comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quiras: cuncta hȩc creatorẽ om̃iũ
dm̃ fatent᷑ & de potestate eiꝰ con¬
cordit̃ sentiunt. qͣͥmuis sub ea non
concordit̃ uiuant. Quod enĩ iustꝰ qͥsq
etiam iuuendo loquit᷑. hoc iniustus
plerũq de dõ uel sola uoce cõpellit᷑
fateri: fitq ut mali auctori omniũ
cui oꝑib resistunt. attestatione fa¬
mulent᷑: quia quẽ impugnare mo¬
rib ausi sunt. creatorẽ om̃iũ nega¬
re ñ posst̃. Quod tam̃ intelligi etiã
iuxta solam speriem licterȩ utiliter
potest: quia om̃is respecta creatura
quasi dat uocem attestationis ꝓpriȩ.
ipsam quã habs spẽm suã. Ium̃ta uel
uolatilia. terrã. uel pisces requirimꝰ.
dũ consideramꝰ: quȩ nobis concordit̃
respondent: quod cuncta dñs fecerit:
quia dum nr̃is ocłis suas species in¬
gerunt. se a sem& ipsis ñ ẽẽ testant᷑.
Eo ipso enim quod creata sunt. ꝑ osten¬
sam speciem. creatori suo quasi uocẽ

Expanded text:
quiras, cuncta haec creatorem omnium quiras, cuncta haec creatorem omnium Deum fatentur, et de potestate ejus concorditer sentiunt, quamvis sub ea non concorditer vivant. Quod enim justus quisque etiam vivendo loquitur, hoc injustus plerumque de Deo vel sola voce compellitur fateri; fitque ut mali, auctori omnium, cui operibus resistunt, attestatione famulentur, quia quem impugnare moribus ausi sunt, creatorem omnium negare non possunt. Quod tamen intelligi etiam juxta solam speciem litterae utiliter potest, quia omnis respecta creatura quasi dat vocem attestationis propriae, ipsam quam habet speciem suam. Jumenta, vel volatilia, terram, vel pisces requirimus, dum consideramus quae nobis concorditer respondent, quod cuncta Dominus fecerit; quia dum nostris oculis suas species ingerunt, se a semetipsis non esse testantur. Eo ipso enim quod creata sunt, per ostensam speciem creatori suo quasi vocem
Abbreviated transcription (Latin):
uolatilia cęli. & indicabt̃ tͥ. loquere
terrȩ. & respondebit tͥ: & narrabunt
pisces maris. Quid ꝑ ium̃ta nisi sen¬
sus pigriores: quid ꝑ cęli uolatilia:
nisi sũma atq sublinia sapientes in¬
telligere debemus: De ium̃tis nãq
id.ẽ. sensu pigriorib scriptũ ẽ: ani¬
malia tua habitabunt in ea. Et qͥa
sublimia sapientes in uerbis nr̃i re-¬
demptoris euolant. scriptũ. ẽ: ita
ni cęlestia deserenti dictũ. ẽ. terra
es. & in terram ibis: quid ꝑ pisces
maris. nisi curiosos huiꝰsecłi debemꝰ
acciꝑe: De quib psalmysta ait. pi¬
sces maris qui ꝑambulant semitas
maris: qui in magnis rerũ inqͥsiti¬
onib. quasi in abditis fluctib la¬
tent. Quid autẽ cuncta hȩc inqui¬
sita doceant. adiungit dicens. Quis
ignorat qͦd om̃ia hȩc manꝰ dñi fe¬
cerit: Acsi aꝑte dicat. Siue sensu
tardiores. seu sublimia sapientes.
siue terrenis actib deditos. seu huiꝰ
mundi occupatos inquisitionib re¬

Expanded text:
tilia coeli et indicabunt tibi: loquere terrae, et respondebit tibi, et narrabunt pisces maris. - Quid per jumenta nisi sensus pigriores? Quid per coeli volatilia, nisi summa atque sublimia sapientes intelligere debemus? De jumentis namque, id est, sensu pigrioribus scriptum est: « Animalia tua inhabitabunt in ea . » Et quia sublimia sapientes in verbis nostri Redemptoris evolant, scriptum est: « Itni coelestia deserenti dictum est: « Terra es, et in terram ibis . » Quid per pisces maris nisi curiosos hujus saeculi debemus accipere? de quibus Psalmista ait: « Pisces maris qui per ambulant semitas maris . » Qui in magnis rerum inquisitionibus quasi in abditis fluctibus latent. Quid autem cuncta haec inquisita doceant, adjungit dicens: VERS. 9. Quis ignorat quod omnia haec manus Domini fecerit? - Ac si aperte dicat: Sine sensu tardiores, seu sublimia sapientes sine terrenis actibus deditos, seu hujus mundi occupatos inquisitionibus re
Abbreviated transcription (Latin):
sȩ carnis hominis in eius potestate.ẽ
a quo. ẽ: ut ipse ꝓuideat qualit̾ sit.
qui p̃stitit ẽẽ quod ñ fuit. Potest uͦ
ꝑ animam om̃is uiuentis. ium̃torũ
uiuificat: hominũ uͦ sp̃m usq ad
sp̃ualẽ intellectũ tendit. In eius gͦ
manu.ẽ. anima om̃is uiuentis. & spc̃¬

Expanded text:
carnis hominis, in ejus potestate est a quo est; ut ipse provideat qualiter sit, qui praestitit esse quod non fuit. Potest vero per animam omnis viventis jumentorum vivificat, hominum vero spiritum usque ad spiritalem intellectum tendit. In ejus ergo manu est anima omnis viventis, et sp
Abbreviated transcription (Latin):
gi de reb qͦq spũalib potest. Nam
plerũq ñnulli doctrinȩ dona ꝑcipi¬
unt: s ex eisdem donis intumescunt.
& magni p̃ cȩtĩs uideri uolunt: atq
om̃ipotentẽ dm̃ ꝓuocare .ẽ. de eius
donis int̃ ꝓximos suꝑbire. Qui etiã¬
p̃dones ñ immerito uocant᷑: qͥa dũ
loquunt᷑ quȩ ñ faciunt. in usu locu¬
tionis suȩ uerba iustorum tollunt.

Expanded text:
gi de rebus quoque spiritalibus potest. Nam gi de rebus quoque spiritalibus potest. Nam plerumque nonnulli doctrinae dona percipiunt, sed ex eisdem donis intumescunt, et magni prae caeteris videri volunt. Atque omnipotentem Deum provocare est de ejus donis inter proximos supraedones non immerito vocantur, quia dum loquuntur quae non faciunt, in usu locutionis suae verba justorum tollunt.
Abbreviated transcription (Latin):
iste grauius quandoq feriat᷑. ꝑ cuius
nequissimã uoluntatẽ culpã om̃ps
ds̃ in alterũ iuste uindicauit. Ille
purgatur qui opprimit᷑: in isto reat᷑
augetur qui opprimit: ut uel de ꝓ¬
fundo nequitiȩ qͣndoq ad penitentiã
redeat: uel ñ reuertens tanto grauiꝰ¬
et̃na ultione feriat᷑. qͣnto diu. ẽ. in
sua iniquitate toleratꝰ. Cum illo gͦ
miscdit̃ agit᷑ ut peccatũ finiat: cum
isto districte. ut multiplic&.: insi ad
pęnitentiam recurrat. In illo mala
purgant᷑. dũ uĩ sustin&: in isto eu¬
mulant᷑. dũ facit. Om̃p̃s itaq ds̃ qͦd
fieri ꝓhib&. iustũ. ẽ. ut fieri sinat: ut
unde nc̃ exspectat. & ñ conuersos diu
tolerat. quandoq inde plus feriat..
Bene gͦ dr̃ abundant tabernacula pre¬
donũ. & audact̃ ꝓuocant dm̃. cũ ip¬
se dederit om̃ia in manib eoꝵ: quia
quod iniqui tollunt. eis hoc ipse dat.
qui illis ad rapinã poss& obsistere. si
misereri uoluiss&. Quod tam̃ intelli¬

