comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uggestum nanq fuit regib pri¬
uum dario ut ꝑderet danielem:
deinde assuero. qͥ artaxerses dictus ẽ.
scd̃s huiꝰ nois rex. ut deleret unuersã
iudeoꝵ gentẽ. Inuidentes satrapȩ dani¬
eli qd̾ eẽt unus extrib pͥncipib constitutis
adario ut satrape illis redderent ratioẽm:
⁊ qd̾ damel suꝑaret omnes pͥncipes ꝯ satra¬
pas. qͥa sp̃c dei amplior erat ineo: qͦdq rex
cognaret constituere eũ suꝑ om̃e regnũ:
ad hoc ꝑduxerunt regem. conmuncato
consilio cũ pͥncipib regni ⁊ magistratib.
senatorib ꝙ &. iudicib: quatinꝰ decretum
imperatoꝵ exiret. ⁊ edictum. ut oĩs qͥ pe¬
tisset aliquam peticionẽ a quoc̃q dõ ꝙ
homine usq ad dies tͥginta nͥ a rege. mit¬
teretur in lacum leonum. Certistissimȩ
autẽ futurum sciebant. ut daniel sci¬
ens constitutã legem. nicħominꝰ pete¬
ret a dõ suoͥ oraret.⁊ ad oraret dm̃ suĩi:
gis. fortissimȩ ut putabant. ꝓuidȩ legis.

Expanded text:
uggestum namque fuit regibus primum Dario, ut perderet Danihelem, deinde Assuero, qui et Artaxerses dictus est secundus huius nominis rex, ut deleret universum Iudeorum gentem. Invidentes satrapę Daniheli, quod esset unus ex tribus principibus constitutis a Dario, ut satrapę illis redderent rationem, et quod Danihel superaret omnes principes et satrapas, quia spiritus dei amplior erat in eo quodque rex cogitaret constituere eum super omne regnum, ad hoc perduxerunt regem communicato consilio cum principibus regni et magistratibus senatoribusque et iudicibus, quatenus decretum imperatorium exiret et edictum, ut omnis qui petisset aliquam petitionem a quocumque deo et homine usque ad dies triginta nisi a rege, mitteretur in lacum leonum. Certissime autem futurum sciebant, ut Danihel sciens constitutam legem nihilominus peteret a deo suo, oraret et adoraret deum suum gis, fortissimę et ut putabant providę legis
Abbreviated transcription (Latin):
antiquȩ. uix mures merent᷑ dici. iux
eruce. locuste. bruco. ⁊ rubigim. me¬
rent᷑ assimilari: qͥa nulliꝰ sunt momẽ¬
ti. Bestias illas interficere. ⁊ corpora
eoꝵ dare ꝑdicioni. siue tͣdere ad eon¬
burendum igni. multo facilius fuit
⁊ ẽ. uerbo dĩ. quã ipsis bestiis stare ꝯtͣ
erucã. uł saltum locustȩ consequi. nͥ
qd̃ pecẽa gentium merebantur. ut ꝑ¬
mittente dõ lacerarent᷑ abestiis Qis
enĩ alius bestias illas tandẽ int̾fecit:
dñe ait quidã sapiens. exiliens de ce¬
lo a regalib sedib.durus debellator
inmediã ext̾minii t̾ram ꝓsiliuit: gladiꝰ

Expanded text:
antiqui, vix mures mererentur dici; vix antiqui, vix mures mererentur dici; vix crucae, locustae, brucho, et rubigini merentur assimilari, quia nullius sunt momenti. Bestias illas interficere, et corpora eorum dare perditioni, sive tradere ad comburendum igni, multo facilius fuit, et est Verbo Dei quam ipsis bestiis stare contra erucam, vel saltum locustae consequi, nisi quia peccata gentium merebantur, ut permittente Deo, lacerarentur a bestiis. Quis enim alius bestias illas tandem interfecit,o tuus, Domine, ait quidam Sapiens, exsiliens de coelo a regalibus sedibus durus debellator, in mediam exterminii terram prosilivit
Abbreviated transcription (Latin):
o quebat᷑.⁊ maturam. suoq eano
capite dignã tractabat sen¬
tentiam. qd̾ nulli alii rerum om̃ium.
sũmã regniq sui contraderet mono¬
narchiam. nisi filio suo. uerbo suo:
ut ꝑquẽ omĩa facta sunt. regerent᷑
omĩa ꝑ ipsum. Hoc erat sapientis an¬
tiqui decretum: hoc erat immutabi¬
le antiquitatis infinitȩ consilium. At
illȩ bestiolȩ recentes ⁊ nuꝑ nate. quę
nascendo iuchil intulerunt in hunc
mundũ. contͣ decretum hoc. salire ꝯtͣ
consilium hoc resultare p̾sumserunt:
et tantũ senẽ ñ reuerite. quas. uł quã¬
tulas potuerunt regnieius. mũdi
huiꝰ diripuerunt partes. hõies regnũ
suꝑ hoĩes inuadentes: cũ ante occłos
illiꝰ sapientis dñi. ñ magis homo
homĩem natura possit p̾ced̾e. uł p̾celłe:
quã mus murẽ. fuerunt quid̃e apd̃
homines ille bestie grandes: pͥma qͣsi
leena: alia. similis urso: alia quasi par
dus: ⁊ quarta. multum terribilis: ue¬
runtñ inꝯsid̾atione maiestatis illius

Expanded text:
 et maturam suoque cano capiti dignam tractabat sententiam, quod nulli alii rerum omnium summam regnisque sui contraderet monomarchiam, nisi filio suo, verbo suo, ut per quem omnia facta sunt, regerentur omnia per ipsum. Hoc erat sapientis antiqui decretum, hoc erat immutabile antiquitatis infinitę consilium. At illę bestiolę recentes et nuper natę, quę nascendo nihil intulerunt in hunc mundum, contra decretum hoc salire, contra consilium hoc resultare presumpserunt, et tantum senem non reveritę, quas vel quantulas potuerunt regni eius, mundi huius, diripuerunt partes homines regnum super homines invadentes, cum ante oculos illius sapientis domini non magis homo hominem natura possit precedere vell precellere quam mus murem. Fuerunt quidem apud homines illę bestię grandes, prima quasi ledus, et quarta multum terribilis. Verumtamen in consideratione majestatis illius
Abbreviated transcription (Latin):
Quid sibi uult. angłoꝵ tanta concursio:
tam uehemens demandatio: In rcedifica¬
cione t̾renȩ ciuitatis ⁊ templi iã etiam
opifices uolunt uideri: seseq certatim
ingerunt angłi. Nunqͥd hoc tã magnũ
studiũ suũ ciuitati edificande adhibent:
ꝓpt̾ ciuitatẽ ipsam: Non utiq ꝓpt̾ ciuita¬
tem ipsam᷑. s ꝓpt̾ spem qͥondã insinu dauid
repositam. deciuitatis illiꝰ gente templi-¬
q illiꝰ religione gratulant᷑. ñ excidisse u̾¬
bum dñi: ñ defecisse u̾bum ꝓmissioĩsͥ mox
reuersura uirgine irsrł. insuas ciuitates:

