comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Offert aut̃ eis obtionẽ pilatꝰ dunittendi quẽ
uellent latrone̾ anihm̃. ñ dubitans iłm potiꝰ
eligendũ. sciens eum propter inuidiã traditũ.
lgitur causi crucis. manifeste inuidia ẽ. Seden¬
te aut̃ illo ꝓtribunali. misit ad eum uxor eius
dicens. Nichil tibi & iusto illi. Qulta enĩ passa
sepe adeo somnia reuelentur. & qͦd inpilato ⁊ uro¬
re cius iustũ dim confitentibꝰ gentilis populi tes¬
tunoniũ sit. Dicit illis pilatꝰ. Qudigitur faciã
berandi saluatorẽ pilatꝰ occasiones dedit. Primo
latibnẽ iusto conferens. deinde inferens. qͥdigt᷑
responđent crucifigitur. ñstatin ad quicuit.
s uixta suggestionẽ uroris quȩ mandauerat.
nichil tͥ iusto illi. ipse quoq respondeus. qͥd
enĩ mali fecit : H oc dicendo łilatus. absoluit
ihm. Atilli magis clamabant dicentes crucifi¬
gat᷑. ut inpleretur qͦd inuicesimo primo psal¬
ino dixerat. Circundeder mecanes multi. &
congregatio malignantiũ obsedit me. Et illud

Expanded text:
tus. Offert autem eis optionem Pilatus dimittendi quem velint, latronem, an Jesum: non dubitans, Jesum potius eligendum, sciens eum propter invidiam traditum. Igitur causa crucis manifeste invidia est. Sedente autem illo pro tribunali, misit ad eum uxor ejus, dicens: Nihil tibi et justo saepe a Deo somnia revelentur; et quod in Pilato et uxore ejus justum Dominum confitentibus Gentilis, populi testimonium sit. Dicit illis Pilatus: Quid igitur faciam berandi Salvatorem Pilatus occasiones dedit: primum latronem justo conferens, deinde inferens: Quid responderent, Crucifigatur, non statim acquievit; sed juxta suggestionem uxoris, quae mandaverat: Nihil tibi et justo illi, ipse quoque respondit: Quid enim mali fecit? Hoc dicendo, Pilatus absolvit Jesum. At illi magis clamabant, dicentes: Crucifigatur. Ut impleretur quod in vigesimo primo psalmo dixerat: Circumdederunt me canes multi: et congregatio malignantium obsedit me . Et illud
Abbreviated transcription (Latin):
oratione dñica dicimꝰ. ne nos inducas intẽptati¬
onẽ. ꝗ ferre ñpossumꝰ. ñ tẽptatione̾ penitꝰ refu¬
tantes. sediures sustuendi uttẽptationibus
dep̃cantes. Ergo & inp̾sentiarũ nͥait uigilate
⁊ orate netẽptemini .s neuitietis uttẽptationẽ.
casus teneat. Uerbi grã. Martyr qͥ ꝓconfessione
dñ sangͥnẽ fudit. tẽptat᷑ quidẽ c̃. s tẽptatio¬
nũ retib ñligatꝰ. Iui aut̃ negit inplagas tẽpͥta¬
tionis incurrit Dp̃c quidẽ promptꝰ ẽ. caro aut̃ in¬
firma. Hoc aduersum temerarios dictũ ẽ qͥ quod
credidint. putant se posse consequi. Itaq quantũ
de ardore mentis confidimꝰ. tantũ decarnis fragi¬

Expanded text:
Oratione Dominica dicimus: Et ne nos inducas in tentationem ; quam ferre non possumus: non tentationem penitus refutantes, sed vires sustinendi in tentationibus deprecantes. Ergo in praesentiarum non ait: Vigilate et orate, ne tentemini, sed, ne intretis in tentationem. confessione Domini sanguinem fudit, tentatus quidem est, sed tentationis retibus non est ligatus. Qui autem negat, in plagas tentationis incurrit. Spiritus quidem promptus est, caro vero infirma. Hoc adversum temerarios dictum est, qui quidquid crediderint, putant se posse consequi. Itaque quantum de ardore mentis confidimus, tantum de carnis fragi
Abbreviated transcription (Latin):
bibã illũ. fiat uoluntas tua. Ded̾o orat. ut sini¬
niue aliter saluari ñ potest. nͥ aruerit cucurbe¬
bita. fiat uoluntas patris. que ñ ẽ contraria fi¬
lii uoluntati. dicente ipso ꝑprophãm. Ut face¬
rẽ uoluntatẽ tuã ds̃ m̃s uolui. Et uenit ite¬
rũ.⁊ inuenit eos dormientes. Erant enĩ ocu
patitur ꝓuniuersis. Languescelunt aut̃ & ob¬
primebant᷑. apłoꝵ oculi. negatione uicina.

Expanded text:
biit, usque, fiat voluntas tua. Secundo orat, ut si Ninive salvari aliter non potest, nisi aruerit cucurbita, fiat voluntas Patris, quae non est contraria Filii voluntati, dicente ipso per prophetam: Ut facerem voluntatem tuam, Deus meus voluit . Et venit iterum, et invenit eos dormientpatitur pro universis. Languebant autem et opprimebantur apostolorum oculi, negatione vicina.
Abbreviated transcription (Latin):
re tacentẽ Siud credas. ego intriduo suscitabo
illud. Aiuid ẽ edificare. aliud suscitare. Et sur¬
ad ea. quȩ isti adu̾sum te testificantur: Ihẽ
aut̃ tacebat. Ira p̾ceps ⁊ impatiens. n̾uiueniens
calũnie locũ. excutit desolio pontificẽ. ⁊ uesaniã
mentis. motu corꝑis demonstrar&. Quanto ihc̃
tacebat ad indignos responsione sua. falsos tes¬
tes & sacerdotes impios. tantomagis furore supe¬
ratꝰ. cum ad respondendũ ꝓuocat. ut ex quali¬
bet occasione sermonis. locũ inueniat ac eusan¬
di. Nichilominꝰ ihẽ tacct. Sciebat enĩ qͣsi as̃ ꝙe

Expanded text:
rat: Et ego in triduo suscitabo illud: aliud est aedificare, aliud suscitare. Et surad ea quae isti adversum te testificantur? Jesus autem tacebat. Ira praeceps et impatiens non inveniens calumniae locum, excutit de solio pontificem, ut vesaniam mentis motu corporis demonstraret. Quanto Jesus tacebat ad indignos responsione sua, falsos testes et sacerdotes impios, tanto magis pontifex furore superatus, eum ad respondendum provocat: ut ex qualibet occasione sermonis locum inveniat accusandi. Nihilominus Jesus tacebat. Sciebat enim, quasi De
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ait. luuenis. tͥ dico surge. Quatriduanus uͦ
mortuus ut longa p̾mentis sepulchri claustra
euadere possit.fremuit sp̃u iħc. turbauit se ip¬
sum lacrimas fudit. Rursum fremuit. ac uoce
magna clamauit. Latare ueni foras. Et sic tan¬
dẽ qui erat desꝑatus. discusso tenebrarũ pondẽ.
uitȩ luciq redditur. s ⁊ hoc notandũ. qđ quia
publica nora. publico eget remedio. Leuia au
tẽ peccata. leuiori ⁊ secreta queunt penitentia
deleri. Quella indomo iacens paucis arbitris
tante. atq intuente suscitat᷑. lazarꝰ demonum̃¬
to uocatus. intantũ populis innotuit. ut abe¬
oꝵ qͥuidere testimonio plurimȩ. dño turbȩ.
cũ palmis occurrerent. Et multi ꝓpt̾ illũ abiren
exuideis. ⁊ crederent inihm̃. Quartũ uͦ mortuũ
nunciante discipulo. dñs audiuitS. qr qui ꝓerꝰ¬
excitatione p̾carent᷑. uiui defuerant Dimitte in¬
quit. ut mortui sepeliant mortuos suos. idẽ ma¬

