comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta tropologiã summa quȩq carpen¬
da st̃. Ascendit dñs suꝑ nubẽ leuẽ corpꝰ
sc̃ȩ uirginis mariȩ qͦd nullo humam
seminis pond̾e p̃grauatũ est: uel certe
corpus suũ qͦd de spũ scõ conceptũ est.
Et ingressus est in egyptũ huiꝰ mundi.
Statimq omĩa egypti simulacra cõmo¬
ta sunt: ita ut diuinationes. & unn̾isa
fraus ydolatrie. que deceptũ posside¬
bat orbẽ. se fractã. cẽ. sentiret. Intm̃ ut
magi ab oriente docti a demonib uel
uirta ꝓpħam balaam intelligentes na¬
tum filiũ dei. qui omnẽ artis eoꝵ destru¬
eret potestatẽ uenirẽt bethleem: & osten¬
dente stella. adorauert̃ puerũ. Tmc cor
egypti contabuit : & egyptii contra egyp¬

Expanded text:
tropologiam summa quaeque carpenda sunt. Ascendit Dominus super nubem levem, corpus sanctae Virginis Mariae, quod nullo humani seminis pondere praegravatum est: vel certe corpus suum, quod de Spiritu sancto conceptum est. Et ingressus est in Aegyptum hujus mundi; statimque omnia Aegypti simulacra commota sunt: ita ut divinationes et universa fraus idololatriae, quae deceptum possidebat orbem, se fractam esse sentiret: intantum ut magi de Oriente docti a daemonibus, vel juxta prophetiam Balaam intelligentes natum Filium Dei, qui omnem artis eorum destrueret potestatem, venerint Bethleem, et ostendente stella, adoraverint puerum . Tunc cor Aegypti omne contabuit, et Aegyptii contra Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
bolo dant penitentiã. & ille qͣntum
in se.ẽ. archangelicũ sibi fastigiũ pol¬
licet᷑: Hec gͦ pars eoꝵ qui uastauert̃
nos: & sors diripientiũ nos. Hec uel po
na credentis pͦpłi. qͦd interitũ sempi¬
ternũ ꝑsecutores eoꝵ habit᷑i st̃. qͥ &¬
illos carcerib & bonoꝵ ꝓscͥptionib¬

Expanded text:
bolo dant poenitentiam, et illi quantum bolo dant poenitentiam, et illi quantum in se est, Archangelicum fastigium pollicentur? Haec est pars eorum, qui vastaverunt nos, et sors diripientium nos. Haec vel popna credentis populi, quod interitum sempiternum persecutores eorum habituri sint, qui exsiliis, carceribus, bono
Abbreviated transcription (Latin):
cõparant᷑ undarũ molib & frementi
mari. & qͣntũ in se. ẽ. cuncta oppͥmere
& occupate cupienti. Sonabunt emin
pͦpłi in spectacłis theatralis luxurię
& amphiteatri crudelitate & circum
florib sicut sonitus aqͣrũ mundan¬
tiũ: qͣndo consona impietatis uoce
blasphemant. & dicunt xp̃ianos ad
leones ac bestias ꝓici. & cet̾a huiꝰmodi.
S illis instar maris furentib. increpa¬
uit dñs auctorẽ seditionis eor: & fu¬
gauit eũ a suo pͦpło. sicut puluis mo¬
tus in montib. quanto excelsior est.
tanto fortiꝰ rapit᷑. & sicut turbo qͥ
de t̾ra consurgit. subita tempestate
fert᷑ in sublime: ite & ille raptor a
dei pͦpło separabit᷑ aut fugiet ne in
abysso religet᷑. Cumꝙ tempus consũ¬
mationis ad uenerit. quo int̾p̃tatur
uesꝑa: tunc erit turbatio sua pecca¬
ta noscentis. Et in temꝑꝰe matutino.
die uidelicet resurrectionis non sub¬
sistet: qͦd .lxx. tͣntulert̃ non erit. Si au
non erit. quid respondebunt qui dia¬

Expanded text:
Comparanturque undarum molibus et frementi mari, et quantum in se est, cuncta opprimere et occupare cupienti. Sonabunt enim populi in spectaculis theatralis luxuriae, et amphiteatri crudelitate, et circi furoribus, sicut sonitus aquarum inundantium, quando consona impietatis voce blasphemant, et dicunt Christianos ad leones et bestias projici, et caetera hujuscemodi. Sed illis instar maris furentibus, increpabit Dominus auctorem seditionis eorum, et fugabit eum a suo populo. Et sicut pulvis motus in montibus, quanto excelsior est, tanto fortius 284 rapitur; et sicut turbo, qui de terra consurgit, subita tempestate fertur in sublime: ita et ille raptus, a Dei populo separabitur ac fugiet, ne in abyssos relegetur. Cumque dies consummationis advenerit, quod interpretatur vespera, tunc erit turbatio, sua peccata noscentis. Et in tempore matutino, die videlicet resurrectionis, non subsistet, quod LXX transtulerunt, non erit. Si autem non erit, quid respondebunt, qui dia
Abbreviated transcription (Latin):
est tͣns flumina ethiopiȩ. qui mittit
in mare legatos. & in uasis papiri sr̃
aquas. Ite angłi ueloces ad gentẽ con¬
uulsã & dilaceratã. ad pͦpłm horri¬
bilem pꝰquẽ ñ est aliꝰ. Ad̾ gentẽ ex pec

Expanded text:
est trans flumina Aethiopiae, qui mittit in mare legatos, et in vasis papyri super aquas. Ite, angeli veloces, ad gentem convulsam et dilaceratam; ad populum terribilem, post quem non est alius; g
Abbreviated transcription (Latin):
& segetes quȩ derelicte st̃ a facie filiors
isrł. & eris deserta. quia oblita es dei sal¬
uatoris tin. & fortis adiutoris tui ñ es rtior¬
cdata.lxx. Indie illa ert̃ ciuitates tuȩ d̾di¬
ctȩ. sic̃ d̾eliqͤrt̃ amorrei & euei. afacie fili¬
oꝵ isrł. & ert̃ deserte qͥa d̾ eliqͥsti dm̃ sal¬
uatorẽ tuũ. & dñi auxiliatoris tui ñ es re¬
cordata. Quomͦ sub moyse & iħu filioa¬
in t̾ra reꝓmissionis d̾eliqͤrt̃ uomeres &
segetes & aceruos inagris. atq fugeriuꝰ
ne ab hostib occuparent᷑: sic cet̾a iudra
& om̃s urbes illiꝰ robustissime. romanis
iudeã uastantib & obsidentib ierłm asiuᷤ¬

Expanded text:
et segetes, quae derelictae sunt a facie filiorum Israel. Et erit deserta, quia oblita es Dei Salvatoris tui, et fortis adjutoris tui non es recordata. LXX: In die illa erunt civitates tuae derelictae sicut dereliquerunt Amorrhaei, et Evaei a facie filiorum Israel. Et erunt desertae, quia dereliquisti Deum Salvatorem tuum, et Domini auxiliatoris tui non es recordata. Quomodo sub Moyse, et Jesu filio Nain terra repromissionis, dereliquerunt vomeres, et segetes, et acervos in agris, atque fugerunt, ne ab hostibus occuparentur: sic terra Judaea, et omnes urbes illius robustissimae, Romanis Judaeam vastantibus et obsidentibus Jeru
Abbreviated transcription (Latin):
& theodotio int̾p̃tati st̃ pulchrã. aut
syminachus bonã. qͥa unũ dm̃ p̃dicañ.
s germen alienũ seminabis. non recipi¬
ens patrẽ qͥa non recipis filiũ. Qui enĩ
credit in patrẽ: credit in filiũ. Et qͥa
germen alienũ blasphemie contͣ iħm
seminasti in synagogis sathane: ideo
ñ uindemiabis uuam s labruscã. Cũq
isũ fuerit florere germen tuũ. & aliꝗͣ.¬
umbrã habere pietatis. dũ hoĩes ab ydo¬
lis retrahes. tñ aliqͣndo ad fructus ueni¬
ens colligendos in die hereditatis dele¬
bis grauiter. cernens gentiũ p̃płm tͥ ẽẽ.

