comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iirmitatis curare nescit. Et qui ñ
si cum insirmo infirmatus: infir
mĩ pot̃ conferre sanitatem.
sẽs: xp̃c si in suis mansisset uir¬
tutib. commnune cum homi¬
uil nchil habrret: ⁊ nisumplesset
camis ordinemt̃ carnis in illo ociosa
esst suscptio: Sustiniut ergo has ne¬
cessitates: ut homo uerus humanis
necessitatib ꝓbaretur. Ascenoit mna
tes ise ad celestem patriam tranquilla
naiugatione ꝑoucat: ⁊ municipes
ciuitatis sue fatiat. ques humanita¬
tis sue fecit ẽẽ consortes. Non ergo xp̃e
celesti gubnatione: nauis eccle per
mundanum pelagus inter tanta ⁊¬
talia discrimma ad celestem portũ
ñualet ꝑuerare. Hec diximus fires.
quantum attinet ad intelligentiam
fretauit: ⁊ uenit in cuuitatẽ
suam. Creator rerum. orbis dommꝰ.
postea qͣm se ꝓpter nos nr̃a angusta¬
uit incarne. cepit habere humanã
onnium ip̃e parens: ut inuitaret
anor atrraheret caritas. iunceret
affectio. suaderet humanitas qu
fugarat dominatio. metus disꝑset¬

Expanded text:
irmitates curare nescit; et qui non fuerit cum infirmo infirmatus, infirmo non potest conferre sanitatem. Christus ergo, si in suis mansisset virtutibus, commune cum hominibus nil haberet; et nisi implesset carnis ordinem, carnis in illo esset otiosa susceptio. Sustinuit ergo has necessitates, ut homo verus humanis necessitatibus probaretur. Ascendit, inqtes in se ad coelestem patriam tranquilla navigatione perducat; et municipes civitatis suae faciat, quos humanitatis suae fecit esse consortes. Non ergo Chriscoelesti gubernatore navis Ecclesiae per mundanum pelagus tali et tanto discrimine ad coelestem portum non valet pervenire. Haec diximus, fratres, quantum ad intelligentiam fretavit, et venit in civitatem suam. Creator rerum, orbis Dominus, posteaquam se propter nos nostra angustiavit in carne, coepit habere humanam tum omnium ipse parens, ut invitaret amor, attraheret charitas, vinceret affectio, suaderet humanitas, quos fugarat dominatio, metus disperserat
Abbreviated transcription (Latin):
uia redemptor noster prẽ¬
dicationis uerba nec indig¬
nis ⁊ ingratis substrahit: postqm
discipline uigorem eiciendo ꝑuer¬
sos tenuit: Donum mox gre ostẽ¬
dit. Nam subditur. Et er̃at do¬
cens cotidie in templo. Hec iuxta
hystoriam breuiter tractando tnͣs¬
currimis: s quia eu̾sam iam t¬
irlm nouimus atq eu̾sione sua
in mełius cominutatam: quia
expulsos latrones e templo. atq
ip̃m iam templum eruptum
sennus: debemus exreb exteri¬
orib introrsus aliquam simili¬
tudiniem trahere: atq ex eu̾sis
edificiis parietum morum rui¬
nam tumere. uidens enim ciurta¬
tem fleuit suꝑ illam dicens: qͥ a
si cognouisses ⁊ tu. Hoc semel eg̃
ꝑ elestos suos agere nullatenus
cessat: cum quosdam ex bona
uita ad mores reꝓbros ꝑuenisse
considerat. Plangit enim eos
qui nesciunt cur plangantur:
qui uixta salomonis u̾ba letan¬
tur. cum maĩefecerint: ⁊ exultãt
in reb pessimis. Qui si dampna¬
tionem suam que eis imminet

Expanded text:
 Redemptor noster pradicationis verba nec indignis et ingratis subtrahit, postquam disciplinae vigorem ejiciendo perversos tenuit, donum mox gratiae ostendit. Nam subditur: Et erat docens quotidie in templo. Haec juxta historiam breviter tractando transcurrimus. 3. Sed quia eversam jam Jerusalem novimus atque eversione sua in melius commutatam, quia expulsos latrones a templo, atque ipsum jam templum dirutum scimus, debemus ex rebus exterioribus introrsus aliquam similitudinem trahere, atque ex eversis aedificiis parietum morum ruinam timere., Videns enim civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Hoc semel egit, or noster per electos suos agere nullatenus cessat, cum quosdam ex bona vita ad mores reprobos pervenisse considerat. Plangit enim eos qui nesciunt cur plangantur, quia, juxta Salomonis verba: Laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . Qui si damnationem suam quae eis imminet
Abbreviated transcription (Latin):
ALTASARREX FẼC
grande conuiuium
obtimatib sui
mille: & unusqͥsq
secundum suam
bibebat ȩtatem. Nrecepit ergo
iam temulentus. ut afferent᷑ uasa
aurea & argentea. qus asportaue¬
rat nabuchodonosor pater eius
de templo quod fuit in iherłm:
ut biberent in eis rex &e obtima¬
tes eius. uxoresq eius & concubins.
T unc allata sunt uasa aurea & ar¬
gentea. quȩ asportauerat detem¬
plo quod fuerat in iherłm: & bi¬
berunt in eis rex &obtimates
cius: uxores cius ce concubinȩ eiꝰ
Bibrant uinum: & laudabãt deos
ferreos. ligneosq & lapideos. In
eadem hora apparuerunt digiti
quasi manus hominis. scͥbentis
contra candelabrum in suꝑficie
par ietis aulȩ regiȩ: & rex aspicie¬
bat articulos manus scribentis.
Tunc regis facies commutata ẽ: &
cogitationes enus ꝑturbabant
eum: & compages renum eius
soluebantur: & genua eius ad se
inuicem collidebantur. Nͣ

Expanded text:
altassar rex fecit grande convivium optimatibus suis mille: et unusquisque secundum suam bibebat aetatem. Praecepit ergo jam temulentus, ut afferrentur vasa aurea et argentea, quae asportaverat Nabuchodonosor pater ejus de templo, quod fuit in Jerusalem, Ut biberent in eis rex et optimates ejus, uxoresque ejus, et concubinae. Tunc allata sunt vasa aurea, quae asportaverat de templo, quod fuerat in Jerusalem: Et biberunt in eis rex et optimates ejus, uxores et concubinae ejus. biberent vinum et laudarent deos ferreos, ligneosque et lapideos, in eadem hora apparuerunt digiti quasi manus hominis scribentis contra candelabrum in superficie parietis aulq regię et rex aspiciebat articulos manus scribentis. Tunc regis facies commutata est et cogitationes eius perturbabant eum et compages renum eius solvebantur et genua eis ad se invicem collidebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
atq sententia. ab arioch pͥncipe
milidiȩ regis. qui egressus fuerat
ad interficiendos sapientes ba¬
bylonis: & interrogauit eum
qui a rege acceꝑat potestatem.
qͣm obcausam tam crudeliss
seutentia a facie ẽt regio egtes¬
sa. Cum gͦ rem indicass arioch
damheli: danhel ingressus ro¬
gauit regem. ut tempus daret
sibi ad solutionem indicandam
regi. Ingressus ẽdamhel domũ
suam:ananieq. misaheli. & aza¬
ris. sociis suis indicauit negotiũ
ut quererent miscd̃iam a facie d̃i
celi suꝑ sacramento isto: & ñ peri¬
rent damhel & socii eiꝰcum cȩtis
sapientib babylonis. Tunc da¬
reuelatum ẽ. Et danihel benedix̃
deo cęli: & locutus ait. Sit nom̃
domini benedictum. a seculo &¬
usq in seculum: quiti supiencia
& fortitudo eiꝰ sunt: & ipse mutat
tempora & ȩtates: trans fert regna

