comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cui tanta ẽ caritas ut ultra mandatũ quidẽ diligas ꝓximũ
tuum plusquã te ipsum: et rursum tantilla. ut contra man¬
datum fauore liquescat. pauore deficiat. ꝑturbetur tristitia.
auaricia contrahatur ꝓtrahatur ambitione. suspitionib in¬
quiȩcetur conuiciis eragitetur. euris euisceretur. honorib tu¬
meat. liuore tabescat: tu inquam ita in ꝓpriis te ipsum sen¬
tiens. quanã dementia. queso aliena curare. aut ambis. aut
ac quiescis: Srenim audi quid consulat cauta uiguq ca¬
ritas. Non quod aliis inquit sit remissio. uobis aute tri¬
bulatio. s exequalitate. Noli nimiũ et̃ ustꝰ Sufficit ut dili¬
gas ꝓrrimũ tuũ. tanqu̾a te ipsum. Hoc quippe ẽ exequalita¬
te. Dicit dauid. Sicut acdipe et pinguedine repleatur
anima mea. et labiis exultationis laudabit os meũ: infundi
nimirum pͥus uolens et sic effundere. Nec solũ infundi priꝰ

Expanded text:
cui charitas tanta est, ut ultra mandatum quidem diligas proximum cui charitas tanta est, ut ultra mandatum quidem diligas proximum tuum plus quam teipsum: et rursum tantilla, ut contra mandatum favore liquescat, pavore deficiat, perturbetur tristitia, avaritia contrahatur, protrahatur ambitione, suspicionibus inquietetur, conviciis exagitetur, curis evisceretur, honoribus tumeat, livore tabescat: tu, inquam, ita in propriis teipsum sentiens, quanam dementia, quaeso, aliena curare aut ambis, aut acquiescis? Sed enim audi quid consulat cauta vigilque charitas. Non quod aliis, inquit, sit remissio, vobis autem tribulatio, sed ex aequalitate . Noli nimium esse justus . Sufficit ut diligas proximum tuum tanquam teipsum; hoc quippe est ex aequalitate. Dicit David: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea, et labiis exsultationis laudabit os meum : infundi nimirum prius volens et sic effundere; nec solum infundi prius,
Abbreviated transcription (Latin):
re uanis: Seruo ullud mͥ: et omĩno nisi ad ꝓphe ius¬
sionẽ non ꝓferro.Si institerint rogitantes aliqui ex his qui
forte existimant de me supra id quod uident in me. aut au¬
diunt aliquid ex me: respondebitur eis. Ne forte non suf¬
ficiat nobis et uobis: ite potius ad uendentes et emite uobis
S caritas inquis. non querit quȩ sua sunt. Et tu scis qũa
obrem: Non querit quȩ sua sunt: ꝓfecto quia non desunt.
Quisnã querat quod habet: Caritas quȩ sua sunt. idẽ
ꝓp̾ȩ saluti necessaria: nunquã ñ habet. Nec mͦ habet. ẜ etiã
habundat. Uult habundare sibi ut possit et om̃ib Ser¬
uat sibi quantũ sufficiat: ut nulli defitiat. Alioquin si
plena non ẽ: ꝑfecta non ẽ. Ceterum tu fr̃ cui firma satis
ꝓpria salus nondũ ẽ. cui caritas adhuc aut nulla ẽ. aut.
adeo tenera atq harundinea. quatinus omĩ flatui cedat.
om̃i credat sp̃ui. om̃i circumferatur doctrinȩ uento. immo

Expanded text:
re inanis? Servo illud mihi, et omnino nisi ad prophetae jusre inanis? Servo illud mihi, et omnino nisi ad prophetae jussionem non profero. Si institerint rogitantes aliqui ex his, qui forte existimant de me supra id quod vident in me, aut audiunt aliquid ex me, respondebitur eis: Ne forte non sufficiat nobis et vobis, ite potius ad vendentes, et emite vobis . Sed charitas, inquis, non quaerit quae sua sunt . Et tu scis quam ob rem? non quaerit quae sunt sua, profecto quia non desunt. Quisnam quaerat quod habet? Charitas quae sua sunt, id est propriae saluti necessaria, nunquam non habet; nec modo habet, sed etiam abundat. Vult abundare sibi, ut possit et omnibus; servat sibi quantum sufficiat, ut nulli deficiat. Alioquin si plena non est, perfecta non est. 4. Caeterum tu, frater, cui firma satis propria salus nondum est, cui charitas adhuc aut nulla est, aut adeo tenera atque arundinea, quatenus omni flatui cedat, omni credat spiritui, omni circumferatur vento doctrinae; imo
Abbreviated transcription (Latin):
si sapis concham te exhibebis. et non canalem. Hic siqͥdẽ
pene simul et recipit. et refundit. Illa uero donec imple¬
atur expectat: et sic quod suꝑhabundat. sine suo damp¬
no communicat: sciens maledictum. qui partem suam
facit deteriorẽ. Et ne meũ consilium contemptibile ducas:
audi sapientiorem me. Stultus ait salomon ꝓfert totũ
spm suum simul: sapiens reseruat in posterũ. Uerum
canales hodie in ȩccłia multos habemꝰ: conchas uero ꝑ¬
paucas. Cantȩ caritatis sunt ꝑ quos nobis fluenta ce¬
lestia manant. ut ante effundere quã infundi uelint:
loqui quã audire paratiores: et ꝓmpti docere quod ñ
didicerunt: et aliis p̃eẽ gestientes qͥ se ipsos regere nesciunt.
Ego nullum ad salutem pietatis gradũ. illi gradui
ante ponendũ existimo: quẽ sapiens posuit dicens. Mise¬
rere animȩ tuȩ placens do: Quod si nͣ habeo nisi pa¬
rumꝑ olei quo ungar: putas tͥ debeo dare et remane¬

Expanded text:
si sapis, concham te exhibebis, et non canalem. Hic siquidem si sapis, concham te exhibebis, et non canalem. Hic siquidem pene simul et recipit, et refundit; illa vero donec impleatur, exspectat; et sic quod superabundat, sine suo damno communicat, sciens maledictum qui partem suam facit deteriorem. Et ne meum consilium contemptibile ducas, audi sapientiorem me: Stultus, ait Salomon, profert totum spiritum suum simul, sapiens reservat in posterum . Verum canales hodie in Ecclesia multos habemus, conchas vero perpaucas. Tantae charitatis sunt per quos nobis fluenta coelestia manant, ut ante effundere quam infundi velint, loqui quam audire paratiores, et prompti docere quod non didicerunt, et aliis praeesse gestientes, qui seipsos regere nesciunt. Ego nullum ad salutem pietatis gradum illi gradui anteponendum existimo, quem Sapiens posuit, dicens: Miserere animae tuae placens Deo . Quod si non habeo nisi parumper olei quo ungar, putas, tibi debeo dare, et remane
Abbreviated transcription (Latin):
huic dicere ẽ oleum effusum nomen tuũ. S sane cauen¬
dum in his. aut darc quod nob̾ accepimus: aut quod
erogandũ accepimꝰ retinere. Rem ꝓfecto ꝓximi retines
tibi: si uerbi causa plenus uirtutib cum sis. forisq nichi¬
lominus donis scientiȩ et eloquentiȩ adornatus: metu for¬
te aut segnitie. aut minus discreta humilitate. uerbũ
bonum quod posset ꝓdesse multis. inutili immo et dãp¬
nabili ligas silentio: certe maledictus quod frumenta ab¬
scondis in populis. Rursum quod tuũ ẽ spargis et ꝑdis:
si priusquam infundaris tu totus. semiplenꝰ festines effun¬
dere: contralegem arans in pͥmogenito bouis: et ouis pͥmo¬
genitum tondens. Nimirum uita atq salute quã alteri
das. te fraudas: dum sana uacuus intentione. głȩ inanis
uento inflaris: aut terrenȩ cupiditatis ueneno inficeris.
et letali apotestemate turgens interis. Quamobrem

