comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
idam qm̃ rex simul ⁊ pontiphex
t eũ eximiam patri sue carnis
hostiam in altari crucis osferret:
rigis quoq qua p̃ditus erat di¬
sutatẽ ticulo p̃cendit: ut cũctis
legere. hoc ẽ audire ⁊ eredere uolen¬
tib insinuaret. quia ꝑcrucis pa¬
tibulum ũꝑdiderit suum. s con¬
firmaret potus ⁊ coroboraret im¬
ꝑium. Et cum eo erucifigunt
duos latrones unũa dextris
ialium asinistris eius. Latrones
qui cum dnõ sunt hinc inde
crucifixi: significant eos qui sub
fide ⁊ confessione xpĩ uelagone
martirii. uel qu llibet continetie
artioris instituta subeunt. Sed
quicũq hȩc ꝓ eterna solũ cȩle¬
stiq gła gerunt: hi ꝓfecto dextri
latronis merito acfide designãt᷑
At qui siue humane laudis in¬
tuitu. seu qualibet minus digna
intentione mundo abrenuntiãt
ñ inmerito blasphematoris ac si¬
nistri latronis mentẽ inmitat᷑
iactus. Deqͣlibꝰ dicit apłs. Sitra¬
didero corpus meum ut ardeã:

Expanded text:
etiam quoniam rex simul et pontifex etiam quoniam rex simul et pontifex est, cum eximiam Patri suae carnis hostiam in altari crucis offerret, regis quoque qua praeditus erat dignitate, titulo praetendit, ut cunctis legere, hoc est audire et credere volentibus insinuaret quod per crucis patibulum non perdiderit suum, sed confirmarit potius et corroborarit imperium. Et cum eo crucifigunt duos tatrones, unum a dextris, et alium a sinistris ejus. Latrones qui cum Domino sunt hinc inde crucifixi, significant eos qui sub fide et confessione Christi vel agonem martyrii, vel quemlibet continentiae arctioris instituta subeunt. Sed quicunque haec pro aeterna solum coelestique gloria gerunt, hi profecto dextri latronis merito ac fide designantur. At qui sive humanae laudis intuitu, seu qualibet minus digna intentione mundo abrenuntiant, non immerito blasphematoris ac sinistri latronis mentem imitantur et actus. De quibus dicit Apostolus: Si tradidero corpus meum ut ardeam,
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłȩ notum erat. qua hora do¬
minus ligno suspensus ẽ. unde
posset huius uelerror corrigi.
uel mendatiũ refutari: S quia
uerunt ut crucifigeret᷑: quã illos qͥ
mnist̾iũ pͥncipi suo scđm suũ officiũ p̃¬
uĩt iudĩ ut dñs crucifigeret᷑: ⁊ ueracissime
demonstrat᷑ tẽ eos crucifixisse q̃ndoclamauer̃t
anrime qͥa nolebãt uid̾i se ħ fecisse & ꝓpt̾ea eũ
Quod ergo maxime uidi fecisse nolebãt
hcos hora tertia fecisse marcꝰ osten¬
dit uerissime indicans magis
fuisse dni necatricẽ linguã u¬
łorum. quã militũ manus. Et erat
atulus cause eius inscriptus rex
udorũ. Titulus positus supra
aucem dni in quo scriptũ erat
uex udorum: illud ostendit. qͥa
nec occidendo efficere poduerũt
ut eum regem ñ haberent: qui eis
ma nifestissima. ⁊ eminentissima
potestate scđm sua oꝑa recdiꝰturꝰ
c̃. Unde inpsalmo canitur. Ego
aut̃ constitutus sum rex abeo suꝑ
sson montẽ scm̃ euis. Qui apte

Expanded text:
ecclesiae notum erat, qua hora doecclesiae notum erat, qua hora dominus ligno suspensus est, unde posset huius uel error corrigi uel mendacium refutari? sed quia uerunt, ut crucifigeretur, quam illos qui ministerium principi suo secundum suum officium prverunt Judaei, ut Dominus crucifigeretur, et veracissime demonstratur, tunc eos crucifixisse, quando clamaverunt, maxime quia nolebant videri se hoc fecisse; propterea eum Quod ergo maxime videri fecisse nolebant, hoc eos hora tertia fecisse Marcus ostendit, verissime indicans magis fuisse Domini necatricem linguam Judaeorum quam militum manus. Et erat titulus causae ejus inscriptas: Rex Judaeorum. Titulus positus supra crucem ejus, in quo scriptum erat Rex Judaeorum, illud ostendit, quod nec occidendo efficere potuerunt ut eum regem non haberent, qui eis manifestissima et eminentissima potestate secundum sua opera redditurus est. Unde in psalmo canitur: Ego autem constitutus sum Rex ab eo super Sion, montem sanctum ejus . Qui apte
Abbreviated transcription (Latin):
Aqui arbitrent᷑ hora quidẽ tertia
dñm crucifixũ a sexta aut̃ hora
tenebras fact᷑as usq ad nonam:¬
ut consũpte intelligant᷑ tres ho¬
re. exquo crucifixus ẽ usq ad
tenebras factas. Et posset qͥdẽ
hoc rectissime intelligi. nͥ iohes
diceret hora quasi sexta pilatũ
sedisse ꝓtribunali inloco quidicitꝰ
lithostrotus. hebraice aũt gaba¬
tha. sequitur enim. erat autem
parasceue pascȩ. horaquasi se¬
Sigͥ hora quasi sexta. pilato se¬
dente ꝓtribunali traditus ẽ cru¬
cifigendus uideis: quomodo ho¬
ta tertia crucifixus ẽ. sicut u̾ba
marchi. ñ indelligentes quidam
putauerunt: Iam certe dixerat
marchus: ⁊ crucifigentes eum di¬
iuserunt uestimenta eius. Sigͦ
eius rei geste tempus uoluit cõ¬
memorare: sufficeret dicere:
erat aut̃ hora tertia. At quidad¬
uincxit ⁊ crucifixerũt eum: nͥ
quia uoluit aliquid recapitulãdo
significare quod quesitũ inueni¬
ret᷑. cum scriptura ipsa illis tẽ¬
porib legeretur. quib unuise

Expanded text:
qui arbitrentur hora quidem tertia Dominum crucifixum; a sexta autem hora tenebras factas usqut consumptae intelligantur tres horae, ex quo crucifixus est usque ad tenebras factas. Et posset quidem hoc rectissime intelligi, nisi Joannes diceret, hora quasi sexta Pilatum sedisse pro tribunali, in loco qui dicitur Lithostrotos, Hebraice autem Gabatha. Sequitur enim: « Erat autem parasceve Paschae hora quasi seSi igitur quasi sexta Pilato sedente cifigendus Judaeis, quomodo hora tertia crucifixus est, sicut verba Marci non intelligentes quidam putaverunt? Jam certe dixerat Marcus: Crucifigentes eum diixo uestimenta diuisa sunt. si eius rei gestae tempus uoluit commemorare Marcus, sufficeret dicere: erat autem hora tertia; ut quid adiunxit: et crucifixerunt eum, nisi quia uoluit aliquid recapitulando significare, quod quaesitum inueniretur, cum scriptura ipsa illis temporibus legeretur, quibus uniuersae
Abbreviated transcription (Latin):
nouis: serpentes tollent. Et simor¬
tiferũ quid biberit: ñ eis nocebit.
Suꝑ egrosmanꝰ inponẽt:⁊ bene
habebunt. Nunquid quia ista
signa minime facimus. ñ credimꝰ
S hec necessaria in exordio eccłȩ
fuerunt Ut enim ad fidẽ cresce¬
ret: miraculis fuerat nutrienda.
Quia ⁊ nos cũ arbusta planta¬
mus: tã diu eis aquã fundimus :
iudeamus. At sisemel radicem
fixerint. irrigatio cessabit hĩc
ẽ enim qͦd paulus dicit. lingue
insignum sunt.ñ fidelib s in¬
fidelib. An habemus de his si¬
gnis atq uirtutib: quȩ ad huc
subtilius considare debemus
Scã quippe eccła cotidie sꝑita¬
liter facit: qͦd tunc ꝑ apłos cor

