comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alła cantabit᷑. Rectissime autẽ et pul¬
cherrime gen̾alis sc̃e eccł̃ie mos inoleuit.
ut hoc diuine laudationis carm̃. ꝓpter
reu̾entiam pͥme auetoritatis. a cunctis
ꝑ orbem fidelibꝰ hebrea uoce cantet᷑. Qđ
idõ fit: ut ꝑ talis consonantiã deuotio¬
nis. om̃is admoneat᷑ eccłia. quia et nẽ
in una fide. confessione ac dilectione
xp̃i consist̾e̾ debeat: et ad illam in fut᷑o
patͥam festinare. in qua nulla diu̾si¬
tas m̃tium. nulla ẽ dissonantia lingua¬
rum. Nam quomͦ in hierosolmis qͦn¬
dam multitudinis credentiũ erat cor
et anima una. et erant illis om̃ia com¬
munia: ita i illa sum me pacis uisio¬
ne multitudinis uidentiũ dm̃ erit cor
et anima una:uidelicet diligendi aclau¬
dandi eum cuiꝰ se gr̃a uidint ẽẽ saluatoᷤ.
et ubi ueracit̾ erunt om̃ib om̃ia comu¬
ma: quia sic̃ apłs ait. erit ds̃ om̃ia in
om̃ib. In cuiꝰ typum temꝑis. ac lauda¬

Expanded text:
Alleluia cantabitur . Rectissime autem et pulAlleluia cantabitur . Rectissime autem et pulcherrime generalis sanctae Ecclesiae mos inolevit, ut hoc divinae laudationis carmen, propter reverentiam primae auctoritatis, a cunctis per orbem fidelibus Hebraea voce cantetur. Quod ideo fit ut per talis consonantiam devotionis admoneatur Ecclesia quia et nunc in una fidei confessione ac dilectione Christi consistere debeat, et ad illam in futuro patriam festinare, in qua nulla diversitas mentium, nulla est dissonantia linguarum. Nam quomodo in Hierosolymis quondam multitudinis credentium et anima una, et erant illis omnia communia , ita in illa summae pacis visione multitudini credentium Deum erit cor et anima una, diligendi ac laudandi eum, cujus se gratia viderint esse salvatos: et ibi veraciter erunt omnibus omnia communia, quia sicut Apostolus ait, Erit Deus omnia in omnibus . In cujus typum temporis ac lauda
Abbreviated transcription (Latin):
incorruptionis. uera nob̃ querenda fe¬
licitas: uera ẽ inuemenda sollemnitaᷤ:
ubi cessantib cunctis angorib. tota in
dĩ uisione aclaude uita geritur: iurta hoc
qđ ꝓpha corde pariter et carne in dm̃
uiuum exultans aiebat. B eatiqui habi
te. Unde merito quinquagesime dieb
in memoriam huiꝰ nr̃e quietissime ac
felicissime actionis: crebriꝰ ac festruiꝰ alła
can̾e solemus. Alta namq hebreus sermo
ẽ. et int̾pretat᷑ latine laudate dñm. De¬
niq in psalmis ubi nos canimꝰ laudate
dñm: ꝓ hoc u̾bo apud hebreos semꝑ alla
canit᷑ Quod eugłista ioħs in apocalipsi
sua. celestium agmina uirtutũ cantan¬
tia se audisse ꝑhibet. S et uen̾abilis pat̾
cobias. ex uisione ãglica intelligens. qua¬
lis suꝑnoꝵ ciuium gła. quanta ipsius
hierłm celestis sit claritas: hec mystica
uoce dicebat. Ex lapide p̃cioso et mun¬
do om̃s platee eiꝰ sternent᷑. et ꝑ uicos eiꝰ

Expanded text:
incorruptionis vera nobis quaerenda feincorruptionis vera nobis quaerenda felicitas, vera est invenienda solemnitas, ubi, cessantibus cunctis languoribus, tota in Dei visione ac laude vita geritur. Juxta hoc quod Propheta corde pariter et carne in Deum vivum exsultans, aiebat: Beati qui habitte . Unde merito Quinquagesimae diebus in memoriam hujus nostrae quietissimae ac felicissimae actionis crebrius ac festivius Alleluia canere solemus. Alleluia namque Hebraeus sermo est, et interpretatur Latine: Laudate Dominum. Denique in psalmis ubi nos canimus Laudate Dominum, pro hoc verbo apud Hebraeos semper Alleluia canitur: quod evangelista Joannes in Apocalypsi sua coelestium agmina virtutum cantantia se audisse perhibet. Sed et venerabilis pater Tobias ex visione angelica intelligens qualis supernorum civium gloria, quanta ipsius Hierusalem coelestis sit claritas, haec mystica voce dicebat: Ex lapide pretioso et mundo omnes plateae ejus sternentur, et per vicos ejus
Abbreviated transcription (Latin):
in quibꝰdam suis m̃bris adhuc ꝓ eterna
requie laborat in t̾ris in quibꝰdã uͦ om̃i
finito labore. cum. xp̃o iam regnat
in celis: in memoriam utͥusq inte con¬
stituere patres nr̃i gemina hec congrua
religionis sollemnia: quadragesimam
uidelicet afflictionis et ieiunioꝵ. instat¬
te iam dñice resurrectionis temꝑe.gau¬
diisq paschalibꝰ: ut ꝑ eam nob̃ sepiꝰ ad
memoriã reuocarent.quia ꝑ labores et
continentiã. ꝑ uigilias et orationes. ꝑ
ad uite immortalis p̃mia debeamꝰ attin¬
gere. Porro quinquagesimã ab ipso dñice
resurrectionis die inchoare. et gaudiis
potiꝰ laudibq diuinis. quam ieiuniis
uoluert̃ ẽẽ celebrem: quatinꝰ annuis eiꝰ
festis duleiꝰ ad mon̾emus desidiũrnr̃m.
ad optinenda festa que ñ sunt annua.
s continua. ñ t̾rena. s celestia semꝑ ac¬
cende: firumq ten̾e. quia ñ in temꝑe
mortalitatis huiꝰ. s in et̾nitate future

Expanded text:
in quibusdam suis membris adhuc pro aeterna in quibusdam suis membris adhuc pro aeterna requie laborat in terris, in quibusdam vero omni finito labore cum Christo jam regnat in coelis, in memoriam utriusque vitae constituere patres nostri gemina haec congruae religionis solemnia, Quadragesimam videlicet afflictionis et jejuniorum, instante jam Dominicae resurrectionis tempore, gaudiisque paschalibus, ut per eam nobis saepius ad memoriam revocarent: quia per labores et continentiam, per vigilias et orationes, etad vitae immortalis praemia debeamus attingere. Porro Quinquagesimam ab ipso Dominicae resurrectionis die inchoare, et gaudiis potius laudibusque divinis, quam jejuniis voluerunt esse celebrem, quatenus annuis ejus festis dulcius admoneremur, desiderium nostrum ad obtinenda festa, quae non sunt annua sed continua, non terrena sed coelestia, semper accendere fixumque tenere, quia non in tempore mortalitatis hujus, sed in aeternitate futurae
Abbreviated transcription (Latin):
post tͥbulationẽ daturus sum. Magnũ
quippe certantib leuam̃. magnain con-¬
solationis gr̃am p̃stat: qñ ille certamina ead
fut᷑a p̃dixisse reminiscit᷑: qui et milites
suos ne uici possint adiuuare: et ne in¬
cassum uincant. immortalẽ post p̃ lia
solet rependẽ palmam. Qui enĩ hic ho.
it: ipse paulopost in eadem ꝑsecutione
suum fidelib aurilium pollicet᷑ dicenᷤ.
In mundo p̃ssurã habebitis: s confidi¬
te. ego uici mundũ. Ipse alibi legiti me
certantib coronam uite repmittit: di¬
cens. Beatiqui ꝑsecutionẽ patiuntur
ꝓpter iusticiã: qm̃ ipsoꝵ ẽ regnũ celoꝵ¬
explanando transcurrimꝰ: nc̃ libet de ip¬
sa quam colnus qͥnquagesime sollemp¬
nitate subtilius aliquid loqui. Sic̃ enĩ
imminentib sollemniis paschalib qua¬
dragesimam ieiunioꝵ obseruantiã cele-¬
brauimus: siceisdem ꝑactis. quinquage¬
simam ñ sine certi causa mysterii festa
deuotioneagimus. Nam quia sc̃a eccłia

