comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ixsta p̃cellit sicut scriptum. ẽ. omnẽ intel¬
uafum: neq sciri a nob̾ nisi cum ad eamue-¬
nermus pocest.. Quomꝰ enum pacificant᷑
osestia: nisi nob̾. id ẽ. concordando nob̾cũ :
Lanibi semꝑ pax. ẽ: o int̾̃ se uniuersis in¬
tellectualib creaturis. & cũ suo creatore.

Expanded text:
ista praecellit, sicut scriptum est, omnem intellectum ; neque sciri a nobis, nisi cum ad ea venerimus, potest. Quomodo enim pacificantur coelestia nisi nobis, id est, concordando nobiscum? Nam ibi semper est pax, et inter se universis intellectualibus creaturis, et cum suo Creatore.
Abbreviated transcription (Latin):
iłic. Et ꝓptẽa sapientia dĩ & uerbũ in
principio ꝑ quod facta sunt om̃ia. ñ
sic assũpsit illum hominem ut cęteros:
quomͦ ipsum solum assumi oportuit in
quo sapientia hominib argareret. sic̃
eam uisibiliter᷑ decebat oftendi. Iua ꝑpt̃¬
ille unus mediator dĩ & hominum homo
sapientes quicunq homines. ñ ĩolum
beneficium hab&. s etiam ꝑsonamge¬
rit. De cȩteris enim sapienub & spirita¬
b animis. recte dici potest quod habe¬
ant inse uerbũ dĩ ꝑ quod facta sunt
om̃ia. s innullo eorũ recte dici potest.
qd̃ uerbum cato factum. ẽ. et habitauit

Expanded text:
. et propterea sapientia dei et uerbum in . et propterea sapientia dei et uerbum in principio, per quod facta sunt omnia, non sic adsumpsit illum hominem ut ceteros saquomodo ipsum solum adsumi oportuit, in quo sapientia hominibus appareret, sicut eam uisibiliter decebat ostendi. quaproptnt, et aliter ille unus mediator dei et hominum homo sapientes fiunt quicumque homines, non solum beneficium habet, sed etiam personam gerit. de ceteris enim sapientibus et spiritalibus animis recte dici potest, quod habeant in se uerbum dei,. per quod facta sunt omnia; sed in nullo eorum recte dici potest, quod uerbum caro factum est, et
Abbreviated transcription (Latin):
Iluid. ẽ. sapientẽ tantum fieri ꝑ sapien¬
tam dĩ: et aluid. ẽ. ipsam ꝑsoriam su¬
stinere sapientiȩ dĩ. Iuãuis enim eadẽ
natura sit corponis ȩccłȩ : multũ autem
distare int̾ caput &e menbra cȩtera.
quis ñ intelligat. Si enĩ eccłȩ caput
ẽ. homo ille cuiꝰ susceptione uerbũ
caro factum. ẽ. et habitauit in nob̾.
men oq bra çȩtera sunt om̃s scĩ quib
ꝑfici ñ tur &e com plet᷑ eccła. Iuomͦ
gͥ anima totum corpus nr̃m animat
&e niuificat. si in capite & uidendo
sentit ce audiendo. et odorando. et gus¬
tando. ii. et tangencio. in ceteris autẽ
mẽ bris bris tangendo tantum &
ideo addi capiti cuncta subiecta sunt
Adfil oꝑandum. illud autem supͣ
collocatum est ad consulendum. quia
psius anime que consulit corpori quo-¬
dãmodo ꝑsonam sustinet caput. ibi
eñ om̃is sensus apparet: sic uniuerso
ppło scõrum tanquã uni corpori caput
.ẽ. mediator dĩ &e hominum homo xp̃e¬

Expanded text:
enim sapientem tantum fieri per sapientiam dei et aliud est ipsam personam sustinere sapientiae dei. quamuis enim eadem natura sit corporis ecclesiae, multum tamen distare inter caput et membra cetera quis non intellegat? si enim caput ecclesiae est homo ille, cuius susceptione uerbum caro factum est, et habitauit in nobis, membra cetera sunt omnes sancti, quibus. perficitur et completur ecclesia. quomodo ergo anima totum corpus nostrum animat et uiuificat, sed in capite et uidendo sentit et audiendo et odorando et gustando et tangendo, in ceteris autem membris tangendo tantum, et ideo capiti cuncta subiecta sunt ad operandum, illud autem supra conlocatum est ad consulendum, quia ipsius animae, quae consulit corpori, quodam modo personam sustinet caput — ibi enim omnis sensus apparet — sic uniuerso populo sanctorum tamquam uni corpori caput est mediator dei et hominum homo
Abbreviated transcription (Latin):
er illud singulare sacrificium. inquo
mediator.ẽ. sininolatus. quod unum
multȩ inlege uictimȩ figurabunt. pi¬
cisicantur cȩlestia cumierrestrib. & il¬
reana cum cȩlestib. qm̃ sicut idem apłs dic̃.

Expanded text:
er illud singulare sacrificium in quo Mediator est immolatus, quod unum multae in Lege victimae figurabant, pacificantur coelestia cum terrestribus, et terrestria cum coelestibus.
Abbreviated transcription (Latin):
bilis pͥarit̃ &e parit̃ ȩcernus. ñ rapinã
arbitratus. eẽ. se ȩqualẽ dõ: et primo¬
genitus om̃is creaturȩ scđm id qd̃ in
ipso condita sunt omĩa incęlis &e in
terra. uisibilia &e inuisibilia. Et ipse¬

Expanded text:
bilis et pariter aeternus, non rapinam arbitrans esse aequalis Deo ; et primogenitus omnis creaturae, secundum id quod in ipso condita sunt omnia, in coelis et in terra, visibilia et invisibilia. Agnos
Abbreviated transcription (Latin):
creatura ñ hoc.ẽ. inago dĩ quod ẽ. in
filio qui hoc. ẽ. quod pater. id.ẽ. ds̃ uer¬
bũ dĩ ꝑ qd̾ facta sunt om̃ia. Recipe gͦ
similitudiuẽ dĩ: quã ꝑ mala facta ami¬
sist. Sicut enim in nũmo unago imꝑa¬
toris alit̃. ẽ. & alit̃ in filio: nam imago
⁊ unago.ẽ. s alit̃ imp̃ssa .ẽ. in nũmo.
alit̾ habetur infilio: sic et tu nummus
es dĩ: & hoc melior quia cum intellec.¬
dĩ es. ut scias etiam cuiꝰ imaginẽ geras
&e ad cuiꝰ imaginẽ factus sis. Nam̃ ium¬
mus nescit se habere imaginem regis.¬

Expanded text:
creatura, non hoc est imago Dei, quod est in Filio, qui hoc est quod Pater, id est, Verbum Dei per quod facta sunt omnia. Recipe ergo similitudinem Dei, quam per mala facta amisisti. Sicut enim in nummo imago imperatoris aliter est, aliter in filio: nam imago et imago est; sed aliter impressa est in nummo, aliter in filio, Dei es, ex hoc melior, quia cum intellecDei es, ut scias etiam cujus imaginem geras, et ad cujus imaginem factus sis: nam nummus nescit se habere imaginem i
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. caput et corpus p̃dicatur. Et enim
teger. ẽẽ. dignatus .ẽ. qui& sine nobis
semꝑ. ẽ. inceger. ñ solum in eo qđ uerbũ
ẽ. urugenitus filius equalis patri. s &
in ipso homine quẽ suscepit & cũ quo
quomͦ corpus eius nos. si ñ & nob̾cum
umus xp̃e: Ubi inuenimꝰ hoc quia
cũ capue suo. sponsa cum sponsosuo:
uasi singularit̃ loquit᷑ apd̃ ysaiam:
certe unus idẽq loquit᷑. Et iudece
quid ait. Uelut sponso alligauit mͥ
mitram: & uelut sponsam indiut me
ornamento. Ut sponsus & sponsa: eundẽ
dicit sponsum scd̾m caput: esponsam scd̾m
corpus. Duouident᷑ & unus . ẽ. Alioquin

