comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
putaretur lingua palpitans iħm xp̃m dum
p̃cisis capitib. qͦd ore iam sũpserat: sermonib
estuabat ardor. Ueit beata nunium & dõ nr̃o
grata societas. int̾ quos nec pͥmꝰ alt̃ potuit ce
nec tercius: s crinitatem confitentes. crino me-¬
ruerunt decorari martirio. quatinus fide pa-
illo & in circiitu ciuitatis ꝓ xp̃i nomine cesa.
& diu̾sissimis ac antea in auditis supplicuis. ẽ.
affecta: ut parisius uideretur impletum. qͦt
de iberusalem ꝓphetico uacicino fuerat ꝑo¬
ratum. Posuerunt mortalia seruoꝵ cuorum
dotis merita głosa. ut uͥ salutifer pͥmo ceperat
fructus outi: eo amplius gle ipsius pacẽret
triumphus. maximus cunctos assistentes hor¬
ror inuasit. ac lux in esfabilis cunctis resplen¬
diut: & beatissimi dionisi se cadauer e rexit:
Scãq manu caput acorpore dolabra lictoris
cruncatum. angłico ductu gressu regente. &
chiis uectitare. Et facta est comes multitudo

Expanded text:
putaretur lingua palpitans Jesum Christuputaretur lingua palpitans Jesum Christupraecisis capitibus, quod ore jam sumpserat, sermonibus aestuabat ardor. Vere beata nimium et Deo nostro grata societas, inter quos nec primus alter potuit esse, nec tertius: sed Trinitatem confitentes, trino meruere decorari martyrio, quatenus fide pareillo, et in circuitu civitatis pro Christi nomine caesa et diversissimis ac antea inauditis suppliciis est affecta, ut Parisiis videretur impletum quod de Hierusalem prophetico vaticinio fuerat peroratum: posuerunt mortalia servorum tuorum liarum primi sacerdotis merita gloriosa, ut ubi salutifer primo coeperat fructus oriri, eo amplius gloriae ipsius pateret triumphus, maximus cunctos honor assistentes invasit, ac lux ineffabilis cunctis resplenduit; et beatissimi Dionysii se cadaver erexit, sanctaque manu caput a corpore dolabra lictoris truncatum, angelico ductu gressum regente, e coepit brachiis vectitare. Et facta est comes multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
& consilia secretoꝵ cuoꝵ ñ abscondisti ame.
s semꝑ in mscdĩa & inmiseratiotib ciuis mul¬
cis consolatus es me. & fiuisti mecũ in omuib
fecisti et ostendisti mͥ. atq dignatus es oꝑari
ꝑme. Maxime quia nũc humilitatem meã
uisitasti ꝑte. & uocasti senectutem meã tuo de¬
siderio fatigatam adte: sciens quia iam exmul¬
co tempore largius concupiui uidere ce. Nc̃
quos ministerio nr̃o. et tͥ tuo sangune adqui¬
sisti. Cunctos etiam quite ꝑnos in nomine tuo
petierint. ut pollicitus es clem̃t̾ exaudi: qm̃
tuum ẽ. regnũ & pocestas. cũ patte & spũscõ¬
etiam paganorũ qͥ eũ lamentantes proseque¬
bantur respondissent am̃: positis genib & ꝓ
tensis ceruicib uno eodemq momĩto bebeta¬
sunt: atq in hac fidĩ constantia ꝑmanentes.
reddentes cerre corpora. beatas celo animas
inculerunt. Taliq ad dnm̃ meruerunt pto.¬
fessione migrare: ut amputatis capitib adhuc

Expanded text:
et consilia secretorum tuorum non abscondisti a me: et consilia secretorum tuorum non abscondisti a me: sed semper in misericordia et miserationibus multis consolatus es me, et ffecisti et ostendisti mihi, atque dignatus es operari per me. Maxime quia nunc humilitatem meam visitasti per te, et vocasti senectutem meam, tuo desiderio fatigatam, ad te: sciens quia jam ex multo tempore largius concupivi videre te; nuncquos ministerio nostro, et tibi tuo sanguine acquisisti: cunctosque etiam, qui te, per nos in nomine tuo petierint, ut pollicitus es, clementer exaudi: quoniam tuum est regnum et potestas cum Patre et sancetiam paganorum, qui eum lamentantes prosequebantur, respondissent, amen: positis genibus, et protensis cervicibus, uno eodemque momento, hebetasunt: atque in hac fidei constantia permanentes, reddentes terrae corpora, beatas coelo animas intulere. Talique ad Dominum meruere professione migrare, ut amputatis capitibus adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
dauert uidicia: qui sic cos inp̃senti humiliare
disponit. quos incelesti tegno tam głose ex al¬
cari ante omẽ tempꝰ decreuit. De inde cĩme
sub iuncto multisq iuitiis. & ñ ancea placis
supplicis macerati: xpĩ se famulos magͣcon¬
fessionis uoce promititiant. lactrabaturq
p̃cipue sc̃s dĩ sacerdos humana tabie. cui
scruuuit & bestia. Qui p̃currebat adcorm̃ta.
net arde iret adgłam. P rouocabat iise pe¬
nam: ut maior ec̃ł uictoria. Confligebant
inter se illinc carnifices. hns palmãta uox
mr̃is. Ambiebat supplicia ut corm̃to crescente.
cresceret. et corona. Qua ꝓpt̃ iterum uelut
ab initio uirgis inconspectu omnium scĩmar¬
cires nudicesi. & siuis uestib reinduti. ẽregio¬
ne idoli metturii adlocũ constitutum educti.
ad decollationem sunt genua flectere uissi.
qui creasti me. et grãtua inuitam hanc itidu¬
ristime. qui et̾na sapientia cua dociustimne.

Expanded text:
davere judicia, qui sic eos in praesenti humiliare davere judicia, qui sic eos in praesenti humiliare disponit, quos in coelesti regno tam gloriose exaltari ante omne tempus decrevit. Deinde terrore subjuncto, multisque injuriis et non ante perlatis suppliciis macerati, Christi se famulos magna confessionis voce pronuntiant: lacerabaturque praecipue sanctus Dei sacerdos humana rabie, cui servivit et bestia: qui praecurrebat ad tormenta, ne tarde iret ad gloriam. Provocabat in se poenam, ut major esset victoria. Confligebant inter se, illinc carnifices, hinc palmata vox martyris. Ambiebat supplicia, ut tormento crescente, cresceret et corona. Quapropter iterum, velut ab initio, virgis in conspectu omnes sancti martyres nudi caesi, et suis vestibus reinduti, e regione idoli Mercurii, ad locum constitutum educti, ad decollationem sunt genua flectere jussi. qui creasti me, et gratia tua in vitam hanc induxisti me, qui aeterna sapientia tua docuisti me,
Abbreviated transcription (Latin):
le noua tia etit inlaude. Hilectio a ue tbenig¬
nitas quã habei semꝑ: pro quib cũq petie¬
rit impetrabit. huius ũ cribilis et admirati¬
di spectaculi misterio quã quã ad huc pagana
curiositate: camen mitaculorum sollicitã. p̃dic
carnifices. qui xp̃i famulos de squͣlore catceris
educentes. p̃fecti obcitib iterum p̾sentatũt᷑.
Quib p̾fit tusait. Si ptudeati cõsilio tancm
adiutam tenditis immolatt diis et uuute.
Siũ mori eligitis. morcuorum quos seduristis
cacdaucra infelicit inhumata. et cormtoum
adhuc signa seruantia euntes cetrute. & uiñ
respueritis infelicitatem eorũ: infelicitate e¬
excedice. &e infeliciter ut desir᷑itis obise. Ao
hanc uocem xp̃i marcits. dionisius. tusticus.
& eleutherius. inagonia pati cõfessione fii.
et uirtutis constantia toborati: post niimia
corm̃ta gło sum cõpleit martirium celeeit̃.
Et iudicis abstati cõspectib ac funerib. sibi
Scõium ostensis. diuina. iusta  occulta lau¬

