comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tibili. & consuetudine ꝑuersa cogimur:
ut quasi quibdam uermib. sic inquie¬
tis cogitationib inmente fatigemur.
Carnus enim nr̃e natura uiciata: &
suetudo ꝑuersa qr innumeras euras
incorde infirmitatis nr̃e generat:. be¬
ne mater ce soror uermes uoceantur.
Mordent enu animum eure: dum
inquietant. Nonenim cessant iustiui
uł ꝓuide inspicere quo post p̃sencem
uitam ducendi sunt. Qui a g cunc ele¬
cti auce aduentum dm̃i & in labore
uite p̃sentis se ẽẽ cernebant. & tamẽ
pꝰ p̃sentem uitam necdum celestia bo¬
na ꝑciꝑe. multis cogitationib ureban¬
cur. Eepectabant enum gr̃am redemp¬
toris sui. nec tamen ad eam poterant
incarne iuiuendo ꝑuenire. nde et
iustorum. nisi iustus. & iustificans
do. qui & ad penas humani generis
sponte descend̾et: & captiuos morcis
iusticie sue uircuce liberaret. Huius
eiump̃sentiam minime cessabant
incenta eggitatione p̃stolari: quem¬
uenire citius querebant. Ubi ñ ait.

Expanded text:
tibili et consuetudine perversa cogimur, tibili et consuetudine perversa cogimur, ut quasi quibusdam vermibus, sic inquietis cogitationibus in mente fatigemur. Carnis enim natura vitiata et consuetudo perversa, quia innumeras curas in corde infirmitatis nostrae generant, bene mater et soror vermes vocantur. Mordent enim animum curae, dum inquietant. Non enim cessant justi vivel provide inspicere quo post praesentem vitam ducendi sint. Quia ergo tunc electi ante adventum Domini et in labore vitae praesentis se esse cernebant, et tamen post praesentem vitam necdum coelestia bona percipere, multis cogitationibus urebantur. Exspectabant enim gratiam Redemptoris sui, nec tamen ad eam poterant in carne vivendo pervenire. Unde et justorum, nisi justus et justificans Deus, qui ad poenas humani sponte descenderet, et captivos mortis justitiae suae virtute liberaret? Hujus enim praesentiam minime cessabant intenta cogitatione praestolari: evenire citius quaerebant. Unde non ait:
Abbreviated transcription (Latin):
iinferno sibi requiem p̃parasse. Gra¬
ue enim cedium electis fuit: post so¬
lutionem carnis. adhuc speciem nõ
uidere creatoris. Quod cedium ñ inm̃i¬
to beatus iob cenebras uocat. S quia
hoc expena infirmitatis uenit: recte
eandem mox infirmitatem subdiclit
dicens. Putredini dixi: pater m̃s
es: mater mea. & soror mea uermib.¬
Quid ẽ quod dixit putredini. paterxu
meus es. nisi quod om̃is homo ab ori¬
gine iam uitiata descendit᷑. Unde et
additur. mater mea. & soror mea uer¬
mib: quia uidelicet &e ab ipsa putredi¬
ne. & cum ipsa inhiine mundum ueni¬
mus. Qnͣtum enuum ad materiã cor¬
ruptibilis carnis mater nr̃a acsoror
uermes sunt: qr ce de putredine ꝓcessi¬
mus. & cum putredine uenimus qmͣ
porcamus. Quod si intelligi sp̃aliter po¬
test. & mater natura᷑ &r ꝯsuetudo ñ im¬
merito soror uocat᷑: quia ab illa ꝯun
cti sumus. Que uidelicet. mater ce soror
uermes sunt : quia ex natura corrup¬

Expanded text:
in inferno sibi requiem praeparasse. Grain inferno sibi requiem praeparasse. Grave enim taedium electis fuit post solutionem carnis adhuc speciem non videre Creatoris, quod taedium non immerito beatus Job tenebras vocat. Sed quia hoc ex poena infirmitatis venit, recte eamdem mox infirmitatem subdidit, dicens: Putredini dixi: Pater meus es; Mater mea et soror mea, vermibQuid est hoc quod dixit putredini: Pater meus es, nisi quod omnis homo ab origine jam vitiata descendit? Unde et additur: Mater mea, et soror mea, vermibus, quia videlicet et ab ipsa putredine et cum ipsa in hunc mundum venimus. Quantum enruptibilis carnis mater mea et soror mea vermes sunt, quia de putredine processimus, et cum putredine venimus quam portamus. Quod si intelligi spiritaliter potest, et mater natura, et consuetudo non immerito soror vocatur, quia ab illa cum ista sumus. Quae videlicet mater et soror vermes sunt, quia ex natura corrup
Abbreviated transcription (Latin):
trie statim recipi nullo mͦ poterant:
quia necdum ille uenerat: qui inferni
claustra sua descensione solueret. & ius¬
torum animas inꝑpetua iam sede col¬
locaret. Unde beatus iob. ⁊ afflictio¬
nem sentiens l&e ad huc differri retͥ¬
butionem iustorum sciens: apte sub
uingit. Di sustinuero infernus do¬
mus mea ẽ: intenebris straui lectulũ
meum. Priores & enim scĩ. & sustinere.
aduersa poterant: & tñ e corporib e xiiii.¬
ducti adhuc ab inferni locis liberari
ñ poterant: quia nec dum uenerat qͥ
illuc sine culpa descend̾et: ut eos qui
ibi tenebantur exculpa liberaret. Tẽ
uͦ homo suum lectulum incenebris st̃¬
uit: quando lucem iusticie ꝑsuasori cal¬
lido consentiendo deseruit. Et quia in
ipsis quoq inferni locis iustorũ anime
sine corm̃to tenebant᷑: ut &e ꝑ origina¬
li culpa adhuc illuc descenderent. & tñ
ex ꝓpriis actib supplicium ñ haberent.
quasi intenebris lectulum strauisse ẽ.

Expanded text:
triae statim recipi nullo modo poterant, triae statim recipi nullo modo poterant, quia necdum ille venerat qui inferni claustra sua descensione solveret, et justorum animas in perpetua jam sede collocaret. Unde beatus Job et afflictionem sentiens, et adhuc differri retributionem justorum sciens, apte sub13. Si sustinuero, infernus domus mea est, in tenebris stravi lectulum meum. - Priores etenim sancti et sustinere adversa poterant, et tamen corporibus educti adhuc ab inferni locis liberari non poterant, quia necdum venerat qui illuc sine culpa descenderet, ut eos qui ibi ex culpa tenebantur, liberaret. Tunc vero homo suum lectulum in tenebris stravit, quando lucem justitiae persuasori callido consentiendo deseruit, et quia in ipsis inferni locis justorum quoque animae sine tormento tenebantur, ut et pro originali culpa adhuc illud descenderent, et tamen ex propriis actibus supplicium non haberent. Quasi in tenebris lectulum stravisse, est
Abbreviated transcription (Latin):
cura fatigari.S quia nouerunt eau¬
tius ce aduersa transire. & ꝓsꝑa rursus
illucescere: apte subiungitur. Et rur
sum post cenebras spero lucem. Lux
enim post cenebras sperat᷑: quia uel
post noctem uite p̃sentis et̾num lum̃
ꝑcipitur: uł ita hic aduersitas atq
ꝓsꝑitas alternat: ut sibi succedere
uicissim ñ desinant. Unde fit ut ce in
luce. nox insuspectione sit. & innocte.
lux inp̃sumptione: sicut scͥptum est
Indie bonorum ne immemor sis malo¬
rum. & indie malorum ne immemor
sis bonorum. S ecce quia auctoris
nr̃i gr̃a redempti sumus: hoc iam
cclestis muneris habemus. ut cum
a carnis nr̃e inhabitatione subtrahi¬
mur. mox ad celestia p̃mia ducam᷑:
quia dum conclitor ac redemptor ñr
el austra inferni penetrans. electorũ
ex inde animas eduxit. uos illuc ire
non patitur: unde iam alios descen¬
dendo liberauit. Hi uͦ qui ante euis
aduentum in hoc mundo uenerunt.
excorporib educti. in sinu celestis pa¬

