comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si intuleritis. non mouear: nec offendar iniuriis.
eRoranus. Qm̃ nos admiratio ñ humane xiiii.¬
laudis huiꝰ. neq t̾renȩ. s planȩ cȩlestis. atq
angłicȩ castitatis. ita subito stupore confudit: ut
terrorẽ magis desꝑationis incuteret. quam ad expe¬
tendam se. nr̃os animos ꝓuocaret: quesumꝰ ut nos
de obseruantiȩ qualitate. ac temporis modo. qͦ ad qͥri
uel ꝑficiualeat. dotrina plenissimȩ disputationis
instituas: quatenus et consummari eam posse creda¬
mus: et ad expetendã deinceps spatio constitud tẽ¬
poris animem̃. Incomp̃hensibilẽ nanq eã in carne
hac positis. quodãmͦ iudicamꝰ: nisi nob̃ ordo qͥdã.
consummatione huiꝰ de qualoquim᷑ castitatis.
ccrtam temporis definre mensurã. quȩ ñ facile tanꝙͣ
in istis materialibꝰ artib ac uisibilib disciplinis decer¬
ipotest. Scd̾̃m intentionc̃ nanq antini. atq ingenii
qualitatem: necesse ẽ eam ab uno quoq ud celcritis.

Expanded text:
si intuleritis, non mouear nec offendar iniuriis. GERMANVS: Quoniam nos admiratio non humanae huius neque terrenae, sed plane caelestis atque angelicae castitatis ita subito stupore confudit, ut terrorem magis desperationis incuteret quam ad expetendam se nostros animos prouocaret, quaesumus ut nos de obseruantiae qualitate ac temporis modo, quo adquiri uel perfici ualeat, doctrina plenissimae disputationis instituas, quatenus et consummari eam posse credamus et ad expetendam deinceps spatio constituti temporis animemur. inconprehensibilem namque eam in carne hac positis quodammodo iudicamus, nisi nobis ordo quidam consummatione huius de qua loquimur castitatis certam temporis definire mensuram, quae non facile etiam in istis materialibus artibus ac uisibilibus disciplinis decerni potest. secundum intentionem namque animi atque ingenii qualitatem necesse est eas ab unoquoque vel celerins
Abbreviated transcription (Latin):
se. et app̃hendens aridũ hominis pedem traxit:
cuius tactu continuo ficcũ genu incuruũq dire¬
ctumest: ac recepto usu gressuum. quẽ obliuiomi

Expanded text:
se et adprehendens aridum pedem hominis traxit. cuius taCtu continuo siccum genu incuruumque directum est ac recepto ueu gressuum, quem obliuioni
Abbreviated transcription (Latin):
li. Ille autem tanquam eũ uolens adhor¬
tari: dixit. Eece abbabona sunt: et ego
comedo exipsis. Et postquam gustauit
et sensit rem quam fecerat: cecidit in faciẽ
dicens. Ue michi abba quia occidi de: et tu¬
istud peccatum posuisti suꝑ me quia ñ es¬
locutus. Dixit ei senex. fili. ne contristeris
ꝓpt̾ hoc. Si enim uoluisset ds̃ ut mel co¬
mederem: tu mel misisses. et ñ hoc qd̃ misisti
ixit abbas pemien. Nisi naburar¬
dan princeps cocorum uenisset in ieru¬
plum domini. hoc autem ẽ: quia nisi de¬
sideriũ castrimargiȩ in animamueniret.
sensus hominis non succenderet᷑ in pugna
facta caritate reficiebat: hoc in corde suo
statuerat. ut quantos uini calices oblatos hau¬
sisset: tantis dieb nec ipsam aquã gusta¬
rent: cum gaudio sumebat: ut se siti po
stea maceraret. Quod cum discipłs eiꝰ uidis¬
set: patefacto senis consilio. ne ei uinũ por

Expanded text:
li. Ille vero tanquam volens adhorli. Ille vero tanquam volens adhortari eum, dixit: Ecce, abba, bona sunt, et ego comedo ex ipsis; et postquam gustavit, et sensit rem quam fecerat, cecidit in faciem, dicens: Vae mihi, abbas, quoniam occidi te! istud peccatum posuisti super me, quia lo hoc; si enim voluisset Deus ut bonum comederem, tu mel misisses, et non hoc quod misisti. 52. Dixit abbas Poemen: Nisi Nabuzardan princeps cocorum venisset in Jeruigne . Hoc autem est, quia nisi desiderium gastrimargiae in animam veniret, sensus hominis non succenderetur impugnatfacta charitate reficiebat, hoc in proprio corde statuerat, ut quantos vini calices oblatos hausisset, tantis diebus nec et ipsam aquam gustarent, cum gaudio sumebat, ut postea se siti maceraret. Quod cum discipulus ejus didicisset, patefacto senis consilio, ne ei vinum por
Abbreviated transcription (Latin):
cebat unus ex patrib: quia leq
autẽ parum cõmedit et satiat᷑. Qui audem
multum comedit et adhuc esuriens conti¬
net se: maiorem mercedem habet quã ille
qui parum comedit et satiatuR.
ixit quidam senex. Ne quod desideraueris
aliquando manduces. Comedes autẽ qͦd
tibi a domino transmissum fuerit: grãs ei¬
agens semꝑ sine indermissione.
e quodam sene referebant fr̃s: quia desi¬
derauit cucumerem. Quã cũ tulisset.
suspendit ante oculos suos: et ne uincere¬
tur excupiditate. non detigit eam : sed ma¬
gis agebat penitentiam: puniens semet ip
dicens. Si iubes abba: facio tibi paruas
habens mel: et aliuduas simile. Habens ole¬
um de lini semine expressum: et erat feti¬
dũ: et in re nulla alia proficiebat. nisi forte
in lucerna. Et deceptus fr̃. misit in escam se¬
nis de illo: sperans quia mel misisset. Cum
autem gustasset senex. nichil locutus est:
s tacens comedit. Tercia autemuice cũ ei
daret: dixit illi. Non possum comedere fi¬

