comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re uolintati tue. Sed qͥa bonus es amator iustitier
inde te ad moneo. ut de illa qmͣ diligas hoc ame
libentius audias: Cerns pͥus ẽẽ qd̾ tibi et aliis qmͣ
qd̾ tibi tantummodo debeo. et temp̃ ad omĩa mi¬
chi ñ sufficit qnͣdonec ad illa que pͥora sunt. uñ
omis kiñi et. samiliarissimi mei. quoꝵ in nomine
xp̃i int̾pͥmos michies. rem fatient offitii sui. ñ so
iũ si michi alia scribenda ipsi ñ opponant. uerũ
ctiam ect̾os qnͣta possunt auctoritate et sancta
benignitate ꝓ hibeant̾. ne uioear ego durꝰ cũ a sin¬
gulis petita non dedero: dum ea magis uolo red¬
dere que omnib debeo. Deniq cũsicut sꝑamus
et ꝓmissũ tenemꝰ. ad nos uenerit uenerabiutas
tua scies quib oꝑib litterarum. et qnͣtum occupa.¬
tus sim: & instantĩ faties qd̃ rogaui. itc et alios qͥs
potueris. michi aliqͥd aliud scribendum uolente
piuingere. ame demoliaris. Dominꝰ ds nt̃ imple¬

Expanded text:
rae uoluntati tuae. sed quia bonus es amator iustitiae, rae uoluntati tuae. sed quia bonus es amator iustitiae, inde te admoneo, ut de illa, quam diligis, hoc a me libentius audias. cernis prius esse, quod et tibi et aliis quam quod tibi tantum modo debeo; et tempus ad omnia mihi non sufficit, quando nec ad illa, quae priora sunt. unde omnes carissimi et familiarissimi mei, quorum in nomine Christi inter primos mihi es, rem facient officii sui, si non solum mihi alia scribenda ipsi non inponant, uerum etiam ceteros quanta possunt auctoritate et sancta benignitate prohibeant, ne uidear ego durus, cum a singulis petita non dedero, dum ea magis uolo reddere, quae omnibus debeo. denique cum, sicut speramus et promissum tenemus, ad nos uenerit uenerabilitas tua, scies, quibus operibus litterarum et quantum occupatus sim, et instantius facies, quod rogaui, ut et alios, quos potueris, mihi aliquid aliud scribendum uolentes iniungere a me demoliaris. dominus deus noster imple
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ laudib meis hoc de me ut rep̾̃h enderem
etiam de nolente flagitauit: Nam si aliud uole¬
bas ut scriberem: largitorem me de siderabas. ñ
redditorem: Porro iustitie ordo sic se habet ut
debitum priꝰ reddamus. tunc demnde cui reddimꝰ
si hoc placet aliquio et donemus: qͣmquam euiã
talia. qualia desiderasti ut scriberem. si diligenti
p̃cepta domunca cogitemꝰ. redlimus potius qmͣ
donamus si nemini quicqm̃ debendum ẽ. nisi ut
inuicem diligamꝰ. Ipsa quippe dilectio exigit de¬
bitum: ut fr̃ne caritati sermentes. eum qui se ad¬
iuuari recte uelit in quo possumꝰ adiuuemꝰ: Sed
mi fr̃ et tu credo qd̃ noueris quanta sint inmani¬
tutis habet uix michi paucissime gutte temporis
stulantur: quas aliis reb si impendero. contͣ offiti¬
um meum mͥ facere uideor. Qd̃ enim uix ut ad te
ꝓlixam epłam scribam. et hoc quidẽ debeo fateoꝵ
debco ꝓrsus hoc tam dulci. tam sincere. tam me¬

Expanded text:
tamen laudibus meis, hoc de me ut reprehenderem, tamen laudibus meis, hoc de me ut reprehenderem, etiam te nolente, flagitavit. Nam si quid aliud volebas ut scriberem, largitorem me desiderabas, redditorem. porro iustitiae ordo sic habet, ut debitum prius reddamus, tum deinde, cui reddimus, si hoc placet, aliquid et donemus. quamquam etiam talia, qualia desiderasti ut scriberem, si diligentius praecepta dominica cogitemus, reddimus potius quam donamus, si nemini quicquam debendum est, nisi ut inuicem diligamus. ipsa quippe dilectio exigit debitum, ut fraternae caritati seruientes eum, qui se adiuuari recte uelit, in quo possumus, adiuuemus. sed, mi frater, et tu credo quod noueris, quanta sint in manisitas habet, uix mihi paucissimae guttae temporis stillantur, quas aliis rebus si inpendero, contra officium meum mihi facere uideor. Quod enim uis, ut ad te prolixam epistulam scribam, et hoc quidem debeo, fateor; debeo prorsus hoc tam dulci, tam sincerae, tam me
Abbreviated transcription (Latin):
sit unaaĩa mea et tuã. sic in me falleris putando
tn ad eẽ que de sunt. qͦmodo et de se ipse unꝰ ho¬
mo falli potest: Qd̃ non tantum idõ nolo. ne
quem diligo tu fallaris: uerum etiam ne muiꝰ
ores. ut sim qd̃ iam me c̃ẽ credis: Nec in eosum tibi
debitor. ut eadem ꝓ gressu beniuolentie. credam.
et loqrͣ de te bona que ad huc et tu tͥ ile ẽẽ cognoᷤᷤ¬
cis: s ut animo tam quidem beniuolo. ea tamen
ideo non fatio ne fallar in eis. s ne tu laudatus
ame ipse te laudasse iudearis: et ꝓpt̾ illam iusti
cie regulam qͣ fieri nolo. Qõ si fieri debet: eligo
eẽ debitor. qmͣ du puto non ẽẽ fatiendum: Si autẽ
fierinon debet: nec debitorsum: S noui. quid
michi ad hec respondere possis: Ita ista loqueris:
q̃si ꝓlixam epłam tuam de laudib meis desioe¬
rauerĩ: absit ut hoc de te credam: s epła tua
nolo dicere qmͣ ueris uł quam ñ ueris. plena

Expanded text:
una sit anima tua et mea, sic in me falleris putando una sit anima tua et mea, sic in me falleris putando mihi adesse, quae desunt, quo modo et de se ipse unus homo falli potest! quod non tantum ideo nolo, ne, quem diligo, tu fallaris, uerum etiam ne minus ores, ut sim, quod iam esse me credis. nec in eo sum tibi debitor, ut eodem progressu beniuolentiae credam et loquar de te bona, quae adhuc et tu tibi deesse cognoscis, sed ut animo tam quidem beniuolo ea tamen ideo non facio, ne fallar in eis, sed ne tu a me tiae regulam, qua mihi fieri nolo. Quod si fieri debet, eligo esse debitor, quamdiu puto non esse faciendum; si autem fieri non debet, nec debitor sum. 5. Sed novi quod mihi ad haec respondere possis: ita ista loqueris quasi prolixam epistolam tuam de laudibus meis desideraverim. Absit ut hoc de te credam; sed epistola tua, nolo dicere quam veris, vel quam non veris, plena
Abbreviated transcription (Latin):
tas ut soluam: Ita michi parum erat qd̃ debitor
eram nsi etiam me ampliore debito ipse cum¬
ularem: qm̃quam hoc facile sit ostende et si ñ
ostendam facile tͥ uidere. et uera in fidelit̾ dici
posse. et non uera fidelit̾. Qui enim sic creditut
loquitur: et si ñ uera loquitur. si delit̃ loquitur.
Qui autem ñ credit que loquitur: & si uera loquit᷑.
in fidelit̾ loquitur: Numquid ego cdubito qd̃ ea
de me creclas que scͥpͥsisti: Que cum in me ñ ag¬
nosco: potiusti fidelit̾ de me ñ uera dicere s nolo
te uł beniguolentia sic falli. cui beniguolentie
debitor sum. Quia tam fidelit̾ et tam beniuole. ea
que uera sunt possem dete dicere: nisi ut supra
dixi uerecundie tue parcerem. Ego autem qnͣdo
laudor agermanissimo et familiarissimo am¬
me mee: uelut a me ipso lauder sichabco: Qõ cer¬
nis qm̃ molestum sit: etiam si uera dicantur. Qñ¬
to potiꝰ quia etiam cum sis alt̾a anima mea. ĩmo

