comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paradiso tribuitis infelicitatẽ: maniche¬
os aũt. qui amalis talib naturam dei
sui ac phoc qͥd aliud quã dm̃ suũ assert̃
infelicem : Proinde me mouere ñ debet̃.
qđm magistrum manicheũ qui ferulis
in meum tardum ingenium anĩadũcat
opponis: s te obsecro moucat. qđ scđm
erroris ur̃i infandũ horrendũq por¬
tentũ. erudireris ferulis. etiãsi in para¬
disi popłis nascereris. Quã de formissi¬
mam absurditatẽ si nob̾cũ horrescitis
ut debetis: Unde ẽ rogo uos etiã ista
miseria puetoꝵ. quȩ ꝑculdubio ñ est
ex natura mali quam desipiunt mani¬
chei nisi quia illo peccato magno et no¬
bis inȩstimabili. sic uitiata ẽ humana
natura. & penis iustissimis implicata.
ut ex ea ñ solum corruptibilitas corpoꝵ
tota erũpnosis casib subdita. uerũ etiã
tarditas ingenioꝵ obnoxia ferulis aliis¬
q u̾berib oriret᷑: atq ita hoc malignũ

Expanded text:
paradiso tribuitis infelicitatem; Manichaeparadiso tribuitis infelicitatem; Manichaeos autem, quia malis talibus naturam Dei sui ac per hoc quid aliud quam Deum suum? asserunt infelicem. Proinde me movere non debet, quod mihi magistrum Manichaeum, qui ferulis in meum tardum ingenium animadvertat, opponis: sed te obsecro moveat, quod secundum erroris vestri infandum horrendumque portentum, erudieris ferulis, etiamsi in paradisi populis nascereris. Quam deformissimam absurditatem, si nobiscum horrescitis, ut debetis; unde est, rogo vos, etiam istamiseria quae procul dubio non est ex natura mali, quam desipiunt Manichaei, nisi quia illo peccato magno et nobis inaestimabili sic vitiata est humana natura, et poenis justissimis implicata, ut ex ea non solum corruptibilitas corporum tot aerumnosis casibus subdita, verum etiam tarditas ingeniorum obnoxia ferulis aliisque verberibus oriretur; atque ita hoc malignum
Abbreviated transcription (Latin):
rent p̃cedente peccato: querite. ista quib
non planc fidelib s irrisorib p̃dicetis.
Certe sitalis paradisus pingeret᷑. nullus di¬
ceret ẽẽ paradisum. Nec si supra legisset
hoc nom̃ inscriptũ. Nec diceret errasse
pictorẽ .s plane agnosceret irrisorẽ. Ue¬
rum tam̃ eoꝵ qui uos nouerunt nemo
pudoris ullũ putandũ ẽ in uob̃ reman¬
sisse uestigiũ. si non hinc erubescitis: ꝑ¬
ũsam queso tandem mutate sententiã.
& humanã credite inhas miserias pecca¬
to illo magno mutatam fuisse naturam:
Neq ullomodo ista inparadiso ẽẽ potuis¬
se: Pptea inde exisse illos. quoꝵ etiam
ppago digna erat talia sustinere:Tran¬
seunte in om̃s contagione peccati. cum
conditione supplicii. Hoc dogina ca¬
tholicum & iusticiam dĩ defendit. qͥa
non inmerito uitam mortaliũ uoluisset
ec̃ penalẽ: & uos manicheosq subu̾cit.
Uos quidem. quia malis talib orribilẽ

Expanded text:
rent, praecedente peccato, quaerite ista quibus, rent, praecedente peccato, quaerite ista quibus, non plane fidelibus, sed irrisoribus praedicetis. Certe si talis paradisus pingeretur, nullus diceret esse paradisum, nec si supra legisset hoc nomen inscriptum: nec diceret errasse pictorem, sed plane agnosceret irrisorem. Verumtamen eorum qui vos noverunt, nemo pudoris ullum putandum est in vobis remansisse vestigium, si non hinc erubescitis, perversam, quaeso, tandem mutate sententiam, et humanam credite in has miserias peccato illo magno mutatam fuisse naturam; neque ullo modo ista in paradiso esse potuisse: propterea inde exisse illos, quorum etiam propago digna erat talia sustinere, transeunte in omnes contagione peccati cum conditione supplicii. Hoc dogma catholicum et justitiam Dei defendit, quia non immerito vitam mortalium voluisset esse poenalem; et vos Manichaeosque subvertit: vos quidem, quia malis talibus horribilem
Abbreviated transcription (Latin):
namus ibi castos & castas contra libidi¬
nẽ dimicantes. grauidas. nausiantes.
fastidiantes. pallentes: alias inabortu pu¬
erperia immatura fundentes: Alias in
partu gem̃tes & ululantes. natosq ipsos
om̃s flentes. sero ridentes. serius loqntes
& hoc balbutientes. in scolas postea du¬
ci ut litteras discant. sub loris. ferulis. uir¬
gisq plorantes. ꝑuarietatib ingenioꝵ
distributa uarictate penaꝵ. insuꝑ innu¬
merabiles morbos. & demonũ incursus.
& ferarum morsus. quib quidã crucia¬
rent᷑. quidam & absumerent᷑: Qui uero
sani eent. sub incert̾is eoꝵ casib misera
parentum sollientidine nucrirent᷑. Essẽc
ibi etiã utiq orbitates & luctus: & amis¬
soꝵ karissimoꝵ desideria. cũ dolorib
cordis. Longũ est ꝑse qui omĩa. quib
malis abundat hec uita: nec sunt tam̃
ista ulla peccata. Hec gͦ si futura erant
in paradiso. nullo ibi cuiꝰ merito existe¬

Expanded text:
namus ibi castos et castas contra libidinamus ibi castos et castas contra libidinem dimicantes, gravidas nauseantes, fastidientes, pallentes; alias in abortu puerperia immatura fundentes, alias in partu gementes et ululantes; natosque ipsos omnes flentes, sero ridentes, serius loquentes, et hoc balbutientes, in scholas postea duci, ut litteras discant, sub loris, ferulis, virgisque plorantes, pro varietatibus ingeniorum distributa varietate poenarum; insuper innumerabiles morbos, et daemonum incursus, et ferarum morsus, quibus quidam cruciarentur, quidam et absumerentur; qui vero sani essent, sub incertis eorum casibus misera parentum sollicitudine nutrirentur: essent etiam ibi utique orbitates et luctus, et amissorum charissimorum desideria cum doloribus cordis. Longum est persequi omnia, quibus malis abundat haec vita: nec sunt tamen ista ulla peccata. Haec ergo si futura erant in paradiso, nullo ibi, cujus merito existe
Abbreviated transcription (Latin):
primam duoꝵ hominũ copulã seqͥstra¬
ri petis: Sane qđ nec ipsos usndices ã re¬
atu:quinimmo affirmes mali naturalis
auctores. Id si &e nos tͥ indulgere possi¬
mus: tam̃ tuus ñ dabit magister. quin
force etiam ferulis int̃dũ ammaducrtet
ingemĩata ut tͥ necesse sit aut auctorita¬
ti acquiescere. aut scolas eiꝰ om̃i ex parte
deserere. Colligit aut̃ adextremũ. & dicit
nature male bonũ auctorẽ ẽẽ non
posse. Ac ꝑhoc principis tenebrarum id
est diaboli opus ẽc̃ hominẽ. quẽ natu¬
ralit̃ malum ambo fateamini. Aus̃.
Iaturam humanã a dõ bono conditã
bonã. magno mobedientiȩ peccato ita
fuisse uitiatam. ut etiã posteritas inde
traheret mortis meritum. atq suppli¬
cium.cui tam̃ posteritati ñ negat ds̃
bonus opificium bonum. & contrauos
& contra manicheos catholica fides dic̃
s uos qui hoc negatis. queso paulisꝑ pa-¬
radisum cogitate. Placet ne uob̃ ut po¬

