comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cupauit: crescendo multas tenuit. Om̃s
occupatura. ẽ. & contra dicitur abeis qui
domesticos eius se ẽẽ głantur: et dicit᷑ iam
decreuit. Adhuc crescit. Adhuc crediturȩ
sunt om̃s gentes: quȩ nondum credideruñ.
Ne qͥs dicat. Et illa lingua creditura ẽ: Et
barbari credituri sunt: Et quid sibi uult
quia nullius linguȩ duricia ẽ. quȩ non illo
igne soluatur: Neq enim non habemꝰ iam
multas gentes barbaras credidisse xp̃o:
Quo nondum porrectum ẽ. romanũ imꝑiũ.
eis qui ferro pugnant: non ẽ clausum illi qͥ
ligno pugnat. Oñs enim regnauit aligno es
ẽ qui ligno pugnat: Xpõ. De ciuce sua ui¬
cit regrs: & subiugatis eis ipsam crucem
infronte ficit & gloriant᷑ de illa: quia ibi
ẽ salus eoꝵ. hoc agitur. Sic crescit domꝰ:
sic ȩdificatur. Et ut noueritis. sequentia
psalmi audite: uidete oꝑantes & fabrican¬
tes ddomum. Cantate dño canticum no¬
uum: cantate dño omnis terra. Cantate

Expanded text:
cupavit: crescendo multas tenuit, omnes cupavit: crescendo multas tenuit, omnes occupatura est; et contradicitur ab eis qui domesticos ejus se esse gloriantur, et dicitur, Jam decrevit. Adhuc crescit, adhuc crediturae sunt omnes gentes quae nondum crediderunt: ne quis dicat, Et illa lingua creditura est? et Barbari credituri sunt? Et quid sibi vult quia nullius linguae duritia est quae non illo igne solvatur? Neque enim non habemus jam multas gentes Barbaras credidisse Christo: quo nondum porrectum est Romanum imperiumeis qui ferro pugnant, non est clausum illi qui ligno pugnat. Dominus enim regnavit a ligno. Quis est qui ligno pugnat? Christus. De cruce sua vicit reges, et subjugatis ipsam crucem in fronte fixit; et gloriantur de illa, quia ibi est salus eorum. Hoc agitur, sic crescit domus, sic aedificatur: et ut noveritis, sequentia Psalmi audite; videte operantes et fabricantes domum. «Cantate Domino canticum novum, cantate Domino omnis terra
Abbreviated transcription (Latin):
quis ponit lapidem suꝑ lapidem. nͥ qͥ bap¬
tismum suꝑ baptisiũ imponit: S nolite
terren: ñ relinquetur qđ ñ destruatur. Lapi¬
des enim ad fabricã nouam quȩ edificatur
post captiuitatẽ sic colliguntur: et si illos
caritas inunitate constringit: ut non sit la¬
pis suꝑ lapidem: s unus lapis sint om̃s la¬
pides. Ne miremini. Hoc fȩcit canticũ nouũ:
id÷ hoc fecit innouatio caritatis. Adipsam
structuram nos conpingit apłs: et inilla
unitate. nos constrictos compaginat dicens:
susferentes inuicem indilectione: studentes
scruare unitatem sp̃s inuinculo pacis. ybi
unitas sp̃s: unus lapis: sed unus lapis de
multis factus. Quomodo de multis unus
factus: Sufferendo inuicem indilectione.
Edificatur ergo domus dñi dĩ nr̃i: ȩdificat᷑.
hoc fit. hoc agitur: hoc uoces iste agunt:
hoc lectiones: hoc predicatio euuangłii to¬
to orbe terrarum. Adhuc ȩdificatur. Cre¬
uit multũ domus hȩc: & multas gentes
impleuit. Nondum tam̃ om̃s gentes oc¬

Expanded text:
 lapidem, nisi qui Baptismum super Baptismum imponit? Sed nolite terreri; «non relinquetur qui non destruetur.» Lapides enim ad fabricam novam, quae aedificatur post captivitatem, sic colliguntur, et sic illos charitas in unitate constringit, ut non sit lapis super lapidem, sed unus lapis sint omnes lapides. Ne miremini: hoc fecit canticum novum, id est, hoc fecit innovatio charitatis. Ad ipsam structuram nos compingit Apostolus, et in illa unitate nos constrictos compaginat, dicens: «Sufferentes invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus, in vinculo pacis» . Ubi unitas Spiritus, unus lapis; sed unus lapis de multis factus. Quomodo de multis unus factus? Sufferendo invicem in dilectione. Aedificatur ergo domus Domini Dei nostri, aedificatur: hoc fit, hoc agitur, hoc voces istae agunt, hoc lectiones, hoc praedicatio Evangelii toto orbe terrarum; adhuc aedificatur. Crevit multum domus haec, et multas gentes implevit: nondum tamen omnes gentes oc
Abbreviated transcription (Latin):
nubes inquib uenit: excepto aduentu
suo posteriore: quo uenturus ẽ iudicare
uiuos et mortuos. Uenit primo innubib:
hȩc primo uox ipsius sonuit in eugłio.
Amodo uidebitis filiũ hominis uenientẽ
innubib. Quid ẽ. amodo: Nonne dñs
postea uenturus ẽ. quando se plangent om̃s
trib terrȩ : Prius uenit inpredicatorib suis:
et impleuit totũ orbẽ terrarũ. Non resistam
primo aduentui. & ñ expauescẽmus scd̾m.
Et ue tunc pregnantib: & mammantib Au¬
distis mͦ in euangłio. Eauete: quia nescitis
qua hora ueniat. Infigura dicta sunt. Quȩ
sunt pregnantes: et quȩ sunt lactantes:
Pregnantes animȩ dicuntur: quȩ habent
spem inscło. Que autẽ iam adeptȩ sunt qđ
sperabant: ꝓlactantib sunt positȩ. Uerbi
gr̃a: emere uult uillam. pregnans ẽ. Nondũ
enun factum ẽ: tumet uterus inspe. Emit:
peꝑit: adco lactat qđ emit Ue pregnantib

Expanded text:
nubes in quibus venit, excepto adventu nubes in quibus venit, excepto adventu suo posteriore, quo venturus est judicare vivos et mortuos. Venit primo in nubibus. Haec primo vox ipsius sonuit in Evangelio: «Amodo videbitis Filium hominis venientem in nubibus.» Quid est, «Amodo?» Nonne Dominus postea venturus est, quando se plangent omnes tribus terrae? Prius venit in praedicatoribus suis, et implevit totum orbem terrarum. Non resistamus primo adventui, ut non expavescamus secundum. «Et vae tunc praegnantibus et mammantibus.» Audistis modo in Evangelio: «Cavete, quia nescitis qua hora veniat» . In figura dicta sunt. Quae sunt praegnantes, et quae sunt lactantes? Praegnantes animae dicuntur, quae habent spem in saeculo. Quae autem adeptae sunt jam quod sperabant, pro lactantibus sunt positae. Verbi gratia: emere vult villam; praegnans est, nondum enim factum est, tumet uterus in spe: emit; peperit, adeo lactat quod emit. «Vae praegnantibus
Abbreviated transcription (Latin):
mare: Scłm. Commotum ẽ mare: &
plenitudo maris. Omne scłm concitatum
ẽ aduersus eccłiam: cum dilataretur &e
edificaretur toto orbe terrarũ. De ipsa cõ¬
motione audistis in euangłio: tradent uos
adiudicia. Commotũ ẽ. mare. S quando
om̃s mites. om̃s ȩqui: campi sunt dĩ. Lũc
exultabunt omnia ligna siluarum. Ligna
siluarum: pagani sunt. Quare iã gaudẽt:
Quia precisi sunt de oleastro: et inserti inoli¬
uam. Tc̃ exultabunt omnia ligna siluaꝵ:
quia precisȩ sunt ingentes arbores cedrinȩ
et cypressinȩ: & imputribilia ligna trans¬
lata sunt: a dȩdificationem domus. Ligna
siluatũ erant: s ante quam irent inȩdificiũ.
Ligna siluarum erant: s ante quã oliuam
parerent. Tunc exultabunt omnia ligna sil¬
re terram. Primo uenit: et postea uenturꝰ
ẽ. Primo uenit in ȩccłia sua innubib. Quȩ
sunt nubes quȩ eum portauerunt: Apłi p̃di
crantes ꝓxp̃o reconciliari deo. Ipse sunt