Expanded text:
cum ait: Juvenis, tibi dico, surge. Quatriduanus vero cum ait: Juvenis, tibi dico, surge. Quatriduanus vero mortuus, ut longa praementis sepulcri claustra evadere posset, fremuit spiritu Jesus, turbavit seipsum, lacrymas fudit, rursum fremuit, ac magna voce clamavit: Lazare, veni foras. Et sic tandem qui erat desperatus, discusso tenebrarum pondere, vitae lucique redditur. Sed et hoc notandum, quod quia publica noxa publico eget remedio, letem peccata leviori et secreta queunt poenitentia deleri: puella in domo jacens paucis arbitris tante atque intuente, suscitatur ; Lazarus de monumento vocatus in tantum populis innotuit, ut, ob eorum qui videre testimonium, plurimae Domino turbae cum palmis occurrerent, et multi propter illum abirent ex Judaeis et crederent in Jesum; quartum vero mortuum, nuntiante discipulo, De Dominum precarentur, vivi defuerant: Dimitte inquit ut mortui sepeliant mortuos suos ; id est, ma
Abbreviated transcription (Latin):
it eccłie. Quidã uͦ ñsolum cogitando uel faci¬
endo illicita. s & ipsa peccandi consuetudine.
se quasi sepeliendo corrumpunt. Uerũ nec ad
hos erigendos muinor fit uirtꝰ ⁊ gr̃a saluatoris.
a adhoc intimandũ resuscitauit latarũ. qua¬
tuor dies inmonunento habentẽ. ⁊ sorore attestan¬
te ĩa fetentẽ. qr nimirũ pessima. noxios actꝰ
solet fama comitari. Hotandũ autẽ qđ quan¬
to grauioranimȩ mors ingruerit. tanto acrior
necesse ẽ. ut resurgere mereatur. penitentis
feruor insistat. Nam leuiores ⁊ cotidiani erra¬
tus. leuioris penitentie possunt remedio cura¬
ri. Qͦd occulte uolens ostende dñs. iacentẽ in
conclaui mortuã facillima acbreuissima uoce
resuscitat dicens. puella surge ꝗͣ etiã obfacili¬
tatẽ resuscitandi iã mortuã fuisse negaue¬
rat. Delatum autẽ foras iuuenẽ mortiuũ plu¬
rib. ut reuuuscere debeat dictis corroborat.

Expanded text:
it Ecclesiae. Quidam vero non solum cogitando, vel faciit Ecclesiae. Quidam vero non solum cogitando, vel faciendo, illicita, sed et ipsa peccandi consuetudine se quasi sepeliendo corrumpunt. Verum nec ad hos erigendos minor fit virtus et gratia Salvatoris, Nam ad hoc intimandum resuscitavit Lazarum quatuor dies in monumento habentem, et, sorore attestante, jam fetentem , quia nimirum pessima noxios actus solet fama comitari. Notandum autem quod quanto gravior animae mors ingruerit, tanto acrius necesse est, ut resurgere mereatur, poenitentis fervor insistat. Nam leviores et quotidiani erratus levioris poenitentiae possunt remedio curari. Quod occulte volens ostendere Dominus jacentem in conclavi mortuam, facillima ac brevissima voce resuscitat dicens: Puella, surge. Quam etiam ob facilitatem resuscitandi jam mortuam fuisse negaverat. Delatum autem foras juvenem mortuum, pluribus, ut reviviscere debeat, dictis corroborat,
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ mox pane satietur. & diuini scilic& uer¬
bi. ⁊ sacro scĩ altaris. particeps effectꝰ. Nã iuxta
moralẽ intellectum. tres illi mortui. qͦs salua¬
tor incorꝑib suscitauit tria genera resurree¬
tionis animarũ significant. Si quidẽ ñ nulli
consensũ male delectationi p̃bendo. latente
tantũ cogitatione. peccati sibi morte̾ consciscunt.
s tales se iuuificare significans saluator resus¬
citauit filiã archisina gogi. ñdum foris elatã.
s indomo mortuã. quasi uitiũ secreto incorde
tegentes. Alii ñ solum noxie delectationi con¬
sentiendo. s ⁊ ipsum malũ quo delectant̃ ex plen¬
do. mortuũ suum quasi extra portas efferunt.
Et hos se sipeniteant resuscitare demonstrans.
suscrtauit uuenẽ filiũ uiduę extra portas ci¬
uitatis elatũ. ⁊ reddidit matri suȩ: qr resipis¬
centẽ apeccati tenebris animã. unitati restitu¬

Expanded text:
cesse est mox pane satietur, et divini, scilicet, vercesse est mox pane satietur, et divini, scilicet, verbi et sacrosancti altaris particeps effectus. Nam, juxta moralem intellectum, tres illi mortui quos Salvator in corporibus suscitavit tria genera resurrectionis animarum significant. Siquidem nonnulli consensum malae delectationi praebendo latente tantum cogitatione peccati sibi mortem consciscunt. Sed tales se vivificare significans Salvator, resuscitavit filiam archisynagogi nondum foras elatam, sed in domo mortuam, quasi vitium secreto in corde tegentem. Alii non solum noxiae delectationi consentiendo, sed et ipsum malum, quo delectantur exempla mortuum suum quasi extra portas efferunt. Et hos se si poeniteant resuscitare demonstrans, suscitavit juvenem filium viduae extra portas civitatis elatum, et reddidit matri suae, quia resipiscentem a peccati tenebris animam unitati restitu
Abbreviated transcription (Latin):
lectorib. Nã & familiare constat ẽẽ euuange¬
listis atq apłis. cũ deueteri testamento testimo¬
nia ad sumunt magis sensũ ꝓpheticũ ponere
curare. quã uerba. lenens autẽ manũ puellȩ
arĩs. suscitauit eã . qr nͥ priꝰ mundate fueria
manus uideoꝵ. quȩ sanguine plene sunt.
synagoga eoꝵ mortua ñ resurgit. Et confestĩ
surrexit puella. ⁊ ambulabat bene surrexit.
& ambulabat. Sue̾cumq enĩ peccatis mortuũ
suꝑne manꝰ miserationis resuscitaturi tetige¬
rit. ñ solum asordib ⁊ ueterno scelerũ exsur¬
macula. ⁊ oꝑa exercens iustitie. Et̃ obstupuer̃
stupore magno. ⁊ p̾cepit illis uehement᷑. ut
nemo id sciret. ⁊ ussit illi dari manducare.
Adtestimoniũ quidẽ uere resurrectionis. dari
puelle manducare p̃cepit. nen̾ueritas. s fan¬
tasma que apparebat. ab infidelib putaret᷑.
S i siquis aspirctali morte surrexerit. cȩlesti ne¬

