comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mouent᷑. nisi ab eis quȩ loco fica sunt ñ moueri.
Non enĩ mouet᷑ solus digitus. nisi manus
fixa sit. acuius articulo uelut immoto
cardine moueat᷑. Sic tota palma. ab arti¬
culo cubiti. sic cubitus ab articulo humeri.
Hu merus abscapula cõmouet᷑ stantib. utiq
cardinibus quib motionitat᷑. id ꝑlocis paciũ
qđ mouet᷑. Sic plantȩ in talo ẽ articulus
quo stante mouetꝰ. sic crus ingenu. & totius
pedis in coxa. Et nullus menbri motus om̃ino
ẽ. quẽ uoluntas mouet nisi ab aliquo articuli
cardine: quẽ nutus eiusdẽ uoluntatis primitꝰ
sigit. ut ab eo qđ loco spacio ñ mouet᷑. agiualeat
qđ mouet᷑. Deniq nec in ambulando pes leuat᷑.
nisi alius ficus totũ corpusferat. donec ille
qui motus ẽ. a loco unde fertꝰ ad locũ quo
fertꝰ᷑ immoto articulo sui cardinis innitat᷑.
Porro si in corpore nullũ menbrũ ꝑ locum
uoluntas mouet. nisi ab eo m̃bri articulo

Expanded text:
mouentur, nisi ab eis, quae loco fixa sunt, non moueri. mouentur, nisi ab eis, quae loco fixa sunt, non moueri. non enim mouetur solus digitus, nisi manus fixa sit, a cuius articulo, uelut inmoto cardine, moueatur. sic tota palma ab articulo cubiti, sic cubitus ab articulo humeri, humerus ab scapula cum mouetur stantibus utique cardinibus, quibus motio nitatur, it per loci spatium, quod mouetur; sic plantae in talo est articulus, quo stante moueatur; sic cruris in genu et totius pedis in coxa. et nullus membri motus omnino est, quem uoluntas mouet, nisi ab aliquo articuli cardine, quem nutus eiusdem uoluntatis primitus figit, ut ab eo, quod loci spatio non mouetur, agi ualeat, quod mouetur. denique nec in ambulando pes leuatur, nisi alius fixus totum corpus ferat, donec ille, qui motus est, a loco, unde fertur, ad locum, quo fertur, inmoto articulo sui cardinis innitatur. Porro, si in corpore nullum membrum per locum uoluntas monet nisi ab eo membri articulo,
Abbreviated transcription (Latin):
creatus mouet seipsũ ꝑtẽpus. & ꝑ tẽpus ac
locũ corpus. Sp̃s autẽ creator mouet se ipsũ.
locũ. Quo circa quisquis intelligere conat᷑.
quẽ ad modũ aet̃nus uere aet̃nus. & uere
immortalis atq in cõmutabilis ds̃. Ipse nec
ꝑ locũ nec ꝑ tẽpus motus moueat tẽporaliter
& localit̃ creaturã suã.: Non eũ puto possȩ
assequi nisi prius intellexerit quẽ ad modũ
animus hoc est sp̃s creatus. ñ ꝑlocũ sed tantũ
ꝑ tempus motus moueat corpus ꝑ tempus ae
locũ Sienĩ qđ inse ipso agit᷑ capere ñdũ potest.
quanto minus illud qđ supra ẽ : affecta qͥppe
anima carnaliũ sensuũ consuetudine. etiã
seipsã cũ eorpore ꝑ locũ moueri putat. dũ id
ꝑ locũ mouet quȩ si posset diligent̃ inspicere
tãquã cardines menbrorũ corporis sui. quẽ¬
ad modũ aracula tĩ dispositi sint. a quib initia
motionũ nitat᷑ inueniet ea quȩ ꝑspacia locorũ

Expanded text:
creatus mouet se ipsum per tempus et per tempus ac creatus mouet se ipsum per tempus et per tempus ac locum corpus; spiritus autem creator mouet se ipsum slocum. Quocirca quisquis intellegere conatur, quemadmodum aeternus, uere aeternus et uere inmortalis atque incommutabilis deus, ipse nec per locum nec per tempus motus, moueat temporaliter et localiter creaturam suam, non eum puto posse adsequi, nisi prius intellexerit, quemadmodum anima, hoc est spiritus creatus non per locum, sed tantum per tempus motus, moueat corpus per tempus et locum. si enim quod in se ipso agitur capere nondum potest, quanto minus illud, quod supra est! Adfecta quippe anima carnalium sensuum consuetudine etiam se ipsam cum corpore per locum moueri putat, dum id per locum mouet. quae si posset diligenter inspicere tamquam cardines membrorum corporis sui quemadmodum articulatim dispositi sint, a quibus initia motionum nitantur, inueniet ea, quae per spatia locorum
Abbreviated transcription (Latin):
piritalẽ autẽ creaturã corporali p̃posuit.
qđ spiritalis tantũ modo ꝑ tẽpora mutari
posset. corporalis autẽ. ꝑ tẽpora & locos.
xẽpli enĩ grã ꝑ tẽpus mouet᷑ animus. uel
reminiscendo qđ oblitus erat. uel discendo
qđ nesciebat uel uolendo qđ nolebat. Perlocos
autẽ corpus uel at̾ra incaelũ. uel acelo in t̾rã.
uel ab orientẽ ad occidentẽ uel siquo alio
simili modo. Omẽ autẽ qđ mouet᷑ ꝑ locũ. non
potest nisi & ꝑ tẽpussimul moueri. At non
om̃e qđ mouet᷑ ꝑ tẽpus. necesse ẽ. etiã ꝑ locũ
moueri. Sicut ergo substantiã quȩ mouet᷑
ꝑtẽpus & locũ p̃cedit substantia quȩ tantũ
ꝑ tẽpus. ita ipsã p̃cedit illa que nec ꝑlocum
nec ꝑ tẽpus. Ac ꝑ hoc sicut ꝑ tẽpus & locũ mouet
corpus ipse tantũ ꝑ tẽpus motus conditus sp̃s.
ita ꝑtẽpus mouet conditũ spm̃. Ipse nec per
tẽpus nec ꝑ locũ motus ñ conditus sp̃s. sed sp̃s

Expanded text:
spiritalem autem creaturam corporali praeposuit, spiritalem autem creaturam corporali praeposuit, quod spiritalis tantummodo per tempora mutari posset, corporalis autem per tempora et locos. exempli enim gratia per tempus mouetur animus uel reminiscendo quod oblitus erat uel discendo quod nesciebat uel uolendo quod nolebat; per - locos autem cuel ab oriente ad occidentem uel si quo alio simili modo. omne autem, quod mouetur per locum, non potest nisi et per tempus simul moueri; at non omne, quod mouetur per tempus, necesse est etiam per locum moueri. sicut ergo substantiam, quae mouetur per tempus et locum, praecedit substantia, quae tantum per tempus, ita ipsam praecedit illa, quae nec per locum nec per tempus. ac per hoc, sicut per tempus et locum mouet corpus ipse tantum per tempus motus conditus spiritus, ita per tempus mouet conditum spiritum ipse nec per tempus nec per locum motus conditor spiritus. sed spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsã. neq confusã neq. separatã. dm̃ qui solus
habet im mortalitatẽ. & lucẽ habitat in acces¬
sibilẽ. quẽ nemo hominũ uidit nec uidere
potest. neclocorũ uel finito uel infinito
spacio contineri. nec tẽporũ uel finito uel
infinito uolumine uariari. Neq enĩ est
in eius substantia qua ds̃ ẽ. qđ breuis sit
in parte quã in toto sicut necesse ẽ. eẽ. quȩ
in locis sunt. aut fuit in eius substantia
qđ iã nonẽ. uel erit qđ nundũ ẽ. sicut in
naturis. quae possunt tẽporis mutabilitatẽ
pati. Hic ergo in cõmutabiliae t̃nitate
uiuens. creauit omia simul. ex quibus
currerent tẽpora . & implerent᷑ loca.
tẽporalib.q. & localib rerũ motib. scła
uoluerent᷑. Inquib rebus quaedã spirita¬
lia. quedã corporalia condidit. for mans
materiã quã nec alius nec ullus. sed omĩ no
ipse informẽ ac formabilẽ instituit. ut for¬
mationẽ suã ñ tẽpore sed origine p̃ueniret.

