comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bolũ hyrcani. Nec tñ regnauit a¬
ristobolus nͥ ꝑ annũ. eo qd̾ matrẽ
fame ꝑemerat in uinculis. sumq
egrotaret aristobolus in turre: que
post ab herode dicta ẽ antonia: re¬
dibat antigonꝰ de galilea. in qua
multa p̾clare feca̾t. indutꝰ nouis
armis ⁊ decentib. Cũq in grederet᷑
ierłm in dieb cenophegiaꝵ: ob ho¬
norẽ frĩs.⁊ ut ostentaret decorẽ ar¬
moꝵ ppło: armatꝰ intrauit. Qd̾ u¬
dentes emuli ipsiꝰ ⁊ maxime uxor
fr̃is q̃ oculos in eũ iecerat. s ip̃e ei
assensũ ñ prebebat: accusabant eũ
dicentes aristobolo. frat̾ tuus au¬
diens te egrotantẽ: in manu forti
⁊ armata intrauit. ut te ꝑimat
⁊ regnet. Qd̾ ita ꝓbare potes. Iube
eũ uenire ad te.Si uenerit armatꝰ.¬

Expanded text:
 Hircani. Nec tantum regnavit Aristobulus nisi per annum, eo quod matrem fame peremerat in vinculis. Cumque aegrotaret Aristobulus in turre, quae post ab Herode dicta est Antonia, redibat Antigonus de Galilaea, in qua multa praeclare fecerat, indutus novis armis, et decentibus. Cumque ingrederetur Jerusalem in diebus Scenopegiarum ob honorem fratris, et ut ostentaret decorem armorum populo, armatus intravit. Quod videntes aemuli ipsius, et maxime uxor fratris, quae oculos in eum injecerat, sed ipse ei assensum non praebebat, accusabant eum, dicentes Aristobulo: « Fratrer tuus audiens te aegrotantem in manu forti, et armata intravit, ut te perimat, et regnet. Quod ita probare potes. Jube eum venire ad te, si venerit armatus
Abbreviated transcription (Latin):
disced̾ent. s expectarent ꝓmissionẽ
ip̃m. ⁊ patͥs aucteritate ꝯplendam. di¬
cens. Iobes baptitauit aqua uos au¬
tẽ baptitabimini spũ scõ. non ptꝰ młtoᷤᷤ
tismo aut̃ apłoꝵ solet dubitari. S suꝑ
hc̃ locũ dicit beda ⁊ aug̃tinꝰ: qd̾ fuerunt
baptitati. Ait em̃ beda. Baptisina dñi qd̾

Expanded text:
ent, sed exspectarent promissionem ipsum, et Patris auctoritatem complendam dicens: « Joannes baptizavit aqua; vos autem baptizabimini Spiritu sancto non post multos tismo autem apostolorum solet dubitari. Sed super hunc locum dicunt Beda, et Augustinus, quod fuerint baptizati. Ai
Abbreviated transcription (Latin):
one ad mare tybiadis. Octauo: in
monte thabor. qñ ꝯuen̾ant in gali¬
leam ꝙ ita ante diẽ ascensionis appa¬
ruit octies. Ip̃a uͦ die ascensiouis: bit
apparuit. Semel: undecĩ apłis come¬
dentib in cenacło: Om̃s qͥdem tam
apłi. qͣm alii discipłi. necnon ⁊ muli¬
eres. habitabant in illa parte ierłm:¬

Expanded text:
one ad mare Tyberiadis, octavo in one ad mare Tyberiadis, octavo in monte Thabor quando convenerant in Galilaeam, et ita ante diem Ascensionis apparuit octies. Ipsa vero die Ascensionis bis apparuit, semel undecim apostolis comedentibus in coenaculo . Omnes, tam Apostoli quam alii discipuli, necnon mulieres, habitabant in illa parte Hier
Abbreviated transcription (Latin):
Multa in corꝑe ꝓpͥo oftendens. p̃ter
nat᷑am corꝑis ĩ mortalis. ut sic. u̾ita¬
tem resurronis astrueret. et ab apłis.
⁊ eoꝵ post̾is: omnẽ om̃ino cãm hesi¬
tationis amou̾et Comedit enĩ cũ eis
nia minime indigeat In corꝑe ꝓpͥo:
cicałces ostendit. cũ a nata corꝑis m¬
mortalis: penitꝰ aliena sit om̃is defor¬
mitas ci catricis Pret̃ ħ argum̃ta lu¬
cas sẽbens historiã actuũ apłoꝵ: po
infra numerũ tot dierũ decies ap¬
paruit eis. ut ex euangłica historia
colligit᷑. Ipsa nãq die resurr̃onis
qͥnquies apparuisse legit᷑. Primo ma¬
rie magdalene: Scdo: mulierib rede¬
untib de monum̃to. qñ tenueruđ̃
pedes eiꝰ. ⁊ adorauer̃t eũ. t̃cio: petro.
licet ñ exp̃sse babeat᷑ de esĩgłio: Qrto:
duob discipłis euntib in emaus Qn¬
to: apparuit decẽ apłis. absente tho¬
ma Sexto: post dies octo apparuit
eisdem. p̃sente thoma Septimo:
septẽ discipłis apparuit in piscati¬

Expanded text:
multa in corpore proprio ostendens, praeter naturam corporis immortalis, ut sic veritatem resurrectionis astrueret, et ab apostolis, et eorum posteris, omnem omnino causam haesitationis amoveret, comedit enim, et bibim alimonia minime indigeat. In corpore proprio cicatrices ostendit, cum a natura corporis immortali penitus aliena sit omnis deformitas cicatricis. Praeter haec argumenta Lucas scribens historiam Actus apostolorum, ponit apostolis, sed infra numerum tot dierum decies apparuit eis, ut ex evangelica historia colligitur. Ipsa namque die resurrectionis quinquies apparuisse legitur. Primo Mariae Magdalenae. Secundo mulieribus redeuntibus de monumento, quando tenuerunt pedes ejus et adoraverunt eum. Tertio Petro, licet non expresse habeatur de Evangelio. Quarto duobus euntibus in Emmaus: Quinto apparuit decem apostolis absente Thoma; sexto post dies octo apparuit eisdem praesente Thoma. Septimo septem discipulis apparuit in piscati
Abbreviated transcription (Latin):
oñs ad moysen. hostes uos senciant
madianite. ꝑcutite eos. hoc fcm̃ ẽ
postea cũ moyses misit ex̾citum. ⁊ ꝑ¬
cussit madianitas. uł forte sicut ꝑ¬
cussi fuerant filii isrł: uoluit dñs¬

Expanded text:
nus ad Moysen: « Hostes vos sentiant Madianitae, percutite eos. » Hoc factum est postea cum Moyses misit exercitum, et percussit Madianitas. Vel forte sicut percussi fuerant filii Israel, voluit eti
Abbreviated transcription (Latin):
aginta ponunt duo
duo milia.
Methodiꝰ aut̃: duo
nilia. Ip̃e tamen ꝑ cyliades scła dispo¬
suit. Nec apponit annos: si suꝑsuit
⁊ id̾o: nichil certũ de num̾o annoꝵ¬
A tradidit. d¬
tradidit. de causa diluuii:

Expanded text:
aginta ponunt duo duo millia. Methodius duo millia. Ipse tamen per chiliades saecula disponit, nec apponit annos si supersint, et ideo nihil certum de numero annorum tradidit. CAP. XXXI. De causa diluvii
Abbreviated transcription (Latin):
phegia. s qͥa ea die ꝯueniebant ad faci¬
endam collectam. forte: inusus pauꝑm.
uł in alios usus ꝯmunes. Uñ ⁊ sceno¬
phegia qͣndoq legit᷑ et̃ festũ. uiii. dicrũ.
S patres illi ñ seruier̾t ogdoadi .i. octo¬
nario. Tradit᷑ quoq in qͣtuor dieb inttpo¬
sitis. a die decima usq ad hanc: hebreos
obseruare ieiuma. Tradit iosephus qu
in hiis octo dieb ferebant in manib
ramos: mirrt. ⁊ salicis. ⁊ sũmitates
palmaꝵ.⁊ uirgais mali ꝑsici. fiebatq¬
de cunctis fructib t̾re oblatio dño: in gr̃a¬
rum actionẽ. Oblatio uͦ .uii. dierũ: hec
erat. Printa die offerebant᷑ in holocau¬
stũ uituli .xiii. arietes duo. agni annui
⁊ hirci. fiebat ꝑ singłos dies sequentes.
s de num̾o uituloꝵ unus subtraheba¬

Expanded text:
pegia, sed quia ea die conveniebant ad faciendam collectam, forte in usus pauperum, vel in alios usus communes. Unde, et Scenopegia quandoque legitur esse festum octo dierum. Sed patres illi non servierunt ogdoadi. Traditur quoque in quatuor diebus interpositis a die decima usque ad hanc, Hebraeos observare jejunia. Tradidit Josephus quod in his septem diebus ferebant in manibus ramos myrti et salicis, et summitates palmarum, virgulas mali Persici. Fiebatqde cunctis frugibus terrae oblatio Domino in gratiarum actionem. Oblatio vero septem dierum haec erat: prima die offerebantur in holocaustum vituli tredecim, arietes duo, agni annicuet hirci fiebat per singulos dies sequentes; sed de numero vitulorum unus subtraheba
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa in .lixͣ. animab intrauir̃t egiptũ.
heȩ sunt obłones holo caustoꝵ in sep¬
tem sollẽpiitatib. & fiebant de publico.
Nec ꝓpt̾ hec: cessabat idesinens sacͥfi¬
ciũ. nec hostiȩ spontanee. uł nectĩe
Et nota qͥa ille tres sollẽpnitates. quȩ
septẽ dieb ꝓtelabant᷑. p̃ciput diceban¬

Expanded text:
aginta animabus intraverunt Aegyptum. Hae sunt oblationes holocaustorum in septem solemnitatibus, et fiebant de publico. Non propter hoc cessabat indesinens sacrificium, nec hostiae spontaneae, vel necessariae. Et nota quia illae tres solemnitates, quae septem dieb
Abbreviated transcription (Latin):
S et ad ysboseth mandauit dauid:
ut remitt̾et ei uxorẽ suã michol
Tulerunt gͦ eam aiuiro suo falchi

Expanded text:
 et ad Isboseth mandavit David, ut remitteret ei uxorem suam Michol. Tulerunt ergo eam a viro suo Phalti
Abbreviated transcription (Latin):
nans. Cũq rediisset cũ certitu¬
dine uenie: erat nona dies sep¬
timi m̃sis. Q in erastino sollẽpni¬
tatem agentes ꝓ uenta data: as¬
flixertuit animas suas ieiunan¬
tes. A deinceps dicta ẽ decima di
obhoc tres in anno ꝓponat qua¬
dragenas. licet obhoc dicat᷑ in
fctutum: quta tres. trib legunt᷑
ieiunasse quadragenis. moy ses.
misit de obseruatione sabbi. ne
forte in hoc oꝑe putarent sibi li¬
cere oꝑari in sabbato. De op̾one

Expanded text:
nans. Cumque rediisset cum certitudine veniae, erat nona dies septimi mensis, et in crastino solemnitatem agentes pro venia data, afflixerunt animas suas jenantes, et deinceps dicta est decima die Ecclesia ob hoc tres in anno proponit quadragenas, licet ob hoc institutum dicatur, quia tres tribus leguntur jejunasse quadragenis. Moyses, Emisit de observatione Sabbati, ne forte in hoc opere putarent sibi licere operari in Sabbato. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
comedit. ⁊ aquã ñ bibit. Cũq
descendisset de monte eũ tabu¬
lis: apparuit facies eiꝰ cornuta.
⁊ ip̃e ignorabat .i. radii miri
splendoris ferebant᷑ de facie eiꝰ.
qui reu̾berabant oeulos intuen¬
tium. quos głam uultus moysi:

Expanded text:
comedit, et aquam non bibit. Cumque descendisset de monte cum tabulis, apparuit facies ejus cornuta, et ipse ignorabat, » id est radii miri splendoris ferebantur de facie ejus, qui reverberabant oculos intuentium, quos gloriam vultus Moysi
Abbreviated transcription (Latin):
annunciabo tibi. Quia ecce adhuc
post dariũ ⁊ eyrum qui nunc sunt
tres reges stabunt in ꝑside. cambises.
scił. exmeides magus. darius filius
ythaspis. & quartus. s. xerses filiꝰ da¬
rii: suꝑ om̃s erit. a concitabit om̃s
adu̾sus regnũ gricie: De istolegit᷑
qͥa succendit athenas et bellum na¬
uale egit apud salaminã. qͣndo so¬
phocles ⁊ euripedes clari habeban¬
tur. et phemistodes in ꝑsam fugi¬
ens hausto sanguine tauri periit.
Tunc uir qui loquebat᷑ danieli: pret̾¬
misit om̃s reges usq ad alexandrum
magnũ. ⁊ ait᷑. Surget uͦ rex fortis.
⁊ faciet qd̾ placu̾it ei.  cum steterit:

Expanded text:
annuntiabo tibi, » quia ecce adhuc annuntiabo tibi, » quia ecce adhuc post Darium et Cyrum, qui nunc sunt tres reges stabunt in Perside, Cambyses icet, Smerdes Magus, Darius filius Hystaspis, et quartus, scilicet Xerxes, filius Darii super omnes erit, et concitabit omnes adversum regnum Graeciae. De isto legitur, quia succendit Athenas, et bellum navale egit apud Salaminam quando Sophocles, et Euripides clari habebantur, et Themistocles in Persiam fugiens hausto sanguine tauri periit. Tunc vir, qui loquebatur Danieli, praetermisit omnes reges, usque ad Alexandrum Magnum, et ait: « Surget vero rex fortis, et fac
Abbreviated transcription (Latin):
uius peccarent. Laborabat ⁊̃ angłs
grecoꝵ: ut perse: ⁊ captuitas he¬
breoꝵ cũ eis. transirent in domini¬
um grecoꝵ: Gregorius aut̃: uult
tos fuisse angłos bonos. qui satage¬
bant: ne tam cito libarent᷑ hebrei.
ut si quid adhuc erat purgandũ
in eis: purgaret᷑. ⁊ decoquerent᷑ ad
unguem Pret̾ea: addidit uir ille.
nunc reuertar ut p̃lier adu̾sus pͥn¬
cipem ꝑsarũ. Uerũtamen pͥus an¬
nunciabo tibi: qd̾ exp̃ssum ẽ in scͥp¬
tura u̾itatis:. de quib dam aliis
quoꝵ geris sollicitudinẽ Porro:
a pͥmoanno darii orabat danel
ꝓeo: ut staret & roboraretur reg¬
num eiꝰ. & sollicitus erat de successo¬
rib regni ꝑsarũ. uolens eos scire.
de quoꝵ manifestatione: sequitur
darii medi stabam in conspectu
dei ut ꝯfortaritur. a roboraret᷑
ip̃e darius. ꝙ statim fit methaplas¬
muis. qui frequens ẽ in ꝓpħis. A in¬
troducit᷑ uir p̃dictus: loquens
ad danielem: sic. ꝙ nunc ueritatẽ