Expanded text:
tas ut soluam. ita mihi parum erat, quod debitor tas ut soluam. ita mihi parum erat, quod debitor eram, nisi etiam me ampliore debito ipse cumularem. quamquam hoc facile sit ostendere et, si non ostendam, facile tibi uidere et uera infideliter dici posse et non uera fideliter. qui enim sic credit, ut loquitur, etsi non uera loquitur, fideliter loquitur; qui autem non credit, quae loquitur, etsi uera loquitur, infideliter loquitur. numquid ergo dubito, quod ea de me credas, quae scripsisti? quae cum in me non agnosco, potuisti fideliter de me non uera dicere. Sed nolo te uel beniuolentia sic falli. cui beniuolentiae debitor sum, quia et tam fideliter et tam beniuole ea, quae uera sunt, possem de te dicere, nisi, ut supra dixi, uerecundiae tuae parcerem. ego autem quando laudor a germanissimo et familiarissimo animae meae, uelut a me ipso lauder, sic habeo. quod cernis quam molestum sit, etiam si uera dicantur; quanto potius, quia etiam, cum sis altera anima mea, immo
Abbreviated transcription (Latin):
Miraris fortasse cur me huĩ debiti ꝑsolutorẽ im¬
parem dicam. cũ tu deme tam multum sentias.
qui me tamqm anima mea noueris: s hoc ipsũ
ẽ qd̾ michi magnam difficultatẽ facit responden¬
di litt̾is tuis: quia et qnͣtus mͥ uidearis parco di-¬
cere ꝓpt̾ uerecundiam tuam. et utiq miñ dicendo
cũtu in me tantam laudem contuleris: quid nisi
debitor remanebo: Qḋ non curare̾ si ea que de me
ad me locutꝰ es ñ excaritate sincerissima dicta scirẽ:
s ad ulatione mimica auncicie. Hoc quippe mo¬
do nec debitor fierem: quia talia repend̾e non de¬
berem: S qnͣtomagis noui qmͣ fideli animo lo¬
queris: tanto magis iudeo qnͣto debito grauer.
Uide autẽ quid mͥ contingit. ut me quodam mͦ
ipse laudauerim: qͥ me ate fidelit̾ laudatũ dixe¬
rim. Sed quid aliud dicerem: qii id qͣs dete ad¬
monui quam nosti: Eece mͥ nouam feci questi¬
onẽ qmͣ tu non ꝓposuisti et eam fortassis expec¬

Expanded text:
Miraris fortasse, cur me huius debiti persolutorem inMiraris fortasse, cur me huius debiti persolutorem inparem dicam, cum tu de me tam multum sentias, qui me tamquam anima mea noueris. sed hoc ipsum est, quod mihi magnam difficultatem facit respondendi litteris tuis, quia et, quantus mihi uidearis, parco dicere propter uerecundiam tuam et utique minus dicendo, cum tu in me tantam laudem contuleris, quid nisi debitor remanebo? quod non curarem, si ea, quae de me ad me locutus es, non ex caritate sincerissima dicta scirem sed adulatione inimica amicitiae. hoc quippe modo nec debitor fierem, quia talia rependere non deberem; sed quanto magis noui, quam fideli animo loqueris, tanto magis uideo, quanto debito grauer. Vide autem, quid mihi contigit, ut me quodam modo ipse laudauerim, qui me a te fideliter laudatum dixerim. sed quid aliud dicerem quam id, quod de te admonui, quam nosti? ecce mihi nouam feci quaestionem, quam tu non proposuisti et eam fortassis expec
Abbreviated transcription (Latin):
et qui tecum sunt fr̃ib. augustinus et
qui mecum st̃ fr̃s in domino salutẽ. Epła mea qmͣ¬
puexit kiñs filius et condiaconus nr̃ timotheus.
iam parata erat ꝓ fecturo: qnͣdo filii nr̃i wthdeus
et gaubentius. adnos uenerunt. cum litt̾is tuis:
Inde faccum ẽ ut continuo ꝓficiscens. non afferret
responsionem meã qm̃ post illorũ aduentũ qm̃¬
tulumcũq apud nos inmoratus eẽc ꝓfecturus
ꝑhoras singłas iudebatur: sed et sipeum respon¬
dissem: ad huc debitor forem: Nam et nunc qd̃
uideor respondisse debitor sum ñ dico caritatis.
qmͣ tanto magis debemꝰ qnͣto ampliꝰ impende¬
rimꝰ cuiꝰnos ꝑpetuos debitores ostendit apłs
dicens. nemini quicqmͣ debeatis. nisi ut in uicem
diligatis: s ipsius epłe tue. Qnͣdo enim suffitiam
tue. suauitati. tanteq auiditati amii tui. quã mi¬
chi lecca nunciauit:. rc̃ quidẽ inte mͥ notissimã in¬
sinuauit: Uerumptam̃ et si ñ michi rei noue in¬
sinuatrix. noua tamen rescͥptorum exactrix fuit.

Expanded text:
et qui tecum sunt fratribus, Augustinus, et qui mecum sunt fratres in Domino, salutem. Quando qissimus filius et condiaconus noster Timotheus, iam parata erat profecturo, quando filii nostri Quoduultdeus et Gaudentius ad nos uenerunt cum litteris tuis. inde factum est, ut continuo proficiscens non adferret responsionem meam, quoniam post illorum aduentum quantulumcumque apud nos inmoratus est et profecturus per horas singulas uidebatur. sed etsi per eum respondissem, adhuc debitor forem. nam et nunc, quod uideor respondisse, debitor sum non dico caritatis, quam tanto magis debemus, quanto amplius inpenderimus, cuius nos perpetuos debitores ostendit apostolus dicens: Nemini quicquam debeatis. nisi ut inuicem diligatis, sed ipsius epistulae tuae; quando enim sufficiam tuae suauitati tantaeque auiditati animi tui, quam mihi lecta nuntiauit? rem quidem in te mihi notissimam insinuauit; uerum tamen etsi non mihi rei nouae insinuatrix, noua tamen rescriptorum exactrix fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatis pu̾sus ec̃t sisuis legib nonsta¬
ret. si m̃suris inparib aurem auditoris
offenderet puderet te cexte. nec differres
nec desisteres. donet ordinares. corrigeres. statucies eqͣ¬
res u̾sum tuuin discendo. et agendo artem metricã.
acerrimostudio. et labore quolibit. Qund cũ in ordi¬
nat᷑ ipse ꝑu̾teris cum legib dei tui ipse ñstas: neq in
agenda uita honestis tuorum uotis. ethincipsi eru¬
dicioni tue concinis abitiendum post̾gum putaᷤ
et negligendum: Quasi p̃sono lingue et uoce sis tibi
ulior. et incompositis morib qd offendis aures dei
leuiꝰ sit qmsi incompositis sillabis tius gramatica
succenseret. auctoritas: Scribis. Om̃ trans actos reuocet
si pͥstina soles. letificis aurora rotis quos lib̃a tecum
ocia temptantes et candida iura bonorũ duximꝰ ita

