comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
poletur letiori recordatione diuinȩ benigni¬
tatis: ne forte p̃cristitia induretur cor. et
desꝑatione plus ꝑeat. Misceamus absinchio
mel: ut salubris amaritudo salutem dare
tunc possit. cum immixto temꝑata dulco¬
re dibi poterit. Audi demiq dm̃ quomoão
ipse contriti cordis temꝑat amaritudinem:
quomodo pusillanimem.a desꝑationis ba¬
ratro reuocat: quomodo blande et fidelis
ꝓmissionis melle merentem consolatur: eri¬
git diffidentem. Ait ꝑꝓpħam. Ego infre¬
nabo os tuum laude mea.ne intereas. Hoc
est. Ne intuitu facinorum tuorũ miniam in¬
curras tristitiam. atq instar effrenis equi
desꝑatus in p̃ceps ruas et ꝑeas: freno te in¬
quit inhibebo indulgentie meȩ: et meis
laudib erigam: respirabisq in bonis meis.
qui detuis confunderis malis: dum me sane
benigniorem quam de culpabiliorẽ inueni¬
es. Hoc freno si infrenatus fuisset cayn:
nequaquam desꝑando dixisset.Maior est

Expanded text:
poletur laetiori recordatione divinae benignipoletur laetiori recordatione divinae benignitatis, ne forte prae tristitia induretur cor, et desperatione pereat. Misceamus absinthio mel, ut salubris amaritudo salutem dare tunc possit, cum immixto temre bibi poterit. Audi denique Deum, quomodo ipse contriti cordis temperat amaritudinem, quomodo pusillanimem a desperationis bacathro revocat, quomodo blandae et fidelis promissionis melle moerentem consolatur, erigit diffidentem. Ait per prophetam: Ego infrenabo os tuum laude mea, ne intereas . Hoc est: Ne intuitu facinorum tuorum nimiam incurras tristitiam, atque instar effrenis equi desperatus in praeceps ruas, et pereas; freno te, inquit, inhibebo indulgentiae meae, et meis laudibus erigam, respirabisque in bonis meis, qui de tuis confunderis malis, dum me sane benigniorem, quam te culpabiliorem invenies. Hoc freno si infrenatus fuisset Cain, nequaquam desperando dixisset: Major est
Abbreviated transcription (Latin):
incapite. Neq enim pͥori uidetur congrue
re posse. Illud enim et sibonum sit: non est
tamen iocundum: quia recordatio peccatoꝵ
amaritudinem facit: non iocunditatẽ. S
nec qui illud fi̾ciunt. in unum habitant:
cum quisq peccata ꝓpria lugeat atq de¬
ploret.Qui uero ingr̃arum actione uersan¬
tur:dm̃ solum intuentur. et cogitant: ac ꝑ
hoc ipsi ticre habitant inunum. Bonum ẽ
autem quod faciunt: quia seruant ei iustis¬
sime głamcuius est: et nichilomintis iocun¬
dum: quia delectat. Qtiamobrem suadeo
uob̃ amicis meis. reflectere interdum pedem
a molesta et anxia recordatione uiarũ ur̃arũ:
et  euadere initinera plamiora serentoris me¬
morie beneficiorũ dei: ut quim uod̃ confun¬
dimini: ipsius intuitu respi retis. Uolo tios
exꝑiri illud quod sc̃s ꝓpħa consulit: dicens.
Delectare indño: et dabit tibi peticiones
cordis tui. Et quidem necessarius dolor ꝓ
peccatis: s si non sit continuus. Sane inter¬

Expanded text:
in capite . Neque enim priori videtur posse in capite . Neque enim priori videtur posse congruere. Illud enim etsi bonum sit, non est tamen jucundum; quia recordatio peccatorum amaritudinem facit, non jucunditatem. Sed nec qui illud faciunt, in unum habitant, cum quisque peccata propria lugeat atque deploret. Qui vero in gratiarum actione versantur, Deum solum intuentur et cogitant; ac per hoc ipsi vere habitant in unum. Bonum est autem quod faciunt, quia servant ei justissime gloriam cujus est, et nihilominus jucundum, quia delectat. 2. Quamobrem suadeo vobis amicis meis reflectere interdum pedem a molesta et anxia recordatione viarum vestrarum, et evadere in itinera planiora serenioris memoriae beneficiorum Dei, ut qui in vobis confundimini, ipsius intuitu respiretis. Volo vos experiri illud quod propheta consulit dicens: Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui. Et quidem necessarius dolor pro peccatis; sed si non sit continuus, sane inter
Abbreviated transcription (Latin):
sieut cestimonitm xp̃i confirmatum est
in uobis: ita ut nichil uobis desit in ulla
gr̃a. Ytinam et ꝓuobis ego has ipsas grãs
refferre possim:ut uideam uos diuites
in uirtutib :alacres in laudib dei. spiri¬
tali hac pinguedine habundantius re¬
dundantes: in xp̃o iħu domino nr̃o. Explic̃¬
sermonis. nec me iderare
piget. quod cupiam om̃s
uos fieri sacre unctionis
participes: illius uidelicet.
inqua dei beneficia cum le¬
ticia et gr̃arum actione recolit scã deuotio.
Hoc enim bonum est:tum ꝓpder releuan¬
dos uite p̃sentis labores. qui utiq tolera¬
biliores nobis fiunt exultantib in laude
dei:tum quia nichil ita ꝓprie quendam
terris rep̃sentat cęlestis habicationis sta¬
tum. sicut alacritas laudantium deum:
scriptura dicente. Beati qui habitant in
domo tuadnẽ: in scla scłorum laudabunt
te.De hoc p̃cipue unguento: puto dixisse
ꝓpħam. Ecce quam bonum et quam iocun¬
dum habitare fr̃s inunum: sicut unguentũ

Expanded text:
icut testimonium Christi confirmatum est in vobis, ita ut nihil vobis desit in ulla gratia . Utinam et pro vobis ego has ipsas gratias referre possim, ut videam vos divites in virtutibus, alacres in laudibus Dei, spirituali hac pinguedine abundantius redundantes in Christo Jesu Domino nosermonis, nec me iterare piget, quod cupiam vos omnes fieri sacrae unctionis participes, illius videlicet, in qua Dei beneficia cum laetitia et gratiarum actione recolit sancta devotio. Hoc enim bonum est, tum propter relevandos vitae praesentis labores, qui utique tolerabiliores nobis fiunt exsultantibus in laude Dei; tum quia nihil ita proprie quemdam terris repraesentat coelestis habitationis statum, sicut alacritas laudantium Deum, Scriptura dicente: Beati qui habitant in domo tua, Domine; in saecula saeculorum laudabunt te . De hoc praecipue unguento 1295 puto dixisse Prophetam: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum; sicut unguentum
Abbreviated transcription (Latin):
leticieq fastidiat et deponat: illa ei ꝓpheci¬
ca uoce contestans. et diem hommnis non desi¬
lecicia despicit colorari. Uel certe decolorauit
me sol.sui nimirum comparatione splendoris:
dum appropͥans illi. ex eo me obsetram depre¬
hendo: nigram inuenio: fedam despicio. Cete¬
rum alias quidem formosa sum. Quid fuscam
dicitis: solius solis pulcritudim sub cumbent̾e̾:
At sensui priori uidentur magis assentire ea quȩ
secuntur. Adiciens siquidem. filii matris mee
pugnauerunt contra me. ꝑsecutionẽ passam
se ẽẽ aꝑte significat. S hinc aliud sermonis
pͥncipitim ordiemur: qm̃ sufficere hac uice pos¬
sunt quȩ accepimus degloria sponsi ȩccłiȩ. do

