comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inlingua mea. Quamius transilierim delec¬
tationes t̾renas: quãuis me ñcapiant tempo¬
ralium rerũ uolatici affectus: quãuis iã hec
ima despiciam. & admeliora conspiciam: i sugi
inipsis tam̃ meliorib sufficit mͥ delectatio
intelligentiȩ coram dõ Quid mͥ opus est¬
loqͥ captanda: et dare aditum calum pni¬
antib: Dixi gͦ custodiã uias meas. ut
non delinquã inlingua mea:posui ori meo
custodiam: Quare hoc: Propt̃ pios: ꝓpt̃
studiosos: ꝓpt̃ fideles et scõs: Absit. Iili sic
audiunt ut qͦd ꝓbant laudent: qͦd autẽ un¬
ꝓbant int̃ multa forte quȩ laudant. ueniã
dent potius quã calumpniam parent. ꝓpt̃
quos gͦ ius custodire uias tuas ut non delin¬
quas inlingua tua: et ponis ori tuo custodi¬
uersum me Hon consistit adme: s consistit
aduersum me Quid dicturus postremo
unde satis faciam carnali. Despiritalibus:
Loquor foris audienti et uidenti: intus sur¬

Expanded text:
in lingua mea. Quamvis transilierim delecin lingua mea. Quamvis transilierim delectationes terrenas, quamvis non me capiant temporalium rerum volatici affectus, quamvis jam haec ima despiciam, et ad meliora consurgam; in ipsis tamen melioribus sufficit mihi delectatio intelligentiae coram Deo: quid mihi opus est captanda loqui, et dare aditum calumniantibus? Dixi ergo, Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Posui ori meo custodiam. Hoc quare? Propter pios, propter studiosos, propter fideles et sanctos? Absit. Illi sic audiunt, ut quod probant laudent: quod autem improbant inter multa forte quae laudant, veniam dent potius quam calumniam parent. Propter quos ergo vis custodire vias tuas, ut non delinquas in lingua tua, et ponis ori tuo custodipeccator. Non consistit ad me, sed consistit adversum me. Quid dicturus postremo, unde satisfaciam? Carnali de spiritualibus loquor, foris videnti et audienti, intus sur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfer ad exteriorem auditorẽ: Qͥs ista ꝯsenrt
plerumq in ꝑturbatione rerum. in occu¬
patione animꝰ rũ: dum ipsa infirmitas
animȩ quã aggrauat corpus qͦd corrum¬
pitur. & audire uult & dicere : audire int̾
dicere foris. foris aliqñ ꝑturbata studio di¬
cendi. defic̃ intꝰ indigentia cognoscendi:
et inhis dicit aliquid qͦd forte dicendum
ñesset Contra hȩc: remedium melius ẽ
silentium: Stat enim peccator: ꝓpria qua¬
dam nota peccator: Suꝑb quisquã & in¬
uidus audit loquentem transilientem:
captat uerba: ꝓponit laqueos: difficileẽ
ut ñ inueniat aliquid non ita dictum ut
dic debuisset: nec audiendo ignoscit s
calumpniatur inuidendo: Contra hos
iste ydithun transiliens eos silere delegerat:
unde ista cantauit. Dixi custodiam uias me¬
as: ut ñ deluquam inlingua mea Quãdui
capior acalumpniosis. aut captor: Et si ñ
capior: custodiam uias meas ut ñ delinquã

Expanded text:
profer ad exteriorem auditorem. Quaeris ista profer ad exteriorem auditorem. Quaeris ista plerumque in perturbatione rerum, in occupatione animorum, dum ipsa infirmitas animae, quam aggravat corpus quod corrumpitur, et audire vult et dicere, audire intus, dicere foris, aliquando perturbata studio dicendi, deficit indiligentia agnoscendi: et in his dicit aliquid quod forte non esset dicendum. Contra haec remedium melius est silentium. Stat enim peccator, propria quadam nota peccator, superbus quisquam et invidus; audit loquentem transilientem, captat verba, proponit laqueos; difficile est ut non inveniat aliquid non ita dictum, ut dici debuisset: nec audiendo ignoscit, sed calumniatur invidendo. Contra hos iste Idithun transiliens eos silere delegerat; unde ita cantavit: Dixi, Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Quamdiu capior a calumniosis, aut captor, et si non capior, Custodiam vias meas, ut non delinquam
Abbreviated transcription (Latin):
uersaretur inoꝑe.cũ exeieretur inquibdã
mines. quamuis iã transiliens eos qͥ non de¬
lectantur his. quia difficile ẽ. ut quisq la¬
biis lingua ñlabatur & peccet. et qui lin
erant abore quȩ uellet reuocare nec posset.
Non enim lingua frustra inudo ẽ nͥ quia faci.¬
le labitur: Hidens gͦ quam eẽt difficile ut
necessitatem loquendi haberet homo: &
inloquendo ñ aliqͥd diceret qͦd dixisse nolles
et tedio affectus ex his peccatis quesuuit eui¬
tare talia: Patitur hanc difficultatem trans¬
iliens: Non me iudicet qͥ ñ est transiliens. tͣn¬
iliat: et exꝑiatur qͦd loquor: ẽunc enĩ erit et
testis: et filius ueritatis: Cum gͦ hec ez con¬
tigissent. statuerat ñloqui: ne aliquid dicet.
qͦd locutũse ẽẽ peniteret & hoc indicant
prima eius uerba: Dixi custodiã iuas meas:
ut non delinquam inlingua mea: Custodi
gͦ uias tuas oidithun: et noli delinquere
in lingua tua: ꝑpende qͦd dicturus es: exa¬
mina: consule interiorem ueritatem: et sic

Expanded text:
quibusdam mines, quamvis jam transiliens eos qui non delectantur his quia difficile est ut quisque lingua non labatur et peccet, et qui lingerant ab ore quae vellet revocare, nec posset. Non enim lingua frustra in udo est, nisi quia facile labitur. Videns ergo quam esset difficile, ut necessitatem loquendi haberet homo, et in loquendo non aliquid diceret, quod se dixisse nollet; et taedio affectus ex his peccatis, quaesivit evitare talia. Patitur hanc difficultatem transiliens. Non me judicet, qui nondum est transiliens: transiliat, et experiatur quod loquor; tunc enim erit et testis et filius veritatis. Cum ergo haec ei contigissent, statuerat non loqui, ne aliquid diceret quod locutum se esse poeniteret. Hoc indicant prima verba ejus, Dixi, Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Custodi ergo vias tuas, o Idithun, et noli delinquere in lingua tua: perpende quod dicturus es, examina, consule interiorem veritatem, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
scdm ꝑuentionem. non secundũ appre¬
hensionem: Non relabamur unde iam
transiliuimuis: nec remaneamus in illis
inque iam uenimus. Curramus: inten¬
damus: inuia sumus Nec tam sis securꝰ
exeis que transisti: quam sollicitus ꝓeis
adquȩ nondum ꝑuenisti: Quȩ retro in¬
quit oblitus in ea quȩ ante sunt extentꝰ.¬