Expanded text:
ordinatis peruersus psset, si suis legibus non staret, si mensuris inparibus aurem auditoris offenderet, puderet te certe nec differres nec desisteres, donec ordinares, corrigeres, statueres, aequares uersum tuum discendo et agendo artem metricam acerrimo studio et labore quolibet. quid; cum inordinatus ipse peruerteris, cum legibus dei tui ipse non stas neque in agenda uita honestis tuorum uotis et huic ipsi eruditioni tuae concinis, abiciendum post tergum putas et neglegendum? quasi prae sono linguae tuae sis tibi uilior et, incompositis moribus quod offendis aures dei, leuius sit, quam si incompositis syllabis tuis grammatica suscenseret auctoritas. scribis: O mihi transactos reuocet si pristina soles laetificis aurora rotis, quos libera tecum otia temptantes
Abbreviated transcription (Latin):
subderet xp̃i iugo. sicut subdidit: et nunc illo mode¬
ratore itineris sui. quietus et modestꝰ exultat: uade
cdisce qͥb opib ingenii sacrifitialaudis ei offerat.
refundens illi quicqͥo boni accepit exillo. ne amitat
omnia si non meo reponat a qͦ hec habet. Quid estua s
quid fluctuas. qͥd iniaginationib mortiferarũ uolu¬
ptatũ aurẽ actõmodas et au̾tis anobis: Mentiunt᷑
moriuntur inmortem trahunt. Mentiunt᷑ licenti:
sic nobis sicuti optas uerũ ratione patiscat. sic plus
tridano fluat. non dicit uerum nnsi ueritas. qr xp̃c
ẽ ueritas: Uemam̃ ad cũ ne laborem᷑: ut ipse nos re¬
fitiat. Tollamꝰ iugum eiꝰ suꝑ nos: et discamꝰ ab eo
qm̃ mitis ẽ et humilis corde et inueniemꝰ requiẽ anmĩ
nrĩs. Iugum enĩeiꝰ leueẽ. et sarcinaciꝰ leius ẽ: Ornari
abste diabolus querit. Si calicem aureum iuenisses in
t̾ra. donares illum eccle clĩ. Accepisti a deo ingenium

Expanded text:
subderet Christi iugo, sicut subdidit; et nunc illo modesubderet Christi iugo, sicut subdidit; et nunc illo moderatore itineris sui quietus et modestus exultat. uade, disce, quibus opibus ingenii sacrificia laudis ei offerat refundens illi, quicquid boni accepit ex illo, ne amittat omnia, si non in eo reponat, a quo haec habet. Quid aestuas? quid fluctuas? quid imaginationibus mortiferarum uoluptatum aurem accommodas et auertis a nobis? mentiuntur, moriuntur, in mortem trahunt. mentiuntur, Licenti, sic nobis, sicuti optas, uerum ratione patescat, sic plus Eridano fluat>. non dicit uerum nisi ueritas: Christus est ueritas; ueniamus ad eum, ne laboremus. ut ipse nos reficiat, tollamus iugum eius super nos et discamus ab eo, quoniam mitis est et humilis corde, et inueniemus requiem animis nostris. iugum enim eius lene est et sarcina eius leuis est. ornari abs te diabolus quaerit. si calicem aureum inuenisses in terra, donares illum ecclesiae dei. accepisti a deo ingenium
Abbreviated transcription (Latin):
nus subipso: an ipse non iubet: Audi euͣglłm. Stabat
inquit ibc et clamabat: Henite ad me om̃s quil abora¬
tis et onerati estis. et ego uos refitiam: Tollite iugũ me
um suꝑ uos: et discite ame quia mitis sum et humi¬
lis corde et inuenietis reqͥem animab ur̃is. Iugum
enĩ meum leueẽ et sarcina mea leuisẽ. Si hec non au¬
diuntur. aut usq ad aures audiuntur expectas ne
licenti ut angustinꝰ iubeat conseꝵuo suo. et non plan.¬
gat potiꝰ frustra uibere dñm suũ immo non iubere
s iuitare et rogare quodamm. ut qui laborant refi¬
ciantur abeo: Sed uidelicet fortissimo et p̃sidenti collo
uigum mundi. iugo xp̃i est iocundiꝰ. Quisi laborare
nos cogeret uide quis cogeret. qͣ m ercede cogeret. uade
incãpaniam diste paulinum egregium et stm̃ dĩ ser¬
uum. qmͣ grandẽ fastum scłi huiꝰ tanto generosiore
qñto humitiore ceruice incunctant᷑ excusserit. ut eam

Expanded text:
uus sub ipso? An ipse non iubet? audi euangelium. stabat, uus sub ipso? An ipse non iubet? audi euangelium. stabat, inquit, Iesus et clamabat: Venite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego u mitis sum et humilis corde, et inuenietis requiem animabus uestris, iugum enim meum lene est et sarcina mea leuis est. si haec non audiuntur aut usque ad aures audiuntur, expectasne, Licenti, ut Augustinus iubeat conseruo suo et non plangat potius frustra iubere dominum suum, immo non iubere, sed inuitare et rogare quodam modo, ut, qui laborant, reficiantur ab eo? sed uidelicet fortissimo et praefidenti collo iugum mundi iugo Christi est iucundius. qui si laborare nos cogeret, uide, quis cogeret, qua mercede cogeret. uade in Campaniam, disce Paulinum, egregium et sanctum dei seruum, quam grandem fastum saeculi huius tanto generosiore quanto humiliore ceruice incunctanter excusserit, ut eam
Abbreviated transcription (Latin):
berent frigora cano. nec fera tempestas. ⁊cfirum fre¬
mitͦq bormi quin tua sollicito premerẽ uestigia
passu. hoc opus ut iubeas tantum. me miserum.
siego non iubco. si non cogo atq mnꝑo: si non rogo. ac
supplico. S si aures tue adu̾sus meas uoces clau
seft̃: ori tuo pateant. pateant carmin tuo. exaudite
ipsum durissime. in manissime surdissime. Quo mi¬
chi linguam auream. et cor ferteum: Quib eo non
carminib s lam̃tationib suffitiã plangere carmi¬
na tua inqͥb uideo qm animã qd ingenium non
michi liceat app̃hende. et immolare deo nr̃o: Expce-¬
tas ut ego iubeam. sis bonͣ sis quict᷑. sis beatus. quasi
qͥddam michi dierum gratius illuscescat. qm ut
ingeniotuofruar in domino aut uere tu nescias
quid te esuriam et sitiam. aut non hoc ipso id car-¬
mine fateagris. Reuoca animum quo rsta scͥsisti¬
nunc michi dit. hoc opus ut uibeas tantum. Ecce ius¬
Nam ego qͥd sum nisi seruus tuus ꝑ ipsum. et conser¬