Expanded text:
gravius quandoque feriatur, per cujus nequissimam voluntatem culpam omnipotens Deus in alterum juste vindicavit. Ille purgatur qui opprimitur; in isto reatus augetur, qui opprimit, ut vel de profundo nequitiae quandoque ad poenitentiam redeat, vel non revertens tanto graviudamnatione feriatur, quanto diu est in sua iniquitate toleratus. Cum illo ergo misericorditer agitur ut peccatum finiat, cum isto districte ut multiplicet, nisi ad poenitentiam recurrat. In illo mala purgantur dum vim sustinet, in isto cumulantur dum facit. Omnipotens itaque Deus quod fieri prohibet justum est ut fieri sinat, ut unde nunc exspectat, et non conversos diu tolerat, quandoque inde plus feriat. Bene ergo dicitur: Abundant tabernacula praedonum, et audacter provocant Deum, cum ipse dederit omnia in manibus eorum, quia quod iniqui tollunt, eis hoc ipse dat, qui illis ad rapinam posset obsistere, si misereri voluisset.  Vet. I
Abbreviated transcription (Latin):
dederit om̃ia in manib eoꝵ. Si enĩ
p̃dones sunt. uiolent̃ abstulert̃: &
dubiũ ñ. ẽ. quia uiolentoꝵ ñ sit ad¬
utor ds̃. Quomͦ igitur ipse dat. qͦd
nes faciunt. hoc dispensator ȩquis¬
simus fieri ñ nisi iuste ꝑmittit: ut
s is qui raꝑe sinit᷑. cecat᷑ m̃te culpã
augeat: & is qui rapinã piͣtit᷑. iã in
eius rapinȩ dampno.pro alia quam
ante ꝑpetrauit culpa feriat᷑. Ecce
enim quidã in montis fauce consti¬
tutus. insidiat᷑ itinerantib: s is qui
iter agit iniqua forte quȩdã. aliqͣn¬
do ꝑpetrauit: eiq om̃ps ds̃ malũ
suũ in p̃senti uita retribuens. atq¬
hẽ insidiatoris manib tradens. uel
spoliari reb. uel etiam interire ꝑmit¬
tit. Quod gͦ p̃do iniuste appetit. hoc¬
ȩquissimus iudex iuste fieri ꝑmisit:¬

Expanded text:
enim praedones sunt, violenter abstulerunt: et dubium non est, quin violentorum non sit adjutor Deus. Quomodo igitur ipse dat, quod erverse faciunt, hoc dispensator aequissimus fieri, non nisi juste permittit, ut et is qui rapere sinitur, caecatus mente culpam augeat, et is qui rapinam patitur, jam in ejusdem rapinae damno, pro alia quam ante perpetravit culpa, feriatur. Ecce enim quidam in montis fauce constitutus, insidiatur itinerantibus; sed his qui iter agit, iniqui fortasse quaedam aliquando perpetravit; eique omnipotens Deus malum suum in praesenti vita retribuens, atq insidiatoris manibus tradit et eum spoliari rebus vel etiam interire permittit.Quod ergo predo iniuste fecit, equissimus Iudex iuste fieri permisit
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ angłos suos sp̃c facit: qͥa p̃dica¬
tores suos spũales efficit. Hoc aut̃
loco si anima om̃is uiuentis ipsa cor¬
poris uita signat᷑: sp̃c uniuersȩ car¬
nis hominis. effectꝰ intelligentiȩ spũ¬
alis exprimit᷑. Sequit᷑. Nonne auris

Expanded text:
s angelos suos spiritus facit, quia praedicatores suos spiritales efficit. Hoc autem loco si anima omnis viventis ipsa corporis vita signatur, spiritu universae carnis hominis effectus intelligentiae spiritalis exprimitur. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
carnem: & in isto adhac uiuificat
animã. ut ad intelligendã ꝑueniat
ȩt̃nitatẽ. Sciendũ uͦ. ẽ. quia in sacro
Aliquando nãq sp̃ẽ ꝓ anima: aliqͥndo
ꝓ effectu sp̃uali ponit᷑ Pro anima nãq
spẽ dicitur: sicut de nr̃o ipse capite
scriptũ. ẽ. inclinato capite tradidit
sp̃m. Si enĩ aliud ẽẽ sp̃m qͣm animã¬

Expanded text:
isto ad hoc vivificat animam, ut ad intelligendam perveniat aeternitatem. Sciendum vero est quia in sacro Aliquando namque spiritus pro anima, aliquando pro effectu spiritali ponitur. Pro anima namque spiritus dicitur, sicut de nostro ipso capite scriptum est: Inclinato capite tradidit spiritum . Si enim aliud spiritum quam anima
Abbreviated transcription (Latin):
Non habitabit᷑. nec ꝑseuerabit substan¬
tia eius: nec mut& in terrã radicẽ
suã. Non receds de tenebris. ramos
eius arefacis flãma. & auferet᷑ spũ
oris sui. Non credat frustra erro¬
re deceptꝰ: qͦd aliqͦ p̃cio redim̃dus
sit. Anteqͣm dies eius impleant᷑ ꝑi¬
bit: & manꝰ eiꝰ arescent. Ledet᷑ quasi
uinea in primo flore botrus eiꝰ: &qͦsi

Expanded text:
non ditabitur nec perseverabit substantia eius nec mittet in terra radicem suam non recedet de tenebris ramos eius arefaciet flamma et auferetur spiritu oris sui non credat frustra errore deceptus quod aliquo pretio redimendus sit antequam dies eius impleantur peribit et manus eius arescet laedetur quasi vinea in primo flore botrus eius et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ab bac sententia uetus trans latio dis¬
sonat: quia qͦd in hac de dõ dr̃. hoc in
illa de aduersariis ac ꝑsecutorib me¬
morat᷑. S tam̃ quia hȩc noua trans la¬
tio ex hebreo nobis. arabicoq eloquio
cuncta uerius transfudisse ꝑhibetur:
credendũ . ẽ. quicqͥd in ea dr̃: & opor¬
t& ut uerba illius nr̃a expositio sub¬
tilit̾ rimetur. Ait gͦ. Mutatꝰ es mͥ
in crudelẽ: & in duricia manus ad
uersaris mͥ. In scriptura sacra cum
de dõ aliquid indignũ dr̃. mouetur
de dõ dicat᷑. Pene om̃e quippe qͦd de
dõ dr̃: eo ipso iam indignũ. ẽ. quo
potuit dici. Nam cuiꝰ laudi ñ suffiẽ
obstupescens conscientia: qͣndo suffi¬
ciet loquens lingua: Sc̃s autẽ spẽ
hoc ipsum hominib intelligentib in¬
sinuans. qͣm sint ineffabilia summa
diuina his etiã uerbis ñnũqͣm dedõ
utit᷑. quȩ apud homines habent᷑ in
uicio: ut ex his quȩ indigna uident᷑
hominib. & tam̃ dicunt᷑ de dõ. ammo¬

