comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que centoria sustinent. Tentoriũ uero uo¬
catũ eoquod tendatur funib atq palis.
unde et hodie pretendere dñr. Papiliones
uocant᷑ a similitudine paruuili animalis
uolantis. qͥ maxime habundant florenti¬
accenso conueniunt. et circa uolitantes.
abigne ꝓxime interire coguntur. .xi.
Idictum. prius autẽ quisq indomo
sua sepeliebat᷑. postea uetitũ est legib ne
sitore ipso corpora uiuentiũ cont acta in¬
sicerent᷑. Monumentũ ideo ñcupat᷑: eo qđ
mentẽ moneat ad defuncti memoriã. Cũ
eñ non uideris monumentũ. illud ẽ qđ
mortuus a corde. Cũ autẽ uideris monet
mentẽ et ad memoriã tͥ reducit. ut mortu¬
ũ recorderis. Monumenta itaq et memo¬
riȩ ꝓmentis admonitione dicte. Tumu¬
lus dictus. quasi tumens tellus. Sarcofa¬
iĩ. grecũ est nomen. eo qđ ibi corpora ab¬
sumant᷑. Sarcia enĩ grece caro. fagos come¬
dere d̾r. Mausolea sunt sepulcra seu mo¬

Expanded text:
que tentoria sustinerent. Tentorium voque tentoria sustinerent. Tentorium vocatum eo quod tendatur funibus atque pilis; unde et hodie pretendere dicuntur. Papiliones vocantur a similitudine parvuli animalis volantis, quod maxime abundat florentiaccenso conveniunt, et circa volitantes ab igne proxime interire coguntur. § 11 dictum. Prius autem quisque in domo sua sepeliebatur. Postea vetitum est legibus, ne foetore ipso corpora viventium contacta inficerentur. Monumentum ideo nuncupatur eo quod mentem moneat ad defuncti memoriam. Cum enim non videris monumentum, illud est ququam mortuus a corde.' Cum autem videris, monet mentem et ad memoriam te reducit ut mortuum recorderis. Monumenta itaque et memoriae pro mentis admonitione dictae. Tumulus dictus quasi tumens tellus. Sarcophagus Graecum est nomen, eo quod ibi corpora absumantur; σάρξ enim Graece caro, φάγεῖν comedere dicitur. Mausolea sunt sepulchra seu mo
Abbreviated transcription (Latin):
uatio. unde fosse aut ualles posst̃ repleri.
Agger ꝓpͥe dr. terra aggesta que uallo facoo
ꝓpiꝰ pomit᷑. s abusuie. et muros et munim̃¬
ta oĩa aggerẽ dicimꝰ. Macerie sunt. parie¬
ces longi. quib: uinee alique clauduntur.
longum enĩ greci macron dicunt. Forma¬
tum siue formatiũ. in affrica et spania pe¬
rieces de cerra appellantur. qm̃ in forma ais¬
cũdatis duab utrĩq tabulis infarciunt᷑
ueriꝰ quã instruant᷑. euis durant incornu¬
pti uentiꝰ gnib omuiq cem̃to forciores.
Sepes mumiñta satorũ sunt. uñ et appel¬
latȩ Caulas munim̃ta ouiũ. uel sepnñta
ouiliũ. est autẽ grecũ nom̃ .c. deccta. Nã ¶¬
ci aulas uocant aĩ aliũ receptacula. de tãtoꝰ
abernacula. centoria sunt militũ. qͥb
initinere solis ardores cempestatesq
imbriũ. frigorisq iniurias uitant. Dicca
nitẽ tabernacula. qđ cortine distente fu¬
nib tabulis interstantib appenderentur.

Expanded text:
vatio, unde fossae aut valles possint repleri. vatio, unde fossae aut valles possint repleri. Agger proprie dicitur terra aggesta quae vallo facto propius ponitur; sed abusive et muros et munimenta omnia aggerem dicimus. Maceriae sunt parietes longi quibus vineae aliquae clauduntur; longum enim Graeci μακρὸν dicunt. Formatum, sive formacium, in Africa et Hispania parietes e terra appellant, quoniam in forma circumdatis duabus utrimque tabulis inferciuntur verius quam instruuntur. Aevis durant incorrupti ventis, ignibus omnique caemento fortiores. Sepes munimenta satorum sunt; unde et appellatae. Caulas munimenta ovium vel sepimenta ovilium. Est autem Graecum nomen C littera ci αὐλὰς vocant animalium receptacula. De tentoriis . Tabernacula tentoria sunt militum, quibus in itimbrium, frigorisque iniurias vitant. Dicta autem tabernacula, quod cottive distente funibus tabulis interstantibus appenderentur,
Abbreviated transcription (Latin):
res et laterculi. qd lati forment᷑. cicũ accis
undiq quatuor tabulis. Canalis abeo qd̃
caua sit. in modũ canne. Sane canalẽ me¬
lius genere semin᷑o quã masculino ꝓferi
mus. fistule aquarũ. sunt dicte qd̃ aquas
fundant et emictant. Nam stola grece e
mittere est. forme earu ꝓ magnitudine
aque et capacitatis modo siunt. uiiii.¬
munimentũ dictũ. qr manu ẽ fac¬
tum. Cors uocata. uel qđ arcet cuncta quȩ
interius siuit. id est concludat. uel qđ co¬
herceat obiectu suo extraneos et adire ꝓ¬
hibeat. Uallum est. quod mole terre erig.¬
tur. ut custodia precendat᷑. Dictũ autem
uallũ auallis. Nam ualli fustes sc̃ quib
uallũ munit᷑. et ualli dicti qđ figantur
et euellant᷑. Interualla. sunt spacia uiter
capita uallorũ. id est stipitũ quib uallũ
fit. Unde et cetera quoq spacia dicunt ab
stipitib scilicet. Agger est cuiꝰ libet rei aer¬

Expanded text:
res, et laterculi, quod lati formentur, circumactis res, et laterculi, quod lati formentur, circumactis undique quatuor tabulis. Canalis, ab eo quod cava sit in modum cannae. 231 Sane canalem melius genere feminino, quam masculino proferi. Fistulae aquarum sunt dictae, quod aquas fundant et emittant. Nam stellein Graece mittere est, formae earum pro magnitudine aquae, et capacitatis modo fiunt. munimentum dictum, quia manu est factum. Cors vocata, vel quod coarctet cuncta, quae interius sunt, id est, concludat: vel quod coerceat objectu suo extraneos, et adire prohibeat. 2. Vallum est, quod mole terrae erigitur, ut custodia praetendatur: dictum autem vallum a vallis. Nam valli fustes sunt, quibus vallum munitur. Et valli dicti, et vellantur. Intervalla sunt spatia inter capita vallorum, id est stipitum quibus vallum fit; unde et cetera quoque spatia dicunt, ab stipitibus scilicet. Agger est cuiuslibet rei acer
Abbreviated transcription (Latin):
Tesaella sunt equib domicilia sternunt᷑. a tes¬
seris noĩata idest quadratis lapillis. ꝑdimi¬
nutionẽ. Bases. fulturȩ sunt colũpnarum.
que a fundamento consurgunt. et suꝑposite
fabrice sustinent pondus. Bases autẽ. nom̃
petre est fortissime. siro sermone. Colũpnȩ.
pro longitudine et rotunditate uocate. in
quib tocius fabrice pondus erigit᷑. Antiqͣ
racio erat columpnarũ altitudinis. tercia
pars latitudinũ. Genera rotundarũ qͣtuor.
dorice. ionice. coscanie. corintee. m̃sura cras¬
situdinis et altitudinis inter se distantes.
Quintũ genus est earũ que uocant᷑ antitice.
quaternis angulis. aut amplius parib late¬
rũ interuallis. Capitella dicta. qd sint colũ¬
pnarũ capita sicut suꝑ collũ caput. Episto¬
lla sunt que suꝑ capitella colunnarũ pom̃it᷑.
et est grecũ id est suꝑmissa. T egulȩ qđ tegant
edes. et imbrices. qđ accipiant imbres. lati¬