Expanded text:
primam duorum hominum copulam sequestraprimam duorum hominum copulam sequestrari petis, sane quod nec ipsos vindices a reatu, quinimo affirmes mali naturalis auctores. Id si et nos tibi indulgere possimus, tamen tuus non dabit magister, quin forte etiam ferulis in tardum animadvertet ingenium; ita ut tibi necesse sit aut auctoritati acquiescere, aut scholas ejus omni ex parte deserere. Colligit autem ad extremum, et dicit, naturae malae bonum auctorem esse non posse, ac per hoc principis tenebrarum, id est, diaboli opus esse hominem, quem naturaliter malum ambo fatemini. AUG. Naturam humanam a Deo bono conditam bonam, magno inobedientiae peccato ita fuisse vitiatam, ut etiam posteritas inde traheret mortis meritum atque supplicium, cui tamen posteritati non negat Deus bonus opificium bonum, et contra vos et contra Manichaeos catholica fides dicit. Sed vos qui hoc negatis, quaeso, paulisper paradisum cogitate. Placetne vobis, ut po
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ aeq̃ dicitis. S ille fideliꝰ tu frau¬
dulentius. Huic enĩ malo qđ inspiratũ
adiabolo uiscerib humanis parit̃ arbi¬
tramini: nullius ortum ille subducit.
Tuaũt ut uidearis aliquo distare quod
nullũ est. solos ab eo duoshomines co¬
naris eximere. Quoꝵ ñ tam̃ ꝑsonas ã
peccato liberas. s ꝓuectu eruditioris in¬
genii: dicis in illis ñ fuisse naturale. qđ
ꝑ illos tam̃ naturale factum eẽ ꝑsuades.
Itane uł istic fraus. impunita remaneret :
furtũ qđ magistro tuo feceras: stulticiȩ
castigauit adiectio. Nam erede naturale.
qd fatearis de uoluntate susceptũ: ñ dico
meruditȩ. s ȩbriȩ mentis inuentũ est.
Uerum hinc alias: Nunc interim ⁊t̃ pre¬
mamꝰ. Affirmat gͦ manicheus malũ
ẽẽ naturale: tu amnus. Dicit peccata
nasci: tuita eẽ consentis. Dic̃ malam na-¬
turam hominũ: hoc quoq confirmas:
dicit om̃iũ: ꝓrsus hic resistis. Atq illam

Expanded text:
hominum aeque dicitis: sed ille fidelius, tu frauhominum aeque dicitis: sed ille fidelius, tu fraudulentius. Huic enim malo, quod inspiratum a diabolo visceribus humanis pariter arbitramini, nullius ortum ille subducit: tu autem, ut videaris aliquo distare, quod nullum est, solos ab eo duos homines conaris eximere; quorum non tamen personas a peccato liberas, sed provectu eruditioris ingenii dicis in illis non fuisse naturale, quod per illos tamen naturale factum esse persuades. Ita, ne vel isthic fraus impunita remaneret, furtum quod magistro tuo feceras, stultitiae castigavit adjectio. Nam credere naturale, quod fatearis de voluntate susceptum, non dico ineruditae, sed ebriae mentis inventum est. Verum hinc alias, nunc interim rem premamus. Affirmat ergo Manichaeus malum esse naturale, tu annuis: dicit peccata nasci, tu ita esse consentis: dicit malam naturam hominum, hoc quoque confirmas: dicit omnium prorsus, hic resistis, atque illam
Abbreviated transcription (Latin):
rem fateris: qđ manicheus pͥncipi tene¬
brarum. quem naturȩ humanȩ condi¬
torem putauit. Adinstaurandum gͥ
fedus. ñ grande uob̃ remansit obsta¬
culum. Mox tam̃ docebo apud utrũq
ur̃m. Et si ueritatis uestigia nulla ui¬
deant᷑. uieꝰ tam̃ magis quã tua sibimet
dicta concinere: nos porro qͥd dicimꝰ Si¬
ne dubio. qđ utriq ur̃m repugnet. Idest
nec abono dõ malã. nec ãpͥncipe tenebra¬
rum aliã uel factam uel cõmixtã ẽẽ na¬
turã: s unum dm̃ auctorẽ rerum
om̃iũ. bonam hominũ ñ solum fecisse
primũ.s etiam facere in uno quoq nascẽ¬
te naturã. Cui tam̃. creatoris sui opitu¬
lationẽ ut multis modis utilẽ. ita etiam
necessariam ꝑfitem. quãquã alia ẽ condi¬
tionũ ratio. alia donoꝵ. Nec hic maior
oꝑis. quam opificis estimatio uertit᷑. Am¬
bogͥ tu & manicheus parit: malum na¬
turale firmatis. idest ambonaturã malã

Expanded text:
rem fateris, quod Manichaeus principi tenerem fateris, quod Manichaeus principi tenebrarum, quem naturae humanae conditorem putavit. Ad instaurandum igitur foedus, non grande vobis remansit obstaculum. Mox tamen docebo, apud utrumque vestrum etsi veritatis vestigia nulla videantur, illius tamen magis quam tua, sibimet dicta concinere. Nos porro quid dicimus? Sine dubio quod utrique vestrum repugnet, id est, nec a bono Deo malam, nec a principe tenebrarum aliam vel factam, vel commixtam esse naturam; sed unum Deum auctorem rerum omnium, bonam hominum non solum fecisse primum, sed etiam facere in unoquoque nascente naturam: cui tamen creatoris sui opitulationem, ut multis modis utilem, ita etiam necessariam profitemur. Quanquam alia est conditionum ratio, alia donorum; nec hic major operis, quam opificis aestimatio vertitur. Ambo igitur tu et Manichaeus, pariter malum naturale firmatis, id est, ambo naturam malam
Abbreviated transcription (Latin):
distortis puerilit retib & uulgaribus
maniis quib susurrabas nos xp̃i grãm
negare cunabulis: suꝑhoc congrediam᷑.
in quo ẽ summa certaminis. Eo gͥ or
dine quẽ promisi. quia iam nr̃a defen-¬
di. manichei cui te adũsari simulabaᷤᷤ.
& ur̃a sensa pensemꝰ. Auoͦ. Urã ñ defen¬
disti. s defendi ñ posse monstrasti. Iuł.
Ille gͦ dicit. apͥncipe tenebrarum idẽ
auctore malo. de duaꝵ cõmixtione na¬
turarum bone & male. hominẽ creatũ
fuisse. Tu qͥd dicis: Adõ quidẽ bono.
s om̃s homines malos creari. Auoꝰ. In
homine nato &e natura ẽ quã ñ ne gas
bonũ. de quo laudamꝰ creatorem dm̃:
& uitium qd ñ negas malũ. siuł p̃ssꝰ
confiteris necessariũ paruulis medicũ¬
xp̃m. qm̃. ñ ẽ necessariꝰ sanis medicus.
eundẽ de se ipso dixisse negare ñpotes
nulla de qualicate nature. s de solo est
auctore dissensio. Hoc enim malum
tudõ reputas. quem paruuloꝵ creato¬

