comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uere id est ex necessitate xp̃c dñs timebat pati. tertia die resurrec¬
turꝰ. fum anderet paulus dissolui. et eẽ cum xp̃o. Iste gaulet coro¬
nandus. et dñs tristis est coronaturus:S tristitiam sic assũpsit¬
quomodo carnem. scilicet uoluntate non necessitate. fuit enĩ
tristis ut euangłium dictt si enĩ non tristis fuit cum euangłtu
dicat. tristis est anima mea. ergo et quando dicit doriniuit ihe¬
non dormiuit. uel cum dicit manducasse non manducauit. et ita
nichil sanum relinquetur. ut etiam dicatur. quia corpus non erat
uerũ. Quicquid ergo de illo scriptũ est uerum est. factũ ẽ. frgo et
tristis fuit. s uoluntate tristitiam suscepit ueram: quomodo uolũ¬
tade carnem ueram. Quis consurget. Tertia pars. ubi dicit quod
fluctuatio sit iustis. et fluctus seculi. id est mala ꝑ miquos. ut pun¬
eti clament ad dm̃. et nichil aliud eis placeat. et tẽ gratior sit lib̾a¬

Expanded text:
vere, id est ex necessitate, Dominus timebat pati, tertia die resurrecvere, id est ex necessitate, Dominus timebat pati, tertia die resurrecturus, cum arderet Paulus dissolvi, et esse cum Christo . Iste gaudet coronandus, et Dominus tristis est coronaturus aliquomodo et carnem Christus voluntate non necessitate; fuit enim tristis, ut Evangelium dicit. Si enim tristis non fuit, cum Evangelium dicat: Tristis est anima non dormivit. Vel cum dicit manducasse, non manducavit. Et ita nihil sanum 209 relinquetur, ut etiam dicatur, quia corpus non erat verum. Quidquid ergo de illo scriptum est verum est. Factum est ergo, et tristis fuit, et voluntate tristitiam suscepit veram quomodo voluntate carnem verafluctuatio fit justis, et fluctus saeculi, id est mala per iniquos, ut puncti clament ad Deum, et nihil aliud eis placeat, et tunc gratior sit libera
Abbreviated transcription (Latin):
id est qui sunt sine errore. Uel scdm aliam litt̾am. et qui habẽt
eam. id est iustitiam. om̃s qui recto sunt corde. id est hoc uolunt
quod deus uult. sulicet expectare malos. et huiꝰnodi. Qui enĩuo¬
luntatẽ suã cortuosã diume uoluntati subiciũt. et ad regulam di¬
uine uoluntatis dingunt. recti corde sunt: quod xp̃c in passioe
nosdoctut. duas expͥmens in se uoluntates. scdm duasnat᷑as. et hu¬
manam subitiens diuinȩ uoluntati. p̃sigurans in corpore suo. ia
est in eccłia quosdam futuros qui uoluntatẽ suam uellent facere
s postea sequerentur uoluntatẽ dei. Infirmos enĩ in se p̃signans
dñs. id est ꝑsonam infirmoꝵ gerens. illisq cõpatiens: ait. Iater si fi¬
eri potest. transeat ame calix iste. Pcce habes hõis uoluntatẽ. quã ad
sed scđdm tuam. Ibi ergo infirmitatẽ humauã p̃signauit. Non enĩ

Expanded text:
id est qui sunt sine errore. Vel secundum aliam litteram; Et qui habent id est qui sunt sine errore. Vel secundum aliam litteram; Et qui habent eam, id est justitiam, omnes sunt recto corde, id est hoc volunt quod Deus vult, scilicet exspectare malos et hujusmodi. Qui enim voluntatem suam tortuosam divinae voluntati subjiciunt, et ad regulam divinae voluntatis dirigunt, recti corde sunt, quod Christus in passione nos docuit, duas exprimens in se voluntates, secundum duas naturas, et humanam subjiciens divinae voluntati, praefigurans in corpore suo, id est in Ecclesia quosdam futuros, qui voluntatem suam vellent facere, sed postea sequerentur voluntatem Dei. Infirmos enim in se praefigurans Dominus, id est personam infirmorum gerens, illisque compatiens, ait: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Ecce habes hominis voluntatem, quam ad sed sicut tu vis . Ibi ergo infirmitatem humanam praesignavit. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
expecta. donec fodiatur fouea peccatori. non om̃i quidem peccatori.
s suꝑbo. ut supra ditit. redde recributionem suꝑbis. non publi¬
cano confitenti:s phariseo suꝑbienti. Suꝑb autẽ est qui non hu
uel si ea tribuit deo insultat eis. qui non habent et se suꝑ eos
extollit. frgo prius humiliare ad penitendum. postea si bene
uiuis. age gr̃as ei aquo habes. nec aluim despicias. Et sulli foditur
pellet dñs. Uel ita continet. benedirit mitiges. quia dñs non repel¬
let ut abiectam plebem suam. et si exercet eam ut det hereclitatẽ
et̃nan. et hereditatẽ suam non derelinquet. ut inauditam. non
sti sunt. et uleo udicati conuertatur in iudiciũ ut iudicent. qͥa
tunc erunt uidices alioꝵ Unde. sedebitis et uos suꝑ sedes duo¬
decim. et cet̾a S ne dubites qui sunt isti. querit et soluit diceris.
et qui sunt iuta illam: Soluit autem om̃s qui recto sunt corde.

Expanded text:
exspecta, donec fodiatur fovea peccatori, non omni quidem peccatori exspecta, donec fodiatur fovea peccatori, non omni quidem peccatori sed superbo. Unde supra dixit: Redde retributionem superbis, non publicano confitenti, sed Pharisaeo superbienti . Superbus autem est ille qui non huEt si attribuat Deo, insultat eis qui non habent, et se super eos extollit. Ergo prius humiliare ad poenitentiam, postea si bene vivis, age gratias ei, a quo habes, nec alium despicias: et si illi foditurl. int. Vel ita continua: Bene dixi mitiges, quia Dominus non repellet, ut abjectam plebem suam, et si exercet eam, ut det haereditatem aeternam. Et haereditatem suam non derelinquet ut inadjutam. Non usti sunt. Et ideo judicati, convertatur in judicium, ut dijudicent, quia tunc erunt judices illorum. Unde: Sedebitis et vos super sedes duodecim, etc. Aug. Sed ne dubites qui sint isti, quaerit et solvit, dicens: Et qui sunt juxta illam? solvit omnes qui recto sunt corde,
Abbreviated transcription (Latin):
liber plicabitur. Ex lege ergo dei disce patientiã: ut patienter fe¬
ias. donec fodiatur peccatori fouea: non est enim cuũ scire quomͦ
et cur foditur illis. Sequitur. Ut mitiges. Quasi dicet. docueris
ad hoc ritiq: ut a ilieb malis. quib florent mali. et laborant bo¬
ni.mitiges ei. ut patienter ferat. quiquid hic agitur sicut lu¬
minaria placide ꝑagunt cursus suos. quioquid infra agatur. uł
ab hominib in ea. ia est contiai ea dicatur. mitiges dico. donec fodi¬
acur peccatori fouea. felicitas maloꝵ fouea est: labor bonoꝵ flagel¬
lum patris est. Ideo autẽ felicitas fouea est: quia cum deus parcit.
ꝑ impunitatẽ fit homo elatus. et cum putat se altum cadit. unde
alibi. i riecisti eos dum alleuarentur. Ecre iam consiliũ dei. quo ma¬
lis parcit. Iueo enim malis parcit. ut fodiatur fouea eis. ad hue
foditur fouea peccatori. et cu iam uis sepelire cum. nimis festinas

