comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c illam ĩmortalitatis ⁊ mi¬
passibilitatis głam ⁊ nominis
dei mainfestatõem sine onni i¬
merito hr̃e potuit. Sane dici
põt quia humanamnaturaz
ita głiosam suscipere poruit si¬
cut in resurrectione extirit. No¬
menq suum ⁊ alit̾ hominib
manifestare potuit. s hõ passibi¬
lis esse non potuit. sicut fuit
ad illam głam sine merito per¬
uenire potint quidem ꝑuemre
ad illam sine merito passionis
quia potuit consumpta mor¬
talita teninmortalitatis gła¬
in uestiri s non sine merito ui¬
sticie ⁊ caritatis aliaꝵ q untu¬
tum. Non enm xp̃c homo ẽẽi
potit in quo plenitudo unrtu¬
tum ⁊ gr̃e non fu̾it nec untu¬
tes ei in ẽẽ potuerunt cilicio mõ¬
talitatis induco qui ꝑ eas nie¬
retur. hñs ergo has uirtutes ẜ
hoĩem passibilẽ ac mortalem
non potuit nec mereri gliam
potuit factus mortalis sine nuĩ¬
to głam impassibilitatis ⁊ ĩ¬
mortalitatis ac manisi tati¬
onem dei nommis comteqii.

Expanded text:
stus illam immortalitatis et impassibilitatis gloriam, et nominis Dei manifestationem, sine omni merito habere potuerit, sane dici potest quia humanam naturam ita gloriosam suscipere potuit, sicut in resurrectione extitit. Nomenque suum etiam aliter hominibus manifestare potuit; sed homo passibilis esse non potuit sicut fuit, et ad illam gloriam sine merito pervenire. Potuit quidem pervenire ad illam sine merito passionis, quia potuit consumpta mortalitate immortalitatis gloria vestiri, sed non sine merito justitiae et charitatis, aliarumque virtutum. Non enim Christus homo esse potuit, in quo plenitudo virtutum et gratiae non fuerit. Nec virtutes ei inesse potuerunt cilicio mortalitatis induto, quin per eas mereretur. Habens ergo has virtutes secundum hominem passibilem ac mortalem non potuit non mereri gloriam potuit factus mortalis sine merito gloriam impassibilitatis et immortalitatis ac manifestationem Dei nominis consequi.
Abbreviated transcription (Latin):
lium dispoĩtoẽm ꝓspicit. Quic¬
h occurrit qd̾ ñ sit cõe cum besti¬
is. ad roẽm ꝑtinet. Qõ aũt mea
repperis cõc cum bestis. ad sensu¬
alitatẽ ꝑtinet. ⁊ ubi nobis gra¬
datim in ꝯsid̾atõe ꝑtium aĩe
ꝓg̾diẽtib primũ aliꝗd occur¬
rit. qd̃ ñ ẽ cõe cum bestus. Ibi
incipit rõ. Hec aũt aũg. doet.

Expanded text:
lium dispositionem conspicit. Quidbus occurrit quod non sit commune cum bestiis, ad rationem pertinet. Quod autem in ea reperis commune cum belluis, ad sensualitatem pertinet. Et ubi nobis gradatim in consideratione partium animae progredientibus, primum aliquid occurrit quod non est commune cum bestiis, ibi incipi
Abbreviated transcription (Latin):
mułr ꝯfitetur poẽm s refert in
alteꝵ licẽs. ẜpens decep̃ me.⁊ co¬
medi in ĩ pari sexu. s pari fastr.
Eoce hicdicit aug. qr parem fa¬
stum hũit mulier cũ iuro. pa¬
rit̾ ergo suꝑbierũt. ⁊ parit̃ pecra¬
unt. Set hoc ita det̃minai̾ põt.¬

Expanded text:
onfitetur peccatum, sed refert in alterum, dicens: Serpens decepit me, et comedi; impari sexu, sed pari fastu. Ecce hic dicit Aug. quia parem fastum habuit mulier cum viro; pariter ergo superbierunt, et pariter peccaverunt. §. Sed hoc ita determinari pot
Abbreviated transcription (Latin):
bom Set hoc mag̃ opinando⁊
queredo dicit aũg. quã asseren¬
do. uñ ⁊ huie opimomi opponẽs
subseq̃nter subdit. S quare
discernebãtur illi acet̃is ut d̾s
istis que adip̃os ꝑtinẽt nõ re¬
uelaret. aliis uo reuelaret cũ
catoraliqs. Nõ enim dãpnat ĩ
peccaturis futurũ malum. nͦ
ꝑmãsuris futurũ bonum reue¬
lauĩt. Ideoq nec illi qui cecide¬
rũt uinquam. nec illi qui pre¬
stitu̾nt usꝙ ad ꝯsummatioẽ
bt̃i fuerunt. qr beati ẽẽ non po
t̃ant. s de beatitudine c̾ti non
erant. uł si dampnatoĩs inc̾ti
erãt. Uñ aũg. in eodẽ diceno in¬
ꝗt de angłis qd in suo gen̾e bĩ
eẽ possunt dapnationis uł sa¬
lutis inc̾ti. quib nec spes eẽt ꝙ
mutãdi eẽnt in melius nmia
p̃sumptioẽ. Quõ enim bt̃i ẽẽ
possunt quib ẽ incta sua bea¬
titudo. Sũmam colligit p̃dic¬
toꝵ ꝯfirmãs õs angłos ante ꝯ¬
firmatoẽm uł lapsum non fu¬
isse beatos nisi ꝓbeatitudine

Expanded text:
 Sed hoc magis opinando et quaerendo dicit Augustinus quam asserendo. Unde et huic opinioni opponens consequenter subdit: Sed quare discernebantur illi a caeteris, ut Deus istis quae ad ipsos pertinerent non revelaret, aliis vero revelaret, cum peccator? non enim damnat ipse peccaturis futurum malum, nec permansuris futurum bonum revelaverit. Ideoque nec illi qui ceciderunt unquam, nec illi qui perstiterunt usque ad consummationem beati fuerunt; quia beati non titudine certi non erant, vel si damnationis incerti erant. Unde Aug. in eodem: Dicere, inquit, de angelis quod in suo genere beati esse possent, damnationis vel salutis incerti, quibus nec spes esset quod mutandi essent in melius, nimia praesumptio est. Quomodo enim beati esse possunt quibus est incerta sua beatitudo? 3. Summam colligit praedictorum, confirmans omnes angelos ante confirmationem vel lapsum non fuisse beatos, nisi per beatitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑsonam sequi digniuł
indigni.s ordinem tradrtio¬
ns ut quamuis aliquis bõi
minist̾ium exhibeat. dei aut̃e
ẽ effectum dribuere bñdictõis

Expanded text:
non personam sequi digni aut indigni, sed ordinem traditionis: ut quamvis aliquis boni ministerii exhibeat. Dei autem est effectum tribuere benedictionis
Abbreviated transcription (Latin):
ideo fcã sunt ut ꝑ ea illustretur
infi̾or ꝑs ne eẽt habitantib te¬
nebrosa. Infirmitatiq hoĩu
ꝓuisumẽ. ut circueunte sole
potirẽtur hoĩes diei noctisqi
incissitudine ꝓpt̃ dorimendi
ingilãdiq neccͣitatem. ⁊ etiã
ideo ne nox indecora remanẽt.
s luna ac siderib ꝯsolarentur
hoĩes. quib innocte opãdi ne¬
ccͣitas incumb̾et. ⁊qr queda
aĩalia sunt que lucẽ ferre nõ
possũt.¬

