comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad religiosum migrassem officium. dis¬
posueram in cellula suꝑ me solitarius
habitare. ibiq ipsis dieb qui suꝑ sunt
uitam transigere. Propt̃ quod nec aliqͥd
de substantiola mea ante ordinaui siue
disposui. sciens tam ab intestato quã ex
testato filium mͥ posse succedere. Iuadã¬
aut̃ die dum int̾ alios ad obsequium dñi
mei fuissem ingressus. subito atq mopinã¬
ti introire in monast̾ium atq ut onera
abbatis debuissem suscipere preceptis. sta¬
timq surgentes non indulto ad deliberan¬
dum uł tractandum mͥ spacio. ad monaste¬
rium cum monachis ambulare coactꝰ sũ.
Unde quia nichil ante de substantiola mea
occurrit uł potui ordinare. iecireo lacri¬
mabilit̾ supplico. ut concessa ꝑ constitu¬
tionem ur̃i decreti licentia. fas mͥ sit de
om̃ib rebus meis uoluntatem meam dis¬
ponere. quatinus nec mͥ obedientia mea
officiat. nec filio ⁊ pauꝑi possit ẽẽ damp¬

Expanded text:
ad religiosum migrassem officium, disad religiosum migrassem officium, disposueram in cellula mea super me solitarius habitare, ibique ipsis paucis diebus qui supersunt vitam transigere: propter quod nec aliquid de substantiola mea ante ordinavi sive disposui, sciens tam ab intestato quam ex testamento filium mihi posse succedere. Quadaautem die, dum inter alios ad obsequia domini mei fuissem ingressus, subito atque inopinato introire in monasterium, atque ut onera abbatis debuissem suscipere praecepistis. Statimque surgentes, non indulto ad deliberandum vel tractandum mihi spatio, ad monasterium jam cum monachis ambulare coactus sum. Unde quia nihil antea quod de substantiola mea occurrit potui ordinare; idcirco lacrymabiliter supplico, ut, concessa per constitutionem vestri decreti licentia, fas mihi sit de omnibus rebus meis voluntatem meam disponere, quatenus nec mihi obedientia mea officiat, nec filio pauperi possit esse dam
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ẽ susannę. iulio prb̃o tituli sc̃i marcelli.
tituli scõꝵ iohannis ⁊ pauli. agapito prb̃o
tituli eudoriȩ. felici prb̃o tituli sc̃ȩ sabinȩ.
gratioso prb̃o tituli scoꝵ nerer iachillei.
bonefacio prb̃o tituli scĩ sẏxti. Ad stanti¬
bus eciam diaconib ⁊clero. Paterius secun¬
dicerius dixit. Prob abb̃ de monast̾io
scõꝵ andree ⁊luciȩ. ur̃ĩs si precipitis desi¬
derat aspectib presentari. Gregorius ep̃c¬
scẽ eccłȩ catholice urbis romȩ dix̃. Ueniat.
Cumq ingressus fuissec dix̃. Cur adeẽ uo¬
iueris. fateri te conuenit. Prob abb̃ dixͣ.
Petitionẽ p̃manib habeo. Postulo abeati¬
tudine dñi mei. ut eam suscipi: iuobis rȩle
fuisset. paterius in his recitauit. In nomi¬
octobriũ. indictione .im. Fa quȩ nunc be¬
atitudini uĩȩ intimare desidero. olim do¬
mino meõ bene comꝑta sunt. urãmq
michi conscientiam testem ẽẽ quȩ sug
gero. qm̃ dum ante hos annos ex laico

Expanded text:
ro tituli sancti Marcelli, tituli sanctorum Joannis et Pauli, Agapito presbytero tituli Eudoxiae, Felice presbytero tituli sanctae Sabinae, Gratioso presbytero tituli sanctorum Nerei et Achillei, Bonifacio presbytero tituli sancti Sixti. Astantibus etiam diaconis et clero, Paterius Secundicerius dixit: Probus abbas monasterii sanctorum Andreae et Luciae, vestris, si praecipitis, desiderat aspectibus praesentari. Gregorius eptae Ecclesiae catholicae urbis Romae dixit: Veniat. Cumque ingressus fuisset, dixit: Cur adesse volueris fateri te convenit. Probus abbas dixit: Petitionem prae manibus habeo. Postulo a beatitudine domini mei ut eam suscipi et vobis relegifuisset, Paterius in his recitavit: In nomiOctobris, indictione quarta. Ea quae nunc beatitudini vestrae intimare desidero olim domino meo bene comperta sunt, vestramque mihi conscientiam testem esse scio quae suggero, quoniam dum ante hos annos ex laico
Abbreviated transcription (Latin):
possis ulcerare quod sanum ẽ. ne si plueꝗͣ
res exigit ferrum impresseris: noceas
cui prodesse festinas. Ipsa enim in te
dulcedo cauta sit: non remissa. correctio
uero diligens sit. non seuera. s sic alterũ
condiatur ex altero. ut & boni babeant
amando quod caueant: ⁊ praui metu¬
endo quod diligant. hȩc dilectissime
fili sollicite attende: studiose custodi:
ut dum tali moderatione deo nr̃o in co¬
lumes. quos suscepti reddideris: in die
ȩt̃nȩ retributionis eo dicente audire sis
meritus. Fuge serue bone & fidelis quia
in pauca fidelis fuisti. supra multa te c̃¬
stituam. intra in gaudium dñi tui. filiũ
precerea nr̃m columbũ prb̃m qui cari¬
tati tue suis ẽ. meritis cõmendatus: in tua¬

Expanded text:
possis ulcerare quod sanum est; ne si plus quam possis ulcerare quod sanum est; ne si plus quam res exigit ferrum impresseris, noceas cui prodesse festinas. Ipsa enim in te dulcedo cauta sit, non remissa; correctio vero diligens sit, non severa. Sed sic alterum condiatur ab altero, ut et boni habeant amando quod caveant, et pravi metuendo quod diligant. Haec, dilectissime fili, sollicite attende, studiose custodi, ut dum tali moderatione Deo nostro incolumes quos suscepisti reddideris, in die aeternae retributionis eo dicente audire sis meritus: Euge, serve bone et fidelis, quia in pauca fidelis fuisti, supra multa te constituam; intra in gaudium Domini tui. Filium praeterea nostrum Columbum presbyterum, qui charitati tuae suis est meritis commendatus, in tua
Abbreviated transcription (Latin):
ta querit irrumꝑe ⁊ repugnantẽ fibi cal¬
lida nititur arte deicere dilectionis tuȩ
uigilantia ardentiori se semꝑ cura sue¬
cendat: ⁊ ita cuncta deo adiuuante pre¬
muniat. ut lupus seuiens huc illucq
discurrens. in oues dominicas ingredi¬
endi locum non habeat. Fos ergo qui tͥ
cõmissi sunt. a gula. a suꝑbia. ab auari¬
tia. a maliloquio.:⁊ ab om̃i inmundicia
redemptoris nr̃i gr̃a suffragante pro¬
hibere. ac studii tui sit omĩa custodire.
ut tanto tͥ maior de cõmissa gub̃nati¬
one merces accrescat: quanto subiecti
tui contra adu̾sarii nequitias de fuerint
uigilante uictores. Itaq bonite dulcẽ.
praui sentiant correctorem. In qua uide¬
licet correctione hunc ẽẽ ordinem noue¬
ris obseruandum. ut ꝑsonam diligas:
⁊ uicia ꝑsequaris. ne si alit̾ agere fortasse
uolueris: transeat incredulitatem corre¬
ctio. & ꝑdas quod emendare desideras.
Sic enim uulnus debes abscidere. ut non

