comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aequalitatis sursũ interpari&es. x tertio discensionis
mn pari&e septentrionalutẽ siꝑ longitudinẽ domus exten¬
dere funiculum uelis. hoc ẽ abasib columnarum sursũ
&per longitudinem totius domus adoccidentalem usq
pari&em acd einde usq cadbases eius deorsum: habebit

Expanded text:
aequalitatis sursum inter parietes, decem tertio descensionis in pariete septentrionali. Item si per longitudinem domus extendere funiculum velis, hoc est a basibus columnarum sursum, et per longitudinem totius domus ad occidentalem usque parietem, ac deinde usque ad bases ejus deorsum, habebit
Abbreviated transcription (Latin):
cramentum scire desiderces ĩ prum abomni abiguitate redẽp¬
torẽ nrm̃ figuatae denuntiat : quiquasi abangulo usq: ad
cxgulũ ꝑuenit : quia aplebe iudaica quã prius eleit sese
adrcduandã &ic̃ getiũ multitudinem ꝓpitictus extendit.⁊
unde merito sicut ꝓph&is lapis cngularis tec eẽ in lege uec

Expanded text:
cramentum scire desideras, ipsum absque omni ambiguitate Redemptorem nostrum figurate denuntiat: qui quasi ab angulo usque ad angulum pervenit; quia a plebe Judaica, quam prius elegit, sese ad salvandam etiam gentium multitudinem propitiatus extendit. Unde merito, sicut in prophetis lapis angularis, ita etiam in lege vec
Abbreviated transcription (Latin):
hra cinetincm prececineta : sicenim scriptum .ẽ : cun que
lecuis s&c eos uestiuit pontificem subucula linea. accingens
eum bcleo & induens tunica hracinctina. & superhumera¬
le imposuit ꝗđ stringes cingulo aptauit noctioncdi : Sed¬

Expanded text:
hyacinthinam praecincta. Sic etenim scriptum est: Cumque hyacinthinam praecincta. Sic etenim scriptum est: Cumque lavisset eos, vestivit pontificem subucula linea, ac cingens eum balteo, et induens tunica hyacinthina; et desuper humerale imposuit, quod stringens cingulo aptavit ration
Abbreviated transcription (Latin):
nimirum necesse ẽ. ut quisq: adofficium cltaris pro¬
mouendus ẽ inaioribus sesolito fluentis lacrimcrum
siue conpunctionis tempore dedicationis aebluct ut
quomundior adgradum accipiendum accesserit. ẽo
perfectus acceptum consũm&: porr& autem in hoclcua¬
cro
baptis me scccri fontis intellegi si quace ax consequentico
utquis in sacerdotium electus tunc primum cequoc baptis ma
perbia elcctus in iudicium incidat dicebolisindutus uerosa¬
cris uestibus pontifex, moxoleo untionis perfunditur
ut pergratiam sp̃i scĩ conseratio perficiatur: non quod eco
sumus heebere s ed quia maius necerse ẽ auxilum gratiae
tribuatur cdnõ ubi quis ł uelmaiorem conscenderit gra¬
dum ł plurimorum fuerit regimini prccelectus  notcendũ
interea quodcum in hoc libro exodi aaron octouestibus
induendis asseueratur uid&ur in leuitico ccdditco & non a
bcd theus uidelic& quolinea fuerit tunica anto induta

Expanded text:
nimirum necesse est, ut qui ad officium altaris pronimirum necesse est, ut qui ad officium altaris promovendus est, majoribus se solito fluentis lacrymarum sive compunctionis tempore dedicationis abluat, ut quo mundior ad gradum accipiendum accesserit, eo perfectius acceptum consummet. Posset autem in hoc lavacro baptisma sacri fontis intelligi, si qua esset consequentia: ut quis in sacerdotium electus, tunc primum aqua baptismatperbiam elatus, in judicium incidat diaboli: indutus vero sacris vestibus pontifex, mox oleo unctionis perfunditur, ut per gratiam Spiritus sancti consecratio perficiatur; non quod ea qi possimus habere, sed quia majus necesse est auxilium gratiae tribuatur a Domino, ubi quis vel majorem conscenderit gradum, vel plurimorum fuerit regimini praelatus. Notandum interea quod cum in hoc libro Exodi, Aaron octo vestibus induendus asseratur, videtur in Levitico addita et nona, balteus videlicet, quo linea fuerit tunica ante indutam
Abbreviated transcription (Latin):
q: huius modi ornamentorum super addat : clio quinneim¬
quitatis rei moriantur : Mortemnamq: cerassimam
incurrit conimae : Siquis luxoriosce uiuens sacerdota¬
lem sibi usurpare gradum proce sunmit: qui sensus
postpacuca subiung̃
ũ q. lacueris patrem cum filiis.
& superhu mercli. & rationi quod constringes baltheo ⁊
Pones & thicorcm in capite eius & lc̃cmincomscãm super
thi cercom & oleum unctionis fundes supercapud. eius:
aetq hocritu. consecrabitur: filios quoq: illius adplicabis
& induestonicas lin eis cingesq baltheo aaron & liberos eius
p&uco namneq: hic coliquid defacemi nclibus comos e accipien¬
in prccepitur : undeliquido constaat qđ hoegenere uestimenti
ipseprius ã aron acfibis eius induerant : & sic admanum morsi
lauandi induendi ungendi & consecrandi instaebantꝰ ubi &boc
notandum quod consecraturus eos morses. p̃rimo lauit
coquec & sic habitum illius sacrigradus in ponit s qui ce

Expanded text:
erorumque hujusmodi ornamentorum superaddat; alioquin inierorumque hujusmodi ornamentorum superaddat; alioquin iniquitatis rei moriuntur. Mortem namque certissimam incurrit animae, si quis luxuriose vivens, sacerdotalem sibi usurpare gradum praesumit. Qui sensus post pauca subjungit: Cumque laveris patrem cum filiis  superhumerali et rationali, quod constringes balteo, et pones thiaram in capite ejus, et laminam sanctam super tiaram et oleum unctionis fundes super caput eius atque hoc ritu consecrabitur filios quoque illius adplicabis et indues tunicis lineis cingesque balteo Aaron scilicet et c. Nam neque hic aliquid de feminalibus a Moyse accipiendis praecipitur: unde liquido constat, quod se hoc genere vestimenti ipse prius Aaron ac filii ejus induerant, et sic ad manum Moysi lavandi. induendi, ungendi, et consecrandi intrabant. Ubi et hoc notandum quod consecraturus eos Moyses, primo lavit aqua, et sic habitum illis sacri gradus imponit; quia
Abbreviated transcription (Latin):
& filios eius iub&ur. sicut deprioribus dicitur uestiesq hisomnib:
caron fractrem tuum & filios eis cum eo : sed facies inquid fccemi¬
nalico linac ut operient cacrnem turpitudinis succe : ipsi inquit ope¬
riant caernem turpitudinis succe : tufcceminadia pontificis & filiis ei
faccies. tuccstitatis regulam docebis. tucbstinendum abuxore
conplexu eis quis a cerdotio funturi sunt intimabis. ñ ullita men uio¬
lentumbius modi continentiae iugum.: sed quicumq sacerdotes fieri
caministerio seruire altaoris uolunt ipsi sua sponte uxorem ser¬
ui eẽ denstant : qd ubi perfecerint & in suscepto semel continen¬
tice priceposito ministros sescũ arii atq odtacris fore consenti¬
unt ad erit lex diuina quelut c&erum his illis habitum sacerdo
congruum in ponens quomodo uiuere ł doceredebent habundant
instituat: Congaudensq: spontanecce ipsorum de uotiom dignum
sacerdotio decus. sapientice. patientiae mansue tudinis. Telispiri