Expanded text:
memoria tua erit in laude, Dilectio autem et benignitas, quam habes semper, pro quibuscunque petierit, impetrabit. Hujus vero terribilis et admirandi spectaculi mysterio, quanquam adhuc pagana curiositate, tamen miraculorum sollicita, praediccarnifices, qui Christi famulos de squalore carceris educentes, praefecti obtutibus iterum praesentarunt. Quibus praefectus ait: Si prudenti consilio tandem ad vitam tenditis, immolate diis, et vivite: si vero mori eligitis, mortuorum quos seduxistis, cadavera infeliciter inhumata, et tormentorum adhuc signa servantia, euntes cernite, et si non respueritis, infelicitatem eorum infelicitate excedite, et infeliciter, ut desideratis, obite. Ad hanc vocem Christi martyres, Dionysius, Rusticus et Eleutherius, in agonia pari confessione fidei et virtutis constantia roborati, post nimia tormenta gloriosum complere martyrium elegerunt. Et judicis abstracti conspectibus, ac funeribus sibi sanctorum ostensis, divina justa et occulta lau
Abbreviated transcription (Latin):
Ociues optimi: iudetis magicas artes. Respon¬
dit palmatius et dixit. Si ꝑmagicam istud fac¬
cum est. uͥsunt uittutes deorum ur̃orum.:
Iubeat gͤ pietas utã offerri et immolari diis.
ne pereat res publica ꝑcorum incantationes Et

Expanded text:
O cives optimi, videtis artem magicam? Respondit Palmatius: Si per magicam istud factum est, ubi sunt virtutes deorum nostrorum? Jubeat itaque pietas vestra offerri et immolari diis, ne pereat respublica per eorum incantationes. St
Abbreviated transcription (Latin):
fidei mex̧ sedes iogos qui tõpheam ignitam n
custodiam paradisi cruoris cui latice fidelib cius
similes uoto ꝓmptissimo properantes uincti
diferuntur: ĩ dimittuntur. Cumq extincto
ad orationem eiꝰ fornacis incendio beatus dñi pon¬
asex dionisius fusset splendidior auro cluctus
patibulo crictiariȩ stipitis cormentalium instrũ¬
mentoium cõtinone appenditur. unde semꝑ
p̃dicans. diutius corcus nec mortiuis deponitur.
& incattere glaucini cres simul clecti dni cum
fi delium mulcitudine irchuiduntur. Ducdant᷑
sane adelicto obligatis iusti in uinculis. c̃ dc̃o¬
nãdi adampnatis. et in nocentes a nocentibu
exponunt᷑. Ubi cum post multas ce ꝑnccessatias
popłi qui eum sequendo carcetem irruꝑant
ebortitiones. & ad absences ditecta institututio¬
num pcepta dnũca missarum sollempnia. ut cõ¬
mi alentut participacione corporis et sangui¬

Expanded text:
fidei meae sedes rogos, qui rhomphaeam ignitam in fidei meae sedes rogos, qui rhomphaeam ignitam in custodiam paradisi, cruoris tui latice, fidelibus tuisimiles voto promptissimo properantes, vincti differuntur, non dimittuntur. Cumque exstincto ad orationem ejus fornacis incendio, beatus Domini pontifex Dionysius fuisset splendidior auro eductus, patibulo cruciarii stipitis, tormentalium instrumentorum confixione appenditur. Unde sempespectantibus praedicans, diutius tortus nec mortuus, deponitur, et in carcere Glaucini, tres simul electi Domini, cum fidelium multitudine recluduntur. Ducebantur sane a delicto obligatis, justi in vinculis, condemnandi a damnatis, et innocentes a nocentibus exponuntur. Ubi cum post multas et pernecessarias populi, qui eum sequendo, carcerem irruperant, exhortationes, et ad absentes directa institutionum praecepta, Dominica missarum solemnia, ut confirmarentur participatione corporis et sangui
Abbreviated transcription (Latin):
seruus cuus dilexi illud. Propt̾ea dñe iħu xp̃e¬
omripotentis dĩ patris uirtus & sapientia: qui
dixisti. cũ transieris ꝑignem flãme ñ nocebunt
ct. et decdisti m ꝑiculosiorem iguem incupiditaib
uincete.: fac et ad noninis cui głam banc adusti¬
onem me suꝑare. Et sic cuni ambusto coto cor¬
pore fuisset leuatus: adbestias ferocissimas m
rabiem multo ieiunio excitatas: ꝓiectus. subri¬
gicur. Quas cum impeti ualidisimo colpeul¬
set accurte: cõtra eas faciens signum crucis. et
suspitiens iuglum. ait. Tu dñe qui semꝑ iclem
es: adesto nunc mͥ eandem potestatem exercen.¬
uo: qu i ulacu seruo tuo claniheli miscłicer
contulisti. Per uenientes aũt adeum bestie: mã¬
suetissime ꝓcidebant ei Preparantur gͦ ingeu¬
cia dibani incendia & in ea uit dñi scs̃ dioni.¬
sius uexillo sanc te crucis armatus proicitur. Et
matione egiediar. ioreq cui scĩ sp̃s hos extinguas

Expanded text:
servus tuus dilexit illud. Proptservus tuus dilexit illud. Proptomnipotentis Dei Patris, virtus et sapientia, qui dixit: Cum transieris per ignem, flammae non nocebunt te: et dedisti mihi periculosiorem ignem in cupiditatibus vincere, fac et ad nominis tui gloriam hanc adustionem me superare, et sic cum ambusto toto corpore fuisset levatus, ad bestias ferocissimas, in rabiem multo jejunio excitatas, projectus subrigitur. Quos cum impetu validissimo conspexisset accurrere, contra eas faciens signum crucis, et suspiciens in coelum, ait: Tu, Domine, qui semper idem es, adesto nunc mihi, eamdem potentiam exerendo, quam in lacu servo tuo Danieli misericorditer contulisti. Pervenientes autem ad eum bestiae, mansuetissime procidebant ei. Praeparantur quoque ingentia clibani incendia, et in ea vir Domini S. Dionysius, vexillo sanctae crucis armatus, projicitur, ematione egrediar: roreque tui sancti Spiritus, hos
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ uͦ dm̃ tortonb traditi. ad loca penalia adducti sũt:
&̾ in conspectu scõꝵ rustici & eleutherii ut tormentoꝵ
ipsius terrore ab intentione sua resipiscerent. pre¬
ciosus campidoctor eoꝵ. & fortissimus athleta dñi
dionisius expoliatur. & toto corpore nudus ater¬
nis militum termonib uicissim flagellatur.
nec uincitur. Qui int̾ crẽpitus uerberum diqłam
collaudart. & cõmilitones suos. ut ad hec se in¬
uictos p̃pararent cõmonere. om̃iq fideles ut hinc
in diũca fide corroborent᷑: ñ desitit p̃dicaie di
cicus &e eleutherius satis acerrune. et inmenso
cathenarum pondere simul scĩ diũ onerantur.
&e in ergastulum cenebrosissimi carteris retru¬
duntur. Indeq ad p̃fecti auditionem reducti:
incatastis extensi & flagellati dnõ grãs irferebant
inc beatissimꝰ & acceptabilis xpõ hostia dionisius.
in oculis suoꝵ suꝑlectum fertrum suppositis
flãmis. nudus ex tensus ẽ. ce cantabat dicens.
guitum eloquium cuum dũe uehementet. &