Expanded text:
huic dicere est: Oleum effusum nomen tuum. 2. Sed sane cavenhuic dicere est: Oleum effusum nomen tuum. 2. Sed sane cavendum in his, aut dare quod nobis accepimus; aut quod erogandum accepimus, retinere. Rem profecto proximi retines tibi, si, verbi causa plenus virtutibus cum sis, forisque nihilominus donis scientiae et eloquentiae adornatus, metu forte aut segnitie, aut minus discreta humilitate, verbum bonum, quod posset prodesse multis, inutili, imo et damnabili ligas silentio; certe maledictus, quod frumenta abscondis in populis . Rursum quod tuum est spargis et perdis, si priusquam infundaris tu totus, semiplenus festines effundere, contra legem arans in primogenito bovis, et ovis primogenitum 1321 tondens . Nimirum vita atque salute, quam alteri das, te fraudas, dum sana vacuus intentione, gloriae inanis vento inflaris, aut terrenae cupiditatis veneno inficeris, et lethali apostemate turgens interis. 3. Quamobrem,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis in nobis occasione huius capituli:
Profecto quod interim occurrit: geminȩ
cuiuscdam suȩ oꝑationis exꝑimentum
Unius quidem qua nos pͥmo intus uir¬
tutib solidat ad salutem: alterus uero. qua for as quoꝙ
munerib orat ad lucrum. Iuas nobis: hȩc nr̃is accipimꝰ
Merbi grã. fides spes. caritas nobis ꝓpter nos dantur:
Absq his quippe. salui ee non possumus. Porro scientiȩ.
seu sapientiȩ sermo. grã curationis. ꝓphetia similiaq quib
carere ecum integritate etiam salutis ꝓp̾e possumus ꝓrximo¬
rum ꝓculdubio in salutem expendenda donantur. Et ha
ut ex re nomina accipiant: infusionẽ si placet atq effusi¬
onem nominemꝰ. Cuinã gͦ hõꝵ conuenit oleũ effusum
nom̃ cuũ. Nonne effusioni: Nam de infusione infusũ
potius quã esfusum dixisset. Demiq ob homĩ odorem
uberũ extinsec ꝑfusoꝵ ait sponsa. oleũ esfusum nom̃
tiuũ. ascribens ipsum odor̃e nomini sponsi. tanquam

Expanded text:
nobis in nobis occasione hujus capituli? Profecto, quod interim occurrit, geminae cujusdam suae operationis experimentum; unius quidem, qua nos primo intus virtutibus solidat ad salutem; alterius vero, qua foris quoque muneribus ornat ad lucrum. Illas nobis, haec nostris accipimus. Verbi gratia, fides, spes, charitas nobis propter nos dantur; absque his quippe salvi esse non possumus. Porro scientiae seu sapientiae sermo, gratia curationis, prophetia, similiaque, quibus carere cum integritate etiam salutis propriae possumus, proximorum procul dubio in salutem expendenda donantur. Et hasut ex re nomina accipiant, infusionem, si placet, atque effusionem nominemus. Cuinam ego harum convenit: Oleum effusum nomen tuum? Nonne effusioni? Nam de infusione infusum potius, quam effusum dixisset. Denique ob bonum odorem uberum extrinsecus perfusorum, ait sponsa: Oleum effusum nomen tuum; ascribens ipsum odorem nomini sponsi, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
entis & facies & uor deo grata existit. facies propter puritatẽ: uox
ꝓpter confessionẽ. Q eni confessio & pulehritudo in conspectu eus.
Unde cedr illi qui enismodi ẽ. Ostende mͥ faciemtuã: sonet uox tua

Expanded text:
entis et facies, et vox Deo grata existit: facies, propter puritatem; vox, entis et facies, et vox Deo grata existit: facies, propter puritatem; vox, propter confessionem. Etenim confessio et pulchritudo in conspectu ejus . Unde et dicitur illi qui ejus
Abbreviated transcription (Latin):
lantis scindet: aut quasi gladius acutus ipsius firmam̃ti solidũ cel¬
sumq uerticẽ ꝑforabit. S sunt cęli sc̃ĩ. uimi. rationabiles. qui
enarrant głam dei: qui fauorabili quada pietate nr̃is se uotis
libenter indinant: & sinuatis ad tactũ ure deuotioĩs affectib. in
sua nos recipiunt uiscera: quotiens adeos digna intentiõe pulsa¬
mus. Pulsanti enĩ aꝑietur. Licebit itaq unicuiq nr̃m etiam
tutũ status .⁊ mansiones aminimo angło usq ad cherubin & sera¬
phin. tota mentis alacritate ꝑcurrendo lustrare. prout quemq sua
deuotio feret. Apud quos magis afficietur. unmnittente sp̃u prout
uult. si steterit & pulsauerit confestim aꝑietur ei. & facta quasi ca¬
uerua in montib uel potiꝰ mentib scĩs. dũ se ultro iflectunt ad
pietatẽ. requiescet uel paululũ apuo illos. Om̃is amme sie faei¬

Expanded text:
lantis scindet, aut quasi gladius acutus ipsius firmamenti solidum cellantis scindet, aut quasi gladius acutus ipsius firmamenti solidum celsumque verticem perforabit: sed sunt coeli sancti, vivi, rationales, qui enarrant gloriam Dei, qui favorabili quadam pietate nostris se votis libenter inclinant, et sinuatis ad tactum nostrae devotionis affectibus in sua nos recipiunt viscera, quoties digna ad eos intentione pulsamus. Pulsanti enim aperietur. Licebit itaque unicuique nostrum, etiam tutum status et mansiones a minimo angelo usque ad cherubin et seraphin, tota mentis alacritate percurrendo lustrare, prout quemque sua devotio feret. Apud quos magis afficietur, immittente sibi Spiritu. prout vult; si steterit et pulsaverit, confestim aperietur ei, et facta quasi caverna in montibus, vel potius mentibus sanctis, dum se ultro inflectunt ad pietatem, requiescet vel paululum apud illos. Omnis animae sic faci
Abbreviated transcription (Latin):
solum interim potest. sola in his memoria requiescit: cȩleste habita¬
culũ quod desursũ ẽ iã anmo induens. Erit autẽ cũ implebit.
riunas: cũ caũnas ⁊ corpore inhabitabit & mente: cũ uacua domi¬
cilia quȩ antiqui. liquert̃ habitatores: ipsa suȩ uniu̾sitatis illu¬
strabit presentia: nec ultra apparebit caũna penitus ulla in cȩle¬
sti maceria. felici de cetero ꝑfectione sui atq integritate gaudente.
Aut si id magis probas. dicemꝰ has caũnas a studiosis & ꝓiis m̃¬
tib non inueniri s fieri. Quo nã modo inquis: Cogitatione &e
auiditate. Cedit nempe in modũ mat̾erie mollioris piamaceri¬
es desiderio animȩ. cedit pure contemplationi. cedit crebre oroi
Deniq oratio iusti penetrat cȩlos. Non utiq aeris huiꝰ corporei spatiosas
altitudines ueluti quodã remigio alarum suarũ instar uolueris uo¬

