comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Luna amissi a crecepti lumini s uicib mens¬
trud spatia modenitꝰ quȩ ideo obliquo inced&
cursuet non recto. ut solsclic& ncincdat incen¬
trumterre & frequenter pacictur ecglipsin
uicinus ẽ enim eius circulus terre. crescens aut̃
orientem cornibus exͥpeccait. decrescensocci¬
dentem merito qͦui aoccsura & amis sura ẽ
lumen¬
una terra uicinior ẽ quã solude & bre¬
uiorbecaelerius agitcursum suum nam
istaperxxx dies percurrit undeecantiqui¬
quimenses inluna Annos aute in solis cur¬
sumposuer Itaq: luna pertricennos dies
duodenis uicib: suumcursu perficiens con¬
summat aunum secundum hebreos ali¬
quib dieb: adicctis. secundũ romanos.bis¬
sexto semel inquadriennio unius diei
adicctione celebrato cuius &iam augm̃¬
quada prouidentiae artcomne quod gig¬
nitur alitur atq crescit. Nam & defectu
eius conpaciuntur elementa & processueiꝰ.
quae fuerint exinanita comulantur ut̃a¬
nimantiu cgrebrum maritmorum. siqui : un

Expanded text:
Luna amissi ac recepti luminis vicibus menstrua spatia moderat. Quae ideo obliquo incedit cursu et non recto, ut sol, scilicet ne incidat in centrum terrae et frequenter patiatur eclipsim. Vicinus est enim eius circulus terrae. Crescens autem orientem cornibus spectat, decrescens occidentem: merito, quia occasura et amissura est lumen. § 57 De vicinitate lunae adLuna amissi ac recepti luminis vicibus mensorbe celerius peragit cursum suum. Namista per triginta dies percurrit. Unde et antiqui menses in luna, annos autem in solis curunt. 2. Itaque luna per tricenos dies duodenis vicibus cursum perficiens, consummat annum secundum Hebraeos, aliquibus diebus adjectis; secundum Romanos, bissexto semel in quadriennio unius diei adjectione celebrato. Cujus etiam augmequadam Providentiae arte, omne quod gignitur, alitur atque crescit. Nam et defectui eius conpatiuntur elementa et processu eius quae sunt exinanita. cumulantur, ut animantium cerebrum, marit
Abbreviated transcription (Latin):
& de feccumrationis eẽ non in firmitatis. nũ¬
quaꝰ enim tantumrerum mutationẽ dar&
nisi pntestant uirtute haber& et gratiam¬
a conditore accper&. a erem quoque non
exortus olcremutari sed sudmutationis
lunaris quada ficr& uiolentia ad omnes
eius ortus incexer&ur nubib: cceluĩ & plu¬
uiȩ funderentur
DE formis LuNȩ
Qiuinta iterum dimidsia exmaior eita
S exta iterum seci ilis ita
Seprimabicornis
Septima ite᷑rum se¬
iis & uicessima
secunda semis in suo
cientem & nascentem lunã. Eaut̃ tricesi¬
madies quoluna non luc& qua eid eotunc
uideri non potest quia s oli coniunctaobs¬
curatur sed codem momento renascens
p̃ciulcitim ab eo recedendo uid eur
dectii su Lunę.

Expanded text:
et defectum rationis esse, non infirmitatis. Numet defectum rationis esse, non infirmitatis. Numquam enim tantam rebus mutationem daret, nisi pa conditore conlatam. aerem quoque nonnexortu solere mutari, sed si id mutationis lunaris quadam fieret uiolentia, ad omnes eius ortus intexeretur nubibus caelum, pluuiae funderenturDe formis lunae . Quinta iterum dimidia ex maiore ita.o Sexta iterum sectilis ita.o Septima bicornis ita.o Septima autem semis et vicesima secunda semis in suo icientem et nascentem lunam. Est autem trigesima dies, quo luna non lucet. Quae ideo tunc videri non potest, quia soli coniuncta obscuratur; sed eodem momento renascens paulatim ab eo recedendo videtur. De cursu lunae .
Abbreviated transcription (Latin):
pe luminis inminutionem hab& nõ
corporis quando peruices menstrues
in cegersidn&. etsinonsim litertocus ut
pars eius effulgcat aequalis uiderisol&
cum plenus ẽluminis luminis talis c̃ mag¬
nitudinem sed perumbram quanda lumi¬
nesuo utuideatur appar& in decornucteiꝰ
refulgent quia corpus eius in orbem diffun¬
ditur sedulut defficientem porcionis lucc
siccauerit cundem exiguo noctis temporis
ros deponat nam luna larga roris eẽ asseritꝰ:
Deniq: cumscrenior noxẽ & luna pernogelu¬
c& tundargiorros dicitur aruaperfun¬
dere & pleriq: subacre quiescntesquoma¬
gis sublumine fuissent lunȩ coplus humo¬
ris seccipite colligis se senserunt unde & can
lementa & processucius qͣui euerant ex inartu¬
ta cumulantur ut animantium celebrũma
ritimorum hemicida siquidempleniores
hostree repperiridicantur multaq calia
cumglobus lunaris crescit dearborum quo¬
q: in ternis idem alligant qui hocu supro¬
prio compererunt. Videmus ergo ortu eius

Expanded text:
luminis imminutionem habet, non corporis, quando per vices menstruas integer manet, etsi non similiter totus, ut pars ejus effulgeat. Et qualis videri solet cum plenus est luminis, talis est magnitudine: sed per umbram quamdam lumine suo viduatus apparet. Et inde cornua ejus refulgent; quia corpus ejus in orbem diffunditur, et velut deficiente portionis luce siccaverit, eumdem exiguae noctis tempore ros reponat. Nam et ipsa luna larga roris adseritur. Denique cum serenior nox est, et luna pernox, tunc largior ros fertur arva perfundere, et plerique sub aere quiescentes, quo magis sub lumine fuissent lunae, eo plus humoris se capite collegisse senserunt. Unde et inelementa: et processu ejus quae fuerint exinanita, cumulantur, ut animantium cerebrum, et maritimorum humida. Siquidem pleniores ostreae reperiri feruntur, multaque alia, cum globus lunaris adolescit. De arborum quoque internis idem allegant, qui hoc usu proprio compererunt. Videmus ergo ortum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
nobilemuetereq romanam pudititia mag¬
nis efferunt laudibus. huius corporȩcum
uiolenter oppressotarquinii regis filiꝰo
libidino sepotitus ess& illa sclus inpro¬
bissimiiuuenis marito conlatino & pro¬
pinquobruto uiris clarissimis acsortis¬
simis indicauit ẽosq: aduindicta consirinx̃
deinde fediins e commissi tristis atq: in pa¬

