comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
similit̃ ⁊ q̃ sint illa q̃ fieri oportet. ⁊ oĩo omitt̾e
ñ licet: ttẽ ⁊ q̃ sint illa q̃ qͥdem ĩpleta sic au¬
gent. uł cumulant m̃itũ. ut tñ omissa nol¬
lum omnino contrahant reatũ. ꝑtinet
itaq aderudicionẽ. mͦ astruere uera. mͦ
refellere falsa. mͦ exigere debita. mͦ cohi¬
bere illicita:. mͦ ꝓponere ⁊ consulere opti¬
ma. Primũ est ꝓbacionis: scdm ẽ imꝓba¬
cionis: terciũ ꝓhibicionis. quartũ est pre¬
ceptionis: quintũ consultacionis. Eece
quinq gen̾a canticoꝵ: ⁊spectant hȩc
omnia aderuditionis organũ. In primo
qͥdem eiusmi canticoꝵ gene̾ ꝓmitos ex¬
peditos nos eẽ uoluit: qui dixit. Parati
semꝑ respondere om̃i poscenti rationẽ
de ea quȩ in nob̾ ẽ fide spe. In scdo aũ
eiusmodi canticoꝵ gen̾e. oportet nos ni¬
chilominus instructos. eẽ: ita ut simus
semꝑ ꝑati omnẽ falsitatẽ refellere: infi¬

Expanded text:
Similiter et quae sint illa, quae fieri oportet, et omnino omittere Similiter et quae sint illa, quae fieri oportet, et omnino omittere non licet. Item et quae sint illa, quae quidem impleta sic augent, vel cumulant meritum, ut tamen omissa nullum omnino contrahant reatum. Pertinet itaque ad eruditionem modo astruere vera, modo refellere falsa, modo exigere debita, modo cohibere illicita, modo proponere et consulere optima. Primum est probationis, secundum est improbationis, tertium prohibitionis, quartum est praeceptionis, quintum consultationis. Ecce quinque genera canticorum. Et spectant haec omnia ad eruditionis organum. In primo quidem ejusmodi canticorum genere, promptos et expeditos nos esse voluit, qui dixit: Parati semper respondere omni poscenti rationem de ea, quae in nobis est fide et spe . In secundo autem ejusmodi canticorum genere oportet nos nihilominus instructos esse, ita ut simus semper parati omnem falsitatem repellere, infi
Abbreviated transcription (Latin):
quã salubriter cecinit: qui cũ admonendi
intentione ꝑsonuit. Beatus uir qͥ suffert
temptationẽ qm̃ cũ ꝓbatus fuerit. acci¬
tibus se. In deuotionis aut̃ organo filiũ
suũ instructũ. eẽ. uoluit: qui p̃cipiendo
admonuit. ⁊ admonendo p̃espit. Omĩ tẽ¬
pore benedic dm̃: ⁊pete ab eo ut uias tuas
dirigat. Ad exultationis uł iubilationis
organa. ⁊ eiusmodi instrumentoꝵ cantica.
cotidie admonem᷑: cotidie inuitam᷑. uenite.
exultemꝰ dño: iubilemus deo salutari nr̃o.
ꝓculdubio ⁊scdm diuersa instrum̃ta
sunt diuersa genera canticoꝵ. Et qͥdẽ
in uno eodemq instrum̃ti gen̾e oportet
sepe aliter naliter psallere. Quis aut̃ nes¬
ciat aderuditionẽ ꝑtinere: tam adrectã
fidem quã ad bonoͤ mores instruere:
ꝑtinet uͦ ad fidei dogma: scire quȩ sint
uera. ⁊ q̃ sint falsa. Admoꝵ aũ instructionẽ
ꝑtinet. nosse q̃sint illa q̃ oĩo ꝯmitt̾e ñ licet.

Expanded text:
quam salubriter cecinit, qui cum admonendi quam salubriter cecinit, qui cum admonendi intentione personuit: Beatus vir qui suffert tentationem, quoniam cum probatus fuerit acci devotionis autem organo filium suum instructum esse voluit, qui praecipiendo admonuit, et admonendo praecipit: Omni tempore benedic Deum, et pete ab eo ut vias tuas dirigat . Ad exsultationis vel jubilationis organa, et ejusmodi instrumentorum cantica quotidie admonemur, quotidie invitamur: Venite, exsultemus Domino, jubilemus Deo salutari nostro . procul dubio, et secundum diversa instrumenta sunt diversa genera canticorum, et quidem in uno eodemque instrumenti genere oportet saepe aliter et aliter psallere. Quis autem nesciat ad eruditionem pertinere, tam ad rectam fidem quam ad bonos mores instruere? Pertinet vero ad fidei dogma scire, quae sint vera et quae sint falsa. Ad morum autem instructionem pertinet nosse, quae sint illa, quae omnino committere non licet.
Abbreviated transcription (Latin):
neficiis diuinis in dño gaudere. Iubilatio¬
nis ẽ. ꝓutime suauitatis exꝑientia in ao¬
mirationis magnitudinẽ assurgere: ⁊ pene
uł penitus mente excedere. In primo itaq
organo psallimus. qͣn id qđ sciri oportet.
inscios docemus. In scdo tẽ canimꝰ: qñ ad
amorem bonorũ quȩ iam antea doctrina
ꝑceperunt. torpentes animos inflãmamꝰ.
In organo deuotionis ꝑsonamꝰ. cũ oratiõi
⁊gr̃arum actioni uehement̃ insistimꝰ. In
quarto tẽ organo modulamus: qñ ꝓbone
conscientie testimonio in dño głamur. Qnti
organi melodia iam friumur: dũ ꝓdulcedi¬
nis in ebriacione. ⁊ p̃ admirationis magni¬
tudine in mentis stuporem abducim᷑.
In erudicionis organo ꝑitũ ⁊ in eiusmodi
instrumento ꝓmptũ ⁊ expeditũ se eẽ osten¬
dit: qui de ipso ꝓponit constanterq ꝓmit¬
tit. Os meũ loquãtur sapientiã: ⁊ medita¬
tio cordis mei prudentiã. In scđo aut̃ or¬
gano exortationisq instrum̃to tã suauit̃

Expanded text:
jubilationis est pro intimae suavitatis experientia in admirationis magnitudinem assurgere, et pene vel penitus mente excedere. In primo itaque organo psallimus, quando id quod sciri oportet nescios docemus; in secundo tunc canimus, quando ad amorem bonorum quae jam antea doctrina perceperunt torpentes animos inflammamus; in organo devotionis personamus, cum orationi et gratiarum actioni vehementer insistimus; in quarto tunc organo modulamur, quando pro bonae conscientiae testimonio in Domino gloriamur; quinta organi melodia jam fruimur, dum pro dulcedinis inebriatione, et prae admirationis magnitudine in mentis stuporem abducimur. In eruditionis organo peritum, et in ejusmodi instrumento promptum et expeditum se esse ostendit, qui de ipso proponit, constanterque promittit: Os meum loquetur sapientiam, et meditatio cordis mei prudentiam . In secundo autem organo exhortationisque instrumento tam suaviter,
Abbreviated transcription (Latin):
nos qui captiuos duxerunt nos uerba
cantionum. S qui sunt qui nos incapti¬
uitadem trahunt. ⁊ in babilonem uł con¬
fusionem adducunt: nisi suꝑbia ⁊ uana
gloria: Ante runam enĩ exaltabitur
cor. Absq dubio ante ruinam cor exalta¬
tur: nante confusionem in aniter gloriat᷑.
Suꝑbia ⁊ uana gła semꝑ ẽ causa ruine
nconfusionis: ⁊ ipse utiq sunt. quȩ uera¬
citer addueunt captiuitatẽ mentis. Hymĩ
inquiunt cantate nob̾ de canticis syon.
tari: s sibi. Quid ẽ deo nr̃o psalłe. nisi in
ne głe cantare: nisi ex his quȩ dicunus uł
sentunus. ꝓpriam głam. ⁊ excellentiã que¬
rere: Absit a nob̾ talibus tyrannis seruire:
nsatisfacere uelle. alioquin sacius erit in¬
tentioni nĩȩ in anitatẽ ⁊sterilitatẽ atten¬
dere. ninsalicib in medio babilonis organa
nr̃a suspendere: quã talibus exactoribus
psatłe. Audi cui cantare deceat: eui deniq
psallere oporteat psallite deo nr̃o psal¬