Expanded text:
liber plicabitur: ex lege ergo Dei disce patientiam ut patienter feliber plicabitur: ex lege ergo Dei disce patientiam ut patienter feras, donec fodiatur peccatori fovea. Non est enim tuum scire, quomodo et cur fodiatur illi. VERS. 13.-- « Ut mitiges ad hoc utique, ut a diebus malis, quibus florent mali, et laborant boni, mitiges ei, ut patienter ferat quidquid hic agitur, sicut luminaria peragunt placide cursus suos, quidquid infra agatur vel ab hominibus in ea, id est contra ea dicatur. Mitiges, donec fodiatur peccatori fovea, felicitas malorum fovea est; labor bonorum flagellum patris est. Ideo autem felicitas est fovea, quia cum Deus parcit, per impunitatem fit homo elatus; et cum putat se altum, cadit. Unde alibi; Dejecisti eos dum allevarentur . Ecce jam est consilium Dei, quo malis parcit. Ideo enim malis parcitur, ut fodiatur fovea eis. Adhuc foditur fovea peccatori, et tu jam vis sepelire eum? nimis festinas,
Abbreviated transcription (Latin):
num cogitationes. et re uera talium hominũ cogitationes sunt
has relinquite. ut cõprehendatis cogitationes dei. quȩ sunt sapi¬
entes. quas cõprȩhendit qui est infirmamento cęli. alius non s
amicis factis ꝓdet deus confilium siuim. scilicet cur malis parcit
s beatus est homo quẽ tu o dñe etudieris. ut puerum ꝑ tribula¬
tiones. et de lege tua non deuanitate docueris eum. ut adultũ.
scilicet quẽ celesti aoctrina confirmas. Et nota quia eruditio du¬
pliciter fit. scilicet ꝑ disciplinam tribulationũ: Unde ait quem tu
erudieris et ꝑ doctrinam legis Unde ait. et de lege tua d acueris
cum. hii aute qui erudiuntur.sic sunt quasi luminaria in celo.
lex enim dei celum est. in quo sunt luminari ⁊ fixa. id est scĩ. medi¬
tando in lege ne moueri queant. unde in titulo mentionẽ fecimꝰ.
est discituris om̃ib. Eum aut̃ẽ in futuro om̃s scient dm̃: celum sic̃

Expanded text:
cogitationes hominum, et revera talium hominum cogitationes sunt cogitationes hominum, et revera talium hominum cogitationes sunt has relinquite, ut comprehendatis cogitationes Dei, quae sunt sapientes; quas comprehendit, qui est in firmamento coeli, alius non; sed amicis factis prodit Deus consilium suum, scilicet cur malis parcit. li sunt vani, sed beatus est, homo quem tu, o Domine, erudieris, ut puerum, per tribulationes. Et de lege tua, non de vanitate, docueris eum ut adultum scilicet quem coelesti doctrina confirmas, Et nota quia eruditio dupliciter fit, scilicet per disciplinam tribulationum: unde addit, quem tu erudieris; et per doctrinam legis: unde ait, et de lege tua docueris eum. Hi autem qui erudiuntur, sic sunt quasi luminaria in coelo. Lex enim Dei coelum est in quo fixa sunt luminaria, id est sancti meditando in lege, ne moveri queant. Unde in titulo mentionem fecimus,est discituris hominibus. Cum autem in futuro omnes scient Deum, coelum sicut
Abbreviated transcription (Latin):
habet unde audiat: aut quifinrit oculum non considerat: Utiq consi¬
derat. Nulli enim tantũ dedit. quantũ in se habet. Et nonne arguet
litam qui erudit gentes ꝓpter quã eruditionem misit deus filiũ suũ
ster in scola erudiens. cõmittit tibi ut reddas: Utiq quando accipis
a magistro truditis. cõmitite cibi magister quod prebet. et ñ ne exiget
ut reciadas: Et cum ceꝑis reddere. si ne metu eris plagarũ : Sic deus exi¬
get quoa seminauit. qui emĩ modo accipimus. postea statuentur an¬
te magistrũ ut redlamus rationem de om̃ib. Unde aple. Om̃s astabi¬
mus ante tribunal xp̃i. ut recipiat unusquisq et cetera. Sequit᷑.¬
Et qui docet hominem scientiam. ipse est sine ea: Ipse nescit. quite
etiam scit cogitationes hominũ. et hoc scit qm̃ uaue sunt. tuue¬
ro nescis cogitationes dei. qm̃ iuste sunt. s ipse uanas ẽẽ scit. homi¬

Expanded text:
habet unde audiat. Aut qui finxit oculum non considerat? utique consihabet unde audiat. Aut qui finxit oculum non considerat? utique considerat. Nulli enim tantum dedit, quantum in se habet, et nonne arguet litteram, qui erudit gentes, propter quam eruditionem misit Deus Filium suum, ster in schola erudiens, committit tibi ut reddas; utique quando accipis a magistro, erudiris; committit tibi magister quod praebet, et nonne exiget ut reddas? et cum coeperis reddere, sine metu eris plagarum? Sic Deus exiget quid seminavit. Qui enim modo accipimus, postea statuemur ante magistrum, ut reddamus rationem de omnibus. Unde Apostolus: Omnes astabimus ante tribunal Christi, ut recipiat unusquisque, etc. Et qui docet hominem scientiam, ipse est sine ea, et ipse nescit, qui te etiam scit cogitationes hominum. Et hoc scit, quoniam vanae sunt; tu vero nescis cogitationes Dei, quoniam justae sunt; sed ipse vanas esse scit
Abbreviated transcription (Latin):
quib error mortuus est. et aduenas dicit illos qui non querunt hic
manetẽ ciuitatem. et pupillos dicit eos qui sunt sine patre diabo
deus non uindicando. et putat placere. nec intelliget. quasi et si
uidet. non apponet cordi. ia est non curat. quasi non atxendet ista.
negliget ista. nec attendit ut uideat. non mecurat deus quid agã
Intelligitꝰ Seda pars uli contra blasphemos inuehitur ostendens dm̃
scire hȩc. et curare prudenter. et iuste disponendo de malis. quib fodi¬
tur fouea. et de bonis: qui patientes efficiuntur. quod consiliũ suũ
malis incogintũ suis amicis aꝑit. Quasi dic̾e̾t. Uos mali ita dicitis
s o peccatores intelligite qui estis insipientes. quoꝵ scilicet pedes
uos insipientes. id est nesci intelligite. quia iam bene iuiuendo
estis in populo. ia est in numero honqꝵ. et uos stulti id est im ꝓuidr et
has habet deus. s non membra. quasi qui fecit tibi unde audias. non¬