Expanded text:
nobilem ueteremque Romanam, pudicitiae magnis efferunt laudibus. Huius corpore cum uiolenter obpresso Tarquinii regis filius libidinose potitus esset, illa scelus inprobissimi iuuenis marito Collatino et propinquo Bruto, uiris clarissimis et fortissimis, indicauit eosque ad uindictam constrinxit. Deinde foedi in se commissi aegra adque inpa
Abbreviated transcription (Latin):
Alciterum complexi
locus autem luctationis palestra dicitur.
nominatam dicunt scilic& quod in luc¬
tando cum medios arripiant ferrę
quatiant idq apud grecos ΠΑΛΥΝ
uoctur quida opinantur artem luctan¬
diursorum contentione monstitanãq:
interc& ents feras cossolus & erigicon
conplexu abigere sescmore luctantium

Expanded text:
a laterum complexu,locus autem luctationis palestra dicitur. nominatam dicunt, scilicet quod in luctando, cum medios arripiant, fere quatiant; idque apud Grecos pallin vocatur. Quidam opinantur artem luctandi ursorum conteinter ceteras feras eos solos et erigi conconplexu abigere sese more luctantium
Abbreviated transcription (Latin):
ogicã autem quȩ rationalis uocatur
plato subiunexit perqua discursis rẽ¬
rum morum quȩ causisuim earum Nr¬
tio nabiliter perserutatus ẽ : diuidens
eã indial&icam & r&hroricam

Expanded text:
ogicam, quae rationalis vocatur, Plato subiunxit, per quam, discussis rerum morumque causis, vim earum rationabiliter perscrutatus est, dividens eam in Dialecticam et Rhetoricam
Abbreviated transcription (Latin):
Longanimis siue magnanimis¬
diccus coquodnullis passi onibus
perturbatur sed aduersa sustinendo pati¬
ens ẽ cui contnrrius ẽ punllanimis angus¬
tus & innulla tribulatione subsistens de
quo scribitur pusillanimis uehe menter in¬
sipiens

Expanded text:
Longanimis, sive magnanimus, eo quod nullis passionibus perturbatur, sed ad universa sustinenda patiens est. Cui contrarius 481 est pusillanimis, angustus, et in nulla tribulatione subsistens, de quo scribitur: Pusillanimis vehementer insipiens
Abbreviated transcription (Latin):
aẽ specios ẽ definiendi querendi&dis¬
serendi potest. doc& enimin pluribus
generibus questionum quem ad mo¬
dum dis putcindo uera & falsadi¬
uidixentur¬

Expanded text:
ationalis definiendi, quaerendi et disserendi potens. Docet enim in pluribus generibus quaestionum quemadmodum disputando vera et falsa diiudicentur
Abbreviated transcription (Latin):
Logium quod &nationalepannus
exiguus exauro gemmiiscoloribus que
uarus qui superhumerali contrapectus
pontificis ad nectabatur. Logium¬
quod latinedicitur rationale pannus
duplexauro & quattuor textus colori¬
bus habens magnitudinem palmi ꝑ
quadrum cuuntextierant .xii. pre¬
tiosissimi lapides. hic pannus supne¬
humerali connipatus pontificis ad¬
nec cabatur

Expanded text:
Logium quod et rationale pannus exiguus ex auro gemmis coloribusque uariis qui superumerali contra pectus pontificis adnectebatur. quod Latine dicitur rationale, pannus duplex, auro et quattuor textus coloribus, habens magnitudinem palmi per quadrum, cui intexti erant duodecim pretiosissimi lapides. Hic pannus superhumerali contra pectus pontificis adnectebatur
Abbreviated transcription (Latin):
ocuples dictus quasi locisplenus &
possessionum plurimarum possessor
quem ad modum doc& tullius derepublica
in librosecundo multaq: aeditione ouiu
& boum quod tuncenitres inpecore & in
locorum possessionibus ex quo pecunio¬
si & locupl&es uocabantur

Expanded text:
ocuples, quasi locis plenus, et possessionum plurimarum possessor, quemadmodum docet Tullius de Republica in libro secundo16: 'multaque editione ovium et boum, quod tunc erat res in pecore et in locorum possessionibus: ex quo pecuniosi et locupletes vocabantur
Abbreviated transcription (Latin):
leccoregionis cuiusq occupcuerit latitu¬
dinc innoxio primum fertur habitaculo.
nec fructus in hospitcili incursionedepciscitꝰ
nisi signum diuinȩ preceptionis acceperit. &¬
enim sicut inexodo legimus ea quoq çdestis
treuindite hancquoq auis deuorat se¬
data adremediu inalorum quȩ locustai consũ¬
euit inferricui aui creatorin explebile
deditdeuorandi natura ut in satiabil pas¬
tuplagam quam prediximus passit ex¬

Expanded text:
ferto regionis cuiusque occupauerit latitudinem, innoxio primum feriatur habitaculo nec fructus inhospitali incursione depascitur, nisi diuinae signum praeceptionis acceperit. etenim sicut in Exodo legimus, ea quoque caelestis tra uindictae. hanc quoque auis deuorat sepatur nomine - data ad remedium malorum, quae lucusta consueuit inferre. cui creator inexplebilem dedit deuorandi naturam, ut insatiabili pastu plagam quam supra diximus possit ex
Abbreviated transcription (Latin):
Lucerna alucinio dicta ẽ unde &
brcuis ẽ. luut persius. dispositȩ
pingue nebula uomere lucerne si
enim᷑ luce dicer&ur monstnaer& uer¬
sus. licinius aute eo quodlucc p̃beat.
ẽ enim
cyceodela lucernę̧

Expanded text:
Lucerna a lychno dicta est; unde et brevis est lu, ut Persius5, 181: Dispositae pinguem nebulam vomuere lucernae. Si enim a luce diceretur, non staret versus. Licinius autem quasi lucinius; est enim cicindela lucernae.
Abbreviated transcription (Latin):
Monum tum nunc scpulcbrum nunc
historiarum gestarum ordincꝰde
tũ coqđ mentem moncatuł ad memo¬
riam defunctiula drccordationem
reiscriptȩ¬

Expanded text:
mentum uero nunc sepulcrum, nunc historia rerum gestarum; tum eo quod mentem moneat, uel ad memoriam defuncti, uel ad recordationem rei script
Abbreviated transcription (Latin):
Monile ornamenitũ exgemiis ẽ quod
sol& exfeminarũ pendere collo dictũ
a numero hoc &iã & serpentũ dicitur
quia constat exã forblis quibus dam
aureis gemmis qͣue uarus immodum
factus serpenitis non nullihoc & ec
& sementatas uestes dicamus : ut ipse
et segmenitatis dormiss& paruola
cuns. plerũq: aut̃ & ꝑmonile om̃a
ornamenita matronarũ significaNT
quicquid illis munĩre mimire datur.¬

Expanded text:
Monile ornamentum ex gemmis est, quod solet ex feminarum pendere collo, dictum a munere. Hoc etiam et serpentum dicitur, quia constat ex amphorulis quibusdam aureis, gemmisque variis in modum facturae serpentis. Nonnulli hoc est set segmentatas vestes dicamus, ut ipse: Et segmentatis dormisset parvula cunis. 13. Plerumque autem et per monile omnia ornamenta matronarum significantur, quidquid illis mun
Abbreviated transcription (Latin):
Montam heretici dicti qđ tempore:
ꝑsetutionis inmontib latuerur it
qua occasione se a catboliȩ ecdesiae
corpore diuiserunt.
simidicti quod sint eminentesquidã
aut̃ ꝓprus ex causis uocatis ex quib
Notandis quiopinione maximi cat¬
lebrcintur¬

