comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&e ita intrare ingłam suã: et incipi¬
ens amoyse et omĩb ꝓpħis. int̾pre¬
tabatur illis inom̃ib scripturis quȩ
de ipso erant: Hoc nobis in loco non
nulla scripturã interpretandi. sed
gemina nos ipsos humiliandi ne¬
cessitas incumbit. qͥ neq inscriptu¬
ris qͣntum oportet edocti. neq ad
implenda quȩ discere forte potiumꝰ
qͣntum decet simus intenti: Nam
ti sunt. et hunc ꝑ angustiam passio¬
nis ingłam suã intraturum: qua
ratione se głantur esse xp̃ianos. qͥ
uixta uiriũ suarum modulũ neq
scripturas qualit̃ ad xp̃m ꝑtineãt
inuestigare. neq ad glam quã cum
xp̃o habere cupiant. ꝑ passiones tri¬
bulationum desiderant attingere:
Et appropinquauerunt castello qͦ
ibant et ipse se finxit longius ire
Etcoegerunt illum dicentes. Mane
nobiscũ q̃m aduesperascit. et incli¬
Nichil simplex ueritas ꝑduplicita¬
tem fec̃ s qͦd dicit᷑. finxisse longiꝰ
ire. talẽ se exhibuit discipłis incor¬

Expanded text:
am suam? Et incipiens a Mose, et omnibus prophetis, interpretabatur illis in omnibus Scripturis quae de ipso erant. Hoc nobis in loco non ulla Scripturam interpretandi, sed gemina nos ipsos humiliandi necessitas incumbit, qui neque in Scripturis quantum oportet edocti, neque ad implenda quae discere forte potuimus, quantum decet, sumus intenti. Nam ti sunt, et hunc per angustiam passionis in gloriam suam intraturum, qua ratione se gloriantur esse Christianos, qui juxta virium suarum modulum neque Scripturas qualiter ad Christum pertineant investigare, neque ad gloriam quam cum Christo habere cupiunt per passiones tribulationum desiderant attingere? Et appropinquaverunt castello quo ibant, et ipse se finxit longius ire. Et coegerunt illum dicentes: Mane nobiscum, quoniam advesperascit, et incliNihil simplex veritas per duplicitatem fecit. Sed quod dicitur: Finxit se longius ire, talem se exhibuit discipulis in cor
Abbreviated transcription (Latin):
uellet agenda noxia traheret.
Et abiit. & locutus ẽ cum principi¬
bus sacerdotum. & magistratib
quẽadmodum illum traderet eis.
&e gauisi sunt. Quod dixit abiit
& locutus ẽ ostendit ñ apͥncipibꝰ in¬
uitatum. ñ nulla necessitate constre¬
tum. sed sponte ꝓpria celeritatȩ m̃¬
tis inse consilium. Et pacti sunt
pecuniã illi dare. & spopondit. &
querebat oportunitatẽ. ut tradẽt
illum sine turbis Multi hodie udę
scelus qͦd dñm ac magistum dm̃q
suum pecunia uendiderit. uelut in¬
mane & nefarium exhortent. necta¬
men cauent. Nã cũ ꝓmunerib fal¬
sum contra quemlibet destimoni¬
um dicunt. ꝓfecto quia ueritatem
ꝓpecunia negant. dñm pecunia
uendunt: ipse enĩ dixit. Ego sũ ue¬
ritas cum societatem fraternitãs
aliqua discorde pestȩ commaculãt
dnm ꝓdunt: quia ds̃ caritas ẽ. Qui
etiã sinullus pecuniã det. dñm ar¬
genteis uendunt quia pͥncipẽs se¬
culi imaginẽ. idẽ exempla hostis

Expanded text:
vellet agenda noxia traheret. vellet agenda noxia traheret. Et abiit, et locutus est cum principibus sacerdotum et magistratibus, quemadmodum illum traderet eis, et gavisi sunt. Quod dixit: Abiit et locutus est, ostendit a principibus invitatum, non ulla necessitate constrictum, sed sponte propria sceleratae mentis inisse consilium. Et pacti sunt illi pecuniam dare. Et spopondit. Et quaerebat opportunitatem, ut traderet illum sine turba. Multi hodie Judae scelus, quod Dominum ac Magistrum Deumque suum pecunia vendiderit, velut immane et nefarium exhorrent, nec tamen cavent. Nam cum pro muneribus falsum contra quemlibet testimonium dicunt, profecto quia veritatem pro pecunia negant, Dominum pecunia vendunt. Ipse enim dixit: Ego sum veritas . Cum societatem fraternitatis aliqua discordiae peste commaculant, Dominum produnt, quia Deus charitas est. Qui etiamsi nullus pecuniam det, Dominum argenteis vendunt, quia principis saeculi imaginem, id est, exempla hostis
Abbreviated transcription (Latin):
nacula fugere. et q̃si amundana c̃¬
uersatione secretam solitudinẽ iter
nos ammonet subire uirtutum.
Et querebant principes sacerdo¬
tum et scribe. qͦm eum int̃ficerent:
timebant uero plebem. Hec ante
biduum pasche congregatis princi¬
pibus sacerdotum. & seniorib ppłi
acscribis inatrium caiphe. matħs
acta testatur. Timebant uͦ plebem.
ñ seditionem metuentes. s cauen¬
tes ne auxilio populi de suis mani¬
bus dolleretur.
ntrauit autem sathanas iniudã.
qui uocatur scarioth. unum deduo¬
decim. Scribit in euuangłio suo
iohannes. quia eum intinxisset
dñs panẽ. dedit uidȩ symonis sca¬
riothis. & post buccellam tẽ intro¬
iuit millum sathanas. S non est
contrarium lucȩ. qui eum & ante
buccellam asathana inuasum iã
esse commemorat. Quia quem nc̃
intrauit ut deciperet postmodũ
intrauit. ut sibi iam traditũ ple¬
nius possideret. Nunc intrauit.
ut qͣsi adhuc alienum temptaret.
tunc ut qͣsi ꝓprium adquecumq

Expanded text:
nacula fugere, et quasi a mundana conacula fugere, et quasi a mundana conversatione secretam solitudinem inter nos admonet subire virtutum. Et quaerebant principes sacerdotum et scribae, quomodo eum interficerent. Timebant vero plebem. Haec ante biduum Paschae, congregatis principibus sacerdotum, et senioribus populi, ac scribis, in atrium Caiphae, Matthaeus acta testatur. Timebant vero plebem, non seditionem metuentes, sed caventes, ne auxilio populi de suis manibus tolleretur. Intravit autem Satanas in Judam qui vocatur Iscariotes, unum de duodecim. Scribit in Evangelio suo Joannes quia cum intinxisset Dominus panem, dedit Judae Simonis Iscariotis, et post buccellam, tunc introivit in illum Satanas. Sed non est contrarium Lucae, qui eum et ante buccellam a Satana invasum jam esse commemorat, quia quem nunc intravit ut deciperet, postmodum intravit ut sibi jam traditum plenius possideret. Nunc intravit, ut quasi adhuc alienum tentaret, tunc ut quasi proprium ad quaecunque
Abbreviated transcription (Latin):
tas arimoꝵ. Cuius septem diebus
id ÷ usq adiuicessimam pͥmã eius¬
dem mensis diẽ aduesperã ẽ sta¬
tuta sollempnitas uerũ euuangelii
scͥptura indifferent̃ & diẽ arimoꝵ ꝓ
pascha et ꝓdieb arimoꝵ pacha pon̾e solet
Dicit enim lucas dies festus arimoꝵ
qui dicitur pascha. Item ioħs cum
primo atimoꝵ die id⁊ quintadeci¬
ma lunares ageretur. ait. & ipsi nõ
introierunt inp̃torium. ut̾ contami¬
narentur. sedmanducarent pascha.
quia uidelicet et paschȩ dies inatimiᷤ
panib ẽ celebratus preceptis. & nos
qͣsi pascha ꝑpetuum facientes. sẽꝑ
ex hoc mundo tͣnsire precipimur.
na quippe die agno unmolato ad
uesperam. septem exordine dies se
mel ꝓnobis inplenitudine tempoꝵ
passus inicarne. ꝑomne nob̃ huiꝰ se¬
culi tempus qͦd septẽ dieb agitur.
uiatimis sinceritatis et ueritatis
precipit esse uiuendum. totoq sẽꝑ
nisu desideria scłi qͣs egypti reti¬