Expanded text:
est, caput et corpus praedicetur. Etenim cteger esse dignatus est, qui et sine nobis semper est integer, non solum in eo quod Verbum est unigenitus Filius aequalis Patri, sed et in ipso homine quem suscepit, et cum quo quomodo corpus ejus nos sumus, et nobiscum unus Christus? Ubi invenimus hoc, quia cum capite suo? Sponsa cum sponso suo quasi singulariter loquitur apud Isaiam: certe unus idemque loquitur; et videte quid ait: Velut sponso alligavit mihi mitram, et velut sponsam induit me ornamento . Ut sponsus et sponsa: eumdem dicit sponsum secundum caput, sponsam secundum corpus. Duo videntur, et unus est. Alioq
Abbreviated transcription (Latin):
conuersatio etiam cauta deb&. eẽ. ne
forte cum mala uita ñ sit ꝑ lasciuiam:
mala sit fama ꝑ negligentiam. Nec au¬
diendi sunt siue uiri scĩ. siue feminȩ :¬
qui quando rep̃hensa in aliquo negli¬
gentia sua. ꝑ quã fit ut in malam ueni¬
ant suspicionem. unde uitã suam lon¬
ge ab. eẽ. scuint. dicunt sibi coram dõ
sufficere conscientiam: existimationẽ
hominum ñ impudent̃ solum. uerum
etiam crudelit̃ contẽpnentes. cũ occi¬
dunt animas illorum siue blaspheman¬
tium uiamdĩ quib scđm suã suspicio¬
nem quasi turpis quȩ casta. ẽ. displic&¬
eis uita scõrũ. uel etiã cũ excusatione
imitantiam quod ñ uident s quod
putant. Pinde quisquis a cruninib
flagitiorum atq facinorum uitã sium
custodit: sibi bene facit. Iuisquis autẽ
etiam famam: et in alios misericors. ẽ.
Nobis enim necessaria. ẽ. uita nr̃aaliis
fama nr̃a. Ꝙ utiq etiam quod aliis mi¬
nistramus miscdit̃ ad salutẽ: ad nr̃am

Expanded text:
conversatio etiam causa debet esse, ne forte cum mala vita non sit per lasciviam, mala sit fama per negligentiam. Nec audiendi sunt siue uiri sancti siue feminae, quando reprehensa in aliquo neglegentia sua, per quam fit, ut in malam ueniant suspicionem, unde suam uitam longe abesse sciunt, dicunt sibi coram deo sufficere conscientiam, existimationem hominum non inprudenter solum, uerum etiam crudeliter contemnentes, cum occidunt animas aliorum, siue blasphemantium uiam dei, quibus secundum suam suspicionem quasi turpis quae casta est displicet uita sanctorum, uel etiam cum excusatione imitantium non quod uident, sed quod putant. proinde quisquis a criminibus flagitiorum atque facinorum uitam suam custodit, sibi bene facit; quisquis autem etiam famam, et in alios misericors est. nobis enim necessaria est uita nostra, aliis fama uestra. et utique etiam quod aliis ministramus misericorditer ad salutem, ad nostram
Abbreviated transcription (Latin):
la suspiciones maliuolentissimas ñ potest
om̃i ex parte uitare: ubi ꝓ existimatione nr̃a
quicquid recte possumus fecerimus. si
aliqui de nob̾ uel male fingendo. uel ma¬
le credendo. famam nr̃am decolorare
conantur. assit conscientiȩ solatium:
planeq etiã gaudiũ. qd̾ merces nr̃a
multa. ẽ. in cęlis: etiam cum dicunt
homines mala multa de nobis.
pie tam̃ iusteq uuentib. Illa
enum merces tamquam stipenditni mili¬
tantium ꝑ arma iusticiȩ. ñ solum dex¬
tera. uerum etiam sinistra: ꝑgłam scili¬
cet ⁊ ignobilitatem. ꝑ infamiam &e bo¬
nam famam. Eauisus sum autem in

Expanded text:
la suspiciones maleuolentissimas non potest la suspiciones maleuolentissimas non potest omni ex parte uitare, ubi pro existimatione nostra quidquid recte possumus fecerimus, si aliqui de nobis uel mala fingendo uel male credendo famam nostram decolorare conantur, adsit conscientiae solacium planeque etiam gaudium, quod merces nostra magna est in caelis, etiam cum dicunt homines mala multa de nobis, pie tamen iusteque uiuentibus. illa enim merces tamquam stipendium est militantium per arma iustitiae non solum dextra, uerum et sinistra, per gloriam scilicet et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam. Agite
Abbreviated transcription (Latin):
s quod multis. ut salui fiant. In quadam
etiam exhortatione dicit. De cetero fr̃s
cunq iusta. quȩcunq casta. quȩ¬
cunq carissima. quecunq bonȩ fa¬
mȩ: si qua uirtus. si qua laus. hȩc co
distis. inme. Cernis quẽad modũ inter
multa quȩ exhortando cõmonuit. non
neglexit ponere. quȩcunq bonȩ famȩ:
duobq uerbis cuncta concluserit. ub
ait: si qua uirtus. si qua laus. Aduirtutem
autem ꝑtinent quȩ ante commemorauit:
bona uͦ fama ad laudẽ. Puto quod ñ ad
laudẽ hominum ꝓ magno suadebat¬
apłs dicens. Michi autem ꝓminimo. ẽ.
ut auob̃ udicer: aut ab humano die.
Et alibi. Si hominib placerem: xp̃i seruis
ñ.eẽm. Et iterum. Nam gła nr̃a hec. ẽ:
testimonium conscientiȩ nr̃ȩ. S illorũ
duorum id. ẽ. bonȩ uitȩ ⁊ bonȩ famȩ.
uł quod breuius dr̃ uirtutis ⁊ laudis.
unum ꝓpt̃ se ipsum sapientissime recine¬
bat: alterum ꝓpt̃ alios miscdissime ꝓui¬
debat. S qm̃ quantaliba humana caute¬

Expanded text:
 quod multis, ut salvi fiant! In quadam eciam exhortacione dicit: De cetero, fratres,  iusta, quecumque casta, quecumque carissima, quecumque fame bone, si qua virtus, si qua laus, hec cogis et vidistis in me! Cernis, quemadmodum inter multa, que exhneglexerit ponere: quaecumquae bonae famae, duobusque uerbis cuncta concluserit, ubi ait: si qua uirtus, si qua laus. ad uirtutem namque pertinent, quae antea memoraui bona, fama uero ad laudem. puto, quod non laudem hominum  dicens: Michi autem pro minimo est, ut a vobis diiudicer aut ab humano die. Et alibi: Si hominibus placerem, Cristi servus non essem. Et iterum: Nam gloria nostra hec est: testimonium conscientiae nostrae. sed illorum duorum, id est bonae uitae et bonae famae uel, quod breuius dicitur, uirtutis et laudis, unum propter se ipsum sapientissime retinebat, alterum propter alios misericordissime prouidebat. sed quoniam quantalibet humana caute
Abbreviated transcription (Latin):
sitan. quã illoꝵ gratulat᷑ fecunditati.
uo g̃ ibi querebat: Non quia quero in¬
quit datum: s requiro fructum. Non ut
ao inquit explear: s ne uos inanes re.¬
inquiro fructum: id. ẽ. quod quero datum
ũm. ñ hoc quero s fructum ur̃m. Hoc
eñ indicio apparere poterat. quantum
ifecissent indm̃. cum id libent̃ fac̃ent.
aommunionem caritatis ab eis querebat᷑.¬

