comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñuider̃. sedtam̃ testiculi eiꝰsunt: quia
corda innocentiũ actionis suȩ exẽplo
corrũpunt. Quisqͥs nanq insuꝑbia extol-¬
litur.÷ quisquis auariciȩ desideriis cru¬
ciatur: quisquis luxuriȩ uoluptatib
soluit᷑: quisquis in t̾te atq immo deratȩ
irȩ flagris ignit᷑: quid aliud quã anti¬
xp̃i testis. ẽ: Quidum se libenter huiꝰ
usib implicat: exemplo suo aliis erro¬
ris fexus ministrat. Iste praua agre: il¬
le praua agentib adherde: & non solũ
ñ obuiat sed etiã fau&. Quid gͦ aliud qͣm
antixp̃i testis ẽ. qui ꝑdita auctoritate pro¬
missȩ deo fidei. testimoniũ prestat errorie
Quos tam̃ siquis redarguat. mox se sub qͦ¬
dam uelamine defensionis occultant: qr
iudelicoe eorũ nerui ꝑ plexi sunt: & male
impliciti correptione solui nequaquã
quȩ continent᷑. Hab& gͦ carnes hȩc be¬
lua. habet ossa: quia & iniqͥ sunt alii. qͥ
tam̃ ab aliis inerrore retinentur: & ne¬
quiores alii qui merrore & alios retineN.

Expanded text:
n viderunt, sed tamen testiculi ejus sunt, quia corda innocentium actionis suae exemplo corrumpunt. Quisquis namque in superbia extollitur, quisquis avaritiae desideriis cruciatur, quisquis luxuriae voluptatibus solvitur, quisquis injustae atque immoderatae irae flagris ignitur, quid aliud quam Antichristi testis est? Qui dum se libenter ejus usibus implicat, exemplo suo aliis erroris fetus ministrat. Iste prava agit, ille prava agentibus adhaeret, et non solum non obviat, sed etiam favet. Quid ergo aliud quam Antichristi testis est, qui perdita auctoritate promissae Deo fidei, testimonium praestat errori? Quos tamen si quis redarguat, mox se 1063 sub quodam velamine defensionis occultant, quia videlicet eorum nervi perplexi sunt et male impliciti, corruptione solvi nequaquam et quae continentur. Habet ergo carnes haec bellua, habet et ossa, quia et iniqui sunt alii, qui tamen ab aliis in errore retinentur, et nequiores alii, qui in errore et alios retinent.
Abbreviated transcription (Latin):
conis cauda int̾rã stellas deicit: qr illa sa¬
thanȩ extremitas ꝑ audaciã assumpti
hominis erecta quosdã quosuelut electos
dei in eccła inuenit. obtinendo reꝓbos osten¬
dit. Stellas itaq de cȩlo int̾rã cadere ẽ:
relicta ñ nullos spe cȩlestiũ illo duce ad ã¬
antio chi specie contra hanc draconis cau¬
dam loqͥtur. dicens. Deiecit de fortitudi¬
ne & de stellis. & conculcauit eas. & usq ad
pͥncipẽ fortitudinis magnificatꝰ. ẽ: & ab eo

Expanded text:
conis cauda in terram stellas dejicit: quia illa Saconis cauda in terram stellas dejicit: quia illa Satanae extremitas per audaciam assumpti hominis erecta, quosdam quos velut electos Dei in Ecclesia invenit, obtinendo redit. Stellas itaque de coelo in terram cadere est relicta nonnullos spe coelestium, illo duce, ad amAntiochi specie contra hanc draconis caudam loquitur, dicens: Dejecit de fortitudine, et de stellis, et conculcavit eas, et usque ad principem fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
sufficeret. ut insidians surriꝑ&: etiã si
leo ñ ẽẽt. S quia hic antiquus hostis in
cunctis suis uirib effrenatꝰ. sȩiure ꝑ
utraq ꝑmittit᷑. ut contra electos in cer-¬
tamine. & fraude. & uirtute. laxetur. uir¬
tute ꝑ potentiã fraude ꝑ signa: recte gͦ & leo ꝙ ĩfidiais
dr̃ Insidians ꝑmiraculoꝵ speciẽ: leo ꝑforcitudinem
scłarẽ. Ut enĩ eos qͥ aꝑte iniqͥst̃ ꝑtrahat: secularẽ
potentiã ostentat. Ut uero etiã iustos fal¬
lat: signis scĩtatem simulat. Illis enĩ suad&
elatione magnitudinis: istos decipit o¬
stensione scĩtatis. De hac cauda ue he¬
moth istiꝰ. sub draconis specie ꝑ iohannẽ
dr̃. Et cauda eiꝰ trahebat t̾ciã partẽ stel¬
larum cȩli: & misit eas int̾rã. Cȩlũ nãq¬
ẽ. eccła: quȩ in hac nocte uita p̃sentis. dũ
inse innumeras scõrũ uirtutes contin&:
radiantib desuꝑ siderib fulg&. Sed dra¬

Expanded text:
suffecisset, ut insidians subriperet, etiam si suffecisset, ut insidians subriperet, etiam si leo non esset. Sed quia hic antiquus hostis in cunctis suis viribus effrenatur, saevire per utraque permittitur, ut contra electos in certamine et fraude et virtute laxetur, virtute per potentiam, fraude per signa. Recte ergo et leo et insidians dicitur: insidians per miraculorum speciem, leo per fortitudinem saecularem. Ut enim eos qui aperte iniqui sunt pertrahat, saecularem potentiam ostentat; ut vero justos etiam fallat, signis sanctitatem simulat. Illis enim suadet elationem magnitudinis, istos decipit ostensione sanctitatis. De hac cauda Behemoth istius sub draconis specie per Joannem dicitur: Et cauda ejus trahebat tertiam partem stellarum coeli, et misit eas in terram . Coeluest Ecclesia, quae in hac nocte vitae praesentis, dum in se innumeras sanctorum virtutes continet, radiantibus desuper sideribus fulget, sed dra
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsit. Cum gͥ uehemoth iste caudã suã
infine mundi nequiꝰ dilatat: quid.ẽ. hoc¬
quod inhis torm̃tis tc̃ atrociꝰ crescat. nisi
& dabunt signa magna & ꝓdigia. ita
ut inerrorẽ mittantur. si fieri potest e¬
tiam electic Nunc enĩ fideles mira faci¬
unt: cum ꝑuersa patiunt᷑. Tunc autem
inferunt. mira facturi sunt. Pensemꝰ gͦ
quȩ erit humanȩ mentis illa temptatio:
quando piꝰ martyr & corpꝰ torm̃tis su¬
bicit: & tam̃ ante eiꝰ oculos miracula tor¬
tor facit. Cuiꝰ tc̃ uirtꝰ ñ ab ipso cogitati¬
onũ fundo quatiat᷑: qͣn is qui flagris
cruciat. signis choruscat: Dicatur igit᷑¬
nimirũ & altus tunc erit ueneratione ꝓdi¬
gii: & durꝰ crudelitate torm̃ti. Non enĩ
sola tc̃ potestate erigit᷑. sed etiã signoꝵ
Insidiatur in occulto: sicut leo incu¬
bili suo. Ad aꝑtã nanq potentiam
suffȩciss&. ut leo ẽẽ&: etiã si insidians
ñ fuiss&. Rursũq ad occultas uersutias

