comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ sit ꝑit confessio. Uel in ꝑsona capitis. totũ accipi potest sic.¬
dens. libera me in resurrectione: ab his qui oderunt me. hii sunt
lutũ. et de ꝓfundis. id est iudeis. aquarũ. Iudei enĩ malignitate.
consilii ꝓfundi st̃. et seditionib turbulenti. Unde subdit. Non me
demergat. in recuꝑabilit̃. tempestas aquȩ. id est impetus iudeoꝵ
neq absorbeat me ꝓfundũ. ia est infernus. neq urgeat id est
claudat suꝑ me piteus. id est infernus os suũ id est non sic ab¬
sorbeat me. ut urgeat. Eraudi me dñe. Liculis hominũ exposi¬
tis: item uoce m̃broꝵ precatur dicens. exaudime dñe. Hȩc est cau¬
merui tribulato suauis est miscłia: ut panis esurienti. quã sua¬
uitatẽ nob̃ dñs cõmendat. de tribulatione inmissa et dilata li¬
b̾atione. Uenit enĩ tribulatio et differt d̾s subuenire. ut moue¬

Expanded text:
qui non sit perit confessio. Vel in persona capitis totum accipi potest sicqui non sit perit confessio. Vel in persona capitis totum accipi potest sicdens: Libera me, in resurrectione, ab his qui oderunt me, hi sunt lutum; et de profundis aquarum, id est, Judaeis. Judaei enim malignitate consilii profundi sunt, et seditionibus turbulenti. Unde subdit, non me demergat, irrecuperabiliter, tempestas aquae, id est impetus Judaeorum, neque absorbeat me profundum, id est infernus; neque urgeat, id est claudat, super me puteus, id est infernus, os suum, id est non sic absorbeat me, ut urgeat. VERS. tis, item voce membrorum, precatur, dicens: Exaudi me, Domine. Haec est caumerui. Tribulato suavis est misericordia, ut panis esurienti, quam suavitatem nobis Dominus commendat de tribulatione immissa et dilatata liberatione. Venit enim tribulatio, et differt Deus subvenire, ut move
Abbreviated transcription (Latin):
hercam. alia littera. Mente. quasi. si tenetur corpus ñ teneatͥ
anima. Supra uero de se loquens dixit se infixum corꝑe in li¬
mo ꝑfundi. Hoc autẽ dicit ex infirmitate membroꝵ. et est. eripe
me de luto ut non infigar uł in heream. id est de luteis desideriis
ne mente consentiam. Sequit᷑. Libera meabhis qui oderunt me
et de ꝓfundis aquarũ. ut malis ñ consentiam. Et. N onme dem̾¬
gat scđm sp̃m. Su pra mersus fuit scđ̾m carnem. tẽpestas aquȩ. ut
etun mnte ni ꝓfundũ limi. neq absorbeat me ꝓfundũ peccatoꝵ. qd̃
hec ꝑicula membris eus imminent ꝓ quib hȩc dicit. ñ absorbeat.
sic ut urgeat suꝑ me os suũ. et hoc est. neq puteus. id est ꝓfundi¬
tas iniquitatis humanȩ. urgeat. id est claudat os suũ suꝑ me.
confitere et dic. Ne ꝓfundis clamaui ad te dñe et sic euadis. Elau¬
dit os suũ suꝑ illum qui in ꝓfundo contẽpint. a quo mortuo: uelud

Expanded text:
haeream, alia littera, mente. Quasi dicat: Si tenetur corpus, non teneatur haeream, alia littera, mente. Quasi dicat: Si tenetur corpus, non teneatur anima. Supra vero de se loquens dixit se infixum corpore in limo profundi; hoc autem dicit ex infirmitate membrorum. Et est, eripe me de luto ut non infigar, vel, inhaeream, id est de luteis desideriis, ne mente consentiam. Libera me ab his qui oderunt me, et de profundis aquarum, ut malis non consentiam. carnem tempestas aquae, ut eam mente in profundum limi neque absorbeat me profundum peccatorum quod m contemnet . Haec pericula membris ejus imminent, pro quibus haec dicit. Non absorbeat, sicut urgeat super me os suum. Et hoc est neque puteus, id est profunditas iniquitatis humanae urgeat, id est claudat os suum super me. s tuum; sed confitere, et dic: De profundis clamavi ad te, Domine , et sic evadis. Claudit os suum super illum qui in profundo contemnit, a quo mortuo velut
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ meam. Sum enĩ non corriguntur iniqui nil restat. nisi ora
re ꝓ eis. et quia ad te oro. ido exaudi me. ido exaudi: quia o d̾s
nunc est tẽpus beneplacta. id est gr̃a et reconciliationis. ꝑ in¬
carnationẽ. ꝑ sanguinẽ. ꝑ mortẽ. quia cũ granũ moritur surg̃
fructus. Unde apłs. Ecor nunc tẽpus acceptabile. et ceta. pͥeinde
quomͦ hoc tẽpus ꝓuen̾it. exponit. Hoc tẽpus ꝓuenit. in multitu¬
dine miscdie tuȩ. id est inmulta miscłia tua. quȩ contramultitu¬
nẽ iniquitatis nr̃e est. hoc est quare dicitur cẽpus beneplaciti. et¬
lutis tuȩ. id est in ꝑfecta resurrectione. ut salitẽ des in resurrecti
subiungit de ueritate. quia unuiersȩ iuie dñi sunt miscłia et ue¬
ritas. Miscđia est in dimittendo peccata: ueritas in reddendo
membroꝵ. Quasi diceret. in hoc audi: eripe me de luto. cui
supra dixit se infixum corpore non mente ut noninfigar uł in¬

Expanded text:
tionem meam. Cum enim non corriguntur iniqui, nil restat nisi orare, tionem meam. Cum enim non corriguntur iniqui, nil restat nisi orare, etiam pro eis. Et quia ad te oro, ideo, exaudi me. Ideo exaudi, quia, o Deus, nunc est tempus beneplaciti, id est gratiae et reconciliationis, per incarnationem, per sanguinem, per mortem, quia cum granum moritur, surgit fructus . Unde Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile, etc. . Deinde quomodo hoc tempus provenerit exponit. Hoc tempus provenitiod., Aug. id est in multa misericordia tua, quae contra multitudinem iniquitatis nostrae est, hoc est quare dicitur tempus beneplaciti: lutis tuae, id est in perfecta resurrectione, ut salutem des in resurrectiosubjungit de veritate, quia universae viae Domini sunt misericordia et veritas: misericordia est in dimimembrorum. Quasi dicat: In hoc audi: Eripe me de luto, cui supradixit se infixum corpore, non mente, ut non infigar. Vel, in
Abbreviated transcription (Latin):
dieb Quasi tuqͥa ꝑegͥnus es forsitan ignoras. s alii non. Quasi dicẽt
Ne me agebant in publicis conuentib et in coniuiuis. Unde
subdit. et in me psallebant. id est irrisio mea erat. psalt̾ium eis.
qui bibebant. cũ ego eẽm ierunus. uinũ. id est. qui inhebriaban¬
tur tẽporali uoluptate. Ecce in eum conu̾titur cantus: qui phi¬
bet uanos cantus. Uel qui bibebant uinũ. erroris. impietatis. et su¬
ꝑbiȩ. uel ita. adu̾sum me loquebantur qui sedebant in porta. ciui
blico iudicio. sicut scribe et pharisei. habentes clauem scientię
s non intrantes: nec alios intrare sinentes. hu loquebant᷑ adusum
me. et in me psallebant. bene oꝑando. qui bibebant uinũ spu̾ale.
In dm̃ nempe ꝓbabili oꝑe psallunt. qui uinũ spũale. quod letifi¬
opposita est oratio ꝓ parte sua. id est xp̃i ut discamus non rixas
s orationes iurgus opponere. Quasi diceret. Illi ita seuiunt contͣ
me.ego uero dũ imipi ita insultarent: dirigebam. ad te dñe ora¬

