comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Vita ȩt̃na mortẽ adsũpsit. uita & na moriuoluit: sed de tuo ñdelo
Accepit ate: ubi moreret᷑ ꝓte: Ab hominib: enĩ carnẽ ad supsta
sel ñ more hominũ. Nã patrẽ habens incȩlo: matrẽ elegit in
t̃ra. Et illic hne matre: & hic sine patre. Ad sũpsit ergo uita mott̃
ut uita occider& mortẽ: Nã qui in me credit inquit hab& uitã
Anã. Non qđ pat&: sed qđ lita. Cita enĩ ȩõia. uerbũ in principio
erit apud dm̃ & ds̃ erat uerbũ & uita erat lix hominũ Ipse
uita & na dedit & carni susceptȩ uitã et nã: mori uenit: sed
die t̾̃cio resurrex̃. Int̃ uerbũ suscipiens. & carnc̃ resurgentem
mors media consũpta ẽ. E Gosũ inquit panis uite & unde illi
suꝑbi eran: Patres urĩ inquit manducauer̃ manna & mortuis¬
Qđ ñ uidebant ñ intelligebant. Ideo patres ur̃i qr similes estis ullorũ

Expanded text:
Vita aeterna mortem assumpsit, vita aeterna mori voluit; sed de tuo, non de suo: Vita aeterna mortem assumpsit, vita aeterna mori voluit; sed de tuo, non de suo: accepit a te, ubi moreretur pro te. Ab hominibus enim carnem assumpsit, sed non more hominum. Nam Patrem habens in coelo, matrem elegit in terra: et illic natus sine matre, et hic sine Patre. Assumpsit ergo vita mortem, ut vita occideret mortem. Nam qui in me credit, inquit, habet vitam aeternam: non quod patet, sed quod latet. Vita enim aeterna Verbum: in principio erat apud Deum, et Deus erat Verbum et vita erat lux hominum . Ipse vita aeterna, dedit et carni susceptae vitam aeternam. Mori venit, sed die tertio resurrexit. Inter Verbum suscipiens, et carnem resurgentem, mors media consumpta est. 11. Ego sum, inquit, panis vitae. Et unde illi superbiebant? Patres vestri, inquit, manducaverunt in deserttis illorum.
Abbreviated transcription (Latin):
orquia patrẽ uidit quisquã : nisi is qui ẽ. ex dõ. hoc iudit patrẽ :
Quid ẽ. qđ ait. ego uidi patrẽ. uos ñ uidistis patrẽ: &. tam̃ ñ ad me
ueni tis nisi trahamini a patre: Quid .c̃. aut̃ nob trahi a patre
nisi discere a patree Quid ẽ discere apatre: nisi audire a patreo
Quid ẽ. audire a patre : nisi audire uerbũ patris id ẽmes Neforte
ergo cũ dico uob. omis qui audiuit apatre & didic̃ dicatis apuduos
sed nũ quã uidimꝰ patrẽ: quomodo discere potuimꝰ a patre a me¬
ipso audite. Non quia patrẽ uidit quisquã: sed qui ẽ. ex dõ. hic
iudit patrẽ . Ego noui patrẽ: ab illo sũ. Sed quomodo uerbũ abilo
cuiꝰ ẽ. uerbũ ñ qđ sonat & transit sed qđ mana cũ dicente &
Anen am̃dico uob qui credit inme: hab& uitã & nã. Reuelare:¬
Nã cõpendio cdicere potuit: qui credit inme. hab& me ipse eñ
& qui it inme: haba me. Quid .ẽ. aut̃ habere me: habere uitã & n̾.

Expanded text:
dit quisquam, nisi is qui est a Deo, hic vidit Patrem. Quid est quod ait? Ego vidi Patrem, vos non vidistis Patrem; et tamen non venitis ad me, nisi trahamini a Patre. Quid est autem vos trahi a Patre, nisi discere a Patre? quid est discere a Patre, nisi audire a Patre? quid est audire a Patre, nisi audire Verbum Patris, id est me? Ne forte ergo cum dico vobis, Omnis qui audivit a Patre et didicit, dicatis apud vos, Sed nunquam vidimus Patrem; quomodo discere potuimus a Patre? a meipso audite: Non quia Patrem vidit quisquam, sed qui est a Deo, hic vidit Patrem. Ego novi Patrem, ab illo sum: sed quomodo verbum ab illo cujus est verbum; non quod sonat et transit, sed quod manet cum dicente, et amen dico vobis, qui credit in me, habet vitam anam compendio dicere potuit, Qui credit in me, habet me. Ipse eet qui it in me, habet me. Quid est autem habere me? Habere vitam aeternam.
Abbreviated transcription (Latin):
qui uiuificat. Sp̃s enĩ fac̃ uiua m̃bra. Nec uiua mẽbra
uiuificat menbrũ. qđ sẽparatũ inuenerit acarne tuao
Spm̃ tuũ dico: animã tuã. Anima tua ñ uiuificat: nisi
ec dicunt᷑ ut amemꝰ unitatẽ : & timeamꝰ sẽparationeni:
Nibis enĩsic deb& formidare xp̃ianus : quã sẽparari¬

Expanded text:
qui vivificat, spiritus enim facit viva membra, nec viva membra vivificat membrum, quod separatum invenerit a carne tua? Spiritum tuum dico animam tuam. Anima tua non vivificat nisi Haec dicuntur, ut amemus unitatem et timeamus separationem. Nihil enim deb
Abbreviated transcription (Latin):
inuitass& : quid bibentib: ꝓpinassa dicens. hoc aut̃ dicebat
despũ quẽ accepturi erant: credentes in eũ: Nondũ fuerat
sp̃s dat. quia ihs ñdũ fuerat clarificat᷑. Qũẽ dic̃ sp̃m̃. nisi spm̃

Expanded text:
invitasset, quid bibentibus propinasset, dicens, Hoc autem dicebat invitasset, quid bibentibus propinasset, dicens, Hoc autem dicebat de Spiritu quem accepturi erant credentes in eum. Nondum enim erat Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ergo corporis animꝰ : decus animids̃. Clamabat ergo dñs ut
ueniamꝰ & bibamꝰ. suntꝰ sitiamꝰ. & dicit : Qua cũbiberimꝰ flumina
aquȩ uiuȩ deuentre nr̃o fluent. uent̃ interioris hominis:
conscientia cordis. ẽ: Bibito ergo isto liquore uiuescit purgitta
conscientia : & auriens fontẽ habebit &iã ipsa fonserit. Quid ẽ
fons & quid .ẽ. fluuius quimanat deuentre interior is
hominis : Beniuolentia : qu auult consulere ꝓaimo: Sienĩ
putet. quia qđ soli ipsi deb& sufficere : ñ fluit aqua uiua de
uentre eiꝰ  Si aut̃ ꝓximo festinat consulere: ideo ñ sicat
quimanat. Videbimꝰ nunc quid sit qđ bibunt quicredunt
in dño : quia utiq: xp̃ianisumꝰ. & sicredimꝰ bibimꝰ: & unus¬
quisq: insem& ipso deb& agnoscere sibibit: & si uiuit exeo
quo bibit: Non enĩ nos deserit fons si non deseramꝰ fontem:
Exposuit euuangelista ut dixi. unde dñs clamass&: ad qualẽ potũ