Expanded text:
distortis pueriliter retibus, et vulgaribus distortis pueriliter retibus, et vulgaribus maniis, quibus susurrabas nos Christi gratiam negare cunabulis, super hoc congrediamur, in quo est summa certaminis. Eo igitur ordine quem promisi quia jam nostra defendi, Manichaei, cui te adversari simulabas, et vestra sensa pensemus. AUG. Vestra non defendisit, sed defendi non posse monstrasti. CLIII. JUL. Ille ergo dicit, a principe tenebrarum, id est, auctore mali, de duarum commixtione naturarum bonae et malae, hominem creatum fuisse. Tu quid dicis? A Deo quidem bono, sed omnes homines malos creari. AUG. In homine nato et natura est, quam non negas bonum, de quo laudamus creatorem Deum; et vitium, quod non negas malum, si vel pressus confiteris necessarium parvulis medicum, Non est necessarius sanis medicus, eumdem de se ipso dixisse negare non poteichaeum itaque nulla de qualitate naturae, sed de solo est auctore dissensio. Hoc enim malum tu Deo reputas, quem parvulorum creato
Abbreviated transcription (Latin):
bonos.: Paruulos aũt̃ quos creat con¬
dendo bonos. reddit innouando ad¬
optandoq meliores. Auoꝰ. Ergo qđ
ait ipse iħc non ẽ opus sanis medicus
s egrotantib. quantũ attinet ad medi
uulis falsum est: quos ce sanos ẽẽ. & eis
ut deuitetis inuidiã. medicinam xͥanã
inuenit: si nichil trahunt de uetustate
peccati: an dicturus es etiã ñ uetus aliqͥd
innouari cũ legas adhȩbreos quando
hoc dicit. nouũi uetus fecit primũ: Dic
gͦ unde sint ueceres mͦ nati. qͦs dicis sa
eos simulas innouari. Postremo. aliud
ẽ sanari: asuid innouari. ꝓpt̃ sanan¬
grãm utilem paruulis non negare. Qͥd
gͥ controu̾siȩ remansit: ꝓpt̃ qđ nos tra-¬
ducianus erroris insimulat. Uidelicet
quia ñ annuimꝰ. ade quidem bonã. sed
om̃iũ hominũ malam factam ẽẽ natu¬
ram.Hoc sane ñ solũ nos ñ annuere ue¬
rumetiã & sũmis uirib impugnare ꝓfi¬
teor. Remotis gͥ illis figm̃toꝵ tuoꝵ

Expanded text:
bonos; parvulos autem quos creat conbonos; parvulos autem quos creat condendo bonos, reddit innovando adoptandoque meliores. AUG. Ergo quod ait ipse Jesus, Non est opus sanis medicus, sed aegrotantibus, quantum attinet ad medico, in parvulis falsum est, quos et sanos esse, et eis, ut devitetis invidiam, medicinam christianam invenit, si nihil trahunt de vetustate peccati? An dicturus es etiam non vetus aliquid innovari, cum legas ad Hebraeos, Quando hoc dicit novum, vetus fecit primum ? Dic ergo unde sint veteres modo nati, quos dicis saneos simulas innovari. Postremo aliud est sanari, aliud innovari: propter sananos Christi gratiam utilem parvulis non negare: quid igitur controversiae remansit, propter quod nos Traducianus erroris insimulat, videlicet quia non annuimus Adae quidem bonam, sed omnium hominum malam factam esse naturam? Hoc sane non solum nos non annuere, verum etiam et summis viribus impugnare profiteor. Remotis igitur illis figmentorum tuorum
Abbreviated transcription (Latin):
dixi. Medicinam quippe xp̃ianȩ gr̃e
aut̃ omib hominib etiã infidelib et
insuꝑ catheluis atq porcelis pisciculis
atq u̾miculis. omniq genert qualiũc̃q
animantiũ. sine dubio paruulis dene¬
gatis: qͦs utiq sine ullo originis reatu
qui regeneratione sanat᷑. gen̾atos eẽ con¬
tenditis. Unde tumodo magnas passꝰ
angustias. detraxisti medicinȩ nom̃. &
subposuisti gr̃e: quia grãm ꝓpt̃ ad op¬
tionẽ paruulis necessariam dicere pote¬
stis: medicinã uͦ eis quib eternã salutẽ
etiamsxp̃iani non fiant ꝓmittere aude¬
tis. ꝑsacram̃ta xp̃i necessariã dicere non
potestis. xp̃m quippe illis ñ uultis esse
iħm: Qđ idõ uocatur teste angło. teste cu¬
głio. quia saluũ facit popłm suũ: Non
amorbis atq uulnerib carnis. aquib
quos libet homines & quelibet uolatilia
atq reptilia sanat: s ã peccatis coꝵ.¬
salua lege iusticiȩ facit alios ex malis

Expanded text:
dixi: medicinam quippe christianae grdixi: medicinam quippe christianae grautem omnibus hominibus etiam infidelibus, et insuper catellis atque porcellis, pisciculis atque vermiculis, omnique generi qualiumcumque animantium, sine dubio parvulis denegatis, quos utique sine ullo originis reatu, qui regeneratione sanatur, generatos esse contenditis. Unde tu modo magnas passus angustias, detraxisti medicinae nomen, et supposuisti gratiae: quia gratiam propter adoptionem parvulis necessariam dicere potestis; medicinam vero eis, quibus aeternam salutem, etiamsi christiani non fiant, promittere audetis, per Sacramenta Christi necessariam dicere non potestis. Christum quippe illis non vultis esse Jesum: quod ideo vocatur, teste angelo, teste Evangelio, quia salvum facit populum suum, non a morbis atque vulneribus carnis, a quibus quoslibet homines et quaelibet volatilia atque reptilia sanat, sed a peccatis eosalva lege justitiae facit alios ex malis
Abbreviated transcription (Latin):
quirem quam uolebas intelligi. ꝓpriis
noluisses signare nominib. S quia
uel tarde intellectum est quã diceres
medicinã. quã confuse nos negare m̃¬
titus eras: respondeas & adhoc qđ scđo
intulisti. sicut & primo oꝑe ꝓtestati su¬
nius. nos grãm xp̃i idest baptisma. ex
quoritum eiꝰ xp̃c insticuit. ita necessariã
omib in cõmune ętatib confiteri: ut qͥ¬
cũq eam utilem etiam paruulis negat.
ecerno feriamꝰ anathemate. Auoꝰ. De
medicina agimꝰ quo nomine xp̃c gra¬
tiam suã uocari uoluit: uͥait dese ip
nandos paruulos: s ꝓpt̃ adoptandos
in regnũ dĩ tantũmodo eis dicitis ne-¬
cessariam. Noligͦ te respondentẽ facere:
uͥuides te responde non posse. Iuł. Od
cum lucida ꝑfessione inculcemꝰ. conui¬
ctus es tu publice falsitatis. qui scribis
adõ a nob̃ bonã defendi hominum
naturã. ut sane ininfantib negemus
xp̃i necessariam medicinã. Auo erũ