Expanded text:
nos, qui captivos duxerunt nos, verba nos, qui captivos duxerunt nos, verba cantionum. Sed qui sunt, qui nos in captivitatem trahunt, et in Babylonem, vel confusionem adducunt, nisi superbia et vana gloria? Ante ruinam enim exaltabitur cor; absque dubio ante ruinam cor exaltatur, et ante confusionem inaniter gloriatur. Superbia et vana gloria semper est causa ruinae et confusionis, et ipsae utique sunt quae veraciter adducunt captivitatem mentis: Hymnum, inquiunt, cantate nobis de canticis Sion. tari, sed sibi. Quid est Deo nostro psallere, nisi in  vanae gloriae cantare, nisi ex his quae dicimus vel sentimus propriam gloriam et excellentiam quaerere? Absit a nobis talibus tyrannis servire, et satisfacere velle! Alioquin satius erit intentionis nostrae inanitatem et sterilitatem attendere, et in salicibus in medio Babylonis organa nostra suspendere, quam talibus exactoribus psallere. Audi cui cantare deceat, cui denique psallere oporteat. Psallite Deo nostro, psal
Abbreviated transcription (Latin):
cantate nob̾ de canticis syon. Ecce habes
cantica graduũ. Eece habes qͥndecĩ gena
canticoꝵ. Primũ ex canticis syon ẽ. inpro¬
batio falsitatis. Scd̾m: comprobatio u̾itatis
terciũ. ꝓhibitio p̃uaricationis quartũ. pre¬
ceptio iustificationis: qͥntũ: ꝓpositio ꝑfectioĩs.
Sextũ condẽpnatio criminis septimũ. com¬
mendatio uirtutis octauũ. cõminatio dãp¬
nationis: nonũ: ꝓmisio beatitudinis. Decimũ:
confessio cͥminis. Undecimũ: supplicatio mise¬
omniũ ultimũ. omniũq iocundissimũ: tri¬
pudiatio admirationis Habes itaq qͥnq or
dicionis. organũ exortationis. organũ de¬
uotionis: organũ exultationis : organũ iu¬
bilationis. Bonũ ẽ itaq hunmodi organa
deo nr̃o. Absit a nob̾ illis cantare uł psal¬
lere: qui nos solent: incaptiuitatẽ trahe¬
re. ⁊ inbabilonem abducere. ⁊ inconfu¬
sionem deicere. Quĩa illic interrogauert̃

Expanded text:
cantate nobis de canticis Sion. Ecce habes cantate nobis de canticis Sion. Ecce habes cantica graduum. Ecce habes quindecim genera canticorum. Primum ex canticis Sion est improbatio falsitatis, secundum comprobatio veritatis, tertium prohibitio praevaricationis, quartum praeceptio justificationis, quintum propositio perfectionis, sextum condemnatio criminis, septimum commendatio virtutis, octavum comminatio damnationis, nonum promissio beatitudinis, decimum confessio criminis, undecimum supplicatio miseomnium ultimum, omniumque jucundissimum tripudiatio admirationis. Habes itaque quinque orgditionis, organum exhortationis, organum devotionis, organum exsultationis, organum jubilationis. Bonum est itaque hujusmodi organa Deo nostro. Absit a nobis illis cantare vel psallere, qui nos solent in captivitatem trahere, et in Babylonem abducere, et in confusionem dejicere! Quia illic interrogaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
tudine iubilationis. siqͥd̃ melodia qͦ cet̾is ÷ ad
młtiplicitatẽ stilior: eo cet̾is omnib est ad
iocunditatẽ fecundior. Cet̾orum sane
qͦdlibet ut multum hominem solet leti¬
ficare. Iubilationis aut̃ organum solet
nbeare. Beatus inquit populus. qui seit
iubilationẽ. Ꝙ in çet̾is quidẽ organis so¬
lemus passim coram quib libet psallere:
iubilationis aut̃ instrumento oportet
ndecet solam regiȩ dignitatis p̃sentiam
honorare. Iubilate inquit in conspectu re¬
gis domini. Iubilationis canticũ replet
terrã: letificat cȩlum. Iubilate inquit dõ
omnis terra. uultis ⁊ hoc nosse de hꝰmodi
cantico: an forte uł ipsum soleat resona¬
re inçelo: Cum me inqͥt laudabant
astra matutina: ⁊ iubilabant õs filii
dĩ. habes itaq exquinq organis gen̾a
duo in quarto: unũ aut̃ solũ in ultimo.
hec sunt cantica syon. hi sunt hymni
canticorũ. de quib dr̃. uł psallit᷑. hymnũ

Expanded text:
tudine. Jubilationis siquidem melodia quo caeteris est ad tudine. Jubilationis siquidem melodia quo caeteris est ad multiplicitatem sterilior, eo caeteris omnibus est ad jucunditatem fecundior. Caeterorum sane quodlibet ut multum hominem solet laetificare, jubilationis autem organum solet et beare: Beatus, inquit, populus qui scit jubilationem , et in caeteris quidem organis solemus passim coram quibuslibet psallere. Jubilationis autem instrumento oportet et decet solam regiae dignitatis praesentiam honorare: Jubilate, inquit, in conspectu regis Domini . Jubilationis canticum replet terram, laetificat coelum: Jubilate, inquit, Deo omnis terra . Vultis et hoc nosse de hujusmodi cantico, an forte, vel ipsum soleat resonare in coelo? Cum me, inquit, laudabant astra matutina, et jubilabant omnes filii Dei . Habes itaque ex quinque organis generaduo in quarto, unum autem solum in ultimo. Haec sunt cantica Sion, hi sunt hymni canticorum de quibus dicitur vel psallitur: Hymnum
Abbreviated transcription (Latin):
pet.Si gͥ głari oportet: qͦd quisq głat᷑ ĩ dño¬
glorietur. ⁊sic de suis mutis quasi de dei¬
mun̾ib letetur. Ad sed̾m aut̃ in hoc orga¬
no cantici genꝰ t̃c ꝓculdubio ꝓficimus:
cũ uerasciter scimus. ñ tm̃modo fiere cũ
flentib. uerũ ȩtiã gaudere cũ gaudentib.
Restat adbuc solum illud iubilationis or¬
ganũ: qͦd certe ñ nouit cantiei genus. nisi
uniforme ⁊unicum. Nicħ nãq aliud est
canticũ iubilationis. qͣm ꝓspͥitali ⁊ in ex¬
ꝑta suauitate suauitatisq magnitudine
inter in enarrabilia tripudia cordis. ma¬
gnitudo ⁊ multiplicitas admirationis.
Nemo aũ hoc ultimũ organi genꝰ modulandiq
qͦd canendi multiformitatẽ nesciat. pęnitꝰq
refugiat. Qd enĩ ꝑdit ĩ modulandi multipli¬
citate. totũ recuꝑat. ĩmo supͣ modũ cumulatĩ
modulationis suȩ suauitate ⁊ suauitatis magni¬