Expanded text:
tas Azymorum. Cujus septem diebus, tas Azymorum. Cujus septem diebus, id est usque ad vicesimum primum ejusdem mensis diem, ad vesperam, est statuta solemnitas. Verum Evangelii Scriptura indifferenter et diem azymorum pro pascha, et pro diebus azymorum pascha ponere solet. Dicit enim Lucas: Dies festus Azymorum, qui dicitur Pascha. Item Joannes, cum primo Azymorum die, id est quinta decima luna res ageretur, ait: Et non introierunt in praetorium, ut non contaminarentur, sed manducarent pascha . Quia videlicet et paschae dies in azymis panibus est celebrari praeceptus, et nos quasi pascha perpetuum facientes, semper ex hoc Uno quippe die agno immolato ad vesperam, septem ex ordine dies seqsus semel pro nobis in plenitudine temporum passus in carne, per totum nobis hujus saeculi tempus, quod septem diebus agitur, in azymis sinceritatis et veritatis praecipit esse vivendum: totoque semper nisu desideria saeculi, quasi Aegypti reti
Abbreviated transcription (Latin):
cha qͦd hebraicȩ dieitur phase non
passione. ut pleriq arbitrantur. sed
atransitu nominatur eo qͦd exter¬
minator uidens sanguinem᷑ forib
isrłitarum. ꝑtransierit. nec ꝑcus¬
serit eos: uel ipse dñs p̃bens auri¬
lium populo suo. desuꝑ ambula¬
rit. Cuius saceramentũ uoca¬
bulis sublimius exquirens euuan¬
głista ioħs ait sciẽs iħs qͥa uenit
eius hora. ut transeat ex hoc mũ¬
do adpatrẽ Abi manifeste decla¬
rat. Ideo festiuitatis huius diem
ꝑlegem mysticȩ transitũ uocari.
qͦd agnus qui peccata mundi tol¬
leret. in eo dehoc mundo uel ipse
esset transiturus. uel nos salubri
tͣnsitu qͣsi deegyptia seruitute
ducturus: hoc sane iuixta uet̾is
instrumenti litterã inter pascha
et atima distat. qͦd pascha ipse solus
dies appellatur inqͦ agnus occide¬
batur aduesperam. hoc quarta de¬
cia luna primi mensis. Quin¬
tadecima autẽ luna quando eg̃s¬
sum ẽ deegypto: succedebat festiui¬

Expanded text:
cha, quod Hebraice dicitur phase, non cha, quod Hebraice dicitur phase, non a passione, ut plerique arbitrantur, sed a transitu nominatur, eo quod exterminator videns sanguinem in foribus Israelitarum, pertransierit, nec percusserit eos, vel ipse Dominus praebens auxilium populo suo, desuper ambularit. Cujus sacramentum vocabuli, sublimius exquirens evangelista Joannes ait: Sciens Jesus quia venit ejus hora, ut transeat ex hoc mundo ad Patrem . Ubi manifeste declarat ideo festivitatis hujus diem per legem mystice transitum vocari, quod Agnus Dei, qui peccata mundi tolleret, in eo de hoc mundo vel ipse esset transiturus, vel nos salubri transitu, quasi de Aegyptia servitute ducturus. Hoc sane juxta Veteris Testamenti litteram inter Pascha et azyma distat, quod pascha ipse solus dies appellatur in quo agnus occidebatur ad vesperam, hoc est, quarta decima luna primi mensis. Quinta decima autem luna, quando egressum est de Aegypto, succedebat festivi
Abbreviated transcription (Latin):
pore passionis.doctrinȩ.uigiliis.
& precib instat. pariter etexẽplo
insinuans hoc esse digne dõ iugi¬
lare. uel dicto uel facto ꝓrimis qͥ¬
busq uiam ueritatis ostendere
& eos ꝓquib passurus erat. uel uer¬
bo adfidem ꝓuocans. uel patri o¬
ratione commendans. Etnos qͦ cũ
interprospera sobriȩ & uistȩ et piȩ
conuersamur. Inter aduersa uero
numqͣm de diuinȩ miscđiȩ cel¬
situdine desperamus: dieb ꝓfec¬
to cunctis intemplo docemus. qͥa
fidelib oꝑis boni formam p̃bemꝰ
Noctib uero inmonte oliueti mo¬
ramur: quia intenebris angusti¬
arum. gaudii sp̃alis consolatione
respiramus. Iuxta eum qui dixit.
rendum esse non ambigo. & adnoᷤᷤ
qͦ audiendos omĩs populus ma¬
nicat cũ uel discussis oꝑib tenebra¬
rum. uel euictis dĩ grã nebulis p̃ssu¬
rarum. sicut indie honeste ambulan¬
tes. non incommessationib et ebri¬
etatib nos filii lucis imitantur.

Expanded text:
pore passionis, doctrinae vigiliis, pore passionis, doctrinae vigiliis, et precibus instat, pariter et exemplo insinuans hoc esse digne Deo vigilare, vel dicto vel facto proximis quibusque viam veritatis ostendere, et eos pro quibus passurus erat, vel verbo ad fidem provocans, vel Patri oratione commendans. Et nos quoque cum inter prospera sobrie, et juste, et pie conversamur, inter adversa vero nunquam de divinae misericordiae celsitudine desperamus, diebus profecto cunctis in templo docemus, quia fidelibus operis boni formam praebemus. Noctibus vero in monte Oliveti moramur, quia in tenebris angustiarum gaudii spiritalis consolatione respiramus. Juxta eum qui dixit: rendum esse non ambigo. Et ad nos quoque audiendos omnis populus manicat, cum vel discussis operibus tenebrarum, vel evictis, Dei gratia, nebulis pressurarum, sicut in die honeste ambulantes, non in comssationibus et ebrietatibus nos filii lucis imitantur .
Abbreviated transcription (Latin):
beams fugere ista omĩa que fut᷑a
sunt & stare ante filiũ hominis.
Quia ante filium hominis stare. eiq
uirta a pocalipsin iohannis die
noctuq intemplo eius seruire de¬
siderat. nec abeuis aspectib inignẽ
etnum maledictus abici: ñ solũ
abillecebris secularib castigari.
& orare. et uigilare. Et hoc ñ certis
quibusdam dieb. sed omni tẽpore
facere debet. Iurta qͦd psalmꝰ ait.
Benedicam dñm inomni dempore
semꝑ laus eius inore meo. Sie
namq merebitur habitare indo
Erat autẽ dieb docens intemplo.
noctib uero exiens morabatur in
monte qͥ uocatur oliueti. et omĩs
ppłs manicabat ad eum ini tempło
audire eum. Quȩ uerbis precipit
dñs.: suis confirmat exemplis. Nãq
nos ante repentinum iudicii uni¬
uersalis aduentum: ante incer¬
tum singłoꝵ nr̃m exitum. Delici¬
is simul et curis huius uite neglec¬
tis adiugilandum hortatur. & o¬
randum. & ipse impendente sue tẽ¬