Expanded text:
cebat unus ex Patribus: Quia inveauter parum comedit, et satiatur . Qui ergo multum comedit, et adhuc esuriens se continet, majorem mercedem habet, quam ille qui parum comedit et satiatur . 49. Dixit quidam senex: Ne quod desideraveris aliquando manduces. Comedens autem quod tibi a Domino transmissum fuerit, gratias age sine intermissione . 50. De quodam sene referebant fratres, quia desiderasset cucumerem: quem cum attulisset, suspendit ante oculos suos; et ne vinceretur a cupiditate, non tetigit eum, sed magis agebat poenitentiam, puniens semetips: Si jubes, Pater, facio tibi parum pparvum habens mel, et aliud vas simile habens oleum de lini semine expressum, et erat fetidum, et in re nulla alia proficiebat, nisi forte in lucerna: et deceptus frater misit in escam senis de illo, sperans quia mel misisset; cum autem gustasset senex, nihil locutus est, sed tacens comedit: tertia vero vice cum ei daret, dixit ei: Non possum comedere, fi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlixũ cathalogũ. quẽ replicare ꝑlongũ ẽ: hoc u¬
nũ dicam. Quipꝰ int̃dictũ t̃minũ uitȩ mortis q
diẽ dñi sententia p̃finitũ. quindeci annis uitȩ metas
excede una oratione ꝓmeruit. sole ꝑ decẽ gradꝰ qͦs
ad occasũ tendens iam illustrauerat reu̾tente : qͥ line¬
as quas abscessu ciꝰ umbra subscquens occupauerat.
suo sursũ reditu fugans. duplicatũ diẽ uniu̾so orbi.
cont᷑ fixas nature leges maudito miracło p̃buit:
pꝰtanta tamq incredibilia signa. pꝰ tam immania
docum̃ta uirtutũ. qualit̃ fuerit successibꝰ suis eli¬
sus. audi scͥpturã narrantẽ. In dieb inquit illis egͣta¬
uit ezechias usq ad mortẽ : & orauit dñm.⁊ exaudiuit
eũ: et dedit ei signũ: illud scilicet qͦdlegimꝰ de so¬
lis datũ ẽẽ reditu. ꝑ ysaiam ꝓpħam in quarto regnoꝵ
libro. S ñ inquit scđmbeneficia quȩ acceꝑat retͥ¬

Expanded text:
prolixum catalogum, quem replicare perlongum eprolixum catalogum, quem replicare perlongum eum dicam. Qui post indictum terminum vitae, mortisque diem Domini sententia praefinitum, quindecim annis vitae metas excedere una oratione promeruit sole per decem gradus, quos ad occasum tendens jam illustraverat, revertente, qui lineas quas abscessu ejus umbra subsequens occuparat, suo rursum reditu fugans, duplicatum diem universo orbi contra fixas naturae leges inaudito miraculo praebuit; post tanta tamque incredibilia signa, post tam immania documenta virtutum, qualiter fuerit successibus suis elisus, audi Scripturam narrantem: In diebus, inquit, illis aegrotavit Ezechias usque ad mortem, et oravit Dominum, et exaudivit eum, et dedit ei signum, illud scilicet quod legimus de solis datum esse reditu per Isaiam prophetam in quarto Regnorum libro: Sed non, inquit, secundum beneficia, quae acceperat, retri
Abbreviated transcription (Latin):
aliunde quã uitutũ eiꝰ quẽ impetit successib
animat᷑. Quedã etiã ꝓcessu temporis ut p̃fatisumꝰ:
int̃dũ molliunt᷑. acq uanescunt. Htuc longeuitas
nͥ fuerit industria sollerti ac prudenti discretione
fundata. ñ solũ ñ officit: uerũetiam maiora nouit
fom̃ta congerere uanitatis. Postremocet̾e ꝑturbati¬
ones a contrariissibi uirtutib dissidentes: et ex aꝑ¬
lut innocte ceca dimicans: atrociꝰ mopinatos deci¬
pit ⁊ incautos.
ta nanq erechiã regẽ iude uirũ in omĩb consũma¬
te iusticiȩ et scãrũ scͥpturarũ testimonio cõꝓbatũ:
pꝰ innumera uirtutũ p̃conia. uno elationis telo
legimꝰ fuisse deiectũ. & qui int̾nitionẽ centũ o¬
ctoginta quinq miliũ de exercitu assirioꝵ. angło
sub nocte uastante. una p̃ce ualuit impetrare: ua¬
nitatis głatione suꝑat᷑. Cuiꝰ ut p̃tereã uirtutũ tam

Expanded text:
aliunde quam uirtutum eius quem inpet.it successibus aliunde quam uirtutum eius quem inpet.it successibus animatur. quaedam etiam processu temporis, ut praefati sumus, interdum molliuntur atque uanescunt: huic longaeuitas, nisi fuerit industria sollerti ac prudenti discretione fundata, non solum non officit, uerum etiam maiora nouit fomenta congerere uanitatis. Postremo ceterae perturbationes a contrariis sibi uirtutibus dissidentes et ex aplut in nocte caeca dimicans atrocius inopinatos decipit et incautos. Ita namque Ezechiam regem Iudae, uirum in omnibus consummatae iustitiae et sanctarum scripturarum testimonio conprobatum, post innumera uirtutum praeconia uno elationis telo legimus fuisse deiectum, et qui internicionem centum octoginta quinque milium de exercitu Assyriorum, angelo sub nocte uastante, una prece ualuit inpetrare, uanitatis gloriatione supera- tur: cuius ut praeteream uirtutum tam
Abbreviated transcription (Latin):
reddunt᷑: et uł loco uł tempore minuunt᷑ atq de¬
feruent: seucerte a contrariis uirtutib dissidentia.
uł cauent᷑ faciliꝰ. uel uitant᷑. Hoc uͦ deiectũ acriꝰ
resurgit adluctam: et cũ putat᷑ extinctũ. sua morte
uiuatius conualescit. Cetera gen̾a uitioꝵ eos t̃m
impugnare solent. qͦs incertamine suꝑauerint:
hoc uͦ suos uictores acriꝰ inscctat᷑. Quantoq fuerit
ualidius elisũ: tanto uehementiꝰ uictoriȩ ipsiꝰ elatio¬
ne cong̾dit᷑. & hec ẽ subtilis inimici u̾sutia: ut mi¬
litẽ xp̃i ꝓpriis faciat telis occumbere: quẽ hosti¬
lib armis suꝑare non potuit. Alia int̾dũ uitia sic̃
diximꝰ etiã locoꝵ beneficio conquiescunt: et mate¬
riç peccati uel oportunitate eiꝰ ⁊ occasione subtra¬
cta lentescere solent et minui. Hoc uͦ cũ fugiente
deserta penetrat: nec loco nouit excludi: nec ex¬
trinsecus materiȩ subtracta marcescere. Non emm