Expanded text:
mare? Saeculum. Commotum est mare, et mare? Saeculum. Commotum est mare, et plenitudo maris: omne saeculum concitatum est adversus Ecclesiam, cum dilataretur et aedificaretur, toto orbe terrarum. De ipsa commotione audistis in Evangelio, «Tradent vos ad judicia» . Commotum est mare: sed quando omnes mites, omnes aequi, campi sunt Dei. «Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum.» Ligna silvarum, Pagani sunt. Quare jam gaudent? Quia praecisi sunt de oleastro, et inserti in oliva . «Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum:» quia praecisae sunt ingentes arbores cedrinae et cyparissinae, et imputribilia ligna translata sunt ad aedificationem domus. Ligna silvarum erant, sed antequam irent in aedificium; ligna silvarum erant, sed antequam olivam parerent. 14. «Tunc exsultabunt omnia ligna silre terram.» Primo venit, et postea venturus est. Primo venit in Ecclesia sua in nubibus. Quae sunt nubes quae eum portaverunt? Apostoli praediccrantes pro Christo reconciliari Deo» . Ipsae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
istę mentitur: Fr̃s: contra istas aꝑtissi¬
mas uoces auditis in angulis strepitum:
ille tradidit: & ille tradidit. Quid dicis:
Uoces tuȩ audiendȩ sunt. an uoces dĩ: Et¬
enim correxit orbẽ terrȩ qͥ ñ commouebit᷑.
Ego tͥ orbẽ terrarũ ostendo ȩdificatũ: tolle
hostias: intra matria dñi. hostias ñ habes:
ꝓpterea non uis intrare. Quid.ẽ hoc Si
hostiam t̃ indiceret ds tauiũ: hẏitum:
arietem: inucnires qđ offerres. Indixit tͥ hu¬
mile cor: et non uis intrare. Hoc enim unte
non inuenis: quia suꝑbia tumiusti. Et enim
correxit orbem terrȩ qͥ non commouebitur.
iudicabit popłos inȩquitate. Tunc se illi plan¬
gent: qui nolunt modo eligere ȩquitatem.
Tocundentur ccli: et exultet terra. Iocundent̃
cęli qui enarrant głam dĩ. Iocundent᷑ cȩli
qͦs dñs fecit: exultet terra quam compliuun
cęli. Celi enim p̾dicatores: terra auditores.
Commoueatur mare & plenitudo eius. Qđ

Expanded text:
iste mentitur? Fratres, contra istas apertissiiste mentitur? Fratres, contra istas apertissimas voces auditis in angulis strepitum, Ille tradidit, et ille tradidit. Quid dicis? Voces tuae audiendae sunt, an voces Dei? «Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur.» Ego tibi orbem terrarum ostendo aedificatum; tolle hostiam, intra in atria Domini. Hostias non habes, propterea non vis intrare. Quid est hoc? Si hostiam tibi indiceret Deus taurum, hircum, arietem, invenires quod afferres: indixit tibi humile cor, et non vis intrare. Hoc enim in te non invenis, quia superbia tumuisti. «Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur. Judicabit populos in aequitate.» Tunc se illi plangent, qui nolunt modo diligere aequitatem.li, et exultet terra.» Jucundentur coeli, qui enarrant gloriam Dei; jucundentur coeli, quos Dominus fecit: exsultet terra, quam compluunt coeli. Coeli enim praedicatores, terra auditores. «Commoveatur mare et plenitudo ejus.» Quod
Abbreviated transcription (Latin):
domum. dĩ: &clamant ranȩ de paludibus:
nos soli sumus xp̃iani. Quȩ testimonia ꝓfero
psalterii:. ꝓfero qdđ surdus cantas. Aꝑi aures:
tu cantas ista. Cantas mecum: s ñ concor¬
das mecũ. Lingua tua sonat qđ sonat mea:
& cor tuum dissonat acorde meo. Nonne tu
cantas ista: Ni de testimonia orbis terrarũ.
Commoueatur afacie eius unuersa terra. Et
tu dicis non commoueri: Dicite innationib:
dñs regnauit aligno. Anforte hic optine¬
bunt:: &dicent se regnare aligno: qa fusti¬
bus circum cellionum regnant: De cruce xͥ
regna: si aligno regnaturus es. Nam lignũ
hoc tuum ligneum te facit: lignum xp̃i ꝑ
mare te traicit. Audis psalmum dicentem.
correxit orbẽ terre qui non commouebit᷑:
& tu dicis non solum motũ post correctionẽ:
sed etiam diminutũ. Tu uerũ dicis: iste
mentitur: Pseudo ꝓphȩ clammantes ecce
hic ẽ. xp̃c ecce illic uerum dicunt: et ꝓpħa

Expanded text:
domum Dei; et clamant ranae de palude, domum Dei; et clamant ranae de palude, Nos soli sumus christiani. Quae testimonia profero? Psalterii. Profero quod surdus cantas: aperi aures, tu cantas ista; cantas mecum, et non concordas mecum; lingna tua sonat quod sonat mea, et cor tuum dissonat a corde meo. Nonne tu cantas ista? Vide testimonia orbis terrarum: «Commoveatur a facie ejus universa terra:» et tu dicis non commoveri? «Dicite in nationibus, Dominus regnavit a ligno.» An forte hic obtinebunt, et dicent se regnare a ligno, quia fustibus Circumcellionum regnant? De cruce Christi regna, si a ligno regnaturus es. Nam lignum hoc tuum ligneum te facit: lignum Christi per mare te trajicit. Audis Psalmum dicentem, «Correxit orbem terrae, qui non commovebitur;» et tu dicis non solum motum post correctionem, sed etiam diminutum. Tu verum dicis; iste mentitur? Pseudoprophetae clamantes, «Ecce hic est Christus, ecce illic,» verum dicunt; et propheta
Abbreviated transcription (Latin):
teneamur: cuitamus cȩtera. Nidete crescentẽ
domũ: uidete edificium ire ꝑtotum orbem
ttnarum. Gaudete qͥa intrastis inatria: gau¬
dete quia ȩdificamini intemplum dei. Qui
cium intitant. ipsi ȩdificantur: ipsi sunt do¬
mus dĩ : ille ẽ inbabitator cui ȩdificatur do¬
inus toto orbe teriaium: et hoc post capti¬
uitatem. Tollite hostias & introite inatria
cius: adorate dñm inatrio scõ eius. Catho¬
lica ȩccłia. hoc ẽ atrium sc̃m̃ eius. Hemo di¬
cal: ecce hic ẽ. xp̃c: ecce illic Exurgent enum
pseudo ꝓphȩ. Dic eis istud. Lapis suꝑ lapidẽ
non relinquetur: qui non destruat᷑. Ad parie¬
tem dealbatum uocatis: inatrio sc̃õ eius: ad¬
oro deum meum. Commoueatur a facie erꝰ
uniu̾sa terra: dicite innationib dñs regna¬
uit aligno. Et enim correxit orbem terre
qui non commouebitur. Que testimonia
edificationis domus dĩ: Intonant nubes
cȩlorum ꝑtotum orbem terrarũ edificari