Expanded text:
post tribulationem daturus sum. Magnum quippe certantibus levamen, magnam consolationis gratiam praestat, quando ille certamina eadem futura praedixisse reminiscitur, qui et milites suos ne vinci possent adjuvare, et ne incassum vincant immortalem post praelia solet rependere palmam. Qui enim hic horait, ipse paulo post in eadem persecutione suum fidelibus auxilium pollicetur, dicens, In mundo pressuram habebitis; sed confidite: ego vici mundum; ipse alibi legitime certantibus coronam vitae repromittit, dicens: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiaexplanando transcurrimus, nunc libet de ipsa, quam colimus, Quinquagesimae solemnitate subtilius aliquid loqui. Sicut enim imminentibus solemniis paschalibus Quadragesimam jejuniorum observantia celebravimus, sic eisdem peractis, Quinquagesimam non sine certi causa mysterii festa devotione agimus. Nam quia sancta Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
num scłariũ tota m̃te secreti. uultum
sui conditoris semꝑ reminisci gaudens
atq ad ꝑfectã eiꝰ contemplationem
ꝑting̾e sitiunt: dicentes sibi cũ apło
ioħe. Scimꝰ quia cum apparu̾it: simi¬
les ei erimꝰ. Hidebimꝰ enĩ eũ sicuti est.
Acuiꝰ p̃mium uisionis si ꝑuenire desi¬
nos illecebris immunes exhibeamꝰ: qua
ualeamus. Diligamus xp̃m: eiꝰq man¬
data que habemꝰ incipiendo. seruemꝰ.
ꝑseu̾ando. fit enim iusta m̾̃cede ut il¬
lum diligendo diligi ampliꝰ merea¬
mur a patre: s ut iꝑse maiorẽ dilecti¬
omssue nob̵ gratiam p̃stare dignet᷑
in fut᷑um. Dat enim nc̃ diligendo noᷤ
ut credentes sꝑemꝰ in eum: tẽ autẽ ut
uideamꝰ eum facie ad faciem: manife¬
stetq se ipsum nob̃. hocẽ in claritate qͣm
habuit pͥusqͣm mundus eẽt apud pa¬
trem: cum quo uiuit et regnat ds̃ in

Expanded text:
num saecularium tota mente secreti, vultum num saecularium tota mente secreti, vultum sui conditoris semper reminisci gaudent, atque ad perfectam ejus contemplationem pertingere sitiunt, dicentes sibi cum apostolo Joanne: Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, videbimus enim eum sicuti est . Ad cujus praemium visionis si pervenire desinos illecebris immunes exhibeamus, quavaleamus. Diligamus Christum, ejusque mandata quae habemus incipiendo, servemus perseverando. Fit enim justa mercede, ut illum diligendo diligi amplius mereamur a Patre, sed et ipse majorem dilectionis suae gratiam praestare dignabitur in futurum. Dat enim nunc diligendo nos, ut credentes speremus in eum: tunc autem ut videamus eum facie ad faciem; manifestabitque seipsum nobis, hoc est in claritate quam habuit priusquam mundus esset apud Patrem, cum quo vivit et regnat Deus in
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is. ꝑ sp̃m scm̃ quidatus ẽ nob̃. Et hec
ẽuera. iimo hec ẽ sola in hacuita reqͥes
anmarũ diuina dilectione repleri.
spe suꝑne retͥbutionis ꝓsꝑa mundi. si¬
mul et adu̾sa contemn̾e: terrena a se
desidĩa funditꝰ extirpare: concupiscen¬
tiis renuntiare scłaribꝰ. illatis ꝓxp̃o
contumeliis et ꝑsecutionibꝰ gaudẽ: et
cũ apło dice posse. Et glãmur in spe¬
głe dĩ. ñ solum autẽ: s et głam᷑ in tͥbu¬
lationibꝰ. Namqͥ in mundanaꝵ rerũ
delectõnib &. opulentia. se requiescere
posse confidit: fallitur. E cenĩ creber¬
rimis eiusdẽ mundi ꝑturbationibꝰ.
et ipso fine conumcit᷑: quia suꝑ hare¬
nam fundam̃tum sue quietis posuerit.
at quicunq sc̃õ afflati sp̃u. suauissimũ
illud dm̃ce dilectionis iugũ suꝑ se le¬
uau̾int: atq exemplo illiꝰ. mites eẽ et
humiles corde didiscerint: ñnulla
etiam in p̃senti fute quietis imagine
fruunt᷑: dum a conturbatione homi¬

Expanded text:
m, qui datus est nobis . Et haec est vera, imo haec est sola in hac vita requies animarum, divina dilectione repleri, spe supernae retributionis prospera mundi simul et adversa contemnere, terrena a se desideria funditus exstirpare, concupiscentiis renuntiare saecularibus, illatis pro Christo contumeliis et persecutionibus gaudere, et cum Apostolo dicere posse: Et glDei; non solum autem, sed et gloriamur in tribulationibus. Nam qui in rerum mundanarum delectationibus et opulentia se requiescere posse confidit, fallitur, etenim et creberrimis ejusdem mundi perturbationibus, et ipso fine convincitur quia super arenam fundamentum suae quietis posuerit. At quicunque sancto afflati Spiritu, suavissimum illud Dominicae dilectionis jugum super se levaverint, atque exemplo illius mites esse et humiles corde didicerint, nonnulla etiam in praesenti futurae quietis imagine fruuntur, dum a conturbatione homi
Abbreviated transcription (Latin):
et loquens de regno dĩ. et conuescens uit
in eoꝵ actib legimusꝰ: qua illos sue fre¬
quentia uisitationis. letabundum hoc
tempus hr̃e fecit acfestiuum. s et incelũ
ascendens. nequaquã eis pͥsce sue p̃sentie
dulcedinem abstulit. s eandem potius
ꝓmiss o sp̃s scĩ carismate cumulauit. De¬
niq cum ꝓmitt̾et eis sp̃u scõ baptitandoᷤ
post dies ñ multos. eisq benedicens. ascen¬
deret. ac ferret᷑ incelum. quadragesimo
utiq die sue resurrectionis: mox illiad¬
orantes reg̃ssi sunt in iherłm cũ gaudio
magno: et erant semꝑ in templo laudai¬
tes et bñdicentes dm̃. hocq nob̃ gaudio
aclaude. et bñdictione celesti. qua sp̃s
quinquagesimã. quã greci pentecosten
appellant: sollemnitatis huiꝰ leticiam
ñ solum futuri scłi gaudia que cum illo
sumꝰ habituri p̃signauit: uerum etiam
meffabilem circa nos sue pietatis osten¬
dit affectum: qui deposita iam infir¬