Expanded text:
dicat: Tu quia peregrinus es, forsitan ignoras, sed alii non. Quasi dicat: De me agebant in publicis conventibus, et in conviviis. Unde subdit, et in me psallebant, id est irrisio mea erat psalterium eis qui bibebant, cum ego essem jejunus, vinum, id est qui inebriabantur temporali voluptate. Ecce in eum convertitur cantus, qui prohibet vanos cantus. Vel, qui bibebant vinum erroris, impietatis et superbiae, adversum me loquebantur qui sedebant in porta civitablico judicio, sicut Scribae et Pharisaei, habentes clavem scientiae, sed nec intrantes, nec alios intrare sinentes . Hi loquebantur adversum me, Et in me psallebant bene operando, qui bibebant vinum spirituale. In Deum nempe probabili opere psallunt qui vinum spirituale quod laetifiopposita est oratio pro parte sua, id est Christus, ut discamus non rixas, sed orationes jurgiis opponere. Quasi dicat: Illi ita saeviunt contra me, ego vero, dum impii ita insultarent dirigebam, ad te Domine, ora
Abbreviated transcription (Latin):
nec hoc mutatur: quia dñs est in eis. et hoc in syna in sc̃o. id est in
impleto mandato. Sxna enim mons est. in quo data est lex. et ui
cendit: ascendit in altum. suꝑ om̃s cȩlos: ad dexteram patris. Et ce¬
pisti. pͥusquam ascenderes captiuitatem: id est eos qũi apud inferos
licet donanda susceptis hominib: id est quȩ donares his quos suscepi

Expanded text:
c non mutatur: quia Dominus est in eis, et hoc in Sina sancto, id est in impleto sancto mandato. Sina enim mons est, in quo data est lex, et icendit, ascendit in altum super omnes coelos ad dexteram Patris. Et cepisti, priusquam ascenderes, captivitatem, id est eos qui apud inferos licet donanda susceptis hominibus, id est quae donares his quos suscepi
Abbreviated transcription (Latin):
posui ciliciũ uestimentũ ineum. id est eos asꝑos uolui mͥ uestim̃tũ
eẽ. et factus sum illis in parabolam. irrisoriam. id est in similitudi¬
nrem maledicti. ut cuilibet maledicendo dicerent. sic tibi contin¬
gat: ut xp̃o crucifixo. Uel factus sum illis in parabolam: quia ꝑ
parabolas eos docebã. Unde datũ est uob̾ nosse misteriũ regni di
cetĩs autẽ in parabolis et cet̾a. Et tunc. Aduersum me loqueban¬
me loquebantur qui sedebant in porta: id est inpublico. In porta
sedent: qui conuentib hominũ sedula curiositate miscentur. Dic̃¬

Expanded text:
posui cilicium vestimentum meum, id est eos asperos volui mihi vestimentum posui cilicium vestimentum meum, id est eos asperos volui mihi vestimentum esse; et factus sum illis in parabolam irrisoriam, id est in similitudinem maledicti, ut cuilibet maledicendo dicerent: Sic tibi contingat ut Christo crucifixo. Vel, factus sum illis in parabolam, quia per parabolas eos docebam. Unde: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei; caeteris autem in parabolis, etc. . Et tunc VERS. 15.-- « Antur qui sedebant in porta, id est in publico. In porta sedent qui conventibus hominum sedula curiositate miscentur. Dic
Abbreviated transcription (Latin):
in ieunio. salitis eoꝵ. quia sicut esuriebat et siticiebat. xp̃e eoꝵ
fidem et salute. ita ieuimum xp̃i fuit: quando defecert qui
in eum crediderant. Et sicut in passione fel et acetum in potum
oblatum: cum gustasset noluit bibere. ita p̃elegit potius ieii¬
nare: quã fel uł acetum acciꝑe. id est ueteres et amaros. qui nõ
intrant in corpus eius. et hoc: quod ab eis ieiunaut. id est ñ con¬
sensi eis. faccũ est m in opprobriũ. detractionis. et irrisionis.
quasi iđo insultant mͥ quod patuit in sputis et colaphis et huiꝰ¬
inodi. Eur faccũ est in opprobriũ Et idẽ qͥa posui ciliciũ uestmentũ¬
meũ. i est opposui illis mortalem carnem. in quã seuirent et oc¬
cului deitatẽ. sacco. ẜ iliciũ enim est mortalis caro: quã xp̃c induit.
ut de pecc̃o dampnaret peccatũ. Cilicnam est lugubris caro: ut qd̃
fleuit suꝑ ierłm. et pro lararo. Uel ita illi sunt tales et tamen ego

Expanded text:
in jejunio salutis eorum, quia sicut esuriebat et sitiebat Christus eorum in jejunio salutis eorum, quia sicut esuriebat et sitiebat Christus eorum fidem et salutem, ita jejunium Christi fuit, quando defecerunt qui in eum crediderant. Et sicut in passione fel et acetum in potum oblatum cum gustasset noluit bibere: ita praeelegit potius jejunare, quam fel vel acetum accipere, id est veteres et amaros qui non intrant in corpus ejus, et hoc est, quod ab eis jejunavi, id est non consensi eis, factum est mihi in opprobrium detractionis et irrisionis. Quasi dicat: Ideo insultant mihi quod patuit in sputis et colaphis et hujusmodi. Cur factum est in opprobrium? VEmeum, id est opposui illis mortalem carnem in quam saevirent, et occului deitatem sacco. Cilicium enim est mortalis caro, quam Christus induit, ut de peccato damnaret peccatum. Cilicium est lugubris caro, ut quod flevit super Jerusalem et pro Lazaro. Vel ita illi sunt tales, et tamen ego
Abbreviated transcription (Latin):
plo male uersantes: flagello de resticulis: uendentes et ementes
eiciendo. dicens. Nomus mea domus orationis uocabitur uł ita
distingut. Iđo hoc. qm̃ telus domus tuȩ. fuit michi et ille telus
adiungit. et opprobria exꝓbiantiũ uel impꝑantiũ tibi olim in deser¬
to ceciderunt. tandem suꝑ me. quia increpati conuitia quasi tela
suꝑ eum miserunt. Ut nonne hic est filius ioseph. Imꝑꝑantiuin
tibi. Ut quando dixerunt. nũquid poterit parare mensã ads in
deseito: et illud. Isti sunt dii tui isrł. et id̾o nunc dicit conuitia
suꝑ se cadere quȩ olim exꝓbrabant. ut ex consuetudine impia. et
non nouit uideas eos hȩc fecisse. uel ita opprobria. nunc exꝑbian¬
posumus. Ceciderunt ergo suꝑ xp̃m. ia est effectum habuerunt.
Et oꝑuit quasi quodã pallio tristitiȩ. aiãm meam. ia et uoluntat̃i
Uel oꝑui animã meã. ia est ñ exercui potentiã iundicando. et hoc