Expanded text:
i solus habet immortalitatem et lucem habitat inaccessibilem, quem nemo hominum uidit nec uidere potest, nec locorum uel finito uel infinito spatio contineri nec temporum uel finito uel infinito uolumine uariari. neque enim est in eius substantia, qua deus est, quod breuius sit in parte quam in toto, sicut necesse est esse quae in locis sunt, aut fuit in eius substantia quod iam non est, uel erit quod nondum est, sicut in naturis, quae possunt temporis mutabilitatem pati. Hic autem incommutabili aeternitate uiuens creauit omnia simul, ei quibus currerent tempora et implerentur loca temporalibusque et localibus rerum motibus saecula uoluerentur. in quibus rebus quaedam spiritalia, quaedam corporalia condidit, formans materiam, quam nec alius nec nullus, sed omnino ipse informem ac formabilem instituit, ut formationem suam non tempore, sed origine praeueniret.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ occurrit alia ratio cur ñ potuerint
facere minutissimas muscas. qui ranas
serpentesq fecer̃. nisi quia maior ad erat
ipsi magi confessis dicentes. Digitus dĩ
ẽ hocꝰ Uud autẽ possint ꝑ naturã. nec possint
ꝑ ꝓhibitionẽ. & quid ꝑ ipsius naturae suae
conditionẽ facere ñ sinantꝰ. homini explo¬
rare difficile ẽ. Immo uero impossibile.
nisi ꝑ illud donũ dĩ. qđ apłs cõmemorat
dicens. Alii di iudicatio spirituũ.
Nouimꝰ enĩ hominẽ posse ambulare. & neq
hoc posse. si ñ ꝑmittat᷑. Uolare autem
ñ posse. etiã siꝑmitat᷑. Sic & illi angłi
quaedã possunt facere . si ꝑmittant᷑ ab
Angłis potentiorib ex imperiodĩꝰ Auȩdã
uero ñ possunt. nec si ab eis ꝑmittant᷑.
quia ille ñ ꝑmittit. a quo illis ẽ talis
naturae modus. Qui etiã ꝑ angłos suos
& illa plerũq. ñ ꝑmitat. quae concessit
ut possint. I. DESIMEIO SALUA

Expanded text:
enim occurrit alia ratio, cur non potuerint enim occurrit alia ratio, cur non potuerint facere minutissimas muscas, qui ranas serpentesque fecerunt, nisi quia major aderat dquod etiam ipsi magi confessi sunt, dicentes: Digitus 20 est hoc. quid autem possint per naturam nec possint per prohibitionem et quid per ipsius naturae suae condicionem facere non sinantur homini explorare difficile est, immo uero impossibile nisi per illud donum dei, quod apostolus commemorat dicens: alii diiudicatio spirituum. nouimus enim hominem posse ambulare et neque hoc posse, si non permittatur; uolare autem non posse, etiam si permittatur. sic et illi angeli quaedam possunt facere, si permittantur ab angelis potentioribus ex imperio dei; quaedam uero non possunt nec si ab eis permittantur, quia ille non permittit a quo illis est talis naturae modus, qui etiam per angelos suos et illa plerumque non permittit quae concessit ut possint. DE SIMPLO SALVA
Abbreviated transcription (Latin):
in crem̃ torũ foste mirat᷑ꝰ. qđ illa animan¬
tia tã cito factas: at tendat quẽ ad modũ
& ista ꝓmodulo facultatis humanȩ. ab
hominib ꝓcurent᷑. Unde enĩ fit ut eadẽ
corpora citius uermescant aestate quã
hyeme.citius incalidiorib quã infrigidi¬
orib locis: Sed haec ab hominib tanto
difficilius adhibent᷑. quanto desurit
sensu ũ subtilitates. & corporũ mobilita¬
tes inm̃bris t̃renis & pigris. Unde qualib¬
cũq angłis uicinas causas ab elem̃tis
contrahere quanto facilius ẽ. tanto
mirabiliores in huiꝰ modi oꝑib eorũ ex is¬
tunt celeritates. Sed ñ est creator. nisi
qui principalit̃ ista format. Nec quis quã
hoc potest. nisi ille penesqu ẽ primitus s̃
om̃iũ quae sunt m̃surae . numeri & ponđa.
Et ipse ẽ creator ds̃ excuiꝰ in effabili potentatu
fit etiã ut qđ possent hi angłi siꝑmitterent᷑.
ideo ñ possint quia ñ ꝑmittunt᷑. Neque

Expanded text:
incrementorum forte miratur, quod illa animanincrementorum forte miratur, quod illa animantia tam cito facta sunt, attendat quemadmodum et ista pro modulo facultatis humanae ab hominibus procurentur. unde enim fit ut eadem corpora citius uermescant aestate quam hieme, citius in calidioribus quam in frigidioribus locis? sed haec ab hominibus tanto difficilius adhibentur, quanto desunt sensuum subtilitates et corporum mobilitates in membris terrenis et pigris. unde qualibuscumque angelis uicinas causas ab elementis contrahere quanto facilius est, tanto mirabiliores in huius modi operibus eorum existunt celeritates. sed qui principaliter ista format; nec quisquam hoc potest nisi ille penes quem primitus sunt, omnium quae sunt mensurae, numeri et pondera; et ipse est unus creator Deus, ex cujus ineffabili po entatu fit etiam, ut quod possent hi angeli, si permitterentur, ideo non possint, quia non permittuntur. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
MUNDO CREATOR INSERUIT EELIS¬
TERTIO DE TRINITATE. TITUIO.UIII.
tone de animab quasi diuersa ratio
moueat qđ habent sp̃m uitae cũ sensu
Appetendi quae scđm naturã s. uitandiq
contraria : etiã hoc est uidere. quã multi
homines nouerint. ex quib herbis aut¬
carnibus aut quarũq rerũ quibus libet
sucis aut humorib uel ita positis. uł ita
obratis. uel ita contritis. uel ita cõmiatis.
quae animalia nasci soleant. quorũ se
quis tã demens audeat dicere auctorems
uid ergo mirũ siquẽ ad modũ potest nosse
quilibet nequissimꝰ homo. unde illi uel illi
uermes: muscaeq nascant᷑. Ita mali angłi
ꝑsubtilitate suisensus in occultiorib elem̃¬
torũ seminib norunt. unde ranae serpen¬
tesq nascantꝰ. Et hȩc ꝑcertas & notas tẽpe¬
rationũ oportumtates occultis motibus
Adhibendo faciunt creari ñ creant Ned
illa homines quae solent ab hominibus
sieri. ñ mirant᷑. Qđ siquisquã claritates