Expanded text:
solum interim potest, sola in his memoria requiescit, coeleste habitasolum interim potest, sola in his memoria requiescit, coeleste habitaculum, quod desursum est, jam animo induens. Erit autem cum implebit ruinas, cum cavernas et corpore inhabitabit, et mente; cum vacua domicilia, quae antiqui reliquerunt habitatores, ipsa suae universitatis illustrabit praesentia, nec ulla ultra apparebit caverna penitus in coelesti maceria, felici de caetero perfectione sui atque integritate gaudente. 2 Aut, si id magis probas, dicemus has cavernas studiosis et piis mentibus non inveniri, sed fieri. Quonam modo, inquis? Cogitatione et aviditate. Cedit nempe in modum maceriae mollioris pia maceries desiderio animae, cedit purae contemplationi, cedit crebrae orationi. Denique oratio justi penetrat coelos . Non utique aeris hujus corporei spatiosas altitudines, veluti quodam remigio alarum suarum instar volucris vo
Abbreviated transcription (Latin):
tempore & loco ꝑegrinationis suȩ. duȩ res consolentur. De p̃t̾ito qͥd̃
memoria passionis xp̃i: de futuro autẽ quod se in sortẽ scoꝵ eogitat¬
& confidit recipiendam. Ambo hec ueluti ante & retro oculata in sa¬
ciabili desiderio contuetur: & uterq illi intuitus ad modũ gͣtus. ut̾q
est illi refugiũ a tribulatione maloꝵ & dolore. Integra consolatio:
cum non solũ quid sibi expectandũ: s & unde id sit presumendũ no¬
uit. Expectatio lȩta: nec dubia: quȩ xp̃i morte firmata ẽ. Curpa¬
ueat ad p̃mii magnitudinẽ: quȩ p̃cui dignitatem considerat:
Quã libens mente inuisit foramina. ꝑ que sibi sacro scĩ sanguinis
p̃ciũ flux̃. Quam libens cau̾nas ꝑ ambulat & diñsoria: & man¬
siones quȩ st̃ indomo patris multe atq diu̾sȩ: inquib habet
collocare filios suos ꝓquoꝵq diu̾sitate meritoꝵ. & nc̃ quidẽ quod

Expanded text:
tempore et loco peregrinationis suae duae res consolentur; de praeterito quidem, tempore et loco peregrinationis suae duae res consolentur; de praeterito quidem, memoria passionis Christi; de futuro autem, quod se in sortem sanctorum cogitat et confidit recipiendam. Ambo haec, veluti ante et retro oculata, insatiabili desiderio contuetur; et uterque illi intuitus admodum gratus, uterque est illi refugium a tribulatione malorum et dolore. Integra consolatio, cum non solum quid exspectandum, sed et unde id sit praesumendum noverit. Exspectatio laeta nec dubia, quae Christi morte firmata est. Cur paveat ad praemii magnitudinem, quae pretii dignitatem considerat? Quam libens mente invisit foramina, per quae sibi sacrosancti sanguinis pretium fluxit! Quam libens cavernas perambulat, et diversoria, et mansiones, quae sunt in domo Patris multae atque diversae, in quibus habet collocare filios suos pro quorumque diversitate meritorum! Et nunc quidem, quod
Abbreviated transcription (Latin):
olumba mea inforaminib petrȩ Sermo.lxiiꝰ.
incau̾na maceriȩ. Nontantũ inforaminib pettȩ tutum¬
A repperit columba refugiũ. repperit & in caũnis maceriȩ.
Quodui maccriã ñ ꝯgeriem lapidũ. s scdr cõmunionẽ accipimus ui¬
deamus ne forte caũnas maceriȩ dixerit angeloꝵ qui obsuꝑbiam lapsi
sunt loca quasi uacua derelicta: qͥppe quȩ repleri ex hominib habẽt:
tanquã ruinȩ de lapidib uiuis reficiendȩ. Unde apłs petrus. Acce¬
dentes inquit ad lapidẽ uiuũ. & ipsi tanꝙͣ lapides uiui suꝑ ediffi¬
camini domos sp̃itales. Nec puto abre eẽ si intelliginꝰ angłoꝵ custo¬
diã uicem ex hibere maceriȩ inuinea dñi quȩ ẽ ȩccłia p̃destinatoꝵ
cũ paulꝰ dicat. Non ne om̃s administratorui sp̃s sunt. missi in mixiistĩ¬
dum. propter eos qui hereditatẽ capiunt salutis : & propħa. Immittit
angłs dñi. incircuitu timentiũ eũ. & si ita sedet: erit sensus. qͥ a eccłiã

Expanded text:
ba mea in foraminibus petrae, in cavernis maceriae . Non tantum in foraminibus petrae tutum reperit columba refugium; reperit et in cavernis maceriae. Quod si maceriam non congeriem lapidum, sed sanctorum communionem accipimus, videamus ne forte cavernas maceriae dixerit angelorum, qui ob superbiam lapsi sunt, loca quasi vacua 1478 derelicta: quippe quae repleri ex hominibus habent, tanquam ruinae de lapidibus vivis reficiendae. Unde apostolus Petrus: Accedentes, inquit, ad lapidem vivum, et ipsi tanquam lapides vivi superaedificamini domos spirituales . Nec puto ab re esse, si intelligimus angelorum custodiam vicem exhibere maceriae in vinea Domini, quae est Ecclesia praedestinatorum, cum Paulus dicat: Nonne omnes administratorii spiritus sunt, missi in ministerium propter eos qui haereditatem capiunt salutis? et Propheta: Immittit angelus Domini in circuitu timentium eum . Et si ita sedet, erit sensus, quia Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
sa qͥ iacob
tangens ⁊ xp̃m sentiens. ecce inquit odor filii mei sic̃ odor agri pleni cui
benedixit dñs. cũ hoc dicebat. habebat delicias suas sibi: nec cuiꝗͣ illas
cõmunicabat. Atubi uenit plenitudo temporis in quo misit ds̃ filiũ
suũ factũ ex muliere. factũ sub lege. ut eos qui sub lege erant redi¬
meret: tunc ꝓrsus odor qui in illo erat. sese ubiq sparsit᷑: adeo ut a finibꝰ t̃e
ipsũ sentiens clamaret eccła. oleũ effusũ nom̃ tuũ: crerentq adolescentulȩ ĩ odo¬
re olei. Ita ista uinea dedit odorẽ suũ. ⁊ eo tp̃ris. Dedert̃ ⁊ cet̾ȩ: ĩ qͥbꝰ hic ipse odor

