comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adhiberi: qd respondemꝰ ei: Osculetur me ait oscło
oris fui. Si qͥd mͥ conscia eem. ꝯtenta ec̃m cũ mara ina¬
gdalena oscło pedu: uͥ indulgentia sumit᷑ delictoꝵ.
S qͥa me in om̃i uita mea ñ rephendit cormeũ. non
puto me arroganter flagitare de oscło oris grãm gau¬
ti ꝯsedeas nͥ ⁊ ip̃a mͥ sedes fias: ut mai estatẽ regnan¬
tis eo feliciꝰ quo familiariꝰ in te contineas: ⁊ specialiu ᷤ
p̃ cȩtis in ꝯphensibiłe ꝯpbendas. Corrtinuisti parui:¬
lũ in grenio. contineb imm̃sũ in aĩo. fiuisti diu̾soriũ
ꝑegͥnantis: eris palatiũ irgnantis. fuisti tab̾nacłor
pugnati in mundo: eris soliũ tͥumphantis in cȩlo.
fuisti thalamꝰ sponsi in carnati: eris thronus rogis co

Expanded text:
r me osculo oris sui. Si quid mihi conscia essem, contenta essem cum Maria Magdalene osculo pedum, ubi indulgentia sumitur delictorum. Sed quia in omni vita mea nonme reprehendit cor meum, non puto me arroganter flagitare de osculo oris, gratiam gauti consedeas, nisi et ipsa mihi sedes fias: ut majestatem regnantis eo felicius quo familiarius in te contineas, et specialius prae caeteris incomprehensibilem comprehendas. Continuisti parvulum in gremio; continebis immensum in animo. Fuisti diversorium peregrinantis; eris palatium regnantis. Fuisti tabernaculum pugnaturi in mundo; eris solium triumphantis in coelo. Fuisti thalamus Sponsi incarnati; eris thronus Regis co
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ quom̃ ista affecliones ordinatȩ urtutes st̃: in ordina¬
te ꝑturbatões. Si timorẽ soquat᷑ tͥsticia desꝑatõem geno¬
rat: si amorẽ leticia dissolutionẽ. Seqlat᷑ ergo timore
leticia. quia timor futura cauet. leticia dep̃senti gaud
p̾dentis cautele finẽ leticia p̾sidet. Comitet᷑ leticiã tͥsti
Iungat᷑ amor tͥsticiȩ: quia fortit̾ sustinet tristicia. qui
ꝑ unorẽ q̃ sũt amanda desid̾at. Ofortet gͣ amor tͥsticiã.
Iungat᷑ amor timori. qr ordinate amandis inheret qͥ
tunenda ñ negligit. Ordinet gͦ amor timorẽ : ordinatꝰ¬

Expanded text:
go quomodo istae affectiones ordinatae virtutes sunt. inordinatae, perturbationes. Si timorem sequatur tristitia, desperationem generat; si amorem laetitia, dissolutionem. Sequatur ergo timorem laetitia, quia timor futura cavet, laetitia de praesenti gaudet, prudentis cautelae finem laetitia possidet. Probet ergo laetitia tiJungatur amor tristitiae, quia fortiter sustinet tristia, qui per amorem quae sunt amanda desiderat. Confortet ergo amor tristitiam.Jungatur amor timori, quia ordinate amandis inhaeret, qui timenda non negligit. Ordinet ergo amor timorem. Ordinat
Abbreviated transcription (Latin):
solito aut p̃t solitũ pietatẽ colt: modestiã exhibentͤ
hũilitatẽ sectant᷑. induunt griurtatẽ: ut xp̃o patien¬
ti quo dãmodo ꝯpati uideant᷑. Quis it tamirreligiosus qui
ñ ꝯpungat᷑ . Quistam insolens ut ñ huiliet᷑: quis tã ira¬
cimdꝰ ut ñ indulgeat: quis tã delitios ut ñ abstineat: quis
tã flagitios ut ñ ꝯtineat: ꝗnis tã maliciosꝰ ut ñ peniteat hiᷤ

Expanded text:
solito, aut praeter solitum, pietatem colunt, modestiam exhibent, humilitatem sectantur, induunt gravitatem, ut Christo patienti quodam modo compati videantur. Quis enim tam irreligiosus, qui non compungatur? quis tam insolens, ut non humilietur? quis tam iracundus, ut non indulgeat? quis tam deliciosus, ut non abstineat? quis tam flagitiosus, ut non contineat? quis tam malitiosus, ut non poeniteat h
Abbreviated transcription (Latin):
iesse : libñt̾ init̃ lilia pascit̾ fios campi ⁊ liliũ ꝯuallium.
Cõmendat cium fiores. pulcͥcdo. sua uiolentta.⁊ spes
fructus. gr̃ã tͥplex. Toq florẽ repitat ds̃ ⁊ bene ꝯplacet
ei inte: fi tͥ nec honeste tĩsationis decor. nec bone opinoĩs
fraglantia. nec untentõ desit future retributiõĩs. fructꝰ

Expanded text:
lilia pascitur flos campi et lilium convallium. Commendat enim flores pulchritudo, suaveolentia, et spes fructus; gratia triplex. Teque florem reputat Deus; et bene ei complacet in te, si tibi nec honestae conversationis decor, nec bonae opinionis fragrantia, nec intentio desit futurae retributionis. Fructus
Abbreviated transcription (Latin):
dorant magi ⁊ offert̃ mun̾a. ad huc sugertt matͥs
ub̾a. S. ⁊ ubi est omagi uͥ est p̾pura regis hꝰ: Hũ¬
quid uilis panm isti quibꝰ inuolutꝰ ẽ: Si rex ẽ diadema
ta sit fides: ꝙͣ linceos ocłos hãt diligñtiꝰ ꝯfidate. ꝯgnos¬
tit dei filiũ lactentẽ: cognoscit inligno pendentẽ: cognosc̃
morientẽ. Siꝙͣ. iatro inpatibulo: inagi in stabulo agnosct̃.
Illeclauis in sirit: isti pannis ĩuolut̃. Centurio uero uitã ag¬
nouit ĩ morte. magi deiuntitẽ intem̃ corꝑis infirmitate.
Iue summ̃ sp̃m in exspiatioẽ: isti dei u̾bum in ifantia cog

Expanded text:
dorant Magi, et offerunt munera adhuc sugenti matris ubera. Sed ubi est, o Magi, ubi est purpura regis hujus? Nunquid viles panni isti, quibus est involutus? Si rex est, diadema ta sit fides; quam lynceos oculos habeat, diligentius considerate. Cognoscit Dei Filium lactentem, cognoscit in ligno pendentem, cognoscit morientem: siquidem latro in patibulo, Magi in stabulo cognoscunt; ille clavis infixum, isti pannis involutum; centurio vero vitam agnovit in morte. Isti Dei virtutem in teneri corporis infirmitate, ille sum
Abbreviated transcription (Latin):
tassis ꝓloco ⁊ temꝑr nectia uidibant᷑. Quri p̃tuĩ ob
pauꝑtatẽ: mirre ungm̃ obinfantiliᷤᷤ ut assol⁊ corꝑis tͥe¬
n̾itudinẽ. thuris odoram̃t̃ obsordidã stabuli mansionẽ
nẽ in ꝯmunionĩ sociał uitȩ: thuris spẽm ĩ suaueolentia
bone fame÷ aun splendorẽ in consc̃ĩe puritate : quo udełꝰ
nec de officiosa ⁊ũsatione familiarẽ grãm. nec de landabili opi¬
mone manẽ głiam. s honorẽ dei ⁊ fr̃m utilitatẽ querere stu

Expanded text:
tassis pro loco et tempore necessaria videbantur. Auri pretium ob paupertatem; myrrhae unguentum ob infantilis, ut assolet, corporis teneritudinem; thuris odoramentum ob sordidam stabuli mansionem.nem in communionem socialis vitae, thuris speciem in suaveolentiam bonae famae, auri splendorem in conscientiae puritatem: quo videlicet nec de officiosa conversatione familiarem gratiam, nec de laudabili opinione inanem gloriam, sed honorem Dei, et fratrum utilitatem quaerere stu
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiasten aut ydidam. Nlam et his nominibꝰ applłatꝰ ẽ
iniditio ydida .i. dilectus dñi inregno. Uq rex. In exlio
rector moꝵs : iniuditio discretor meritoꝵ:. in regno
distributor p̃mioꝵ. Inexilio mansuetꝰ inuidicio s̾tus.
nou̾ca corona miseriȩ.⁊ ĩ hac ꝯtemptibit. Synagogam
loquor: que se ei ñ mrẽm ex hibuit s nou̾cam. Coronabit
eũ familia sua corona iusticiȩ: ⁊ inhac t̾ribił. Coronat
cum pr̾ suus corona głiȩ et inhac desid̾abit. Uideant
gͣ eum peccõres incoronamis eriȩ .i. spiea. ⁊ ꝯpungaitt᷑.