Expanded text:
ta quaerit irrumpere, et repugnantem sibi calta quaerit irrumpere, et repugnantem sibi callida arte nititur dejicere, dilectionis tuae vigilantia ardentiori se semper cura succendat; et ita cuncta, Deo adjuvante, praemuniat, ut lupus saeviens huc illucque discurrens, in oves dominicas ingrediendi locum non habeat. Eos ergo qui tibi commissi sunt, a gula, a superbia, ab avaritia, a vaniloquio, et ab omni immunditia, Redemptoris nostri suffragante gratia prohibere ac studii tui sit per omnia custodire, ut tanto tibi major de commissa gubernatione merces accrescat, quanto subjecti tui contra adversarii nequitias te fuerint vigilante victores. Itaque boni te dulcem, pravi sentiant correctorem. In qua videlicet correctione hunc esse ordinem noveris observandum, ut personas diligas, et vitia persequaris, ne si aliter agere fortasse volueris, transeat in crudelitatem correctio, et perdas quos emendare desideras. Sic enim vulnus debes abscindere, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
ui de filii caritate non dubitat. cõ¬
mendare ei quos diligit non recu
tis quod in sicilia constitutum ẽ. ita dr̃
diminutum. ac si nullus eẽt qui illic uti¬
litates ipsius agere potuisset. necesse fuit
rinianũ de ordinando pat̾monio ipso
ne amplius decrescẽt cogitare. Ad cuius
quia gubnationem iohannẽ diaconẽ
suum transmisit. pat̾no salutantes af¬
fectu petimus ut ei tanquam a nobis
misso sicut de uob̾ confidimꝰ caritatem
repositoꝵ sollicitudo. subieccoꝵ cau¬
tela ẽ. quia qui suꝑ rem creditam
uigilat. hostis insidias declinat. Quã
aut̃ sollers in regendis frĩb. quantoq
ferente cognouimꝰ. & sicut nos audi¬
ta decessoris tui incauta remissio sepiꝰ
contristauit. ita ut prouisionis cuę
sollicitudo lecifleat. quia studii tui cau¬
telã ⁊ tͥ ad remunerationem. & aliis ad
utilitatis exemplum prodẽẽ non dubiumẽ.
S quia quantum se adu̾sarius nr̃ ex om̃i
parte precaueri cognoscit. tanto ꝑ occul¬

Expanded text:
ui de filii charitate non dubitat, commendare ei quos diligit, non recustis, quod in Sicilia constitutum est, ita dicitur diminutum ac si nullus esset qui utilitates ipsius illic agere potuisset, necesse fuit rinianum de ordinando patrimonio ipso ne amplius decresceret cogitare. Ad cujus quia gubernationem Joannem diaconum suum transmisit, paterno salutantes affectu, petimus ut ei, tanquam a nobis misso, sicut de vobis confidimus, charitatem torum sollicitudo subjectorum est cautela, quia qui super rem creditam vigilat, hostis insidias declinat. Quam autem solers sis in regendis fratribus, quantoque ferente cognovimus. Et sicut nos audita decessoris tui incauta remissio saepius contristavit, ita provisionis tuae sollicitudo laetificat, quia studii tui cautelam et tibi ad remunerationem, et aliis ad utilitatis exemplum prodesse non dubium est. Sed quia quantum se adversarius noster ex omni parte praecaverit cognoscit, tanto per occul
Abbreviated transcription (Latin):
qua a nob̾ transmissa sunt. GR ep̃o ȩccłȩ
cripta frat̾nitatis uĩx̧ suscipientes con¬
Itristati sumꝰ. quoduos ꝑ ea & grauiter
infirmatos: iadhuc debiles ẽẽ cognouimꝰ.
Et licet scĩtatem urãm uidendi desideriũ
haberemꝰ. bene tamen fecistis isto uos
illiᷤ tempore continere. ne uenientes huc:
de egritudinis ur̃ȩ molestia recidiuam no¬
bis tristiciam faceretis. De ep̃atu aut̃ lau¬
dauimꝰ. propt̃ quod ꝑsonam non temere
elegistis. s cauti sic̃ decuit exticistis. Ueni¬
entib enim uob̃ si deo placuerit cõmuni
deliberatione tractamꝰ. & quod utile uisũ
fuerit: deo auxiliante disponimꝰ. Unum
aut̃ caballum uob̃ qualem inuenire potui¬
nius de benedictione sci petri transinisimꝰ.
ut habeatis cum quo post. infirmitatem
uectari possitis. De causis uero pro quib
latores presentium huc uener̃ quid actũ
sit: ipsoꝵ om̃ia renuntiatione cognoscetis.

Expanded text:
qua a nobis transmissa qua a nobis transmissa cripta fraternitatis vestrae suscipientes, contristati sumus quod vos per ea et graviter infirmatos, et adhuc debiles esse cognovimus. Et licet sanctitatem vestram videndi desiderium haberemus, bene tamen fecistis isto vos illic tempore continere, ne venientes huc de aegritudinis vestrae molestia recidivam nobis tristitiam faceretis. De episcopatu autem laudavimus, quod personam non temere elegistis, sed cauti, sicut decuit, exstitistis. Venientibus enim vobis, si Deo placuerit, communi deliberatione tractabimus, et quod utile visum fuerit, Deo auxiliante, disponemus. Unum autem caballum vobis qualem invenire potuimus, de benedictione sancti Petri transmisimus, ut habeatis cum quo post infirmitatem vectari possitis. De causis vero pro quibus latores praesentium huc venerunt quid actum sit, ipsorum omnia renuntiatione cognoscetis.
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc breuit̾ pro caritatis cõmemoratioẽ
rescͥpsi. s peto ut pro me orare debeas.
& a ꝑu̾sis hominib custodire dignet᷑.
quia in hac uitȩ meȩ ꝑegrinatione ma¬
la me simul ⁊ multa circumdant. ita
ut cum psalmista iure dicam. In me
ꝑtransier̃ ire tuȩ. & t̾rores tui contur-¬
bauer̃ me. Circum deder̃ me sic̃ aqua
totadie. cirẽdeder̃ me simul. Cȩlestis¬
grã i nos in urbib ⁊ uos in heremo pro¬
tegat. quia antiquus hostis t̾rarum locis a
temptatione non excluditur. quia si in pa¬
radiso hominem strauit. qui locus extra
paradisum ẽẽ potest. in quo mentes ho¬
num penetrare non ualeat: In sola ergo
creatoris nr̃i procectione fidendum est.
cui ex intimo corde clamemꝰ. Esto michi
in dm̃ protectorem.:⁊in locum munitum
ut saluum me facias. Transmisimꝰ uobis
de benedictione scĩ petri apłi cucullam
⁊ tunicam. quȩ ea petimꝰ caritate suscepi.

