comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
episcopoꝵ. qui magis ꝑsequi eos debu¬
erant: ꝓpter questum sustineant. acci¬
pientes ab eis munera. Et quomͦ in¬
quiunt dampnabimus nec conuictoᷤᷤ
nec confessos: friuola satis non ratio.
s occasio. Hoc solo etiam si aliud non
eẽt. facile deprehendis. si ut dixi uiros
& teminas qui se continentes dicunt
abinuicem separes. & feminas quidem
cũ aliis sui et sexus et uoti degere cogaᷤs:
iuros equȩ cum eiusdẽ ꝓpositi uiris.
Per hoc enim consultum erit utroꝵq
uoto simul et famȩ. cum continentiȩ
suȩ et testes habuerint & custodes.
Quod si non sustinent. iustissime e¬
liminabunt᷑ de eccłia qũa scandali¬
tant ñsolum notabili: s etiam illici¬
ta choabitatione. Ergo ista sufficiant
ꝑ dep̃hendendis harum uulpium
dolis. ad dandam scientiam & caute¬
lam dilectȩ et głose sponsȩ dñi nr̃i

Expanded text:
episcoporum qui magis eos persequi debuepiscoporum qui magis eos persequi debuerant, propter quaestum sustineant, accipientes ab eis munera. Et quomodo, inquiunt, damnabimus nec convictos, nec confessos? Frivola satis, non ratio, sed occasio. Hoc solo, etiamsi aliud non esset, facile deprehendis, si, ut dixi, viros et feminas, qui se continentes dicunt, ab invicem separes: et feminas quidem cum aliis sui et sexus et voti degere cogas; viros aeque cum ejusdem propositi viris. Per hoc enim consultum erit utrorumque voto simul et famae, cum continentiae suae et testes habuerint et custodes. Quod si non sustinent, justissime eliminabuntur de Ecclesia, quam scandalizant, non solum notabili, sed etiam illicita cohabitatione. Ergo ista sufficiant pro deprehendendis harum vulpium dolis, ad dandam scientiam et cautelam dilectae et gloriosae sponsae Domini
Abbreviated transcription (Latin):
bio immutente. Ego tñ mauis existi¬
mo magisq ammiror qͦd potuit
immisisse in cor eus ut traderet do¬
minũ: qu̾a ut semet ipsum suspen¬
deret. Nichil gͦ simile habent con¬
stantia mr̃m. et ꝑtinatia horum. qr
mortis contemptũ in illis pietas. in
istis cordis duritia oꝑatur. Ꝙ ideo
agulatum ẽ sicut lac cor eorũ. ego uͦ
legem tuam meditatus sum: ꝓ eo ui¬
delicet quod et si pena eadem uidere¬
T longe diuersa eẽt intentioͤ. illo uti¬
q durante cor contra dñm. isto in lege
dñi meditante. Quȩ cum ita sint: ñ
ẽ opus ut dixi frustia multa aduersus
homines stultissimos atq obstinatissi¬
mos dicere. sufficit innotuisse illos
ut uitent᷑. Quamobrem ut deprehen¬
dantur cogendi sunt uel abicere femi¬
nas. uel exire de eccł̃ia: utpote scanda¬
lizantes ȩccłiam in conuictu & contu¬
bernio feminarum. Bolendum ualde
qͦd nonsolũ laici pͥncipes. s et quid̾a
ut dicit᷑ de clero. necñ et de ordine

Expanded text:
bio immittente. Ego tamen majus existibio immittente. Ego tamen majus existimo, magisque admiror, quod potuit immisisse in cor ejus ut traderet Dominum , quam ut semetipsum suspenderet. Nihil ergo simile habent constantia martyrum, et pertinacia horum; quia mortis contemptum in illis pietas, in istis cordis duritia operatur. Et idagulatum est sicut lac cor eorum, ego vero legem tuam meditatus sum : pro eo videlicet quod etsi poena eadem videretur, longe diversa esset intentio; illo utique durante cor contra Dominum, isto in lege Domini meditante. 14. Quae cum ita sint, non est opus, ut dixi, frustra multa adversus homines stultissimos atque obstinatissimos dicere: sufficit innotuisse illos ut vitentur. Quamobrem ut deprehendantur, cogendi sunt vel abjicere feminas, vel exire de Ecclesia, utpote scandalizantes Ecclesiam in convictu et contubernio feminarum. Dolendum valde, quod non solum laici principes, sed et quidam, ut dicitur, de clero, necnon de ordine
Abbreviated transcription (Latin):
ca mortẽ subire parati:. nec minus pa¬
tati inferre qui astabant. Itaq irruens
in eos ppłs. nouos hereticis sue ipsorũ
ꝑsidiȩ martires dedit. Approbamꝰ ⁊elũ
s factum ñ suadenius: quia fides sua¬
denda ẽ. non imponenda. Quãquam
melius ꝓculdubio gladio choercentur
illius uidelicet qui non sine causa gla¬
dium portat: quam in suum errorem
multos traicere ꝑmittant᷑. Dei enim
minister ille est. uindex in iram. ei
qui male agit. Mirantur aliqui qd̃
non mͦ patient̾. s: ut leti ut uidebat᷑
ducerent᷑ ad mortem: s qui minus ad¬
uertunt quanta sit potestas diaboli
non mͦ in corpora hominũ. s etiam
in corda. quȩ semel ꝑmissus possede¬
rit. Nonne plus est sibimet hominẽ
inicere manꝰ. qua id libent̾ ab alio
sustinere: Hoc autem in multis po¬
tuisse diabolum frequent̃ erꝑti su¬
mus. qui se ipsos aut sub merserunt:
aut suspenderunt. Beniq iudas sus¬
pendit se ipsum: iabolo sine du¬

Expanded text:
ea mortem subire parati. Nec minus paea mortem subire parati. Nec minus parati inferre qui astabant. Itaque irruens in eos populus, novos haereticis suae ipsorum perfidiae martyres dedit. Approbamus zelum, sed factum non suademus; quia fides suadenda est, non imponenda. Quanquam melius procul dubio gladio coercentur, illius videlicet qui non sine causa gladium portat, quam in suum errorem multos trajicere permittantur. Dei enim minister ille est, vindex in iram ei qui male agit . 13. Mirantur aliqui, quod non modo patienter, sed et laeti, ut videbatur, ducerentur ad mortem; sed qui minus advertunt, quanta sit potestas diaboli, non modo in corpora hominum, sed etiam in corda, quae semel permissus possederit. Nonne plus est sibimet hominem injicere manus quam id libenter ab alio sustinere? Hoc autem in multis potuisse diabolum frequenter experti sumus, qui se ipsos aut submerserunt, aut suspenderunt. Denique Judas suspendit se ipsum , diabolo sine du
Abbreviated transcription (Latin):
catores. ꝓpter cathedram tam̃ moysi
ad eos quoq nichilominus ꝑtinet
Qd̾ item dixit: qui uos audit me au
insipienti a spiritib erroris in ypocri¬
si loquentib mendatium. mala ꝑsua¬
sa sunt: s non est respondere ad om̃ia
Quis enim om̃ia nouit: Deinde la¬
bor infinitus eẽt: et minime necessa¬
rius. Nam quantũ ad istos nec ratio¬
nib conuincunt᷑ quia ñ intelligunt
nec auctoritatib corrigunt᷑ qr non
recipiunt: nec flectunt᷑ suasionib
quia subuersi sunt. ꝓbatum ẽ. mo¬
ri magis eligunt: quam conuerti.
Horum finis interitus ͥ horũ nouis
traxerunt. Quesiti fidem. cũ de quib
suspecti uidebant᷑ omnia ꝓrsus iuo
more negarent: examinati uiditio
aquȩ mendaces inuenti sunt. Cumq
iam negare ñ possent. quippe dep̃hen¬
si aquã eos non recipiente. arrepso us
dicitur freno dentib. tam misere qũa
libere impietatem ñ confessiͥ s. ꝓfessi
sunt: palam pietatem astruentes : et ꝓ

