comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tat adu̾sus animã: Si exꝓbrauerinł
filiȩ huiꝰ scłi illi anime quȩ huiꝰmo¬
di ẽ. dicendes pallidam ꝙ fine colore
ẽẽ: ñ ne tibi congrue posse responde¬
re uidebitur. nolite considare qd̃ fus¬
ca sim. qr decolorauit me sol: ꝙ si se
ad hoc meminerit ꝑuienisse adhorta¬
tionib seu increpationib aliquorũ
seruoꝵ q. emulantiũ eã di emtilau¬
one: ñ ne consequent̾ ueraciterq in¬
ferre poterit. qr filii mat̾s meȩ pugna¬
uerunt contra me: Erit gͥsensus iix¬
ta qd̾ dictũ ẽ. ut eccła seu studiosa que¬
uis anima idloquatur. ñ quasi gem̃s
aut conquerens. s quasi gaudens &
do crederet sine p̃dicante: Quom̃ aũ
p̃dicarent nnisi mitterent᷑: Filios ma¬
tris sue contrase pugnasse memorat:
ñ ut irata s ut ñ ingrata. Unde ꝙ. seq̃r.
Posuerunt me custode in uineis. Qd̃
u̾bum utiq si spũalider examinetur.
puto nilinse querimoniȩ aut ranco¬

Expanded text:
tat adversus animam? 9. Si exprobraverint tat adversus animam? 9. Si exprobraverint filiae hujus saeculi illi animae quae hujusmodi est, dicentes pallidam et sine colore esse; nonne tibi congrue posse respondere videbitur: Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol? Et si se ad hoc meminerit pervenisse adhortationibus seu increpationibus aliquorum servorum Dei, aemulantium eam Dei aemulatione; nonne consequenter veraciterque inferre poterit, quia filii matris meae pugnaverunt contra me? Erit ergo sensus, juxta quod dictum est, ut Ecclesia seu studiosa quaevis anima id loquatur, non quasi gemens aut conquerens, sed quasi gaudens etodo crederet sine praedicante? quomodo autem praedicarent nisi mitterentur? Filios matris suae contra se pugnasse memorat, non ut irata, sed ut non ingrata. Unde et sequitur: Posuerunt me custodem in vineis. Quod verbum utique si spiritualiter examinetur, puto, nil in se quaerimoniae aut ranco
Abbreviated transcription (Latin):
tota anima. tota uirtute diligeret: ꝙ
ẽẽt gr̃a plena. Aut certe ꝑtransiut
cã.ut ueniret usq ad nos ꝙ de pleni¬
dudine illa om̃s acciꝑemꝰ:ꝙ fieret
mat̾ caritatis. cuiꝰ pat̾ ẽ caritas ds:
parturiens& in sole ponens taberna¬
culum eiꝰ. ut scriptura impleretur
quȩ dicit. Dedi te in lucẽ gentit̃: ut sis
salus mea usq ad extremũ t̾rȩ. Hoc e¬
nĩ impletã ẽ ꝑmariã: quȩ in carne
uisibilem edidit: quẽ inuisibilem nec
decarne nec cũ carne suscepit. & illa
qͥdem in tota se grande ꝙ fuaue amo¬
ris uulnꝰ accepit: ego uͦ me felic̃e puta¬
uerim. fi summa saltm quasi cuspi¬
de huiꝰ gladii pungi int̾dum me sen¬
sero: ut uł modico accepto amoris
uulnere.dicat etiã anima mea. Uul¬
nerata caritate ego sũ. Quis mͥ tribu¬
at in hunc modũ ñ mͦ uuluerari s
q expugnari omĩno: usq ad ext̾mi¬
nationẽ coloris ꝙ caloris illius qͥ mili¬

Expanded text:
tota anima, tota virtute diligeret, et tota anima, tota virtute diligeret, et esset gratia plena. Aut certe pertransivit eam, ut veniret usque ad nos, et de plenitudine illa omnes acciperemus, et fieret mater charitatis, cujus pater est charitas Deus, parturiens et in sole ponens tabernaculum ejus, ut Scriptura impleretur, quae dicit: Dedi te in lucem gentium, ut sis salus mea usque ad extremum terrae . Hoc enim impletum est per Mariam, quae in carne visibilem edidit, quem invisibilem nec de carne, nec cum carne suscepit. Et illa quidem in tota se grande et suave amoris vulnus accepit: ego vero me felicem putaverim, si summa saltem quasi cuspide hujus gladii pungi inter me sensero, ut vel modico accepto amoris vulnere, dicat etiam anima mea: Vulnerata charitate ego sum . Quis mihi tribuat in hunc modum non modo vulnerari, sed et expugnari omnino usque ad exterminationem coloris et caloris illius, qui mili
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cũ apło. Quando infirmor:tunc po¬
tens sum ꝙ fortis. uides qr carnis infir¬
mitas robur spũi augeat. ꝙ submini¬
stret iuires: Ita econtrario noueriscar¬
nis fortitudinẽ. debilitatẽ sp̃s oꝑari.
& quid mirũ si hoste debilitato tu for¬
tior efficeris: Nisi forte illam tibi insa¬
denter sagitari & impugnari salubri¬
ter postulat sc̃s: cũ dicit moratione.
Confige timore tuo carnes meas. Opti¬
ma timor iste sagitta: qui configit q
interficit carnis desidia. ut sp̃s saluus
sit. S q qͥcastigat corpꝰ suũ ꝙ inserui¬
tutẽ redigit: ñ ne is tibi uidetur etiã
manũ contra se pugnantis ipse iuua¬
re. Est ꝙ sagitta sermo di uiuus & effi¬
car: ꝙ penetrabilior om̃i gladio ancipiti.
De qͦ saluator. Nonueni in qͥt pacem
mittere: s gladiũ. Est etiã sagitta e¬
lecta amor xp̃r: quȩ marie animam
ñ mͦ conxit. s etiã ꝑtranfinit. ut nul¬
lam in pectore uirginali particulam
uacuã amore relinqueret: s toto corde

Expanded text:
 Quando enim infirmor, tunc potens sum et fortis . Vides quia carnis infirmitas robur spiritui augeat, et subministret vires? Ita econtrario noveris carnis fortitudinem debilitatem spiritus operari. Et quid mirum, si hoste debilitato, tu fortior efficeris? Nisi forte illam tibi insadenter sagittari et impugnari salubriter postulat sanctus, cum dicit in oratione: Confige timore tuo carnes meas . Optima timor iste sagitta, qui configit et interficit carnis desideria, ut spiritus salvus sit. Sed et qui castigat corpus suum, et in servitutem redigit, nonne is tibi videtur etiam manum contra se pugnantis ipse juvare? 8. Est et sagitta sermo Dei vivus et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti , de quo Salvator: Non veni, inquit, pacem mittere, sed gladium . Est etiam sagitta electa amor Christi, quae Mariae animam non modo confixit, sed etiam pertransivit, ut nullam in pectore virginali particulam vacuam amore relinqueret, sed toto corde,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ me magna locutꝰ fuisset. abscon¬
dissem me forsitan ab eo: tu uͦ unani¬
mis dux meus ꝙ notꝰ meus. qͥ simul
mecũ dulces capiebascibos. Hocẽ. Qd̃
a te patior contnua & contuberniali
meo. id molestiꝰ sentio: fero egriꝰ. Scitiꝰ
hȩc querimonia cuiꝰ ꝙ de qͦ sit. Agnos¬
cite gͦ & sponsam eodem de filiis mat̾s
suȩ conquerentẽ affectu. qr in eodẽ sp̃u:
cũ ait. filii matͥs meȩ pugnauerunt cor¬
tra me. Unde q alibi loquit᷑. Amici mei
& ꝑximi mei: adu̾sum me appropinqͣ