Expanded text:
beamini fugere ista omnia quae futura beamini fugere ista omnia quae futura sunt, et stare ante Filium hominis. Qui ante Filium hominis stare, eique juxta Apocalypsin Joannis die noctuque in templo ejus servire desiderat, nec ab ejus aspectibus in ignem aeternum maledictus abjici, non solum ab illecebris saecularibus castigari, sed et orare, et vilare, et hoc non certis quibusdam diebus, sed omni tempore facere debet, juxta quod psalmus ait: Benedicam Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore meo . Sic namque merebitur habitare in doErat autem diebus docens in templo, noctibus vero exiens morabatur in monte, qui vocatur Oliveti. Et omnis populus manebat ad eum in templo, audire eum. Quae verbis praecipit Dominus, suis confirmat exemplis. Nam qui nos ante repentinum judicii universalis adventum, ante incertum singulorum nostrum exitum, deliciis simul et curis hujus vitae neglectis, ad vigilandum hortatur et orandum, et ipse impendente suae tem
Abbreviated transcription (Latin):
nat. E certe si quis nobis peritus ac
sapiens medicus preciperet. Adten¬
dite inquiens uobis. ne quiᷤ ũbi gr̃a.
deillius uel illius herbe suco aui¬
dius sumat: quod si fecerit. repen¬
tinus ei suꝑueniet interitus. qͣn¬
to quisq studio p̃monentis me¬
dici mandata seruaret. ne uidelicet
uetitum gustando periret: At tͥunc
animarum simul et corpoꝵ salua¬
tor ac dñs. iubet ebrietatis herbã
&e crapule uitandam. nec ñ et curaꝵ
scłarium uelut mortiferos sucos
esse cauendos. & quanti tam̃ nr̃m
his ñsolum sauciari. sed etiã con¬
sumi ñtiment. nulla credo alia cau¬
sa: nisi quia fidẽ quã medici̾ pre¬
bent. dictis dñi prebere contẽpnũt:
Si eñi credidissent. credĩdiss utiq ti¬
merent. timendo autẽ impendens
ꝑicłm cauerent. S illi econt tor¬
pendo. qͣm iuste dictum sit ꝓbant.
filius hominis ueniens putas inue¬
niet fidem uiterra. Uigilate itaq
om̃ĩ tempore orantes ut digni ha¬

Expanded text:
nat. Et certe si qui nobis peritus ac nat. Et certe si qui nobis peritus ac sapiens medicus praeciperet: Attendite, inquiens vobis, ne qui verbi gratia de illius vel illius herbae succo avidius sumat; quod si fecerit, repentinus ei superveniet interitus, quanto quisque studio praemonentis medici mandata servaret, ne, videlicet, vetitum gustando, periret? At nunc animarum simul et corporum Salvator ac Dominus jubet ebrietatis herbam et crapulae vitandam, nec non et curarum saecularium, velut mortiferos succos esse cavendos, et quanti tamen nostrum, his non solum sauciari, sed etiam consumi non timent? Nulla credo alia causa, nisi quia fidem quam medici praebent dictis, Domini praebere contemnunt. Si enim credidissent, credendo utique timerent, timendo autem impendens periculum caverent. Sed illi e contra torpendo, quam juste dictum sit, probant: Filius hominis veniens, putas inveniet fidem in terra ? Vigilate itaque omni tempore, orantes, ut digni ha
Abbreviated transcription (Latin):
Mutabis ea et mutabuntur. Quamqͥdẽ
ultimam commutationẽ suã ipsis
nobis nc̃ uicissitudinib nuntiant:
quib nr̃is usib indesinenter alternãt.
Nam terra asua speciȩ hiemali aridi-¬
tate deficit. uernali humore uiride¬
scit. Celum cottidie cottidie caligine
noctis obducitur. & diurna clarita¬
te renouaturz hinc gͦ hinc gͦ fidelis
quisq colligat et interire hȩc et ta¬
men ꝑinnouationem reficiq̃ con¬
stat nunc assiduȩ uelut exdefectu
reparari. Attendite autẽ uobis ne
forte grauentur corda ur̃a incrapu¬
la et ebrietate. et curis huius uitȩ. &
suꝑueniat inuos repentina dies il¬
la. Tamquã laqueus enĩ suꝑ ueni¬
et in om̃s. qͥ sedent suꝑ faciẽ omnis
terre. Ostultam p̃sumptionẽ cordis
humani. quȩ lamentabilem finem
cupiditatis. ebrietatis. & crapulȩ.
nec ipso uidice contestante p̃uide¬
at. sed edic̾tum regis ęt̃ni more ser¬
ui nequam postqͣm didicerit sper¬

Expanded text:
Mutabis ea, et mutabuntur . Quam quidem Mutabis ea, et mutabuntur . Quam quidem ultimam commutationem suam, ipsis nobis nunc vicissitudinibus nuntiant, quibus nostris usibus indesinenter alternat. Nam terra a sua specie, hiemali ariditate deficit, vernali humore viridescit. Coelum quotidie caligine noctis obducitur, et diurna claritate renovatur. Hinc ergo, hinc fidelis quisque colligat, et interire haec, et tamen per innovationem refici, quae constat nunc assidue velut ex defectu reparari. Attendite autem vobis, ne forte graventur corda vestra in crapula et ebrietate, et curis hujus vitae, et sula. Tanquam laqueus enim superveniet in omnes, qui sedent super faciem omnis terrae. O stultam praesumptionem cordis humani, quae lamentabilem finem cupiditatis, ebrietatis, et crapulae, nec ipso judice contestante, praevideat, sed edictum Regis aeterni more servi nequam, postquam didicerit, sper
Abbreviated transcription (Latin):
quam qui aqua ꝑditi. hoc ẽ ina¬
ma hȩc & nubilosa uentosi aeris
spacia neq enim aqua diluuii
quȩ quindecim tm̃ cubitis mon¬
tium cacumina transcendit. ultͣ
aeris etherisq confinia ꝑuenis¬
se credenda ẽ. Quocumq autem
ꝑuenire potuit eo nimirum ui¬
ata p̃fatam beati petri senten¬
ciam & ignis iudicii ꝑueniet: Si
autem cęlum & terra transibt̃
mouere potest. Quomͦ dicit ec¬
cłiastes generatio non preterit.
inet̃num stat S aꝑta ratione
celum et terra ꝑeam quã nc̃ habent¬
imaginem tͣnseunt. at tamen ꝑes
sentiam sine fine subsistunt. Pre¬
terit enĩ figura huius mundi. &
adiohanne angłs. Erit inquit cȩ¬
lum nouum. et tr̃a noua Quȩ qͥdẽ
non alia condenda sunt sed hec
ipsa renouant᷑. Cȩlũ gͥ et terra. et
transit. et erit quia et abea quam
nunc habet specie ꝑignẽ dergitur.
et tamen insua semꝑ natura ser¬
uatur. Unde ꝑpsalmistam dicitur.