Expanded text:
laetitiaeque fastidiat et deponat, illa ei prophetilaetitiaeque fastidiat et deponat, illa ei prophetica voce contestans: Et diem hominis non desilaetitia despicit colorari? Vel certe decoloravit me sol, sui nimirum comparatione splendoris, dum approprians illi, ex eo me obscuram deprehendo, nigram invenio, foedam despicio. Caeterum alias quidem formosa sum; quid fuscam dicitis, solius solis pulchritudini succumbentem? At sensui priori videntur magis assentire ea quae sequuntur. Adjiciens siquidem: Filii matris meae pugnaverunt contra me; persecutionem passam se esse aperte significat. Sed hinc aliud sermonis principium ordiemur, quoniam sufficere hac vice possunt, quae accepimus de gloria sponsi Ecclesiae Do
Abbreviated transcription (Latin):
dñe oderam: et suꝑ inimicos tuos tabescebã :
Etiam illud sapientis caute obseruat:. filie
ait cibi sunt. noli ostendere lecum uultum
ad ipsas: ut scilicet remissis et mollib et
fugitantib disciplinam. non candorem se¬
renitatis: s obscurum seueritatis exhibeat.
Uel decolorari a sole est ignescere caritate fra¬
terna: flere cum flentib: cum infirmantib
infirmari: uri ad scandala singulorum. Uel
sic. Sol iustitiȩ decolorauit me:xp̃c. euius
amore langueo. Langor iste.coloris quedã
exterminatio est: et defectus in desiderio
animȩ. Inde et dicit.Memor fui dei et de¬
lectatus sum et exercitatus sum: et defecit
sp̃c meus. Ergo instar urentis solis. deside¬
rii ardor ꝓegrinantem in corpore decolorat:
dum uultui głȩ inhiantem. impatientem
facit repulsa: et excruciat amantem dilatio.
Quis nr̃m ita scõ amore ardet. ut desiderio
uidendi xp̃m. omnem colorem p̃sentis gloriȩ

Expanded text:
Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? Etiam illud Sapientis caute observat: Filiae, ait, tibi sunt? noli ostendere laetum vultum ad ipsas : ut scilicet remissis et mollibus et fugitantibus disciplinam, non candorem serenitatis, sed obscurum severitatis exhibeat. Vel decolorari a sole, est ignescere charitate fraterna, flere cum flentibus, cum infirmitantibus infirmari, uri ad scandala singulorum. Vel sic: Sol justitiae decoloravit me Christus, cujus amore languco. Languor iste, coloris quaedam exterminatio est, et defectus in desiderio animae: unde et dicit: Memor fui Dei, et delectatus sum, et exercitatus sum et defecit spiritus meus . Ergo, instar urentis solis, desiderii ardor peregrinantem in corpore decolorat, dum vultui gloriae inhiantem, impatientem facit 1371 repulsa, et excruciat amantem dilatio. Quis nostrum ita sancto amore ardet, ut desiderio videndi Christum, omnem colorem praesentis gloriae,
Abbreviated transcription (Latin):
Ibant gaudendes disciptli aconspectu
concilii: qm̃ digni habiti sunt ꝓ nomine
ihu contumeliam pati. Deniq beati qui
ꝑsecutionem patiuntur ꝓpter iustitiam.
hac potissimum gloriari eccłiam arbitror
hanc libentius imitari de pellib sponsi.
Deniq et habet in ꝓmissione. Si me sime¬
ꝑsecuti sunt: et uos ꝑsequentur. Unde et
addit sꝑonsa. Nolite me considerare qd
fusca sim:quia decolorauic me sol. Hoc
est. Nolite me notare quasi de formem:
quia cernitis pro ingruente ꝑsecutione
coloratam. Quid exꝓbratis ingredinem:
quam fertior ꝑsecutionis non conuersati¬
onis pudor inuexit: Uel solem dicit zelt̃
iustitie. quo accenditur et accingitur ad¬
uersus malignantes: dicens deo.Telus
domus tuȩ comedit me. Et illud. Tabesce¬
re me fecit zelus meus:quia obliti sunt
t̾iba tua immici mei. Illud quoq. Defectio
tenuit me: ꝓ peccatorib derelinquentibus
legem tuam.Idem. Nonne qui oderunt te

Expanded text:
Ibant gaudentes discipuli a conspectu Ibant gaudentes discipuli a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati ; denique: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam . Hac potissimum gloriari Ecclesiam arbitror, hanc libentius imitari de pellibus sponsi. Denique et habet in promissione: Si me persecuti sunt, et vos persequentur . 13. Unde et addit sponsa: Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol , hoc est: Nolite me notare quasi deformem, quia cernitis pro ingruente persecutione coloratam. Quid exprobratis nigredinem, quam fervor persecutionis, non conversationis pudor invexit? Vel solem dicit zelum justitiae, quo ascenditur et accingitur adversus malignantes, dicens Deo: Zelus domus tuae comedit me ? et illud: Tabescere me fecit zelus meus, quia obliti sunt verba tua inimici mei; illud quoque: Defectio tenuit me pro peccatoribus derelinquentibus legem tuam ; item: Nonne qui oderunt te,
Abbreviated transcription (Latin):
adulteria: blasphemie. Et hec sunt que
coinquinant hominem: s absit. ut salo¬
monem.Minime ꝓrscis apud uerum
pacificum. istius modi inquinamenta
reperies. Oportet namq ẽẽ sine peccato
eum qui tollit peccata mundi: quo ad
reconciliandos peccatores inuentus ido¬
neus: iure sibi nomen uendicet salomo¬
nis. S est ingredo affligentis peniten¬
tie: cum assumitur lamentatio ꝓdelic¬
tis. Hanc fortassis non abhorreat in me
salomon:si sponte tͣn indtiam micbi pro
peccatis meis:quia cor contritum et
humiliatum deus non despiciet. Est et
afficientis compassionis: si afflicto
condoleas: et fraternum te decoloret
incõmodum. Ne hanc ꝓfecto reiciendã
putat nr̃ pacifictis: quippe quam et sibi
ipse ꝓnobis dignanter induit: qui pec¬
cata nr̃a tulit in corpore suo suꝑ lignam.
Ost et ꝑsecutionis: quȩ etiam ꝓ summo
ornamento habetur: si quidem suscipia¬
cur ꝓiusticia et ueritate. Unde est illud.