Expanded text:
sa, qui Jacob sa, qui Jacob tangens, et Christum sentiens: Ecce, inquit, odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus ; cum hoc dicebat, habebat delicias suas sibi, nec cuiquam illas communicabat. At ubi venit plenitudo temporis, in quo 1474 misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret ; tunc prorsus odor, qui in illo erat, sese ubique sparsit, adeo ut a finibus terrae ipsum sentiens clamaret Ecclesia: Oleum effusum nomen tuum: currerentque adolescentulae in odore olei hujus . Ita ista vinea dedit odorem suum, et eo temporis dederunt et caeterae, in quibus hic ipse odor
Abbreviated transcription (Latin):
locũ respicere malimus Aut si placet magis rẽferri ad pa¬
tres. nã uinea dñi sabaoth populus isrł est: erit sensus.Xpmi
carne nasciturũ ⁊ moriturũ odorauerunt ꝓphete ⁊ patarchȩ :¬
sed non dederunt tunc eundẽ ocdorẽ suum: quia ñ gxbibuerutꝰ
in carnȩ quẽ in spũ p̾senserunt. Non dederunt odore suũ nec
secretũ publicauerunt: expectantes ut reuelaretur in suo de¬
pore. Quis sane tunc caperet sapientiã in misterio abscondi¬
tem. in corpore ñ exhibitam: Ita uineȩ tunc quidẽ ñ deder̃
odorẽ suũ. Dederunt autẽ postea: cũ ꝑ successiones generatio¬
nũ nascentẽ ex se. xp̃m scdđ̃m carnẽ partu uirgineo seculis edi¬
derũt. T̃uic̃ plane inqͣm sꝑ̃ales illȩ uineȩ dederunt
odorẽ
suũ: cũ apparuit benignitas ⁊ humanitas sala¬
uatori
nr̃ dei: ⁊ cepit p̾sentem habere mundus. quẽ
pauci
adhuc absentẽ presenserant. Uir ille uerbi cau¬

Expanded text:
locum respicere malimus, aut si placet magis referri ad Palocum respicere malimus, aut si placet magis referri ad Patres nam vinea Domini sabaoth domus Israel est , erit sensus: Christum in carne nasciturum et moriturum odoraverunt prophetae et patriarchae, sed non dederunt tunc eumdem odorem suum, quia non exhibuerunt in carne, quem in spiritu praesenserunt. Non dederunt odorem suum, nec secretum suum publicaverunt, exspectantes ut revelaretur in suo tempore. Quis sane tunc caperet sapientiam in mysterio absconditam, in corpore non exhibitam? Ita vineae tunc quidem non dederunt odorem suum. Dederunt autem postea, cum per successiones generationuineae dederunt odorem suum, cum apparuit benignitas et humanitas Salvatoris nostri Dei ; et coepit praesentem habere mundus, quem pauci adhuc absentem praesenserant. Vir ille, verbi cau
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ dedisse odorẽ non ĩmerito referuntur: qui ñ suam głam. sed
alioꝵ de sua bona opmione q̃siere salutẽ. Auoquin poterant mo¬
re quorumddã questũ estimare pietatẽ: uerbi gr̃a. ostentationis.
mercedis: at istud esset non dare odorẽ : sed uendere. Nunc uͦ q
omia sua in caritate faciebant: non plane uendiderunt odorẽ
sed decderunt. Ceterũ si uineȩ animȩ. flos opꝰ. odor opinio est.
fructus quid: Martirium. & uere frucꝰtus uitis. sanguis est
martiris. Cũ dederit inquit dilectis suis somnũ. eccẽ hereditas
dñi: filii merces fructꝰ uentris. Prope modũ dixissem fruc tus
uitis Q uidni sanguinẽ uuȩ dixerim meracisimũ: sanguinẽ
innocentis sanguinẽ iusti : Quidni mustũ rubens ꝓbatĩ p̾cio¬
pciosa in conspectu dñi mors sc̃oꝵ eius. Hec ꝓ eo qđ distũ est
uineas florentes odorẽ dedisse: ita si ad tempora gr̃ę hunc

Expanded text:
ergo dedisse odorem non immerito referuntur, qui non suam gloriam, sed ergo dedisse odorem non immerito referuntur, qui non suam gloriam, sed aliorum de sua bona opinione quaesiere salutem. Alioquin poterant more quorumdam quaestum aestimare pietatem, verbi gratia, ostentationis, mercedis. At istud esset non dare odorem, sed vendere. Nunc vero quia omnia sua in charitate faciebant, non plane vendiderunt odorem, sed dederunt. 7. Caeterum si vineae animae, flos opus, odor opinio est: fructus quid? Martyrium. Et vere fructus vitis, sanguis est martyris. Cum dederit, inquit, dilectis suis somnum, ecce haereditas Domini filii, merces fructus ventris . Propemodum dixissem, fructus vitis. Quidni sanguinem uvae dixerim meracissimum, sanguinem innocentis, sanguinem Justi? Quidni mustum rubens, probatum, pretiopretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Haec pro eo quod dictum est, vineas florentes odorem dedisse. 8. Ita si ad tempora gratiae hunc
Abbreviated transcription (Latin):
absoluta ꝑfectio: ꝑpendatur ex flore fructus: ⁊ saporis uirtus ex ui e¬
stimetur odoris. Uineȩ florentes odorẽ dederunt. Et in principio quidẽ fic
fuit. Ad predicationem nouȩ gr̃ȩ secuta ẽ nouitas uitȩ. in his qui credide¬
runt: qui conu̾sationem suam inter gentes habentes bonam. xp̃i erañ
bonus odor in omni loco. Odor bonꝰ. testimoniũ bonũ: hoc de bono oꝑe. tanꝗͣ
de flore odor ꝓcedit. Et qm̃ tali flore & tali odore. inter pͥmordia nascentiᷤ
fidei. fideles animȩ ueluti quȩdã sꝑ̃ales uineȩ refertȩ apparuerunt. haben¬
ces testimoniũ bonũ ⁊ ab his qͥ foris erant: ñ incongrue ut opiunor de ipfis
dictũ sentimnꝰ¬
quia uineȩ fiorentes odorẽ dederunt. Ad quid. Ut eo sane ꝓuocaiti
etia qui necdũ crediderant. ex bonis oꝑib illos considerantes glifica¬
rent ⁊ ipsi adm̃: atq ita eis oddor uite ad uitã esse inciperet: Iceuro

Expanded text:
absoluta perfectio? Perpendatur ex flore fructus, et saporis virtus ex vi aeabsoluta perfectio? Perpendatur ex flore fructus, et saporis virtus ex vi aestimetur odoris. Vineae florentes odorem dederunt. Et in principio quidem sic fuit. Ad praedicationem novae gratiae secuta est novitas vitae in his qui crediderant, qui conversationem suam inter gentes habentes bonam. Christi erant bonus odor in omni loco . Odor bonus, testimonium bonum. Hoc de bono opere tanquam de flore odor procedit. Et quoniam tali flore et tali odore inter primordia nascentis fidei fideles animae, veluti quaedam spirituales vineae, refertae apparuerunt, habentes testimonium bonum et ab his qui foris erant; non incongrue, ut opinor, de ipsis dictum sentimquia vineoe florentes odorem dederunt. Ad quid? ut eo sane provocati etiam qui necdum crediderant, ex bonis operibus illos considerantes, glorificarent et ipsi Deum, atque ita eis odor vitae ad vitam esse inciperet. Idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
runt qͣsi in exitu suꝑ summũ: ut nouis iuxta uet̾em ꝓphetiam suꝑuenientibꝰ.¬
uet̾a ꝓicerentur. Non alit̾ sane ꝗͣ qͦmͦ grossi cadunt: ⁊ cedunt suborientib
ficub bonis. Quãdiu inqͥt ñ cessauit ficus ꝓducere grossos suos. ñ te uocauio
sponsa: sciens ñ posse una ꝓdire optimas ficus. Nunc aut̃ ꝓductis qͥ priꝰ ꝓducẽ¬
di erant. ñ iam intempestiue te inuito: cum boni ac salutares fru¬
ctus in ꝓximo ẽẽ noscantur.: inutiles expuncturi. Nam ⁊ uineȩ inquit
florentes odorem dederunt: qđ nichilominus apꝓpinquantis fructus indi¬
cium ẽ. Hic odor serpentes fugat. Aiunt florescentib uineis om̃e reptile
uenenatũ cedere loco: nec ullatenꝰ ferre odorem nouoꝵ floꝵ. Qđ uolo atten¬
dant nouicii nr̃i &e fiducialiter agant: cogitantes qualem sp̃m acceꝑunt:
ciuus primicias demones non sustinent. Si sic nouicius feruor: qͥd erit