Expanded text:
vius peccarent. Laborabat etiam angelus vius peccarent. Laborabat etiam angelus Graecorum, ut Persae et captivitas Hebraeorum cum eis, transirent in dominium Graecorum. Gregorius autem vult eos fuisse angelos bonos, qui satagebant ne tam cito liberarentur Judaei, ut, si quid adhuc erat purgandum in eis, purgaretur, et decoquerentur usque ad unguem. Praeterea addidit vir ille: « Nunc revertar, ut praelier adversus principem Persarum; verumtamen prius annuntiabo tibi, quod expressum est in Scriptura veritatis, » de quibusdam aliis, quorum geris sollicitudinem. Porro a primo anno Darii, orabat Daniel pro eo, ut staret et roboraretur regnum ejus, et sollicitus erat de successoribus regni Persarum, volens eos scire. De quorum manifestatione sequitur Darii meditabar in conspectu Dei, ut confortaretur et roboraretur ipse Darius . » Et statim fit metaplasmus, qui frequens est in prophetis, et introducitur vir ille praedictus, loquens ad Danielem sic: « Et tunc veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ corriut in faciẽ suã. S uir ille
accedenᷤᷤ.⁊ erigenseum: ⁊ ꝯfortans:
ait. Noli metuere daniel. quia ex
die pͥmo mensis: quo posiusti cor
tuũ ut te afflige̾s corã deo: exaudi¬
ta sunt u̾ba tua. & eg̾ssa ẽ sentencia
a deo de reditu ppłi. ⁊ eadem die uo¬
lui ad te uenire: ut nunciarem. S
pͥnceps regni ꝑsarũ restitit mͥ .xx.¬
dieb ⁊ uno. cũq tuno eg̾derer: ap¬
paruit pͥnceps grecoꝵ ueniens: ut
adu̾sapetur principi ꝑsarũ. ⁊ michi.
⁊ aliqͥntulam feci moram. s nunc
uenio: ut certificẽ te de reditu po¬
puli. & in his nemo mͥ ẽ adiutor: nͥ
michael pͥnceps ur. hos duos pͥnci¬
pes grecoꝵ ⁊ ꝑsarum. dicit ieroni¬
mus eẽ angłos malos. qui appositi
sunt regnis illis ad ex̾citium. Labo¬
rabat itaq angłs ꝑsarũ: ne hebrei
libarent᷑ a dominio ꝑsarũ. tum: qͥa
delectabat᷑ afflictionib eoꝵ. tum:
ut perse duitiꝰ affligentes eos: gra¬

Expanded text:
et corruit in faciem suam. Sed vir ille et corruit in faciem suam. Sed vir ille accessit, et erigens eum, et confortans ait: « Noli metuere, Daniel, quia ex die primo mensis, quo posuisti cor tuum, ut te affligeres coram Deo, exaudita sunt verba tua, et egressa est sententia a Deo de reditu populi, et eadem die volui ad te venire, ut nuntiarem tibi: sed princeps regni Persarum restitit mdiebus, et uno. Cumque tunc egrederer, apparuit princeps Graecorum, veniens, ut adversaretur principi Persarum, et mihi, et aliquantulam feci moram. Sed nunc venio, ut certificem te de reditu populi, et in his nemo est mihi adjutor, nisi Michael princeps vester. » Hos duos principes Graecorum et Persarum, dicit Hieronymus, esse angelos malos, qui appositi sunt regnis illis ad exercitium. Laborabat itaque angelus Persarum, ne Hebraei liberarentur a dominio Persarum, tum quia delectabatur afflictionibus eorum, tum ut Persae diutius affligentes eos, gra
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra natiuitatis sue. Pauci uo̾
qui ascendere disponebant in ui¬
deam: pigrierant.⁊ morosi. etiã
usq ad t̾cium anniũ cyri. Qd̃ atten¬
dens daniel uehements affligebat᷑
dolore: qͣm pͥus. ⁊ orabat dñm ut
qui pͥus dederat regib animũ li¬
berandi: daret ⁊ ppło animũ rede¬
undi. Factum ẽ gͦ tercio anno regni
eyri: pͥmo mense: pͥma die mensis:
lugebat daniel tͥum ebdomadarũ
dieb. Panẽ desid̾abilem ñ comedit
carnes ⁊ uinũ ñ gustauit. nec usus
ẽ unguento ꝓ balneis: more ꝑsarũ.
Die aut̃ uicesima qͣrta: dũ eẽt iuxta
fluuiũ qui ẽ tygris: uidit. ꝙ ecce:
uir uestitus lineis accinctus zona
aurea. cuiꝰ facies: qͣi fulgur. oculi:
ut lampades. thorax corꝑis: qi cri¬
solitꝰ. quȩ deorsum erant: brachia
.s. femora: tibie: ⁊ pedes: qi es candens.
⁊ sermo eiꝰ: qͣi uox multitudinis
loq̃ntis porro: iuri qui erant cũ eo:
t̾riti fugert̃. & solus uidit uisionẽ.

Expanded text:
in terra nativitatis suae. Pauci vero, in terra nativitatis suae. Pauci vero, qui ascendere disponebant in Judaeam, pigri erant et morosi, etiam usque ad tertium annum Cyri. Quod attendens Daniel, vehementius affligebatur dolore quam prius, et orabat Dominum, ut qui prius dederat regibus animum liberandi, daret et populo animum redeundi. Factum est ergo tertio anno regni Cyri, primo mense, prima die mensis, lugebat Daniel trium hebdomadarum diebus, panem desiderabilem non comedit, carnes, et vinum non gustavit, nec usus est unguento pro balneis, more Persarum. Die autem vigesima quarta, dum esset juxta fluvium qui est Tigris, vidit. Et ecce vir vestitus lineis, accinctus zona aurea, cujus facies quasi fulgor, oculi ut lampades, torax corporis quasi chrysolithus, quae deorsum erant brachia, scilicet, femora, tibiae, et pedes quasi aes candens, et sermo ejus quasi vox multitudinis loquentis. Porro viri, qui erant cum eo territi fugerunt, et solus vidit visionem,
Abbreviated transcription (Latin):
equit᷑ nona uisio danielis. quã:
cum sequenti quidã dicunt esse
l̃iam. s ieronimꝰ scd̾m hebraicã ueri¬
tatem tradit ẽẽ duas. & utraq scͥpta
erat in daniele hebraice Porro: i¬
tramq uidit daniel. unã quidẽ: iu¬
dit. s alt̾am audiuit anno t̃cio regni
cyri regis ꝑsarũ. ⁊ in eadem die eius¬
dem anni. in hunc modũ: Primo an¬
no darii: damel intelligens immine¬
re septuagesimũ annũ captiuitatis
lib̾ande: orauit dñm: ut darius ⁊
cyrus libarent ppłm suũ. q data est
sentencia adeo: de licentia redeun¬
di danda. ⁊ hanc egͥssam adño: supͣ
nunciauit gabriel danieli: & extunc:
darius disponebat de lib̾tatẽ ⁊ licen¬
tia danda hebreis. s p̃uentus mor¬
te: ñ impleuit Cyrus aut̃: p̾moan¬
no regni sui dedit eis eandẽ lib̾tatẽ:
quã habebant indigene.⁊ licenti¬
am redeundi. Ip̃i u̾o: quia fere om̃s
nati erant in chaldlea: ⁊ possessiones
ibi habebant: eligebant remanere

