comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ds̃ quemquã labi ꝑmittat uiq ad dãꝑ¬
nationem᷑. Ueruntũ si quos dãpnati con¬
tingat. dicunt quidã uixta parabolam qr
peccata pͥus diissa & cẽ uiditio ecclẽ tẽ¬
poralit punita. redeunt: ut et̾nalit̃ puni¬
aritur. Sicut enĩ iusticia delet aute acta
peccata. sic ut ͫ iusticia succedens iusticiã
ꝑunit: qua dãpnata. cõtra pͥora peccata
nulla remanet medicina. Dicit gͦ dñs¬
ꝑ ꝓphãm. qr quacũ q die iustꝰ peccaue¬
rit. om̃s iusticie eiꝰ in obliuione etunt.
Ubi gͦ ñ fuit caritatis ꝑseuerancia. nulla
sufficiens est penitñcia. Sñ apeccatis so¬
luto dicitur. uade ⁊ ampliꝰ uoli peccare.
Seculares quoq leges. ꝓpt̾ ingratitudi¬
nes quasdam. reuocant. manumissos
adpͥorem seruitutem. Opponitur autẽ¬
illud ꝓpħe. ñ consurgae duꝑlex tribulatio.
uł iuxta aliam translationẽ ñ uiclica¬
bit ds̃ bis in id ipsũ. S̾. ñ est ut aiunt
duplex ĩmo una tribulatio ⁊ una puni¬

Expanded text:
ut Deus quemquam labi permittat usque ad damnationem? Verumtamen si quos damnari contingat, dicunt quidam juxta parabolam, quia peccata prius dimissa, et etiam judicio Ecclesiae temporaliter punita, redeunt ut aeternaliter puniantur. Sicut enim justitia delet anteacta peccata, sic injustitia succedens justitiam perimit: qua damnata, contra priora peccata nulla remanet medicina. Dicit en die justus peccaverit, omnes justitiae ejus in oblivione erunt . Ubi ergo fuerit charitatis perseverantia, nulla sufficiens est poenitentia. Unde a peccatis soluto dicitur: Vade, et amplius noli peccare . Saeculares quoque leges propter ingratitudines quasdam revocant manumissos ad priorem servitutem. Opponitur autillud prophetae: Non consurget duplex tribulatio , vel juxta aliam translationem, non judicabit Deus bis in idipsum. Sed non est, ut aiunt, duplex, imo una tribulatio, et una puni
Abbreviated transcription (Latin):
dent sibi eẽ dinussum: quoꝵ fictio
inpediuit ne ueram susciꝑent remis¬
sionem. Rurs enĩ exigetur. quamuis ꝑ
penitũciam dimissum fuisse repu¬
tetur. Orationes namq ieuinia ele¬
mosine ⁊ sunilia. cũ sint directe cre¬
dñtibꝰ. sũmũ bonũ remeclia peccato¬
rũ. fictis uaga flictuatione m̃tis uer¬
tuntur infalse spei securitatẽ.: in peo¬
cati fom̃tũ. hinc est illud. Et oratio eius
fiat inpeccatũi Post acceptã quoq ple¬
nã peccatoꝵ donationem. ⁊ uitune
gr̃e adhesionem. multi criminalit̃ cor
ruunt: ut petrus & dauid qui fortiores¬
sunt. surrexerunt. Iustꝰ enĩ si cecilent
ñ collidetur : qr dñs qui rapit uistũ ne
malicia iimutet euis sensum. cadenti

Expanded text:
dent sibi esse dimissum quorum fictio dent sibi esse dimissum quorum fictio impedivit ne veram susciperent remissionem. Rursus exigitur quamvis per poenitentiam dimissum fuisse reputetur. Orationes namque, jejunia, eleemosynae, et his similia, cum sint directe quaerentibus summum bonum remedia peccatorum, fictis vaga fluctuatione mentis vertuntur in falsae spei securitatem et in peccati fomentum: Hinc est illud: « Et oratio ejus fiat in peccatum . » Prius acceptam quoque plenam peccatorum condonationem, et intimae gratiae adhruunt, ut Petrus et David, qui fortiores surrexerunt. Justus enim si ceciderit, non collidetur, quia Dominus, qui rapit justum, ne malitia
Abbreviated transcription (Latin):
turũ ꝓmittit. Preciũ quippe uenditi. sup¬
plicium dap̃nati intelligitur. Procidens
autem seruus ille. oxabat᷑ eũ dicens. Paci¬
enciam habe inme: et omĩa reddam tibi
Timore gehenue humiliatꝰ dicit. Parce
oꝑiam multitudinẽ peccatoꝵ̃. GHiser.¬
tiis autẽ dñs serui illuis. dimisit eum et
debitũ dimisit illi. Peccator rogans accip̃
ds̃ adħ instituit. ħ aut̃ fit si lauacrũ bapͥ¬
tismi ñ ficte. uł si pꝰ ea baptisinũ peniten¬
cie de uote suscipiat. Dimissus itaq auin¬
culis p̃cedñtis timoris. egreditur in sp̃e
salutis. Sgressꝰ autẽ seruus ille inuenit
seruis suis. et tenẽs suffocabat eum dicens.
Redde qd̾ debes. Centũ denarioꝵ etat de¬
bitor. quẽ. de aliquibꝰ cõmissis in frẽm satis̃¬
facere oportebat. Conseruũ autẽ suffoca¬
re est. in frẽm ꝑuĩdictam exardere. Et
ꝓcidens conseruus eiꝰ. rogabat eũ dicens
Pacienciam habe iineͦ. et omĩa recddam
tibi. Em̃dabo scilicet consilio ut uditio

Expanded text:
turum promittit. Pretium quippe venditi supplicium damnati intelligitur. « Procidens autem servus ille rogabat eum, dicens: Patientiam habe in me, et omnia reddam tibi. » Timore gehennae humiliatus dicit: « Parce iam multitudinem peccatorum. Misertus autem dominus servi illius, dimisit eum et debitum dimisit ei. Peccator rogans, accipiDeus ad hoc instituit. Hoc autem fit, si lavacrum baptismi non ficte, vel si postea baptismum poenitentiae devote suscipiat. Dimissus itaque a vinculis praecedentis timoris, egreditur in spem salutis. Egressus autem servus ille, invenit Et tenens suffocabat eum, dicens: Redde quod debes. Centum denariorum debitor erat, quem de aliquibus commissis in fratrem satisfacere oportebat. Conservum autem suffocare, est in fratrem per vindictam exardere. Et procidens conservus ejus, rogabat eum, dicens: Patientiam habe in me, et omnia reddam tibi. Emendabo scilicet consilio vel judicio
Abbreviated transcription (Latin):
ti ÷ cũ uis coram om̃ibꝰ arguere. non
es corrector s ꝓditor. foite qd̾ scis ego
scio. s ñ coram te cortipio. qr curare uo¬
lo ñ accusare. Sunt homines adult̃
m domibꝰ suis. Insecteto peccant. no¬
bis ꝓluntur ab uxoribꝰ siis plerum¬
qr ⁊ elantibꝰ. aligũ maritos salutem q̃¬
rentibꝰ. Non ꝓdimꝰ palam. s insecreto
argiumꝰ. Idõ quoq cotripiendus est fr̃
seorsum. ne si semel pudorem ami¬
secit ꝑ maneat inpeccato. Mcl xxxiiii.
Si aut̃ ñ te audierit. adhibe tecũ
adhuc unũ uł duos. ut more duo¬
⁊ indeut̃o nomio. legimꝰ. Ne occideris
frẽm tũ incorde no. s publice argue
illũ. ne. habeas suꝑ illo peccatũ. adħi¬
bendus est tciꝰ. ut corrigñdi stuclio uł
cõueniendi eũ sub testibꝰ. Si tc̃ ñ an¬
dierit multis dicendũ est. ut qui ꝓ
pudore saluari ñ potuit. opprobriis
saluetur. Ei aut̃ eccłãm ñ audierit
sit tibi sicut ethuicus et publicanꝰ. Pub¬