Expanded text:
teneamus, curramus caetera. Videte crescentem teneamus, curramus caetera. Videte crescentem domum, videte aedificium ire per totum orbem terrarum. Gaudete, quia intrastis in atria; gaudete, quia aedificamini in templum Dei. Qui enim intrant, ipsi aedificantur, ipsi sunt domus Dei: ille est inhabitator, cui aedificatur domus toto orbe terrarum, et hoc post captivitatem. «Tollite hostias, et introite in atriam in atrio sancto ejus:» in catholica Ecclesia; hoc est atrium sanctum ejus. Nemo dicat, «Ecce hic est Christus, ecce illic. Exsurgent enim pseudoprophetae.» Dic cis istud, «Lapis super lapidem non relinquetur, qui non destruatur» : ad parietem dealbatum vocatis; in atrio sancto adoro Deum meum. 11. «Commoveatur a facie ejus universa terra: dicite in nationibus, Dominus regnavit a ligno. Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur.» Quae testimonia aedificationis domus Dei! Intonant nubes coelorum per totum orbem terrarum aedificari
Abbreviated transcription (Latin):
uro: s nomini
euis afferte głam. Iol¬
lite hostias:I & introite in
Quid allaturi estis:
ut introcatis inatria eius: Iam enim creuit
domus:. & facta sunt atria. qui afferunt ho¬
stias: intrant inatria. Tauros allaturi sumus:
hẏrcos uł oues: Absit. Si uoluisses sacrificiũ.
dedissem utiq. Ille nobis hostiam commnen¬
dabat: quã offerre debemus. Uidete ne illud
sit hostia: dequo iam dudum dixit: confessio
et pulchritudo inconspectu eius. Confessio: ho¬
stia c̃ deo. Ogentes si uultis introire in atria
euis: nolite uacuȩ intrare. Tollite hostias. Qͥs
hostias nobiscum portaturi sumꝰ Sacͥficium
deo sp̃s contribulatus: cor contritum & humi¬
liatum ds̃ non sꝑnit. Cum humili corde intra
indomum dĩ: & cum hostia intiasti. Si autem
suꝑb es: manis intras. Nam unde suꝑburs nͥ
manis esses: Nam si plenus esses: non inflare¬
ris. Quomͦ plenus esses: Si tecum tolleres ho¬
stiam: quam portares ad atria dñi. Iam ne diu

Expanded text:
 nomini ejus afferte gloriam. «Tollite hostias, et introite in quid allaturi estis, ut introeatis in atria ejus? Jam enim crevit domus, et facta sunt atria; qui afferunt hostias, intrent in atria. Tauros allaturi sumus, hircos vel oves? Absit. «Si voluisses sacrificium, dedissem utique.» Ille nobis hostiam commendabat, quam offerre debemus. Videte ne illa sit hostia, de quo jamdudum dixit, «Confessio et pulchritudo in conspectu ejus.» Confessio hostia est Deo. O ergo gentes, si vultis intrare in atria ejus, nolite vacuae intrare, «Tollite hostias.» Quas hostias nobiscum portaturi sumus? «Sacrificium Deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum Deus non spernit» . Cum humili corde intra in domum Dei, et cum hostia intrasti. Si autem superbus es, inanis intras. Nam unde superbires, nisi inanis esses? Nam si plenus esses, non inflareris. Quomodo plenus esses? Si tecum tolleres hostiam, quam portares ad atria Domini. Jam ne diu
Abbreviated transcription (Latin):
num. Iste auditus malus: magnum gemi¬
tum faciet. Sed quid dixit alius psalmus:
nmnemoria ȩterna erit iustus. abauditu ma¬
lo ñ timebit. Quid. ẽ auditus malus: Ite
inignem ȩternum: qui paratus ẽ diabolo
& angłis eius. Qui gaudebit adauditũ
bonũ: non timebit abauditu malo. Quo¬
modo gaudebunt ad auditum bonum:
Uenite benedicti patris mei. Et a quo audi¬
tu ñ timebunt: Ite inignem ȩternum: qͥ
paratus ẽ diabolo & angłis eius. Hȩc ẽ equi¬
tas: hȩc ẽ. ueritas. Iudieabit n orbẽ tertarũ
inȩquitate: & popłos inueritate sua. An
quia iniustus es. iustus non erit urdex:
Aut quia tu mendar es. uerar non erit ueri¬
tas: S: uis habere misericordem: esto mi¬
sericors aute quam ueniat. Dimitte si qͥd
ite cominissum ẽ: da exeo qđ abundas.
Et de cuius das. nisi de illius: Cum de illiꝰ

Expanded text:
num.» Iste auditus malus magnum geminum.» Iste auditus malus magnum gemitum faciet. Sed quid dixit alius psalmus? «In memoria aeterna erit justus; ab auditu malo non timebit» . Quid est, auditus malus? «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Qui gaudebit ad auditum bonum, non timebit ab auditu malo. Quomodo gaudebunt ad auditum bonum? «Venite, benedicti Patris mei.» Et a quo auditu non timebunt? «Ite in ignem aeternumis ejus.» Haec est aequitas, haec veritas. «Judicabit» enim «orbem terrarum in aequitate, et populos in veritate sua.» An quia tu injustus es, justus non erit judex? aut quia tu mendax es, verax non erit veritas? Sed si vis habere misericordem, esto misericors antequam veniat: dimitte si quid in te commissum est, da ex eo quo abundas. Et de cujus das, nisi de illius? Si de tuo
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis. & fecit unum qđ fractum erat. No¬
uit illud factre artifex ille. Nemo desperet.
MMultum quidem est: sed qui sit artifex cogi¬
tale Ille refecit qui fecit: ille reformauit qui
formauit. Iudicabit orbẽ terrȩ inȩquitate.
& popłos inucritate sua. Qui c̃ ȩquitas et ue¬
ritas: Congregabit sccum electos suos adu¬
dieandum: cęteros autẽ separabit abinuicẽ.
Positurus ẽ enim alios addexteram: alios ad
sinistram. Quid autem equius. quid uerus:
quam ut ñ expectent miscdiam de iudice:
qui noluerunt facere miscdiam ante quam
ueniret iudex: Qui autem uoluerunt fac̃e
miscdiam: cum miscdia iudicabunt᷑. Dicct̃
enim eis addexteram positis: uenite bene¬
dicti patris mei : ꝑcipite regnũ qd̃ uobis pa¬
ratum ẽ. ab origine mundi. Et imputat
cȩcera. Rursus ad sinistram positis quid
imputabitur: Quia noluerunt facere mise¬
ricordiam. Et quo ibunt: Ite inignem ȩter¬

