comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipse autẽ uulneratus ẽ ꝓpter iniqͥtateᷤᷤ
nr̃as. ꝙ attritus ẽ ꝓpter scelera nr̃a: ꝙ
litiore eiꝰ sanati sumus. Ecce unde nigex:
Iunge ꝙ illud sc̃i dauid. Speciosus for¬
ma pre filiis hominũ: ꝙ habes totum
in sponso. qd̃ sponsa de se hoc in loco te¬
stata ẽ. Non tibi recte ꝙ ipse uidetur se¬
cundum ea quȩ dicta sunt. emulis poᷤ¬
se respondere iudeis: niger sum s for¬
mosus filii ihrłm: Niger plane: cui
ñ erat specie̾ neq decor. Niger qr uer¬
mis ꝙ ñ homo: obꝓbrium hominũ
& abiectio plebis. Deniq se ipsum fecit
peccatum: & nigrũ dicere uerear: Intu¬
ere sane pannis sordidum: plagis liui¬
dum: illitum sputis: pallidum morte:
ꝙ nigrũ uł tunc ꝓfecto fadẽbere. Pcun¬
ctare etiã apłos eundem ipsum qualem
in monte ꝑspexerint: aut certe angłos
in qualem ꝓspicere concupiscant: ꝙ neh̾¬
ominus formosum mirabere. Ergo formo¬
sus in se: niger ꝓpter te. Quam formosum
&. in mea forma te agnosco dñe iħu: non

Expanded text:
pse autem vulneratus est propter iniquitates nostras, attritus est propter scelera nostra; et livore ejus sanati sumus . Ecce unde niger. Junge et illud sancti David: Speciosus forma prae filiis hominum ; et habes totum in sponso, quod sponsa de se hoc in loco testata est. 9. Num tibi recte et ipse videtur secundum ea quae dicta sunt, aemulis posse respondere Judaeis: Niger sum, sed formosus, filii Jerusalem? Niger plane, cui non erat species, neque decor; niger, quia vermis et non homo, opprobrium hominum, et abjectio plebis . Denique se ipsum fecit peccatum : et nigrum dicere verear? Intuere sane pannis sordidum, plagis lividum, illitum sputis, pallidum morte; et nigrum vel tunc profecto fatebere. Percunctare etiam apostolos, eumdem ipsum qualem in monte perspexerint; aut certe angelos, in qualem prospicere concupiscant; et nihilominus formosum mirabere. Ergo formosus in se, niger propter te. Quam formosum et in mea forma te agnosco, Domine Jesu! non
Abbreviated transcription (Latin):
quid dicam qui ee tunc dormierũt.
& mͦ nichilominus dormierunt:
S non ꝑgo nunc alterius exagita¬
re uerecundiam eoꝵ: sufficit tetigis¬
se. Puto qd̃ melius deinceps uigila¬
bunt: nr̃e obseruationis cauteriũ
uerituri. In hac spe gerimus eis hac
uice morem: et qd̃ continuandum
ratio exigebat: eorum caritate. pen¬
dente uidelicet disputatione parti

Expanded text:
quid dicam, qui et tunc dormierunt, quid dicam, qui et tunc dormierunt, et modo nihilominus dormiunt? Sed non pergo nunc ulterius exagitare verecundiam eorum: sufficit tetigisse. Puto quod melius deinceps vigilabunt, nostrae observationis cauterium verituri. In hac spe gerimus eis hac vice morem; et quod continuandum ratio exigebat, eorum charitate, pendente licet disputatione, parti
Abbreviated transcription (Latin):
gradus ad noticiam dĩ. cognitio tuiͥ et
ex imagine sua quȩ in te renouatur. ip̃e
uidebitur: dum tu quidẽ reuelata facie
głam domim cũ fiducia speculando. in
eandem imaginẽ transformaris de clari
gnitio sit tibi necessaria ad salutem:
ita ut neutra carere ualeas cum salute.
Nam si ignoras te non habebis timorem
dĩ in de: non humilitatem. An uͦ sine
timore dĩ et sine humilitate de salute
p̃sumas: tu uideris. Bene fecistis gruni¬
endo significare qd̃ minime ita sapia¬
tis: immno qd̾ non ita desipiatis: ne in
eo qd̃ planum est immorem᷑. Q atten¬
dite cetera. An podius pausandũ est
nob̃ ꝓpter somnolentos: Putab̃a me
uno sermone implere qd̾ ꝓmisi de du¬
pplici ignorantia: et fecissem: nisi
fastidiosis longior uideret᷑. Quosdam
siquidẽ oscitantes: qͦsdam et dormit¬
Itantes intueor. Nec mirum. Prece¬
Identis noctis uigilie longissimȩ qͥꝑ¬
pe fuerunt: excusant eos. Uerũ illis

Expanded text:
gradus ad notitiam Dei cognitio tui; et gradus ad notitiam Dei cognitio tui; et ex imagine sua, quae in te renovatur, ipse videbitur, dum tu quidem revelata facie gloriam Domini cum fiducia speculando, in eamdem imaginem transformaris de clarito utraque cognitio sit tibi necessaria ad salutem, ita ut neutra carere valeas cum salute. Nam, si ignoras te, non habebis timorem Dei in te, non humilitatem. An vero sine timore Dei et sine humilitate de salute praesumas, tu videris. Bene fecistis grunniendo significare quod minime ita sapiatis, imo quod non ita desipiatis, ne in eo quod planum est immoremur. Sed attendite caetera. An potius pausandum est nobis propter somnolentos? Putabam me uno sermone implere quod promisi de duplici ignorantia; et fecissem, nisi fastidiosis longior videretur. Quosdam siquidem oscitantes, quosdam et dormitantes intueor. Nec mirum: praecedentis noctis vigiliae longissimae quippe fuerunt excusant eos. Verum illis
Abbreviated transcription (Latin):
gis conuertetur in erumpna sua. dum
configit᷑ spina : Conuertetur inquam
ad lacrimas. conuertet᷑ ad plantus et
gemitus : conuertet᷑ ad dñm & in hu¬
militate clamabit: sana animã meã
qͥa peccaui tibi. Porro conuersa ad
dominum recipiet consolationem:
quia pater est miscdiarum & d̾s docius
consolationis. Ego quamdui in me res-¬
picio: in amaritudine morat᷑ ocłs meus.
Si autẽ suspexero. et leuauero oculos ad
diuine miserationis auxilium: temꝑabit¬
mox amaram uisionem mei. leta di: cui
et dico. Ad meipsum anima mea contur¬
bata est: ꝓpt̾ea memor ero tui. Nec medi¬
ocris dĩ uisio pium et dep̃cabilem expe¬
riri sicud reuera benignus q misericors
mi sereri semꝑ & parcere. Tali itaq exꝑi¬
mendo et tali ordine salubriter in notes¬
cit deus: cum prius se homo nouerit in
necessitate positum & clamabit ad dñm
& exaudiet eum. et dicet: eruam te ee
honorificabis me. Atq hoc modo erit

