comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bus & de subtilissimis cogitationib ratiofi¬
et & undicta. Et erit fortitudo eors in direptio
de iudeis dr. quoꝵ fortitudo & oĩs excitꝰ. captiui¬
tatis tẽpore in direptionem data ẽ: & domꝰ de¬
structȩ. &e agͥ. ce uinee uastate. Nec ꝓlongata ẽ
ultio. nec ult̾ expectauit patientia dei: s uelo¬
cit restituit eis qͦd merebant᷑. S & iuxta tropo¬
logiam in die iudicii oĩsmaloꝵ fortitudo da¬
bitur in direptionem. qui edificauerunt do¬
mus ñ suꝑ petͣm. s suꝑ arenam: nec plantaue¬
runt uineã electam: s uineã sodomoꝵ ⁊ gomor¬
rȩ. talis enĩ plantatio ꝑibit. Uox diei dñi ama
litt̾am omnia hec. uł de babylonica uel de ro¬
manoꝵ captiuitate dicunt᷑. Tc̃ enim exꝑti sunt
diem amaram: qͥa dm̃ ad amaritudinem ꝓ¬
uocauerant. Tribulati sunt ibi fortes ce poten¬
Hec autemira finis eoꝵ fuit. qͥa ꝑdidert locũ.
regnum & gentem: & in õsmundi t̾minos di¬

Expanded text:
bus et de subtilissimis cogitationibus ratio fibus et de subtilissimis cogitationibus ratio fiet et vindicta. « Et erit fortitudo eorum in direptide Judaeis dicitur, quorum fortitudo et omnis exercitus captivitatis tempore in direptionem data est, et domus destructae, et agri et vineae vastatae. Nec prolongata est ultio, nec ultra exspectavit patientia Dei, sed velociter restituit eis quod merebantur. Sed et juxta tropologiam in die judicii omnis malorum fortitudo dabitur in direptionem. Qui aedificaverunt domos non super petram, sed super arenam, nec plantaverunt vineam electam, sed vineam Sodomorum et Gomorrhae. Talis ergo plantatio peribit. « Juxta est litteram omnia haec vel de Babylonica, vel de Romana captivitate dicuntur. Tunc enim experti sunt diem amaram, qui Deum ad amaritudinem provocaverant. Tribulati sunt ibi fortes et potenone. Haec autem ira finis eorum fuit, quia perdiderunt locum, regnum, et gentem, et in omnes mundi terminos di
Abbreviated transcription (Latin):
subũsionem a romanis factam legerint:
ita gestum inuenient. Uisitabit etiam super
uiros defixos infecib suis. hoc ẽ qͥ in corpis¬
uis ib confidunt. Despectiue enim: foraitu¬
dinem coris feces uocat. Siue defixos in fec¬
bus peccatores uocat. qui consuetudine pec¬
candi defixist̾ in suis illecebͥs: nec ab eis pe¬
retͥbuet. nec malis mala rependet. Tropolo¬
gice aut̃ indie illa id ẽ in cõsummatione min¬
hoc ẽ in iudicioxͥ. qͥ ex humanitate cõstat:
diuinitate:. sic̃ luẽna ex testa & lumme. Per
quem ds pat̾ õe faciet iudicium. & uisita¬
bit suꝑuiros defixos infȩcib suis. hoc ẽ ul¬
ciscet᷑ in eis quib sua peccata placuerunt.
cum defendent mala sua. blasphemantes
dm̃. tanqm̃ tales eos fecisset: & tollentesꝓ
uidentiam dei. ut nec b̃n facere ꝓdesset. nec
bitur: id ẽ ꝓferet oĩa abscõdita in lucẽ. Neq
solum de oꝑib s etiam de otiosis sermoni¬

Expanded text:
subversionem a Romanis factam legerit, subversionem a Romanis factam legerit, ita gestum inveniet. Visitabit etiam super viros defixos in faecibus suis, hoc est, qui in corporibus confidunt. Despective enim fortitudinem corporis faeces vocat. Sive defixos in faecibus vocat peccatores, qui consuetudine peccandi, defixi sunt in suis illecebris, nec ab eis poeretribuet, nec malis mala rependet. Tropologice autem in die illa, id est in consummatione munnitate constat et divinitate, sicut lucerna ex testa et lumine, per quem Deus Pater omne faciet judicium; et visitabit super viros defixos in faecibus suis, hoc est, ulciscetur in eis, quibus sua peccata placuerunt, cum defenderent mala sua, blasphemantes Deum, tanquam tales eos fecisset, et tollentes providentiam Dei, ut nec bene facere prodesset, nec bitur, id est proferet omnia abscondita in lucem. Neque tantum de operibus sed etiam de otiosis sermoni
Abbreviated transcription (Latin):
lum autẽ chanaan. popłm iudeoꝵ appellat.
qͥa impietates chananeorum agebant. Nã
&e daniel impudicum senem. semen chana¬
anuoeat. Uenientib itaq hostib conticescens
nimio metu. & suors scelerum conseientia
exagitati. nec saltem dm̃ quẽ offendert̃ inuoca¬
re audebunt. Disꝑiert̾ om̃s inuoluti argento.
illi uidelicet qͥ in diuitus confidebant. & se qͣ¬
si inuolutos & circumseptos nimiis opib esti¬
mabant: & iecireo pauꝑes despiciebant. Et no¬
tandum qͦd ñ futuro tp̃r dix̃. conticescet cha
tur de dignitatib scłi. tument uana nobili¬
tate. pulchritudine uł robore corporis. cȩt̾is¬
q mundiuanitatib extollunt᷑. Et erit. intẽ¬
pore illo scrutabor irłm in luc̾nis: & uisitabo
suꝑ uiros defixos in fecib suis. Cum inquit
scrutabor cum luc̾na oĩa loca ciuitatis. inqͥ¬
bus abscondi potert̃: etiam cloacas. & obscu¬
ras speluneas. ut nuuꝰ possit effugere. Hoc qͥ

Expanded text:
lum autem Chanaan, populum Judaeorum appellat, lum autem Chanaan, populum Judaeorum appellat, quia impietates Chananaeorum agebant: nam et Daniel impudicum senem semen Chanaan vocat. Venientibus itaque hostibus, conticescent nimio metu, et suorum scelerum conscientia exagitati, nec saltem Deum quem offenderunt, invocare audebunt. « Disperierunt omnes involuti argento; » illi videlicet qui divitiis confidebant, et se quasi involutos et circumseptos nimiis opibus aestimabant, et idcirco pauperes despiciebant. Et notandum quod non futuro tempore dixit: Conticescet Chantur de dignitatibus saeculi, tument vana nobilitate, pulchritudine vel robore corporis, caeterisque mundi vanitatibpore illo scrutabor Hierusalem in lucernis, et visitabo super viros defixos in faecibus suis. » Cum inquitusalem, tunc scrutabor cum lucerna omnia loca civitatis, in quibus abscondi poterunt, etiam cloacas et obscuras speluncas, ut nullus possit effugere. Hoc, qui
Abbreviated transcription (Latin):
portam dic̃ scdi muri in eadem maris uia.
misit ad oollam ꝓpħ̃am uxeorem sellum: que
habitabat in irłm in scda. ꝑ contͥcionem a col¬
libus. ꝑturbationem designat de monte sy¬
on. excelsiore scilicet urb̃ parte: qua capta
facilior erat ad ꝓna descensꝰ. Tropologice per
audiendi ⁊ uidendi: marime peccatores iudi¬
candi st̃. ꝑ qͦs peccati delectatio ad sensꝰ reliqͦs
emanat. Erit enim conteio magna acollibus:
qͥa cont̾et᷑ qͥcqͥd fuerat excelsum. uox enim dñi
suꝑ omnẽ suꝑbum & arrogantẽ: & humilia¬
bitur. Sunt qͥ duas portas baptis mum intel
cõmiserunt. Ululate habitatores pilȩ: conti¬
cuit õis popłs chanaan.Nlam. hoc loco de
bemus acciꝑe uas: in qͦ frum̃ta pisunt᷑. id ẽ
tundunt᷑: & ẽ ꝓducta pi sillaba. Nam aliud
ẽ pila. pi correpta. sꝑa uidelicet pilorum:
pilo tandunt᷑. Ita de porta piscium. & de .iͦi.
atq de collib ꝓruens. decurret romanor