Expanded text:
Haec breviter pro charitatis commemoratione Haec breviter pro charitatis commemoratione rescripsi. Sed peto ut pro me orare debeas, et a perversis hominibus custodire dignetur, quia in hac vitae meae peregrinatione mala me simul multa circumdant, ita ut cum Psalmista jure dicam: In me pertransierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me. Circumdederunt me sicut aqua tota die, cirgratia et nos in urbibus, et vos in eremo protegat, quia antiquus hostis terrarum locis a tentatione non excluditur; quia si in paradiso hominem stravit, quis locus extra paradisum esse potest, in quo 1094 mentes hominum penetrare non valeat? In sola ergo Creatoris nostri protectione fidendum est, cui ex intimo corde clamemus: Esto mihi in Deum protectorem, et in locum munitum, ut salvum me facias . Transmisimus vobis de benedictione sancti Petri apostoli cucullam et tunicam, quae ea petimus charitate suscipi,
Abbreviated transcription (Latin):
plus decractiones ꝑflant. inde magis nichil
ueritatis uideant: Uocandi tam̃ sunt eti¬
am ipsi. tranquille ammonendi. eisq sa¬
tisfieri modis omĩb debet. scientes quid
de eis ueritas dicit. Ne forte scandalizemꝰ
eos.Si aut̃ satiffieri sͥ ex ueritate nolue¬
rint. habes consolationem quam in scõ
eũgłio aspicias. quia cum dño dictum fu¬
isset. scis quia pharisei audito boc u̾bo scan¬
dalirati sunt: respondit. Sinite illos. cȩci
sunt duces cȩcoꝵ. Paulus quoq apłs am
monec dicens. Si fieri potest. quod ex uo¬
b ẽ: cum om̃ib hominib pacem haben¬
tam̃ adiunexit. quid possit fieri ctm di¬
cit. quod ex uob̾ est. quia si nos in mente
caritatem erga obedientes seruare cu¬
pimꝰ. ⁊illi nob̾cũ pacem non habent.
nos tamen cum illis sine dubio habeamꝰ.
In omib ergo fili dilectissime cor custo¬
di. sic̃ scͥptum ẽ. Omĩ custodia serua
cor tuum. quia ex ipso uita procedit.

Expanded text:
plus detractionis perflant, inde magis nihil plus detractionis perflant, inde magis nihil veritatis videant? Vocandi tamen sunt etiam ipsi, tranquille admonendi, eisque satisfieri modis omnibus debet, scientes quid de eis Veritas dicit: Ne forte scandalizemus eos. Si autem satisfieri sibi ex veritate noluerint, habes consolationem quam in sancto Evangelio conspicias, quia cum Domino dictum fuisset: Scis quia Pharisaei audito hoc verbo scandalizati sunt ? Respondit: sinite illos, caeci sunt, et duces caecorum ? Paulus quoque apostolus admonet, dicens: Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentamen adjunxit quod possit fieri, cum dixit: Quod ex vobis est. Quia si nos in mente charitatem erga odientes servare cupimus, etsi illi nobiscum pacem non habent, nos tamen cum illis sine dubio habemus. In omnibus ergo, fili dilectissime, cor custodi, sicut scriptum est: Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit.
Abbreviated transcription (Latin):
diligeret. S quia de hoc mundo ñ estis
s ego elegi uos de mundo. propt̃ea odit
uos mundus. mundum indelicet corda
carnalia designans. quȩ diligt̃ mundum.
lectionem tuam u̾b̃ hominũ contristatã.
Int̾ u̾ba enim laudantium siue uituꝑan
tium. ad mentem semꝑ recurrendum ẽ.
Et si in ea non inuenitur bonum qd̾ de no¬
bis dr̃. magna tristitia generari debet.
Et rursum si in ea ñ inuenitur malum.
quod de nobis homines loquunt᷑. in ma¬
gna debemꝰ letitia prosilęre. Quid enim
si om̃s laudant. i conscientia accusat:
& sola conscientia nos lib̾os demonstret:
habemus paulum dicentem. Gła nr̃a hȩc
ẽ. testimonium conscientię nr̃ȩ. Iob quoq
dicit. Ecce in cęlo cestis ms̃. Si eigo nob̾ ẽ.
testis in cęlo. testis in corde. dimitte stultos
loqui foris quod uolunt. Quid aliud detra¬
hentes faciunt. nisi in puluerem sufflant.
atq in ocłos suos t̾ram mittunt. ut unde

Expanded text:
diligeret. Sed quia de hoc mundo non estis, diligeret. Sed quia de hoc mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus. Mundum videlicet corda carnalia designans, quae diligunt mundum. lectionem tuam verbis hominum contristatam. Inter verba enim latium, ad mentem semper recurrendum est. Et si in ea non invenitur bonum quod de nobis dicitur, magnam tristitiam generare debet. Et rursum, si in ea non invenitur malum quod de nobis homines loquuntur, in magnam debemus laetitiam prosilire. Quid enim si omnes laudent, et conscientia nos accuset?  et conscientia nos liberos demonstret? Habemus Paulum dicentem: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Job quoque dicit: Ecce in coelo testis meus . Si ergo est nobis testis in coelo, testis foris loqui quod volunt. Quid aliud detrahentes faciunt, nisi in pulverem sufflant, atque in oculos suos terram excitant; ut unde
Abbreviated transcription (Latin):
ligere nullomꝰ ualeamꝰ. Benedictionẽ uero
scĩ marci ȩu̾głistȩ ⁊ ur̃ȩ beatitudinis accepi.
Ligna aut̃ transinitt̾e uolui. s quia nauis
parua fuit quȩ uenit: ea portare ñ potuit.
quamiis hȩc ipsa qui uider̃ alexandrini
uenientes dixer̃ quod parua sunt. Nam
alia uob̾ omnino maiora paraueram. quȩ
nec dum ad romanam ciuitatem tracta
sunt. quia expectaui ut ueniente alexan¬
drina naui trahi debuissent. & in loco uͥ
incisa sunt remanserunt. Omp̃e ds̃ uitam
enixius oretis ut quẽ ꝓpͥa peccata depͥmũt.
ur̃ȩ apud omnipotentẽ preces leuent.
Gr̃ Palladio prbo de monte sina de detracti¬
epłis dilectionis tuȩ susceptis. filium no¬
strum simplicium requirere studui.
De qua tam̃ mei u̾bi consolatione non in¬
diget. cum ipsa ueritas dicat. Si patrem
familias beelzebub uocauer̃. quantomag̃
domesticos eius: Quȩ it̾m dicit. Si de hoc
mundo eẽtis: mundus quod suum erat