Expanded text:
Montani haeretici dicti, quod tempore persecutionis in montibus latuerunt; qua occasione se a catholicae Ecclesiae corpore diviserunt. simi, dicti quod sint eminentes. Quidam autem propriis ex causis vocati sunt, ex quibus notandi sunt qui opinione maximi celebrantur
Abbreviated transcription (Latin):
m oritus uerbũ. in latina linigua
uec gramatici declinari potueriT :
aregula qua eaera talia declinant᷑.
namque ab eo dẽ oritur fit uer¬
bum p̃teriti temporis ortus est &̃
siqua similia s̃: pertemporis p̃teriti
participia declinantut. ab eo uero
quod est morit᷑ si quetamꝰ
praeterit temporss uerbũ responderi
adsol& mortuus est lit tera gemina¬
ta sicerum dicitur mortuus quo.
modo fatũus arduus conspicuus
&siqua similia quae non sunt p̃teria
temporis sed qm̃ nomina s̃ sine tem¬
pore declinantur. illud autẽ quasi
ut declinatum quod declinarinor
potest ꝓparticipio p̃teriti temporis
ponitur nomeN. conuenientꝰ itaq
factum est ut quem ad modũ id quod
significat non potest agendo itaipsũ
uerbũ non possit loquendo declinari

Expanded text:
moritur, in Latina lingua nec grammatici declinare potuerint, ea regula qua cetera talia declinantur. Namque ab eo quod est oritur, fit uerbum praeteriti temporis \'ortus est\'; et si qua similia sunt, per temporis praeteriti participia declinantur. Ab eo uero, quod est moritur, si quaeramus praeteriti temporis uerbum, responderi adsolet \'mortuus est>, u littera geminata. Sic enim dicitur mortuus, quo modo fatuus, arduus, carduus, conspicuus et si qua similia, quae non sunt praeteriti temporis, sed quoniam nomina sunt, sine tempore declinantur. Illud autem, quasi ut declinetur, quod declinari non potest, pro participio praeteriti temporis ponitur nomen. Conuenienter itaque factum est, ut, quem ad modum id quod significat non potest agendo, ita ipsum uerbum no
Abbreviated transcription (Latin):
mors. maloꝵ omnum aufert sen sum
egentissima accernã parit calami¬
Morsit nondicitur sed momordit ab eoqđ
s uirgł Mortalis uisus
est contero contriui facit ñ conterui.

Expanded text:
mors malorum omnium aufert sensum, egestosa vita aeternam parit calamite, qui est effector mortium sive mors a morsu hominis primi, quod vetitae arboris pomum mordens mortem
Abbreviated transcription (Latin):
csideu orbi generali uocabulo omnes passi¬
ones corporis continent᷑ quod inde
ueteres morbum nominauerunt.
ut ipsa appellatione mortis uimquae
ex eonascitur demonstrarent inter
sanitatem autem & morbum media ẽ.
curatio que niisi morbo congruat not i¬
ꝑducit ad sanitatẽ. morbiom̃s ex quat¬
tuor nascuntut humoribus iđ ex sangui¬
ne & fellemeloncolia & flegmate ex ip¬
sis enim necantur sani. ex ipsis laeduntur¬
infirmi. dum enim amplius extracur sum
nature creuerint : egritudines faciuNT
sicut aut̃ quattuors̃ elimenita sic & quat¬
tuor humores & unus quis que bumor
suum elimentũ imitatur. sanguis
aerem: coleraignem. meloncolia
terrã. flegma aquã & s̃ quattuor
humores: sicut quattuor elimenTa
quae conseruant corpora nr̃a.¬

Expanded text:
Morbi generali vocabulo omnes passiones corporis continentur; quod inde veteres morbum nominaverunt, ut ipsa appellatione mortis vim, quae ex eo nascitur, demonstrarent. Inter sanitatem autem et morbum media est curatio, quae nisi morbo congruat, non perducit ad sanitatem. Morbi omnes ex quattuor nascuntur humoribus, id est ex sanguine et felle, melancholia et phlegmate. Ex ipsis enim reinfirmi. Dum enim amplius extra cursum naturae creverint, aegritudines faciuntSicut autem quatuor elementa, sic et quatuor humores, et unusquisque humor suum elementum imitatur: sanguis aerem, cholera ignem, melancholia terram, phlegma aquam. Et sunt quatuor humores, sicut quatuor elementa, quae conservant corpora n
Abbreviated transcription (Latin):
Monum̃tum. id eo nuncupatum.
eoquod mentem moneat ad defunc¬
t memoriam cũ enĩ nonuders mo¬
numentũ illud est quod seriptũ . ẽ.
excidi tamquam mortuus a corde
cũ autẽ uideris mon& menitem
& ad memoriam reducit ut mortuũ
recorderis.
M onumerita itaq: &̃ memoriae pro
ments admonitione dictae .III¬

Expanded text:
Monumentum ideo nuncupatur, eo quod mentem moneat ad defuncti memoriam. Cum enim non videris monumentum, illud est, quod scriptum est: Excidit tanquam mortuus a corde. Cum autem videris, monet mentem, et ad memoriam te reducit, ut mortuum recorderis. Monumenta itaque et memoriae pro mentis admonitione dictae.
Abbreviated transcription (Latin):
Monosyllaba. pars orationis sinatu¬
raliter breuis ẽ. ut ur aut positione
longa ut ars acutũ accentũ habebit.
siuero naturalit̃ longautres circum¬
flexum

Expanded text:
Monosyllaba autem pars orationis si naturaliter brevis est, ut 'vir', aut positione longa, ut 'ars', acutum accentum habebit. Si vero naturaliter longa, ut 'res', circumflexum
Abbreviated transcription (Latin):
Momentũ est : minimũ atq angustis¬
simũ tempus amotu siderum dictũ
est eñ extremitas horȩ in breuibus
int̃ uallis cũ aliquid sibi cedit atq
succedit
tate ut quam cito quam statim
saluo negotio reformetur nec in
ullã morã ꝓduci debeat qđr epecͥit᷑
sicut nec ullũ spaciũ est momeniti
cuius tã breuis ẽ temporis punctus
ut in aliquã morã nullo modo pducat᷑¬

Expanded text:
Momentum est minimum atque angustissimum tempus a motu siderum dictum. Est enim extremitas horae in brevibus intervallis, cum aliquid sibi cedit atque succedit. tate, ut quam cito quam statim salvo negotio reformetur, nec in ullam moram produci debeat quod repetitur; sicut nec ullum spatium est momenti, cuius tam brevis est temporis punctus ut in aliquam moram nullo modo producat
Abbreviated transcription (Latin):
sđo Molaris lapisin pari&abus utilis
quia ẽ quidampinguior natura ẽ
dura etaspera ex quo&a et moles
fiunt: unde et nomenenixit. huius
quactuo  genera albus nigerper¬
mixtus acfistolosus¬
I.