Expanded text:
fera tempestas Zephyrum fremitusque Borini, quin tua sollicito premerem uestigia passu. hoc opus ut iubeas tantum. Me miserum, si ego non iubeo, si non cogo atque impero, si non rogo ac supplico. sed si aures tuae aduersus meas uoces clausae sunt, ori tuo pateant, pateant carmini tuo; exaudi te ipsum, durissime, immanissime, surdissime. quo mihi linguam auream et cor ferreum? quibus ego non carminibus sed lamentationibus sufficiam plangere carmina tua, in quibus uideo, quam animam, quod ingenium non mihi liceat adprehendere et immolare deo nostro ? expectas, ut ego iubeam, sis bonus, sis quietus, sis beatus; quasi quicquam mihi dierum gratius inlucescat, quam ut ingenio tuo fruar in domino, aut uere tu nescias, quod te esuriam et sitiam, aut non hoc ipso id carmine fatearis. reuoca animum, quo ista scripsistinunc mihi dic: Hoc opus ut iubeas tantum/ ecce iusnam ego quid sum, nisi seruus tuus per ipsum et conser
Abbreviated transcription (Latin):
et ab omni inan fastu omĩno detumescens. assur¬
ge in illum qui nonuentose alleuat comĩsos ad se.
s tertis fidei passib innitentes atq ascendentes.
collocat insempit̃̾no fastigio celestis atq angłice
dignitatis. ꝑ quẽ te obsecro ut rescribas michituos¬
q om̃s quos insinistensi uł ipponiensi habes. adꝯmumo
gremio etiã tuum patrẽ laudabilem et egregiũ
uirum abstegenitum ẽẽ cognoui. Quẽ ut debito
meritis eiꝰ a me offitio salutes peto: ce nos uisere
ñ graueris. Qd̃ etiam ꝓpt̾ rẽ tuã qmͣ hic habes
meliorẽ apud dm̃ fatiendam: ñ impudent̃ expoᷤ¬
co. Oĩ miscłia te circumplectatur: et ab omni ini¬

Expanded text:
m Christum et ab omni inani fastu omnino detumescens adsurm Christum et ab omni inani fastu omnino detumescens adsurge in illum, qui non uentose alleuat conuersos ad se, sed certis fidei pas- » sibus innitentes atque ascendentes conlocat in sempiterno fastigio caelestis atque angelicae dignitatis. per quem te obsecro, ut rescribas mihi tuosque omnes, quos in Sinitensi uel in Hipponiensi habes, ad cathogremio etiam patrem tuum, laudabilem et egregium uirum, abs te genitum esse cognoui. quem ut debito meritis eius a me officio salutes peto et nos uisere non graueris. quod etiam propter rem tuam, quam hic habes, meliorem apud deum faciendam non inpudenter exposco. dei misericordia te circumplectatur et ab omni ini
Abbreviated transcription (Latin):
rem. Ibi enim ẽ atianitate remota laudatio: ubi
eciã uituꝑatio ab offensione secura ẽ Herũptam̃
o fr̃ eximie et sinccrissima dilectione honorabił.
ñnunc docendus es s fortasse admonenduis: om¬
nem istam głam famamq ppłarem. ñ iuore uul¬
gi ẽ letabilem s in reb ipsis. Que etiam siuulgo
displiceant ꝓp̾o tam̃ fuigore ac porid̃e. ñ impiton
cõm̃datione p̃ciose sunt magisq miserandus ẽ qͥ
talia imꝓbat: qmͣ ille qui de talib imꝓbatur iudi¬
candus miser. Cum uero placent. et sibi debita lau¬
de ppłarit̃ quoq p̾dicantur. nec sic quidem ipse ma¬
iores melioresq fiuint alieno uiditio. qm̃ integrant᷑
intima u̾itate. &e soluis conscientie robore solidant᷑
unde magis homĩb recte existimantib qmͣei de
quo beneuulgus existimat. aliquid exeo felicitatis
accidit. Quecum optime noueris uir bone. intuere
ut cepisti fortissima cordis acie dnm̃ nr̃m iħm xp̃ox

Expanded text:
rem. ibi enim est a uanitate remota laudatio, ubi rem. ibi enim est a uanitate remota laudatio, ubi etiam uituperatio ab offensione secura est. uerum tamen, o frater eximie et sincerissima dilectione honorabilis, non nunc docendus es, sed fortasse admonendus tamen omnem istam gloriam famamque popularem non in ore uulgi esse laetabilem sed in rebus ipsis, quae, etiam si uulgo displiceant, proprio tamen fulgore ac pondere non inperitorum commendatione pretiosae sunt, magisque miserandus est, qui talia inprobat, quam ille, qui de talibus inprobatur, iudicandus miser. cum uero placent et sibi debita laude populariter quoque praedicantur, ne sic quidem ipsae maiores melioresque fiunt alieno iudicio, quoniam integrantur intima ueritate et solius conscientiae robore solidantur. unde magis hominibus recte existimantibus quam ei, de quo bene uulgus existimat, aliquid ex eo felicitatis accedit. Quae cum optime noueris, uir bone, intuere, ut coepisti. fortissima cordis acie dominum nostrum Iesu
Abbreviated transcription (Latin):
lym uenisses uidẽ non potuiꝰ credo ꝓpt̾e a faccũ
cẽ. ut animo tuo curis publicis expedito. potius
fruerer: quam ut illa salutatio me apud te ocio¬
so et te negotioso. neutri nr̃m qnͣtum satis eẽt de¬
sicłium temparit: Recolens quippe honestatem
abineunte etate indolis tue.habundant̃ idoneũ
pect᷑ tuum existimo. cui se xp̃c largissime infun.¬
dat. ut fructus ei afferas: et̃na et celesti gła qmͣ tẽ¬
porali et terreno p̃conio digniores: amultis enĩ
immo ꝓrsus abomnib quos uł ꝑcunctari us
ultro predicantes audire potui. castitatem uirtu¬
temq administrationis tue constant᷑ oĩno lau-¬
dantib atq p̃ferentib. et sine ullo scrupulo dis¬
sone uarieratis accepi: et eo quo certius ignorabãt
necessitudinẽ nrãm. & utrum te uł tentut᷑ nossẽ
penitꝰ nesciebant p̾dicatores tur: ne magis eos
aurib meis se dedisse. et uera de te spargere crede¬