Expanded text:
Quid sibi vult angelorum tanta concursio, Quid sibi vult angelorum tanta concursio, tam vehemens demandatio? In reędificatione terrenę civitatis et templi iam etiam opifices volunt videri seseque certatim ingerunt angeli. Numquid hoc tam magnum studium suum civitati ędificandę adhibent propter civitatem ipsam? Non utique propter civitatem ipsam, sed propter spem quondam in sinu David repositam et de civitatis illius gente templique illius religione gratulantur non excidisse verbum domini, non defecisse verbum promissionis mox reversura virgine Israel in suas
Abbreviated transcription (Latin):
iherłm. ⁊ urbiũ iuda quib iratus es: Iste.
septuagesimꝰ annus ẽ. Et respondit inguit
dñs angło. qͥ loquebat᷑ inme. u̾ba bona.
u̾ba consolatoria. Mirũ quomͦ ñ solum
homines filii captiuitatis uerũ etiã angłi
scĩ eiues alteriꝰ scli. de reedificatione ihe¬
rusalem. qd̾ iam in staret oppido letabant᷑
danielem cõsolabant᷑ angłi summi: int̾ dm̃
⁊ rachariam discurrebant angłi scĩ: gau¬
dentes ⁊ apparati. ueluti magni apparatꝰ.
⁊ magne festiuitatis cõministri. Et leuaui
inquit oculos meos ꝙ uidi. ⁊ecce uir. ⁊ in
manueius funculus mensoꝵ. Et dixi.
Quo tu uadis: Et dixit adme ut metiar
iherłm ꝙ uideam qͣnta sit latitudo eius.
ꝙ quanta longitudo. Et ecce angłs qͥ lo¬
quebat᷑ in me egrediebat᷑. ⁊ aliꝰ angłs e¬
grediebat᷑ inoccursum eiꝰ. Et dixit ad eũ.
Curre:⁊ loquere ad puerũ istũ dicens.
Absq muro habitabit᷑ iherłm: p̃multitu¬
dine hominũ. ⁊ iumentoꝵ inmedio eiꝰ.

Expanded text:
Iste septuagesimus annus est. – Et respondit, inquit, dominus angelo, qui loquebatur in me verba bona, verba consolatoria. Mirum, quomodo non solum homines filii captivitatis, verum etiam angeli sancti cives alterius seculi de reędificatione Iherusalem quod iam instaret oppido lętabantur. Danihelem consolabantur angeli summi, inter Deum et Zachariam discurrebant angeli sancti gaudentes et apparati veluti magni apparatus et magne festivitatis comministri. Et levavi, inquit, oculos meos, et vidi et ecce vir, et in manu eius funiculus mensorum et dixi: Quo tu vadis? Et dixit ad me: ut metiar Iherusalem et Iudęam, quanta sit latitudo eius et quanta longitudo. Et ecce angelus, qui loquebatur in me, egrediebatur et alius angelus egrediebatur in occursum eius et dixit ad eum: Cbsque muro habitabitur Iherusalem pre multitudine hominum et iumentorum in medio eius.
Abbreviated transcription (Latin):
N terea completus erat numerus annoꝵ.
de quo factꝰ ẽ. inquit sermo dñ ad ihere¬
miam ꝓphetam: ut complerentur desolati¬
onis iherłm septuaginta anni. Et posui
faciem meam ad dum̃ dm̃ meũ. rogare ꝙ
Tunc &. tacharias. qͥ in ordine ꝓpħaꝵ duodec̃ĩ¬

Expanded text:
nterea « completus erat numerus annorum, de quo factus est, inquit, sermo Domini ad Jeremiam prophetam, ut complerentur desolationis Jerusalem septuaginta anni. Et posui faciem meam ad Dominum Deum meum rogare et Tunc et Zacharias qui
Abbreviated transcription (Latin):
ertio draconis xu.¬
capite suꝑato: quartum sese ꝓtinꝰ
erexit: dum eliso regno babilonio. regno¬
q ꝑsarum ⁊ medoꝵ subleuato. ꝓtinus.
codem diabolus cepit uti contra ꝓpositũ
dei. contͣ uerbum ꝓmissionis. extermi¬
nari cupiens ppłm. cuiꝰ de carne imple¬
rioportebat. qd ds̃ patͥb ꝓmisit. qd̾ ꝓmiᷤᷤ¬
sum iuramẽto firmauit. In isto capite.
facies erat ursiꝰꝯtres dentium ordines
in ore eius: qͥ intelliguntur tria regna.
unius imꝑii: regnum babylonioꝵ.
regnum medoꝵ. ⁊ regnum ꝑsarum:
q̃ in unũ redacta sunt regnum siue im¬
perium. Et qͥ dem reges illius imprii.
ꝓposito suo ñ inclementes fuere ppło
dei: s ꝑ eos qͥ sub regib fuere pͥncipes.
marimȩq ꝑaman. sicut historia libri
hester memorat: hoc agere uoluit di¬
abolus. ut ppłs ille omino ext̾minaͬtur.
hoc mante dicta uisione danielis in

Expanded text:
ertio draconis capite superato, quartum sese protinus erexit, dum eliso regno Babylonico regnoque Persarum et Medorum sublevato, protinus idem diabolus coepit uti contra propositum Dei, contra verbum promissionis, exterminari cupiens populum cujus de carne impleri oportebat quod Deus patribus promisit, quod promissum juramento firmavit. In isto capite facies erat ursi, et tres dentium ordines in ore ejus, per quae intelliguntur tria regna unius imperii, regnum Babyloniorum, regnum Medorum et regnum Persarum, quae in unum redacta sunt regnum sive imperium. Et quidem reges illius imperii proposito suo non inclementes fuere populo Dei, sed per eos qui sub regibus fuere principes, maximeque per Aman, sicut historia libri Esther memorat, hoc agere voluit diabolus, ut populus ille omnino exterminaretur. Hoc in antedicta visione Danielis in
Abbreviated transcription (Latin):
ine dubio qͥ int̾ra egypti tãtam
fecit plagam. cuius ille uerbis
istis meminitꝰ ipse idẽ omĩpe sermo
tuus dñe in istis bestialib regnis ⁊ oĩa
q̃uoluit. ⁊ hec maxime fecit ut nabu¬
chodonosor fieret quasi bos: ut aman
appenderet᷑ inpatibulo. ut antiochus.
sine manu contertret᷑: ut nero qͥa uixat
turpit̾ periret turpius. De isto oĩpo¬
tente sermone dñi neqͣquam p̃terire¬
nũc libet. qd̾ int̾ cetera dictũ ẽ. insimu¬
latum imꝑiũ tuũ portans. Qd enĩ ẽ.
insimulatũ imꝑiũ. nͥ ñ simulatum
mulata ⁊ ñ uera imperia bestiarum.
imꝑia hõinũ bestialiũ ͥ qͥ ad tempꝰ oeci¬
dendi ut bestie potestatẽ habuerunt: ad
uitam aut̃. nec sͥ nec aliis ꝓdesse potuerũt.
Iste om̃pc sermo insimulatum portat im¬
perium: uerum tenet regnum: euius
regnum q imꝑium sine fine ͤmanet. in
secula scłoꝵ. Et iam quidẽ tale imꝑiũ
portabat. s ñdum apparuerat. Apparuit.
factus filius hominis: ꝙ qd̃ habebat ru