Expanded text:
sumpsit. Cum igitur Behemoth iste caudam suam sumpsit. Cum igitur Behemoth iste caudam suam in fine mundi nequius dilatat, quid est quod in his tormentis tunc atrocius crescat, nisi hoc t dabunt signa magna et prodigia, ita ut in errorem mittantur, si fieri potest, etiam electi . Nunc fideles nostri mira faciunt, cum perversa patiuntur; tunc autem inferunt, mira facturi sunt. Pensemus ergo quae erit humanae mentis illa tentatio, quando pius martyr et corpus tormentis subjicit, et tamen ante ejus oculos miracula tortor facit. Cujus mens tunc non ab ipso cogitationum fundo quatiatur, quando is qui flagris cruciat, signis coruscat? CAP. t altus tunc erit veneratione prodigii, et durus crudelitate tormenti, quoniam non sola tunc potestate erigitur, sed etiam signorum Insidiatur in occulto, quasi leo in cubili suo . Ad apertam namque potentiam suffecisset ut leo esset, etiamsi insidians non fuisset; rursumque ad occultas versutias
Abbreviated transcription (Latin):
gularit᷑ malos intulit. miscđit̃ breuia¬
tos dicit: ꝓfecto ut suꝑbiã t̾reat de ad¬
uersitate temporis. & infirmitatẽ refoue¬
est cũ uehemoth iste caudã suã sic̃ cedrũ
sulleuat: in quo tunc atrocior quã nc̃ se
exerit surgat. Quȩ enĩ penarũ genera no¬
uimꝰ: quȩ ñ iã uires martirũ exercuisse
gaudeamꝰ: Alios nanq imꝓuiso ictu in¬
mersos iugulo gladiꝰ strauit: alios crucis
patibulũ affixit: in quo mors & ꝓuocata
repellitur. & repulsa ꝓuocatur. Alios hir¬
sutis serra dentib att̾riuit: alios armata
ferro insulcans ungula sparsit. Alios be¬
luina rabies morsib detruncando cõmi-¬
nuit: alios ab intimis uiscerũ ꝑcutẽ p̃s¬
sa uis uerberũ rupit. Alios effossa cerra
uiuentes oꝑuit: alios maltũ dimersos
in morte p̃cipiciũ fregit. Alios in se ꝓie¬
ctos aqua replendo absorbuit: alios e¬
dax flãma usq ad cineres de pasta con¬

Expanded text:
gulariter malos intulit, misericorditer breviagulariter malos intulit, misericorditer breviatos dicit . Profecto ut et superbiam terreat de adversitate temporis, et infirmitatem refoveest, cum Behemoth iste caudam suam sicut cedrum sublevat, in quo tunc atrocior quam nunc se exerit, surgat. Quae enim poenarum genera novimus, quae non jam vires Martyrum exercuisse gaudemus? Alios namque improviso ictu immersus jugulo gladius stravit, alios crucis patibulum affixit; in quo mors et provocata repellitur, et repulsa provocatur. Alios hirsutis serra dentibus attrivit; alios armata ferro insulcans ungula sparsit; alios belluina rabies morsibus detruncando comminuit; alios ab intimis viscerum per cutem pressa vis verberum rupit; alios effossa terra viventes operuit; alios ab alto demersos in mortem praecipitium fregit; alios in se projectos aqua replendo absorbuit; alios edax flamma usque ad cineres depasta con
Abbreviated transcription (Latin):
& ligauit eũ ꝑ annos mille. & misit eũ
in ab yssum: & clausit. & signauit supillui.
ligatus qͥppe mlsꝰ ĩ abyꝰsũ ꝑhibetur: quia
recrusus in prauorum cordib. potentia di¬
uinȩ dispensationis astringit᷑. ne in quan¬
tum nocere ual& effrenetur: ut qͣmuis
ꝑ eos occulte sȩuiat: ad uolentas cam̃ ra¬
pinas suꝑbiȩ ñ erũpat. Sed illic quoq¬
quomodo inmundi fine sit soluendus
intimatur. cum dr̃. Et pꝰquã consũmati
fuerint mille anni: soluet᷑ sathanas de
carcere suo. & exibit & seduc& gentes. Mil¬
lenario nanq numero. uniuersũ ꝓ ꝑfe¬
stis suis uirib traditꝰ. pauco quide in
tempore. sed in multa contra nos uirtu
tatem dilatat: suꝑna tam̃ mĩa dierũ
ipsam ueritas dicit. Erit tc̃ tribulatio
magna: quał ñ fuit ab initio mundi
usq modo neq fi&. hinc rursũ ait. Ni¬
si breuiati fuissent dies illi: ñfier& sal¬
ua omnis caro. Quia enĩ & suꝑbos nos &
infirmos dñs conspicit: dies quos sin¬

Expanded text:
os mille, et misit eum in abyssum, et clausit et signavit super eum . Ligatus quippe missus in abyssum perhibetur, quia retrusus in pravorum cordibus, potentia divinae dispensationis astringitur, ne in quantum nocere valet effrenetur, ut quamvis per eos occulte saeviat, ad violentas tamen rapinas superbiae non erumpat. Sed illic quomodo in mundi fine sit solvendus intimatur, cum dicitur: Et postquam consummati fuerint mille anni, solvetur satan de carcere suo, et exibit, et seducet gentes . Millenario namque numero universum pro perfestis suis viribus traditus, pauco quidem in tempore, sed in multa contra nos virtutttipsam Veritas dicit: Erit tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio mundi usque modo, neque fiet . Hinc rursum ait: Nisi breviati fuissent dies illi, non fieret salva omnis caro . Quia enim et superbos nos et infirmos Dominus conspicit, dies, quos sin
Abbreviated transcription (Latin):
appetunt: inerrorẽ lapsi. tardiꝰ emendant᷑.
Rectũ quippe estimant esse quod agunt:
a sic̃ excolendȩ uirtuti. sic uicio ꝑseueranti¬
am ungunt. Rectũ ȩstimant quod agt̃:
& iccirco suo iudicio enixiꝰ seruiunt. Unde
hene ieremias cũ dicer&. candidiores nara¬
ri eiꝰ niue. nitidiores lacte. rubicundio

Expanded text:
appappRectum quippe aestimant esse quod agunt, et sicut excolendae virtuti, sic vitio perseverantiam jungunt. Rectum existimant quod agunt, et idcirco suo judicio enixius serviunt. Unde bene Jeremias cum diceret: Candidiores Nazaraei ejus nive, nitidiores lacte, rubicund
Abbreviated transcription (Latin):
agendo quȩ appetit. uirtutis debitȩ imple¬
re se exercitiũ putat. Sȩpe ad ea quȩ agen¬
da sunt incauta p̾cipitatio. laudandistu¬
dii feruor creditur: & cũ desideratũ bo¬
nũ intempestiua actione corrũpit᷑: eo agi
meliꝰ. quo cȩ̨leriꝰ estimatur. Sȩpe accele¬
randi boni carditas. consiliũ putatur:
& cũ expectatur ut ex tractatione ꝓfi¬
ciat: hoc insidians mora supplantat.
cessario pensandũ ẽ. quia tanto tardiꝰ
mens uiciũ suũ deserit: quanto hoc qd̃
ꝑpetrat ñ erubescit. Tanto tardiꝰ mensui
cepta. p̃miorũ etiã de eo retributionem
quęrit. Facile autẽ culpa corrigit᷑. quȩ
& erubescitur: quia eẽ culꝑa sentitur.¬
Quia itaq error cũ uirtꝰ credit᷑ diffici¬
lꝰ emendatur: recte dr̃: Cartilago eiꝰ qͥ¬
slaminȩ ferreȩ. Uehemoth enĩ iste quo sub
pretertu boni calliditatẽ suam fraudulentiꝰ
ahib&: eo inculpa intẽ duriꝰ ten&. Hinc ẽ.¬

