comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tissimo sedis aplice pontifici innocen¬
do: cartusiensiũ paupũ seruus inutiliᷤ
guigo. ꝑpeciã salutẽ & pacem a dnõ. &e si qͥd
apud deum tanti potest peccatoris oratio.
Non peꝑcit Nr̃e uel uerecundie uel imperitiȩ:
apostolatus ir̃i imperiosa dignatio. Sicut
enim huic opi sculo prefixe ur̃e serenitatis
indicant litten: beati petri auccoritate et
ur̃a mandastis. ut uitam beati hugonis
grãmnopolitan ep̃i. noscendam potteris.
scripto commenlaremus. Rogauerant¬
quidem id ipsum iam pͥdem quamplures
alii÷ sed maxime ñ sꝑnende auccoritatis ai¬
raldus et hugo. mauriennensis et gratia¬
nopolitanus ep̃i. E quib. pͥor habitu et
uita regularis: beati uiri. in tractandis ec¬
cłiasticis rebus. ꝑ triginta ferme comes ex¬
titit annos Posterior uero ex nob̾ monachꝰ.
ita ei in eccłiastico regimine successit: ut ꝓpt̃
diuturnam et uehementem infirmitatem
ipsius. in eius locum . ipso petente. urãq pie¬
tate iubente. prius quam obiret ipse conse¬

Expanded text:
ici, INNOCENTIO, Carthusiensium pauperum servus inutilis GUIGO, perpetuam salutem et pacem in Domino, et si quod apud Deum tanti potest peccatoris oratio. 1. Non pepercit nostrae vel verecundiae vel imperitiae apostolatus vestri imperiosa dignatio. Sicut enim huic opusculo praefixae vestrae serenitatis indicant litterae, B. Petri auctoritate et vestra mandastis, ut vitam B. Hugonis Gratianopolitani episcopi, noscendam posteris, scripto commendaremus. Rogaverantquidem idipsum jam pridem complures alii, sed maxime non spernendae auctoritatis Arialdus et Hugo, Mauriennensis et Gratianopolitanus episcopi. E quibus prior, habitu et vita regularis, beati viri in tractandis ecclesiasticis rebus per triginta fere comes exstitit annos; posterior vero, ex nobis monachus, ita ei in ecclesiastico regimine successit ut propter diuturnam ac vehementem infirmitatem ipsius, in ejus locum, ipso petente vestraque pietate jubente, priusquam obiret ipse, conse
Abbreviated transcription (Latin):
isset orare.Miranda caritas: s et stupenda
ñ minus humilitas. Qͥ d enĩ caritate plemiꝰ.
qͥd ue apud hommes singularius: qͣm orare
ñ segnius ꝓꝑsequente qm obsequente: Qͥa
aũ humilius. qͣm hanc ipsam deuotionẽ ñ
ad sua s: ad ipsius referre merita.ñque iam
ẽẽ sciret. s que futura sꝑaret: Qa gͥ certũ ẽ.
ab eo mandatum ẽẽ impletum quo ddicitur.
diligite inimicos urõs. benefacite his qͥ ode¬
runt uos. et orate ꝓ ꝑsequentib et calum

Expanded text:
isset orare. Miranda charitas, sed et stupenda isset orare. Miranda charitas, sed et stupenda non minus humilitas! Quid enim charitate plenius, quidve apud homines singularius quam orare non segnius pro persequente quam obsequente? Quid autem humilius quam hanc ipsam devotionem non ad sua, sed ad ipsius referre merita, non quae jam esse sciret, sed quae futura speraret? Quia igitur certum est ab eo mandatum esse impletum, quo dicitur: « Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptum ẽ. iustus ut leo confidens absq t̃rore
erit. iusticiam adu̾sus comitẽ aꝑta contradi¬
ctione defenderet: indignatus ille. atq ira¬
cundie facib inflammatus. paratusq sicut
apparuit quicquid potuisset obicere quasi
ꝓgraui crimine intulit dicens. Audiui ali¬
quando a uobis ego.quod uerum non erat
dici. A hec sanctus ep̃s corã cunctis qͥ ade¬
rant. aderant aũ diu̾si ordinis ñ ꝑauer: int̃¬
rogauit utrum se scient̃ audisset mentitum.
t unc ille qͣm qͣm iratus. qͣmqͣm furore reple¬
consequent̃ etiam caritas. Infestiñmus ut
dictum ẽ erat ei: adeo ut ñ in suis domib s
aut nob̃cum aut lugdum demoraret᷑. E ius
quippe ciuitas  eccłia magnã illi reuerentiã.
magnumq in suis t̾bulationib p̃sidium¬
quadam de comite parit̃ ioquerem: ait ip̃e
bonam se de salute illius sꝑemgerere. nec as¬
secuturum dĩ miscdiam desꝑare: qͥa ñquã
delectabilius aut feruentius ꝑ eo solitus fu¬

Expanded text:
 « Justus quasi leo confidens absque terrore erit , » justitiam adversus comitem aperta contradictione defenderet, indignatus ille atque iracundiae facibus inflammatus, paratusque, sicut apparuit, quidquid potuisset objicere, quasi pro gravi crimine intulit, dicens: « Audivi aliquando a vobis ego, quod verum non erat dici. » Ad haec sanctus episcopus, coram cunctis qui aderant aderant autem diversi ordinis non pauci interrogavit utrum se scientem audisset mentitum. Tunc ille, quanquam iratus, quanquam furore repleconsequenter etiam charitas. Infestissimus, ut dictum est, erat ei, adeo ut non in suis domibus, sed aut nobiscum, aut Lugduni demoraretur; ejus quippe civitatis Ecclesia magnam illi reverentiam, magnumque in suis tribulationibquadam de comite pariter loqueremur, ait ipse bonam se de salute illius spem gerere, nec assecuturum Dei misericordiam desperare, quia nunquam delectabilius aut ferventius quam pro eo solitus fu
Abbreviated transcription (Latin):
inocentius ep̃s seruus seruorum dei.
dilecto filio guigom pͥori cartusiensi:
salutem. et aplicam benediccionem.
iuinis respondentes beneficus. co¬
gnita uita eius. & auditis que ꝑbeati
hugonis merita fiunt a deo miraculis:
suꝑne maiestatis clementiam collau¬
et cardinalium. atq aliorum qui nob̃¬
cum aderant communicato consilio. ip¬
sum inter sanctos et electos honorari pre¬
tepimus: et diem eius assumptionis. cũ
gaudio sollemniter celebrari. Qͥa igit᷑
ipsius uita quam pie duxit in corpore. et mi¬
raculorum choruscatio. qua ds̃ eum apud
homines facit prefulgere.tuȩ maxime dile¬
ctioni non exstant incognita: auccoritate
beati petͥ et nr̃a tibi mandamus. quatinꝰ
ea que tͥsuꝑ hoc nota fuerint. diligent̃ de¬
scribendo.posterorum memorie dradas: ut
et ds̃ honoretur in sancto. et clerus legens.
ac populus audiens. grãs agant dño: ãtq
ipsius int̾cessione. peccatorum remissionen¬
ꝑciꝑe mereantur. Orantes ꝓ nob̃ dilectos