Expanded text:
cura fatigari. Sed quia noverunt caucura fatigari. Sed quia noverunt cautius, et adversa transire, et prospera rursus illucescere, apte subjungitusum post tenebras spero lucem. - Lux enim post tenebras speratur, quia vel post noctem vitae praesentis aeternum lumen percipitur, vel ita hic adversitas atque prosperitas alternat, ut sibi succedere vicissim non desinant. Unde fit, ut et in luce nox in suspicione sit, et nocte lux in praesumptione, sicut scriptum est: In die bonorum ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum . Sed ecce quia auctoris nostri gratia redempti sumus, hoc jam coelestis muneris habemus, ut cum a carnis nostrae inhabitatione subtrahimur, mox ad coelestia praemia deducamur, quia dum conditor ac Redemptor noster, claustra inferni penetrans, electorum exinde animas eduxit, nos illo ire non patitur, unde jam alios descendendo liberavit. Hi vero, qui ante ejus adventum in hunc mundum venerunt, ex corporibus educti in sinu coelestis pa
Abbreviated transcription (Latin):
dispensationes tanto bonis mentib
grauiores sunt: quanto earum intu¬
itu ab intuendis celestib uł ad modi¬
cum euelluntur. Unde bene beatꝰ iob
siue sua. seu uoce uniu̾salis eccłie pꝰ¬
qmͣ dies suos transire testatur: ilico
subiungit. cogitationes mee dissipate
sunt torquentes cormeum: quia dum¬
de bonis mentib temporalis felicitas
transit: etiam cura eis t̾rene dispen¬
sationis subtrahit᷑: que eas in cogita¬
tionib corquere uidebat᷑. Dum enĩ
recte semꝑ ẽẽ ad ꝑcipienda celestia
appetunt: eo ipso quo aliquando ex dis¬
pensatione cerrena adima cogitanda
descendunt: corqueri se sentunt. Un¬
de fit. ut ipsa quoq aduersitas perse¬
quutionis. uertatur inmagnam ex¬
ultationem leticie: ꝓpter adeptam
Hoctem uerterunt indiem. Dissipa¬
de & enuum cogitationes noctem in diẽ
uertunt: quia ñnunqͣm ustis am¬
plius placet ex adu̾sitate mala ꝑpeti᷑
qmͣ ex ꝓsꝑitate cerrene dispensatiõis

Expanded text:
dispensationes tanto bonis mentibus dispensationes tanto bonis mentibus graviores sunt, quanto earum intuitu ab intuendis coelestibus vel ad modicum avelluntur. Unde bene beatus Job sive sua, sive voce universalis Ecclesiae, postquam dies suos transisse testatur, illico subjunxit: Cogitationes meae dissipatae sunt, 433 torquentes cor meum. Quia dum bonis mentibus temporalis felicitas transit, etiam cura eis terrenae dispensationis subtrahitur, quae eas in cogitationibus torquere videbatur. Dum enim erectae semper esse ad percipienda coelestia appetunt, eo ipso quo aliquando ex dispensatione terrena ad ima cogitanda descendunt, torqueri se sentiunt. Unde fit ut ipsa quoque adversitas persecutionis vertatur in magnam exsultationem laetitiae, propter adeptam Noctem verterunt in diem. - Dissipatae etenim cogitationes noctem in diem vertunt, quia nonnunquam justis amplquam ex prosperitate terrenae dispensationis
Abbreviated transcription (Latin):
ad ueram sapientiam ꝑuenire nõ
possunt. recte beatus iob conũsionẽ
auditorum desideransꝰ eroptat. ne
ihis ullum sapientem inueni at
Ac si eis aꝑte dicat. Stulti ẽẽ apd̃
uosmecip̃os discite: ut indõ uere
saꝑientes eẽ ualeatis. Sequitur
ies mei transierunt: cogitati¬
ones mee dissipate sunt. corquen¬
tes cor meum. Scã electoꝵ eccłia
ꝑ diurna & nocturna tempora con .xiii.¬
spicit uite sue spacia transire.: qͥa
noctem in aduersitatib. diem uͦ
enm lux ei oritur ex tranquilli¬
tate pacis: & nox ex dolore ꝑsecu¬
tionis. S cum post quietis otia
ad excrescentis contra se ꝑsequuti¬
onis laborem redit: dies suos tͣnsi¬
re cestat᷑. Inquib cñ dieb solet
canto grauiorib curis p̃mi: quanto a
se de ipsa tranquillitate pacis. subti¬
liores auidice rationes cogitat exqͥri.
Incranquillitate oe enimpacis. mͦ a
numarum lucra cogitat: modo cerre¬
narum rerum dispensationes curat.
Que uidelicet terrenorum actuum

Expanded text:
ad veram sapientiam pervenire non possunt, recte beatus Job, conversionem auditorum desiderans, exoptat ne in eis ullum sapientem inveniat. Ac si eis aperte dicat: Stulti esse apud vosmetipsos discite, ut in Deo vere sapientes esse valeatis. Sequituries mei transierunt, cogitationes meae dissipatae sunt, torquentes cor meum. - Sancta electorum Ecclesia per diurna et nocturna tempora conspicit vitae suae spatia transire, quia noctem in adversitatibus, diem vesuevit. Quasi enim lux ei oritur ex tranquillitate pacis, et nox ex dolore persecutionis. Sed cum post quietis otia ad excrescentis contra se persecutionis laborem redit, dies suos transisse testatur. In quibus tamen diebus solet tanto gravioribus curis premi, quanto a se de ipsa tranquillitate pacis subtiliores a judice rationes cogitat exquiri. In tranquillitate enim pacis modo animarum lucra cogitat, modo terrenarum rerum dispensationes curat. Quae videlicet terrenorum actuum
Abbreviated transcription (Latin):
moysen t̾rorem legis ꝓtulit: qͣsi ꝑ pue
rum uirgam misit. S puer cũ bacło
mortuum suscitare ñ ualuit qr paulo
attestante. niebil ad ꝑfectum addux̃
lex. Ip̃e aut̃ ꝑ semetip̃m ueniens. ⁊ su
ꝑ cadauer se humilit̾ sternens:. ad exe¬
quanda sibi mortui menbra se collegre:
quia cum informa dĩẽẽt. ñ rapinam ar¬
bitratus ẽ ẽẽ se equalem dõ. s semetip¬
sum exinaniuit formam serui accipiens.
insimilitudinẽ hominũ factus. &e habi¬
gentes uocat. Suꝑ mortuum septies obs

