comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Damichi codicem: ut possim ꝓbare. si
tanto precio ualet. Dedit gͦ codicem: ut ꝓ¬
baret eum. Statim autem fr̃ ille cũ ipso co¬
dice ꝑrexit ad scm anastasium: et rogabat
eũ dicens. Iube considerare pater codicem
istum. et estimare cum si ualet solidos sedeẽi:
quia tantum precium petit qui distrahit eũ.
Dixit autem abbas anastasius. quia bonus
ẽ codex: et ualet tanto p̃cio. Reuersus autẽ
qui emere uolebat: dixit distrahenti. Ecce ac¬
cipe precium: quia ostendi codicem abbati
anastasio: et dixit michi quia bonus ẽ co¬
dex÷ et ualet tanto. Interrogauit autẽ eũ¬
fr̃ ille: sinichil beatus anastasius dixisset
aliud. Cui respondit ille: et ait. Credemͥ: qͥa
penitus nichil michi aliud dixit. Hec cũ
audisset frater ille: dixit ei. Quia iam recogi¬
taui frater: et nolo distrahere codicẽ meũ.
Compunctus enim corde. festinanter ꝑrexit
ad abbatem anastasium: et prostrauit se in

Expanded text:
bat: Da mihi Codicem, ut possim probare si bat: Da mihi Codicem, ut possim probare si tanti pretii valet; dedit ergo ei Codicem ut probaret eum. Statim autem frater ille cum ipso Codice perrexit ad sanctum Anastasium, et rogabat eum dicens: Jube considerare, Pater, Codicem istum, et aestimare eum si valeat solidos sedecim, quoaniam tantum pretii petit qui distrahit illum. Dixit autem abbas Anastasius: Quia bonus est Codex, et valet tanti. Reversus autem qui eum emere volebat, dixit distrahenti: Ecce accipe pretium, quia ostendi Codicem abbati Anastasio, et dixit mihi: Quia bonus est Codex, et valet tanti. Interrogavit autem frater ille si nihil beatus Anastasius dixit aliud. Cui respondens ille ait: Crede mihi quia nihil penitus mihi aliud dixit. Haec cum audisset frater ille, dixit ei: Quia jam recogitavi, frater, et nolo distrahere Codicem meum; compunctus enim corde. festinanter perrexit ad abbatem Anastasium, et prostravit se in
Abbreviated transcription (Latin):
eati abbatis anastasii laudabilem hu¬
militatis et patientiȩ uirtutẽ oportet
ut cognoscatis: quatinus ammirabilem ma¬
gnanimitatẽ et tranquillitatẽ animi eiꝰ con¬
siderantes. imitemur exemplo. Hic itaq ab¬
bas anastasius habebat codicem in membra¬
nis ualde optimis scriptum: qui decem
et octo ualebat solidos. Iotum enĩ uetus
et nouũ testamentũ scriptum habebat. Cum
autẽ quidam frat̃ uenisset ad eũ uisitandi grã:
uidit incellula codicem ipsum. et concupiuit:
furatiisq ẽ eum et abiit. Supramemoratus
autẽ abbas anastasius cum requisisset eadẽ
die ad legendum cõdicem suũ. et non inuenis¬
set: intellexit quia fr̃ ille furatus eẽt eũ: et
noluit mutere post ipsum nec requirere eum:
ne post furtum etiam et ꝑiuria adderentur.
Descendens autem fr̃ ille in eam quȩ in pro¬
ximo erat ciuitatem: uoluit distrahere codi¬
cem illum. Petebat autem inprecio eius soli¬
dos sedecim. Bicit ei ille qui eũ emere uole¬

Expanded text:
eati abbatis Anastasii laudabilem humilitatem et patientiae virtutem oportet ut cognoscamus, quatenus admirabilem magnanimitatem et tranquillitatem animae ejus considerantes, imitemur exemplum . Hic itaque Anastasius habebat Codicem in pergamenis valde optimis scriptum, qui decem et octo valebat solidis, totum enim vetus et novum Testamentum scriptum habebat. Cum autem quidam frater venisset ad eum visitandi gratia, vidit in cellula ejus Codicem ipsum, et concupivit, furatusque est eum, et abiit. Supramemoratus autem abbas Anastasius, cum requisisset cadem die ad legendum Codicem suum, et non invenisset, intellexit quia frater ille furatus esset eum, et noluit mittere post ipsum, nec requirere eum, ne post furtum etiam et perjuria adderentur. Descendens autem frater ille in eam quae in proximo erat civitatem, voluit distrahere Codicem illum, petebat autem in pretio ejus solidos sedecim. Dicit ei ille qui eum emere vole
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ honorabant. uehementer ad mirati
sollicite ab eo requirebant qͥdnam hoc eẽt.
qd̾ tam tumentẽ. acliuidam faciem habe¬
ret. Quib ille dicebat. Hesterno sero pec¬
catis meis facientib in scabello subpeda¬
neo impegi: atq hoc ꝑtuili. Sicq uir sc̃s
seruans in pectore honorem ueritatis et
magistri: nec patris ꝓdebat uiciũ: nec
falsitatis incurrebat peccatum. set ros

Expanded text:
e honorabant, vehementer admirati, e honorabant, vehementer admirati, sollicite requirebant quidnam hoc esset, quod tam tumentem ac lividam haberet faciem. Quibus ille dicebat: Hesterno die sero, peccatis meis facientibus, in scabello suppedaneo impegi, atque hoc pertuli. Sicque vir sanctus servans in pectore honorem veritatis et magistri, nec patris prodebat vitium, nec falsitatis incurrebat peccatum. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑. quantumq diligeret᷑ ⁊ ꝓ inuria aͣ
ingesserat. recedere eum uelle ex monaste¬
rio putabat: atq ab eo requisiuit dicen
Ubi uis ire: Cui ille respondit. Monastem
causa constituta est pater. quam declinar
nequeo: quia hesterno die me hodie itu¬
rum ꝓmisi: illuc ire disposui. Tunc ille a fun¬
do cordis considerans asꝑitatem et duriciã
suam: humilitatem ac mansuetudinẽ libu¬
ni: ex lecto ꝓsiliuit: pedes lib̃tini tenuit
se peccasse. se reum eẽ testatus ẽ: quitan¬
to taliq uiro. tamerudelem facere contume¬
liam p̃sumpsisset. At contra libtinus sesc in
tr̃am ꝓsternens. eiusq pedib ꝓuolutus.
suȩ culpe. non illius seuitie fuisse refer¬
bat qd̾ ꝑtulerat. Sicq actum ẽ. ut ad ma¬
gnam mansuetudinem ꝑduccret᷑ pater:
et humilitas discipuli. magistra fieret
magistri. Cumq putilitate monasterii.
ad constitutionem cause fuisset egressus
multi uiri noti ac nobiles qui cum ualdi¬