Expanded text:
s, serpentes tollent, et si mortiferum quid biberint, non eis nocebit: super aegros manus imponent, et bene habebunt. Nunquid quia ista signa non facimus, minime credimus? Sed haec necessaria in exordio Ecclesiae fuerunt: ut enim ad fidem cresceret, miraculis fuerat nutrienda. Quia et nos cum arbusta plantamus, tandiu eis aquam fundimus, q videamus. At si semel radicem fixerint, irrigatio cessabit. Hinc est enim quod Paulus dicit: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus . An non habemus de his signis atque virtutibus quae adhuc subtilius considerare debeamus? Sancta quippe Ecclesia quotidie spiritaliter
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo uiderũt suꝑ ipsum lapidẽ
sedentẽ. qui eas intrare in locum
ubi dñs erat positus iusserit:⁊ ui¬
dere quia iã resurrexisset a mortu¬
is. Scribit lucas quod intrantes
inmonumentũ. duos angłos ibi
Ostantes inuenerunt. Ille gͦ muli¬
eres angłos uident quȩ cũ aroma¬
tib uenerunt: quia uidelicet¬

Expanded text:
primo viderunt super ipsum lapidem primo viderunt super ipsum lapidem sedentem qui eas intrare in locum ubi Dominus erat positus jusserit, et videre quod jam resurrexisset a mortuis. Scribit Lucas, quod intrantes in monumentum, duos angelos inibi stantes invenerint. Illae ergo mulieres angelos vident quae cum aromatib
Abbreviated transcription (Latin):
nob lapidẽ abhostio monum̃ti:
Et respicientes: uiderunt reuo¬
lutum lapidẽ. Erat quippe ma¬
gnus ualde. Quomͦ lapis ꝑan
głm reuolutus sit: matheus suffi¬
cient̾ exponit. S reuolutio lapi¬
dis. mistice reserationẽ sacram̃¬
torum xpĩ quȩ uelamine littere
legał tegebant᷑. insinuat. Lex ent̃¬
enim inlapide scripta ẽ. cuius
ablato tegmine gła resurrectioĩs
ostensa: ⁊abolitio mortis antiq̃.
ac uita nob speranda ꝑpetua
toto cepit orbe p̃dicari. Et introe¬
umtes inmonumentiũ. uderũt
uiuenẽ sedentẽ indextris cooꝑ¬
tum stola candida: ⁊ obstupuerũt
Introeuntes aboriente indomũ
illam rotundã quȩ inpetra ẽ excisa
uiderũt angłm sedentẽ ad meridi¬
anam partem loci illius: ubi po¬
situm fuerat corpus ihũ hoc enĩ
erat indextris: quia nimirũ corpꝰ
qͦd supinũ iacens cap̃ habebat
ad occasum: dexterã necesse ẽ ha¬
berec adaustrũ. Scribit audem
matheus qͦd angłin qui reuoluit
la pidem ab ostio monumenti.

Expanded text:
ti? Et respicientes, viderunt revolutum lapidem, erat quippe magnus valde. Quomodo lapis per angelum revolutus sit, Matthaeus sufficienter exponit. Sed revolutio lapidis mystice reserationem sacramentorum Christi, quae velamine litterae legis tenebantur, insinuat. Lex enim in lapide scripta est: cujus ablato tegmine, gloria resurrectionis ostensa, et abolitio mortis antiquae, ac vita speranda perpetua coepit toto orbe praedicari Et introeuntes in monumentum, viderunt juvenem sedentem in dextris coopertum stola candida, et obstupuerunt. Introeuntes ab Oriente in domum illam rotundam, quae in petra est excisa, viderunt angelum sedentem ad meridianam partem loci illius, ubi positum fuerat corpus Jesu, hoc namque erat in dextris. Quia nimirum corpus, quod supinum jacens caput habebat ad occasum, dexteram necesse est haberet ad Austrum. Scribit autem Matthaeus quod angelum qui revolvit lapidem ab ostio monumenti
Abbreviated transcription (Latin):
qui hoc nollent credẽ: Cui aut̃
ñ eluceat p̃t̾misisse marcũ quod
lucas narrãdo explicauit. hocẽ
quȩ cũ illis loquutus fuerit ihs
ante quã agnoscerẽt eũ. ⁊ qm eũ
infractione panis agnouerint:
quandoquidẽ moxut dix̃illũ eis appa¬
riusse in alia effigie euntib
inullam. continuo subũxit.
uilli euntes nuntiauert̃ cȩteris
nec illis erũi crediderũt. qͣsi
possent nuntiareqũenagnouerãt :¬
aut possent agnoscert quibus
aleiꝰ effigies apparuerat: Quo
nͦigͦ eũ agnouerãt ut nũciare
possent mairtꝰ sine dubio p̃t̾misit.
Quod ido memorie ꝯm̃dandũ ẽ
ut ad suescamus ad u̾tere eiuuiã¬
głistarũ morẽ ita p̃t̾mittentiũ
q̃ n cõmemorant ⁊ cõungẽtiũ
Q cõmemorant: ut eisqui usum
in hac consid̾atione ñ habent.
ñ aliũde maxime error ouatur
qͦ putãt eos ñ sibi cõgruere.

Expanded text:
qui hoc nollent credere? Cui autem qui hoc nollent credere? Cui autem non eluceat, praetermisisse Marcum, quod Lucas narrando explicavit? Hoc est, quae cum illis locutus fuerit Jesus antequam cognoscerent eum, et quomodo eum in frQuando quidem mox ut dixit eis apparuisse in alia effigie euntibus in uillam continuo coniunxit: et illi euntes nuntiauerunt ceteris nec illis crediderunt, quasi possent nuntiare quem non agnouerant aut possent agnoscere quibus alia effigies eius apparuerat. quomodo ergo eum agnouerunt, ut nuntiare possent, Marcus sine dubio praetermisit. quod ideo memoriae commendandum est, ut adsuescamus aduertere euangelistarum morem ita praetermittentium quae non commemorant et coniungentium quae commemorant, ut eis qui usum in hac consideratione non habent non aliunde maxime error oriatur, quo putent eos non sibi congruere.
Abbreviated transcription (Latin):
re dubietatis uulnus ãputauit
Post hec aut̃ duob exeis ambulã¬
tib ostensus ẽ mnalia effigie. eũtibꝰ
inuillam. Et illi euntes renũtia.¬
uerũt cȩteris: nec illis crediderũt.
Quom̾ hoc factũ sic. liicas expoñ
latius. Quodaũ l̃ dic̃ marchus
ostensus ẽ inalia effigie: hoc aꝑ¬
tius dicit lucas. quia ocłieorũ
tenebant᷑ neeũ agnoscerẽt. donec
ibant. ⁊ ponentes ei mensã qͣsi
ꝑegrino. tandẽ cognouerũt eũ
infractione panis. Qui sicut
idẽ lucasꝯ seq̃nt̃ adiung̃ surg̃ntes eadẽ
hora regressi sunt in irłm: ⁊ ĩuene¬
rũt congregatos undecim ⁊ eos
qͥ cum ipsis erant: dicentes qͦd surre¬
xit dñs uere:iapparuit simoni.
Et ipsi narrabãt que gesta erãt
inuia: ⁊ quomͦ cognouert̃ eum
Ainfractione panis. Quod aut̃
ait marcus ad nuntiauerũt ce¬
teris nec illiᷤ crediderũt. cũ lucas
dicat. quod iã inde loquebãt᷑
uere resurrexisse et apparuisse sẏmoni. qd
intelligendũ est. nisi aliquos fiusse ibi

