequitur, misericordiam, ut illa benedictio non per merita, sed per indulgentiam Sedes tua Deus in saeculum saeculi: virga recta est virga regni tui. Venit
Abbreviated transcription (Latin):
Nonqa deus dormiens aut recubans
excitatur : s scripturis diuinis mos
est ad exprimendam causam. ꝑ tro¬
pologiam ex nr̃a consuetudine aliqͥd
diabolus Leoni: frequent᷑ compara¬
tur et xp̃c. Ille quod ad interitum
rapit: iste qđ eripit ad salutem. hoc¬
indefinitionibꝰ Neq infurore tuo
coeripias me: Ira ⁊ furor udicii: con¬
tra reum dampnationis effectus ẽ.
id̃ est motus animi concitatus ad
pȩnam ꝓuocans inferendan: Sed
ira longa indignatio est. furor repen-¬
tina mentis accensio Hȩc autem
allegorice translatiuis uerbis edicta

Expanded text:
Non quia Deus dormiens aut recubans excitatur, sed Scripturis divinis mos est ad exprimendam causam per tropologiam ex nostra consuetudine aliquid diabolus, leoni et comparatur Christus. Ille quod ad interitum rapit, Christus quod eripit ad salutem. Noindere. Neque in furore tuo corripias me. Ira et furor judicis contra reum damnationis effectus est; id est, motus animi concitatus ad poenam provocans inferendam. Sed ira longa indignatio est: furor repentina mentis accensio. Haec autem allegorice translativis verbis edicta
Abbreviated transcription (Latin):
berauit: Scĩs uibens laudem dicere
domino. qͣndo unuersa in eus po¬
testate sunt posita: Secunda se dĩc
a sua constantia non mouendum in¬
suꝑ addens preconia duuinitatis a
uiuis potius. non a mortuis ẽẽ solũe¬
da Tercia redit ad resurrectionem
suam letus exultans: qm̃ carnis fra¬
gilitate deposita inęterua maiesta¬
uissuȩ glorta ꝑseuerat:. more suo¬

Expanded text:
beravit, sanctis jubens laudem dicere beravit, sanctis jubens laudem dicere Domino, quando universa in ejus potestate sunt posita. Secunda se dicit a sua constantia non movendum, insuper addens praeconia Divinitatis a vivis potius, non a mortuis esse solvenda. Tertia redit ad resurrectionem suam laetus et exsultans, quoniam carnis fragilitate deposita, in aeterna majestatis suae gloria
Abbreviated transcription (Latin):
trinitati gloriam ⁊ honorem: nec
faciant in ęqualitate distantiam.
si ꝑduci ñ eligunt ad ruinam: Ex¬
cationis domus dauid.
salmi cantici: cognita significa¬
tio est: Nunc ꝯsideremus: cur
posita sit domus dedicationis: Domꝰ.
significat dominici corporis templũ:
inȩternam gloriam potestatemq
ꝑductum est. sicut in euangelio ipse
dicit Data ÷ michi omnis potestas.
in cęlo ⁊ in terra Dedicare quippe
dicimus: cum nouitas domus ali¬
cuius inusum cȩleberrimum depu¬
tatur: Domus autem dauia. ꝓpt
semen eius est posita: unde saluator
ñr carnis traxit originem: Ista domꝰ
est:quȩ nunc apertis foribus labiorũ
lȩta decantat. Exaltabo te domine:
Quȩ fabricata est nascendo: s in sc̃a
resurrectione cognoscitur ẽe dedi¬
cata: Diuisio p̃salmi.
ex ñr dominus xp̃c prima nar-¬
ratione post resurrectionem
glorĩosam. patri gratias agit: quia
eum de mundi istius aduersitate li¬

Expanded text:
Trinitati gloriam et honorem, nec Trinitati gloriam et honorem, nec faciant in aequalitate distantiam, si perduci non eligunt ad ruinam. EXcatione domus David. Psalmi cantici cognita significatio est: nunc consideremus cur posita sit domus dedicationis. Domus significat dominici corporis templum; in aeternam gloriam potestatemque perductum est, sicut in Evangelio ipse dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . Dedicare quippe dicimus, cum novitas domus alicujus in usum celeberrimum deputatur. Domus autem David propter semen ejus est posita, unde Salvator noster carnis traxit originem. Ista domus est quae nunc apertis foribus labiorum laeta decantat: Exaltabo te, Domine; quae fabricata est nascendo, sed in sancta resurrectione cognoscitur esse dedicata. Divisio psalmi. Rex noster Dominus Christus prima narratione post resurrectionem gloriosam Patri gratias agit, quia eum de mundi istius adversitate li