Expanded text:
» portam dicit secundi muri in eadem maris via. » portam dicit secundi muri in eadem maris via. Misit ad Oldam propheten uxorem Sellum, quae habitabat in Hierusalem in secunda. » Contritionem a collibus, perturbationem designat de monte Sion, et excelsiore scilicet urbis parte, qua capta, facilior erat ad prona descensus. Tropologice per audiendi et videndi, maxime peccatores judicandi sunt, per quos peccati delectatio ad sensus reliquos emanat. Erit enim contritio magna a collibus, quia conteretur quidquid fuerat excelsum. Vox enim Domini super omnem superbum et arrogantem, et humiliabitur. Sunt qui duas portas, baptismum intellicommiserunt. « Ululate, habitatores Pilae, conticuit omnis populus Chanaan. » Pilam hoc loco vas debemus accipere, in quo frumenta pinsuntur, id est tunduntur, et est producta pi syllaba. Nam aliud est pila pi correpta, sphaera videlicet pilorum, pilo tunditur; ita de porta piscium et de secunda atque de collibus proruens, decurret Chaldaeo
Abbreviated transcription (Latin):
lios regis iosie. qͦs om̃s uł captos constat fuisse
uł occisos. siue gn̾alit̾ filios regis. styrpemre¬
giam dic̃. Et suꝑ om̃s qͥ indut sunt ueste ꝑegͥna.
id est ex otica & p̃ciosa. siue suꝑ eos qͥ prodei
fastu ⁊ dignitatis suꝑcilio. gradꝰ. siue lim̃ tem¬
pli conscendunt. In hebraica ueritate habet᷑.
Qui tͣnsiliunt lim̃ qͦd faciunt cultores uieste
demonis:qͥ lim̃ templi illiꝰ non calcant sed
heretici ꝑegͥnis uestib induunt᷑: qͥ relictaue¬
ste xp̃i qm accepimꝰ in baptismo. assumunt
impietatẽ ꝓ pietate. ꝓueritate mendacium.
Ipsi qͦq suꝑ lim̃ arrogant ingrediunt᷑: qui
sp̃ta simplicitate fid̃i. eccłiam ꝑerroris sui p̃¬
dicationem iniqͥtate & dolo complent. Et e
rit in die illa uor clamoris a porta piscium
ce ululatꝰ a scd̾a. & contͥtio magna a collibus¬
&e cȩt̾a. Portam piscium eam portã scđm litt̾am
diẽ. que uicinior erat mari. & ducebat dios¬
polim & iopen. Qͦdq sequit᷑. ululatꝰ a scd̃a.

Expanded text:
filios regis Josiae, quos omnes vel captos constat fuisse, vel occisos. Sive generaliter filios regis, stirpem regiam dicit. « Et super omnes qui induti sunt veste peregrina, » id est exotica et pretiosa, sive super eos, qui pro Dei fastu et dignitatis supercilio, gradus sive limen templi conscendunt. In Hebraica veritate habetur: « Qui transibunt limen; » quod faciunt cultores veste daemonis, qui limen templi illius non calcant, - shaeretici peregrinis vestibus induuntur, qui relicta veste Christi, quam accepimus in baptismo, assumunt impietatem pro pietate, pro veritate mendacium. Ipsi quoque super limen arroganter ingrediuntur, qui spreta simplicitate fidei, Ecclesiam per erroris sui praedicationinus, vox clamoris a porta piscium, et ululatus a secunda, et contritio magna a collibus. » Portam piscium eam portam secundum litteram dicit, quae vicinior erat mari, et ducebat Diospolim et Joppen. Quodque sequitur, « Ululatus a secunda,
Abbreviated transcription (Latin):
designant angłos: ꝑ quos undict᷑am ds ex¬
ercet. Immittte enim d̾s indignationem irã
& tͥbulationem: ꝑ angłos malos. Ipsi funt gẽs
amara. qͥa nulli parcunt. uelox sp̃alis nat᷑e
subtilitate. ambulans ꝑlatitudinem terre:
hoc ẽ ꝑ spaciosas scłuias. Ex semetipso iu¬
dicium eiꝰ egrediet᷑: quia ad penam scdm
sua facta tradet᷑: & illꝰ potestati ꝑmittunt᷑
impii. siẽ phyleas ce hermogenes. qͦs apłs tͣ
didit sathane. ut discerent ñ blasphema¬
re. Nunqͥd ñ tu a pͥncipio dñe d̾s m̃s scẽ m̃s.
ce ñ moriem᷑: Intelligens ꝓpħa ex u̾b̃ respon¬
dentis dñi. iccireo nabuchodonosor diabo¬

Expanded text:
designant alios, per quos vindictam Deus exdesignant alios, per quos vindictam Deus exercet. Immittit enim Deus indignationem et iram et tribulationem per angelos malos. Ipsi sunt gens amara, quia nulli parcunt. Velox spiritualis naturae subtilitate, ambulans super latitudinem terrae, hoc est per spatiosas saeculi vias. Ex semetipso judicium ejus egredietur, quia ad poenam secundum sua facta tradetur, et illius potestati permittuntur impii, sicut Philetus et Hermogenes, quos Apostolus tradidit Satanae, ut discerent non blasphemare. « Nunquid non tu a principio, Domine Deus meus, sancte meus, et non moriemur? » Intelligens propheta ex verbis respondenti
Abbreviated transcription (Latin):
piendum ẽ. Ipse qͦq id est nabuchodonosor
ante suũ currum p̃cedere faciet. Tanteq erit
suꝑbie: ut nat᷑am suꝑare contendat. Deniq
nabuchodonosor uolens caꝑe tyrum eiui¬
tatem in maris mediositam. iact̾is in mari
imm̃sis molibꝰ. tantum comportauit aggerẽ.
ut pene ipsum mare insulam faceret:ce ina¬
quis pedestre it̃ statueret. Ridebit ait super
omnem munitionem qͣsi facillime capipos¬
sit.⁊ cõportabit aggerem ex lapidib & terra:¬
se ẽẽ dm̃. Unde & statuam auream erexte sibi
eamq om̃s g̃s adorare p̃cepit. Et cum hoc fec̾it
ꝑtͣnsibit. id ẽ sensum humanum amittet. &
ꝓiciet᷑ ab hominib: & post hec corruet id ẽ
ẽẽ desinet. Hȩc est fortitudo eiꝰ deisui. Hoc ꝑ
yroniam legendum: ut sit sensꝰ. Hec ẽ forti¬
tudo quã dedit ei bel ds suus. Talis enim fuit
eiꝰ fortitudo: qualis & belis deisui. Tropolo¬
gice chalde qͥ demones int̾ytantur: malos

Expanded text:
piendum est. Ipse quoque, id est Nabuchodonosor,piendum est. Ipse quoque, id est Nabuchodonosor,ante suum currum praecedere faciet, tantaeque erit superbiae, ut naturam superare contendat. Denique Nabuchodonosor, volens capere Tyrum civitatem in maris medio sitam, jactis in mare immensis molibus, tantum comportavit aggerem, ut pene ipsum mare insulam faceret, ut in aquis pedestre iter statuerit. Ridebit ait super omnem munitionem, quasi facillime capi possit, et comportabit aggerem ex lapidibus et terra,se esse Deum. Unde et statuam auream erexit sibi, eamque omnes gentes adorare praecepit. Et cum hoc fecerit, pertransibit, id est sensum humanum amittet, et ejicietur ab hominibus, et post haec corruet, id est esse desinet. « Haec est fortitudo ejus dei sui. » Hoc per ironiam legendum est, ut sit sensus. Haec est fortitudo quam dedit ei Bel deus suus. Talis enim fuit ejus fortitudo, qualis et Belis dei sui. Tropologice, Chaldaei qui daemones interpretantur malos
Abbreviated transcription (Latin):
re. ⁊rł. Chaldeoꝵ gentem fuisse pugnacissi¬
mam & uelocem ac robuistissimam. testes st̃
is finib huc illueq discurrens uagabatur
suꝑlatitudinem t̾rȩ: rapto uiuens &e gladio.:⁊
possidens urbes ñ suas. Ex semetipsa iudiciũ¬
ce iudices constituet: nec habebit satellites a¬
liarum gentium. Uel certe ex ipsa iudicium
eius egrediet᷑: ut sic̃ fec̃ sic recipiat. sic̃ uasta¬
uit alios. sic ipsa uastet᷑. Leuiores id ẽ uelocio¬
res pardis eqͥ eiꝰ: quod ẽ animal uelocissimum
& pulchrauarietate distinctum. Lupis qͦq
uesꝑtinis eoꝵ eqͦs comparat: qͥ seuiores ẽẽ cdi¬
cuntur nocte uicina. diurnafame inrabiem
concitati. Comparant᷑ qͦq aqͥle: que uelocis¬
sime festinat ad deuorandum. Sequitus.
fãcieseorum uentꝰ urens. ⁊rł. Qmͦ adflatum¬
urentis uenticuncta marcescun uirentia. ita
ad aspectum illorũ omnia uastabunt᷑. tantꝰ¬
q erit numerꝰ p̾de ce captiuoꝵs. ut arenȩ ma¬
rispossit equari. Quod tam̃ ꝑ yꝑbolem acci¬

Expanded text:
 » Chaldaeorum gentem fuisse pugnacissimam et robustissimam testes sunt is finibus, huc illucque discurrens, vagabatur super altitudinem terrae, rapto vivens et gladio, et possidens urbes non suas. « Ex semetipsa judicet judices constituet, nec habebit satellites aliarum gentium. Vel certe ex ipsa judicium ejus egredietur, ut, sicut fecit, sic recipiat, et sicut vastavit alios, sic ipsa vastetur. Leviores, id est velociores pardis equi ejus, quod est animal velocissimum, et pulchra varietate distinctum. Lupis quoque vespertinis eorum equos comparat, quia saeviores dicuntur nocte esse vicina, diurna fame in rabiem concitati. Comparantur quoque aquilae, quae velocissime festinat ad devorandum. Sequitur: « Facies eorum ventus urens, et urentis venti cuncta marcescunt virentia, ita ad aspectum illorum omnia vastabuntur, tantusque erit numerus praedae et captivorum, ut arenae maris possit aequari, quod tamen per hyperbolen acci
Abbreviated transcription (Latin):
gestum ꝑcutientis ostendit. Et disꝑdam de lo¬
co hoc reliqͥas baal. id est cultores eiꝰ qͥ paues
remanserant in iuda de cede hostium. Ad
tantam nãq impietatẽ uenerant. ut in tẽplo
dei statuam baal ponerent. qͣm imaginem
iberechiel uocat idolum zeli: & in eodem scua¬
rio dm & idola uenerent᷑. Et noĩa edituorum
cũ sacdotib. Editui sunt ianitores: id ẽ edium
custodes. Ipsi hebraice nathinei. Hic autem
fanaticos dicimꝰ. Et edituos & sacerdotes qͦndã
dei. minat̾ se disꝑdere. & eosqui adorant suꝑ
tecta militiam cęli: & adorant ce iurant in

Expanded text:
gestum percutientis ostendit. « Et disperdam de loco hoc reliquias Baal, » id est cultores ejus, qui pauci remanserant in Juda de caede hostium. Ad tantam namque impietatem venerant, ut in templo Dei statuam Baal ponerent, quam imaginem Ezechiel vocat idolum zeli, et in eodem sanctuario Deum et idola venerarentur. « Et nomina aedituorum cum sacerdotibus. » Aeditui sunt janitores, id est aedium custodes, ipsi sunt Hebraice Nathinei. Hic autem fanaticos dicimus. Et aedituos ergo et sacerdotes quondam Dei minatur se disperdere. « Et eos qui adorant super tecta militiam coel
Abbreviated transcription (Latin):
omnia quȩ de phylistum. et moab. & filus ãmon
dicunt᷑. iudei ad xp̃i sui aduentum refert̃. a
orandum ab oĩb iuxta qͦd sup̃dictum est. &
adorabunt eumuir de loco suo. & om̃s insulȩ
gentium. Nec solũ sup̃dictas gs̃ uicinas iudeiᷤ.
s cẽ ethiopes ae assyrios suꝑandos ab illo. ipsã¬
cẽ niniuen in solitudinẽ redigendam. ita ut
fiat habitatiobestiaꝵ. Hoc ẽ enim quod đr. Spe¬
ciosa rediget᷑ in solitudinem. Niniuen. baby¬
lonem uolunt intelligi. maxime ꝓpt̾ simili¬
tudinem monstroꝵ onoerotali & ericii qͣ ysaia
ꝓpħa in babylonia fuisse descͥbit post eiꝰ uasta¬
tionem. Seiendum uͦ onocrotaloꝵ duo esse
gna Unum aqͣtile: aliud solituoinis. Dict̾us
onocrotalꝰ: qͥa crotalon g̃ei cymbalum uocañ.
Et hȩc auis. qͥa uoce caret. rostrum in modum
cymbaloꝵ reꝑcutiens: uocis similitudinem
reddit. Et ẽ qͦd dr̃. Uox cantantis in fenestra. t¬

Expanded text:
omnia quae de Philisthiim et Moab et filiis Amon dicuntur, Judaei ad Christi sui adventum referunt, orandum ab omnibus, juxta quod supra dictum: « Et adorabunt. eum viri de loco suo, et omnes insulae gentium. » Nec solum supra dictas gentes vicinas Judaeis, sed etiam Aethiopes et Assyrios superandos ab illo, ipsam Ninivem in solitudinem redigendam, ita ut fiat habitatio bestiarum. Hoc est enim quod dicitur. Speciosa redigetur in solitudinem, quia Ninivem Babylonem intelligit, maxime propter similitudinem monstrorum onocrotali et ericii, quae Isaias propheta in Babylonia fuisse describit post ejus vastationem. Sciendum vero onocrotalorum duo esse genera, unum aquatile, aliud solitudinis. Dictus autem onocrotalus, quia crotalon Graeci cymbalum vocant, et haec avis, quia voce caret, rostrum in modum cymbalorum repercutiens, vocis similitudinem reddit. Et quod dicitur, « vox cantantis in fenestra,
Abbreviated transcription (Latin):
uerse st̃ corporalit̾: sic istist̃ subuertendi et̾¬
nadamnatione. ⁊ignis. sulphur. & sp̃s ꝓcel¬
uocant᷑. quia uelut spine lacerant semꝑ ⁊
discindunt unitatem ecclie. arescentes per
impietatẽ suam: & ad nicħ aliud apti. qmͣ
ut in ignem mittant̾ ȩtͥnum. Ipsi qͦq sunt
acerui salis. qͥa uelut sal infatuatum ꝓiciunt᷑
ab eccłia: & ab oĩb conculcant᷑. Hos gͦ reliquie
popłi dei diripient. & residui gentis eiꝰ possi¬