Expanded text:
amputavit. Post haec autem duobus ex eis ambulantibus ostensus est in alia effigie euntibus in villam. Et illi euntes renuntiaverunt caeteris, nec illis crediderunt. Quomodo hoc factum sit, Lucas exponit latius. Quod autem dicit Marcus, ostensus est in alia effigie, hoc apertius dicit Lucas, quia oculi eorum tenebantur, ne eum agnoscerent, donec ibant, et ponentes ei mensam quasi peregrino, tandem cognoverunt eum in fractione panis . Qui, sicut idem Lucas consequenter adjungit, surgentes eadem hora regressi sunt in Jerusalem. Et invenerunt congregatos undecim, et eos qui cum ipsis erant dicentes, quod surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Et ipsi narrabant quae gesta erant in via, et quomodo cognoverunt eum in fractione panis . Quod autem ait Marcus, annuntiaverunt caeteris, vel illis crediderunt, cum Lucas dicat quod jam inde loquebantur, vere resurrexisse, et Simoni apparuisse, quid intelligendum est, nisi aliquos fuisse ibi
Abbreviated transcription (Latin):
gne tunc opinionis fuisse symõ
iste uidet᷑ cum filii quoq eius
quasi iam uoti omĩb designãt᷑
ex nomine. S cauendum ne cui
iudeat᷑ contiarium quod ioħ̃s
scribit ipsum dñm sibi crucẽ
portasse: Ceteri uero euuangłistȩ
hunc symonẽ cyreneum eã ba¬
iulasse referunt. Primonamq
adnõ portata: ac deinde symo¬
ni quẽ exeuntes forte obuium
habuerunt. portanda imposita
ẽ. Et hoc congruo satis ordine
mẏsterii: quia nimirum ipse pas¬
sus ẽ ꝓ nob: nob̾ relinquens exẽ¬
plum ut sequamur uestigia eiꝰ.
Et quia sẜ mon iste ñ ierosolimi
ta s oyreneus ẽẽ ꝑhibetur: curene
enim libiȩ ciuitas ẽ. ut inactib
apłorum legimus. recte ꝑeum
ꝓpłi gentium designantur:qui
quondam peregrini ⁊ hospites
destamentorũ. nunc obediendo
ciues sunt ⁊domestici di᷑ ⁊ sicut
alibi dicit᷑ heredes quidẽ di. co¬
heredes aut̃ xpĩ Ulnde apte sy¬
mon obediens: cy renȩ heres in¬

Expanded text:
gnae tunc opinionis fuisse Simon gnae tunc opinionis fuisse Simon iste videtur, cum filii quoque ejus quasi jam noti omnibus designentur ex nomine. Sed cavendum ne cui videatur contrarium, quod Joannes scribit, ipsum Dominum sibi crucem portasse; caeteri vero evangelistae hunc Simonem Cyrenaeum eam bajulasse referunt. Primo namque a Domino portata, ac deinde Simoni, quem exeuntes forte obvium habuerunt, portanda imposita est. Et hoc congruo satis ordine mysterii. Quia nimirum ipse passus est pro nobis, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus. Et quia Simon iste non Jerosolymita, sed Cyrenaeus esse perhibetur. Cyrene enim Libyae civitas est, ut in Actibus apostolorum legimus , recte per eum populi gentium designantur, qui quondam peregrini et hospites testamentorum, nunc obediendo cives sunt et domestici Dei. Et sicut alibi dicitur: Haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi . Unde apte Simon obediens, Cyrene haeres in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ fundũ aut̃ quod terrt insi¬
xum ẽ: secretum sacramenti p̃fi¬
gurat. Recordaris nifallor quods
uerba apłi inista designatione
crucis expediant᷑ ubi ait Inca¬
ritate radicat ⁊ fundati: ut pos¬
sitis cõp̃hendere cum omĩb scĩs.¬

Expanded text:
Profundum autem quod terrae infiProfundum autem quod terrae infixum est, secretum sacramenti praefigurat. Recordaris, nisi fallor, quod verba Apostoli in ista designatione crucis expediantur, ubi ait: In charitate radicati et fundati, ut possitis comprehendere cum om
Abbreviated transcription (Latin):
die aut̃ illo uel hora nrmo scit
neq angłi incęlo. neq filius nisi
pater. quod ñ expediat scur apłis
ut pendule expectationis incerto
semꝑ eum credant eẽ uenturum.
quẽ ignorant quando uenturus
sit. Et ñ dixit quia nescimus qua
hora dñs uenturus sit:s. nescitis.
P̾missoq patris familias exemplos
cur reticeat consũmationis diẽ

Expanded text:
e autem illo vel hora nemo scit, neque angeli in coelo, neque Filius, nisi Pater. Quia non expediat scire apostolis, ut pendulae exspectationis incerto semper eum credant esse venturum, quem ignorant quando venturus sit. Et non dixit, quia nescimus, qua hora Dominus venturus sit, sed nescitis. Praemissoque patrisfamilias exemplo, cur reticeat consummationis die
Abbreviated transcription (Latin):
plenius exponit: quia scilicet mi¬
lites cetera inquatuor partes uix¬
a suum numerũ diuidendes:
le tunica quȩ inconsutilis erat
de suꝑ contexta ꝑtotum. sortem
miserunt. Quadriꝑtita. aut̃ ue¬
stis dni quadriꝑtitã eius figura¬
uit eccłam dotam iudelicet. qui
quatuor partib ꝯstat t̾rarũ orbe dif¬
fusã: et om̃ib eisdẽ partib eqͥlit̃ id ẽconcor¬
dit distͥbutã. Tunica uͦ illa sortita. om̃iũ parti

Expanded text:
plenius exponit, quia scilicet milites caetera in quatuor partes juxta suum numerum dividentes, de tunica quae inconsutilis erat desuper contexta per totum, sortem miserunt. Quadripartita autem vestis Domini quadripartitam ejus figuravit Ecclesiam, toto scilicet, qui quatuor partibus constat, terrarum orbe diffusam, et omnibus eisdem partibus aequaliter, id est, concorditer, distribut
Abbreviated transcription (Latin):
inipsa nocte. Nam ⁊ siturba ꝑ¬
mittente adpetitionẽ dnĩ fugert̃
ut iohes scribit: pauorem tam̃
ac timiditatẽ suȩ mentis osten¬
debant: quod ad fuge p̃sidium
ꝓnitiores. quã ad fidutiã patien¬
di cum dnõ extiterant. Ad ole¬
scens aut̃ quidã sequebat᷑ eum
amictus sindone suꝑ nudo. ⁊ tenu¬
er̃t eũ. At ille reiecta sindone: nudꝰ ꝓ fug̃