Expanded text:
ine dubio qui in terra Aegypti tantam fecit plagam cujus ille verbis istis meminit ipse idem « omnipotens sermo tuus, Domine, in istis bestialibus regnis, et omnia quae voluit, et haec maxime fecit, ut Nabuchodonosor fieret quasi bos, ut Aman appenderetur in patibulo, ut Antiochus sine manu contereretur, ut Nero, quia vixerat turpiter, moreretur turpius. De isto omnipotente sermone Domini nequaquam tunc praeterire libet, quod inter caetera dictum est, insimulatum imperium tuum portans. Et quid est insimulatum imperium, nisi imperiummulata et non vera imperia bestiarum imperia hominum bestialium, qui ad tempus occidendi ut bestie potestatem habuerunt, ad vitam autem nec sibi nec aliis prodesse potuerunt. Iste omnipotens sermo insimulatum portat imperium, verum tenet regnum, cuius regnum et imperium sine fine permanet in sęcula sęculorum. Et iam quidem tale imperium portabat, sed nondum apparuerat. Apparuit factus filius hominis, et quod habebat in
Abbreviated transcription (Latin):
UIs primꝰ inuio conflictu san¬
guinẽ suũ fuderit. ce ꝓ testimonio
u̾bi dei occubuerit. minꝰ ꝑ uulgatũ s̾ a ue¬
nerabiliũ doctoꝵ scͥptis qͣm cupiat diligẽs
Quispiã spectator huiꝰce p̃lii: cũ de nom̃e
eiꝰ scͥptura ñ tacuerit. hic enĩ dictus ẽ. ihen
filiꝰ anani: cuiꝰ ita scͥptura meminit ut iã
dictũ ẽ. factꝰ ẽ aut̃ sermo dm̃ contͣ baasa:
dicens. P ro eo qd̃ exaitaui te de puluere:
&e cet̾a. Post que. ita subiungit᷑. Cũ autẽ in

Expanded text:
uis primus in illo conflictu sanguinem suum fuderit et pro testimonio verbi dei occubuerit, minus pervulgatum est a venerabilium doctorum scriptis, quam cupiat diligens quispiam spectator huiusce prelii, cum de nomine eius scriptura non tacuerit. Hic enim dictus est Iheu filius Anani, cuius ita scriptura meminit ut iam dictum est: Factus est autem sermo domini contra Baasa dicens: Pro eo quod exaltavi te de pulvere et cetera. Postque ita subiungitur: Cum autem in
Abbreviated transcription (Latin):
ta cadaũ stecit. diabolũ: satellites eiꝰ impioᷤᷤ
hoĩes significat: ꝑ quos cũ scõꝵ occiderit cor¬
pora̾stat: nec pot̾ ad nocendũ ꝓgredi uit᷑:
qͥa diabolus. nec manducare uouit corꝑa.
cũ tp̃e sit sp̃e. nec consequi pot̾ aĩas. extͣ cor¬
pus: qͣs in corꝑe ꝑsequit᷑. Siquid gͥ peccati.
excarnali cõmoratione serui dei contraxe¬
rt̃. &e ob s inimicꝰ aliqͣndo ꝑmittit᷑ occidere
corꝑa eoꝵ. illa contentꝰ sit pena: stetq iuxta
corporib. qͥn resurgant: se posse nocere sciat.
Nec enĩ efficere pot̾. ut saitem corꝑa morien¬
do ꝑeant do. qd̾ puichiȩ significatũ ẽ. ꝑħ ꝗd̃

Expanded text:
ta cadaver stetit, diabolum et satellites eius impios homines significat, per quos, cum sanctorum occiderit corpora, stat, nec potest ad nocendum progredi ultra, quia diabolus nec manducare novit corpora, cum ipse sit spiritus, nec consequi potest animas extra corpus, quas in corpore persequitur. Si quid ergo peccati ex carnali commoratione servi dei contraxerunt et ob hoc inimicus aliquando permittitur occidere corpora eorum, illa contentus sit pena stetque iuxta corporibus, quin resurgant, se posse nocere sciat. Nec enim efficere potest, ut saltem corpora moriendo pereant deo, quod pulchre significatum est
Abbreviated transcription (Latin):
malũ. qd̾ fecciat coram dño ad irritandũ
eũ. in oꝑib manuũ suarũ. ut fieret sic̃ domꝰ
iheroboã: ob hanc causam occidit eũ. ħ ẽ.
iheii filiũ auani ꝓpłam. s plendidȩ illũ
scͥptira sacra nominauit. ita tͥcio loco re¬
plicans. Occidit eũ ħ ẽ. iheii filiũ anani ꝓ¬
pħam. & sciendũ qd nullũ aute hunc.
cut pꝰ abel. zacharias filiꝰ barachiȩ. quẽ oc¬
cidert̃ int̾ templũ & altare. ita ce iste ꝑtul¬
gatus eẽt ꝓpͥo noinine. qͥa u̾ȩ ñ parui est¬

Expanded text:
 fecerat coram Domino, ad irritandum eum in operibus manuum suarum, ut fieret sicut domus Jeroboam. Ob hanc causam occidit eum, hoc est, Jehu filium Anani prophetam . » Splendide illum Scriptura sacra nominavit, ita tertio loco replicans, occidit eum, hoc est, Jehu filium Anani prophetam. Et sciendum quod nullum ante hunc acut post Abel « Zacharias filius Barachiae, quem occiderunt inter templum et altare ; » ita et iste pervulgatus esset proprio nomine
Abbreviated transcription (Latin):
dei suũ in officio ꝓpħali sangͥnem impende¬
runt: ꝑpende nunc. quã pulcrũ qͣm congru
am stante suꝑ altare ce dixit: altare altare.
ecce filiꝰ nascet᷑ domui dd̾. iosias noĩe. & im¬
molabit suꝑ te sac̾dotes excelsorũ ille in qͣm.

