comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ non sit. Ergo consequent̾ et eẽ et uiue¬
re id qđ̃ intelligit. ñ sicuti ẽ cadauer qđ ñ
uiuit. nec sic uiuit anima. que ñ intelli¬
git. s ꝓprio quodã. eodẽq p̃stantiore mͦ.
Itẽ uelle se scuint. neq hoc posse quẽquã
qui ñ sit. et qui ñ uiuat parit̾ sciunt. Icẽq
uoluntatẽ ipsã referunt ad aliquid qđ
ea uoluntate uolunt. Meminisse etiã se sci¬
unt. simulq sciunt qđ nemo meminisser
Duob gͥ horũ triũ memoria et incelligentia
multarũ rerũ notitiã atq scientia continet᷑.
Uoluntas aut̃ adẽ ꝑquã fruam̃ eis uł utamͣ.
Fruim̾ enĩ cognitis in quib uoluntas ipsis
ꝓpt̃ se ipsa delecta ẽquiescit. Utimͦ gͦ eis q̃
ad aliud referimꝰ qͦ fruendũ ẽ. nec ẽ. alia
uita hominis uiciosa atq culpabilis quã
male utens. et male fruens. De qua re ñ ẽ
agit᷑. remoueamꝰ a c̃sidatione nr̃a. om̃s noti¬

Expanded text:
qui non sit. Ergo consequenter et esse et vivequi non sit. Ergo consequenter et esse et vivere id quod intelligit, non sicuti est cadaver quod non vivit, nec sicuti vivat anima quae non intelligit, sed proprio quodam eodemque praestantiore modo. Item velle se sciunt, neque hoc posse quemquam qui non sit et qui non vivat, pariter sciunt: itemque ipsam voluntatem referunt ad aliquid, quod ea voluntate volunt. Meminisse etiam se sciunt; simulque sciunt quod nemo meminisset, Duobus igitur horum trium, memoria et intelligentia, multarum rerum notitia atque scientia continentur: voluntas autem adest, per quam fruamur eis vel utamur. Fruimur enim cognitis, in quibus voluntas ipsis propter se ipsa delectata conquiescit: utimur vero eis quae ad aliud referimus quo fruendum est. Nec est alia vita hominum vitiosa atque culpabilis, quam male utens et male fruens. De qua re non est gitur, removeamus a consideratione nostra omnes noti
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ad id qđ se ipsa cognoscit cũ audit
ut se ipsã cognoscat. Certe enĩ noũ sibi dici.
sibi scilicet que ẽ. et uitut et intelligit.
Sed ẽ. et cadauer: uiuit et pecus. Incelligit
aũ nec cadauer nec pecus. Sic gͦ sẽ ẽẽ. et
uiuere scit quomͦ ẽ. et uiuit intelligen¬
Aerẽ se putat aerẽ incelligere putat
se cam intelligere scit. Aerẽ aũ se eẽ ñ scit.
s putat. Se cernat qđ putat cernat qđ
scit. hoc ei remaneat. unde ne illi quidẽ
dubitauerunt. qui aliud atq aliud corp̾¬
eẽ intẽ putauerunt. Neq enĩ om̃is mens acrẽ
se existimat. s aliȩ ignẽ aliȩ cerebrũ. alieq.¬
aliuã corpus. et aliud alię sic̃ supͣ comͣmo¬
raui. Om̃s tam̃ se intelligere nouerunt.
et eẽ et uiuere. Sed intelligere ad id qđ
intelligunt referunt. eẽ aũ et uiuere ad
se ipsas. Et nulli ẽ dubiũ nec quẽqͥuã in¬
celligere qui ñ uiuat. nec quẽquã uiuere

Expanded text:
aliud ad id quod se ipsam cognoscit, cum audit aliud ad id quod se ipsam cognoscit, cum audit ut se ipsam cognoscat. Certe enim novit sibi dici, sibi scilicet quae est, et vivit, et intelligit. Sed est et cadaver, vivit et pecus: intelligit autem nec cadaver, nec pecus. Sic ergo se esse et vivere scit, quomodo est et vivit intelligene putat, aerem intelligere putat, se tamen intelligere scit: aerem autem se esse non scit, sed putat. Secernat quod se putat, cernat quod scit: hoc ei remaneat, unde ne illi quidem dubitaverunt, qui aliud atque aliud corpuesse mentem putaverunt. Neque enim omnis mens aerem se esse existimat, sed aliae ignem, aliiud corpus, et aliud aliae, sicut supra commemoravi: omnes tamen se intelligere noverunt, et esse et vivere; sed intelligere ad id quod intelligunt referunt, esse autem et vivere ad se ipsas. Et nulli est dubium, nec quemquam intelligere qui non vivat, nec quemquam vivere
Abbreviated transcription (Latin):
on itaq uelut absentẽ se querat cernere:
s p̾sentẽ se curet disc̃nere. Nec quasi ñ
nouetit cognoscat s abeo qđ alc̾tm nouit
dinoscat. Ipsũ enĩ qđ audit cognosce te ipsam
quomͦ agere curabit si nescit aut quid sit
cognosce. aut quid sit te ipsam: Si aũ utruq
nouit. nouit et se ipsam. qͥa ñ ita dr̃ m̃ci
cognosce te ipsam. sic̃ dr̃ cognosce cherubin
et seraphin. De absentib eni illis credimꝰ.
mͦ nec ad intelligendũ p̃sto ẽ. nͥ corꝑalibus
signis editis. et hoc ita ut magis credamꝰ
quã intelligamꝰ. Neq ita ut dr̃ homini
uide facie tuã. qđ nͥ inspeculo fieri ñ
pocest. Nã et ipsa nr̃a facies absens ab as¬
pectu nr̃o ẽ. quia ñ ibi ẽ. quo ille dirigi
pocest. S cũ dr̃ inti cognosce te ipsã eo ictu
quo intelligit qđ dictũ ẽ. te ipsã cognoscit
se ipsam. Hec ob aliua quã eo qͦ sibi p̾ses
ẽ. Si aũ qđ dictũ ẽ. ñ intelligit ñ utiq
facit. Hoc gͥ ei p̾cipit᷑. ut faciat. Qđ cũ p̾cep¬

Expanded text:
on itaque velut absentem se quaerat cernere, sed praesentem se curet discernere. Nec se quasi non norit cognoscat, sed ab eo quod alterum novit dignoscat. Ipsum enim quod audit, Cognosce te ipsam, quomodo agere curabit, si nescit, aut quid sit, Cognosce; aut quid sit, Te ipsam? Si autem utrumque novit, novit et se ipsam: quia non ita dicitur menti, Cognosce te ipsam, sicut dicitur, Cognosce Cherubim et Seraphim: de absentibus enim illis credimus,modo, nec ad intelligendum praesto est, nisi corporalibus signis editis; et hoc ita, ut magis credamus, quam intelligamus. Neque ita ut dicitur homini, Vide faciem tuam: quod nisi in speculo fieri non potest. Nam et ipsa nostra facies absens ab aspectu nostro est, quia non ibi est quo ille dirigi potest. Sed cum dicitur menti, Cognosce te ipsam, eo ictu quo intelligit quod dictum est, Te ipsam, cognoscit se ipsam; nec ob aliud, quam eo quod sibi praesens est. Si autem quod dictum est non intelligit, non utique facit. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt alit̃ id quã cetã cogitaret. ñ scilicet ꝑ
imaginale sigintũ st̃c cogitant᷑ absencia que
sensũ corporis tacta s̃. siue omino ipsa. siue
eiꝰdẽ generis aliqua. s quadã intĩore ñ si¬
mulata s uera p̃sentia. Non enĩ quicquã
illi ẽ. se ipsa p̾sentiꝰ sic̃ cogitat uiuere se
et meminisse. et incelligere. et uelle se. Nou
enĩ hec inse. nec umaginat᷑. quasi extra
se illa sensu cetigerit. sic corꝑalia. queq
tangunt᷑ ex quoꝵ cogitationib sinichil sibi
affingat. ut tale aliquid eẽ se putet qͥcqͥd
ei de se remanet. hoc solũ ipsa ẽ.¬