Expanded text:
lectoribus. Nam et familiare constat esse evangelectoribus. Nam et familiare constat esse evangelistis atque apostolis, cum de Veteri Testamento testimonia assumunt, magis sensum propheticum ponere curare, quam verba. Tenens autem manum puellae Dominus, suscitavit eam, quia nisi prius mundatae fuerint manus Judaeorum, quae sanguine plenae sunt, Synagoga eorum mortua non consurget. Et confestim surrexit puella, et ambulabat. Bene surrexit, et ambulabat. Quemcunque enim peccatis mortuum supernae manus miserationis resuscitatura tetigerit, non solum a sordibus et veterno scelerum exsurmacula, et opera exercens justitiae . Et obstupuerunt stupore maximo. Et praecepit illis vehementer, ut nemo id sciret; et jussit dare illi manducare. Ad testimonium quidem verae resuscitationis dari puellae manducare praecepit, ne non veritas, sed phantasma quod apparebat ab incredulis putaretur. Sed etsi quis a spiritali morte surrexerit, coelesti ne
Abbreviated transcription (Latin):
congrue potest. Et irridebunt eũ. Ipse uͦ eiectis
Qui uerbũ resusettantis uridere qua ciedere
malebant. mercto foris excludunt᷑. ut pote indig¬
ni qui potentiã resuscitantis ac resurgentimiste¬
riũ inriderent. Item foras turba eicitur. ut pu¬
ella suscitetur. quasi ñ priꝰ a secretioribꝰ cordis
expellitur. iportuna seculariũ multitudo
curarũ anima quȩ intrinsecꝰ iacet mortua ñ re
surgit. Nã dum se ꝑ innumeras t̾renoꝵ deside¬
rioꝵ cogitationes spargit. ad considationẽ sui
sese nullatenus colligit. Ettenens manũ pu¬
ella tͥ dico surge. Querat diligens lector. qͣre
uerax euuangłista dictũ saluatoris exponens.
int̾ posuerit de suo tͥ dico. cũ insyro sermone
quẽ posuit. ñ plus sit dictum. quã puella sur¬
ge nͥ forte ꝓpter ex primendã ium dominicȩ
ussionis hoc augendũ putabat. magis sensũ
loquentis. quã ipsa uerba suis curans intimare

Expanded text:
congrue potest. Et irridebant eum. Ipse vero, ejectis congrue potest. Et irridebant eum. Ipse vero, ejectis Quia verbum resuscitantis irridere, quam credere malebant, merito foras excluduntur, ut pote indigni qui potentiam resuscitantis ac resurgentis mysterium viderent. Item foras turba ejicitur, ut puella suscitetur, quia si non prius a secretioribus cordis expellitur importuna saecularium multitudo curarsurgit. Nam dum se per innumeras terrenorum desideriorum cogitationes spargit, ad considerationem sui sese nullatenus colligit. Nullus quipELLA, tibi dico, SURGE. Quaerat diligens lector, quare verax evangelista dictum Salvatoris exponens, interposuerit de suo Tibi dico, cum in Syro sermone quem posuit, non plus sit dictum quam Puella, surge. Nisi forte propter exprimendam vim dominicae jussionis, hoc agendum putavit, magis sensum loquentis, quam ipsa verba suis curans intimare
Abbreviated transcription (Latin):
in habitationis. merito infidelitatis amisit. qua¬
si inter flentes ⁊ culantes mortua iacet. Hec ta¬
men suꝑra pietas funditꝰ eã interire patitur.
quin potiꝰ circa finẽ seculi reliquias eiꝰ secundũ
electionẽ gre saluti ⁊ uitȩ restituet. Unde apte
subiungitur. Et ingressus ait eis. quid turbami¬
ni ⁊ ploratis : Puella ñ ẽ mortua. s dormit. ho¬
minib mortua qui suscitare nequiuerint deo
dormiebat. incuiꝰ dispositione ⁊ anima recep¬
ta uiuebat. & caro resuscitanda quiescebat. Unde
mos xp̃ianus obtinuit. ut mortui qͥresurrec tic¬
ri ẽẽ ñ dubitant᷑ dormientes uocent᷑ sicut a¬
płs nolumus inqͥt uos ignorire fr̃s dedoriien¬
tib ut ñ contristemini sicut & cȩteri qͥspẽ ñ
cauerit ipsa moriet᷑. tamen eã qua dñs resusci¬
tandã atq aduitã et̃nã p̃iudit ee̾ uenturĩ nob̾
quidẽ mortua fuisse s ei obdormisse dici ñ in¬

Expanded text:
inhabitationis merito infidelitatis amisit, quainhabitationis merito infidelitatis amisit, quasi inter flentes et ejulantes mortua jacet. Nec tamen superna pietas funditus eam interire patitur, quin potius circa finem saeculi reliquias ejus secundum electionem gratiae saluti et vitae restituit. Unde apte subjungitur: Et ingressus ait eis: Quid turbamini et ploratis? Puella non est mortua, sed dormit. Hominibus mortua qui suscitare nequiverant, Deo dormiebat, in cujus dispositione et anima recepta vivebat, et caro resuscitanda quiescebat. Unde mos Christianus obtinuit ut mortui qui resurrecturi esse non dubitantur, dormientes vocentur; sicut Apostolus: Nolumus, inquit, vos ignorare fratres de dormientibus, ut non contristemini sicut et caeteri, qui spem non moriatur , tamen ea quam Dominus resuscitandam atque ad vitam aeternam praevidit esse venturam, nobis quidem mortua fuisse, sed ei obdormivisse dici non in
Abbreviated transcription (Latin):
ũbum dni. Uidentes autẽ turbas udei repleti
sunt zelo. et contradicebant his quȩ a paulo dice¬
bantur. maledicentes. Et qđ aielunt nuntii.
archisina gogi: Quid ultra uexas magistrũ:
ꝑ eos hodieq dicitur qͥ adeo destitutũ sy nagoge
statũ uident ut restaurari posse ñ credant ideo
q ꝓresuscitatione illiꝰ supplicandũ ñ estiment
Sed que in possibilia sunt apud homines. possibilia
sunt aput dm̃. Unde apte sequit᷑. Ic autẽ ũbo
qđ dicebat᷑ audito. ait archisinagogo. Noli time¬
re. tantũ modo crede. Archisinagogꝰ cetus docto¬
rũ legis accipitur. dequo dñs ait. Suꝑ cathedrã
moysi. sederunt scribȩ ⁊ pharisei. Qui si credere ipse
noluerit. etiã subiecta ei synagoga salua erit.
Et uenunt indomũ archisinagogi. ⁊ uident tu¬
multũ. ⁊ flentes. et eiulantes multũ. Et letent᷑¬
oiñs qui sꝑant inte. incternũ exultabunt et habi¬
tabis ineis. Quia uͦ sẏnagoga lȩtitiã hanc dñicȩ

Expanded text:
Videntes autem turbas Judaei, repleti sunt zelo, et contradicebant his quae a Paulo dicebantur, maledicentes . Et quod aiebant nuntii archisynagogo, Quid ultra vexas Magistrum? per eos hodieque dicitur quia adeo destitutum Synagogae statum vident, ut restaurari posse non credant; ideoque pro resuscitatione illius supplicandum esse non aestiment. Sed quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum ; unde apte sequitur: Jesus autem verbo quod dicebatur audito, ait archisynagogo: Noli timere, tantummodo crede. Archisynagogus coetus doctorum legis accipitur, de quo Dominus ait: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei . Qui si credere ipse voluerit, etiam subjecta ei Synagoga salva erit. Et veniunt in domum archisynagogi, et vident tumultum, et flentes et ejulantes multum. Et laetentomnes qui sperant in te, in aeternum exsultabunt, et inhabitabis in eis. Quia vero Synagoga laetitiam hanc dominicae
Abbreviated transcription (Latin):
seirent sibi ista deberi. Cũ autẽ adño aliquio
imꝑat᷑ nͥ fiat in obedientiȩ culpaẽ. Cũ autẽ
potestas dat᷑ licet cuiq n̾̃ uti. ⁊ tamꝗ̃ desuo
cit apłs his qui cuuangłiũ annuntiant. de euuã¬
gelio uiuere illa apłis loquebat᷑. ut securi non
possident. neq portarent huic uite necessa¬
ria nec magna nec minuma. ideo posuit nec
uirgã ostendens afiddibꝰ suis omĩa deberi
minustris suis nulla suꝑflua requirentibꝰ.
ac ꝑhoc addendo dignus ẽ oꝑariꝰ eybo suo.¬