Expanded text:
qui rem quam volebas intelligi, propriis qui rem quam volebas intelligi, propriis noluisse signare nominibus. Sed quia vel tarde intellectum est, quam diceres medicinam, quam confuse nos negare mentitus eras; respondeamus et ad hoc quod secundo intulisti, sicut et primo opere protestati sumus: nos gratiam Christi, id est, Baptisma, ex quo ritum ejus Christus instituit, ita necessariam omnibus in commune aetatibus confiteri, ut quicumque eam utilem etiam parvulis negat, aeterno feriamus anathemate. AUG. De medicina agimus, quo nomine Christus gratiam suam vocari voluit, ubi ait de se ipsnandos parvulos, sed propter adoptandos in regnum Dei tantummodo eis dicitis necessariam. Noli ergo te respondentem facere, ubi vides te respondere non posse. CL. JUL. Quod cum lucida professione inculcemus, convictus es tu publicae falsitatis, qui scribis adeo a nobis bonam defendi hominum naturam, ut sanae in infantibus negemus Christi necessariam medicinam. AUG. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
tis merito iniquitatis exissent. Iuł̃. Cu
so remedioꝵ gn̾e mitescunt: ita etiã ple¬
ne in iustoꝵ tam̃ corporib resurrectio¬
nis euacuabunt᷑ aduentu. Auoꝰ. In his
iustis & paruulos ponis. qui nichil ege¬
runt ꝓpria uoluntate. siue boni siue ma¬
li:An separas eos a iustis. quos tam̃ ãcar¬
nis felici resurrectione ñ separas: Qua¬
re gͦ iustoꝵ corpora excepistĩ. m quibus
he mala resureclionis cuacuant ad uen¬
tu : si aũt paruuli ꝓpt̃ iusticiã scđihoĩs
iusti: cur ñ ꝓpt̃ peccatum primihoĩs
qui genãtionis ẽ auctor. deputant᷑ in¬
iusti: Iulianꝰ Ecce gͦ in quantis. huma¬
nȩ naturȩ necessariam xp̃i medicinã
fatemur. At scio te uociferaturum ca¬
uillo tecũ agi. Non cñi hanc te medi¬
cinã qua corporib subuenit᷑. s nomi¬
ne medicinȩ significasse xp̃i grãm.
quã ã nob affirmabas negari. Ad qđ
responderi potest. tͥ hoc a̾scribendũ ec̃.

Expanded text:
tis, merito iniquitatis exissent. CXLVIII. tis, merito iniquitatis exissent. CXLVIII. rso remediorum genere mitescunt; ita etiam plene, in justorum tamen corporibus, resurrectionis evacuabuntur adventu. AUG. In his justis et parvulos ponis, qui nihil egerunt propria voluntate sive boni sive mali: an separas eos a justis, quos tamen a carnis resurrectione felici non separas? Quare ergo justorum corpora excepisti, in quibus haec mala resurrectionis evacuantur adventu? Si autem parvuli propter justitiam secundi sti; cur non propter peccatum primi hominis, qui generationis est auctor, deputantur injusti? CXLIX. JUL. Ecce ergo in quantis humanae naturae necessariam Christi medicinam fatemur. At scio te vociferaturum, cavillo tecum agi. Non enim hanc te medicinam, qua corporibus subvenitur, sed nomine medicinae significasse Christi gratiam, quam a nobis affirmabas negari. Ad quod responderi potest tibi hoc esse adscribendum,
Abbreviated transcription (Latin):
paruulis necessariã xp̃i ã quo &e facti st̃
medicinam fatem᷑. s etiã om̃iũ mortaliũ
nature. augꝰ. Ergo & in paradiso omĩa
ista mala futura fuisse creditis sinemopec¬
casset: & mortes illic hominum tanquã
pecoꝵ cogitatis: quia om̃ib ibi cõmu-¬
nẽ mortalitatem corpoꝵ creditis. Omi¬
seri. sibeatitudinẽ loci uliꝰ xp̃iano cogi¬
taretis affectu. nec bestias ibi morituras
fuisse crederetis. sicut nec seuituras. sed
hominib mirabili mansuetudine sub-¬
ditas. nec pastũ dealternis mortib que¬
situras. s cominunia sicut scͥptumest cũ
hominib alim̃ta sũpturas. Aut si eas
ultima senecta dissolueret. ut sola ibi na¬
tura humana uicã possideret ȩternam ÷
Cur non credamꝰ qđ auferrentur de pa-¬
radiso moriturȩ. uel inde sensu imminẽ¬
tis mortis exirent. ne mors cuiquã ui¬
uenti. in loco uitȩ illiꝰ eueniret: nã neq
ipsi qui peccauerant homines mori po¬
tuissent: si ñ de habitatione tantȩ felicita¬

Expanded text:
ssariam Christi, a quo et facti sunt, medicinam fatemur; sed etiam omnium mortalium naturae. AUG. Ergo et in paradiso omnia ista mala futura fuisse creditis, si nemo peccasset; et mortes illic hominum, tanquam pecorum, cogitatis, quia omnibus ibi communem mortalitatem corporum creditis. O miseri! si beatitudinem loci illius christiano cogitaretis affectu; nec bestias ibi morituras fuisse crederetis, sicut nec saevituras; sed hominibus mirabili mansuetudine subditas, nec pastum de alternis mortibus quaesituras, sed communia, sicut scriptum est, cum hominibus alimenta sumpturas . Aut si eas ultima senecta dissolveret, ut sola ibi natura humana vitam possideret aeternam; cur non credamus quod auferrentur de paradiso moriturae, vel inde sensu imminentis mortis exirent, ne mors cuiquam viventi in loco vitae illius eveniret? Nam neque ipsi qui peccaverant homines, mori potuissent, si non de habitatione tantae felicita
Abbreviated transcription (Latin):
Ae ꝑhoc. inficiaris dogmati tuo: cum
negas te assererȩ diabolum hominum
condicorẽ. Aug. Quicqͥd in hominib
qui cum uitio nascuntur ad dm̃ creato¬
rem ꝑtinet. bonum ẽ: quia & qđ iustũ
ẽ. bonũ est. Naturarum aũt ñ uicioꝵ.
auctor est ds̃. Ad illud iam ueni: uide¬
amus quid inde dicturus es: quomo¬
do noneruantur paruili de potestate
tenebrarum. quando inxp̃i regnũ ꝑsa
cramenta eccłiȩ transferunt᷑. Qntis li¬
bet enĩ tegminib tegminib te multi¬
plicis loquacitatis inuoluas: ubi adhoc
ueneris. nudus hȩreticus apparebis.
ulianꝰ. Nã cum tales ascribis oꝑi dĩ.
quales facere non pocest: ostendis nichil
addm̃ id qđ ab eo dixeras fieriꝑtinere.
auoꝰ. Homines nͥ ds̃ facere non potest:
dic potiꝰ quomͦ ñ eruant᷑ paruuli de po¬
testate tenebrarum: qͣndo ꝑdiuina sacra¬
primo libro uberius actumsit: tam̃ et
hic uel breuit qͥd sentias exprimamus.
Times oꝑi diaboli aliquã deputare

Expanded text:
ac per hoc inficiaris dogmati tuo, cum ac per hoc inficiaris dogmati tuo, cum negas te asserere diabolum hominum conditorem. AUG. Quidquid in hominibus, qui cum vitio nascuntur, ad Deum creatorem, pertinet, bonum est; quia et quod justum est, bonum est: naturarum autem, non vitiorum auctor est Deus. Ad illum jam veni, videamus quid inde dicturus es, quomodo non eruantur parvuli de potestate tenebrarum, quando in Christi regnum per sacramenta Ecclesiae transferuntur. Quantislibet enim tegminibus de multiplicis loquacitatis involvas, ubi ad hoc veneris, nudus haereticus apparebis. CXXV. JUL. Nam cum tales adscribis operi Dei, quales facere non potest; ostendis nihil ad Deum, id quod ab eo dixeras fieri, pertinere. AUG. Homines nisi Deus facere non potest: dic potius quomodo non eruantur parvuli de potestate tenebrarum, quando per divina Sacraprimo libro uberius actum sit, tamen et hic vel breviter quid sentias exprimamus. Times operi diaboli aliquam deputare
Abbreviated transcription (Latin):
fenderetis non inflaretis arbitriũ.
Ne.cessitatem porro si eamdicis qͣ
quisq inuitus opprimit᷑. iusticiȩ nul¬
la est. quia nemo ẽ iustus inuitus.S:
grã dĩ ex nolente uolentẽ facit. Siaũt
tentur: traduciani aũt cũ manichȩis
ministris suis negant. Auõ. Conui¬
cia sunt ista. non iudicia: uellem ut ni¬
dicare posses. Conuiciari aut. qͥs imꝑ
diximus. qm̃ qui a uobis decipiunt᷑.
ne uocent᷑ heretici. fiunt manichei: Et
dum falsam uerent᷑ in famiã. uerum
crim̃ incurrunt. Instar ferarũquȩ cir¬
contrudantur. Dm̃ uero nascentim
conditor emita dicimꝰ. ut qm̃ certũ
ẽ. dm̃ catholicoꝵ qui uerus ẽ. nichil
facere posse qđ malũ est Ipsuis opifi¬
ficis dignitate. homines qui ab eo fuitł
ante uoluntatis usum. de manib eius
iniqui &e rei nullomͦ exire credantur.
Quoꝵ uos. cum alterum negatis: utrũq
subruitis. Ais quippe. credere de quidẽ
conditorem dm̃. s maloꝵ hominum.