Expanded text:
redduntur et uel loco uel tempore minuuntur atque deredduntur et uel loco uel tempore minuuntur atque deferuent, seu certe a contrariis uirtutibus dissidentia uel cauentur facilius uel uitantur: hoc uero deiectum acrius resurgit ad luctam et, cum putatur extinctum, sua morte uiuacius conualescit. cetera genera uitiorum eos tantum inpugnare solent. quos in certamine superarint: hoc uero suos uictores acrius insectatur, quantoque fuerit ualidius elisum, tanto uehementius uictoriae ipsius elatione congreditur. et haec est subtilis inimici uersutia, ut militem Christi propriis faciat telis obcumbere, quem hostilibus armis superare non potuit. , Alia interdum uitia, sicut diximus, etiam locorum beneficio conquiescunt et materie peccati uel oportunitate eius et occasione subtracta lentescere solent et minui: hoc uero cum\\ fugiente deserta penetrat nec loco nouit excludi nec extrinsecus materie subtracta marcescere. non enim
Abbreviated transcription (Latin):
ciare: in his offendicula dendens int̾itus. in quib
uitȩ stipendia conquirunt᷑. Uolentib quippe it̃
pietatis ac ꝑfectionis incedere. ñ alibi inmici in¬
sidiantes. nisi inuia qua ambulant laqueos de¬
ceptionis abscondunt: scdm illã beati dauid
sententiã. inuia hac qua ambulabã abscondert̃
laqueũ mͥ: ut in hac ipsa scilicit uirtutũ uia. qͣ gradi¬
mur tendentes adbrauiũ suꝑnȩ uocationis. nr̃is ela¬
ti successibꝰ corruamꝰ: obligatisq pedibꝰ animȩ nr̃e
concidamꝰ cenodoxiȩ laqueis compediti. Et ita fit.
ut qͥ aduersarii conflictu non potuimꝰ suꝑari: nr̃i
tumphi sublimitate uincam᷑: scu certe qͦd est etiã
aliud deceptionis genꝰ. ut excedentes continentiȩ uł
nr̃ẽ possibilitatis modũ. ꝑseu̾antiã nr̃i curẜ̾. infirim¬
tate corporis int̃cidente ꝑdamꝰ. Omnia uitia suꝑa¬
ta marcescunt: deuicta ꝑsingulos dies infirmiora

Expanded text:
ciare, in his offendicula tendens interitus, in quibus ciare, in his offendicula tendens interitus, in quibus uitae stipendia conquiruntur. uolentibus quippe iter pietatis ac perfectionis incedere non alibi inimici insidiantes nisi in uia qua ambulant laqueos deceptionis abscondunt, secundum illam beati Dauid sententiam: in uia hac, qua ambulabam, absconderunt laqueum mihi, ut in hac ipsa scilicet uirtutum uia, qua gradimur tendentes ad brabium supernae uocationis, nostris elati successibus corruamus obligatisque pedibus animae nostrae concidamus cenodoxiae laqueis conpediti. et ita fit, ut qui aduersarii conflictu non potuimus superari, nostri triumphi , sublimitate uincamur, seu certe, quod est etiam aliud deceptionis ceptionis genus, ut excedentes continentiae uel nostrae possibilitatis modum perseuerantiam nostri cursus infirmitate corporis intercedente perdamus. Omnia uitia superata marcescunt et deuicta per singulos dies infirmiora
Abbreviated transcription (Latin):
nis obtundit᷑. Nec uanȩ glȩ contagio macłet᷑. orationeᷤᷤ
plixiꝰ sub fr̃m uitat celebrare conspectu: et qͦd eas la¬
tent̃ exerceat. nullũq habeat consciũ facti. ñ effui¬
git aculeũ uanitatis. Pulchre semores naturã morbi
huius inmodũ cepe bulloꝵq describunt: quȩ uno
decoriata tegmine. alio rursũ inuentunt᷑ induta.
Iotiensq repꝑiunt᷑ obtecta: quotiens fuerint expo¬
liata. In solitudinẽ quoq cunctoꝵ mortaliũ consor¬
cia głe causa fugientẽ. ꝑseqͥ ñ desistit. Quantoq
amplius unuersũ quis uitauerit mundũ: tanto
eũ acriꝰ inscquit᷑. Aliũ quod patiens sit oꝑis ac la¬
boris: aliũ qđ ad obediendũ ꝓmptissimꝰ: aliũ qͦd hu¬
militate cet̾os p̃ponderet. conat᷑ extolłẽ. Aliꝰ scientiȩ.
aliꝰ lectionis: aliꝰ uigiliarũ ꝓlixitate temptat᷑. Nec
alias quẽꝗͣ. hic morbtis nisi suis nitit᷑ uirtutibꝰ sau¬

Expanded text:
nis obtunditur. ne uanae gloriae contagio maculetur, orationes nis obtunditur. ne uanae gloriae contagio maculetur, orationes prolixius sub fratrum uitat celebrare conspectu: et quod eas latenter exerceat nullumque habeat conscium facti, non effugit aculeos uanitatis. Pulchre seniores naturam morbi huius in modum caepae bolborumque describunt, quae uno decoriata tegmine r alio rursum inueniuntur induta totiensque repperiuntur obtecta, quotiens fuerint spoliata. In solitudine quoque cunctorum mortalium consortia gloriae causa fugientem persequi non desistit, quantoque amplius uniuersum quis uitauerit mundum, tanto eum acrius insectatur. alium quod patientisboris, alium quod ad obediendum promptissimus, alium quod humilitate caeteros praeponderet, conatur extollere. Alius scientiae, alius lectionis, alius vigiliarum prolixitate tentatur. Nec alias quemquam hic morbus, nisi suis nititur virtutib
Abbreviated transcription (Latin):
nũ fluctꝰ. gub̃nante discretione. et flante nob̃ spũ
dñi. it̃ dirigere uirtutis: ut dextra leuaq si paulu¬
lũ deflectamꝰ. sciamus nos ꝑnitiosis mox cautibꝰ illiden¬
dos. Idõq ꝑsapientissimũ salomonẽ monem᷑. Ne di¬
uerteris ad dexterã neq ad sinistrã: id ẽ ne tͥ de unrtu¬
tib blandiaris. et dextris successib ac spiritalibꝰ extol¬
laris: nec deflectens adsinistrũ tramitẽ uitioꝵ. scđ̃ma
postolũ glam tibi ex eis intuam confusionẽ conqͥras.
Nã cui sub specie succinetȩ uestis ac intidȩ cenodoxi¬
am ñ potuit generare: ꝓsqualida et inculta ac uilio¬
re conat᷑ inferre. Quẽ ñ potuit ꝑhonorẽ deicere: hu¬
militate supplantat. Quẽ scientiȩ et locutionis or¬
natu nequiuit extollere: grauitate taciturnitatis elidit.
Si ieiunet inpalã: gła uanitatis pulsat᷑. Su illud con¬
tempnendȩ głȩ causa contexerit: eodẽ uitio elatio¬

