comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
euangłio. ⁊̃ ercia. in celo. De pͥmaͬait moyses in exodo
ubi legit᷑ posita m̃sa in tab̾nacłm iuxta introitum. sil¬
ꝑꝙ eam: erant duodecim panes ꝓpositionis. de simi¬
lagine. &e suꝑ singłos: patena au̾tea. cum pugillo the¬
ris. De scd̃a. inquit apłe. Non potestis cõmunicare iñse
xp̃i cẽ mensȩ demonioꝵ. De t̾cia: ait dñs. ut edatis &
bibatis suꝑ mensam meam in regno meo. Prima itaꝙ
mensa. monstrabat: ñ pstabat refectionẽ. Scd̾a. sati¬
at. ⁊ ercia glorisicat. Prima erat in littera. Scd̾a in sp̃y¬
t ercia in specie. Prima enim docebat. Scd̾a a diuuat. ter¬
cia consumat. uł m̃sã hic accipit doctrinam ualidio
uiilus & aĩalis quasi lactis pascus alebar: ꝑasti
inconspectu i comensam .i. ualidiorem cibum. ut iã
ñ larte alar paruulus. s admensam patris accedam
grandiuncłs & ꝑ hoc. confirmatus sum adu̾sꝰ eoᷤ
mpinguasti in

Expanded text:
Evangelio, tertia in coelo. De prima scripsit Moyses in Exodo, ubi legitur posita in tabernaculo juxta introitum, super quam erant duodecim panes propositionis de similagine, et super singulos patena aurea cum pugillo thuris . De secunda inquit Apostolus: Non potestis communicare mensae Christi, et mensae daemoniorum . De tertia ait Dominus: Ut edatis et bibatis super mensam meam in regno meo Prima itaque mensa monstrabat, non praestabat refectionem, secunda satiat, tertia glorificat. Prima erat in littera, secunda in spiritu, tertia in specie. Prima enim docebat, secunda adjuvat, tertia consummat. Vel, mensam hic accipit doctrinam validiorvulus et animalis, quasi lactis pascuis alebar, parasti in conspectu meo mensam, id est validiorem cibum, ut jam non lacte alar parvulus, sed ad mensam Patris accedam grandiusculus. Et per hoc confirmatus sum, adversus eos mpinguasti i
Abbreviated transcription (Latin):
c obtendo: quia ñ uis sacͥficia
atione pendebatur:
Adedisse utiq uidebat.
Mhec figuratiua cessa¬
Srent. si uoluisses: de¬
¶L dissem s ñ delectab̾is
acͥficiis. nec cẽ holocaustis. que
unt digniora q̃ aduentu xpĩ

Expanded text:
c obtendo, quia non vis sacrificiaatione pendebatur, dedissem utique. Videbat haec figurativa cessarent. Si voluisses, dedissem, sed non delectaberis sacrificiis nec etiam holocaustis quae sun
Abbreviated transcription (Latin):
laudib in ȩt̾nitate: ut hic in p̃senti. reddã. uo. mea
rum. Si gͦꝰ us in ȩt̾num psallere: redde uota in isto
die. donec ꝑuenias ad illum diem. Hic gͦ uota: ibi
laudes hylares reddam Un: post om̃ia in officus
eccłiasticis d̾r. benedicamus dño. quia de omnib
bonis quȩ in p̃senti facimꝰ dm in futuro ꝑheniii¬
ter laudabimus. Apueris aut̃ dicit᷑ quia tunc
angelicȩ puritatis consortes erimus. Nullus enĩ

Expanded text:
laudibus in aeternitate, ut, hic in praesenti, reddam tibi votarum. Si ergo vis in aeternum psallere, redde vota in isto die, donec pervenias ad illum diem. Hic ergo vota, ibi laudes hilares reddam. Unde post omnia in officiis ecclesiasticis dicitur: Benedicamus Domino, quia de omnibus bonis, quae in praesenti agimus, Deum in futuro perenniter laudabimus. A pueris autem dicitur, quia tunc angelicae puritatis erimus consortes. Nullus enim in
Abbreviated transcription (Latin):
d̾o sig̾cante hoc qd̾ regnũ xp̃i ꝑ passiomis humilita¬
tem ñ infirmaretur: s confirmaret᷑. de qͦ hic agitur.
Cuiꝰ confirmationẽ: ttulus ĩmutatus notauit. Id̾o¬
dens hic agide regno xp̃i. illa inscriptione signisi¬
cato. & ẽ sensꝰ tituli. Inscͥptio tituli .i. uictoria & reg¬
num. qd̾ titul inscriptio notauit: attribuntur. uel
dauid .i. xp̃o. qui scđłm hoĩem hic loquitur. de quot¬
tulus regalis: in passione eminuit. scriptus hebra¬
li scribebatur romȩ titulus. quo triumphi regum
tuli qui scribuntut. Unus suꝑ tumulos mortuoꝵ.
alius in liminib ciuitatũ. uł domoꝵ. Tertius in
uictoria regis. Hic gͦ de titulo regis nr̃i dicit. Et¬
ẽ iste p̃s sed̃s. eoꝵ: qui breuit̾ de xp̃i passione. &
resurrectione agunt. Intentione monet omnes:
ne regno xp̃i aut titulo contradicant. Modus.

Expanded text:
onis humilitatem non infirmaretur, sed confirmaretur: De quo regno hic agitur, cujus confirmationem titulus immutatus notavit. Ideodens hic agi de regno Christi, illa inscriptione significato. Et est sensus: Inscriptio tituli, id est, victoria et regnum quod tituli inscriptio notavit, attribuitur vel Christo qui secundum hominem hic loquitur, Aug. de quo titulus regalis in passione eminuit, scriptus Hebrali scribebatur Romae titulus quo triumphi regum tuli qui scribuntur: Unus super tumulos mortuorum; alius in liminibus civitatis vel domorum; tertius, in victoriam regis. Hic ergo de titulo regis nostri dicit. est iste psalmus secundus eorum qui breviter de Christi passione et resurrectione agunt. Intentio. Monet omnes ne regno Christi aut titulo contradicant. Modus.
Abbreviated transcription (Latin):
pondet ñ om̃iũ. quia om̃s sunt pecc̃ores. s eoꝵ: qui
odiendo bonum: & ẽ: cont᷑ illud. qd̾ supra dixit de bo¬
Redimet dñs aĩas

Expanded text:
pondetur: Non omnium, quia omnes sunt peccatores; sed eorum qui odiendo bonum, et est contra illud quod supra dixit de boRedimet Dominus animas
Abbreviated transcription (French):
EllS diq scandalis con¬
cussus: sterit indi¬
recto. idest dilectio
mea ce affectio. quȩ
facile labi solet: si

Expanded text:
dique scandalis concussus, stetit in directo, id est dilectio mea et affectio, quae facile labi solet, non
Abbreviated transcription (Latin):
tina cortinam ducat.
& fontes nr̃i diriuentur
foras. mirabilia tua. hec
A ẽ regula scẽ deuotiomis.
q̃ hic nob insinuat᷑. Priꝰ est enĩ. ꝯfiti¬

Expanded text:
tina cortinam ducat , et fontes nostri deriventur foras . Mirabilia tua, haec est regula sanctae devotionis, quae hic insinuatur. Prius enim est
Abbreviated transcription (Latin):
tat sensualitatẽ. spe d̾i. ibi. Quare tͥstis es. ⁊c̃. Osten¬
conuenit hec uox: cathecuminis. ⁊ etiã om̃ib fide¬
lib adhuc ꝑ egrinantib. Quẽad̾. desid̾at ceruus.
Ecce exquisita cerui similitudo. Nlam cũ scd̃m alias
uelut excellentiorẽ: & exp̃ssiorẽ: hic in cõꝑationẽ
adducitur. Ceruus enĩ semo gͣuatus: excrescentib¬
pilis. atꝙ cornib. serpentẽ narib haurit. qͦ hau¬
sto. ueneno estuat. Un fontẽ adbibendum arden¬
tissime desid̾at. quo hausto: cornua ⁊ pilos depo¬