Expanded text:
ligere nullo modo valeamus. Benedictionem vero ligere nullo modo valeamus. Benedictionem vero sancti Marci evangelistae et vestrae beatitudinis accepi. Ligna autem transmittere volui; sed quia navis parva fuit, quae venit, ea portare non potuit. Quamvis haec ipsa quae viderunt Alexandrini venientes, parva sunt. Nam alia omnino vobis majora paraveram, quae necdum ad Romanam civitatem tracta sunt, quia exspectavi ut veniente Alexandrina navi trahi debuissent, et in loco ubi incisa fuerunt remanserunt. Omnipotens Deus enixius oretis; ut quem propria peccata deprimunt, vestrae apud omnipotentem Deum preces levent. Palladio presbytero de monte Sina. Epistlectionis tuae susceptis, filium meum Simplicium requirere curavi, de qua tamen verbi mei consolatione non indiget, cum ipsa dicat: Si patrem familias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus ? Quae iterum dicit: Si de hoc mundo essetis, mundus quod suum erat
Abbreviated transcription (Latin):
Ego uirum in paradiso posui. quem uos
posuistis in sepulehro. Adhȩc uero mͥ idem
cõmunis filius anatholius diaconꝰ respond̃
aliam questionem dic̃s. Quid si obitiatur
mͥ quia sic̃ immortał mori dignatus ẽ. ut
nos liberaret a morte. ⁊ ęt̾nus ante tempora
fieri uoluit temporal. ita dĩ sapientiam
ignorantiam nrãm susciꝑe dignatam ẽẽ.
ut nos ab ignorantia liberaret. s adbȩe ei
necdum respondi. qr graui nẽ usq infirmi¬
tace decentus sum. Iam nẽ aut̃ ur̃a orati
one cępi conualescẽ: iei si ita ꝑ fecte con¬
ualuero ut dictare ualeam. adiuuante do¬
mino respondebo. De quib uob̃ mͥ nichil
respondendum ẽ. ut uidear docere quod
nostis. quia ⁊ medicamina uires medendi
ꝑdunt: quę menbris sanis ac fortib appo¬
nuntur. Indicamꝰ preterea quia grauem
Dum enim non sunt qui sensum de sensu
fundunt. Unde agitur. ut ea quȩ trans¬
lata fuerint. nisi cum graui labore intel¬

Expanded text:
Ego virum in paradiso posui, quem vos Ego virum in paradiso posui, quem vos posuistis in sepulcro. Ad haec vero mihi idem communis filius Anatolius diaconus respondit aliam quaestionem, dicens: Quid si objiciatur mihi, quia sicut immortalis mori dignatus est ut nos liberaret a morte, et aeternus ante tempora fieri voluit temporalis, ita Dei sapientia ignorantiam nostram suscipere dignata est, ut nos ab ignorantia liberaret? Sed ad haec ei necdum respondi, quia gravi nuncusque infirmitate detentus sum. Jam nunc autem vestra coepi oratione convalescere, et ei, si ita perfecte convaluero ut dictare valeam, adjuvante Domino, respondebo; de quibus vobis mihi nihil dicendum est, ne videar docere quae nostis, quia et medicamina vires medendi perdum, quae membris sanis et fortibus apponuntur. Indicamus praeterea quia gravem Dum enim non sunt qui sensum de sensu fundunt. Unde agitur ut ea quae translata fuerint, nisi cum gravi labore intel
Abbreviated transcription (Latin):
sumat. quia u̾bum patris fecit qd igno¬
rat: Scͥptum quippe ẽ. Siciens iħ̾e qr omĩa
dedit ei pater in manus. Si omĩa. profecto
iiudicii diem & horam. Quis ergo ita stul¬
tus ẽ. ut dicat. quia accepit filius in mani¬
b: quod nescit. De eo uero loco in quo mu¬
lierib de lazaro diẽ ubi posiustis eum.
ipsa specialiter sensimus q̃ sensistis. quia sine¬
gant scisse dñm ubi fuerit lazarus sepultus. atq
idõ requisis se. ꝓeuldubio cõpellunt᷑ fateri. qͥa
nescunt dñs in quib locis seadam & eua pꝰ cul¬
pã uͥ abscond̾ant c̃inparadiso dixat. adã uͥ es. aut
cum cam corripit dic̃s. ubi ẽ. abel fr̃ tuus
Qui si nesciebat. cur protinus adiunx̃. sangͥs
hoc in loco seuerianus gaualensis aliud lo¬
quitur dic̃s. quia hȩc mulierib dñs quasi
ꝑ increpationem dixerit. quod mortuum
lazarum ubi posuerint. requisiuit. Ac si aꝑ¬
te euȩ culpam memorans mulierib dicet.

Expanded text:
sumat, quia Verbum Patris fecit quod ignosumat, quia Verbum Patris fecit quod ignorat? Scriptum quoque est: Sciens Jesus quia omnia dedit ei Pater in manus. Si omnia, profecto et diem judicii et horam. Quis ergo ita stultus est ut dicat quia accepit filius in manibus quod nescit? De eo vero loco in quo mulieribus de Lazaro dicit: Ubi posuistis eum ? ipsa specialiter sensimus, quae sensistis, quia si negant scisse Dominum ubi 1071 fuerat Lazarus sepultus, atque ideo requisisse, procul dubio compellentur fateri quia nescivit Dominus in quibus locis se Adam et Eva post culpam absconderant, cum in paradiso dixit: Adam, ubi es ? aut cum Cain corripit, dicens: Ubi est Abel frater tuus ? Qui si nesciebat, cur protinus adjunxit: Sanguimvis hoc in loco Severianus Gabalensis aliud loquitur, dicens quia hoc mulieribus Dominus quasi per increpationem dixerit, quod mortuum Lazarum ubi posuerint requisivit. Ac si aperte Evae culpam memorans mulieribus diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
patris miracula faciebat. Unde & meruce
positus eandem matrẽ moriens recognouit.
quam discpło cõmendauit. dicens. Ecce
mat̃ tua. Ait ergo. Quid mͥ itͥ ẽ. mulier:
Nondum uenit hora mea. Quod ẽ. dicere.
In miracło quod ex tua non habeo natura.
te minime recognosco. Cum hora moͬtis
uenerit cognosco matrem. quia unde
mori possum. hoc ex te habeo. Itaq scien¬
tiam quam ex humanitatis enatura ñ
habuit. ex qua cum angłis creatura fuit.
hanc se cum angłis qui creatura sunt.
habere denegauit. Diem ergo & horam
manifesta ẽ. quia quis quis nestorianꝰ ñ ẽ
agnoites ẽẽ nullatenꝰ potest. Nam qͥ ipsã
dĩ sapientiam fatemur incarnatã. qua
mente ualet dicẽ ẽẽ aliquid quod dĩ sa¬
pientia ignoret: Seͥptum ẽ. In pͥncipio
erat u̾bum. ⁊ u̾bum erat apud dm̃ ⁊ deus
erat u̾bũ. Omĩa ꝑ ipsum faccta sunt. Si
omĩa. proculdubio eciam dies iudicu et
hora. Quis ergo ita desipiat. ut dicere pre¬