Expanded text:
us mortuus est, et advenas dicit illos, qui non quaerunt hic manentem civitatem , et pupillos dicit eos, qui sunt sine patre diaboDeus non vindicando, et putat ei placere. Nec intelliget. Quasi dicat: Et si videt non apponet cordi, id est non curat. Quasi dicat: Non attendit ista, negligit ista, nec attendit ut videat, non me curat Deus quid agam, in. Secunda pars, ubi contra blasphemos invehitur, ostendens Deum scire haec et curare, prudenter et juste disponendo de malis, quibus foditur fovea, et de bonis qui patientes afficiuntur; quod consilium suum malis incognitum, suis amicis aperit. Quasi dicat: Vos mali ita dicitis, sed, o peccatores, intelligite, qui estis insipientes, quorum scilicet pedes os insipientes, id est nescii, intelligite, qui jam bene vivendo, estis in populo, id est in numero bonorum, et vos, stulti, id est improvidi; et s habet Deus; sed non membra. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
biliter iratus fui illi generatiomi. Numerus iste misticus est. pͥer
quadragurta enim annos om̃ia designat fecula. Constat eñi ex
denatio. qui est pͥmus limes nimeroꝵ. et ideo plenitudinem sig¬
nificat. et ex q̃tnario: quiad quatuor tẽpora refertur. Unde et̃
cdeus in huns numeri sacxam̃to. quadraginta dieb ieiunauit.
quando tẽptatus est. et quadraginta cum discipłis post resur

Expanded text:
erationi illi. Aug., Alcuin. Numerus iste mysticus est. Per XL enim annos omnia designat saecula. Constat enim ex denario, qui est primus limes numerorum. Et ideo plenitudinem significat, et ex quaternario, qui ad quatuor tempora refertur. Unde et Dominus in hujus numeri sacramento, XL diebus jejunavit, quando tentatus est , et XL cum discipulis post resur
Abbreviated transcription (Latin):
si quiopus suum non sꝑnit. Ecce magna fiducia ate eiuim defiecre
potes. tui te resicere non potes. ille reficit: qui te fecit. ideo adoremu̾
ploremus. et ꝓcidamꝰ. Ecce. Et nos sumus populus pascue euis. et
oues manus eius. uide quam eleganter ordo uerboꝵ mutatus
est. Non dixit oues pascuȩ et popłm manus eius. quod magis
uidecetur congruere qͥa ad oues ꝑtinent pascua Quod ideo se¬
cit: ut ipsos intelligas oues. qui sunt popss. dixit etiam oues:
manus. quas stilicet fecit. quia fectt nos ẽẽ oues. et dicitur hoc
ad differentiam earum ouium quas emimus. que non dicuntur
oues manus. quia sunt a nobis emptȩ oues. s eas non fecimus. B
ipse gr̃a sua fecit nos oues. Hodie. Quasi popłs et oues sumus

Expanded text:
asi dicat: Qui opus suum non spernit. Ecce magna fiducia. A te enim deficere asi dicat: Qui opus suum non spernit. Ecce magna fiducia. A te enim deficere potes, tu te reficere non potes. Ille reficit, qui te fecit. Ideo adoremus, ploremus et procidamus? Aug. ecce, et nos sumus populus pascuae ejus, et oves manus ejus. Vide quam eleganter ordo verborum mutatus est. Non dixit oves pascuae, et populus manus ejus, quod magis videtur congruere, quia ad oves pertinent pascua: quod ideo fecit, ut ipsos intelligas, oves qui sunt populus Dei. Dixit etiam oves manus quas fecit, quia fecit nos esse oves. Et dicit hoc ad differentiam earum ovium quas emimus, quae non dicuntur oves manus, quia sunt a nobis emptae oves, sed eas non fecimus, sed ipse gratia sua fecit nos oves. VERS. 8.-- « Hodie si vocem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
mare. id est mundus. et ipse secit illud. cuius fluctus termino
aitat deus. nonꝑmittens nos tẽptari: supra id quod possuniuᷤ.
Qui fluctus etiam ꝓuentũ nobis faciunt: deo id agente. Ipse gͦ
facit quoad nec scandala tibi nocent. quȩ mensuram adeo accipi¬
unt. quia ipsius est mare. dominio. et ipse fecit illud hoc ad¬
dit: ut scias ei sub ẽẽ. et manꝰ eiꝰ formauerunt ficcam. id est aridã
t̾ram humanȩ mentis quȩ recipit hymbrem. et fructificat. quã
non sunt fluctu tẽptationum oꝑire. Uenite. pͥũs rudes uoca¬
petit p̃missam ammonitionem. Qlasi cõmemoratis ame laudibꝰ
nolite longe stare uita et morib s uenite ꝓpius. et ad ore mus
quod plus est et ꝑcidamus. cum humilitate ante deum. et si forte
de peccatis quȩ uos longe fecerunt ab illo follicia estis plorate. faci¬
amus quod sequitur scilicet. et ploremus ante dñm: lactimaenu
extinguit flamam peccati. quȩ ardet in conscientia. Qui fecte nos. D

Expanded text:
Aug. id est mundus, et ipse fecit illud, cujus fluctus termino arcet Deus, non permittens nos tentari supra id quod possumus , qui fluctus etiam proventum nobis faciunt Deo id agente. Ipse ergo facit quod nec scandala tibi nocent, quae mensuram a Deo accipiunt, quia ipsius est mare, dominio. Et ipse fecit illud; Cassiod., Aug., hoc addit ut scias ei subesse. Et manus ejus formaverunt siccam, id est aridam terram, humanae mentis, quae recepit imbrem et fructificat, quam non sinit fluctus tentationum operire. VERS. 6.-- « Vepetit praemissam admonitionem. Quasi dicat: Commemoratis a me laudibus, nolite longe stare vita et moribus, sed venite propius, et adoremus, quod plus est, et procidamus cum humilitate ante Deum, et si forte de peccatis quae vos longe fecerunt, solliciti estis, plorate, faciamus quod sequitur; Et ploremus ante Deum. Lacryma enim exstinguit flammam peccati, quae ardet in conscientia. Qui fecit nos. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ut iam contra te nichil possint qui uidicas t̾ram. itl est t̾renos. et res¬
¶s quequo. et acta: Uel ita continet. dico redde. s quando hoc erit. que¬
rit ꝓte: ut in illo inuenias quod tunescis. qui nescit. querit ergo:
quando fiet sic dicens. Usq quo peccatores dñe. usq̃quo pecc̃ores.
iaccantia maloꝵ. Usq̃quo inquã głabuntur: non modo peccabunt.¬
Estabiuitur. exponit eoꝵ peicata. Quasidiceiet. Uere sunt petcatores.
quia effabunt᷑ id ẽ om̃s prauas cogitationes efferunt. et loquent᷑
iniquitatẽ. contra ddñidicentes. deus non eurat hȩc. uel placent ei
quȩ facimus. Uel effabuntur publicas ꝑsuasiones. et loquentur ini
pa. Uel scđm aliam litt̾am. que est. Responaent et loquentur¬
quasi peccant et głantur. et hoc id eo: quia respondent id est ha¬
bent quod respondeant uste arguenti dicentes. Gur non facerẽ