Expanded text:
Tessellae sunt, e quibus domicilia sternuntur, a tesTessellae sunt, e quibus domicilia sternuntur, a tesseris nominata, id est, quadratis lapillis per diminutionem. Bases fulturae sunt columnarum, quae a fundamento consurgunt, et superpositae fabricae sustinent pondus. Bases autem nomen petrae est fortissimae Syro sermone. Columnae pro longitudine et rotunditate vocatae, in quibus totius fabricae pondus erigitur. Antiqua ratio columnarum erat altitudinis, tertia pars latitudinis. Genera rotundarum quatuor sunt: Doricae, Ionicae, Tuscanicae, Corinthiae, mensura crassitudinis et altitudinis inter se distantes. Quintum genus est earum, quae vocantur Atticae, quaternis angulis aut amplius, paribus laterum intervallis. Capitella dicta, quod sint columnarum capita, sicut super collum caput. Epistylia sunt, quae super capitella columnarum ponuntur, et est Graecum, id est, super missa. Tegulae, quod tegant aedes, et imbrices, quod accipiant imbres. 16. Late
Abbreviated transcription (Latin):
ariũ facit. Absida greco sermone inc̃pretatur
lucida. eo qđ lumine accepto ꝑ arcũ refplende¬
at. S: utrũ absidam an absidem dicere debeamꝰ.
hocuerbi genus ambiguũ quidã doctorũ ex¬
istimant. Testudo est camera tẽpli obliqua.¬
nã in modũ cestudinis ueteres tecta cemplorum
faciebant. que ideo sic fiebant. ut celi imaginem
redderet. quod constat esse conuexũ. Alu testu¬
dinẽ uolunt ẽẽ. locum in partẽ atru aduersũ
uenientib. Arcus dicti. qđ sunt arta conclusio¬
ne curuati. ipsi et fornices. Pauimenta origi¬
nẽ apud grecos habent. elaborata arte picture.
Listostrata parurilis crustis ac tessellis tinctis
in uarios colores. Nocata autẽ pauim̃ta. eo qđ
paueant᷑. id est cedant᷑. unde et pauor qri cedit
cor. Ostracus ẽ pauim̃tũ cestacũ. eo qd̃ frac¬
tis cestis calce admixto feriatur. Testã enim
quȩ partib quȩ circa sunt eo conueniunt.

Expanded text:
arium arium lucida, eo quod lumine accepto per arcum resplendeat. Sed utrum absidam an absidem dicere debeamus, hoc verbi genus ambiguum quidam doctorum existimant. Testudo est camera tenam in modum testudinis veteres templorum tecta faciebant, quae ideo sic fiebat, ut coeli imaginem redderet: quod constat esse convexum. Alii testudinem volunt esse locum in parte atrii adversa venientibus. Arcus dicti, quod sint arta conclusione curvati, ipsi et fornices. Pavimenta originem apud Graecos habent elaborata arte picturae, lithostrota parvulis crustis ac tessellis tinctis in varios colores: vocata autem pavimenta eo quod paveantur, id est, caedantur. Unde et pavor, quia caedit cor. Ostracus est pavimentum testaceum, eo quod fractis testis calce admixto feriatur. Testam enim aquae partes, quae circa sunt, eo conveniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gus lapis. dictus. eo qđ corpora defunctorum.
condita ineo. infra quadraginta dies absu
medere. Nascitur autẽ intro ade. fissiliq¬
uena scinditur. Sunt et eiusdem generis inorien
ce saxa que etiã uiuentib alligata erodunt corpora.
Mitiora autẽ seruandis corporib nec absim̃dis.
Ematites appellatus. eo qđ cote resolutus incolorẽ
ueniat sanguinis. Est autẽ admodũ luudus et
ferrugineus. Nascitur inultima egipti babilo¬
nia. et spania. Androdomantus. colore niger. põ¬
dere et duricia insignis. unde et nomen traxit.
precipuus repꝑit᷑ in affrica. Trahere autẽ in se
argentũ uel es dr̃. quiq attritus ut ematites:
tur in ultima spania croco similis cũ leui ful¬
gore facile fricabilis. amãthos appellatus aue¬
terib eo qđ si ex ipso uestis fuerit contesta con¬
tra ignem resistit. et igni imposita ñ ardeat.
s splendore accepto ntescat. et est ycisi alumi¬

Expanded text:
gus lapis dictus, eo quod corpora defunctorum gus lapis dictus, eo quod corpora defunctorum condita in eo infra quadraginta dies absummedere. Nascitur autem in Troade, fissiliqute saxa, quae etiam viventibus alligata erodunt corpora. Mitiores autem servandis corporibus nec absumendis haematites appellatus, eo quod cote resolutus in colorem veniat sanguinis. Est autem ammodum lividus; est et ferrugineus. Nascitur in ultima Aegypti, Babylonia et Hispania. Androdamantus colore niger, pondere et duritia insignis, unde et nomen traxit, praecipuus reperitur in Africa. Trahere autem in se argentum vel aes dicitur, quique adtritus, ut haematites, tur in ultima Hispania, croco similis, cum levi fulgore, facile friabilis. Amiantos appellatus a veteribus eo quod, si ex ipso vestis fuerit contexta, contra ignem resistat et igni inposita non ardeat, sed splendore accepto nitescat; et est scissi alumi
Abbreviated transcription (Latin):
rina q hostib sunt opposita. Fores et ualue
laistra sunt. s fore s dñr que foras ualue q̃
intus reuoluunt᷑. et duplices complicabiles que
sunt. s generalit᷑ usus uocabula ista corrũpit.
Claustra. ab eo qd claudant᷑ dicta. Fenestre st̃.
quib pars exterior angusta interior diffusa ẽ.
quales in horreis uidemus. Dicte eo qđ lucem
tant dictã. eo qd domui lucẽ ministret. cõpo¬
sitũ nomen ex greco latinoq sermone. fos enĩ
grece lux. Cardo ẽ locus in quo hostiũ uertit᷑.
et semꝑ mouet᷑. dictus apotu cardias. qđ qͣsi
cor hominẽ totũ: ita ille cuneus iantiã regat
ac moueat. Vnde et ꝓuerbiale ẽ. in cardine
rem esse. Limina hostiorũ dicta. eo qđ transũ¬
sa sunt. ut limes. et ꝑ ea sicut in agro. aut incea¬
tro eat᷑ aut foris eatur. Postes. quasi post et an