Expanded text:
ti, et eum vis coram omnibus arguere, non ti, et eum vis coram omnibus arguere, non es corrector, sed proditor: forte quod scis ego scio, sed non coram te corripio, quia curare volo, non accusare. Sunt homines adulteri in domibus suis; in secreto peccant, nobis produntur ab uxoribus suis, plerumque zelantibus, aliquando maritorum salutem quaerentibus. Non prodimus palam, sed in secreto arguimus. Ideo quoque corripiendus est frater seorsum, ne si semel pudorem amiserit, permaneat in peccato. M. 184X Si autem non te audierit adhibe tecum adhuc unum vel duos, ut in ore duoet in Deuteronomio legimus: Ne oderis fratrem tuum in corde tuo, sed publice argue illum, ne habeas super illo peccatum HIERON. Adhibendus est tertius vel corrigendi studio, vel conveniendi eum sub testibus. Si tunc non audierit, multis dicendum est, ut qui pro pudore salvari non potuit, opprobriis salvetur. Si autem Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Pub
Abbreviated transcription (Latin):
corripite. et penitũtem socia caritate col¬
ligite.⁊ sic ꝑ alt̾ius salutẽ uobis salus ac¬
quiritur. acute intuendũ est. qr ñ passĩ
peccanti dimittere uibemur. s peniten¬
ciam agenti. Primũ gͦ est peccantem in¬
uidet et tacet. sicut qui penitenti ñ indul¬
get. Nam qui dixit si penituerit dimitte.
pmisit si peccauerit increpa: ut neq dif¬
ficilis sit uenia. nec remissa sit inclul
bita pene peccati. si peniteant in nos
ẽ nobis scientibꝰ peccet. qr quantũ in
eo est exemplo corrũpit quos testes sue
iniquitatis efficit. Quando me aucliente.
fratri ineo quisq facit inuriam. absit
ut illã iniutiam ame putem alierã G
corã om̃ibꝰ corripienda sunt coram om̃ibꝰ
ut cet̃i timorẽ habeant. Si autem tu
solus nosti peccatũ ft̃is. tũc uere inte solũ
peccauit. Quid est inte peccauit : Tu
scis qr peccanit. Et qr secreto inte pec¬
cauit. secreto cortige. Nam si solus nos¬

Expanded text:
corripite, et poenitentem socia charitate colcorripite, et poenitentem socia charitate colligite; et sic per alterius salutem vobis salus acquiritur. BEDA Acute intuendum est, quia non passim peccanti dimittere jubemur, sed poenitentiam agenti. Primum ergo est peccantem in peccantem videt et tacet, sicut qui poenitenti non indulget. Nam qui dixit: Si poenituerit, dimitte, praemisit, si peccaverit, increpa, ut neque difficilis sit venia, nec remissa indulgentiabita poenae peccati, si poeniteant in nos etiam nobis scientibus peccet; quia quantum in eo est, exemplo corrumpit, quos testes suae iniquitatis efficit. Quando me audiente, fratri meo quisque facit injuriam, absit ut illam injuriam a me putem alienam. Ecoram omnibus, corripienda sunt coram omnibus, ut caeteri timorem habeant . Si autem tu solus nosti peccatum fratris, tunc vere in te solum peccavit. Quid est, in te peccavit? Tu scis quia peccavit. Et quia secreto in te peccavit, secrete corrige. Nam si solus nos
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Congaudeat itaq fr̃ maior minori
reuerso. siue placeat duos fratres accipi
duos ppłos. siue duos quos libet homi¬
nes penitñtẽ ⁊iustũ. uł qui sibi iustus
nientes. maior uͦ om̃s incultu dĩ ꝑsistñtes.
licet inaliqua peccata uelut ininiudiã
fr̃is deuiantes. Iuxta ħ gͥ accipiemꝰ ꝑui
tulũ saginatũ maiora gt̾e dona. ⁊ in eces
cõparatione ꝑ hedũ imiaiora minora: si
fine mĩe claudunt᷑. Ouis apastore lap¬
sa reuocatur. dragina que perierat in¬
uenitur. filiꝰ ad patr̃e ꝓpriis uestigus re:
dit. & apatre. honoratur. Ouis sumiis. pe¬
tamꝰ pascua: dragmia sumꝰ. habeamꝰ p̾¬
ciũ : fili sumꝰ. festiuemꝰ ad patrem.
Si peccauerit inte fr̃ tulcxcsui.
int̃ te ⁊ ipsũ solũ. Si te audierit L et
penitenciam egerit. dimnte iłli M et lu¬
cratus eris frẽm tuũ. Quia ds̃ gaudet de
peccatore conuerso. cauete ue pusillos
contennatis. s peccantẽ ut conuertatur

Expanded text:
ra. Congaudeat itaque major frater minori ra. Congaudeat itaque major frater minori reverso, sive placeat duos fratres accipi duos populos, sive duos quoslibet homines poenitentem et justum, vel qui sibi justus nientes; major vero, omnes, in cultu Dei persistentes, licet in aliqua peccata velut in invidiam fratris deviantes. Juxta hoc igitur accipiemus per vitulum saginatum majora gratiae dona, et in eorum comparatione per haedum minora, sicfine misericordiae clauduntur. Ovis a pastore lapsa revocatur; drachma quae perierat, invenitur; filius ad patrem propriis vestigiis redit, et a patre honoratur. Ovis sumus, petamus pascua; drachma sumus, habeamus pretium; filii sumus, festinemus ad patrem Si peccaverit in te frater tuus, inter te et ipsum solum. Si te audierit L. et poenitentiam egerit, dimitte illi, M. et lucratus eris fratrem tuum. Quia Deus gaudet de peccatore converso, cavete ne pusillos contemnatis, sed peccantem, ut convertatur,
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ inꝑio. T ot sci cesi siut. ⁊ nullus eca
neq sacetdos neq ꝓpħã in molatus ẽ nr̃e
saluti. Et ꝓlixutioso filio udelicet ꝑin
meritis gentibꝰ. ut mundus clamat glo¬
riosus sanguis filii tui effusus est. t
ipse dixit illi. Fili tu semꝑ mecũ es. &
omĩa mea tua sũt. Epulari aut̃  gau¬
dere oportebat. qr frat̃ tuus mortuus fu
recedendo aconsortio iustoꝵ. et inuen¬
tus est redditꝰ matri eccłẽ. Non quasi mi¬
cientẽ. arguit pat̃ maiorem filiũ. s se¬
cũ ꝑseueranciam eiꝰ laudans ad ꝑfruiti¬
onem potioris exultationis inuitat. Red
dicit. omĩa mea tua sũt. ñ putandũ est
ita dictũ quasi ñ suit  fr̃is. S si iniuor
ht̃ ibi partẽ. quom sũt om̃ia maioris :
Post hanc uitam sic ascĩs ⁊ a iustis hñtur
omĩa. Cum gͦ beatitudinẽ illam obtinu¬
erimꝰ. nr̃a erunt ad iuuencdũ suꝑiora. ad
conuiuñdũ equalia. ad dñandũ infetio¬