Expanded text:
ut jam contra te nihil possint, qui judicas terram, id est terrenos. Et reut jam contra te nihil possint, qui judicas terram, id est terrenos. Et resquequo, etc. Aug. Vel ita continua. Dico redde, sed quando hoc erit? quaerit pro te, ut in illo invenias quod tu nescis, qui non nescit; quaerit ergo quando fiet, sic dicens: Usquequo peccatores, Domine, usquequo peccatores. jactantia malorum. Usquequo, inquam, gloriabuntur, non modo peccabuntsiod. Exponit eorum peccata. Quasi dicat: Vere sunt peccatores, quia effabuntur, id est omnes pravas cogitationes efferent, et loquentur iniquitatem contra Deum dicentes: Deus non curat haec: vel placent ei quae facimus, vel effabuntur publicas persuasiones, et loquentur ini208 ergo in judicio faciet? utique qui judicandus non pepercit in verQuasi dicat: Peccant et gloriantur. Et hoc ideo, quia respondent, id est habent quid respondeant juste arguenti, dicentes: Cur non facerem
Abbreviated transcription (Latin):
qui lucent in medio huius nationis prauȩ et ꝑu̾sȩ sine murmu¬
iatione. fixi in celo. quib dicit apłc. Om̃ia facite sine murmuratiõe
positi ĩ medionationis prauȩ ubi lucetis canquã luminaria i mundo.
hoꝵ enim conuersatio incęlis est. Unde et despiciunt quȩ in terra
fiunt. quasi non curent quȩ hic fieri uident. sicut luminaria pla
li. Pͥsalmus iste est dauid ꝓpħȩ. habitus quarta sabbati. id est agens
de patientia scõꝵ. quȩ significantur ꝑ luminaria facta: quarta sab
p̃mittit unde sanetur: scilicet quia dñs in eos undicaturus est. Se¬
cundo contra blasphemos inuehitur ostendens diñ scire hȩe et cu¬
rare. Ibi. Intelligite. Tertio: dicit quod mala ꝑ iniquos fiunt iꝰtis
ut puncti clament ad dm̃. Ibi. Quis consurget. Contra blasphe¬
mos ergo qui pitant dm̃ non uindicare: p̃mitat dicens dñs. qui
raltare. Duasi diceret. Et si illiita te occiderunt. quia fidenter

Expanded text:
qui lucent in medio hujus nationis pravae et perversae sine murmuqui lucent in medio hujus nationis pravae et perversae sine murmuratione fixi in coelo. Quibus dicit Apostolus: Omnia facite sine murmuratione, positi in medio nationis pravae, ubi lucetis tanquam luminaria in mundo . Horum enim conversatio in coelis est , unde et despiciunt quae in terra fiunt. Quasi dicat, non curent quae hic fieri vident, sicut luminaria plali: Psalmus iste est David prophetae, habitus quarta Sabbati, Aug. id est agens de patientia sanctorum, qui significantur per luminaria facta quarta Sabbapraemittit unde sanentur, scilicet quia Dominus in eos vindicaturus est. Secundo contra blasphemos invehitur, ostendens Deum scire haec, et curare, ibi, intelligite. Tertio dicit quod mala saeculi per iniquos fiunt justis, ut puncti clament ad Deum, ibi, quis exsurget. Contra blasphemos ergo qui putant Deum non vindicare, praemitAug. Quasi dicat: Et si illi ita te occiderunt, quia fidenter
Abbreviated transcription (Latin):
istũ inmatitinis laudibꝰ. añ alios cantari. qͥa xp̃i laudem et laudis
loco plenissime licet breuibus uerbis continet¬
Infirmis: qui et
murmurant in dm̃ corde. uel uerbis. uide¬
tur deus hȩc presentia negligere: Ubi in¬
discrete bona et mala. bonis et malis dati¬
tur. et amplius bona malis. et mala boniꝰ
uel uidetur eque malos et bonos habere
quasi frustra sint boni. uel mala aꝑte agunt similes leoni. uelsi ti¬
more hominũ non audent.tamen intus habent similes lupo. et
iuenta occasione nocendi. non mali fiunt. s quod erant pdum
lupus enĩ et leo non similiter nocent. s si militer cupiunt eͥqua est
illis uoluntas. S dispar facultas. Ille enim cimet canem. iste non
timet hos ergo murmurautes corde. uelerũ pentes uindicta. uel
facta curat hic psalmus. totus docet patientiam. Unde bene inti¬
tulatur quarta sabbati: quo die fecit luminaria deus. solem in po¬
testatem diei: et lunam et stellas in potestatẽ noctis.Isti sunt sc̃i:

Expanded text:
istum in matutinis laudibus ante alios cantari, quia Christi laudem et laudis locos plenissime licet brevibus verbis continetINmurmurant in Deum corde vel verbis, videtur Deus haec praesentia negligere, ubi indiscrete bona et mala bonis et malis dantur, et amplius bona malis et mala bonis. Vel videtur aeque malos et bonos habere,quasi frustra sint boni, vel mala aperte agunt, similes leoni; vel si timore hominum non audent, tamen intus habent, similes lupo, et inventa occasione nocendi, non mali fiunt, sed quod erant, produnt. Lupus enim et leo non similiter nocent, sed similiter cupiunt; aequa est illis voluntas, sed dispar facultas. Ille enim timet canem; iste non timet. Hos ergo murmurantes corde, vel erumpentes in dicta vel facta, curat hic psalmus totus, docens patientiam. Unde bene intitulatur: Quarta Sabbati, quo die fecit Deus luminaria, solem in potestatem diei, et lunam et stellas in potestatem noctis . Isti sunt sancti,
Abbreviated transcription (Latin):
in mam et cet̾a. Quasi diceret. Ideo iubilemꝰ quia ñ repellet do¬
minus plebem suam. id est udeos qui ꝓprie sua plebs. cuius si
aliqui rami fracti. tamen ipsa arbor oluia manet. dequa apłi
et alii multi. et ipse xp̃c. Inde scilioet de hoc loco apłs testimoni¬
um accepit in epła ad romanos. Item ideo quia in manu eius
sunt om̃s fines terre. id est gentes. lapis enim angłaris. et alios
inse conungit id est gentes. Sequitur. et altitudines montiũ.
id est t̾renę potestates quȩ pͥus erant aduerse. uel potestates ce¬

Expanded text:
in manu, etc. Quasi dicat: Ideo jubilemus, quia non repellet Dominus plebem suam, id est Judaeos qui proprie sua plebs, cujus si aliqui rami fracti, tamen ipsa oliva remanet, de qua apostoli et alii multi, et ipse Christus. Inde, scilicet de hoc loco, Apostolus testimonium accepit in Epistola ad Romanos . Item ideo, quia in manu ejus sunt omnes fines terrae, id est gentes. Lapis enim angularis, et alios in se conjungit, id est gentes; Et altitudines montium, id est terrenae potestates, quae prius erant adversae,
Abbreviated transcription (Latin):
estimonia tua. Sextus locus aueritate dictoꝵ. Quasi dicẽt. Quia
mirabilis elatio maris. et quia mirabilis in altis dñs. cestimonia
tua facta siuit minis credibilia. quia illud cotum ante dixerat
in me pacem. in mundo p̃ssuram habebitis. Cum gͦ uiderẽt p̃ssu¬
ras sꝑabant. et coronas ex p̃dictiõe. et ita st̃ facta testimonia credibi
Quã. domũ tuã o dñe ꝑ totũ orbẽ qui ñ cõmouebit᷑. decet sc̃itudo