Expanded text:
NOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio GUIGONI priori Carthusiensi, salutem et apostolicam benedictionem. Divinis respondentes beneficiis, cognita vita ejus, et auditis quae per B. Hugonis merita fiunt miraculis, supernae majestatis clementiam collauet cardinalium, atque aliorum, qui nobiscum aderant, communicato consilio, ipsum inter sanctos et electos honorari praecipimus, et diem ejus assumptionis cum gaudio solemniter celebrari. Quia igitur ipsius vita, quam pie duxit in corpore, et miraculorum coruscatio, qua Deus eum facit apud homines praefulgere, tuae maxime dilectioni non exstant incognita, auctoritate B. Petri et nostra tibi mandamus, quatenus ea quae tibi super hoc nota fuerint, diligenter describendo, posterum, memoriae tradas: ut et Deus honoretur in sancto, et clerus legens, ac populus audiens, gratias agant Domino, atque ipsius intercessione peccatorum veniam percipere mereantur. Orantes pro nobis dilectos
Abbreviated transcription (Latin):
regi fidem iurauit: in franciam ad karo¬
lum regem fugit. Sodem tempore quo
p̃fatus pͥnceps. a beato austregisilo de ipso
iusticiam ꝑoposcit. p̃dietus chuciants ue¬
hementi plaga fuit ꝑcussus: ita ut usq ad
mortem ueniens clamaret et diceret. Austre¬
gisilus me flagellat ꝓsacram̃to quod ad se¬
pulchrum eius dedi: & ꝓpt̃ hoc qͦd eudoni
mentitus sum. austregisilus me diu̾sis cruci¬
atibus constringit. Et nͥ fallor seipsum lani¬

Expanded text:
entitus, in Francia ad Karolum principem fugit. In ipso tempore, quo prefatus princeps Austregisilo de ipso iusticiam poposcit, predictus Chucianus vehementi plaga fuit percussus, ita ut usque ad mortem veniens clamaret et diceret: 'Austregisilus me flagellat pro sacramento, quod ad sepulchrum eius dedi, et propter hoc quod Eudoni mentitus sum Austregisilus me diversis cruciatibus constringit'. Et, ni fallor, si eum ca
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝓlixior narratio legendi fastidiũ genẽt:
ad beatissime passionis eiꝰ recitandã hẏsto¬
riam. quamuis imꝑito sermoe ueniamꝰ.
oitur cum franci plurima pene regna de¬
uastarent. galliarumq urbes uehement̃
depopularent: ita ut muttitũdo maxima
burgundionum se francis sociaret: tunc
sanctus sigisinundus uidens se hinc inde
coangustari: ueresallis montem expetut:
& ad iustar helẏe thesbitis. quatinus cru¬
deret. singularit̃ habitare elegit: qͥa sibi¬
qil egregius p̃dicator de suns tribulatioib
sebensait. Pericula. in falsis fratrib. Tunc
dederunt: ꝓmittentes scĩssimum uirum
sigismundum pͥncipem suum ꝑquirere :
&. eis uinecum tradere. Hac ꝓmissione au¬
dita: sanctus uir sigismundus comꝑta eoꝵ
nequitia. cesariem capitis sui dotundit: & se
tum. Qui dum in supradicto loco ieiunus
pene &. uigiliis maceratus quiesceret: ibidẽ
pauci ex burgundionib ad ipsũ conuenien¬
tes: quasi causa amoris ad sepulchra scõrum

Expanded text:
prolixior ratio legentis fastidium non generet, ad beatissimam passionis eius enarrandam hystoriam imperito sermone veniamus. 8. Igitur cum Franci, paene omnia regna prostrata, Galliarum urbes vehementer depopularent, ita ut plurima multitudo ex Burgundionibus se Francis sociaret, tunc sanctus Sigismundus, videns se hinc indes coangustare, Veresallis montem expetiit et ad instar Heliae Tesbites, ut forderet, singulariter habitare elegit, od egregius praedicator, de suis tribulationibus scribens, ait: Periculis in falsis fratribus. Tuncdederunt, promittentes, ut sanctissimum virum Sigismundum, principem suum, perquirentes , eis vinctum traderent. 9. Hac promissione audita, sanctus vir Sigismundus, comperta nequitia eorum, cesariem capitis sui totundit et se t. Qui dum in supradicto loco paene ieiuniis et vigiliis maceratus quiesceret, ibi pauci ex Burgundionibus ad ipsum convenientes, quasi causa amoris ad sepulchra sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
diocho: filii ipsius gundeobaudus & go¬
degisilus regno suscepto: galliarũ phalan¬
ges. t̾rasq int̾ se diuiserunt: ita ut gunde¬
baudus duas portiones suis ditionibus
uendicaret ÷ t̾cia. godegisilus cẽt contentꝰ.
Uñ int̾ ipõs magnũ uirgium exortum ẽ:¬
N ipsis temꝑib. sic ambrorũ gens. ilico con¬
ualescens manu÷ cũ multas regiones et

Expanded text:
duico, filii ipsius Gundobadus et Goduico, filii ipsius Gundobadus et Godigiselus , regno suscepto, Galliarum populos terrasque inter se diviserunt, ita ut Gundobadus duas portiones suis dicionibus vindicaret, tertia Godigiselus esset contentus. Unde inter ipsos maximum iurgium exortum estIn ipsis temporibus Sicambrorum gens ilico convalescens, multasque regiones,
Abbreviated transcription (Latin):
passio sc̃i sigismundi regis.
giones. ita gallias regebat:
egress a ẽ quedam gens de
insula quam mare occeanum
cingit: cui uocabulum ẽ. scanadauia: qͥ ex
uocabulo quoq regionis. scanadausi nun¬
cupati sunt. Cumq alia regna uel regio¬
nes cum mulierib & filus suis penetrassc̃e:
& tenum usq fluuium ꝑuenissent: ibiius¬
siont tyberu imꝑatoris decenti: burgos
ultra renum fuiuium. ꝑ multorũ spacia¬
annorum. custodire coacti sunt. Unde ce
burgundofarones nuncupati sunt: et
usq hodie burgundiones uocant᷑. Qui
tempore ualentimam augusti egressi de
ipsis burgis. gallias petierunt: & more
barbarico. t̾ras uel popłos imꝑialib di¬
tionib subiugatas inuaserunt: atq ex
suo genere leuato rege nomine gundiocho:
romanos galliarum habitatores qͦs ab
ipsorũ conspectib fuga ñ celauit: glacuiato¬
rum manus int̾fecit. Paucisq relictis. et¬
suis ditionib subiugatis: ipsi soli eorũ do¬
mmnatione potiti sunt. Defuncto aũ gun¬

Expanded text:
PASSIO' SANCTI SIGISMUNDI REGIS Egiones, ita Gallias, Ausoniam regebat, egressa est gens de insula, quam mare Oceanum cingit, cuius vocabulum est Scanadavia , qui ex vocabulo quoque regionis Scanadavii nuncupati sunt. Cumque alia regna vel regiones cum mulieribus et prolis suis penetrassent et ad Renum fluvium pervenissent, ibi a iussione Tyberii imperatoris detenti, burgus ultra Renum fluvium per multorum annorum spacia custodire coacti sunt, unde et Burgundofarones nuncupati sunt et usque hodie Burgundiones vocantur. Qui tempore Valentiniani imperatoris egressi de ipsis burgis, Gallias petierunt et more barbarico terras vel populos imperialibus dicionibus subiugatas invaserunt, regemque ex suo genere levato nomine Gunduico, Romanos Galliarum, quos ab ipsorum conspectibus fuga non celavit, gladiatorum manus interfecit; paucisque relictis suis dicionibus subiugatis, ipsique eorum dominationi contempti sunt. 2. Defunctoque Gun
Abbreviated transcription (Latin):
domine ds̃ pat̾ remitte cis peccatum: nõ
tiũ sciunt qͥd faciunt. Cumq cũ talia oran¬
tem desuꝑ lapidib ꝑurgerent: unus ex
sacerdotib de filiis recab filii rechabin. de¬
uit. dicens. Parcite queso. Qͥd facitis: Pro
ex ipsis fullo. arrepto fuste in quo res expͥ
mere solent: cerebro eius illisit. Et tali
martyrio consũmatus ẽ: ac sepultus in