Expanded text:
gis convertetur in aerumna sua, dum gis convertetur in aerumna sua, dum configitur spina? Convertetur, inquam, ad lacrymas, convertetur ad gemitus et planctus, convetetur ad Dominum, et in humilitate clamabit: Sana animam meam, quia peccavi tibi . Porro conversa ad Dominum recipiet consolationem, quia pater est misericordiarum, et Deus totius consolationis. Ego quandiu in me respicio, in amaritudine moratur oculus meus. Si autem suspexero, et levavero oculos ad divinae miserationis auxilium, temmox amaram visionem mei visio laeta Dei, cui et dico: Ad me ipsum anima mea conturbata est, propterea memor ero tui . Nec mediocris Dei visio, pium et deprecabilem experiri, sicut revera benignus et misericors misereri semper et parcere. Tali itaque experimento et tali ordine salubriter innotescit Deus, cum prius se homo noverit in necessitate positum, et clamabit ad Dominum, et exaudiet eum, et dicet: Eruam te, et honorificabis me . Atque hoc modo erit
Abbreviated transcription (Latin):
qũa si se in ueritate inuenerit: tantũ
non dissimulet: non sit in sp̃u eius do¬
lus: statuat se ante faciem suam: nec
se a se auertere abducatur. Nonne ita
se intuens clara luce ueritatis. inueniet
se in regione dissimilitudinis: & sus¬
pirans misera qũa iam latere ñ poterit
qd̃ uere misera sit. ñ ne cum ꝓpħa cla¬
mabit ad dñm. in ueritate tua humi¬
liasti me. Nam quomͦ non uere hu¬
miliabitur in hac uera cognitione
sui. cum se ꝑceꝑit oneratam peccatis.
mole huius mortalis corporis aggraua¬
tam. terrenis intricatam curis. carnali¬
um desiderioꝵ fece infectam: cecam cur¬
uam. infirmam: implicitam multis
errorib expositam mille ꝑiculis. mille
timorb trepidam : mille difficultati¬
b anxiam: mille suspitionib obnox¬
iam: mille necessitatib erumpnosam:
ꝓcliuem ad uicia. in ualidam ad uir¬
tutes: Inde huic iam extollentia o¬
culoꝵ: unde leuare caput: Nonne ma

Expanded text:
quam si se in veritate invenerit: tantum quam si se in veritate invenerit: tantum non dissimulet, non sit in spiritu ejus dolus, statuat se ante faciem suam, nec se a se avertere abducatur. Nonne se ita intuens clara luce veritatis, inveniet se in regione dissimilitudinis: et suspirans misera, quam jam latere non poterit quod vere misera sit, nonne cum Propheta clamabit ad Dominum: In veritate tua humiliasti me? Nam quomodo non vere humiliabitur in hac vera cognitione sui, cum se perceperit oneratam peccatis, mole hujus mortalis corporis aggravatam, terrenis intricatam curis, carnalium desideriorum faece infectam, caecam, curvam, infirmam, implicitam multis erroribus, expositam mille periculis, mille timoribus trepidam, mille 1401 difficultatibus anxiam, mille suspicionibus obnoxiam, mille necessitatibus aerumnosam, proclivem ad vitia, invalidam ad virtutes? Unde huic jam extollentia oculo
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ingeminatio geminũ uidetur
innuere sensum: ut preter hunc
qũe diximus. etiam alium inqui¬
caritate. & omnino effiidere eupi¬
ens. ñ inueniret qui curaret audire:
& sic quasi honeri sua sͥ scientia
erat. qũa communicare ñ poterat.
Plangit itaq pius eccłiȩ doctor.tam
illos qui scire contempnunt quom
sit uiuendum: qu̾a illos qui scien
tes male nichilominꝰ uiuunt. Et
hoc ꝓ eo qd̃ eundem sermonẽ ꝓpħa
repetit. Auertis ne iam qũa uerum
sensit apłs. quia scientia inflat.
Uolo pinde anim̾a pͥmo omniũ
scire scipsam: qd̃ id postulet ratio
& utilitatis et ordinis. Et ordinis
quidem: qm̃ qd̃ nos sumus pͥmũ
est nobis. Utilitatis uͦ: quia talis scien¬
tia non inflat s humiliat: et est q̃dam
p̃paratio ad edificandum. Nisi eñi fuꝑ
humilitatis stabile fundamentum. sp̃ua¬
le edificium stare minime potest. Porro
ad se humiliandam nicħ anima inue¬
nire uiuatius seu accomodatiꝰ potest.

Expanded text:
ipsa ingeminatio geminum videtur ipsa ingeminatio geminum videtur innuere sensum, ut praeter hunc, quem diximus, etiam alium requicharitate, et omnino effundere cupiens non inveniret, qui curaret audire, et sic quasi oneri sibi sua scientia erat, quam communicare non poterat. Plangit itaque pius Ecclesiae doctor tam illos, qui scire contemnunt quomodo sit vivendum, quam illos, qui scites, male nihilominus vivunt. Et hoc pro eo quod eumdem sermonem Propheta repetit. 5. Advertisne jam quam verum sensit Apostolus, quia scientia inflat? Volo proinde animam primo omnium scire se ipsam, quod id postulet ratio et utilitatis et ordinis. Et ordinis quidem, quoniam quod nos sumus primum est nobis; utilitatis vero, quia talis scientia non inflat, sed humiliat. et est quaedam praeparatio ad aedificandum. Nisi enim super humilitatis stabile fundamentum, spirituale aedificium stare minime potest. Porro ad se humiliandum nihil anima invenire vivacius seu accommodatius potest,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ similitudinem dicat. Sumenti
cibum et non digerenti: ꝑniciosum
est ei. Cibus siquidem indigestus.
et qui bonam non habet decoctionẽ
malos generat humores: & corrũpit
corpus. non nutrit. Ita et multa sci¬
entia ingesta stomacho animȩ. quȩ
est memoria. si decocta igne caritatis
non fuerit et sic ꝑ quosdam arcus
animȩ. mores scilicet atq actus trans¬
fusa atq digesta. quatinus ipsa de¬
& morib efficiat᷑: nonne illa scientia
reputabit᷑ in pecc̾m. tanquam cib con¬
uersus in prauos. noxiosq humores:
An non malus humor peccatum: an
non mali humores praui mores: An
non inflationes et tortiones in conscien¬
tia sustinebit qui huiusmodi est.
sciens uidelicet bonum & non faci¬
ens: An non responsum mortis & dam¬
pnationis tociens in semetipso habe¬
bit: quotiens in mentem uenerit ser
faciens digna. multis uapulabit: Et
plangeret dicens. Uentrem ineũ do¬
leo: uentrem meum doleo. Nisi quod