Expanded text:
in., Aug. Sextus locus a veritate dictorum. Quasi dicat: Quia mirabilis elatio maris, et quia mirabilis in altis Dominus testimonia tua, Domine, facta sunt nimis credibilia. Quia illud totum ante dixerat, in me pacem, in mundo pressuram habebitis. Cum ergo viderent pressuras, sperabant et coronas ex praedictione, et ita, sunt facta testimonia tua credibilquam domum tuam, o Domine, per totum orbem qui non c
Abbreviated transcription (Latin):
um. Sequitur quartus locus a potestate. Parata est sedes cua ds̃.
qua sedes ad dexteram patris scilicet. uel in fidelib. Amma eiũ tranquil¬
la et humilis: sedes dei est. Unde. sp̃c meus requiescit suꝑ humilen
et quietum. Esto ergo humilis et quietus: ut in tehabitet deus. Para¬
ta est dico extunc uel ex illo: alia littera ꝑhoc tempus designat forte E¬
intellig̃ hoc: ex die ante sabbatũ. id est sexto tempore hunis mundi qͦ
dñs uenit. id est parata est ab incarnatione. quando ueniens homi¬
nes docuit. s ne tunc putes eum cepisse quando natus uenit. quia¬
sequitur. a seculo. id est ab et̾no cu es.: uelita continet. Licet dixeri

Expanded text:
um. Sequitur locus a potestate, quartus. VERS. 3.um. Sequitur locus a potestate, quartus. VERS. 3.qua sedes ad dexteram Patris, scilicet vel in fidelibus. Anima enim tranquilla et humilis, sedes Dei est. Unde: Spiritus meus requievit super humilem et quietum . Esto ergo humilis et quietus, ut in te habitet Deus. Parata est dico extunc vel, ex illo, alia littera per hoc, gratiae tempus designat, forte intelligit hoc ex die ante Sabbatum, id est sexto tempore hujus mundi, quo Dominus venit, id est, parata est ab Incarnatione, quando veniens homines docuit. Sed ne tunc putes eum coepisse quando natus venit, quia a saeculo, id est ab aeterno, tu es. Vel ita continua: Gl. int.
Abbreviated transcription (Latin):
rime qui presentib detrahunt: detrahit enim quis tibi absenti.
quod quia non sentis. non est opus cibi fortitudine. detrabit qͥͦs
et tibi presenti. ubi opus est ut precingas te fertitudine ne irasca¬
ris. quia melior est qui uincit iram: quã qui capit ciuitatẽ. pͥrecurẽ
ergo se fortitudine patientiȩ. quã ante se habuit. Uel precuxit se¬
cetu angłorum: ascendens ad patrẽ. Uel precixit se stremutate ope¬
randi. Et sicut xp̃c indutus fuit ec precinctus fortitudine: sic sit ho¬
mo immobilis ꝑ fortitudinem. et est orbis. qui non cõmouebitur
bus. Quasi diceret. decorem et fortitudinẽ in duit utiq ailhoc: ut
fundaret t̃ram. Unde addit. Ecenim firinauit in fide orbẽ t̾̃re qͥ ñ¬
ulla concussione. In toto emi orbe sunt stabiles: suut et momiles
paleȩ. Orbis ergo qui non cõmouebitur: est credens in xp̃m. paiat᷑
non mollescere linguis laudantiũ: nec frangi linguis uituꝑanti¬

Expanded text:
xime qui praesentibus detrahunt. Detrahit enim quis tibi absenti, xime qui praesentibus detrahunt. Detrahit enim quis tibi absenti, quod quia non sentis, non est tibi opus fortitudine; detrahit quis et tibi praesenti, ubi opus est ut praecingas te fortitudine, ne irascaris, quia melior est qui vincit iram quam qui capit civitatem. Praecinxit ergo se fortitudine patientiae, quacoetu angelorum ascendens ad Patrem, vel praecinxit se, strenuitate operandi. Et sicut Christus indutus fuit et praecinctus fortitudine, sic sit homo immobilis per fortitudinem, et est orbis qui non commovebitur. bus. Quasi dicat: Decorem et fortitudinem induit utique ad hoc ut fundaret terram. Unde addit: etenim firmavit in fide orbem terrae qui nulla concussione. In toto enim orbe sunt stabiles, sunt et mobiles paleae: orbis ergo qui non commovebitur, est credens in Christum, paratus non mollescere linguis laudantium, nec frangi linguis vituperanti
Abbreviated transcription (Latin):
sed precincit. Eingimur enĩ oꝑaturi. accingimur pugnaturi. suc¬
cingimur ituri. p̾eingimur ministraturi. S̃ inctio ergo oꝑa signi¬
sicat. quia cingitse aliquis oꝑaturus: accingeris quando aliqͥd
tibi adungis. Unde. Accingere gladio tuo citra femur. id est in
carne fragili iugeat gladius: quo debellatur orbis terrarum.
dum occiditur nequitia. id est sp̃c dei inueritate sermonis uige¬
at. Pͥ recingeris autẽ: cum ante te aliquid ponis. sicut et dñs se
p̃cinxit. quando lauit pedes discipłoꝵ ostendens om̃em humi¬
litatẽ: in qua est om̃is fortitudo. Suꝑbia autẽ fragilis est: et
xit. p̃cuirit se. scilicet humilitate. quã in se habuit. et aliis ostñ¬
dit quasi ante seponens: Unde. precinxit se linteo. et lauit pe
de. Uel aliud in hoc uerbo potest intelligi. id est patientia. que
et ꝑfortitudinem accipitur. qua opus est inter detractatores ma¬