Expanded text:
esiasten aut Ididam. Nam et his nominibus appellatus Idida, id est dilectus Domini, in regno; ubique rex. In exsilio rector morum, in judicio discretor meritorum, in regno distributor praemiorum. In exsilio mansuetus, in judicio justus, inoverca sua corona miseriae, et in hac contemptibilis. Synagogam loquor, quae se ei non matrem exhibuit, sed novercam. Coronabit eum familia sua corona justitiae, et in hac terribilis; coronat eum Pater suus corona gloriae, et in hac desiderabilis. Videant ergo eum peccatores in corona miseriae, id est spinea,
Abbreviated transcription (Latin):
quio factas : Lactentẽ puer̃ adoratis. intugurio itili. ĩ ui¬
thronꝰ : uͥ curiȩ regał freqñtia: Nunquid aula est stabłm.
thronꝰ p̃sepiũ ⁊ curie freqñtia ioseph ⁊ mariã: Nõ iłt sor
det stabulũ. nõ paunis offendunt᷑: ñ scandalirant᷑ lactentiᷤ
infantia. ꝓcidt̃. uenerant᷑ ut regẽ. ad orant ut dm̃.S ꝓfecto
qui illos addrix̃. ip̃e ⁊ ĩ strurit: qͣui ꝑstellã foris ãmonuit:
ipẽ ĩ occulto cordiꝰ edocuit. N aptrrauit iołis agñd̾i ⁊ aqͣs

Expanded text:
Quid facitis? Lactentem puerum adoratis, in turgurio vili, in vithronus, ubi curiae regalis frequentia? Nunquid aula est stabulum, thronus praesepium, curiae frequentia Joseph et Maria? Quomodo det stabulum, non pannis offenduntur, non scandalizantur lactentis infantia; procidunt, venerantur ut regem, adorant ut Deum. Sed profecto qui illos adduxit, ipse et instruxit; et qui per stellam foris admonuit, ipse in occulto cordis edocuit. Haec igit
Abbreviated transcription (Latin):
siqͥd deliqueris: cui ñ erubescas reuelare inspiritalib
si qͥd ꝓfeceris: cui cordis tui oĩa secreta cõmittas: & cõmẽ¬
mo. ⁊ unũ efficere de duob. ut nulla iactantia time¬
auir: nulla formidet᷑ suspicio: nec correptꝰ alt̃ ab
alt̾o doleat: nec laudantẽ alter alt̾ũ adulationis
nocet uł arguat: Amicus ait sapiens medicam̃¬

Expanded text:
si quid deliqueris; cui non erubescas revelare, in spiritualibus si quid deliqueris; cui non erubescas revelare, in spiritualibus si quid profeceris; cui cordis tui omnia secreta committas, et commenus, et unum efficere de duobus, ut nulla jactantia timeatur, nulla formidetur suspicio; nec correptus alter ab altero doleat; nec laudantem alter alterum adulationis notet vel arguat? Amicus, ait Sapiens, medicame
Abbreviated transcription (Latin):
tante rei dignitate a me explicari posse p̃sumo: cũ in
reb humanis nicħ sanctius appetat᷑. nicħ queratur
utilius. nicħ difficiliꝰ inueniatur : nicħ exꝑiat᷑ dultiꝰ.
nicħ fructuosiꝰ teneat᷑. Habet enĩ fructũ uite p̃sentis¬
q̃ nunc ẽ.: & future. Ipsa enĩ om̃s uirtutes sua condit
suauitate: uicia sua uirtute confodit: adu̾sa tẽꝑat:
cõponit ꝓsꝑa: ita ut sine amieo int̃ mortales niehil
fere possit eẽ iocundũ: homo bestie cõparẽt᷑: ñ habens
qͥ sͥ colletet᷑ in reb secundis: in tͥstib contristet᷑. cui euapo¬
ret si qͥd molestũ mens conceꝑit. eui cõmunicet siqͥd p̃ter
solitũ sublime uł luminosũ accesserit. Ue soli: ꝙ tum
ceciderit ñ ht̃ subleuantẽ se. Solus omnino ẽ: qui sine
amico ẽ. At que felicitas. q̃ securitas. q̃ iocũditas. habe¬
re cum qͦ equȩ audeas loqͥ ut tͥ: cui conficeri ñ timeas

Expanded text:
tantae rei dignitate a me explicari posse praesumo; cum in tantae rei dignitate a me explicari posse praesumo; cum in rebus humanis nihil sanctius appetatur, nihil quaeratur utilius, nihil difficilius inveniatur, nihil experiatur dulcius, nihil fructuosius teneatur? Habet enim fructum vitae praesentis et futurae: ipsa enim omnes virtutes sua condit suavitate, vitia sua virtute confodit; adversa temperat, componit prospera: ita ut sine amico inter mortales nihil fere possit esse jucundum; et homo bestiae comparetur, non habens qui secum collaetetur in rebus secundis, in tristibus contristetur; cui evaporet, si quid molestum mens conceperit; cui communicet, si quid praeter solitum sublime vel livosum accesserit. Vae soli, quia cum ceciderit, non habet sublevantem se . Solus omnino est, qui sine amico est. At quae felicitas, quae securitas, quae jucunditas est, habere cum quo aeque audeas loqui, ut tibi; cui confiteri non timeas,
Abbreviated transcription (Latin):
elapsa ẽ.G. Non me latent ista. S ut uerũ fatear hĩc tota¬
ista auiditas ⁊ impatientia tota descendit: qd̃ scedulam
ipsã añ hoc tͥduum reꝑtã ⁊ tͥ traditã a qͥb dã accepi. Ostẽ¬
de eãm queso puero tuo: ñ enĩ requiescit sp̃s m̃s donec
conspectis omnib.⁊ qͥd illi disputationi desit adu̾tens.
q̃renda: ad tue pat̾nitatis examen ꝑferã: aut reꝓban¬
da. aut admittenda. aut exponenda. A. Gerã tͥ morẽ:
ne forte aliqͣ resecanda. addenda ñ nulla. plurima uͦ
corrigenda estimau̾im . G. Ecce assũ habens aures ad
tua uerba suspensas tanto certe auidius: quanto
cicia legi magnifice disputatũ: qd cultorib suis pariat
utilitatis uelim mͥ insinues. Cũ enĩ res tanta sit. ut cer¬
tis rationib uisus es cõꝓbasse: tc̃ pͥmũ uehem̃tiꝰ appe¬
titur: cum finis eius fructusq cognosctt᷑ .a. Non id ꝓ