Expanded text:
adulteria, blasphemiae: et haec sunt quae adulteria, blasphemiae: et haec sunt quae coinquinant hominem ; sed absit ut Salomonem! Minime prorsus apud verum pacificum istiusmodi inquinamenta reperies. Oportet namque esse sine peccato eum qui tollit peccata mundi, quo ad reconciliandos peccatores inventus idoneus, jure sibi nomen vindicet Salomonis. 12. Sed est nigredo affligentis poenitentiae, cum assumitur lamentatio pro delictis. Hanc fortassis non abhorreat in me Salomon, si sponte tamen induam mihi pro peccatis meis; quia cor contritum et humiliatum Deus non despiciet . Est et afficientis compassionis, si afflicto condoleas; et fraternum te decoloret incommodum. Nec hanc profecto rejiciendam putat noster pacificus, quippe quam et sibi ipse pro nobis dignanter induit, qui peccata nostra tulit in corpore suo super lignum . Est et persecutionis: quae etiam pro summo ornamento habetur, si quidem suscipiatur pro justitia et veritate. Unde est illud:
Abbreviated transcription (Latin):
uum facere. Ap̃c rex isrł descendat de
cruce: et credimus ei. S cognouit latro
de cruce. licet meruce: qui et innocentię
puritadem confessus est. Hic autẽ inqui¬
ens quid mali fecit: et głam regie maiesta¬
tis simules. ꝓtestatus: memento mei di¬
cens. cum ueneris in regnum tuum. Cog¬
nouit centurio: qui filium dei clamat.
Cognoscit eccłia: quȩ et emulatur ingre¬
dinem. ut decorem participet. Non con¬
funditur nigra uideri: nngradici: ut di¬
lecto dicat. Obꝓbria exprobrantitm dibi.
ceeidertunt suꝑ me. At sane nigra. instar
pellium salomonis: foris scilicet: et non
intus. Neq enim intus nigredinem meus
salomon habet. Deniq non ait. nigra suim
sieut salomon:s sicut pelles salomonis:
quod insuꝑficie tantum sit ueri ingredo
pacifici. Peccati nigredo intus est: et pri¬
tis interiora culpa commaculat. quam
adoculos ꝓdeat. Deniq de corde exeunt
cogitationes male: furta. homicidia:

Expanded text:
vum facere. Christus rex Israel descendat nunc de vum facere. Christus rex Israel descendat nunc de cruce, et credimus ei . Sed cognovit latro de cruce, licet in cruce, qui et innocentiae puritatem confessus est. Hic autem, inquiens, quid mali fecit? et gloriam regiae majestatis simul est protestatus: Memento mei, dicens, dum veneris in regnum tuum . Cognovit centurio, qui Filium Dei clamat ; cognoscit Ecclesia, quae et aemulatur nigredinem, ut decorem participet. Non confunditur nigra videri, nigra dici, ut dilecto dicat: Opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me . At sane nigra instar pellium Salomonis, foris scilicet, et non intus: neque enim intus nigredinem meus Salomon habet. Denique non ait: Nigra sum sicut Salomon; sed, sicut pelles Salomonis: quod in superficie tantum sit veri nigredo pacifici. Peccati nigredo intus est; et prius interiora culpa commaculat, quam ad oculos prodeat. Denique de corde exeunt cogitationes malae, furta, homicidia,
Abbreviated transcription (Latin):
corum specie: gloria et honore coronatũ
diuina quidem maiestate tremendum:
s ingenita serentate gratum ac placidt̃.
Inter hec aduertenda prudentia sponsȩ:
et ꝓfunditas sermonum eius: que sub
figura pellitm salomonis. in carne ri¬
nata est dm̃: inmorte uitam: summã
glorie et honoris inter ohꝓbria: et sub
nigro deniq habitu crucifixi. candorẽ
innocentiȩ. splendoremq uirtutum:
sicut ille utiq pelles. cum ẽẽnt ingre
atq despecte. p̃ciosa et p̃candida pre¬
diuitis regis in se ornamenta seruabat
Merito ingredinem non condempint
in pellib: decorem qui sub pellib est
aduerdens. Et ideo quidam illam con¬
tempserunt: quia hunc minime cogno¬
uerunt. Si enim cognouissent: nũquã
dñm glȩ crucifixissent. Non cognouit
herodes: et ideo despęxit. Non cõgnouit
signagoga: quȩ ngredinem illi passio¬
nis et infirmitatis imꝓperans: alios
ait saluos fecit: se ipsum non potest sal¬

Expanded text:
corum specie, gloria et honore coronatum; corum specie, gloria et honore coronatum; divina quidem majestate tremendum, sed ingenita serenitate gratum ac placidum. 11. Inter haec advertenda prudentia sponsae, et profunditas sermonum ejus, quae sub figura pellium Salomonis, scilicet in carne, rimata est Deum, in morte vitam; summam gloriae et honoris inter opprobria, et sub nigro denique habitu crucifixi candorem innocentiae, splendoremque virtutum, sicut illae utique pelles, cum essent nigrae atque despectae, pretiosa et praecandida praedivitis regis in se ornamenta servabant. Merito nigredinem non contemnit in pellibus, decorem qui sub pellibus est advertens. Et ideo quidam 1370 illam contempserunt, quia hunc minime cognoverunt: si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Non cognovit Herodes, et idcirco despexit; non cognovit Synagoga, quae nigredinem illi passionis et infirmitatis improperans, Alios, ait, salvos fecit, seipsum non potest sal
Abbreviated transcription (Latin):
turginis sponsus: Quomodo non roseis mr̃m:
causa. uirctis. fructus. et forma martirii: Ga¬
lem talis taliterq tange: et dic. Dilectus m̃s
candidus et rubictindus: electus in milib.
Milia milium cum dilecto: et decies centena
milia circa dilectum: et nemo ad dilectum.
Num tibi uerendum erit. ne forte in quẽpiam
de mulcitudine errore incidas.querendo
quem diligis: Non prorsus ambiges quem¬
nam eligas: facile occtirret electus e milib:
cunctis insignior. Dices. Iste formosus in
stola sua: gradiens in multitudine forti¬
tudinis suȩ. Non gͦ in pelle igra: quȩ sane
hactenus ingerenda fuit octilis ꝑsequen¬
tium. ut contempnerent occidendum:
aut etiam amicorum. ut recognoscerent
rediuiuum. Non inquam iam in pelle
occurret nigra: s in ueste alba speciosus
forma. non modo p̃ filus hominum: s
etiam p̃uultib angelorũ. Quid me uis
tangere in humili habitu:seruili forma:
specie conte. ptibili: Gange. celesti de¬