Expanded text:
equitur nona visio Danielis, quam cum sequenti quidam dicunt esse unam . Sed Hieronymus, secundum Hebraicam veritatem, tradit esse duas, et utraque scripta est in Daniele Hebraice. Porro utramque vidit Daniel: unam quidem vidit, sed alteram audivit, anno tertio regni Cyri regis Persarum, et in eadem die ejusdem anni in hunc modum: « Primo anno Darii, Daniel intelligens imminere septuagesimum annum captivitatis liberandae, oravit Dominum, ut Darius et Cyrus liberarent populum suum. Et data est sententia a Deo de licentia redeundi danda; et hanc egressam a Domino, supra nuntiavit Danieli Gabriel. Et ex tunc Darius disponebat de libertate et licentia danda Hebraeis, sed praeventus morte non implevit. Cyrus autem primo anno regni sui dedit eis eamdem libertatem, quam habebant indigenae, et licentiam redeundi. Ipsi vero quia fere omnes nati erant in Chaldaea, et possessiones ibi habebant, eligebant remanere
Abbreviated transcription (Latin):
obuiã antiochꝰ. & dũ starent in
littore: dixit ei marcus. publuis.
lenas. Senatꝰ. popłeq romanꝰ. p̃ci¬
piunt tͥ recedere ab amicis sius.
cũq ille peteret inducias respon¬
dendi: marcus circa illũ fecit cir¬
culũ in sabulo cũ uirga. ⁊ ait. Se¬
natus. ppłcq romanꝰ p̃cipiunt tibi
ne eg̃diaris de hoc circulo: donec
respondeas. Ad quẽ antiochꝰ. Si sie
uisum ẽ senatui ⁊ ppło romano: re¬
cedendũ ẽ. A recessit ab egipto Si¬
milit̾: ⁊ qd sequit᷑: de antiocho tm̃
intelligendũ est. & erit in ꝯcupis¬
centiis feminaꝵ. Nam antixp̃c ca¬

Expanded text:
obviam Antiochus, et dum starent in obviam Antiochus, et dum starent in littore, dixit ei Marcus Publius Lenas: « Senatus populusque Romanus praecipiunt tibi recedere ab amicis suis. » Cumque ille peteret inducias respondendi, Marcus circa illum fecit circulum in sabulo cum virga, et ait: « Senatus populusque Romanus praecipiunt tibi, ne egrediaris de hoc circulo, donec respondeas. Ad quem Antiochus: « Si sic visum est senatui et populo Romano, recedendum est. « Et recessit ab Aegypto. » Similiter et quod sequitur de Antiocho tantum intelligendum est: « Et erit in concupiscentiis feminarum. » Nam Anti
Abbreviated transcription (Latin):
fraudẽ eiecto fr̃e: uł occiso: reg̃¬
nauit in syria huc usq de ordine
historie int̾ porphiriũ ⁊ nr̃os: nul¬
la ẽ ꝯtentio. quȩ secunt᷑: exponit
porphiriꝰ de antiocho tm̃. Exposuit
enĩ danielẽ: ut infamaret eum.
nos aut̾̃: mixtim exponimꝰ de anti¬
de antiocho. ⁊ quedã de antixp̾o.
ut illud: de antiocho.  comedentes
panẽ cũ eo. ⁊ cet̾a: usq illuc: a ueni¬
ent suꝑ eũ trieres ⁊ romani. Anti¬
ochus enĩ epiphanes dedit sororẽ
suã uxorem: epiphane regi egipti
in dolũ. Qui suscepit ex ea duos fi¬
lios Tunc antiochꝰ ing̾ssus ẽ egip¬
tum: tanqͣm uisurus sororem ⁊ ne¬
potes. S int̾ epulas fecit occidi ui¬
rum sororis. ⁊ uoluit obtinere egip¬
tum. S egiptii uirilit̾ resistentes:
deiecert̃ eum. S bienniũ reu̾sus:
obsedit alexandriã. u ecce: legati
romanoꝵ missi sunt ad egiptios
libandos: quib federati erant.
Cũq applicuissent: eg̾ssus est eis

Expanded text:
fraudem ejecto fratre, vel occiso, regfraudem ejecto fratre, vel occiso, regnavit in Syria. Hucusque de ordine historiae inter Porphyrium, et nostros nulla est contentio: quae sequuntur exponit Porphyrius de Antiocho tantum. Exposuit enim Danielem, ut infamaret eum. Nos autem mistim exposuimus de Antide Antiocho, et quaedam de Antichristo, ut illud de Antiocho: « Et comedentes panem cum eo, et caetera, usque illuc, et venient super eum trieres, et Romani. » Antiochus enim Epiphanes dedit sororem suam uxorem Epiphanio regi Aegypti in dolum, qui suscepit ex ea duos filios. Tunc Antiochus ingressus est Aegyptum, tanquam visurus sororem et nepotes, sed inter epulas fecit occidi virum sororis, et voluit obtinere Aegyptum, sed Aegyptii viriliter resistentes dejecerunt eum. Post biennium reversus obsedit Alexandriam, et ecce legati Romanorum missi sunt ad Aegyptios liberandos, quibus foederati erant. Cumque applicuissent, egressus est eis
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ. Porro: gallericus duos filios reli¬
quit. seleucũ.⁊ antiochũ magnũ.
S antiochꝰ occiso frẽ suo: regnauit.
& congͥssus cũ rege egipti philopa¬
tore: uictus ẽ. ⁊ ꝑ desertũ fugiens
pene captus Philopatori uͦ succes¬
sit in egipto: epiphanes. cũ eẽt
quatuor annoꝵ. & cepit antiochꝰ
magnꝰ infestare eũ. S p̾ncipes egip¬
ti dimicabant ꝓ puero: Sub epi¬
phane: onyas sacerdos: assũptis
plurimis iudeoꝵ fugit in egiptum.
& accepit a rege regionẽ. que eliopo¬
leos uocabat᷑. ⁊ in ea extruxit tem¬
plum: simile templo iudeoꝵ. asse¬
rens: se implere uaticiniũ ysaie.
scribentis. Erit altare dñi in egip¬
to. ⁊ titulus eius: in t̾minis eius.
hoc templũ ꝑmansit annis .cc.l.¬
usq ad uespasianũ. qui ciuitatẽ
ip̃am quȩ dicebat᷑ onye:⁊ templũ:
funditꝰ euertit. Porro: antiochus
reliquit duos filios. seleucũ. ⁊ anti¬
ochum epiphanẽ. s epiphanes: ꝑ

Expanded text:
ta. Porro Gallinicus duos filios relita. Porro Gallinicus duos filios reliquit, Seleucum et Antiochum Magnum; sed Antiochus, occiso fratre suo, regnavit, et congressus cum rege Aegypti Philopatre victus est, per desertum fugiens, et pene captus. Philopatri vero successit in Aegypto Epiphanes cum esset quatuor annorum, et coepit Antiochus Magnus infestare eum. Sed principes Aegypti dimicabant pro puero. Sub Epiphane, Onias sacerdos, assumptis plurimis Judaeorum, fugit in Aegyptum, et accepit a rege regionem quae Eliopoleos vocabatur, et in ea exstruxit templum simile templo Judaeorum, asserens se implere vaticinium Isaiae scribentis: « Erit altare Domini in Aegypto, et titulus ejus in terminis ejus . » Hoc templum permansit annis ducusque ad Vespasianum, qui civitatem ipsam, quae dicebatur Oniae, et templum funditus evertit. Porro Antiochus Magnus reliquit duos filios Seleucum et Antiochum Epiphanem; sed Epiphanes, per
Abbreviated transcription (Latin):
rotaꝵ expulsum restitueret in reg¬
num. & deuicto demetrio filio anti¬
goni: seleuco regni sui partẽ quam
antigonꝰ ab stulerat: restituit. cyprũ:
phenycem: ⁊ regiones multas ⁊ insu¬
las: sibi subiugauit. Cui successit
ptolomeꝰ philadelphus. qui p̾ͥmus
in quib posuit armatos ad dimi¬
candũ. sub quo .lxx. int̾pretes cla¬
ruerunt: hic pugnauit contͣ anti¬
ochũ teos: regem syrie. s postea fe¬
derati sunt. Nam antiochus: dduxit
uxorem: beronicẽ filiã philadelphi.
repudiata priori uxore: landice.
que cũ redisset in gr̃am uiri: occi¬
dit ueneno uirũ.⁊ filiũ: quẽ susce¬
perat de beronice.gallericum u̾o
filiũ suũ: fecit regem syrie Pu̾getes
u̾o qui successit philadelpho: in ul¬
tionem beronices sororis: uastauit
syrram. s audito qd̾ p̾ncipes egipti
conspirait̾ant aduersus eũ. rediit
in egiptũ. trahens de syria p̃dam
multã nimis. ⁊ symulachroꝵ. ĩĩ.

