comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris accusent Unde ⁊ eabona que
ext̾ius fuint. neqͣqͣm bona ẽẽ iam
cessent: que quasi ꝑ studium cur¬
gide cogitationis exbibent᷑. Qͥ sepe
dictis sius semetip̃os feriunt ig¬
norant. S qr iustum uirũ sophar
hactenus rep̃hendendo corripuit.
nune uelut docendo subiungit:

Expanded text:
ris accusent. Unde et ea bona quae ris accusent. Unde et ea bona quae exterius fiunt, nequaquam bona esse jam censent, quae quasi per studium turgidae cogitationis exhibentur. Qui saepe dictis suis semetipsos feriunt ignorant. 351 Sed quia justum virum Sophar hactenus reprehendendo corripuit, nunc velut docendo subjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ insensibilitatem. Omĩs nanq ani¬
mus. qui distͥctionis intime consi¬
derationi se subicit. ex eius ꝓtinus
timore mollescit. eumq sagicta di¬
uine formidinis penetrat: qr infir¬
ina uiscera ꝑhumilitatẽ gestat. Qͥs¬
quis aut̃ ꝑtinatia insensibilitatis
obdurescit. qͣsi cor firmat: ne hoc
iacula cimoris suꝑni ꝯfodiant. Un
pideum collit: cum a nob̃ suꝑbie
duriciam subtrahit. Et cor carne¬
um tribuit: cum eandem ꝓtinus
nr̃am duriciam ad sensi bilitatẽ
uertit. ꝑmanus uͦ ut iam crebro
dociumus: oꝑa designant᷑. Cũ cul¬
largitoris gr̃am de uircute oꝑum
suꝑbire. Qui enĩ inconspectu e t̾ni
iuclicis loquens sibi bona q̃ facit
tribuit: ad dm̃ manꝰ suꝑbiens ten¬
dit. Sic ꝓfecto contra electos reꝓbi.
sic contra catholicos heretiei semꝑ
effrenant᷑: ut cum obuirgare fẽa
nequeunt. bonos rep̃hendere de fae¬
torum elatione moliant᷑: qͣtuius
eos qͦs redarguere ex infirmitate
actionis ñ ualent. ex crimine cumo¬

Expanded text:
insensibilitatem. Omnis namque a intus qui districtionis intimae considerationi se subjicit, ex ejus protinus timore mollescit; eumque sagitta divinae formidinis penetrat, quia infirma viscera per humilitatem gestat. Quisquis autem pertinacia insensibilitatis obdurescit, quasi cor firmat, ne hoc jacula timoris superni confodiant. Undpideum tollit cum a nobis superbiae duritiam subtrahit, et cor carneum tribuit cum eamdem protinus nostram duritiam ad sensibilitatem vertit. Per manus vero, ut jam crebro docuimus, opera designantur. Cum cullargitoris gratiam de virtute operum superbire. Qui enim in conspectu aeterni judicis loquens sibi bona quae facit tribuit, ad Deum manus superbiens tendit. Sic profecto contra electos reprobi, sic contra catholicos haeretici semper effrenantur, ut cum objurgare facta nequeunt, bonos reprehendere de factorum elatione moliantur, quatenus eos quos redarguere ex infirmitate actionis non valent, ex crimine tumo
Abbreviated transcription (Latin):
districtius hoc quod inse ab alio de¬
linquit᷑ abhorrescit. Unde fit ut
uueniat᷑ quisq tardus ad ueniã:
quo ꝓficiendo factus cautus ad
culpam: & quo ip̃e excedere in alte¬
rum metuit: hoc qd̃ in se erceditur
punire duruis exquirit. S quid
hac doloris macula repperiri det̾iꝰ
potest. q̃ in conspectu uidicis cari¬
catem ñ inquinat s necat. uitã
quippe anime quelibet culpa pol¬
luit: seruatus uero ꝯtͣ ꝓximum
dolor ocerdit. Menti nanq ut gla¬
dius figit᷑ &e inuerone illiꝰ ipsa
uiscerum occulta ꝑforant᷑. eͥ scł
a cransfixo corde si priꝰ ñ educit᷑. ni¬
chil inp̃cib diuini oꝑis optinet᷑.
qr ⁊ uulneratis menbris imponi
salutis medicamina nequeunt:
nisi ferrum auulnere ante subtͣ¬
hatur. Hinc ẽ eium qd̃ ꝑsemetip¬
sam ueritas dieit. Nisi remise¬
ritis hominib pecc̃a eoꝵ: nec pater
ũr qui incelis ẽ remittet uobis pec¬
cata ur̃a. Hinc it̾um ad monet di

Expanded text:
districtius hoc quod in se ab alio dedistrictius hoc quod in se ab alio delinquitur abhorrescit. Unde fit ut eo inveniatur quisque tardus ad veniam, quo proficiendo factus est cautus ad culpam; et quo ipse excedere in alterum metuit, hoc quod in se exceditur punire durius exquirit. Sed quid hac doloris macula reperiri deterius potest, quae in conspectu judicis charitatem non inquinat, sed necat? Vitam quippe animae quaelibet culpa polluit, servatus vero contra proximum dolor occidit. Menti namque ut gladius figitur, et mucrone illius ipsa viscerum occulta perforantur. Qui scilicet a transfixo corde, si prius non educitur, nihil in precibus divinae opis obtinetur, quia et vulneratis membris imponi salutis medicamina 353 nequeunt, nisi ferrum a vulnere ante subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: Nisi remiseritis hominibus peccata eorum, nec Pater vester qui in coelis est remittet vobis peccata vestra . Hinc ad
Abbreviated transcription (Latin):
ratione cessat erhibere festinet: qua¬
lis apparere iudici in ipso oratiõĩs
tempore exoptat. Sepe nanq im¬
munda quedam uel illicita in aĩo
uertimus quotiens ap̃cib uaca¬
mus: s ecum se mens ad stuclia o¬
rationis erexerit:earum rerum
imagines reuerberata patit᷑. qͥb
libenter pͥus ociosa p̃mebat᷑. Et
quasi iam faciem anima ad d̃m
leuare ñ sufficit: quia inse nimi¬
rum inquinata mente maculas
pollute eogitationis erubescit. Se¬
pe curis mundi libent̾ occupam᷑:
cumq post hec studio orationis
intendimus. nequaqm se mens ad
celestia erigit. quia pondus hãc
t̾rene sollicitudinis inꝑfundum
mersit. Et inprece facies munda
ñ ostendit᷑: quia cogitationis infi¬
cor acunctis curis excitimur: & il¬
licitis motib etiam cum ap̃ce ua¬
cat obuiamus. S tñ quia nos cul¬
pas rarus cõmittimusꝰ aliena pi¬
grius delicta relaxamus: & qͦ pecca¬
re ñr animus sollicitiꝰ metuit. eo