Expanded text:
us imperio. Tot sancti caesi sunt, et nullus eorum us imperio. Tot sancti caesi sunt, et nullus eorum neque sacerdos, neque propheta immolatus est nostrae saluti. Et pro luxurioso filio, videlicet pro immeritis gentibus, ut mundus clamat, gloriosus sanguis Filii tui effusus est. At ipse dixit illi: Fili, tu semper mecum es, et omnia mea tua sunt. Epulari autem et gaudere orecedendo a consortio justorum, et inventus est, redditus matri Ecclesiae. Non quasi mentientem redarguit pater majorem filium, sed secum perseverantiam ejus laudans, ad perfruitionem potioris exsultationis invitat. Quod dicit, omnia mea tua sunt, non putandum est ita dictum, quasi non sint et fratris. Sed si minor habet partem ibi, quomodo sunt omnia majoris? Post hanc vitam sic a justis habentur omnia. Cum ergo beatitatem illam obtinuerimus, nostra erunt ad vivendum superiora, ad convivendum aequalia, ad dominandum iuferio
Abbreviated transcription (Latin):
catorem. hic hecdus ñdũ datus ẽ
uicłis ad epulandũ. qr ñdũ credunt
in eum. Qd dicit cũ amicis intelligi¬
tur. ex ꝑsona pͥncipiũ. ut cũ plebe.
uł ex ꝑsona ppłi ierosolimitani. ut c̃
tris. quasi absq eo uera iocunditas
tre cũ amicis demonibꝰ saturabuntur.
Sñ dr̃. Tu confregisti draconẽ. de¬
disti eũ escam ppłis ethioꝑũ .i. nolen¬
tibꝰ conũti. S pꝰqũã filiꝰ tuus hic qui de¬
uorauit. subãm fuam cñ meretricibꝰ ue¬
nit. occidisti illi uitulũ saginatũ. Mere¬
trices sunt genciũ suꝑsticiones. cũ qui¬
pꝰ dicit fr̃ẽm nunorem fornicatũ ẽẽ.
Talis gͦ est istahelis cõquestio ad patrem.
Michi recũ ꝑsistĩiti ⁊ ꝓmerenti nũqͣ
fuit ad refectionẽ ille qũe reputo hedũ.
legis qr ꝓphanatorẽ. Illũ aut̃ eundem
plenã redẽptionis iocunditatẽ. Alit̃. hedus
rũ esfusus est. ⁊ nultꝰ cruor nobis recidi¬
dit lib̾tatẽ. E cce ad huc romano subiace.¬

Expanded text:
catorem. Hic haedus nondum datus est Judaeis ad epulandum, quia nondum credunt in eum. Quod dicit, cum amicis, intelligitur ex persona principum, ut cum plebe, vel ex persona populi Hierosolymitani, ut cum tris; quasi absque eo vera jucunditas tre cum amicis daemonibus saturabuntur. Unde dicitur: Tu confregisti draconem, dedisti eum escam populis Aethiopum , id estibus converti. Sed postquam hic filius tuus qui devoravit substantiam suam cum meretricibus, venit, occidisti illi vitulum saginatum. Meretrices sunt gentium superstitiones, cum quibus dicit fratrem minorem fornicatum esse. Talis est ergo Israelis conquestio ad patrem: Mihi tecum persistenti et promerenti nunquam fuit ad refectionem ille, quem reputo haedum legisque profanatorem. Illum autem eumdem, plenam redemptionis jucunditatem. Aliter: Haedurum effusus est, et nullus eorum nobis reddidit libertatem. Ecce adhuc Romano subjacem
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ celoꝵ homini regi. qui uolu¬
it rationẽ ponere cũ seruis suis. Fami¬
liare est sẏris & maxime palestinis ad
omẽm sermonẽ suũ parabolas ungere.:
ut qui ꝑsimplex p̃ceptũ teneri ñ ꝑotest
ꝑsimilitudinem dĩ teneatur. Regnũ
celoꝵ intellige xp̃m. iõ t̾reno regi assimi¬
latum: ut oftendat oportere siue ñũo
niam nobis suo mun̾e ñ nr̃o merito
largitus sit. Et cũ cepisset rationẽ po¬
nere. oblatꝰ est ei unꝰ qui debebat .x.
milia. talenta. Cũ aut̃ ñ haberet uñ

Expanded text:
regnum coelorum homini regi qui voluit rationem ponere cum servis suis . » Familiare est Syris, et maxime Palaestinis, ad omnem sermonem suum parabolas jungere, ut quod per simplex praeceptum teneri non potest, similitudinem teneatur. Regnum coelorum intellige Christum, ideo terreno regi assimilatum, ut ostendat oportere sine numero niam nobis suo munere, non nostro merito largitus sit. « Et cum coepisset rationem ponere, oblatus est ei unus qui debebat decem millia talenta. Cum autem non haber
Abbreviated transcription (Latin):
qr pꝰ quã duo de uobis consencient ñ cli¬
co tantũ dehis. s de om̃i re petn̾da. n¬
uitatis monto fiet apatre meo consen¬
sus illiꝰ peticio. Ego enĩ pax ⁊ cantas. ego
sũmũ ⁊ cõmune bonũ. sedem mͥ inꝑa.¬
tipice intelligi. ut ibi sp̃c & aĩa e corpꝰ
consenserint. omẽm rem bonã inpetrẽt
quã pecierint.
ad eũ. clixit. Dñe quociens peccabit in¬

Expanded text:
 postquam duo de vobis consentient, non dico tantum de his, sed de omni re petenda, unitatis merito fiet a Patre meo consensus illius petitio. Ego enim pax et charitas, ego summum et commune bonum, sedem mihi in patypice intelligi, ut ubi spiritus et anima et corpus consenserint, omnem rem bonam impetrent quam petierint. ad eum, dixit
Abbreviated transcription (Latin):
lo. Potestatẽ tribuit apłis. neab ali¬
quo contẽtantur. Acsi dicat. Si ali¬
quis noluerit cortectionẽ ur̃am au¬
dire.⁊ eũ uinculo anathematis alli¬
gaueritis int̾ta. alligatus erit eciam
uicelo ħ est celesti seu̾tñcia confitmã¬
te.ł ita ut supra. Q uoscumq ab ec¬
łã in hac uita cieceritis. uł in eccłãm
induxeritis.rata erit sentũcia ꝙ̃r in
subiectus obedire debeat. Sentñcia
qͥ pͥus culpabilis ñ eit pꝰ modũ cul¬
pabilis fiat.
terũ clico uobis. ꝙ si duo ex uob
consenserunt suꝑ t̃ram. de om̃i
re quãcũq pecieruit. fiet iłlis apa¬

Expanded text:
RON. Potestatem tribuit apostolis, ne ab aliquo contemnantur. Ac si dicat: Si aliquis noluerit correctionem vestram audire, et eum vinculo anathematis alligaveritis in terra, alligatus erit etiam in coelo, hoc est, coelesti sententia confirmante. Vel ita ut supra; quoscunque ab Ecclesia in hac vita ejeceritis, vel in Ecclesiam induxeritis, rata erit sententia etiam isubjectus obedire debeat. GREGOR. qui prius culpabilis non erat, postmodum culpabilis fiat. Iterum dico vobis, quia si duo ex vobis consenserint super terram de omni re quamcunque petier
Abbreviated transcription (Latin):
de quibꝰ demonia delectantur uario ser¬
mone fabularũ atq carminũ contextis.
Uñ cũ pascens porcos cuꝑet saturari.⁊ solidũ
aliquid inuenire ad beatã uitam ñ pot̃at:
ꝗ nemo illi dabat aliqd̃ rectũ it̃ ad beati¬
tudinẽ. In se autem reuersus dixit. Quanti
mercennarii patris mei abundant pani¬
bꝰ. ego aut̃ hic fame pereo: Si ds̃ est bea¬