Expanded text:
quam qui aqua perditi, hoc est, inaquam qui aqua perditi, hoc est, inania haec et nubilosa ventosi aeris spatia. Neque enim aqua diluvii, quae quindecim tantum cubitis montium cacumina transcendit , ultra aeris aetherisque confinia pervenisse credenda est. Quocunque autem pervenire potuit, eo nimirum, juxta praefatam beati Petri sententiam, et ignis judicii perveniet. Si autem coelum et terra transibunt, movere potest quomodo dicat Ecclesiastes: Generatio advenit, aeternum stat . Sed aperta ratione coelum et terra peimaginem transeunt, attamen per essentiam sine fine subsistunt. Praeterit enim figura hujus mundi , ad Joannem angelus: Erit inquit coelum novum et terra nova . Quae quidem non alia condenda sunt, sed haec ipsa renovantur. Coelum igitur et terra et transibit et erit, quia et ab ea quam nunc habet specie per ignem tergetur, et tamen in sua semper natura serbitur. Unde per Psalmistam dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
interpres ausus ẽ fac̾e. nec latinꝰ
sic mansit ñ int̃pretatum. ut hono¬
rem haberet uelamento secreta ñ
ut eẽt negatum: sed ne ui lesceret nu¬
datum: Igitur uerũ dico uobis. uen¬
tas dicit. Quȩ utiq et si non dicet
mentiri omnino non posset: tam̃
commendat: inculeat: dormien¬
des quodammodo excitat. inten¬
tos fac̃ contempni non uult. Am̃
inquiens dico uob̃. quia non p̃tet¬
ibit generatio hec. donec omĩa
fiant. Generationem autem: aut
omne hominum genus dicit.
aut specialiter uideorum.
Celum &e terra transibunt. uer¬
ba autem mea nontransibunt.
Celum quod transibit non ethe¬
reum. siue sydereum. s aeriũ. aqͦi
aues cęli. & nubila cęli cognomi¬
nantur intelligere debemus. Pe¬
tro adtestantẽ. qui dicit Quod
cȩsi erant prius. et terra de aqͣ
eodem uerbo repositi sunt igni re¬
seruati. indie uidicii. et ꝑditionis
hominũ impioꝵ. aꝑte docens. qͥa
non alii cȩli sunt igne perituri.

Expanded text:
interpres ausus est facere, nec Latinus. interpres ausus est facere, nec Latinus. Sic mansit, non est interpretatum, ut honorem haberet velamento secreti, non ut esset negatum, sed ne vilesceret nudatum. Igitur verum dico vobis, Veritas dicit, quae utique etsi non diceret, mentiri omnino non posset. Tamen commendat, inculcat, dormientes quodammodo excitat, intentos facit, contemni non vult, Amen, inquiens, dico vobis, quia non praeteribit generatio haec, donec omnia fiant. Generationem autem aut omne hominum genus dicit, aut specialiter Judaeorum. Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Coelum quod transibit non aethereum sive sidereum, sed aereum, a quo et aves coeli et nubila coeli cognominantur, intelligere debemus, Petro attestante, qui dicit: Quod coeli erant prius et terra de aquaeodem verbo repositi sunt igni reservati in die judicii, et perditionis hominum impiorum ; aperte docens quia non alii coeli sunt igne perituri,
Abbreviated transcription (Latin):
ex se fructum: scitis qm̃ ꝓpe ẽ esta ᷤ.
Ita et uos cum uideritis hec fieri:
scitote qm̃ ꝓpe ẽ regnum dĩ. Aꝑte
engo docet. qͥa sicut exfructu arboꝵ¬
uentura estas agnoscitur: ita ex
ruina mundi ꝓpe esse cognoscit᷑
regnum dĩ quib ꝓfec̾to uerbis o¬
stenditur: quia fruttus mundi rui¬
naẽ Adhoc enim crescit: ut cadat.
adhoc germinat: ut queꝗͣ germi¬
nauerit.cladib consumat. Bene
autem regnũ dĩ estati comparat᷑.
quia tunc meroris nr̃i nubila trans¬
eunt & uite dies eterni solis cla¬
ritate fulgescunt. Quȩ omnia cũ
magna certitudine confirmantur.
cum sententia subiungitur. qua
dicitur: Amen dico uobis. qͥa non
preteribit generatio hec. donec om¬
nia fiant. Multũ quippe cõmen¬
dat dñs: qͦd ita ꝓnunciat: quo¬
dammꝰ si dici fas ẽ. uiratio eiusẽ
amen dico uobis. Amen enĩ dico¬
interpretatur uerum: et tam̃ ñ ẽ
interpretatum. cum potuisset di¬
ci. uerum dico uob̃. nec grecus hoc

Expanded text:
pe est aestas. Ita et vos cum videritis haec fieri, scitote quoniam prope est regnum Dei. Ac si aperte dicat: Quia sicut ex fructu arborum vicina aestas cognoscitur, ita ex ruina mundi prope esse agnoscitur regnum Dei. Quibus profecto verbis ostenditur quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit, ut cadat. Ad hoc germinat, ut quaecunque germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparatur, quia tunc moeroris nostri nubila transeunt, et vitae dies aeterni solis claritate fulgescunt. 4. Quae omnia sub magna certitudine confirmantur, cum sententia subjungitur qua dipraeteribit generatio haec, donec omnia fiant. Multum quippe commendat Dominus, quod ita pronuntiat: quodammodo si dici fas est juratio ejus est, Amen dico vobis. Amen enim interpretatur verum, et tamen non est interpretatum, cum potuisset dici, Verum dico vobis: nec Graecus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quia prius quã gallus cantet. ter
me negabis. Et egressus foras petrꝰ
fleuit amare. Respiciente dño: pe¬
trus adcor reuersus. maculã ne
git: quia ñ solum cum agitur pe¬
ntentia: uerum etiã ut agat᷑. dĩ
miscđia necessaria ẽ. Respicere
namq eius. misereri ẽ. Unde psal¬
mista. usq qͦ inquit exaltabitur in¬
imicus m̃s suꝑ me  respice et exau¬
di me dñe d̾s m̃s. idest miserere &
adiuua. Quam nociua sane allo¬
quia ꝑfidoꝵ. Petrus int̾ uideos. uel
hominẽ se nosse negauit. quẽ int̃
discipulos dĩ filium confessus erat.
S nec inatrio caiphe retentus pot̾at
agere penuentiam. Egreditur foras.
ut abimpioꝵ concilio secretus. pa¬
uidȩ negationis sordes liberis fle¬