Expanded text:
num fluctus gubernante discretione et flante nobis spiritu num fluctus gubernante discretione et flante nobis spiritu domini iter dirigere uirtutis, ut dextra laeuaque si paululum deflectamus sciamus nos perniciosis mox cautibus inlidendos. ideoque per sapientissimum Salomonem monemur: ne deuerteris ad dextram neque ad sinistram, id est ne tibi de uirtutibus blandiaris et dextris successibus ac spiritalibus extollaris nec deflectens ad sinistrum tramitem uitiorum secundum apostolum gloriam tibi ex eis in tua confusione conquiras. nam cui sub specie succinctae uestis ac nitidae κενοδοξίαν non potuit generare, pro squalida et inculta ac uiliore conatur inserere: quem non potuit per honorem deicere, humilitate subplantat: quem scientiae et elocutionis ornatu nequiuit extollere, grauitate taciturnitatis elidit. si ieiunet palam, gloria uanitatis pulsatur: si illud contemnendae gloriae causa contexerit, eodem uitio elatio
Abbreviated transcription (Latin):
uictorẽ confodere. et iugulare ꝑtemptat. Et enĩ
cet̾a uicia scuꝑturbationes uniformes ac simpli¬
ces ẽẽ noscuntur. Hȩc uero multiplex ac multifor¬
mis ac uaria: undiq bellatori ex omĩ parte uicto¬
ti occurrens. Nam et in habitu et in forma. inin¬
cissui. inuoce. in oꝑe. in ingłiis. inieuiniis. moratione. inre¬
motione. in lectione. inscientia. intaciturnitate. inobe¬
dientia. in humilitate. in longanmitate militẽ xp̃i uul¬
nerare conat᷑: et uelut quidã ꝑnitiosissimꝰ scopulꝰ tu¬
m̃tibꝰ undis obtectꝰ. in imꝓuisũ ac miserabile naufra¬
giũ scđo nauigantibꝰ uento. dũ ñ cauet᷑ nec p̃uidet᷑
importat. Itaq uiã regiã uolentẽ incedere: ꝑ arma iu.¬
sticiȩ quȩ adextris sunt et asinistris. oportet apłica dis¬
ciplina transire. ꝑ głam et ignobilitatẽ. ꝑ infamiã et
bonã famã: et tanta cautione int̃ tum̃tes temptatio¬

Expanded text:
uictorem confodere et iugulare pertemptat. Etenim uictorem confodere et iugulare pertemptat. Etenim cetera uitia seu perturbationes uniformes ac simplices esse noscuntur, haec uero multiplex et multiformis ac uaria, undique bellatori et ex omni parte uictori occurrens. nam et in habitu et in forma, in incessu, in uoce, in opere, in uigiliis, in ieiuniis, in oratione, in remotione, in lectione. in scientia, in taciturnitate, in oboedientia, in humilitate, in longanimitate militem Christi uulnerare conatur, et uelut quidam perniciosissimus scopulus tumentibus undis obtectus inprouisum ac miserabile naufragium secundo nauigantibus uento, dum non cauetur nec praeuidetur, inportat. Itaque uia regia uolentem incedere per arma iustitiae quae a dextris sunt et a sinistris oportet apostolica disciplina transire per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam, et tanta cautione inter tumentes temptatio
Abbreviated transcription (Latin):
cenodoxiȩ. quam nos uanã siue
in anẽ głam possumus appellare.
multiformem. uariũ. atq subtilẽ: ita ut qͥbꝰlibe
ꝑspicacissimis ocłis. ñ dicã taueri. s p̃uideri dep̃¬
hendiq uix possit. Non solũ enĩ ut cętã uiciam
parte carnali. s etiam inspiritali monachũ pul¬
sat: subtiliori se nequitia ingerens m̃ti: ita ut qͥ
ñ potuerunt carnalibꝰ uiciis decipi: spiritali¬
bus successib acrius saucient᷑. Tantoq ẽ ꝑniti¬
osior ad conflictum: quanto obscurior ad cauendũ.
Omniũ nanq uitioꝵ manifestior aꝑtiorq congris¬
sus ẽ. & inuno quoq eoꝵ contͣdictione rigida con¬
futatꝰ ingentior. inualidior factus abscedit: uicto¬
remq suũ deiectus aduersarius deinceps infirmi¬
or attemptabit. hic uero cũ ꝓ elatione carnali
pulsauerit m̃tẽ. et fuerit responsionis scuto re¬
pulsus: rursus ut quedã multiformis nequitia pͥo¬
re habitu ꝑsonaq multata. sub uirtutũ specie

Expanded text:
κενοδοξία, quam nos uanam siue inanem gloriam possumus appellare, multiformem, uarium atque subtilem, ita ut quibuslibet perspicacissimis oculis non dicam caueri sed peruideri deprehendiue parte carnali, sed etiam in spiritali monachum pulsat, subtiliore se nequitia ingerens menti, ita ut, qui non potuerunt carnalibus uitiis decipi, spiritalibus successibus acrius saucientur, tantoque est perniciosior ad conflictum quanto obscurior ad cauendum. omnium namque uitiorum manifestior apertiorque congressus est et in unoquoque eorum contradictione rigida confuta.tus incentor in-  nalidior factus abscedet uictoremque suum deiectus aduersarius deinceps infirmior adtemptabit. hic uero cum pro elatione carnali pulsauerit mentem et fuerit responsionis scuto repulsus, rursus at quaedam multiformis nequitia priore habitu personaque mutata sub uirtutum specie
Abbreviated transcription (Latin):
militatẽ. Isdem uero fr̃ salubriter correptꝰ.
erubuit: quia uenerabilis pater. uirtutẽ
ommipotentis dñi. quam admonitione
intimauerat. miraculis ostendebat. Nec
erat iam ut quisquam de eiꝰ ꝓmissionib
dubitare posset: qui in uno eodẽq mom̃
to.ꝓuitreo uase pene uacuo.plenum oleo
dolium reddidisset.

Expanded text:
militatem. Idem vero frater salubriter correptus militatem. Idem vero frater salubriter correptus erubuit: quia venerabilis Pater virtutem omnipotentis Dei, quam admonitione intimaverat, miraculis ostendebat; nec erat jam ut quisquam de ejus promissionibus dubitare posset, qui in uno eodemque momento pro vitreo vase pene vacuo plenum oleo dolium reddidisset.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipitium patebat: saxoꝵ molib aspe¬
rum. Proiectum itaq uas uitreũ. uenit
insaxa: s sic mansit incolume: ac si ꝓiectũ
minime fuisset: ita ut neq frangi. neq ole¬
um effundi potuisset. Quod uir dei p̃cepit
leuari: atq ut erat integrum petenti tri¬
bui. Tunc collectis fr̃ib. in obedientẽ mona¬
chum de infidelitate sua et suꝑbia. coram
pleta:sese cum eisdem fr̃ib in orationem
dedit. In eo autem loco. ubi cum fr̃ib ora¬
bat: uacuum erat ab oleo dolium et cooꝑ¬
tum. Cumq sc̃s uir in oratione ꝑsisteret:
cente subleuari. Quo cõmoto. atq subleuato:
oleum qͦd excreuerat. ora dolii transiens. pa¬
uimentũ loci inquo incubuerant inunda¬
bat. Quod ut benedictus dei famulus aspe¬
.xit:: ꝓtinus orationem compleuit: atq
inpauimentũ. oleum defluere cessauit.
Tunc diffidentem in obedientemq frẽm latiꝰ
ammonuit: ut fidem habere disceret et hu¬

