comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis. ut dicam ossibus tota
iam manu putrefatta: ue¬
uit ad sancti festinitatem de¬
uota. obtabilem expectens
mediciuam. Igitu explecis
ex more sollempnibus: dicit
suis. Integro quidem corde ad
deposcendum beati presidi
mus accipere. Consummata
nunc oratione reuertamur
ad patriam. fidentes de bami¬
tate presalis: mod corpore
in becillo prosit amine fide¬
lis ozatio. Het et .io similia
aiens. quasi sancto ualedi¬
cens discessit. uergente qͦq.
in uesperam die prope annis ca¬
ris ripam accepit mansionem.
gratias refert deo quod esset.
quod uiueret: quod uigeret.
Uel anod beati pontifitis tummi¬
lum attigisset. Que cum maxi
mo eleru proferret iterum ob¬
dormiuit. Et ecce uir crine ci¬
gneo. indumento purpureo
crucem gestans manu. stans
aute eam. ait. Nuis sana eris
in nõmine xꝑisti redemptoris
nostri. Et apprehensa manu eiꝰ
misit digitum snum inter digi¬
tos illius: qui clauserant pal¬
mani. Et parumꝑ mouens.
direxit eos. Dum hec in insu

Expanded text:
ipsis, ut ita dicam, ossibus, tota ipsis, ut ita dicam, ossibus, tota jam manu putrefacta, venit ad Sancti festivitatem devota, optabilem expetens medicinam. Igitur, spectatis ex more solemnibus, dicit suis: Integro quidem corde ad deposcendum Beati praesidimus accipere. Consummata ergo nunc oratione, revertamur ad patriam, fidentes de bonitate 1074 Praesulis, quod corpore imbecillo prosit animae fidelis oratio. Haec et his similia aiens, et quasi Sancto valedicens, discessit. Vergente quoque in vesperam die, prope amnis Caris ripam accepit mansionem. gratias Deo refert, quod esset, quod viveret, quod vigeret, vel quod beati Pontificis tumlum attigisset; quae cum maximo cum fletu proferret, iterum obdormivit. Et ecce vir crine cigneo, indumento purporeo, crucem gestans manu, stans ante eam ait: 'Nunc sana eris in nomine Christi redemptoris nostri'. Et adprehensa manu eius, misit digitum suum inter digitos illius qui clauserant palmam, et parumper movens, direxit eos. Dum haec in visu
Abbreviated transcription (Latin):
nuna. uertattu persensi.
sim ignur uec cum lacri¬
mis es diset. dura detersit
otulos. inmen recepit. Et
conuersa ait. Forsitam hec
es beati basilica. Ci qui pro¬
piqui erant. ita esse aiunt.
⁊ anc illa non reuertar inqͥͣt.
isgratias pro accepta refe¬
ram sanitate patrono. Rede¬
untem autem in laudem an
nstitis declamantem multi
uiderunt. Que complecta o¬
zatione: oaaudens dixcessit.
In eadem ueroo
festiuitate. alius de sononito
puer manum aridam de¬
tulit. Post quartam autem
diem sollempnitatic beate
dum stans ad pedes oraret.
S pectante populo direci
sunt digiti eins. uidens q
omnis conuentus plebis
magnalia dei. qualiter infi¬
debatur manus a sangͥns.
ascendebat q gradatim per.
srentes uenas. Et na e¬
rat manus hbula. ut puta¬
res spangiam diu aridam
limphis. Imectun sicienter
haurire lianozem. Repletis
ergo uenis. roboratisq ner¬
uis. rubescente cute pallidam
ue pictauensis mulier
meruit obtinere medelam.
Nam hec contrattis inuolam
digitis imgnibus defixis in

Expanded text:
tactu praesensi. Cum igitur haec cum lacrymis edidisset, dum detergit oculos, lumen recepit, et conversa ait: Forsitan haec est Beati basilica? Cui, qui propinqui erant, ita esse aiunt. Tunc illa: Non revertar, inquit, nisi gratias pro accepta sanitate referam patrono. Redeuntem autem, et in laudem Antistitis declamantem multi viderunt. Quae, completa oratione, gaudens discessit. 55. In eadem vero festivitate alius de Senonico puer manum aridam detulit. Post quartam autem diem solemnitatis beatae, dum stans ad pedes oraret, spectansunt digiti ejus; viditque omnis conventus plebis magnalia Dei, qualiter inficiebatur manus a sanguine, ascendebatque gradatim per arentes venas, et ita erat manus bibula, ut putares spongiam diu aridam lymphis injectam, sitienter haurire liquorem. Repletis ergo venis, roboratisque nervis, ac rubescente cute pallidam ne Pictavensis mulier meruit obtinere medelam. Nam haec contractis in volam digitis, unguibusque defixis in
Abbreviated transcription (Latin):
uens. nt singulis annis ueni¬
ens uota santta redderet con¬
sessozi. Deinde ad monasteriñ
sibi proximum. humilitatis
capillis. at presbiter ordinatꝰ.
Cepit deo streuue deseruire.
Non tamen reddens que pro¬
miserat beato pontifitci. Qͣr¬
te igitur anno: data ut credo
iterum ininico potestas.
Eursum. ruit in rediiam
omentiam. Et contristus ut
fuerat prins tathenis. ad
ad scãm reducitur edem
per sex menses. aut eo amos
degens in uioiiis et oratiam¬
bus reddens que prius ĩ pe
frondauerant. samnis domi
regreditur. Sed pettatis far
entibus: iterum ino sepu
matdefatius in eadem tnon¬
aginitur. uel qie ata
sunt persequamur. magium
cunmilum congerintus de i¬
rabilibus confessoris. Paule
adiens. per omne tempus
festinitatis humo prostrat
orabat. Tertia antem dies
santtam festinitatem cuin
sui redire urgerẽt. rogat e
ad beati se pulchrum de dut
Ibiq iterim acq iterum⁊
strata. de palla que santum
tegit tummilum otulos absti¬

Expanded text:
vens, ut singulis annis venivens, ut singulis annis veniens, vota sancto redderet confessori. Deinde ad monasterium sibi proximum humiliatis capillis ac presbiter ordinatus, coepit Deo strenue deservire, non tamen reddens, qua promiserat beato pontifici. Quarto igitur anno data, ut credo, iterum inimico potestas, rursum ruit in rediviva amentia, et constrictus, ut fuerat prius, catenis, ad sanctam reducitur aedem; ubi per sex menses aut eo amplius degens in vigiliis et orationibus, reddens quae prius ignave fraudaverat, sanus domi regrediturerum vinum saepius madefactus, in eadem tribaguntur vel quae acta sunt, persequamur, magnum comulum congerimus de mirabilibus confessoris. Paula adiens, per omne tempus festivitatis humo prostrata orabat. Tertia autem die post sanctam festivitatem, cum sui redire urguerent, rogat, se ad beati sepulchrum deduci. Ibique iterum atque iterum prostrata, de palla, quae sanctum tegit tumulum, oculos abste
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut ipsa hora redderetur
incolumis.
na audientes: de lonfĩ¬
anis regionibus beati expec¬
tunt presidia confessoris. In
auo illud est pre ceteris ad¬
mirandum: qualiter sensus
hominum dyaboli arte frau¬
datos restituat.
uidam ergo baiocasensis
ciuis dum uino minium
hausto tur batus per mam
incederet. subito diuersis
flantibus uentis. puluis tã¬
pis commouetur. Et mixtũ
ut solet cur stiprlis in sublr¬
me leuatur. fit q totus aer
uma mibes pulueris. De qua
hic opertiis. anilo sensu equo
deititur. Igitur post paulu¬
lum a suis iuentus domi tͤ¬
bulentus adducitur. Effrenis
fattus conabatinr. fugere ne-¬
mine per sequente. Qud plu¬
ra: Artatur uinculis. constipa¬
tur tathenis. et in custodia de¬
tinetur. Qui dentibus fremẽs
obnegantam fuge hbertatu᷑m
apriis se morsibus lacerabat.
Dum autem hec agerentur
admoniti parentes ad ueati e¬
atn basilicam perduxerunt.
Ibiq oratione per langui tẽ¬
pus faita. sams abcessit. uo¬

Expanded text:
est, ut ipsa hora redderetur est, ut ipsa hora redderetur incolumis. lia audientes, de longinquis regionibus beati expetunt praesidia Confessoris. In quo illud est prae caeteris admirandum, qualiter sensus hominum diaboli arte fraudati restituantur. Quidam ergo Bajocassensis civis, dum vino nimium hausto 1072 turbatus per viam incederet, subito diversis flantibus ventis pulvis campi commovetur, et mixtus, ut solet, cum stipulis in sublime levatur, fitque totus aer una nubes pulveris, de qua hic opertus, amisso sensu, equo dejicitur. Igitur post paululum a suis inventus domum turbulentus adducitur. Hinc effrenis factus conabatur fugere, nemine persequente. Quid plura? Arctatur vinculis, constipatur catenis, et in custodia detinetur. Qui dentibus fremens ob negatam sibi fugae libertatem, propriis se morsibus lacerabat. Dum autem haec agerentur, admoniti parentes ad Beati eum basilicam perduxerunt: ibique oratione per longum tempus facta, sanus abscessit, vo
Abbreviated transcription (Latin):
iem partem extra modimi
solutus: ledulo decubabat. Isi¬
tur crassante ueneno laborã
noritur uulnus in inguine.
et incredibili modo mouet se
imfabile nsq ad plantam. Erat
euim inmagnitudine oui anse-¬
nm. Deinde sursum repetens
cum ninio dolore discurtit per
iatera. et brachia: et usq ad
cenicem ꝓgreditur. Dehinc
per alind iatus. ad plantai¬
nsq deducitur. Exinde retro¬
sum reuertens. ad eum lotñ
unde pͥmo ortum fuerat ue¬
iit. sumq talit̾ per menbra
uagaretur egroti. quo miser
tenderet. amd ageret nescie¬
bat nsi tantum uoces cum
fembus dabat. Exigebat e¬
uim doloz gemitum: cum in
iuum torpusculum tanti do¬
loies irruent. Tandem cui
hes nobis mintiata fussent.
indico solitam turiatam a
ueru requiri medico. et ano
uitam moriturus haberet.
tes cum magna festinatione
currentes elẽuato puluere
monumenti: deferunt ad egͦ¬
tum. Delibutum os cum uino.
bibendum pozrigunt. Quo hau¬
sto. ita omnis dolor fugatus

Expanded text:
rem partem extra modum rem partem extra modum solutus, lectulo decubabat. Igitur, grassante veneno, laboranti oritur vulnus in inguine, et incredibili modo movet se visibilis usque ad plantam. Erat enim in magnitudine ovi anserini. Deinde sursum repetens, cum nimio dolore discurrit per latera, per brachia et usque ad cervicem progreditur; dehinc per aliud usque deducitur; exinde retrorsum revertens, ad eum locum unde primo ortum fuerat venit. Cumque taliter per membra vagaretur aegroti, quo miser tenderet, quid ageret nesciebat, nisi tantum voces cum fletibus dabat. Exigebat enim dolor gemitum, cum in uno corpusculo tanti dolores irruerent. Tandem cum haec nobis nuntiata fuissent, indico solitam theriacam a vero requiri medico, ex quo vitam moriturus haberet: tes cum magna festinatione currentes, elevatum pulverem monumenti deferunt ad aegrotum, delibutumque cum vino bibendum porrigunt. Quo hausto, ita omnis dolor fugatus
Abbreviated transcription (Latin):
tis: presidia que fideliter pe¬
cuit impetrauit.
it et cetus in eadem
festinitate smpplex i¬
plozans receptionem in cio¬
nis. dum pallulam ottisi
que aforis ad pedes santt de
paniete dependet. moy etũi¬
pente a palpebris canguis
teste populo uisum recepri
ui autem
morbus ille dissinten¬
cus cimi occultis pustulis
multas attetreret ciuitates
Et inter reliqua loca uh
turonita grauius iaborae
multi abrasum a beati tummi¬
lo puluerem haustum sana¬
bantur. Pleriq de oleo qui
in ibi habetur deliniti hbera¬
bantur. Fuit q non milis
remedis aqua illa. ude sepi¬
chrum ablutum est ante pas¬
cha. Igitur cum multa tribie¬
rentur beneficia. uidi uiimi
in desperatione a dissinteria
centem: quem ad basilicam
ductum aliis nigilias celebnͣ¬
tibus nottem inquierem di
xisse. Dauculo uero accebi
ad tumulum. potato cum pi¬
no puluere sams rediit a
sepulchro.
Liter quoq arreptꝰ
a febre ualida: deitiens
ore uenenim. et per inferio¬

Expanded text:
tis, praesidia, qua fideliter petis, praesidia, qua fideliter petiit, impetravit. 50. Sic et caecus in eadem festivitate supplex inplorans receptionem visionis, ut pallulam adtigit, qui a foris ad pedes sancti de pariete dependit, mox erumpente a palpebris sanguine, teste populo, visum recepit. 51. Cum autem morbus ille dissentericus cum occultis pusulis multae attereret civitates, et inter reliqua loca urbs Turonica gravius laboraret, multi, abrasum a beato tumulo pulverem haustum, sanabantur. Plerique de oleo, qui inibi habetur, delibuti liberabantur; fuitque nonnullis remedium aqua illa, unde sepulchrum ablutum est ante pascha. Igitur, cum multis multa tribuerentur beneficia, vidi unum in desperatione a disenteria iacentem, quem ad baductum, aliis vigilias celebrantibus, noctem inquietam 1071 duxisset; diluculo vero accedens ad tumulum, potato cum vino pulvere, sanus rediit e sepulchro. Alter quoque arreptus a febre valida, deiciens ore venenum et per inferio
Abbreviated transcription (Latin):
xpago antem tarns.¬
nensi ni andecaus ter¬
ritoris habetur uisitus qui¬
dam nomine floridus man¬
bus redibus q cantractis ad
santtam cellulami cõda tensẽ
de qua beatus confessor ad xpi¬
sum migrauit abatus est. u̾
dui uigiliis et ozauocie pan¬
cis diebus uacauit. omnis egri¬
tudo a corpore eius fugata dis¬
sessit. Sicq diretus menbzis
incolumis ad propria remea¬
uit .
enerat dies festus sol¬
lempnitatis santte. in
aua caterue populoꝵ multe
conuenerant. Eoe debilis
quidam contracto brachio af¬
finit. Dumq beatum sepul¬
chrum labiis osculatur. Is¬
trimis rigat. uoce auxilim
beati confessoris implorat.
fide non difisus solitum presto¬
latur auxilium. Deniq sater¬
dotib qui aduenerant. ad agẽ¬
da sollempnia procedentib.
cum lector tui legendi erat
officium aduenisset. et ar¬
repto libro. uitam santti cepi¬
sset legere confessoris. proti¬
mis hic diretto brathio sanꝰ
erigitur. Spectantibus cunc¬

Expanded text:
pago autem Carnopago autem Carnonensi, qui Andecavo terreturio habetur insitus, quidam nomine Floridus, manibus pedibusque contractis, ad sanctam cellulam Condatensim, de qua beatus confessor ad Christum migravit, adlatus est. Ubi dum in vigiliis et oratione paucis diebus vacavit, omnis aegritudo a corpore eius fugata discessit, sicque, directis membris, incolomis ad propria remeavit. Venerat dies festus solemnitatis beatae, in qua catervae populorum multae couvenerant, et ecce debilis quidam contracto brachio adfuit. Dumque beatum sepulchrum labiis osculatur, lacrimis rigat, voce auxilium beati confessoris inplorat, fide non diffisus solitum praestolat auxilium. Denique sacerdotibus qui advenerant ad agenda solemnia procedentibus, cum lector, cui legendi erat officium, advenisset, et arrepto libro, vitam sancti coepisset legere confessoris, protinus hic directo brachio sanus erigitur, spectantibus cunc
Abbreviated transcription (Latin):
soerdebili. Et si timor dei manz
tate. Ieitur cum hec a multis
pretereuntibus imploraret.
quidam planstro suo superposi¬
tum usq ad santtam basilitam
daꝑit. ubi tridnana oratione
continians. red integratis pe¬
dibus incolumis abscessit.
contractus. qu in simili¬
tdmem heremite tmꝰ bos
quondam solatium fuit. ho¬
rem iu habebat. Quẽ
planstro cõiunctum per do¬
mos trehebatur. scipem po¬
stulans deuotorum. Isitur
cum inminente festiuitate
pontifitis turonis aduenisset.
prostratus coram sepulchro
orationi in cum bens dei. otis¬
sime beati antistitis auxiliũ
clagitauit. De portatis  ite¬
rum asuis. ante santtam be¬
flitaꝵ tumili ponitur. Cñ¬
q ex plectis missis populus ce¬
pisset satrosanitum uedemp¬
tozis corus acc pere. In
dissolutis nodis qui
xa tenebant.⁊ redes er sitm.
Admirartibis cuntis grati¬
as agens. gressu ꝓprio usq
ad beatum altare nemine
sustentante processit. sanus
deinceps degens. xluiii.

Expanded text:
so et debili; et, si timor Dei manetso et debili; et, si timor Dei manettate. Igitur cum haec a multis praetereuntibus imploraret, quidam plaustro suo superpositum usque ad sanctam basilicam duxit. Ubi triduanam orationem continuans, redintegratis pedibus, incolumis abscessit. contractus, qui in similitudinem heremitae, cuius bos quondam solatium fuit, bovem unum habebat. Quem plaustro coniunctum, per domos trahebatur, stipem postulans devotorum. Igitur cum inminente festivitate pontificis Turonus advenisset, prostratus coram sepulchro, orationi incumbens, devotissime beati antistitis auxilium flagitavit, deportatusque iterum a suis ante sanctam absidam tumuli ponitur. Cumque, expletis missis, populus coepisset sacrosanctum Redemptoris corpus accipere, ilico dissolutis nodis qui genua nexa tenebant, in pedes eregitur. Admirantibus cunctis, gratias agens, gressu proprio usque ad beatum altare, nemine sustentante, processit, sanus deinceps degens. 48. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
dum ibidem nocte dominica uigi¬
he celebrarentur. subito orante
populo senfit diuinam uirtutẽ
adesse. Et spettante plebe se per
terram trahens. contra parietẽ
erexit. in quo fenestra renuet
que fuit quondam beati corporis
porta. Et orans acqz pre gandis
lacrimans integre sanitat resi¬
tuitur. nec ulterius ullam peral¬
lit de malis infirmitatibus hͥ
uitatem.
fus nõie pedes sinstro l¬
bilis: ⁊um cum reliquis petea¬
nous sipendia qnerendo tircum¬
rres aronis aduenit. Et pa
uimper mozatus. iter quod a¬
se eperat conatur implere.
papresusq clandicando cum
neibus decims ab urbe
muat is in doloris opprimitm.
celitus q a socuis. solus super
ripsm aluei eulabat: multis
absestr tatem concurrentib
protamans et dicens. ue mi¬
chi anis sollempnitatem uiri¬
sloxioli spettare uolui. Ider me
mitus eiis aslidit. Qua de re
rogi uos ficelississimi xpistiani
ami deum timetis. subueiite ig¬
norantie mee. subuenite oppres¬

Expanded text:
dum ibidem nocte Dominica vigidum ibidem nocte Dominica vigiliae celebrarentur, subito, orante populo, sensit divinam virtutem adesse. Et spectante plebe se per terram trahens, contra parietem se erexit, in quo fenestra retinetur, quae fuit quondam Beati corpoporta. Et orans atque prae gaudio lacrimans, integrae sanitati restituitur, nec ulterius ullam perlit de malis infirmitatibus gravitatem. fus nomine, pede sinistro debilis, dum cum reliquis petentibus stipendia quaerendo circuiret, Turonis advenit. Et cum parumper moratus, iter quod agere coeperat conatur explere. Et progressus claudicando cum satellitibus, decimo ab urbe milliario vi doloris opprimitur. Relictus vero a sociis, solus super ripam alvei ejulabat, multis ad festivitatem concurrentibus proclamans, et dicens: Vae mihi quia solemnitatem gloriosi Viri spectare nolui, ideo me virtus ejus allidit. Qua de re 1069 rogo vos, fidelissimi Christiani, qui Deum timetis, subvenite ignorantiae meae, subvenite oppres
Abbreviated transcription (Latin):
preconandus. a ui sollempnitate
explitita cum illuminato contine
q uitum pittauensim:
dum dño pueruli notte domini¬
ta in non strattu quiescerent:
uisum est ei quasi signum. quod
matutinis conmoueri solet so¬
uantem audissent. Et furgentes
de cubili suo: direxerunt ad et¬
clesiam. Cunq in atrium et¬
clesie peruenissent. inueniunt
ibidem choros mulierum canẽ¬
tium. Exterrt q ualde cognos¬
centes tateruam esse demonioꝵ.
dum ad terram thorruunt. nͨ
se ut eẽt etatis rifiruitas
signo salutari premumunt iꝰ
lramine. alius et lumine et gas¬
su multatur. Cumq per mristo¬
rum annorum curricula in hit
infirmitatibus grauarentur:
imius qui tantum liniie cari¬
erat. ad beati martin basiltã
deuote ueniens. ut orationem
explenit. Statim uisum recep̃.
alius in eodem santto loco hami¬
ne recepto ad propriam rediẽs
Adhuic debilis clauditabat. ueni¬
ens q ad cellulam condatensen
in qua lettum uiri beati habet

Expanded text:
praeconandus. Qui, solemnitate praeconandus. Qui, solemnitate explicita, cum illuminato concive que vicum Pictavensem, dum duo pueruli 1068 nocte Dominica in uno stratu quiescerent, visum est eis quasi signum quod matutinis commoveri solet sonantem audissent; et surgentes de cubili suo, direxerunt ad ecclesiam. Cumque in atrium ecclesiae pervenissent, invenerunt ibidem choros mulierum canentium. Exterritique valde, cognoscentes catervam esse daemoniorum, dum ad terram corruunt, nec se, ut est aetatis infirmitas, signo salutari praemuniunt, unus lumine, alius et lumine et gressu mulctatur. Cumque per multorum annorum curricula in his infirmitatibus gravarentur; unus, qui tantum lumine caruerat, ad beati Martini basilicam devote veniens, ut orationem explevit, statim visum recepit. Alius, in eodem sancto loco lumine recepto, ad propria rediens, adhuc debilis claudicabat. Veniensque ad cellulam Condatensem, in qua lectum beati Viri habetur,
Abbreviated transcription (Latin):
feruor actigt. cucurrit pater ad
eccłiam. ne proles absq baptis
nec confortatus corpore preter
illud spirituale remedium. iã
iuffossis oculis. iam palpebris
laxatis acq demissis. iam nuillũ
flatum spiraminis habens. suꝑ
beatum sepulchzum patre eii¬
lante deponitur. Nec defuit uir¬
tns illa celestis. que quondam
parilum inter manus confes¬
soris uiuificauit. ac ubi primũ
um tumuli actigerunt. ilaico
paruulus respirauit. Mirum
miratulum uideres palentes
genas gradatim uirtute diui¬
na insistente rubescere. et sopi¬
tos ocalos in lumine re diuiuo
laxari Tunc a santto uinifita¬
tus et a patre receptus sospes
usq hodie in testimonium uir¬
tutis habetur.
mine uiduatus. triduana pro¬
stratione ad beatum tumulum
orans. linnẽ quod caruerat oꝑ¬
ante solita uirtute recepit. Actũ
est antem per festiuitatem sanai
patroni. In qua maroueus pit¬
tauis antistes aderat. Non in me¬
rito ylarii beatissimi discipulus

Expanded text:
fervor attigit, concurrit pater ad fervor attigit, concurrit pater ad ecclesiam, ne proles absque baptisnec confortatus corpore praeter illud spiritale remedium, jam suffossis oculis, palpebrisque laxatis atque demissis, nullum jam flatum spiraminis habens, super beatum sepulcrum, patre ejulante deponitur. Nec defuit virtus illa coelestis, quae quondam parvulum inter manus Confessoris beati vivificavit. At ubi primum um tumuli attigit, illico parvulus respiravit. Mirum miraculum! videres pallentes genas gradatim, virtute divina insistente, rubescere, et sopitos oculos in lumine redivivo laxari. Tunc a Sancto vivificatus, et a patre receptus, sospes usque hodie in testimonium virtutis habetur. mine viduatus, triduana prostratione ad beatum tumulum orans, lumen quo diu caruerat, operante solita virtute, recepit. Actum est autem hoc per festivitatem sancti patroni, in qua Maroveus Pictavis antistes aderat, non immerito Hilarii beatissimi discipulus
Abbreviated transcription (Latin):
quociens lnc propheta
rum et sublimium uros
urtutes. Quas olim gestas le¬
gimis: renouari miramur.
ses qud inquam : qnod multi
fecerunt uiuentes in seculo: hic
smd silemus : quid occultamꝰ
panti quod populi declamant
multi: Non diutins in hac asta¬
none moremur. Proferamus
uouum eliseum setulo nostro qͥ
cadauer defuntti. uiiuum remi¬
sit. a monumento. Is q beatus
confesso nobis presentibus oꝑ¬
atus est que enim causa fuerit.
adiutorium indiuise trintatis
esflagitans explitabo. Puer
gentus latte mat̾no deficiente.
nutriti ad alendum datur. Q̾
hoc quore sterilis. dum non copi¬
ose ut illi etacule oportumim
est. latiis alimenta ministrat:
cepit qui proficere debuerat
die pretereunte descrescere.
en ita minui. ut nichil in eo amn¬
pluis quam pestis tenuis que
tins ossula conteseret remane¬
ret. Qui matre mortua unum
pope in hoc exitu dixerat ãnũ
Erat enim unicum patri de ẜ⁊ ẜ
uxoris dilemone quoddam me¬
bris accessit ut autem eum lc

Expanded text:
quotiens hic propquotiens hic proprum, et sublimium virtutes virorum, quas olim gestas legimus, renovari miramur? Sed quid inquam? Quod hi multi fecerunt viventes in saeculo, hicquid silemus? quid occultamus pauci quod populi declamant multi? Non diutius in hac statione moremur. Proferamus novum Elisaeum saeculo nostro, qui cadaver defuncti vivum remisit a monumento : id quoque beatus Confessor nobis praesentibus operatus est. Quae enim causa fuerit, adjutorium individuae Trinitatis efflagitans, explicabo. Puer genitus, lacte materno deficiente, nutrici ad alendum datur. Quae hoc liquore sterilis dum non copiose, ut illi aetatulae opportunum est, lactis alimentum ministrat, coepit qui proficere debuerat, die praetereunte, decrescere, et ita minui, 1067 ut nihil in eo amplius quam pellis tenuis, quae ejus ossula sola contegeret, remaneret. Qui, matre mortua, unum prope in hoc exitu duxerat annum. Erat enim unicus patri, et de uxoria dilectione quoddam mebris accessit. Ut autem hic eum
Abbreviated transcription (Latin):
q te fideliter inuocantes. tuis
medicamentis illustras. Nec
frandas extrameis. quod ꝓp̾is
nbenter indulges.
omo ergo incola terri¬
torii turonici annorñ
nis grauaretur decidentibus ca¬
tarattis obstrittis q palyebris
ualde cetatus est. Super qnod
malum adicitur et illud: quoda
fuste perpercussus. disrupto ui¬
si. iniiis ei crepuit oculus.
Iam enim uiginti quinq an¬
nos in hac cetitate degebat.
Ad monitus ergo per uisum
ad beatum tinmlum uerit.
ubi oratiom̾ incumbens die
tercio unus oculus lumenre¬
cepit. Dehinc animatus hos
medicamine acrentius cepit
orare. Quarto autem die oti¬
lus qui crepuerat. reforma¬
to aperitur uisu. Qui loet nõ
tam clarus cernitur ut elter
tamen luminis beneficinm
prebeat. xsii.
ebilis quidam cuius mi¬
nus contratta dirigue¬
rat. dima in atrio qui ante bĩ
sepulchrum habetur. ozaret
actente: in santta eius uigiia
uisitatus. directus digitis manꝰ
eius ad usum pristimĩ restitus
conualuit. xlii.

Expanded text:
que te fideliter invocantes tuis que te fideliter invocantes tuis medicamentis illustras; nec fraudas extraneos, quod propriis libenter indulges. Homo ergo incola territorii Turonici, annorumnis gravaretur, decidentibus cataractis, obstrictisque palpebris valde caecatus est. Super quod malum adjiciebatur et illud, quod a fuste percussus, disrupto visu, unus ei crepuit oculus. Jam enim per viginti quinque annos in hac caecitate degebat. Admonitus ergo per visum, ad Beati tumulum venit, ubi orationi incumbens, die tertia unius oculi lumen recepit. Dehinc animatus hoc medicamine, attentius coepit orare. Quarto autem die olus qui crepuerat reformato aperitur visu. Qui licet non tam clarus cernitur ut alter, tamen luminis beneficium praebet. 42. Debilis quidam, cuius manus contracta diriguerat, dum in atrium, qui ante beati sepulchrum habetur, oraret attente, in sancta eius vigilia visitatus, directis digitis, manus eius ad usum praestinum restituta convaluit. 43.
Abbreviated transcription (Latin):
firmitates et alia mala que per¬
fert populus indignatio domini
incelere suo depereant ¶Cu uͦ
his perattis aue imperaui. tu¬
ronis ad basilicam meam pro¬
pera. Ibiq te nsitans obtine a
pud deum ut saneris Ie ni ille¬
Dic michi queso domine. quis es
uel quod est nomen tuñ. Cui
uir. Ego sum inquit martinꝰ
turonorum sacerdos. In his san¬
cti uerbis. pauper surrexit a
sompno. Apprehenso q bacenlo
iter imperatum aggreditur:
et que sibi fuerant imperata po¬
pulis nuntiauit. Mense autẽ
septimo post quam hec atta sunt.
beatam bafilicam adiuit. Ibiq
prostratus por triduum. quarta
die a santti uirtute nsitatus est.
Iam enim computruerat caro
palmarum eius. que clausa deti
nebatur. Et cum digiti eius di¬
recli fuissent: sangnis ab eistẽ
dirupit. Sed his omnibus medi¬
tatis. ore preprio que retulimꝰ
enarrauit.
acis ergo beatissime con¬
fessor tno more. Propitia¬
ris iniq̃nitatibus populi. et sa
nas langores omnium. cunctos¬

Expanded text:
firmitates, et alia multa mala, quae perfirmitates, et alia multa mala, quae perfert populus, indignatio Domini in scelere suo depereant. Tu vero his peractis quae imperavi, Turonis ad basilicam meam propera; ibique te visitans, obtinebo apud Dominum ut saneris. Cui ille: Dic, quaeso, domine, quis es, vel quod est nomen tuum? Cui vir: Ego sum, inquit, Martinus Turonorum sacerdos. In his Sancti verbis pauper surrexit a somno, apprehensoque bacello, iter imperatum aggreditur, et quae sibi fuerant imperata populis nuntiavit. Mense autem septimo postquam haec acta sunt, beatam basilicam adiit, ibique prostratus per triduum, quarta die a Sancti virtute visitatus est. Jam enim computruerat in eo caro palmarum ejus, qunebatur. Et cum digiti eius directi fuissent, sanguis ab eisdem erupit. Sed his omnibus medicatis, ore proprio quae retulimus enarravit. Facis ergo, beatissime confessor, tuo more, propitiaris iniquitatibus pnas languores omnium, cunctos
Abbreviated transcription (Latin):
elenauit. Ipso quoq dolore pre¬
mente. rursum soluitur in sopo¬
rem. Et uidit per uisum. et et
ce stabat aute eun ingris nesti¬
bus cano autem capite. Qui cõ¬
nersus. quid sit in quit. in fletu
cõmoneris: Et me ecce uene¬
rabils domine dreu parumꝑ
obdormim. Cum dolore exꝑie¬
factus. opus manuum meaꝵ
perdidi. et nescio quid sceleris
cõnisissem ¶Tuac uir ille tamꝙͣ
discipulis dominus de ceto nato.
quia nec ine pectouerat. neq pa¬
rentes eius. sed ut manifestet᷑
opus dei in illum. ait. Debilitas
tua cormentum indicat populi.
delinquentis. ua te ergo nnc
per uicos et costeus et ad cinita¬
tem usq pertende. set predita ut
se oumis homo a periuriis et u¬
suris sbstineat. et in die domii¬
co nullum opus. absq sollemp¬
nitatibus mistitis agat. Etoe e¬
min coram domino in latrimis de¬
cumbimnis. ueniam pro populo
deprecantes. et adhuc spes est ob¬
tmendi. si emendatio subsequat᷑
in plebe. Nam hostilitates et in

Expanded text:
elevavit, ipso quoque dolore preelevavit, ipso quoque dolore premente, rursum solvitur in soporem: et vidit per visum, et ecce vir stabat ante eum nigris vestibus, cano autem capite. Qui conversus: Quid sic, inquit, tu fletibus commoveris? Et ille: Ecce, venerabilis domine, dum parumper obdormivi, cum dolore exfactus, opus manuum mearum perdidi, et nescio, quid sceleris commisissem'. Tunc vir ille, tamquam discipulis Dominus de caeco nato, quia neque ille peccaverat neque parentes eius, sed ut manifestaretur opus Dei in illum, ait: 'Debilitas tua tormentum indicat populi delinquentis. Vade ergo nunc per vicos et castella et ad civitatem usque pertende et praedica, ut se omnis homo a periuriis et usuris absteneat et in die dominico nullum opus absque solemnitatibus misticis agat. Ecce enim coram Domino in lacrimis decumbemus, veniam pro populo deprecantes, et adhuc spes est obtenendi, si emendatio subsequatur in plebe. Nam hostili
Abbreviated transcription (Latin):
guctam inferret. Qua illata.
ubi primum os eins actigi. noi
otulos egrotus aperuit. Abso¬
luta etiam lingna. rogat sibi.
adhuc exinde ministrari. Accey¬
to q talioe ut bibit: statim dm̃is
febris aufugit. Et sic ad miran¬
te familia. sanus e lectulo in qͦ
iacebat erettus est.
uid autem de istis miran¬
lis mea paruitas poterl
enarrare. cum assummptus sos
dei de mundo. adhuc predicatol
habeatur in mundo. et cumł
pauain popullas ostentare
nequeat. Ingiter se patefañs
uirentibus mainfestet. Dum cecos
mmimat. dum paralititos se¬
nat. dum reliquos egrotos sanat.¬
ses epo ut sepe testatus sum.
inoignum me senteo. tanti uiri
bona te promere. Tamen quia
qudax andeo. ueniam peto a legẽ¬
te. ui enim me impellit amor
paromi. Et quis ad huc esse eñ
demintiaui preditatorem. Dicã
quid contigerit nuper. Si sul
is ex tinomannicis pauper¬
culis dim in ortulo suo meridie
oldormisset. nescio quid nequi
magns doloze manus debiles ĩ¬

Expanded text:
guttam inferret. Qua inlata, guttam inferret. Qua inlata, ubi primum os eius adtigit, mox oculos aegrotus aperuit, absoluta etiam lingua, rogat sibi adhuc exinde ministrari; acceptoque calice, ut bibit, statim omnis febris aufugit; et sic, admirante familia, sanus a lectulo in quo iacebat erectus est. 40. Quid autem de istis miraculis mea parvitas poterit enarrare, cum adsumptus sanctus Dei de mundo adhuc praedicator habeatur in mundum? Et cum se palam populis ostentare nequeat, iugiter se patefactis virtutibus manifestat, dum caecos inluminat, dum paralyticos sanat, dum reliquos aegrotos praSed ego, ut saepe testatus sum, indignum me censeo tanti viri signa depromere. Tamen, quia audax audeo, veniam peto legenti. Vi enim me inpellit amor patroni, et quia adhuc esse eum denuntiavi praedicatorem, dicam, quid confus ex Cenomanicis pauperculus, dum in hortulo suo meridie obdormisset, nescio quid nequitmagno dolore manus debiles
Abbreviated transcription (Latin):
mater cum gaudio sospitem do
mi refert. quam tristis ad bea¬
ti tumulum fide fida detulerat.
no: cansa tantum deuotionis
turonis aduenit et beatum se¬
pulchrum orando deosculans.
ad monasterium sanctum ãne
transito peruenit. Qui dum
singula loca uisitat. que uir
beatus. aut orando de presserat
aut psallando santaficauerat.
ubi uel fesso corpori somprum.
uel media deficienti tibum pre¬
buerat. Humq cuneta circuit
cuncta peragrat. uenit ad pute¬
um. queni salutis dei proprio
iabore pareferit. Fuss q oratio¬
ne. aquam haurit. impositaꝙ¬
ampulule domi regrediens de¬
portauit. Cumq exinde infir¬
mis multis tribueret saniteat
quadam uice renosindus frate
eins. ui febrium impulsus deci¬
buit lectulo Pttaua quoq die
cum iam oculis clausis in hoc s¬
ceret. ut spiritum exalaret:
acq om̃is familia perstreperes
mortem condolens patrom. ne
fueris neccessaria preparartt
uenit inmentem pb̃ro. ut de a¬
qua beati putei in ore fũturi

Expanded text:
mater cum gaudio sospitem domum mater cum gaudio sospitem domum filiam refert, quam tristis ad Beati tumulum fide fida detulerat .no causa tantum devotionis Turonis advenit, et beatum sepulcrum orando deosculans, ad monasterium sanctum amne transito pervenit. Qui dum singula loca visitat, quae Vir beatus aut orando depresserat, aut psallendo sanctificaverat, ac ubi vel fesso corpori somnum, vel inedia deficienti cibum praebuerat; dumque cuncta circuit, cuncta peragrat, venit ad puteum, quem Sanctus Dei proprio labore patefecit, fusaque oratione aquam haurit, impositampullula, domi regrediens deportavit. Cumque exinde infirmis multis tribueret sanitates, quadam vice Renosindus, frater eius, vi febrium inpulsus, decubuit lectulo. Octava quoque die cum iam oculis clausis in hoc iaceret, ut spiritum exalaret, atque omnis familia perstreperet, mortem condolens patroni, vel funeris necessaria praepararet, venit in mentem presbitero, ut de aqua beati putei in ore functuro
Abbreviated transcription (Latin):
luerat sermonum usum re¬
Is et enm diebns ad
beati uiri bafilitam
quidam ex inergnminis tuam
multis se crutiatib demonũ
perferre delararet: et ui se
eiti de adquifito uasculo per be¬
atum antistitem fateretur.
cens. expulso demone purgatꝰ
indigena turonice tini¬
tatis. ab utero matris sue mu¬
ta processit. Cinus os in tan¬
tum obseratum fuit. ut nec il¬
las que cunabulorum tempns
Mater uero de transiti fetu
anxia. cum ingerer assidue
cõmouetur per uisum. ut be¬
ati presulis sepulchxum adiret.¬
.Que exhibita secum puella.
pergit intrepida. Expofitam¬
q ante sepu chrum santii. cũ
diutissime oraret. iterum se¬
cum eam assirunt. Accensa
nero timiamata. cum eam
desuper retineret. int̾rosat
sibonum ei odorem facerent. I¬
la respondit. Bonum. Hanc
primam nocem filie. mater
inesta cognonit. Imposita ue¬
ro ori eius aqua. quam quon¬
dam de fontibus benedicls ac
ceperat. Interrogat iterum
qualem ei saporem preberet.
Ina respondit. Bonum. Tmit

Expanded text:
fuerat, sermonis usum refuerat, sermonis usum reHis etenim diebus ad beati viri basilicam quidam ex inerguminis, cum multis se cruciatibus daemonium perferre declamaret et, vi se eici de adquisitum vasculum per beatum ancens, expulso daemone, purgatuindigena Turonicae civitatis, ab utero matris suae muta processit. Cujus os in tantum obseratum fuit, ut nec illas, quae cunabulorum tempore Mater vero de tam tristi fetu anxia, cum lugeret assidue, commonetur per visum, ut beati Praesulis sepulcQuae, exhibitam secum puellam, pergit intrepida; expositamque ante sepulchrum sancti, cum diutissime orasset, iterum eam secum adsumit. Accensa vero timiamata, desuper retineret, interrogat eam, si bonum ei odorem faceret? Illa respondit: Bonum. Hanc primam vocem filiae mater moesta cognovit. Imposita vero ori ejus aqua, quam quondam de fontibus acceperat benedictis, interrogat iterum qualem ei saporem praeberet. Illa respondit: Bonum. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
pontifitis dignatus fuerit libe¬
rare.
ulti fide pleni reliqme
beati uiri portantes.
uirtutes multas experiuitat
nom leo cloualdus abricatine
ciuitatis episcopus. santa dõ¬
in relquias per presbiterum
sim denotus expetiit. Quas
acceptas cum t̾minum antedi¬
ax tinitatis ingressus fuisset:
occurtit ei adhuc inter deserta
posito paraliticus deferentium
aatus manibus. ¶sculatus
nero fideliter uelum quo cap¬
fa santtoꝵ pignorum cooperta
erat: mox in pedes constitit.:
ac propriis gresfibz domi regres¬
sus est. Hec enim agis beatisfi¬
me confesso nec tibi satis est
ꝓpram edem exornare prodi¬
gns. nisi ex diuersos saltus qͦe
pede non adisti. uirtutibus tre¬
mendis illustres. Sed et deinceps
setus quidam adminiculo de du¬
cente in octursum earũ ueloci¬
ter properat. Adueniens antẽ
quando beati pignora in altari
locabantur. expedita sollempni¬
tate uisum recipere merut
otulorum. Sed et alia nichilo¬
minus mulier. que diu muta

Expanded text:
pontificis dignatus fuerit libepontificis dignatus fuerit liberare. Multi fide pleni reliquias beati viri portantes virtutes multas experiuntur. Nam Leodovaldus Abrincatinae civitatis episcopus sancti domni reliquias per presbiterum suum devotus expetiit. Quas acceptas, cum terminum antedictae civitatis ingressus fuisset, occurrit ei adhuc inter deserta posito paralyticus, deferentium inlatus manibus; osculatus vero fideliter velum, quo capsa sanctorum pignorum cooperta erat, mox in pedes constitit ac propriis gressibus domi regressus est. Haec enim agis, beatissime confessor, nec tibi sat est propriam aedem exornare prodigiis, nisi et diversos saltus, quos pede non adisti, virtutibus tremendis inlustres. Sed et deinceps caecus quidam, adminiculo deducente, in occursum earum velociter properat. Adveniens autem, quando beati pignora in altare locabantur, expedita solemnitate, visum recipere meruit oculorum. Sed et alia nihilhominus mulier, quae diu muta
Abbreviated transcription (Latin):
rint. In eadem uero festiuita¬
te tres mergumini multum
se tollidentes ac beatum antis¬
titem declamantes. fatentes
crimina. et ut sibi santtus par¬
ceret depretantes tandem pu¬
rulentum. nestio quid ex ore
ꝓitiunt. et sic uirtute santa m¬
tati sunt.
N proximo autem id est post
tertiam de festiuitate diem:
erant quatuor uincti in carcere
Cumq eos seitia iuditis ita con¬
stringeret. ut nec uittus ueres¬
saria ulli prebere luceret. ain¬
stitis beati presidia corde puro p¬
cantur. Dum hec igitur denott
agerent. media die subito san¬
ditur trabes. qua pedes eorum
conclusi toartabantur. Condta¬
tit qz cathenis liberatos se seuti¬
unt. Nec mora. ostium petunt.
Quo aperto. eccłiam scãm nemi¬
ne probibente ingressi sunt
custodes autem in tantum obsta¬
pe fuerant. ut nec uerbis qm¬
dem eos increpare presumerẽt
Qui etiam sequentes eos. cui
eistem se in ecclesia abdider̃t
Ini autem deo maximas gran¬
as referunt. quod eos obtentui

Expanded text:
ruit. In eadem vero festivitaruit. In eadem vero festivitate tres inergumini multum se conlidentes ac beatum antestitem declamantes, fatentes crimina et, ut sibi sanctus parceret, deprecantes, tandem purulentum nescio quid ex ore proiciunt, et sic virtute sancti mundati sunt. 35. In proximo autem, id est post tertiam de festivitate diem, erant quattuor vincti in carcere. Cumque eos saevitia iudicis ita constringeret, ut nec victus necessaria nulli praebere liceret, antestitis beati praesidia corde puro precantur. Dum haec igitur devote agerent, media die subito scinditur trabis, qua pedes eorum conclusi coartabantur, confractisque catenis, liberatos se sentiunt. Nec morati ostium petunt; quo aperto, eclesiam sanctam, nemine prohibente, ingressi sunt. Custodes autem in tantum obstupefacti fuerunt, ut nec verbis quidem eos increpare praesumerent; qui etiam sequentes eos, cum eisdem se in eclesia abdiderunt. Illi autem Deo maximas gratias referunt, quod eos obtentu
Abbreviated transcription (Latin):
dies ma dominica ante sanctũ
pascha. in qua dominus uost̾
stratas ab arborum spoliis ui
turba prosequente. acq clamã¬
te. O sanna benedictus qui ue¬
uit in nomine domini. Ina
ergo die cum iam cero factum
eẽt. et ip̃e solus aforis ante
tumulum decubaret subito
factus est in extasi: et pauore
perterritus. iacebat ut mortuꝰ.
Qui cum ut ipse refert per
duazum horarum spatium. ant
amplius fuisset de pressus. tanꝙͣ
euigilans subito ad sensum suũ
no sunul sur sum: sanũ se esse
miratur. Ibiq tota notte uigilãs.
mane nobis que acta sunt ore
proprio reserauit. Cleritus fat¬
tus incolimas hospitiolum su
eniq eodem anno cum
festinatis que in estiuo ce¬
lebratur desiderabilis populis
aduenisset. Clericus quidam
cuiꝰ oculum nbes tetra contex¬
erat. ac lumen ne uidere pos¬
set arcebat. edem beati confes
soris adiuit. uigilata cum reli¬
quis notte illuscerente celo. dũ
de basilita procedit. uisum quẽ
olim perdiderat recipere me¬

Expanded text:
dies illa Dominica ante sanctum dies illa Dominica ante sanctum Pascha, in qua Dominus noster Jesus stratas ab arborum spoliis Edturba prosequente, ac clamante: Hosanna, Benedictus qui venit in nomine Domini . Illa ergo die cum sero jam factum esset, et ipse solus a foris ante tumulum decubaret, subito factus est in ecstasi, et pavore perterritus jacebat ut mortuus. Qui cum, ut ipse refert, per duarum horarum spatium aut amplius fuisset oppressus, tanquam de somno evigilans, subito ad sensum suum atusque sursum, sanum se esse miratur; ibique tota nocte vigilans, mane nobis quae acta sunt ore proprio reseravit: clericusque factus, incolumis ad hospitiolum suuDenique eodem anno, cum festivitas, quae in aestivo celebratur, desiderabilis populis advenisset, clericus quidam, cujus oculum nubes tetra contexerat, ac ne lumen videre posset arcebat, soris adivit. Vigilata cum reliquis nocte, inlucescente caelo, dum de basilica procedit, visum, quem olim perdiderat, recipere me
Abbreviated transcription (Latin):
si dimidii calicis paruuli. Et
tamen in uasculo dnozum di¬
ꝯitorum tantum altitudinem
fecit. In crastino antem ꝓspi¬
ciens. erat altitudo olei. qua
cuo digitoꝵ. Obstu pefattus ego
ob uirtutem scĩ liquoris: hoc
signaculo meo muitum acq
coopertum ueliqui. Post dies
antem septem iterum ꝓspici¬
ens plus ibi qnam unum sex¬
tarium repperi. ad nocans au¬
tem dyaconem. et hoc ei osten
tantum tunc in effracta peris¬
le ampulla. quantum minc ĩ
sla cerneuret. Que usq ho¬
die in dei nomine beneficium
petentibus prestat. Ipse quo¬
q post ea ab hoc unguento
similem infirimm perungnẽs.
oleo crescente sauaint. et mul¬
tos deiceps per illud sanitati re
ait. xxxiii.
gio miraculum sinm.
De qua allomeris quidam pro¬
cedens. cum contraiis pedibus
ac mambus. linga etiam debilis
beati crufessoris templum expe¬
tiit. ubi cum tota quad agesi¬
ma resedisset. assidue orans ac
deprecans. ut eum uirtus scĩ
autistitis uisitar et. Aduenit

Expanded text:
si dimidii calicis parvuli: et si dimidii calicis parvuli: et tamen in vasculo duorum digitorum tantum altitudinem fecit. In crastino autem prospiciens, erat altitudo olei quasi quatuor digitorum. Obstupefactus ego ob virtutem sancti liquoris, hoc signaculo meo munitum atque coopertum reliqui. Post dies autem septem iterum prospiciens, plus ibi quam unum sextarium reperi. Advocans autem diaconem, et hoc ei ostendtantum tunc in effracta periisse ampulla, quantum tunc in ista cerneretur. Quae usque hodie in Dei nomine beneficium petentibus praestat. Ipse quoque postea ab hoc unguento similem infirmum perungens, oleo crescente, sanavit, et multos deinceps per illud sanitati resAPUT XXXIII. gio miraculum suum, de qua Altomeris quidam procedens cum contractis pedibus ac manibus, lingua etiam debilis, beati Confessoris templum expetiit. Ubi cum tota Quadragesima resedisset, assidue orans ac deprecans, ut eum virtus sancti Antistitis visitaret, advenit
Abbreviated transcription (Latin):
tem et te pora postulat. ut
uasculum secut beati tumisi
poneretur. Quarta uero die
cum eum febris urgeret ba¬
sinicam petiit. Pr ouolitusq
diutissime orauit. Apprehem¬
sam enim ampullam quan
reliquerat mediam. inueni
plenam. Admirans q uirtu¬
tem beati antisticis eam domi
cum timore et ueneratione
repozcat. Ex qua rursum ꝑ
quieuit incommodi. nec ab eo¬
dem ultra contraitus est. Qud
etiam de cadem ampulla posi
hec attran sit. non sine gra¬
ui suspiris acq miratulo me¬
morannis. Nam cum in an¬
tedicti dyacomi hospiciolo de ꝑ¬
riete penderet incursante nl
fustis oetidit coaminuta. Ef¬
sisimq oleum uelociter tͦ¬
ra absorbuit. ⁊ amen puer qͥ
aderat cum iudisset fattum.
accepto uasculo ip̃am terram
exprimens parumper olei e¬
lituit. Rosamqz que effusa fu¬
erat cum effracto uitro colli¬
gens. nobis exhibuit. Ql nod
ego accipiens dingenter ĩ uas¬
tusum alterum transimitaut.
Grat autem menfura olei qua¬

Expanded text:
tem et tempora, postulat ut et tem et tempora, postulat ut et vasculum secus Beati tumulum poneretur. Quarta vero die eum eum febris urgeret, basilicam petit, provolutusque diutissime oravit. Apprehensam autem ampullam, quam reliquerat mediam, invenit plenam, admiransque virtutem beati Antistitis, eam domum cum timore et veneratione reportat. Ex qua rursus cuquievit incommodi, nec ab eodem ultra confractus est. Quid etiam de eadem ampulla post haec actum sit, non sine gravi suspirio atque miraculo memoramus. Nam cum in antedicti diaconis hospitiolo de pariete penderet, incursantibus usta decidit comminuta, effusumque oleum velociter terra absorbuit. Tamen puer qui aderat, cum vidisset factum, accepto vasculo, ipsam terram exprimens parumper olei elicuit, rosamque quae effusa fuerat, cum effracto vitro colligens, nobis exhibuit. Quod ego accipiens, diligenter in vasculum alterum transmutavi. Erat enim mensura olei qua
Abbreviated transcription (Latin):
Scupente autem ppło. cuntta
que prius pertule enarrabat.
Cognoscens ipłius fuisse uir¬
tutem prius in illa erectione
pedum: qui nunc in manus sue
direttone clarebat.xxxii.
namus. quid illi miseri sunt di¬
tluri. qui seuerum in uita san¬
tti autistitis. mentitum esse
pronuntiãtur. Nam audini
quenidam nequam ut credo
non potuisse fieri. ut oleum sb̾
martim benedictione creuisset
set nec hoc quod elapsa ampu¬
la super stratum marmoris cor¬
ruens perstitisset mesa. Quid
erga nuper factum est multos
in testimonium exhibẽs decla¬
rabo anidam de dyacomibus
nostris male aquartini tỹpi
febre cruciabatur. Quem cũ
pontificis subueniret. Tandẽ
a nobis compullus. ad beatũ
timiulum prouoluitur tre¬
mens. Dehint cum paulisꝑ
ignis febrium quieuisset.
rogat sibi exhiberi ampulan
cum rosato oleo semiplenam.
Iam einm ad ipsam febrem
exinde. litet parum prufecit¬
set. multum tamen expende¬
rat. et erat ualde media. Per¬
unctum ab hoc liquore fron¬

Expanded text:
Stupente autem populo, cuncta Stupente autem populo, cuncta quae prius pertulerat enarrabat: cognoscens ipsius eamdem fuisse virtutem prius in illa erectione pedum, quae nunc in manus suae directione clarebat. CAPUT namus, quid illi miseri sunt dicturi qui Severum in Vita sancti Antistitis mentitum esse pronuntiant? Nam audivi quemdam, nequam, ut credo, non potuisse fieri ut oleum sub Martini benedictione crevisset. Sed nec hoc, quod elapsa ampulla super stratum marmoris corruens, perstitisset illaesa. Quod ergo nuper actum est, multos in testimonium exhibens, declarabo. Quidam de diaconibus nostris male a quartani typi febre cruciabatur, quem cum Pontificis subveniret; tandem a nobis compunctus, ad beatum tumulum provolvitur tremens. Dehinc cum paulisper ignis febrium quievisset, rogat sibi exhiberi ampullam cum rosaceo oleo semiplenam. Jam enim ad ipsam febrem, exinde licet parum profecisset, multum tamen expenderat, et erat valde media. Perungensque ab hoc liquore fron
Abbreviated transcription (Latin):
tum reliquo populo stabat.
factum est autem cum domini¬
ca oratio diceretur. et hec aper¬
to ore santtam orationem ce¬
pit cum reliquis decantare.
Ipsa autem tum iugo serui¬
tutis haberetur uintta. de re
bus confessoris redempta est.
se beatus uir adesse in¬
notatum ostendit. Apra que
pressa. omnium usa menbroz
sola tantum lingna famulã¬
te perdiderat. Nam cum ma¬
mbus simu at pedidus contͣc¬
tis iaceret. et die noctuq bĩ
flagitaret auxilium. uisum
est ei quadam notte uenisse
ad se senem. qui molli tactu
menbra eius cuaitta attrecta¬
ret. Experge facta mane. sen¬
tit pedes cum una maini red¬
ditos sanitati. Et stupens inno¬
rabat qui casus hec fecerit.
alia uero die admonita per so¬
porem: ad beatam basilicam
inchil retardans profitiscitur.
Nox autem illa erat ingila
de transitu confessoris. me¬
die antem nottis tempore iã
transacto uigilans. nescio qno
terrore cancuscitur. et subito
manus eius contracta dirigit᷑.

Expanded text:
cum reliquo populo stabat. cum reliquo populo stabat. Factum est autem cum Dominica oratio diceretur, et haec aperto ore coepit sanctam orationem cum reliquis decantare. Ipsa autem cum jugo servitutis haberetur vincta, de rebus beati Confessoris redempta est: se beatus Vir adesse invocatum ostendit. Apra Al.pressa, omnem usum membrorum, sola tantum lingua famulante, perdiderat. Nam cum manibus simul ac pedibus contractis jaceret, et die noctuque Beati flagitaret auxilium, visum est ei quadam nocte venisse ad se senem, qui molli tactu membra ejus cuncta attractaret. Expergefacta mane sentit pedes cum una manu redditos sanitati, et stupens ignorabat qui casus haec fecerit. Alia vero die admonita per soporem, ad beatam basilicam nihil retardans proficiscitur. Nox autem illa erat vigilia de transitu Confessoris. Mediae autem noctis tempore jam transacto, 1059 vigilans nescio quo terrore concutitur, et subito manus ejus contracta dirigitur.