Expanded text:
Moysen terrorem legis protulit, quasi 318 per Moysen terrorem legis protulit, quasi 318 per puerum virgam misit. Sed puer cum baculo mortuum suscitare non valuit, quia, Paulo attestante: Nihil ad perfectum adduxit lex . Iper cadaver se humiliter sternens, ad exquanda sibi mortui membra se collegit: « Quia cum in forma 54 Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habigentes vocat. Super mortuum septies s
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾is redemptorem uenire mitẽ conspi¬
cit. ñ metum ad dum. s affectum adpa¬
trem sumit. Et timorem despicit. quia ꝑ
adoptionis gr̃am ad amorem surgit.
Hinc ioħes ait. Tmor ñ ẽ in caritate. s
ꝑfecta caritas foras mittit cunorem.
Hinc zacharias ait. Ut si necimore
de manu inimicoꝵ nr̃oꝵ liberati: serui¬
amus illi. Apeccati gͥ morte timor nos
suscitare ñ ualuit. s adstatũ uite. as¬
pirata mansuecuduus gr̃a erex̃. Qd̃
bene heliseo filium sunamitis suscitan¬
ce signat᷑. Qui cum bacło puerum mit¬
tens. extincto filio uitam minume red¬
didit: ꝑsemetip̃m uͦ ueniens. seq suꝑ
morcuum sternens. atq ad eiꝰ se mem¬
bra colligens. huc illucq deambulans
& i nore mortui septies aspirans. hec̃
ad rediuiuam lucem ꝓtinꝰ ꝑ ministeri¬
um cõpassionis animauit. Auctor qͥp¬
pe hrunani gen̾is ds. qͣsi morcuũ pue¬
rum doluit. cum extinctos nos iniqͥta¬
tis acuileo miseratꝰ aspexit. Et quia ꝑ

Expanded text:
generis Redemptorem venire mitem conspicit, non metum ad Dominum, sed affectum ad patrem sumit; et timorem despicit, quia per adoptionis gratiam ad amorem surgit. Hinc Joannes ait: Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem . Hinc Zacharias dicit: Ut sine timore de manu inimicorum nostrorum liberati serviamus illi . A peccati igitur morte timor nos suscitare non valuit, sed ad statum vitae aspirata mansuetudinis gratia erexit. Quod bene Elisaeo Sunamitis filium suscitante signatur , qui cum baculo puerum mittens, exstincto filio vitam minime reddidit; per semetipsum vero veniens, seque super mortuum sternens, atque ad ejus membra se colligens, huc illucque deambulans, et in ore mortui septies aspirans, hunc ad redivivam lucem protinus per ministerium compassionis animavit. Auctor quippe humani generis Deus, quasi mortuum puerum doluit, cum exstinctos nos iniquitatis aculeo miseratus aspexit. Et quia per
Abbreviated transcription (Latin):
quod ille anunadũtendo ꝑcutit᷑. hoc in
se flendo & ip̃e oastiget. Scit namq
quod equissimus uidex iniuste quem
tu concutit᷑. quia &e dolet inuexbere: &
dep̃hendere in se ꝑfecte ñualet. quod de¬
ploret. Unde adhuc subdit᷑. Numqͥd¬

Expanded text:
quod ille animadvertendo percutit, hoc in quod ille animadvertendo percutit, hoc in se flendo et ipse castiget. Scit namque quod aequissimus vindex injuste quemptu concutitur, quia et dolet in verbere, et deprehendere in se perfecte non valet quod deploret. Unde adhuc subditu
Abbreviated transcription (Latin):
mens iusti ut magis secura sit altius
crepidat. & cum flagellis cingit᷑. suꝑni
uidicii incercitudine turbat᷑. Pauet
ne inicium sequentis dampnatio¬
uis. sit om̃e quod patit᷑. & ꝑ cogitatio¬
nem int̾rogat iudicem: qr de uite sue
m̃itis. ambigit inꝑcussione. S cum
uirtus uite ad ocłos m̃tis reducit᷑.
quasi consolatio a uidice respondet᷑:¬
quia nequaqͣm ad ꝑdendum ꝑcutie. quẽ
inactionis innocentia feriendo custodit.
Bene itaq nunc dr: indicamͥ cur me
itaiudices. Ac si aꝑce diceretur. Quia
flagellando me uidicas: ostende quod
aiudicio ꝑ flagella securum reddas.
Quod tam̃ intelligi & alit potest. Nlã
plerunq uir iustus flagella ad ꝓbatio¬
nemꝑcipit. &uitã suam subtilissima
inquisitione discutiens. qmͣuis se pec¬
catorem et s entiat & fateat᷑. ꝓqua tñ
specialit culpa ꝑcutit᷑. minime cognoscit:
atq eo magis inꝑcussione crepidat᷑. quo
causas sue ꝑcussionis ignorat. Petit ut
semetip̃m sibi uidex indicet: quatinus

Expanded text:
mens justi, ut magis secura sit, altius trepidat, et cum flagellis tunditur, superni judicii incertitudine turbatur. Pavet ne initium sequentis damnationis sit omne quod patitur, et per cogitationem interrogat judicem, quia de vitae suae meritis ambigit in percussione. Sed cum vitae virtus ad oculos mentis reducitur, quasi consolatio a judice respondetquia nequaquam ad perdendum percutit quem in actionis innocentia feriendo 320 custodit. Bene itaque nunc dicitur: Indica mihi cur me ita judices. Ac si aperte diceretur: Quia flagellando me judicas, ostende quod ad judicium per flagella securum reddas. Quod tamen intelligi et aliter potest. Nam plerumque vir justus flagella ad probationem percipit, et vitam suam subtilissima inquisitione discutiens, quamvis se peccatorem et sentiat et fateatur, pro qua tamen specialiter culpa percutitur, minime cognoscit; atque eo magis in percussione trepidat, quo causas suae percussionis ignorat. Petit ut semetipsum sibi judex indicet, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
nem decernit: hoc quod reuerent pen¬
sandum ẽ p̃mittit dicens. faciamus
honunem: Ad imaginem de si militudi¬
nem nr̃am. Neq enim sicut de reb ce¬
ceris scriptum ẽ. fiat & factum ẽ: neq
ut aqua uolatilia. sic t̾ra hominem ꝓ¬
culit᷑ s prius qm fieret faciamꝰ dẽ:
ut uidelicoe quia rationalis creatura
condebat᷑. quasi cum ꝯsilio faeta uide¬
retur: qͣsi ꝑstudium de t̾ra plasmat᷑
& inspiratione conditoris inuirtute sp̃e
uitalis erigit᷑ ut scilicet ñ ꝑ uissionis
uocem. s ꝑ dignitatem oꝑationis eris¬
teret: qui ad conditoris imaguiẽ fiebat.
creaturas cet̾as accepit: hoc inflagello po¬
situs. pietati sui opificis opponit dic̃s.
Manus tue plasmaũnt me. & fecer̃t me
totum uiecuitu: ⁊ sic repente p̃cipitas me:
lc si aꝑte dicat. Cur canta uilitate despi¬
cis: quem cũ tanta dignitate ꝯdidisti:
Et quẽ rõne reb cet̾is p̃fers. cur ex dolo¬