Expanded text:
QuQumini. Et egressus foras, flevit amare. Respiciente Domino Petrus ad cor reversus, maculam neggit. Quia non solum cum agitur poenitentia, verum etiam ut agatur Dei misericordia necessaria est. Respicere namque ejus misereri est. Unde Psalmista: Usquequo, inquit, exaltabitur inimicus meus, super me: Respice, et exaudi me, Domine Deus meus , id est, miserere et adjuva. Quam nociva sane alloquia perfidorum Petrus inter Judaeos vel hominem se nosse negavit, quem inter condiscipulos Dei Filium confessus erat. Sed nec in atrio Caiphae retentus poterat agere poenitentiam. Egreditur foras, ut ab impiorum concilio secretus, pavidae negationis sordes liberis fle
Abbreviated transcription (Latin):
rãt. etiam qui habitabant uideã.
mirantes dixisse referuntur Nõne
ecce om̃s qui loquuntur galiles
sunt: & quomͦ nos auduumus
unusquisq linguã nr̃am. inqua
nati sumus: Et ait petrus. homo¬
nescio quid dicis. Et continuo ad¬
huc illo loquente gallus cantauit.
Solet scͥptura sacra sepe meritum
causarum ꝑstatum designare tẽ¬
poꝵ. Unde petrus qui media noc¬
te negauit: adgallicantum peni¬
tuit. Qui etiam post resurrectionẽ
diurna subluce dñm quẽ ter ne¬
gauerat. tercio se amare ꝓfessus ẽ
quia nimirum qͦd intenebris ob¬
liuionis errauit: et speratȩ iã lucis
rememoratione correxit: et euidẽ
uerȩ lucis adepta p̃sentia. plene to¬
tum quicquid nutauerat erexit:
Hunc opinor gallum aliquẽ docto¬
rum intelligendum. qui nos iacen¬
tes excitans. et sompnolentos in¬
crepans dicat. Cuigilate iusti. etno¬
lite peccare. Et conuersus dñs: respe¬
xit petrum. Et recordatus ẽ petrus

Expanded text:
rant, etiam qui habitabant Judaeam rant, etiam qui habitabant Judaeam mirantes dixisse referuntur: Nonne ecce omnes isti qui loquuntur, Galilaei sunt? Et quomodo nos audivimus unusquisque linguam nostram in qua nati sumus? Et ait Petrus: Homonescio quid dicis. Et continuo adhuc illo loquente cantavit gallus. Solet Scriptura sacra saepe meritum causarum, per statum designare temporum. Unde Petrus, qui media nocte negavit, ad galli cantum poenituit. Qui etiam post resurrectionem, diurna sub luce, Dominum quem ter negaverat, tertio se amare professus est, quia nimirum quod in tenebris oblivionis erravit, et speratae jam lucis rememoratione correxit, et ejusdem verae lucis adepta praesentia plene totum quidquid mutaverat, erexit. Hunc opinor gallum aliquem doctorum intelligendum, qui nos jacentes excitans et somnolentos increpans, dicat: Evigilate, justi, et nolite peccare Et conversus Dominus respexit Petrum. Et recordatus est Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
S hec quã fruola sit expositio. E
dñs qui se ueridica contestatione
ter negandũ apetro p̃dicerat. &
ipse petrus insinuat. qui se hec non
deindustria sed de subreptione lo¬
cutum subsequentib lacrimis ma¬
infestat. Et post pusillũ alius ui¬
dens eum dixit. Et tu de illis es. Pe¬
trus uͦ ait. Ohomo ñsum: Inhac ne¬
gatione beati petͥ discimus ñ solũ
se ẽẽ xp̃ianum. Dñs autẽ ñ ait
petro. Discipulum meum de nega¬
bis sed me negabis Negauit gͦ ip¬
sum: cum se negauit eius ẽẽ disqi¬
pulum: Et int̃uallo facto qͣsi ho¬
re unius: alius quidã affirmabat
dicens uere et hic cũ illo erat. nã
etgalileus ẽ. non qͦd alia lingua ga¬
lilei. atq alia loquerent᷑ iherosoli¬
mite: qui utriq fuerunt hebrei. s
qͦd unaquãq ꝓuincia et regio suas
habendo ꝓprictates. uernaculum
loquendi sonũ uitare non possit.
linguis loquerent᷑: int̾ alios quide
diuerso mundi elimate conuene¬

Expanded text:
Sed haec quam frivola sit expositio, et Sed haec quam frivola sit expositio, et Dominus qui se veridica contestatione, ter negandum a Petro praedixerat, et ipse Petrus insinuat, qui se haec non de industria, sed de subreptione locutum, subsequentibus lacrymis manifestat. Et post pusillum alius videns eum dixit: Et tu de aliis es. Petrus vero ait: O homo, non sum. In hac negatione beati Petri, discimus non solum se esse Christianum; Dominus autem non ait Petro: Discipulum meum te negabis, sed me negabis. Negavit ergo ipsum, cum se negavit ejus esse discipulum. Et intervallo facto quasi horae unius, alius quidam affirmabat dicens: Vere et hic cum illo erat, nam et Galilaeus est. Non quod alia lingua Galilaei atque alia loquerentur Jerosolymitae, qui utrique fuerunt Hebraei, sed quod unaquaeque provincia et regio suas habendo proprietates, vernaculum loquendi sonum vitare non possit. linguis loquerentur, inter alios qui de diverso mundi climate convene
Abbreviated transcription (Latin):
gore torpens adhoram apłs petrus:
ꝑsecutoꝵ prunis calefieri cupiebat
qͥa tep̃ora eoꝵ cõmodi solatium: ꝑ
tum infidelitatem corde reliquit.
Quẽ cum uidisset ancilla quedam
sedentem adlumen. & eum fuisset
intuita. dixit. Ethic cum illo erat.
peccasse uinecem dñi uideretur.
&e iste sexus redimeretur ꝑ dñi pas¬
sionẽ: & ideo mulier resurrectio¬
nis accipit pͥma mysterium. &
mandata custodit: ut ueterẽ p̃ua¬
ricationis aboleret errorem: At i¬
le negauit cum dicens. Mulieꝵ.
ñ noui hominẽ. Quidã pio erga
apsm petrum affectu. locum hẽ
ita int̃prerantur. qͣsi benedixerit.
se illum ñ nosse. quẽ mens huma¬
na nescit comp̃hend̃e. quia nemo
scit filium. nͥ pater. iterum qͦ in¬
quisitus dixerit. ohomo ñ sum.
malens se negare quã xp̃m. sedet
tercio interrogatus cum ait. oho¬
mo nescio qͥd dicis. significauert
sacrilegia illorum nescire. hoc ẽ re¬
ꝓbando et execrando dampnare.