Expanded text:
Dei suum in officio prophetali sanguinem impenderunt, perpende nunc quam pulchrum, quam congruuam stante super altare, dixit: « Altare, altare, ecce filius nascetur domui David, Josias nomine, et immolabit super te sacerdotes excelsorum III Reg.
Abbreviated transcription (Latin):
singłare u̾bum. solius d̾i: & ñ etiã cuiꝰli¬
bet dicit᷑ aut ẽ u̾bum hominis. Diligen¬
der aĩaduertendũ ẽ. ñ nichil differre. cũ
legimꝰ uł audimꝰ sigłari numero u̾bum
nãq hoc singłare. diuina sub̾a ẽ. suba¬
ñ facta neq creata. & iccͥco u̾bum dicit᷑
&e ẽ solius dĩ łiba autẽ que inscĩs scͥptu¬
ris legimꝰ ł audimꝰ. a d̾o ꝑ hoc u̾bum effec¬
ta ce ꝑ hoĩem ad ministrata sant. ce iccͥco
alias liba d̾i: alias recte dicunt᷑ u̾ba cuius¬
libet hominis. Unde notandũ scͥptũ qͥdẽ
sic eẽ. uerba iheremie filii helchie: & u̾ba
amos qui fuit in pastoralib de thecuȩ:

Expanded text:
singulare verbum solius dei et non etiam cuiuslisingulare verbum solius dei et non etiam cuiuslibet dicitur aut est verbum hominis. Diligenter animadvertendum est nonnihil differre, cum legimus vel audimus singulari numero 'verbum namque hoc singco verbum dicitur et est solius dei. Verba autem, quę in sanctis scripturis legimus vel audimus, a deo per hoc verbum effecta et per hominem administrata sunt, et idciroo alias verba dei, alias recte dicuntur verba cuiuslibet hominis. Unde notandum scriptum quidem sic esse: Verba Iheremię filii Helchię, et: Verba Amos, qui fuit in pastoralibus dc T
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. &e doctus ẽ doctꝰ ad miliciã eruditꝰ ad
pugnã. Ille homo ꝑsimilitudinẽ equuᷤ
est. ut d̾r ad beatũ iob. equus nobilif cui
dñs fortitudinẽ p̃buit: cuiꝰ collo hinnitũ
cͥciundedit: cuiꝰ nariũ gła t̾ror ẽ. qͥ tanto
sessore confisus exultat audact᷑: & contẽp¬
nit pauorẽ. neq gladio cedit. immo in oc¬
cursum ꝑgit armatis. uidelicet cunctis ca¬
pitib draconis. cunctisq mẽbris esdem
adu̾sarii u̾bi dei. fortis enĩ ẽ. ds̃ qui tetigit
illum. ĩmo & ip̃a forcitudo ẽ. d̾i u̾bum. nec
solum fortitudo. uerũ & sapientia ẽ. unũ
idemq u̾bum. Inde & fortis ce sapiens ef¬
fectus ẽ: quisqͥs talem eiꝰ m̾uit aduentũ.
fortis ẽ ita ut etiã contẽpnat mortẽ. sapi¬
cus ita ut rectũ & bene sonantẽ loquat᷑
sermonẽ. Nec mirũ. Quomͦ enĩ nesciret
loqͥ cui d̾s u̾bum suũ cõmunicauit. qͥ
ipsam u̾bi sub̾am gustauit: Iccͥco dig¬
sueuer̃t dici. Ueruntam̃ hoc unicũ ce

Expanded text:
doctus est, doctus ad militiam, eruditus ad pugnam. Ille homo per similitudinem equus est, ut dicitur ad beatum Iob: Equus nobilis, cui dominus fortitudinem prebuit, cuius collo hinnitum circumdedit, cuius narium gloria terror est, qui tanto sessore confisus exsultat audacter et contemnit pavorem neque gladio cedit, immo in occursum pergit armatis, videlicet cunctis capitibus draconis cunctisque membris eiusdem adversarii verbi dei. Fortis enim est deus, qui tetigit illum, immo et ipsa fortitudo est dei verbum, nec solum fortitudo, verum et sapientia est unum idemque verbum. Inde et fortis et sapiens effectus est, quisquis talem eius meruit adventum. Fortis est ita, ut etiam contemnat mortem, sapiens ita, ut rectum et bene sonantem loquatur sermonem. Nec mirum. Quomodo enim nesciret loqui, cui deus verbum suum communicavit, qui ipsam verbi substantiam gustavit? Idcirco digsueverunt dici. Verumtamen hoc unicum et
Abbreviated transcription (Latin):
uemonia a multis . c̾lamantia. ⁊ dicentia.
Quia tu es filius di. Et increpans. ñ sinebat
te. ñ sinebat ea loqui: qui a ꝓfecto ꝓ malo
loquebant᷑ scł ut inuidiã face̾nt illi. Igit᷑.
⁊ tunc illum natũ eẽdiabolus sciebat᷑. ⁊ fi¬
liũ suũ herodem. hoc scire desid̾abat: s natꝰ
infans. eum loqui ñ sinebat. Nam nͥ ꝓ labe¬
retur: ẽodem mͦ quo alibi dixit. seio quis sis
dolenti qͦd eẽt illusus a magis. scio ubisit

Expanded text:
dęmonia a multis clamantia et dicentia: dęmonia a multis clamantia et dicentia: Quia tu es filius dei. Et increpans non sinebat te non sinebat eos loqui, quia profecto pro malo loquebantur, scilicet ut invidiam facerent illi. Igitur et tunc illum natum esse diabolus sciebat et filium suum Herodem hoc scire desiderabat, sed natus infans eum loqui non sinebat. Nam nisi prohiberetur eodem modo, quo alibi dixit: Scio quis sis,dolenti, quod esset illusus a magis: Scio ubi sit
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ. uł qualia desidia:. Queritis me ait
int̾ficere. Hoc ẽ desidiũ patris ur̃i. Opter
hoc desid̾ium. ille homicida erat ab initio:
quia uidelicet ueritatẽ.i dẽ. me ipm̃ odit ab
initio: qͦd odiũ. nunc in me. factum mortalẽ
hominem aesidd̾at ꝯplere homicidio. Hocerit
desidiũ illiui s qd herodes uolebat cam cito fa¬
cere desidium patris sui: desid̃iũ diaboli.
Dicit aliquis. Sipat᷑ enis diabolus hoc iã
budũ desid̾abat: eur ñ statim puerũ ꝑde¬
bat: Cur eum. a magis iltudi ꝑmittebat:
Nũquid nesciebat: Nũqͥd sp̃c̃ ille ñ contectus
carne. ꝑciꝑe ñ potuerat natũ eẽ hunc regem:
nͥ uenissent homines delonge:. ⁊ fecissent lie¬
rodi. omĩq ilierosoluns turbationc̃ siueme¬
tum. dicendo:. ubi ẽ. qui natus ẽ. rex iudeoꝵ:
Ad hec: inquã. Plane sciebat: s ñ sinebat
eum loqui. puer ipẽ qͥ natus erat. Hoc aliũde
facile pot̾ ꝓbari. Exibant inqͥt eungłista.