Expanded text:
catores; propter cathedram tamen Moysi, catores; propter cathedram tamen Moysi, ad eos quoque nihilominus pertinere quod item dixit: Qui vos audit, me auinsipienti a spiritibus erroris, in hypocrisi loquentibus mendacium, mala persuasa sunt: sed non est respondere ad omnia. Quis enim omnia novit? Deinde labor infinitus esset, minime necessarius. Nam quantum ad istos, nec rationibus convincuntur, quia non intelligunt; nec autoritatibus corriguntur, quia non recipiunt; nec flectuntur suasionibus, quia subversi sunt. Probatum est: mori magis eligunt, quam converti. Horum finis interitus, horum novissitraxerunt. Quaesiti fidem, cum de quibus suspecti videbantur, omnia prorsus suo more negarent; examinati judicio aquae, mendaces inventi sunt. Cumque jam negare non possent, quippe deprehensi, aqua eos non recipiente; arrepto, ut dicitur, freno dentibus, tam misere quam libere impietatem non confessi, sed professi sunt, palam pietatem astruentes, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
si instituta ñ recipiunt: si sacramenta
contempnunt: si mandatis ñ obedi¬
dandis. nec accipiendis idonei sacram̃¬
tis. Numqũã duo ista conuenient:
epm̃ eẽ et peccatorem. falsum ẽ. Ep̃c
erat cayphas. et tam̃ quantus pecc̃or
qui in dñm mortis dictabat senten¬
ciam: Si negas ep̃m. arguet te testi¬
monium ioħis. qui eũ in destimonii
sui pontificatus etiam ꝓpħasse refert.
Apłs erat uidas & licet auarissimus.
et sceleratissimus. electus a dño. An
tu de illius apłatu dubitas. qũe dñs
elegit: Nonne ego inquit uos duode¬
cim elegi: et unus ex uobis diabolusẽ .
diabolum: et negas posse eum ep̃m
qui peccator ẽ:Suꝑ cathedram mo¬
ysi sederunt scribe et pharisei. & qui
non obedierunt eis tanquam ep̃is. in¬
obedientiȩ rei fuerunt etiam in ip̃stm
dñm precipient̾ẽ et dicentẽ: quȩ dict̃
facite. Patet quamuis scribȩ. qũauis
pharisei. qũauis uidelicet maximi pee¬

Expanded text:
si instituta non recipiunt, si Sacramenta si instituta non recipiunt, si Sacramenta contemnunt, si mandatis non obedidandis, nec accipiendis idonei sacramentis. Nunquam duo ista convenient, episcopum esse et peccatorem? » Falsum est. Episcopus erat Caiphas: et tamen quantus peccator, qui in Dominum mortis dictabat sententiam? Si negas episcopum, arguet te testimonium Joannis, qui eum in testimonium sui pontificatus etiam prophetasse refert . Apostolus erat Judas: et licet avarus et sceleratus, electus tamen a Domino. An tu de illius apostolatu dubitas, quem Dominus elegit? Nonne ego, inquit, vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est?itisse diabolum; et negas posse esse episcopum, qui peccator est? Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei, et qui non obedierunt eis tanquam episcopis, inobedientiae rei fuerunt, etiam in ipsum Dominum praecipientem, et dicentem: Quae dicunt facite . Patet ergo, quamvis Scribae, quamvis Pharisaei, quamvis videlicet maximi pec
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nisi fidem habere: Itaq et mulier
saluabitur ꝑ generationẽ filioꝵ. si ꝑ¬
ꝑ lauachrum regenerationẽ suec̾etur.
et adulti qui continere non poterunt.
coniugii tricesimo fructu se rediment.
uiuentiũ qͦ preces et hostias. mortui qui
opus habebunt & digni erunt. medi¬
antib ꝑcipient angłis. et eorum qui ĩa
ꝑuenerunt uenientib adhuc nequaꝗͣ
ut iuiuoꝵ dominaret᷑ & mortuoꝵ. Proppt̃
hoc quõq et infans natus est: et ꝑ singu¬
los ȩtatum gradus ꝓfecit in uirum. ut
nulli deeẽt ecati. Non credunt ignem
purgatoriũ restare post mortẽ: s statum
animã solutam a corꝑe. uel ad requiem
transire. uel ad dampnationem. Querãt
g ab eo qui dixit quoddam peccm̃ ẽẽ.
quod neq in hoc seculo neq in futuro
remitteretur: cur hoc dixerit. si nulliꝰ
in futuro manet remissio. purgatio¬
ue pecc̃i. Iam uͦ qui eccłiam ñ agnosẽt.
non ẽ mirũ si ordinib eccłiȩ detrahũt:

Expanded text:
est, nisi fidem habere? Itaque et mulier est, nisi fidem habere? Itaque et mulier salvabitur per generationem filiorum, si pper lavacri regenerationem succurretur; et adulti qui continere non poterunt, conjugii tricesimo fructu se rediment; viventium quoque preces et hostias mortui, qui opus habebunt, et digni erunt, mediantibus percipient angelis; et eorum qui jam pervenerunt, viventibus adhuc nequaquam ut vivorum dominaretur et mortuorum . Propter hoc quoque et infans natus est, et per singulos aetatum gradus profecit in virum, ut nulli deesset aetati. 11. Non credunt ignem purgatorium restare post mortem; sed statim animam solutam a corpore, vel ad requiem transire, vel ad damnationem. Quaerant ergo ab eo, qui dixit quoddam peccatum esse, quod neque in hoc saeculo, neque in futuro remitteretur , cur hoc dixerit, si nulla manet in futuro remissio purgatiove peccati. Jam vero qui Ecclesiam non agnoscunt, non est mirum si ordinibus Ecclesiae detrahunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rire: Magna est eccłie fides. Numquid
minor fide cananeȩ mulieris. qũa con¬
stat et filiȩ sufficere et sibi : Ideo audit
Omulier magna est fides tua: fiat tͥ
sicut petisti. Numqͥd minor fide illoꝵ.
qui ꝑaliticum ꝑ tegulas demutentes.
animȩ illi simul & corꝑis obtinuere
salutem: Deniq habes. Quoꝵ fidem
ut uidit: ait ꝑalitico. Confide fili: re¬
mittunt᷑ tibi peccata. E paulopost.
Tolle grabbatum tuum: & ambula.
Qui hec credit. facile huic ꝑsuadebit᷑.
merito ȩccłiam p̃sumere nonsolũ par¬
uulis baptitatis in sua fide salutem.
s etiam int̾fectis ꝓ xp̃o infantib coro¬
nam martirii. Quȩ cum ita sint. nul¬
lum p̃iudicium sustinebunt regene¬
rati de eo qd̾ dictum ẽ. sine fide impos¬
sibile ẽ placere deo. cum sine fide non
sint. qui in testimoniũ fidĩ baptis¬
mi grãm ꝑceꝑunt. S neq de eo qd̾
item dictum est. qui uero ñ crediderit
condempnabit᷑. Quid enim credere