Expanded text:
iter id quam caetera cogitaret, non scilicet per imaginale figmentum, sicut cogitantur absentia, quae sensu corporis tacta sunt, sive omnino ipsa, sive ejusdem generis aliqua; sed quadam interiore, non simulata, sed vera praesentia non enim quidquam illi est se ipsa praesentius: sicut cogitat vivere se, et meminisse, et intelligere, et velle se. Novit enim haec in se, nec imaginatur quasi extra se illa sensu tetigerit, sicut corporalia quaeque tanguntur. Ex quorum cogitationibus si nihil sibi affingat, ut tale aliquid esse se putet, quidquid ei de se remanet, hoc solum ipsa e
Abbreviated transcription (Latin):
adhoc ꝑtinet ut certa sit ñ se eẽ aliquid
eoꝵ de quib incerta ẽ. idq solũ ẽẽ cerca
sit: qđ solũ eẽ se certa ẽ. Sic enĩ cogitat
ignẽ aut aerẽ et qͥcqͥd aliud corꝑis cogi¬
tat neq ullo mͦ fieri posset ut ita cogitaᷤᷤ¬
rec. id qđ ipsa ẽ. quẽ admodũ cogitat
id qđ ipsa ñ ẽ. ꝑ phantasiã quippe ima¬
ginaria cogitat hec omia. siue ignẽ. siue
aerẽ. siue illud uł illud corpꝰ partẽ ue ullã
seu copaginẽ ceꝑacionẽq corꝑis. Nec uaq

Expanded text:
e aliquid eorum de quibus incerta est, idque solum esse se certa sit, quod solum esse se certa est. Sic enim cogitat ignem aut aerem, et quidquid aliud corporis cogitat. Neque ullo modo fieri posset ut ita cogitaret id quod ipsa est, quemadmodum cogitat, id quod ipsa non est. Per phantasiam quippe imaginariam cogitat haec omnia, sive ignem, sive aerem, sive illud vel illud corpus, partemve illam, seu compagi
Abbreviated transcription (Latin):
factũ ẽ et habitauit in nobis. Illumina¬
tio quippe nrã: paracipatio ẽ. ũbi illiꝰ.
scilicet uite q̃ lux ẽ. hominũ. huic aũ
participationĩ pͥrsus in habiles. et minꝰ¬
idonei eramꝰ. ꝓpt̃ in mundiciã peccatoꝵ.
Mundandi gͦ eramus. Porto iniquoꝵ et suꝑ¬
borũ una mundatio ẽ. sanquis iusti. et
humilitas dĩ. ut ad contẽpłandũ diñ qđ
natura ñ sumus: ꝑ eũ mundaremur
factũ qđ nata sumus. et qđ peccato ñ
sumus. đ s̃ enĩ nat᷑a ñ sumꝰ. homines
nat᷑a sumꝰ. iusti peccato ñ sumꝰ. Ds̃ itaq
factus homo iustus. in tc̃essit dõ ꝓ homi¬
ne peccatore. Non enĩ congruit᷑ pecca¬
tor iusto. s congruit hominihõ. Ad¬
iungens gͦ nobis similicudinẽ humani¬
tatis̾ suȩ  abstulit dissimilitudinẽ ini
suȩ. Aderito quippe mors peccatoris ue¬
niens ex dãpirationis necessitate: soluca
est per mortẽ iusti uenientẽ ex miseri¬
cordiȩ uoluntate: dũ simplũ eiꝰ congruit

Expanded text:
luminatio quippe nostra participatio Verbi est, illius scilicet vitae quae lux est hominum. Huic autem participationi prorsus inhabiles, et minidonei eramus, propter immunditiam peccatorum. Mundandi ergo eramus. Porro iniquorum et superborum una mundatio est sanguis justi, et humilitas Dei: ut ad contemplandum Deum quod natura non sumus, per eum mundaremur factum quod natura sumus, et quod peccato non sumus. Deus enim natura non sumus: homines natura sumus, justi peccato non sumus. Deus itaque factus homo justus, intercessit Deo pro homine peccatore. Non enim congruit peccator justo, sed congruit homini homo. Adjungens ergo nobis similitudinem humanitatis suae, abstulit dissimilitudinem iniqtatis suae. Merito quippe mors peccatoris veniens ex damnationis necessitate, soluta est per mortem justi venientem ex misericordiae voluntate, dum simplum ejus congruit
Abbreviated transcription (Latin):
uetẽm hominẽ cũ actib suis induite
nouũ qͥ penouat᷑ in agnicione dĩ
scđ̃m imaginẽ eiꝰ qͥ creauit eũ. Qđ
ꝗͦ ibi legitur induite nouũ hominẽ
qͥ scđm dm̃ creatꝰ ẽ. hoc isto loco
induite nouũ hominẽ qͥ renouat᷑
scđm imaginẽ eiꝰ qui creauit eũ

Expanded text:
ctibus ejus, induite novum, qui renovatur in agnitione Dei, secundum imaginem ejus, qui creavit eum . Quod ergo ibi legitur, induite novum hominem, qui secundum Deum creatus est, hoc isto loco, induite novum hominem, qui renovatur secundum imaginem ejus, qui creavit eum.
Abbreviated transcription (Latin):
illud ẽ. in psalmis. ignis. grando. nix
uoluit. quasi aliud sit caro aliud
corpus carnis. S quia corpꝰ multarũ
rerũ ẽ nom̃ quarũ nulla caro ẽ. Nam
multa sunt excepta carne corꝑa cele¬
stia. et corꝑa t̾restria corpꝰ carnis dix
corpus que caro est. Sic itaq sp̃m m̃tis eum
sp̃m que mens ẽ. Alibi quoq aꝑtiꝰ etiã
imagine nominauit scilicet aliis ũbis

Expanded text:
illud in Psalmis, Ignis, grando, nix,illud in Psalmis, Ignis, grando, nix,voluit, quasi aliud sit caro, aliud corpus carnis: sed quia corpus multarum rerum nomen est quarum nulla caro est nam multa sunt excepta carne corpora coelestia, et corpora terrestria, corpus carnis dixit, corpus quae caro est. Sic itaque spiritum mentis eum spiritum quae mens est. Alibi quoque apertius etiam imaginem nominavit, scilicet aliis verbis
Abbreviated transcription (Latin):
creatũ. hoc alio loco dr̃ ad imaginẽ dĩ.
s petcando uisticiã et scĩtatẽ ueritatis
amisit. ꝓpt̃ qđ hec imago deformis. &
decolor facta ẽ. Hanc recipit cũ re
luit. quasi aliud sit mens. aliud sp̃c
nes similes corpoꝵ. De quõ dicit ad
chorintyos uͥ dicit. si aut̃ orauero
lingua: spc m̃s orat. mens aut̃ mea
infructuosa ẽ. Hoc enĩ ait qͣndo id
qđ dicit᷑ ñ intelligit᷑. qr nec dici potest.
nͥ corporaliũ nocũ imagines sõ iuĩ sonum
oris in spũ cogitacione p̃ueniant.
Dicit᷑ et hominis anima sp̃c. Unde ẽ
in euangelio. et inclinato capite
tradidit spm̃. qͦ significata est mors
corpis anima exeunte. de corpe¬
Ur̃sp̃iritꝰ etiã pecoris. qđ in ecclesiasten
libro salomonis aꝑcissime scripcũ
ẽ. uͥ ait qͥs scit si spc filioꝵ hominis
si ascendet ipse sursũ. et sp̃c pecoris.
si descendet ipse deorsum in t̾ra:
Scriptũ ẽ etiã in genesi uͥ dicit dilu¬
uio mortuã uniũsam carnẽ que