Expanded text:
ratione cessat exhibere festinet, quaratione cessat exhibere festinet, qualis apparere judici in ipso orationis tempore exoptat. Saepe namque immunda quaedam vel illicita in animo versamus, quoties a precibus vacamus. Sed cum se mens ad studia orationis erexerit, earum rerum imagines reverberata patitur, quibus libenter prius otiosa premebatur; et quasi jam faciem anima ad Deum levare non sufficit, quia in se nimirum inquinata mente maculas pollutae cogitationis erubescit. Saepe curis mundi libenter occupamur. Cumque post haec studio orationis intendimus, nequaquam se mens ad coelestia erigit, quia pondus hanc terrenae sollicitudinis in profundum mersit; et in prece facies munda non ostenditur, quia cogitationis inficor a cunctis excutimus, et illicitis motibus etiam cum a prece vacat obviamus; sed tamen quia culpas rarius committimus, aliena pigrius delicta laxamus, et quo peccare noster animus sollicitius metuit, eo
Abbreviated transcription (Latin):
extraneus: euius nimirũ iussioĩb
ñ uulc ẽẽ subiectus. Qua in re hoc
ẽ salubre remedium. ut cũ mens
se ex memoria culpe rep̃hendit
hoc prius inoratione defleat. qd̾
errauit: quatinꝰ erroris macła
cum fletib cergitur: inpeticione
sua cordis facies ab auctore mun¬
da uideat᷑. S curandum nimis ẽ
n e adhoc rursus ꝓruat. qͦd se mun¬
dasse fletib exultat: ne dum deplo¬
rata it̾um culpa committit᷑: in con¬
spectu iusti iudicis ipsa etiam lam̃¬
ta leuigent᷑. Sollerter quippe de¬
bemus meminisse qd̃ d̃r. Ne ites
uerbum intua oratione. Quo uide¬
licet dicto uir sapiens nequaqͣm
nos ꝓhibuit sepe ueniam pecere: s
culpas iterare. Ac si aꝑte clicat.
Cum male gesta defleueris: neqͣꝗͣ
rursum facias quod inp̃cib it̾um
macła leuetur: ante orationis sem¬
ꝑ tempora debet sollicite conspici.
quicquid potest in oratione reꝑ¬
bari. Talemq se mens ce cum ab o¬

Expanded text:
extraneus cujus nimirum jussionibus extraneus cujus nimirum jussionibus non vult esse subjectus. Qua in re hoc est salubre remedium, ut cum se mens ex memoria culpae reprehendit, hoc prius in oraterravit; quatenus erroris macula cum fletibus tergitur, in petitione sua cordis facies ab auctore munda videatur. Sed curandum nimis est ne ad hoc rursus proruat quod se mundasse fletibus exsultat, ne dum deplorata iterum culpa committitur, in conspectu justi judicis ipsa etiam lamenta levigentur. Solerter quippe debemus meminisse quod dicitur: Ne iteres verbum in oratione tua . Quo videlicet dicto vir sapiens nequaquam nos prohibet saepe veniam petere, sed culpas iterare. Ac si aperte dicat: Cum male gesta defleveris, nequaquam rursus facias, quod in precibus iterum macula levetur, ante orationis semper tempora debet sollicite conspici quidquid potest in oratione reprobari; talemque se mens et cum ab o
Abbreviated transcription (Latin):
gunus: ad dm̃ statim sine macła
faciem leuamus. Interna qͥppe faci¬
es hominis mens ẽ: inqua uimi¬
rum recognoscu᷑. ut ab auctore
nr̃o diliganur. Qm scilicet faciẽ
leuare ẽ indm̃: animum ꝑ studia
orationis attollere. S eleuatã fa¬
ciem mnacła inquinat:. si intenden¬
tem mentẽ reatus sui conscientia
accusat: qr ab spei fiducia ꝓtinus
frangit᷑: si intenta p̃cib neclum de¬
uicte culpe memoria mordet᷑. Diffi
dit nanq acciꝑe se posse qd̃ appe¬
tit: q̃ ꝓfecto reminiscit᷑ uolle se
adhuc facere q̃ diuinit᷑ audiuit.
p̃henderit nos. fiduciam habemꝰ
apud dm̃: & quicqͥd̃ petierimꝰ ab
eo accipiemus. Hinc salomon ait
Qui auertit aurem suam ne au¬
cdiat legem: oratio eius eric exec¬
bilis. Cor quippe nos inpeticione
rep̃hendit: cum̃ resist̾e̾ se p̃ceptis
eius quem postulat. meminit. Et
oratio fit execrabilis. cũ a censura
auertit᷑ legis: qr dignum ꝓfecto
est. ut ab eius beneficiis sic quisq

Expanded text:
gimus, ad Deum statim sine macula faciem levamus. Interna quippe facies hominis mens est; in qua nimirum recognoscimus, ut ab auctore nostro diligamur. Quam scilicet faciem levare est in Deo animum per studia orationis attollere. Sed elevatam faciem macula inquinat, si intendentem mentem reatus sui conscientia accusat. Quae ab spei fiducia protinus frangitur, si intenta precibus necdum devictae culpae memoria mordetur. dit namque accipere se posse quod appetit, quae profecto reminiscitur nolle se adhuc facere quod divinitus audivit. prehenderit nos, fiduciam habemus ad Deum: et quidquid petierimus ab eo, accipiemus . Hinc Salomon ait: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Cor quippe nos in petitione reprehendit, cum resistere se praeceptis ejus quem postulat meminit, et oratio fit exsecrabilis, cum a censura avertitur legis, quia dignum profecto est ut ab ejus beneficiis sit quisque
Abbreviated transcription (Latin):
tas transiens electi mentẽ neqͣ¬
qͣm ui ꝯcussionis subruit: s c̃n
tactu meroris infundit. Nam
solum flagella acterunt. s in u¬
nius ciuusq iusti animo. malig¬
norum quoq spũum cempcam̃¬
ca grassant᷑: ut ext̾ius ex ꝑcussio¬
ne doleat: ⁊ uitꝰ aliquatenus ex
cemptatione frigescat. Sneqͣqͣm
gr̃a deserit: que quo nos durius
ex dispensatione ꝑcutit. eo am¬
plius de ex piecate custodit. Nã
cum cenebrescere ꝑ temptationẽ
ceꝑit: sese itum lux interna suc¬
cendit unde & sublit᷑. Et qͣsi¬

Expanded text:
tas transiens, electi mentem nequtas transiens, electi mentem nequaquam vi concussionis obruit, sed tamen tactu moeroris infundit. Nam solum flagella atterunt, sed in uniuscujusque justi animo malignorum quoque spirituum tentamenta grassantur, ut exterius ex percussione doleat, et intus aliquatenus ex tentatione frigescat. Sed nequaquam gratia deserit, quae quo nos durius ex dispensatione percutit, eo amplius ex pietate custodit. Nam cum tenebrescere per tentationem coeperit, sese iterum lux interna succendit. Unde et subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ recordabis. Mala uite p̃sentis
tanto durius animus sentit: qͣnco
pensare bonum quod seqͥt᷑ negligie.
restant: grauia estimat ẽẽ que co¬
lerat. Unde &e contra flagelli ictũ
cogitatio ceca ꝯquerit᷑. & qͣsi infini¬
ca calamitas credit᷑. que dieb cur¬
su labentib cotidie finit᷑. At si se¬
mel quisq ad et̾na se erigat. atq
in his que in cõmutabilit ꝑmanent
ocłm corcdis figat: ꝓpe hic ẽe nil
conspicit. quicquid ad finẽ eurris¬
Presentis uite adu̾sa colerat: s qͣsi
nichil ẽẽ omne quod labit᷑ pensat¬
Quo enun se int̾ius gaudiis ro¬
bustius inserit: eo minus ext̾uis
dolores sentit. Unde sophar neqͣ¬
qͣm ueritus ausu temerario doce¬
re meliorem. exhortatur ad iusti¬
eiam: ⁊ demonstrat qm nulla ui¬
sti ocłis uideat᷑ pena. Ae si aꝑte di¬
cat. Si degustas gaudium quod
intus ꝑmanet: leue fit ꝓtinus
om̃e quod foris dolet. Bene aucẽ
presentis uite miscrias aquis p̃¬
tereuntib comparat. qr calami¬