Expanded text:
ideo facta sunt, ut per ea illustretur inferior pars, ne esset habitantibus tenebrosa. Infirmitatique hominum provisum est, ut circumeunte sole potirentur homines diei noctisque vicissitudine, propter dormiendi vigilandique necessitatem, et ideo etiam ne nox indecora remaneret, sed luna ac sideribus consolarentur homines quibus in nocte operandi necessitas incumberet, et quia quaedam animalia sunt quae lucem ferre non possu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sionem capiens lõgitudinis
altitudinis ⁊ latitudĩs distan¬
tiam facit in loco ut corpus us
qr loco diffunt᷑ ⁊ det̃minatur.
qͣm cum sit alicubi ⁊ nõ ubiq
inuenitur qd̾ nõ solũ corpori
s etiã omni creato sp̃in cõgru¬
it. Om̃e igitur corpus om̃imͦ
locale ẽ.¬

Expanded text:
sionem capiens longitudinis, altitudinis et latitudinis, distantiam facit in loco, ut corpus, vel quia loco diffinitur ac determinatur, quoniam cum sit alicubi, non ubique invenitur, quod non solum corpori, sed etiam omni creato spiritui congruit. Omne igitur corpus omnimodo locale e
Abbreviated transcription (Latin):
cidentib que dent̃.
⁊ pondere in quo subiectio
fundentur. pocius michi ui¬
detur fatendum existere siñ
subiecto. ꝙͣ ẽẽ insubiecto qr
pbi nõ ẽ sub̾a nisi corporis
⁊ sanguimis dr̃a. que non
afficitur illis accidentiboñ
enim corpus xp̃i talem in se
h̃t formam s qualis inuidi¬
cio apparebit. remanent ergo
illa accidentia ꝑ se subsistẽtia
ad mistũ ritum. ad gustus fi¬
deiq suffragium quib corp̃
xp̃i h̃ns formam. ⁊ natura
suam tegitur.
De fractione ⁊¬

Expanded text:
cidentibus quae et sapore et pondere, in quo subjecto fundentur, potius mihi videtur fatendum existere sine subjecto, quam esse in subjecto, quia ibi non est substantia, nisi corporis et sanguinis dominici, quae non afficitur illis accidentibus. Non enim corpus Christi talem habet in se formam, sed qualis in judicio apparebit. Remanent ergo illa accidentia per se subsistentia ad mysterii ritum, ad gustus fideique suffragium; quibus corpus Christi habens formam et naturam suam tegitur. 2. De fractione
Abbreviated transcription (Latin):
quam fierẽt nõ erãt. quõ ergo
nota d̾o erant que nõ erãt grur¬
sus quõ ea faceret que sibi nota
ñ erant. Nõ enim quicquã fecit
ignorãs. nota ergo fecit nõ fc̃a
cognouit ꝓm̃ante quam fierẽt
⁊ erãt ⁊ nõ erant. Erant ind̾i scĩa
nõ erant insua natura. ip̃i at
deo nõ audeo dr̃e alio mõ inno¬
tuisse cũ ea feciss quã illo quo
ea nouãt ut face̾t ap̃quem nõ
ẽ transmutatio. nec . in. ob. Ec

Expanded text:
equam fierent, non erant, quomodo ergo nota Deo erant quae non erant? Et rursus: Quomodo ea faceret qunon erant? Non enim quidquam fecit ignorans. Nota ergo fecit, non facta cognovit. Proinde antequam fierent et erant et non erant. Erant in Dei scientia, non erant in sua natura. Ipsi autem Deo non audeo dicere alio modo innotuisse, cum ea fecisset quam illo quo ea noverat ut faceret. Apud quem non est transmutatio nec vic
Abbreviated transcription (Latin):
maritis proadultĩo uł alio
hĩ uxores suas int̾ficere. s ect̾̃a¬
stica disciplina spũali gladio
nõ matĩali criminosos feriri iu¬
bet. unde idem nncholaus in ter

Expanded text:
re maritis pro adulterio aut alio hujusmodi uxores suas interficere; sed ecclesiastica disciplina spirituali gladio, non materiali, criminosos ferire debet. Unde idem Nicolaus: Inter
Abbreviated transcription (Latin):
dicitia ẜuatur dampnatio nõ
timetur s inuiduali continẽ¬
tia ⁊ uirginali excellentia uir¬
tꝰ munis aplioris expetit᷑. q̃ expe¬
tita ⁊ ełcta ⁊ uoto oblata iã ñ solũ
capesce̾ nuptias. s ⁊̃ siñ nubat᷑.

Expanded text:
dicitia servatur, damnatio non timetur; sed in viduali continentia et virginali excellentia virtus muneris amplioris expetitur: qua expetita, et electa, et voto oblata, jam non solum capessere nupt
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝯtinentie fidem primumir¬
inuoto uolato ꝯifidem qua
in bap̃o professi st̃. Si aũt ꝓuo
luntate nubendi dampnant᷑
constat si eam effectui manci¬
pauerint reuocandũ ẽẽ id mir¬
ritum eas q arcendas redire
te nosse ascõ paulo nisi con¬
ũtantur olim ẽẽ dampnatas
quas ⁊ nos apłica auctorita¬

Expanded text:
imam irin voto violato fidem quam in Baptismo professae sunt. Si autem pro voluntate nubendi damnantur, constat si eam effectui mancipaverint, revocandum id esse in irritum, easque arcendas redire te noscere a sancto Paulo, nisi convertantur, olim esse damnatas, quas et nos auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem abs lege ⁊ sine cã int̾¬
fecerit aliamq cluxĩt armis
depoĩtis puplicam agat pnĩa
mus. uotum ẽ testi¬
ficatio quedam pro¬
missiomis spontanee que deo
⁊ debus que dei sunt ꝓprie
fi̾ deb̾at sunt tñ ⁊ uota stul¬
toꝵ. que frangenda sunt de
mune aliudẽ singulare cõ¬
mune ut illud ꝙ inbap̃o õs¬
faciunt cum spondent renũ¬
ciare diabolo ⁊ pompis eius.
Singulare ut cum aliquis
promittit seruare sponte uir¬
ginitatem uł ꝯtinentiam uł
aliquid hĩ. Item singulare uo¬
tum aliud ẽ priuatum aliud
sollempne. priuatum ẽ inabs¬
condito factũ. sollempne inꝯ¬

Expanded text:
uxorem absque lege et sine causa interfecerit, aliamque duxerit, armis depositis publicam agat poenitmus. Votum est testificatio quaedam promissionis spontaneae, quae Deo, et de his quae Dei sunt, proprie fieri debet. Sunt tamen et vota stultorum, quae frangmune, aliud singulare. Commune, ut illud quod in Baptismo omnfaciunt, cum spondent renuntiare diabolo, et pompis ejus; singulare, ut cum aliquis sponte promittit servare virginitatem vel continentiam, vel aliquid hujusmodi. Idem singulare votum, aliud est privatum, aliud solemne. Privatum est, in abscondito factum; solemne
Abbreviated transcription (Latin):
tinentiam
prositi no-¬
lunt uxore
ducẽ uirgi¬
nem eccłia
romana per¬
mittit nõ ui¬
pudiatam
qr deinceps
nec ad sub¬
diaconatũ
prouehi po¬
terunt. nec
laicus uxorẽ
sortitus nec
uirginem ł
bigamus ad
cłicatum. It̃
cartaginu¬

Expanded text:
tinentiam profiteri nolunt, uxorem ducere virginem Ecclesia Romana permittit, non vipudiatam: quia deinceps nec ad subdiaconatum provehi poterunt, nec laicus uxorem sortitus, nisi virginem, vel bigamus ad clericatum. Item Carthagin
Abbreviated transcription (Latin):
quidamoromes i
quibz nullatenus
põt rontrahi ꝯiugium ⁊ si ĩ¬
t̾cesserit copula fit diuortirm
ut sa c̾doniumdia conatus ⁊ sb̾¬
diaconatus. In alus uõ ꝑmit¬
titur sortiri ad comugium
insi religio¬