Expanded text:
plo male versantes, flagello de resticulis facto, ementes et vendentes plo male versantes, flagello de resticulis facto, ementes et vendentes ejiciendo. dicens: Domus mea, domus orationis vocabitur . Vel ita distingue, ideo hoc, quoniam zelus domus tuae fuit mihi. Et ille zelus, adjungit: Et opprobria exprobrantium vel improperantium tibi olim in deserto, ceciderunt tandem super me, quia increpati convicia quasi tela super eum miserunt, ut: Nonne hic est filius Joseph? Improperantium tibi, ut quando dixerunt: Nunquid poterit parare mensam in deserto? et illud: Isti sunt dii tui, Israel . Et ideo nunc eadem convicia dicit super se cadere, quae olim exprobrabant, ut ex consuetudine impia, et non noviter videas eos hoc fecisse. Vel ita, opprobria nunc, exprobranpossumus. Ceciderunt ergo super Christum, id est, effectum habuerunt. Aug. quasi quodam pallio tristitiae animam meam, id est, voluntatem. Vel, operui animam meam, id est non exercui potentiam vindicando. Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ quod sustinui s quod ꝓpterte et oꝑuit confusio faciem
meam. consputã. hoc solet euenire in bono laceratis qui solent tan¬
to amplius ad tẽpus tristes effici: quanto in se cognoscunt iniqua
confingi. Uel scd̾m aliam litterã. et loquitur totus xp̃c. oꝑuit ut
uidebatur. faciem meam consusio. uł in reuerentia. id est ĩpruden¬
tia quã oportet nos hab̾e inter e os. quib displicet xp̃c. ne erubes¬
sicut ioseph suis. quia non credunt michi. et ꝑegͥnus filiis matris
meȩ. id est synagoge. ꝑegͥnus uel hospes. alia litera. scilicet qui ad
tepus in domo recipitur. non ut frat̃ Rarissimus. qd̃ ego eram eis.
Pegrmus eis fuit. cum dixerunt. hunc nescimus unde sit. S q̃re
hoc: Qm̃ telus domus tuȩ. id est indignatio qua mãignabar eis
ꝓ domo tua uel zelus. idest amor domus tuȩ. comedit me quia
ꝑsecutus sum in eis. uł illis. iniquitates eoꝵ. dum flagellaui in tẽ¬

Expanded text:
magnum quod sustinui, sed quod propter te, et operuit confusio faciem magnum quod sustinui, sed quod propter te, et operuit confusio faciem meam consputatam. Hoc solet evenire in bono laceratis, qui solent tanto amplius ad tempus tristes effici, quanto in se cognoscunt iniqua confingi. Vel secundum aliam litteram et loquitur totus Christus, operuit, ut videbatur, faciem meam, irreverentia, id est impudentia quam oportet nos habere, inter eos quibus displicet Christus, ne erubessicut Joseph suis, quia non credunt mihi; et peregrinus filiis matris meae, id est Synagogae, vel hospes, alia littera, scilicet qui ad tempus in domum recipitur, non ut frater charissimus: Quasi dicat ego eram eis, peregrinus eis fui, cum dixerunt: Hunc nescimus unde sit . Sed quare Gl. int. id est indignatio qua indignabar eis, pro domo tua. Vel, zelus, id est amor domus tuae, comedit me, quia persecutus sum in eis iniquitates eorum, dum flagellavi in tem
Abbreviated transcription (Latin):
pectaut te ds iurcutũ. non erubescant in me moriente. id est nõ
dicatur eis. ubi est ds rp̃c ur̃: Ubi est qui dicebat: ẽ redite indm̃ et in
me credite. Et agit de iustis. qui fuerunt post acduentum xp̃i. de qͥb
etiam subdit. Non confundantur insultationib. qui querunt te
ds̃ ifrł. hoc non mutatur. Uel loquitur hic: in ꝑsona ecłiȩ. et orat
eccłia. ut non p̃matur hereticoꝵ scandalis sic ut filiĩ erubescant.
et hoc est non erubescant in me. id est in dep̃ssione mea. qui te erpec¬
tant et cet̾a quȩ non mutantur. Qm̃ ꝓpterte. Congregat in unũ¬
multa: quȩ ꝑtulit ad inuidiã in iudeos excitandã. Quasi diceret.
Merito. non confuduntur suꝑ me. qm̃ ego sustinui opprobrium in
conuicits ut quod ipsi dicunt. in beeltebub eicit demonia pota¬
tor est. uorax est.: ꝓpter te non ꝓ mea culpa. uel alia re. quasi non est

Expanded text:
spectant te, Domine virtutum, non erubescant in me morientem, id est non spectant te, Domine virtutum, non erubescant in me morientem, id est non dicatur eis, ubi est Christus vester? Ubi est qui dicebat: Creditis in Deum, et in me credite . Et agit de justis qui fuerunt post adventum Christi, de quibus etiam subdit non confundantur insultationibus, qui quaerent te, Deus Israel, hoc non mutatur. Vel loquitur hic in persona Ecclesiae, et orat Ecclesia ut non prematur haereticorum scandalis, sic ut filii erubescant. Et est, non erubescant in me, id est in depressione mea, que te exspectant, etc., quae non mutantur. VERS. multa quae pertulit ad invidiam in Judaeos excitandam. Quasi dicat: Merito non confunduntur super me, quoniam ego sustinui opprobrium in conviciis, ut quod ipsi dicunt: In Beelzebub ejicit daemonia , potator vorax est , propter te non pro mea culpa, vel alia re. Quasi dicat: Non est
Abbreviated transcription (Latin):
riente. qui expettant te cum desiderio. dñe. scilicet ꝓpħe. et antiqͥ
iusti. qui expectant quod oculis uidere: non potuerunt. Ne alit̃¬
uirtutũ. celestiũ uel c̃testrium. scilicet cui nchil impossibile est. de¬
uidentium dm̃. hoc ideo dicit. ut qui deitatem eius intueri ñ
possune. ñ seducantur in infirmitate eius carnali. Uel ita ab illo
loco. ileus tu sris. quasi exsolui et hoc: ideo quia tibi placet. et lo¬
quitur xp̃c. de se. et hoc est. Ns tuscis. id est approbas insipientiã
uieam. id est qͦti deme insipientia et stultitia uidetur. ia est itri¬
sio et mors quã patior scđm illud. Quod stultum est ddi. sapientꝰ
est hominib. quod in me irriserunt. qui sibi sapientes uideban¬
tur.s tu scisti quare sieret. et delicta mea. id est meoꝵ. a te ñ sunt
abscondlita. hoc non mutantur. et quia ꝓ aliis solui. eigo qui ex¬