Expanded text:
 Theodotio interpretati sunt, pulchram; aut ut Symmachus, bonam, unum Deum praedicans: sed germen alienum seminabis, non recipiens Patrem, quia non recipis Filium. Qui enim credit in Patrem, credit et in Filium. Et quia germen alienum blasphemiae contra Jesum seminasti in synagogis Satanae, ideo non vindemiabis uvam, sed labruscam. Cumque visum fuerit florere germen tuum, et aliquam habere pietatis umbram, dum homines ab idolis retrahis: tamen quando ad fructus veneris colligendos in die haereditatis dolebis graviter, cernens gentium populum tibi esse
Abbreviated transcription (Latin):
sabit ad iutoriũ dei ab effrẽ qui in
hoc loco intelligunt᷑ scribe & phari¬
sei iuxta osee ꝓpħiã qui contͣrios po¬
pulo dei ephraim nominat. Et regnũ
cessabit a damasco. ut nequaqͣm pec¬
catum peccati pͥnceps diabolus reg¬
net in damasco quȩ pͥus sanguinem
diligebat. S reliquie syriȩ eis qui ex
gentib credidert̃ sint prius fuerant
filii isrł. ablato ab illis regno dei & tra¬
ꝓpħas suosEterit in die illa attenua¬
bit᷑ gła iacobͣ: & pingues carnes eiꝰ ta¬
bescent. Et erit sicut congregans in meᷤ¬
se qͦd restiterit & brachium eius spicas
leget. Et erit sicut querens in uallera¬
phaim. & relinquetur in eo sicut race¬
mus. & sicut excussio olee duarũ aut
triũ oliuarũ in summitate rami.siue
qͣttuor aut qͥnq in cacuminib eiꝰ fru¬

Expanded text:
sabit adjutorium Dei ab Ephraim, qui in sabit adjutorium Dei ab Ephraim, qui in hoc loco intelliguntur Scribae, et Pharisaei, juxta Osee prophetiam, qui contrarios populo Dei, Ephraim nominat . Et regnum cessabit a Damasco, ut nequaquam peccatum, et peccati princeps diabolus regnet in Damasco, quae prius sanguinem diligebat; sed reliquiae Syriae, id est, qui ex gentibus crediderunt sint sicut prius fuerant filii Israel, ablato ab illis regno Dei, et tra omnes prophetas suos. Et erit in die illa, attenuabitur gloria Jacob, et pingues carnes ejus tabescent. Et erit sicut congregans in messe quod restiterit, et brachium eius spicas leget, et erit sicut quaerens spicas in volle Rafaim. Et relinquetur in eo sicut racemus et sicut excussio oleae duarum aut trium olivarum in summitate rami sive quattuor aut quinque in cacuminibus ei
Abbreviated transcription (Latin):
dentiũ congregatus ẽ. in ruina pͦpłi
iudeoꝵ illis cadentib. & nob̾ surgen¬
tib. Derelicte qͦq ciuitates aroer id:
iudei reseruare̾nt. nos incolamꝰ. di¬
ue destructa idolatria exstruet᷑ euͣn¬
geliũ. Hoc. & nr̃is tẽporib uidet᷑ ẽẽ.
completũ. Serapiũ nãq alexandriȩ
Et ciuitates aroer cũnglicis gregibus
preparate sunt. Aroer id÷ mirice. nas¬
cunt᷑ in desertis locis. iuxta illud qͦd
scriptũ est in maledictione eiꝰ homi¬
nis qui confidit in hoĩe: & a dñõ rece¬
dit cor eiꝰ. Erit inqͥt qͣsi mirice indeser
to & non uidebit cũ uenerint bona. s
habitabit insiccitate in deserto. in t̾ra
salsuginis & in habitabili. Alii uͦ dict̃
ex hac arbore maleficis artib mystra.
id÷ odia concitari. Ergo qui pͥus erant
indeserto gentiliũ & modio nominis
escent in eis. & ñ erit qui exterreat. qͥa
dñs habitabit inter eos. & p̃sente pa¬
store. lupũ timere ñ potert̃. Tunc ces¬

Expanded text:
tium congregatus est in ruina populi Judaeorum, illis cadentibus, et nobis surgentibus. Derelictae quoque civitates AROER  ,Judaei deseruerunt, nos incolamus: sive destructa idololatria exstruetur Evangelium. Hoc et nostris temporibus videmus esse completum: Serapium Alexandriae, et civitates Aroer Evangelicis gregibus praeparatae sunt. Aroer, id est, myrice, nascuntur in desertis locis, juxta illud quod scriptum est in maledictione ejus hominis qui confidit in homine, et a Domino recedit cor ejus: Erit, inquit, quasi myrice in det non videbit bonum cum venerit; sed habitabit in siccitate, in deserto, in terra salsuginis et inhabitabili . Alii vero dicunt ex hac arbore maleficis artibus μίστρα, id est, odia concitari. Ergo qui prius erant in deserto gentilium, et in odio nominis escent in eis, et non erit qui exterreat, quia Dominus habitabit inter eos, et praesente Pastore, lupum timere non poterunt. Tunc ces
Abbreviated transcription (Latin):
Porro iuxta .lxx. qui int̾p̃tati ft̃ inte¬
riora ꝓpħe qͣsi murũ renouata a dõ.
& erubescere eũ id÷ moab & intrare
ad aras. & ad ea quȩ manu facta siñ.
tiora. ut adu̾sarii confundant᷑. & ea qͦ
humana manu fabricata sunt cassa
intelligant. & nichil ad salutẽ ꝓficientia.
Et nc̃ locutꝰ est dñs dicens. In trib annis
qͣsi anni mercennarii auferet᷑ gła moab

Expanded text:
Porro juxta LXX qui interpretati sunt: IntePorro juxta LXX qui interpretati sunt: Interiora prophetae quasi murum renovata a Deo, et erubescere eum, id est, Moab, et intrare ad aras, et ad ea quae manu facta sint, tiora, ut adversarii confundantur, et ea quae humana manu fabricati  Al. fabricata sunt, cassa intelligant, et nihil ad salutem proficientia. Et nunc locutus est Dominus, dicens: In tribus annis quasi annis mercenarii auferetur gloria Moa
Abbreviated transcription (Latin):
rupta fuerit: sic spiritalis uenter ꝓpħȩ
si una in eo uirtutũ corda defuerit ñ
poterit melos dulce resonare. nec ad
latericiũ murũ cunctis clamare ui¬
scerib. Phylosophoꝵ quoꝙ sententia
est. herere sibi uirtutes. Et apłi iacobi
cui una defuerit. om̃s deesse uirtutes.
Cum aut̃ intellexerit moab frustra se
in his quȩ prius stabant excelsa dog¬
Uel certe deserto errore mendacii ad
scãm eccłiam intrare conabit᷑. ut suã
eam faciat. & oret. & oblecret. s ñ pre¬
ualebit. Neq enĩ statĩ ut uoluerimꝰ.
ꝑfectã possumꝰ caꝑe uirtutẽ. Qd̃ꝙ in¬
fert hoc uerbũ qͦd locutus est dñs ad
moab ex tc̃. proemio in quo dixerat uer¬
bum contͣ moab. siue onus sciamꝰ eps¬
logũ redditũ. ut qͦd ibi ceꝑat. hic cõ¬
pleu̾it. Ex tc̃ aut̃ intelligendũ. ex quo
cepit ad eũ loqui. ut om̃e qͦd dixit
unũ uerbũ dei sit: id: una sententia.