Expanded text:
 filios ejus jubetur, sicut de prioribus dicitur: Vestiesque his omnibus Aaron fratrem tuum, et filios ejus cum eo. Sed facies, inquit, feminalia linea, ut operiant carnem turpitudinis suae. Ipsi, inquit, operiant carnem turpitudinis suae, tu feminalia pontifici et filiis ejus facies, tu castitatis regulam docebis, tu abstinendum ab uxorio complexu eis qui sacerdotio functuri sunt intimabis. Nulli tamen violentum hujusmodi continentiae jugum impones; sed quicunque sacerdotes fieri, ac ministerio servire altaris volunt, ipsi sua sponte uxorum servi esse desistant. Quod ubi perfecerint, et suscepto semel continentiae proposito ministros se sanctuarii atque altaris fore consentiunt, aderit lex divina, quae velut caeterum illius habitum sacerdotibus congruum imponens, quomodo vivere vel docere debeant abundanter instituat, congaudensque spontaneae ipsorum devotioni, dignum sacerdotio decus sapientiae, patientiae, mansuetudinis, misericord
Abbreviated transcription (Latin):
ticm caro fatigatur ẜ potest de cocco quugnis speciere ful¬
g& & hoc non in conuenienter dici qđ ideo fortassebrs
tinihus fieri p̃ceptus sit : quo dignis duplicem habereuim
solect urendi scilic& & lucendiscuius naturam imitari
praesulem in uerbo nimirum doctrinae sclutaris opor¬
test : ut &lucem uidelic& scientiae deriderantib cope¬
rire & rubiginem peccatorum in contemptoribus cur&
increpando comburere : cumenim auditoribus suis¬
dulcissima scripturarum aredna siue miracula aut parabo¬
las dñi euangelicas exponit ũelut in habitusuo fulgo rlucis
ostendit : atcum proter uicm superbientium commemo

Expanded text:
tiam caro fatigatur. Potest de cocco, qui ignis specie refultiam caro fatigatur. Potest de cocco, qui ignis specie refulget, et hoc non inconvenienter dici; quia fortasse ideo bis tinctus fieri praeceptum sit, quod ignis duplicem habere vim soleat, urendi scilicet et lucendi. Cujus naturam imitari praesulem, in verbo nimirum doctrinae salutaris, oportet, ut et lucem videlicet scientiae desiderantibus aperire, et rubiginem peccatorum in contemptoribus curet increpando comburere. Cum enim auditoribus suidulcissima Scripturarum arcana sive miracula, aut parabolas Domini evangelicas exponit, velut in habitu suo fulgorem lucis ostendit. At cum propter viam superbientium, commemo
Abbreviated transcription (Latin):
specier int̃ elis in humero sacerdotis refulg& utipsum ad paci¬
endum cduersa semperdoceat eẽ paratum auro ccutem¬
& imacinitho acpurpura britinitus coccus adiungitur ũtan¬
te in terni iudicis oculos omnia uirtutumbona excaritate
decorentur : utcuneta quaecortm hominibus rutilant h
in conspectuocculti cerbitris flamina in timiamoris accen¬
dict : quacescilic& caritas qua edm̃s imulacproximum diligit
quas ex duplici tinctura fulges cit ssed cummens cdprae¬
cepta caritatis tenditur. restat proculdubio ut peraebs¬
tinentiam caro macer&ur iunde & brstinetho coccotoca
brrtus adiungitur : d&erra & enimbrssus nitenti specieori¬
tur: & quid ꝑbrerũ nisi candes de coremunditice corpore¬
lis castitas designatur : q̃ uidelic& tortapulcdritudini su¬
perhumerclis inectitur : quia tunc castimonieo ced p¬
fectum munditice candorem ducitur cumperabstinen¬

Expanded text:
species inter alias humero sacerdotis refulget, ut ipsum ad patispecies inter alias humero sacerdotis refulget, ut ipsum ad patienda adversa semper doceat esse paratum. Auro autem, hyacintho ac purpurae bis tinctus coccus adjungitur, ut ante interni judicis oculos omnia virtutum bona ex charitate decorentur; ut cuncta quae coram hominibus rutilant, haec in conspectu occulti arbitri flamma intimi amoris accendat. Quae scilicet charitas, qua Deum simul ac proximum diligit, quasi ex duplici tinctura fulgescit. Sed cum mens ad praecepta charitatis tenditur, restat procul dubio, ut per abstinentiam caro maceretur. Unde et bis tincto cocco torta byssus adjungitur. De terra etenim byssus nitenti specie oritur. Et quid per byssum, nisi candens decore munditia corporalis castitatis designatur? Quae videlicet terra pulchritudini superhumeralis innectitur; quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinen
Abbreviated transcription (Latin):
ue ẽ &onus meum leue ẽ : quod mani festius clibi nobis com¬
super humerale deccuro & hrcincthoac purpura coccoq bistincto¬
et bssorcorta : deccuro uidelic& u tante omnia in habitusa
qđ intellegendo pen&rat nomadfauorer infimos : sed ad
amorem surgat : ned umsuis incautis lacudibus pascitꝰ ĩp¬
so& icm ueritatis intellectu uacu&ur  auro qq̃ & hracintho
purpura ꝑmisc&ur: ut uidelic& sacerdo tedecor cum
sum maq̃ praedicat̃ sperat insem &ipso &icm suggest¬
ones uitiorum reprimat : eirq uelut exregic potestate
conticedicat quatinus nobilitatem semper intimȩ regene¬
rationis aspiciat & caelestis regni sibiab itum moribus de¬
fendact : quccmuis &iam ut ruperius dictum ẽ inpurprreo a¬
colore possit iprcc effusio sanguinis proxpo ł diuersarum
to lercentico precerurarum intellegi ipr eienucrux
quamsequente s dnõ cotidie ferre iubemur iunde merito tudis

