comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mun inqua puet᷑ iadehat. st ycdicans outisis s
ea quȩ ad salutem pͤpłi ꝑtinebant. conu̾sus adfere¬
& stasanus. Et confestim surtexit puer egiptiꝰ. et redli¬
dit illum dnõ suo. Tuncoms qui ad erant incredulicre
diderunt dõ. & baptitati sunt ab apło scõ.
Iuct quidam sostratꝰ nomine xpĩanus: uenit secretiꝰ
adbeatum andicã dicens. Mater mea concupuut for
speciei meȩ et iugicer me insectatut ut cũ miscear ei.
Quod ego in fandum exetians. tefugiat illi felle cõmota
adiit ꝓconsulem: ut crimen suum ꝓiciat in me. Et
itio quia cũ accusatꝰ fuero. nicħ ad hȩc tespondebo. Satiꝰ
aum ducouitã ad mittere: quã matris de tegere crim̃.
Nunc aut̃ tͥ hȩc confittor ut dignetis ꝓmc dnm̃ cioiare.
ne in nocens catram p̾senti uita. Hȩc eo dicente: uene¬
tunt ministri ꝓconsulis accersientes cum. Beatusũ
aũt instant accusabat cum: dicens. Hic dnẽ ꝓconsul
oblitꝰ mat̾nȩ pietatis affectum stuptose in me conuet¬

Expanded text:
mum in qua puer iacebat, et praedicans diutissime ea quae ad salutem populi pertinebant, conversus ad fere, surge et sta sanus'. Et confestim surrexit puer Aegyptius, et reddidit illum domino suo. Tunc omnes qui erant increduli crediderunt Deo et baptizati sont ab apostolo sancto. 4. Puer quidam Sostratus nomine christianus venit secretius ad beatum Andream, dicens: 'Mater mea concupivit formam speciei meae et iugiter me insectatur, ut commisceam ei. Quod ego infandum execrans refugi. At illa, felle commota, adiit proconsulem, ut crimen suum proiciat in me. Et scio, cum accusatus fuero, quia nihil ad haec respondebo; satius enim duco vitam amittere quam matris detegere crimen. Nunc autem tibi haec confiteor, ut digneris pro me Dominum exorare, ne innocens caream praesenti vita'. Haec eo dicente, venerunt ministri proconsulis arcersientes eum. Beatus veautem instanter accusabat eum, dicens: 'Hic, domine proconsul, oblitus maternae pietatis affectum, stuprose in me conver
Abbreviated transcription (Latin):
ama płosout tiioli nolit scluci nolat oape h
iuuenes quib potest fructꝰ appaie uisticie. s magis peni¬
ten am agite. quia deliquistiᷤᷤ omiã indnm̃. ut prinos
sangitine uelletis conuigio copulate. Honnos nuptias
coloquente. cõmoti parentes eoꝵ dixert̃. Oramuste dnẽ
ut de p̃cctis ꝓnob̃ dnm dm̃ tuũ. quia nescientes fecimꝰ
hoc delictũ. Adolescentes aut̃ uidentes uultũ apli splen¬

Expanded text:
 filioli, nolite seduci, nolite decipere hos iuvenes, quibus potest fructus apparere iustitiae; sed magis paenitentiam agite, quia deliquistis in Dominum, ut proximos sanguine velletis coniugio copulare. Non nos nuptias eo loquente, commoti parentes eorum, dixerunt: 'Oramus, domine, ut depraeceris pro nobis Deum tuum, quia nescientes fecimus hoc delictum'. Adolescentes autem videntes vultum apostoli splen
Abbreviated transcription (Latin):
meum iħm xp̃m ut ignis iste non clñetur inme quatnꝰ
tͥ insultent fidlentes in xp̃o. Et icdo petuu inducias
martirii mei. ut credentib timorem tollerem passio¬
nis: & non creclentib uocem exultacionis offerim Titnc
angusti antẽ eum nonferentes amiciciꝰ iuriam:
gladium meiꝰ iuscerib mergi feccrunt. ftum ꝑcus¬
sa quamdui uoluit oiauit: quã diuuoluit allocu¬
deiectum: et maximiaintm hodie mortium. Et
sicut habet cathenensiutm ciuitas interuciientẽ pro
se sororem meam agathem. ita me sciatis isticuutati
datam adnõ: siuoluntatẽ dm facientes sulceperitis
fidem. hȩc loquente famula dĩ lucia. ut diximus
uiscerib glaclio pate factis: aute ocłos cꝰ fitto uiuctꝰ
cducebatur pascasuis. Cucurrerunt enim relationes
adurbem romam: ab omni seuatu romano auditus
accepit sentenciam capitalem. Dĩ aũt martir lucia
uugo sacratissima deloco inquo ꝑcussa ẽ penitus

Expanded text:
istum ut ignes iste non dominetur in me| quatenus tibi. Insultent fidentes in christo . et ideo petiui| inducias martyrii mei ut credentibus . timorem tollerem| passionis et non credentibus uocem exultacionis adfer| rem. Tunc angustiantem eum . non ferentis amici eius in| iniuriam gladium in eius uisceribus mergi fecerunt .| etiam percussa . quamdiu uoluit orauit quam| diu uoluit adlocudeiecto . et maximino hodie| mortuo et sicut habit catensium ciuetas interuenien| tem pro se sororem meam Agathen. Ita me sciatis isti| us ciuitati datam a domino si uoluntatem domini facientis| susciperitis fidem. Haec loquentem famula dei lucia ut| diximus uisceribus gladio patefactis . ante oculos| eius ferro uinctus ducibatur pascasius . cucurrirant| enim relationis ad urbem romam . ab omni| senatu romano auditus . accipit sententiam capita| lem dei autem martyr. Lucia uirgo sacratissima. de loco in quo percussa est . paenitus
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ Cessabunt uerba: cum fucrit ꝑuentum aduerbaera:
Lucia dix̃. Ucrba dĩ : cessare nonpotetunt. Pascasius dixit.
Tugͦ ds esꝰ lucia dix̃. Ancilla dĩsum: et icło dyxi uerbacłĩ.

Expanded text:
dixit . cessabunt uerba cum| fuerit praeuentum ad uerbera. dixit . cessabunt uerba cum| fuerit praeuentum ad uerbera. Lucia dixit Verba| dei cessare non poterunt. Pascasius dixit . tu ergo| deus es. Lucia dixit ancilla dei sum . et ideo dixi uer|
Abbreviated transcription (Latin):
tendo. Tu pͥncipes tuncs: go cdm̃ timco. Tu illos of¬
fendere nonius: cgo dm̃ trinco offendere.Tu
illis placcie desideras.: ego ut soli xp̃o placcam concũ¬
pilco. Tu uͦ fac quod tͥ scs utile.: et go hoc agam quod
mͥ utile recognosco. Pascasus dix̃. Pattimoniũ tium
cũ corruptorib tius extupasti. et icło quasi meteltix
loqueris. Lucia dix̃. Latrimoniũ mneum tuto loco
consticu. cortuptores ne mentis incȩ nei ior poris
rati ałiquando susceprłascasius dix̃. Qui sunt corrup¬
tores mentis et corpous: lucia dix̃. Cortuptores mentis
colloquia mala. Suacletis entm animas hominũ mere¬
tricari ut dimittant uirutm suũ idest creatorem suum:
ꝙ sequant᷑ diabolutm tuidolis uanis. et manib simula¬
cris. Corruptores uͭ corporis sutnt. hi qui temporalem de
lectationem p̃ponunt delectationib sempiterins: et la¬
bentem leticiam ꝑpetuis gaudiis ante ponunt. Lascaltꝰ