Expanded text:
retur, quantumque diligeretur, pro injuria quam retur, quantumque diligeretur, pro injuria quam ei ingesserat, recedere eum a monasterio velle putabat, atque requisivit, dicens: Ubi vis ire? Cui ille respondit: Monasterii causa constituta est, Pater, quam declinare nequeo, quia hesterno die me hodie iturum promisi, illuc ire disposui. Tunc ille a fundo cordis considerans asperitatem et duritiam suam, humilitatem ac mansuetudinem Libertini, ex lecto 161 prosiliit, pedes Libertini tenuit, se peccasse, seque reum esse testatus est, qui tanto talique viro tam crudelem facere contumeliam praesumpsisset. At contra Libertinus sese in terram prosternens, ejusque pedibus provolutus, suae culpae, non illius saevitiae fuisse referebat quod pertulerat. Sicque actum est ut ad magnam mansuetudinem perduceretur Pater, et humilitas discipuli magistra fieret magistri. Cumque pro utilitate monasterii ad constitutionem causae egressus fuisset, multi viri noti ac nobiles qui eum vald
Abbreviated transcription (Latin):
riam reduxit. Quia enĩ adhumilitatem
submagistro rediit: qd̾ magister fecerat.
et ipse fecit.¬
ibet quod dicis. S queso te. est ne aliqͥd
aliud qͦd adhuc de ipso ad edificationem¬
st plane: s si sit qui uelit imitari. Ego
enim uirtutem patientiȩ: signis et mi¬
raculis maiorem credo. Quadam namq
die is qui post uenerabilis honorati exi¬
tum. monasterii regimen tenebat. contra
eundẽ uenerabilem libertinũ ingraui ira¬
cundia exarsit: ita ut cum manib cederet.
Et quia uirgam qua eum ferire posset. mini¬
me inuenit.⁊ comp̃henso scabello subpe¬
daneo. ei caput ac faciem tucudit: totumq
illiꝰ uultum. tumentẽ ac liuidũ reddidit.
Qui uehementer cesus: ad stracum ꝓprium
tacitus recessit. Die uͦ altera erat ꝓutilita¬
te monasterii causa constituta. Expletis
gͥ ymnis matutinalib. libertinũs ad lcctũ
abbatis uenit: orationẽ sibi humilit̃ pec̃t
Sçiens uͦ ille quantum a cunctis honora¬

Expanded text:
riam reduxit. Quia enim ad humilitatem riam reduxit. Quia enim ad humilitatem sub magistro rediit, quod magister fecerat et ipse fecit.ibet quod dicis; sed, quaeso te, estne aliquid aliud quod adhuc de ipso ad nostram aedificationemst plane, sed si sit qui velit imitari. Ego enim virtutem patientiae signis et miraculis majorem credo. Quadam namque die is qui post venerabilis Honorati exitum monasterii regimen tenebat, contra eumdem venerabilem Libertinum gravi iracundia exarsit, ita ut eum manibus caederet. Et quia virgam qua eum ferire posset, minime invenit, comprehenso scabello suppedaneo, ei caput ac faciem tutudit, totumque illius vultum tumentem ac lividum reddidit: qui vehementer caesus, ad stratum proprium tacitus recessit. Die vero altera erat pro utilitate monasterii causa constituta. Expletis igitur hymnis matutinalibus, Libertinus ad lectum abbatis venit, orationem sibi humiliter petiit. Sciens vero ille quantum a cunctis honora
Abbreviated transcription (Latin):
esset: si hoc pietas non uicisset. Itaq descendit:
genu flexit: ad celum manus tetendit: ca¬
ligulam de sini ꝓtulit: suꝑ extincti pueri
pectus posuit. Quo orante: anma pueri
ad corpus rediit. Quẽ manu comp̃hendit:⁊
et flenti matri uiuentem reddidit: atq
utr quod ceperat ꝑegit.
Dunidnam hoc eẽ dicimus: Uirtutẽ tanti mi¬
iaculĩ. honorati egit meritum : anpecitio lib̾
bilis signi. cũ fide feminȩ uirtus conuenit
utrorũq: atq ido libanum existimo ista
potuisse: quia plus didicerat de magist̾
quam de sua uirtute confidere. Cuius enĩ cali¬
gulam inpectore extincti corpusculi posuit:
eius nimirũ animam obtinere qd̾ petebat
estimauit. Namheliseus quoq magistripal¬
lium ferens. atq ad iordanem ueniens: ꝑ¬
cussit semel. et aquas minime diuisit. S cũ
aquas fecit. Perpendis petre. quantũ in
exhibendis uirtutib humilitas ualet
tuit: quando magistri nomen ad memo¬

Expanded text:
esset, si hoc pietas non vicisset. Itaque descendit, esset, si hoc pietas non vicisset. Itaque descendit, genua flexit, ad coelum manus tetendit, caligulam de sinu protulit, et super exstincti pueri pectus posuit. Quo orante, anima pueri ad corpus rediit: quem manu comprehendit, ac flenti matri viventem reddidit, atque iter quod coeperat peregit. Quidnam hoc esse dicimus? virtutem tanti miraculi Honorati egit meritum, an petitio Liberlis signi cum fide feminae virtus convenit utrorumque; atque ideo Libertinum existimo ista potuisse, quia plus didicerat de magistri, quam de sua virtute confidere. Cujus enim caligulam in pectore exstincti corpusculi posuit, ejus nimirum animam obtinere quod petebat aestimavit. Nam Elisaeus quoque magistri pallium ferens, atque ad Jordanem veniens, percussit semel, et aquas minime divisit. Sed cum aquas fecit. Perpendis, Petre, quantum in exhibendis virtutibus humilitas valet? tuit, quando magistri nomen ad memo
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq tempore. ꝓ causa monasterii.
abbatis iussu. qui honorato eiꝰ magi¬
stro successerat: rauennam ꝑgebat  amo¬
re uͦ ciusdem uenerabilis honorati: quo¬
cunq lib̾tinus ibat. eiꝰ semꝑ caligulam in
sinu portare consueuerat. Itaꝙ dũ ꝑgeret:
accidit ut quedam mulier. extincti filii cor¬
pusculum ferret. Quȩ dum seruum dei cẽt
intuita: amore filii succensa. iumentũ ei
ꝑfrenum tenuit ⁊ atꝙ cũ iuramento dix̃
Nullatenus recedes. nisi filium meũ resusci¬
taueris. At ille musitatum habens tale
mentũ. Declinare mulierem uoluit: s ne¬
quaquã p̃ualens. hesit animo.Considera¬
re libet : quale quantumq in eius pecto¬
re certamen fuerit. Ibi quippe pugnabaN
inter se humilitas conuersationis: et pi¬
etas matris. Timor ne inusitata p̾sume¬
ret: dolor. ne orbate mulieri ñ subueni¬
ret. S ad maiorem dĩ głam. uicit pie¬
tas illud pectus uirtutis: qd̾ id̾o fuit
ualidum. quia deuictũ. Untutis enĩ pect̾us ñ

Expanded text:
lio quoque tempore pro causa monasterii, abbatis jussu, qui Honorato ejus magistro successerat, Ravennam pergebat. Pro amore vero ejusdem venerabilis Honorati, quocunque Libertinus ibat, ejus semper caligulam in sinu portare consueverat. Itaque dum pergeret, accidit ut quaedam mulier exstincti filii corpusculum ferret. Quae dum servum Dei fuisset intuita, amore filii succensa, jumentum ejus per frenum tenuit, atque cum juramento dixit: Nullatenus recedes, nisi filium meum suscitaveris. At ille inusitatum habens tale mentum: declinare 160 mulierem voluit, sed nequaquam praevalens, animo haesit. Considerare libet quale quantumque in ejus pectore certamen fuerit. Ibi quippe pugnabat inter se humilitas conversationis, ac pietas matris: timor ne inusitata praesumeret, dolor ne orbatae mulieri non subveniret. Sed ad majorem Dei gloriam vicit pietas illud pectus virtutis, quod ideo fuit validum, quia devictum; virtutis enim pectus non
Abbreviated transcription (Latin):
de ȩccłia fuerat abstractũ. Ex qua re petre
collige. quia hii quos peccata grauia de pri¬
munt. si insacroloco sepeliri se faciant:
restat ut etiam de sua p̾sumptione iudicen¬
tur: quatinꝰ eos sacra loca ñ liberent: s etiã
culpa temeritatis accuset.