Expanded text:
tat sensualitatem spe Dei, ibi, quare tristis es, etc. Ostenconvenit haec vox catechumenis, et etiam omnibus fidelibus adhuc peregrinantibus. Quemadmodum desiderat cervus. Ecce exquisita cervi similitudo. Nam cum secundum multas velut excellentiorem et expressiorem, hic in comparationem adducitur. Cervus enim senio gpilis et cornibus, serpentem naribus haurit: unde veneno aestuans, fontem ab bibendum ardentissime desiderat; quo hausto, cornua et pilos depo
Abbreviated transcription (Latin):
tͥcesimus t̾qus. Et ẽ psalmus iste: contͣ tͥsticias scłi.
ne nos a d̃o retrahant. ubi ẽ uox fidelis: dm deside¬
rantis. qui degerat inuiciis. & ad fontẽ baptisi
dendit. uł qͥ exhaustis uiciis: ad ꝯtẽplationem dĩ
ascendit. qui exquisito cerui exemplo: desid̾uĩ suũ
ostendit. cui obuiat maloꝵ insultatio. s ne tͥsticia
scłi animum in desꝑationẽ traheret: uł tediũ. pꝰtea
consolatur aĩam suam. Intentione monet: ne scłi tri¬
sticie quẽquam retrahant a scõ desid̾io. Modꝰ. Biptitꝰ

Expanded text:
tertius. Hier. Et est psalmus iste contra tristitias saeculi, ne nos a Deo retrahant, ubi est vox fidelis Deum desiderantis, qui degerat in vitiis, et ad fontem baptismi tendit; vel qui exhaustis vitiis ad contemplationem Dei ascendit, qui exquisito cervi exemplo desiderium suum ostendit, cui obviat malorum insultatio. Sed ne tristitia saeculi, animum in desperationem traheret, vel taedium, postea consolatur animam suam. Intentio. Monet ne saeculi tristitiae qu
Abbreviated transcription (Latin):
‸dat᷑. qͥ fuit loc¬
eus diĩce pas¬
sionis quȩ in caluaria facta est. filii gͦ chore sunt
heliseus ascenderet de iericho in bethel: egressi st̃
de bethel quadraginta duo pueri: irridentes heli¬
seum. &e dicentes. ascende calue ascende calue. Tẽ
uissit heliseus: duos ursos exire de saltu. a quib pu
.i. cum carne sũpta ueniret ad synagogã: q̃ prius
erat domꝰ d̃i. qd̾ sonat bethel: irrisus aparuulis.:
ascende calue clamantib .i. auideis: puerili fatu¬
itate clamantib. tolle. tolle. crucifige eum. qui de¬
uorant᷑ a duob ursis .i. a diabolo. ce angłis erꝰ. uł a
tyto ⁊ auespasiano:. qͦs d̾s ad destruxtionẽ iud̾oꝵ
misit. xl sed̾o anno post resurrectionẽ xp̃i. sicut il¬
psalmꝰ iste. Et est sensꝰ titli. Intellectus huiꝰ psalmi.
dirigens nos in finẽ .i. in xp̃m conuenit filiis chore

Expanded text:
atur, qui fuit locus Dominicae passionis quae in Calvaria facta est. Filii ergo Core, sunt Eliseus ascenderet de Jericho in Bethel egressi sunt de Bethel XLII pueri, irridentes Eliseum, et dicentes: Ascende, calve, ascende, calve! Tunc jussit Eliseus duos ursos exire de saltu, a quibus puid est cum carne assumpta veniret ad Synagogam, quae prius erat domus Dei, quod sonat Bethel, irrisus est a parvulis: Ascende, calve, clamantibus, id est Judaeis puerili fatuitate clamantibus: Tolle, tolle, crucifige eum! qui devorantur a duobus ursis, id est a diabolo et angelis ejus, vel a Tito et Vespasiano, quos Deus ad destructionem Judaeorum misit XLII anno post Christi resurrectionem, sicut ilpsalmus iste. Et est sensus tituli: Intellectus hujus psalmi dir
Abbreviated transcription (Latin):
codices portant. nos aut̃ irł. Aliter putassent pagani
monio mimicoꝵ. benedictus dico: a scło & in scłm i¬
ex quo omĩa cepta sunt ãministrari .i. usq in scłm fu¬
turum. ubi omĩa iam et̾na sunt. fiat fiat. Geminatio
lit̾ transtulit. Hic dicit ier onimꝰ primũ librum

Expanded text:
codices portant; nos autem Israel. Aliter putassent pagani monio inimicorum. Benedictus dico, a saeculo et in sex quo omnia coepta sunt administrari usque in saeculum futurum, ubi jam omnia aeterna sunt. Fiat, fiat. Geminatio id est fideliter transtulit. Hic dicit Hieronymus primum librum
Abbreviated transcription (Latin):
Marls. sine ydolatria amaritudine gen¬
ecce conu̾timur ad gentes. in cor maris .i. in fidem
gentiũ. quia gentes credunt eis. uł mare. ẽ hoc
scłm. cor maris: immanitas gentiũ. Ad gentes
enĩ mmanes & barbaras transierunt: in qua tͣnᷤ¬

Expanded text:
a, sine idololatria, amaritudine genecce convertimus ad gentes . In cor maris, id est in fidem gentium, quia gentes credunt eis. Vel, mare est hoc saeculum; cor maris, immanitas gentium. Ad gentes enim immanes et barbaras transierunt, in qua t
Abbreviated transcription (Latin):
dignꝰ. ñ in se confide. l totũ a deopet̾e. qd̾ eutile exem¬
ꝑrimo ponit᷑ oratio. tẽꝑe passionis habita. Sed̾o: xp̃c
auditꝰ: de resurrectione sua gr̃as agit. ibi. Benedictꝰ
iustis: humilit̾ ad patrẽ ait. Ooñe dͥs m̃s: ego homo
iere. obelo anteposito. quasi iugulandum notauit.
sdoꝙ ꝓsequi debes quasimt̾positum ñ sit. & assimila¬
sine causa: ad diderunt. Intellexerunt enim illa una
one clarificaret eum pat̾: ꝓtegendo. & in resurrecti¬
one: a morte suscitando. Hȩc gͥ duo: distinxerunt:. di¬
ne. In scdo uͦ. inpassione: & ẽ Ne sileas ã me: in resurrec¬
tione. s responde mͥ annuendo .i. resuscitando. & non

Expanded text:
dignus, non in se confidere, sed totum a Deo petere, quod est utile exemPrimo, ponitur oratio tempore passionis habita. Secundo, auditus de resurrectione sua, gratias agit, ibi, benedictusjustis, humiliter ad Patrem ait, O VERS. 1.-- LXX, quod Hier. obelo ante posito quasi jugulandum notavit. assimilasine causa addiderunt. Intellexerunt enim illa una one clarificaret eum Pater, protegendo, et in resurrectione a morte resuscitando. Haec igitur duo distinxerunt dipassione. Et est, ne sileas a me, in resurrectione. Sed responde mihi annuendo, id est resuscitando. Et non
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus dͥm s in hymno. & emm hymnum diceñ
& ꝓpt̾ hoc. habundabunt frumento. ¶ Psalmus
iste cantatur i obsequiis fidelium defunctoꝵ quia
tum fructum af¬
ferent. & clamab̾ẽ
agit de reditu babylomȩ huiꝰ mundi. ad patriam
celestem. ad qͣm seĩ mobitu de carcere educti: feli¬
citer migrant. simplam stolam recipientes. do
nec in resurrectione stola geminȩ beatitudiis głi¬