Expanded text:
praecipitium patebat saxorum molibus aspepraecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut neque frangi, neque oleum effundi potuisset. Quod vir Domini praecepit levari, atque, ut erat integrum, petenti tribuit. Tunc collectis fratribus, inobedientem monachum de infidelitate sua et superbia coram pleta, sese cum eisdem fratribus in orationem dedit. In eo autem loco ubi cum fratribus orabat, vacuum erat ab oleo dolium et coopertum. Cumque sanctus vir in oratione persisteretcente sublevari. Quo commoto atque sublevato, oleum quod excreverat, ora dolii transiens, pavimentum loci in quo incubuerat inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedientemque fratrem latius admonuit, ut fidem habere disceret et hu
Abbreviated transcription (Latin):
Sopia. campaniam grauiter affligebat:
uir dei diuersis indigentibus. monasterii
sui cuncta tribuerat: ut pene nichil in cel¬
lario. nisi parum olei iniitreo uase remane¬
ret. Tunc quidam subdiaconus exuicino¬
loco agapitus nomine aduenit: magnoꝑe
postulans. ut sibi aliquantulum olei dari
debuisset. Uir autem domini qui cuncta de¬
creuerat in terra tribuere. ut in cęlo omĩa
reseruaret: hoc ipsum parũ quod reman¬
serat olei. iussit petenti dari. Monachus
uero qui cellarium tenebat. audiuit qͥdẽ
iubentis uerba: sed implere distulit. Cumq
post paululum. si id quod iusserat datũ
esset inquireret: respondit monachus se
minime dedisse: quia si illud e tribueret.
omnino nichil fr̃ib remaneret. Tunc uir¬
dei iratus. aliis precepit. ut hoc ipsũ uas ui¬
treum in quo parum olei remansisse uideba¬
dur. ꝑ fenestram proicerent: ne in cella ali¬
quid ꝑ mobedientiam remaneret. Factũq
est. Sub fenestra autem eadem ingens

Expanded text:
opia Campaniam graviter affligebat, opia Campaniam graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens
Abbreviated transcription (Latin):
beam dare. In ipso autem biduo. more suo
in oratione fuit occupatus: cum die tc̃io.
is qui necessitate debiti affligebat᷑. rediit.
Suꝑ arcam uero monasterii. quȩ erat fru¬
mento plene: subito tredecim solidi sunt
inuenti. Quos uir dei deferri iussit: et affli¬
cto petitori tribuit: dicens. ut duodecĩ
redderet : et unum in expensis ꝓpriis hab̃et
ed ad ea nunc redeam: quȩ eius discipu¬
lis in libri huius exordio. p̃dictis refe¬
rentibus agnoui. Quidam uir grauissima
aduersarii sui emulatione laborabat: cuiꝰ
adhoc usq odium ꝓrupit: ut ei nesci¬
enti in potum uenenum daret. Qui quã¬
uis uitam auferre ñ ualuit: cutis tam̃ co¬
lorem mutauit: ita ut diffusa incorpore
cius uarietas. lepre morem imitari uide¬
retur. S ad dei hominẽ deductus: salutẽ
pristinam citius recepit. Nam mox ut eũ
contigit: omnẽ cutis illius uarietatẽ fugauit.
o quoq tempore quo alimentorum in¬

Expanded text:
beam dare. In ipso autem biduo more suo beam dare. In ipso autem biduo more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum contigit, omnem cutis illius varietatem fugavit.Eo quoque tempore quo alimentorum in
Abbreviated transcription (Latin):
Istri uiro antonio narrante cognoui.
Qui aiebat. patris sui puerum morbo ele¬
fantino fuisse correptum : ita ut iam pilis
cadentib cutis intumesceret: atq incres¬
centem samem occultare ñ posset. Qui
ad uirũ dci. ab eodem patre eiꝰ missus ẽ:
et saluti pristinȩ sub omni celeritade resti
eq illud taceam qͦd qus tutus.
discipulus peregrinus nomine nar¬
rare consueuerat: quia quadam die fide¬
lis uir quidam necessitate debiti cõpul¬
sus. unum sibi fore remedium credidit.
si ad dei uirum ꝑgeret: et quȩ eum ur¬
geret debiti necessitas indicaret. Uenit
itaq ad monasteriũ: omnipꝯtentis dei
famulũ repꝑit: et quia a creditore suo ꝓ
duodecim solidis grauiter affligeretur.
intimauit. Cui uenerabilis pater. nequa¬
quam se habere duodecim solidos respon¬
dit: s tamen eius inopiam blanda collo¬
cutione consolatus. ait. Uade: et post
biduũ reuertere: quia deest hodie qͦd tͥ de¬

Expanded text:
stri viro Antonio narrante cognovi, stri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre ejus missus est et saluti pristinae sub omni celeritate restie illud taceam quod ejus discipulus Peregrinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, quia deest hodie quod tibi de
Abbreviated transcription (Latin):
dei assidue corriperet. frequenter ammo¬
neret: ipse uͦ nullom consentiret in con¬
gregatione ꝑsistere. atq importunꝰ p̃cibꝰ
ut relaxaretur immineret: quadam die.
isdem uenerabilis pater. nimietatis eiꝰ te¬
dio affectus. iratus iussit ut discederet.
Qui mox ut monasteriũ exiit: contra se
assistere aꝑto ore draconẽ initinere inue¬
nit. Cumq isdem draco qui apparuerat¬
cum deuorare uellet:cepit ipse tremens
et palpitans. magnis uocib clamare di¬
cens. Currite currite: quia draco iste deuo¬
rare me uult. Currentes autem fr̃s. dra¬
conẽ minime uiderunt: s trementẽ atq
palpitantẽ monachum ad monasteriũ
reduxerunt. Quistatim ꝓmisit: nunqũa
se esse iam amonasterio recessurũ. Atq
ex hora eadem in sua ꝓmissione ꝑmansit:
quippe qui sc̃i uiri orationib. contra se
assistere draconẽ uiderat: quem pͥus ñ
uidendo sequebatur.
ed neq hoc silendum puto: quod illu¬

Expanded text:
Dei assidue corriperet, et frequenter admoDei assidue corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco iste me devorare vult. Currentes autem fratres draconem minime viderunt, sed trementem atque palpitantem monachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim promisit nunquam se esse a monasterio recessurum, atque ex hora eadem in sua promissione permansit: quippe qui sancti viri orationibus contra se assistere draconem viderat, quem prius non videndo sequebatur.Sed neque hoc silendum puto, quod illu
Abbreviated transcription (Latin):
uadam quoq die dum qͥdam eiꝰ pue¬
rulus monachus parentes suos ultͣ
quam debebat diligens. atq ad eors habi¬
taculum dendens. sine benedictione de
monasterio exisset: codem die mox ut ad
eos ꝑuenic. defunctus ẽ. Cumq esset se¬
pultus: die altero. piectum foras corpꝰ epꝰ
inuentum ẽ. O uod rursus tradere sepul¬
ture curaueri nt: s sequenti die iterũ
piectum ex aerius. atq inhumatũ sicut
prius inuenerunt. Tunc concite ad bene¬
dicti patris uestigia currentes: cũ magno
fletu petierunt. ut ei suam grãm largi¬
ri dignaretur. Quib uir dei manu sua
ꝓtinus cõmunionem dominici corpo¬
ris dedit dicens. Ite: atq hoc dm̃cũ
tradite. Quod dum factum fuisset: sus¬
ceptum eiꝰ corpus terra denuit. nec ul¬
corpus etiam terra proiceret. qui bene¬
dicti grãm non haberet:
Ierpendo plane: et uehementeo¬
¶ stupeo
uidam autem eius monachus. GR.¬
mobilitati mentem dederat: et ꝑmane¬
re in monasterio nolebat. Cumq cum uir