Expanded text:
och principe militiae regis qui egressus fuerat ad interficiendos sapientes Babylonis et interrogavit eum qui a rege acceperat potestatem quam ob causam tam crudelis sententia a facie esset regis egressa cum ergo rem indicasset Arioch Daniheli Danihel ingressus rogavit regem ut tempus daret sibi ad solutionem indicandam regi et ingressus est domum suam Ananiaeque Misaheli et Azariae sociis suis indicavit negotium ut quaererent misericordiam a facie Dei caeli super sacramento isto et non perirent Danihel et socii eius cum ceteris sapientibus Babylonis tunc Darevelatum est. Et Daniel benedixit Deo celi et locutus ait: Sit nomen Domini benedictum a seculo usque in seculum, quia sapientia et fortitudo ipsius sunt, et ipse mutat tempora et etates, transfer
Abbreviated transcription (Latin):
tibi gr̃a mea nam uirtus minfir¬
mitate ꝑficitur: uł utilia quid̃ẽ
⁊ que ad ueram salutem respitiant
petimus s ip̃i male uiuendo audi¬
tum a nobis usti uidicis auerti¬
mus: incidentes in illico salomo¬
nis.qui au̾tit aurem suam ne au¬
diat legem. oratio eius erit execra¬
bilis: uł dum pro peccantib qui¬
busdam. ut resipiscant oramus:
⁊ si salubriter petimus atq ex
nr̃o merito digni sumus auditu:
ip̃orum tamen peru̾sitas ne un¬
petixmus obsistit.

Expanded text:
tibi gratia mea, nam virtus in infirtibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur; vel utilia quidem, et quae ad veram salutem respiciant petimus, sed ipsi male vivendo auditum a nobis justi Judicis avertimus, incidentes in illud Salomonis: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis; vel dum pro peccantibus quibusdam, ut resipiscant, oramus, et si salubriter petimus, atque ex nostro merito digni sumus auditu, ipsorum tamen perversitas ne impetremus obsistit.
Abbreviated transcription (Latin):
ditores quomodo incapite
ens petieritis patrem in nomine
meo dabit uobis: cum non solũ
nr̃i similes multa que patrem
ñ accipiant: uerum etiam ip̃e
apłs paulus tercio dominum ro¬
gau̾it. ut a se angl̃s sathane a
quo tribulabatur abscederet: nec
impetrare potuerit: S huius
motio questionis antiqua iam
patrum explanatione reserata
est: qui ueraciter intellexerunt.
illos solum in nomine saluato
apłm ñ in nomine saluatoris
petisse ut temptatione careret:
quam ob custodiam humilita¬
tis acceꝑat: quia si hac caruiss
saluus eẽ ñ posset. ip̃o affirman¬
te qui ait. Et ne maignitudo re¬
uelationum extollat me. datꝰ
est michi stimulus carnis mee
angelus sathane ut me colla¬
sizet.
uotienscumq petentes non
exaudimi i ideo fit. quia uł
coñtra auxilium nr̃e salutis pe¬
timus. ac propterea amisericorde
pati beneficu gr̃a nobis quod in¬
epte petimus negatur. quod eide
apło paulo contigisse ꝓbatur cui
ter petenti responsum est. sufficit

Expanded text:
ditores quomodo in capiteens, petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis, cum non solum nostri similes multa quae Patrem non accipiant, verum etiam ipse apostolus Paulus tertio Dominum rogaverit, ut a se angelus Satanae, a quo tribulabatur, abscederet, nec impetrare potuerit. Sed hujus motio quaestionis antiqua jam Patrum explanatione reserata est, qui veraciter intellexerunt illos solum in nomine Salvatorapostolum non in nomine Salvatoris petisse aiunt, ut tentatione careret, quam ob custodiam humilitatis acceperat, quia si hac caruisset, salvus esse non posset, ipso affirmante cum ait: Ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, qui me colaphizet uotiescunque ergo petentes non exaudimur, ideo fit, quia vel contra auxilium nostrae salutis petimus, ac propterea a misericorde Patre beneficii gratia nobis quod inepte petimus negatur, quod eidem apostolo Paulo contigisse probatur, cui ter petenti responsum est: Sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
tum: oe ẽ confusio adducens g¬
loriam & grãm. Ne accipias fa¬
ciem aduersus faciem tuã: nec
aduersꝰ animam tuam men¬
datium. N reuerearis ꝓximũ
tuum in casu suo: nec retineas
u̾bum. in tp̃rsalutis. N absco¬
das sapientiã tuã in decore eius.
N lingua enim agnoscitur uii.
mentum in oꝑib iustitiȩ. Non
contradicas uerbo ueritatis ul¬
lomodo: & de mendatio meru
ditionis tuȩ confundere. Ne con¬
fundaris confiteri peccata tua:
& ne subicias de homini ꝓ pec¬
cato. Noli resistere contra faciẽ
potentis: nec coneris contͣ iccũ
fluuii ꝓiustitia agonirare ꝓ
anima tua: & usq ad mortem
certare ꝓ iustitia: & đs ꝓ te ex¬
pugnabit inimicos tuos.u.¬

Expanded text:
 est confusio adducens gratiam et gloriam. Ne accipias faciem adversus faciem tuam, nec adversus animam tuam mendacium. Non reverearis proximum tuum in casu tuo, nec retineas verbum in tempore salutis. Non abscondas sapientiam tuam in decore ejus. In lingua enim agnoscitur sapiementum in operibus justitiae. Non contradicas veritati ullo modo, et de mendacio ineruditionis tuae confundere. Non confundaris confiteri peccata tua, et ne subjicias te omni homini pro peccato. Noli resistere contra faciem potentis, et ne coneris contra ictum fluvii. Pro justitia agonizare pro anima tua, et usque ad mortem certare pro justitia, et Deus expugnabit pro te inimicos tuos.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑib tuis. Noli ec̃ sicut leo ĩ do¬
mo tua: euertens domesticos
tuos: & oppͥmens subiectos tͥ
Asit porrecta manꝰ tua ad acci¬
piendum: & addandũ collecta.
N oli attende ad possessiones mi¬
quas: & ne dixeris. ẽ mͥ suffici¬
ens uita. Nichil enim ꝓd̾it: in

Expanded text:
ibus tuis. noli esse sicut leo in dmo tua euertens domesticos tuos et opprimens subiectos tibi. non sit porrecta manus tua ad capiendum et ad dandum collecta. Noli adtendere ad possessiones iniquas et ne dixeris: est mihi sufficiens uita. nihil enim proderit in
Abbreviated transcription (Latin):
nias gerer:
ongregauit rursum dauid
om̃s electos ex isrł: triginta
milia Surrexitq & abiit. &
uniuersus popls qui erat cum
eo dde uiris iuda: ut adduc̾ent
arclm dei suꝑ quam inuoca¬
tumẽ nomen dei exercituum
sedentis in cherubin suꝑ eam:

Expanded text:
nias Gezer congregavit autem rursum David omnes electos ex Israhel triginta milia surrexitque et abiit et universus populus qui erat cum eo de viris Iuda ut adducerent arcam Dei super quam invocatum est nomen Domini exercituum sedentis in cherubin super eam
Abbreviated transcription (Latin):
marie angelus nuntiauit: sic
⁊ editum de uirgine uox celestiũ
pastorib cecunit. Sicut resurre
in ip̃a carne uenturum ange¬
lorum officia declararunt: ut
intelligeremus quante potesta¬
tes affuture sint cum uidicat᷑o:
cui tante ministrauerunt eti¬
am udicando. Exultemꝰ itaq
uslestissimi gaudio spirita.⁊
digna apud dominum ratione letã¬
tes. liberos cordis oclõs ad illam al¬
titudinem in qua xp̃c est erigamꝰ.
sursum uocatos animos desideria

Expanded text:
i angelus nuntiavit, sic et editum de Virgine vox coelestium pastoribus cecinit: sicut resurrexin ipsa carne venturum, angelorum officia praedicarunt: ut intelligeremus quantae potestates sint adfuturae cum judicaturo, cui tantae ministraverunt etiam judicadilectissimi, gaudio spiritali, et digna apud Deum gratiarum actione laetantes, liberos cordis oculos ad illam altitudinem in qua Christus est, erigamus: sursum vocatos animos desideria
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ enim corda uenit ⁊ mansionẽ
ñ facit: quia ꝑ compunttioñe
d̾i respestum ꝑcipiunt: s temp¬
tationis tempore hoc ipm quod
compuncti fuerant obluuiscũ¬
tur sicq ad ꝑpetranda pccc̃a
redeunt: ac si hec minime
planrissent. Qui ergo uere de¬
um diligit. qui eius mandata
custodit᷑ ui eius corde dominꝰ
uenit. ⁊ mansionem facit: quia
sic tum diuintatis amor pene¬
trat. ut ab hoc amore temptati¬
onis tempore ñ recedat. Ille ergo
uere amat. uiꝰ uidelicet men¬
tem delestatio praua ex consen¬
su ñ suꝑat. Nlam tanto qiuisꝙꝑ
a suꝑno amore disiungitur: qũa¬
to inferius delectatur. Unde ⁊ ad

Expanded text:
m corda venit, et mansionem non facit, quia per compunctionem quidem Dei respectum percipiunt, sed tentationis tempore hoc ipsum quod compuncti fuerant obliviscuntur; sicque ad perpetranda peccata redeunt, ac si haec minime planxissent. Qui ergo Deum vere diligit, qui ejus mandata custodit, in ejus corde Dominus et venit et mansionem facit, quia sic eum divinitatis amor penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille ergo vere amat, cujus videlicet mentem delectatio prava ex consensu non superat. Nam tanto quisque a superno amore disjungitur, quanto inferius
Abbreviated transcription (Latin):
t pater meus diliget eum:
⁊ adeum uenie mus et
mansionem apud eum faciemꝰ
Pensate fratres km̃i quanta sit
ista sollempnitas habere in cor¬
dis hospicio aduentum di. Cer¬
te si domum uram quisquam
diues ac p̃potens amicus untra¬
ret᷑ om̃i festinantia domus tota
mundaretur: ne quib fortasse eẽt
qued edõs amici intrantis offen¬
deret. Tergat ergo sordes praui
S uidete quid u̾itas dicat. Et ue¬
nienius: ⁊ mansionem apude

Expanded text:
t Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus et mansionem apud eum faciemus. Pensate, fratres charissimi, quanta sit ista solemnitas, habere in cordis hospitio adventum Dei. Certe si domum vestram quisquam dives ac praepotens amicus intraret, omni festinantia domus tota mundaretur, ne quid fortasse esset quod oculos amici intrantis offenderet. Tergat ergo sordes pravi Sed videte quid Veritas dicat: Veniemus, et mansionem apud
Abbreviated transcription (Latin):
bit. Probatio eigo dilestionis: ex¬
hibitio est oꝑis. Hinc in epła sua
isdem iohes dicit. Qui dicit quia
diligo deum ⁊ mandata eius non
custodit mendax est. uere enim
diligimus: simandata eiꝰ seruamꝰ.¬

Expanded text:
 probatio ergo dilectionis exhibitio est operis. Hinc in Epistola sua idem Joannes dicit: Qui dicit, quia diligo Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est. Vere enim diligimus, si mandata ejus servam
Abbreviated transcription (Latin):
tetur. uenite ergo ⁊ fruamur
bonis que sunt: ⁊ utamur cre¬
atura tanquam in uiuentu¬
te celeriter uino precioso ⁊
unguentis nos impleamus:
⁊ ñ p̃tereat nos flos temporis.

Expanded text:
tur. uenite ergo et fruamur bonis quae sunt et utamur creatura tamquam iuuentute celeriter. uino pretioso et unguentis nos impleamus, et non praetereat nos flos temporis.
Abbreviated transcription (Latin):
uite nr̃e. ⁊ ñ est refrigerium
in fine hominis: ⁊ si est qui
agnitus sit. reu̾sus ab inferis
quia ex nichilo nati sumus ⁊
post hec erimus tanquam siñ
scintille ad commouendũ cor
sibit uita nr̃a tanquam uesti¬
gium nũbis:⁊sicut nẽbula
dissoluctur. que effugata est
a radiis solis:⁊ a calore illius
aggrauata. Et nomen nr̃m ac¬

Expanded text:
gerium in fine hominis, et non est qui agnitus sit reversus ab inferis. Quia ex nichilo nati sumus et post hec erimus tamquam si noscintille ad commovendum cor siet vita nostra tamquam vestigium nubis et sicut nebula dissolvetur, que effugata est a radiis solis et a calore illius aggravata. Et nomen n
Abbreviated transcription (Latin):
tiq nobiscum. S ut manifesti
suit. qm̃ ñ sunt om̃s ex nobis.
S uos unctionem habetis a scõ:
⁊ uostis omnia. Wi.¬
on scripsi uobis quasi ig
est mendax: nisi is qui uegat

Expanded text:
tique nobiscum sed ut manifesti sint quoniam non sunt omnes ex nobis sed vos unctionem habetis a Sancto et nostis omnia non scripsi vobis quasi ign quis est mendax nisi is qui negat
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiatio quam audistis
ab mitio. ut oiligatis alterutrũ:
ñ sicut caym qui ex maligno erar
⁊ ccesdit frẽm suum. Et ꝓpter quid
occidit eum: Qm̃ oꝑa eius malig¬
na erant: fratris aũt eius uista.
Nolite mirari frẽs: si odit uos mũ¬
dus. Nlos scimus qm̃ transiati
sumus de morte ad uitam: qm̃ di