Expanded text:
patris miracula faciebat. Unde et in cruce patris miracula faciebat. Unde et in cruce positus eamdem matrem moriens recognovit, quam discipulo commendavit, dicens: Ecce mater tua. Ait ergo: Quid mihi et tibi est, mulier? Nondum venit hora mea. Quod est: In miraculo quod ex tua natura non habeo, te minime recognosco. Cum hora mortis venerit, cognosco te matrem, quia unde mori possum hoc ex te habeo. Itaque scientiam quam ex humanitatis natura non habuit, ex qua cum angelis, creatura fuit, hanc se cum angelis, qui creaturae sunt, habere denegavit. Diem ergo et horam manifesta est, quia quisquis Nestorianus non est, Agnoita esse nullatenus potest. Nam qui ipsam Dei sapientiam fatetur incarnatam, qua mente valet dicere esse aliquid quod Dei sapientia ignoret? Scriptum est: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Omnia per ipsum facta sunt. Si omnia, procul dubio etiam dies judicii et hora. Quis ergo ita desipiat ut dicere prae
Abbreviated transcription (Latin):
consubstantialis ei filius ex enis natura
qua ẽ suꝑ angłos. habet ut hoc quod an¬
geli ignorant: sciat. Unde & hoc intelligi
subtilius potest. quia in carnatus unigenitꝰ
factusq pro nobis homo ꝑfectus in natura
quidem humanitatis nouit diem & horam
iudicii. s tam̃ hunc non ex natura huma¬
nitatis nouit. Quod ergo in ipsa nouit: ex
ipsa non nouit. quia ds̃ homo factus diem
& horam iudicuĩ. ꝑ dĩtatis suȩ potentiam
nouit. Sic̃ ei in nuptus cum mat̾ uirgo dice¬
ret uinum deesse respondit. Quid mͥ & tͥ ẽ.
mulier: Nondum uenit hora mea. Neq
enim iħe angłoꝵ dñs hore subiectus erat.
qui int̾ cuncta quȩ creauerat horas. &r tem¬
pora fecerat. S quia mat̃ uirgo cum uinũ
defuit ꝑ eum miraculum fieri uolebat.
statim ei responsum ẽ. Quid mͥ & tͥ ẽ. mu¬
lier: Ac si aꝑte diceretur. Unde face̾ mira¬
cłm possum. hoc mͥ ex patre non ex matieẽ.
Ex matre enim mori poterat. qui ex nat᷑a

Expanded text:
consubstantialis ei filius, ex ejus natura consubstantialis ei filius, ex ejus natura qua est super angelos, habet ut hoc sciat quod angeli ignorant. Unde et hoc intelligi subtilius potest, quia incarnatus unigenitus, factusque pro nobis homo perfectus, in natura quidem humanitatis novit diem et horam judicii, sed tamen hunc non ex natura humanitatis novit. Quod ergo in ipsa novit, non ex ipsa novit, quia Deus homo factus diem et horam judicii per deitatis suae potentiam novit; sicut et in nuptiis, cum mater Virgo diceret vinum deesse, respondit: Quid mihi et tibi est, mulier? Nondum venit hora mea. Neque enim angelorum Dominus horae subjectus erat, qui inter cuncta quae creaverat horas et tempora fecerat; sed quia mater Virgo cum vinum defuit, per eum miraculum fieri volebat, statim ei responsum est: Quid mihi et tibi est, mulier? Ac si aperte diceret: Unde facere miraculum possum, hoc mihi ex patre, non ex matre est. Ex matre enim mori poterat, qui ex natura
Abbreviated transcription (Latin):
in sẏnagoga quesierat: quȩ folia legis habuit:
s fructum oꝑis non habebat. Non enim po¬
terat creator omnium nescire. quia fruetum
ficus non habuit. quod dum tempus ficoꝵ
non eẽt: om̃s poterant scire. De eo quod scͥ¬
ptum ẽ: quia diem & horam neq filius.
neq angłi sciunt: omnino recte ur̃a sc̃itas
sensit. qm̃ non ad eundem filium iuxta
hoc quod caput ẽ. s iuxta corpꝰ eius qd̾ nos
sumꝰ. ẽ certissime referendum. Qua de re¬
in multis locis isdem sc̃s augustinꝰ. eo senfu
utitur. Dic̃ quoq & aliud quod de eodem fi¬
lio possit intelligi. quia omp̃c ds̃ aliquan¬
do more loquitur humano. sic̃ ad abrahã
dic̃. Nunc cognoui quod timeas dm̃. non
quia se ds̃ tunc timeri cognouerit: s quia
tunt eundem abraham fecit agnoscere
mꝰ. non quod ipse dies letus sit. s quia nos
nesciat diem: s quia hunc sciri minime
ꝑmittat. Unde ⁊ pat̾ solus dr̃ scire. quia

Expanded text:
 fructum quaesierat, quae folia legis habuit,  fructum quaesierat, quae folia legis habuit, sed fructum operis non habebat. Non enim poterat Creator omnium nescire quia fructum ficus non habuit; quod dum tempus ficorum non esset, omnes poterant scire. De eo vero quod scriptum est: Quia diem et horam neque Filius, neque angeli sciunt, omnino recte vestra sanctitas sensit quoniam non ad eumdem filium, juxta hoc quod caput est, sed juxta corpus ejus quod sumus nos, est certissime referendum. Qua de re multis in locis idem beatus Augustinus eo sensu utitur. Dicit quoque et aliud quod de eodem filio possit intelligi, quia Deus omnipotens aliquando more loquitur humano, sicut ad Abraham dicit: Nunc cognovi quia times Deum. Non quia se Deus tunc timeri cognoverit, sed quia 1070 tunc eumdem Abraham fecit agnoscere tum dicimus, non quod ipse dies laetus sit, sed quia nos nesciat, sed quia hunc sciri minime permittat. Unde et pater solus dicitur scire, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nare debuer̃. ante hos aut̃ dies abramio
alexandrino ueniente. sc̃itati ur̃ȩ rescͥpserã.
uł quid de sc̃ptis ur̃is quȩ contra beretieos
agnoitas edidistis senserim: uł cur carde
responderim. S abramius nauigii necessi-¬
tate cõpulsus du ꝑhibetur. in neapolita¬
na ciuitate demorari: atq in eo sensu quo
dudum scͥpseram ita rescribo: quia de do¬
ctrina ur̃a contra hereticos qui dicunt᷑
agnoite fuit ualde quod amirarem᷑. quod
aut̃ displiceret non fuit. In eodem aut̃ sen¬
su iam dudum cõmuni filio anatholio
diacono nr̃o plurima scͥpseram. Ita autẽ
doctrina ur̃a ꝑ omĩa latinis part̾ib con¬
cordauit. ut mirum mͥ non ẽẽt. quod in
diu̾sis linguis sp̃c non fuerit diu̾sus. Nam
hoc quod de ficulnea dixistis. in eo sensu
propͥe beatus augustinus loq̃r. quia cum
eu̾głista subiungit ñdum erat tempꝰ ficoꝵ:
aꝑte cognoscitur. quod ꝑ ficum dñs fructũ¬