Expanded text:
tendo| tu princepis timis . ego deo timeo . tu illos oftendo| tu princepis timis . ego deo timeo . tu illos offendere non| uis. Ego deum offendere caueo. tu illis placire desideras .| Ego ut christo soli placiam concupisco . tu ergo fac quod| tibi scis utile. Et ego hoc ago quod mihi utile recog| nosco. Pascasius dixit patrimonium tuum cum cor| ruptoribus tuis . stirpasti . et ideo quasi meretrix lo| queris. Lucia dixit . patrimonium meum tuto loco| constitui corruptores autem nec mentis mei nec| corporis mei aliquando suscipi. Pascasius dixit| qui sunt corruptoris mentis et corporis. Lucia dixit| corruptoris mentis m animas hominum meretricare . ut de| mittant ueros suos. Id est creatorem suum . et sequan| tur diabolum in idolis uanis . et inanibus simulacris| Corruptoris uero corporis sunt . hii qui temporalem de| lectationem praeponunt delectationibus sempiter| nis et labentem laeticiam perpetuis . gaudiis ante| ponunt. Pascasius
Abbreviated transcription (Latin):
nutrix cauta confinxtt. Sponsa tua inuenit possessionẽ
inuenalib que mille amplius solidos pitstit hanc
uituo nomine cupiens comꝑare: uidetut aliquanta
distrahert. Credit stultus catuale intitimoniũ. et ani¬
mũ ab indagatione ituocans: ctiam ipse cepit auctor
ct uendentium: At uͭ uniucria pene disttacta dicdicit
sulatis. diccni sponsam suam xp̃ianissimã contra
leges uiuere augustorũ. Quã pascasius crp̃icns. epit
ad sactificia dcmonũ inuitaie. Cinbrata lucia att. Sa¬
crificium unum. et immaculatũ apud dm̃ et patit᷑
hoc ẽ usitare uiduas et orphanos inttibulatione
eoꝵ. Ego ꝑistos tirs annos uichil aliud egi iisi sacri¬
ficaui deoitiuo. Iam qi ncħ suꝑ est quod sacrilicm:
me ipsam offero in sactificiũ deo hostiam uuam.¬
Qd libi ipsi placet. dchostia sua faciat. Pacalius cdix. Ista
Lucia dix̃. Tupͥncipum lages attendis: egoꝰ &li legis at¬

Expanded text:
nu| trex cauta confin\c/xit sponsa tua inuenit possessionem| nu| trex cauta confin\c/xit sponsa tua inuenit possessionem| in uenalibus . quę mille et amplius solidus praestet| Hanc in tuo nomine cupiens conparare . uidetur aliquan| ta distrahere credit stultus carnale mercimonium . et| animum ab indignatione reuocans . etiam ipsi coepit| auctor esse uendentium ad ubi uniuersa paene distra| cta didicit solaris dicens . sponsam suam christia| nissimam . contra legis uiuere. Augustorum quam| pascasius corripiens . coepit ad sacrificia demonum| inuitare. Cui beata lucia. Ait sacrificium unum| et inmaculatum apud patrem hoc est uisitare uidu| as et orfanos in tribulatione eorum. Ergo per istos tres | annus . nihil aliut igi nisi sacrificaui deo uiuo . iam quia| nihil superest quod sacrifice me ipsam offero in sacri| ficium deo . hostiam uiuentem quod ipsi placit de hostia| sua faciet. Pascasius . dixit Ista Lucia di| xit. Tu principum legis adtendis. Ego dei legis ad
Abbreviated transcription (Latin):
posteritate fructũ mortalitatis inquitere. s omnia
que mͦ eunti adcortuptionis met auctorẽ hominẽ
mortitũ eras cdatura. dam eunti ad integittatis
Omnia que sunt patris tui defuncti ante nouem an¬
nos. incontaminata custodiens: ampliaui potius quã
minui. in patrimonio. Aleau̾ omna que sunt uelee
possunt: ipsa meluis nosti. Tege oculos mens: et que¬
cumq tͥ placuerĩt. de istis facultatib facito. Lucia dix̃.
A ucli consilium meũ. Nonsatis dõ carusc̃. qui illi hoc
dat quod secum ferie non potest. S sit̾ iis gratum ẽe
diñ. hoc illi da quo poteras tuuti. Morieus enĩ incħ
potes uti. st quod das. icde das: quia tecum ferre non
preuales. Uiuiens gͦ et salutem tui corporis habtus da
deras. uel etiam cogitabas. xp̃o incipe tradere. Igitur
distractio. et cotidie necessitatib pauperũ expendebant᷑
Ititerea dum distiahuntur p̃clia et gemine uenduntur.

Expanded text:
posterita| te fructum mortalitatis inquirere  sed omnia posterita| te fructum mortalitatis inquirere  sed omnia quae| mihi eunti ad corruptionis meae. Auctorem hominem| moriturum eris datura. Da mihi eunti ad integritatis|omnia quae sunt patris tui defuncti . ante nouem| annos incontamenanter custodiens . ampliaui potius| quam minui in patrimonium . mea uiro omnia quae| sunt uel esse possunt ipsa+ melius nosti . tegi oculos me| us . et quaecumque tibi placuerint de ipsis facultatibus| facito. Lucia dixit. Audi mater consilium meum | Non satis deo carus est qui illi hoc dat quod secum ferre| non potest. Sed si tibi uis gratum esse deum hoc illi| da quod poteras tu uti . moriens enim nihil potest| uti. Et quod das . ideo das . quia tecum ferre non prae| uales . uiuens ergo et salutem tui corporis tenens . dderas uel etiam cogitabas . christo incipe tradire. | Igitur districtio et cotidiae necessita| tibus pauperum pondebatur Interea dum distrahun| tur praedia et gemmae uenduntur .
Abbreviated transcription (Latin):
crede agathem passam pro xͥ nomine hoc metiusse ut
iemꝑ inpresenti habcat cũ pio cuiꝰ nomine passa ẽ con¬
tinge sepulchtum eiꝰ ciedens et libabetis. Igitur pac¬
tis ommib cum ppłs abscessisset. ꝓstrauerunt se ante
sepulchrum sc̃ȩ iirginis mat᷑ et filia: et ceperunt la¬
ctimis flagitare suffragium.: Interea dũ orationis pio¬
liłas tencditiu. somnum lucia uigo arripuit. Et ui¬
det inisorin o beatã agathem in meclio angł̃oꝵ gr̃mis
oriatam stantẽ. et dicentẽ. Soror mea lucia uitgo deo
deuota. quid adine petis qđ tupotis prtstare conti
tuio: Ham et matri tuȩ fides tua subueruct. ei are
saluataẽ. Et sicut ꝑme cathencnstum ciuitas sublima
bocundũ xp̃õ uitua iurginitate habitaculum ppasti.
Ethis aucditis exꝑgefacta: luriexit tiemenis. et au ma¬
trisue. Alater mea:etce salua facta es. Per ipsam te
depittor quȩ te saluatnit sius orationib ne tum̾ ali¬
quanddo sponsum nomtnes. na ueł de corpous ma