Expanded text:
Domine Deus Pater, remitte illis; non enim sciunt quid faciunt. » Cumque cum talia orantem desuper lapidibus perurgerent, unus de sacerdotibus, de filiis Rechab, ecite, parcite, quaeso. Quid facitex ipsis fullo, arrepto fuste, quo uda vestimenta extorqueri solent, cerebra ejus illisit et tali martyrio consummatus est, ac sepultus in
Abbreviated transcription (Latin):
bibus cȩli. Cum hac responsione ce testi¬
momio iacobi multis satis factũ eẽt: & li¬
benter audissent quȩ iacobus ꝓtestatus ẽ:
ceꝑunt glificare deum. et dicere: osanna fi¬
uo dauid. Tunc rursũ ip̃i scͥbe & pharisei
ceꝑunt ad inuicẽ dicere. Male fecimꝰ: tale
testimonium prestare de ihu. S ascen¬
damus. & p̃cipite mus hunc deorsum ÷ ut
O ec iustus errauit. Et compleuerunt sẽ¬

Expanded text:
bibus coeli. Cumque responsione et testibibus coeli. Cumque responsione et testimonio Jacobi multis satisfactum esset, et libenter audissent quae Jacobus protestatus est, coeperunt glorificare Deum et dicere: Osanna filio David. Tunc Scribae et Pharisaeiisei dixerunt: «Male fecimus dare tale testimonium Ihesu. Sed ascendamus et precipitemus eum deorsum ut O et iustus errauit!». Ascenderunt e
Abbreviated transcription (Latin):
ad iacobum: dicebant ei. Oramus te ut re¬
uoces populũ: quia ecce errat in iħm: pu¬
tans quod ipse sit xp̃c. dep̃camur ergo te:
ut suadeas omnibus conuenientib indie
pasche. de ihu. Tibi enĩ om̃s obtemꝑamꝰ:
& de te tam nos quã ppłs. testimonium fẽ¬
rimus quia iustus es: & ꝑsonam ullius ñ¬
accipis. Tugͦ suade populo de iħu. ne erret:
quia om̃s tͥ obediemus. Ascende itaq in
excelsum locum pinne templi: ut in edifi¬
cio positus appareas omĩbus. et uerbatua
audiantur a cunctis: quia in dieb pasche.
conuenit non solum iudeorũ sed et gentili¬
lium multitudo.
tatuerunt gͥ supradicti scͥbe & pha¬
risei iacobum. suꝑ pinnã templi:
et iloce magna clamantes adeũ. dicunt.
Uirorum iustissime. cui om̃s nos obtempa¬
re debemus: quoniã populus errat pꝰ iħm
qui crucifixus ẽ: enuntia nobis quid sit
uoce respondit. Quid me int̾rogatis de filio
hominis: Ecce ipse sedet in celo a dextris
summe uirtutis: et ipse uenturus ẽ. in nu¬

Expanded text:
ad eum et dixerunt ei: «Oramus te ut reuoces populum, quia ipse errat in Ihesu putans quod ipse sit deus. Precaut suadeas omnibus convenientibus in die Paschae de Jesu. Tibi enim omnes obtemperamus, et de te tam nos quam populus testimonium perhibemus, quia justus es, et personam nullius accipis. Tu ergo suade populo de Jesu ne erret, quia omnes tibi obedimus. Ascende itaque in excelsum locum pinnae templi, ut in edito positus appareas omnibus, et verba tua audiantur a cunctis. Igitur quia in diebus Paschae conveniunt, non solum Judaeorum, sed et gentilium multitudo, statuerunt eum supradicti Scribae et Pharisaei super pinnam templi, et voce magna clamantes ad eum dicunt: Virorum justissime, cui omnes nos obtemperare debemus, quoniam populus errat post Jesum, qui crucifixus est, enuntia nobis quod sit eos respondit: Quid me interrogatis de Filio hominis? Et ecce ipse sedet in coelis a dextris summae virtutis, et ipse venturus est in nu
Abbreviated transcription (Latin):
meditantes. atq in spũ sancoo gaudentes:
dominũ parit̃ p̃cabantur ut eorũ dirige¬
ret gressus. Et dũ ibidem morarent᷑: angło
ut beatũ andeolum ad carpentoracensem
urbem. p̃dicationis grã destinarent. Tunc

Expanded text:
meditantes, atque in Spiritu sancto gaudentes, Dominum precabantur, ut eorum dirigeret gressus. Et dum ibidem morarentur, angelo ut sanctum Andeolum ad Carpentoracensem urbem praedicationis gratia destinarent: sanc
Abbreviated transcription (Latin):
suggestionẽ deportaret: quatinus sancta¬
piissimus pͥnceps clem̃ter indulsit. Tunc.
eorũ corꝑa de puteo abstrahentes: cũ psal¬
lentium choris. agauno monasterio in ec¬
cłia que ẽ. in honore beatissimi iohiᷤᷤ apłi
re tradiderunt. In quo locõ. tantas assiduȩ¬
p̃stare dignat᷑. ut siquis quartano tẏpo
inuasus. fidelit̃ scõrum eineribus fuerit
aduolutus: statm integra sanitate recepta.
lique infirmitates que genus hominum
& infirmi ad pͥstinam redeunt sanitatem:
adiuuante dõ &e dnõ nr̃o iħu xp̃o: eui est
honor & gła. uirtus & potestas. ꝑ omnia se¬
cula scłorum am̃. Explicit passio.

Expanded text:
suggestionem deportaret, suggestionem deportaret, piissimus princeps clementer indulsit. 11. Tunc orpora de puteo abstracta, cum psallentium choris Augauni monasterio in ęcclesia quae est in honore beatissimi Iohannirae tradiderunt. In quo loco tantas estare dignatur, ut, quisquis quartanum typum invasus, fideliter sanctorum cineribus fuerit advolutus, statim integra sanitate recepta, liquae infirmitates, quae genus hominum  ad pristinam redeunt sanitatem, adiuvante domino nostro Iesu Christo, cui est honor et gloria, virtus et potestas per omnia secula s
Abbreviated transcription (Latin):
arta custodia. una cũ coniuge & filus giscla¬
do & gundebaudo. unctos ad locũ cuiber¬
sa uocabulum ẽ. ꝑduxerunt. Ibiq puteũ
ab antiquis constructum inuenientes: ut
domeri. capite deorsum dimerso. simul cũ
cturnis temporib a sanctis uiris diuinit̾
lampas accensa ꝑ dotum illud triennii spa¬
cium quo ibi sancta corꝑa iacuert̃ inisa ẽ.
Transacto aũ tͥennio. sanctus ac uenerabilit̃
uenerandus monasterii scõrum agaunen¬
sium abba. ꝑ angłm in uisci ammonitꝰ ẽ:
ut sacra corꝑa. sicut animȩ eorũ in celestib
sancte legiom erant coniuncce: ita m̃
codem loco sepulture socrarent᷑. Uir uͦ dĩ
supradictis uenerandus angustia plenus:
qualit̾ dnĩcam ussionẽ impleret nesciebat.
Tunc ad ansemundũ burgundionẽ qͥ usq
in diem passionis sanctis uiris fidem fir-¬
missimam uisus ẽ conseruasse. missos suo ᷤ
dixexit: ut ad glõsum pͥncipẽ theo deb̾tũ
regem francorum. suã peticionẽ parit̃ et