Expanded text:
ab ecclesia fuerat abstractum. Ex qua re, Petre, ab ecclesia fuerat abstractum. Ex qua re, Petre, collige quia hi quos peccata gravia deprimunt, si in sacro loco sepeliri se faciant, restat ut etiam de sua praesumptione judicentur, quatenus eos sacra loca non liberent, sed etiam culpa temeritatis accuset.
Abbreviated transcription (Latin):
bilissimꝰ atq ueracissimus: qͥ se scure. suosq ho¬
mines int̃fuisse testant᷑ ei rei quã narrant nu¬
ꝑ ingenuensi urbe contigisse. Ibinãq ut di
ecclȩ defensor defunctus ẽ: uir ualde lubri¬
cus : et cunctis leuitatibꝰ occupatꝰ: cuiꝰ corpꝰ
in eccłia beati martyris sirici sepultũ ẽ. No¬
cte autẽ media ineadẽ eccł̃ia factȩ sunt uoces:
ac siqͥs uiolenter ex ea repelleret᷑. atq: trahe¬
ret᷑ foras. Ad quasnmirũ uoces cucurrert̃
custodes. et uderunt  nos qͦsã tet̾rimos
sp̃s̃. qͥ eiusdẽ ualentiniani pedes quadãliga¬
tura astrinxerant: et eũ ab eccłia clamantẽ
ac nimis uociferantẽ foras trahebant. Qui
udelicet ext̃riti: ad suũ stratũ reuersi sunt.
Mane autẽ facto. aꝑientes sepulchrũ in qͦ isdẽ
ualentinianꝰ positꝰ fuerat: eius corpꝰ ñ inue¬
nerunt. Cumq extraeccłiam quererent
ubi ꝑiectum eẽt: inuenerunt hoc in sepul¬
chro alio positũ: ligatis adhuc pedibꝰ sic̃

Expanded text:
issimus atque veracissimus, qui se scire, suosque homines interfuisse testantur ei rei quam narrant nuper in Genuensi urbe contigisse. Ibi namque, ut diolanensis defensor, defunctus est, vir valde lubricus, et cunctis levitatibus occupatus, cujus corpus in ecclesia beati martyris Syri sepultum est. Nocte autem media in eadem ecclesia factae sunt voces, ac si quis violenter ex ea expelleretur atque traheretur foras. Ad quas nimirum voces cucurrerunt custodes, et viderunt duos quosdam teterrimos spiritus, qui ejusdem Valentini pedes quadam ligatura strinxerant, et eum ab ecclesia clamantem ac nimium vociferantem foras trahebant, qui videlicet exterriti ad sua stratsepulcrum in quo idem Valentinus positus fuerat, ejus corpus non invenerunt. Cumque extra ecclesiam quaererent ubi projectum esset, invenerunt hoc in sepulcro alio positum, ligatis adhuc pedibus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa morte moriunt᷑: S in utraq tam dispa¬
ri sententia demonstrat᷑ : quia contionator
uerax. et extemptatione carnali illud intu¬
lit: et hoc post modũ ex spiritali ueritate

Expanded text:
ipsa morte moriuntur. Sed in utraque tam dispari sententia demonstratur quia concionator verax, et illud ex tentatione carnali intulit, et hoc postmodum ex spiritali veritate
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃m magis malidiã. quã ursimortẽ deplo¬
rans.Quemuenerandꝰ uir euticiꝰ ad se de¬
ductum consolari studuit: sed isdem tir
domini.coram eo doloris magnitudine
stimulis accensus. imp̃catus ẽ dicens. Spe¬
ro in omĩpotente deo: quia inhac uita. an¬
te oculos omniũ ex malitia sua. uindictã
recipient: qui nichil se ledentẽ ursũ meũ
occiderunt. Cuiꝰ uocẽ ꝑtinꝰ ultio diuina
secuta ẽ. Nam quatuor monachi qͥ cundẽ
ursiim occiderunt. statim elefantino mor¬
bo ꝑcussi sunt: ut m̃bris putrescentibus
interirent. Quod factum uir dĩ florentiꝰ ue¬
hementer expauit: seq ita fr̃ibus maledixis¬
se ꝑtimuit. Omĩ enĩ uite suȩ tempore fle¬
bat᷑. quia exauditus fuerat: se crudelẽ.
se in eos mortem clamabat homicidã

Expanded text:
Fratrum malitiam magis quam ursi mortem deploFratrum malitiam magis quam ursi mortem deplorans. Quem venerandus vir Eutychius ad se deductum consolari studuit; sed idem vir Domini, coram eo doloris magni stimulis accensus, imprecatus est, dicens: Spero in omnipotenti Deo, quia in hac vita ante oculos omnium ex sua malitia vindictam recipiant qui nihil se laedentem ursum meum occiderunt. Cujus vocem protinus ultio divina secuta est. Nam quatuor monachi qui eumdem ursum occiderant statim elephantino morbo percussi sunt, ut membris putrescentibus interirent. Quod factum vir Dei Florentius vehementer expavit, seque ita fratribus maledixisse pertimuit. Omni enim vitae suae tempore flebat quia exauditus fuerat, se crudelem, se in eorum morte clamabat homicida
Abbreviated transcription (Latin):
ad :ionam itissus. rediret ad sextam Cũq
hoc diuageret᷑: cepit in loco eodẽ. tante ur¬
tutis longe lateq fama crebrescere. S qͥa
antiquus hostis unde bonos cernit enite¬
scere ad głam. inde ꝑuersos ꝑinuidiã ra¬
pit ad penam: quatuor uiri. ex discipłis
uenerabilis euthicii uehementer inuiden¬
tes. quod eoꝵ magister signa ñ faceret. et
his qui solus ab eo relictus fuerat. tanto
hoc miraculo clarus appareret: eundẽ ur¬
sum insidiantes occiderunt. Cumq hora qͣ
iussus fuerat ñ rediret: uir dei florentius
suspectus ẽ redditus. Quẽ usq ad horam
uesꝑtinam expectans: affligi cepit. qd̃ is qũ
ex simplicitate multa. frẽm uocare consue¬
rat. ursus minime reuerteret᷑. Dic uͦ altera
prexit ad agrum: ursum pariter ouesq
quesiturus. Quẽ occisum repꝑit: s solli¬
cite inquirens. citius a quibus fuerat
occisus inuenit. Iunc sese inlam̃tis dedit