Expanded text:
virginisque sponsus? Quomodo non roseis martyrum, virginisque sponsus? Quomodo non roseis martyrum, causa, virtus, fructus et forma martyrii? Talem talis taliterque tange, et dic: Dilectus meus candidus et rubicundus, electus ex milibus . Millia millium cum dilecto, et decies centena millia circa dilectum, et nemo ad dilectum. Num tibi verendum erit, ne forte in quempiam de multitudine errore incidas, quaerendo quem diligis? Non prorsus ambiges quemnam eligas. Facile occurret electus e millibus, cunctis insignior, et dices: Iste formosus in stola sua, gradiens in multitudine fortitudinis suae . Non ergo in pelle nigra, quae hactenus sane ingerenda fuit oculis persequentium, ut contemnerent occidendum; aut etiam amicorum, et recognoscerent redivivum. Non, inquam, jam in pelle occurret nigra, sed in veste alba, speciosus forma, non modo prae filiis hominum, sed etiam prae vultibus angelorum. Quid me vis tangere in humili habitu, servili forma, specie contemptibili? Tange coelesti de
Abbreviated transcription (Latin):
inse quasi quodam inuoluero clausum por¬
tat: seruatq signatum. Illa gͥ digne me tan¬
get. quȩ patri consedentem suscipiet: non
iam inhumili habicu.s in celesti:carneip¬
sas altera specie. Quid deformẽ uis tangere:
Expecta: ut formosum cangas. Nam qui de¬
formis modo: tunc formosuis. Deformis tac¬
tui: deformis aspectur: deformis deniq defor¬
mi tibi: que sensib plus inheres: fidei minus.
Esto formosa: et tange me. Esto fidelis: et
formosa es.Formosum formosa. et dignius
tanges et felicits. Tanges manu fidei: desi¬
derii digito: deuotionis amplexu. Tanges
oculo mentis. At numqtud adhuc nigrum:
Absit. Dilectus tuus: candidus et rubicundꝰ.
formostis plane: quem circumdant flores
rosarum. et lilia contiallium: hoc est mar¬
tyrum uirginumq chori. Et qui medius
resideo: utriq non dissideo choro: uirgo et
martir. Quomodo deniq candidis non con¬
gruo uirginum choris: uirgo. turginis filius.

Expanded text:
in se quasi quodam involucro clausum porin se quasi quodam involucro clausum portat, servatque signatum. 10. Illa igitur digne me tanget, quae Patri consedentem suscipiet, non jam in humili habitu, sed in coelesti: carne ipsa, sed altera specie. Quid deformem vis tangere? Exspecta ut formosum tangas. Nam qui deformis modo, tunc formosus; deformis tactui, deformis aspectui; deformis denique deformi tibi, quae sensibus plus inhaeres, fidei minus. Esto formosa, et tange me; esto fidelis, et formosa es. Formosa formosum et dignius tanges, et felicius. Tanges manu fidei, desiderii digito, devotionis amplexu; tanges oculo mentis. At nunquid adhuc nigrum? Absit! Dilectus tuus candidus et rubicundus. Formosus plane quem circundant flores rosarum, et lilia convallium; hoc est, martyrum, virginumque chori: et qui medius resideo, utrique non dissideo choro, virgo et martyr. Quomodo denique candidis non congruo virginum choris, virgo, Virginis filius,
Abbreviated transcription (Latin):
a scendi ad patrem metim. Quasi uero eum
iam ascenderit: tunc tangi ab ea uelit. aut
possit. Et utiq poterit. s affectu. non manu.
uoto. nonoculo: fide. non sensib.Otu tu me
ait modo cangere queris:quȩ sensti corporis
głam estimas resurrectionis : Nescis quođ
tempore adhuc mec mortalitatis. transfigu¬
rati ad horam morituri corporis głam. octili
di scipłorũ sustinere nequiuerint : A ahtic
quidem tuis sensib gero morem. formã inge¬
rendo seruilem: quam de consuietuine reco¬
gnoscas. Ceterum mirabilis facta est gła mea
exte: confortata est. et non poteris ad eam.
Differ gͦ iudicium: suspende sententiam: et
tante rei diffinitionem. ne credas sensui: fidei
rescruato. Illa dignius: illa diffimet certius.
que plenius comprehendet. Demq compre¬
hendit suo illo mistico ac ꝓfundo sini: que
sit longitudo. latitudo. sublimicas. et pro¬
fundum. Quod oculus non uidit. nec au¬
ris audiuit. nec in cor hominis ascendit. illa

Expanded text:
ascendi ad Patrem meum . Quasi vero cum ascendi ad Patrem meum . Quasi vero cum jam ascenderit, tunc tangi ab ea velit aut possit. Et utique poterit, sed affectu, non manu; voto, non oculo; fide, non sensibus. Quid tu me, ait, modo tangere quaeris, quae sensu corporis gloriam aestimas resurrectionis? Nescis quod tempore adhuc meae mortalitatis transfigurati ad horam morituri corporis gloriam oculi discipulorum sustinere nequiverint? Adhuc quidem tuis sensibus gero morem, formam ingerendo servilem, quam de consuetudine recognoscas. Caeterum mirabilis facta et gloria ex te, confortata est, et non poteris ad eam. Differ ergo judicium, suspende sententiam, et tantae rei definitionem ne credas sensui, fidei reservato. Illa dignius, illa definiet certius, quae plenius comprehendet. Denique comprehendit suo illo mystico ac profundo sinu, quae sit longitudo, latitudo, sublimitas et profundum. Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, illa
Abbreviated transcription (Latin):
podest. ante habent transire et ꝑire:quam
iota unum.aut unus aper exom̃ib quȩ lo¬
cutus est deuis: Et tamencessauit a fletumn
uisu oculi. que noluit consolar in uerbodñi:
pluris habens exꝑimentum. quam fidem.
At erꝑimentum fallax.Mitotur ergo ad
certiorem fidei cognitionem: que ttiq ap¬
prehendit. quod senstis nescit:. exꝑimentum
non inuenit. Noli me tangere inquit.Hoc
est dissuesce huuic seducibili senstur. inintere
uerbo: fidei assuesce:fides nescia falli. Fides
inuisibilia comprehendens: senstis penuriã
non sentit. Deniq transgreditur fines etiã
rationis humanȩ: nature usum: experientie
terminos.Quid interrogas oculũ adquod
non stifficit: Et manus quid explorare co¬
natur. quod scipra ipsam est:Minus est. qͥc¬
quid ille tiel illa renuntiat. Sane fides pro¬
nuntiet de me: quȩ maiestati nilmintiat.
Disce id habere certius: id tutius sequi: quod
illa suaserit. Noli me tangere: non dum eñi