Expanded text:
mine hoc meruisse . ut sem| per in praesenti habiat eum pro cuius nomini passa est| Continge ergo sepulchrum eius credens et liberaueris .| Igitur cum peractis omnibus . populus abscessissit . pros| trauerunt se ante sepulchrum . sanctae uirginis . mater| et filia . et coeperunt lacrimis flagitare suffragium| interea dum orationis prolexitas tenditur . somnum| Lucia uirgo arripuit. Et uidens in somnio beatam| Agathen in medio. Angelorum gemmis ornatam stan| tem . et dicentem soror mea lucia uirgo dei deuota .| quid a\d/ me petis . quod tu poteris praestare con| tinuo. Nam et matri tuae. Fides tua subueniet et| ecce saluata est. Et sicut per me catenenensium ciui| tas sublimiucundum christo in tua uirgini| tate habitaculum praeparasti. Et his auditis| expergefacta surrexit tremens . +ait matre suae| Mater mea ecce salua facta es . per ipsam te depraecor| que te saluauit suis oracionibus. Ne tu mihi aliquan| do sponsum nomines. Ne tu uellis de corporis mei
Abbreviated transcription (Latin):
posita redeamus. Cũ gͥ sc̃s uitalis cogeretur aꝑscquentib
ube suscipi spm̃ meum: quia iam desidero ut accipiã
coronam. quã angłs tuus Sc̃s mͥostendit. Et cõpleta ora¬
rib ut abipsis etiam uumicis diligeretur: idõ differe¬
bant eiꝰ passionem. S hȩc ꝑsecutorum honorificcntia om̃i
erat inhumanitate acerbior: quȩ inuidebat intĩm. De¬
niq uͥnon. ad quieuit ꝑsecutorib sc̃s agricola ctucifgꝰ
ẽ ut aduertamꝰ illas blandicias eoꝵ ñ sedulitatis fuisse.

Expanded text:
tera. 4. Cumque sanctus Vitalis cogeretur a persequentibus jube suscipi spiritum meum; quia jam desidero ut accipiam coronam, quam angelus tuus sanctus mihi ostendit. Et completa oraribus, ut ab ipsis etiam inimicis diligeretur. Ideoque differebant ejus passionem. Sed haec persecutorum honorificentia omni erat immanitate acerbior, quae invidebat martyrium. Denique ubi non acquievit sanctus Agricola, crucifixus est; ut advertamus illas blanditias eorum non sedulitatis fuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
cumomnib et dix̃. In nomine patris et filii et sp̃s
scĩ: inisto loco ꝑcutite. S cum om̃s ꝑgirum rastris ef¬
foderent. & ipsum locum inquo agnus stabat. ñ con¬
tingerent: accepto breui sarculo sc̃s clemens leui ictu
locum sub pede agni ꝑcutiens. fontem affluentib
uenis exundantem aꝑuit. qui suo impetu euomẽs¬
aquas fluuium pate fecit. Tunc uniuersis gauden¬
tib beatus clemens responsoriũ dix̃. fluminis im¬
petus: letificat ciutatem dĩ Ad istam aut̃ famam
confluxerunt om̃s ꝓuintiȩ. et uenientes uniuersi
ut indie una quingenti et eo amplius baptitati

Expanded text:
cum, et dixit: In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, in isto loco percutite. Sed cum omnes per gyrum rastris effoderent, et non ipsum locum, in quo agnus stabat contingerent, accepto brevi surculo S. Clemens levi ictu locum sub pede agni percutiens, fontem affluentibus venis ornatum aperuit. Qui subito impetu evomens fluvium fecit. Tunc universis gaudentibus beatus Clemens responsorium dixit: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei; ad istam autem famam confluxit omnis provincia; et venientes universi ut in die una quingentae animae seu amplius baptizati
Abbreviated transcription (Latin):
rugitũ cu tũdedit quertũ magnã quȩ ꝓpͥnquaerat: ce
obligans se cuta eã. euom̃sq tiuum ueneni cũ sanguine
paruulus quẽ serpens ꝑculerat mortuus decubabat.¬
uos fieri misit me huc: ut ciecdatis in eũ. Nunc aũt
abeuntes iudete mortuũ intfectorẽ filii ut̃i atillidixit̃¬

Expanded text:
rugitum, circumdedit quercum magnam, quae propinquarugitum, circumdedit quercum magnam, quae propinquaobligavit, evomensque rivum veneni cum sanguine parvulus, quem serpens perculerat, mortuus decubabat vult vos salvos fieri, misit me huc, ut credatis in eum. Nunc autem abeuntes, videte mortuum interfectorem filii vestri'. At illi dix
Abbreviated transcription (Latin):
orauit. apphensaq manu suffocati suscitauit cũ. Hec
uidentes ppłi magnificaueit̃ dm̃. & uoluert̃ uirinũ
int̾ficere .s. ꝑmissi ñ sunt ab apło. Uirimus aut̃ con¬
fusus. discessit in p̃toriũm suum.
il ita gestis. adolescens quicda qͥetat iã cũ apło indicauit
matti suȩ quȩ acta ciant. & accet suut eã ut uenuit ad
occitr sum suĩ apłi. Qus accedens ꝓcidit adpedes eiꝰ. ce
quetebat ut auditt u̾bumli. Cui cũ satis factũ fuiss
de pcãtione. rogauit ut accederet. adagrũ eiꝰ inqͦ ser pens
mue magnitudinis eiat. qui totam regionem illam
de uastabat. Appro pͥnquante aut̃ apło: sibilos magnos
emittens cũ rugitu. erecto capite. uenit ei obuã. Pĩit
longitudo ciꝰ qnquaginta cubitoꝵ: ut om̃s qͥ aderant
metu titręnt᷑ et c̾rȩ decuburent. Ec̃ scs̃ dĩ.ait adeũ. Ab deta¬
a lub de te famuł di ac morcit. Et statĩ sctpens emitters grauẽ

Expanded text:
oravit, adpraehensaque manu suffocati, suscitavit eum. Haec oravit, adpraehensaque manu suffocati, suscitavit eum. Haec videntes populi, magnificaverunt Deum et voluerunt Virinum interficere, sed permissi non sunt ab apostolo. Virinus autem confusus discessit in praetorium suam. 19. His ita gestis, adolescens quidam, qui erat iam cum apostolo, indicavit matri suae quae acta erant et arcessivit eam, ut veniret acidit ad pedes eius et quaerebat, ut audiret verbum Dei. Cui cum satisfactum fuisset depraecatione., rogavit, ut accederet ad agrum eius, in quo serpens mirae magnitudinis erat, qui totam regionem illam devastabat. Adpropinquante autem apostolo, sibila magna emittens , erecto capite, venit in obviam. Erat enim longitudo eius quinquaginta cubitorum, ut omnes qui aderant metu terrerentur et terrae decubarent. Tunc sanctus Dei ait ad eum: 'Abde caumani, et subde te famulis Dei ac morire'. Et statim serpens emittens gravem
Abbreviated transcription (Latin):
ponlib reressit adptorũ. Et facto manc intiomisit
teras instaidium. &e uissit trahi et pict. beatum apł̃m
in stadio. Quẽ apphensum: i tahebant ꝑcapillos inpel¬
lentes fustib Prdiectumq in arena. dimisert̃ aprũ
ginta militib ad ductꝰ & aduob uenatorib impulsꝰ
andiram ñ attigit. s uenatores discepsit infrusta: &
apłm unstadio. Deniq ꝓconsul feruens ua: iussit par¬
dum ferocissimũ dimitti. Qui dimissus. reliqͥt p̃płm.
ceascendens ad sedem ꝓconsulis acripuit filium eiꝰ.
& suffocauit cũ Tantaq insania ꝓconsulem obtinue¬
tat ut nicħ dehis aliquit doleret. ac diceret Tunibeat᷑
apłs conu̾sus ad p̃płm. dix. Cognoscite nunc quia
uerũ dm̃ colitis. cuiꝰ urtute bestiȩ suꝑate sumt. quẽ
nuc̃ uirinꝰ ꝓconsul ignorat. S go ut facilius cuedatis.
etiam filiur̃ illiꝰ in nomine xpĩ quẽ p̃dico iuscitabo ut
confundat᷑ stultissimꝰ pat̾ eiꝰ. Et ꝓstiatꝰ tetix. diutissime