Expanded text:
fenderetis, non inflaretis arbitrium. fenderetis, non inflaretis arbitrium. Necessitatem porro si eam dicis, qua quisque invitus opprimitur; justitiae nulla est, quia nemo est justus invitus: sed gratia Dei ex nolente volentem facit. Si autem tentur: Traduciani autem cum Manichaeis suis magistris negant. AUG. Convicia sunt ista, non judicia: vellem ut judicare posses; conviciari autem quis imdiximus, quoniam qui a vobis decipiuntur, ur uocentur haeretici, fiunt Manichei et dum falsam uerentur infamiam, uerum crimen incurrunt instar ferarum, quae circontrudantur. Deum vero nascentium conditorem ita dicimus, ut quoniam certum est Deum Catholicorum, qui verus est, nihil facere posse quod malum est, ipsius opificis dignitate, homines qui ab eo fiunt, ante voluntatis usum, de manibus ejus iniqui et rei nullo modo exire credantur. Quorum vos cum alterum negatis, utrumque subruitis. Ais quippe, credere te quidem conditorem Deum, sed malorum hominum:
Abbreviated transcription (Latin):
nisi utraqͣ idest & bene & male agere
posset. libera eẽ non posset. Ac ꝑhoc ne¬
cesse tͥ ẽ. auferre libertatem dõ: qui tan¬
taris. incertum est qͥd magis de te esti¬
mari conueniat. Utrum contra consci¬
entiam tuã falsa defendas: anqđ fal¬
sum ẽ. uerum putes: Ac ꝑhoc sit in¬
certum. utrum oculos rationis amise¬
ris: dum certum sit. oculos ce fidei ꝑ¬
didisse. duꝰ. Nunqͥd idõ te uictã
consolaris. quia conuiciaris: Iul. Yt
li parte. uicioꝵ uoluptatib uel dia-¬
boli ꝑsuasionib. in bomiaũt parte.
constare: nisi ut & iusticie abeo et pec¬
cati necessitas auferatur. Auoꝰ. In ter
diuinȩ gr̃ȩ species si poneretis dilecti-¬
onẽ. quam ñ ex nobis s ex dõ cẽ. eãq
dm̃ dare filiis suis aꝑtissime legitis.
sine qua nemo pie uiuit. Ꝙ cũ qͣ ne-¬
mo nisi pie uiuit. sine qua nullius ẽ
bona uoluntas. Et cum qua nulliꝰ ẽ
nisi bona uoluntas: uere liberum de¬

Expanded text:
nisi utrumque, id est, et bene et male agere nisi utrumque, id est, et bene et male agere possit, libera esse non possit. Ac per hoc, necesse tibi est auferre libertatem Deo, qui tantaris, incertum est quid magis de te aestimari conveniat, utrum contra conscientiam tuam falsa defendas, an quod falsum est, verum putes; ac per hoc sit incertum, utrum oculos rationis amiseris, dum certum sit oculos te fidei perdidisse. AUG. Numquid ideo te victum consolaris, quia conviciaris? CXXII. Jli parte, vitiorum voluptatibus, vel diaboli persuasionibus; in boni autem parte,  aliter constare, nisi ut et justitiae ab eo, et peccati necessitas auferatur. AUG. Inter divinae gratiae species si poneretis dilectionem, quam non ex nobis, sed ex Deo esse, eamque Deum dare filiis suis apertissime legitis; sine qua nemo pie vivit, et cum qua nemo nisi pie vivit; sine qua nullius est bona voluntas, et cum qua nullius est nisi bona voluntas; vere liberum de
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid quasi ex nob̾ metipsis. s suffi¬
cientia nr̃a ex dõẽ. Puto qđ aliquid
boni non mali. ñse dixit ex semet ipso
cogitare idoneum. s ex dõ. De cogitati¬
one aũt bona. & sermo bonus est. et o¬
pusbonum: Ac ꝑhoc qui cogitarebo¬
ni aliquid idoneus non est ex semet¬
ipso: ꝑfecto nec loqui ẽ idoneus nec
agere aliquid boni exsemetipso: sed
si est sub gr̃a. sufficientia eius ex dõ ẽ.
Unde dictumẽ. Non enim uos estis qui
loquimini . s. sp̃s patris ur̃i quiloquit᷑
inuobis. Et. quot qͦt spũ dĩ aguntur.
hi filii sunt dĩ. Hec gͦ intuens. neminẽ
eẽ libcrum adagendum bonum sine
adiutorio dĩ dixi: Hec tu metuens. ne¬
minẽ ẽẽ liberum addagendum bonũ
me dixisse dixistĩ. & sine adiutorio dĩ
qđ addidi. sustulisti. Unde ñ dubito
qđ uictum te eẽ iam scias. s. plixo ua-¬
niloquio id agas ne uictus apparcas:
quisic diffinis liberam uoluntatem. ut

Expanded text:
aliquid, quasi ex nobismetipsis; sed suffialiquid, quasi ex nobismetipsis; sed sufficientia nostra ex Deo est . Puto quod aliquid boni, non mali, non se dixit ex semetipso cogitare idoneum, sed ex Deo. De cogitatione autem bona et sermo bonus est, et opus bonum. Ac per hoc, qui cogitare aliquid boni idoneus non est ex semetipso, profecto nec loqui est idoneus, nec agere aliquid boni ex semetipso: sed si est sub gratia, sufficientia ejus ex Deo est. Unde dictum est, Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis ; et, Quotquot Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei . Haec ego intuens, neminem esse liberum ad agendum bonum sine adjutorio Dei, dixi. Haec tu metuens, neminem esse liberum ad agendum bonum, me dixisse dixisti, et « sine adjutorio Dei » quod addidi sustulisti. Unde non dubito quod victum te esse jam scias; sed prolixo vaniloquio id agas, ne victus appareas, qui sic definis liberam voluntatem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
caro concupiscit adu̾sus sp̃m. sp̃s autem
aduisus carnẽ. Hec enim inuicẽ adũsant᷑
ut non ea quȩ uultis faciatis. ẽẽ in homi¬
nib nec nos dubitamꝰ nec uos nec mani¬
cher.s unde sit in homine uno ista discor¬
dia. inde dissensioẽ: & tres ꝓferunt᷑ in hac
dissensione sententiȩ: una nr̃a. ur̃a altera.
tercia manicheoꝵ: s ne arrogant᷑ uł fal¬
lacit̃ uobis dicere uideam᷑ nr̃am eẽ catho

