comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meroris ad ditam̃ta congeminent. Unde
postqͣm plenã egerint penitentiã & fu¬
gerint de moab. leonẽ pͥncipẽ habeatĩ
deum. quẽ.lxx. dixert̃. arinel qͦd int̃¬
p̃tat᷑ leo dei. Quoꝵ editionẽ in hoc loco
plurimis ab hebraica ueritate discor¬
dat. & ex his quȩ int̾p̃tati sumꝰ. etiã illiꝰ
sensus potest intelligi ¶⁊ mitte agnũ
dñatorẽ terrȩ. de petra dẽserti ad mon¬
tem filiȩ syon. Et erit sic̃ auis fugiens

Expanded text:
moeroris additamenta congeminent: ut moeroris additamenta congeminent: ut postquam plenam egerint poenitentiam, et fugerint de Moab leonem, principem habeant Deum, quem LXX dixerunt ariel, qui interpretatur leo Dei: quorum editionem in hoc loco plurimis ab Hebraica veritate discordat, et ex his quae interpretati sumus, etiam illius sensus potest intelligi. Cap. XVI Emitte agnum dominatorem terrae, de petra deserti, ad montem filiae Sion. Et erit sicut a
Abbreviated transcription (Latin):
& scd̃m magnitudinẽ peccatoꝵ a deo
uisitati st̃ : ut quẽ ꝑ beneficia non sen¬
serant. ꝑ flagella cognoscerent. De¬
niq ducentur ad uallem siue torrentẽ
salicũ. ut nullus in eis fructus maneat.
turã: ut qui illud in poculũ hauserit.
liberis careat. Unde & scĩ qui ꝓpter pec¬
cata in confusione huiꝰ mundi. eẽ. cepe¬
runt in salicib babylonioꝵ fluminũ
suspendunt organa sua. Om̃s terminoᷤ
moabitarũ clamor circu̾iit. uel ꝓuocan¬
tiũ ad penitudinẽ. uel ꝓ errore gem̃tiũ
ut offerre possint ꝑ ululatũ suũ intuloᷤ
labioꝵ. & usq ad fontẽ dñicoꝵ arietum
puenire. siue fortiũ: quia helim utrũq
significat. Aque aut̃ dibon qͦd int̾p̃¬
tat᷑ sufficiens dolor. siue meror: quȩ
multũ sua asꝑsione polluerant argu¬
ent᷑ deceptis p̾płis ñ salutis causa fuisse.
s sangumis. Un de ꝓpħicus sermo pro¬
mittit: ut suꝑfluentes lacͥmas qͦd inter¬
pretat᷑ dibon. ñ unũ merorẽ. s plura

Expanded text:
dum magnitudinem peccatorum a Deo visitati sunt, ut quem per beneficia non senserant, per flagella cognoscerent. Denique ducentur ad vallem, sive torrentem salicum, ut nullus in eis fructus maneat: sse naturam, ut qui illud in poculo hauserit, liberis careat. Unde et sancti qui propter pecccata in confusione hujus mundi esse coeperunt, in salicibus Babyloniorum fluminum suspendunt organa sua. Omnes terminos Moabitarum clamor circuit, vel provocantium ad poenitudinem, vel pro errore gementium, ut offerre possint per ululatum suum vitulos labiorum, et usque ad fontem dominicorum arietum pervenire, sive fortium: quia Elim utrumque significat. Aquae autem Dimon, quod interpretatur sufficiens dolor, sive moeror, quae multos sua aspersione polluerant, arguentur deceptis populis non saluti fuisse, sed sanguini. Unde propheticus sermo promittit, ut super fluentes lacrymas, quod interpretatur Dibon, non unum moerorem, sed plura
Abbreviated transcription (Latin):
ñ iuxta hystoriã qͦd int̃p̃tati sumus:
s dñatori t̾rȩ agnꝰ sit immolandus. Iste
gͥ agnus qui uel ipse ẽ. dñator t̾rę. uel
immolatur dñatori t̾rȩ. de gente moa¬
bitarũ est. de his qui fugerint de mo¬
ab. & leonẽ pͥncipem habere meruert̃.¬

Expanded text:
ut juxta historiam interpretati sumus: sed dominatori terrae agnus sit immolandus. Iste igitur agnus, qui vel ipse est dominator terrae, vel immolatur dominatori terrae, de gente Moabitarum est, et de his qui fugerint de Moab, et leonem habere meruer
Abbreviated transcription (Latin):
possessio. quẽ regẽ impiissimũ legimu.
fit pondus istud suꝑ phylistum siue
uerbũ. Uiuente enĩ illo & regnante in
peccatorib. nec pondus contra aliemss¬
nas: nec sermo dei fieri poterat ad ꝓpħã.
Quod qͥdẽ & supͣ dixisse me memini: qͣn-¬
do oria mortuo uidit ysayas dñm seden¬
tem suꝑ thronũ excelsũ & eleuatũ. Et in
exodo legimꝰ qͦd postqͣm mortiuus est rex
egypti. ingemuerint filii isrł ab oꝑib
suis. & exclamauerint. & ascend̾it cla¬
mor eoꝵ ab oꝑib. & exaudierit dñs ge¬
mitũ eoꝵ. Nisi enĩ eẽt mysticũ qͦd dice¬
bat᷑: magis illo regnante clamare debue¬
rant. qͣndo luto & laterib seruiebant.
tur. qm̃ contriuerint uirgã uel iugũ
ꝑcussoris sui. Quẽ enĩ diligit dñs cor¬
ripit: & castigat omnẽ filiũ quẽ reci¬
pit. Et qͣsi nos filios erudit ds̃: qͣndo

Expanded text:
possessio, quem regem impiissimum legimus, fit pondus istud super Philisthiim, sive verbum. Vivente enim illo, et regnante in peccatoribus, nec pondus contra alienigenas, nec sermo Dei fieri poterat ad Prophetam. Quod quidem et supra dixisse me memini, quando Ozia mortuo, vidit Isaias Dominum sedentem super thronum excelsum et elevatum. Et in Exodo legimus , quod postquam mortuus est rex Aegypti, ingemuerint filii Israel ab operibus suis, et exclamaverint, et ascenderit clamor eorum ab operibus, et exaudierit Dominus gemitus eorum. Nisi enim esset mysticum quod dicebatur, illo magis regnante clamare debuerant, quando luto et lateribus deserviebant. tur, quoniam contriverint virgam, vel jugum percussoris sui . Quem enim diligit Dominus corripit, et castigat omnem filium quem recipit. Et quasi filios nos erudit
Abbreviated transcription (Latin):
rex achaz: factũ est uerbũ istud. Ni
letemin alienigene om̃s: contritũ est
enim iugũ eiꝰ qui ꝑcutiebat uos. Siqͥdẽ
de semine serpentis egredient᷑ gemmina
aspidũ. & de gemminib eoꝵ egredien¬
tur serpentes pennati. Et pascent pau¬
peres ꝑ eã: & pauꝑes hõies in pace reqͥ¬

Expanded text:
erbum istud: Ne laetemini, alienigenae omnes, contritum est enim jugum ejus qui percutiebat vos. Siquidem ex semine serpentis egredientur genimina aspidum, et ex geniminibus eorum egredientur serpentes pennati. et pascentur pauperes per eum, et pauperes homines in pace requ
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑabunt pauꝑes siue mansueti &
humiles pͦpłi eius. De qͥb dr᷑. Beati
mites: q̃m ipsi possid ebunt terram.
Et qui audierint dñm lo q̃ntẽ. Disci¬
te a me qͣm mansuetus sũ: & humi¬
lis corde. Qui ante głam humiliati
sunt. & audierint dicentẽ apłm pe¬
trũ. Humiliamini sub potenti ma¬
nu dei. ut uos exaltet in tempore.

Expanded text:
abunt pauperes sive mansueti, et humiles populi ejus, de quibus dicitur: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram : et qui audierunt Dominum loquentem: Discite a me quia mansuetus sum, et humilis corde . Qui ante gloriam humiliati sunt, et audierunt dicentem apostolum Petrum : Humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos
Abbreviated transcription (Latin):
dant᷑. quȩ suburbana st̃ deserta p̾si¬
dio siue diuino igne cõbusta. Preci¬
puȩ uinea sabama qͦd int̾p̃tat᷑ attol¬
lens altitudinẽ. eo qͦd in altũ se erigat:
& suꝑbiȩ suȩ turrẽ usq ad cęlũ ex¬
truere conetͣ. Qd̃ aut̃ in .lxx. positũ
est habitatorib de sech. in hebraico

Expanded text:
 suburbana, Dei sunt deserta praesi suburbana, Dei sunt deserta praesidio, sive divino igne combusta, praecipue vinea Sabama, quae interpretatur attollens altitudinem, eo quod in altum se erigat, et superbiae suae turrim usque ad coelum exstruere conetur. Quod autem in LXX positum est, habitatoribus Deseth, in Hebraico
Abbreviated transcription (Latin):
laudau̾it chaldeos. ñ dixit talis pͦpłi
Qui priora negauit: concessit seqͣn¬
tia. Et erit. in die illa in obliuionem
eris o tyre septuaginta annis sicut
dies regis unius. Ab hoc loco usꝙ aᷤ
maneat: ut cuiꝰ ruinis insultabat. &
rumarũ eiꝰ tempꝰ imitet᷑. Septuagin¬
ta autẽ annos uniꝰ regis multi putañ
nabuchodonosor dici. qͥb regnũ gentiᷤᷤ
syriȩ in ierłm ꝑmanserit: alii genera¬
liter ꝓnuntiatũ. qͦd qui longum reg¬

Expanded text:
laudaverit Chaldaeos. Non dixit, talis populus laudaverit Chaldaeos. Non dixit, talis populus Qui priora negavit, concessit sequentia. Et erit in die illa, in oblivione eris, o Tyre, septuaginta annis, sicut dies regis unius. Ab hoc loco usque inmaneat: ut cujus ruinis insultabat, et ruinarum ejus tempus imitetur. Septuaginta autem annos unius regis, multi putant Nabuchodonosor dici, quibus regnum gentis Assyriae in Jerusalem permanserit. Alii generaliter pronuntiatum, quod qui longum reg
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitatẽ traduxert̃ robustos eiꝰ. susto¬
dert̃ domꝰ illiꝰ : posuert̃ in ruinã. Ulu¬
late naues maris. qͥa deuastata est for¬
titudo ur̃a. Quia supͣdixerat ducent
eam pedes sui longe ad ꝑegrinandũ.
& iterũ. tͣnsi t̾rã tuã qͣsi flumen. dupł¬
ꝙ fuit pꝰpłs tyri. eoꝵ qui fugerant
& tͣns fretau̾ant in cethim. & eoꝵ qui
in urbe remanserant. ad utrũq loqͥt᷑.
De his qui fugerant supͣ ait. in cethim
consurgens tͣns freta ibi qͦq ñ erit
reqͥes tibi. De his qͥ remanserant & du¬
cti st̃ in captiuitatẽ : ecce inqͥt acco¬
le t̾rȩ chaldeoꝵ. cuiꝰ potentiã nulli
ante habuert̃. & quȩ ab assy rio fun¬
data est t̾ra. duxert̃ robustos tyn.
Suffodert̃ ñ solũ muros. s cunctaha¬
bitacła ciuitatis: posuert̃ꝙ eam in
ruinã. Quia gͥ alii fugert̃. alii cap¬
ti st̃: ululate naues maris uel car¬
thaginis. Plegotiatio enĩ & colomi
ur̃a deleta est. Simulq consid̾a qͣmͦ

Expanded text:
traduxerunt robustos ejus, suffoderunt domos illius, posuerunt eam in ruinam. Ululate, naves maris, quia devastata est fortitudo vestra. Quia supra dixerat: Ducent eam pedes sui longe ad peregrinandum: et iterum, Transi terram tuam quasi flumen, duplexque fuit populus Tyri, eorum qui fugerant, et transfretaverant in Cethim, et eorum qui in urbe remanserant, ad utrumque loquitur. De his qui fugerant, supra ait: In Cethim consurgens transfreta, ibi quoque non erit requies tibi. De his qui remanserant, et ducti sunt in captivitatem: Ecce, inquit, accolae terrae Chaldaeorum, cujus potentiam nulli populi ante habuerunt, et quae ab Assyrio fundata est, transduxerunt robustos Tyri. Suffoderunt non solum muros, sed et cuncta habitacula civitatis, posueruntque eam in ruinam. Quia igitur alii fugerunt, alii capti sunt, ululate, naves, vel maris, vel Carthaginis; negotiatio enim, et colonia vestra deleta est. Simulque considera, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
ligo. & megypti destructis ydolis
altare dñi collocatũ ad xp̃i tempus
refero: & inuisione moab t̾ronũ sal¬
uatoris in t̾ra eiꝰ positũ recognosco : &
in damasci cet̾isq uisionib nr̃oꝵ ẽẽ.¬

Expanded text:
ligo, et in Aegypto destructis idolis ligo, et in Aegypto destructis idolis altare Domini collocatum, ad Christi tempus refero, et in visione Moab, thronum Salvatoris in terra ejus positum recognosco, et in Damasci caeterisque visionibus
Abbreviated transcription (Latin):
retricis impleuerit. Et erit negotiatio
tur neq reponent᷑: qͥa his qui habita¬
uerint corã dño. erit negotiatio eius
ut manducent in saturitate & uesti¬
ant᷑ usꝙ ad uetustatẽ. Hȩc scd̾m hysto¬
riam necdũ factã cõꝑimꝰ: nisi forte pu¬
tandũ. ẽ. qͦd post edificationẽ ierłm &
restaurationẽ tyri. amice int̾ se fuernĩ
ciuitates. & ad templũ dei crebro tyrii
dona tͣnsiniserint. sicut in ezdra legi¬
mus. qͦd tyrus eos qui pisces uendebatł̃
in sabbato ab egerit. & introire urbẽ
ñ ꝑ miserit. atq ex uno mercimonio
etiã de cet̾is estimandũ sit. ludei cassa
in futurũ uota differt̾ post antixp̃m
in mille annis hȩc explenda memo¬
rantes. Nec mirũ si ista confingant qͥ
spreta ueritate.xp̃i. organũ diaboli
daizantes. de mille annoꝵ beatitudi¬
ne hȩc dicta contendunt. Ego autem
qͦmͦ inuisione babylonis sub typo eũ¬
sionis eiꝰ consũmationis tempus intel¬

Expanded text:
retricis impleverit. Et erit negotiatio retricis impleverit. Et erit negotiatio tur, neque reponentur. Quia his qui habitaverint coram Domino, erit negotiatio ejus, ut manducent in saturitate, et vestiantur usque ad vetustatem. Haec secundum historiam, necdum facta comperimus, nisi forte putandum est, quod post aedificationem Jerusalem, et instaurationem Tyri, amicae inter se fuerint civitates, et ad templum Dei crebro Tyri dona transmiserint: sicut et in Ezra legimus , quod Tyrios qui pisces vendebant, in sabbato abegerit, et introire urbem non permiserit: atque ex uno mercimonio, etiam de caeteris aestimandum sit. Judaei cassa in futurum vota differunt, post Antichristum in mille annis haec explenda memorantes. Nec mirum si ista confingant, qui spreta veritate Christi, organum diaboli stiani judaizantes, de mille annorum beatitudine haec dicta contendant. Ego autem quomodo in visione Babylonis sub typo eversionis ejus, 233 consummationis tempus intel
Abbreviated transcription (Latin):
annos erit tyro qͣli canticũ meretricis.
Sume cytharã. circui ciuitatẽ. mereͥx
obliuiomi tradita bene cane. freqͣnta
canticũ ut memoria tui sit: qͥa cũ plu¬
rimis gentib forncata es. & desolatam
te nudãq & captiuitatis sqͣlentẽ sordi¬
bus amatores pͥstim contẽpsert̃. As¬
sume nc̃ cytharã. congemina carmi¬
na. circui ciuitatẽ. plange lupanar
pͥstinũ. & antiqui erroris uestigia
lacrimis laua. ut possis dei in te mi¬
sericordiã ꝓuocare. Et erit post.lxx. an
nos uisitabit dñs tẏrũ & reducet eã
ad mercedes suas: & rursũ fornicabit᷑
cũ uniu̾sis regnis terrȩ. Hȩc omĩa iu-
xta hystoriam impleta. ẽẽ. consonis
grecoꝵ & phenicũ litteris indicant᷑:
qd̃ post .lxx. annos instaurata. & ad
potentiã pͥstinã sit reu̾sa. & negotia¬
tio uniu̾sarũ gentiũ fuerit quȩ ego
puto fornicationes appellari. Et quomͦ
buit : sic & institor de toto orbe con¬
currens pulchritudinẽ urbis qͣsi me¬

Expanded text:
icis. Sume citharam, circumi civitatem, meretrix oblivioni tradita, bene cane, frequenta canticum, ut memoria tui sit. Quia cum plurimis gentibus fornicata es, et desolatam te nudamque et captivitatis squalentem sordibus, amatores pristini contempserunt, assume nunc citharam, congemina carmina, circumi civitatem, plange lupanar pristinum, et antiqui erroris vestigia lacrymis lava, ut possis Dei in te misericordiam provocare. Et erit, post septuaginta annos visitabit Dominus Tyrum, et reducet eam ad merces suas, et rursum fornicabitur cum unxta historiam expleta esse, consonis Graecorum, et Phoenicum litteris indicatur, quod post LXX annos instaurata, ad potentiam pristinam sit reversa, et negotiatio universarum gentium fuerit, quas ego puto fornicationes appellari, ut quomodbuit: sic et instator, de toto orbe concurrens, pulchritudinem urbis quasi me
Abbreviated transcription (Latin):
storica int̃p̃tatione disseruimꝰ. hebrai¬
ce ueritatis p̃mentes uestigia. Quȩ se¬
quunt᷑ ad om̃s ꝑtinent nationes. &
gen̾aliter ad totiꝰ mundi consũmati¬
onẽ. de qͥb nec tu petisti ut scriberẽ.
nec mͥ ociosũ fuit ut ex suꝑ fluo quȩsi¬
ta dictarẽ qͥ quęsita uix sc̃bere potui.

Expanded text:
storica interpretatione disseruimus, Hebraistorica interpretatione disseruimus, Hebraicae tantum veritatis prementes vestigia. Quae sequuntur, ad omnes pertinent nationes, et generaliter ad totius mundi consummationem. De quibus nec tu petisti, ut scriberem, nec mihi otiosum fuit, ut ex superfluo non quaesita dictarem, qui quaesita vix scripsi.
Abbreviated transcription (Latin):
uisione tẏri quȩ extrema ẽ. xp̃iane
felicitatis tempus int̃pretor. qͦd post¬
quã edificata est & recepit pͥstinum
statũ & om̃is negotiator in antiquã
consuetudinẽ portũ eiꝰ ingressus est.
& mercimonia & labores eius dño de¬
dicent᷑. Cernamꝰ in tyro structas xp̃i
ȩccłias consid̃emꝰ opes omniũ qͦd non
reponant᷑ nec thesaurizent᷑. s dentur
his qui habitant corã dño. qui seruien¬
tes altari participant᷑ cũ altari. Mmi¬
strant autẽ tyrii ñ ad diuitias. nec ad
cumulandas sacerdotũ opes. s uictui
necessaria suppetenda. ut iuxta apłm
habentes uictum atq uestitũ his con¬
tempti sumus. Et nota qͦd ñ dixerit ne¬
gotiationes & mercedes tyri scificatas
ei. Dic enĩ & dñs constituit ut qui eim¬
geliũ p̃dicant: uiuant de eiingelio.
Seruire autẽ dño & habitare cũ eo: ñ
est loci s meriti. Huc usq uisiones ysa¬
ie siue onera quȩ cet̾is legentib impo¬
suit : ut iussisti. & ut nos quiuimus hy¬

Expanded text:
ae felicitatis tempus interpretor: quod postquam aedificata est, et recepit pristinum statum, et omnis negotiator in antiquam consuetudinem, portum ejus ingressus est, et mercimonia, et labor eorum Domino dedicentur. Cernamus in Tyro exstructas Christi Ecclesias, consideremus opes omnium, quod non reponantur, nec thesaurizentur, sed dentur his qui habitant coram Domino, qui servientes altari participant cum altari . Ministrant autem Tyrii non ad divitias, nec ad cumulandas sacerdotum opes, sed ad victus necessaria suppetenda: ut, juxta Apostolum, habentes victum atque vestitum, his contenti simus . Et nota quod non dixerit negotiationes, et merces Tyri sanctificatas ei. Sic enim et Dominus constituit, ut qui Evangelium praedicant, vivant de Evangelio . Servire autem Domino, et habitare coram eo, non est loci, sed meriti. Hucusque visiones Isaiae, sive onera quae certis gentibus imposuit, ut jussisti, et ut nos quivimus, hi
Abbreviated transcription (Latin):
maris uel qͥa insula es. uel quia de te¬
scriptũ est dixit mare. fortitudo mariᷤ.
ñ parturiui. & ñ peꝑi. Qd̃q infert. ñ ẽ.
cingulũ ultra tͥ: quẽ sensũ habeat aꝑtiꝰ
simmachus docet. Non pot̾is ultra refi¬
cere. id÷ ñ habebis uires. nec accinctus
ad pugnandũ lũbos ut possis adu̾sariᷤ
contra ire Hanũ suã extendit super
mare: conturbauit mare. Quis exten¬
dit manũ: Haud dubiũ ex ipsa sermo¬
nis continentia qͥn ds̃ de quo supͣ dixit.
dñs exercituũ cogitauit hoc ut detra¬
heret suꝑbiã omĩs głȩ. Extendit gͦ ma¬

Expanded text:
maris, vel quia insula es, vel quia maris, vel quia insula es, vel quia maris, non parturivi, et non peperi. Quodque infert, non est cingulum ultra tibi, quem sensum habeat, apertius Symmachus docet, non poteris ultra resistere, id est, non habebis vires, nec accinctos ad pugnandum lumbos tuos, ut possis adversariis contraire. Manum suam extendit super mare, conturbavit regna. Quis extendit manum? haud dubium ex ipsa sermonis continentia quin Deus, de quo supra dixit: Dominus exercituum cogitavit hoc, ut detraheret superbiam omnis g
Abbreviated transcription (Latin):
regũ. Ecce multo ante illa tempora ne¬
gotiatores & institores tyri. pͥncipes &
incliti describunt᷑ : ut ꝑ hoc ostenda¬
tur opulentie magnitudo cũ negotia¬
tor tyri alteriꝰ urbis eẽ. rex possit Nñs
exercituũ cogitauit hoc ut detraheret
rogantis mͦ dixerat qͥs cogitauit hoc su¬
pra tyrũ qͦndã coronatã: nc̃ ipse respo¬
dit. N on fatorũ ut stulti putant sic fi¬
la deducta st̃: non fortune cucurrit
rota: s dei iudicio & ipsius uoluntate
ꝑfectũ est. qui suꝑbis resistit & humi¬
lib dat grãm. Et cõmonet arrogantes
conditionis suȩ ut discant potentiam
eius ꝑ miseriã: cuiꝰ clem̃tiã ꝑ beneficia
sentire uoluert̃. Transi t̾rã. tuã qͣsi flum̃
filia maris: non ẽ. cingulũ ultra tͥ. dicut
inqͥt fluuiꝰ. siue ut in hebraico signifi¬
cantius habet᷑ riuulus hoc enĩ dicitur
ior ueloci tͣnsitur pede: ita & ti terrã
tuã in captiuitatẽ ducta tͣnsibis. Et filia

Expanded text:
regum. Ecce multo ante illa tempora neregum. Ecce multo ante illa tempora negotiatores et institores Tyri, principes et inclyti describuntur: ut per haec ostendatur opulentiae magnitudo, cum negotiator Tyri alterius verbis esse rex possit. Dominus exercituum cogitavit hoc, ut detraheret rrogantis more dixerat: Quis cogitavit hoc super Tyrum quondam coronatam? Nunc ipse respondit: non fatorum, ut stulti putant, sic fila deducta sunt: non fortunae cucurrit rota, sed Dei judicio et ipsius voluntate perfectum est, qui superbis resistit, et humilibus dat gratiam : et 230 commonet arrogantes conditionis suae, ut discant potentiam ejus per miseriam, cujus clementiam per beneficia sentire noluerant. Transi terram tuam quasi flumen, filia maris: non est cingulum ultra tibi. Sicut, inquit, fluvius, sive ut in Hebraico significantius habet, rivulus, hoc enim dicitur IOR  , facile transitur pede: ita et tu terram tuam, in captivitatem ducta, transibis, o filia
Abbreviated transcription (Latin):
Merces non est reddita ei neq exercitui
eiꝰ de tyro: eo qͦd om̃s urbis opes tͣnslate
Hunqͥd hȩc ur̃a est quȩ głabat᷑ a dieb
pͥstinis: in qua antiquitate sua arguit
suꝑbiȩ tyrũ. qͦd inconditionis suȩ anti¬
quitate sit głata. & ñ respexit ad dm̃
s noĩa patrũ recolens se et̾nã putau̾it.
Ducent eam pedes sui longe ad pegͥnan¬
dum. Cos dicit qui in urbe remanserant
qͦd captiui ducti ft̃ in babylonẽ. Quis
cogitauit hoc suꝑ tyrũ qͦndã corona¬
tyrus fuerit ex principis eiꝰ lam̃tatio¬
ne cognosces. Coronatã uocat: qͦd sic̃
rex inter plurimã hominũ multitu¬
dinẽ coronatũ diademate erigit caput.
ita tyrus & excelsa opib auroq & gẽ¬
mis & serico ac purpura nitens. qͦd re¬
gina sit cunctis gentib estimat. Cuiꝰ
negotiatores pͥncipes: institores eiꝰ incli-¬
ti terrȩ. Miram᷑ legatũ pyrre qͦndã di¬
xisse de urbe romana: uidi ciuitatem

Expanded text:
Merces non est reddita ei, neque exercitui Merces non est reddita ei, neque exercitui ejus de Tyro ; eo quod omnes urbis opes translatae haec vestra est, quae gloriabatur a diebus pristinis in antiquitate sua? Arguit superbiae Tyrum, quod in conditionis suae antiquitate sit gloriata, et non respexit ad Deum: sed nomina patrum recolens, se aeternam putaverit. Ducent eam pedes sui longe ad peregrinandum. Eos dicit, qui in urbe remanserant, et captivi ducti sunt in Babylonem. Quis cogitavit hoc super Tyrum quondam coronaTyrus fuerit, ex principis ejus lamentatione cognosces. Coronatam vocat eam, quod sicut rex inter plurimam hominum multitudinem ornatum diademate erigit caput: ita Tyrus fulgens et excelsa opibus, auroque et gemmis et serico ac purpura nitens, regina sit in cunctis gentibnegotiatores principes, institores ejus inclyti terrae. Miramur legatum Pyrrhi quondam dixisse de urbe Romana, Vidi civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
re cuncta simul contͣ filiã tuã maria
conclamantia. & qͦdãmͦ uocẽ mittentia.
quȩ ꝑ nat᷑am loqui ñ ualent. Frustra
diuitias cõparaur: sine causa de toto
orbe tyro opes contuli. Illa diues. illa
luxuriosa & pͦpłoꝵ qͦndã gaudens mul¬
titudine. in qua nesciebat᷑ turba mor-¬
taliũ. catua pueroꝵ. iuuentutis exa¬
mina: cuiꝰ platee uirginũ & infantiũ
rum ꝑstrepebant: nc̃ & ad solitudinẽ
multis sollempne est ¶um auditum
fuerit mȩgypto: dolebunt cũ audierm̃
de tyro. Hoc ꝑspicuũ est qͦd egyptui pꝰ¬
quã audierint potentissimã & uicinã
gentẽ longa obsidione deletã: sciant
etiã sibi interitũ ꝓpinqͣre. Transite ma¬
na: ululate qͥ habitatis in insula. Et rur¬
sum ꝓ mare tharsis. lxx. carthaginem
tnstulcit̃. Legimꝰ in hystoriis assyrioꝵ
obsessos tyrios postquã nullã spẽ eua¬
dendi uidebant. conscensis nauib fu¬
gisse. carthaginẽ: seuad alias iomii egei¬
ꝙͥ maris insulas. Unde & mezechiel or.

Expanded text:
ter, cuncta simul contra filiam tuam maria clamantia, et quodammodo vocem emittentia, quae per naturam loqui non valent: frustra divitias comportavi: sine causa de toto orbe in Tyrum opes contuli: illa dives, illa luxuriosa, et populorum quondam gaudens multitudine, in qua nascebatur turba mortalium, caterva puerorum, juventutis examina, cujus plateae virginum, et infantium, rstrepebant: nunc ad solitudinem  Cum auditum fuerit in Aegypto; dolebunt cum audierint de Tyro. Hoc perspicuum est, quod Aegyptii postquam audierint potentissimam, et vicinam 229 gentem, longa obsidione deletam, sciant etiam sibi interitum propinquare. Transite Maria, ululate qui habitatis in insula. Rursum pro mari et Tharsis LXX Carthaginem transtulerunt. Legimus in historiis Assyriorum, obsessos Tyrios postquam nullam spem evadendi videbant, conscensis navibus fugisse Carthaginem, seu ad alias Ionii Aegaeique maris insulas. Unde et in Ezechiel dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ euͣngłm uͥ syrophenissa int̾pellanᷤ
extendit manũ suã. ne oꝑantẽ mem¬
bris & officio corp᷑ali crederes dm̃. ad¬
iecit. mandauit. quia dei fecisse iussiᷤ¬
se est. & dixit. ñ addes ultra ut głeris
calumnians sustinens uirgo filia sydo¬
nis. In cethim consurgens transfreta:
dauit adu̾sus chanaan ut contereret
fortes eiꝰ: ipse dicit. Nequaquã ultra
gloriaberis & in tua confides potentia
o uirgo filia sydonis: idest colonia
sydomoꝵ. fugies quidẽ nauib ad in¬
sulas occidentis. seu in cyprũ & cet̾as
deo reqͥem inuenire ñ pot̾is. Alio quiu¬

Expanded text:
 ubi Syrophoenissa interpellans Extendit manum suam, ne operantem membris, et officio corporali crederes Dominum, adjecit, mandavit, ut Dei fecisse, jussisse sit. Et dixit: Non adjicies ultra ut glorieris, calumniam sustinens, virgo filia Sidonis, in Cethim consurgens transfreta: davit adversus Chanaan, ut contereret fortes ejus, ipse dicit, Nequaquam ultra gloriaberis, et in tua confides potentia. O virgo filia Sidonis, id est, colonia Sidoniorum, fugies quidem navibus ad insulas Occidentis, seu in Cyprum, et 231 caeteras Deo, requiem invenire non poteris. Alioqui
Abbreviated transcription (Latin):
quentẽ uersicłm in quo ait. erubesce
sydon. Kadunt enĩ hystorie qͦd tyrus
colonia sydonis sit ransfretantes
mare repleuerant te in aqͥs multis sem̃
milr: messis fluminis fruges eiꝰ. Tyrum
chiel lato sermone describit. Qd̃ autẽ
negotiatores in subuehendis mercibus
tns fretant maria: nemo qͥ dubitet.
Nec tantas habet opes. ipsa urbs de
terra regionis suȩ quȩ ualde angusta ẽ.
& galilee damasciq finib p̃mit᷑: qͣntaᷤᷤ
de subuectione nauiũ. Uilus enĩ om̃is
& egypti fertilitas euicino infunditur
tyro. ꝓmlo qͦd apud hebreos legimus
syor: lxx. & theodotion negotiatores

Expanded text:
quentem versiculum, in quo ait: Erubesce, quentem versiculum, in quo ait: Erubesce, Sidon. Tradunt enim historiae, quod Tyrus colonia Sidonis sit. Transfretantes mare repleverunt te, in aquis multis semen Nili, messis fluminis fruges ejus. Tyrum chiel lato sermone describit. Quod autem negotiatores in subvehendis mercibus transfretent maria, nemo est qui dubitet; nec tantas habet opes ipsa urbs de terra regionis suae, quae valde angusta est, et Galilaeae, Damascique finibus premitur, quantas de subvectione navium. Nilus omnis, et Aegypti fertilitas e vicino infunditur Tyro. Pro Nilo, quod apud Hebraeos legimus SIOR  , LXX et Theodotio negotiatores
Abbreviated transcription (Latin):
elite. moab. & aggarem. gebal. & am¬
mon. & ammalech. & aliemgene cum
habitantib tyrũ. Ex qͥb omĩb disci¬
mus pondꝰ ire dei suꝑ tyrũ uenisse me¬
retricẽ quȩ hic sub specie scorti. in ere¬
chiel sub nauis tͣnslatione descͥbit᷑. Ulu¬
late inqͥt naues maris. ꝓ qͦ in .lxx. legi.¬
mus chartaginis. & habet᷑ in hebreo
senti loco tharsis ñ mare gen̾aliter s
carthaginẽ acciꝑe: qͦd nequaqͣm de
affrica naues tyrũ ueniant. s de t̾ra
cethim qͣm cyprũ quidã int̾p̃tantur.
Usꝙ hodie enim ẽ. apud eos urbs cethĩ
de qua & ⁊nostice secte heresiarches fu
sulas arbitrent᷑. Hoc enĩ scͥpt᷑a cõmemo¬
rat qͦd alexander rex macedonũ egres¬
sus sit de t̾ra cethim. Insulã qͦ noĩans
ñ m̃titur. Postea enĩ anabuchodono¬
sor uel ab alexandro t̾ra continensfa¬
cta ẽ: ꝓpter expugnationẽ multis in
breui freto aggerib cõportatis. Nlegoti¬
ationẽ quoq sydonis appellat iuxta se¬

Expanded text:
e, Moab, et Agareni, Gebal, et Ammon, et Amalech, alienigenae cum habitantibus Tyrum . Ex quibus omnibus discimus, pondus irae Dei super Tyrum venisse meretricem, quae hic sub specie scorti, in Ezechiel sub navis translatione describitur . Ululate, inquit, naves maris. Pro quo in LXX legimus Carthaginis: et habetur in Hebraeo senti loco Tharsis, non mare generaliter, sed et Carthaginem accipere: quod nequaquam de Africa naves Tyrum veniant, nec de terra Cethim, quam Cyprum quidam interpretantur: usque hodie enim est apud eos urbs Citium, de qua et Zeno Stoicae sectae Haeresiarches fuisulas arbitrentur. Hoc enim Scriptura commemorat, quod Alexander rex Macedonum egressus sit de terra Cethim. Insulam quoque nominans, non mentitur: postea enim a Nabuchodonosor, 228 vel Alexandro terrae continens facta est, propter expugnationem multis in brevi freto aggeribus comportatis. Negotiationem quoque Sidonis appellat, juxta se
Abbreviated transcription (Latin):
latus. & merces non ẽ. reddita ei. neq exer-¬
citui eiꝰ de tẏro. ꝑ quȩ significat multo
tp̃re ab exercitu babylonis aggerẽ com¬
portatũ. & qͦd postea fecit alexander
insulã continenti t̾rȩ sotians. ille ande
facere sit conatus. Quomͦ gͦ adu̾sus baby¬
lonẽ. & phylistiim. & moab. & egyptũ.
& ydumeos. & hysmahelitas supra dĩ
cõminationẽ legimꝰ. qͦd insultau̾int
captiuitati pꝰpłi eiꝰ: ita etiã nc̃ adu̾sũ
tyrũ inmicã & insultatricẽ subu̾sioniᷤᷤ
hoste sit destruenda. Legimꝰ grecoꝵ
gentis bella describunt. ibiꝙ reꝑimus
post captiuitatẽ ierłm palestinos. &
arabas. & damascenos. & deinceps egyp¬
illius subu̾sione letata sit: amos ꝓpħa
in exordio sui uoluminis explicat. &
breuiter laudes deo canens psalmista
cõpescaris ds̃. Qm̃ ecce mimicitui sona¬
uert̃. & qͥ odert̃ te extulert̃ caput. Suꝑ¬

Expanded text:
dita ei, neque exercitui ejus de Tyro . Per quae significat multo tempore ab exercitu Babylonis aggerem comportatum, ut quod postea fecit Alexander, insulam continenti terrae socians, ille ante facere sit conatus . Quomodo ergo adversus Babylonem et Philistiim, et Moab, et Aegyptum, et Idumaeos et Ismaelitas, supra Dei comminationem legimus, quod insultaverint captivitati populi ejus, ita etiam nunc adversum 227 Tyrum inimicam, et insultatricem subversionis hoste sit destruenda. Legimus  Al. gentis bella describunt; ibique reperimus post captivitatem Jerusalem, Palaestinos, et Arabas, et Damascenos, ac deinceps Aegypillius subversione laetata sit, Amos propheta in exordio sui voluminis explicat , et breviter laudes Deo canens Psalmista compescaris, Deus. Quoniam ecce inimici tui sonuerunt: et qui te oderunt, extulerunt caput. Su
Abbreviated transcription (Latin):
ros tyri & destruent turres eiꝰ. & ra¬
dam puluerẽ eiꝰ de ea. Quȩ aut̃ iste
sint gentes multȩ quȩ inundabunt
tyrum sicut mare fluctuans: noĩatim
inconseq̃ntib docet. Ecce ego ad ducã
ad tyrũ nabuchodonosor regẽ baby¬
lonis ab aqͥlone regẽ regũ cum equis.

Expanded text:
s Tyri, et destruam turres ejus, et radam pulverem ejus de ea Quae autem istae sint gentes multae, quae inundabunt Tyrum sicut mare fluctuans, nominatim in consequentibus docet: Ecce ego adducam ad Tyrum Nabuchodonosor regem Babylonis ab Aquilone, regem regum, cum equis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa subũsionẽ tyri & causas subũ¬
sionis exponit dicens. fili hominis ꝑ eo
qͦd dixit tyrus de ierłm euge. confra¬
cte st̃ porte p̾płoꝵ conũsa est ad me
implebor deserta est ꝓpt̾ea hec dic̃¬

Expanded text:
 subversionem Tyri, et causas subversionis exponit, dicens: Fili hominis, pro eo quod dixit Tyrus de Jerusalem: Euge, confractae sunt portae populorum, conversa est ad me, implebor, deserta est. Propterea haec dic
Abbreviated transcription (Latin):
ti nr̃ȩ xp̃c annuerit: sp̃itale supͣstru¬
endũ est edificiũ: ut imposito culmi¬
ne ꝑfecta ȩccłiȩ ornam̃ta monstremꝰ.
Proposusti de ysaia uisionẽ babylo¬
nis & phylistuim. & moab. & damasci
& arabie. & uallis uisionis. & tyri. qͣs
si latius nitar exponere. multis libris
opus erit. & exactoris mei nauigium
mannũ alterũ differet᷑. Itaq ut uis
singłis testimoniis breues sententiolaᷤ
coaptabo. ut ñ tam exponã qͥd sentiã.
quã paucis u̾bis sentienda dimittã.
Dictamꝰ hec. ñ scribimꝰ. Currente nota¬
rioꝵ articło: currit oratio. Holumꝰ
enĩ nr̃a laudari. s ꝓpħȩ dicta intel¬
ligi. Nec iactamꝰ eloq̃ntiam: s sci¬
entiã querimꝰ scͥpt᷑arũ. Incipiamꝰ gͦ¬
ababylone Gnus babylonis qͦd
uidit ysaias filius amos. Uerbũ he¬
braicum messa. uel omis uel pondu
intelligi potest. Et ubicũꝙ p̃positũ
fuerit minarũ. plena st̃ quȩ dicunt᷑.

Expanded text:
ti nostrae Christus annuerit, spiritale supra struti nostrae Christus annuerit, spiritale supra struendum est aedificium, ut imposito culmine, perfecta Ecclesiae ornamenta monstremus. Proposuisti de Isaia Visionem Babylonis, et Philisthiim, Arabiae, vallis Visionis Tyri et si latius nitar exponere, multis libris opus erit, et exactoris mei navigatio in annum alterum differetur. Itaque ut vis, singulis testimoniis breves sententiolas coaptabo, ut non tam exponam quid sentiam, quam paucis verbis tibi sentienda dimittam. Dictamus haec, non scribimus: currente notariorum manu currit oratio. Nolumus enim nostra laudari, sed Prophetae dicta intelligi, nec jactamus eloquentiam, sed scientiam quaerimus Scripturarum. Incipiamap. XIII Onus Babylonis, quod vidit Isaias, filius Amos. Verbum Hebraicum MESSA , vel onus, vel pondus, intelligi potest. Et ubicumque praepositum fuerit, minarum plena sunt quae dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
molestissimũ explanationũ genus in
tempus aliud differentẽ: sepissime
cõmonebas. Hoc autẽ anno mmsisti fi.¬
lium nr̃m heraliũ diaconũ. qui me
manu conserta in ius uocaret. & ꝓmiᷤ¬
sum ꝑmom̃ta exigeret. Quid gͥ faciã
Subeam ne opus in quo uiri eruditis¬
simi sud auert̃. Origenẽ loqͦr: & euse¬
biũ pamphyli. quoꝵ alter liberis al¬
legorie spaciis euagatur: & int̾p̃tatis no¬
minib singłoꝵ ingenium suũ facit
eccłiȩ sacram̃ta: alter hystoricã ex po¬
sitionẽ titulo reꝓmittens. interdum
obliuiscit᷑ ꝓpositi & origenis scita con¬
cidit: An taceam. & aꝑte huiꝰ gen̾is
quam noluisser: Quoꝵ alterũ imbe¬
cillitatis ẽ: alterũ suꝑbiȩ. Quib ab¬
ductus causis: malui a te ingeniũ me¬
um qͣm uoluntatẽ queri. B reuiterꝙ
ad notabo que didici: fundam̃ta iaci¬
ens scripturarũ. Ceterũ si aut tu uo¬
lueris. aut spaciũ fuerit. & uolunta¬

Expanded text:
molestissimum explanationis genus in molestissimum explanationis genus in tempus aliud differentem, saepissime commonebas. Hoc autem anno misisti filium nostrum Heraclium diaconum, qui me manu conserta in jus vocaret, et promissum per momenta exigeret. Quid igitur faciam? subeamne opus in quo viri eruditissimi sudaverunt, Origenem loquor, et Eusebium Pamphili, quorum alter liberis allegoriae spatiis evagatur, et interpretatis nominibus singulorum, ingenium suum facit Ecclesiae sacramenta, alter historicam expositionem titulo repromittens, interdum obliviscitur propositi, et in Origenis scita concedit? An taceam, et aperte hujus generis quam noluisse: quorum alterum imbecillitatis est, alterum superbiae? Quibus adactus causis, malui a te ingenium meum quam voluntatem quaeri: breviterque annotabo quae didici, fundamenta jaciens Scripturarum. Caeterum si aut tu volueris, aut spatium fuerit, et volunta
Abbreviated transcription (Latin):
Liiaes anni siinł oyod
a scẽ memoriȩ uiro
amabili ep̃o rogat
ut cũ decẽ ysaie
scriberẽ uisiones. ꝓ
angustia illiꝰ temp̃o¬
ris qͥd mͥ uideret᷑ in so¬
li breui sermone ꝑstringerẽ hystori¬
am tantũ qͦd petebat edisserens. nunc
in totũ ꝓpħam cõmentarios scribere.
Et int̾im orationib tuis ad babylonẽ
aut in uno oꝑe diu̾sas sententias ꝓm̃e.
Unde qͥntus in ysaiã liber hic ẽ: qui
qͦndã solus editus. ẽ. Quo ad calcem
usꝙ ꝑlecto: sexti uoluminis iuxta
tropologiã arripuimꝰ exordiũ. & ea¬
dem te dñm dep̃cante sp̃italis intel¬
ligentiȩ culmina ꝑ seqͥmur. Huc usꝙ
papa amabilis & columen caritatis
& nom̃. ac mͥ omniũ qͦs t̾ra genuit
amantissime ꝑlitteras flagitabas. ut
ł decẽ uisiones quȩ m ysaia obscuris¬
sime st̃ hystorica dispositione disse¬
rerẽ: & omissis nr̃oꝵ cõmentariis qͥa
uarias opinatiqnes secuti. multa
uolumina condidert̃: hebraicam
panderẽ ueritatẽ. Meq recͣctantẽ &

Expanded text:
lures anni sunt quod a sanctae memoriae viro Amabili episcopo rogatus, ut in decem Isaiae scriberem Visiones, pro angustia illius temporis quid mihi videretur in singulis brevi sermone perstrinxi: historiam tantum quod petebat, edisserens. Nunc in totum prophetam Commentarios scribere, et interim orationibus tuis ad Babylonem aut in uno opere diversas sententias promere. Unde quintus in Isaiam liber erit hic, qui quondam solus editus est, quo ad calcem usque perfecto, sexti voluminis juxta tropologiam arripiemus exordium, et eadem te Dominum deprecante, spiritalis intelligentiae culmina persequemur. « Hucusque papa Amabilis, columen charitatis et nomen, ac mihi omnium quos terra genuit amantissime, per litteras flagitabas, ut tibi decem visiones quae in Isaia obscurissimae sunt, historica expositione dissererem, et omissis nostrorum Commentariis, qui varias opiniones secuti, multa volumina condiderunt, Hebraicam panderem veritatem: meque retractantem, et
Abbreviated transcription (Latin):
UIII. CAS
opprimunt nai¬
gantes. Siuehe¬
tempestas forn
insidias ꝑtrescunt. Atq ita fit. ut frac¬
animȩ ligno creditȩ. aut metuant ꝑ¬
lum aut sustineant. Quorũ utrũq al
grauius ẽ. uel mortem timere ꝑpetuc
uel quã timueris sustinere. Hoc mͥ in
ie pelago nauiganti: accidere iudes
enĩ in offenso cursu uela tendunt᷑.
securis nautarũ manib sulcans eqͣ
campos carina delabitur: subito¬

Expanded text:
ulti casus opprimunt navigantes. Si vehetempestas formiinsidias pertimescunt. Atque ita fit, ut fraanimae ligno creditae, aut metuant periculum, aut sustineant: quorum utrumque altero gravius est, vel mortem timere perpetuo, vel quam timueris sustinere. Hoc mihi in Isaiae pelago naviganti accidere video; dum enim inoffenso cursu vela tenduntur, et securis naturarum manibus, sulcans aequoris campos carina delabitur, subit
Abbreviated transcription (Latin):
seruaret accepit. s mais quo iuueret inuenit. recte
ergo iudiciim pauꝑib tribuit. quia quanto hiuc¬
iusticia igitur iniudicium ũtitur. quiahii quiñc
iuste atq iereprehensibilit̾ innunt tunc indicandi
potenciam nauciscuntur. hinc laudicensi ecc̃e d̾r. qui
passioius cercamina. post resurrectionis palinani. cla¬
ruisse omnib ꝙ potestati pateis ẽẽt equalis indicauit.
eiq se ñ dispem calcato aculcomortis ininotuit. uñ
⁊ marie uecdum seccedenti patri similem dicit. Noli me
tangere. ñdum enim as aendi ad patrem. Nobis eram
care. quia erum uiditii principatum ex ciusdem uir¬
tuce ꝑcipumus. uelut in eius throno residemus.
nec Abhorcet au̾o ꝙ alias suꝑ .uii. thronos uentu¬
ros ẽẽ cestacur discipulos. hic uero inthronosuo ꝑ¬
hiłrt ẽẽ sessuros. ꝑ thronos quiipe .xii. uniũs alẽiu¬
dicium. ꝑ throniniu̾s filii singulate culmen iudi

Expanded text:
servaret accepit; sed majus quo viveret, invenit? Recte servaret accepit; sed majus quo viveret, invenit? Recte ergo judicium pauperibus tribuit, quia quanto huJustitia ergo in judicium vertitur, quia hi qui nunc juste atque irreprehensibiliter vivunt, tunc judicandi potentiam nanciscuntur. Hinc Laodicensi Ecclesiae dicitpassionis certamina, post resurrectionis palmam, claruisse omnibus quod potestati Patris esset aequalis judicavit, eique se non disparem, calcato aculeo mortis innotuit. Unde et Mariae, necdum se credenti Patri similem, dicit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem . Nobis enimcare. Quia enim judicii principatum ex ejus virtute percipimus, velut in ejus throno residemus. Nec abhorret a vero, quod alias super XII thronos venturos testatur esse discipulos. Hic vero in throno suo perhibet esse sessuros. Per thronos quippe XII, universale judicium; per thronum vero Filii, singulare culmen judi
Abbreviated transcription (Latin):
senatorib ppłi sui. ⁊ de quib salonion. cum de sancte
ecc̃e sponso loqueret᷑ intiait dicens. Nobilis inportis
tremo iudicio ñ iudicantur ⁊ regnant. quia cum auc¬
tore suo etiam iudices uenient. Relinquentes quippe
cis ꝑfectiorib ⁊ ñ generalit̾ omnib d̾r. hoc ꝙ adoles¬
hoc precepto cunctos uisio generalis astringeret cul
pa ꝓfecto esset alicuud nos de hoc mundo possidere. sed
aliud ẽ ꝙ ꝑ scripturam sacram d̾e omuib. aliud ꝙ¬
nerali iudicio ñ tenentur. quia ⁊ precepta generalia in¬
uendo uicerunt. sicut enim ĩ iudicantur ⁊ ꝑeunt qͥ
suadente ꝑfidia legem tenere contempniunt. ita non
iudicantur ⁊ regnant qui suadente etiampietate ul¬
tra generalia diuine legis precepta ꝓficiut. hinc est
s paulus eciam specialia precepta trauscendens plus
de enuangłio inneret. ⁊ eungłium audientib con¬
tulit. ⁊ inde euͣngłi sumptib sustentari eecusauit.
cur ergo iste iudicetur ut rẽgnet qui minus qͣm

Expanded text:
senatoribus populi sui . Et de quibus Salomon, cum de sanctae Ecclesiae sponso loqueretur, intulit dicens: Nobilis in portistremo judicio non judicantur, et regnant, quia cum auctore suo etiam judices veniunt. Relinquentes quippe cis perfectioribus, et non generaliter omnibus dicitur hoc, quohoc praecepto cunctos jussio generalis astringeret, culpae al., culpa profecto esset aliquid nos de hoc mundo possidere. Sed aliud est quod per Scripturam sacram generalinerali judicio non tenentur, quia et praecepta generalia vivendo vicerunt. Sicut enim non judicantur et pereunt, qui suadente perfidia legem tenere contemnunt, ita non judicantur et regnant, qui suadente etiam pietate ultra generalia divinae legis praecepta perficiunt. Hinc est quod Paulus etiam specialia praecepta transcendens, plusde Evangelio viveret, et Evangelium audientibus contulit, et tamen Evangelii sumptibus sustentari recusavit. Cur ergo iste judicetur ut regnet, qui minus quod
Abbreviated transcription (Latin):
legis nbere conati sunt. princeps namq trena
ubis digne inmectionis addicit. contrarostem uͣ
bellum mouet. instrumenta ꝑditionis exercet. di¬
gnaq eius malicie cormenta reccibuit. demalo
uero eius quid habe it lex non requirit. ita erge
in extremo iudicio ⁊ legalis illum inuectio p̃¬
declamauit. ⁊ iste sine iudicii innectione psim¬
tur qui lege fidei non tenetur: ex electoꝵ i. r̃õ par¬
te. alii iuidicantur ⁊ regnant: qui ute maculas
lacrimis tergent. qui mala precedentia factis
sequentib redimentes. qͣuicdiud illicitum ali¬
qñ fecerunt. ab gculis iudicis clemosinarum sup¬
ductione coo ꝑiunt. quib udex ueniens in dertera cõn
tionis uirtute transcendunt. qui. a nequaquam hec so¬
lum ꝙ. tunctis diuina lex precipit implere contempti

Expanded text:
legis habere conati sunt. Princeps namque terrenam legis habere conati sunt. Princeps namque terrenam verbis dignae invectionis addicit. Contra hostem vero bellum movet, instrumenta perditionis exercet, dignaque ejus malitiae tormenta retribuit. De malo vero ejus quid habeat, lex non requirit. Ita ergo in extremo judicio et legalis illum invectio pdeclinavit, et iste sine judicii invectione perimitur, qui lege fidei non tenetur. Ex electorum vero parte, alii judicantur et regnant, qui vitae maculas lacrymis tergent. Qui mala praecedentia factis sequentibus redimentes, quidquid illicitum aliquando fecerunt, ab oculis judicis, eleemosynarum superductione cooperiunt. Quibus judex veniens, in dextera consitionis virtute transcendunt, quia nequaquam hoc solum quod cunctis divi
Abbreviated transcription (Latin):
qui cõnsilium est. ideo iob ait. non saluat impi¬
continentur. alii namq tudicantur ⁊ peuiit. a¬
li ñ iudieantur ⁊ peunt. auii iudicantur ⁊ regnãt.
alii ñ iudicantur ⁊ regnart. iudicantur ⁊ peunt
qui aut̾em ñ credĩt lam uid icatus est. ⁊ paulus. qͥ
sine lege peccauerunt sine lege ꝑibunt. resurgunt
ucro etiam omnes infideles s ad tormentum nõ
ad iudicium. nouenim tunc eoꝵ causa discu¬
titur. qui ad conspectum districti iudicisiam
cum dampnatione sue infidelitatis acced sint.
nec fidei sacramenta tenuerunt increpationem
iudicis in extrema eraminatione ñ audurit
quia preuidicati infidelitatis sue tenebris eius
quem despexerant inuectione redargui nõ ie¬
rentur. illi saltem uerba uidicis audurit. qui
tione sua et̾m iudicis noc ũbapcipiunt. quia eius
reuerenciam nec ũbotenus seruare uoluerunt. i¬
li legaliter ꝑeunt. quia subleg positipeccaueẽt.
istis in ꝑditione sua de iege nicħ d̾r. quianichil

Expanded text:
qui consilium est. VEcontinentur. Alii namque judicantur et pereunt, alii non judicantur et pereunt; alii judicantur et regnant, alii non judicanturQui autem non credit, jam judicatus est . Et Paulus: Qui sine lege peccaverunt, sine lege peribunt . Resurgunt vero omnes, etiam infideles, sed ad tormentum, non ad judicium. 2 Non enim tunc eorum causa discutitur qui ad conspectum districti judicis jam cum damnatione suae infidelitatis accedunt. nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem judicis in extrema examinatione non audient, quia praejudicati sunt infidelitatis suae tenebris, ejus quem despexerant invectione redargui non merentur. Illi saltem verba judicis audiunt, quitione sua aeterni judicis nec verba percipiunt, quia ejus reverentiam ne verbo tenus servare voluerunt. Illi legaliter pereunt, quia sub lege peccaverunt positi. Istis in perditione sua de lege nihil dicitur, quia nil
Abbreviated transcription (Latin):
impũ non resurgent cũ
sanctis in iuidicio. quiao¬
ꝑa uistoꝵ deus diligit. im¬
pioꝵ ueronon. ⁊ hoc est.
primamprecedentem sen

Expanded text:
Impii non resurgunt cum sanctis in judicio, quiara justorum Deus diligit; impiorum vero, non; hoc est, primam praecedentem
Abbreviated transcription (Latin):
tates ⁊ desiderabilis aspectu .i. in quem anoli sci de¬
sicerant ꝓspicere. psaimus bonam oꝑatc̃em̃uotat.
dicebntut enim adliitam. psalmus moduiato de
fiebat ꝑ tactum .x. cordarum. ita bonaopatioque
xp̃o epnagit hic dese rege. intentionemonetuet ei
cioo dmnur mcdus talis triꝑtitus ẽ psalmus. prrimo
incicepat ꝑsequentes ⁊ minatus. ⁊ loquitite eꝑeuel
ppha. scc̃o inducit ũba xp̃i agentis de ommpoter¬
tio regno. ⁊ menatrabili genitura sua nit deduerr¬
nitate ⁊ humanitate eius multa discimus ibi. ege
auteri. tertio ꝓ hiis patefactis ammonee emncs
numiliter oredire ⁊ suadet ab utili .s. neꝑeant. ⁊
a rontsto. quia beati quiconfiount meo bret¬

Expanded text:
est in quem sancti angeli desiderant prospicere . Psalmus bonam operationem notat. Dicebatur enim ad litteram psalmus modulatio quae fiebat per tactum decem chordarum, ita bona operatio est Christo, qui agit hic de se rege. Intentione monet ut ei subdamur. Modus talis, tripartitus est psalmus. Primo increpat persequentes et minatur, a; secundo, inducit verba Christi agentis de omnipotentis regno, et inerrabili genitura sua ubi de divinitate et humanitate ejus multa discimus, ibi. Ego t. Tertio pro his patefactis admonet omnes humiliter obedire, et suadet ab utili ne pereant, et ab honesto, quia beati qui confidunt in e
Abbreviated transcription (Latin):
exultemus ⁊ iecemur in ea. O quam sua¬
ma u̾ba sca uob̃ ꝓbatur eiuctuare credulitas
nam deus qui aictos dies c̾au̾at singula¬
tit᷑ tamen diem hũc fecisse dr̃. qui xp̃ĩ domi¬
uini natincate ssacratur in qno m̾ito exul¬

Expanded text:
exsultemus et laetemur in ea. O quam suavia verba sancta nobis probatur eructare credulitas! Nam licet Deus cunctos dies creaverit, singulariter tamen diem fecisse dicitur, qui Christi Domini nati
Abbreviated transcription (Latin):
ad pñtem nolutatem exandiento ad
futuram sauitatem ⁊ hoc utiq ad no¬
hxc est exandiri cui ꝓbantur ꝓ futur qͥ
cc̃cedi nam quale est iimietate p̃cũ
exigere ꝙ inportunum petitorem pene¬
trat accepisse sicut filn isrł fecerunt.¬

Expanded text:
ad praesentem voluntatem, exaudiendo ad futuram sanitatem; et hoc utique ad vohunc exaudit, cui probantur profutura concedi. Nam quale est nimietatem precum exigere, quod importunum petitorem poeniteat accepisse? sicut filiis Israel cont
Abbreviated transcription (Latin):
et bñd dnn nequi sibi aliquid arroget
dnm̃u dicit ẽẽ bñ dicendum qũ ⁊ ip̃edonat
et ãmi usericordem et substantiam lar¬
giorem.
¶beuedicat te dominus eysy¬
ou qui tallt cclum et terram

Expanded text:
it. Sed, ne quis sibi aliquid arroget, Dominum dicit esse benedicendum, quia ipse dat et animam misericordem, et substantiam largiorem. 4 Benedicat te Dominus ex Sion: Qui fecit coelum et terram
Abbreviated transcription (Latin):
qͣui itluquit mudi supcrbia honoꝵ fasti¬
gia. diuiciaꝵ q iactanciã. ut in celo collo¬
det᷑ sibi thesauros huius portõ e fficitur
deus. Sicut petrus ait palitito. aurũ et ar¬
In noĩe ihũ xp̃i singe et ambula . O ma¬
guus the saurus. O telitiũ dinciaꝵ egi¬
gius cumulꝰ ut qui legẽ dei custodit e
ciꝰ deus est portõ. morbidat᷑ curatur et

Expanded text:
Qui relinquit mundi superbiam, honorum fastigia, divitiarumque jactantiam, et in coelo collocat thesauros, hujus portio efficitur Deus: sicut Petrus ait paralytico: Argentum et aIn nomine Christi Jesu surge, et ambula . O magnus thesaurus, o felicium divitiarum egregius cumulus, ut qui legem Dei custodit, et cujus Deus est por
Abbreviated transcription (Latin):
cet. nõ afsit coͣrlium posẜomim cupiditas
quẽ nõ inflamet libido. nõ stimłet auan¬
cia. nõ lascuna effemiuet nõ luyuna deco¬
loret. nõ steruat ambicõ. i nõ maccret
inuidia. nõ aliqua negõꝵ scdanũ cura sol

Expanded text:
m possessio cupiditatum, quem non inflammet libido, non stimulet auaritia, non lasciuia effeminet, non luxuria decoloret, non sternat ambitio, non maceret inuidia, non aliqua negotiorum saecul
Abbreviated transcription (Latin):
supemo desideno ãnexa aconcuꝑiscenti
celestia. et quot mandatis instruitut. qĩ
tot facibue inflãmatur. et que tort bat
prius de sideria. ardet postinodum fortit᷑¬
per uerba. Unde beue per moysen dr̃ in¬
dextera euis ignea lex. in simstra quippe
celestia nc q̃qmͣ fugido corde audiunt sed
ad hoc amions intiun facib mardescunt
scimo ad ait̃ ducitur. et mens intenie¬

Expanded text:
superno desiderio anxia, a concupiscentiis coelestia; et quot mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur; et quae torpebat prius per desideria, ardet postmodum per dextera ejus ignea lex . Sinistra quippe coelestia nequaquam frigido corde audiunt, sed ad haec amoris intimi facibus inardescunt; sermo ad aurem ducitur, et mens e