Expanded text:
quidam ordines in quibus nullatenus potest contrahi Conjugium; et si intercesserit copula, fit divortium; ut sacerdotium, diaconatus, et subdiaconatus. In aliis vero permittitur sortiri conjugium, nisi religio
Abbreviated transcription (Latin):
at. mm. subditis ꝓbatur te¬
stimoniis ait eñi ysocorus
consensus facit. m̃m̃. Atẽ
nicholaus pp̃. sufficiat solus
si forte in nuptiis defu̾it cet̾a
⁊̃ cum ip̃o coitu celebrata fr¬
ustrant᷑. It ioħes crisost̾. m̃m̃.¬

Expanded text:
faciat, subditis probatur testimoniis. Ait enim Isidorus: Consensus facit Matrimonium. Item Nicolaus papa: Sufficiat solus si forte in nuptiis defuerit, caetera etiam cum ipso coitu celebrata frustrantur. Item Joan. Chrysost., hom
Abbreviated transcription (Latin):
mii. ẽ ꝯsensus ñ quilz s per
u̾ba expressus nec de futuro
s de presenti. Si .N. ꝯsentiũt
infutuꝵ dñtes accipiam te
inuirum ⁊ ego te muxorem
Non ẽ iste ꝯsensus efficax e
obligatio illa u̾borũ quib
ꝯsentiũt dñtes accipiote ĩ¬
uirum ⁊ ego te mirxorem.

Expanded text:
ii est consensus, non quilibet, sed per verba expressus, nec de futuro, sed de praesenti. Si enim consentiunt in futurum, dicentes: Accipiam te in virum, et: Ego te in uxorem, non est iste consensus efficax Maobligatio illa verborum quibus consentiunt dicentes: Accipio te invirum, et ego te in uxorem,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓꝑmissione. Et est ꝑmissio ĩ
nouo restõ de minorib bonis.
⁊ de minorib malis. de mino¬
rib bonis est ꝯiugium. qd nõ
meretur paliam. s ẽ ĩ remedi¬
um de minorib malis .i. ueĩ¬

Expanded text:
permissione. Et est permissio in novo Testamento, de minoribus bonis, et de minoribus malis. De minoribus bonis est conjugium, quod non meretur palmam, sed est in remedium. De minoribus malis, id e
Abbreviated transcription (Latin):
preceptum scd̾a in dulgen¬
diam didicimus enim ab a
iugnim. Indulgentia uo qr
melora nõ eligit ht̃ remedi
declinaũt m̾etur exiciale iudi¬
cium ꝙ scd̃m in dulgentiam
concelitur. uoluntarium ẽ
nõ nec̃ium aliorum transg̾s¬
sor eẽt qui illud nõ facẽt qp̃t
sane ĩtelligi illud sub p̾cepto
crescite ⁊ multiplicamini in

Expanded text:
praeceptum, secunda indulgentiam. Didicimus enim ab Apjugium. Indulgentia vero quia meliora non eligit, remedium declinacium. Quod secundum indulgentiam conceditur, voluntarium est, non necessarium; alioquin transgressor esset, qui illud non faceret. Et potest sane intelligi illud sub praecepto Crescite et multiplicamini.
Abbreviated transcription (Latin):
am ñ ualebit ⁊ licet iustis su¬
a gaudia sufficiant ad maio¬
rem tñ gloriam uident penaᷤᷤ
malor quas ꝑ grãm euaser̾t
qr qui dei claritatem uident
nicħ inc̃atura agitur qd uidẽ
nõ possint.
iam ĩmortales reprobos uideãt
electi ñ loco s intelligentia ł
uisione manifesta ad uidend̾
impioꝵ cruciatus quos uidẽ¬
tes non dolore afficientur. m¬
s leticia saciabun tur agentes
grãs de sua lib̾atione uisa mi¬
pioꝵ in effabili calamitate uñ
ysaias impioꝵ torm̃ta descri¬
bens ⁊ ex eorum uisione leti¬
ciam bonoꝵ exprimens ait.
Egrecdientur electi ⁊ u deb̃t

Expanded text:
am non valebit. Et licet justis sua gaudia sufficiant, ad majorem tamen gloriam vident poenas malorum, quas per gratiam evaserunt, quia qui Dei claritatem vident, nil in creatura agitur quod videre non possint. jam immortales reprobos videant electi, non loco, sed intelligentia vel visione manifesta, ad videndum impiorum cruciatus; quod videntes non dolore afficientur, sed laetitia satiabuntur, agentes gratias de sua liberatione, visa impiorum ineffabili calamitate . Unde Isaias impiorum tormenta describens, et ex eorum visione laetitiam bonorum exprimens, ait c. ult.: Egredientur, electi scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
seraphim duab alis uelabãt
scriptori ⁊ si nõ auditori cõ¬
memorasse sufficit. qui a faci¬
e erorsus sedentis. ꝑmeclia
ad pedes usq uia duce pue¬
nit.

Expanded text:
seraphin duabus alis velabant, scriptori, etsi non auditori, commemorasse sufficiat; qui a facie exorsus sedentis per media ad pedes usque via duce pervenit.
Abbreviated transcription (Latin):
qui odit ammam suam nõ ẽ
misercors ei. s crudelis dilige̾¬
dum. s polluta sunt eoꝵ mẽs
⁊ conscĩa. ut ait apłs. Inmũ¬
di uero sunt omnes quos ñ
mundat fides qua creclitur
in xp̃m. de qua scriptum est.
Mundans fide corda eoruz
gas faciant nõ tñ ꝑ eas sat̾fa¬
ciunt qr mordinate agunt
dum a se nõ incipiunt. Nec
ꝓprie dicitur ela tale opus¬
les existunt nõ placentes cõ
Non ergo dicenda ẽ illa sat̾
nisi mens reuccetur a pcco ⁊
si aliqñ conu̾sus tacitumi
peccatum sac̾doti fu̾it confe¬
ssus. de utroq imponenda ẽ
ei sat̾factio qr de primo con¬
digne nõ satiffecit. scd̃m
quosdam satiffactio.

Expanded text:
qui odit animam suam, non est misericors ei, sed crudelis. Diligendum, sed polluta sunt eorum mens et conscientia, ut ait Apostolus. Immundi vero sunt omnes, quos non mundat fides, qua creditur in Christum, de quo scriptum est: Mundans fide corda eorum.gas faciant, non tamen per eas satisfaciunt, quia inordinate agunt, dum a se non incipiunt. Nec proprie dicitur eleemosyna tale opusles existunt, non placentes Deo. Non ergo dicenda est illa peccati nisi mens revocetur a peccato; et si aliquando conversus tacitum peccatum sacerdoti fuerit confessus, de utroque imponenda est ei satisfactio, quia de primo condigne non satisfecit. 4. Secundum quosdam fuit satisfactio.
Abbreviated transcription (Latin):
te uiuunt nec curant talem
uitam moresq corrige̾ ⁊ int̾
ip̃a. facinora sua elemosinas
frequentare non cessant fru¬
stra ĩo sibiblandiuntur qr¬
dominus ait. date elemosmaᷤᷤ
⁊ ecce omnia munda sunt uo¬
mus adiuuamur. Non solũ
qui dat esurienti eybum sciciẽ
testas datur uł cołxet aliqua
disciplina uł orat ut ei pecca
prestantur inuitis qñ eoru
consulitur utilitati ⁊ ñ uolũ¬
tati s ea maior ẽ qua ex corde
dimittimus ꝙ in nob̾ quisq
pecrauit. Minꝰ eni magnũ ẽ
mali fec̃. Illd̃ młto gndiꝰ ẽ. ũ tur̃ ⁊̃