Expanded text:
adversus Deum, sed in hymno; etenim hymnum dicent. Et propter hoc abundabunt frumento. Psalmus iste cantatur in exsequiis fidelium defunctorum, quiatum fructum afferent. Clamabunt. agit de reditu a Babylonia hujus mundi ad patriam coelestem, ad quam sancti in obitu de carne educti, felicnec in resurrectione stola geminae beatitudinis g
Abbreviated transcription (Latin):
lam. qr in conu̾tendo
diabolum: retrorsum.
lum conũtisti retro:
impii. ut nichil possint. uł uelint. contra pios. & ꝑib̾t
qr non erunt impii iuxta illũd. Conuerte impium &
ñ erit. & hoc. a facie tua. scił a cognitione di. qr imqͥ¬
tatum eoꝵ ñ recordabitur. & ita periit ille qui dixit.
ma in malis. & ut nichil noc̾e possiuit bonis: ꝑibunt
inlie iudicii: a faciȩ tua .i. ab impugnatione tua. cum
dices. Ite malecdicti inignemȩtnum. Demde ostendens¬
ꝑ qͥd conũsꝰ sit diabo

Expanded text:
lam, quia in convertendo diabolum retrorsum, lum convertisti retro aimpii, ut nihil possint vel velint contra pios. Et peribunt quia non erunt impii, juxta illud: Converte impium, et non erit . Et hoc a facie tua, scilicet a cognitione Dei, quia iniquitatum eorum non recordabitur. Ita periit ille qui dixit: m., Alcuin. ut nihil nocere possint bonis. Et peribunt in die judicii, A facie tua, id est ab impugnatione tua, cum dices: Ite, maledicti, in ignem aeternum . Deinde ostendensd conversus sit diabo
Abbreviated transcription (Latin):
rum fit. distinctio. Notandum quoq hanc scrip¬
turam plus cet̾is in eccłasticis frequentari officiis.
Quod id̃o fit: qr in hoc libro: consũmatio ẽ totiꝰ theo¬
logicȩ paginȩ. Hic enĩ describuntur p̾mia bonoꝵ
supplicia maloꝵ. rudim̃ta incipientiũ. ꝓgressus ꝓ

Expanded text:
rum distinctio. REMIG. Notandum quoque hanc Scripturam plus caeteris in ecclesiasticis frequentari officiis, quod ideo fit, quia in hoc libro consummatio est totius theologicae paginae; hic enim describuntur praemia bonorum, supplicia malorum, rudimenta i
Abbreviated transcription (Latin):
alioꝵ. sicut ꝓpħia dauid: eccłia in officiis utitur.
Id̃o quoq ħ ꝓpħia in frequentiori usu habet᷑: qi int̾
alias dictoꝵ excellit aꝑtione. Ea quippe quȩ alii
ꝓpħe obscure. ⁊ quasi ꝑ enigmata dixerunt de pas¬
sione & resurrectione xp̃i. &e et̾nagenitura: oe de
cet̾is mist̾iis: dauid ꝓpħarum excellentissimus. ita
euidenter aꝑuit: ut magis udeatur euangłiza¬
re: qͣm ꝓpħare. His consideratis: intueri restat:
quis titulus. quȩ sit mat̾ia. quȩ intentio. quis
ce non libri. contra illos qui dicebant plures eẽ¬

Expanded text:
aliorum, sicut prophetia David Ecclesia in officiis utitur. Ideo quoque haec prophetia in frequentiori usu habetur, quia inter alias dictorum excellit apertione. Ea quippe quae alii prophetae obscure et quasi per aenigmata dixerunt de passione et resurrectione Christi, et aeterna genitura et de caeteris mysteriis, David prophetarum excellentissimus ita evidentissime aperuit, ut magis videatur evangelizare quam prophetare. His consideratis intueri restat quis titulus, quae sit ejus materia, quae intentio; quis  Christo. Liber dicit et non libri, contra illos qui dicebant plures li
Abbreviated transcription (Latin):
uabant enim: septimũ diem. septimã septimanam.
partes septem necnon ⁊ octo. & micheas. Suscitabimꝰ¬
suꝑ eum septem pastore s. & octo pͥmates. Bñ gͥ hic
liber in hoc numero psalmoꝵ ẽ editus: euiꝰ partes:
utriꝰq testam̃ti. sig̾cant doctnam ut ꝑ hoc osten¬
datur: in hoc libro utrꝰq testam̃ti ꝯtineri manda¬
ta. Distinguit᷑ aut̃ lib iste: ꝑ tres qͥnqͣgenas. qͥb.
tres statꝰ xp̃iane religionis sig̾eantur. Quoꝵ pͥmus.

Expanded text:
vantes septimum diem, septimam septimanam, partes septem, necnon et octo . super eos septem pastores, et octo primates . Bene igitur hic liber in hoc numero psalmorum est editus, cujus partes utriusque Testamenti significant doctrinam, ut per hoc ostendatur in hoc libro utriusque Testamenti contineri mandata. Distinguitur autem liber iste per tres quinquagenas, quibus tres status Christianae religionis significantur, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
sic lib̾iste docet bene oꝑari. ñ ꝓ t̾renis. s ꝓ cȩ lestib qͣ
sursum sunt. Consistit aũt lib iste in centum qͥnqua¬
ginta psalmis. ñ pret̾ altioris significantiȩ rationẽ.
Hic enim numerus: celeberrimis annotatur mist̾iis.
Constat enim ex octogenario: &e septuagenario. &
octogenariꝰ. idem significat qd̾ octonarus. & septu¬
agenarius: idẽ sig̃cat qd septenarius. Octonaruisuͦ:¬
tes uiuentium: & septima morientium: octana etas
cõpositus ẽ lib̃ iste in tali numero psalmoꝵ. cuiꝰ par¬
tes p̃fata notant mist̾ia. qr sic nos in huius uite
septenario oꝑari ac iuiuere docet: ut in ocꝰtaua resur¬
rectionis ñ induamur diploide confusionis: s sto¬
lageminȩ glorificationis. Uł id̾o in hoc numero psal¬
moꝵ ẽ compositus: qr ut diximus: hic numerꝰ ꝯstat:
ex octogenario. & septuagenario. qui idẽ sig̾cant

Expanded text:
sic liber iste docet bene operari, non pro terrenis, sed pro coelestibus, quae sic liber iste docet bene operari, non pro terrenis, sed pro coelestibus, quae sursum sunt. Consistit autem liber iste in centum et quinquaginta psalmis, non praeter altioris significantiae rationem. Hic enim numerus celeberrimis annotatur mysteriis. Constat enim ex octogenario et septuagenario: et octogenarius idem significat quod octonarius, et septuagenarius idem tes viventium, septima morientium, octava resurcompositus est liber iste in tali numero psalmorum, cujus partes praefata notant mysteria, quia sic nos in hujus vitae septenario operari ac vivere docet, ut in octava resurrectionis non induamur diploide confusionis, sed stola geminae glorificationis. Vel ideo in hoc numero psalmorum est compositus, quia ut diximus hic numerus constat ex octogenario et septuagenario, qui idem significa
Abbreviated transcription (Latin):
ne constet ẽẽ locutos:
dauid ꝓpħarum eximiꝰ.
quodam digniori atq
excellentiori modo: ue
imagines: atꝙ uerboꝵ
integumenta: scił per
sompnia: ac uisiones: facta: &e dicta: ꝓpħarunt. Da¬
uid autẽ. solius sp̃s sci instinctu: sine onmni exteriori
amminiculo: suam edidit ꝓpħiam. Unde: conuenien¬
qd̾ nom̃ accepit a quodam musico instrumento. qd̾
hebraice: nablum. grece: psalt̾ium. a greco psallin:
qd̾ ẽ tangere. latine: organum dr᷑. quod ẽ decacord̃y.
&e a suꝑiori reddit sonum: ꝑ manuum tactum. Abillo
aut̃ instrum̃to: ad litteram id̃o nominat᷑ liber iste: qr
ad uocem illius instrum̃ti: dauid decantabat psalmos.
ante archam in tab̾nacło dñi. Et quẽ admõdum singłȩ
modulationes illius instrum̃ti uocabant᷑ psalmr ita
sortit᷑. qr sicut illud instrum̃tum ẽ decacordũ. ita liber
iste docet obseruantiã decem mañdatoꝵ. Et sicut illũ d
instrum̃tum reddit sonum a suꝑiori ꝑ manuum tac̾tũ:

Expanded text:
ne constet esse locutos, David prophetarum eximius quodam digniori atque excellentiori modo, velimagines atque verborum integumenta, scilicet per somnia ac visiones, facta ac dicta prophetarunt. David autem solius Spiritus sancti instinctu sine omni exteriori adminiculo, suam edidit prophetiam. Unde convenienquod nomen accepit a quodam musico instrumento, quod Hebraice nablum, Graece psalterium, a Graeco ψάλλειν quod est tangere, Latine organum dicitur, quod est decachordum et a superiori reddit sonum per manuum tactum. Ab illo autem instrumento ad litteram ideo nominatur liber iste, quia ad vocem illius instrumenti David decantabat psalmos ante arcam in tabernaculo Domini. Et quemadmodum singulae modulationes illius instrumenti vocabantur psalmi, ita sortitur, quia sicut illud instrumentum est decachordum, ita liber iste docet observantiam decem mandatorum. Et sicut illud instrumentum reddit sonum a superiori per manuum tactum,
Abbreviated transcription (Latin):
ca Me. In libroregum legit᷑ qd̾ dauid fugienᷤ
a facie saul. uenit in desertum ⁊ iph. ⁊ ib latuit. Tẽ¬
⁊ iphei uenert̃ ad saul dicentes. E cce dauid latitat ap̃
nos. descende. ut tradamꝰ eum in manꝰ tuas. Et descen¬
dit saul. Qd̾ cum nunciatũ esset dauid: recessit inde.
&e fugit ad tutissima loca engadi. ubi latens in spe¬
lunca euaste. & ita ñ ꝓfuit ⁊ ipheis sua ꝓdicio ⁊ da¬
uid ñ nocuit. Ibi enim datus ẽ saul in manũ dauid
inspelunca. ad qͣm cum diu̾tisset saul causa pur¬
gandi uentrẽ. dauid p̃cidit horam clamidis eius
ostendens se eum nolle occidere cũ posset. De hac hy¬
storia sumit᷑ tytulꝰ. de qͣ tñ non agic p̃s. s de sig̃cato

Expanded text:
d David fugiens a facie Saul, venit in desertum Ziph, et ibi latuit. Tunc Ziphaei venerunt ad Saul dicentes: Ecce David latitat apud nos, descende, ut tradamus eum in manus tuas, et descendit Saul. Quod cum nuntiatum esset David, recessit inde et fugit ad tutissima loca Engaddi, ubi latens in spelunca evasit, et ita non profuit Ziphaeis sua proditio, et David non nocuit. Ibi enim datus est Saul in manu David in spelunca; ad quam cum divertisset Saul causa purgandi ventrem, David praecidit oram chlamidis ejus, ostendens se nolle occidere eum cum posset . De hac historia sumitur titulus, de qua tamen non agit psalmus, imo
Abbreviated transcription (Latin):
ret ⁊ cras in clibanum mittit᷑. Int̾ hos. latet dauid.
.i. seĩ. mortui mundo. quoꝵ uita abscondita ẽ cum
xp̃o indo. Hos ꝓdunt ⁊ iphei saul .i. mortut erm
ad regnum mortis trahere moliuntur. hoꝵ flos
atq pax. non ẽ amanda. quia transit ut fęnum
qd dauid in illo facto intellexit. & hoc ẽ hic ostend̾r
Intellectus dauid ꝓpħȩ uł alicuiꝰ uiri sp̃ualis. qͥ
intelligit florem maloꝵ transiturum. quia uir

Expanded text:
et cras in clibanum mittitur. Inter hos latet David, id est sancti mortui mundo, quorum vita abscondita est cum Christo in Deo . Hos produnt Ziphaei Saul cum ad regnum mortis trahere moliuntur. Horum flos, atque pax, non est amanda, quia transit ut fenum, quod David in illo facto intellexit. Et hoc est, hic ostenditur intellectus David prophetae, vel alicujus viri spiritualis, qui intelligit flo
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽ ipse ẽ ille pacificꝰ.
qͥ fecit utͣꝙ unum. medium maceriȩ .i. inimiciciȩ sol¬
uens parietẽ. & ambos reconciliauit do. qͥ suꝑ pacem
reconciliatiorus. dabit pacem ĩmortalitatis. Uñ. pa¬
oem meã do uob̃ pacẽ relinqͦ uob̃. & in hunc salomo
de duab naturis xp̃i. Intentione monet ut xp̃mue
rum d̾m & uerum hominẽ regẽ credamꝰ Modus.
Septẽ sunt particiones. Primo. agit de uidicio oꝑ¬
tando: illud dari filio. Scd̾o: agie de eodẽ affirmando.
qd optauat. ibi. Iudicabit paupes. T ercio. dicit. quis.
& qualis ueniet inte rex ille. in futuro tudicaturus.
ibi. Descendet sic̃ pluuia. Quarto : agit de oꝑib eius.
Ibi. Quia lib̾abit. Quinto: agit de honorificentia re¬
gs ibi Et uuet. s exto monet om̃s laudes ei dic̃e
ibi Sit nom̃eꝰ septuno: a sua parte laudat. ⁊bi.

Expanded text:
dem ipse est ille pacificus, qui fecit utraque unum, medium parietem maceriae solvens, et ambos reconciliavit Deo, qui super pacem reconciliationis dabit pacem immortalitatis . Unde: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . Et in hunc Salomonde duabus naturis Christi. Intentio: Monet ut Christum verum Deum et verum hominem regem credamus. Modus: Septem sunt partitiones. Primo agit de judicio optando illud dari Filio. Secundo agit de eodem affirmando quod optaverat, ibi, judicabit pauperes. Tertio dicit quis, et qualis anteveniet rex ille in futuro judicaturus, ibi, descendet sicut pluvia. Quarto agit de operibus ejus, ibi, quia liberabit. Quinto agit de honorificentia regis, ibi, et vivet. Sexto monet omnes laudes dicere ei, ibi, sit nomen ejus. Septimo a sua parte laudat, ibi,
Abbreviated transcription (Latin):
migrationis .i. qui transinigrauit de cȩlo ad t̾ram. de
Canticũ dico. habitum. cũ inciꝑent mente ꝓficisq. de¬
qui incipit amare. quia caritas: facit ciuẽ ierłm.
cupiditas: babylonis. Et si gͦ corpore ꝑmixti: desi¬
deriosunt seꝑati. & hoc canticũ. ⁊ eremiȩ c̃ & aggei.