Expanded text:
ve est, et onus meum leve . Quod manifestius alibi nobis comve est, et onus meum leve . Quod manifestius alibi nobis comsuperhumerale de auro et hyacintho, ac purpura, coccoque bis tincto, bysso retorta. De auro videlicet, et anquod intelligendo penetrat, non ad favores infimos, sed ad amorem coelestium surgat, ne dum suis incautius laudibus pascitur, ipso etiam veritatis intellectu vacuetur. Auro quoque et hyacintho purpura permiscetur, ut videlicet sacerdotale cor cum summa, quae praedicat, sperat; in semetipso etiam suggestiones vitiorum reprimat, eisque velut ex regia potestate contradicat, quatenus nobilitatem semper intimae regenerationis aspiciat, et coelestis regni sibi habitum moribus defendat. Quamvis, ut superius saepe dictum est, in purpureo colore possit ipsa effusio sanguinis pro Christo, vel diversarum tolerantia pressurarum intelligi. Ipsa enim est crux, quam sequentes Dominum quotidie ferre jubemur. Unde merito talis
Abbreviated transcription (Latin):
enim ut quo iaciore quis graduess& insignis. eo pluribus
&icmuir tutum actib: cdmircendus fulger&: cunctah
fiunt deccuro pracecios isq coloribus : qui aniluile acsordidum:
insacerdotisore ł opere deb& apparere : sed cuncta quae agit.
uniuersa quae loquitur . onĩa q̃ cogitat & cora hominibus
p̃clara & in conspectu a et̃marbitris oport& eẽ gloriosa: Fa
onera portare solemus quioper suꝑhumerale pontificis nisi
labores bonorum operum q̃ iugiter coramdño ferre deb&
ostenduntur & cpte primo desuper humerdi faciendo p̃ci¬
pitur: qͥa quis qͥs cd sacerdotiũ minis teriumq populidĩ ꝓ¬
mouendus ẽ. primum ei debeat opert cognosci: ut dum hoc qđ fo
ras hominib: pat& inrep̃hensibile cepparuerit: Conuenient̃
extempore &ia integras cordisei & fidei sinceritass crut&ur :
suꝑhumeralergo qd inhumer̃ gestabat pontifex : illud euc¬
gelicum onus accipiamus de quo dñsccit. iugũ enimmeum sua¬

Expanded text:
enim, ut quo majore quis gradu esset insignis, eo pluribus enim, ut quo majore quis gradu esset insignis, eo pluribus et virtutum actibus admirandis fulgeret. Cuncta autem fiunt de auro, pretiosisque coloribus; quia nihil vile ac sordidum in sacerdotis ore vel opere debet apparere; sed cuncta quae agit, universa quae loquitur, omnia quae cogitat, et coram hominibus praeclara, et in conspectu interni arbitri oportet esse glorioonera portare solemus, quid per superhumerale pontificis, nisi labores bonorum operum, quae jugiter coram Domino ferre debet, ostenduntur? Et apte primo de superhumerali faciendo praecipitur; quia quisquis ad sacerdotium magisteriumque populi Dei promovendusas omnibus patet, irreprehensibile apparuerit, convenienter ex tempore etiam integritas cordis ejus, et fidei sinceritas scrutetur. Superhumerale ergo quod in humeris gestabat pontifex, illud evangelicum onus accipiamus, de quo Dominus ait: Jugum enim meum sua
Abbreviated transcription (Latin):
& fibis eius ut sacerdotio fungantur mihi accipientq aurum
&łracinthum & purpurã coccumq britintum & brs sum quo¬
stricta id estcamisce totum corpus operiunt scidaris. caput
ornatꝰ bad theum utrumq tunicam simul & super humerede
arcius cd corpus ceptact . quib XI. indumentis. inferius septi¬
mum iungitur & octacuum : faceminalia uidelic& linea cedo¬
periendam carnem turpitudinis & lammina aurea
s upercidarim : quac&itulo nominis dñi c&eris altiores emi
n& omnibus lineamautem strictam dicit quoniam d ha¬
rebit corpori &ita arta erat adstrictis manicis. ut nulla ei
omnino ruga in ess&. descendeba t autem usq adcrura:
Vnde & grece poderis idẽ tedaris uocatur : his octo generib
uestium pontifex tempore sacrificu solebat indui : e quibus
ercent uͦIͦI. &iamminoris ordinis sacerdotib concessa: fue¬
minclia uidelic& linec. timica balteus. &cid acris decebat

Expanded text:
et filiis ejus, ut sacerdotio fungantur mihi, accipientque aurum et filiis ejus, ut sacerdotio fungantur mihi, accipientque aurum et hyacinthum, et purpuram, coccumque bis tinctum, et byssum . Quostricta, id est, camisia, totum corpus operiunt. Cidaris caput ornat, baltheum utrumque tunicam simul et superhumerale, artius ad corpus aptat. Quibus sex indumentis, inferius septimum jungitur et octavum, feminalia videlicet linea, ad cooperiendum carnem turpitudinis, et lamina aurea super cidarim, quae titubus, eminebat. Linea autem stricta dicitur, quoniam adhaerebat corpori, et ita arcta erat astrictis manicis, ut nulla ei omnino ruga inesset. Descendebat autem usque ad crura: unde et Graece poderis, id est, talaris vocabatur. His octo generibus vestium pontifex tempore sacrificii solebat indui, e quibus erant quatuor et minoris ordinis sacerdotibus concessa: feminalia videlicet, linea stricta, et baltheus, et cidaris. Decebat
Abbreviated transcription (Latin):
tr& mihi :uestes scaẽ caron quas illi morses fec̃ opera sunt
iustitiae &scĩtatis q̃ scriptura sacrae legis rectoribus habenda
commendat : quorumq: in his qͥp̃cessere in xp̃o exempla imi¬
tentur ostendit : s apientes autem corde quoscd faciendas
cepostoli c&eriq doctores ueritatis qui nobis aꝑtissime
quomodo uiuere sacerdotes & ministri cltcris. quecliter
docere debecnt siue exemplo suae accionis seu uerbo
exhortationis ostendunt : equibus ẽ illud cpoit̃ ad titum: opor
tet enimepis copum sine crimine eẽ utđi dispensatorem non
superbum ñ iracundum non uinolentum non ꝑcussorem nontur¬
pis lucri cupidum : s̃ edhospitalem benignum sobriumiustum.
scm̃ continentem. complectentem cum quis ecundum doctrinã
facientrationcle & superhumerade tunicã lineam strictam
cid arim &badtheum: facient uestimenta aaron fratrituo