Expanded text:
 hoc alio loco dicitur, ad imaginem Dei . Sed peccando, justitiam et sanctitatem veritatis amisit; propter quod haec imago deformis et decolor facta est: hanc recipit, cum reluit, quasi aliud sit mens, aliud spirines similes corporum: de quo dicit ad Corinthios, ubi dicit, Si autem oravero lingua, spiritus meus orat, mens autem mea infructuosa est . Hoc enim ait, quando id quod dicitur, non intelligitur: quia nec dici potest, nisi corporalium vocum imagines sonum oris spiritus cogitatione praeveniant. Dicitur et hominis anima spiritus: unde est in Evangelio, Et inclinato capite tradidit spiritum ; quo significata est mors corporis, anima exeunte. Dicitur spiritus etiam pecoris, quod in Ecclesiaste libro Salomonis apertissime scriptum est, ubi ait: Quis scit spiritus filiorum hominum si ascendet ipse sursum, et spiritus pecoris si descendet ipse deorsum in terram ? Scriptum est etiam in Genesi, ubi dicit diluvio mortuam universam carnem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ui uͦ comemorati conũtunt᷑
ad dñm. ab ea deformitate
qua ꝑcupiditates scłares con¬
formabant᷑ hu ic scło. reformant᷑ ex
illo audientes apłm dicentẽ. nolite
conformari huic scło s reformamini
in nouitate sensus ur̃i. ut incipiat
illa unago ab illo reformari. a quo
formata ẽ. Non enĩ reformare se
ipsam potest. sic potu it deformare.
Dic etiam alibi. Renouamini in spũ
eum qui scđm din creatus ẽ. in iusticia¬

Expanded text:
ui vero commemorati convertuntur ad Dominum ab ea deformitate, qua per cupiditates saeculares conformabantur huic saeculo, reformantur ex illo, audientes Apostolum dicentem, Nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in novitate mentis vestrae : ut incipiat illa imago ab illo reformari, a quo formata est. Non enim reformare se ipsam potest, sicut potuit deformare. Dicit etiam alibi: Renovamini spiritu eum qui secundum Deum creatus e
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ib. Primogenitꝰ utiqͦ. amortuis. scđ̾m
eundẽ apłm. Qua morte seminata ẽ.
litatẽ conformamur in corꝑe. etiã illud
agimꝰ qđ itẽ dic̃ idẽ apłs. Sic̃ porta¬
uunus unaginẽ t̾reni. portemꝰ et
imaginẽ eius qui de celo ẽ. ut scilicet
in mortales nos futuros fide uera: et
spe certa firmaq teneamꝰ. Sic enĩ nc̃
eandẽ imaginẽ portare possumꝰ ñ dũ
inuisione. ħ infide. ñ dã in re. s inspe.

Expanded text:
is. Primogenitus utique a mortuis secundum eumdem Apostolum, qua morte seminata est litatem conformamur, in corpore etiam illud agimus, quod item dicit idem Apostolus. Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginehristum immortales nos futuros fide vera et spe certa firmaque teneamus. Sic enim nunc eamdem imaginem portare possumus nondum in visione, sed in fide; nondum in re, s
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ ad boc opus tantũmodo creatã forma¬
ta sit. in qua dĩ sic̃ oͣportuisse udicauit
humanis ostendet᷑ aspectib. angłi qui iã
erant. ita mitcebantur. ut exꝰ ꝑsona
dĩ loquerent᷑. assum̃tes corporalẽ spetiẽ. de
creat᷑a corporea. in usũ ministerii sui. aut
ipsũ corpus suũ cui ñ subdunt᷑. s subdi¬
tũ regat mutantes acq uertentes in species
quͦs u ellent. accõmodatas atq aptas ac¬
tionib suif. scđm attributã sibi acreacore

Expanded text:
utrum ad hoc opus tantum creatura formata sit, in qua Deus, sicut tunc oportuisse judicavit, humanis ostenderetur aspectibus; an angeli qui jam erant, ita mittebantur, ut ex persona dei loquerentur, assumentes corporalem speciem de creatura corporea in usum ministerii sui aut ipsum corpus suum, cui non subduntur, sed subditum regunt, mutantes atque vertentes in species, quas vellent, accomodatas atque aptas accionibus suis secundum attributam sibi a creatore
Abbreviated transcription (Latin):
uł cũ spc̃ sc̃s uisibili spẽ siue in colũba
siue in igneis linguis apparuit : Sed
fateor ex cede uires intentionis mee.
ucrũ angłi manente spũali sui corporis
qualitate. ꝑ hanc occultiꝰ oꝑantes. assu¬
mant ex inferiorib elem̃tis copulentio¬
rib qd̾ sibi coaptatũ qͣsi aliquã uestẽ
mutent. et uertant in quaslibet species
transforment in qđ uoluerint accõmo¬
data: fuerint. ad id̃ qđ agunt. Sed qđ¬
lib& hoꝵ sit : ad p̾sentẽ questionẽ ñ
peranet. Et quãuis hec qm̃ homo sũ¬

Expanded text:
us sanctus visibili specie, sive in columba, sive in igneis linguis apparuit . 5. Sed fateor excedere vires intentionis meae, utrum Angeli manente spirituali sui corporis qualitate per hanc occultius operantes, assumant ex inferioribus elementis corpulentioribus, quod sibi coaptatum, quasi aliquam vestem mutent et vertant in quaslibet species transforment in quod voluerint, accommodate ad id quod agunt. Sed quodlibet horum sit, ad praesentem quaestionem non pertinet. Et qua
Abbreviated transcription (Latin):
ec in merito in edificatione
dnĩci corporis. in cuiꝰ sigura
dẽplũ la uideis destructũ. triduo sresies¬
citat᷑ũ eẽ. dicebat: numerꝰ ipse sena¬
ducenti sepauaginta sex dies. Qui nu¬
merus dierũ cõplet nouẽ m̃ses et sex
dies. qui tanquã decẽ m̃ses pariẽtib
feminis inputant᷑ ñ quia om̃s ad
sextũ diẽ post nouẽ m̃ses ꝑueniunt
s qr ipsa ꝑfectio corporis dñĩ tot di¬
eb ad partũ ꝑducta cõꝑit᷑ sic̃ ama¬
iorib tradicũ suscipiens ȩccłȩ custo¬
dit auetoritas. Octauo enĩ kł apͥł
monum̃to nouo quo sepultus ẽ. uͥ
nullus erat positus mortuorũ. nec ande nec
postea: congruit uterus uirginis. quo concep¬
tus ẽ. uͥ nullus seminatus ẽ. mortaliũ. Natꝰ
aũ tradit᷑ octauo hł ianuarias. Ab illo gͦ
die usq ad istũ cõputati: ducenti septuagin¬
ta et sex reꝑiunt᷑ dies. qui senariũ numerũ
quadragies sexies habent. Quo numero
annoꝵ teplũ edificatũ ẽ. quia eo numero