Expanded text:
elapsa est. GALTERUS. Non me latent ista; sed, ut verum fatear, hinc toelapsa est. GALTERUS. Non me latent ista; sed, ut verum fatear, hinc tota aviditas et impatientia tota descendit; quod schedulam ipsam ante hoc triduum repertam, et tibi traditam, a quibusdam accepi. Ostende eam, quaeso, puero tuo: non enim requiescit spiritus meus, donec conspectis omnibus, et quid illi disputationi desit, advertensquaerenda, ad tuae paternitatis examen proferam, aut reprobanda, aut admittenda, aut exponenda. AELREDUS. Geram tibne forte aliqua resecanda, addenda nonnulla, plurima vero corrigenda aestimaverim. GALTERUS. Ecce adsum, habens aures ad tua verba suspensas; tanto certe avidius, quanto uid sit amicitia, legi magnifice disputatum; quid cultoribus suis pariat utilitatis, velim mihi insinues. Cum enim res tanta sit, ut certis rationibus visus es comprobasse; tunc primum vehementius appetitur, cum finis ejus fructusque cognoscitur. AELREDUS. Non id pro
Abbreviated transcription (Latin):
uelim de hora causari quã isti nob reliquere breuissimã:
uidebor ipse eam mͥ face breuiorẽ. Dic nẽ rogo te utrum
elapsum animo sit an adhuc memoria teneas qͥd inter
te quondã.⁊ tuũ Iouem. de amicicia spiritali conuenit.
qͦs tͥ ipse ꝓposu̾it questiones : quantũ ineoꝵ enucleatione
ꝓcesseris: qͥd de his qͦ stilo tradid̾is. A. ł quidẽ carissimi
mei recordatio immo continuus amplexus ⁊ affectꝰ it a
mͥ semꝑ recens ẽ : ut licet humanis exemptꝰ conditioni
satis dederit: in meo tñ animo nũquã uideat᷑ obisse.
Ibi enĩ sẽꝑmecũ ẽ: ibi mͥ religiosus uultꝰ eius elucet: ibi
mͥ dulces eius arrident ocłi : ibi eiꝰ iocunda mͥ u̾ba sic sa¬
ꝑiunt: ut uł ego uidear cũ eo admeliora transisse: uel
ipse mecũ adhuc in his infi̾oribꝰ conu̾sari Scis aũ qͥa plureᷤ¬
eiꝰ int̾rogationes measq responsiones impresserã. nobis

Expanded text:
velim de hora causari, quam isti nobis reliquere brevissimam, velim de hora causari, quam isti nobis reliquere brevissimam, videbor mihi eam facere breviorem. Dic nunc, rogo te, utrum elapsum animo sit, an adhuc memoria teneas; quid inter te quondam, et tuum Ivonem de amicitia spirituali convenerit; quas tibi ipse proposuerit quaestiones: quantum in earum enucleatione processeris, quid de his quoque stylo tradideris. AELREDUS. Equidem charissimi mei recordatio, imo continuus amplexus et affectus, ita mihi semper recens est, ut, licet humanis exemptus conditioni satis dederit, in meo tamen animo nunquam videatur obiisse. Ibi enim semper mecum est, ibi mihi religiosus ejus vultus elucet, ibi mihi dulces ejus arrident oculi, ibi ejus jucunda mihi verba sic sapiunt, ut vel ego videar cum eo ad meliora transisse; vel ipse mecum adhuc in inferioribus conversari. Scis autem, quia plure interrogationes, measque responsiones impresseram, nobis
Abbreviated transcription (Latin):
modicum semotꝰ a nob: & ñe ocłos buc illucꝙ
utebas: ñc̃ frontẽ confricabas manu: nunc̃
capillos digitis attrectabas. nc̃ irã ipsa fa¬
cie p̃terens. aliqͥd tͥ p̃ter uotũ acceslisse.
crebra uultus mutatione querebaris. edicito . G. ꝓfecto
ita ẽ. Qͥs enĩ patient̃ sustineat tota die nescio qͦs exoctores
pharaonis tii habert copiã: nos aũ quib specralit̃ debi¬
damus. Quib uł ñc tandẽ exelusis. tanto mͥ gratior
ẽ solitudo: quanto molestior inqͥetudo p̃cesit. Nã opti¬
mũ cibi condim̃tũ faies ẽ: nec mel alia ue species iu¬
num sic sapidũ reddit. ut sitis uehemens aquã. Quo¬
cirea erit t̃ forte ħ nr̃a coiatio quasi tib uł poꝰ qͥda
spiritalis: eo iotundior quo estus p̃cessit ardentior
Ageiam & qo ancio pectoe pauloante parabas enol¬
uere: in mediũ ꝓferre ñ differas. G. Faciã qͥdẽ. Nam si

Expanded text:
modicum semotus a nobis; et nunc oculos huc illucque modicum semotus a nobis; et nunc oculos huc illucque vertebas, nunc frontem confricabas manu, nunc capillos digitis contrectabas, nunc iram ipsa facie praeferens, aliquid tibi praeter votum accessisse, crebra vultus mutatione querebaris, edicito. GALTERUS. Profecto ita est. Quis enim patienter sustineat tota die, nescio quos exsecutores Pharaonis tui habere copiam; nos autem, quibus specialiter debidamus. Quibus vel nunc tandem exclusis, tanto mihi gratior est solitudo, quanto molestior inquietudo praecessit. Nam optimum cibi condimentum fames est; nec mel aliave species vinum sic sapidum reddit ut sitis vehemens aquam. Quocirca erit tibi forte haec nostra collatio quasi cibus vel potus quidam spiritualis, eo jucundior, quo aestus praecessit ardentior. Age jam, et quod anxio pectore paulo ante parabas evolvere, in medium proferre non differas. GALTERUS. Faciam quidem, nam si
Abbreviated transcription (Latin):
cia que desinere p̃: nũꝗͣ uera fuit. Amiticiã &̃ n subsistẽ
qͥdem sine catitate: satis suꝑq monsiratũ ẽ. Cũ gͥ in amici¬
cia ⁊ etnitas uigeat. ⁊ u̾itas luceat. ⁊ caritas dulcescat.
uttũ nom̃ sap̃ĩȩ tͥb: his debeas abrogare.: tu uideris. I. O qͥd
⁊̃ hoc: Dicamne deamicicia qd̾ amitꝰ iħu ioħis de caritate
cõmemorat. ds amicitia ẽ : a. Inusitatũ quidem hoc:
nͥ ex scͥpt̾is ht̃ auctoritatẽ. Qd̃ tñ sequit de coritate.
amiticie ꝓfecto date ñ dubito: qm̃ qui manet in amiti¬
cia: in do manet ⁊ d̾s in eo. Ocũ de ipsius fructu uł utti¬
litate ceꝑimus disputare: manifestius ꝑuidebis. Nunc
si qͥd sit amicicia ꝓsimplicitate in genioli nr̃i satis diximꝰ
cetera q̃ enucleanda ꝓposuisti alio tẽpori reseruemus.I.
Lioct aiuiditati mec nimis ista sit nolestia dilatio: ad hoc