Expanded text:
per similitudinem dicat: Sumenti per similitudinem dicat: Sumenti cibum et non digerenti, perniciosum est ei. Cibus siquidem indigestus, et qui bonam non habet decoctionem malos generat humores, et corrumpit corpus, et non nutrit. Ita et multa scientia ingesta stomacho animae, quae est memoria, si decocta igne charitatis non fuerit, et sic per quosdam artus animae, mores scilicet atque actus, transfusa atqs bona efficiatur, nonne illa scientia reputabitur in peccatum tanquam cibus conversus in pravos noxiosque humores? An non malus humor peccator an non mali humores pravi mores? An non inflationes, et tortiones in conscientia sustinebit qui hujusmodi est, sciens videlicet bonum et non faciens? An non responsum mortis et damnationis toties in semetipso habebit, quoties in mentem venerit sermfaciens digna, plagis vapulabit multplangeret, dicens: Ventrem meum doleo, ventrem meum doleo . Nisi quod
Abbreviated transcription (Latin):
qd̵ uehementius ad amorem. Quo fine:
ut non ad mnanem glam aut curio¬
sitatem aut aliquid simile. s dm̃ ad
edificationem tuam uel proximi.
Sunt namq qui scire uolunt eo
tm̃ fine ut sciant. et turpis curiosi¬
tas est. E sunt qui scire uolunt ut
sciantur ipsi: et turpis uanitas est.
ꝓfecto non euadet subsannantem
satyricum: et ei qui euismodi est
decantantem. Usq ad eone scire tuũ
nichil est. nisi de scire hoc seiae alter:
Et sunt item qui scire uolunt ut sci¬
entiam suam uendant: uerbi causa
ꝑ pecunia ꝓ honorib: & turpis que¬
stus est. S sunt qͦ qui scire uolunt
ut edificent: et caritas est. Et item qͥ
scire uolunt ut edificent᷑: & pruden¬
cia est. Horum omnium soli ultun
duo non inueniunt᷑ in abusione
scientiȩ: quippe ad hoc uolunt intel¬
ligere ut bene faciant. Deniq intelle¬
ctus bonus omnib facientib eum.
Reliqui om̃s audiant. Scienti bonu̾̃
et non facienti: peccatum est ei. Ac si

Expanded text:
quod vehementius ad amorem: quo fine, quod vehementius ad amorem: quo fine, ut non ad inanem gloriam, aut curiositatem, aut aliquid simile, sed tantum ad aedificationem tuam vel proximi. Sunt namque qui scire volunt eo fine tantum, ut sciant; et turpis curiositas est. Et sunt qui scire volunt, ut sciantur ipsi; et turpis vanitas est. Qui profecto non evadent subsannantem satyricum, et ei qui ejusdecantantem: «usque adeone scire tuum nichil est nisi te scire hoc sciat alter?». Et sunt item qui scire volunt, ut scientiam suam vendant, verbi causa, pro pecunia, pro honoribus: et turpis quaestus est. Sed sunt quoque qui scire volunt, ut aedificent; et charitas est. Et item qui scire volunt, ut aedificenfur: et prudentia est. 4. Horum omnium soli ultimi duo non inveniuntur in abusione scientiae, quippe qui ad hoc volunt intelligere ut bene faciant. Denique: Intellectus bonus omnibus facientibus eum . Reliqui omnes audiant: Scienti bonum et non facienti, peccatum est ei ; ac si
Abbreviated transcription (Latin):
amplius enim curato. quȩ senseris uici¬
niora saluti. Nonne medici corpoꝵ me¬
dicine portionem diffiniunt. eligere
in sumendis cibis quid pͥus qͥd posteriꝰ.
et ad quem mõdum quidq sumi opor¬
teat: Nam et si bonos constat ẽẽ cibos
qͦs ds creauit: tu tamen ipsos tibi si in
sumendo modum & ordinem ñ obser-¬
ues. reddis plane non bonos. Ergo qd̃
dico de cibis: hoc sentite et de scientiis.
S melius mitco uos ad magistrum.
Non est enim nr̃a ista sententia s illius:
immo et nr̃a. qm̃ ueritatis. Qui se inqͥt
putat aliquid scire: nondũ scit quomͦ
oporteat eum scire. Uides qm̃ ñ ꝓbat
multa scientem. si sciendi modum nes¬
cieris: Nides inquam quomͦ fructum
et utilitatem scientie. in modo fãciendi
constituit: Quid gͦ dicit modum scien¬
di: Quid. nisi ut scias quo ordine. quo
studio. quo fine queq nosse oporteat:
Quo ordine: ut id pͥus qd̾ maturius ad
salutem. Quo studio: ut id ardentius

Expanded text:
, priusque curato, quae senseris vici, priusque curato, quae senseris viciniora saluti. Nonne medici corporum medicinae portionem diffiniunt eligere in sumendis cibis, quid prius, quid posterius, et ad quem modum, quodque sumi oporteat? Nam etsi bonos constat esse cibos, quos Deus creavit, tu tamen ipsos tibi si in sumendo modum, et ordinem non observes, reddis plane non bonos. Ergo quod dico de cibis, hoc sentite et de scientiis. Sed melius mitto vos ad magistrum. Non est enim nostra sententia, sed illius, imo et nostra, quoniam veritatis. Qui se, inquit, putat aliquid scire, nondum scit quomodo oporteat eum scire . Vides quoniam non probat multa scientem, si sciendi modum nescierit? Vides, inquam, quomodo fructum et utilitatem scientiae in modo sciendi constituit? Quid ergo dicit modum sciendi? Quid nisi ut scias, quo ordine, quo studio, quo fine quaeque nosse oporteat? Quo ordine? Ut id prius, quod maturius ad salutem. Quo stud
Abbreviated transcription (Latin):
uideatur utilior:. seu magis necessaria
ad salutem: illa ne quȩ tumet. an quȩ
dolee. S non dubito quin dolentem.
tumenti preferas: quia sanitatem qu̾a
tumor simulat. dolor postulat. Qui aũ
postulat ꝓpinquat saluti: qm qui pe¬
tit accipit. Deniq qui sanat contricos
corde execratur inflatos: dicente sapien¬
te. quia d̃s̃ suꝑbis resistit. humilibus
autem dat grãm. Et apłs aiebat. Dico au-¬
tem ꝑ grãm quȩ data est michi omnib
qui sunt inder uos. non plus saꝑe quam
oportet sapere: sed sapere ad sobrietatem.
Non ꝓhibee sapere: s plus sapere quam
oportẽt. Quid est autem sapere ad sobri¬
etatem: Uigilantissime obseruare: quid
scire magis. priusue oporteat. Tempus
enim breue est. Est autem quod in se est
omnis scientia bona. quȩ tam̃ ueritate
subnixa sit: s tu qui cum timore ec tre¬
more duam ipsius operari salutem pro
demꝑis b̃uitate festinas: ea scire prius¬