Expanded text:
te vivunt, nec curant talem vitam moresque corrigere, et inter ipsa facinora, eleemosynam frequentare non cessant; sed frustra sibi ideo blandiuntur, quia Deus ait: Date eleemosynam et ecce omnia munda sunt vomus, adjuvamur. Non enim solum qui dat esurienti cibum, potum testas datur vel coercet aliqua disciplina, vel orat ut ei peccatpraestantur invitis, quando eorum consulitur utilitati, et non voluntati; sed ea major est qua ex corde dimittimus quod in nobis quisque peccavit. Minus enim magnum est mali fe
Abbreviated transcription (Latin):
sic illud gregorii. pluit dñs.
⁊c̃. Nõ ad criminis ueniam
s ad oꝑis peccati desertionem
referendum ẽ ut ideo pars ci¬
uitatis dicatur complin quia
ab actu ⁊ delectatione pcc̃i. cͥ
ueniã hãt uocaturq płina il¬
la illa talis continentia qua
ab oꝑe pecrati reuocatur qr ex
fonte gr̃e dei id cordi instilla¬
tentiã ueniat. ł eo minꝰ ado py¬
mat᷑ qui diuturnori delecta¬
tione ⁊ auctu pcc̃i magis si¬
bi accumulasset torm̃tum
siũo ad indulgentiam reatuᷤᷤ
sa sunt replicantur ad pena
młto magis que nõ dũ sunt
ille qui arbiter sue uolunta¬
tis constitutus ẽ nõ põt ncho¬
are nouam uitam. Ut ut ait¬
auc. nisi peniteat cum uet̾is
uite quõ ad nouitatem indu¬
lgentie ꝑueniet qui olu ue¬
telligitur qua creclitur in deũ
s de conscĩa delicti de est enim
subẽ. Nam cum delicta oĩa
nemo intelligat ẽ aliq̃n in ho¬
mine pcc̾m cuius nõ h̃t con

Expanded text:
sic: Illud Greg.: Pluit Dominus, etc., non ad criminis veniam, sed ad operis pravi desertionem referendum est; ut ideo pars civitatis dicatur complui, quia ab actu et delectatione peccati cui veniam habeat. Vocaturque pluvia illa talis continentia quae ab opere peccati revocatur, quia ex fonte gratiae Dei id cordi instillaoeniteat, vel eo minus a Deo puniatur, qui diuturniori delectatione et actu peccati, majus sibi accumulasset tormentumSi vero ad indulgentiam reatus psa sunt replicantur ad poenam, multo magis quae nondum sunt ille qui arbiter suae voluntatis constitutus est, non potest inchoare novam vitam, ut ait Augustinus, nisi poeniteat eum veteris vitae, quomodo ad novitatem indulgentiae perveniet qui odii vetelligitur qua creditur in Deum, sed de conscientia delicti. Deest enim subest. Nam cum delicta omnia nemo intelligat, est aliquando in homine peccatum cujus non habet con
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ.si patienter fert penã. ⁊ hu¬
milit̾amplectitur cogitans
intelligit ꝓ eo puniri adeope¬
na illa sat̾facit ⁊ releuat gra¬
aiatum ad hoc aũt ꝙ obicit᷑
de sat̾factione illa si sat̾factio
nõ fuit it̾m imponenda est.
Siuõ it̾m in ponenda nõ ẽ
fat̾factio fuit ⁊ si sat̾factio fu

Expanded text:
si patienter fert poenam et humiliter amplectitur, cogitans intelligit et pro eo puniri a Deo, poena illa satisfacit et relevat gravatum. Ad hoc autem quod objicitur de satisfactione illa: si satisfactio non fuit, iterum imponenda est; si vero iterum imponenda non est, satisfactio fuit: et si satisfactio
Abbreviated transcription (Latin):
ul unu̾sale dicitur qd pre¬
dicatur de płib̾ꝰ particula¬
re uero uł in diuiduum qd̃
de uno solo. Ita hic em eẽntia
diuina dicta ẽ uniu̾sale qz
quia de omnib ꝑ sonis simł
⁊ desingulis seꝑatum dicit᷑
particulare uõ singula ques¬
libet ꝑ sonaꝵ quia nec de aluᷤ
ꝯmunit nec dealiqua ꝑ sõa¬
rum aliaꝵ singularit̾ predi¬
catur pṗsimilitudinem ergo
laria uł indundua pp̃ hoc ide
⁊̃ eandem diuinam eẽntiam
cum plectiuam similium spẽ
uis uelud de petro ⁊ panlo
similitudinem int̾ res semp¬
it̃nas ⁊ res temporales ꝑ pen¬
dens ioħes uniu̾salitatis et
ꝑticularitatis noĩa que re¬
b temporalib ꝓprie conue¬
niunt ad res et̾nas transtulit
aug. uõ maiorem uidens di¬
ssimilicudinem quam simi¬
litudinem int̾ preclictas res
ab excellentia trimtatis pre¬
dicta noĩa remouit ex quo
sensu dixit ꝑsonas differre
ypostases differre nũo non
natura in eo ꝙ non differce
natura ait uerissime.⁊sirie

Expanded text:
l universale dicitur quod praedicatur de pluribus, particulare vero vel individuum quod de uno solo, ita haec essentia divina dicta est universale, quia de omnibus personis simul, et de singulis separatim dicitur. Particulare vero singula quaelibet personarum, quia nec de aliis communiter, nec de aliqua aliarum singulariter praedicatur. Propter similitudinem ergo laria vel individua, propter hoc idem etiam, eamdem divinam essentiam cumplectiuis, velut de Petro et Paulo similitudinem inter res sempiternas et res temporales perpendens Joannes, universalitatis et particularitatis nomina, quae rebus temporalibus proprie conveniunt, ad res aeternas transtulit, Aug. vero majorem videns dissimilitudinem quam similitudinem inter res praedictas, ab excellentia Trinitatis praedicta nomina removit. 15. Ex quo sensu dixerit personas differreypostases differre numero, non natura; in eo quod non differre natura ait, verissime et sine
Abbreviated transcription (Latin):
fi̾. Siꝗs em̃ tale quid uelit ac
dispoãt facẽ. qd̃ in eius nullate¬
nus sit põtate. uł ꝙ sine ip̃ius
dispoĩtõe eque fiet᷑. in hoc ip̃e ñ
ht̃ libeꝵ arbitͥum.

Expanded text:
Si quis enim tale quid velit ac disponat facere, quod in ejus nullatenus sit potestate, vel quod sine ipsius dispositione aeque fieret, in hoc ipse liberum non habet arbitrium.
Abbreviated transcription (Latin):
s ubiq eẽ ꝑse ip̃m. hec ẽ emm sa¬
pientia dei que attĩgit afine usz
adfinem fortit̃. nec tñ motu lo¬
cali s ĩ mobilitate sui. uelut si
moles aliqua saxea impleat alr¬
quẽ locum. dr̃ qd̃ attingit.afĩẽ
illius lociusq aofinem. cum tñ
alt̃m nõ defat alt̃n occupãdo. Ner
goht̃ motum localẽ u̾bum il bõ
⁊ sap̃ia illa solrda ẽ ⁊ ubiq ꝑeẽn
tiam. exp̃dictis innotescit qr d̾e
ita ẽ ubiq ꝑeẽntiam qd nec spa¬
tiosa magnitudine diffundit᷑
nec uno deẜto loco aliũ occupat
te oẽm localem motũ ⁊ localẽ cir¬
cumscriproẽm potius dicit om̃ia
ẽẽ in illo quã ip̃m ẽẽ alicubi. nec
tñ ip̃m eẽ locum qui nõ ẽ in loco.