Expanded text:
rina, quia hostibus sunt opposita. Fores et valvae rina, quia hostibus sunt opposita. Fores et valvae claustra sunt: sed fores dicuntur, quae foras: valvae, quae intus revolvuntur, et duplices compsunt. Sed generaliter usus vocabula ista corrupit. Claustra ab eo quod claudantur dicta. Fenestrae sunt quibus pars exterior angusta et interior diffusa est, quales in horreis videmus, dictae eo quod lucem tant dictam eo quod domui lucem minestret, conpositum nomen ex Graeco Latinoque sermone; φῶς enim rit. Cardo est locus, in quo ostium vertitur et semper movetur, dictus apo tes cardias, quod, quasi cor hominem totum, ita ille cuneus januam regat ac moveat. Unde proverbiale est, in cardine rem esse. Limina ostiorum dicta eo, quod transversa sunt, ut limes: et per ea, sicut in agro, aut introeatur aut foras eatur. Postes et antes, quasi post et ant
Abbreviated transcription (Latin):
a significat. Prima species fori. locus in cuu¬
cate. ad exercendas nundiuas relictus. scd̾a.
ubi magistratus iudicare solet. tercia quam
supra diximus. quẽ calcatoriũ nominaurimꝰ.
decurrit frugum liquor. De aditibus.uii.
et admittimur. Nestibulum ẽ. uel aditꝰ
domus pͥuate. uel spaciũ adiacens edib pu¬
blicis. Et uestibulũ dictũ. eo qđ eo uestiun¬
tur fores. aut qd̃ aditum tecto uestiat. aut¬
astando. Porticus. quod transitus sit magis
suã ubi standum sit. quasi porta. et porticꝰ
tui gentiles omnẽ introitũ uel exitũ sacra¬
uerunt. Vnde lucanꝰ. ferrea belligeri cõpes¬
cãt limina tani. Est autẽ ianua. primus do¬
mus ingressus. cetera intra iauuam adita¬
ostia uocant᷑. E eneraliter ostium ẽ. ꝑ qd̃
abaliquo arcemur ingressu ab obstando dic¬
dunt ostiũ appellatũ qr hostẽ morat᷑. ibi enĩ
aluersariis nos obicimꝰ. Hinc et ostia tibe¬

Expanded text:
ta significat: prima species fori locus in civta significat: prima species fori locus in civitate ad exercendas nundinas relictus; secunda, ubi magistratus iudicare solet; tertia, quem supra diximus, quem calcatorium nominavimus. decurrit frugum liquor. De aditibus . et admittimur. Vestibulum est vel aditus domus private, vel spatium adiacens edibus publicis; et vestibulum dictum est, eo quod eo vestiuntur fores, aut quod aditum tecto ab stando. Porticus, quod transitus sit magis quam ubi standum sit, quasi porta; et porticuscui gentiles omne introitum vel exitum sacraverunt. Unde Lucanus1, 62: Ferrea belligeri conpescat limina Iani. Est autem primus domus ingressus; cetera intra ianuam ostia vocantur generaliter. Ostium est per quod ab aliquo arcemur ingressu, ab ostando dicaiunt ostium appellari, quia hostem moratur: ibi enim adversariis nos objicimus. Hinc et ostia Tibe
Abbreviated transcription (Latin):
situs. ut aꝑientib fores. tomtruũ intus t̾ribile
audiatur. Descenditꝰ centenis ultͣ gradibus.
intus simulacra et monstrifice essigies: In par¬
tes diuersas tͥnfitus in num̾i ꝑ tenebras. et cct̾a
ad errorẽ ingredientiũ facta ita ut de teneb̾s
eius ad lucẽ uenire impossibile uideat᷑. Qua¬
tuor sunt autẽ laberinti. primꝰ egiptiꝰ. scds cre¬
ticus. terciꝰ in lemno. quartus initalia. Omnes
ita constructi ut dissoluere eos nec scła qͥdem
latini in cõmune ex ipsius rei usu farũ appel¬
lauerunt. eo quod flãmarũ indicio longe
uideat᷑ anauigantib. qualẽ ptolomeus iux¬

Expanded text:
situs, ut aperientibus fores tonitruum intus terribile situs, ut aperientibus fores tonitruum intus terribile audiatur descenditur centenis ultra gradibus. Intus simulacra et monstrificae effigies: in partes divisas transitus innumeri per tenebras, et caetera, ad errorem ingredientium facta, ita ut de tenebris ejus in lucem venire impossibile videatur. Quatuor autem sunt labyrinthi: primus Aegyptius: secundus Creticus: tertius in Lemno: quartus in Italia: omnes ita constructi, ut dissolvere eos nec saecula quiLatini in commune ex ipsius rei usu pharum appellaverunt: eo quod flammarum indicio longe videatur a navigantibus: qualem Ptolom
Abbreviated transcription (Latin):
mines in sue artis studiũ erercent᷑. Capito¬
lũ romȩ uocatum eoqd fuerit romane ur¬
bis et religionis caput sũmũ. Alii aiunt
cũ tarqͥniꝰ pͥscus capitolu fundam̃ta romȩ
apiret. in loco funcdam̃ti caput hõis litt̾is
duscis notatũ inuenit. et ꝓinde capitoliuĩ
apellauit. Arces sunt partes urbis excelse.
aaq munice. Nam quecũq tutissima ur¬
bum sunt ab arrendo hostẽ arres uocant᷑.
uude et arcus et arca. Circum romani putãt
dictum a circuitu equorũ eo quod ibi circũ
metas equi currant. Teatrũ autẽ ab exspec¬
in eo popłs stans desuꝑ atq spectans ludos
trũ rotundũ est. cheatrũ uͦ ex medio amphi¬
teatro est. semicirculi figurã habens. Laberĩ¬
tus ẽ ꝑplexis parietib edificiũ. quale ẽ apud
cretã adedalo factũ uͥ fuit minotaurꝰ inclu¬
sus. in quosiquis introierit. sine glomere lini
exitũ inuenire ñualet. Cuius edificii talis ẽ

Expanded text:
mines in suae artis studio exercitentur. Capitomines in suae artis studio exercitentur. Capitolium Romae vocatum eo quod fuerit Romanae urbis et religionis caput summum. Alii aiunt, cum Tarquinius Priscus Capitolii fundamenta Romae aperiret, in loco fundamenti caput hominis litteris Tuscis notatum invenit, et proinde Capitolium appellavit. Arces sunt partes urbis excelsae atque munitae. Nam quaecumque tutissima urbium sunt, ab arcendo hostem arces vocantur. Unde et arcus et arca. putant a circuitu equorum, eo quod ibi circum metas equi currant. Theatrum autem ab specin eo populus stans desuper atque spectans ludos trum rotundum est: theatrum vero ex medio amphitheatri est, semicirculi figuram habens. Labyrinthus est perplexum parietibus aedificium, qualis est apud Cretam a Daedalo factus, ubi fuit Minotaurus inclusus, in quo si quis introierit, sine glomere lini exitum invenire non valet. Cujus aedificii talis est
Abbreviated transcription (Latin):
has pͥmũ romȩ fecisse tarqͥuiũ pͥscũ ut quo¬
ces pluiuarum mnundatio existeret. ꝑ eas aqͣ
atͥ ciuitatẽ emitterent᷑. ne maximis ꝑpetius¬
q tempestatib planiciẽ uel fundamenta ur¬
biũ strages aquarũ subuerteret. Inbuli. uel
qi sub uolumina sunt. uel qr subhis ambu¬
lant. Sunt enĩ porticus hinc inde platearuĩ.
fortis ẽ exercendarũ litiũ locus afando dic¬
tus siue a foroneo rege qͥ pͥmus grocis legẽ de
dit. Hȩc loca et ꝓͣstra uocant᷑. ideo qđ ex bel¬
lo punico captis nauib cartaginensiuĩ rost̃
ablata sunt. et in foro romano p̃fixa. ut esset
nasiũ generalis ẽ exercitiorũ locus. tamen
apud athenas locus erat uͥ discebat᷑ philoso¬
phia. et sapientie exercebat᷑ studiũ. Nam gĩ¬
nasiũ grece uocat᷑. quod latine exercitiũ dr.
hoc est meditatio. S: et balnea et loca cursor.
et achletarum gimnasia sunt. eo qđ illie ho¬