Expanded text:
de quibus daemonia delectantur, vario serde quibus daemonia delectantur, vario sermone fabularum atque carminum contextis. Unde cum pascens porcos cuperet saturari, et solidum aliquid invenire ad beatam vitam, non poterat, quia nemo illi dabat aliquod rectum iter ad beatie. In se autem conuersus dixit: quanti mercennarii patris mei abundant pane, ego autem hic fame pereo! merce
Abbreviated transcription (Latin):
gionis illiꝰ.⁊ misit illũ inuillam suã ut pas¬
ceret porcos. Unꝰ autũ cui se sponte illa¬
queauit ille ẽ: qui concupis cenciis t̾renis
merito ꝑrauitatis fue p̃positus. princeps
mundi uocatur. hic misit eum in uillam
suã. subiugando cupiditati sube mundał.
sp̃s in mũch. St enim porcus sordibꝰ delec¬
tatur. sic diabolus indolis cruore peccaꝵ pas¬
citur: s morte hõis p̃cipue saturat᷑. Misit
gͥ eũ inꝑossessionẽ suam .i. suũ fecit famu¬
lũ: ut pasceret portos in molans eis animã
suã. St cupiebat inplere uentr̃e suũ de
siliqͥs quas porti manducabant.& nems illi
dabat. Siliqua cibꝰ porcoꝵ .i. demonũ estͣ
ebrietas. fornicatio. huiꝰ mõi que blanda
funt ⁊ ad sui itsũ ꝓuocant: im̃ luxuriosi ma¬
xime curant inplere uentrẽ. quoꝵ ds̃ uen¬
t̃ est. s in his nulla satuiritas. qr uoluptas
semꝑ ht̃ fam̃ sui. Infuꝑ diabolus. cũ aliqũe

Expanded text:
gionis illius, et misit illum in villam suam, ut pasgionis illius, et misit illum in villam suam, ut pasceret porcos. Unus civium qui se sponte illaqueavit ille est qui, concupiscentiis terrenis merito pravitatis suae praepositus, princeps mundi vocatur. Hic misit eum in villam suam, subjugando cupiditati substantiae mspiritus immundi. Ut enim porcus sordibus delectatur, sic diabolus in idolis cruore pecorum pascitur, sed morte hominis praecipue saturatur. Misit ergo eum in possessionem suam, id est, suum fecit famulum, ut pasceret porcos, immolans ei animam suam. Et cupiebat implere ventrem suum de siliquis quas porci munducabant, et nemo illi dabat. BEDA. Siliqua cibus porcorum, id est daemonum, est ebrietas, fornicatio, et hujusmodi, quae blanda sunt, et ad sui usum provocant, unde luxuriosi maxime curant implere ventrem, quorum Deus venter est , sed in his nulla saturitas, quia voluptas semper habet famem sui. Insuper diabolus cum aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
liꝰ ꝑegre ꝓfectus est in regionẽ longi¬
qua.⁊ ibi dissipauit sub̃am suã uuen¬
do luxuriose. Non longo tempore. pꝰ
institutionẽ bumani generis. placuit
dere.A dolescencior itaq ꝓfectus est
longe. ñ locum mutando. s animũ: ꝙr
quanto quisq delinquit. tanto longius
agr̃a dĩ recedit. & eo cictꝰ ornam̃taͦ nat᷑e
dendũ. uł qd̃ fides graueturꝰ annis : s qui¬
cuimq recedit apatre exul patrie ⁊ ciuis
mundi factus. metito patrimoniũ uastat
Et post qũa omĩa. consũpsisset. facta ẽ
fames ualida in regione illa. & ipse ce¬
pit egere. Apatre acceperat facultatem¬
ut mursibilia eiꝰ ꝑ ea que sunt uisibilia cog¬
noscerent. et expulcritudine creaturarũ
consequent̃ intelligeret creatorem. Nũc uõ
fames in regioneꝰ longinqua est. inctigñ¬
cia u̾bi uentatis in obliuione creatoris.
Egere cepit. qr nichil ꝓdige satis ẽ uolup¬
tati. Et abiit et adhesit uni cuuum re.¬

Expanded text:
onginquam, et ibi dissipavit substantiam suam vivendo luxuriose. BEDA. Non longo tempore post institutionem humani generis placuit adere. Adolescentior itaque profectus est longe, non locum mutando, sed animum: quia quanto quisque delinquit, tanto longius a Dei gratia recedit, et eo citius ornamenta naturae dendum, vel quod fides gravetur annis; sed quicunque recedit a patre, exsul patriae et civis mundi factus, merito patrimonium vastat. Et postquam omnia consumpsisset, facta est fames valida in regione illa, et ipse coepit egere. Aut inuisibilia eius per ea, quae sunt uisibilia, cognosceret et ex pulchritudine creaturarum consequenter intefames in regione longinqua est, indigentia verbi veritatis in oblivione Creatoris. Egere coepit, quia nihil prodigae satis est voluptati. Et abiit, et adhaesit uni civium re
Abbreviated transcription (Latin):
uenant scandala. Seruntũ ue homini¬
ꝑ que scandalũ uenit. Sicut neẽȩ est ig¬
nem calere. niuẽ uͦ fig̾e frig̃e. ita eciam
necesse est ut. iniquitas mundi errori.¬
bus pleni scandala pariat: ꝑfectoꝵs uͦ
caritas pietatis oꝑibꝰ luceat. Seruntn
qr nulla necessitas cogit humana cor¬
da ȩẽ iniqua. q̃ tñ qr iniqua sũt ne¬
cessario scandala mouent: idõ ue illi cu¬
iꝰ uitio ueniunt. In qua gñali sentñ cia
ꝑcutitur uidas. Idõ enĩ maxime ait
uenite sandala. qr ad sacͣmͣtũ reddñde
nobis et̃nitatis omĩs in eo passionis hu¬
militas ẽẽt explenda. In hoc uamq ig¬
norancia plurimũ detinetur huma

Expanded text:
ant scandala. Verumtamen vae hominr quem scandalum venit. Sicut necesse est ignem calere, nivem vero frigere, ita etiam necesse est, ut iniquitas mundi erroribus pleni, scandala pariat; perfectorum vero charitas, pietatis operibus luceat. Verumtamen quia nulla necessitas cogit humana corda esse iniqua, quae tamen quia iniqua sunt, necessario scandala movent, ideo vae illi cujus vitio veniunt. In qua generali sententia percutitur Judas. Ideo enim maxime ait venire scandala, quia ad sacramentum reddendae nobis aeternitatis omnis in eo passionis humilitas esset explenda. In hoc namque ignorantia plurimum detinetur human
Abbreviated transcription (Latin):
deseruis que uocat est aliquis de ꝓphe¬
tis. qũẽ legit. querens uñ talia festa
celebtentur meccłã. Qed cũ ibi uiuenit
gressus ad eum ꝑ p̃dicatores rogat il¬
iñ ut introeat. s ad huc hodies ꝓpt̃ in¬
uidiam fr̃is uoluntatẽ patris nesciẽs
foris stat. Intrabit tũ infiue. pꝰquam

Expanded text:
de servis quem vocat, est aliquis de prophetis, quem legit, quaerens unde talia festa celebrentur in Ecclesia. Quod cum ibi invenit, gressus ad eum per praedicatores, rogat illum ut introeat, sed adhuc hodie propter invidiam fratris, voluntatem patris nesciens, foris stat. Introibit tamen in fine,
Abbreviated transcription (Latin):
i filiũ in amplexu ciꝰ humiliauit. uł qr
leue uigũ dilectionis sibi inposuit. Redi.¬
ens aut̃ osculũ caritatis apatre accipit. dñ
ꝑ gr̃am certificatur de indulgencia. Hyxit¬
qr ei filiꝰ. Pat̃ peccaui incelum ⁊coram te.
iam ñ sum dignꝰ uocari filiꝰ tuis. Peccaui
tutꝰ ineccłã facit confessionẽ. nec dicit qd
dicturũ se ꝓmiserat. fac me sicuit unum
de mercennariis tuis : qr ꝑ gr̃am intnͣdit. si¬
bi fieri ũ ꝑmerita indignꝰ extiterat. In¬
telligit nãq int filiũ ⁊ merͦcennariũ & ser¬
uũ ñ munimã distanciam ẽẽ: seciũ uidł̃¬
lorũ se temꝑat auicuis: filiũ qui affectũ
boni ht̃ amore uirtutũ. hinc apłs̃ ait. Nc̃
manent fides. spes. cantas. tria hec. Ma¬
ior aut̃ his est caritas. fides dedinat uicia
obmetũ uidicii ac supplitiorũ. spes contem.¬
nit uoluptates expectatione celestiũ p̃¬
mioꝵ: caritas succendit nos ad mortem
et adftuctũ sp̃ualiũ uirtutũ. Dixit aut̃