Expanded text:
potest, ante habent transire et perire, quam potest, ante habent transire et perire, quam iota unum aut unus apex ex omnibus quae locutus est Deus? Et tamen cessavit a fletu in visu oculi, quae noluit consolari in verbo Domini; pluris habens experimentum, quam fidem. At experimentum fallax. 9. Mittitur ergo ad certiorem fidei cognitionem; quae utique apprehendit quod sensus nescit, experimentum non invenit. Noli me tangere, inquit: hoc est: Dissuesce huic seducibili sensui; innitere verbo, fidei assuesce. Fides nescia falli, fides invisibilia comprehendens, 1369 sensus penuriam non sentit. denique transgreditur fines etiam rationis humanae, naturae usum, experientiae terminos. Quid interrogas oculum ad quod non sufficit? Et manus quid explorare conatur quod supra ipsam est? Minus est quidquid ille vel illa renuntiet. Sane fides pronuntiet de me, quae majestati nihil minuat. Disce id habere certius, id tutius sequi, quod illa suaserit. Noli me tangere, nondum enim
Abbreviated transcription (Latin):
ao ꝑhoc stulticia apua dcum. Bona et
uera sapientia trahitur de ocuitis: ut sapit
beatus iob. Quid foris eam queris incor¬
poris sensu: Sapor in palato. incorde sa¬
pientia est. Ne queras sapientiam inoculo
carins: quia caro et sanguis non reuelat
eam: s spiritus. Non ingustu oris: nec eñĩ
Non intactu manus: cum sc̃s dicat. Sios¬
culatus sum manum meam ore meo: qđ
quod est sapientia. non deo s meritis as¬
cribitur actionum. Sapiens fuit ysaac:
s camen errauit in sensib. Solus habet
auditus uerum: qui ꝑcipit uerbum. Meri¬
to carnem rediuiuam uerbi tangere pro¬
hibetur mulier. carnaliter sapiens: plus
quippe tribuens oculo quam oraculo. ia
est carnis sensui. quam uerbo dei. Quem
enim mortuum uidit. resuscitatum non
Denq non quieuit octiltis. usq dum sacia¬
tus est uisus: qm̃ non erat consolatio fidei.
nec dei rata ꝓmissio. Nonne celum et terra.
et quicquid om̃ino carnis oculus attingere

Expanded text:
ac per hoc stultitia apud Deum . 8. Bona et ac per hoc stultitia apud Deum . 8. Bona et vera sapientia trahitur de occultis, ut sapit beatus Job . Quid foris eam quaeris in corporis sensu? Sapor in palato, in corde sapientia est. Non quaeras sapientiam in oculo carnis, quia caro et sanguis non revelat eam, sed spiritus . Non in gustu oris: nec enim i XXVIII, 13. Non in tactu manus, cum sanctus dicat: Si osculatus sum manum meam ore meo, quoquod est sapientia, non Deo, sed meritis ascribitur actionum. Sapiens fuit Isaac, sed tamen erravit in sensibus. Solus habet auditus verum, qui percipit verbum. Merito carnem redivivam Verbi tangere prohibetur mulier carnaliter sapiens; plus quippe tribuens oculo quam oraculo, id est carnis sensui quam verbo Dei. Quem enim mortuum vidit, resuscitatum  alDenique non quievit oculus, usque dum satiatus est visus; quoniam non erat consolatio fidei, nec Dei rata promissio. Nonne coelum et terra, et quidquid omnino carnis oculus attingere
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cesserit. Fides purgabit. quem turbauit
imiietas: et quem inobedientia clausit:
apiet obedientia.Demq a mandatis tuis
inquit intellexi: quod intellectum red̃¬
dat obseruatio mandatorum: quẽ tulit
transgressio.Aduerte adhuc insc̃õ ysaac:
quomodo p̃ceteris sensib auditus in iã
sene uiguerit. Caligant oculi patriar¬
chȩ : palatum seducitur: fallitur manus:
non fallitur auris. Quid mirum. si auns
ꝑcipit ueritatem:cum fides exauditu.
auditus ꝑ uerbum dei. uerbum dei ueri¬
tas sit: Uor inquit uor iacobest: nichil
uerius.Mantis autem manus sunt esau:
nichil falsius. Falleris. manus similicudo
decepit te.Nec ingustu ueritas: et si sua¬
uitas est. Nam quomodo habet ueritatẽ.
qui se putat edere uenationem:cum do¬
mesticis uescatur hedorum carnib: Mtil¬
to minus oculus:qui nil uidet. Non est
ueritas ioculo: non sapientia. Uc qui sa¬
pientes estis ait in oculis urĩs. Nonbona
sapientia: eui maledicitur. Mundi est.

Expanded text:
praecesserit. Fides purgabit quem turbavit praecesserit. Fides purgabit quem turbavit impietas; et quem inobedientia clausit, aperiet obedientia. Denique: A mandatis tuis, inquit, intellexi : quod intellectum reddat observatio mandatorum, quem tulit transgressio. Adverte adhuc in sancto Isaac quomodo prae caeteris sensibus auditus in jam sene viguerit. Caligant oculi patriarchae, palatum seducitur, fallitur manus, non fallitur auris. Quid mirum, si auris percipit veritatem, cum fides ex auditu, auditus per verbum Dei , verbum Dei veritas sit? Vox, inquit, vox Jacob est. Nihil verius. Manus autem manus sunt Esau . Nihil falsius. Falleris: manus similitudo decepit te. Nec in gustu veritas, etsi suavitas est. Nam quomodo habet veritatem qui se putat edere venationem, cum domesticis vescatur haedorum carnibus? Multo minus oculus qui nihil videt. Non est veritas in oculo, non sapientia. Vae qui sapientes estis, ait, in oculis vestris! Non bona sapientia, cui maledicitur. Mundi est,
Abbreviated transcription (Latin):
cum cȩteris obedientib. Et uos mundi
estis. ꝓpter sermonem quem locutus sum
uobis. Nec omnes mundantur qui audiũt.
s qui obediunt. Beati qui audiunt. et etisto¬
diunt illud. Talem requirit auditum: qui
mandat dicens.Audi isrł.Talem offert:
qui ait. Loquere dñe: quia audit seruus
tuus.Talem spondet: qui dicit. Audiam
quid loquatur in me dñs decis. Et ut sei¬
as etiam sp̃m sc̃m hunc in anime spiritali
ꝓfectu ordinem obseruare: ut ui delicet pri¬
tis formet auditum. quam letificet uisum:
audi inquit filia et uide.Quid intendis
oculum:aurem para.Uidere desideras
xp̃m: oportet te prius audire eum: atidire
de eout dicas cum uideris. Sicut audiuimꝰ
sic uidimus. Immensa claritas: uistis
angustus: et non potes ad eam. Potes au¬
ditu:. si non aspectu. Glamantem deniq
dm̃ adam ubi es. non uidebam iam pecca¬
tor: atidiebam tamen. S auditus aspec¬
tum restituet: si pius. si uigil. si fidelis