Expanded text:
ad nonam jussus, rediret ad sextam. Cumque ad nonam jussus, rediret ad sextam. Cumque diu hoc ageretur, coepit in loco eodem tantae virtutis fama longe lateque crebrescere. Sed quia antiquus hostis unde bonos cernit enitescere ad gloriam, inde perversos per invidiam rapit ad poenam, quatuor viri ex discipulis venerabilis Eutychii vehementer invidentes quod eorum magister signa non faceret, et is qui solus ab eo relictus fuerat, tanto hoc miraculo clarus appareret, eumdem ursum insidiantes occiderunt. Cumque hora qua jussus fuerat non rediret, vir Dei Florentius suspectus est redditus, quem usque ad horam vesperi exspectans, affligi coepit, quod is quem ex simplicitate multa fratrem vocare consueverat ursus minime reverteretur. Die vero altera perrexit ad agrum, ursum pariter ovesque quaesiturus; quem occisum reperit. Sed sollicite inquirens, citius a quibus fuerat occisus invenit. Tunc sese in lamentis dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
mino petiit. ut et illic adhabitandũ aliqͥd
solatiũ donare dignaret᷑. Qui moxut cõ¬
pleuit orationẽ: oratoriũ egressus. ante fo¬
res ursum repꝑit stantem. Quidum ad ter¬
ram caput deprimeret :⁊ nichilq feritatis
in suis motib demonstraret: aꝑte dabat
intelligi. quod ad uiri dĩ obsequiũ uenisset.
Quod uir quoq dñi ꝓtinus agnouit. Et qr
in eadem cella pecudes quatuor uel qͥnq re
manserant. quas omĩno deerat qui pasceret
et custodiret: eidem urso p̃cepit dicens. Ua¬
de: atq has oues ad pastum eice: ad sertam
uero horam reuertere. Cepit hoc itaq in¬
desinenter agi. Iniungebat᷑ urso cura pa¬
storalis: et quas manducare consueuerit:
pascebat oues bestia ieiuna. Cum uir dñi
horam ursum cũ ouib reuerti: cum uͦ no¬
luissec. ad sextam ftq ita in om̃ib manda¬
tis uiri dei obtemꝑabat ursus ⁊ ut neq
ad sextam iussus. rediret ad nonã: neq

Expanded text:
mino petiit ut ei illic ad habitandum aliquod mino petiit ut ei illic ad habitandum aliquod solatium donare dignaretur. Qui mox ut implevit orationem, oratorium egressus, ante fores ursum reperit stantem. Qui dum ad terram caput deprimeret, nihilque feritatis in suis motibus demonstraret, aperte dabat intelligi quod ad viri Dei obsequium venisset, quod vir quoque Domini protinus agnovit. Et quia in eadem celmanserant, quas omnino deerat qui pasceret et custodiret, eidem urso praecepit, dicens: Vade, atque oves has ad pastum ejice, ad horam vero sextam revertere. Coepit itaque hoc indesinenter agere. Injungebatur urso cura pastoralis, et quas manducare consueverat, pascebat oves bestia jejuna. Cum vir Domini iebat urso cum ovibus reverti; cum vero noluisset, ad sextam. Atque ita in omnibus mandato viri Dei obtemperabat ursus, ut neque ad sextam jussus, rediret ad nonam, neque
Abbreviated transcription (Latin):
cognoui. Decuiꝰ uerbis ipse non dubitas:
quia eiꝰ uitã fidẽq minime ignoras.Codem
quoq tempore. innursiȩ parte ꝓuintiȩ¬
duo uiri inuita atq habitu scȩ conu̾satio¬
nis habitabant: quoꝵ unꝰ euthiciꝰ. alt̃ uͦ
ftorentius dicebat᷑. S isdem euthiciꝰ inspi¬
ritali zelo. atq inferuore uirtutis excreuerat:
multoꝵ ꝙ animas ad dm̃ ꝑducere exhortan¬
do satagebat. florentius uero simplicitati
atq orationi deditam ducebat uitam. Non
longe autem erat monasteriũ. qͦd rectoris sui
fuerat morte destitutum: ex quosibi mona¬
chi eundẽ euthiciũ p̃esse uoluerunt. Qui
eoꝵ p̃cibus acquiescens. multis annis mo¬
nasteriũ rexit: discipłoꝵq animas instudio
sc̃ẽ conuersationis exercuit. Ac ne oratoriũ
in quo pͥus habitauerat. solũ remanere po¬
tuisset: illic uenerabilem uirũ florentrũ re¬
liquit. Inquo dũ solus habitaret: die qͣdã
sese inorationẽ dedit: atq ab omĩpotente do¬

Expanded text:
cognovi; de cujus verbis ipse non dubitas, quia ejus vitam fidemque minime ignoras. Eodem quoque tempore in Nursiae provinciduo viri in vita atque habitu sanctae conversationis habitabant, quorum unus Eutychius, alter vero Florentius dicebatur. Sed idem Eutychius in spirituali zelo atque in fervore virtutis excreverat, multorumque animas ad Deum perducere exhortando satagebat; Florentius vero simplicitati atque orationi deditam ducebat vitam. Non longe autem erat monasterium, quod rectoris sui morte erat destitutum, ex quo sibi monachi eumdem Eutychium praeesse voluerunt. Qui eorum precibus acquiescens, multis annis monasterium rexit, discipulorumque animas in studio sanctae conversationis exercuit. Ac ne oratorium in quo prius habitaverat solum remanere potuisset, illic 309 venerabilem virum Florentium reliquit. In quo dum solus habitaret, die quadam sese in orationem prostravit, atque ab omnipotenti Do
Abbreviated transcription (Latin):
t. S si sunt quibus ꝓdesse ualeat : uolun¬
tatem meam ꝓculdubio post pono. uti¬
litati ꝓximoꝵ: et in quantũ dõ largien¬
te ualuero. qđ anima post carnẽ uiuat.
insubsequent hoc quarto uolumine

Expanded text:
. Sed si sunt quibus prodesse valeat, voluntatem meam procul dubio postpono utilitati proximorum, et, in quantum Deo largiente valuero, quod anima post carnem vivat subsequenti hoc quarto volumine
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis atq abscidi salubre ẽ. Sacius enĩ ẽ absq
uniꝰ p̃cepti membro idest oꝑadione uł fructu in
cet̾is sanum firmũq durare: et tanquã debilẽ intͦ¬
ire in regnũ cȩloꝵ: quã cũ soliditate mandati in¬
cidere in aliquod scandalum. qđ ꝑnitiosa consue¬
tudine separans nos a districtionis regula atq
arrepti ꝓpositi disciplina: inducat intale dis-¬
pendium. qđ nequaquã futura detrimenta con¬
pensans. om̃s p̃titos fructus totumq oꝑationis
nr̃ẽ corpus gehenne faciat ignib concremari. De
his generib illusionũ: etiam in ꝓu̾bis elegant̃
expͥmit᷑ Sunt uiş quȩ uident̃ hominibꝰ recte:¬

