comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tere a quo lesus es. Nam dare ali¬
quid indigenti. aliqn queris ⁊
non hẽs. Indulg̾e peccanti: qͣntũ
uolũs recdundat tibi. Eła cordis

Expanded text:
ttere ei, aquo laesus es. Nam dare aliquid indigenti aliquando quaeris, et non habes; indulgere peccanti quantum volueris redundat tibi. Et i
Abbreviated transcription (Latin):
isset efficere. Qnͣtum ẽĩ ad diuini secreta
consilii q̃ ut homo om̃ia non potuit. lzsp̃u
cłiplenus. agnosce suꝑna p̾t̾misit clispo¬
sitione preuentus. Necqr b̃s petrus apls
humane salutis passus ẽ ꝑna uolũtate

Expanded text:
isset efficere; quantum ad diuini secreta consilii, quae ut homo omnia non potuit licet spiritu dei plenus agnoscere, superna praetermisit dispositione praeuentus. nec quia beatus Petrus aposhumanae salutis, passus est prona voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
Um de cuminosis ⁊ de infamib hoc ĩ¬
telligend̃ est. qui uitã suoꝵ prelatoꝵ
parati st̃ reprebende ñ imitan. qd̃ ex
uerbis anacleti datur intelligi: qui
accusatione episcoporum.

Expanded text:
de infamibus hoc intelligendum est, qui vitam suorum praelatorum parati sunt reprehendere, non imitari: quod ex verbis Anacleti datur intelligi, qui accusatione episcoporum
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ uł quolib mͦ negocia transi¬
gens aut enuola .i. sextupla exigẽs
uł aliqd̃ tale prorsus excogitans tͣ¬
pis lucr gr̃a deiciatur a clero. ⁊ ali¬
enus existat a regula. Hinc ⁊̃ g̾g̃¬

Expanded text:
vel quolibet modo negotium transigens, aut hemiolia, id est sescupla exigens, vel aliquid tale prorsus excogitans turpis lucri gratia, dejiciatur a clero et alienus exsistat a regula. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
cͣcͣ uoluntatẽ łi. ⁊ rectam xͣantatẽ ĩ ista
parrochia fc̃m sit. aut futurũ erit. Su in
dieb tuis euen̾it. tm̃ ad tuam cognitõe.
quecumq modo ꝑueniat si scis. aut iu¬
so cui hoc inquire uisserit. qͣntumq exħ¬
inf̾rogau̾it sic te d̾s aduiuet ⁊ iste sc̃oꝵ
reliquie. Istud sacram̃tũ qd̃ iste niran
de synodali cã: ꝙ tu illd̾ ex terta ob̃s uab̾:
in qͣntũ sapis autanclisti. aut ab hac cli-
opaululũ diriuato porro iuram̃tũ seꝑa¬
tionis ĩnocẽtiꝰ. ppͣ.iiꝰ. scribit octoni lugdu¬

Expanded text:
 voluntatem Dei et rectam christianitatem in ista parochia, factum sit, aut futurum erit, si in diebus tuis evenerit, tantum ut ad tuam cognitionem quocumque modo perveniat, si scis, aut inso, cui hoc inquirere jusserit, quandocumque exinterrogaverit. Sic te Deus adjuvet, et istae sanctorum reliquiae. Illud sacramentum, quod iste juraverit de synodali causa, quod tu illud ex te ita observabis, in quantum sapis, aut audisti, aut ab hac die o paululum derivato. Porro de juramento separationis Innocentius Papa II scribit Othoni Lu
Abbreviated transcription (Latin):
congruam allocutõnem .uii. ex
plebe euis prochie uel eo amplius put
iud̾it expeclire maturiores. honestiores
atq ueraciores uiros in mecliũ debet
aduocare ⁊ allatis scõrum ꝑignorib.
nnũquẽq illoꝵ tali sacramẽto ꝯftring̾e

Expanded text:
congruam allocutionem septem ex plebe ejus parochiae, vel eo amplius, prout viderit expedire, maturiores, honestiores, atque veraciores viros, in medium debet advocare: et illatis sanctorum pignoribus, unumquemque il
Abbreviated transcription (Latin):
sane ẽ necum ep̃i per prochiaꝰ
suas ꝑagrant. qͣndam ñ solũ erga
subclitos. s ⁊̃ erga socios tyrãnidem
ex̾teant. ne quod absit non cũ cari¬
tate. s cum quadam iactancie te¬
meritate. nec cum gr̃arum attiõe
scum quadam iudiciaria ĩuẽtio¬
ne stipenclia ab eis exigant obser¬
uandum moclis om̃ib est. ut siꝙͣ¬

Expanded text:
sane est, ne cum episcopi parochias suas peragrant, quamdam non solum erga subditos, sed erga socios tyrannidem exerceant: nec quod absit non cum charitate, sed cum quadam jactantiae temeritate: nec cum gratiarum actione, sed cum quadam judiciaria invectione stipendia ab eis exigant. Observandum etiam modis omnibus est, ut si q
Abbreviated transcription (Latin):
operamdent. ⁊ si qñ eis ad pagẽttũ
bus aliquid accipienclũ est. ħ sũ¬
moope obseruare debent.ne quem
desunt: a fr̃ib accipiat. ⁊ idem frẽs il¬
lius potencia ñ guentur. Exemplo
apłi pauli. qui ne quẽ gͣuaret: arce ⁊
manib inctum querebat. Item ex¬

Expanded text:
d peragendum tis aliquid accipiendum est, hoc summopere observare debent, ne quem desunt, a fratribus accipiat, et item fratres illius potentia non graventur, exemplo apostoli Pauli, qui, ne quem gravaret, arte et manibus victum quaerebat. C.
Abbreviated transcription (Latin):
eritate manifestata cedat ⁊ suetudo
u̾itati plane quis dubitet u̾itati¬
emo consuetudinẽ rõni ⁊u̾itati pre¬
ponat q ꝯsuetudinẽ r̃õ ⁊ u̾itas sẽꝑ

Expanded text:
eritate manifestata cedat consuetudo veritati. Plane quis dubitet veritateemo consuetudinem rationi et veritati praeponat, quia consuetudinem ratio et veritas se
Abbreviated transcription (Latin):
Cap̃m. Si sermo m̃s inuen̾it ĩ cordib
ur̃is aliquam saintillam gratuiti amo-¬
ris dei. ip̃am nutrite in uobis. Ad banc
augendam nos aduocare studete. Et pau-¬
lo post. flate nutrite in uobis. ut cum
creu̾it ⁊ flamã dignissimam fecit om-¬

Expanded text:
. Si sermo meus invenit in cordibus vestris aliquam scintillam gratuiti amoris Dei, ipsam nutrite, ad hanc augendam vos advocate. Et paulo post: Flete, nutrite in vobis; ipsa quum creverit, et flammam dignissimam fece
Abbreviated transcription (Latin):
luntatem. s ad huc ꝑuam ⁊ innali-¬
dam pot̾it aũt cũ magnã habuerit¬
⁊ robustam. Qnͣdo enĩ martyres illa
mandata magna fecerũt. magna u¬
tiq uoluntate .i. magna caritate fe-¬

Expanded text:
nam, sed adhuc paruam et inualidam; potuerit autem, cum magnam habuerit et robustam. quando ergo martyres magna illa mandata fecerunt, magna utique uoluntate, hoc est magna caritate, fe
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq in eiustẽ oꝑatõnis ꝑfectõne soli-¬
damur iam plenum frumentũ in spica
profĩmus. herba eterũ petrus fuat qui
passionis tp̃r ꝑ amorẽ dñm seq̃ns. hunc cõ¬
fiteri ante ancille uocem tuebat. Erar .n.
iamuiriditas in mente. qr credebat dñm
redemptorẽ s ualde adhuc flexibilis pede ꝯ¬
culcabatur tuoris. Iam inspica surrex̾at.
qñ eũ quẽ moritur conficitimuerat. nũ¬
tiante angło in galylea uiuentem uide¬
bat. S ad plenum granũ in spica ꝑue-
in illius amore roborante ita solidatus ẽ-
ut iuires ꝑseq̃ntiũ cesus despicet ⁊ redemp¬
torem suum libere int̾ flagella predicaret.
Nullus ita qui ad bonũ ꝓpositum ad huc
qr frumetum dei ab herba incipit ut grañ