Expanded text:
cum caeteris obedientibus: Et vos mundi cum caeteris obedientibus: Et vos mundi esti propter sermonem quem locutus sum vobis . Nec omnes mundantur qui audiunt, sed qui obediunt: Beati qui audiunt, et custodiunt illud . Talem requirit auditum qui mandat dicens: Audi, Israel ; talem offert qui ait: Loquere, Domine, quia audit servus tuus ; talem spondet qui dicit: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus . 7. Et ut scias etiam Spiritum sanctum hunc in animae spirituali profectu ordinem observare, ut videlicet prius formet auditum, quam laetificet visum: Audi, inquit, filia, et vide . Quid intendis oculum? Aurem para. Videre desideras Christum? Oportet te prius audire eum, audire de eo, ut dicas cum videris: Sicut audivimus, sic vidimus . Immensa claritas, visus augustus, et non potes ad eam. Potes auditu, sed non aspectu. Clamantem denique Deum: Adam, ubi es? , non videbam jam peccator, audiebam tamen. Sed auditus aspectum restituet, si pius, si vigil, si fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
Porro fide oportet mundari oculum. qui
uideat dm̃: quemadmodum habes. fide
mundans corda eortm. Interim ergodum
necdum paratus est insus. auditus exeite¬
tur: auditus exercitetur: auditus excipiat
ueritatem. Felixr. cui ueritas attestatur di¬
cens. In auditu auris obediuit michi. Dignꝰ
qui uideam.: si priusquam trideam. obsdisse
inueniar.Securus uidebo:adquem mee obe¬
dientiȩ munus p̃cesserit. Quam beatus qͥ
ait: dñs ds̃ aperuit michi aurem: et ego ñ
contradico: retrorsum non abii. Ubi et uo¬
luntariȩ habes obedientiȩ formam: et lon¬
gammitatis exemplum. Qui enim non
contra dicit. spontaneus est: et qui retro
qm̃ hilarem datorem diligit deus. Et qui
ꝑseuerauerit usq in finem: Hic saluus erit.
¶ tinam et mich aꝑiat atrem dñs: intret
ad cor meum sermo ueritatis: mundet octi¬
lum.et lete p̃paret uisioni: ut dicam deo
etiam ipse.Preparationem cordis mei au¬
diuit auris tua. Ut audiam adeo etiã ipse

Expanded text:
Porro, fide oportet mundari oculum qui Porro, fide oportet mundari oculum qui videat Deum, quemadmodum habes: Fide mundans corda eorum . 6. Interim ergo, dum necdum paratus est visus, auditus excitetur, auditus exercitetur, auditus excipiat veritatem. Felix, cui Veritas attestatur, dicens: In auditu oris obedivit mihi . Dignus qui videam, si priusquam videam, obedisse inveniar; securus videbo, ad quem meae obedientiae munus praecesserit. Quam beatus qui ait: Dominus Deus aperuit mihi aurem, et ego non contradico, retrorsum non abii . Ubi et voluntariae habes obedientiae formam, et longanimitatis exemplum. Qui enim non contradicit, spontaneus est; et qui retro  1368 quoniam hilarem datorem diligit Deus , et qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Utinam et mihi aperiat aurem Dominus, intret ad cor meum sermo veritatis, mundet oculum, et laetae praeparet visioni, ut dicam Deo etiam ipse: Praeparationem cordis mei audivit auris tua ; ut audiam a Deo, etiam ipse
Abbreviated transcription (Latin):
it quod uidit: quia credidit quod non uidit.
Non autem credidit exeo quod uidit: s ex
eo ꝓculdubio quod auduit: quia fides exau¬
ditu. Dignum quidem fuerat ꝓ suꝑiores ocui¬
lorum fenestras. ueritatem intrare ad animã.
s hoc nobis o anima seruatur in posterum:
cum tudebimus facie ad faciem. Ntnc aut̃e
unde irrepsit morb. inde remedium intret:
et peadem sequatur uestigia. uita mortem:
tenebras lux:uenenum serpentis antidotum
ueritatis: et sanet oculum qui turbatus est.
ut serenus uideat. quem turbatus non po¬
test. Auris. prima mortis ianua: prima aꝑ¬
iaturet uite. Auditus qui tulit. reparet
uisum: qm̃ nisi crediderimus. non intelli¬
gemus. Ergo auditus ad meritum: uisus
ad premium. Unde ꝓpħa. auditui meo inqͥt
dabis gaudium et leticiam: quod fidelis
retributio auditionis. beata uisio sit: et be¬
ate meritum uisionis. fidelis auditio. Beat
autem mnundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt.

Expanded text:
it quod vidit, quia credidit quod non vidit. it quod vidit, quia credidit quod non vidit. Non autem credidit ex eo quod vidit; sed ex eo procul dubio quod audivit, quia fides ex auditu . Dignum quidem fuerat per superiores oculorum fenestras veritatem intrare ad animam; sed hoc nobis, o anima, servatur in posterum, cum videbimus facie ad faciem. Nunc autem unde irrepsit morbus, inde remedium intret, et per eadem sequatur vestigia vita mortem, tenebras lux, venenam serpentis antidotum veritatis; et sanet oculum qui turbatus est, ut serenus videat quem turbatus non potest. Auris prima mortis janua, prima aperiatur et vitae; auditus, qui tulit, reparet visum; quoniam nisi crediderimus, non intelligemus. Ergo auditus ad meritum, visus ad praemium. Unde Propheta, Auditui meo, inquit, dabis gaudium et laetitiam : quod fidelis retributio auditionis beata visio sit, et beatae meritum visionis fidelis auditio. Beati autem mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt .
Abbreviated transcription (Latin):
spondere add id aliquid nr̃m. nec fas est. nec opꝰ
est. Nec enim euangeliste hoc diligentia pre¬
teriuit. Sic enimhabes. Uidens autẽ centu¬
rio qui exaduerso stabat. quia sic clamans ex¬
pirasset: ait. Uere hic homo filius ddei erat:
Ergo aduocem credidit: ex uoce agnouit fili¬
um dei.et non ex facie. Erat enim fortassis ex
ouib erus: de quib ait. Oues mee: uocẽ ineam
species fefellit: auri.ueritas se infuidit. Ocłs
pnunciabat infirium : oculus fedum: ocłs
miserum⁊ ocłs morte turpissima condempna¬
tum: auri dei filius. auri formosus innotuit:
s non iudeorum: quia erant meircumcisi aui¬
rib. Merito petrus abscidit auriculam ser¬
ur:ut uiam faceret ueritati: et ueritas libera¬
ret eum: .i. liberum faceret. Orat ille centurio
incircumcisus.s non aure: qui adunam ex¬
pirantis uocem. sub tot infirmitatis indiciis.
dnm̃ maiestatis agnouit. Ideoq non despex¬