Expanded text:
l, recessit ad praetorium, et facto mane intromisit feras in Stadium et iussit trahi et proici beatum apostolum in stadio. Quo adpraehenso, trahebant per capillos, inpellentes fustibus, proiectumque in harena dimiserunt aprum ginta militibus adductus et a duobus venatoribus inpulsus, Andream non attigit, sed venatores discerpsit in frustra, et m apostolum in stadio. Denique proconsul fervens ira iussit leopardum ferocissimum dimitti; qui dimissus reliquid populum, et ascendens ad sedem proconsulis, arripuit filium eius et suffocavit eum. Tantaque insania consulem obtinuerat, ut nihil de his aliquid aut doleret aut diceret. Tunc beatus apostolus conversus ad populum, dixit: 'Cognoscite nunc, quia verum Deum colitis, cuius virtute bestiae superatae sunt, quem nunc Virinus proconsul ignorat. Sed ego, ut facilius credatis, etiam filium illius in nomine Christi, quem praedico, suscitabo, ut confundatur stultissimus pater eius'. Et prostratus terrae·, diutissime
Abbreviated transcription (Latin):
temporis xp̃ianis ipsisq ꝓpt̾ furorem gentilium
scĩ uri corpꝰ humate inetuentib due tantum mulier¬
culȩ serus infirmitatem fidĩ uirtute uincentes &e
iuris omnib fortiores. et sui sacerdotis exemplo cre¬
do adtolerantiã passionis animatȩ beati uiti corpꝰ
ligneo feretro inmissum quã maxime inꝓfundo
tentut. ne forte sacrilege m̃tis homines sialiquid
conditi corporis tumulo honoris uidetent adhibeti:
effossum ipsum corpꝰ inftusta disꝑgerent. et irtũ¬
perent etiam ipsam tenu tm sepulturã. Mansit gͦ¬
aliquaidui subiuli cespite hominib quidem
cessoris siu obttu instructꝰ et merito effossa usq ad
ipsum sepulchrum ligncum terra scãs ueritꝰ ẽ cõ¬
mouete teliquias: s tam̃ trans uolutionem desuꝑ¬
tumulum elatere diligent̾ extruxit. et basilicam
ipsam paruulam uilib lignis adlocum tantum
orationus adiecit. Pcedente de hinc tempore cũmul¬

Expanded text:
temporis christianis . ipsisque propter| furorem gentilium temporis christianis . ipsisque propter| furorem gentilium sancti uiri corpus humare metuentibus| Duae tantum mulierculae . sexus infirmitate fidei uirtu| te uincentes et uiris omnibus fortiores . sed sui sacerdotis ex| emplo credo ad toleranciam passionis animae tuae. Be| ati uiri corpus ligneo feretro inmissum quam maxime in| profundo rentur . nam forte sacrilegae mentis homines| si aliquid conditi corporis tumulo uiderent hores adhiberi| effossum statim corpus in frustra disceperent et eriperent| etiam ipsam tenuem sepulturam. Mansit aliquandiu| sub uile cispite hominibus quidem cessoris sui et| obitu instructus et merito effossa usque ad ipsum sepulchrum| ligneum terram sanctus uertus reliquias commoueri trans| uolutionem desuper multo labore diligenter restruxit| et basiliculam etiam admodum paruulam uilibus tegnis ad| locum tantum orationis adiecit . procidente dehinc tempo| re . cum mul
Abbreviated transcription (Latin):
& uerum dm̃noui. huic laudis hostias iminolo. Dõs
uͭ urõs demones. et scio: quos incassum ñtam hostiis
peccorum quam animatum urãrum mortib hono¬
ratis. Quom aũt uultis ut ego eos timeã. aquib
duit. tauroq illo qui uictime fuerat p̃patatus fune
laterib circumacto. et pꝰterga dimisso: ad ministiũ
suȩ crudelitatis utuntur. Postrema uͦ parte fu¬
nis eiꝰ quã p̾teriora tauri ipsius de fluebant scĩ
uiri pcdes illigant: actumq stimulis acriorib
tautum de suꝑiori capitolii parte inplana p̾cipi¬
tant. Nec mora uit̃ pͥmos descensus ipsiꝰ gradus
ꝓnomine suo fidelit̾ dimicantẽ suppliciis furor
gentilis extorserat. ut suis pꝰuctoriam laurcis
coronaret. Exanime tam̃ corpꝰ neq obnoxuliũ iam
ulli in iurie usq adeum locũ quotauro furente
ꝑductum ẽ. il fune dirupto tumultuari᷑. i eo¬
dem tempore meruit sepulturam. nampaucis id

Expanded text:
et uerum deum non| huic laudes hostias immolabo . deos et uerum deum non| huic laudes hostias immolabo . deos uero uestros demonas| esse scio . quos in saccum non tam hostiis pecodum quam| animarum uestrarum mortibus honoratis quomodo autem uultis ut ego eos timiam . a quibus duit . tauroque illo qui uicti| mae fuerat praeparatus fune lateribus circumacta| et posterga dimisso ad ministerium suae crudelitatis| utuntur . postrema enim parte funis eius qui ad posteriora| tauri ipsius defluebat sancti uiri pedes inlegant. Actumque| stimolis acrioribus . taurum de superorie capitulii parte| in plana praecipitant . nec mora inter primos discensus| ipsius gradus pit ut quam pro nomine suo fideliter dimicantem sup| pliciis furor gentilis extorserat . suis post uictoriam laudibus| coronaret exanim tamen corpus . neque obnoxium iam ulli| us iniuria usque ad eum locum . tauro furente perductum est| ubi fune disrupto tumultuariam eo tempore meruit sepul| turam. Nam paucis id
Abbreviated transcription (Latin):
fiusset multitudo hominutm congregata. et om̃s
studiosius uellent parato aduictimam tauro. certi
aliqđ dchis quȩ dicebantur agnosce. & de sliis suis
litatione tam ingentis hostiȩ uellent doceri quȩ cu¬
petent. uł ꝓbare. ecce ipsum scm̃ satur ninum ad
osficium sollepne uenentem. unꝰ exilla litantium
p̾dicat templa: et cdos ntõs demonim appellatione con¬
depͥnat: cuꝰ p̾tremo p̾sentia consueta. nos ꝓhibet obtirie̾
itsponsa. Itaq quia ipsum nob̾ oportuno intempore
dcbitꝰ ipse tinis gibuit. nrãm parit̾ deorũq nt̃orũ¬
uindicemꝰ inuitia .n. q ios iam compellentib nobis
aut̃ sacrificanddo placet: aut moriendo letificet. Adtam
lactilege uocis impulsum. omĩs scm̃ uirum insani¬
entium turba circiudat ac pb̃o uno et duob dia
conib qui obsequiis eiꝰ adctͥ consueuerant ꝑfugã
lapsis. ad capitolium solus adtrahitur. Et cũ immo¬
late demonib cogeretur: clara uoce testatur. Unum.