Expanded text:
scirent sibi ista deberi. Cum autem a Domino aliquid scirent sibi ista deberi. Cum autem a Domino aliquid impetratur, nisi fiat, inobedientiae culpa est: cum autem potestas datur, licet cuique non uti, et tanquam de suo cit apostolus qui euangelium adnuntiant de euangelio uiuere, illa apostolis loquebatur, ut securi non possiderent neque portarent huic uitae necessaria nec magna nec minima. ideo posuit nec uirgam ostendens a fidelibus suis omnia deberi ministris suis nulla superflua requirentibus. ac per hoc addendo dignus est enim o
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ferenda. si cut subalia significatione uttelli¬
git᷑ tẽptatio dequa dictũ ẽ. ds̃ neminẽ tẽptat¬
bationis. Utrumq gͦ accipiendũ ẽ adño apłis
dictũ. ⁊ ut nec uirgã ferrent. ⁊ ut nͥnͥ uirgã
ferrent. Cũ enĩ secundũ matheũ diceret eis.
nolite possidere aurũ. neq argentũ. icet̾a. con¬
tinuo subiecit. Dignus est enĩ oꝑariꝰ eybo suo.
unde satis oftendit cur eos hec possidere ac fer¬
re noluerit. ri qͦ necessaria ñ siit sustentationi
huiꝰ uitȩ s qr sic eos mittebat. ut eis hȩc deberi
monstraret. ab illis quibꝰ euuangeliũ credentibꝰ
annuttiarã. Claret autẽ hȩc ñita p̃cepisse do¬
minũ tanꝗ̃ euuangłistȩ uiuere aliunde ñde¬
beant. ꝗͣ eis p̃beritib quib annuntiant euuan¬
geliũ. Alioquin contra hoc p̃ceptũ fecit apłs.
qͥuictũ demanuũ suarũ laboribꝰ transigebat.
ne cuiquã grauis eẽt s potestatẽ dedisse. inqͣ

Expanded text:
est ferenda, sicut sub alia significatione intelliest ferenda, sicut sub alia significatione intelligitur tentatio, de qua dictum est: Deus neminem tentat , etrobationis. Utrumque ergo accipiendum est a Domino aposdictum: et, ut nec virgam ferrent: et, ut non nisi virgam ferrent. Cum enim secundum Matthaeum diceret eis : « Nolite possidere aurum et argentum, » etc., continuo subjecit: « Dignus est enim operarius cibo suo. » Unde satis ostendit cur eos haec possidere ac ferre noluerit, non quod necessaria non sunt sustentationi hujus vitae, sed quia sic eos mittebat, ut eis haec deberi monstraret ab illis, quibus Evangelium credentibus annuntiarent. Claret autem hoc non ita praecepisse Dominum, tanquam Evangelistae vivere aliunde non debeant, quam eis praebentibus, quibus annuntiant Evangelium: alioquin contra hoc praeceptum fecit Apostolus, qui victum de manuum suarum laboribus transigebat, ne cuiquam gravis esset , sed potestatem dedisse, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
tia est int̾ habere ⁊ tribuere: donare ⁊ acciꝑe.
Iste quod cũq agit. potestate dñi agit. Illi siquid
faciunt. in becillitatẽ suã ⁊ uirtutem dñi consitent᷑.
dicentes. in nomine iħu. surge ⁊ ambula. Liii.¬
t p̾cepit eis neqͥd tollerent. in uia. nͥ uirgã
Etantũ. Non perã. non panẽ. neq inzona es.
sed calciati sandaliss. ⁊ ne induerentur duab tu¬
nicis. Tanta p̃dicatori debet eẽ in deo fidutia:
ut p̾sentis uitȩ sumptꝰ quã uis non p̾uideat. tam̃
sibi hos non de eẽ certissime sciat. ne dũ mens eiꝰ
occupatur ad tẽꝑalia. minꝰ aliis prouideat ȩt̾na
Solet aũt queri qͦ modo matheus ⁊ lucas cõmemora¬
uer̃ dixisse dñm discipłis. ut nec uirgã ferrent.
cũ dicat marcus. ⁊ p̾cepit eis neqͥd tollerent in
uia. nͥ uugã tantũ. Id ita soluit᷑. ut intelligamus
sub alia significatione dicꝰ t̃ã uugã quȩ sedđm mar¬
cũ ferenda ẽ. ⁊ subalia illã quȩ scđm lucã ñ¬

Expanded text:
tia est inter habere et tribuere, donare et accipere. Iste quodcumque agit, potestate Domini agit: illi, si quid faciunt, imbecillitatem suam et virtutem Domini confitentur, dicentes: In nomine Jesu surge, et ambula irgam tantum. Non peram, non panem, neque in zona aes, sed calceatos sandaliis, et ne induerentur duabus tunicis. Tanta praedicatori debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus quamvis non provideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat. Ne dum mens ejus occupatur ad temporalia, minus aliis provideat aeterna. Solet autem quaeri, quomodo Matthaeus et Lucas commemoraverint, dixisse Dominum discipulis, ut nec virgam ferrent, cum dicat Marcus, et praecepit eis, ne quid tollerent in via, nisi virgam tantum. Quod ita solvitur, ut intelligamus sub alia significatione dictam virgam, quae secundum Marcum ferenda est, et sub alia illam, quae secun
Abbreviated transcription (Latin):
ut uidelicet palã confitente muliere ueritatẽ
suȩ dutine infirmitatis. subito credulitate di¬
uine ꝓpit̾iationis. ac donate sibi sanationis.
⁊ ipsa certiꝰ confirmaretur infide et plurib salu¬
tis & uite p̾beretur exemplũ. Deniq sequit᷑. Iile.iui¬
tẽ dixit. Filia fides tua. te saluã fecit uade inpa¬
ce. ⁊ esto sana a plaga tua. Ideo filia. quia fides
tua te saluã fecit. Nec dixit fides tua te saluã
factura ẽ .s. saluã fecrt. Ineo autẽ qđ credidisti.
iã salua facta es. Adhuc eo loquente uenunt
ad archisynagogłdicentes. quia filia tua mor¬
tua ẽ. quid ultra uexas magistrũ : Saluata .a
ꝓfluuio sangiunis muliere. mor filia archisina¬
gogi mortua nuntiat᷑ qr dũ eccłia aurtioꝵ labe
mundata. ⁊ obfidei meritũ filia ẽ cagnominata.
continuis sinagozi ꝑfidie simul ⁊ inudie leto
soluta ẽ. Perfidiȩ quidẽ. quia in xp̃o credere