Expanded text:
 filium in amplexu ejus humiliavit, vel quia leve jugum dilectionis sibi imposuit. Rediens autem osculum charitatis a patre accipit, dum per gratiam certificatur de indulgentia. Dixitque ei filius: Pater, peccavi in coelum et coram te, jam non sum dignus vocari filius tuus. Peccaa, facit confessionem; nec dicit quod dicturum se promiserat, fac me sicut unum de mercenariis tuis, quia per gratiam intendit sibi fieri, unde per merita indignus exstiterat. Intelligit namque inter filium et mercenarium et servum non minimam distantiam esse: servum videllorum se temperat a vitiis; filium, qui affectum boni habet amore virtutum. Hinc ait Apostolus: Nunc Manent, fides, spes, charitas, tria haec, major autem horum est charitas . Fides declinat vitia ob metum judicii ac suppliciorum; spes contemnit voluptates exspectatione coelestium praemiorum, charitas succendit nos ad mortem, et ad fructum spiritualium virtutum. Dixit autem
Abbreviated transcription (Latin):
& ad ducite uitulũ sagmatũ ⁊ occidite.
mandu cemꝰ.⁊ epulemur: qr hic filiꝰ me¬
us. mortiis erat ⁊ reuixit. ꝑierat⁊ in
uentus est. Et ceꝑunt epulari. Stola. pͥma
ẽ uestis in nocencie. qua homo bñ con¬
ditus accepit. s male ꝑsuasus amisit.
Seru sunt p̾dicatores. qui stolam annũ¬
bene signatur. Uł ita. Anulus ẽ signum
te. Qui bene in manu datur. ut ꝑ oꝑa
fides clarescat. ꝑfidem oꝑa fitmentur.
alciam̃ta denunciant officiũ eugłu. ut
cursus mentis ad celestia tendens inuio¬
latus at̃renis seruetur. pͥorũ smnitus e¬
xemplis suꝑ serpentes ⁊ scorpiones secu¬
rus in cedat. Situlꝰ saginatus est ipse
di salute sufficeret offerri modorem fu¬

Expanded text:
et manducemus, et epulemur, quia hic filius meus mortuus erat, et revixit: perierat, et inventus est. Et coeperunt epulari. Stola prima est vestis innocentiae, quam homo bene conditus accepit: sed male persuasus amisit. Servi sunt praedicatores, qui stolam annunbene signatur. Vel ita: Annulus est signum tae. Qui bene in manum datur, ut per opera fides clarescat, et per fidem opera firmentur. Calceamenta denuntiant officium Evangelii, ut cursus mentis ad coelestia tendens, inviolatus a terrenis servetur, piorumque munitus exemplis, super serpentes et scorpiones securus incedat. Vitulus saginatus est ipse ro totius mundi salute sufficeret offerri in odorem su
Abbreviated transcription (Latin):
dicauenit. ñ potest sacraũitis uit̾ eẽ celesti¬
bꝰ. Iste epule celebrant᷑ ꝑ dilatationẽ: ec¬
desie intoto mũdo. Erat autem filiꝰ ciꝰ
semor in agco. Id ẽ int̾renis oꝑibꝰ longe a
patris conulo. Iste filiꝰ est ur̃aheliticꝰ ppłs
qui licet ad colenda idola ñ elongauetat. tã
domi ñ erat: q int̾iora legis⁊ ꝓpħatũ ñ¬

Expanded text:
n potest sacramentis interesse coelestibus. Istae epulae celebrantur per dilatationem Ecclesiae in toto mundo. Erat autem filius ejus senior in agro. Id est, in terrenis operibus longe a patris consilio. Iste filius est Israeliticus populus, qui licet ad colenda idola non elongaverat, tamen domi non erat, quia interiora legis et
Abbreviated transcription (Latin):
et contẽptibił ap̃ alios fieret. suꝑbia ual¬
de dãpnabilis eẽt. Patet ex añ dictis qr
penitñcia est medicam̃tũ uulneris. spes
falutis.⁊ nom̃ ipsũ sũptũ est apend qua
anima cruciatur ⁊ caro mortificatur. et
dicta est penitñcia. quasi puniencia &
penitũciam agunt ido capillos ⁊ barbam
nutriunt. ut monstrent abundanciam
cͥminũ quibꝰ peccator grauatur. Ciliciũ
dos ad sinistrã futuros. Ed aut̃ cinere
asꝑguñt peccatores. ostñdit qr cius sũt
⁊ inpuluerẽ reu̾tuntur. Lacrime pena¬
tñcium. ap̃ dm̃ ꝓbaptismate reputantur.
nplex est penitñcie gemitus. ist dũ plan¬
gimus qd̾ male gessunꝰ. uł dũ planginᷤ
qr ñ egimus qd̾ agere debuimꝰ. Ille uere

Expanded text:
et contemptibilis apud alios fieret, superbiaet contemptibilis apud alios fieret, superbia damnabilis esset. Patet ergo ex antedictis, quia poenitentia est medicamentum vulneris, spes salutis, et nomen ipsum sumptum est a poena qua anima cruciatur, et caro mortificatur, et dicta est poenitentia quasi punientia. Qui poenitentiam agunt, ideo capillos et barbam nutriunt, ut monstrent abundantiam criminum, quibus peccator gravatur. Cilicium dos ad sinistram futuros. Quod autem cinere asperguntur peccatores, ostendit quia cinis sunt, et in pulverem revertentur. Lacrymae poenitentium apud Deum pro baptismate reputantur. Duplex est poenitentiae gemitus. Vel dum plangimus quod male gessimus, vel plangimus quod non egim
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ. ⁊ tũ ꝓ illo pec̃co qđ ñ uult confi.¬
teri. tũ qr instituta eccłe negligit. ẽt̃¬
nalit punendus ẽẽ conuincitur. Dicũt
aut̃ leo. am brostꝰ de sacram̃tis.⁊ maxi¬
mꝰ. lacrimas petri lego. confessionem ñ
inuenio. delent gͦ lacrime petri peccata.
que pudor est cõnfiteri. S sciendũ qr
confessionis institutio ñdum. ꝓmulga¬
ta fuerat inpͥmitiua ecdã: uł qr pe¬
trus confessus fu̾it. licet scͥptura ñ refe¬
rat: sic̃ c̾dẽ cogim᷑ apłõs baptiratos fuis
trũ reticuisse confessionẽ de negatio¬
ne. qr si hũc tantũ eccłẽ architectũ tã
grauit alii adhuo infirmi corruisse no¬
uissent. multũ adu̾sus eũ scandalirati
suissent. Quo fit ut salubri dispensa¬
tione ita qd ñ ꝓpt̃ea et̾nalĩt puniretur.
reticeret aliquis id. uñ testaretur ei consci¬
encia. Sod si alicui diceret cel̃ari ñ pꝰset. et
si sciretur. ecclã iñ scandali⁊ aretur. Si uͦ
ꝓpt̃ suã ꝑsonã ħ faceret. ne scił in famis