Expanded text:
t, abscondissem me forsitan ab eo. Tu vero homo unanimis, dux meus, et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos , hoc est: Quod a te patior convivo et contubernali meo, id molestius sentio, fero aegrius. Scitis haec quaerimonia cujus, et de quo sit. 3. Agnoscite ergo et sponsam eodem de filiis matris suae conquerentem affectu, quoniam in eodem spiritu, cum ait: Filii matris meae pugnaverunt contra me. Unde et alibi loquitur: Amici mei et proximi mei adversum me appropi
Abbreviated transcription (Latin):
estis ꝙ cotidie exꝑimini quã bonũ sit.
&. quã iocundũ habitare fr̃s in unũ:
si tam̃ in unũ ꝙ ñ in scandalũ. Alioqͥn
nec iocundũ plane nec bonũ: s pessi¬
te mͥ contingat mori quã audire incob̃.
quẽpiam iuste clamitantẽ: filii matͥs
meȩ pugnauerunt contͣ me. Nonne
p̃sentis congregationis tanquã unius
matͥs filii om̃s uos estis: singuli alderu¬
trũ fr̃s: Quid gͦ aforis uos conturbare
aut contristare possit: si intꝰ bene estis
ꝙ fr̃na pace gaudetis: Deniq qͥs uobis
nocere pot̾it inqͥt: si bom emulatores
fueritis: Quã obrem emulamini kariᷤ¬
mata meliora: ut bonos uos ꝓbetisemu¬
latores. Rarisma ꝑ optimũ. caritas ẽ. Pla¬
ne incõparabile qd̃ nouȩ sponsȩ celestis
sponsus tociens inculcare curabat: nc̃
qͥdem dicens. in hoc cognoscent om̃s qr
mei estis discipłi. si dilectionẽ habueritiᷤᷤ
ad inuicẽ: nunc uͦ mandatũ nouũ do

Expanded text:
estis, et quotidie experimini, quam bonum sit et quam jucundum habitare fratres in unum , si tamen in unum, et non in scandalum. Alioquin nec jucundum plane, nec bonum, sed pessite mihi contingat mori, quam audire in vobis quempiam juste clamitantem: Filii matris meae pugnaverunt contra me. Nonne praesentis congregationis tanquam unius matris filii omnes vos estis, singuli alterutrum fratres? Quid ergo a foris vos conturbare, aut contristare possit, si intus bene estis, et fraterna pace gaudetis? Denique quis vobis nocere poterit, inquit, si boni aemulatores feuritis? Quamobrem aemulamini charismata meliora , ut bonos vos probetis aemulatores. Charisma peroptimum charitas est; plane incomparabile, quod novae sponsae coelestis sponsus toties inculcare curabat, nunc quidem dicens: In hoc cognoscent omnes quia mei estis discipuli, si dilectionem habueritis ad invicem; nunc vero: Mandatum novu
Abbreviated transcription (Latin):
ticis ꝙ scismaticis ꝑtulisse cognoscitur. No¬
uisponse prudentiã: nec putauerĩ casi
hec illam aut quasi immemorẽ p̃cerisse.
S ꝓfecto id exp̃ssius plangit qd̃ ꝙ sentit
differentiꝰ: qd̾q uigilantiꝰ nob̾ cauendũ
existimat. Quid nam hoc: Malũ utiq
intestinũ atq domesticũ. Hoc tibi ma¬
nifeste in eugłio ore ipsius saluatoris
expͥmitur cũdicit. E in imici hominiᷤᷤ
domestici eiꝰ. Hocq in ꝓpħa. Homo inqͥt
pacis mee qͥ edebat panes meos: magni

Expanded text:
ticis et schismaticis pertulisse cognoscitur. Noticis et schismaticis pertulisse cognoscitur. Novi sponsae prudentiam; nec putavetim casu haec illam, aut quasi immemorem praeteriisse. Sed profecto id expressius 1372 plangit, quod et sentit differentius, quodque vigilantius nobis cavendum existimat. Quidnam hoc? Malum utique intestinum atque domesticum. Hoc tibi manifeste in Evangelio ore ipsius Salvatoris exprimitur, cum dicit: Et inimici hominis domestici ejus . Hoc et in propheta: Homo, inquit, pacis
Abbreviated transcription (Latin):
teris passa ẽ: iuxta illud apud ꝓpħam.
Sepe expugnauer̃t me aiuuentute
mea: ꝙ supra dorsũ meũ fabricauert̃
peccatores. Quid gͥ singularit filios
matris euȩ causaris: quȩ te minime
ignoras & ex aliis atq aliis nationib
sepissime impugnatã: Ad mensam
diuitis uocatꝰ: diligent̾ ait. considã quȩ
tibi apponunt᷑. tr̃s ad m̃sam salomoniᷤᷤ
sedemꝰ. Quis ditior salomone: Non de
terrenis dico diuitiis: quãquã ꝙ. ipsis
salomon habundaret.S: intuemini
qͥt consid̾a quȩ tibi apponuntur: sciers
qr talia te oportet pͥparare. Ego utiq qd̾
in me ẽ diligent̾ atcendo. id mͦ apponi
in his u̾bis sponse. ꝙ ad meã ꝓrsus doctͥ¬
nã cautelamq respicere. qd̾ ita ex nomi¬
ne ac sola expͥmitur ꝑsecutio adomesti¬
cis: ꝙ tacentur tot ꝙ tam grauia quȩ
ubiq terrarũ nicħominus ex om̃i nati¬
one quȩ sub celo ẽ ab infidelib ab here¬

Expanded text:
teris passa est? juxta illud apud prophetam: teris passa est? juxta illud apud prophetam: Saepe expugnaverunt me a juventute mea; et: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores . Quid ergo singulariter filios matris tuae causaris, quae te minime ignoras et ex aliis at que aliis nationibus saepissime impugnatam? Ad mensam divitis vocatus, diligenter, inquit, considera quae tibi apponuntur. Fratres, ad mensam Salomonis sedemus. Quis ditior Salomone? Non de terrenis dico divitiis, quanquam et ipsis Salomon abundaret; sed intuemini quit, considera quae tibi apponuntur, sciens quia talia te oportet praeparare . Ego utique, quod in me est, diligenter attendo id mihi apponi in his verbis sponsae, et ad meam prorsus doctrinam cautelamque respicere, quod ita ex nomine ac sola exprimitur persecutio a domesticis; et tacentur tot et tam gravia quae ubique terrarum nihilominus ex omni natione quae sub coelo est, ab infidelibus, ab haere
Abbreviated transcription (Latin):
illa uor ẽ incantico eeechiȩ. Precifa ẽ
uelut atexente uita mea: dũ adhuc ordi¬
rer succidit me. De his gͦ atq aliis qͥde illa
gente. xp̃iano nomini contradixisse sei¬
untur: ꝓuta dictũ asponsa: filii matris
meȩ pugnauert̃ contra me. & pulchre
filios matris : neȩ ñ autẽ ꝙ patriᷤ si illos
uocat qͥ ñ habebant patrẽ d̾m s ex patre
drabolo erant: homicide utiq sicut &
ille homicida erat abinitio. Propterea
ñ dicit fis mei. aut filii patris mer: s
filii inqͥt mats meȩ pugnauerunt cos¬
tra me. Alioqͥn si ñ ita distingueret. ui¬
deretur etiã apłs paulus comp̾hensus
in his de qͥb conqueritur: qd̃ &. ipse a¬
liquando ꝑsecutꝰ sit eccłam di. S mi
scdi̾am consectitꝰ ẽ. qr ignorans hoc fec̃
manens in incredulitate: ꝙ approbauit
dm se habere patrẽ: frẽm eccłȩ tã ex pa¬
tre quã ex matre eẽ.S attende qͦmͦ no¬
minatĩ filios matͥs suȩ. ꝙ solos incusat:
quasi soli inculpafint. Quanta &. abex¬