Expanded text:
tret mihi . Vestes sanctae Aaron quas illi Moyses fecit, opera sunt tret mihi . Vestes sanctae Aaron quas illi Moyses fecit, opera sunt justitiae et sanctitatis, quae Scriptura sacrae legis rectoribus habenda commendat, quorum et in his qui praecessere in Christo exempla quae imitentur, ostendit. Sapientes autem corde, quos ad faciendaapostoli, caeterique doctores veritatis, qui nobis apertissime, quomodo vivere sacerdotes, et ministri altaris, qualiter docere debeant, sive exemplo suae actionis, seu verbo exhortationis, ostendunt. Quibus est illud Apostoli ad Titum: Oportet enim episcopum sine crimine esse, sicut Dei dispensatorem, non superbum, non iracundum, non vinolentum, non percussorem, non turpis lucri cupidum, sed hospitalem, benignum, sobrium, iustum, sanctum, continentem, amplectentem eum, qui secundum doctrinam facient: Rationale et superhumerale, tunicam et lineam strictam, cidarim et baltheum. Facient et vestimenta sancta Aaron fratri tuo
Abbreviated transcription (Latin):
suorum similemtui : & ponain uerba mea in ore eius: cuiuso¬
perib cmmirandis q̃ nemo alius fecitrecte habitus a a ron
mira uari &ate insignis comparatur . ł certe uestis c̃ãron
multiscria omnem electorum co&uminucriapersoncrũ
meritorumq: distantia xp̃o adhaerentem designant: teste
autem inpersona a aron dnm̃ scluatorem figuraliter insi¬
nuatum accipimus quid filiis c̃aronqui& ipsi in sacerdotiũ
unctisunt. Nis iapostolor xp̃i apostolorumq successores &
cunctos fidelium magistros significare dicamus. ħ quidem
uto principalit̃ dedño possunt accipi sed nos magis in eis q̃
adsignificantiam nrãe in dño piae conuersationis pertinecni
ꝗq cedcorrectionem nr̃orum rerpiciunt morum dec& intueri:
sequit᷑¬
Facies uestem scam fratrituo ingloriam & de co¬
queris cunctis sapientib: corde quosrepleui spũpru¬
dentiae ut faciant uestes caron in quib scĩficatus minis¬

Expanded text:
suorum similem tui, et ponam verba mea in ore ejus . Cujus osuorum similem tui, et ponam verba mea in ore ejus . Cujus operibus admirandis, quae nemo alius fecit, recte habitu Aaron mira varietate insignis comparatur, vel certe vestes Aaron multifariae, omnem electorum coetum in varia personarum meritorumque distantia Christo adhaerentem designant, teste autem in persona Aaron Dominum Salvatorem figuraliter insinuatum accipimus, quod filios Aaron, qui et ipsi in sacerdotium uncti sunt, nisi apostolos Christi, apostolorumque successores, et cunctos fidelium magistros significare dicamus? Haec quidem ita principaliter de Domino possunt accipi; sed nos magis in eis quae ad significantiam nostrae in Domino piae conversationis pertineant, quaeque ad correctionem nostrorum respiciant morum, decet intueri. SequitFaciesque vestem sanctam fratri tuo in gloriam et decoqueris cunctis sapientibus corde, quos replevi spiritu prudentiae, ut faciant vestes Aaron, in quibus sanctificatus minis
Abbreviated transcription (Latin):
dotum acdoctorum loco potiti qđ dictu quoq graue aclu¬
gubrae satis ẽ dumignem cupiditatis ignes upernae dilectio¬
niscenteponunt ĩ gnesupernae ultionis cebsummuntur : quo¬
rumperp&ua decminatio temporadi est filiorum a aron
morte figurata. Qquamuis excellentiorisfigura mysteru¬
ucri& ate distinctamsita &i cmsummus eiurdem tabnaculi
s acerdos figuram ten& ueri pontifices iliũ xp̃i quis em&¬
ipsum obtulit oblationem & hostiam dõ pronobis in odorẽ
s uccuitatis : qui &i cm iure potest fr̃t morsi uocariꝰ quis enĩ
complius celteri fraterno est foedere conexus quam xp̃s ui
morsi legi gratia nouum testamentum u&eri cum & ipse
morses tale de eo testimonium reddat dicens populoquem
docebat sproph&am degentetua & defratribi tuis sicut me
suscitabittibi dñs dr̃tuus ĩ psum ccudies: & pcculo¬
post expersona dni ĩproph&am suscitabo eis demedio fratrũ

Expanded text:
dotum ac doctorum loco potiti, quod dictu quoque grave ac ludotum ac doctorum loco potiti, quod dictu quoque grave ac lugubre satis est, dum ignem cupiditatis igni supernae dilectionis anteponunt, igne supernae ultionis assumuntur. Quorum perpetua damnatio temporali est filiorum Aaron morte figurata. Quamvis excellentioris figura mysterivarietate distinctam: ita etiam summus ejusdem tabernaculi sacerdos figuram tenet veri pontificis Jesu Christi, qui semetipsum obtulit oblationem et hostiam Deo pro nobis in odorem suavitatis. Qui etiam jure potest frater Moysi vocari: quis enim amplius alteri fraterno est foedere connexus, quam Christus Moysi, legi gratia, Novum Testamentum Veteri? cum et ipse Moyses tale de eo testimonium reddat, dicens populo quem docebat: Prophetam de gente tua et de fratribus suis, sicut me, suscitabit tibi Dominus Deus tuus, ipsum audies. Et pmedio fratrum
Abbreviated transcription (Latin):
maendatorũ solertiore p̃c&eris animo copulentur:
hoc ẽ enim eos quis acerdotio functuri sunt de medio filiorũ
usrł aedmorren codplicari: p̃sules acdoctores scã ecclenae
communem uitum electorum singularimentis culmine
transcendere : & familiari inspectatione quid lex gene¬
riditer omnibus clectis. quiduero paucis perfectioribus
specicliter loquatur adtendere : ut edtiori ex cellentio
meritorum cdedtiora porsint p̃mic ꝑuenire Namqđ
frcctrem suum morses cumfilis in sacerdoti ũ ordinare
p̃cipitur : quid nobis cliudmrsticae cõm̃dat nisi qđ omnes
qui officium doctoris sortiuntur. tanto debent studio
& cmore meditatiom diuinae legis adhaerere. ut quac siger¬
maenao ei uideant᷑ cognitioni coniungi¶Neq hoc qđ pri¬
mi filiorum a aronpostordinationem cumignem adienum
offerren corcmidnõ igne caelerti perierunt as ignificatio¬
nemirercbilis nr̃i temporis aborr& : ubi non nulli sacer¬

Expanded text:
mandatorum, solertiore prae caeteris animo copulentur. mandatorum, solertiore prae caeteris animo copulentur. Hoc est enim eos qui sacerdotio functuri sunt de medio filiorum Israel, ad Moysen applicari: praesules ac doctores sanctae Ecclesiae, communem vitam electorum, singulari mentis culmine transcendere, et familiari inspectione quid lex generaliter omnibus electis, quid vero paucis perfecspecialiter loquatur, attendere; ut altiori excellentia meritorum, ad altiora possint praemia pervenire. Nam quod fratrem suum Moyses cum filiis in sacerdotium ordinare praecipitur, quid nobis aliud mystice commendat, nisi quod omnes qui officium doctoris sortiuntur, tanto debent studio et amore meditationi divinae legis adhaerere, ut quasi germana ei videantur cognatione conjuncti? Neque hoc quod primi filiorum Aaron post ordinationem, cum ignem alienum offerrent coram Domino, igne coelesti perierunt, a significatione miserabilis nostri temporis aberrat; ubi nonnulli sacer
Abbreviated transcription (Latin):
tis nr̃i qui illis lucem uerbi ministtent donec conpl&o
s aeculihuius statu & ipso quoque tabnaculo dĩ toto idem
uniuersa electorum multitudine cdregnum caelestaẽ
tranlata nonerunt ultra qui cbhominib: erudicntur
consequenter sacerdotes qui in eo ministrent ordinan¬
tur: quorum quidem ordinatio & habitus recte ecclesiae
sacerdotibus congruit. ĩta ut omne quod illic in ornatu
uestium clacrum extrinsecus fulgebat hoc intellectum
spiritaliter in ipsis sacerdo tum nrorum mentibus cltum
intus emineat hoc ineorum actibus p̃c&eris fidelium
mentib: foris glorio sum darescat s undecptep̃cipitur
mors iut adplic& adse a aronfratrem suum cumsuis de
medio filiorum isrł ad fugendumsacerdotiõ coram
dño inecesse ẽ. enim ut quicumq adiaciorem in scã ec¬
dena gradum promo uendi sunt : iaciorementis industria
sese ad legemdĩ cepplicent id est diuinorum obseruantiae