Expanded text:
Cumque in ejusdem operationis perfectione soliCumque in ejusdem operationis perfectione solidamur, jam plenum frumentum in spica proferimus. . Herba etenim Petrus fuerat, qui passionis tempore per amorem Domini sequens, hunc confiteri ante ancillae vocem timebat . Erat enim jam viriditas in mente, quia credebat omnium Redemptorem, sed valde adhuc flexibilis pede culcabatur timoris. Jam in spicam surrexerat quando eum quem moriturum confiteri timuerat, nuntiante Angelo, in Galilaea viventem videbat. Sed tunc plenum granum in spicam pervet suam mentem in illius amore roborante, ita solidatus est, ut vires persequentium caesus despiceret, et Redemptorem suum libere inter flagella praedicaret . Nullus itaque qui ad bonum propositum adhuc quia frumentum Dei ab herba incipit, ut granum
Abbreviated transcription (Latin):
li suo bonam intentonẽ in serit ⁊ post¬
qͣm semen iacit᷑ in t̾ra dormit. qr iam ĩ
speboni oꝑis quiescit. nocte u̾o surgit ac
die qr in aduersa ⁊ prosꝑa proficit ⁊ se-¬
ad huc metiri incrementa sua ñ ualet. se¬
mel ꝯcepta nirtus ad profectũ ducitur
⁊ ultro terra fructificat. qr p̾uemiente se gͣ¬
tia. mens hoĩs spontanea ad fructũ uoni
oꝑis assurgit. S ħ eadem t̾ra primum
herbam. deinde spicam. deinde plenũ fru-¬
produc̾e est incoatõnis bone adhuctene¬
robusti ⁊ ꝑfc̃i oꝑis possit. s c̃ ex se produxe¬
rit fructũ. statim mittit falcem. qͣm a dest
tempus messis. Om̃ꝑe enĩ cd̃s producto
fructu falcẽ mittit ⁊ messem suã desecat.
quia cũ unũquẽq ad oꝑa ꝑfecta ꝑdux̾it
eiꝰ tpr̃alem uitã ꝑemissam sñiam incidit
semen in terram mittimꝰ cũ u̾o oꝑari rec-¬
ta incipimus berba sumus. Cũ ad ꝓfec¬
tũ boni oꝑis crescimꝰ ad spicã ꝑuenimꝰ

Expanded text:
i suo bonam intentionem inserit. Et postquam semen jactaverit, dormit, quia jam in spe boni operis quiescit. Nocte vero exsurgit ac die, quia inter adversa et prospera proficit. Et set cum adhuc metiri incrementa sua non valet, semel concepta virtus ad profectum ducitur. Et ultro terra fructificat, quia praeveniente se gratia, mens hominis spontanea ad fructum boni operis assurgit. Sed haec eadem terra primum herbam, deinde spicam, deinde plenum fruproducere, est inchoationis bonae adhuc tenerobusti et perfecti operis possit. Et cum se produxerit fructus, statim mittit falcem, quoniam adest tempus messis. Omnipotens enim Deus producto fructu mittit falcem, et messem suam desecat, quia cum unumquemque ad opera perfecta perduxerit, ejus temporalem vitam per emissam sententiam incidit,semen in terram mittimus. Cum vero operari recta incipimus, herba sumus. Cum autem ad perfectum boni operis crescimus, ad spicam pervenimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a fides ad ꝑfectõnẽ suam ñ quib dam
gradib duceret᷑ scĩ apł̃i minime cluxis¬
sent. Augein nobis fidem ⁊ quidam ue-¬
int ad clnim qui curari uoluit filium suũ
s requisitus ac credet respondit. credo dñe
adiuna incredulitatẽ meã pensate togo
qd̃ dr. Si credebat: cur increduutatem dice¬
bat. Siu̾o incredulitatem hr̃e se nouerat:
quomͦ credebat. S qr ꝑ occultã inspirat̃õ¬
nem gr̃e m̾itoꝵ suoꝵ gradib fides crescit.
uno eodẽq tp̃r. is qui nec ꝑfecte credid̾at.
simł ⁊ credebat. ⁊ incredulus erat. hos ni-¬
nur̃ gradꝰ dñs sb̃ messis nõie describit di¬
cens. Sic est regnũ dei quẽadmod̾ si hõia
ctet sem̃ in terram. ⁊ dormiat ⁊ exurgat n¬
nocte ac clie ⁊ sem̃ germinet ⁊ crescat. dũ

Expanded text:
uibusdam gradibus duceretur, sancti apostoli minime dixissent: Adauge nobis fidem . Et quidam venit ad Jesum, qui curari voluit filium suum, sed requisitus an crederet, respondit: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam . Pensate, rogo, quod dicitur. Si credebat, cur incredulitatem dicebat? Si vero incredulitatem habere se noverat, quomodo credebat? Sed quia per occultam inspirationem gratiae meritorum suorum gradibus fides crescit, uno eodemque tempore is qui necdum perfecte crediderat simul et credebat et incredulus erat. 5. Hos nimirum gradus Dominus sub messis nomine describit, dicens: Sic est regnum Dei, quemadmodum si jaciat homo semen in terram, et dormiat, et exsurgat nocte ac die, et semen germ
Abbreviated transcription (Latin):
ne iuet meternũ. Qui ergo ñ inuit
meternũ non manducauit panem
uiuũ. S qui ñ manclucau̾it: in eum
dotend̾e in ip̃m. Cum gͦ reprob ĩ eum
ñ creliderit quẽ ñ manducauit ⁊ ita fi¬

Expanded text:
eternum. Qui ergo non vivit in aeternum non manducavit panem vivum: sed qui non manducavit eum do tendere in ipsum. Quum ergo reprobus in eum non crediderit, quem non manducavit, et ita fi
Abbreviated transcription (Latin):
cipatus incendiis meternũ sitiat quo¬
modolib aquã uiuam: aut quomͦ po¬
tabit aquam salientẽ in uitam eter-¬
toꝵ remissionẽ que si ñ st̃ dimissa. Qͦ¬
modo ñ omĩa prorsus ad penã exigenda
crecdit: qui caritatẽ ht. In xp̃o quippe cre¬
dere est. amando in ip̃m tende. hecest fides
nt diffinit apłs q̃ per dilcõnẽ operatur
se iunginequit. cui .s. soliuenia pro¬
nuttit᷑ quomͦ qui caritatem ñ hũit fi

Expanded text:
ipatus incendiis in aeternum sitiat, quomodo bibet aquam vivam, aut quomodo potabit aquam salientem in vitam aetertorum remissionem? quae si non sunt dimissa, quomodo non omnia prorsus ad poenam exigendacredit qui caritatem habet. In Christum quippe credere est amando in ipsum tendere. Haec est fides, ut definit Apostolus, quae per dilectionem operatur;sejungi nequit, cui scilicet soli venia promittitur, quomodo qui caritatem non habuerit, fi
Abbreviated transcription (Latin):
radix omũn maloꝵ est cupiditas ⁊ ra¬
dix oñm bonoꝵ est caritas. ⁊ simł ã¬
be ẽẽ ñ possunt nisi una radicitus fu¬
causa aliquis conat᷑ ramos incidere
qͣm hũisse probatur euident̾ colligit᷑¬

