comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus consolator quod soli se applicat qͥ loqͥtur
et solitudinẽ leuat alloquio suo. Hinc et so¬
latiũ. Consultus est qͥ consulit᷑. Cui contrariꝰ
est in consultus. qui non accipit consilium.
Constans dictus quod undiq stat nec in
aliquam partem declinari potest. Confi-¬
dens quod sit in cunctis fiducia plenus.
Unde et cecilius. Si confidentiam adhi
bes. confide omnia. Cautus a cauendo
dictus. Callidus fraudulentus. quia ela¬
re nouit et male peritus. Callidum auten
ueteres non pro astuto tantum. sed etiam y
astute docto ponebant. Hunc et uersutũ
quod animum cito uertat. Cupidus acu¬
piendo multum idest ab accipiendo uoea¬
tus. Clamosus quasi calamosus a calamo
scilicet quod sonet. Calumpniator fali
criminis accusator a caluendo id est
tor id est numerator a calculis idest lapillis
minutis quos antiqui in manu tenentes mi¬
meros cõnonebant. Compilator qi aliena die¬
ta suis p̃miscet sicut solent pigmentarii in

Expanded text:
tus consolator, quod soli se applicat cui loquitur, tus consolator, quod soli se applicat cui loquitur, et solitudinem levat alloquio suo: hinc et solatium. 39. Consultus est qui consulitur, cui contrarius est inconsultus, qui non accipit consilium. 40. Constans dictus, quod undique stat, nec in aliquam partem declinari potest. Confidens, quod sit in cunctis fiducia plenus. Unde et Coecilius: Si confibes, confide omnia. Cautus a cavendo dictus. Callidus, fraudulentus, quia celare novit, et male peritus. Callidum autem veteres non pro astuto tantum, sed etiam pro astute docto ponebant. Hunc et versutum, ab eo quod animum cito vertat. Cupidus a capiendo multum, id est accipiendo, vocatus. Clamosus, quasi calamosus, a calamo; scilicet quod sonet. Calumniator, falsi criminis accusator; a calvendo, id est 43. Calculator, a calculis, id est, lapillis minutis, quos antiqui in manu tenentes numeros componebant. 44. Compilator, qui aliena dicta suis permiscet, sicut solent pigmentarii in
Abbreviated transcription (Latin):
Celsus acelo dictus qđ sit sublimis et altus qͥsi
celestis. Castus pͥmũ acastratione est ñcupatꝰ
Postea placuit ueterib etiam eos sic nomina¬
ri qui ꝑpetuam libidinis abstinentiã polli¬
cebantur. Celebs dictus qr iter s facit ad ce¬
lum. Celebs conubii expers qualia sunt nu¬
mina in celo que absq conuigiis sunt. et ce¬
lebs dictus quasi celo beatus. Celicola eo quod
cȩlum colat. Est enim angłs. Continens non
solum in castitate dr s et cibo et potu. in ira
quoq et uexatione mentis et detrahendi libi-¬
dine. Et continens quod se amultis malis
abstineat. Clemens misericors abeo quod
eluat idest protegat et tueatur sicut solet pa¬
tronus clientẽ. Concors a conunctione cor¬
dis est appellatus. Nam sicut consors dr qui
sortem iungit ita ille concors dr̃ qͥ corde iun¬
gitur. Concionator multitudinis alloquu¬
tor. Consolator unius allocutor. Et inde dic¬

Expanded text:
Celsus a caelo dictus, quod sit sublimis et altus, quasi Celsus a caelo dictus, quod sit sublimis et altus, quasi caelestis. Castus primum a castratione nuncupatus: postea placuit veteribus etiam eos sic nominari qui perpetuam libidinis abstinentiam pollicebantur. Caeles dictus, quia iter sibi facit ad caelum. Caelebs, conubii expers, qualia sunt numina in caelo, quae absque coniugiis sunt. Et caelebs dictus quasi caelo beatus. Caelicola, eo quod caelum colat; est enim angelus. Continens non solum in castitate dicitur, sed et in cibo et potu, in ira quoque et vexatione mentis et detrahendi libidine. Et continens, quod se a multis malis abstineat. Clemens, misericors, ab eo quod cluat, id est protegat et tueatur, sicut solet patronus clientem. Concors a coniunctione cordis est appellatus. Nam ssortem jungit, ita ille concors dicitur qui corde jungitur. 38. Concionator, multitudinis allocutor. Consolator, unius allocutor; et inde dic
Abbreviated transcription (Latin):
beneuolus sicut nec maleuolus. Sepe enim
ex duab partib compositum nomen aut
priorem aut sequentem litterã corrũpit. nã
bene et uolentia absurdum sonat. Blandus
dulcis et inuitans ad familiaritatem sui.
Brutus quasi obrutus. quia sensu caret. est
enim sine racione. sine prudentia UInde et
ille uinius brutus ex sorore tarquimi suꝑ¬
bi genitus. cũ eundem casum timeret quem
frater inciderat qui obdiuicias et pruden¬
tiam ab auunculo fuerat occisus utilem tẽ¬
poris stulticiam simulauit. unde et iam
Balb a balando pocius quã loquendo dictus
uerba enim non explicat: unde et blesus quia
uerba frangit. Bucco garrilus quod ceteros
oris loquacitate non sensu exuꝑet. Biliosus
quod sit semꝑ tristis ab humore nigro qui bi¬
lis uocatur. Baburrꝰ stultus ineptus. Biotha¬
natus quod est bis mortuus. tanathos enum
greco sermone mors dicit᷑. Elarus acelo qđ
splendeat unde et clara dies prosplendore celi.

Expanded text:
benevolus, sicut nec malevolus. Saepe enim benevolus, sicut nec malevolus. Saepe enim ex duabus partibus conpositum nomen aut priorem aut sequentem litteram corrumpit. Nam benevolentia absurdum sonat. Blandus, dulcis et invitans ad familiaritatem sui. Brutus, quasi obrutus, quia sensu caret. Est enim sine ratione, sine prudentia. Unde et ille Iunius Brutus ex sorore Tarquinii Superbi genitus, cum eundem casum timeret quem frater inciderat, qui ob divitias et prudentiam ab avunculo fuerat occisus, utilem temporis stultitiam simulavit. Unde etiam us. Burrus. Balbus a balando potius quam loquendo dictus. Verba enim non explicat. Inde et blaesus, quia verba frangit. Bucco, garrulus, quod ceteros oris loquacitate, non sensu exsuperet. Biliosus, quod sit semper tristis, ab humore nigro qui bilis vocatur. Baburrus, stultus, ineptus. Biothanatus, quod sit bis mortuus. Θάνατος enim Graeco sermone mors dicitur. Clarus, a caelo, quod splendeat. Unde et clara dies pro splendore caeli.
Abbreviated transcription (Latin):
co latinũ factum littera tercia demutata. Aliꝰ
Beatus dictus quasi bene auctus. scilicet ab
habendo qđ uellet. et nichil patiendo qđ nol¬
let. Ille autẽ uere beatus qui et habet omĩa
quȩ uult bona. et nichil uult male. Ex his e¬
nim duob beatus efficitur homo. Bonus a
uenustate corporis creditur dictus postea et
ad animũ translatum nomen. Eum autem
dicimus bonum cui non preualet malum. e¬
umq optimum qui peccat minimum. Beni¬
gnus uir sponte ad benefaciendum paratus
et dulcis alloquio. Non autem multũ distat
benignus abono quia et ipse ad benefaciendũ
uidetur expositus s in eo differt quia potest
bonus esse et tristior et bene quidem facere
et prestare quod poscitur non tamen nouit¬
suauis esse consorcio. Benignus autẽ sua tim¬
ctos nouit inuitare dulcedine. Beneficus
ab enefaciendo alteri dictus unde et benefi¬
cientia uocatur que ꝓximo prodest. Beni¬
uolus quia bene uult non tamen dicimus

Expanded text:
co Latinum factum, littera tertia demutata. Aliusco Latinum factum, littera tertia demutata. AliusBeatus dictus quasi bene auctus, scilicet ab habendo quod vellet et nihil patiendo quod nollet. Ille autem vere beatus est qui et habet omnia quae vult bona, et nihil vult male. Ex his enim duobus beatus homo efficitur. Bonus a venustate corporis creditur dictus: postea et ad animum translatum nomen. Eum autem dicimus bonum cui non praevalet malum: eumque optimum qui peccat minimum. Benignus est vir sponte ad benefaciendum paratus et dulcis adloquio. Non autem multum distat benignus a bono, quia et ipse ad benefaciendum videtur expositus. Sed in eo differt quia potest bonus esse et tristior, et bene quidem facere et praestare quod poscitur, non tamen suavis esse novit consortio; benignus autem sua cunctos novit invitare dulcedine. Beneficus a benefaciendo alteri dictus; unde et beneficientia vocatur, quae proximo prode est. Benivolus, quia bene vult. Non tamen dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
cilicet. Atratus et allatus ille aueste ngra
ste ab alba. Aduena eo qđ aliunde adueni¬
i alienigena qđ aliene regionis sit. et non
ius uͥ est. Item alienigena quia ex alia gen¬
egenitus est et non ex ea ubi ẽ. Accola qđ
ulueniens cerrã colat. Agricola a colendo
igos sicut siluicola. Assecla eo qđ sequatur
liquẽ lucri causa. Assidiuis dicebat᷑ apud
intiquos qui assib ad erariũ expensũ con¬
frendis erat. et in negociis quoq publicis
e presto sit ad obsequium Adtentus ut ali¬
qͥl audiens teneat. Attonitus ueluti furo¬
it quodã instinctus atq stupefactus. Dictꝰ
autẽ attonitus a conitrui strepitu quasi to¬
nttrue obstupefactus et uicino fulgore aut
taetu proximus. Adlectus quod sit palam
lectus. Abaetus quoil sit ab actu remotus.¬
Abortuius eo quod non oriatur s aboriatur
et ȩxcedat. A doptiuus qr est palam adoptatꝰ
ui filium. Ambo eo qđ est amꝯoco. nom̃ degre¬

Expanded text:
scilicet. Atratus et albatus: ille a veste nigra, scilicet. Atratus et albatus: ille a veste nigra, iste ab alba. Advena, eo quod aliunde adveniat. Alienigena, quod alieni generis sit, et non eius ubi est. Item Alienigena, qui ex alia gente genitus est, et non ex ea ubi est. Accola, eo quod adveniens terram colat. Agricola, a colendo agro, sicut silvicola. Adsecula, eo quod sequatur aliquem lucri causa. Assiduus dicebatur apud antiquos qui assibus ad aerarium expensum conferendis erat, et in negotiis quoque publicis et praesto sit ad obsequium. Adtentus, ut aliquid audiens teneat. Adtonitus, veluti furore quodam instinctus atque stupefactus; dictus autem adtonitus a tonitruum strepitu, quasi tonitru obstupefactus et vicino fulgori aut tactu proximus. Adlectus, quod sit palam electus. Abactus, quod sit ab actu remotusAbortivus, eo quod non oriatur, sed aboriatur et excidat. Adoptivus, quia est optatus palam in filium. Ambo, ab eo quod est ἄμφω, nomen de Grae
Abbreviated transcription (Latin):
rus dictus eo quod sit auidus auri. et nĩql̃
opib expleatur. et quantũ plus habuerit.
tantũ plus cupiat. flacci suꝑhoc concordale
Est enĩ insuauis nec nouit qũeꝗͣ ad consorciũ
siũ aliqua inuitare dulcedine. Adulter uio¬
aor maritalis pudoris eo quod alterius thor
polluat. Anceps huc et illuc flutuans ac dubiꝰ
ssud an illud capiat. et inquã partẽ declinet
aixius. Atrox quod sit tetris morib. Abstemꝰ
uemeto idest uino. quasi abstinens auino. A
t᷑ infirmitate uel tristicia ad tempus. E gͦtꝰ
quod sit eger frequentiꝰ sicut iratꝰ et iracundꝰ.
ȩrumpnosus arumine dictus. qđ ꝑ inopiã
miser factus esuriat et sitiat. Auspex eo qđ a
niũ auspicia intendat. sicut auceps quod aues
cipiãt. Astrosus ab astro dietus quasi malo si¬
dere natus. Enormis eo quod normã et m̃su-¬
um ȩxcedat. Abactor est fur ium̃torũ et pec¬
oiũ quẽ uulgo abigeiũ uocant ab abigendo

Expanded text:
arus ex eo dictus, quod sit avidus auri, et numquam arus ex eo dictus, quod sit avidus auri, et numquam opibus expleatur, et quantum plus habuerit tantum plus cupiat, Flacci super hoc concordaEst enim insuavis, nec novit quemquam ad consortium suum aliqua invitare dulcedine. Adulter, violator maritalis pudoris, eo quod alterius torum polluat. Anceps, huc et illuc fluctuans ac dubius istud an illud capiat, et in qua parte declinet anxius. Atrox, quod sit tetris moribus. Abstemius, a temeto, id est vino, quasi abstinens a vino. Atur infirmitate vel tristitia ad tempus. Aegrotus, quod sit aeger frequentius, sicut iratus et iracundus. Aerumnosus a rumine dictus, quod per inopiam miser factus esuriat et sitiat. Auspex, eo quod avium auspicia intendat, sicut auceps quod aves capiat. Astrosus ab astro dictus, quasi malo sidere natus. Aenormis, eo quod normam et mensuram excedat. Abactor est fur iumentorum et pecorum, quem vulgo abigeium vocant, ab abigendo
Abbreviated transcription (Latin):
do. Acer munã quãq formã uegetus ac nimiꝰ.
Alacer a uelocitate et cursu quasi diceret ali¬
ger. Amiger quod armagerat. Alacris letus
alacriter gestiens. et nulluis rei nouitate tur¬
batus. Agilis ab agendo aliquid celerit̾ sicit
docilis. Emulus euisdem rei studiosus quas
unitator et amabilis. Alias inimicus inuem¬
tur. Equus ẽ scđm nat᷑am iustus. dictus ab
equitate hoc ẽ ab eo qđ sit equalis. Vnde et
etaneus. Arrogans eo qđ multum rogetur et
ille fastidiosus sit Audax ꝓprie pro arrogil¬
te ponitur. Ammosus quod sit animis et u¬
rib plenus. Animatus quasi aniino auetus.
uel quasi animo firmatus. Elatus ꝓco quod¬
se ipsum suꝑ mensuram suam eleuet: dũ mis¬
nus sibi uidetur de his quȩ agit. Actollens qd
se eleuet et erigat. Ambiciosiis qđ honores
ambiat. Auidus dictus ab auendo. auerre
tum cupere est. Hinc et auarus. Nam qͥd Et
auarum esse. nͥ ꝓgredi ultra quã sufficit. An¬

Expanded text:
do Acer, in unamquamque formam vegetus ac nimius. do Acer, in unamquamque formam vegetus ac nimius. Alacer, a velocitate, et cursu, quasi diceret aliger. Aalacer, gestiens et nullius rei novitate turbatus. Agilis, ab agendo aliquid celeriter, sicut docilis. Aemulus, eiusdem rei studiosus, quasi imitator et amabilis. Alias inimicus invenitur. Aequus est secundum naturam iustus dictus, ab aequalitate, hoc est ab eo quod sit aequalis; unde et vo, id est, coaetaneus. Arrogans, eo quod multum rogetur, et ille fastidiosus sit. Audax, proprie pro arrogante ponitur. Animosus, quod sit animis et viribus plenus. Animatus, quasi animo auctus, et quasi animo firmatus. 8. Elatusse ipsum super mensuram suam elevet, dum magnus sibi videtur de his quae agit. Adtollens, quod se elevet et erigat. Ambitiosus, quod honores ambiat. Avidus dictus ab avendo; avere enim cupere est. Hinc et avarus. Nam quid est avarum esse? progredi ultra quam sufficit. Av
Abbreviated transcription (Latin):
eam teneat racionẽ. ut ꝑ denominationẽ homo
ab humanitate. sapiens a sapientia nominet᷑.
qr prius sapientia. deinde sapiens: Tamen cla¬
ret alia specialis in origine quorũdam no¬
minum causa sicut homo ab humo. unde
proprie homo appellatus est. Ex quib exẽ¬
pli gratia quedam in hoc opere possumus.
Heros uir fortis et sapiens. Auctor ab augen¬
do dictus. Auctorẽ autẽ feminino genere di
nino flecti non possunt. ut cursor. Alunnꝰ
alunnus dici potest. idest et qui nutrit et qui
nutrit᷑ s melius tamen qui nutrit. Amieus
ꝑ diriuationẽ quasi animi custos. Dictus
autem ꝓprie amicus ab amo idest a cathena
caritatis. inde et hami qđ teneaut. A mator
turpitudinis qr amore torquet᷑ libidinis.
Amabilis autẽ qđ sit amore dignus. Amasiꝰ
eo quod sit pronus ad amorem. Astutus uo
qui possit sine periculo fortiter aliquid face.
Argutus qͥ argumentũ cito inuetit in loquen¬

Expanded text:
eam teneat rationem, ut per denominationem homo eam teneat rationem, ut per denominationem homo ab humanitate, sapiens a sapientia nominetur, quia prius sapientia, deinde sapiens; tamen claret alia specialis in origine quorundam nominum causa, sicut homo ab humo, unde proprie homo est appellatus. Ex quibus exempli gratia quAeros, vir fortis et sapiens. Auctor ab augendo dictus. Auctorem autem feminino genere dicnino flecti non possunt, ut cursor. Actor, alumnus dici potest, id est, et qui nutrit, et qui nutritur, sed melius tamen qui nutrit. 4. Amicus per derivationem quasi animi custos; dictus autem proprie amicus ab hamo, id est, catena charitatis; unde et hami, quod teneant. 5. Amator turpitudinis, quia amore torquentur libidinis. Amabilis autem, quod sit amore dignus. Amasius, eo quod sit pronus ad amorem. 6. Astutus nis, qui possit sine periculo fortiter aliquid facere. Argutus, quia argumentum cito invenit in loquen
Abbreviated transcription (Latin):
expectari solent. uirtus genus pulchritudo sapi¬
entia. Exhis sapientia potentior est ad amoris ef-¬
fectum. Refert hȩc quatuor uirgł de enea. quod
his dido impulsa est in amorem eiꝰ. Pulchritu
forci pectore et armis. Oratione ut. heu quib
ille iactatus fatis que bella exhausta canebat.
Genere.ut. credo equidem nec uana fides genꝰ
esse deorũ. Item in eligendã uxorẽ quatuor res
impellunt hominẽ ad amorẽ. Pulchritudo
genus diuiciȩ mores. Melius tam̃ mores si in
riuitt᷑ quas aut diuicie aut forma ñ quas ꝓbi¬
tas morũ cõmendat. Ideo autẽ feminȩ sub
uiri potestate consistunt qr leuitate anmi
plerũq decipiunt᷑ unde et equum erat eas ui:¬
ri auctoritate repͥmi. Proinde et ueteres uo¬
luerunt feminas innuptas quãuis ꝑfecte ȩ¬
tatis essent propter ipsã animi leuitatẽ intu¬
niat non pene omnib patet. Proinde
quedam noscendi grã huic oꝑi inter iecimus

Expanded text:
spectari solent: virtus, genus, pulchritudo, sapispectari solent: virtus, genus, pulchritudo, sapientia. Ex his sapientia potentior est ad amoris affectum. Refert haec quattuor Vergilius de Aenea, quod his Dido inpulsa est in amorem eius Aen. 4, 1forti pectore et armis! Oratione: Heu quibus ille iactatus fatis, quae bella exhausta canebat! Genere: Credo equidem, nec vana fides, genus esse deorum. Item in eligenda uxore quattuor res inpellunt hominem ad amorem: pulchritudo, genus, divitiaeruntur, quas aut divitiae aut formae non quas probitas morum commendat. Ideo autem feminae sub viri potestate consistunt, quia levitate animi plerumque decipiuntur. Unde et aequum erat eas viri auctoritate reprimi. Proinde et veteres voluerunt feminas innuptas, quamvis perfectae aetatis essent, propter ipsam animi levitatem in tut, non pene omnibus patet. Proinde quaedam noscendi gratia huic operi interiecimus.
Abbreviated transcription (Latin):
tur nec resolui aut separari possint. Conubiũ
autẽ non anupta s anubendo formatũ. Di¬
cit᷑ autẽ conubiũ cũ equales in nuptias coeũt
ut puta ciues romani pari utiq dignitate.
Conubiũ autẽ non est: cũ ciuiis romanꝰ cum
latina uingit᷑. Quotiens autẽ comuibiũ non
est: filii patrẽ non sequunt᷑. Imeneus dicit᷑
a quodam imeneo qͥ pͥmus ꝓsꝑe usus ẽ. nup¬
que uirginitatis ẽ claustrũ. Contubniũ est
ad tempus coeundi conuentio. unde et tab̾¬
naculũ quod mͦ huc mͦ illuc prefigitur. Re-¬
pudium ẽ qđ sub testimonio cestiũ uel pre¬
senti uel absenti mittitur. Diuorciũ est quo
xursum ad se inuicẽ reuertantꝰ. Nam fri
bolus est uelut quasse mentes et effluxe nec
stabiles. Proprie autẽ friuola uocant᷑ ficti¬
lia uasa inutilia. Trib autẽ ex causis dicit᷑
uxor. Prima est causa prolis de qua legitur
et multiplicamini. Scd̃a causa adiutoriĩ.

Expanded text:
tur, ne resolvi aut separari possint. Conubium tur, ne resolvi aut separari possint. Conubium autem non a nupta, sed a nubendo formatum. Dicitur autem conubium, cum aequales in nuptias coeunt, ut puta cives Romani, pari utique dignitate. Conubium autem non est, cum civis Romanus cum Latina iungitur. Quotiens autem conubium non est, filii patrem non sequuntur. Hymenaeus dicitur a quodam Hymenaeo, qui primus prospere usus est nup virginitatis est claustrum. Contubernium est ad tempus coeundi conventio; unde et tabernaculum, quod modo huc, modo illuc praefigitur. Repudium est quod sub testimonio testium vel praesenti vel absenti mittitur. Divortium est quotxvolus est velut quassae mentis et fluxae, nec stabilis. Proprie autem frivola vocantur fictilia vasa inutilia. Tribus autem ob causis ducitur uxor: prima est causa prolis, de qua legituret multiplicamini': secunda causa adiutorii,
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ. Distinguit᷑ autẽ inter matronam
bllẽpnitatẽ infamiliã mariti transierunt.
Monagamꝰ dictus qr unitantũ nupsit. Mo¬
no eñ apud grecos unũ dr. gamos nuptiȩ
imerp̃tat᷑. Digamus autẽ et trigamus anu
mero uxorũ uocatus quasi duab uel crib
maritus. Nidua uocata quod cũ uiro uno
slerit. nec circa consortium alteriꝰ uiri post
mortẽ conugis pͥmi adheserit. Nam quȩ
dleri post mortem p̾oris uiri nupserint ui
duȩ non dicuntꝰ. Item indua dieta quod sola
tiens dissoluto matrimonio alter eorũ alt̾as
fribolum est cum eo animo separant᷑ ut¬
custodiat. Fr̃atris uxor fratrissa uocat᷑. Mari¬
ti frat̾ leuir dr. Duorũ inter se fr̃m uxores.
ianitrices uocant᷑. quasi eamdẽ ianuã teren¬
tes. uel ꝑ eamdẽ ianuã iter habentes. Niri so¬
ror glos appellat᷑. Sororis uir speciale nomen
et copulandi nuptiȩ. Conuigiũ dictũ qi con¬
iuncti sunt uel a iugo qͦ in nuptiis copulan¬

Expanded text:
dictum. Distinguitur autem inter matronam dictum. Distinguitur autem inter matronam solemnitatem in familiam mariti transierunt. Monogamus dictus, qui uni tantum nupsit. Monos enim apud Graecos unum dicitur: gamos nuptiae interpretantur. Digamus autem mero uxorum vocatus, quasi duabus, vel tribus maritus. Vidua vocata, quod cum viro duo non fuerit, nec circa consortium alterius viri post mortem coniugis primi adhaeserit. Nam quae alteri post mortem prioris viri nupserint,  non dicuntur. Item vidua dicta, quod sola e dissoluto matrimonio alter eorum alterasFrivolum est cum eo animo separantucustodiat. Fratris uxor fratrissa vocatur: mariti frater levir dicitur. Duorum inter se fratrum uxores janitrices vocantur, quasi eamdem januam terentes, vel per eamdem januam iter habentes. Viri soror glos appellatur. Sororis vir speciale nomen et copulandi nuptiae: coniugium dictum quia coniuncti sunt, vel a iugo quo in nuptiis copulan
Abbreviated transcription (Latin):
nibentes subici solent ꝓpt̾ fut᷑am concordiã
ne separent᷑. Conuiges autẽ uerius appellan-¬
tur. apͥma desponsationis fide ꝗͣuis adhuc
inter eos ignoret᷑ conuigalis concubitꝰ. Sicut
maria iosepħ coniunx uocat᷑ inter quos nec
suerat nec fut᷑a erat carnis ulla cõmixtio. Nu¬
pt dicte qđ uultus suos uelent. translatum
nom̃ anubib quib tegit᷑ cȩlũ. Unde et nup¬
ciȩ dicuntꝰ quod ibi pͥmũ nubentiũ capita
uelant᷑. Obnub̾e enim cooꝑire est Cuiꝰ con¬
traria innuba hocẽ innupta. quȩ adhuc
uultum suũ non uelat. Uxores uocate q̃si
unexiores. Moris enĩ erat antiquitꝰ ut nu-¬
bentes puellȩ simul uenirent adlim̃ mariti
ecpostes antequã ingrederent᷑ ornarent li¬
neis utitis. et oleo ungerent et inde uxores
dictȩ quasi unȩnores. Que id̃o uetabant᷑
limina calcare. quodillic ianue et coeant
e separentur. Matrona est quȩ iã nupsit. et
dicta inatrona quasi mater nati. uel quia
ũ mat̾ fieri potest unde et matrimonium

Expanded text:
am concordiam, ne separentur. Coniuges autem verius appellantur a prima desponsationis fide, quamvis adhuc inter eos ignoretur coniugalis concubitus; sicut Maria Ioseph coniux vocatur, inter quos nec fuerat nec futura erat carnis ulla commixtio. Nuptae dictae, quod vultus suos velent. Translatum nomen a nubibus, quibus tegitur caelum. Unde et nuptiae dicuntur, quod ibi primum nubentium capita velantur. Obnubere enim cooperire est. Cuius contraria innuba, hoc est innupta, quae adhuc vultum suum non velat. Uxores vocatae, quasi unxiores. Moris enim erat antiquitus ut nubentes puellae simul venirent ad limen mariti, et postes, antequam ingrederentur, ornarent laneis vittis et oleo unguerent. Et inde uxores dictae, quasi unxiores: quae ideo vetabantur limina calcare, quod illic ianuae et coeant et separentur. Matrona est quae iam nupsit, et dicta matrona, quasi mater nati, vel quia iam mater fieri potest, unde et matrimonium
Abbreviated transcription (Latin):
est non participium ut fatuus arduus. Con¬
uenienter itaq factum ut quẽadmodũ id
quod significat non potest augendo ita et
ipsum nomen non potest loquendo declina¬
re. Omnis autem mortuus aut funus est aut
cadauer:. Finus est si sepeliatur. et dictũ fu¬
nus a funib accensis quod ante feretrum pa¬
piris cera circumdatis ferebant. Cadauer
autem est si insepultum iacet. Nam cadauer
nominatum a cadendo quia iam stare non
potest. quod dum portatur exequias dici¬
mus. crematum reliquias. conditũ iam se¬
pultum. Corpus autẽ consuetudine dr. ut
uocatur. quia compleuit uite officium. inti¬
Nam dicimus functos officio qr debita õ
pleuerunt. unde est et honorib fuctus.
Hinc gͦ defunctiis quod ab officio uite stt de¬
positus sine qd sit die fimctus. Sepulus
autem dictus eo quod iam sine pulsu et pa¬
pitatione est id est si ne motu. Sepelire cutẽ
est condere corpus. Nam humare obrier

Expanded text:
tera U, nominativus est, non participium, ut fatuus, arduus. Contera U, nominativus est, non participium, ut fatuus, arduus. Convenienter itaque factum ut quemadmodum id, quod significat, non potest agendo, ita et ipsud nomen non possit loquendo declinari. Omnis autem mortuus aut funus est, aut cadaver. Funus est, si sepeliatur. Et dictum funus a funibus accensis, quos ante feretrum papyris cera circumdatis ferebant. Cadaver autem est, si insepultum iacet. Nam cadaver nominatum a cadendo, quia iam stare non potest. Quod dum portatur, exsequias dicimus: crematum reliquias: conditum iam sepultum. Corpus autem consuetudine diciturvocatus, quia conplevit vitae officium. Nam dicimus functos officio, qui officia debita conpleverunt; unde est et honoribus functus. Hinc ergo defunctus, quod ab officio sit vitae depositus, sive quod sit diem functus. Sepultus autem dictus, eo quod iam sine pulsu et palpitatione est, id est sine motu. Sepelire autem est condere corpus. Nam humare obruere
Abbreviated transcription (Latin):
quasi annosa. Nam si cõmune esset nom̃
cur non diceret terentius senem mulierẽ:
Hinc et uetula quasi uetusta. Sicut autem
a sene senectus ita ab anu anilitas nominata
est. Eanicies autem uocata a candore quasi can¬
dicies. unde est illud. florida iuuentus lae¬
tea canicies pro ut diceret candida. Senectus
autem multa secum et bona affert et mala.
Bona qr nos a potentissimis dñis liberat. uo¬
luptatib imponit modum. libidinuis fran¬
git impetus. auget sapientiam dat maturi¬
ora consilia. Mala autem qr seniũ miserri¬
mum est debilitate et odio. Subeunt enim
mi iuuntur corporis uires. senectus et morb
Mors dicta quod sit amara. uel a marte qͥẽ
incurrit. Tria sunt autẽ genera mortis. acer¬
ba. immatura. naturalis. A cerba infantium.
inmiatura iuenũ. inatura idest naturalis
senum. Mortiuuis autẽ exqua parte orationis
declinetur incertum est. Nam ficut ait cesar
ab eo quod est morior in participio preteriti

Expanded text:
quasi annosa. Nam si commune esset nomen, quasi annosa. Nam si commune esset nomen, cur diceret Terentius Eun. 357: 'senem mulierem'? Hinc et vetula, quia vetusta. Sicut autem a sene senectus, ita ab anu anilitas nominata est. Canities autem vocata a candore, quasi candities. Unde est illud: 'florida iuventus, lactea canities,' prout diceret candida. Senectus autem multa secum et bona adfert et mala. Bona, quia nos ab inpotentissimis dominis liberat, voluptatibus inponit modum, libidinis frangit impetus, auget sapientiam, dat maturiora consilia. Mala autem, quia senium miserrimum est debilitate et odio. 'Subeunt' enimminuuntur corporis vires, senectus et morbus. Mors dicta, quod sit amara, vel a Marte, qui est incurrit. Tria sunt autem genera mortis: acerba, inmatura, naturalis. Acerba infantium, inmatura iuvenum, merita, id est naturalis, senum. Mortuus autem ex qua parte orationis declinetur incertum est. Nam sicut ait Caesar, ab eo quod est morior in participio praeteriti
Abbreviated transcription (Latin):
Alii greca ethimologia feminam ab ignea
ui dictam putant quia uehementer concu¬
piscit. Libidinosiores enim uiris feminas ẽẽ
tam in mulierib quã in animalib. Unde
nimius amor apud antiquos femineus uo¬
cabatur. Senior est adhuc uiridior. In sexto
utiq magis adolesceus s: minus. ut senior mi¬
nus sener. ubi comparatiuus gradus munus
significat apositiuo Ergo senior non satis
pauꝑem. Senes autẽ quidã dictos putant
a sensus diminutione quod iam ꝑ uetusta¬
tem desipiant. Nam phisici ilicunt stulcos
esse homines frigidioris sanguinis. pruden¬
tes calidi. Unde et senes in quib iam frigit.
et pueri inquib necdum calet minus sa¬
piunt. Inde est quod conuenit sibi infan-¬
tium etas et senum. Senes eiũ ꝑ nimiam
etatem delirant: pueri ꝑ infantiam et la¬
scuulam ignorant quidagant. Senex au¬
tem cantum masculini generis est sicut
anus feminini. Nlam anus dr̃ sola muli¬
er. A nus autem appellata a multis annis

Expanded text:
Alii Graeca etymologia feminam ab ignea Alii Graeca etymologia feminam ab ignea vi dictam putant, quia vehementer concupiscit. Libidinosiores enim viris feminas esse tam in mulieribus quam in animalibus. Unde nimius amor apud antiquos femineus vocabatur. Senior est adhuc viridior. In sexto utique magis adolescens, sed minus; ut senior minus sene, ubi comparativus gradus minus significat a positivo. Ergo senior non satis, tra ditem et pauperem. Senes autem quidam dictos putant a sensus diminutione, eo quod iam per vetustatem desipiant. Nam physici dicunt stultos esse homines frigidioris sanguinis, prudentes calidi: unde et senes, in quibus iam friget, et pueri, in quibus necdum calet, minus sapiunt. Inde est quod convenit sibi infantum aetas et senum: senes enim per nimiam aetatem delirant; pueri per lasciviam et infantiam ignorant quid agant. Senex autem tantum masculini generis est, sicut anus feminini; nam anus dicitur sola mulier. Anus autem appellata a multis annis,
Abbreviated transcription (Latin):
patieus iuro esset. scilicet ne feminis re¬
pugnantib libido cogeret uiros aliud ap¬
petere. aut in aliũ serũ ꝓruere. Dicit᷑ gͥ
mulier scđm femineum serũ. non scđin
corruptionẽ integritatis. et hoc ex lingua
sacre seripturȩ. Nam ęna statim facta de
latere niri sui. nundum contacta uiro.
mulier appellata est. dicente scriptura. et
tula. Alias ab incorruptione quasi uirago.
quod ignoret femineam passionẽ. Airago
locata quia uirum agit hoc est oꝑa uirilia
facit et masculini uigoris est. Antiqui enim
fortes feminas ita uocabant. Uurgo autẽ
non recte uirago đr. si non uiri officio fun¬
gitur. Mulier uero si uirilia oꝑa facit.
recte uirago dicit᷑ ut amarona. Quȩ uero
nunc femina antiquitus uira uocabatur.
sicut a seruo serua. sicut a famulo famula:
ita a iuro uira. Hinc et uirginis nomen qui¬
dam putant. Rẽmina uero a partib femorũ
dicta ubi serus species a uiro distinguitur.

Expanded text:
patiens viri esset; scilicet, ne feminis repatiens viri esset; scilicet, ne feminis repugnantibus libido cogeret viros aliud appetere aut in alium sexum proruere. Dicitur igitur mulier secundum femineum sexum, non secundum corruptionem integritatis: et hoc ex lingua sacrae Scripturae. Nam Eva statim facta de latere viri sui, nondum contacta a viro, mulier appellata est, dicente Scriptura Gentula. Alias ab incorruptione, quasi virago, quod ignoret femineam passionem. Virago vocata, quia virum agit, hoc est opera virilia facit et masculini vigoris est. Antiqui enim fortes feminas ita vocabant. Virgo autem non recte virago dicitur, si non viri officio fungitur. Mulier vero si virilia facit, recte virago dicitur, ut Amazona. Quae vero nunc femina, antiquitus vira vocabatur; sicut a servo serva, sicut a famulo famula, ita a viro vira. Hinc et virginis nomen quidam putant. Femina vero a partibus femorum dicta, ubi sexus species a viro distinguitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. et generare iam possĩt Puerpere
sunt.que annis puerilib pariunt. Unde
nato. Et dicte puerperȩ uel quod primo
partu grauiantur. uel qđ pͥmt̃ pueros pa¬
rtunt sl dolescens dictus eoquod sit ad
gignendum adultus siue a crescere et au¬
oescere. Iuuenis uocatus quod iuuare pos¬
se incipit. ut inbub uuenci. cum auitu¬
lis discesserint. Est enim uuenis. in ipso e¬
tatis incremento positus et ad auxilium.
preparatus. Nam iuuare hominis est opꝰ
aliquod conferentis. Sicut autem tricesi¬
mus ꝑfectȩ etatis est in hominib annus. ita
in pecudib ac uimentis cercius robustissi¬
mus. Uir nuncui patus. quod maior in eo
uis est quã in feminis. unde et uirtus no¬
men accepit. siue quod ui agat feminam.
Mulier uͦ a mollicie tamquã mollier. de¬
tracta littera uel mutata appellata muli¬
er. Utriq enim fortitudine et inbecillitate¬
animorũ et corporum separantur. S. ideo
uirtus maxima uiri. mulieris minor ut

Expanded text:
ostendit et generare iam possit. Puerperae ostendit et generare iam possit. Puerperae sunt, quae annis puerilibus pariunt. Unde nato. Et dictae puerperae vel quod primo partu gravantur, vel quod primum pueros pariunt. Adolescens dictus, eo quod sit ad gignendum adultus, sive a crescere et augeri. Iuvenis vocatus, quod iuvare posse incipit; ut in bubus iuvenci, cum a vitulis discesserint. Est enim iuvenis in ipso aetatis incremento positus, et ad auxilium praeparatus. Nam iuvare hominis est opus aliquod conferentis. Sicut autem trecesimus perfectae aetatis est annus in hominibus, ita in pecudibus ac iumentis tertius robustissimus. Vir nuncupatus, quia maior in eo vis est quam in feminis: unde et virtus nomen accepit; sive quod vi agat feminam. Mulier vero a mollitie, tamquam mollier, detracta littera vel mutata, appellata est mulier. Utrique enim fortitudine et inbecillitate corporum separantur. Sed ideo virtus maxima viri, mulieris minor, ut
Abbreviated transcription (Latin):
lam puerile uigum cenera ceruice regeliã.
Pro obseqͥo et fidei puritate ut dñs ad pro¬
pħam. Puer meus es tu noli timere. dũ ia
iheremias longe puericie excessisset annos.
Puella est paruula quasi pulla. Unde it
pupillos non pro conditione s pro etate pa¬
erili uocamus. Pupilli autẽ dicti quasi
sine oculis hoc est aparentib orbi. Hu aĩ
uere pupilli dir quorũ patres ante disces¬
serunt quã abhis nomen acceꝑint. Ccteri
orbi uocantur. Orphani idem qui et pu¬
pilli. Illud enim grecum nomen est boe
latinum. Nam et in psalmo ubi legitur
pupillo tueris aduitor. grecus habet &¬
phano Puberes apube idest apudenda
corporis parte nuncupati. quod hec loca
tunc pͥmum lanuginem inducunt. Qui¬
dam autẽ ex annis pubertatẽ existimant
idest eum puberẽ esse qui quatuor decim
annos expleuerit. quãuis tardissime pi¬
bescat. C ertissimum autem puberem esse.
qui et ex hoc habitu corporis pubertatem

Expanded text:
Jam puerile jugum tenera cervice gerebat. Jam puerile jugum tenera cervice gerebat. Pro obsequio et fidei puritate, ut Dominus ad prophetam: Puer meus es tu, noli timere, dum jam Jeremias longe pueritiae excessisset annos. 12. Puella est parvula, quasi pulla; unde et pupillos, non pro conditione, sed pro aetate puerili vocamus. Pupilli autem dicti, quasi, sine oculis, hoc est, a parentibus orbi. Hi autem vere pupilli dicuntur quorum patres ante discesserunt quam ab eis nomen acciperent. Caeteri orbi vocantur orphani, iidem qui et pupilli; illud enim nomen Graecum est, hoc Latinum. Nam et in psalmo ubi legitur Pupillo tu eris adjutor, Graecus habet ὀρφάνῳ. 13. Puberes a pube, id est, a pudendis corporis nuncupati, quod haec loca tunc primum lanuginem ducunt. Quidam autem ex annis pubertatem existimant, id est, eum puberem esse qui quatuordecim annos expleverit, quamvis tardissime pubescat. Certissqui et ex habitu corporis pubertatem
Abbreviated transcription (Latin):
natur. Sexta etas senestus. que nullo an¬
norum tempore finitur. S post quinq il¬
las etates. quantũ cumq uite est: senectuti
deputatur. Senium autem pars est ultm
senectutis dicta quod sit teriinus serts
tis. In his gͥ sex spacuis philosophi uitã de¬
cripserunt humanã in quib mutatura
currit. et ad mortis terminũ ꝑuenit. Pergi¬
mus ergo breuiter ꝑ predictos gradus eta¬
tum. ethimologias eorum in homine de
monstrantes. Infans dicitur. homo pͥme
ȩtatis. Dictus autem infans quia addhue
fari nescit. id est loqui non potest. Nundĩ
enu bene ordinatis dentib minus est sit¬
monis expressio. Puer a puritate uocatis¬
est quia purus est. et necdum lanuginẽ
floremq genarum habens. Hii sunt efthi
ul est a febo dicti necdum uiri adolescen¬
tuli lenes. Puer autẽ trib modis dr. Or
natiuitate ut ysaias. Puernatus est nobis.
Pro etate ut occennis decenins. unde estila

Expanded text:
natur. Sexta aetas senectus, quae nullo annatur. Sexta aetas senectus, quae nullo annorum tempore finitur; sed post quinque illas aetates quantumcumque vitae est, senectuti deputatur. Senium autem pars est ultima senectutis, dicta quod sit terminus sextae aetatis. In his igitur sex spatiis philosophi vitam discripserunt humanam, in quibus mutatur et currit et ad mortis terminum pervenit. Pergamus ergo breviter per praedictos gradus aetatum, etymologias eorum imonstrantes. 9. Infans dicitur homo primae aetatis; dictus autem infans quia adhuc fari nescit, id est, loqui non potest; nondum enim bene ordinatis dentibus, minor est sermonis expressio. 10. Puer, a puritate vocatus, quia purus est, et necdum lanuginem floremque genarum habens. Hi sunt ephebi, id est, a Phoebo dicti, necdum viri, sed adolescentuli leves. 11. Puer autem tribus modis dicitur, pro nativitate, ut Esaias: Puer natus est nobis. Pro aetate, ut octennis, decennis. Unde est illud: 26
Abbreviated transcription (Latin):
in uiris genitalia barba plira. pectus amplũ
In mulierib lenes gene et angustũ pectus.
Ad concipiendos autẽ et portandos fetus
renes et latera dilatata. Quod ad homines
et ad partes attinet corporis. exparte dictũ
est. Nunc etates eius subiungam. de etatib
Infantia. puericia. ad olescentia u¬
uentus grauitas atq senectus. Prima etas
infantia est pueri nascentis ad lucẽ quȩ por¬
rigitur in septem annis. Scda etas pueri¬
cia idest pura et necdum ad generandum
apta. tendens usq ad quartum decimum
annum. Tercia ad olescentia ad gignandũ
adulta quȩ porrigitur usq ad uiginti oc¬
to annis. Quarta uiuentus firmissima e¬
tatum omniũ. finiens in quinquasimo
anno. Quinta etas senior idest grauitas
quȩ est declinatio auiuentute in senectu¬
tem. Necdum senectus est s iam non u
uentus qr senioris etas est quam greci pres¬
biten tiocant. Nam senex apud grecos non
simo anno incipiens septuagesimo termi¬

Expanded text:
in viris genitalia, barba promissa, pectus amplum; in viris genitalia, barba promissa, pectus amplum; in mulieribus leves genae, et angustum pectus; ad concipiendos autem et portandos foetus renes et latera dilatata. Quod ad hominem et ad partes attinet corporis ex parte dictum est, nunc aetates eius subiungam. De aetatibunfantia, pueritia, adolescentia, iuventus, gravitas atque senectus. Prima aetas infantia est pueri nascentis ad lucem, quae porrigitur in septem annis. Secunda aetas pueritia, id est pura et necdum ad generandum apta, tendens usque ad quartumdecimum annum. Tertia adolescentia ad gignendum adulta, quae porrigitur usque ad viginti octo annos. Quarta iuventus firmissima aetatum omnium, finiens in quinquagesimo anno. Quinta aetas senioris, id est gravitas, quae est declinatio a iuventute in senectutem; nondum senectus sed iam nondum iuventus, quia senioris aetas est, quam Graeci πρεσβύτην vocant. Nam senex apud Graecos non simo anno incipiens septuagesimo termi
Abbreviated transcription (Latin):
simul cum infante nascitur continetq
eum. dictus qi et cũ egreditur sequit᷑. Nas¬
ci autẽ patrib similes aiunt si paternum
semen ualidius sit. matrib Si matris: hac
racione similes expͥmi uultus. Qui autem
utriusq parentis figuram reddunt oqua¬
liter mirto. paterno maternoq semine con¬
cipiunt᷑. Auorum ꝓauorũq similes fleri
qr sicut interra multa semina occulta. sic
et in nobis semina celantur figuras paren¬
tum redditura. Ex paterno autem semine pu¬
ellas nasci. et ex materno pueros. qr omnis par¬
tus constat duplici semine: cuius pars maior
cum inualuerit occupat similitudiuẽ sexus.
In corpore nr̃o quedam tantũ utilitatis causa
facta sunt ut uiscera. quedã et utilitatis et
decoris ut sensus in facie et incorpore manꝰ
ac pedes. quorum menbrorũ et utilitas mag.¬
na est et species decentissima. Quedam tan¬
tum decoris ut mamillȩ inuiris et in utroq
sexu umbilicus. Quedam discretionis ut

Expanded text:
simul cum infante nascitur continetque simul cum infante nascitur continetque eum; dictus, quia et cum editur sequitur. Nasci autem patribus similes aiunt, si paternum semen validius sit; matribus, si matris; hac ratione similes exprimi vultus: qui autem utriusque parentis figuram reddunt, aequaliter mixto paterno maternoque semine concipiuntur. Avorum proavorumque similes fieri, quia sicut in terra multa semina occulta, sic et in nobis semina celantur figuras parentum redditura. Ex paterno autem semine puellas nasci et ex materno pueros, quia omnis partus constat duplici semine, cuius pars maior cum invaluit occupat similitudinem sexus. In corpore nostro quaedam tantum utilitatis causa facta sunt, ut viscera: quaedam et utilitatis et decoris, ut sensus in facie, et in corpore manus ac pedes: quorum membrorum et utilitas magna est, et species decentissima. Quaedam tantum decoris, ut mamillae in viris, et in utroque sexu umbilicus. Quaedam discretionis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
grescunt aera. si canes inde ederint in rabi¬
em efferunt᷑. glutinũ affalti quod nec ferro
nec aquis dissoluit᷑ cruore ipso pollutũ spon¬
te disꝑgit᷑. Post plimos autẽ dies menstruo¬
sos ideo semen non esse generabile quia iam
non est menstrualis sangus a quo ꝑfusum
inrigetur. Tenue semen locis muliebrib ñ
adheret. labitur enĩ nec habet uim adheren¬
di. Similit̃ et crassũ uim non habet gignen¬
di quia muliebri sanguini misceri non po¬
test ꝓpter nimiam suam spissitudinẽ. Hinc
et steriles mares uel feminas fieri. uel ꝑni¬
miam seminis uel sanguinis crassitudi
cor hominis fingi quod omnis in eo uita
sit et sapientia. Deinde quadragesimo die
cotũ corpus expleri quod ex aboetionib ut
ferunt collectum est. Alii. fecus a capite su¬
mere dicunt exordium. unde et in auium
fetib pͥmum oculos fingi in ouis uidemus.
SFecus autẽ nominatus qđ ad huc inutero
foueatur. Cuius scde diir folliculus qui

Expanded text:
grescunt aera. Si qui canes inde ederint, in rabigrescunt aera. Si qui canes inde ederint, in rabiem efferuntur. Glutinum asphalti, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum sponte dispergitur. Post plurimos autem dies menstruos ideo semen non esse germinabile, quia iam non est menstrualis sanguis, a quo perfusum inrigetur. Tenue semen locis muliebribus non adhaerere; labitur enim nec habet vim adhaerendi. Similiter et crassum vim non habet gignendi, quia muliebri sanguini miscere se non potest propter nimiam sui spissitudinem. Hinc et steriles mares vel feminas fieri; vel per nimiam seminis vel sanguinis crassitudincor hominis fingi, quod in eo sit et vita omnis et sapientia; deinde quadragesimo die totum opus expleri; quod ex abortionibus, ut ferunt, collecta sunt. Alii foetus a capite sumere dicunt exordium. Unde et in avium foetus primum oculos fingi in ovis videmus. Foetus autem nominatus, quod adhuc in utero foveatur. Cuius secundae dicuntur folliculus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Lirina autẽ dicta seu quod urat seu qr
exrenib egerit᷑. Cuis indicio et salus et egͥ¬
tudo futura monstratur. Qui humor uulgo
lotiũ dr quod eolota id est munda uestim̃¬
ta efficiantur: Semen est quod iactũ sumi¬
tur aut a terra abutero ad gignendum uel
sructus uel fetus. Est enĩ liquor excibi et cor¬
poris decoctione factus ac diffusus ꝑ uenas
atq medullas. qͥ inde sudatur in modum
sentine. concrescit in renib ciectusq ꝑ cottũ
t inutero mulieris susceptus calore quodã¬
mꝰ uscerũ ex menstrualis sanguinis irriga¬
cione formatur incorpore. Mestrua suꝑua¬
cuus mulierum sanguis. Dicta autẽ men¬
strua acireuitu lunaris luminis. qͦ solec
hoc euenire profluuium: Luna autẽ grece dr
mene. Hec et muliebria nuncupant᷑. Nam
mulier solum animal menstruale est cuius
cruoris contactu fruges nongerminant. a¬
cescunt musta. moriuntꝰ herbe. amutunt
arbores fetus. ferrũ rubigo corrumpit ni¬

Expanded text:
tur. Urina autem dicta, sive quod urat, seu quia tur. Urina autem dicta, sive quod urat, seu quia ex renibus egeritur. Cuius indicio et salus et aegritudo futura monstratur. Qui humor vulgo lotium dicitur, quod eo lota, id est munda, vestimenta efficiantur. Semen est quod iactum sumitur aut a terra aut ab utero ad gignendum vel fructus vel foetus. Est enim liquor ex cibi et corporis decoctione factus ac diffusus per venas atque medullas, qui inde desudatus in modum sentinae concrescit in renibus, eiectusque per coitum, et in utero mulieris susceptus calore quodammodo viscerum et menstrualis sanguinis inrigatione formatur in corpore. Menstrua supervacuus mulierum sanguis. Dicta autem menstrua a circuitu lunaris luminis, quo solet hoc venire profluvium; luna enim Graece μήνη dicitur. Haec et muliebria nuncupantur; nam mulier solum animal menstruale est. Cuius cruoris contactu fruges non germinant, acescunt musta, moriuntur herbae, amittunt arbores fetus, ferrum rubigo corripit, ni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗtur. exipso enĩ sor des stercorũ defluunt᷑ dte
cum sole mulieres habent in quo concipiunt
ad similitudinẽ cauliculi tamen auctores u¬
cerũ ꝓutruis Aibet sexus uentre plerũq po¬
nunt. Nec poete tantũmꝰ s et ceteri. Nocatus
autẽ uterus quod duplex sit et abutraq in
aias se diuidat partes. que indiuersum dif¬
sisȩ ac reflexe circũplicant᷑ in modũ cornu
anetis uel quod interius impleatur fetu.
Hine et ucer quod aliquid intrinsecus ba¬
huerit ut mnenbra et iuiscera. A qualieulus
autẽ ꝓpͥe porci est: hinc aduentrem translatũ¬
est. Matrix dr quod fetus in eo generet᷑. Se
poratum in menbra distinguit. N ulua uo¬
cata quasi ualua id est ianua uentris uel qd̃
semen recipiat uel quod ex co fetus ꝓcedat.
dcsica dicta quasi uas aquȩ. qi sicut uas aq̃¬
ita de renib urina collecta complet᷑. et humo¬
itidistendit᷑. cuiꝰ usus in uolucrib non habe¬

Expanded text:
getur. Ex ipsa enim sordes stercorum defluunt. 134. getur. Ex ipsa enim sordes stercorum defluunt. 134. Uterum solae mulieres habent, in quo concipiunt, ad similitudinem caliculi. Tamen auctores uterum pro utriuslibet sexus ventre plerumque ponunt, nec poetae tantummodo, sed et caeteri. 135. Vocatus autem uterus, quod duplex sit, et ab utraque in duas se dividat partes, quae in diversum diffusae ac replexae circumplicantur in modum cornuum arietis, vel quod interius impleatur fetu. Hinc et uter, quod aliquid intrinsecus habuerit, ut membra et viscera. 136. Aqualiculus autem proprie porci est, hinc ad ventrem translatio. Matrix dporatum in membra distinguit. Vulva vocata quasi valva, id est janua ventris, vel quod semen recipiat, vel quod ex ea fetus procedat Vesica dicta, quod si vas aquae. Ipsa ita de renibus urina collecta conpletur, et humore distenditur. Cuius usus in volucribus non habe
Abbreviated transcription (Latin):
amarissimus. s tomacus grece os uocatur¬
eo quod ostium uentris sit et ipse cibũ acci¬
piat atq ad intestina transmictat Intestina
dur eoquod corporis interiore parte cobibea¬
digerant. et suꝑadditis cibis non impedian¬
tur. O mentũ menbranũ quod continet in¬
testinorũ maiorẽ partẽ qđ ertnuoitigrrei
uocant. isseptum intestinũ quod discarnt
uentrẽ et cetera intestina apulmonib a code
Cecum intestinũ quod sit sine foramine et
exitu. quẽ greci tilonentiron dicunt. Neiuna
tenue intestinũ unde et ieiunũ dicit᷑. uent̃
autẽ et aliius et uterus inter se differunt.
Uenter est qͥ acceptos cibos digerit et appares
extrinsecus ꝑtuietq apectore usq ad inguine.
dietus uent̾ quod ꝑtotũ corpus uite alimess
cransinitat. aliuis est qͥcibum recipit et purga¬
ei solet Salustius. simulaus sibi aluum puiga¬
eis et uocatũ aluũ quod abluatur id est pur¬

Expanded text:
S 323 STOMACUS grece os vocaturS 323 STOMACUS grece os vocatur, quia ostium ventris sit et cibum excipiat et in idicuntur, eo quod corporis interiori parte cohibendigerant, et superadditis cibis non impediantur. Omentum est membrana quae continet intestinorum majorem partem; quod epitolin Graeci vocant. Disseptum intestinum quod discernit ventrem et caetera intestina a pulmone, vel a corde. Caecum intestinum, quod sit sine foramine et exitu, quod Graeci tisonenteron vocant. Jejunium tenue intestinum, unde et jejunum dicitur. Venter autem et alvus et uterus inter se differunt. Venter est qui acceptos cibos digerit, et apparet extrinsecus, tenditque a pectore usque ad inguem, et Et dictus venter, quod per totum corpus vitae alimenta transmittat. 133. Alvus est, quae cibum recipit, et purgari solet. Sallustius: Simulans sibi alvum purgari. Et vocatur alvus, quod abluatur, id est, pur