Expanded text:
sapientia Dei, quae attingit a fine usque ad finem fortiter , nec tamen locali motu, sed immobilitate sui, velut si moles aliqua saxea impleat aliquem locum, dicitur quod attingit a fine illius loci usque ad finem, cum tamen alterum non deserat alterum occupando. Non ergo habet motum localem verbum illud, et sapientia illa solida est et ubique. Ex praedictis innotescit quod Deus ita est ubique per essentiam, quod nec spatiosa magnitudine diffunditur, nec uno deserto loco alium occupat,te omnem localem motum, et localem circumscriptionem, potius dicit omnia esse in illo quam ipsum esse alicubi, nec tamen ipsum esse locum, qui non est in loco;
Abbreviated transcription (Latin):
dꝙ solet opponi sic. Cotidie loco.
fiunt c̃ature que ante nõ erant
Est ergo ubiañ non erat. Ideoq i
tidie incipiat ẽẽ inc̾aturis in q¬
b ante nõ erat qr ille nõ erãt. hoc
tñ fit sine sui mutatõe qualiter
inmũdo cepit ẽẽ. quem fecit tñ
sine mutabilitate. siłr⁊̃ desinit
eẽ. in ꝗb añ erat. sine sui muta¬
tõe. nec ip̃e deserit locum. s locus
Epylogus ubi expor¬

Expanded text:
 solet opponi sic quotidie: Fiunt creaturae quae ante non erant, est ergo ubi non erat, ideoque tidie incipiat esse in creaturis, in quibus ante non erat, quia illae non erant, hoc tamen fit sine sui mutatione, qualiter in mundo coepit esse quem fecit, tamen sine sui mutabilitate, et similiter desinit esse in quibus ante erat sine sui mutatione; nec tamen ipse deserit locum, sed locus Epilogus ubi expo
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ longitudine ⁊ latitudine. et¬
altitudine corꝑis occupat᷑. nec d̃s
tale ali ꝗd ẽ ⁊ om̃ia igitur in ipso
co. s intelligẽdum ẽ eum nõ eẽ ĩ
toẽm nec localem motum habet.

Expanded text:
quod longitudine, latitudine, altitudine corporis occupatur; nec deus tale aliquid est: et omnia igitur in ipso co, sed intelligendum est eum non esse in mscriptionem nec localem motum habet.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩq diuinam nat᷑am ꝓĩm̃sitatetu.
sui nusqͣm de eẽ eamq solã oĩo
in localẽ ⁊ circumsꝙͥtibilẽ nlło
ꝯcludi loco. s afine usq ad finẽ
attingẽ non tñ spaciosa magͥty¬
dine nec locali motu. s ĩmensi¬
tate atq ĩmobilitate sue eẽnti
spatiosa inmagnitudine oppiẽ¬
mur dm̃ ꝑcuncta diffũdi sicut
humus aut luxista diffũditur.
nec ẽ in maiore maior nec inmi¬
nore minor nec minor muno ꝙͣ
induob. ita ds sinc labore regẽs
⁊ꝯtinens mũdum in celo totus
ẽ in t̾ra totus. ⁊ nullo ꝯtentꝰ loco.¬

Expanded text:
ivinam naturam, per immensitatem sui nusquam deesse, eamque solam omnino illocalem et incircumscriptibilem, nullo concludi loco, sed a fine usque ad finem attingere, non tamen spatiosa magnitudine, nec locali motu, sed immensitate atque immutabilitate suae essentispatiosa magnitudine opinemur Deum per cuncta diffundi, sicut humus aut lux ista diffunditur, nec est in majore major, nec in minore minor, nec minor in uno quam in duobus. Ita Deus sine labore regens et continens mundum, in coelo totus est; in terra totus,
Abbreviated transcription (Latin):
frustra igit᷑ dr̃. nõ deb̾et deus
c̃are quos p̃sciebat malos futu¬
ros. sciebat em̃ bonis ꝓfutũos.
⁊ iuste ꝓmala uolũtate puni¬
endos. addunt etiã talem hõiẽ
defet face̾̃ qui nollet oĩo pecra¬
re. ꝯcedimꝰ quidẽ meliorẽ natu¬
ram eẽ que oĩo pecrare nollet.
cõcedant.⁊ ip̃i nõ eẽ malam q̃
talis fcã ẽ ut poss nõ peccaresi
uellet. ⁊ iuste punitã que uo¬
luntate nõ necc̾itate peccauit.
Cũ ergo hec bõa sit illa melior.
cur nõ utrãq facẽt. ut ub̾ius
laudaret᷑ deutͣq. Illa eñi d̾ scĩs
angłis hec de hõib ẽ. Itẽ inqũt

Expanded text:
Frustra ergo dicitur: Non deberet Deus creare quos praesciebat malos futuros; sciebat enim bonis profuturos, et juste pro mala voluntate puniendos. Addunt etiam talem hominem debere facere, qui nollet omnino peccare. Concedimus quidem meliorem naturam esse quae omnino peccare nollet. Concedant et ipsi non esse malam quae talis facta est, ut posset non peccare si vellet; et juste punitam, quae voluntate non necessitate peccavit. Cum ergo haec bona sit, illa melior, cur non utramque faceret, ut uberius laudaretur de utraque? illa enim de sanctis angelis, haec de hominibus est. Item, i
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ꝯcedimus. s melius uoluit
nõ infructuose. mali uo nõ ĩ¬
nouit. Nõ debemus plus saꝑe
quã oportet.
Hic qualis sccłm
Nĩum. ⁊ agr̃ de scĩa hoĩs añ pec

Expanded text:
melius voluit, non infructuose, mali vero non imnovit. Non debemus plus sapere quam oportet . 2. Hic qualis secundum animam, et agit de scientia hominis ante pec
Abbreviated transcription (Latin):
sap̃iecãdẽ illecebrã suggit. que si
ꝯset̃it. tũc uir ⁊̃ cum femina ci¬
bũ uetitũ gustat. Si ergo ĩ mo¬
tu sensuali tm̃ poc̃i illecebra te¬
neatur: ueniale ac leuissimũ ẽ
ut sola cogitatoĩs delectatoẽ. siñ
uolũtate ꝑficiẽdi teneat. mułr
sola mãducauit. nõ uir cuus

Expanded text:
ae eamdem illecebram suggerit; quae si consentit, tunc vir etiam cum femina cibum vetitum gustat. Si ergo in motu sensuali tantum peccati illecebra teneatur, veniale ac levissimum estut sola cogitationis delectatione sine voluntate perficiendi teneatur, mulier sola manducavit, non vir, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis diuortiũ seꝑatum. s ĩ
auxiliũ societatis. qĩ deriuatũ
in suo disꝑtit᷑ offõ. ⁊ sicut una¬
ẽ caro duoꝵ inmasculo ⁊ infe¬
mina. sic intelłm nr̃m. ⁊ actõe
siue roẽm. ⁊ appetitũ rõalem.
uel si aliquo mõ significãtius
dicipossũt una m̃tis natura ꝯ¬
plectit᷑. ut sic̃ de illis dictumẽ.

Expanded text:
in auxilium societatis quasi derivatum, in suo dispartitur officio. Et sicut una caro est duorum in masculo et in femina; sic intellectum nostrum et actionem sive rationem et appetitum rationalem vel si aliquo modo significantius dici possunt, una mentis natura complectitur: ut sicut de illis dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ac nõib distinguitur. Nͥtm̃ad¬
dunt si ꝓprietates ip̃e diuinai
eẽntia sunt cum eẽntia nõ diffe¬
rãt tres ꝑsone. nec ꝓprietatibi
differũt. Qũo enim differt pra
filio eoꝙ diuina eẽntia ẽ. cum ĩ
cẽntia unum sint. Rnsio ad pre¬
missa auctoritate nitens. ꝑr.