Expanded text:
nuntiatio, quam audistis ab initio, ut diligatis alterutrum. Non sicut Cain, qui ex maligno erat, et occidit fratrem suum. Et propter quid occidit eum? Quoniam opera ejus maligna erant: fratris autem ejus, justa. Nolite mirari, fratres, si odit vos mundus. Nos scimus quoniam translati sumus de
Abbreviated transcription (Latin):
sumus: ⁊ nunoum apparuit qͥo
erimus. Scimus. qm̃ cum apparue¬
rit similes ei erunus: qm̃ uidebimꝰ
eum sicuti est. Et omnis qui ht
sꝑem banc in eo: sc̃ĩficat se. sicut¬
⁊ ille santtus est. Omnis qui fac̃
peccatiun ⁊ inquitatẽ fatit.⁊
peccatum est miquitas. Et scitis
qm̃ ille apparuit ut peccata tolle¬
ret ⁊ peccatum in eo ñ est. Om̃is
qui in eomanet ñ peccat.⁊ oĩs
qui peccat ñ uidit eum nec cog¬
nouit eum. filioli: ne mo uos
seducat. Qui facit iusticiam
uistus est: sicut ⁊ ile iustus est.
Qui facit peccatum ex diabolo est:

Expanded text:
 nondum apparuit quid erimus. scimus quoniam, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. et omnis qui habet spem hanc in eo sanctificat se, sicut ille sanctus est. omnis qui facit peccatum et iniquitatem facit, et peccatum est iniquitas. et scimus quoniam ille apparuit, ut peccata tolleret, et peccatum in eo non est. omnis qui in eo manet non peccat: omnis qui peccat non uidit eum, nec cognouit eum. filioli, nemo uos seducat. qui facit iustitiam, iustus est, sicut et ille iustus est. qui facit peccat
Abbreviated transcription (Latin):
cepistis ab eo: maneat in uobis:.
Et non necesse habetis. ut aliquis
doceat uos. s sicut unctio eus docet
uos de omnib. Et uerum est ⁊ ñ
est mendatium: ⁊ sicut docuit uos
manete in eo. Et nunc filioli mane¬
te ineo: ut cum apparuerit habea¬
mus fidutiam: ⁊ ñ confundamur
ab eo in aduentu eius. Si seitis
qm̃ iustus est: scitote qm̃ ⁊ om̃ĩs
qui facit usticiam ex ip̃o natꝰ est.
idete qualem caritatẽ .ii

Expanded text:
accepistis ab eo, manet in vobis, et non necesse habetis ut quisquam doceat vos: sed sicut ipsa unctio docet vos de omnib. et verax est, et est mendacium et sicut docuit vos manete in eo et nunc filioli manete in eo ut cum apparuerit habeamus fiduciam et non confundamur ab eo in adventu eius si scitis quoniam iustus est scitote quoniam et omnis qui facit iustitiam ex ipso natus est videte qualem car
Abbreviated transcription (Latin):
Ulrsit rex ex amicis suis iii.¬
bachidem qui dominabatur
transflumen magnum in regno.
ce fidelem regis. & misit cum: &
alchimum impium constituit
i sacerdotio: & mandauit ei fa¬
cere ultionem in isracl. filios. Et
surrexerunt:& uenerunt cum
exercitu magno in terrã itida.
Et miserunt nuntios:& locuti suns
ad iudam & fr̃s eiꝰ uerbis paci¬
ficis in dolo: & ñ intenderunt
sermonib eorum. Uiderunt e

Expanded text:
legit rex ex amicis suis Bacchidem qui dominabatur trans Flumen magnum in regno et fidelem regi et misit eum et Alchimum impium constituit in sacerdotio et mandavit ei facere ultionem in filios Israhel et surrexerunt et venerunt cum exercitu magno in terram Iuda et miserunt nuntios et locuti sunt ad Iudam et fratres eius verbis pacificis in dolo et non intenderunt sermonib
Abbreviated transcription (Latin):
domini uineam non uenit. Illi t¬
namq deo laborant. qui ñ sua s
lucra dominica cogitant: quizelo
caritatis studio pietatis inserui¬
unt: animab lucrandis inuigi¬
lant: ꝑducere ⁊ alios secum ad ui¬
tam fẽĩtinant. Nam qui sibi uiuit:
qui carnis sue uoluptatib pascit᷑.
reste ociosus redarguitur: quiꝰ fru¬
ctum diuini oꝑis ñ sectatur. Qͥ¬
uer et usq ad etatem ultumam
d̾o uiuere neglexit: quasi usq ad
undecunam ociosus sterit. Unde
reste usq ad undecimam torpen¬
tib dicitur. Quid hic statis to¬
tadie ccibsi: Ac si aꝑte dicat᷑. Et si
deo uiuere in pueritia ⁊ iuuentu¬
te noluistis: saltem in ultima eta¬
te resipiscite: ⁊ ad uite uias cum
iar⁊ laboraturi młtum non estis.
ul sero uenite. Et tales ergo pater¬
familias uecat. ⁊ plerumq ante
remunerantur: quia prius ad ieg¬
uum de corpore exeunt: quam hi cͥ
iam inpueritia uerati ẽẽ uidebant᷑.
Annon ad undecimam uenit latros.

Expanded text:
Dominicam vineam non venit. Illi Dominicam vineam non venit. Illi namque Domino laborant, qui non sua, sed lucra dominica cogitant, qui zelo charitatis, studio pietatis inserviunt, animabus lucrandis in vigilant, perducere et alios secum ad vitam festinant. Nam qui sibi vivit, qui carnis suae voluptatibus pascitur, recte otiosus redarguitur, quia fructum divini overo et usque ad aetatem ultimam Deo vivere neglexerit quasi usque ad undecimam otiosus stetit. Unde recte usque ad undecimam torpentibus dicitur: Quid hic statis tota die otiosi? Ac si aperte dicatur: Et si Deo vivere in pueritia et juventute noluistis, saltem in ultima aetate resipiscite, et ad vitae vias cum jam laboraturi multum non estis, vel sero venite. Et tales ergo paterfamilias vocat, et plerumque ante remunerantur, quia prius ad regnum de corpore exeunt quam hi qui jam a pueritia vocati esse videbantur. An non ad undecimam horam venit latro,
Abbreviated transcription (Latin):
ossumus ⁊ earum diuer¬
sitates horarum: etiam ad
unumquemq homine ꝑ etatũ
momenta distinguere. Mane
quippe: intellectus nr̃i preritia
est. Hora autem tercia: adolescen¬
tia intelligi potest: quia quasi iã
sol in altum ꝓficit. dum calor eta¬
tis crescit. Sexta uero uiuentus
est: quia uelut incentro sol figit᷑:
dum in ea plenitudo roboris soli¬
datur. Nona aũt senectus intelli¬
gitur: in qua uelut sol ab alto
axe descendit: quia ea etas acalo¬
re uiuentutis deficit. Undecima
uero bora est:eaetas que decrepita
uł ueterana dicitur. Unde ⁊ gre¬
senes esse insinuent. quos ꝓuecto¬
ues uocant. Qui uero adiutam
bonam. alius in pueritia. alius
i adolescentia. alius inuiuentute.
Aluis insenectute. alius indecrepi¬
ta: etate ꝑducitur: quasi diu̾sis
horis oꝑarii ad uineam uocant᷑.
aspicite: ⁊ si iam deioꝑaru
estis uidete. Penset unusquisq
quidagat. ⁊ consideret si indi ui
nea laborat. Qui enĩ in hac iuita
ea que sua sunt querit: adhuc ad