Expanded text:
pet. Si igitur gloriari oportet, quod quisque pet. Si igitur gloriari oportet, quod quisque gloriatur, muneribus laetetur. Ad secundum autem in hoc organo cantici genus tunc procul dubio proficimus, cum veraciter scimus non tantummodo flere cum flentibus, verum etiam gaudere cum gaudentibus. Restat adhuc solum illud jubilationis organum, quod certe non novit cantici genus, nisi uniforme et unicum; nihil namque aliud est canticum jubilationis quam pro spirituali et inexperta suavitate, suavitatisque magnitudine inter inenarrabilia tripudia cordis, magnitudo et multiplicitas admirationis. Nemo autem hoc ultimum organi genus, modulandiqueat, pro eo quod canendi multiformitatem nesciat penitusque refugiat. Quod enim perdit in modulandi multiplicitate, totum recuperat, imo supra modum cumulat in modulationis suavitate, et suavitatis magni
Abbreviated transcription (Latin):
dignus uidere altitudinẽ celi p̃multitu¬
dine iniquitatis meȩ. Canticũ supplica¬
cionis ẽ: parce dñe: placare dñe: attende
geminus ẽ psallendi modus: nam mͦ
ꝓmeritis ꝓpriis. mͦ de bonis alienis in
dño exultamus. Om̃ĩs enĩ uera nordi¬
nata exultatio: aut de ꝓximi sui bono.
aut de bone conscientie testimonio. Ec¬
ce duplex canticũ. ⁊utrumq sed̾m de uo¬
cionis organũ. Canticũ głacionis: canticũ
gratulationis. Gloriatio de m̾ito ꝓpͥo: gra¬
tulatio de successu alieno. Uultis audire
unde głationis canticũ. eẽ. soleat᷑. uł potiꝰ
habere: ⁊cũ multa cautela patłe. Nam
difficile. ẽ. ualde. in hoc cantici genere
ullam disonantie notã penitus ñ incur¬
rere. Si enĩ eo tenore głationis tuȩ fi¬
stulam tangas. ut illud uñ głaris. tuis
m̾itis uł uirib ascribas. ad eiꝰm fistulȩ
tuȩ tactũ solũ tã falsũ qͣm fractũ inflata fi¬
stula reddet. uad fedã dissonantiã erũ¬

Expanded text:
 multitudine iniquitatis meae. Canticum supplicationis est: Parce, Domine; parce, Domine; attende geminus est psallendi modus. Nam modo pro meritis propriis, modo de bonis alienis in Domino exultamus. Omnis enim vera et ordinata exsultatio, aut de proximi sui bono, aut de bonae conscientiae testimonio. Ecce duplex canticum, et utrumque secundum devotionis organum, canticum gloriationis, canticum gratulationis, gloriatio de merito proprio, gratulatio de successu alieno. Vultis audire unde gloriationis canticum esse soleat, vel potius habere, et cum multa cautela psallere. Nam difficile est valde in hoc cantici genere ullam dissonantiae notam penitus non incurrere. Si enim eo tenore gloriationis tuae fistulam tangas, ut illud unde gloriaris tuis meritis, vel viribus ascribas, ad ejusmodi fistulae tuae tactum sonum tam falsum quam fractum inflata fistula reddet, et ad foedam dissonantiam erum
Abbreviated transcription (Latin):
expleto. coram dũo exultamꝰ in ipso qͥr̃
ẽ degustacio nadmiratio internȩ
suauitatis. q̃n iam ꝓm̾ito retͥbutio¬
nis. gustamus ⁊uidemus ꝗͣ suauis ẽ dñs.
ncoram ipso cũ admiratione iubilamus
pͥmũ itaq spiritaliũ organorũ instrum̃tũ
ẽ eruditionis: scđm exortacionis. t̾ciũ deuo

Expanded text:
expleto coram Domino exsultamus in ipso. Quintum expleto coram Domino exsultamus in ipso. Quintum est degustatio et admiratio internae suavitatis, quando jam pro merito retributionis gustamus, et videmus quam suavis est Dominus, et coram ipso cum admiratione jubilamus. Primum itaque spiritualium organorum instrumentum est eruditionis, secundum exhorta
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis. Organa siquidem dũ sp̃m quẽ
ad se abimo trahunt. ext̾ius emittunt:
suauem ac dulcem ⁊ multiplicẽ melo¬
diam efficiunt. Sic sane sic adocultam
inspirationẽ. ad sp̃c sc̃i suggestionẽ. ipsiꝰq
infusionem. solet mens hominis excon¬
scientia bona. in sũme bonitatis p̃conia
ore. in dei laudib reboare. Quid itaq ali¬
ud sunt hꝰmodi de quib loquim᷑ organa :᷑
quã quȩlibet cordis uel oris modulatio
ꝓmta in sũme u̾itatis p̃conia: St̃ aut̃
organa qͥnq: in quib oportet nos in
dei conspectib resonare. Primũ ẽ doc¬
trina ueritatis: qñ docetur qͦd ignorat᷑.
Scdm ẽ inflaminatio uoluntatis: q̃n ad
id qͦd scitur aniꝰ inflammat᷑. Terciũ¬
ẽ impetracio gr̃ȩ: q̃n adid qđ scimus. n
facere nolumus nec ualemus. diuinũ
auxiliũ imploramꝰ: quartũ exilaratio con¬
scientie: qñ ꝓbono cognito diuq desiderato.
⁊tandẽ aliquando ꝑdiuinũ adutoriumᷤ.

Expanded text:
ritatis. Organa siquidem, dum spiritum, quem ritatis. Organa siquidem, dum spiritum, quem ad se ab imo trahunt, exterius emittunt, suavem ac dulcem et multiplicem melodiam efficiunt. Sic sane, sic ad occultam inspirationem, ad Spiritus sancti suggestionem ipsiusque infusionem solet mens hominis ex conscientia bona in summae bonitatis praeconiore in Dei laudibus reboare. Quid itaque aliud sunt hujusmodi de quibus loquimur organa, quam quaelibet cordis, vel oris modulatio, prompta in summae veritatis praeconia? Sunt autem organa quinque in quibus oportet nos in Dei conspectu resonare. Primum est doctrina veritatis quando docetur quod ignoratur. Secundum est inflammatio voluntatis, quando ad id qatiae, quando ad id quod scimus, et facere volumus nec valemus, divinum auxilium imploramus. Quartum exhilaratio conscientiae, quando pro bono cognito, diuque desiderato, et tandem aliquando per divinum adjutorium
Abbreviated transcription (Latin):
suspendunt. Sunt alii. qui nec magna
bona. nec magna mala agunt:. ⁊tñ ꝓpt̃
oꝑum suorũ st̾ilitatẽ uerbũ edificationis
proximis suis subtrahunt: ⁊ qͥd aliud quã
organa sua insalicib. s circa babilonem
suspendunt : Alii ꝓpt̃ inopiam eloquentie.
alii ꝓpt̾ inopiam intelligencie. solent seu
ȩtiã coguntur. ab officio p̃dicationis ces¬
sare: ⁊ hi quidem uidentur organa sua
insalicib suspende: s aliis ⁊ aliis locis:
nec tñ in medio babilonie. S qͥd iccirco
officiũ p̃dicationis refugit. quia sincera
nsimplici affectione uel intentione se
illud implere ñ posse p̾sentit:. hic ꝓcul
dubio uelut in medio babilonis organa
suspendit. Organa aut̃ nr̃a ñ tẽ tantũ
suspendimus. qñ ȩdificationis uerbũ
ꝓximis subtrahimꝰ. s quociens m̾itis
exigentib ad laudẽ creatoris ⁊ p̃conia
u̾itatis in opes ⁊ in anes sumus. Intelli¬
gimus enĩ in organis. quãlibet modu¬
lationem mentis uł oris in p̃conia ue¬