Expanded text:
rupta fuerit; sic spiritalis venter prophetae, rupta fuerit; sic spiritalis venter prophetae, si una in eo virtutum chorda defuerit, non poterit melos dulce resonare; nec ad lateritium murum cunctis clamare visceribus. Philosophorum quoque sententia est, haerere sibi virtutes; et Apostoli Jacobi, ut cui una defuerit, huic omnes deesse virtutes. Cum autem intellexerit Moab frustra se in his, quae prius putabat excelsa, dogenire non poterit. Vel certe deserto errore mendacii, ad sancta Ecclesiae intrare conabitur, ut sua ea faciat, et oret, et obsecret, sed non praevalebit. Neque enim statim ut voluerimus, perfectam possumus capere virtutem. Quodque infert: Hoc verbum quod locutus est Dominus ad Moab ex tunc, prooemio in quo dixerat, verbum contra Moab, sive onus, sciamus epilogum redditum, ut quod ibi coeperat, hic compleverit. Ex tunc autem, intelligendum ex quo coepit ad eum loqui, ut omne quod dixit, unum verbum Dei sit, id est, una sententia.
Abbreviated transcription (Latin):
cet silentio.duꝑ hoc uenter m̃s ad mo¬
ab quasi cythara sonabit. & uiscera
mea ad murũ cocti lateris. Et erit cũ
apparuerit qͦd laborauerit moab m
exelcelsis suis. ingrediet᷑ ad sc̃a sua ut
obsecret & ñ p̃ualebit. Hoc uerbum
qͦd locutus est dñs moab extc̃. Destru¬
cto errore moabitico. immo falsa leti¬
cia luctũ lacrimasq mutata: & uen¬
cythare musica arte cõpositus est. &¬
qui de dei timore conspiciens multos li¬
beros ꝓcreauit. ita ut nulla sit corda
quȩ non reddat sonũ suũ. resonabit
luctũ agenti penitentiã moab. Et om̃ia
uiscera mea ad murũ cocti lateris: ꝓ qͦ
int̾p̃tatus est theodotio ad murũ adis¬
sipatũ. Omĩa enĩ contrarioꝵ p̾sidia.
in quib antea confidebant destruent᷑
in psalino. benedic anima mea dñm.
& omĩa interiora mea nom̃ scm eius.
Quom̃ enĩ cythara ñ emittit uocalem
sensũ atꝙ cõpositũ. si saltẽ una corda

Expanded text:
cet silentio. Super hoc venter meus ad Mocet silentio. Super hoc venter meus ad Moab quasi cithara sonabit: et viscera mea ad murum cocti lateris. Et erit cum apparuerit quod laboravit Moab ab excelsis suis, ingredietur ad sancta sua ut obsecret, et non praevalebit. Hoc verbum quod locutus est Dominus ad Moab ex tunc. Destructo errore Moabitico: immo falsa laetitia in luctum lacrymasque mutata, vencitharae musica arte compositus est, et qui de Dei timore concipiens, multos liberos procreavit, ita ut nulla sit chorda, quae non reddat sonum suum, resonabit luctum agentis poenitentiam Moab: et omnia viscera mea ad murum cocti lateris: pro quo interpretatus est Theodotio ad murum dissipatum. Omnia enim contrariorum praesidia, in quibus antea confidebant, destruentur et cin Psalmo: Benedic, anima mea, Domino, et omnia interiora 275 mea nomen sanctum ejus . Quomodo enim cithara non emittit vocalem sonum atque compositum, si saltem una chorda
Abbreviated transcription (Latin):
septimo psalmo. de egypto uineã legi¬
mus translatã. quã ds̃ ꝑcutit granoi¬
ne. Messes quoꝙ moabitice: nascunt᷑
in uallib. quȩ appellant᷑ raphar. talsa¬
q uindemia ẽ. inneȩ de qua supͣ dr᷑. dñ
gentiũ excidert̃ flagella eiꝰ. lsti enĩ q¬
terunt uuas amarissimas. & suis cal¬
cant pedib. ne drachonis ex eis expͥ¬
mantur uenena. & om̃s interficiant
bibentes. Auferet᷑ quoq leticia & ex¬
ultatio hereticoꝵ quã ante audire
consueuerant: ut postquã egerint
pęnitentiã. illud mereant᷑ audire. Bca¬
ti lugentes: qm̃ ipsi consolabuntur.
Qd̾ ꝙ addidit de carmelo. hoc siginti.¬
cat non quo heretici uere carmelum
habeant. id spiritalis circũcisionis no¬
ticiã: s quo falso habere se iactent.
Cumq succise fuerint uineȩ & ablata
leticia & exultatio de falsi nominis
scientia: tunc nullus erit de pͥstinis¬
calcatorib qui calcet uuas quas ante
calcauerat. & uox eoꝵ et̾no obmutes¬

Expanded text:
septimo psalmo de Aegypto vineam legimus translatam, quam Deus percutit grandine. Messes quoque Moabiticae nascuntur in vallibus, quae appellantur Raphaim, falsaque vindemia est vineae, de qua supgentium exciderunt flagella ejus. » Isti enim conterunt uvas amarissimas, et suis calcant pedibus, ne draconis ex eis exprimant venena, et omnes interficiantur bibentes. Auferetur quoque laetitia et exsultatio haereticorum, quam ante audire consueverunt, ut postquam egerint poenitentiam illud mereantur audire: « Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur . » Quodque addidit de Carmelo, hoc significat, non quod haeretici vere Carmelum habeant, id est, spiritalis circumcisionis notitiam, sed quo falso habere se jactent. Cumque succisae fuerint vineae, et ablata laetitia et exsultatio de falsi nominis scientia, tunc nullus erit de pcalcatoribus, qui calcet uvas, quas ante calcaverat: et vox eorum aeterno obmutes
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ qua głosi erant in uniu̾so orbe. &
pingues carnes eoꝵ tabescent ñ haben-¬
tium ꝓpħas. non signa atq uirtutes. ñ
p̃sens auxiliũ dei. non sacerdotii dignita¬
tem: s omne corpus gentis eoꝵ emarces¬
cet. & rediget᷑ ad nichili. Cũq dicat᷑ de
uocatione gentiũ messis multa. oꝑarii
autẽ pauci. illi pauꝑes messis. reliquias
quȩ ꝑ apłos saluatȩ st̃. & rarissimas spi¬
cas legent. ñ de montib & rectis locis.
s in ualle raphaim. id ÷ in littere uilita¬
te. Et considera qͦd raphaim qui gygan¬
tes interp̃tant᷑ sicut supͣ ephraim: pha¬
riseos scribasq significent. Deniꝙ.lxx.
ꝓ ualle raphaim. uallem durã int̾p̃ta¬
ti st̃. & duriciã cordis iudaici expͥmereñ.
de quoꝵs humilitate legunt᷑ quasi in
stipula spice. & qͣsi in uindemia racemi
qui saluati fuerant. & sicut excussio oli