Expanded text:
ns de regno Dei et convescens, ut in eorum Actibus legimus, quia illos suae frequentia visitationis laetabundum hoc tempus habere fecit ac festivum. Sed et in coelum ascendens nequaquam eis priscae suae praesentiae dulcedinem abstulit, sed eamdem potius promisso Spiritus sancti charismate cumulavit. Denique cum promitteret eos Spiritu sancto baptizandos post dies non multos, eisque benedicens ascenderet ac ferretur in coelum, quadragesimo utique die suae resurrectionis, mox illi adorantes regressi sunt in Hierusalem cum gaudio magno, et erant semper in templo laudantes et benedicentes Deum. Hoc quoque nobis gaudio, ac laude, et benedictione coelesti, qua Spiriquinquagesimum, quem Graeci Pentecosten appellant, solemnitatis hujus laetitiam non solum futuri saeculi gaudia, quae cum illo sumus habituri praesignavit, verum etiam ineffabilem circa nos suae pietatis ostendit affectum, qui, deposita jam infir
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ nos exemplũ uitam moresq sol¬
lerteraptare necesse ẽ: quia ꝑfectũ inte
magist̾ium ẽ. ecclie pͥmitiue semꝑ actꝰ
imitari: illamq edificii sp̃ualis normã
ad finem usq seruare: quã ab ipsi apłis
in fundam̃to fidĩliquet ẽẽ ꝓpofitam.
Necdubitandũ: quia quoꝵ nẽ uesti¬
gia sequim᷑: ad eoꝵ in futo sumꝰ p̃mia

Expanded text:
quorum nos exemplum, vitam moresque soquorum nos exemplum, vitam moresque solerter aptare necesse est, quia perfectum vitae magisterium est, Ecclesiae primitivae semper actus imitari, illamque aedificii spiritualis normam ad finem usque servare quam ab ipsis apostolis in fundamento fidei liquet esse propositam. Nec dubitandum quia quorum nunc vestigia sequimur, ad eorum in futuro sumus pra
Abbreviated transcription (Latin):
auferet᷑ ab eis sponsus: et tẽ ieiunabunt.
Qui gͦ ante passionẽ et post resurrectionẽ
dñicam ꝓpt̾ ipsius dñi p̃sentiã lugere ac
ieiunare nequiuerant: constat ꝓfecto qͥa
post ablationem eiꝰ spontaneis sese subdi¬
dere ieiuniis. Namq ubi st̃ sp̃s sc̃ĩ accep¬
tione recreati: sic̃ a cet̾is mundialibꝰ ille¬
cebris. sic et ab epłarum appetitu m̃tem
ꝓrsus au̾terant⁊ anime potiꝰ quã corꝑis
altmonia gaudentes: et p̃ memoria pat̾e
celestis. orationib ac lac̾mis insistentes
salubrib. Deniq luca referente cognouimꝰ
de illis tͥbus milib uiroꝵ. qui ipso die pen¬
tecostes. petro p̃dicante credidert̃. quam
parco uictu contenti fuerint: quã sobriã
celestemq in terris egerint uitã. Erant
nib. Et paulopost. Cotidieqͦ ꝑduran¬
tesunanimit̾ intemplo. et frangentes
ciita domos panem: sumebant cibum
cum ȩrultatione et simplicitate cordis
collaudantes dm̃: et cet̾a huiꝰmodi. ad

Expanded text:
abunt. Quia ergo et ante passionem et post resurrectionem Dominicam propter ipsius Domini praesentiam lugere ac jejunare nequiverant, constat profecto quia post ablationem ejus spontaneis sese subdidere jejuniis. Namque ubi sancti Spiritus sunt acceptione recreati, sicut a coeteris mundialibus illecebris, sic et ab epularum appetitu mentem prorsus averterant: animae potius quam corporis alimonia gaudentes, et prae memoria patriae coelestis orationibus ac lacrymis insistentes salubribus. Denique Luca referente, cognovimus de illis tribus millibus virorum, qui ipso die Pentecostes, Petro praedicante, crediderunt, quam parco victu contenti fuerint, quam sobriam coelestemque in terris egerint vitam. Erant,nibus . Et paulo post: Quotidie quoque perdurantes unanimiter in templo, et frangentes circa domos panem, sumebant cibum cum exsultatione et simplicitate cordis, collaudantes Deum, et caetera hujusmodi. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
mittam uob̃ a patre sp̃m ueritatis qͥ
a patre ꝓcedit: ille testimoniũ ꝑhibe¬
bit de me. & uos testimoniũ ꝑhibebi
subiungit: ñ quia idem sp̃s alit̾ a
patre ꝓcedit quam a filio mittitur.
euma se micti. a patredicit ꝓcedẽ.
narum unam ẽẽ oꝑationem ac uolun¬
tatem suam cum patͥs oꝑatione ae tio¬
luntate denuntiet. Cum enim eiꝰdem
sp̃s grã datur hominibꝰ. mittitur
ꝓfecto sp̃s a patre. mittitur et a filio:
ꝓcedit a patre. ꝓcedit et a filio: quia et
eiꝰ missio ipsa ꝓcessioẽ. qua ex patre ꝓce¬
dit et filio. Uenit et sua sponte. quia
sicut coequalis ẽ patͥ et filio. ita eandẽ
habet uoluntatẽ cum patre et filio
cõmunem. Sp̃s enim ubi uult spi
idem sp̃s diuidens singłis ꝓ ut uult.
Adueniens autẽ sp̃s cestimoniũ phi¬
da mortalibus. clara illis luce reuelauit.
quia uidelicet equalis et consubstan¬
tialis patͥ erat ante scła. qui consub¬
stantialis factus ẽ nob̃ in fine scłoꝵ.

Expanded text:
obis a Patre, Spiritum veritatis, qui a Patre procedit, ille testimonium perhibebit de me. Et vos testimonium perhibebitsubjungit, non quia idem Spiritus aliter a Patre procedit quam a Filio mittitur, eum a se mitti, et a Patre dicit procedere, narum unam esse operationem, ac voluntatem suam cum Patris voluntate et operatione denuntiet. Cum enim ejusdem Spiritus gratia datur hominibus, mittitur profecto Spiritus a Patre, mittitur et a Filio; procedit a Patre, procedit et a Filio, quia et ejus missio ipsa processio est qua ex Patre procedit et Filio. Venit et sua sponte, quia sicut coaequalis est Patri et Filio, ita eamdem habet voluntatem cum Patre et Filio communem. Spiritus enim ubi vult spiridem Spiritus, dividens singulis prout vult . Adveniens autem Spiritus testimonium perhida mortalibus, clara illis luce revelavit: quod videlicet aequalis et consubstantialis erat Patri ante saecula, quod consubstanti
Abbreviated transcription (Latin):
uictaq temptatoris u̾sutia mysustiis fru¬
ebaturangłicis: ubi suo nos informauit
eremploꝰ quia ꝑ macerationẽ carnis ad¬
u̾sarii sp̃ualis machinas euitare. et ad an¬
głoꝵ debeamꝰ ꝑuenire consortiũ. Porro
quinquagesime nob̃ gaudia in eo seruan¬
da monstrauit: qđ pꝰ resurrectionẽ se¬