Expanded text:
versae sunt corporaliter, sic isti sunt subvertendi aeterna damnatione, et ignis, sulphur, ac spiritus procelvocantur, quia velut spinae lacerant semper et discindunt unitatem Ecclesiae, arescentes per impietatem suam, et ad nihil aliud apti quam ut in ignem mittantur aeternum. Ipsi quoque sunt acervi salis, quia velut sal infatuatum projiciuntur de Ecclesia, et ab omnibus conculcantur. Hos ergo « reliquiae populi mei diripient illos,
Abbreviated transcription (Latin):
ceptissimum deo fructum attulit: s apparente
dño degenerauit: & cum debuisset facere uuaᷤˢ
fecit labruscasrid ẽ cũ debuisset crede in xp̃m
erit gm̃ inuineis: hoc ẽ radix boni oꝑis in iu¬
deis. Menciet᷑ opꝰ oliuȩ. Oliuam synagogam
designare pot̾it agnos cere. qͥ legerit paulũ
apłm disputantem de fractis oliue ramis: ce
de oleastͦ in bonam oliuam inserto. Huius o¬
liuȩ opꝰ fuit unetio. qͣ in uet̾i testam̃to reges &
sacdotes oleo uisibili ungebant᷑. Hanc une̾¬
tionem cessaturam in aduentu xp̃i ꝓnunci

Expanded text:
ceptissimum Deo fructum attulit, sed apparente ceptissimum Deo fructum attulit, sed apparente Domino degeneravit: Et cum debuisset facere uvas, fecit labruscas: id est, cum debuisset credere in Chrerit germen in vineis; » hoc est, radix boni operis in Judaeis. « Mentietur opus olivae. » Olivam Synagogam designare, poterit agnoscere qui legerit Paulum apostolum, disputantem de fractis olivae ramis, et de oleastro in bonam olivam inserto. Hujus olivae opus fuit unctio, quia in Veteri Testamento reges et prophetae oleo visibili ungebantur. Hanc unctionem cessaturam in adventu Christi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qͣre: ut reqͥescam in die tͥbulationis. hoc
ẽ indie iudicii: qñ erit talis tͥbulatio. qͣlis
ratum resistere sp̃alib hostib. ficꝰ enim ñ flo¬
rebit. ficꝰ iudaicam plebem designat. ad qͣm
uenit dñs querens in ea fructum iusticiȩ &
ñ repꝑit. statimq maledix̃ ei dicens. nunꝗͣ
ex te fructꝰ oriat᷑. Preuidens gͦ ꝓpħa iudeos
in sua infidelitate ꝑmansuros: dolore ple¬
nus diẽ. ficꝰ ñ florebit. id ẽ synagoga infide¬
lium uideoꝵ. florem fid̃i & fructum boni oꝑ¬
isñ afferret: ce hoc ñ de oĩbꝰ. s de illis dicit.
uꝰ plenitudo gentium intrau̾it. dẽ florebit he
ficꝰ. & omnis isrł saluus fiet. Et nonerit germ̃in
uineis. Uineam plebem illam uocari ex multis
sc̃ẽ scͥpture locis didiscimꝰ. e quib unum est
uneam de egypto tͣnstulsti. Hec uinea planta¬
ta in patͥarchis. exculta nobilit̾ in ꝓpħis. ac¬

Expanded text:
hoc quare? « Ut requiescam in die tribulationis; » hoc hoc quare? « Ut requiescam in die tribulationis; » hoc est, in die judicii, quando erit talis tribulatio, qualis ratum resistere spiritualibus hostibus. « Ficus enim non florebit. » Ficus Judaicam plebem designat, ad quam venit Dominus, quaerens in ea fructum justitiae, et non reperit, statimque ei maledixit, dicens: « Nunquam ex te fructus oriatur. » Praevidens ergo propheta Judaeos in sua infidelitate permansuros, dolore plenus dicit: « Ficus non florebit. » id est Synagoga infidelium Judaeorum, florem fidei et fructum boni operis non afferet. Et hoc non de omnibus, sed de illis dixit Cum plenitudo gentium introierit, tunc florebit haec ficus, et omnis Israel salvus fiet. « Et non erit germen in vineis. » Vineam plebem illam vocari, ex multis sanctae Scripturae locis discimus, e quibus unus est, « Vineam de Aegypto transtulisti. » Haec vinea plantata in patriarchis, exculta nobiliter in prophetis, ac
Abbreviated transcription (Latin):
ando. In luto aqͣꝵ multarum. id ẽ in idola¬
dr ia multaram gentium fecisti p̾dicatorib
tuis uiam: ut eam aspicerent & quasi lutũ
conculcandam asꝑnerent. dudiui. ñ aure cor¬
poris. s intellectum̃tis. Et que audiui: Ca ui¬
delicet qͦ a patre dicta st̃ filio. de eiꝰ natiuitate
& passione qͣ mundum redempturꝰ erat.⁊ con¬
turbatꝰ est uent̾ m̃s. hoc ẽ intellectꝰ m̃s: cur
contremuert labia mea. ut ultͣ iam nicħ au¬
derem loqͥ aut conqueri: quare iusti affligat
inmundo. Ingrediat᷑ putredo in ossib meis:
& subt̾ me scateat. Certꝰ iam ꝓpħa. qͦd iccirco
affligi corporis infirmitate sic̃ iob dicens. In¬
grediat᷑ putredoin ossib meis. ut ñ solum
caro. s &̃ medulle ossium cõputrescant:⁊ subt̾
me scateat. hoc ẽ ebulliat multitudinẽ uer¬
mium: ꝑ qͦdostendit paratum se ẽẽ ad omĩa
gͣuissima & postrema supplicia sustinenda. E

Expanded text:
ando. « In luto aquarum multarum; » id est in idololaando. « In luto aquarum multarum; » id est in idololatria multarum gentium fecisti praedicatoribus tuis viam, ut eam spernerent et quasi lutum conculcandam annuntiarent. « Audivi » non aure corporis, sed intellectu mentis. Et quae audivit? Ea videlicet quae a Patre dicta sunt Filio, de ejus nativitate et passione, qua mundum redempturus erat. « Et conturbatus est venter meus; » « contremuerunt labia mea » ut ultra jam non auderem loqui aut conqueri, quare justi affligantur in mundo. « Ingrediatur putredo in ossibus meis, et subter me scateat. » Certus jam propheta quod idcirco affligi corporis infirmitate, sicut Job, dicens: « Ingrediatur putredo in ossibus meis, » ut non solum caro, sed etiam medullae ossium computrescant. « Et subter me scateat, » hoc est, bulliat multitudine vermium. Per quod ostendit paratum se esse ad omnia gravissima et postrema supplicia sustinenda. Et
Abbreviated transcription (Latin):
nero domician: cet̾iq qui publicam ꝑsecuti¬
onem eccłle indixert᷑. Uenientib id ẽ qͥ ueni¬
ebant ut turbosiẽ tempestas cum terrore
nimio ad disꝑgendum me: id ẽ unitatẽ sc̃ȩ
ȩccliȩ. Exultatio eoꝵ id ẽ ꝑsecutorum. sic̃ eiꝰ
qͥ deuorat pauꝑem in abscondito: quemad¬
modum raptor exultat. cum pauꝑem nullo
uidente &e auxiliũ ferente spoliat: ita ꝑsecu¬
tor es sc̃oꝵ gaudebant. tanqͣm deo ñ uidente
& nesciente. dum eos afflig̾ent. Potest hoc ce
de õi ꝑuso dici. qͥ cum impune peccat exul¬
tat: putans se dm̃ posse latere. & que agit ig¬
norare. Uiam fecisti in mari eqͥs tuis. Equi di
in mari. hoc ẽ in mundo. ut possent discur¬
rere ꝑ orbem. Neq enim ipsi sua uirtute ad
tot & tantas seuas nationes potuissent p̃di¬
cando uenire. nͥ ille fecisset uiam: diu̾sitatẽ
gentium sub uno romanoꝵ imꝑio concili¬