Expanded text:
in ipsa nocte. Nam etsi turba pin ipsa nocte. Nam etsi turba permittente ad petitionem Domini fugerunt, ut Joannes scribit, pavorem tamen ac timiditatem suae mentis ostendebant, quod ad fugae praesidium promptiores quam ad fiduciam patiendi cum Christo exstiterant. Adolescens autem quidam sequebatur eum, amictus sindone super nudo, et tenuerunt eum. At ille rejecta sindon
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ addit: quod dñs cangens au¬
riculam scruisanauerit eum.
Nunquam gͦ pietatis sue dñs
oblunscitur: qui etiã hostes suos
ñ patitur uulnerari. Illi iusto
mortem inferunt ipse ꝑsecutorũ
uulnera. sanat: mysticȩ docens
itiam eos qui insuȩ mortis con¬
sensionem uulnus animȩ con¬
craxerant. si fructũ penitentie¬
salutẽ
posse mereri. Et
respõ¬
dens iħs ait illiꝰ
addlatronẽ existis cũ gladuis ⁊ li¬
gnis cõp̃hendere me: Cotidie
tram apud uos intemplo docẽs:
al me tenuistis. Stultum ẽ inquit
cum cum gladiis ⁊ fustib querere
quiultro se urĩs tradat manib :
un nocte quasi latitantẽ ⁊ urõs
ucłos declinantẽ. ꝑ ꝓditorẽ inue¬
sagare: qui cotidie intemplo do¬
irat S id̾o aduersum me in
tnebris congregamini: quia
Rpotestas ura intenebris ẽ. Tũc
discipuli eius relinquentes eũ.
om̃s fugerunt Impletur sermo
dnĩ quem dixerat: quod om̃s di¬
scipuli sandalita rentur m illo

Expanded text:
autem addit, quod Dominus tangens auautem addit, quod Dominus tangens auriculam servi sanaverit eum . Nunquam ergo pietatis suae Dominus obliviscitur, qui etiam hostes suos non patitur vulnerari. Illi justo mortem inferunt, ipse persecutorum vulnera sanat, mystice docens etiam eos, qui in suae mortis consensione vulnus animae contraxerant, si fructum poenitentsalutem posse mereri. Et respondens Jesus ait illis: ad latronem existis cum gladiis et lignis comprehendere me; quotidie eram apud vos in templo docens, et non me tenuistis. Stultum est, inquit, eum cum gladiis et fustibus quaerere, qui ultro se vestris tradat manibus, et in nocte quasi latitantem et vestros oculos declinantem, per proditorem investigare, qui quotidie in templo doceat. Sed ideo adversum me in tenebris congregamini, quia potestas vestra in tenebris est. Tunc discipuli ejus, relinquentes eum, omnes fugerunt. Impletur sermo Domini quem dixerat, quod omnes discipuli scandalizarentur in illo
Abbreviated transcription (Latin):
gamus admortẽ: ut confidẽtũ
igaudium passuri uideant
Dederat aut̃ tradicor eꝰ signũe
dicens. Quẽ cũq osculatꝰ fuero
ipse ẽ. T enete eum: ⁊ ducite cau¬
ẽ eum. Impudens quidẽ ⁊sce¬
lerata confidentia magistrum
uocare:⁊ osculum ei ingerete.
quem tradebat. Tamen ad huc¬
habet aliquid deuerecundia
discpłi: cum ñ eũ palam tradi¬
dit ꝑsecutorib. s ꝑsignũ oscul¬
R. Suscepit aut̃ dominus osculĩ
traditoris: ñ quosimulare nos
doceat. s ne ꝓditionẽ fugere
uideatur: simul ⁊ illud dauit¬
cum complens. cũ hisquiodcti
pacem eram pacificus. Ulnus
aut̃ quidã decirum stantibis
educens gladium ꝑcussit scriũ
summi sacerdotis: ⁊ amputauit
iliauriculam. Petrus hoc fecit
ut iohes euuangłista declarat:
codem nimirum mentis ardore.
quo cetera fecerat. Sciebat enim:
quomodo finees piuendo sacͥ¬
lagos. meiredem iustitiȩ ⁊ sacer¬
dotii ꝑhempnis acceperit. Lucas

Expanded text:
pergamus ad mortem, ut confidentiam, pergamus ad mortem, ut confidentiam, et gaudium passuri videant. « Dederat autem traditor eis signum, dicens: Quemcunque osculatus fuero, ipse est, tenete eum et ducite caufuero, etc. Impudens quidem et scelerata confidentia, magistrum vocare, et osculum ei ingerere, quem tradebat. Tamen adhuc aliquid habet de verecundia discipuli, cum non eum palam tradidit persecutoribus, sed per signum osculi. Suscepit autem Dominus osculum traditoris, non quo simulare nos doceat, sed ne proditorem fugere videatur, simul et illud Davidicum complens: Cum his qui oderunt pacem eram pacificus . Unus autem quidam de circumstantibus educens gladium, percussit servum summi sacerdotis, et amputavit illi auriculam. Petrus hoc fecit, ut Joannes evangelista declarat, eodem nimirum mentis ardore quo caetera fecerat. Sciebquomodo Phinees puniendo sacrilegos mercedem justitiae et sacerdotii perennis acceperit. Lucas
Abbreviated transcription (Latin):
Ñ tes. Solꝰ orat ꝓom̃ib: sicut ⁊ solꝰ
patitur ꝓuniu̾sis languescebãt
aut̃ ⁊ opprimebant᷑ apłorum
Roculi: negatione uicina. Et ue¬
nis inmanus peocatoꝵ. Cũ dixis¬
set dormite iã ⁊ requiescite. ⁊ ad
uingeret sufficit. ac deinde
inferret uenit hora. ecce tradet᷑
filius hominis:
.utiq intelligit᷑ post il¬
lud quod eis dictum ẽ. dormite
iã ⁊ requiescite. siluisse dñm ali¬
quantulum ut hoc fieret. quod
ꝑmiserat: ⁊ tunc intulisse. ecce ad¬
ꝓpinquauit hora siue uenit
hora. Ideo post illa uerba. posi¬
tum ẽ sufficit. id: qd̾ requieuistis iã¬
suffic̃ d q cõmemorata ñ ẽ ipsa int̾ positio
silentii dñi. ⁊ ꝓpt̾ea cartat intellectum:
ut millis uerbis alia ꝓnũtiatio
te penitentia impetrauerat eo¬
rigendũ: securus depassione
ꝑgit ad ꝑ secutores. ⁊ ultro sei¬
ficiendum p̃bet:dicitq discir
surgite eamus: ecce qui metrat
ꝓpee. Non uos inueniant que
timentes. ⁊ retractantes: ultro