Expanded text:
 illo peccato quod non vult confiteri, tum quia instituta Ecclesiae negligit, aeternaliter puniendus esse convincitur. Dicunt autem Leo, Ambrosius de sacramentis, et Maximus: « Lacrymas Petri lego, confessionem non invenio. » Delent ergo lacrymae Petri peccata quae pudor est confiteri. Sed sciendum quia confessionis institutio nondum promulgata fuerat in primitiva Ecclesia, vel quia Petrus confessus fuerit, licet Scriptura non referat, sicut credere cogimur Apostolos baptizatos fuistrum reticuisse confessionem de negatione, quia si hunc tantum Ecclesiae architectum tam graviter alii adhuc infirmi corruisse novissent, multum adversus eum scandalizati fuissent. Quo fit ut salubri dispensatione, ita quod non propterea aeternaliter puniretur, reticeret aliquis id unde ei testaretur conscientia: quod si alicui diceret, celari non posset; et si sciretur Ecclesia inde scandalizaretur. Si vero propter suam personam hoc faceret, ne scilicet infamis
Abbreviated transcription (Latin):
dits est in manꝰ hominũ.  occident
eũ.⁊ t̾tia die resurget. E t contristati st̃
uehem̃t̃. Semꝑ dominꝰ ꝓsꝑis miscet
tristia. ut cũ repente uenerint ñ t̃re¬
ant apłos. Et si cos contriftat qd̾ oc¬
cidñdus est. debet letificare resutrectio.
B Qe daut̃ uyxta marcũ
ignorabant. ñ tam ingenii tarditate
quã amore contingebat. qr quẽ dm̃
uerũ cognoscebant᷑. moriturũ crełe
nequibant. Et quia ꝑfigutas sepe loq̃.¬
batur. ꝑutabant hocꝰ sigurate dictũ.
pharnaũ. accesserunt quĩ dudragia
accipiebant ad ꝑecrũ. et clixerunt ei.

Expanded text:
t in manus hominum, et occident eum, et tertia die resurget. Et contristati, sunt vehementer. Semper Dominus prosperis miscet tristia, ut cum repente venerint, non terrent apostolos. Et si eos contristat quod occidendus est, debet laetificare resurrectio. Quod autem juxta Marcum ignorabant, non tam ingenii tarditate, quam amore contingebat; quia quem Deum verum cognoscebant, moriturum credere nequibant. Et quia per figuras saepe loquebatur, putabant hoc figurate dictum. Capharnaum, accesserunt qui didrachma accipiebant a
Abbreviated transcription (Latin):
dñte iuurficatur. et eo iuuificato dicit
ut ex eat foras .i. ꝑ cõfessionẽ se sacerdo¬
tibꝰ ostendat: de quo ⁊ sacerdotibꝰ ait sol¬
uite eũ .i. reuocate ad eccłam. ⁊ sinite ab¬
ire. ħ est cũ aliis silelibꝰ conuersari et
ꝑmanere¶ Dimitait gͦ ds̃ peccata ex sema
tates et peccata ppłi. Iñ ambrosiꝰ. Ille
solus peccata dimittit. qui solus ꝓ pec¬
catis mortuus est. Sacerdotes tũ añr¬

Expanded text:
dente vivificatur, et eo vivificato, dicit dente vivificatur, et eo vivificato, dicit ut exeat foras, id est, per confessionem se sacerdotibus ostendat, de quo et sacerdotibus ait, solvite eum, id est, revocate ad Ecclesiam, et sinite abire, hoc est, cum aliis fidelibus conversari et permanere. Dimittit ergo Deus peccata ex semettates et peccata populi . Inde Ambrosius: « Ille solus peccata dimittit, qui solus pro peccatis mortuus est. » Sacerdotes ta
Abbreviated transcription (Latin):
breuiada p̃cipunt. et uegligencia
telanda existimant: Tñ ꝓ quibꝰ dam
censuiã canonũ exͥtimare. Sciendũ
tũ quanto quis tp̃r moratur in pect̃is.
tanto ei agenda est peuitñcia¶ Cũ gͥ ar
bitrio sacerdotũ temporalis pena pec¬
cati ꝓteletur uł ad breuietur. de ea plu¬
tes intelligunt illudẽe dictũ. Quoꝵ remi¬
seritis peccata remttuntur eis. ⁊ quos
recinueritis retenta sũt. Pena enĩ pecc̃i
uocatur pec̃cm. uixta qd̾ nom̃ cause trãs¬
fertur ad effectum. Exp̃dictis itaq mani¬
festũ ẽ. qd̾ aliis dimittit ds̃ ꝑ ministen¬
ũ sac̃dotũ ⁊ pecẽm ⁊ penã peccati: alis
solam temporalem penã. qr iam pecca¬
ti tenebras et gebenne iunculũ soluerat
qd̃ ꝑ lauacrũ lazarũ ostũdit. A ccessit em̃
ficato ait exi foras: ⁊ de eo dixit cusci¬
pulis. soluite eum et siuite abire. Simni¬
lit uenit ad peccatorem.⁊ uocat eũ ꝑ in¬
t̃uam inspirationẽ:⁊ morte pec̃ci disce¬

Expanded text:
brevianda praecipiunt, et negligentia brevianda praecipiunt, et negligentia protelanda existimant. Tamen pro quibusdam censuram canonum aestimare. Sciendum tamem quanto quis tempore moratur in peccatis, tanto ei agenda est poenitentia. Cum igitur arbitrio sacerdotum temporalis poena peccati proteletur vel abbrevietur, de ea plures intelligunt illud esse dictum: « Quorum remiseritis peccata remittuntur eis, et quorum retinueritis, retenta sunt . » Poena enim pevocatur peccatum, juxta quod nomen causae transfertur ad effectum. Ex praedictis itaque manifestum est, quod aliis dimittit Deus per ministerium sacerdotum, et peccatum, et poenam peccati, aliis solam temporalem poenam, quia jam peccati tenebras et gehennae vinculum solverat, quod per Lazarum ostendit. Accessit enim ficato ait, exi foras, et de eo dixit discipulis, solvite eum, et sinite abire . Similiter venit ad peccatorem, et vocat eum per internam inspirationem: et morte peccati disce
Abbreviated transcription (Latin):
cator ñ ase. s ab alio maioris humi¬
litatis. causa. satissactionis medicuã
susciꝑiat. Sunt enĩ sacram̃ta. quasi
quedam emplastra. Euenit itaq cor con¬
tritũ pͥus ⁊ humiliatũ confitmati in
confessione: et plerũq peccator soloti¬
more uł eccłe consuetudine sacerdo¬
ti p̃sentatus. ꝑ sacdotale officiũ uete
conpungitur. ac plenꝰ caritate recerit.
Non nulli eciam nec tunc ex corcle re¬
deunt: s tũ forma penitũcie qũa sus¬
cipuuit. paulatim. mitrit ineis humi¬
litatẽ cum caritate. Plerisq similit̃
cũ resipiscant ꝓdest baptismꝰ. ad que
tũ ficte accessetũt. Mensuram aut̃
corporis inagenda penitũcia idcirco
canones in arbitrio sacerdonis uitel¬
ligentis statuunt. qi ap dm̃ ũ tam ua¬
let m̃sura temporis quã doloris. nec ab¬
stinencia tantũ ciboꝵ quantũ mortifi¬
catio uitioꝵ̃. Propt̃ qd̾ penitũcie tempo¬
ra fide ⁊ couuersatione pentrñciũ ad¬