Expanded text:
 qua gloriosi erant in universo orbe, et pingues carnes eorum tabescent, non habentium prophetas, non signa atque virtutes, non praesens auxilium Dei, non sacerdotii dignitatem: sed omne corpus gentis eorum emarcescet, et redigetur ad nihili. Cumque dicatur de vocatione gentium: Messis multa, operarii autem pauci , illi pauperes messis reliquias, quae per Apostolos salvatae sunt, et rarissimas spicas legent, non de montibus, et erectis locis, sed in valle Raphaim, id est in litterae vilitate. Et considera quod Raphaim, qui gigantes interpretantur, sicut supra Ephraim. Pharisaeos Scribasque significent. Denique LXX, pro valle Raphaim, vallem duram interpretati sunt, ut duritiam cordis Judaici exprimerent. De quorum humilitate eliguntur quasi in stipula spicae et quasi in vindemia racemi, qui salvati fuerint: et sicut excussio oli
Abbreviated transcription (Latin):
rent insolitudine. & quẽ interfic̾ent
non hab̾ent. Cũq illi exciderent fla¬
gella eiꝰ. tñ uicio radicis pessime ꝓ¬
pagines alique remansert̃. Dñi aut̃
gentiũ tͣnsiert̃ mare. hoc est tẽptatio¬
nes huiꝰ scłi: de quib in psalmo legi¬
mus. Ueni in ꝓfundũ maris: & tem¬
pestas absorpsit me. Et in alio loco.
Qui descendunt mare innauib faci¬
entes oꝑa in aquis multis: ipsi uide¬
do. Isti enĩ tͣnsiert̃ mare ut oꝑa dm̃
in ꝓfundo tẽptationũ conspicerent:
dum liberantur ex eis. Itaq sermo
ꝓpħicus plangit fortitudinẽ hereti¬
coꝵ id ÷ iazer: & uineã sabama quȩ
se extollit contra scientiã dei. Et in ebri¬
abo lacͥma mea esebon. cogitationes scili¬
cet eoꝵ: & eleale qͥb ad excelsa conscender̃.
& in ebriat esebon & eleale lacͥmis suis. ut
dũ & ipse plorat. & illo ᷤᷤ plorare doceat.
incinia loci: talis : qͣlis & uinea sodomoꝵ de

Expanded text:
rent in solitudine, et quem interficerent rent in solitudine, et quem interficerent non haberent. Cumque illi exciderent flagella ejus: tamen vitio radicis pessimae propagines aliquae remanserunt. Domini autem gentium transierunt mare, hoc est, tentationes hujus saeculi, de quibus in psalmo legimus: « Veni in profundum maris, et tempestas absorbuit me . » Et in alio loco: « Qui descendunt mare in navibus, facientes opera in aquis multis, ipsi videdo. » Isti enim transierunt mare, ut opera Domini in profundo tentationum conspicerent, dum liberantur ex eis. Itaque sermo propheticus plangit fortitudinem haereticorum, id est, Jazer et vineam Sabama, quae se extollit contra scientiam Dei: « et inebriabo lacryma mea Esebon, » cogitationes scilicet eorum: et Eleale, quibus ad excelsa conscenderunt. et inebriat Esebon et Eleale lacrymis suis? ut dum et ipse plorat, et illos plorare doceat. viciniam loci, talis est, qualis et vinea Sodomorum, de
Abbreviated transcription (Latin):
zer. iuncam sabama in ebriabo te
lacrima mea esebon & cleale. Qm̃ sr̃
uindemiã tuã & suꝑ messẽ tuã uox
calcantiũ irruit. Et auferet᷑ leticia
& exultatio de carmelo: & inuineiᷤˢ
non exultabit neq iubilabit. Uinũ
intorculari ñ calcabit. qui calcare
consueuerat. Uocẽ calcantiũ abstu
li. Suburbana esebon de qͥb supͣdi¬
ximus deserta st̃. & unea sabama
quȩ int̾p̃tari potest ñ solũ extollenᷤᷤ
altitudinẽ s & conu̾sio aliqua. qͥa
uidet᷑ in regione moabitica deserta
gͥ uineȩ sabama. dñi gentiũ. apłi & a¬
postolicium flagella & ꝓpagines pe¬
nitus abscidert̃. ne ex aliis heresibus
alie nascerent᷑ hereses. & infinita er¬
rantiũ fieret multitudo. Et ñ solũ
excidert̃ ꝓpagines sabame: s usq
ad iater ꝑuenert̃: quȩ int̾p̃tat᷑ forti¬
tudo eoꝵ. Hoc ẽ. ad fortissima queq
doginata hereticoꝵ & dialectica ar
te constructa: in quib robur sui ha¬
cro bacchatus est. ut nouissime erra¬

Expanded text:
nebriabo te lacrima mea Esebon et Eleale quoniam super vindemiam tuam et super messem tuam vox calcantium inruit et auferetur laetitia et exultatio de Carmelo et in vineis non exultabit neque iubilabit vinum in torculari non calcabit qui calcare consueverat vocem calcantium li. Suburbana Esebon, de quibus supra diximus, deserta sunt, et vinea Sabama, quae interpretari potest, non solum extollens altitudinem, sed et conversio aliqua: quia videtur in regione Moabitica ad Domini  vineae Sabama, Domini gentium, Apostoli et apostolici viri, flagella et propagines penitus absciderunt, ne ex aliis haeresibus aliae nascerentur haereses, et infinita errantium fieret multitudo. Et non solum exciderunt propagines Sabamae, sed usque ad Jazer pervenerunt, quae interpretatur fortitudo eorum: hoc est, ad fortissima quaeque dogmata te constructa, in quibus robur sui cro bacchatus est, ut novissime erra
Abbreviated transcription (Latin):
de damasco: & reliquiȩ syriȩ sicut
gła filioꝵ isrł ert̃. dicit dñs exercituũ.
Sicut intitulo demonstratũ est ꝑ damaᷤ¬
cum uocatio gentiũ significatur. que
amabant uel bibebant sanguinẽ. quȩ
post quã in xp̃m crediderint pͥstine
conu̾sationis ciuitates ẽẽ. desistent: &
erunt sicut aceruus lapidũ in ruma.

Expanded text:
de Damasco, et reliquiae Syriae, sicut gloria filiorum Israel erunt, dicit Dominus exercituum. Sicut in titulo demonstratum est, per Damascum vocatio gentium significatur, quae amabant vel bibebant sanguinem, quae postquam in Christum crediderint, pristinae conversationis 279 civitates esse desistent, et erunt
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵs. oliua illa pͦpłs isrł quȩ sub moy¬
se sexcenta milia habuit armatorum.
& sub dd numeratus a ioab in numera¬
bilem habuit pͦpłm: uix paucos fructꝰ
offerre potuit dño saluatori. Duas oli¬
uas paulũ & barnaban. & tresoliuas

Expanded text:
eorum, oliva illa populi Israel, quae sub Moyse sexcenta millia habuit armatorum , et sub David, numerante Joab, innumerabilem populum , vix paucos fructus offerre potuit Domino Salvatori: duas olivas Paulum et Barnabam, et tres olivas
Abbreviated transcription (Latin):
turoꝵ tẏpũ considerandũ est utrũ
hoc ad tempus dm̃ici ad uentꝰ refer¬
re ualeamꝰ. Post finẽ enĩ anni accep¬
tabilis. in quo a saluatore eungłm
p̃dicatũ est: ascendit de damasco
gentiũ exercitus in paucis uiris contͣ
iudã & ierłm. qui reliq̃runt dñm&¬