Expanded text:
Quę vel qualia desideria? Quęritis, ait, Quę vel qualia desideria? Quęritis, ait, me interficere. Hoc est desiderium patris vestri. Propter hoc desiderium ille homicida erat ab initio, quia videlicet veritatem, id est meipsum, odit ab initio, quod odium nunc in me factum mortalem hominem desiderat complere homicidio. Hoc erat desiderium illius, quod Herodes volebat tam cito facere desiderium patris sui, desiderium diaboli. Dicit aliquis: Si pater eius diabolus hoc iam dudum desiderabat, cur non statim puerum prodebat? Cur eum a magis illudi permittebat? Numquid nesciebat? Numquid spiritus ille non contectus carne percipere non potuerat natum esse hunc regem, nisi venissent homines de longe et fecissent Herodi omnique Iherosolimę turbationem sive metum dicendo: Ubi est qui natus est rex Iudeorum? Ad hęc inquam: plane sciebat, sed non sinebat eum loqui puer ipse, qui natus erat. Hoc aliunde facile potest probari. Exibant, inquit evangelista,
Abbreviated transcription (Latin):
testate facti regis: tam cito in romanum
imꝑium redundauit. Nec enĩ tot puc¬
rosampiine occide potuisset: nͥ romane
potentiȩ licentiã. uł ꝯsensũ augusti cesa¬
ris. habuisset. Sicut cũ uoluit. inde ꝑmis¬
sum accepit. ꝓpͥos filios trucidandenta p̃¬
tento metu. nefieret si biet uł ip̃i au¬
gusto ꝑiculum de mutatione regni siue
imꝑii: ꝯcessionẽ a deptus ẽ. ut ꝑueros oe¬
cidendi. qͦt qͦt in bethleem ⁊ in omĩb fi¬
nib eius. ꝑ annos duos fuerant nati. fũ¬
turum quidẽ erat. ut ꝑ manus roma¬
noꝵ. rex iste occid̾etur. s ñdũ erat illus
rei tempꝰ: nec sic faciendũ erat. ut deuora¬
retur filius masculus: idẽ. ñ ita mori habe
it ꝑiret nomen eius. iii
ic herodes egit:i sic ꝑagere uoluit. ut
uere uiius. uł p̃cipuus filioꝵ diaboli:
qualib ait filus uł mascłs iste uos expatre
uiabolo estis: ⁊ desidia pats ur̃i uultꝰ facerc.

Expanded text:
testate facti regis tam cito in Romanum testate facti regis tam cito in Romanum imperium redundavit. Nec enim tot pueros impune occidere potuisset, nisi romanę potentię licentiam vel consensum Augusti Cesaris habuisset. Sicut, cum voluit, inde permissum accepit proprios filios trucidandi, ita pretento metu, ne fieret sibimet vel ipsi Augusto periculum de mutatione regni sive imperii, concessionem adeptus est tot pueros occidendi, quotquot in Bethlehem et in omnibus finibus eius per annos duos fuerant nati. Futurum quidem erat, ut per manus Romanorum rex iste occideretur; sed nondum erat illius rei tempus, nec sic faciendum erat, ut devoraretur filius masculus, id est, non ita mori habebat, ut periret nomen eius. 3. ic Herodes egit et sic peragere voluit ut vere unus vel precipuus filiorum diaboli, qualibus ait filius vel masculus iste: Vos ex patre diabolo estis et desideria patris vestri vultis facere.
Abbreviated transcription (Latin):
conis. illa bestia t̾ribilis . ñ. sicut dentib
magnis. dentib suis ferreis. ea quȩ circa
corpus sunt bonoꝵ sine malorũ. comed̾e
siue cõminuere atq ꝯculcare potuit: ita
ĩ in causa ista. suimet agitatori diabolo. sa¬
tis facere p̃ualuit. Herodes. cuiꝰ p̃cedenti li¬
bello m̃tio facta ẽ. qualit̾ quesierit puer̃
ad ꝑdendũ eum: qͥs nescit᷑ qͥs ñ audinit: Pla¬
ne. imꝑius ille sacelles imꝑii. nec impieta¬
tis erimine uacuus cꝰaugustus ipse: qͥ ad
suggestionẽ eiusdem herodis cam ꝓnusex¬
titit. ut ꝯcederet illi quoqͦ pacto regem ꝑ¬
dere. quem natũ audierat: tanquã regna
hominũ. rex ille tollere haberet: qͦd itañ erat.
Crudelitati stultȩ. crudeli eius stulticis. mu
lier sepedicta. de incolumitate filii sui secu¬
ta. iandudũ exꝓbrauit.i exꝓbrare ñ cessat:
ñ inquiens diripit mortalia. qͥ regna dat
celestia. Crudelitas herodis. romana po¬

Expanded text:
conis, illa bestia terribilis, non sicut dentibus conis, illa bestia terribilis, non sicut dentibus magnis, dentibus suis ferreis, ea quae circa corpus sunt bonorum sive malorum comedere sive comminuere atque conculcare potuit, ita etiam in causa ista, suimet agitatori diabolo satis facere praevaluit Herodes, cujus praecedenti libello mentio facta est, qualiter quaesierit puerum ad perdendum eum quis nescit, et quis non audivit? Plane impius ille Romani satelles imperii, nec impietatis crimine vacuus est Augustus ipse, qui ad suggestionem ejusdem Herodis tam pronus exstitit, ut concederet illi quoquo pacto regem perdere quem natum audierat, tanquam regna hominum rex ille tollere haberet, quod ita non erat. Crudelitati stultae, lier sepedicta de incolumitate filii sui secura iam dudum exprobravit et exprobrare non cessat. Non inquiens diripit mortalia, qui regna dat cęlestia. Crudelitas Herodis romana po
Abbreviated transcription (Latin):
ictum iam n adhuc dicen¬
dũ ẽ: quia draco stetit ante
mulierẽ que erat paritura:
ut cum peꝑisset: filiũ eiꝰ deuoraret. Hic
iam nom̃ mulieris: duplicẽ sensũ habet.
Anteꝙͣ eẽt beata uirgo maria ante inꝗͣ.
n longe pͥus erat mulier. quã in sacram̃¬
to sentimꝰ. idẽ. eccła. ⁊ utiq p̃gnans muli¬
sicut iã sepe dictũ ẽ. Ac uͦ ꝓpͥa ⁊ usitata
significatione. scd̃m sexũ. maria mulier
extitit. quãus uirgo᷑ dicente apło. Misit
us̾ filiũ suũ. factum ex muliere: factũ sub
lege. Millier hec. siue hoc humani genĩs
in diuiduũ. mulieris illius pars e quã
dicimꝰ eccłam: idẽ. credentiũ collectionem
umũsã. Ubi gͦ mulier ista. idẽ. uirgo ma¬
ria peꝑit. totam eccłam peꝑisse qͥs neseit.
Ppterea dicimꝰ unuĩ si. Ouernatus ẽ nobꝰ.
nfilius datus c̃. nobis.ii.
uid porro fuisset deuorari filiũ eius :
limirũ. ita mori uł occidi. ut peri¬
ret nom eius. At. illud sextum caput dra¬