Expanded text:
sed, praecinxit. Cingimur enim operaturi, accingimur pugnaturi, sucsed, praecinxit. Cingimur enim operaturi, accingimur pugnaturi, succingimur ituri, praecingimur ministraturi. Aug. Cinctio ergo opera significat, quia cingit se aliquis operaturus. Accingeris, quando aliquid tibi adjungis. Unde: Accingere gladio tuo circa femur , id est, jam in carne vigeat gladius, quo debellatur orbis terrarum, dum occiditur occulta nequitia, id est spiritus Dei in veritate sermonis vigeat. Praecingeris autem, cum ante te aliquid ponis, sicut et Dominus se praecinxit quando lavit pedes discipulorum , ostendens humilitatem omnem, in qua est omnis fortitudo. Superbia autem fragilis est, etxit, praecinxit se, scilicet humilitate quam in se habuit, et aliis ostendit, quasi ante se ponens illa. Unde praecinxit se linteo, et lavit pedde , vel aliud in hoc verbo potest intelligi, id est patientia quae per fortitudinem accipitur, qua et opus est inter detractores ma
Abbreviated transcription (Latin):
et septem loci laudis. Primus locus laudis eus est: a pulchritudine.
Scas: a formidine. Ibi. ÷ nilutus. s ertius: ab oꝑib. Ibi. stenim. Quartꝰ.
a potestate Ibi. pͥarata. Quint: a laudib uniu̾sitatis. Ibi. Eleuauerũt
Seitus: a uertiate dictoꝵ. Ibi. T estimonia. Septimus: a laude dom̃.
Ibi. Nomum tuam. propħa ergo ad laudem añi monens demonstrati¬
inde pͥmum locum laudis exponeus: subdit. decorem indutus est.
xp̃c enim decorus est his quib placent bona. decorem ergo induit.
cundus locus laudis a fortitudine. Indiitus est dñs uel induit forti¬
tudinem: quantũ ad eos quib displicebat. et qui ei detrahebant
fortis enim est contra detractatores. fortitudinẽ ergo induit. ite qn¬
do uenientes eum caꝑe retro abierunt. uel corruerunt. Amicis gͦ
ilecorem. ininicis forcitudinẽ ostendit. et his duob p̃cuixit se. ut
quasi ꝓmptus et expeditus eẽt. in subuigando mundũ sibi. Uel
ita p̃ciurit se. Nota quod non ait cuixit. uel succuixit. uel accuxit.

Expanded text:
et septem loci laudis. Primus locus laudis est a pulchritudine; secundus a fortitudine, ibi, indutus; tertius, ab operibus, ibi, etenim; quartus, a potestate, ibi, parata; quintus a laudibus universitatis, ibi, elevaverunt; sextus, a veritate dictorum, ibi, testimonia; septimus a laude domus, ibi, domum tuam. Propheta ergo ad laudem Domini monens, demonstratiinde primum locum laudis exponens subdit: Decorem indutus est. Christus enim decorus est, quibus placent bona. Decorem ergo induit, cundus locus laudis a fortitudine. Indutus est Dominus vel, induit fortitudinem quantum ad eos quibus displicebat qui ei detrahebant. Fortis enim est contra detractores, fortitudinem ergo induit, ut quando venientes eum capere, retro abierunt 207 vel corruerunt. Amicis ergo decorem, inimicis fortitudinem ostendit. Et his duobus praecinxit se, Alcuin. ut quasi promptus et expeditus esset, in subjugando mundum sibi. Vel ita, praecinxit se. Nota quod non ait, cinxit, vel succinxit, vel accinxit,
Abbreviated transcription (Latin):
aie. id est tempore gr̃e. audieritis uocen eius. qui ꝑ se nuuc loqͥt
qui olim ꝑ seruum loquebatur. qui p̃cones ante mittebat ipse
uenire dignatus est. ideo nesitis duri. sicut tunc fuistis. deinde
quã uocem audire debeant subdit hanc. scilicet uolite obdurare¬
Sca a pars. Iam ipse xp̃e monet ne obdurentur ne contingat eis ut
patrib. Nolite obdurare corda ur̃a: qui non credit lapideus est
terret ꝑ pattũ similitudiem. ut uel id est saltem sic mollescererit.
Uel in ꝑsona ꝓphete. sub alia distinctione legi potest sic. Quasi qͥa
popłs et oues dei sumus: ergo hodie id est semꝑ si uocem eius audi¬
eritis. nolite obdurare corda ur̃a. sicut patres ur̃i fecerunt. in ir¬
ritatione. in ꝑsona xp̃i loquitur bic ꝓpħa. irritatione facta dico
scdm diem. id est in die tẽptationis factȩ in descito. Tunc simi¬
dicta timeatur. U hi tẽptauerunt me. an possem. patres ur̃i. iam
ni sitis talium filis. ia est initatores ꝓbauerunt me. quid posiẽ.

Expanded text:
e gratiae, audieritis vocem ejus, qui per se nunc loquitur, qui olim per servum loquebatur, qui praecones ante se mittebat, ipse venire dignatus est. Ideo ne sitis duri, sicut tunc fuistis. Deinde quam vocem audire debeant, subdit, hanc scilicet PARa pars. Jam ipse Christus monet ne obdurentur, ne contingat eis ut patribus; nolite obdurare corda vestra. Qui non credit, lapideus estterret per patrum similitudinem, ut vel, id est saltem sic mollescerent; vel in persona Prophetae sub alia distinctione legi potest sic; quasi dicat: Quia populus et oves Dei sumus, ergo hodie, id est semper, si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra, sicut patres vestri fecerunt, in irritatione. In persona Christi loquitur hic Propheta. Irritatione, dico, facta secundum diem, id est in die tentationis, factae in deserto, tunc simidicta timeatur, ubi tentaverunt me, an possem, patres vestri. Jam ne sitis talium filii, id est imitatores. Probaverunt me quid possem,
Abbreviated transcription (Latin):
et et a nonamebis a timore nocturno. id est a leui temitatione
que fit iomorautib quȩ dicitur timor nocturnus. asimili piei
unde tim̃or tantũ habetur. Et̃ Fsagitta uolante in die. iq̃ est a
leu temptatione. quȩ sit scientib. Qui eñspectat ignorans q̃si m
nocte peccat. et ille ceptatur a timore nocturno. Q aute sciens pes¬
cet atimore et a sagitta. duo leuiora genera temptationũ manite¬
e salicet et oculte notauit. his Auob leuib auoreaate graiui

Expanded text:
Et ita, non timebis a timore nocturno, id est a levi tentatione, quae fit ignorantibus: Quae dicitur timor nocturnus, a similituditta volante in die, Aug. id est a levi tentatione, quae fit scientibus. Qui enim peccat ignorans, quasi in nocte peccat: et ille tentatur a timore nocturno. Qui autem sciens peco, scilicet a timore et a sagitta, duo leviora genera tentationum, manifestae scilicet et occultae, notavit. His duobus levibus duo reddit gravi
Abbreviated transcription (Latin):
sit tantũ. quod uerbis dici nom possit. quod tamen intus uttus¬
accusando p̃ueniat. et ne quid tunc in nobis sit discutiendum. et
runt labia mea. N istiguit ergo qui eum laudat: et se accusat. Ge¬
mina enim confessio est: laudis scilicet et peccati. et confessio pecẽi.
a laudem ꝑtinet ignoscentis. de qua laude psalmus agit. et in
psalmis iubilemꝰ ei. id est ea quȩ diciius inpsalmis. uel facimus
ad laudem cantici huius. Quasi idło iubilemus et exultemus. qm̃