Expanded text:
lim uenisses, uidere non potui, credo propterea factum lim uenisses, uidere non potui, credo propterea factum esse, ut animo tuo curis publicis expedito potius fruerer, quam ut illa salutatio me apud te otioso et te negotioso neutri nostrum, quantum satis esset, desiderium temperaret. recolens quippe honestatem atque probitatem ab ineunte aetate indolis tuae abundanter idoneum tuum pectus existimo, cui se Christus largissime infundat, ut fructus ei adferas aeterna et caelesti gloria quam temporali et terreno praeconio digniores. A multis enim, immo prorsus ab omnibus, quos uel percontari uel ultro etiam praedicantes audire potui, castitatem uirtutemque administrationis tuae constanter omnino laudantibus atque praeferentibus et sine ullo scrupulo dissonae uarietatis accepi et eo certius, quod ignorabant necessitudinem nostram et, utrum te uel tenuiter nossem, penitus nesciebant s praedicatores tui, ne magis eos auribus meis se dedisse quam uera de te spargere crede
Abbreviated transcription (Latin):
mitt̾e ñ facile recessuram. et ꝑuenturam desurcu¬
lo ad trabem. Audet quippe imprudent̃ etiam
crescere. cicuis qmͣ putatur: Non enim erubescit
intenebris: cum suꝑ eam sol occid̾it. Recolis certe
qͣ cura et quanta sollicitudine ista scpserim si
recolis. quid mecum nuꝑ initin̾e qͦdam locutꝰ
sis. frem seuerum et qͥ cũ eo sc̃ salutamꝰ. Etiã ipsis
fortasse scriberemᷤ: si ꝓ festinatione ꝑ latoris licer&.
pcto autem ut apuo eundem frẽm nr̃m uicto¬
rẽ. tui ago etiam apuo sanccccatẽ tuã grãs. quod
constantinã cũ ꝑgeret in dicauir petendo ad iu¬
ues ꝓpt̾ negotium qd̃ ipse norut: de quo gͣnissi¬
mum pondus ꝓ ea re multum dep̾cantis. necta¬
ri maioris patior: ꝓ ca lamam remeare ne gͣuet᷑.
Sic enĩꝑmisit michi. uale. Aug̾ ad donatũ. lxxxix.
ne honorabili fr̃i donato dugustinus
in domino salutẽ. Qd̃ te ad ministran¬
tem multum desid̾ans. etiã cum tybi¬

Expanded text:
mittere non facile recessuram, et peruenturam de surcumittere non facile recessuram, et peruenturam de surculo -ad trabem. audet quippe inpudenter etiam crescere citius, quam putatur. non enim erubescit in tenebris, cum super eam sol occiderit. recolis certe. qua cura et quanta sollicitudine ista scripserim, si recolis. quid mecum nuper in itinere quodam locutus sis. Fratrem Seuerum et qui cum eo sunt salutamus. etiam ipsis fortasse scriberemus, si per festinationem perlatoris liceret. peto autem, ut apud eundem fratrem nostrum Victorem, cui ago etiam apud tuam sanctitatem gratias, quod, Constantinam cum pergeret, indicauit, petendo adiuues, propter negotium, quod ipse nouit, de quo grauissimum pondus pro ea re multum deprecantis Nectarii maioris patior, per Calamam remeare ne grauetur; sic enim promisit mihi. uale. XXXIX. NE HONORABILI FRATRI DONATO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quod te administrantem multum desiderans, etiam cum Tibi
Abbreviated transcription (Latin):
nosse uolumus: Non de sunt scandala: s neq refu¬
gium. Non de sunt merores: s neq consolationes:
atq int̾ hec quam uigilandum sit ne cuiꝰ quam
odium cordis intima teneat: neq finat ut oremus
dm̃ incubiculo nr̃o clauso ostio. s adt̾isus dm̃ ip
autem: dum nuili irascenti ira sua udetur in¬
iusta: Ita enim inuet̾escens ira fit odium. dum
qͣsi iusti doloris admixta dulcedo. diutius eam
in uase cdetiner. donec totum a cescat: uasq cor¬
rumpat:. Qua ꝓpt̾ multo melius. nec iuste cuiꝙͣ
irascimur: qmͣ uelut iuste irascendo malicuiꝰ odi¬
uimnita et occulta facilitate delabamur. In reci¬
piendis enim hospitib ignotis. solemꝰ dicere
multo eẽ meliꝰ malum hominẽ ꝑpeti qmͣ for¬
sitan ꝑ ignorantiam excludi bonum: dum caue¬
mꝰ ne recipiatur malus. S in affectib animi con¬
tra ẽ: Nam incomꝑabilit̾ salubrius ẽ. ire etiam
iuste pulsanti ñ apꝑire penetrale cordis: qmͣ ad¬

Expanded text:
nosse uolumus. non desunt scandala sed neque refunosse uolumus. non desunt scandala sed neque refugium; non desunt maerores sed neque consolationes. atque inter haec quam uigilandum sit, ne cuiusquam odium cordis intima teneat neque sinat, ut oremus deum in cubili nostro clauso ostio, sed aduersus ipsum autem, dum nulli irascenti ira sua uidetur iniusta. ita enim inueterescens ira fit odium, dum quasi iusti doloris admixta dulcedo diutius eam in uase detinet, donec totum acescat uasque corrumpat. quapropter multo melius nec iuste cuiquam irascimur, quam uelut iuste irascendo in alicuius odium irae occulta facilitate delabimur. in recipiendis enim hospitibus ignotis solemus dicere multo esse melius malum hominem perpeti quam forsitan per ignorantiam excludi bonum, dum cauemus, ne recipiatur malus. sed in affectibus animi contra est. nam incomparabiliter salubrius est irae etiam iuste pulsanti non aperire penetrale cordis quam ad
Abbreviated transcription (Latin):
Scłm sp̃m qnͣtum dño placet atq ip̃e
iures p̾bere dignatur: recte sumꝰ. Cor¬
pore autem ego inlecto sum: nec ãbula¬
re enim nec stare nec sedere possum: ragadis uł
exocadis dolore ettumore. Sed etiã sic qm̃ id dño
placet. qͥd aliud dicendum ẽ insi quia recte sumꝰ᷑:
potĩ enĩ si id nolumus qd̾ ille uult. nosculpandi
sumꝰ: qmͣ ille non recte aliqͥd uł facere. uł sinere
existimandus ẽ: Nosti hec omnia. S qͥa michi es.
alt̃ ego. quid libentius tecum loquerer nisi quod
mecum loquor:. Comin̾damꝰ gͦ scĩs orationib tuis
dies & noctes nrãs. ut oretis ꝓ nob̾ ne dieb intemꝑ¬
aut̾ utamur ut noctes equo animo tolerems: ut
etiã si ambulemꝰ in medio umbre mortis nob̾cũ
dñs sit. ne timeamus mala. Qd̃ senex megalius
defu̾ctus sit. iam uos audisse quis dubitet: Erant
enim adepositione corporis eĩ cum hec striberẽ.
dies ferme iuginti quatuor. Utrũ iam uideris dis¬
ponchas enim successorem pͥmatꝰ eiꝰ si fieri potest

Expanded text:
 quantum domino placet atque ipse uires praebere dignatur, recte sumus; corpore autem ego in lecto sum; nec ambulare enim nec stare nec sedere possum rhagadis uel exochadis dolore et tumore. sed etiam sic, quoniam id domino placet, quid aliud dicendum est. nisi quia recte sumus? potius enim, si id nolumus, quod ille uult, nos culpandi sumus, quam ille non recte aliquid uel facere uel sinere existimandus est. nosti haec omnia; sed quia mihi ea alter ego, quid libentius tecum loquerer, nisi quod mecum loquor? commendamus ergo sanctis orationibus tuis et dies et noctes nostras, ut oretis pro nobis, ne diebus intemperanter utamur, ut noctes aequo animo toleremus, ut, etiam si ambulemus in medio umbrae-mortis, nobiscum sit dominus, ne timeamus mala. Quod senex Megalius defunctus sit. iam uos audisse quis dubitet? erant autem a depositione corporis eius, cum haec scriberem, dies ferme uiginti quattuor. utrum iam uideris, disponebas enim, successorem primatus eius, si fieri potest,
Abbreviated transcription (Latin):
que retinent regna tui tua sint. hec repete his inhia
ext̃ms ne contere tempus si tua nolueris quisqm alie¬
na dabit: Noneris ipse tuus missusq ꝑ exc̃a longe.
sensib heupprii pectoris exul ages. Solicitum satis
hec nato cetinisse parentem. oum tibi que michi-¬
met uł uolo uł metuo. hec tibi si recipis feret olim
pagina nitam. si renius cadem hec pagina testis erte.
det. sibi ꝑpetuo. Uiue p̃cor sed uiue deo. nam uiuere
mundo. mortis opus uia ẽ uiuere uita deo.