Expanded text:
ardua custodia una cum coniuge et filiis Gisclaado et Gundobado vinctum ad locum cuius vocabulum est Belsa perduxerunt Ibique puteum ab antiquis constructum invenientes, ut , capite deorsum dimerso, una cum cturnis temporibus a sanctis viris divinitus lampadam accensam, per totum illum spatium, quod ibi sancta corpora quieverunt, visa est. Transactum triennium, sanctus ac venerabilis Venerandus monasterii sanctorum Augaunensium abba per angelum in visu admonitus est, ut sacra corpora, sicut animae eorum in caelestibus sanctae legioni erant coniunctae, ita et in eo loco sepulturae sociarentur. Quo vir Dei supradictus Venerandus angustia plenus, qualiter dominicam iussionem impleret, nesciebat. Tunc ad Ansemundum Burgundionem, qui usque in diem passionis sanctis viris fidem certissimam visus est conservasse, missos suos direxit, ut ad gloriosissimum principem Theudebertum regem Francorum suam petitionem pariter et
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i iħu xp̃i. martyrii palmã acciꝑe meru¬
it. Et tam itinere quã ieiunus fessus: me
nuntiante ip̃i reuelatum fuit: ut ad instar
celestis militiȩ. psallendi choros institueret.
Quo diuinitus accepto consilio: scõs atq
opus: tam̃ domino annuente unanimit̃
corroborauerunt. Oͦd scm̃ opus seruitutis
ꝙ confirmatum pari consensu omĩum:¬

Expanded text:
ri Iesu Christi martirii palmam accipere meruit, et tam itinere quam ieiuniis fessus, penunciante, ipsi revelatum fuisse, ut ad instar caelestis militiae psallendi choros institQuo divinitus accepto consilio, episcopos, opus, tamen Domino annuente unanimiter corroboraverunt. Quod sanctum opus servitutis et confirmatum, et pari consensu omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius aniimus incessant̃ uideret᷑ eẽ inten¬
tus: sic de pat̾e exercitusq sui salute iude¬
batur cẽ sollicitus: ut tam̃ uelut api pru¬
dentissima. aditum illum ꝑ quẽ ad celestẽ
patͥam posset ꝑuenire. inquireret. Hec
uir dõ plenus in corde suo die noctuq in
in nomine ꝓph̃e. mercedem ꝓphie accip.¬
semetipsum circa martyrũ limina mi¬
pendere conatus ẽ: ut mercedem marꝙi¬
qua genuit filium. nomine sigiricũ. Hae

Expanded text:
ipsius animus incessanter videretur esse intenipsius animus incessanter videretur esse intentus, sic patriae exercituique suo videbatur esse sollicitus, ut tamen velud apis prudentissima aditum illum, per quem ad caelestem patriam posset pervenire, inquireret. Et dum haec vir Deo plenus in corde suo die noctuque inin nomine prophetae, mercedem prophse ipsum circa martirum limina inpendere conatus est, ut mercedem martihabebat filium nomine Sigiricum. Eadem
Abbreviated transcription (Latin):
dicauit. Natiq sunt ei duo filii: sigismun¬
dus & godemarus. Et quamuis ip̃e gunde¬
baudus omĩsq gens burgundionum tunc¬
tam̃ filiis suis. xpĩanȩ religionis cultum
catholice uisus ẽ. tradidisse. Qua lege ꝑce¬
pta: illust̃ atq uenerabilis sigismundus
puer. cũ iam ad ꝑfectam uenisset etatem:
ctorum illum accendit: ut die noetuq in
uigiliis. ieiumis & orationibus incessant̃
ꝑsisteret.
efuncto autem genitore suo rege gun¬
debaudo: licet incredula cͥca fidem
xpi. omĩs gens burgundionũ. una cũ pau¬
cis romanis. qui cum ipsis. in galliis eorum
morsib lamiati durabant contenti: excei¬
lentissimum uirũ sigismundũ sibi regem
elegerunt. Qui accepto pͥncipatu suꝑ ga¬
liarum incolas. qualem se circa cultũ di¬
uinum uel suis optimatib p̃buerit: seu¬
que illi in iciunii abstinentia. in elemosine
liberalitas. in religione humilitas. in uidi¬
quens edocebit. Itaq dum in talib semꝑ

Expanded text:
ique ei sunt duo filii, Sigismundus et Godemarus. Et quia ipse Gundobadus omnisque gens Burgundionum tamen filiis suis christianae religionis cuitum deservire visus est tradidisse. Qua lege percepta, inluster atque venerabilis Sigismundus puer; cum iam ad perfectam venisset aetatem, ctorum ipsum accendit, ut die noctuque vigiliis, ieiuniis, orationibus incessanter assisteret. Defunctoque genitore suo Gundobado, licet incredula circa fidem Christi, omnis gens Burgundionum una cum paucis Romanis, qui cum ipsis Gallis, eorum morsibus laniati, durabant contenti, excellentissimum virum Sigismundum sibi regem elegerunt. Acceptoque principatu super Galliarum incolis, qualem se circa cultu divino vel suis obtimatibus prebuit, quae illi in ieiuniis abstinentia, in helemosinis libertas, in religione humilitas, in iudidens edocet. 5. Et dum in talia semper
Abbreviated transcription (Latin):
ploratus tam̃ de eo egisippus. qui pꝰ ipsas
statim pͥmas apłorum successiones fuit :
quinto cõmentarioꝵ suor his uͥbis refert.
domini iacobus: qui ab omnibus
ti quidem iacobi dicti sunt: s hic ex utero
matͥs sue sanctus fuit. Uinum et̃ sicerã ñ
bibit: s neq animal manducauit. Fer¬
rum in caput eiꝰ ñ ascendit. Oleo non ẽ.
punctus: balneis ñ ẽ. uisus. Hurc solilice¬
bat introire in sancta scõrum. Neq enim
laneo utebatur indumento: s tm̃ sindone.
Solus ingrediebatur templum: et iacebat
suꝑ genua suaͥ orans ꝓ populi indulgen¬
tia: ita ut orando. callos faceret in genib.
ad modum cameli. semꝑ genua fleccendo:
nec unquam ab oratione cessando. Itaq
ꝓ incredibili hac continentia et summa