Expanded text:
i, tortoribus traditi, ad poenalia loca ducti sunt, et in conspectu sanctorum Rustici et Eleutherii, ut tormentorum ipsius terrore ab intentione sua resipiscerent, pretiosus campiductor eorum, et fortissimus athleta Domini Dionysius exspoliatur, et toto corpore nudus, a ternis militum ternionibus vicissim flagellatur, nec vincitur. Qui inter crepitus verberum Dei gloriam collaudare, et commilitones suos, ut ad haec se invictos praepararent, commonere: omnesque fideles, ut hinc in Dominica fide corroborarentur, non desinit praedicare, diticus et Eleutherius satis acerrime, et immenso catenarum pondere simul sancti Domini onerantur, et in ergastulum tenebrosissimi carceris retruduntur. Indeque ad praefecti auditionem reducti, in catastis extensi et flagellati, Domino gratias referebant. Tunc beatissimus et acceptabilis Domino hostia Dionysius, in oculis suorum super lectum ferreum, suppositis flammis, nudus extensus est et cantabat, dicens: Ignitum eloquium tuum, Domine, vehementer, et
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc p̃fectus dix̃. Non mͥ uissumẽ. dehisquic¬
quã uob̃̾cũ agere. p̃sertun cũ ce decrepite pes¬
simȩ se nectutis nimia eloquentia et ꝓfundis¬
simorum u̾borum cergiu̾satione. atq ultra
naturam hominum in ppłis seductione una
cũ magicis prestigiis orbe pene romano cal¬
lere innotuerit. Ex his enim: satis rome au¬
diuimus. Tantũ edicito simagni pͥncipis do¬
miciani uissis obedire.: et un mortalium deoꝵ
iura uenerari disponis. Sin aut: ñ u̾boꝵ sed
ierberum conduit uione uob̾cũ uitait̾ deccttabo
Cumq hec agerentur. & secum prefectus seiliet.
& scĩ dñi quet̾entur. quedam inditȩ familie matrona
nobilis multo. comitatu stipata nomine iareia supe¬
uenit. compellens prefectum dionisio ionico agno¬
mine machatio. uirum suum lisbium magicis artib
mente captum. & eiꝰ transgressionib sotiatũ. Q statĩ
quesitus reꝑtus est. & acductus: atq u xp̃i notuins
confessione prefecto dictante sententiã. transiissus¬

Expanded text:
fectus dixit: Non mihi jussum est de his quiddam vobiscum agere, praesertim cum te decrepitae et pessimae senectutis nimia eloquentia, et profundissimorum verborum tergiversatione, atque ultra naturam humanam in populi seductione, una cum magicis praestigiis, orbi pene Romano callere innotuerit. Ex his enim Romae satis audivimus; tantum edicito si magni principis Domitiani jussis obedire, et immortalium deorum jura venerari disponitis; sin autem, non verborum, sed verberum conflictatione vobiscum viriliter decertaboCumque haec agerentur, et secum, praefectus scilicet et sancti Domini, quaererentur, quaedam inclytae familiae matrona nobilis, multo comitatu stipata, nomine Larcia supervenit, compellans praefectum, a Dionysio Ionico, agnomine Macario, virum suum Lisbium magicis artibus mente captum, et ejus transgressionibus sociatum. Qui statim quaesitus, repertus est et adductus, atque in Christi nominis confessione, praefecto dictante sententiam mortis
Abbreviated transcription (Latin):
Ex ꝑuntur tam̃ infirmi ac quib cũq auxie¬
ꝑeoꝵ acm merita mr̃m inuocantes: quãtum
di famulos cõueniat honorari. quoꝵ incer¬
uentu recipit cecitas usum debilitas gressum:
et obstricte auriũ ianue. reciꝑe metent᷑
auditum. S nec illud silendum ẽ. quod in¬
mundorum spũum infestatione uexati: dũ
ad memoratoꝵ xp̃i cestium tumulos. exami-¬
nandi uirtute diuina ducuntur: scõrũ ipsoꝵ
cogunt᷑ imꝑio. quo quisq sic mr̃m positus loco.
designatis nominib indicate. Quoꝵ memoran¬
da & głosissima passio. E regione urb̃ patisioꝵ.
in colle qui ancea mons merturii. qm̃ imbi
idolum ipsius pncipaliter colebatur agal¬
lis̾nunc. uero mons mr̃m uocatur scõꝵ. dñi
grã. qui ibidem criumphale mrĩm ꝑpetra
sexto. apassione aũt sexagesimo quarto: ecatis
uͦ beatissimi dionisii circit̾ nonagesimo: ĩꝑis
qͦq domiciani crudelissimi cęsaris. sexto deci¬

Expanded text:
Experiuntur tamen infirmi ac quibuscunque anxieExperiuntur tamen infirmi ac quibuscunque anxiem merita invocantes, quantum Dei famulos conveniat honorari, quorum interventu recipit caecitas visum, debilitas gressum et obstrictae aurium januae recipere merentur auditum. Sed nec illud silendum est, quod immundorum spirituum infestatione vexati, dum ad memoratorum Christi testium tumulos examinandi virtute divina ducuntur, sanctorum ipsorum coguntur imperio, quo quisque martyrum sit positus loco, designatis nominibus indicare. Quorum memoranda et gloriosissima passio e regione urbis Parisiorum in colle qui antea mons Mercurii, quoniam inibi idolum ipsius principaliter colebatur a Gallis, nunc vero mons Martyrum vocatur, sanctorum Domini gratia, qui ibidem triumphale martyrium perpetrarsexto, a passione autem sexagesimo quarto: aetatis vero beatissimi Dionysii circiter nonagesimo, imperii quoque Domitiani crudelissimi Caesaris decimo sex
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũq eminentis mausolei edificatione signauit.
Scõꝵ quoq corporib digna ucneratione sepuil¬
tis eoꝵ uestimenta. cunica uidelicet. cilicium.
&calige dionisi p̃ciosi. & casula scĩrustici ar¬
hi pb̃ri. atq dalmatica beati eleucherii archi¬
diaconi. ex ceptis portionib quȩ ꝓteliquiis clec¬
torum dni. afidelium deuocione supte sunt.
usq hodie debiti cultꝰ reuerentia cõseruantur.
Q uoꝵ meritis & p̃cib eadem uenerabilis femina
in nomine scę crinitatis exaqua et spũ scõ ir¬
saluatori niõ atq ipsis mr̃̾ib cradidit. & sacras
rxcubias apud coꝵ corpora quã diu suꝑ ui¬
uIII celebians: inbona conuersatione ac con¬
ris multiplicata fidelium numetositate: ꝓpĩ
cultuq eximio construxerunt: ubi cotidie
in signia. ñsolum sermo ñ p̃ualet enarrare:
uerũ nec ipsis queunt humanis mentib con-¬
p̃hendi. Unde nec dignitas honoris & magni¬
ficentis coꝵ. hominis cogitatu pocest actingi.