Expanded text:
videatur utilior seu magis necessaria videatur utilior seu magis necessaria ad salutem, illane quae tumet an quae dolet. Sed non dubito quin dolentem tumenti praeferas, quia sanitatem, quam tumor simulat, dolor postulat. Qui autem postulat, propinquat saluti; quoniam qui petit accipit . Denique qui sanat contritos corde, exsecratur inflatos, dicente Sapientia, quia Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Et Apostolus aiebat: Dico autem per gratiam quae data est mihi, omnibus qui sunt inter vos, non plus sapere quam oportet sapere, seNon prohibet sapere, sed plus sapere, quam oportet. Quid est autem sapere ad sobrietatem? Vigilantissime observare, quid scire magis, priusve oporteat; tempus enim breve est. Est autem quod in se est omnis scientia bona, quae tamen veritate subnixa sit. Sed tu, qui cum timore et tremore tuam ipsius operari salutem pro temporis brevitate festinas, ea scire amplius
Abbreviated transcription (Latin):
scõs. etiam et magistros. Deniq notas
mundo fecerunt uias uitȩ: & non in
sublimitate sermonis. aut indoctis
humane sapientiȩ uerbis: s sicut pla-¬
cuit do ꝑ stulticiam predicationis eoꝵ
saluos facere credentes: quia mundus
eum in sua sapientia non cognouit.
Uidear forsitan nimuis in suggillatio¬
ne scientie: et quasi reprehendere doctos:
ac ꝓhibere studia litterarum. Absit.
ꝓsint litcerati sui:. siue ad refellendos eos
qui ex aduerso sunt: siue ad simplices
instruendos. Deniq legi. Quia tu reppu¬
listi scientiam. repellam ego ut non fun-¬
garis mͥ sacerdotio. Legi. Qui docti fuerĩt
fulgebunt quasi splendor sirmamenti:
& qui ad iusticiam erudiunt multos.
quasi stelle in ꝑpetuas eternitates. S et
scio tibi legerim. scientia infiat: et rursũ
qui apponit scientiam. apponit et dolo¬
rem. Uides quia differentia est scientia¬
rum÷ quando alia inflans. alia contristãs
est: Tibi uͦ uelim scire quenam harum

Expanded text:
sanctos, etiam et magistros. Denique notas sanctos, etiam et magistros. Denique notas mundo fecerunt vias vitae, et non in sublimitate sermonis, aut in doctis humanae sapientiae verbis, sed sicut placuit Deo per stultitiam praedicationis eorum salvos facere credeneum in sua sapientia non cognovit. Videar forsitan nimius in suggillatione scientiae, et quasi reprehendere doctos, ac prohibere studia litterarum? Absit! , et prosint litterati sui, sive ad refellendos eos, qui ex adverso sunt, sive ad simplices instruendos. Denique legi. Quia tu repulisti scientiam, repellam et ego te, ut non fungaris mihi sacerdotio . Legi: Qui docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti; et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates . Sed et scio ubi legerim: Scientia inflat : et rursum: Qui apponit scientiam, apponit et dolorem . Vides quia differentia est scientiarum, quando alia inflans, alia contristans est. Tibi vero velim scire quaenam harum
Abbreviated transcription (Latin):
ignoras fabrilem artem. seu carpen¬
tariam. aut cementariam. & quecũq
nunquid impedit ad salutem : Etiam
absq omnib illis artib quȩ lib̾ales
dicunt᷑. quamuis honestiorib utili¬
oribusq studiis & discant᷑ et exerceãt
quamplurimi hominum saluifacti
sunt: placentes morib atq oꝑibus.
Quantos enumerat apłs in epła ad
hebreos. factos dilectos non in scienti¬
a litterarum: s in conscientia pura.
et fide non ficta. Omnes placuerunt
dõ in uita sua: uitȩ meritis non scien¬
tiȩ. Petrus et andreas et filii rebedei.
ceteriq condiscipuli om̃s. non de sco¬
la rechorum aut philosophoꝵ assum¬
pti sunt: & nichilominus tamen
saluator ꝑ ipsos oꝑatus est salutem
in medio terrȩ. Non in sapientia
quȩ in ipsis eẽt plusqu̾a in cunctis uiu̾e¬
tib. quead modum sanctus aliquis de
semet ipso confessus est. s in fide et leni¬
tate ipsorum saluos fecit illos: etiam &

Expanded text:
ignoras fabrilem artem, seu carpenignoras fabrilem artem, seu carpentariam, aut caementariam, et quaecunqnunquid impedit ad salutem? Etiam absque omnibus illis artibus, quae liberales dicuntur quamvis honestioribus utilioribusque studiis et discantur et exerceantur, quamplurimi hominum salvi facti sunt, placentes moribus atque operibus: quantos enumerat Apostolus in Epistola ad Hebraeos, factos dilectos, non in scientia litterarum, sed in conscientia pura et fide non ficta . Omnes placuerunt Deo in vita sua, vitae meritis, non scientiae. Petrus, et Andreas, et filii Zebedaei, caeterique condiscipuli omnes, non de schola rhetorum aut philosophorum assumpti sunt; et nihilominus tamen Salvator per ipsos operatus est salutem in medio terrae. Non in sapientia, quae in ipsis esset plus quam in cunctis viventibus quemadmodum sanctus aliquis de semetipso confessus est, sed in fide et lenitate ipsorum salvos fecit illos, etiam et
Abbreviated transcription (Latin):
Nego mee ꝓmissioni: en ego de¬
sideriis ur̃is: en ego etiam deo
ꝓ debito famulatu. Triplici ut uide
tis urgeor ad loquendum: pacti ue¬
ritate : caritate fraternaᷤ. timore dñi.
Si tacuero: os meum condempnabte
me. Quid si loquar: ꝓfecto uereor
idem iudicium: ne loquentem uide¬
licet et non facientem. idemtidem
os meũ condempnet me. Iuuate
me orationib ur̃is: ut semꝑ possim et
loqui quȩ oportet. et oꝑe implere quȩ
ioquor. Non ignoratis hodiernũ nod
ꝓpositum ẽẽ sermonem de ignorartia.
uel potius de ignoranti ÷ qm̃ due si
meministis ꝓposite sunt: nr̃i una.
et alter cũ. Quas et monumus am¬
bas ẽẽ cauendas: quod ambe dampna¬
biles sint. Suꝑest ut clarius hoc ip̃m
faciam: edisseram plenius. S prius
querendum existimo: sit ne ignoran.¬
tia omnis dampnabilis. Et mͥ quide
uidetur non ẽẽ. Neq enim omnis
ignorantia dampnat: s multa et in¬
numera eẽ quȩ nescire liceat absq
diminutione salutis. Uerbi gr̃a. Si

Expanded text:
ego meae promissioni; en ego desideriis vestris; en ego etiam Deo pro debito famulatu. Triplici, ut videtis, ratione urgeor ad loquendum; pacti veritate, charitate fraterna, timore Domini. Si tacuero, os meum condemnabit me. Quid, si loquar? Profecto vereor idem judicium, ne loquentem videlicet, et non facientem, identidem os meum condemnet me. Juvate me orationibus vestris, ut semper possim et loqui quae oportet, et opere implere quae loquor. Non ignoratis hodiernum nobis propositum esse sermonem de ignorantia, vel potius de ignorantiis; quoniam duae, si meministis, propositae sunt, nostri una, et altera Dei: quas et monuimus ambas esse cavendas, quod ambae damnabiles sint. Superest ut clarius hoc ipsum faciam, edisseram plenius. Sed prius quaerendum existimo, sitne ignorantia omnis damnabilis: 1399 Et mihi quidem videtur non esse: neque enim omnis ignorantia damnat; sed multa et innumera esse, quae nescire liceat absque diminutione salutis. Verbi gratia, si
Abbreviated transcription (Latin):
ignorare contingat. De qua utraq ig¬
norantia: erit nobis si tamen ds manũ
apponat. utilis ad modum disputatio.
Non modo tamen: ne fatigati ee non
premissa ex more oratione. aut ego mi¬
nus diligenter rem necessariam ꝓseuu¬
quar:aut nos minus atcente quȩ non¬
nisi magno suscipienda sunt deside¬
rio audiatis. Et enim si corꝑis cib cũ
absq appetitu et saciatus illum sumis.
non modo non ꝓdest s et nocet pluri¬
mum: multomagis panis animȩ cũ
fastidio sumptus. non scientie nutri¬
mentum. s magis tormentum consei¬
entiȩ importabit. Quod a nob̾ auertat.