Expanded text:
ab hac sententia vetus translatio dissonat, quia quod in hac de Deo dicitur, hoc in illa de adversariis ac persecutoribus memoratur. Sed tamen quia haec nova translatio ex Hebraeo nobis Arabicoque eloquio cuncta verius transfudisse perhibetur, credendum est quidquid in ea dicitur, et oportet ut verba illius nostra expositio subtiliter rimetur. Ait ergo: Mutatus es mihi in crudelem, et in duritia manus tuae adversaris mihi. 666 In Scriptura sancta cum de Deo aldignum dicatur. Pene omne quippe quod de Deo dicitur, eo ipso jam indignum est, quo potuit dici. Nam cujus laudi non sufficit obstupescens conscientia, quando sufficiet loquens lingua? Sanctus autem Spiritus hoc ipsum hominibus intelligentibus insinuans, quam sint ineffabilia summa et divina, his etiam verbis nonnunquam de Deo utitur quae apud homines habentur in vitio, ut ex his quae indigna videntur hominibus, et tamen dicuntur de Deo, admo
Abbreviated transcription (Latin):
me comedunt ñ dormiunt. Si ipsi
hystoriȩ intendimꝰ : pat& causa qm̃
scĩ uiri corpus pessimo ulcere scatu¬
riens uermiũ multitudo lacerabat.
Siuͦ allegoriȩ misteriũ ꝑscrutamur:
quid ꝑ ossa nisi fortes quiq in scẽ
ȩccłȩ corpore designant᷑: Quȩ quasi
suo robore membra continent: dum
mores infirmantiũ stabilit̃ portañ.
feruor excreuerit. in nocte os illius
ꝑforat᷑ dolorib. qͥa ñnũqͣm torm̃tiᷤᷤ
uicti. etiam ipsi ad ꝑfidiã defluuã.
qui ad fidẽ alios tenere uidebant᷑.
Ait gͦ. Nocte os meũ ꝑforat᷑ dolorib.
Acsi aꝑte dicat. Tribulationis tenebris p̃s¬
si. ita afflictione terebrant᷑. ut & ipsi
qui in me habebant uigorẽ fortitudi¬
nis. quasi quoddã iã habeant forañ
timoris. Bene aut̃ dr̃. & qui me come¬
dunt ñ dormiunt: qͥa maligni spe
qui carnales qͦsq de ȩccła consumuñ.
tantomagis quiescere a temptatione
nesciunt. qͣnto nullo carnis pondere

Expanded text:
 velut ossa deficiunt.---Si ipsi historiae intendimus, patet causa, quoniam sancti viri corpus per sinus ulcerum scaturiens vermium multitudo lacerabat. Si vero allegoriae mysterium perscrutamur, quid per ossa nisi fortes quique in sanctae Ecclesiae corpore designantur? suo robore membra continent, dum mores infirmantium stabiliter portant. fervor excreverit, in nocte os illius perforatur doloribus, quia nonnunquam tormentis victi, etiam ipsi ad perfidiam defluunt, qui ad fidem alios tenere videbantur. Ait ergo: Nocte os meum perforatur doloribus. Ac si aperte dicat: Tribulationis tenebris pressi, ita afflictione terebrantur, ut et ipsi qui in me habebant vigorem fortitudinis, quasi jam quoddam habeant foramen timoris. Bene autem dicitur: Et qui me comedunt non dormiunt, quia maligni spiritus, qui carnales quosque de Ecclesia consumunt, tanto magis quiescere a tentatione nesciunt, quanto nullo carnis pondere
Abbreviated transcription (Latin):
humilit̃ uenit: qͥa nimirũ multi etiã
in scã ȩccła reꝓbi ueritatẽ cognoscen¬
do p̃munt. qͣm bene uiuendo tange¬
re negligunt. Premunt. & longe sunt.
quia diuinã noticiã ꝓfessionib secun¬
tur: morib fugiunt. Premunt inquã.
s longe sunt: quia eidẽ fidei qͣm lo¬
quendo astruunt. agendo contradict̃.
Sicut gͦ hoc testimonio docemur qͥa non¬
nulli dñm tangendo ñ tangunt: ita
ñnulli ñ uident᷑ a dño etiã cũ uidens.¬
quia occultis eiꝰ obtutib ad dap̃natio¬
nis suppliciũ apparent. & ad electi¬
onis meritũ ñ apparent. Dicatur gͥ
recte. & in tra penitꝰ ñ parentes qͥa & si
illos specietenus ȩccła tenuit. eos tam̃
intra illam. conditor quasi ñ uid& qͦs
ignorauit. Qui tranqͥllitatis tempore
idcirco fidẽ uerbotenus tenent: qͥa ean¬
dẽ fidẽ florere generaliter
uideñ.
S cũ repentina contra illam
la aduersitatis oborit᷑: mox
ab ea

Expanded text:
humiliter venit, quia nimirum multi etiam humiliter venit, quia nimirum multi etiam in sancta Ecclesia reprobi veritatem cognoscendo premunt, quam bene vivendo tangere negligunt. Premunt, et longe sunt, quia divinam notitiam professionibus sequuntur, moribus fugiunt. Premunt, inquam, sed longe sunt, quia eidem fidei, quam loquendo astruunt, agendo contradicunt. Sicut ergo hoc testimonio docemur quia nonnulli Dominum tangendo non tangunt, ita nonnulli non videntur a Domino etiam cum videnquia occultis ejus obtutibus et ad damnationis supplicium apparent, et ad electionis meritum non apparent. Dicatur igitur recte: Et in terra penitus non parentes, quia etsi illos specie tenus Ecclesia tenuit, eos tamen intra illam conditor quasi non vidit quos ignoravit. Qui tranquillitatis tempore idcirco fidem verbo tenus tenent, quia eamdem fidem florere generaliter vident. Sed cum repentina contra illam procella adversitatis oboritur, mox ab ea
Abbreviated transcription (Latin):
& penitus ñ apparere. ẽ. in ȩccłȩ qͥdẽ
fide consistere: s nichil dignũ fidei
in oꝑe demonstrare. Hii itaq intra
scãm ȩccłam diuinitatis ocłis & uideq᷑
nent. uiuendo ñ exibent. De qͥb pau¬
lus dicit. Confitent᷑ se nosse dm̃: fa¬
ctis aut̃ negant. Hii intra scãm ȩccłã
fidem qͦm tenere se assert̃. p̃munt po¬
tius qͦm uenerant᷑: dũ sua magis illiꝰ
nomine. qͣm eiꝰ adipisci lucra concupi
ritũ rectis oꝑib curant: ad auctoris
sui noticiã. etiã int̾ reꝓboꝵ tumultus
apꝓpinqͣnt. Quod bene in ęuuangłio
muliere sanguinis fluxu laborante si¬
gnatũ . ẽ: de qua cũ dñs dicer&. qͥs me
tetigit. petrus raciocinando respondit.
Turbȩ te comprimunt. &affligunt: & di¬
cis qͥs me tetigit: S audire causasue-¬
rȩ rationis meruit. cũ ei dñs dix̃. te¬
tigit me aliqͥs: nã & ego noui uirtutẽ
de me exisse. Ecce turbȩ p̃mebant do¬
minũ: s tam̃ sola tetigit. quȩ ad illũ

Expanded text:
et penitus non apparere, et in Ecclesia quidem fide consistere, sed nil dignum fidei in opere demonstrare. Hi itaque intra sanctam Ecclesiam divinitatis oculis et videntur e quibus Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hi in sancta Ecclesia fidem quam tenere se asserunt premunt potius quam venerantur, dum sua magis illius nomine quam ejus adipisci lucra concupisritum rectis operibus curant, ad auctoris sui notitiam etiam inter reproborum tumultus appropinquant. Quod bene in Evangelio muliere sanguinis fluxu laborante signatum est, de qua cum Dominus diceret: Quis me tetigit ? Petrus ratiocinando respondit: Turbae te comprimunt et affligunt, et dicis: Quis me tetigit? Sed audire causas verae rationis meruit, cum ei Dominus dixit: Tetigit me aliquis, nam et ego novi virtutem exisse de me. Ecce turbae premebant Dominum, sed tamen sola tetigit quae ad illum
Abbreviated transcription (Latin):
nobis dignatꝰ. ẽ qͦd ẽẽ nos noluit: ut
in sem& ipso temporalit̾ mortẽ susci¬
ꝑet. qͣm a nobis in ꝑpetuũ fugaret.
Annon in diuinitatis suȩ diuitiis. no¬
bis inuisibilis ꝑmanens. miris nos po
parere dignat᷑. ẽ. pauꝑ ds̃. Vnde &
p̃dicator egregius ut ad largitatis
gr̃am uiscera nr̃ȩ cõpassionis accen