Expanded text:
spondere aliquid ad id nostrum nec fas, nec opus spondere aliquid ad id nostrum nec fas, nec opus est; nec enim evangelistae hoc diligentia praeteriit. Sic enim habes: Videns autem centurio qui ex adverso stabat, quia sic clamans exspirasset, ait: Vere hic homo Filius Dei erat . Ergo ad vocem credidit, ex voce agnovit Filium Dei, et non ex facie. Erat enim fortasse ex ovibus ejus, de quibus ait: Oves meae vocem meam species fefellit, auri veritas se infudit. Oculus pronun tiabat infirmum, oculus foedum, oculus miserum, oculus morte turpissima condemnatum; auri Dei Filius, auri formosus innotuit; sed non Judaeorum, quia erant incircumcisi auribus. Merito Petrus abscidit auriculam servi, ut viam faceret veritati, et veritas liberaret eum, id est liberum faceret. Erat ille centurio incircumcisus, sed non aure, qui ad unam exspirantis vocem sub tot infirmitatis indiciis Dominum majestatis agnovit. Ideoque non despex
Abbreviated transcription (Latin):
nostrũ. Quod loquicur. sp̃c et uita: quod ap¬
paret. mortale et mors.¬
ud cernitur: et aliud eredicur. Nigrum sen¬
sus renuntiat: fides. candidum et formosũ
ꝓbat. Niger est: s oculis insipientium: nã
fidelium mentib formosus ualde. Niger est:
s formosus. Niger. reputatione herodis: for¬
mosus confessione latronis: centurionis fi¬
de. Quam formosum aduerterat: qui exclama¬
uit. Uere.homo hic filius dei erat.S in quo ad¬
uertit: aduertendum. Si enim attenderet quod
apparebat: quomodo formosus.quomodo
filius dei: Quid nsi de forme et nigrũ oeulis¬
spectantium occurrebat. cum expansis
incruce manib medius duorum nequam.
riscim malignantib daret: fletum fidelibͤ
Et solus erat risui: qui solus poterat ẽẽ terro¬
ri:solus honori debuerat. Unde igitur aduer¬
tit pulchritudinem erucifixi: et quod is sit
filius dei qui cum iniquis reputatus est: Re¬

Expanded text:
nostrum. Quod loquitur, spiritus et vita est: quod apnostrum. Quod loquitur, spiritus et vita est: quod apparet, mortale et mors.ud cernitur, et aliud creditur. Nigrum sensus renuntiat, fides candidum et formosum probat. Niger est, sed oculis insipientium: nam fidelium mentibus formosus valde: niger est, sed formosus: niger reputatione Herodis, formosus confessione latronis, centurionis fide. 4. Quam formosum adverterat qui exclamavit: Vere homo hic Filius Dei erat! Sed in quo advertit, advertendum. Si enim attenderet quod apparebat, quomodo formosus, quomodo Filius Dei? Quid nisi deforme et nigrum oculisspectantium occurrebat, cum expansis in cruce manibus medius duorum nequam, risum malignantibus daret, fletum fidelibus? Et solus erat risui, qui solus poterat esse terrori, solus honori debuerat. Unde igitur advertit pulchritudinem Crucifixi, et quod is sit Filius Dei, qui cum iniquis reputatus est? Re
Abbreviated transcription (Latin):
mea uideo dm̃ saluatorem meum. Non ta¬
men rebecca sic illum indtt. s maria: tan¬
to digniorem qui benedictionem acciperet:
quanco sanctior quȩ peꝑit. Et bene in meo
habitu: quia michi benedictio uendicatur:
michi postalatur hereditas. Siquidem
atidierat. Postula a me:et dabo tibi gentes
hercditatẽ tuã: ⁊ possessionẽ tuã. t̾minos t̾rȩ. Tuã
inqͥt hereditatem: tuamq possessionẽ dabo
tibi. Quomodo dabis ei. si sua est: Et quomͦ
stiam mones ut postulet: Aut quomodo sua:
si necesse habet ut postulet: Michi proinde
postulat: qui meam adhoc induit formam.
ut suscipiat causam. Quippe disciplina pa¬
cis nr̃ȩ suꝑ cum. dicente ꝓpħa: et dñs in eo po¬
suit iniquitatem om̃ium nr̃m. Unde debuit
fr̃ib ꝑomĩa similari. sicut ait apłs: tt mise¬
ricors fieret. Propterea uox quidem. uor ia¬
cobest: manus audem. manus sunt esat. Suũ
est. quod auditur ex eo: quod in eo uidetur:

Expanded text:
mea video Deum Salvatorem meum. 3. Non tamea video Deum Salvatorem meum. 3. Non tamen Rebecca sic illum induit, sed Maria; tanto digniorem qui benedictionem acciperet, quanto sanctior quae peperit. Et bene in meo habitu; quia mihi benedictio vindicatur, mihi postulatur haereditas. Siquidem audierat: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Tuam, inquit, haereditatem, tuamque possessionem dabo tibi. Quomodo dabis ei, si sua est? Et quomodo suam mones ut postulet? aut quomodo sua, si necesse habet ut postulet? Mihi proinde postulat, qui 1367 meam ad hoc induit formam, ut suscipiat causam. Quippe disciplina pacis nostrae super eum, dicente propheta, et Dominus in eo posuit iniquitatem omnium nostrum : unde debuit fratribus per omnia similari, sicut ait Apostolus, ut misericors fieret . Propterea vox quidem, vox Jacob est; manus autem, manus sunt Esau . Suum est quod auditur ex eo: quod in eo videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
Intus diuinitatis candor: decor uirtutũ:
hec despicabilior infirmitatis color: et q̃si
absconditus uulcus eius et despectus: dũ
temptatur ꝑ om̃ia ꝓsimilitudine absq
peccato. Agnosco denigrate formam natu¬
re: agnosco tunicas illas pelliceas ꝓtopla¬
storũ. peccantium habitum. Deniq semet¬
ipsum denigrauit. formam serui accipiens:
in similidudinem hominum factus. et ha¬
bitu inuentus ut homo. Agnosco suibpelle
hedi qui peceatum significat. et manum
que peceatum non fecit. et collũ ꝑ quod
mali cogitatio non transiuit: ideoq non
inuentus est dolus in ore eius. Noui quod
sis lenis natura: mitis et humilis corde:
blandus aspectu: suauis spũ: et quidem
unctus oleo leticiȩ p̃consortib tiuis. In¬
de gͦ nunc adinstar esau. pilosus et his¬
pidus: Cuiusnam rugosa et tetra imago
hȩc. et unde hi pili: Mei sunt: nam pilose
manus. similitudinem expͥmunt peccato¬
ris. Meos agnosco hos pilos: et in pelle