Expanded text:
sit tantum, quod verbis dici non possit, quod tamen intus accusando praeveniat nos, et ne aliquid tunc in nobis sit discutiendum. Hocrunt labia mea . Distinguit ergo qui eum laudat et se accusat. Gemina enim confessio est laudis, scilicet et peccati. Et confessio peccati pertinet ad laudem ignoscentis, de qua laude psalmus agit. Et in psalmis jubilemus ei, id est quae dicimus in psalmis vel facimus, ad laudem cantici hujus. Quasi dicat: Ideo jubilemus et exsultemus, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ qui non fecerunt ad sinistram: Ibi gͦ ueritas et eqͥtas. qͥa in se¬
Na literam illud tangitur hic quod
mortuo absalon iniquo filio dauid qͥ uiuẽs
patrem ꝑsequebatur. dauid restituta est
terra. et inpace regnauit. dequo non hie
agitur: s potius de significato. D aindem̃
rauerunt ei. S regtituta est terra ei. quando iudea quȩ crucifire¬
rat credidit. et apłi qͥ titubauerãt st̃ firmati. S et alie oues de
gentib duecȩ sunt. Uel restituta est ei terra. cum cato eius resur¬
rexit. post quam resurrectionem. om̃ia quȩ hic cantantur facta st̃
et est sensus. Pͥsalmus iste sit ipsi dauid. id est xp̃o. cuius laudem
t iuctoriam continet. agens de eo quod factum est quando eius
lent t impleta uidere. Une añs in euangłio. Multi reges et ꝓ¬
phece uoluerunt uidere quȩ uos uidetis et non uiderunt. Mag¬
na ergo lecttia p̾sentes scĩ implentur in hoc psalmo. qui de resti

Expanded text:
autem qui non fecerunt, ad sinistram? Ibi ergo veritas et aequitas, Casautem qui non fecerunt, ad sinistram? Ibi ergo veritas et aequitas, CasAd litteram illud tangit hic, quod mortuo Absalom, iniquo filio David, qui vivens patrem persequebatur, David restituta est terra, et in pace regnavit, de quo hic non agitur, sed potius de significato. David Chriraverunt ei. Sed restituta est terra ei, quando Judaea, quae crucifixerat, crgentibus sunt adductae. Vel restituta est ei terra, cum caro ejus resurrexit, postquam resurrectionem, ea quae hic cantantur facta sunt. Et est sensus: Psalmus iste fit ipsi David, id est Christo, cujus laudem et victoriam continet agens de eo quod factum est, quando ejus lent impleta videre. Unde Dominus in Evangelio: Multi reges et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt . Magna ergo laetitia praesentes sancti implentur in hoc psalmo, qui de promis
Abbreviated transcription (Latin):
dicare t̾rã a facie dñi. uenit iudicare. et uere iudicabti udicabit enim
orbem terre. non partem. quia non partem einit. totum iudicare ht̃
quia ꝓtoto precium dedit. Orbẽ gͦdicit om̃o filios adam. id est om¬
nes homines qui fueruut in eo. unus homo qui cunc furt in uno
loco. s modo disꝑsus est ꝑ totũ orbem. quẽ significat adam sed̾m
grecũ. adam enim significat scdm grecam linguam orbem terra¬
rum quattuor littere sunt in hoc nomine. scilicet alpha. delta. al¬
pba. mie. et quatuor partes orbis. has in capite litteras habent. aua¬
am meridiem. Ex his quartuor litteris a quib hȩc nomina incipiũt
candum. s quomodo udicet. aꝑtius exponit subdens. et po¬
pulos in ueritate sua. In illo enim uidicio ueritas et equitas
erit. Quid enĩ ueriꝰ et quius quã electos congregare secũ ad iudican¬
dũ. et ceteros diuidere hos ad dext̃am qui fecerunt miscdiam. illos

Expanded text:
orbem terrae, Gl. int. venit judicare: et vere judicabit. Judicabit enim orbem terrae, Aug. non partem, quia non partem emit, totum judicare habet, quia pro toto pretium dedit. Orbem ergo dicit, omnes filios Adam, id est omnes homines qui fuerunt in eo unus homo, qui tunc fuit in uno loco, sed modo disparsus est per totum orbem, quem significat Adam secundum Graecum. Adam enim significat, secundum Graecam linguam, orbem terrarum. Quatuor enim litterae sunt in hoc nomine, scilicet alpha, delta, alpha, mi; et quatuor partes orbis, has in capite litteras habent, ἀναν, meridiem. Ex his quatuor litteris, a quibus haec nomina incipiunt, candum. Sed quomodo judicet, apertius exponit omnia, subdens, et populos in veritate sua. Aug. In illo enim judicio veritas et aequitas erit. Quid enim aequius et verius, quam electos congregare secum ad judicandum, et caeteros dividere? hos ad dexteram, qui fecerunt misericordiam; illos
Abbreviated transcription (Latin):
maris. id est seculi. qͦu. cepit irasci et ꝑsequi fideles. s mirabilis ẽ
dñs in altio. ambulat enim suꝑ aquas maris. ici est suꝑ capita po¬
testatum et regũ terrenoꝵ. quos subiugat et premit. ut sit par et¬
Eleuauerunt flumina uocem suam. duñe. hoc non mutatur quod au¬
t̃ẽ sequitur. eleuauerunt flumina fluctus suos. hoc deest in aliis
edictionib sicut diximus. a uocib aquarũ multarum factȩ sunt
Mmabiles elationes maris. Aquȩ sunt geutes quȩ dm̃ laudant: Un¬
de. mare. ul est seculũ multum ascendit: cum in mandatis dei firma¬
tur. S ut hȩc om̃ia ad dm̃ referantur. qui facit om̃ia bona. aaditmi
firmauit dñs orbem. et dum firiaret: eleuauerunt flumina dñe
eleuauerunt flumina uocem suam. ul est philosophi eleuauerunt
contra dm̃ uocem contradictionis. et eleuauerunt flumina fluctus
suos. id est ipsi idem el euauerunt fluctus ꝑsecutionis. conctatos¬

Expanded text:
maris, id est saeculi, quod coepit irasci et persequi fideles, sed mirabilis est maris, id est saeculi, quod coepit irasci et persequi fideles, sed mirabilis est Dominus in altis; ambulat enim super aquas maris, id est super capita potestatum et regum terrenorum, quos subjugat et premit ut sit pax EcElevaverunt flumina vocem, Domine. Hoc non mutatur. Quod autem sequitur: Elevaverunt flumina fluctus suos, hoc deest in aliis editionibus, sicut dixeramus, a vocibus aquarum multarum, factae sunt, mirabiles elationes maris. Aquae sunt gentes, quae Deum laudant. Unde mare, id est saeculum multum ascendit, cum in mandatis Dei firmatur. Sed ut haec omnia ad Deum referantur, qui facit omnia bona, addit: MFirmavit Dominus orbem; et dum firmaret, elevaverunt flumina, Domine, elevaverunt flumina vocem suam, id est philosophi elevaverunt contra Deum vocem contradictionis. Et, elevaverunt flumina fluctus suos, id est ipsi i
Abbreviated transcription (Latin):
Cetera quȩ int̾ponuntur non sunt in editione septuagunta int̃pretũ:
quã augͣtinus exponit. Quasi diceret. Sexto die uenit dũs. et uent¬
ens discipłos elegit: quos spu sc̃o impleuit. Unde dicuntur flu¬
mina: de quo alibi fluminis impetus letisicat ciuitatẽ dei. hec gͦ
flumina. il est apłi. impleti misso spũ. eleuauerunt uocem suam.
id est fortiter et alte locuti sunt: qui pͥmo tuuerunt: Ubi autẽ im¬
pleti sunt spũ scõ. accersierunt eos iudei. et prȩceꝑunt ne om̃ino lo¬
querentur. neq docerent in nomine ihũ. Duib petrus et ioħ̾es
dixerunt. Non possumus non loqui: quȩ uidimus et audiuimus.
E leuauerunt ergo flumina uocem suam. quia discipsi audientes ie¬
uauerunt uocem. om̃s unanimes ad dñm. dimissi a concilio ude.
ipsi clamauerunt. Unde sequitur. Et factus est damor a uocibus
aquarũ multarum. cum om̃s unanimes tanquã multȩ aquȩ ele¬
uauerunt uocẽ. et ceꝑunt multa flumina clamare de paucis. Illĩ