Expanded text:
nec magna bona, nec mala magna agunt, et tamen operum suorum sterilitatem verbum aedificationis proximis suis subtrahunt. Et quid aliud quam organa sua in salicibus, sed circa Babylonem suspendunt? Alii propter inopiam eloquentiae; alii propter inopiam intelligentiae, solent, seu etiam coguntur ab officio praedicationis cessare: et hi quidem videntur organa sua in salicibus suspendere, sed aliis et aliis locis, nec tamen in medio Babyloniae. Sed qui idcirco officium praedicationis refugit, quia sincera et simplici affectione vel intentione se illud implere non posse praesentit, hic procul dubio velut in medio Babylonis organa suspendit. Organa autem nostra non tunc tantum suspendimus, quando aedificationis verbum proximis subtrahimus, sed quoties meritis exigentibus ad laudem Creatoris in praeconia veritatis inopes et inanes sumus. Intelligimus enim in organis quamlibet modulationem mentis, vel oris, in praeconia ve
Abbreviated transcription (Latin):
strũ eruere debuissem. de dextro hoc ex p̃¬
cepto iniungitur. si in eo erroris scandalũ
inuenissem. Cur hoc : Idcirco ut arbitror.
quia uitã ꝓpͥam me melius nullus scire pͥ:
s eam alius me multo melius scd̾m discre¬
tionem disponere pͭ. Debemus itaq uitã
nr̃am sp̃alium urorum ⁊ maxime p̃lato¬
rum discretioni committere: qualib noui¬
mus ipsum dñm claues regni cȩlor. cõ¬

Expanded text:
strum eruere debuissem. De dextro hoc ex prstrum eruere debuissem. De dextro hoc ex praecepto injungitur, si in eo erroris scandalum invenissem. Cur hoc? Idcirco, ut arbitror, quia vitam propriam me melius nullus scire potest, sed eam alius me multo melius secundum discretionem disponere potest. Debemus itaque vitam nostram spiritualium virorum, et maxime praelatorum discretioni committere, qualibus novimus ipsum Dominum claves regni coelorum com
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ uiã mandatorũ dei monoculus inof
ficio oculorum aduitus ualeo sine errore
consummare: Audi gͥ qͥd facere debeas: qͥ
forsitan parũ acute considas. Aurem et
linguã apposuit: qui tͥ oculũ dedit. habes
gͥ quo queras. quo audias: si aurẽ nliuguã
de habere ñ dissimulas. Quere itaq domũ
uidentis qͥ parũ uides: a quo qͥd te oporteat
facere. quo currere. audies: Melius tibi est
manu duci quã ultro errorem seqͥ. Meltꝰ
ꝓuide tibi ẽ cum uno oculo ingredi adui¬
tam: quã duos habentẽ mitti ingehennã.
Si gͦ ocłs tuus dexter seducit te. si omĩno
scandalizat te: erue eum. ⁊pice abste. Sini¬
stro ut dictũ est oculo uitam nr̃am cͥcũ¬
spicimus: dextro uͦ qualis sit. uł qualis ẽẽ
debeat. duudicamus. S si indiscernendo
errat: nos utiq scandalizat. Si gͦ ocłs tuus
dexter scandalizat te:erue eũ. ⁊ꝓice ate.
Nusquã legisse me memini. ut oculũ sini¬

Expanded text:
modo viam mandatorum Dei monoculus inoffmodo viam mandatorum Dei monoculus inoffuorum beneficio oculorum adjutus valeo sine errore consummare? Audi igitur quid facere debeas, qui forsitan parum acute consideras. Aurem et linguam apposuit qui tibi oculum dedit. Habes igitur quo quaeras, quo audias, si aurem et linguam te habere non dissimulas. Quaere itaque domum videntis qui parum vides, a quo quid te oporteat facere quo currere audies. Melius tibi est manu duci, quam ultro errorem sequi. Melius proinde tibi est cum uno oculo ingredi ad vitam, quam duos oculos habentem mitti in gehennam. Si ergo oculus tuus dexter seducit te, si omnino scandalizat te, erue eum, et projice abs te. Sinistro, ut dictum est, oculo vitam nostram circumspicimus, dextro vero qualis sit, vel qualis esse debeat dijudicamus. Sed si in discernendo errat, nos utique scandalizat. Si ergo oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum, et projice a te. Nusquam legisse me memini ut oculum sini
Abbreviated transcription (Latin):
exibenda: Parcitas si se infra mensurã
cohibeat: in auaritiã se p̃cipitat. Largitas
si se ultra modũ extendit: in ꝓdigalitatẽ
se effundit. Quidam quasi necessitatis
gra dũ cibo potuiq nimis indulgent.
carnis contra se bella incauti cõmouent.
Alii dũ carnem inmoderate macerando
affugunt: solatiũ suũ unde ad bonũ adiu¬
uari poterant. inprouide ꝑimunt. In nu¬
mera sunt huiusmodi. in quib homines
sepe frandant n fraudant᷑. decipiunt nde¬
cipiuntur. S dicis mͥ. Ecce iam ꝑ exꝑmen¬
tũ didici. quia hic discretionis oculus quẽ
dextrum dixisti. frequenter mͥ falsa ꝓue
ris afirmat: in uidicio multotiens errat:
ndum parũ discernit. me ñ parũ scanda¬
lizat. E ego tibi respondeo: quia si oculus
tuus dexter scandalidat te. erue eũ .⁊ꝓice
abste. Melius siquidẽ tibi ẽ cũ uno ocło
ingredi aduitã: ꝗͣ duos oculos habentem.
mitti ingehennã. Quid gͦ inqͥs qͦnã queso

Expanded text:
exhibenda? Parcitas si se infra mensuram exhibenda? Parcitas si se infra mensuram cohibeat, in avaritiam se praecipitat; largitas si se ultra modum extendit, in prodigalitatem se effundit. Quidam quasi necessitatis gratia, dum cibo potuique nimis indulgent, carnis contra se bella incauti commovent. Alii, dum carnem immoderate macerando affligunt, solatium suum unde ad bonum adjuvari poterant, improvide perimunt. Innumera sunt hujusmodi in quibus homines saepe fraudant et fraudantur, decipiunt et decipiuntur. Sed dicis mihi: Ecce jam per experimentum didici, quia hic discretionis oculus quem dextrum dixisti, frequenter mihi falsa pro veris affirmat, in judicio multoties errat, et dum parum discernit, me non parum scandalizat. Et ego tibi respondeo, quia, si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum et projice abs te. Melius siquidem tibi est cum uno oculo ingredi ad vitam, quam duos habentem mitti in gehennam. Quid ergo, inquis: Quonam, quaeso,
Abbreviated transcription (Latin):
queq uirtus iuxta equitatis mensurã
se extendit. Nich enĩ aliud ẽ uirtus: quã
anuni motus. ordinatus ⁊moderatus.
Orcdinatus. ẽ: quando adid ẽ ad quod eẽ
decet: moderatus ẽ quando tantus ẽ. ꝗͣtus
ẽẽ debet. Quando ad aliud ẽ quã expedit.
peccat inqualitate: qñ maior ẽ quã opor¬
teat. offendit inquantitate. Ut gͥ ani¬
mi nr̃i affectus ordinare ⁊ moderari
possimus: pͥus mores incompositos cõ¬
pescere debemus. Unde idem ꝓpħa eiꝗͣ
p̃misimus sententie p̃mittit dicens.
Eiecit a facie eorũ gentes  statim sub¬
intulit. ⁊ sorte diuisit eis terrã infuni¬
culo distributionis. Prus enĩ gentes.
hoc ẽ mores indisciplinatos eicimus:¬
postea animi motus in ordinem redigi¬
mus. ⁊admodestiã inclinamꝰ. Nicħ aliud
ẽ terram infuniculo distributionis di¬
uidere: quã in eo quod euiq uirtuti est
ꝓpͥum. etiã mensurã attendere. uis uidẽ
quanta cautela in hac uirtutũ mensu¬
ratione sit adhibenda: quanta discretio