Expanded text:
tia quae desinere potest, nunquam vera fuit. » Amicitiam etiam nec subsistere tia quae desinere potest, nunquam vera fuit. » Amicitiam etiam nec subsistere quidem sine charitate, satis superque monstratum est. Cum igitur in amicitia et aeternitas vigeat, et veritas luceat, et charitas dulcescat, utrum nomen sapientiae tribus his debeas abrogare, tu videris. Ivo. O quid est hoc? dicamne de amicitia quod amicus Jesu Joannes de charitate commemorat: Deus amicitia est? AELREDUS. Inusitatum quidem hoc, nec ex Scripturis habet auctoritatem: quod tamen sequitur de charitate, amicitiae profecto dare non dubito, quoniam: Qui manet in amicitia, in Deo manet, et Deus in eo . Quod, cum de ipsius fructu vel utilitate coeperimus disputare, manifestius pervidebimus. Nunc, si quid sit amicitia, pro simplicitate ingenioli nostri satis diximus, caetera, quae enucleanda proposuisti, alio tempori reservemus. Ivo. Licet aviditati meae nimis ista sit molesta dilatio, ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
liorib infirmiora fortiorib. ⁊ si ñ coequant᷑: conuin¬
guntur tñ maxime in uirtutib que licet ase gra¬
duum diu̾sitate discrepent. quadã s tñ similitu¬
dine uicinant᷑. Uicina enĩ ẽ uirginitati uiduitas.
uidurtati coniugalis castitas: ⁊ quãuis int̾ has uir¬
tutes magna sit differentia. meo tñ qd u̾tutes ft̃ ñ¬
nulla ẽ conuenientia. Neq enim ideo pudicitia con¬
uigalis urtuis ñ ẽ. qͥa p̃cellit continentia uidualis.
qͥb licet scã preferat᷑ uirginitas: eaꝵ tñ grãm ñ oblit¬
terat. Quãuis si ea que de amicicia dicta ft̃ diligent̃ ad¬
uertas: in uenies eam sapientie sic uicinã uł insertã
ut pene dixerim amiciciã nic aliud ẽẽ ꝗͣ sapientiã.I.
Obstupesco fateor: net facile id mͥ ꝑsuaderi posse existi¬
mo .A. Excidit ne tͥ dicisse scͥpturam: omĩ tẽpore diligit
qͥ amicus ẽ: Ait &̃ sicut meministi ũr ieronimus. Amiei¬

Expanded text:
lioribus, inferiora fortioribus, etsi non coaequantur, conjunguntur tamen, maxime in virtutibus; quae licet a se graduum diversitate discrepent, quadam sibi tamen similitudine vicinantur. Vicina enim est virginitati viduitas, viduitati conjugalis castitas; quamvis inter has virtutes magna sit differentia, in eo tamen, quod virtutes sunt, nonnulla est convenientia. Neque enim ideo pudicitia conjugalis virtus non est, quia praecellit continentia vidualis; quibus licet sancta praeferatur virginitas, earum tamen gratiam non obliterat. Quamvis si ea, quae de amicitia dicta sunt, diligenter advertas, invenies eam sapientiae sic vicinam vel infertam, ut pene dixerim, amicitiam nihil aliud esse, quam sapientiam. Ivo. Obstupesco, fateor, nec facile id mihi persuaderi posse, existimo. AELREDUS. Exciditne tibi dixisse Scripturam: Omni tempore diligit, qui amicus est? Ait etiam, sicut meministi, noster Hieronymus: « Amici
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ qd̾ fuit: diugens eũ a qͦ ñ diligit᷑: honoranis eũ a qͦ sꝑnitur:
exhibenda ab eo a quo soluit᷑ : A. Ad amiciciã quatuor specialit̃¬
ꝑtinere uident᷑: dilectio ⁊ affectio. sccuritas ⁊ ioeunditas. Ad
dilectionẽ spectat cũ beniuolentia bñficioꝵ exhibitio. ad af¬
fectionẽ int̾ĩor q̃dã ꝓcedens delectatio: adsecuritatẽ sine ti¬

Expanded text:
d fuit; diligens eum, a quo non diligitur; honorans eum, a quo spernitur, exhibenda ab eo, a quo solvitur? AELREDUS. Ad amicitiam quatuor peilicet dilectio et affectio, securitas et jucunditas. Ad dilectionem spectat, cum benevolentia beneficiorum exhibitio. Ad affectionem, interior quaedam procedens delectatio. Ad securitatem, sine ti
Abbreviated transcription (Latin):
mur ꝗͣ amico. In omĩ actu. in oĩ studio. incertis. in
dubiis. in qͦlibet euentu. infortuna qualibet. insecrero
⁊ publico. in oĩ consultatione domi forisq ubiq amici¬
cia grata: amicus necessarius: utilis gr̃a reꝑit᷑. Quo crrs
amici ut ait tulliꝰ ⁊ absentes adst̾sͥ. ⁊ egentes abundar:
zimbecilles ualent: ⁊ qd difficiliꝰ dictii ẽ. mortui uiuĩt.

Expanded text:
mur, quam amico; in omni actu, in omni studio, in certis, in dubiis, in quolibet eventu, in fortuna qualibet, in secreto, in publico, in omni consultatione, domi forisque, ubique amicitia grata, amicus necessarius, utilis gratia reperitur. « Quocirca amici, ait Tullius, et absentes adsunt sibi, et egentes abundant, et imbecilles valent:
Abbreviated transcription (Latin):
cedinis. ⁊ mellissuũ xp̃i nom̃ sib mecũ uendicauit afec¬
tum: qͥcqͥd sine celestium litteraꝵ sale. ac dulcissim illiꝰ
uł ea ipsa quȩ dicta st̃ sitamen st̃ consona rationi uł

Expanded text:
cedinis, et mellifluum Christi nomen sibi meum vindicavit affeccedinis, et mellifluum Christi nomen sibi meum vindicavit affectum, quidquid sine coelestium litterarum sale, ac dulcissimi illius vel ea ipsa quae dicta sunt, si tamen sunt consona rationi,
Abbreviated transcription (Latin):
& accipias: ꝓfundas. ⁊ haurias. l. Ego quidem discere¬
S: ne in his tempus ad alia necessarium insipient̃ in su¬
uiã: uolo me aliqͥd de spiritali amiticia doceas: uidelitet
qͥd sit. qͥd pariat utilitatis: qd̾ eius pͥncipiũ. quidfinis:
possit indirupta seruari. & sine aliqua dissensionis mo¬
lestia scõ fine contludi. A. Miror eur a me hec estimã
ẽẽ querenda. cũ satis suꝑq ab antiquissimis eccellen
tissimisq doctorib de his oĩb ꝯstet eẽ tractatũ marĩe cum
puerieciam tuã in huiiusmodi fiudiis triueris: &
tullii ciceronis librum de amicieia legeris: u copiosissi¬
me de oĩb que ad eam spectare uident̃ iocundo stilo
disseruit. & quasdã ut ita dicam leges in ea ac p̃cepta
descͥpserit .I. Non usqueqͣ ipse m ignotus ẽ liber ut¬
pote qui in eo aliquando plurimũ delectabar. s er
quo m de scãꝵ sẽpturaꝵ fauis aliqͥd cepit emanare dul¬

Expanded text:
et accipias, profundas et haurias. Ivo. Ego quidem et accipias, profundas et haurias. Ivo. Ego quidem Sed ne in his tempus ad alia necessarium insipienter insumam, volo, me aliquid de spirituali amicitia doceas, videlicet quid sit, quid pariet utilitatis, quod ejus principium, quis finis; : quomodo etiam possit indirupta servari, et sine aliqua dissensionis molestia sancto fine concludi. AELREDUS. Miror, cur a me haec aestimas esse quaerenda, cum satis superque ab antiquiss constet esse tractatum: maxime cum pueritiam tuam in hujusmodi studiis triveris, et Tullii Ciceronis librum De amicitia legeris; ubi copiosissime de omnibus quae ad eam spectare videntur jucundo stylo disseruit, et quasdam, ut ita dicam, leges in ea ac praecepta descripsit. Ivo. Non usquequaque ipse mihi ignotus est liber, utpote qui in eo aliquando plurimum delectabar; sed ex quo mihi de sanctarum Scripturarum favis aliquid coepit emanare dul
Abbreviated transcription (Latin):
in mediũ: s quasi uox in ipsis int̾ciꝑet᷑ faucib rteruri
demisso capite tacebas : nunc paruo ntuallo secdens
a nobis. ⁊ iterum rediens. t stem uultũ p̃ferebas: qub
omnib mͥlunitaxat dahat᷑ intelligi te ad ꝓferendum
tue mentis conceptum ⁊ horrere multitudinẽ. & oytar
secretum. l. ꝓfecto ita ẽ: ⁊ gratulor plurimum
intelligens q̃dcura t ẽ de puero tuo: cuiꝰ tͥ ment̃
mentisq ꝓpositũ: ñ alius quã sp̃s caritatis apuit.
Et utinam hoctina.  mͥ concedat dignatio. ut qͥtiensẽq
filios tuos qͥhic sunt uisitau̾is: uł semel mͥ liceat gt̃is
remotis tui habere copiam: & estus pectoris mei sine ꝑ
lectar enĩ plurimum qd te ꝓnum ad hec uana ⁊ otiosa
ñ uideo: s semꝑ aliqͥd utile ⁊ ꝓfectui tuo necessariũ plod
Loquere gͦ secure: & cum amico om̃s curas tuas cogita¬
tiones q cõmisce: ut uł discas aliquid uł doceas: des