Expanded text:
rotarum expulsum restitueret in regrotarum expulsum restitueret in regnum, et, devicto Demetrio, filio Antigoni, Seleuco regni sui partem, quam Antigonus abstulerat restituit, Cyprum, Phaenicem, et regiones multas et insulas sibi subjugavit. Cui successit Ptolemaeus Philadelphus, qui primus in quibus posuit armatos ad dimicandum, sub quo LXX interpretes claruerunt. Hic pugnavit contra Antiochum Theos regem Syriae, sed postea foederati sunt. Nam Antiochus duxit uxorem Berenicem, filiam Philadelphi, repudiata priori uxore Laodice: quae cum redisset in gratiam viri, occidit veneno virum, et filium quem susceperat de Berenice, Gallinicum vero filium suum fecit regem Syriae. Evergetes vero, qui successit Philadelpho in ultionem Berenice sororis vastavit Syriam. Sed audito quod principes Aegypti conspiraverant adversus eum, rediit in Aegyptum, trahens secum de Syria praedam multam nimis, et simulacrorum
Abbreviated transcription (Latin):
nichanor imꝑauit. Asye.⁊⁊ ponto:
⁊ cet̾is in eadẽ plaga ꝓuinciis: an¬
tigonꝰ. ad septentͥonẽ & hoc: scd̾m
orbis tociꝰ plagas dicimꝰ. Qui autẽ
in uidea ẽ: ad aquilonẽ: syriam. ad
meridiẽ: egiptũ habet: de regno e¬
gipti.⁊ syrie tm̃: ꝓsequit᷑ daniel.
quia sub his afflictus ẽ ppłe d̾i uicis¬
sim Porro: post alexandrũ regna¬
uit inegipto: ptolomeus lagi filiꝰ.
a quo sequentes reges egipti ptolo¬
mei dicti sunt. Post: ꝑtolomeus phi¬
ladelphus. post: ptolomeꝰ eu̾getes. post
ptholomeꝰ philopator. post: ptolomiꝰ
epyphanes. In syria post alexandrũ
regnauit seleucus. post: antiochus
soter. aquo successores antiochi di¬
eti st̃. Post: antiochꝰ theos. post anti¬
ochiis gallericus. post: antiochꝰ mag¬
nus. post antiochꝰ epiphanes: dehis
ꝓsequit᷑ uir loquens ad danielem.
incipiens: a rege egipti. sic. ꝙ ꝯfortabi¬
tur rex austri. hic ẽ ptolomeus: lagi
filiꝰ. ad̾o fortis: ut pyrrum regẽ epy¬

Expanded text:
Nicanor imperavit Asiae, et Ponto, et caeteris in eadem plaga provinciis. Antigonus vero ad septentrionem. Et hoc secundum orbis totius plagas dicimus. Qui autem in Judaea est ad aquilonem Syriam, ad meridiem Aegyptum habet. De regno Aegypti et Syriae tantum prosequitur Daniel, quia sub his afflictus est populus Dei vicissim. Porro post Alexandrum regnavit in Aegypto Ptolemaeus, Lagi filius, a quo sequentes reges Aegypti Ptolemaei dicti sunt. Post Ptolemaeus Philadelphus, post Ptolemaeus Evergetes, post Ptolemaeus Philopater, post Ptolemaeus Epiphanes. In Syria post Alexandrum regnavit Seleucus, post Antiochus Soler, a quo successores Antiochi dicti sunt, post Antiochus Theos, post, Antiochus Gallinicus, post Antiochus Magnus, post Antiochus Epiphanes. De his prosequitur vir loquens ad Danielem, incipiens a rege Aegypti sic: « Et confortabitur rex austri. » Hic est Ptolemaeus, Lagi filius, adeo fortis ut Pyrrhum regem Epi
Abbreviated transcription (Latin):
tenciã.I ẽ sensus. Beatus erit: qui
post dies ꝑsecutionis: ꝑueniet ad
dies suꝑadd̾itos penitencie Tuaut̃
daniel interim uades ad p̃finitũ
tempꝰ uitȩ tuȩ. ⁊ requiesces. ꝙ in fi

Expanded text:
tentiam. Et est sensus: Beatus erit, qui post dies persecutionis perveniet ad dies superadditos poenitentiae. Tu autem, Daniel, interim vades ad praefinitum tempus vitae tuae, et requiesces
Abbreviated transcription (Latin):
el. Dñe mi qͥd erit post hec ͭ Et Rdens
ille: iterauit idem tempꝰ. s ꝑ ali̾a u̾ba.
dicens. Cũ ablatũ fu̾i̾t uige sacͥficiũ
⁊ posita fui̾t abominatio in desolati¬
onem: hoc ẽ eũ ablato cultu d̾i ⁊ deso¬
lato: antixp̃o abominabilit̾ exhibebit
se adorandum: tunc erunt dies. ĩ. ccͥ.¬

Expanded text:
iel: « Domine, quid erit post haec? Et respondens iel: « Domine, quid erit post haec? Et respondens ille iteravit idem tempus, sed per alia verba, dicens: « Cum ablatum fuerit juge sacrificium, et posita fuerit abominatio in desolationem, » hoc est, cum ablato cultu Dei et desolato, Antichristus abominabiliter exhibebit se adorandum, « et erunt dies
Abbreviated transcription (Latin):
quia audiet᷑ uox in aere. dicens:
morere.⁊ statim fulminabit᷑ Postea
conu̾sione udeoꝵ ⁊ resurrectio¬
ne mortuoꝵ. dicens. Et ueniet tp̃s
quale ñ fuit ex quo gentes ceꝑunt
eẽ. & stabit michaes ꝓ filiis popłi
tiu. ⁊ saluabit᷑ ex tis: om̃is qui
scͥptus erit in libro di. et multi¬
tudo omĩum qui dormiunt in pul¬
uere t̾rȩ: eiugilabunt. alii: in uitã
et̾nam alii: in obꝓbriũ. ut uide¬
ant semꝑ. non quidem bonos. quia
tollet᷑ impuis neuideat głamd̾i. s ut
uideant obꝓbriũ suũ semꝑ Tu aut̃
mat̾iam exercii. Et desid̾abat daniel
scire qͣnto temꝑe duraret ꝑsecutio an¬
tixp̃i. ꝙ uidit principẽ ꝑsarũ: stantẽ
in ripa fluminis. ⁊ pͥncipem grecoꝵ:
stantẽ in alt̾a. ⁊ uirũ inditũ lineis
stantẽ in medio suꝑ aquas. & dixit ad
eum. Usq quo finis hoꝵ mirabiliũ:
Et eleuans ille utrãq manũ: iurauit
ꝑ uiuentẽ in et̃num : quia in tempꝰ ⁊
temꝑa ⁊ dimidiũ temꝑis. Et ait dam¬