Expanded text:
ignorare contingat. De qua utraque igignorare contingat. De qua utraque ignorantia erit nobis, si tamen Deus manum apponit, utilis admodum disputatio. Non modo tamen; ne fatigati, et non praemissa ex more oratione, aut ego minus diligenter rem necessariam prosequar, aut vos minus attente, quae nonnisi magno suscipienda sunt desiderio, audiatis. Etenim si corporis cibus, cum absque appetitu et satiatus illum sumis, non modo non prodest, sed et nocet plurimum; multo magis panis animae cum fastidio sumptus, non scientiae nutrimentum, sed magis tormentum conscientiae importabit. Quod a nobis avertat
Abbreviated transcription (Latin):
donatum est. Merito ꝓinde eo ipso cense¬
tur homo egredi. et post ire gregalibus
animantib: qd̃ solum hoc animal con-¬
uersatione degeneri. iura nature trans.¬
grediens. rationis compos. rationis exꝑtia
morib et affectib imitatur. Conuincit᷑
gͦ ire post greges homo: et nunc quide
deprauatione naturȩ : postmodũ autẽ
& extremitate pene. Ecce sic maledicetur
homo: qui ignorantiam dĩ habere in¬
uentus fuerit. Dei dicam an sui: Utrũq
sine dubio: utraq ignorantia dampna¬
bilis est: utralibet sufficit ad ꝑditionẽ.
Uis scire quia ita est. S de dĩ minime
dubitas: sitamen constat tibi non ali¬
am uitam ẽẽ eternam. quam ut pat̾re
cognoscas dm̃ uerum. et quẽ misit
ihesum xcp̃m. Audi gͦ sponsum liqui¬
do et aꝑte in anima etiam animȩ ig¬
norantiam condempnantem. Quid
enim dicit: Non utiq si dm̃. s sig¬
noras de inquit et cetera. Patet gͦ quia
ignorans ignorabitur: siue se. siue dm̃

Expanded text:
donatum est. Merito proinde eo ipso censedonatum est. Merito proinde eo ipso censetur homo egredi, et post ire gregalibus animantibus, quod solum hoc animal conversatione degeneri jura naturae transgrediens, rationis compos rationis expertia moribus et affectibus imitatur. Convincitur ergo ire post greges homo, et nunc quidem depravatione naturae, postmodum autem et extremitate poenae. 9. Ecce sic maledicetur homo qui ignorantiam Dei habere inventus fuerit. Dei dicam, an sui? Utrumque sine dubio: utraque ignorantia damnabilis est, utralibet sufficit ad perditionem. Vis scire quia ita est? Sed de Dei minime dubitas, si tamen constat tibi non aliam vitam esse aeternam, quam ut Patrem cognoscas Deum verum, et quem misit Jesum Christum . Audi ergo sponsum liquido et aperte in anima etiam animae ignorantiam condemnantem. Quid enim dicit? Non utique si Deum, sed: Si ignoras te, inquit, etc. Patet ergo quia ignorans ignorabitur , sive se, sive Deum
Abbreviated transcription (Latin):
turbandam: nec iam uel cum ipsis iturã.
s: plane post: quando illis nichil mali
sentientib ipsa malis omnib exponetur.
A quib non lib̃abitur inęternum. si¬
quidem scdõ ignorare adiecerit. Egredi-¬
tur itaq homo et solitarius abit. post
greges sodalium suorum: cum solus in
inferno inferiori retruditur. An non tͥ
posteriorem uidetur tenere locum: qui li¬
gatis manib et pedib ꝓicitur in denebras
exteriores. Et erunt ꝓfecto nouissima ho¬
mini illius peiora priorib: qñ qui pͥus
bestiis equabatur. nunc et postponitur.
Puto qd et in presenti uita si bene aduer¬
tas posteriorem ire pecorib hominem ui¬
dicabis. An non siquidem tibi uidetur
ipsis bestiis quodamodo bestialior eẽ. ho¬
mo ratione uigens: et ratione non uiueis:
Nam pecus quidem si se ratione non regat.
excusationem habet a naturaͤ. a qua hoc
ei penitus munus negatum est: non habet
homo. cui ab ipsa speciali prerogatiua

Expanded text:
turbandum; nec jam vel cum ipsis ituram, turbandum; nec jam vel cum ipsis ituram, sed plane post, quando illis nihil mali sentientibus, ipsa malis omnibus exponetur: a quibus non liberabitur in aeternum, siquidem secundo ignorare adjecerit. Egreditur itaque homo, et solitarius abit post greges sodalium suorum, cum solus in inferno inposteriorem videtur tenere locum, qui ligatis manibus et pedibus, projicitur in tenebras exteriores? Et erunt profecto novissima hominis illius pejora prioribus, quando qui prius bestiis aequabatur, nunc et postponitur. Puto quod in praesenti vita si bene advertas posteriorem ire pecoribus hominem judicabis. Annon siquidem tibi videtur ipsis bestiis quodammodo bestialior esse homo ratione vigens, et ratione non vivens? Nam pecus quidem si se ratione non regat, excusatioei penitus munus negatum est; non habet homo, cui ab ipsa speciali praerogativa
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃am ꝑinde ignorantiam. pͥore magis
pauendam pudendamq ostenderet: qd̃
illa hominem bestiis parem fecisset. ista
et posteriorem.Nam homines quidem
merito ignorantie ignorati. idẽ repbati:
et ad tremendum illud iudicium stare.
& igni ꝑpetuo tradi habent: non aut̾e
et pecudes. Nec dubium fore deterius
his qui sic erunt: quam his quȩ om¬
nino non erunt. Melius fuerat ei in¬
quit. si natus non fuissee homo ille.
Non utiq si natus non fuissee om̃ino:
s si natus non fuisset homo: s uerbi
gr̃a aut pecus aut alia quepiam cre-¬
atura. quȩ qm̃ iudicium non habe¬
ret. ad iuditium non ueniret. ac ꝑ
hoc nec ad supplicium. Sciat gͦ ani¬
ma rationalis. quȩ se ob priorem igno¬
rantiam erubescit pecudes haberẽ soda¬
les. in ꝑfruendis utiq bonis terrȩ: ñ
etiam similiter sociandam
ꝑferendis tormentis gehennȩ : & tum
demũ etiam ab ipsis gregib suorum
sodalium iumentorum. cum dedecore ex¬