Expanded text:
runt quasi in exitu super summum: ut novis, juxta veterem prophetiam, supervenientibrunt quasi in exitu super summum: ut novis, juxta veterem prophetiam, supervenientibicerentur . Non aliter sane, quam quomodo grossi cadunt, et cedunt suborientibus ficubus bonis. Quandiu, inquit, non cessavit ficus producere grossos suos, non te vocavi, o sponsa, sciens non posse una prodire optimas licus. Nunc autem productis qui prius producendi erant, non jam intempestive te invito, cum boni ac salutares fructus in proximo esse noscantur, inutiles expuncturi. 6. Nam vineae, inquit, florentes odorem dederunt; quod nihilominus appropinquantis fructus indicium est. Hic odor serpentes fugat. Aiunt florescentibus vineis omne reptile venenatum cedere loco, nec ullatenus novorum ferre odorem florum. Quod volo attendant novitii nostri, et fiducialiter agant, cogitantes qualem spiritum acceperunt, cujus primitias daemones non sustinent. Si sic novitius fervor, quid erit
Abbreviated transcription (Latin):
rectum: oome hoiem qui hou̾im ⁊ corpora sanat.⁊ saluat animnas. d menls
intellectum grossũ & certe bouinum: qui dm̃ ñ intellexerunt nec in oꝑib
Sed legat in ysaia: & plus qͣm bouinum audiet. Cognouit inquit bos posses¬
sorem suũ. & asinus p̃sepe dñi sui: isrł ñ cognouit me. ppłs m̃s ñ intellexit.
Uides me iudee mitiorẽ tͥ ꝓpħa tuo: Ego cõparaui t̃e ium̃tis: ille fubicit. Qͣmꝗͣ ñ in
credite: & si ñ facio oꝑa patris mi nolite cred̾e : nec sic tñ eugilant ad intelligendũ.
Iõ fuga demonũ. ñ obedientia elem̃toꝵ. ñ uita mortuoꝵ: bestialẽ hanc ⁊ plus qͣm
bestialem hebitudinẽ ab eis depellere quiuit. De qua ñ minꝰ mirabili ꝗ̃ mi¬
serabili cecitate factum ẽ. ut in illud tam horrendũ tamq enormit̾ grossũ facinꝰ
ꝓruerent: dño maiestatis inicientes manus sacrilegas. Ex tunc itaq dici po¬
tuit. qr ficus ꝓtulit grossos suos: cũ iam uidelicet legitima illiꝰ ppłi eẽ cepe¬

Expanded text:
fectum, odire hominem, qui hominum et corpora sanat, et animas salvat! intellectum grossum et certe bovinum, qui Deum non intellexerunt nec in operibus  dico bovinum. Sed legat in Isaia, et plus quam bovinum audiet. Cognovit, inquit, bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui: Israel non cognovit me; populus meus non intellexit . Vides me, Jucredite: etsi non facio opera Patris mei, nolite credere ; nec sic tamen vigilant ad intelligendum. Non fuga daemonum, non obedientia elementorum, non vita mortuorum, bestialem hanc, et plus quam bestialem hebetudinem ab eis depellere quivit: de qua non minus mirabili quam miserabili caecitate factum est, ut in illud tam horrendum, tamque enormiter grossum facinus proruerint, Domino majestatis injicientes manus sacrilegas. Extunc itaque dici potuit, quia ficus protulit grossos suos, cum jam videlicet legitima illius populi esse coepe
Abbreviated transcription (Latin):
ni gaudeat aduocẽ fortissime confessionis: Deniq & requirit eã cũ deside¬
rio: sonet inquiens uox tua mautib meis. Nec coͣntabitur rependeretuicẽ
scłm suam promissionẽ: continuo ut se confessus fuerit corã hominib.
confitebitur & ipse eũ corã patre suo. Rumpamꝰ sermonẽ uec enĩ pot̾
finiri modo: ne sit sine modo: si cuncta quȩ adhuc exꝓosito capitulo
restant. tino isto uelimꝰ sermone complecti. Ergo quod suꝑẽ seruem
pͥncipio alteri: ut de nr̃o sane & u̾bo ⁊ modo. gaudeat sponsus ȩccłie

Expanded text:
ni gaudeat ad vocem fortissimae confessionis? Denique et requirit eam cum desideni gaudeat ad vocem fortissimae confessionis? Denique et requirit eam cum desiderio: Sonet, inquiens, vox tua in auribus meis. Nec cunctabitur rependere vicem secundum suam promissionem: continuo ut se confessus fuerit coram hominibus, confitebitur et ipse eum coram Patre suo . Rumpamus sermonem, nec enim potest finiri modo; ne sit sine modo, si cuncta quae adhuc ex proposito capitulo restant, uno isto velimus sermone complecti. Ergo quod superest servemus principio alteri, ut de nostro sane et verbo et modo gaudeat sponsus Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
tuebit᷑. Stat martyr trrpudians & triumphans toto licet lacero corpore.
ae rimante lateta ferto: non modo fortiter s & alaerit sacrsiecarne sua
cireũspieit ebullire cruorẽ. Uͥgͦ tune anima martris: Hempe ntuto.
nempe inpetra: nempe iniuscerib iħri: uulnerib nimirũ patentib
ad introerndũ. Si insuis eẽt uiscerib scrutans ea ferrsĩ profecto sentiret:
dolorẽ non ferret: succumberet & negaret. Nc̃ autẽ inpetra habitans.
qͥd mirũ simmodũ petre duruerit: s. neq hoc mirũ si exul acorpore dolo¬
res non sentiat corporis. Neq hoc facit stupor s amor. Submitut᷑ enĩ sensꝰ:
do: inde plane potens ad bibendũ calicẽ dñi. & calix hic inebrians quã
preclarus ẽ. Preclarus iiquã atq iocundꝰ: non minus imꝑatori spectan¬
ti. quam militi triumphanti. Gaudiũ & enĩ domini: fortitudo nr̃a. Qd¬