Expanded text:
na cogitanti. --Mala vitae praesentis tanto durius animus sentit, quanto pensare bonum quod sequitur, negligirestant, gravia aestimat esse quae tolerat. Unde et contra flagelli ictum cogitatio caeca conqueritur, et quasi infinita calamitas creditur, quae diebus cursu labentibus quotidie finitur. At si semel quisque ad aeterna se erigat, atque in his quae incommutabiliter permanent oculum cordis figat, prope nihil esse hic conspicit quiPraesentis vitae adversa tolerat, et quasi nihil esse omne quod labitQuo enim se internis gaudiis robustius inserit, eo minus exterius dolores sentit. Unde Sophar nequaquam veritus ausu temerario docere meliorem, exhortatur ad justitiam, et demonstrat quam nulla justi oculis videatur poena. Ac si aperte dicat: Si degustas gaudium quod intus permanet, leve fit protinus omne quod foris dolet. Bene autem praesentis vitae miserias aquis praetereuntibus comparat, quia calami
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutit᷑. aut cogitatione simul ⁊
oꝑe ꝑpetrat᷑. Iniquitas gͥ in manu
ẽ: culpa in oꝑe. Iniusticia uͦ in ta¬
bernacło: iniquitas in mente.
nosmetip̃os abscondunur. cũ fo¬
ris inoꝑe ñ uidemur. Sophar ita¬
q quia iusti uiri amicus ẽ. nouit
te etiam q̃ nouit ignorat. S nos
calcantes hoc quod ab eo cumide
sinc si recte dicerent᷑. Prius enun
amanu iniquitatẽ subtrabi. ce pꝰ
a tabernacło ad monet iniustici¬
am abscidi:. qr qͥsqͥs iam pͣua a se
oꝑa ext̾ius relecat: necesse ꝓfecto
ẽ. ut ad semetipsum rediens. soller¬
cer sese inmentis intentione disc̾nat.
ne culpa qm iam in actione ñ habet.
adhuc in cogitatione ꝑduret. Uñb̃n cẽ¬

Expanded text:
ione simul et opere perpetratur. Iniquitas ergo in manu est culpa in opere, injustitia vero in tabernaculo iniquitas in mente. nosmetipsos abscondimur, cum foris in opere non videmur. Sophar itaque, quia justi viri amicus est, novitte etiam quae novit ignorat. Sed nos calcantes hoc, quod ab eo tumide sint, si recte dicerentur. Prius enim a manu iniquitatem subtrahi, et post a tabernaculo admonet injustitiam abscidi, quia quisquis jam prava a se opera exterius resecat, necesse profecto est ut, ad semetipsum rediens, solerter sese in mentis intentione discernat; ne culpa, quam jam in actione non habet, adhuc in cogitatione perduret. Unde be
Abbreviated transcription (Latin):
districtus uidex uenerit qui se¬
se nob̃ ꝑnature nr̃e consoreium
iunxit: ab eo ꝓculdubio uindic¬
tam de culpe reatu ñ expetit. ꝗͣ
sub eus uenia. spes. fi des. & ca¬
ritas abseondit. Citiꝰ gͦ culpa di¬
mictit᷑: que nequa qm malicie

Expanded text:
districtus Judex venerit, qui sedistrictus Judex venerit, qui sese nobis per naturae nostrae consortium junxit ab eo procul dubio vindictam de culpae reatu non expetit, quem sub ejus venia, spes, fides et charitas abscondit. Citius ergo culpa dimitti
Abbreviated transcription (Latin):
dat eum. & ꝑcutiat animam eiꝰ
quotienscunq cũ quoliba ꝓrimo
ad intuenda delicta nr̃a ꝯuerti¬
mur. Et simplicit̾ ligna succidi¬
mus: cum delinquentiũ uitia
pia intentione resecamus. S se¬
curis manum fugit: cũ sese inere¬
patio plus qmͣ necẽe est in asꝑi¬
tatem ꝑtrahit. Ferrumq de ma¬
nubrio ꝓsilit. cum de correctione
sermo durior exedit. Et amicũ
ꝑcutiens occidit: qr auditorem
suum ꝓlata contumelia ab sp̃u
dilectionis int̾ficit. Correpti nã¬
q mens repente ad odium ꝓruit:
sihane immnod̾ata increpat̾io plꝰ
qmͣ debuit. addicit. S is qui in cau¬
te ligna ꝑcutit & ꝓximum extin¬
guit: ad tres necesse ẽ urbes fu¬
giat. ut inuna earum defensus
uuiat: quia si ad penitentie lam̃¬
ta conuersus inunitate saeram̃¬
ti subspe fide & caritate abseon¬
ditur:. reus ꝑpetrati homieidii ñ
tenet᷑. Eumq extincti ꝓximus
cum inuen̾it ñ occidit: quia cum

Expanded text:
dat dat quoties cum quolibet proximo ad intuenda delicta nostra convertimur. Et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manum fugit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem protrahit. Ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excidit, et amicum percutiens, occidit, quia auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit. Correcti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio, plus quam debuit, addicit. Sed is qui incaute lignum percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat, quia si ad poenitentiae lamenta conversus in unitate sacramenti, sub fide, spe et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur, eumque exstincti proximus, et cum invenerit, non occidit, quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
phar uirũ iustum usq ad obiectio¬
nem iniquitatis increpauit. Un¬
de & eorum audaciam ueritas i̾te
redarguit. s benigne ad gr̃am re¬
ducit: qr apud miseri cordem uidi¬
cem neqͣqͣm sine uenia culpa relin¬
quit᷑. cum ꝑ feruorem ⁊eli ex eiꝰ
amore peccat᷑. Sepe nanq mag¬
nis hoc doctorib mirandisq con¬
tingit: ut qͦ alta caritate feruent
modum correctionis exaggerent:
& lingua aliquid quod ñ debet di¬
cat: quia mentẽ dilectio quantũ
debet inflaminat: s u̾bum ꝓlate.
cumelie tanto citius pareitur: qͣn¬
to & ex qua ꝓdeat radice pensatur.
Unde bene ꝑ moysen dñs p̃cepit
dicens. Si quis abierit cum ami¬
co suo simplicit᷑ insiluam ad lig¬
na cedenda: & lignum securis fuge¬
rit manum. ferrũq lapsum de ma¬
nubrio amicũ eiꝰ ꝑcusserit & occide¬
ritꝰ. hic ad unam supradictarũ ur¬
bium fugiet et uiuet: ne forte ꝓxi¬
mus eiꝰ cuiꝰ effusus ẽ sanguis do¬
loris stimulo ꝑsequat᷑. & app̃hen¬