Expanded text:
s. Molaris in parietibus utilis, quia est quaedam pinguior natura eius, duraque et aspera. Ex quo etiam et molae fiunt; unde et nomen traxit. Huius quattuor genera: albus, niger, permixtus ac fistulosus.
Abbreviated transcription (Latin):
dentur elementa . Qnm̃ persemetip¬
sãinquit mouentur. greciuero nom̃¬
mundo deornamento accommodauer᷑
ꝓpter diuensicatẽ &ementorum &
pulchritudinem sederũ appellatur
uiiimꝰ apud cos cosmos quod signifi¬
catornamentũ nihi leniminõdopulchrus
oculis carnis aspicimus
eius hȩẽ distantia quod originaliter
secundũ materiae substantiã simul
cuncta criata sunt. seđ distnctionẽ uero
rerum persex dierum alternationẽ for
mata sunt totius enimereaturȩ origosi mul
extitt specietam̃ & forma pertemporum
mis quam greci chatos appellant. de
qua pꝰmodum omnia singilatum ꝑspeci¬
esuarias formas queproprias ꝓdider̃
species dein formati materia pro inde
& in formẽ materi amquequidẽ ex hibilo
facta paessitamen res. exrefaitas. ũ¬
sed quȩdam fecit exnihiloquedã exali¬
quodenihilomundums angdos & ai¬
mã ermblo hominẽ & ceterã mundi

Expanded text:
dentur elementa. 'Quoniam per semetipdentur elementa. 'Quoniam per semetipsa,' inquit, 'moventur.' Graeci vero nommundo de ornamento accommodaverunt propter diversitatem elementorum, et pulchritudinem siderum. Appellatur enim apud eos cosmos, quod significat ornamentum. Nihil enim mundo pulchrius oculis carnis aspicimus. eius haec est distantia, quod originaliter secundum materiae substantiam simul cuncta creata sunt. Secundum distinctionem uero specierum per sex dierum alternationem fomata sunt. Totius enim creaturae origo simul exstitit, species tamen et forma per temporum mis, quam Graeci chaos appellant. De qua pes uarias formasque proprias prodieruspecies de informi materia. Proinde  informem materiam; quae quidem ex nihilo facta, praecessit tamen res ex se factas nsed quaedam fecit ex nihilo, quaedam ex aliquo. De nihilo mundum, angelos et animam; ex aliquo hominem et ceteras mundi
Abbreviated transcription (Latin):
his locis facit feruorẽ it dutne fruges
ibinas cantur ꝓpt̃ exustam terrã necho¬
mines propt̃ nomiũ ardorẽ habti c̃ eꝑmit¬
tantur i contnis eptẽ crionalis & austrał
circulus ibi coniunti idoir conͣhabi¬
tantur quia cursi sołis longe positis
nimio que cacli rigoreuentorum quege¬
lidis flatib: contabescunt solstita¬
lis uero circulus quiinoriente imerseptẽ¬
trionalẽ et estiuum ẽ : collocatus uł iste
quiin occidente interestiuũ ẽ. & austra¬
lempositus e: id eotemperati sunt. eo qđ
exinocorculo rigorẽ ex altero calorem
habeant D quib: uirgilius hasint̃
mediã queduȩ mortalib: a egris mu¬
nere concessediuumꝰ sed qui proximis
aestiuo circulo ipsi sunt & hio pesnimio
Mundus latinę̧ aphilosophis dictꝰ
quo diĩ ssempiterno motusit accilũsol
luna ermaria. nulla enim requies eius
clementes concessa . ẽ ideo que semꝑim
motuẽ undectanimalicu amoniui¬

Expanded text:
istis locis facit fervorem, ita ut nec fruges istis locis facit fervorem, ita ut nec fruges ibi nascantur propter exustam terram, nec homines propter nimium ardorem habitare permittantur. At contra septentrionalis et australis circuli sibi conjuncti idcirco non habitantur, quia a cursu solis longe positi sunt, nimioque coeli rigore ventorumque gelidis flatibus contabescunt. 4. Solstitialis vero circulus, qui in Oriente inter septentrionalem et aestivum est collocatus, et iste qui in Occidente inter aestivum et australem est positus, ideo temperati sunt, quod ex uno circulo rigorem, ex altero calorem habeant. De quibus Virgilius: Has inter, mediamque duae mortalibus aegris Munere concessae divum. 18 Sed qui proximi sunt aestivo circulo, ipsi sunt Aethiopes nimio Mundus Latine a philosophis dictus, quod in sempiterno motu sit, ut caelum, sol, luna, aer, maria. Nulla enim requies eius elementis concessa est, ideoque semper in motu est. Unde et animalia Varroni vi
Abbreviated transcription (Latin):
Mundiautẽ formatio ita demonstratꝰ
nam quemad modũ crigiturmundus ÷
septemtrionalẽ plagam itadelinatur
inaustradem caputautem & quasi fuci¬
es orientalis regio. ultima pars septentrio¬
nalis nam partes ciꝰ quatuors̃ prima pars
mundi ẽ oriens secunda meridiana
tertia ocidentis. ultim auero atq: excre¬
ma septentrionalis dequa uirgilius sicait.
huntur catrulee & glacies concretȩ. & lu
bilis medius circulus himerinus quialati¬
nis cquinoctialis appellȩtur torridus in¬
habitabilis quartuscirculus excimerinꝰ
temporatꝰ habitabił. minimuscirtulus
antastitus frigidus in habitaibilis horũ
primus septentrionadis est. s ecundus
solstitiadis. tertius ȩqui noctialis . quartꝰ
hiemalis quintus austrdis dequib: uar¬
ro. itadicit atquinq: &erius c̃onis ac¬
cingit᷑ orbis. adicstant imas hie me me¬
dicmq calore sic terrcextẽmas interme¬
dicmqͦuccolunt᷑ quam solis ualidonum¬
tialis circulus in habitabilis ẽ: qui̧a
sol permediũ cadũ curr ensnimium

Expanded text:
3. Formatio mundi ita demonstratur. Nam quemadmodum erigitur mundus in septentrionalem plagam, ita declinatur in australem. Caput autem et quasi facies, orientalis regio, ultima pars septentrionalis. Nam partes ejus quatuor sunt: prima pars mundi est Orientis. Secunda meridiana. Tertia Occidentis. Ultima vero et extrema septentrionalis. De qua Lucanus: Sic huntur / cerulee, glacie concrete  Lucanus: Sic mundi pars ima jacet, quam zonis ideo aequinoctialis appellatur, eo habitabilis; quartus circulus Chimerinus, temperatus habitabilis; quintus circulus Antarcticus, frigidus inhabitabilis. 2. Horum primus septentrionalis est, secundus solstitialis, tertius aequinoctialis, quartus hiemalis, quintus australis. De quibus Varro dixit: At quinque aetherius zonis accingitur orbis, Ac vastant imas hiemes, mediamque calores: Sic terrae extremas inter mediamque coluntur. Qua solis valido nuntialis circulus inhabitabilis est, quia sol per medium coelum currens nimium
Abbreviated transcription (Latin):
principatũ qualis fuit alexarider
apud grȩcos & ulius apud romanos
hinc amonarchia dicitur. monos
quippesinigularitas graeco Nomine
archia principatus est