Expanded text:
illa est in cantico Ezechiae: Praecisa est velut a texente vita mea, dum adhuc ordirer, succidit me . De his ergo atque aliis, qui de illa gente Christiano nomini contradixisse sciuntur, puta dictum a sponsa: Filii matris meae pugnaverunt contra me. Et pulchre filios matris suae, non autem et patris sui illos vocat, qui non habebant patrem Deum, sed ex patre diabolo erant; homicidae utique, sicut et ille homicida erat ab initio . Propterea non dicit: Fratres mei; aut: Filii patris mei; sed Filii, inquit, matris meae pugnaverunt contra me. Alioquin si non ita distingueret, videretur etiam apostolus Paulus comprehensus in his, de quibus conqueritur, quod et ipse aliquando persecutus sit Ecclesiam Dei , sed midiam consecutus est, quia ignorans hoc fecit manens in incredulitate ; et probavit Deum se habere patrem, fratrem Ecclesiae tam ex patre, quam ex matre esse. 2. Sed attende quomodo nominatim filios matris suae, et solos incusat, quasi soli in culpa sint. Quanta et ab ex
Abbreviated transcription (Latin):
seruare cum conscientia bona. famȩ
integritatem. Uel uixta apłm: ꝓui¬
dere uona. non tantum coiam deo
s eciam coram nominibus. Beata
mens quȩ hoc se induit castimoni¬
e decus : & quemd̾a ueluti celestis i¬
nocentiȩ candidatum: ꝑ qũe sibiuen¬
dices głosam conformitatem. non
mundi s uerbi: de quo legit᷑ qd̾
sit candor uitȩ et̾nȩ: splendor. ee
figura substantiȩ dĩ Ex quo iam
gradu: audet que eiusmodi est.
cogitare de nuptiis. Quidni aude¬
at᷑ : eo se nubilem quo similem
cernens: Nec terres celsitudo. qu̾a
sociat similitudo: amor conciliat:
ꝑfessio maritat. ꝓfessionis forma hec
est. Iuraui. & statui: custodire iudicia
iusticiȩ tuȩ. Hanc sequuti apłi: aie¬

Expanded text:
servare cum conscientia bona famae servare cum conscientia bona famae integritatem. Vel, juxta Apostolum: Providere bona, non tantum coram Deo, sed etiam coram hominibus . Beatamens, quae hoc se induit castimoniae decus, et quemdam veluti coelestis innocentiae candidatum, per quem sibi vindicet gloriosam conformitatem, non mundi, sed Verbi, de quo legitur, quod sit candor vitae aeternae ; splendor et figura substantiae Dei . 12. Ex hoc jam gradu audet quae hujusmodi est, cogitare de nuptiis. Quidni audeat, eo se nubilem, quo similem cernens? Non terret celsitudo, quam sociat similitudo, amor conciliat, professio maritat. Professionis forma haec est: Juravi et statui custodire judicia justitiae tuae . Hanc secuti ap
Abbreviated transcription (Latin):
intima cordis repleuerit: ꝑdeat fo¬
ras necesse ẽ. tanqũa lucerna latens
sub modio: mimo lux in tenebris
lucens. latere nescia. P orro efulgentẽ
et ueluti quibdam suis radus ep¬
rumpentem. mentis simulacrum
corpus excipit: & diffundit per
menbra & sensus: quatinus om̃is
inde teluceat accio: sermo : aspectus.
incessus ͥ risus: si tamen risus mix¬
tus grauitate: & plenus honesti. Hoꝵ
et aliorum ꝓfecto artuũ sensuumq
motus. gestus. & usus cum apparu¬
erit serius. purus. modestus. dotius
expers insolentiȩ atq lasciuie. tam̃
leuitatis. tum ignauiȩ alienus: eqͥ¬
tati autem accõminodus. pietati
officiosus : pulcͥtudo animȩ palã
erat: si tamen non sit in sp̃u eius
dolus. Potest enim fieri ut simulen¬
tur hec omnia: & non ex habun¬
dantia cordis. taliter moueantur
Es ut magis eluceat is animȩ decor:
ipsum si placet honestum in quo
hunc locanddum censuimus. diffi¬
niat᷑ mentis ingenuitas: sollicita

Expanded text:
intima cordis repleverit, prodeat fointima cordis repleverit, prodeat foras necesse est, tanquam lucerna latens sub modio, imo lux in tenebris lucens, latere nescia. Porro effulgentem, et veluti quibusdam suis radiis erumpentem, mentis simulacrum corpus excipit, et diffundit per membra et sensus, quatenus omnis inde reluceat actio, sermo, aspectus, incessus, risus si tamen risus mistus gravitate, et plenus honesti. Horum et aliorum profecto artuum sensuumque motus, gestus et usus, cum apparuerit serius, purus, modestus, totius expers insolentiae atque lasciviae, tum levitatis, tum ignaviae alienus, aequitati autem accommodus, pietati officiosus; pulchritudo animae palam erit, si tamen non sit in spiritu ejus dolus. Potest enim fieri ut simulentur omnia haec, et non ex abundantia cordis taliter moveantur. Et ut magis eluceat is animae decor, ipsum, si placet, honestum, in quo hunc locandum censuimus. definiatur: Mentis ingenuitas, sollicita
Abbreviated transcription (Latin):
dumentum: Tanto ꝓfecto sͥ carior
illa: quanto similior crit. In quo g
animȩ decor: An forte ui eo quod
honestum dicitur: Hoc interimi sen¬
tiamus: si melius non occurrit. De
honesto autẽ exterior interrogetur
conuersatio: non quod ex ea hone¬
stum ꝓdeat: s ꝑ eam. Nam in con¬
scientia: & habitatio euis et ougo.
Siquidem claritas eius: testimoni¬
um conscientiȩ.Nichil hac luce cla¬
rius: nichil. hoc glosius testimonio:
cum ueritas in mente fulget: ee mens
in ueruate se uidet. S qualem: Pu¬
dicam: uerecundam: pauidã: circũ¬
spectam: nichil penitus admittentẽ:
quod euacuet głam conscientiȩ at¬
destantis: in nullo consciam sibi quo
erubescat p̾sentiam ueritatis: quo
cogatur auertere faciem. quasi con¬
fusam et reꝑcussam a lumine cłĩ.
hoc plane. hoc illud decorum ẽ qd̾
suꝑ omnia bona animȩ. diuinos
oblectat aspectus: ꝙ nos non. iamꝰ
ac diffinimus honestum. Cũ autẽ
decori huius claritas abundantius

Expanded text:
dumentum? Tanto profecto sibi charior dumentum? Tanto profecto sibi charior illa, quanto similior erit sibi. In quo ergo animae decor? An forte in eo quod honestum dicitur? Hoc interim sentiamus, si melius non occurrit. De honesto autem exterior interrogetur conversatio: non quod ex ea honestum prodeat, sed per eam. Nam in conscientia et habitatio ejus, et origo. Si quidem claritas ejus, testimonium conscientiae. Nihil hac luce clarius, nihil hoc gloriosius testimonio, cum veritas in mente fulget, et mens in veritate se videt. Sed qualem? Pudicam, verecundam, pavidam, circumspectam, nihil penitus admittentem quod evacuet gloriam conscientiae attestantis: in nullo consciam sibi, quo erubescat praesentiam veritatis, quo cogatur avertere faciem quasi confusam et repercussam a lumine Dei. Hoc plane, hoc illud decorum est, quod super omnia bona animae divinos oblectat aspectus; et nos nominamus ac definimus honestum. 11. Cum autem decoris hujus charitas abundantius
Abbreviated transcription (Latin):
tutem sapientia: qͦd uirtꝰ sit qͦdd̾a
quasi stabile fundamentum. suꝑ
qͥdi sapientia edificet sibi dom̃u
Oportuit autẽ cedere noticiam
boni: quia non ẽ societas luci sapi¬
entiȩ. & tenebris ignorantiȩ. O por¬
tuit et bonam uoluntatem: quia
in maliuolam animã non introibit
sapientia. Iam si in uoluntatis mu¬
tatione. reddita innotuit animȩ ui¬
ta: in eruditione sanitas: in uirtu¬
te stabilitas: in sapientia postremo
maturitas: suꝑest ut decorem illi
inueniamus: sine quo specioso for¬
ma p̃ filiis hominũ. placere noi
potest. Deniq audit qr concupis¬
cit rex decorem tuũ. Quanta enu¬
merauimꝰ animȩ bona. dona u̾biͤ
uoluntatẽ bonam: scientiam ͤ iur¬
tutem : sapientiam: & nichil hon̾
uerbũ rex concupiscere legit᷑: s tm̃¬
et concupiscet inquit rex decorem
tuum. Ait ꝓpha. Dñs regnauit: oe¬
corem induit. Quidni imagini suȩ
pariter et sponsȩ. simile cupiat in¬

Expanded text:
tutem sapientia; quod virtus sit quoddam tutem sapientia; quod virtus sit quoddam quasi stabile fundamentum, super quod sapientia aedificet sibi domum. Oportuit autem praecedere notitiam boni; quia non est societas luci sapientiae, et tenebris ignorantiae. Oportuit et bonam voluntatem; quia in malevolam animam non introibit sapientia . 10. Jam, si in voluntatis mutatione reddita innotuit animae vita, in eruditione sanitas, in virtute stabilitas, in sapientia postremo maturitas; superest ut decorem illi inveniamus, sine quo specioso forma prae filiis hominum placere non potest. Denique audit quia concupiscet rex decorem tuum . Quanta enumeravimus animae bona, dona Verbi, voluntatem bonam, scientiam, virtutem, sapientiam, et nihil horum Verbum rex concupiscere legitur, sed tantum: Concupiscet, inquit, rex decorem tuum. Ait Propheta: Dominus regnavit, decorem induit . Quidni imagini suae pariter et sponsae simile cupiat in
Abbreviated transcription (Latin):
i affectum cordis: aut sapientes st̃
et ipso delectant᷑ sapore boni: aut
maligni sunt. & ipsa complacent s
malitia: etiam nulla spe alteriꝰ com¬
moddi blanduiente. Malitia uͦ quie
misi sapor ẽ mali: Beata mens. qũa
sibi totam uendicauit sapor bom.
et odium mali. Hoc reformari
ad sapientiam est: hoc sapientie
uictoriam felicit̾ exꝑiri. Nam in
quo euidentius sapientia iuncere
malitiam comꝓbatur: qũa cum
excluso sapore mali. qui ñ aliud
qmͣ ipsa malicia est. boni quidam
intumus sapor mentis intima oc¬
cupare tota suauitate sentit᷑. Itaq
ad uirtutem spectat tribulationes
fortiter sustinere: ad sapientiam gau¬
oere in tribulationib. Confortare
cor tuum. & sustinere dñm. uirtu¬
tis est: gustare & uidere qm̃ suauiᷤ
ẽ dominus. sapientiȩ est. E ut ma¬
gis ex ꝓpͥȩ bono nature. bonum
quodq clarescat: modestia animi
ꝓbat sapientem: constantia uirũ
uirtutis ostendit. Et bene pꝰ uir¬

Expanded text:
in affectum cordis, aut sapientes sunt, in affectum cordis, aut sapientes sunt, et ipso delectantur sapore boni; aut maligni sunt, et in ipsa complacent sibi malitia, etiam nulla spe alterius commodi blandiente. Malitia vero quid, nisi sapor est mali? Beata mens, quam sibi totam vindicavit sapor boni, et odium mali. Hoc reformari ad sapientiam est, hoc sapientiae victoriam feliciter experiri. Nam in quo evidentius sapientia vincere malitiam comprobatur, quam cum excluso sapore mali, qui non aliud quam ipsa malitia est, boni quidam intimus sapor mentis intima occupare tota suavitate sentitur? Itaque ad virtutem spectat tribulationes fortiter sustinere: ad sapientiam, gaudere in tribulationibus. Confortare cor tuum, et sustinere Dominum, virtutis est; gustare et videre quoniam suavis est Dominus, sapientiae est. Et ut magis ex propriae bono naturae bonum utrumque clarescat; modestia animi probat sapientem, constantia virum virtutis ostendit. Et bene post vir
Abbreviated transcription (Latin):
litia mulieris insipientiam cirtumue¬
nit. S unde malitia uisa ẽ uicisse ad
tempus: inde se uictam dolet metnũ
slam ecce denuo sapientia mulieris cor
et corpus impleuit: ut qui ꝑ femina
deformati in insipientiam sumꝰ. ꝑ fe¬
minam reformemur ad sapientiam.
ꝙ nunc assidue sapientia uincit ma¬
liciam. u mentib ad quas intrauerit.
saporem mali quem illa iuexit. sa¬
pore ext̃minans meliori. Intrans sapt¬
entia dum sensum carnis infatuat.
purificat intellectum: cordis palatũ
sanat. et reꝑat. Sano palato sapit
iam bonũ: saꝑit ipsa sapientia: qua
in bonis nullũ melius. Qũa multa
fiunt uona᷑. et non sapiunt facienti¬
b siquiiẽ non sapoie uoni ad ulanł
aut ratione. aut quacumq occalione
seu necessicate impellunt᷑: et econtrario.
multis quȩ faciunt non sapiunt ma¬
la: s ad hec inducunt᷑. aut metu. aut
cupiditate rei euiuspiam: potiꝰ qũa
sapore mali. Iui aut̃e transierunt