Expanded text:
avati. Solus orat pro omnibus, sicut et solus patitur pro universis: languescebant autem et opprimebantur apostolorum oculi negatione vicina. Et,n manus peccatorum. » Cum dixisset: « Dormite jam et requiescite, » et adjungeret: « Sufficit, » ac deinde inferret: « Venit hora, ecce tradetur Filius hominis, » utique intelligitur post illud quod eis dictum est: « Dormite et requiescite, » siluisse Dominum aliquantum, ut hoc fieret quod praemiserat, et tunc intulisse: « Ecce appropinquabit hora, sive venit hora; » ideo post illa verba positum est: « Sufficit, » sufficit. sed quia commemorata non est ipsa interpositio silentii domini, propterea coartat intellectum, ut in illis uerbis alia pronuntiatio uente poenitentia impetraverat corrigendum securus, de passione sua pergit ad persecutores, et ultro se interficiendum praebet, dicitque discipulis: Surgite, eamus; ecce qui me  Non vos inveniat quasi timentes et retractantes, ultro
Abbreviated transcription (Latin):
erigerent᷑ uexilla martirii: ⁊ quo¬
modo ꝓnob̾ maledictum ctud
factus ẽ ⁊ flagellatus ẽ ⁊ crucit¬
xus: sic ꝓomĩũ salute quali
noxius inter noxios crucifigiꝰ
Et dabant ei bibere myrratun
meam ueram: quomodo factas
in amaritudinẽ uitis aliens
amara uitis amarũ uinũ fecit.
tur quod scriptum ẽ. Dederũt
incibum meum fel: ⁊ insitimea
potauerunt me acceto. Quod
aut̃ dicit᷑ ⁊ ñ accepit. uel scd̃m
matħm cũ gustasset noluit bi¬
bere: hoc indicat quod gustaue¬
rit quidẽ ꝓ nob̾ mortis amaritu¬
dinem: s tertia die resurrexerit.
git᷑ ñ accepit. ut biberet. Gusta¬
uut aut̃ sicut matheus testis ẽ.
ut quod idem matheusait no¬
luit bibere. hoc marcꝰ dixerit
ñ accepit: tacuerit aut̃ quod gu¬
stauerit. S ⁊ hoc quod ait marcꝰ
mirratũ uinum: intelligendũ ẽ
matheum dixisse cum felle mix¬
tum. fel quippe ꝓ amaritudine
posuit: ⁊ mirratum enim unum
amarissimum ẽ: quã ꝗͣ fieri possit

Expanded text:
i. Et quomodo pro nobis maledictum crucis factus est, et flagellatus, et crucifixus, sic pro omnium salute quasi noxius inter noxios crucifigitur. « Et dabant ei bibere myrrhatummeam veram, quomodo conversa es in amaritudinem vitis alienae? » Amara vitis amarum vinum facitur quod scriptum est: Et dederunt in cibum meum fel, et in siti mea potaverunt me aceto . Quod autem dicitur: Et non accepit, vel secundum Matthaeum: Cum gustasset, noluit bibere, hoc indicat, quod gustaverit quidem pro nobis mortis amaritudinem, sed tertia die resurrexit. gitur non accepit ut biberet. Gustavit autem sicut Matthaeus testis est, ut quod idem Matthaeus ait: Noluit bibere, hoc Marcus dixerit, Non accepit, tacuerit autem quod gustaverit. Sed et hoc quod Marcus ait myrrhatum vinum, intelligendum est Matthaeum dixisse cum felle mixtum. Fel quippe pro amaritudine posuit, et myrrhatum enim vinum amarissimum est: quanquam fieri possit
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerint. auc mors imminens.
si remanserint. Si aũt de comsum¬
matione mundi intelligitur: hoc
p̃cipit ut ñ refrigescat fides nrã.
mopere di torpeamus uirtutum¬
.x. sabbato. hec ⁊ enim di locutio
partim ad captiuitatẽ uidaicã
quȩ aromanis factaẽ: partim ad
diem iuditii ꝑtinet. Nã ⁊ apud
matheum: ita discipuli dñm cum
hec eẽt locuturus. interrogasse le¬
gunt᷑. Dic nob̃ quando hec erũc.
⁊ quod signũ aduentus tui. ⁊ cõsũ¬
⁊ mationis scłi. Erunt enim dies illi

Expanded text:
voluerint, aut mors imminens, voluerint, aut mors imminens, si remanserint. Si autem de consummatione mundi intelligitur, hoc praecipit ut non refrigescat fides nostrain opere Dei torpeamus virtutum sabbato. Haec enim Domini locutio partim ad captivitatem Judaicam quae a Romanis facta est, partim ad diem judicii pertinet. Nam et apud Matthaeum ita discipuli Dominum, cum haec esset locuturus, interrogasse leguntur: Dic nobis quando haec erunt et quod signum adventus tui, et consummationis saeculi? Erunt enim d
Abbreviated transcription (Latin):
do habemus. Et qui oꝑatur in
eccła acsicut paulus ⁊ apollo
plantat ⁊ rigat: ñ respitiat sp̃ẽ se¬
cularẽ eui renuntiauit: nec retina¬
resumere incautus p̃sumat. Lle
aut̃ peregrinantib ⁊ nutrientib
in illis dieb. ue p̃senti captiuita¬
de p̃gnantib ⁊ nutrientib: quarũ
uel uteri uel manus filiorũ sarci¬
na p̃grauatȩ. fugȩ necessitatẽ
ñminimũ impediũt. Lege regũ
hẏstoriã: ubi uxor ionathȩ malũ
captiuitatis p̃ꝓꝑa fuga uitando.
lapsum sinu filiũ ꝑpetuo claudũ
recepit. Orate uero ut hicme ñfiant.
ti Inmatheo scriptum ẽ orate autẽ:
ut ñ fiat fuga urã hyeme uel sab¬
bato. Si decaptiuitate ierłm uolu¬
erimus accipere. quando atito ⁊ ue¬
spasiano capta ẽ: orare debent. ne
fuga eorũ hieme uel sabbato fiat:
quia inaltero duritia frigoris ꝓhi¬
bet ad solitudinẽ ꝑgere: ⁊ in mon¬
tib desertisq latitare: in altero
aut trans gressio legis ẽ sifugere

Expanded text:
Deo habemus . Et qui operatur in Deo habemus . Et qui operatur in Ecclesia, ac sicut Paulus et Apollo plantat et rigat , non respiciat spem saecularem, cui renuntiavit, nec retinaresumere incautus praesumat. Vae autem praegnantibus et nutrientibus in illis diebus. Vae praesenti captivitate praegnantibus et nutrientibus, quarum vel uteri vel manus filiorum sarcina praegravatae, fugae necessitatem non minimum impediunt. Lege Regum historiam, ubi uxor Jonathae malum captivitatis praepropera fuga vitando lapsum sinu filium perpetua claudum recepit. Orate vero ut hieme non fiant. In Matthaeo scriptum est: Orate autem ut non fiat fuga vestra hieme vel sabbato. Si de captivitate Jerusalem voluerimus accipere, quando a Tito et Vespasiano capta est, orare debent ne fuga eorum hieme vel sabbato fiat, quia in altero duritia frigoris prohibet ad solitudinem pergere, et in montibus desertisque latitare; in altero aut transgressio legis est, si fugere
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ desolationis stare ubi ñde¬
bet. hoc ẽ hereses ⁊ flagitia regna¬
re inter eos qui cȩlestib misteriis
uidebant᷑ eẽ consecrati: cũ oꝑan¬
us iniquitatem. loquentes men¬
datium. uros sanguinũ ⁊ dolosos
quos abominatur dñs. pacem
sideliũ turbare ꝑpenderimus:
tunc quicumq in iudea hocẽ
inconfessione uere fidei ꝑsisti¬
mus. ñ terrenis infimisq actibꝰ
mancipari: s tanto altius uir¬
tutum culmen debemus ascẽ¬
dere. quanto plures ampla ⁊er¬
rabunda uitiorũ sequi itinera
iudemus. Tunc qui suꝑ tectũ ẽ
hocẽ qui excedens animo carna¬
lia. iamquã inaura lib̃a spirita¬
liter uiuit. ne descendat ad in¬
simos actus pͥstine conuersatio¬
nis: neq ea quȩ relinquerat mũdi
carnisue de sideria repetat. Domꝰ
ipsa in qua degimus. nr̃a intelli¬
genda ẽ caro. Da qua dicit apłs.
Sennus enim quia si terrestris
domus nr̃a huius habitationis
dissoluat᷑. quod edifficationẽ ex