Expanded text:
ossumus vero et easdem diversitates horarum, etiam ad unumquemque hominem per aetatum momenta distinguere. Mane quippe intellectus nostri pueritia est. Hora autem tertia adolescentia intelligi potest, quia quasi jam sol in altum. proficit, dum calor aetatis crescit. Sexta vero juventus est, quia velut in centro sol figitur, 1512 dum in ea plenitudo roboris solidatur. Nona autem senectus intelligitur, in qua sol velut ab alto axe descendit, quia ea aetas a calore juventutis deficit. Undecima vero hora ea est aetas quae decrepita vel veterana dicitur. Unde Graesenes esse insinuent quos provectiores vocant. Quia ergo ad vitam bonam alius in pueritia, alius in adolescentia, alius in juventute, alius in senectute, alius in decrepita aetate perducitur, quasi diversis horis operarii ad vineam vocantur. aspicite, et si jam Dei operarii estis videte. Penset unusquisque quid agat, et consideret si in Domini vinea laboret. Qui enim in hac vita ea quae sua sunt quaerit adhuc ad
Abbreviated transcription (Latin):
Accedant: & nuncient uobis que¬
cunq uentura sunt: Priora que
fuerunt nuntiate : & ponemus
cor nr̃m. & sciemus nouissima
eoꝵ: & quȩ uentura sunt indi¬
cate nobis: Annuntiate quȩ
uentura sunt in futurum: &e
sciemus quia dii estis uos: Be¬
ne quoq aut male si potestis fa¬
cite: & loquamur & uideamus
simul: Ecce uos estis ex nichilo.
e opus ur̃m ex eo quod non eł
abhominatio est. qui elegit uos.
Suscitari ab aquilone: & ueniet
ab ortu solis:. Uocaut nomen
meum: & adducet. ma¬
gistratus quasi lutum: & uelut
plastes conculcans humũ.

Expanded text:
Accedant, et nuntient nobis quaeAccedant, et nuntient nobis quaecumque ventura sunt: priora quae fuerunt, nuntiate: Et ponemus cor nostrum, et sciemus novissima eorum, et quae ventura sunt, indicate nobis. Annventura sunt in futurum, et sciemus quia dii estis ne quoque aut male si potestis facite et loquamur et videamus simul ecce vos estis ex nihilo et opus vestrum ex eo quod non est abominatio est qui elegit vos suscitavi ab aquilone et venit ab ortu solis vocabit nomen meum et adducet magistratus quasi lutum et velut plastes conculcans humu
Abbreviated transcription (Latin):
mortui estis ex istł: Ego auxi¬
liatus sum tui dicit dñs: & re¬
demptor tuus sc̃s isrł: Ego po¬
sui te quasi plaustrum triturais
nouum: habens rostra serrantia:
Triturabis montes & cõminues:
& colles quasi puluerem pones:
Uentilabis eos. & uentus tollet:
& turbo disꝑget eos: Et tu exul¬
tabis in dño: & in scõ isrł leta¬
beris: Egeni & pauꝑes querunt
aquas & non sunt: lingua ipso¬
rum siti aruit: Ego dñs erau¬
cdam eos: ds̃ isrł non derelinquã
eos: Aperiam in supinis collib
flumina: & in medio camporũ
fontes: Ponam desertũ in stag¬
na aquarum: & t̾ram inuiam
in riuos aquarum: Dabo in so¬
litudinẽ cedrum: & spinã. & myr¬
tum. & lignum oliuȩ: Ponam in
deserto abietem. ulmum. & buxũ
simul:ut uideant & sciant & re¬
cogitent & intelligant pariter.
quia manus dñi fecit hoc: & sc̃s
isrł creauit illud iiii.¬
rope facite iudicium ur̃m
dicit deminus: afferte si qͥd
forte habetis dixit rex iacob.

Expanded text:
mortui estis ex Israhel ego auximortui estis ex Israhel ego auxiliatus sum tui dicit Dominus et redemptor tuus Sanctus Israhel ego posui te quasi plnovum, habens rostra serrantia: Triturabis montes, et comminues: et colles quasi pulverem pones. Ventilabis eos, et ventus tollet, et turbo disperget eos: Et tu exsultabis in Domino, in sancto Israel laetaberis. Egeni et pauperes quaerunt aquas, et non sunt: lingua eorum siti aruit, Ego Dominus exaudiam eos, Deus Israel non derelinquam eos. Aperiam in supinis collibus flumina, et in medio camporum fontes: Ponam desertum in stagna aquarum, et terram inviam in rivos aquarum. Dabo in solitudine cedrum, et spinam, et myrtum, et lignum olivae: Ponam in deserto abietem, ulmum, et buxum simul: Ut videant, et sciant, et recogitent, et intelligant pariter, quia manus Domini fecit hoc, et sanctus Israel creavit illud. Prope facite judicium vestrum, dicit Dominus: Afferte, si quid forte habetis, dixit rex Jacob.
Abbreviated transcription (Latin):
ppinquauerunt & accesserunt.
Unusquisq primo suo auxilia¬
bitur: & fr̃ĩ suo dicet. confortare:
Confortauit faber erarius ꝑcu¬
tiens malleo. eum qui cudebat
tunc temporis dicens: glutino
bonum est: & confortauit eũ in
clauis ut ñ moueat᷑.
t tu isrł serue meus iacob
quem elegi:semen abrahã
amici mei. in quo apprehendi
te: ab extremis t᷑re. & a longin¬
quis eius uocauite. & dixitibi
Seruus m̃s es tu: elegite. & non
abiecite: Ne timeas quia ego te¬
cum sum: ne declines. quia ego
ds̃ tuus: Confortauite. & auxi¬
liatus sum tui: & suscepit te dex¬
tera iusti mei: Eece confunden¬
tur & erubescent om̃s qui pug¬
nant aduersum te:erunt qͣsi
non sint. & peribunt uiri qui cõ¬
tradicunt tibi: Queres eos: & non
inuenies uiros belles tuos: Er̃t
quasi non sint. & ueluti consump¬
tio hominis bellantis aduersum
te:quia ego dñs ds̃ tuus appre¬
hendens manum tuam:dicensq
tͥ ne timeas. ego adiuuite: Ni¬
olitimere uermis iacob: qui

Expanded text:
runt unusquisque proximo suo auxiliatur et fratri suo dicit confortare confortabit faber aerarius percutiens malleo eum qui cudebat tunc temporis dicens glutino bonum est et confortavit eum in clavis ut non moveatur et tu Israhel serve meus Iacob quem elegi semen Abraham amici mei in quo adprehendi te ab extremis terrae et a longinquis eius vocavi te et dixi tibi servus meus es tu elegi te et non abieci te ne timeas quia tecum sum ego ne declines quia ego Deus tuus confortavi te et auxiliatus sum tui et suscepi te dextera iusti mei ecce confundentur et erubescent omnes qui pugnant adversum te erunt quasi non sint et peribunt viri qui contradicunt tibi quaeres eos et non invenies viros rebelles tuos erunt quasi non sint et veluti consumptio homines bellantes adversum te quia ego Dominus Deus tuus adprehendens manum tuam dicensque tibi ne timeas ego adiuvi te noli timere vermis Iacob qui
Abbreviated transcription (Latin):
lonis: & dices ad eum: Uide ut
sileas: Noli timere: & cor tuum
ne formidet a duab caudis ti¬
cionum fumigantiũ istorum:
in ira furoris rasym. & syriȩ. & fi¬
lii romeliȩ: eo quod consilium
iierit contra te syria malum.
effraim. & filius romeliȩ dͥicenteᷤ
Ascendamus ad iudam & suscite¬
mus eum ⁊ & auellamus eum ad
nos: & ponamus regem in mecdio
eius filium tabeel: Hȩc dieit dñs
ds̃. Non stabit & ñ erit istudds
caput sẏriȩ damascus: & caput
damasci rasym Bĩca iii. le .i.¬
aceant ad me in-¬
sule: & gentes mu¬
tent forcitudinẽ.
Accedant. & tunc
loquantur: simul ad iudiciũ
oppinquemus. Quis suscitauit
ab oriente iustum: uocauit eum
ut sequeret᷑ se: Dabit in conspec¬
tu eius gentes:& reges obtinebit.
Dabit quasipuluerẽ gladio eius:
sicut stipulam uento raptam.
arcuieius: Persequetur eos: tran¬
sibit in pace: semitta in pedib
eius non apparebit: Quis hec
oꝑatus est &e fecit ⁊ uocans gene¬
rationes ab exordio: Ego dñs:

Expanded text:
es ad eum vide ut sileas noli timere et cor tuum ne formidet a duobus caudis titionum fumigantium istorum in ira furoris Rasin et Syriae et filii Romeliae eo quod consilium inierit contra te Syria malum Ephraim et filius Romeliae dicentes ascendamus ad Iudam et suscitemus eum et avellamus eum ad nos et ponamus regem in medio eius filium Tabeel haec dicit Dominus Deus non stabit et non erit istud sed caput Syriae Damascus et caput Damasci Rasaceant ad me insulae et gentes mutent fortitudinem accedant et tunc loquantur simul ad iudicium propinquemus quis suscitavit ab oriente iustum vocavit eum ut sequeretur se dabit in conspectu eius gentes et reges obtinebit dabit quasi pulverem gladio eius sicut stipulam vento raptam arcui eius persequetur eos transibit in pace semita in pedibus eius non apparebit quis haec operatus est et fecit vocans generationes ab exordio ego Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
tur iniquitas tua: & peccatũ tuũ
mundabit᷑ Et audiui uocẽ dñi
dicentis: Quem mittam: & quis
ibi nobis: Et dixi. Ecce ego: mit¬
te me. E dixit: Uade ⁊ & dices po¬
pulo huic: Audite audientes
ca cor populi huius l & aures eiꝰ
aggraua. & oculos claude: ne for¬
te uideat oculis & aurib suis au¬
diat ⁊ & corde suo intelligat. & con¬
uertatur:& sanem eum: Et dixi:¬

Expanded text:
iniquitas tua, et peccatum tuum mundabitur. Et audivi vocem Domini dicentis: Quem mittam? et quis ibit nobis? Et dixi: Ecce ego, mitte me. Et dixit: Vade, et dices populo huic: Audite audientes  cor populi huius, & aures eius aggraua, & oculos eius claude: ne forte videat oculis, & auribus audiat, & corde intelligat, & conuertatur, & sanem eum. Legi
Abbreviated transcription (Latin):
iuda÷ ascendit rasym rex syrie
& faceȩ filius romeliȩ rex isrł in
iherłm. ad preliandũ contra eã
& non potuerunt debellare eam
Et nuntiauerunt domin dauid:
dicentes: Requieuit syria supc
effraim: & commotum est cor el
& cor populi eius:sieut mouen¬
tur ligna siluarum a facie uen¬
ti: Et dyxit dñs ad ysaiam: Egre¬
dere in occursum achar. tu &¬

Expanded text:
ex Syriae et Phacee filius Romeliae rex Israhel in Hierusalem ad proeliandum contra eam et non potuerunt debellare eam et nuntiaverunt domui David dicentes requievit Syria super Ephraim et commotum est cor eius et cor populi eius sicut moventur ligna silvarum a facie venti et dixit Dominus ad Isaiam egredere in occursum Aha
Abbreviated transcription (Latin):
na est omnis terra gła eius: Et
commota sunt suꝑliminaria car¬
dinum uoce clamoris: & domus
impleta est fumo: Et dixi. We
mͥ quia tacui: quia uir pollutꝰ
labis ego sum. & in medio popłi
polluta labia habentis ego habi

Expanded text:
na est omnis terra gloria eius et commota sunt superliminaria cardinum a voce clamantis et domus impleta est fumo et dixi vae mihi quia tacui quia vir pollutus labiis ego sum et in medio populi polluta labia habentis eg
Abbreviated transcription (Latin):
catores utriusq testamenti qͥ
głam patrie celestis dño reue¬
lante didicerunt: passionis illi¬
us archana ppłis intimare ñ
cessant: quo ꝑhoc comicipossit.
quanta fidelib p̃mia sit datu¬
rus in celis. qui ꝓ illorum salu¬
te filium suum unigenitum
passurum misit ad t̾ras. xii.
uod duo portantes botrũ
similiter quidem eumn
portare. s ñ similiter ualebant
intueri: hoc nimirum signi¬
ficat. quod saluator ip̃e disci¬
pulis sue uisionis gr̃a głificatiˢᷤ
ait. Beati ocłi: qui uident que
quod unum idem dñice crucis
triumphum. prius ꝓph̾e et
moyses qmͣ apłi nouerant ⁊
p̃dicabant. s ꝓpħe hoc aliquo¬
omnis ppłs ⁊p̃ianus seue ⁊ con¬
fiteri debeat fidem quam eotem¬
pore pauci ad modum. ⁊ ꝑfectio¬
res quiq nouerant. quanius oĩs
d̾i populus. ttiam tunc eiusdẽ
misteri a fidei. in legalib cerimo¬
niis typice portaret.

Expanded text:
catores utriusque testamenti, qui gloriam patriae coelestis Domino revelante didicerunt, iidem passionis illius arcanum populis intimare non cessant, quo per hoc conjici possit quanta fidelibus praemia sit daturus in coelis, qui pro illorum salute Filium suum unigenitum passurum misit ad terras. Quod autem duo portantes botrum similiter quidem eum portare, sed non similiter valebant intueri, hoc nimirum significat, quod Salvator ipse discipulis suae visionis gratia glorificatis ait: Beati oculi qui vident quaequod unum eumdemque Dominicae crucis triumphum prius prophetae et Moyses quam apostoli noverant et praedicabant; sed pomnis populus Christianus scire et confiteri debeat fidem, quam eo tempore pauci admodum, et perfectiores quique noverunt, quamvis omnis Dei populus etiam tunc ejusdem mysteria fidei in legalibus caeremoniis typice portaret.
Abbreviated transcription (Latin):
Sotrus uetti impositus: dñs
Dest incruce exaltatus qui
ditit. Ego sum unsuera. Et alibi
poculum iuni discipulis porrigens:
hic est calix inquit nouũ testamen¬
tum in sanguine meo. qui ꝓ uõbis
fundetur. De quo ⁊ eccła. Hotrꝰ
Portant aũt botrum ueste duo
iuri ꝑ quem ppło ubertatẽ t̾re

Expanded text:
 vecti impositus Dominus est in cruce exaltatus, qui dicit: Ego sum vitis vera . Et alibi poculum vini discipulis porrigens: Hic est calix, inquit, novum testamentum in meo sanguine, quod pro vobis fundetur . De quo et Ecclesia: Botrus Portant autem botrum in vecte duo viri, per quem populo ube
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ ꝑimus: semꝑ mortificatio¬
nem iñu in corpore nr̃o circũ¬
ferentes. ut & uita iħu in corpo¬
rib nr̃is manifestetur. Semꝑ
enim nos qui uiuimus. in mortẽ
tradimur ꝓpter ĩm: ut &e ui¬
ta iħu manifestetur in carne
nostra mortali. Sͦ mors in nob̃
oꝑatur: uita aũt in uob̃. Ha¬
bentes aũt eundem sp̃m fidi
sicut scͥptum ẽ. credidi. ꝓpter¬