Expanded text:
tis nostri, qui illis lucem verbi ministrent, donec completo tis nostri, qui illis lucem verbi ministrent, donec completo saeculi hujus statu, et ipso quoque tabernaculo Dei toto, id est, universa electorum multitudine ad regnum coeleste translata, non erunt ultra qui ab hominibus erudiantur consequenter sacerdotes, qui in eo ministrent, ordinantur. Quorum quidem ordinatio et habitus recte Ecclesiae sacerdotibus congruit: ita ut omne quod illic in ornain vestium clarum extrinsecus fulgebat, hoc intellectum spiritualiter in ipsis sacerdotum nostrorum mentibus altum intus emineat, hoc in eorum actibus prae caeteris fidelium meritis foris gloriosum clarescat. Unde apte praecipitur Moysi, ut applicet ad se Aaron fratrem suum cum filiis de medio filiorum Israel, ad fungendum sacerdotio coram Domino. Necesse est enim ut quicunque ad majorem in sancta Ecclesia gradum promovendi sunt, majore mentis industria sese ad legem Dei applicent, id est, divinorum observantiae
Abbreviated transcription (Latin):
corcmdno : Cum enimtrans aeta nocte scceculihuius mao¬
nefuturi scceculi &laruerit de quodicit proph&a manead
ferobotibi & uidebo noni amultra lucerna librorum indi¬
gebimꝰ apparente & in lustrante nos ueraducemundȩde
quodicit proph&a. Vobis cutemtimentibus nomend nĩori¬
& soliustitiae:
Perp&uus eritcultus perruccesrioner
eorum afiliis isi¬
ł: &bclacus ula sicut & pracecedentico
q̃ detabennacculo acuaris atq utensilibus eius dictarunt.
spiritali magis sensu quain carnadi intellegenda atque
exponenda est : quomodo eñiuxtalit terã ꝑpetuus eẽ potest¬
cultus officii sacerdotadis. ubi & ipsum sacerdotium &
tabnaculum in quo gerebatur & populus ciuigerebatur
iamdudum eẽ. cessarunt unde constat hoc in scã ecdesia
uerbum eẽ complendũ ubisuecedentibus sibi peror¬
dinem doctoribus simul &cuditoribus ueritatis n ũ¬
quam deerunt spiritales & filiiisrł quiindomum dñi
donapi&atis offerant & filii a aron idem ueris acerdo¬

Expanded text:
coram Domino. Cum enim transacta nocte saeculi hujus, mane futurum saeculi claruerit, de quo dicit Propheta, Mane astabo tibi et videbo , non jam ultra lucerna librorum indigemus, apparente et illustrante nos vera luce mundi, de quo dicit et Propheta: Vobis autem timentibus nomen meum, orietur sol justitiae. Perpetuus erit cultus per successiones eorum a filiis Is clausula sicut et praecedentia, quae de tabernaculo ac vasis, atque utensilibus ejus, dicta sunt, spirituali magis sensu quam carnali intelligenda atque exponenda est. Quomodo enim juxta litteram perpetuus esse potuitcultus officii sacerdotalis, ubi et ipsum sacerdotium et tabernaculum, in quo gerebatur, et populus cui gerebatur, jamdudum esse cessaverunt? Unde constat hoc in sancta Ecclesia verbum esse complendum, ubi succedentibus sibi per ordinem doctoribus, simul et auditoribus veritatis, nunquam deerunt spirituales filii Israel, qui in domum Domini dona pietatis offerant, et filii Aaron, id est, veri sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
pactriarchis non indicauerct ostendat: Decuid.
qui inlegednĩ meditcbat᷑ die hac nocte uidetimis
cnseipio quilegem scripsitmorsi celiquid amplius
de dno intellexises enserit, Quomodo in quit dilexi
legem tucm dnẽ totadie meditactiomea ẽ: statĩ¬
q: subiunxit : Superomnes docentes me intellexi:
Vnde & libi gloriatur dnõdicens: incerta & ocul¬
ta sapientiacetuae manifestas timibi: Item a pos¬
tolis maciora proph&is nos sedeclarat dñs ipse.
qui eiusdem loquitur dicens. multi proph&e &
iusticupierunt uiderequaceui d&is & nonuider̃.¬
& ccudire quaceccuditis & noncudierun sed &¬
eisdem postresurrectionem ascensionemq: sucm
maciorem cdhuc scientiae graticm promittit
dĩe, adhuc multa babeo uobis dicere sed non po¬
testis modo portare. cumautem ueneritille

Expanded text:
patriarchis non indicaverat, ostendit. David patriarchis non indicaverat, ostendit. David qui in lege Domini meditabatur die ac nocte, videamus an se, ipso qui legem scripsit Moyse, aliquid amplius de Domino intellexisse senserit. Quomodo, inquit, dilexi legem tuam, Domine; tota die meditatio mea est . Statimque subjunxit: Super omnes docentes me intellexi. Unde et alibi gloriatur in Domino, dicens: Incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi . Item apostolos majora prophetis nosse declarat Dominus ipse, qui eisdem loquitur, dicens: Multi prophetae et justi cupierunt videre quae videtis, et non viderunt; audire quae auditis, et non audierunt . Sed eisdem post resurrectionem ascensionemque suam majorem adhuc scientiae gratiam repromittit, dicens: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo; cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
.uertunt uultus in propitiatorium qui cmisericor¬
dicem dm̃ in quac unicamundo sper ẽ ual de com¬
mendaent s titq deo sunt ex utraq paerteora¬
culi quic & prececedentia ante in carnationẽ
domini cam temporte & consequentia prcedi¬
catione spiritadis scientiae replent ꝰ quibus &icc̃
nomenscientiae multitudinis uelscientiae multi¬
plicatae conuenit: quicui delic& scripturas acra
s̃ piritali acdiu inascientia plena ẽ. eademq scien¬
tic ex quo ips a scriptura condi coepit cugeris emp
acmultiplicari nodesiitssunde & angdanieli pertiron¬
sibunt inquit plurimi& multi plexerit scientia
namq: morsen cmpliorem patriarchis scienticuii
percepisse : testactur ips edñs qui illi apparens. ait:
egođs quicpparui habraham isa ac&ia cob indm̃
omnip̃: & nomen meum cdonci nonindi cauieis:
multiplicata ẽ. ergo extempore scientia diuincce
cognitionis. Cum hoc deseipso dñs morsi quod