Expanded text:
tionem desolationis stare ubi non detionem desolationis stare ubi non debet, hoc est haereses et flagitia regnare inter eos qui coelestibus mysteriis videbantur esse consecrati, cum operantes iniquitatem, loquentes mendacium, viros sanguinum et dolosos quos abominabitur Dominus, pacem fidelium turbare perpenderimus, tunc quicunque in Judaea, hoc est in confessione verae fidei persistimus, non terrenis infirmisque actibus mancipari, sed tanto altius virtutum eulmen debemus ascendere, quanto plures ampla et errabunda vitiorum sequi itinera videmus. Tunc qui super tectum est, hoc est qui excedens animo carnalia, tanquam in aura libera spiritualiter vivit, ne descendat ad infimos actus pristinae conversationis, neque ea quae reliquerat mundi carnisve desideria repetat. Domus ipsa in qua degimus, nostra intelligenda est caro, de qua dicit Apostolus: Scimus enim quod si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex
Abbreviated transcription (Latin):
Pocest aut̃ simpliciter aut de
antixpõ accipi. aut de imagine
cesaris quã pilatus posuit intẽ¬
plo: aut deadriani equestri sta¬
tua. quȩ in ipso scõscõrũ loco mul¬
do tempore stecit. Ab hominatio
quoq seđm ueterẽ scripturã ide¬
lum nuncupat᷑: udcirro addit¬
dis desolationis: quod indesoli¬
to templo atq deserto idolũ po¬
E situm sit. Tunc qui inuideas
fugiant in montes: ⁊ qui suꝑtec¬
tum. ne descendat indomũ: nec
introeat tollere aliquid dedomo
sua. Et qui in agro erit. ñ reuertas
recro tollere uestimentũ suum.
Hec iuxta litterã facta cẽ con¬
stat. cũ ad ꝓpinquante romano
bello. ⁊ exterminio udaice grisd̃
oraculo admonit. om̃s qui crãt
inꝑuintia xp̃iani longius disceᷤᷤ¬
srunt ut eccłastica narrat histo¬
na: i transiordanẽ secedentes ma¬
nebant ad tempus inciuitate
pella. subtutela agrippe regis
semꝑ romanoꝵ imꝑio subditus
agebat. Iuxta uero sensus spiri¬
iales cum uiderimus abomina¬

Expanded text:
Potest autem simpliciter aut de Antichristo accipi, aut de imagine Caesaris quam Pilatus posuit in templo, aut de Adriani equestri statua, quae in ipso Sancto sanctorum loco ure stetit. Abominatio quoque secundum veterem Scripturam idolum nuncupatur. Et idcirco additur, desolationis, quod in desolato templo atque deserto idolum positum sit. Tunc qui in Judaea sunt fugiant in montes. Et qui super tectum, ne descendat in domum, nec introeat tollere aliquid de domo sua. Et qui in agro erit, non revertatur retro tollere vestimentum suum. Haec juxta litteram facta esse constat, cum appropinquante Romano bello et exterminio Judaicae gentis, oraculo admoniti, omnes qui erant in provincia Christiani longius discesserant, ut ecclesiastica narrat Historia, et trans Jordanem sedentes, manebant ad tempus in civitate Pella sub tutela Agrippae regissemper Romanorum imperio subditus agebat. Juxta vero sensus spiritales, cum viderimus abomina
Abbreviated transcription (Latin):
rarum pondere grauioꝵ: tanto ẽ
Namq trib annis ⁊ dimidio. dan
si scĩ ioħis conici potest. eccłã pe
tatis uidaice tempꝰ referunt: ubi
multi xpõs se eẽ dicentes. deceptas
post se cateruas ppłi trahebant. S
notandum qͦd milla miserabilis ⁊
misere ciuitatis obsidione. nullus
erat fidelis. adquẽ diuina exorta¬
tio ne ꝑuersoᷤ magistros sequeret᷑
sien deberet:uerum om̃s parit̾ ⁊
minores ⁊ maiores ⁊ obsessi. ⁊obsi¬
dentes alieni axpo durabant. yn¬
de melius de hereticis accipien¬
dum: qui contra eccłam uenien¬
tes. xpõs se eẽ mentirent᷑. Quorũ
pͥmus symonmagus fuit extremꝰ
aut̃ ille maior ceteris ẽ antixp̃s.¬

Expanded text:
rarum pondere gravior, tanto estrarum pondere gravior, tanto estNamque tribus annis ac dimidio, quantum si S. Joannis conjici potest, Ecclesiam per tatis judaicae tempus referunt, ubi multi christos se esse dicentes, deceptas post se catervas populi trahebant. Sed notandum, quod in illa miserabilis et miserae civitatis obsidione nullus erat fidelis, ad quem divina exhortatio, ne perversos magistros sequeretur, fieri deberet: verum omnes pariter, et minores et majores, et obsessi et obsidentes, alieni a Christo durabant. Unde melius de haereticis est accipiendum, qui contra Ecclesiam venientes christos se esse mentirentur. Quorum primus Simon Magus fuit, extremus autem ille major caeteris, est Anti
Abbreviated transcription (Latin):
antixpĩ ꝓprie congruũt. quando
ũ solum tormenta crebriora ⁊ acer¬
biora quã prius consueuerant
ingerenda sunt fidelib: s quod
grauus ẽ. signoꝵ quoq oꝑatio
eos qui tormenta ingerunt comi¬
tabitur. deste apło qui ait. Cuius
ẽ aduentus scđ̾m oꝑationẽ satha¬
ne. inomĩ seductione. signis ⁊ ꝓ
digiᷤ mendatii. Quanta enim sq
miracula. quot iurtutes sc̃i nar¬
tyres corã ꝑsecutorib fecert̃. nec con
credere illi. neq aꝑsequendo cessr
uoluerunt. Quis gͦ ad fidẽ comie¬
titur increduluf. Cuiuis iãcredi¬
tis ñ pauet ⁊ concutit᷑ fides quib
ꝑsecutor pictatis sit etiam opato
bit electis: uͥ ut suꝑna grãquȩ iunt¬
tutem pacienti ꝑ piis largit᷑ po¬
tentiã ꝑsequendi actribulandi
citius demat impiis Ynde ꝓ uid
pietate subiungitur. Et nͥbitu¬
asset dñs diesñ fuiss salua omĩs e¬
ro. S ꝓpt̾ electos quos elegit. bitu¬
aint dies. hec ⁊ enim tribulatio
quanto ceteris que p̃cessere p̃ssu¬

Expanded text:
ti proprie congruunt, quando non solum tormenta crebriora quam prius consueverunt, ingerenda sunt fidelibus, sed quod gravius est signorum quoque operatio eos qui tormenta ingerunt, comitabitur: teste Apostolo, qui ait, Cujus est adventus secundum operationem Satanae, in omni seductione, signis, et prodigiis mendacii . Quanta enim saepe miracula, quot virtutes sancti martyres coram persecutoribus fecerunt, nec tamen credere illi neque a persequendo cessare voluerunt. Quis ergo ad fidem convertitur incredulus, cujus jam credentis non pavet et concutitur fides, quando persecutor pietatis fit etiam operator bit electis, nisi ut superna gratia quae virtutem patientiae piis largitur, potentiam persequendi ac tribulandi citius demat impiis? Unde provida pietate subjungitur. Et nisi breviasset Dominus dies, non fuisset salva omnis caro. Sed propter electos quos elegit, breviavit dies. Haec etenim tribulatio quanto caeteris quae praecessere pressu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tẽptari. Unde ⁊ inoratione
ducas intemptationẽ. quã infer
nitus refutantes: s uires susti¬
nendi intẽptationib dep̃cãtes.
Ergo ⁊ inp̃sentiarũ uait ugila¬
de ⁊ orate ne tem ꝓtemini: s ne
intretis intẽptationẽ.: hoc ẽ tẽp