Expanded text:
secundam proinde ignorantiam priore magis secundam proinde ignorantiam priore magis pavendam pudendamque ostenderet, quod illa hominem bestiis parem fecisset, ista et posteriorem. Nam homines quidem merito ignorantiae ignorati, id est reprobati, et ad tremendum illud judicium stare, et igni perpetuo tradi habent, non autem et pecudes. Nec dubium fore deterius his qui sic erunt, quam his qui omnino non erunt. Melius ei fuerat, inquit, si natus non fuisset homo ille . Non utique si natus non fuisset omnino, sed si natus non fuisset homo; sed, verbi gratia, aut pecus, aut alia quaepiam creatura: quae quoniam judicium non haberet, ad judicium non veniret, ac per hoc nec ad supplicium. Sciat ergo anima rationalis, quae se ob priorem ignorantiam 1398 erubescit, pecudes habere sodales in perfruendis utique bonis terrae; non etiam similiter socias habituram in perferendis tormentis gehennae; et tum demum etiam ab ipsis gregibus suorum sodalium jumentorum cum dedecore ex
Abbreviated transcription (Latin):
et cinis: Hinc egregia creatura gre¬
gi admixta est: hinc bestiali simili¬
tudine dĩ similitudo mutata est:
hinc societas cum iumentis. ꝓ con¬
sortio angłorum inita est. U̾ides
quam sit fugienda nob̾ hec igno¬
rantia de qua tot milia malorũ
uniuerso nr̃o generi ꝓuenerunt:
ait enim ꝓpterea hominem iu¬
mentis insipientib compatum:
quia non intellexit. Cauenda ꝓinde
omnimodis ignorantia: ne force si adhuc
sine intellectu. et post uexationem inuen-¬
ti fuerimus: multo plura et grauiora pͥ¬
oribus mala inueniant nos: dicaturq
de nobis. Curauimus babilonem. & non
est sanata. Merito quidem: quod nec ue¬
xatio dederit intellectum auditui. Et ui¬
de ne forte etiam hic sponsus cum dile¬
etam ab ignorantia tanto increpatioĩs
donitruo deterreret. ꝓpt̃ea minime di¬
xerit. egredere cum gregib aut egredere
ad greges: s egredere ait. post greges soda¬
lium tuorum. Utquid hoc: Sane ut

Expanded text:
et cinis? Hinc egregia creatura greet cinis? Hinc egregia creatura gregi admista est, hinc bestiali similitudine Dei similitudo mutata est, hinc societas cum jumentis pro consortio angelorum inita est. Vides quam sit fugienda nobis haec ignorantia, de qua tot millia malorum universo nostro generi provenerunt? Ait enim propterea hominem jumentis insipientibus comparatum, quia non intellexit. Cavenda proinde omnimodis ignorantia, ne forte, si adhuc sine intellectu, et post vexationem, inventi fuerimus, multo plura et graviora prioribus mala inveniant nos, dicaturque de nobis: Curavimus Babylonem, et non est sanata . Merito quidem, quod nec vexatio dederit intellectum auditui. 7. Et vide ne forte etiam hinc sponsus, cum dilectam ab ignorantia tanto increpationis tonitruo deterreret, propterea minime dixerit: Egredere cum gregibus; aut: Egredere ad greges; sed: Egredere, ait, post greges sodalium tuorum. Utquid hoc? Sane ut
Abbreviated transcription (Latin):
ptum est. In chamo et freno maxillas
eorum constringe: qui non ad ꝓximãt
ad te. Agnosce tamen o bos possessorẽ
tuum: et o tu asine presepe domini
tui: ut ꝓpħe dĩ fideles inueniant᷑.
qui istã sunt dĩ mirabilia prelocu¬
ti. Cognosce pecus: quem non cogno¬
usti homo. Adora in stabulo: quem
fugiebas in paradiso: honora prese¬
pium cuius contempsisti imꝑium:¬
comede fenum. qu̾e panem. & pa-¬
nem angłicum fastidisti. S quenã
causa inquis tante deiectionis: Pro¬
fecto qd̾ homo cum in honore esset
non intellexit. Quid non intellexit:
Non dicit: nos dicamus. Positus in
honore non intellexit qd̃ limus eẽt.
honoris fastigio delectatus: & conti-¬
nuo in se exꝑtus est qd̃ tanto post
tempore homo de filiis captiuita¬
tis & prudent̃ aduertit. et ueracit̃
ꝓtulit dicens. Qui se putat aliquid
ẽẽ cum nichił sit: ipse se seducit.
Ue misero: quod non fuit qui iam
tunc diceret ei. Quid suꝑbis derra

Expanded text:
iptum est: In chamo et freno maxillas iptum est: In chamo et freno maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te . Agnosce tu, o bos, possessorem tuum; et tu, asine, praesepe domini tui, ut prophetae Dei fideles inveniantur, qui ista mirabilia sunt praelocuti. Cognosce, pecus, quem non cognovisti homo; adora in stabulo, quem fugiebas in paradiso; honora praesepium, cujus contempsisti imcomede fenum, quem panem, et panem angelicum fastidisti. 6. Sed quaenam causa, inquis, tantae dejectionis? Profecto quod homo cum in honore esset, non intellexit. Quid non intellexit? Non dicit: Nos dicamus. Positus in honore non intellexit quod limus esset, honoris fastigio delectatus; et continuo in se expertus est, quod tanto post tempore homo de filiis captivitatis et prudenter advertit, et veraciter protulit, dicens: Qui se putat aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit . Vae misero, quod non fuit qui jam tunc diceret ei: Quid superbis, terra
Abbreviated transcription (Latin):
tis in psalmo. Non dabis inquit sc̃m
tuum uidere corruptionem. Haut
dubium quin de corpore dicat: qđ̃ in
sepulchro iacebat exanime. Hoc enim
sanctum et angelus qui nuntiauit
uirgini loquiitus est dicens: & quod
nascetur ex te sanctum. uocabit᷑ filiꝰ
dĩ. Quo gͥ pacto scm̃ fenum poterat
iudere corruptionem: quod de incor¬
rupti uteri ꝑpetuo uirore uernan¬
tib pascuis ortum. etiam aiuidos an-¬
gelorum in se figere possit obtutus
insatiabiliter oblectandos: Perdat
sane fenum uiriditatem: si maria
uirginitatem amiserit. Ergo cibus
hominis. mutauit se in pabulum
pecoris: homine mutato in pecus.
heu tristis et lacrimosa mutatio:
ut homo paradisi accola. terrȩ dñs.
celi ciuis. domesticus domini saba¬
oth. frater beatorum sp̃uum. & cele¬
stium coheres uirtutum ÷ repentina
se conuersione inuenerit. & ꝓpter
infirmitatem iacentem in stabulo.
indigentem feno: et ꝓpter indomitã¬
feritatem alligatum presepio. sicut scͥ¬