Expanded text:
ec immerito in aedificatione dominici corporis, in cuius figura templum a Iudaeis destructum triduo se resuscitaturum esse dicebat, numerducenti septuaginta sex Qui numerus dierum complet novem menses et sex dies, qui tanquam decem menses parientibus feminis imputantur: non quia omnes ad sextum diem post nonum mensem perveniunt, sed quia ipsa perfectio corporis Domini tot diebus ad partum perducta comperitur, sicut a majoribus traditum suscipiens Ecclesiae custodit auctoritas. Octavo enim calendasmonumento novo quo sepultus est, ubi nullus erat mortuorum positus , nec ante, nec postea, congruit uterus virginis quo conceptus est, ubi nullus seminatus est mortalium. Natus autem traditur octavo calendas januarias. Ab illo ergo die usque ad istum computati, ducenti septuaginta et sex reperiuntur dquadragies sexies habet. quo numero annorum templum aedificatum est, quia eo numero
Abbreviated transcription (Latin):
dixi qr de meo accipiet et anminciabit u̾ob̾:
modũ ille de patre. De se qͥppe dixerat mea
doctrina ñ ẽ. mea. s eiꝰ qͥ me misit. De spũ aũ¬
scõ: ñ enĩ loquet᷑ a semetipso. s que c̃q. audiec
loquet᷑: et qr de mõ accipiet et annunciabit
uobis. S qr reddidit causam qur dixerit de

Expanded text:
dixi, Quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis ; , quemadmodum ille de Patre. De se quippe dixerat, Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit: de Spirituudierit loquetur, et: quia de meo accipiet et annuntiabit uobis. sed quia reddit causam, cur dixerit: de
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatib credã ÷ nc̃ non opꝰ ẽ dicere
ne cogar ꝓbare. ⁊ fiat sermo longior
ꝯde re quã ñ indiget p̃sens questio. Ilud
nc̃ uidendũ ẽ. utrũ angłi tc̃ agebant
et illas corpoꝵ spẽs apꝑarentes ocłis
hominũ. ⁊ ulas uoces aurib insonantes
cũ ipsa sensibił creatã ad nutũ serui¬
ens conditoris. in qđ opꝰ erat. ꝓtẽpore
uertebat᷑. sic̃ in libro sapient᷑ie scriptũ
ẽ creatura enĩ tibi factori desoruiens.
extendit᷑ in torm̃tũ adũsus in iustos.
& lenior fit ad benefaciendũ his qui
inte confidunt. Ppt̾ hoc et tẽ in oĩã
se tͣnsfigurans. omĩũ nutrici grẽ tue
hominũ

Expanded text:
auctoritatibus credam, nunc non opus est dicere, ne cogar probare, et fiat sermo longior de re qua non indiget praesens quaestio. 6. Illud nunc videndum est, utrum Angeli tunc agebant et illas corporum species apparentes oculis hominum, et illas voces insonantes auribus, cum ipsa sensibilis creatura ad nutum serviens Conditori, in quod opus erat pro tempore vertebatur, sicut iest: Creatura enim tibi factori deserviens extenditur in tormentum adversus injustos; et lenior fit ad benefaciendum his qui in te confidunt. Propter hoc et tunc in omnia se transfigurans, omnium nutrici gratiae tuae hominu
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ inhis reb possumus liguido reꝑiamꝰ
de sola m̃te tͣctemus. Mens gͥ cũ amat̾ se
E t si aliqua substancia ẽ. amor. ñ ẽ utiq
corpus. s sp̃s. nec mens corpus s spc̃ ẽ.
N eq: tamen amor. et mens duo spc̃. s unꝰ
qđ amat᷑ et amor. Et hec quidẽ duo relaciue
adinuicẽ dñr. Amans quippe ad amorẽ
refertur & amor ad amantẽ. Amans enĩ aliqͦ
amore amat. et amor alicuius amantisẽ.
hominis. idõ mens et sp̃c ẽ. Netracto enĩ eo
qđ homo ẽ. quid adiuncto corpore dr̃:
Necracto gͦ corpore mens et sp̃c manet. re¬
ttacto au amante: nullus ẽ amor. et reccto
amore. nullus ẽ amans. Idõq quantũ
adinuicẽ referunt᷑ duo sunt. Qđ aũ
ad se ipsa dñr. et singilla sp̃c. et simul
ucrũq unis sp̃e. Et singula mens. et simul
utrũq una mens. Ubi gꝰ trinitas: Atcen¬
damus quantũ possumus et inuocemus
lucẽ sempit̾nã ut illuminet tenebras

Expanded text:
quantum in his rebus possumus, liquido reperiamus, quantum in his rebus possumus, liquido reperiamus, de sola mente tractemus. Mens igitur cum amat se Et si aliqua substantia est amor, non est utique corpus, sed spiritus: nec mens corpus, sed spiritus est. Neque tamen amor et mens duo spiritus, sedquod amatur et amor. Et haec quidem duo relative ad invicem dicuntur. Amans quippe ad amorem refertur, et amor ad amantem. Amans enim aliquo amore amat, et amor alicujus amantis esthominis est, ideo mens et spiritus est. Retracto enim eo quod homo est, quod adjuncto corpore dicitur; retracto ergo corpore, mens et spiritus manet: retracto autem amante, nullus est amor; et retracto amore, nullus est amans. Ideoque quantum ad invicem referuntur, duo sunt: quod autem ad se ipsa dicuntur, et singula spiritus, et simul utrumque unus spiritus; et singula mens, et simul utrumque una mens. Ubi ergo trinitas? Attendamus quantum possumus, et invocemus lucem sempiternam, ut illuminet tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
Aceego qui hoc quero eũ aliquid
amo. tria s. ego. et qđ amo. et ipse
amor. Non enĩ amo amorẽ. nisi amantẽ
amem. Nã ñ ẽ. amor ubi nichil amat᷑. Tria
gͦ s. amans. et qđ amat᷑. et amor. Qđ si ñ
amẽ nͥ me ipsũ ñ ne duo er̃ qđ amo et amor.
Amans enĩ et qđ amat᷑ hoc idẽ ẽ. quando
se ipse amat sic̃ amare et amari eodẽ mͦ
id ipsũ ẽ. cũ se quisq amat. Cadẽ quippe
res bis dr̃. cũ dr̃ amat se et amat᷑ ase. T unc
enĩ ñ ẽ aliud atq aliud amare atq amari
sic̃ ñ ẽ alius atq aliꝰ. amans atq amatus.
At uͦ amor et qđ amat᷑ etiã sic duo sunt.
Non enĩ quisqͥs se ainat amor ẽ. nͥ cũ amat᷑
ipse amor. Aliud ẽ aũ amare se aliud amo
amat᷑. Punc enĩ amans. et qđ̃ amat᷑ unũ ẽ.
Unde uidet᷑ ñ eẽ consequens ut ubicũq amor
fuerit. iã tria intelligant᷑. Auferamds enĩ
abhac considatione ceta que multa s. quib
hõ corstat. atq ut hec que nunc requirimꝰ

Expanded text:
ce ego qui hoc quaero, cum aliquid amo tria sunt: ego et quod amo, et ipse amor. Non enim amo amorem, nisi amantem amem: nam non est amor, ubi nihil amatur. Tria ergo sunt; amans, et quod amatur, et amor. Quid, si non amen nisi me ipsum? nonne duo erunt; quod amo, et amor? Amans enim et quod amatur, hoc idem est, quando se ipse amat: sicut amare et amari, eodem modo idipsum est, cum se quisque amat. Eadem quippe res bis dicitur, cum dicitur, Amat se, et amatur a se. Tunc enim non est aliud atque aliud, amare et amari; sicut non est alius atque alius, amans et amatus. At vero amor, et quod amatur, etiam sic duo sunt. Non enim cum quisque se amat amor est, nisi cum amatur ipse amor. Aliud est autem amare se, aliud estamatur. Tunc enim amans et quod amatur unum est. Unde videtur non esse consequens ut ubicumque amor fuerit, jam tria intelligantur. Auferamus enim ab hac consideratione caetera quae multa sunt, quibus homo constat: atque ut haec quae nunc requirimus,
Abbreviated transcription (Latin):
minimus. subinde ꝑ auriũ sensũ labentib
uocib alienato nutũ uoluntatis ꝓ quẽ so¬
lent infigi memorie. Uerius itãq dixeri¬
mus cũ tale aliquid accidit ñ meminiꝰ
quã ñ audiuimus. Nã et legentib eue-¬
nit et michi scpissime. ut ꝑlecta pagina
uł epła nesciã quid legerim et repetã.
In aliuid quippe intentio nutu uolun¬
tatis ñ sic ẽ. adbibita memoria sensui
corporis. quomͦ ipse sensus adhibitus
ẽ. litis. Ita᷑ ambulantes intenta in aliud
uoluntate. nesciunt qua transierint.
Qđ si ñ uidissent ñ ambulassent. aut
maiore intentione palpando ambulassent