Expanded text:
sitati, quam illorum gratulatur fecunditati. sitati, quam illorum gratulatur fecunditati. Quid ergo ibi quaerebat? Non quia quaero, inquit, datum, sed requiro fructum. Non ut ego, inquit, explear, sed ne vos inanes reinquiro fructum, id est: quod quaero datum uestrum, non hoc quaero, sed fructum uestrum. hoc enim indicio apparere poterat, quantum profecissent in deum, cum id libenter facerent, communionem caritatis ab eis quaerebat
Abbreviated transcription (Latin):
mo illi commnunicauerat in ratione dati
⁊ accepti. Iuid. ẽ. inratione dati ⁊ accq¬
ti: nisi quod in alio loco aꝑte exposuit.
ad carnem ꝑtince. ꝑsalmus gͦ spiritalis
.ẽ: tẏmpanum carnale. Ergo plebs d̃i.
congregatio dĩ: accipite psalmum. &
date tẏmpanum. Accipite spĩritalia:
date carnalia. Si auidi estis inspiritali¬
b accipiendis: deuoti estote in carnali
quodam tempore in magna indigentia
uinctus inconfessione ueritatis: missĩ
ẽ. ill a fr̃ĩb unde necessitati & indiga¬
tiȩ etus ministraretur. Respondit aũ
illis grãs agens:i dicit. Bene fecistis com¬
municare necessitatib meis. Ego em̃
didici inquib sum sufficiens. eẽ. Sas
⁊ habundare: noui ⁊ penuriam pari.
om̃ia possum. ĩneo qui me confouat.
Ueruntamei uos benefecistis usib mel
mittere. S ut ostendet in eo quod il
benefecerunt. quid ipse quereret. ns
int̃ illos ẽẽt qui se ipsos pascunt ñoues:
ñ tam suȩ gaud& subuentum. eẽ. neces¬

Expanded text:
erit «in ratione dati et accepti» . Quid est, «in ratione dati et accepti,» nisi quod alio loco aperte exposuit: ad carnem pertinet. Psalmus ergo spiritualis est, tympanum carnale. Ergo plebs Dei, congregatio Dei, «accipite psalmum, et date tympanum:» accipite spiritualia, et date carnalia. bus accipiendis, devoti estote in carnalibus quodam tempore in magna indigentia, vinctus in confessione veritatis, missum est illi a fratribus, unde necessitati et indigentiae ejus ministraretur. Respondit autem illis gratias agens, et dixit: Benefecistis communicantes necessitatibus meis: ego enim didici in quibus sum sufficiens esse. Scio et abundare, novi et penuriam pati. Omnia possum in eo qui me confortat. Verum tamen vos benefecistis, usibus mittere meis . Sed ut ostenderet in eo quod illi benefecerunt, quid ipse quaereret, ne inter illos esset, qui se ipsos pascunt, non oves: non tam suae gaudet subventum esse neces
Abbreviated transcription (Latin):
Scđm fermam dĩ dictũ. ẽ. ante om̃s colls
genuit me: id. ẽ. ante om̃s altitudins
creaturarũ. & ante luciferũ genuite:
id. ẽ. ante om̃ia temporalia & tẽpori.
uit me in principio uiarum suarum:
quia scđm formã dei dĩ dixxit. ego stm
ueritas: & scđm farmã serui. ego sũ mi
Iuia enim ipse. ẽ. primogenitus a me¬
tius. iter facit ȩccłȩ suȩ ad regnũ di.
ad uitã ȩternã cui caput: ẽ. ad ĩmerl¬

Expanded text:
m formam dei dictum est: ante omnes colles genuit me, id est ante omnes altitudines creaturarum, et: ante luciferum genui te, id est ante omnia tempora et temporalia; uit me in principio uiarum suarum, quia secundum formam dei dixit: ego sum ueritas, secundum formam serui: ego sum uia. quia enim ipse est primogenitus a mortuis, iter fecit ecclesiae suae ad regnum dei, ad uitam
Abbreviated transcription (Latin):
brarum quid. ẽ. nisi potestas diaboli et an
dentes. facti sunt tenebre. Nonte ista do¬
ce. s quȩ nostiuit recorderis admoneo.
iucg potestat tenebrarum. ꝑ illuis rui¬
nam cui primo homini ab ea potestate
p̃uaricatio ꝑstiasa. ẽ. et in quo om̃s ceci¬
einus suibiectum. ẽ. genus humanum.
Ppt̃ quod de hac potestate tenebrarũ eru¬
untur et paruuli cum regenerantur in
xp̃o. neq hoc appareat in eorum arbitrio
liberato. nisi cum ad annos puenerint
ratione utentis etatis: habentes consenti¬
entem doctrine salutari in qua nutriti ft̃
uoluntatem: & in ea finieutes istam uitã.
si electi sunt in xp̃o ante constitutionem
mundi. ut. ẽẽnt sc̃i & immaculati in con¬
spectu eius incaritate. p̃destinati in ad¬
optionem filiorum. In quo habemus redẽp
Non .ẽ. difficile uidere diabolũ uictũ: quan

Expanded text:
brarum quid est nisi potestas diaboli et angbrarum quid est nisi potestas diaboli et angdentes facti sunt tenebrae? non te ista doceo, sed, quae nosti, ut recorderis, admoneo. huic igitur potestati tenebrarum per illius ruinam, cui primo homini ab ea potestate praeuaricatio persuasa est et in quo omnes cecidimus, subiectum est genus humanum. propter quod de hac potestate tenebrarum eruuntur et paruuli, cum regenerantur in Christo. neque hoc apparet in eorum arbitrio liberato, nisi cum ad annos peruenerint ratione utentis aetatis habentes consentientem doctrinae salutari, in qua nutriti sunt, uoluntatem et in ea finientes istam uitam, si electi sunt in Christo ante constitutionem mundi, ut essent sancti et inmaculati in conspectu eius in caritate praedestinati in adoptionem filiNon est difficile videre diabolum victum, etc.,
Abbreviated transcription (Latin):
i caritatis suȩ Rͥ esponde quomͦ ad decli¬
andũ amalo. et faciendum bonum lib̾um
habenus arbitrium: quaudo erat subpo.¬
tesate tenebrarum. Unde nos si quẽad
ib̾uen fecit. Iuod taminagnum nr̃mbo¬
nin siꝑ sue doctrinȩ p̃dicationẽ tantũ
nodo facit: quid de his dicemus. quos
l ipsa tenebrarum potestate noridum
quit  Predicanda tantũ illis. ẽ. doctri¬
na diuuna: an etiam mrandum peis. ut de
dii et orationib eccłȩ contradicis. Si aũt
ꝓeis fateris orandum: id utiq orandum
frens ut cidẽ doctrinȩ arbitrio liberato a
tenebrarũ potestate consentiant. Ita fit
it neq fideles fiant nisi libero arbitrio:
⁊ tenebrarum lib̾auit arbitrium. Sic de
digrã ñ negat᷑. si sine ullis humanis p̃ce¬
dintib meritis uera monstratur: de. lib̾ũ
idefendit᷑ ut humilitate solidet᷑ non
eatione p̃cipitetur arbitrium: & qui gła¬
ur ñ in homine. uel quolibae alio uel se
ps. s indño głetur. Potestas enuntene¬