Expanded text:
nem decernit, hoc quod reverenter pennem decernit, hoc quod reverenter pensandum est, praemittit dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nteris scriptum est: Fiat, et factum est ; nec ut aqua volatilia, sic terra hominem protulit: sed prius quam fieret, Faciamus dicitur, ut videlicet quia rationalis creatura condebatur, quasi cum consilio facta videretur. Quasi per studium de terra plasmatur, et inspiratione conditoris in virtute spiritus vitalis erigitur, ut scilicet non per jussionis vocem, sed per dignitatem operationis existeret, qui ad conditoris imaginem fiebat. creaturis caeteris accepit, hoc in flagello positus pietati sui opificis opponit, dicens: Manus tuae plasmaverunt me, et fecerunt me totum in circuitu, et sic repente praecipitas me? Ac si aperte dicat: Cur tanta vilitate despicis, quem cum tanta dignitate condidisti? Et quem ratione rebus caeteris praefers, cur ex dolo
Abbreviated transcription (Latin):
tas me. Ac si humilit̾ dicat. Quia
sub iusto examine dignũ nõ ẽ tue
placatio ni quod feci: pensa miscdit̃
ẽẽ principia mentiens. adõ sp̃m. a sacha
nauͦ carnem conditam asserere conat᷑.
longe post uentura considerat: & erroꝵ
germina p̃uidens calcat dicens. Manꝰ
tue plasmauerunt me: & fecerunt me to¬
tum in circurtu. Qui enim ce plasmatũ
se &e factum cotum incireurtu a do asse¬
rit: cenebrarum genti nec in spũ suo a¬
liquid. nec in carne derelinquit. Nec plas¬
matum se ꝓpt̾ int̾uam imaginẽ retulit:
factum uͦ tocum incircuitu in eo quod ex
carnis constat indum̃to. memorauit. No¬
tandum uͦ ẽ. qr ꝑ hoc quod se plasmatum
tatem sue conditionis opponit. Qmͣuis
eium ꝑ coet̾num patͥ u̾bum cuncta cre¬
ata suit: in ipsa tam̃ relatione creati
onis ostendit᷑. qnͣtum eunctis anima¬
lib. qnͣtum reb uł celestib. s tñ insen¬
sibilib homo p̃feratur. Cuncta quippe
dixit: & facta sunt. Cum uͦ facere homi¬

Expanded text:
Ac si ei humiliter dicat: Quia sub justo examine dignum non est tua placatione quod feci, pensa misericoresse principia mentiens, a Deo spiritum, a Satana vero carnem conditam asserere conatur.longe post ventura considerat, et errorum genimina praevidens calcat, dicens: Manus tuae plasmaverunt me, et fecerunt me totum in circuitu. Qui enim et plasmatum se, et factum rit, tenebrarum genti nec in spiritu suo aliquid nec in carne derelinquit; nam plasmatum se propter internam imaginem retulit: factum vero totum in circuitu, in eo quod ex carnis constat indumento, memoravit. tandum vero est quia per hoc quod se plasmatum tatem suae conditionis opponit. Quamvis enim per coaeternum Patri Verbum cuncta creata sunt, in ipsa tamen relatione cronis ostenditur quantum cunctis animalibus, quantum rebus coelestibus, sed tamen insensibilibus homo praeferatur. Cuncta dixit Deus, et facta sunt . Cum vero facere homi
Abbreviated transcription (Latin):
aqua ñ abluit: quia eorum flet᷑ ab
imis uenit. Quasi enim exterre aqͥ
ꝑfusi sunt: qui ꝓtrenis honis inp̃ei¬
b compunguntur. Qui uͦ iccireo pło¬
rant qm̃ premia suꝑna desiderant:
aqua niuis hos diluit: qr celestis cõ¬
punctio infundit. Nam cum ꝑhennẽ
patͥam ꝑ lam̃ta appetunt: eiusq ac¬
censi desideriis plangunt. asuĩmis
accipunt unde mundent᷑. Pmanus
autẽ quid aliud qmͣ oꝑa designan¬
tur. Unde quib dam ꝑ ꝓpħam dr̃.¬

Expanded text:
aqua non abluit, quia eorum fletus ab aqua non abluit, quia eorum fletus ab imis venit. Quasi enim ex terrae aqua perfusi sunt, qui pro terrenis bonis in precibus compunguntur. Qui vero idcirco plorant, quoniam praemia superna desiderant; aqua nivis hos diluit, quia coelestis compunctio infundit. Nam cum perennem patriam per lamenta appetunt, ejusque accensi desideriis plangunt; a summis accipiunt, unde mundentur. Per manus autem, quid aliud quam opera designantur? Unde quibusdam per pr
Abbreviated transcription (Latin):
ti uidicis ocłos cet̾is uirtutib pre¬
minee: qͣsi ꝑ magni m̾iti colorẽ can¬
dec. Sunt nanq ñ nulli qui lam̃ta
habent. h humlitatem ñ habent.
Qui afflicti plangunt: s tam̃ impsis fle¬
unt.: uł contra ordinationem condito¬
ris erigunt᷑. Hi ninirum aquas hñt
s nuus aquas ñ babent. Et iecireo mun¬
di ẽe nequeunt: quia humilitatis fleti¬
b minime lauant᷑. Aquis aũt̃ nus
aculpa se lauerat: qui confident̃ dice¬
bat. Cor contͥtum ce bumili atum d̃s ñ
sꝑnit. Qui enim lam̃tis affligunt᷑.
s murmurando rebelles sunt: m̃tem
quidem conterunt. s humiliari con¬
cempnunt. Qmiuis aque nuus intel¬
ligi & aliter possint. Aqua enĩ fontis
ce fluminis ext̾ra orit᷑ aqua uͦ nuus
ex aere ꝓruit. Et sunt pleriq qui ꝑ o¬
rationum lam̃ta se cruciant: s cñ
cotis lam̃torum laborib ad solat̾re¬
na desideria exsudant. Compungun¬
tur inp̃cib: s felicitatis transitorie
gaudia exquirunt. Hos itaq niuis

Expanded text:
ti judicis oculos caeteris virtutibus praeeminet, quasi per magni meriti colorem candet. Sunt namque nonnulli qui lamenta habent, sed humilitatem non habent, quia afflicti plangunt, sed tamen in ipsis fleunt, vel contra ordinationem conditoris eriguntur. Hi nimirum aquas habent, sed nivis aquas non habent, et mundi esse nequeunt, quia humilitatis fletibus minime lavantur. Aquis autem nivis a culpa se laverat qui confidenter dicebat: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Qui enim lamentis affliguntur, sed murmurando rebelles sunt, mentem quidem conterunt, sed humiliari contemnunt. Quamvis aquae nivis intelligi et aliter possunt. Aqua enim fontis et fluex aere proruit. Et sunt plerique, qui operatione et lamentis se cruciant, sed tamen totis lamentorum laboribus, ad sola terrena desideria exsudant. Compunguntur in precibus, sed felicitatis transitoriae gaudia exquirunt. Hos itaque nivis
Abbreviated transcription (Latin):
e xaudiuit. Ecce phariseus se ius¬
tificauit inoꝑe: edechias iustum
se asseruit eciam incogitatione.
Atq unde ille offendit. uide iste
dominũ placauit. Cur itaq hoc
nisi quia omp̃s d̃s singłorum u̾ba
a cogitationib pensat: & in eiꝰ au¬
rib suꝑba ñ sunt. que humili cor¬
de ꝓferunt᷑. Unde beatus iob cum
iua oꝑa ꝓtulit: contͣ dm̃ nullo mͦ