Expanded text:
gore torpens ad horam apostolus Petrus gore torpens ad horam apostolus Petrus persecutorum prunis calefieri cupiebat, quia temporalis commodi solatium pertum infidelitatem corde reliquit. Quem cum vidisset ancilla quaedam sedentem ad lumen, et eum fuisset intuita, dixit: Et hic cum illo erat. peccasse in necem Domini videretur, et iste sexus redimeretur per Domini passionem? Et ideo mulier resurrectionis accepit prima mysterium, et mandata custodit, ut veterem praevaricationis aboleret errorem. At ille negavit eum dicens: Mulier, non novi illum. Quidam pro erga apostolum Petrum affectu locum hunc ita interpretantur, quasi bene dixerit se illum non nosse quem mens humana nescit comprehendere, quia nemo sciat Filium nisi Pater . Iterum quoque inquisitus dixerit: O homo, non sum, malens se negare quam Christum. Sed et tertio interrogatus, cum ait: Homo, nescio quid dicis, significaverit se sacrilegia illorum nescire, hoc est reprobando et exsecrando damnare.
Abbreviated transcription (Latin):
Eccłia enĩ ꝓse patitur. at ille ꝓ eccłia.
Accenso autem igni inmedio atrio.
& curumsedentib illis erat petrus
uimedio eoꝵs. Est dilectionis ignis.
ẽ et cupiditatis. dehoc dicitur. ig¬
nem ueni mittere interrã. et qͥduo¬
lo n̾ ut ardeat: de illo. ecce uos om̃s
accendentes ignemꝰ accincti flamis
ambulate inlumine ignis ur̃i. &¬
unflammis quas succendistis. Iste
suꝑ credentes incenaculo syon decȩ¬
lo descendens: uariis linguis dnm̃
laudare docuit: ille terrena ma¬
teriȩ cayphȩ fotus in atrio. flammis
negandi dñm turbas accendit: hoc
moyses aureum ydoli caput. uio se¬
dechias hieremiȩ ꝓphantis scͥpta
consumpsit. Quicumq uiciosum
noxiuniq in se extinguit incendi¬
um: potest dño cantare. quia fac¬
tus sum. sicut uter inpruina. ui¬
stificationes tuas ñsum oblitus: At
qui flammã uirtutũ ꝑdidit. audit
adño. qm̃ abundauit iniquitas.
refrigescet caritas multoꝵ. Quo fri¬

Expanded text:
Ecclesia enim pro se patitur, at ille pro Ecclesia. Ecclesia enim pro se patitur, at ille pro Ecclesia. Accenso autem igne in medio atrio et circumsedentibus illis, erat Petrus in medio eorum. Est dilectionis ignis, est et cupiditatis. De hoc dicitur: Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat ? De illo: Ecce vos omnes accendentes ignem accincti flammis, ambulate in lumine ignis vestri et flammis quas succendistis . Iste super credentes in coenaculo Sion de coelo descendens, variis linguis Deum laudare docuit. Ille terrena materia Caiphae fotus in atrio, flammis negandi Dominum turbas accendit. Hoc Moyses aureum idoli caput, illo Sedechias Jeremiae prophetantis scripta consumpsit. Quicunque vitiosum noxiumque in se exstinguit incendium, potest Domino cantare: Quia factus sum sicut uter in pruina, justificationes tuas non sum oblitus . At qui flammam virtutum perdidit, audit a Domino: Quoniam abundavit iniquitas, refrigescit charitas multorum . Quo fri
Abbreviated transcription (Latin):
ñ extendistis manus inme. S hecẽ
hora ur̃a. et potestas tenebrarum.
Stultum ẽ inquit eum cum gladiis
et fustib querere. qͥ ultro se uris tra¬
dat manib: et innocte qͣsi latitan¬
tem & ur̃os ocłos declinantẽ ꝑ ꝓdi¬
torem inuestigare. qͥ cottidie intẽplo
doceat:. Sed id̃o adu̾sum me intene¬
bris congregamini: quia potestas
ur̃a qua contra lucẽ mundi arma¬
mini intenebris ẽ. Comp̃hendenteᷤᷤ
autẽ eum. duxerunt addomum
pͥncipis sacerdotũ.: Principẽ sacer¬
dot̾em caipham significat. qͥerat
negare posset. si xp̃o ꝓrimus adhe¬
sisset. Uerum in hoc maxima nob̃
ẽ admiratione uenerandus. qͦd do¬
minum ñreliquit. etiam cũ time¬
ret: Quod enĩ tunet. nature ẽ: qͦd se¬
quit᷑. deuotionis ẽ Quod negat. ob¬
reptionis. qͦd penitet. fidei:. Alit̃. Quod
adpassionem euntẽ dñm alonge se¬
quitur petrus: significabat eccłiã
secuturam quidẽ hoc ẽ imitaturam
passiones dñi. sed longe differenter:

Expanded text:
non extendistis manus in me. Sed haec est hora vestra et potestas tenebrarum. Stultum est inquit eum cum gladiis et fustibus quaerere, qui ultro se vestris tradat manibus; et in nocte quasi latitantem et vestros oculos declinantem per proditorem investigare, qui quotidie in templo doceat. Sed ideo adversum me in tenebris congregamini, quia potestas vestra qua contra lucem mundi armamini, in tenebris est. Comprehendentes autem eum duxerunt ad domum principis sacerdotum. Principem sacerdotum Caipham significat, qui eranegare posset, si Christo proximus adhaesisset. Verum in hoc maxima nobis est admiratione venerandus, quod Dominum non reliquit, etiam cum timeret. Quod enim timet, naturae est; quod sequitur, devotionis; quod negat, obreptionis; quod poenitet, fidei. Aliter: quod ad passionem euntem Dominum a longe sequitur Petrus, significabat Ecclesiam secuturam quidem, hoc est, imitaturam passiones Domini, sed longe differenter.
Abbreviated transcription (Latin):
leat ꝓrimis nocẽ S quia contra ꝑ¬
u̾sa hec omnia uerbis redemptori ᷤ
nr̃i ꝑsacras paginas indesinenter
instruimur. Nunc usq hoc agitur.
qͦd factum fiuisse ꝑhibetur. cũ dicit᷑.
Et erat docens cottidie intemplo: Cũ
enĩ mentem fidelium ad cauenda ma¬
la subtiliter erudit: cottidie ueritas
intemplo docet. Principes autem
sac̾dotum. et scribe. et pharisei. &¬
pͥncipes plebis querebant illum ꝑ¬
dere. et non inueniebant qͥd face̾nt
illi. Uel quia cottidie docebat in
templo. uel quia latrones eiecerat
detemplo.uel quia ueniens ulo qͣsi
rex et dñs atanta credentium tur¬
ba laudẽ hymni cȩlestis accepit:
inuidi pͥncipes eũ ꝑdere querebat.
Doris enĩ populus sus pensꝰ erat

Expanded text:
leat proximis nocere. Sed quia contra pleat proximis nocere. Sed quia contra perversa haec omnia verbis Redemptoris nostri per sacras paginas indesinenter instruimur, nunc usque hoc agitur, quod factum fuisse perhibetur, cum dicitur: Et erat docens quotidie in templo. Cum enila subtiliter erudit, quotidie Veritas in templo docet. Principes autem sacerdotum, et scribae, et principes plebis quaerebant illum perdere, et non inveniebant quid facerent illi. Vel quia quotidie docebat in templo, vel quia latrones ejecerat de templo, vel quia veniens illo quasi Rex et Dominus a tanta credentium turba laudem hymni coelestis accepit, invidi principes eum perdere quaerebant. Omnis enim populus s
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Iusticiam et enĩ uendere ẽ hãc
ꝓpremii acceptione seruare: Emen¬
des uero intemplo sunt: qui dum
hoc ꝑsoluere ꝓtimo qͦd ustum ẽ.
nolunt.dumq remiure debitam
fac̾e contempnunt. dato patronis
premio emunt peccatum: Quib
benedicitur. Domus mea. domꝰ
orationis ẽ Uos autẽ fecistis eã
speluneam latronum. Quia dũ
non numquã ꝑuersi homines lo¬
cum religionis denent: ibi mali¬
cie sue gladiis occidunt. ubi ui¬
iuficare ꝓrimos orationis sue in¬
t̃cessione debuerunt. Templum qͦ
etdomus dĩ. ẽ ipsa mens atq consci¬
entia fidelium. Que si qͣndo in lesio¬
ne ꝓrimi ꝑu̾sas cogitaciones ꝓfert
qͣsi inspelunca latrones resident. Et
simpliciter gradientes intficiunt
Quando ineos qͥ innullo rei sunt le¬
sionis gladios defigunt. Mens enĩ
fidelium non iã domus orationis.
sed spelunca latronis qͣndo relic¬
ta innocentia. & simplicitate scĩta¬
tis: illud conatur agere. unde ua¬