Expanded text:
minimus, subinde per aurium sensum labentibus minimus, subinde per aurium sensum labentibus vocibus alienato nutu voluntatis, per quem solent infigi memoriae. Verius itaque dixerimus, cum tale aliquid accidit, Non meminimus, quam, Non audivimus. Nam et legentibus evenit, et mihi saepissime, ut perlecta pagina vel epistola, nesciam quid legerim, et repetam. In aliud quippe intento nutu voluntatis, non sic est adhibita memoria sensui corporis, quomodo ipse sensus adhibitus est litteris. Ita et ambulantes intenta in aliud voluntate, nesciunt qua transierint: quod si non vidissent, non ambulassent, aut majore intentione palpando ambulassent
Abbreviated transcription (Latin):
sensus. ne aliquid sentiamꝰ. aut ut sentire
desinamꝰ ueluti cũ oculos ab eo qđ uide
nolumꝰ auertimus uł claudimus. Sic
aures a sonis. sic nares ab odorib. Ica etiã
uł os claudendo uł aliqrud ex ore respu¬
endo. a soporib aũsam᷑. In tactu quoq. uł
subtrahuus corpus ne cangamus qđ no¬
lumus uł si iã tangebamus. abicimus
aut repellimus. Itã motu corporis agit
uoluntas ne sensus corporis reb sensibilib
copulet᷑. et agit hoc qͣntũ potest. Nã
cũ in hac que actione ꝓpt̃ conditionẽ
seruilis mortalicatẽ difficultatẽ. patet᷑.
cruciatus ẽ. consequens ut uoluntati
nichil reliqui fiat nisi tolerantia. aaemo¬
riã uͦ a sensu uoluntas aũtit. cũ in
aliud intenta ñ ei sinit inherere p̃sen¬
tia. Qđ̃ animadutẽ facile ẽ. cũ sepe
corã loquentẽ nobis aliquẽ aliud co¬
gitando ñ audisse nobis uidemur.
Falsũ ẽ autẽ. audiuimus enĩ. s ñ me¬

Expanded text:
sensus, ne aliquid sentiamus, aut ut sentire sensus, ne aliquid sentiamus, aut ut sentire desinamus: veluti cum oculos, ab eo quod videre nolumus, avertimus, vel claudimus: sic aures a sonis, sic nares ab odoribus. Ita etiam vel os claudendo, vel aliquid ex ore respuendo a saporibus aversamur. In tactu quoque vel subtrahimus corpus ne tangamus quod nolumus, vel si jam tangebamus, abjicimus aut repellimus. Ita motu corporis agit voluntas, ne sensus corporis rebus sensibilibus copuletur. Et agit hoc quantum potest: nam cum in hac actione propter conditionem servilis mortalitatis difficultatem patitur, cruciatus est consequens, ut voluntati nihil reliqui fiat, nisi tolerantia. Memoriam vero a sensu voluntas avertit, cum in aliud intenta non ei sinit inhaerere praesentia. Quod animadvertere facile est, cum saepe coram loquentem nobis aliquem aliud cogitando non audisse nobis videmur. Falsum est autem: audivimus enim, sed non me
Abbreviated transcription (Latin):
periat modũ atq m̃surã om̃iũ formarũ
quas cogitans intuet᷑. Nã neq colorẽ
que nũquã uiderit. neq figurã corpo¬
ris. nec sonũ quẽ nũquã audiuit. nec
saporẽ quẽ nũquã gũstauit. nec odorẽ
que nũquã olefecit. nec ullã contiec¬
tationẽ corporis quã nũquã sensit.
potest quisquã omĩno cogitare. Ac si
ꝓptea nemo aliquid corporale cogitat
niũ qđ sensit. quia nemo memunt
corporale aliquid nisi qđ senste. sicut
in corporib sentiendi. sic in memoria
ẽ. cogitandi modus. Sensus enĩ accipit
speciem ab eo corpore qđ sentimus. et asensu memoria.
A memoria uͦ acies cogitanto. Uoluntas porro
sic̃ adiungit sensũ corpori. sic memoriã
Censui. sic cogitantis aciẽ mimorie. Que aũ
contiliat ista atq coniungit ipsa etiã dis¬
iungit ac seꝑat. idẽ. uoluntas. Sed asentien¬
dis corporib motu corporis. seꝑat corporis

Expanded text:
periat modum atque mensuram omnium formarum periat modum atque mensuram omnium formarum quas cogitans intuetur. Nam neque colorem quem nunquam vidit, neque figuram corporis, nec sonum quem nunquam audivit, nec saporem quem nunquam gustavit, nec odorem quem nunquam olfecit, nec ullam contrectationem corporis quam nunquam sensit, potest quisquam omnino cogitare. At si propterea nemo aliquid corporale cogitat nisi quod sensit, quia nemo meminit corporale aliquid nisi quod sensit, sicut in corporibus sentiendi, sic in memoria est cogitandi modus. Sensus enim accipit speciem ab eo corpore quod sentimus, et a sensu memoria, a memoria vero acies cogitantis. 15. Voluntas porro sicut adjungit sensum corpori, sic memoriam sensui, sic cogitantis aciem memoriae. Quae autem conciliat ista atque conjungit, ipsa etiam disjungit ac separat, id est, voluntas. Sed a sentiendis corporibus motu corporis separat corporis
Abbreviated transcription (Latin):
quentas dico. nequisquã putet in illã me
exisse trinitacẽ. que foris in sensibilib et
in sensib agit᷑ s eas cogito corpoꝵ species.
que narrans ũbis sonisq. significat. quas
utiq ñ reminiscens s audiens cogito.
Sed si diligentius consideremus nec tunc
excede iur memorie modus. Neq enĩ in
telligere possẽ narrantẽ si ea que dic̃ et
si contexta tunc pͥmũ audirẽ. ñ tam̃
geneialit̃ singula meͣnissem. Qui eñ
michi narrat ũbi grã aliquẽ monte.
silua exutũ. et oleus indirtũ. ei narrat
qͥ mẽmi nerĩ species et montiũ. et sil¬
uarũ et olearũ. Quas si oblitus ẽẽin
quid diceret om̃ino nescirẽ. et idõ nar¬
racionẽ illã cogitare ñ possem. Ita fit
ut om̃is qui corporalia cogitat. siue
ipse aliquid confingat. siu̾e audiat aut
legat. uł p̃crita narrantẽ uł fut᷑a p̃nunci¬
antẽ. ad memoriã suã recurrat. et ibi re¬