Expanded text:
exaudivit. Ecce Pharisaeus se jusexaudivit. Ecce Pharisaeus se justificavit in opere, et Ezechias justum se esse asseruit etiam in cogitatione, atque unde ille offendit, inde iste Dominum placavit. Cur itaque hoc, nisi quia omnipotens Deus singulorum verba a cogitationibus pensat, et in ejus auribus superba non sunt quae humili corde proferuntur? Unde beatus Job, cum sua
Abbreviated transcription (Latin):
Olerunq iusti aliquib necessita¬
tib afflicti: sua oꝑa coguntur
fateri. Quod beatus iob fecerat:
quen post iusticiam flagella
depͥmebant.S cum eorum dic¬
ta iniusti audiunt: hec ꝑ elatio¬
nem potius qmͣ ꝑ iutatem exis¬
timant ꝓlata. Ex suis enĩ cordib
uerba iustorum pensant. & dici
humilit̾ posse uera bona ñ esti¬
mant. Sicut enun grauis eul¬
pa ẽ sibi hoc hominẽ arrogare qd̾
nõ ẽ: sic plerunq culpa nulla ẽ.
si humiliter dicat honũ quod ẽ.
Unde sepe ꝯtingit ut iusti ⁊ in¬
iusti habeant uerba similia. s
tñ semꝑ cor longe dissimile: et
ex quib dictis d̃ns ab inuistis
offendit᷑: in eisdem quoq aiustis pla¬
catur. Nam phariseus cemplum¬
ingressus dicebat. Ieuino bis insa¬
bbato. decimas do om̃ium que pos¬
sideo. Suistificatus magis publi¬
canus. qmͣ ille exiit. Erechias qͦq
rex cum molestia corporis afflictꝰ
ad extremitatẽ ꝑueniss uite: in ora¬
tione compunctus dixit. Obsecro

Expanded text:
lerumque justi aliquibus necessitatibus afflicti sua opera coguntur fateri, quod beatus Job fecerat, quem post justitiam flagella deprimebant; sed cum eorum dicta injusti audiunt, haec per elationem potius quam per veritatem existimant prolata. Ex suis enim cordibus verba justorum pensant, et dici humiliter posse verba bona non existimant. Sicut enim gravis culpa est sibi hoc hominem arrogare quod non est, sic plerumque culpa nulla est, si humiliter bonum dicat quod est. Unde saepe contingit ut justi et injusti habeant verba similia, sed tamen semper cor longe dissimile, et ex quibus dictis Dominus ab injustis offenditur, in eisdem quoque a justis placatur. Nam Pharisaeus ingressus templum, dicebat: Jejuno bis in Sabbato, decimas do omnium quae possideo ; sed justificatus magis publicanus, quam ille exiit. Ezechias quoque rex cum, molestia corporis afflictus, ad extremitatem pervenisset vitae, in oratione compunctus dixit: Obsecro,
Abbreviated transcription (Latin):
as suspicat᷑: qr qui semꝑ dolose agit.
sim pliciter erga se agi non existi¬
mat. Et quia scriptum ẽ impius
cum inꝑfundum uen̾it peccatorũ
ꝯtempnet: inuolutus iniquitatis
sue tenebris iam de luce desꝑat. Un¬

Expanded text:
as suspicatur, quia qui semper dolose agit, as suspicatur, quia qui semper dolose agit, simpliciter erga se agi non aestimat. Et quia scriptum est: Impius cum in profundum venerit peccatorum, contemnit , involutus iniquitatis suae tenebris jam de luce desperat. Un
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Nil autẽ simpliei corde feli¬
cius: qr quo innocentiam erga a¬
lios exhibet: nil ẽ quod pati ab a¬
liis formidet. Habet enim quasi
arcem qͣndam forcitudinis simplici¬
tatem suam: nec suspectus ẽ pati
quod se fecisse ñ meminit. Unde be
ne ꝑ salomonem đdr. In timore do¬
mini fiducia fortitudinis. Qui et
rursum ait. Secura mens. qͣsi iuge
ꝯuuium. Quasi enĩ ꝯtinuatio re¬
fectionis est: ipsa cranquillitas se¬
curitatis. At contͣ mens pͣua semꝑ
inlaborib ẽ: quia aut molit᷑ mala
que inferat: aut metuit. ne hec sibi
ab aliis inferant᷑. Et quieqͥd eont᷑ ꝓ¬
rumos excogitat: hoc contͤ se excogita¬
ri aꝓximis formidat. fit undiq sus¬
pecta. undiq trepida: om̃is qui ad
memoriam uence. erquirere confria
creditur. Cui gͦ tranquillitas securi¬
tatis de est: huic ꝓcul dubio terroris
sonitus semꝑ in aurib ẽ. Et sepe
mo suo simplicia loquat᷑: nil aduer¬
sum cogitet. s cum pax sit ille insidi¬

Expanded text:
t. Nil simplici corde felicius quia quo innocentiam erga alios exhibet, nil est quod pati ab aliis formidet: habet enim quasi arcem quamdam fortitudinis simplicitatem suam, nec suspectus est pati quod se fecisse non meminit. Bene per Salomonem dicitur: In timore Domini fiducia fortitudinis ; qui et rursum ait: Secura mens quasi juge convivium . Quasi enim continuatio refectionis est ipsa tranquillitas securitatis. At contra mens prava semper est in laboribus, quia aut molitur mala quae inferat, aut metuit ne haec sibi ab aliis inferantur. Et quidquid contra proximos excogitat, hoc contra se excogitari a proximis formidat. Fit undique suspecta, undique trepida. Omnis qui ad memoriam venit exquirere contraria creditur. Cui ergo tranquillitas securitatis deest, huic procul dubio terroris sonitus semper in auribus est. Et saepe mus suus simpliciter loquatur, nil adversum cogitet. Sed cum pax sit, ille insidi
Abbreviated transcription (Latin):
Contͤ dm̃ quippe manum tend̾e ẽ.
in oꝑatione praua despectis cłi iudi¬
eus ꝑseuerare. Et quia tunc mag̾
irascitur ds eum ꝑmittit impleri.
quod saltem concipi in cogitatione
ñ debuit. contra om̃ipotentem ini¬
quus iste roborat᷑. quia ꝓsꝑari in
mala sua actione ꝑmittitur: qua¬
bo collo contra d̃m currere ẽ: ea que
creatori displicent cum audatia ꝑ¬
petrare. De quo recte dr cueurrit id
est in malo oꝑe obstacłm de aduer¬
sitate ñ habuit. De quo ad huc suib¬
ditur. Et pingui ceruice armatus ẽ.
Pinguis ceruix ẽ opulenta suꝑbia.
affluentib uidelicet reb qͣsi mul¬
tis carnib fulta. Pocens gͥ iniquus
nitudine carnis erigit᷑. Qͥo enim
pauꝑtas: nisi quedam macies: Et
quid rerum abundantia: nisi ꝑin¬
guedo ẽ uite p̃sentis: Pingui gͦ cer¬
iuce se contͣ dm erigit: qui cempora¬
lem habundantiam in suꝑbiam as¬
sumit. Habent enum hoc potentes
⁊ iniqui ꝓpͥum. ut fallacib diuiti¬
rs occupati. ueras lĩ opes negligat᷑.