Expanded text:
migratione, id est qui transmigravit de coelo ad terram, de Canticum qui incipit amare. Charitas facit civem Jerusalem; cupiditas Babylonis. Et si ergo corpore permisti, desiderio sunt separati. Et hoc canticum est Jeremiae et Aggei.
Abbreviated transcription (Latin):
grinationis ⁊ suspirii causa fuit u̾bum: qd̾ dixit d¬
abolus pͥmis parentib. Eritis sicut dii. De hac tam̃
captiuitate incipit redire: qͥ incipit amare. Cari¬
tas enim: ad reditum mouet pedẽ. & sicut filii isrł
cõpletis. Lxx. annis. sub iħu sacerdote magno redi¬
erunt: ita ⁊ nos xp̃o duce: qui in septuagesima. uii.
gen̾atione scd̃m lucam natus ẽ: redire incipimus.
donec in futuro consũmato huius uitȩ septena¬
rio: edis positis in sinistra: nos indext̾a dĩ colloce¬
mur. hanc sp̃ualem reu̾sionẽ intellexerunt p̃dicti¬
ꝓpħȩ figurari. in illa actuali. ꝓ ista: maxime ex¬
ultauerunt. Uñ & in tytulo ponitur canticũ. Et

Expanded text:
ri causa fuit, verbum quod dixit diabolus primis parentibus: Eritis sicut dii . Aug. De hac tamen captivitate incipit redire, qui incipit amare. Charitas enim ad reditum movet pedem; et sicut filii Israel completis LXX annis sub Jesu sacerdote magno redierunt, ita et nos Christo duce, qui in septuagesima septima generatione secundum Lucam natus est , redire incipimus, donec in futuro consummato hujus vitae septenario, haedis positis in sinistra, nos in dextera Dei collocemur. Hanc spiritualem reversionem intellexerunt pprophetae figurari nulla actuali, et pro ista maxime exsultaverunt. Unde et in titulo ponitur, canticum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
isrł captiuauit.
in babyloniã transtulit. in qͣ captiuitate. septua¬
ginta annis detenti sunt. Cuiꝰ captiuitatis causa
ad litt̾am fuit: u̾bum qd̃ dictum est in aula na¬
nabugodonosor. ubi cum dic̾e̾nt᷑ om̃s gentes de¬
bere e subiq. dictum ẽ. qd̾ iudei rebelles eẽnt. &e
id̾o: eos captiuauit. Id̾od̾r in tytulo. de u̾bo ꝑegͥ
nations. hanc aut̃ captiuitatem ieremias futurã
beto: intrenis deplorauit: ꝓpħauit etiã ierenas
post. Lex annos rediturum ppłm in ierłm. Inter
ex hortantib. restitutũ est templum. Huic hysto¬
riȩ alludit tẏtulus: s qm̃ in figura nr̃i om̃ia con¬
tingebant illis: hec potiꝰ ad nos sp̃ualit̾ sunt re¬
mente quarum una pegrinat᷑ in alt̾a. e captiua

Expanded text:
Israel captivavit, in Babylonem transtulit, in qua captivitate septuaginta annis detenti sunt, cujus captivitatis causa ad litteram fuit verbum quod dictum est in aula Nabuchodonosor. Ubi cum diceretur omnes gentes debere ei subjici, dictum est quod Judaei rebelles erant, et ideo eos captivaAug. Hanc autem captivitatem Jeremias futuram beto in Threnis deploravit. Prophetavit etiam Jeremias post LXX annos rediturum populum in Jerusalem. Inter exhortantibus restitutum est templum. Huic historiae alludit titulus. Sed, quoniam in figura nostri omnia contingebant illis , haec potius ad nos spiritualiter sunt re separatae sunt mente; quarum una peregrinatur in altera, et captiva
Abbreviated transcription (Latin):
exhortando addiciens aliam rem. s. de fructu terrȩ.
do freq̃ntato u̾bo. postulat nos benedic. Uñ sequitur.
t̾ra dedit .Q. d. Id̾o confiteant᷑. qr t̾ra dedit fructũ suum
.i. maria genuit. xp̃m. hec t̾ra: de nr̃olimo: de nr̃o luto:
de adam: dedit florẽ pͥmum. qͥ ait. Ego sum flos cãpi.
& lilium conualluĩ. Iste gͦ flos. fructus ẽ factus. ut il¬
lum ederemꝰ. ut carnes eius manducaremꝰ. Iste fruc¬
tus: est uirgo de uirgine. dñs. de ancilla d̃s: ex hoĩe
filius: ex matre. fructus: ex t̾ra. & in hoc fructu. oe in
Denedicat nos Ds tun suũi reꝑatio¬

Expanded text:
exhortando, adjiciens aliam rem, scilicet de fructu terrae, et frequentato verbo postulat nos benedici. Unde sequitur, terra dedit. Quasi dicat: Ideo confiteantur, quia terra dedit fructum suum, id est Maria genuit Christum, haec terra de nostro limo, de nostro luto, de Adam dedit florem primum, qui ait: Ego flos campi et lilium convallium . Iste ergo flos fructus factus est, ut illum ederemus, ut carnem ejus manducaremus. Iste ergo fructus est virgo de Virgine, Dominus de ancilla, Deus ex homine, filius ex matre, fructus de terra. Et in hoc fructu, et in benedicat nos D
Abbreviated transcription (Latin):
sis. & ẽ sensus tituli. Palmꝰ iste: dirigens nos in finem.
idest ad et̾nam hereditatẽ. quȩ ẽ consumatio. ẽ. ꝓ ea liba:
ĩd sara. honoranda .i. agit de eccłia honoranda. ꝑ libe¬
ram saram significata. q hic honorat᷑ eccłia. cuii haben
daheditas: affirmatur: a qua:. i synagogaemula excludit᷑.
idest ip̃m dm accipit: qͥ dicitur nr̃a hereditas. ꝙ ipse pas¬
dari emulam dicens excludi. Scd̃o: petit auxilium eoi¬
traea: quȩ emula ingerit. ibi. Dñe deduc me. Tercio:
p̃mia bonoꝵ ostendit. ut sicut terret pena: alliciant
premia. ibi. Et letentur om̃s gui. Hoc modo distingui
ticiones hoc modo. Prius orat eccłia ut audiatur. Scd̾o.
ut intelligat ꝗͤ ĩpediunt eam aduidendum d̾m uel:
ut se auditam cognoscat ibi. Qm̃ ad te orabo dñẽ. T̃er¬
tio: ꝓmittit se futuram dĩ domum ibi. Ego aut̃ in mb̾
Quarto: orat iuuari sib intus ibi. Dñe deduc mȩ. Qnto:
ꝓpħat que pena sit malis. q̃d p̃mium iustis. ibi. Iudi.¬

Expanded text:
 iste, dirigens nos in finem, id est ad aeternam haereditatem, quae est consummatio. Est pro ea libera, id est Sara honoranda, id est agit de Ecclesia honoranda, per liberam Saram significata. Rem., Alcuin. Quia hic honoratur Ecclesia, cui habenda haereditas affirmatur, a qua aemula excluditur. id est ipsum Deum accipit, qui dicitur nostra haereditas, quia ipse pasdari, aemulam dicens excludi; secundo, petit auxilium contra ea quae aemula ingerit; ibi, Domine, deduc; tertio, praemia bonorum ostendit, ut sicut terret poena, ita illiciant praemia; ibi, Et laetetitiones, hoc modo: prius orat Ecclesia, ut audiatur; secundo, ut intelligat quae impediunt eam ad videndum Deum, vel ut se exauditam cognoscat, ibi, Quoniam ad te orabo; tertio, promittit se futuram Dei domum, ibi, Ego autem; quarto, orat juvari intus, ibi, Deduc me; quinto, prophetat quae poena sit malis, q
Abbreviated transcription (Latin):
maelem. alterum uero:
de libera sara. scił ysaac.
hismael u maiornatu. ꝑsequebat᷑ ysaae. dum luderet
cum eo. Intelligens gͥsara: ludum hismaelis cum ysaac
ꝑsecutionẽ eẽ. dixit uiro suo. Eice ancillam & filium eius:
de domo. Piecta est itaq ancilla de domo: cum filio ⁊ lib̾a
cum filio hereditatẽ obtmuit. Ad hanc hystoriam. iudetur
respicere titulus. cui etiã: quedam uerba psalmi alludug̃
Uerum: ñ de hystoria: t̃mo de sig̾eato: agitur in hoc p̃so
Libera enim sara. quȩ ñ scdm naturã. s ꝑ di gr̃am peꝑit:
eccłiam sig̃cat. quȩ̃ filios sp̃uales do generat. ñ ui carniᷤ.¬