Expanded text:
victaque tentatoris versutia, ministeriis fruebatur angelicis: ubi suo nos informavit exemplo, quia per macerationem carnis adversarii spiritualis machinas evitare, et ad angelorum debeamus pervenire consortium. Porro Quinquagesimae nobis gaudia in eo servanda monstravit, q
Abbreviated transcription (Latin):
beatꝰ martyrstephanus flexis genbusp
his qui se int̾ficiebant. pia uoce supplica¬
bat dicens. Dñe ne statuas illis hoc peccatũ.
Arbitrabant᷑ gͦ legis emulatores obsequi¬
um se p̃stare deo. dum p̃conibꝰ gr̃e neces
inferrent. S frustra legem que ꝑ famu¬
lum data ẽ defendunt. qui grãm quam
ipse filiꝰ offert acciꝑe renuunt. Incassũ
se dõ pat̾ͥ plac̾e estimant qͥd̃i filium con¬
tempn̾e. immo etiã ꝑsequi acblasphema¬
re laborant. Unde recte subiungit᷑. Et hec
facient: quia ñ nouer̃t patrem neq me.
Qa eni filiꝰ in patre. et pater in filio. ẽ¬
et qui uidet filium. uidet et patrẽ:patet
ꝓfecto. quia quicunq filii credulitati ob¬
stinata m̃te resistunt: nec patrem nosse
ꝓbant᷑. Unde etiam isdem ioħs. ueritatẽ
diuine unitatis insinuans: ait. Om̃isqͥ
negat filium: nec patrem habet. Et qͥcon¬
ficet᷑ filium: et patrem habet. Et it̾um.
Et om̃is qui diligit eum qͥ genuit: diligit

Expanded text:
beatus martyr Stephanus, flexis genibus pro beatus martyr Stephanus, flexis genibus pro his qui se interficiebant, pia voce supplicabat, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Arbitrabantur ergo legis aemulatores obsequium se praestare Deo, dum praeconibus gratiae neces inferrent: sed frustra legem quae per famulum data est, defendunt, qui gratiam quam ipse Filius offert, accipere renuunt. Incassum se Deo Patri placere aestimant, qui Dei Filium contemnere, imo etiam persequi ac blasphemare laborant. Unde recte subjungitur: Et haec facient vobis, quia non noverunt Patrem, neque me. Quia enim Filius in Patre, et Pater est in Filio, et qui videt Filium, videt et Patrem , patet profecto quod quicunque Filii credulitati obstinata mente resistunt, nec Patrem nosse probantur. Unde etiam idem Joannes veritatem divinae unitatis insinuans, ait: Omnis qui negat Filium, nec Patrem habet: qui confitetur Filium, et Patrem habet . Et iterum: Et omnis qui diligit eum qui genuit, diligit
Abbreviated transcription (Latin):
pellendos. s ab eis etiam mortis ꝑicula-
passuros fuisse p̃monuit. Nam sequit᷑.
S uenit hora: ut om̃is qui int̾ficit uoᷤ
arbitret᷑ obsequium sep̃stare deo. Arbi¬
trabantur autẽ obsequium se p̃stare deo¬
udei. in eo qđ in mistros noui testam̃ti
odiis insequebant᷑ et mortibꝰ: quia sicut
illis testimonrũ ꝑhibet apłs. emulationẽ
dĩ habent. s ñ scd̾m scientiã. Et de se ip
so loquit᷑. Et ego quidẽ existimaueram
me adu̾sus nom̃ iħu nazareni. deb̾e multa
contraria agere: qđ et feci hierosolimis.
Predictis gͦ p̃ssuris adu̾santium: repente
quasi consolans discipłõs adiunx̃. S ue¬
nt hora. ut om̃is qui int̾ficit uos arbitre¬
tur obsequiũ se p̃stare dõ. Ac si aperte
dicat. B ella quidem tͥbulationum. a
contͣbulibꝰ ur̃is estis passuri. s eo tolera¬
bilius hec suscipiente qͦ ñ tam odio ur̃i
quam diuine legis emulatione uobis
ingeruntur. Cuiꝰ memor admonitioniᷤᷤ

Expanded text:
pellendos, sed ab eis etiam mortis pericula pellendos, sed ab eis etiam mortis pericula passuros fuisse praemonuit. Nam sequitur: Sed venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Arbitrabantur autem obsequium se Deo praestare Judaei in eo quod ministros Novi Testamenti odiis insequebantur et mortibus: quia, sicut illis testimonium perhibet Apostolus, Aemulationem Dei habent, sed non secundum sse loquitur: Et ego quidem existimaveram me adversus nomen Jesu Nazareni debere multa contraria agere, quod et feci Hierosolymis . Praedictis ergo pressuris adversantium repente quasi consolans discipulos adjunxit: Sed venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Ac si aperte dicat: Bella quidem tribulationum a contribulibus vestris estis passuri, sed eo tolerabilius haec suscipite, quo non tam odio vestri, quam divinae legis aemulatione vobis ingerentur. Cujus memor admonitionis
Abbreviated transcription (Latin):
bus p̃ordinatis adeo: nob̃ qui mandu¬
cauimꝰ et bibimꝰ cum illo. postquam
resurrer̃ a mortuis. S quia crescenti¬
bus electoꝵ m̾itis. statim cresc̾e solet
antiqui hostis in uidia: qua uł ꝑ seip¬
sum latenter. uł ꝑ homines sue ma-¬
lignitati subditos patenter. inchoata
pietatis germina conat᷑ obruere: rec¬
te dñs ꝓmissa discipłis p̃dicandi fidu¬
cia. ꝑsecutionẽ qͦ eoꝵ qui eidem p̃dica¬
tioni resistẽnt. parit̾ erorturã ostñdit
cum subdidit. Hec locutus sum uob̃:
ut ñ scandalizemini. Absq synagogiᷤ
facient uos. Curauit namq pius ma¬
gister futura discipłis pͣuoꝵ bella p̃¬
dic̾e: quo minꝰ hec eos uenientia pos¬
sent offñdẽ: quia solent imirum
leuiꝰ ferri adu̾sa. queposst̃ ante p̃nos¬
ci. Namque in parato acp̃uidenti ñ¬
animo mala ingerunt᷑: grauiꝰ hunc
sepe ab integͥtatis sue statu deiciunt.
Unde bene salomon admonet dicenᷤ.
fili. accedens ad seruitutẽ dĩ. sta in

Expanded text:
ordinatis a Deo, nobis qui manducavimus et bibimus cum illo postquam resurrexit a mortuis . Sed quia crescentibus electorum meritis statim crescere solet antiqui hostis invidia, qua vel per seipsum latenter, vel per homines suae malignitati subditos patenter, inchoata pietatis germina conatur obruere, recte Dominus promissa discipulis praedicandi fiducia persecutionem quoque eorum qui eidem praedicationi resisterent pariter exorturam ostendit cum subdidit: Haec locutus sum vobis, ut non scandalizemini. Absque synagogis facient vos. Curavit namque pius magister futura discipulis pravorum bella praedicere, quo minus haec eos venientia possent offendere, quia solent nimirum levius ferri adversa quae possunt ante praenosci. Nam quae imparato ac non praevidenti animo mala ingeruntur, gravius hunc saepe ab integritatis suae statu dejiciunt. Unde bene Salomon admonet dicens: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in
Abbreviated transcription (Latin):
tebat. Aitgͦ. Adhuc modicum. et mundꝰ
me iam ñ uidet: uos autẽ uidetis me: qͥa
ego unuo. et uos uiuetis. Ae siaꝑte dicat.
Adhuc modicum. et mundi amatores
me mortalem ultra uidẽ desistunt: re¬
surgentẽ uͭ a mortuis cern̾e nequeunt:
quia illam nescrunt uitam. cuiꝰ soliama¬
tores głam mee resurreccionis m̾entur
intueri. Uos autẽ meideo post hec uidẽ
ualetis: quia et ego uiuo resuscitatꝰ a mor¬
tuis: et uos digni estis mee resurrectiomiꝰ
uitam. et beate resurrectionis estis gaudias
uenturi. In illo die uos cognoscetis quia
ego in patre meo: et uos in me. et ego in