Expanded text:
charitatis, et fecit unum quod fractum erat. Nocharitatis, et fecit unum quod fractum erat. Novit illud facere artifex ille; nemo desperet: multum quidem est, sed qui sit artifex, cogitate. Ille refecit, qui fecit; ille reformavit, qui formavit. «Judicabit orbem terrarum in aequitate, et populos in veritate sua.» Quae est aequitas et veritas? Congregabit secum electos suos ad judicandum, caeteros autem separabit ab invicem: positurus est enim alios ad dexteram, alios ad sinistram. Quid autem aequius, quid verius, quam ut non exspectent misericordiam de judice, qui noluerunt facere misericordiam, antequam veniret judex? Qui autem voluerunt facere misericordiam, cum misericordia judicabuntur. Dicetur enim eis ad dexteram positis: «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi.» Et imputat s me,» et caetera. Rursus ad sinistram positis quid imputatur? Quia noluerunt facere misericordiam. Et quo ibunt? «Ite in ignem aeter
Abbreviated transcription (Latin):
te faciem dñ: qm̃ uenit prius. Et posta
quid: Qm̃ uenit iudicare terram. Et exul¬
tabunt omnia ligna siluarum. Uenit pͥmo:
& postea iudicare terram. Exultantes inue¬
niat eos qui primo eius aduentui credide
Totum iudicare habet: quia ꝓtoto precium
dedit. Audistis euangłium: quia cũ ue¬
nerit inquit: congregabit electos suos a
quatuor uentis cęli. Congregat electos õs
aquatuor uentis. Ergo de toto orbe terra¬
ium quia & ipse adam. Aliquando hoc
dixeram orbem terrarum significat: scđm
gręcam linguam. Quatuor enim luterȩ
sunt: aa a . ⁊ s. Sicut enim grȩci locun¬
tur: quatuor orbis partes has incapite luteraᷤ
habent. Anatholen dicunt orientem: disis
em. meridiem. Habes adam. Ipse gͦ adam to¬
to orbe terrarum sparsus ẽ Inuno loco fu¬
it & cecidit: et quodammꝰ comminutus im¬
pleuit orbem terrarum. S: miscłia domini
undiq collegit fracturas: & conflauit igne

Expanded text:
nte faciem Domini, quoniam venit:» prius. Et postea nte faciem Domini, quoniam venit:» prius. Et postea quid? «Quoniam venit judicare terram.» Et «exsultabunt omnia ligna silvarum.» Venit primo, et postea judicare terram: exsultantes inveniet eos qui primo ejus adventui crediderTotum judicare habet, quia pro toto pretium dedit. Audistis Evangelium, quia cum venerit, inquit, «congregabit electos suos a quatuor ventis» . Congregat electos omnes a quatuor ventis: ergo de toto orbe terrarum. Quia et ipse Adam aliquando hoc dixeram orbem terrarum significat secundum graecam linguam. Quatuor enim litterae sunt, A, D, A, et M. Sicut autem Graeci loquuntur, quatuor orbis partes has in capite litteras habent, Ἀνατολὴν dicunt Orientem; Δύσιν, αν, Meridiem: habes, Adam. Ipse ergo Adam toto orbe terrarum sparsus est. In uno loco fuit, et cecidit, et quodam modo comminutus implevit orbem terrarum: sed misericordia Dei undique collegit fracturas, et conflavit igne
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. hoc: Habentes:
tanquã non
habentes. Sic dicit: sic hortatur qͦs non
uult inuenire adie illa tanquã pregnantes.
et mammantes: sic eos hortatur. De cȩtero
fr̃s: tempus breue ẽ: reliquum ẽ. ut qui
habent uxores tanquã non habentes sint.¬
et qui flent tanquam non flentes: et qui
gaudent tanquã non gaudentes: et qui
emunt tanquam ñementes: et qui utun¬
tur hoc mundo tanquã non utentes. Pir¬
terit enim figura huius mundi. Uolo uos
sine sollicitudine ẽẽ. Qui enim sine solli¬
citudine ẽ. securus expectat quando ueni¬
at dñs ipsius. Nam qualis amor est. xp̃i
timere ne ueniat: fr̃s non erubescimus:.
Amamus & timemus ne ueniat. Certe aia¬
mus: an peccata nr̃a plus amamus: Crg
ipsa oderimus peccata: et amemus eum
qui uenturus ẽ adpunienda peccata. Ue¬
niet: uelimus nolimus. Non enim quia
mͦ non uenit ideo uenturus non ẽꝰ Uenis
et quando nescis: et si paratum te mus¬
nerit: nichil tibi obest quia nescis. Luns
exultabunt omnia ligna siluatum u¬

Expanded text:
est hoc? Habentes tanquam non habentes. Sic dicit, sic hortatur quos non vult inveniri a die illa tanquam praegnantes et mammantes, sic eos hortatur: «De caetero, fratres, tempus breve est: reliquum est ut et hi qui habent uxores, tanquam non habentes sintet qui flent, tanquam non flentes; et qui gaudent, tanquam non gaudentes; et qui emunt, tanquam non ementes; et qui utuntur hoc mundo, tanquam non utantur: praeterit enim figura hujus mundi. Volo vos sine sollicitudine esse» . Qui sine sollicitudine est, securus exspectat quando veniat Dominus ipsius. Nam qualis amor est Christi, timere ne veniat? Fratres, non erubescimus? Amamus, et timemus ne veniat. Certe amamus? an peccata nostra plus amamus? Ergo ipsa oderimus peccata, et amemus eum qui venturus est ad punienda peccata. Veniet, velimus, nolimus: non enim quia modo non venit, ideo venturus non est. Veniet, et quando nescis; et si paratum te invenerit, nihil tibi obest quia nescis. «Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum, a
Abbreviated transcription (Latin):
s si non uetus cantet.
Uetus cantat cupiditas carnis: nouũ cantat ca¬
titas dĩ. Quicquid eantaueris de cupiditate.
uetus cantas. Et si ñ sonant iore uerba can¬
tici noui: non ẽ speciosa laus inore peccatoris.
Melius ẽ ut nouus taccas: quã ut uetus cantes:
quia si fueris nouus & tacueris: aurib homi¬
num ñsonat Nã cor tuũ ñ tacet eanticum
nouum:ꝰ & ꝑuenit adaures dĩ: qͥte fecit ho¬
minẽ nouum. Diligis: & taces. Dilectio ipsa
uor ẽ. addm: & ipsa dilectio canticũ nouũ s̃
udi quia canticũ nouum ẽ. Dicit dominus.
Mandatũ nouum do uob: ut uos inuicem di¬
ligatis. Omĩs gͦ terra cantat canticum nouũ:
ubi edificatur domus. Omĩs gͦ terra: est do¬
nius dĩ. Si omnis terra ẽ dotnus dĩ: qui ñ
heret omni teri̧ ruina ẽ non domus: riuna
illa uetus: curꝰ umbram habebat cemplũ
illud uetus. Ibi enim diruebatur uetustas:
ut nouitas ȩdificarctur. Et quomͦ diruit᷑