Expanded text:
nobis dignatus est quod esse nos noluit, ut nobis dignatus est quod esse nos noluit, ut in semetipso temporaliter mortem susciperet, quam a nobis in perpetuum fugaret. An non in divinitatis suae divitiis nobis invisibilis permanens, miris nos potparere dignatus est pauper Deus. Unde et praedicator egregius, ut ad largitatis gratiam viscera n
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ contra dolorẽ illius ꝑ minnisterium
concurrat. Nam sepe ut p̃diximꝰ lar¬
gitorẽ muneris rerũ facit abundan¬
tia: & ñ uirtus cõpassionis. Qui enim
afflicto ꝑfecte cõpatit᷑. plerũq & hoc
indigenti tribuit. in quo ipse qui de¬
derit angustat᷑. Et tc̃ plena . ẽ cordis
nr̃i cõpassio: cũ malũ inopiȩ ꝓ ꝓximo
susciꝑe ñ metuimꝰ. ut illũ a passione
liberemus. Quã uidelic& pietatis for¬
mam mediator nobis dĩ & hominum
dedit: qui cũ posset nobis etiã ñ mo
riendo concurrere. subuenire tam̃
minus amass&. nisi & uulnera nr̃a
suscepisset. Nec ium nobis suȩ dile¬
ctionis ostender&: nisi hoc qͦd a nob̾
toller&. ad tempꝰ ipse sustiner&. Passi¬
biles quippe mortalesq nos repperit:¬
& qui nos existere fecit ex nichilo. re¬
uocare uidelic& etiam sine sua mor¬
te potuit a passione. S ut qͣnta eẽt
uirtꝰ compassionis ostender&. fieri ꝓ

Expanded text:
tunc contra dolorem illius per ministerium tunc contra dolorem illius per ministerium concurrat. Nam saepe, ut praediximus, largitorem muneris rerum facit abundantia, et non virtus compassionis. Qui enim afflicto perfecte compatitur, 670 plerumque et hoc indigenti tribuit, in quo ipse si dederit angustatur. Et tunc plena est cordis nostri compassio, cum malum inopiae pro proximo suscipere non metuimus, ut liberemus. Quam videlicet pietatis formam Mediator Dei et hominum nobis dedit, qui cum posset nobis etiam non moriendo succurrere, subvenire tamenminus amasset, nisi et vulnera nostra suscepisset: nec vim nobis suae dilectionis ostenderet, nisi hoc quod a nobis tolleret ad tempus ipse sustineret. Passibiles quippe mortalesque nos reperit, et qui nos existere fecit ex nihilo, revocare videlicet etiam sine sua morte potuit a passione. Sed ut quanta esset virtus compassionis ostenderet, fieri pro
Abbreviated transcription (Latin):
tuta. ẽ. domus om̃i uiuenti: & tam̃ ñ
de se. s de aliis adiungit. uerũtam̃
ñ ad consũptionẽ eoꝵ emittis manũ
tuam. Dum enĩ de se loquens ratio¬
cinando causas de aliis subdit: qͣm
multoꝵ ꝑsonas in se signific& osten¬
dit. Manũ itaq suã dñs ad consũp¬
tionẽ peccantiũ ñ immittit. cũ feri¬
endo a peccatis corripit: & corruentes
saluat. dũ cadentes ad culpã. in salu¬
tem corporis uulnerat: ut prostrati
exterius. interius surgant: qͣtinꝰ ia¬
centes corpore ad interiorẽ statũ re-¬
deant. qui stantes exteriꝰ ab statu
passio. ẽ. passioni ꝓximi ex largitate
concurrere: ñnũqͣm tam̃ cũ ext̾iora
quȩq abunde ad largiendũ suppe¬
tunt. celerius dantis manus dationẽ
inuenit. qͣm animus dolorẽ Vnde
scire necesse. ẽ. quia ille ꝑfecte tribu¬
it. qui cũ eo qͦd afflicto porrigit affli¬
cti quoq in se animũ sumit: ut priꝰ
in se dolentis passionẽ transferat. &

Expanded text:
omni viventi; et tamen non de se, sed de aliis adjugit: Verumtamen non ad consumptionem eorum emittis manum tuam. Dum enim de se loquens ratiocinando causas de aliis subdit, quam multorum personas in se significet ostendit. Manum itaque suam Dominus ad consumptionem peccantium non emittit, cum feriendo a peccatis corripit, et corruentes salvat, dum cadentes ad culpam in salutem corporis vulnerat, ut prostrati exterius, interius surgant, quatenus jacentes corpore ad interiorem statum redeant, qui stantes exterius a statu passio est passioni proximi ex largitate concurrere, nonnunquam tamen, cum exteriora quaeque abunde ad largiendum suppetunt, celerius dantis manus dationem invenit quam animus dolorem. Unde scire necesse est quia ille perfecte tribuit, qui cum eo quod afflicto porrigit afflicti quoque in se animum sumit, ut prius in se dolentis passionem transferat, et
Abbreviated transcription (Latin):
respici. dũ sua uid& in tribulationi¬
b uota differri. Alto nãq consilio
cutionib comprimuntur: eũq assi¬
dius ut liberent᷑ int̃pellationib cla¬
mant. differre solet uoces petentiũ.
eo magis exaudiant᷑ ad meritũ. quo
citius ñ exaudiunt᷑ ad uotũ. Vnde
alias scriptũ. ẽ. Ds̃ m̃s clamabo ꝑdiẽ.
nec exaudies. & nocte: atq ipsa utili¬

Expanded text:
respici, dum sua videt in tribulationirespici, dum sua videt in tribulationibus vota differri. Alto namque consilio cutionibus comprimuntur, eumque assiduis ut liberentur interpellationibus clamant, differre solet voces petentium, s eo magis exaudiantur ad meritum, quo citius non exaudiuntur ad votum. Unde alias scriptum est: Deus meus, clamabo per diem, nec exaudies, et nocte . Atq
Abbreviated transcription (Latin):
electi quiq. ꝑsecutionis suȩ tẽpore.
paratiores sunt emori. quã tacere.
Qui dũ in mortẽ corporalit̾ corruunt.
ab stultis quibq & carnalib despe¬
cti ac uiles ȩstimant᷑: quia cũ uidere
reꝓbi nequeunt quȩ electi bona spiri¬
talit̃ teneant. qͦs carnalit extingui
conspiciunt. in felices arbitrant᷑. Vnde
similatus sũ fauillȩ & cineri. In reꝓboꝵ
quippe iudicio. scã electoꝵ ȩccła luto
comparat᷑: quia temporalit̾ conculca¬
ta despicit᷑. Fauillȩ assimilat᷑ & cine¬
ri: quia dũ bona eius interiora ñ ui-¬
dent ad sola hanc mala ꝑuenisse esti¬
mant. quȩ in ea exiberi corporalit̃ ui¬
dent. Fidelis tam̃ electoꝵ popłs cum
multos ex se cadere conspicit: optat
si optinere ualeat aduersitatis suȩ
tempora mutari. Huiꝰ quia ͦ ratio
differt᷑. gemit᷑ augetur: unde subdi
cutionis suȩ tempore. fide stat: desi¬
deriis clamat: s dol& se quasi non