Expanded text:
nta Interpretum, quam Angustinus exponit. Quasi dicat: Sexto die venit Dominus, et veniens discipulos suos elegit, quos Spiritu sancto implevit. Unde dicuntur flumina, de quo alibi: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Haec ergo flumina, id est apostoli impleti misso Spiritu, elevaverunt vocem suam, id est fortiter et alte locuti sunt, qui primo timuerunt. Ubi autem impleti sunt Spiritu sancto accersierunt eos Judaei, et praeceperunt ne omnino loquerentur, neque docerent eos in nomine Jesu. Quibus Petrus et Joannes dixerunt: Non possumus non eloqui quae vidimus et audivimus . Elevaverunt ergo flumina vocem suam, quia discipuli audientes levaverunt vocem, omnes unanimes ad Dominum, dimissi a concilio Judaeipsi clamaverunt. Unde sequitur: Et factus est clamor, a vocibus aquarum multarum, cum omnes unanimes, tanquam multae aquae elevaverunt vocem, et coeperunt multa flumina clamare de paucis. Illis
Abbreviated transcription (Latin):
conturbauert̃ me. scdm infirmitatẽ catnis. curundeder̃t mne iminu¬
ci mei. sicut aqua tota die: circundedert̃ me simul. Neinde sequitur
pio et sideli amore conungitur nobis. et ꝓximum parentela. Sepeui¬
stis humana officia subtrata sunt cimore. et notos meos. qui sola opi¬
nione uel uisione nos didicerunt: elongasti a miseria mea:

Expanded text:
conturbaverunt me, secundum infirmitatem carnis; circumdederunt me, inimiconturbaverunt me, secundum infirmitatem carnis; circumdederunt me, inimici mei, sicut aqua tota die, circumdederunt simul. Deinde sequiturpio et fideli amore conjungitur nobis et proximum parentela, saepe justis humana officia subtracta sunt timore, et notos meos qui sola opinione, vel visione nos didicerunt, elongasti a miseria mea.
Abbreviated transcription (Latin):
ego quos amo. arguo et castigo. Et alibi. ꝑcutiam et ego sanabo.
occidam. et iuuere faciam. Sequitur. et terrores tui conturbauert̃
me. om̃e quod potest accidere. et si non accidat: prudent̃ timetur.
cogitantis. curũpendentib malis: ut sicut aqua cucũ fluere uide¬
antur. et simul undiq circundare. Unde amnci et noti: timore dese
fircundederunt me sumnul. s hȩc omĩa fuint: ut oratio eccłie preue¬
uiat dm̃i: donec illa salus ueniat. ubi uichil maloꝵ sit. uelita. Inme
de lampnatione patimur. et aliud de ȩt̾ua ultione timemus. Seqͥtur¬
me simul. Uel in ꝑsona xp̃i accipi pocest. qui scđm formam serui ad
patrẽ dicit. ire tuę. id est afflictiones cuȩ. quas cua uoluntate. ñ meo
merito patior. in me transierunt. id est non mansurȩ me contiger̃t
et terrores tui. scilicet quos patior: quia tibi placuit non meo merito:

Expanded text:
Ego quos amo corrigo, arguo et castigo . Et alibi: Percutiam et ego sanabo; Ego quos amo corrigo, arguo et castigo . Et alibi: Percutiam et ego sanabo; occidam et vivere faciam . Et terrores tui conturbaverunt me, omne quod potest accidere etsi non accidat, prudenter timetur. cogitantis, circumpendentibus malis, ut sicut circumfluere videantur, et simul undique circumdare. Unde amici et noti timore deseruCircumdederunt me simul. Sed haec omnia fiunt, ut oratio Ecclesiae praeveniret Deum, donec illa salus veniat, ubi nihil malorum sit. Vel ita: In mede damnatione patimur; et aliud de aeterna ultione timemus. me simul. Vel in persona Christi accipi potest, qui secundum formam servi ad Patrem dicit, irae tuae, id est, afflictiones quas tua voluntate, non meo merito patior, in me transierunt, id est, non mansurae me contigerunt. Et terrores tui, scilicet quos patior, Alcuin., Aug., Hier. quia tibi placuit, non meo merito,
Abbreviated transcription (Latin):
in his uerbis querendam eẽ causam. quare disfertur quod petit. quȩ
ardentius. Sequitur. Ut quul auertis faciem tuam a me: au̾tere
dictair deus faciem. non dando quod uolunt: sed qd expedit.
fauꝑ sum ego. Erequitur breuiter tribulationes corporis xp̃idicẽs
Ego sum pauꝑ reb seculi. et in laborib sum auiuentite mer unde
in seculo humiliatus sum. Quedam m̃bra xp̃i ad hoc eraltantur in se¬
culo: ut in eis maior sit humilitas: et conturbatus sum aduersis. uel
eraltatus sum pͥus tumido corde. postea humiliatus sum. id est per¬
confessionẽ. curbatꝰ sũ idẽ confusus de peccatis ea dampnando. Se
qͥtur. Et ire tue. id est afflictiones in me uenientes. id est michi illa¬
te transierunt. quia non manet ira dei in iustis. sed transit: quia
ñ de fideli sed de insideli dictum est. ira dei manet suꝑ eum. flagellat
enim silios: quos recipit. sed ad correctionẽ. non ad ꝑemptionẽ: unde

Expanded text:
in his verbis quaerendam esse causam quare differtur quod petit, quae in his verbis quaerendam esse causam quare differtur quod petit, quae ardentius. Ut quid avertis faciem tuam a me? Avertere Deus dicitur faciem, non dando quod volunt, sed quod non expedit.assiod. Exsequitur breviter tribulationes corporis Christi dicens: Ego sum pauper, rebus saeculi, et in laboribus sum a juventute mea. Unde sum. Cassiod. Quaedam membra Christi ad hoc exaltantur in saeculo, ut in eis major sit humilitas Et conturbatus sum adversis, vel, exaltatus sum, pconfessionem. Conturbatus, id est, confusus de peccatis, ea damnando. VE., Aug. id est afflictiones, in me venientes, id est, mihi illatae transierunt, quia non manet ira Dei in justis, sed transit quia non de fideli, sed de infideli dictum est, ira Dei manet super eum. Flagellat enim filios quos recipit , sed ad correctionem, non ad peremptionem. Unde: