comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ ñ imputet᷑. Quãuis aut̃ reatu suo ĩã soluto manet tam̃. adu̾s ħ¬
l̾iba mea sic argum̃taris hõ accutissimꝰ tãꝗͣ ip̃ã ꝯcupiscẽtiã dixerim ꝑ bap¬
tismũ reatu liberari. qm̃ dixi raeatu suo iam soluto. uelut suo dixe¬
rim quo ipso rea ẽ. eoq soluto illa ꝑmaneat absoluta. qđ utiq si
sensissem ꝑfecto eam inalã eẽ n dicerem s fuisse. ac ꝑ hoc sccłm mni¬
rabilem intelligentiamtuã. quando audis in aliquo homicidii
reatũ solutũ. ñ hominẽ s ipsũ homicidiũ areatu existimas absolutũ.
Sic intelligat qͥs. nͥ qͥ ñ erubescit laudare cũqͣ ꝯpellit̃ dimicare Et qͦmͦ
te iac¬
dicis. qualia dicenda funt ineos qui ꝑbaptismum scificatam et fidelẽ
factam concupiscentiam carnis affirmant. ineis inquibus regeneran¬
tis manet tam̃. s hoc tͥ potius qui eam bonã p̾dicas conuenit dicere

Expanded text:
peccatum non imputetur; quamvis autem reatu suo jam soluto, manet tamen » peccatum non imputetur; quamvis autem reatu suo jam soluto, manet tamen » ba sic argumentaris homo acutissimus, tanquam ipsam concupiscentiam dixerim per Baptismum reatu liberari; quoniam dixi, « reatu suo jam soluto: » velut « suo » dixerim, quo ipsa rea est, eoque soluto illa permaneat absoluta. Quod utique si sensissem, profecto eam malam esse non dicerem, sed fuisse. Ac per hoc, secundum mirabilem intelligentiam tuam, quando audis in aliquo homicidii reatum solutum, non hominem, sed ipsum homicidium a reatu existimas absolutum. Sic intelligat quis, nisi qui non erubescit laudare, cum qua compellitur dimicare? Et quomodo te jacdicis, qualia dicenda sunt in eos, qui per Baptismum sanctificatam et fidelem factam concupiscentiam carnis affirmant in eis, in quibus regeneratis manet tamen. Sed hoc tibi potius qui eam bonam praedicas, convenit dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
oc gͦ munstrũ tua opinione sectaris. satis ẽ nobis quod confiteris
aliam ee illicitam. aliã licitam uoluptatẽ ac ꝑ hoc mala illa xupis¬
centia quȩ indifferent̾ utrũq appetit: nisi ab illicita uoluptate. li¬
cita uoluntate frenet᷑. Hoc aut̃ malum ñ inbaptismate ponit᷑. s bap¬
titatis ꝑ gr̃am regenerationis ab eius obligatione iam liberis. ne
ad illicita ꝑtrahat salubrit᷑ uincit᷑. Ut aut̃ resurrect̾ioĩs tp̃r non
sit omnino inuiuente corpore nec dolente p̃miũ ẽ eoꝵ qͥ ꝯtͣ eã fidelit̃ c̃t¬
ꝗͥ languore sanato in mortalitate beatissima uestient᷑. ineis uero qui
ñ ad uitã resurgent. ñ felicit᷑ s penalit᷑ ñ erit. Non quia tunc ab ea
tissimũ acum̃ tuũ. quo uidisti quẽad modũ refelleres qđ a me
dictũ est dimitti ꝯcupiscentiã carnis inbaptismo. ñ ut ñ sit. s ut in

Expanded text:
hoc ergo monstrum tua opinione sectaris; satis est nobis, quod confiteris hoc ergo monstrum tua opinione sectaris; satis est nobis, quod confiteris aliam esse illicitam, aliam licitam voluptatem. Ac per hoc mala est concupiscentia quae indifferenter utrumque appetit, nisi ab illicita voluptate licita voluptate frenetur. Hoc autem malum non in Baptismate ponitur: sed baptizatis per gratiam regenerationis ab ejus obligatione jam liberis, ne ad illicita pertrahat, salubriter vincitur. Ut autem resurrectionis tempore non sit omnino in vivente corpore nec dolente, praemium est eorum qui contra eam fideliter cimmortalitate beatissima vestientur. In eis vero qui non ad vitam resurgent, non feliciter, sed poenaliter non erit: non quia tunc ab ea men tuum, quo vidisti quemadmodum refelleres quod a me dictum est, « dimitti concupiscentiam carnis in Baptismo, non ut non sit, sed ut in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ semꝑ est malum: concupiscere aut̃ malũ. semꝑ ẽ malũ. Bo¬
nũ quoq ipsum aliquando utilit̾ ignorat᷑. ut oportune sciat᷑. nul¬
lo aut̃ mͦ fieri potest. ut carnali concupiscentia bonũ hom̃inis
concupiscatur. Quando quidem nec ipsa ꝓles libidine corporis. sed
uoluntate animi concupiscit᷑. quam uis nͨ sine libidine corporis semi¬
net᷑. De hac qunpe agimus concupiscentia qua caro concupiscit ad¬
u̾sus spm̃ ñ de illa bona qua sp̃c concupiscit adu̾sus carnẽ. et qua
cupiscentia carnis. numquã concupiscit᷑ hominis ullum bonũ. si uo¬
luptas carnis ñ ẽ hominis bonũ. Si aut ut aliquot locis significasti
placet tͥ secta dinomachi. honestatem uoluptatemq conungens.
quo philosophi quoq huius mundi honestiores uidebant᷑. scilleũ
bonũ eẽ dixerint. ex humana scilicet natura beluinaq compactũ s

Expanded text:
non semper est malum: concupiscere autem malum, semper est malum. Bonon semper est malum: concupiscere autem malum, semper est malum. Bonum quoque ipsum utiliter aliquando ignoratur, ut opportune sciatur: nullo autem modo fieri potest ut carnali concupiscentia bonum hominis concupiscatur: quandoquidem nec ipsa proles libidine corporis, sed voluntate animi concupiscitur, quamvis non sine libidine corporis seminetur. De hac quippe agimus concupiscentia, qua caro concupiscit adversus spiritum; non de illa bona, qua spiritus concupiscit adversus carnem , et qua concupiscentia carnis nunquam concupiscitur hominis ullum bonum, si voluptas carnis non est hominis bonum. Si autem, ut aliquo loco significasti, « placet tibi secta Dinomachi, honestatem voluptatemque conjungens » ; quod philosophi quoque hujus mundi qui honestiores videbantur, Scyllaeum bonum esse dixerunt, ex humana scilicet natura belluinaque compactum: si
Abbreviated transcription (Latin):
ib sñdubitatiõe peͥet ꝑ hoc ignorantiȩ malum templo dei inquo habi-¬
tat sp̃c dei. stulticia erant quȩ sunt sp̃c dei: s dedie indiem siꝓfice¬
rent. et inquo ꝑuenerant in eo ambularent: sana ꝓfecto accedente
doctrina minueret᷑ hoc malũ. credamus etiã ñ tantũ minui. ue¬
rũ etiã in hac uita posse consumi. Tam̃ post baptismũ numquid
inbaptismo: Concupiscentiam uero quis ambigat in hac uita pos¬
se minui ñ posse consumi: Hoꝵ itaq malorũ pͣteritus omĩs rea-¬
tus. sacro fonte diluit᷑. Remittunt᷑ ergo in renascentibus. minuun¬
t᷑ in ꝓficientibus. Ignorantia minuit᷑ ueritate magis magisq lu¬
cente. concupiscentia minuit᷑. caritate magis magisq feruente.
Nichil boni horum duorũ ẽ a nobis: ñ enĩ sp̃m hunis mundi acce¬
pimus. s: spm qui ex deo ẽ ut sciamus quȩ adeo donata sunt no
cat. ꝯcupiscentia uͦ sñ ignorandia gͣuiꝰ peccat. Et nescire malum

Expanded text:
ione peccatis. Et per hoc ignorantiae malum templo Dei, in quo habitabat Spiritus Dei, stultitia erant quae sunt Spiritus Dei. Sed de die in diem si proficerent, et in quod pervenerant in eo ambularent, sana profecto accedente doctrina minueretur hoc malum. Credamus etiam non tantum minui, verum etiam in hac vita posse consumi: tamen post Baptismum; numquid in Baptismo? Concupiscentiam vero quis ambigat in hac vita posse minui, non posse consumi? 50. Horum itaque malorum praeteritus omnis reatus sacro fonte diluitur. Remittuntur ergo in renascentibus, minuuntur in proficientibus. Ignorantia minuitur veritate magis magisque lucente: concupiscentia minuitur charitate magis magisque fervente. Nihil boni horum duorum est a nobis. Non enim spiritum hujus mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donacat; concupiscentia vero sine ignorantia gravius peccat. Et nescire malum,
Abbreviated transcription (Latin):
sit. cui nisi repugnet᷑. nulla castitas custodit᷑. Non ẽ. certe natura
atq substantia scđm uenustianos et manicheos: si nec uitium na¬
ture ẽ. Quid ẽ: quod exurgit. opprimore nitit᷑. refreno. repugnat.
Ex pugno: intota anima et toto corpore conditorẽ h abeo pacis dm̃
quis inme seminauit bellum: Solue apłẽ questionẽ atq responde
ꝑunum hominen peccatum intrauit inminidum. et ꝑ peccatũ mors

Expanded text:
sit, cui nisi repugnetur, nulla castitas custoditur. Non est certe natura sit, cui nisi repugnetur, nulla castitas custoditur. Non est certe natura atque substantia, secundum Venustianos et Manichaeos: si nec vitium naturae est, quid est? Exsurgit, opprimo; renititur, refreno; repugnat, expugno. In tota anima et toto corpore conditorem habeo pacis Deum: quis in me seminavit hoc bellum? Solve, Apostole, quaestionem, atque responde: Per unum hominem peccatum intravit in mundum, et pe
Abbreviated transcription (Latin):
totum hominẽ. scilicet animã. totumq corpus eius deo summo
et uero tribuo creatori. Diabolum aut dico humanam uł aliquid
eiꝰ ñ creasse. s uitiasse naturam᷑:. Cont᷑q ipsam diabolicam plagã
quȩ dei opitulatione sananda ẽ. donec abea penitus liberemur.
nobis ẽẽ pugnandũ. Nec animã qua corpus uiuit uniuersum.
mund. quantum in hac uita mundus homo ẽ. posse seruari.
si concupiscentię carnis ad flagitia ꝑpetranda. et quȩq in¬
munda consenserit. Quantũ ergo ꝑtinet ad istã calumpniã tuã
nũ quid habes ad uersus ista quȩ dicas: Quod si parũ ẽ. ecce dãp¬
no et anathematizo ea quȩ pat̾nianos. seu uenustianos. sentire
dixisti. Addo etiam manicheos utrosq cum cȩteris hereticis. exe¬
cror. dampno. anathematito. detestor: quid queris amplnis: Exue
te calumpniis. uiribus luctare. non fraudibus. Responde unde

Expanded text:
totum hominem, totam scilicet animam totumque corpus ejus Deo summo totum hominem, totam scilicet animam totumque corpus ejus Deo summo et vero tribuo creatori: diabolum autem dico humanam vel aliquid ejus non creasse, sed vitiasse naturam; contraque ipsam diabolicam plagam, quae Dei opitulatione sananda est, donec ab ea penitus liberemur, nobis esse pugnandum: nec animam qua corpus vivit, universam mundam, quantum in hac vita mundus homo est, posse servari, si concupiscentiae carnis ad flagitia perpetranda et quaeque immunda consenserit. Quantum ergo pertinet ad istam calumniam tuam, numquid habes adversus ista quae dicas? Quod si parum est, ecce damno et anathematizo ea quae Paternianos seu Venustianos sentire dixisti; addo etiam Manichaeos: utrosque cum caeteris haereticis exsecror, damno, anathematizo, detestor. Quid quaeris amplius? Exue te calumniis, viribus luctare, non fraudibus. Responde unde
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad pedes diabolum fecisse corpus hominis. suꝑiores uero par¬
tes dm̃. uelut supra basem aliquam collocasse. adducuntq nichil
a hominis studio requiri. quã ut anima quã instomacho et
capite habitare dicunt munda seruet᷑. Pubem uero si omnium
flagitiorũ sordibus oblinat᷑. aiunt ad suã nͣ ꝑtinere curã. Ita sem
ꝑ inquis. ut ipsi libidini turpit̾ seruiant. titulũ ei ꝓpriȩ uõlunta¬
ds affigunt. Cuns cogn̾atione sententiȩ posuisse me in libro meo
asseris. arbitrio uerecũndantiũ uelabatur. qđ ñ arbitrio uolentiũ
mouebatur. et quod non seruiens uoluntati suo uire corpus libido
succendit. Numquid ideo uim ueritatis effugere poteris. quia nobis
calũpniando inportas socios falsitatis: Q uod enĩ ego in libro meo
posui. cui cedere utinam quã resisistere maluisses. longe distat ab
istis pat̾nianis. seu uenustianis. Ego enim scđm catholicam fidẽ.

Expanded text:
usque ad pedes diabolum fecisse corpus hominis, superiores vero parusque ad pedes diabolum fecisse corpus hominis, superiores vero partes Deum velut supra basem aliquam collocasse: adduntque nihil ab hominis studio requiri, quam ut anima quam in stomacho et capite habitare dicunt, munda servetur: pubem vero si omnium flagitiorum sordibus oblinatur, aiunt ad suam non pertinere curam. Ita semper, » inquis, « ut ipsi libidini turpiter serviant, titulum ei propriae potestatis affigunt. Cujus cognatione sententiae, » posuisse me in libro meo asseris: « Arbitrio verecundantium velabatur, quod non arbitrio volentium movebatur; et quod non serviens voluntati, suo jure corpus libido succendat. » Numquid ideo vim veritatis effugere poteris, quia nobis calumniando importas socios falsitatis? Quod enim ego in libro meo posui, cui cedere utinam quam resistere maluisses, longe distat ab istis Paternianis seu Venustianis. Ego enim secundum catholicam fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
ri. nͨ in animo ee̾ subiectam. s fera uirtute semꝑ indomitã. at ego
illam uirtutem nũquã dixi eẽ s uitiũ. qđ si ñ mouet᷑ concupiscen¬
do. quid ẽ. qđ aduersus eam castitas dimicat continendo: ubi sunt
illa quȩ aduersus eam confessus es exerceri. scoꝵ głosa certamina:
Quantum ergo attinet ad pudicitiã qd̃ eiꝰ libidims expugnatione.
oppͣssione. frenatione. et ad nichil illicitum ꝑmissione seruet᷑. hoc
diciꝰ qđ ego: s qđ expugnandum. opprimendum. refrenaudũ ẽ ne
ad illicita rapiat. quibus in hiare ñ cessat. bonũ eẽ tu dicis. ñ ego.
Quis aut̃ nrͣm uerũ dicat. iudicent casti. auscultantes non linguȩ
tuȩ. s exꝑientiȩ suȩ. Iudicet apłs dicens. uideo aliam legem in men¬
bris meis. repugnantem legi mentis meȩ. Sed pat̾mani inquis.
idẽq uenustiani heretici similes manicheis. dicunt alumbis

Expanded text:
ri, non animo esse subjectam, sed fera virtute semper indomitam. » At ego ri, non animo esse subjectam, sed fera virtute semper indomitam. » At ego illam virtutem nunquam dixi esse, sed vitium. Quod si non movetur concupiscendo, quid est quod adversus eam castitas dimicat continendo? ubi sunt illa quae adversus eam confessus es exerceri sanctorum « gloriosa certamina? » Quantum ergo attinet ad pudicitiam, quod ejus libidinis expugnatione, oppressione, frenatione, et ad nihil illicitum permissione servetur, hoc dicis quod ego: sed quod expugnandum, opprimendum, refrenandum est, ne ad illicita rapiat, quibus inhiare non cessat, bonum esse tu dicis, non ego. Quis autem nostrum verum dicat, judicent casti, auscultantes non linguae tuae, sed experientiae suae. Judicet Apostolus, dicens, Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae. 26. « Sed Paterniani, » inquis, « iidemque Venustiani haeretici similes Manichaeis, dicunt a lumbis
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ. pcerise frontem de rebus. ut hoc dedecus nisin tali for¬
te adutorio fieret. ubi te recitaturo considentibus discipulis suis ma¬
gister celestius aut pelagius presideret.
inc ad alia uerba mea transis ubi dixi. hunc itaq motum ideo
indecentem quia in obedientẽ. cum illi primi homines insua carn
sensissẽt. ⁊ insua nuditate erubuissẽt. foliis ficulneis eadẽ m̃bra texert̃ ut
salti arbitrio uerecũdantiũ uelaret᷑ qđ non arbitrio uolentiũ mouebat᷑:⁊ qĩ
pudebat qđ indecent̾ libebat. oꝑiendo fieret qđ decebat. His u̾bis
meis ꝓpositis hoc te iam destruxisse. in scdi tui libri disputatione.
et in hurus tercii cui minc respondeo parte suꝑiore mam iactatio¬
ne. commemoras. Nunc aut̃ quia istum motum libidinis dixi. ideo
indecentẽ quia inobedientem. dixisse me uis putari non eam corpo¬

Expanded text:
dum est perisse frontem de rebus, ut hoc dedecus, nisi in tali fordum est perisse frontem de rebus, ut hoc dedecus, nisi in tali forte auditorio fieret, ubi te recitaturo considentibus discipulis suis magister Coelestius aut Pelagius praesideret. CAPUT VII. 25. Hinc ad alia verba mea transis, ubi dixi: « Hunc itaque motum ideo indecentem, quia inobedientem, cum illi primi homines in sua carne sensissent, et in sua nuditate erubuissent, foliis ficulneis eadem membra texerunt: ut saltem arbitrio verecundantium velaretur, quod non arbitrio volentium movebatur; et quoniam pudebat quod indecenter libebat, operiendo fieret quod decebat » . His verbis meis propositis, hoc te jam destruxisse in secundi tui libri disputatione, et in hujus tertii, cui nunc respondeo, parte superiore, inani jactatione commemoras. Nunc autem, quia istum « motum » libidinis dixi « ideo indecentem, quia inobedientem; » dixisse me vis putari, « non eam corpo
Abbreviated transcription (Latin):
stantiale et deo coȩternũ eẽ mentiunt᷑. s dicunt sane cum apło. ui¬
deo aliam legem inmenbris meis repugnantẽ legi mentis meę
mortis corpore castigandã. in morte corporis resoluandam. in cor¬
poris resurrectione et inortis morte sanandam: tenent enĩ sc̃am
ꝓfessionem non in solo habitu uestis. s et mentis et corporis resi¬
stendo concupiscentiȩ carnis. quod hic fieri potest non ea ꝓrsus
carendo. qđ hic fieri non potest. Hoc ergo audiant. ut donec illa
careant. uos caueant. Nam si ab omibus scĩs queras tamquã
in sc̃o auditorio aduobus recitare cupientibus utrũ uituꝑ ato¬
rẽ an laudatorem malint audire libidinis. quid de illis responfu¬
rum putas. continentium laborem. coniugatorũ pudorem. omniũ
castitatem: Ita ne uero abicerent ab auribus suis libidinis uituꝑa¬
tionẽ. et libent audirent libidinis laudem: Non usq adeo putan¬

Expanded text:
stantiale, et Deo coaeternum esse mentiuntur: sed dicunt sane cum Apostolo, Vistantiale, et Deo coaeternum esse mentiuntur: sed dicunt sane cum Apostolo, Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae; mortis corpore castigandam, in morte corporis resolvendam, in corporis resurrectione et mortis morte sanandam. Tenent enim sanctam professionem, non solo habitu vestis, sed et mentis et corporis, resistendo concupiscentiae carnis, quod hic fieri potest; non ea prorsus carendo, quod hic fieri non potest. Hoc ergo audiant, ut donec illa careant, vos caveant. Nam si ab omnibus sanctis quaeras, tanquam in sancto auditorio duobus recitare cupientibus, utrum vituperatorem, an laudatorem malint audire libidinis; quid de illis responsurum putas, continentium laborem, conjugatorum pudorem, omnium castitatem? Itane vero abjicerent ab auribus suis libidinis vituperationem, et libenter audirent libidinis laudem? Non usque adeo putan
Abbreviated transcription (Latin):
confessus es adu̾sus istam quam tueris exercere scõs głosa certami
na. Ipsa ẽ igit᷑ quȩ repugnat legi mentis incorpore mortis huiꝰ. de
iam tandem gr̃ę huius immici. quanto sint fonte lacrimarũ plan¬
gendi. et ne alios ad interitũ secum trahant. quata pastoralis cure
obseruatione uitandi: Uos enĩ augetis ista nouitate. eam quȩ in
omnibus ẽ. hereticis occidui temporis prauitatẽ. Uos enĩ estis ruma
morũ qui ipsius fidei supra quam mores edificandi sunt. molimi¬
ni fundam̃ta subuertere. Uos pudoris interitus. quos laudare ñ
pudet contra qđ pugnat et pudor. Hoc potius audire debet ȩecła
quȩ uirgo dicit᷑. ut uos caueat. Hoc matrone. hoc uirgines sacre.
noc omnis pudicitia xp̃iana. Non enĩ sicut insimulas cum mani¬
cheis dicunt inesse carnis suȩ mali necessitatem. quod malũ illi sub¬

Expanded text:
confessus es, adversus istam quam tueris, exercere sanctos « gloriosa certamina confessus es, adversus istam quam tueris, exercere sanctos « gloriosa certamina » . Ipsa est igitur quae repugnat legi mentis in corpore mortis hujus, de jam tandem, gratiae hujus inimici quanto sint fonte lacrymarum plangendi, et ne alios ad interitum secum trahant, quanta pastoralis curae observatione vitandi? Vos enim « augetis » ista novitate eam quae in omnibus est haereticis, « occidui temporis pravitatem. » Vos « estis ruina morum, » qui ipsius fidei supra quam mores aedificandi sunt, molimini fundamenta subvertere. Vos « pudoris interitus, » quos laudare non pudet, contra quod pugnat et pudor. Hoc potius audire debet Ecclesia, quae virgo dicitur, ut vos caveat; hoc matronae, hoc virgines sacrae, hoc omnis pudicitia christiana. Non enim, sicut insimulas, « cum Manichaeis dicunt, inesse carni suae mali necessitatem: » quod malum illi sub
Abbreviated transcription (Latin):
oquã digne iheremias cum ꝓpħarũ choro et scorũ omniũ ex cla¬
maret. Quis dabit capiti meo aquam. et ocłis meis fontem lacri¬
marum. ut insipientis popłi peccata defleret: Quia ȩccła xp̃i doc¬
tores pelagiani erroris erpellit. si flere salubrit̾ uelles. hoc fle¬
res qđ in illo es implicatus errore. eisq te lacrimis ab eadem
noua pestȩ dilueres. An ignoras uł oblitus es. uł considerare de¬
trectas ȩccłam sc̃am unam catholicam etiam paradysi significa¬
tam fuisse uocabulo: Quid gͦ miramini si de isto paradysõ foras
mittimini. qui legem quȩ ẽ in menbris nr̃is repugnans legi
m̃tis. in ullum parady sum uultis inducere. de quo foras a dnõ
missi sumus. nec ad eum redire poterimus. nisi hanc in isto paradyso
uicerimus: Si enim ñ ista concupiscentia quam defendis repugnat
legi mentis. nullum aduersus eam certam̃ quisq sc̃s exercet. Tu aũt

Expanded text:
O quam digne Jeremias cum prophetarum choro et sanctorum omnium exclaO quam digne Jeremias cum prophetarum choro et sanctorum omnium exclamaret, Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum » ? ut insipientis populi peccata defleret! quia Ecclesia Christi doctores Pelagiani erroris expellit. Si flere salubriter velles, hoc fleres, quod illo es implicatus errore, eisque te lacrymis ab eadem nova peste dilueres. An ignoras, vel oblitus es, vel considerare detrectas, Ecclesiam sanctam, unam, catholicam, etiam paradisi significatam fuisse vocabulo? Quid ergo miramini, si de isto paradiso foras mittimini, qui legem quae est in membris nostris, repugnans legi mentis, in illum paradisum vultis inducere, de quo foras a Domino missi sumus, nec ad eum redire poterimus, nisi hanc in isto paradiso vicerimus? Si enim non ista concupiscentia quam delendis repugnat legi mentis, nullum adversus eam certamen quisquam sanctus exercet. Tu autem
Abbreviated transcription (Latin):
liis sensibus. ut in opus suũ dignet᷑ assurgere. uł asua cõmotione
requiescere: Hoc eñi ego ido diri quia sicut ipse confessus es. consentit᷑
ei potius quã imꝑ atur. Nam et qđ aliis concitat᷑ stimulis uł mo¬
dulamine frangit᷑ et sedat᷑ sicut ipse ꝓsequeris. ꝓfecto ñ fieret si
seruiret hominis uoluntati. Eemine aut̃ quas ab isto motu immu¬
nes facis. quam uis possint uirili concupiscentiȩ subiacere. et quan¬
do non patiunt᷑ suam. tam̃ quantũ eiꝰ etiã ipse sufferãnt impetum.
cui repugnat decus honestasq castarũ. int̾roget᷑ ioseph. Debui¬
st sane homo ȩccłasticȩ. ȩccłastica musica potius quã pythagori¬
ca comoneri. quid dauitica cythara egerit insaule quando ma¬
io spu uerabat᷑. et tangente cytharã sco̾ ab illa molestia respira¬
bat. Nec ideo bonum aliquid cristimes concupiscentiam carnis.

Expanded text:
liis sensibus, ut in opus suum dignetur assurgere, vel a sua commotione liis sensibus, ut in opus suum dignetur assurgere, vel a sua commotione requiescere. Hoc enim ego ideo dixi, quia, sicut ipse confessus es, « consentitur ei potius quam imperatur. » Nam et quod « aliis concitatur stimulis, vel modulamine frangitur et sedatur, » sicut ipse prosequeris, profecto non fieret, si serviret hominis voluntati. Feminae autem, quas ab isto motu immunes facis, quamvis possint virili concupiscentiae subjacere, et quando non patiuntur suam; tamen quantum ejus etiam ipsae sufferant impetum, cui repugnat decus honestasque castarum, interrogetur Joseph . Debuisti sane homo ecclesiasticus ecclesiastica musica potius quam Pythagorica commoneri, quid Davidica cithara egerit in Saüle, quando malo spiritu vexabatur, et tangente citharam sancto ab illa molestia respirabat : ne ideo bonum aliquid existimes concupiscentiam carnis,
Abbreviated transcription (Latin):
reret. aut algor stringeret. aut horror offenderet. Quid quod
istam pulcherrimam famulam tuã quam me pudet uł uitupe¬
rando nominare. te aut̃ p̃dicare ñ pudet. cõmendatiorẽ fieri puta
qd ei seruiunt. ut ardentius excitet᷑ etiam cȩtere corporis par¬
tes. siue ocłi uidentes ad concupiscendum. siue alia menbra inos¬
culis et ampleribus: aures quoq hominis quomͦ ei subderes inuenisti.
et erex isti eiꝰ uetustissimum quidem. s plane głosissimum titulum cõ¬
memorans. qđ in expositione consiliorũ suorũ tullius posint. Quia cũ
uinolenti ad olescentes tibiarũ etiam cantur ut fit instinctu. mulieris
pudice fores frangerent. ammonuisse tibicinã. ut spondeũ caneret
pẏthagoras dicit᷑. Quod cum illa fecisset tarditate modorũ. et graui¬
tate cantus illoꝵ furentem petulantiã resedisse. Uides gͦ quã con¬
gruentuis ego dixerim sui uiris hanc ẽẽ quodammͦ cui seruit᷑ ab a¬

Expanded text:
reret, aut algor stringeret, aut horror offenderet. 23. Quid, quod reret, aut algor stringeret, aut horror offenderet. 23. Quid, quod istam pulcherrimam famulam tuam, quam me pudet assidue vel vituperando nominare, te autem praedicare non pudet, « commendatiorem fieri putas, quod ei serviunt, ut ardentius excitetur, etiam caeterae corporis partes, sive oculi videntes ad concupiscendum, sive alia membra in osculis et amplexibus? » Aures quoque hominis quomodo ei subderes invenisti, et erexisti ejus vetustissimum quidem, sed plane gloriosissimum titulum, commemorans quod in expositione Consiliorum suorum Tullius posuit: « Quia cum vinolenti adolescentes tibiarum etiam cantu, ut fit, instincti, mulieris pudicae fores frangerent; admonuisse tibicinam, ut spondeum caneret, Pythagoras dicitur: quod cum illa fecisset, tarditate modorum et gravitate cantus illorum furentem petulantiam resedisse. » Vides ergo quam congruentius ego dixerim, sui juris hanc esse quodam modo, cui servitur ab a
Abbreviated transcription (Latin):
ex pectare consensum: nec tam̃ ideo debes istam libidinẽ fami. uł
aliis molestiis nr̃is comparare: quod enim nemo cũ uult esurit.
aut sitit. aut digerit. incgentię sunt istȩ reficiendi. uł ex hone¬
randi corporis quibus subueniendũ ẽ. ne ledat᷑ aut occidat. Nũquid
aut ledit᷑ aut occidit corpus si libidini non adhibeat᷑ assensus: Dis¬
cerne gͦ mala quȩ ꝑpatientiam sustinemus. ab eis malis quȩ ꝑcon¬
tinentiam refrenamus. Nam et illa mala sunt quȩ in corpore mor¬
tis huiꝰ potuimus erꝑiri. Quante aut̃ et quã tranquille potesta¬
tis ee̾mus etiam de his motibus quibus alimenta sumunt᷑. et dige¬
runt᷑. in illa felicitate paradysi. quis possit ut certum ẽ indagare:
quis ut dignũ ẽ explicare: ubi absit ut credamus aliquid fuisse un¬
de sensum nr̃m siue intrinsecus. siue extrinsecus. aut dolor pun¬
geret. aut labor fatigaret. aut pudor confunderet. aut ardor u¬

Expanded text:
exspectare consensum? » Nec tamen ideo debes istam libidinem fami vel exspectare consensum? » Nec tamen ideo debes istam libidinem fami vel aliis molestiis nostris comparare. Quod enim nemo cum vult esurit, aut sitit, aut digerit; indigentiae sunt istae reficiendi vel exonerandi corporis, quibus subveniendum est, ne laedatur, aut occidat: numquid autem laeditur aut occidit corpus, si libidini non adhibeatur assensus? Discerne ergo mala quae per patientiam sustinemus, ab eis malis quae per continentiam refrenamus. Nam et illa mala sunt, quae in corpore mortis hujus potuimus experiri. Quantae autem et quam tranquillae potestatis essemus etiam de his motibus, quibus alimenta sumuntur et digeruntur, in illa felicitate paradisi, quis possit ut certum est indagare, quis ut dignum est explicare? Ubi absit ut credamus, aliquid fuisse unde sensum nostrum, sive intrinsecus, sive extrinsecus aut dolor pungeret, aut labor fatigaret, aut pudor confunderet, aut ardor u
Abbreviated transcription (Latin):
impedimenta sunt. quibus menbrorũ agilitas impedit᷑. Deinde quod
aisti nec in eam partem sequi menbra quã uolumus. si ita uelimus ut
habitus ipse non patit᷑. non attendisti ꝓpterea me p̾dixisse. ut ad oꝑa
sibi congrua. moueant᷑. Ac ꝑ hoc si ea uolumus flectere quo eorum
natura non patit᷑. ad oꝑa sibi ñ ꝯgruañ secunt᷑: Tamen quando ea sequẽ¬
tia uoluntario motu agimus. libidinis ad iutorio non egẽmus. et cũ
ab eis mouendis cessare uolumus. contimio cessamus. ne contra uo¬
luntatẽ nr̃am stimulo libidinis excitent᷑. Sane quod dicis etiã ge¬
nitalia seruire auimi imꝑio. nouam quandã libidinẽ dicis. aut
forte nimis antiquã qualis et inparady so ee potuisset. si nemo
peccasset. Sed quid hinc tecum agam quando posterioribus uerbis
hoc tollis. quibus dicis ñ moueri hȩc ad animi imꝑium. s potius

Expanded text:
impedimenta sunt, quibus membrorum agilitas impeditur. Deinde quod impedimenta sunt, quibus membrorum agilitas impeditur. Deinde quod aisti, « nec in eam partem sequi membra quam volumus, si ita velimus ut habitus ipse non patitur: » non attendisti propterea me praedixisse, « ut ad opera sibi congrua moveantur; ac per hoc si ea volumus flectere quo eorum natura non patitur, ad opera sibi non congrua non sequuntur. Tamen quando ea sequentia voluntario motu agimus, libidinis adjutorio non egemus: et cum ab eis movendis cessare volumus, continuo cessamus, nec contra voluntatem nostram stimulis libidinis excitantur. 22. Sane quod dicis, « etiam genitalia servire animi imperio; » novam quamdam libidinem dicis, aut forte nimis antiquam, qualis et in paradiso esse potuisset, si nemo peccasset. Sed quid hinc tecum agam, quando posterioribus verbis et hoc tollis, quibus dicis, « non moveri haec ad animi imperium, sed potius
Abbreviated transcription (Latin):
s consensũ requirunt : multum quidem laborasti ut hȩc inuenires
quȩ contra te potius quam contra me diceres. Sed intali causa ñ
tͥ eet necessarius labor. si ad eẽt pudor. Quid enĩ ꝓdest quia uerecun¬
dari te dicis. et de rebus loqui talibus horrore ꝓhiberi. s necessitate
compelli. quando non erubuisti sententiã tuã relinquere scriptam.
contra quã tu ipse ꝑspicua ueritate turbatꝰ. mox aliam sententiam
ꝓtulisti: Quãquã et ipsa cominemoratio uerecundiȩ tuȩ. nimis in¬
uerecunda ẽ. Sed ideo mͥ placet. quia contrate loquit᷑. Homo es
enĩ qui non erubescis libidinem laudare. et erubescere te dicis de
hibidinis motibꝰ disputare. Quid aut̃ magnũ fuerat intueri quod
postea quã dixi. ut alia menbra moueant᷑ positũ in potestate ẽ. con¬
cnuo subieci. quando ab impedimentis corpus liberũ habemus
et sanum: Somnus enim quando in uitos premit et lassitudo. utiq

Expanded text:
sed consensum requirunt? » Multum quidem laborasti, ut haec invenires, sed consensum requirunt? » Multum quidem laborasti, ut haec invenires, quae contra te potius quam contra me diceres: sed in tali causa non tibi esset necessarius labor, si adesset pudor. Quid enim prodest, quia « verecundari te » dicis, « et de rebus loqui talibus horrore prohiberi, sed necessitate compelli; » quando non erubuisti sententiam tuam relinquere scriptam, contra quam tu ipse perspicua veritate turbatus, mox aliam sententiam protulisti? Quanquam et ipsa commemoratio verecundiae tuae nimis inverecunda est. Sed ideo mihi placet, quia contra te loquitur. Homo es enim, qui non erubescis libidinem laudare, et erubescere te dicis de libidinis motibus disputare. 21. Quid autem magnum fuerat intueri, quod posteaquam dixi, « Ut alia membra moveantur positum in potestate est; » continuo subjeci, quando ab impedimentis corpus liberum habemus et sanum? Somnus enim quando invitos premit, et lassitudo, utique
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Tu ergo qui inme quasi sententias meas int̾ se pugnantes nota¬
sti. et momordisti. ex pone quem admodum tibi ipse constiteris. nec
tibi ipse restiteris ubi primum dixisti. cgnuentũ fuerit ut filiĩ semi¬
nentur ad uoluntatis ꝓrsus nutum menbra in hoc opus creata famu¬
lari. et nisi eorũ impedimenta aut de infirmitate. aut de immode¬
ratione ꝓueniant seruire animi imꝑio. Postea uero hoc genus mo¬
tus inhis habendum putasti. quȩ multa in nr̃o corpore ordine suo
ac dispensatione secreta uoluntatis non imperium s consensum re¬
quirunt. Ubi quidem ꝑspicuȩ ueritati ex aliqua parte cessisti. s illud
quod prius dixeras. delere debuisti. Quomͦ enim sccłm priorem sen¬
tentiam tuam ad uoluntatis ꝓrsus nutũ ista de quibꝰ agimus men¬
bra famulant᷑. atq imꝑio animi seruiunt. si scdm posteriorem sen¬
tentiam tuã. sicut fames et sitis. et digestio. ñ uoluntatis imꝑium.

Expanded text:
rit: tu ergo qui in me quasi sententias meas inter se pugnantes notarit: tu ergo qui in me quasi sententias meas inter se pugnantes notasti, et momordisti, expone quemadmodum tibi ipse constiteris, nec tibi ipse restiteris, ubi primum dixisti, « Cum ventum fuerit ut filii seminentur, ad voluntatis prorsus nutum membra in hoc opus creata famulari; et nisi eorum impedimenta, aut de infirmitate, aut de immoderatione proveniant, servire animi imperio: » postea vero, « hoc genus motus in his habendum putasti, quae multa in nostro corpore ordine suo ac dispensatione secreta, voluntatis non imperium, sed consensum requirunt. » Ubi quidem perspicuae veritati ex aliqua parte cessisti: sed illud quod prius dixeras delere debuisti. Quomodo enim secundum priorem sententiam tuam, « ad voluntatis prorsus nutum ista, » de quibus agimus, « membra famulantur, atque imperio animi serviunt; » si secundum posteriorem sententiam tuam, « sicut fames et sitis et digestio, non voluntatis imperium,
Abbreviated transcription (Latin):
nomine. quibꝰ discerint᷑ sexus ꝑagit᷑q concubitus. Quis ẽ. enĩ qui
dicat uirũ sui potestatem corporis ñ habere. si in his uerbis apłi to¬
tum corpus intelligas quod constat omnibꝰ menbris: Ac ꝑ hoc ego
scm apłm. etiam solum genitale menbrũ nomine corporis nun¬
cupaui. qd ñ uoluntate sicut manũ uł pedem. s libidine moueri
agnoscit sensus humanus. qui de deridet in rebus manifestis im¬
pudentes nebulas ercitantem. ut nos diutius de pudendis rebus co¬
gat et necessitas loqui. et honestas circumloqui. Sed qui uerba mea
legit. quȩ refellere niteris. eis qiite iusidiantem ꝑspicit. sufficit mͥ
quia loco illo quid dixerim. corpus intelligit. Uerum tu qui me uerb̃
meis repugnasse dixisti quod eẽ falsissimum uidebit. quis quis te au¬
dito ea relegerit. et apłm genitalia nomine corporis appellasse recolue¬

Expanded text:
nomine, quibus discernitur sexus peragiturque concubitus. Quis est enim qui nomine, quibus discernitur sexus peragiturque concubitus. Quis est enim qui dicat, virum sui potestatem corporis non habere, si in his verbis Apostoli totum corpus intelligas, quod constat omnibus membris? Ac per hoc ego secundum Apostolum, etiam solum genitale membrum nomine corporis nuncupavi, quod non voluntate, sicut manum vel pedem, sed libidine moveri agnoscit sensus humanus, qui te deridet in rebus manifestis impudentes nebulas excitantem, ut nos diutius de pudendis rebus cogat et necessitas loqui, et honestas circumloqui. Sed qui verba mea legit, quae refellere niteris, eisque te insidiantem perspicit, sufficit mihi quia loco illo quid dixerim corpus intelligit. 20. Verum tu qui me verbis meis repugnasse dixisti, quod esse falsissimum videbit quisquis te audito ea relegerit, et Apostolum genitalia nomine corporis appellasse recolue
Abbreviated transcription (Latin):
prius ꝓferat insipientiȩ quã sapientię fructũ uidetis. et radicis eiꝰ
contrarius fuerim. qui cũ dixissem inobedienti homini pęnã in¬
obedientiam sui corporis redditam. continuo alia menbra corporis
uominatim ex pͣsserim dicens. qđ ad nutũ nr̃e seruiant uoluntatis.
hoc ergo dixi genitalibus utiq exceptis. quȩ corporis nomine mincu¬
paui. Ac ꝑ hoc et corpus uoluntati seruit in aliorũ motione men¬
brorũ. et corpus uoluntati non seruit in motibus genitaliũ. Non
sunt ergo uerba mea int̾ se contraria. quã uis te patiant᷑ uł nͨ in¬
telligendo. uł alios intelligere ñ sinendo contrarium: si enĩ pars
corporis non posset nomine corporis nuncupari. n diceret apłs. mu
lier ñ habet sui corporis potestatem. s uir. similit᷑ et uir nͣ habet fui
corporis potestatẽ. s mulier. Ipsa utiq menbra appellans corporis

Expanded text:
prius proferat insipientiae quam sapientiae fructum videtis, et radicis ejus prius proferat insipientiae quam sapientiae fructum videtis, et radicis ejus contrarius fuerim, qui cum dixissem inobedienti homini poenam inobedientiam sui corporis redditam, continuo alia membra corporis nominatim expresserim, dicens, quod ad nutum nostrae serviant voluntati » ? Hoc ego dixi, genitalibus utique exceptis, quae corporis nomine nuncupavi: ac per hoc, et corpus voluntati servit in aliorum motione membrorum; et corpus voluntati non servit in motibus genitalium. Non sunt ergo verba mea inter se contraria, quamvis te patiantur, vel non intelligendo, vel alios intelligere non sinendo, contrarium. Si enim pars corporis non posset nomine corporis nuncupari, non diceret Apostolus, Mulier non habet sui corporis potestatem, sed vir: similiter et vir non habet sui corporis potestatem, sed mulier . Ipsa utique membra appellans corporis
Abbreviated transcription (Latin):
fide mediatoris fieri posse contenditis. archanũ uirus panditis
heresis ur̃e: nichil enim uos agere appareat. tanta defensione et laude
naturȩ. nisi ut xp̃c gratis mortuus sit. cunus nos dicimus fidẽ quȩ
ꝑdilectionem oꝑat᷑. etiam natura insipientibus opitulari. Sunt enĩ
qͥ tanta cordis obtusitate nascunt᷑. ut similiores pecorib qũã hõib ẽẽ ui¬
deant᷑. Quorũ tante fatuitatis quȩ in illis naturalis apparet. ñ potestis
ullum dicere meritum. qui nullũ c̾e dicitis originale peccatũ. Quis
aut̃ ñ cotidie ꝓbet testibus rebus humanis. pariulum prius nichil
saꝑe. deinde crescendo uana saꝑe. et postea si ad sapientiũ sortem ꝑti¬
net recte saꝑe. atq ita ab infantia ad sapientiam ꝑ ins ipientia me¬
diam ꝑuemire: Qua ꝓpt̾ humana natura quȩ et hac et inparuulis cui
laudibus ur̃is saluatorem tamquã sana sit inuidetis. quem ad inodũ

Expanded text:
fide Mediatoris fieri posse contenditis, arcanum virus panditis fide Mediatoris fieri posse contenditis, arcanum virus panditis haeresis vestrae. Nihil enim vos agere apparet tanta defensione et laude naturae, nisi ut Christus gratis mortuus sit ; cujus nos dicimus fidem quae per dilectionem operatur , etiam natura insipientibus opitulari. Sunt enim qui tanta cordis obtunsitate nascuntur, ut similiores pecoribus quam hominibus esse videantur: quorum tantae fatuitatis quae in illis naturalis apparet, non potestis ullum dicere meritum, qui nullum esse dicitis originale peccatum. Quis autem non quotidie probet testibus rebus humanis, parvulum prius nihil sapere, deinde crescendo vana sapere, et postea si ad sapientium sortem pertinet, recta sapere; atque ita ab infantia ad sapientiam per insipientiam mediam pervenire? Quapropter humana natura quae jacet in parvulis, cui laudibus vestris salvatorem tanquam sana sit invidetis, quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
tum insipiens cor eoru̾ addidisti enĩ notandũ eẽ qm̃ insipientiam
causam dicat omniũ maloꝵ. hoc quidem dixisse apłm ñ satis con¬
stat. s nͣ inde contendo. tu potius cur hoc dixeris quero. An forte
quia paruuli ñ recte dicunt᷑ insipientes. qui nundũ sapientiȩ possunt
ẽẽ participes. ideo nullũ malum eis in ee̾ uis credi. qđ eẽ consequens
arbitraris. si maloꝵ omniũ causa insipientia ẽ : Sed si disputatione
subtilissima et elimatissima opus ẽ. ut sciamus utrum primos ho¬
mines insipientia suꝑbos. an insipientes suꝑbia fecerit. nunc ꝓpt̃
id qđ int̾ nos agit᷑ quis ignorat omnes homines quicũq sapi¬
entes fiunt. ex insipientibus fieri. nisi forte aliquis ex pͥconibus me¬
diatoris. magna eius. multumq in solita gr̃a. ad sapientiã ñ ex
insipientia. s ex infantia transire potuerit: Quod si natura sine

Expanded text:
est insipiens cor eorum . Addidisti enim, « notandum esse, quoniam insipientiam est insipiens cor eorum . Addidisti enim, « notandum esse, quoniam insipientiam causam dicat omnium malorum. » Hoc quidem dixisse Apostolum non satis constat. Sed non inde contendo: tu potius cur hoc dixeris quaero. An forte quia parvuli non recte dicuntur insipientes, quia nondum sapientiae possunt esse participes, ideo nullum malum eis inesse vis credi, quod esse consequens arbitraris, si malorum omnium causa insipientia est? Sed si disputatione subtilissima et elimatissima opus est, ut sciamus utrum primos homines insipientia superbos, an insipientes superbia fecerit: nunc propter id quod inter nos agitur, quis ignorat omnes homines, quicumque sapientes fiunt, ex insipientibus fieri? Nisi forte aliqui ex praeconibus Mediatoris magna ejus multumque insolita gratia ad sapientiam, non ex insipientia, sed ex infantia transire potuerint. Quod si natura sine
Abbreviated transcription (Latin):
ergo et anima et caro parit᷑ utrumq pumat᷑. nisi quod nascit᷑. renas¬
cendo emũdet᷑: Profecto aut utrumq uitiatum ex homine trahitur
aut alterũ in altero. tamquã inuiciato uase corrumpit᷑. ubi occulta
usticia diuine legis includit᷑. Quid aut̃ horũ sit uerum libentius dis¬
co quam dico. ne audeam docere qđ nescio: hoc tam̃ scio id horũ uerũ
eẽ. quod fides uera. ãtiqua. catbolica. qua credit᷑ et asserit᷑ origina¬
le peccatum. non eẽ cuni uicerit falsum. Ista fides ñ neget᷑. et hoc qđ
de anima latet. aut ex ocio discit᷑. aut sicut alia multa. in hac uita si¬
ne salutis labore nescit᷑. Magis enĩ curandum ẽ siue inparuulis siue
ingrandibus quo anima sanet᷑ auxilio. quam quo inciata sit merito.
quȩ tam̃ si uiciata negabit᷑ nec sanabit᷑. Illud sane cur dixeris ex co-¬
gitare nͨ potui. In eo qđ cõmemorasti dixisse apłm. et tenebris oblee

Expanded text:
ergo et anima et caro pariter utrumque puniatur, nisi quod nascitur, renasergo et anima et caro pariter utrumque puniatur, nisi quod nascitur, renascendo emundetur; profecto aut utrumque vitiatum ex homine trahitur, aut alterum in altero tanquam in vitiato vase corrumpitur, ubi occulta justitia divinae legis includitur. Quid autem horum sit verum, libentius disco quam dico, ne audeam docere quod nescio. Hoc tamen scio, id horum esse verum, quod fides vera, antiqua, catholica, qua creditur et asseritur originale peccatum, non esse convicerit falsum. Ista fides non negetur: et hoc quod de anima latet, aut ex otio discitur; aut, sicut alia multa in hac vita, sine salutis labe nescitur. Magis enim curandum est, sive in parvulis, sive in grandibus, quo anima sanetur auxilio, quam quo vitiata sit merito: quae tamen si vitiata negabitur, nec sanabitur. 18. Illud sane cur dixeris, excogitare non potui, in eo quod commemorasti dixisse Apostolum, Et tenebris oppletum
Abbreviated transcription (Latin):
ultorem: ecce ego et hic dico. in iustum enĩ erat ut qui nͨ crediderat
deo uero. ñ deciꝑet᷑ afalso. Lauda ergo et istus iusticiam falsitatis.
et dic que dixisti in laude libidinis. Quia nichil ea potest laudabili-¬
us estimari. si niquitate multa commissa. uindicauit in iuriã dei.
Et quia ita consortiũ peccati ñ habuit. ut officiũ uindicantis assume¬
ret. omĩa hȩc scdm tuos acutissimos sensus recte dicunt᷑. et in ilꝰ
mimindi sp̃c laude: ergo preconium laudis tuȩ insimili causa. aut men¬
daci redde sp̃m. aut contumaci tolle libidini. Quid fugis ad obcurissimã
de anima questionem: ĩnparadyso ab animo quidem cepit elatio. et ad
p̃ceptum transgrediendum inde consensio ꝓꝓt̾ quod dictũ ẽ a serpente.
eritis sicut dii. Sed peccatum illud homo totus impleuit. Tunc ẽ caro
facta peccati. cuius uitia sanant᷑ sola similitudine carnis peccati. Ut

Expanded text:
ultorem. Ecce ego et hic dico, Injustum enim erat ut qui non crediderat ultorem. Ecce ego et hic dico, Injustum enim erat ut qui non crediderat Deo vero, non deciperetur a falso. Lauda ergo et istius justitiam falsitatis, et dic quae dixisti in laude libidinis: « Quia nihil ea potest laudabilius aestimari, si iniquitatem ulta commissi est, si vindicavit injuriam Dei, et quia ita consortium peccati non habuit, ut officium vindicantis assumeret. » Omnia haec secundum tuos acutissimos sensus, recte dicuntur et in illius immundi spiritus laude. Ergo praeconium vocis tuae in simili causa, aut mendaci redde spiritui, aut contumaci tolle libidini. 17. Quid fugis ad obscurissimam de anima quaestionem? In paradiso ab animo quidem coepit elatio, et ad praeceptum transgrediendum inde consensio, propter quod dictum est a serpente, Eritis sicut dii : sed peccatum illud homo totus implevit. Tunc est caro facta peccati, cujus vitia sanantur sola similitudine carnis peccati. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
nat suꝑiori atq meliori. et tam̃ iustę iniquũ suȩ carnis iniquitate
punitum. sicut ẽ. rex iniquus maligni sp̃c iniquitate punitꝰ anet
ipsum malignum sp̃m laudare disponis: Eya quid moraris: De¬
cet enim te inimicũ gratuite dei bonitatis. laudatorem sp̃c ee menda¬
cis. nec laborabis inuenire quio dicas. laudes eius paratas habes.
si hȩc ipsa in eum uerba transtuleris. quȩ pofinsti in laude libidins
uelut consequentia. sententiam meã. quia ego dixi iustũ ñ erat ut
obtemꝑaretur a seruo suo. hoc ẽ acorpore suo. ei qui ñ obtẽꝑauerat
dño suo. Quod tu negans et falsum ẽẽ deridens. uelut ostendere
uoluisti quȩ sequeretur absurditas. tamquã ultricem peccati. si hoc
ita ẽ libidinem laudans: certe istum mendacẽ sp̃m. quia impiũ re¬
gem sicut merebat᷑ fallendo trarit ad mortẽ. non negans iniquitatis

Expanded text:
nat superiori atque meliori, et tam  al., tamen juste iniquum, suae carnis iniquitate nat superiori atque meliori, et tam  al., tamen juste iniquum, suae carnis iniquitate punitum, sicut est rex iniquus maligni spiritus iniquitate punitus. An et ipsum malignum spiritum laudare disponis? Eia quid moraris? decet enim te inimicum gratuitae Dei bonitatis, laudatorem spiritus esse mendacis; nec laborabis invenire quid dicas, laudes ejus paratas habes. Si haec ipsa in eum verba transtuleris, quae posuisti in laude libidinis, velut consequentia sententiam meam; quia ego dixi: Injustum enim erat ut obtemperaretur a servo suo, hoc est a corpore suo, ei qui non obtemperaverat Domino suo » . Quod tu negans, et falsum esse deridens, velut ostendere voluisti quae sequeretur absurditas; tanquam ultricem peccati, si hoc ita est, libidinem laudans. Certe istum mendacem spiritum quia impium regem, sicut merebatur, fallendo traxit ad mortem, non negas iniquitatis
Abbreviated transcription (Latin):
pseudo ꝓpbarum mendatium. sicut tradidit roboam infalsum consili-¬
um. facit hȩc miris et ineffabilibus modis. qui nouit iusta iudicia sua
non solum incorporibus hominũ. s et in ipsis cordibus oꝑari. qui ñ
facit uoluntates malas. s utit᷑ eis ut uoluerit. cum aliquid inquę
uelle ñ possit. Exaudit ꝓpitius. nͨ exaudit iratus. Et rursus non exau¬
dit ppitius. exaudit iratus. Parcit ꝓpitius. ñ parcit iratꝰ. Et rursus
ñ parcit ꝓpitius. parcit iratꝰ. Atq inhis omnibus bonus ꝑseuerat
et iustus. s adhȩc quis idoneus: utiq ad hec eiꝰ ꝑscrutanda et inuesti¬
ganda iudicia. Quis homo idoneus. quem corruptibile aggrauat
acutus iustam dicis e̾ẽ libidinem. et laudis preconio pͣdicandam. si
eum qui deo ñ obediuit. ñ illim obediendo yuniuit: si prudent᷑ hic sa¬
ꝑes ꝓfecto eẽ iniquitatẽ uideres: Qua pars inferior hominis repug¬

Expanded text:
pseudoprophetarum mendacium; sicut tradidit Roboam in falsum consilipseudoprophetarum mendacium; sicut tradidit Roboam in falsum consilium . Facit haec miris et ineffabilibus modis, qui novit justa judicia sua, non solum in corporibus hominum, sed et in ipsis cordibus operari. Qui non facit voluntates malas; sed utitur eis ut voluerit, cum aliquid inique velle non possit. Exaudit propitius, non exaudit iratus: et rursus, non exaudit propitius, exaudit iratus. Parcit propitius, non parcit iratus: et rursus, non parcit propitius, parcit iratus: atque in his omnibus bonus perseverat et justus. Sed ad haec quis idoneus ? utique ad haec ejus perscrutanda et investiganda judicia, quis homo idoneus, quem corruptibile aggravat acutus, justam dicis esse libidinem et laudis praeconio praedicandam: si eum qui Deo non obedivit, non illi obediendo punivit. Si prudenter hic saperes, profecto esse iniquitatem videres, qua pars inferior hominis repug
Abbreviated transcription (Latin):
uult : Quis uero ita desipiat ut cum audierit qđ in psalmo canit᷑.
ne tradas me dñe adesiderio meo peccatori. hoc dicat grasse hoĩem ne
ds̃ sit patiens erga illum. si ds̃ non tradit ut mala fiant. nisi paci¬
entem bonitatem pͣbendo cum fiunt: Quid ẽ aut̃ qđ cotidie dicimꝰ.
ne nos inferas intemptationẽ. nisi ut ñ tradamur concupiscentiis
nr̃is : Unus quisq enĩ temptat᷑ aconcupiscentia sua abstractꝰ et illec¬
tus. An forte hoc adeo petimus. ut n sit erga nos patiens bonitas eiꝰ.
Non ergo eiꝰ inuocamus miscdiam. s potius iracundiã ꝓuocamus.
Quis ista sapiat sanus. immo quis uł furiosus hȩc dicat: Tradidit
ergo ds̃ in passiones ignominiȩ ut fiant quȩ non conueniunt. s ip¬
se conuenient᷑ tradit. et fiunt eadem peccata. et peccatorũ supplicia
pteritoꝵ. et supplitioꝵ merita futurorũ. Sicut tradidit achab in

Expanded text:
vult? 15. Quis vero ita desipiat, ut cum audierit quod in psalmo canitur, vult? 15. Quis vero ita desipiat, ut cum audierit quod in psalmo canitur, Ne tradas me, Domine, a desiderio meo peccatori : hoc dicat orasse hominem, ne Deus sit patiens erga illum; si « Deus non tradit ut mala fiant, nisi patientem bonitatem praebendo cum fiunt? » Quid est autem quod quotidie dicimus, Ne nos inferas in tentationem ; nisi ut non tradamur concupiscentiis nostris? Unusquisque enim tentatur a concupiscentia sua abstractus et illectus . An forte hoc a Deo petimus, ut non sit erga nos patiens bonitas ejus? Non ergo ejus invocamus misericordiam, sed potius iracundiam provocamus. Quis ista sapiat sanus? imo quis vel furiosus haec dicat? Tradit ergo Deus in passiones ignominiae, ut fiant quae non conveniunt; sed ipse convenienter tradit: et fiunt eadem peccata, et peccatorum supplicia praeteritorum, et suppliciorum merita futurorum: sicut tradidit Achab in