Expanded text:
quae retinent regna tui, tua sunt. haec repete, his inhia, quae retinent regna tui, tua sunt. haec repete, his inhia, externis ne contere tempus; si tua nolueris, quisquam aliena dabit? non eris ipse tuus missusque per extera longe sensibus heu! proprii pectoris exul ages. sollicitum satis haec nato cecinisse parentem, dum tibi, quae mihimet, uel uolo uel metuo. haec tibi, si recipis, feret olim pagina uitam; si rennuis, eadem haec pagina testis erit. det sibi perpetuo. uiue, precor, sed uiue deo; nam uiuere mundo mortis opus, uiua est uiuere uita deo.
Abbreviated transcription (Latin):
nunc inme geminatum: sume duos una cum pie¬
tate patres: Sꝑnimur: abstraheris maiore doiore
duobr audiiur: pignus dulce duob eris. In te leta
patrum sudauit cura duorum. Et tibi magnus. ho¬
nos letficasse duos. Sed me augustino cum copulo
non meritorum iacco patem solo compaid amore
tui. Nam quid ego affundã rorans tibi paupe riuo.
me p̾ter gemmo flumine ꝓlueris. fr̃ alipus ẽ. ati¬
gustinusq magister: sanguiis hic consors. hic sa¬
tor ingenii. Lanto fr̃e uales et preceptore licenti: et
dubitas pennis talib astra sequi. Quicquid agas nã
te nec sꝑet mundus amicum. non dab̾is t̃re debita
ap̃o anima. lu thalomos licet et celsos mediteris
honores: nunc olim domino restituere tuo: Credo
unum uincent iusti duo peccatorem. et tua frat̾ne.
uota p̃ces abigerit. gͦ redi qua uoce parens. qua san¬
guine frat̾. ambo sacer dotes te remeare. iubent. ad
tua te retrahunt namnunc aliena petes sis hec mage

Expanded text:
nunc in me geminatum, sume duos una cum pienunc in me geminatum, sume duos una cum pietate patres. spernimur, abstraheris maiore dolore duobus; audimur, pignus dulce duobus eris. in te laeta patrum sudauit cura duorum et tibi magnus honos laetificasse duos. sed me Augustino cum copulo, non meritorum iacto parem, solo comparo amore tui. nam quid ego adfundam rorans tibi paupere riuo? me praeter gemino flumine prolueris: frater Alypius est Augustinusque magister, sanguinis hic consors, hic sator ingenii. tanto fratre uales et praeceptore, Licenti, et dubitas pennis talibus astra sequi? quicquid agas — nam te nec speret mundus amicum —, non daberis terrae debita Christo anima. tu thalamos licet et celsos mediteris honores nunc, olim domino restituere tuo. credo unum uincent iusti duo peccatorem et tua fraternae uota preces abigent. ergo redi, qua uoce parens, qua sanguine frater, ambo sacerdotes, te remeare iubent. ad tua te retrahunt, nam nunc aliena petessis: haec mage,
Abbreviated transcription (Latin):
ceas: hos uocitas dnõs turna et cerince salutas. quos
ligni seruos conspicis et lapidis: Nomine diuino ar-¬
geritum uenerantur et aurũ religio ẽ quod amat mor¬
b auaritie. In p̃cor hos ut amet qui non amat au¬
gustinũ non colat et xp̃m. cui placet hos colere. Inde ait
ipse d̃s. dnĩs non posse duobi seruiri. qm̃ mens placet
una deo. una fides. d̃s̃ unus et unisus et patre. xp̃c.
haut duplex uni seruitus c̃ domino. Quanta et enĩ
celo ac terris distantia: tanta est cesaris et xp̃irebus
et imꝑiis. Tollere humo. sed nunc. dum sp̃c hos regit
artus mente polum penetra nilora carnis ob est
corporcis iam nunc morere accib et bona uite ce¬
lestis liquido p̃meditare ammo. Sp̃e est qmquam
tenearis corport sinunc mente pia uictor. cartus opꝰ
ꝑimas. hec tibi care puer fido compulsus amore
scͥpsi: siretipis suscipere deo. Crede augustinum tibi

Expanded text:
ceas? hos uocitas dominos curua et ceruice salutas, quos ceas? hos uocitas dominos curua et ceruice salutas, quos ligni seruos conspicis et lapidis? nomine diuino argentum uenerantur et aurum, religio est, quod amat morbus auaritiae. inprecor, hos ut amet, qui non amat Augustinum, non colat et Christum. cui placet hos colere. inde ait ipse deus dominis non posse duobus seruiri, quoniam mens placet una deo. una fides, deus unus et unicus e patre Christus, haud duplex uni seruitus est domino. quanta etenim caelo ac terris distantia. tanta est Caesaris et Christi rebus et imperiis. tollere humo, sed nunc, dum spiritus hos regit artus, mente polum penetra, nil mora carnis obest. corporeis iam nunc morere actibus et bona uitae caelestis liquido praemeditare animo. spiritus es, quamquam tenearis corpore, si nunc mente pia uictor carnis opus perimas. haec tibi, care puer. fido compulsus amore scripsi; si recipis, suscipiere deo. crede Augustinum tibi
Abbreviated transcription (Latin):
potes hoc dum liber agis. dum nulla recentant uincu-¬
la nulla thori cura nec altus honor. hec bona libertas
xp̃oseruire et in ipso omnib ẽe supra non dnĩs homi¬
nũ. non uitus seruit. non regib ille supbis: tantum
qͥ xp̃o se dederit domino. Nec tibinobilitas uideatur
libera. qmͣ nunc sublim̃. attonita conspicis urbe uehi
qmͣcernis tanta sibi libertate uideriut dedignetur flec¬
tere colla deo. Multis ille miser mortalib et quoq ser.¬
ius seruit. et ancillas ut dominetur emit. Norunt eu¬
nuchos. et magna palatia passi. et quisquis tomam
sponte miser patitur. Quanto sudoris p̾cio dampnoq
decoris constet ibi clamidis: hie honor offitii nec tamẽ
ip̃e potens qui celsior omnib tẽ emerit. ut nulli seaui-¬
at assequitur. cum bene se tota dñm iaccauerit urbe
scruit demoniis. si simulacra colit. Prodolor hos ꝓpt̃ re¬
moraris murbe licenti. et regnum xp̃i sꝑnis ut hispla¬