Expanded text:
em adversus carnem: haec enim invicem adversantur; ut non ea quae vultis faciatis : esse in hominibus nec nos dubitamus, nec vos, nec Manichaei: sed unde sit in homine uno ista discordia, inde dissensio est, et tres proferuntur in hac dissensione sententiae; una nostra, vestra altera, tertia Manichaeorum. Sed ne arroganter, vel fallaciter vobis dicer
Abbreviated transcription (Latin):
Non unã bonã substantiã. & alterã bonȩ
substantiȩ uitium. ex primi hominis pec¬
cato generatione contractum. sedi hominiᷤᷤ
iustitia regeneratione sanandũ: qđ et con¬
tra manicheos & contra uos. tãquã inui¬
ctissimũ telum catholica fides fortit iacit.
fides ur̃a concrescit. Iam uͦ nos idẽ catho¬
licos ꝑgit arguere quare. uide quã stulti
sunt. qui dicunt hoc figm̃tũ a dõ bono
cẽ conditũ: quo ꝰ certi sunt abspũ concu¬
piscentiȩ gigni. Aug̃. In hoc amanicheis
simul arguim᷑ &e nos &̃ uos. qm̃ figm̃tum
carnis a dõ bono utriq conditũ dicimus:
sp̃m uͦ concupiscentiȩ manichei substanti¬
ã ẽẽ dicunt malã. ñ uitiũ substantie bo¬
ne quo caro concupiscit adu̾sus sp̃m: qđ
ad eos redarguendos dicimꝰ nos. & ad eos
adiuuandos negatis uos. Nam quia con¬
cupiscentiã qua caro concupiscit adu̾sus
sp̃m etiã uob̃ resistentib malũ eẽ conum¬

Expanded text:
non unam bonam substantiam, et alteram bonae non unam bonam substantiam, et alteram bonae substantiae vitium, ex primi hominis peccato generatione contractum, secundi hominis justitia regeneratione sanandum: quod et contra Manichaeos, et contra vos, tanquam invictissimum telum, catholica fides fortiter jacitfides vestra concrescit. Jam vero nos, id est, Catholicos, pergit arguere. « Quare vide quam stulti sunt, qui dicunt hoc figmentum a Deo bono esse conditum, quod certi sunt a spiritu concupiscentiae gigni. » AUG. In hoc a Manichaeis simul arguimur, et vos et nos, quoniam figmentum carnis a Deo bono utrique conditum dicimus: spiritum vero concupiscentiae, Manichaei substantiam esse dicunt malam, non vitium substantiae bonae, quo caro concupiscit adversus spiritum; quod ad eos redarguendos dicimus nos, et ad eos adjuvandos negatis vos. Nam quia concupiscentiam, qua caro concupiscit adversus spiritum, etiam vobis resistentibus malum esse convi
Abbreviated transcription (Latin):
corpora. Auoꝰ. Non corpora s animas. au¬
cuꝑari diabolũ. potuit dicere manicheus.
Corpora eñĩ dicit ad gentis tenebrarũ na¬
turam. unde ẽ & diabolus. ꝑtinere. Promn¬
de scdm manicheũ ñ corpora quȩ ipsiꝰ
sunt. s. animas bonas quȩ ipsius non sunt:
gustum. Tolle demq malignȩ huiꝰ stirpis
radicẽ: & statim te ipsam spiritalẽ contem¬
plaris. Radix enim ait scͥptura om̃ium
maloꝵ concupiscentia. Hides quo spũ¬
& ꝓpt̃ qđ dogina. manicheus concupiscen¬
tiam carnis incessat. hanc dicens legẽ cẽ
peccati. quȩ si acorporib auferet᷑. sp̃italẽ
se filia eius ad quã scribit. factam uide¬
ret. Quam opinionẽ. quib apłi nitatur
confirmare sententiis: audiamꝰ. Caro em̃
adu̾sat᷑ spiritui. quia filia concupiscenti¬
ȩ ẽ. & sp̃c carni. quia filius animȩ ẽ. Auõ.
Duas substantias in u̾bis apłi manichȩ¬
us opinat᷑. Unam bonã. alcerã malam.

Expanded text:
corpora. » AUG. Non corpora, sed animas aucorpora. » AUG. Non corpora, sed animas aucupari diabolum potuit dicere Manichaeus: corpora enim dicit ad gentis tenebrarum naturam, unde est et diabolus, pertinere. Proinde secundum Manichaeum, non corpora quae ipsius sunt, sed animas bonas quae ipsius non sunt, gustum. Tolle denique malignae hujus stirpis radicem, et statim te ipsam spiritualem contemplaris. Radix enim, ait Scriptura, omnium malorum concupiscentia » . Vides quo sppropter quod dogma Manichaeus concupiscentiam carnis incessat, hanc dicens esse legem peccati, quae si a corporibus auferretur, spiritualem se filia ejus, ad quam scribit, factam videret. Quam opinionem quibus Apostoli nitatur confirmare sententiis audiamus: « Caro enim adversatur spiritui, quia filia concupiscentiae est; et spiritus carni , quia filius animae est. » AUG. Duas substantias in verbis Apostoli Manichaeus opinatur, unam bonam, alteram malam:
Abbreviated transcription (Latin):
cent. Tudic si potes. quomͦ ñ adiuues ma¬
nichei ũba saclega de concupiscentia car¬
nis: quã ꝓpc̃ea tunegas de natura. pͥmi
hominis p̃uaricationc uitiata. in nr̃am
naturã ꝑpagatione descendẽ: ut eam
putetur ile. dõ coet̃nȩ tenebrarũ genti.
rectissime deputare. Insipientissime qͥp¬
pe & impudentissime abste negat᷑ malũ.
quo caro concupiscit adu̾sus sp̃m: & con¬
tra qd gerunt᷑ interiora bella cast oꝵ. Iul.
culcat. dogmatis sineẽ ꝓpriũ. traducem
animarum putare: qđ etiam ꝑsimilitu¬
dinẽ generantium corpoꝵ apꝓbare co-¬
nat᷑. Sicut animȩ inqͥt gignunt᷑ ab am¬
mab: ita figm̃tum corporis ã corporis na¬
tura digeritur. Et sicut caro de carne: lla
anima de anima. s ꝑgamꝰ ad reliqua: sicut
gͦ auctor animarum ds̃ ẽ. ita corpoꝵ au¬
ctor ꝑconcupiscentiã diabolus ẽ. ut in ui¬
scatorio diaboli ꝑconcupiscentiã mulie¬
ris. unde diabolus aucupat᷑ ñ animas s

Expanded text:
cent. Tu dic, si potes, quomodo non adjuves Manichaei verba sacrilega de concupiscentia carnis, quam propterea tu negas de natura primi hominis praevaricatione vitiata in nostram naturam propagatione descendere, ut eam putetur ille Deo coaeternae tenebrarum genti rectissime deputare. Insipientissime quippe et impudentissime abs te negatur malum, quo caro concupiscit adversus spiritum, et contra quod geruntur interiora bella castorum. CLXXculcat, dogmatis sui esse proprium, traducem animarum putare: quod etiam per similitudinem generantium corporum approbare conatur « Sicut animae, » inquit, « gignuntur ab animabus, ita figmentum corporis a corporis natura digeritur; et sicut caro de carne, ita anima de anima. » Sed pergamus ad reliqua. « Sicut ergo auctor animarum Deus est, ita corporum auctor per concupiscentiam diabolus est, ut in viscatorio diaboli per concupiscentiam mulieris, unde diabolus aucupatur, non animas, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dere: & potiꝰ ꝓpt̃ illa que suꝑiꝰ dixi. quo¬
modo manicheoꝵ non sis adiutor osten¬
de. Iuł. Cognoscis nẽpe. quomͦ signa-¬
tissime manicheus traducẽ confirmet
animarum. & quo testimonio utat᷑ ad