Expanded text:
mundo Creator inseruit, ex libro III de Trinitate, tit. 8. Sed de animalibus quasi diversa ratio moveat, quod habent spiritum vitae cum sensu appetendi quae secundum naturam sunt, vitandique contraria, etiam hoc est videre, quam multi homines noverint ex quibcarnibus aut quarumque rerum quibuslibet sucis aut humoribus uel ita positis uel ita obrutis uel ita contritis uel ita commixtis quae animalia nasci soleant; quorum se quis tam demens audeat dicere creatorem? quid ergo mirum si quemadmodum potest nosse quilibet nequissimus homo unde illi uel illi uermes muscaeque nascantur, ita mali angeli pro subtilitate sui sensus in occultioribus elementorum seminibus norunt unde ranae serpentesque nascantur et haec per certas et notas temperationum opportunitates occultis motibus adhibendo faciunt creari, non creant? sed illa homines quae solent ab hominibus fieri non mirantur. quod si quisquam celeritates
Abbreviated transcription (Latin):
nullã uitae nr̃ae partẽ reliquiđ quae uacare
debeat. & quasi locũ dare. utre alia uelit
frui. sed quicquid aliud diligendũ uenerit
in animũ. illuc rapiat᷑. quo totus dilectio¬
nis impetus currit. Quis quis ergorecte
diligit ꝓxcimũ. hoc cũ eo debet agere. ut
etiã toto corde. tota anima. tota m̃te diligat
dm̃. Sic enĩ eũ diligens taquã se ipsũ. totam
dilectionẽ sui & illius refert in illã dilectionẽ
dĩ quȩ nullũ a se ruulũ duci extra patitur.
cuius diriuatione ininuat᷑. Non autẽ omĩa
quib. utendũ ẽ diligenda sunt. sed ea sola quȩ
Aut nobis cũ societate quadã referunt᷑ in
dm̃. sicut ẽ. homo uel angłs. aut ad nosrela¬
to beneficio dĩ ꝑ nos indigent sicuti ẽ. corpus
Nã utiq martỹres ñ dilexerunt scelus ꝑse
ETORDINATÃ HABEM OPORTERE DILEC¬
tiort̃. Et coNlUNCTIORIBUS PROSORIE
CONSUIENDŨ. EX EODEMA UBRO.

Expanded text:
nullam uitae nostrae partem reliquit, quae uacare nullam uitae nostrae partem reliquit, quae uacare debeat et quasi locum dare, ut re alia uelit frui, sed quidquid aliud diligendum uenerit in animum, illuc rapiatur quo totus dilectionis impetus currit. quisquis ergo recte diligit proximum, hoc cum eo debet agere, ut etiam ipse toto corde, tota anima, tota mente diligat deum. sic enim eum diligens tamquam se ipsum totam dilectionem sui et illius refert in illam dilectionem dei, quae nullum a se riuulum duci extra patitur, cuius deriuatione minuatur. Non autem omnia, quibus utendum est, diligenda sunt, sed ea sola quae aut nobiscum societate quadam referuntur ad deum, sicuti est homo uel angta, beneficio Dei per nos indigent, sicuti est corpus. Nam utique martyres non dilexerunt scelus perset ordinatam haberi oportere dilectionem, et conjunctioribus pro sorte consulendum; ex eodem libro.
Abbreviated transcription (Latin):
diligere. sed ꝓpt̃ illũ quo fruendũẽ. Tunc ẽ
quippe optimus homo cũ tota uita sua
ꝑgit in incõmutabilẽ uitã. & toto affectu
inheret illi. Si autẽ se ꝓpt̃ se diligit. ñ se
refert addm̃. sed ad sẽ ipsũ conuersus: note
ad in cõmutabile aliquid conuertit᷑: Et ꝓpt̃ ea
iã cũ defectu aliquo se fruit᷑. quia melior ẽ.
cũ totus heret atq constringit᷑ in cõmutabi¬
libono. quã cũ inde uel ad seipsũ relaxat᷑.
Siergo te ipsũ ñ ꝓpt̃ te debes diligere. sed
ꝓpt̃ illũ ubi dilectionis tuae rectissimus
finisẽ : ñ succenseat alius homo. sietiam
ipsũ ꝓpt̃ dm̃ diligis. Haec enĩ regula dilec¬
tionis. diuinitus constituta ẽ. Diliges
inquit ꝓximũ tuũ. tã quã te ipsum.¬
ex tota m̃te. ut om̃s cogitationes tuas. &
omnẽ uitã. & omnẽ intellectũ in illum
conferas. a quo habes ea ipsa quae confers.
Cũ autẽ ait toto corde. tota anima tota m̃te

Expanded text:
diligere, sed propter illum quo fruendum est. Tunc est diligere, sed propter illum quo fruendum est. Tunc est quippe optimus homo, cum tota vita sua pergit in incommutabilem vitam, et toto affectu inhaeret illi: si autem se propter se diligit, non se refert ad Deum; sed ad seipsum conversus, non ad incommutabile aliquid convertitur. Et propterea jam cum defectu aliquo se fruitur; quia melior est cum totus haeret atque constringitur incommutabili bono, quam cum inde vel ad seipsum relaxatur. Si ergo teipsum non propter te debes diligere, sed propter illum ubi dilectionis tuae rectissimus finis est, non succenseat alius homo, si etiam ipsum propter Deum diligis. Haec enim regula dilectionis divinitus constituta est: Diliges, inquit, proximum tuum sicut teipsumex tota mente, ut omnes cogitationes tuas et omnem uitam et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea ipsa quae confers. cum autem ait: toto corde, tota anima, tota mente,
Abbreviated transcription (Latin):
contraria ꝑtinet. qđ etiã exẽplo uirtutũ eiꝰ.
uitia nr̃a curant᷑. Iã uero similia quasi liga¬
m̃ta menbris & uulnerib nr̃is adhibita.
illa sunt. qđ ꝑfeminã deceptus ꝑfeminã natꝰ
homo homines mortales. morte mortuos
liberauit. cCLN. UTR̃ FRUI SEHoMO
DEDEAT AUTI. ETDEREOUIA OUECTIO¬
pis orupitus corsutUta exubro
aon a questio ẽ utrũ frui se homines
debeant anuti. an utrũq P receptũ ẽ.
enĩ nobis. ut diligamus inuicẽ. Sed querit᷑
utrũ ꝓpt̃ se homo ab homine diligendus sit.¬
an ꝓpt̃ aliud. Sienĩ ꝓpt̃ se. fruimur eo.¬
Aliud diligendus. Qđ enĩ ꝓpt̃ se diligendus ẽ.
in eo constituit᷑ beata uita. Cuius eti ã si ñdũ
res. tam̃ spes eius nos hoc tẽpore consolatur¬
Maledictus autẽ. qui spem suã ponit in homi
ne. Sed nec seipso quisq frui debet. si liquide
Ad uertasi quia nec seipsũ debet ꝓpt̃ seipsũ