Expanded text:
Contra Deum quippe manum tendere est in operatione prava despectis Dei judiciis perseverare, et quia tunc magis irascitur cum permittit impleri, quod saltem concipi in cogitatione non debuit. Contra Omnipotentem iniquus iste roboratur, quia prosperari in mala sua actione permittitur, quato collo adversus Deum currere est, ea quae Creatori displicent cum audacia perpetrare. De quo recte dicitur cucurrit, id est, in malo opere obstaculum de adversitate non habuit, de quo adhuc additur. Et pingui cervice armatus est. - Pinguis cervix est opulenta superbia, affluentibus videlicet rebus quasi multis carnibus fulta. Potens igitur iniquus nitudine carnis erigitur. Quid enim paupertas nisi quaedam macies, et quid rerum abundantia nisi pinguedo est vitae praesentis? Pingui ergo cervice se contra Deum erigit qui temporalem abundantiam in superbiam assumit. Habent enim hoc potentes et iniqui proprium, ut, fallacibus divitiis occupati, veras Dei opes negligant;
Abbreviated transcription (Latin):
matus ẽ. Hec de ip̃o iniquorum
capice scilicet antixp̃o aꝑtu s sen¬
tiuntur: qui contͣd̃m manum
erigens roborari dicit᷑: qr paruo
intempore ꝑmittit᷑ exaltari. ut qͦ
ad modicum głari sinit᷑. eo inꝑpe¬
tuum atrocius puniat᷑. Siqr eius
menbra sunt om̃s iniqui: hoc quod
infine mundi ille tunc singłari¬
cer acturus ẽ unus: uideamus
qualit mͦ. amalis agat᷑ singłis.
Sunt nanq ñ nulli qui ce siqua a¬
liqñ agere contͣ om̃i potentis dei
iudicium uitunt᷑: ipsa impossibili¬
tate explende sue uolunt atis fracti
ad semet ipsos respiciunt: atq ad
eum quem ꝯtempnere uoluerant.
ꝯuertunt᷑. Et qui discede longe po¬
cerant:. si quod uellent implere ua¬
luissent: ꝑ hoc aliq̃n saluant᷑. qͥ a
quod nequiter uoluerunt. implere
nequiuerunt. Unde ad se reducti.
cuius sint conditionis aspiciunt.¬
& plangunt se contraria ueritati
uoluisse: Et sunt ñ nulli. qui hoc
qd̾ ꝑuerse cont᷑ dm̃ appetunt: ius¬
to cłi iudicio implere nequius ꝑ¬

Expanded text:
atus est. - Haec de ipso iniquorum capite scilicet Antichristo apertius sentiuntur. Qui contra Deum manum erigens, roborari dicitur, quia parvo tempore permittitur exaltari, ut cum ad modicum gloriari sinitur, eo in perpetuum atrocius puniatur. Sed quia ejus membra sunt omnes iniqui, hoc quod in fine mundi ille tunc singulariter acturus est unus, videamus modo qualiter a malis agatur singulis. Sunt namque nonnulli qui et si qua aliquando agere contra omnipotentis Dei judicium nituntur, ipsa impossibilitate explendae suae voluntatis fracti, ad semetipsos respiciunt, atque ad eum quem contemnere voluerant convertuntur; et qui discedere longe potuerant, si quod vellent implere valuissent, per hoc aliquando salvantur, quia quod nequiter voluerunt, implere nequiverunt. Unde ad se reducti, cujus sint conditionis aspiciunt, et plangunt se contraria veritati voluisse. Et sunt nonnulli 411 qui hoc quod perverse contra Deum appetunt justo Dei judicio implere nequius p
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. cunctis dieb impius suꝑbit:
adiungit: & numerus annoꝵ in¬
cercus est cyrannilis eius. Ae si¬
aꝑte diceret᷑. Cur quasi de cerco
excollit᷑: cuius uita subpena in¬
certitudinis tenet᷑: S omp̃s ds
supplicia reseruat: s eorum corda
hic etiam uͥ delinquunt penis im¬
plicat: ut eo ipso quo peccant se¬
metipsos feriant: ut semꝑ trepi¬
di. semꝑq suspecti. mala ab ali¬
is pati metuant: que se aliis fe
cisse meminerunt. Unde adhuc
de hoc impio subdit᷑. Sonitus¬

Expanded text:
est: Cunctis diebus suis impius superbit, est: Cunctis diebus suis impius superbit, adjungit, et numerus annorum incertus est tyrannidis ejusamus . Cur igitur quasi de certo extollitur, cujus vita sub poena incertituum ventura supplicia reservat, sed eorum corda, hic etiam ubi delinquunt, poenis implicat, ut eo ipso quo peccant semetipsos feriant; ut, semper trepidi semperque suspecti, mala ab aliis pati metuant qucisse meminerunt. Unde adhuc de hoc impio subditu
Abbreviated transcription (Latin):
mors subripiens timeri debet ꝗͣ¬
to nuuqͣm p̃uideri ualet. Bene
aut̃e suꝑbiam impii tyrannidẽ
uocat. ꝓprie enim cyrannus dr.
qui incominun re publica ñ ui¬
re principat᷑. S sciendum ẽ: qͥa
om̃is suꝑbus iuxta modum ꝓpͥ¬
um tyrannidem exercet. Nam
quod ñ nunqm alius inre publi
tiam: alius inꝓiintia. alius
inciuitate᷑ alius in domo ꝓpria.
alius ꝑ latentẽ nequitiam hoc
exeixet apud se incogitatione sua:
nͦ intuet᷑ dñs qnͣtum quisq ma¬
li ualeat facerx. s qnͣtum uelit.
Et cum de est pocestas foris. apud
se tyrannus ẽ. cum iniquitas do¬
minatur intus: qui a & si exterius
ñ affligit ꝓximos: intrinsecus cñ
habere pocestatem appetit. ut affli¬
gat. Et quia omp̃s ds̃ corda pensat.
iam in cius ocłis impus fecit quod
cogitauit. Ad hoc aucẽ conditorñr
latere nos uoluit finem nr̃m: ut
dum incerti surmus q̃ñ moriam᷑:
semꝑ admortẽ parati inueniri de

Expanded text:
mors subripiens timeri debet, qumors subripiens timeri debet, quanto nunquam praevideri valet. Bene autem superbiam impii tyrannidem vocat; proprie enim tyrannus dicitur qui in omni republica non jure principatur: sed sciendum est, quia omnis superbus juxta modum proprium tyrannidem exercet. Nam quod nonnunquam alius in republictiam, alius in provincia, alius in civitate, alius in domo propria, alius per latentem nequitiam hoc exercet apud se in cogitatione sua; nec intuetur Dominus quantum quisque mali valeat facere, sed quantum velit; et, cum deest potestas foris, apud se tyrannus est cui iniquitas dominatur intus; quia etsi exterius non affligit proximos, intrinsecus tamen habere potestatem appetit ut affligat: et quia omnipotens Deus corda pensat, jam in ejus oculis impius fecit quod cogitavit. Ad hoc autem conditor noster latere nos voluit finem nostrum, ut, dum incerti sumus quando moriamur, semper ad mortem parati inveniri deb
Abbreviated transcription (Latin):
ti inquibdam suis eogitationib
atq actib suꝑbire. s quia electi ft̃
cuctis dieb sius suꝑbire ñ posst̃.
qr priusqm uitam finiant. Ad hu¬
militatis metum ab elatione cor¬
da commutant. Impus uͦ dieb
suis om̃ib suꝑbit: quia sic uitam
t̾miuat: ut ab elatione minme
recedat. Circunspicit qd̃ tempora¬
liter floret: & pensare negligit qͦ
in et̾num ducat᷑. In uita carnis fi¬
dutiam ponit. eaq diu ꝑmane.¬
re existinat. que ad p̃sens tenet Se¬
lidatur melatione animus: in
despectum adducit᷑ om̃is propin¬
quus. Quam repentina mors sub¬
repat nunqͣm considerat: qmͣ sit
eius incerta felicitas nunqͣm pen¬
sat. Qui si incertitudinem fuga¬
cis uite conspiẽet. incerta ꝓcerto
nequaqͣm ceneret. Unde &e bene
bire enim minime debuiss. etiã¬
si annoꝵ suoꝵ num̾um cercum
habere potuisset: ut sciens qͣntũ
iuueret. p̃sciret qnͣdo se abelati¬
one remoueret. At postqͣm p̃sens
uita semꝑ incerta ẽ. tanto semꝑ