Expanded text:
icet, confitente palam muliere veritatem suae diutinae infirmitatis, subitae credulitatis, divinae propitiationis, ac donatae sibi sanationis, et ipsa certius confirmaretur in fide, et pluribus salutis et vitae praeberetur exemplum. Denique sequitur: Ille autem dixit: Filia, fides tua te salvam fecit, vade in pace, et esto sana a plaga tua. Ideo filia, quia fides tua te salvam fecit. Nec dixit Fides tua te salvam factura est, sed salvam fecit. In eo enim quod credidisti, jam salva facta es. Adhuc eo loquente, veniunt ad archisynagogum dicentes: Quia filia tua mortua est, quid ultra vexas Magistrum? Sanata a profluvio sanguinis muliere, mox filia archisynagogi mortua nuntiatur, quia dum Ecclesia a vitiorum labe mundata, et ob fidei meritum filia est cognominata, continuo Synagoga perfidiae simul et invidiae luctu soluta est. Perfidiae quide
Abbreviated transcription (Latin):
colendos ingerebant. Quib certatĩ audiendis
gentilitas. quanto magis naturalis industriȩ
uires expendat. tantominꝰ potuit ab iniquita¬
tis sue sorde purgari. Sed hec ubi populũ iu
deoꝵ egrotasse. uerumq decelo cognouit ad eẽ
medicũ cepit ⁊ ipsa languoris sui sꝑare parit᷑.
eccłia cum ei ꝑfidei ueritatẽ ad ꝓpinquat. Uenit
aut̃ retro. siue uixta id qđ ipse ait. siquis mͥ mi¬
iustrat me sequatur.⁊ alibi p̾cipit᷑. post dniñ
dm̃ tuũ ambulabis. siue quia p̾sentẽ in carne

Expanded text:
colendos ingerebant. Quibus certatim audiendis colendos ingerebant. Quibus certatim audiendis gentilitas quanto magis naturalis industriae vires expenderat, tanto minus potuit ab iniquitatis suae sorde purgari. Sed hdaeorum aegrotasse, verumque de coelo cognovit adesse medicum, coepit et ipsa languoris sui sperare pariter Ecclesia, quae ei per fidei veritatem appropinquat. Accedit autem retro, sive juxta id quod ipse ait: Si quis mihi ministrat, me sequatur ; et alibi praecipitur: Post Dominum Deum tuum ambulabis; sive quia presentem
Abbreviated transcription (Latin):
saluare decerneret. illa paratã iã ꝓmissãq aliis p̃¬
ripuit certã salutẽ. Notandũq qđ et archisina¬
gogi duodennis sit filia. & mulier hȩc ab annis
duodecĩ sanguine fluxerat. hoc ẽ eodẽ qͦ hȩc na¬
ta sit tempore. illa ceꝑit infirmari. Una enĩ e
ademq seculi huiꝰ etate ⁊ synagoga in patriar
hoc ẽ ⁊ suꝑ idolatrie pollutione. ⁊ suꝑ his quȩ
carnis ac sanguinis delectatione gerunt᷑. potest
recte intelligi. Et fuerat multũ ꝑpessa. acõplu¬
rib medicis. ⁊ erogauerit omĩa sua. nec quic¬
quã ꝓfecerat. s maiꝰ deteriꝰ habebat. Medicos
siue falsos intellige theologos. siue philosophos.
legunq doctores seculariũ. qui multa de uir¬
tutib uitiisq subtilissime disputantes. utilia
uiuendi credendiq instituta se mortalibꝰ da¬
re ꝓmittebant. seu certe inmundos spiritus
ipsos qͥuelut hominib consulendo. sese prodeo

Expanded text:
salvare cerneret, illa paratam jam promissamque aliis prsalvare cerneret, illa paratam jam promissamque aliis praeripuit spe certa salutem. Notandum quod et archisynagogi duodennis sit filia, et mulier hduodecim sanguine fluxerit, hoc est, eodem quo haec nata sit tempore illa coeperit infirmari. Una enim pene eademque saeculi hujus aetate, et Synagoga in patriarchoc est, et super idololatriae pollutione, et super iis quae carnis ac sanguinis delectatione geruntur, potest recte intelligi. Et fuerat multa perpessa a compluribus medicis, et erogaverat omnia sua, nec quidquam profecerat, sed magis deterius habebat. Medicos, sive falsos intellige theologos, sive philosophos legumque doctores saecularium, qui multa de virtutibus vitiisque subtilissime disputantes, utilia vivendi credendique instituta se mortalibus dare promittebant, seu certe ipsos spiritus immundos, qui velut hominibus consulendo, sese pro Deo
Abbreviated transcription (Latin):
In euuangłio luce ita scriptũ ẽ q filia unica erat
illi fere annoꝵ duodeci. ⁊ hȩc moriebat᷑. Filia gͦ
archisinagogi. ipsa ẽ synagoga.quȩ sola legali in¬
stitutione cõposita. quasi unica moysi nata erat.
Et hec uelut duodecimo etatis anno. hoc ẽ temꝑe
pub̾tatis ad ꝓpinquante moriebat᷑. qr nobiliter
a prophis edocta. pꝰquã ad intelligibiles annos ꝑ¬
tales uitȩ uias in gredi desꝑabilit̾ omisit. et si n̾
axp̃o ei succurreretur. horrendã ꝑ om̃ĩa corrius¬
sanandã dñs a turba cõprimit̾ quia genti uideȩ
salutaria monita p̾bens. quibꝰ egrã uitiis eiꝰ cons¬
cientiã erigeret. noxia carnaliũ populoꝵ ẽ con¬
suetudine gͣuatus. Et mulier quȩ erat inꝑflu¬
uo sanguinis duodeciꝰ annis. & cętera. Mulier
sanguine fluens. s adño curata. eccłiã signifi
cat congͦgatã degentib. quȩ ingenito carnali¬
ũ delectationũ polluta fluxu. atq acetu iã
fuerat segrgata fideliũ s. cum ũbũ dei uideã

Expanded text:
Lucae ita scriptum est: Quia filia unica erat illi, fere annorum duodecim, et haec moriebatur . Filia ergo archisynagogi, ipsa est synagoga, quae sola legali institutione composita, quasi unica Moysi nata erat. Et haec velut duo decimo aetatis anno, hoc est, tempore pubertatis appropinquante, moriebatur, quia nobiliter a prophetis educata, postquam ad intelligibiles annos talis vitae vias ingredi desperabiliter omisit, et si non a Christo succurreretur horrendam per omnia corruisa turba comprimitur, quia genti Judaeae salutaria monita praebens, quibus aegram vitiis ejus conscientiam erigeret, noxia carnalium populorum est consuetudine gravatus. Et mulier quae erat in profluvio sanguinis duodecim annis, etc. Mulier sanguine fluens, sedest congregata de gentibus; quae ingenito carnalium delectationum polluta fluxu, atque a coetu jam fuerat segregata fidelium: sed dum verbum Dei Judaeam
Abbreviated transcription (Latin):
glomerantiũ heresibꝰ. siue ꝑuersis morib grauat᷑
sola catholicȩ eccliȩ fidelit̾̃ corde ueneratur. Nã
sicut quidã uidentes ñ uident. ⁊ audientes ñ au
diunt. ita etiã tangentes ñtangunt. qͥñsimplici
s dubio uel simulato corde. xp̃m tangunt Inde
cuidã amanti quidẽ. s ñdum plene credenti.
scilicet equalẽ crede. Et circumspiciebat uidere
eã. que hoc fecerat. Nobliuscit᷑ fideliũ suoꝵ dñs.
nec inse sꝑantes intueri desistit. s om̃s qui salua¬
ri merentur. suo dignos intuitu ac miseraitione