Expanded text:
phus de eo Aegesippus, qui post ipsas statim primas apostolorum successiones fuit, in quinto Commentariorum suorum libro, his verbis: Domini Jacobus, qui ab omnibus ti quidem Jacobi vocati sunt, sed hic ex utero matris suae sanctus fuit, vinum et siceram non bibit, sed neque animal manducavit, ferrum in caput ejus non ascendit, oleo enim est perunctus, balneis non est usus, huic soli licebat introire in sancta sanctorum. Neque enim laneo utebatur indumento, sed tantum sindone. Solus ingrediebatur in templum, et jacebat super genua sua, orans pro populi indulgentia, ita ut orando callos faceret in genibus ad modum cameli, semper genua flectendo, nec unquam ab oratione cessando. Itaque pro incredibili hac continentia et summa
Abbreviated transcription (Latin):
aant ũ nob dartur subito ciuiusciaes
causa formidinis. Testis enim mͥẽ ds̃ om
nr̃orum & quis eẽt. & quam ꝑtilisset in¬
iusticiam. tunc narrasset. Et ego quidem.
sum: nec qualibet locutione participatus.
Dumq ille se audiri deposceret: ego uͦ re¬
futarem. & pene repelli eum p̃ciꝑem: cũ
maiori fiducia nichil aliud a nobis quam
urĩ postulauit aduentum⁊ ut uobis pre¬
sentib quȩ passus ẽ. necessario suis possec
gemitibus explanare. Unde quia m rati¬
onabile uidetur. & temporib oportunũ.
cilium celebrastis: in differenter. ad expe¬
ditum nr̃e mansuetudinis concurrere

Expanded text:
adiit, ut nobis daretur subito causa adiit, ut nobis daretur subito causa cujusdam formidinis. Testis enim mihi inspectnostrorum, et quis esset et quam pertulisset injustitiam tunc narrasset. Et ego quidem re, nec qualibet locutione participatus. Dumque ille se audiri deposceret, ego vero refutarem et pene repelli eum praeciperem, cum majori fiducia nihil aliud a nobis quam vestrum postulavit adventum; ut vobis praesentibus quae passus est necessario posset suis gemitibus explanare. Unde quia mihi rationabile videtur, et temporibus opportunum, cilium celebrastis, indesinenter ad expeditum nostrae mansuetudinis concurrere
Abbreviated transcription (Latin):
lium euocauit: ut sui p̃sentia. athanasu¬
pius: epĩs in tẏriorum urbe collectiꝰ
Ego quidem ignoro.que in ur̃o concilio
turbulent atq cum tempestate decreta
sunt: apparet tam̃. qm̃ quadam tumui¬
tuosa indisciplinatione ueritas ẽ oppressa
obis quippe non considerantib quȩ der¬
contra ꝓximos urõs habetis. & uota ur̃a
meuincibilia eẽ contenditis. S erit opus
Aiuine ꝓuidentiȩ. quatinus et hec conten¬
do apte dep̃hensa. possit euacuari: atq
nobis palam fieri: siquid illie conuenien¬
tes. siue qualibet grã. aut inimicitiarum
causa gessistis. Quapropt̃ cum om̃i festi¬
natione uos om̃s ad meam reuerentiam
uolo concurrere: quatinus gestorũ apud
uos integritatem ꝑ uos possitis ostendere.
me lisceris cuocauerim: ꝑ ea que sequiunt᷑
aquoscetis. ꝑgenti iam m ad cognomi
rs nr̃ felicissime patȩ ciuitatem. con¬
sums cquum: repente athanasius ep̃e.
mrdia platea cum quibusaã sacerdotib
Quos cirea se habebat sic inopinate nos

Expanded text:
lium evocavit, ut in sui praesentia Athanpiscopis in Tyriorum urbe collectis. Ego quidem ignoro quae vestro concilio turbulenter atque cum tempestate decreta sunt. Apparet enim quoniam quadam tumultuosa indisciplinatione veritas est oppressa; vobis quippe non considerantibus contra proximos vestros habetis, et vota vestra inevincibilia esse contenditis. Sed erit opus divinae Providentiae, quatenus et haec contentio aperte deprehensa possit evacuari, atque nobis palam fieri, si quid illic convenientes sive qualibet gratia, aut inimicitiarum causa gessistis. Quapropter cum omni festinatione vos omnes ad meam reverentiam volo concurrere, quatenus gestorum apud vos integritatem per vosipsos possitis ostendere. me litteris evocaverim, per ea quae sequuntur agnoscenis nostri felicissimae patriae civitatem, s in equum, repente Athanasius episcopus in media platea cum quibusdam sacerdotibus quos circa se habebat, sic inopinate nos
Abbreviated transcription (Latin):
onstantinus cesar: ppło ȩccłie catho¬
lice alexandrie constitutõ. ¶eq urãm
sacratissimam m̃tem arbitror ignorare. ꝓpt̃¬
ea athanasium adorande legis p̃dicatorem.
ad tempus gallũs fuisse directum: qm̃ fe¬
rocitas crudelium immicorum eius. in
piculo sacri etus capitis imminebat: ne
forsan. ꝑ malignorum calliditatẽ. aliqͥd in¬
congruum sustineret. Et gͥ hoc euitaret:
ita me iubente habitare p̃ceptus ẽ: ut
na non deeeñt. Talis enim ẽ. cius uene¬
rabilis uirtus. diuinis freta solatiis: ut
etiam molestias asꝑioris fortune despici
hec uota compleret requieuit: consequens
arbitratus sum: uoluntatem diue memorie
imꝑatoris implere. Qui. dum ad uos re¬
meauerit: qualem apud me uenerationẽ
habuerit. agnoscetis. Non enim mirabile
ẽ. si quid in eo gessimus quod laudetur:
meam quippe animam imago desiderii
urĩ. & scema tanti uiri ad hoc mouit et
mutauit. Diuina ꝓuidentia uos custo¬
diat: fr̃s dileccissimi. athanasꝰ de exilio

Expanded text:
onstantinus Caesar populo Ecclesiae catholicae, Alexandriae constituto. Neque vestram sacratissimam mentem arbitror ignorare, propterea Athanasium adorandae legis praedicatorem ad tempus in Gallias fuisse directum, quoniam ferocitas crudelium inimicorum ejus in periculo sacri ejus capitis imminebat: ne forsan per malignorum calliditatem aliquid incongruum sustineret. Ut ergo hoc evitaret, ita me jubente habitare praeceptus est non deessent. Talis enim est ejus venerabilis virtus, divinis freta olatiis, ut etiam molestias asperioris fortunae despiciahaec compleret vota requievit, consequens arbitratus sum voluntatem divae memoriae imperatoris implere. Qui dum ad vos remeaverit, qualem a me venerationem habuerit agnoscetis. Non enim mirabile est si quid in eo gessimus quod laudetur. Meam namque animam imago desiderii vestri, et schema tanti viri ad hoc movit et invitavit. Divina providentia vos custodiat, fratres dil
Abbreviated transcription (Latin):
Cum u athanasius alexandriã fuissec
ingressus: compressio popłi partisbe
bant arriani turbas & neces hominũ
ꝓuenisse : & huiusmodi crimina in atha¬
nasium. uelut in auctorem sceleris retor¬

Expanded text:
Cum vero Athanasius Alexandriam fuisset ingressus, compressio populi partis Gbant turbas et neces hominum provenisse, et hujusmodi crimina in Athanasium velut auctorem sceleris refer
Abbreviated transcription (Latin):
populo: p̃cipiens diacono ut compleret
orationem. rursus psalmum fecit im¬
poni: dumq consonantia psalmodiȩ
celebraretur. ⁊ ꝑ unam ianuam eccłie
egrediebantur om̃s. Quo facto: militeᷤ
quidem sine commotione steterunt:
athanasius autem inter medios choroᷤᷤ¬
psallentium illesus abscessit: & hoc mo¬
do fugiens. rome ꝓfectus ẽ. athanasius