Expanded text:
non tentari. Unde et in Oratione non tentari. Unde et in Oratione ducas in tentationem, quam ferre  tentationem penitus refutantes, sed vires sustinendi in tentationibus deprecantes. Ergo et in praesentiarum non ait: Vigilate et orate, ne tentemini; sed, ne intretis
Abbreviated transcription (Latin):
qua cum pͥmus ipse inuocat. Ip¬
se emimẽ bonus pastorqui animã¬
suã dando ꝓ ouib suis. umũ dedu¬
ob gregib ouile ꝑfecit. Iid̾oq u¬
musq uoce gregis auxiliũ patͥs
flagitat: ut nos utriusq exẽplo
illius informati. ubi ad uersa im¬
minere senserimus. nos patrem
d̃m: hebrei abba inuocantes. una
sidi ⁊ caritatis deuotione p̃sidi¬
um cȩleste queramus. Uude
doctor egregius formam docen¬
di adnõ sumens: ita suos alloqͥt᷑
auditores. Accepistis spm̃ ad¬
optionis filiorũ: in quo clamamꝰ
abba pat̾. Abba nimirum illi
qui deisrłitico ppło: nos pater
qui degentib ad fidẽ xp̃i uenimꝰ.
ft uenit: ⁊inuenit eos dormien¬
ts ⁊ ait petro. Symon dormis:
Nonpotiusti una hora uigilare
mecum Ille qui supra dixerat
etiam siom̃s seandalirati fuerĩt
ego nunquã scandalirabor nũc
tristicie magnitudine somnum
te: ut ñintretis intẽptationẽ.
mpossibileẽ humanã animã

Expanded text:
gua eum primus ipse invocat. Ipgua eum primus ipse invocat. Ipse est enim bonus pastor, qui, animam dando pro ovibus suis, unum de duobus gregibus ovile perficit. Ideoque utriusque voce gregis auxilium Patris flagitat, ut nos utrique exemplo illius informati, ubi adversa imminere senserimus, nos, Patrem Deum, Hebraei, Abba, invocantes, una fidei et charitatis devotione praesidium coeleste quaeramus. Unde doctor egregius formam docendi a Domino sumens, ita suos alloquitur auditores: Accepistis Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba pater . Abba nimirum illi, qui de Israelitico populo, nos Pater, qui de gentibus ad fidem Christi venimus. Et veniens invenit eos dormientes, et ait Petro: Simon, dormis? Non potuistmecum? Ille qui supra dixerat: Etiamsi omnes scandalizati fuerint, ego nunquam scandalizabor, nunc tristitiae magnitudine somnum te, ut non intretis in tentationem. Impossibile est humanam animam
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enim dixit: Pater sifien
potest: cranseat ane calix iste.
Ecce habens uoluntatẽ huma¬
Enam exp̃ssam uide iã rectũ cor
S ñ quod ego uolo: s quod tu
Nonueni inquit facere uolun¬
tatem meam: s uoluntatẽ euis
qui misit me. Suam uolũtatẽ
dixit quã temporalit̾ sũpsit e
uirgine: uoluntatẽ uero eius
qui eum misit. eam uidelicet siguĩs
quam intẽporalit̾ ȩternus habur
cum patre cõmunẽ. Orat transir
calicẽ: ut ostendat uere quia ⁊
homo erat reminiscens aut̃ ꝓpt
quod missus ẽ. ꝑficit dispensat¬
onem adquã missus ẽ: ⁊ clamat
ñ moriente: scđ̾m carnẽ uidelicet transes
ait calixiste. Merum quia ñ aliter
hoc fiet:ait: ñ quod ego uolo.s.
quod tu. Quodaut̃ patrẽ inuo¬
cans duplici nomine dicitur
abba quod ⁊ pater significat
S abba hebreum ẽ. patͥ grecũ
ẽ ⁊ latinum. Ut gͦ utrumq ppłm
in eum crediturũ. ab utibq cũ
inuocandũ cẽ doceret: utraq lin¬

Expanded text:
id enim dixit? Pater, si fieri id enim dixit? Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Ecce habes voluntatem humanam expressam. Unde jam rectum cor: Sed non quod ego volo, sed quod tu. Non veni, inquit, facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Suam voluntatem dixit, quam temporaliter sumpsit ex virgine; voluntatem vero ejus, qui eum misit, eam, videlicet, signans, quam intemporaliter aeternus habuit cum patre communem. Orat transire calicem, ut ostendat vere quod et homo erat. Reminiscens autem et propter quod missus est, perficit dispensationem ad quam missus est, et clamat: non moriente, secundum carnem videlicet, transeat, ait, calix. Verum quia non aliter hoc fiet, ait: « Non quod ego volo, sed quod tu. » Quod autem Patrem invocans, duplici nomine dicit, abba, quod et pater significat, sed abba Hebraeum, pater Graecum est et Latinum. Ut ergo utrumque populum in eum crediturum, ab utroque eum invocandum esse doceret, utraque lin
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑior. gerit cimentis affectũ.
Ille enim quasi homo iuim mor¬
tis ignorat: iste aut̃ quasi ds
incorpore constitutus. fragili¬
tatem carnis exponit: ut eorũ
quisacramentũ. incarnatio¬
nis aburant excluderetur
impietas. Deniq ⁊ hoc dixit
⁊ manicheus non credidit: ua¬
lentinus negauit.: marcion fan¬
tasma uidicauit. Eoaũt usq
hominẽ quẽ ueritate corꝑis
demonstrabat: equabat. affectu:
ut diceret. s tamen ñsicut ego
uolo s sicut tuuis. Suscepit gͦ
uoluntatem meã: suscepit tri¬
stitiam meã. Confidenter tristi¬
tiam nomino: quia crucẽ p̃dico.
Mea ẽ uoluntas quã suam dixit:
quia ut homo suscep̃ cristiciã meã.
ut homo locutꝰ ẽ. Et id̾oait.ñsic̃ ego uolo:
s sic̃tuiuis. Mea est tristicia: quã meo
suscepit affectu: Ergo ꝓme doluit
qui ꝓse nichil habuit quod do¬
leret:⁊ sequestrata d electatione
diuinitatis ȩternȩ. tedio meȩ infir¬
mitatis afficitur. Tristis ẽ inquit
anima mea usq ad mortẽ. Non ꝓpt̃