Expanded text:
electi quique persecutionis suae tempore electi quique persecutionis suae tempore paratiores sunt mori quam tacere. Qui dum in morte corporaliter corruunt, a stultis quibusque et carnalibus despecti ac viles aestimantur, quia cum videre reprobi nequeunt quae electi bona spiritaliter teneant, quos carnaliter exstingui conspiciunt, infelices arbitrantur. Unde similatus sum favillae et cineri. - In reproborum quippe judicio sancta electorum Ecclesia luto comparatur, quia temporaliter conculcata despicitur: favillae assimilatur et cineri, quia dum bona ejus interiora non vident, ad sola hanc mala pervenisse aestimant, quae in ea exhiberi corporaliter vident. Fidelis autem electorum populus, cum multos ex se cadere conspicit, optat, si obtinere valeat, adversitatis suae tempora mutari. Hujus quia oratio differtur, gemitus augetur, Unde adhuc cutionis suae tempore, fide stat, desideriis clamat, sed dolet s
Abbreviated transcription (Latin):
Uuio ego. qͥa om̃ib his uelut ornam̃to
uestieris. S cum ꝓcella seuȩ ꝑsecu¬
tionis oborit᷑: pleriq fideliũ ab eiꝰ
amore separant᷑. qui ei sedule inhe¬
rere uidebant᷑. Dicat gͦ. in multitu¬
dine eoꝵ consumit᷑ uestim̃tũ meum:
quia dũ multi sunt qui cruciant. de¬
struunt᷑ płimi. qui ei conexione amo¬
quasi capitio tunicȩ succinxert̃ me:
tunice quippe capitiũ. collũ circũdat
nicȩ constringunt: quia in ea ꝑsecu¬
tionib suis uitã fidei. & p̃dicationis
uocẽ extinguere conant᷑. Hoc quippe
conari ꝑsecutores eiꝰ specialit̃ solent:
ut ab ea ante omĩa uerbũ p̃dicatio¬
nis tollant. Unde & hii qui sc̃ȩ fidei
primordiis resistebant. cęsis apłis de¬
nuntiabant dicentes. Precipiendo p̃ce¬
pimus uobis. ne doceretis in nomine
isto: & ecce replestis ihrłm doctrina
tunioe cinxerant: qui constrictis p̃¬
dicatorib. uelut eius collũ p̃mentes
in ea claudere it̃ uocis uolebant. Sed

Expanded text:
o ego quia omnibus his velut ornamento vestieris . » Sed cum procella suae persecutionis oboritur, plerique fidelium ab ejus amore separantur, qui ei sedule inhaerere videbantur. Dicat ergo: In multitudine eorum consumitur vestimentum meum, quia dum multi sunt qui cruciant, destruuntur plurimi qui ei connexione amoquasi capitio tunicae succinxerunt me. Tunicae quippe capitium collum circumdat nicae constringunt, quia in ea persecutionibus suis vitam fidei, et praedicationis vocem exstinguere conantur. Hoc quippe conari persecutores ejus specialiter solent, ut ab ea ante omnia verbum praedicationis tollant. Unde et hi qui sanctae fidei primordiis resistebant, caesis Apostolis denuntiabant, dicentes: Praecipiendo praecepimus vobis ne doceretis in nomine isto, et 665 ecce replestis Jerusalem doctrina tunicae cinxerant, qui constrictis praedicatoribus, velut ejus collum prementes, in ea claudere iter vocis volebant. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
cum illic ꝓtinus subinfert᷑. & ñ ad in¬
sipientiã mͥ. Ad multiplicandũ qͥppe
scõꝵ sapientiã ꝓficit. quod postulata
tarde ꝑcipiunt: ut ex dilatione cres¬
cat desideriũ: ex desiderio intellectꝰ
ctus autẽ ad ꝓmerenda cęlestia tan¬
to fit capax: qͦnto fuerit exspectando
longanimis. S tam̃ int̾ hȩc. scõꝵ pati¬
entiam dolor urg& ad uocẽ: & cum
dilati ꝓficiunt. metuunt. ne deficien¬
tib uirib despecti rȩꝓbent᷑. Sequit᷑.¬

Expanded text:
tinus subinfertur: Et non ad insipientiam mihi . Ad multiplicandam quippe sanctorum sapientiam proficit quod postulata tarde percipiunt, ut ex dilatione crescat desiderium, ex desiderio intellectus ctus autem ad promerenda coelestia tanto fit capax, quanto fuerit exspectando longanimis. Sed tamen inter haec sanctorum patientiam dolor urget ad vocem, et cum dilati proficiunt, metuunt ne deficientibus viribus despecti reprobentur. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
bentẽ maculã. nec ꝑ duplicitatẽ ru¬
gam: quia & ꝑ iusticiã munda. ẽ. &
ꝑ simplicẽ intentionẽ tensa. Quȩ gͦ
abluta. ẽ ne maculam habeat. tensa
ẽ. ne habeat rugam: utiq uestis eiꝰ
est. S icut gͦ indum̃tũ xp̃i tota gene¬

Expanded text:
licitatem rugam. Quia et per justitiam munda est, et per simplicem intentionem extensa. Quae ergo abluta est ne maculam habeat, extensa est ne habeat rugam. Utique vestis Christi est. Sicut enim indumentum Christi tota gene
Abbreviated transcription (Latin):
serũ facit: ut eũ a miseria liberet.
cui intendit. Prescire dr̃: quia unã¬
quamq rem anteqͣm ueniat uidet: &
id qͦd futurũ. ẽ priusqͣm p̃sens fiat
p̃uids. Ds̃ gͦ quom̃ telans. ẽ: qui in
custodienda castitate nr̃a. nullo m̃tis
cruciatu tangit᷑: Qmͦ irascit᷑: qui in
ulciscendis uiciis nr̃is. nulla ꝑturba¬
tione animi cõmouet᷑: Quomͦ. ẽ pę¬
nitens: qui qͦd semel fecerit. se fecisse
nequaqͣm dol&: Quomͦ hab& miscdĩ¬
am: qui cor miserũ nũqͣm hab&: Qmͦ
est p̃scus: dũ nulla nisi quȩ futura
sint p̾sciant᷑: Et scimus qͥa dõ futurũ
nichil. ẽ: ante cuius ocłos p̃terita nulla
sunt: p̃sentia ñ transeunt: futura ñ
ueniunt: quippe qͥa om̃e qͦd nob̾ fuit
&erit. in eius ꝓspectu p̃sto ẽ. & om̃e
humano mͦ xelans uocet᷑. qͣmuis m̃tis
cruciatu ñ tangit᷑: & qͥa culpas ꝑcutit.
dicat᷑ irasci. qͣmuis nulla animi ꝑtur¬
batione moucat᷑: & qͥa ipse ĩmutabilis

Expanded text:
serum facit, ut eum a miseria liberet serum facit, ut eum a miseria liberet cui intendit. Praescire dicitur qui unamquamque rem antequam veniat videt, et id quod futurum est priusquam praesus ergo quomodo zelans est, qui in custodienda castitate nostra nullo mentis cruciatu tangitur? Quomodo irascitur, qui in ulciscendis vitiis nostris nulla perturbatione animi commovetur? Quomodo est poenitens, qui id quod semel fecerit, se fecisse nequaquam dolet? Quomodo habet misericordiam, qui cor miserum non habet? Quomodo est praescius, dum nulla nisi quae futura sint praesciantur? Et scimus quia Deo nihil futurum est, ante cujus oculos praeterita nulla sunt, praesentia non transeunt, futura non veniunt. Quippe quia quod nobis fuit, et erit, in ejus prospectu praesto est: et omne humano modo zelans vocetur, quamvis mentis cruciatu non tangitur; et quia culpas percutit, dicitur irasci, quamvis nulla animi turbatione moveatur; et quia ipse immutabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
in isrł. Dicit᷑ misericors: sicut scrip¬
tum. ẽ misericors & miserator dñs:
patiens & multũ misericors. Dicitur
p̃scius: sicut de illo ait apłs. Quos
ira. nec pęnitentia. nec ꝓprie miscdã
nec p̃scientia possit eẽ in dõ. Hȩc nã¬
q om̃ia ab humanis in illũ qualitatib
tracta sunt. dũ ad nr̃e infirmitatis
uerba descendit᷑: ut qͦsi quibdã nob̃
gradib factis. & iuxta nos positis. ꝑ
ea quȩ nobis uicina conspicimꝰ. ad
sũma eius ascendere qͣndoq ualere¬
mus. Telari enim dr̃: qui cũ cruciatu
m̃tis. castitatẽ custodit uxoris. Irasci
dr̃: qui feruore animi contra puni¬
endũ uiciũ accendit᷑. Penitere dicit᷑
cum id qͦd facit displic& & econtra
mutando aliquid aliud facit. Mise¬
ricors dr̃. qui pietate ad ꝓximũ ꝑmo¬
uetur. Misericordia aut̃ a misero
corde uocata. ẽ eo qͦd unus qͥsq intue¬
atur quẽpiã miserũ: atq ei cõpatiers
dũ dolore animus tangit᷑. ipse cor mi¬