Expanded text:
» quia audietur vox in aere dicens: Morere; et statim fulminabitur. Postea conversione Judaeorum, et resurrectione mortuorum, dicens: « Et veniet tempus quale non fuit ex quo gentes coeperunt esse. Et stabit Michael pro filiis populi tui, et salvabitur ex eis omnis, qui scriptus erit in libro Dei. Et multitudo omnium, qui dormiunt in pulvere terrae evigilabunt, alii in vitam aeternam, alii in opprobrium, ut videant semper . » Non quidem bonos, quia tolletur impius, ne videat gloriam Dei , sed ut videant opprobrium suum semper. « Tu autem, materiam exercitii. Et desiderabat Daniel scire quanto tempore duraret persecutio Antichristi. Et vidit principem Persarum stantem in ripa fluminis, et principem Graecorum stantem in altera, et virum indutum lineis stantem in medio super aquas, et dixit ad eum: « Usquequo finis horum mirabilium? » Et elevans ille utramque manum, juravit per Viventem in aeternum: « Quia in tempus et tempora, et dimidium temporis. » Et ait Dan
Abbreviated transcription (Latin):
gulis sursum qͣtuor amili pende¬
bant. ꝑ quos uectib insertis: alta¬
hoc uas reticulatũ ab altari. ita ut
amouers posset altare ab eo cum
uellent. ⁊ suꝑimponi. An de ipso
altari oꝑe fusili ita fabricatũ eẽt.
ut quasi appositũ uid̾etur: ambigu¬
um ẽ. Suꝑ arulam u̾o altaris quã
in medio positã dicunt. ꝑ fenestrã
ab oriente struem lignoꝵ imꝑoni.
⁊ suꝑ ligna carnes imponi assandas.
uł non erat ibi arula. s suꝑ erati¬
culam subpositã fiebat ignis. Qd̾
u̾bis. aliis uidetur nec oꝑim̃tum
nec fundum ip̃m huĩsse s parie¬
tes tm̃ t̾ra repleri. scd̾m qd̾ dompsꝰ
dixit. Altare de t̾ra facietis mͥ. In
cuiꝰ area suꝑiori fiebat ignis. ubi
cremanda imponebant᷑. A de crati¬
cula altari supposita: idem senti¬
unt. Arulam uero subt̾ quã crati¬
cula posita legitur: hebreus are¬
olam uocat. uł sulcum. quẽ in
medio parietum altaris fuisse di¬
cunt. u̾sq ad quẽ locum altitudo

Expanded text:
gulis sursum quatuor annuli pendegulis sursum quatuor annuli pendebant, per quos vectibus insertis, altaaratum esset hoc vas reticulatum ab altari, ita ut amoveri posset altare ab eo cum vellent, et super imponi, an de ipso altari opere fusili ita fabrefactum esset, ut quasi oppositum videretur, ambiguum est. Super arulam vero altaris, quam in medio ejus positam dicunt, per fenestram ab oriente struem lignorum asserunt, et super ligna carnes imponi assandas. Vel non erat ibi arula, sed super craticulam superpositam fiebat ignis, quod verbis. Aliis videtur, nec operimentum, nec fundum ipsum habuisse, sed parietes tantum terra repleri, secundum quod Dominus dixit: « Altare de terra facietis mihi, » in cujus arca superiori fiebat ignis, ubi cremanda imponebantur. Et de craticula altari superposita idem sentiunt. Arula vero subter quam craticula posita legitur, Hebraeus arunculam vocat, vel sulcum, quem in medio parietum altaris fuisse dicit, usque ad quem locum altitudo
Abbreviated transcription (Latin):
e hoc tam̃ altari ⁊ craticła tio
eiꝰ. ambiguitas ẽ. non solum
inter nos: uerũ etiã int̾ hebreos.
p̃cipue cum hebraica ueritas a uĩa
trans latione nil disc̾pare uideat᷑¬
nͥ parũ. Nos quidẽ sic habemꝰ. facies
craticłam in modũ retis eneam. ꝑ
euiꝰ qͣtuor angulos : erunt quatuor¬
anuli erei. quos pones subtus aru¬
lam altaris. Eritq craticła usq
ad altaris mediũ. hebreus uo̾ sic
Tritq rete ũsq ad altaris mediũ.
Iosephus aut̃ sic. Cui suberat cra¬
tieula. in modũ retis facta. Susci¬
piebat enĩ t̾ra ignem qui de erati¬
cula ferebat᷑. quia bases ñ erant
ei subiectȩ. Cassiodorus tam̃ sena¬
tor in pictura quã fecit. cuiꝰ in ex¬
positione psalmoꝵ meminit. qua¬
tuor pedes in utroq altari fecit.
ni ciaticłȩ carnes assandas. S dũt¬
craticłam fuisse quasi iras quoddã.
in quo sederet altare. Cuiꝰ parietũ
altitudo altare ambiens: usq ad me fi¬
dium altaris eleuata eẽt. In cuiͦ an¬

Expanded text:
e hoc tamen altari, et craticula ejus ambiguitas est, non solum inter nos, verum etiam inter Hebraeos, praecipue cum Hebraica veritas a nostra translatione nil discrepare videatur. Nos quidem sic habemus: « Facies craticulam in modum retis aeneam, per cujus quatuor angulos erunt annuli aenei, quos pones subter arulam altaris, eritque craticula usque ad altaris medium. » Hebraeus vero sic eritque rete usque ad altaris medium. Josephus autem sic: Cui suberat craticula in modum retiaculorum facta. Suscipiebat enim terra ignem, qui de craticula ferebatur; quia bases non erant ei subjectae. Cassiodorus tamen senator in pictura, quam fecit, cujus in Expositione psalmorum meminit, quatuor pedes in utroque altari fecit. ni craticulae carnes assandas, sed fuisse quasi vas quoddam in quo sederet altare, cujus parietum altitudo altare ambiens, usque ad medium altaris elevata esset, in cujus an
Abbreviated transcription (Latin):
ext̾ioris piscine. Cũq uocassent
regẽ ad colloquiũ: noluit exire.
s misit ad eos: eliachim ponti¬
ficm. ⁊ sobnam scribam. et ioa¬
chem: acomentariis. & loquebat᷑
ad eos rapsaces hebraice Erat eñ
samarites: ut quidã uolunt. fue¬
runt qui dic̾e̾nt: eum filiũ ysaiȩ
qui t᷑nsierat ad assyrios. ⁊ susceꝑat
ritũ gentiũ. ⁊ factus erat cilyar¬
chus. Q ait. hec dicit rex magnus
assyrioꝵ ad te: o ezechia. In quo
ꝯfidis: ut audeas rebellarer Si con¬
fidis in rege egiptio: in niteris ba¬
culo harundineo. Si spem ponis
in deo tuo: nunqͥd dii gentiũ et
Si spem ponis in ppło tuo: aͥabo
t duo milia equoꝵ. nec pot̾is apd
te inuenire ascensores ꝙ rogabati
nuncii rapsacẽ: ut loquetur eis
stercora ur̃a: & bibatis urinã ue¬
stram: eg̾dimini ad me. & utimi¬
ni bonis ur̃is: donec ueniã ad uos
qꝵ tnfferam uos in t̾ram: quȩ ẽ si¬
milis ur̃s. Cũq retulissent nun¬