Expanded text:
stum usque ad objectionem iniquitatis increpavit. Unde et eorum audaciam Veritas juste redarguit, sed benigne ad gratiam reducit; quia apud misericordem judicem nequaquam sine venia culpa relinquitur, cum per fervorem zeli ex ejus amore peccatur. Saepe namque magnis hoc doctoribus mirandisque contingit, ut quo alta charitate fervent, 344 modum correptionis exaggerent, et lingua aliquid quod non debet dicat, quia mentem dilectio quantum debet inflammat. Sed verbum prolatae contumeliae tanto citius parcitur, quanto et ex qua radice prodeat pensatur. Unde bene per Moysen Dominus praecepit dicens: Si quis abierit cum amico suo simpliciter in silvam ad ligna caedenda, et lignum securis fugerit manu, ferrumque lapsum de manubrio amicum ejus percusserit, et occiderit, hic ad unam supradictarum urbium fugiet, et vivet, ne forte proximus ejus, cujus effusus est sanguis, doloris stimulo persequatur, et apprehen
Abbreviated transcription (Latin):
ñe que estimau̾at ceꝑit: angus¬
tam se fuisse in sua estimatione
deficit. Unde & cor psalmista
in alto posuerat᷑: s nec dum se e¬
um contigisse sentiebat: dieens.
Mirabilis facta ẽ scientia cua
ex me: confortata ẽ nec pocero

Expanded text:
nere quae aestimaverat coeperit, angusnere quae aestimaverat coeperit, angustam se fuisse in sua aestimationedeficit. Unde et cor Psalmista in altum posuerat, sed necdum se eum contigisse sentiebat, dicens: Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, nec potero
Abbreviated transcription (Latin):
pat: que nos & peccantes colerat:
&e conuersos ad p̃mia remuñatio¬
nis expectat. Mari latior qr uͥꝙ
facta peccantium retͥbutionis sue
p̃sentia occupat᷑: ut &e eum ñ pre¬
sens ꝑspeciem cernit᷑. p̃sens ꝑ ui¬
ipse sit celum cũ iam ꝑ desid̾ium
summis inheret. Ipse infernus:
cum temptationũ suarũ cali¬
gine ꝓcurbatus. in infimis iacet.
Ipse terraͥ quia in bono oꝑe fixe
spei ubertate fructificat. Ip̃e ma¬
re: quia inquibdam trepidus qͣ¬
titur: & aura sue mutabilitatis
agitat᷑. Sicelo ẽ excelsior: qr pocen¬
cie eius magnitudine uincum᷑:
etiam cum suꝑnosmecipsos ele¬
uamur. Inferno ꝓfundior: qr ni¬
mirum plus uidicat: qmͣ ipse se
humanus animꝰ incemptatioĩb
inuestigat. Terra longiorͥ qr fru¬
ctus uite quos infine recbuit: ne¬
quaqͣm nunc uł spes nr̃a comp̃¬
hendit. Mare latior: qr humana
mens fluctuans multa de his que
uentura sunt conicit. s cũ iã cer¬

Expanded text:
perat, quae nos et peccantes tolerat, perat, quae nos et peccantes tolerat, et conversos ad praemia remunerationis exspectat. Mari latior, quia ubique facta peccantium 346 retributionis suae praesentia occupat, ut et cum non praesens per speciem cernitur, praesens per juipse sit coelum cum jam per desiderium summis inhaereat; ipse infernus, cum, tentationum suarum caligine perturbatus, in infimis jacet; ipse terra, quia in bono opere fixae spei ubertate fructificat; ipse mare, quia in quibusdam trepidus quatitur, et aura suae mutabilitatis agitatur. Sed coelo est excelsior Deus, quia potentiae ejus magnitudine vincimur, etiam cum super nosmetipsos elevamur; inferno profundior, quia nimirum plus judicat quam ipse se humanus animus in tentationibus investigat; terra longior, quia fructus vitae, quos in fine retribuit, nequaquam nunc vel spes nostra comprehendit; mari latior, quia humana mens fluctuans multa de his quae ventura sunt conjicit, sed cum jam cer
Abbreviated transcription (Latin):
celo excelsior. inferno ꝓfundior. t̾ra
longior. mariq latior ẽẽ dese̾bitur:
tanto sp̃aliter debet intelligi: qnͣco
de eo quicqͣm uefas ẽ iuxta corporea
liniamenta sentiri. S celo ẽ excelsior:
quia incireunscriptione sui sp̃e eunc¬
ta transeendit sui Inferno ꝓfundior
quia transcendendo subuienit. Ter¬
ra longior: quia creature modum
ꝑennitate sue et̾nitatis excedit.
Mari latior: quia rerum cempora¬
lium fluctus sic regens possidet. ut
hos sub om̃imoda potentie sue p̃sentia
eoangustando eircundet: qmuis pos¬
sint &e celi appellatione angłi. & in¬
ferni uocabulo demonia signariꝰ ꝑ
t̾ram u iusti homines: ꝑmare aute
peccatores intelligi. Excelsior itaq
celo est: quia ipsi quoq electi spẽ
uisionem cante celsitudinis ꝑfecte
ñ penetrant. fundior inferno est:
quia malignoꝵ sp̃uum astutias.
longe subtilius qmͣ ipsi putau̾ant
uidicans dampnat. Terra longior:
quia longanimi tatem nr̃am pati¬
entia diuine longanimitatis exui¬

Expanded text:
coelo excelsior, inferno profundior, terra longior, marique latior esse describitur, tanto spiritaliter debet intelligi, quanto de eo quidquam nefas est juxta corporea lineamenta sentire. Sed coelo est excelsior, quia incircumscriptione sui spiritus cuncta transcendit; inferno profundior, quia transcendendo subvehit; terra longior, quia creaturae modum perennitate suae aeternitatis excedit; mari latior, quia rerum temporalium fluctus sic regens possidet, ut hos sub omnimoda potentiae suae praesentia coangustando circumdet. Quamvis possunt et coeli appellatione angeli, et inferni vocabulo daemonia designari; per terram vero justi homines, per mare autem peccatores intelligi. Excelsior itaque coelo est, quia ipsi quoque electi spiritus visionem tantae celsitudinis perfecte non penetrant. Profundior inferno est, quia malignorum spirituum astutias longe subtilius quam ipsi putaverant judicans damnat. Terra longior, quia longanimitatem nostram patientia divinae longanimitatis exsu
Abbreviated transcription (Latin):
tum lum̃ inhiat. eo ipso se qͦ ẽ cre¬
atura coangustat: & suꝑ se quidẽ
gorem comp̃hendere nec dilatata
sufficit: qͥ & transcendendo ⁊ por¬
tando om̃ia &implendo ꝯecludit
Unde ⁊ adhuc subdit᷑. Excelsi¬

Expanded text:
umen inhiat, eo ipso se, quo est creatura, coangustat; et super se quidem gorem comprehendere nec dilatata sufficit, qui et transcendendo et portando omnia et implendo concludit. Unde et adhuc subditur: C
Abbreviated transcription (Latin):
litatis nr̃e funditus corruptione
calcataͥ ab assumptis nobis indi¬
uinitatis sue claritate conspicit᷑
Plunc autẽ a carnali cogitatione
animum infusi sp̃c gr̃a subleuat᷑
& in contemptu rerum pretereun¬
tium exaltat:. cocumq mens qd̾
appecebat ininfunis despicit᷑. atq
ad suꝑna desi deria ignescit. & con¬
cemplationis sue ui extͣ carnẽ tollit᷑.
que corruptionis sue pond̾e adhuc
incarne retinet᷑. In circunscͥpti lu
minis iubar intueri conat᷑ & ñua¬
let: quod infirmitate pressus ani¬
mus nequaqm penetrat. & tam̃
conclitor qͦd amet᷑ ostendit:. s uisi¬
onis sue sp̃ẽm amantib subtͣhit.
Sola gͦ eius uestigia conspiuen¬
tes gradimur: qui hune ꝑ donoꝵ
suoꝵ signa sequimur: quem nec
gia comp̃hendi nequeunt. qr unde
ubi. quib ue modis ueniant eiꝰ
sp̃ẽ dona nesciunt᷑: ueritate attestã¬
ce que ait. Sp̃e ubiilt spirat: &¬