Expanded text:
a nobis atque abscidi salubre est. satius enim est absque a nobis atque abscidi salubre est. satius enim est absque unius praecepti membro, id est operatione uel fructu in ceteris sanum firmumque durare et tamquam debilem introire in regnum caelorum, quam cam soliditate mandati incidere in aliquod scandalum, quod perniciosa consuetudine separans nos a districtionis regula atque adrepti propositi disciplina inducat in tale dispendium, quod nequaquam futura detrimenta conpensans omnes praeteritos fructus totumque operationis nostrae corpus gehennae faciat ignibus concremari. de his generibus inlnsionum etiam in Fronerbiis eleganter exprimitur: sunt uiae quae uidentur rect
Abbreviated transcription (Latin):
ab humilitate ꝓpositi huiꝰ ac districtione diuellat.
Quȩ omnia cũ sint nr̃ȩ saluti ꝓfessiomiq contraria:
tñ uelamine quodã miscđic ac religionis obtecta.
facile imꝑitos incautosq decipiunt. Imitant᷑ enĩ
nũmismata ueri regis. qͥa uident᷑ ad p̃sens plena pi¬
etatis: s ñ sunt a legitimis monetariis id est ꝓbatis
et catholicis patribus figurata: nec de cardinali ac
publica collationis coꝵ ꝓdeunt officina: s furtim
fraude demonũ fabricata. ñ sine detrimento imꝑi¬
tis quibꝰq et ignorantib ingerunt᷑. Quȩ qũauis uti¬
lia et necessaria uideant᷑ ad p̃sens: tam̃ si soliditati
nrẽ ꝓfessionis incipiant post hec ẽẽ contͣria. et to¬
tũ quodamͦ corpus nr̃i labefactare ꝓpositi: tanꝗͣ
nccessariũ quidẽ s scandalitans menbrũ. et qđ
dextrȩ manus uel pedis agere uideat᷑ officiũ. ꝓici

Expanded text:
ab humilitate propositi huius ac districtione diuellat. ab humilitate propositi huius ac districtione diuellat. quae omnia oum sint nostrae salnti professionique contraria, tamen uelamine quodam misericordiae ac religionis obtecta facile inperitos incautosque decipiunt. imitantur enim nomismata ueri regis, quia uidentur ad prae- 9ens plena pietatis, sed non sunt a legitimis monetariis, id est probatis et catholicis patribus figurata nec de cardinali ac publica conlationis eorum prodeunt officina, sed furtim fraude daemonum fabricata non sine detrimento inperitis quibusque et ignorantibus ingeruntur. quae quamuis utilia ac necessaria uideantur ad praesens, tamen si soliditati professionis nostrae incipiant post haec esse contraria et totum quodammodo corpus nostri labefactare propositi, tamquam necessarium quidem, sed scandalizans membrum et quod dextrae manus uel pedis agere uideatur officium proici
Abbreviated transcription (Latin):
sũ noxiumq detorquens. ut imaginẽ tirannici
uultus sub colore nobis auri fallentis obiciat: siue
cũ paracharaximis nos conat᷑ illudere. quoddã sci¬
licet opus pietatis admonens affectandũ. qđ ñ de
tum ducit ad uicia: uel immoderatis incompeten¬
tibq ieiuniis. seuuigiliis nimis. uł orationibꝰ in¬
ordinatis. uel incongrua lectione decipiens. ad no¬
xiũ ꝑtrahit finẽ: uel cũ int̾cessiones ac uisitationes
pias ꝑsuadet impendere. quibꝰ nos a sp̃alibꝰ mona¬
sterii daustris. et secreto amicȩ quietis excutiat: sol¬
licitudines etiam curasq susciꝑe religiosarũ ac de¬
stitutarũ suggerit feminarũ. ut huiꝰmodi laque¬
is monachũ in extricabilit̾ irretitũ ꝑitiosarũ solli¬
citudinũ occupatione distentet: uel certe cũ deside¬
rare scm̃ cdericatus officium sub p̃textu edificationis
multoꝵ. & amore lucri sp̃alis instigat. ꝑ qđ nos

Expanded text:
iumque sensum detorquens, ut imaginem tyrannici iumque sensum detorquens, ut imaginem tyrannici vultus sub colore nobis auri fallentis objiciat, sive cum paracharagmis nos conatur illudere, quoddam scilicet pietatis opus admonens affectandum, quod non tum ducit ad vitia, vel immoderatis incompetentibusque jejuniis seu vigiliis nimiis, vel orationibus inordinatis, vel incongrua lectione decipiens, ad noxium pertrahit finem. Vel cum intercessiones ac visitationes pias persuadet impendere, quibus nos a spiritalibus monasterii claustris et secreto amicae quietis excutiat, sollicitudines etiam curasque suscipere religiosarum ac destitutarum suggerit feminarum, ut hujusmodi laqueis monachum inextricabiliter irretitum perniciosarum sollicitudinum occupati.. one distendat. vel certe cum desiderare sanctum clericatus officium sub praetextu aedificationis multorum et amore lucri spiritalis instigat, per quod nos
Abbreviated transcription (Latin):
sumptioẽs tumi̾as ꝑtrahentes. Qd̃ ⁊̃ achor ĩ libꝰ iħu na¬
ue legimꝰ fuisse ꝑpessũ: qͥ d̾ cast̾s allophiloꝵ regulã aureãꝯ
cupisẽns atq furatꝰ anathemate ꝑcuti. atq ȩt̃na meruit
morte dãnari. Scdo sollicite nosexplorare conueniet. ne au¬
ropurissimo scͥpt᷑aꝵ pͣua ĩterp̃tatio coaptata. metalli
p̃ciositate nos fallat. In quo ctiã dño saluatori cal¬
lidissimus diabolus uelut homini simplicitemp¬
tauit imponere: dũ ea quȩ generalit̃ st̃ suꝑ õiũ
iustoꝵ indelligenda ꝑsonis. maliuola interp̾ta¬
tione corrumpens. specialit̾ huic qͥ angłoꝵ custo¬
dia ñ egebat. conabat᷑ aptare dicens. qm̃ angłis suis
mandauit de te. ut custodiant te inom̃ĩbꝰ uiis tuis.
⁊ inmanib portabunt te. ne forte offendas ad
lapidẽ pedẽ tut̃i ÷ p̃ciosa scilicet eloqͥa scͥpturarũ
callida assumptione conu̾tens. et ad contrariũ sen¬

Expanded text:
aesumptiones tumidas pertrahentes. quod etiam Achor in libro Iesu Naaesumptiones tumidas pertrahentes. quod etiam Achor in libro Iesu Naue legimus fuisse perpessum, qui de castris ALiophylorum ligulam auream concupiscens atque furatus anathemate percuti atque aeterna meruit morte damnari. secundo sollicite nos explorare conueniet, ne auro purissimo scripturarum praua interpretatio coaptata metalli pretiositate nos fallat. in quo etiam domino saluatori callidissimus diabolus uelut homini simplici temptauit inponere, dum ea, quae generaliter sunt super omnium iustorum intellegenda personis, maliuola interpretatione conrumpens +++ sperialiter huie qui angelorum custodia non egebat conatur aptare dicens: quia angelis suis mandabit de te, ut enstodiant te in omnibus uiis tuis: et in manibus portabunt te, nlapidem pedem tuum : pretiosa scilicet eloquia Scripturarum callida assumptione convertens, et ad contrarium nox
Abbreviated transcription (Latin):
cordibꝰ irrepserit nrĩs. uel si qdđ nob dogia fu̾it intͦ¬
missũ. utrumne sit diuino illo et celesti sp̃c scĩ igne
purgatũ: an adiudaicã suꝑsticionẽ ꝑ tinens. seu de se¬
cularis philosophiȩ tumore descendens. insuꝑficie tm̃
p̃ferat pietatẽ: diligentissime ꝑscrutem᷑. Quod ita po¬
terimꝰ implere: si illud apłicũ feccrimꝰ. Nolide omĩ spũi
credere: s ꝓbate sp̃c si ex dõsint. Quogenẽ illi quoq
decepti sunt: qui post ꝓfessionem monachi nitore ser¬
monis et quibꝰdam sunt philosophoꝵ dogmatib¬
illecti. Quȩ pͥma fronte piis quibdam sensib ac rligio¬
ni consonis. uelut auri fulgore audientes fallentia:
qͦs semel suꝑficie illexerant. uelud nũmismatibꝰ ereis fal¬
sisq deceptos. ꝑpetuo nudos ac miseroᷤᷤ reddidert̃: uł ad
scłi eosstrepitũ reuocantes. uł adhereticoserrores ac p̃¬