Expanded text:
potes hoc, dum liber agis, dum nulla retentant uincupotes hoc, dum liber agis, dum nulla retentant uincula, nulla tori cura nec altus honor. haec bona libertas Christo seruire et in ipso omnibus esse supra. non dominis hominum, non uitiis seruit, non regibus ille superbis, tantum qui Christo se dederit domino. nec tibi nobilitas uideatur libera, quam nunc sublimem attonita conspicis urbe uehi, quam cernis tanta sibi libertate uideri, ut dedignetur flectere colla deo. multis ille miser mortalibus et quoque seruis seruit et ancillas, ut dominentur, emit. norunt eunuchos et magna palatia passi et quisquis Romam sponte miser patitur, quanto sudoris pretio damnoque decoris constet ibi chlamydis, hic honor officii. nec tamen ipse potens, qui celsior omnibus esse emerit, ut nulli seruiat, adsequitur. cum bene se tota dominum iactauerit urbe, seruit daemoniis, si simulacra colit. pro dolor! hos propter remoraris in urbe, Licenti, et regnum Christi spernis, ut his pla
Abbreviated transcription (Latin):
fragilis discrimina iite aspitiens et habens pectore:
tutus eris: Hoc tam̃ et repetens it̃umq monebo ut
fugias dure lubrica militie. Blandum nom̃ honos.
mala seruitus exitus eger: quem nunc uelle uinat.
mox uoluisse piget: Scandere celsa ruuat tremor est
descendere celsis. si titubes. sumnia peĩ ab arcecades.
Nunc tibi falsa placent bona nunc rapit omnib au¬
ris. Ambitus et uitreo ftrt caua fama sinu. ast ubi te
magno dampnosus cuixerit estu. balteus et sterilis fre¬
gerit inde labor: serus et incassum spes accusabis ina-¬
nes: et modo que nettis rumꝑe uincla uoles. Tunc remi¬
i.sceris frustra patris augustim: contempsisse doiẽs
ueridicos monitus Quare si sapiens etsi pus es puen
audi: et cape u̾ba patrum consiliumq señ Quidretrahis
fera colla iugo mea sarcina lenis. su aueiugum. xp̃i est
uoxpia crede deo: et caput ad dc iugis. da mollib ora
capistris. dimissosq leui subde humeros oneri. Nunc

Expanded text:
fragilis discrimina uitae aspiciens et habens pectore fragilis discrimina uitae aspiciens et habens pectore tutus eris. hoc tamen et repetens iterumque iterumque mopebo, ut fugias durae lubrica militiae. blandum nomen honos, mala seruitus, exitus aeger, quem nunc uelle iuuat, mox uoluisse piget. scandere celsa iuuat, tremor est descendere celsis; si titubes, summa peius ab arce cades. nunc tibi falsa placent bona, nunc rapit omnibus auris ambitus et uitreo fert caua fama sinu. ast ubi te magno damnosus cinxerit aestu balteus et sterilis fregerit inde labor, serus et in cassum spes accusabis inanes et modo, quae nectis, rumpere uincla uoles. tunc reminisceris frustra patris Augustini contempsisse dolens ueridicos monitus. quare si sapiens et si pius es, puer, audi et cape uerba patrum consiliumque senum. quid retrahis fera colla iugo? mea sarcina lenis, suaue iugum, Christi est uox pia; crede deo et caput adde iugis, da mollibus ora capistris demissosque leui subde humeros oneri. nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tellexi. aquo studio ego eui quondam tui noti ab orrin.
Iraq michi ad tuam m̃tem sin aliqͦ exulcerassem
delmiendam remediũ lit̃as tuas recordatꝰ reppi: ut
te ad dñm armonie omĩ formis artificẽ modulami¬
ne carmins euocarẽ. Queso te ut anre audias. neq
causam salutis tue iũbis meis sꝑnas: sedpiam curam
et m̃tem pat̾nam. etiam in despitiendis sermonib li-¬
bent᷑ accipias quib insitum xp̃i nomͣ qd̃ est supra om.¬
ne nom̃ hanc deb̃iuenerationẽ facit. ut non possit acre-¬
dente contempni. Quare age rumpe moras et uincla
tenatia secli: nec metuas placidi. mitte iugum dm̃.
Plura quidem sed mira uagis p̃sentia rerum. m̃tib:
at sapiens non stupet ista animꝰ. Nuncte sollicitat
uariis male suada figaris: heu ualidos etiam uert̾e
roma potens: scil tibinate p̃cor. semꝑ pat̾ augustinꝰ
occurs cunctas urbis ad in lecebras. Illum tanta int̾

Expanded text:
tellexi. a quo studio ego aeui quondam tui non abhorrui. tellexi. a quo studio ego aeui quondam tui non abhorrui. itaque mihi ad tuam mentem, si in aliquo exulcerassem, deleniendam remedium litteras tuas recordatus repperi, ut te ad dominum harmoniae omniformis artificem modulamine carminis euocarem. quaeso te, ut aure audias neque causam salutis tuae in uerbis meis spernas, sed piam curam et mentem paternam etiam in despiciendis sermonibus libenter accipias, quibus insitum Christi nomen, quod est super omne nomen, hanc deberi uenerationem facit, ut non possit a credente contemni. Quare age rumpe moras et uincla tenacia saecli nec metuas placidi mite iugum domini. pulchra quidem sed mira uagis praesentia rerum mentibus, at sapiens non stupet ista animus. nunc te sollicitat uariis malesuada figuris heu! ualidos etiam uertere Roma potens. sed tibi, nate, precor, semper pater Augustinus occurset cunctas urbis ad inlecebras. illum tanta inter
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hoc monitis et hortatui. Modico enim sermone et
labore te arbitrormilicenti ad xp̃m posse incitari. iam
apueris adstudia ueritatis et sapientie qd̾ utrumq
gnstin sp̃u et orc flãmatum. Quisi parum apud te ꝓ
te ualuit. quid ego tanto int̃ uallo posterior. et oĩum
illiꝰ oꝑum pauꝑ effitiam: sed quia et illius facul
tatis potentia. et tun ingenu humanitate confisus.
pleniora atq maiora inte sꝑo elaborataqinͣ elaboran¬
da. ausus sum hiscere duplici gratia ut et illi uiro de¬
uita et caritate comꝑarer insoslicitudine tui. et inter eos
qui salutem tuam diligunt uł contestato numeraret af¬
fectu. Nam affect̾ in tu ꝑfectione palmã augustino po-¬
tissimum destinatam scio. Uereor fili ne aures tuas as¬
pitate temetarn sermonis offenderim: et ꝑ aures ani¬
mo etiam tuo tedn mei uulnꝰ intulerim. Sed inm̾tẽ
uenit epłatua. qua te musicis familiarem modis in¬