Expanded text:
ictum iam et adhuc dicendum est, quia draco stetit ante mulierem, quę erat paritura, ut cum peperisset, filium eius devoraret. Hic iam nomen mulieris duplicem sensum habet. Antequam esset beata virgo Maria, ante inquam et longe prius erat mulier, quam in sacramento sentimus, id est ecclesia, et utique pregnans mulisicut jam saepe dictum est. At vero propria et usitata significatione secundum sexum Maria mulier exstitit, quamvis virgo, dicente Apostolo: « Misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege . » Mulier haec, sive hoc humani generis individuum, mulieris illius pars est, quam dicimus Ecclesiam, id est credentium collectionem universam. Ubi ergo mulier ista, id est Virgo Maria, peperit, totam Ecclesiam peperisse quis nescit? Propterea dicimus universi: « Puer natus est nobis, et filius datus est nobis . Quid porro fuisset devorari filium ejus? Nimirum ita mori, vel occidi, ut periret nomen ejus. At illud sextum caput dra
Abbreviated transcription (Latin):
Et alibi. Demq omniũ pꝰ condita scła res
ad u̾sas. si cum uideoꝵ calamitatib ꝯferant᷑:
suꝑatũ iri ñ ambigo: ⁊ eoꝵ auctor nullus
ext̾̃nus ẽ. Erant qͥppe maxime ipsi de parte
assur. idẽ. diabol : cuiꝰ contͣ altitudinẽ uirga
ista ascendit cũ suo flore: idẽ. uirgo humilis.
cũ filio suo miti ⁊ humili corde. Ex pł lib riꝰ
e sepedicta muliere. anteꝙͣ draco stetit:
ut de singłari ꝑsona beats mulieris
idẽ. maris uirginis. I.¬

Expanded text:
ium post condita secula res ium post condita secula res adversas, si cum Iudeorum calamitatibus conferantur, superatum iri non ambigo; et horum auctor nullus externus est. Erant quippe maxime ipsi de parte Assur, id est diaboli, contra cuius altitudinem virga ista ascendit cum suo flore, id est virgo humilis cum filio suo miti et humili corde. EXPLICIT LIBER XI. e sepedicta muliere, ante quam draco stetit, et de singulari persona beatę mulieris, id est Marię virginis
Abbreviated transcription (Latin):
cat lucerna u̾bi huiꝰ ꝓpħici. ⁊ requi¬
escet suꝑ eum sp̃c d̾nĩ: s in eiusmodi diutiꝰ
immorari p̃sentis ñ ẽ ꝓpositi. Heruntñ ut
ꝓposita si militudo decentiꝰ explicet᷑ hoc so¬
lum adhuc dicere libet: quia sicut ꝯtigit
suꝑbis illis ꝯtra quos. indeserto ut iam dietũ
ẽ uirga fioruit. ut noua ⁊ insolita ꝑditione
ꝑirent᷑ ita ꝯtigit excelsif ⁊ sublunib illis.
quoꝵ temporibꝰ egressa ẽ. uirga de radice ies¬
se: ⁊ flos de radice eiꝰ ascendit: ut dissimil
casu caderent: ⁊ inintĩtu suo. dissimiles ce¬
t̾is hominibꝰ qͥc̃q bello inti̾ erunt. existe̾nt:
Testatur hoc iosephus: qͥ miserabile illoꝵ
descͥbens excidiũ. dicit de illis. S ingillatĩ
qͥdem iniquitates eoꝵ narrare ñ potero. ut
aũ breuit̾ dicã: neq aliã ciuitatem unqͣm
talia ꝑpessam eẽ puto: neq ullã nationem.
pꝰ homiñ memoriã maliciȩ ferociorem fuisse.

Expanded text:
cat lucerna verbi huius prophetici: Et requicat lucerna verbi huius prophetici: Et requiescet super eum spiritus domini; sed in eiusmodi diutius immorari presentis non est propositi. Verumtamen ut proposita similitudo decentius explicetur, hoc solum adhuc dicere libet, quia sicut contigit superbis illis, contra quos in deserto ut iam dictum est virga floruit, ut nova et insolita perditione perirent, ita contigit excelsis et sublimibus illis, quorum temporibus egressa est virga de radice lesse et flos de radice eius ascendit, ut dissimili casu caderent et in interitu suo dissimiles ceteris hominibus, quicumque bello interierunt, existerent. Testatur hoc Iosephus, qui miserabile illorum describens excidium dicit de illis: Singulatim quidem iniquitates eorum narrare non potero; ut autem breviter dicam, neque aliam civitatem umquam talia perpessam esse puto neque ullam nationem post homin
Abbreviated transcription (Latin):
tuã dñe: ⁊ auertes abira indignationis tus
Nunquã enĩte inquietabit flos iste. Mitis
quippe e᷑:⁊ humilis corde. Et moyses qͥdem.
mittissimꝰ erat suꝑ om̃s homines qͥ mora¬
bant᷑ interrã s ñ ita ut hic. ñ ita semꝑ. ñ
ita impassibilit᷑. Nexatus enĩ et exacerbatus.
distuixit in labiis suis: distrixit. ⁊ dnm ñ
głificauit ad aquas contradictionis. loquen¬
do ꝯisicut mitis: ialit̃. quã uoluisset audire
sp̃e dni: quia locutus ẽ. uerba meredulica¬
tis. Propt̾ea dñs ad moysen ⁊ aaron:. ñ in¬
troducetis ait ppłos istos. in t̾ram. ꝓ qua ui¬
iaui patrib eorũ. Iste. ñ quã distinxit in
labiis suis. immo. eũ male tractaretur.
ñ aꝑuit os suũ: ⁊ sicut oiuis. sicut agnus
coram tondente se. obmutuit. Dignus
gͦ. qui ppłm introduce̾t. in uerã reꝓmissi¬
onis t̾ram.xxxi.¬
ultũ e. qͦd de scͥpturis admota clarifi¬

Expanded text:
tuam, domine, et avertes ab ira indignitatis tuę. tuam, domine, et avertes ab ira indignitatis tuę. Numquam enim te inquietabit flos iste. Mitis quippe est et humilis corde. Et Moyses quidem mitissimus erat super omnes homines, qui morabantur in terra, sed non ita ut hic, non ita semper, non ita impassibiliter. Vexatus enim et exacerbatus distinxit in labiis suis, distinxit et dominum non glorificavit ad aquas contradictionis, loquendo non sicut mitis et aliter quam voluisset audire spiritus domini, quia locutus est verba incredulitatis. Propterea dominus ad Moysen et Aaron: Non introducetis, ait, populus istos in terram, pro qua iuravi patribus eorum. Iste numquam distinxit in labiis suis, immo cum male tractaretur, non aperuit os suum et sicut ovis, sicut agnus coram tondente se obmutuit, – dignus ergo qui populum introduceret in veram repromissionis terram.ultum est quod de scripturis admota clarifi
Abbreviated transcription (Latin):
miliabunt᷑. ⁊ subu̾tentur condensa saltus
ferro. ⁊ libanꝰ eũ excelsis cadet: ⁊ subaudire
libet. sicut succisi uł humiliati sunt. sicut
sicut a sceudit flos de uirga aaron:. ⁊ sicut
requieuit. ids̾ ab pła sua cessauit ⁊ placatus
ẽ. sp̃ẽ dniꝰ quem exacerbauerant murmu¬
gitur. sed̾m illam similitudinẽ intelligen¬
dũ ẽ qͥd ait: ⁊ requiescet suꝑ eũ sp̃c dñ.
Nam ibi qͥdem aliquanta fuit similitu¬
do. hic aũ. res ẽmulto amplior. Ibi uirga
insensibilis. flores ⁊ folia. supͣ naturs usum
ꝓducens atq nuces. querelas paucoꝵ rebel¬
lium cessare fecit. hic uirga sensibilis. uyr¬
ga. idẽ. uirgo. siue uterus uirginalis. florẽ.
scił.iam dictũ speciosũ regẽ pariens. suꝑbiã
diaboli ꝑcussit̾. suꝑbis culpam de toto ge¬
ne̾ humano correxit: ⁊ iram di quȩ ꝓinde
suꝑuenerat au̾tit placatũq dm̃ nobꝰ red¬
didit᷑. Itaq suꝑ hunc florem requiescet ait.