Expanded text:
itatis suae. responde; quo modo ad declinandum a malo et faciendum bonum liberum habebamus arbitrium, quando erat sub potestate tenebrarum? unde nos si. quem aliberum fecit. quod tam magnum nostrum bonum si per suae doctrinae praedicationem tantum modo facit, quid de his dicemus, quos de ipsa tenebrarum potestate nondum eruit? praedicanda tantum illis est doctrina diuina. an etiam orandum pro eis, ut de domini et orationibus ecclesiae contra dicis; si autem pro eis fateris orandum. id utique orandum fateris, ut eidem doctrinae arbitrio liberato a tenebrarum potestate consentiant. ita fit, ut neque fideles fiant nisi libero arbitrio ete tenebrarum liberauit arbitrium. sic et dei gratia non negatur, sed sine ullis humanis praecedentibus meritis uera monstratur, et liberum ita defenditur, ut humilitate solidetur. non elatione praecipitetur, arbitrium et, qui gloriatur, non in homine uel quolibet alio uel se ipso sed in domino glorietur. Potestas enim tene
Abbreviated transcription (Latin):
ne: peticiones ur̃ȩ innotescant apud
dm̃. Nonsic accipiendum. ẽ tanquã
dõ innotescant. qui eas et ante ieẽt no¬
uerat. si nob̾ innote scant apud dm̃. ꝑ
tolerantiam ñ apud homines ꝑ iactan¬
tiam. Aut forte innotescant etiã apd̃
angłos qui sunt apd̃ dm̃. ut quodãmͦ
eas offerant deo. & de his consulant:
reportent. Dixit eñi angłs homini.
ũ oraritis: ego obtisli orationem ur̃am
in conspectu claritatis dĩ. Ad om̃ia
quippe scienda quȩ̨ scit: sufficit sibi
illa ꝑfectio. Habet quippe uunios id÷
angłos: ñ tam̃ qui ei qui nescit annum¬
cient. Non ei sunt ulla quȩ nesciat.
S bonum corum. ẽ: de oꝑib suis. eiꝰ con¬
sulere uoluntatem. Et hoc .ẽ. qd̾ di¬
cunt᷑ ñ nulla nuntiare. ñ ut ipse ab
eis discat. s ut ab illo hi ꝑuerbum ciꝰ
sine corporali sono nuntient cuam
qd̃ uoluerit. ab eo missi ad quos uolue¬
rit. tocum ab illo ꝑ illud uerbi. m eiꝰ au¬
dientes: id.ẽ. in eius ueritate inuenientes.

Expanded text:
 Petitiones vestrae innotescant apud Deum. Non sic accipiendum est, tanquam Deo innotescant, qui eas et antequam essent noverat. Sed nobis innotescant apud Deum, per tolerantiam, non apud homines per jactantiam. Aut forte innotescant, etiam apud angelos, qui sunt apud Deum, ut quodammodo eas offerant Deo, et de his consulant, apportent. Dixit enim Angelus homini: Cum oraretis, ego obtuli orationem vestram in conspectu claritatis Dei. Et paquippe scienda sufficit Deo sua perfectio. Habet tamen nuntios, id est angelos, non qui ei quod nescit annuntient; non enim sunt ulla quae nesciat, sed bonum eorum est de operibus suis ejus consulere voluntatem. Et hoc est quod dicuntur nonnulla nuntiare, non ut ipse ab eis discat, sed ut ab illo hic per verbum ejus sine corporali sono nuntient, etiam quod voluerint ab eo missi ad quos voluerit, totum ab illo per illud verbum ejus audientes, id est in ejus veritate invenientes
Abbreviated transcription (Latin):
ufm qui in cęlis. ẽ. Et idõ ñ sufficit
pomonere ut mansuetudinem ser¬
uaremus: s ut eam eciam notam om̃ib
saeremus. Mansuetudo inquit ur̃a
nota sit om̃ib hominibꝰ Et alio loco.
adom̃s homines. Hec illa scĩ dauid qͣnͣ¬
do inimico sibi in manus tradito clem̃t̃
peꝑcit. p̃clarissima lenitas emineret: nͥ
potestas parit̃ appareret. Dñs ꝓpe. ẽ. Ꝙ¬

Expanded text:
uestrum, qui in caelis est. et ideo non sufficit apostolo monere, ut mansuetudinem seruaremus, sed ut eam etiam notam omnibus faceremus: Mansuetudo, inquit, uestra nota sit omnibus hominibus, et alio loco: ad omnes homines, ut nec illa sancti Dauid, quando inimico sibi in manus tradito clementer pepercit, praeclarissima lenitas emineret, nisi potestas pariter appareret. non te e
Abbreviated transcription (Latin):
scimus & nescire debemus: s etiam quod
alit̃ sapius id quoq nob̃ ds̃ reuelauit.
uenimus autem inuiam fides: hanc ꝑseue.¬
rantissime teneamus. Ipsa ꝑducit ad cu¬
biculum regis: in quo sunt om̃s thesauri
sapientiȩ et scientiȩ absconditi. Non eñi
tis discipulis inuidebat. quando dicebat.
Multa habeo uob̾ dicere: s ñ potestis illa por¬
tare mͦ. Ambulandũ. ẽ: ꝓficiendum. ẽ.
crescendũ. ẽ.: ut sint corda nr̃a capatia¬

Expanded text:
etiam si quid aliter sapimus, id quoque nobis Deus revelabit . Pervenimus autem in viam fidei, hanc perseverantissime teneamus: ipsa perducet ad cubiculum regis, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Non enimtis discipulis invidebat, quando dicebat, Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Ambulandum est, proficiendum est, crescendum e
Abbreviated transcription (Latin):
inqua ascendit incęlum: s incarne
mea quȩ ad huc laborat in terra. Ap̃c
inquit pressurã pautur uicarne mea.
Nisi eñĩ tep̃c in menbris suis id. ẽ. fidelib
suis pressuram ipse paterecur. saulus
in terra xp̃m in cęlo sedentem ñ ꝑse¬

Expanded text:
in qua ascendit in coelum, sed in carne mea, quae adhuc laborat in terra. Christus, inquit, pressuram patitur in carne mea: s et in membris suis, hoc est fidelibus suis, pressuram ipse pateretur, Saulus in terra Christum in coelo sedentem non perse
Abbreviated transcription (Latin):
tur helyas a uidua sciente quod ho¬
minem dĩ pasceret. ⁊ ꝑpt̃ hoc pascer&.
cornũ autem. dato pascebat᷑: nec int̾ior
helias s extior pascebat᷑: qui possae eciã
talis cibi egestate corrũpi. Idõq dñe cũ
ciandis atq lucrandis necessaria sunt
sacramenta inicioꝵ. & magnalia mira
endos. aut aliquo usu p̃sentis uitȩ ad¬
iuuandos pueros tuos. cũ id quare faci¬
endum sit. & quo ꝑtineat ignorent: nec
illi istos pascunt. nec isti ab illis pascuncir.
quia nec illi hȩc sc̃a et recta uoluntate
oꝑantur: Nec isti eoꝵ datis ub fructum
nondum uident lȩtantur. Inde quip¬
pe animus pascitur: unde letatur. Ae