Expanded text:
 11. Dicitur misericors, sicut scriptum est: Misericors et miserator Dominus, patiens et multum misericors . Dicitur praescius, sicut de illo ait Apostolus: ira, nec poenitentia, nec proprie misericordia, nec praescientia esse possit in Deo. Haec namque omnia ab humanis in illum qualitatibus tracta sunt, dum ad nostrae infirmitatis verba descenditur, ut, quasi quibusdam nobis gradibus factis, et juxta nos positis, per ea quae nobis vicina conspicimus ad summa ejus ascendere quandoque valeamus. Zelari enim dicitur qui cum cruciatu mentis castitatem custodit uxoris. Irasci dicitur qui fervore animi contra puniendum vitium accenditur. Poenitere dicitur cui id quod fecit displicet, et e contra mutando aliquid aliud facit. Misericors dicitur qui pietate ad proximum permovetur. Misericordia autem a misero corde vocata est, eo quod unusquisque intueatur quempiam miserum, atque ei compatiens, dum dolore animi tangitur, ipse cor mi
Abbreviated transcription (Latin):
intendimꝰ : quid aliud uestimentũ
beati iob. qͦm eius corpus accipimus:
Cuius uidelicet uestim̃tũ consumit᷑.
dũ caro cruciat᷑. Iuxta allegoriȩ uͦ
mysteriũ. uestim̃tũ. ẽ. scẽ ȩccłȩ fide¬
liũ uita. Nam sicut tota simul ȩccl̃a
uestim̃tũ xp̃i: ita fideles quiq eiꝰdẽ
ȩccłȩ uestim̃tũ deputant᷑. Si enĩ scã

Expanded text:
intendimus, quid aliud vestimentum beati Job quam ejus corpus accipimus? cujus videlicet vestimentum consumitur dum caro cruciatur. Juxta allegoriae vero mysterium, vestimentum est sanctae Ecclesiae fidelium vita. Nam sicut tota simul Ecclesia vestimentum Christi, ita fideles quique ejusdem Ecclesiae vestimenta deputantur. Si enim sancta
Abbreviated transcription (Latin):
uid&. Nam & quęq sunt ñ ȩcernitate
eius ideo uident᷑ quia sunt: s ideo st̃
quia uident᷑. Dũ gͦ ad uerba muta¬
bilitatis nr̃ȩ descendit᷑. ex eis qͥb dã
gradib factis ascendat qui potest ad
incõmut abilitatẽ dĩ: ut uideat sine
relo relantem: sine ira irascentẽ: sine
dolore & penitentia pęnitentẽ: sine mi¬
sero corde misericordẽ: sine ꝓuisioni¬
b p̃scientẽ. In illo enim nec p̃terita nec
futura reperiri queunt: s cuncta mu¬
tabilia immutabilit̃ durant: & quȩ in
se ipsis simul existere ñ possunt. illi si¬
mul omĩa assistunt. Nichilq in illum
p̃terit. quod transit: quia in ęt̃nitate eiꝰ
modo quodã incõp̃hensibili cuncta uo¬
lumina scłoꝵ transeuntia manent: cur¬
telantẽ: sine ira irascentẽ: ita a scõ ui¬
ro etiã sine crudelitate dici potuit cru-¬
delis. Crudelis quippe dr̃. qui distric¬
te feriendo ñ parcit: ut uidelic& hoc
loco crudelis districte feriens possit

Expanded text:
Nam et quaeque sunt, non in aeternitate ejus ideo videntur quia sunt, sed ideo sunt, quia videntur. Dum ergo ad verba mutabilitatis nostrae descenditur, ex eis quibusdam gradibus factis ascendat qui potest ad incommutabilitatem Dei, ut videat sine zelo zelantem, sine ira irascentem, sine dolore et poenitentia poenitentem, sine misero corde misericordem, sine praevisionibus praescientem. In illo enim nec praeterita, nec futura reperiri queunt, sed cuncta mutabilia immutabiliter durant, et quae in scipsis simul existere non possunt, illi simul omnia assistunt, nihilque in illo praeterit quod transit, quia in aeternitate ejus modo quodam incomprehensibili, cuncta volumina saeculorum transeuntia manent, curzelantem, sine ira irascentem, ita a sancto viro etiam sine crudelitate dici potuit crudelis. Crudelis quippe dicitur qui districte feriendo non parcit, ut videlicet hoc loco crudelis districte feriens possit
Abbreviated transcription (Latin):
iniquoꝵ. S plerũq iusti tribulatione
dep̃hensi. tardare manũ subuenien¬
tis ęstimant: cũ se ꝑsequentiũ imma¬
nitas paulo longius angustat. Et con¬
cita quidem sunt ereptoris remedia.
s hoc ab ereptore citius agit᷑. dolori
tardũ uidetur. Cũq adeẽ postulati¬
oni auxiliũ quęrit᷑: si uocẽ ñ statim
sequit᷑. quia desit ęstimat᷑. Vnde nc̃¬

Expanded text:
iniquorum. Sed plerumque justi tribulatione iniquorum. Sed plerumque justi tribulatione deprehensi, tardam manum subvenientis aestimant, cum se persequentium immanitas paulo longius angustat, et concita quidem sunt ereptionis remedia, sed hoc quod ab ereptore citius agitur, dolori tardum videtur. Cumque adesse postulationi auxilium quaeritur, si vocem non statim sequitur, quia desit, aestimatur. C
Abbreviated transcription (Latin):
miliando semꝑ ad melius format.
spicimꝰ sapientes subee̾. stultos uͦ ar-¬
cem dominii tenere: sapientes serui¬
liter obsequi. stultos ty rannica ela¬
tione dominari. Quomͦ gͥ diffinitio¬
ne diuinȩ sententiȩ sapi u enti stultꝰ
seruit: dũ plerũq hẽ iure temporaliˢ
dominii comprimit: S sciendum. ẽ.
quia contra sapientis uitã dũ stultus
p̃minens terrorẽ potestatis exercet.
dũ hunc laborib fatigat: contumelii
lacerat: ꝓfecto hunc ab omi uiciorũ
rubigine urendo purgat. Stultꝰ ergo
sapienti etiam dominando seruit: quẽ
ad meliorẽ statũ p̃mendo ꝓuehit. Sic
ñnũqͣm pupillis dñs ad disciplinae
magisteriũ serui p̾sunt: terrent: pre¬
munt. & feriunt: & tam̃ ẽẽ serui nul¬
lo modo desistunt: quia ad hoc ipsum
ordinati sunt. ut ꝓficientib dñis. etiã
feriendo famulent᷑. Quia gͥ mala re¬
ꝓboꝵ bonos dũ cruciant. purgant:
utilitati iustoꝵ militat etiam potestaᷤᷤ