Expanded text:
litatis nostrae funditus corruptione litatis nostrae funditus corruptione calcata, ab assumptis nobis in divinitatis suae claritate conspicitur. Nunc autem a carnali cogitatione animum infusi Spiritus gratia sublevat, et in contemptum rerum transeuntium exaltat; totumque mens quod appetebat in infimis despicit, atque ad superna desideria ignescit, et contemplationis suae vi extra carnem tollitur, quae corruptionis suae pondere adhuc in carne retminis jubar intueri conatur et non valet, quod infirmitate pressus animus, et nequaquam penetrat, et tamen conditor per quod ametur ostendit, sed visionis suae speciem amantibus subtrahit. Sola ergo ejus vestigia conspicientes gradimur, qui hunc per donorum suorum signa sequimur, quem necdgia comprehendi nequeunt, quia unde, ubi, quibusve modis veniant ejus Spiritus dona, nesciuntur, Veritate attestante, quae ait: Spiritus ubi vult spirat,
Abbreviated transcription (Latin):
tigia cłi comp̃hendes. & usq ad
ꝑfectum om̃ipotentẽ repꝑies:
Quid dĩ uestigia. nisi benignita¬
tis illius uisitationes uocat.
Quib nimirũ ꝓgredi ad suꝑira
ꝓuocam᷑. cum eius sp̃e afflatu
tanguñ: & ext̃ carnis ang̾tias
subleuati. ꝑ amorem cognoscumus.
auctoris nr̃i ꝯtemplandam sp̃em
quam sequam᷑. Nam eum m̃tem
nr̃am sp̃alis patͥe amor inflãmat.
quasi sequentib it̾ insinuat. et
substrato cordi uelut quoddam ue¬
stigium gradientis di impͥmit᷑.
ut ab eo rectis cogitationũ gressi¬
b uiauite ceneatur. Quem enum
nec dum cernimus: restat necesse
ẽ ut ꝑ uestigia sui amoris indage¬
mus: quatinus usq ad ꝯtempla¬
tionis speciem qñq mens inueni¬
at: quem nunc quasi atergo sub¬
sequens ꝑ sc̃a desideria explorat.
Hec psalmista auctoris nr̃i uesti¬
gia bene sequi nouerat: cũ dicebat.
Adhesit anuma mea post te. Quẽ
reꝑire quoq usq ad uisionẽ sue
celsitudinis satagebat dicens.

Expanded text:
tigia Dei comprehendes, et usque ad perfectum Omnipotentem reperies? - Quid vestigia, nisi benignitatem illius visitationis vocat? Quibus nimirum progredi ad superna provocamur, cum ejus spiritus afflatu tangimur, et extra carnis angustias, sublevati, per amorem agnoscimus auctoris nostri contemplandam speciem, quam sequamur. Nam cum mentem nostram spiritalis patriae amor inflammat, quasi sequentibus iter insinuat, et substrato cordi velut quoddam vestigium Dei gradientis imprimitur, ut ab eo rectis cogitationum gressibus via vitae teneatur. Quem enim necdum cernimus, restat necesse est ut per vestigia sui amoris indagemus, quatenus usque ad contemplationis speciem quandoque mens inveniat quem nunc, quasi a tergo subsequens, per sancta desideria explorat. Haec Psalmista auctoris nostri vestigia bene sequi noverat cum dicebat: Adhaesit anima mea post te . Quem reperire quoque usque ad visionem suae celsitudinis satagebat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
citꝰ eruit: uersare in animo qd̾
inquinat nescit. Non gaudet su¬
ꝑ iniquitate: qr qͦ sola dilectio̾e
erga om̃s inhiat: nec deꝑditiõe
adu̾sancium exultat. Congau¬
dec aut̃ u̾itati qr ut se eet̾os di¬
ligens: ꝑ hoc qͦd rectum in aliis
conspicit: quasi de augm̃to ꝓpͥi
ꝓuectus hilarescit. Multiplex
ergo ista lex cl̃i ẽ. que contͣ uniꝰ¬
dam mentẽ impetit: instrͣuctio¬
nis sue muramine occurrit: ut
qr antiquus hostis uaria circũ fu¬
sione nos obsidet: ipsa hunc de
nob̃ multiplicit̾ expugnet. Qͣm
mimirũ legem si sollicita conside¬
ratione pensamus: auctori nr̃o¬
qnͣtum cocidie delinquamꝰ agnosci¬
mus. Si aut̃ culpas ꝑpendimꝰ ꝓfec¬
do equanimit̾ flagella toleramus:
nec ex dolore ad impatientiam pro¬
ruit. cum suo se iudicio conscien¬
cia addicit. Unde sophar quid di¬
ceret sciens. s cui diceret nesciens:
post qm p̃misit dicens. ut ostend̾et
cibi secreta sapientie. & qd̾ multi¬

Expanded text:
citus eruit, versare in animo quod citus eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super iniquitate, quia quo sola dilectione erga omnes inhiat, nec de perditione adversantium exsultat. Congaudet autem veritati, quia ut se caeteros diligens, per hoc quod rectum in aliis conspicit, quasi de augmento proprii provectus hilarescit. Multiplex ergo ista lex Dei est, quae contra uniudam mentem impetit, instructionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis varia circumfusione nos obsidet, ipsa hunc de nobis multipliciter expugnet. Quam nimirum legem si sollicita consideratione pensamus, auctori noquantum quotidie delinquamus agnoscimus. Si autem culpas perpendimus, profecto aequanimiter flagella toleramus; nec ex dolore ad impatientiam proruit, cum suo se judicio conscientia addicit. Unde Sophar, quid diceret sciens, sed cui diceret nesciens, postquam praemisit dicens, Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multi
Abbreviated transcription (Latin):
biciosa: ñ querit q̃ sua sunt. Nõ
irritat᷑. ñ cogitat malum: ñ gau¬
det suꝑ iniquitateꝰ. congaudet aut̃
ueritati. Patiens quippe ẽ caritas.
quia illata mala equanunit̾ to¬
bona. largiter ministrat. Non
emulat᷑᷑ qr ꝑ hoc qd̾ inp̃senti mun¬
do nil appecit: inuidere t̾renis suc¬
cessib nescit. Non inflatur. qr
cum p̃mium uiẽne retributi oĩs
anxia desiderat: de bonis se ext̾i¬
orib ñ exaltat. Nõ agit ꝑꝑam:
qr qͦ se insolum dĩ ae ꝓrinu a¬
morem dilatat: quicqͥd arectitu¬
dine discrepat ignorat. Non est
ambitiosa qr qͦ ardent̾ intus ad
sua satagit:. foris nullatenꝰ aliena
ꝯcupiscit. Non querit q̃ suasunt:
qr cuncta que hic transitorie pos¬
sidet. uelut aliena negligit. cũ
maneat agnoscit. Non irritat᷑.
quia ⁊ in uiriis lacessita. ad nulliꝰ
se ultionis sue motꝰ excitat. dũ ꝓ
magius laborib maiora post p̃¬
nua expectat. Non cogitat malũ.
qr in amore mundicie. mentẽ so¬
lidans : dum om̃e odium radi¬