Expanded text:
cordibus inrepserit aostris vel si quod nobis dogma fuerit intrcordibus inrepserit aostris vel si quod nobis dogma fuerit intromissum, utrumne sit diupurgatum, an ad Judaicam superstitionem pertinens, seu de saecularis philosophiae tumore descendens, in superficie tantum praeferat pietatem, diligentissime perscrutemur. Quod ita poterimus implere, si illud Apostolicum fecerimus, Nolite omni spiritui credere, sed probate spiritus si ex Deo sint . Quo genere sunt illi quoque decepti, qui post professionem monachi, nitore sermonis, et quibinlecti, quae prima fronte piis quibusdam sensibus ac religioni consonis audientes uelut auri fulgore fallentia, quos semel superficie inlexerant, uelut noaismatibus aereis falsisque deceptos perpetuo nudos ac miseros reddiderunt, uel ad saeculi eos strepitum reuocantes uel ad haereticos errores ac pr
Abbreviated transcription (Latin):
gitationes iustoꝵ iudicia. In ȩuangłio quoꝙ dñs
ad phariseos. Quid cogitatis mala incordibꝰ ur̃is: Hanc
gͦ triꝑtitam rationẽ oportet nos iugit̾ obseruare: et u¬
nu̾sas cogitationesque emergunt in corde nr̃o.sagaci
discretione diseutere: origines carũ uel causas auctires¬
q pͥmitꝰ indagantes: ut quales nos eis p̃bere debea¬
mꝰ. ex illoꝵ merito qͥ eassuggerunt considerare pos
nã sit aurũ purissimũ. et ut uulgo dicit᷑ obrirũ: qd¬
ue sit minus purgatione ignis excoctũ. Ereo qͦq uili¬
q denario sip̃ciosũ nũmisma sub colore auri frilgẽ¬
tis imitet᷑. prudentissima discretione ñ falli: et ñ so¬
lũ nũmismata tyrannoꝵ uultꝰ expͥmentia sapient̃
inde ne qͥd illis alegitimo pondere diminutũ sit. cen¬
sura trutinȩ diligenter inquirere. Quȩ omĩa nos
qͦq sp̃alit obseruare debere: euangłicus sermosub
huiꝰ nominis demonstrat exemplo. Primũ: ut qͥcqͥd

Expanded text:
gitationes iustorum iudicia. in euangelio quoque dominus ad Pharisaeos: quid cogitatis mala in cordibus uestris? Hanc igitur tripertitam rationem oportet nos iugiter obseruare et uniuersas cogitationes quae emergunt in corde nostro sagaci discretione discutere, origines earum et causas auctoresque primitus indagantes, ut quales nos eis praebere debeamus ex illorum merito qui eas suggerunt considerare possnam sit aurum purissimum et ut uulgo dicitur obrizum quodue sit minus purgatione ignis excoctum, aereo quoque uilique denario, si pretiosum nomisma sub colore auri fulgentis imitetur, prudentissima discretione non falli, et non solum nomismata tyrannorum uultus exprimentia sapienterinde ne quid illis a legitimo pondere deminutum sit censura trutinae diligenter inquirere. quae omnia nos quoque spiritaliter obsernare debere euangelicus sermo sub huius nominis demonstrat exemplo: primum ut quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
nobis autẽ oriuntur: cum eoꝵ quȩ gerimꝰ. uel gessi¬
mus. uel uidimus. naturalit̾ recordamͣ. De quib
beatꝰ dauid. Cogitaui inquit dies antiquos: et annol
ȩt̃nos in mente habui. & meditatꝰ sũ nocte cũ corde
meo: et extrcitabar et uentilabã spm̃ meũ. Et itm.¬

Expanded text:
nobis autem oriuntur, cum eorum quae gerimus uel gessinobis autem oriuntur, cum eorum quae gerimus uel gessimus uel audiuimus naturaliter recordamur. de quibus beatus Dauid cogitaui, inquit, dies antiquos, et annos aeternos in mente habui, et meditatus sum, nocte cum corde meo exercitabar, et
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i qui loquit᷑ in uob. Et uas clectionis. An exꝑuñ¬
tũ queritis eiꝰ. qͥ in me loqͥt᷑ xp̃c : Ex diabolo uͦ cogita¬
tionũ nascit᷑ series: cum subuertere nos tam uicioꝵ
oblectatione quam etiã occultis conat᷑ insidiss: sub¬
tilissima calliditate mala ꝓbonis fraudulent᷑ osten¬
tans: et transfigurans se nob̃ in angłm lucis. Ua
cũ euangłista refert. Et cena facta. cũ diabolus iam
misisset in cor ude symonis scariochis: ut tradẽt
dnm̃. E it̾m. Post bucellam inquit: tẽ introiit in
illũ sathanas. Petrus qͦ ad ananiã. Quare ait tem¬
qđ multo ante ꝑ eccłasten p̃dictum legimꝰ. Si sp̃s po¬
testatem habentis ascenderit suꝑte: locũ tuũ ne di¬
mittas. Illud quoq qđ dicit᷑ ad dm̃ contra achab
int̾cio regnoꝵ libro: ex ꝑsona sp̃s immundi. Egre¬
diar: et ero sp̃c mendax inore omniũ ꝓpħarũ eiꝰ. Ex

Expanded text:
uestri qui loquitur in uobis. et uas electionis: experimenuestri qui loquitur in uobis. et uas electionis: experimentum quaeritis eius qui in me loquitur Christi. ex diabolo uero cogitationum nascitur series, cum subuertere nos tam uitiorum oblectatione quam etiam occultis conatur insidiis, subtilissima calliditate mala pro bonis fraudulenttans, et transfigurans se in angelum lucis. Vel cum evangelista refert: Et coena facta, cum diabolus jam misisset in corde Simonis Iscariothis ut traderet Dominum ; et iterum: Post buccellam, inquit, tunc introivit in illum Satanas . Petrus quoque ad Ananiam. Quare, ait, S multo ante per Ecclesiasten praedictum legimus: si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimittas. illud quoque quod dicitur ad deum contra Achab in tertio Regnorum libro ex persona spiritus inmundi: egrediar et sero spiritus mendax in ore omnium prophetarum eius. ex
Abbreviated transcription (Latin):
llud sane p̃om̃b nosse debemus: tria cogitationũ
nr̃arũ eẽ pͥncipia: id est ex dõ. ex diabolo. et ex nobis.
Ex dõ qͥdem sunt: cũ sp̃c sc̃ĩ illustratio nos uisitare di¬
gnat᷑. erigens nos ad sublimiorẽ ꝓfectum: et inqͥbꝰ uel
minꝰ adquisiuimꝰ. uel desidiose agentes suꝑati sumꝰ.
saluiberrima compunctione castigat: uel cũ reserat
nob celestia sacram̃ta. et ꝓpositũ nr̃m ad meliores a¬
ctus uoluntatẽq conuertit: ut ibi. cũ rex assuerus
castigatꝰ a dnõ. libros annales instigat᷑ inquirere.
quib mardochei beneficia recordatꝰ. summi eũ gͦ¬
du honoris exaltat. ac ꝓtiꝰ crudelissimã suꝑ nece iude
gentis sententiã reuocat: uel cũ ꝓpħa cõmemorat au¬
diam quid loquat᷑ in me dñs ds̃. Aliꝰ quoq. & dixit
inquit angłs: quiloquebat᷑ inme. Uel cũ dĩ filiꝰ uen¬
turũ se una cum patre. et mansionẽ apud nos factu¬
rũ eẽ ꝓmittit: et ñ estis uos qͥloquimini. s sp̃s patͥs