Expanded text:
dhuc modicum, et mundus me jam non videt: vos autem videtis me, quia ego vivo, et vos vivetis. Ac si aperte dicat: Adhuc modicum, et mundi amatores me mortalem ultra videre desistunt, resurgentem vero a mortuis cernere nequeunt: quia illam nesciunt vitam, cujus soli amatores gloriam meae resurrectionis merentur intueri. Vos autem ideo me post haec videre valetis, quia et ego vivo resuscitatus a mortuis, et vos digni estis meae resurrectionis vitam, et beatae resurrectionis estis gaudia venturi. In illo die vos cognoscetis quia ego in Patre meo, et vos in me, et ego in
Abbreviated transcription (Latin):
datoꝵ eiꝰ obseruatione ꝓbemꝰ: rogabit
etiam ꝓ nob̃ patrem etalium paraclitũ
dabit nob̃ pater. Rogabit patrẽ ꝑ huma¬
intatem: qui dabit cum patre ꝑ diui¬
nitatem. Neq enĩ putandũ ẽ. quia ante
passionem suã tantũmͦ ꝓ ecclia rogau̾it
et ñ etiam nc̃ post ascensionẽ roget:tum

Expanded text:
da observatione probemus, rogabit etiam pro nobis Patrem, et alium Paracletum dabit nobis Pater. Rogabit Patrem per humanitatem, qui dabit cum Patre per divinitatem. Neque enim putandum est quia ante passionem suam tantummodo pro Ecclesia rogaverit, et non etiam nunc post ascensionem roget, cum
Abbreviated transcription (Latin):
adiunctum ẽ apud dm̃ et homineᷤ.
quia quantum ꝓficiente ȩcate. ho¬
minib sapientie et gr̃e que sibi ine¬
rant dona patefaciebat: tantũ eos
ad laudem dĩpatͥs semꝑ excitare
curabat: agens ipse qd̃ cet̾is agen¬
dum p̃cepit. Luceat lux ur̃a coram
hominib: ut uideant oꝑa ur̃a
bona. et głificent patrẽ ur̃m qui
in celis ẽ. atq ideo ñ solum apud
homines gr̃a et sapientia ꝓficere
dr̃ in quantum ipsi eiꝰ sapientiã
grãmq potuere cognoscere:sed
etiam apud dm̃. in quantũ ad eiꝰ
laudem głamq sapientiam ac
grãm quam in eo cognouere retu

Expanded text:
adjunctum est, apud Deum et homines; quia quantum proficiente aetate hominibus sapientiae et gratiae quae sibi inerant dona patefaciebat, tantum eos ad laudem Dei patris semper excitare curabat, peragens ipse quod caeteris agendum praecepit: Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . Atque ideo non solum apud homines gratia et sapientia proficere dicitur, in quantum ipsi ejus sapientiam gratiamque potuere cognoscere, sed etiam apud Deum, in quantum ad ejus laudem gloriamque, sapientiam ac gratiam, quam in eo cognovere, retu
Abbreviated transcription (Latin):
ta dñi ac saluatoris nr̃i firo corde
conseruando: hoꝵ meditatione
diurna et nocturna. importunoᷤᷤ
inanium nocentiumq cogitatio¬
num repellamꝰ incursus:hoꝵ cre¬
bra collatione et nos et ꝓrimos
nr̃os. a fabulis suꝑuaciris. et mel¬
le dulcoratis. detractionum collo¬
quiis. castigare.atq ad diume fre¬
quentiã laudis accendere curemꝰ.
ramꝰ: oportec nimirum ut in hoc
scło qd in fut᷑o queramꝰ solliciti
p̃monstremꝰ: frequentando uide

Expanded text:
ta Domini ac Salvatoris nostri fixo in corde ta Domini ac Salvatoris nostri fixo in corde conservando, horum meditatione diurna et nocturna importunos inanium nocentiumque cogitationum repellamus incursus: horum crebra collatione et nos et proximos nostros a fabulis supervacuis et male dulcoratis detractionum colloquiis castigare atque ad divinae frequentiam laudis accendere curemus.ramus, oportet nimirum et in hoc saeculo, quod in futuro quaeramus, sollicite praemonstremus, freque
Abbreviated transcription (Latin):
ris tantum meditando ꝑcipiunt.
s his potius qui ea que disc̾e potue¬
runt. oꝑando exercent. regniadi¬
tus patet: infuꝑ etiam scienti bo¬
num fac̾e. et ñ facienti. peccatũ ẽ.
illi: et sic̃ dñs ipse testat᷑. om̃i cui
multum datum ẽ. multũ queret᷑
ab eo. Ne uos gͦ scientia inflet. s po¬
tiꝰ karitas edificet: sequam᷑ exem¬
plum apparentis in homine filii
dĩ: qui eis quos se ad sublimia dis¬
cenda sequi necdum ualere conspe¬
.rit. se ipsum benigna humilitate
subiecit: cuius exemplo imbutos
eoꝵ ammos cȩlestigra dignos. cȩ¬
lestis archani redderet capaces.
acta cognouerat mater uirgo. dili¬
gentiꝰ in corde retinebat: sollicite
cuncta memoriȩ comm̃dabat: ut
cum tempus p̃dicande siuescriben¬
de incarnationis eius adueniret:
sufficient̾ unu̾sa ꝓ ut essent gesta
posset explicare querentib. Imite¬
mur et nos frẽs mei piam dñi ma¬
trem: ipsi quoq om̃ia u̾ba et fac¬