Expanded text:
in medium: sed quasi vox in ipsis interciperetur faucibus, iterum in medium: sed quasi vox in ipsis interciperetur faucibus, iterum demisso capite tacebas: nunc parvo intervallo secedens a nobis, et iterum rediens tristem vultum praeferebas, quibus omnibus mihi duntaxat dabatur intelligi, te ad proferendum tuae mentis conceptum, et horrere multitudinem, et optare secretum. Ivo. Profecto ita est, et gratulor plurimum, intelligens quod cura tibi est de puero tuo; cujus tibi mentem, mentisque propositum non alius quam spiritus charitatis aperuit. Et utinam hoc mihi tua concedat dignatio, ut quotiescunque filios tuos, qui hic sunt, visitaveris, vel semel mihi liceat, caeteris remotis tui habere copiam, et aestus pectoris mei sine pelector enim plurimum, quod te pronum ad haec vana et otiosa non video; sed semper aliquid utile et profectui tuo necessarium proloqui. Loquere ergo secure, et cum amico omnes curas tuas cogitationesque commisce; ut vel discas aliquid vel doceas, des
Abbreviated transcription (Latin):
c̃a cõmendantes: in scd̃o eius fructũ excellentiãq
ꝓponentes: in t̾cio qͦm᷑ ⁊ int̃ quos possit usq infinẽ
indirupta seruani. ꝓut potuimus enodantes. In
huiꝰ gͥ lectione si qͥs ꝓfecit. dõ gr̃as agat ⁊ ꝓ peccatis
inutile putat ẽẽ ꝗd scͥpsimꝰ : parcat infelicitati meȩ:
quȩ fluxum cogitationũ meaꝵ. huiꝰ meditationiᷤ
me compulit occupatione restringere. Explicit ꝓĩogͦ.
cidat amica colloquia.
grateq huic solitudini.
nullius uox uł tumultꝰ
irrepit. Age nunc lm̃e.
aurib qͥcqͥd placet instillꝰ.
nec ingrate accipiamus
locum. tempus. ⁊ ocium. Nam paulo ante inturba fr̃m
me residente. cum om̃s undiq circũstreꝑent. ⁊ alius
quereret. aliꝰ disputaret. ⁊ iste de scͥpturis ille demoribꝰ.
alter de uicns. de uirtutib alter auestionos ingererent
tu solus tatebas: & nunc caput erigens. par bas aliqd ꝓfaere

Expanded text:
causa commendantes; in secundo, ejus fructum excellentiamque causa commendantes; in secundo, ejus fructum excellentiamque proponentes; in tertio, quomodo et inter quos possit usque in finem indirupta servari, prout potuimus, enodantes. In hujus igitur lectione si quis profecerit, Deo gratias agat, et pro peccatis inutile putat esse, quod scripsimus, parcat infelicitati meae, quae fluxum cogitationum mearum hujus meditationis me compulit occupatione restringere. LIBER PRIMUS. cidat amica colloquia, grataeque huic solitudini nullius vox vel tumultus irrepit. Age nunc, chariauribus quidquid placet instilla, nec ingrate accipiamus locum, tempus et otium. Nam paulo ante in turba fratrum me residente, cum omnes undique circumstreperent, et alius quaereret, alius disputaret; et iste de Scripturis, ille de moribus, alter de vitiis, de virtutibus alter quaestiones ingererent, tu solus tacebas: et nunc caput erigens, parabas aliquid proferre
Abbreviated transcription (Latin):
ad ipsam eaꝵ suꝑficiem oculus lupienᷤ ⁊ carnalib te¬
nebris assuetus sufficeret. Igitur cum sacͣ seͥptura
dulcesceret ⁊ parum illud scientie q mͥ mundꝰ tradi¬
derat. eaꝵ comꝑatione uilesceret: occurrebant aĩo
quȩ de amicicia in p̃fato libello legeram: ⁊ iã mira¬
bar q̃d ñm̾ moro solito saꝑiobant. Iam tẽ enim nicł
ꝙ ñ ducissimi iħu fuisset melle mellitũ: nicħ qͣd
ñ scãꝵ scͥpturaꝵ fuisset sale conditũ: meũ sibi ex toto
rapiebat affectum. Et iterum atq itm ea ipsa reuol¬
uens q̃ rebã si forte possent sc̃pturaꝵ auctoritate fulciri
Cum aũ in scõꝵ patrũ littis de amicicia plura legi¬
sem : uolens sꝑualit̃ amare nec ualens: institui
de sp̃ali amicitia scb̾e. ⁊ regłas mͥ caste sc̃ẽq dilec¬
tionis p̃scͥbere. Opuscłm gͥ istud intͥb distinximus
libelus. in pͥmo qͥd sit amicicia. ⁊ q̃s eiꝰ fu̾it ortus uł

Expanded text:
ad ipsam earum superficiem oculus lippiens et carnalibus tead ipsam earum superficiem oculus lippiens et carnalibus tenebris assuetus sufficeret. Igitur cum sacra Scriptura dulcesceret, et parum illud scientiae quod mihi mundus tradiderat, earum comparatione vilesceret; occurrebant animo, quae de amicitia in praefato libello legeram: et jam mirabar, quod non mihi more solito sapiebant. Jam tunc enim nihil, quod non dulcissimi Jesu fuisset melle mellitum, nihil quod non sanctarum Scripturarum fuisset sale conditum, meum sibi ex toto rapiebat affectum. Et iterum atque iterum ea ipsa revolvens quaerebam, si forte possent Scripturarum auctoritate fulciri. Cum autem in sanctorum litteris de amicitia plura legissem, volens spiritualiter amare, nec valens, institui de spirituali amicitia scribere, et regulas mihi castae sanctaeque dilectionis praescribere. Opusculum igitur in tribus distinximus libellis: in primo, quid sit amicitia, et quis ejus fuerit ortus vel
Abbreviated transcription (Latin):
Num adhuc puer eem in scolis. ⁊ locioꝵ meor me
grã plurimũ delectaret. inter mores ⁊ uicia qͥb
affectui. ⁊ deuouit amori. ita ut incħm dulciꝰ. nicħ iocũdiꝰ.
nicħ utilius. quã amari ⁊ amare uide̾tur. Itaq inter di
u̾sos amores ⁊ amieitias fluetuans. rapiebat᷑ animꝰ huc
atq illuc. ⁊ uere amicitie legẽ ignorans. eius sepe simili¬
tudine fallebatur. Tandem aliqñ mͥuenit in manuᷤ
liber illeꝙ̃ de amicicia tuuiꝰ scͥpsit: qui statim mͥ ⁊ sen¬
dentiaꝵ grauitate utiłꝰ. zeloquentie suauitate dulcis
Apparebat. Et litet nec ad illud amicicie genus me uid̾em
idoneũ: gratulabar tñ quandam me amicicie formulã
reppisse: ad quam amoꝵ meoꝵ ⁊ affectionũ ualerem
reuocare discursus. Cumuͦ placuit bono dño meo. cor¬
rigere deuium. elisum erigere. salubri ꝯtactu mun¬
dare lepsum: relicta spe scłi ingressus sũ monastiũ.
Et statim legendis sacris litt̾is oꝑam dedi: cũ pͥus nec