Expanded text:
radix omnium malorum est cupiditas, et radix omnium bonorum est caritas, et simul ambae esse non possunt, nisi una penitus evcausa aliquis conatur ramos incidere, quam habuisse probatur, evidenter colligit
Abbreviated transcription (Latin):
tur de ꝑfecta intelligi possunt. q̃ semelhĩ¬
ta nunqͣm amittit᷑. Ecordia uͦ caritatis
enurriunt᷑ ut crescant ⁊ ꝯculcantur ut de-¬
ficiant. Nemo .ii. repente fit sũmus s in
bona eusarcẽ que sñ caritate nulla ẽ a mi¬
nimis quisq inchoat ut ad magna ꝑ¬
ueniat. Sñt itaq gradꝰ non solum int̾

Expanded text:
a intelligi possunt, quae semel habita nunquam amittitur. Exordia vero caritatis enutriuntur, ut crescant, et conculcantur, ut deficiant. Nemo enim repente fit summus, sed in bona conversatione, quae sine caritate nulla est, a minimis quisque inchoat, ut ad magna perveniat. Sunt itaque gradus non solum inter
Abbreviated transcription (Latin):
nlła au̾cte mũeitur ꝑhibit̃. S ut pͣitatis
sp̃ual p̃rratatis ab om̃i lare ⁊ ĩfamia ꝯs̾¬
uetur ĩmunis. clignũ õe det̾uimꝰ ut utͣq ĩ¬
simul ad hoc aspirare mĩme p̾sumãt. Qͥa
u̾opiaculare flagicium ꝯmisit qui cũ lua¬
prẽm ⁊cͣ. añ hanc ꝓhibitõem dc̃m incelłr.¬

Expanded text:
itualis paternitatis ab omni labe et infamia conservetur immunis, dignum esse decernimus, ut utrique insimul ad hoc aspirare minime praesumant. Quia vero piaculare flagitium commisit qui duapatrem, etc., ante hanc prohibitionem dictum intel
Abbreviated transcription (Latin):
moniaci symoniace ordinatiuł ordi¬
natores sccłm ecc̃asticos canones a
ꝓprio gradu decidant. Symoniaci sy
moniace quoz a ñ symoniacis ordi¬
nati. similr ab officõ male accepto
remoueantur. Symoniacos autem

Expanded text:
moniaci simoniace ordinati vel ordinatores, secundum ecclesiasticos canones, a proprio gradu decidant. Simoniaci quoque simoniace a non simoniacis ordinati, similiter ab officio male accepto removeantur. Simoniacos autem
Abbreviated transcription (Latin):
tiratos uł ꝓsius scełib ab ecc̃a pulso:
⁊ om̃s quos eccstice uł seculi leges in¬
fames ꝓnuntiant ¶ Hii nimirũ õs
nec ⁊ s̾iu añ legittimã lib̾tatẽ. nec pe¬
nitentes. nec bigami. nec illi qͥ curie
deseruiũt uł qͥ nõ sunt integri corpe¬
aut qui sanã ñ hñt m̃tem uł intellec¬
decretis: existunt. aut furiosi manife¬
stant᷑. ¶ii om̃s inꝙͣ nec ad sacros gra¬
clus debent ꝓuehi. nec isti. nec liberti n
suspecti . nͨ rectã fidem. uel cdignã ꝯuerꝰ¬
satdẽm nõ hñtes sũmos sac̃cotes posst

Expanded text:
ro suis sceleribus ab ecclesia pulsos, et omnes quos ecclesiasticae vel saeculi leges infames pronunciant. Hi nimirum omnes, nec servi ante legitimam libertatem, nec poenitentes, nec bigami, nec illi qui curiae deserviunt, vel non sunt integri corpore, aut sanam non habent mentem vel intellecdecretis exsistunt, aut furiosi manifestantur; hi omnes, inquam, nec ad sacros gradus debent provehi, nec isti, nec liberti neque suspecti, nec rectam fidem vel dignam conversationem non habentes, summos sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
portet infantes cum uoluntate
et ꝯsensu pentum ĩmo ab ipsis
morum s̾cipi. ut om̃is occo maleclic¬
ti: gr̃a excludatur hoĩm pessimoꝵ.¶Q̾¬
aũt qui inuitꝰ ꝓpositum religionis sꝰ¬
cepit. nõ sit cogenlus ad imiti ꝓpo¬
siti obserua tõem: testatur leo papacli

Expanded text:
portet infantes cum voluntate et consensu parentum, imo ab ipsis monio suscipi, ut omnis occasio maledicti gratia excludatur hominum pessimoautem qui invitus propositum religionis susceperit non sit cogendus ad inviti propositi observationem. testatur Leo Papa epi
Abbreviated transcription (Latin):
tor dei eccłias uleccãstica bñfici¬
a que quidã prebendas ueocant sub
pecunie int̾uentu susceꝑit: sine dan¬
do em̃it: siue accipiendo uendiderit.
a symonis ñ excludit᷑ ꝑditone. S si
ꝑseuerans fu̾it. ꝑpetua mulctetur
dampnatione. Nam qui sub religio.¬
nis obtentu d̾o famulari uolu̾̃it. si qͥd
accipit ⁊ m̾itũ ꝑdit. ⁊ bñficio accep¬
to frustrat᷑. Rationis ergo iugore
cogitur qd̃ iniuste recepit. restituere.
⁊ quicquid turꝑis lucti gr̃a acceꝑat.

Expanded text:
tor Dei ecclesias uel ecclesiastica beneficia, que quidem prebendas uocant, sub pecuniae interuentu susceperit, siue dando emerit siue accipiendo uendiderit, a Symonis non excluditur perditione. Sed si perseuerans fuerit perpetua mulctetur dampnatione. Nam qui sub religionis obtentu Deo famulari uoluerit, si quid acceperit et meritum perdit et beneficio accepto frustratur. Rationis ergo uigore cogitur quod iniuste recepit restituere et quicquid turpis lucri gratia receperat
Abbreviated transcription (Latin):
maiora posse conscende. Qd̃ aũt
b̃s petrus post negonẽ pastor ecc̃e
a dño sit institutus probatur au¬
ctoritate b̃ĩ g̾g̃ii qui in omelia do-¬
minice resurcectõis de eodem prĩ

Expanded text:
majora posse conscendere. Quod autem B. Petrus post negationem pastor ecclesiae a Domino sit institutus, probatur auctoritate B. Gregorii, qui in homilia dominicae resurrectionis de eodem princ
Abbreviated transcription (Latin):
fiteatur. Si pecc̃ occultum est suffici¬
at referre innoticiam sacerdotis ut gͣ¬
ta sit oblatõ mun̾is. Nam in resurrec¬
tione fine principis pauci int̾fuerũt
qui uiderent. Nond̾ .ii. erat sepulta.
Nund̾ extra portam ciuitatis delata
nũdũ exͣ domũ innoticiam portata
Intus resuscitauit qͣm intus inuẽit.
relictis solis petro ⁊ iohẽ ⁊ iacobo ⁊ pr̃e
⁊ mr̃e puelle in quib figutalit̾ ꝯti¬
nent᷑ sacerdotes eccłe. Quos aũt ext̾¬
inuenit a ĩaduertandũ est quomedo
suscitauit flebat .n. turba post filium
secuta. lacrunis marie admonita in qͥ
illa confessio que primũ do deus dem̃ sa

Expanded text:
itum. Si peccatum occultum est, sufficiat referre in notitiam sacerdotis, ut grata sit oblatio muneris. Nam in resurrectione filiae principis pauci interfuerunt qui viderent. Nondum enim erat sepulta, nondum extra portam civitatis delata, nondum extra domum in notitiam deportata. Intus resuscitavit, quam intus invenit, relictis solis Petro et Joanne et Jacobo et patre et matre puellae , in quibus figuraliter continentur sacerdotes Ecclesiae. Quos auteinvenit, animadvertendum est, quomodo suscitavit. Flebat enim turba post filium secuta, lacrimis Mariae admonita. In quilla confessio, quae primum Deo, deinde sa
Abbreviated transcription (Latin):
ti enĩ st̃ leprosi dum ibant ostende ora
sacerdotib añqͣm ad eos peruenirent
Unde patet deũ ad cor respice dum ex ne-¬
cessitate ꝓhibent ad sacerdotes ꝑuẽire.
Sepe qͥ dem eos quer̃t s sani ⁊ leti dum
querunt anteqͣm ꝑueniant moriu