Expanded text:
contraria pertinet, quod etiam exemplo virtutum ejus, contraria pertinet, quod etiam exemplo virtutum ejus, vitia nostra curantur. Jam vero similia, quasi ligamenta, membris et vulneribus nostris adhibita illa sunt, quod per feminam deceptos per feminam natus homo homines, mortalis mortales, morte mortuos liberavit. CAPUT CCLV. Utrum frui se homo debeat an uti, et de regula dilectionis divinitus constituta; ex Magna quaestio est, utrum frui se homines debeant an uti, an utrumque. Praeceptum est enim nobis ut diligamus invicem. Sed quaeritur, utrum propter se homo ab homine diligendus ser aliud? Si enim propter se, fruimur eoaliud diligendus. quod enim propter se diligendum est, in eo constituitur beata uita, cuius etiam si nondum res, tamen spes eius nos hoc teMaledictus autem qui spem suam ponit in homine . 21. Sed nec seipso quisquam frui debet, si liquido advertas; quia nec seipsum debet propter seipsum
Abbreviated transcription (Latin):
& dequibusdã similib. Sicut etiã ille qui
medet᷑. uulneri corporis adhibet quaedam
contraria sicut frigidũ calido. uel humido
siccũ. uel si quid aliud eius modi adhibet
etiã quedã similia sicut linteolũ. uel rotun¬
do uulneri rotundũ. uel oblugũ oblengo
ligaturãq ipsi ñ eandẽ m̃bris om̃ib sed si milẽ
similib coaptat: sic sapientia dĩ homiriẽ
curans seipsã exhibuit adsanandũ. ipsa
medicus. ipsa medicina. Quia ergo ꝑ suꝑbiã
homo lapsus ẽ. humilitatẽ adhibuit ad
sa nandũ. Serpentis sapientia decepti sumus.
di stultita liberam. Quẽ ad modũ a utẽ
illa sapientia uocabat᷑. erat autẽ stultitia
contẽ nentib dmnsic ista quȩ uocat᷑ stulti¬
cia. sapientia ẽ uincentib diabolũ. Nos
immortalitate male usi sumus ut mortremꝰ.
ps mor talitate bene usus ẽ. ut uiueremꝰ.
Corrupto animo feminȩ ingressus ẽ. morbus.
Inategro corpore feminȩ ꝓcesit salus. Ad eadẽ

Expanded text:
et de quibusdam similibus. sicut etiam ille qui et de quibusdam similibus. sicut etiam ille qui medetur uulneri corporis adhibet quaedam contraria, sicut frigidum calido uel humido siccum uel quid aliud eius modi, adhibet etiam quaedam similia, sicut linteolum uel rotundo uulneri rotundum uel oblongum oblongo, ligaturamque ipsam non eandem membris omnibus, sed similem similibus coaptat: sic sapientia dei hominem curans se ipsam exhibuit ad sanandum, ipsa medicus, ipsa medhomo lapsus est, humilitatem adhibuit ad sanandum: serpentis sapientia decepti sumus, Dei stultitia liberamur. Quemadmodum autem illa sapientia vocabatur, erat autem stultitia contemnentibus Deum, sic ista quae vocatur stultitia, sapientia est vincentibus diabolum. Nos immortalitate male usi sumus ut moreremur, Christus mortalitate bene usus est, ut viveremus. Corrupto animo feminae ingressus est morbus, integro corpore feminae processit salus. Ad eadem
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quia placuit dõ ꝑstultitiã p̃dicationis
saluos facere credentes: Quomodo uenit.
nisi qđ uerbũ caro factũ ẽ. & habitauit iN
nobis: Sicuti cũ loquimꝰ. ut hoc qđ animo
gerimus in audientis animũ ꝑ aures carneas
illabit᷑. fit sonus uerbũ qđ corde gestamus
& lo cutio uocat᷑. nec tam̃ in eudẽ sonũ cogita¬
tio nr̃a conuertit᷑. sed apud se manens integra
formã uocis quase in soliũ & aurib sine aliqua
labe suae mutationis assũmit. lta uerbũ dĩ
ñ cõmutatũ. carota m̃ factũ ẽ & habitaret
in nobis. Sicut autẽ curatiouia ẽ ad sanita¬
tẽ sic ista curatio peccatores sanandos. refici¬
endosq suscepit. Et quẽ ad modũ medici cũ
alligant uulnera. ñ in cõposite sed apte id
faci unt. ut uinculi utilitatẽ quaedã pulchri¬
tudo etiã consequatꝰ. Sc medicina sapientiae
ꝑ hominis susceptionẽ nr̃ĩs ẽ. ac comodata
uul nerib. dequibusdã contrariis curans.

Expanded text:
nisi quia placuit deo per stultitiam praedicationis nisi quia placuit deo per stultitiam praedicationis saluos facere credentes? Quomodo uenit, nisi quod uerbum caro factum est et habitauit in nobis? sicuti cum loquimur, ut id quod animo gerimus in audientis animum per aures carneas inlabatur, fit sonus uerbum, quod corde gestamus, et locutio uocatur, nec tamen in eundem sonum cogitatio nostra conuertitur, sed apud se manens integra formam uocis, qua se insinuet auribus, sine aliqua labe suae mutationis assumit: ita uerbum dei non commutatum caro tamen factum est, ut habitaret in nobis. Sicut autem curatio uia est ad sanitatem, sic ista curatio peccatores sanandos reficiendosque suscepit. et quemadmodum medici, cum alligant uulnera, non incomposite, sed apte id faciunt, ut uinculi utilitatem quaedam pulchritudo etiam consequatur: sic medicina sapientiae per hominis susceptionem nostris est accommodata uulneribus, de quibusdam contrariis curans
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Sed qđ stultũ ẽ. di sapientius ẽ. hominibus
& qđ infirmũ ẽ dĩ. fortius ẽ. hominibus. Cũ ergo
ipsa sit patria. uiã se quoq nobis fecit ad patriã
Et cũ sano & puro interiore oculo. ubiq sit p̃sens.
corũ qui oculũ illũ in firmũ immundũq habu¬¬
erint. oculis etiã carneis apparere dignata est.
Quia enĩ insapientia dĩ ñ poterat mundus ꝑsapi¬
entiã cognoscere dm̃.: placuit dõ ꝑ stultitiã p̃di¬
cationis saluos facere credentes. Nonigitur
ꝑ locorũ spacia ueniendo sed in carne mortali
mortalib apparendo. uenisse ad nos dicit᷑. Illuc
ergo uenit ubi erat. quia in hoc mundo erat.
& mundus ꝑ eũ factusẽ. Sed qm̃ cupiditatẽ
fruendi ꝑ ipso creatore creatura homitus
configurati huic mundo & mundi nomine
gelista & mundus eã ñ cognouit. Itaq ip
sapientia dĩ. ñ poterat mundus ꝑ sãpientiã
cognoscere dm̃. Curergo uenit cũ hic eõa

Expanded text:
est. sed quod stultum est dei, sapientius est quam homines, est. sed quod stultum est dei, sapientius est quam homines, quod infirmum est dei, fortius est quam homines.ipsa sit patria, viam se quoque nobis fecit ad patriam. Et cum sano et puro interiori oculo ubique sit praesens, eorum qui oculum illum infirmum immundumque habent, oculis etiam carneis apparere dignata est. Quia enim in sapientia Dei non poterat mundus per sapientiam cognoscere deum, placuit deo per stultitiam praedicationis saluos facere credentes. non igitur per locorum spatia ueniendo, sed in carne mortali mortalibus apparendo uenisse ad nos dicitur. illuc ergo uenit, ubi erat, quia in hoc mundo erat et mundus per eum factus est. sed quoniam cupiditate fruendi pro ipso creatore creatura homines configurati huic mundo et mundi nomine gelista: et m undus eum non cognouit. itaque in sapientia dei non poterat mundus per sapientiam cognoscere deum. cur ergo uenit, cam hic esset,
Abbreviated transcription (Latin):
BISSTULTAE FECISSE PUTATAEST. HUALANŨ
ofpus de contrarus et simniusus
CURANS. EX EODEM UDRO
ua ꝓpt̃ cũ illa ueritate ꝑ fruendũ sit quaȩ
in cõmutabilit̃ uiuit. & in ea trinitas ds̃
auctor & conditor uni uersitatis. reb. quas
condidit consulat. purgandus ẽ animus. ut
& ꝑspicere illã lucẽ ualeat. & in herere per¬
specte. Quã purgationẽ. quasi ãbulatioriẽ
quandã & quasi nauigationẽ ad patriã eẽ.
arbitrem᷑. Nonenĩ ad eũ qui ubiq p̃sensẽ
locis mouemꝰ. sed bono studio bonisq morib
Quod ñ possemus nisi ipsa sapientia tantae
etiã nr̃ae in firmitati. congruere dignaret᷑.¬
& uiuendi nobis p̃beret exemplũ Nonalit̃
quã homines sumus. Sed quia nos cũ ad illã
uenimus. sapient̃ facinius ipsa cũ ad nosuenit
ab hominib suꝑbis quasi stulte fecisse putata
ẽ. Et qm̃ nos cũ ad illã uenimus conualescimꝰ
ipsa cũ ad nos uenit quasi infirma existimata