Expanded text:
sed si non vetus cantet. sed si non vetus cantet. Vetus cantat cupiditas carnis: novum cantat charitas Dei. Quidquid cantaveris de cupiditate, vetus cantas; etsi sonant in ore verba cantici novi, non est speciosa laus in ore peccatoris . Melius est ut novus taceas, quam ut vetus cantes; quia si fueris novus, et tacueris, auribus hominum non sonat: nam cor tuum non tacet canticum novum; et pervenit ad aures Dei, qui te fecit hominem novum. Diligis, et taces: dilectio ipsa vox est ad Deum, et ipsa dilectio canticum novum est. Audi quia canticum novum est: Dominus dicit, «Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis» . Omnis ergo terra cantat canticum novum: ibi aedificatur domus. Omnis ergo terra est domus Dei. Si omnis terra domus Dei, qui non haeret omni terrae, ruina est, non domus; ruina illa vetus, cujus umbram habebat templum illud vetus. Ibi enim diruebatur vetustas, ut novitas aedificaretur. Et quomodo diruitur
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ tiabes imponerentur: quȩ columpnȩ eri¬
gerent. Nichil hoꝵ. cantat. Et si aliud aliquid:
ñ gͦ consonat psalmus titulo suo: & aliud
portat infronte. aliud inuoce: Immo nieħ
aluidꝰ s intellectores querit. Loquitur enim
de edificatione domꝰ Om̃s lapides ipsy do¬
mus: intelligant qđ cantarunt. Edifficatur
enim domus deo: non inillo loco ubi ȩddifica¬
uit salomon. E. disficauit cnim templũ: &
de ipso templo audistis mͦ quȩ dicerit dñs.
Cũ saxa templi & moles ingentes admirarent̃
discipłi: indicauerunt dño admirationem ⁊
stuporem suum. Et dñs illis. Amen dico uo¬
bis: non relinquetur hic lapis suꝑ lapidem
qui non destruatur. Non talis ȩdificatio do¬
mus. Nam uidete ubi ȩdificatur: quia non
uno loco: aut inaliqua parte. Sic enĩ incipit
ANTATE
dño canticũ nouũ.
cantate dño omnis
terra. Si canticũ no¬
uum cantat omnis
tena: sic ȩdificatur
cum cantat. Ipsum
cantare ȩdifieare ẽ.

Expanded text:
quae trabes imponerentur, quae columnae eriquae trabes imponerentur, quae columnae erigerentur. Nihil horum cantat: et si aliud aliquid, non ergo consonat Psalmus titulo suo, et aliud portat in fronte, aliud in voce? Imo nihil aliud, sed intellectores quaerit. Loquitur enim de aedificatione domus. Omnes lapides ipsius domus intelligant quod cantarunt. Aedificatur enim domus Deo, non illo loco ubi aedificavit Salomon. Aedificavit enim templum : et de ipso templo audistis modo quae dixerit Dominus. Cum saxa templi et moles ingentes admirarentur discipuli, indicaverunt Domino admirationem et stuporem suum; et Dominus illis: «Amen dico vobis, non relinquetur hic lapis super lapidem, qui non destruetur» . Non talis aedificatur domus. Nam videte ubi aedificatur, quia non uno loco, aliqua in parte. Sic enim incipit: 2. «Cantate Domino canticum novum, cantate Domino omnis terra.» Si canticum novum cantat omnis terra; sic aedificatur, cum cantat: ipsum cantare, aedificare est;
Abbreviated transcription (Latin):
OMINUS
& frater m̃s seuerus
adhuc differt leti¬
ciam nrãm: de ser¬
mone quem. nobis
debet. Nam qđ̃ de¬
bitor teneatur agno¬
scit. O m̃s enĩ eccł̃i¬
as quacunq transi¬
tum fecit: lȩtifica¬
uit dñs ꝑos ipsius. Multomagis gͦ ista led¬
ficanda ẽ: de qua cȩteris eum dñis ꝓpagaust.
Sed qͥd facturi sumꝰ. nͥ ut seruiamus uolunta¬
ti ipsius. Differre illum tamen dixi fr̃s. non
fraudare. Itaq tenete debitorem: nec dunit¬
tatis nͥ cum soluerit. Aduertat itaq caritas
uĩa. Quantum donat dñs deisto psalmo di¬
camus aliqͥd. Qd̃ quidem iã nostis: s. dulcis
ẽ commemoratio ueritatis. Forte cum pro¬
nuntiaretur titulus eius: cũ admiratione
aliqui audierunt: inscribitur enim titulus
psalmi: quando domus ȩdificabatur post cap¬
tiuitatem. Hoc titulo predicto: iam iniplo
dextu psalmi expectabatur fortasse qlap¬
des preciderentur de montib quȩ moles
attraherentur: que fundamenta iacerentuis.

Expanded text:
ominus et frater meus Severus adhuc differt laetitiam nostram de sermone quem nobis debet: nam quod debitor teneatur, agnoscit. Omnes enim Ecclesias quacumque transitum fecit, laetificavit Dominus per os ipsius: multo magis ergo ista laetificanda est, de qua caeteris eum Dominus propagavit. Sed quid facturi sumus, nisi ut serviamus voluntati ipsius? Differre illum tamen dixi, fratres, non fraudare. Itaque tenete debitorem, nec dimittatis, nisi cum solverit. Advertat itaque Charitas vestra: quantum donat Dominus, de isto psalmo dicamus aliquid quod quidem jam nostis; sed dulcis est commemoratio veritatis. Forte cum pronuntiaretur titulus ejus, cum admiratione aliqui audierunt. Inscribitur enim titulus Psalmi: «Quando domus aedificabatur post captivitatem.» Hoc titulo praedicto, jam in ipso textu Psalmi exspectabatis fortasse qui lapides praeciderentur de montibus, quae moles attraherentur, quae fundamenta jacerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
possidebitis. et totum om̃s habebitis. E rgo
hoc fac cum hic es: id÷ cum ponis indeo
spem tuam: Quid enim sequitur:UT
annutiem om̃s laudationes tuas matriis
filie syon. Ut annuntiem om̃s laudes tua ᷤ
S ubi: Inatriis file sẏon: quia predicatio
dĩ preter eccłiam manis ẽ. Parum ẽ. lauda¬
re deum: et annuntiare om̃s laudes eius.
Inatriis filiȩ syon annuntia Adunitatem
attende: noli diuidere populum: s: rape
adunum: et fac unum. Oblitus sum qͣn¬
diu dixi: Iam finito psalmo. et existo odo¬
re conitio me diuturnũ habuisse sermo¬
nem: s studiis ur̃is ñ sufficio. Yiolenti estis
minis: utinam ista uiolentia rapiatis re

Expanded text:
possidebitis, et totum omnes habebitis. Ergo possidebitis, et totum omnes habebitis. Ergo hoc fac cum hic es, id est, cum ponis in Deo spem tuam. Quid enim sequitur? Ut annuntiem omnes laudes tuas in atriis filiae Sion. Ut annuntiem omnes laudes tuas: sed ubi? In atriis filiae Sion; quia praedicatio ei praeter Ecclesiam inanis est. Parum est laudare Deum, et annuntiare omnes laudes ejus: In atriis filiae Sion annuntia. Ad unitatem tende, noli dividere populum; sed rape ad unum, et fac unum. Oblitus sum quamdiu dixi. Jam finito Psalmo, et ex isto odore conjicio me diuturnum habuisse sermonem: sed studiis vestris non sufficio; violenti estis nimis: utinam ista violentia rapiatis re
Abbreviated transcription (Latin):
num ẽ. Hoc ẽ totum bonum. Uultis ampliꝰ
Doleo uolentes. fis. quid uultis ampliꝰ Deo
herere nichil ẽ melius: quando uidebimus
facie  adfaciem: Modo ergo quid: Quia
adhuc peregrinus loquor. adherere inqͥt
dõ bonum ẽ. Sed modo inperegrinatioe.
quia ñdumuenit res: Ponere indo spẽ
meam. Quandiu ergo nondum adhesisti:
ibi pone spem Fluctuas: premitte aterra
anchoram.N ondum heres ꝑpresentiam.
inheres ꝑspm̃. Ponere indõspem meam.
Et quid hic agens.pones indo spem tuam.
Qđ erit negotium tuũ: nͥ ut laudes quem
diligis. et facias te cum coamatorib eius:
Eece si amares aurigam: ñ rapes ceteros ut
cecũ amarent : Amator aurige quacunq
transit loquitur de illo: ut cum illo amẽt
illum cęteri: Gratis amantur flagitiosi
homines: et adeo premium queritur ut
ametur: Ama dm̃ gratis: nulli iniudeas
deum. Rapite eum quot quot potestis:
quotquot possessuri estis: non fit angustꝰ.
Nullos in illo limites facietis: totum singuli