Expanded text:
riente, qui exspectant te cum desiderio, Domine, scilicet prophetae et antiqui riente, qui exspectant te cum desiderio, Domine, scilicet prophetae et antiqui justi, qui exspectant quod oculis videre non potuerunt. Ne ergo alits virtutum coelestium vel terrestrium, scilicet cui nihil impossibile est. Deidentium Deum. Hoc ideo dicit, ut qui deitatem ejus intueri non possunt, non seducantur infirmitate ejus carnali. Vel ita ab illo loco, Deus tu scis. Quasi dicat: Exsolvi, et hoc ideo, quia tibi placet; et loquitur de se Christus, et hoc est, Deus tu scis, id est approbas insipientiam meam, id est quod de me, insipientia et stultitia videtur, id est irrisio, et mors quam patior, secundum illud: Quod stultum est Dei, sapientius est hominibus , quod in me irriserunt, qui sibi sapientes videbantur, sed tu scisti quare fiet. Et delicta mea, id est meorum, a te non sunt abscondita. Hoc non mutatur. Et quia pro aliis solvi, ergo qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ꝑsecuti sunt me inuiste. hoc est quod dixerat gratis: laus xp̃i
et marty̧ rum est in causȩ bonitate. non in penȩ accerbitate. Causa
eñ facit martyrem: non pena. Sequitur. Quȩ non rapui tune e sol¬
uebam. Quasi non pectaui: et penas dedi. Rapuit eñ adam et eua
p̃sumens ut diabolus de diuinitate. Raꝑe uoluerunt diuimtat̾e.
uit. p̃catur expectantes antiquos: et querentes alios. stilieet ino¬
dernos. in se non frustrari. cũ tauta tam equamintẽ ferat. Q¬
si diceret. non rapui. quia o as tusis insipientiam. hoc dicit xp̃c ex m̃¬
bris. meam. id est meoꝵ id est scis. quod ignari dei sunt. et delicta
mea. id est meoꝵ que suscepi: ad delendũ. non quȩ aamisi. fuit enĩ
delictoꝵ susceptor. s non cõmissor. a te non sunt abscondita. de in¬
sipientia. et delictis suoꝵ. Noc dicit. hii sunt. qui cõmutatur in sa¬
tendit quod supra de m̃bris dixerat. Quasi diceret. Et quia p alis
solui: ergo non erubescant in me. ia est non frustentur in memo¬

Expanded text:
etiam persecuti sunt me injuste. Aug. Hoc est quod dixerat, gratis. Laus Christi, et martyrum est in causae bonitate, non in poenae acerbitate. Causa enim facit martyrem non poena. Quae non rapui tunc exsolvebam. Quasi dicat: Non peccavi, et poenas dedi. Rapuit enim Adam et Eva praesumens ut diabolus, de divinitate. Rapere voluerunt divinitatem, vit, precatur exspectantes antiquos, et quaerentes alios, scilicet modernos in se non frustari, cum tanta tam aequanimiter ferat. Quasi dicat: Non rapui, quia, o Deus, tu scis insipientiam. Hoc dicit Christus ex membris meam, id est meorum, id est scis quod ignari Dei sunt, et delicta mea, id est meorum, quae suscepi ad delendum, non quae admisi fuit enim delictorum susceptor, sed non commissor a te non sunt abscondita, de insipientia et delictis suorum hoc dicitur. Hi sunt qui commutantur in satendit quod supra de membris dixerat, quasi dicat: Et quia pro aliis solvi, ergo non erubescant in me, id est non frustrentur in me mo
Abbreviated transcription (Latin):
adillos qͥa non est ab eio intellectus. defecerunt oculi mei ab spã¬
do in deo meo. alia litera. id est discipłi desꝑauerunt. ut oculi
duoꝵ discipłoꝵ tenebantur in uia. xp̃m non agnoscentiũ. qui de¬
sꝑantes dixerunt. Sꝑabamus. quod eẽt redempturus isrł. quibꝰ
ertia factũ est. quod erat intra. id est cecitas cordis. facta est in
ocłis. Hanc uero spẽ eis reddidit. quando cicatrices palpan¬
das optulit. quib tactis: thomas ad spem redut clainans. Ds
meus et dñs m̃s. Tetigit ergo formã serui. et cognouit formã
mortem: quia tales ꝑditi ẽẽnt. uel fuissent. Uel ita defecerunt ocli
nei id est mortuus sum. Deinde subdit causam. dum sꝑo in añ meũ¬

Expanded text:
illos, quia non est ab eis intellectus. Defecerunt oculi mei, dum speillos, quia non est ab eis intellectus. Defecerunt oculi mei, dum spero in Deum meum. Alia littera, id est discipuli desperaverunt, ut oculi duorum discipulorum tenebantur, in via Christum non agnoscentium qui desperantes dixerunt: Sperabamus quod esset redempturus Israel . Quibus extra factum est quod intra erat, id est caecitas cordis facta est in oculis; sed spem eis reddidit, quando cicatrices palpandas obtulit: quibus tactis Thomas ad spem rediit clamans: Deus meus, et Dominus meus . Tetigit ergo formam servi, et cognovit formam mortem, quia tales perditi fuissent. Vel ita: Defecerunt oculi mei, id est mortuus sum. Deinde, subdit causam, dum spero in Deo me
Abbreviated transcription (Latin):
cetera quȩ non fecit ds. Fecit ergo ds hominem subam. scilicet na¬
curaliter bonum. S quia non in eo mansit s lapsus est: in iniqͥ
lis a do factus. in qua ꝑuersitate infixus est filius di. quia iniqͥtate¬
feci. quia non a d̾o facti sunt tales. s accessit aliunde. uelita ñ est
id est in qua nos naufragabamur. id est in ꝓfundum secłi et insani po¬
płi. et tẽpestas. id est seditio et tranfitortus impetus. scilicet uoces
inclamantiũ mortem. demersit me. Ecce ionas aceto absortus. sed
t̃ria die est euoinitus: et licet illi ita facerent. tam̃ ego. Laboraui¬
aamans. ammonendo eos. Dui enim clamauit. ue uobis scribe et
phariser et ue mundo a icandalis. et in hoc laborauit quia non
recipiebatur. elamans enim laberat. qui non auditur. non laberat.
cuius uotum impletur. et raucȩ facte sunt faces meȩ. hoc ad ltite¬
ram i euangłio non legitur. s ut raucus factus est quantum¬

Expanded text:
etc., quae non fecit Deus. Fecit ergo Deus hominem substantiam, scilicet naetc., quae non fecit Deus. Fecit ergo Deus hominem substantiam, scilicet naturaliter bonum, sed quia non in eo mansit, sed lapsus est in iniquitlis a Deo factus, in qua perversitate infixus est Filius hominis Dei, qfeci, quia non a Deo sunt facti tales, sed accessit aliunde. Vel ita: Non eid est in qua nos naufragabamur, id est in profundum saeculi, et insani populi, et tempestas, id est seditio et transitorius impetus, scilicet voces inclamantium mortem, demersit me in mortem. Ecce Jonas a ceto absorptus, sed tertia die evomitus. Et licet illi ita facerent, tamen ego VERAug. admonendo eos, diu enim clamavit: Vae vobis, Scribae et Pharisaei ; et: Vae mundo a scandalis . Et in hoc laboravit, quia non recipiebatur. Clamans enim laborat qui non exauditur. Non laborat cujus votum impletur. Et raucae factae sunt fauces meae hoc ad litteram in Evangelio non legitur, sed ut raucus factus est quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto filus pat est responde. scđ̾m sub̾am tibi dixi. hoc ẽẽ filium:
quod pat̃ est non scam id quod ad aluid dicitur. ad se enim d̾s d̃r
ad patrem filius d̾r. Rursumq pater. ad se dicitur ds. ad filiã
pater adr: quod uł quo dr pater ad filiũ. non est filius. quod uł quo dr
filius add prẽm non est pater. quod uel quo dicit᷑ pater ad se. filius a se
hoc est pater et filius id est as. Quid est ergo. Inficus fum in limo pro
cit as hominẽ sub̾am. atq utinam maneret in eo qͦd ds fecit Si enĩ
maueret homo in eo quod ds fecit. non in limo infixus ẽet quẽ ds ge¬
nuit. Sub̾a dicitur illu a quod ado factũ ẽ. qd̾ ẽ queq̃ res unde in etã
am̃. non quod om̃ia habeant sensum laudandi. s quia bene cogi¬
tata laudem pariunt. et consideratione creature impletur cor. ad
eructandũ ymnumi d̾o. Laudant etiam reptilia. s non auaricia. et