Expanded text:
tur Helias a uidua sciente, quod hotur Helias a uidua sciente, quod hominem dei pasceret et propter hoc pasceret; per cornum autem dato pascebatur. nec interior Helias, sed pascebatur, qui posset etiam talis cibi egestate corrumpi. Ideoque dicam, qitiandis atque lucrandis necessaria sunt sacramenta initiorum et magnalia miracendos aut in aliquo usu praesentis uitae adiuuandos pueros tuos, cum id quare faciendum sit et quo pertineat ignorent, nec illi istos pascunt nec isti ab illis pascuntur, quia nec illi haec sancta et recta uoluntate operantur nec isti eorum datis, ubi fructum nondum uident, laetantur. inde quippe animus pascitur, unde laetatur. e
Abbreviated transcription (Latin):
quid ꝓpt̃ usus suos: quia dixit. usib meis
tum. Didicit ate ds̃m̃s. int̃ datum &
fructum discernere datum. ẽ. resipsa quã
dat qui imꝑtitur hȩc necessaria: ueluti. ẽ.
nũmus. cib. potus. uestim̃tum. tectum.
aducorium. Frictus autembona oꝑa &e¬
recta uoluntas uatoris. ẽ. Non enĩ ait ma¬
gister bonus qui susceꝑit ꝓpħam tantũ:
s addidit. innomine ꝓpħȩ. Neq ait
tantum qui susceꝑit iustum: s addidit.
in nomine iusti. Ita quippe ille merce-¬
dem ꝑpħȩ : ille mercedẽ iusti accipiet.
Nec solum ait qui calicẽ aquȩ frigidȩ po¬
tum dederit uni ex minimis meis: s
addidit tantum innomine discipł: &
sic ad unxit. Am̃ dico uob:. ñ ꝑdet mer¬
cedem suam. Datum. ẽ. susciꝑe ꝓpħam:
susciꝑe iustum: porrigere calicem aquȩ
frigide discipło. Fructus autem. ẽ: uns
nomine ꝓpħȩ. in nomine iusti. inno¬
mine discipłi hoc facere. Fructu pasci¬

Expanded text:
quid propter usus suos, quia dixit: usibus meisquid propter usus suos, quia dixit: usibus meistum. didici a te, deus meus, inter datum et fructum discernere. datum est res ipsa, quam dat, qui inpertitur haec necessaria, ueluti est nummus, cibus, potus, uestimentum, tectum, adiutorium. fructus autem bona et recta uoluntas datoris est. non enim ait magister bonus: qui susceperit prophetam tantum, sed addidit: in nomine prophetae; neque ait tantum: qui susceperit iustum, sed addidit: in nomine iusti; ita quippe ille mercedem prophetae, iste mercedem iusti accipiet. nec solum ait: qui calicem aquae frigidae potum dederit uni ex minimis meis, sed addidit: tantum in nomine discipuli, et sic adiunxit: amen dico uobis, non perdet mercedem suam. datum est suscipere prophetam, suscipere iustum, porrigere calicem aquae frigidae discipulo; fructus autem in nomine prophetae, in nomine iusti, in nomine discipuli hoc facere. fructu pasci
Abbreviated transcription (Latin):
arl. et esurire. & habundare. et penuri.¬
am pati: om̃ia possum in eo qui me cors¬
fortat. Et illud. Neq si manducauerimꝰ
habundabimus: neq si ñ manducaueri¬
mus egebimus. Et illud. Non.ẽ. regnũ
dĩ esca et potus: s iusticia et pax et
gaudium. Ꝙ̾ quia solent homines
multum gaude carnalib epulis: ad di¬
dit in sp̃u sc̃o Iustificat᷑ gͦ sapientia ab omnib
filiis suis. qui intelligunt utendis terre¬
nis oportuna tẽpora. eẽ. deb̾e. facilita¬
tem uͦ carendi talib & amorem fruets¬
di ȩcernis. ñ uariari oportere ꝑ tẽpora.
s. ꝑpetuo recinere. Scitis autem et uoꝰ
phylippenses. quod in principio eugłii
quando ꝓfectus sum a macedonia.
nulla michi eccła cominunicauit in
ratione dati & accepti. nisi uos soli:
quia ⁊ thessalonicam ce semel et bis inusum
mͥnͥinisistis. Ad hȩc bona oꝑa eos redisse
nunc gaud&e: et repullulasse lȩtatur. tan¬
quam reuiiscente fercilitate agri. Nun¬

Expanded text:
ari et esurire, et abundare et penuriari et esurire, et abundare et penuriam pati: omnia possum in eo qui me confortat ; et illud, « Neque si manducaverimus, abundabimus; neque si non manducaverimus, egebimus ; et illud, » Non est enim regnum Dei esca et potus, sed justitia et pax et gaudium. » Et quia solent homines multum gaudere de carnalibus epulis, addidit, in Spiritu sancto . Justificatur ergo sapientia ab omnibus filiis suis, qui intelligunt utendis terrenis tempora opportuna esse debere; facilitatem vero carendi talibus, et amorem fruendi aeternis, non variari oportere per tempora, tioni meae. scitis autem et uos, Philippenses, quod in principio euangelii, quando profectus sum a Machedonia, nulla mihi ecclesia communicauit in ratione dati et accepti nisi uos soli: quia et Thessalonicam et semel et bis in usum meis misistis. ad haec bona opera eos redisse nunc gaudet et repullulasse laetatur tamquam reuiuescente fertilitate agri. Num
Abbreviated transcription (Latin):
pendi.atq oportunitate sum̃di uł
ñ sumend: quorũ ñ usus s concupis¬
cntia refrenanda. ẽ. Non eñi int̃est
om̃ino quid alim̃toꝵ sumas ut suc¬
cirras necessitat corporis: dũ mͦ con¬
gruas in generib alim̃torum. his cũ qui¬
b tib uiuendum. ẽ. Neq quantũ sumas
multum int̾est. cumuideamus aliorum
stomachũ citius satiari &e eos tam̃ illi ip¬
si paruo quo satiantur. ardent̃ & in¬
tolerabilit̾. & om̃ino turpit̃ inhiare:
alios autẽ plusculo quidẽ satiari. s to¬
lerabiliꝰ inopiom ꝑpeti: & uł ante ora
positas epulas si intẽpore aut opussit
aut necesse sit. cum tranquillitate as¬
picere neq tangere. Alagis autẽ int̃¬
.ẽ. ñ quid uł quanti aliñtorum ꝓcon¬
at: s quanta facilitate & serenitate
animi careat. cum his uł oportet. uł
necesse. ẽ. carere: ut illud inanimo
xp̃iano compleatur quod apls dicit.
S cio &e minus habere. scio &e habundare
in om̃ĩb & in om̃i imbutus sum: & siti¬

Expanded text:
tune sumendi vel non sumendi ea quorum non usus, sed concupiscentia reprehendenda est. Non enim interest omnino quid alimentorum sumas, ut succurras necessitati corporis, dummodo congruas in generibus alimentorum his cum quibus tibi vivendum est. Neque quantum sumas, multum interest; cum videamus aliorum stomachum citius satiari, et eos tamen illi ipsi parvo quo satiantur, ardenter, et intolerabiliter, et omnino turpiter inhiare: alios autem plusculo quidem satiari, sed tolerabilius inopiam perpeti, et vel ante ora positas epulas, si id in tempore aut opus sit, aut necesse sit, cum tranquillitate aspicere, neque tangere. Magis ergo interest, non quid vel quantum alimentorum pro conat; sed quanta facilitate atque serenitate animi careat, cum his vel oportet vel etiam necesse est carere: ut illud in animo christiani compleatur quod Apostolus dicit, « Scio et minus habere, scio et abundare in omnibus et in omnibus imbutus sum, et sati
Abbreviated transcription (Latin):
q ille qui deo seruiebat ñ suo uentil.
udeo plane unde gaudeat. Uideos
congratulor ei ualoe. Accepat eñ aso¬
lipensib que ꝑ epafroditum miserant.
tam̃unde gaudeat uideo. Unde autẽ
gudet inde pascitur: quia inueritate
bquens. gauisus sum inquit magnifice
ndño: quia tandẽ aliquando repullulas¬
ussaꝑe ꝓme. in quo sapiebatis. Ledium
autem habuistis. Istigͦ diuturno tedio
neruerant. ⁊quasi exaruerant ab isto
fuctiboni oꝑis: & gaudet eis quia repul¬
lularunt: ñ sibi quia eius indigentiȩ
ibuenerunt. Idõ secutus ait. Nonquasi¬
qt̃ penuriã dico. Ego enim didici. in
quib sum sufficiens. eẽ. Scio et humilia¬
n.scio et habundare: ubiq et in om̃ib
constitutus sum: & satiari et esurire. et
abundare et penuriam pati: om̃ia pos¬
sum ineo qui me confortat. Unde gͦ gau¬
desopaule magne: Unde gaudes:
pascitur. quia illi bene fecerunt: ñ qr
elꝰ angustia relacata. ẽ. qui dicit tͥ. in