Expanded text:
. Hoc est totum bonum. Vultis amplius? Doleo volentes. Fratres, quid vultis amplius? Deo adhaerere nihil est melius, quando eum videbimus facie ad faciem . Modo ergo quid? Quia adhuc peregrinus loquor: Adhaerere, inquit, Deo bonum est; sed modo in peregrinatione, quia nondum venit res, Ponere in Deo spem meam. Quamdiu ergo nondum adhaesisti, ibi pone spem. Fluctuas; praemitte ad terram ancoram. Nondum haeres per praesentiam; inhaere per spem. Ponere in Deo spem meam. Et quid hic ages, ponens in Deo spem tuam? Quod erit negotium tuum, nisi ut laudes quem diligis, et facias tecum coamatores ejus? Ecce si amares aurigam, non raperes caeteros ut tecum amarent? Amator aurigae quacumque transit loquitur de illo, ut cum illo eum ament et caeteri. Gratis amantur flagitiosi homines; et a Deo praemium quaeritur ut ametur! Ama Deum gratis; nulli invideas Deum. Rapite eum quotquot potestis, quotquot pos essuri estis: non fit angustus; nullos in illo limites facietis; totum singuli
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. longe adeo fieri. Perdidisti om̃s qui for¬
nicantur abste. Huic fornicationi: contra¬
rius ẽ. amor castus. Quis ẽ amor castus:
Amat iam anima sponsum suũ. Quid ab
illo querit: asponso suo quem diligit: For¬
aut generos. aut sponsos femine. Eligunt
fortẽ diuitias et aurum eius amant et fun¬
dos. et argentum. et pecuniam. et equos. et
familias etcȩtera: Absit. Iste ipsum solum
amat Gratis amat: qͥa inipso habet omĩa.
quia ꝑipsum facta sunt omnia:. ꝑdidisti in¬
quit om̃s qui fornicantur abste. Tu autem¬

Expanded text:
est, longe a Deo fieri? Perdidisti omnem qui forest, longe a Deo fieri? Perdidisti omnem qui fornicatur abs te. Huic fornicationi contrarius est amor castus. Quis est amor castus? Amat jam anima sponsum suum: quid ab illo quaerit, ab sponso suo quem diligit? Foraut generos, aut sponsos feminae; eligit forte divitias, et aurum ejus amat, et fundos, et argentum, et pecuniam, et equos, et familiam, et caetera. Absit: iste ipsum solum amat, gratis amat; quia in ipso habet omnia, quia per ipsum facta sunt omnia . Perdidisti, inquit, omnem qui fornicatur abs te. 34. ve
Abbreviated transcription (Latin):
mei. et pars mea ds̃ inscła. Faccum ẽ cor ca¬
stum: gratis amatur ds̃: non abillo petitͣ
aliud premium: Quid aliud premiũ pecit
adõ. et ꝓpterea uult seriuire do: canus fac̃
qđ uult acciꝑe. quã ipsum a quo uult acci¬
pere. Quid ergo: Nullum premiũ dĩ : Nul¬
lum preter ipsum: Premium dĩ: ipse ds̃ ẽ
Hoc amat: hoc diligit. Si aliud dilexerit:
ñerit castus amor Recedis abigne ĩ morta¬
li: frigesces corrumꝑis. Noli recedere. Corra¬
ptio tua erit: fornicatio tua erit. Iam iste
recedit: iam istum penitet: iam peniten¬
tiam istȩ elegit: iam dicit pars mea dñs.
Et quomodo delectatur inipso quẽ partẽ
peribunt. Iste ergo recessit adeo. sed non
longe: quia quasi pecus factus sum inqͥt
et ego semꝑ tecum. Illi uero longe recesse¬
runt. qui ñsolum terrena desiderauerun.
s ea a demonib et adiabolo petierunt.
qui longe se faciunt ate peribunt. Et qͥd

Expanded text:
mei, et pars mea Deus in saecula. Factum est cor camei, et pars mea Deus in saecula. Factum est cor castum; gratis jam amatur Deus, non ab illo petitmium petit a Deo, et propterea vult servire Deo, carius facit quod vult accipere, quam ipsum a quo vult accipere. Quid ergo? nullum praemium Dei? Nullum, praeter ipsum. Praemium Dei, ipse Deus est. Hoc amat, hoc diligit; si aliud dilexerit, non erit castus amor. Recedis ab igne immortali; frigesces, corrumperis. Noli recedere; corruptio tua erit, fornicatio tua erit. Jam iste redit, jam istum poenitet, jam poenitentiam iste eligit, jam dicit, Pars mea Deus. Et quomodo delectatur in ipso, quem sibi peribunt. Iste ergo recessit a Deo, sed non longe: quia quasi pecus factus sum, inquit, et ego semper tecum. Illi vero longe recesserunt, quia non solum terrena desideraverunt, sed ea a daemonibus et a diabolo petierunt. Qui longe se faciunt a te, peribunt. Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
se mͥ incȩlo ds̃ m̃s. Quid enim mͥ ẽ. incȩlo:
Ostendere habet ipsum quid. Et ate quid uolui
ds̃ cordis mei. Hoc gͦ michi ẽ incęlo seruatũ:
ds̃ cordis mei. Et pars mea ds̃ nĩs. Quid. s̃
fr̃s : Inuenimus diuitias nr̃as: eligat sibi par¬
des genus humanum: uideamus homines
cupiditatum diuersitate laniari. Eligant
alii miliciom: alii aduocationẽ: alii uarias
diuersasq doctrinas: alii negociationem:
alii agriculturam: istas sibi partes faciant
de reb humanis: Clamet popłs dĩ. par ᷤᷤ mea
ds̃ m̃s: non adtempus pars mea: sed pars
mea ds̃ m̃s inscła . Aurum et si semꝑ habeo:
quid habeo: Dm̃ et si semꝑ haberem: quam
magnum bonum haberem. Huc accedit.
qͥa ds̃ se ipsum mͥ ꝓmittit: id÷ me inęt̾nũ
habiturum ꝓmitcit. Tantum habeo. et nun¬
quam non habeo:magna felicitas pars mea
ds̃. Quandiu: Inscła. Qm̃ ecce. Uide quomͦ
illum amauit. Fecit cor castum: ds̃ cordis