Expanded text:
edificatione signavit. Sanctorum quoque corporibus digna veneratione sepultis, eorum vestimenta, tunica videlicet, cilicium, et caligae Dionysii pretiosi, et casula sancti Rustici, archipresbyteri, atque dalmatica beati Eleutherii archidiaconi, exceptis portionibus quae pro reliquiis electorum Domini, a fidelium devotione sumptae sunt, usque hodie debiti cultus reverentia conservantur, quorum meritis et precibus, eadem venerabilis femina, in nomine sanctae Trinitatis ex aqua et Spiritu sancto reSalvatori nostro, atque ipsis martyribus tradidit, et sacras excubias apud eorum corpora, quandiu supervixerat, celebrans, in bona confessione ac conris, multiplicata fidelium numerositate, Chriscultuque eximio construxerunt: ubi quotidieinsignia, non solum sermo non praevalet enarrare; verum nec ipsis queunt humanis mentibus comprehendi. Unde nec dignitas honoris et magnificentiae eorum hominis cogitatu potest attingi.
Abbreviated transcription (Latin):
&e ob cestatus ẽ ut nuumquã de alcera stirpe
ꝑ succedentium cemporum curricula ipiił
qui q: exͥorum pio genie orti irge in suple
pre sumant aliquo mͦ constituere. nͥ de eoꝵ
ꝓpagine: quos et diuina prouidentia. ad scĩs¬
simã apłicam sedem tuendam eligere. & ꝑ eũ
re: & unctione sacratissima consecrare. Hunc¬

Expanded text:
btestatus est, ut nunquam de altera stirpe per succedentium temporum curricula, ipsi, vel quique ex eorum progenie orti, regem super praesumant aliquo modo constituere, nisi de eorum propagine, quos et divina providentia ad sanctissimam apostolicam sedem tuendam eligere, et per ere, et unctione sacratissima consecrare.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfiteris ee̾ cultorem: & cuiꝰ cõdiciotus ce assetis.
unc hi tres beatissimi uiri dionisius. rusticus.
H&e eleutherius. ita douo scĩ sp̃s inspirati. et zelo
ficłi inflãmati. sono unius uocis eisdemq
u̾bis cũ ñ nͥ unus int̾rogaret᷑ reddidere res¬
ponsum. ac siutiͥs homuuis ore sermo pro-¬
confiteamur et oꝑe pio colamus patrem &
nitatis: & unitas potestatis. Dum̃ aũt nr̃m¬

Expanded text:
fiteris esse cultorem, et cujus conditionis te asseris. Tunc hi tres beatissimi viri, Dionysius, Rusticus et Eleutherius, ita dono sancti Spiritus inspirati, et zelo fidei inflammati, sono unius vocis eisdemque verbis, cum non nisi unus interrogaretur, reddidere responsum, ac si unius hominis ore sermo proconfiteamur, et opere pio colamus Patrem, enitatis, et unitas potestatis. Dominum au
Abbreviated transcription (Latin):
cere asfectamꝰ. quia ꝓculdubio efficatiꝰ hec faciliusq
natura. uł infirmitas exequit᷑ gallicana. Igit᷑ quia
oratiuncda hec nr̃a instar gub̾natoris trepidante ins¬
tucionis pelagus contemplata circ̃spiciens undiq
portum silencii gaudet artingere. paululum curca
transitum gesta beatissimi uiri restram. Cũ emm
ult᷑ sexagenariam etatr̃ sex fere m̃sib p̃dictꝰ pater
ineqͣltate corporea laboraret. sic tam̃ quod numqͣ
canonico usq ad horam defuisset cursu ncc bis in dic
festo corpusculo coactus aliquid fiit imptire. uocato
uno adse de fr̃ib cui cum uibtate pecusiari. olim etiã
pungendi infirmos opus inunxerat: seeretissimȩ q
sibi poctuscłm pecut ut moris ẽ ꝑungi. Cumq tns¬
acta noctt de nocturna qͦq quicit a nob ꝑcunctart̃.
diluculo in lacrimis ac singultu erumpens parcat
tum. ñ ꝑmittitis corportis uincuł iam tesolui. At cũ

Expanded text:
cere affectamus, quia procul dubio efficacius haec faciliusque cere affectamus, quia procul dubio efficacius haec faciliusque natura vel infirmitas exequitur Gallicana. 24. Igitur quia oratiuncula haec nostra instar gubernatoris trepiditante, institutionis pelagus contemplata, circumspiciens undique, portum silentii gaudet adtingere, paululum circa transitum gesta viri beatissimi referam. Cum enim ultra sexaginaria aetate sex ferme mensibus praedictus pater inaequalitate corporea laboraret, sic tamen quod numquam canonico usque ad horam defuisset cursu, nec bis in die fesso corpusculo quoactus fuit aliquid inpertire, vocato ad se uno e fratribus, cui cum libertate peculiari olim etiam perunguendi infirmus opus iniunxerat, secretissime quoque sibi pectusculum petiit, ut moris est, perungueri. Cumque, transacta nocte, de nocturna quoque quiete a nobis percontaretur, diluculo in lacrimis ac singultum aerumpens: 'Parcatum non permittitis corporeis vinculis iam resolvi'. At cum
Abbreviated transcription (Latin):
exiguae ꝓ pͥctatis oꝑandȩ dabat᷑ occasio. Nã usq ad
acum ipsã. lanasq netas. ętiã suendi consuendiq
cuncta psebant᷑ in mediũ: dummͦ subtilissima
fr̃ibus deuiandi eximeret᷑ occasio. Int̾ hec autẽ
omiã omnib ꝓpͥetatis causa solũ legere licuit aut
orare. Cȩterum nouit fr̃ntas cuncta quod dico:
ut de institucione patrũ ꝑimnitacionẽ beati eu¬
Gegui aliqͣ tangeiemꝰ iuxta ꝓmnissũ qd̃ inemet p̃¬
dixi. t̃tio opusculo seruaturũ. ꝓut memore. xp̃o
inspirante suggerit᷑. abrenunciantiũ exordia pͥml¬
tꝰ intimamꝰ. Sic namq qd̾ ñ ula omĩno quȩ qͥ¬
dam sc̃s ac p̃cipuus basiliꝰ capadociȩ urbis anti¬
mius syrorũ pͥscus abbaᷤ. siue. illa quȩ recencior ue¬
nerabił edidit cassianus fastidiosa p̃sumptione calce-¬
mus: ẜ ca cottidic lectitantes ista ꝓ qualitate lociet
untantia laboris inuicta: potius quã orientaliũ ꝑfi¬