Expanded text:
turorum typum considerandum est: utrum turorum typum considerandum est: utrum hoc ad tempus Dominici adventus referre valeamus. Post finem enim anni acceptabilis, in quo a Salvatore Evangelium praedicatum est, ascendit de Damasco gentium exercitus, in paucis viris, contra Judam et Hierusalem, quae reliquerunt Dom
Abbreviated transcription (Latin):
eptiorus liser idem.
iixta anagogen scd̃s
est: immo excremus.
In hoc enĩ: decẽ uisio¬
num tropologica ex¬
planatio terminat᷑.
bus xꝑo auxiliante cõpleuero: uem¬
am ad octauũ & utrãq explanatio¬
nem iuxta pͥores usq ad quartum
¶Nus damasci. Symmachus & the¬
odotio. assumptio damasci.Lxx. uer¬
bũ cont̃ damascũ ad dentes de suo:
qͦd & in moab fecere pͥncipio. Dama¬
sci pͥmũ nom̃ in genesi legimꝰ: qͥ ante
ysaac fuit uernaculus abrahã. & pu¬
tabat᷑ heres. nͥ ẽet sarȩ filiꝰ exꝓmissio¬
ne generatus. Int̾p̃tat᷑ aut̃ aut san¬
guinis poculũ aut sanguinẽ bibei
aut sanguis cilicii. Quȩ omĩa pͦpłon
ueniunt ethuicoꝵ qui ante fidẽ ap̃
amicus erat sanguinis & crudelitai
& digna oꝑa planctu agebat & sac¬
co. In dierũ libro narrat hystoria.
qͥ cũ paucis uiris uen̾at. & ds̃ tradide¬
rat in manu eoꝵ multitudinẽ mag¬
nã nimis. eo qͦd reliqͥssent dñm pa¬
trũ suoꝵ. Qd̃ iuxta anagogen & fu¬

Expanded text:
eptimus liber idem juxta anagogen secundus est, immo extremus. In hoc enim decem visionum tropologica explanatio terminatur:sto auxiliante complevero, veniam ad octavum, et utramque explanationem juxta priores, usque ad quartum, ap. XVII Onus Damasci. Symmachus et Theodotio, Assumptio Damasci: LXX, Verbum contra Damascum, addentes de suo, quod in Moab fecere principio. Damasci primum nomen in Genesi legimus, qui ante Isaac fuit vernaculus Abraham, et putabatur haeres, nisi esset Sarae filius ex promissione generatus . Interpretatur autem aut sanguinis osculum, aut sanguinem bibens, aut sanguis cilicii, quae omnia populo conveniunt Ethnicorum, qui ante fidem Christi, amicus erat sanguinis et crudelitatis, et digna opera planctu agebat, et sacco. In Dierum libro narrat historia, qui cum paucis viris venerat: et Deus tradiderat in manu eorum multitudinem magnam nimis, eo quod reliquissent Domtrum suorum. Quod juxta anagogen et fu
Abbreviated transcription (Latin):
niq & in alio loco legimus. Quid facietiᷤᷤ
in dieb conuentus. & in dieb festiuitatiᷤᷤ
dñie Quodq iungit᷑ qͣsi anm mercen¬
narii. hoc ostendit qͦd falsa doctrina.
ꝓ lucro cuncta faciat atq compendio.
Omnnis enĩ mercennariꝰ qui ñ est pastor.
tem fugit. qͥa mercennariꝰ est. & oues ad
eũ ñ ꝑtinent. Quãobrẽ puto ad uenã
& mercennariũ de scĩs ñ comed̾e: nec
seruos scõꝵ ẽẽ participes. Nonenĩ obdi¬
lectionẽ dñi. s ob mercedẽ cuncta faci¬
unt : qui comedunt domos iuiduarũ.
& ꝓpͥos ad ducunt greges ut lanis eoꝵs
uestiant᷑. & lac mulgeant. Qd̃ de doctri
na mercennaria diximꝰ referamꝰ ad
cet̾a. Si p̃beo elemosinã ut glorificer
ab hominib: recepi mercedẽ meã. &
mercennariꝰ appellandus sũ. Si castũ
ẽẽ. me simulo. & aliud ÷ in conscientia:¬

Expanded text:
quibus et in alio loco legimus: Quid facietis quibus et in alio loco legimus: Quid facietis in diebus conventus, et in diebus festivitatis Domini? Quodque jungitur, Quasi anni mercenarii , hoc ostendit, quod falsa doctrina pro lucro cuncta faciat atque compendio. Omnis enim mercenarius, et qui non est pastor, tem fugit, quia mercenarius est, et oves ad eum non pertinent . Quam ob rem puto advenam et mercenarium de sanctis non comedere, nec servos, sanctorum esse participes. Non enim ob dilectionem Domini, sed ob mercedem cuncta faciunt, qui comedunt domos viduarum, et proprios adducunt greges, ut lanis eorum vestiantur, et lac mulgeant . Quod de doctrina diximus mercenaria, referamus ad caetera. Si praebeo eleemosynam, ut glorificer ab hominibus, recepi mercedem meam, et mercenarius appellandus sum. Si castum esse me simulo, et aliud est in conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
& modicus. nequaquã multus. kes anm
in qͥb auferet᷑ gła moab suꝑ omni pͦpło
eius multo uel diuitiis multis ut .lxx.
tͣnstulert̃: mystice intelligendi st̃. Sic̃
enĩ miscd̃ra dñi in ponderib est in pon¬
derib est atq mensura. sic & cruciatus
ac supplicia habent mensurã suã. ut
post quẽ tres anni tͣnsierint in quib
relinquet᷑ paruus & modicus & neqͣ¬
quã multus. tc̃ ingłosus eẽ. desistat.
Et hoc notandũ qͦd iuxta ezechielis ꝓ¬
phetiã qͣndo dies ꝓ annis numerant᷑:
isrł hoc ẽ. decẽ tͥbub quȩ maiora pec¬
uus est: meret᷑ miscd̃iam. Potentes aut̃
potenter torm̃ta patient᷑. Et seruus
qui scit uoluntatẽ dñi sui. & ñ faciet
eam: uapulabit multũ. Moab gͥ qͥa
externus erat nec de pͦpło dei s relicto
sunt anni de qͥb & alibi legimꝰ. Recorda
iuxta carnẽ isrł & om̃is eoꝵ sollẽpni¬
tas. fut᷑oꝵ erat typꝰ. qͣre ñ & aum pre¬
sentis tp̃ris fut᷑a temꝑa p̃figurent. De