Expanded text:
Has primum Romae fecisse Tarquinium Priscum ut, quoHas primum Romae fecisse Tarquinium Priscum ut, quotiens pluviarum inundatio existeret, per eas aquae extra civitatem emitterentur, ne maximis perpetuisque tempestatibus planitiem vel fundamenta urbium strages aquarum subverteret. Imboli, vel quia subvolumina sunt, vel quia sub his ambulant. Sunt enim portici hinc inde platearum. Forus est exercendarum litium locus a fando dictus sive a Phoroneo rege, qui primus Graecis legem dentur, ideo quod ex bello Punico, captis navibus Carthaginensium, rostra ablata sunt, et in foro Romano praefixa, ut esset Gymnasium generalis est exercitiorum apud Athenas locus erat ubi discebatur philosophia et sapientiae exercebatur studium; nam γυμνάσιον Graece vocatur, quod Latine exercitium dicitur, hoc est meditatio. Sed et balnea et loca cursorum et athletarum gymnasia sunt, eo quod illic ho
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ menia sunt tantũ muri. murus au¬
tẽ turrib ꝓpugnaculisq ornatur. Turres
uocate. quod teretes sint et longe. teres ẽeñ
aliquid rotundũ cũ ꝓceritate. ut columna
Nã et ꝗͣuis quadrate aut late construan¬
tur: ꝓcul tamen uidentib rotunde exill¬
mantur. ideoqͣ omnis cuiꝰq anguli sina¬
lacrũ. ꝑ longũ aeris spaciũ euanescit al
consumit᷑ et rotundum uidet. Propus¬
nacula pinnȩ murorũ sunt. dicta qr ex
test uel exportari aliquid. Propͥe autẽ pi¬
ta aut urbis aut castiorũ uocatur. sic̃ sis
dictum est. Uicus ut predictum est ipse
habitationes urbis sunt. unde et uicini di¬
cti. Uiȩ ipsa spacia angusta. quȩ inter uicos
sint. Platee ꝑpetue ac latiores ciuitatũ uie st̃
uixta ꝓpͥetatẽ lingue grece a latine ñcupate.
Ilatos cñi grece: latum dicunt. Quintane.
pars plateȩ quinta ẽ. qua carpentũ ꝓgredi
potest. Cloace dicte: quod his ꝑcolant᷑ aque.

Expanded text:
autem moenia sunt tantum muri. Murus auautem moenia sunt tantum muri. Murus autem turribus propugnaculisque ornatur. Turres vocatae quod teretes sint et longae; teres est enim aliquid rotundum cum proceritate, ut columna. Nam et quamvis quadratae aut latae construantur, procul tamen videntibus rotundae existimantur; ideo quia omne cuiusque anguli simulacrum per longum aeris spatium evanescit atque consumitur, et rotundum videtur. Propugnacula pinnae murorum sunt, dicta quia ex inportari vel exportari aliquid. Proprie autem porta aut urbis aut castrorum vocatur, sicut superius dictum est. Vicus, ut praedictum est, ipsae habitationes urbis sunt; unde et vicini dicti. Viae ipsa spatia angusta quae inter vicos sunt. Plateae perpetuae ac latiores civitatum viae sunt, iuxta proprietatem linguae Graecae a latitudine nuncupatae; πλατύς enim Graeci latum dicunt. Quintana pars plateae quinta est, qua carpentum progredi potest. Cloacae dictae quod his percolantur aquae.
Abbreviated transcription (Latin):
autem dictus. eo quod sit uice ciuitatis.
uel qđ uias habeat cantũ sine muris. Castrũ
antiqui dicebant oppidũ loco altissimo si
cũ. quasi casam altam cuiꝰ płalis numerus
castra. diminutiuũ castellum e̾. siue qd
castrabat᷑ licentia in ibi habitantiũ ne passi
uagũ hosti pateret. Pagi sunt apta ȩdificus
loca inter agros habitantib Hȩc et concilia¬
bula dicta a conuentu et societate mulcor
in unũ. Compita sunt uͥ usus ẽ conuentus si¬
eri rusticorũ. et dicta compita qđ multa in
agro codem cõpetunt. et quo conuenit᷑ arus¬
ticis. Suburbana sunt circuiecta ciuitatis
edificia. quasi sub urbe. Menia sunt muri
ciuitatis. dicti ab eo quod muniant eiuita¬
tẽ quasi munimenta urbis. idest tuta m̃ti.
Munui dictũ. quasi manu factũ. sic̃ ẽ mulrꝰ
Muri amunitione dicti. quasi muri qdđ
muniunt et tuentur int̾iora urbis. Me¬
nia autẽ duplicẽ habent significationem.
muros. et menia pandimus urbis. Proye

Expanded text:
autem dictus, eo quod sit vice civitatis, autem dictus, eo quod sit vice civitatis, vel quod vias habeat tantum sine muris. Castrum antiqui dtum, quasi casam altam; cuius pluralis numerus castra, diminutivum castellum est sive quod castrabatur licentia inibi habitantium, ne passim vaga hosti pateret. Pagi sunt apta aedificiis loca inter agros habitantibus. Haec et conciliabula dicta, a conventu et societate multorum in unum. Conpita sunt ubi usus est conventus fieri rusticorum; et dicta conpita quod loca multa in agris eodem conpetant; et quo convenitur a rusticis. Suburbana sunt circumiecta civitatis aedificia, quasi sub urbe. Moenia sunt muri civitatis, dicta ab eo quod muniant civitatem, quasi munimenta urbis, id est tutamenta. Munium autem dictum, quasi manu factum: sic et munus. Muri a munitione dicti, quasi muniri, eo quod muniant et tueantur interiora urbis. Moenia autem duplicem habent significationem; muros, et moenia pandimus urbis; proprie
Abbreviated transcription (Latin):
boum duxerat. Eneas autẽ post excidiũ
troiȩ in eadem italia ueniens abuxoris
noiẽ labiniã condidit. Ascanius uͦ relic¬
to labiniȩ nouerce suȩ regno albam lon¬
guã edificauit. Alba autẽ uocata ꝓpter
colorẽ sui. longua qr longũ oppidum est.
iuxta plixitatẽ collis in quo sita ẽ. Ex hac
etiã urbe reges albanorũ appellari cȩꝑunt.
Capuam capi̾siluiꝰ rex albanorũ constru¬
.xit. appellatã noiẽ conditoris. licet sint qͥ
dicant. a capacitate eã capuã dictã quod
eiuis terra omnẽ uite fructũ capiat. alii
a locis cãpestrib in quib sita ẽ. Est autem
caput urbiũ campaniȩ. inter tres maxi¬
mas romam cartaginẽq numnerata. ex
qua ꝓuncia italiȩ campania dicta est.
Romulus cum interfecto apud albam
amulio auum nrumitorẽ in regnũ resti¬
tuisset. in eum locũ ubi nunc roma ẽ dde¬
uenit. ibiq sedes posuit. menia construs.
urbemq ex nomine suo romã uocauit.