Expanded text:
exigua proprietate operandi dabatur occasio. Nam usque ad exigua proprietate operandi dabatur occasio. Nam usque ad acum ipsam lanasque nitas etiam suendi consuendique cuncta prebebantur in medio, dummodo subtilissima fratribus deviandi eximeretur occasio. Inter haec autem omnia omnibus proprietatis causa solum legere licuit aut orare. Ceterum novit fraternitas cuncta, quod dico, ut de institutione patrum per imitationem beati Eugendi aliqua tangeremus iuxta promissum, quod memet praedixi tertio opusculo servaturum, prout memoriae, Christo inspirante, suggeritur, abrenuntiantum exordia primitus intimamus: sic namque, quod non illa omnino quae quondam sanctus ac praecipuus Basilius Capadociae urbis antimius Syrorum priscus abba, sive illa quae recensior venerabilis edidit Cassianus fastidiosa presumptione calcamus; sed ea cotidie lectitantes, ista pro qualitate loci et instantia laboris invicta potius quam Orientalium perfi
Abbreviated transcription (Latin):
q aut ualde senib clem̃tissime obsequi fec̃ adicieis
qͦ ud ipsi illiᷤᷤ c fr̃ib in necessitate scruirent quos e¬
groti potissimũ p̃legissent. Et ñ solũ faciebat alim̃ta
conuenicntia ministrari: ucrũ ctiã ꝓpter laborẽ i¬
firmitatis donec sanitas suppeteiet p̃stitit scq̃stratim
reficere uł manere. Nlã et scli hominib absq ꝑsonali
absceptione sc p̃buit. Patiꝑib uͦ adęque ut diuiti¬
b oscłm comuctumq p̃stitit. atq consessũ omĩ cau¬
tela iuxta patrum regulã scruans ne se conspectuiad¬
uentantiũ laicoꝵ. ut ꝓpinquoꝵ salt̾einussꝰ moni¬
chus p̃sentaret. Si qͥd uͦ cuic̃q fuit a ꝓximis for¬
tassis oblatum. confestim hoc abbati aut ȩquono¬
mo deltrens. nichil ex inde absq pat̾no p̃sumplit
imꝑio. Cellam. armariũ. arcellã uȩ nullus islic
om̃ino habuit umꝗͣ: nulla cuiq de necessitate

Expanded text:
per aut valde senibus clementissime obsequi fecit, adiciens per aut valde senibus clementissime obsequi fecit, adiciens quoque, ut ipsi illis e fratribus in necessitate servirent, quos egroti potissimum praelegissent; et non solum faciebat alimenta convenientia ministrari, verum etiam propter laborem infirmitatis, donec sanitas suppeteret, prestitit sequestratim reficere vel manere. 22. Nam et saeculi hominibus absque personali acceptione se praebuit; pauperibus vero adaeque ut divitibus osculum convictumque praestitit atque consessum, omni cautela iuxta patrum regulam servans, ne se conspectui adventantum laicorum vel propinquorum saltim iniussus monachus praesentaret. Si quid vero cuique fuit a proximis fortassis oblatum, confestim hoc abbati aut economo deferens, nihil exinde absque paterno praesumpsit imperio. Cellam, armarium arcellamve nullus illic omnino habuit umquam; nulla cuique de necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
tus factꝰ ẽ aut tͥstatus. Tantum nãq lectione reficie-¬
batut: uic cum lecuitaret᷑ ad m̃sam. sepissime futuroꝵ
uictꝰ asfectu. uclud in exthasi positꝰ. obliuiscebat᷑ ap¬
positis. Plam p̃gaudio attonitꝰ. pegrinationẽ plentis
uite despitiens. municipatũ suspirabat incelestib
p̃paratum. Istt namq illic pꝰ pͥscis patrib legendi ꝓ¬
priç inuexit industriã. Iste etiã refutato archiman
Destructis nanq mansionũ ȩdicuł: uno cunctos secũ
xenodochio quiescere fecit: ut quos causa unite re¬
fectionis una claudebat edicła. discretis quoq lectu¬
lis una ambiret & mansio. Cui tam̃ lum̃ sic̃
abbas sc̃s nec m̃sulam suã ut quosdã facere nuꝑ au¬
diui: nec uictum umꝗͣ exceptauit afr̃ĩb. Omĩb
omĩno omĩa erant. Non ille iunꝗͣ imꝑio docuit
qđ exemplo antea aut oꝑe ñ cõpleuit. Infirmis nã¬

Expanded text:
tus fractus est aut tristatus. Tantum namque lectione reficietus fractus est aut tristatus. Tantum namque lectione reficiebatur, ut cum lectitaretur ad mensam, sepissime futurorum victus affectu, vel utin extasi positus, obliviscebatur adpositis; nam prae gaudio attonitus, peregrinationem praesentis vite dispiciens, municipatum suspirabat in caelestibus praeparatum. Iste namque illic post priscis patribus legendi proprie invexit industriam. 21. Iste etiam, refutato archimandvit in medium. Distructis namque mansionum ediculis, uno cunctos secum xenodochio quiescere fecit, ut quos causa unitae refectionis una claudebat aedicula, discretis quoque lectulis una ambiret et mansio, cui tamen lumen oleabba sanctus nec mensulam suam, ut quosdam facere nuper audivi, nec victum umquam exceptavit a fratribus; omnium omnino omnia erant. Non ille umquam imperio docuit, quod exemplo antea aut opere non complevit. Infirmis sem
Abbreviated transcription (Latin):
sum uitȩ p̃sentis explicuit. Ceccrũ excinꝰlibet suꝑ¬
uentu ꝑsonȩ. ita ꝑ odoris fraglanciã fȩtorisq afflatu.
meritoꝵ insignia dinoscebat: ut p̃scuet ilico. cuiqͥs
uirtuti uł uicio subraceret. Nam et aduentus frũm
et scłarium expetenciũ fidem. priꝰ scpe p̃dixit: quam
ulla fr̃ibus aduentans p̃sentia nosceret᷑. Ita tam̃ mag¬
tus. ñ quid inttrim cẽt. s quã longe a ꝑfectione adhuc
cc̃t qͣsi cunctis abiectior et insimꝰ ꝑpensabat. Habebat
autt̃ nimirũ habitatore illustrante magnã & iniucttu
leticiã. Nam sic̃ illum tͥstem nemo umiquã uidit:
ita ridentẽ nemo aspexit. Non illi beatoꝵ antonii
aiq martini mores aut gesta: umꝗͣ labebant᷑ exa-¬
mmo. Numꝗͣ iste ut de antonio refert᷑. aut ira su¬
bita pacitntiã rupit. aut humilitatẽ erexit in glamꝰ:
numꝗ̃ laudatꝰ ac beatificatꝰ inflatus ẽ: nũꝗͣ uituꝑa¬

Expanded text:
sum vite praesentis explicuit. 20. Ceterum ex cuiuslibet supsum vite praesentis explicuit. 20. Ceterum ex cuiuslibet superventu persone ita per odoris flagrantiam fetorisque adflatum meritorum insignia dinoscebat, ut praesciret ilico, cui quis virtuti vel vitio subiaceret. Nam et adventus fratrum et secularium expetentium fidem prius saepe praedixit, quam ulla fratribus adventans praesentia nosceretur: ita tamen magtus, non quid interim esset, sed quam longe a perfectione adhuc esset, quasi cunctis abiectior et infimus perpensabat. Habebat autem, nimirum habitatore inlustrante, magnam et in vultu laetitiam; nam sicut illum tristem nemo unquam vidit, ita ridentem nullus aspexit. Non illi beatorum Antoni atque Martini gesta aut mores umquam labebantur ex animo. Numquam iste, ut de Antonio refertur, aut ira subito, patientiam rupit, aut humilitatem erexit in gloriam. Numquam laudatus ac beatificatus inflatus est; numquam vitupera
Abbreviated transcription (Latin):
positꝰ iã quodammͦ cum suꝑnis uirtutib claresce-¬
re putaretur. ad eo ut uice quadam uenerabilẽ ui¬
rũ ualentinũ eiusdem monasterii diaconẽ cõmone¬
rum. Et ideo quãlibet exutus peccatoꝵ nexib. pa¬
tatus ad dñm eas: moneo tam̃ ut te ita circa clau¬
sulam uitȩ dũ tempꝰ suppetit ꝓfectuũ collatione di¬
tifices: quo possis digna ut uidi acceptabiliorq hos¬
tia ex ara xp̃i assumi. Hac namq nocte uestitũ te ni¬
ueis linteis a scĩs patrib uidi: cũ psalmisono in alta¬
ri oratorii huiꝰ imponi. Igitur licet mcritũ qͣlitatẽ¬
q tus assumptiomis agnoscas: suadeo tam̃ ut tibi iis¬
terim abdas quod possis illic felicitate ppetua. possi¬
dere. Cumq sermocinationẽ cum alacritatis lacri¬
mis et oratione complessent: pꝰ decem circit̃ dies febri-¬
cula leui correptꝰ. paulatimq inȩqualitate uexatꝰ. cur¬