Expanded text:
 modicus, nequaquam multus. Tres anni, in quibus auferetur gloria Moab super omni populo ejus multo, vel divitiis multis, ut LXX transtulerunt, mystice intelligendi sunt. Sicut enim misericordia Domini in ponderibus est atque mensura: sic et cruciatus ac supplicia habent mensuram suam, ut postquam tres anni transierint, in quibus relinquetur 276 parvus, et modicus, et nequaquam multus, tunc, inglorius esse desistat. Et hoc notandum, quod juxta Ezechielis prophetiam, quando dies pro annis numerantur Israeli , hoc est, decem tribubus, quae majora pecenim parvus est, meretur misericordiam: potentes autem potenter tormenta patientur . Et servus qui scit voluntatem Domini sui, et non facit eam, vapulabit multum . Moab igitur quia externus erat, nec de populo Dei, sed relicto sunt anni, de quibus et alibi legimus: Renem Israel, et omnis eorum solemnitas futurorum erat typus, quare non et anni praesentis temporis futura tempora praefigurent? de
Abbreviated transcription (Latin):
ris eccłiasticis & doctrine euͣngłice
qui ad cõparationẽ totiꝰ mundi. ad¬
huc tc̃ fideles & in toto orbe disꝑso¬
rum iudeoꝵ paucierant. Et tñ dñs
tͣdidit ierłm in manib eoꝵ: eo qͦd
& saulũ qui postea pauli ex uirtu¬
te nom̃ accepit. qͥa emulator erat
ierłm udeos expugnaturus ascend̾et.
Nec alici uideat᷑. ẽẽ. contͣriũ. si in pa¬
ralipomenon libro lȩta de damasco.
&e nc̃ in ysaia tristia p̾dicent᷑. qͥa &
ipsi isrł qui certe portio dei est. nunc
isrł iuxta carnẽ. & ad gentes dr᷑: uos
gentes iuxta carnẽ qui dicimini pre

Expanded text:
 Ecclesiasticos et doctrinae Evangelicae, qui ad comparationem totius mundi, adhuc tunc infidelis, et in toto orbe dispersorum Judaeorum, pauci erant; et tamen Dominus tradidit Jerusalem in manibus eorum, eo quod et Saulum, qui postea Pauli ex virtute nomen accepit, quia aemulator erat Jerusalem Judaeos expugnaturus ascenderet. Nec alicui videatur esse contrarium, si in Paralipomenon libro laeta de Damasco, et nunc in Isaia tristia praedicentur: quia et de ipso Israel, qui certe portio Dei est, nunc Israel juxta carnem, et ad gentes dicitur: Vos gentes jux
Abbreviated transcription (Latin):
maloꝵ: leuiꝰ malũ est aꝑte peccare.
qͣm simulare & fingere scĩtatẽ. Uerũ
& in hoc ꝓfectus. ẽ. moab. ut qui pͥuᷤ
multos erroris sui habebat comites.
post ea redigat᷑ ad paucos. Uel qͥ priꝰ
multus erat in diuitiis peccatoꝵ. pꝰ
penitentiã paruus & pauꝑ sit in ma¬

Expanded text:
malorum, levius malum est aperte peccare, quam simulare et fingere sanctitatem. Verum et in hoc profectus est Moab, ut qui prius multos erroris sui habebat comites, postea redigatur ad paucos; vel qui prius multus erat in divitiis peccatorum, post poenitentiam parvus et pauper sit in ma
Abbreviated transcription (Latin):
Unde multi translationis falsitate de¬
cepti. ad resurreccionẽ corꝑis comꝓban¬
dam: hoc utuntur testimonio. Quod
scilicet uestimentum anme corpꝰ acci¬
piuelint: qͦd in die resurrectionis oriat᷑.
Et antecedit inquit in conspectu tuo ni¬
sticia tua. sełm illud quod loquit᷑ ia¬
cob: exaudiet me cras iusticia tua. Et mi¬
plebitur illud quod scriptum ẽ. Ecce
homo et oꝑa eius. Et gła dĩ circũdabit
te quasi ueste pulcħrima: ut glorfice¬
ris et apud dm̃ et apud homines. Tunc
inuocabis et dñs exaudiet: clamabis et
dicet ecce adsum. ñ uoce s oꝑe. non respor

Expanded text:
Unde multi translationis falsitate deUnde multi translationis falsitate decepti, ad resurrectionem corporis comprobandam, hoc utuntur testimonio, quo scilicet vestimentum animae corpus accipi velint, quod in die resurrectionis oriatur. Et antecedet, inquit, in conspectu tuo justitia tua . Secundum illud quod loquitur Jacob: Exaudiet me cras justitia mea; et implebitur quod scriptum est: Ecce homo, et opera ejus. Et gloria Domini circumdabit te, quasi veste pulcherrima, ut glorificeris apud Deum et apud homines. Tunc invocabis, et Dominus exaudiet: clamabis, et dicet: Ecce ads
Abbreviated transcription (Latin):
spectu tuo iusticia tua: et gła dei cir¬
cumdabit te. Ec tunc clamabis et ds̃
exaudier. te adhuc loquente te dicet. ece
adsum. Quando illa non fec̃is que pre¬
t̾itus sermo narrauit. et ista feceris deqͥb
nunc diximus: tc̃ acceptabile eritienm¬
um tuum et erumpet matutinum lum̃
tuum sol uidelicet iusticie de qͦ mala¬
chias ꝓpła ex ꝑsona dĩ patris loquitur.
Orietur uob̃ timentib nom̃ meum sol
iusticie: et sanitas inpennis eius. Quiibi
sol hic lux dr̃. Sic̃ enĩ matutina lux sol¬
uit tenebras: ita lum̃ scientie et u̾itatis
om̃s fugat errores. Et sanitates inquit
tue cito orientur: ꝓ qͦ aquila uerbum
de uerbo expͥmens. posuit et eicatrix
uulneris tui cito obducetur. Ut scili¬
cet utulnera peccatorum nr̃orũ ad ortũ
solis iusticie cito obducta cicatrice clau¬
dantur. Pro eo quod lxx transtulerunt
ni int̾pretes ducti nominis similitu¬
dinem imatia. id ÷ uestim̃ta posuerun.

Expanded text:
spectu tuo justitia tua, et gloria Dei cirspectu tuo justitia tua, et gloria Dei circumdabit te. Tunc clamabis, et Deus exaudiet te. Adhuc loquente te, dicet. Ecce adsum. Quando illa non feceris quae praeteritus sermo narravit, et ista feceris de quibus nunc diximus: tunc acceptabile erit jejunium tuum, et erumpet matutinum lumen tuum; sol videlicet justitiae, de quo Malachias propheta ex persona Dei Patris loquitur: Orietur vobis timentibus nomen meum, sol justitiae, et sanitas in pennis ejus . Qui ibi sol, hic lux dicitur. Sicut enim matutina lux solvit tenebras: ita lumen scientiae et veritatis omnes errores fugat. Et sanitates, inquit, tuae cito orientur. Pro quo Aquila, verbum de verbo exprimens, posuit: Et cicatrix vulneris tui cito obducetur; ut scilicet vulnera peccatorum nostrorum ad ortum solis justitiae, cito obducta cicatrice, claudantur. Pro eo quod Septuaginta transtuleruntni interpretes ducti nominis similitudine ἱμάτια, id est, vestimenta posuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tribuens quo eis in.unͭͣ. sportis et.xii.
cophinis nequaquam integros sicut
habebantur in lege s comininucos atq
confractos in euangłio dereliquit: ut
non habentes calorem fidei s extra ec¬
cłam frigorib infidelitatis algentes. et¬
mopes atq ꝑ egrinos induc ait in domũ
etrłe. et operi incorruptionis pallio. ut
uestiti xp̃i tumica nequaquã maneat̃
insepuleris quod de eo legimis quipos¬
sessus a demonum legione nudus habi¬
tabat in memoriis mortuorum. Cumq
inquit hec feceris et liberalitas tua ad
om̃s exposita fuerit: specialit̃ ne despi¬
cias domesticos fiłi Cunc erumpet
quasi mane lumen tuũ. et sanitas tua
cito orietur: et ance ibit faciem tuam
iusticia tua: et gloria domini colliget
te. Tunc inuocabis et dominꝰ exaudiet.
clamabis et dicet ecce adfum. Lxx. Tunc
erumpet matutinum lum̃ tuum: et
sanitas tua cico orietur. Et p̃ibit incon¬