Expanded text:
maelem; alterum vero de libera Sara, scilicet Isaac. Ismael vero major natu persequebatur Isaac, dum luderet cum eo. Intelligens ergo Sara ludum Ismaelis cum Isaac persecutionem esse, dixit viro suo: Ejice ancillam et filium ejus de domo . Ejecta itaque est ancilla de domo cum filio, et libera cum filio haereditatem obtinuit. Ad hanc historiam videtur respicere titulus, cui etiam quaedam verba psalmi alludunt. Verum non de historia, imo de significato agitur hoc psalmo. Libera enim Sara, quae non secundum naturam, sed per Dei gratiam peperit, Ecclesiam significat, quae filios spirituales Deo generat, n
Abbreviated transcription (Latin):
lige clamorẽ meũ .i. cordis affectum qͦ ad te clamo. quo
clamabat moyses. tacens. & susanna: a prb̃is accusata.
ẽ clamor. non uocalis: qui intelligit᷑ uñ & auris dei:
ñ corporeum instrum̃tum. s p̃sentia maiestatis diui¬
nȩ accipit᷑. Uox enim corꝑal: aure corꝑis auditur.
sp̃ualis uͦ. intelligit᷑. Iõoq nota congruam uerboꝵ di¬
stinctionẽ cum ait. uerba ꝑcipe. clamorẽ meũ intłłige.¬

Expanded text:
lige clamorem meum, id est cordis affectum, quo ad te clamo, Aug. quod clamabat Moyses tacens, et Susanna a presbyteris accusata.  clamor est, non vocalis, qui intelligitur. Unde et auris Dei, non corporeum instrumentum, sed praesentia divinae majestatis accipitur. Vox enim corporalis aure corporis auditur, spiritualis vero intelligitur, Ideoque nota congruam verborum distinctionem, cum ait, Verba percipe, clamore
Abbreviated transcription (Latin):
& sd̃o qr modo sum lib̾atꝰ.
ñ ampliꝰ. timebo milia
popłicircumdantis me
circum stetit. que post
resurrectionẽ nichil es

Expanded text:
 ideo modo sum liberatus et amplius non timebo millia populi circumdantis me circumstetit, quae post resurrectionem nihil ei
Abbreviated transcription (Latin):
sccła pars huius psalmi.
Exaudiuit me. In quo:
In hoc: Quia ego exurrexi
amorte ⁊ qr dñs suscep̃
me in regno. Uñ. misso

Expanded text:
secunda pars hujus psalmi, Exaudivit me. In quo? in hoc, quia ego exsurrexi a morte, et quia Dominus suscepit me in regno suo, unde misso
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc. non retropendet
idest a p̃cedentib ñ conti¬
nuat᷑. nec p̾cedentis cau¬
sa hic redditur. Non enĩ
cussit. s inde contriti ft̃
dentes .i. maledica u̾ba

Expanded text:
hoc non retropendet, id est a praecedentibus non continuatur, nec praecedentis causa hic redditur; non enim percussit; sed inde contriti sunt dentes, id est maledica verba
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. &e hoc non ꝑ me: s qr dñs suscep̃me: ⁊id̾o. ñ time¬
bomilia ppłi circumd̾. me .i. gentes: quȩ conantur ex¬
xxp̃e. caput meum. in cuius resurrectione: salus ẽ. Uñ¬
sequit᷑. & saluum me facd̾s m̃s. ⁊ me regnante: dicit
legi ps̃ iste moraliter. in ꝑsona unius cuiꝰq fidelis qͥ
auiciis ⁊ cupiditatib impugnatur. & scd̾m hoc: per
carnales concupiscentiȩ. fidelis ergo uicioꝵ pugnã
sentiens: ait. Dñe qͥdmultiplic̃. sunt. qͥ. tͥbul. me mł¬
insur. adũ. me. Multi dict̃. aĩȩ. m ñ ẽ. salus ip̃i in d̾o eiꝰ.
Coaceruatione namq uicioꝵ. subrepit desꝑatio sa¬
nitatis. quasi uiciis insultantib aĩe. uł etiam diabo¬
lo &e angłis eius: ꝑ suggestiones. Tuaut̾ dñe. susceꝑ¬

Expanded text:
Et ideo, Non timebo millia populi circumdantis me, id est gentes quae conantur exscilicet Christe, caput meum, in cujus ressurectione salus est. Unde: Salvum me fac Deus meus. Et me regnante dicit legi psalmus iste moraliter, in persona uniuscujusque fidelis, qui a vitiis et cupiditatibus impugnatur, et secundum hoc per carnales. Fidelis ergo vitiorum pugnam sentiens, ait: Domine, quid multiplicati sunt qui tribulant madversum me. Multi dicunt animae meae: Non est salus ipsi in Deo ejus. Coacervatione namque vitiorum, subrepit desperatio sanitatis, quasi vitiis insultantibus animae vel etiam diabolo et angelis ejus per suggestiones. Tu autem, Domine, suscep
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicła: tot labores: me
int̾ hec ꝑicła: & difficul¬
bit ꝓpt̾.ex. cap̃. Ita ⁊ egopost linguas morientium ae
et̾na. Illi: suadent beatitudinẽ. in t̾raista quȩ ẽ mo¬
rientium. s illa bona quȩ expecto: sunt in t̾rauiuẽ¬
tium. ubi nullus locus falsitatis ẽ Expecta. Ꝙd¬
Erepecta dñm
uirilit̾ age et

Expanded text:
ricula, tot labores me inter haec pericula et difficulbet, etc. Alcuin. Et ego post linguas mordentium et et aeterna. Aug. Illi suadent beatitudinem in terra ista, quae est morientium; sed illa bona quae exspecto sunt in terra viventium, ubi nullus locus falsitatis est. VERExspecta Dominum, viriliter age
Abbreviated transcription (Latin):
iacob: dilexit. Cȩlestis hereditas: pulcritudo ẽ. xp̃i
anpopłi in qua speciosus erit. fulgens sicut sol:
q̃ mine ẽ abiectus. uł in ꝑsona apłoꝵ sic. Elegit¬
nob̾ dare. ħeditatẽ suã.s. multoꝵ popłoꝵ. ut co¬
lamus eam. gladio ꝑdicationis. corda eoꝵ ferien¬
tne

Expanded text:
Jacob dilexit. Coelestis haereditas pulchritudo 101 est Christiani populi, in qua speciosus erit, fulgens sicut sol, qui nunc est abjectus. Vel in persona aposnobis dare haereditatem multorum populorum, ut colamus eum, gladio praedicationis corda eorum feriente
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ suã ut bona
fac̾et subueniret. qd bo¬
num placitũ uł sacram̃¬
anquam fieret posuit.¬
uł om̃ĩb palam obtu¬
lit. Illud dico implendu:¬

Expanded text:
oluntatem suam ut bona ret subveniret. Quod bonum placitum vel sacramantequam fieret posuit,l omnibus palam obtulit. Illud dico implend
Abbreviated transcription (Latin):
plum.Uñ: peius
est. nisi carieatis:
dulitatis exem
penam talem: qͣ¬
lem illi ꝑ meredu
litatem merueruni.
Et ut magis terreat. adoit¬

Expanded text:
plum; unde pejus est nisi caveatis. dulitatis exemplum in poenam talem qualem illi per litatem meruerunt. Et ut magis terreat addit
Abbreviated transcription (Latin):
eui p̃dicat᷑. que boni
appellatione recte sig¬
nificauit. sic̃ ⁊ dñs in
euangłio eũ discipłis¬
loquens ait. Cumma