Expanded text:
am se extendit. Nihil enim aliud est virtus quam animi affectus ordinatus, et moderatus. Ordinatus est quando ad id est quod esse decet. Moderatus est quando tantus est quantus esse debet; quando ad aliud est quam expedit, peccat in qualitate; quando major est quam oporteat, offendit in quantitate. Ut igitur animi nostri affectus ordinare, et moderari possimus, prius mores incompositos compescere debemus. Unde idem Propheta ei quam praemisimus sententiae praemittit, dicens: Ejecit a facie eorum gentes, et statim subintulit, et sorte divisit eis terram in funiculo distributionis : prius enim gentes, hoc est mores indisciplinatos ejicimuspostea animi motus in ordinem redigimus et ad modestiam inclinamus. Nihil aliud est terram in funiculo distributionis dividere, quam in eo quod cuique virtuti est proprium, etiam mensuram attendere. Vis videre quanta cautela in hac virtutum mensuratione sit adhibenda, quanta discretio
Abbreviated transcription (Latin):
latio: quȩ consumtura ẽ aduersarios.
Sicut nde p̃dictis duobꝰ iam organis
diximus: sic ⁊ deuotionis organo ñ semꝑ
uniformiter psallimus. Nam deuotioĩs
ẽ mͦ mala sua accusare. mͦ miscdiã ĩplo¬
rare: mͦ miserentẽ magnificare. tum ꝓ
indulta uenia. tũ ꝓqualibet impensa
gr̃a. Ecce triplex canticũ: iuxta deuotiõis
organũ. Primũ ẽ confessio eriminis.⁊
scdm supplicatio miserationis. terciũ glori

Expanded text:
latio quae consumptura est adversarios . latio quae consumptura est adversarios . Sicut et de praedictis duobus jam organis diximus, sic et in devotionis organo non semper uniformiter psallimus. Nam devotionis est, modo mala sua accusare, modo misericordiam implorare, modo miserentem magnificare, tum pro indulta venia, tum pro qualibet impensa tia. Ecce triplex canticum juxta devotionis organum. Primum est confessio criminis, secundum supplicatio miserationis, tertiu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectus ẽẽ: uade. uende omĩa quȩ habes.
Nda pauꝑib. Similit̃ ⁊ in exortationis
organo. ñ semꝑ psallimus uno eodẽq
modo. Modo namq exortamur adamo¬
rem uirtutũ. mͦ adodiũ uiciorũ. mͦ ad
desideriũ p̃miorũ. mͦ adtimorem itł
cautelam suppliciorũ. Ecce iam habes
iterũ quatuor genera canticoꝵ pͥmũ
ẽ commendati ᷤᷤ m̾iti: scdm condẽpnatio
uicii: terciũ ꝓmissio p̃mii: quartũ cõmi¬
natio supplicii. Commendatio ẽ uirtutis:
qͦd ab apło audis. Deus caritas ẽ ⁊̃ qͥ manet
in caritate. in deo manet. ⁊ deus in eo. Con¬
dempnatio ẽ uicii ⁊ꝑ trnet ad seđm
genus cantici. qͦd audis ibi. Putredo ossiũ
inuidia. Canticũ satis dulce. canticũ de¬
lectabile. ⁊ad audiendũ suaue: ꝓmissio
hereditatis ȩternȩ. Quod oculus ñ uidit.
nec auris audiuit: nec in cor hominis as
cendit. Quintũ genꝰ cantici dictum ẽ
cõminacio supplicii: quale ẽ illud apłi.
Terribilis quedã expectacio nignis emu¬

Expanded text:
fectus esse, vade, et vende omnia quae habes, et da pauperibus . Similiter et in exhortationis organo non semper psallimus uno eodemque modo. Modo namque exhortamur ad amorem virtutum, modo ad odium vitiorum, modo ad desiderium praemiorum, modo ad timorem vel cautelam suppliciorum. Ecce jam habes iterum quatuor genera canticorum. Primum est commendatio meriti, secundum condemnatio vitii, tertium promissio praemii, quartum comminatio supplicii. Commendatio est virtutis quod ab apostolo audis: Deus charitas est, et qui manet in charitate in Deo manet, et Deus in eo . Condemnatio est vitii, et pertinet ad secundum genus cantici, quod audis ibi: Putredo ossium invidia . Canticum satis dulce, canticum delectabile, et ad audiendum suave, promissio haereditatis aeternae. Quod oculus non vidit, nec auris audivit, et in cor hominis non ascendit . Quartum genus cantici dictum est comminatio supplicii, quale est Apostoli: Terribilis quaedam exspectatio, et ignis aemu
Abbreviated transcription (Latin):
litate collige subtilitatem ⁊ sublimitatẽ
mentis uirginee. Ocogitationes subtiles:
osensus sublimes. quȩ de mente uirginea
surgunt: quȩ se ñ in pilorũ morẽ. s in
lane similitudinem subtilius ⁊ longius
extendunt. O sublimes. o subtiles uirgi¬
nei intellectus. O sublimes. o subtiles uir¬
ginis affectus. Ospeciosum. ogloriosum
uirginei pectoris uellus. Ex hoc pectore
omniũ uircutũ ornatus. ex hoc pectore

Expanded text:
btilitatem et sublimitatem mentis virgineae. O cogitationes subtiles, o sensus sublimes, quae de mente virginea surgunt, quae se non in pilorum morem, sed in lanae similitudinem subtilius et longius extendunt! O sublimes, o subtiles virginis intellectus! O sublimes, o subtiles virginis affectus! O speciosum, o gloriosum virginei pectoris vellus! Ex hoc pectore omnium virtutum ornatus, ex ho
Abbreviated transcription (Latin):
escendet sicut pluuia in uellus: ⁊ sicut
stillicidia stillantia suꝑ terrã. Singu¬
laris gła marie. Ogła uirginis: ogr̃a sal¬
uatoris. O gr̃a mirabilis: ogła singularis.
Stupenda dignatio ꝓlis: stupenda digni¬
tas matris. Qualis quanta ue dignatio
ꝓlis. Filium dĩ patris. fieri filium ho¬
minis: dñm głe. fieri filiũ mariȩ. Qua¬
lis quanta ue dignitas matris. habere
fructũ fecunditatis. cũ flore uirgucta¬
tis: Uirginẽ habere filiũ. necqualemẽq.
s dm̃. uere singłaris gła mariȩ. Descenast
sic̃ pluuuia in uellus sic̃ stillicidia stillã¬
tia suꝑ terrã. Descendet inquit: qͥs queso.
uł quo: Hnde uł quomͦ : Descendet
sic̃ pluuia in uellus: haud dubiũ quin
summi patris. in uterum uirginis ma¬
tris. S quis ueniendi modus: Sic̃ plu¬
uia inuellus. Sic̃ pliuuia in uellus descendi¬
sti ut saluũ faceres genus humanũ:
te laudamus d̃s nr̃. Ecce quis uenit: ecce