Expanded text:
llud sane prae omnibus nosse debemus, tria cogitationum nostrarum esse principia, id est, ex Deo, ex diabolo et ex nobis. Ex Deo quidem sunt, cum Spiritus sancti illustratione nos visitare dignatur, erigens nos ad sublimiorem profectum, et in quibus vel minus acquisivimus, vel desidiose agentes superati sumus, saluberrima compunctione castigat; vel cum reserat nobis coelestia sacramenta, et propositum nostrum ad meliores actus voluntatemque convertit, ut ibi, cum rex Assuerus castigatus a Domino, libros annales instigatur inquirere, quibus Mardochaei beneficia recordatus, summi eum gradu honoris exaltat, ac protinus crudelissimam super nece gentis Judaeae sententiam revocat . Vel cum Propheta commemorat, Audiam quid loquatur in me Dominus Deus . Alius quoque, Et dixit, inquit, angelus, qui loquebatur in me. uel cum dei filius uenturum se una. cum patre et mansionem apud nos facturum esse promittit. et: non estis uos qui loquimini, sed spiritus patris
Abbreviated transcription (Latin):
charaxima reꝓbemꝰ: ut pote quȩ falsã imaginẽ
regis ñ legitime signatã contineant: uel illa quȩ
mauro purissimo scͥpturarũ. uiciose et heretico sen¬
su ñ ueri regis s tiranni p̃ferunt uultũ similit̃ di¬
scernentes refutare possimus: siue illa quoꝵ pon¬
dus ac preciũ erugo uanitatis arrodens.exagio
senioꝵ ñ sinit adequari. ut nũmismata leuia
atq damnosa minusq pensandia recusemꝰ: ne
m illud incidentes qđ obseruare tota uirtute
p̃cepto dñi cõmonem᷑. cunctis laboꝵ nr̃oꝵ meritissti.¬
pendiisq fraudem᷑. Nolite thesaurizare uob̃ thesau¬
ros int̾ra: ubi erugo et tinea demolit᷑. et ubi fures ef

Expanded text:
charaxima reprobemus, utpote quae falsam imaginem charaxima reprobemus, utpote quae falsam imaginem regis non legitime signata contineant, uel illa, quae in auro pretiosissimo scripturarum uitioso et haeretico sensu non ueri regis, sed tyranni praeferunt uultum, similiter discernentes refutare possimus, siue illa, quorum pondus ac pretium aerugo uanitatis adrodens exagio seniorum non sinit adaequari, ut nomismata lenia atque damnosa minusque pensantia recusemus, ne in illud incidentes, quod obseruare tota uirtute praecepto domini commonemur, cunctis laborum nostrorum meritis stipendiisque fraudemur: nolite thesaurizare nobis thesauros in terra, ubi aerugo et tinea demolitur, et ubi
Abbreviated transcription (Latin):
parũ discutit. an eẽt legitime figuratum.
bit᷑: si quicqͥd gerendũ cogitatio nr̃a suggesserit.
omi scrupulo retractantes. atq in nr̃i pectoris tru¬
tina collocantes. equi libratione iustissima ꝑpenda¬
mus. an plenum sit honestate cõmuni: an timore
dei sit graue: an integrũ sensu: anhumana osten¬
tatione aut aliqua nouitatis p̃sumptione sit leue:
anmeriti eiꝰ pondus inanis cenodoxiȩ ñ inminuerit.
uel arroserit gła. & sic ea ꝓtinus ad examen publi¬
stimonia conferentes: uel tanquã integraatq ꝑ¬
fecta et illis compensantia teneamꝰ: uł tanquã im¬
ꝑfecta atq damnosa. nec illoꝵ ponderi consonantia.
omni cautione ac diligentia refutemꝰ. Erit gͦ hoc qͣ¬
driꝑtito qͦ diximus mͦ necessaria nob̃ ista discretio:
idest ct pͥmũ nos materia auri ueri fucatiue ñ late¬
at: scło ut has easdẽ cogitationes quȩ mentiunt᷑ o¬
ꝑa pietatis tanꝗͣ. adulterina nũmismata et para¬

Expanded text:
parum discutit an esset legitime figuratum. parum discutit an esset legitime figuratum. bitur, si quidquid gerendum cogitatio nostra suggesserit omni scrupulo retractantes atque in nostri pectoris trutina conlocantes aequilibratione iustissima perpendamus, an plenum sit \'honestate communi, an timore dei sit graue, an integrum sensu, an humana ostentatione aut aliqua nouitatis praesumptione sit lene, an meriti eius pondus inanis cenodoxiae non inminuerit uel adroserit gloria. et sic ea protinus ad examen publis ac testimonia conferentes uel tamquam integra atque perfecta et illis conpensantia teneamus, uel tamquam inperfecta atque damnosa nec illorum ponderi consonantia omni cautione ac diligentia refutemus. Erit ergo hoc quadripertito quo diximus modo necessaria nobis ista discretio, id est ut primum materia nos auri ueri fucatiue non lateat, secundo ut has easdem cogitationes quae mentiuntur opera pietatis tamquam adulterina nomismata et para
Abbreviated transcription (Latin):
nouissima autẽ earũ uenient in ꝓfundũ inferni. E
it̾m. Malignꝰ nocet cũ se miscuerit iusto: id est dia¬
bolus decipit. cũ fu̾it colore sc̃itatis obtectꝰ. Odit aui¬
tẽ sonũ cantilene id ẽ discretionis uim: qd̾ senioꝵ
u̾bis ac monitione ꝓcedit. In quo etiã abbatẽ ioħem
qui lici morabat᷑: nouimus nuꝑ illusũ. Nã cũ ex hau¬
sto corpore atq defecto. ꝑceptionẽ cibi biduano ie¬
iunio distulisset: accedenti ei ad refectionẽ die po¬
stero. ueniens diabolus infigura ethiopis tetri. ad eiꝰ
rẽ tͥ indixi. Itaq ille uir tantꝰ et in discretionis ratio¬
ne ꝑfectus. sub colore continendiȩ incongruent̾ exer¬
citatus: intellexit se obhoc calliditate diaboli circũ¬
uentũ taliq distentũ ieiunio: ut lassitudinẽ ñ ne¬
cessariã immo etiã spũi nociturã fatigato corpori
suꝑ imponeret: paracharaximo scilicet illusus
nũmismate: dũ in illo imaginẽ ueriregis ueneratꝰ