Expanded text:
tuebitur. Stat martyr tripudians et triumphans, toto licet lacero corpore; tuebitur. Stat martyr tripudians et triumphans, toto licet lacero corpore; et rimante latera ferro, non modo fortiter, sed et alacriter sacrum e carne sua circumspicit ebullire cruorem. Ubi ergo tunc anima martyris? Nempe in tuto, nempe in petra, nempe in visceribus Jesu, vulneribus nimirum patentibus ad introeundum. Si in suis esset visceribus, scrutans ea ferrum profecto sentiret; dolorem non ferret, succumberet, et negaret. Nunc autem in petra habitans, quid mirum si in modum petrae duruerit? Sed neque hoc mirum, si exsul a corpore dolores non sentiat corporis. Neque hoc facit stupor, sed amor. Submittitur enim sensudo, inde plane potens ad bibendum-calicem Domini. Et calix hic inebrians quam praeclarus est! Praeclarus, inquam, atque jucundus non minus imperatori spectanti, quam militi triumphanti. Gaudium etenim Domini, fortitudo nostra . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
fore hor similia. Ieciteo deniq audit. colũba mea inforaminib petrȩ
quod in xp̃i uulnerib tota deuotiõe u̾setur: & iugi meditatioe. demoret᷑
in illis. Inde martiri tolerantia: indeilli fidcicia magna. apud altissimũ.
hon e quos uͥe atut martyrerangue lunoaqꝙ tenare adeu faciẽ. euuis
liuore sanat᷑ ẽ. głosã rep̃sentare similitudinẽ mortis euꝰ. utiq in pallore au¬
ri. Quiduereatur: eui etiã adomino dicit᷑. ostende mͥ faciem tuã: Ad quio:
Ut michi uidetur se magis ostendere uult. Ita ẽ. iuderiuult ñuidere. Qͥd
emĩ ille ñ uidet: Non est ei opus ut quise ostendat: aquonil non uidet᷑. nec
si se abscondat. Uult gͦuideri. Uult benignꝰ dux deuoti militis uultũ &
ocłos insua sustolli uulnera: ut illiꝰ ex hoc animũ erigat: & exemplo sui
reddat adtolerandũ fortiorẽ. Enimuͦ ñ sentiet sua:. dum illiꝰ uułera in¬

Expanded text:
fore horum similia. Idcirco denique audit: Columba mea in foraminibus petrae, fore horum similia. Idcirco denique audit: Columba mea in foraminibus petrae, quod in Christi vulneribus tota devoti. Non est quod vereatur martyr exsanguem lividamque levare ad eum faciem, cujus livore sanatus est, gloriosam repraesentare similitudinem mortis ejus, utique in pallore auri. Quid vereatur cui etiam a Domino dicitur: Ostende mihi faciem tuam? Ad quid? Ut mihi videtur, se magis ostendere vult. Ita est: videri vult, non videre. Quid enim ille non videt? Non est ei opus ut quis se ostendat, a quo nil non videtur, nec si se abscondat. Vult ergo videri, vult benignus dux devoti militis vultum et oculos in sua sustolli vulnera, ut illius ex hoc animum erigat, et exemplo sui reddat ad tolerandum fortiorem. 8. Enimvero non sentiet sua, dum illius vulnera in
Abbreviated transcription (Latin):
in benedictionib dulcedinis.: illis utiq qͣs post se relinquere consueuit.
Nc̃ dignationis suȩ posteriora demonstret: alias ingła dignitatis. faciẽ suã
demonstraturꝰ Sublimis in regno s suauis in cruce. In hac me itisione pre¬
ueniat: in illa adimpleat. Ad implebis me leticia ait cũ uultu tuo. Utq
uisio salutaris. utͣq suauis: s illa in sublimiͭte: ista in huimilitate. Iua
auricalcũ: & quoo stultũ ẽ dei sapientius ẽ hominib. Autũ ũbĩt aurũ sa¬
pientia ẽ:: hoc aurũ semetipsũ decolorauit: abscondens formã dei. &e formã
serui pretendens. Decolorauit e ȩccłiã quȩ ait. Nolite considerate qd̃ fusea
sim: quia decolorauit me sol. Ergo & posteriora ipsiꝰ inpallox aun:
quȩ fuscũ non erubuit crucis: ustionẽ passionis non horruit: liuorẽ
uulnerũ ñ refugit. Etiã complacet sibi m illis: & optat nouuissima sua

Expanded text:
in benedictionibus dulcedinis, illis utique quas post se relinquere consuevit. in benedictionibus dulcedinis, illis utique quas post se relinquere consuevit. Nunc dignationis suae posteriora demonstret, alias in gloria dignitatis faciem suam demonstraturus. Sublimis in regno, sed suavis in cruce. In hac me visione praeveniat, in illa adimpleat. Adimplebis me, ait, laetitia cum vultu tuo . Utraque visio salutaris, utraque suavis; sed illa in sublimitate, ista in humilitate; illa aurichalcum, et quod stultum est Dei sapientius est hominibus. Aurum Verbum, aurum Sapientia est. Hoc aurum semetipsum decoloravit, abscondens formam Dei, et formam servi praetendens. Decoloravit et Ecclesiam, quae ait: Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol . Ergo et posteriora ipsius in pallore auri, quae fuscum non erubuit crucis, ustionem passionis non horruit, livorem vulnerum non refugit. Etiam complacet sibi in illis, et optat novissima sua
Abbreviated transcription (Latin):
uel margarite porcis: Nob̾ autẽ reuelauit ds̃ ꝑ sp̃m suũ: etiã & apertis
foraminib uitioduxit uisca. Quanta inhis multitudo dulcedinis: ple¬
uitudo gr̃ȩ: ꝑfectioq uitutũ. Ibomͥ ad illa sic referta cellaria. atq ad
ammonitionẽ ꝓphȩ relinquã ciuitates & habitabo m petra: ero q̃si colũba
nuidificanis in sũmo ore foraminis: ut cũ moyse positus inforamine petee
transeunte domino merear saltẽ posteriora eiusꝓspicere. Nam faeiẽ stantiᷤ
idẽ in cõmutabilis claritatẽ qͥs uideat: nͥ qͥ introduci iammeruit ñ in seã.¬
ẜ in sca scõr: Nec uilis tam̃ aut contẽpnenda posterioꝵ contemplatio. Contep¬
nat herodes: ego tanto magiꝰ ñcontẽpno: quanto magis contẽpti¬
bilẽ se ostendit herodi:
habent aliquid &e posteriora dñi qd̾ iudere
tat᷑ & ignoscat d̃s.: ae relinquat post se bene¬
dictionẽ : Erit cũ osftendet faciem suã: & salui erinꝰ s interĩ p̾ueniat nos

Expanded text:
vel margaritae porcis? Nobis autem revelavit Deus per Spiritum suum, etiam et apertis foraminibus introduxit in sancta. Quanta in his multitudo dulcedinis, plenitudo gratiae, perfectioque virtutum! 6. Ibo mihi ad illa sic referta cellaria, atque ad admonitionem prophetae relinquam civitates, et habitabo in petra . Ero quasi columba nidificans in summo ore foraminis, ut cum Moyse positus in foramine petrae, transeunte Domino, merear saltem posteriora ejus prospicere . Nam faciem stantis, id est incommutabilis claritatem, quis videat, nisi qui introduci jam meruit, non in sa Nec vilis tamen aut contemnenda posteriorum contemplatio. Contnat Herodes; ego tanto magis non contemno, quanto magis contbilem se ostendit Herodi. Habent etiam aliquid et posteriora Domini quod videretatur et ignoscat Deus, et relinquat post se benedictionem? Erit cum ostendet faciem suam, et salvi erimus. Sed interim praeveniat nos
Abbreviated transcription (Latin):
sermonis huius quicquid illud est nolim: sed differo in diẽ alterũ
& horã liberiorem. An uͦ necessarie: uobis tunc experiri licebit: tan¬
tũ mͥ oportunitatẽ facultatẽq obtineant uota ur̃a ad ꝓferendũ
qđ sentio. in ur̃am ipsoꝵ edificationẽ: in laudẽ ⁊ głam sponsi ec¬

Expanded text:
sermonis hujus discutere nolim; sed differo in diem alterum, sermonis hujus discutere nolim; sed differo in diem alterum, et horam liberiorem. An vero necessarie, vobis tunc experiri licebit: tantum mihi opportunitatem facultatemque obtineant vota vestra ad proferendum quod sentio, in vestram ipso
Abbreviated transcription (Latin):
uersȩ terre ꝑsuasio facta est: & eodẽ argumenti ꝯpendio. Quȩ au¬
distis inquit ⁊ uidistis. O uerbũ adbreuiatũ: attamen uiuũ ⁊ effi¬
cax. haud dubius ꝓfecto assero: quod aurib oculisq ꝑcepi. Into¬
nat tuba salutaris. choruscant miracula: ⁊ mundus credit. Cito
⁊ nichuominꝰ suꝑna testificatũ uoce. habes in iordane similiter
& columbã designantẽ: & uocẽ testificantẽ. Ita hec duo ubiq pa¬
riter uox ⁊ signũ ad introducendã fidẽ ex diuina largitate concur¬
runt: ut latus ad animã ꝑ utrasq fenestras ingressus pateat uen¬
tati. Sequit᷑. fĩcus ꝓtulit grossos suos. son comedamus ex eis nec
tam̃: alias forsitan his opꝰ habebimꝰ. auoquin satis ꝑ se ipsos leuit᷑
qđ ego de ypocritis dictũ reor. Non sine causa tam̃ in carmine nuptia¬
leorũ mentio facta est. Frunt sine dubio ⁊ si ñ esui: usui qͣlicũq Mul-¬
ta in nuptiis pret̃ dapes necessarie ꝓcurant᷑. Ego uͦ istud adeo mini

Expanded text:
eodem argumenti compendio. Quae audistis, inquit, et vidistis. O verbum abbreviatum, attamen vivum et efficax! Haud dubius profecto assero, quod auribus oculisque percepi. Intonat tuba salutaris, coruscant miracula, et mundus credit. Cito et nihilominus superna testificatum voce . Habes in Jordane similiter et columbam designantem, et vocem testificantem . Ita haec duo ubique pariter, vox et signum, ad introducendam fidem ex divina largitate concurrunt: ut latus ad animam per utrasque fenestras ingressus pateat veritati. 10. Sequitur: Ficus protulit grossos suos. Non comedamus ex eis: nec tamen, alias forsitan his opus habebimus. Alioquin satis per se ipsos leviter, it ; quod ego de hypocritis dictum reor. Non sine causa tamen in carmine nuptiali eorum mentio facta est. Erunt sine dubio, etsi non esui, usui qualicunque. Multa in nuptiis praeter dapes necessarie procurantur. Ego vero istud adeo minim
Abbreviated transcription (Latin):
gnu illud pietatis sacramentũ: patent uiscera misericordie deinir
inquib uisitauit nos oriẽt ex alto. Quid ni iiscera ꝑ uulnera pateant
Inquo enĩ clariꝰ quã inuulnerib es ̾xisset. qb̾ tudñe suaius ⁊i mitis oe¬
suam ponat quis ꝓaddictis sitis ee dãpnatis. Meum pro uide me¬
titĩ miseratio domini. Nomplane sum meriti in ops: quaidiuille
miserationũ ñ fuerit. Qd̃ si miseticordiȩ dñi inultȩ: multus nieħomus
ego in meritis sũ. Quid enĩ simultoꝵ sĩ michi conscius delietoꝵ
Nempe ũ habundauert̃ delicta: suꝑ habundauit ce grã. Esi miscl̃ie

Expanded text:
gnum illud pietatis sacramentum, patent viscera misericordiae Dei nostri, in quibus visitavit nos oriens ex alto. Quidni viscera per vulnera pateant? In quo enim clarius quam in vulneribus tuis eluxisset, quod tu, Domine, suavis esuam ponat quis pro addictis morti et damnatis. 5. Meum proinde meritum, miseratio Domini. Non plane sum meriti inops, quandiu ille miserationum non fuerit. Quod si misericordiae Domini multae, multus nihilominus ego in meritis sum. Quid enim si multorum sim mihi conscius delictorum? Nempe ubi abundavit delictum, superabundavit et gratia . Et si mise
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ dei. ⁊ itẽ alteruis cuiusdã castissimȩ turturis consiliũ de uir¬
ginib ubiq inualuit: tunc pͥmũ dici ueracit̾ potuit. quia uox tur¬
turis audita est in terra nr̃a. Ergo si in t̾ra nr̃a ⁊ flores apparuer̃.
& uox turturis audita est: ꝓfecto et uisu ueritas comꝑta est. et
auditu. Uox quippe auditur: fios cernitur. flos miracłm ÷. ut nr̃a
suꝑior interpretatio habet: qđ uoci accedens. fructĩ parturit
fidei & si fides ex auditu: sed ex uisu confirmatio est. Sonuit uox
splenduit flos. ⁊ uitas de t̾ra orta est ꝑ fideliũ confessionẽ: uerbo
signoq parit̾ concurrentib in testimonium fidei. Testimonia ista
credibilia facta sunt nimis: dũ flos uoci auri oculus attestat᷑. Au¬
dita uisa confirmant: ut duoꝵ testimoniũ auris ioquor ⁊ oculi ratũ
sit. Propterea dñs aiebat. Ite renunciate iohanni. eius nẽpe disci¬

Expanded text:
regnum Dei ; et item alterius ejusdem castissimae turturis consilium de virregnum Dei ; et item alterius ejusdem castissimae turturis consilium de virginibus ubique invaluit , tunc primum dici veraciter potuit, quia vox turturis audita est in terra nostra. 9. Ergo, si in terra nostra et flores apparuerunt, et vox turturis audita est; profecto et visu veritas comperta est, et auditu. Vox quippe auditur, flos cernitur. Flos miraculum est, ut nostra superior interpretatio habet, quod voci accedens fructum parturit fidei. Etsi fides ex auditu, sed ex visu confirmatio est. Sonuit vox, splenduit flos, et veritas de terra orta est per fidelium confessionem, verbo signoque pariter concurrentibus in testimonium fidei. Testimonia ista credibilia facta sunt nimis, dum flos voci, auri oculus attestatur. Audita visa confirmant, ut duorum testimonium auris loquor et oculi ratum sit. Propterea Dominus aiebat: Ite, renuntiate Joanni 1471 ejus nempe disci
Abbreviated transcription (Latin):
in uigis montiũ ⁊ in sũmitatib arborum frequentior illi ꝯu̾satio
est: ut qđ uł maxime ꝓpositũ pudicitiȩ decet: doceat nos terrena
despicere. ⁊ amare celestia. Ex quib colligit᷑ qđ uox sit turturis.
etiam p̾dicatio castitatis. Neq enĩ apͥncipio uox ista in t̾ris audita
fuit. sed magis ula. Crescite ⁊ multiplicamini: ⁊ replete tertã. In cas¬
sum ꝓfecto uox ulla pudicitiȩ sonuisset: necdũ ꝓpalata resurgen¬
tiũ patria. in qua longe felicuis homines neq nubent neq nu¬
bentur: sed sunt sicut angeli in celis. Tu ne uoci illi tempꝰ fuisse
tunc dicas cũ maledicto omnus subiacebet stetilis in isrł. cum
patarche ipsiplurẽ simił habebant ipxores. cũ frat̃ fratris absq liberis de¬
functi semen suscitare ex lege compellebat᷑ atubi insonuit ex ore
celestis turturis cõmendatio illa spadonũ. qui se castrauerunt ꝓpt̃