Expanded text:
m adhuc puer in scholis, et sociorum meorum me gratia plurimum delectaret, inter mores et vitia quibaffectui, et devovit amori: ita ut nihil mihi dulcius, nihil jucundius, nihil utilius, quam amari et amare videreturversos amores et amicitias fluctuans, rapiebatur animus huc atque illuc: et verae amicitiae legem ignorans, ejus saepe similitudine fallebatur. Tandem venit mihi in manus liber, quem de amicitia Tullius scripsit, qui statim mihi et sententiarum gravitate utilis, et eloquentiae suavitate dulcis apparebat. Et licet nec ad illud amicitiae genus me viderem idoneum, gratulabar tamen quamdam me amicitiae formulam reperisse, ad quam amorum meorum et affectionum valerem revocare discursus. Cum vero placuit bono domino meo corrigere devium, elisum erigere, salubri contactu mundare leprosum; relicta spe saeculi, ingressus sum monasterium; et statim legendis sacris litteris operam dedi, cum prius nec
Abbreviated transcription (Latin):
auis uł fetor. ad eundẽ carnalẽ mot̃ ꝯgrue referri pot̃.
ouẽ carnis drͣ nascit᷑ excecatiomentis. Nocturna gͦ auiꝰ
ẽ: occultꝰ⁊ imꝓuisꝰ motꝰ carnis. Qr̃ uͦ ꝯcupiscentia carmᷤ
fetor dicat᷑. hoc iã expositione ñ indigit. De humilitate¬

Expanded text:
avis, vel fetor, ad eumdem carnalem motum congrue referri potestavis, vel fetor, ad eumdem carnalem motum congrue referri potestonem carnis nascitur excaecatio mentis. Nocturna ergo avis est occultus et improvisus motus carnis. Quare vero concupiscentia carnis fetor dicatur, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
inhac ad huc mortalitare degentib necc̃ium ẽ. Quare
incampo fortis est : qr ⁊ robur carnis aliqñ ꝓfectib aĩe
utile est. Quare in ualle debił: ꝙ uoluptas carnis sẽꝑ
suꝑflua est. Inualle ꝓlbet᷑. In campo ꝯcedĩ. In monte¬
remun̾at᷑ Inualle seruit. Incampo pugnat. In monte
regnat. In ual le estlixcuria. Incampo tẽꝑantia. In
moni  parsimonia. In ualle adiuuante gr̃a facile
calcat᷑ : ĩ cam. po cum difficultate unicit᷑ : in mõte
ne suꝑari. ualeat ip̃e ei cotidianꝰ nr̃ defectus iures
iugit̾ sũ ministrat. Qui suꝑflua resecat: seyr
inualle con: culcat. Qui uͦ de nec̃ciis aliꝙͥ minuit: seyr
incampo uinc̃. Qui aũ ad sustentam̃t̃ tm̃ natͥe necc̃ia¬
reddit. Sciend̾ tñ ꝙ seyr iste ibi iñ difficulate umcit᷑.
nͥ ꝑiculosissime dominat᷑ ÷ uͥ uero ꝓrsu ĩ suꝑabit ĩ. ibi¬
sñ ꝑicł̾o tołari pot̃. Siuero legat᷑ sanir. ꝙ ĩtp̾tat᷑ noct᷑m

Expanded text:
in hac adhuc mortalitate degentibus necessarium est. Quare in hac adhuc mortalitate degentibus necessarium est. Quare in campo fortis? quia et robur carnis aliquando profectibus animae utile est. Quare in valle debilis, quia voluptas carnis semper superflua est. In valle prohibetur, in campo concediremuneratur; in valle servit, in campo pugnat, in monte regnat; in valle est luxuria, in campo temperantia, in monte parcimonia. In valle, adjuvante gratia, facile calcatur; in campo cum difficultate vincitur, in monte ne superari valeat, ipse ei quotidianus noster defectus vires jugiter subminiin valle conculcat; qui de necessariis aliquid minuit, Seir in campo vincit: qui ad sustentamentum tantum nareddit. Sciendum tamen quod Seir iste ibi sine difficultate vincitur, ubi periculosissime dominatur; ibi vero prorsus insuperabilis iculo tolerari potest. Si vero legatur Seir, quod interpretatur nocturna
Abbreviated transcription (Latin):
tia spẽ roborat᷑: ꝯcupiscentia carnis marcescit. Hoc est
esau apꝰnato iacobsupplantat᷑. Itẽ ꝯcupiscentia carniᷤ
carnis motꝰ turpis ⁊ indecorꝰ. Et bñ pylosꝰ. qr sic̃ pilus
incaine radicẽ fig̃. s excrescendo carnẽ excedit: ita carni
motꝰ de necc̃itate oritͣ. s excrescendo iuoluptatẽ usq¬
sine delore non pot̾: sic appetitꝰ carnis qnͣtum adsuꝑflunta¬
tẽ ꝑtinet qͣi extra sensum carnis sine detrimento p̃cidi¬
tur: s qͣntum ad necc̃itatẽ spectat. qͣi intra carnẽ. ñ sũ¬
decͥmento extirpat᷑. Etce diximꝰ ꝙͥ sit seyr: nc̃ ꝙͥ sit mons
seyr uideamꝰ. Ht̃ it scyriste montẽ. ht̃ ⁊ uallẽ: ⁊ ut plus
dicã bt̃ montẽ. ht̃ campũ. ht̃ uallẽ. S inualle est debit᷑.
incãpo est fortis: inmonte ĩ suꝑabit. Sar ĩmonte: est
appetitꝰ carnis innecc̃itate. Seyr ĩ campo: est appetitꝰ car
Qr̃ gͦ inmonte insuꝑabit est: Qa sustentam̃tũ carniᷤᷤ

Expanded text:
tunc concupiscentia carnis marcescit. Hoc est Esau a post genito Jacob supplantatur. Item concupiscentia carnis carnis motus turpis et indecorus. Et bene pilosus, quia, sicut pilus in carne radicem figit, sed excrescendo carnem excedit, ita carnis motus de necessitate oritur, sed excrescendo in voluptatem usq evelli sine dolore non potest, sic appetitus carnis, quantum, ad super fluitatem pertinet quasi extra sensum carnis, sine detrimento praeciditur, sed quantum ad necessitatem spectat, quasi intra carnem sdetrimento exstirpatur. Ecce diximus quid sit Seir; nunc quid sit mons Seir videamus. Habet enim Seir iste montem, habet et vallem; et ut plus dicam habet montem, habet campum, habet vallem; sed in valle est debilis, in campo est fortis, in monte insuperabilis. Seir in monte est appetitus carnis in necessitate; Seir in campo est appetitus carnQuare ergo in monte insuperabilis est? quia sustentamentum carnis
Abbreviated transcription (Latin):
Macła ñ ẽ inte. Ueni ad lybanũ sposa Hactenꝰ qua uia
spons adsponsã uen̾it. quid uemens adipã dix̃it au¬
diuiꝰ. deinceps sponsa ad sponsũ qua uia uenire de
inuitando dic̃ ueni: t̾cio affirmando subing̃ ueni¬
es. S quid est hec affirmatio ÷ nͥ ꝯgratulatio qua bo¬
no ꝓposito nr̃o ꝯgaudet. Ac si dic̾et. Obedientiã ludo
ꝓpositũ uideo: deuotionẽ ñ ignoro. Uoco ⁊ respondes :
in uito ⁊ parata es: gͦ uenies. S quarebis dic̃ ueni: Ut
qui ert se est. pͥmũ ad̾ideat: qui in se est supͣ si ist ascen¬
dat. Prim̃ in nob est. & p̃uaricatores ad cor monet re
dire. De iñ sup᷑ nos est. ut iustificatos ad se inuitet.
ueni inquit ueni. Ueni deforis intꝰ adte. Ueni de int᷑ in¬
tͥnsecꝰ suꝑ te adme. ueni aolybañ sponsa. ueni adlybañ.
Ueni delibano ueni ad lybañ. Ueni delibano decandi¬
dato. ad lybanũ ñ decandidatũ. s candioũ. Ueni decor¬
de mundato ad mundatorẽ cordiũ ii mundat̃ s munds̃.