Expanded text:
entionem, nondum secundum apprehensionem. Non relabamur unde jam transilivimus, nec remaneamus in illis in quae jam venimus. Curramus, intendamus, in via sumus: nec tam sis securus ex eis quae transisti, quam sollicitus pro eis ad quae nondum pervenisti. Quae retro, inquit, oblitus, in ea quae ante sunt extentu
Abbreviated transcription (Latin):
es. quã mͦ recordantes necesse ẽ. ut doleamus.
llud enĩ sabbatum recordamur: incuis recor¬
datione tanta dicta sunt. & nos tanta dicẽ
debemus. et dicentes nunquã tacere ñ ore
s corde: qͥa sic ore tacemus ut corde clama¬
re possimus:: Explicit depsalmo. xxxuii.¬

Expanded text:
es, quam modo recordantes necesse est ut doleamus. es, quam modo recordantes necesse est ut doleamus. Illud enim sabbatum recordamur, in cujus recordatione tanta dicta sunt, et nos tanta dicere debemus, et dicentes nunquam tacere, non ore, sed corde: quia sic ore tacemus, ut corde clamare possimus. IN PSALMUM XXXVII
Abbreviated transcription (Latin):
ba exꝑsona peccatoꝵ inme transfigurata
cepunt qui inquisierunt: s inquisierunt
et prenun iauerunt: E uenimus nos &
in uenimus qͦd ulli exquisierunt: et ecce noᷤ
nondum accepimus: Et nascentur post no
et inuenient qͦd nec ipsi accipient et transi¬
bunt: ut om̃s simul infine diei. cum patͥ
accipiamus Ꝙ enim nostis mercennarioᷤᷤ
uel oꝑarios diuersis temporib ductos ad
uineam: mercedem tamen partt̃ acceꝑunt.
post nos erunt usq infinem scłi. inipso fine
acceptur sumus salutem sempiternam:
ut contemplantes głam dĩ et eius faciem
intuentes. eum laudemus inȩcernum sine
defectu: sine aliqua pęna iniquitatis sine
aliqua ꝑuersitate peceat laudantes dm̃
iam ñ fuspirantes s inherentes illi cui
usq infinem suspiraiumus. & inspe lȩtati su¬
mus In illa enĩ ciuitate erimus. ubi bonum
quicquid ẽ. bonum nr̃m aquo peregriuantes
laboramꝰ. mnillo inueniemus : millo erit reqͥ¬

Expanded text:
ba ex persona peccatoris in me transfigurata ba ex persona peccatoris in me transfigurata ceperunt qui exquisierunt; sed inquisierunt et praenuntiaverunt, et venimus nos et invenimus quod illi exquisierunt . Et ecce nos nondum accepimus; et nascentur post nos, et invenient quod nec ipsi accipient et transient: ut omnes simul in fine diei cum Patriaaccipiamus. Etenim nostis mercenarios vel operarios diversis temporibus ductos ad vineam, mercedem tamen pariter acceperunpost nos erunt usque in finem saeculi, in ipso fine accepturi sumus salutem sempiternam; ut contemplantes gloriam Dei, et ejus faciem intuentes, eum laudemus in aeternum, sine defectu, sine aliqua poena iniquitatis, sine aliqua perversitate peccati, laudantes Deum, et non jam suspirantes, sed inhaerentes illi, cui usque in finem suspiravimus, et in spe laetati sumus. In illa enim civitate erimus, ubi bonum quidquid est bonum nostrum, a quo peregrinantes laboramus, in illo inveniemus. In illo erit qui
Abbreviated transcription (Latin):
mors. ut adnos pueniret uera uita: etlã
adipsum ꝑuenit mortis maledictio. ut
adnos ꝑueniret uite benedictio: Et ꝓie¬
cerunt me dilec̾tum: tanquã mortuũ
dñe ds̃ m̃s ne discesseris ame: Dicamus
inillo. dicamus ꝑillum: ipse enim int̃¬
m̃s ne discesseris ame: Si acorpore non
recedit: recessit acapite: Cuius gͥ uox
erat: nͥ pͥm hominis: Ex illo gͦ se osten¬
dens ueram carnem portare: dirit Is
m̃s ds̃ m̃s. ut quid me dereliquisti: son
illum dimisit ds̃: Si te ñ dimisit creden¬
tem inse. xp̃m dimitteret pater et filius
cruqi cum illo: Non autẽ careremus uetu¬
state: nͥ crucifigeret᷑ uetuᷤᷤ in infirmitate. Ad
hoc enim uenit ut renouemur in illo: qͥa
desiderando eum et passionem eius imi¬
tando renouamur: Ergo uox erat infirmi¬
tatis: uox erat nr̃a qua dictum ẽ. quare
me dereliquisti. Inde ibi dictum ẽ. uerba de¬
lictorum meoꝵ: tanquam diceret: Hec uer¬

Expanded text:
mors, ut ad nos perveniret vera vita; etiam mors, ut ad nos perveniret vera vita; etiam ad ipsum pervenit mortis maledictio, ut ad nos perveniret vitae benedictio. Et projecerunt me dilectum, tanquam mortuum Domine Deus meus, ne discesseris a me. Dicamus in illo, dicamus per illum; ipse enim intemeus, ne discesseris a me. Si a corpore non recedit, recessit a capite? Cujus ergo vox erat, nisi primi hominis. Ex illo ergo se ostendens veram carnem portare, dicit: Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti? Non illum dimisit Deus. Si te non dimittit credentem in se, Christum dimitteret Pater et Filius xus est cruci cum illo . Non autem careremus vetustate, nisi crucifigeretur in infirmitate. Ad hoc enim venit, ut renovemur in illo: quia desiderando eum et passionem ejus imitando renovamur. Ergo vox erat infirmitatis, vox erat nostra, qua dictum est, Quare me dereliquisti? Inde ibi dictum est, Verba delictorum meorum : tanquam diceret, Haec ver
Abbreviated transcription (Latin):
cito fiat quã facile Cuitate tã magnũ
malum: tã agile peccatum. Detrahebãt
ẽ ꝑsecutus sũ iusticiam: Non dimisi Ne
ꝓiecerunt me dilectum: tanquam mortuũ
abhominatum: Parum erat mortuum :
quare abhominatum: Quia crucifixũ:
& enim hec mors crucis magua abhomina¬
tioerat apud eos: ñ intelligentes inꝓpħia
dictum esse. maledictus omĩs qui pendet
inligno: Non enim ipse attulit mortẽ:
s hic inuenit inmaledicto pri homi¬
nis ꝓpagatam: et eandem mortem nr̃a
suscipiens inlignum suspendit. quȩ ue¬
uerat de peccato: Ergo ne putarent aliqͥ
mortẽ incruce soluisse: intendit hoc ꝓpħa
etait Maledictus omnis qu pendet unli¬
gno Ostendit gͦ quia et filius dei uera mor¬
te mortuus ẽ. que mortali carne debebatur:
ne ñ maledictum putares. ñ uere mortuum.
Quia uero illa mors ñerat falsa.s: ex uia ꝓ¬
pagine descenderat quȩ uenerat de male¬
dicto. cum ds̃ diceret morte moriemini:

Expanded text:
cito fiat, quam facile: et vitatote tam magnum cito fiat, quam facile: et vitatote tam magnum malum, tam agile peccatum. 26. vers. 2est, persecutus sum justitiam? Non dimisi: ne projecerunt me dilectum, tanquam mortuum abominatum. Parum erat mortuum, quare abominatum? Quia crucifixum. Etenim haec mors crucis magna apud eos abominatio erat, non intelligentes in prophetia dictum esse: Maledictus omnis qui pendet in ligno . Non enim ipse attulit mortem, sed hic invenit de maledicto primi hominis propagatam : et eamdem mortem nostram suscipiens in ligno suspendit, quae venerat de peccato. Ergo ne putarent aliqui, mortem in cruce solvisse; intendit hoc propheta, et ait: Maledictus omnis qui pendet in ligno. Ostendit ergo quia et Filius Dei vera morte mortuus est, quae mortali carni debebatur: ne non maledictum, putares non vere mortuum. Quia vero illa mors non erat falsa, sed ex illa propagine descenderat, quae venerat de maledicto, cum diceret Deus, Morte moriemini :
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ plena eructantia exhoc in hoc: bo¬
ues eoꝵ crasse: oues eoꝵ fecundȩ multipli¬
cantes inexitib suis: ñ ẽ. ruina sepis. neq
clamor inplateis eoꝵ. Uiuunt ergo inii¬
ci mei: Hec uita ẽ: hanc laudant: hanc
amant: hanc malo suo habent: Quid enĩ
sequitur: Beatum dixerunt populum
cui hȩc sunt. Quid autem tu. qͥ cura geris
ꝓpeccato tuo: quid tu qui ꝓnutias ini¬
quitatem tuam: Beatus inquit populus:
cuius ẽ. dñs ds̃ ipsuis Inimiq autẽ mei
uiuunt et confortati sunt suꝑ me: &
tem oderunt. Qͥ si redderent mala ꝓma¬
lis. boni non essent: qͥ si ñ redderent bona
ꝓbonis ingiati essent: Reddunt autem
mnala ꝓbonis: quia oderunt inique: Lales
fuerunt uidei. Uenit adillos. xp̃c cũ bo¬
nis: reddiderunt illi mala ꝓbonis: Caue¬
te hoc malum fr̃s: Cito subintrat quia
diximus tales erant udei: ne putet unꝰ¬
quisq ur̃m longe se exceptum: Corripi¬
ał te aliquis fr̃ tuus bonum tͥ uolens:
oderis illum. & talis es &uidete quam

Expanded text:
tantia ex hoc in hoc; boves eorum crassi; oves eorum fecundae, multiplicantes in exitibus suis: non est ruina sepis, neque clamor in plateis eorum. Vivunt ergo inimici mei: haec vita est, hanc laudant, hanc amant, hanc malo suo habent. Quid enim sequitur? Beatum dixerunt populum, cui haec sunt. Quid autem tu, qui curam geris pro peccato tuo? quid tu, qui pronuntias iniquitatem tuam? Beatus, inquit, populus cujus est Dominus Deus ipsius . Inimici autem mei vivunt: et confirmati sunt super me, et tem oderunt. Qui si redderent mala pro malis, boni non essent: qui si non redderent bona pro bonis, ingrati essent: reddunt autem mala pro bonis qui oderunt inique. Tales fuerunt Judaei: venit ad illos Christus cum bonis, reddiderunt illi mala pro bonis. Cavete hoc malum, fratres: cito subintrat. Quia diximus, Tales erant Judaei: ne putet unusquisque vestrum longe se exceptum. Corripiat te aliquis frater tuus, bonum tibi volens; oderis illum, et talis es. Et videte quam
Abbreviated transcription (Latin):
le qͥd me ꝑsequeris: Qui utiq incelo. iã
neminem ꝑsecutorẽ patiebatur S qͦmͦ
ibi caput loquebatur ꝓcorpore: sic & hic.
caput dicit corporis uoces: & capitis uo¬
ces auditis: S neq cũ corꝑis uoces au¬
dieritis separetis caput: neq cũ capitis
uoces audieritis separetis corpꝰ: qͥa iam
ñ duo s una caro: Nonẽ sanitas incar¬
ne mea. auultii ux tuȩ: S fortasse in.¬
iuste tͥ iratus ẽ. ds̃ õadam: ogenus hu

Expanded text:
le, quid me persequeris ? Qui utique in coelo jam le, quid me persequeris ? Qui utique in coelo jam neminem persecutorem patiebatur. Sed quomodo ibi caput loquebatur pro corpore, sic et hic caput dicit corporis voces, cum et capitis voces auditis. Sed neque cum corporis voces audieritis, separetis caput; neque cum capitis voces audieritis, separetis corpus: quia jam non duo, sed una caro. 7. Non est sanitas in carne mea a vultu irae tuae. Sed fortasse injuste t
Abbreviated transcription (Latin):
unum: s tamen caput tanꝗͣ caput: &
corpus tanquã corpꝰ. Non diuid ant᷑ ꝑso¬
ne s distinguatur dignitas: qͥa caput sal¬
ricordiam: corpus defleat miseriã: Cap̃
ẽ adpurganda peccata: corpꝰ adconfiten¬
da peccata Una tam̃ uox ubi ñscribitur
qͣndo dicat corpꝰ qͣndo caput: s nos in
audiendo distinguimus: ille autem tan¬
quã unus loquitur: Quare enim ñdicat
peccatoꝵ meoꝵ. qͥ dixit esuriui et non de¬
distis mͥ manducare: sitiui et ñ dedistis mͥ
potum: hospes fui et ñ recepistis me in¬
firmus. & incarcere. & non uisitastis me:
Certe dñs ñ fuit incarcere: Quare non hoc
diceret. cui cum dictum esset. quando te ui¬
dimus esurientem. et sicientem. aut incar¬
cere. et ñ muustrauimus tͥ. respondit sic.
exꝑsona corporis sui indicans se dirisse:
cum uni exminimis meis ñ fecistis. nec
mͥ fecistis: Quare ñdicat afacie pecca¬
torum meoꝵ: qui saulo dirit. saule sau¬

Expanded text:
unum: sed tamen caput tanquam caput, et unum: sed tamen caput tanquam caput, et corpus tanquam corpus. Non dividuntur personae, sed distinguitur dignitas: quia caput salricordiam, corpus defleat miseriam. Caput est ad purganda, corpus ad confitenda peccata: una tamen vox, ubi non scriptum est quando dicat corpus, quando caput; sed nos in audiendo distinguimus; ille autem tanquam unus loquitur. Quare enim non dicat, peccatorum meorum, qui dixit, Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi potum; hospes fui, et non recepistis me; infirmus fui, et in carcere, et non visitastis me? Certe Dominus non fuit in carcere. Quare non hoc diceret, cui cum dictum esset, Quando te vidimus esurientem et sitientem, aut in carcere, et non ministravimus tibi? respondit, sic ex persona corporis sui se dixisse, Cum uni ex minimis meis non fecistis, nec mihi fecistis ? Quare non dicat, a facie peccatorum meorum, qui dixit Saulo, Saule, Sau
Abbreviated transcription (Latin):
dereliquisti: Quid uoluit intelligi. nisi
illum psalmum totum ad se ꝑtinere: qͥa
caput ipsius ipse ꝓnuntiauit: Ibi au¬
tem sequit᷑ et dicit: uerba delictoꝵ meoꝵ:
lon ẽ dubium. quia uox xp̃i ẽ. Unde ergo
peccata: nͥ de corpore qͦd ẽ. eccłia: quia lo¬
quitur corpus xp̃i & caput Quare tan¬
quam unus loquitur: Quia erunt duo
inquit incarne una: Sacramentum hoc
magnum ẽ ait apls: ego autem dico in
xp̃o & inȩccłia: Unde etiam cũ ipse loque¬
retur in euuangłio. respondens eis qͥ que¬
stionem intulerunt de urore dimittenda:
ait: Hon legistis qͦd scriptum ẽ. quod d̃s
abinico mascłm et feminam fecit eos:
et relinquet homo patrem & matrem. et
adherebit uxori suȩ. & erunt duo incar¬
ne una: G̃ iã non duo suna caro. Si g̃ ipse dix̃
iã non duo s una caro ẽ qͥd mirũ si una caro.
una lingua. eadẽ uerba. tanꝗͣ unꝰ carnis ca¬
pitis & corporis: Sic audiamis tanquã