Expanded text:
nare debuerunt. Ante hos autem dies, Abramio nare debuerunt. Ante hos autem dies, Abramio Alexandrino veniente, sanctitati vestrae rescripseram vel quid de scriptis vestris quae contra haereticos Agnoitas edidistis senserim, vel cur tarde responderim. Sed idem Abramius, navigii necessitate compulsus, diu perhibetur in Neapolitana civitate demoratus, atque in eo sensu quod dudum scripseram ita rescribo, quia de doctrina vestra contra haereticos qui dicuntur Agnoitae fuit valde quod admiraremur; quod autem displiceret, non fuit. In eodem autem sensu jamdudum communi filio nostro Anatolio diacono plurima scripseram. Ita autem doctrina vestra per omnia Latinis Patribus concordavit, ut mirum mihi non esset quod in diversis linguis Spiritus non fuerit diversus. Nam hoc quod de ficulnea dixistis, in eo sensu proprie beatus Augustinus loquitur, quia cum evangelista subjunxit: Nondum enim erat tempus ficorum, aperte cognoscitur quod per ficum Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
sicut aqua frigida animȩ siti. xxi¬
enti. sic nuntius bonus de t̾ra longinqͣ.
Quis uero mͥ ẽẽ nuntius bonus quantũ ad
scẽ eccłȩ adiutorium pot̾. nisi uita atq in¬
predicationis u̾bo illuminat. & ad meliorẽ
uiam moꝵ suoꝵ exemplis informat: Quo¬
tiens aut̃ in corde meo unanimitat̾ẽ ur̃am
relego. atq in corde ur̃o fixum me ꝑman̾e
cognosco: ago ommipotenti dõ grãs. quia
diuidi locis caritas non potest. Nam & si
corpore longe disiungimur:. mente tamen¬
semꝑ indiuisibiles sumꝰ. Cõmunis aut̃ filiꝰ
anatholius diaconus suis mͥ scͥptis innotuit.
in urbe regia ñ nulla excłastica quedam de
causis t̾renis mota. s credo quod pͥus micbi
hȩc nuntiauerit: quam de causis ȩccłe be¬
atitudo ur̃a loqueretur. & gaudio quia uͥ
uos adeẽ contigit: me non arbitror defuisse.
Nam ueritatis minister petri sequax. ꝙ scȩ̃
ȩccłȩ predicator. illa scit quia loqui potui¬
stis. quȩ de sede petri apłi ꝑ os doctoris so¬

Expanded text:
Sicut aqua frigida animae sitienti, sic nuntius bonus de terra longinqua. Quis vero mihi esse nuntius bonus quantum ad sanctae Ecclesiae adjutorium potest, 1069 nisi vita atque inpraedicationis verbo illuminat, et ad meliorem viam morum suorum exemplis informat? Quoties autem in corde meo unanimitatem vestram relego, atque in corde vestro fixum me permanere cognosco, ago omnipotenti Deo gratias, quia dividi locis charitas non potest. Nam etsi corpore longe disjungimur, mente tamen indivisibiles sumus. Communis autem filius Anatolius diaconus suis mihi scriptis innotuit, in urbe regia nulla ecclesiastica quondam de causis terrenis mota. Sed credo quod prius hoc mihi nuntiaverat quam de causa Ecclesiae beatitudo vestra loqueretur. Et gaudeo, quia ubi vos adesse contigit, me non arbitror defuisse. Nam veritatis minister, Petri sequax, et sanctae Ecclesiae praedicator, scio quia illa loqui potuisti, quae de sede Petri apostoli per os doctoris so
Abbreviated transcription (Latin):
maneant. s etiam eoꝵ receptione alii cor¬
rumpantur. Et considerate. quam et ho¬
minib execrabile.: ⁊ ꝑiculosum ante dĩ
sit ocłos. si ꝑeum a quo plectenda sunt
crimina. nutriri uitia uideantur. Hȩc
gͥ dilectissime frm̃ diligent̃ attende. et
ita agere stude. ut prauos salubrit᷑ corri¬
gas. & scandalum de maloꝵ societate fi¬
uoꝵ tuoꝵ animis non inducas. GR¬

Expanded text:
maneant, sed etiam eorum receptione alii cormaneant, sed etiam eorum receptione alii corrumpantur. Et considera quam et hominibus exsecrabile, et periculosum ante Dei sit oculos, si per eum a quo plectenda sunt crimina nutriri vitia videantur. Haec igitur, dilectissime frater, diligenter attende; et ita agere stude, ut et pravos salubriter corrigas, et scandalum de malorum societate filiorum tuorum animis non inducas.
Abbreviated transcription (Latin):
quod dilectio tua libent̃ malos homines
in societate sua recipiat. adeo ut prb̃m
quendam qui postqͣm lapsus ẽ. ⁊ n suȩ
adhuc dr̃ iniquitatis pollutione u̾sari
familiarem habeat. Quod quia ⁊ nos ex
toto ñ credimꝰ. qmͣ qui talem recipit. scele¬
ra ñ corrigit. s magis aliis talia ꝑpetrare
dare uidetur licentiam. S ne forte ali¬
qua tͥ subreptione uł dissimulatione ut
ate reciꝑetur. atq adhuc habeatur gͣtis
suaserit. non solum hunc longius ate ex¬
pellere. uerum etiam excessus ipsuis sac̃¬
dotali te zelo modis omĩb conuenit rese¬
scare:
Alios uero qui praui ẽẽ memorant᷑ paterna
adhortatione a sua prauitate compescere.
⁊ ad uiam stude rectitudinis reuocare. Qd̃
si quod absit salubri monito eos uideris
in nullo proficere. & hos quoq curabis a
te procul abicere. ne prauitates eoꝵ ex eo
quod recipiuntur displicere minime ui¬
deantur. ⁊ non solum ipsi inemendati re¬

Expanded text:
quod dilectio tua libenter malos homines quod dilectio tua libenter malos homines in societate sua recipiat, adeo ut presbyterum quemdam qui postquam lapsus est, et in suae adhuc dicitur iniquitatis pollutione versari, familiarem habeat. Quod quidem nos ex toto non credimus, quia qui talem recipit, scelera non corrigit, sed magis aliis talia perpetrare videtur dare licentiam. Sed ne forte aliqua tibi subreptione vel dissimulatione, ut a te reciperetur, atque adhuc haberetur gratus, suaserit, non solum hunc longius a te expellere, verum etiam excessus ipsius sacerdotali te zelo modis omnibus convenit resecare; alios vero qui pravi esse memorantur paterna adhortatione a sua pravitate compescere, et ad viam stude rectitudinis revocare. Quod si, quod absit, salubri monitu eos videris in nullo proficere, et hos quoque curabis a te procul abjicere, ne pravitates eorum ex eo quod recipiuntur displicere minime videantur. Et non solum ipsi inemendati re
Abbreviated transcription (Latin):
inde subiungendum ẽ. quia picturas ima¬
ginum quȩ ad edificationem imꝑiti ppłi
fuerant factȩ. ut nescientes litteras ipsã
cõmotus es ut eas imagines frangeres. atq
eis dicendum si ad hanc instructionẽ ad
quam imagines antiquitus factȩ sunt
habere uultis in eccła. eas modis omĩb
⁊ fieri ⁊ haberi ꝑmitto. atq indica. quod
non tͥ ipsa uisio historiȩ quȩ pictura teste
plandebatur displicuerit : s illa ad oratio
quȩ pieturis fuerat incompetent̃ exhibi¬
ta. atq in his u̾bis eoꝵ mentes demulcens.
eos ad concordiam tuam reuoca. & si quas
imagines uoluerĩt minime prohibere fa¬
at. ut ex uisione rei geste ardorem com¬
punctionis ꝑcipiant. & in adoratione so¬
lius omnipotentis sc̃ę trinitatis humilit̃
prosternantur. Cuncta uero hȩc ⁊ amore
ergo ex mea correctione frangatura zelo
reccitudinis. s. magis ad iuuetur instudio
pie dispensationis. Preterea ꝑuenit ad nos