Expanded text:
ti enim sunt leprosi, dum ibant ostendere ora sacerdotibus, antequam ad cos pervenirent . Unde patet Deum ad cor respicere, dum ex necessitate prohibentur ad sacerdotes pervenire. Saepe quidem eos quaerunt sani et laeti: sed dum quaerunt et antequam
Abbreviated transcription (Latin):
testiõium aũ intra annos .xiiii. etatis
laciit scõ ꝯuenturut testes ad tes¬
umoniũ dicendũ precio nõ conlu¬
cantur ⁊ ut quicũq optuni ⁊ fidelio¬
res in testimonium assumantur. ut
is contraquem testiõium offerre debẽt
nullã eis possit afferre calumpniam.
⁊ ut nullus testimoniũ licat nisi ie-
testis non potest qui añ in eũ reum te¬
stimoniũ dixit. sicut in .xxii.ł. dig̃.t.
de testib ĩuenitur. Item titło eodẽ¬
exftimationis sunt. ⁊ negocii qualitaᷤ
ac iudicis motus cum hiis ꝯcurrit¬
sequenga sunt omnia testimonia. Si
uo ex hiis quidam eorum aliud dix̃it
licet impari numiꝰo credendũ ẽ. ꝙ nat̾e¬
negocii ꝯuenit: ⁊ qd immicicie aut gr̃e
suspitõe caret. ꝯfirmabit q uidex mot̃
animi sui ex argumentis ⁊ testiõiis q̃
Nõ enĩ ad multitu̾dinẽ respici oport
s ad sinceram testimonioꝵ fidẽ. ⁊ testi¬
monia quib pocius lux u̾itatis asis¬
mores. grauitas. moderanda est. ⁊ id̾o

Expanded text:
testimonium autem intra annos XIV aetatis Placuit sancto conventui, ut testes ad testimonium dicendum pretio non conducantur, et ut quique optimi et fideliores in testimonium assumantur, ut is, contra quem testimonium ferre debent, nullam eis possit afferre calumniam, et ut nullus testimonium dicat nisi jejutestis non potest, qui ante in eum reum testimonium dixit, sicut in 22 lib. ff. tit. de testibuexistimationis sint, et negotii qualitas, ac judicis motus cum his sequenda sunt omnia testimonia: si uero ex his quidam eorum aliud dixerint, licet impari numero, credendum estnegotii convenit, quod inimicitiae aut gratiae suspicione caret, confirmabitque judex motum animi sui ex argumentis et testimoniis, quae Non enim ad multitudinem respici oportet, sed ad sinceram testium fidem, et testimonia, quibus potius lux veritatis assismores grauitas examinanda est: et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
eruenit ad me qd̃ ineccłiis
fr̾nitatis tue aliqua loca cluclũ mõa¬
ffiis consecrata: ñc hitacula cłicorũ. aut¬
⁊ laicorum fc̃a sunt. Duꝙ hii qui st̃ in
ecc̃iis fingunt se religiose uiu̾e: moast̾ii
pponi cupiunt ⁊ ꝑeorum urtam mc̃ast̃¬
ia destiuuntur. Nemo .n. potꝰ eccsticis of¬
in loco fcm̃ est emendare festinet qr egonł¬
lomodopatiar. ut loca sacra ꝓcłicorũ am¬

Expanded text:
ervenit ad me, quod in ecclesiis fraternitatis tue aliqua loca dudum monasteriis consecrata nunc habitacula clericorum aut laicorum facta sunt, dumque hi, qui in ecclesiis sunt, fingunt se religiose vivere, monasteriis preponi appetunt et per eorum vitam monasteria destruuntur. Nemo etenim potest in loco factum sit, emendare festinet: quia ego nullo modo patior ut loca sacra per clericorum am
Abbreviated transcription (Latin):
dib cl̾icoꝵ agit Cl̾icos hostiarios lec¬
tores exorciftas accolitos si exͣ uotũ ⁊
h̃itũ monachi inueniant᷑. ⁊ ⁊tinen¬
ciam profit̾i nolunt uxorẽ ducẽ uͥgi¬
nem cum bñdcõne sacerdotali ꝑmit¬
timus ñ aũt uduam aut repudia¬
tam qr pp̃hoc deinceps nec ad subdy¬
aconatũ prouehi poter̃t qr ñ laicus
nisi uirginẽ sortitus uxorem. aut
aconatũ ascende ñ pot̃ sñ ⁊ sensu u¬
n ꝑmittitur postea uxor ꝯiũgieid̃
marito suo carnalit̾ nec tuqͣm nu

Expanded text:
arios, lectores, exorcistas et acolythos, si extra votum et habitum monachi inveniantur et continentiam profiteri nolunt, uxorem ducere virginem cum benedictione sacerdotali permittit; non autem viduam aut repudiatam, quia propter hoc deinceps nec ad subdiaconatum provehi poterunt, nec laicus nisi virginem sortitus uxorem, aut aconatum accedere, non potest sine consensu uNec permittitur postea uxor jungi eidem marito suo carnaliter, nec cuiquam nu
Abbreviated transcription (Latin):
dant ⁊ qͣi usũ s̾ peccandi faciant reci¬
denda est spes ista si u̾o locus ẽ uͥ ista ñ cõ¬
currant restitui possunt qui peccant ĩq¬
aliis manifestet qd̃ si fecit: deponatur.
penitentis publicare presumit.

Expanded text:
dant, et quasi usum peccandi sibi faciant, recidenda est spes ista. Si vero locus est ubi ista non concurrant, restitui possunt qui peccantaliis manifestet. Quod si fecerit, deponatur. poenitentis publicare praesumit.
Abbreviated transcription (Latin):
tem in alt̾ius crimĩe cliscretõnẽ in ua-¬
rietate. adiuuet ꝯfitentẽ orando elec̃as¬
faciendo ⁊ cet̾a bona oꝑa pro eo facien-¬
do ⁊ semꝑ eũ uiuet lenendo. ⁊solando
spem promittendo ⁊cum opus fu̾it ⁊̃
increpando. doleat loq̃udo instruat ope-¬
rando sit ꝑticeps laboris qui particeps
uult fieri gandii. doceat ꝑseu̾anciã ca-¬
ueat ne corruat ne iuste ꝑdat potesta¬
ad quirere gr̃am ñ tñ mox restituit in
potestatẽ primã. ⁊ si enĩ petrus post lap¬
sum restitutus fũat ⁊ sepe lapsis sacer-¬
dotib redlita dignitatis sit potestas
si ex auctoritate inuenit᷑ austoritas q̃
concedit ⁊ qͣi impat. inuenit᷑ alia que
minime concedit. s uetat que scriptẽ
ñ repugnãt. s concordant. si tempus
⁊ locus ⁊ modus pñie pacẽ aclhibeant
cum .n. tot sint qui labunt᷑ ut pristi¬
nam dignitatẽ ex austoritate deffeu-¬