Expanded text:
praecipiens diacono ut compleret orationem, rursus psalmum fecit imponi. Dumque consonantia psalmodiae celebraretur, per unam januam ecclesiae egrediebantur omnes. Quo facto, milites quidem sine commotione steterunt. Athanasius autem inter medios psallentium illaesus abscessit. Et hoc modo fugiens, Romam profectus est. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
temporis. alia talis machinatio fabcata ẽ.
augustorum pat̾. eroganda paupib
frum̃ta donauerat: que dixerunt atha¬
nasium uendere: & suis usib applicare.
iussit occidi. Hoc sentiens athanasius:
latent̃ effugit. Tunc iulius. romane ur¬
bis ep̃c. cognoscens arrianorũ insidias
aduersus athanasium machinatas: euo
erat absconditus. Int̃ hec suscepit &e lit¬
teras egiptiorum ep̃orum: asserentiũ falsa
ẽẽ quȩ contra athanasium dicebant᷑ Int̃ea¬

Expanded text:
alia machinatio fabricata est. Augustorum pater eroganda pauperibus frumenta donaverat; quae dixerunt Athanasium vendere, et suis utilitatibus applicare. jussit occidi. Hoc sentiens Athanasius, latenter effugit. Tunc igitur Julius Romanae urbis episcopus cognoscens Arianorum insidias adversus Athanasium machinatas, posterat absconsus. Inter haec suscepit etiam litteras Aegyptiorum episcoporum, asserentium falsa esse quae contra Athanasium dicebant
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq sȩx continuis annis. ita latuisse fertur
in lacu cisternȩ non habentis aquam: ut
lam. quȩ sola conscia dñorum suorum of¬
sicũs. qui ei latebram p̃buerant uidebat.
indicatus finisset postannos sex. migra¬
uer ad altum locum. Ita illi qui uenerats
frustrati: dominisq in fugam uersisrde
ancula falsa indice penas sumunt Uerũ¬
athanasius.inustȩ sugas & exilia pateret᷑.
Nunc itaq rectȩ faceret: si hunc absq uł¬
la molestia locosuo restitueret. Si ia nol¬
let: sibi curȩ futurum. ut ipse adimple¬
ret: regni eius intima penetrans : & pe¬
nas dignissimas de auctorib sceleris sumens

Expanded text:
a sex continuis annis ita latuisse fertur in lacu cisternae non habentis aquam, ut llam, quae sola conscia dominorum officiis qui ei latebras praebuerant, videbatur, indicatus fuissetvit ad alium locum. Ita illi qui venerant 247 frustrati, dominisque in fugam versis, de ancilla ut falsa indice poenas sumunt. CAPUAthanasius injuste fugas et exilia pateretur. Hunc itaque recte faceret, si absque ulla molestia loco suo restitueret: si id nollet, curae sibi futurum, ut ipse id adimpleret, regni ejus intima penetrans, et poenas dignissimas de auctoribus sceleris sumens
Abbreviated transcription (Latin):
de clarissimos:omma largissimȩ p̃cipiens
expendi: non solum pontificib ac sacer¬
dotib÷ s etiam egentib uniuersis: qui
undiq concurrebant. Ad hoc concilium¬
de deo crederet: scͥptura currente ꝓferret.
Oui. nouitatem nominum quam prius
adinuenerat. declinans: aliam explanati¬
milia credere his qui in nicea conueneran᷑.
ualde gauisus ẽ: non tam̃ sibimet ꝑsua¬
sit. ut cum in eccłiastica communione ie¬
ciꝑet. ante iudicium atq ꝓbationem
congruarum ꝑsonarum. scdm ȩccłiȩ legẽ
sed destinauit eum ad epõs tunc ierosol¬
mis congregatos: scribens. ut fidi eius
expositionem examinarent: & clem̃teil
suꝑ eo deberent ꝓferre sententiam: siuc

Expanded text:
de clarissimos, omnia largissime expendi praecipiens, non solum pontificibus ac sacerdotibus, sed etiam egentibus universis, qui undique concurrebant. Porro fude Deo crederet, scriptura currente proferret. Tunc ille novitatem nominum quam prius adinvenerat declinans, aliam explanatimilia credere his qui in Nicaea convenerant, valde gavisus est. Non tamen sibimet persuasit ut eos in Ecclesiae communionem susciperet ante judicium atque probationem congruarum personarum secundum Ecclesiae legem; sed destinavit eos ad episcopos tunc Hierosolymis congregatos, scribens ut fidem eorum expositionis examinarent, et clementem super eis deberent proferre sententiam; sive
Abbreviated transcription (Latin):
decidebat. Tunc conuersus ad abbatissã:
aio.Tanta ne de retinet m̃tis ignauia
ut integrum cicendile laborare ñ possis.
in quo oleum accendat᷑ ⁊ iusi effractum
quod effluat. ponas: St illa. Non ẽ.ita
quam conspicis. Tuncgͦ ad me renisus:
ꝙ ad memoriam reuocans ouie prius¬
quȩ prius audieram: conu̾sus ad lichnũ.
uidi in modum ollȩ feruentis magnis
fluctib exundare: ac ꝑ horam ipsam un¬
dis intumescentib suꝑfluere: et ut credo
ad incredulitatem mcam arguendã mag̃
ac magis augeri⁊ ita ut in unius hore sp̃a¬
cio. plusquam unũ sextarium redderet
uasculum: quod quartarium ñ tenebat.
Ammiratusq silui: ac uirtutẽ adorande
crucis deinceps predicaui.

Expanded text:
decidebat. Tunc conversus ad abbatissam, decidebat. Tunc conversus ad abbatissam, aio: Tantane te retinet mentis ignavia, ut integrum cicindilem Al., cicindile laborare non possis, in quo oleum accendatur, nisi effractum quo defluat ponas? Et illa: Nec est ita, quam cernis. Tunc ego ad me reversus, et ad memoriam revocans quae prius audieram, conversus ad lychnum, video in modum ollae ferventis magnis fluctibus exundare, ac per oram ipsam undis intumescentibus superfluere, et, ut credo, ad incredulitatem meam arguendam, magis ac magis augeri; ita ut in unius horae spatio plusquam unum sextarium redderet vasculum, quod quartarium non tenebat: admiratusque silui, ac virtutem adorandae crucis deinceps praedicavi.
Abbreviated transcription (Latin):
canti. Illucescente quoq cęlo. paulatim
deficiens: data t̃ris luce. ab oculis miran¬
tium euanuit.¬
go autem audiebam sepius. quod
etiam lichni  accendebant᷑ ante
hec pignora. ebullientes uirtute diuina.
in tantum exundarent oleum: ut uas
suꝑpositum plerunq replerent. Et
tam̃ iuxta stulticiam m̃tis dure. nunꝗͣ
ad hȩc credenda ducebar: donec brutam
segnitiem. ipsa ad p̃sens que ostensa est
untus argueret. Ideoq que oculis ꝓpͥis
uidcrim: explicabo. C ausa deuotionis
extitit: ut sepulchrum scĩ hylarii uisi¬
tans. huius regine adirem colloquia.
Ingressusq monasteriũ. consalutatã re¬
ginam coram adoranda cruce. ac sacͥs be¬
atorum ꝓsternor pignorib. Deniq ora¬
tione facta surręxi: eraenĩad dexterã lichnꝰ
accensus. Quem. cum stillis frequentibus
defluere conspexissem: testor dm̃. quia
putaui quasi uis cẽt effractum: qͥa erat
ibi conca supposita: in qua. oleũ defluens