Expanded text:
Nero, Domitianus, caeterique qui publicam persecutiNero, Domitianus, caeterique qui publicam persecutionem Ecclesiae indixerunt. « Venientibus, » id est qui veniebant, « ut turbo, » sicut tempestas cum terrore nimio, « ad dispergendum me, » id est unitatem sanctae Ecclesiae. « Exsultatio eorum, » id est persecutorum « sicut ejus qui devorat pauperem in abscondito. » Quemadmodum raptor exsultat, cum pauperem nullo vidente et auxilium ferente spoliat, ita persecutores sanctorum gaudebant, tanquam Deo non vidente et nesciente quos affligerent. Potest hoc et de omni perverso dici, qui cum impune peccat exsultat, putans Deum se posse latere, et quae agit ignorare. « Viam fecisti in mari equis tuis. » Equi Din mari, hoc est in mundo, ut possent discurrere per orbem. Neque enim ipsi sua virtute ad tot et tantas saevas nationes potuissent praedicando venire, nisi ille fecisset viam, diversitatem gentium sub uno Romanorum imperio concili
Abbreviated transcription (Latin):
so.fiat domꝰ dei. & habitatio iusticie. Denu¬
dasti fundam̃tum usq ad collũ. Om̃s astu¬
cias & secreta illiꝰ consilia impii manifestasti
fidelib usq ad collum: id ẽ tsq ad ipsum
qͥ ẽ caput &e yͥnceps nequitiȩ sp̃italis. antrxp̃i
uidelicet: quia uelut collum capiti subiun¬
gitur. ita ille suppar est malicie diaboli. &
qͣsi officina deceptionis. Hinc apls. ut non
circumueniam inqͥt a sathana. ñ enim ig¬
nor amus cogitationes eiꝰ. Maledixisti sceptͥs
eiꝰ. Sceptrum. gestam̃ est regium: & ideo ꝑ
sceptrum regia potestas innuit᷑. Maledixisti
ds sceptͥs eiꝰ. id ẽ impii: hoc ẽ regno &e pote¬
stati eiꝰ. Impium aut̃ scđm suꝑioris ꝓpħiȩ¬
tetatum. uł specialit̾ iuxta litt̾am nabucho¬
donosor. uł gnalit̾ omnẽ popłi d̃i adu̾sariũ.
Non solũ inqͥt sceptͥseiꝰ. s etiam ipsi capiti qͦd
ꝑcusseras maledixisti. Caput audem bellators

Expanded text:
so, fiat domus Dei et habitatio justitiae. « Denuso, fiat domus Dei et habitatio justitiae. « Denudasti fundamentum usque ad collum. » Omnes astutias et secreta consilia illius impii manifestasti fidelibus usque ad collum, id est usque ad ipsum qui est caput et princeps nequitiae spiritualis, Antichristi videlicet; quia velut collum subjungitur capiti, ita ille suppar est malitiae diaboli, et quasi administrator deceptionis. Hinc Apostolus: Ut non circumveniamur a Satana, non enim ignoramus cogitationes ejus. « Maledixisti sceptris ejus. » Sceptrum gestamen est regium, et ideo per sceptrum regia potestas innuitur. Maledixit Deus sceptris ejus, id est impii, id est regno et potestati ejus. Impium autem, sest, specialiter, juxta litteram, Nabuchodonosor, vel generaliter omnem populi Dei adversarium, Non solum inquit sceptris ejus, sed etiam ipsi capiti quod percusseras, maledixisti. Caput autem bellatorum
Abbreviated transcription (Latin):
& luna stetert̾ in habitacło suo. O d̾s. sol &e
luna. & oĩs splendor signoꝵ. qͦ pꝰ illustrabas
popłm tuum. iam maloꝵ pondẽ. & qͦdã tene¬
brarũ horrore cooꝑta erant: te autem appa¬
rente steterunt in habitacło suo.hoc ẽ rece¬
perunt splendorem & uirtutem suam. Ibunt
itaq haud dubium popłi fideles in luce sagit¬
tarum tuarum in splendore fulgurantis ha¬
ste tuȩ. hoc ẽ ambulabt̾ ꝑ it huiꝰ uite in luce
ỹceptors tuorũ que uelut sagittȩ aut haste
uulnerant ad salutem: & adhoc trent ut e¬
mendent. In fremitu coneuleab̃ t̾ram. in t̾ri¬
bili p̃dicatione apłoꝵ conculcab̃ t̾ram. id ẽ.
cont̾es corda t̾renoꝵ hõiũ: &e infurore id ẽ iu¬
dicii cõminatione obstupefacies gentes. reg¬
na t̾rena &e omnẽ mundi potestatem amini¬
domum ipsiꝰ mundum siue animam pec¬
catoris: in qͣuelut in suo requiescit hospicio.
Reutit᷑ gͦ caput de domo impir: ut illo ꝑcus¬

Expanded text:
et luna steterunt in habitaculo suo. » O Deus! sol et et luna steterunt in habitaculo suo. » O Deus! sol et luna, et omnis splendor signorum, quo prius illustrabas populum tuum, jam malorum pondere et quodam tenebrarum horrore cooperta erant; te autem apparente, steterunt in habitaculo suo, hoc est, receperunt splendorem et virtutem suam. Ibunt itaque haud dubium populi fideles in luce sagittarum tuarum, et in splendore fulgurantis hastae tuae; hoc est, ambulabunt per iter hujus vitae in luce praeceptorum tuorum, quae velut sagittae aut hastae vulnerant ad salutem, ad hoc terrent, ut emendent. « In fremitu conculcabis terram. » In terribili praedicatione apostolorum conculcabis terram, id est, conteres corda terrenorum hominum. « Et in furore, » id est judicii comminatione. « Obstupefacies gentes » regna terrena et omnem mundi potestatem midomum ipsius, mundum sive animam peccatoris, in qua velut in suo requiescit hospitio. Percutitur ergo caput de domo impii, ut illo percus
Abbreviated transcription (Latin):
uauit. id ẽ celsitudo angłiea. qͣsi quodam
plausu manuum tͥpudians xp̃m laudauit
Sol &e luna stetert̾ in habitacłosuo. Iuxta lit¬
teram ut ysidorꝰ dic̃. pꝰ diem iudicii ñ occidce
sol. & luna infra tras descendendo. s semꝑ
supͣ tras apparebunt. Sol quidem in oriente
luna in occidente oĩ mundo conspicua. ñ
sub t̾ras descendent. ne inferis lum̃ suumo¬
gens a mortuis. habitacłm celi conscendit
Luna uͦ id ẽ eccłia infide quam ꝑcepit. de¬
uote & inconeusse ꝑmansit. Qd aptiꝰ alia
tͣnslatio ostendit. Pleuatꝰ est sol iortu stio:. &¬
tuarum ibunt. insplendore fulgurantis haste¬
tue. Ordo ũborum ẽ. Sagitte tue & haste tuȩ
in luce & in splendore fulgurantis ibunt. Sa¬
gitte &e hastȩ dei apłi sunt. qͥa sic̃ sagite & ha¬
ste refulgent &e uulnerant: sic aplirefulge¬
bant miracłis. uuln̾abant p̃dicam̃tis. denun¬
ciantes peccatorib et̾na supplicia. Alit̃. Sol