Expanded text:
uadam quoque die dum quidam ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, die altero projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus tradere sepulturae curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus communionem dominici corporis dedit dicens: Ite, atque hoc dominiae eum tradite. Quod dum factum fuisset, susceptum corpus ejus terra tenuit, nec ulcorpus etiam terra projecerit, qui Benedicti gratiam non haberet. Petr. Perpendo plane, et vehementer stupeouidam autem ejus monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir
Abbreviated transcription (Latin):
fitum ẽ: ei antiquus hostis in mulo. me¬
dici specie obuiam faccus ẽ. cornu et tri¬
pedicam ferens. Quem cũ requisisset diceis.
ubi uadis: ille respondit. Ecce ad fr̃s uado:
potionem eis dare Itaq ꝑrexit uenerabilis
Begepictys ad orationem. Qua completa:
concitus rediit. Malignus uero sp̃s unũ se¬
niorem monachum inuenit aquam hau¬
rientem: in quo statim ingressus ẽ: eumq
in terra ꝓiecit: et uehementissime uexa¬
uit. Quem cũ uir dei aboratione rediens.
tam crudeliter uexari conspiceret: ei solũ¬
mͦ alapam dedit.:⁊ et malignũ ab eo spm̃
ꝓtinus excussit: ita ut ad eum redire ul¬
terius non auderet. Petpͦ¬
PetRͦ
Selim nosse si hec tanta miracula uirtu¬
te semꝑ orationis impetrabat: an aliquan¬
do etiam solo uoluntatis exhibebat nutu.
ui deuota mente deo adherent. GR

Expanded text:
t, ei antiquus hostis in mulomedici specie obviam factus est, cornu et tripedicam ferens. Quem cum requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: Ecce ad fratres vado potionem eis dare. Itaque perrexit venerabilis Pater Benedictus ad orationem; qua completa concitus rediit. Malignus vero spiritus unum seniorem monachum invenit aquam haurientem, in quem statim ingressus est, eumque in terram projecit, et vehementissime vexavit. Quem cum vir Dei ab oratione rediens tam crudeliter vexari conspiceret, ei solummodo alapam dedit, et malignum ab eo spiritum protinus excussit, ita ut ad eum redire ulterius non auderet. Petr. Velim nosse, si haec tanta miracula virtute semper orationis impetrabat, an aliquando etiam solo voluntatis exhibebat nutu. Gregor. Qui devota mente Deo adhaerent,
Abbreviated transcription (Latin):
recolebat. Hii autem sentire. uel recolen
audita ñ possunt: quia eoꝵ nullũ ficut
Ile saltm de p̃terito exꝑimentũ teneñ
Suerim pregnans mulier mittat᷑ in
puer in carcere nutriat᷑. et crescat: eui si for¬
tasse mater que hunc genuit solem.lunã
stellas. montes. et campos.uolantes aues.
currentes equos nominet: ille uͦ qui ẽ incar¬
cere natꝰ et nutritus. nichil aliud quã de¬
nebras carceris sciat. et hec quidẽ ẽẽ au¬
diat. s quia ea ꝑ exꝑimentũ ñ nouit. ue¬
racider eẽ diffidat: ita inhac exilii sui ce¬
citate nati homines. dũ eẽ summa et in¬
uisibilia audiunt: diffidunt. anuera sint:
quia sola hec infima inquib natisunt
uisibilia nouerunt. Unde factum ẽ. ut
ipse inuisibiliũ et uisibihũ creator ad hu¬
iani generis redemptionẽ unigenitus
patris ueniret: et sc̃m spm̃ ad corda no¬
stra mitteret: quatinus ꝑ eũ uiuificati
crederemꝰ. que adhuc scire ꝑ exꝑimentũ
ñ possumꝰ. Quotqͦt gͦ hunc sp̃m hereditatis

Expanded text:
l recolere audita non possunt, quia eorum nullum, sicut ille, saltem de praeterito, experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in puer in carcere nutriatur et crescat; cui si fortasse mater quae hunc genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem esse audiat, sed quia ea per experimentum non novit, veraciter esse diffidat; ita in hac exsilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint, quia sola haec infima in quibus nati sunt visibilia noverunt. 373 Unde factum est ut ipse invisibilium et visibilium Creator ad humani generis redemptionem Unigenitus Patris veniret, et sanctum Spiritum ad corda nostra mitteret, quatenus per eum vivificati crederemus, quae adhuc scire per experimentum non possumus. Quotquot ergo hunc spiritum haereditatis
Abbreviated transcription (Latin):
onem dedit. Moxq de suo habitaculo. ñ
solũ eandẽ dei famulam: s om̃s quoq fe¬
minas quȩ in eiꝰ illic obsequio habitabañ.
expulit. In eodem uͦ templo apollinis bea¬
d andrcȩ apł̃i repente oratoriũ fecit: atq
omĩ illa temptatione carnis funditꝰ caru¬
it. Iudeum uero cuiꝰ uisione atq increpa¬
tione saluatus.ẽ. ad eternam salutẽ trax̃:
nam saeramento fideumbutum.atq: aqua
baptismatis emundatũ. ad sc̃ẽ eccłȩ gremi¬
um ꝑduxit. Sicq factum ẽ. ut hebreus
isdem. dum saluti aliene consulit. ꝑueni¬
ret ad suam: et omp̃s ds̃ inde alterũ adbo¬
nam uitam ꝑduceret : unde inbonauita
alterum custodisset.PEIRUS
es hȩc gesta quamaudiui: et metum