Expanded text:
Veni ad Libanum sponsa. Hactenus qua via sponsus ad sponsam venerit; quid veniens ad ipsam dixerit, audivimus. Deinceps sponsa ad sponsum, qua via venire debinvitando dicit. Veni; tertio affirmando, subjungit: Venies. Sed quid est haec affirmatio, nisi congratulatio, qua bono proposito nostro congaudet; ac si diceret: Obedientiam laudo, propositum video, devotionem non ignoro; voco, et respondes: invito et operata es, ergo venies. Sed quare bis dicit, veni? ut qui extra se est, primum ad se redeat, qui in se est supra se ascendat. Primum in nobis est, et praevaricatores ad cor redire monet. Deinde supra nos est, ut justificatos ad se invitet. Veni, inquit, veni, veni deforis intus ad te; veni de intus, innsecus supra te ad me. Veni ad Libanum, sponsa, veni ad Libanum. Veni de Libano, veni ad Libanum. Veni de Libano decandidato ad Libanum non decandidatum, sed candidum. Veni de corde mundato ad mundatorem cordium, non mundatum, sed mundum.
Abbreviated transcription (Latin):
ad sponsã ueñ. mons myrit ⁊ colles libani : qr pͥmũ
ꝑabstinentiã concupiscentiã carnis occidit: de iñ ꝑm̃
diciã cordis ignorantiã mentis abstergit. Postremo
qi t̾cio die adcolloquiũ sponse ueniens desidio fuo aĩa
accendit. Iõ ꝯuenient̃ dir mons mirre ñ collis mirre
⁊ colles lybani. ñ montes lybani: ꝙr in afflictione debe¬
mꝰ eẽ ꝯstantes ⁊ ĩ successu uirtut̃ humiles. Altitudo
it montis emninentiã signficat magnanimitatis: ⁊ me¬
diocͥtas colł. temꝑantiã humilitatis. Itẽ qͥ montem
singłari num̃o posuit. ⁊ colles płali. significat ꝙ ĩ mor¬
tificatione ert̃ioris delectationis. par̃ est ꝙ ꝑdimꝰ. ⁊ ĩ il
luminationc m̃tis intͥnsecus multiplex ẽ boñ ꝙ ĩ ue¬
niimꝰ. In monte myrre accipunꝰ fortitudinẽ cont᷑ car¬
nis ꝯcupiscentiã. In collib lybani. accipimꝰ illuminati¬

Expanded text:
ad sponsam venit, mons Myrrhae, et colles Libani, quia primum ad sponsam venit, mons Myrrhae, et colles Libani, quia primum per abstinentiam concupiscentiam carnis occidit, deinde per munditiam cordis ignorantiam mentis abstergit. Postremo quasi tertio die ad colloquium sponsus veniens desiderio sui animam accendit, ideo convenienter dixit montem Myrrhae, non collis Myrrhae, et colles non montem Libani, quia in afflictione debemus esse constantes, et in successu virtutum humiles. Altitudo enim montis eminentiam significat magnanimitatis, et mediocritas collis temperantiam humilitatis. Item quod montem singulari numero posuit, et colles plurali, significat quod in mortificatione exterioris delectationis parum est quod perdimus; et in illuminatione mentis intrinsecus multiplex est bonum, quod invenimus. In monte Myrrhae accipimus fortitudinem contra carnis concupiscentiam. In collibus Libani accipimus illuminati
Abbreviated transcription (Latin):
quisq ht̃ hoc cuiq arra est. Arra est dium diuitiȩ
sue quib fouet᷑ ne eũ molestia pauꝑtatis frangat.
Arra est pauꝑi pauꝑtas sua qua castigat᷑ ne habun¬
dans ꝑ inꝯtinentiã defluat. Arra c̃ fort toratudo
sra qua roborat᷑ ut ad bonũ qͣualescat. Arra est debi¬
i debilitas sua qua stͥngit᷑ ne malũ ꝑficiat. Arra ẽ sa¬
pienti sapĩa sua qua illiuninat᷑ ut ꝓficiat. Arra est
insipienti simplicitas sua. qͣ humiliaturi ie suꝑbiat
⁊cim̃o quicꝙͥ in hac uita humana fragilitas tolat.
hoc piꝰ ꝯditor qͣntum in bonitate sua ẽ. uł ad correctionẽ
prauitatis uł ad ꝓfectũ uirtutis dispensat. Ideo in
om̃ib grãs agere debemꝰ. ut dum uͥq ip̃iꝰ miscd̾iam ag¬
noscimus. semꝑ in eius amore ꝓficiamus. Ibo inquit mͥ
admontẽ mirre. ⁊ cet̾a. Mirra q̃ amarra est q̃ adgustã¬
dũ. ⁊ corꝑamortuoꝵ aputredine seruat: significat mor
ficat munditiã cordis. Hxc est gͦ est uia ꝑ quã sponsus

Expanded text:
quisque habet, hoc cuique arrha est. Arrha est diviti divitiae suae, quibus fovetur, ne eum molestia paupertatis frangat; arrha est pauperi paupertas sua, qua castigatur, ne abundans per incontinentiam defluat; arrha est forti fortitudo sua, qua roboratur, ut ad bonum opus convalescat; arrha est debili debilitas sua, qua stringitur, ne malum perficiat; arrha est sapienti sapientia sua, qua illuminatur, ut proficiat; arrha est insipienti simplicitas sua, qua humiliatur, ne superbiat: et omnino quidquid in hac vita humana fragilitas tolerat, hoc pius Conditor quantum in sua bonitate est, vel ad correctionem pravitatis, vel ad profectum virtutis dispensat. Ideo in omnibus gratias agere debemus, ut dum ubique ipsius misericordiam agnoscimus semper in ejus amore proficiamus. Ibo, inquit, mihi ad montem Myrrhae, etc. Myrrha, quae amara est ad gustandum, et corpora mortuorum a putredine servat, significat mortficat munditiam carnis. Haec ergo est via, per quam Sponsus
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ: ⁊ iõ pena eoꝵ remissionẽ hr̃e ñ debet. qͥa siue peni¬
tuerint in hoc sclo plena satisfactione multandi st̃.
liue ñ penitũint plena dãpnatione infuto scło puni¬
endi: ⁊ iõ hi tales nec hic nec ĩfut᷑o scło remissiont̃ ac¬
cipuit : ñ qr penitñtibꝰ uenia ñ deneget᷑: s qͥa pleno
pecco plena retributio debeat᷑. Loqͣr inquit sponse mee.
Duobꝰ modis loqr ds̃ adaĩam. Air ad formcariã.⁊ ałr̾¬
adsponsã. ałr aofidã. Ałi ad pulcm. alit̾ adpeccatͥeẽ. ałr
adiustificatã. Iilꝰ fiditatẽ ĩ crepat. hꝰ pulcͥtudinẽ iaudat.
Ilã ĩcrepando timore ꝯcutit: istã laudando adamore
accend̾. Illi loquit᷑ qñ ei macłas suas ostendit: isti loqͥt᷑
qñ dona q̃ cõtulit ei admemorsã reduit. Illiꝰ tenebr aᷤ
lluminat ut agnoscat ꝙͥ sit. ⁊ defleat ꝙ fecit: istã affec¬
tu driscedini int̾ne tang̃ ut recolat ꝙͥ adceꝑit.⁊ nõ
obliuiscat᷑ cum qͥ dedit. Loquar inqͥt sponse mee. Si ego