Expanded text:
Intus divinitatis candor, decor virtutum, Intus divinitatis candor, decor virtutum, ae puritas: sed tegit haec despicabilior infirmitatis color; et quasi absconditus vultus ejus et despectus, dum tentatur per omnia pro similitudine absque peccato. Agnosco denigratae formam naturae; agnosco tunicas illas pelliceas, protoplastorum peccantium habitum . Denique semetipsum denigravit formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . Agnosco sub pelle haedi, qui peccatum significat, et manum quae peccatum non fecit, et collum per quod mali cogitatio non transivit; ideoque non est inventus dolus in ore ejus . Novi quod sis lenis natura, mitis et humilis corde, blandus aspectu, suavis spiritu, et quidem unctus oleo laetitiae prae consortibus tuis . Unde ergo nunc ad instar Esau pilosus et hispidus? Cujusnam rugosa et tetra imago haec, et unde hi pili? Mei sunt: nam pilosae manus similitudinem exprimunt peccatoris. Meos agnosco hos pilos; et in pelle
Abbreviated transcription (Latin):
lucro ptlchritudinis. Multos candidos
facit unius denigratio: non cum tingui¬
tur culꝑa : s cum cura afficitur. Expedit
inquit ut anus moriatur homo ꝓpopulo:
et non tota gens ꝑeat. Expedit ut unus
ꝓomnib deingrecur.similitudine carnis
peccati: et non totagens ingredine conde¬
mpnetur peccati. Splendor et figura
substantie dei obnubiletur in forma ser
ui: ꝓuita serui. Candor uide eterne n¬
grescat in carne: ꝓcarne purganda. Sye¬
eiosus forma p̃filiis hominum. ꝓfiliis
hominum illuminandis. obscuretur in
passione: turpetur incruce: palleat in
morte. Ex coto non sit ei sꝑecies neq de¬
cor: ut sibi speciosam atq decoram acqui¬
rat sponsam ȩccłiam sine macula et si ne
ruga. Agnosco pellem salomonis: immo
ipsum in pelle nigra salomonem amplec¬
tor. Habet et salomon ngredinem: s in
ꝑelle. Foris niger: incute niger: nonintus.
Alioquin: om̃is gła eius filie regis abintus.

Expanded text:
lucro pulchritudinis. 2. Multos candidos lucro pulchritudinis. 2. Multos candidos facit unius denigratio, non cum tingitur culpa, sed cum cura afficitur. Expedit, inquit, ut unus moriatur homo pro populo, et non tota gens pereat : expedit ut unus pro omnibus denigretur similitudine carnis peccati, et non tota gens nigredine condemnetur peccati: splendor et figura substantiae Dei obnubiletur in forma servi pro vita servi: candor vitae aeternae nigrescat in carne, pro carne purganda: speciosus forma prae filiis hominum, pro filiis hominum illuminandis obscuretur in passione, turpetur in cruce, palleat in morte: ex toto non sit ei species neque decor, ut sibi speciosam atque decoram acquirat sponsam Ecclesiam sine macula et sine ruga. Agnosco pellem Salomonis, imo ipsum in pelle nigra Salomonem amplector. Habet et Salomon nigredinem, sed in pelle; foris niger, in cute niger, non intus: alioquin omnis gloria ejus filiae regis ab intus .
Abbreviated transcription (Latin):
et quib salomonis pel¬
lib. decorem sponse
sentiam comparatum:
si tamen ad ostensionẽ
commendationemq
referatur decoris. data ex his similitudo.
Et si ad nigredinem magis referenda pute¬
tur. sicut et illa de tab̃naculis cedar: non
equidem aliunde occurrit michi quicqũã
de huiusmodi pellib salomonis:. nisi quas
forte rex inusum tab̃naculi soleret assu¬
mere: si quando indentoriis ha¬
bitare liberet. Quas utiq. si q̃
tamen fuerunt. obscuras sine dubio
et detras ẽẽ necesse fuit: tanquam quȩ
cotidiano forent exposite soli. et frequen¬
tium iniuriis pluuiarum. Neq id fru¬
stra: sut is qui intus repositus erat orna¬
tus. nitidior seruaretur. Boc exemplo.
sponsa non negat nigredinem.s excusat:
nec ꝓbro ducit qualemcumq habitum.
quem formet caritas:iudicium ueritatis
non imꝓbet. Deniq quis infirmatur.cũ
quo non infirmetur: Quis scandalizat᷑.
neuum: ut morbum in altero passionis
leuet. uel sanet. Nigrescit candoris ⁊elo:

Expanded text:
et quibus Salomonis pellibus decorem sponsae sentiam comparatum, si tamen ad ostensionem commendationemque referatur decoris data ex his similitudo. At si ad nigredinem magis referenda putetur, sicut et illa de tabernaculis Cedar: non equidem aliunde occurrit mihi quidquam de hujusmodi pellibus Salomonis, nisi quas forte rex in usum tabernaculi soleret assumere, si quando in tentoriis habitare liberet; quas utique, si quae tamen fuerunt, obscuras sine dubio et tetras esse necesse fuit, tanquam quae quotidiano forent expositae soli, et frequentium injuriis pluviarum. Neque id frustra, sed ut is qui intus repositus erat ornatus, nitidior servaretur. Hoc exemplo sponsa non negat nigredinem, sed excusat; nec probro ducit qualemcunque habitum, quem charitas formet, judicium veritatis non improbet. Denique quis infirmatur, cum quo non infirmetur? quis scandalizatur,naevum, ut morbum in altero passionis levet, vel sanet; nigrescit candoris zelo,
Abbreviated transcription (Latin):
salomonis. Si horretis ingram: miramini
et formosam. Si despicitis htimilem: subli¬
men suspicite. Hoc ipsum quam cautum.
quam plenum consilu. plenum discretionis
et congruentie est: quod in syonsa de iec̾tio
ista et ista celsitudo. scđm tempus quidem
eo moderamine sibi pariter contemꝑant᷑:
ut inter mundi huius uarietatłs. et subli¬
mitas erigat humilem. ne deficiat in adtier¬
sis: et humilitas sublimem repͥmat. ne eua¬
nescat inꝓsꝑis. Pulchre om̃ino ambe res cũ
ad inuicem contrarie sint: sponse tamenpa¬
riter cooꝑantur in bonum: subseruiunt
in salutem. Et hec: ꝓeo quod sponsa uide¬
tur de pellib salomonis inducere simili¬
tudinem. Restat tamen aꝑiendus ille
suiꝑ eodem capitulo sensus. quem inpr̃ici¬
pio commemoraui et ꝓmisi: qualiter ui¬
delicet tota ad solam nigredinem simili¬
tudo referatur: qua quidem non estis ꝓ¬
missione fraudandi. Ceterum. id differen¬
dum in aliud sermonis pͥncipium: tum

Expanded text:
Salomonis. Si horretis nigram, miremini Salomonis. Si horretis nigram, miremini et formosam; si despicitis humilem, sublimem suspicite. Hoc ipsum quam cautum, quam plenum consilii, plenum discretionis et congruentiae est, quod in sponsa dejectio ista, et ista celsitudo, secundum tempus quidem, eo moderamine sibi pariter contemperantur, ut inter mundi hujus varietates et sublimitas erigat humilem, ne deficiat in adversis; et sublimem humilitas reprimat, ne evanescat in prosperis? Pulchre omnino ambae res, cum ad invicem contrariae sint, sponsae tamen pariter cooperantur in bonum, subserviunt in salutem. 15. Et haec pro eo quod sponsa videtur de pellibus Salomonis inducere similitudinem. Restat tamen aperiendus ille super eodem capitulo sensus, quem in principio commemoravi et promisi, qualiter videlicet tota ad solam nigredinem similitudo referatur: qua quidem non estis promissione fraudandi. Caeterum id differendum in aliud sermonis principium; tum