Expanded text:
inde subjungendum 1101 quia picturas imainde subjungendum 1101 quia picturas imaginum, quae ad aedificationem imperiti populi fuerant factae, ut nescientes litteras, ipsam idcirco commotus es, ut eas imagines frangi praeciperes. Atque eis dicendum: Si ad hanc instructionem ad quam imagines antiquitus factae sunt habere vultis in Ecclesia, eas modis omnibus et fieri et haberi permitto. Atque indica quod non tibi ipsa visio historiae, quae pictura teste pendebatur, displicuerit, sed illa adoratio quae picturis fuerat incompetenter exhibita. Atque in his verbis eorum mentes demulcens, eos ad concordiam tuam revoca. Et si quis imagines facere voluerit, minime prohibat, ut ex visione rei gestae ardorem compunctionis percipiant, et in adoratione solius omnipotentis sanctae Trinitatis humiliter prosternantur. Cuncta vero haec et amoreergo ex mea correptione frangatur a zelo rectitudinis, sed magis adjuvetur in studio piae dispensationis. Praeterea pervenit ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
sine dubio & ea quȩ intendebas salubrit
optinere. & collectum gregem non disꝑge¬
re. s dispersum potius ꝑoteras congrega¬
re. ut pastoris uitȩ meritum nom̃ excelle¬
ret. non culpa disꝑsoris incamberet. Hȩc
aut̃ dum in hoc animi tui in caute nimis
motus exequeris. ita tuos scandalizasse
filios ꝑhiberis. ut maxima eoꝵ pars a tua¬
se cõmunione suspenderet. Quando ergo
ad ouile dominicũ errantes oues adducas.
qui quas habes retinere ñ preuales: Pro¬
inde hortamur. ut uł sic nunc studeas eẽ
sollicitus. atq abihac te prestimptione cõ¬
pescas. & eoꝵ animos quos a tua distunctos
unitate cognoscis pat̾na ad te dulcedine.
omi annisu. om̃iq studio reuocare festi¬
nes. Conuocandi enim sunt disꝑsi ȩccłȩ
filii. eisq seripture sacrȩ cestimonus est
ostendendum. quia om̃e manufactum
ad orare non liceat. qm̃ scͥptum ẽ. Dñm
dm̃ tuum adorabis. ⁊ illi soli seriuies. Ac de¬

Expanded text:
sine dubio et ea quae intendebas salubriter sine dubio et ea quae intendebas salubriter obtinere et collectum gregem non dispergere, sed dispersum potius poteras congregare, ut pastoris in te merito nomen excelleret, non culpa dispersoris incumberet. Haec autem dum in hoc animi tui incaute nimis motus exsequeris, ita tuos scandalizasse filios se communione suspenderet. Quando ergo ad ovile dominicum errantes oves adduces, qui quas habes retinere non praevales? Proinde hortamur ut vel nunc studeas esse sollicitus, atque ab hac te praesumptione compescas, et eorum animos quos a tua disjunctos unitate cognoscis, paterna ad te dulcedine, omni adnisu, omnique studio revocare festines. Convocandi enim sunt dispersi Ecclesiae filii, eisque Scripturae sacrae est testimoniis ostendendum, quia omne manufactum adorari non licet, quoniam scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies. Ac de
Abbreviated transcription (Latin):
adolitana rari debuissent confrsgeris.
Et quidem quia eas adorari uetuisses: om¬
nino laudauimꝰ. fregisse uero reprehen¬
dimus. Dic fr̃. a quo factum sacerdote
illud te non debuit reuocare. ut despectis
aliis fr̃ib. solum te scm̃ & eẽ crederes sa¬
pientem: Aliud ẽ. enim pieturam adora¬
re. aliud ꝑ preturam historiȩ quid sit ad¬
orandum ad discere. Nam quod legentib
scͥptura. hoc idiotis pictura prestat cer¬
nentib. quia in ipsa ignorantes uident
quod sequi debeant. in ipsa legunt qui
utteras nesciunt. Unde & precipue gen¬
tib pro lectione pictura ẽ. Quod magno¬
pere ate qui int̃ gentes habitas attendi
decuerat. ne dum recto zelo succenderis¬
incaute. ferocib animis seandalum gene¬
rares. frangi ergo non debuit. quod non
ad adorandum in ȩccłis. s ad instruendũ
solũmͦ mentes. fuit nescientium colloca¬
tum. Et quia in locis uenerabilib sc̃orũ
depingi historias non sine ratione uecustas

Expanded text:
adorari debuissent, confregeris. adorari debuissent, confregeris. Et quidem quia eas adorari vetuisses, omnino laudavimus; fregisse vero reprehendimus. Dic, fn aliud, vel illud te non debuit revocare ut despectis aliis fratribus solum te sanctum et esse crederes sapientem? Aliud est enim picturam adorare, aliud per picturae historiam quid sit adorandum addiscere. Nam quod legentibus Scriptura, hoc idiotis praestat pictura cernentibus, quia in ipsa ignorantes vident quod sequi debeant, in ipsa legunt qui litteras nesciunt. Unde et praecipue gentibus pro lectione pictura est, quod magnopere a te qui inter gentes habitas attendi decuerat, ne dum recto zelo incaute succenderis, ferocibus animis scandalum generares. Frangi ergo non debuit quod non ad adorandum in ecclesiis, sed ad instruendas solummodo mentes fuit nescientium collocatum. Et quia in locis venerabilibus sanctorum depingi historias non sine ratione vetustas
Abbreviated transcription (Latin):
diã ita sacerdotalem inte ẽẽ beniuolentiã
demonstrabant. ut maior nobis fieret
de frat̃nitate tua leticia. s tanto earũ fi¬
nis a suis dissensit initus. ut ñ unius sed
diu̾sarum ẽẽ mentium erederetur talis¬
epła. Ex illo aut̃ quod de scͥptis nr̃is quȩ
ad te misimꝰ dubitasti. quam sis in cautꝰ
apparuit. Nam si diligent̃ ea quȩ fr̾no
amore monuimꝰ attendisses. non solum
minime dubitasses: s immo quid te sac̃¬
dotali grauitate oporteret agere. cogno¬
uisses. Neq enim ciriacus quondam abb̃
qui scͥptoꝵ nr̃oꝵ portitor extitit. istius
discipline uł eruditionis fuit. ut uel
ipse aliud facẽ sicut putas auderet. uł
istam de eius tͥ ꝑsona suspicronem fal¬
sitatis assumeres. S monita salubria post
ponis pensare. contigit ut iam non solũ
actu. uerum etiam ẽẽ int̾rogatione cul¬
pabilis. Platum siquidem ad nos fuerat.
quod in considerato zelo succensus. sc̃oꝵ
imagines sub hac quasi excusatione ne