Expanded text:
ris tantum meditando percipiunt, ris tantum meditando percipiunt, sed his potius qui ea quae discere potuerunt operando exercent, regni coelestis aditus patet. Insuper etiam scienti bonum facere, et non facienti, peccatum est illi. Et sicut Dominus ipse testatur: Omni cum multum datum est, multum requiritur ab eo . Ne nos ergo scientia inflet, sed charitas potius aedificet: sequamur exemplum apparentis in homine Filii Dei, qui eis quos se ad sublimia discenda sequi necdum valere conspexit, seipsum benigna humilitate subjecit, cujus exemplo imbutos eorum animos coelesti gratia dignos coelestis arcani redderet esse capaces. acta cognoverat mater Virgo, diligentius in corde retinebat, sollicite cuncta memoriae commendabat, ut cum demum tempus praedicandae sive scribendae incarnationis ejus adveniret, sufficienter universa, prout essent gesta, posset explicare quaerentibus. Imitemur et nos, fratres mei, piam Domini matrem, ipsi quoque omnia verba et fac
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cum arcem tanti mysterii as¬
cendere intelligendo ñ possent. nec¬
nossent: descendit ipse cum eis ad
inferiora conu̾sationis eoꝵcepitq
manere in hisque illoꝵ erant. et
erat eispia dispensatione subiectus.
donec ꝓficiente humilitatis magi¬
sterio. quantũ om̃ib creatis eẽt p̃fe¬
rendus agnosc̾ent. Quid ꝓhis nr̃a
agat suꝑbia: obsecro paucis atten¬
damꝰ. Certe cum ea que ñ ȩt̾nalit̾
nouimꝰ. s iuuante dño ex temꝑe
didiscimꝰ archana scͥpturarum.
simplicioreᷤ quosq frẽsloquentib
nob̾ intelligere non posse sentimꝰ:
statim extolli consueuimꝰ: eisq des¬
pectis de nr̃a nos quasi singłari. ac
ꝑ plurima eruditione iactamuᷤ:
quafi ñ sint ꝑplures etiam nob̃
multo doctiores: et qui a doctiori¬
bus nolumus despici. ipsi in doc¬
tiores nob despic̾e. immo etiam ir¬
ridere gaudemꝰ: neq reminisci
curamus. quia ñ eis que uł my¬
steria fidĩ. uł sui p̃cepta condito¬

Expanded text:
Qui cum arcem tanti mysterii asQui cum arcem tanti mysterii ascendere intelligendo non possent, nenossent, descendit ipse cum ipsis ad inferiora conversationis eorum, coepitque manere in his quae illorum erant: et erat eis pia dispensatione subjectus, donec proficiente humilitatis magisterio, quantum omnibus creaturis esset praeferendus agnoscerent. Quid pro his nostra agat superbia obsecro paucis attendamus. Certe cum ea, quae non aeternaliter novimus, sed juvante Domino ex tempore didicimus, arcana Scripturarum, simpliciores quosque fratres loquentibus nobis intelligere non posse sentimus, statim extolli consuescimus, eisque despectis de nostra nos quasi singulari ac perplurima eruditione jactamus, quasi non sint perplures etiam nobis multo doctiores; et qui a doctioribus nolumus despici, ipsi indoctiores nobis despicere, imo etiam irridere gaudemus: neque reminisci curamus, quia non eis qui vel mysteria fidei, vel sui praecepta condito
Abbreviated transcription (Latin):
magne dispensatio pietatis: qui
dum parentes suos mysterium
suȩ diuine maiestatis necdum ca-¬
pere uidisset erhibuit eis huma¬
ne fubiectionem humilitatis: ut
ꝑhanc cos paulatim adagnitionẽ
diuinitatis instrueret. Cum enim
dirisset. quid ẽ quod me querebatis
nesciebatis quia in his que patͥs mei
sunt oportet meeẽ. et ipsi ñ intellex¬
ert̃ u̾bum qđ locutus ẽ ad illos. sic̃
eugłista consequent̾ insinuat. des¬
cendit cum eis. et uenit in nararech:
et erat subditus illis. Dicebat gͦ archa¬
num fue diuinȩ uirtutis parentib
humane sue fragilitatis: matͥ scili¬
cet uerȩ sue caris. et castissimo tu¬
tori castitatis illius. qui ꝑ id temꝑiꝰ
necdum ꝓlata luce euglica. ab oĩb
penequi eos nosse poterant carnali
comunctione uir eiꝰ. carnali ammi¬
nistratione pat̾ estimabat᷑. simul
et uocabat᷑ ipsius dñi saluatoris:
dicebat inquam his. quia in his
que patͥs mei sunt oportet me eẽ.

Expanded text:
magnae dispensatio pietatis, qui magnae dispensatio pietatis, qui dum parentes suos mysterium divinae suae majestatis necdum capere vidisset, exhibuit eis humanae subjectionem humilitatis, ut per hanc eos paulatim ad agnitionem divinitatis institueret. Cum enim dixisset, Quid est quod me quaerebatis? an nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse? et ipsi non intellexerunt verbum quod locutus est ad illos, sicut evangelista consequenter insinuat: Descendit cum eis, et venit Nazareth, et erat subditus illis. Dicebat ergo arcanum suae divinae virtutis parentibus humanae suae fragilitatis, matri suae scilicet verae suae carnis, et castissimo tutori castitatis illius, qui per id temporis, nec dum prola a luce Evangelica, ab omnibus pene qui eos nosse poterant, carnali conjunctione vir ejus, carnali administratione pater aestimabatur simul et vocabatur ipsius Domini Salvatoris. Dicebat, inquam, his, Quia in iis quae Patris mei sunt, oportet me esse.
Abbreviated transcription (Latin):
apud eum faciemꝰ. dicit et alibi.¬
de sp̃u. et ego rogabo patrem et ali¬
um paraclitum dabit uob̃. ut ma¬
neat uobiscum in eternum sp̃m
ueritatis. qui apud uos manebit
et in uobiserit: quia uidelicet eiꝰdẽ
scẽ tͥnitatis. cinꝰ una atq indiuisibi¬
lis nat᷑a diuinitatis ẽ. mansio in
cordibꝰ electoꝵ difpar ẽẽ ñ potest.
Ergo qđ dñs in templo sedens dic̃.
in his que patͥs mei st̃ oportet me
eẽ: declaratio ẽ consempit̾nȩ deo patͥ
potestatis et glẽ. Qđ autẽ rediens na¬
zarech erat subditꝰ parentib suis:
humane ẽ u̾itatis indiciũ. fimulet
humilitatis exemplum. In ea nãq
natura subditus erat homimbus
in qua mmor ẽ patre:unde ipse
dicit: uado ad patrem. quia pat̾
maior meẽ: in qua etiam minora¬
tus ẽ paulominꝰ ab angłis. In illa
autẽ in qua ipse et pat̾ unũ sunt.
in qua ñ ex tempore uadit ad patrẽ¬
ẽ: om̃ia ꝑ ipsum facta st̃. et ipse est
ante om̃s. Cuiꝰ multũ ẽ miranda

Expanded text:
apud eum faciemus , dicit de Spiritu: Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, Spiritum veritatis, qui apud vos manebit, et in vobis erit . Quia videlicet ejusdem sanctae Trinitatis, cujus una atque indivisibilis natura divinitatis est, mansio in cordibus electorum dispar esse non potest. Ergo quod Dominus in templo sedens dicit, In his quae Patris mei sunt oportet me esse, declaratio est consempiternae Deo Patri potestatis et gloriae. Quod autem rediens Nazareth erat subditus parentibus, humanae est veritatis indicium, simulque humilitatis exemplum. In ea namque natura subditus erat hominibus, in qua minor est Patre. Unde et ipse dicit: Vado ad Patrem, quia Pater major me est: in qua etiam minoratus est paulo minus ab angelis . In illa autem in qua ipse et Pater unum sunt, in qua non ex tempore vadit ad Patreest, omnia per ipsum facta sunt, et ipse est ante omnes. Cujus multum est miranda
Abbreviated transcription (Latin):
tuiꝰ et ne dimittas legem matͥs
tuȩ: ut addat᷑ gr̃a capiti tuo. et
torques collo tuo. ꝑ auditũ qͥppe
disciplinȩ pat̾nȩ. ac ꝑ obseruanti-¬
am mat̾ne legis. gr̃a capiti nr̃o
et collo torques additur: quia qͣnto
quis diuinis intentiꝰ auscultare
p̃ceptis. quanto ea que didiscerit.
in unitate matͥs ȩccł̃iȩ diligentiꝰ
obseruare studuerit: tanto et nc̃
digniꝰ ad honorẽ p̃dicandi: et in
fut᷑o sublimiꝰ ascendet ad beatitu¬
dinẽ cum xp̃o sine fine regnandi.
Herum ne quis autumet dnm̃
uideamꝰ quid sequit᷑. Stupebant
autem om̃s. qui eum audiebant
suꝑ prudentia. & responsis eiꝰ et
uidentes admirati st̃. Quia emm
idem uerushomo uerus erat et¬
ds̃. ad ostendendum quia homo
erat. hommnes magistros humilit̾
audiebat: ad comꝓbandum qͥa
ds̃ erat. eisdem loquentib subli¬
mit̾ respondebat. Qđ̃ matͥ queren¬
ti acdicenti. fili quid fecisti nob̃
sic. ecce pat̾tuus et ego dolentes