Expanded text:
taque ille, qui deo seruiebat, non suo uentri, taque ille, qui deo seruiebat, non suo uentri, uideo plane, unde gaudeat, uideo et congratulor ei ualde. acceperat enim a Filippensibus quae per Epafroditum miserant; sed tamen unde gaudeat, uideo. unde autem gaudet, inde pascitur, quia in ueritate loquens: gauisus sum, inquit, magnifice in domino, quia tandem aliquando repullulastis sapere pro me, in quo sapiebatis; taedium autem habuistis. isti ergo diuturno taedio marcuerant et quasi exaruerant ab isto frnctu boni operis, et gaudet eis, quia repullularunt, non sibi, quia eius indigentiae subuenerunt. ideo secutus ait: non qupropter penuriam dico: ego enim didici, in quibus sum, sufficiens esse. Scio et humiliari, scio et abundare ubique et in omnibus institutus sum, et satiari, et abundare et pe- ■ nuriam pati: omnia possum in eo, qui me confortat. Vnde ergo gaudes, 0 Paule magne? unde gaudes, pascitur, quia illi bene fecerunt, non quia eius angustia relaxata est, qui dicit tibi: in
Abbreviated transcription (Latin):
tuosa cuigaudet apłs: quando emiser̃
ad necessitates eius. Nec quero datum
inquit: s quero fructum. Et grãs agit
dicens: quia tandẽ aliquando repulu¬
lastis saꝑe ꝓmne. Repululastis arborib
dicit: quȩ sterilitate quadã aruerant.
icebanus enimeos terrȩ fructib signifi¬
cari. & in allegoria figurari oꝑa miscũȩ.
onesiforus: cuius domui dedist miscdũ
⁊ catenam eius ñ erubuit. Hoc fecerunꝰ
& fr̃s: et tali sruge fructisi cauer̃: qui qd
ei deerat suppleuerunt ex macedona.
uomͦ autem dolet quȩdam ligna quȩ
fructum ei debitum ñ dederunt. ubiat
in prima mea defetisione nemo mͥ affui
s om̃s me dereliquer̃. ñ illis impiteutꝰ
Ista enim debent᷑ eis qui ministrant dͥs¬
trinam rationalem ꝑ intelligentash
uinoꝵ mysteriorum: p̃bentibꝰ se ad¬
turꝰ autem his escis: qui lȩcantur eis hs
illi lȩcantur eis: quorum ds̃ uent̃. ẽ
Neq eñi & in illis qui p̃bent ista. ea qu
dant fructus. ẽ: s quo animo danc. P¬

Expanded text:
tuosa, cui gaudet Apostolus, quando ei miserunt ad necessitates ejus: Non quia quaero datum, inquit, sed requiro fructum. Et gratias agit dicens: Quia tandem aliquando repullulastis pro me sapere . Repullulastis ut arboribus dicit, quae sterilitato quadam exarueranicebamus enim eis terrae fructibus significari et in allegoria figurari opera misericoOnesiforus, cuius domui dedisti misericoet catenam eius non erubuit. hoc fecerunt et fratres et tali fruge fructificauerunt, qui quod ei deerat suppleuerunt ex Macedonia. quomodo autem dolet quaedam ligna, quae- fructum ei debitum non dederunt, ubi ait: in prima mea defensione nemo mihi affuit, - sed omnes me dereliquerunt: non illis inputetur. ista enim debentur eis, qui ministrant doctrinam rationalem per intellegentias diuinorum mysteriorum, et itautem his escis qui laetantur eis, nec illi laetantur eis, quorum deus uenter. neque enim et in illis, qui praebent ista, ea, quae dant, fructus est, sed quo animo dant. i
Abbreviated transcription (Latin):
ris ȩccłȩ. Fides catholica quȩ intel
creatorem creaturãq distinguit. null
id qõ scriptũ. ẽ. in principio erat uerbũ
& uerbum erat apud dm̃. & ds erat uer¬
bum: primogenitum autem om̃is cre-
primogenitus in multis frĩb quos ei pat̃
ad fraternam sociecatem ñ ȩqualitate
substantiȩ s ad optione gr̃ȩ generauit :¬

Expanded text:
intellegas. fides uero catholica, quae inter creatorem creaturamque distinguit, nullaid, quod scriptum est: in principio erat uerbum et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum, primogenitum autem uniuersae cprimogenitus in multis fratribus, quos ei pater ad fraternam societatem non aequalitate substantiae, sed adoptione gratiae generauit
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. pax dĩ quȩ p̃cellit omnẽ intellectũ :
ut in eo quod dixit omnẽ. nec ipse in¬
tellectus scõrum angłoꝵ. Eẽ. possit
exceptiis. s dĩ soliꝰ. Neq eñi & ipstꝰ
intellectũ pax eiꝰ excellit. De cȩtero¬

Expanded text:
est, pax Dei, quae praecellit omnem intellectum, est, pax Dei, quae praecellit omnem intellectum, ut in eo quod dixit, omnem, nec ipse intellectus sanctorum angelorum esse possit exceptus, sed Dei solius, neque enim et ipsius intellectum pax e
Abbreviated transcription (Latin):
pt̃ quod ait apłs: quod paulo ante dixi.
idemus nunc ꝑ speculum in enigmate.
tunc autem facie ad faciem. Premiũ
taq fidei: nob̾ uisio ista seruatur. De
ent inquit similes es erimus: qm̃ ui¬
debimus eum sicuti. ẽ. Facies eñi dĩ ma¬
nfestatio eius intelligenda. ẽ. ñ aliqd̃
ale menbrũ quale nos habemus in
appore atq isto nomine nuncupamꝰ.¬
ix sta p̃cellit omnem intellectum. s
utq nr̃m: ñ eorum qui semꝑ uident
siciẽ patris Nos autẽ quantu scunq
e simus: et uidemus nunc ꝑ specu¬
lim ineniginate. Cum uͦ equales
ingłis dĩ fuerimus. tunc quẽ ad modũ
isi uidebimꝰ faoie ad faciẽ: tantamq
paem habebimus erga eos: quia tan
Aligimur: Itaq pax earum nota nob̾
ITt. quia & nr̃a talis acͥtanta erit. nec
p̃cellet cunc intellectum nr̃m. dĩu
illoꝵ ihtellectum sine dubitatione p̃cel¬
lit. De ipso quippe beata.ẽ. rationalis
creatura. quȩcunq beata. ẽ: ñ ipse de illa
nde hoc melius accipit᷑ quod scriptum