Expanded text:
dere; et potius propter illa quae superius dixi, quodere; et potius propter illa quae superius dixi, quomodo Manichaeorum non sis adjutor ostende. CLXXIII. JUL. Cognoscis nempe, quomodo signatissime Manichaeus traducem confirmet animarum, et quo testimo
Abbreviated transcription (Latin):
aũt: animam intellige anima de anima:
nichei ȩpłam me omnino nescire. quam¬
uis uerum dicã omĩno non credĩs: et
mecum uana ut soles loquacitate con¬
tendes: s si hoc dixit manichȩus:quid
mirũ ẽ. qđ se ipse destruxit:  Sieñ ficut
hominis caro etiam hominis anima
nascit᷑ siuc mala siue bona. duas enĩ si¬
mul animas in homine uno ẽẽ delirant.
unã malã alteram bonã. de suis diũ sis
principiis emanantes: Sigͦ nascit᷑ anima
quando nascit᷑ caro: ꝓfecto nec mala illa
ẽ dõ coȩterna: nec contra pͥncipes tene¬
brarum. bona sicut eius secta desipit
abȩterno patre ꝓlata ẽ: s. quoquo mo¬
do dicat manicheus animas nasci. ad
nos qͥd ꝑtinct: qui u̾ba illa dñi. qđ na¬
tum ẽ ex carne caroc̃. & qđ natum est
nascit᷑. s cum ex dĩ spũ renascitur. fieri no¬
uimus & cenemus: Non eñi ȩuglicꝰ ipse
totus locus. aliud ꝑmittit intelligi. qre
gͦ quib possis manichei has fabulas uen¬

Expanded text:
autem animam intellige, anima de anima, nichaei epistolam me omnino nescire; quamvis verum dicam, omnino non credes, et mecum, ut soles, vana loquacitate contendes. Sed si hoc dixit Manichaeus; quid mirum est, quod se ipse destruxit? Si enim sicut hominis caro, etiam hominis anima nascitur sive bona sive mala; duas enim simul animas in homine uno esse delirant, unam malam, alteram bonam, de suis principiis diversis emanantes: si ergo nascitur anima, quando nascitur caro; profecto nec mala illa est Deo coaeterna, nec contra principes tenebrarum bona, sicut ejus secta desipit, ab aeterno Patre prolata est. Sed quoquo modo dicat Manichaeus animas nasci, ad nos quid pertinet, qui verba illa Domini, Quod natum est ex carne, caro est; et quod natum est nascitur, sed cum ex Dei spiritu renascitur, fieri novimus et tenemus? Non enim evangelicus, ipse totus locus aliud permittit intelligi. Quaere ergo quibus possis Manichaei has fabulas ven
Abbreviated transcription (Latin):
let: quia es diuinȩ stirpis fructus. Et post
pauca: ꝑ qͦs & tusplendida inquit redi¬
ta es. agnoscendo qualit̃ priꝰ fueris. ex qͦ
genere animarum emanaueris. qđẽ con¬
fusũ om̃ib corporib & saporib & spetie¬
bus uarus coheret. Nam sicut animȩ gi

Expanded text:
let, quia es divinae stirpis fructus. » Et post let, quia es divinae stirpis fructus. » Et post pauca: « Per quos et ut splendida, » inquit, « reddita es, agnoscendo qualiter prius fueris, ex quo genere animarum emanaveris, quod est confusum omnibus corporibus et saporibus, et speciebus variis cohaeret. Nam sicut ani
Abbreviated transcription (Latin):
qui cȩci non sunt & apł̃os dicere: s ma¬
nicheoꝵ ꝓpͥam uirosamq sententiã
error adiuuat ur̃. qͥ concupiscentiam
carnis. cui uelitis nolitis ad illicita ꝑ-¬
petranda sollicitanti castitas reluctatur.
negatis de peccato accidisse naturȩ. quã
ds̃ condidit bonã. Ac sic agitis. ut eam
manichei. quã conflictatione castorum
& apłoꝵs testimonio conumcunt malã.
de gente tenebrarum & de mala substan¬
tia dõ coȩterna etiam ipsam ñ malam
qualitatem sanandã. s malã substan¬
tiam separandã: nec bone nature acci¬
disse. s bone naturȩ cõmixtã fuisse ꝯ¬
cludant. S ꝑgite. & nob̃ calũpnas de
manichȩoꝵ peste moliminiqͦs ita ad¬
iuuatis ut faciatis ininctos: nͥ & uos
cum illis. ea que uere. inuicta est. catho
ad quandam filiam suam. urãm sc̾bat
sororem. auo Conuitia sunt ista: nec
qui ẽ reuera uerũs dõ tribuat᷑: ipseq
tuã m̃tẽ illustret. & iusticiã suã tͥmet reue¬

Expanded text:
sunt, et Apostolos dicere; sed Manichaeorum propriam virosamque sententiam error vester adjuvat, qui concupiscentiam carnis, cui, velitis nolitis, ad illicita perpetranda sollicitanti castitas reluctatur, negatis de peccato accidisse naturae, quam Deus condidit bonam. Ac sic, agitis ut eam Manichaei, quam conflictatione castorum et Apostolorum testimonio convincunt malam, de gente tenebrarum et de mala substantia Deo coaeterna, etiam ipsam, non malam qualitatem sanandam, sed malam substantiam separandam; nec bonae naturae accidisse, sed bonae naturae commixtam fuisse concludant. Sed pergite, et nobis calumnias de Manichaeorum peste molimini: quos ita adjuvatis, ut faciatis invictos; nisi et vos cum illis, ea, quae vere invicta est, catholad quamdam filiam suam, vestram scribat sororem. AUG. Convicia sunt ista, nec qui est revera verus Deus, tribuatur, ipseque tuam mentem illustret, et justitiam suam tibimet reve
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ dico. nunc in bac carne frenandamet
bona consuetudine minuendã: in ȩt̃na
uͦ uita om̃i ex parte sanandã ñ quasi ad¬
dita uł cõmixta nob̃ fuerit aliqua mala
substantia sicut manichȩi desipiunt se¬
parandã S qd libet de illa sentias. talẽ¬
te illã. qualis nunc ẽ. ut ad illicita ꝑpe¬
tranda etiã castoꝵ siue conugatorum
siue continentiũ corda sollicitet. & nisiei
robustiore uoluntate resistat᷑ cũtat. in pa¬
radiso constituere posse ñcrederẽ. nisi in
istis tuis libris. uana & insana loqͣcitate
do ãmanichei ore defendi: nuncquoq
brcuit̃ criminatoꝵ ciꝰ. qui tam̃ seei ser¬
uire ꝓfitent᷑ inuitos. ꝓditu ułndicabo.
Auo. Uos potestis congruent seruire
laudatȩ libidim: Nos aũt in ad uitorio
dñi oppugnamꝰ & uincimus accusatã.
retinetur. libido exorta est post peccatum:
quã coacti sunt uelare confusi. Augꝰ
apparet te contra libros meos non inuc¬