Expanded text:
dereliquisti ? Quid voluit intelligi, nisi dereliquisti ? Quid voluit intelligi, nisi illum psalmum totum ad se pertinere, quia caput ipsius ipse pronuntiavit? Ubi autem sequitur et dicit, Verba delictorum meorum, non est dubium quia vox Christi est. Unde ergo peccata, nisi de corpore quod est Ecclesia? Quia loquitur corpus Christi et caput. Quare tanquam unus loquitur? Quia erunt, inquit, duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est, ait Apostolus, ego autem dico in Christo et in Ecclesia . Unde etiam cum ipse loqueretur in Evangelio, respondens eis qui quaestionem intulerant de uxore dimittenda, ait: Non legistis quod scriptum est, quod Deus ab initio masculum et feminam fecit eos, et relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una? Igitur jam non duo, sed una est caro . Si ergo ipse dixit, Jam non duo, sed una est caro; quid mirum si una caro, una lingua, eadem verba, tanquam unius carnis, capitis et corporis? Sic audiamus tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ẽ. ipse saluator natus exmaria uirgi¬
ne: aliquando exꝑsona corꝑis sui qͦd est
ecclia scã disfusa toto orbe terrarũ. et noᷤ
iorpe ipsius sumꝰ. si tam̃ fides nr̃a sin¬
crra sit inillo. et spes nr̃a certa et caritas
accensa: sumus incorꝑe ipsius. et menbra
ipsius. & inuenimus nos ibi loqui apło
Etibi enim habes ds̃ m̃s ds̃ mñs ut qͥd me
dereliquisti: longe asalute mea uerba de¬
lictoꝵ meoꝵ Quom᷑ hic habes afacie
peccatoꝵ meoꝵ: sic & ibi habes uerba de¬
lictoꝵ meoꝵ: Et si xp̃c utiq sine peccato
et sine delicto: incipimus ñ putare uerba
ula psalmi ipsus esse: & ualde durum et
contrarium ẽ. ut ille psalmus ñꝑtineat
Ibienim habemus. diuiserunt sibi uesti¬
menta mea: et suꝑ uestẽ meã miserunt
sortẽ Quid qͦd ipse dñs incruce pendens.
pͥmum uersum psalmi ipsius ore suo ꝓ¬
tulit. et dixit: ds̃ m̃s. ds̃ m̃s. ut quid me

Expanded text:
quod est ipse Salvator, natus ex Maria virgiquod est ipse Salvator, natus ex Maria virgine; aliquando ex persona corporis sui, quod est sancta Ecclesia, diffusa toto orbe terrarum. Et nos in corpore ipsius sumus, si tamen fides nostra sincera sit in illo, et spes certa, et charitas accensa: sumus in corpore ipsius, et membra ipsius, et invenimus nos ibi loqui, Apostolo Et ibi enim habes, Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti? longe a salute mea verba delictorum meorum : quomodo hic habes, a facie peccatorum meorum; sic et ibi habes, verba delictorum meorum. Et si Christus utique sine peccato et sine delicto, incipimus non putare verba illa Psalmi illius esse. Et valde durum et contrarium est, ut ille psalmus non pertinIbi enim habemus, Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestimentum meum miserunt sortem . Quid quod ipse Dominus in cruce pendens, primum versum psalmi ipsius ore suo protulit, et dixit: Deus meus, Deus meus, utquid me
Abbreviated transcription (Latin):
factũ ẽ ut recordarer sabbatum: & ipsa
recordatio sabbati & nondum retentio.
facit me nondum gaude et agnoscere.
nec sanitatem ẽẽ in ipsa carne neq dici
debere: quia comparo istam sanitatem
illi sanitati quam habebo ĩ requie sem¬
piterna. ubi corruptibile hoc induet in¬
corruptionem. et mortale hoc induet
immortalitatem: & uideo quia iilliꝰ
sanitatis comparatione. ista sanitas
morbus ẽ: Non ẽ. pax ossib meis afa¬
cie peccatoꝵ meoꝵ: Queri solet cuius
sit uox: et aliqui accipiunt. xp̃i. ꝓpter
quedam quȩ hic dicunt᷑ depassione
xp̃i ad quȩ paulo post ueniemus: &
agnoscemus que de passione xp̃idi
cuntur: S non ẽ pax ossib meis afa¬
cie peccatoꝵ meoꝵ. quomodo diceret:
qui nullum peccatum habebat: Coartat
nos ergo intelligendi necessitas. adagno¬
scendum tanquam plenum & totũ xp̃m:
id ÷ caput ⁊ corpꝰ. Cum enim xp̃c loquit᷑.
aliquando exꝑsona soluis capitis loquit᷑

Expanded text:
factum est ut recordarer sabbatum; et ipsa factum est ut recordarer sabbatum; et ipsa recordatio sabbati, et nondum retentio, facit me nondum gaudere, et agnoscere nec sanitatem esse in ipsa carne, neque dici debere, cum comparo istam sanitatem illi sanitati quam habebo in requie sempiterna, ubi corruptibile hoc induet incorruptionem, et mortale hoc induet immortalitatem ; et video quia in illius sanitatis comparatione, ista sanitas morbus est. 6. Non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum. Quaeri solet cujus sit vox; et aliqui accipiunt Christi, propter quaedam quae hic dicuntur de passione Christi, ad quae paulo post veniemus, et nos agnoscemus quia de passione Christi dicuntur. Sed, Non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum, quomodo diceret qui nullum peccatum habebat ? Coarctat nos ergo intelligendi necessitas ad cognoscendum tanquam plenum et totum Christum, id est caput et corpus. Cum enim Christus loquitur, aliquando ex persona solius capitis loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tas dñi infixas sibi Solemus tamen
et uerba dĩ sagutas acciꝑe: s nunquã
abhis posset iste sic dolere se ꝑcuti: Yba
dĩ tanquã sagutȩ excitãt amorem. non
dolorem: An qͥa & ipse amor ñpotest
eẽ sine dolore: Quicquid enĩ amam:
et ñ habemus: necesse ẽ ut doleamus:
Nam ille amat & non dolet. qui habet
qͥd amat Qui autẽ amat ut dixi &
nondum habet qͦd amat: necesse ẽ ut in
dolore gemat: Inde illud. inꝑsona ȩccłie
sponse xp̃i incantica canticoꝵ: qͣm̃ uulne¬
rata caritate ego sum Uulneratã carta¬
te se dixit: Amabat enim quiddã. & non¬
dum tenebat: dolebat. quia nondum tene¬
bat: Ergo si dolebat uulnerata erat:s
hoc uulnus adueram sanitatem rapiebat
Qui hoc uulnere non fuerit uulneratus.
adueram sanitatem non potest ꝑueni¬
re: Nunquid gͦ uulneratus semꝑ erit
inuulnere: Possumus itaq etiam sic sa¬
sunt in corde meo: et exipsis uerbis tuis