Expanded text:
quentis dico, ne quisquam putet in illam me quentis dico, ne quisquam putet in illam me exisse trinitatem, quae foris in sensibilibus et in sensibus agitur: sed eas cogito corporum species, quas narrans verbis sonisque significat; quas utique non reminiscens, sed audiens cogito. Sed si diligentius consideremus, nec tunc exceditur memoriae modus. Neque enim vel intelligere possem narrantem, si ea quae dicit, et si contexta tunc primum audirem, non tamen generaliter singula meminissem. Qui enim mihi narrat, verbi gratia, aliquem montem silva exutum, et oleis indutum, ei narrat qui meminerim species et montium et silvarum et olearum; quas si oblitus essem, quid diceret omnino nescirem, et ideo narrationem illam cogitare non possem. Ita fit ut omnis qui corporalia cogitat, sive ipse aliquid confingat, sive audiat, aut legat vel praeterita narrantem, vel futura praenuntiantem, ad memoriam suam recurrat, et ibi re
Abbreviated transcription (Latin):
ri. et cuiu̾s libet coloris. cũ solẽ uiridẽ
nũquã uiderĩ. et idõ ñ meminerĩ.
Atq ut solẽ ita  cetã. Hec aũ rerũ forme
qm̃ corporales atq sensibiles sunt. Erat
quidẽ animꝰ cũ eas opinat᷑. ed mͦ foris
eẽ. quomꝰ intus cogitat. uł cũ iã in¬
terierunt foris: et adhuc in memoria
retinent᷑. uł cũ alit̃ eciã qđ meminimꝰ
Ñrecor dandi fide s cogitandi ueri¬
tate format᷑ quãquã sẽpissime credamꝰ
etiã uera narrantib que ipsis sensib
ꝑceꝑunt. Que cũ in ipso auditu qͣndo
narrant᷑ cogitanus. ñ uidet᷑ ad memoriã
recorqueri acies at fiant uisiones cogitantiũ.
Neq enĩ ea nobis recordantib sed alio nar¬
rante cogitamus. atq illa trinitas ñ hic
uidet᷑ expleri. que fit cũ species in memo¬
ria lac̾ens et usio recordantis t̃cia uolun¬
tate copulant᷑. Non enĩ qđ̃ lacebat in
memoria mea. ẜ̃ qđ audio cogito cũ
aliquid m narrat᷑. Non ipsas uoces lo¬

Expanded text:
viridem nunquam viderim, et ideo nec meminerim: atque ut solem, ita caetera. Hae autem rerum formae, quoniam corporales atque sensibiles sunt, errat quidem animus, cum eas opinatur eo modo foris esse, quomodo intus cogitat, vel cum jam interierunt foris, et adhuc in memoria retinentur, vel cum aliter etiam, quod meminimus, non recordandi fide, sed cogitandi varietate formatur. 14. Quanquam saepissime credamus etiam vera narrantibus, quae ipsi sensibus perceperunt. Quae cum in ipso auditu quando narrantur cogitamus, non videtur ad memoriam retorqueri acies, ut fiant visiones cogitantium: neque enim ea nobis recordantibus, sed alio narrante cogitamus: atque illa trinitas non hic videtur expleri, quae fit cum species in memoria latens et visio recordantis tertia voluntate copulantur. Non enim quod latebat in memoria mea, sed quod audio, cogito, cum aliquid mihi narratur. Non ipsas voces lo
Abbreviated transcription (Latin):
presertĩ si ꝑ in cognita ꝑgerent. Sed quia facile
ambulauerunt. utiq uiderunt. Quia uͦ ñ
sic sensus oculoꝵ locis qͣilib cũq ꝑgebant¬
aut ita ipsi sensui memoria iungebat᷑ nullo
mͦ id qđ uiderunt. etiã recentissimũ me¬
minisse potuerunt. Iã porro ab eo qđ
in memoria ẽ. animi aciẽ uelle aũcere.
nichil ẽ aliud. quã ñ inde cogitare.

Expanded text:
uia facile ambulaverunt, utique viderunt: quia vero non sicut sensus oculorum locis quacumque pergebant, ita ipsi sensui memoria jungebatur, nullo modo id quod viderunt etiam recentissimum meminisse potuerunt. Jam porro ab eo quod in memoria est, animi aciem velle avertere, nihil est aliud quam non inde cogitare.
Abbreviated transcription (Latin):
plicant᷑ atq uariant᷑. Unũ quippe solẽ
memini. quia sicuti ẽ. unũ uidi. Si
uoluero aut̃ duos cogito uł tres uł qͦt¬
qͦt uolo s ex eadẽ memoria qua unũ
memini format᷑ acies multos cogitantis
Et tantũ memini. quantũ uidiꝰ. Si enĩ
maiorẽ uł minorẽ memini quã uidi:
Ñ iã memini qđ uidi. et idõ nec me¬
mini. Quia uͦ memini. tantũ memini
ni ut uidi. Cogito aut̃ sic̃ uolo cur¬
rentẽ. et ubi uolo. stantẽ unde uolo et
quo uolo uenientẽ. Quadrũ etiã mͥ co

Expanded text:
plicantur atque variantur. Unum quippe solem plicantur atque variantur. Unum quippe solem memini, quia sicuti est, unum vidi: si voluero autem, duos cogito, vel tres, vel quotquot volo; sed ex eadem memoria qua unum memini formatur acies multos cogitantis. Et tantum memini, quantum vidi. Si enim majorem vel minorem memini, quam vidi, jam non memini quod vidi, et ideo nec memini. Quia vero memini, tantum memini ni, ut vidi; cogito, autem sicut volo currentem, et ubi volo stantem, unde volo et quo volo venientem. Quadrum etiam mihi co
Abbreviated transcription (Latin):
ed qm̃ ñ potest acies animi
simul omia que memoria tenet
uno aspectu contueri alt̾nanant uicissĩ
cedendo ac succedendo trinitates co¬
gitationũ. Atq ita fit ista innumera¬
bilit̃ numerosissima trinitas. nec tam̃
infinita. si numerus in memoria rec̃¬
ditarũ rerũ ñ excedat᷑. Ex quo enĩ
cepit unus quisq sentire corpora.
quolibet corporis sensu. etiã si possit
adiungere. que oblitus ẽ. certus ac
det̾mnuacꝰ ꝑfecto numerus foret quãuis in¬
nmerabilis. Dicimꝰ enĩ in numerabilia ñ
solũ infinita s etiã que ita  finita sunt
ut facultatẽ. numerantis excedant. Sedhinc
uis cũ fic utriꝰq copulatio. unũ idemq
uideat᷑ quia meminisse ñ possumus cor¬
poriĩ species nͥ tot qđ sensimus. et qͣntas
sensimus. et sic̃ sensimus. Ex corporis enĩ
sensu eas in memoriã Qbibit animus.
Uisiones tam̃ ille cogicantiũ. ex his qͥdẽ
reb que sunt in memoria. s tam̃ in¬
numerabilit̾ atq. omĩno infĩnite multi¬

Expanded text:
 non potest acies animi simul omnia quae memoria tenet, uno aspectu contueri, alternant vicissim cedendo ac succedendo trinitates cogitationum, atque ita fit ista innumerabiliter numerosissima trinitas: nec tamen infinita, si numerus in memoria reconditarum rerum non excedatur. Ex quo enim coepit unusquisque sentire corpora quolibet corporis sensu, etiam si posset adjungere quorum oblitus est, certus ac determinatus profecto numerus foret, quamvis innumerabilis. Dicimus enim innumerabilia, non solum infinita, sed etiam quae ita finita sunt, ut facultatem numerantis excedant. 13. Sed vis cum fit utriusque copulatio, unum idemque videatur: quia meminisse non possumus corporum species, nisi tot quot sensimus, et quantas sensimus, et sicut sensimus: ex corporis enim sensu eas in memoriam combibit animus: visiones tamen illae cogitantium ex iis quidem rebus quae sunt in memoria, sed tamen innumerabiliter atque omnino infinite multi
Abbreviated transcription (Latin):
sermonũ uniusa÷ ipse. Cũ gͦ ꝑuenerimꝰ
ad te cessabunt. multa ista quȩ dicimꝰ.
& nõ ꝑuenimus. & maneb̾ unus om̃ia in
omĩb & sine fine dicemus unũ. laudan
teste in unu. & in te facti etiã unũ . nos
Dñe ds̃ une. ds trinitas. quȩcułq dixi in
his libris. de tuo. agnoscant & tui. Si
qua de meo: & tu ignoce: & tui.