Expanded text:
ac nominibus distinguuntur. Sed iterum addunt: Si proprietates ipsae divina essentia sunt, cum essentia non differant tres personae, nec proprietatibus differunt. Quomodo enim differt Pater a Filio, eo quod divina essentia est, cum in essentia unum sunt? 5. Responsio ad praemissa auctoritate nitens.
Abbreviated transcription (Latin):
Ed quen põt cum nos natũ.¬
saluatorem natum profiteam̃.
ctl. ⁊ alio loco fr̃m ex muliere cũ
aliud fieri sit aliud nasci. alid
gͦ significauit hoc dicto. Qia
ꝓus effecta. s effectu ⁊ uirtute
Qiud ẽ en misemine admixto.
⁊ sangumis coagło gn̾are. aliud
ẽ nõ ꝑmixtione s unrtute pro¬

Expanded text:
ed quaeri potest, cum nos Salvatorem natum profiteamur,David , et alio loco factum ex muliere; cum aliud sit fieri, et aliud nasci? Aliquid ergo significavit hoc dicto. Quia nec corpus effecta, sed effectu et virtute liud est enim semine admisto, et sanguine coagulato generare; aliud non permistione, sed virtute pro
Abbreviated transcription (Latin):
.s. natiuitas que fuit sine uiri
semine nr̃e similis putaretur
que ꝯficitur semmũ ꝯmixtione
Ido aũ cũ fc̃m dic̾e̾t apłs addid¬
it ex semine dauid. qr ⁊ si nõ in¬
t̾cessit se in boĩs in ꝯceptc̃e uir¬

Expanded text:
scilicet nativitas, quae fuit sine viri semine, nostrae similis putaretur, quae conficitur seminis commistione. Ideo autem cum factum diceret Apostolus, addidit ex semine David; quia etsi non intercessit semen hominis in conceptione Vir
Abbreviated transcription (Latin):
aũt apponitur ita. Olim scunt
hunc hoĩem nasciturũ qui natꝰ
ẽ modo non scit eum nascituꝵ.
Scunt ergo aliꝗd qd mõ nõscit.
Item sciuit mundum ẽẽ crean¬
dum. mõ non scit eum eẽ crean¬
dum. aliꝗd ergo scunt qd mõ
nõ scit. ⁊ alia hiꝰ. infinita ĩdu¬
ci possũt. Soluit. et ad hoc di¬
cimus qr idẽ denatiuitatehꝰ hoĩs
⁊ mundi createẽ. nũc etiam scit
qd̾ sciebat ante quã fierent. lie
tunc ⁊ m̃e hane sciãm eiusdez
diu̾sis exprimi u̾bis oportebat.
Nlam ꝙ futurũ erat tune: nũc
pretitum ẽ.Ideo q u̾ba cõmit¬
tenda sũt ad ip̃m designandũ.
sicut diu̾sis tprib loquentes i
cindẽ diem mõ ꝑ hoc adũbium
cras designauimus. dumad¬
huc futura ẽ. modo ꝑ hodie dr̃
presens ẽ. mõ ꝑheri dum pretĩ¬
ta ẽ. ita ante quam crearetur¬
mũdus sciebat deus hũc creãtũ
postquã creatus ẽ scit eum c̾atũ.
nec ẽ hoc scire diu̾sa s oĩo idemd̃
mundi creatõe. sicut antiquii

Expanded text:
autem opponitur ita: Olim scivit hunc hominem nasciturum qui natus est, modo non scit eum nasciturum, scivit ergo aliquid quod modo non scit. Item: Scivit mundum esse creandum, modo non scit eum esse creandum, aliquid ergo scivit quod modo non scit; et alia hujusmodi infinita dici possunt. Sed ad hoc dicimus quod idem de nativitate hujus hominis et mundi creatione, nunc etiam scit quod sciebat antequam fierent, licet tunc et nunc hanc scientiam ejus diversis exprimi verbis oportet. Nam quod tunc futurum erat, nunc praeteritum est. Ideoque verba commutanda sunt ad ipsum designandum. Sicut diversis temporibus loquentes, eamdem diem modo per hoc adverbium cras designamus, dum adhuc futura est; modo per hodie dum praesens est; modo per heri, dum praeterita est. Itaque antequam creareturmundus, sciebat Deus hunc creandum; postquam creatus est, scit eum creatum, nec est hoc scire diversa, sed omnino idem de creatione mundi. Sicut antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
qr exꝑte liligimus nunc ⁊ ĩo
ip̃a euacuabitur inꝙͣtum ex
ꝑte ẽ qr tolletur inꝑfectio ⁊ ad¬
detur ꝑfectio remanebitqz ip¬
sa aucta ⁊ auctus eius ⁊ mod̾
spes penitus euacuabuntur.
am tolletur. ip̃a enim untus
scĩe remanebit s alium tene¬
bit ⁊ usum ⁊ modum ⁊ mod̃¬

Expanded text:
quia ex parte diligimus nunc; et ideo ipsa evacuabitur in quantum ex parte est, quia tolletur imperfectio et addetur perfectio. Remanebitque ipsa aucta, et actus ejus, et modus spes penitus evacam tolletur. Ipsa enim virtus sciencie remanebit, sed alium tenebit usum et modum. O
Abbreviated transcription (Latin):
enim rogat ne secum sit s ase
consortium s non disc̃nens
srĩam sibi comimunis cũ pr̃e
uoiuntatis ꝓhomĩb ergo ini¬
it transire calicem ꝑ quem õs
ideo pro petro rogatur ne defi¬
ciat fides enus sciens igitur hec
omnia post mortem suamde¬
situra usq ad mortem tristis
ẽ ⁊ scit hunc calicem non pos¬
se transire nisibiberit ideo ait
lix iste nisi bibam illum fiati
uoluntas tua sciens inse cons¬
ũmata passione metum calics
transituꝵ quia nisi eumbibis¬
set transire non posset nec finiᷤ
terroris nisi ꝯsummata passio¬
ne t̾roris succederet. quia posti
mortem eius ꝑuirtutum post¬
głiam apłice infirmitatis scã

Expanded text:
enim rogat ne secum sit, sed ut a seenim rogat ne secum sit, sed ut a seconsortium, sed non discernens sententiam sibi communis cum Patre voluntatis. Pro hominibus ergo vult transire calicideo pro Petro rogat, ne deficiat fides ejus. Sciens ergo haec omnia post mortem suam desitura, usque ad mortem tristis est; et scit hunc calicem non posse transire, nisi biberit, ideo aitlix iste nisi bibam illum, fiat voluntas tua; sciens in se consummata passione metum calicis transiturum, qui nisi cum bibisset transire non posset; nec finis terroris nisi consummata passione, terrori succederet: quia post mortem ejus per virtutum gloriam apostolicae infirmit
Abbreviated transcription (Latin):
xit transseat ame calixiste ⁊¬
.c̃. sic nec sibi s sius timuit.
Nec eum uoluisse ut sibi nõ
eẽt passio s ut a sius tnͣsiret ca¬
lix passionis ita in quiens si pa¬
ssio honorificatura eum erati
sicut nida excunte ait. Nunc
honorificatus ẽ filius hõĩsi
quomodo tristem eum metus
passionis effecerat. nisi fortei
tam irrõnabłis fui̾t. ũ pati mor¬
tẽtimnͣt ea que patientem se
tri. S forte timusse usq eo
estimebatur ut tranfferri a se
calicem deprecatus sit dicensi
tum tranfferri deprecatur a se
ꝙ ꝑ dispensationis studium
festinaret implere Non eniz
conierat ut pati nolit qui pa¬
tiuenit ⁊ cum pati eum uelle
cognosceres religiosius fuerat
hor confiteri quam ad id i¬
pie stultitie prorumꝑe ut eũ
assereres ne pateretur orasse
quem pati uelle cognosceres.
Ron ergo sibi tnstis neq s
orat transire calicem s distipu¬
lis. ne ĩ eos calix possõnis incum¬
bat quem ad se transire orat
Ne inhus .s. maneat. D õ