Expanded text:
fuisset multitudo hominum| congregata . et omnes fuisset multitudo hominum| congregata . et omnes studiosius uellint parato ad uicti| mam tauro certi aliquid de his qui dicebantur agnosce| re et deos suos litatione . tam ingenti hostiae . uel reduc“ire”| cupirent uel probare Ecce ipsum sanctum. Saturninum ad offi| cium sollemne uenientem unus ex illa malignantium praedicat tem| pla . qui deos nostros daemonum appellacione condemp| nat . cuius postremo praesentia consueta . nos prohibet ob| tinere responsa. Itaque quia ipsum nobis oportuno in tempo| re debetus . ipsi finis exhibuit . nostram pariter deoruindicemus iniuriam quos iam nunc conpellen| tibus nobis aut sacrificando placeret. Aut moriendo leti| ficet Ad quem sacrilegae uocis inpulsum omnes sanctum uirum| insanientium turba circumdat. Ac presbitero uno et duobus di| aconibus qui obsequiis eius adheserant per fugam lapsis| ad capitolium solus adtrahitur . et cum immolare demo| nibus cogeretur . clara uoce testatur . unum
Abbreviated transcription (Latin):
quam surtexisse sectam suꝑsticionis gentilitatis
inimicam. quȩ xp̃iana appellartur. ee indorum
luorũ excidio niceret᷑. łluiꝰ ctiam fidĩ assciebant¬
saturninum ceꝰ epm̃: cuiꝰ crebto iuxta capitolium
transitu a conspectui uiri ciꝰdem exterrita dõium
suoꝵ ora siluissent Het facile posse resctari: ili cp̃m¬
ipsum mors matͣata subtrahetes Oinsclix ettor. &
gta dementia dudiunt dupsuis hominem at̃
terrori. et adelubris atq sedib suis demones ad
transitum ipsuis exulare ñsolum audiunt setiã
intelligunt et hunc uirum adoratis sibi idolis etiã
line pͣmilsa intetminatio ne tetribilit̾ int̾ficcre
potius quam honorare definiunt miscri. ñ consi¬
ocranits quod nullum magis quam illum colere
deberent cuiꝰ scritus suis numinib imꝑaret. Qͥd
enim stultius quã cimere metuentes. et illum qui
dnatut dnãntib ñ timere: Inter hȩc gͦ conqueren¬
tium &e stupentium studia cum paulatim magna

Expanded text:
quam surrexisse sectam supersticioni gentilitatis quam surrexisse sectam supersticioni gentilitatis inimicam| que christiana appellaretur . et in deorum suorum excidium nite| retur. Huius etiam fidei esse epistransitu . ad conspectu uiri eius et exterri| ta deorum suorum ora siluisse nec facile posse reserari . illum mors matura subtraheret. O infilex error et ceca| dementia. Audiunt diis suis hominem esse terrori et a de| lubris atque a sedibus suis demones ad transitum ipsius et exul| tari non solum audiunt sed etiam intellegunt . et hunc uirum| adoratis sibi idolis etiam sine praemissa interminatione| terribilem interficere potius quam honorare mallunt. Mi| seri non considerantis quod nullum m\a/gis quam illum colere debirent cu| ius seruus . suis numinibus imperaret. Quid enim stultius quam| timirem metuentis. et illum qui dominatur dominantibus| non timire. Inter haec ergo conquerentium et stupentium stu| dia . cum paulatim magna
Abbreviated transcription (Latin):
dio consurgeret et crebio miscrabili et itore qentilũ
nidorib fetidis in omnib locũ templa fumarru.
ante annos quam pliirs idiẽ sub decio pͥncipe et
ger manico consulib sicut fiddli recordatione reti
iui tute corum qui inurbe colebantur ceꝑat demo¬
num uaticinio cessait. cõmenta nudari. arte detegi.
omnisꝙ illoꝵ apud gentiles potentia. omĩsq fallatia.
inter domum suam & domum ddi crat fitquens¬
turba sustincir ñ potuit et ut crant simulachia
muta multis adumbrata fantasiis ad sacrilera
antistites tante tei nouitate ꝑmoti: cum cepissent
int̾ se. inuicem qucrre unde minib suis itpente
euenusset tantis temporib inusitata taciturnitas.
quis nam ita gartula semꝑ ora clausisset. ut nec in¬
uocãtium p̾cib excitata. nec fuso cruore tautorum
& tantis hostiis delincta aliquod consulentib asferte
responsum. aut ira. aut absentia denegarent audi¬
unt aquodam niȩ teligionis inimico nouani nescio

Expanded text:
 consurge| ret . et crebra miserabili errore gentilium nidoribus foetidis .| in omnibus locis templa fumarent. Ante annos quam plu| rimos Id est sub decio et grato consolibus sicut fideli recorda| tione retuirtute eorum qui in urbe eadem colebantur coeperant| demonum uaticinia cessare . commenta nundare . artes| deieci. Omnes illorum apud gentiles potentia . omnesque| fallacia inter domum suam et domum dei erat| medturba non potuit | et ut erant muta simulacra . nullis adumbrata fan| tasiis ad sacrilega antestites tantae rei nouitate per| moti Inter se inuicem querere. Vnde in numina sua re| pente uenisset tanti temporis inusitata taciturnitas . | quisnam ita semper garrula ora clausisset ut nec| inuocantium precibus excitata . nec fuso cruore taurorum| et tantis hostiis delinita . aliquod consulentibus adfer| re responsum. Aut irata. Aut absentia denegarent| Audiunt a quodam nostrae relegionis inimico. Nouam nescio|
Abbreviated transcription (Latin):
spũ scõ unum dm̃. lib̾abimini eiꝰ auxilio ab hac infes¬
tatione demoniorum. At illi damabãt. dicentes. Quȩ¬
cũq p̃dicaucris credemꝰ et obaudicmꝰ ussionis tuȩ tan¬
tum ut libemur abista temptatione. At ille grãs agcis
dõ ꝓeorũ tide: iussit ipsos demones inconspectutot̃
p̾plĩ ad sistere. Qui uencrũt: insimilitudine canum:¬

Expanded text:
sancto unum Deum, liberabimini eius auxilio ab hac infessancto unum Deum, liberabimini eius auxilio ab hac infestatione daemoniorum'. At illi clamabant, dicentes: 'Quaecumque praedicaveris credimus et obaudemus iussioni tuae, tantum ut liberemur ab ista temptatione'. At ille gratias agens Deo pro eorum fide, iussit ipsos daemonas in conspectu omnis populi eius adsistere; qui venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
siscus dnẽ cuiꝰ potentia etiam futiura p̃noscit. quos
se abstinere possit abhoc flagitio te uibente sanet᷑
hec eo dicente. dicupto ꝑtnsctiorẽ partem humore. sa¬
nata e̾. cũ iuio suo. Beatꝰ aũt apłs fregit paneni et de¬
dit ci. Quȩ grãs agens accepit. et cielidit in cnm
cũ omni domo sua: net de inceps illa aut uir ci scclus
quod pͥus admiscrant ꝑpetrauerunt. Misit quoq p̾ca
iogabant ut acciꝑet munera corim. Qiuib ille ait.
Nonẽ incum hoc acciꝑe dilectissimi. s potius ut inẽ
a uidigentib crogait. Et nicħ accepit exhis quȩ offtrrbãt
ost hec ad niceam ꝓficiscitur. uͥcrant septt̃ demones
int̾ mont᷑ menta cõmorantes: sita secus uiam. homines
quoq p̾ccreuntes metidie lapidabant: et multosiã
tota ciuitas cũ iamis palmarũ: ꝓclamantes laudes atq
dicentes. Salus nt̃a: inmanu tua homo di. Et exponen¬