Expanded text:
tas Domini infixas sibi . Solemus tamen tas Domini infixas sibi . Solemus tamen et verba Dei sagittas accipere: sed numquid ab his posset iste sic dolere se percuti? Verba Dei tanquam sagittae excitant amorem, non dolorem. An quia et ipse amor non potest esse sine dolore? Quidquid enim amamus et non habemus, necesse est ut doleamus. Nam ille et amat et non dolet, qui habet quod amat: qui autem amat, ut dixi, et nondum habet quod amat, necesse est ut in dolore gemat. Inde illud in persona Ecclesiae sponsa Christi in Cantico canticorum: Quoniam vulnerata charitate ego sum . Vulneratam se dixit charitate: amabat enim quiddam, et nondum tenebat; dolebat, quia nondum habebat. Ergo si dolebat, vulnerata erat: sed hoc vulnus ad veram sanitatem rapiebat. Qui hoc vulnere non fuerit vulneratus, ad veram sanitatem non potest pervenire. Numquid ergo vulneratus semper erit in vulnere? Possumus itaque etiam sic insunt cordi meo, et ex ipsis verbis tuis
Abbreviated transcription (Latin):
corporis nr̃i: Si salutem corꝑis expec¬
tabat: ñ erat salus illa quam habebat:
Esuries. sitis. interficit: si subuentũ non
erit Medicamentum enĩ famis ẽ cib:
et medicamentũ sitis ẽ potus: et medi¬
camentũ fatigationis ẽ somnus De¬
tͣhe ista medicam̃ta: uide si ñ int̃ficiunt illa
q̃ existunt. si se positis istiꝰ ñ s̃ morbida.Iqͥb¬
qd̃ te possit ĩterfice nͥ manducauis: noli głari
desanitate: s gemens expecta redemp¬
tionem corporis tui Gaude. te. redẽp¬
tum: s nondum re: Spe securus esto:
Et enim si ñ gemueris inspe: non ꝑueni¬
as adrem Hoc gͦ non ẽ sanitas ait: ñ
ẽ sanitas incarne mea. auultu uȩ tuȩ.
Unde gͦ sagitȩ infixȩ: Ipsam penam.
ipsam uindictam. & forte dolores quos
hic necesse ẽ pat & anim: & corporis:
ipsas dicit sagitas: De his enim sagit¬
tis & sc̃s iob fec̃ commemorationem :
et cum esset in illis dolorib dixit sagit¬

Expanded text:
corporis nostri. Si salutem corporis exspeccorporis nostri. Si salutem corporis exspectabat, non erat salus illa quam habebat. Esuries, sitis interficit, si subventum non fuerit. Medicamentum enim famis est cibus, et medicamentum sitis est potus, et medicamentum fatigationis est somnus. Detrahe ista medicamenta, vide si non interficiunt illa quae existunt. Si sepositis istis non sunt morbi, equod te possit interficere, nisi manducaveris; noli gloriari de sanitate, sed gemens exspecta redemptionem corporis tui. Gaude te redemptum; sed nondum re, spe securus esto. Etenim si non gemueris in spe, non pervenies ad rem. Hoc ergo non est sanitas, ait: Non est sanitas in carne mea a vultu irae tuae. Unde ergo sagittae infixae? Ipsam poenam, ipsam vindictam, et forte dolores quos hic necesse est pati, et animi et corporis, ipsas dicit sagittas. De his enim sagittis et sanctus Job fecit commemorationem, et cum esset in illis doloribus, dixit sagit
Abbreviated transcription (Latin):
natura nob̾ facta ẽ pena. exiundicta
primm hominiꝰ Qderat pena: nob̃ natu¬
natura filii irȩ: sicut et cȩteri Natura fi¬
lii ux: id portantes uindictam: S qͣre
dicit fiimus: Quia spe iam non sumus:
Nam readhuc sumus: S illud melius di¬
cimus qͥd spe sumus: quia cerqi sumus
despe: Non enim incerta ẽ spes nr̃a:¬
aut de illa dubitamus Audi ipsam
głam inspe Innobismet ipsis inquit
ingemiscimus: adoptionem filiorum¬
expectantes. redemptionem corporis
nr̃i Quid enim: Nondum redemptꝰ
es opaule. Nondum precium ꝓte ꝑso¬
lutum est: Nlonne sanguis iam uie iã
esfusus ẽ: Nonne ipsum est precium¬
omium nr̃m: plane ipsum: S uide qͥd
ait Spe enim salui fact sumꝰ: Spes au¬
tem quȩ uidetur: non ẽ spes: Quod enĩ
uidet quis. qͥd sperat: Si autem qͦd non
uidemus speramus: ꝑpatientiam expec¬
miᷤ ͤ Salutem Cuius rei salutem: Ip¬
sius corꝑis: qͥa hoc dixit. redemptionẽ

Expanded text:
natura nobis facta est poena ex vindicta. natura nobis facta est poena ex vindicta. Primo homini quod erat poena, natura nobnatura filii irae, sicut et caeteri . Natura filii irae, id est, portantes vindictam. Sed quare dicit, Fuimus? Quia spe jam non sumus: nam re adhuc sumus. Sed illud melius dicimus quod spe sumus, quia certi sumus de spe. Non enim incerta est spes nostra, ut de illa dubitemus. Audi ipsam gloriam in spe. In nobismetipsis, inquit, ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri. Quid enim? Nondum redemptus es, o Paule? nondum pro te pretium persolutum est? Nonne sanguis ille jam fusus est? nonne ipsum est pretiumomnium nostrum? Plane ipsum. Sed vide quid ait: Spe enim salvi facti sumus: spes autem quae videtur, non est spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspecentiam? Salutem. Cujus rei salutem? Ipsius corporis: quia hoc dixit, redemptionem
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ patitur ne peiora patiatur Qm̃
sagntȩ tuȩ infixȩ sunt mͥ: et confirmasti
carne mea: auultu irȩ tuȩ. Iam hȩc dice¬
bat quȩ hic patiebatur: et tamen iam
hoc deira domini et deuindicta dĩ: De
qua uindicta: Quam excepit deadam:
Non enim in illum ñ ẽ uindicatum: aut
frustra dixerat ds̃. morte morieris: aut
aliquid patimur inista uita. nͥ exilla mor¬
te quam meriumus pͥmo peccato Et enĩ
portamus corpus mortale: quod utiq
ñ eẽt mortale plenum temptationibus.
plenum sollicitudinib. obnoxium dolo¬
rib corporalib nexum indigentiis. mu¬
tabile. languidum. et cum sanum est:
quia utiq nondum plene sanum: Nam
unde dicebat non ẽ sanitas incarne mea:
nͥ quia ista quȩ huius uite dicitur sani¬
tas. bene intelligentib & sabbatum re¬
cordantib ñ ẽ. utiq sanitas: Si enim
ñ manducaueris: in quietat fames Ista¬
fames naturalis quidam morbus ẽ qͥa