Expanded text:
bis stulte fecisse putata est humanum bis stulte fecisse putata est humanum genus, de contrariis et de similibus curans; ex eodem libro I. Quapropter cum illa veritate perfruendum sit, quae incommutabiliter vivit, et in ea Trinitas Deus auctor et conditor universitatis, rebus quas condidit, consulat, purgandus est animus, ut et perspicere illam lucem ualeat et inhaerere perspectae. quam purgationem quasi ambulationem quandam et quasi nauigationem ad patriam esse arbitremur. non enim ad eum qui ubique praesens est locis mouemur, sed bono studio bonisque moribus. Quod non possemus, nisi ipsa sapientia tantae etiam nostrae infirmitati congruere dignaretur et uiuendi nobis praeberet exemplum non aliter os homines sumus. sed quia nos, cum ad illam uenimus, sapienter facimus, ipsa, cum ad nos uenit, ab hominibus superbis quasi stulte fecisse putata est. et quoniam nos, cum ad illam uenimus, conualescimus, ipsa, cum ad nos uenit, quasi infirma existimata
Abbreviated transcription (Latin):
pugna uerborũ. qm̃ si illud ẽ. ineffabile qđ
dici ñ potest. non ẽ in effabile quod uelir¬
effabile dici potest. Quae pugna uerborũ.
silentio cauenda potius quã uoce pa canda ẽ.
Et tam̃ ds̃ cũ de illo nihil digne dici possiti
Adi misit humanȩ uocis obsequiũ & uerbis
nr̃is in laude sua gaudere nos uoluit. Nã
inde ẽ. & qđ dicit᷑ dĩ Nonenĩ reuera ire
strepitu istarũ duarũ syllabarũ. ipse cognos¬
cit᷑. sed tam̃ latinae linguae soçios cũ aures
eorũ sonus iste tetigerit. mouet ad cogitan¬
dã excellentissimã quandã immortalẽq
naturã Nã cũ ille unus cogitat᷑ deorũ ds̃.
abhis etiã qui alios & suspicant᷑ & uocant &¬
colunt deos siue incaelo siue in t̃ra. ita cogita t᷑
ut aliquid qđ nihil sit melius nihilq sublimius
illa cogitatio conetur attingere . cc liii.
DEPURGATIONEMENTIS ADFRUERDÃ ILÃ
IUCẼ QUAESEUIÃ NODISPREBES ASUPER¬

Expanded text:
pugna. uerborum, quoniam, si illud est ineffabile quod pugna. uerborum, quoniam, si illud est ineffabile quod dici non potest, non est ineffabile quod uel ineffabile dici potest. quae pugna uerborum silentio cauenda potius quam uoce pacanda est. et tamen deus, cum de illo nihil digne dici possit, admisit humanae uocis obsequia et uerbis nostris in laude sua gaudere nos uoluit. nam inde est et quod dicitur deus. non enim re uera in strepitu istarum duarum syllabarum ipse cognoscitur, sed tamen omnes latinae linguae socios, cum aures eorum sonus iste tetigerit, monet ad cogitandam excellentissimam quandam immortalemque naturam. Nam cum ab his etiam qui alios et suspicantur, et vocant, et colunt deos, sive in coelo, sive in terra, ita cogitatur, ut aliquid quo nihil sit melius atque sublimius illa cogitatio conetur attingere. CAPUT CCLIV. De purgatione mentis ad fruendam illam lucem quae se viam nobis praebens, super
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib fruentib ea : Sitam̃ res & ñrerũ om̃iũ
causa sitam̃ & causa. Nonenĩ facile nom̃
qđ tantȩ ex cellentiae conueniat. pnueniri
potest. nisi qđ melius ita dicit᷑ trinitas. haec
unus ds̃ ex quo omĩa ꝑ quẽ omĩa. in quo
omĩa. Ita pat̾ & filius & sp̃s sc̃s & singulus
gulus quishorũ plena substantia & simul
om̃s una substantia Pat̃ nec filius est.
aet̃ ntas. eadẽ in cõmutabilitas. eadẽ maiestas
eadẽ potestas. In patre unitas. infilio ȩqualitas
in spũ scõ unitatis aequalitatisq c̃cordia. Et tria
haec unũ omia ꝓpt̃ patrẽ. Aequalia omiã
dõ : Immouero nihilme aliud quã dicere
uoluissẽ sentio. Si autẽ dixi: ñ hoc ẽ. qđ licere
uolui. Hoc unde scio. nisi quia ds in effabilis
est. Qđ autẽ dictũ ẽ si in effabilis quidem¬
Acꝑ hoc nec ineffabilis quidẽ dicendus ẽ. ds̃ quia
& hoc cũ dicit᷑. aliquid dicit᷑. Et sit nescio qua

Expanded text:
omnibus fruentibus ea; si tamen res, et non rerum omnium omnibus fruentibus ea; si tamen res, et non rerum omnium causa, si tamen et causquod tantae excellentiae conveniat, inveniri potest, nisi quod melius dicitur, ita Trinitas haec unus Deus, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia, ita Pater et Filius et Spiritus sanctus, singulus gulus quisque horum, plena substantia, et simul omnes una substantia. Pater nec Filius est, aeternitas, eadem incommutabilitas, eadem maiestas, eadem potestas. in patre unitas, in filio aequalitas, in spiritu sancto unitatis aequalitatisque concordia, et tria haec unum omnia propter patrem, aequalia omnia deo ? immo uero nihil me aliud quam dicere uoluisse sentio. si autem dixi, non est quod dicere uolui. hoc unde scio, nisi quia deus ineffabilis est ? quod autem a me dictum est si ineffabile eac per hoc ne ineffabilis quidem dicendus est deus, quia et cum hoc dicitur, aliquid dicitur et fit nescio qua
Abbreviated transcription (Latin):
id qđ amas optinendũ referre sitam̃ amandũ
ẽ. Nã usus illicitus. ab usus potius uel abusio
nominanda ẽ. Quo modo ergo si essemus pert¬
grini quibeate uiuere nisi in patria ñ possłmꝰ.
eaq peregrinatione utiq miseri & miseriã
finire cupientes in patriã redire uellemus
opus etẽ. uel terres trib uel marinis uehi¬
culis quib. utendũ etẽ. ut ad patriã qua
fruendũ erat ꝑ uenire ualeremus. Qđsi
Amenitas iti neris & ipsa gestatio uehiculoꝵ
nos delectaret. & conuersi ad fruendũ his
quib uti debuimus. nollemus citouiã finire.
& ꝑ uersa suauitate implicati alienarem᷑
a patria cuius suauitas faceret beatos. Sic
in huius mortalitatis uita peregrinantes
Ad ño si redire ad patriã uolumꝰ ubi beati
et̃. possimus utendũ ẽ. hoc mundo nor
fruendũ ut inuisibilia dĩ ꝑ ea quaȩ factas
intellecta conspiciant᷑. Hoc ẽ. ut decorpo
ralib rebus xt̃na & spiritalia capia mus.