Expanded text:
profecto Filius Pater est. Responde secundum substantiam, tibi dixi hoc esse Filium profecto Filius Pater est. Responde secundum substantiam, tibi dixi hoc esse Filium quod Pater est, et non secundum id quod ad aliud dicitur. Ad se enim Deus dicitur; ad Patrem Filius dicitur. Rursumque Pater ad se Deus dicitur, ad Filium Pater dicitur: quo dicitur ad Filium, Pater non est Filius; quo dicitur Filius ad Patrem, non est Pater; quo dicitur Pater ad se, Filius ad se, hoc est Pater et Filius, id est Deus. Quid est ergo? Infixus sum in limo profcit Deus hominem substantiam. Atque utinam maneret in eo quod Deus fecit! Si enim maneret homo in eo quod Deus fecit, non in limo infixus esset, quem Deus genuit. Substantia dicitur illud quod a Deo facta est quaeque res. Unde in Evaniae quae laudant Deum, non quod omnia habeant sensum laudandi, sed quia bene cogitata laudem pariunt, et consideratione creaturae, impletur cor ad eructandum hymnum Deo; laudant etiam reptilia, sed non avaritia, invidia,
Abbreviated transcription (Latin):
est: non illua est: quod est. Pat̃ enim non ad se. s ad filiũ dicitur. ad
quia non sub e nomen est. s refertur ad filiũ. non sic dicimꝰ filium
ee patrem. quomꝰ dicimus deum es se. Queris quid sit pader resp̃õ¬
decur ãs. Queris quid sit filius: respondetur deus. Queris quib sit
pater et filius.: respondetur ds. Ne singłis int̾rogatus dm̃ responde
Ne utroq int̾rogatus dm̃. non deos responde. Non sic in homini¬
bus. Queris quia sit abraham: respondetur homo. Queris quid
sit filius iuis. ysaas. respondetur homo. eiusdem sub̾e est abrahã
et ysaac. Si uero queris quid sit abraham et ysaac: non homo. sed
homines respondetur. Non sic in diuinis. Tanta enĩ ibi est subȩ
societas. ut equalitatẽ admittat: pluralitatẽ non admittat. Si
ergo tibi dictum fuerit. cũm dicis filium t̃ẽ hoc quod pater est.

Expanded text:
est, non illud est quod est. Pater enim non ad se, sed ad Filium dicitur; ad est, non illud est quod est. Pater enim non ad se, sed ad Filium dicitur; ad quia non substantiae nomen est, sed refertur ad Filium, non sic dicimus Filium esse Patrem, quomodo dicimus Filium esse Deum. Quaeris quid sit Pater? respondetur Deus. Quaeris quid sit Filius? respondetPater et Flius? respondetur Deus. De singulis interogatus, Deum responde. De utroque interrogatus, Deum, non Deos responde. Non sic in hominibus. Quaeris quid sit Abraham, respondetur homo. Quaeris quid sit filius ejus Isaac, respondetur homo. Ejusdem substantiae est Abraham et Isaac. Si vero quaeris quid sit Abraham et Isaac, non homo, sed homines respondetur. Non sic in divinis. Tanta enim ibi est substantiae societas, ut aequalitatem admittat, pluralitatem non admittat. Si ergo tibi dictum fuerit cum dicis Filium hoc esse quod Pater est,
Abbreviated transcription (Latin):
mus. et habet fel et acetum. quo dͥ in passione dño datum est. Ido
ergo clamat: ut sui clament. necedant miquitati timore mor
corpore. quasi tenuerunt me in limo ꝓfundi. id est uidaicȩ iniqͥtatis¬
Homo enim limus est: et de limo terre. s non de ꝑfundo. id est de cor
non cedit: cõmutatur de limo in aurum. et non est suba. Suba: di
id est ad pauꝑtate ueni. Unde insequenti: pauꝑ et dolens ego sum
et indiget cõmendationis it expositionis aliquantulȩ. intelligit᷑
suba illud qd̾ sumꝰ ado Naturȩ ip̃e sube dicuntur. ut homo
pecus. celum terra. et huiꝰmodi. Om̃ia ista sub̾e sunt. eo ipso
quod suitt. Nam quȩ nulla sunt in sub̾a nichil om̃ino sunt Sub̾a
ergo aliquid est. Nͥeus est quedam sub̾a. Unde etiam in fide catho¬
lica contra uenena quorũdam hereticoꝵ. sic edificamur. ut dicamꝰ ꝑa¬
quia est pr quod aeus est: hoc est filtus. hoc est sp̃t sc̃s. Cum autẽ pat̃

Expanded text:
mus. Et habet fel, et acetum, quod in passione Domino datum est. Ideo mus. Et habet fel, et acetum, quod in passione Domino datum est. Ideo ergo clamat ut sui clament, ne cedant iniquitati timore morcat. Tenuerunt me in limo profundi, id est Judaicae iniquitatis. Limus est homo, et de limo terrae, sed non de profundo, id est de corrnon cedit, commutatur de limo in aurum. Et non est substantiid est ad paupertatem veni. Unde in sequenti: Pauper et dolens ego sum, nto, et indiget commendationis et expositionis aliquantulae. Intelligitur substantia illud quod sum a Deo. Naturae ipsae substantiae dicuntur, ut homo, pecus, coelum, terra, et hujusmodi omnia ista substantiae sunt, eo ipso quo sunt. Nam quae nulla sunt, in substantia nihil omnino sunt. Substantia ergo aliquid est. Deus est quaedam substantia. Unde etiam in fide catholica contra venena quorumdam haereticorum sic aedificamur, ut dicamus Paquid est Pater quod Deus est, hoc est Filius, hoc est Spiritus sanctus. Cum autem Pater
Abbreviated transcription (Latin):
s quȩ alius rapuit soluit. Scd̾o quȩ solu̾it exponte. Ibi. Neus tu scis.
Tertio malis orationem opponit. Ibi. Ego uero. Quarto: contra adu̾¬
sarios ꝓpħat. Ibi. fiat mensa. Qunto dispensationem incarnatiõis
napis contẽpti. dum in orto obruitur quod crescit in magnũ
olus: et reuera granum sinapis minitũ est et fuscum. et asꝑnabile
ꝓrsus. et de xp̃o dictum est. Uidimꝰ eum non habendem spẽm neq
decorem. s tam̃ occupauit faciem terre factus mons magnus. Quare
clamas: Qm̃ aquȩ id est seditio et motus popłi. intrauerunt usq
ad animã meam. tollendam. id est turbȩ uideoꝵ p̃ualuerunt ñ
tantũ tenere et ligare: s etiam occidere xp̃m. hoc dicendo. sic da¬
mando. xp̃c transformat in se: membra sua. id est m̃bris dat for¬
mã olamandi quib amarus est: transitus mortis. ꝑ quẽ xp̃o coh̾e¬