Expanded text:
xit: Transfer a me calicem hunc, sicut nec sibi, sed suis timuit; nec enim voluisse ut sibi non esset passio, sed ut a suis transiret calix passionis, ita inquiens: Si passio honorificatura eum erat, sicut, Juda exeunte, ait: Nunc honorificatus est filius hominis; quomodo tristem eum metus passionis effecerat, nisi forte tam irrationabilis fuerit, ut pati mortem timuerit, quae patientem se t? Sed forte timuisse usque eo existimabatur, ut transferri a se calicem deprecatus sit dicens: tum transferri deprecaretur a se quod per dispensationis studium festinaret implere? Non enim convenit ut pati nolit, qui pati velit; et cum pati eum velle cognosceres, religiosius fuerat hoc confiteri, quam ad id impiae stultitiae prorumpere, ut eum assereres ne pateretur orasse, quem pati velle cognosceres. Non ergo sibi tristis fuit, neque orat transire calicem, sed discipulis; ne in eos calix passionis incumbat, quem a se transire orat, ne in his scilicet maneat. Non
Abbreviated transcription (Latin):
struenda panis ẽ corpus xp̃i
calix ẽ sanguis. Ex hussa¬
tis datur intelligi ꝙ fractio
⁊ ꝑtes que ibi uidentur fieri
sibili. Ideoq u̾ba berengarii
ita distinguenda sunt᷑ ut sẽ¬
suałr non modo sacram̃to set
inu̾i̾tate dicatur corpus xp̃i
tractari manib sac̃dotum. fr̃a¬
gi uõ ⁊ atteri dentib uere qui¬
dem ẽ s insacram̃to tm̃ uera
iei. singuli accipiunt xp̃m
dominum.⁊ insingulis porti¬
onib totus ẽ. nec ꝑ singulas
minuitur. s integrum se pre¬
bet insingulis. It̾ hyłr. ubi

Expanded text:
stulat, panis est corpus Christi, calix est sanguis. Ex his datur intelligi quod fractio et partes quae ibi videntur fieri, sibili. Ideoque illa Berengarii verba ita distinguenda sunt, ut sensualiter non modo in sacramento, sed in veritate dicatur corpus Christi tractari manibus sacerdotum; frangi vero et atteri dentibus, vere quidem, sed in sacramento tantum. Vera inguli accipiunt Christum Dominum, et in singulis portionibus totus est; nec per singulas minuitur, sed integrum se praebet in singulis. Item Hilarius: Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tñ iũtas mintãs nos. admã¬
ducandum: ait. qui manduc¬
at me uiuit pp̃ me nec occidi¬
tuos uiuificat qñ manduca¬
tur. reficit. ño de ficit uiuit mã¬
ducatus qr surrexit occisus.
Nec qnͣ manducamus ꝑtes
de illo facimus ⁊ quidem insa¬
cram̃to sic fit. Item norunt fi
suam. un ⁊ ip̃a gr̃a ꝑtes uocã¬
tur. ꝑ partes manducatur ⁊
manet integer totus ꝑ ꝑtes
manducatur in sacram̃to ⁊
manet integertotus in celo
manet integer totus in cor¬

Expanded text:
 Veritas invitans nos ad manducandum ait, Joan. 6: Qui manducat me, vivit propter me. Nec occidituos vivificat; quando manducatur, reficit, non deficit; vivit manducatus, quia surrexit occisus; nec quando manducamus, partes de illo facimus, et quidem in sacramento sic fit. Item, de Consecsuam, unde et ipsa gratia partes vocantur. Per partes manducatur et manet integer totus. Per partes manducatur in sacramento et manet integer totus in caelo, manet integer totus in cor
Abbreviated transcription (Latin):
i corruptibile ẽ sant dicip̃t
fractio illa. ⁊ ꝑticio nõ ĩ sub̾a
corꝑis s in ip̃a forma panis
sa cram̃tali fieri. ut uera fractõ
Ne aũt mireris uł insultes si
accidentia uideantur frangi
cum ibi sint sine subiecto li¬
cet si quidam asserant ea fũ¬
dari maere. Est ibi uera frac¬
tio ⁊ ꝑticio que fit in pane
teger manet.⁊ totus ẽ insin¬

Expanded text:
incorruptibile est, sane dici potest fractio illa et partitio non in substantia corporis, sed in forma panis sacramentaliter fieri, ut vera fractio et Ne autem mireris vel insultes si accidentia videantur frangi, cum ibi sint sine subjecto; licet quidam asserant ea fundari in aere. Est ibi vera fractio et partitio, quae fit in pane, integer manet, et totus est in sin
Abbreviated transcription (Latin):
triforme ẽ corpus xp̃i. ꝑsob¬
lara incalicez missa: corpus
xp̃i. qd̃ iam surrexit monstt
pars comesta ambulans ad¬
huc suꝑ terram pars in altãi
usq ad finem misse misse re¬
culi corꝑa scoꝵ. in sepulcris
erunt.⁊ sic̃ partes ille misti¬
cam tenent significatione
ita etiam fractionis passionis
xp̃i. ⁊ mortis ẽ representatõ

Expanded text:
Triforme est corpus Christi. Pars oblata, in calicem missa, corpus Christi quod jam surrexit, monstrat; pars comesta, ambulantem adhuc super terram; pars in altari usque ad finem missae reculi corpora sanctorum in sepulcris erunt. Et sicut partes illae mysticam tenent significationem, ita etiam et fractio, passionis Christi et mortis est repraesentatio,
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑcipiar quia urdicum ẽ¬
manducat. Rone ẽ .N. iste
paris qui uadit incorpus. s
stre subam fulcit. sic igituri
uiue ut cotidie merearis acci¬
pe ne accedas indignus.
ndignus ẽ qui aliter
ccatum accedit ergo ⁊ sisint
peccata cotidiana ł ñ sĩt mor¬
tifera ante ꝙͣ accedatis dur¬
itite debitorib ur̃is si dimit¬
titis climitretur tibi. ⁊ sic se¬
curus accede panis .N. saluta¬
ris ẽ ⁊ nõ uenenũ si ita acce
tiam adaltare portat.
illud sit sacrificiũ ⁊ sepius ĩmo

Expanded text:
piat, quia iudicium manducat. Non est iste panis, qui vadit in Corpus, sed stre substanciam fulcit. Sic igitur vive et cottidie merearis accipere, ne accedas indignus. Indignus est, qui aliter ccatum accedit. Hec Magistn sint mortifera, antequam accedas dimitte debitoribus tuis. Si dimittis, dimittetur tibi; et sic securus accede. Panis enim salutaris est, non venenum. Si ita accedtiam ad altare portat. 7. Si illud sit sacrificium, et si saepius immo
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ augeri. usq ad futurã cõsũ¬
matoẽm qñ in scĩa ac beatitudiẽ
ꝑfectissimi erũt. ut nec augeat᷑
amplius nec minuat᷑. Alior
opinio qui dñtangłos ut ꝗbꝰ

Expanded text:
nem augeri usque ad futuram consummationem, quando in scientia ac beatitudine ita perfectissimi erunt, ut nec augeatur amplius nec minuatur. 7. Aliorum opinio qui dicunt angelos in
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Attende lector qr
uidetur dissentire in hac sm̃a
illustres doctores. Ic̃oput oñs
det̾minamus ut illis angłis ꝗ
maioris dignitatis sũt. ⁊̃ ꝑ qͦꝵ
ministi̾um illa nuntiata sũt.
exꝑte cognita ascłis fuisse ut¬
pote familiarib ⁊ nũtus. ilł
u̾o qui minoris dignitatis st̃
incognita extitisse dicamꝰ usq¬
quo impleta sũt. ⁊ peccam pre¬
fecte sũt cognita. cõstat itaꝙ
õs angłos in cognitõe diuinoꝵ