Expanded text:
id quod amas optinendum referre, si tamen amandum id quod amas optinendum referre, si tamen amandum est. nam usus inlicitus abusus potius uel abusio nominanda est. quomodo ergo, si essemus peregrini, qui beate uiuere nisi in patria non possemus, eaque peregrinatione utique miseri et miseriam finire cupientes in patriam redire uellemus, opus esset uel terrestribus uel marinis uehiculis, quibus utendum esset, ut ad patriam, qua fruendum erat, peruenire ualeremus; quod si amoenitates itineris et ipsa gestatio uehiculorum nos delectaret, conuersi ad fruendum his quibus uti debuimus, nollemus cito uiam finire et peruersa suauitate implicati alienaremur a patria, cuius suauitas faceret beatos: sic in huius mortalitatis uia peregrinantes a domino si redire ad patriam uolumus, ubi beati esse possimus, utendum est hoc mundo, non fruendum, ut inuisibilia dei per ea quae facta sunt intellecta conspiciantur, hoc est ralibusque rebus, aeterna et spiritalia capiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Adhiberi ad significandũ possint. ñ impedi¬
ant partitionẽ qua prius de rebus. postea
designis disseremus. Memoritaq teneamus
id nunc in rebus considerandũ eẽ. quod sunt.
ñ qđ aliud etiã p̃t̃se ipsa significant. Resergo
aliȩ sunt quibus fruendũ ẽ. aliȩ quibus
utendũ ẽ. aliae quaȩ fruuntꝰ & utuntur.
Illȩ quib fruendũ ẽ nos beatos faciunit.
Istis quib. utendũ ẽ. tendentes adbeatitudinẽ
ad uiuam᷑. & quasi adi miniculam. ut ad illas
quae nos beatos faciunt ꝑuenire. atque his
in herere possimus. Nos uero qui fruimͦ &
utimꝰ. int̃utrasq constituti. sieis quibus
utendũ ẽ. frui uoluerimus impedit᷑ cursus
nr̃. & aliquando etiã deflectit᷑: ut abhis
rebus quibus fruendũ ẽ. optinendis uel
retardem uel etiã reuocem̃ inferiorũ amore
p̃pediti. frui ẽ. enĩ. amore inherere alicui
rei ꝓpt̃ se ipsã. Uti autẽ qđ in usu uenerit. ad

Expanded text:
adhiberi ad significandum possint, non impediadhiberi ad significandum possint, non impediant partitionem, qua prius de rebus, postea de signis disserimus, memoriterque teneamus id nunc in rebus considerandum esse quod sunt, non quod aliud etiam praeter se ipsas significant. Res ergo aliae sunt, quibus fruendum est, aliae, quibus utendum est, aliae, quae fruuntur et utuntur. illae quibus fruendum est nos beatos faciunt; istis quibus utendum est tendentes ad beatitudinem adiuuamur et quasi adminiculamur, ut ad illas quae nos beatos faciunt peruenire atque his inhaerere possimus. nos uero, qui fruimur et utimur inter utrasque constituti, si eis quibus utendum est frui uoluerimus, impeditur cursus noster et aliquando etiam deflectitur, ut ab his rebus, quibus fruendum est, obtinendis uel retardemur uel etiam reuocemur, inferiorum amore praepediti. Frui est enim amore inhaerere alicui rei propter ae ipsam, uti autem, quod in usum uenerit ad
Abbreviated transcription (Latin):
Mĩs doctrina uel rerũ ẽ. uel signorũ.
sed res ꝑsigna discunt᷑. Proprie autẽ
nunc res appella ui. quaȩ ñ ad significandũ
Aliquid adhibent᷑. sicut ẽ. lignũ. lapis.
pecus. atq eius modi cȩtera. Sed ñ illud
lignũ qđ in aquas amaras mor̃sen misisse
legimus. ut a maritudine carerent. neque
ille lapis quẽ ia cob sibi ad caput posuerat neq
illuid pecus qđ ꝓfilio immolauit abraham.
Haec nãq ita ressunt. ut aliarũ signa sint
rerũ. Sunt autẽ alia signa quorũ om̃is usus
in significando ẽ. sicuti sunt uerba. Nemo enĩ
utit᷑ uerbis. nisi aliquid significandi gratia.
Ex quo intelligit᷑. quid appellem signa. Res
eas uidelicet. quae ad significandũ aliquid
adhibent᷑. Quã obrem omẽ signũ etiã res
aliqua ẽ. Qđ enĩ nulla res ẽ. omĩno nihil est.
Non autẽ om̃is res. etiã signũ ẽ. Et ideo in hac
diuisione rerũ atq signorũ cũ derebus
loquimͦ. ita loquimꝰ. ut etiã siearũ aliquae

Expanded text:
is doctrina vel rerum est vel signorum, sed res per signa discuntur. Proprie autem nunc res appellavi, quae non ad significandum aliquid adhibentur, sicuti est lignum, lapis, pecus, atque hujusmodi caetera. Sed non illud lignum quod in aquas amaras Moysen misisse legimus, ut amaritudine carerent ; neque ille lapis quem Jacob sibi ad caput posuerat ; neque illud pecus quod pro filio immolavit Abraham . Hae namque ita res sunt, ut aliarum etiam signa sint rerum. Sunt autem alia signa quorum omnis usus in significando est, sicuti sunt verba. Nemo enim utitur verbis, nisi aliquid significandi gratia. Ex quo intelligitur quid appellem signa; res eas videlicet quae ad significandum aliquid adhibentur. quam ob rem omne signum etiam res aliqua est. quod enim nulla res est, omnino nihil est. non autem omnis res etiam signum est. et ideo in hac diuisione rerum atque signorum, cum de rebus loquimur, ita loquemur, ut, etiam si earum aliquae
Abbreviated transcription (Latin):
Qõ aet̃na diuinitas nec ꝑtẽpus nec per
locũ mota. moueat creaturã &e de ordine
naturarũ quã cui p̃posuerit quã que
subdiderit ex lib̵ degenesi adlitterã .uiii.
CII đ non ꝑipsã dĩ substantiã sed ꝑ subditã
creaturã & locutio diuina ad adã & de¬
ambulatio in paradiso debeat in cunctant̃
intelligi. ex lib ss̃ uiII.¬

Expanded text:
od aeterna diuinitas nec per tempus nec per locum mota moueat creaturam; et de ordine naturarum, quam cui praeposuerit quamque subdiderit. ex libro de genesi ad litteram VIII. per ipsam dei substantiam, sed per subditam creaturam et locutio diuina ad Adam et deambulatio in paradiso debeat incunctanter intellegi. ex libro
Abbreviated transcription (Latin):
LII Cur intestam̃to ueteri quidã cibi
carniũ uesci phibeant᷑. quib. uel animae
immundȩ significates uł doctrinae.
exlibro .xi. contra faustũ¬
Liii. De azimis. scenophegiis. uel ceteris. & de
ꝓhibitione linostimate uestis. uel iuncti¬
LIIII Walit̃ intelligendũ sit & si noueramus