Expanded text:
si scis, Domine, cuius potentia etiam futura praenoscuntur, quod si scis, Domine, cuius potentia etiam futura praenoscuntur, quod se abstinere possit ab hoc flagitio, te iubente sanetur'. Haec eo dicente, disrupto per inferiorem partem humorem, sanata est cum viro suo. Beatus autem apostolus fregit panem et dedit ei. Quae gratias agens, accepit et credidit in Domino cum omni domo sua; nec deinceps illa aut vir eius scelus quod prius admiserant perpetrarunt. Misit quoque postea rogabant, ut acciperet munera eorum. Quibus ille ait: 'Non est meum haec accipere, dilectissimi, sed potius vestrum est ea indigentibus erogare'. Et nihil accipit ex his quae offerebantur. 6. Post haec ad Niceam proficiscitur, ubi erant septem daemones inter monumenta commorantes, sita secus viam. Homines quoque praetereuntes meridie lapidabant et multos iamtota civitas cum ramis olivarum, proclamantes laudes atque dicentes: 'Salus nostra in mann tua, homo Dei'. Et exponen
Abbreviated transcription (Latin):
baut cutiuiens cos qui turbati i acebant: cunctos ird¬
ides sauos. Pio consul uͦsuscipiens ubum cłi crerlidit
uenmncũ onĩ domosua: et baptiati sunt ab apto¬
oraluł̃ cruiabat᷑. Gratinus aũt misit epłam adpto¬
oililem inqua togabut ut anditam enoranet aps
uenure. S et ipse apphensus febre. grauit̾ egrotabat:
uxorũ eiꝰ abydiope intumuerat. Dep̃cante g ꝓconsule:
indomum giatini: conturbauit sp̃s malus puerum.
et uenit et ꝓcidit ante pedes beati apłi. Quem ille in¬
crepans: discede inquit humani generis inimiç a
famulo d̃i. Et statim multum clamitans: discessit abeo
Et ueniens adstatum gratini: ait. Rectȩ egiotans incõ¬
modo. qui relicto ꝓpͥo thoro. misccris scorto. S surge in
iorem egiotationẽ incurtas. Etsanatus ẽ Mulieri qͣs
dixt. Pecepit ce omulier concupiscentia oculorum:
cuũ et pstes ut sihec muliet ad cenum libidinus quod
pͥus gessit fuerit oeuolita: non sanctur omino. serte

Expanded text:
autem circumiens eos qui turbati iacebant, cunctos reddidit sanos. Proconsul vero suscipiens verbum Dei, credidit in Domino cum omni domo sua, et baptizati sunt ab apostoinus autem misit epistolam ad proconsulem, in qua rogabat, ut Andream exoraret ad venire. Sed et ipse adpraehensus febre, graviter aegrotabat, uxor vero eius ab etrope intumuerat. Deprecante igitur proconsule, in domum Gratini, conturbavit spiritus malus puerum, et venit et procidit ante pedes apostoli. Quem ille increpans: 'Discede', inquit, 'humanae generis inimice, a famulo Dei'; et statim multo clamitans discessit ab eo. Et veniens ad stratum viri, ait: 'Recte aegrotas incommode, qui, relicto proprio toro, misceris scorto. Surge in nomiorem aegrotationem incurras'; et sanatus est. Mulieri quoque dixit: 'Decepit te, o mulier, concupiscentia oculorum, tuum et praestes, ut, si haec mulier ad caenum libidinis quod prius gessit fuerit revoluta, non sanetur omnino. Certe,
Abbreviated transcription (Latin):
filium cui ce̾ quẽ p̃dicas. Tunc beatꝰ andieas imꝑauit
demonib dicens. Ite inloca arida. et infructuosa nulli
penitus hominum nocentes. neq accessum habentes
debitum supliciũ uob ignis ȩterni. łlec eo dicente.
cesie uuttas lib̾atae. Baptizauit aut̃ illos beatꝰ apłs.

Expanded text:
filium Dei esse, quem praedicas'. Tunc beatus Andreas imperavit daemonibus, dicens: 'Ite in loca arida et infructuosa, nullum paenitus hominum nocentes neque accessum habentes,debitum vobis supplicium ignis aeterni'. Haec eo dicente, et sic civitas liberata est. Baptizavit autem illos beatus apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
lemñtoꝵ natiua consistit qui aientia inficis et infacta
bdcs aitscre. qui ignuta reftigeias et extincta sucendis.
dgrͤ gue hos ignes ut tui n tepescant s magis acccu¬
dit ad fid̃. Et hec dicnis sparsit de suꝑ aqua eram¬
pilla ft statĩ omẽ incendiũ ita sopitũ ẽ acłi fuisset ac¬
elum. Quod uidentes parentes pueri dicebant Cice
sindete incristegũ. ut cos int̾ficcrent ꝯladis. Iña uit¬

Expanded text:
elementorum natura consistit, qui arentia inficis et infecta facis arescere, qui ignita refrigeras et extincta succendens, tu extingue hos ignes, ut tui non tepescant, sed magis accendantur ad fidem'. Et haec dicens, exparsit desuper aquam ex ampulla, et statim omne incendium ita supitum est, acsi non fuisset accensum. Quod videntes parentes pueri, dicebant: 'Ecascendere in tristico, ut eos interficerent gladio. Domi
Abbreviated transcription (Latin):
conferit mͥ pocuiuam. dequa uestitum habeam suf¬
ficientem et uictũ. Cuibeatꝰ andiras. Ucte inquit cog¬
nosco. quia ñẽ hȩc uox hominis s diaboli. qui ñ sint
hominẽ istum teciꝑe uisum. Et conu̾sus tetigit ocules
eiꝰ et confestim tecepit lum̃. et głiticabat om̃. sũꝙ in¬
dum̃tum haberet ule. et hispidum: ait apłs. aufer¬
te abeo uestim̃ta soredida: &e dat ei indum̃tum nouil
Ex spoliantib se pene omnib ait apł̃s. Quod iusfuit
hoc accipiat Et sic auepto uestim̃to grãs agens ielis
indomum suam.
atus aplos uenit ad eũ. t ꝓcidens cũ lacrimis ante pe¬