Expanded text:
nte dixi: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Praemium itaque fidei nobis uisio ista seruatur, de erit, inquit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. Facies autem Dei manifestatio eius intellegenda est, non aliquod tale membrum, quale nos habemus in corpore adque isto nomine nuncupamictum est, omnem intellectum; sed utique nostrum, non eorum, qui semper vident faciem Patris . Nobis autem quantuscunque te scimus, et videmus nunc per speculum in aenigmate: cum vero aequales Angelis Dei fuerimus ; tunc quemadmodum et ipsi, videbimus facie ad faciem ; tantamque pacem habebimus erga eos, quantam ediligimur. Itaque pax eorum nota nobis erit, quia et nostra talis ac tanta erit, nec praecellet tunc intellectum nostruorum intellectum sine dubitatione praecellit; de ipso quippe beata est rationabilis creatura, quaecunque beata est; non ipse de illa. Unde secundum hoc melius accipitur quod scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
batur: id.ẽ. quando xp̃c occisus. ẽ. Tunc
eñi sangius ille qm̃ eiꝰerat qui uullum
habuit om̃ino peccatum. ad remissionẽ
nr̃orum fusus. ẽ. peccatoꝵ. ut qr eos diabo¬
lus merito tenebat. quos peccati reos cor¬
ditione mortis obstriͥxit: hos ꝑ eum meri¬
to dimitteret. quẽ nulliꝰ percati reum
inmerito pena mortis affecit. Hac tusticia
uictus. et hoc uincłõ uictus. ẽ. foctis. ut
uasa eius eriꝑentur: que apd̾ eum cum
ipso & angłis euis fuerant uasa ire. &

Expanded text:
batur, id est, quando Christus occisus est. Tunc enim sanguis ille, quoniam ejus erat qui nullum habuit omnino peccatum, ad remissionem nostrorum fusus est peccatorum, ut quia eos diabolus merito tenebat, quos peccati reos conditione mortis obstrinxit, hos per eum merito dimitteret, quem nullius peccati reum immerito poena mortis affecit. Hac justitia victus, et hoc vinculo vinctus est fortis, ut vasa ejus eriperentur , quae apud eum cum ipso
Abbreviated transcription (Latin):
fuso suo sanguine redemisset. pecca¬
torum retib obuolutum traheret ad
scđe ac sempiternȩ mortis exitium : s
hactenus morerentur ad xp̃i grãm ꝑti¬
nentes. p̃cogniti & p̃destinati & electi
ante constitutionẽ mundi: quatinus ꝓ
illis ipse mortuus. ẽ. xp̃s. carnis tantũ

Expanded text:
fuso suo sanguine redemisset, peccafuso suo sanguine redemisset, peccatorum retibus involutum traheret ad secundae ac sempiternae mortis exitium ; sed hactenus morerentur ad Christi gratiam pertinentes, praecogniti et praedestinati et electi ante constitutionem mundi , quatenus pro illis ipse mortuus est Christus, carnis tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ad se facta cum primũ uocatus. ẽ. narrat
apłis paulus. Nam int̾ cȩtera que audi¬
uit: eciam hoc sibi dictum sic loquitur.
Ad hoc enitibi apparui. &ͣ constituaite
ministrum & testem eorũ que a meui¬
des: quib etiam preeo ti bi lib̾ans te
de ppło &. de gentib in quos ego mittã
te aꝑire oculos cecorum. ut auertant᷑
a tenebris &e potestate sathauȩ ad dm̃:
& ut accipiant remissionem peccatorum.
⁊ sortem quȩ in scĩs. & fidẽ quȩ inme. ẽ.
Unde et exhortans idem apłscredentes ad
gr̃arum actionẽ dõ patri: qui eruit nos
inquit de potestate tenebrarum & tran¬
stulit nos inregnum filuĩ caritatis suȩ: in
quo habemus redemptionẽ in sangui¬
ne eiꝰ remissionẽ peccatorũ. In hac re¬
dẽptione tanquã p̃cium ꝓ nob̃ datus
.ẽ. sanguis xp̃i: quo accepto diabolus
ñ ditatus. ẽ. s necatus. ut nos ab eius ne¬
xib solueremur: nec quẽquã secũ emũ
quos xp̃s ab om̃i debito liber. indebite

Expanded text:
ad se facta, cum primum vocatus est, narrat apostolus Paulus. Nam inter caetera quae audivit, etiam hoc sibi dictum sic loquitur: Ad hoc enim tibi apparui, ut constituam te ministrum et testem eorum quae a me vides, quibus etiam praeeo tibi, liberans te de populo et de gentibus, in quas ego mitto te aperire oculos caecorum, ut avertantur a tenebris, ut accipiant remissionem peccatorum, et sortem quae in sanctis, et fidem quae in me est . Unde et exhortans idem apostolus credentes ad gratiarum actionem Deo Patri: Qui eruit nos, inquit, de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae, in quo habemus redemptionem in remissionem peccatorum . In hac redemptione tanquam pretium pro nobis datus est sanguis Christi, quo accepto diabolus non ditatus est, sed ligatus: ut nos ab ejus nexibus solveremur, nec quemquam secum eorum quos Christus ab omni debito liber indebite
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectum. ẽ: & uidemus nunc ꝑ specilb̃
in enigmate. turic autem facie ad facien¬
bitium. & accepto sp̃s pignore translat
dregnum xp̃i. ad eosangłos iam accepimꝰ
gł̃ nr̃i. qui sunt angłi dĩ: quẽ adinodum
querunt: nr̃i sunt quia suos ciues nos
hube ceꝑunt. Dixit autem dñs iħs.Ui
dece ne contẽpnatis unum de pusillis
stis. Dico enun uob̃: quia angłi eorum
ncȩlis semꝑ uident faciem patris mei
qui incelis. ẽ. Sicut gͦ illi uident ita

Expanded text:
perfectum est; et: Videmus nunc per speculum perfectum est; et: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciebrarum et accepto spiritus pignore translati ad regnum Christi ad eos angelos iam coepimus geli nostri, qui sunt angeli dei, quemadmodumquerunt; nostri sunt quia suos ciues nos habere coeperunt. Dixit autem Dominus Iesus: Videte ne contemnatis unum de pusillis istis. Dico enim nobis, quia angeli eorum in caelis semper uident faciem patris mei, quia in cae- Iis e
Abbreviated transcription (Latin):
lentiam: Ibi . ẽ. enum pax dĩ: quȩ sicut
dicit apłs suꝑat omnem intellectum. Iũe
nisi nr̃m : Aut fortasse etiam scõrum an.¬
głorum :. ñ enuim oe dĩ. Si gͦ scĩ in dĩ puce
uicturi sunt. ꝓfecto in illa pace uicturi
quȩ suꝑat omnem intellectum. Im̃ nr̃a
quidem suꝑat. ñ. ẽ. dubium. Si autem
suꝑat et angłorum. ut nec ipsos excepis
uideat᷑ qui ait. omnẽ intellectum. scđ̃m
hoc r dict̾um. ẽẽ. debeinus acciꝑe. q
pacem dĩ qua ipse dĩ pacatus ẽ. sicit os
nouit ñ eam nos sic possumus nosse. net
ulli angłi. Suꝑat itaq omnem intellec¬
tum: non dubim qd̾ p̃t̾ suum. S qui
et nos ꝓmͦ nr̃o pacis eius participes fe¬
ti sumus: sũmam in nobis atq int̃ nose
cũ ipso pacem. quantum nr̃m sũmũ ẽ¬
isto mͦ ꝓ suo mͦ sciunt eam angłi: honi¬
nes autem ᷤ longe infra. quantum libe
ꝓuectu m̃tis excellant. Consid̾andũ. ẽ.
eñi quantus uir dicebat. Ex parce scimꝰ
⁊ ex parte ꝓpħamus. donec ueniat qd