Expanded text:
. Vertunt vultus in propitiatorium; quia et misericor. Vertunt vultus in propitiatorium; quia et misericordiam Domini, in qua unica mundo spes est, valde commendant. Atque ideo sunt ex utraque parte oraculi, quia et praecedentia ante incarnationem dominicam tempora, et sequentia praedicatione spiritualis scientiae replent. Quibus etiam nomen scientiae multitudinis, vel scientiae multiplicatae convenit, quod videlicet Scriptura sacra spirituali ac divina scientia plena est, eademque scientia, ex quo ipsa Scriptura condi coepit, augeri semper ac multiplicari non desinit. Unde et angelus Danieli: Pertransibunt, inquit, plurimi, et multiplex erit scientia Namque Moysen ampliorem patriarchis scientiam percepisse testatur ipse Dominus, qui illi apparens ait: Ego Dominus, qui apparui Abraham et Isaac et Jacob in Deo omnipotente, et nomen meum Adonai non indicavi eis . Multiplicata est ergo ex tempore scientia divinae cognitionis, cum hoc de seipso Dominus Moysi, quod
Abbreviated transcription (Latin):
posses ign&ur . nequeullam habere tarditatẽ:
pan dunt ergo alas cherubim & propitia torium tegui
qnmangeli omnem succenaturae potentiamꝰ
qua in dtis habitare &cuncta supernae illius
pactricceloca. laeui acleto itenere penetrare me¬
ruerint ĩ nobsequium sui conditoris offerunt.
acuelut propiciatorium contuentes obumbrant
idest honorant uelando : quicc totum quem habeñ
statum perp&uȩ felicitatis eius graticcedepu¬
tant. aquonihil mali uelleposse acceperunt :
duosunt cutem propt̃ significandum soci&atem
cengelicae pacis qui cminus quam interduos haber
caritas non potest Nunde & ses erespicere mutuo
& i propitiatorium uultus habere iubentur: qui
cnimirum inglorificatione diuinae uisionis
sibi m& dterutrum consonanti temper duo cheru¬
bin. possunt duo testamenta figurtriquorum
respiciuntq semutuo: quia in at testatione ueri¬
tatis & pracedicatioñ innullo cbinuicem discrepant¬

Expanded text:
posse signentur, neque ullam habere tarditatem, posse signentur, neque ullam habere tarditatem, pandunt ergo alas Cherubim, et propitiatorium tegunt: quoniam angeli omnem suae naturae potentiam, qua in altis habitare, et cuncta supernae illius patriae loca levi ac laeto itinere penetrare meruerunt, in obsequium sui Conditoris offerunt, ac velut propitiatorium contuentes obumbrant, id est honorant velando: quia totum quem habent statum perpetuae felicitatis, ejus gratiae deputant, a quo ut nihil mali velle posse acceperunt. Duo sunt autem propter significandam societatem angelicae pacis; quia minus quam inter duos haberi charitas non potest. Unde et sese respicere mutuo, et in propitiatorium vultus jubentur habere, quia nimirum in glorificatione divinae visionis sibimet alterutrum consonant. Item per duo Cherubim possunt duo Testamenta figurari, quorum Respiciuntque se mutuo, quia in attestatione veritatis quam praedicant, in nullo ab invicem discrepant
Abbreviated transcription (Latin):
cherubin eẽ nomen angelicarũ uirtutum iez elchiel
proħ manifeste declarat: q̃uas &i cmiuxta exem¬
plum quohic feriiubentur. cumalis sibi apparuis.¬
se designat dicens ⁊ Et uoxedarum cherubin ccudie¬
& ẽ nom̃ generis mascuł sed greca consu&udo neutrogener̃
secutus idioma marẽ gene posuit duos cherubinccu¬
reos & productiles facies. non duo cherubin iurea
& productilic: quodscriptorum incuria credo in
eius trans latione. eẽ corruptumut procherubim
antiquorum more scriber& cherubin: Int̃ p̃tat᷑ autẽ
cherubin siues eraphin. scientiae multitu.¬
do ł scientiae intellectus: quod uidelic& nñ tanto
rectius angelicis potestatibus congruit: quanto ꝑfecte
cbomni inpulsu inpurae cogitationis clieniuis io¬
ni sui conditoris cdherent ¶ Idcirco autẽ cdcs
ł infigura cherubimmorres facere iubecur: ł in ip¬
scc eorum specie uidisse se prot testatur. quod
&icmlicentia sol& imitcripictorum. ut incelto
sedem habere angeli & quasi leui uolatu discur¬
rere

Expanded text:
Cherubim esse nomen angelicarum virtutum, Ezechiel pheta manifeste declarat, quas etiam juxta exemplum, quo hic fieri jubentur, cum alis sibi apparuisse designat, dicens: Et vox alarum Cherubim audieet est nomen generis masculini, sed Graeca consuetudo neutro genere posuit es, Hebraeum secutus idioma, masculino genere posuit. Duos Cherubim aureos et productiles facies, non duo Cherubim aurea et productilia, quod scriptorum incuria credo in ejus translatione esse corruptum, ut pro Cherubim antiquorum more scriberetur Cherubin. Interpretatur Cherubim, sive Cherubin, scientiae multitudo, vel scientiae intellecrectius angelicis potestatibus congruit, quanto perfecte omni impulsu impurae cogitationis alieni, visioni sui Conditoris adhaerent. Idcirco autem alas, vel in figura Cherubim Moyses facere jubetur, vel in ipsa eorum specie vidisse se propheta testatur, quod etiam licentia solet imitari pictorum, ut in alto sedem habere angeli, et quasi levi volatu ubique discurrere
Abbreviated transcription (Latin):
suum inclin& affectum necerse ẽ. peromnia corsacerdo¬
tale nequaquam segne & deridio sum manere : sed arden¬
te semꝑstudio extendi ad conp̃hendendum brcuium
supernae uocationis đi in xp̃o ihũ. Ponesq: in eo .iIͦII or¬
dines lapidum : inprimo uersuerit lapis scerdius &copa
tius &s maragdus: insecundo carbunculis saphrrus &iaspis:
intertio ligirius achates &a m&irstus: inquarto crissolitus
onichrnus &brryllus. inclusiauro erunt perordines suos.
habebuntq nomina filiorum isrł . xii nominib: celabunt sin¬
rumpositio diuers arum inrationali multiplicem uariarũ
uirtutum gratiam designant q̃ concordi serie disposita
insacerdodir deb& semper apparereꝰ. Singuliautem lapides
s ingulis patrum nominib: inscribuntur̃ dum scõrum uitã
rector inspiciens quibus maxime uirtutum operibus¬
floruerint scedulo in quisitione scrutatur: & hcuncta
inab ditis sui pectoris meditando colligere atq operan¬
do proferre satagit: neque enim sinecertiratione sacra