Expanded text:
tui, et ne dimittas legem matris tui, et ne dimittas legem matris tuae, ut addatur gratia capiti tuo, et torques collo tuo . Per auditum quippe disciplinae paternae ac pro observantia maternae legis gratia capiti nostro, et collo torques additur: quia quanto quis divinis intentus fuerit auscultare praeceptis, quanto ea quae didicerit in unitate matris Ecclesiae diligentius observare studuerit, tanto et nunc dignius ad honorem praedicandi, et in futuro sublimius ascendet ad beatitudinem cum Christo sine fine regnandi. Verum ne quis autumet Dominum videamus quid sequitur: Stupebant autem omnes qui eum audiebant super prudentia et responsis ejus, et videntes mirati sunt. Qui enim idem verus homo et verus erat Deus, ad ostendendum quia homo erat, homines magistros humiliter audiebat, et ad comprobandum quia Deus erat eisdem loquentibus sublimiter respondebat. Quod matri quaerenti ac dicenti: Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes
Abbreviated transcription (Latin):
confiliis. eruditis int̾sum cogi¬
tationib. meũ ẽ confilium et eqͥ¬
tas. mea prudentia. mea ẽ fortitu¬
do. ꝑ me reges regnant. et condi¬
tores legum iusta decernunt.
beatꝰ homo qui audit me. qui
uigilat ad fores meas cotidie. et
obseruat ad postes ostii mei:
ipsa homine induta ad audiendoᷤ
homines aduenire dignata ẽ: ut
nimirum hominibus quamuis
summo ingenio p̃ditis. necessari¬
am discendi u̾bi formam p̃roga¬
ret: ne si qui discipłi ueritatis fie¬
rirefug̾ent: magistri effic̾entur
erroris. Et bene qui iuuenis erat
doctrmȩ subiturus officium. pue¬
rulus adhuc seniores audit et int̾¬
rogat: ut uidelicet eoꝵ ꝓuida dis¬
pensatione compescat audatiam:
qui ñ solum indocti. s etiam mi¬
pubes. ad docendum ꝓrumpere
magis quã ad discendum uolt̃
submitti. Sequam᷑ iterhumanitatiᷤ¬
eiꝰ. si nos manfio diuinȩ delectat
irisionis: memores semꝑ illiꝰ p̃cep¬
ti. Audi filimi disciplinam patͥs

Expanded text:
intersum cogiintersum cogitationibus. Meum est consilium et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo, per me reges regnant, et conditores legum justa decernunt. Beatus homo qui audit me, et qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei . Ipsa homine induta ad audiendos homines advenire dignata est, ut nimirum hominibus, quamvis summo ingenio praeditis, necessariam discendi verbi formam praerogaret: ne si qui discipuli veritatis fieri refugerent, magistri efficerentur erroris. Et bene qui juvenis erat doctrinae subiturus officium, puerulus adhuc seniores audit et interrogat, ut videlicet eorum provida dispensatione compescat audaciam, qui non solum indocti, sed etiam impubes ad docendum prorumpere magis, quam ad discendum volunt submitti. Sequamur iter ejus humanitatis, si nos mansio divinae delectat visionis, memores semper illius praecepti: Audi, fili mi, disciplinam patris
Abbreviated transcription (Latin):
suũ orationib lacͥmisq fibi conciliare
ꝓfusis. fẽcit gͦ ds̃ int̾ homines huma
nitus: qđ faciendũ hominib ꝑan¬
gelos impetrauerat diuinitꝰ. Serua¬
uit ipse legem quam dedit: ut nob̃
qui puri homines sumus seruan¬
dum ꝑ omma quicquid ds̃ iubet
ostendet. Sequam᷑ iter humane
conu̾sationis eiꝰ. sidĩtatis głam de¬
lectam᷑ intuerĩ.si optamus inha-¬
bitare in domo eiꝰ ȩt̾na in celis. õib
dieb uite nr̃e: si iuuat indẽ uolun¬
tatem dm̃i. et ꝓtegi a templo sc̃õ eiꝰ.
Et ne ulla in et̾num maloꝵ aura
pulsem᷑ memin̾imus p̃sentis ȩc¬
cłiȩ domum necessariis p̃cum
mundarũ frequentare mum̾ibus.
Qd̾ ipse duodennis in templo se¬
det in medio doctoꝵ audiens et
int̾rogans illos: humane ẽ humi¬
litatis indicium. immo etiam
eximium discende humilitatis
exemplum. Dĩ quippe uirtus et
dĩ sapientia et̾na que diumitꝰ
loquit᷑. ego sapientia habito in

Expanded text:
suum orationibus lacrymisque sibi conciliare suum orationibus lacrymisque sibi conciliare profusis. Fecit ergo Dominus inter homines homo natus quod faciendum hominibus per angelos imperaverat Deus. Servavit ipse legem quam dedit, ut nobis qui puri homines sumus, servandum per omnia quidquid Deus jubet, ostenderet. Sequamur igitur iter humanae conversationis ejus, si divinitatis gloriam delectamur intueri, si optamus habitare in domo ejus aeterna, in coelis omnibus diebus vitae nostrae, si juvat videre voluptatem Domini, et protegi a templo sancto ejus . Et ne ulla in aeternum malorum aura pulsemur, meminerimus praesentis Ecclesiae domum necessariis precum mundarum frequentare muneribus. Quod ipse duodenis in templo sedit in medio doctorum audiens et interrogans illos, humanae est humilitatis indicium, imo etiam eximium discendae humilitatis exemplum. Dei quippe virtus, Dei sapientia aeterna quae divinitus loquitur: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
qui autem diligit me diligetur
a patre meo: et ego diligam eũ
et manifestabo ei me ipsum.
Meipsum inquit manifestabo:
id ẽ ñ qualem me om̃s confpic̾e
qualem etiam infideles possunt
et crucifig̾e: s qualem in decore
suo regem scłoꝵ. soli uidẽ possunt
ocłi. mundi scõꝵ. talem me ad re¬
pendendam uicem dilectionis
his qui me diligunt ostendam.
Igitur spemus nos ut diximus ꝑ
humanitatis eiꝰ sacram̃ta ad inden¬
dam diuinitatis speciem posse con¬
scende: si tam̃ eadem sacram̃ta
digno iusticie et scĩtatis et u̾itatis
honore. ut accepimꝰ illibata serua¬
mus. si humane conu̾sationis eiꝰ
exempla.si doctrine quam ꝑ ho¬
minem nob̃ ministrauit humilit̾
dicta sequam᷑. Nam qui humilita¬
tis eiꝰ uestigia sequi dedignatur:
qua tem̾itate sꝑat se ad intuenda
rentibus in pascha iherosolimã
uenit.humane nimirum ẽ hu¬
militatis indiciũ. Hominis nãq¬
ẽ ad offerenda dõ sacͥficioꝵ sp̃uali¬
um uota concurrere: & aucdorẽ