Expanded text:
tur. Justitiam enim vendere est, hanc tur. Justitiam enim vendere est, hanc pro praemii acceptione servare. Ementes vero in templo sunt, qui dum haec persolvere proximo quod justum est nolunt, dumque rem jure debitam facere contemnunt, dato patronis praemio, emunt peccatum. Quibus bene dicitur: Domus mea, domus orationis est. Vos autem fecistis eam speluncam latronum. Quia dum nonnunquam perversi homines locum religionis tenent, ibi malitiae suae gladiis occidunt, ubi vivificare proximos orationis suae intercessione debuerunt. Templum quoque et domus Dei est ipsa mens atque conscientia fidelium. Quae si quando in laesione proximi perversas cogitationes profert, quasi in spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes interficiunt, quando in eos qui in nullo rei sunt laesionis gladios defigunt. Mens enim fidelium jam non domus orationis, sed spelunca latronum est, quando, relicta innocentia et simplicitate sanctitatis, illud conatur agere unde va
Abbreviated transcription (Latin):
constructio dissipatur: Eo qͦd ñ
cognoueris tempꝰ uisitacionis tuȩ.
nipotens ds̃ modis multis uisi¬
tare consueuit. Nam assidue hanc
uisitat p̃cepto. aliquando autem
flagello. Aliquando uͦ miraculo.
ut et uera que nesciebat audiat.
tam̃ adhuc suꝑbiens atq contep̃¬
nens. aut dolore compuncta redeat.
aut beneficus deuicta malum qͦd
fecit erubescat. S quia iusitacionis
suȩ dempus minime cognoscit. ilt
iextremo uitȩ inimicis traditur
cum qͥb inȩt̃no iudicio dãpnatio¬
nis suȩ societate colligatur: Et in¬
gressus intemplũ. cepit eicere uen¬
dentes inillo. & ementes:. Sicut tẽ¬
plum dĩ inciuitate ẽ: ita inplebe
fideli uita religiosorũ. E sepe non¬
nulli religionis habitum sumunt.
seddum sacroꝵ ordinum locum ꝑ¬
cipiunt. Sc̃e religionis officium
incommercium derrene negotiati¬
onis tͥbuunt: uendentes qͥppe intẽ¬
plo sunt qui hoc quod quibdam
iure competit. adp̃mium largiun¬

Expanded text:
constructio dissipatur. Eo quod non constructio dissipatur. Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae, nipotens Deus modis multis visitare consuevit. Nam assidue hanc visitat praecepto, aliquando autem flagello, aliquando vero miraculo, ut et vera quae nesciebat audiat, et tamen adhuc superbiens atque contemnens, aut dolore compuncta redeat, aut beneficiis devicta malum quod fecit erubescat. Sed quia visitationis suae tempus minime cognoscit, illis in extremo vitae inimicis traditur, cum quibus in aeterno judicio damnationis suae societate colligatur. Et ingressus in templum, coepit ejicere vendentes in illo, et ementes. Sicut templum Dei in civitate est, ita in plebe fideli vita religiosorum. Et saepe nonnulli religionis habitum sumunt, sed dum sacrorum ordinum locum percipiunt, sanctae religionis officium in commercium terrenae negotiationis tribuunt. Vendentes quippe in templo sunt, qui hoc quod quibusdam jure competit ad praemium largiun
Abbreviated transcription (Latin):
insuꝑ cogitacionis iniquitates re¬
plicant. Ut quȩ prius se ꝑmulta di¬
latauit inscelere: a dextremum de
omnib angustet᷑ in retributione.
Et ad terram consternenͣte. et filios
tuos qui uite sunt. Tc̃ anima ꝑcog¬
nitionem reatus sui adterram con¬
sternitur. Cum caro qͣm uitam
suam credidit. redire ad puluerẽ
urguetur: Tunc in morte filii i¬
lius cadunt. eum cogitationes il¬
licitȩ que mͦ exilla ꝓdeunt. iex¬
trema uita ultione dissipant᷑. sic̃
scͥptum ẽ. In illa die peribunt õs
cogitaciones eoꝵ: Que scilicet dure
cogitationes intelligi Etiam ꝑ lapi¬
dum significationem ualent. Nam
sequitur E non relinquent uite la¬
pidem suꝑ lapidem: Puersa et enĩ
mens cum ꝑuersȩ cogitationi ad¬
huc ꝑu̾siorem adicit. Quid aliud
qͣm lapidẽ suꝑ lapidẽ ponitͦ S
indestructa ciuitate suꝑ lapidem
lapis non relinquitur. quia cum
adultionẽ suã anima deducitur.
omnis abilla cogitacionũ suarũ

Expanded text:
insuper cogitationis iniquitates reinsuper cogitationis iniquitates replicant, ut quae prius se per multa dilatavit in scelere, ad extremum de omnibus angustetur in retributione. Et ad terram consternent te et filios tuos qui in te sunt. Tunc anima per cognitionem reatus sui ad terram consternitur, cum caro quam vitam suam credidit, redire ad pulverem urgetur. Tunc in morte filii illius cadunt, cum cogitationes illicitae quae modo ex illa prodeunt in extrema vitae ultione dissipantur, sicut scriptum est: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum. Quae scilicet durae cogitationes intelligi etiam per lapidum significationem valent. Nam sequitur: Et non relinquent in te lapidem super lapidem. Perversa etenim mens cum perversae cogitationi adhuc perversionem adjicit, quid aliud quam lapidem super lapidem ponit? Sed in destructa civitate super lalapis non relinquitur, quia cum ad ultionem suam anima deducitur, omnis ab illa cogitationum suarum
Abbreviated transcription (Latin):
aliena: Ibi enĩ affligenda ẽ: ubi
iusti let̾abuntur: Nunc autem ab¬
scondita sunt ab ocłis tiuis. Pu̾sa
anima reb presentib dedita. int¬
renis uoluptatib resoluta. abscon¬
dit sͥ mala sequentia. qͥa p̃uidere
futura refugit. quȩ p̃sentem lȩticiã
ꝑturbent. dumq inp̃sentis uitȩ
oblectatione se dẽserit. quid aliud
qͣm clausis ocłis adignẽ uadit. Qͥa
uenient dies inte. et cutumdabunt te
inimici tui uallo: Qui umqͣm sunt
humanȩ animȩ maiores inimici. ꝗͣ
maligni sp̃c: qui hanc acorpore ere¬
untem obsident. qͣm incarnis amo¬
re positã deceptoris delectionib fo¬
uent: qͣm uallo circumdant. quia m
tis eius ocłos reductis iniquitatibus
qͣs ꝑpetrauit. hanc adsocietatem suȩ
dampnationis trahentes coartant:
Et circumdabunt te. & coangustabt̃
te undiq. Maligni sp̃s undiq ani¬
mam coangustant. qͣndo ei ñ solum
operis uerũ etiã locutionis atq