Expanded text:
boum duxerat. Aeneas autem post excidium boum duxerat. Aeneas autem post excidium Troiae in eadem Italia veniens, ab uxoris nomine Lavinium condidit. Ascanius vero relicto Laviniae novercae suae regno, Albam Longam aedificavit. Alba autem vocata propter colorem suis; Longa, quia longum oppidum est, iuxta prolixitatem collis in quo sita est. Ex hac etiam urbe reges Albanorum appellari coeperunt. Capuam Capys Silvius rex Albanorum construxit, appellatam a nomine conditoris; licet sint qui dicant a capacitate eam Capuam dictam, quod eius terra omnem vitae fructum capiat: alii a locis campestribus in quibus sita est. Est autem caput urbium Campaniae, inter tres maximas Romam Carthaginemque numerata; ex qua et provincia Italiae Campania dicta est. Romulus cum interfecto apud Albam Amulio avum Numitorem in regnum restituisset, in eum locum ubi nunc Roma est devenit, ibique sedes posuit, moenia construxit, urbemque ex nomine suo Romam vocavit.
Abbreviated transcription (Latin):
mariq copiis. unde etiã constantinꝰ aptis.¬
simã condere iudicauit. ut et sibi recep¬
taculũ terre mariq fieret: unde et nunc
romani imꝑii sedes et cocus caput ẽ ori¬
entis sicut et roma occidentis. Epirum
ciuitas traciȩ condita est apirro. et cogno¬
ininata est. Athenas in ellaclas cecrobs con¬
didit. et ex suo noĩe ci cropiã nominauit.
Hanc anfixion idem qui in grecia tẽius
post cicropẽ regnauit. minerue consecͣ¬
uit. et nomen ciuitati athenas dedit. Nã
minerua grece athenas dr. Unde et ini-¬
neruã greci inuentricẽ multarũ artiuͣ
asserunt qr et littere. et artes diuersorũ
studiorũ et ipsa philosophia ueluti tem¬
plum athenas habuerunt. Chorintum
in a chaia condidit chorintus horestis fi¬
lius. Hanc greci coruiteã uocant hoc
ẽ administrationẽ rei publice. Tbebas
boctiȩ. catinus ueniens afenicib condidit. che¬
bis egiptiis prius ab eo constructis. Micenas:

Expanded text:
marisque copiis. Unde et eam Constantinus aptismarisque copiis. Unde et eam Constantinus aptissimam condere iudicavit, ut et receptaculum sibi terra marique fieret. Unde et nunc Romani imperii sedes et totius caput est orientis, sicut et Roma occidentis. Epirum civitas Thraciae condita est a Pyrrho et cognominata. Athenas in Hellade Cecrops condidit, et ex suo nomine Cecropiam nominavit. Hanc Amphictyon, idem qui in Graecia tertius post Cecropem regnavit, Minervae sacravit et nomen civitati Athenas dedit; nam Minerva Graece Ἀθήνη dicitur. Unde et Minervam Graeci inventricem multarum artium asserunt, quia et litterae, et artes diversorum studiorum, et ipsa philosophia veluti templum Athenas habuerunt. 45. Corinthum in Achaia condidit Corinthus Orestis filius. Hanc Graeci Corintheam vocant, hoc est, administrationem reipublicae. 46. Thebas Boeotiae Cadmus veniens a Phoenicibus condidit, Thebis Aegyptiis prius ab eo constructis. 203 47. Mycenas . . .
Abbreviated transcription (Latin):
demore apontificib conseerant᷑. Scã iux¬
aueteres exteriora cempli sunt. scã autem
sõium locus templi secretior. ad quẽ nulli
tant accessus. nͥ tantũ sacerdotib Bicta au¬
ẽ sca scorum qr exteriori oraculo sãctiora
sunt. uel qi scõrum compãratione sanctiora
̃ sicut cantica canticorũ qi uniu̾sa cantica

Expanded text:
de more pontificibus consecrantur. Sancta iuxde more pontificibus consecrantur. Sancta iuxta veteres exteriora templi sunt. Sancta autem sanctorum locus templi secretior, ad quem nulli erat accessus nisi tantum sacerdotis. Dicta autem Sancta sanctorum quia exteriori oraculo sanctiora sunt, vel quia sanctorum conparatione sanctiora sunt; sicut Cantica canticorum, quia cantica
Abbreviated transcription (Latin):
eria elificauere porticib menia. et forib et
domib adiecerunt. Labulata ligneȩ domꝰ
siebant. inde nomen ꝑmanet cabulatorũ.
y pogeũ est. constructũ sub terris edificiũ.
quod nos antrũ uel speluncã dicimꝰ. Solari¬
um qđ soli et aure pateat. qualis fuit locus
inqͦ dauid bersabeȩ lauantẽ aspexit. et ad¬
amauit. Cum iherosolimam antiocus obisi¬
deret urcanus pͥnceps tudeorũ reserato da¬
uid sepulcro tria milia auri talenta inde
ibstraxit. ex quib trecenta antiocho dedit.
it obsidionẽ relinqueret. atq ut facti in¬
uidiam demeret. fertur ex reliqua pecu¬
na institiusse pͥmus exonodochia. quib
aduentũ susciꝑet pauperũ et ꝑegnorum.
unde et uocabulũ sũpsit. Nam ex groco
insũpta languorib atq inedus miseroꝵ
menbra fouentur. De edificus sacͥs .iiii.
acra sunt loca diuinis cultib institu¬
Ita. ut pote ea in quib altaria litantib

Expanded text:
teria aedificavere porticibus moeniana, et foribus et teria aedificavere porticibus moeniana, et foribus et domibus adiecerunt. Tabulata olim ligneae domus fiebant. Inde nomen permanet tabulatorum. Hypogeum est constructum sub terris aedificium, quod nos antrum vel speluncam dicimus. Solarium, quod soli et auris pateat, qualis fuit locus in quo David Bethsabee lavantem aspexit et adamavit. Cum Hierosolymam Antiochus obsideret, Hyrcanus princeps Iudaeorum reserato David sepulcro, tria milia auri talenta inde abstraxit, ex quibus trecenta Antiocho dedit, ut obsidionem relinqueret; atque ut facti invidiam demeret, fertur ex reliqua pecunia instituisse primus xenodochia, quibus adventum susciperet pauperum et peregrinorum; unde et vocabulum sumpsit. Nam ex Graeco quo consumpta languoribus atque inediis miserorum membra foventur. § 4 De aedificiis sacris. Sacra sunt loca divinis cultibus instituta, utpote ea in quibus altaria litantibus
Abbreviated transcription (Latin):
uͥconuiuu apparatus exponebat᷑ tres lectuli
strati erant. in quib discũbentes epulabal¬
tur. Clinon enim groce lectũ. uel accubitũ
dr. ex quo confectum est ut tricliniũ dicet᷑.
Cella dicta. qđ occultat et celat. Cubiculũ
uero. qđ in eo cubamus. ibiq dormientes ie¬
quiescamꝰ. Cubile autẽ cubandi locus ẽ.¬
et secessus. qđ sit locus secretris. id est sine as¬
cessu. Diuersoriũ dictũ eo quod ex diuerlis
iuis ibi conueniat᷑. Hospiciũ gracus sermo
est. ubi quis ad cempꝰ. hospitali uire in habi.¬
tat. et iterum inde transiens migrat lnde
e metatum. qr mutatur. unde legitur. et cast̃
metati sunt ꝓmutauerunt. non enĩ illie ꝑ¬
manet exercitus s ꝑtransit. Moenianꝰ colle¬
ga erassi. in foro piecit materias. ut essent lo
ca inquib expectantes insisterent. que ex
noĩe eius moenia appellata sunt. hec et sola
naqr patent soli. Post hec alii lapide. alii ma¬