Expanded text:
cator non a se, sed ab alio majoris humicator non a se, sed ab alio majoris humilitatis causa satisfactionis medicinam suscipiat. Sunt enim sacramenta quasi quaedam emplastra. Evenit itaque cor prius contritum et humiliatum confirmari in confessione; et plerumque peccator solo timore vel Ecclesiae consuetudine sacerdoti praesentatus, per sacerdotale officium vere compungitur, ac plenus charitate recedit. Nonnulli etiam nec tunc ex corde redeunt, sed tamen forma poenitentiae quam suscipiunt, paulatim nutrit in eis humilitatem cum charitate. Plerisque similiter cum resipiscunt, prodest baptismus, ad quem tamen ficte accesserunt. Mensuram autem temporis in agenda poenitentia idcirco canones in arbitrio sacerdotis intelligentis statuunt, quia apud Deum non tam valet mensura temporis quam doloris, nec abstinentia tantum ciborum quantum mortificatio vitiorum. Propter quod poenitentiae tempora fide et conversatione poenitentium ab
Abbreviated transcription (Latin):
lutio. dissolutio. et numetosa temꝑraliũ
defectuũ multitudo. Ed ad hoc quidem
plurimũ ualet. qr omĩs uirtus in infitmi¬
tate ꝑficitur: simul eciam ne quis bap¬
tismi grãm obp̃sentis uite felicitatem
peteret᷑. ⁊ sic nec istam digne haberet. nec
ad et̃nã ꝑueniret. Sic quoq actualis pec¬
cati ꝑ uiuificationẽ m̃tis et̃na pena re¬
laxata. relinquitur temporalis: ut qd̾ il¬
licita. anime delectatione siue etã car¬
nali uoluptate cõmissũ est. satiffactio¬
nis a maritudine digne purgetur ab
homine dũ. licet: ne districtus adõ pu¬
niatur infuturo. Nullũ enĩ malũ p̃te¬
rit. inꝑuntt̃i Confessiogͥ conuenient᷑ in¬
stituta est. ut qui insua potestate posi¬
tus adõ discesserat. subalio positus cũ
humilitate et deuoniorene returet. Idõ
q ds instituit sacerdotem sui incariũ.
⁊ quasi medicũ cui peccatoꝵ uulne
ra ad sanandũ detegerentur: ut pec¬

Expanded text:
ilicet dissolutio, et numerosa temporalium ilicet dissolutio, et numerosa temporalium defectuum multitudo. Quod ad hoc quidem plurimum valet, quia omnis virtus in infirmitate perficitur : simul etiam ne quis baptismi gratiam ob praesentis vitae felicitatem peteret, et sic nec istam digne haberet nec ad aeternam perveniret. Sic quoque actualis peccati per vivificationem mentis aeterna poena relaxata relinquitur temporalis, ut quod illicita animae delectatione, sive etiam carnali voluptate commissum est satisfactionis amaritudine digne purgetur ab homine, dum licet, ne districtius a Deo puniatur in futuro. Nullum enim malum praeterit impunitum. Confessio igitur convenienter instituta est, ut qui in sua potestate positus a Deo discesserat, sub alio positus cum humilitate et devotione rediret. Ideo Deus instituit sacerdotem sive vicarium, et quasi medra ad sanandum detegerentur, ut pec
Abbreviated transcription (Latin):
turos et homines ignoraturos. ñ pecca¬
rem. Fructuosa autem cordis contricio
est. cũ quis de peccato quo dm̃ offendit
dolet: et m̃ turbatur qr iniquitas amo¬
re iusticis sibi displicet. Huic est illud.
ecrator quacũq hora ingeniuerit. sal¬
uus enit. Et enum cũ dõ nichil tardum
sit. nichil absens. quautociens. qui est
aliquis uere penitet. tantociꝰ qui ẽ p̃sens
corde firmit̃ q disposui illud qd̾ cõmisi
cõtẽnendo dm̃ exerrare ꝓpt̃ dm̃. accusan¬
do me ipsũ. Sñ illud. Iustꝰ inpͥncipio¬
sermonis accusator ẽ s̃n. Est aut̃ dm̃
peccatũ dimittere. et̾nã penã ꝓ illo de¬
bitã relaxare. ꝑcollationẽ p̾sentis gr̃e.
oc equidem fit inparuut cũ baptismi
lauacrũ susciꝑitur. ħ et in adultis cum
m̃tis cecitas conpunctione soluitur. hĩc
doctores sacri eloquii scupsetunt origi¬
nale peccatũ inbaptismo ttansire reatu
s temanere actii. qr suꝑest corporis so¬

Expanded text:
turos, et homines ignoraturos, non peccaturos, et homines ignoraturos, non peccarem. » Fructuosa autem cordis contritio est, cum quis de peccato quo Deum offendit dolet, et inde turbatur, quia iniquitas amore justitiae sibi displicet. Hinc est illud: « Peccator, qua hora ingemuerit, salvus erit . » Etenim cum Deo nihil tardum fit, nihil absens, quanto citius vere aliquis poenitet, tanto citius qui est praesens corde meo firmiterque disposui illud quod commisi contemnendo Deum exsecrare, propter Deum accusando meipsum. Unde et illud: « Justus in principio accusator est sui . » Est autem Deum peccatum dimittere, aeternabitam, relaxare per collationem praesentis gratiae. Hoc equidem fit in parvulis, cum baptismi lavacrum suscipitur; hoc et in adultis, cum mentis caecitas compunctione solvitur. Hinc doctores sacri eloquii scripserunt originale peccatum in baptismo transire reatu, sed remanere actu: corporis sc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓeo qd mĩã acceꝑat. Unde ⁊ alibi. Qua
mñsura m̃si fueritis. remetietur uobns. Ta¬
lis gͦ est parabola aosi dicatur. Si aliis
ñ uultis misereri sicut d̃s misertꝰ ẽ uo¬
bis peccata cõdonando. pat̾ celestis hoc
debitũ exiget auobis. Estimant gͥ ad
t̾rorẽ dictũ eẽ qd̾ expositores cõmu¬
nit̃ asserunt.: rursus exigi qd̾ ꝑ penitã¬
ciã dimissũ erat ¶Nũs ant̃. de. remisfi¬
one peccatoꝵ diligenciꝰ uideamꝰ ¶n recõ¬
ciliatione peccatoris ad dm̃ tria consi¬
deranda sũt. uidłcordis coniritio. oris cõ¬
fefsio. oꝑum satiffatio.ꝑrecipit enĩ sccip¬
fiteri alt̾utrũ peccata.⁊ facere dignos fruc¬
tus penitñcie. Et notandũ qr multi ꝓ
peccatis gemunt. ñ qd̾ peccata eis dis
tricio ad salutem. s m̃tis const̾natio
addãp̃nationẽ. Sic et enĩ mali infuturo
dolebunt. Non nullos eciam penitet
peccasse ꝓsola peccati turpitudine. ux¬
ta illud philosophi. Si scirẽ dõs cõdona¬

Expanded text:
am acceperat. Unde et alibi: Qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis . Talis ergo est parabola, ac si dicatur: Si aliis non vultis misereri, sicut Deus misertus est vobis peccata condonando, pater coelestis hoc debitum exiget a vobis. Aestimant igitur ad terrorem dictum esse, quod expositores communiter asserunt rursus exigi, quod per poenitentiam dimissum erat. Nunc autem de remissione peccatorum diligentius videamus. In reconciliatione peccatoris ad Deum tria consideranda sunt, videlicet cordis contritio, oris confessio, operum satisfactio. Praecipit enim Scripfiteri alterutrum peccata ; et, facere dignos fructus poenitentiae . Et notandum quod multi pro peccatis gemunt, non qtritio ad salutem, sed mentis consternatio ad damnationem. Sic etenim mali in futuro dolebunt. Nonnullos etiam poenitet peccasse pro sola peccati turpitudine, juxta illud philosophi: « Si scirem deos condona
Abbreviated transcription (Latin):
cencior ex illis patri. Pater da mͥ por¬
tionẽ substancie que me contingit.
Et diuisit illis substanciam. Homo qͥ
duos filios habuit ds̃ pat̾ intelligit᷑.
duoꝵ ppłoꝵ creator. Maior filiꝰ est
qui ꝑmansit inculturã uniꝰ dĩ. minor
uͦ qui ydola coluit. Subã cĩuusa sens
rationalis est in hoĩe. hanc minor filtꝰ
a patre expeciit: qñ ꝑliberũ arbitrium
absq dĩ gra se regere putauit. Indelibus
lo regñte uiuat. sicut d̃s ñ ht̃ a quo re¬
gatur: aueritate recedens euanescit. ħ
diabolus fecit. homo quoq cui nicħ: nͥ qr