Expanded text:
sed quae alius rapuit, ipse solvit. Secundo quae solverit exponit, ibi, Deus tu scis. sed quae alius rapuit, ipse solvit. Secundo quae solverit exponit, ibi, Deus tu scis. Tertio pro dictis malis orationem opponit, ibi, ego vero. Quarto contra adversarios prophetat, ibi, fiat mensa. Quinto dispensationem incarnationis napis contempti, dum in horto obruitur, quod crescit in magnum olus. Et revera granum sinapis minimum est, et fuscum, et aspernabile prorsus, et de Christo dictum est: Vidimus eum non habentem speciem neque decorem , et tamen occupavit faciem terrae factus mons magnus. Quare clamas? Quoniam aquae, id est seditio et motus populi, intraverunt usque ad animam meam tollendam, id est turbae Judaeorum praevaluerunt non tantum tenere et ligare, sed etiam occidere Christum. Hoc dicendo, sic clamando Christus transformat in se membra sua, id est membris suis dat formam clamandi, quibus amarus est transitus mortis, per quem Christo cohaere
Abbreviated transcription (Latin):
passio xp̃i. ꝑ hanc enim ipse xp̃c. transiuit de mundo ad pr̃em
in quo et nos transire fecit de morte ad uitam de terra ad cȩ¬
lum. Unde et ipse descendit ad eos. qui ceciderant: ut eos sub¬
leuaret. quod. id est qͥ transitꝰ dñi hebraice dr pascha. Unde
in exodo. Est enim phase. id est transitus dñi. Apud grecos uero:
pascha passionem significat. et est ordo tituli. Psalmus iste idi¬
rigens nos in finẽ. i est in xp̃m attrbuitur ipsi dauid. id est
rp̃o. qui hic loquitur. scđm caput et corpus agens. ꝓ his id
est de his. id est de causa cõmutationis eoꝵ. scilicet de passi one xp̃i.
qui cõmutabuntur de malo in bonum. de timore ad secutitatẽ. de
mundo ad celum. et est psalmus iste quartus eoꝵ: qui latius de
passione et resurrectione xp̃i agunt. Intentione monet ad laudẽ
ꝓ facta cõmutatione. Nodus. Quinq sunt partitiones. primo
p̃catur saluus fieri. quia multa patitur. quautũ ad se gratis.

Expanded text:
passio Christi. Per hanc enim ipse Christus transivit de mundo ad Patrem, in quo et nos transire fecit de morte ad vitam, de terra ad coelum. Unde et ipse descendit ad eos qui ceciderant, ut eos sublevaret. Quod, id est, qui transitus, Hebraice dicitur Pascha. Unde in Exodo: Est enim Phase, id est transitus Domini . Apud Graecos vero Pascha passionem significat, et est ordo tituli: Psalmus iste dirigens nos in finem, id est Christum, attribuitur ipsi David, id est Christo, qui hic loquitur, secundum caput et corpus agens pro his, id est de his, id est de causa commutationis eorum, scilicet de passione Christi, qui commutabuntur de malo in bonum, de timore ad securitatem, de mundo ad coelum. Et est psalmus iste quartus eorum qui latius de passione et resurrectione Christi agunt. Intentio: Monet ad laudem pro facta commutatione. Modus: Quinque sunt partitiones, Primo precatur salvus fieri, quia multa patitur quantum ad se gratis,
Abbreviated transcription (Latin):
uel uocem uirtictis. id est efficatiam resuscitandi omnes mortuos qͥ
pͥus ut agnus sine uoce coram condente se filuit: s tunc ueniet
in uoce tube. Nico psallite. et date głam deo. dico dabit uocem.
et tunc suꝑ isrł. dei erit magnificentia eius euidens: quia non iam
erit cõmixtio maloꝵ cum bonis. Et uirtus eius erit in nubib. quia
non solus ueniet ad udicium. sed cum semorib popłi: qui sunt nu¬
bes. Quas ne aliter acciꝑes: addit. Et Et mirabilis aeus erit in¬
plebi sue. nunc infirinȩ. dabit sortitudinem: quia nouissima
inimica destruetur mors. Uel de presenti potest accipi illud. ipse
dabit. Magna ꝓunsit. Et nequis desꝑet. pro humana infirmitate.
se ad tanta premia ꝑuenire. subicit. Ipse dabit. hic uirtutem. et forci¬
tudinem plebi sue: ergo benedictus sit deus:¬
qua commutatus est adã
ex forma dei in det̾ius. in
mutantur fideles. de ma

Expanded text:
nes mortuos, qui prius ut agnus sine voce coram tondente se siluit; sed tunc veniet in voce tubae. Dico psallite, et date gloriam Deo. Dico dabit vocem, et tunc super Israel Dei erit magnificentia ejus evidens, quia jam non erit commistio malorum cum bonis et virtus ejus erit in nubibus, quia non solus veniet ad judicium, sed cum senioribus populi, qui sunt nubes, quas ne aliter acciperes, addit, et VERS. plebi suae nunc infirmae etiam, dabit fortitudinem qua novissima inimica destruetur mors . Vel de praesenti accipi potest illud, ipse dabit, magna promisit; et ne quis desperet pro humana infirmitate, se ad tanta praemia pervenire subjicit, ipse dabit hic virtutem et fortitudinem plebi suae. Ergo benedictus sit Deusqua commutatus est Adam ex forma Dei in deterius, inmutantur fideles de ma
Abbreviated transcription (Latin):
t cetera. Quod prius typice dixit. scilicet aquȩ limus. altitudo ma¬
ris: nunc in re aꝑte dicit. illi qui oderunt me gratis. id est sine cau¬
sa multiplicati sunt. ut etiam discipłs cum eie. eẽt suꝑ capillos ca¬
pitis mei.Pro infunito ponit. capillis capitis comꝑat inimicos. qͥa
merito rasi sunt de xp̃o. quando in caluatia crucifieus est xp̃c Inde
est: quod xp̃c in passione exutus est uestib suis: et aliis uestitus. et
post suscepit suas. et altaria qͦq discooꝑiuntur passionis tepore. et
post instante resurrectione cooꝑiuntur. quia tẽpore passionis recesse¬
runt iudei a xp̃o. et etiam apłi. eo uero resurgente: redierunt apłi
ẜnon alii uidei. Ido aliis uestib. scilicet gentib inditus est es in si¬
nem ꝑ p̃dicationem heliȩ et enoch. om̃is isrł saluris siet. e cunc uesti¬
ñita sua recipiet. Iem enĩ significat tradlatio libri. qui pͥus ponit᷑
ui dext̾o latere. postea transfertur in leuũ. inde cura finẽ misse refer¬