Expanded text:
conferre mihi pecuniam, de qua vestitum habeam sufficientem et victum'. Cui beatus Andreas: 'Vere', inquid, 'cognosco, quia non est haec vox hominis, sed diaboli, qui non sinit homini isti recipere visum'. Et conversus tetigit oculos eius, et confestim recepit lumen et glorificabat Deum. Cumque indumentum haberet vile et hispidum, ait apostolus: 'Auferte ab eo vestimenta sordida et date ei indumentum novum'. Expoliantibus se paene omnibus, ait apostolus: 'Quod sufficit, haec accipiat'. Et sic, accepto vestimento, gratias agens, rediit ad domum suam. 3. atus apostolus, venit ad eum, et procidens cum lacrimis ante pe
Abbreviated transcription (Latin):
ira dĩ suꝑ ciuitatem hanc. Hec auẽ dicentes: ꝓstra ti
trãt solo ante pedes anditȩ apłi. Quib ille erectis pte
mũdo et qualit̃ ipsũ mũcłu iã ꝑcuntẽ ꝓpͥocuore udemit

Expanded text:
ira Dei super civitatem hanc'. Haec enim dicentes, prostrati ira Dei super civitatem hanc'. Haec enim dicentes, prostrati erant solo ante pedes Andreae. Quibus ille erectis praemundo, et qualiter ipsum mundum iam pereuntem proprio cruore redemit
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. Ftatim locus ille contremuit. et lux magna ieful¬
sit incattere. & occuli beati apłi restaurati sunt & cunc¬
torũ cathenȩ confracte sunt. et trab s inqua podes coꝵ
carthati erant scissa ẽ: et om̃s magnificabant dm̃ dicen¬
tes. Quia magnꝰ ẽ d̾s: quẽ p̃dicant seriu eiꝰ Tunc educti
ꝑbeatũ andiram de carcere: abiit unusquisq ad ꝓpͥa.
de carceris uinctis quȩ acta fuerant: app̃hensum andieã
ligati pedib trahebant ꝓplateas ciuitatis. Iam cnĩ capilli
capitis eiꝰ cuellebantur: et sanguis difluebat acapite.
ut cognoscant te uerũ dm̃ et de sistant abhac iniquita¬
te: ce ne statuas illis hoc peccatum. quia nesciunt quid
faciunt: Istatim timor. magnꝰ factus. ẽ. suꝑ habitatores
ciuitatis illius: et dimisso apło dicebant. Pcccauimus
inte. nescientes quid fecerimꝰ. Rogamus gͦ dñe ut temitas
nob̃ delictũ. et monstres nob̃ uiam salutis. ne descendat

Expanded text:
tuum'. Et statim locas ille contremuit, et lux magna refultuum'. Et statim locas ille contremuit, et lux magna refulsit in carcere, et oculi beati apostoli restaurati sunt, et cunctorum catenae confractae sunt, et travis, in qua pedes eorum coartati erant, scissa est, et omnes magnificabant Deum, dicentes, quia: 'Magnus est Deus, quem praedicant servi eius'. Tunc educti per beatum Andream de carcere, abiit unusquisque ad proprde carceris vinctis quae acta fuerant, adpraehensum Andream, ligatis pedibus, trahebant per plateas civitatis. Iam enim capilli capitis eius evellebantur, et sanguis defluebat a capite, ut cognoscant te Deum verum et desistant ab hac iniquitate; et ne statuas illis hoc in peccatum, quia nesciunt quid faciunt'. Et statim timor magnus factus est super habitatores civitatis illius, et dimissum apostolum, dicebant: 'Peccavimus in te, nescientes quid faceremus. Rogamus ergo, domine, ut remittas nobis delictum et demonstres nobis viam salutis, ne descendat
Abbreviated transcription (Latin):
paucos dies int̾ficcitt᷑ Uenit aũt angłs dnĩ ad andirã
apłm: dicens. Surge. et uade admirmidonã ciuitatem:
ceerue frẽm tuum matheũ desqualore carceris quo
tenctur Cui ille ait Dñẽ eoce uiã nescio. Et quo ibo:. Et
ille uade inquit adlitꝰ matis. et inuenies ibi nauem:
inqua statim ascende. Ego enimero dux itineris tui.
feat andieas uixta u̾bum dñi: et inuenit inlittore nauẽ
Ascendensq ineam : flantib uentis congrius ꝓsꝑe naui¬
gauit adurbem. Ingressusq portã ciutatis: uenit ad
cauterem. Ulidens aut̃ matheum apłm insqualore car¬
cetis cũ upctis aliis residentem: amatissime fleuit.
ftideliter p̃dicamꝰ. et obcuiꝰ nom̃ tanta ꝑferimꝰ. quicȩcis
uisum. suidis auditũ. paraliticis giessum. lepsis mũ¬
dicdiam mortius uitã iimensa dem̃tia largiti dignatꝰ ẽs:
aꝑi queso oculos seruitui. ut eat ad annuntiandumubũ

Expanded text:
paucis diebus, interficerent. Venit autem angelus Domini ad Andream paucis diebus, interficerent. Venit autem angelus Domini ad Andream apostolum dicens: 'Surge et vade ad Mermidonam civitatem et erue fratrem tuum Matheum de squalore carceris quo tenetur'. Cui ille ait: 'Domine, ecce, viam nescio, et quo ibo?' Et ille: 'Vade', inquit, 'ad litus maris, et invenies ibi navem, in qua statim ascende. Ego enim ero dux itineris tui'. Fecit Andreas iuxta verbum Domini et invenit in litore navem, ascendensque in eam, flantibus ventis congruis, prospere navigavit ad urbem, ingressusque portam civitatis, venit ad carcerem. Videns autem Matheum apostolum in squalore carceris cum vinctis aliis resedentem, amarissime flevit, fideliter praedicamus et ob cuius nomine tanta perferimus, qui caecis visum, surdis auditum, paraliticis gressum, laeprosis munditiam, mortuis vitam inmensa clementia largire dignatus es, aperi, quaeso, oculos servi tui, ut eat ad adnuntiandum verbum
Abbreviated transcription (Latin):
u dita scõꝵ apłoꝵ trophea nulli credo latere. fidelium.
quia quedam ex inde euangłica dogniata docent.
quedam apłi actus narrant. Dequib dam uͦ extant
libri: inquib ꝓpͥe actiones eorũ denotantur. De ple¬
risq enim nicħ aliud: ñ passionum scripta suscepimꝰ.
Nã reperilibrum deuirtutib scĩ andirȩ apłi: qui ꝓpt̾
miiam u̾bositatem a non nullis a pocͥ fus dicebatur.
Dequo placuit ut retractis enucleatisq tantum uitu¬
tib et pret̾ missis his quȩ fastidium generabant uno
tantum paruo uolumine admiranda miracula daude¬
rentur. quod & legentib p̾staret gͣm. & detrahendum
auferret inuidiam. Quia inuiolatam fidem non exgit
multitudo u̾bositatis: s incegritas rationis et purttas
mentis.
tiauit. S incolȩ ciutatis dure et indigne ferentes quȩ
de redemptoris nr̃i iurtutib audiebant. ac sua nolentes
destrui tẽ uã y pla. apphensum bcatũ apłm erutis odis.
cutumdatum cathenis incarcere detruserant: ut intra