Expanded text:
det sicut pluvia in vellus, et sicut stillicidia stillantia super terram. Singularis gloria Mariae. O gloria Virginis, o gratia Salvatoris, o gratia mirabilis, o gloria singularis! Stupenda dignatio prolis, stupenda dignitas matris! Qualis, quanta dedignatio prolis Filium Dei Patris fieri filium hominis, Dominum gloriae fieri filium Mariae! Qualis, quantave dignitas matris habere fructum fecunditatis cum flore virginitatis; virginem habere filium, nec qualemcunque, sed Deum! Vere singularis gloria Mariae, descendet sicut pluvia in vellus, et sicut stillicidia stillantia super terram: descendet, inquit, quis, quaeso, vel quo? Unde, vel quomodo? Descendet sicut pluvia in vellus. Haud dubium quod summi Patris in uterum virginis matris. Sed quis veniendi modus? sicut pluvia in vellus. Sicut pluvia in vellus descendisti, ut salvum faceres genus humanum; te lauda
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ offenso pede currẽ festinat. Unꝰ ÷ ocls disc̾tio¬
nis: alt̾ ocłs cͥcũspectionis. S de sinstro pꝰ
ocło scilicet circum spectionis. ut pot e
utoigniore nos expediamus
ut uihis que de dextro dicenda sunt. ocło
uidelicet discretionis. latius uacare uale¬
amus. Sunt ñnulli qui p̃teritã uitam
quidẽ ad memoriã reuocant. ⁊ in his quȩ
inale uł minus bene egerunt. se ipsos
duuidicant: de p̃sentib negligunt. de fu¬
turis p̃uidere nesciunt. Respiciunt qͥd
qui eiusmodi sunt: s ñ circũspicunt. Ali
aũ caute considerat: ne se uł adu̾sitas
frangat. uł ꝓsꝑitas extollat. Prosꝑitas
quasi adextris: aduersitas quasi a sinistris.
S: qui sola quȩ instant bona n mala at¬
tendit: de pret̾itis sepr minus plangit. ꝗͦ
culpa ante acta exigit. Talis ꝓfecto qͥ iuxta
se posita intuetur: rectuis aspicere ꝗͦ cir¬

Expanded text:
ede currere festinat. Unus est oculus discretionis, alter oculus circumspectionis. Sed de sinistro prius oculo scilicet circumspectionis utpote indigniore nos expediamus, ut in his quae de dextro dicenda sunt oculo videlicet discretionis latius vacare valeamus. Sunt nonnulli qui praeteritam vitam quidem ad memoriam revocant, et in his quae male, vel minus bene egerunt seipsos dijudicant. De praesentibus negligunt, de futuris praevidere nesciunt. Respiciunt quidem qui hujusmodi sunt, sed non circumspiciunt. Alius autem caute considerat ne se vel adversitas frangat, vel prosperitas extollat. Prosperitas quasi a dextris, adversitas quasi a sinistris. Sed qui sola quae instant bona et mala attendit, de praeteritis saepe minus plangit quam culpa anteacta exigit. Talis profecto qui juxta se posita intuetur, rectius aspicere quam cir
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecta caritas plene illuminat: nã ꝑfecte
amari potest. in cuius cognitione animus¬
caligat caligat. S in his amplius ĩmorari
necesse ñ est: quia siẽ in bono caritas non¬
nisi intentionẽ bonã habere potest: sic eã
indiscretione errare posse ualde incredibile
ẽ. hoc añ omnino credibile uidet᷑. quia qͥ
adhuc errat indiscretione. ñdum ẽ ꝑfectus
in caritate. iomnino sine culpa ñ est. qui
malũ ag̾ qualib intentione. S nec tantũ
oculos culpandos putes: cũ bonũ malũ.
uł malũ bonũ. eẽ. existimas. S ut ocłoꝵ
culꝑã diligentiꝰ discutamꝰ. pꝰde ipsis ocłis

Expanded text:
Perfecta charitas plene illuminat: nam perfecte Perfecta charitas plene illuminat: nam perfecte amari non potest in cujus cognitione animus caligat. Sed in his amplius immorari necesse non est; quia sicut in bono charitas nonnisi intentionem bonam habere potest, sic eam in discretione errare posse valde incredibile est. Hoc autem omnino credibile videtur; quia, qui adhuc errat in discretione, nondum est perfectus in charitate et omnino sine culpa non est qui malum agit qualibet intentione. Sed nec tantum oculos culpandos putes, cum bonum malum vel malum bonum esse existimas. Sed ut oculorum culpam diligentius discutiamus, prius de ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ lucidũ erit. Ego audio hic ex ocłipurita¬
te corꝑis m̃bra ꝯm̃dari ñ uitia. Ego credo. ꝙ
cecitas. surditas. ariditas. insensibilitaᷤᷤ. ⁊ ceta cor¬
ꝑis uitia. corpꝰ ñ ꝯstituunt: nãneq corpꝰ neq
pars corꝑis st̃. q̃ corpꝰ corrũpt̃. Sic utiq sic corpꝰ¬
corpus neq pars corꝑis sunt oꝑa scił
mala: quãuis fiant si tñ fieri possunt
intentione bona. S potius hoc ostendere
uoluit. qͦ d Illa quȩ uere conftituunt cor¬
pus uirtutũ oꝑa scił bona. omnino bona
non sunt. si ꝓcedant ex intentione mala:
Quia si oculus tuus nequã fuerit. totũ cor¬
pus tuũ tenebrosum erit. Quid gͦ est in¬
quiunt qͦd augustinus dicit̾. habe caritatẽ.
nfac quicqͥd uis: Ergo caritatẽ cecã puta¬
mus: S qͥd de ea apłs sentiat audiamus.
Plenitudo inquit legis. ẽ. caritas. Quid gͦ
caritas de his quȩ sciri oportet ignorat. ꝗͣ
apłs plenitudinẽ legis nominare ñ dubitat.

Expanded text:
tuum lucidum erit . Ego audio hic ex oculi puritate corporis membra commendari, non vitia. Ego credo quia caecitas, surditas, ariditas, insensibilitas et caetera corporis vitia corpus non custodiunt: nam neque corpus, neque pars corporis sunt quae corpcorpus neque pars corporis sunt, opera scilicet mala, quamvis fiant, si tamen fieri possunt intentione bona. Sed potius hoc ostendere voluit, quod illa quae vere constituunt corpus virtutum, opera scilicet bona, omnino bona non sunt si procedant ex intentione mala. Quia, si oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit. Quid ergo est, inquiunt, quod angelus dicit: Habe charitatem, et fac quod vis. Ergo charitatem caecam putamus? Sed quid de ea Apostolus sentiat, audiamus: Plenitudo, inquit, legis est charitas . Quid ergo charitas de his quae sciri oportet ignorat, quam Apostolus plenitudinem legis nominare non dubitat?
Abbreviated transcription (Latin):
strat. uelut qui fauo saciatur: sic qui
mist̾iorum ꝓfunda rimatur. Sicut qui
mel purum conuiuis distribuit: fic
qui auidis auditorib absq inuolucro
ueritatẽ exponit. In his quatuor ni fal¬
lor. tota diuinarũ series contexitur. in
his hominũ. in his angłorum omnis
doctrina uersatur. Suꝑeminet tñ his
omnib diuine inspirationis infusio:
nea quȩ docet nos de omnib. sp̾alis
eius ⁊ inuisibilis unctio. Merito gͦ dd̾
in eius laudem quã corde gustauit. uo¬
ciferando prumpit: ⁊ dicit. Quã dulcia
faucib meis eloquia tua. suꝑ mel ⁊ fauũ.
Oeui donatũ ẽ ex animo asserere: excorde
cantare. Quã dulcia faucib mei eloquia
tua suꝑ mel ori meo. Desiderabilia suꝑ¬
aurũ et lapidem preciosũ multũ: ⁊dulci