Expanded text:
canti; illucescente quoque coelo, paulatim canti; illucescente quoque coelo, paulatim deficiens, data terris luce, ab oculis mirantium evanuit.go autem audiebam saepius, quod etiam lychni, qui accendebantur ante haec pignora, ebullientes virtute divina, in tantum exundarent oleum, ut vas suppositum plerumque replerent: et tamen juxta stultitiam mentis durae nunquam ad haec credenda movebar, donec brutam segnitiem ad praesens ipsa quae ostensa est virtus argueret; ideoque quae oculis propriis viderim explicabo. Causa devotionis exstitit ut sepulcrum sancti Hilarii visitans, hujus reginae adirem colloquia. Ingressusque monasterium, consalutata regina, coram 726 adoranda cruce ac sacris beatorum prosternor pignoribus. Denique oratione facta surrexi. Erat enim ad dexteram lychnus accensus, quem cum stillis frequentibus defluere conspexissem, testor Deum quia putavi quasi vas esset effractum, quia erat ei concha supposita, in quam oleum defluens
Abbreviated transcription (Latin):
RUX inquit dominca. quȩ ab
helena augusta. reꝑta ẽ ierosoli¬
mis: ita quarta & sexta feria ad¬
uratur. Hinus reliquias. & merito ce fide
helenȩ comꝑan.la. regina radegundis
expetiit: ac deuotȩ in monasterio picta¬
uensi. quod suo studio conttcuit. olloca¬
uit. Misitq pueros iterũ ters solimes As
ꝑ totam orientis plagam. Qui eircume¬
untes sepulchea scc̃ium marcyrum coli¬
tessoruraq cunetorum: rełiquias aeule¬
runt. Quas in archa argentea. cũ ipsa
cruce sancta locatas: in uͦt  euin liius¬
racula conspicere merurt. De quibls¬
ilud pͥmum exponam: quod ibidem do¬
minus in diebus passionis suȩ dignatꝰ ẽ.
xeuelare.
exta feria ante scm̃ pascha. cum in
Iuigliis sine lumine ꝑnoctarent: cir¬
cã horam t̃ciam noctis. apparuit ante
altare lum̃ paruulum. in modum scin¬
tille. Deinde ampliatum. huc illucq co¬
mas fulgoris spargens: cȩpit gradatim
in altum conscendere: effectaq pharus
ugilantiq plebicule lum̃ p̃buit suppli¬

Expanded text:
rux dominica, quae ab Helena augusta reperta est Hierosolymis , ita quarta et sexta feria adoratur. Hujus reliquias et merito, et fide Helenae comparanda, regina Radegundis expetiit , ac devote in monasterium Pictavense, quod suo studio constituit, collocavit; misitque pueros iterum Hierosolymis, ac per totam Orientis plagam. Qui circumeuntes sepulcra, sanctorum martyrum confessorumque cunctorum reliquias detulerunt: quibus in arca argentea cum ipsa cruce sancta locatis, multa exinde miracula conspicere meruit. De quiblud primum exponam, quod ibidem Dominus in diebus passionis suae dignatus est revelare. Sexta feria ante sanctum Pascha, cum in vigiliis sine lumine pernoctarent, circa horam tertiam noctis apparuit ante altare lumen parvulum in modum scintillae: deinde ampliatum, huc illucque comas fulgoris spargens, coepit gradatim in altum conscendere: effectaque pharus gilantique plebeculae lumen praebuit suppli
Abbreviated transcription (Latin):
de georgio martyre miracula gesta co¬
gnouimus: de quib. pauca iocuturus
sum. Huius enim reliquiȩ. cum reliquorum
scõrum: a quibusdam ferebantur. Sed cum
portitores ad locum quendam lemouicim t̃m̃i¬
ni aduenissent: uͥ iam pauci clerici consertum
ligneis tabulis oratorium. dominum assidue p̃¬
cabantur: mansionem postulant. Susceptiq
benignȩ: noctem cum eeteris fr̃ib psallendo
deducunt. Mane aũ facco: app̃hensam capsu¬
lam leuare penitus ñ ualebant. Demq cũ iter
agere sine pignore sancco nequirent: et eiꝰᷤ ma¬
ximus dolor animi insedisset: intelligunt in¬
spirante deo aliqͥd s ex his in loco oportere relin¬
quere. Tunc inquisitis ligaturis. diuersisq par¬
ticulis ⁊ seniori qui cellulȩ p̃erat. largiunt᷑: relin¬
quentes partem patrocinii: sumentes faculta¬
tem quo uoluerant abeundi. Habent᷑ etiam cis
reliquie in uico quodam cinomannensi: ubi
multa plerũnq miracula ostendunt᷑. Nã ceci.

Expanded text:
de Georgio martyre miracula gesta cognovimus , de quibus pauca locuturus sum. Hujus enim reliquiae cum reliquorum sanctorum a quibusdam ferebantportitores ad locum quendam Lemovicini termini advenissent, ubi iam pauci clerici, consertum ligneis tabulis oratorium, Dominum assidue precabantur, mansionem postulant. Susceptique benigne, noctem cum ceteris fratribus psallendo deducunt. Mane autem facto, adprehensam capsulam levare penitus non valebant. Denique cum iter agere sine pignore sancto penitus nequirent, et eis maximus dolor animi insedisset, intellegunt, inspirante Deo, sibi aliquid ex his in loco oportere relinquere. Tunc inquisitis ligaturis divisisque particulis, seniori qui cellulae pracerat largiuntur, relinquentes partem patrocinii, sumentes facultatem quo voluerant abeundi. Habentur etiam eius reliquiae in vico quodam Cinomannensi, ubi multa plerumque miracula ostenduntur. Nam caeci,
Abbreviated transcription (Latin):
xpo: uerberib ab eo grattssimis attrecta
cum e uleo & flammis compellerentur ad
petͦ apło baptitatos. nulla ratione posse
idolis immolare: capite cesisint. Suorũ
corpora rapinit auspitius. discipłs eorum:
nutritor scẽ uirginis domitillȩ. Quȩ etiam
arenaria se peliuit inuia ardiatina: a muro
urbis m̃iliario uno semis: itxta sepulchrũ¬

Expanded text:
o verberibus gravissimis attrectatcum equuleo et flammis compellerentur ad Petro apostolo baptizatos, nulla ratione posse idolis immolare, capite caesi sunt. Quorum corpora rapuit Auspicius discipulus eorum nutritor sanctae virginis Domitillae quae etiam arenaria sepelivit, via Ardeatina a muro Urbis milliario uno semis. Item via Au
Abbreviated transcription (Latin):
Contristata es tunc meendus. gladiis. rapi¬
nis ÷ cum om̃i humilitatis exemplo in fa¬
uillam redacta: unde nunc es & exornata
illustrataq fortitudine. et tutaminis suffra¬
gio p̃munita. inde es & ꝑmanes in ꝑpetuũ