Expanded text:
 apostolorum tropaea nulli credo latere fidelium, quia quaedam exinde evangelica dogmata docent, quaedam apostolici actus narrant. De quibusdam vero exstant libri, in quibus propriae actiones eorum denotantur; de plerisque enim nihil aliud nisi passionum scripta suscepimus. Nam reperi librum de virtutibus sancti Andreae apostoli, qui propter nimiam verbositatem a nonnullis apocryphus dicebatur. De quo placuit ut retractatis enucleatisque tantum virtutibus, praetermissis his quae fastidium generabant, uno tantum parvo volumine admiranda miracula clauderentur, quod et legentibus praestaret gratiam, et detrahentium auferret invidiam. Quia inviolatam fidem non exigit multitudo verbositatis, sed integritas rationis et puritas mentis. tiavit. Sed incolae civitatis dure, indignae ferentes quae de Redemptoris nostri virtutibus audiebant ac sua nolentes destruere templa, adpraehensum beatum apostolum, erutis oculis, circumdatum catenis, in carcere detruserunt, ut, interpositis
Abbreviated transcription (Latin):
iem scificationis omne saccificium. quod in hoc templo
side integia. pia soliditate destrtut. ft cum adillam
tespicis hostiam salutatem ꝑquam peccatum mundi
huiꝰ abluitur: iespitias ctiam adhas pie hostias casti¬
tatis & diuturno cas tenucris auxilio: ut fiant tibi
in hodorem suauitatis hostiş acceptabiles xpõ dño

Expanded text:
rem sanctificationis omne sacrificium quod in hoc templo fide integra, pia sedulitate defertur. Et cum ad illam respicis hostiam salutarem, per quam peccatum mundi hujus aboletur; respicias etiam ad has piae hostias castitatis, et diuturno eas tuearis auxilio; ut fiant tibi in odorem suavitatis hostiae acceptabiles, Christo domino
Abbreviated transcription (Latin):
creclentib adsalutem.Statimq tali usione fir¬
mora ulla qđ tam pie poposcerat impetrauit: ut
translatas adbasilicam om̃ĩ studio p̃paratam scĩ
uiri reliquias. non tam temeratia uiolanet audatia
quã auidius uencrantis excolcret obsequio. Quod nẽ
hiuc opusculo suꝑ ẽ. hoc legentes om̃s intelligant.
audientes causã salutis nĩȩ infide state. neq sine cau¬
ia dnm̃ euangłica uoce cuidam duisse Credis hocꝰ
Cuicum irsponsum fuisset credo: ait fiat tͥ scđdm fidẽ
dicetentur. aut de his quȩ nob̾ tribui posceremꝰ non

Expanded text:
credentibus ad salutem statimque tali uisione firmora ul| la quod tam pie poposcerat inpetrauit ut translatas ad| basilicam omni studio preparatam Sancti uiri reliquias . non | tam temeraria uiolaret audacia . quam ambiciosius uene| rantis coleret obsequia quod nunc huic opusculo superest| Omnes intellegant audientis . causam salutis nostrae in| fide stare neque sine causa deum evangelica uoce dixissae . | Credis hoc . Cui cum responsum fuisset credo. Ait . fiat tibi se| cundum fidem dicerentur. Aut in his quae nobis tribui poscerimus| non
Abbreviated transcription (Latin):
nib mox egrediebantur. et multi qui egritudinib
tib eruant uenis. et legant pͣtiosa monilia serta
T̃emporalis ille thesaurus. s̃ et sepe habentib ꝑuitio¬
Cus. Hos elegimꝰ inrĩs clauos. et multo quidem ut
plura fuerunt uulnera quam menbra. Collegimus¬
sanguinem trium phalem: et crucis lignum. He dcẽ

Expanded text:
ico egrediebantur. Et multi qui variis vexabatibus eruant venis; legant pretiosa monilium serta; temporalis ille thesaurus est, et saepe habentibus perniciosus: nos legimus martyris clavos, et multos quidem, ut plura fuerint vulnera quam membra. Clsanguinem triumphalem, et crucis lignum. 10. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
dicam uos scruos s amices. Et itetum sub ꝓphitali
uoie testatus. ẽ. Michi autt nimis honoratisunt a¬
mici tui ds. Et iterum. hii sunt quilaueriunt stolas
luas insangiune: qui sccuntur agnum. Dc quoiũ
beatitudine. dictum ẽ. Plantati in domo dñi. inactiis
domꝰ dĩ nr̃i florbunt. st iterũ Gta he ẽ omnibacioet

Expanded text:
sed amicos . et idem sub profe| tali uoce testatus est . mihi autem nimis . honorandi sunt| Amici tui deus . et iterum. Hi sunt qui lauerunt stolas suas in sanguine| suo . qui secuntur agnum. Die quorum beatitudine dictum est plan| tati in domo domini in atriis dei nostri florebunt . et iteru
Abbreviated transcription (Latin):
tes ad passionem accedere. cessit multitudin et
solum clem̃tem cepit cogere ad sacrificium. Quyn
cum uideret sic fixum in dño ut penitus mutari
non posset: dix̃ adseruos suos. ꝑducatur in mediũ
maris. & ligata ei adcollum anchora p̃cipitetur in
ꝓdo excolere. Quod cũ factum fuisset omĩs mubti¬
flere. Tunc dixerunt cornelius & pheb dispłi scĩ¬
sit mare insinum suum ꝑtria fere milia. Et ingits.

Expanded text:
tes ad passionem accedere, cessit multitudini, et solum Clementem episcopum cogebat ad sacrificandum. Et cum videret illum sic fixum in Domino, ut penitus moveri non posset, dixit ad suos: Perducatur ad mare, et ligetur ei ad collum ancora et praecipitetur in pro deo colere. Quod cum factum fuisset, omnis multiillis, dixerunt Cornelius et Phoebus discipsit mare in sinu suo, per tria fere millia. Et ingressi
Abbreviated transcription (Latin):
crederet infilium dĩ omiupotentis.
uerunt aut̃ duo uiri inphilipis frẽs: et uniquidem
crant duo filii. alti filiȩ duȩ. Quib erat facultas mag¬
na co qđ essent ualde nobiles. Dixitq unus ad alte¬
una domꝰ exom̃ib filiimei accipiant filias tuas. it
opes nir̃ facilius coniungant᷑. Piacuit hie let motrĩ
et uuto federe obligauert̃ hanc conuenitiã ꝑartabo¬
nem:. quod pater pueroꝵ misit. Dato gͥ nuptiarum¬
die factũ ẽ u̾bum dni ad eos dicens. Nolite conuinge

Expanded text:
crederet filium Dei omnipotentis. 11. Fuerunt autem duo viri in Philippis fratres, et uni quidem erant duo filii, alteri filiae duae, quibus erat facultas magna, eo quod essent valde nobiles. Dixitque unus ad alteuna domus ex omnibus. Filii mei accipiant filias tuas, ut opes nostrae facilius coniungantur'. Placuit hic sermo fratri, et inito foedere, obligaverunt hanc convenentiam per arrabone quod pater puerorum misit. Dato igitur die nuptiarum, factum est verbum Domini ad eos, dicens: 'Nolite coniungere
Abbreviated transcription (Latin):
inter spin as rosam eligentes. Cutum fundebargut
auideis: cũ sacta corpora ueherentur. Aderat p̃plo
aicipit ałii seminauerunt.: nos metimus inr̃mstuct̾
se. uorturturis auditat᷑ interta nr̃a. Unde bene apto¬
pheta dictum s̃ Dics diei eructat u̾bum: et nor nodi

Expanded text:
inter spinas rosam legentes. 8. Circumfundebamur a Judaeis, cum sacrae reliquiae eveherentur: aderat populuaccipit . Alli seminaverunt, et nos metimus martyrum fruse: Vox turturis audita est in terra nostra . Unde bene lectum est: Dies die