Expanded text:
itationibus atque actibus superbire. Sed quia electi sunt, cunctis diebus suis superbire non possunt, quia priusquam vitam finiant, ad humilitatis metum ab elatione corda commutant. Impius vero diebus suis omnibus superbit, quia sic vitam terminat, ut ab elatione minime recedat. Circumspicit quod temporaliter floret, et pensare negligit quo in aeternum ducitur. In vita carnis fiduciam ponit, eaque diu permanere existimat quae ad praesens tenet. Solidatur in elatione animus, in despectum adducitur omnis propinquus; quam repentina mors subrepat nunquam considerat; quam sit ejus incerta felicitas nunquam pensat. Qui si incertitudinem fugacis vitae conspiceret, incerta pro certo nequaquam teneret. Unde et bene bire enim minime debuisset, etiamsi annorum suorum numerum certum habere potuisset ut, sciens quantum viveret, praesciret quando se ab elatione removeret. At, postquam praesens vita semper incerta est, tanto semper
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetuum transeat: ubi eius uitã
cerminus ñ ꝯcludat. S in hac bre¬
uitate ubi roboratus ẽ. colligitim¬
de inꝑpetuitatem ueniat: uł ut sẽꝑ
gaudeat᷑. uł ut suscepta supplicia ñ
euadat. Qui ꝓ eo qd̃ paululũ robo¬
ratus ẽ. ut in ꝑpetuũ transeat. apte
atterit᷑. Emittit᷑ uͦ: qr abhis q̃ uo¬
lens tenuit. transire cogit᷑ ad eter¬
na nolens. Dumq ad illa ꝑducit᷑
hec que duu cogitata tenuit: qua¬
liter sese habitura sint relicta ne¬
scit. Unde ce addit᷑. Siue nobi
huc iiuentes sunt. mortuoꝵ aĩe
quo loco habeant᷑ ignorant. ita
mortui. uita incarne iuuentium
post eos qualiter disponat᷑ nesci¬
unt: quia oe uita sp̃s longe ẽ ã
uita carnis:. & sieut corporea atq
incorporea diu̾sa sunt gen̾e: ita &̃

Expanded text:
perpetuum transeat ubi ejus vitam perpetuum transeat ubi ejus vitam terminus non concludat. Sed in hac brevitate ubi roboratus est colligit unde in perpetuitate inveniat, vel ut semper gaudeat, vel ut suscepta supplicia non evadat. Qui pro eo quod paululum roboratus est ut in perpetuum transeat, apte atteritur. Emittitur vero, quia ab his quae volens tenuit transire ad aeterna cogitur nolens; dumque ad illa perducitur, haec quae diu cogitata tenuit qualiter sese habitura sint relicta nescit. Unde et additur. CAPUT XXI huc viventes sunt 403 mortuorum animae quo loco habeantur ignorant, ita mortui vita in carne viventium post eos qualiter disponatur nesciunt, quia et vita spiritus longe est a vita carnis; et sicut corporea atque incorpo
Abbreviated transcription (Latin):
mentis ꝑfidiam ꝑueniret. ed
itaq aliud qm aque excauaue¬
runt lapidem: & alluuione pau¬
latim t̾ra ꝯsumpta ẽ: Qͥa subri¬
piente paulisꝑ infusione peccati.
terra cordis illius ad ꝯsumptio¬
nem defluxit. Consideret gͦ beatꝰ
iob utrasq temptationes: uł su¬
bitam & imm̃sam uł lentã atq
longiorem: consideret casus ho¬
minum: & ex his que exterius
acciclunt: rapiat int̾ius otempla¬
tionem dicens. Mons cadens de¬
fluit. & saxum transfert᷑ de loco
suo: lapides excauant aque. ⁊ al¬
luuione paulatim terra ꝯsumi¬
tur. ⁊ homines gͦ similit̾ ꝑdes.
idest sicut hec insensibilia mͦ su¬
bito corruunt: mͦ paulisꝑ infusa
aquarum mollicie ꝯsumuntur.¬
ita etiam eum quem ratiouabilẽ
ꝯdidisti uł subita temptatione deicis:
uł longa ac lenta ꝯsumi ꝑmittis.
Atq mox eandem rationabilem cre¬
aturam: uerbis sequentib explicat
lum roboratus est homo: qr hic uiuẽ¬
di iures ad modicum accepit᷑. ut in

Expanded text:
mentis perfidiam perveniret. Quid mentis perfidiam perveniret. Quid itaque aliud quam aquae excavarunt lapidem, et alluvione paulatim terra consumpta est, quia subripiente paulisper infusione peccati, terra cordis illius ad consumptionem defluxit? Consideret ergo beatus Job utrasque tentationes, vel subitam et immensam, vel lentam atque longiorem; consideret casus hominum, et ex his quae exterius accidunt rapiat interius contemplationem, dicens: Mons cadens defluit, et saxum transfertur de loco suo. Lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur; et homines ergo similiter perdes; id est, sicut haec insensibilia modo subito corruunt, modo paulisper infusa aquarum mollitie consumuntuita etiam eum quem rationabilem condidisti, vel subita tentatione dejicis, vel longa ac lenta consumi permittis. Atque mox eamdem rationabilem creaturam verbis sequentibus explicat, lum roboratus est homo, quia hic vivendi vires ad modicum accepit ut in
Abbreviated transcription (Latin):
nimirum suggestione leni sub¬
acta mentis duricia mollit᷑.¬
mons altus fu̾it: qͥ tanta łi
plari: s aspiciamus qmͣ subito
casu defluxit. Qͥ dum in solari¬
um deambulans alienam ꝯiu¬
gem ꝯcupiuit. & abstulit: eiusq
iurum cum dampno sui exer¬
citus interemit: repentino ca¬
su mons cecidit: cũ mens illa
pmnata temptatione deuicta ẽ.
tamq unmanissime turpitudi¬
ni sub acta. Saxum itaq delo¬
co suo translatum ẽ: cũ ꝓpħe a
nimus. aꝓpħie mysteriis ex¬
clusus. ad cogitandas turpitudi¬
nes uenit. uideamus etiam qua¬
lit̾ lapides excauant aque: & al¬
luuione paulatim t̃ra ꝯsumit᷑.
Salomon qͥppe immoderato usu
atq assiduitate mulierũ ad hoc
usq ꝑductus ẽ. ut cemplum i do¬
lis fabricaret: & qui pͥus dõ tem¬
plum ꝯstruxerat: assiduitate li¬
bidinis etiam ꝑfidie substratus:
idolis construere templa nõ ti¬
muit. Sicq factum ẽ: ut ab assi¬
dua carnis petulantia. usq ad