Expanded text:
nus in orationem dedit. Moxque de suo habitaculo non nus in orationem dedit. Moxque de suo habitaculo non solum eamdem Dei famulam, sed omnem quoque feminam, quae in ejus illic obsequio habitabat, expulit. In eodem vero templo Apollinis, beati Andreae apostoli repente oratorium fecit, atque omni illa tentatione carnis funditus caruit. Judaeum vero, cujus visione atque increpatione salvatus est, ad aeternam salutem traxit. Nam sacramentis fidei imbutum, atque aqua baptismatis emundatum, ad sanctae Ecclesiae gremium perduxit. Sicque factum est ut Hebraeus idem, dum saluti alienae consuluit, perveniret ad suam, et omnipotens Deus inde alterum ad bonam vitam perduceret, unde in bona vita alterum custodisset. PETR. Res haec gesta quam audivi, et metum
Abbreviated transcription (Latin):
et subtilius intuentes. crucis mysterio
signatum uiderunt: mirantesq dixert̃.
Ue. ue. uasuacuum. s signatũ. Quib hoc
renuntiantib: cuncta illa malignoꝵ spũ¬
um turba disparuit. Iudeus uero qͥ hec
uiderat. ilico surrexit: atq ad epm sub festi¬
natione ꝑuenit. Quem in ȩccłia sua reꝑient
seorsum tulit: qua temptatione urgeret᷑
inquisiuit. Cui confiteri eps̃ temptatio¬
nẽ suam uerecundatꝰ noluit. Cum uͦ ille
diceret. quod in illa tal dei famula. pͦ¬
ui amoris ocłos iniecisset: atq adhuc epẽ ne¬
garet: adiunxit dicens. Quare negas qͦd in¬
quireris: qui ad hoc usq uespere hesterno
ꝑductus es. ut posteriora illius alapa ferires:
Ad que nimirũ u̾ba dep̾hensum se ep̃s ui
dens: humiliter confessus ẽ. qͦd pͥus ꝑtina¬
citer negabat. Cuiꝰ rumȩ et uerecundiȩ.
isdem uideus consulens: qualiter hoc co¬
gnouisset. uł quȩ de eo inconuentu mali

Expanded text:
et subtilius intuentes, crucis mysterio et subtilius intuentes, crucis mysterio signatum viderunt, mirantesque dixerunt: Vae, vae, vas vacuum et signatum. Quibus hoc renuntiantibus, cuncta illa malignorum spirituum turba disparuit. Judaeus vero qui haec viderat, ill co surrexit, atque ad episcopum sub festinatione pervenit. Quem in Ecclesia sua reperiens, seorsum tulit, qua tentatione urgeretur inquisivit. Cui confiteri episcopus tentationem suam verecundatus noluit. Cum vero ille diceret quod in illa tali Dei famula pravi amoris oculos injecisset, atque adhuc episcopus negaret, adjunxit, dicens: Quare negas quod inquireris, qui ad hoc usque vespere hesterno perductus es, ut posteriora illius alapa ferires? Ad quae nimirum verba deprehensum se episcopus intuens, humiliter confessus est quod prius pertinaciter negavit. Cujus ruinae et verecundiae idem Judaeus consulens, qualiter hoc cognovisset, vel quae in conventu malig
Abbreviated transcription (Latin):
quisitionem eiꝰ exponerent. qͥd oꝑati con¬
tra bonos fuissent: unus in mediũ ꝓsili
quantam temptationẽ carnis cõmouisset a¬
peruit. Cum uͦ hȩc malignꝰ qui p̃erat sp̃s
inhianter audiret: et tando sibi factũ lu¬
crum grande crederet. quando sanetioris
uiri ammũ. ad lapsum ꝑditionis inclina
xit: quia ad hoc usq quoq die p̃terito
uesꝑtina hora eiꝰ mentem traxerit: ut in
terga eiusdem scĩmonialis feminȩ. blandi¬
ens alapam daret. Tunc malignus sp̃s
atq humani generis antiquus inimicus.
exhortatus hunc blande ẽ. ut ꝑficeret qͦd
cepisset: quatinus rumȩ illius. singularẽ
inter cȩteros paliam teneret.Cumq iu¬
deus qui aduenerat hoc uigilans cerne¬
ret: et magnȩ formidinis anxietate palpi¬
taret: ab codem spũ qui cunctis illic obse¬
quentibus p̃erat. iussum ẽ. ut requirerent
quisnam eẽt ille. qui iacere in templo eodẽ
p̃sumpsisset. Quem maligni sp̃s ꝑgentes.

Expanded text:
quisitionem ejus exponerent quid operati conquisitionem ejus exponerent quid operati contra bonos fuissent, unus in medium prosilquantam tentationem carnis commovisset aperuit. Cum vero hoc malignus qui praeerat spiritus inhianter audiret, et tanto sibi factum lucrum grande crederet, quanto sanctioris viri animum ad lapsum perditionis iclinarxit quia usque ad hoc quoque, die praeterito, vespertina hora, ejus mentem traxerit, ut in terga ejusdem sanctimonialis feminae blandiens alapam daret. Tunc malignus spiritus atque humani generis antiquus inimicus exhortatus hunc blande est, ut perficeret quod coepisset; quatenus ruinae illius singularem inter caeteros palmam teneret. Cumque Judaeus qui advenerat hoc vigilans cerneret, et magnae formidinis anxietate palpitaret, ab eodem spiritu qui cunctis illic obsequentibus praeerat jussum est ut requirerent quisnam esset ille qui jacere in templo eodem praesumpsisset. Quem maligni spiritus pergentes,
Abbreviated transcription (Latin):
hostis apud eiꝰ animum. ad itum temptatio¬
nis exquireret. Nam cepit speciem illiꝰ. ocłis
mentis eiꝰ imprimere: ut illicita et nefanda
cogitaret. Quadam uͦ die. iudeus qͥdam.
ex campaniȩ partib romam ueniens: appie
carpebat iter. Qui ad fundanũ cliuum ꝑ¬
ueniens: cum iam diem uesꝑascere cerne¬
ret. et quo declinare posset minime reꝑi
ꝙ se ad manendũ contulit. Qui ipsũ lo¬
ci illiꝰ sacrilegium ꝑtimescens: quãuis fidẽ
crucis minime haberet: signo tamen se cru¬
cis munire curauit. Noete autẽ media. ipso
solitudinis pauore turbatꝰ: ꝑuigil iacebat
Et repente conspiciens. uidit malignoꝵ
spũũ turbam quasi mobsequiũ cuiꝰdã po¬
testatis p̃ire. cumuͦ qui cęteris p̃erat. ieidi
gremio loci consedisse. Qui cȩpit singuloꝵ
spũum obsequentiũ sibi causas actusq discu¬
tere: quatinus unusquisq quantũ nequitie
egisset inueniret. Cumq singuli sp̃s ad in¬