Expanded text:
sermonum universa est ipse . Cum ergo pervenerimus sermonum universa est ipse . Cum ergo pervenerimus ad te, cessabunt multa ista quae dicimus, et non pervenimus; et manebis unus omnia in omnibus : et sine fine dicemus unum ltes te in unum, et in te facti etiam nos unum, Domine Deus, une Deus Trinitas, quaecumque dixi in his libris de tuo agnoscant te tui, si quae de meo et tui ignosce et tui.
Abbreviated transcription (Latin):
istũ non multũ locutu. qui nõ solũ.
oportune. uerũ etiã inportune. ubũ
tuũ dñe non tacebat. S ido nõerat
multũ : quia tantũ erat nescessariũ.
ibera me¬
ds̃ m̃s. a multiloquio quod pa¬
cior. intis in anima mea mise-¬
ra: in conspectu tuo & cõfugientẽ ad
misccłiã tua. Ho enim cogitacionib
taceo: etiã tacens uocib. Et siquidẽ
non cogitarẽ nisi quod p laceret tibi:
non utiq rogarẽ. ut me ab hoc mul¬
tiloquio liberares. S multe sunt co¬
gitaciones meȩ tales. quales nosti co-¬
gitaciones hominũ qm̃ uanȩ sunt.
Da mͥ non eis consentire: Et si quando
me delectant. eas nic hil hominus.
imꝓbare. nec in eis uelut dormitando
immorari. Nec in tantũ ualeant. apud
me ut aliquid in oꝑa mea ꝓcedat ex
illis. s ab eis mea saltim sit tua sentencia.
tuta consciencia te tuente. Sapiens
quidã cũ de te loqueretur: ꝗlły ecclas
dicimus. & nõ ꝑuenimus. & consũmacio

Expanded text:
istum non multum locutum, qui non solum istum non multum locutum, qui non solum opportune, verum etiam importune verbum tuum, Domine, non tacebat? Sed ideo non erat multum, quia tantum erat necessarium. Libera meus, a multiloquio quod patior intus in anima mea, misera in conspectu tuo, et confugiente ad misericordiam tuam. Non enim cogitationibus taceo, etiam tacens vocibus. Et si quidem non cogitarem nisi quod placeret tibi, non utique rogarem ut me ab hoc multiloquio liberares. Sed multae sunt cogitationes meae, tales quales nosti, cogitationes hominum, quoniam vanae sunt . Dona mihi non eis consentire, et si quando me delectant, eas nihilominus improbare, nec in eis velut dormitando immorari. Nec in tantum valeant apud me, ut aliquid in opera mea procedat ex illis; sed ab eis mea saltem sit tuta sententia, tuta conscientia, te tuente. Sapiens quidam cum de te loqueretur in libro suo,dicimus, et non pervenimus, et consummatio
Abbreviated transcription (Latin):
teris ueritatis. misit ds filiũ suũ. nec tu
unigenite diceres. de spu scõ. quẽ mittẽ
pat᷑ in nomine meo. & quẽ ego mittã
uobis a patre. Ad hanc regula fidei. di¬
rigens intencionẽ meã quantũ potui.
quantũ me posse fecistiꝰ & magis magiq¬
inueniendi te spe dedisti. Corã te: fir¬
mitas. & infirmitas mea. Illã serua:
ista sana. Cora te: sciencia. & ignoran¬
cia mea. Ubi mͥ aꝑuisti: suscipe intraͣ¬
tẽ. Ubi clausisti: aꝑi pulsanti. Memͥ¬
nerim tui intelligam te. diligã te.
Auge in me ista: donec me refor mes
ad integrũ. Scio scriptũ e̾e̾ in mul¬
tiloquio non effugies peccatũ. S uti¬
nã p̾dicando uerbũ tuũ: & laudan¬
do te : tantũ loquerer. Non solũ fu¬
gerẽ peccatũ. s meritũ bonũ adqui¬
rerẽ : ꝗ libet multũ sic loquerer. Neq
enim homo de te beatus. peccatũ p̃ci¬
pet germano infide filio suo: cui scri¬
sit dicens Predica uerbũ insta opor¬
tune inportune. Nũquid dicendũ ẽ.

Expanded text:
teris Veritatis: Misit Deus Filium suum, nec tu, Unigenite, diceres de Spiritu sancto: Quem mittet Pater in nomine meo, et, Quem ego mittam vobis a Patre. Ad hanc regulam fidei dirigens intentionem meam quantum potui, quantum me posse fecisti, quaesiinveniendi te spem dedisti. Coram te est firmitas et infirmitas mea: illam serva, istam sana. Coram te est scientia et ignorantia mea: ubi mihi aperuisti, suscipe intrantem; ubi clausisti, aperi pulsanti. Meminerim tui, intelligam te, diligam te. Auge in me ista, donec me reformes ad integrum. Scio scriptum esse, In multiloquio non effugies peccatum . Sed utinam praedicando verbum tuum, et laudando te tantummodo loquerer! non solum fugerem peccatum, sed meritum bonum acquirerem, quamlibet multum sic loquerer. Neque enim homo de te beatus, peccatum praeciperet germano in fide filio suo, cui scripsit dicens: Praedica verbum, insta opportune, importune . Numquid dicendum est
Abbreviated transcription (Latin):
ed hoc quia nondũ ẽ. oportet
enĩ nos in hac ꝑegrinatione priꝰ
moralit᷑ exerceri. ⁊ ꝑ uires mansuetu¬
dinis & pacientie in flagelł erudiri:
illã ipsã suꝑnã atq celestẽ unde pere¬
grinam᷑ patriã cogitemꝰ. Illic enĩ dĩ suos¬
tros suos ignẽ aidentẽ inspiricib sũ¬
ma pace atq amicitia copulatis. n
conflatis. tãꝗͣ in excelsa. ⁊ scã isecre¬
ta sede p̃sideiis. uelut in domo sua. ⁊
in tẽplo suo. inde se quibdã ordina¬
tissimis creatẽ motib pͥmo spualib
deinde corporalib ꝑcuncta diftundit. ⁊
utitur cunctis ad in comutabile arbitrios
sapientie sue. siue in corporeis. siue corpo¬
reis reb. siue rationabilib siue irrationa¬
bilib spiritib siue bonis per eiꝰ grãm:
siue malis per ꝓpriã uoluntatẽ. Sed quẽ¬
admodũ corpora crassiora. ⁊ inferiora. ꝑ
subtiliora ⁊ potentiora. quodã ordine
lem. Et sp̃c uite rationał desertor atq

Expanded text:
ed hoc quia nondum est oportet enim nos in hac peregrinatione prius mortaliter exerceri, et per vires mansuetudinis et patientiae in flagellis erudiri, illam ipsam supernam atque coelestem, unde peregrinamur, patriatros suos ignem flagrantem , in spiritibus summa pace atque amicitia copulatis, etconflatis, tanquam in excelsa et sancta et secreta sede praesidens, velut in domo sua et in templo suo, inde se, quibusdam ordinatissimis creaturae motibus, primo spiritualibus, deinde corporalibus, per cuncta diffundit, et utitur omnibus ad incommutabile arbsuae sive incorporeis, sive corporeis rebus, sive rationabilibus, sive irrationabilibus spiritibus, sive bonis per ejus gratiam, sive malis per propriam voluntatem Sed quemadmodum corpora crassiora et inferiora per subtiliora, et potentiora quodam olem, et spiritus vitae rationalis desertor atque
Abbreviated transcription (Latin):
sensibilit. qđ ñ deint̾iore inuisibili atq
in delligibili aula sũmi inꝑatoris aut
lem iusticiã. premioꝵ atq pęnarũ. grãrũ
et retributionũ. in ista tocius creature
amplissima quadã in mensaq re publica.
Sic gͦ apłs paulus quãuis adhuc porta¬
retꝰ sarcinã corporis qđ corrũpit᷑. ⁊ ag¬
grauat animam. quãuis adhuc exparte
et in enigmate uideret. obtans dissolui
ad optionẽ expectans redepcionẽ corporis
neo membranas. ⁊ atramentũ. nec signi¬
ficantes sonos lingua editos. nec signa
lutãrũ conscripta pellicuł: corpꝰ xpĩ ⁊¬