Expanded text:
tribuens, quos eis in septem sportis et duodecim tribuens, quos eis in septem sportis et duodecim cophinis, nequaquam integros sicut habebantur in Lege, sed comminutos atque confractos in Evangelio dereliquit, ut Quos videris non habentes calorem fidei, sed extra Ecclesiam frigoribus infidelitatis algentes, inopes atque peregrinos, induc, ait, in domum Ecclesiae, et operi incorruptionis pallio; ut vestiti Christi tunica, nequaquam maneant in sepulcris, quod de eo legimus, qui possessus a daemonum legione, nudus habitabat in memoriis mortuorum. Cumque, inquit, haec feceris et liberalitas tua ad omnes exposita fuerit, specialiter ne despicias domesticos fidei. Tunc erumpet quasi mane lumen tuum, et sanitas tua cito orietur, et anteibit faciem tuam justitia tua, et gloria Domini colliget te. Tunc invocabis, et Dominus exaudiet te; clamabis, et dicet: Ecce adsum. LXX: Tunc erumpet matutinum lumen tuum, et sanitates tuae cito orientur, et praeibit in con
Abbreviated transcription (Latin):
non solum declinet a malo. s et faciat bo¬
num. ut soluat omne uinculum miqui¬
tatis quo simplices quiq credentium he¬
reticorum fraudib colligati sunt: et cy¬
tractatuum. quas et in psalmo ꝓpheta
demonstrat dicens. Declinantes autem
i obligationes. adducet dñs cum ope¬
rantib iniquitatem. Om̃s enim qui
hereticorum uinculis alligantur de¬
clinant a dño: et quasi ducuntur ad in¬
ctimam et eligunt atq cominutant pro
ueritate mencdaciũ. Istius modi gͥ homi¬
nes qui sunt fracti iudicio. dimiitat uir
ecclesiasticus atq dissoluat: et omnem
script᷑am hereticorum de quib hic idem
ꝓpheta dicit. Ue qui scribunt inquita¬
tem. scribentes enim scribunt malitiã.
rapientes iudicium pauꝑum populi
mei soluat atq difrumpat. ut nequa¬
quam laquens suis simplices quosq
teneant irretitos. Et cum hoc fecerit fran-¬
gat doctrine eccłastice esurientib panẽ
suum. Quod et dñs fractos panes apłis

Expanded text:
non solum declinet a malo, sed et faciat bonon solum declinet a malo, sed et faciat bonum, ut solvat omne vinculum 692 iniquitatis, quo simplices quique credentium, haereticorum fraudibus colligati sunt. Et tractatuum, quas et in psalmo Propheta demonstrat, dicens: Declinantes autem  obligationes, adducet Dominus cum operantibus iniquitatem . Omnes enim qui haereticorum vinculis alligantur, declinant a Domino; et quasi bos ductus ad victimam; et eligunt atque commutant pro veritate mendacium. Istiusmodi igitur homines, qui sunt fracti judicio, dimittat vir Ecclesiasticus atque dissolvat; et omnem scripturam haereticorum, de quibus hic idem Propheta dicit: Vae qui scribunt iniquitatem: scribentes enim scribunt malitiam, rapientes judicium pauperum populi mei , solvat atque disrumpat, ut nequaquam laqueis suis simplices quosque teneant irretitos. Et cum hoc fecerit, frangat doctrinae Ecclesiasticae esurientibus panem suum, quod fecit et Dominus, fractos panes Apostolis
Abbreviated transcription (Latin):
sinam: maxime autem domesticis fidei.
Illi enim caro nrã sunt et semen nr̃m: qui
de uno nobiscum parente generantur.
Ad quos extendebat et saluator manum
dicens. Mat̾ mea et fratres mei hi funt: qͥ
faciunt uoluntatem patris mei. Atq ut
sciamus unum eẽ dm̃. et noui et ueteris
instrumenti: cadem et dominus loquit᷑
in euangłio de his qui in die iudicii a dex¬
tris staturi funt. Uenite benedicti patris
mei: possidete p̃paratum uobis regnum¬
a constitutione mundi. E surnui enim et¬
dedistis michi manducare. sitrui et dedistis
michi bibere: infirmus eram et in carc̃e:
et uenistis ad me: ꝑegrinus et duxistis
me in domum ur̃am. et nudus et uesti¬
stis me. Illisq humilitate dicentib se m¬
chil fecisse dommo saluatori respondet.
Quam diu fecistis uni de fr̃ib meis mini¬
iis: michi fecistis. Iuxta tropologiam hec
possumus dicere. Qui iciunat ab omnib
malis: et uult suum ietuntum respici:

Expanded text:
synam, maxime autem domesticis fidei . synam, maxime autem domesticis fidei . Illi enim caro nostra sunt, et semen nostrum, qui de uno nobiscum parente generantur. Ad quos extendebat et Salvator manum, dicens: Mater mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt voluntatem Patris mei . Atque ut sciamus unum esse Dominum, et, novi et veteris Instrumenti, eadem et Dominus loquitur in Evangelio de his qui in die judicii a dextris staturi sunt: Venite, benedicti Patris mei, possidete regnum praeparatum vobis a constitutione mundi. Esurdedistis mihi manducare. Sitivi et dedistis mihi bibere. Infirmus eram, et in carcere, et venistis ad me. Peregrinus, et duxistis me in domum vestram. Et nudus, et vestistis me . Illisque humilitate dicentibus, se nihil fecisse Domino Salvatori, respondit: Quamdiu fecistis uni de fratribus meis minimis, mihi fecistis. Juxta tropologiam haec possumus dicere: Qui jejunat ab omnibus malis, et vult suum jejunium respici,
Abbreviated transcription (Latin):
dampnum pat̾is. in quo nulla dispendia
sunt: pauꝑes absq tecto induc in domũ
tuam. siue ut in hebraico habet indomum:
ut si tuam non habes inducas in hospitio¬
lum quod uel mercede conductum. uel
beneficio possides. Siuideris nudum operi.
Quod et dominus in euangelio loquebat᷑.
Qui habet duas tunicas det alteram non
habenti. Non enim nissit unam seincli et
diuidi qͦd multi populares aure clausa fa¬
ciunt: s alteram non seruari. Augens pre¬
cepta iusticie: ut etiam calicem aque
frigide porrectum habere p̃mia diceret.
Et carnem ait tuam ne despexeris. Omĩs
enim homo caro nr̃a ẽ. Et iuxta euan¬
głicam parabolam enis qui de ierłm des¬
cendebat in ierico et a latronib uulnera¬
tus ẽ: ille ꝓximus appellat᷑ qui bene fec̃it.
Uel certe nixta .lxx. qui dixerunt et do¬
mesticos seminis tui ne despicias. dome¬
sticos seminis illos intelligamus de quib
et apls docet. omnib faciendam ẽẽ elemo-¬