Expanded text:
suum inclinet affectum, necesse est per omnia cor sacerdotale nequaquam segne et desidiosum manere, sed ardenti semper studio extendi ad comprehendendum bravium supernae vocationis Dei in Christo Jesu. Ponesque in eo quatuor ordines lzius, et smaragdus; in secundo carbunculus, sapphirus, et jaspis; in tertio ligurius, achates, et amatistes; in quarto chrysolithus, onychinus, et berillus: inclusi auro erunt per ordines suos, habebuntque nomina filiorum Israel. Duodecim nominibus caelabuntur sinrum positio diversarum in rationali, multiplicem variarum virtutum operationem designat, quae concordi serie disposita in sacerdotis debet corde semper apparere. Singuli autem lapides singulis patrum nominibus inscribuntur, dum sanctorum vitam rector inspiciens, quibus maxime virtutum operibusfloruerunt, sedula inquisabditis sui pectoris meditando colligere atque operando proferre satagit. Neque enim sine certi ratione sacra
Abbreviated transcription (Latin):
tientur. q̃ agenda p̃cipiantur. uel moneantꝰ.
Itemmensa tab̵naculi nii hab& pedes. q̃uic
uerba caelestis oraculi ł storico intellectu ł al¬
legorico ł tropoloico id .ẽ. morcli ł certe anc¬
goico solent accipis historia mamq: ẽ rescliqua
quomodo secundum lit̃t facta siue dicta sit plic¬
no sermone refert᷑: quomodo populus isrł
excegrpto scluatus tabernaculum dño fecis

Expanded text:
tientur, quae agenda praecipiantur vel moneantur. tientur, quae agenda praecipiantur vel moneantur. Item mensa tabernaculi quatuor habet pedes, quia verba coelestis oraculi, vel historico intellectu, vel allegorico, vel tropologico, id est morali, vel certe anagogico solent accipi. Historia namque est, cum res aliqua quomodo secundum litteram facta sive dicta sit, plano sermone refertur: quomodo populus Israel ex Aegypto salvatus tabernaculum Domino fecis
Abbreviated transcription (Latin):
canticũ illud nouũ quod uirginestantũ corã cegno
cantare referuntꝰ qui ẽptis exomnib primiticcedõ
& ccgno: ad hanc qđ idẽ sequnT cegnũ quocũq cbi¬
erithł certe coronco suꝑlabio m̃sace dñi aedponitur.
cũin uerbsacrccescripturae dicim: egredienter
et arnice animas adc&erna in caelis p̃mia. eẽ reci¬
corona cũ inecdẽ scriptura repperit qđ eis subli¬
mior infine sceculigloria in corporũqꝗ̃ in mor¬
tediũ receptione seru&ur Quat tuoͬ quoq circulos
dem menscce ꝑs ingulos pedes ⁊ ħ ut suprec decerca
exposuimus &ia hic accipienda sunt: quat tuor¬
namq: circuliccurei . iiii. sunt euangeliorũ libriper
quorum fidem contigit ut omnis scriptura scã per
mundum legeret᷑ & intellegeret᷑ uniuersum ⁊
quat tuor ccutem pedes habet mensa quiae quo¬
driforma ractione omnis diuinorum eloquiorũ
series distinguitur: in libris namq omnib scĩs
intuerio port& quae ibi c&erna intimentur.
quie fulta nccrrentur :quae futura pronun¬

Expanded text:
canticum illud novum, quod virgines tantum coram Agno cantasse referuntur, qui empti sunt ex hominibus primitiae Deo et Agno. Ad hanc, quod iidem sequuntur Agnum quocunque abierit . Vel certe corona aurea labio mensae Domini apponitur, cum in verbis sacrae Scripturae dicimus, egredientes e carne animas ad aeterna in coelis praemia esse recicorona, cum in eadem Scriptura repetitur, quod eis sublimior in fine saeculi gloria in corporum quoque immortalium receptione servetur. Quatuor quoque circulos sdem mensae per singulos pedes. Haec ut supra de arca exposuimus, etiam hic accipienda sunt. Quatuonamque circuli aurei, quatuor sunt Evangeliorum libri, per quorum fidem contigit ut omnis Scriptura sancta per mundum legeretur, et intelligeretur universum. Quatuor autem pedes habet mensa, quia quadriformi ratione, omnis divinorum eloquiorum series distinguitur. In libris namque omnibus sanctis intueri oportet, quae ibi aeterna intimentur, quae facta narrentur, quae factura pronun
Abbreviated transcription (Latin):
iuxtec illuo copost̃: sicut portauimus imaginem terreni por¬
temus imaginem & caelestis : quod loquens. ad collosenses
copertius dicens. Nunc cutem deponite & uos omnia ircm
in dignationem & maliticm blaphemiam. turp̃ sermonem
minem cum actibus suis & indunte uos nouum eumquireno ui¬
tur
incaognitionem secundum imaginem eius qui creccuit eum:
cognum stantem su pramontemsion &cumillo .c. Xiiii. m̃.¬

Expanded text:
juxta illud Apostoli: Sicut portavimus imaginem terreni, porjuxta illud Apostoli: Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem coelestis . Quod loquens ad Colossenses etis in illis; nunc autem deponite st uos omnia, iram, indignationem, malitiam, blasphemiam: turpem sermonem minem cum actibus ejus, et induite vos novum, eum qui renotur in agnitionem secundum imaginem ejus qui creavit eum .Agnum stantem supra montem Sion, et cum eo centum
Abbreviated transcription (Latin):
gloricm resurrexisse fatecmur: Scmacutem dm̃ quodin
quodapud hecebreos .IIII. litteris uocalibus scribi sol&: hoc ẽ¬
ioth. ee uccu eth. cuius interp̃tatio lingͥa eorum in effabilẽ
sonct : N quic dici non potest: sed quic fimri sensu & intellec¬
Ideo in effacbilis rectissimaeuocatur : iuxta illuo copostõ & pcex pau
quace exuperat omnem sensum : & pscclmistac magnus dñs¬
inquit lccudabilisnimis. & magnitudinis ẽ non ẽ finis :&
bene .iiii. litteris idem nomen dñi infronte pontificis ercet
scriptum propterui delic& significantiam totidem partiũ
dominicae crucis quamin fronte portaturieramꝰ: hoc ẽ¬
icuro sculptum infronte portamus. q̃uando expurgati
a sordib: uitiorum quae exprimo pecrente haebuimus ĩmac¬
ginem & similitudinẽ nostri condotoris cdquam crectisu¬
mus in nobis recipimus & hancnos recepisse non in secr&o
celcmus sed cunctis padcm actis. Q uoae promulgamus