Expanded text:
positus, iam quodammodo cum supernis virtutibus clarescepositus, iam quodammodo cum supernis virtutibus clarescere putaretur, adeo ut vice quadam venerabilem virum Valentinum eiusdem monasterii diaconum commonerum. Et ideo quamlibet exutus peccatorum nexibus, paratus ad Dominum eas, moneo tamen, ut te ita circa clausulam vitae, dum tempus suppetit, profectuum conlatione ditifices, quo possis digna, ut vidi, acceptabiliorque hostia ex ara Christi adsumi. Hac namque nocte vestitum te niveis linteis a sanctis patribus vidi cum psalmi sono in altare oratorii huius imponi. Igitur licet meritum qualitatemque tuae adsumptionis agnoscas, suadeo tamen, ut tibi interim addas, quod possis illic felicitate perpetua possidere'. Cumque sermocinationem cum alacritatis lacrimis et oratione complessent, post decem circiter dies febricula levi correptus paulatimque inequalitate vexatus, cur
Abbreviated transcription (Latin):
qđ solum exuri nequiuerat. prunis euentilatis n¬
quircitnt: ecce antidiol sc̃s p̃sbit̃. ꝓspexit ampiu¬
lam cũ olco beati martim. quȩ salutis gr̃a ad lec¬
tuli sui capitiũ depgrdibat. plcuã clausamq ut
fucrat. pꝰ uasta incendia. pꝰque cenacłoꝵ disup
fuenciũ ardenciũq ruimes. uta integrã ac stabuitã
inter sumantes ignium residere fauillas: ut tres quon¬
dam pueros. roscidis refrigeriis legimꝰ in camino ꝑsico
claruisse. Qus ȩtiam ampulla cũ olco ip̃so. ad uirtutũ
testimoniũ hodiȩ usq in eodem monasterio teseruat᷑.
Unde non ampliꝰ sub euGenoo scõ incendiali arbitror.
casui licuisse. quã ut dixi beatissimo quondã cessisse
martino: uł post modum condatiscenses monachos
cum oleo uirtuteq martini reminiscim euasisse. Nã
pauca ꝑstrinximꝰ tam p̃cipua extant. qut pͥurita¬
te sp̃s diuina ulluminatione p̃sciuit: ut̃ in corpe

Expanded text:
quod solum exuri nequiverat, prunis eventilatis, inquod solum exuri nequiverat, prunis eventilatis, inquirerent, ecce! Antidiolus sanctus presbiter prospicit ampullam cum oleo beati Martini, quae salutis gratia ad lectuli sui capitium dependebat, plenam clausamque, ut fuerat, post vasta incendia postque caenaculorum desuper ruentium ardentiumque ruinas ita integram ac stabilitam inter fumantes ignium residere favillas, ut tres condam pueros roscidis refrigeriis legimus in camino Persico claruisse. Quae etiam ampullula cum oleo ipso ad virtutum testimonium odie usque in eodem monasterio servatur. Unde non amplius sub Eugendo sancto incendiali arbitror casui licuisse, quam, ut diximus, beatissimo quondam cessisse Martino, vel postmodum Condatescenses monachos cum oleo virtuteque Martini reminiscimur evasisse. 1pauca perstrinximus, tam praecipua extant, que puritate spiritus, divina inluminatione praescivit, ut in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ incendio. ẜ ꝓbari. Sicgͥ et conbatescenst mo¬
nasterium exustum quondam c̃ flaminis: s tameꝵ
maatim olcum nullo flãmarũ ẽ tioratũ incendio.
Quod ȩciã bcatus cugeno: tanta pacicntia atq eqͣm¬
miate suscepit. ut mox illi diuina ꝓuidentia ñ so¬
lum ad uictum siue uestitum duplicia ꝓsimpliᷤ ttacti¬
dctit: uerum ȩtiã tabnacula ipsa. multo utiliꝰ congry¬
enciusq quã fucrant inusus pͥstinos restaurarit. U
et gͥ quadam ĩminente uesꝑa. omne ullud ut dixi mo¬
nasteriũ quia erat ex lignis fabrefactum antiquitꝰ.
&e ñ solũ contignatis indiscretsq cȩlulis uctũ gcrã
pulchrȩ fucrat cenacuł gemminatũ. ita subito ieac¬
tumẽ in faiullis: ut manc ñ solũ nicħ resideret ex
edificiis: uerum ȩciã cȩleritatt arentis pabuli. ignis
ipse pene totus redderet᷑ extinctꝰ. Cumq fr̃s itti ꝓ¬
ut quisq sarculũ securĩue posucrat. ferrum itucra

Expanded text:
quidem incendio, sed probari. Sic igitur et Condatescense moquidem incendio, sed probari. Sic igitur et Condatescense monasterium exustum quondam est flammis, sed tamen Martini oleum nullo flammarum est voratus incendio. Quodque etiam beatus Eugendus tanta patientia atque aequanimitate suscepit, ut mox illi divina providentia non solum ad victum sive vestimentum duplicia pro simpla reddiderit, verum etiam tabernacula ipsa multo utilius congruentiusque quam fuerant in usus pristinos restaurarit. Vice igitur quadam, inminente vespera, omne illud, ut dixi, monasterium, quia erat ex lignis fabrefactum antiquitus, et non solum contignatis indiscretisque cellulis, verum etiam pulchre fuerat cenaculis geminatum, ita subito redactum est in favillis, ut mane non solum nihil resideret ex edificiis, verum etiam celeritate arentis pabuli ignis ipse pene totus redderetur extinctus. Cumque fratres illi, prout quisque sarculum securemve posuerat, ferrum re vera,
Abbreviated transcription (Latin):
tus de reaui quia ipłos ancipiti abstraxiset euentu:
Cumq pꝰ iacͥmas sissus. fuisset soporatꝰ in lectulo. tta
claritate subita uallat᷑ ingrabato: ut se płꝰ uice cer¬
neret cirtunfusum quã si purissimi solis illus¬
lrarct᷑ allapsu. Ilico uxta lectulũ bcatissimꝰ martrs
ile. Bene inquit agerem: si de saluie fratrũ quos ut
increpor exules ftciñ babeter inccriꝰ. Et uic. Nlon
meministi ait. quia euntes mͥ cos id martinons
cianensi parrochia mancnt: crastina uͦ unus ex ipsis
tus. ut ipse sc̃s dĩ nunciauetat. uł ipsi continuo sc̃ tegͥs¬
si. Nlam & hoc quod inscquens eclatur᷑ sum. uicet muiꝰ
amnbigit bcatissimi martini mirabilib applicari. ta¬
m̃ ignoro quis tam ignarus ac bruitus sit ut ñ illic
spetialiꝰ nouctit ur tutum dona clartscere. ubi puni¬
tatem fidci familiatius concordans relidere dis nosci¬
tur grã metitoꝵ. Pmisit namq dñs notie quadam
in secrctario antedictum scm̃q martinũ temptari