Expanded text:
dia ita sacerdotalem in te esse benevolentiam demonstrabant, ut 1100 major nobis fieret de fraternitate tua laetitia. Sed tantum earum finis a suis dissensit initiis, ut non unius, sed diversarum esse mentium talis crederetur epistola. Ex illo autem quod de scriptis nostris, quae ad te misimus, dubitasti, quam sis incautus apparuit. Nam si diligenter ea quae fraterno amore monuimus attendisses, non solum minime dubitasses, sed imo quid te sacerdotali gravitate oporteret agere cognovisses. Neque enim Cyriacus quondam abbas, qui scriptorum nostrorum portitor exstitit, istius disciplinae vel eruditionis fuit, ut vel ipse aliud facere, sicut putas, auderet, vel istam de ejus tibi persona suspicionem falsitatis assumeres. Sed dum monita salubria pensare postponis, contigit ut jam non solum actu, verum etiam esses interrogatione culpabilis. Perlatum siquidem ad nos fuerat quod, inconsiderato zelo succensus, sanctorum imagines sub hac quasi excusatione, ne
Abbreviated transcription (Latin):
capit ciuitatem magnam. hinc dauid
batus ẽ. preira ocłs m̃s. Atq ex ipsa ꝑtur¬
batione quid sequatur: adiunxit dic̃s.¬
nueteraui int̾ om̃s inimicos meos. Ex ira
quippe cum turbatus fuerit ocłs cordis.
int̃ inimicos nõs ad uetustatem reduci¬
mur: quia int̾ malignos sp̃c ad uetusti
hominis similitudinem reuocamuR.
Cum gͥ iram quȩ cor ꝑmouet saera elo¬
quia tot testimoniis detestentur. ꝓpen¬
damꝰ qua intentione debemꝰ hoc uicrũ
fugere. quod deo iudice in testimonio
illius totiens reprobatur. Alia quoq
occurrit opinio. quia alii pro aliis gra¬
uantur:⁊ quibdam quȩ ex p̾ncipali ius¬
sione expensa sunt: minime reputant᷑.
Quod si uerum sit nescio. si tamen ita ẽ: hoc
omnino facere & pro timore ȩt̾ni iudicii.
& pro ipsius humane considerationis ra¬
tione minime debetis. Ecce gloriose fili.
amore dĩ tuoq prouocatus. cuncta quȩ
queq deo displicent: in celeritate corrig̾e.¬

Expanded text:
capit civitatem magnam. Hinc David capit civitatem magnam. Hinc David batus est prae ira oculus meus. Atque ex ipsa turbatione quid sequatur adjunxit: Inveteravi inter omnes inimicos meos. Ex ira quippe cum turbatus fuerit oculus cordis, inter inimicos nostros ad vetustatem deducimur, quia inter malignos spiritus ad vetusti hominis similitudinem revocamur. Cum igitur iram, quae cor permovet, sacra eloquia tot testimoniis detestentur, perpendamus 1081 qua intentione debemus hoc vitium fugere, quod, Deo judice, in testimonio illius toties reprobatur. Alia quoque occurrit opinio, quia alii prae aliis gravantur; et quibusdam, quae ex principali jussione expensa sunt, minime reputantur. Quod si verum sit, nescio. Si tamen ita est, hoc omnino facere et pro timore aeterni judicii, et pro ipsius humanae considerationis ratione minime debetis. Ecce, gloriose fili, amore Dei tuoque provocatus, cuncta quae quaeque Deo displicent in celeritate corrige
Abbreviated transcription (Latin):
Ira enim in uindicta maloꝵ sequi debet ra¬
tionem animi non p̾ire. ut quasi ancilla
iusticiȩ post tergum ueniat: iñ lasciua
ante faciem prorumpat. Aliquando uͦ
ostendenda ẽ. ñ exhibenda. aliquando
exhibenda ẽ. s nũquam sequenda. Quan
do in executione iusticiȩ placata mente
irascimur: iracundiam ⁊ non sequimur.
q exhibemꝰ. Ira enim quȩ animũ ꝑturbat.
quanta consideratione cauenda ẽ.: mon¬
stratur de qua scͥptum ẽ. Sit omĩs homo
uelox ad audiendum. tardus aut̃ ad loqͦn¬
dum :⁊ tardus ad iram. Ira enim uiri iusti¬
ciam dĩ non oꝑatur. hinc rursum scͥptũ
ẽ. Quis pot̾ habitare cum homine. cuiꝰ sp̃e
facilis ẽ. ad irascendum: hinc it̾m dr̃.
Noli eẽ cum homine iracundo: neq ambu¬
les cum uiro furioso. ne forte discas semi¬
tas eius: ⁊ sumas scandalum animȩ tuȩ.
Contra hanc in laude patientrȩ scͥptum ẽ.
Melior ẽ uir. qui uincit iram: quam qui

Expanded text:
Ira enim in vindictam malorum sequi debet raIra enim in vindictam malorum sequi debet rationem animi, non praeire, ut quasi ancilla justitiae post tergum veniat, et non lasciva ante faciem prorumpat. Aliquando vero ostendenda est, et non exhibenda; aliquando exhibenda est, sed nunquam sequenda. Quando enim in exsecutione justitiae placata mente irascimur, iracundiam et non sequimur, et exhibemus. Ira enim quae animum perturbat, quanta consideratione cavenda est monstratur. De qua scriptum est: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum, et tardus ad iram. Ira enim viri justitiam Dei non operatur. Hinc rursum scriptum est: Quis potest habitare cum homine, cujus spiritus facilis est ad irascendum ? Hinc iterum dicitur: Noli esse cum homine iracundo, neque ambules cum viro furioso, ne forte discas semitas ejus, et sumas scandalum animae tuae. Contra hanc in laude patientiae scriptum est: Melior est vir qui vincit iram, quam qui
Abbreviated transcription (Latin):
uos pulsare habui: i si auditus minime fu¬
issem: serenissimo domno imꝑatori sugge¬
rerem.S quia mͥ de eoꝵ rationib nichil
constat. ideo sicut dixi. ⁊ uobis ⁊ pussimo
pͥncipi hactenus nichil dico. Turpe ẽ hoc
defendere. quod pͥus mͥ non constiterit
iustum ẽẽ. quia ego homines propt̃ iusti¬
ciam diligo: non aut̃ iusticiam propt̃
homines post pono. Ita ergo age głose
fili. ut in actione cõmissa prius illum
habeas placatum qui continet omnia.
ac deinde serenissimi pͥncipis utilitatem
cum om̃i sollicitudine impleas. Nam ꝙ
in eius actione a quo tͥ cõmissa ẽ. ẽẽ ne¬
glegentem. non sine peccato existimo.
S quia omnipotente deo largiente. idonea
ẽ ur̃a sapientia ⁊rationes uigilant̃ ac
subtilit exquirere. & creatoris uobis iudi¬
cium ꝑmansuetudinem placare. quotiens
ira animũ inuadit: mentẽ edoma. uince
te ipsum: differ tempꝰ furoris: cum tran¬
quilla mens fuerit: quod placet uindica.

Expanded text:
pistolas vos pulsare habui, et si auditus minime fupistolas vos pulsare habui, et si auditus minime fuissem, serenissimo Domno imperatori suggererem. Sed quia mihi de eorum rationibus nihil constat, ideo, sicut dixi, et vobis et piissimo principi hactenus nihil dico. Turpe est enim me hoc defendere quod prius mihi non constiterit justum esse, quia ego homines propter justitiam diligo non autem justitiam propter homines postpono. Ita ergo age, gloriose fili, ut in actione commissa prius illum habeas placatum qui continet omnia, ac deinde serenissimi principis utilitatem cum omni sollicitudine impleas. Nam et in ejus actione, a quo tibi commissa est, esse negligentem non sine peccato existimo. Sed quia, omnipotente Deo largiente, idonea est vestra sapientia, et rationes vigilanter ac subtiliter exquirere, et Creatoris vobis judicium per mansuetuira animum invadit, mentem edoma, vince te ipsum. Differ tempus furoris, et cum tranquilla mens fuerit, quod placet judica.