Expanded text:
quae patitur, ne pejora patiatur: Quoniam quae patitur, ne pejora patiatur: Quoniam sagittae tuae infixae sunt mihi, et confirmasti . Jam haec dicebat quae hic patiebatur: et tamen hoc jam de ira Domini, quia et de vindicta Domini. De qua vindicta? Quam excepit de Adam. Non enim in illum non est vindicatum, aut frustra dixerat Deus, Morte morieris : aut aliquid patimur in ista vita, nisi ex illa morte quam meruimus primo peccato. Etenim portamus corpus mortale quod utique non esset mortale, plenum tentationibus, plenum sollicitudinibus, obnoxium doloribus corporalibus, obnoxium indigentiis, mutabile, languidum et cum sanum est, quia utique nondum plene sanum. Nam unde dicebat, Non est sanitas in carne mea, nisi quia ista quae hujus vitae dicitur sanitas, bene intelligentibus et sabbatum recordantibus non est utique sanitas? Si enim non manducaveritis, inquietat fames. Iste naturalis quidam morbus est: quia
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciosos. & deutroq igne securi essent: ñ
solum deillo eterno qui ineternum cru¬
ciaturus ẽ. impios:s etiam de illo eterno
qui emendabit eos qui ꝑignem salui ert̃
Dicctur enim Ipse autem saluus erit: sic
tam̃ quasi ꝑignem Et quia dr̃ saluus
erit: contempnitur ille ignis: Ita plane.
uita. Etnostis qͣnta hic passi sunt mali:⁊ poꝰ¬
st̃ pati. t̃ ñ tanta passi s̃. qͣnta potuer̃ patr ⁊ boni.
Quid enim quisq maleficus. latro. adult̃
sceleratus. sacrilegus. ꝑtulit. legib: quod
non ꝑtulit martyr inconfessione. xp̃i:¬
sta ergo quȩ hic sunt. multo facilioras̃.
& tamen iuidete quemadmodũ ea homi¬
nes ne patiant̾.quicquid iusseris faciunt:
Quanto melius faciant qͦdiubet ds̃: ne
tit iste ne mindignatione arguatur. neq
mira emendetur: tanquam dicens deo.
qm̃ iam ista quȩ patior multa sunt. magna
sunt. queso ut sufficiant: & incipit ule
numerare satis faciens deo: offerens illa

Expanded text:
pretiosos, et de utroque igne securi essent; non pretiosos, et de utroque igne securi essent; non solum de illo aeterno qui in aeternum cruciaturus est impios, sed etiam de illo qui emendabit eos qui per ignem salvi erunt. Dicitur enim, Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Et quia dicitur, salvus erit, contemnitur ille ignis. Ita plane qvita. Et nostis quanta hic passi sunt mali, et possunt pati: tamen tanta passi sunt, quanta potuerunt pati et boni. Quid enim quisque maleficus, latro, adulter, sceleratus, sacrilegus pertulit legibus, quod non pertulit martyr in confessione Christi? Ista ergo quae hic sunt mala, multo faciliora sunt: et tamen videte quemadmodum ea homines ne patiantur, quidquid jusseris faciunt. Quanto melius faciunt quod jubet Deus, ne tit iste ne in indignatione arguatur, neque in ira emendetur? Tanquam dicens Deo, Quoniam jam ista quae patior multa sunt, magna sunt, quaeso ut sufficiant. Et incipit illa enumerare satisfaciens Deo, offerens illa
Abbreviated transcription (Latin):
emendatione qͥdam salui: Futurum est
quidẽ qͥa emendatio nominata ẽ: sic tam̃
quasi ꝑignẽ futuri autẽ qui arguentur:
et ñemendabuntur Nam utiq arguet eoł.
quib dicet. Psuriui et non dedistis mͥ man¬
aucare: et sitiui et non potastis me: etcȩ¬
tera quȩ ibi ꝓsequens quandã inhumaĩi¬
statẽ
&sterilitatem increpat. dicens hȩc malis
adsinistram constitutis. quib dicet: Ite
uugiem ȩternum: qui preparatus est
diabolo & angłis eius Hec iste grauiora
sꝯunidans excepta uita ista in cuiꝰ ma¬
is plangit &gemit: rogat et dicit Dñe ne
mindignatione tua arguas me: Non sum
interillos quib dicturus es: Ite iignem
eternum: qui preparatus ẽ. diabolo & an¬
qrlis eius seq inira tua emendes me:
ut inhac uita purges me. et talem me
reddas. cui iam emendatorio igne ñopꝰ
sit: ꝓpt̃ illos qui salui erunt. sic tamen
fundamentum. ligna. fenum. stipulam:
E dificarent aurum argentum. lapides

Expanded text:
emendatione quidam salvi. Futurum est emendatione quidam salvi. Futurum est quidem, quia emendatio nominata est: sic tamen quasi per ignem. Futuri autem quidam qui arguentur, et non emendabuntur. Nam utique arguet eos quibus dicet, Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non potastis me: et caetera quae ibi prosequens, quamdam inhumanitatem et sterilitatem increpitat malis ad sinistram constitutis, quibus dicitur, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Haec iste graviora formidans, excepta vita ista, in cujus malis plangit et gemit, rogat et dicit: Domine, ne in indignatione tua arguas me. Non sim inter illos quibus dicturus es: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Neque in ira tua emendes me: ut in hac vita purges me, et talem me reddas, cui jam emendatorio igne non opus sit, propter illos qui salvi erunt, sic tamen fundamentum ligna, fenum, stipulam? Aedificarent autem aurum, argentum, lapides
Abbreviated transcription (Latin):
beatus. si lugens: Unde beatus. si miser:
Immo miser esset: silugens ñ esset. Tale gͦ
et hic accipiamus sabbatum recordantem.
nescio quem lugentẽ: et utinam nos ipsi¬
simus. ipse nescio quis Est enum hic qͥdam
dolens. gemens. lugens: recordans sabb̃m.
Sabbatum requies ẽ Sine dubio iste inqͣ
nescio inquietudine erat: qui cum gemitu
tudinem quam patiebatur narrat: et cõ¬
mendat do nescio quid grauius timens.
quã erat ubi erat Nam quia inmalo est
aꝑte dicit: nec interpres opusẽ. nec suspi¬
tio. nec comectura: Inquo malo sit. non
dubitatur excius uerbis: nec opus ẽ. ut
queramus. sed ut quod dicit intelligamꝰ.
et nͥ peius aliquid timeret. quam erat illd̃
quo tenebatur. non sic inciꝑet:
omine ne m indignatione tua argu¬
as me: neq inira tua emendes me:
Futurum ẽ. enim. ut quidã inira
dei emendentur: et inindignatione argu¬
antur:. Et forte non om̃s qui arguuntur
emendabuntur: s tamen futuri sunt in