Expanded text:
 hoc monitis et hortatui. modico enim sermone et  hoc monitis et hortatui. modico enim sermone et labore te arbitror, mi Licenti, ad Christum posse incitari, iam a pueris ad studia ueritatis et sapientiae, quod utrumgustini spiritu et ore flammatum. qui si parum apud te pro te ualuit, quid ego tanto interuallo posterior et omnium illius opum pauper efficiam? sed quia et illius factatis potentia et tui ingenii humanitate confisus pleniora atque maiora in te spero elaborata quam elaboranda, ausus sum hiscere duplici gratia. ut et illi uiro debita caritate compararer in sollicitudine tui et inter eos, qui salutem tuam diligunt, uel contestato numerarer affectu. nam effectus in tui perfectione palmam Augustino potissimum destinatam scio. uereor, fili, ne aures tuas asperitate temerarii sermonis offenderim et per aures animo etiam tuo taedii mei uulnus intulerim. sed in mentem uenit epistulae tuae. qua te musicis familiarem modis in
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ te adultum etate corporta inspiritalib ad huc cu¬
nabulis uagientem indet ad huc infantem ũbo dĩ. uix¬
dum inxp̃o pͥmis passib et uestigio titubante. repen¬
tẽ: si tamen augustim doccrina tamqm munꝰ matͥs
et ulna nutricis instabiiem regat par uulum: Quẽ
si audias et sequaris ut rursum te ser mone salo¬
monis allitiam fili coronam accipies gr̃arum tuo
uertici: et tunc uere eris ille non phantaᷤ mate somni¬
atꝰ sed ab ipsa ueritate formatus consul et pontifex. ua¬
cuas imagines falsioꝑis implente xp̃o solidis suc oꝑatio¬
nis effectib. Uere enimpontifex et uere consul licentius
erit si augustim uestiguis ꝓpheticis et apłicis disciplinis
uit sacrato beatus heliseus helie. uit illustri apło timo¬
theus ad olescens ad hereas. in diuulso ꝑitinera du¬
na comitatu ut sacerdotium corde ꝑ fecto discasme¬
reri: et popłis adsalutem mnagistro ore consulere: Sat¬

Expanded text:
quoniam te adultum aetate corporea in spiritalibus adhuc cuquoniam te adultum aetate corporea in spiritalibus adhuc cunabulis uagientem uidet, adhuc infantem uerbo dei, uixdum in Christo primis passibus et uestigio titubante repentem, si tamen Augustini doctrina tamquam manus matris et ulna nutricis instabilem regat paruulum. quem si audias et sequaris, ut rursum te sermone Salomonis adliciam, fili, coronam accipies gratiarum tuo uertici. et tunc uere eris ille non phantasmate somniatus, sed ab ipsa ueritate formatus consul et pontifex uacuas imagines falsi operis inplente Christo solidis suae operationis effectibus. uere enim pontifex et uere consul Licentius erit, si Augustini uestigiis, propheticis et apostolicis disciplinis, ut sacrato beatus Elisaeus Eliae, ut inlustri apostolo Timotheus adolescens, adhaereas indiuulso per itinera diuina comitatu, ut et sacerdotium corde perfecto discas mereri et populis ad salutem magistro ore consulere. Sat
Abbreviated transcription (Latin):
nis incuius ꝓcinctu cotidie ad frugalitatis annonã
militamus. panes quinq tibi pariter et filio nr̃o licentio
misimus: Non enim potiumꝰ ab enedictione se cernere:
quẽ cupimꝰ eadem gr̃a nobis. penitus annectere:. Pau¬
cis tam̃ et ad ipsum loquamur: ne neget sibi scͥptum
qd̃ de setibi scriptum ẽ. aeschino enim dicit᷑. qd̃ audit mi¬
tio: Sed quid de aliemis loquar: cum de ꝓpͥocuncta pos¬
fimꝰ. et aliena loqui non soleat eẽ. sai capitis: Qd̃ dei
gratia sano et saluo sumus: quib caput xp̃c est: In co¬
lum̃ te etate qmͣ plurima cebeatum semꝑ cum tota do¬
patris tuu. adẽ. fidem augustimi: et noli repellere consi¬
lia matris tue quod eq notnen inte augustim pietas iu¬
re sibi uendicat qui te tantillum sinu gestauit suo et a
paruulis pͥmolate sapientie secularis inbutum. minc
etiã spirialib lactare et enutrire domino gestit uberibꝰ

Expanded text:
nis, in cuius procinctu cotidie ad frugalitatis annonam nis, in cuius procinctu cotidie ad frugalitatis annonam militamus, panes quinque tibi pariter et filio nostro Licentio misimus; non enim potuimus a benedictione secernere quem cupimus eadem nobis gratia penitus annectere. paucis tamen et ad ipsum loquamur, ne neget sibi scriptum quod de se tibi scriptum est; Aeschino enim dicitur quod audit Micio. sed quid alienis loquar, cum de proprio cuncta possimus et aliena loqui non soleat esse sani capitis, quo dei gratia sano et saluo sumus quibus caput Christus est? incolumem te aetate quam plurima et beatum semper cum tota dopatris tui id est fidem Augustini et noli repellere consilia matris tuae, quod aeque nomen in te Augustini pietas iure sibi uindicat, qui te tantillum sinu gestauit suo et a paruulis primo lacte sapientiae saecularis inbutum nunc etiam spiritalibus lactare et enutrire domino gestit uberibus,
Abbreviated transcription (Latin):
cornu in domo dauid pueri sui et nunc exaltaint coenu
spondet. hoc ẽ donatistarum manicheoꝵq confrĩgat.
Utinam hec nunc domini tuba qua ꝑ aug̃tinũ into¬
nat filii nr̃ilicentii pulset auditus: sedut illa audiat
aure qua xp̃c in greditur: dequa non capit dei sem̃ imi¬
inicus. Tunc uere sibi summ᷑ xp̃i pontifex augustinus
uidebitur: quia tunc se ex exauditum sentict ab excel-¬
so. siquẽ tibi dignum genuit inlitũs. et hunc sibi dig¬
ne filium pariat inxp̃o. Nam et nunc uelum credas.
slagrantissima de ipso nobis sollicitudinc scͥpsit. C redi-¬
mus in onmpotentem xp̃m. qd̃ ad olescentis nr̃i uotis
carnalib spiritalia augustim uota pteualeant: uince¬
tur. uł muitus: michi iĩcetur crede. piissimi parentis
fide. ne mala uictoria uincat. si maluerit inꝑnitiem suã.
unicere: qmͣ ꝓsalute suꝑ ari. Ncuacuum frat̾ne huima¬
nitatis osfitium inderet᷑. debucillato ⁊p̃iane expedicio¬

Expanded text:
cornu in domo Dauid pueri sui et nunc exaltauit cornu cornu in domo Dauid pueri sui et nunc exaltauit cornu spondet, hoc est Donatistarum Manichaeorumque confringat. Vtinam haec nunc domini tuba, qua per Augustinum intonat, filii nostri Licentii pulset auditus, sed ut illa audiat aure, qua Christus ingreditur, de qua non rapit dei semen inimicus! tunc uere sibi summus Christi pontifex Augustinus uidebitur, quia tunc se et exauditum sentiet ab excelso, si quem tibi dignum genuit in litteris hunc et sibi digne filium pariat in Christo. nam et nunc, uelim credas, flagrantissima de ipso nobis sollicitudine scripsit. credimus in omnipotente Christo, quod adolescentis nostri uotis carnalibus spiritalia Augustini uota praeualeant. uincetur uel inuitus, mihi crede, uincetur piissimi parentis fide, ne mala uictoria uincat, si maluerit in perniciem suam uincere quam pro salute superari. ne uacuum fraternae humanitatis officium uideretur, de buccellato Christianae expeditio