Expanded text:
esse dico; nunc in hac carne frenandam, et esse dico; nunc in hac carne frenandam, et bona consuetudine minuendam; in aeterna vero vita omni ex parte sanandam, non, quasi addita vel commixta nobis fuerit aliqua mala substantia, sicut Manichaei desipiunt, separandam: sed quodlibet de illa sentias, talete illam, qualis nunc est, ut ad illicita perpetranda etiam castorum, sive conjugatorum, sive continentium corda sollicitet, et nisi robustiore voluntate ei resistatur, evertat, in paradiso constituere posse non crederem, nisi in istis tuis libris vana et insana loquacitate do a Manichaei ore defendi; nunc quoque breviter criminatorum ejus, qui tamen se ei servire profitentur invitos, proditu vindicabo. AUG. Vos potestis congruenter servire laudatae libidini: nos autem in adjutorio Domini oppugnamus et vincimus accusatam. retinetur: « libido exorta est post peccatum, quam coacti sunt velare confusi » . AU, retinetur: apparet te contra libros meos non inve
Abbreviated transcription (Latin):
stinctui. ad qđ uoluerit efficacissime im¬
plendũ. p̃parare atq excitare hominũ
uoluntates: qui liberum ñ defendis in-¬
telligendum. s p̃cipitandũ excollis arbi¬
trium.Iul. Et quãuis iã ꝓconcupiscen¬
tia uel uoluptate carnis quę etiã libido
dicit᷑. quȩ sexib ob urilitatem ꝓpagati¬
onis inserta ẽ. primo illo opusculo eate¬
nus disputauerim. ut docerẽ illã nichil
aluidẽe quã unã de instrum̃tis corꝑis.
rõnabilib & irrationabilib ȩque indi¬
tam. ad dĩ oꝑam ꝑtinentẽ qui carnem
nram in sensib affecisset: tam̃quia ei et
uchem̃ter augustinus incũbit. eamq
dicit malã. id peccatum eẽ naturale.
atq om̃iũ peccatoꝵ parentẽ. qđ pu-¬
dore ciꝰ potissimũ ꝑsuadere conatur.
meq irridet. qui cam erubescam nomi¬
nare directim. Auo. Ego concupiscen-¬
tiã carnis. qua caro concupiscit adũsus
sp̃m. & quȩ libido etiã nuncupat᷑. malã

Expanded text:
stinctu ad quod voluerit efficacissime imstinctu ad quod voluerit efficacissime implendum, praeparare atque excitare hominum voluntates, qui liberum non defendis intelligendum, sed praecipitandum extollis arbitrium? CLXVII. JUL. Et quamvis jam pro concupiscentia vel voluptate carnis, quae etiam libido dicitur, quae sexibus ob virilitatem propagationis inserta est, primo illo opusculo eatenus disputaverim, ut docerem istam nihil aliud esse, quam unam de instrumentis corporis rationalibus et irrationalibus aeque inditam, ad Dei operam pertinentem, qui carnem nostram in sensibus affecisset: tamen quia ei et vehementer Augustinus incumbit, eamque dicit malam, id est, peccatum esse naturale, atque omnium peccatorum parentem, quod pudore ejus potissimum persuadere conatur, meque irridet, qui eam erubescam nominare directim: AUG. Ego concupiscentiam carnis, qua caro concupiscit adversus spiritum, et quae libido etiam nuncupatur, malam
Abbreviated transcription (Latin):
oratu tuo beatissime pat̾ flore. apud con¬
stantinopolim manichȩi epła inuentaẽ.
atq ad has directa partes: Oꝑa ẽ aliqua
eiꝰ inserere. ut in telligant om̃s. unde hec
ꝑtraduce argum̃ta descendant. Augustinꝰ
Quomͦ cuiꝰ quã oratu inuentã dicis epi¬
stolam atq directam: si ds̃ ñ oꝑat᷑ in cor¬
dib hominũ uoluntates. lltiq homo qͥ inue¬
int epłam. uoluntate quȩ sunt: aut uolunta¬
te aliqͥd querebat: quoloco: Ubi eã potuit
inuenire aut cũ dereb talib inuoluntate
homines loquerent᷑. uoluntate apud quẽ
fuerat indicauit eam sehabere. quã posset
ostende. & uolenti trade. quã uolens ad
has partes & ille dirigeret: & uł qͦcũq alio
modo. ꝓrsus uoluntate hominis uł homi¬
num factum ẽ. ut illa inueniret᷑ & diri-¬
geretur epła: & tam̃ orante homine dicis
hoc factũ. Cur gͦ ñ confiteris. sine ulla
forĩsecꝰ sonante iussione. dm̃ occulto in¬

Expanded text:
oratu tuo, beatissime pater Flore, apud Conoratu tuo, beatissime pater Flore, apud Constantinopolim Manichaei epistola inventa est, atque ad has directa partes; opera est aliqua ejus inserere, ut intelligant omnes, unde haec pro traduce argumenta descendant. AUG. Quomodo cujusquam oratu inventam dicis epistolam atque directam, si Deus non operatur in cordibus hominum voluntates? Utique homo qui invenit, epistolam voluntate quaesivit, aut voluntate aliquid quaerebat eo loco, ubi eam potuit invenire; aut cum de rebus talibus voluntate homines loquerentur, voluntate apud quem fuerat, indicavit eam se habere, quam posset ostendere et volenti tradere, quam volens ad has partes et ille dirigeret, et vel quocumque alio modo prorsus voluntate hominis vel hominum factum est, ut illa inveniretur et dirigeretur epistola; et tamen orante homine dicis hoc factum. Cur ergo non confiteris, sine ulla forinsecus sonante jussione Deum occulto in
Abbreviated transcription (Latin):
nec peccatum. sine ꝓͥa cuiquã uoluntate
tribuat᷑. Auõ. Nontribuit᷑ cuiquã uirtꝰ
sinc ꝓpͥa uoluntate. s p̃parat᷑ uoluntas
uberior approbetur. qm̃ scĩficat paruulos
nescientes: Ad laudẽ quippe miscđie re¬
spicit. cum eos nescientes culpa ñ inqͥnet.
Ad leges enim id ꝑtinet ȩquitatis. Auoꝰ.
Si eos nulla culpa inquinat. cur non
om̃s scĩficant᷑. & curom̃s qͥ scĩficantur
ex sufflant᷑: Iul. Sed de illis ego uirtu¬
tib dico: qͦs usu iã ꝑfecte rationis adipi¬
scimͣ. Ac ꝑhoc quia id etiã hic sicut freqͥnt̃
inculcari nob̃ fuit necesse: ad ea quȩ in¬
ferimꝰ ut sit attentꝰ lector admoneo. Ui¬
debit enim ita innullo traducianos differ¬
re imanichȩis:ut ñ alia nobis obiciant ar¬
gum̃toꝵ uice. quãq̃ in illoꝵa libris tenẽt.
fẽci id quidẽ etiã in primo oꝑis mei. libro
quarto. Auoꝰ. Et responditͥ. libro meo sex¬
to. Iulianꝰ. Sed quia post editionẽ illoꝵ.

Expanded text:
 voluntate tribuatur. AUG. Non tribuitur cuiquam virtus sine propria voluntate: sed praeparatur voluntas uberior approbetur, quoniam sanctificat parvulos nescientes: ad laudem quippe misericordiae respicit: cum eos nescientes culpa non inquinet; ad leges enim id pertinet aequitatis. AUG. Si eos nulla culpa inquinat, cur non omnes sanctificantur? et cur omnes qui sanctificantur, exsufflantur? CLXV. JUL. Sed de illis ego virtutibus dico, quas usu jam perfectae rationis adipiscimur: ac per hoc, quia id etiam hic, sicut frequenter, inculcari nobis fuit necesse, ad ea quae inferimus ut sit attentus lector, admoneo. Videbit enim ita in nullo Traducianos differre a Manichaeis, ut non alia nobis objiciant argumentorum vice, quam quae in eorum libris tenentur. Feci id quidem etiam in primi operis mei libro quarto. AUG. Et respondi tibi libro meo sexto. CLXVI. JUL. Sed quia post editionem illorum,