Expanded text:
exterioris piscinae. Cumque vocassent exterioris piscinae. Cumque vocassent regem ad colloquium, noluit exire, sed misit ad eos Eliacim pontificem, et Sobnam scribam, et Joachin a commentariis, et loquebatur ad eos Rapsaces Hebraice, erat enim Samarites, ut quidam volunt. Fuerunt qui dicerent eum filium Isaiae, qui transierat ad Assyrios, et susceperat ritum gentium, et factus erat chiliarchus, et ait: « Haec dicit rex magnus Assyriorum ad te. O Ezechia, in quo confidis, ut audeas rebellare? Si confidis in rege Aegyptio, inniteris baculo arundineo. Si spem ponis in Deo tuo, nunquid dii gentium, etSi spem ponis in populo tuo: dabo tibi duo millia equorum, nec poteris apud te invenire ascensores. » Et rogabant nuntii Rapsacem, ut loqueretur eis stercora vestra, et bibatis urinam vestram. Egredimini ad me, et utimini bonis vestris, donec veniam ad vos et transferam vos in terram, quae est similis vestrae. » Cumque retulissent nun
Abbreviated transcription (Latin):
ad cultũ dĩ. Quoꝵ quidã: nuncios
eiꝰ neglexer̃t. Quidã: quosdã int̾¬
fecerunt. Uñ : etiã postea ut p̃di¬
ctum ẽ meruerunt captiuari Re¬
cessit quoq a rege assyrioꝵ ne ser¬
uiret ei. Ipse ꝑcussit philisteos
usq ad gazan.⁊ om̃s t̾minos eoꝵ:
a turre custodum: usq ad ciuita¬
tem munitã .i. & p̃sidia ⁊ cuitta¬
ascendit sennacherib rex assyri¬
orum in t̾ram uida. & cepit eruita¬
tes eoꝵ. ꝙ misit ad eũ ezechias
in lachis. dicens. Recede ame. ⁊ qd
imposueris mͥ. feram. ꝙ indirit
noceret ei Cũq ñ inuenisset ere¬
chias hanc sũmam in thesauris
domꝰ añĩ ⁊ suis: recepit laminas
auri: quas ip̃e affixerat in ual¬
uis templi. Cumq misisset regi
assyrioꝵ p̃dictam pecuniã: i rritũ
fecit sennacherib iusiurandum.
& misit ad obsidendum ierłm:
tharthan ⁊ rapsacen. & castra me¬
tatisunt: iuxta aqueductum pis¬
cinȩ suꝑioris. quȩ est in uia agri
fullonis. ss abstulit ciuib raquã

Expanded text:
s ejus neglexerunt, quidam quosdam interfecerunt. Unde etiam postea, ut praedictum est, meruerunt captivari. Recessit quoque a rege Assyriorum ne serviret ei. « Ipse percussit Philisthaeos, usque ad Gazam, et omnes terminos eorum, a turre custodum usque ad civitatem munitam, » id est praesidia et civitaascendit Sennacherib, rex Assyriorum, in terram Juda, et cepit civitates eorum, et misit ad eum Ezechias in locis, dicens: « Recede a me, et quod imposueris mihi feram. Et induxit noceret ei. Cumque non invenisset Ezechias hanc summam in thesauris domus Domini et suis, recepit laminas auri, quas ipse affixerat in valvis templi. Cumque misisset regi Assyriorum praedictam pecuniam, irritum fecit Sennacherib jusjurandum, et misit ad obsidendum Jerusalem, Tharthan et Rapsacen, et castrametati sunt juxta aquaeductum piscinae superioris, quae est in via agri Fullonis, et abstulerunt civibus aquam
Abbreviated transcription (Latin):
uatum ẽ de monte syon: ⁊ qd reli¬
quũ ẽ de domo uidã: mittet radi¬
cem deorsum. ⁊ faciet fructũ sur¬
sum: ꝑ simile arboris loquit᷑. quȩ
qͣnto ꝓfundiꝰ figit radicẽ: tanto
copiosius ⁊ altius facit fructũ. a
ẽ sensus. Multitudo ppłi que fugit
de iudea ante faciẽ hostiũ: & rece¬
pit se in ierłm ut saluaret᷑ fuga¬
to hoste redibit in t̾ram siã.⁊ popu¬
labit eã hoc audito: gauisus est¬
erechias. & de consilio ysaie ⁊ sa¬
pientum: obturauit capita fon¬
tiũ extra urbem. cexitus aquaꝵ
in uĩdea. ne redeuntes assyrii inue¬
nirent aquaꝵ habundantiã. Tunc
obturauit erechias suꝑiorem
fontẽ aquaꝵ gyon. ħ au̾tit eas sub¬
ter ad occidentẽ urbis dauid. ut in¬
fluerent piscinã interiorem. Fe¬
cit ⁊̃ ante fontẽ syloe qͣsi stagnũ
in quo collig̾ent᷑ aque ⁊ reserua¬
rent᷑ ciuib in usum obsidionis.
&̾ scdm epiphamũ: ad p̃ces ysaie

Expanded text:
vatum est de monte Sion, et quod relivatum est de monte Sion, et quod reliquum est de domo Juda mittet radicem deorsum, faciet fructum sursum. » Per simile arboris loquitur, quae quanto profundius fudit radicem tanto copiosius et altius facit fructum. Et est sensus: Multitudo populi, quae fugit de Judaea ante faciem hostium et recepit se in Jerusalem, ut servaretur, fugato hoste, redibit in terram suam, et populabit eam. Hoc audito Ezechias gavisus est, et de consilio Isaiae et sapientium obturavit capita fontium extra urbem, et exitus aquarum in Judaea, ne redeuntes Assyrii invenirent aquarum abundantiam. Tunc obturavit Ezechias superiorem fontem aquarum Gehon, et avertit eas subter ad occidentem urbis David, ut influerent piscinam inferiorem. Fecit etiam ante fontem Siloe, quasi stagnum in quo colligerentur aquae, et reservarentur civibus in usum obsidionis. Et secundum Epiphanium ad preces Isaiae
Abbreviated transcription (Latin):
dit ỹsaias u̾ba sua ad exechiã. dieñs.
Tibi aut̃ exechia erit hoc signũ lib̾a¬
tionis tuȩ tercio anno recedet a te
sennacherib: ñ redit᷑us. Ego aut̃ p̃¬
dico tibi: quid facies hoc anno. ⁊ qͣd
scd̾o. ut cũ uideris impleta: scias ue¬
rum ẽẽ qd̾ p̃dixi de t̾cio. Comede hoc
prius seueras. Imminente messione
irruerant assyrii. ⁊ uastauerant se¬
getes. uineas. ⁊ oliueta. s quedam
ras. etiam: de ꝯculcatis quedã spon¬
te g̾minauert̃. de quib dicit ysai¬
as: comede quȩ pͥus nascunt᷑. etiã
cũ p̃scissent aduentũ sennacħibͤ
ꝯgregau̾ant sibi undecunq uictu¬
alia.⁊ reposuerant in iebłm. de qui¬
bus dicit liber regũ: comede qd re¬
quia defuerant eis p̃dicta uictualia:
multiplicauit eis dñs habundant̃
que sponte gignit humꝰ. Porro: in
tcio anno: fugato hoste: securi se¬
minate. metite.⁊ comedite. sẜ tunc:
de ierłm eg̾dient᷑ reliquiȩ. & qd sal¬

Expanded text:
dit Isaias verba sua ad Ezechiam, dicens: « dit Isaias verba sua ad Ezechiam, dicens: « Tibi autem, Ezechia, hoc erit signum liberationis tuae. Tertio anno recedet a te Sennacherib, non rediturus. Ego autem praedico tibi quid facies hoc anno, et quid secundo, ut, cum videris impleta, scias verum esse quod praedixi de tertio. Comede hoc prius severas. » Imminente messione irruerant Assyrii et vastaverant segetes, vineas, et oliveta, sed quaedam ras, » etiam de conculcatis quidam sponte germinaverunt. De quibus dixit Isaias: « Comede quae sponte nascuntur. » Et jam cum praescissent adventum Sennacherib, congregaverant sibi undecunque victualia, et reposuerant in Jerusalem, de quibus dicit hic liber Regum: « Comede quod requia defuerant eis praedicta victualia, multiplicavit eis Dominus abundanter, quae sponte gignit humus. « Porro in tertio anno, » fugato hoste, « securi seminate, metite et comedite. Et tunc de Jerusalem egredientur reliquiae, et quod sal
Abbreviated transcription (Latin):
egderetur sennacherib iudeam
dt transiret in egiptum: misit exe¬
chiȩ litt̾as t̾ribiles. ⁊ cõminationis
plenas. dicens: qd̾ deus isrł ñ posset
eũ libare de manu sua Tunc as¬
cendit erechias in domũ dñi. et
expandens litt̾as corã dño: orauit.
dicens. Dñe ds isrł: audi u̾ba senna¬
cherib. quib exꝓbrauit te nobis. sal¬
ua nos obsecro de manu ipsiꝰ. Tunc
misit ysaias ad ezechiam. sig̃cans ei
u̾ba dni ad sennacherib in hunc mo¬
dum. Sꝑnet te sennacħib uirgo filia
syon. mõuebit caput post t̾gum tu¬
um: cũ fugeris. Exꝓbrasti sco isrł.ui
rib tuis ascͥpsisti. qd̾ uastast uideã.
s ex dieb antiquis ego plasmaui il¬
lud. & nunc adduxi .i. ego: qui ab et̾¬
no disposueram qd̃ sic flagellarem
peccantes: nunc impleui. ego: auc̃tor
fui .tu: minister. pͥonã itaq circłm
in narib tuis. sicũt fit bubalo. et
chamũ in labiis tuis. sic̃ fit equo.
a reducã te in t̾ram tuã Tunc addi¬