Expanded text:
vavit; » id est celsitudo angelica quasi quodam vavit; » id est celsitudo angelica quasi quodam plausu manum tripudians, Christum laudavit. « Sol et luna steterunt in habitaculo suo. » Juxta litteram, ut Isidorus dicit, post diem judicii non occidet sol et luna infra terras descendendo, sed semper super terras parebunt; sol quidem in oriente, luna in occidente omni mundo conspicua, nec sub terras descendent, ne inferis lumen suum ogens a mortuis, habitaculum coeli conscendit; luna vero, id est Ecclesia, in fide quam percepit, devote et inconcusse permansit. Quod apertius alia translatio dicit: Elevatus sol in ortu srum omnium est multitudo, totius humani getuae. » Ordo verborum est: Sagittae tuae et hastae tuae in luce et in splendore fulgurantis ibunt. Sagittae et hastae Dei, apostoli sunt, quia sicut sagittae et hastae refulgent et vulnerant, sic apostoli refulgebant miraculis, vulnerabant praedicamentis, denuntiantes peccatoribus aeterna supplicia. Aliter: « Sol
Abbreviated transcription (Latin):
quit arcum: implendo iuram̃ta qͥ locutꝰ
es tbub isrł de aduentu fiui tui. fluuioi sell¬
des t̾re: uiderunt te. & doluerunt montes. flu¬
uiit̾re sunt corda t̾renorum hominum. quȩ
p̃dicantib apłis scissa sunt ce aꝑta y peniten¬
tiam: ut semen u̾bi dei reciꝑent. Nam ce in
passione dñi petre scisse st̃. ut dura gentium
corda signarent᷑ ẽẽ scindenda ꝑ fidem. Uide¬
runt hec montes id ẽ contrarie fortitudines.
& doluerunt: inuidentes gentium sauiti.
Siue montes sunt. excelsa regna t̾rarum: ce
sublimes scłi potestates. uiderunt crescere
atq gratussimam contͣ dñi scõs ꝑsecutionẽ
excitauert. Unde sequit᷑. Gurges aquarum
Siue alio sensu gurges aq̃rum id ẽ p̃dicatio
Dedit abyssus uocem suam: id ẽ ꝓfunda a¬
postoloꝵ p̃dicatio ꝑ orbem insonuit. Altitu¬
domanꝰ suas leuauit: id ẽ uirtꝰ diuina mi¬
rem mortis laudauit. Altitudomanꝰ suas le¬

Expanded text:
juramenta, quae locutus juramenta, quae locutus es tribubus Israel de adventu Filii tui. « Fluvios scindes terrae; viderunt te et doluerunt montes. » Fluvii terrae sunt corda terrenorum hominum, qui praedicantibus apostolis scissa sunt et aperta per poenitentiam, ut semen verbi Dei reciperent. Nam et in passione Domini petrae scissae sunt, ut dura gentium corda signarentur esse scindenda per fidem. Viderunt hoc montes, id est contrariae fortitudines, et doluerunt invidentes gentium saluti. Sive montes sunt excelsa regna terrarum, et sublimes saeculi potestates. Viderunt crescere atque gravissimam contra sanctos persecutionem excitaverunt. Unde sequirum, quae velut flumina currunt spumanti eloquentia, Dedit abyssus vocem suam: » id est, profunda apostolorum praedicatio per orbem insonuit. « Altitudo manus suas levabit; » id est virtus divina mirem mortis laudavit. « Altitudo manum suam le
Abbreviated transcription (Latin):
tetros malicia. quoꝵs sunt pastꝰ dulcissimus
homines serpentinum animum ha¬
bentes: & ad nocendum semꝑ parati.
Ethiopum tab̃nacła sunt ipsi homines quila
qui. dit gͦ ꝓpħa. uidit subaudis homines fac̃¬
tos tentoria ethiopie ꝓ iniqͥtate id est cupidi¬
tate:quia nunquam cessant congregare di¬
uitias. qͣs cum adeptifu̾nt. tradunt se luxuriȩ
& uoluptatib atq omni iniquitatꝰ. sioq effici¬
ethiopes hoc ẽ terre madian.Madian enm
regio ẽ uicina ethiopie. Int̾ptatur madian
ex iudicio.s in condemnationẽ. Turbabunt᷑
gͦ pelles t̾re madian id ẽ homines quise fe¬
cerunt habitacła demonum ꝓpt̾ iniusticiã
& iniquitatem: diuitias scłi & dignitates ad¬
quirendo. Turbabunt᷑ enim. qͥa conscientia
peccatoꝵ t̾riti. & metu ȩt̾narum penarum
exagitati. semꝑert̾ informioine: ⁊ secuturoᷤ
post mortem cruciatꝰ. cotidiano pauore suꝑ¬
stites sustinebunt. Nunquidin fluminib

Expanded text:
tetros malitia, quorum sunt potus dulcissimus, tetros malitia, quorum sunt potus dulcissimus, homines serpentium animum habentes, et ad nocendum semper parati. Aethiopum tabernacula sunt ipsi homines, qui laqui. Ait ergo propheta, Vidi, subaudis homines factos tentoria Aethiopiae pro iniquitate, id est cupiditate, qua nunquam cessant congregare divitias; quas cum adepti fuerint, tradunt se luxuriae et voluptatibus, atque omni iniquitati, sicque efficiAethiopes, hoc terram Madian. Madian enim regio est vicina Aethiopiae. Interpretatur Madian ex judicio, subaudis in condemnationem. Turbabuntur ergo pelles terrae Madian, id est homines qui se fecerunt habitacula daemonum, per injustitiam et iniquitatem divitias et saeculi dignitates acquirendo. Turbabuntur enim, quia conscientia peccatorum territi, et metu aeternarum poenarum exagitati, semper erunt in formidine, et severos post mortem cruciatus quotidiano pavore superstites sustinebunt. « Nunquid in fluminibus
Abbreviated transcription (Latin):
Contͥci uͭ ce incuruati sunt abitinerib et̾ni¬
tatis eiꝰ. idẽ dei: quia et̾nitas eiꝰ id ẽ diumitas
eiꝰ. ad nos uenire dignata est. Itinera autem
eiꝰ sunt de cȩlo inuterum uͥginis. de ut̾o in
p̃sepe. de p̃seƿi adbaptismum. de baptismo
ad crucem. de cruce ad sepulchrum. de se¬
pulchro intrauit in celum. Possunt etiam
ꝑmontes fortiores demones intelligi. quim
hereticis ce apostaticis sunt: & eleuant se cc̃
scientiam cħ. Colles uͦ minoris potentie de¬
tiis. fortitudine. formositate. nobilitate. cȩt̾is¬
ꝙ corporis bonis głantib. Hi montes & colleᷤ
in aduentu xp̃i contͥt & incuruatisunt: qͥa
conu̾sis talib &e exemplum humilitatis xp̃i
suscipientib contusi sunt demones qui in eiᷤᷤ
erant. & contraria eorum fortitudo ad nichi¬
lum redacta est. Piniquitate uidit dentoria
thiopes tet̾rimi sunt homines: qui feruntt᷑ dra¬
conum uesci carnib. Ideoq sig̃cant demones

Expanded text:
Contriti vero et incurvati sunt ab itineribus aeterniContriti vero et incurvati sunt ab itineribus aeternitatis ejus, id est Dei, quia aeternitas divinitatis ejus ad nos venire dignata est. Itinera autem ejus sunt, de coelo in uterum virginis, de utero in praesepe, de praesepi ad baptismum, de baptismo ad crucem, de cruce in sepulcrum, de sepulcro iterum in coelum. Possunt etiam et per montes fortiores daemones intelligi, qui in haereticis et apostatis sunt, et elevant se contra scientiam Dei: colles vero, minoris potentiae daetiis, fortitudine, formositate, nobilitate, caeterisque corporis bonis gloriantibus. Hi montes et colles in adventu Christi contriti et incurvati sunt, quia conversis talibus, et exemplum humilitatis Christi suscipientibus, confusi sunt daemones, qui in eis erant, et contraria eorum fortitudo ad nihilum redacta est. « Pro iniquitate vidi tentoria thiopes teterrimi sunt homines, qui feruntur draconum vesci carnibus, ideoque significant daemones
Abbreviated transcription (Latin):
& mensꝰ est t̾ram. Stare diuinitatis ẽ. sic̃ tͣns¬
ram idẽ corda t̾renoꝵ hominum mensꝰ est:
discnens ce p̃uidens qͥ digni ẽẽnt eligi. qͥ iusto
iudicio reꝓbari. Aspexit & dissoluit gentes.
aspectus dñi. uis ddiuinȩ maiestatis. qͣ cune¬
efficerent᷑ filui dei. Et contriti sunt montes se¬
culi. Dissolutis gentib. scłimortes contritist̾
id est omnis demonum fracta potestas qͦs mon¬
tesscłiuocat ob tumorem elationis. Siue mon¬
tes scłi. pͥncipes &e potentes huiꝰ mundi dicit.
qͥ contͥti sunt a duricia suȩ suꝑbiȩ. uisa clari¬
tate miracłoꝵ xp̃i. Montes autem scł dicit.
montes incaseati. hoc ẽ grã sp̃ali repleti. Incur¬
uatisunt collesmundi. abitinerib et̾nitatis
eius. Qui sunt montes ipsi ce coles: Potentes
uidelicet & eorum suppares: qͦrum suꝑbiam
ante aduentum xp̃i nemo pot̾at humiliare.