Expanded text:
superior gerit timentis affectum. Ille enim quasi homo uim mortis iin corpore constitutus, fragilitatem carnis exponit, ut eorum qui sacramentum Incarnationis abjurant excluderetur impietas. Denique et hoc dixit, et Manichaeus non credidit, Valentinus negavit, Marcion phantasma judicavit. Eo autem usque hominem, quem veritate corporis demonstrabat, aequabat affectu, ut diceret: Sed tamen non sicut ego volo, sed sicut tu vis. Suscepit ergo voluntatem meam, suscepit tristitiam meam. Confidenter tristitiam nomino, quia crucem praedico. Mea est voluntas quam suam dixit, quia ut homo suscepit tristitiam meam, ut homo locutus est: Et ideo ait: Non sicut ego volo, sed sicut tu vis. Mea est tristitia, quam nemo suscepit affectu. Ergo pro me doluit, qui pro se nihil habuit quod doleret. Et sequestrata delectatione divinitatis aeternae taedio meae infirmitatis afficitur. Tristis est, inquit, anima mea usque ad mortem. Non propter
Abbreviated transcription (Latin):
tibi obitiunt᷑ ab his: Illeautꝰ
tacebat:⁊ nichil respondit. In
p̃ceps ⁊ in paciens. ñ inueniens
calũpniȩ locum. excutit deso¬
lio pontificẽ: ut insaniam mt̃¬
tis motu corporis demonstrant
Quanto iħs tacebat ad indiguos
responsione sua falsos testes ⁊ sa¬
cerdotes impios. tantomagis põ¬
tiphex furore suꝑatus. eum ad
respondendũ ꝓuocat: ut exqui¬
libet occasione sermonis. lo¬
cum inueniat acusandi nichi¬
ominus iħs tacet. Sciebat ciĩ
quasi ds: quicquid respondisst
Etorquendũ ad calũpniã. Rur¬
sum summus sacerdos intero
scriptum ẽ: quod interroganti
iad iuranti se pontifici si eẽt
xp̃s. responderit tu dixistĩ. ꝓ qͦ
marcus posuit ego sum: ut ui¬
delicet ostenderet tantũ uale¬
re quod eidicitur iħs tudixisti.
contẽptus. infirmitas. ⁊ crux cõ¬
tumelia ẽ: uide quia ꝑhanc
filius hominis addexterã di
patris sessurus expartu uirgi¬
nis homo natus. in sua cũ cęli
nubib ẽ maiestate uenturus.

Expanded text:
objiciuntur ab his? Ille autem tacebat, et nihil respondit. » Ira praeceps et impatiens, non inveniens calumniae locum, excutit de solio pontificem, ut insaniam mentis motu corporis demonstraret. Quanto Jesus tacebat ad indignos responsione sua, falsos testes et sacerdotes impios, tanto magis pontifex furore superatus, eum ad respondendum provocat, ut ex qualibet occasione sermonis locum inveniat accusandi, nihilominus Jesus tacet. Sciebat enim, quasi Deus, quidquid respondisset, torquendum ad calumniam. Rursum summus sacerdos interroscriptum est, quod interroganti et juranti se pontifici, si esset Christus, responderit: Tu dixisti, pro quo Marcus posuit, « Ego sum, » ut videlicet ostenderet tantum valere quod dixit Jesus, « Tu dixisti: » contemptus, infirmitas et crux contumelia est, vide quia per haec Filius hominis ad dexteram Dei Patris sessurus, et ex partu virginis homo natus, in sua cum coeli nubibus est majestate venturus.
Abbreviated transcription (Latin):
suoscasses deneat. Yerbi grã. Mar¬
trqͥ pro confessione dñi sangui¬
nẽ fudit. tẽptatus quidẽ ẽ: s
tẽptationiᷤ xetib ñligatus. Qui
aut̃ negat: inplagas tẽp̃tationis
incurrit. Sp̃s quidẽ ꝓmtus ẽ ca¬
to uero infirma. Hoc aduersum
temerarios dictum ẽ: qu quicd
crediderint. putant se posse cõ¬
sequi. Itaq quantum de ardo¬
re mentis confidimꝰ. tantum de
carnis fragilitate dimeamus.
⁊ aduersum euticianos quidicũt
unam in mediatore dđi ⁊ hominũ
unam fuisse uoluntatẽ. Cum
enim dicit᷑. sp̃s quidẽ ꝓnitus ẽ
caro aut̃ infirma: duas quidẽ¬

Expanded text:
i gratia, martyr, qui pro confessione Domini sanguinem fudit, tentatus quidem est, sed tentationis retibus non ligatus. Qui autem negat, in plagas tentationis incurrit. « Spiritus quidem promptus, caro autem infirma. » Hoc adversum temerarios dictum est, quia quidquid crediderint, putant se posse consequi. Itaque quantum de ardore mentis confidimus, tantum de carnis fragilitate timeamus. s adversum Eutychianos, qui dicunt unam in Mediatore Dei et hominum unam fuisse voluntatem. Cum enim dicit: « Spiritus quidem promptus est, caro vero infirma, » duas
Abbreviated transcription (Latin):
cridium. Exurget autem gens
stat aut̃ hec ante ultimos acerbis¬
simosq dolores quibus omĩb
ẽ uastata. inmo erasa ꝓuintia:
hoc ẽ tempore uidaice seditionis
ad litteram contigisse. Potest
uero regnũ suꝑ regnũet pestilentia eoꝵ
quorũ sermo serpit ut cancer:⁊
fames audiendi uerbũ di. ⁊ cõ

Expanded text:
excidium. Exsurget autem gens excidium. Exsurget autem gens stat autem haec ante ultimos acerbissimosque dolores, quibus omnis est vastata, imo erasa provincia, hoc est tempore Judaicae seditionis, ad litteram contigisse. Potest vero regnum super regnum, et pestilentia eorum quorum sermo serpit ut cancer, et fames audiend
Abbreviated transcription (Latin):
pusq libertatis iamiamq app¬
pinquare referrent. Multi in ȩcele¬
sia ipsis etiam temporib apłorũ
heresiarche ꝓdiere:qui inter alia
pistola ad thessalonicenses damp¬
nat. Multi in nomine. xp̃i uenere
gus: cui sic̃ inact̾ib apłoꝵ legimꝰ.
auscultabant omnes qui insama¬
ria erant. aminimo usq ad maxi¬
mum. dicentes. hic ẽ uirtus dĩ que
uocatur magna: eo quod multe.¬
multo tempore magicis suis dem̃¬
tasset eos. Cum audieritis autem
bella:⁊ opiniones belloꝵ: ne timu¬
iritis. Oportet enim fieriis: ñdũ
finis. Bella ad hostes ꝑtinent: se¬
ditiones adciues: quȩ utraq tem¬
pore dñice passionis inpopulo ui¬
osum latronem elegit. satis suꝑq
constat habundasse. S his aduẽ¬
tantib apostoli ne terreantur
nierosolimã uideamq: deserant.
ammonentur: quia uidelicet ñ¬
statim finis. qͥa inquadra gesi¬
mum potius differendus sit an¬
num: idẽ desolatio ꝓuintie. ulti¬
mumq urbis. ac templi sequat᷑

Expanded text:
pusque libertatis jam jamque appropinquare referrent. Multi in Ecclesia ipsis etiam temporibus apostolorum haeresiarchae prodiere, qui, inter alia ostolus in Epistola ad Thessalonicenses damnat. Multi in nomine Christi venere gus: cui, sicut in Actibus apostolorum legimus, auscultabant omnes qui in Samaria erant a minimo usque ad maximum, dicentes: Hic est virtus Dei quae vocatur magna, eo quod multo tempore magicis artibus suis dementasset eos . Cum audieritis autem bella et opiniones bellorum, ne timueritis. Oportet enim fieri, sed nondum finis. Bella ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Quae utraque a tempore Dominicae passionis in populo Juosum latronem elegit, satis superque constat abundasse. Sed his adventantibus apostoli ne terreantur, ne Jerosolymam, Judaeamque deserant, admonentur, quia videlicet statim finis, quae in quadragesimum potius differenda sit annum, id est desolatio provinciae, ultimumque urbis ac templi sequatur