Expanded text:
n quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati . Patiens quippe est charitas, quia illata mala aequanimiter tobona largiter ministrat. Non aemulatur, quia per hoc quod in praesenti mundo nil appetit, invidere terrenis successibus nescit. Non inflatur, quia cum praemium internae retributionis anxia desiderat, de bonis se exterioribus non exaltat. Non agit perperam, quia quo se in solum Dei ac proximi amorem dilatat, quidquid a rectitudine discrepat ignorat. Non est ambitiosa, quia quo ardenter intus ad sua satagit, foras nullatenus aliena concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, quia cuncta quae hic transitorie possidet velut aliena negligit, cum ecum permaneat agnoscit. Non irritatur, quia et injuriis lacessita ad nullos se ultionis suae motus excitat, dum pro magnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radi
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Secreta uͦ sapientie suꝑne st̃
oꝑaꝰ cum ds̃ quos creauit dese¬
rit: cum bona q̃ preueniendo ee¬
ꝑat nequaqmͣ ꝑsequendo ꝯsum¬
mat: cum claritate nos sue illus¬
trationis illuminat: & tñ ꝑmissis
carnis temptationib. cenebs ce¬
citatis pulsat: eumdona q̃ ꝯtulit.
muuine custodit: cũ & m̃tis nr̃e
ad se desideria excitat: ⁊ tñ occul¬
to udicio difficultate nos nr̃e
imbecillitatis angustat. Que ni
mirum secreta eiꝰ sapientie pau¬
ei ualent inquirere: s nullus ua¬
let inuenire. qr qd suꝑ nos de nob
ab immortali sapientia ñ iniꝰte
disponit᷑. iustum ꝓ fecto ẽ ut ano¬
bis adhuc mortalib ignoretur.
S hec ip̃a sapientie illiꝰ secreta
conspicere: utcunq iam in cõpre¬
hensibilitatis eiꝰ ẽ potentiã ui¬
dere. qr &e si iipsa consiliorum
eius inquisitione deficimꝰ: defici
Ad hec se paulus sapientie illiꝰ se¬
creta tetenderat: cum dicebat. O

Expanded text:
vit. Secreta vero sapientiae supernae sunt vit. Secreta vero sapientiae supernae sunt opera, cum Deus quos creavit deserit; cum bona quae praeveniendo coeperat, nequaquam prosequendo consummat; cum claritate nos suae illustrationis illuminat, et tamen permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultatem nostrae imbecillitatis angustat. Quae mirum secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire, quia quod super nos de nobis ad immortali sapientia non injuste 340 disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus ignoretur. Sed haec ipsa sapientiae illius secreta conspicere utcunque jam incomprehensibilitatis ejus est potentiam videre, quia etsi in ipsa consiliorum ejus inquisitiAd haec se Paulus sapientiae illius secreta tetenderat cum dicebat: « O
Abbreviated transcription (Latin):
sum qͣnte sit benignitatis osten¬
dat: ei bona optat. q̃ &e cum habent᷑
ignorat dicens. Atq utinam ds
loqueret᷑ tecum: & aꝑiret labia
sua tͥ. ilc si patent̾ dicat. Imꝑitie
tue potius qmͣ pene cõpatior: qr
sola carnis prudentia p̃dicumꝰ. a
u̾itatis ce spũ uacuũ agnosco. Si
enĩ dĩ iudicia occulta eognosc̃es:
tam pcaces contͣ illum sententi¬
as ñ sonares. Et quia omp̃e ds̃
cũ ad consideranda nos sua uidi¬
cia subleuat: ignorantie nr̃e ꝑti¬
nus eccitatẽ fugat: q̃ aꝑtis eiꝰ labi¬
is ad nos eruditio ꝓde at⁊ ꝓtinus
ad ungendo manifestat᷑ dicens.¬
lica sapientie suꝑne sunt opera.
cum omp̃e łs regit quos creat. ꝑ¬
ficit bona que inchoat: ⁊ aspiran¬
do adiuuat. qͦs uisitationis sue lu¬
mine illustrat. Cunctis & enim li¬
quet: quia qͦs gratis ꝯdiditꝰ benig¬
ne disponit. Et cum sꝑitalia dona
largitur: ipse ꝑficit. qd̃ ipse ex
munere sue benignitatis inchoa¬

Expanded text:
sum quantae sit benignitatis ostensum quantae sit benignitatis ostendat, ei bona optat, quae et cum habentur ignorat, dicens: Atque utinam Deus loqueretur tecum et aperiret labia sua tibi! Ac si patenter dicat: Imperitiae tuae potius quam poenae compatior, quia, sola carnis prudentia praeditum, a veritatis te spiritu vacuum agnosco. Si enim Dei judicia occulta cognosceres, tam procaces contra illum sententias non sonares. Et quia omnipotens Deus cum ad consideranda nos sua judicia sublevat, ignorantiae nostrae protinus caecitatem fugat, quae apertis ejus labiis, ad nos eruditio prodeat, protinus adjungendo manifestat, dicenslica sapientiae supernae sunt opera, cum omnipotens Deus regit quos creat, perficit bona quae inchoat, et aspirando adjuvat quos visitationis suae lumine illustrat. Cunctis etenim liquet quia quos gratis condidit benigne disponit. Et cum spiritalia dona largitur, ipse perficit qmunere suae benignitatis inchoa
Abbreviated transcription (Latin):
sibi homo loquit᷑. cum ꝑ hoc quod
sencit. neqͣqmͣ diuinitatis sp̃u a
carnalis prudentie incellectu se¬
paratur: cũ caro sensum exerit.
⁊ mentẽ qͣsi ad intelligentiam
ꝓuocans foras mittit. Uñ ce ad¬
huc petro t̾rena sapienti u̾itas di¬
cit. Non eiũ sapis q̃dĩ sunt: s
q̃ hominum. Cui cñ recta ꝯficenti
dicit᷑. Caro & sanguis ñ reuelauit
tibi: s pater meus qui incelis est.
Quid aut̃ dĩ labia. nisi uidicia eiꝰ
accipimus: Claulis nanq labiis
uox premit᷑᷑ & sensus cacentis igno¬
ratur: aꝑtis aut̃ dum sermo ꝓmit᷑:
animus loquentis inuenit᷑. Labia
sua itaq ds aꝑit: cum uoluntatem
suã hominib ꝑ aꝑca iudicia ostñ¬
dit. Quasi enim reserato ore loquit᷑
cum remoca obscuritate dispositio¬
nis intime. renuit occultare quod
uult. Nam uelut clausis labus
sensum nob̃ ñ indicat. cũ ꝑ occulta
iudicia. cur quid faciat celat. So¬
phar itaq beatum iob ut de car¬
nali incellectu redarguat᷑. seq ip¬