Expanded text:
se mihi in coelo Deus meus. Quid enim mihi est in coelo? se mihi in coelo Deus meus. Quid enim mihi est in coelo? Ostendere habet ipsum quid. Et a te quid voluiDeus cordis mei Hoc ergo mihi est in coelo servatum, Deus cordis mei, et pars mea Deus meus. Quid est, fratres? Inveniamus divitias nostras; eligat sibi partes genus humanum. Videamus homines cupiditatum diversitate laniari: eligant alii militiam, alii advocationem, alii diversas variasque doctrinas, alii negotiationem, alii agriculturam; istas partes sibi faciant de rebus humanis: clamet populus Dei, Pars mea Deus meus. Non ad tempus pars mea; sed pars mea Deus in saecula. Aurum etsi semper habeo, quid habeo? Deum etsi non semper haberem, quam magnum bonum haberem! Huc accedit quia mihi seipsum promittit, et id me in aeternum habiturum promittit. Tantum habeo, et nunquam non habeo! Magna felicitas! Pars mea Deus. Quamdiu? In saecula. Quoniam ecce vide quomodo illum amavit; fecit cor castum: Deus cordis
Abbreviated transcription (Latin):
deo intellexisse uos. Comparauit uoluntati
suȩ terrenȩ. premium celestȩ qđ accepturus
ẽ. Uidit qͥd ibi seruaretur sibi: et cogitans &
estuans incogitatione cuiusdã rei mneffabilis.
quam nec ocłs uidit. nec auris audiuit. nec
incor hominis ascendit: non dicit illud aut
illud mͥ ẽ. incęlo: s qͥd mͥ ẽ incęlo. Quid est
illud qđ habeo incelo: Quid. c̃: Quantum ẽ:
Quale ẽ: Et cum ñtransit qđ habeo incelo:
ate quid uolui suꝑ terram: Seruas mͥ tu:
Sic dieam ut possum. Sed date ueniã: acci¬
pite conatum meũ: deuotionem nitendi:
nam explicandi nullam facultatẽ. Seruas
inquit mͥ tu incelo duitias immortales te
ipsum: et ego uolui ate interra qđ habent
et impii: qđ habent et mali: qđ habent
et facinorosi: pecuniam: aurum: argen¬
tum: gemmas : familias: qđ habent et sce¬
lerati multi. qđ habent et multȩ femine
turpes. multi uin turpes.: Hȩc ꝓmagno
desideraui adeo meo suꝑ terram: cum seruet

Expanded text:
paravit voluntati suae terrenae praemium coeleste quod accepturus est; vidit quid ibi sibi servaretur, et cogitans, et aestuans in cogitatione cujusdam rei ineffabilis, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , non dixit, Illud, aut illud mihi est in coelo; sed, Quid mihi est in coelo? Quid est illud quod habeo in coelo? quid est? quantum est? quale est? Et, cum non transit quod habeo in coelo, a te quid volui super terram? Servas mihi tu: sic dicam ut possum, sed date veniam; accipite conatum meum, devotionem nitendi; nam explicandi nulla facultas est: servas, inquit, mihi tu in coelo divitias immortales, te ipsum; et ego volui a te in terra quod habent et impii, quod habent et mali, quod habent et facinorosi; pecuniam, aurum, argentum, gemmas, familias; quod habent et scelerati multi, quod habent multae feminae turpes, multi viri turpes: haec pro magno desideravi a Deo meo super terram, cum servet
Abbreviated transcription (Latin):
alio loco. Mors et uita: inmanib lingue
Nunquid lingua habet manus: Sed quid
ẽ inmanib lingue: Inpotestate linguȩ.
Quid. ẽ. inpotestate linguȩ: E xore tuo iusti¬
ficaberis : et exoretuo condempnaberis.
Tenuisti gͦ manum dexterȩ meȩ potestatẽ
dextere meȩ.Quȩ erat dertera mea: Qiuia
ego semꝑ tecum: Insinistram habebam. qͥa¬
ego pecus factus sum: id÷ quia terrena in
me fuit concupiscentia: s: dertera mea erat.
quia decum semꝑ erã. Huius dextere mee
manum tenuisti: id potestatẽ rexisti: Quã
potestatem: Dedit eis potestatem filios dĩ
fieri. Cȩpit ẽẽ iam inter filios di: ad nouũ

Expanded text:
 scriptum est alio loco: Mors et vita in manibus linguae  scriptum est alio loco: Mors et vita in manibus linguae . Numquid lingua habet manus? Sed quid est, in manibus linguae? In potestate linguae. Quid est, in potestate linguae? Ex ore tuo justificaberis, et ex ore tuo condemnaberis . Tenuisti ergo manum dexterae meae, potestatem dexterae meae. Quae erat dextera mea? Quia ego semper tecum. In sinistram habebam, quia pecus factus sum; id est, quia terrena in me fuit concupiscentia: sed dextera mea erat, quia semper tecum eram. Hujus dexterae meae manum tenuisti, id est, potestatem rexisti. Quam potestatem? Dedit eis potestatem filios Dei fieri : coepit esse jam inte
Abbreviated transcription (Latin):
sũ: quando pene effusi sunt gressus mei.
Et ego adnichilum redactus sum: et nesciui.
Non ẽ. gͦ despandum et de illis: inquos talla
pecus factus sũ. adte: et ego semꝑ tecũ. Mul¬
tum inter est inter istum et alios. Iste qͣsi
pecus factus ẽ desiderando terrena : qͣndo
redactus adiuchilum ñcognouit eterna.
S ñ recessit ado suo: quia ñ illa desiderauit
ademonib a diabolo: Hoc enim iã uobis
commendaui: uox ẽ synagoge. id: illius
popłi qui ñ seruiuut ydolis: Pecus quidẽ¬
sum factuis adõ meo. terrena desiderans: s
munquam recessi abipso deo meo: Quia gͦ
Sequit᷑. Teniusti manum dertere meȩ:Ñ
dirit manũ meam dexteram. s manum
dextere mee: Si dextere manus ẽ: manus
habet manum: Minum tenuisti dertere
meȩ: ut educeres me. Quid posuit manũ:
Potestatẽ. hoc enim dicimus quemquã ha¬
bere inmanu. qđ habet inpotestate. Quo¬
mͦ dixit diabolus deo de iob: mitte manũ

Expanded text:
sum, quando pene effusi sunt gressus mei. sum, quando pene effusi sunt gressus mei. Et ego ad nihilum redactus sum, et non cognovi: non est ergo desperandum et de illis, in quos taliapecus factus sum ad te; et ego semper tecum. Multum interest inter istum et alios. Iste quasi pecus factus est desiderando terrena, quando redactus ad nihilum non cognovit aeterna: sed non recessit a Deo suo, quia non illa desideravit a daemonibus, a diabolo. Hoc enim jam vobis commendavi: vox est Synagogae, id est, illius populi qui non servivit idolis. Pecus quidem factus sum, a Deo meo terrena desiderans; sed nunquam recessi ab ipso Deo meo. 30. versequitur: Tenuisti manum dexterae meae. Non dixit, manum dexteram meam; sed, manum dexterae meae. Si dexterae manus est, manus habet manum: Manum tenuisti dexterae meae, ut deduceres me. Quid posuit, manum? Potestatem. Hoc enim dicimus quemquam habere in manu, quod habet in potestate; quomodo dixit diabolus Deo de Job: Mitte manum
Abbreviated transcription (Latin):
nis: facile tribuant. communicent. Et qͥd¬
ꝓdest hoc: Tesaurirent sibi fundameN¬
tum bonum infuturum: ut apprehendant
ueram uitam: Ibi debent sibi thesaurriare
quo misit iste oculum: intrans in sanctua¬
rium dĩ Exhorrescant om̃s fr̃s nr̃i. diui¬
tes habundantes pecunia. auro. argento.
familia.honorib: exhorreseant qd modo
dictum ẽ. Dñe inciuitate tua imaginẽ u¬
lorum adiuchilum rediges. Nonne digni
sunt hec pati. ut ds̃ inciuitate sua imagy¬
nem illoꝵ adnichilum redigat: quia &
ipsi inciuitate sua terrena. imaginem des
adnichilum redegerunt: Inciuitate tua.
temptatur. Quia delectatum ẽ cor meũ
lectauerunt demporalia ista: mutati sunt
renes mei. Potest et sic intelligi. qͥa delecta¬
tum ẽ. cor meum indeum: et renes mei inu¬
tati sunt: id: libidines mee mutate sunt.
et castus totus factus sũ. Renes mei mu¬
tati sunt. Et audi quomͦ Et ego adni
desideraui: Ideo et ego adnichilũ redactus