Expanded text:
nem, et ideo poena eorum remissionem habere non debet, quia, sive poenituerint in hoc saeculo, plena satisfactione mulctandi sunt, sive non poenituerint plena damnatione in futuro saeculo puniendi, et ideo hi tales nec hic, nec in futuro saeculo remissionem accipiunt, non quia poenitentibus venia denegetur, sed quia pleno peccato plena retributio debeatur. Loquar, inquit, sponsae meae. Duobus modis loquitur Deus ad animam. Aliter ad fornicariam, m. Aliter ad peccatricem, aliter ad justificatam. Illius foeditatem increpat, hujus pulchritudinem laudat. Illam increpando timore concutit. Istam laudando ad amorem accendit. Illi loquitur, quando ei maculas suas ostendit: isti loquitur, quando dona, quae contulit ei ad memoriam reducit. Illius tenebras illuminat, ut agnoscat quid sit, et defleat quod fecit; istam affectu dulcedinis internae tangit, ut recolat quid accepit et non obliviscatur eum qui dedit. Loquar, inquit, sponsae meae. Si ego
Abbreviated transcription (Latin):
uadit: qr singularis amor ꝑticipem secreq non recip̃. Sibi ua¬
dit: qr ñ uult sodalẽ tan̾is. qui ñ patit᷑ ꝯsortt̃ amorsꝰ. S
queris quis sitisti tat sponsus. que sponsa eiꝰ. Sponsꝰ ĩ
ds̃ sponsa estanima. Tẽ aũ sponsꝰ domi est. qũ ꝑ interñ
gaudiũ mentẽ replet. Turic recedit: qñ dulcedinẽ ꝯtem

Expanded text:
vadit, quia singularis amor participem secreti non recipit. Sibi vavadit, quia singularis amor participem secreti non recipit. Sibi vadit, quia non vult sodalem itineris, qui non patitur consortem amoris. Sed quDeus, sponsa est anima. Tunc autem sponsus domi est, quando per internum gaudium mentem replet. Tunc recedit, quando dulcedine
Abbreviated transcription (Latin):
infirma ꝙͣ uirtꝰ elata. Nicł gͦ dispositioni eiꝰ p̃iudi¬
dicare audeas : s semꝑ cũ timore ⁊ reu̾entia ora eũ utt
quẽad̾m ip̃e nouit tibi subueniat: si qua ad huc inte
mala ꝑmansert̃ pie diluat : siqua inchoata sũt bona
henigne ꝑficiat : ⁊ ea te qua ip̃e uolu̾it uia ad se ꝑ¬
bo michi admontẽ mirre ⁊ adcolles libani. ⁊ loqͣr sponse
Cauet it forte ne uilescat amor siis : quia ciciꝰ inttidiũ
ueniret si semꝑ p̾sens eẽt. ideo aliqñ se subtralit. aliqñ
ad tempꝰ recedit t ut dũ requirit᷑ absens. stridiꝰ teneat᷑
p̃sens. Et tẽ forte aberat: qñ hec dicebat. S ne rursum
longior mora aliquatenꝰ obliuionẽ gnign̾et: redire dispo¬
nebat. ⁊ait. Ibo michi. Secũ loquit᷑ ꝙ fc̃uriis est: qi ad
dicendũ dulce est. ꝙ dulce ẽ ad faciend̾. ⁊ nescio qͦ pacti
ꝙ młtũ cupimꝰ. nũꝗͣ loqui fastidimꝰ. Ibo inqͥt mn. Sibi

Expanded text:
infirma, quam virtus elata. Nihil ergo dispositioni illius praejuinfirma, quam virtus elata. Nihil ergo dispositioni illius praejudicare audeas, sed semper cum timore et reverentia ora eum, ut quemadmodum ipse novit tibi subveniat. Si qua adhuc in te mala permanserunt, pie diluat, si qua inchoata sunt bona benigne perficiat, et ea te qua ipse voluerit via ad se Ibo mihi ad montem Myrrhae, et ad colles Libani, et loquar sponsae cavet enim forte ne vilescat amor suus, et quia citius in taedium veniret si semper praesens esset, ideo aliquando se subtrahit, aliquando ad tempus recedit, ut dum requiratur absens, strictius teneatur praesens. Et tunc forte aberat, quando haec dicebat. Sed ne rursum longior mora aliquatenus oblivionem gigneret, redire disponebat, et ait: Ibo mihi. Secum loquitur quod facturus est, quia ad dicendum dulce est quod dulce est ad faciendum, et nescio quo pacto quod multum cupimus, nunquam loqui fastidimus. Ibo, inquit, mihi. Sibi
Abbreviated transcription (Latin):
compositio sui ornatꝰ. Quid gͦ dicis oaĩa xͥana: dcis
mensa regis eund̃ cybũ ꝯmedistis:⁊ eund̾ pot̃ bibist
d forte it̾m polluta es: hẽs licͥmas quib te t̃m ablua
It̾m unctio emarcuit inte᷑: ꝑbonã ⁊ piã deuotionõ it̾m
te ungas. It̾m ieiunio duiturno ꝯfecta es: it̾m lacͥmꝰ
abluta ⁊ pie ꝯtͥtionis unctione. renouata. adrefectionẽ
tuã redeas. Uide ꝙͣ pia dispensatione tͥ ꝯcurrit᷑. Nõ¬
delinq̃ris: ut scias qͣntum ille tediligat aquo anurs
ꝯcedit pie. tociens negligent̃ amissa : ⁊ tt̾m atq t̾m
ta est: tñ uoluntas bona ip̃o lar Ogiente negata
nõ est. Si magna oꝑa facis: miscd̾it̃ sublimaris. diñ
ille ꝙͥ tͥ expediat. ꝙͣtu. et obhoc sius bene de illo sitare
totũ ꝙ ab illo tibi fit. bene ficri intellige. forte grãm
uirtutũ ñ habes: s dũ uitiors impulsu ꝯcut̾is maiꝰ
in humilitate solidaris. Suauiꝰ do redolet. humilitas

Expanded text:
compositio ornatus tui. Quid ergo dicis anima mea? Scis mensa Regis eumdem cibum comedisti, et eumdem potum bibisti. Sed forte iterum polluta es, habes lacrymas, quibus iterum te abluas. Iterum unctio emarcuit in te, per bonam et piam devotionem iterum te ungas. Iterum jejunio diuturno confecta es: iterum lacrymis abluta, et piae devotionis unctione renovata ad refectionem tuam redeas. Vide quam pia dispensatione tibi ubique coderelinqueris, ut scias quantum ille te diligat a quo amaris. : et concedit pie toties negligenter amissa iterum atque iterum ta est? tamen voluntas bona ipso largiente negata non est. Si magna opera facis; misericorditer sublimaris. Si non ille quid tibi expediat quam tu, et ob hoc si vis bene de illo sentire, totum, quod ab illo tibi fit, bene fieri intellige. Forte gratiam vitutum non habes, sed dum vitiorum impulsu concuteris, melius in humilitate solidaris. Suavius redolet Deo humilitas
Abbreviated transcription (Latin):
animus ab illa peste purgatior inuenit᷑. St̃ t̾n alia in
spiritali amore beneficia: qͥb ⁊ adesse sibi ⁊ ꝑdesse possunt
amici. Primũ ut soluciti sint ꝓ inuitẽ orent ꝓinuicẽ. e¬

Expanded text:
animus ab illa peste purgatior invenitur. Sunt tamen alia in animus ab illa peste purgatior invenitur. Sunt tamen alia in spiritali amore beneficia, quibus et adesse sibi, et prodesse possunt amici. Primum ut solliciti sint pro invicem, e