Expanded text:
sensibiliter, quod non de interiore inuisibili atque intelligibili aula summi imperatoris aut lem iustitiam premiorum atque penarum gratiarum et retributionum in ista totius creature amplissima quadam immensaque re publica. stolus Paulus, quamvis adhuc portaret sarcinam corporis, quod corrumpitur et aggravat animam , quamvis adhuc ex parte atque in aenigmate videret , optans dissolvi adoptionem exspectans redemptionem corporis nec membranas, nec atramentum, nec significantes sonos lingua editos, nec signa litterarum conscripta pelliculis, corpus
Abbreviated transcription (Latin):
hec oĩa que per corꝑales motꝰ in illo ope
fiunt ds̃ operet᷑. mouens p̾riꝰ inuisibi¬
lia ministroꝵ. siue animas hominũ.
siue occultoꝵ spuũ sibi subditas serui¬
tutts. qͥd mirũ si etiã in creat᷑a celi ⁊
t̾re. maris. ⁊ aeris. fac̃ dĩ que uut sen-¬
sibilia. atq uisibilia. ad se ipsũ in eis
sicut oportẽ sfiouit significandũ. & de¬
monstrandũ. ñ ipsa sua qua ẽ. appa¬
rente substantia. qͥue omĩno in cõmũta¬
tabilis ẽ. om̃ibq sp̃itib quos creauit
int̾riꝰ secreaꝰ q: subłimior: .U. Qd oꝑe dĩ oĩs¬

Expanded text:
haec omnia quae per corporales motus in illo opere fiunt, Deus operetur, movens primitus invisibilia ministrorum, sive animas hominum, sive occultorum spirituum sibi subditas servitutes: quid mirum si etiam in creatura coeli et terrae, maris et aeris, facit Deus quae vult sensibilia atque visibilia, ad se ipsum in eis, sicut oportere ipse novit, significandum et demonstrandum, non ipsa sua qua est apparente substantia, quae omnino incommutabilis est, omnibusque spiritibus, quos creavit, int
Abbreviated transcription (Latin):
caritate. ad aliqđ bonii. quia cũ diligi¬
mus caridatẽ aliquid diligencẽ diligimꝰ
ꝓpt̃ hoc ipsũ quia diligit aliquid.
Ergo quid diligit caricas ut possit etiã ipsa
caritas diligi : Caritas enĩ ñ ẽ. q̃ nichil
diligit. Si aũ se ipsã diligit. diligat aliqͥd
oportet. ut caritatẽ se diligat. Sicut᷑ ũbũ
indicat aliquid. indicat eciã se ipsũ. s
ñ se ũbũ indicat nͥ se aliqͥd indicare
indicet. sio et caritas diligit quidẽ se
s nͥ se aliquid diligentẽ diligat. ñ cari¬
tatẽ se diligit. Quid gͦ diligit caritas.

Expanded text:
caritate ad aliquod bonum, quia, cum diligicaritate ad aliquod bonum, quia, cum diligimus caritatem, aliquid diligentem diligimus propter hoc ipsum, quia diligit aliquid. ergo quid diligit caritas, ut possit etiam ipsa caritas diligi? caritas enim non est, quae nihil diligit. si autem se ipsa diligit, diligat aliquid oportet, ut caritate se diligat. sicut enim uerbum indicat aliquid, indicat etiam se ipsum; sed non se uerbum indicat, nisi se aliquid indicare indicet: sic et caritas diligit quidem se, sed nisi se aliquid diligentem diligat, non caritate se diligit. qui
Abbreviated transcription (Latin):
emo dicat ñ noui quid diligam. Di¬
ligat frm̃. et diligat eandem dilecti
Magis eiũ nouit dilectionẽ qua dili¬
git. quã frm quẽ diligit. Ecce iã pocest no¬
tiorẽ dm̃ habere quã sr̃m. Plane nociorẽ
quia p̾sentiorẽ. nociotẽ. qͥa int̾iorẽ. notiorẽ.
qͥa cerciorẽ. Ampleͤcere dilectionẽ dĩ. et dilec
tione amplectere dmn. Ipsa ẽ dilectio q̃ om̃s
bonos angłos. et om̃s dĩ seruuos c̃sociat
uinculo scĩtatis. nosq et illos coniungit
inuicẽ nobis subiuingit sibi. Quanto g sa¬
niores sumus a tumore suꝑbie: canco sumꝰ
dilectione pleniores. Et quo nisi dõ plenꝰ
ẽ. qui plenus ẽ dilectione : At enĩ caritatẽ
uideo. et quantũ possũ eã m̃te ẽspicio.
et cedo scripturȩ dicenti qm̃ ds̃ caritas
ẽ. et qui manet in caritate in dõ manet.
Sed cũ illã uideo. ñ ineã uideo trinitatẽ
ummo uͦ uides trinitatẽ si caritatẽ uides.
Sed c̃monebo si potero. ut uidere te ui¬
deas. ad sic tantĩ ipsa ut moueamur

Expanded text:
emo dicat: "non noui quod diligam". diligat fratrem et diligat eandem dilectionem. magis enim nouit dilectionem, qua diligit, quam fratrem, quem diligit. ecce iam potest notiorem deum habere quam fratrem, plane notiorem, quia praesentiorem, notiorem, quia interiorem, notiorem, quia cetione amplectere deum. ipsa est dilectio, quae bonos omnes angelos et omnes dei seruos consociat uinculo sanctitatis, nosque et illos coniungit inuicem nobis, subiungit sibi. quanto igitur saniores sumus a tumore superbiae, tanto sumus dilectione pleniores. et quo nisi deo plenus est qui plenus est dilectione? at enim caritatem uideo et, quantum possum, eam mente conspicio et credo scripturae dicenti: quoniam deus caritas est, et qui manet in caritate, in deo manet. sed cum eam uideo, non in ea uideo trinitatem. immo uero uides trinitatem, si caritatem uides. sed commonebo, si potero, ut uidere te uideas. adsit tantum ipsa, ut moueamur
Abbreviated transcription (Latin):
ret : uideret dm qui ẽ ipsa caritas.
uisu intiore quo uidi potest. Itaq. qͥ
frẽm quẽ uidet ñ diligit. dm̃ quẽ ꝓpt̃ea
ñ uidet. quia dĩ dilectio ẽ. qͣ caret
qui  sum ñ ailigit. quomͦ potest dili¬
gere : Nec illa iã questio moueat qͣntũ
caritatis frĩ debeamus impendere. qͣntũ
dõ. Frĩ enĩ quancũ nobis ipsis. nos aũ
ipsos tantomagis diligimꝰ: qͣncomagis

Expanded text:
ret, uideret deum, qui est ipsa caritas, ret, uideret deum, qui est ipsa caritas, uisu interiore, quem uideri potest. itaque qui fratrem, quem uidet, non diligit, deum, quem propterea non uidet, quia deus dilectio est, qua caret qui fratrem non diligit, quomodo potest diligere? nec illa iam quaestio moueat, quantum caritatis fratri debeamus impendere, quantum deo. fratri enim quantum nobis ipsis; nos autem ipsos tanto magis diligimus, quanto magis