Expanded text:
diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Meipsum, inquit, manifestabo, id est, non qualem me omnes conspicere, qualem etiam infideles videre possunt et crucifigere, sed qualem in decore suo regem saeculorum soli videre possunt oculi mundi sanctorum, talem me ad rependendam vicem dilectionis his qui me diligunt, ostendam. Igitur speremus nos, ut diximus, per humanitatis ejus sacramenta ad videndam divinitatis speciem posse conscendere, si tamen eadem sacramenta digno justitiae et sanctitatis et veritatis honore, ut accepimus, illibata servemus, si humanae conversationis ejus exempla, si doctrinae, quam per hominem nobis ministravit, humiliter dicta sequamur. Nam qui humilitatis ejus vestigia sequi dedignatur, qua temeritate sperat se ad intuenda rentibus in Pascha Hierosolymam venit humanae nimirum est humilitatis indicium. Hominis est namque ad offerenda Deo sacrificiorum spiritualium vota concurrere, et auctorem
Abbreviated transcription (Latin):
gelii lectio recitata: neq
opus ẽ ut in ea quid exponendo¬
Describit namq infantiam. pu¬
eritiamq nr̃i redemptoris. qua
nr̃e particeps humanitatis fieri¬
dignatus ẽ: commemorat et̾nita¬
tem diuine maiestatis: in qua
pat̾ mansit ac manet semꝑ equa¬
lis: ut uidelicet incarnationis eiꝰ
humilitate ad memoriam reuo¬
cata. et ipsi contra omniũ uul¬
nera peccatoꝵ. medicam̃tũ uere
humilitatiᷤ curemꝰ exercere: pio
semꝑ anmo recolentes. quantũ
nos ꝓ diumo timore. quantum
ꝓ nr̃a salute oporteat humiliari
qui t̾ra sumꝰ et cinis: si tantum
summa illa potestas ꝓ nob̃ humi¬
liari ñ respuit. ut ad suscipienda
nr̃e fragilitatis infirma descen¬
deret. Item audita. credita. & con¬
fessa diuinitate dñi saluatoris
qua patͥ et sp̃ui sc̃o consubstanti¬
alis semꝑ et coet̾nus ꝑseuerat: sꝑe¬
mus nos ꝑhumanitatis eiꝰ sacra¬
m̃ta quibꝰ imbuti sumꝰ. usq ad
contemplandã diuinitatis enis

Expanded text:
gelii lectio recitata, neque opus est ut in ea quid exDescribit namque infantiam pueritiamque nostri Redemptoris, qua nostrae particeps humanitatis dignatus est fieri: commemorat aeternitatem divinae majestatis, in qua Patri mansit ac manet semper aequalis; ut videlicet incarnationis ejus humilitate ad memoriam revocata, et ipsi contra omnium vulnera peccatorum medicamentum verae humilitatis curemus exercere, pio semper animo recolentes quantum nos pro divino amore, quantum pro nostra salute oporteat humiliari, qui terra sumus et cinis, si tantum summa illa potestas pro nobis humiliari non respuit ut ad suscipienda nostrae fragilitatis infirma descenderet. Item audita, credita et confessa divinitate Domini Salvatoris, qua Patri et Spiritui sancto consubstantialis semper et coaeternus perseverat, speremus nos per humanitatis ejus sacramenta quibus imbuti sumus, usque ad contemp
Abbreviated transcription (Latin):
Et iħe inquit ꝓficiebat sapientia¬
et ȩtate et gr̃a. apud dm̃ et homi¬
nes. Nat̾am uere humanitatis in¬
dicat. in qua ꝓficere ad tempus uo¬
lint: qui in diuinitate idem ipse¬
ẽ. et anni eiꝰ ñ deficient. Iurta ho¬
minis quippe naturam ꝓficiebat
sapientia: ñ quidem ipse sapien¬
tior ex tempore existendo. quia pri¬
ma conceptionis hora sp̃u sapien¬
tiȩ plenꝰ ꝑmanebat. s eandem qua
plenꝰ erat sapientiam cet̾is ex tp̃r
paulatim demonstrando. Iurta
hominis nat᷑am ꝓficiebat ȩtate :
quia de infantia ad pueritiam.
de pueritia ad iuuentutẽ. consue¬
to hominis crescendi ordine ꝑue¬
nit. Iuxta hominis nat᷑am ꝑficie¬
bat gr̃a: ñ ipse ꝑ accessum tempori
accipiendo qđ ñ habebat. s pan

Expanded text:
ciebat scientia, aetate et gratia apud Deum et homines. Natura verae humanitatis indicat, in qua proficere ad tempus voluit, qui in divinitate idem est, et anni ejus non deficient. Juxta hominis quippe naturam proficiebat sapientia, non quidem ipse sapientior ex tempore existendo, qui a prima conceptionis hora spiritu sapientiae plenus permanebat, sed eamdem qua plenus erat sapientiam caeteris ex tempore paulatim demonstrando. Juxta hominis naturam proficiebat aetate, quia de infantia ad pueritiam, de pueritia ad juventutem, consueto hominibus crescendi ordine pervenit. Juxta hominis naturam proficiebat gratia, non ipse per accessum temporis accipiendo quod non habe
Abbreviated transcription (Latin):
le blandientia. algescentium pec¬
numquã saluandus uenire mere¬
tur ad xp̃m. Inde dicit apłs. Gr̃a
ne quis głecur. Sequit᷑. Respondit
iħc: et dixit ei. Quia dixi tͥ indi te
sub ficu credis: maiꝰ his uidebis. Qd
sit maiꝰ de quo dicit. ipse subsequent̃
aꝑit: futuram credentib sponden¬
do aꝑtionem regni celestis. et p̃dicã¬
dam mundo utramq uniꝰ suȩ
naturam ꝑsonȩ: qđ reuera multo
excellentiꝰ ẽ archanum. quam qđ
nos in peccati a dhuc umbra positoᷤ
a se illuminandos p̃uidit. Maius
ẽ enim qđ nos saluatos gr̃a sue cog¬
nitionis imbuit: qđ celi nob̃ gau¬
dia pandit: qͦd p̃dicatores sue fidĩ
in mundo disꝑsit: quam qđ nos
saluandos potentia suȩ maiestatiᷤ

Expanded text:
le blandientia augescentium quole blandientia augescentium quonunquam salvandus venire meretur ad Christum. Unde dicit Apostolus: Respondit Jesus et dixit ei: Quia dixi tibi: Vidi te sub ficu, credis; majus his videbis. Quid sit majus de quo dicit, ipse subsequenter aperit, futuram credentibus spondendo apertionem regni coelestis, et praedicandam mundo utramque unius suae naturam personae, quod revera multo excellentius est arcanum, quam quod nos in peccati adhuc umbra positos a se illuminandos praevidit. Majus est enim quod nos salvatos gratia suae cognitionis imbuit, quod coeli nobis gaudia pandit, quod praedicatores suae fidei in mundo dispersit, quam quod nos salvandos potentia suae majestatis