Expanded text:
nimirum suggestione leni subnimirum suggestione leni subacta mentis duritia mollitumons altus fuerit, qui tanta Dei plari; sed aspiciamus quam subito casu defluxit, qui dum, in solario deambulans, alienam conjugem concupivit et abstulit, ejusque virum cum damno sui exercitus interemit , repentino casu mons cecidit, cum mens illa pinata tentatione devicta est, tamque immanissimae turpitudini subacta. Saxum itaque de loco suo translatum est, cum prophetae animus, a prophetiae mysteriis exclusus, ad cogitandas turpitudines venit. Videamus etiam qualiter lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur. Salomon quippe immoderato usu atque assiduitate mulierum ad hoc usque perductus est, ut templum idolis fabricaret ; et qui prius Deo templum construxerat, assiduitate libidinis, etiam perfidiae substratus, idolis construere templa non timuit. Sicque factum est ut ab assidua carnis petulantia usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
se cordi hominis leniter infundit
om̃emq duriciam forcitudinis
corrumpit. atq ꝯsumit: dicatur.
lapides excauant aque: qr uideli¬
cet duriciam mentis absorbent
assidua & mollia blandim̃ta libi¬
dinis & lentum atq subtile uiti¬
um . corrumpit durum & forte
ꝓpositum. m̃tis. Unde subditur.
Et alliuuone paulatim t̾ra ꝯsu¬
mitur. Sicut enim influente a¬
qua paulatim ꝯsumit᷑ terrat
seleniter subripiente uitio:
mens d̃e fortis absorbet᷑. Unde
bene subiungit᷑. & homines gͦ si¬
militer ꝑdes: idẽ quia cum cẽp¬
tationem iusto iudicio eius m̃ti
qui stabe in alto cernitur repen¬
te dominari ꝑmittis: cadere &
defluere montem facis. & cũ uo¬
luntas aduitiũ cominutat᷑. qͣsi
ad locum transfert᷑ saxum. Cũ
uͦ temptationem lentam atq
subtilem. s tam̃ assiduam eoꝵ¬
qui ẽe fortes credunt᷑ preualere
mentib sinis: quasi lapides ex¬
cauant aque. Et alliuuone
paulatim cerra ꝯsumit᷑: qui a

Expanded text:
se cordi hominis leniter infunditur, se cordi hominis leniter infunditur, omnem duritiam fortitudinis corrumpit atque consumit, dicatur: Lapides excavant aquae. Quia videlicet duritiam mentis absorbent assidua et mollia blandimenta libidinis, et lentum atque subtile vitium corrumpit durum et forte propositum mentis. Unde subditur: Et alluvione paulatim terra consumitur. Sicut enim influente aqua paulatim consumitur terra, sic leniter subripiente vitio mens etiam fortis absorbetur. Unde bene subjungitur: Et homines ergo similiter perdes. Id est, quia cum tentationem justo judicio ejus menti qui stare in alto cernitur repente dominari permittis, cadere ac defluere montem facis; et cum voluntas ad vitium commutatur, quasi ad locum alium transfertur saxum; 402 cum vero tentationem lentam atque subtilem, sed tamen assiduam, eorum qui fortes esse creduntur praevalere mentibus sinis, quasi lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
magna nobis intentione discuti¬
endum ẽ. qd̾ infert᷑. Et homines
gͦ similit ꝑdes. Quid ẽ enim hoc qd̾
cadenti monti. & translato saxo qd̾
excauato lapidi. &e ꝑ alluui onem
t̾re ꝯsumpto ꝑditio humana cõpa¬
raturꝰ: nisi hoc quod patent̃ datur
incelligi. quia duo sunt genera tẽp¬
tationum: unum qd̃ in m̃te etiam
iusti hominis ꝑ repentinũ euentum
agit᷑. quatinus sic subito temptetur
ut hunc inopinato ꝓuentu ꝯcutiat.
& ꝓsternat. casumq suum ñ nisi
postqm ceciderit uideat: aliud uero
quod paulatim uenit inmente. &
resistentem animum lenib sugges¬
tionib inficit. & om̃s in eo uires
iusticie: ñ nimiecate sua s assidui¬
cate ꝯsumit: Quia gͦ alia ẽ temp
tatio que iustos plerunq subita
inuasione ꝓsternit: dicat᷑ mons
cadens defluit. & saxum cransfert᷑
de loco suo: id est mens sc̃a euiꝰ lo
bito cransfert᷑ ad culpam. Rur¬
sum quia alia ẽ temptatatio q̃

Expanded text:
magna nobis intentione discutimagna nobis intentione discutiendum est quod infertur: Et homines ergo similiter perdes. Quid est enim hoc, quod cadenti monti et saxo translato, quod excavato lapidi et per alluvionem terrae consumptae perditio humana comparatur, nisi hoc, quod patenter datur intelligi, quia duo sunt genera tentationum? Unum, quod in mente etiam justi hominis per repentinum eventum agitur, quatenus sic subito tentetur, ut hunc inopinato proventu concutiat et prosternat, casumque suum nonnisi postquam ceciderit videat. Aliud vero, quod paulatim venit in mentem, et resistentem animum lenibus suggestionibus inficit, et omnes in eo vires justitiae non nimietate sua, sed assiduitate consumit. Quitatio quae justos plerumque subita invasione prosternit, dicatur: Mons cadens defluit, et saxum transfertur de loco suo, id est mens sua sancta, cbito transfertur ad culpam. Rursum quia alia est tentatio quae
Abbreviated transcription (Latin):
la que facimus: sollicito semꝑ cor¬
de pensamus. Quid nanq ẽ corbo¬
minis nisi sacculus cłi:Ubi dum
studiose conspicimꝰ ꝑ quanta deli¬
quimus: peccata nr̃a quasi indei
sacculo signata portamus. Anñ pec¬
catum suum dauid signatũ tenebat
in sacculo qui licebat: iniquita tem
meam ego agnosco. & delictũ meum
coram me ẽ semꝑ. Et qui a eulpas
quas nos intuendo & penitendo eog¬
noscimus. puis nobis conditor re¬
laxat: recte post signata in saccu
lo delicta subiungit᷑. s curasti iniqͥ¬
catem meam. Ac si aꝑte dicat. Que
modo signas ut penitendo uideam:
agis ꝓculdubio ne in retributione
uideantur. Sequit᷑. Mons cadens
defluet: & saxum transfert᷑ de loco
suo. Lapides excauant aque: &
alluuione paulatim t̾ra ꝯsumitur.
Et homines gͦ similit̾ ꝑdes. Hoc
crebro agitur ut cadentib rupib
saxum ad alia loca transferatur: ut
aque lapides excauent. & paula¬
cun t̾ra alluuionib ꝯsumat᷑. S

Expanded text:
la quae fecimus, sollicito semper corla quae fecimus, sollicito semper corde pensamus. Quid namque est cor hominis, nisi sacculus Dei? ubi dum studiose conspicimus per quanta delinquimus, peccata nostra quasi in Dei sacculo signata portamus. An non peccatum suum David signatum tenebat in sacculo, qui dicebat: Iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum contra me est semper? Et quia culpas, quas nos intuendo, et poenitendo cognoscimus, pius nobis Conditor relaxat, recte post signata in sacculo delicta subjungitur: Sed curasti iniquitatem meam. Ac si aperte dicat: Quae modo signas ut poenitendo videam, agis procul dubio ne in retributione videantur. Sequitur: CAdefluet et saxum transfertur de loco suo lapides excavant aquae et adluvione paulatim terra consumitur et homines ergo similiter crebro agitur ut, cadentibus rupibus, saxum ad loca alia transferatur; ut aquae lapides excavent, et paulatim terra alluvionibus consumatur. Sed