Expanded text:
glomerantium haeresibus, sive perversis moribus gravatur, glomerantium haeresibus, sive perversis moribus gravatur, solo catholicae Ecclesiae fideliter corde veneratur. Nam sicutdiunt, ita etiam tangentes non tangunt, qui non simplici, sed dubio, vel simulato, corde Christum tangunt. Unde cuidam amanti quidem, sed nondum plene credenti, scilicet, aequalem credere. Et circumspiciebat videre eam quae hoc fecerat. Non obliviscitur filiorum suorum Dominus, nec in se sperantes intueri desistit, sed omnes qui salvari merentur, suo dignos intuitu ac miseratione
Abbreviated transcription (Latin):
guinis siccauit. Fons quippe sanguinis ẽ. origo
peccati. cuiꝰq fons sarguinis ẽ. inmunde pͥmor¬
diũ cogitationis. ex quo peccatũ om̃e nascitur.
Sed dñs cũ u̾bis euuangelicis. ñsolum oꝑa ⁊ uerb
mala cõpescere s et cogitationũ nequ̾a radicẽ
extirpare curauit. cũ hec utraq sac̃mentis euuã¬
gelicis emundari donauit. quasi iurtutẽ exsie¬
caridi fontis obsceni suis uestimentis indidit. Et
statĩ ihec̃ cognoscens insemet ipso uirtutẽ que exi¬
erat de eo. conũsus ad turbã aiebat. Iuis tetigit
uestimenta mea: Non ut ipse quȩ nesciebat do¬
ceatur urt̃rogat s ut uirtus quã bene nouerat.
immo quã ipse dederat inmuliere declaretur.
⁊ declarata agnitaq uirtute fidei. multi adsalu¬
tẽ ꝑueniant. Et dicebant ei discipuli sui. Uidest᷑¬
bũ cõprimentẽ te ⁊ dicis. quis me tetigit: Quẽ t̾¬
ba passim comitans cõprimit una credula mu¬
lier dñm tangit. quia qui diuersis in ordinate

Expanded text:
guinis siccavit. Fons quippe sanguinis est origo peccati. Cujusque fons sanguinis est immundae primordium cogitationis, ex quo peccatum omne nascitur. Sed Dominus cum verbis evangelicis non solum opera et verba mala compescere, sed et cogitationum nequam radicem exstirpare curavit, cum haec utraque sacramentis evangelicis emundari donavit, quasi virtutem exsiccandi fontis obsceni suis vestimentis indidit. Et statim Jesus cognoscens in semetipso virtutem quae exierat de eo, conversus ad turbam aiebat: Quis tetigit vestimenta mea? Non ut ipse quae nesciat doceatur interrogat, sed ut virtus quam bene noverat, imo quam ipse dederat, in muliere declararetur, et declarata agnitaque virtute fidei multi ad salutem perveniant. Et dicebant ei discipuli sui: Vides turbam comprimentem te, et dicis, Quis me tetigit? Quem turba passim comitans comprimit, una credula mulier Dominum tangit, quia qui diversis inordinate
Abbreviated transcription (Latin):
ihũ ẽ legis latorẽ. cũ tota ꝓgenie patrũ. media¬
torẽ dei ⁊ hominũ. longe sibi dignitatis gła p̾fe¬
rendũ eẽ cognoscere. ⁊ confrteri cũ apło. qr qͦd in¬

Expanded text:
Jesu, est legislatorem cum tota progenie patrum mediaJesu, est legislatorem cum tota progenie patrum mediatorem Dei et hominum longe sibi dignitatis gloria praeferendum esse cognoscere, et confiteri cum Apostolo
Abbreviated transcription (Latin):
lectione ubi archisina gogus saluari filiã petit
bosa mulier. ⁊ p̾ripuit sanitatẽ ac deide filia
archisinagogi adoptatã ꝑuenit sanitatẽ im
humani: qͣdño incarne ueniente ita dispen¬
sata ẽ. ut pͥmo aliqui ex isrł adfidẽ uenirent. de in¬
de plenitudo gentiũ intraret. ac sic om̃is isrł
saliuis fieret. Quis gͦ archisinagogꝰ iste. qͥ addo¬
minũ ꝓfilia rogaturꝰ aduenit. meliꝰ quã ipse
moyses intelligitur: Unde bene iairus idẽ illu¬
minans. siue illuminatꝰ uocat᷑. qr qͥ accipit uerba
uitȩ dare nob̾. ⁊ ꝑ hȩc cęteros illuminat. et ipse ab
spũ sc̃o qͦ uitalia monita scribere. uł docere posset
li corde se eiꝰ potentie subdidit. quẽ ita cura finẽ
seculi hominẽ incarnandũ ẽẽ cognouit ut et̾nũ
ante om̃e seculũ dm̃ existere ñdubitaret. Si enĩ
caput xp̃i ds. pedes eiꝰ quid aptiꝰ quã ad sũpta hu¬
manitas. qua t̾ram nr̃e mortalitatis tetigit. acci¬
piendi sunt: Et ꝓcidere archisinagogũ ad pedes

Expanded text:
am petit, rhoissa mulier, et praeripit sanitatem; ac deinde filia archisynagogi ad optatam pervenit sanitatem, imquae Domino in carne veniente ita dispensata est, ut primo aliqui ex Israel ad fidem venerint, deinde plenitudo gentium intraret, ac sic omnis Israel salvus fieret. Quis ergo archisynagogus iste, qui ad Dominum pro filia rogaturus advenit, meliene Jairus, id est, illuminans, sive illuminatus vocatur, quia qui accipit verba vitae dare nobis, et per haec caeteros illuminat, et ipse a Spiritu sancto, quo vitalia monita scribere vel docere possit, ta circa finem saeculi hominem incarnandum esse cognovit, ut aeternum ante omne saeculum Deum existere non dubitaret. Si enim caput Christi Deus, pedes ejus quid aptius quam assumpta humanitas, qua terram nostrae mortalitatis tetigit, accipiendi sunt? Et procidere archisynagogum ad pedes
Abbreviated transcription (Latin):
tuo et reliqua. Qđ de herode et pontio pila¬
to legimꝰ in dñi nece fecisse concordiã.: hoc eti¬
ã nc̃ de pharis eis cernimꝰ et saduceis qui int̃
se contrarii st̃. s ad tẽptandũ ibm̃ pari men¬
te consentiunt. Qui gͦ iã supra in ostensione
denarii confutati fuerant. et aduerse par¬
tis factionẽ uiderint subrutã. deberent exẽ¬
plo motieri. ne ultro molirent᷑ in sidias. S ma¬
liuolentie liuor. nutrit impudentiã. Inter¬

Expanded text:
t et prophetae. Quod de Herode et Pontio Pilato legimus, in Domini nece eos fecisse concordiam, hoc etiam nunc de Pharisaeis cernimus et Sadducaeis, qui inter se contrarii sunt, sed ad tentandum Jesum pari mente consentiunt. Qui ergo jam supra in ostensione denarii fuerant confutati, et adversae partis factionem viderant subrutam, debuerant exemplo moneri, ne ultra molirentur insidias: sed malevolentia
Abbreviated transcription (Latin):
dñc. aꝑi nob̃. ꝑ gregia quidẽ in dnĩ appel¬
latione confessio. idq repetitũ inditium fi¬
dei ẽ.S quid ꝓdest uoce inuocare que̾ eꝑib
neges: Atille respondens. ait Amen dico
uobis. nesciouos. Nouit dr̃is eos qui sunt eiꝰ.
Et qui ignorat ignorabitur. Nescit dñs oꝑa¬
rios iniquitatis. Et licet uirgines sint. ⁊ scđmm
duplice̾ intelligentiã decorꝑis purtrate.
⁊ de confessione uere glorientur fidei. tam̃
quia oleũ n̾habent scientię sufficit eig
ꝓpena qͦd ignorantur absporiso. Uigilate
itaq quia nescitis diẽ neq horã. P rudentẽ
semꝑ ammoneo lectorẽ. ut ñ suꝑstitiosis ad¬
quiescat intͣp̾tationib ⁊ que comatice ꝓ
fingentiũ dicunt᷑ arbitrio. s considet prio¬