Expanded text:
 Aug. Quod prius typice dixit, scilicet aquae limus, altitudo maris, nunc in re aperte dicit: Illi qui oderunt me gratis, id est sine causa, multiplicati sunt, ut etiam discipulus cum eis esset, super capillos capitis mei, pro infinito ponit. Capillis capitis conparat inimicos, quia merito rasi sunt de Christo, quando in Calvaria crucifixus est Christus. Inde est quod Christus in passione exutus est vestibus suis, et aliis vestitus, et post suscepit suas, et altaria quoque discooperiuntur passionis tempore, et post instante resurrectione cooperiuntur, quia tempore passionis recesserunt Judaei a Christo, et etiam apostoli. Eo vero resurgente redieruut apostoli, sed non alii Judaei. Ideo aliis vestibus, scilicet gentibus indutus est; sed in fine, per praedicationem Eliae et Enoch, omnis Israel salvus fiet; et tunc vestimenta sua recipiet. Idem enim significat translatio libri, qui prius ponitur in dextro latere altaris; postea transfertur in laevum. Inde circa finem missae refer
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens. p̃ueniet manus eius. egypti. id est ligalia oꝑa sy nagoge.
quia ꝑ fidem iustificabitur siue oꝑib legis. Uel scd̾m aliam luterã
que est ethiopia. scilicet gentilitas. nigra in peccatis festi net
manus dare deo: id est subdere sedeo. Et est similitudo auictis. qui
armis depositis manus dant uictorib. ne int̾eant. R egua cerrȩ
Detursis om̃ib quȩ iam cõpleta cermimus. hortatur ad laudem xp̃i
et futurumn eius aduentum p̃nuntiat. Quasi diceret. Et quia ita ẽ
ut diximus: regna ergo terre id est egy ptus et ethiopia scilicet om̃s¬

Expanded text:
veniens, praeveniet manus ejus, Aegypti, id est legalia opera Synagogae, veniens, praeveniet manus ejus, Aegypti, id est legalia opera Synagogae, quia per fidem justificabitur sine operibus legis. Vel secundum aliam litteram, quae est: Aethiopia, scilicet gentilitas, nigra in peccatis, festinet manus dare Deo, id est subdere se Deo; et est similitudo a victis, qui armis depositis manus dant victoribus, ne intereant regna terrae. Decursis omnibus quae jam impleta cernimus, hortatur ad laudem Christi, et futurum ejus adventum praenuntiat. Quasi dicat: Et quia ita est ut diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
uel ethopie nomine fidem omnium gentium significat: a pat¬
te totum. Non ergo ex solis uideis. Si de gentib futuros p̃conas
ꝓpłiat. Seq̃r & thiopia id est gentilitas. p̃ueniet manus eius iło ia
est uinductam eius ꝑ confessionem p̃ueniet: ne manentes in peccati
deo. cõmendaturq fides. qua sine p̃cedentib oꝑib iustificatur
homo: quȩ post ꝑ dilectionem incipit oꝑari. E st ergo sensus. Ethi¬
opia. id est gentilitas herens deo. fide. id est credens deo. p̃ueniet
manus eius. id est oꝑa tius. id estiopie. quod in greto non est am¬
biguum. id est credendo in am̃ preuemet I oꝑa sua. ut pͥus
credat postea opetur. Uelita. ut ꝑ egȩptum. synagoga accipiat᷑.
quã preuenit credendo etiopia. id est etiam extrema pars geritiũ.
Et est. Uenient legati ex egypto. id est exsynagoga. quȩ erat in te¬
nebris: et ethiopia. id est extrema pars gentium. deo. id est ad dm̃

Expanded text:
ethiopiae nomine, fidem omnium gentium significat a parethiopiae nomine, fidem omnium gentium significat a parte totum. Non ergo ex solis Judaeis, sed de gentibus futuros praecones prophetat Aethiopia, id est gentilitas praeveniet manus ejus Deo, id est vindicta ejus. Per confessionem praeveniet, ne manentes in peccatisDeo; commendaturque fides qua sine praecedentibus operibus justificatur homo quae post per dilectionem incipit operari . Est ergo sensus; Aethiopia, id est gentilitas haerens Deo fide, id est credens Deo, praeveniet manus, id est opera, ejus, id est Aethiopiae quod in Graeco non est ambiguum, id est credendo in Deum praeveniet opera sua, ut prius credat, postea operetur. Vel ita ut per Aegyptum Synagoga accipiatur, quam praevenit credendo Aethiopia, id est extrema pars gentium. Et est, venient legati ex Aegypto, id est ex Synagoga, quae erat in tenebris; et Aethiopia, id est extrema pars gentium, Deo, id est ad Deum
Abbreviated transcription (Latin):
ynde in popło graui laucdabo te S hoc. non sine truetu piorum
Inde enim euenit. ut excludant eos. ia est ut emineant hi quip¬
bati sunt argento: id est in eloquis dei. hoc est illud quod apłs ait
ut qui ꝓbati sunit. manifesti fiant. Inde est quod inarte argenta¬
tia exlusores uocantur: qui de confusio ne masse. nouerunt formam
expͥmere uasis: Uelita sxpone intentiones hereicoꝵ ad hoc congregan¬
tur. ut excludant eos a uaccis. qui pbati sunt argento. scilicet catho¬
licos doctores. Increpa feras. dissipa etiã consentiẽte. Et hoc ẽ. Dissipa¬
dissipa gentes. id est heueticos. et alios tis consentientes. Quos uocat
gentes. ꝓpt̃ gen̾a diu̾sarũ sectarũ tbi senes suceessioĩs confirmat er rorẽ.
Que bella uolunt: quia non correctioni. sed contẽptionistudent.
Q uod fiet: quia legati. id est precones reconciliationis. uement
a tp̃m. dona ferentes et egepto. ia est extenebris gentium. Ige pci

Expanded text:
unde: In populo gravi laudabo te . Sed hoc non sine fructu piorum. unde: In populo gravi laudabo te . Sed hoc non sine fructu piorum. Inde enim convenit ut excludant eos, id est emineant hi qui probati sunt argento, id est in eloquiis Dei, hoc est illud quod Apostolus ait: Ut qui probati sunt, manifesti fiant . Inde est quod in arte argentaria exclusores vocantur, qui de confusione massae noverunt formam vasis exprimere. Vel ita expone intentionem haereticorum; ad hoc congregantur, ut excludant eos a vaccis, qui probati sunt argento, scilicet catholicos doctores. Increpa feras, dissipa etiam consentientes. Et hoc esdissipa gentes, id est haereticos et alios eis consentientes, quos vocat gentes propter genera diversarum sectarum, ne ubi series successionis, confirmet errorem quae bella volunt, quia non correctioni, sed contentioni student. Quod fiet, quia legati, id est praecones reconciliationis, venient ad Christum, dona ferentes ex Aegypto, id est ex tenebris gentium. Aegypti
Abbreviated transcription (Latin):
quia reges. uel ita continua. Quod si feceris: reges terre. uel sp̃ua¬
les. offerent tibi munera id est sacrificia laudis. Et hoc est a templo
que ciã ẽ teplum. a quo om̃e datum optimũ descendit.: et pro quo
sic om̃e bonum opus. Uel ita distingue. Uꝑatus es in nobis incipi¬
endo a templo tuo quod est in iersm: id est aiudeis. Quod erit. qa
tibi offerent reges munera.S quia huic laudi obstrepunt heretici
quia non intelligendo nocent. feras dico arundinis. uel calami. qͥa
scripturas ꝑuertunt quȩ calamo fiunt. uel quia funt leues et insta¬
biles. uelqͥa funt int̃ eos qui mouent᷑ om̃i uento doctͥne. Ido in crepa¬
feras. qͥa congͥgatio tauroꝵ. id ẽ suꝑboꝵ indomitȩ ceruicis heticoꝵ ẽ.
inuaccis popłoꝵ. int̃ eos qui st̃ seductibile et leues uelut mulierde
Unde apłs. Ex his sunt qui penecrant domos. et captiuas du¬
cunt mmulierculas Stabiles uͦ et fortes. et graues ñ ualent seducere.