Expanded text:
miliando semper ad melius format. miliando semper ad melius format. spicimus sapientes subesse, stultos vero arcem dominii tenere; sapientes serviliter obsequi, stultos tyrannica elatione dominari. Quomodo igitur definitione divinae sententiae sapienti stultus servit, dum plerumque hunc jure temporalis dominii comprimit? Sed sciendum est quia contra sapientis vitam, dum stultus praeeminens, terrorem potestatis exercet, dum nunc laboribus fatigat, contumeliis lacerat, profecto hunc ab omni vitiorum rubigine urendo purgat. Stultus ergo sapienti etiam dominando servit, quem ad meliorem statum premendo provehit; sic nonnunquam pupillis dominis ad disciplinae magisterium servi praesunt, terrent, premunt, feriunt; et tamen esse servi nullo modo desistunt, quia ad hoc ipsum ordinati sunt, ut proficientibus dominis etiam feriendo famulentur. Quia igitur mala reproborum bonos, dum cruciant, depurgant, utilitati justorum militat etiam potestas
Abbreviated transcription (Latin):
congregabo te. In mom̃to indignatio¬
nis abscondi faciẽ meã parũꝑ ate. &
in miscd̃ia sempitña misertus sũ tui.
Hinc etiã psalmysta dep̃cat᷑ dicens. Non
me derelinquas usq qͣq. Derelinqͥ gͥ
sese ad modicũ posse utilit̾ nouerat:
qui ne usq quaq relinqueret᷑ petebat.
S cõs & enim suos dñs ueniendo adiuuat.
derelinquendo ꝓbat: donis firmat. tri¬
bulationib temptat. Unde recte qͦq
ꝑ quendam sapientẽ dr̃. In primis eli¬
git eum: timorẽ & metũ. & ꝓbationẽ
inducit suꝑ illum. Exeruciauit illũ
in tribulatione doctrinȩ suȩ donec
quippe animã gr̃a uocat: temptatio
interrogat. Et omp̃s ds̃ electoꝵ suoꝵ
aduersarios temporalit̃ ꝑmittit ex¬
crescere: ut ꝑ maloꝵ seuiciã. purget᷑
los aduersus bonos eẽ ꝑmitter&: nisi
etiam qͣntũ ꝓdessent uider&. Nã dũ
iniusti seuiunt: iusti purgant᷑. Et
utilitate innocentiũ militat uita pra¬
uoꝵ: dũ hanc & p̃m̃do humiliat. & hu¬

Expanded text:
te. In momento indignationis abscondi faciem meam parumper a te, et in misericordia sempiterna misertus sum tui . Hinc etiam Psalmista deprecabatur, dicens: Non me derelinquas usquequaque . Derelinqui igitur sese ad modicum posse utiliter noverat, qui ne usquequaque relinqueretur petebat. Sanctos etenim suos Dominus veniendo adjuvat, relinquendo probat; donis firmat, tribulationibus tentat. Unde recte quoque per quemdam sapientem dicitur: In primis elegit eum, timorem et metum et probationem inducet super illum, et excruciabit illum in tribulatione doctrinae suae, donequippe animam gratia vocat, tentatio interrogat. Et omnipotens Deus electorum suorum adversarios temporaliter permittit excrescere, ut per malorum saevitiam purgetur s adversos bonis esse permitteret, nisi etiam quantum prodessent videret. Nam dum injusti saeviunt, justi purgantur, et utilitati innocentium militat vita pravorum, dum hanc et premendo humiliat, et hu
Abbreviated transcription (Latin):
co uir sc̃s passionis suȩ tempore. et
pauca debemus & multa de ꝑuersis
loquit᷑. Unde & mox ab eoꝵ ꝑsona.
qui corruunt uerba conuertit: sieq
sua insinuat ut cadentib possint con¬
gruere quȩ narrat. Nã sequitur.¬

Expanded text:
co vir sanctus passionis suae tempore et co vir sanctus passionis suae tempore et pauca de bonis, et multa de perversis loquitur. Unde et mox ad eorum personam qui corruunt, verba convertit; sicque sua insinuat, ut cadentibus possint congruere quae narrat. Nam sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
sti nos in loco afflictionis. Locus nã¬
q afflictionis. ẽ uita p̃sens. Iusti ergo
hic id.ẽ. in loco afflictionis humilia-¬
ti sunt: quia in ętña uita id ẽ in
loco gaudii sublimant᷑. Cũ uͦ mar¬
cescere animã dicer&. recte etiã p̃mi-¬
sit. in menis ipso: qͥa in nobism& ip¬
sis quidẽ afficit᷑. s in dõ mens nr̃a re¬
fouet᷑. Tantoq a uiriditate gaudii
longe fit: qͣnto adhuc ab auctoris re¬
pulsa lumine a se recedit. Tunc autẽ
ad uerȩ leticiȩ uiriditatẽ ꝑuenit: qͦn¬
do ꝑ ȩternȩ contemplationis subleua
tam gr̃am. etiã sem& ipsam transit.
S hȩc quȩ allegorica indagatione tran¬
scurrimus: oport& ut ꝑ om̃ia etiam
uixta hẏstoriam teneamꝰ. Quȩ tam̃
nẽ idcirco p̃tereo: qͥa hȩc aꝑta e̾e̾ le¬
gentib ñ ignoro. Dieb aut̃ ꝑsecuti¬
onis ultimȩ. quia multi sunt qui ꝑe¬
unt. & pauci sunt qui saluant᷑. idcir¬

Expanded text:
sti nos in loco afflictionis . Locus namsti nos in loco afflictionis . Locus namque afflictionis est vita praesens. Justi ergo hic, id est in loco afflictionis, humiliati sunt, quia in aeterna vita, id est in loco gaudii sublimantur. Cum vero marcescere animam diceret, recte etiam praemisit, In memetipso, quia in nobismetipsis quidem afficitur, sed in Deo mens nostra refovetur; tantoque a viriditate gaudii longe fit, quanto adhuc ab auctoris repulsa lumine ad se recedit. Tunc vero ad verae laetitiae viriditatem pervenit, quando per aeternae contemplationis gratiam sublevata etiam semetipsam transit. Sed haec quae allegorica indagatione transcurrimus, oportet ut per omnia etiam juxta historiam teneamus. Quae tamen nunc idcirco praetereo, quia haec aperta esse legentibus non ignoro. Diebus autem persecutionis ultimae, quia multi sunt qui pereunt, et pauci qui salvantur; idcir
Abbreviated transcription (Latin):
congrue subinfert᷑. Et uelut nubes
ꝑtransiit salus mea. Nubes quippe
in alto emin&. s hanc ad cursũ flatꝰ
impellit. Sic nimirũ sic sunt tempo¬
ralia iniquoꝵ bona: uelut in alto qui¬
dem ꝑ honoris celsitudinẽ degere ui¬
dent᷑: s ad cursũ uitȩ cotidie quasi
quibdã mortalitatis suȩ flatib ĩpel¬
lunt᷑. Salus gͦ ut nubes transit: qͥa
S expletis desideriis actibq infir-¬
mantiũ. ad electoꝵ uocẽ sermo con¬
uertit᷑. cũ ꝓtinus subinfert᷑. Nunc¬
Electoꝵ quippe anima nc̃ marcescit:
quia in illa postmodũ ȩt̃na exultati¬
one uiridescit. Modo eos dies afflic¬
tionis possident: quia dies leticiȩ pꝰ
sequunt᷑. Scriptũ qͥppe. ẽ. Tim̃ti dñm
bene erit in extremis. Et rursũ de ȩc¬
cła dr̃. Ridebit in nouissimo. Nunc
enim tempꝰ afflictionis. ẽ bonis: ut se¬
quat᷑ eos exultatio qͣndoq sine tem¬
pore. Hinc ab eis alias dr̃. Humilia-¬