Expanded text:
principatum, qualis fuit Alexander apud Graecos, Julius apud Romanos: hinc et monarchia dicitur, monos quippe singularis Graeco nomine, arche principatus est
Abbreviated transcription (Latin):
porrosextũ genus ẽ monachoꝵ & psũ
de terrimũ atq neglectũ qđ ꝑ ananiã
& saffiram in exordio ecclesiae pollu
quique abeo qđ sem& ipsos cenobiali
ds ciplina sequestrent suasq: liberi
appetcunt uoluntates : egyptiorum
lingua abi te siue ren nuite nuncupati

Expanded text:
r. Sextum genus est monachorum ipsum deterrimum atque neglectum, quod per Ananiam et Saphiram in exordio Ecclesiae pullulccisum est; quique ab eo quod semetipsos a coenobiali disciplina sequestrant suasque liberi appetunt voluntates Aegyptiorum lingua sarabaïtae, sive renuitae nuncupati
Abbreviated transcription (Latin):
Modius dictus abeoquodsit suo modo
perfectus c̃ aut̃ mensura librarum.
numeri caus ainde tracta est. eoquoo
los superiores terram aquam atq:
acrem sccunda die firmamentũ solũ
terciadic quaituor maria. semina sa¬
tiones atq plantaria. iiIi dierottia
solem lunam etstellasi quintadiȩ tria
pisces etreptiliiaquarũ & uolatilia
sexta die quattuor bestius pecudes
r eptilia terre & hominẽ & ftictas
omã uiginti duo genera in diebus
sex & uigintiduȩ genenitione sunt
ab adam usq ad ia cobexcuius semine
nascitur omnis gensisrł & uiginti
ddo. libri ueteres testcimentius quead
ad aester & uigintiduolitterarums
elementa quibus constat
diuine legis doctrina hisigitur exẽ¬
plis modius .xx. duorum sextari¬
orum. amore sccundum sacrdegis
mensuram effeccus est & quamuis
diuersegentes huic men su re pondus
uel adiciant ignoninter uel detrahunt
apud hdrcos consaitutione diuina tali
ratione seruatur¬
esidoi M odiusenim a modo dictus hinc & mo¬

Expanded text:
Modius dictus ab eo quod sit suo modo perfectus. Est autem mensura librarum qnumeri causa inde tracta est, eo quodlos superiores, terram, aquam atque aerem. Secunda die firmamentum solum. Tertia die quattuor: maria, semina, sationes atque plantaria. Quarta die tria: solem, lunam et stellas. Quinta die tria: pisces et reptilia aquarum et volatilia. Sexta die quattuor: bestias, pecudes, reptilia terrae et hominem. Et facta sunt omnia viginti duo genera in diebus sex. Et viginti duae generationes sunt ab Adam usque ad Iacob, ex cuius semine nasciduo libri veteris Testamenti usque ad Esther: et viginti duo litterarum sunt elementa, quibus constat divinae legis doctrina. His igitur exemplis modius viginti duorum sextariorum a Moyse secundum sacrae legis mensuram effectus est: et quamvis diversae gentes huic mensurae pondus vel adjiciant ignoranter, vel detrahant: apud Hebraeos constitutione divina tali ratione servatur. Modius enim a modo dictus. Hinc et mo
Abbreviated transcription (Latin):
utcenoce falus & simio sncuisib: occurren¬
siucconieperint in ex tremouolũ pattis
acstu : dum conapiunt talẽ cesobolẽ procre¬
ant: & enimanim alin uͥsu uenẽrio formas
extrinsccas intus transmittit eorum que
saciataupis rapit speties corumin propriã
qualitatẽ in animantib: bi genera dicuntꝰ᷑
qui ex diuersis nascuntur ut mulus exaqua
& asino burdo exaequo asinan bride
mo excapra& ari&tẽ aut̃ dux greqiss.

Expanded text:
ut cynocephalos et simias, ne visibus occurrenut cynocephalos et simias, ne visibus occurrenconceperint in extremo voluptatis aestu, dum concipiunt, talem et sobolem procreent. Etenim animal in usu Venerio formas extrinsecus intus transmittit, eorumque satiata typis rapit species eorum in propriam qualitatem. In animantibus bigenera dicuntur quae ex diversis nascuntur, ut mulus ex equa et asino; burdo ex equo et asina; hybridae mo ex capra et ariete. Est autem dux gregis.
Abbreviated transcription (Latin):
i.or ulus a grecotractum uocabulum ha¬
b& gredenim hoquł quodiugo pistorũ
subactꝰ tardas molendo ducat innigrũ
molas: iud eicid ser̃qđana anepos esau
aequarũ greges ab asinis indeserto¬
in ipse fecerit primus ascendertut muloꝵ¬
u in de noua contra animalia nasceren¬
tur. honagros quoq: ad hoc admis¬
sos eẽ. adasinas & ipsum istius mo¬
di repperifse concubitũ utud ocissimi
exhis a sini nascrentur. industria
quippchumana diuersum animal
in coitũ coegit. sic que adulterina
conmixtione genus aliud repperit
sicut̃ sicut &iacobcontrenaturam
colorum similitudines procurauit
N amtales focus illius concipibant
quales umbrtis ari&um desuperuł¬
inciquarũ sp̃tulo contemplabanꝰ
Denique&  hocipsum in equarum gnogibus
fierifertur ut generoses oliciant atalios
uisibus concipientium quo equonum simi¬
chelrimas columbas idẽ locis quib: illeuer¬
quorapiente ui susimiles generant indet̃
quod quidã graundas mulieres iubentnul¬
lo sintucritur pissimos animadiu nultus

Expanded text:
autem a Graeco tractum vocabulum habet. Graece enim hoc vel quod iugo pistorum subactus tardas molendo ducat in gyro molas. Iudaei asserunt quod Ana abnepos Esau equarum greges ab asinis in deserto ipse fecerit primus ascendi, ut mulorum inde nova contra naturam animalia nascerentur. Onagros quoque ad hoc admissos esse ad asinas: et ipsum istiusmodi repperisse concubitum, ut velocissimi ex his asini nascerentur. Industria quippe humana diversum animal in coitu coegit, sicque adulterina commixtione genus aliud repperit; sicut et Iacob contra naturam colorum similitudines procuravit. Nam tales foetus oves illius concipiebant, quales umbras arietum desuperin aquarum speculo contemplabantur. Denique et hoc ipsum in equarum gregibus fieri fertur, ut generosos objiciant equos visibus concumbentium: quo eorum simichequo rapiente visu limites generent. Inde est quod quidam gravidas mulieres jubent nullos intueri turpissimos animalium vultus,
Abbreviated transcription (Latin):
Θ Monacbus grȩca &himologia uocatus
eo qđ sit singularis: monas enim
gre singularitas dicitur. ergosisoli¬
tarius int̃p̃tatur uocabulũ monachi
quid facit inturba qui solus ẽ. sex aut̃