Expanded text:
Contristata es tunc incendiis, gladiis, rapinis, cum omni humilitatis exemplo in favillam redacta, unde nunc es exornata, illustrataque fortitudine et tutaminis suffragio praemunita, inde es et permanes in perpetuu
Abbreviated transcription (Latin):
re non poterant. nr̃a nos imperitia seu uere¬
cundia. et quȩ forte non mintis impediebat
carnis infirmitas. sufficient̃ poterant excu¬
sare  adtante uͦ pondus auctoritatis. ne
mutire quidem presumpsimus: ne dum ei
non obedimus. cui totus commissus ẽ mun¬
dus: eum offenderemus a quo factus ẽ mun¬
dus: et dum apud homines imꝑitiȩ uitamꝰ
confusionem: apud dm̃ incurremus damna¬
tionem. Obsecramus autem eos qui hec lege¬
rint: ne tanti scĩtatem patͥs. nr̃a non solum
facundia. s et cogitatione longe maiorem
ex ista scͥptura metiantur: et maximȩ ne pu¬
tent. nos ultra quã sua postulant merita. no¬
stris eum sermonib efferre potuisse. Tantũ
enim ab est. ut sanctitatis illiꝰ magnitudmẽ
plus equo ualuerimus quasi fauoraliter ex¬
tollere: ut nec ipsam illam sancte conuersa¬
tionis eius prerogatiuam. quod sine fictio¬
ne dicimus: tum ꝓpt̾ imꝑitiam. tũ ꝓpter

Expanded text:
re non poteram, nostra nos imperitia seu verere non poteram, nostra nos imperitia seu verecundia, et quae forte non minus impediebat carnis infirmitas, sufficienter poterant excusare, ad tantae vero pondus auctoritatis, ne mutire quidam praesumpsimus, ne dum ei non obedimus cui totus commissus est mundus, eum offenderemus a quo factus est mundus; et dum apud homines vitamus imperitiae confusionem, apud Deum incurreremus damnationem. Obsecramus autem eos qui haec legerint, ne tanti sanctitatem Patris, nostra non solum facundia, sed et cogitatione longe majorem ex ista scriptura metiantur, et maxime, ne putent nos, ultra quam sua postulant merita, nostris eum sermonibus efferre potuisse. Tantum enim abest ut sanctitatis illius magnitudinem plus aequo valuerimus, quasi favorabiliter, extollere, ut nec illam ipsam sanctae conversationis ejus praerogativam, quod sine fictione dicimus, tum propter imperitiam, tum propter
Abbreviated transcription (Latin):
o. ca tusiensiũ paupũ sertus mut:liꝰ
guigo. ꝑpeciã salutẽ & pacem a dnõ & si qͥd
apud deun tanti potest peccatoris oratio.
Non peꝑcit Ir̃e uel uerecundie uel imperitiȩ.
apostolatus ur̃i imperiosa dignatio. Sicut
enim htic optsculo prefixe ur̃e serenitatis
indicant littere: beati petri auecoritate et
ur̃a mandastis. ut uitam beati hugonis
grãmnopolitani ep̃i. noscendam posteris.
scripto commendaremus. Rogauerant
quidem id ipsum iam pͥdem quamplures
alui: sed maxime ñ sꝑnende auetoritatis: ai¬
raldus et hugo.mauriennensis et gratia¬
nopolitanus ep̃i. E quib. pͥor habitu et
uita regularis: beatiuiri. in trac̾tandis ee.¬
cłiasticis rebus. ꝑ triginta ferme comes ex¬
tiot annos. Posterior uero ex nob̃ monachꝰ
ita ei in eccłiastico regimine suecessit: ut ꝓpt̃
diuturnam et uehementem infirmitatem:
ipsius. in eius locum ipso petente. urãq pie¬
tate iubente. prius quam obiret ipse conse¬
craretur. Et erga eos quidem qͦs prelonga

Expanded text:
O, Carthusiensium pauperum servus inutilis GUIGO, perpetuam salutem et pacem in Domino, et si quod apud Deum tanti potest peccatoris oratio. 1. Non pepercit nostrae vel verecundiae vel imperitiae apostolatus vestri imperiosa dignatio. Sicut enim huic opusculo praefixae vestrae serenitatis indicant litterae, B. Petri auctoritate et vestra mandastis, ut vitam B. Hugonis Gratianopolitani episcopi, noscendam posteris, scripto commendaremus. Rogaverant quidem idipsum jam pridem complures alii, sed maxime non spernendae auctoritatis Arialdus et Hugo, Mauriennensis et Gratianopolitanus episcopi. E quibus prior, habitu et vita regularis, beati viri in tractandis ecclesiasticis rebus per triginta fere comes exstitit annos; posterior vero, ex nobis monachus, ita ei in ecclesiastico regimine successit ut propter diuturnam ac vehementem infirmitatem ipsius, in ejus locum, ipso petente vestraque pietate jubente, priusquam obiret ipse, consecraretur. Et erga eos quidem quos prae longa
Abbreviated transcription (Latin):
nnocentius ep̃s seruus seruorum dei.
dilecto filio gingomi pͥori cartusiensi:
salutem. et apłicam benedictionem.
Oiuinis respondentes beneficus. co¬
gnita uita eius. & auditis que ꝑ beati
hugonis merita fiunt a deo miraculis:
suꝑne maiestatis clementiam collau¬
et cardinalium. atq aliorum qui nob̃¬
cum aderant communicato consilio. ip¬
sum inter sanctos et electos honorari pre¬
repimus: et diem eius assumptionis. cũ
gandio sollemniter celebrari. Qa igit᷑
ipsilis uita. quam pie duxit in corpore. et mi¬
raculorum choruscatio.qua ds̃ eum apud
homines facit prefulgere. tuȩ maxime dile.¬
ctioni non exstant incognita: auctoritate
beati petͥ et nr̃a tibi mandamus. quatinꝰ
ea que tͥ suꝑ hoc nota fuerint. diligent̃ de¬
scribendo. posterorum memorie tradas: ut
et ds̃ honoretur in sancto: et elerus legens.
ac populus audiens. grãs agant dño: atq
ipsius int̾cessione peccatorum remissionem¬
ꝑciꝑe mereantur. Orantes ꝓ nob̃ dilectos

Expanded text:
NNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio GUIGONI priori Carthusiensi, salutem et apostolicam benedictionem. Divinis respondentes beneficiis, cognita vita ejus, et auditis quae per B. Hugonis merita fiunt miraculis, supernae majestatis clementiam collauet cardinalium, atque aliorum, qui nobiscum aderant, communicato consilio, ipsum inter sanctos et electos honorari praecipimus, et diem ejus assumptionis cum gaudio solemniter celebrari. Quia igitur ipsius vita, quam pie duxit in corpore, et miraculorum coruscatio, qua Deus eum facit apud homines praefulgere, tuae maxime dilectioni non exstant incognita, auctoritate B. Petri et nostra tibi mandamus, quatenus ea quae tibi super hoc nota fuerint, diligenter describendo, posterum, memoriae tradas: ut et Deus honoretur in sancto, et clerus legens, ac populus audiens, gratias agant Domino, atque ipsius intercessione peccatorum veniam percipere mereantur. Orantes pro nobis dilectos
Abbreviated transcription (Latin):
ortaris uenerabilis pat̾ augustine ut
sicut beati uiri athanasius ep̃e. & ihe
ronimus prb̃r. stilo ꝓsecuti sunt ui¬
tam scõrum pauli & antoniĩ in here¬
mõ positorum ⁊ sicut etiã martini uenerabilis

Expanded text:
ortaris, venerabilis pater Augustine, ut sicut beati viri Athanasius episcopus et Hieronymus presbyter stylo prosecuti sunt vitas SS. Pauli et Antonii in eremo positorum, sicut etiam Martini venerabilis