Expanded text:
ne, aperi nobis. Egregia quidem in Domini appellatione confessio, idemque repetitum, indicium fidei est. Sed quid prodest voce invocare, quem operibus neges? At ille respondens, ait: Amen dico vobis, nescio vos. Novit Dominus eos qui ejus sunt, et qui ignorat, ignorabitur . Nescit Dominus operarios iniquitatis: et licet virgines sint, et secundum duplicem intelligentiam de corporis puritate, et de confessione verae gloriantur fidei ; tamen quia oleum non habent scientiae, sufficit eis pro poena quod ignorantur a sponso. Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Prudentem semper admoneo lectorem, ut non superstitiosis acquiescat interpretationibus, et quae commatice pro fingentium dicuntur arbitrio, s
Abbreviated transcription (Latin):
suffitiat nob̾ ⁊ uobis. Hoc ñ deauaritia . s. de
timore responderunt. Unus quisq enĩ ꝓoꝑib
suis mercedẽ recipia. Neq possunt indie ui¬
ditii alioꝵ uitutes. alioꝵ uitia subleuare. Et
quomͦ temꝑe babilonię captuttatis. iheremi¬
as peccatores uiuare non potuit. ⁊ dicitur ad
erit illa dies. cum unusquisq ꝓsemet ipso sol¬
licitꝰ erit. Ite potiꝰ aduendentes. ⁊ emite uob̃.
Uenditur hoc oleum. ⁊ multo emitur p̃tio.
ac difficili labore conqruritur. qđ in elemosinis
cunctisq uirtitib ⁊ consiliis intelligimus
magistroꝵ. Dũ aut̃ irent emere uenit spons.
Dant quidem quasi prudentes consiliũ. quod
ñdebeant sine oleo lampadarũ sponso occur¬
rere. Uerũ quia ĩã emeridi tempꝰ excesserat.
& adueniente iuditii die locus n̾erit peniten¬
tie. psalmista dicente. in inferno aut̃ quis con¬
fitebit᷑ tͥ: Non noua oꝑa patrare. s p̾teritoꝵ¬

Expanded text:
sufficiat nobis et vobis. Hoc, non de avaritia, sed de sufficiat nobis et vobis. Hoc, non de avaritia, sed de timore respondent. Unusquisque enim pro operibus suis mercedem recipiet, neque possunt in die judicii aliorum virtutes, aliorum vitia sublevare. Et quomodo tempore Babyloniae captivitatis, Jeremias peccatores juvare non potuit, et dicitur ad erit illa dies, cum unusquisque pro semetipso sollicitus erit. Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditur hoc oleum, et multo emitur pretio, ac difficili labore conquiritur, quod in eleemosynis cunctisque virtutibus et consiliis intelligimus magistrorum. Dum autem irent emere, venit sponsus. Dant quidem quasi prudentes consilium, quod non debeant sine oleo lampadarum sponso occurrere: verum quia jam emendi tempus excesserat, et adveniente judicii die, locus non erat poenitentiae, Psalmista dicente: In inferno autem quis confitebitur tibi ? non nova opera patrare, sed praete
Abbreviated transcription (Latin):
tũ cunctis agentib diem. Unde ⁊ psalmista
dicebat. Media nocꝰte surgebã ad confiten¬
dũ tibi. suꝑ uiditia iustitie tuę. Lunc surre¬
xerunt om̃s uirgines ille ⁊ ornauerunt lã¬
pades suas. Om̃s uirgines surrexerunt. & or¬
nauerunt una queq lampades suas. id est
sensus inquib oleum scientię recipiebant.
ut haberent oꝑa uirtutũ. que ante uerũ
uidicẽ refulgerent. Eatue autẽ. sapientibꝰ
dixerunt. Date nob̃ deoleo ur̃o. quia lam¬
pades nr̃e extinguntur. Iue lampades suas
queruntur extingui. ostendunt eas ex parte
lucere. ⁊ tamen r̃habent lumen indefitiens
nec oꝑa ꝑpetua diquis igit᷑ hab& anima uir¬
ginalẽ. & amator est pudicitię ñdeb& me¬
diocrib ẽẽ contentꝰ. quȩ cito exolescunt. et
exorto cau̾mate aresiunt. s ꝑfectas uirtutes
sequat᷑. ut lumen habeat sempit̾nũ. Responde¬
runt prudentes. atq dixerunt. Ne forte ñ

Expanded text:
tum cuncti agunt diem. Unde et Psalmista tum cuncti agunt diem. Unde et Psalmista dicebat: Media nocte surgebam ad confitendum tibi super judicia justificationis tuae . Tunc surrexerunt omnes virgines illae, et ornaverunt lampades suas. Omnes 204 virgines surrexerunt, et ornaverunt unaquaeque lampades suas, id est, sensus, in quibus oleum scientiae recipiebant, ut haberent opera virtutum, quae ante verum judicem refulgerent. Fatuae autem sapientibus dixerunt: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur. Quae lampades suas queruntur exstingui, ostendunt eas ex parte lucere: et tamen non habent lumen indeficiens, nec opera perpetua. Si quis igitur habet animam virginalem, et amator est pudicitiae, non debet mediocribus esse contentus, quae cito exolescunt, et exorto caumate, arefiunt; sed perfectas virtutes sequatur, ut lumen habeat sempiternum. Responderunt prudentes, dicentes: Ne forte non
Abbreviated transcription (Latin):
Mor̃ aut̃ faciente sponso. dormitauer̃ om̃s et
dormmier. Non enũ paruũ temꝑis. int̾ priorẽ & se¬
cundũ aouentũ dñi p̾tergreditur. Om̃s dormi¬
appellatur. Consequent̾ aut̃ dicit᷑ dormier̃. quia
p̾ea suscitande sunt. Media aut̃ nocte damor
factus ẽ ecce sponsus uenit exite obuia ei. Subi¬
to enĩ quasi intempesta nocte & securis om̃ib.
quando guissimus soporẽ. ꝑ angłoꝵ clamorẽ. a
tubas p̃ci. nentiũ fortitudinũ. tp̃i resonabit ad¬
uerit. Sed dicamꝰ aliquid. qđ forsitan lectori u¬
turũ. insumlitudinẽ egspti temꝑis. quando pas¬
chi celebratum ẽ. ⁊ exterminator uenit. & dñs
suꝑ tab̾nacula transiit. a sanguine agni postes
niaũ froritiũ conseeriti sunt. Unde reor & tra¬
ditionẽ apłicã ꝑmarisisse. ut dic uigiliarũ pas¬
che. ante noctis dimidiũ. popłos dimitiere ñ
liceat expectantes adueritũ xp̃i. Et pꝰquã il¬
lud tempꝰ transierit. securitatẽ p̾sumtã fes¬