Expanded text:
sibi homo loquitur, cum per hoc quod sentit nequaquam divinitatis spiritu a carnalis prudentiae intellectu separatur: cum caro sensum exerit, et mentem quasi ad intelligentiam provocans foras mittit. Unde et adhuc Petro terrena sapienti Veritas dicit: Non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominum . Cui tamen recta confitenti dicitur: Caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est . Quid autem Dei labia nisi judicia ejus accipimus? Clausis namque labiis vox premitur, et sensus tacentis ignoratur; apertis autem sermo dum promitur, animus loquentis invenitur. Labia itaque sua Deus aperit cum voluntatem suam hominibus per aperta judicia ostendit. Quasi enim reserato ore loquitur, cum remota obscuritate dispositionis intimae renuit occultare quod vult. Nam velut clausis labiis sensum nobis suum non indicat, cum per occulta judicia cur quid faciat celat. Sophar itaque beatum Job ut de carnali intellectu redarguat, seque ip
Abbreviated transcription (Latin):
se dicere pocuit qͥ aitꝰ si iustifica¬
re me uoluero os meũ ꝯdempna¬
bit me: S habet hoc prauoꝵ mali¬
renuit. fingat aliena. Nam qͣsi¬
solatio facinoris utit᷑. si falsis uo¬
cib &e uita corripientis inquinet᷑.
ẽe q̃ inp̃sentib habent᷑ ostendant:
& quasi fauentes ꝓsꝑa expetunt
ut benigni uideantur/.Unde &
sophar ꝓtinus subiecit dicens.¬

Expanded text:
m dicere potuit, qui ait: « Si justificare me voluero, os meum condemnabit me? » Sic habet hoc pravorum malirenuit, fingat aliena. Nam qsolatio facinoris utitur, si falsis vocibus et vita corripientis inquinetur.esse quae in praesentibus habentur ostendant; et quasi faventes prospera expetunt, ut benigni videantur. Unde et Sophar protinus subjicit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
li temꝑatur. cũ culpa cognoscitur:
qr & tanto quisq patientiꝰ ferram̃¬
tum medici colerat. qnͣtum putri¬
dum conspicit ẽẽ qd̃ secat. Qui gͥ
multiplicitatẽ legis intelligit.
cuncta que patit᷑ qmͣ sut nunora
ꝑpendit: qr ꝑhoc qͦd culpe pondꝰ ag¬
noscit᷑: afflictionis pena leuigat᷑.¬

Expanded text:
li temperatur cum culpa cognoscitur, quia et tanto quisque patientius ferramentum medici tolerat, quanto putridum conspicit esse quod secat. Qui igitur multiplicitatem legis intelligit, cuncta quae patitur quam sint minora perpendit, quia per hoc quod culpae pondus agnoscitur, afflictionis poena levigat
Abbreviated transcription (Latin):
exp̃ssa inuacuum uerba ꝑcussi¬
onis ꝑclunt. Quod liquido os¬
tenditur: cum sophar naamati¬
tis responsio a ꝯtumeliis in choat᷑
qui ait. Hunquid qui multa lo¬
bosus iustificabit᷑: Mos ẽẽ ꝓeatium
solet. ut recte dictis. semꝑ ediuerso
tia resecant. auditum grauant.
Unde ⁊ ad eͥmen trahit᷑: hoc qd̾ re¬
cta p̃dicatione cont̃ crimina ꝓfert᷑.
ip̃m quippe qͥ ex u̾itate forces sen¬
tentias dixeratꝰ. sophar redargu¬
ens uerbosũ uocat: qr eum ab ore
iustoꝵ sapientia culpas increpat:
stultoꝵ aurib suꝑfluitas loquaci¬
tatis sonat. Praui nãq nichil rec¬
tum. nisi qͦd ipsi senserut putant
⁊ iustoꝵ uerba eo ociosa estimãt:
qͦsius hec sensib inueniunt diu̾sa.
Nec fallacem quidẽ sophar senten¬
tiam ꝓculit: qd̾ uir uerbosus iusti¬
ficari neqͣqͣm possit: qr dum qͥsq
ꝑ uerba diffluit. ꝓdita guitate
silentii m̃tis custodiam amictit.
Hinc quippe scͥptum ẽ. Cultus ius¬

Expanded text:
expressa in vacuum verba percussiexpressa in vacuum verba percussionis perdunt. Quod liquido ostenditur, cum Sophar Naamathitis responsio a contumeliis inchoatur, qui ait: bosus justificatur? - Mos esse procacium solet, ut recte dictis e diverso orum vitia resecant, auditum gravant. Unde et ad crimen trahitur, hoc quod recta praedicatione contra crimina profertur. Ipsum quippe qui ex veritate fortes sententias dixerat Sophar redarguens, verbosum vocat, quia cum ab ore justorum sapientia culpas increpat, stultorum auribus superfluitas loquacitatis sonat. Pravi namque nil rectum, nisi quod ipsi senserint, putant; et justorum verba eo otiosa aestimant, quo suis haec sensibus inveniunt diversa. Nec fallacem quidem Sophar sententiam protulit, quod vir verbosus justificari nequaquam possit, quia dum quisque per verba diffluit, perdita gravitate silentii, mentis custodiam amittit. Hinc quippe scriptum est: Cultus jus
Abbreviated transcription (Latin):
spectacłm fortis ath¬
leta descend̾it. hi qͥ
imparis uirtutis
existunt. uicissim
se eius expugnati¬
omi subici¬
unt: et uno uicto contra hunc ꝓti¬
nus alter erigit᷑. acq hoc subacto
alius subrogat᷑: ut luctantis uires
quandoq molliores inueniant.
quas ipsa sua crebrescens uicto¬
ria fatigat: quatinꝰ cum nouus
quisq congredit᷑: is qui uinci uiri¬
um qualitate ñ ualet: ꝑsonarum
saltem mutatione suꝑetur. Sicsic
in hoc hominũ angłorumq specta¬
culo: beatus iob fortis athleta ꝓdi¬
it: quantũq contra mutationem
adu̾santuim ualeat᷑: continuatio¬
ne indefessi roboris ostendit. Cui
pͥmus se eliphar. secundus aut̃
baldath obicit: atq ad extremũ
se sophar in eius expugnatione
supponit. Qui ad inferendos ictꝰ
totis se conatib erigunt: s tam̃
ad feriendam altitudinem robu¬
sti pectoris ñ ꝑtingunt. Ip̃a qͥppe
eoꝵ uerba patent̾ insinuant. qd̾
ictus in auras iactant: quia cũ
sem̃ uirum ñ recte redarguunt.

Expanded text:
spectaculum fortis athleta descenderit, ii qui impares viribus existunt vicissim se ejus expugnationi subjiciunt: et uno victo, contra hunc protinus alter erigitur; atque hoc subacto, alius subrogatur; ut luctantis vires quandoque molliores inveniant quas ipsa sua crebrescens victoria fatigat; quatenus cum novus quisque congreditur, is qui vinci virium qualitate non valet, personarum saltem mutatione superetur. Sic sic in hoc hominum angelorumque spectaculo beatus Job fortis athleta prodiit, quantumque contra mutationes adversantium valeat continuatione indefessi roboris ostendit. Cui primus se Eliphaz, secundus autem Baldad objicit, atque ad extremum se Sophar in ejus expugnatione supponit: qui ad inferendos ictus totis se conatibus erigunt, sed tamen ad feriendam altitudinem robusti pectoris non pertingunt. Ipsa quippe eorum verba patenter insinuant quod ictus in auras jactant, quia cum sanctum virum non recte redarguunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ira temꝑat᷑: isti cũ se impeti redar¬
gutione ꝯspiciunt. gladium ꝑcus¬
lionis credunt: qr dum ꝑ correp¬
tionis uocem culpa decegit᷑. p̃sen¬
tis głe opinio fedatur. Hinc qͥp¬
pe in laude uisti. ꝑ salomonẽ ueri¬
tas dicit. Doce iustum: & festina¬
bit acciꝑe. Hinc prauoꝵ ꝯtuma¬
ciam despicit dicens. Qui erudit
derisorem: ipse sͥ iniuriam facit.
Nam fit plerunq ut cum correp¬
ca inse mala defendere neq̃unt.
ex u̾ecunlia peiores fiant: ac sic
insua defensione suꝑbiant. ut q̃¬
dam uitia cont uitam corripien¬
tis exquirant. & eo se crimino¬
sos ñ estimant: si crimina ⁊ aliis
imponant. Que cũ uera inueni¬
re nequeunt. fingunt ipsi qͦ ꝙ¬
ut habeant qd̃ ñ impari iusticia
increpare uideant᷑. Unde ⁊ sophar
qr qͣsi ierideri se ꝑ increpationẽ do