Expanded text:
nis, facile tribuant, communicent, nis, facile tribuant, communicent, thensaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut adpraehendant ueram uitam. IQuo misit iste oculum, intrans in sanctuarium Dei. Exhorrescant omnes fratres nostri divites, abundantes pecunia, auro, argento, familia, honoribus; exhorrescant quod modo dictum est: Domine, in civitate tua imaginem illorum ad nihilum rediges. Nonne digni sunt haec pati, ut Deus in civitate sua imaginem illorum ad nihilum redigat; quia et ipsi in civitate sua terrena imaginem Dei ad nihilum redegerunt? In civitate tua tentatur: Quia delectatum est, inquit,lectaverunt temporalia ista, mutati sunt renes mei. Potest et sic intelligi: Quia delectatum est cor meum, in Deum; et renes mei mutati sunt, id est, libidines meae mutatae sunt, et castus totus factus sum. Renes mei mutati sunt. Et audi quomodo. 28. vers.desideravi: ideo et ego ad nihilum redactus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cupiatis: quicunq habetis. non ineis p̃¬
sumatis. Ecce dixi uobis. non dico dampna¬
mini qr habetis: s dãpnamini si de talib p̃sumatiͤ¬
Si detalib presumitis: si detalib inflamini :
si ꝓpter talia magni uobis uideamini: siꝑ
pter talia pauꝑes non agnoscatis: si generis
humani conditionem communem ꝓpt̃ ex¬
cellentem uanitatem obliuiscamini: tunc
enim ds̃ necesse ẽ. retribuat innouissima. &
inciuitate sua imaginem talium adnichi¬
lum redigat. Qui autem diues est: hoc
uitib huius mundi. non suꝑbȩ saꝑe. neq
sꝑare mnincerto diuitiarum: sed indo uiuo.
qui prestat nob omnia habundanter adfru¬
endum: Abstulit suꝑbiam diuitum: dat
consilium: quasi dicerent diuites sumus. su¬
ꝑbire nos ꝓhibes: iactare pompas diuitiarũ
nrãrum uetas. Quid ergo facturi sumus.
de istis diuituis: Ysq: adeo non ẽ qđ inde
faciant: Diuites si nt inquit moꝑib bo¬

Expanded text:
non cupiatis; quicumque habetis, non in eis praenon cupiatis; quicumque habetis, non in eis praesumatis. Ecce dixi vobis: non dico, Damnamini, quia habetis; sed, damnamini, si de talibus praesumatis, si de talibus inflemini, si propter talia magni vobis videamini, si propter talia pauperes non agnoscatis, si generis humani conditionem communem propter excellentem vanitatem obliviscamini. Tunc enim Deus necesse est retribuat in novissima, et in civitate sua imaginem talium ad nihilum redigat. Qui autem dives est, hoc non superbe sapere; neque sperare in incerto divitiarum suarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum. » Abstulit superbiam divitum; dat consilium. Quasi dicerent: Divites sumus; superbire nos prohibes, jactare pompas divitiarum nostrarum vetas; quid ergo facturi sumus de istis divitiis? Usque adeo non est quod inde faciant? Divites sint, inquit, in operibus bo
Abbreviated transcription (Latin):
nͥum exsurgentis. Quomodo defecerunt:
Quomͦ deficit somniũ exurgentis. Fac homi¬
nem insomnis uidere se inuenisse thesauros
diues. ẽ s donec eiugilet. Ueluti somnium
erurgentis. Sic defecerunt: quomꝰ defecit
somnium euigilantis: Pueritur igitur &
non ẽ: nichil inmanib. nichil inlec̾to: Pauꝑ¬
obdormierat: diues in somnis factus fuerat.
si non euigilasset diues esset Fuigilauit. in¬
uenit erumpnam quam dimiserat dormiens.
Et isti inuenient misenam quam sibi compa¬
rauerant: cum eugilauerint de hac uita. trãs¬
it illud qđ quasi insomnio tenebatur: uelu¬
ti somnium exurgentis: & ne diceretur. q̃d
gͦ. parua tibi uidetur clantas eoꝵ: paruat᷑
uidetur pompa eoꝵ: parua t̾ͥ uidentur t¬
tuli. imagines. statue. laudes. cunei clientũ:
chilum rediges. Itaq fr̃s mei libere loquens
de hoc. loco. uel undelibet. quia quando
uob̾ miscemur magis uos ferius quã do¬
cemus: innomine. xp̃i. et intimore eius ex¬
hortor uos: ut quicunq: ista non habetis.

Expanded text:
nium exsurgentis. Quomodo defecerunt? Quomodo deficit somnium exsurgentis. Fac hominem in somnis videre se invenisse thesauros: dives est, sed donec evigilet. Veluti somnium exsurgentis: sic defecerunt, quomodo somnium evigilantis. Quaeritur igitur, et non est: nihil in manibus, nihil in lecto. Pauper dormierat, dives in somnis factus fuerat; si non evigilasset, dives esset: evigilavit, invenit aerumnam quam dimiserat dormiens. Et isti invenient miseriam quam sibi comparaverant: cum evigilaverint de hac vita, transit illud quod quasi in somno tenebatur, veluti somnium exsurgentis. Et ne diceretur: Quid ergo? parva tibi videtur claritas eorum, parva tibi videtur pompa eorum, parvi tibi videntur tituli, imagines, statuae, laudes, cunei clientium? ihilum rediges. Itaque, fratres mei, libere loquens de hoc loco, vel unde licet; quia quando vobis miscemur, magis vos ferimus quam docemus: in nomine Christi et in timore ejus exhortor vos, ut quicumque ista non habetis,
Abbreviated transcription (Latin):
manus dertere eius. nuoluntate tua de¬
duristi me Qͥdẽ inuoluntate tua: Non in me¬
ritismeis Eͥoẽ in uoluntate tua: Audi apłm
qͥfuit pecus pͥmo t̾rena desiderans: i sedm uetus
testam̃tũ uiuens Eoait: Q pͥmofui blasphemꝰ
⁊ ꝑsecutor ⁊ iniuriosus: sed miscdiam ꝯsecutus
sum. Quid. ẽ inuoluntate tua: Grã dĩ sum:
quis dicit: Expectemus hoc: quia inresur¬
rectione erit. innouissimis erit. Cum gła as
celestem. et arguere se qͥa pecus fuit. et terre¬
na desiderauit: Quid enim mͥ ẽ. incelo:¬

Expanded text:
terae ejus. In voluntate tua deduxisti me. Quid est, in voluntate tua? Non in meritis meis. Quid est, in voluntate tua? Audi Apostolum, qui fuit pecus primo terrena desiderans, et secundum Vetus Testamentum vivens; quid ait? Qui primo fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum . Quid est, in voluntate tua? Gratia Dei sumquis dicit? Exspectemus hoc, quia in resurrectione erit; in novissimis erit: Cum gloria coelestem, et arguere se, quia pecus fuit, et terrena desideravit. Quid enim mihi est in