Expanded text:
aliena. Ibi enim affligenda est ubi aliena. Ibi enim affligenda est ubi justi laetabuntur. Nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Perversa anima, rebus praesentibus dedita, in terrenis voluptatibus resoluta, abscondit sibi mala sequentia, quia praevidere futura refugit, quae praesentem laetitiam perturbent. Dumque in praesentis vitae oblectatione se deserit, quid aliud quam clausis oculis ad ignem vadit? Quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui vallo. Qui unquam sunt humanae animae majores inimici, quam maligni spiritus? qui hanc a corpore exeuntem obsident, quam in carnis amore positam deceptoriis delectationibus fovent. Quam vallo circumdant, quia ante mentis ejus oculos reductis iniquitatibus, quas perpetravit, hanc ad societatem suae damnationis trahentes coarctant. Et circumdabunt te, et coangustabunt te undique. Maligni spiritus undique animam coangustant, quando ei non solum operis, verumetiam locutionis, atque
Abbreviated transcription (Latin):
die intemplo. Hec uixta hẏstoriã
breuit tractando tͣnscurrimus. nc̃
eadẽ morali intellectu discutienda
repetamus. Uidens ciuiratẽ fleuit
suꝑillã dicens. Quia si cognouisseᷤ
&tu hoc semel egit: cum ꝑiturã ei¬
uitatem ẽẽ nunciauit. Hoc cotti die
redemptor nr̃ ꝑelectos suos agere
exbona uita admores reꝓbos ꝑ¬
uenisse considerat. Plangit enim
eos. qͥ nescuint cur plangantur.
qͥa iurta salomonis u̾ba letant᷑.
cum male fecerint. et exultant in
reb pessimis. Qui dãpnationẽ suã
que eis imminet agnouissent. se¬
metipsos cum lacrimis delictoꝵ
plangerent. Etquidẽ in hac die tua
que ad pacem tibi suã hie dem
habet anuma ꝑuersa: quȩ transi¬
torio gaudet intempore. Cui ea q̃
ads̃. adpacẽ sunt. quia dũ exreb tem¬
poralib lȩtatur. dum honoribus¬
extollitur. dum inearnis uoluptate
resoluit᷑. dum nulla uenture pene
formidine terretur. pacem habet in¬
nationis scandalum indie habebit

Expanded text:
die in templo. Haec juxta historiam die in templo. Haec juxta historiam breviter tractandeadem morali intellectu discutienda repetamus. Videns civitatem, flevit super illam dicens, Quia si cognovisses et tu. Hoc semel egit, cum perituram civitatem esse nuntiavit: hoc quotidie Redemptor noster per electos suos agere ex bona vita ad mores reprobos pervenisse considerat. Plangit enim eos, qui nesciunt cur plangantur, quia, juxta Salomonis verba, Laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Qui si damnationem suam, quae eis imminet, agnovissent, semetipsos cum lacrymis delictorum plangerent. Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi. Suam hic diem habet anima perversa, quae transitorio gaudet in tempore. Cui ea quae adsunt, ad pacem sunt, quia dum ex rebus temporalibus laetatur, dum honoribusextollitur, dum in carnis voluntate resolvitur, dum nulla venturae poenae formidine terretur, pacem habet innationis suae scandalum in die habebit
Abbreviated transcription (Latin):
mea. domus orationis ẽ Qui enar¬
rauit mala uentura. et ꝓtinus dem¬
plum ingressus ẽ. ut de illo uendẽ¬
tes et ementes eiceret: ꝓfec̾to in no¬
tuit. qͥ ariuna populi maxime ex
culpa sacerdotum fuit Cũsionem
quippe describens: sed uendentes
etementes intemplo feriens. Inip¬
so effectu sui oꝑis ostendit. Unde
radir ꝓdit ꝑdicionis. Uos autem
fecistis illã: speluncã latronũ. Qui
ad accipienda munera intemplo
residebant: ꝓfecto quia quib dam
ñdantib lesiones exquirerent. du¬
biũ ñerat. Domus gͦ orationis spe¬
lunca latronum facta fuerat qͥa
adhoc intemplo adsistere nouerãt.
ut aut dantes munera. studerent
corꝑalit ꝑsequi: aut dantes. spirita¬
liter necare Quia uͦ redemptor nr̃
p̃dicationis uerba nec indignis
et ingratis subtrahit. Postquã di¬
scipline ugorem eiciendo ꝑu̾sos
tenuit: donum mox gr̃ȩ ostendit.
Nã subditur: Eterat docens cotti¬

Expanded text:
narnarravit mala ventura, et protinus templum ingressus est, ut de illo vendentes et ementes ejiceret, profecto innotuit quia ruina populi maxime ex culpa sacerdotum fuit. Eversionem quippe describens, sed vendentes et ementes in templo feriens, in ipso effectu sui operis ostendit unde radix prodiit perditionis. Vos autem fecistis illam speluncam latronum. Qui ad accipienda munera in templo residebant, profecto quia quibusdam non dantibus laesiones exquirerent dubium non erat. Domus ergo orationis spelunca latronum facta fuerat, quia ad hoc in templo assistere noverant, ut aut non dantes munera studerent corporaliter persequi, aut dantes spiritaliter necare. Quia vero Redemptor noster praedicationis verba, nec indignis et ingratis subtrahit, postquam disciplinae vigorem ejiciendo perversos tenuit, donum mox gratiae ostendit; nam subditur: Et erat docens quoti
Abbreviated transcription (Latin):
te undiq et adterrã ꝓsternent
te. & filios tuos qui inte sunt. hoc
quoq qͦd additiu Et non relin¬
quent inte lapidẽ suꝑ lapidem.
Etiã ipsa eiusdem ciuitatis trans¬
migracio testat᷑ qͥa dum nunc in
eo loco construct᷑a ẽ. ubi extra por¬
tam dñs crucifixus fuerat: prior
illa iherłm. funditus ẽ euersa: Cui
exqua culpa eu̾sionis suȩ pena fu¬
erit illata. subiungitur:.
o qͦd non cognoueris tempus in¬
sitacionis tuȩ. Creator quippe om¬
nium ꝑincarnationis inysterium
hanc uuisitare dignatus ẽ. sedipsa
timoris & amoris illuis recordata
crepatione cordis humani aues
celi adtestimonium deducuntur.
dum dicitur: Miluus incelo cog¬
nouit tempus suũ. turtur et hi¬
rundo. & ciconia. custodierunt dẽ¬
pus aduentus sui. Populus autem
m̃s non cognouit iudicium domini.
Et ingressus iitemplum. cępit ei¬
cere uendentes inillo. et ementes.
dicens illis Scriptũ ẽ. quia domꝰ

Expanded text:
te undique, et ad terram prosternent te undique, et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Hoc quoque quod additur: Et non relinquent in te lapidem super lapidem. Etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, quia dum nunc in eo loco constructa est ubi extra portam Dominus crucifixus fuerat, prior illa Jerusalem funditus est eversa. Cui, ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata, subjungitur: Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. Creator quippe omnium per Incarnationis mysterium hanc visitare dignatus est, sed ipsa timoris et amoris illius recordata crepatione cordis humani aves coeli ad testimonium deducuntur, dum dicitur: Milvus in coelo cognovit tempus suum, turtur et hirundo et ciconia custodierunt tempus adventus sui, populus autem meus non cognovit judicium Domini . Et ingressus in templum, coepit ejicere vendentes in illo et ementes, dicens illis: Scriptum est quia dom