Expanded text:
ederetur Sennacherib Judaeam, ut transiret in Aegyptum, misit Ezechiae litteras terribiles, et comminationis plenas, dicens quod Deus Israel non posset eum liberare de manu sua. Tunc ascendit Ezechias in domum Domini, et expandens litteras coram Domino, oravit, dicens: « Domine Deus Israel, audi verba Sennacherib, quibus exprobravit te nobis, salva nos, obsecro, de manu ipsius. Tunc misit Isaias ad Ezechiam, significans ei verba haec Domini ad Sennacherib in hunc modum: « Spernet te, Sennacherib, virgo filia Sion, movebit caput post tergum tuum cum fugeris; exprobrasti sancto Israel, viribus tuis ascripsisti quod vastasti Judaeam. Sed ex diebus antiquis ego plasmavi illud, et nunc adduxi, » id est ego qui ab aeterno disposueram, « quod sic flagellarem peccantes, nunc implevi, ego auctor fui, tu minister, ponam itaque circulum in naribus tuis sicut fit bubalo, et camum in labiis tuis sicut fit equo, et reducam te in terram tuam. » Tunc addi
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. hec dicit ezechias. Dies
hic: dies ẽ tribulationis nr̃e ⁊ in
crepationis diuinȩ. Ora ꝓ reliqui¬
is isrł. si forte d̾s audiat᷑ blasphe
timere. Ecce ego mittam regi assy¬
tetur in t̾ram suã. & deiciã eum
gladio in t̾ra sua: Et recessit rap
ut tͥumphans: rediret ad eu̾ten¬
dam ierłm. Cũq obsedisset pelu¬
sium: audiuit tharatham regẽ
ethiopiȩ eũ multo ex̾citu uenire
in auxiliũ egiptioꝵ. & turbatꝰ rex
dixit tharacham ẽẽ sac̾dotẽ uul¬
cani. ⁊ id̾o ñ dimicaret cũ eo. ꝙ
rediit in iudeam. ⁊ obsedit ierłm.
herodotus tñ aliã causã reditꝰ sui¬
tradit. Orante nanq rege egipti¬
orum ad dm̃: multitudo soricũ
in una nocte comedit cordas ar¬
euum in castris eiꝰ. & facti sunt
inermes. & dicit: rapsacem cũ
ex̾citu remansisse circa ierłm.
&e sennacherib rediisse ad eum
de egipto. Uerũptam̃: ante redi¬
tum sennacherib de egipto in iu¬
deam: hȩc facta sunt: de signis¬

Expanded text:
s: Dies haec, dies tribulationis nostrae est et increpationis divinae. Ora pro reliquiis Israel, si forte Deus audiat blasphemizechiae, noli timere. Ecce ego immittam regi Assyrtetur in terram suam, et dejiciam eum gladio in terra sua. » Et recessit Rapsut triumphans rediret ad evertendam Jerusalem. Cumque obsedisset Pelusium, audivit Tharacam regem Aethiopiae, cum multo exercitu venire in auxilium Aegyptiorum, et conturbatus rex dixit Tharacam esse sacerdotem Vulcani, et ideo non dimicaret cum eo. Et rediit in Judaeam, et obsedit Jerusalem. Herodotus tamen aliam causam tradit reditus sui. Orante namque rege Aegyptiorum ad Deum, multitudo soricum in una nocte comedit chordas arcuum in castris ejus, et facti sunt Assyrii inermes, et dicit Rapsacem cum exercitu remansisse circa Jerusalem, et Sennacherib rediisse ad eum de Aegypto. Verumtamen ante reditum Sennacherib de Aegypto in Judaeam, haec facta sunt, quae s
Abbreviated transcription (Latin):
tis sac̾dotib ⁊ leuitis: aꝑuit
templũ. pͥmo anno: ⁊ pͥmo m̃se
regni sui. & uasa d̾i reꝑauit.
&e restituit sacͥficta intermissa.
Ip̃e de ꝯsilio sac̾dotũ. fecit phase:
scd̾o mense. non: in temꝑe suo. quia
non potuit ppłe pͥmo mense ꝯueni¬
re in ierim. nec sac̾dotes purificati
erant. tam̃: tanta fuit multitudo:
qd̾ multi ñ purificat comederuã
pascha. & tanta fuit copia uicti¬
maꝵ : qd̾ in multis leuite suppleue¬
runt offm sac̾dotum. ꝙ post pascha:
sollemnizauert̃ aliis .uii. dieb.
hic dissipauit excelsa. ⁊ ꝯtriuit sta¬
tuas. ⁊ lucos succidit. ꝙ ꝯfregit ser¬
pentẽ eneũ: quẽ fecit moyses. Ciu
usq ad illud tempꝰ. filiĩ urł adole¬
bant incensum. et puluerẽ eius
sparsit intorrentẽ cedron. ꝙ uoca¬
uit nom̃ eiꝰ : noestan qd̾ int̾pretat᷑.

Expanded text:
itis aperuit templum primo anno, et primo mense regni sui, et vasa Dei reparavit, et restituit sacrificia intermissa. Ipse de consilio sacerdotum fecit phase ndo mense non in tempore suo, quia non potuit populus primo mense convenire in Jerusalem, nec sacerdotes purificati erant. Tamen tanta multitudo fuit, quod multi impurificati comederunt Pascha, et tanta copia victimarum, quod in multis levitae suppleverunt officium sacerdotum. Et post Pascha solemnizaverunt aliis septem diebus. « Hic dissipavit excelsa, et contrivit statuas, et lucos succidit, et confregit serpentem aeneum, quem fecit Moyses, cui usque ad illud tempus filii Israel adolebant incensum, » et pulverem ejus sparsit in torrentem Cedron, « et vocavit nomen ejus Noestam, » quod interpretatur,
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ ⁊ qd ierosolimite scrib̾ent᷑ anthioceni.
dentu gentilitatis:  fecerunt sibi
p̃putia .i. ñ circũcidebant paruu¬
los suos. uł quia ritu p̃putratoꝵ
uiuebant. Quidã tam̃ uolunt qd̾
quedã uelamina fecert̃ cireũcisio¬
ni suȩ. ne in denudatione: grecis
apparerent dissimiles. Causa uͦ huiꝰ
flagicii. hȩc fuit. Onias sine libis:
ut plac̾ent antiocho: dec li nauer̃t
nelaus. Cũq plures eẽnt cũ iasone:
supplicauit antiocho de faciendo

Expanded text:
borum, et quod Jerosolymitae scriberentur Antiocheni, borum, et quod Jerosolymitae scriberentur Antiocheni, de ritu gentilitatis . Et fecerunt sibi praeputia, id est non circumcidebant parvulos suos, vel quia ritu praeputiatorum vivebant; quidam tamen volunt quod quaedam velamina fecerunt circumcisioni suae, ut in denudatione Graecis apparerent dissimiles. Causa vero hujus flagitii haec fuit. Onias sine liberisut placerent Antiocho declinaverunt nelaus. Cumque plures essent cum Jasone supplicavit Antiocho de faciendo