Expanded text:
litia mulieris insipientiam circumvelitia mulieris insipientiam circumvenit. Sed unde malitia visa est vicisse ad tempus, inde se victam dolet in aeternum. Nam ecce denuo sapientia mulieris cor et corpus implevit, ut qui per feminam deformati in insipientiam sumus, per feminam reformemur ad sapientiam. Et nunc assidue sapientia vincit malitiam in mentibus ad quas intraverit, saporem mali, quem illa invexit, sapore exterminans meliori. Intrans sapientia, dum sensum carnis infatuat, purificat intellectum, cordis palatum sanat et reparat. Sano palato sapit jam bonum, sapit ipsa sapientia, qua in bonis nullum melius. 9. Quam multa fiunt bona, et non sapiunt facientibus! siquidem non sapore boni ad illa, sed aut ratione, aut qualicunque occasione, seu necessitate impelluntur: 1565 et econtrario multis, quae faciunt, non sapiunt mala, sed ad haec inducuntur, aut metu, aut cupiditate rei cujuspiam potius, quam sapore mali. Qui autem transierunt
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens. Ergo sapientiȩ otia. negotia
sunt: et quo otiosior sapientia. eo ex¬
erticior in genere suo. E regione. urtꝰ
exercitata. clarior est: eoq ꝓbatior:
quo officiosior. Et siquis sapientiã.
uirtutis amorem diffinierit: non mͥ
a uero deuiare uidet᷑. Ubi autem
amor ẽ labor ñ est s sapor. Q forte
sapientia a sapore denominat : quod
uirtuti accedens. qd̾dam ueluti con¬
cdimentũ sapidam reddat: que ꝑ le
insulsa quodamm et asꝑa sentiebat᷑.
Nec cluxerim rep̃hendendum.: siqͥs
sapientiam. saporem boni diffiniat.
Hunc saporem ꝑdidimus: ab ipso
pene exortu generis nri. Ex qͦ cordis
palatum. sensu carnis p̃ualente infe¬
cit uirus serpentis antiqui: cepit aĩȩ
non saꝑe bonum: ac sapor noxius sub¬
intrare. Ueniq ꝓni sunt sensus homi¬
nis et cogitationes in malum ab ado¬
lescentia: hoc est ab insipientia pͥmȩ
mulieris. Ita insipientia mulieris sapo¬
rem boni exclusit: quia serpentes ma¬

Expanded text:
Sapiens . Ergo sapientiae otia negotia Sapiens . Ergo sapientiae otia negotia sunt, et quo otiosior sapientia, eo exercitatior in genere suo. E regione virtus exercitata clarior est, eoque probatior, quo officiosior. Et si quis sapientiam virtutis amorem definierit, non mihi a vero deviare videtur. Ubi autem amor est, labor non est, sed sapor. Et forte sapientia a sapore denominatur, quod virtuti accedens, quoddam veluti condimentum, sapidam reddat, quae per se insulsa quodam modo et aspera sentiebatur. Nec duxerim reprehendendum, si quis sapientiam saporem boni definiat. Hunc saporem perdidimus ab ipso pene exortu generis nostri. Ex quo cordis palatum sensu carnis praevalente infecit virus serpentis antiqui, coepit animae non sapere bonum, ac sapor noxius subintrare. Denique proni sunt sensus hominis et cogitationes in malum ab adolescentia , hoc est, ab insipientia primae mulieris. Ita insipientia mulieris saporem boni exclusit, quia serpentis ma
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti diuersa. sese participanda accom¬
modant. Iuxta quam rationẽ ꝓfecto
aliud ẽ animo uircute agi: & aliud sa¬
pientia regi. Aliud dominari in uirtu¬
te: aliud in suauitate deliciari. Licet
namq et sapientia potens. & uircus
uauis gcistat: ut tam̃ ꝓpͥas quibusq
tecldlamus uocabulis significantias. uuir¬
o uirtitem. sapientiam placidita de¬
nimi. cũ sp̃ali quadam suauitate ue¬
monstrat. Hanc puto ab apło designa¬
tam÷ ubi post multa hortamenta ꝑei¬
nentia ad uirtutem. adiecit qd̾ sapieu¬
cie est: in suauitate in sp̃u sc̃o. Igitur
state. resistere. uimi.iii. repellere. que
utiq in partib uirtutis depucant᷑.
honor quide s labor est. Non est
enum id ipsum. honorem tuum labo¬
riose defendere: & quiete possidere
Non est ibem uirtute agi: & uirtu¬
te frui. Quicquid uirtus elaborat
sapientia fruitur: et quod sapiendeoe
ordinat. delib̾at. moderat᷑: uirtus ere¬
quie᷑. Sapientiam scribe in ocio: ait

Expanded text:
veluti diversa, sese participanda accomveluti diversa, sese participanda accommodant. Juxta quam rationem profecto aliud est animo virtute agi, et aliud sapientia regi; aliud dominari in virtute, aliud in suavitate deliciari. Licet namque et sapientia potens, et virtus suavis existat; ut tamen proprias quibusque reddamus vocabulis significantias, vigor virtutem, sapientiam placiditas animi cum spirituali quadam suavitate demonstrat. Hanc puto ab Apostolo designatam, ubi post multa hortamenta pertinentia ad virtutem, adjecit quod sapientiae est: In suavitate, in Spiritu sancto . Igitur stare, resistere, vim vi repellere, quae utique in partibus virtutis deputantur, honor quidem, sed labor est. Non est enim id ipsum honorem tuum laboriose defendere, et quiete possidere. Non est idem virtute agi, et virtute frui. Quidquid virtus elaborat, sapientia fruitur; et quod sapientia ordinat, deliberat, moderatur; virtus exsequitur. 8. Sapientiam scribe in otio, ait
Abbreviated transcription (Latin):
neccsse ẽ uirtute tenearis. Hec ꝓ eo quod
dixi. opus nos habere uerbo: cui unra¬
mur ad uirtutem. Nunc iam uiden¬
dum de eo quod item memoraui: ꝑuer
bũ scilicet nichominus nos reformari
ad sapientiam. Uerbum uirtꝰ: uerbũ
sapientia ẽ. Sumat gͦ anima de uictu¬
te uirtutem: ac de sapientia sapienti¬
ascribat. Alioquin. si aliunde. aut u¬
tramq aut alterutram arroget sibi: ne¬
get etiam simul uel de fonte riuum.
uel de uitȩ unum. uel lumen ouribe
lumine. Fidelis sermo. Siquis inquit
indiget. sapientia: postulet a deo qui
dat omnib affluent̾ et non impꝑat:
et dabit᷑ ei. Hoc ille. Ego uͦ hauo sens
de uirtute senserim. Cognata uirtussa¬
pientiȩ est. donum dĩ est. uirtꝰ depu
ipsa de sursum a patre uerbi. E siquis
existimet id ꝑ omnnia eam qd̃ sapientiã
ẽẽ: non inficior: s in uerbo: ñ in anima
Que enim in uerbo ꝓ eus singulari
diuine naturȩ simplicitate unũ sunt:

Expanded text:
necesse est virtute tenearis. Haec pro eo quod necesse est virtute tenearis. Haec pro eo quod dixi, opus nos habere Verbo, cui innitamur ad virtutem. 7. Nunc jam videndum est de eo quod item memoravi, per Verbum scilicet nihilominus nos reformari ad sapientiam. Verbum virtus, Verbum sapientia est. Sumat ergo anima de virtute virtutem, ac de sapientia sapientiascribat. Alioquin si aliunde aut utramque, aut alterutram arroget sibi; neget etiam simul vel de fonte rivum, vel de vite vinum, vel lumen oriri de lumine. Fidelis sermo: Si quis, inquit, indiget sapientia, postulet a Deo, qui dat omnibus affluenter, et non improperat; et dabitur ei . Haec ille. Ego vero haud secus de virtute senserim. Cognata virtus sapientiae est. Domum Dei virtus est, deputipsa desursum a Patre Verbi. Et si quis existimet id per omnia eam quod sapientiam esse, non inficior, sed in Verbo, non in anima. Quae enim in Verbo pro ejus singulari divinae naturae simplicitate unum sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ei omnis iniusticia. Ita in qu̾a uerbo
innixum et indutum uirtute ex alto.
nulla uis. nulla fraus. nulla iam illece¬
bra poterit uel stantem deicere: uel scib¬
icere dominantem.Uis. non tunore un¬
pulsorem:. Non ueniat tibi pes suꝑbiȩ
& manus peccatoris non mouet te. Ibi
ceciderunt. qui oꝑant᷑ iniquitatem.
Ibi diabolus et angłi eius corruerunt:
qui licet ñ pulsi extrinsecus. expulsi
sunt tam̃: nec potuerunt stare. Deniq
in ueritate ñ stetit: qui ñ innixus est
uerbo : qui in sua uirtute confisus est.
Et ideo fortassis sedere uoluit: quia sta¬
re non ualuit. Dicebat enĩ. Sedebo in
monte testamenti. Ceterũ. do alit̃ iudi¬
cante nec stecit nec sedit. s cecidit: di¬
cente dño uidebam sathanam sic̃ fulgͣ
de celo cabentem. Eigo qui stat. si non
uult cadere : ñ fidat sͥ: s nitat᷑ uerbo.
Uuerbum loquit᷑. Sine me. nicħ pote¬
stis facere. Ita est: nec surgere ad bos
nec stare in bono possumus. sine ut