Expanded text:
ubi convivii apparatus exponebatur, tres lectuli ubi convivii apparatus exponebatur, tres lectuli strati erant, in quibus discumbentes epulabantur. Κλίνη enim Graece lectus vel adcubitus dicitur, ex quo confectum est ut triclinium diceretur. Cella dicta quod nos occultat et celat. Cubiculum vero, quod eo cubamus ibique dormientes requiescimus. Cubile autem cubandi locus est. Secessus, quod sit locus secretus, id est sine accessu. Diversorium dictum eo quod ex diversis viis ibi conveniatur. Hospitium sermo Graecus est, ubi quis ad tempus hospitali iure inhabitat, et iet metatum, quia mutatur. Unde et legitur, et castra metati sunt, pro mutaverunt. Non enim illic permanet exercitus, sed pertransit. 11. Maenius collega Crassi in foro pca in quibus spectantes insisterent, quae ex nomine eius Moeniana appellata sunt. Haec et solaria, quia patent soli. Post haec alii lapide, alii ma
Abbreviated transcription (Latin):
laciũ. apalante principe archadũ dictũ in
cuiꝰ honore archades palantiũ oppidũ cons¬
truxerunt. et rogiã in ipsus nomine concli¬
tam palaciũ uocauerunt. Thalamũ. hac ex
causa uocatũ ferunt. cũ enĩ rapte fuissent
a romanis sabinȩ. ex quibi: cũ una ante ali¬
as specie nobilis. cũ magna omniũ admira¬
tione raꝑet᷑. talamoni duci. eam oraculo re¬
sponsum ẽ dari et qm̃ heȩ nuptiȩ. feliciter
cesserant. institutũ est ut in omirib nuptus
talami nomen iteret᷑. Egiptii qͦ lingua sua.
loca in quib nubentes succedunt. et cubant.
talamũ nominant. Cenaculũ dictũ acõ¬
munione uescendi. unde et cenobiũ congre¬
gatio. Antiqui enĩ publice et in cõmune ne¬
scebant᷑. nec ullius conuiuuiũ singłare erat.
ne in occulto delicie luxuriam ginnerent.
Tricliniũ est cenaculũ atrib lectulis dis¬
cumbentiũ dictũ. Apud ueteres enĩ inlodo

Expanded text:
latium a Pallante principe Arcadum dictum, in latium a Pallante principe Arcadum dictum, in cuius honore Arcades Pallanteum oppidum construxerunt, et regiam in ipsius nomine conditam Palatium vocaverunt. Thalamum hac ex causa vocatum ferunt. Cum enim raptae fuissent a Romanis Sabinae, ex quibus cum una ante alias specie nobilis cum magna omnium admiratione raperetur, Thalamoni duci eam oraculo responsum est dari; et quoniam hae nuptiae feliciter cesserant, institutum est ut in omnibus nuptiis thalami nomen iteretur. Aegyptii quoque lingua sua loca, in quibus nubentes succedunt et cubant, 'thalamum' nominant. Coenaculum dictum a communione vescendi; unde et coenobium congregatio. Antiqui enim publice et in commune vescebant, nec ullius convivium singulare erat, ne in occulto deliciae luxuriam gignerent. Triclinium est coenaculum, a tribus lectulis discumbentium dictum. Apud veteres enim in loco,
Abbreviated transcription (Latin):
speciẽ nomen tam̃ pͥstinũ retinent. Macellũ
dictum. quod ibi mactent᷑ pecora. que mer¬
cantib uenundant᷑. Mercatum autẽ a cõmer¬
cio nominatũ. ibi enim res uendere uel emere
solitum ẽ. sicut et teloneũ dr. uͥ merces nauiũ.
et nautarũ emolumenta reddunt᷑. Ibi enim
uectigalis exactor sedet. preciũ reb impositurꝰ.
et uoce a mercatorib flagitans. Cairer ẽ a quo¬
familiȩ habitacio sicut urbs uniꝰ popłi. et siẽ
orbis domiciliũ tocius generis humani. Om
ne ȩdificium antiqui edem appellauerunt. a¬
lii edem abedendo. quidam sumpsisse nomen
existimant dantes exẽplũ de plauto. si uocas¬
sem uos inedem ad pranduĩ. Hinc et edificiũ.
eoquod fuerit prius ad edendũ factũ. dula¬
edes est. siue amplior et spaciosa domus. et di¬
ctum ẽ atriũ eo quod addant᷑ ei tres porticus
extrinsecus. Alii atriũ quasi ab igne et ligno
atrum dixerunt. atrum enĩ fit ex fumo. La¬

Expanded text:
speciem, nomen tamen pristinum retinent. 44. Macellum speciem, nomen tamen pristinum retinent. 44. Macellum dictum, quod ibi mactentur pecora, quae mercantibus venundantur. 45. Mercatum autem a commercio nominatum; ibi enim res vendere, vel emere solitum est, sicut et Telonium dicitur, ubi merces navium, et nautarum emolumenta redduntur. Ibi enim vectigalis exactor sedet, pretium rebus impositurus, et voce a mercatoribfamiliae habitatio, sicut urbs unius populi, sicut orbis domicilium totius generis humani. ne edificium antiqui edem appellaverunt. Alii existimant, dantes exemplum de Plauto: Si vocassem vos in aedem ad prandium. Hinc et aedificium, eo quod fuerit prius ad edendum factum. edes est, sive amplior et spatiosa domus; et dictum atrium eo quod addantur ei tres porticus extrinsecus. Alii atrium quasi ab igne et lychno atrum dixerunt; atrum enim fit ex fumo. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
attice inqua ippocrates medicus natus ẽ. quȩ
it uarro cestis est arte lanificu pͥma in orna¬
mento feminarũ inclaruit. Ciclades insu¬
leantiquitꝰ grecie fuerunt. quas inde ciela¬
das autumant dietas. qđ licet spacus lon¬
sirib adelo ꝓiecte ⁊ n orbe cam̃ circa deli

Expanded text:
Atticae, in qua Hippocrates medicus natus est, quae, Atticae, in qua Hippocrates medicus natus est, quae, ut Varro testis est, arte lanificii prima in ornamentum feminarum inclaruit. 175 19. Cyclades insulae antiquitus Graeciae fuerunt, quas inde Cycladas autumant dictas, quod licet spatiis longioribus a Delo projectae, in orbem tamen circa Delum
Abbreviated transcription (Latin):
on appellata est. Deinde ereta dicta. aere¬
te quondam indigena quẽ aiunt unum
cretarũ suisse a quib iupit᷑ ibi abscondi¬
tus est et enutritus. est autẽ insula giacie
perortum et occasum. longissimo tractu
pureta. a septemtrione grecie estib ab
isfro egiptus undis ꝑfusa. fuit autẽ qnͦ
dnentum urbib nobilis. unde et hec cento¬
iolis dicta est. Pruna eciã remis et sagittis
saruit. prina litteris iura fixit. equestres
urnas prima docuit. studiũ musicũ abide
aactilis in ea inceptuĩ. capris copiosa. cer¬
poseget. lupos et uulpes aliaq ferarũ noria
itib et arborib Ditannꝰ herba. in creta na¬
dit᷑ et alimos quȩ ad morsa diurnã famen
sbet. spalangos autẽ uenenatos gignit et
i piculoso mari separata. et abidos grece
dieta qd sit introitus ellesponti maris. in
que xerses pontẽ ex nauib fecit. et in greci¬
an transut. Choos insula adiacens ꝓuincie