Expanded text:
ius crimine, discretionem in varietate; adjuvet confitentem orando, eleemosynas dando, et cetera bona pro eo faciendo; semper eum juvet leniendo, consolando, spem promittendo, et, quum opus fuerit, etiam increpando. Doleat loquendo, instruat operando, sit particeps laboris qui particeps vult fieri gaudii; doceat perseverantiam; caveat, ne corruat, ne juste perdat potestaacquirere gratiam, non tamen mox restituit in potestatem primam. Licet enim Petrus post lapsum restitutus fuerit, et saepe lapsis sacerdotibus reddita sit dignitatis potestas; si ex auctoritate. Invenitur enim auctoritas quae concedit, et quasi imperat. Invenitur et alia quae minime concedit, sed vetat. Quae Scripturae non repugnant, sed concordant, si tempus et locus et modus poenitentiae pacem adhibeant. Cum enim tot sint qui labuntur, ut pristinam dignitatem ex auctoritate defe
Abbreviated transcription (Latin):
teriores itaq in hoc sacerdotes st̃ se pͥ¬
us ñ edificantes illis qui dnũm obser¬
uabant insidiis in hoc itaq patentis-¬
simũ est trimen sacerdotum ⁊ ultra
modũ detestabile qui ñ prius se iudi-¬
cant ⁊ alios alligant. debent enĩ time¬

Expanded text:
teriores itaque in hoc sunt sacerdotes se prius non aedificantes, illis qui Dominum observabant insidiis. In hoc itaque patentissimum est crimen sacerdotum, et ultra modum detestabile, qui non prius se judicant, et alios alligant. Deberent enim i
Abbreviated transcription (Latin):
lius ⁊ filia qd̃ est fr̃ ⁊ soror sit ip̃e truncus
ilł seorsũ se unstis ex radice illius trunci:
egrediunt᷑ isti ramuscłi. nepos ⁊ nepotis
primus pronepos proneptis scd̃s abne-¬
pos ⁊ abneptis t̾cius abnepos ⁊ abneptis
.iiiiͦ. trinepos ⁊ trineptis. uͦ. trinepotis fi¬

Expanded text:
lius et filia, quod est frater et soror, sit ipse truncus. Illis seorsum sejunctis, ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi: nepos et neptis, primus; pronepos et proneptis, secundus; abnepos et abneptis, tertius; adnepos et adneptis, quartus; trinepos et trineptis, quintus; trinepotis
Abbreviated transcription (Latin):
ue lotharius rex nepos ur fecit
accusatõne ñ incligent. Mani
iudiciarius ordo ñ requirit᷑ qui id̾o¬
tm̃ institutus ẽ. ut nec innocencia ĩ¬
sidus pat̾et adũsantiũ. nͨ culpa de¬
linq̃ntis snĩam effug̾et iusti exa¬
festa non desiderat causa

Expanded text:
e Lotharius rex nepos vester fecit, accusatione non indigent. Manifjudiciarius ordo non requiritur. I institutus est, ut nec innocentia insidiis pateret adversantium, nec culpa delinquentium sententiam effugeret justi exafesta non desiderat causa
Abbreviated transcription (Latin):
faciat a se. aut signo. aut suoscriptõ¬
ne nõtam continentẽ se ⁊ religioniꝰ
ꝓpositum uelle ⁊ hoc phẽpniter inui¬
olate s̾uare. tunc accepta a sacercote
uł mĩstro apta religionis ⁊ ꝑfessiõi
ueste seuin lectulo quiescens. siue ĩ
quecumq loco consistens constãter
utatur. net clu̾isi coloris. aut duise
partis eadem notabił sit uestis: s re¬
ligiosa ⁊ ñ suspecta. ¶Dehiis u̾oqui

Expanded text:
aut subscriptione notatam, continentem, se et religionis propositum velle, et hoc perenniter inviolate servare. Tunc accepta a sacerdote vel ministro apta religionis professioni veste, seu in lectulo quiescens sive in quocunque loco consistens, constanter ea utatur, nec diversi coloris aut diversae partis eadem sit notabilis vestis, sed religiosa et non suspecta. QUAESTIO I
Abbreviated transcription (Latin):
corporis ⁊ sangiinis dñi nich a bo¬
no maius. nich̾ a malo minus per¬
ficitur sacerdote. Quia ñ inm̾̃ito ⁊se¬
crantis. s in uerbo perficitur creatoris.
nequaqͣm ad xp̃m ꝑtin̾et. Nũc aũt sic̃
ip̃e est qui baptizat. ita ip̃e est qui per
sp̃m sc̃m hanc suã efficit canẽ ⁊ tranᷤ¬
fundit in sanguinẽ. Credend̃ est enĩ
qd̃ in uerbis xp̃i sacramenta ⁊ ficiant᷑
cuiꝰ prius creantur imꝑio eius utiq u̾¬
bo recreantur ad melius. Idem inli iͦ.

Expanded text:
corporis et sanguinis Domini nihil a bono majus, nihil a malo minus perficitur sacerdote, quia non in merito consecrantis, sed in verbo perficitur Creatoris unc autem sicut ipse est qui baptizat, ita ipse est qui per Spiritum sanctum hanc suam, efficit carnem et transfundit in sanguinem. Credendum est enim, quod in verbis Christi sacramenta conficiantur. Cujus prius creantur imperio, ejus utique verbo recreantur ad melius. C. LXXVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
missa est. q̃ cumq administratõis sue
tempe em̾int. si de reb ꝓpriis uł iule uel
carum habunt ad ecce nomen cui pre¬
sunt caitaꝵ ꝯfic̾e instrumm̃ta ꝓcurẽt. Nõ¬
at fraudatorem. Hii u̾o qui suaꝵ rerum
noscuntur hr̃e compendium. ex om̃i reꝙͣ
post orclinatõis sue dicm iusi sũtoqui¬
sisse siue nulla siue aliqua sint instru¬
menta ꝯfecta compẽsatõe: tam suiuiris
qͣm ecͣesticarum rerũ hĩta. si sentriusq
rei qͣntitas exequau̾it int̾ eccãm ⁊ decedẽ¬
quis uͦ ꝓ compenlio suarun rerũ ecce re-¬
bus detrimẽtum intułit uł occasione re-¬
rũ eccłiafticaꝵ in reb ꝓpriis detrimẽtũ
passus fu̾it: uicissim qui lucrũ sẽtiũt
detͥmenta patientib resarcient. Uñ in

Expanded text:
commissa est, quaecunque administrationis suae tempore emerint, si de rebus propriis vel vile vel earum habuerint, ad ecclesiae nomen, cui praesunt, chartarum conficere instrumenta procurent, noat fraudatorem. Hi vero qui suarum rerum noscuntur habere compendium, ex omni re quam post ordinationis suae diem visi sunt conquisisse, sive nulla sive aliqua sint instrumenta confecta, compensata tam juris sui quam ecclesiasticarum rerum ambitione, si se utriusque rei quantitas exaequaverit, inter eccquis vero pro compendio suarum rerum ecclesiae rebus detrimentum intulerit, vel si occasione rerum ecclesiasticarum in rebus propriis detrimentum passus fuerit, vicissim qui lucrum sentiunt detrimentum patientibus resarcient. Unde in
Abbreviated transcription (Latin):
Hec sacro sc̃a dña nr̃a roma-¬
na ecca iuxͣ qd̃ a b̃o petro ⁊ eius suc¬
cessorib institutum est rite ordĩa¬
retur ⁊ in apłatus culiũ unus de
cardinalib ꝓb̃ris aut dyaconib

Expanded text:
ec sacrosancta domina nostra Romana ecclesia, iuxta quod a beato Petro et eius successoribus institutum est, rite ordinaretur, et in apostolatus culmen unus de cardinalibus presbyteris aut diaconibus
Abbreviated transcription (Latin):
conũeiat eum qui tenet ⁊ eius lit¬
teras accipiat. ut appareat eum te¬
Si autem ille aliquam q̃stionem
siue qͦs ei primas cedit. siue quos
ip̃iuicinos cum ꝯsultu primatis

Expanded text:
conveniat eum qui tenet et ejus litteras accipiat, ut appareat pacifice teSi autem ille aliquam quaestionem sive quos eis primatus dederit, sive quos ipsi vicinos cum consultu primatis
Abbreviated transcription (Latin):
olitt̾aꝵ. Idcirco ab unuu̾sis ẽp̃is ĩ
sb̃iectis plebibz ⁊ aliis locis ĩ qͥb
necc̃tas occurrerit oĩo cura ⁊ dili¬
gencia hẽatur ut ⁊ magñ ⁊ docto¬
res instituant. qui studia litt̾arũ
lib̾aliũ q artiũ dogmata assidue
deceant. qr in huis maxime dim¬
na manifestant᷑ ⁊ declaiantur