Expanded text:
damnum pateris. In quo nulla dispendia damnum pateris. In quo nulla dispendia sunt, pauperes absque tecto, induc in domum tuam. Sive ut in Hebraico habetur, in domum, ut si tuam non habes, inducas in hospitiolum, quod vel mercede conductum, vel beneficio possides. Si videris nudum, operi. Quod et Dominus in Evangelio loquebatur: Qui habet duas tunicas, det alteram non habenti . Non enim unam jussit scindi et dividi, quod multi popularis aurae causa faciunt: sed alteram non servari, augens praecepta justitiae, ut etiam calicem aquae frigidae porrectum habere praemia diceret. Et carnem ait, tuam ne despexeris. Omnis enim homo caro nostra est. Et juxta Evangelicam parabolam, ejus qui de Jerusalem descendebat Jericho, et latronibus vulneratus est, ille proximus appellatur qui benefecerit . Vel certe juxta Septuaginta qui dixerunt: Et domesticos seminis tui ne despicias, domesticos seminis illos intelligamus, de quibus et Apostolus docet, omnibus faciendam esse eleemo
Abbreviated transcription (Latin):
de creditorib scribi et de debitorib iungi¬
tur manifestius. Dmite eos qui confracti
sunt liberos: hoc ẽ. qui pauꝑtate sunt fra-¬
eti quos afflixit inopia. sine liberos mendi¬
care. E t omne onꝰ quo depͥmunt᷑ rumpe:
pro quo manifestius.lxx. transtulerunt
et omnem scripturam iniquam conscinde.
quod sẏmmachus transtulit et omnem fal¬
sam difrumpe. S poterat fieri ut aliquis
diceret. Non habeo debitores. quid facere
debeo ut suscipiat᷑ ieiumum meum: Seqr.
frange esurienti panem tuum. Non plures
panes ne de pauꝑtate causeris: s unum pa¬
nem. Nec ipsum totum: s partem panis
quam si non ieiunares comefurus eras. ut
ienimum tuum nonfit lucrum marsu-¬
pii: s saturitas anime. Pulcreq addidit tu¬
um: ne derapina facias elemosinam. Redẽp¬
tio enim anime uiri: ꝓprie diuitie. Et in
alio loco. honora dnm̃ de tuis iustis labo-¬
ribus. Certe si panem non habes. et esurien-

Expanded text:
de creditoribus scribi, de debitoribus jungide creditoribus scribi, de debitoribus jungitur manifestius: Dimitte eos qui confracti sunt liberos, hoc est, qui paupertate sunt fracti, quos afflixit inopia, ne liberos sinas mendicare. Et omne onus quo deprimuntur, rumpe. Pro quo manifestius Septuaginta transtulerunt, et omnem scripturam iniquam conscinde: quod Symmachus transtulit: Et omnem cautionem falsam disrumpe. Sed poterat fieri, ut aliquis diceret: Non habeo debitores, quid facere debeo, ut suscipiatur jejunium meum? Sequitur: Frange esurienti panem tuum. Non plures panes, ne de paupertate causeris, sed unum panem. Nec ipsum totum, sed partem panis: quam si non jejunares comesurus eras; ut jejunium tuum non sit lucrum marsupii, sed saturitas animae. Pulchreque addidit tuum, ne de rapina facias eleemosynam: Redemptio enim animae viri, propriae divitiae . Et in alio loco: Honora Dominum de tuis justis laboribus . Certe si panem non habes, et esurienti
Abbreviated transcription (Latin):
ste repetit. alioqumn tribunidie eẽt seddi¬
tionis assertor: s ubi iniqua ẽ. caucio uͥ
oppͥmitur pauꝑ calumnia ubi fasciculi
cautionum et omĩa miquitatis uincula
rumpenda sunt. Uel certe hoc dicendum
quia de ieuiniis sermo ẽ. et ꝑieninium
afflictionem atq humiliationem habet
amina. afflictio autem corꝑis peccacoꝵ
indulgentiam dep̃catur: docet scripcã
diuina ut dimittamus debitorib nr̃is.
ut et pat̾ celestis dimictat nob̾ debita nr̃a.
Uetꝰ narrat historia anno remissionis sep¬
timo uel quinquagesimo qui uerꝰ: iubt¬
leus. om̃s possessiones redire ad dommnos
et reddi seruis pristmam lib̃tatem: cun¬
ctaq nomina quas uulgo appellant cau¬
omnia que bona sunt duplicant᷑. et neqͣͤ¬
quam oculum pro oculo dente prodente
iubemur eruere: s uerberanti prebere ma-¬
xillam. atq ut sciamus illud quod supra
diximus omnes debitores ur̃os repetitis.

Expanded text:
ste repetit: alioquin Tribunitiae esset sediste repetit: alioquin Tribunitiae esset seditionis assertor. Sed ubi iniqua est cautio, ubi opprimuntur pauperes calumnia: ibi fasciculi cautionum, et omnia iniquitatis vincula rumpenda sunt. Vel certe hoc dicendum, quia de jejuniis sermo est, et jejunium afflictionem atque humiliationem habet animae: afflictio autem corporis peccatorum indulgentiam deprecatur. Docet Scriptura divina, ut dimittamus debitoribus nostris, ut et Pater coelestis dimittat nobis debita nostra . Vetus narrat historia, anno remissionis septimo, vel quinquagesimo, qui est verus Jubilaeus, omnes possessiones redire ad dominos, et reddi servis pristinam libertatem, cunctaque nomina, quae vulgo appellant cauomnia quae bona sunt duplicantur: et nequaquam oculum pro oculo, dentem pro dente jubemureruere: sed verberanti praebere maxillam! Atque ut sciamus illud quod supra diximus: Omnes debitores vestros repetitis,
Abbreviated transcription (Latin):
s solue omẽm colligaturam miquitatis.
dissolue colligationes uolentarum cau¬
tionum. dimicte fractos in remissionem.¬
et omnem scripturam iniquam consemde
frange esurienti panem tuum: et pauꝑess
ne tecto induc tum domum tuam. Si uidis
midum oꝑi. et domesticos seminis tui nede¬
spexeris. Postquam dociit quale ieuiiũ
repbet: ostendit quale libent̾ accipiat.
Dissolue inquit colligationes impietatis.
solue fasciculos depͥmentes. siuent. lxx.
manifestius transtulerunt: colligationes
iuolentarum cautionũ. Quas nr̃i uerbi
ambiguitate decepti: idẽ. cytaniat m¬
at coti. cominutationes ꝓ cyrographis
int̾precati sunt. Significat autẽ cartarũ
fasciculos in quib feneratorum calumme
continent᷑ et oppͥmunt᷑ pauꝑes ere alieno:
que in cunctis urbib seditionis causa uł
maxima ẽ. Unde tabule noue et romanꝰ
populus uicinos occupat montes: quas
debitum maxime quod niste dedic et iu¬

Expanded text:
sed solue omne uinculum iniquitatis, sed solue omne uinculum iniquitatis, dissolue obligationes potentium conmutationum, dimiet omnem scripturam iniquam conscinde. Frange esurienti panem tuum, et pauperes sine tecto induc in domum tuam. Si videris nudum, operi, et domesticos seminis tui ne despexeris. Postquam docuit quale jejunium reprobet, ostendit quale libenter accipiat. Dissolve, inquit, colligationes impietatis: solve fasciculos deprimentes: sive ut LXX manifestius transtulerunt, obligationes violentarum cautionum, quas nostri, verbi ambiguitate decepti, id est, συναλλαγμάτων, commutationes pro chirographis interpretati sunt. Significat autem chartarum fasciculos, in quibus feneratorum calumniae continentur, et opprimuntur pauperes aere alieno, quae in cunctis urbibus seditionis causa vel maxima est. Unde et Romanus populus vicinos occupat montes, et Tadebitum est, maxime quod juste dedit et ju