Expanded text:
beatus, si lugens? unde beatus, si miser? beatus, si lugens? unde beatus, si miser? Imo miser esset si lugens non esset. Talem ergo et hic accipiamus sabbatum recordantem, nescio quem lugentem: et utinam nos simus ipse nescio quis! Est enim quidam dolens, gemens, lugens, recordans sabbatum. Sabbatum, requies est. Sine dubio iste in nescio qua inquietudine erat, qui cum gemitu tudinem quam patiebatur, narrat et commendat Deo, nescio quid gravius timens quam erat ubi erat. Nam quia in malo est, aperte dicit, nec interprete opus est, nec suspicione, nec conjectura: in quo malo sit, non dubitatur ex ejus verbis, nec opus est ut quaeramus, sed ut quod dicit intelligamus. Et nisi pejus aliquid timeret, quam erat illud quo tenebatur, non sic inciperet: Domine, ne in indignatione tua arguas me, neque in ira tua emendes me. Futurum est enim ut quidam in ira Dei emendentur, et in indignatione arguantur. Et forte non omnes qui arguuntur emendabuntur: sed tamen futuri sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
& quomͦ inuenerimus ꝓferamus: nec
difficulter inueniendo. nec impite pro
ta sunt ꝑscripturas. ñ inuenimus eum
aliquando recordatum sabbatum. Quid
enim ita recordaretur scm illam obser¬
uationem iudeorum. qua obseruabant
sabbatum: qͥd ita recordaret᷑ qͦd intra
septem dies necessario ueniebat: Obser¬
uandum gͦ erat: non sic recordandum.
Nemo autem recordatur: nͥ qͦd inp̃sentia ñ
ẽ. positum: Uerbi grã. in hac ciuitate re¬
cordaris carthaginẽ ubi fiuisti aliquando:
et hodierno die recordaris hesternum di¬
em. uel prioris anni. uel quemlibet an
cordatio sabbati fr̃s mei: Quȩ ammna sicre¬
cordatur sabbatum: Quod ẽ. hoc sabbatũ:
Cum gemitu enim recordatur: & cum p̃s
legeretur audistis: et cum mͦ retexerimꝰ
audietis quantus sit meror. quantus ge¬
mitus. quantus fletus. quȩ miseria: s fe¬
lir ẽ. qui sic miser ẽ. Ande et dñs ineugłio
beatos appellauit quosdam lugentes Uñ

Expanded text:
et quomodo invenerimus proferamus, nec et quomodo invenerimus proferamus, nec difficulter inveniendo, nec imperite profta sunt per Scripturas, non invenimus eum aliquando recordatum sabbatum. Quid enim ita recordaretur, secundum illam observationem Judaeorum qua observabant sabbatum; quid ita recordaretur, quod inter septem dies necessario veniebat? Observandum ergo erat, non sic recordandum. Nemo autem recordatur, nisi quod in praesentia non est positum. Verbi gratia: in hac civitate recordaris Carthaginem, ubi fuisti aliquando; et hodierno die recordaris hesternum diem, vel prioris anni, vel quemlibet antcordatio sabbati, fratres mei? quae anima sic recordatur sabbatum? quod est hoc sabbatum? Cum gemitu enim recordatur. Et cum Psalmus legeretur, audistis, et modo cum retexerimus, audietis quantus sit moeror, quantus gemitus, quantus fletus, quae miseria. Sed felix est, qui sic miser est. Unde et Dominus in Evangelio beatos appellavit quosdam lugentes . Unde
Abbreviated transcription (Latin):
et alia ego innumerabilia: cito aufer
de medio: fini causam meam: De re
age: eccłie causam meam attende:. Ubi
sis iude: ueritas tͥ undelibet loquatur:
esuriens accipe: nenunquã adte ꝑue¬
niat panis. dum semꝑ qͦd rep̃hendas
portune adid qͦd cantauimus.
iniquitatem meam ego pro¬
nuncio. & curam gero ꝓpec¬
cato meo: respondit hec mu¬
lier delectione euuangłii. Inquitates
enim eius intuens dñs: canẽ appellauit
dicens Non ẽ. bonum panem filioꝵ mit¬
tere canib. At illa que nouerat iniqui¬
tatem suam ꝑnuntiare & curã gerere ꝓ
peccato suo. non negauit qđ ueritas dix̃
s miseriam confessa miscđiam potius
impetrauit. curam gerens ꝓpeccato suo
am etcurari petiuerat filiam suam: for¬
tassis infilia significans uitam suam
Psalmum ergo totum. quantum possu¬
mus. dum consideramus. et ꝑtractamꝰ
aduertite. Adsit dñs cordib nr̃is. ut
salubriter hic inueniamus uoces nr̃as:

Expanded text:
et ego alia innumerabilia: cito aufer et ego alia innumerabilia: cito aufer de medio, fini causam meam, de re age, Ecclesiae causam attende, ubi sis vide. Veritas tibi undelibet loquatur, esuriens accipe; ne nunquam ad te perveniat panis, dum semper quid reprehendas portune ad id quod cantavimus, Iniquitatem meam ego pronuntio, et curam geram pro peccato meo, respondit haec mulier de lectione Evangelii. Iniquitates enim ejus intuens Dominus, canem appellavit dicens: Non est bonum, panem filiorum mittere canibus . At illa quae noverat iniquitatem suam pronuntiare, et curam gerere pro peccato suo, non negavit quod veritas dixit; sed miseriam confessa, misericordiam potius impetravit, curam gerens pro peccato suo. Nam et curari petiverat filiam suam, fortassis in filia significans vitam suam. Psalmum ergo totum, quantum possumus, dum consideramus et pertractamus, advertite. Adsit Dominus cordibus nostris, ut salubriter hic inveniamus voces nostras,
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce innomine xp̃i ituri sumus: et mul¬
ta dicturi sunt. Quis finis: Cito contemp¬
nite causã nr̃am. Non illis dicatis: nͥ fr̃
Adrem responde : Augustinus ep̃s est in
eccłia catholica: sarcinam suã portat:
rationem redditurus ẽ. deo: Inbonis eũ
noui: si malus ẽ ipse nouit Si bonusẽ:
nec sic spes mea ẽ: Hoc ante omia didi¬
ci incatholica: ut spes mea ñ sit inho¬
mine: Merito ergo uos homines repre¬
hendimus : qui spem uram inhomine
posuistis. Certe cum reprehendĩt nos:
contempnite et uos Nouimus enim
quia scimus qualẽ locum habetis incor¬
de nr̃o: Nolite ꝓnob̾ certare adũsus illos.
Quicquid de nob̾ dicerint cito transite:
ne laborantes causa defensionis nr̃e. di¬
mittatis causam urãm: Hoc enim agt̃
astute: nolentes & timentes. ut de ipsa
causa dicamus: Ingerunt nob̃. quo noᷤ
auocent: ut cum intendimus purgare
nos. sileamus abipsis conuncendis:
Nam prorsus qui me dicis malum: dico