Expanded text:
miliabuntur, et subvertentur condensa saltus miliabuntur, et subvertentur condensa saltus ferro, et Libanus cum excelsis cadet , » et subaudire licet, sicut succisi vel humiliati sunt, sicut sicut ascendit flos de virga Aaron, et sicut requievit, id est ab ira sua cessavit, et placatus est Spiritus Domini, quem exacerbaverant murmugitur secundum illam similitudinem intelligendum est, quod ait: Et requiescet super eum spiritus Nam ibi quidem aliquanta fuit similitudo, hic autem res est multo amplior. Ibi virga insensibilis flores et folia supra naturę usum producens atque nuces, id est querelas paucorum rebellium cessare fecit; hic virga sensibilis, virga id est virgo sive uterus virginalis, florem scilicet iam dictum speciosum regem pariens superbiam diaboli percussit, superbię culpam de toto genere humano correxit et iram dei, quę proinde supervenerat, avertit placatumque deum nobis reddidit. Itaque super hunc florem requiescet, ait,
Abbreviated transcription (Latin):
unde : ꝓpt̃ execrabius suꝑbiş malum. ñ cõ¬
sucta homiñ morte. interiert̃: s nouã rem fe¬
ei añs. ut aperiens t̾ra os suũ deglutiret eos:
descendert̃q uiuentes in infermĩ. quia blas¬
phemauert᷑ dnm̃. Prece̾a ignis egressus adño.
int̾ferit ducentos quinquaginata uiros. qͥ
offerebant incensum. Deinde loquere ait
dñs ad filios isrł. ⁊ accipe ab eis uirgas singłas.
peognationes suas: a eunctis pͥncipib tͥbuũ.
uirgas duodecim: unuiscinꝰq nom̃ suꝑ¬
seͥbes uirgȩ sus: si om̃ aũ aaronꝰ erit intribu
leui. Quem ex his elegero germinabit uir¬
ga eiꝰ i cohbebo ame querimonias filioꝵ isrł:
i cetã. factũ illud in lege. qͦd germinauit uir¬
ga aaron.⁊ turgentib geminis eruꝑunt flo¬
res ci eũ foliis fructufratq ita cessauit suꝑ¬
bia de sacerdotio conflictantiũ:. illudinquã
si inquit statura succidentur. ⁊ sublimes hu¬

Expanded text:
unde et propter exsecrabilis superbię malum non conunde et propter exsecrabilis superbię malum non consueta hominum morte interierunt, sed noDominus, ut aperiens terra os suum deglutiret eos, descenderuntque viventes in infernum, quia blasphemarunt Dominum. Praeterea, ignis egressus a Domino interfecit ducentos quinquaginta vivos, qui offerebant incensum . Deinde: « loquere, ait Dominus, ad filios Israel, et accipe ab eis virgas singulas per cognationes suas, a cunctis principibus tribuum virgas duodecim, et uniuscujusque nomen superscribes virgae suae. Nomen autem Aaron erit in tribu Levi: quem ex his elegero, germinabit virga ejus, et cohibebo a me querimonias filiorum Israel, » etc. Factum illud in lege, quod germinavit virga Aaron, et turgentibus gemmis eruperunt flores, et cum foliis fructus, atque ita cessavit superbia de sacerdotio conflictantium : illud, inquam, si, inquit, statura succidentur, et sublimes hu
Abbreviated transcription (Latin):
Sagictȩ cuȩ accutȩ. qͥd ẽ nisi tͥ in doctrina.
siue p̃dicatione. scͥpturar̃ semꝑ paratȩ sunt
sententiş: quib ꝯfixa corda illoꝵ. qui fue¬
rant inmici. credunt ⁊ ad quiescunt ue¬
ritati. ⁊ cadunt ad orando te facti amici:
Ergo ꝑtinere hec ad spm̃ scientis. ñ du¬
bium ẽ. Unxitce ds d̾s tuus. oleo leticiȩ:
min. ⁊ ꝯcupiscet rex decorem tuũ: ad eun¬
dem spectat pietatis spm̃. siam regis huiꝰ
ꝯcupiscentia: ñ aliud ẽ. isi pietas. hoc ẽ.
oleum quo unctus ẽ.speciosus iste rex ut
inmultitudine mĩs benedictus adueniret:
lutis et̾ns tricliniũ. Sp̃c̃ timoris dñi. in
ed ñ ẽ. ut timeat: s ut cimeat᷑: i ut circa ip
sum religiosa scĩtas: scã ⁊ timorata sit reli¬
giositas. Hiic ꝑtinet illud. Hultũ tuũ de¬
p̃eabunt᷑ om̃s diuites plebis: Adducentur
regi uirgines: afferentur in leticia. ⁊ exulta¬
tionetͣadducent᷑ intemplũ regis: ippłi con¬
fidebuntur tibi in et̾num. ⁊ in scłm scli.

Expanded text:
uid est, nisi, Tibi in doctrina sive praedicatione semper Scripturarum paratae sunt sententiae, quibus confixa corda illorum, qui fuerant inimici, credunt, et acquiescunt veritati, et cadunt adorando te facti amici. Ergo pertinere haec ad spiritum scientiae, non dubium est. Unxit te deus, deus tuus, oleo lętitię minus et concupiscet rex decorem tuum ad eundem spectat pietatis spiritum. Nam regis huius concupiscentia non aliud est nisi pietas. Hoc est oleum, quo unctus est speciosus iste rex, ut in multitudine misericordię benedictus adveniret clutis ęternę triclinium. Spiritus timoris domini in eo non est, ut timeat, sed ut timeatur, sum religiosa sanctitas, sancta et timorata sit religiositas. Huc pertinet illud: « Vultum tuum deprecabuntur omnes divites plebis. Adducentur Regi virgines, afferentur in laetitia et exsultatione, adducentur in templum Regis, et populi confitebuntur tibi in aeternum,
Abbreviated transcription (Latin):
sũmo celo egressus: n occursus. usq ad sũ¬
mũ eiꝰ. Talis in hunc mundũ ingreditur:÷
uisibilis factus. ⁊ usibilit̾ pugnaturꝰ. qui
pͥus inuisibilis. inuisibilit̾ p̃labatur. pug¬
naturꝰ noua belli sp̃e: scilic ñ in exercitu.
ueq in robore: s in spũ suo. demonia potens
hunc regem potentissimũ. alibi scã
scͥptura p̃dicat agnũ: habentẽ in quit cor¬
uũ. stunc delectat breuit intueri: utrum
sieut sp̃e isa om̃s suꝑ florem requiescunt:
ita sed̾m singłos eoꝵ. ꝓpriũ quid in psal¬
mo. siue cantieo p̃libato dicetur ad regẽ
speciosũ. regem potentissimũ. Dico ego oꝑa
mea regiꝰ: lingua mea calamꝰ seribe uelo¬
quia manifestȩ. uͥ filio regi pat̾ ds sua
dicit oꝑa᷑ ibi sap̃ia: ⁊ ubi. lingua euis oꝑa¬
turut sc̃be calamꝰ: ibi. intellectꝰ. Diffuisa
ẽgra in labiis tuis: ꝓptẽa benedix̃te ds