Expanded text:
in jugis montium et in summitatibus arborum frequentior illi conversatio in jugis montium et in summitatibus arborum frequentior illi conversatio est: ut, quod vel maxime propositum pudicitiae, decet, doceat nos terrena despicere, et amare coelestia. 8. Ex quibus colligitur, quod vox sit turturis etiam praedicatio castitatis. Neque enim a principio vox ista in terris audita fuit, sed magis illa: Crescite, et multiplicamini, et replete terram . Incassum profecto vox illa pudicitiae sonuisset, necdum propalata resurgentium patria: in qua longe felicius homines neque nubent, neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis . Tune voci illi tempus fuisse tunc dicas, cum maledicto omnis subjacebat sterilis in Israel, cum archae ipsi plures simul habebant uxores, cum frater fratris absque liberis defuncti semen suscitare ex lege compellebatur? At, ubi insonuit ex ore coelestis turturis commendatio illa spadonum, qui se castraverunt propter
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ ꝑ columbã sp̃c sanctus soleat designari: quia tam̃ libidi¬
nosa auis est. ñ decuit offerri eam in sacrificiũ dñi nͥ ea sane etate
que nesciret libidinẽ. At turturis nõ designat᷑ etas: qm̃ agnoscit᷑
castitas in quacũq etate. Deniq compare uno contenta÷: quo ami¬
so alterum iam non admittit: numerositatẽ in hominib nuptia¬
rum redarguens: Nã ⁊ si forsitan culpa propt᷑ incontinentiã ue¬
nialis est: ipsa tam̃ tanta in continentia turpis ÷. P udet add negociũ
honestatis rationẽ non posse in homine: quod natura possit in
uolucre. Cernere est turturẽ tempore suȩ uiduitatis scȩ uiduitatis
opus strenue atq infatigabilit᷑ exequentẽ. Uideas ubiq singłarẽ.
ubiq gementẽ audias: nec umꝗͣ in uiridi ramo residentẽ ꝓspicies:
ut tu ab eo discas uoluptatũ uirentia uirulenta uitare. adde qd̃

Expanded text:
quidem per columbam Spiritus sanctus soleat designari; quia tamen libidiquidem per columbam Spiritus sanctus soleat designari; quia tamen libidinosa avis est, non decuit offerri eam in sacrificium Domini, nisi ea sane aetate, qua nesciret libidinem. At turturis non designatur aetas, quoniam agnoscitur castitas in quacunque aetate. Denique compare uno contenta est; quo amisso alterum jam non admittit, numerositatem in hominibus nuptiarum redarguens. Nam etsi forsitan culpa propter incontinentiam venialis est, ipsa tamen tanta incontinentia turpis est. Pudet ad negotium honestatis rationem non posse in homine, quod natura possit in volucre. Cernere enim est turturem tempore suae viduitatis, sanctae viduitatis opus strenue atque infatigabiliter exsequentem. Videas ubique singularem, ubique gementem audias; nec unquam in viridi ramo residentem prospicies, ut tu ab eo discas voluptatum virentia virulenta vitare. Adde quod
Abbreviated transcription (Latin):
quãlibet multi siit qͦs ita gem̾e audias: unius ꝑ om̃iũ labia uox
sonat. Quidni alliꝰ qui ipsam in ore singłoꝵ ꝓ quorũq necessitatib¬
format: Deniq unicuiq dat᷑ manifestatio spc ad utilitatẽ. Sua uox
quemq manifestũ facit: ⁊ p̾sentẽ indicat. Et audi ex eũgłio: qd uocẽ
habeat sp̃c sanctus. Sp̃c inquit ubi uult spirat: ⁊ uoce eius audis
& nescis unde ueniat. aut quo uadat. Et si ule nesciebat qui litte¬
iati de morte ad uitã ꝑ uiuificantẽ sp̃m certo ⁊ quotidiano expe¬
rimento ipso nos illuminante ꝓbamꝰ. uota ⁊ gemitus nr̃os ab ipso
uenire. ⁊ ad dm̃ ire: illicq inuenire miscđam in oculis dei. Quande
dm̃ postulat ꝓ sc̃ĩs. Nec soli ꝯm̃dant cͣturẽ gemit᷑ ꝯm̃dat ⁊ castitas
hul deniq mĩto. digna fuit dari hostia ꝓ uigineo partu. Sic qͥppe
habes: par turturum. aut duos pullos columbarũ. & licet alias

Expanded text:
quamlibet multi sint, quos ita gemere audias, unius per omnium labia vox quamlibet multi sint, quos ita gemere audias, unius per omnium labia vox sonat. Quidni illius, qui ipsam in ore singulorum pro quorumque necessitatibformat? Denique unicuique datur manifestatio Spiritus ad utilitatem . Sua vox quemque manifestum facit, et praesentem indicats, inquit, ubi vult spirat, et vocem ejus audis; et nescis unde veniat, aut quo vadat . Etsi ille nesciebat, qui littelati de morte ad vitam per vivificantem Spiritum, certo et quotidiano experimento, ipso nos illuminante, probamus vota et gemitus nostros ab ipso venire, et ad eum ire, illicque invenire misericordiam in oculis Dei. Quando m postulat pro sanctis. 7. Nec soli commendant turturem gemitus; commendat et castitas. Hujus denique merito digna fuit dari hostia pro virgineo partu. Sic quippe habes: Par turturum, aut duos pullos columbarum . Et licet alias
Abbreviated transcription (Latin):
mus in corpore hoc: peregrinamur a te. slec uacui gemitꝰ quib e cȩlo
tã miscłiter respondetur. Propt̾ miseriã in opũ ⁊ gemitũ pauperũ.
nunc exurgã dicit chñs fuit & in tempore patrũ uex ista gementiũ
sed rara: ⁊ penes queq suus gemitꝰ. Unde ⁊ dicebat quis. Secretũ
ditꝰ ꝓfecto monstrabat absconditũ ẽe. qui soli deo ñ esset abscon¬
ditꝰ & ideo tunc dici ñ potuit. uox turturis audita est ĩ terra nr̃a:
qm̃ secretũ adhuc paucoꝵ iã tunc in multitudinẽ non exiuit. at
ubi palã clamatũ ÷ que sursũ sunt querite. ubi xp̃c ÷ in dextera dĩ
seddens: ad om̃s iã cepit ꝑtinere gemitus iste turtureus. ⁊ una om¬
Uettm si multi gementes: quid sibi uult uniꝰ exp̾ssio: Uex turturis
inquit. Quare ñ turturum : forte apłs id soluit uͥ ait: qr ipse sp̃c¬
postulat ꝓ sc̃ĩs gemitib inenarrabilib
. Ita÷ ipse inducit᷑ gemens. qui gementes facit. Et

Expanded text:
mus in corpore hoc, peregrinamur a Domino . Nec vacui gemitus, quibus e coelo tam misericorditer respondetur: Propter miseriam inopum et gemitum pauperum nunc exsurgam, dicit Dominus . Fuit et in tempore Patrum vox ista gementium; sed rara, et penes quemque suus gemitus. Unde et dicebat quis: Secretum bsconditus, profecto monstrabat absconditum esse, qui soli Deo non esset absconditus. Et ideo tunc dici non potuit: Vox turturis audita est in terra nostra; quoniam secretum adhuc paucorum jam tunc multitudinem non exivit. At ubi palam clamatum est: Quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens , ad omnes jam coepit pertinere gemitus iste turtureus, et una omminus . 6. Caeterum si multi gementes, quid sibi vult unius expressio? Vox turturis, inquit. Quare non turturum? Forte Apostolus id solvit, ubi ait, quia ipse postulat pro sanctis gemitibus inenarrabilibus . Ita est. Ipse inducitur gemens, qui gementes facit. Et