Expanded text:
 Monachus Graeca etymologia vocatus, eo quod sit singularis, monas enim Graece singularitas dicitur. Ergo si solitarius interpretatur vocabulum monachi: quid facit in turba, qui solus est?
Abbreviated transcription (Latin):
I Mullus uocatus quod mollissit qq̃renẽri¬
mus culũs cibo tndunt libidinciifiucte
oculorũ autẽ aciem ebetari homnesũ epo
quib: sepȩpcstos piscẽ olent mullus inui¬
noneccitus hi quundeq: biberintedium

Expanded text:
 Mullus vocatus, quod mollis sit atque tenerrimus. Cuius cibo tradunt libidinem inhibere, oculorum autem aciem hebetari: homines vero, quibus saepe pastus, piscem olent. Mullus in vino necatus, hi, qui inde biberint, taedium
Abbreviated transcription (Latin):
L unera dicuntur obsequia
quae pauperesdiuitibus locũmu¬
nerũ soluunt.Itaq munus homi¬
ni daturdonũ dõ undectiã mintem¬
plis : donaria dicimus muncra autẽ¬
uocantur quicimanib: uł accipiuntur
uel dantur

Expanded text:
munera dicuntur obsequia, quae pauperes divitibus loco munerum solvunt. Itaque munus homini datus, donum Deo. Unde etiam in templis donaria dicimus. Munera vocantur, quia manibus vel accipiuntur vel dantur
Abbreviated transcription (Latin):
Mone dula. auis quasi mone tula
quaecũ aurũ inuenit aufert & occul¬
tat cicero ꝓualerioflacconon plus aurũ
tibi quã monedule cõmittendũ.
Monemus &admonemus & cõmonemus

Expanded text:
Monedula avis, quasi monetula, quae dum aurum invenit, aufert et occultat. Cicero pro Valerio Flacco76: 'Non plus aurum tibi quam monedulae committendum.Monemus, admonemus et commonemus.
Abbreviated transcription (Latin):
conparatus ad inferiorem sibinume¬
rum fuerit continet in secocum inferuis¬
orem numerum multiplicitercum alia
partecius ut uerbi gratiaa u ad iidũ
coñparati fuerint continnł in sebisbini
nii etimam partemcius: uiii adiui
dum conparati fuerint continent in se
bis qua terni viii etunam partem eius.
submultiplex su ꝑparticularis numerus
si binumerum fuerit continet cum multi¬
pliciter cumaliis partibus cius ut uerbi
gratia uiii. ad ui dum comparati fuerin
continen in sebis terni cumaliis ducibus
partibus erusxiiii ad sexdum comparati
fucrin continent intrasbis seni cũ aliis
ducibus partibuscius. XUI aduii dumc̃

Expanded text:
comparatus ad inferiorem sibi numecomparatus ad inferiorem sibi numerum fuerit, continet in se totum inferiorem numerum multipliciter cum aliqua parte eius, ut uerbi gratia V ad II dum comparati fuerint, continent in se bis bini cum una parte eius; VIIII ad IIII dum comparati fuerint, continent in se bis quaterni et unam partem eus. Submultiplex superparticularis numerus sibi numerum fuerit, continet eum multipliciter cum aliis partibus eius, ut uerbi gratia VIII ad III dum comparati fuerint, continent in se bis terni cum aliis duabus partibus eius; XIIII ad VI dum comparati fuerint, continent intra se bis seni cum aliis duabus
Abbreviated transcription (Latin):
numerus sł minor qui continetur in
forciori numero cum alia una par¬
tesua aut media auttercia aut.
Super parciens numerus est quiinse
inferiorem numerum totum continet & suꝑ
hocalitras partes eius duas aut tres aut
quatiuor aut quinque aut alias. ut uerbi
gratia quinque ad tresdum compara¬
tifuerint habet in se quinarius nume¬
eius duas . uii. ad quattuor dum conpa¬
rati fuerint habent insequattuor & a¬
lias ini partes eius . viiii ad vdũ con¬
paratifueriaT haben inse v et clia s ini
partes eius sub super parciens names ẽ
qui continetur in numero suꝑpartient
cum̃liquibus partibussuis duabus aut tribus
aut pluribus. ut uerbi gratici. iii. cotinetur
a quinquo cumaliis ducibus partibus fuiso&
multiplex suꝑparticularis numcrus est
quidum ad forciorem sibi numerum compa
ter cum alia una paree sucacit uerbigra¬
tici duo ad u dum conparatus fueri t con¬
tinctur ab eobis man parte suco sab
multiplex particularis numerus: quidũ

Expanded text:
numerus est minor, qui continetur in numerus est minor, qui continetur in fortiore numero cum alia una parte sua aut media aut tertia aut qSuperpartiens numerus est qui in se inferiorem numerum totum continet, et super hoc alteras partes eius duas aut III aut IIII aut V aut alias, ut uerbi gratia V ad III dum comparati fuerint, habet in se quinarius numeeius duas; VII ad IIII dum comparati fuerint, habent in se IIII et alias III partes eius; VIIII ad V dum comparati fuerint, habent in se V et alias IIII partes eius. Subsuperpartiens numerus est qui continetur in numero superpartienti cum aliquibus partibus suis duabus aut tribus aut pluribus, ut uerbi gratia III continentur a V cum aliis duabus partibus suis; multiplex superparticularis numerus est qui, dum ad fortiorem sibi numerum compar multipliciter cum alia una parte sua, ut, verbi gratia, 2 ad 5 dum comparati fuerint, continentur ab eo bis cum una parte sua. Multiplex superpartiens numerus est qui, dum
Abbreviated transcription (Latin):
ab eocum aͣ ducibus partibus suis: multi¬
plex numerus est qui haber in seminorẽ
numerum bis autar autquater aut mul.¬
tipliciter ut uerbi gratia duo adimum
comparatifucrint duplex est tres. ad i.
triplex quattuor qua d̾ruplex &rdiq̃
econtra submultiplex numerus qui intra
multi plicem continecur bisautter aut
quater aut multi pliciter aut uerbi gra¬
tia unus caduobus bis continetur alitri¬
quinquies etabaliis multi pliciter suꝑ:¬
particularis numcrus esł dumforcior
continet intrase inferiorm num erum
circaquem comparatur : Similiter &
unam partem eius ut uerbi gratia .iii.
adduo dum comparati fuerinT continaT
intrase duo et alium uñum quimedia
pars est duorum quattuor adtres dum
conparciti fucrint continent in setres&
alium unum quic̃ tercia pars triumite¬
rati fuerint habẽtinse quaternariom
numerum etalium unum quiquar ta
pars ec̃ dicitur Qua ternarii numeri:
et ce teritedes: sub super particula rtͥs