Expanded text:
o, dormitaverunt omnes et dormierunt. Non enim parum temporis inter priorem et secundum adventum Domini praetergreditur. Omnes dormiappellatur. Consequenter autem dicitur, dormierunt: quia postea suscitandae sunt. Media autem nocte clamor factus est, ecce sponsus venit, exite obviam ei. Subito enim quasi intempesta nocte, et securis omnibus, quando gravissimus sopor est, per angelorum clamorem, et tubas praecedentium fortitudinum, Christi resonabit adventus. Dicamus aliquid quod forsitan lectori uin similitudinem Aegyptii temporis, quando Pascha celebratum est, et exterminator venit, et Dominus super tabernacula transiit, et sanguine agni postes nostrarum frontium consecrati sunt . Unde reor et traditionem apostolicam permansisse, ut in die vigiliarum Paschae ante noctis dimidium populos dimittere non liceat, exspectantes adventum Christi. Et postquam illud tempus transierit, securitate praesumpta, fes
Abbreviated transcription (Latin):
nec resurrecꝰtionẽ corporũ confitentes animarũ quoq
intitũ p̃dicasse. Hii quinq tantũ libroᷤᷤ moysi
recipiebant. propħarũ uaticuua respuentes. Stul¬
tũ gͦ erat inde proferre testuonia cuiꝰ auctoritatẽ
non sequebantur. Porro ad etͣnitatẽ animarũ pro¬
bandã de moyse ponit exemplũ ego sũ deus abrahã¬

Expanded text:
animarum quoque interitum praedicasse. Hi quinque tantum libros Moysis recipiebant, prophetarum vaticinia respuentes. Stultum ergo erat inde proferre testimonia, cujus auctoritatem non sequebantur. Porro ad aeternitatem animarum probandam de Moyse ponit exemplum: Ego sum Deus Abraha
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dĩ uirtꝰ & dĩ sapientia. In resurrecꝰ tione enĩ neq
nubent neq nubent᷑. Latina ꝯsuetudo greco
ibiomati non respondit. Nubere enuĩ ꝓpͥe dicun¬
tur mulieres: & uiri uxores ducere. S nos simpli¬
cit᷑ dictũ itelligamꝰ qđ nubere de uiris & nubi de
urorib scriptũ sit. Sic in resurtecꝰtionẽ ñ nubeN
neq nubent᷑. kesurgent gͦ corpora: que possunt
nubere & nubi. Nemo qͥppe dicit de lapide & ar¬
bore & his reb que ñ habent m̃bra genitalia
qdđ ñ nubant neq nubant᷑ sed de his qui cũ pos¬
sint nubere tam̃ alia ratione ñ nubunt. Ql̃aut̃
infert᷑ s sunt sic̃ angłi dĩ in cȩlo: sp̃ãlis repromit¬
uoꝵ: Ad c̃prebandã resurrec tionis ueritatem
multo ampliꝰ manifestiorib exemplis uti potuit. ł qͥb
t̾re puluere consurgent. alii in uitã alii in oꝓpbriũ
& confusionẽ et̃nam. Querit᷑ itaq quid sibi uolue¬
rit dñs hoc proferre testimoniũ qđ iudetur ambi¬

Expanded text:
est Dei virtus, et Dei sapientia. In resurrectione enim neque nubent, neque nubentur. Latina consuetudo Graeco idiomati non respondet. Nubere enim proprie dicuntur mulieres, et viri uxores ducere. Sed nos simpliciter dictum intelligamus, quod nubere de viris, et nubi de uxoribus scriptum sit. Si in resurrectione non nubent neque nubentur, resurgent ergo corpora quae possunt nubere et nubi. Nemo quippe dicit de lapide et arbore, et his rebus, quae non habent membra genitalia, quod non nubant, neque nubantur, sed de his qui, cum possint nubere, tamen alia ratione non nubunt. Quod autem infertur, Sed sunt sicut angeli Dei in coelo , spiritalis repromitcob. Ad comprobandam resurrectionis veritatem multo aliis manifestioribus exemplis uti potuit. E quibuterrae pulvere consurgent, alii in vitam, et alii in opprobrium et confusionem aeternam. Quaeritur itaque quid sibi voluerit Dominus hoc proferre testimonium quod videtur ambi
Abbreviated transcription (Latin):
uł facere. Dicit illis iħc. Numquid ñlegiztis
inscripturis. lapidem ꝗͤ reprobauerunt edifi¬
cantes. hic factus ẽ incaput anguli. adño fac¬
tum ẽ istud. hoc ẽ mirabile in occulis nr̃is:
Uariis parabolis diuersisq sermonib. res eadẽ
contexitur: Quos enĩ supra oꝑarios. ⁊ uinitores.
& agricolas. appellarat. nunc edificatores et ce¬
mentarios uocat. Unde dicit ⁊ apłs. Dei agri¬
culturi. dei edificatio estis. hi gͦ cementari q̃¬

Expanded text:
vel facere. Dicit illis Jesus: Numquam legistis vel facere. Dicit illis Jesus: Numquam legistis in Scripturis: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli. 173 A Domino factum est illud, et est mirabile in oculis nostris . Variis parabolis diversisque sermonibus res eaedem contexuntur. Quos enim supra operarios, et vinitores, et agricolas appellarat, nunc aedificatores, id est, caementarios vocat. Unde dicit Apostolus: Dei agricultura, Dei aedificatio estis . Hi ergo caementarii q
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Iuid enĩ nesciat pat̾ famili.as. qui hoc lo¬
co. ds pater intelligitur: Sed semꝑ ambigere
dicitur ds. ut libera uoluntas homini rescrue¬
dicit᷑ ignorare. et sententiã temꝑare. et quantũ
inuobis ẽ ꝓbatur c̾e̾ mentitꝰ. Quicqͥd ꝓpatre
responderint. hoc uitelligant ꝓfilio. qui se dicit
ignorire consummationis dic̃. Et ad p̃hensũ
eum cieterunt extra cuntatẽ uineã. ⁊ occiderunt.
Et upłs loquitur. qͦd extra portã dñs crucifirꝰ
ẽ. Possumus aut̃ ⁊ alit̾ uttelligere. qđ eiectus
extra uincã. ⁊ ibi occisus. ut suscipientib se ger¬
tib aliis uinea locaretur. Cuingͦ uenerit dñs
uinee quid faciet colonis illis  rełqͣ. litt̾rogat
s ut ꝓpria responsione dãpnentur. Locata ẽ
autt̃ nob̾ uinea. ⁊ locataea conditione. ut red¬
damus fructum dño temporib suis. ⁊ sciamꝰ
uno quoq temꝑe. quid oporteat nos uel loqui

Expanded text:
nit. Quid enim nesciat paterfamilias, qui hoc lonit. Quid enim nesciat paterfamilias, qui hoc loco Deus Pater intelligitur? Sed semper ambigere dicitur Deus, ut libera voluntas homini reservedicitur ignorare, et sententiam temperat, et quantum in vobis est, probatur esse mentitus. Quidquid pro Patre responderint, hoc intelligant pro Filio, qui se dicit ignorare consummationis diem. Et apprehensum eum, ejecerunt extra vineam, et occiderunt. Et Apostolus loquitur, quod extra portam Jesus crucifixus sit . Possumus et aliter intelligere; quod ejectus sit extra vineam, et ibi occisus: ut suscipientibus se gentibus, aliis vinea locaretur. Cum ergo venerit Dominus vineae, qused ut propria responsione damnentur. Locata est autem nobis vinea, et locata ea conditione, ut reddamus Domino fructum temporibus suis, et sciamus unoquoque tempore quid oporteat nos vel loqui,