Expanded text:
sis episcopiis subjectisque plebibus, et aliis locis, in quibus necessitas occurrerit, omnino cura et diligentia adhibeatur, ut magistri et doctores constituantur, qui studia literarum liberaliumque artium dogmata assidue doceant, quia in his maxime divina manifestantur atque declarantur
Abbreviated transcription (Latin):
i qui ep̃i talem ⁊secrau̾int sac̾¬
dotem qualem ẽẽ ñ liceat ⁊̃ si a¬
siquo modo dampnũ ꝓprii honoris
euaserint: ordinationis tñ ius ult̾iꝰ
ñ hẽbunt. nec illi unqͣm sacramento ĩ¬
ce cũ honoris ꝑiculũ euadant ut cet̾a
satramenta sacerdotalit̾ administra-
re ꝑmittantur. ab hoc soloñ modo ꝓ
heresi uł qualib maiori culpa s etiã
pro negligencia remouentur. In qͥb
omnib sollicite notand̾ est qd̃ sacra¬
mentũ sac̾dotał promotõnis: p̃ cet̾is
om̃ib mag̃ accurate ⁊ cligne dand̾
uł accipiend̃ est q insi ita collatum
fu̾it. eo desinet ẽẽ ratũ. quo ñ fu̾it ri-¬
te perfectum. Cet̾a enĩ sacramenta
unicuiq pp̃ se dantur. que ⁊ unuicui¬
q talia fuint quali corde uł ⁊scĩa¬

Expanded text:
i qui episcopi talem ordinaverint sacerdotem, qualem esse non liceat, etiamsi aliquo modo dampnum proprii honores evaserint, ordinationis tamen vim ulterius non habebunt, nec ei sacramento ce quum honoris periculum evadant, ut cetera sacramenta sacerdotaliter administrare permittantur, ab hoc solo non modo pro haeresi vel pro qualibet majori culpa, sed etiam pro negligentia removentur. In quibus omnibus sollicite notandum est, quod sacramentum sacerdotalis promotionis prae ceteris omnibus magis accurate et digne dandum vel accipiendum est, quia nisi ita collatum fuerit, eo desinet esse ratum, quo non fuerit rite perfectum. Cetera enim sacramenta unicuique propter se dantur, et unicuique talia fiunt, quali corde vel c
Abbreviated transcription (Latin):
et filia forncatus fu̾it ignorante
m̃re de filia ⁊ filia de mr̃e. ille nunqͣm ac¬
cipiat uxorẽ. Ille u̾o si uolu̾int accipiant
maritos. Si aũt hoc scierit ip̃e femĩe abᷤ¬
q maritis ꝑpetuo maneant. It ex eodẽ.

Expanded text:
et filia fornicatus est ignorante matre de filia, et filia de matre, ille nunquam accipiat uxorem, illae vero si voluerint accipiant maritos. Si autem hoc scierint ipsae feminae absque maritis in perpetuo maneant. CAP. 73.
Abbreviated transcription (Latin):
ur. Si matutini prime. t̾c̃ie. sexte.
none. uesꝑi. completorii tempore
nr̃e seruitutis officia ꝑ soluanius.
Quia de hiis cdixit proph̾a. Sepcies
in clie laudẽ dixi tibi. Nam de noctur¬
nis iugiliis idem ꝓpła ait. Media
nocte surgebam ad ⁊fitend̃ nõi tuo:¬
tpr̃ib referamus laudes creatori
nr̃o suꝑ iuidicia iusticie tue. Item
demrmento artificiolo sibi cli̾tus

Expanded text:
si matutinae, primae, tertiae, sextae, nonae, vesperae completoriique tempore nostrae servitutis officia persolvamus, quia de his dixit Propheta: Septies in die laudem dixi tibi. Nam de nocturnis vigiliis idem ipse Propheta ait: Media nocte surgebam ad confitendum ttemporibus referamus laudes creatori nostro super judicia justitiae suae. » detrimento artificiolo sibi clericus
Abbreviated transcription (Latin):
suggeratur auũculus eosꝙ ꝑuulos
tutele uice susceperit nutriendos: ul¬
tra latrocimũ ẽẽ iudicamus ꝙ eos
bonus culis parentũ sic̃ asserunt re-¬
liquit excorres alia retinendo alia
Confugientes ad
ecc̃am trabere non licet

Expanded text:
suggeratur avunculus, eosque parvulos tutelae vice susceperit nutriendos, ultra latrocinium esse judicamus, quod eos bonisculis parentum sicut asserunt reliquit extorres, alia retinendo, alia Confugientes ad ecclesiam extrahere non licet
Abbreviated transcription (Latin):
datũ possit reitan uñ in ecc̃astica hy¬
storia legr̃. qd̃ alexand̃ ep̃c alexandri¬
e cũ petri mrͣis sollempnia celebraret.
post expleta missarũ sacram̃ta iudit
duci uib ⁊ quid egissent: ꝑcunctat᷑.
Iui rei ordinẽ pandunt baptizatos
a se ẽẽ quosdam cathecuminos ⁊fiten¬
tur. ꝑ athanasiũ puer̃. qui illis fu̾at
ep̃c simulatus. ubi ex responsis eorũ
uidit scł̃m religionis nr̃e ritũ cũcta
constare. statuit illis. quib integͥs
int̾rogatõnib ⁊ responsionib aqua
fu̾at infusa. it̾ari baptm̃ ñ debere. s
adimpleri ea q̃ sacerdotibz est mos.

Expanded text:
i. Unde in ecclesiastica historia legitur, quod Alexander episcopus Alexandriae, quum Petri Martyris solennia celebraret, post expleta missarum sacramenta vidit duci jubet, et quid egissent percunctatur. Illi rei ordinem pandunt, baptizatos a se esse quosdam catechumenos confitentur per Athanasium puerum, qui illis fuerat episcopus simulatus. Ubi ex responsis eorum vidit secundum religionis nostrae ritum cuncta constare, stainterrogationibus et responsionibus aqua fuerat infusa, iterari baptismum non debere; sed adimpleri ea quae sacerdotibus mos
Abbreviated transcription (Latin):
eneptis tue ꝯiugio ꝙͣ te cuidã alitͥ¬
militidaturũ nc̃crtatis instante arti¬
culo sb̃fidei pollicitatõe firmasti. hoc equita¬
teditante dec̾nimꝰ ut sulla uirũ illũ om̃ux
ut d̾r renuit. ⁊ in eadẽ uoluntatis auͣcte per¬

Expanded text:
neptis tuae conjugio, quam te cuidam militi daturum necessitatis instante articulo sub fidei pollicitatione firmasti, hoc aequitate dictante decernimus, ut, si illa virum illum omnino, ut dicitur, renuit, et in eadem voluntatis auct
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis cliuinis tactis scͥpturis iu¬
rauit mulii legittumã se eã uxorẽ hĩtu¬
rum. uł si inoratorio tale sacͣmentũ de¬
cłit. sit illa legittma uxor qͣmius nul¬
la dos nulla scriptura alia int̾posita

Expanded text:
Si quis divinis tactis scripturis iuraverit mulieri, legitimam se eam uxorem habiturum, vel si in oratorio tale sacramentum dederit, sit illa legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla scriptura alia interposita
Abbreviated transcription (Latin):
ec illud ecciosum est qd̃ cũ uẽiret
rebecca uclit ysaac deãbulãtem.
⁊ cum introgass quis eẽt. cognito qͥ
dem qd̃ ipe eẽt cui cluc̾etur uxor. descẽ¬
clit ⁊ caput suũ obnu̾e cepit. docens u̾e¬
cundiam nuptiis preire deb̾e. inde .n.
⁊ nuptie dc̃e qd̃ pudoris gr̃a sepuelle