Expanded text:
tionem Iesu in corpore nostro circumferentes, ut et uita Iesu in corporibus nostris manifestetur. semper enim nos qui uiuimus in mortem tradimur propter Iesum; ut et uita Iesu manifestetur in carne nostra mortali. ergo mors in nobis operatur, uita autem in nobis. habentes autem eundem spiritum fidei, sicut scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
tum dedit. Itaq neq qͥ plan¬
tat ẽ aliquid. neq qui rigat:
s qui incrementum dat đs.
Q. plantat aũt & qͥ rigat: unum
sunt. Unusquisq aũt ꝓpͥam
mercedem accipiet: secundũ
suum laborem .Uii.¬
Ei enim sumus adiutores:
dei agricultura estis: dei
edificatio estis. Scd̃m grãm
di quȩ data ẽ michi. ut sapi¬
ens architectus fundamentũ

Expanded text:
 neque qui plantat est aliquid neque qui rigat sed qui incrementum dat Deus qui plantat autem et qui rigat unum sunt unusquisque autem propriam mercedem accipiet secundum suum laborem Dei enim sumus adiutores Dei agricultura estis Dei aedificatio estis secundum gratiam Dei quae data est mihi ut sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
& pulcrum oculis. aspectuq
delectabile: ce tulit de fructu
illius ce comedit: deditq uiro
suo. Qcomedit: & aꝑti sunt
oculi amborum. Cunq cogno¬
uissent se ẽẽ nudos: consueruñ
folia ficus. & fecerunt sͥ ꝑizo¬
mata. Et cum audissent uo¬
cem dñi di deambulantis in
paradyso ad auram pꝰ meri¬
diem: abscondit se adam &
uxor eius. a facie domini dei
in medio ligni paradysi.i.¬
ocauitq dommꝰ ds adam:
& dixit ei. Adam ubi es:
Qui ait. Uocem tuam audiui
in paradyso:&timui. eoquod
nudus ce̾m: & abscondi me.
Cui dixit ds. Quis enim indi¬
cauit tibi quod nudus esses:
nͥ qͦd ex ligno de quo tibi prȩ¬
ceꝑam ne comedes. comedistiꝰ
Dixitq: adam. Mulier quam
dedisti michi sotiam. dedit mͥ
de ligno: & comedi. Et chxit

Expanded text:
ctuque delectabile et tulit de fructu illius et comedit deditque viro suo qui comedit et aperti sunt oculi amborum cumque cognovissent esse se nudos consuerunt folia ficus et fecerunt sibi perizomata et cum audissent vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem abscondit se Adam et uxor eius a facie Din medio ligni paradisi. Vocavitque Dominus Deus Adam, et dixit ei: Adam, Ubi es? Qui ait: Vocem tuam, Domine, audivi in paradiso: et timui eo quod nudus essem, et abscondi me. Cui dixit: Quis enim indicavit tibi, quod nudus esses, nisi quod ex ligno, de quo tibi praeceperam ne comederes, comedisti? Dixit Adam: Mulier, quam dedisti sociam mihi, dedit mihi de ligno
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ dum sumus in cor¬
pore ꝑegrinamur ado. ꝑfi
dem enim ambulamus: o ñꝑ
spetiem. Audemus aũt. &
bonam uoluntatem habe¬
mus. magis ꝑegrinari a cor-¬
pore: & presentes ẽe ad do¬
minum. Et ido contendimꝰ
siue absentes siue p̾sentes:
placere illi. Omnes enim nos
manifestari oportet ante tri¬
buinal xp̃r: ut referat unus¬
quisq ꝓpria corporis ꝓut ges¬
sit. siue bonum siue malum.
Scientes gͥ timorem domini. ho¬
minib suademus: d̾eo autẽ
manifesti sumus. Spero aut:
& in conscientiis ur̃is mani¬
festos nos esse.uii.¬
on iterum commendamꝰ
nos uob̃: s occasionem da¬
mus uob̃ gliandi ꝓ nob: ut
habeatis ad eos qui in facie
gloriantur. & ñ in corde. Siue
enim mente excedimus: deo.
Siue sobrii sumus: uob̃. Cari¬
tas enim xp̃i urget nos: esti

Expanded text:
quoniam dum sumus in corpore, peregrinamur a Domino per fidem enim ambulamus, et non per speciem: audemus autem, et bonam voluntatem habemus magis peregrinari a corpore, et praesentes esse ad Dominum. Et ideo contendimus, sive absentes, sive praesentes, placere illi. Omnes enim nos manifestari oportet ante tribunal Christi, ut referat unusquisque propria corporis, prout gessit, sive bonum, sive malum. Scientes ergo timorem Domini, hominibus suademus, Deo autem manifesti sumus. Spero autem et in conscientiis vestris manifestos nos esse. Non iterum commendamus nos vobis, sed occasionem damus vobis gloriandi pro nobis: ut habeatis ad eos, qui in facie gloriantur, et non in corde. Sive enim mente excedimus, Deo; sive sobrii sumus, vobis. Charitas enim Chri
Abbreviated transcription (Latin):
multomagis habundat mi¬
nist̾ium iustitiȩ ĩ głia. Nã nec
głificatum ẽ qͦd claruit in hac
parte: ꝓpter excellentẽ gliam.
Si enim quod euacuat᷑ ꝑ gloriã
Iẽ: multomagis quod manet in
utimur. Et ñ sicut moyses po¬
nebat uelamen suꝑ faciẽ suã
ut ñ intendent filii isrł in fa¬
ciem eiꝰ. quod euacuat᷑: s obtun¬
si sunt sensus eorum. Usq in
hodiernum diem enim idipsũ
uelamen in lectione ueteris te¬
moyses uelamen ẽ positũ suꝑ
cor eorum. Cum aũt conuersꝰ
fuerit ad dominum: aufere.¬
tur uelamen. Dominus aũt:¬

Expanded text:
ministerium justitiae in gloria. Nam nec glorificatum est, quod claruit in hac parte, propter excellentem gloriam. Si enim quod evacuatur, per gloriam est: multo magis quod manet, inutimur: et non sicut Moyses ponebat velamen super faciem suam, ut non intenderent filii Israel in faciem ejus, quod evacuatur, sed obtusi sunt sensus eorum. Usque in hodiernum enim diem idipsum velamen in lectione veteris teMoyses, velamen positum est super cor eorum. Cum autem conversus fuerit ad Dominum, auferetur velamen. Dominus aut
Abbreviated transcription (Latin):
dieb uitȩ tuȩ. Spinas & tri¬
bulos germinabit tibi: &
comedes herbas terri. In
sudore uultus tui uesceris
pane: donec reuertaris in
terram de qua sumptus es:
oris suȩ ȩuam: eo qͦd mater
ẽet cunctorum uiuentium.