Expanded text:
am ? Ibi est enim pax Dei, quae, sicut ait apostolus, superat omnem intellectum; quem nisi nostrum, aut fortasse etiam sanctorum angelorum? non enim et Dei. Si ergo sancti in Dei pace uicturi sunt, profecto in ea pace uicturi sunt, quae superat omnem intellectum. Quoniam nostrum quidem superat. non est dubium; si autem superat et angelorum, ut nec ipsos excepisse uideatur, qui ait omnem intellectum: secundum hoc dictum esse debemus accipere, quia pacem Dei, qua Deus . ipse pacatus esnovit, non eam nos sic possumus nosse, nec ulli angeli. Superat itaque omnem intellectum, non dubium quod praeter suum. Sed quia et nos pro modo nostro pacis ejus participes facti, summam in nobis atque inter nos, et cum ipso pacem, quantum nostrum summum eisto modo pro suo modo sciunt eam sancti angeli; homines autem nunc longe infra, quantumlibet prouectu mentis excellant. Considerandum est enim quantus uir dicebat: Ex parte scimus et ex parte prophetamus, donec ueniat quod
Abbreviated transcription (Latin):
nequitia. Luxurientur homines:
fornicent᷑. inspeculis nugentur: ebro¬
sitate ingurgitentur: turpitudine st¬
dentur: nichil mali patiantur: & uid¬
te scłi gaudium. Ista malaquȩ commens
s sinit om̃ia in rerum habundantia:
Iigne miscdiȩ. ẽ. nequitiam impunitam
ĩfelinquere: et ne cogatur in extremo
chenna dampnare. modo flagello dig¬
nens humani consideremus. quid pa¬
amir: Non scđm peccata nr̃a fecit no
s filii eius sumus. UNde hoc ꝓbamꝰ :
etuus ẽ. ꝓ nobis unicus. ne reman̾eat
mus N oluit. ẽẽ. itnus: qui mortuus ẽ
inus. Multos enim filios dĩ: fecit uni¬
ais filius. Emit sibi fr̃s sanguine
sno: ꝓbauit reꝓbatus: redemit uendi-¬
tus: honorauit inuiriatus: uiuifica¬
unt occisus. Dubitas quod dabit bona
sia: qui ñ dedignatus: suscipere mala
ua: Ergo fr̃s gaudece in dño ñ in
uł. id.ẽ. gaudete inueritate ñ in imi¬
quitate. Eaudete in spe ęcernitatis:
ñinflore uanitatis. Ita gaudece. & u¬
biq et quandiucunq hic fueritis.

Expanded text:
nequitia. Luxurientur homines, fornicentur, in spectaculis nugentur, ebriositate ingurgitentur, turpitudine foedentur, nihil mali patiantur: et videte saeculi gaudium. Ista mala quae commemosed sint omnia in rerum abundantia, Magnae misericordiae est, nequitiam impunitam non relinquere: et ne cogatur in extremo gehennae damnare, modo flagello digneris humani consideremus, quid patimur? Non secundum peccata nostra fecit nobis . Filii enim sumus. Unde hoc probamus? Mortuus est pro nobis Unicus, ne remaneret unus. Noluit esse unus, qui mortuus est unus. Multos enim filios Dei fecit unicus Filius Dei. Emit sibi fratres sanguine suo, probavit reprobatus, redemit venditus, honoravit injuriatus, vivificavit occisus. Dubitas quod dabit tibi bona sua, qui non dedignatus est suscipere mala tua? Ergo, fratres, gaudete in Domin id est, gaudete in veritate, non in iniquitate; gaudete in spe aeternitatis, non in flore vanitatis. Ita gaudete: et ubicumque, et quamdiucumque hic fueritis,
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ dño generanio uentura. Iuod non
ant angłi ñ solum nob̾ beneficia dĩ:
uerũ eciam illi p̃ces nr̃as. Nam scriptũ. ẽ.
ubi angłs hominib dicit. Ego obtuli
memoriam orationis ur̃e ñ ut dĩ tunc
nouerit quid uelimus uel quo indigea
creatura obtemꝑans dõ. temꝑales ausco
ad ecernam ueritatem referre: siue petes¬
do quid erga se fiat: siue consulendo ͥ
faciat. Iii pius mentis affectus.ẽ. ut
construatur. Nam et hec quȩ lam conteta¬
tio. ẽ. rationalis creature: quod ñ sibi
ipsa sit bonum quo beata fiat: s illudi¬
commutabile cuiꝰ participatione eciam
sapiens efficitur. Et pax dĩquȩ exuꝑit

Expanded text:
bitur Domino generatio ventura. Quod non bitur Domino generatio ventura. Quod non ant angeli non solum nobis beneficia dei uerum etiam illi preces nostras. nam scriptum est, ubi angelus hominibus dicit: Ego obtuli memoriam orationis uestrae, non ut tunc nouerit, quid uelimus uel qcreatura obtemperans deo temporales causas ad aeternam ueritatem referre siue petendo, quid erga se fiat, siue consulendo, quid faciat, qui pius mentis affectus est, ut instruatur. nam et haec quaedam contestatio est rationalis creaturae, quod non sibi ipsa sit bonum, quo beata fiat, sed illud incommutabile, cuius participatione etiam sapiens efficitur. I I I Siue it
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd uob̾ necessarium sit: priꝰquã pecatis
ab eo. Nec ista ex aliquo tempore cogno¬
uit ut noss&: s futuia om̃ia temporalia.
atq eisetiam quid & quando ab illo pe¬
tituri fueramꝰ: & quos de quib reb uel
exaudituriis uł ñ auditurus. ẽẽt. sine
initio ance p̃sciuit. Uniuersas autem
creaturas suas & spiritales et corporales
ñ quia sunt ideo nouit: s idõ sunt. quia
nouit. Non enim nesciuit quȩ fuerat
creaturus. Quia gͦ sciuit creauit: ñ qr
creauit sciuit: nec alit̃ ea sciuit creata.
quã creanda. Non cm̃i eius sapientiȩ aliqͥd
accessit ex eis: s illis existentib sicut
oportebat. et quando oportebat. ille ꝑ¬
mansit ut erat. Ita enuim scriptũ. ẽ. in li¬
bro eccłastico. Antequã crearent᷑ om̃ia
nota sunt es: sic & post quã consũmata
sunt. Sic inquit ñ alit̃. Et antequam
crearent᷑. & postquã consũmata sunt:
sic ei nota sunt. Longe. ẽ. huic scientiȩ¬
gͥ scientia nr̃a dissimilis. Anturtia

Expanded text:
d vobis necessarium sit, priusquam petatis ab eo . Nec ista ex aliquo tempore cognovit, ut nosset: sed futura omnia temporalia, atque in eis etiam quid et quando ab illo petituri fueramus, et quos et de quibus rebus vel exauditurus vel non exauditurus esset, sine initio ante praescivit. Universas autem creaturas suas, et spirituales et corporales, non quia sunt ideo novit; sed ideo sunt quia novit. Non enim nescivit quae fuerat creaturus. Quia ergo scivit, creavit; non quia creavit, scivit. Nec aliter ea scivit creata, quam creanda: non enim ejus sapientiae aliquid accessit ex eis; sed illis existentibus sicut oportebat, et quando oportebat, illa mansit ut erat. Ita et scriptum est in libro Ecclesiastico: Antequam crearentur, omnia nota sunt illi; sic et postquam consummata sunt . Sic, inquit, non aliter, et antequam crearentur, et postquam consummata sunt, sic ei nota sunt. Longe est ergo huic scientiae scientia nostra di