Expanded text:
tis in psalmo: Non dabis, inquit, Sanctum tis in psalmo: Non dabis, inquit, Sanctum tuum videre corruptionem . Haud dubium quin de corpore dicat, quod in sepulcro jacebat exanime. Hoc enim sanctum et angelus qui nuntiavit Virgini, locutus est dicens: Et quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei . Quo ergo pacto sanctum fenum poterat videre corruptionem, quod de incorrupti uteri perpetuo virore vernantibus pascuis ortum, etiam avidos angelorum in se figere possit obtutus, insatiabiliter oblectandos? Perdat sane fenum viriditatem, si Maria virginitatem amiserit. Ergo cibus hominis mutavit se in pabulum pecoris, homine mutato in pecus. Heu tristis et lacrymosa mutatio! ut homo paradisi accola, terrae dominus, coeli civis, domesticus Domini sabaoth, frater beatorum spirituum, et coelestium cohaeres virtutum, repentina se conversione invenerit et propter infirmitatem jacentem in stabulo, am indigentem feno, et feritatem alligatum praesepio. Sicut scr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter hoc namq aliquando finis uenit
unuerse carnis: quia spiritus recesserat
uite. Beniq ait. Non ꝑmanebit spiritꝰ
m̃s in homine in ȩternum: quia caro
est. Carnis nomine hoc loco uicium
designari intellige: non naturam. Nec
enim sp̃m natura expungit. s uicium.
Proppter uicium gͦ. omnis caro fenum:
& omnis gła eius quasi flos fem. Exsicca¬
tum est inquit fenum et cecidit flos:
s non ille flos qui de uirga et de radice
iesse ascendit: eo quod sequieuit super
eum spiritꝰ domini. Nec illud fenum
bum inecernum mance: fenum quoq
necesse est maneat ineternum. Alioqͣn
quomͦ uitam prebet ecernam: si ipsũ
minime manet inecernum: Ait aut̃ẽ
Si quis manducauerit ex hoc pane:
uiuet inȩcernum. Et quem panem
dicat: aperit cum subiungit. W panis
quem ego dabo caro mea est. ꝓ mũdi
uita. Quomodo gͦ ecernum non est.
quo eternaliter uiuitur:S recole n̾c
mecum uocem filii ad patrem loquen¬

Expanded text:
Propter hoc namque aliquando finis venit Propter hoc namque aliquando finis venit universae carnis, quia spiritus recesserat vitae. Denique ait: Non permanebit spiritus meus in homine in aeternum, quia caro est . Carnis nomine hoc loco vitium designari intellige, non naturam: nec enim spiritum natura expungit, sed vitium. Propter vitium ergo omnis caro fenum, et omnis gloria ejus tanquam flos feni. Exsiccatum est, inquit, fenum, et cecidit flos; sed non ille flos qui de virga et radice Jesse ascendit, eo quod requievit super eum Spiritus Domini ; nec illud fenum Verbum in aeternum manet, fenum quoque necesse est maneat in aeternum. Alioquin quomodo vitam praebet aeternam, si ipsum minime manet in aeternum? Ait enim: Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeternum. Et quem panem dicat, aperit cum subjungit: Et panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita . Quomodo ergo aeternum non est, quo aeternaliter vivitur? 5. Sed recole nunc mecum vocem Filii ad Patrem loquen
Abbreviated transcription (Latin):
est illis. Ece quomodo de grege faeta ẽ
egregia creatura. Puto dicerent iumenta.
si loqui fas eẽt. Cece adam factus est quasi
unus ex nobis. Cum in honoie eẽt inquit.
In quo honore queris: Habitabat in pa¬
radiso et in loco uoluptatis conuersatio
eius: nichil molestie. nichil indigentiȩ.
sentiebat. odoriferis stipatus malis: fulci-¬
tus floribusͤ gła et honore coronatus: et
constitutus suꝑ oꝑa manuum plasma¬
toris. Magis autem ob insigne diuine
similitudinis precellebat: et erat illi
sors ac societas cum plebe angłorum.
& cum omni milicia celestis exercitus.
S mutauit istam głam dĩ: in simili¬
tudinem uituli comedentis fenum. In¬
de est qd̃ panis angelorum factus est
fenum positum in presepio: appositũ
nob̃ tanqu̾a iumentis. Uerbum qͥppe
caro factum est: et iuxta ꝓpħ̾am omnis
caro fenum. At fenum istud minime
desiccatum est. nec ex eo cecidie flos: quia
requieuit suꝑ eum spiritus domini

Expanded text:
est illis . Ecce quomodo de grege facta est est illis . Ecce quomodo de grege facta est egregia creatura. Puto, dicerent jumenta, si loqui fas esset: Ecce Adam factus est quasi unus ex nobis . Cum in honore esset, inquit. In quo honore, quaeris? Habitabat in paradiso, et in loco voluptatis conversatio ejus. Nihil molestiae, nihil indigentiae sentiebat, odoriferis stipatus malis, fulcitus floribus, gloria et honore coronatus, et constitutus super opera manuum Plasmatoris; magis autem ob insigne divinae similitudinis praecellebat; et erat illi sors et societas cum plebe angelorum, et cum omni militia coelestis exercitus. 4. Sed mutavit istam gloriam Dei in similitudinem vituli comedentis fenum. Inde est quod panis angelorum factus est fenum positum in praesepio, appositum nobis tanquam jumentis. Verbum quippe caro factum est , et juxta prophetam: Omnis caro fenum. At fenum istud minime desiccatum est, nec ex eo cecidit flos, quia requievit super ipsum Spiritus Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
cipet corporis seruituti ad obediendum
carni. ad satisfaciendum uentri & gulȩ
ad mendicandum in uniuersa terra.
unde ex ea quȩ preterit mundi huuis
figura suam semꝑ famelicam curiosita¬
dem aliquatenus consoletur. Exitus aqua¬
rum deducant oculi mei suꝑ huiꝰ modi
animam: quȩ cum nutriretur in croce¬
is. demum amplexatur stercora. Pasert
enim iuxta beati uiri sententiam. steri¬
lem quȩ non habebat filios: et iuduȩ
bene ñ facit. E uide quia non simpli¬
citer egredere s egredere inquit et abi
post greges sodalium tuorum: & pasce
hedos tuos. In quo ut michi uidetur.
magne cuiusdam rei nos ammonet.
Quid istud: Heu qd̃ egregia creatura
iam olim facta de grege. et nunc in
peius miserabiliter ꝓruens. non saltẽ
inter greges remanere ꝑmittitur: sed
post abire iubetur. Quomodo inquisᷤ
Quomodo legis. homo cum in hono¬
re eẽt non intellexit: comparatus est
iumentis insipientib & similis factus