Expanded text:
et mensus est terram. » Stare, divinitatis est, sicut transet mensus est terram. » Stare, divinitatis est, sicut transrram, id est corda terrenorum hominum mensus est, discernens et praevidens qui digni essent eligi, qui justo judicio reprobari. « Aspexit, et dissolvit gentes. » Aspectus Domini est vis divinae majestatis, qua cuncefficerentur filii Dei. « Et contriti sunt montes saeculi. » Dissolutis gentibus saeculi, montes contriti sunt, id est omnis daemonum fracta potestas, quos montes saeculi vocat ob tumorem elationis. Sive montes saeculi, principes et potentes hujus mundi dicit, qui contriti sunt a duritia superbiae suae, visa claritate miraculorum Christi. Montes autem saeculi dicit, montes incaseati, hoc est gratia spirituali repleti. « Incurvati sunt colles mundi ab itineribus aeternitatis ejus. » Qui sunt montes, ipsi sunt et colles, potentes videlicet, et eorum suppares, quorumque superbiam ante adventum Christi nemo poterat humiliare.
Abbreviated transcription (Latin):
rit illi temptans illum post ieiunium .xl. die¬
rum:. anteqͣm aut p̃dicaret. aut miracłis se
dm̃ ꝓderet. Unde sequit᷑ adhuc. ꝑgrediet᷑ dia¬
bolus aute pedes eiꝰ. quia exeunt de aqͥs obuiꝰ
tuit. Alra tnsiatio dic̃. Egrediet᷑ reseph ante
pedes eiꝰ. Tradunt hebrei resephnom̃ eẽ demo¬
nis. qͥ pͥncipatum int̾ reliqͦs teneat: sic̃ beelte¬
bub. Hunc dieunt inparadyso serpentem in¬
trasse: & ꝑ eum pͥmum hominẽ decepisse. Un¬
de & ex maledictione qͣ a dño condemnat᷑ ẽ.
nom̃ accepit. Reseph enim int̾ptat᷑ reptans
uentre. Dictum enim fuerat serpenti. immo
diaboloqui erat in serpente: supra pectus
tuum gradieris. Egressus ẽ diabolus ante
pedes dñi. qͥa mox ut baptizatꝰ est. & ad des¬
censum columbe uox patͥs suꝑ eum intonu¬
te: commotꝰ his diaboiꝰ affuit ut eum tempta¬
ret. uolens ꝓbare utrum eẽt dei filius. Stetit

Expanded text:
rit illi, tentans illum post jejunium quadraginta dierit illi, tentans illum post jejunium quadraginta dierum, antequam aut praedicaret aut miraculis se Deum proderet. Unde adhuc sequitur: « Egredietur diabolus ante pedes ejus, » quia exeunti de aquis obvius fuit. Alia translatio dicit: Egredietur Rescheph ante pedes ejus. Tradunt Hebraei Rescheph nomen esse daemonis, qui principatum inter reliquos teneat, sicut et Beelzebub. Hunc dicunt in paradiso serpentem intrasse, et per eum primum hominem decepisse. Unde et ex maledictione, qua a Domino condemnatus est, nomen accepit. Rescheph enim interpretatur reptans ventre. Dictum enim fuerat serpenti, imo diabolo qui erat in serpente: Supra pectus tuum gradieris. Egressus est ergo diabolus ante pedes Domini, quia mox ut baptizatus est, et ad descensum columbae vox Patris super eum intonuit, commotus his diabolus, adfuit ut eum tentaret, volens probare utrum esset Dei Filius. « Stetit,
Abbreviated transcription (Latin):
crucis cornib affixe sint. ñ diẽ manus eiꝰ in
cornib. s cornua in manib. Ipsam enĩ cru¬
cem. immo ipsam mortẽ in potestate habuit.
sic̃ ipse dic̃. Potestatem habeoponend animã
meam. Ibi abscondita est fortitudo eiꝰ. Ibi hoc
ẽ in cornib abscondita ẽ fortitudo eiꝰ. ⁊ poten¬
tia diuunitatis eiꝰ. ⁊cum eẽt in forma dei eq̃lis
deo. exinaniuit semetipsum formam serui
accipiens. & humilians se patͥ usq ad mortẽ
mortẽ autem crucis. In cruce gͦ abscondita
ẽ fortitudo eiꝰ.qñdicebat.Tristis est anima
mea. usq ad mortem. Possumꝰ qͦq ꝑcornua
regiam potestatem acciꝑe. Mos enimscͥpt᷑aꝵ
mista. In te inimicos nr̃os uentilabimꝰ cornu.
Et mat̾ sc̃i samuelis. Dabit inquit impium regi
suo. &e sublimabit cornu xp̃isui. sornuagͦ in ma¬
ante pedes eiꝰ. Mors diabolus auctor mortis. de
quo ioħs. Et nom̃ ill mors. Iuit gͦ ante faciem
eiꝰ mors. qͥa mox eobaptizato in iordane. occur¬

Expanded text:
rucis affixae sint, non dicit: Manus Domini in cornibus, sed « Cornua in manibus ejus. » Ipsam enim crucem, imo ipsam mortem in potestate habuit, sicut ipse dicit: « Potestatem habeo ponendi animam meam. » « Ibi abscondita est fortitudo ejus. » Ibi, hoc est in cornibus, abscondita est fortitudo ejus, et potentia divinitatis ejus, quia cum esset in forma Dei aequalis Deo, exinanivit seipsum, formam servi accipiens, et humilians se Patri usque ad mortem, mortem autem crucis. In cruce ergo abscondita est fortitudo ejus, quando dicebat: « Tristis est anima mea usque ad mortem. » Possumus quoque per cornua regiam potestatem accipere. Mos enim Scripturmista: In te inimicos nostros ventilabimus cornu. Et mater sancti Samuelis: Dabit inquit imperium regi suo, et sublimabit cornu Christi sui. Cornua ergo in ma» Mors, diabolus auctor mortis, de quo Joannes: Et nomen illi mors. Ivit ergo mors ante pedes ejus quia mox eo baptizato in Jordane, occur
Abbreviated transcription (Latin):
det & p̃cipit ꝓpħe ut scͥbat uisum id est ꝓpħiã:
& explanet eum id est diligent̾ ⁊ manifeste
ꝓpħa fecerat. cur mali dñarent᷑ bonis: quia
do. & sp̃alis nabuchodonosor homines qͣsi
yisces capturꝰ. donec ille ꝑincarnationem
ueniret. Simoramfecerit expecta eum: quia
plendȩ uisionis moram tͥ facere uisꝰ fuerit il¬
le qͥueniet: noli desꝑare s expecta patienter
det morari: ñ eritrecta eiꝰ anima. s infideli¬
tatis formidine depͣuabit᷑. Alia tͣnslatio dic̃.
ñ placebit animȩ mee. id ẽ displicebit mͥ.
Si autem displicet ille qͥ ñ credit. gͦ iustus qͥ
credidit mee ꝓmissioni. uiuet in fide sua.