Expanded text:
LIV. Cur in Testamento Veteri quidam cibi rnium vesci prohibeantur, quibus vel animae immundae significatae sunt, vel doctrinae, ex eodem libro contra Faustu. De azymis, scenopegiis uel ceteris et de prohibitione uestis linostimae uel iunctialiter intellegendum sit: etsi noueramus
Abbreviated transcription (Latin):
UIIIđ tollendo is rahelite uicinis aegiptus
aurũ & cetera. ñ feceruit fustũ ex eodẽ¬
UIIINon exaudiet inquit uos pharao ut multi¬
cXI De quadringentis annis ñ ad seruitutẽ
sed ad peregrinationẽ seminis abrahe refe¬
rendis ex eodẽ libro .t.XI.UI.¬

Expanded text:
od tollendo Israhelitae a uicinis Aegyptiis aurum et cetera non fecerint furtum. Non exaudiet, inquit, uos Pharao, ut multiI. De quadringentis annis non ad servitutem, sed ad peregrinationem seminis Abrahae referendis; ex eodem libro Qu
Abbreviated transcription (Latin):
XUII. De eo qđ ait idẽ apłs ds̃ tẽperauit corpus
& suꝑiorẽ apłi sententiã &iã alio modo iN¬
XUIII Exemplo abrahȩ celantis coniugẽ docet ut
quando habet homo qđ faciat ñ temptet dm̃
quia noc paulus fidẽ ꝑdiderat quando per
murũ insposta dimissus ẽ. ut in imicorum

Expanded text:
orpus; etde superiore sententia etiam alio modo inII. 73. Exemplo Abrahae celantis coniugem docet ut quando habet homo quod faciat non temtet deum, quia nec Paulus fidem perdiderat, qmurum in sporta submissus est, ut inimicorum
Abbreviated transcription (Latin):
LU De sex dieb ingenesi. & sex ȩtatib uel de
coniuge facta ex uiri latere dormientis¬
Ađ cam & abel duos popłos significa ueriN
& qui occiderit ca in septẽ uindictas ex soluet
uelde signo qđ posuit ds̃ inca in. ex eodẽ lib̵ xI.
UI Io auersis modis possit intelligi si recte
offecas reite autẽ nondiuidas peccasti ex¬

Expanded text:
sex aetatibus uel de coniuge facta ex uiri latere dormientisn et Abel duos populos figurauerint et qui occiderit Cain septem uindictas exsoluet, uel de signo quod posuit deus in Cain. XII. XLVI. 61. Quod diuersis modis possit intellegi: si recte offeras, recte autem non diuidas, peccasti. X
Abbreviated transcription (Latin):
quando fecit ds̃ caelũ x t̾rã ut credatur ei.¬
ł ex libro deciuitate dĩ .xi.t uiii.
Qđ calũ niantes de mundi tempore refelli¬
creati possint intelligi. ex eodẽ librox. t uiiii.
xxxͦ Contra eos qui dicunt obhoc factũ ẽẽ mundũ
ut animȩ quae prius peccauerant in eo iN¬
duderent᷑ ubi & origenẽ errasse ꝓbat scđm
libros ipsius qui appellant᷑ periarchori

Expanded text:
quando fecit deus caelum et terram, ut credatur ei. ex libro de ciuitate dei XI. XIIII. 29. Quod calumniantes de mundi tempore refellcreati possint intellegi. ex eodem libro XI. XVI. 31. Contra eos qui dicunt ob hoc factum esse mundum, ut animae quae prius peccauerant in eo includerentur; ubi et Origenem errasse probat contra libros ipsius, qui appellantur nsgl àeX<õv.
Abbreviated transcription (Latin):
uel de emissione corui & colũbe ee libro¬
LuIIIDe mandatis di ad noe post diluno ũ. &
de arcu in nubib apparente. uel denulita
Inhabrabã exeunte det̾rasua. in isa ac lignũ
sibi aduictimã ba iulante. in ia cobluctante uel
scalã uidente in ioseph uendito & post labores
honorato in uirga moysi in egressione isrł ex
Aegipto in manna & petra fluente. in colũ pna
ignis in marirubro in .xii. fontib. & lxx arborib
inuictoria de hoste a malech. inserpente aneo.
in agno paschae occiso in lege data. in hiesu naue
& in archa muros hyericuntinos allidente iN
iudicib in muliere hostis tẏmpora ligno traris¬
figente. in uellere gedeonis. in electione regũ¬
t̃nũ. in his om̃ib. mysteria xp̃i & eccłae figurata
Quedã peccata manifesta ex pena quorũdã

Expanded text:
uel de emissione corui et columbae. iDe mandatis dei ad Noe post diluuium et de arcu in nubibus apparente uel nuditate Nexeunte de terra sua; in Isaac lignum sibi ad uictimam baiulante; in Iacob luctante uel scalam uidente; in Ioseph uendito et post labores honorato; in uirga Moysi; in egressione Israhel ex Aegypto; in manna et petra fluente; in columna ignis; in mari rubro; in XII fontibus et LXX arboribus; in uictoria de hoste Amalech; in serpente aeneo; in agno paschae occiso; in lege data; in Iesu Naue et in arca muros Hierichuntinos allidente; in iudicibus; in muliere hostis tempora ligno transfigente; in uellere Gedeonis; in electione Dauternum, in his omnibus mysteria Christi et ecclesiae figurata. Quaedam peccata manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
xa x. Iuomodo accipiendũ sit om̃is creatura
ingemiscit & pasturit usq adhuc & illud
in iob. stelle non sunt mundȩ ante eũ & uerũ
non eẽ qđ ait caecus illuminatus peccatores
Contra hoc qđ dicit᷑ unde diabolo primũ
uoluntas mala cũ bonus adõcreatus esset
x Diabolũ ab ipso primordio creaturae
a suo creatore ꝑsuꝑbiã apostatasse. qui a

Expanded text:
33. Quomodo accipiendum sit: omnis creatura ingemescit et parturit usque adhuc; et illud in Iob: stellae non sunt mundae ante eum; et uerum non esse quod ait caecus inluminatus: peccatores Contra id quod dicitur: unde diabolo primum uoluntas mala, cum bonus a deo creatus esset. 37. Diabolum ab ipso primordio creaturae a suo creatore per superbiam apos
Abbreviated transcription (Latin):
ranas. & aquas in sanguinẽ uestere si iam
CUII Itẽ de induratione cordis pharaonis ex
tauite ut ostendã inte uistutẽ meã ex
lib.ss . xxxi. itẽ deeo qđ ait ego ingraua¬
ui cor pharaonis ex eodẽ libro questionũ

Expanded text:
 aquam in sanguinem uertere, si iam  Item de induratione cordis Pharaonis. ruatus es, ut ostendam in te uirtutem meam. XCVIIII. 114. Item de eo quod ait: ego ingrauaui
Abbreviated transcription (Latin):
ex libro xX ii.
xXIIII De uituli capite cõbusto & in aquã sparso
XXU De semine suscitando frĩ de functo & contra
obiectionẽ desollẽpnitatib uel qđ duobus
modis intelligatur a sanguine abstinendũ
quodq turdi uel minores auiculȩ quorũ
sanguis ñ effundit᷑ licite comedant᷑ ex libro¬