Expanded text:
ui praedicatur, quae bona appellatione recte significavit, sicut et Dominus in Evangelio cum disciploquens ait: Cum ma
Abbreviated transcription (Latin):
uos ipsi patientes. facti
estis: spectacłm omnib
qd̃ grauissimum ẽ. Gra¬
ue enĩ est: obꝓbrium.
s grauiꝰ est: cum specta¬
culum omĩb fit. ⁊ ñ se¬
creto exꝓbratur. In alt̾o
.i. assidue patientium.
quoꝵ exemplo pat de¬
betis .i. compassi estis:
Nam & uinctis: qui ñ
pot̾ant. sibi necessaria
querere: cõpassi estis sub¬
ministrando necessaria.
tis. gauisi estis. ⁊ hoc ẽ
qd̃ subdit. & rapinã bo

Expanded text:
s, vos ipsi patientes facti estis spectaculum omnibus, quod gravissimum est. Grave enim est opprobrium, sed gravius est cum spectaculum omnibus fit, et non secreto exprobratur. In altero assidue patientium, quo exemplo pati debetis, id Nam et vinctis, qui non poterant sibi necessaria quaerere, compassi estis, subministrando necessaria tis compassi estis. Et hoc est quod subdit: Et rapinam
Abbreviated transcription (Latin):
tiones ostendunt: qͣd
in iudicio futuro: pa¬
tientib &e inferentib
sit dandũ. Si enĩ tam
seu̾e punit ds pecc̃a
impenitentib: quid
faciet induratis: Ido
dicit. p̾ssuras iustoꝵ.
exemplum eẽ iusti ui¬
dicu dĩ. ut intelligat᷑:¬
tanquã sarm̃tis p̃cisiᷤ
ad combustionẽ: qui
ciendam purgationẽ
uUñ. petrus ait.Si mi
et̃na beatitudine. uel

Expanded text:
tiones ostendunt, quid in judicio futuro patientibus et inferentibus sit dandum. Si enim tam severe punit Deus peccata in poenitentibus, quid faciet induratis? Ideo dicit pressuras justorum exemplum esse justi judicii Dei, ut intelligattanquam sarmentis praecisis ad combustionem, qui ciendam purgationem. Unde Petrus ait: Si inaeterna beatitudine, vel
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ñ a uob̾. age̾ dicoata.
ut dignum ẽ. quia ꝓ mag¬
nis bonis. magne gre a
gende sunt. Inde debe¬
mus gr̃as agere deo:
.i. suꝑ hoc qd̃ olim fuit.
creseit magis ac magis.
mutuis obsequiis cari¬
tatem ostendat. Creseit
dico. & ita .i. intantum
crescit: ut nos ip̃i apłi
qui ñ de paruogłare
bis damus exemplum.
uidete gͦ. ne sitis exem¬
plum defectus. de uob̃¬

Expanded text:
sunt, non a vobis. Agere dico, ita ut dignum est, quia pro magnis bonis magnae gratiae agendae sunt. Inde debemus gratias agere Deo, est super hoc quod olim fuit crescit magis ac magis, mutuis obsequiis charitatem ostendat. Crescit, dico, et ita, id est in tantum crescit, ut nosipsi apostoli qui non de parvo gloriarembis damus exemplum. Videte ne sitis exempla defectus. De vob
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ ponitur hie.
si tñ ꝓdubitatione.
s ꝓ affirmatione. Qs
dicat. q̃m iustum est.
Un. alius int̾pres ait.
Si quidẽ iustum est.
d̃m .⁊. in simplici ce pura
natura iusticiȩ d̾i. hocis.¬
retribuere tͥbłationemi

Expanded text:
Non enim ponitur hic, si tamen pro dubitatione, sed pro affirmatione. Quasi dicat: Quoniam justum est. Unde alius interpres ait: Si quidem justum est. id est in simplici et pura natura justitiae Dei, hoc sr
Abbreviated transcription (Latin):
surrectione accedat corꝑi magnitudo qmnon
huit. nec maiora corpora redigenda ft̃ ad mo¬
dũ diñei corporis. Piret enĩmultũ de illis cor¬
porib. cum nec ꝑiturꝰ sit capillus. sic̃ dñsait.
Nec capillus de capite ur̃o ꝑibit. Nichilem̃ de¬
tractum quolibet mͦ de corꝑe humano. ꝑiturũ
ẽ. ita enĩ modificabitur illa in uno qͣq mat̾ies.¬
in parte aliqͣ enormit̾ habundauit: ꝑ totũ spar¬
get᷑. In decorũ quippe ibi nichil erit. s quieqͥd fu¬
turũ est. boc decebit. Resurgent gͦ scoꝵ corpora
rena mat̾ies. q̃ discedente aĩa fit cadauer: ita m¬
resurrectione reꝑabit᷑. ut ea que dilabunt᷑. qͣmus
ad corpꝰ redcant: unde dilapsa sunt: ad easd̃e qͦq
corporis partes ubi fuerunt redire necẽe sit. Ali¬
oqͥn. capillis & unguib ĩmod̾ata & indecenᷤ mag¬
nitudo redd̾e̾tur. Uł ita pot̾ intelligi. Uirũ ꝑfec¬
tum: appellat. xp̃m: eũ om̃ĩ corpore suo. qd non

Expanded text:
magnitudo quam non habuit, nec majora corpora redigenda sunt ad modum Dominici corporis. Periret enim multum de illis corporibus cum nec periturus sit capillus, sicut Dominus ait: Nec capillus de capite vestro peribit . Nihil enim detractum quolibet modo de corpore humano periturum est, ita enim modificabitur illa in unoquoquein parte aliqua enormiter abundavit, per totum spargetur. Indecorum quippe ibi nihil erit, sed quidquid futurum erit, hoc decebit. Resurgent sanctorum discedente anima fit cadaver, ita resurrectione reparabitur, ut ea quae dilabuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt, redire necesse sit. Alioquin capillis et unguibus immoderata et indecens magnitudo redderetur. Vel ita potest intelligi, virum perfectum appellat Christum cum omni corpore suo, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑. explanatores
scripturarũ. tam̃ fue¬
runt quidã in pͥmor¬
runt marcus. & lucas. & septẽ draconi sub apłis.
Euangłistȩ eĩ. diaconi ft̃. qr &e siñ sint sac̾dotes:
tñ euangłizare possunt. alios aũ pastores ⁊ docto¬
res. ut ep̃os. qui u̾bo etiã ⁊ exemplo. doc̾e debent.
&e ido ꝯiunxit quos. tanquã unum aliqͥd. duob
nominib cõplexus ẽ. ut intellig̾ent pastorefãd
officium suum ꝑtin̾e doctrinã. Pastor enĩ ñ est. nisi
habeat doct᷑nam: qua pascat gregẽ. Eccc quomͦ alii
plus. alii minꝰ dedit. hominib dat: ad mensuram
Ip̃e uo. ñ ad insuram accipit. hos aut̃ om̃s dedit.