Expanded text:
congrue subinfertur: Ea velut nubes congrue subinfertur: Ea velut nubes pertransiit salus mea. - Nubes quippe in altum eminet, sed hanc ad cursum flatus impellit: sic nimiruralia iniquorum bona. Velut in alto quidem per honoris celsitudinem degere videntur; sed ad cursum vitae quotidie, quasi quibusdam mortalitatis suae flatibus impelluntur. Salus ergo ut nubes transit, quiaSed expletis desideriis actibusque infirmantium, ad electorum vocem sermo convertitur, cum protinus subinfertuElectorum quippe anima nunc marcescit, quia in illa postmodum aeterna exsultatione viridescit. Modo eos dies afflictionis possident, quia dies laetitiae post sequuntur. Scriptum quippe est: Timenti Deum bene erit in extremis . Et rursum de Ecclesia dicitur: Ridebit in die novissimo . Nunc enim tempus afflictionis est bonis, ut sequatur eos exsultatio quandoque sine tempore. Hinc ab eis alias dicitur: Humilia
Abbreviated transcription (Latin):
posui in corde meo. & exemplo didici
disciplinã. Quasi gͦ rupto muro ho¬
stis ingredit᷑: cũ uel malignoꝵ sp̃uũ
uel prauoꝵ hominũ ꝑsuasione callida
disciplinȩ munimina in corde dissipans.
S cum eiusdẽ disciplinȩ uigor in corde
reꝓboꝵ soluitur: ante eoꝵ ocłos cunc¬
ta bonoꝵ oꝑa despectui habent᷑: nichil¬
q ẽẽ ȩstimant. quicquid de uirtutib
electoꝵ uident. Unde apte subditur.
Redactus sum in nichilo. Apud ęstima¬
tionẽ quippe maloꝵ in nichilũ redi
gimur: quando ea quȩ ipsi qͦsi sum¬
ma diligunt. bona temporalia ñ ha-¬
bemus. Despectis namq suꝑnis pro¬
missionib terrena desiderant: & si
quando in eoꝵ m̃te aliquid de appe¬
titu ęt̾ñitatis orit᷑. suborta citius
transitoria delectatione dissipatur.
popłs se pati denuntiat: qui eos quos
diligit pati dol&. Uentꝰ gͦ desiderium
tollit: cum res quęlib& transitoria et̃¬
nitatis appetitũ destruit. Ubi adhuc

Expanded text:
posui in corde meo, et exemplo didici posui in corde meo, et exemplo didici disciplinani . Quasi rupto ergo muro hostis ingreditur, cum vel malignorum spirituum, vel pravorum hominum persuasione callida, disciplinae munimina in corde dissipantur. Sed cum ejusdem disciplinae vigor in corde reproborum solvitur, ante eorum oculos cuncta honorum opera despectui habentur, nihilque esse aestimant quidquid de virtutibus elecRedactus sum in nihilum. - Apud aestimationem quippe malorum in nihilum gimur, quando ea quae ipsi quasi summa diligunt bona temporalia non tenemus. Despectis namque supernis promissionibus, terrena desiderant; et si quando in eorum mente aliquid de appetitu aeternitatis oritur, suborta citius transitoria 663 delectatione dissipatur. elis quippe populus se pati denuntiat, quod eos quos dtollit, cum res quaelibet transitoria aeternitatis appetitum destruit, ubi adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ad eas postmodũ. & alios suaderent.
S post suas reꝓbi & ad nr̃as miserias
deuoluunt᷑: quando ad ea mala in qͥb
iã ipsi implicati sunt. etiã qͦsdã nobis
unitos trahunt. Potest quoq intelligi
muri nomine. munitio disciplinȩ: sa¬
lomone attestante qui ait. Peragrũ
hominis pigri transiui. & ꝑ uineam
uiri stulti: & ecce totũ repl euerat̃¬
urticȩ: oꝑuerant suꝑficiẽ eiꝰ spinȩ: &
maceria lapidũ erat destructa. Per
agrũ enim hominis pigri. atq ꝑ uineã
uiri stulti transire. ẽ. cuius lib& uitam
negligentis inspicere: eiusq oꝑa consi¬
derare. Quã urticȩ uel spinȩ replens:
quia in corde negligenti ũ prurientia
terrena desideria. & punctiones pul¬
lulant uicioꝵ: quippe qͥa scriptum. ẽ.
in desideriis. ẽ om̃is ociosus. Maceria
lapidũ destructa erat: id ẽ. discipli¬
na patrũ ab eius corde dissoluta. Nã
quia destructa maceria lapidũ. dis

Expanded text:
ad eas postmodum et alios suaderent. ad eas postmodum et alios suaderent. Sed post suas reprobi et ad nostras miserias devolvuntur, quando ad ea mala in quibus jam ipsi implicati sunt etiam quosdam nobis unitos trahunt. 54. Potest quoque intelligi muri nomine munitio disciplinae; Salomone attestante, qui ait: Per agrum hominis pigri transivi, et per vineam viri stulti; et ecce totum repleveraurticae, operuerant superficiem ejus spinae, et maceria lapidum destructa erat . Per agrum enim hominis pigri atque per vineam viri stulti transire est cujuslibet vitam negligentis inspicere, ejusque opera considerare. Quam urticae vel spinae replent, quia in corde negligentium prurientia terrena desideria et punctiones pullulant vitiorum, quippe quia scriptum est: In desideriis est omnis otiosus . Maceria lapidum destructa erat, id est, disciplina patrum ab ejus corde dissoluta. Nam quia destructa maceria lapidum, diss
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓpħam dr̃. Ponetur in ea murus &
ante murale. Ipse enim nobis murus. ẽ.
qui ad corda nr̃a ꝑtingere malignoꝵ
spũũ cursũ uetat. Qui nr̃ȩ qͦq fidei
etiã antemurale posuit: qͥa priꝰqͣm se
ꝑ carnẽ ostender&. p̃dicatores sui my¬
sterii ꝓpħas misit. Recte qͥppe ante¬
muralis nomine uocant᷑: qui dũ subse¬
quentẽ p̃dicauert̃ dñm. quasi ante
murũ stetert̃. S quasi murus rum¬
pit᷑ cũ prauoꝵ ꝑsuasionib fides quȩ
in nr̃o redemptore. ẽ in qͦrũdã corde
dissipat᷑. Cũq ꝑuersis in hac uita
potestas tribuit᷑: qͥd aliud qͣm ianua
erroris aꝑitur: Quasi rupto gͦ mu¬
ro & aꝑta ianua suꝑ bonos mali irru¬
unt: cũ accepta temporalit̾ potestate
ꝑuersi ipsa quoq in quorũdã corde
destruere munimina fidei conant᷑.
De quib apte dr̃. & ad meas miserias
deuoluti sunt: quia uidelic& priꝰ ad
suas. Nisi enim ꝑuerse uiuendo. ad
suas ante miserias caderent: neqͦqͣm

Expanded text:
 dicitur: Ponetur in ea murus et antemurale . Ipse enim nobis murus est, qui ad corda nostra pertingere malignorum spirituum cursum vetat. Qui nostrae quoque fidei etiam antemurale posuit, quia priusquam se per carnem ostenderet praedicatores sui mysterii prophetas misit. Recte quippe antemuralis nomine vocantur, quia dum subsequentem praedicaverunt Dominum, quasi ante murum steterunt. Sed quasi murus rumpitur cum pravorum persuasionibus fides quae in Redemptore nostro est in quorumdam corde dissipatur. Cumque perversis in hac vita potestas tribuitur, quid aliud quam janua erroris aperitur? Quasi rupto ergo muro, et aperta janua, super bonos irruunt mali, cum, accepta temporaliter potestate, perversi ipsa quoque in quorumdam corde destruere munimina fidei conantur. De quibus apte dicitur: Et ad meas miserias devoluti sunt, quia videlicet prius, ad suas. Nisi enim perverse vivendo, ad suas ante miserias caderent, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic& in uoce ipsa uis passionis
exprimit᷑ quia suꝑnũ auxiliũ. & si
ad ẽ. qͣntũ ad ordinatã ꝓuidentiã ꝓ
tectoris: deesse tam̃ credit᷑ quantũ ad
concita uota patientis. Seqͥt᷑. Quasi

Expanded text:
oce ipsa vis passionis exprimitur, quia supernum auxilium, etsi ad est quantum ad ordinatam providentiam 662 protectoris, deesse tamen creditur quantum ad concita vota patientis. Sequi