Expanded text:
ei omnis injustitia. Ita, inquam, Verbo ei omnis injustitia. Ita, inquam, Verbo innixum, et indutum virtute ex alto, nulla vis, nulla fraus, nulla jam illecebra poterit vel stantem dejicere, vel subjicere dominantem. 6. Vis non timere impulsorem? Non veniat tibi pes superbiae, et manus impellentis non movebit te. Ibi ceciderunt qui operantur iniquitatem . Ibi diabolus et angeli ejus corruerunt, qui licet non impulsi extrinsecus, expulsi sunt tamen, nec potuerunt stare. Denique in veritate non stetit, qui non innixus est Verbo, qui in sua virtute confisus est. Et ideo fortassis sedere voluit, quia stare non valuit. Dicebat enim: Sedebo in monte testamenti . Caeterum, Deo aliter judicante, nec stetit, nec sedit, sed cecidit, dicente Domino: Videbam Satanam sicut fulgur de coelo cadentem . Ergo qui stat, si non vult cadere, non fidat sibi, sed nitatur Verbo. Verbum loquitur: Sine me nihil potestis facere . Ita est: Nec surgere ad bonum, nec stare in bono possumus sine 1564
Abbreviated transcription (Latin):
um parit̃ et miraculũ sui: ut aucdiret
de se loquentes. Que est ista quȩ as¬
cendit de deserto deliciis aafluens: in¬
nixa suꝑ dilectum suum: Alio quin
feustra nititue: s non iiitatue. San
etiam contra se innitens. inualescet.
o facca sc ipla ualicdior. Oges ꝓratiõe
uniuersa. Iram. metũ. cupiditatem. et
gaudium. uelut quendam animi cur¬
rum uonus auriga reget : &. in captiui¬
tatem rediget omnẽ carnalem affectum
& carnis sensum. ad nutũ rationis. in
obsequium uirtutis. Quidii omnia pos¬
sibilia sunt innitenti suꝑ eum: qui oĩa
potest: Quante fidutiȩ uox. omĩa possũ
in eo qui me confortat. Nil omnipoten¬
tiam uerbi clariorem redlit: qũa quod
omnipotentes facit. om̃s qui in se sꝑant.
Deniq omina possibilia sunt credenti.
Aumon omnipotens : cui omnia pos¬
sibilia sunt: Ita animus ñ si p̃sumat
de se. s si confortet᷑ a uerbo. poterit u¬
tiq dominari sui: ut non dominetur

Expanded text:
um pariter et miraculum sui, ut audiret um pariter et miraculum sui, ut audiret de se loquentes: Quae est ista, quae ascendit de deserto, deliciis affluens, innixa super dilectum suum? . Alioquin frustra nititur, si non innititur. Sane etiam contra se innitens invalescet, et facta se ipsa validior coget pro universa: iram, metum, cupiditatem, et gaudium, veluti quemdam animi currum, bonus auriga reget; et in captivitatem rediget omnem carnalem affectum, et carnis sensum ad nutum rationis in obsequium virtutis. Quidni omnia possibilia sint innitenti super eum, qui omnia potest? Quantae fiduciae vox: Omnia possum in eo qui me confortat! Nil omnipotentiam Verbi clariorem reddit, quam quod omnipotentes facit omnes qui in se sperant. Denique omnia possibilia sunt credenti . Annon Omnipotens, cui omnia possibilia sunt? Ita animus, si non praesumat de se, sed si confortetur a Verbo, poterit utique dominari sui, ut non dominetur
Abbreviated transcription (Latin):
homo p̃cipuus impulsor suiꝰ. qui suo
sine alieno impulsu. cadere pocest. ali¬
eno absq suo non pocest. Cui nam hoꝵ
p̃cipue resistendum: Nempe huiss. en
eo molestior quo interior. solus aleicere
sutficte: ⁊ium sine ipso. alii possint face
nichil:. Non sine causa sapitus expugna¬
tori p̃tulit urbium: uitum qͥ animo
dominat᷑. Multum hoc aci te: opus
uirtute habes : et non quacũq s qua
induatis ex alto. Ipsa enuim si ꝑfecca sit.
facile facit animũ uiccorem sui. et siẽ
inuuctum recicdit ad omnia. Est quippe
iigor. animi. cedere nescius: ꝓ tuenoa
ratione. Aut si magis ꝓbas: iugor ani¬
mi immobilit̾ stantis cum ratione. uel
ꝓ ratione ua sic. Nigor animi quos
in se est: omnia ad rationẽ cogens uel
dirigens. Quis ascendet in montem
domini: Huius ad uertic̃e montis
ascensus arduus. ꝙ calus conatus.
absq uerbi adiutorio. feut anima.
que angłis spectantib p̃buit gauue¬

Expanded text:
homo praecipuus impulsor sui, qui suo homo praecipuus impulsor sui, qui suo sine alieno impulsu cadere potest, alieno absque suo cadere non potest. Cuinam horum praecipue resistendum? Nempe huic, qui eo molestior, quo interior, solus dejicere sufficit, cum sine ipso alii possint facere nihil. Non sine causa Sapiens expugnatori praetulit urbium, virum qui animo dominatur . Multum hoc ad te: Opus virtute habes, et non quacunque, sed qua induaris ex alto. Ipsa enim, si perfecta sit, facile facit animum victorem sui, et sic invictum reddit ad omnia. Est quippe vigor animi cedere nescius pro tuenda ratione. Aut, si magis probas, vigor animi immobiliter stantis cum ratione vel pro ratione. Vel sic: Vigor animi, quod in se est, omnia ad rationem cogens vel dirigens. 5. Quis ascendet in montem Domini? Hujus ad verticem montis,ascensus arduus, et cassus conatus absque Verbi adjutorio. Felix anima, quae angelis spectantibus praebuit gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
tu ei cantabis. Si mei ñ fuerrat de¬
minati: cunc immaculatus ero. Boni
plans emulatoris in signe dedisti. E
consilio sapientis. misereris amme
Auoquin et si uniuer sum muertun
lueeris. animȩ aucẽ tue detrumnentuom
horum cliabolus luiore malitir inũ¬
aus uento uanitatis: nomo semetoꝵ¬
sum pondere sue corruptionis impel¬
lit. Impellit diabolus. ẜ non euerteti
ua assensum. Demq habes. Resistite
diabolo: & fugiet a uobis. Iste ei qui
stantes in ꝑadiso impulit inuidus.
Q euertie: s consentientes: ñ resisten¬
tes. Iste est qui seipsum de celo suꝑo
nulo impellente p̃cipitauit: ut ser¬
as multomagis hominẽ suo ipliꝰ
quia in maligno positus ẽ. Impel¬
lit om̃s: s solos euertit amicos suos.
ioest consentaneos sͥ. Nolo ẽẽ amicus
mundi: ne cabam. Nlam qui uult ẽe
hui munci amicus :. inimicus dĩcon¬
stituitur: quo utiq nullus gramor
casus. Ex quib satis claret qͥuam sie