Expanded text:
rire? Magna est Ecclesiae fides. Nunquid rire? Magna est Ecclesiae fides. Nunquid minor fide Chananaeae mulieris, quam constat et filiae sufficere potuisse, et sibi? Ideo audivit: O mulier, magna est fides tua! fiat tibi sicut petisti . Nunquid minor fide illorum, qui paralyticum per tegulas demittentes, animae illi simul et corporis obtinuere salutem? Denique habes: Quorum fidem ut vidit, ait paralytico: Confide, fili, remittuntur 1498 tibi peccata; et paulo post: Tolle grabatum tuum, et ambula . Qui haec credit, facile huic persuadebitur merito Ecclesiam praesumere, non solum parvulis baptizatis in sua fide salutem, sed etiam interfectis pro Christo infantibus coronam martyrii. Quae cum ita sint, nullum praejudicium sustinebunt regenerati de eo quod dictum est: Sine fide impossibile est placere Deo , cum sine fide non sint, qui in testimonium fidei baptismi gratiam perceperunt. Sed neque de eo quod item dictum est: Qui vero non crediderit, condemnabitur . Quid enim credere
Abbreviated transcription (Latin):
dñs plebem suam. quȩ est sicut ha¬
rena maris: nec contentus erit pauci¬
tate hereticoꝵ. qui om̃s redemit. Neq
enim parua s plane copiosa apud
eum redemptio. Quantus uͦ nume¬
rus istoꝵ ad magnitudiuẽ precii:
Se magis pretio fraudant: qui ipsũ
euacuare conant᷑. Quid enim si infais
ꝓ se loqui non potest. ꝓ quo uox
sanguinis fris sui. et talis fr̃is clamat
ad dm̃ de terra : Astat et clamat ni¬
chilomunis mat̾ eccł̃ia. Quid tam̃
infans: Nonne et ipse uidet᷑ tibi
ferari ad dm̃. suisq uagitib clamica¬
re. dñe uim patior responde ꝓ me:
flagitat auxiliũ gr̃e: quia uim pati
seri: clamat ignorantia paruuli: cla¬
mat abdicti infirmitas. Ita gͦ elamãt
hec om̃ia. sanguis fr̃is: fides mat̾s:. de¬
stitutio miseri: & miseria destituti. Et
clamat᷑ ad patren. Porro pater scipsum
imꝑtit suam: inuoluens illi in sacram̃¬
ue palliũ ẽ. ut non possit duos eoope¬

Expanded text:
Dominus plebem suam, quae est sicut aDominus plebem suam, quae est sicut arena maris, nec contentus erit paucitate haereticorum, qui omnes redemit. Neque enim parva, sed plane copiosa apud eum redemptio. Quantus vero numerus istorum ad magnitudinem pretii? Se magis pretio fraudant, qui ipsum evacuare conantur. Quid enim si infans pro se loqui non potest, pro quo vox sanguinis fratris sui, et talis fratris, clamat ad Deum de terra? Astat et clamat nihilominus mater Ecclesia. Quid tamen infans? Nonne et ipse videtur tibiferari ad Deum, suisque vagitibus clamitare: Domine, vim patior, responde pro me? Flagitat auxilium gratiae, quia vim patitseri, clamat ignorantia parvuli, clamat addicti infirmitas. Ita ergo clamant haec omnia, sanguis fratris, fides matris, destitutio miseri, et miseria destituti: et clamatur ad Patrem. Porro Pater se ipsumimpertit suam, involvens illi in Sacrameve pallium est, ut non possit ambos coope
Abbreviated transcription (Latin):
montẽ posita. Ita ne lapidem de
monte. abscisum sine manib. montẽ
factũ & implentem mundũ. ut̃is tre¬
ditis inclusum autͥs. Et ne hic qͥd̾ẽ
immorandũ: ipsa opinio refugit pub¬
licari. suo contenta susurrio. habco
e semꝑ habebit integram xp̃c here¬
dditatem suam & possessionem suam
tͥminos t̾rȩ. Se potius subtrahunt
huic magnȩ hereditati: qui xp̃o illã
conantur detrahere. Nidete detractores:
uidete canes. Irrident nos qͦd baptira¬
mus infantes: qđ oramus ꝓ mortuis:
qd̃ sc̃orum suffragia postulamꝰ. In om̃i
genere hominũ atq in utͦq sexu festi¬
nant ꝓscribere. xp̃m ÷ in adultis & par¬
uulis in uiuis & mortuis: hinc qui¬
dem infantib ex impossibilitate natu¬
rȩ. inde uͦ adultis ex difficultate con¬
cinentiȩ p̃scribentes: porro mortuos.
uiuentiũ fraudantes auxiliis: uiuen¬
tes nichilominus. scõrum qͥ decesser̃t
suffragiis poliantes. Absit. ñ relinquet

Expanded text:
montem composita . Itane lapidem de montem composita . Itane lapidem de monte abscissum sine manibus, montem factum, et implentem mundum , vestris creditis inclusum antris? Et ne hic quidem immorandum. Ipsa opinio refugit publicari suo contenta susurrio. Habet, et semper habebit integram Christus haereditatem suam, et possessionem suam terminos terrae. Se potius subtrahunt huic magnae haereditati, qui Christo illam conantur detrahere. 9. Videte detractores, videte canes. Irrident nos, quod baptizamus infantes; quod oramus pro mortuis; quod sanctorum suffragia postulamus. In omni genere hominum atque in utroque sexu festinant proscribere Christum, in adultis et parvulis, in vivis et mortuis; hinc quidem infantibus ex impossibilitate naturae, inde vero adultis ex difficultate continentiae praescribentes. Porro mortuos viventium fraudantes auxiliis, viventes nihilominus sanctorum, qui decesserunt, suffragiis spoliantes. Absit! Non relinquet
Abbreviated transcription (Latin):
mator: et nichil inmundũ nisi ei qͥ
inmundum quid putat. Inmundis
autẽ & infidelib nichil est mundũ
s polluta ẽ eorum mens &. conscientia
Ue qui respuistis cibos quos łs crea¬
uit. iudicantes inmundos & indignos
qͦs traiciatis in corpora tũa. cũ ꝓpt̾ea
uos corpus xp̃i qđ est eccłia. tanqu̾a
pollutos et in mundos exspuerit.
Non ignoro qͦd se. et solos. corpꝰ xp̃i
illud quoq sibi persuadent. potesta¬
dem se habere cotidie in mensa sua
corpꝰ xp̃i & sanguinem consecrandi
ad nutendum se in corpus xp̃i et
tam̃ apłatus sui signum ualentes os¬
tendere. Quousq lucerna sub modio:
Uos estis lux mundi dictum ẽ apłis:
& ideo apłi suꝑ candelabrum. ut
toto luceant mundo. Pudeat successo¬
res apłorum lucem non ẽẽ mundi.
s modii: mundi autem tenebras.
Dicamus eis. uos estis tenebre mũdi:
& transeamꝰ ad alia. Se dicunt gcł̃i¬
am. s contradicunt ei qui dicit.
Non potest cuutas abscondi suꝑ

Expanded text:
mator: et nihil 1497 immundum, nisi ei qui immundum quid putat: Immundis autem, et infidelibus nihil est mundum, sed polluta est eorum mens et conscientia . Vae qui respuitis cibos, quos Deus creavit, judicantes immundos et indignos, quos trajiciatis in corpora vestra: cum propterea vos corpus Christi, quod est Ecclesia, tanquam pollutos et immundos exspuerit. 8. Non ignoro, quod se et solos corpus Chrisillud quoque persuasum habent, potestatem se habere quotidie in mensa sua corpus Christi et sanguinem consecrandi ad nutriendum se in corpus Christi tamen apostolatus sui signum valentes ostendere. Quousque lucerna sub modio? Vos estis lux mundi, dictum est apostolis: et ideo apostoli super candelabrum, ut toto luceant mundo. Pudeat successores apostolorum lucem non esse mundi, sed modii, mundi autem tenebras. Dicamus eis: Vos estis tenebrae mundi: et transeamus ad alia. Se dicunt Ecclesiam. Sed contradicunt ei qui dicit: Non potest civitas abscondi supra
Abbreviated transcription (Latin):
senti capitulo. et secretum ñ aꝑit nec
p̃terit tñ intactum:. aliquid quasi ol¬
factui nr̃o indulgens. qͦd gustui forte
interim ñ competere iudicaret: siue
ꝓpt̾ indignitatem nrãm. siue ꝓpter
incapacitatẽ. Dilectus m̃s mͥ: et ego il¬
li. Quod ñ est dubiũ duoꝵ quidẽ
hoc loco amor mutuus flagrat: s in
amore summa unius ꝓfecto felicitas
alterius mira dignatio. Neq int̃ pares
est consensio. seu complexio hec. Cete¬
rum quid ista ex hac p̃rogatiua a¬
moris gletur impensum sͥ. tepensũq
uicissim a se. quis se liquido nosse
p̃sumat: nisi qui p̃cipua puritate
mentis. ac corꝑis sc̃ĩtate in semet ip¬
so meruerit tale aliquid exꝑiri:
Res ẽ in affectib:. nec rationẽ ad eã
ꝑtingitur. s conformicate. Quam uͦ pau

Expanded text:
senti capitulo, et secretum non aperit, nec senti capitulo, et secretum non aperit, nec praeterit tamen intactum, aliquid quasi olfactui nostro indulgens, quod gustui forte interim non competere judicarit, sive propter indignitatem nostram, sive propter incapacitatem. 8. Dilectus meus mihi, et ego illi. Quod non est dubium, duorum quidem hoc loco amor mutuus flagrat; sed in amore summa unius profecto felicitas, alterius 1503 mira dignatio. Neque enim inter pares est consensio seu complexio haec. Caeterum quid ista ex hac praerogativa amoris glorietur impensum sibi repensumque vicissim a se, quis se liquido nosse praesumat, nisi qui praecipua puritate mentis et corporis sanctitate, in semetipso meruerit tale aliquid experiri? Res est in affectibus; nec ratione ad eam rtingitur, sed conformitate. Quam pau
Abbreviated transcription (Latin):
resꝑgens uniuersa istusmodi pul¬
uere pigmentario. In illa die uel
potius in illa hora. nam hora est
siquando est. et fortassis ne hora
quidem. s hore dimidium: iuxta
illud scͥpture: factũ est silentiũ in celo
quasi media hora. gͦ in illa hora reple¬
bit᷑ gaudio os meum & lingua mea
exultatione: dum singulos ñ dico
psalmos s uersus. singulos sentiam
ructus: et quidem odoriferos suꝑ om̃ia
aromata. Quid ioh̃is ructu fraglantiꝰ:
qui uerbi mͥ redolet et̾nitatem. gene¬
rationẽ. diuinitatem: Quid de pau¬
li ructib loquar÷ qnͣta orbem suaui¬
tate repleuerint: Deniq xp̃i bonus
odor erat in omni loco. Uerba certe
ineffabilia et si non ꝓfert ut audiam
offert tam̃ ut cupiam: et libeat odora¬
re. quȩ audire non licet. Nescio enim
quo pacto. quȩ quo plus latent. plus
placent: et auidius inhiamꝰ negatis.
S iam aduerte apud sponsam simi¬
lem rem. quomͦ instar pauli in pre¬

Expanded text:
respergens universa istiusmodi pulrespergens universa istiusmodi pulvere pigmentario! In illa die, vel potius in illa hora: nam bora est si quando est, et fortassis ne hora quidem, sed horae dimidium, juxta illud Scripturae: Factum est silentium in coelo quasi media hora : ergo in illa hora replebitur gaudio os meum, et lingua mea exsultatione, dum singulos, non dico psalmos, sed versus singulos sentiam ructus, et quidem odoriferos super omnia aromata. Quid Joannis ructu fragrantius, qui Verbi mihi redolet aeternitatem, generationem, divinitatem? Quid de Pauli ructibus loquar, quanta orbem suavitate repleverint? Denique Christi bonus odor erat in omni loco . Verba certe ineffabilia etsi non profert ut audiam, offert tamen ut cupiam, et libeat odorare quae audire non licet . Nescio enim quo pacto quo plus latent, plus placent, et avidius inhiamus negatis. Sed jam adverte apud sponsam similem rem: quomodo instar Pauli, in prae
Abbreviated transcription (Latin):
gustum contemplationis. Deniq ait:
& uiderunt oculi mei salutare tuũ.
Iustus qͦ abraham. qui et ipse expe¬
ctauit ut uideret diem dñiͤ & non
ẽ confusus ab expectatione sua: nam
uidit et gauisus est. Iusti apłi cum
audiebant: &. uos similes hominib
expectantib dñm suum. Quid ni
iustus dauid. et qñ aiebat expectais
expectauit dñm: Ipse est quartus
de numero p̃ nominatoꝵ ructatoꝵ.
meoꝵ: qu̾e pene p̃terieram. Non ex¬
pedit quidem. Iste os suũ aꝑuit̃
et attraxit sp̃m: & saturatus non
mͦ eruetauit. s & cantauit. Ihu
bone quantam nitis narib & au¬
rib iste infudit suauitatem in
ructu & in cantu suo : de oleo le¬
neis. ex quib delectauerunt te fi¬
lie regũ in honore tuo. Utinam
me digneris occursu tanti uatis
et amici tui in die sollempnitatis
& leticiȩ ͤ quando egreditur de
thalamo tuo epichalamiũ suum
canens in psalterio iocundo cum
cithara : affluens deliciis. resꝑsus et

Expanded text:
gustum contemplationis. Denique ait: gustum contemplationis. Denique ait: Et viderunt oculi mei salutare tuum . Justus quoque Abraham, qui et ipse exspectavit ut videret diem Domini, et non est confusus ab exspectatione sua; nam vidit et gavisus est . Justi apostoli cum audiebant: Et vos similes hominibus exspectantibus dominum suum . 7. Quidni justus et David, quando aiebat: Exspectans exspectavi Dominum? Ipse est quartus de numero praenominatorum ructatorum meorum, quem pene praeterieram. Non expedit quidem. Iste os suum aperuit et attraxit spiritum , et saturatus non modo eructavit, sed et cantavit. Jesu bone! quantam meis naribus et auribus iste infudit suavitatem in ructu et cantu suo de oleo laeneis, ex quibus delectaverunt te filiae regum in honore tuo! Utinam me digneris occursu tanti vatis et amici tui in die solemnitatis et laetitiae, quando egredietur de thalamo tuo, epithalamium suum canens in psalterio jucundo cum cithara, affluens deliciis, respersus et
Abbreviated transcription (Latin):
expectabo dñm saluatorem meũ. S
peccator sum. et adhuc grandis michi¬
restat uia: quia longe a peccatoribus
salus. Non murmurabo tam̃: in odo¬
re interim consolabor me. Letabitur
iustus in dño: gustu exꝑiens. qđ ego
sentio odoratu. Quem spectat iustus.
peccator expectat: et expectatio odo¬
ratio est. Nam expectatio ait creatu¬
re: reuelationem filiorũ di exspectat.
Porro spectare gustare est: et uidere
qm̃ suauis est dñs. An potius iustꝰ
qui expectat: et qui iam tenet beatꝰ
Deniq expectatio iustoꝵ leticia. Nam
peccator nichil expectat. Ꝙ inde
peccator. qđ bonis presentib ñ mͦ
detentus. s et contentusͤ. nichil in
futurũ exspectat: surdus ad uocem
illam. Expecta me dicit dñs in die
resurrectionis meȩ in futurũ. Et id̾o
iustus erat symeon quia expecta¬
que necdum in carne ad orabat.
Et beatus in expectatione sua: quia
ꝑ odorem expectationis. ꝑuenit ad

Expanded text:
exspectabo Dominum Salvatorem meum. 6. Sed exspectabo Dominum Salvatorem meum. 6. Sed peccator sum, et adhuc mihi grandis restat via, quia longe a peccatoribus salus. Non murmurabo tamen: in odore interim consolabor me. Laetabitur justus in Domino, gustu experiens quod ego sentio odoratu. Quem spectat justus, peccator exspectat; et exspectatio odoratio est. Nam exspectatio, ait, creaturae revelationem filiorum Dei exspectat . Porro spectare gustare est, et videre quoniam suavis est Dominus. An potius justus qui exspectat et qui jam tenet, beatus? Denique exspectatio justorum laetitia . Nam peccator nihil exspectat. Et inde peccator, quod bonis praesentibus non modo detentus, sed et contentus, nihil in futurum exspectat, surdus ad vocem illam: Exspecta me, dicit Dominus, in die resurrectionis meae in futurum . Et ideo justus erat Simeon, quia exspectapiritu, quem necdum in carne adorabat. Et beatus in exspectatione sua, quia per odorem exspectationis pervenit ad
Abbreviated transcription (Latin):
uit moyses: et bonus odor in ructu
eius creantis potentiȩ. In pͥncipio in¬
quit creauit ds celum et terram.
odorem dedit ita eructuans. Tradidit
in mort̾e animã suam: & cum scelera¬
tis reputatus ẽ: & ipse peccata multoꝵ
tulit: & ꝓ trangressorib rogauit. ut
non ꝑirͣent. Quid eque miscdĩam
redolet: Bonus qͦ ex ore iheremie
etauit cor meũ uerbũ bonũ. Repleti
impleuerunt bonitate. Ructũ ihe¬
remiȩ requiritis: Non sum dignus
iam parabam illum. Bonum est p̾sto¬
lari cum silentio salutare dñi. Eius ẽ.
non fallorͤ admouete narib: balsa¬
mum uincit suauitas remunerantis
iusticiȩ. quam impoitat. Pacientem
ꝑ iusticia uult me expectare merce¬
dem in posterumͭ. non reciꝑe in pre¬
senti: qd iusticiȩ merces salutare non
seculi. s domini sit. Si moram fece
rit expecta ecum inquit: & ne mur¬
muraueris: qm̃ bonum ẽ cũ silentio
expectare. Ergo faciam qd̵ hortatur:

Expanded text:
vit Moyses, et bonus odor in ructu vit Moyses, et bonus odor in ructu ejus, creantis potentiae: In principio, inquit, creavit Deus coelum et terram .odorem dedit, ita eructans: Tradidit in mortem animam suam, et cum sceleratis reputatus est, et ipse peccata multorum tulit, et pro transgressoribus rogavit , ut non perirent. Quid aeque misericordiam redolet? Bonus quoque ex ore Jeremiae ctavit cor meum terbum bonum. Repleti impleverunt 1502 bonitate. Ructum Jeremiae requiritis? Non sum oblitus, jam parabam illum. Bonum est praestolari cum silentio salutare Domini . Ejus est, non fallor; admovete naribus; balsamum vincit suavitas remunerantis justitiae, quam importat. Patientem pro justitia vult me exspectare mercedem in posterum, non recipere in praesenti, quod justitiae merces, salutare, non saeculi, sed Domini sit. Si moram fecit, inquit, exspecta eum ; et ne murmuraveris, quoniam bonum est cum silentio exspectare. Ergo faciam quod hortatur;
Abbreviated transcription (Latin):
potius qũa emissus. Tamen odorem
portat ructus quandoq bonum. qñq
malũ : ꝓ uasoꝵ equib ascendit contra¬
riis qualitatib. Deniq bonus homo de
bono thesauro suo ꝑfert bonũ: & ma¬
lus malum. Bonum uas. sponsa dñi
mei: et bonus mͥ odor ex illa. Gras tibi
mittere saltem ad odorandum. Ita dñe:
nam et catelli edunt de micis quȩ
cadunt de mensa dõ suorum.
Michi fateor bene redolet ructus dilectȩ
tuȩ : et de plenitudine eius quamuis
modicũ quid gratant̃ accipio. Memo
cio quid in effabile tue dignationis
et amoris odoratus sum in uoce ista:
dilectus m̃s mͥ. et ego illi. Ipsa ut di¬
gnum est. epuletur et exultee in con¬
spectu tuo: et delectit᷑ in leticia. Uerũ¬
tamen sic tibi excedat: ut sobria sit
nobis. Ipsa gͦ repleatur in bonis do-¬
mus tue: et torrente uoluptatis tuȩ
potetur: s queso ꝑueniat ad me pcc¬
catorem uel tenuis odor eructante il¬
la cum saciata fuerit. Bene mͥ eructa¬

Expanded text:
potius quam emissus. Tamen odorem potius quam emissus. Tamen odorem portat ructus, quandoque bonum, quandoque malum, pro vasorum, e quibus ascendit, contrariis qualitatibus. Denique bonus homo de bono thesauro suo profert bonum, et malus malum . Bonum vas sponsa Domini mei, et bonus mihi odor ex illa. 5. Gratiasmittere saltem ad odorandum. Ita, Domine, nam et catelli edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum . Mihi, fateor, bene redolet ructus dilectae tuae, et de plenitudine ejus, quamvis modicum quid, gratanter accipio. Memor mihi, et nescio quid ineffabile tuae dignationis et amoris odoratus sum in voce ista: Dilectus meus mihi, et ego illi. Ipsa, ut dignum est, epuletur et exsultet in conspectu tuo, et delectetur in laetitia: verumtamen sic tibi excedat, ut sobria sit nobis. Ipsa ergo repleatur in bonis domus tuae, et torrente voluptatis tuae potetur: sed, quaeso, perveniat ad me pauperem vel tenuis odor eructante illa, cum satiata fuerit. Bene mihi eructa
Abbreviated transcription (Latin):
epithalamii huius ab ipso exordio usq
huc: et uide si tanta uspiam illi qͣnta
hac uice in cunctis uisitationib et
alloquutionib sponsi copia eius in¬
dulta fuerit: et si unquam ex ore ip¬
sius non mͦ tam multos. s et tam io¬
cundos sermones acceꝑit. Que gͦ re¬
pleuerat in bonis desiderium suumͤ
qͥd mirum si ructum potius quam
uerbum fecit: Et si uerbum tibi fe
cisse uidet᷑: eructatum puta. & non
enĩ sponsa rapinam arbitratur sibi
aptare ꝓpħȩ dictum: eruetauit cor
meũ uerbum bonũ. quippe eodem
repleta spũ. Dilectus m̃s mͥ: et ego illi
Nil consequentie. habet: deẽ oratiõi.
Quid inde : Ruetus est. Quid tu in
ructu queris orationum iuncturas.
sollempnia dictionum: Quas tu tuo
ructui leges imponis. uel regulas:
Non recipit tuam moderationem
ñ a te compositionẽ expectatͤ. ñ com¬
moditatẽ: ñ oportunitatẽ requirit.
Per se ex intimis non mͦ cum uis
s et cum nescis erumpit: euulsus

Expanded text:
epithalamii hujus ab ipso exordio usque epithalamii hujus ab ipso exordio usque huc, et vide si tanta uspiam illi, quanta hac vice in cunctis visitationibus et allocutionibus sponsi copia ejus indulta fuerit; et si unquam ex ore ipsius, non modo tam multos, sed et tam jucundos sermones acceperit. Quae ergo repleverat in bonis desiderium suum, quid mirum si ructum potius quam verbum fecit? Et si verbum fecisse tibi videtur, eructatum puta et non enim sponsa rapinam arbitratur sibi aptare Prophetae dictum: Eructavit cor meum verbum , quippe eodem repleta spiritu. Dilectus meus mihi, et ego illi. Nihil consequentiae habet, deest orationi. Quid inde? Ructus est. Quid tu in ructu quaeris orationum juncturas, solemnia dictionum? Quas tu tuo ructui leges imponis vel regulas? Non recipit tuam moderationem, non a te compositionem exspectat, non commoditatem, non opportunitatem requirit. Per se ex intimis, non modo cum non vis, sed et cum nescis, erumpit, evulsus
Abbreviated transcription (Latin):
gultus. uel gemitus ꝑcussorum : itemq
pauentum subitas & efferatas clami¬
tationes. seu etiam saturatorũ ructus.
aut usus creat: aut ratio excitat: aut
delib̾atio ordinat: aut p̾meditatio for¬
mat : Euismodi certum est. ñ nutu
ꝓdire animi: s erumꝑe motu. Sie
fiagrans ac uehemens amor p̾sertim
diuinus. cũ se intra se cohibere non
ualet: non attendit quo ordine. qua
lege. quaue seriȩ. seu paucitate uerbo¬
rum ebulliat: dum mͦ ad hoc nul¬
lum sui sentiat detrimentũ. Interdũ¬
nec uerba requirit: interdũ nec uo¬
ces omnino ullas: solis ad hoc con¬
dentus suspiriis. Inde est quod sponsa
scõ amore flagrans. idq incredibili mͦ
sane ꝓ captanda quantulumcũq eua¬
poratione ardoris qũẽ patitur. non con¬
siderat qͥd. qualiter eloquatur: s: qͥcqd
in buccam uenerit. amore urgente ñ
enuntiat. s eructuat. Quidni eructet:
sic refecta et sic repletaᶜ. Reuolue textũ

Expanded text:
gultus vel gemitus, percussorum, itemque gultus vel gemitus, percussorum, itemque paventium subitas et efferatas clamitationes, seu etiam saturatorum ructus, aut usus creat, aut ratio excitat, aut deliberatio ordinat, aut praemeditatio format? Ejusmodi certum est, non nutu prodire animi, sed erumpere motu. Sic flagrans ac vehemens amor, praesertim divinus, cum se intra se cohibere non valet, non attendit, quo ordine, qua lege, quave serie seu paucitate verborum ebulliat, dummodo ex hoc nullum sui sentiat detrimentum. Interdnec verba requirit, interdum nec voces omnino ullas, solis ad hoc contentus suspiriis. Inde est quod sponsa sancto amore flagrans, idque incredibili modo, sane pro captanda quantulacunque evaporatione ardoris quem patitur, non considerat quid, qualiter eloquatur: sed quidquid in buccam venerit, amore urgente non enuntiat, sed eructat. Quidni eructet sic refecta, et sic repleta? 4. Revolve textum
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ nam queso hec inter uos. tam
familiarit̾ fauorabiliterq discurreis
exhibitio et redibitio: Tibi ille:
tuq uicissim illi. S quid Idip̃m
ei tu. quod tibi ille: an aliud:Si
nobis. si ad nr̃am loqueris intelli¬
gentiam: euidenter quod sentis edi¬
cito. Quousq animas nr̃as tollis:
An scđm ꝓpħam secretum tuũ tibi
Ita est: affectus loquutus ẽ non in¬
tellectus ÷ et ideo non ad intellectũ.
Ad quid gͦ: Ad nichil̾. nisi quod
mirabiliter delectata. et affecta uehe¬
ment̾ ad desideratos affatus. finem
illo faciente nec tacere omnino quiuit:
nec tamen qd̵ sensit expͥmere. Neq
enĩ ut expͥmeret sic loquuta ẽ: s ne
taceret. Ex habundantia cordis os locu¬
tum est: s non ꝓ habundantia. Ha¬
bent suas uoces affectus. ꝑ quas se
etiam cũ nolunt ꝓdunt: timor uer¬
bi causa meticulosas: dolor gemebun¬
das: amor iocundas. Nunquid do¬
lentium planctus. merentium ue sin¬

Expanded text:
Quaenam, quaeso, haec inter vos tam Quaenam, quaeso, haec inter vos tam familiariter favorabiliterque discurrens exhibitio, et redhibitio? Tibi ille, tuque vicissim illi. Sed quid? Id ipsum ei tu, quod tibi ille, an aliud? Si nobis, si ad nostram loqueris intelligentiam, evidenter quod sentis edicito, Quousque animas nostras tollis? An secundum prophetam secretum tuum tibi? Ita est: affectus locutus est, non intellectus, et ideo non ad intellectum. Ad quid ergo? Ad 1501 nihil, nisi quod mirabiliter delectata, et affecta vehementer ad desideratos affatus, finem illo faciente nec tacere omnino quivit, nec tamen quod sensit exprimere. Neque enim ut exprimeret sic locuta est, sed ne taceret. Ex abundantia cordis os locutum est, sed non pro abundantia. Habent suas voces affectus, per quas se, etiam cum nolunt, produnt: timor, verbi causa, meticulosas, dolor gemebundas, amor jucundas. Nunquid dolentium planctus, moerentiumve sin
Abbreviated transcription (Latin):
abseus est sͥ. Ita est: in ore retinuit qͥ
non recedebat a corde: nec quando re¬
cedebat. Quod de ore exit. de corde
uenit: et ex habundantia cordis os lo¬
quitur. Ergo loquit᷑ de dilecto. ut uere
dilecta. et uere diligenda: qm̃ diligic
multum. Querimus cũ quo. nani
de quo noiumus: & non occurrit
nisi forte cũ adolescentulis ÷ quȩ a
matre ab ẽẽ non possunt. uͥ discesserit
sponsus. S melius ut opinor senti¬
mus. secum potius et non cũ altero
sic loquutam: preserti qđ trunca
& minus continens inueniatur ipsa
loquutio : insufficiens plane ad dan¬
dam intelligentiam auditori. obqũa
uel maxime inuicem loquim᷑. Dilecꝰ
m̃s mͥ inqtͥ: et ego illi. Non plus:
Pendet oratio: immo non pendet.
s deficit. Suspendit᷑ auditor: nec era¬
ditur. s erigitur. Quid est qd̃ dicitͥ
ille mͥ et ego illi :. Nescimus qͥd loqui¬
t᷑: quia ñ sentimus qd sentit. O sc̃a
anima: qͥd tuus ille tibi. qͥd illi tũ

Expanded text:
absens est sibi. Ita est: in ore retinuit, qui absens est sibi. Ita est: in ore retinuit, qui non recedebat a corde, nec quando recedebat. Quod de ore exit, de corde venit et ex abundantia cordis os loquitur . Ergo loquitur de dilecto, ut vere dilecta et vere diligenda, quoniam diligit multum. Quaerimus cum quo: nam de quo, novimus. Et non occurrit, nisi forte cum adolescentulis, quae a matre abesse non possunt, ubi discesserit sponsus. Sed melius, ut opinor, sentimus secum potius, et non cum altero sic locutam, praesertim quod trunca et minus continens inveniatur ipsa locutio, insufficiens plane ad dandam intelligentiam auditori, ob quam vel maxime invicem loquimur. Dilectus meus mihi, inquit, et ego illi. Non plus? Pendet oratio; imo non pendet, sed deficit. Suspenditur auditor, neceruditur, sed erigitur. 3. Quid est hoc quod dicit, ille mihi, et ego illi? Nescimus quid loquitur, quia non sentimus quod sentit. O sancta anima, quid tuus ille tibi, quid tu illi?
Abbreviated transcription (Latin):
digi in captiuitatẽ omnẽ intellectũ
ꝑsenserit ÷ ñne humiliat᷑ ad illam
uocẽ compellet᷑ ut dicat. mirabilis
facta est scientia tua ex me. confor¬
tata ẽ et non potero ad eam᷑ Et
nunc quidem pͥncipiũ uerboꝵ eiꝰ
qͣnͣte suauitatis insigne prefert:
Nam uide quale principiũ dede¬
rit. Dilectus inqͥtͥ ms mͥ: et ego illi.
Simplex uox uidet᷑. qm̃ suauiter
sonat: s de hoc uidebit᷑ postea.
Nunc uͦ a dilectione incipit:. de dile¬
cto ꝓsequitur: nichil se aliud scue iu¬
dicans. nisi dilectum. Patet de quo ser¬
mo: cum quo non ita. Non enim ut
cum ipso eodem fuerit. sentire ꝑmittit᷑
cũ ipse iam non affuerit. Neq id dubi¬
um: nempe mox eum reuocare uidet᷑:
& quasi post tergum elamare: reuert̾e
inquiens dilecte mi. Unde adducim᷑
ñ aliud sane conicere ÷ nisi qđ finitis
uerbis suis. iterum suo more se ab¬
sentauerit: & illa remamerit nichilo¬
minus de eo loquens. qui nunquam

Expanded text:
digi in captivitatem omnem intellectum digi in captivitatem omnem intellectum persenserit, nonne humiliatus ad illam vocem compelletur, ut dicat: Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, et non potero ad eam? Et nunc quidem principium verborum ejus quantae suavitatis insigne praefert? Nam vide quale principium dederit. Dilectus, inquit, meus mihi, et ego illi. Simplex vox videtur, quoniam suaviter sonat; sed de hoc videbitur postea. 2. Nunc vero a dilectione incipit, de dilecto prosequitur, nihil aliud se scire indicans nisi dilectum. Patet de quo sermo: cum quo non ita. Non enim ut cum ipso eodem fuerit sentire permittitur, cum ipse jam non adfuerit. Neque id dubium: nempe mox eum revocare videtur, et quasi post tergum clamare: Revertere, inquiens, dilecte mi. Unde adducimur non aliud sane conjicere, nisi quod finitis verbis suis ille iterum suo more se absentaverit, et illa remanserit nihilominus de eo loquens, qui nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
ilectus m̃s michi : & ego illi.
Hactenus uerba sponsi. Ad sit
ipse ut digne ad głam ipsuis.
et nrãm ipsorum salutem: sponsȩ euis
possimꝰ uestigare sermones. Neq enim
tales sunt qui a nobis consicierari et
discuti ꝓut dignum fuerit ualeant:
nisi ipse fuerit dux uerbi. Sunt enĩ.
qũa. suaues ad grãmͤ. tam fecundi
ad sensus: tam etiam ꝓfundi ad mi¬
steria. Cui similabo eos: Uni interĩ
alicui epularum: quȩ triplici quada
emineat gĩa : delitiosa ad saporem.
solida ad nutͥmentum : efficar ad me¬
dicinam. Sic inqũa. sic singulus qͥsq
sponse sermo. et ex eo qd̃ suauit̃ so¬
nat. affectum mulcet: & de sensuũ
ub̃tate mentẽ impuguat & nutrit:
et de altitudine misterioꝵ. dum in¬
dellectum quo plus exercet. plus t̾retͥ
miromͦ tumorem sanat inflantis sci¬
entiȩ. Et enim si unus quispiam ex
his forte qui gͥ scioli uident᷑. curiosiꝰ
sese dederit scrutimo hoꝵ. cũ uiderit
ingenii sui succumbere uires. & re¬

Expanded text:
ilectus meus mihi, et ego illi . Hactenus verba sponsi. Adsit ipse, ut digne ad gloriam ipsius et nostram ipsorum salutem, sponsae ejus possimus investigare sermones. Neque enim tales sunt, qui a nobis considerari et discuti, prout dignum fuerit, valeant, nisi ipse fuerit dux verbi. Sunt enim quam suaves ad gratiam, tam fecundi ad sensus, tam etiam profundi ad mysteria. Cui similabo eos? Uni interim alicui epularum, quae triplici quadam emineat gratia; deliciosa ad saporem, solida ad nutrimentum, efficax ad medicinam. Sic, inquam, sic singulus quisque sponsae sermo, et ex eo quod suaviter sonat, affectum mulcet; et de sensuum ubertate mentem impinguat et nutrit; et de altitudine mysteriorum, dum intellectum quo plus exercet, plus terret, miro modo tumorem sanat inflantis scientiae. Etenim si unus quispiam ex his forte, qui sibi scioli videntur, curiosius sese dederit scrutinio horum, cum viderit ingenii sui succumbere vires, et re
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc iam uideamus: qui dicat di¬
lectus m̃s mͥ. Si enim recipitur ut
subaudiamus intendit. sic̃ iam dixi¬
mus: et sic̃ ꝓpħa ace. expectans ex¬
pectaui dñm & intendit mͥ: ego in
uerbo isto sentio nescio qͥd ñ plane
exiguum. nec mediocris p̃rogatiue.
S non ẽ ingerenda fatigatis aurib et
mentib res omni alacritate digna. Si
non grauat differatur: et ñ in longũ:
crastinus inde incipiat sermo. Tantũ
orate ut ab irruentib occupationib
interim custodiat nos gr̃a & miscdia