Expanded text:
ab eo cum duabus partibus suis. Multiab eo cum duabus partibus suis. Multiplex numerus est, qui habet in se minorem numerum bis, aut ter, aut quater, aut multipliciter; ut verbi gratia II ad unum dum conparati fuerint, duplex est; III ad unum, triplex; IV quadruplex, et reliqui. Econtra submultiplex numerus est, qui intra multipquater aut multipliciter, ut uerbi gratia unus a duobus bis continetur, a triquinquies, et ab aliis multipliciter. Superparticularis numerus est, dum fortior continet intra se inferiorem numerum circa quem comparatur, similiter et unam partem eius, ut uerbi gratia III ad II dum comparati fuerint, continent in se II et alium I, qui media pars est duorum; IIII ad III dum comparati fuerint, continent in se III et alium I, qui est tertia pars trium; iterati fuerint, habent in se quaternarium numerum et alium unum, qui quarta pars esse dicitur quaternarii numeri; et ceteri tales. Subsuperparticularis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ partien es minores diuiduntur
sic i submultiplices ii suꝑ¬
particulares iii suꝑparci¬
entes iiii. sabmultiplices.
sub suꝑ particulares sub¬
multiplices subsuꝑ parciedes
sꝑ̃ sengmerus est qui sine
relationẽ aliquadicitur ut
iiI.IIII U. Ui ẽcceteri similes: ad
adaliquichiumerus est quirelatiuc
ad alios comparcitur ud uerbi gratiauinͦ¬
adduo dẽcim comparatus fuerit da¬
plexdicitur. et multiplex ui. ad tres uiii
et ccteri: aequales numeri dicuntur
qui secumdũ quantitatem acquales s̃
ut uerbi gratia. duo ad duo tresad
conparati in acqualitatem demons¬
ter maiorminori autmi norima icriheuꝰ
modidum comparatus fuerit inȩ¬
qualis dicitur maior numerus c̃qui
habetinse illũ minorẽnumerum aut
quem conparatur : & ali quidplus
ut uerbi gratia quinarius numerus
numerum et alias partes cius duas.
et reliqui tales mino numerus ẽ qui
continctur amaiori ad quem compa¬
ratur cum aliqua partesurit termi¬
narius ad quinarium. Continetur enim

Expanded text:
tur sic: submultiplices, subsuperparticulares, subsuperpartientes, submultiplices subsuperparticulares, submultiplices subsuperpartientes. 2. Per se numerus est qui sine relatione aliqua elicitur, ut III, IV, V, VI, et caeteri similes. Ad aliquid est numerus qui relative ad alios comparatur: verbi gratia, quatuor ad II dum comparatus fuerit duplex dicitur et multiplex; sex ad III, octo et caetera. Aequales numeri dicuntur, qui secundum quantitatem aequales sunt, ut, verbi gratia, duo ad duo, tres adcomparati inaequalitatem demonster major minori, aut minor majori. modi dum comparatus fuerit, inaequalis dicitur. Maior numerus est qui habet in se illum minorem numerum, ad quem comparatur, et aliquid plus, ut uerbi gratia quinarius numerus numerum et alias partes eius duas; et relcontinetur a maiori, ad quem conparatur, cum aliqua parte sui, ut ternarius ad quinarium. Continetur enim
Abbreviated transcription (Latin):
dente dicsolad cum locum ꝑ uencritubioccidert
dicitur ubimontium magnitudinca nobis
separatur : sic quetre abictiu sepientrional
parte obum braturaeri unddiquet quod¬
nociemaut̃ facit suꝑ terras solis circuitus.
quando ꝑluminarium distributionem
ittne com̃s tinebrtenox. nams speluncis
amplis inquarum abditalux inrumpere
o obpositam molcnꝰ non sinłtur : suntutiq
ttnebrequi a lix nonẽ ib iotum queillud
spacium lociȩ̃ karens iugnectcm en
tales tenebre acceperunt uocabulum nox :
nox apudnos est cas partes mundi p̃seałia
lucis iniustrat ꝑquas sola bocca sum
in ortum reditaꝑ hocomnibus uigini
quattuor horis non de eẽ ꝑ circuitum
giritotius a libidiem a libi nocam Aus¬
tradis enimpars cum habet solem nobis
dies est Cum aut̃ partem aqui lonis cir¬
cuiens peruchitur nobis nox est ñ
tam̃ inclic partenon est dies ubi p̃scałia
solis est.

Expanded text:
dente die sol ad eum locum pervenerit ubi occidere dicitur, ibi montium magnitudine a nobis separatur, sicque terrae objectu a septentrionali parte obumbratur aer, adnim eam super terras solis circuitus —, quando per luminarium distributionem im omnes tenebrae nox. nam et in speluncis amplis, in quarum abdita lux inrumpere per obpositam molem non sinitur, sunt utique tenebrae, quia lux non est ibi, totumque illud spatium locus est carens luce; nec tamen tales tenebrae acceperunt uocabulum noctis, nox apud nos est, eas partes mundi praesentia lucis inlustret, per quas sol ab occasu in ortum redit, ac per hoc omnibus uiginti quattuor horis non deesse per circuitum gyri totius alibi diem, alibi noctem. nutralis ergo pars cum habet solem, nobis dies est; cum autem ad partem aquilonis circuiens pervehitur, nobis nox est; non tamen in alia parte non est dies, ubi presentia solis est,
Abbreviated transcription (Latin):
Nocciani heretici. tnformem asserdm̃
tres tamquam partes habentem que
diuinam efficiunt trinitatem
N oetiam heretici Aquodam nodo uocati
accipiuntunde & patri passiani uo¬
cantur. quiꝰ patrẽpassum dicunt

Expanded text:
Noetiani triformem asserunt Deum, tres tamquam partes habentem qui diuinam efficiant trinitatemNoetiani a quodam Noetio vocati,accipiunt: unde et Patripassiani vocantur, quia Patrem passum dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
pres bicero exorti sintiquiaduersus
cornelium cathe dram sacerdo ialem co¬
natus in uadercheresim inscruit. no¬
lensapos ii ics suscipert & rebaptirans
baptiratos

Expanded text:
presbytero exorti, qui adversus Cornelium cathedram sacerdotalem conatus invadere haeresim instituit, nolens apostatas suscipere, et rebaptizans baptizatos
Abbreviated transcription (Latin):
Pandorius
Abinuenito reuocatur
de quo uirgilius panprimus calamo cera
conunigere plures iustituit pancurat ouis
ouium quae magister fuit erum apud gentiles
deus pastoralis qui primum dispares
calamos ad caritum aptauit et studioso
arte coriposuit.