Expanded text:
ec illud otiosum, quod quum veniret Rebecca, vidit Isaac ambulantem, et quum interrogasset quis esset, cognito, quod ipse esset, cui duceretur uxor, descendit, et caput suum obnubere coepit, docens verecundiam nuptiis praeire debere. Inde enim et nuptiae dictae, quod pudoris gratia se puellae
Abbreviated transcription (Latin):
ut ep̃i ⁊ abres de agris ⁊ iurieis q̃ ad suũ
decimas defri faciant. familie uo ibi
dent decimas suas. nibi eoruminfanteꝰ
baptizantur. ⁊ ubi ꝑ totum anniciru¬
lum missas audiunt. Item paschal¬

Expanded text:
t abbates de agris et vineis, quae ad suum Ecclesias deferri faciant. Familiae vero ibi dent decimas suas, ubi infantes eorum baptizantur, et ubi per totum anni circulum missas audiunt. CAP. C
Abbreviated transcription (Latin):
esolidare. ¶ Sequit᷑ ñ litigiosum
Nicħ est enĩ impudentius atrogã¬
tia rusticoꝵ qui garrulitatẽ aucto¬
ritatem putant ⁊ parati ad lites ĩ
sb̃iestos tumide intonant. Qd̃ ex
atrogantia suꝑbie prouenire ma-¬
nifestũ est. Uñ g̾g̃. scribit in mo

Expanded text:
ars. Sequitur: Non litigiosum. Nihil est enim impudentius arrogantia rusticorum, qui garrulitatem auctoritatem putant, et parati ad lites in subjectos tumidi intonant, quod ex arrogantia et superbia provenire manifestum est. Unde Gr
Abbreviated transcription (Latin):
doctor qui sermone mutili con-¬
scĩuam ꝑcutit infirmoꝵ. Ic̾otimere
uos ⁊ om̃s fideles oportet eũ qui se-¬
cund̃ doctrinam est fidelem sermo-¬
nem potens sit ꝯsolau ĩ doctrina sa-¬

Expanded text:
doctor, qui sermone inutili conscientiam percutit infirmorum. Ideo tenere vos et omnes fideles oportet eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem, ut potens sit consolari in doctrina san
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tatem ⁊seqͣntur. Cuiꝰ libertatis
sarta añ ordinatonẽ in ambone
publice legat᷑. ⁊ si nullus ⁊tradixe¬
rit rite ⁊secrabunt᷑. Porro seruus
ñ canonice esecratus postqͣm de gͣ¬
du ceciderit eius edicõnis sit cuiꝰ

Expanded text:
libertatem consequantur. Cujus libertatis charta ante ordinationem in ambone publice legatur, et si nullus contradixerit, rite consecrabuntur. Porro servus non canonice consecratus postquam de gradu deciderit, ejus conditionis sit, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ec aũt scripsimus ñ abscidẽ¬
gunt s eos qui suscipiñt hĩtũ eiꝰ
⁊ ĩ suꝑbiam efferunt adñsus eos
qui simpliciꝰ uinunt. S ⁊ hos ꝯdẽp¬
namus quise extollũt adũsus scri¬
pturas ⁊ ecc̃asticos canones ⁊ no¬
ua introducũt p̾cepta. Nos autẽ
⁊ uͥgintatẽ cum humilitate ad¬
miram᷑ ⁊ ꝯtinenciã cũ castitate et
religionẽ d̾o acceptissimã dñis et
actuũ cũ humilitate approbando
⁊ diuites cũ sticia ⁊ oꝑib bonis ñ

Expanded text:
ec autem scripsimus , non abscindengunt: sed eos qui suscipiunt habitum ejus, et in superbiam efferuntur adversus eos qui simplicius vivunt. Sed et hos condemnamus qui se extollunt adversum Scripturas, et ecclesiasticos canones, et nova introducunt praecepta. Nos autem et virginitatem cum humilitate admiramur, et continentiam cum castitate et religione Deo acceptissimam dicimus, et actuum cum humilitate approbando et divites cum justitia et operibus bonis non
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑabile unitatis sacramentũ
⁊ quam sine spesint. ⁊ ꝑditoẽm sibi
maximam de inlignatiõe cłi acqͣ¬
rant qui scisma faciunt ⁊ relicto
ep̃o: alium sͥforis pseudo ep̃m ꝯsti¬
da ⁊ beniami: decem trib scisse st̃.
⁊ relictorege suo: alt̾um sͥ foris ꝯsti¬
tuersit. ⁊ inclignatus est inquit coꝰ.¬
declit eos incliceptõem conec abicẽt
eos a faciesua. qr lissipatus ẽ isrł. a
domo dauid. Et ꝯstituert sͥ regem
ieroboam filium nabath. Incligna¬

Expanded text:
abile unitatis sacramentum et quam sine spe sint et perditionem sibi maximam de indignatione Dei adquirant qui schisma faciunt et relicto episcopo alium sibi foris pseudoepiscopum constida et Beniamin decem tribus scissae sunt et relicto rege suo alterum sibi foris constituunt: et indignatus est, inquit, Ddedit eos in direptionem, donec abjiceret eos a facie sua, quia dissipatus est Israel a domo David, et constituerunt sibi regem Hieroboam, filium Nabath. Indigna
Abbreviated transcription (Latin):
tõ clm̃ exsticit aduersꝰ illos qui scis¬
mafecerunt. ut ⁊̃ cũ homocłi. ad ihe¬
robcam mifsus eẽt. qui ei pcca sua
uecaret᷑. Qd̾ cum ñ custodiss ⁊ ccͣ
preceptũ dñi prandiss statĩ diui¬
na censura ꝑcussus ẽ. ut iñ regreli

Expanded text:
adversus illos qui schisma fecerant, ut etiam cum homo Dei ad Hieroboam missus esset qui ei peccata sua vetaretur. Quod cum non custodisset et contra praeceptum Dei prandisset, statim divinae censu
Abbreviated transcription (Latin):
clñs maiorẽ intelligencie sue iucẽ
manifestat. Qd̾ idem qui tc̃ se a
tribu uida ⁊ beniamin scicłant ⁊ iho¬
solimis relictis ĩ samariam secesse¬
rant. int̾ pseudoꝓph̾as ⁊ gentiles ꝯ-¬
putarentur. Nam cum prim̃ cisci¬
pulos in minift̾ium salutis mitte¬
ret: mandauit ⁊ dix̃. In uiã gẽciũ
ne abieritis. ⁊ in ciuitates samati¬
tanoꝵ ne intrau̾tis. ad iuocos priꝰ
mittẽs: gentiles aclhuc pret̾iri iu¬
bet. Addendo añ⁊ ciuitatẽ samari¬
tanorũ deb̾e omitu. ubi erant scis¬
matici: ostendit scismaticos genti-¬
⁊ dathan ⁊ abiron cum sacerdote a¬
aron ⁊ moysen eundẽ clim noue

Expanded text:
 maiorem intellegentiae lucem manifestat quod idem qui tunc se a tribu Iuda et Beniamin sciderant et Hierosolymis derelictis Samariam secesserant, inter profanos et gentiles conputarentur. nam cum primum discipulos suos in ministerium salutis mitteret, mandauit et dixit: in uiam nationum ne abieritis et in ciuitatem Samaritanorum ne intraueritis. ad Iudaeos prius mittens gentiles adhuc praeteriri iubet: addendo autem et ciuitatem Samaritanorum debere omitti, ubi erant schismatici, ostendit schismaticos gentiet Dathan et Abiron cum sacerdote Aaron et Moyse eundem Deum noue
Abbreviated transcription (Latin):
geliis imponentes dñica die. hora
tiũ eos more apłoꝵ ⁊ moysi ungen¬
mati ꝑmixta ⁊ hoc ritu sollempnẽ
aũt consecratõnis trium mensiũ
spacio clauditur ultra qd̃ nͥ necũ¬
lifferatur episcopoꝵ ordinatio.