Expanded text:
Nunc jam videamus quid dicat: DiNunc jam videamus quid dicat: Dilectus meus mihi. Si enim hoc recipitur ut subaudiamus, intendit, sicut jam diximus, et sicut Propheta ait: Exspectans exspectavi Dominum, et intendit mihi: ego in verbo isto sentio nescio quid non plane exiguum, nec mediocris praerogativae. Sed non est ingerenda fatigatis auribus et mentibus res omni alacritate digna. Si non gravat, differatur, et non in longum; crastinus inde incipiat sermo. Tantum orate, ut ab irruentibus occupationibus interim custodiat nos gratia et misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
tu me elegisti s ego elegi te : nec ut
eligerem tua inueni merita. s p̾ueni.
Ita gͦ in fide desponsaui te michi.
& non in oꝑib legis: desponsauiq
in iusticia. s iusticia quȩ est ex fide
non ex lege. Restat ut iudices iudici¬
um rectum int̾ me et te iudiciũ in
quo te desponsaui: uͥ constat int̾ue¬
nisse ñ tuũ meritũ. s meũ placitũ
Hoc ẽ aut̾ẽ iudiciũ. ut tua merita
ñ extollas. non p̃feras oꝑa legis: non
iactes pondus diei et estus: quȩ mag̃
in fide. et in iusticia quȩ est ex fide
necñ in miscłia ee miserationib nos¬
ceris desponsata. Quȩ uere sponsa ẽ.
agnoscit ista ͭ & utramq grãm confi¬
tecur: pͥmo quidem eam quȩ pͥma
c̃. qua et p̃uenta est. pꝰea uͦ et subse¬
quentem. Ait itaq nuinc. dilectus m̃s
mͥ et ego illi: principiũ dilecto tri¬
buens. In consequentib ego inquit
dilecto meo. et dilectus m̃s mͥ: con¬
summationẽ illi ȩque concedens.

Expanded text:
tu me elegisti, sed ego elegi te; nec ut te tu me elegisti, sed ego elegi te; nec ut te eligerem, tua inveni merita, sed praeveni. Ita ergo in fide desponsavi te mihi, et 1504 non in operibus legis; desponsavique in justitia, sed justitia quae est ex fide, non ex lege. Restat ut judices judicium rectum inter me et te, judicium in quo te desponsavi, ubi constat intervenisse non tuum meritum, sed meum placitum. Hoc est autem judicium ut tua merita non extollas, non praeferas opera legis, non jactes pondus diei et aestus, quae magis in fide et in justitia quae est ex fide, nec non in misericordia et miserationibus nosceris desponsata. 12. Quae vere sponsa est, agnoscit ista, et utramque gratiam confitetur: primo quidem, eam quae prima est, qua et praeventa est; postea vero, et subsequentem. Ait itaque nunc: Dilectus meus mihi, et ego illi; principium dilecto tribuens. In consequentibus: Ego, inquit, dilecto meo, et dilectus meus mihi; consummationem illi aeque concedens.
Abbreviated transcription (Latin):
cum totum gr̃e dederit: et pͥmas scili¬
cet illi partes ascribens. et ultimnas. Ali¬
oquin quomͦ gr̃a plena: si quid ha¬
buerit quod non sit ex gr̃a: Non est
quo gr̃a intret: ubi iam meritũ occu¬
pauit. Ergo plena confessio gr̃e: ipsius
gr̃e plenitudinem signat in anima
confitentis. Nam siquid de ꝓpͥo in est.
inquantũ est grãm cedere ułli necẽe ẽ.
Beest gr̃ȩ : quicquid meritis depu¬
tas. Nolo meritũ: qd̾ meritu exdu¬
dat. Horreo quicquid de meo est.
ut sim m̃s: nisi qđ illud magis
forsitan meuͭ ẽ. quod me meũ facit:
Gr̃a reddit me michi. iustificatũ
gratis: & sic liberatum a seruitu¬
te peccati. Deniq uͥ sp̃c: ibi libes¬
tas. O fatuam sponsam sẏnago
quȩ contempiens dĩ iustician. idẽ.
grãm sponsi sui et suam uolens con¬
stituere : iusticiȩ dĩ non ẽ subiecta.
Ob hoc misera repudiata ẽ. et iam
in iudicio et iusticia: desponsaui de
mͥ in miscłia et miserationib. Nec

Expanded text:
cum totum gratiae dederit, et primas scilicum totum gratiae dederit, et primas scilicet illi partes ascribens, et ultimas. Alioquin quomodo gratia plena, si quid habuerit, quod non sit ex gratia? Non est quo gratia intret, ubi jam meritum occupavit. Ergo jam plena confessio gratiae, ipsius gratiae plenitudinem signat in anima confitentis. Nam si quid de proprio inest, in quantum est, gratiam cedere illi necesse est. Deest gratiae, quidquid meritis deputas. Nolo meritum, quod gratiam excludat. Horreo quidquid de meo est, ut sim meus, nisi quod illud magis forsitan meum est, quod me meum facit. Gratia reddit me mihi justificatum gratis, et sic liberatum a servitute peccati. Denique ubi spiritus, ibi libertas. 11. O fatuam sponsam Synagogam, quae contemnens Dei justitiam, id est gratiam sponsi sui, et suam volens constituere, justitiae Dei non est subjecta! Ob hoc misera repudiata est, et jam in judicio et justitia; desponsavi te mihi in misericordia et miserationibus . Nec
Abbreviated transcription (Latin):
illa posterius posuit: et econuerso.
Ceterum sponsa rectius locuta ẽ. ñ
cium: et se p̃uentam dilecti gr̃a con¬
fitens. Recte omnino. Nam quis pͥor
dedit illi ÷ et retribuetur ei : Deniq
hoc senserit. In hoc est catitas inqͣt̃
non quit nos dilexerimꝰ dm̃. s ipse pͥor
et si tacuit ñ negauit: subsequutionem
plane ñ tacuit. S accipe et alio loco
certiorem de re
& miscdłia tua inquit. dño loqueba¬
tur. subsequet᷑ me: omnib dieb uite
meȩ. Audi et de p̃uentione: identid̾e
ipsius ñ minus certam manifestam¬
ue sententiam. Ds̃ meus inquit miscd̃i¬
a eius p̃ueniet me. Item ad dñm. Ci¬
to ait anticipent nos miscłiȩ tuȩ:
quia pauꝑes facti sumus nimis. Pul¬
chre sponsa posterius nifallor hec e¬
adem uerba non eodem ordine po¬
nit: s sequit᷑ et ipsa ꝓpħe ordinem.
loquens hoc modo. Ego dilecto meo.
et dilectus m̃s mͥ. Cur ita : Nempe
ut tunc magis grã plenam se ꝓbet.

Expanded text:
illa posterius posuit, et e converso. 10. illa posterius posuit, et e converso. 10. Caeterum sponsa rectius locuta est, etcium, et se praeventam dilecti gratia confitens. Recte omnino. Nam quis prior dedit illi et retribuetur ei? Denique ua super hoc senserit. In hoc est charitas, inquit, nos dilexerimus Deum, sed ipse prior entionem etsi tacuit, non negavit subsecutionem: plane non tacuit. Sed accipe et alio loco certiorem de re ricordia tua, inquit Domino loquebatur, subsequetur me omnibus diebus vitae meae . Audi et de praeventione identidem ipsius non minus certam manifestamve scientiam. Deus meus, inquit, misericordia ejus praeveniet me ; item ad Dominum: Cito, ait, anticipent nos misericordiae tuae, quia pauperes facti sumus nimis . Pulchre sponsa posterius, ni fallor, haec eadem verba non eodem ordine ponit, sed sequitur et ipsa Prophetae ordinem, loquens hoc modo: Ego dilecto meo, et dilectus meus mihi. Cur ita? Nempe ut tunc magis gratia plenam se probet,