Expanded text:
hostis apud ejus animum aditum tentatiohostis apud ejus animum aditum tentationis exquireret. Nam coepit speciem illius oculis mentis ejus imprimere, ut illectus nefanda cogitaret. Quadam vero die Judaeus quidam ex Campaniae partibus Romam veniens, Appiae carpebat iter: qui ad Fundanum clivum perveniens, cum jam diem vesperascere cerneret, et quo declinare posset minime repere se ad manendum contulit. Qui ipsum loci illius sacrilegium pertimescens, quamvis fidem crucis minime haberet, signo tamen se crucis munire curavit. Nocte autem media, ipso solitudinis pavore turbatus, pervigil jacebat, et repente conspiciens vidit malignorum spirituum turbam quasi in obsequium cujusdam potestatis praeire, eum vero qui caeteris praeerat, in ejusdem gremio loci consedisse: qui coepit singulorum spirituum obsequentium sibi causas actusque discutere, quatenus unusquisque quantum nequitiae egisset inveniret. Cumque singuli spiritus ad in
Abbreviated transcription (Latin):
eum illa mens effera ab elationis fastudetu
ed ecce dum facta fortiũ uirorum Imuit.¬
Inarro: repente ad memoriãuenit. qͥd er¬
ga andream fundanȩ ciuitatis epm diuina
miscdia fecerit. Quod tamen ad hoc legenti¬
bus ut ualeat ex opto: quatinus qui corpꝰ
suũ continendiȩ dedicant. habitare cũ fe¬
minis ñ p̃sumant: ne ruma menti tanto re¬
pentina subripiat: quanto adhoc ꝙ male
concupiscit᷑. etiam p̾sentia concupite formȩ
famulat᷑. Nec res ẽ dubia quam narro: qr
pene tanti in ea destes sunt. quanti et eiusdẽ
loci habitatores existunt. hic nanq uene¬
rabilis uir. cum uitam multis plenam uir¬
tutib duceret.⁊ seq suibsacerdotali custodia
incontinentiȩ arce custodiret: quandã scĩ¬
monialẽ feminã. quã secum pͥus habuerat.
noluit ab episcopii sui cura repellere: sed cer¬
tus de sua. eiusq continentia. secũ hanc ꝑmi¬
sit habitare. Exqua re actum ẽ: ut antiquus

Expanded text:
illum illa mens effera ab elationis fastu detuillum illa mens effera ab elationis fastu detued ecce dum facta fortium virorum narro, repente ad memoriam venit quid erga Andream Fundanae civitatis episcopum divina misericordia fecerit. Quod tamen ad hoc legentibus ut valeat exopto, quatenus qui corpus suum continentiae dedicant, habitare cum feminis non praesumant; ne ruina menti tanto repentina subripiat, quanto ad hoc quod male concupiscitur etiam praesentia concupitae formae famulatur. Nec res est dubia quam narro, quia pene tanti in ea testes sunt, quanti et ejusdem loci habitatores existunt. Hic namque venerabilis vir cum vitam multis plenam virtutibus duceret, seque sub sacerdotali custodia in continentiae arce custodiret, quamdam sanctimonialem feminam, quam secum prius habuerat, noluit ab episcopii sui cura repellere, sed certus de sua ejusque continentia, secum hanc permisit habitare. Ex qua re actum est ut antiquus
Abbreviated transcription (Latin):
eq hoc petre sileam: qͦd multi nunc. qͥ
hic de narmersi ciuitate adsunt. mͥ se¬
dulo testificantur. Sodem nanq gothorum
tempore. cum p̃fatus rex dotila narnis ue¬
nisset: ei uir uitȩ uenerabilis cassius cius¬
dem urbis eps̃ occurrit. Cui quia ex consparsi¬
one semꝑ facies rubere consueuerat: hoc rex
totila. non consparsionis esse credidit. s assi¬
due potationis: eumq om̃imꝰ despex̃. S omĩ¬
potens ds̃ ut quantus uir eẽt qui despicie¬
bat᷑. ostenderet: in narniensi campo quo rex
aduenerat. malignus sp̃s coram omi exercitu
eius spatarium inuasit: eumq uexare crude¬
liter cepit. Qui cum ante regis oculos ad ue¬
nerandũ uirũ cassiũ fuisset adductus ⁊ hc̃
ab eo uir domini. oratione facta. signo cru¬
cis expulit: qui in eũ ingredi ulterius ñ p̃¬
iumpsit. Sicq factum ẽ. ut rex barbarus ser¬
uum dei ab illo iam die ueneraret᷑ ex corde:
quẽ despectum ualde iudicabat ex facie.
Nam quia uirũ tante uirtutis uidit: erga

Expanded text:
e hoc, Petre, sileam, quod multi nunc, qui hic de Nar- niensi ciuitate adsunt, mihi sedulo testificantur. Gothorum nam- que tempore, cum impius rex Totila Narniam uenisset, ei uir uitae uenerabilis Cassius eiusdem urbis episcopus occurrit. Cui quia ex conspersione semper eius facies rubere consueuerat, hoc rex Totila non conspersionis esse credidit sed assiduae potationis, eum- que omnimodo despexit. Sed omnipotens Deus, ut quantus uir iste esset, qui despiciebatur, ostenderet, in Narniensi campo, quo rex aduenerat, malignus spiritus coram omni exercitu eius spatarium inuasit, eumque uexare crudeliter cepit. Qui cum ante regis oculos ad uenerandum uirum Cassium fuisset adductus, hunc ab eo uir Do- mini, oratione facta, signo crucis expulit, qui in eum ingredi ulterius non presumpsit. Sicque factum est, ut rex barbarus seruum Dei ab illo iam die ueneraretur ex corde, quem despectum ualde iudicabat ex facie. Nam quia uirum tantae uirtutis uidit, erga
Abbreviated transcription (Latin):
rationũ. ad expellendos demones adnõ concedant᷑.
consequens ẽ ut simili disputatione pandamꝰ: quã
consurgentes ad refectionem in uesperam reseruemꝰ:
quia edificacius semꝑ corde concipidur: quicqͥd sen¬
sim. et absq iiio labore corporis rrtimatur.¬
rotis. Incipint capitula scd̃e eiusdem.¬
I.Disputatio abbatis nesterotis ac irꝗtita carsmatũ ctiratione.¬
.II. In quo quis scõs uiros debeat imitari.¬
III De suscitato mortuo ab abbate machario.¬
IIII. De miraculo qd̾ abbas abraham initilieris fecit uberibꝰ.¬
.U. De cdaudi cuitusdam curatione quã idem ẽ opatus.
UI.Qđ meritũ timuscuiꝰꝙ non ex signis debeat estimari.
UII. Qđ carismatum uir tus non inmrabilib sed inhumilitate
.uIII. Qđ mirabilius sit ex semet ipso uitia. quam de altero de¬
mones extrusisse.¬
.ix. Quantum p̃cellat iutȩ ꝓbitas. oꝑa signoꝵ.lc¬
.x. Reuclatio de ꝑfectȩ castitatis exꝑimento. Ex pł capła.

Expanded text:
rationum ad expellendos daemonas a domino concedantur, rationum ad expellendos daemonas a domino concedantur, consequens est ut simili disputatione pandamus, quam consurgentes ad refectionem in uesperam reseruemus, quia efficacius semper corde concipitur, quidquid sensim et absque nimio labore corporis intimatur.BOTISDisputatio abbatis Nesterotis de tripertita charismatum ratione. In quo quis sanctos uiros debeat admirari. De suscitato mortuo ab abbate Macario. De miraculo quod abbas Abraham in mulieris fecit uberibus. De claudi cuiusdam curatione quam idem est operatus. Quod meritum uniuscuiusque non ex signis debeat aestimari. Quod charismatum uirtus non in mirabilibus, sed in humilitate consistat. Quod mirabilius sit de semet ipso uitia quam de altero daemonas extrusisse. Quantum praecellat uitae probitas opera signorum. Eeuelatio de perfectae castitatis experimento.