Expanded text:
 imponentes Dominica die, hora tium eos more apostolorum et Moysi ungenmati permista, autem consecrationis trium mensium spatio clauditur, ultra quod, nisi necesdifferatur episcoporum ordinatio.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾na uelamina q̃ nemo alius auferre pot̃.
nisi cũ aliquẽ sua culpa dispoliat. Demq
sic spoliatus adam. nudus inuentus est.¬
Ut cognouert̃ qr nudi ẽent. ⁊ añ quidem
ritas. si sic ꝑmansisset ut erat añ peccatũ:
ẽẽt translatus in głam qͣm hĩturi st̃ sc̃ S
nemo adultus sine caritate intrat carita
dicauit dũ se negauit ẽẽ filiũ filie pha¬
raonis malens affligi cũ frĩb qͣm ꝑfrui
paciens egyptiũ sabulo obruit. dũ u̾itus
aĩositatẽ regis: egyptũ reliquit. dũ diuino
uallatus auxilio regis furorẽ contemp¬
sit. atq in uͥtute signoꝵ ppłm de egypto
eduxit. que omĩa quib laudib st̃ efferẽ¬
da. Si tũc caritas in eo ñ erat. cũ nõ heat
aliquid uiriditatis in se ramus bomi o-¬
peris nisi procedat ex radice caritatis. Qͦ¬
modo aũt caritatẽ non hebat cui dominꝰ
facie ad faciem loquebat᷑ sic̃ homo solet
loqui cum amico suo. Quomodo carita¬
tem ñ h̃ebat qui pro ppło supplicans di¬

Expanded text:
interna uelamina, quae nemo alius possit auferre, nisi cum aliquem sua culpa dispoliat. denique sic Ut cognoverunt, quod nudi essent. Et ante quidem ritas: si sic permansisset, ut erat ante peccatum, esset translatus in gloriam, quam habituri sunt sancti; sed nemo adultus sine caritate intrat: caritaaedicavit, dum se negavit esse filium filiae Pharaonis, malens affligi cum fratribus, quam ppatiens Aegyptium sabulo obruit; dum veritus animositatem regis Aegyptum reliquit; dum divino vallatus auxilio regis furorem contemsQuae omnia quibus laudibus sunt efferenda, si tunc caritas in eo non erat, quum non habeat aliquid viriditatis in se ramus boni operis, nisi procedat ex radice caritatis? Quomodo autem caritatem non habebat, cui Dominus facie ad faciem loquebatur, sicut homo solet loqui cum amico suo? Quomodo caritatem non habeat, qui pro populo supplicans di
Abbreviated transcription (Latin):
recens dei opus est confabulator assidune
tur que ht in se uirtutũ gr̃am renitentẽ
splendorẽq pietatis. Illa aĩa bñ picta ẽ.
inqua elucet diuinẽ oꝑatõnis effigies.
hnͣt ymaginẽ ante peccm̃ depictus fuit¬
de fuga scl̃i. Cap̃m. Similẽ ẽẽ dei est hr̃e

Expanded text:
s Dei recens, confabulator assiduus,tur, quae habet in se virtutum gratiam renitentem, splendoremque pietatis. Illa anima bene picta est, in qua elucet divinae operationis effigies. anc imaginem Adam ante peccatum depictus fuitde fuga saeculi, c. 4. Similem Dei esse est habere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ̃ qͤm uellũ gitur. qͣnto magis amico ꝓ
cessitate ⁊ ꝯseruet in pace. Nõ enim paxq̃¬
ritur ut uellum ex̃ceatur. s bellũ g̾itur uͭ
qͦs expugnas ad pacis utilitatem uincẽdo
cis est ꝓ temꝑali salute moitaliũ qnͣto
dulcior ẽ pax diuina ꝓ et̾na salute ange¬
loꝵ. Itaq hostem pugͥnantẽ nccitas depͥ¬
mat̾ ñ uoluntas. Sicut bellanti ⁊ resis¬
tenti molẽtia recldit᷑. itauuctoriis capto

Expanded text:
 quem bellum geritur, quanto magis amico pro cessitate, et conservet in pace. Non enim pax quaeritur ut bellum excitetur, sed bellum geritur ut quos expugnas ad pacis utilitatem vincendo cis est pro temporali salute mortalium, quanto est dulcior pax divina pro aeterna salute angelorum? Itaque hostem pugnantem necessitas perimat, non voluntas. Sicut rebellanti et resistenti violentia redditur, ita victo vel ca
Abbreviated transcription (Latin):
aut nepotes non hñs non ali.¬
uiqͣm eccãm relinquat hedem. si
quid de ecc̃a non in ec̃ce causa aut
ncc̃itate presumpserit quod diftrã
aut donauit. irritumhẽatur. Quiu̾¬

Expanded text:
aut nepotes non habens alium quam ecclesiam reliquit haeredem, si quid de ecclesia, non in ecclesiae causa aut necessit te insumpserit, quod distraxit, aut donavit, irritum habeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
st unitas ecc̃e que late patet in sacͣimẽ¬
torum uidelicet societate ⁊ ꝯmĩuone
q̃ complestitur cum granis ⁊ paleas q̃n
eas corpaliter mixtas ita patit᷑. ut neq il¬
las iuisti uiterit nec ab illis iusti uitentur.
Sic sũt mec̾ca homines mali: ut in corpe
humano humores mali. qui interlum ex¬
nõ transit ad aqͣmmptisimmalicia bnclicẽ

Expanded text:
st unitas ecclesiae, quae late patet, in sacramentorum videlicet societate et communione, quae complectitur cum granis etiam paleas, quando eas corporaliter mixtas ita patitur, ut neque illas justi vitent, neque ab illis justi vitentur. Sic sunt in ecclesia homines mali, ut in corpore humano humores mali, qui interdum extransit ad aquam baptismi malitia benedic
Abbreviated transcription (Latin):
unt. ¶ Fallunt ⁊ stuclio fallendi ⁊ ĩuida
ne apud cultores suos ponclus auctori¬
tatis amitcant id agunt ut int̾pretib
sius signoꝵ q suoꝵ ꝯiectorib tulpa tri-¬
buatur. qn ip̃i decepti fu̾int uł intiti
res hoĩm atq inuasores salutis corũ
solent plice defectum culture sue ⁊ ydo¬
lorum ruinã qͣtinus pscuiudeantur

Expanded text:
unt autem etiam studio fallendi, et invida ne apud cultores suos pondus auctoritatis amittant, id agunt, ut interpretibus suis signorumque suorum conjectoribus culpa tribuatur, quando vel decepti fuerint, vel mentiti. res hominum atque invisores salutis eorum, solent praedicere defectum culturae suae, et idolorum ruinam: quatenus praescii videantur,
Abbreviated transcription (Latin):
luit: ubituto poss exsolu̾e. Inclicabat
.n. cliuine solutõis grãm in affectu ac
grãm ⁊ accepit desid̾atam ⁊ s̾uaiit
⁊ corpore ab eo rececenclũ ẽ qͥ fide xͥ ñ ħt.

Expanded text:
luit, ubi tuto posset exsolvere. Judicabat enim divinae solutionis gratiam in affectu ac gratiam et accepit desideratam, et servavit m corpore ab eo recedendum, est, qui fidem
Abbreviated transcription (Latin):
ierit: anath̾a sit. Subaudiẽd̾ est. si
publicoꝵ iudicioꝵ cognitõem peci¬
erit ep̃tilenamq iudicium nichil
lacuit ut Initõe ab ĩpatore pos

Expanded text:
it. Gratian. Subaudiendum est, si publicorum judiciorum cognitionem petierit; episcopale namque judicium nihil nitionem ab imperatore pos