Expanded text:
t de reatu, quia ipsos ancipiti abstraxisset eventu, Cumque post lacrimas fessus fuisset soporatus in lectulo, ita claritate subita vallatur in grabatto, ut plus se luce cerneret circumfusum, quam si purissimi solis inlustraretur allapsu. Ilico iuxta lectulum beatissimus Martinus errogat. At ille: 'Bene', inquit, ' agerem, si de salute fratrum, quos, increpor, exules feci, non haberer incertus'. Et ille: 'Non meministi', ait, 'quia euntes mihi eos, id est Martino tianensi parrochia manent; crastina vero unus ex ipsis tus: ut ipse sanctus Dei nuntiaverat, vel ipsi continuo sunt regressi. 18. Nam et hoc, quod in consequens relaturus sum, licet iam nullus ambigat beatissimi Martini mirabilibus adplicari, tamen ignoro, quis tam ignarus ac brutus sit, ut non illic specialius noverit virtutum dona clarescere, ubi per unitatem fidei familiarius concordans, residere noscitur gratia meritorum. Permisit namque Dominus nocte quadam in secretario antedictum sanctumque Martinum temptari
Abbreviated transcription (Latin):
bibitis. indusis quoq sub altari: patiocinant᷑ nunt
exorantib indefessa uirtutt: quoꝵ laudes ae meri¬
ia. nequeunt localit̃ coberceri. Ut enim de sco ac
beatissimo uito martino dicamꝰ. cuiꝰ michi quoq
uultũ atq babitum cũ supͣfitoꝵs sccrecissime solc¬
bat sxponcit: parumꝑ uod teferie ñ pigeat. Quadã
namq uicȩ dũ ditos metuunt. ac uitinos alaman¬
nor incurł. qui mopinatis uiantib ñ congssione
in cõminꝰ ẜ ritu supuentuq solcrent irrutre bestii¬
l: A mortem aut suspicionc mortis penitꝰ cuitan¬
dã. quȩ crebno timoris iaculo tociens interimio. qͥc¬
ens tinet̾: climite cyrrcui maris. pociꝰ qua qe uig¬
nis beriensiũ locis. cochle decernun petere sai. S
hoe totum ut feret: &e consiliũ et orsmatio beati
uiti psuasirat. Cumꝙ emenso bimenstri icinpoxe
millũ derente ꝓprii aduent᷑ indicuũ: ucrtit̃ inicm¬

Expanded text:
hibitis, inclusis quoque sub altari, patrocinantur nunc hibitis, inclusis quoque sub altari, patrocinantur nunc exorantibus indefessa virtute, quorum laudes ac merita nequeunt localiter coherceri. 17. Ut enim de sancto ac beatissimo viro Martino dicamus, cuius mihi quoque vultum atque abitum cum suprafatorum secretissime solebat exponere, parumper nobis referre non pigeat. Quadam namque vice, dum diros metuunt ac vicinos Alamannorum incursus, qui inopinatis viantibus non congressione in comminus, sed ritu superventuque solent inruere bestiali, ad mortem aut suspicionem mortis penitus evitandam, quae crebro timoris iaculo totiens interimit, quotiens timetur, e limite Tyrreni maris potius, quam de vicinis Aeriensium locis coctile decernunt petere sal. Sed hoc totum ut fieret, et consilium et ordinatio beati viri persuaderant. Cumque emenso bimenstri tempore, nullum darent proprii adventus indicium, vertitur in
Abbreviated transcription (Latin):
confricata sacie corporẽ somni depulisset exuultu:
conspicatur eminus duos. qui ante bienniũ circit
discesserant fr̃s eo aduentare callȩ: quo sc̃os aplos
puisionẽ conspexerat aduenisse. Et ꝓsiliens it ico
in occursum conselutatos quoq ex more consulit.
inde dilectissum frs post tam diutinũ cõmcatum
ad cenobium repedarent. Nos inquiunt int̾ alia ad
urbem usq ꝓgressi: obtentis quoq scõrum patroci¬
miis sub trina mr̃m sera quidem s. fida int̃cessione
rtuerdimnur. Domnoꝵ namq apłorum petea et pay
l. d anoneȩ ditati itliquus: ad caulas repedamꝰ
antiquas. In soco gͥ ut moris t̃ subsistentes. cuirens
euotuous sc̃o ad monastitiũ. ipse patri ac fribus ad¬
atfitanciũ sc̃oꝵ efficit̃ nunciꝰ qui fuit paulo antc
contemplator in uisione. Asiliunt consestim obuiã.
⁊ consalutatis fr̃ibus de osculatisq reliquiatũ uas¬
culis cũ tripudio & exultacione atq psalmisono ex¬

Expanded text:
confricata facie, torporem somni depulisset ex vultu, conspicatur eminus duos qui ante biennium circiter discesserant fratres eo adventare calle, quo sanctos apostolos per visionem conspexerat advenisse. Et prosiliens ilico in occursu, consalutatos quoque ex more, consulit, unde dulcissimi fratres pos tam diutinum commeatum ad coenobium repedarent. 'Nos', inquiunt, 'inter alia ad Urbem usque progressi, obtentis quoque sanctorum patrociniis, sub trina martyrum sera quidem, sed fida intercessione revertimur. Dominorum namque apostolorum Petri et Pauli atque Andreae ditati reliquias, ad caulas repedamus antiquas'. In loco igitur, ut moris est, subsistentes, currens Eugendus sanctus ad monasterium, ipse patri ac fratribus adventantium sanctorum efficitur nuntius, qui fuerat paulo ante contemplator in visione. Prosiliunt confestim obviam, et consalutatis fratribus deosculatisque reliquiarum vasculis, cum trepudio et exultatione atque psalmi sono ex
Abbreviated transcription (Latin):
crura. fasciolisq plantas. Ai uͦ nocturnis matutimsq
conuenticłis nec infrigidissimis pruinis. nec in mas¬
nis muib. quicq̃ nuditati pedũ: p̃c̃ ligneas gallca¬
nasq caligas adcnidit unꝙ̃. Atq in hunc quoq mo¬
dum. emuꝰ scpissime matutmis horis ad fr̃num cill¬
teriũ oratrus gradiebat᷑ in niuib. Pcmo namq cũ
umꝗͣ aut in diurna aut innocturna sẏnaxi: ante er¬
plctionẽ conspexit egredi foras. Nam cũ ipie noctbct
it. oratu longissimo atq secieto. cunctos in oratoniũ
diatissimȩ ante iret: pꝰ omiũ quoq discessũ. nichil¬
hominus formulȩ suȩ incũbens. oratione diuiina
pascebatur in spũ. Atq ita exinde quolibet tempes
uultu hẏlari ac ledo egdiebat᷑ ad fr̃s: ut solet exlauiaa
ambicio uultꝰ hominũ lasciua iocunditate dissolus