Expanded text:
um appellata est, deinde Creta dicta a Creum appellata est, deinde Creta dicta a Crete quodam indigena, quem aiunt unum Curetum fuisse, a 174 quibus Jupiter ibi absconditus est, et enutritus. Est autem insula Graeciae inter Ortum, et Occasum longissimo tractu porrecta, a Septentrione Graeciae aestibus, ab Austro Aegyptiis undis perfusa. Fuit autem quondam centum urbibus nobilis, unde et Hecatompolis dicta est. 16. Prima etiam remis et sagittis claruit, prima litteris jura fixit, equestres turmas prima docuit. Studium musicum ab Idaeis dactylis in ea coeptum; capris copiosa, cervis eget, lupos et vulpes, aliaque ferarum noxia, vitibus et arboribus. Dictamnus herba in Creta nascitur, et alimus, quae admorsa diurnam famem prohibet; Phalangos autem venenatos gignit, etet periculoso mari separata, et ἄβυδος Graece dicta, quod sit introitus Hellesponti maris, in quo Xerxes pontem ex navibus fecit, et in Graeciam transiit. 18. Coos insula adjacens provinciae
Abbreviated transcription (Latin):
cabula sortite sunt. T apbana insula inde
subiacens adeurũ. ex quo occeanꝰ indicus
incipit. patens in longitudine ortineges
septuaginta quinq milib passuũ in lat¬
tudine sexcenta uiginti qͥnq nilia stadi¬
orũ. Scinditur ãnni interfluo cota mar¬
ꝯgaritis repleta et gẽmis. Pars eius bestus¬
et elefantis repleta est. partem uͦ homi¬
nes cenent. In hac insula dieunt in uno
anno duas esse estates et duas hiemese
bis florib uernare locũ ¶iles insula in¬
die uirens omni tempore folus. Huc usq
occeani insule ¶tem insulȩ que ab ellespon¬
to usq ad gades inmari magno constitu¬
te sunt Ciprus nistila a ciuitate cipro que
in ea est nomen accepit. Ipsa est et pafon
ueneri consecrata incarpatio mari uiei¬
na austro famosa quondam diuiciis. et
maxime eris. ibi enim pͥma huiꝰ metal¬
li inuentio et utilitas fuit Creta greciȩ
pars est. iungens contra peloponensim.
Hȩc primũ a temꝑie celi marcaronneso¬

Expanded text:
cabula sortitae sunt. Taprobana insula Indiae cabula sortitae sunt. Taprobana insula Indiae subjacens ad Eurum, ex qua oceanus Indicus incipit: patens in longitudine octingentis septuaginta quinque millibus passuum, in latitudine sexcentis viginti quinque millibus stadiorum. Scinditur amne interfluo tota margaritis repleta et geet elephantis repleta est, partem vero homines tenent. In hac insula dicunt in uno anno duas esse aestates et duas hiemes, et bis floribus vernare locum. Tiles insula Indiae, virens omni tempore folia. Hucusque Oceani insulae. Item insulae quae Hellesponto usque ad Gades in mare Magno sunt constitutae. Cyprus insula a civitate Cypro, quae in ea est, nomen accepit. Ipsa est et Paphos Veneri consecrata in Carpathio mari, vicina Austro, famosa quondam divitiis, et maxime aeris; ibi enim prima hujus metalli inventio et utilitas fuit. 15. Creta Graeciae pars est ingens contra Peloponnesum: haec primum a temperie coeli Macarones
Abbreviated transcription (Latin):
ltũ uestumt᷑. adherbarũ uicẽ messes et olus
uulgo ẽ. Unde gentiluĩ error et scłarium
carmina poetarũ. ꝓpt̾ soli fecunditatem
easdem esse paradisum putauert̃. Site st̃
autẽ in occeano. contͣ leuã mauritane oc¬
ciduo pxime. et inter se interiecto niari di¬
screte ¶G orgodes insulȩ occeani obuerse ꝑ¬
muntorio quod uocatur speracerus. quas
incoluerunt gorgones feminȩ aliti ꝑnici¬
tate. ir suto et asꝑo corpore. et ex his insulȩ
eognominate. Distant autẽ a continenti
terra bidui naiugatione Esꝑidũ insile
uocate aciuitate esꝑide. quȩ fuit insiue¬
mauritanie. Sunt enĩ ultra gorgole
site sub atlanteũ litus. in intimos mar
sinus. in quarũ ortis fingunt fabue
conẽ ꝑingilem aurea mala seruantẽ fo¬
sus angueos imitet᷑ Trisa et argira insule.
in indico occeano site. adeo fecuude copia
mecallorũ. ut pleriq eas aureã suꝑficiem
et argenteam habere ꝓdiderint. unde e uo¬

Expanded text:
lium vestiuntur, ad herbarum vicem messis et olus lium vestiuntur, ad herbarum vicem messis et olus vulgo est. Unde gentilium error et saecularium carmina poetarum propter soli fecunditatem easdem esse paradisum putaverunt. Sitae sunt autem in Oceano contra laevam Mauritaniae, occiduo proximae, et inter se interjecto mari discretae. Gorgades, insulae Oceani, obversae promontorio quod vocatur Hesperuceras, quas incoluerunt Gorgones, feminae alitum pernicitate, hirsuto et aspero corpore, et ex his insulae cognominatae. Distant autem a continenti terra bidui navigatione. Hesperidum insulae vocatae a civitate HesMauritanie. Sunt autem ultra Gorgodas site sub Athlanteum litus in intimos maris sinus. In quarum ortis fingunt fabule draconem pervigilem aurea mala servantem. Fecul lapsus angueos imitetur. 11. Chryse et Argyre insulae in Indico Oceano sitae, adeo fecundae copia metallorum, ut plerique eas auream superficiem et argenteam habere
Abbreviated transcription (Latin):
Scotia autẽ quod abscotorũ gentib colit̾
appellata. Illic nulla anguis. ains rara. a¬
pis nulla. ad eout aduectos inde pulue¬
res. seu lapillos. si quis alibi sparserit inter
aluearia. examina fauos deserant E adis
insula. infinib betice ꝓuineiȩ sita. quȩ di¬
rimit europam ab affrica. inqua herculis
colunne uisunt᷑. et unde tirreni maris fauci¬
b occeani ȩstusĩmtitit᷑. Est autẽ a continen¬
ti terra centũ uginti passib diisa quam
tiri a rubro ꝓfecti mari occupantes. in ling̃
sua gadis idest septã noĩauert̃. proeo qđ
cirũ septa sit mari. Nascit᷑ in ea arbor simi¬
lis palme. cuiꝰ gu̾inis infectũ uitrũ cerau¬
niũ gẽmã reddit Fortunatarum insulȩ
uocabulo suo significant. omnia ferre bo¬
na. quasi felices et beate fructuũ ubertate.
Sua enim apte natura preciosarũ poma sil¬
uarum parturiunt. fortuitis uitib iuga col¬