Expanded text:
 Pater, da mihi portionem substantiae quae me contingit. Et divisit illis substantiam. BEDA. Homo qui duos filios habuit, Deus Pater intelligitur, duorum populorum creator. Major filius est, qui permansit in cultura unius Dei: minor vero, qui idola coluit. Substantia divisa, sensus rationalis est in homine. Hanc minor filius a patre expetiit, quando per liberum arbitrium absque Dei gratia se regere putavit. Fidelibus lo regente vivat, sicut Deus non habet a quo regatur, a veritate recedens evanescit: hoc diabolus fecit. Homo quoque cui nihil deer
Abbreviated transcription (Latin):
in eis ⁊ ꝑeos oꝑante scłm arbitriũ ñ eoꝵ
s dĩ. Sic est illud. Tues solus qui facis mi¬
rabilia. cum multi homines miracula
fecerint. s ñ exse ficut ds̃. Item nemo
bonꝰ nͥ solus ds̃. qr ex se bonꝰ: ⁊ multi ho¬
ret si ex se ꝑecc̃a dimitteret. Qdeciam
nemo p̃t̃ nosmꝙ ipsos possit nos dãpna¬
re. ostenditur ibi. anima mea in m̃a¬
nibꝰ meis semꝑ. Notandũ qd̾ si is qui
uult cõfiteri. articulo necessitatis ĩtiu¬
nente ñ pot̃. qd̾ ei iunustraret uisibił
sacerdos si adẽẽt. þoc supplere ñ decignat̃
iniusibił de quo mecłastico. Eece sacerdos
magnꝰ. Et apłs : Prures facti sũt sacerdo

Expanded text:
 eos operante, secundum arbitrium non eorum, sed Dei. Sic est illud: Tu es solus qui facis mirabilia , cum multi homines miracula fecerint, sed non ex se sicut Deus. Item: Nemo bonus nisi solus Deus , quia ex se bonus: et multi horet, si ex se peccata dimitteret. Quod etiam nemo praeter nosmetipsos possit nos damnare ostenditur ibi: Anima mea in manibus meis semper . Notandum quod si is qui vult confiteri, articulo necessitatis imminente non potest, quod ei ministraret, visibilis sacerdos si adesset, hoc supplere non dedignatur invisibilis, de quo in Ecclesiastico: Ecce sacerdos magnus . Et Apostolus: Plures facti sunt sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
consumit. de quo ioħe ait iꝑse uos bapti¬
rabit inspũ sc̃o ⁊ igni: ut ignis tribulati¬
onis. qͦ ꝑaciencia fideliũ exercetur ut ꝑ¬
fec tũ opꝰ habeant. Om̃is gͥ qͥ cauere uult
uermem et̃ni torm̃ti igne castigabitur. ut
ritatem qua p̃ceꝑat amicos ꝓpt̾ dm̃i
amputandos. temperat dicens. Sio p̃ci¬
pio seueritatẽ. ut cdem̃ciã doceam. En¬
ñ potestis. melius est uos saluari. quam
cum illis ꝑire: Nico enĩ uobis. qr angłi eoꝵ
incelis semꝑ uident faciem pattis mei
qui in celis est. Uenit enĩ filius hominis
sanare qd̾ ꝑierat. Quasi dicat. Si contem¬
natis unũ ex pusillis. anglĩ uidebunt. ꝙ
pat̃ ñs ulciscetur. Qd ĩo clico nobis. qr
qd̾ ego ueni saluare uos ñ debetis contem¬
nere. Magna dignitas animarũ. ut una¬
q̃q hãt abortu natiuitatis in cꝰtodiam
tes suiẽ ecclẽ p̃positos angelos habere
creduntur. qd ostñditur testimonio an¬

Expanded text:
consumit, de quo Joannes ait: Ipse vos bapticonsumit, de quo Joannes ait: Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni . Vel ignis tribulationis, quo patientia fidelium exercetur, ut fectum opus habeant. Omnis igitur qui cavere vult vermem aeterni tormenti, igne castigabitur, ut ritatem qua praeceperat amicos propter Deum amputandos temperat, dicens: Sic praecipio severitatem, ut clementiam doceam. Quannon potestis, melius est vos salvari, quam cum illis perire. Dico enim vobis, quia angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei qui in coelis est. Venit enim Filius hominis salvare quod perierat. Quasi dicat: Si contemnitis unum ex pusillis, angeli videbunt, et Pater meus ulciscetur. Quod ideo dico vobis, quia quod ego veni salvare, vos non debetis contemnere. Magna dignitas animarum, ut unaquaeque habeat ab ortu nativitatis in custodiam tes vel Ecclesiae praepositos angelos habere creduntur, quod ostenditur testimonio an
Abbreviated transcription (Latin):
osis gñat et̾nam. Cuiꝰ fetorem quisquis
uitare desiderat. corpus sale continencie
mĩtem studeat cõdim̃to sap̃ie ab erroris
uitioꝵ labe castigare. Alit̃. Mire dictũ
est. om̃is igne sallietur. Que enĩ uictuna
sale sallitur u̾mus putredinẽ arcet. que
uͦ igne sale asꝑso carnem quoq cõsumit.
ħ scdm̃ legem in hostiis fiebat q̃ ialta¬
ri cremabantur. uͥ in õi iuictima sal offer
ne sallietur. qr electiꝰ ꝑ amorem sc̃i sp̃c
d̃o uictuna digna consecrantur. Et qr sale
sapiencie se auiciis emũdant. bñ addidit
⁊ om̃is uictima sallietur. Itaq uictim a ta.¬
lis ñ solũ sale asꝑgitur. s igne cõñunit᷑
qr ñ peccati tantum cõtagio pellitur. s ab
electoꝵ m̃te ipsa eciam uite p̾sũtis q̃ in
rende bona oꝑa sunt. In õibꝰ aut̃ sacrificiis
sal debet offerri. qr nullũ est opꝰ bonũ
sine fapiencia: Ignis in altari sacrificia

Expanded text:
osis generat aeternam. Cujus fetorem quisquis osis generat aeternam. Cujus fetorem quisquis vitare desiderat, corpus sale continentiae et mentem studeat condimento sapientiae ab erroris et vitiorum labe castigare. Aliter: Mire dictum est, omnis igne salietur. Quae enim victima sale salitur, vermis putredinem arcet; quae vero igne sale asperso, carnem quoque consumit Hoc secundum legem in hostiis fiebat, quae in altari cremabantur, ubi in omni victima sal offerrne salietur; quia electi per amorem sancti Spiritus Deo victima digna consecrantur. Et quia sale sapientiae se a vitiis emundant, bene addidit, et omnis victima sale salietur. Itaque victima talis non solum sale aspergitur, sed et igne consumitur; quia non peccati tantum contagio pellitur, sed ab electorum mente ipsa etiam vitae praesentis, quae in rendae, bona opera sunt. In omnibus autem sacrificiis sal debet offerri, quia nullum est opus bonum sine sapientia. Ignis in altari sacrificia