Expanded text:
ergo corporis, animus: decus animi, Deus. 4. Clamat ergo Dominus ut ergo corporis, animus: decus animi, Deus. 4. Clamat ergo Dominus ut veniamus et bibamus, si intus sitiamus; et dicit quia cum biberimus, flumina aquae conscientia cordis est. Bibito ergo isto liquore vivescit purgata conscientia; et hauriens, fontem habebit; etiam ipsa fons erit. Quid est fons, et quid est fluvius qui manat de ventre interioris hominis? Benevolentia, qua vult consulere proximo. Si enim putet quia quod bibit soli ipsi debet sufficere; non fluit aqua viva de ventre ejus: si autem proximo festinat consulere; ideo non siccat, quia manat. Videbimus nunc quid sit quod bibunt, qui credunt in Domino; quia utique Christiani sumus, et si credimus, bibimus. Et unusquisque in seipso debet agnoscere si bibit, et si vivit ex eo quod bibit: non enim nos deserit fons, si non deseramus fontem. 5. Exposuit Evangelista, ut dixi, unde Dominus clamasset, ad qualem potum
Abbreviated transcription (Latin):
amor sincerior & castior : Qui aniat᷑ inaninio animꝰ ancorpꝰs
Sifides amat᷑: animꝰ amat᷑ Sibeniuolentia amat᷑. beniuolentiȩ
sedes animꝰ ẽ.: Si hoc amas in altero quia & ipse amat te:
animã amas. quia ñcaro. sed animꝰ amat: ldeo enĩ amas.
quia te amat Quȩre undete am& et uides qui ames: plus
ergo amat᷑ & non uidet᷑ . Aliquid etiã uolo dicere ubi magis
appareat dilectiourã quantũ amet᷑ animꝰ & quẽ ad modũ
amant amplius quanlo amant᷑: Mã si am&. et sentiat quia
odio habetur: magis irascit᷑ quã diligit: Quare magis
irascit quã diligit: quia ñ ei reddit᷑. qđimpendit: Siergo
ipsi corporũ aniatores red amarise uolunt : et hoc eos
fac̃ decus incorpore : sic ds̃ in animo : Non eñĩ fac̃ corpori unde
amctꝰ : nisi animꝰ quicũ migrauerit. cadauer horresces: & quantũ¬
cũq pulchra illa menbra dilexeris. sepelire festinas. Decus

Expanded text:
amor sincerior et castior? Quid amatur in amico; animus, an corpus? amor sincerior et castior? Quid amatur in amico; animus, an corpus? Si fides amatur, animus amatur: si benevolentia amatur, benevolentiae sedes animus est: si hoc amas in altero, quia et ipse amat te, animum amas; quia non caro, sed animus amat. Ideo enim amas, quia te amat: quaere unde te amet, et vide quid ames. Pius ergo amatur, et non videtur. 3. Aliquid etiam volo dicere, ubi magis appareat Dilectioni vestrae quantum ametur animus, et quemadmodum amant amplius quando amantur. Nam si amet et sentiat quia odio habetur, magis irascitur quam diligit. Quare magis irascitur quam diligit? Quia non ei redditur quod impendit. Si ergo ipsi corporum amatores redamari se volunt, et hoc eos facit decus in corpore, sic Deus in animo. Non enim facit corpori unde ametur nisi animus: qui cum migraverit, cadaver horrescis; et quantumcumque pulchra illa membra dilexeris, sepelire festinas. Decus
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilis: exterior aut̃ uisibilis. Sed melior interior. quã exterior:
Et qđ ñ uidet᷑: hoc plus amat᷑. Constat enĩ plus amari homiuiẽ inte¬
riorẽ : quã exteriorẽ. Vbide hoc constat. unuisquisq insemet ipso
ꝓb&. Quã uis enĩ quimale uiuunt animos suos corpori addican
uiuere tam̃ uolunit: qđ ñ ẽ. nisi animi: Magisq: seipsos indicant
qui regunt quã illa quȩ regunt: Regunt enĩ animi : regunt᷑
corpora: Gaudet quisq uoluptate : & capit decorpore uoluptatẽ:
Sed separa aninũ: nihil restat in corpore qđ gaudeat: Et si
de corpore gaud&: animꝰ gauda. Sigaud& dedome dedomosia
dese ñ deb& gaudere : Et si hab& animꝰ unde oblectet᷑ extrinsetꝰ
sine delicus man& intrinsecus: Om̃ino constat plus amare
hominẽ animã suã. quã corpͥsuũ. Sed & in alio homine. plus
amat homo animã quã corpꝰ. Quid enĩ amat᷑ inanimo ubi ẽ

Expanded text:
visibilis, exterior autem visibilis: sed melior interior quam exterior. visibilis, exterior autem visibilis: sed melior interior quam exterior. Et quod non videtur, hoc plus amatur: constat enim plus amari hominem interiorem quam exteriorem. Unde hoc constat? Unusquisque in seipso probet. Quamvis enim qui male vivunt, animos suos corpori addicant; vivere tamen volunt, quod non est nisi animi, magisque seipsos indicant qui regunt, quam illa quae reguntur. Regunt enim animi, reguntur corpora. Gaudet quisque voluptate, et capit de corpore voluptatem: sed separa animum, nihil restat in corpore quod gaudeat; et si de corpore gaudet, animus gaudet. Si gaudet de domo sua, de se non debet gaudere? et si habet animus unde oblectetur extrinsecus, sine deliciis manet intrinsecus? Omnino constat plus amare hominem animam suam quam corpus suum. Sed et in alio homine plus amat homo animam quam corpus. Quid enim amatur in amico, ubi est
Abbreviated transcription (Latin):
docerent᷑: Nouisimo festiuitatis illiꝰ die. tt̃ enĩ ista agebantur
quȩ appellat᷑ sc enophegia. id .ẽ. tabernaculoꝵ constructio
ueniat ad eũ. si sitimꝰ. audiamꝰ & ñ pedib: sed afectib: ñ in igrindo
sed amando ueniamꝰ.: Quã quã scđm interiorẽ hominẽ. & qͥamat
migrat. Aliud .ẽ. nugrare corpore : aliud corde : :Nigrat corpore
qui motũ corporis mutat. Nugrat corde quimotu cordis muttt
affectũ: Sialiud amas. aliud amabas. ñ ibi es ubi eras. Clanat
ergo nob dñs Scabat eñ & clumabut Siquissitit: uenia ł
alme. & bibat. Qui credit inme sic̃ dic̃ scriptura: flumina de
uentre eꝰ flueNt aque uiuȩ. Quid hoe& quando euli angelista
exposuit. ininiorari ñ debemꝰ: Vnde enĩ dixit dñs siquissitit
ueniat adme. & bibat: Et qui credit inme flunna deuentre
eꝰ fluert̃ aquȩ uiuȩ : Consequent̃ exposuit euuangelista dicens
& uent̾ interior. qua . ẽ. homo interior : Et ille quidem interior in¬

Expanded text:
docerentur, novissimo festivitatis illius die tunc enim ista agebantur quae appellatur scenopegia, id est, tabernaculorum constructio, veniat ad eum. Sitimus? veniamus, non pedibus, sed affectibus: ne migrando, sed amando veniamus; quamquam interiorem hominem et qui amat, migrat; et aliud est migrare corpore, aliud corde. Migrat corpore, qui motu corporis mutat locum: migrat corde, qui motu cordis mutat affectum. Si aliud amas, aliud amabas, non ibi es ubi eras. Clamabat  Dominus: stabat enim, et clamabat: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui cventre ejus fluent aquae vivae. Quid hoc esset, quando Evangelista exposuit, immorari non debemus. Unde enim dixerit Dominus, Si quis sitit, veniat ad me, et bibat, et, Qui credit in me, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae; consequenter exposuit Evangelista, dicens venter interior, quia est homo interior. Et ille quidem interior in
Abbreviated transcription (Latin):
finis enĩ legis. .xp̃s adiustiã om̃i credenti: Ideo noluit discernere ab oꝑe¬
fidẽ. sed ipsam fidem. dix̃. eẽ. opusꝰ Ipsi .ẽ enĩ fides quȩ ꝑdilectionẽ qt̃ :
Nec dix̃ hoc .ẽ. opꝰ urm: sed hoc ẽ. opꝰ dĩ. ut credatis ineũ quẽ misit ille:

Expanded text:
Finis enim legis Christus ad justitiam omni credenti . Ideo noluit discernere fidem ab opeFinis enim legis Christus ad justitiam omni credenti . Ideo noluit discernere fidem ab opere, sed ipsam fidem dixit esse opus. Ipsa est enim fides, quae per dilectionem operatur . Nec dixit: Hoc est opus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc . ẽ. p̃participib tuis. Itaq nolite inquit me contẽpnere.
quia filius hominis sũ & quęrite ame cr̃bũ. Ñ quiperit.
sed qui ꝑman& inuitã et̃nam. Sic enĩ filius hominis sum: ut
non sim unus ex uob Sic sum filius hominis. ut pat̾ dĩ me signar&
Quid .ẽ signar& ꝓpriũ aliquio mibi dar&. quo non confunderer
cũ genere humano. Sed ꝑme liberaret̃ genus humanũ: Dixex̃
ergo adeũ. Quid faciemꝰ ut oꝑem̃ oꝑa di: Dixerat enĩ ilis
Oꝑ amini escã Ñ quȩ perit : sed quȩ ꝑman& in uitã ȩternã: Qud
faciemꝰ in quiunłe quio oꝑando. hoc p̃ceptũ implere poterimꝰ
Respondit ihs ꝙ dix eis : Floc ẽ.opus dĩ: ut credatis ineũ quẽ misit
¶ille
Hoc .ẽ. ergo manducare crbũ non qui perit : sed qui ꝑman& inuitã ȩt̃nam:
Gt quid paras dentes. & uentres: Crede & manducasti. Discernit᷑ quidem

Expanded text:
hoc est, prae participibus tuis. Itaque nolite, inquit, me contemnere, hoc est, prae participibus tuis. Itaque nolite, inquit, me contemnere, quia filius sum hominis; et quaerite a me cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Sic enim filiunon sim unus ex vobis; sic sum filius hominis, ut Deus Pater me signavit. Quid est signare? proprium aliquid mihi dare, quo non confunderer cum genere humano, sed per quem liberaretur genus humanum. Dixerunt ergo ad eum, Quid faciemus ut operemur opera Dei? Dixerat enim illis: Operamini escam, non quae perit, sed quae permanet in vitam aeternam. Quid faciemus, inquiunt, Respondit Jesus, et dixit eis: Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille. Hoc est ergo manducare cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Utquid paras dentes et ventrem? crede, et manducasti. Discernitur quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Optime ille cõmemorabat: qđ misericordit̃ exhibuerat. Ille com¬
memorabat : qđ inclaritate ꝑ manebat: Gerbũ dĩ cõm̃dat humili¬
tatẽ suã. homo agnoscit claritatẽ dñi sui & re uera fr̃s puto qr
iustũ . ẽ: humiliauit se ꝓpt̃ nos. glorificemꝰ illũ nos: Non enim
filius hominis propt̃ se.ẽ: sed ꝓpt̃ nos. Ergo erat filius hominis
illo modo cũ uerbũ caro factũ . ẽ. & habitauit in nob̵. Ideo hunc
enĩ ds̃ pat̃ signauit: Signare quio .ẽ. nisi ꝓpriũ aliquid ponere:
Hoc .ẽ. enĩ signare imponere aliquid quo ñ confundat᷑ cũ ceteris:
Signare . ẽ : signũ ei ponere : cũq rei ponis signũ: ideo ponis siģnũ:
ne confusa cũ aliis ate non possit agnosci. Pat̾ ergo eũ signauit
Quio .ẽ. signauit: ꝓpriũ quio dã illi dedit. ne ceteris cõparet᷑
hominib: Ideo de illo dictũ .ẽ. Unxit te dĩ dĩ tuus oleo exula¬
tionis p̃participib: tuis. Ergo signare quid ẽ Exceptũ habere

Expanded text:
Optime ille commemorabat quod misericorditer exhibuerat: ille commemorabat quod in claritate permanebat. Verbum Dei commendat humilitatem suam, homo agnoscit claritatem Domini sui. Et revera, fratres, puto quia justum est; humiliavit se propter nos, glorificemus illum nos: non enim filius hominis propter se est, sed propter nos. Ergo erat filius hominis illo modo, cum Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ideo enim hunc Deus Pater signavit. Signare quid est, nisi proprium aliquid ponere? Hoc est enim signare, imponere aliquid quod non confundatur cum caeteris. Signare, est signum rei ponere. Cuicumque rei ponis signum, ideo ponis signum, ne confusa cum Quid est, signavit? Proprium quiddam illi dedit, ne caeteris compararetur hominibus. Ideo de illo dictum est: Unxit te Deus, Deus tuus oleo lationis, prae participibus tuis . Ergo signare quid est? Exceptum habere:
Abbreviated transcription (Latin):
mihi. qui ad me uenit: humilis fit. Qui mihi ad her&. humilis
erit: quia ñ faciq: uoluntatẽ suã. sed dĩ. & ideo ñ erciet᷑ foras.
ri inpsalnio. filii aut̃ hominũ: in ꝓtectione alarũ tuarum
sperabun. Vide quid sit ire intro. uide quid sit ad illius pro¬
tationẽ confugere. Uide quid sit &iam sub uerbera patris
currere: flagellat enĩ omnẽ filiũ quẽ recipit filii aut̃e
hominũ: sub tegmine alarũ tuarũ sperabunt. & quid ẽ. intꝰ :
nebriaburt᷑ abubertate domꝰ tuȩ: Cũ miseris intro intrantes

Expanded text:
mihi; qui ad me venit, humilis fit; qui mihi adhaeret, humilis mihi; qui ad me venit, humilis fit; qui mihi adhaeret, humilis erit; quia non facit voluntatem suam, sed Dei; et ideo non ejicietur foras, ri in Psalmo: Filii autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt. Vide quid sit ire intro, vide quid sit ad illius protectionem confugere, vide quid sit etiam sub verbera patris currere: flagellat enim omnem filium quem recipit. Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Et quid est intus? Inebriabuntur ab ubertate domus t
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitass ꝑ suꝑbiã : Cura suꝑbiã : nulla erit iniquitas. Vt ergo caua¬
om̃i ũ curaret᷑: id ẽ. suꝑbia descendit. & humilis factꝰ. ẽ filius dĩ:
Cuio suꝑbis homor ds̃ ꝓpt̃ te humilis factis ẽ: Puder& te fortasse
imitari humilẽ hominẽ: saltim inutare humilẽ dm̃. Uenit filius dĩ.
in homine & humilis factus ẽ. Precipit᷑ tibi ut sis humilis nontibi¬
precipit᷑ ut ex homine fiag  pecus: Ille dĩ factꝰ. ẽ. homo: tu homo cog¬
nosce quia es homo: Tota humilitas tua: ut cognoscas te. ergo quia
humilitatẽ doc& ds̃. Dix̃. Nonueni facere uoluntatẽ in eã: sed
quippe. fac̃ uoluntatẽ suã: humilitas fac̃ uoluntatẽ dĩ. Ideo qui ad
me uenerit : ñ eiciã foras. Quare: quia ñ ueni facere uoluntatẽ
meã: sed uoluntaitẽ eꝰ quimisit me. Humilis ueni: humilitatẽ docere
ueni: Magist humilitatis ueni: qui ad me uenit: incorporat᷑

Expanded text:
iniquitas? Per superbiam. Cura superbiam, iniquitas? Per superbiam. Cura superbiam, um curaretur, id est superbia, descendit et humilis factus est Filius Dei. Quid superbis, homo? Deus propter te humilis factus est. Puderet te fortasse imitari humilem hominem, saltem imitare humilem Deum. Venit Filius Dei in homine, et humilis factus est: praecipitpraecipitur ut ex homine facias  Ms., fias pecus. Ille Deus factus est homo, tu homo, cognosce quia es homo. Tota humilitas tua est ut cognoscas te. Ergo quia humilitatem docet Deus, dixit: Non veni facere voluntatem meam, sed quippe facit voluntatem suam, humilitas facit voluntatem Dei. Ideo qui ad me venerit, non ejiciam foras. Quare? Quia non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Humilis veni, humilitatem docere veni, magister humilitatis veni: qui ad me venit, incorporatur
Abbreviated transcription (Latin):
porro eiecit: Hoc . ẽ. exire foras: & enĩ intrare intro. appetere
intima ẽ: Proicere intima : foras exire .ẽ. intima proicit suꝑb:
intima appetit humilis. Suꝑ bia eiecti sumꝰ: humilitate regrediam᷑:
Caput om̃iũ morborũ suꝑbia ẽ: quia caput om̃iũ peccatoꝵ suꝑbia.
Medicus quando egritudinẽ discutit: si cur& qđ ꝑ aliquã causam
factũ .ẽ. & ipsam causam qua factũ .ẽ. non curo: ad tẽpus uidet᷑
Humor uncorpore. scabiem. ił ulcera gignit. Incorpore fit magna febris
& ñ paruus dolor: Exhiberur quȩdã magna medicam̃ta. quȩ scabiẽ
cõpescaNs÷ & feruorẽ illũ ulceris sed en : & adlibent᷑ & ꝓficiurł : Alide
hominẽ qui fuit ulcerosus & scabiosus. sanatũ. Sed quia humor ille
non eiec tꝰ .ẽ. rursus adulcus redit᷑: Cognoscens hoc medicus. pur¬
gat humorẽ. detrait causam: & nulla er̃ ulcera. Cinde habundat

Expanded text:
porro jecit? Hoc est exire foras. Etenim intrare intro, appetere porro jecit? Hoc est exire foras. Etenim intrare intro, appetere intima; projicere intima, foras exire est. Intima projicit superbus, intima appetit humilis. Si superbia ejicimur, humilitate regredimur. 16. Caput omnium morborum superbia est, quia caput omnium peccatorum superbia. Medicus quando aegritudinem discutit, si curet quod per aliquam causam factum est, et ipsam causam qua factum est non curet, ad tempus videtur ius hoc dicam: humor in corpore scabiem vel ulcera gignit; in corpore fit magna febris, et non parvus dolor: exhibentur quaedam medicamenta quae scabiem compescant et fervorem illum ulceris sedent; et adhibentur et proficiunt: vides hominem qui fuit ulcerosus et scabiosus, sanatum; sed quia humor ille non ejectus est, rursus ad ulcus reditur. Cognoscens hoc medicus, purgat humorem, detrahit causam, et nulla erunt ulcera. Unde abundat
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ eiꝰ quite misit. Ipsa: quid querimꝰ utrũ ipsa sit : ipsa ẽ. ipse loquit᷑:
Non enĩ nob̾ fas. ẽ. aliito suspicari quã loquit᷑ Qui uenit adme.
Ñ eiciã foras & quasi quęreres quare: Quia nonueni facere uo¬
lurtatẽ meã : sed uoluntatẽ eiꝰ quimisit me Timeo neforas ꝓpt̃ea
exierit anima adõ quia suꝑba erat: Immo non dubito. scriptũ ẽ
enĩ. Initiũ om̃is peccati suꝑbia. & initiũ suꝑbiae hominis. a postata¬
re adõ. Scriptũ .ẽ. firmũ . ẽ. uerũ ẽ. Deuide quio de suꝑbo dr̃
mortali. accincto pannis carnis. p̃grauato. Pondere corporis
corruptilis: & tam̃ extollentise. & obliuiscenti. qua pelle uestitus
sit : quid ei dic̃ scriptura: quid suꝑbit t̾ra & cinis : quid suꝑbit . dicat
Quid suꝑbit: Qm̃ inuita sua. ꝓiecit intima sua. Quid. ẽ. ꝓiecit. nisi

Expanded text:
tem ejus qui te misit? Ipsa. Quid quaerimus utrum ipsa sit? Ipsa est, ipse loquitur. tem ejus qui te misit? Ipsa. Quid quaerimus utrum ipsa sit? Ipsa est, ipse loquitur. Non enim nobis fas est aliud suspicari quam loquitur: Qui venerit ad me, non ejiciam foras. Et quasi quaereres, Quare? Quia non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Timeo ne foras propterea exierit anima a Deo, quia superba erat; imo non dubito. Scriptum est enim, Initium omnis peccati superbia; et, Initium superbiae hominis apostatare a Deo. Scriptum est, firmum est, verum est. Deinde quid de superbo dicitur mortali, accincto pannis carnis, praegravato pondere corporis corruptibilis, et tamen extollenti se, et obliviscenti qua pelle vestitus sit, quid ei dicit Scriptura? Quid superbit terra et cinis? Quid superbit? Dicat quid superbit. Quoniam in vita sua projecit intima sua . Quid est, projecit, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
penitrale : & dulce secretũ : Osecretũ sine tedio: sine a maritudi
intrabit ille cuidicturus ẽ. dñs. serue bone merito. intra ingauoiũ
Et cũ quiuenit ad me ñeiciã foras. Quia descendi decęlo. Ñut facã
uoluntatẽ meã sed uoluntatẽ eiꝰ qui misit me Ideo eg̃o eũ qui ue¬
ni& ad te ñ eicies foras: quia descendisti decęlo. Ñ facere uoluxła¬
tẽ tuã : sed uoluntatẽ eiꝰ qui te misit Magnũ sacram̃tũ: Obsecro
uos simul pulsemꝰ: exeat adnos aliquid qđ nos pascat: Scđm qđ nos
delectauit: magnũ illito. & dulce secr&ũ : qui ueni& ad me:¬
Ñ eiciã foras Ergo quiueni& inquit. non eiciã foras. Quare: qr
descendi decȩlo. Ñ ut faciã uoluntatẽ meã: sed uoluntatẽ eius
qui misit me Ipsa. ẽ. ergo causa quare Ñ eiciãfforas eũ qui uenit
ad te. Quia rĩuoluntatẽ tuã facere descendisti decȩlo. sed uolinła¬

Expanded text:
penetrale, et dulce secretum. O secretum sine taedio, sine amaritudinpenetrale, et dulce secretum. O secretum sine taedio, sine amaritudinintrabit ille, cui dicturus est Dominus servo bene merito, Intra in gaudium niet ad me, non ejiciam foras. Quia descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Ideo ergo eum qui veniet ad te, non ejicies foras, quia descendisti de coelo, non facere voluntatem tuam, sed voluntatem ejus qui te misit? Magnum sacramentum! Obsecro vos, simul pulsemus; exeat ad nos aliquid quod nos pascat, secundum quod nos delectavit. Magnum illud et dulce secretum: Qui veniet ad me non ejiciam foras. Quare? Quia descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Ipsa est ergo causa quare non ejicias eum foras qui venit ad te, quia non voluntatem tuam facere descendisti de coelo, sed volunta
Abbreviated transcription (Latin):
Drĩe. da nob̾ sẽꝑ panẽ hunc. Quomodo mulier illa samarttana.
qui biberit de hac aqua. Ñsiti& ũquam: Continuo illa scđm corpꝰ
accipiens. sed tam̃ carere indigentia uolens: Da inquit mihi chĩe
de hac aqua: sic & isti: Drĩe da nob panẽ hunc. quinos reficiat.
nec deficiat: Dix̃ aut̃ eisihs. fgosũ panis uiḑ. Qui uenit ad me
non esuri& : Et qui credit. inme. Ñsiti& ũquã: Qui uenit ad me:¬
hocest quł ait. & qui credit inme: & qđ dixit ñ esuri&: hoc N¬
telligendũ .ẽ. & Ñsiti& ũquam Vtroq enĩ illa significat᷑ ȩt̃ia
sacio as. ubi nulla ẽ egestas. Panẽ decęlo desideratis: ante uos
habetis. & Ñ manducatis : Sed dixi uob̾. quia & uidistis me : &
non credidistis: Sed ñ ideo ego populũ ꝑdidi: Nũ quid infidelitas
urã fidẽ dĩ euacuabit: Uide enĩ qđ sequit᷑. Omne qđ dat mihi
pat̾ ad me uenitp:: et eũ quiuenit ad me ñ eiciã foras. Magnũ

Expanded text:
r da nobis panem hunc. Quomodo mulier illa Samaritana, cui dictum est: Qui biberit de hac aqua, non sitiet unquam ; continuo illa secundum corpus accipiens, sed tamen carere indigentia nolens: Da, inquit, mihi, Domine, de hac aqua; sic et isti: Domine, da nobis panem hunc, qui nos reficiat, nec deficiat. Dixit ergo eis Jesus: Ego sum panis vitae; qui venit ad me, non esuriet, et qui credit in me, non sitiet unquahoc intelligendum est, non sitiet unquam. Utroque enim illa significatur aeterna satietas, ubi nulla est egestas. Panem de coelo desideratis; ante vos habetis, et non manducatis. Sed dixi vobis, quia et vidistis me, et non credidistis. Sed non ideo ego populum perdidi. Numquid enim infidelitas vestra fidem Dei evacuavit ? Vide enim quod sequitur: Omne quod dat mihi Pat
Abbreviated transcription (Latin):
bes hauritoriũ. & puteus altus .c̃. Samaritanę. respondit.
si scires quis ate p&it bibere. tupetisses abeo. & dar& tibi
aquã uiuã: Unde quibiberit. ãplius ñsiti& Nã dehac aqua
qui biberit : sici& iterũ : Et gauisa . ẽ. illa. & uoluit acciꝑe quasi
Ñ passura sitim corporis quę labore hauriendi fatigabatur:
isto modo & hic: Hunc ergo cybũ noꝰ quiperit. sed quiꝑman&
signauit ds̃. Istũ filiũ hominis nolite sie acciꝑe quasi alios filios
hominb : quib: dictũ . ẽ: filii aut̃ hominũ: in ꝓtectione alarũ tuarũ

Expanded text:
bes hauritorium, et puteus altus est? Samaritanae respondit: bes hauritorium, et puteus altus est? Samaritanae respondit: Si scires qui a te petit bibere, tu petisses ab eo, et daret tibi aquam, unde qui biberit, amplius non sitiet: nam de hac aqua qui biberit, sitiet iterum. Et gavisa est illa, et voluit accipere, quasi n passura sitim corporis, quae labore hauriendi fatigabatur; isto modo et hic. 11. Hunc ergo cibum, non qui perit, sed qui permanet signavit Deus. « Istum filium hominis nolite sic accipere, quasi alios filios hominis, quibus dictum est: Filii autem hominum in protectione alarum tuarum
Abbreviated transcription (Latin):
queritis me. ñ quia uidistis signa : sed quia manducastis expanib meis
illis faciat bene scđm tẽpus. Alius negotiũ hab&. quęrit int̾cessi¬
onem clericoꝵ: Aliꝰ p̃mit᷑ a potentiore : fugit ad ȩccłam: aliꝰ uult
ꝓse int̾ueniri apuo cũ : apud quẽ parũ ual&: ille sic: ille sic implet
ꝑamini non cybũ qui perit : sed qui ꝑman& inuitã ȩt̃nã: Quȩ¬
ritis me ꝓpt̃ aliuo: quęrite me ꝓpt̃me Seipsũ enĩ insinuat
istũ crbũ qđ in consequentib in lucescit : Quẽ filius hominis dabe
uob̵ Expec tabas credo iterũ panes manducare: iterũ discũbere:
iterũ signari: sed dixerat cr̃bũ. non qui perit: sed qui ꝑman& inuitã
aet̃nam : Quomodo dictũ fuerat illi mulieri samaritanȩ. Si
scires qui petit ate bibere. forsitan postulasses ab eo: & daret
tibi aquã uiuã : Cũ illa dicer&. unde tibrquando quidem ñ ha¬

Expanded text:
quaeritis me, non quia vidistis signa, quaeritis me, non quia vidistis signa, illis faciat bene secundum tempus! Alius negotium habet, quaerit intercessionem clericorum; alius premitur a potentiore, fugit ad Ecclesiam; alius vult pro se interveniri apud eum apud quem parum valet; ille sic, ille sic. Impletur perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Quaeritis me propter aliud, quaerite me propter me. Seipsum enim insinuat istum cibum, quod in consequentibus illucescit. Quem Filius hominis dabit vobis. Exspectabas, credo, iterum panes manducare, iterum discumbere, iterum saginari. Sed dixerat cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam: quomodo dictum fuerat mulieri illi Samaritanae, Si scires qui petit a te bibere, tu forsitan postulasses ab eo, et daret tibi aquam vivam: cum illa diceret, Unde tibi, quandoquidem non ha
Abbreviated transcription (Latin):
innauẽ : & quia nauis ñ ibierat: uener̃ aut̃ inde . & naues iuxta locũ
illũ ubi manducauer̃ panẽ: inquib: eũ turbȩ secutȩ s̃: Cũ discipulis
ergo non ascenderat: alia nauis illic nonerat: ubi subito transmare
fac ł .c̃. ihs niii. quia suꝑ mare ambulauit. ut miraculũ monstraret:
&cũ inuenissed eũ turbȩ e ce p̃sentat se turbis. aquib rapi timuerat.
et inmontẽ fugerat: om̃ino confirmat. &. insinuat nob̵ inmysterio
dicta. eẽ : om̃a illa : & facta in magno. sacram̃to : ut aliquio significaren.
Ecce .ẽ. ille : qui in montẽ fugerat turbas:. Nonne cũ ipsis turbis
loquit᷑: nodo teneaNt modo regẽ faciau: Qcũ inuenissenł eum
trans mare : dixer̃ ei. Rabbi. quando huc uenistr Ille pꝰ miraculi
sacram̃tũ. & sermonẽ infert: ut sifieri potest qui pastis pascant᷑:
& quoꝵ satiauit panib uentres. satiat sermonib mentes: Sed
Loquat᷑ ergo : & audiamꝰ Respondit ih̃s & dix̃. Amen am̃dico uob̵

Expanded text:
autem inde, et naves juxta locum illum ubi manducaverunt panem, in quibus eum turbae secutae sunt. Cum discipulis ergo non ascenderat: alia navis illic non erat. Unde subito trans mare factus est Jesus, nisi quia super mare ambulavit, ut miraculum monstraret? Et cum invenissent eum turbae. Ecce praesentat se turbis, a quibus rapi timuerat, et in montem fugerat; omnino confirmans et insinuans nobis in mysterio dicta esse illa omnia: et facta in magno sacramento, ut aliquid significarent. Ecce adest ille qui in montem fugerat turbas; nonne cum ipsis turbis loquitur? modo teneant, modo regem faciant. VERS. 25.-- Et cumtrans mare, dixerunt ei: Rabbi, quando huc venisti? 10. Ille post miraculi sacramentum, et sermonem infert, ut si fieri potest, qui pasti sunt, pascantur, et quorum satiavit panibus ventres, satiet et sermonibus mentes; sed Loquatur ergo, et audiamus. Respondit Jesus, et dixit: Amen, amen dico vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse illi datus . ẽ. qui seruat hunubitatẽ: hoc accepit. Quiñ seruat
humilititẽ : longȩ ẽ a magistro hunulititis. Et om̃ẽ qđ dedit mili
r̃ ꝑlã exeo. Sic ñ ẽ uoluntas in conspectu patris ur̃i. ut peret
unus de pusillis istis: Detumentib potest perire : depus¬
illis nihil perit. Quia nisi fueritis sic ut pus illus iste. Ñintra¬
resuscitem illud innouissimo die Uidete quẽ admodũ. ꝙ mc
geminã illã resurrectionẽ deliniaͣ Qui uenit adme modo
resurgit. humilis factus inmenbris meis. Sed ꝙ resuscitabo
eũ innouisimo die. scđm̃ carnẽ: Nȩc . ẽ. enĩ uoluntas patris
mei quimisit me: ut om̃ĩs qui uid& filiũ & credit in eũ. habeat

Expanded text:
t humilitatem, longe est a magistro humilitatis. Ut omne quod dedit mihi, non perdam ex eo. Sic non est voluntas in conspectu Patris vestri, ut pereat unus de pusillis istis. De tumentibus potest perire, de pusillis nihil perit: quia nisi fueritis sicut pusillus iste, non intracitabo illud in novissimo die. Videte quemadmodum et hic geminam illam resurrectionem delineet. Qui venit ad me, modo resurgit humilis factus in membris meis: sed et resuscitabo eum in novissimo die, secundum carnem. Haec est enim voluntas Patris mei qui misit me
Abbreviated transcription (Latin):
quis uoluerit uoluntatẽ eiꝰ facere: Sed ego dixerã. Siquis credide¬
rit .& hoc consiliũ dederã. Siñ intellexisti inquã: crede. Intellec Pͦ
enũ merces ẽ. fidei. Ergo noliquerere intelligere : ut credas. Sed
crede. ut intelligas: Qm̃. nisi credideritis: ñ intelligetis. Cũ ergo ad
possibilitatẽ intelligendi consiliũ dederim. obȩdientã credendi:

Expanded text:
quis voluerit voluntatem ejus facere? Sed ego dixeram, Si quis credidequis voluerit voluntatem ejus facere? Sed ego dixeram, Si quis crediderit; et hoc consilium dederam. Si non intellexisti, inquam, crede. Intellectus enim merces est fidei. Ergo noli quaerere intelligere ut credas, sed crede ut intelligas; quoniam nisi credideritis, non intelligetis. Cum ergo ad possibilitatem intelligendi consilium dederim obedientiam credendi,
Abbreviated transcription (Latin):
substantiȩq distantiã: Nec int̾̃ generantẽ atq generatũ. aliqđ
intfiusse tẽporis int̃uallũ : Tam̃ hoc seruato & custodito isti dicimꝰ
qđ ille pat̃.ẽ. illefilius: Pat̾ aut̃ ñ ẽ siñ hab&̾ filiũ. & filiusi ẽ si nun
Lumen ergo qid ñexlumine: & luum̃ aequale qđ ex lumõiȩ. gonil
unũ lum̃ ñ duo lumina. Si intelleximͦ: dõgrãs. Siquis aut̃ parũ
intellexit : fec̃ honio quousq potuit. ceterũ uideat uide sperat.:
Forinsecus ut oꝑarii possumꝰ plantare. & rigare: sed dĩ . ẽ. in crem̃tũ
dare ⁊nea inquit doctrina ñ ẽ. mea: sed eiꝰ quimisit me. Audiat
consiliũ : qui dic̃ nondũ intellexi. Magna quippe res& ꝓfunda :¬
cũ fuiss& dicta. uidit utiq ipse dñs xp̃s hoc tã ꝓfundũ. ñ om̃s intelloc¬
turos. & in consequenti dedit consiliũ. Intelligere uis: crede. Ds enĩ
dedoctrinae utrũ exdõsit. anego ameipso loquar: Quid .ẽ. hoc. Si

Expanded text:
iam, nec inter generantem atque generatum aliquod interfuisse temporis intervallum; tamen hoc servato et custodito ista dicimus, quod ille Pater est, ille Filius. Pater autem non est, si non habeat Filium; et Filius non est, si non Lumen ergo quod non ex lumine, et Lumen aequale quod ex Lumine, simul unum Lumen, non duo lumina. 6. Si intelleximus, Deo gratias: si quis autem parum intellexit, fecit homo quo usque potuit, caetera videat unde speret. Forinsecus ut operarii possumus plantare et rigare, sed Dei est incrementum dare . Mea, inquit, doctrina non est mea, sed ejus qui misit me. Audiat consilium, qui dicit, Nondum intellexi. Magna quippe res et profunda cum fuisset dicta, vidit utique ipse Dominus Christus hoc tam profundum non omnes intellturos: in consequenti dedit consilium. Intelligere vis? crede. Deus enide doctrina, utrum ex Deo sit, an ego a meipso loquar. Quid est hoc, Si
Abbreviated transcription (Latin):
& ideo quasi minora ista uidicabarł. quae faciebat ihs. Patres
nr̃ĩ inqui unt. manna manduauer̃ in deserto. Sed quio. ẽ manra:
forte contẽpnitis. sic̃ scriptũ . ẽ. dedit illis manna manducare:
ꝑmorsen patres nrã panẽ decelo acceperuł ꝙ non eis dictũ ẽ emoise
Oꝑamini cybũ quiperit : sed quiꝑman& inuitã ȩt̃nã: & nontalia oꝑaris
qualia moyses: Panes ordeaceos nondedit : sed manna decęlo: drx̃
ergo eis ihs̃: Amen am̃dico uob. non moyses dedit uob̾ panẽ decȩlo
sed pat̾ m̃s dedit uob̾ panẽ decȩlo: Uerus enĩ panis. ẽ. qui decȩlo
descendit : & dat uitã mundo. Uerus enĩ panis ille . ẽ. qui dat uitam
mundo : & ipse cr̃b .ẽ. de quo paulo ante locutꝰ sũ: Oꝑamini cybum
qui nonperit: sed qui ꝑ man& inuitã ȩt̃nã: Ergo & illito manna hoc
significabat : & illa om̃a signa mea erał: Signa mea dilexistis: quod

Expanded text:
et ideo quasi minora ista judicabant quae faciebat Jesus. Patres et ideo quasi minora ista judicabant quae faciebat Jesus. Patres nostri, inquiunt, manna manducaverunt in deserto. Sed quid est manna, forte contemnitis, sicut scriptum est, Dedit illis manna manducare . Per Moysen patres nostri panem de coelo acceperunt, et non eis dictum a Moyse, Operamini cibum qui non perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Et non talia operaris qualia Moyses. Panes hordeaceos ille non dedit, sed manna de coelo. Dixit ergo eis Jesus, Amen amen dico vobis, non Moyses dedit vobis panem de coelo, sed Pater meus deditt dat vitam mundo. Verus ergo ille panis est, qui dat vitam mundo, et ipse cibus est, de quo paulo ante locutus sum: Operamini cibum, qui non perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Ergo et illud manna hoc significabat, et illa omnia signa mea erant. Signa mea dilexistis; quod
Abbreviated transcription (Latin):
Dixer̃ ergo ei. Qđ ergo tu signũ facis ut uideamꝰ & credamꝰ tibi: quid
oꝑaris: Parũ nerat qđ dequinq panib pastis: SciebaNt hoc quidem¬
sed biue sed huic erbo manna decelo p̃ferebarł: Dñs aut̃ ihs talẽ se dice¬
bat : ut morsi p̃poner&. Non enĩ ausus. ẽ. morses dese dicere. qđ
dar& cỹbũ ñ qui perit : sed quiꝑ man& inuitã ȩt̃itã: Aliquid plusiste
ꝓmittebat: quã mor ses ꝑ mor sen quippe ꝓmittebat᷑ regnũ. & crafluas
lac & mel. tẽporalis pax abundantia filior silus corporis. N ceter
omã tẽporalia quidẽ. infigura tam̃ spĩtalia. quia ueteri homini in
plenũ uentrẽ ꝓmittebat int̃ra: sed cybo quiperit. Iste ꝓmittebat
cỹbũ qui ñperit: sed qui ꝑman& inuitã etnã: Attendebant eũ plus
itaq qualia fec̾ morses. Ad huc aliqua maiora uolebanłfieri
abeo: qui tã magna pollicebif᷑. Quid inquuił facis ut credamtibie
Qut noueris quia miracula illa. huic muraculo cõparibarT:

Expanded text:
 signum, ut videamus et credamus tibi? quid operaris? Parumne erat quod de quinque panibus pasti sunt? Sciebant hoc quidem, sed huic cibo manna de coelo praeferebant. Dominus autem Jesus talem se dicebat, ut Moysi praeponeret. Non enim ausus est Moyses de se dicere quod daret cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Aliquid plus iste promittebat quam Moyses. Per Moysen quippe promittebatur regnum, et terra fluens lac et mel, temporalis pax, abundantia filiorum, salus corporis, et caetera omnia, temporalia quidem, in figura tamen spiritualia: quia veteri homini in plenum ventrem promittebat in terra, sed cibo qui perit: iste promittebat cibum non qui perit, sed qui permanet in aeternum. Attendebant eum plus utique qualia fecisset Moyses, adhuc aliqua majora volebant fieri ab eo, qui tam magna pollicebatur. Quid, inquiunt, facis, ut credamus tibi? Et ut noveritis quia miracula illa huic miraculo comparabant,
Abbreviated transcription (Latin):
homo. Anĩ am̃ dico uobis. Iterũ adresurrectionẽ animarũ. ut assidue dicẽñ¬
tẽ capiamus. quia uelud uoluntatẽ. sermonẽ seqͥ ñ poteramus: Ecce immo¬
ratur nobiscũ sermo di : Ecce quasi habitat cũ infirmitatib: nrĩs Reditrus¬
sus ad cõm̃dationẽ resurrectionis animarũ. Am̃ am̃dico uobis quia qͥuer¬
bũ meũ audit & credit ei qͥmisit me habet uitã atnã s ed taluã expatre

Expanded text:
resurrectionem animarum, ut assidue dicentem capiamus: quia velut volantem sermonem sequi non poteramus; ecce immoratur nobiscum sermo Dei, ecce quasi habitat cum infirmitatibus nostris: redit rursum ad commendationem resurrectionis animarum. Amen, amen dico vobis, quia qui verbum meum audit, et cred
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis conp̃henderet᷑: quẽ ad modũ postea quando cũ illis loquebat᷑.
Aliquid ergo signisicauit sugiendo. quidẽ fugit: non potuit intelligi
altitudo eiꝰ. Quic quid enĩ non intellexeris: sugit me dicis. Ergo fugit
iterũ in montẽ ipse solus. primogenitus amortuis: ascendens suꝑ om̃s
çelos & int̾pellans ꝓ nobis. Interea illo sursũ posito solo sacerdote
magno qui intrauit in interiora ueli. foris pogło constituto. Hunc¬

Expanded text:
ab eis comprehenderetur, quemadmodum postea quando cum eis loquebatur? ab eis comprehenderetur, quemadmodum postea quando cum eis loquebatur? Aliquid ergo significavit fugiendo. Quid est, fugit? Non potuit intelligi altitudo ejus. Quidquid enim non intellexeris, Fugit me, dicis. Ergo fugit iterum in montem ipse solus. Primogenitus a mortuis ascendens super omnes coelos, et interpellans pro nobis . 5. Interea illo sursum magno, qui intravit in interiora veli, foris populo constituto.
Abbreviated transcription (Latin):
uitutẽ suꝑ ueniente in uos spũ scõ.: & eritis mihi testes in hierłm. & in om̃i
iudaea & insamaria. & usq insines t̾ra̧. Vultis ut iã exhibeã regnũ. p̃rius
colligã qđ exhibeã. Altitudinẽ amatis. & altitudinẽ ad ipiscimini: sed siꝑ
humilitatẽ me seqͥmini. Sic de illo etiã p̃dictũ ẽ Et congratio popłorũ cir¬
cundabitte : & propt̃ hanc in altũ regredere: Idẽ ut circundecte congrega¬
tio popłorũ. Vt multos colligas. regredere maltũ. Sic fecit: pauit. & ascon¬
dit quare autẽ dictũ ẽ sugit: neq enĩ uere si nollet teneret᷑: si nollet
nec agosceret᷑. Nã ut noueritis hoc mistie factũ. non exnecessitate. sed
exsignisi cante dispositione. Modo inconsequenti uidebitis: quia eisdẽ
turbis quȩ eũ quȩrebant apparuit. & cũ eis loquens: multa illis dix̃.
multa depane cȩlesti disputauit: Non ne cũ ipsis depane disputans erat
a qͥb neteneret᷑ aufugerat: Non ergo & tunc poterat agere ut non

Expanded text:
estes in Jerusalem, et in omni Judaea et Samaria, et usque in fines terrae . Vultis ut jam exhibeam regnum; prius colligam quod exhibeam: altitudinem amatis, et altitudinem adipiscemini; sed per humilitatem me sequimini. Sic de illo etiam praedictum est, Et congregatio populorum circumdabit te, et propter hanc in altum regredere ; id est, ut circumdet te congregatio populorum, ut multos colligas, regredere in altum. Sic fecit; pavit, et ascendit. 4. Quare autem dictum est, fugit? Neque enim vere si nollet teneretur, si nec agnosceretur. Nam ut noveritis hoc mystice factum, non ex necessitate, sed ex significante dispositione, modo in consequenti videbitis; quia eisdem turbis quae eum quaerebant apparuit, et cum eis loquens multa eis dixit, multa de pane coelesti disputavit: nonne cum ipsis de pane disputans erat, a quibus ne teneretur aufugerat? Non ergo et tunc poterat agere ut non
Abbreviated transcription (Latin):
hoc de dño dictis e: cũ aioħe distingueret᷑. Pe ioħe quippe baptista dictũ ẽ.
Mon erat lum̃ ille: sed ut testimoniũ ꝑhiberet delumine. Et nediceres qͦ modo
lum̃ ñ erat. deqꝰ xp̃s dicit. quia lucerna erat. in cõparatione alterius lu¬
minis. ñ erat lum̃. Erat enĩ lum uerũ : qđ illuminat omnẽ hominẽ uenientẽ

Expanded text:
hoc de Domino dictum est, cum a Joanne distingueretur. De Joanne quippe Baptista dictum erat, hoc de Domino dictum est, cum a Joanne distingueretur. De Joanne quippe Baptista dictum erat, Non erat ille lumen, sed ut testimonium perhiberet de lumine . Et ne diceres, Quomodo lumen non erat, de quo Christus dicit, quia lucerna erat? In comparatione alterius luminis non erat lumen. Erat enim verum lumen, quod illuminat omnem hominem ven
Abbreviated transcription (Latin):
uiridb: suis ardere inderet᷑ ad iunx̃. Nan ego aut̃ : sed grã dĩ mecũ. Omis
ergo ꝓphȩta ante dnĩ aduentũ. lucernae: dequa dicit apłs petrus. Ha¬
bemus certiorẽ ꝓphȩticũ sermone: lin bene facitis intendentes. quẽ admo¬
dũ lucerna lucenti in obscuro loco: donec dies lucescat : & lucifer oriat᷑ in
apli: n lucernȩ : etiã ipsi plenȩ lucerne. Solus eni ille. ñ lucerna Non eni
accendit᷑ & extinguit᷑ : quia sicut pat̾ habet uita insemet ipso: sic dedit¬
accensȩ sunt lumine ueritatis. & feruent spũ caritatis. & suppetit illis oleũ
grã dĩ. Si ñ eent lucerna: ñ diceret eis dns. Vos estis lum̃ mundi. Nã posteo¬
quã dix. uos estis lum̃ mundi. netalelum̃ seputarent quale dictũ ẽefrat
lunĩ uerũ qđ illuminat omnẽ hominẽ uemientẽ in hunc mundũ. Tunc aut̃

Expanded text:
viribus suis ardere videretur, adjunxit: Non autem ego, sed gratia Dei mecum . Omnis viribus suis ardere videretur, adjunxit: Non autem ego, sed gratia Dei mecum . Omnis ergo propheta ante Domini adventum lucerna est, de quo dicit Petrus apostolus: Habemus certiorem propheticum sermonem, cui benefacitis, intendentes quemadmodum lucernae lucenti in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in apostoli? nonne lucernae? Etiam ipsi lucernae plane. Solus enim ille non lucerna. Non enim accenditur et exstinguitur: quia sicut Pater habet vitam in semetipso, sic deditunt, quia et accensi sunt lumine Veritatis, et fervent Spiritu charitatis, et suppetit illis oleum gratiae Dei. Si non essent lucernae, non diceret illis Dominus, Vos estis lumen mundi. Nam posteaquam dixit, Vosem hominem venientem in hunc mundum. Tunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
posuer: in lege sclicet dĩ ministrata  ꝑ morsen famulũ dĩ. Scrutamini
inquit scripturã. in quã uos putatis uitã xt̾nã habere: ipsa testimonũ
ꝑhibet deme. & ñ uultis uenire adme. ut uitã habeatis. Quid uos putatis
habere inscriptura uitã &t̾nã. ipsã int̾rogate. cui ꝑhibet testimoniũ &
intelligite quȩ sit uita ȩt̾na. Et quia ꝓpt̃ morsen uolebant repudiare
xpm t&quã aduersariũ institutis. p̃ceptisq morsi : rursus eosdẽ ipse con¬
uicit. tãquã dealia lucerna. Oñs erĩ homines lucerna: quia & accẽdi
possunt & extigni. Et lucerna qͥdẽ cũ sapiunt: lucent. & spũ feruent. Na
xsi ardebant & extintȩ sunt. etiã pudent. Permanser̃ enĩ serui di. lucer¬
n& bonȩ. ex oleo miscdiae illius: ñ ex uirib suis: grã quippe lĩ gatuita: illa¬
oleũ lucernarũ .ẽ. Plus enĩ illis om̃ib: laboraui : ait quaedã lucerna: Et ne

Expanded text:
posuerant, in Lege scilicet Dei, ministrata sibi per Moysen famulum Dei. Scrutamini, posuerant, in Lege scilicet Dei, ministrata sibi per Moysen famulum Dei. Scrutamini, inquit, Scripturam, in qua vos putatis vitam aeternam habere; ipsa testimonium perhibet de me: et non vultis venire ad me, ut vitam habeatis. Quid vos putatis habere in Scriptura vitam aeternam? Ipsam interrogate, cui perhibet testimonium; et intelligite quae sit vita aeterna. Et quia propter Moysen volebant repudiare Christum, tanquam adversarium institutis praeceptisque Moysi; rursus eosdem ipse convincit tanquam de alia lucerna. 3. Omnes enim homines lucernae, quia et accendi possunt et exstingui. Et lucernae quidem cum sapiunt, lucent, et spiritu fervent: nam et si ardebant et exstinctae sunt, etiam putent. Permanserunt enim servi Dei lucernae bonae ex oleo misoleum lucernarum est. Plus enim illis omnibus laboravi, ait quaedam lucerna; et ne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibuit plane. sedtãquã lucerna: Non ad satiandos amicos sed ad con¬
fundendos inimicos. Iã enĩ atea p̃dictũ erat aꝑsona patris : paraui lucer¬
nã xpõ meo. Ininucos eius induã confusione: suꝑ ipsũ autẽ efflorebit
scificatio mea Esto tahuã in nocte positus. Adtendisti in lucernã & mi¬
ratus es lucernã: & exultasti adlum̃ lucenȩ: Sed illa lucerna. dicit eẽ
solẽ : in qͦ exultare debeas. Et quãuis ardeat in nocte: diẽ te iubet expectar
on ergo illius hominis testimonio ñerat opus. nã ut qͥd miteret᷑ sinerat
opus sed ne in lucerna remaneret homo. & lum̃ lucernae sufficere sibi
arbitretur: Ided dñs. nec lucernã illã dicit suꝑfluã suisse: nectam̃ te di
cit. in lucerna remanere debere. Dicit aliud testimoniũ scriptura dĩ:
ubi utiq dr̃ ꝑhibuit testimoniũ silio suo: & in illa scriptura iudai spẽ

Expanded text:
Perhibuit plane, sed tanquam lucerna, non ad satiandos amicos, sed ad conPerhibuit plane, sed tanquam lucerna, non ad satiandos amicos, sed ad confundendos inimices: jam enim antea praedictum erat a persona Patris, Paravi lucernam Christo meo; inimicos ejus induam confusione; super ipsum autem efflorebit sanctificatio mea . Esto tanquam in nocte positus, attendisti in lucernam, et miratus es lucernam, et exsultasti ad lumen lucernae: sed illa lucerna dicit esse solem, in quo exsultare debeas; et quamvis ardeat in nocte, diem te jubet exspectare. Non ergo quia illius hominis testimonio non erat opus. Nam utquid mitteretur, si non erat opus? Sed ne in lucerna remaneat homo, et lumen lucernae sufficere sibi arcit in lucerna debere 516 remanere. Dicit aliud testimonium Scriptura Dei, ubi utique Deus perhibuit testimonium Filio suo; et in illa Scriptura Judaei spe