Expanded text:
cuntur explanatores Scripturarum; tamen fuerunt quidam prrunt Marcus, et Lucas, et septem diaconi sub apostolis. Evangelistae enim diaconi sunt, quia et si non sint sacerdotes, tamen evangelizare possunt. Alios autem pastores et doctores, ut episcopos, qui verbo etiam et exemplo docere debent, et ideo conjunxit: quos tanquam unum aliquid duobus nominibus complexus est, ut intelligerent pastores ad officium suum pertinere doctrinam. Pastor enim non est nisi habeat doctrinam, qua pascat gregem. Ecce quomodo alii plus, alii minus dedit. Hominibus dat ad mensuram; ipse vero non ad mensuram accipit. Hos autem omnes dedit
Abbreviated transcription (Latin):
donce ⁊ c̃ .. tam diu durabit hec p̃latio & ordina¬
tio. donec in die iudicumos om̃s: qui sumꝰ in uni¬
tate fiłi .i. in una & ñ discrepanti fide: & in uni¬
tate agnitionis filui di .i. in una: & ñ differenti
uł quib agnoscemus eum in futo. donec inquã.
nos om̃s occurramus nob inuicẽ de diusis par¬

Expanded text:
dicat: Tandiu durabit ista praelatio et ordinatio, donec in die judicii nos omnes, qui sumus in unitate fidei, id est in una, et non discrepanti fide, et unitate agnitionis Filii Dei, id est in una et non differenti vel quibus agnoscemus eum in futuro, donec, inquam, nos omnes occurramus nobis invicem de diversis par
Abbreviated transcription (Latin):
ut aliquid exea ñ ꝑcat. & qd̾ alieui hic d̾fuit. illc. ib¬
suppleat. qui de nchilo fecit qd̾ uoluit. & siquid
tes ad gandium. & donec id siat: durabit p̃latio
ñ post. & ido. ñ est gͣuiter ferenda. nos dico ꝓfici¬
entes & excrescentes in uirũ ꝑfectũ. in m̃suram¬

Expanded text:
ut aliquid ex ea non pereat, et quod alicui defuerit, ille suppleat qui de nihilo fecit quod voluit; et si quidtes ad gaudium. Et donec idem fiat, durabit praelatio, non post, et ideo non est graviter ferenda. Nos dico, proficientes et crescentes in virum perfectum et in mensuram
Abbreviated transcription (Latin):
ibiesse in expugnabiles & gygantee staturȩ uiroᷤ.
obliti uirtutis dĩ totiens ꝓbatę. dixerunt. redca¬
mus inegyptũ ad ollas carmum. Un. uirauit
dñs qd̃ ñintrarent int̾ram pinissionis. quȩ eẽt
tres requies cõmemorat. duas. significantes.
& t̾riam. significatam. Unam: sabbati. quore¬
quieuit dominꝰ. scd̾am. in palestina. t̃ ciam
ueram: q̃ in cȩlo est. de qua hic dicit. loquens
rant audituri loq̃ntem. Nolite cẽ duri xp̃o lo¬
q̃nti. sicut sp̃s p̃moniut. loq̃ns indauid. ne si¬
milia patͥb ur̃is patiamini. qui ꝑ moysem
uocẽ dñi tunc audiert̃. uos aut̃ modo ꝑipsũ¬

Expanded text:
ibi esse inexpugnabiles, et giganteae 239 staturae viros, ibi esse inexpugnabiles, et giganteae 239 staturae viros, obliti virtutis Dei toties probatae, dixerunt: Redeamus in Aegyptum ad ollas carnium. Unde juravit Dominus quod non intrarent in terram promissionis quae esset tres requies commemorat, duas significantes, et tertiam significatam, unam Sabbati quo requievit Dominus; secundam, in Palaestina; tertiam veram, quae in coelo est, de qua hic dicit, loquens rant audituri: Nolite esse duri Christo loquenti sicut Spiritus praemonuit loquens in David, ne similia patribus vestris patiamini, qui per Moysen vocem Domini tunc audierunt. Vos autem modo p
Abbreviated transcription (Latin):
locutus est: qñ obdurasti
corda. ꝑ se minc loquit᷑.
Mollescant gͦ corda ur̃a.
qui p̃cones ante se mit¬
tebar. ⁊p̃euenire dignat᷑ ẽ. Ore suo hic loqͥt᷑. qui
te molles. Nolite obdurare corda ur̃a dico agen¬
des sic̃ patres ur̃i fecerunt in exacbatione facta
sod̾m diẽ .i. in die. tẽptationis facte in desto .i. siẽ
patres ur̃i obdurati st̃. in die tẽptationis: hec est
una de exac̾bationib. quȩ tẽptatio facta ẽ. in des¬
to ubi magis eguerunt auxilio ita ce uos inde¬
serto hunis mundi. cauete ne temptetis dm. ne
pereatis siẽ illi in deserto. qͥ d̾m temptauert̃. Rcco¬
litis certe fr̃s. qd ille ppłs temptauit d̃m. ⁊ accepit
disciplinã. & rectus fit in deserto: tanqͣ aboptimo
sessore. frens legum & pceptoꝵ. ñ desistente etiã
emendationis uirga. qͣ ꝑcussi sunt: ꝓamaricatio¬
ne. Hystoria enim satis nota est. de eo qd̾misert̃
exploratores ide t̾ram. &e cum audirent ab eis:

Expanded text:
locutus est, quando obdurastis corda; per se nunc loquitur. Mollescant ergo corda vestra, qui praecones ante se mittebat ipse venire dignatus est; ore suo hic loquitur, qute molles. Nolite obdurare corda vestra dico, agentes sicut patres vestri fecerunt in exacerbatione facta secundum diem, id est in die tentationis factae in deserto, id est sicut patres vestri obdurati sunt in die tentationis, hoc est una die de exacerbationibus, quae tentatio facta est in deserto, ubi magis eguerunt auxilio; ita et vos in deserto hujus mundi cavete ne tentetis Deum, ne pereatis, sicut ibi in deserto qui Deum tentaverunt. Recolitis certe, fratres, quod ille populus tentaverit Deum, et acceperit disciplinam, et rectus sit in deserto tanquam ab optimo sessore frenis legum et praeceptorum, non desistente etiam emendationis virga qua percussi sunt pro amaricatione. Historia est satis nota de eo quod miserunt exploratores videre terram, et cum audirent ex eis
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ q̃ dicenda erant. id
ut testaret᷑ ea. quȩ oue¬
niebant dici carnalib
spei .i. spem cum fiduera.
tem. usq ad finẽ uitȩ. qͣn
Ihabebitur: qdmͦ sꝑatur.
Quaꝓpt̃. Sicut supͣ: cũ
subintulit: nos oportere
obseruare quȩ ab illoau¬
diuimꝰ. ita nuinc cõmen¬
datoetiã ipso p̾moyse.¬
hic incipit t̾rere. ne sint
amittant requiẽ. blan¬

Expanded text:
quae dicenda erant, id est ut testaretur ea quae conveniebant dici carnalibusspei, id est spem cum fiducia, tem usque ad finem vitae quando habebitur quod modo speratur. Quapropter, sicut supra, cum subintulit nos oportere observare quae ab illo audivimus; ita et nunc commendato ipso prae Moyse, incipit eos terrere, ne sint amittant requiem, blan
Abbreviated transcription (Latin):
uo. ille est de domo ilhꝰ.
quo. Omnis nanq do¬
mus. fabricatur abali¬
quia ds ẽ qui omĩa erca¬
uit.⁊ si omĩa. gͦ ⁊ domũ.
& hoc ẽ qd̾ ait. Qui aut̃.¬
xꝑm dignum ampliori
fabricator est domus:
ñ moyses. hic. alia rõ¬

Expanded text:
o, ille est de domo illiusquo. Omnis namque domus fabricatur ab aliquia Deus est qui omnia creavit. Et si omnia, i autum dignum ampliori fabricator est domus, non autem Moyses. Hic aliam rat
Abbreviated transcription (Latin):
eũ de p̾senti ñ habet unde laudet: de spe fut᷑oꝵ
cos attollit. ad que ꝑ p̃terita allicit. ⁊ recreat᷑
aminos coꝵ & oꝯfortat antiqͣ eis in mentẽ reuo¬
cans. ⁊ facit eos existimare: dm ñ oblitum bono¬
rum. quȩ fecerunt. uñ. subdit. Nonenĩ .&. Id̃o¬

Expanded text:
enim de praesenti non habet unde laudet; de spe futurorum eos attollit, ad quam per praeterita allicit et recreat animos eorum, et confortat antiqua eis in mentem revocans; et facit eos non existimare Deum oblitum bonorum quae fecerunt. Unde subdit: Non enim.