Expanded text:
agendo quae appetit, virtutis debitae impleagendo quae appetit, virtutis debitae implere se exercitium putat. Saepe ad ea quae agenda sunt incauta praecipitatio laudandi studii fervor creditur; et cum desideratum bonum intempestiva actione corrumpitur, eo agi melius quo celerius aestimatur. Saepe accelerandi boni tarditas consilium putatur; et cum exspectatur ut ex retractatione proficiat, hoc insidians mora supplantat s aspicitur, necessario pensandum est quia tanto tardius mens vitium suum deserit, quanto hoc quod perpetrat, non erubescit; et tanto mens cepta, praemiorum etiam de eo retributionem quaerit. Facile autem culpa corrigitur, quae et erubescitur; quia esse culQuia itaque error cum virtus creditur difficilius emendatur, recte dicitur: Cartilago ejus quasi laminae ferreae. Behemoth enim iste que sub praetextu boni calliditatem suam fraudulentius exhibet, eo in culpa mentem durius tenet.
Abbreviated transcription (Latin):
re: uirtꝰ credit᷑ accepta. retinere. Sȩpe
malorũ ꝑtinacia constantia dr̃: & dum
mens a prauitate sua flecti ñ patit᷑. quas
ex recti defensione głatur. Sepe in con¬
stantia quasi tractabilitas habet᷑. &q
quisq fidẽ integrã nulli seruat: eo se ami¬
cũ omnib ȩstimat. Aliqñ timor in cõpe¬
tens. humilitas credit᷑: & cũ temporali
formidine pressusquisq a defensione
ueritatis tac&: arbitratur quod uixtadĩ
ordinẽ humilẽ se potiorib exhibeat. A
liqn uocis suꝑbia. uerilibertas estimatur.
& cũ ꝑelationẽ ueritati contra.dr̃. loquendi
ꝓcacitas. ueritatis defensio putatur. Plerũq
pigricia. quasi continentia quietis atten¬
ditur: & cũ grauis culpa sit. recta studio¬
se ñagere: magnȩ uirtutis meritũ crt¬
ditur. a praua tantũ actione cessare. Pe¬
rũq inquietudo sp̃c uigilans sollicitudo
nominatur: & cũ quietẽ quisq ñtolerã.

Expanded text:
re, virtus creditur accepta retinere. Saepe re, virtus creditur accepta retinere. Saepe malorum pertinacia constantia dicitur, et dum mens a pravitate sua flecti non patitur, quasi ex recti defensione gloriatur. Saepe inconstantia quasi tractabilitas habetur, et quo quisque fidem integram nulli servat, eo amicum se hominibus aestimat. Aliquando timor incompetens humilitas creditur, et cum temporali formidine pressus quisque a defensione veritatis tacet, arbitratur quod juxta Dei ordinem humilem se potioribus exhibeat. 1070 Aliquando vocis superbia veri libertas aestimatur, et cum per elationem veritati contradicitur, loquendi procacitas veritatis defensio putatur. Plerumque pigritia quasi continentia quietis attenditur, et cum gravis culpae sit recta studiose non agere, magnae virtutis meritum creditur a prava tantum actione cessare. Plerumque inquietudo spiritus, vigilans sollicitudo nominatur; et cum quietem quisque non tolerat,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝑ cartilaginẽ: nisi simulatio eiꝰ ac¬
cipitur. Cartilago nãq ossis ostendit spe¬
ciem: sed ossis ñ hab& firmitatẽ. Et sunt
ñnulla uicia quȩ ostendunt inse rec¬
unt infirmitate. Hostis enĩ nr̃i mali¬
cia tanta arte se palliat: ut plerũq
ante decepte mentis oculos culpas uir¬
tutes fingat: ut inde quisq quasi ex¬
iire torm̃ta. Plerũq enĩ in ulciscendis
uiciis crudelitas agitur. & iusticia pu¬
tatur: atq immoderata ira. iusti de-¬
li meritũ credit᷑. Et cum a distortis mo¬
rib peccantes dirigi caute debeant.
uolenta inflexione franguntur. Ple¬
rũq dissoluta remissio. quasimansu¬
etudo ac pietas habetur: & dũ plusꝗͣ
dec& delinquentib temporalit̾ par¬
citur: ad ȩt̾na supplicia crudelit̃ reser¬
uantur. Non nunquã effusio miscđia
credit᷑. & dũ male seruare culꝑa sit.
peiꝰ spargi quod acceptũ.ẽ. ñtimetur.
Non nunquã tenacia parcitas puta¬
tur: & cũ graue sit uiciũ ñ tribue¬

Expanded text:
er cartilaginem, nisi simulatio ejus accipitur? Cartilago namque ossis ostendit speciem, sed ossis non habet firmitatem. Et sunt nonnulla vitia quae ostendunt in se recunt infirmitate. Hostis enim nostri malitia tanta se arte palliat, ut plerumque ante deceptae mentis oculos culpas virtutes fingat, ut inde quisque quasi exnire tormenta. Plerumque enim in ulciscendis vitiis crudelitas agitur, et justitia putatur, atque immoderata ira justi zeli meritum creditur; et cum a distortis moribus peccantes dirigi caute debeant, violenta inflexione franguntur. Plerumque dissoluta remissio quasi mansuetudo ac pietas habetur; et dum plus quam decet delinquentibus temporaliter parcitur, ad aeterna supplicia crudeliter reservantur. Nonnunquam effusio misericordia creditur, et dum male servare culpa sit, pejus spargi quod acceptum est non timetur. Nonnunquam tenacia parcitas putatur, et cum grave sit vitium non tribue
Abbreviated transcription (Latin):
fici& sp̃u oris sui: & destru& illustratiõe
aduentꝰ sui. Quod enĩ ꝑ danielẽ dictũ ẽ.
contra pͥncipem principũ consurget:
hoc ꝑ paulũ dr̃. ita ut intẽplo dei sede¬
at: ostendens se tãqͣm sit ds̃. Et quod ꝑ
danielem subiungit᷑. si ne manu conte¬
retur: hoc ꝑ paulũ expͥmit᷑. quẽ dñs iħo
conteret᷑: quia ñ angłorũ bello. ñ scõrum
certamine sed ꝑ aduentũ iudicis. solo oris
sp̃u ȩt̾na morte ferietur. De huiꝰ uehe¬
moth elatione. rursum ꝑ paulũ dicit᷑.
Qui aduersat᷑ & extollitur supra om̃e
quod dicitur ds: aut quod colit᷑. Deqͣ

Expanded text:
ficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui. Quod enim per Danielem dictum est: Contra Principem principum consurget , hoc per Paulum dicitur: Ita ut in templo Dei sedeat, ostendens se tanquam sit Deus. Et quod per Danielem subjungitur: Sine manu conteretur , hoc per Paulum exprimitur: Quem Dominus Jesus conteretur, quia non angelorum bello, non sanctorum certamine, sed per adventum judicis solo oris spiritu aeterna morte ferietur. De hujus Behemoth elatione item per Paulum dicitur: Qui adversatur et extollitur supra omne quod dicitur Deus, aut quod col
Abbreviated transcription (Latin):
mit: etiam infirmitatẽ nr̃ãm dñs patefa¬
cta gr̃a suȩ dispensationis fouet. Unde
cum eũ principiũ uarũ suarũ dicer&:
um eiꝰ. Gladiꝰ qͥppe uehemoth istiꝰ: ipsa
nocendi malicia.ẽ. S ab eo a quo bonꝰ ꝑ
naturã factus ẽ. eiꝰ gladiꝰ applicatur: qͥa
eiꝰ malicia diuina dispensatione restrin¬
gitur: ne ferire tantum m̃tes hominũ
quantũ appecit ꝑmittat᷑. Qđ gͦ hostis nr̃
& multũ potest & minꝰ ꝑcutit: eiꝰ gladiũ
pietas conditoris astringit: ut replicatꝰ
intra eiꝰ conscientiam lateat: & ultra ꝗͣ
desuꝑ iuste disponit᷑. se se in mortes homi¬
num eiꝰ malicia ñ extendat. Qđ igitur ad
multa fortit̃ p̃ualet: hoc de pͥncipio mag¬
nȩ conditionis podest. Quod uero aquib¬
dã uincitur: eiꝰ nimirũ gladiꝰ ab auctore
replicat᷑. Iste nanq uehemoth quia pͥn-¬
cipiũ uiarũ dei.ẽ. cũ contra sc̃m uirum
licentiã temptationis accepit. gentes Consil¬

Expanded text:
mit, etiam infirmitatem nostram Dominus patefamit, etiam infirmitatem nostram Dominus patefacta gratiae suae dispensatione fovet. Unde cum eum principium viarum suarum diceret, Gladius quippe Behemoth istius ipsa nocendi malitia est Sed ab eo a quo bonus per naturam factus est, ejus gladius applicatur, quia ejus malitia divina dispensatione restringitur, ne ferire tantum mentes hominum quantum appetit permittatur. Quia ergo hostis noster et multum potest, et minus percutit, ejus gladium pietas conditoris astringit, ut replicatus intra ejus conscientiam lateat, et ultra quam desuper juste disponitur, sese in mortes hominum ejus malitia non extendat. Quod igitur ad multa fortiter praevalet, hoc de principio magnae conditionis potest, quod vero a quibusdam vincitur, ejus nimirum gladius ab auctore replicatur. 1074 Iste namque Behemoth, qui principium viarum Dei est, cum contra sanctum virum licentiam tentationis accepit, gentes movi
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis. qd illic cherub. qđ illic ꝓtegers
dr̃: hoc hic uoce dñca uehemoth iste.
uiarũ dei pͥncipiũ uocat᷑. De quo iccir¬
co tam mira inquib fuit. & quȩ amisit
insinuat: ut t̾rito hõi ostendat. quidip¬
se si suꝑbiat. de elationis suȩ culpa pas¬
surꝰ sit: si feriendo. illi parcere noluit.
quẽ creando gła tantȩ claritatis eleua¬
uit. Consider& gͦ hõ quid elatꝰ int̾ra me¬
reatur: si & p̃latꝰ angelis angelus in cȩ¬
lo ꝓsternitur. Unde & bene ꝑpropħam
dicit. Inebriatus ẽ. incȩlo gladiꝰ meus.
Acsi aꝑte dicer&. Qua ira feriã suꝑbos
t̃rȩ ꝑpendite: supsos etiã quos incȩlo iux¬
ta me condidi. ꝓ elationis uicio ꝑcutere
uirtutib auditis. tanta conditionis eiꝰ
magnitudine cognita. quis ñ in m̃sa
formidine corruat: quis ñ desꝑatioĩs
ꝑcussione succũbat: Sed quia elatio¬
nẽ nrãm ostensa hostis potentia repri¬

Expanded text:
tudinis, quod illic cherub, quod illic protegens tudinis, quod illic cherub, quod illic protegens dicitur, hoc hic voce dominica Behemoth iste viarum Dei principium vocatur. Vet. co tam mira in quibus fuit et quae amisit insinuat ut territo homini ostendat quid ipse si superbiat de elationis suae culpa passurus sit, si feriendo illi parcere noluit quem creando in gloriam tantae claritatis elevavit. Consideret ergo homo quid elatus in terra mereatur, si et praelatus angelis angelus in coelo prosternitur. Unde et bene per prophetam dicitur: Inebriatus est in coelo gladius meus . Ac si aperte diceret: Qua ira feriam superbos terrae perpendite, si ipsos etiam quos in coelo juxta me condidi pro elationis vitio percutere virtutibus auditis, tanta conditionis ejus magnitudine cognita, quis non immensa formidine corruat? quis non desperationis percussione succumbat? Sed quia elationem nostram ostensa hostis nostri potentia repri
Abbreviated transcription (Latin):
cadente meruerunt: ut nequaꝗͣ iã de orna
mento regio cadendo soluantur. Huiꝰ pͥn-¬
cipatus celsitudinẽ adhuc isde ꝓpħa intu¬
ens ad iungit. Tu cherub extentus & ꝓte
gens inmonte scõ dei: in mediolapidũ ig¬
nitorum ꝑfectꝰ ambulasti Cherub qͥppe
plenitudo scientiȩ interprȩtatur. Et ic¬
circo iste cherub dr̃: quia transcendisse
cunctos scientia ñ dubitatur. Qui in me¬
dio lapidum ignitorũ ꝑfectus ambula¬
uit: quia int̾ angłorũ corda caritatis
igne succensa. clarꝰ gła conditionis exti¬
uit. Quembene extentũ ac ꝓtegentẽ dic̃.
Omne enĩ quod extenti ꝓtegimꝰ. obũ¬
bramꝰ. Et quia cõparatione claritatis suȩ
obumbrasse cȩteroꝵ claritatẽ credit᷑
ipse extentus & ꝓtegens fuisse ꝑhibetur.
Reliquos enim quasi obumbrando oꝑuit:
qui eorũ magnitudinẽ excellentia maio¬
re transcendit. Qđ gͦ illic speciosus inmul¬
tis frondib. quod illic signaculũ simili-

Expanded text:
cadente, meruecadente, meruemento regio cadendo solvantur. § 3. Hujus principatus celsitudinem adhuc idem Propheta intuens adjungit: Tu Cherub extensus, et gens in monte sancto Dei, et in medio lapidum ignitorum perfectus ambulasti. Cherub quippe plenitudo scientiae interpretatur, et idcirco iste Cherub dicitur, quia transcecunctos scientia non dubitatur, qui in medio lapidum ignitorum perfectus ambulavit, quia inter angelorum corda charitatis igne succensa clarus gloria conditionis exstitit. Quem bene extentum ac protegentem dicit. Omne enim quod extenti protegimus, obumbramus. Et quia comparatione claritatis suae obumbrasse caeterorum claritatem creditur, ipse extentus et protegens fuisse perhibetur. Reliquos enim quasi obumbrando operuit, qui eorum magnitudinem excellentia majore transcendit. Quod ergo illic speciosus in multis frondibus, q
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ iccirco in lapidib fiunt: ut uinculati
auro in ornam̃ti cõpositione iungantur
& nequaquã a se dissidant quos int̃ fusũ
aurũ repletis foraminib ligat. Huiꝰ gͦ la¬
pidis indie conditionis suȩ foramina p̃pa¬
rata sunt : quia uidelic& capax caritatis
ẽ. conditus: quasi repleri uoluiss&. stan¬
tib angłis tanquã positis in regis orna-¬
mento lapidib potuiss& inherere. Si e¬
nim caritatis auro se se penetrabilẽ prȩ¬
buiss&: scĩs angłis sociatꝰ. in ornam̃to ut di¬
timꝰ regio. lapis fixus maner&. Habuit gͦ
lapis iste foramina: sed ꝑsuꝑbiȩ uicium.
caritatis auro non sunt repleta. Nam quia
iccirco ligantur auro. ne cadant: iccirco
ste cecidit: qr etiã ꝑforatꝰ manu artificis.
amoris uinculis ligari contẽpsit. Nunc
autẽ cȩteri lapides qui huic similit᷑ fue¬
rant ꝑforati. p enetrantes se inuicẽ. cari¬
iate ligati sunt: atq hoc inmunere. isto

Expanded text:
vero idcirco in lapidibus fiunt, ut vinculati vero idcirco in lapidibus fiunt, ut vinculati auro in ornamenti compositione jungantur et nequaquam a se dissidant, quos interfusum aurum repletis foraminibus ligat. Hujus ergo lapidis in die conditionis suae foramina praeparata sunt, quia videlicet capax charitatis est conditus, qua si repleri voluisset stantibus Angelis tanquam positis in regis ornamento lapidibus potuisset inhaerere. Si enim charitatis auro sese penetrabilem praebuisset, sanctis angelis sociatus in ornamento ut diximus regio lapis fixus maneret. Habuit ergo lapis iste foramina, sed per superbiae vitium, charitatis auro non sunt repleta. Nam quia idcirco ligantur auro ne cadant, idcirco iste cecidit, quia etiam perforatus manu artificis amoris vinculis ligari contempsit. Nunc autem caeteri lapides, qui huic similiter fuerant perforati, penetrante se invicem charitate ligati sunt, atque hoc in munere, isto
Abbreviated transcription (Latin):
nuans isdem ꝓpħa subiungit. Om̃is lapis
p̃ciosus oꝑimentũ tuũ: sardiꝰ. & topanꝰ. &¬
iaspis. chrisolitꝰ. & onix. & berillus. sapbyrꝰ.
carbunculus & smaragdus. Nouẽ dixit no¬
mina lapidũ: quia nimirũ nouẽ sunt
ordines angelorũ. Nam cũ ꝑ sacra elo¬
quia angłi. archangeli. chroni. dominati¬
ones. uirtutes. principatꝰ. potestates. che¬
rubin. atq seraphin. aꝑta narratione me¬
morantur: suꝑnorũ ciuiũ quantȩ sint
distinctiones ostenditur. Quib tam̃ uehe¬
moth iste oꝑtꝰ fuisse describitur: quia
eos quasi uestem ad ornamentũ suũ habu¬
it: quorũ dũ claritatẽ transcenderet. ex
eorũ comparatione clarior fuit. De cuiꝰ il¬
lic adhuc descriptione subiungit. Aurũ
apꝰ decoriꝰ tui extitit. & foramina tua indie qͣ
conditus es p̃parata sunt. Aurũ opus deco¬
tis eiꝰ extitit: quia sapientiȩ claritate can¬
duit. quambene creatꝰ accȩpit. Fora mina

Expanded text:
nuans idem propheta subjungit: Omnis lapis nuans idem propheta subjungit: Omnis lapis pretiosus operimentujaspis, chrysolithus, onyx, et berillus, sapphirus, carbunculus et smaragdus . Novem dixit genera lapidum, quia nimirum novem sunt ordines angelorum. Nam cum per ipsa sacra eloquia angeli, archangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubim, et seraphimorantur, supernorum civium quantae sint distinctiones ostenditur, quibus tamen Behemoth iste opertus fuisse describitur, quia eos quasi vestem ad ornamentum suum habuit, quorum dum claritatem transcenderet, ex eorum comparatione clarior fuit. De cujus illic adhuc descriptione subjungit: « Aurum opus decoris tui, et foramina tua in die qua conditus es praeparata sunt. » Aurum opus decoris ejus extitit, quia sapientiae claritate canduit, quam bene creatus accepit, foramina
Abbreviated transcription (Latin):
so dei tot quasi condensas frondes habuit.
quot subse positas suꝑnorũ sp̃uũ legiones
attendit. Qui & iccirco peccans sine uenia
dampnatꝰ ẽ: quia magnꝰ sine cõparatiõe
fuerat creatꝰ. Hinc ei rursum ꝑ eundẽ ꝓpħã¬
dr̃. Tu signaculũ similitudinis. plenus sa¬
pientia. & ꝑfectus decore: in deliciis para¬
disi dei fuisti. Multa enĩ de eiꝰ magnitudine
locuturꝰ : primo uerbo cuncta cõplexusẽ.
Quid namq boni ñ habuit: si signaculum
dei similitudinis fuit: De sigillo qͥppe
anuli. talis si militudo imaginaliter ex¬
pͥmitur: quał insigillo eodem ẽentialiter
habetur. Et licae hõ ad similitudinem dei
creatus sit: angło tam̃ quasi maiꝰ aliquidtri¬
buens ñ eum ad similitudinẽ dei conditum
sed ipsum signaculũ dei similitudinis dicit.
ut quo subtilior.ẽ. innatura: eo in illum
similitudo dei pleniꝰ credatur exp̃ssa. hinc
est quod primatus eiꝰ potentiã adhuc insi¬

Expanded text:
so Dei tot quasi condensas frondes habuit, so Dei tot quasi condensas frondes habuit, quot sub se positas supernorum spirituum legiones attendit. Qui et idcirco peccans sine venia damnatus est, quia magnus sine comparatione fuerat creatus. Hinc ei rursum per eumdem pr: Tu signaculum similitudinis Dei, plenus sapientia et perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti . Multa enim de ejus magnitudine locuturus, primo verbo cuncta complexus est. Quid namque boni non habuit, si signaculum Dei similitudinis fuit? De signaculo al., sigillo quippe annuli talis similitudo imaginaliter exprimitur, qualis in sigillo eodem essentialiter habetur. Et licet homo ad similitudinem Dei creatus sit, angelo tamen quasi majus aliquid tribuens, non eum ad similitudinem Dei conditum, sed ipsum signaculum Dei similitudinis dicit, ut quo subtilior est in natura, eo in illo similitudo Dei plenius al., penitus credatur expressa. Hinc est quod primatus ejus potentiam adhuc insi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħam dicit. ñ enĩ sunt uiȩ meȩ sic̃ ui ȩ¬
ur̃ȩ. Et pͥncipium uiarũ dei uehemoth
dr̃. quia nimirũ cũ cuncta creans ager&
hc̃ pͥmũ condidit. quem reliquis angłis
eminentiorẽ fecit huiꝰ primatꝰ eminen¬
tiam conspicit ꝓpħa cũ dicit. Cȩdri ñ fu¬
erunt altiores illo inparadyso dei÷ abie¬
tes ñ adęquauerunt sũmitatẽ eiꝰ: plata¬
ni ñ fuerunt. ȩquȩ frondib illiꝰ. Omne
lignũ paradisi dĩnẽ. assimilatũ illi & pui¬
chritudini eiꝰ: qm̃ speciosũ fȩcit eũ in multis
condensisq frondib. Qui nanq accipi incedriq
abietibus & platanis possunt. nisi illa uita¬
tum cȩlestiũ ꝓcere celsitudinis agmina ȩtns
lȩticiȩ uiriditate plantata: quȩ quãuis e¬
celsa sint condita. huic tam nec p̃lata sunt
nec ȩquata: Quispeciosus factꝰ in multis
condensisq frondib dr̃: quia p̃latum
cȩteris legionib tanta illũ species pul
multitudo decorauit. Ista arbor in parady¬

Expanded text:
n enim sunt viae meae sicut viae vestrae . Et principium viarum Dei Behemoth dicitur, quia nimirum cum cuncta creans ageret, hunc primum condidit, quem reliquis angelis eminentiorem fecit. Hujus primatus eminentiam conspicit propheta cum dicit: Cedri non fuerunt altiores illo in paradiso Dei; abietes non adaequaverunt summitatem ejus; platani non flatum illi et pulchritudini ejus, quoniam speciosum fecit eum in multis condensisque frondibus . Qui namque accipi in cedris, abietibus et platanis possunt, nisi illa virtutum coelestium procerae celsitudinis agmina, in aeternae laetitiae viriditate plantata? quae quamvis excelsa sint condita, huic tamen nec praelata sunt, nec aequata. Qui speciosus factus in multis condensisque frondibus dicitur, quia praelatum caeteris legionibus, tanto illum species pulcmultitudo decoravit. Ista arbor in paradi
Abbreviated transcription (Latin):
moth montes herbas ferunt: & om̃s agribe
stiȩ ludunt ibi: quia insuꝑborũ corda qͥ¬
lib& malignꝰ sp̃s tanto latiꝰ pascitur: qͣnto
& om̃e uiciũ de suꝑbia generatur. Sed qi
nc̃ audiamꝰ necesse. ẽ. ubi interĩ ꝑ prauum
sũ desiderium requiescat. Seqͣr. Sub¬

Expanded text:
moth montes herbas ferunt, et omnes bestiae moth montes herbas ferunt, et omnes bestiae agri ludunt ibi, quia in superborum corde quilibet malignus spiritus tanto latius pascitur, quanto et omne vitium de superbia generatur. Vet. Inunc audiamus necesse est ubi Interim per pravum suum desiderium requiescat. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
uacius t̾rorib irridere: mͦ eis transitoua
gaudia quasi mansura in pͥmere: mͦ mau¬
suras poenas quasi transitorias leuigare:
Harũ ꝓcul dubio bestiarũ illusionẽ ꝑtimu¬
erat: qͥ dicebat. Deus m̃s inte confi¬
do ñ erubescã: neq irrideant me mi¬
mici mei. Quia igitur suꝑborũ cor ad
om̃e uiciũ sternit᷑. ut cuilib& irruenti
maligno spũi praua cogitatione p̃paretͦ.
recte de herbis montiũ dr̃. om̃s bestiȩ agͥ
ludent ibi. Pro eo enĩ quod suꝑbi quiq nul¬
lũ malũ cogitando p̃tereunt: nulla ẽ ag̃
bestia quȩ non horũ montiũ herba satict̃.
Nam & siquando carnis luxuriã fugiun.
interioris luxuriȩ uiciũ de ipsa castitate
gloriando cõmittunt. Si q̃n nil auare ex¬
teriꝰ rapiunt: nequaquã ab illecebra aua¬
riciȩ mundi sunt: quia & sires nullas ar¬
biunt: fauore tam̃ hominũ laudẽ e¬
de continentia raꝑe conantur. huicgͦ uehe¬

Expanded text:
vacuis terroribus irridere, modo eis transitoria vacuis terroribus irridere, modo eis transitoria gaudia quasi mansura imprimere, modo mansuras poenas quasi transitorias levigare? Harum procul dubio bestiarum illusionem pertimuerat, qui dicebat: Deus meus, in te confido, non erubescam; neque irrideant me inimici mei . Quia igitur superborum cor ad omne vii prava cogitatione praeparetur, recte de herbis montium dicitur: Omnes bestiae agri ludent ibi. Pro eo enim quod superbi quique nullum malum cogitando praetereunt, nulla est agri bestia, quae non horum montium herbis satietur. Nam etsi quando carnis luxuriam fugiunt, interioris luxuriae vitium de ipsa castitate gloriando committunt. Si quando nil avare exterius rapiunt, nequaquam ab illecebra avaritiae mundi sunt, quia etsi res nullas ambiunt, favore tamen hominum laudem de continentia rapere conantur. Huic ergo Behe
Abbreviated transcription (Latin):
luptatesq dissoluant. Quidũ reb diui¬
nitus acceptis nequaquã recta sed pͣua
semꝑ agere cogitant: quid aliud faciuñs.
nisi suis contra dñm donis pugnant:
Quia igit᷑ ue hemoth iste insuꝑborũ m̃ti¬
b sua semꝑ desideria recognoscit: quasi
herbas in montib inuenit: quib refect
suȩ maliciȩ uentrẽ tendit. Be ne autẽ sub
stias nisi in mundisp̃c : Quid ꝑ agrũ: nst
presens scłm designatur: Unde de ipsome¬
Mala bestia ñ transibit ꝑ eam. Quia autẽ
agri nomine mundus accipitur: dñicus
mundus. Agrigͦ bestiȩ inherbis montiũ
ludunt: quia ꝓiecta de suꝑiorib in hoc
mundo dȩmonia. prauis suꝑboꝵ oꝑib de¬
lectantur. Bestiȩ inherbis ludunt: cũ rep¬
bi sp̃s humana corda. in illicitas cogitati¬
ones ꝑtrahunt. Anñ inmundis sp̃ĩtib lu¬
dere ẽ. mentes hominũ ad dei imaginem
conditas. modo ficta ꝓmissione deciꝑe:. mͦ

Expanded text:
luptatesque dissolvant. Qui dum rebus diviluptatesque dissolvant. Qui dum rebus divinitus acceptis nequaquam recta, sed prava semper agere cogitant, quid aliud faciunt, nisi suis contra Deum donis pugnant? Quia igitur Behemoth iste in superborum mens sua semper desideria recognoscit, quasi herbas in montibus invenit, quibus refectum suae malitiae ventrem tendit. Bene autem substias nisi immundi spiritus, quid per agrum nisi praesens saeculum designatur? Unde de ipso mamala bestia non ascendet per eam . Quia autem agri nomine mundus accipiatur, dominicmundus . Agri ergo bestiludunt, quia projecta de superioribus in hunc mundum daemonia pravis superborum operibus delectantur. Bene in herbis ludunt, cum reprobi spiritus humana corda in illicitas cogitationes pertrahunt. An non immundis spiritibus ludere est mentes hominum ad imaginem Dei conditas, modo ficta promissione decipere, modo
Abbreviated transcription (Latin):
loco de uehemoch dr̃. huic montes her¬
bas fer̃. Clati nãq scłi. huic uehemoth
herbas fer̃: quia exeo illũ reficiunt. qđ
nequit᷑ oꝑantur. Huic uehe moth herbas
ferunt: quia suas illi offerunt fluxas.
& lubricas uoluptates. Erunt enĩait apłs
homines se ipsos amantes. Quorũ descͥp¬
tionẽ complexꝰ ẽ. dicens: uoluptatũ uͦ¬
amatores. magisquã dei.Quȩ. ẽ. gͦ herba
montiũ : nisi uoluptas fluxa quȩ ex corda
gignit᷑ suꝑborũ: Qui nisi dm̃ suꝑbien¬
do contempnerent: nequaqͣm tot lubri¬
ca lasciuiendo ꝑpetrarent. Quib nimirũ
herbis uehemoth iste pascit᷑: quia in eis
penã ȩt̾nȩ mortis esuriens. eorũ ꝑditis mo¬
ab expletione prauorũ oꝑũ cessant: pͣ¬
ua tam̃ incogitatione multiplicant: mͦ
ut se potentiores cȩteris. reb & honorib
ostendant: mͦ ut eandẽ suã potentiam
instudio alienȩ lesionis exerceant: mͦ ut
lubricis motib ducti ꝑfacta se leuia uo¬