Expanded text:
tu vero cantabis: Si mei non fuerint dotu vero cantabis: Si mei non fuerint dominati, tunc immaculatus ero . Boni plane aemulatoris insigne dedisti, si consilio Sapientis misereris animae Alioquin, etsi universum mundum 1563 lucreris, animae autem tuae detrimentum horum diabolus livore malitiae, mundus vento vanitatis, homo semetipsum pondere suae corruptionis impellit. Impellit diabolus, sed non evertit assensum. Denique habes: Resistite diabolo, et fugiet a vobis . Iste est qui stantes in paradiso impulit invidus et evertit, sed consentientes, non resistentes. Iste est qui se ipsum de coelo superbus nullo impellente praecipitavit: ut scias multo magis hominem suo ipsius quia in maligno positus est. Impellit omnes, sed solos evertit amicos suos, id est consentaneos sibi. Nolo esse amicus mundi, ne eadam. Nam qui vult esse hujus mundi amicus, inimicus Dei constituitur , quo utique nullus gravior casus. Ex quibus satis claret, quam sit
Abbreviated transcription (Latin):
poterat. orabat homoᷤ de terra:. con¬
firma me inquiens in uerbis tus:
Deniq et ꝓbarat. Euis ipsius illa uo
fuit. Impulsus. euersus sum ut ca¬
derem: & dñs suscepit me. Queris
quis ille impulsor: Non est unus.
Impulsor diabolus est: impulsor
mundus: impulsor homo. Quis
iste homo sit queris: Quisq sui.
Noli mirari:ͤ. usq ad eo homo im¬
pulsor sibi ẽ. et suimet p̃cipitator
ut non sit quod ab altero impul¬
sore formides: si ipse a te. ꝓprias
contineas manus. Quis enim inqͥl
uob̾ nocere poteritͤ si boni emu¬
latores fueritis: Manus tua: M¬
sensus tuuis. Si diabolo suggerene
ui seculo suadente. qd non or ortes
usenum cuum tenueris os non doesie
e mora tua arma iniquitati. nec ꝓmis¬
etĩ atnare: pecc̃m̃ in cuo mortalicoꝵs.
honum te emulatorem ꝓbasti. que ma¬
uora omnino ñ nocuit᷑. Uide ne ma¬
uł ꝓfuerit. Scriptum ẽ enum. Bonii
as et habebis laudem ex illa. Consu¬
a sunt qui querebant anim̃atuam.

Expanded text:
poterat, orabat homo de terra: Conpoterat, orabat homo de terra: Confirma me, inquiens, in verbis tuis? . Denique et probarat. Ejus ipsius illa vox fuit: Impulsus eversus sum ut caderem, et Dominus suscepit me . Quaeris quis ille impulsor? Non est unus. Impulsor diabolus est, impulsor mundus, impulsor homo. Quis iste homo sit quaeris? Quisque sui. Noli mirari. Usque adeo homo impulsor sibi est, et suimet praecipitator, ut non sit quod ab altero impulsore formides, si ipse a te proprias contineas manus. Quis enim, inquit, vobis nocere poterit, si boni aemulatores fueritis? . Manus tua, consensus tuus. Si diabolo suggerente, vel saeculo suadente quod non oportet, assensum tuum tenueris, et non dederis membra tua arma iniquitati, nec permiseris regnare peccatum in tuo mortali corpore; bonum te aemulatorem probasti, cui malitia omnino nil nocuit: vide ne magis profuerit. Scriptum est enim: Bonum fac, et habebis laudem ex illa . Confusi sunt qui quaerebant animam tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
& docebit te uias suas: ne uolendo
quidem s ignorando bonũ. dũ cur¬
ris. contingat ex currere. & errare in
inuio & non inuia. Lux est. enĩ uer¬
bum. Dedaratio deniq sermonum.
illuminat: et intellectum dai
uulis. Beatus es: si dicas et tu. lix¬
na pedib meis uerbũ tuũ: & lm
semitis meis. Nec parum ꝓfecit
anima tua: cuius immutata us¬
luntas: cuiꝰ illuminata ratio est
ut bonũ et uelit & nouerit. In
altero uitam: in altero uisũ recepit
Nam ꝙ malum uolendo. mortia
erat: et bonum ignorando ceca.
Iam uiuit. iam uidet: iam stat
in bono: s ope. et oꝑe uerbi. Sca
manu uerbi leuata. ueluti super
pedes duos: deuotionẽ & agnitio¬
nem. Stat inquam. s sibi pͦticecdi¬
ctum. Qui se existimat stare: uide¬
at ne cadat. Putas uel stare ꝑ se pos¬
sit: quȩ surgere ꝑ se non pocur:
Non opinor. Quid enim: Uebi
dñi celi firmati sunt. &. terra st¬
bit sine uerbo: Cur gͦ si stare ꝑse

Expanded text:
et docebit te vias suas, ne volendo et docebit te vias suas, ne volendo quidem, sed ignorando bonum, dum curris, contingat excurrere, et errare in invio, et non in via. Lux est enim verbum. Declaratio denique sermonum illuminat, et intellectum dat parvulis. Beatus es, si dicas et tu: Lucerna pedibus meis verbum tuum, et lumen semitis meis . Nec parum profecit anima tua, cujus immutata voluntas, cujus illuminata ratio est, ut bonum et velit, et noverit. In altero vitam, in altero visum recepit. Nam et malum volendo mortua erat, et bonum ignorando caeca. 3. Jam vivit, jam videt, jam stat in bono, sed ope et opere Verbi. Stat manu Verbi levata veluti super pedes duos, devotionem et agnitionem. Stat, inquam, sed sibi putet dictum: Qui se existimat stare, videat ne cadat . Putasne stare per se possit, quae surgere per se non potuit? Non opinor. Quid enim? Verbo Domini coeli firmati sunt , et terra stabit sine Verbo? Cur ergo si stare per se
Abbreviated transcription (Latin):
tibimet aduerseris: nisi graui & uigi¬
li luctatu. ipse contra teipsum infati¬
gabiliter p̃lieris: postremo. nisi uale¬
facias inueterate consuetudini. inna¬
teq affectioni. Id quidem durum.
Si tuis attemptaueris uiribͤ tale erit
ac si in uno digitoꝵ duoꝵ torrentis
impecũ sistere: aut ipsum denuo co¬
neris iordanem conuertere retrorsum.
Quid facies: Quere uerbum cui con¬
sentias: ipso faciente ut consentias:
fuge ad illum. qui aduersat᷑ : ꝑ qũe
talis fias. cui iam non aduersetur:
ut blandiat᷑ qui minabat᷑ͤ & sit
ad immutandũ efficatior infusa gr̃a:
qũa intensa ira. Hec pͥma ut opinor
necessitas: ob quam anima incipit
querere uerbum. S si ignoras quid
ille uelit. cui iam uoluntate consen¬
tis: nonne et de te dicetur: quia zelũ
łi habes. s non scłm scientiam:
Et ne hoc leue existunes: menune¬
ris scriptum: quia ignorans igno¬
rabitur. Scire uis. quid consulam
ꝙ in hac necessitate: Quod in pͥma
Meo consilio nunc qͦ ibis ad uerbũ:

Expanded text:
tibimet adverseris, nisi gravi et vigili lucta tu ipse contra te ipsum infatigabiliter praelieris; postremo, nisi valefacias inveteratae consuetudini, innataeque affectioni. Id quidem durum. Si tuis attentaveris viribus, tale erit, ac si in uno digitorum tuorum torrentis impetum sistere, ant ipsum denuo coneris Jordanem convertere retrorsum. Quid facies? Quaere verbum cui consentias, ipso faciente ut consentias. Fuge ad illum qui adversatur, per quem talis fias cui jam non adversatur, ut blandiatur qui minabatur, et sit ad immutandum efficacior infusa gratia, quam intensa ira. 2. Haec prima, ut opinor, necessitas, ob quam anima incipit quaerere verbum. Sed si ignoras quid ille velit cui jam voluntate consentis, nonne et de te dicetur quia zelum Dei habes, sed non secundum scientiam? . Et ne hoc leve existimes, memineris scriptum, quia ignorans ignorabitur . Scire vis quid consulam et in hac necessitate? Quod in prima. Meo consilio nunc quoque ibis ad Verbum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter hoc relinques homo patrem
suum et matr̃e suam et achherebit
uxori suȩ : de erunt duo in carneate¬
na. Et apud ꝓpħam: głatio maritate.
Michi autem adherete deo bonum
est: ponere in domino deo spem
meam. Eego quam uideris aniĩd
relictis omnib uerbo uotis omiibe
adherere: uerbo uiuere uerbo se re¬
gere: de uerbo conciꝑe. quod pariat
uerbo: quȩ possit dicere. mͥ uiuere
cep̃c est. et mor lucrum: puta con¬
iugem. uerboq matitatam. Confidit
in ea cor uiri sui: sciens fidelem
quȩ pre se omnia spreuerit: omnia
arbitretur ut stercora: ut sibi lucrisa¬
ciat. Talem nouerat: de quo dicebas.
Uas electionis michi est. iste. Pror¬
sus pia mater et fidelis uiro suo
anima pauli: cum diceret. filiole
in spiritali matͥmonio. duo eẽ ge¬
nera pariendi: ꝙ ex hoc etiam di¬
uersas soboles. s non aduersas: eum
sc̃e matres. aut p̾dicando animas.
aut meditando intelligĩas paruit
spiritales. In hoc ultimo genere
interdum exceditur &e seceditur

Expanded text:
patrem suum, et matrem suam, et adhaerebit uxori suae; et erunt duo in carne una : et apud Prophetam gloriatio maritatae, Mihi autem ad haerere Deo bonum est, ponere in Domino Deo spem meam . Ergo quam videris animam relictis omnibus Verbo votis omnibus adhaerere, Verbo vivere, Verbo se regere, de Verbo concipere quod pariat Verbo; quae possit dicere: Mihi vivere Christus est, et mori lucrum : puta conjugem, Verboque maritatam. Confidit in ea cor viri sui, sciens fidelem, quae prae se omnia spreverit, omnia arbitretur ut stercora, ut sibi ipsum lucrifaciat. Talem noverat, de quo dicebat: Vas electionis est mihi isti . Prorsus pia mater et fidelis viro suo anima Pauli, cum diceret: Filioli in spirituali matrimonio duo esse genera pariendi, et ex hoc etiam diversas soboles, sed non adversas: cum sanctae matres aut praedicando animas, aut meditando intelligentias pariunt spirituales. In hoc ultimo genere interdum exceditur, et seceditur
Abbreviated transcription (Latin):
uitam. Girardus te ñ formidat larualis
effigies: girardus ꝑ medias faucestuas trat¬
sit ad patriã: ñ mͦ securus s & letabundꝰ
ꝙ laudans. Cũ gͦ suꝑuenissem & ertrema
iam psalmi me audiente clara uoce com¬
plesset: suspiciens in celum ait. Pater. in
manus tuas cõmendo sp̃m meũ. ꝙ repe¬
tens eundem sermonẽ. Ac frequenter in¬
geminans pat̾: pat̃: conu̾sus ad me exhi¬
larata qͥdem facie: quanta inqͥt dignatio
ddi patrẽ hominũ eẽ: quanta hominum
gła. cĩ filios. di ẽẽ heredes. Nam si filii & he¬
redes. Sic cantabat quẽ nos lugemꝰ: in qͦ
ꝙ. meũ fateor luctũ penȩ in cantũ conu̾¬
liuiscor. S reuocat me ad me pungens
dolor: facibeq asereno illo intuitu tanꝙͣ
aleu excitat somno. ꝑstringens anxietas.

Expanded text:
vitam. Girardus te non formidat, larvalis vitam. Girardus te non formidat, larvalis effigies. Girardus per medias fauces tuas transit ad patriam, non modo securus, sed et laetabundus et laudans. Cum ergo supervenissem, et extrema jam psalmi, me audiente, clara voce complesset, suspiciens in coelum, ait: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum . Et repetens eumdem sermonem, ac frequenter ingeminans: Pater, Pater, conversus ad me, exhilarata quidem facie: « Quanta, » inquit, « dignatio Dei, patrem hominum esse! quanta hominum gloria, Dei filios Dei esse et haeredes! Nam si filii, et haeredes. » Sic cantabat quem nos lugemus: in quo et meum, fateor, luctum pene in cantum converliviscor. 12. Sed revocat me ad me pungens dolor, facileque a sereno illo intuitu, tanquam a levi excitat somno perstringens anxietas.
Abbreviated transcription (Latin):
laudem: cũ in uultu ꝙ uoce erultati¬
onis subito erupisti in illud dainticũ.
stupentib qͥ assistebant. Laudate dñm
de cęlis: laudate eũ mexcelsis. Iam tibi
fr̃ mi nocte adhuc media diescebat: q
nox sicut dies illuminabatur: Prorsus
illa nox: illuminatio tua in deliciis tuiᷤ
Accitꝰ sum ego ad id miracłi. uudere ex
cantando moritur homo: ꝙ moriendo
cantat. Usurparis ad letitiã mat̾ merori:
usurparis adgłam: głe inuinica⁊ tisur pa¬
ris ad introitũ regni porta inferi: ꝙ foue
aꝑditionis. ad iuentionẽ salutis: idq ab
homine peccatore. Iuste nimirũ qr tu
iniq in hominẽ innocentẽ ꝙ iustũ. pote¬
statẽ temeraria usurpasti. Mortua es o
mors. ꝙ ꝑforata hamo. quẽ incauta glu¬
tisti: cuiꝰ illa uox ẽ in ꝓpħa. omors ero morꝰ
tua. morsus tuus ero inferne. Illo inquã
hamo ꝑforata: transeuntib ꝑ medrum
tui fidelib latũ letũq: exitũ pandis ad

Expanded text:
laudem, cum in vultu et voce exsultatilaudem, cum in vultu et voce exsultationis subito erupisti in illud Davidicum, stupentibus qui assistebant: Laudate Dominum de coelis, laudate eum in excelsis . Jam tibi, frater mi, nocte adhuc media diescebat, et nox sicut dies illuminabatur Prorsus illa nox illuminatio tua in deliciis tuis. Accitus sum ego ad id miraculi, videre excantando moritur homo, et moriendo cantat. Usurparis ad laetitiam, mater moeroris; usurparis ad gloriam, gloriae inimica; usurparis ad introitum regni, porta inferi; et fovea perditionis, ad inventionem salutis: idque ab homine peccatore. Juste nimirum, quia tu inique in hominem innocentem et justum potestatem temeraria usurpasti. Mortua es, o mors, et perforata hamo quem incauta glutiisti, cujus illa vox est in propheta: O mors, ero mors tua; morsus tuus ero, inferne . Illo, inquam, hamo perforata, transeuntibus per medium tui fidelibus latum laetumque exitum pandis ad