Expanded text:
Pandorius ab inventore vocatus, de quo Virgilius. Pan primus calamos cera coniungere plures Instituit, Pan curat oves omniumque magister. Fuit enim apud gentiles deus pastoralis qui primum dispares calamos ad cantum aptavit et studiosa arte composuit.
Abbreviated transcription (Latin):
cubum appellant caprinis pedibus
barbatum rubicunda faciae indextra
fistulam in leua uirgã tenentem quem
uolunt rorum & totius natu ae dmñ unde
& panquasi omnia appellant.
Pan. dicunt grecilatinisiluanũ
dm̃ rusticorum queminna turae
similitudine forma uerunit.
unde &pan dictus est.
id est omne fingunt enim eum ex
uniuersali edementorum specie.
hab& enim cornua insimilitudi¬
ne radiorum solis &lunae.
Diftinctam maculis hab& pellem
propter caeli sidera
Rubet cius facies ad similitudinem¬
& hacris fistulam septem cala¬
morum gestat. propter armo¬
niam cacli iniqua septem sunit.
soni & septem discrimina uocum
uellosus ẽ quia tellus conuestita t̃
agitatauentis pars eius inferior
& pecudes: caprinas ungulas hab&o.
ut soliditatem terrae ostenidat. suđ¬
quem uolunit rerum & totius
naturae dm̃ undepan quasi
omnia dicunit

Expanded text:
cubum appellant, caprinis pedibus, barbatum, rubicunda facie, in dextra fistulam, in laeua uirgam tenentem. Quem quidam uolunt rerum et totius naturae deum, unde Pana quasi omnia appellanPan dicunt Graeci, Latini Silvanum deum rusticorum, quem in naturae similitudinem formaverunt: unde et pan dictus est, id est, omne: fingunt enim eum ex universali elementorum specie: habet enim cornua in similitudinem radiorum solis et lunae: distinctam maculis habet pellem propter coeli sidera. Rubet aetheris. Fistulam septem calamorum gestat, propter harmoniam caeli, in qua septem sunt soni et septem discrimina vocum. Villosus est, quia tellus convestita est †agitventibus†. Pars eius inferior pecudes. Caprinas ungulas habet, ut soliditatem terrae ostendat, quem volunt rerum et totius naturae Deum; unde Pan, quasi omnia dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
qui tr iguendi sur it ne obseruatione quadra¬
gcsimae ordinata adunctionem acceder enT
hoc autemdiae simbulum conp&entibus
traditur : ꝓpt̃ confinem dominicie paschae.
sollemintatem. ut quiiam ad dieigratiam
percipiendam. festinant fidem quã cor¬
fittantur agnoscant Sc̃mque in eo

Expanded text:
qui ungendi sunt, ne observatione quadraqui ungendi sunt, ne observatione quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. 278 15. Hoc autem die symbolum competentibus traditur propter confinem dominicae Paschae solemnitatem: ut qui jam ad Dei gratiam percipiendam festinant fidem, quam confiteantur agnoscant. 16. Coena do
Abbreviated transcription (Latin):
ir . P alma dicta quia marius uictricis.
orriata ẽ uel quod oppansis ramis inT Stgłc :¬
modum palmȩ hominis estenim arbor
in signae uictoriae procero que acde coro
uirgultu diuturniis que uestita frondib:
& folia sua sineulla successione conseruans.
hanc grecisericem dicunt quod diu dura¬
& ex nomixie auis illius a rabie que multis
annis uiuere perhibetur quaedum in
multis locis nascatur nonin omnibus
fructus ꝓficit maturitatem frequenter
autem in aegypto ocsyria sructus cutem
cius dactilia digitorum similitudine nui cupati
sunt quorumr aoiam a nomina uariantur
Nam
aliac appellantur palmũ¬
lae
similes mitobolant
alii
tebaici qui & necolari.
alii mu¬
cales quos grerrei
cariatos uocarit
Palmarum dies Ideo dicitur quia in eã
dñs & saluator nosterlo sicut pito phea
caecinit. iħrs bm̃ tendens a sellum pedis¬
super hibaur tunc gradieras. cumramis
palmarum multitudo plebium. obuicam
otei & la mauerunt
Qui aunmos ẽ lauandi. cãpita in fantum

Expanded text:
. Palma dicta, quia manus victricis ornatus est: vel quod oppansus est ramis in modum palmae hominis. Est enim arbor insigne victoriae, proceroque ac decoro virgulto, diuturnisque vestita frondibus, et folia sua sine ulla successione conservans. Hanc Graeci Phoenicem dicunt, quod diu durat, ex nomine avis illius Arabicae, quae multis annis vivere perhibetur. Quae dum in multis locis nascatur, non in omnibus fructus perficit maturitatem: frequenter autem in Aegypto et Syria, fructus autem ejus dactyli a digitorum similitudine nuncupati quorum etiam nomina variantur. Nam alii appellantur palmule, similes mirobalanis; alii tebaice, que et nicholai; alii mucales, quos Greci cariatos vocantPalmarum ideo dicitur, quia in eo Dominus et Salvator noster, sicut propheta cecinit, Jerusalem tendens asellum sedisse perhibetur. Tunc gradiens cum ramis palmarum multitudo plebium obviam ei clamaverunt:quia tunc moris est lavandi capita infantium,
Abbreviated transcription (Latin):
ndiꝰ Palmes. uitis materies mollis que in nouella
brachia emissus fructum effest. namideo
rus tici partem uitis palmitem dicunit.
palmes enim diminutiuum nomen est.
quod nomeni paragogum dicitur quod a pal¬
ma diriuetur palma enim hab& nomer
proprium quod dicitur principale abeo quod
exse diriuatiuum faciat.

Expanded text:
 Palmes vitis materia mollis, qui per novella brachia emissus fructum adfert: nam ideo rustici partem vitis palmitem dicunt. Palmes enim diminutivum nomen est, quod nomen paragogum dicitur, quod a palma derivetur. Palma enim habet nomen prototypum, quod dicitur principale, ab eo quod ex se derivativum faciat.
Abbreviated transcription (Latin):
ut fieri sola abis qui contriregib:
munidibuius omnigenis congredi
bestus p̃miorum contemplationt̃
fortiores robolae uel feritatis
rabiae conspexerinit : diriores
aduersus eas primae congrossio : dsict̃¬
nis certameni arrĩpint  ue¬
quibus extinctios reliquas quae
minus terribiles minus que uehe : Igł¬
menites sunt exitu faciliore
ꝑprosternurit.

Expanded text:
ut fieri solet ab his qui coram regibus mundi hujus omnigenis congredi bestiis, praemiorum contemplatione, fortiores robore vel feritatis rabie conspexerint diriores, adversus eas primae congressionis certamen arripiunt, quibus exstinctis, reliquas, quae minus terribiles minusque vehementes sunt, exitu faciliore prosternunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sidriPalestina prouintia : philistim urbem me¬
tropolrm habuit. que nunc dicitur ascalon.
aqua ciuitate omnis circa eam regio palgͥsti¬
na est nuncupata. huic aboriente mare
rubrum occurrit. a meridiano¬
ridiano
latere : iuda ea excipit᷑.
a septen¬
trionali plaga trriorũ
finibus
clauditur. ab oc casu a egrp¬
tilimite
terminatuit.u¬

Expanded text:
Palaestinae provincia Philistim urbem metropolim habuit, quae nunc dicitur Ascalon, ex qua civitate omnis circa eam regio Palaestina est nuncupata. Hujus ab oriente mare Rubrum occurrit, a meridiano latere Iudaea excipitur, a septentrionali plaga Tyriorum finibus clauditur, ab occasu Aegyptio limite terminatur.