Expanded text:
t. Attende, lector, quia videntur dissentire in hac sententia illustres doctores. Ideoque ut omnis determinemus, ut illis angelis qui majoris dignitatis sunt, et per quorum ministerium illa nuntiata sunt, ex parte cognita a seculis fuisse, utpote familiaribus et nuntiis; illis vero qui minoris dignitatis sunt incognita extitisse dicamus, usquequo impleta sunt et per Ecclesiam praeerfecte fuerunt cognita. Constat itaque omnes angelos in
Abbreviated transcription (Latin):
s accepistis sp̃m ad optioĩs
filioꝵ dei ita dicens duo ti¬
mores in simãtur hic uniᷤ
qui ẽ in ꝑfecta caritate .s. ti
uis deo credatur ñ tñ in deu
⁊ si bonum fiat nõ tñ bene.
Nemo enim muitus benefa¬
cit etiam si bonum ẽ ꝙ facit

Expanded text:
sed accepistis spiritum adoptionis sed accepistis spiritum adoptionis filiorum Dei; ita dicens: Duo timores insinuantur hic: unus qui est in perfecta charitate, scilicet mvis Deo credatur, non tamen in Deum: etsi bonum fiat, tamen non bene. Nemo enim invitus bene facit, etiam si bonum est quod facit
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid bom facit. nõ timo¬
re amittencli et̾num bonum i¬
ꝙ ñ amat. s timore paciendi i¬
malum ꝙ forraidat. ño timet
ne ꝑdat amplexus pulcherri¬
mi sponsi. s timet ne mittat᷑
ingehanna. bonus ẽ iste tim̃o
⁊ utilis licet in sufficiens ꝑ ꝙ̃
fit paulatim consuetudo ui¬
sticie ⁊ succedit un cialis timi¬
or qn incipit ꝙ durum erat
amati ⁊ sic incipit excludit
seruilis timor a caritate ⁊ suc
amicał quo timemus ne spõ¬
sus tardet ne discedat ne of¬
fendamus ne eo careamus ti¬
mor iste de amore uenit ille
quidem seruilis ẽ utilis s nõ
ꝑmanens in et̾num ut iste
timor diuinis comes ẽ ꝑ õs
distinguntur timores cum
supra beda dixerit duos ẽẽ set
beda humanum timorem p̃t̃¬
misit ⁊ noĩe ẜuilis duos qͦs
hic clistinximus ꝯplexus fu
bilem uõ castum dicit. aũs
quor seruilem ⁊ castũ timo¬
rem aꝑte discerint dum epłe
ad romanos illum locum ex¬
ponit. Non enim accepistis
spm fuitutis it̾m intimore

Expanded text:
timore amittendi aeternum bonum quod non amat, sed timore patiendi malum quod formidat. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi Sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam. Bonus est iste timor et utilis, licet insufficiens; per quem fit paulatim consuetudo justitiae, et succedit initialis timor, quando incipit quod durum erat amari, et sic incipit excludi servilis timor a charitate, succicabilis; quo timemus ne sponsus tardet, ne discedat, ne offendamus, ne eo careamus. Timor iste de amore venit. Ille quidem servilis est utilis, sed non permanens in aeternum; et iste timor divinus comes est per odistinguntur timores, cum supra Beda duos dixerit esse. Sed Beda humanum timorem praetermisit, et nomine servilis duos quos hic distinximus complexus fuibilem vero, castum dixit. Aug. quoque servilem et castum timorem aperte discernit, dum Epistolae ad Romanos illum locum exponit, c. 8: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore,
Abbreviated transcription (Latin):
errata sapere incipit primo
timore corripitur diumo ne
ne uł inmolico ocułos aman¬
tissum patris offendat uter¬
q infuturo cessabit caritasi¬

Expanded text:
errata sapere incipit, primo timore corripitur divino, nne vel in modico oculos amantissimi patris offendat; uterque in futuro cessabit, charitas
Abbreviated transcription (Latin):
exauditꝰ ẽ pro sua reuerentia
di nob̾ occurrit locus. sciendum
stum uł filialem siue amicalẽ.
humanus timor ut ait cassi¬
pati picula carms uł ꝑde bona
du cum mundo deseritur. que
dñs ꝓhibet in euuangelio di¬
cens. Nolite timere eos qui occi¬

Expanded text:
exauditus est pro sua reverentia. di nobis occurrit locus, sciendum stum vel filialem sive amicabilem. Humanus timor est, ut ait Cassipati pericula carnis, vel perdere bona du cum mundo deseritur; quem Dominus prohibet in Evangelio, dicens: Nolite timere eos qui occi
Abbreviated transcription (Latin):
misso. His aũt uidetur.
obiuare ꝙ beda de timore do¬
bit. ait enim suꝑ illum locu¬
timor dñ principium sapĩe
duo sunt timores dm̃ ẜuił
calis qui ꝑfectrẽ sap̃ie ꝯmitat᷑¬

Expanded text:
aemissis. His autem videtur obviare quod Beda de timore Dobit. Ait enim sic super illum locuTimor Domini principium sapientiae. Duo sunt timores Domini, pcalis, qui perfectionem sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
s puementib foras mittitur.
Nõ eñi timẽt iã amicũ. cũ. s. ad
id qd̃ reꝓmissũ ẽ ꝑducti fui̾nt.
Ex his auctoritatib sigͥcatur
qd̾ timor nõ erit infuturo. Si
in angelis siue maĩab scĩs.
auctoritatum p̾missaꝵ que
lis modo sunt ⁊ in aĩab scĩs t
feliciteꝵ niuentib ⁊ in nob̾
erunt in futuro s ñ hẽbunt
omnia hos usus siue officia
mor filiał modo facit timere
ne offendamus quem dili¬
gimus ⁊ ne separemus ab eo
facit etiam nos reuereri eim¬
dem infuturo n̾o faciet nos
reuereri q̃n nõ timebimꝰ seꝑa¬
ri uel offend̾e. Non ergo me¬
cus sepationis uel offensiõis

Expanded text:
pervenientibus foras mittitur. Non enim timent jam amicum, cum scilicet ad id quod repromissum est, perducti fuerint. Ex his auctoritatibus significatur quod timor non erit in futuro. Si in angelis sive in animabus sanctis. auctoritatum praemissarum lis modo sunt et in animabus sanctis feliciter viventibus, et in nobis erunt in futuro; sed non habebunt omnia hos usus, sive haec officia mor filialis modo facit timere ne offendamus quem diligimus, et ne separemur ab eo; facit etiam nos revereri eumdem. In futuro vero faciet nos revereri, quando non timebimus separari vel offendere. Non ergo metus separationis vel offensionis
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ agendum ẽ ubi
prius considerandũ ẽ an hec
dona uirtutis sint. scdõ an in
futuro desitura sint uł om̃ia
fuerunt cͣuncta hec donaͣ. C¬

Expanded text:
sancti agendum est; ubi prius considerandum est an haec dona virtutes sint; secundo, an in futuro desitura sint, vel omnia, fuerint cuncta haec dona.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis diuidens singuł hic exp̃¬
sse traditum ẽ .uii. dona ⁊ uir¬
tutes ẽẽ sc̃ificatr̃es q fidelium
mentium ⁊ infuturo nõ desi¬
ysaias ostendit licens. egred¬
ietur uirga de radice iesse ⁊ f.¬

Expanded text:
tatis dividens singulis. Hic expresse traditum est septem dona et virtutes esse sanctificationesque fidelium mentium, et in futuro non desiIsaias ostendit dicens c. 11: Egredietur virga de radice Jesse,