Expanded text:
cruris fasceolisque plantis. At vero nocturnis matutinisque cruris fasceolisque plantis. At vero nocturnis matutinisque conventiculis nec in frigidissimis pruinis nec in magnis nivibus quicquam nuditati pedum praeter ligneas Gallicanasque caligas addidit umquam atque in hunc quoque modum eminus saepissime matutinis oris ad fraternum cimiterium oraturus gradiebatur in nivibus. Nemo namque eum umquam aut in diurna aut in nocturna sinaxi ante expletionem conspexit egredi foras. Nam cum ipse noctibus certe oratu longissimo atque secreto cunctos in oratorium diutissime anteiret, post omnium quoque discessum nihilominus formulae suae incumbens oratione diutina pascebatur in spiritu. Atque ita exinde quolibet tempore vultu hilari ac laeto egrediebatur ad fratres, ut solet exsatiata ambitio vultus hominum lasc
Abbreviated transcription (Latin):
tecalla uł scapulari cilicino utebat̃: quodei quoq uir
scitate conspicuus leumanꝰ uicimensis urbis abbas.
pignore tnsmiserat karitatis. fuit nãq sc̃s iste de
pannous quondã: et spargente barbarie. in gallus
uincło captiuitatis abductꝰ: et ñ solũ in uiennensi.
ẜ etiã in angustadunensiũ urbe multo tẽpore clau¬
stro peculiaris celle conclus: ita ut ampliꝰ qͣdragin¬
ia annis inutiaꝙy ciuitate cohcicitꝰ. nulli hominũ
ex pͥma retrusione uultu aut corpore. p̃t sola ser moĩs
noticiã nosccret᷑: monachos iuxta cellulã. haut pli¬
mos regcus: monachas uͦ ꝓcul int̾ urbẽ monastiaq
conseptas. tlt̃ sexagenariũ numerũ. ãmirabili ordi¬
natione rexit et aluit. Premisitq maximas magnas
inttrim. succiduasq in spũ ñ dimisii. S sursũ redco.
Habebat namq cugendus beatissimꝰ calciam̃ta forcia
rusticaꝙ in modũ pͥschoꝵ patrum: constriciꝰ ocrcis

Expanded text:
recalla vel scapulari cilicina utebatur vetusta, quod ei quoque vir recalla vel scapulari cilicina utebatur vetusta, quod ei quoque vir sanctitate conspicuus Leunianus Viennensis urbis abba pignore transmiserat karitatis. Fuit namque sanctus iste de Pannoniis quondam, expargente barbarie, in Galleis vinculo captivitatis abductus et non solum in Viennensi, sed etiam in Augustudunensium urbe multo tempore claustro peculiaris cellae conclusus, ita ut amplius quadraginta annis in utraque civitate cohercitus, nulli hominum ex prima retrusione vultu aut corpore praeter sola sermonis notitia nosceretur. Monachos iuxta cellulam haud plurimos regens, monachas vero procul intra urbem monasterioque conseptas ultra sexagenario numero admirabili ordinatione rexit et aluit praemisitque maximas, magnas interim succiduasque in spiritu non dimisit. Sed sursum redeo. 6. Habebat namque Eugendus beatissimus calciamenta fortia rusticaque in modum priscorum patrum, constrictis ocreis
Abbreviated transcription (Latin):
rũ gemina confluxit ubtas. ut succidua quoq pos¬
ttritas. utrum in eugendo lupicinũ potiꝰ susciꝑet an
romanũ iudicio fluctuaret incerco: illis dum taxat
huc nucq necessitate miscdiȩ. e monasttrio sepe ꝓglłiᷤ
iste uͦ a septimo usq sexagesimũ uitȩ quo transiit an¬
nũ. nusq̃ cxinde pꝰ ing̃ssum eatulit pedem. Lectioni
nãq in tantum se die noctuq eaxpletis consũmatisq
omnib quȩ a ꝓposito uł abbate iniuncta sc̃ dedit et
impendit: ut p̾ter latins uoluminib. etiã grcca facla
redaeret᷑ instructꝰ. In uestitu aut̃: duab tunicis ñq
cusus. Atq unã ipłam nullatenꝰ ĩmutauit. inlian¬
tea finsset plurima uetustate consumpta. simili qͦq
cucualȩ ipsiꝰ conditione seruata. Palcis uͦ lectuli me¬
uentilatis multo tpr̃. uiliq sagello constricus. pellici¬
oq supposito. conquicuit. Estiuis nãq temporib. ca¬

Expanded text:
rum gemina confluxit ubertas, ut succidua quoque posrum gemina confluxit ubertas, ut succidua quoque posteritas, utrum in Eugendo Lupicinum potius suspiceret an Romanum, iudicio fluctuaret incerto. Illis dumtaxat huc illucque necessitate misericordiae e monasterio saepe progressis, iste vero a septimo ultra sexagesimo vite quo transiit anno nusquam exinde post ingressum extulit pedem. Lectione namque in tantum se die noctuque, expletis consummatisque omnibus, quae a proposito vel abbate iniuncta sunt, dedit et inpendit, ut praeter Latinis voluminibus etiam Greca facundia redderetur instructus. 5. In vestiest usus atque unam ipsam nullatenus inmutavit, nisi antea fuisset plurima vetustate consumpta, simili quoque coculle ipsius condicione servata. Paleis vero lectuli ineventilatis multo tempore vilique sagello constrictis pellicioque superposito, conquievit. Aestivis namque temporibus ca
Abbreviated transcription (Latin):
ibi t̾restrib concinentes angłi ut uenerant celestia sac̃
repedantes ascendunt. Hoc solummͦ puer sc̃ carminũ
rio intromiss. ex euangłns recitari cognouit. Istud nẽpe
uice antipbone. ut bene ipso dignant᷑ referente cõme¬
nim: reciꝑtis uocib multitudo concinebat angłica.
Ego sum uia et ucritas & uita. Recepta igit᷑ ingenti
multitudine. pꝰ contemplationẽ diutinã: aerea quoq
sese clausit astrigeta. Os solum semet puer contẽplatꝰ
in loco. exciiss c sonno concutit᷑. ac uisionis t̾rore ꝓculłꝰ
rem gestam ilico teftrc pat. Confestĩ namq p̾sbit sc̃s. cus
potissimũ ꝓles scissima dicari debcuco agnouit. Aox gͥ¬
eũ litterarũ instrui iubet elem̃tis: & anni exacto curcło.
tamꝙͣ samuel quondã ñ in typico excubaturꝰ templo.
scõ romano oł latus c̃ patri. In quo uere ua bcatoꝵ ab¬
batum. qui cũ in spũ dc incolatu t̃restri eduxerant. gr̃a¬

Expanded text:
sibi terrestribus, concinentes angeli, ut venerant, caelestia sacra sibi terrestribus, concinentes angeli, ut venerant, caelestia sacra repedantes ascendunt. Hoc solummodo puer sanctus intrio intromissus ex euangeliis recitari cognovit: istud nempe vice antiphonae, ut bene, ipso dignanter referente, commemini, reciprocis vocibus multitudo concinebat angelica: Ego sum via et veritas et vita. Recepta igitur ingenti multitudine, post contemplationem diutinam area quoque sese clausit astrigera, et solum semet puer contemplatus in loco, excussus e somno concutitur, ac visionis terrore perculsus, rem gestam ilico refert patri. Confestim namque presbyter sanctus, cui potissimum prolis sanctissima dicari deberet, agnovit. 4. Mox igitur litterarum eum instituit' aelementis, et anni exacto circulo, tamquam Samuhel quondam non in typico excubaturus templo, sancto Romano oblatus est patri. In quo vere ita beatorum abbatum, qui eum in spiritu de incolatu terrestri eduxerant, gratia