Expanded text:
ug. Vel ita continua: Quod si feceris reges terrae, vel spirituales, offerent tibi munera, id est sacrificia laudis; et hoc a templo ter nostra , quae est et templum a quo omne datum optimum descendit , et pro quo fit omne bonum opus. Vel ita distingue, operatus es in nobis, incipiendo a templo tuo, quod est in Jerusalem, id est a Judaeis, quod erit, quia tibi offerent reges munera. Sed quia huic laudi obstrepunt haeretici, quia non intelligendo nocent. Feras dico arundinis, vel calami, quia Scripturas pervertunt, quae calamo fiunt: vel quia sunt leves et instabiles; vel quia sunt inter eos qui moventur omni vento doctrinae . Ideo increpa, quia congregatio tauum, id est inter eos qui sunt seductibiles et leves, velut mulierculae. Unde Apostolus: Ex his sunt qui penetrant domos, et captivas ducunt mulierculas . Stabiles vero et graves non valent seducere;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter illos qui dicunt quod ad paruũ tempus sint xp̃iani. contra
te diximus. ex uuentute mea. iã est ex tẽpore maityrum. quodimi¬
care cepi. et us q nunc. id est usq ad ꝓgrediens tẽpus. quod modo ẽ
ꝑ spacia tẽpoꝵ creuit doctrina et ego doctus ꝓ miscdia tua. scilicet
a uiuentute doctus p̃dicaui iustitiam dei: usq in senectã. et q̃ndo
incipiet frigescere fides. et usq in senium. id est in finem seculi. d̾s
et ut ego usq ad sinẽ laudes p̃dicẽ. Uñ subdit. Donet annuntiẽ¬

Expanded text:
propter illos qui dicunt quod ad parvum tempus sint Christiani. Contra propter illos qui dicunt quod ad parvum tempus sint Christiani. Contra te diximus ex juventute mea, id est ex tempore martyrum, quo dimicare coepi; et usque nunc, id est ad progrediens tempus: quod modo est, per spatia temporum crevit a juventute doctus, praedicavi justitiam Dei, usque in senectam, quando incipiet frigescere fides, et usque in senium, id est in finem saeculi, Deuet ut ego usque ad finem laudes praedicem. Unde subdit: VERS
Abbreviated transcription (Latin):
sicut latarus. xp̃o corporaliter absente. quia uita corporis anima
est s anima suscitata non uiuit sine deo. qui est eius uita. hec est gͦ
gr̃a mirabilis ut suscitet mortuos. et post nobiscum sit ne moriamur
hoc est a uiuentute et nunc. et o dñe sicut cepisti. ita ꝑfice. Et hoc est.
linquas me. quianisi usq ad ultimũ meum gr̃a mecum sit nichil
ero. Uel distingunt᷑ hic qͣttuor tẽpora eccłie. uelut quattuor etates.
Iuuentus enim ȩccl̃iȩ fuit tẽpore marty̧rum: quando fortes erant.
Progrediente uero tẽpore est nunc. id est ꝑ nunc significatur ꝓgredi¬
ens tempus quod modo est. cum fides ꝑ ȩccłias ꝓficit. inde senecta.
scilicet grauitas. quando incipiet frigescere caritas. cum mundi tẽpo¬
ra decrescunt. Post in finem secłi erit sentum. id est decrepitũ. quan
ueniet. et uita optato fine claudetur. hȩc opus fuit dici in sccipturis

Expanded text:
sicut Lazarus Christo corporaliter absente , quia vita corporis anima sicut Lazarus Christo corporaliter absente , quia vita corporis anima est; sed anima suscitati non vivit sine Deo, qui est ejus vita. Haec est ergo gratia mirabilis, ut suscitet mortuos. Et post sit nobiscum, ne moriamur, hoc est a juventute, etc. Et nunc o Domine, sicut coepisti, ita perfice. Et linquas me, quia nisi usque ad ultimum meum gratia mecum sit, nihil ero. Vel distinguuntur hic quatuor tempora Ecclesiae, velut quatuor aetates. Juventus enim Ecclesiae fuit tempore martyrum, quando fortes erant. Progrediente vero tempore, est nunc, id est per nunc. Significatur enim progrediens tempus, quod modo est, cum fides per Ecclesias proficit. Inde senecta, scilicet gravitas, quando incipiet frigescere charitas, cum tempora mundi decrescunt, post in fine saeculi erit senium, id est decrepitum, quandstus veniet, et vita optato fine claudetur. Haec opus fuit dici in Scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
sensus. Quasi diceret. Quare annuntiabo salutare tuũ. Qm̃ non
cognoui litteraturã idẽ ñ approbaui quẽquam ex oꝑib legis iusti¬
ficari s repbaui de litera legio p̃sumtntes. a gra resilientes fi
quias legis sectantes. et hii sunt negotiatores. qui oꝑa sua extollũt
et ꝑ hoc introibo in potentias. id est in uircit̃e xp̃ianã quȩ est do¬
mini. ñ mea. ut qͥ de se głantur. et o dñe. tunc memorabor iusti¬
tiȩ tuȩ. non legis mundanȩ. solius. quia nichil prorsus lum ex
feceras. et usq nunc. id est etiam post fidem. quia sicut ab ini¬
cio fidei. sic post es necessarius. quia nec tunc ꝑ me quicquã pos¬
sum. Et ego ñ ingratus ut. ꝓnuntiabo mirabilia tua. scilicet qd̾
me regis. qui inuia posiusti quod me uiuere facis. quẽ in anima
suscitasti. quod mirabile est. Quid enim mirabilius. quam aĩa mor
tuos suscitaret: Suscitatus corpore iuiuit. etiam abscente suscitatore.

Expanded text:
sensus, quasi diceret: Quare annuntiabo salutare tuum? Quoniam non sensus, quasi diceret: Quare annuntiabo salutare tuum? Quoniam non cognovi litteraturam, id est non approbavi quemquam ex operibus legis justificari , sed reprobavi de littera legis praesumentes, a gratia resilientes, et figuras legis sectantes: et hi sunt negotiatores, qui opera sua extollunt. Et per hoc introibo in potentiam, id est in virtutem Christianam, quae est Domini, non mea, ut qui de se gloriantur. Et, o Domine, tunc memorabor justitiae tuae, non legis mundanae solius, quia nihil prorsus sum ex feceras; et usque nunc, id est etiam post fidem, quia sicut ab initio fidei, sic, post es necessarius, quia nec nunc per me quidquam possum. Et ego, ut non ingratus, pronuntiabo mirabilia tua, scilicet quod me regis, quod in via posuisti, quod me vivere facis, quem in anima suscitasti; quod mirabile est. Quid enim mirabilius quam mortuos anima suscitare? Suscitatus corpore vivit, etiam absente suscitatore,