Expanded text:
Ecce in nomine Christi ituri sumus, et mulEcce in nomine Christi ituri sumus, et multa dicturi sunt. Quis finis? Cito contemnite causam nostram. Non illis dicatis nisi, Fratres, ad rem respondete. Augustinus episcopus est in Ecclesia catholica, sarcinam suam portat, rationem redditurus est Deo: in bonis eum novi; si malus est, ipse novit; si bonus est, nec sic spes mea est. Hoc ante omnia didici in Catholica, ut spes mea non sit in homine. Merito ergo vos homines reprehenditis, quia spem vestram in homine posuistis. Certe cum reprehenderint nos, contemnite et vos. Novimus enim quia scimus qualem locum habeatis in corde nostro. Nolite pro nobis certare adversus illos. Quidquid de nobis dixerint, cito transite: ne laborantes causa defensionis nostrae, dimittatis causam vestram. Hoc enim agunt astute: nolentes et timentes ut de ipsa causa dicamus, ingerunt nobis quo nos avocent; ut cum intendimus purgare nos, sileamus ab ipsis convincendis. Nam prorsus qui me dicis malum, dico
Abbreviated transcription (Latin):
dicat dñs: ideo dicit. quia peccatori non
ꝓdest quando legem dĩ loquit᷑. Nunqͥd
et auditorib ñ ꝓdest: Ytrunq genus ha¬
bemus inȩccłia dño dicente: et malorũ.
& bonorum: Boni cum predicant quid
dicunt: Imitatores mei estote: sicut &
ego xp̃i De bonis quid dicitur: s forma
estote fidelium: Hoc nos elaboramus:
uid autẽ simus: ille nouerit adquẽ ge¬
mimus: De malis tam̃ dictum ẽ aliud
Suꝑ cathedram moysi sederunt scribȩet
pharisei: quȩ dicunt facite: quȩ autem
faciunt facere nolite. Uides quia inca¬
thedra moysi cui successit cathedraxͥ sedet
ditorib. Ere tu ꝓpt̾ malos ipsã cathedrã duni¬
sisti: Redi ad pacem: redi ad concordi¬
am:quȩ te non offendit: Si bona loqͦr
et bona facio: imitare me: Si autem ñ
facio qͦd dico: habes consilium dñi Quȩ
dico fac: quȩ autem facio noli facere ta¬
men acathedra catholica noli discedere:

Expanded text:
dicat hoc Dominus, ideo dicit, quia peccatori non dicat hoc Dominus, ideo dicit, quia peccatori non prodest quando legem Dei loquitur. Numquid et auditoribus non prodest? Utrumque genus nos habemus in Ecclesia, Domino dicente, et bonorum et malorum. Boni enim cum praedicant, quid dicunt? Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . De bonis quid dicitur? Sed forma esto fidelium . Hoc nos esse elaboramus: quid autem simus, ille novit ad quem gemimus. De malis tamen dictum est aliud: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei; quae dicunt facite, quae autem faciunt, facere nolite . Vides quia in cathedra Moysi, cui successit cathedra Christi,ditoribus. Quare tu propter malos ipsam cathedram dimisisti? Redi ad pacem, redi ad concordiam quae te non offendit. Si bona loquor, et bona facio, imitare me: si autem non facio quod dico, habes consilium Domini; quae dico, fac; quae autem facio, noli facere; tamen a cathedra catholica noli discedere.
Abbreviated transcription (Latin):
Facile ẽ gͦ hoc nosse: si qͥs frm̃ ẽ. inde solli¬
citus Istis autem satis facturi sumꝰ: &
demonstraturi aliquid de testimonio ȩc¬
cłis cui ñ communicant. Merito ñ nos
uomͦ potest cognoscere ubi sum egobap¬
tuatus: cum communio ipsius ux trans¬
it mare: Teruntamen fr̃s mei.quid eis
dicam: suspicamini qđ uultis de nobis:
Si boni sumꝰ. ineccłia xp̃i frumenta su¬
mus Si mali sumus: inȩccłia xp̃i pa¬
lea sumus: tamen abarea ñ discedimus
Tu qui uento temptationis foras uolasti.
qͥd es: Triticum ñtollit uentus exarea:
Ex eo gͦ ubi es: agnosce quid es Sequit᷑.
Sed tu inquit quis es qui contra nos dicas
tanta: Quicunq sim qͦd dicitur atten¬
de: ñ aquo dicitur: S: peccatori inquit
dicit dñs: Et quid tu assumis destamen¬
tum meum ꝑos tuum: Dicat hoc dñs
peccatori: Forte ẽ. hoc genus peccatoꝵ:
cui hoc rect̾e dicat dñs: S: inquelibet

Expanded text:
Facile est ergo hoc nosse, si quis fratrum est inde solliFacile est ergo hoc nosse, si quis fratrum est inde sollicitus. Istis autem satisfacturi sumus, et demonstraturi aliquid de testimonio Ecclesiae, cui non communicant? Merito non nos modo potest cognoscere ubi sim ego baptizatus, cum communio ipsius vix transit mare? Verumtamen, fratres mei, quid eis dicam? Suspicamini quod vultis de nobis. Si boni sumus, in Ecclesia Christi frumenta sumus: si mali sumus, in Ecclesia Christi palea sumus, tamen ab area non recedimus. Tu qui vento tentationis foras volasti, quid es? Triticum non tollit ventus ex area. Ex eo ergo ubi es, agnosce quid es. 20. Sed tu, inquit, quis es qui contra nos dicis tanta? Quicumque sim, quod dicitur attende, non a quo dicitur. Sed peccatori, inquit, dicit Dominus: Utquid tu assumis testamentum meum per os tuum ? Dicat Dominus hoc peccatori: forte est genus peccatorum cui hoc recte dicat Dominus; sed in quemlibet
Abbreviated transcription (Latin):
tum enim a go incogitationib meis pu¬
gnans aduersus malas suggestiones meas.
& habens conflictationem duturnam.
et ꝓpe continuam cum temptationib
inimiq. subuertere me uolentis: Gemo
apud dm̃ ininfirmitate mea: & nouit
quid parturit cor incum. ille qui nouit par¬
tũ meũ. Michi autẽ minimum ẽ. ut auo¬
bis diiudicer aut abhumano die. ait apł̃s
s neq ego me ipsum iudico Meliꝰ enim
me ego noui. quam illi: s melius ds̃ quã
ego: Non gͦ uob insultent de nob̃: Non fa¬
ciat. xp̃c: Bicunt enĩ Et qui sunt. et unde
sunt: Malos hic illos noumus: Ybi bap¬
tirati sunt: Si nos bene nouerunt. sciunt
quia et nauigauimus aliquando: sciunt
quia et ꝑegrinati sumus: sciunt qͥa alii
iuimus. & alii rediuimus Non hic bapti¬
rati sumus: S ubi baptitati sumus: Io¬
clesia ẽ nota uniuerso orbȩ terrarum:
ctmulti fr̃s nr̃i sunt qui et norunt quia
baptirati sumꝰ. & nobiscũ baptirati sunt:

Expanded text:
ta ago in cogitationibus meis, puta ago in cogitationibus meis, pugnans adversus malas suggestiones meas, et habens conflictationem diuturnam, et prope continuam cum tentationibus inimici subvertere me volentis. Gemo ad Deum in infirmitate mea; et novit quid parturit cor meum, ille qui novit partum meum. Mihi autem minimum est, ut a vobis dijudicer, aut ab humano die, ait Apostolus; sed neque ego meipsum judico : melius enim me ego novi quam illi, sed melius Deus quam ego. Non ergo vobis insultent de nobis, non faciat Christus. Dicunt enim, Et qui sunt? et unde sunt? malos hic illos novimus, ubi baptizati sunt? Si nos bene noverunt, sciunt quia et navigavimus aliquando; sciunt quia et peregrinati sumus; sciunt quia alii ivimus, et alii redivimus. Non hic baptizati sumus: sed ubi baptizati sumus, Ecclesia est nota universo orbi terrarum. Et multi fratres nostri sunt, qui et norunt quia baptizati sumus, et nobiscum baptizati sunt.