Expanded text:
strat, velut qui favo satiatur; sic qui strat, velut qui favo satiatur; sic qui mysteriorum profunda rimatur. Sicut qui mel purum convivus distribuit, sic qui avidis auditoribus absque involucro veritatem exponit. In his quatuor, ni fallor, tota divinarum  sic  series contexitur; in his hominum, in his angelorum omnis doctrina versatur. Supereminet tamen his omnibus divinae inspirationis infusio, et ea quae docet nos de omnibus spiritualis ejus, et invisibilis unctio. Merito ergo David in ejus laudem quam corde gustavit, vociferando prorumpit, et dicit: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel et favum. O cui donatum est ex animo asserere, ex corde cantare: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel ori meo; desiderabilia suaurum, et lapidem pr
Abbreviated transcription (Latin):
respondeat. Ueruntñ quãlibet fulgeant.
quantũ iuis sapiant: maioris tñ claritatiᷤ
amplioris suauitatis comꝑaratione despi¬
tio. Illam gͥ illã dei mei iterne aspirati¬
onis grãm quȩ p̃dicta omnia in effabilit̾
suꝑat. gemens supiro. suspirando reqͥro:
Quia utiq eius sermo suauior. doctrina
facilior. sensus subtilior. eruditior. iocun¬
dior:. Cui mito dico. Doce me iust̾ificatio¬
nes tuas. Possumus tñ ꝑilla p̃dicta quatuor
uidelicet aurũ n lapidem ⁊⁊ fauũ
ꝯmel. quaternũ diuinarũ scripturarũ
sensũ. moralem. scił. nanagogicũ. histo¬
rialem nallegoricũ ñ conuenient̃ intel¬
ligere: quib tam̃ omnib ꝓpħa dñi eloqͥa.
hoc ẽ diuine aspirationis docum̃ta ñ
dubitauit ante ferre. Quasi enĩ qui in
auro fabricat: qui mores exortando edi¬
ficat. Ceu qui splendentiũ geminarum
fulgorem commendat: qui çȩlestiũ pre¬
miorum claritatẽ disputando demon¬

Expanded text:
respondeat; verumtamen quantumlibet fulgeant; respondeat; verumtamen quantumlibet fulgeant; quantumvis sapiant: majoris tam claritatis, amplioris suavitatis comparatione despicio. Illam ergo, illam Dei mei internae aspirationis gratiam, quae praedicta omnia ineffabiliter superat gemens suspiro, suspirando requiro; quia utiquc ejus sermo suavior, doctrina facilior, sensus subtilior, eruditio jucundior. Cui merito dico: Doce me justificationes tuas. Possumus tamen per illa praedicta quatuor, videlicet aurum, et lapidem, et favum, et mel, quaternum divinarum Scripturarum sensum, moralem scilicet et anagogicum, historialem et allegoricum, non inconvenienter intelligere, quibus tamen omnibus Propheta Domini eloquia hoc est divinae aspirationis documenta non dubitavit anteferre. Quasi enim qui in auro fabricat, qui mores exhortando aedificat, seu qui splendentium gemmarum fulgorem commendat, qui coelestium praemiorum claritatem disputando demon
Abbreviated transcription (Latin):
patitur. si tñ ꝓpter iusticiã. Quasi fauus
mel contiuens sub cera: tu̾tas latens stib
allegoria. In melle pura dulcedo repperit᷑:
et ex angłica consolatione mens mira sua¬
uitate reficitur. his omnib eloquia dĩ suꝑ¬
ponit: cũ dicit ea desiderabilia suꝑ aurum
lapidem p̃ciosũ multũ. ⁊ dulciora suꝑmel
et fauum. Acsi aꝑte dicat. Qud mirari de
expediat. exangłica reuelatione intelligo:
multo tñ melius. multoq euidentiꝰ. longe¬
q suauiꝰ. ex diuina inspiratione cognosco.
fidenter itaq assero. de lĩ mei eloquiis. qr
desiderabilia suꝑ aurũ. ⁊ lapidt̃ p̃ciosum
multũ. ⁊ dulciora suꝑ mel ⁊ fauum. Aduer¬
tere tñ licet. qͥd de illis sentio: quȩ auro et
lapidi. fauo ⁊⁊ melli assimilare ñ dubito. Il¬
lorum doctrina quantũ michi splendeat.
aurũ uł lapis ex comꝑatione eãoceat. quantũ
michi sapiat. mel siue fauus interrogatꝰ

Expanded text:
patitur, si tamen propter justitiam. Quasi favus patitur, si tamen propter justitiam. Quasi favus mel continens sub cera, veritas latens sub allegoria; in melle pura dulcedo reperitur, et ex angelica consolatione mens mira suavitate reficitur: his omnibus eloquia Dei superponit, cum dicit ea desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum, et dulciora super mel et favum. Ac si aperte dicat: Quid expediat, ex angelica revelatione intelligo, multo tamen melius, multoque evidentius, longeque suavius ex divina inspiratione cognosco. Fidenter itaque assero de Dei mei eloquiis, quia desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum, et dulciora super mel et favum. Advertere tamen licet quid de illis sentio, quae auro et lapidi, favo et melli assimilare non dubito. Illorum doctrina quantum splendeat mihi, aurum, vel lapis ex comparatione edoceat, quantum mihi sapiat mel sive favus, interrogatus
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ñ abhomine. ñ abangło saltem erudiri po¬
stulat. s a deo. Putamus quia suꝑ om̃s docentes
se uitellextt: an abhis ampluis crudiri despẽ
Sed suꝑ hoc incerto ipse inquisitus respon¬
deat: ipse de se dubitantib sua nob̃ respon¬
sione satisfaciat. Quã dulcia inquit fauci¬
bus meis eloquia tua: suꝑ mel ori meo.
Desiderabilia utiq suꝑ aurũ n lapidẽ p̃cio¬
sum multũ: ⁊dulciora suꝑ mel nfauum.
Qui gͥ eloquia dñi dulciora dicit: ꝓfecto
quib ea incomꝑatione p̃fert dulcia esse
innuit. bideamus nc̃ quęsint illa quib
eloquia diũ m̾ito ante ponit. Primo tñ
qͦd sit eloquiũ illud qͥb illa quatuor subpo¬
nit. audiam inquit alibi idem ꝓpħa qͥd
qł querebamꝰ. Enis locutio. eiꝰ ẽ aspiratio:
siue que docet nos de om̃ib. etꝰ unctio. Nc̃
de auro ⁊ lapide ⁊cet̾is quȩ posuit uideamꝰ.
lt aurũ nitet: qui fulget ꝑeloquentiã: et
lapis ⁊multũ p̃ciosus ẽ: qui ꝑsequutionẽ

Expanded text:
d non ab homine, non ab angelo saltem erudiri postulat, sed a Deo. Putamus quia super omnes docentes se intellexit, et ab his amplius erudiri despexit. Sed super hoc merito ipse inquisitus respondeat, ipse de se dubitantibus sua nobis responsione satisfaciat: Quam dulcia, inquit, faucibus meis eloquia tua, super mel ori meo . Desiderabilia utique super aurum et lapidem pretiosum multum, et dulciora super mel et favum. Qui igitur eloquia Domini dulciora dicit, profecto quibus ea in comparatione praefert, dulcia esse innuit. Videamus nunc quae sint illa quibus eloquia Domini merito anteponit. Primo tamen quod sit eloquium illud cui illa quatuor supponit. Audiam, inquit alibi idem Propheta,quod quaerebamus. Ejus locutio, ejus est aspiratio, sive quae docet nos de omnibus ejus unctio. Nunc de auro et lapide, et caeteris quae posuit videamus. Ut aurum nitet qui fulget per eloquentiam, et ut lapis multum pretiosus est, qui persecutionem
Abbreviated transcription (Latin):
regni celoꝵ. ⁊ c̃. Istum locũ ep̃i ⁊ pb̃ri ñ intelli¬
gentes. aliquid sͥ de phariseoꝵ assumunt suꝑci¬
lio. ut ł dãpñ innocentes. ł solue se noxios ar¬
bitrentur. cum ap̃ dm̃ ñ sententia sacͥdotũ sed
reoꝵ uita queratur. Legimꝰ in leuitico de leꝓlis
uͥ iubent᷑ ut ostendant se sac̾dotib. ⁊ si leprã
habiu̾nt. tc̃ a sac̾dote inmundi fiant. Nonꝙ