Expanded text:
Scotia autem, quod ab Scotorum gentibus colitur, Scotia autem, quod ab Scotorum gentibus colitur, appellata. Illic nulla anguis, avis rara, apis nulla, adeo ut advectos inde pulveres seu lapillos si quis alibi sparserit inter alvaria, examina favos deserant. Gadis insula in fine Baeticae provinciae sita, quae dirimit Europam ab Africa, in qua Herculis columnae visuntur, et unde Tyrrheni maris faucibus Oceani aestus inmittitur. Est autem a continenti terra centum viginti passibus divisa, quam Tyrii a Rubro profecti mare occupantes in lingua sua Gadir, id est septam, nominaverunt, pro eo quod circumsepta sit mari. Nascitur in ea arbor similis palmae, cuius gummis infectum vitrum ceraunium gemmam reddit. Fortunatarum insulae vocabulo suo significant omnia ferre bona, quasi felices et beatae fructuum ubertate. Sua enim aptae natura pretiosarum poma silvarum parturiunt; fortuitis vitibus iuga col
Abbreviated transcription (Latin):
magna in ea flumina. fontes calidi. me¬
tallorũ larga et uaria copia. gagates lapis
ibi plurimus et margarite.Tanatus in¬
sula occeani. freto gallico abritãnia ẽ uaria.
tenuis. separata. frumentariis campis et
gleba uberi. Dicta autẽ amorte serpentũ.
quos dum ipsa nesciat. asportata uide terra.
quoquo gentiũ uecta sit angues ilico ꝑinit.
Tile ultumna insula occeani inter septenitͥ¬
onalem et occidentalem plagam. ultra bri
tanniam asole nomen habens quia inea
estuium solstitiũ sol facit. et nullus ultͣ
eam dies est: unde et pigrũ et concretũ ẽ
eiusmare Prcades insule occeam intrabrit¬
tanniam positȩ numero triginta tres. qua¬
rum uiginti deserte sunt. credecim colunt᷑¬
¶Scotia idem et ibernia. ꝓxina britannie
insula spacio terrarũ angustior s situ fecun¬
dior. hȩc ab affrico inboream porrigitua.
Cuiꝰ partes pͥores iberiam et cantabrieũ oc¬
ceanũ intendunt. unde et iberma dicta

Expanded text:
magna flumina in ea, fontes calidi, memagna flumina in ea, fontes calidi, metallorum larga et varia copia: gagates lapis ibi plurimus et margaritae. Tanatos insula Oceani freto Gallico, a Brittania aestuario tenui separata, frumentariis campis et gleba uberi. Dicta autem Tanatos a morte serpentum, quos dum ipsa nesciat, asportata inde terra quoquo gentium vecta sit, angues ilico perimit. Thyle ultima insula Oceani inter septentrionalem et occidentalem plagam ultra Brtanniam, a sole nomen habens, quia in ea aestivum 171 solstitium sol facit, et nullus ultra eam dies est; unde et pigrum, et concretum est ejus mare. 5. Orchades, insulae Oceani, ultra Britanniam positae numero triginta tres, quarum viginti desertae sunt, tredecim coluntScotia idem et Hibernia proxima Brittaniae insula, spatio terrarum angustior, sed situ fecundior. Haec ab Africo in Boream porrigitur. Cuius partes priores Hiberiam et Cantabricum Oceanum intendunt, unde et Hibernia dicta:
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ multa inse habens cubicula. sic et t̾rȩ. &.
loca dicuntur terrarũ spacia. quorũ partes
sunt ꝓuinciȩ. sicut in asia frigia. ingallia:
retia. in spania betica. Nam asia locus est.
prouincia asiȩ frigia. Troia regio frigie ⁊ li¬
um ciuitas troie. Item regiones sunt partes
prouinciarum quas ucilgus conuentus uo-¬
cat. sicut in frigia troia. sicut in galatia can¬
tabria. asturia Urectorib autẽ regio nuncu¬
pata est. cuiꝰ partes territoria sunt. Aerrito¬
riũ autẽ uocatũ. quasi tauritoriũ tritum
bub et aratro. Antiqui enĩ sulco ducto. et
possessionũ et t̾ritoriorũ limites designabatI.
xime quas plurimi ueterũ sollerti studio
indagauerunt notande sunt. Britannia
Socceani insula interfuso mari toto orbe di¬
Quisa uocabulo sue gentis cognominata.
Hec aduersa galliarũ parte ad ꝓspectum
spane sita est. Circuitus eiꝰ quadragies oc.¬
cies septuaginta quinq milia. multa et

Expanded text:
domus, multa in se habens cubicula: sic terrae et domus, multa in se habens cubicula: sic terrae et loca dicuntur terrarum spatia, quorum partes sunt provinciae; sicut in Asia Phrygia, in Gallia Raetia, in Hispania Baetica. Nam Asia locus est, provincia Asiae Phrygia, Troia regio Phrygiae, Ilium civitas Troiae. Item regiones partes sunt provinciarum, quas vulgus conventus vocat, sicut in Phrygia Troia; sicut in Gallicia Cantabria, Asturia. A rectoribus autem regio nuncupata est, cuius partes territoria sunt. Territorium autem vocatum quasi tauritorium, tritum bubus et aratro. Antiqui enim sulco ducto et possessionum et territoriorum limites designabant. ximae, quas plurimi veterum sollerti studio indagaverunt, notandae sunt. Brittania Oceani insula interfuso mari toto orbe divisa, a vocabulo suae gentis cognominata. Haec adversa Galliarum parte ad prospectum Hispaniae sita est; circuitus eius quadragies octies septuaginta quinque milia; multa et
Abbreviated transcription (Latin):
et ingiditano freto finit᷑. habens ꝓuinei¬
as. libiam cirenensem. pentapolim. tripo
ritamam sitifensem. mauritaniã tingita¬
niam. et circa solis ardorẽ ethiopiã ¶ ibia
cuenensis in partes affricȩ prima est a cire¬
ne urbe metropoli quȩ est uieius finib nun¬
cupata. Huic aboriente egiptus est. ab occa¬
su sirtes maiores et trogodite. a septẽtrione
mare libicum. ameridie ethiopia. et barba¬
rorum uarie nationes. et solitudines in ac¬
cessibiles. quȩ etiã basiliscos serpentes crrans.
Pentapolis greca lingua aquinq urbib
nuncupata. id est beronice. ceutria. apol¬
lonia. ꝓtolomais. ex quib ptolomais et be¬
ronice aregib sunt nominate. Est autẽpen¬
tapolis libie cirenensi adiuncta et in euis fi¬
nib deputata ¶Tripolitanã quoq ꝓuinciã
greci lingua sua signant. de numero mag¬
narũ urbiũ. occea sabrete. leptis magna. Hoc
habet ab oriente sirtes mnaiores et trogoditas.

Expanded text:
et in Gaditano freto finitur, habens provinciet in Gaditano freto finitur, habens provincia Libiam, Cerenensem Pentapolim, Tripolritaniam Istifinsem, item Mauritania TingitaniCyrenensis in parte Africae prima est a Cyrene urbe metropoli, quae est in ejus finibus nuncupata. Huic ab oriente Aegyptus est, ab occasu Syrtes majores et Troglodytae, a septentrione mare Libycum, a meridie Aethiopia et barbarorum variae nationes et solitudines inaccessibiles, quae etiam basiliscos serpentes creant. Pentapolis Graeca lingua a quinque urbibus nuncupata, id est Cyrene, Berenice de Ceutria, Apollonia, Ptolomais, ex quibus Ptolomais et Berenice a regibus nominatae sunt. Est autem Pentapolis Libyae Cyrenensi adjuncta et in ejus finibus deputata. Tripolitanam quoque provinciam Graeci lingua sua signant de numero trium magnarum urbium, Oea, Sabrate, Leptis magnae. Haec habet ab oriente Syrtes majores et Troglodytas,