Expanded text:
et praecipit prophetae ut scribat visum, id est prophetiam, et explanet eum, id est diligenter et manifeste quam propheta fecerat, cur mali dominarentur, quia do, et spiritualis Nabuchodonosor homines quasi pisces capturus, donec ille per incarnationem veniat. « Si moram fecerit, exspecta illum, quia plendae visionis moram tibi facere visus fuerit ille qui veniet, noli desperare, sed exspecta patienter,det morari, non erit recta anima ejus, sed infidelitatis fortitudine depravabitur. Alia translatio dicit: Non placebit animae meae, id est displicebit mihi. Si autem ille displicet, qui non credit, ergo justus qui crediderit meae promissioni, vivet in fide sua.
Abbreviated transcription (Latin):
saluȩ fient. Hȩ reliqͥȩ ñ facient iniqͥtatem.
ꝓmant. aliud corde machinent᷑. Qm̃ ipli
tium suꝑante omnẽ ꝑsecutors seuitiam. Pos¬
sunt hec & ad scđm dñi referri aduentum.
cum iam euacuau̾it omnem pͥncipatum.
&e potestatem. & cum nouissime destructa
fuit inimica mors: qñ electi lib̾i ab omni
corruptione & metumortis. accubabunt
secur inpascuis beatȩ uisionis dĩ. Lauda
contemplatione dñi consistit. Hanc alloqt
dño. qui eam redemit: qͥq factus est ei a
dño. iusticia & sc̃ificatio. &e redemptio.Ipsa

Expanded text:
salvae fient: » Hae reliquiae « non facient iniquitatem, promant, aliud corde machinentur: « quoniatium superante omnem persecutorum saevitiam. Possunt haec et ad secundum referri Domini adventum, cum jam evacuaverit omnem principatum et potestatem, et cum novissime destructa fuerit inimica mors, quando electi liberi ab omni corruptione et metu mortis, accubabunt securi in pascuis beatae visionis Dei. « Lauda, contemplatione Domini consistit. Hanc alloquiisto Domino, qui eam redemit, quique factus est ei a Deo justitia et sanctificatio et redemptio. Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
erit deserta. ut pastores de reliqͥis iudeorum
qͥa dñs d̃s uisitabit plebem suam & aũtet cap¬
sensuciuitates phylistinoꝵ. quarum p̃nunq¬
atur int̾itus. suꝑbiam gentilium designant:
iuxta p̃positam nõiũ int̾ptationem. Hi suns
loco incipiet habitare. Dum ꝓimpietate suc¬
cedit pietas. iniusticiam extrudit iusticia: su¬
perbiam humilitas sibi subst̾nit. Audiui ob¬
probrium moab. & blasphemias filioꝵ ãmon.¬

Expanded text:
erieris, ut pastores de reliquiis Judaeorum quia Dominus visitabit plebem suam, et avertet capsensu, civitates Philistinorum quarum praenuntiatur interitus, superbiam gentilium designant, juxta praepositam nominum interpretationem. Hi sunt loca incipit habitare, dum pro impietate succedit pietas, injustitiam extrudit justitia, superbiam humilitas sibi substernit. « Audivi opprobrium Moab et blasphemias filiorum Amon
Abbreviated transcription (Latin):
guis eorum sic̃ humꝰ: in die iudicii ñ poterit
effundi sanguis. cum iã er̃t immortalia corpo¬
ra. E nõie sanguinis. illud debemꝰ acciꝑe. quo
uegetat᷑ & uiuit anima: fidem uidelicet spẽ
malo exemplo. uł ꝑu̾sa doctͥna necauerit. fun¬
det᷑ in die iudicii sanguis eiꝰ. id est siqͥd uitale
uocat ꝓpħa popłm ad penitentiam. Conueni¬
te. & cong̾gamini in unionem caritatis: qui
eratis disꝑsi peccatis. Gens non amabilis. id
est indigna amore dei.Priꝰqm pareat uisio.¬
id ẽ anteqͣm impleant᷑ quȩ p̃dicta ft̃. qͥita
facile uenient. nͥ pęnitendo p̃ueneritis: sieut le¬
uissime rapit᷑ puluis auento. In qͦ considan¬
dum. qͣnta sit deiclem̃tia: fuocat ad mis eri¬
cordiam: ne faciat qͦd minatꝰ est. Tropologice
dñalis est ad om̃s exortatio. ut congregent᷑
insocietatem eccłȩ. & p̃ueniant iram dei ꝑ
pęnitentiam: ne eos dies iudicii imparatos
inueniat. Querite dñm om̃s mansueti t̾re.

Expanded text:
guis eorum sicut humus, » in die judicii non poterit effundi sanguis, cum jam erunt immortalia corpora. Ergo nomine sanguinis illud debemus accipere, quo vegetatur et vivit anima, fidem videlicet, spemmalo exemplo vel perversa doctrina necaverit fundetur, in die judicii sanguis ejus, id est si quid vitale vocat propheta populum ad poenitentiam: Convenite, congregamini in unionem charitatis, qui eratis dispersi peccatis. « Gens non amabilis, » id est indigna amore Dei. « Priusquam pariat visiod est antequam impleantur quae praedicta sunt, quae ita facile venient, nisi poenitendo praeveneritis, sicut levissime rapitur pulvis a vento. In quo considerandum quanta sit Dei clementia. Provocat ad misericordiam, ne faciat quod minatus est. Tropologice generalis est ad omnes exhortatio, ut congregentur in societatem Ecclesiae, et praeveniant iram Dei per poenitentiam, ne eos dies judicii imparatos inveniat. « Quaerite Dominum, omnes mansueti terrae,
Abbreviated transcription (Latin):
runt insepulta uelut steora. Diuitie qͦq eoꝵ
iniquitate & nimia sollicitudine quesite. ñ
poterunt lib̃are dnos & possessores suos:quia
ignis ire dñi deuorabit eos. & omnem t̾ram reg¬
ni illoꝵ. faciet aut̃ dñs consũmationẽ cum fe¬

Expanded text:
. Divitiae quoque eorum iniquitate et nimia sollicitudine quaesitae, non poterunt liberare dominos et possessores suos, quia ignis irae Domini devorabit eos et omnem terram regni illorum. Faciet autem Dominus consummationem cum fe
Abbreviated transcription (Latin):
miscat. Diem dñi iuxta litt̾am intelligimꝰ
tp̃s captuitatis & ultionis in popłm iudoꝵ:
uocatos suos. Hostiam p̃paratam popłm dicit
qui in tempore uindicte uelut hostia mactãdꝰ
erat. Sc̃ificauit uocatos suos: qͣsi ad celebre cõ¬
uiuium inuitatos.Solebant enĩ epulum ha¬
bentes sc̃ĩficari. id ẽ ablui. & cultiorib uestib
indui. Nocatos gͦ nabuchodonosor & chalbeos
debemꝰ acciꝑe: qͦs ipse uocabat adpuniendos
peccatores. Nam & ꝑ iheremiam. eum seruũ
suum dicẽ. Nocaui inquiens nabuchodono¬
sor seruum meum. Quidam diem dñi qͣndo
p̃parauit hostiam suã de pͥmo aduentu eius
accipiunt: qͦ singłaris hostia. Id ẽ uerꝰ agnꝰ
lios regis. & rł. Dies hostie dñi. tp̃s ẽ iudaicȩ cap¬

Expanded text:
miscat. Diem Domini, juxta litteram, intelligimus miscat. Diem Domini, juxta litteram, intelligimus tempus captivitatis et ultionis in populum Judaeanctificavit vocatos suos. » Hostiam praeparatam, populum dicit, qui in tempore vindictae velut hostia mactandus erat. « Sanctificavit vocatos suos, » quasi ad celebre convivium invitatos. Solebant enim epulum habentes sanctificari, id est ablui, et cultioribus vestibus indui. Vocatos ergo Nabuchodonosor et Chaldaeos debemus accipere, quos ipse vocabat ad puniendos peccatores; nam et per Jeremiam servum suum dicit: « Vocavi inquiens Nabuchodonosor servum meum. » Quidam diem Domini, quando praeparavit hostiam suam, de primo adventu ejus accipiunt, quando singularis hostia, id est verus agnus filios regis. » Dies hostiae Domini, tempus e