Expanded text:
ira temperatur; isti cum se impeti redarira temperatur; isti cum se impeti redargutione conspiciunt, gladium percussionis credunt, quia dum per correptionis vocem culpa detegitur, praesentis gloriae opinio foedatur. Hinc quippe in laude justi per Salomonem dicit Veritas: Doce justum, et festinabit accipere . Hinc pravorum contumaciam despicit, dicens: Qui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam . Nam fit plerumque ut cum correpta in se mala defendere nequeunt, ex verecundia pejores fiant; ac sic in sua defensione superbiant, ut quaedam vitia contra vitam corripientis exquirant; et eo se criminosos non aestimant, si crimina et aliis imponant. Quae cum vera invenire nequeunt, fingunt, ut ipsi quoque habeant quod non impari justitia increpare videantur. Unde et Sophar, quia quasi irrider
Abbreviated transcription (Latin):
Imꝑita mens ut diximꝰ u̾itatis
sententias grauit̾ colerat. ⁊ si¬
lentium penã putatꝰ atq om̃e
qͥd rectum dicit᷑. de decus sue ieri¬
sionis arbitrat᷑: qr cum uera
uox. prauoꝵ se aurib admouet.
memoriã culpa mordet. et in
redargutione uitioꝵ. qͦ intus
cognitione mens cangit᷑. foris
ad studiũ contradictiõis excita¬
tur. Ferre uoc̃ẽ ñ ualet: qr tac¬
ta in uuluere sui reatꝰ dolet &
Qd̃ enĩ intꝰ egisse se meniunt:
audire foris erubescit. Un mox
ad defensionem p̃parat: ut reatus
sui uerecundiam ꝑ uerba praue
refutationis cegat. Sicut enĩ rec¬
ti de quibdam que ab eis ñ recte
gesta sunt. correctionis uocem mi¬
nift̾ium caritatis estimant. sic ꝑ¬
u̾si ꝯtumeliam derisionis putatł.
Illi se ꝓtinus ad obedientiã ster¬
nunt: isti ad insaniam sue defen¬
sionis erigunt᷑. Illi correptionis
adutorium uite sue patrociniũ
deputant: ꝑ quod dum p̃sentis ui¬
cii culpa corripit᷑. uenturi uidicis

Expanded text:
ita mens, ut diximus, veritatis sententias graviter tolerat, et silentium poenam putat atque omne quod rectum dicitur dedecus suae irrisionis arbitratur, quia cum vera vox pravorum se auribus admovet, memoriam culpa mordet, et in redargutione vitiorum quo intus cognitione mens tangitur, foras ad studium contradictionis excitatur. Ferre vocem non valet, quia tacta in vulnere sui reatus dolet, Quod enim intus egisse se meminit, audire foris erubescit. Unde mox se ad defensionem praeparat, ut reatus sui verecundiam per verba pravae refutationis tegat. Sicut enim recti de quibusdam quae ab eis non recte gesta sunt correptionis vocem, ministerium charitatis aestimant, sic perversi contumeliam derisionis putant. Illi se protinus ad obedientiam sternunt, isti ad insaniam suae defensionis eriguntur. Illi correptionis adjutorium vitae suae patrocinium deputant, per quod dum praesentis vitae culpa corripitur, venturi judicis
Abbreviated transcription (Latin):
audire praui bona patient̾ ne¬
queunt: & cum uite em̃dationẽ
negligunt. ad uerba se respon¬
sionis accingunt. aꝑte sophar
insinuat: qui sub iungit.i¬

Expanded text:
audire bona patienter nequeunt, et cum vitae emendationem negligunt, ad verba se responsionis accingunt, aperte Sophar insinuat, qui subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
congerie replebant. Nos enĩ nos¬
nimirum piiteos fodimus: cum in
scͥpture sacre abditis sensib alta pe¬
netranus. Quos cam̃ occulte re¬
plent allophili: quando nobis ad al¬
catendentib. inniundi sp̃s cerrenas
cogitationes ingerunt: & quasi in¬
uentam diuine scientie aquam col

Expanded text:
congerie replebant. Nos enim congerie replebant. Nos enim nimirum puteos fodimus, cum in Scripturae sacrae abditis sensibus alta penetramus. Quos tamen occulte replent Allophili, quando nobis ad alta tendentibus immundi spiritus terrenas cogitationes ingerunt, et quasi inventam divinae s
Abbreviated transcription (Latin):
rentes aurei defluant: qui a more be¬
ne uiuentium doctrine. elaritas in¬
uabitur tͥ. Quos maus alios hostes
patimur qm malignos sp̃s. qui in no¬
stris nos cogitationib obsident. ut
euitatem ualeant mentis nr̃e irrum¬
ꝑe: eamq sub sui iugo dominii captã
tenere: Argenti autẽ nomine sacra
eloquia designari: testat᷑ ꝑsalmista qͥ
ait. Eloquia dñi eloquia easta. ang̃n¬
cum igne examinatum cerre. Et sepe
cum eloquiis sacris intendimus:
malignorum sp̃uum insidias gra¬
uius coleramus: qr m̃ti nr̃e terrena¬
rum cogitationũ puluerem asꝑgc.
ut intentionis nr̃e ocłos aluce inti
me iusionis obscurent. Qd̃ nimirum
psalmista ꝑtulerat qui dicebat. De¬
clinate a me maligni & scrutabor
insinuans: qr mandata di ꝑseruta¬
ri ñ poterat: cum malignorũ spu ũ
insiclias inmente tolerabat. Quod
etiam in ysaac oꝑe sub allo philorũ
prauitate cognoscumus designari.
qui puteos quos ysaas foderat t̾re

Expanded text:
rentes aurei defluant, quia in ore berentes aurei defluant, quia in ore bene viventium doctrinae claritas inditat. --Quos magis alios hostes patimur quam malignos spiritus, qui in nostris nos cogitationibus obsident, ut civitatem valeant nostrae mentis irrumpere, eamque sub sui jugo dominii captam tenere? Argenti autem nomine sacra eloquia designati testatur Psalmista, qui ait: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum terrae . Et saepe cum eloquiis sacris intendimus, malignorum spirituum insidias gravius toleramus, quia menti nostrae terrenarum cogitationum pulverem aspergunt, ut imae visionis obscurent. Quid nimirum Psalmista protulerat, cum dicebat: « Declinate a me, maligni, et scrutabor insinuans, quia mandata Dei perscrutari non poterat, cum malignorum spirituum insidias in mente tolerabat. Quod etiam in Isaac opere Allophilorum pravitate cognoscimus designari, qui puteos quos Isaac foderat terrae