Expanded text:
ri non intelligentes, aliquid sibi de Pharisaeorum assumunt supercilio, ut vel damnent innocentes vel solvere se noxios arbitrentur, cum apud Deum non scientia sacerdotum, sed reorum vita quaeratur. Legimus in Levitico de leprosis ubi jubentur ut ostendant se sacerdotibus: Et si lepram habuerint, tunc a sacerdote immundi, mundi fiant . Non
Abbreviated transcription (Latin):
eos a quibus seꝑantur. qđ eis mala suadẽ¬
tib .i. scandalizantib ñ ꝯsentitur. Et siquid
om̃ib bonis c̃ qͥb eis notitia ẽ. ⁊̃ de hac ꝑu̾si¬
tate innotescunt. ab om̃i penitꝰ societate atq
ab ip̃a diuinoꝵ sacram̃toꝵ. participatione
seꝑantur. Si aũt quibdam ita noti s̃. płib¬
aũ ista coꝵ ẽ ignota ꝑu̾sitas. ita tołandi s̃ ut
añ uentilationẽ. palea toleratur in area. ut
neq ilł ad iniquitatis cõionẽ ꝯsentiat᷑.
nec ꝓpt̃ illos bonoꝵ societas deseratur. Hoc
faciunt qui hñt in seip̃is salẽ. ⁊ pacẽ hñt
nouerunt. qr docum̃tis sepe deseruntur. ⁊
ea quȩ ip̃i scuint indicib eccl̃asticis ꝓbare ñ
ce credenda ñ s̃. facile. nͥ certis indiciis de¬
monstrentur. Nos uo̾ a cõione quẽqͣm ꝓ¬
hib̾e ñ possumus. qͣmius hȩc ꝓhibitio non¬
dũ sit mortał̃. s medicinał. nisi aut spon¬
te ꝯfessum. aut in aliquo scł̃ari siue eccłia¬

Expanded text:
ur, a quibus separantur, quod eis mala suadentibus, hoc est scandalizantibus, non consentitur. et si quidem omnibus bonis, cum quibus eis notitia est, etiam de hac peruersitate innotescunt, ab omnium penitus societate adque ab ipsa diuinorum sacramentorum participatione separantur; si autem quibautem ista eorum est ignota perversitas; ita tolerandi sunt, sicut ante ventilationem palea toleratur in area, ut neque illis ad iniquitatis communionem consentiatur, neque propter illos bonorum societas deseratur: hoc faciunt qui habent in seipsis salem, et pacem habent noverunt, quia documentis sepe deseruntur et ea, quae ipsi sciunt, iudicibus aecclesiasticis probare non e credenda sunt, nisi certis indiciis demonstrentur. Nos vero a communione quamquam prohibere non possumus, quamquam haec prohibitio nondum sit mortalis, sed medicinalis, nisi aut sponte confessum, aut in aliquo sive seculari sive ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
panis sacͣmento. Uersetur añ oclos y mago
futuri uidicii. ut cum alii accedunt ad alta¬
re dĩ. ad qđ ip̃e ñ accedit. cogitet qͣm sit ꝯtre¬
miscenda illa. qua ꝑcipientib aliis uitã et̃¬
nã. alii in mortẽ precipitantur et̃nam. Tũc¬

Expanded text:
nis domini. Versetur ante oculos imago futuri iudicii, ut, cum alii accedunt ad altare dei, quo ipse non accedit, cogitet, quam sit contremescenda illa pęna, qua percipientibus aliis vitam aeternam alii in mortem praecipitantur ęt
Abbreviated transcription (Latin):
Moyses¬
I osue
O thoniel
Aioch
Debbora
Gedeon
Abi malech
Thola¬
Iepte
Abessan
Labdon
S amson
Heli
Salomon
Abia¬
A sa

Expanded text:
Moyses, Josue, Othoniel, Aoth, Debora, Gedeon, Abimelech, TholaJepthe, Abessam, Labdon, Samson, Heli,Salomon, AbiaAsa
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝓꝑatio ex causa nascitur. s quib iugis ⁊ ꝯti¬
nu ata in nat᷑am u̾titur. Nec milł ego fãqͣm
sp̃es auc toritatis. grauitatis pondꝰ. tranquillita¬
tis uestiguim. Ita tũ si studium desit atq affec¬
tio. s motus sit purus ac simplex. Hicħ .i. fu

Expanded text:
a nascitur: sed quibus jugis et continua in naturam vertitur. Nec in illis ego tamquam species auctoritatis, gravitatisque pondus, tranquillitatis vestigium; ita tamen si studium desit atque affectatio, sed motus sit purus ac simplex; nihil enim f
Abbreviated transcription (French):
Helica de arrodi
Helas de felthi
Hira filiꝰ achisde thecua
Abiezer de a nathoth
M obonnai deusathi
Hedai de torrente gaa
Abialbon arbathites
As maueth debero mi
Eliaba de salboni
Haiam filiꝰ saarotites
Eli phelechfiliꝰ saaspa
Heliam fili achitofel
gilonites
Esrai de carmelo
Farai de aradi
Igalil filiꝰ nathã des oba
Bonni de gaddi
Selech de ammoni
Na harasberotbites
Gareb itẽ hiethrites
Urias cetheus
Iohel

Expanded text:
Helica de Arodi Helas de Felthi Hira filius Aces de Thecua Abiezer de Anathoth Mobonnai de Usathi Heddai de torrente Gaas Abialbon Arbathites Azmaveth de Beromi Eliaba de Salboni Haiam filius Sarar Arorites Elifeleth filius Aasbai Heliam filius Ahitofel Gelonites Esrai de Carmelo Farai de Arbi Igaal filius Nathan de Soba Bonni de Gaddi Selech de Ammoni Naharai Berothites Gareb et ipse Hiethrites Urias Hettheus Israhel
Abbreviated transcription (French):
Dinastia uicesima
d iapolitanoꝵ
Sinendis
Se son chosis
O sorthon
Tacelothis
D mastia uicesima
Bocchoris
Oinastia uicesima¬

Expanded text:
Dynastia vigesima, Diapolitanorum. Sinendis,Sesonchosis, Osorton, Tacelosis. Dynastia vigesima Bochoris. Dynastia
Abbreviated transcription (Latin):
Belus
Dinus
Baleus
Altabas
Mamyntus
Machaleus
Sperreus
Mamilus
Sparetus
Ascatades
Amyntes
Belochus
Bellepares
Lampͥdes
Sosares
Lam pares
Sosarmus
Mittaeus
Tautanes
Eupales
Laostenes¬

Expanded text:
Belus, Ninus,Balens, Altadas, Mamintus, Machaleus, Sparreus, Mamillas, Sparretus, Ascatades, Amintes, Belochus, Bellopares, Lamprides, Sosares, Lampares, Sosar. Mitreus. Tautanes.Eupales. Laostenes