Expanded text:
ebus vitae tuae: spinas et tribulos germinabit tibi, et comedes herbas terrae: in sudore vultus tui vesceris pane, donec revertaris in terram de qua sumptus es: oris suae, Hevam: eo quod mater esset cunctorum viventium.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: quod estis uos. Nemo se
seducat. Siquis uidetur int̾
uos sapiens eẽ. in hoc seculo:
stultus fiat. ut sit sapien.
Sapientia enim huiꝰ mundi:
stultitia ẽ apud dm̃. Scͥptum
ẽ enim. Comprehendam sa¬
pientes: in astutia eorum. Et
it̾um. Pominus nouit cogita¬
tiones sapientium: qm̃ uanȩ
sunt. Itaq. nemo głietuꝵ
in hominibus. Omnia enim
ur̃a sunt: siue paulus. siue a¬
pollo. siue cephas. siue mundꝰ.
siue uita. siue mors. siue p̾sen

Expanded text:
se seducat si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc saeculo stultus fiat ut sit sapiens sapientia enim huius mundi stultitia est apud Deum scriptum est enim conprehendam sapientes in astutia eorum et iterum Dominus novit cogitationes sapientium quoniam vanae sunt itaque nemo glorietur in hominibus omnia enim vestra sunt sive Paulus sive Apollo sive Cephas sive mundus sive vita sive mors sive prae
Abbreviated transcription (Latin):
eis que necessaria sunt corꝑi qͥd
ꝓderit: Sic ⁊ fides si ñ habeat o¬
ꝑa: mortua est insemet ip̃a. Sed
dicit quis. Tu fidem habes: ⁊ ego
oꝑa habeo. Ostende michifidem tu¬
am sine oꝑib: ⁊ ego ostendam tibi
ex oꝑib fidem meam. Tu credis
qm̃ unus est deus: bene facis. Et
demones credunt: ⁊ contre mis¬
cunt. uis aũt scire o homo ina¬
nis. qm̃ fides sine oꝑib ecciosa est.
Abraham pater nr̃. nonne ex ope¬
rib uistificatus est. offerens ysa¬
ac filium suũ suꝑ altare: Uides
qm̃ fides cooꝑabatur oꝑib illius.

Expanded text:
ecessaria sunt corpori: quid proderit? Sic et fides. Si non habeat opera: mortua est in semetipsa. Sed dicit aliquis. Tu fidem habes: et ego opera habeo. Ostende mihi fidem tuam sine operibus: et ego ostendam tibi ex operibus fidem meam. Tu credis quoniam unus est Deus: bene facis. Et demones credunt: et contremiscunt. Vis autem scire o homo inanis: quoniam fides sine operibus ociosa est. Abraam pater noster: nonne ex operibus justificatus est: offerens Isaac filium suum super altare. Vides quoniam cooperabatur operibus illi
Abbreviated transcription (Latin):
exhoneratis pauꝑem. Nlonne
diuites ꝑ potentiam oppͥmunt
uos.⁊ ip̃i trahunt uos ad uidicia᷑.
Nonne ip̃i blasphemant bonum
nomen. quod inuocatum ẽ super
uos : Sitamen legem ꝑficitis re¬
galem scd̃m scͥpturas. diliges pro¬
ximum tuum sicut temet ip̃m:
bene facitis. Si aũt ꝑsonas accipi

Expanded text:
is pauperem. nonne diuites per potentiam opprimunt nos, et ipsi trahunt uos ad iudicia? nonne. ipsi blasphemant bonum nomen, quod inuocatum est super uos? si tamen legem perficitis regalem secundum scripturas: diliges proximum tuum sicut te ipsum, bene facitis. si
Abbreviated transcription (Latin):
ti a lege quasi transgressores. Q¬
cumq autem tetam legem ser¬
uau̾it: offendat autem in uno:
fattus est omĩm reus. Qͥ enim di¬
xit non mechaberis: dixit ⁊ non
occides. Quod si non mechaberis
occidas autem: factus es trangres¬

Expanded text:
ressores. Quicumque autem totam legem servaverit: offendat autem in uno: factus est omnium reus. Qui enim dixit non mechaberis: dixit et non occides. Quod si non mechaberis: occides autem: factus es trangres
Abbreviated transcription (Latin):
tu qui suꝑuenit nob̃ in istis an¬
nis: ex quo recessit iason ascã
terra. & a regno. Portam succen¬
đunt: & effuderunt sangumem
mnocentem. Et orauimus ad do¬
minum & exauditi sumus: & ob¬
tulimus sacrificium & simila¬
ginem: & accendimus lucernas.
& ꝓposuimus panes. Et nunc
frequentate dies c̾enophegiae

Expanded text:
s annis ex quo recessit Iason a sancta terra et a regno portam succenderunt et effuderunt sanguinem innocentem et oravimus ad Dominum et exauditi sumus et obtulimus sacrificium et similaginem et accendimus lucernas et proposuimus panes et nunc frequentate dies scenophegiae
Abbreviated transcription (Latin):
mis elegit cum .ii.¬
IMOREA & metum &
appbationem. inducet suꝑ eũ.¬
& cruciabit illum. in tͥbulatione
doctͥnȩ suȩ : donec temptet illum
in cogitationib illiꝰ & credat a¬
nimȩ illiꝰ: cefirmabit illum. &
iter adducet directum ad illum:¬
absconsa sua illi. Et thesaurrzat
suꝑ illũ scientiam: & intellectũ
iustitiȩ. Si aũt oberrau̾it. dere¬
linquet illũ: & tradet eum in
manus mnimici sui. iii.

Expanded text:
mis eligit eum. timorem et metum et probationem inducet super illuet cruciabit illum in tribulatione doctrinae suae, donec temptet illum in cogitationibus illius et credat animae illius. et firmabit illum et iterum adducet directum ad illum,abscondita sua illi et thesaurizat super illum scientiam et intellectum iustitiae. si autem oberrauerit, derelinquet illum et tradet eum in manus inimici sui. fi
Abbreviated transcription (Latin):
hes lm̃i audistis. ex positione non
undiget: sed ammonitione. Quam
enim ꝑ semet ipãm ueritas expo¬
suit: hanc discutere hi mana fia¬
gilitas ñ presumit. Sed est quod
sollitite in hac ip̃a lestione expositi¬
sione dominica pensare debratis: quia
si nos uobis semen uerbum agrũ
mundum. uolucres demonia. sꝑmaᷤᷤ
diuitias. significare dic̾enus: ad cre¬
dendum nobis mens forsitan ur̃a
dubitaret. unde et isdem dominus
ꝑsemet ip̃m dignatus est exponere
quod dicebat: ut sciatis rerum sig¬
nificationes querere. in hi. etiam
que ꝑ semet ip̃m uoluit expĩana¬
re. Exponendo ergo quod dixit. fi¬
gurate se loqui innotuit: quatinꝰ
certos uos redceret: cum uob̃ nr̃a
fragilitas u̾borum illiuis figuras
aꝑiret. Quis enim michi unqũa
crederet. si spinas diuitias interpre¬
tari uoluissem: maximȩ cum ille
pungant iste delectent: Et tamen
spine sinit: quia cogitatiomin su¬
ax punctionib mentẽ lacerant:
et cum usq ad peccatum ꝑtrahũt.

Expanded text:
simi, audistis expositione non indiget, sed admonitione. Quam enim per semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas divitias significare diceremus, ad credendum nobis mens forsitan vestra dubitaret. Unde et idem Dominus per semetipsum dignatus est exponere quod dicebat, ut sciatis rerum significationes quaerere in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt,