comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cii fiunt. Hinc enim ꝑ unlecimum psalmũ
dicitur: S aluum me fac domine: quoniam
defecit sanctus: Hinic petrus inundenario nu¬
mero remanere apostolos metuens: mathiam
duodecimum. sorte missa requisiuit: Nisi enĩ
signari culpam ꝑ undenarium cerneret: imple¬
ri apostolorum numerum tam festine duode¬
nariun non curaret: Quia ergo ꝑ undenari¬
um transgressio ex primitur: huius bestie cor¬
nu unde quo ipse auctor transgressionis indi¬
catur. Quod uidelicet pariuilum oritur: qr
purus homo generatur: Sed im maniter cres¬
cit: quia usq ad coniunctam sibi ium angelice
fortitudinis proficit. Quod tria cornua que ei an¬
te faciem sunt euellit: quia dicioni sue regna
totidem que sibi uicina sunt subigit: Cuiusocu¬
lisunt ut oculi hominis. sedos ingentia loqui¬
tur: quia in illo humana quidem formacerni¬
tur. s uerbis suis ultra homines el euatur: Quod
ergo per paulum dicitur. extollens se suꝑ om̃e

Expanded text:
cim fiunt. Hinc per undecimum psalmum cim fiunt. Hinc per undecimum psalmum dicitur: Salvum me fac, Domine, quoniam defecit sanctus . Hinc Petrus in undenario numero remanere apostolos metuens, Matthiam duodecimum, sorte missa, requisivit. Nisi enim signari culpam ri apostolorum numerum tam festine duodenario non curaret. Quia ergo per undenarium transgressio exprimitur, hujus bestiae cornu undecimo ipse auctor transgressionis indicatur. Quod videlicet parvulum oritur, quia 1062 purus homo generatur: sed immaniter crescit, quia usque ad conjunctam sibi vim angelicae fortitudinis proficit. Quod tria cornua quae ei ante faciem sunt evellit, quia ditioni suae regna totidem quae sibi vicina sum subigit. Cujus oculi sunt ut oculi hominis, sed os ingentia loquitur, quia in illo humana quidem forma cernitur, sed verbis suis ultra homines elevatur. Quod ergo per Paulum dicitur: Extollens se super omne
Abbreviated transcription (Latin):
conteretur: hoc ꝑ paulum exprimitur. quem
dominus iħs interficiet sp̃uoris sui: et destruet
in lustratione aduentus sui: Sine manu scili¬
cet et conteretur: quia non angelorum bello
non sanctorum certamine. s ꝑ aduentum u¬
dicis. solo oris spũ eterna morte ferietur: De huiꝰ
behemoth elatione: rursum ꝑ paulum dicit᷑:
Qui aduersatur et extollitur. supraomne qd̾ d
dicitur deus: aut quod colitur: Oe qua dani
hel cum quartam bestiam diceret deceni cor¬
nibus fultam: protinus adumxit dicens: Con¬
siderabam cornua. et ecce cormi aliud paruulũ
ortum ẽ. de medio eorum. et tria de cornibus
primis euulsa sunt a ficie euis. Et ecce oculi qͣsi
oculi hominis erant in cormi isto: et os loquenꝰ
ingentia Undecinum quippe huius bestie cor¬
nu esse describitur: quia regni eius potentia in
calogum transit: Et quia in cilicio peccatũ plan¬
gitur:
Hinc ẽ quod intabernaculo uela cilicna unde¬

Expanded text:
conteretur, hoc per Paulum exprimitur: Quem conteretur, hoc per Paulum exprimitur: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui. Sine manu scilie conteretur, quia non angelorum bello, non sanctorum certamine, sed per adventum judicis solo oris spiritu aeterna morte ferietur. De hujus Behemoth elatione item per Paulum dicitur: Qui adversatur et extollitur supra omne quod dicitur Deus, aut quoel cum quartam bestiam diceret decem cornibus fultam, protinus adjunxit, dicens: Considerabam cornua: Et ecce cornu aliud parvulum ortum est de medio eorum. Et tria de cornibus primis evulsa sunt a facie ejus. Et oculi quasi oculi hominis erant in circuitu, et os loquens ingentia . Undecimum quippe hujus bestiae cornu esse describitur, quia regni ejus potentia in calogum transit. Et quia in cilicio peccatum plangitur, hinc est quod in tabernaculo velut cilicina unde
Abbreviated transcription (Latin):
uirib suis: Illuis namq hominis fortitudo. nõ
suis uirib roboratur: quia sathane uirtute ingła
perdicionis attollitur: hinc rursumait: Interfici¬
et robustos. et populum sanctorum secundum
uoluntatem suam: et dirigetur dolus inmanu
enis: Robustos quippe interficit: cum eosqͥmen¬
te inuicti sunt. corporaliter uincit. Uel certe
robustos et populum sanctorum secundum uo¬
luntatem suam interficit: cum eos qui robusti
endo asserit: Nam quiequid mendax lingua
simulat: hoc quasi uerum esse manus oꝑis osten
ciprim consurget. et sine manu conteretur: hinc
paulus ait. Ita ut intemplodei sedear: ostendens
se tanquam sit deus Hinc rursum dicit: Quẽ
dominus iħs interficiet spũoris sui: et destruet
nihelem dictum ẽ. contra principem principũ
consurget: hoc ꝑ paulum dicitur. ita ut intẽ¬
plodei sedeat ostendens se tanquam sit deus:
Et quod ꝑ damhelem subiungitur. sine manu

Expanded text:
suis viribus . Illius namque hominis fortitudo non suis viribus . Illius namque hominis fortitudo non suis viribus roboperditionis attollitur. Hinc rursum ait: Interficiet robustos et populum Sanctorum secundum voluntatem suam, et dirigetur dolus in manu ejus . Robustos quippe interficit cum eos qui mente invicti sunt, corporaliter vincit; vel certe robustos et populum sanctorum secundum voluntatem suam interficit, cum eos qui robusti endo asserit; nam quidquid mendax lingua simulat, hoc quasi verum esse manus operis ostecipum consurget, et sine manu conteretur . Hinc Paulus ait: Ita ut in templo Dei sedeat ostendens se tanquam sit Deus . Hinc rursum ait. Quem Dominus Jesus interficietnielem dictum est: Contra principem principum consurget, hoc per Paulum dicitur: Ita ut in templo Dei sedeat, ostendens se tanquam sit Deus. Et quod per Danielem subjungitur: Sine manu
Abbreviated transcription (Latin):
Robur autem datum est ei contra iuge sacrifi¬
cium propter peccata: et prosternetur ueritas
in terra. et faciet et prosperabitur: De fortitudi¬
ne quippe et de stellis deicit: cum non nullos
et luce iusticie resplendentes. et uirtute operis
titudinis magnificatur: quia contra ipsum au
tollit: quia studium conuersationis ecclesie. in
eis quos ceperit interrumpit: Robur uero ei¬
propter peccata contra uige sacrificium datur:
quia nisi pereuntium merita exigerent. eosqui
recte credebant obtinere aduersarius nequaꝗͣ.
posset: Ueritas interra prosternitur: quia fi¬
des tunc rerum celestium. ad desiderium uite
temporalis inclinatur: Et faciet et prospera¬
bitur: quia tunc non solum in reproborum
mentibus s etiam in electorum corporibuscru¬
delitate in estimabili sine qualibet obiectione
erassatur: Hinc rursum per danihelem dicitͣ
Consurget rer inpudens facie. et intelligens pro¬
positiones. et roborabitur fortitudo eius: s non in

Expanded text:
Robur autem datum est ei contra juge sacrifiRobur autem datum est ei contra juge sacrificium, propter peccata, et prosternetur veritas in terra, et faciet et prosperabitur . De fortitudine et de stellis dejicit, cum nonnullos et luce justitiae splendentes et virtute operis titudinis magnificatur, quia contra ipsum acttollit, quia studium conversationis Ecclesiae, in eis quos ceperit, interrumpit. Robur vero propter peccata contra juge sacrificium ei datur, quia nisi pereuntium merita exigerent, eos qui recti credebantur obtinere adversarius non posset. Veritas in terra prosternitur, quia tunc fides rerum coelestium ad desiderium vitae temporalis inclinatur. Et faciet et prosperabitur: quia tunc non solum in reproborum mentibus, sed etiam in electorum corporibus crudelitate inaestigrassabitur. Hinc rursum per Danielem dicitur: Consurget rex impudens facie, et intelligens propositiones, et roborabitur fortitudo ejus, sed non in
Abbreviated transcription (Latin):
simulat. Illis enim suadet elatione magnitu¬
dinis: istos decipit ostensione sanctitatis: De
hac cauda behemoth istius. sub draconis specie
ꝑ ioħem dicitur Et cauda eius trahebat terci¬
am partem stellarum celi. et misit eas interrã.
Celum namiq ẽ. ecclesia: que inhac nocte uite
presentis. dum in se innumeras sanctorum uir¬
tutes continet. radiantibus desuꝑ sideribus ful¬
get. Sed draconis caucla in cerram stellas deicit:
quia illa sathane extremitas ꝑ audatiam adsũpti
hominis erecta. quosdamquos uelut electos dei
in ecclesia muenit. obtinendo reprobos osten¬
dit Stellis itaq de celo interram cadere ẽ. reli¬
cta non nullis spe celestium illo duce ad ambi¬
antiochi specie. contra hanc draconis caudam
loquitur dicens: Deiecit de fortitudine. et de stel
lis. et conculcauit eas. et usq ad principem forti¬
tudinis magnificatus ẽ et ab eo abstulit iugesa¬
crificium. et deiecit locum sanctificationis eius

Expanded text:
simulat. Illis enim suadet elationem magnitusimulat. Illis enim suadet elationem magnitudinis, istos decipit ostensione sanctitatis. De hac cauda Behemoth istius sub draconis specie per Joannem dicitur: Et cauda ejus trahebat tertiam partem stellarum coeli, et misit eas in terram . Coelum namque est Ecclesia quae in hac nocte vitae praesentis, dum in se innumeras sanctorum virtutes continet, radiantibus desuper sideribus fulget. Sed draconis cauda in terram stellas dejicit, quia illa Satanae extremitas, per audaciam assumpti hominis erecta, quosdam quos velut electos Dei in Ecclesia invenit obtinendo reprobos ostendit. Stellas itaque de coelo in terram cadere est relicta nonnullos spe coelestium, illo duce, ad ambiAntiochi specie contra hanc draconis caudam loquitur, dicens: Dejecit de fortitudine, et de slis, et conculcavit eas, et usque ad principem fortitudinis magnificatus est, et ab eo abstulit juge sacrificium, et dejecit locum sanctificationis ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
tur igitur recte: Stringit caulam suam qua¬
si cedrum: quia nimirum et altus tunc erit ue
ueratione prodigii. et durus crudelitate torm̃¬
ti Non enim sola tunc potestate erigitur: sed
etiam signorum ostensionẽ fulcitur: U̾nde
& ꝑdauidd dicitur: Insidiatur in occulto: sic̃
leo in cubili suo: Ad aꝑtam namiq potentiam
suffecisset ut leo esset: etiam si insidians non
fuisset Rursumq ad occultas uersucias suffecis¬
set: ut in sidiãs subriperet. etiam si leo ñ esset:
Sed quia hic antiquus hostis incunctis suis iuri¬
bus effrenatur: seuire per utraq ꝑmittitur:
Ut contra electos in certamine. et fraude et uir¬
tute laxetur: N irtute ꝑ potentiam. fraude per
signa Recte ergo et leo et insidians dicitur: Insi¬
dians ꝑ miraculorum speciem: leo ꝑ fortitudi¬
nem secularem: Ut enun eos qui aperte uuqͥ
sunt pertrahat: secularem potentiam ostentat.
Ut uero etiam iustos fallat: signis sanctitatẽ

Expanded text:
tur igitur recte: Stringit caudam suam quatur igitur recte: Stringit caudam suam quasi cedrum, quia neratione prodigii, et durus crudelitate tormenti. Non enim sola tunc potestate erigitur, setiam signorum ostensione fulcitur. Unde et per David dicitur: Insidiatur in occulto, quasi leo in cubili suo . Ad apertam namque potentiam suffecisset ut leo esset, etiamsi insidians non fuisset; rursumque ad occultas versutias suffecisset, ut insidians subriperet, etiam si leo non esset. Sed quia hic antiquus hostis in cunctis suis viribus effrenatur, saevire per utraque permittitur, ut contra electos in certamine et fraude et virtute laxetur, virtute per potentiam, fraude per signa. Recte ergo et leo et insidians dicitur: insidians per miraculorum speciem, leo per fortitudinem saecularem. Ut enim eos qui aperte iniqui sunt pertrahat, saecularem potentiam ostentat; ut vero justos etiam fallat, signis sanctitatem
Abbreviated transcription (Latin):
rint: aliosaltum demersos in mortem p̾cipicium
fregit: aliosinse ꝓiectos aqua replendo absorbu¬
it: alios erlax flamina uisq ad cineres depasta con¬
sumpsit Cun igitur behemoch iste caudam
suam in fine mundi nequius dilatat. quid
ẽ. quod ihis tormentis tunc atrocius crescat:
nisi hoc quod ineuangelio ꝑ semet ipsam ue¬
ritas dicit. surgent psendo xp̃i. et pseudo pro¬
phete. et dabunt signa magna et prodigia. ita
ut ierrore mttantur si fieri potest etiam ele¬
cdr: Nunc enim fideles nostri mira faciunt.
cum peruersa paciuntur: Tunc autem behe¬
moth huius satellites. etiam cum ꝑuersa infert̾.
mira facturi sunt: Pensemus ergo que erit huna¬
ne mentis illa cemptatio. quando pus martyr
et corpus tormentis subicit: et tamen ante euiꝰ:
oculos miracula tortor facit: Euiuis tunc uirtꝰ
non ab ipso cogitationum fundo quatiatux. qͣn
do is qui flagris cruciat. signis choruscat: Dica¬

Expanded text:
ruit, alios in altum demersos in mortem praecipitium ruit, alios in altum demersos in mortem praecipitium fregit, alios in se projectos aqua replendo absorbuit, alios edax flamma usque ad cineres depasta consumpsit. Cum suam in fine mundi nequius dilatat, quid est quod in his tormentis tunc atrocius crescat, nisi hoc quod in Evangelio per semetipsam Veritas dicit: Surgent pseudochristi et pseudoprophetae; et dabunt signa magna, et prodigia: ita ut in errorem mittantur, si fieri potest, etiam electi . Nunc enim fideles nostri mira faciunt, cum perversa patiuntur. Tunc autem Behemoth hujus satellites etiam cum adversa inferunt, mira facturi sunt. Pensemus ergo quae erit humanae mentis illa tentatio, quando pius martyr et corpus tormentis subjicit, et tamen ante ejus oculos miracula tortor facit. Cujus mens tunc non ab ipso cogido is qui flagris cruciat signis coruscat? Dica
Abbreviated transcription (Latin):
breuati fuissent dies illi: non fieret salua om¬
nis caro. Quia enim et suꝑbos nos et infirmos
dominus conspicit. dies quos singulariter ma¬
ios intulit: misericorditer breuiatos dicit: Pro¬
fecto ut et suꝑbiam terreat de aduersitate tem¬
poris: et infirmitatem reforieat de breuitat e:¬
S considerandum ualde ẽ. cum behemoth iste
caurlam suam sicut cedrum subleuat: in quo
tunc atrocior quam nunc se exerit. surgat: Que
enim penarum genera nonimus. que non iam
uires martirum exercuisse gaudemus: Alios
namq in prouiso ictu in mersos uigulo gladiuᷤ
strauit: alios crucis patibulum ad fixit. inquo
mors et prouocata repellitur. et repulsa prouo¬
catur. Auo hyrsutisserradentibus attriuit: auoᷤ
armato ferro insulcans ungula sparsit alios be¬
luina rabies morsibus detruncando comminu¬
it: alios abintimis uiscerum ꝑcutem pressa uiᷤ
uerberum rupit: Alios effossa terra uiuentes ope¬

Expanded text:
breviati fuissent dies illi, non fieret salva ombreviati fuissent dies illi, non fieret salva omnis caro . Quia enim et superbos nos et infirmos Dominus conspicit, dies, quos singulariter malos intulit, misericorditer breviatos dicit . Profecto ut et superbiam terreat de adversitate temporis, et infirmitatem refoveat de brevitate considerandum valde est, cum Behemoth iste caudam suam sicut cedrum sublevat, in quo tunc atrocior quam nunc se exerit surgat. Quae enim poenarum genera novimus, quae non jam vires martyrum exercuisse gaudemus? Alios namque improviso ictu immersus jugulo gladius stravit, alios crucis patibulum affixit, in quo et mors provocata repellitur, et repulsa provocatur. Alios hirsutis serra dentibus attrivit, alios armata ferro insulcans ungula carpsit, alios belluina rabies morsibus detruncando comminuit, alios ab intimis viscerum per cutem pressa vis verberum rupit, alios effossa terra viventes ope
Abbreviated transcription (Latin):
sum ꝑhibetur: qui retrusus in prauorum cor¬
dibus. potentia diuine dispensationis adstrm¬
gitur. ne in quantum nocere uali effrenetur:
Ut quamuis ꝑ eos occulte seuiat: ao iuolentas
tamen rapinas suꝑbie non erumpat S illic qͦq¬
quomodo in mundi fine sit soluendus intima¬
tur: cum dicitur: Et post quam consummati fu¬
erint mille anni: soluetur sathanas de carcere
suo. et exibit et seducet gentes: Mill enario namq
numero. uniuersum pro ꝑfectione sua hoc quan¬
tumlibet sit sancte ecclesie tempus exprimitur
Quo peracto antiquus hostis suis uiribus tradu¬
tus. pauco quidem intempore.s in multa contͣ
nos untute laxatur: Quem quamuis seuicia ad
crudelitatem dilatat: suꝑna tamen misericor¬
dia dierum breuitate coangustat: Hinc enun
per semet ipsam ueritas dicit: Erit tunc tribu¬
iatio magna: qualis non fuit ab initio mundi
usꝙ modoneq fiet: Hinc rursum ait: Nisi

Expanded text:
sum perhibetur, quia retrusus in pravorum corsum perhibetur, quia retrusus in pravorum cordibus, potentia divinae dispensationis astringitur, ne in quantum nocere valet effrenetur, ut quamvis per eos occulte saeviat, ad violentas tamen rapinas superbiae non erumpat. Sed illic quomodo in mundi fine sit solvendus intimatur, cum dicitur: Et postquam consummati fuerint mille anni, solvetur satan de carcere suo, et exibit, et seducet gentes . Millenario namque numero universum pro perfectione sua hoc quantumlibet sit Ecclesiae sanctae tempus exprimitur. Quo peracto, antiquus hostis suis viribus tradtus, pauco quidem in tempore, sed in multa contra nos virtute, laxatur . Quem quia vis saevitiae ad crudelitatem dilatat, superna tamen misericordia dierum brevitate coangustat. Hinc enim per semetipsam Veritas dicit: Erit tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio mundi usque modo, neque fiet . Hinc rursum ait: Nisi
Abbreviated transcription (Latin):
qui specialiter antix pistus nuncupatir: Quẽ
quia modo honorib seculi. modo signis et ꝓ¬
digiisficte sanctitatis intumore potentie ele¬
uare ꝑmittitur: recte uoce dominica cauda il¬
liuis cedrocomparatur: Sicut enim ceclrus ar¬
busta cetera in altum crescendo deserit: ita tuc̃
antixpistus mundi gloriam temporaliter ob¬
tinens. maisuras hominum et honoris cul¬
mine. et signorum potestate transcendet. Spi¬
ritus quippe in illo ẽ. qui sublimib conditus.
potentiam nature sue non ꝑdidit. uel deiect᷑
Euuisidcirco uirtus nunc minime ostenditur:
quia dispensatione diuine fortitudinis liga¬
tur: Unde per ioħem dicitur: Widi angelũ
descendentem de celo. habentem clauem abissi.¬
et catenam magnam in manu sua: et apphen¬
dit draconem serpentem atitiquum. qui ẽ. di¬
abolus et sathanas. et ligauit eum ꝑ annos
mille. et misit eum inabissum et clausit et sig¬
nauit suꝑ illum: Ligatus quippe missus in abis¬

Expanded text:
qui specialiter Antichristus nuncupatur, quem qui specialiter Antichristus nuncupatur, quem quia modo honoribus saeculi, modo signis ex prodigiis fictae sanctitatis in timore potentiae elevare permittitur, recte voce Dominica cauda illiubusta caetera in altum crescendo deserit, ita tunc Antichristus mundi gloriam temporaliter obtinens, mensuras hominum et honoris culmine, et signorum potestate transcendet. Spiritus quippe in illo est qui, in sublimibus conditus, potentiam naturae suae non perdidit vel dejectus. Cujus idcirco virtus nunc minime ostenditur, quia dispensatione divinae fortitudinis ligatur. Unde per Joannem dicitur: Vidi angelum descendentem de coelo, habentem clavem abet catenam magnam in manu sua. Et aprehendit draconem, serpentem antiquum, qui est diabolus, et sathanas, et ligavit eum per annos mille: et missit eum in abyssum, et clausit, et signavit super eum . Ligatus quippe missus in abys
Abbreviated transcription (Latin):
bis eius. et uirtus illuis inumbilico uentris eus:
Acsi aꝑte diceretur: fortitido euis inlumbis sius
et uircus illius in umbilico uentris sui Quia ni¬
mirum eius proprie corpus fiunt: qui suggesti¬
onum turpium blandimentis decepti. ei ꝑluxurie
fluxa succumbũt. Seouitur: Stringit caudam¬
suam quasi cedrum: Multa inhis suppetunt. qͣ
instruendis morib proferantur: s prius behe¬
moth istius uolenta discutimus. ut post subtiliꝰ
astuta detegamus: In scriptura sacra cedri nomiẽ.
aliquando alta excellentia glorie celestis expri¬
mitur: aliquando autem prauorum rigida
elatio designatur: Cedri nomine celsitudo glorie
celestis exprimitur: sicut propħa testatusi: Iustus
ut palina florebit: sicut cedrus libani multipli
cur. Uox domini confringentis cedros. Quid
autem cauda behemoth istius. nisi illa antiqui
hostis extremitas dicitur. cum nimirum uas pro¬
prium illum ꝑditum hominem ingreditur.

Expanded text:
bis ejus, et virtus illius in umbilico ventris ejus. bis ejus, et virtus illius in umbilico ventris ejus. Ac si aperte diceretur: Fortitudo ejus in lumbis suis, et virtus illius in umbilico ventris sui, quia nimirum ejus proprie corpus fiunt, qui, suggestionum turpium blandimentis decepti, ei per luxuriae fluxa succumbunt. Sequitur: CAPUT faciet.---Multa in his suppetunt, quae instruendis moribus proferantur; sed prius Behemoth istius violenta discutimus, ut post subtilius astuta detegamus. In Scriptura sacra cedri nomine aliquando alta excellentia gloriae coelestis exprimitur, aliquando autem pravorum rigida elatio designatur. Cedri nomine coelestis gloriae celsitudo exprimitur, sicut Psalmista testatur: Justus ut palma florebit, « Vox Domini confringentis cedros . » Quid autem cauda Behemoth istius, nisi illa antiqui hostis extremitas dicitur? Cum nimirum vas proprium illum perditum hominem ingrediatur,
Abbreviated transcription (Latin):
non abscidit: Quia igitur potestati diaboli utͥ¬
usq generis sexus ualde ex luxurie infirmita¬
te substernitur: et fortitudo eius in lumbis con¬
tra masculos. et uirtus illius contra feminas
mothistum fenum comedere intulit. prima
de ceptionis eius argumenta. luxurie dampna
subuinxit. nisi quod liquido omnib patet. qua
postquam semel hominis spiritum ceperit. mox
se adcceruptionem carnis extendit: Quod in ip¬
sis quoq hominib primis agnoscimus: qui dũ
post ꝑpetratam suꝑbiam pudenda membra
contegunt. patenter indicarunt. quia postꝗͣ.
apud semet ipsos intus arripere alta conati sunt.
mox in carne foras erubescenda ꝑtulerunt:
Behemoth itaq iste in saciabiliter seuiens. et de¬
uorare totum simul hominem querens: modo
insupbia mentem erigit. modo caruem luxune
uoluptate corrumpit: Bene autem nequaquã
fortitudo eius in lumbis. uel umbilico eorum di¬
citur qui prosternuntur: s fortitudoeius inlum¬

Expanded text:
non abscidit. Quia igitur potestate diaboli utrnon abscidit. Quia igitur potestate diaboli utriusque generis sexus valde ex luxuriae infirmitate substernitur, et fortitudo ejus in lumbis contra masculos, et virtus illius contra feminas moth istum fenum comedere intulit, prima deceptionis ejus argumenta luxuriae damna subjunxit, nisi quod liquido omnibus patet quia postquam semel hominis spiritum superbia ceperit, mox se ad corruptionem carnis extendit? Quod in ipsis quoque hominibus primis agnoscimus, qui, dum post perpetratam superbiam pudenda membra contegunt, patenter indicarunt quia postquam apud semetipsos intus arripere alta conati sunt, mox in carne foris erubescenda pertulerunt . Behemoth itaque iste insatiabiliter saeviens, et devorare totum simul hominem quaerens, modo in superbiam mentem erigit, modo carnem luxuriae voluptate corrumpit. Bene autem nequaquam fortitudo ejus in lumbis vel umbilico eorum dicitur qui prosternuntur, sed, fortitudo ejus in lum
Abbreviated transcription (Latin):
apercuis cognoscitur. facilius superet᷑: Sestur.
fortitudo eius in lumbis euis: et uirtus eus in
umbilico uentris eius: Seminaria coitus ui¬
cipulis dicit: Sint lumbi uestri precuicti: huic
petrus cum luxuriam acorde restringeret: am¬
monebat dicens. Succincti lumbos mentis ur̃e:
hinc paulus cum ꝑ abrahe sacrificium melchi¬
sedech tempore leui sacerdocium diceret deci¬
matum: ubi tunc in abrahe corpore leui late¬
ret. ostendens ait: Adhuc enim inlumbis patͥs
erat: Quia uero seminarium luxurie feminiᷤ
am increpans ait: In die ortus tui: nonẽ. preci
sus ubilicus tuus: In die quippe ortus umbili¬
cum precidere ẽ. conuersionis tempore. carnis
luxuriam resecare. Quia enim difficile ẽ. ma¬
la inchoata corrigere. et semel formata de for¬
miter. in melius reformare: de ortu suo iudea
reprehenditur: Que dum indeo nata ẽ. in p̃¬
cisum umbilitum retinuit. quia flura luxurie

Expanded text:
apertius cognoscitur, eo facilius 1058 superetur.apertius cognoscitur, eo facilius 1058 superetur.Fortitudo ejus in lumbis ejus: et virtus ejus in umbilico ventris ipsius . Seminaria coitus vis discipulis dicit: Sint lumbi vestri praecincti . Hinc Petrus cum luxuriam a corde restringeret admonebat, dicens: Succincti lumbos mentis vestrae . Hinc Paulus cum per Abrahae sacrificium Melchisedech tempore Levi sacerdotium diceret decimatum, ubi tunc in Abrahae corpore Levi lateret, ostendens, ait: Adhuc enim in lumbis patris erat . Quia vero seminarium luxuriae feminis am incsus umbilicus tuus . In die quippe ortus umbilicum praecidere est conversionis tempore carnis luxuriam resecare. Quia enim difficile est male inchoata corrigere, et semel formata deformiter in melius reformare, de ortu suo Judaea reprehenditur, quae dum in Deo nata est, impraecisum umbilicum retinuit, quia fluxa luxuriae
Abbreviated transcription (Latin):
non habetur. Aliis eius opmio proficit: et tam̃
adeo extraneus ipse ꝑtransit: Mensam itaq tͣn¬
seundo decorauit quia stare ad sacra noluit: qͥ ꝑ
onine quod agere studiit. ad humanas laudes
mente decucurrit: Quia ergo non nulli mun¬
dam quidem uitam ꝑstudium ducunt. s ex il¬
la intus placere non appetunt: recte et esca euis
electa dicitur. et tamen fenum sicut boscomede¬
re behemoth iste perhibetur: Quasi eium ante
os behemoth istius mundum fenum interra a¬
atq minfimis iacet: cum et uita quasi innoceuᷤ
ꝑ mandatorun custodiam agitur. et canien in¬
ter actionem que bona ostenditur. cor ad appe¬
tenda sublimia non leuatur: Quid itaq utili¬
tatis agit. qui in se mundiciam uite custodit.
si ꝑ intentionem infimam more behemoth h¬
huius inueniendum se interra derelinquit:
Quia igitur omnipotens deus quid hostis nr̃
agat insinuat: nunc quomodo preualeat
innotescat: ut calliditatis eius nequitia quo

Expanded text:
non habetur. Aliis ejus opinio proficit, et tamen non habetur. Aliis ejus opinio proficit, et tamen a Deo extraneus ipse pertransit. Mensam itaque transeundo decoravit, quia stare ad sacra noluit qui per omne quod agere studuit ad humanas laudes mente decurrit. Quia ergo nonnulli mundam quidem vitam per studium ducunt, sed ex illa intus placere non appetunt, recte et esca ejus electa dicitur, et tamen fenum sicut bos comedere Behemoth iste perhibetur. Quasi enim ante os Behemoth istius mundum fenum in terra atque in infimis jacet, cum et vita quasi innocens per mandatorum custodiam agitur, et tamen inter actionem quae bona ostenditur cor ad appetenda sublimia non elevatur. Quid itaque utilitatis agit qui in se munditiam vitae custodit, si per intentionem infimam in ore Behemoth hujus inveniendum se in terra derelinquit? Quia igitur omnipotens Deus quid hostis noster agat insinuat, nunc quomodo praevaleat innotescat, ut calliditatis ejus nequitia quo
Abbreviated transcription (Latin):
cia alud intendit conscientia: Hi itaq apud hu¬
mana iudicia electi sunt: sed apiid subtile diũ
examen fenum: An aute diumnos oculos saul
fenum non erat. de quo samuel populo dice¬
bat. certe uidetis quem elegit dominus: Et de
quo paulo superius dicitur. electus et bonus: ꝙͣ.
enum peccans populus meruit: et apud deum
reprobus extitit: et camen causarum ordini electꝰ
ctosse ex humana estimatione suspicantur. be
qui etiam cum ad huc uiuerent. in loco sancto
erant. et laudabantur inciuitate quasi iustorũ
operum: Quia multi fenum sunt. s tamen scĩta¬
tis fauore uallantur: bene quidam sapiens indi¬
cat dicens: T̃ransi hospes: et orna mensam: Eran¬
seundo namq hospes ornare mensam dicitur:
quia si ad altare dei quis positus. ꝑ bona opera
propriam gloriam querit. et de ostentacione
sanctitatis eius laus ex altaris extenditur. et ip¬
se tamen apud dominum in mimero ciuium

Expanded text:
cia aliud intendit conscientia. Ii itaque apud hucia aliud intendit conscientia. Ii itaque apud humana judicia electi sunt, sed apud subtile Domini examen fenum. An ante divinos oculos Saul fenum non erat, de quo Samuel propheta populo dicebat: Certe videtis quem elegit Dominus ; et de quo paulo superius dicitur: Electus et bonus? Quem enim peccans populus meruit, et apud Deum reprobus exstitit, et tamen causarum ordine electus ctos se ex humana aestimatione suspicantur, bene qui etiam cum aduiuerent, in loco sancto erant et laudabantur in ciuitate quasi iustorum operum . Quia multi fenum sunt, sed tamen sanctitatis favore vallantur, bene quidam sapiens indicat, dicens: Transi, hospes, et orna mensam . Transeundo namque hospes ornare mensam dicitur, quia si ad altare Dei quis positus, per bona opera gloriam propriam quaerit, et de ostentatione sanctitatis ejus laus altaris extenditur, et ipse tamen apud Deum in numero civium
Abbreviated transcription (Latin):
sordidum comedunt: aquam uero non nul mun¬
dam bibunt:. Boues autem a quam quamlibet
sordidam bibunt. sed feno non insi mundo ues¬
cuntur: Quid ẽ. ergo quod bom qui mundo pa¬
bulo pascitur. behemoth iste comparatur. nifi
hoc quod de isto antiquo hoste per propham ali¬
um cli citur. esca euis electa: Neq enim eos segau¬
det rapere: quos prauis ac sordidis actionibus
implicatos inimis secum respicit uoluntarie ia¬
cere. fenum ergo come dere sicut bos appetit: quia
suggestionis sue dente conterere mundam uitã
modo behemoth iste fenum sicut bos comedens
uitam spiritalium consumere dicitur: si sicut
supra dictum ẽ. feni nomine uita carnalium de¬
signatur: Esca eus quoq elesta iam nonerit:
si fenum comedens. carnales Rapit: S adhec
cicnis occurrit. quia non nulli hominum et
apud deum fenum sunt. et apud homines scĩ¬
tatis nomine censetur: cum et ante huma nos
oculos aliud ostendit uita. et ante diuma uidi¬

Expanded text:
sordidum comedunt, aquam vero non nisi munsordidum comedunt, aquam vero non nisi mundam bibunt. Boves autem aquam quamlibet sordidam bibunt, sed feno non nisi mundo vescuntur. Quid est ergo quod bovi, qui mundo pabulo pascitur, Behemoth iste comparatur, nisi hoc quod de isto antiquo hoste per prophetam alium dicitur: Esca ejus electa ? Neque enim se eos gaudet rapere, quos pravis ac sordidis actionibus implicatos in imis secum respicit voluntarie jacere. Fenum ergo comedere sicut bos appetit, quia suggestionis suae dente conterere mundam vitam modo Behemoth iste, fenum sicut bos comedens, vitam spiritualium consumere dicitur, cum, sicut supra dictum est, feni nomine vita carnalium designatur. Esca quoque ejus electa jam non erit, si fenum comedens carnalem rapit. Sed ad haec citius occurrit, quia nonnulli hominum et apud Deum fenum sunt, et apud homines sanctitatis nomine censentur, cum et ante humanos oculos aliud ostendit vita, et ante divina judi
Abbreviated transcription (Latin):
non facta gens nequissima dicitur. dum behe¬
moth istum uidelicet auctorem nequicie ꝑ natu¬
iam bene conditam se dominus fecise testatua:
Sed quia behemoth iste cum quo sit factus andi¬
uimus: perditus quio agat audiamus: Sequitima¬
cite uerba discutimus: hec et illa uno spiritu pro¬
lata repperimus: Y saias namq cum cerneret uitã
peccantium ab aritiquo et hoste insaciabili deuora¬
ri: ait: Leo sicut bos comedet paleas Quid autẽ
feni palearumq nomine. nisi carnalium uita sig¬
natur. de qua per propħam dicitur: omnis caro
fenum: Qui ergo hic behemoth: illic leo: Qui
hic fenum: illic palee nominantur. S per seru¬
cari mens nititur: cur iste uel apud ysaiam leo.
uel hic dominica uoce behemoth in cõmesacione
feni. uel palee utroq loco nonequo. sed boui com¬
paretur: Quocdtamen cicius cognoscimus: sũ utͥsq
animalibis que sit nutrimentorum distantia
ꝑpendamus Equi namq fenum quamlibet

Expanded text:
non facta gens nequissima dicitur, dum Behenon facta gens nequissima dicitur, dum Behemoth istum, videlicet auctorem nequitiae per naturam bene conditum se Dominus fecisse testatur? Sed quia Behemoth iste, cum quo sit factus audivimus, perditus quid agat audiamus. Sequitcite verba discutimus, haec et illa uno spiritu prolata reperimus. Isaias namque cum cerneret vitam peccantium ab antiquo et insatiabile hoste devorari, ait: Leo sicut bos comedet paleas . Quid autem feni palearumque nomine nisi carnalium vita signatur? De qua per prophetam dicitur: Omnis caro fenum . Qui ergo hic Behemoth, illic leo; qui hic fenum, illic paleae nominantur. Sed perscrutari mens nititur cur iste vel apud Isaiam leo, vel hic dominica voce Behemoth, in comestione feni vel paleae, utroque 1057 loco, non equo, sed bovi comparetur. Quod tamen citius agnoscimus, si in utrisque animalibus quae sit nutrimentorum distantia perpendamus. Equi namque fenum quamlibet
Abbreviated transcription (Latin):
Et per iherechiel: ad satan dicitur: Tu signacu¬
lum similitudinis. plenus sapientia et ꝑfectus
decore: indeliriis paradisi dei fuisti: In cuncta igi¬
tur creatura homo. et angelus simul conditus exti¬
tit: quia ab omui natura inrationabili distinctus
processit: Quia in cuncta condicione rerum. nullũ
rationale animal nisi angelus et homo ẽ. quicqͥd
racione uti non potest. cum homine factum ñ ẽ:
Dicatur itaq homini. dicatur de angelo: quiet si
potentiam sublimitatis perdidit. subtilitatem ta¬
men nature rationalis minine amisit Ecre behe¬
moth. quem fecistitecum. Ut dum homo eum
qui in ratione secum factus ẽ. perisse considerat:
uicinum sibi casum suꝑbie ex ipsa propraqui sui
perdicione ꝑtimescat: In his autem uerbis soller¬
ter intuendum ẽ: quod aꝑte uoce dominica ne¬
farium manes dognia reprehenditur. quicum
uno principia loquitur. tenebrarum gentem
non factam asserere conatur: Quo modoenim

Expanded text:
Et per Ezechielem ad Satan dicitur: Tu signacuEt per Ezechielem ad Satan dicitur: Tu signaculum similitudinis, plenus sapientia et perfectus decore in deliciis paradisi Dei faisti . In cuncta igitur creatura, homo et angelus simul conditus exstitit quia ab omni creatura irrationali distinctus processit. Quia ergo in cuncta conditione rerum nullum rationale animal nisi angelus et homo est, quidquid ratione uti non potest, cum homine factum non est. Dicatur itaque homini, dicatur de angelo, qui etsi potentiam sublimitatis perdidit, subtilitatem tamen naturae rationalis non amisit: Ecce Behemoth, quem feci tecum. Ut dum homo eum qui in ratione secum factus est, periisse considerat, vicinum sibi casum superbiae ex ipsa propinqui sui perditione pertimescat. In his autem verbis solerter intuendum est quod aperte voce dominica nefarium Manichaei dogma reprehenditur, qui dum duo principia loquitur, tenebrarum gentem non factam asserere conatur. Quomodo enim
Abbreviated transcription (Latin):
rum simul sunt in radicis substantia. que nõ
simnul prodeunt. ꝓtemporis inerementa des
que prodire alia exaliis inuenimus. quo pacto
cum bea iob behemoth creatus afseritur cum neq
umasit substantia angeli et hominis. neq homo
exangelo. neq angelus ex homine profertur:
Si uero propter hoc factus behemothcum beato
iob dicitur. quod creatura omnis ali auctore. qui
in actione sua nequaquam temporis ꝓtelatione
distenditur. simul condita non clubitatur: cur
de behemoth spetialiter dicitur. quod commune
cum creaturis omnibus generaliter habetur: S
si rerum causas subtilius discussione pulsamus:
simul factum angelum hominemq cognoscunꝰ:
Simul uidelicet. non unitate temporis: s cogni¬
cione rationis: Simul ꝑ acceptam imaginem sa¬
pientie: et non simul ꝑ coniunctam substantiam
forme: Scriptum naniq de homine ẽ: faciamꝰ
hominem ad imaginem et similitudinem nr̃am:

Expanded text:
rum simul sunt in radicis substantia quae non rum simul sunt in radicis substantia quae non simul prodeunt per temporis incrementa. 17. quae prodire alia ex aliis invenimus, quo pacto cum beato Job Behemoth creatus asseritur, cum neque una sit substantia angeli et hominis, neque homo ex angelo, neque angelus ex homine proferatur? Si vero propter hoc factus Behemoth cum beato Job dicitur, quod creatura omnis ab auctore, qui in actione sua nequaquam temporis protelatione distenditur, simul condita non dubitatur, cur de Behemoth specialiter dicitur quod commune cum creaturis omnibus generaliter habetur? Sed si rerum causas subtili dissimul factum angelum hominemque cognoscimus: simul videlicet, non unitate temporis, sed cognitione rationis; simul per acceptam imaginem sapientiae, et non simul per conjunctam substantiam formae. Scriptum de homine est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram .
Abbreviated transcription (Latin):
tiones celi et terre quando create sunt: indie qͦ fe¬
cit deus celum et terram. et omne uirgultum
agri antequam oriretur interra: omnemq her¬
bam regionis: Qui enim diuersis diebus creatum
celum et terram. uirgultum herbamq narraue¬
rat. nunc uno die facta manifestat: ut li quido
ostenderet. quod creatura omnis simul ꝑsubstan¬
tiam extitit. quamuis non simul ꝑ speciem pro¬
dei creauit illum. masculum et feminam fe¬
cit eos: Nec dum enim eua facta describitur:
etiam homo masculus et femina ꝑ hibetur: S
quia ex ade latere erat proculdubio femina ꝓ¬
cessura: in illo iam computatur ꝑsubstantiam
a quo fuerat producenda per formam: Consi¬
derare tamen hec et inminimis possumus: ut
ex minimis maiora pensemus Herba namq cũ
creatur: nec dum in illa fructus. nec dum fru¬
ctus sui. senien ostenditur: In ẽ. uero eietiam
cum non apparet fructus et semen: quia nimi¬

Expanded text:
tiones coeli et terrae, quando creatae sunt in die quo fetiones coeli et terrae, quando creatae sunt in die quo fecit Dominus coelagri, antequam oriretur in terra, omnemque her 26. Qui diversis diebus creatum coelum et terram, virgultum herbamque narraverat, nunc uno die facta manostenderet, quod creatura omnis simul per substantiam exstitit, quamvis non simul per speciem proDei creavit illum, masculum et feminam fecit eos . Necdum enim facta Eva describitur, et jam homo masculus, et femina perhibetur. Sed quia ex Adae latere erat procul dubio femina processura, in illo jam computatur per substantiam, a quo producenda fuerat per formam. Considerare tamen haec et in minimis possumus, ut ex minimis majorcreatur, necdum in illa fructus, necdum fructus sui semen ostenditur. Inest vero ei etiam cum non apparet fructus et semen, quia nimi
Abbreviated transcription (Latin):
creata describit: Quod tamen cicus agnosci¬
mus. supsas causas origintm subtilit̾ indicamꝰ.
Rerun quippe substantia simulcreata ẽ. sed
simul species formata non ẽ. Et quod simul exti¬
tit ꝑ substantiam materie: non simul apparuit
per speciem forme: Cum enum simul factum ce¬
lum terraq describitur. simul spiritalia. atq cor¬
poralia simul quicquid de celo oritur. simul qͥo
quid de terra producitur. indicatur: Sol qͥppe.
luna. et sidera. quarto die incelo facta ꝑhibent᷑.
Sed quod quarto die processit in specie: primo die
in celi substantia extitit ꝑ condicionem: Primo
die creata terra dicitur: et tercio arbusta condida.
et cuncta terre uirentia describuntuR: S hoc
quod die tercio in specie protulit: nunirum pri¬
mo: in ipsa de qua ortum ẽ. terre substantia con¬
ditum fuit: Hinc ẽ. quod moyses et distincte ꝑ
dies singulos condita omnia reculit: et tamen si¬
mul omnia creata subiunxit dicens: Iste genera¬

Expanded text:
creata describit. Quod tamen citius agnoscicreata describit. Quod tamen citius agnoscimus, si ipsas causas originum subtiliter indagamus. Rerum quippe substantia simul creata est, sed simul per species formata non est, et quod simul exstitit per substantiam materiae, non simul apparuit per speciem formae. Cum enim simul factum coelum terraque describitur, simul spiritualia atque corporalia, simul quidquid de coelo oritur, simul factum quidquid de terra producitur, indicatur. Sol quippe, luna, et sidera quarto die facta in coelo perhibentur, sed quod quarto die processit in speciem, primo die in coeli substantia exstitit per conditionem. Primo die creata terra dicitur, tertio arbusta condita, et cuncta terrae virentia describuntur, sed hoc quod die tertio se in speciem protulit, nimirum primo, in ipsa de qua ortum est terrae substantia, conditum fuit. Hinc est quod Moyses et distincte per dies singulos condita omnia retulit, et tamen simul omnia creata subjunxit, dicens: Istae genera
Abbreviated transcription (Latin):
gerar ostenditur. et uires fraudesq illus subtiliuᷤ
indicantur: Ut quia ad colloquium auctoriᷤ sui
ꝑ ductus ẽ: argumenta aduersarii aꝑte cognoscat:
Uerbis enim sequentibus fideli famulo dominuᷤ
cunctas hostis callidi machinationes insinuat:
omne quod opprimendo rapit. õe qd̃ in sidian¬
do circumuolat. omne quod minando cerret.
omine quod suadendo blanditur. omne quod
desperando frangit. omne quod promittendo
dicipit. Cuncta ergo tergiiersationis eius certa¬
tecum:. Quem subbehemoth nomine. nisi auti¬
quum hostem insinuat: Qui inter pretatum
ex hebrea uoce. in latina lingua: animal sonat.
Cuius inferus dum malicia subditur: paten¬
ter persona monstratur: Sed cum de deo scrip¬
tum sit. quia fecit ominia simul. cur hoc aĩmal
cum homine fecisse indicat. dum cuncta quia si¬
niul fecerit constat: Rursum querendum est:
quomodo simul deus cuncta condidit. cũ moy¬
ses sex dierum mutatione uarianti distincte

Expanded text:
gerat ostenditur, et vires fraudesque illius subtilius gerat ostenditur, et vires fraudesque illius subtilius indicantur, ut qui ad colloquium auctoris sui perductus est, argumenta adversarii aperte cognoscat. Verbis enim sequentibus fideli famulo Dominus cunctas hostis callidi machinationes insinuat, omne quod opprimendo rapit, omne quod insidiando circumvolat, omne quod minando terret, omne quod suadendo blanditur, omne quod desperando frangit, omne quod promittendo decipit. Cuncta ergo tergiversationis ejus certatecum. - Quem sub Behemoth nomine, nisi antiquum hostem insinuat, qui interpretatus ex Hebraea voce in LatinCujus inferius, dum malitia subditur, patenter persona monstratur. Sed cum de Deo scriptum sit quia fecit omnia simul , cur hoc animal cum homine fecisse se indicat, dum cuncta quia simul fecerit constat? Rursum quaerendum est, quomodo Deus cuncta simul condidit, dum Moyses sex dierum mutatione variante d
Abbreviated transcription (Latin):
quo hostis sui nequicias subtilius agnouisset.:
Protectoremq suum tanto ardentius quereret:
quanto terribiliorem hostem cognosceret quem
utaret: Certum quipe ẽ. qui a minus diligit
ereptorem suum: qui minus intelligit pericu¬
lum quod euasit: Et uile solacium defensoris de¬
putat: qui uirtutem ad uersarii debilem putat:
Unde bene ereptionem suam domino tribuens
propheta dicebat:. Diligam te domine uirtus
mea: Aꝑte uidelicet dicens Eo te magis diligo:
quo infirmitatem propriam senciens uirtutẽ me¬
am te esse cognosco Hinc rursum ait: Mirifica
misericordias tuas: qui saluos facis sperantes inte:
Quia tunc nimirum misericordie donuni. mire
apud nos met ipsos quieripimur fiunt: cum ꝑ
easdem misericordias. quam grauia fuerint peri¬
ne precedenti dominus beato iob miraoꝑa sancto¬
rum sequentium patefecit. ut his auditis disceret
de uirtutum suarum culmine quam humilia
sentire debuisset: nunc eicum quo hoste bellum

Expanded text:
quo hostis sui nequitias subtilius agnovisset, quo hostis sui nequitias subtilius agnovisset, protectoremque suum tanto ardentius quaereret, quanto terribiliorem hostem cognosceret quem vitaret. Certum quippe est quia minus diligit ereptorem suum qui minus intelligit periculum quod evasit, et vile solatium deputat defensoris qui virtutem adversarii debilem putat. Unde bene ereptionem suam Domino tribuens propheta dicebat: Diligam te, Domine, virtus mea , aperte videlicet dicens: Eo te magis diligo, quo infirmitatem 1055 propriam sentiens, virtutem meam te esse cognosco. Hinc rursum ait: Mirifica misericordias tuas, qui salvos facis sperantes in te , quia tunc nimirum misericordiae Domini mirae apud nosmetipsos qui eripimur fiunt, cum per easdem misericordias quam gravia fuerint perine praecedenti Dominus beato Job mira opera sanctorum sequentium patefecit, ut his auditis disceret de virtutum suarum culmine quam humilia sentire debuisset, nunc ei cum quo hoste bellum
Abbreviated transcription (Latin):
uales uir cute liberare: Ecce diuina uoce adbeatũ
iob dicitur. quod sua dextera non saluetur: et ta¬
men non nulli hominum qui abhuius uiri uiri¬
b longe sunt. despecto dei ad uitorio. sua se fortitu¬
dine saluari pose confidunt: Proquib quid de¬
precari aliud debemus. nisi ut si iam donabono¬
rum operum ꝑceperunt. hoc quoq donum acci¬
piant. ut a quo hec acceperint discant: Quia au¬
tem premissis uerbis. dominus potentiam sue
magnitudinis intulit: tunc in subsequentib ne¬
quiciam antiqui hostis ostendit. Ut bonus fa¬
mulus et auditis prius uirtutib domini sciret
quantum diligeret: et cognita post calliditate di-¬
aboli. disceret quantum timeret: Unde bene per
propħam dicitur: Leorugiet. quis non tunebit:
Dominus deus locutus ẽ. quis non prophetabit:.
Postquam ei uirtus sui conditoris in notuit. ne¬
quaquam illum uires aduersarii latere debuert̾:
ut eo magis defensori suo se humilius subderet.

Expanded text:
vales virtute liberare. Ecce divina voce ad beatum vales virtute liberare. Ecce divina voce ad beatum Job dicitur quod sua dextera non salvetur, et tamen nonnulli hominum, qui ab hujus viri viribus longe sunt, despecto Dei adjutorio, sua se fortitudine salvari posse confidunt. Pro quibus quid deprecari aliud debemus, nisi ut si jam dona bonorum operum perceperunt, hoc quoque donum accipiant, ut a quo haec acceperint discant? Quia autem praemissis verbis Dominus potentiam suae magnitudinis intulit, nunc in subsequentibus nequitiam antiqui hostis ostendit, ut bonus famulus et, auditis prius virtutibus Domini, sciret quantum diligeret, et, cognita post calliditate diaboli, disceret quantum timeret. Unde bene per prophetam dicitur: Leo rugiet, quis non timebit? Dominus Deus ocutus est, quis non prophetabit ? Postquam enim virtus ei sui conditoris innotuit, nequaquam illum vires adversarii latere debuerunt, ut eo magis defensori suo se humilius subderet
Abbreviated transcription (Latin):
cecidisse ẽ: relictis superiorib ima quesisse:
Rete ergo eorum facies infoueam demergi ꝑhi¬
bentur: quia sequentes infima. ad infermbara.¬
trum tencdunt: Iusto enim iudicio agitur: ut qͦs
hic uoluntaria aduersio excecat: illic ab intuitu ue¬
rilummis digna supplicii fouea abscondat: Igitur
qr et uir sanctus tanto diuine potentie terrore dis¬
cussus ẽ. ut ei diceretur. si habes brachium sicut deus
et si uoce simili tonas. disꝑge suꝑbos infurore tuo. &
respiciens omnem arrogantem humilia et cetera
que deus quidem facere. s homo uix sufficit audi¬
re: cuncta hec que dominus noster in ostensione p̾¬
miserit. fi ne subdite conclusionis ostendit dicens:
Acsi aꝑte diceret: Si potes terribilia hec facere ipse
que ꝓtuli: tibiet non michi de puto bona omnia
que fecisti Si uero peccantes alios respiciendo non
potes ꝑdere: liquet quod areatu nequicie. tua te ñ

Expanded text:
cecidisse est relictis superioribus ima quaesisse. cecidisse est relictis superioribus ima quaesisse. Recte ergo eorum facies in foveam demergi perhibentur, quia sequentes infima, ad inferni barathrum tendunt. Justo enim judicio agitur, ut quos hic voluntaria aversio excaecat, illic ab intuitu veri luminis digna supplicii fovea abscondat. Igitur quia vir sanctus tanto divinae potentiae terrore discussus est, ut ei diceretur: Si habes brachium ut Deus, et si voce simili tonas, disperge superbos in furore tuo, et respiciens omnem arrogantem humilia, et caetera quae Deus quidem facere, sed homo vix sufficit audire, cuncta haec qua Dominus intentione praemiserit, fine subditae conclusionis ostendit, dicens:- Ac si aperte diceret: Si potes terribilia haec facere ipsa quae pertuli, tibi et non mihi deputo bona omnia quae fecisti. Si vero peccantes alios respotes perdere, liquet quod a reatu nequitiae tua te non
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Ima enim respicit: cuius facies foueam adten¬
dit: Et bene de suꝑbis dicitur. quod eorum facies
infoueam demerguntur: quia ima petunt. dimm
suꝑbiendo alciora appetunt: Et quo magis extollẽ¬
do se erigunit: eomagis ruendo inferus tendunt:
Terrenam quippe gloriam querunt: et in fuma st̃
que ꝓspiciunt. dum suꝑbiendo alta sectantur:
Unde miro ac diuerso modo res agitur. ut hu¬
miles celum petant. dum se infra deiciunt: suꝑ¬
bi infima appetant. dum despiciendo ceteros qͣsi
inalciorib extolluntur: Isti se dum despiciunt.
celestibus iunguntur: illidum se erigunt. a supe¬
rioribus diuiduntur: Atq utita dixerim. illise
eleuantes deprimunt: isti deprimentes leuant.
Et bene de suꝑbientibus: ꝑ psalmistam dicitur:
Humiliat autem peccatores: usq ad terram
Quia eaque infra sunt ambientes. dum extol¬
iendo se erigunt. amisso celo quid aliud quam
terram petunt: Quibus hoc ipsum iamnimis

Expanded text:
cit. Ima enim 1054 respicit, cujus facies foveam attencit. Ima enim 1054 respicit, cujus facies foveam attendit. Et bene de superbis dicitur quod eorum facies in foveam demerguntur, quia ima petunt, dum superbiendo altiora appetunt; et quo magis extollendo se erigunt, eo magis ruendo inferius tendunt. Terrenam quippe gloriam quaerunt, et infima sunt quae prospiciunt, dum superbiendo alta sectantur. Unde miro et diverso modo res agitur, ut humiles coelum petant, dum se inferius dejiciunt; superbi infima appetant, dum despiciendo caeteros quasi in altioribus extolluntur. Isti se, dum despiciunt, coelestibus junguntur; illi, dum se erigunt, a superioribus dividuntur, atque, ut ita dixerim, illi se elevantes deprimunt, isti deprimentes elevant. Et bene de superbientibus per Psalmistam dicitur: Humiliat autem peccatores usque ad terram , quia ea quae infra sunt ambientes, dum extollendo se erigunt, amisso coelo quid aliud quam terram petunt? Quibus hoc ipsum jam in imis