Expanded text:
cipet corporis servituti ad obediendum cipet corporis servituti ad obediendum carni, ad satisfaciendum ventri et gulae, ad mendicandum in universa terra, unde ex ea quae praeterit mundi hujus figura, suam semper famelicam curiositatem aliquatenus consoletur. Exitus aquarum deducant oculi mei super hujusmodi animam, quae cum nutriretur in croceis, demum amplexatur stercora . Pavit enim, juxta beati viri sententiam, sterilem quae non habebat filios, et viduae non benefecit . Et vide, quia non simpliciter, egredere; sed, egredere, inquit, et abi post greges sodalium tuorum, et pasce haedos tuos. In quo, ut mihi videtur, magnae cujusdam rei nos admonet. Quid istud? Heu! quod egregia creatura, jam olim facta de grege, et nunc in pejus miserabiliter proruens, non saltem inter greges remanere permittitur, sed post abire jubetur. Quomodo, inquis? Quomodo legis: Homo cum in honore esset, non intellexit; comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus
Abbreviated transcription (Latin):
res sunt. licet tabnacula habeant
de terra et in derra. corpora udeli¬
cet sua. his dieb quib nunc mili-¬
tant: non tamen de terra s de cele¬
stib pascuis greges dominicos pas¬
cere consueuerunt. Neq enim su¬
am eis. s domini predicant uolun¬
tatem. At hedi qui sunt corporis
sensus. celestia non requirunt: sed
iuxta tab̃nacula pastorum. in omni¬
b uidelicet bonis sensibił huius
mundi quȩ est regio corpoꝵ sumũt
unde sua desideria non tam sacient
quam irritent. Turpis mutatio studioꝵ:¬
ut cui. ante studii fuerat ꝑegrinantem
& exulem animam suam sacris medita¬
tionib tanquam celestib pascere bonis.
dĩ placitum et inisteria uoluntatis eius
inquirere. penetrare deuotione celos. et
mente suꝑnas circiure mansiones: salu¬
tare patres atq apłos et choros ꝓpħarum.
martirumq ammirari tͥumphos. ac stu¬
pere pulcherrimos ordines angłorum:
nunc omnib his omissis. turpi se man¬

Expanded text:
res sunt, licet tabernacula habeant res sunt, licet tabernacula habeant de terra et in terra, corpora videlicet sua his diebus, quibus nunc militant, non tamen de terra, sed de coelestibus pascuis greges Dominicos pascere consueverunt. Neque enim suam eis, sed Domini praedicant voluntatem. At hoedi, qui sunt corporis sensus, coelestia non requirunt, sed juxta tabernacula pastorum, in omnibus videlicet bonis sensilis hujus mundi, quae est regio corporum, sumunt, unde sua desideria non tam satient, quam irritent. Turpis mutatio studiout cui ante studii fuerat, peregrinantem et exsulem animam suam sacris meditationibus, tanquam coelestibus pascere bonis, Dei beneplacitum et mysteria voluntatis ejus inquirere, penetrare devotione coelos, et mente supernas circuire mansiones, salutare patres atque apostolos et choros prophetarum, martyrumque admirari triumphos, ac stupere pulcherrimos ordines angelorum: nunc omnibus his omissis, turpi se man
Abbreviated transcription (Latin):
hoc benefitium semel accepit. qu̾a
ne gra derelictum necesse habeat
denuo egredi ad carnis consolatiors
immo desolationes: rursumq carna¬
lium sensuum sustinere tumultus.
Terribilis ꝓunde et nimis formidolo¬
sa comminatio: egredere et pasce he¬
dos tuos. Q uod est. Indignam te nõ¬
ueris illa tua familiari et suaui re
egredere de sanctuario meo.corde
tuoł ubi secrecos sacrosq ueritatis
ac sapientiȩ sensus dulcit̃ haurire
solebas: et magis tanquam una de
secularib pascendis et oblectandis
tuȩ carnis sensib intricare. Hedos
quippe qui peccatum significans.
ꝙ in iuditio collocandi sunt a si¬
nistris. dicit uagos ac petulantes
corporis sensus: ꝑ quos peccatum
tanquam mors ꝑ fenestras intrauit
ad animam. Cui et bene congruit
qd̃ sequitur in scriptura: iuxta ta¬
bernacula pastorum. Non enim
supra. sicut agni: s iuxta tab̃na¬
cula pastorum hedi pascuntur.
Pastores siquidem qui ueri pasto¬

Expanded text:
hoc beneficium semel accepit, quam hoc beneficium semel accepit, quam ne gratia derelictus necesse habeat denuo egredi ad carnis consolationes, imo desolationes, rursumque carnalium sensuum sustinere tumultus. Terribilis proinde, et nimis formidolosa comminatio: Egredere, et pasce haedos tuos, quod est: indignam noveris te illa tua familiari et suavi reregredere de sanctuario meo, corde tuo, ubi secretos, sacrosque veritatis ac sapientiae sensus dulciter haurire solebas, et magis tanquam una de saecularibus pascendis, et oblectandis tuae carnis sensibus intricare. Haedos quippe, qui peccata significant, et in judicio collocandi sunt a sinistris, dicit vagos ac petulantes corporis sensus, per quos peccatum tanquam mors per fenestras intravit ad animam. Cui et bene congruit, quod sequitur in scriptura: juxta tabernacula pastorum. Non enim supra sicut agni, sed juxta tabernacula pastorum hoedi pascuntur. Pastores siquidem, qui veri pasto
Abbreviated transcription (Latin):
scđm carnem uiuant: talis inquam
anima nescio an uel ipsam gehenña
ad tempus exꝑiri horribilius penaliue
ducat. quam post sp̃ualis studii huiꝰ
gustatam semel suauitatem. exire de¬
nuo ad illecebras uel potius ad mo¬
lestias carnis: sensuumq in explebi¬
lem repecere curiositatem: dicente ec¬
clesiaste. Oculus non unplecur uisu:
nec auris auditu. Audi enim homi¬
nem exꝑtum quȩ loquimur. Bonus
es inquit dñe sperantib in de: animȩ
querenti te. Ab hoc bono si quis auer¬
tere scãm illam animam conaretur:
puto haud secus accepisset. quam si
se de ꝑadiso et ab ipso introitu głȩ
conspiceret decurbari. Audi adhuc
et alium similem huic. Tibi dixit
cor meum ait. exquisiuit te facies
mea: faciem tuam domine requir̾a.
Unde et dicebat. Michi adherere do
bonum est. E item loquens ad am
mam suam dicit. Conuertere ani¬
ma mea in requiem tuam: qͥa dñs
bñfecit tibi. Dico gͦ uobis. nichil ẽ
qd̃ in tantum formidet quisquis

Expanded text:
secundum carnem vivant: talis, inquam, secundum carnem vivant: talis, inquam, anima nescio an vel ipsam gehennam ad tempus experiri horribilius poenaliusve ducat, quam post spiritualis studii hujus gustatam semel suavitatem exire denuo ad illecebras, vel potius ad molestias carnis, sensuumque inexplebilem repetere curiositatem, dicente Ecclesiaste: Oculus non impletur visu, nec auris auditu . Audi enim hominem expertum quae loquimur: Bonus es, inquit, Domine, sperantibus in te, animae quaerenti te . Ab hoc bono si quis avertere sanctam illam animam conaretur, puto haud secus accepisset, quam si se de paradiso, et ab ipso introitu gloriae conspiceret deturbari. Audi adhuc et alium similem huic: Tibi dixit cor meum, ait, exquisivit te facies mea; faciem tuam, Domine, requiram . Unde et dicebat: Mihi autem adhaerere Deo bonum est ; mam suam dicit: Convertere, anima mea, in requiem tuam, quia Dominus benefecit tibi . Dico ergo vobis: nihil est, quod in tantum formidet, quisquis