Expanded text:
loco de Behemoth dicitur: Huic montes ferloco de Behemoth dicitur: Huic montes ferunt herbas. Elati namque saeculi huic Behemoth herbas ferunt, quia ex eo illum reficiunt, quod nequiter operantur, Huic Behemoth herbas ferunt, quia suas illi offerunt fluxas et lubricas voluptates. Erunt enim, ait Apostolus, homines seipsos amantes . Quorum descriptionem complexus est, dicens: Voluptatum amatores magis quam Dei . Quae est ergo herba montium, nisi voluptas fluxa, quae ex corde gignitur superborum? Qui nisi Deum superbiendo contemnerent, nequaquam tot lubrica lasciviendo perpetrarent. Quibus nimirum herbis iste Behemoth pascitur, quia in eis poenam aeternae mortis esuriens, eorum perditis moab expletione pravorum operum cessant, prava tamen in cogitatione multiplicant, modo ut se potentiores caeteris, rebus et honoribus ostendant, modo ut eamdem suam potentiam in studio alienae laesionis exerceant, modo ut, lubricis motibus ducti, per levia se facta vo
Abbreviated transcription (Latin):
montẽ transmigrare suadetur. Rursũ ꝑ
montes dei. Et uoce pauli dr̃. Ut nos effice¬
remur iusticia dei in ipso. Hel sic̃ iterũ uo¬
ce sꝑantis ęccł psalmista ait. Leuaui ocłos
meos in montes: unde ueni& auxiliũ mͥ.
Rursum ꝑ montes scłariũ potestatũ tumor
expͥmitur: de quib psalmista ait. Mon-¬
tes sicut cera fluxerunt a facie dñi: quia
multi qui priꝰ alta rigiditate tumuerañ.
deo incarne apparente magno sunt.ꝑpe
nitentiã timore lique facti. Uel sicut isdẽ
ꝓpħa iterũ dicit. Ascendunt montes: &
descendunt campi. Pleriq enĩ ꝑsecutoreᷤ
dñi suꝑbi contra eũ ueniunt: sed ab eo
humiles reuertuntur. Qui montes ascen¬
dunt ꝑtumorẽ potentiȩ: sed campi des¬
cendunt. planiuidelic& facti ꝑ cogni¬
altitudine remanent. & ad diuina obse¬
quia flectihumilit̃ dedignant᷑: ꝓ eo qđ
iuxta desideriũ antiqui hostis praua co-¬
gitare. ac ꝑpetͣre ñdesinunt: recte hoc

Expanded text:
montem transmigrare suadetur. Rursum pemontem transmigrare suadetur. Rursum peia tua sicut montes Dei . Et voce Pauli dicitur: Ut nos efficeremur justitia Dei in ipso . Vel sicut iterum vore sperantis Ecclesiae Psalmista ait: Levavi 1076 oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi . Rursum per montes saecularium potestatum tumor exprimitur, de quibus Psalmista ait: Montes sicut cera fluxerunt a facie Domini , quia multi qui prius alta rigiditate tumuerant. Deo in carne apparente, magno sunt per poenitentiam timore liquefacti. Vel sicut idem Propheta iterum dicit: Ascendunt montes, et descendunt campi . Plerique enim persecutores Domini superbi contra eum veniunt, sed ab eo humiles revertuntur. Qui montes ascendunt per tumorem potentiae, sed campi descendunt, plani videlicet facti per cognialtitudine remanent, et ad divina obsequia flecti humiliter dedignantur, eo quod juxta desiderium antiqui hostis prava cogitare ac perpetrare non desinunt, recte hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Rursũ ꝑ montẽ testam̃tũ dei ex pͥmitur:
sicut abacuc ait. Ds alibano uenia: & sc̃s
demonte umbroso & condenso. Qui enĩ
uenturũ se ꝑtestam̃ti sui paginaᷤ spopondit:
quasi inde uenit. unde uelut sub ꝓmissio¬
ne se tenuit. Quod uidelic& testam̃tũ.
bene mons umbrosus & condensus dr̃: qr
spissis allegoriarũ obscuritatib opacatur.
natur: sicut subbabilonis regis specie
de antiquo hoste prȩdicatorib dr̃. Suꝑ
montẽ caligosũ leuate signũ. Prȩdicato¬
res quippe sc̃i suꝑ caligosũ montẽ signũ ele¬
uant: qñ contra sathanȩ suꝑbiã. qui sȩpe
sub nebulas simulationis abscondit᷑. uirtu¬
tẽ crucis exaltant. Rursũ ꝑ montẽ here¬
ticus qui lib& exprimitur: sic̃ ex uoce
eccłȩ psalmista ait. Indomino confido qͦ¬
modo dicitis animȩ meȩ. tͣns migͣ in montẽ
sicut passer: Cũ enĩ fideli animȩ. unitate
derelicta. intumenti doctrina confid̾e he¬
retici p̃dicatoris dr̃: deserto dño quasi in

Expanded text:
r montem, Testamentum Dei exprimitur, sicut Habacuc ait: Deus a Libano veniet, et Sanctus de monte umbroso et condenso . Qui enim venturum se per Testamenti sui paginas spopondit, quasi inde venit, unde velut sub promissione se tenuit. Quod videlicet Testamentum bene mons umbrosus et condensus diciturspissis allegoriarum obscuritatibus opacatur. signatur, sicut sub Babylonis regis specie de antiquo hoste praedicatoribus dicitur: Super montem caliginosum levate signum . Praedicatores quippe sancti super caliginosum montem signum elevant, quando contra Satanae superbiam, qui saepe sub nebula simulationis absconditur, virtutem crucis exaltant. Rursum per montem haereticus quilibet exprimitur, sicut ex voce Ecclesiae Psalmista ait: In Domino confido, quomodo dicitis animae meae, Transmigra in montem sicut passer ? Cum enim fideli animae unitate relicta, in tumenti doctrina confidere haeretici praedicatoris dicitur, deserto Domino quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
in arundinẽto discurrent. A rundinetũ
nanq uitã scłariũ appellat: qui more a¬
rundinũ ꝑtemporalẽ gła iforis quasiadal
taꝓficiunt: sed intꝰ a soliditate ueritatis
inanescunt. Unde & iudȩorũ regnũ cala¬
mo comparat᷑: cũ ꝑ propħã apparente in
ueritate carnis dño. dr̃. Calamũ quassatũ
ñ conter&: & li nũ fumigans ñ extingui
Quid enĩ calami nomine. nisi iudaicipo¬
puli temporale regnũ denunciat: nteis
quide exteriꝰ. sed interiꝰ uacuũe Et ꝙ in
eodẽ ppło genꝰ iam regale defecerat: a
regnum eius alienigena possidebat: apte h
idẽ regnũ quassatũ calamum uocat. Quia
uͦ ꝑ linum. nisi eiꝰ sacerdotiũ exprimitur:
quod lineis nimirũ uestib utebat᷑: Qđ̃ ꝙ
inad uentu dñi caritatis ardorẽ ꝑdidit: qͥsi
amisso iam igne fidei ñ ardens sed fumigats
fuit. Incarnatus autẽ dñs calamũ quassatũ
ñ confregit: & linũ fumigans ñ extuĩ: ꝙ¬

Expanded text:
in arundineto discurrent . Arundinetum namque vitam saecularium appellat, qui more arundinum per temporalem gloriam foris, quasi ad alta proficiunt, sed intus a soliditate veritatis inanescunt. Unde et Judaeorum regnum calamo comparatur, cum per prophetam apparente in veritate carnis Domino dicitur: Calamum quassatum non confringet, et linum fumigans non exstinguet . Quid enim calami nomine, nisi Judaici populi temporale regnum denuntiat, nitens quidem exterius, sed interius vacuum? Et quia in eodem populo genus jam regale defecerat, et regnum ejus alienigena possidebat, apte hoc idem regnum calamum quassatum vocat. Quid vero per linum, nisi ejus sacerdotium exprimitur, quod lineis nimirum vestibus utebatur? Quod quia in adventu Domini charitatis ardorem perdidit, quasi amisso jam igne fidei, non ardens, sed fumigans fuit. Incarnatus autem Dominus calamum quassatum non confregit, et linum fumigans non exsti
Abbreviated transcription (Latin):
tra iuge sacrificiũ ꝓpt̾ peccata: & ꝓster¬
nit᷑ ueritas in terra: & faci& et ꝓspabit᷑.
De fortitudine quippe & de stellis dei-¬
cit: cũ non nullos & luce iusticiȩ resplen¬
dentes. & uirtute oꝑis robustos frangit.
tutis extollit᷑. luge uͦ sacrificiũ tollit:
quia studium conuersationis ȩccłȩ in eis
quos cȩꝑit int̾rumpit. Robur uero ei ꝓpt̃
peccata contra iuge sacrificiũ dat᷑: quia
nisi peuntiũ merita exigerent: eos qui
recti credebantur obtinere aduersarus
nequaquã posset. Ueritas int̾ra ꝓsternit᷑.
quia fides tt̃ rerũ celestiũ. ad desiderium

Expanded text:
crificium, propter peccata, et prosternetur veritas in terra, et faciet et prosperabitur . De fortitudine et de stellis dejicit, cum nonnullos et luce justitiae splendentes et virtute operis robustos frangit. tutis extollitur. Juge ergo sacrificium tollit, quia studium conversationis Ecclesiae, in eis quos ceperit, interrumpit. Robur vero propter peccata contra juge sacrificium ei datur, quia nisi pereuntium merita exigerent, eos qui recti credebantur obtinere adversarius non posset. Veritas in terra prosternitur, quia tunc fides rerum coelestium ad desideriu
Abbreviated transcription (Latin):
rigetur dolus in manueiꝰ. Robustos qͥp¬
pe int̾ficit: cũ eos qui m̃te inuicti sunt cor¬
poralit̾ uincit. Uel certe robustos & ppłm
sc̃õrum scłm uoluntatẽ suã int̾ficit: cum
eos qui robusti ac sci credebant᷑. ad nutũ
suȩ uoluntatis trahit. In cuiꝰ manu dolus
dirigit᷑: quia in illo fraus ꝑ opus adiu¬
uatur. Quod enĩ fallendo dicit: hoc mi¬
ra faciendo asserit. Nam quicqͥd mendax
lingua simulat: hoc quasi uerũ ẽẽ. ma¬

Expanded text:
ur dolus in manu ejus . Robustos namque interficit, cum eos qui mente invicti sunt corporaliter vincit. Vel certe robustos et populum sanctorum secundum voluntatem suam interficit, cum eos qui robusti ac sancti credebantur ad nutum suae voluntatis trahit. In cujus manu dolus dirigitur, quia in illo fraus per opus adjuvatur. Quod enim fallendo dicit, hoc mira faciendo asserit; nam quidquid mendax lingua simulat, hoc quasi verum esse ma
Abbreviated transcription (Latin):
gentis cedros.Quid autẽ cauda uehe moth
istius. nisi illa antiqͥ hostis extremitas dr̃:
cum nimirum uas ꝓpriũ illũ ꝑditũ hom¬
nem ingreditur. qui specialiter antixp̃c
nuncupatur.: Qui quia mͦ honorib scłi¬
modo signis & ꝓdigiis fictȩ scĩtatis intu¬
more potentiȩ eleuari ꝑmittit᷑. recte uoce de¬
minica cauda illiꝰ cȩdro comparat᷑. Sic̃¬
enĩ cedrꝰ arbusta cȩtera in altũ crescendo
honoris culmine. & signorũ potestate tͣns¬
cendit. Sp̃s quippe in illo.ẽ: qui insulli
mib conditus potentiã naturȩ suȩ ñ ꝑ¬
didit. uel deiectus. Cuiꝰ iccirco uirtꝰ nc̃
minime ostendit᷑: quia dispensatione
diuinȩ fortitudinis ligat᷑. Unde ꝑ ioħm¬

Expanded text:
gentis cedros . Quid autem cauda Behemoth istius, nisi illa antiqui hostis extremitas dicitur; cum nimirum vas proprium illum perditum hominem 1059 ingreditur, qui specialiter Antichristus nuncupatur? Qui quoniam modo honoribusmodo signis ex prodigiis fictae sanctitatis in timore potentiae elevare permittitur, recte voce Dominica cauda illius cedro comparatur. Sicut cedrus arbusta caetera in altum crescendo honoris culmine, et signorum potestate transcendit. Spimibus conditus, potentiam naturae suae non perdidit vel dejectus. Cujus idcirco virtus nunc minime ostenditur, quia dispensatione divinae fortitudinis ligatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
consequantur. Conclusit enĩ ds̃ omĩa in in¬
credulitate: ut omnium misereat᷑. Quã
sententiam suã pͥmũ quidem de uocatiõe
uideoꝵ & repulsione gentiũ. p̾modũ uͦ
deuocatione gentiũ & repulsione iudeoꝵ sub¬
tilit̾ pensans seq occulta dĩ iudicia c̃p̃hen¬
de ñ posse c̃sidãts exclamando subiunx̃. O
altitudo diuitiarũ sapientiȩ & scientiȩ dĩ qͣm
in conprehensi

Expanded text:
a in incredulitate, ut omnium misereatur . Quam sententiam suam primum quidem de vocatione Judaeorum, et repulsione gentium, postmodum vero de vocatione gentium, et repulsione Judaeorum subtiliter pensans, seque occulta Dei judicia comprehendere non posse considerans, exclamando subjunxit: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensi
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ & bellie Quid aliud in nue uel gran¬
dine. nisi frigida ac dura intelligenda
sunt corda p̾rauorũ: Sic̃ enĩ feruore
caritas: sic sol& in sacro eloqͥo frigore
malicia designari. Scriptũ nãq ẽ. Sic̃
frigidã facit cisterna aquam: sic frigi¬
Dã facit animã malicia sua. Et rursum.
Abundauit iniquitas: & refrigescit
caritas multorũ. Infrigore gͦ niuis. uel
induricia grandinis. quid accipi altius po¬
test quam uita prauorũ: quȩ & corpore
frigescit & ꝑduriciȩ maliciã ꝑcutit

Expanded text:
- Quid aliud in nive vel gran- Quid aliud in nive vel grandine, nisi frigida ac dura intelligenda sunt corda pravorum? Sicut enim fervore charitas, sic solet in sacro eloquio frigore malitia designari. Scriptum quippe est: « Sicut frigidam facit cisterna aquam, sic frigidam facit animam malitia sua . » Et rursum: « Abundavit iniquitas, refrigescet charitas multorum . » In frigore enim nivis, vel in duritia grandinis, quid accipi potius potest quam vita pravorum, quae et torpore frigescit et per duritiae malitiam percutit