Expanded text:
gloriam resurrexisse fateamur. Sanctum autem Domini, quod in gloriam resurrexisse fateamur. Sanctum autem Domini, quod in quod apud Hebraeos quatuor litteris vocalibus scribi solet, hoc est cujus interpretatio lingua eorum ineffabile sonat, non quia dici non potest, sed quia finiri sensu et intellecideo ineffabilis rectissime vocatur, juxta illud Apostoli: Et pax Dei, quae exsuperat omnem sensum, ct laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non est finis . Et bene quatuor litteris idem nomen Domini in fronte pontificis erat scriptum; propter videlicet significantiam totidem partium dominicae crucis, quam in fronte portaturi eramus, hoc es sanctum Domini auro sculptum in fronte portamus, quando expurgati a sordibus vitiorum, quae ex primo parente habuimus, imaginem et similitudinem nostri Conditoris, ad quam creati sumus, in nobis recipimus; et hanc nos recepisse non in secreto celamus, sed cunctis palam factis, et voce promulgamus,
Abbreviated transcription (Latin):
cut diuinco potentia cunctisq̃ creauit super emin& itec
o portebet ut noreius c&erum pontificis habitum & ornactum
q: traenscendens catius preceminer& : & uelut cuncta sc̃ĩ ficans
eximicm in eius fronte sedemntener & : significat aut̃ ipsã sir¬
pro fessionis nrae fidutiam quam in fronte portamꝰ. dicen¬
incruce dñi nr̃i ihũ xp̃i ⁊ &recte hoc unum in tota ponti ficis
babitu deccuro ẽ. solo fcctum ũt munditicm cordis siuecor¬
poris inqua mrsteric redemptionis nrce recordacreł gestcore
debecemus ostender &  certe ccuro inscriprum in stonte scecer¬
dos scm̃ dñi gestat ũtinsinu& mrsticae quoditapcessionem
dñi & siducctoris nr̃i perquam redemptisumus uenerari
& cmplecti debemus: ut lccritatem in illo diuinae maciesteo¬
tis perquam crectisumus pacriter confitendam. eẽ noueri¬
mus. it comortem cedsumptace cbillo humanitatis confite¬
riut ecndem mox humanitatem inc&ernam demorte

Expanded text:
cut divina potentia cunctis quae creavit supereminet, ita cut divina potentia cunctis quae creavit supereminet, ita oportebat, ut nomen ejus caeterum pontificique transcendens, altius praeemineret, et velut cuncta sanctificans, eximiam in ejus fronte sedem teneret. Significat autem ipsam professionis nostrae fiduciam quam in fronte portamus, dicenu Christi . Et recte hoc unum in toto pontificis habitu de auro est solo factum, ut munditiam cordis sive corporis, in qua mysteria redemptionis nostrae recondere vel gestare debeamus, ostenderet. Vel certe auro inscriptum in fronte sacerdos sanctum Domini gestat, ut insinuet mystice quod ita passionem Domini et Salvatoris nostri, per quam redempti sumus, venerari, et amplecti debemus, ut claritatem in illo divinae majestatis, per quam creati sumus, pariter confitendum esse noverimus: ita mortem assumptae ab illo humanitatis confiteri, ut eamdem mox humanitatem in aeternam de morte
Abbreviated transcription (Latin):
solis mundani qui permenses xii signiferum lustrare
crculum & totum cmbire mundum consueuit : Nocm& hoc qđ
.iIͦIͦI. ordines inrationedi ternos habebcent lccpides : congouit
aenni uertentes ordini qui perterno smenses in .iͦiͦI. temporeo
distinguitur stnnum ccutem inscripturis uocari totum hoo
scclutis nrãe tempus qđ pro c&erna r&ributione certamus
teficctur ipse scductor quiiuxta sermonem isccice misus ẽ.
p̃dicare cnnum dñi acceptum & diemr&ributionis: cuide¬
s eodem cenno & pscdmista canit dicens benedices coroncem
connibenignitatis tucce : quibus enimin pracesenti dedit benig¬
nitatẽ rete fidei &operctionis decbit indie r &ributionis co¬
purissimo in qua sculpes operecelatoris scm̃dño ligubis quae
eam uite hnaccinethina. &erit superdarcm inminens ston¬
ti pontificis. Nlmminc ħccureor in fronte pontificis inquec¬
scm̃dnõ. siues cm̃dñi ut in sequentibus appellatur sculptum ẽ.
sa cratius c&eris erat indumentis illius : & merito: quiasi¬

Expanded text:
solis mundani, qui per menses duodecim signiferum lustrare circulum, et totum ambire mundum consuevit. Nam et hoc quod quatuor ordines in rationali ternos habebant lapides, congruit anni vertentis ordini, qui per ternos menses in quatuor tempora distinguitur. Annum autem in Scripturis vocari totum hoc salutis nostrae tempus, quo pro aeterna retributione certamus, testatur ipse Salvator, qui. juxta sermonem Esaiae, missus est praedicare annum Domini acceptum, et diem retributionis : cum de eodem anno et Psalmista canit, dicens, Benedices coronae anni benignitatis tuae . Quibus enim in praesenti dedit benignitatem rectae fidei et operationis, dabit in die retributionis copurissimo in qua sculpes opere celatoris Sanctum Domino ligabisque eam vitta hyacinthina et erit super tiaram inminens fronti pontificis sanctum Domini ut in sequentibus appellatur, sculptum est, sacratius caeteris erat indumentis illius. Et merito quia si
Abbreviated transcription (Latin):
tem ipsorum. Nebonorum gressus operum iactantia succe
prccesumptionis impediat nep̃pedito uirtutum cursu ipsco
&icem terrestris concupis centiace sordib pulluta uilescat.
& adultimũ auctorem suum adruinam superbiendo impel¬
lat: accincti ħ sacerdotes accipicent &thicras in capitib ũt
postuigilantem & circum spectam corporeae cacstitactis
custodicm ipsius &icm uisus ccuditus gustus ol factus dõdigna
custodico tenectur &curco : Uestiesq his omnib: acoron frcc¬
tremtuum & filios eius cumeo & cunctorum consecrcobis ma¬
nus s̃cĩficabisq: illos ut sacerdotio fungantur mihi : omnib:
quidem his uestiendus erit a aron &filii eius. sed ea distinctio¬
ne ut ipse quidem omnib: his uteretur.: filii autem ultimis
trib: q̃ illorum proprice nomini codscriptas̃: cum scripur in¬
.ẽ. porro filiis a ceron tuniccs lineces pccrabis: & bcel

Expanded text:
tem ipsorum, ne bonorum gressus operum jactantia suae tem ipsorum, ne bonorum gressus operum jactantia suae praesumptionis impediat, ne praepedito virtutum cursu, ipsa etiam terrestris concupiscentiae sordibus polluta vilescat, et ad ultimum auctorem suum ad ruinam superbiendo impellat. Accincti autem sacerdotes accipiant et tiaras in capitibus, ut post vigilantem et circumspectam corporeae castitatis custodiam, ipsius etiam visus, auditus, gustus, et olfactus Deo digna, et custodia teneatur et ctrem tuum et filios ejus cum eo, et cunctorum consecrabis manus, sanctificabisque illos, ut sacerdotio fungantur mihi. Omnibus quidem his vestiendus erat Aaron et filii ejus, sed ea distinctione, ut ipse quidem his omnibus uteretur; filii autem ultimis tribus, quae illorum proprie nomini ascripta sunt, cum dicitur: Porro filiis Aaron tunicas lineas