Expanded text:
 XXII. LXIII. 78. De uituli capite combusto et in aquam sparso 79. De semine suscitando fratri defuncto; et contra obiectionem de sollemnitatibus uel quod duobus modis intellegatur a sanguine abstinendum quodque turdi uel minores auiculae, quarum sanguis non effunditur, licite comedantur. i
Abbreviated transcription (Latin):
Gloria incorruptibilis dĩ sicut aqua. similitu¬
do imaginis corruptibilis hominis sicut
sanguis. Et hoc quidẽ fit. in corde impioꝵ
Nã ds̃ in cõmutabilis manet Neq enĩ quia
& apłs dixit. cõmutauer̃ ideo mutatus ẽ.
ueritas. Ueritas ergo mundat. uanitas
inquinat. Et qm̃ qui loquit᷑ ueritatẽ dedõ
loquit᷑. Qui enĩ loquit᷑ m̃daciũ. desuo loquit᷑.
Ueritatẽ loqui ẽ. racionabilit̃ loqui. Uanitatẽ
loqui ẽ. strepere potius quã loqui. Merito
contraria ẽ. dilectio uanitatis. loquit᷑ aut̃
ueritas. ꝑstrepit uanitas. Huic p̃cepto
scđo. c̃trariã uidete scđam plagã. Quae est
illa seđa plaga : Ranarũ habundantia
Habes ex p̃ssã significatã uanitatẽ si ad tendas
ranarũ loquacitatẽ. Uide amatores ueritatis.
ñ accipientes inuanũ nom̃ dñi dĩ sui. Loqui
sapientiã int̃ ꝑfectos. etã imꝑfectos. Non
quidẽ loqui qđ apere ñ possunt ñ tameni

Expanded text:
gloria incorruptibilis dei sicut aqua; similitugloria incorruptibilis dei sicut aqua; similitudo imaginis corruptibilis hominis sicut sanguis. et hoc quidem fit in corde impiorum. nam deus incommutabilis manet; neque enim quia et apostolus dixit: commutauerunt, ideo mutatus est ueritas. ueritas ergo mundat, uanitas inquinat. et quoniam qui loquitur ueritatem, de dei loquitur — qui enim loquitur mendacium, de suo loquitur - ueritatem loqui est rationabiliter loqui, uanitatem autem loqui est strepere potius quam loqui; merito:contraria est dilectio uanitatis. loquitur autem ueritas, perstrepit uanitas. huic praecepto secundo contrariam uidete secundam plagam. quae est illa secunda plaga ? ranarum abundantia. habes expressam significatam uanitatem, si attendas ranarum loquacitatem. uide amatores ueritatis, non accipientes in uanum nomen domini dei sui, loqui sapientiam inter perfectos, etiam in perfectos; non quidem loqui quod sapere non possunt, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uirgae magorũ. popłi impiorũ. uicti xepĩ
nomine. cũ in eius corpus trans ferunt᷑ tãquã
a serpente mor̃si deuorant᷑: donec redeat
regnũ dĩ ad manũ dĩ. ed infine mortalis
scłi. qđ signi ficat cauda serpentis. magnũ
signũ fiat. Audistis quae debeatis deside¬
rare . audite qđ debeatis uitare. Primum
p̃ceptũ in legei decolendo unodõ. Noner̃
inquit tibi dialii p̃t̃ me. Prima plaga
aegiptiorũ : a qua c̃uersa ẽ in sanguinẽ
Cõparar: primũ p̃ceptũ primae plage. dm̃
unũ ex quo sunt omia. insi militudine in¬
tellige aquae: ex qua generant᷑ omiã. Quo
autẽ ꝑtinet sanguis. nisi ad carnẽ mortalẽ :
Quid ẽ ergo c̃uersio aquae in sanguinẽ . nisi
qr obscuratũ ẽ. insipiens cor eorũ : dicentes
enĩ se eẽ.sapientes. stulti factisunt. oe cõ¬
mutauer̃ głam incorruptibilis dĩ. insimili¬
tudinẽ imaginis corruptibilis hominis.

Expanded text:
uirgae magorum populi impiorum uicti Christi uirgae magorum populi impiorum uicti Christi nomine; cum in eius corpus transferuntur, tamquam a serpente Mosi deuorantur, donec redeat regnum dei ad manum dei, sed in fine mortalis saeculi, quod significat cauda serpentis; magnum signum! fiat, fiat ! audistis quid debeatis desiderare: audite quid debeatis uitare. Primum. praeceptum in lege de colendo uno deo: non erunt, inquit, tibi di alii praeter me. Prima plaga Aegyptiorum: aqua conuersa est in sanguine. compara primum praeceptum primae plagae: deum unum, ex quo sunt omnia, in similitudine intellege aquae, ex qua generantur omnia. quo enim pertinet sanguis nisi ad carnem mortalem? quid est ergo conuersio aquae in sanguinem, nisi quia obscuratum insipiens cor eorum? dicentes enim se esse sapientes stulti facti sunt et commutauerunt gloriam incorruptibilis dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis.
Abbreviated transcription (Latin):
Rius in fundam̃topositarerũ
gestarũ firmitate significantiã debemus
inquirere ne subtracto fundam̃to. in aere
uelle adificare uideam᷑. Ad plagasdecẽ ñ
ꝑtinet qđ primũ factũ ẽ. signi causa. ut uirga
inserpentẽ conuerteret᷑. Aditus enĩ erat
ipse ad pharaonẽ. quo cõm̃dat᷑ mor ses edue¬
turus ex aegr̃pto popłm dĩ. Nondũ autẽ
contumaces feriebant᷑. sed diuino signo iã
t̃rebant᷑. Uirga significat regnũ dĩ. Ideiq.
regnũ dĩ eẽ. utiq popłmdĩ. Serpenstẽ autẽ
tẽpus mortalitatis huius. Morsenĩ. a ser¬
pente ꝓpinata ẽ. Cã quã ergo cadentes de
manu dnĩ in t̃rã. mortales effectisunt.
Unde ꝓiecta uirga ex manu. serpens effecta
ẽ. Fecerunt & magi pharaonis similiter
Uirgis eorũ ꝑiectis: serpentes facti sunt.
Sedprius serpens mor̃si id ẽ. uirga mor̃si.
deuorauit om̃s serpentes magorũ. Tunc
demũ cauda cõp̃hensa. itidẽ uirga facta ẽ.
& regnũ remeauit ad manũ. Sunt ergo

Expanded text:
rius in fundamento posita rerum gestarum firmitate significantia debemus inquirere, ne subtracto fundamento in aere uelle aedificare uideamur. ad plagas decem non pertinet quod primum factum est signi causa, ut uirga in serpentem conuerteretur. aditus enim erat ipse ad Pharaonem, quo commendabatur Moses educturus ex Aegypto populum dei: nondum autem contumaces feriebantur, sed diuino signo iam terrebantur. uirga significat regnum dei, idemque regnum dei esse utique populum dei, serpentem autem tempus mortalitatis huius; mors enim a serpente propinata est. tamquam ergo cadentes de manu domini in terram mortales effecti sunt; unde proiecta uirga ex manu serpens effecta est. fecerunt et magi Pharaonis similiter; uirgis eorum proiectis serpentes facti sunt. sed prius serpens Mosi, id est uirga Mosi, deuorauit omnes serpentes magorum. tunc demum cauda comprehensa identidem uirga facta est et regnum remeauit ad manum. sunt ergo
Abbreviated transcription (Latin):
paruulorũ. Idẽ quippe panis ut lac fiat. per
carnẽ traicit᷑. Qui autẽ huic ueritati c̃tra¬
dicunt & insua uanitate decepti decipiunt:
ranȩ sunt. tediũ inferentes aurib. ñ cibum
m̃tib Aut deniq homines rationabilit̃ loquen¬
tes. ñ sunt loquelȩ neq sermones quorũ ñ audi

Expanded text:
parvulorum. Idem quippe panis ut lac fiat per parvulorum. Idem quippe panis ut lac fiat per carnem trajicitur. Qui autem huic veritati contradicunt, et in sua vanitate decepti decipiunt, ranae sunt taedium inferentes auribus, non cibum mentibus. Audi denique homines rationabiliter loquentes, non sunt loquelae neque sermones quoru