Expanded text:
nouissima autem earum uenient in profundum inferi, et iterum: malignus nocet cum se commiscuerit iusto, id est diabolus decipit cum fuerit colore sanctitatis obtectus. odit autem sonum tutelae, id est discretionis uim quae de seniorum uerbis ac monitione procedit. In quo etiam -abbatem Iohannem, qui Lyci commoratur, nouimus nuper inlusum. nam cum exhausto corpore atque defecto perceptionem cibi biduano ieiunio distulisset, accedenti ei ad refectionem die postero ueniens diabolus in figura Aethiopis faetri atque ad eius  hunc laborem indixi. itaque ille uir tantus et in discretionis ratione perfectus sub colore continentiae incongraenter exercitae intellexit se ob hoc calliditate diaboli circumuentum talique distentum ieiunio, ut lassitudinem non necessariam, immo etiam spiritui nocituram fatigato corpori superponeret, paracharaximo scilicet inlusus nomismate, dum in illo ueri regis imaginem ueneratus
Abbreviated transcription (Latin):
quã ei dñs auertere uoluit. sibu pse conscint ne¬
tes barbari ꝓpriȩ feritatis obliti. panes eisꝑ gladi¬
is obtulissent
yid eciã de illo cõmemorem. cuniꝰ nominis
credidit nuntiũ eẽ iusticiȩ: Nam exceptis his: etiã
p om̃s noctes in cella eiꝰ lumen absq ulliꝰ lucernȩ p̃be¬
bat officio. Ad extremũ iubet᷑ a demone. ut dõ fili¬
ũ suũ qͥ cũ eo parit̃ in monast̾io cõmanebat offerret:
ut scilicet hoc sac̾ficio abrahe pat̾arche meritis eqͣ¬
ret᷑. Cuiꝰ intantũ ẽ ꝑsuasione seduetus. ut parrici¬
diũ ꝑfecisset ope: nisi cum uidens puer cultrũ ex¬
tra consuetudinẽ acuendo p̾parare. et uincula qͥ¬
bus eũ uelut oblaturus ad immolandũ constringe̾

Expanded text:
quam dominus auertere uoluit sibi ipse consciuit, nequam dominus auertere uoluit sibi ipse consciuit, netes barbari propriae feritatis obliti panes eis pro gladiis obtulissent. Quid etiam de illo commemorem, cuius nominis eceptus credidit nuntium esse iustitiae ? nam exceptis his etiam per omnes noctes in cella eius lumen absque ullius lucernae praebebat officio. ad extremum iubetur a daemone, ut deo filium suum qui cum eo pariter in monasterio commanebat offerret, ut scilicet hoc sacrificio Abrahae patriarchae meritis aequaretur. cuius in tantum est persnasione seductus, ut parricidium opere perfecisset, nisi eum uidens puer cultrum extra consuetudinem acuendo praeparare et uincula quibus eum uelut oblaturus ad immolandum constringe
Abbreviated transcription (Latin):
ddeserta et deficientes iam fame alonge anarites con¬
atq crudelior est. ñ enim eos ad effusionẽ sangui¬
nis ut ñnullas gentes desid̾ium prede s sola fero¬
citas mentis instigat: cisq contra naturã ferita¬
tis sue cũ panib occurrissent: unꝰ ex eis subuenien¬
te discretione uelut a d nõ sibi porrectos. cũ gaudio
et grãrũ actione suscepit: reputans escam sibi di¬
uintus ministrari: nec sine deo factum. ut hi qͥ
semꝑ hominũ cruore gaudebant. deficientibuis
iam et tabescentib. uitȩ substantiã largirent᷑ flliꝰ
uͦ recusans cibum uelut ab homine sibi oblatũ: in¬
tdie defectione consumptus ẽ. Quoꝵ licet inicia ex
rep̃hensibili ꝑsuasione descenderint: unꝰ dñ stib¬
ueniente discrecione id qđ temere incauteq conce¬
ceꝑat emendauit: alius autẽ instulta p̃sumptione
ꝑdurans. ac penitus discretionis ignarus. mortem

Expanded text:
deserta et defioientes iam fame a longe Mazices condeserta et defioientes iam fame a longe Mazices conris inmanior atque crudelior est: non enim eos ad effusionem sanguinis, ut nonnullas gentes, desiderium praedae, sed sola ferocitas mentis instigat eisque contra naturam feritatis suae cum panibus occurrissent, unus ex eis subueniente discretione uelut a domino sibi porrectos cum gaudio et gratiarum actione suscepit, reputans escam sibi diuinitus ministrari nec sine deo factum, ut hi qui semper hominum cruore gauderent deficientibus iam ac tabescentibus uitae substantiam largirentu:, alius uero recusans cibum uelut ab homine sibi oblatum inediae defectione consumptus est. quorum lioet initia ex reprehensibili persuasione descenderint, unus tamen subueniente discretione id quod temere incauteque conceperat emendauit, alius autem in stulta praesumptione perdurans ac penitus discretionis ignarus mortem
Abbreviated transcription (Latin):
nocte intempesta illusus imiecit: magnũ scilicet
untutis suȩ meritũ ꝓbaturꝰ cũ inde exisset illesus.
De quo puteo cumppe iam exanguis ingenti labore
fr̃m fuisset extractus. uitam die tercia finiturus: qd̾
his deteriꝰ ẽ. ita in deceptionis suȩ obstinatione per¬
sus. Quamobrem ꝑmeritis tantoꝵ laboꝵ et annoꝵs
numerositate qua inheremo ꝑdurauit. ac misera¬
tione et humilitate samina abhis qͥ eiꝰ compatieban¬
tur exitio: uix a prb̃o abbate pasnutio potuit obti¬
neri:ut ñ int̾ biothanatos reputatꝰ. etiam memo¬
ria et oblatione pausantiũ iudicaret᷑ indignus.
Duiã dicam de illis duob fr̃ib⁊ qui cũ ultra illã
heremũ thebaidos ubi quondãbeatus antoniꝰ fuerat
cõmoratus habitarent. mints cauta diseretione ꝑ¬
moti. cuntes ꝑextensam solitudinis uastitatẽ. nullã
escam penitus sumere decreuerunt. nsi quã ꝑse
met ipsũ illis dñs p̃stitisset. Cumq errandes eos ꝑ

Expanded text:
nocte intempesta inlusus iniecit, magnum scilicet nocte intempesta inlusus iniecit, magnum scilicet uirtutis suae meritum probaturus, cum inde exisset inlaesus. de quo cum paene iam exsanguis ingenti fratrum labore fuisset extractus, uitam die tertia finiturus, quod his deterius est, ita in deceptionis suae obstinatione perdelusus. quamobrem pro meritis laborum tantorum et annorum numerositate qua in heremo perdurauit hoc miseratione et humanitate summa ab his qui eius conpatiebantur exitio uix a presbytero abbate Pafnutio potuit obtineri, ut non inter biothanatos reputatus etiam memoria et oblatione pausantiQm iudicaretur indignus. Quid dicam de illis duobus fratribus, qui cum ultra illam heremum Thebaidos, ubi quondam fuerat beatus Antonius, habitarent, minus cauta discretione permoti euntes per extentam solitudinis uastitatem nullam escam penitus sumere decreuerunt, nisi quam per semet ipsum illis dominus praestitisset. Gumque errantes eos per