Expanded text:
summo cęlo egressus et occursus eius usque ad sumsummo cęlo egressus et occursus eius usque ad summum eius. Talis in hunc mundum ingreditur visibilis factus et visibiliter pugnaturus, qui prius invisibilis invisibiliter pnaturus nova belli specie, scilicet non exercitu neque in robore, sed in spiritu suo , daemonia potens hunc regem potentissimum alibi sancta scriptura predicat agnum habentem inquit cordum. Nunc delectat breviter intueri, utrum sicut spiritus isti omnes super florem requiescunt, ita secundum singulos eorum proprium, quid in psalmo sive cantico prelibato dicatur ad regem speciosum, regem potentissimum. Dico ego opera mea regiquia manifeste ubi Filio Regi Pater Deus sua dicit opera, ibi sapientia, et ibi lingua ejus operatur, ut scribae calamus, ibi intellectus. « Diffusa est gratia in lab
Abbreviated transcription (Latin):
hono t̾renus constet ex anima corporeq:
corpꝰ ⁊ anima ẽ: ñ uł corpꝰ uł anima in par¬
tem. Igitur. ñ ẽ id qͦd ẽ. O uod uͦ ñ ẽ ex hoc atq
hoc. s tantũ hoc ẽ: illud uere ẽ. id qͦd ẽ: est
pulcherrimũ. fortissimũq. quia nullonitit᷑.¬
Igit᷑ s peciosus forma: ide.speciosus scd̾m di¬
ui nitatẽ. Istam eiꝰ speciositatẽ qua specio¬
sus ẽp̃ filiis homiñ. qui utiq natura dii
ñ sunt: soli amatores eiꝰ uident᷑: soli uide¬
bunt. Regem in decore suo uidebunt ocłi
eus qͥ diligit eum: ⁊ ego inquit. manifesta¬
bo ei me ip̃m. Quid porro ẽ gladiꝰ. quo ac¬
cinctus ẽ. iste spetiosus. iste potentissimus:
Nimirũ unũ idemq uerbum di. u̾bũ ds̾.
forma c. speciosi: gladiꝰ ẽ potentissimi. Nam
uiuus e. sermo d̾i .⁊ efficax:⁊ penetrabilior
omĩ gladio ancipiti. Igitur. ut iam dictũ
eꝰ. ecce speciosus: ecce potentissimꝰ. S peci¬
osus ut flos: potentissimꝰ. ut gigas: eniꝰ ã

Expanded text:
homo terrenus constet ex anima corporeque, corpus et anima est, non uel corpus uel anima in partem; igitur non est id quod est. Quod uero non est ex hoc atque hoc, sed tantum est hoc, illud uere est id quod est; et est pulcherrimum fortissimumque quia nullo nititspeciosus secundum divinitatem. Istam, eius speciositatem, qua speciosus est pre filiis hominum, qui utique natura dii non sunt, soli amatores eius vident, soli videbunt. Regem in decore suo videbunt oculi eius, qui diligit eum. Et ego, inquit, manifestabo ei meipsum. Quid porro est gladius, quo accinctus est iste speciosus, iste potentissimus. Nimirum unum idemque verbum dei, verbum deus forma est speciosi, gladius est potentissimi. Nam vivus est sermo dei et efficax et penetrabilior omni gladio ancipiti. Igitur ut iam dictum est ecce speciosus, ecce potentissimus. Speciosus ut flos, potentissimus ut gigas, cuius a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sensibilis. id ẽfemina. quãuis uirgo. uĩ¬
cinior ẽ. Huic oꝑi: quã fuit illa mat̾ia. neq
uiuens. noq sensibilis. Igitur. illa quidem
ꝑlasmatio. mirabilior: s ista uencrabilior.
cce speciosus forma: ecce poten xxuii¬
tissimus. gladio suo suꝑ femur accineᷤ¬
tus. Agnoscendꝰ ẽ. cuiꝰ uictoriã p̃dicamiis:
cuiꝰ triumphalem currũ laudando subseqͥ
optamꝰ. Oum u̾bum: nunc ⁊ caro. Oum
d̾s: nunc ⁊ homo. S ꝑrciosus inquit for¬
ma. Quid c̃ forma: Diuinitate: Diuinitaᷤᷤ
nãq forma ẽ: forma ñ formatũ. forma carr̃s
mat̾ia. Diuina substantia. sicut antr nos

Expanded text:
et sensibilis, id est femina quamvis virgo, viet sensibilis, id est femina quamvis virgo, vicinior est huic operi quam fuit illa materia neque vivens neque sensibilis. Igitur illa quidem plasmatio mirabilior, sed ista venerabilior.cce speciosus forma, ecce potentissimus gladio suo super femur accinctus . Agnoscendus est, cujus victoriam praedicamus, cujus triumphalem currum laudando subsequi optamus, olim Verbum, nunc et caro; olim Deus, nunc et homo « speciosus, inquit, forma. » Quid est forma? Divinitatem. Divinitas namque forma est, forma namque formatum, forma carens materia. Divina
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ ratio ẽ dicẽ qͦd ñ potui̾t qͥcquã supra
naturã: qͥ fecit naturam: ꝑ u̾bunromĩa
facta sunt. Si omĩa : ꝓfecto ⁊ natura femi¬
nea. Ergo ne fortior eẽt natura: quã isꝑqͥm
facta ẽ. natura: Nimirũ. rectȩ sapit homo
rationabilis. ut dicat. qi qͥ omĩa fecit :⁊ iꝑã
naturã: ꝯ sequenter omiã uinc̾.⁊ ip̃am na¬
turam. Quod si iudeo uł manicheo magni¬
tudo miracłi ad incredulitatẽ ꝓuenit: qͥd
rogo magis mirũ. id qͦd assũptꝰ uł formatꝰ
ẽ. homo de t̾ra animata ⁊ sensibili: an qͦd
plasinatꝰ ẽ. homo de t̾ra inanimata ⁊ insen¬
sibili: Deniq t̾ram animatã. ⁊ sensibilem.
mariã dixerim: qñ det̾ra ⁊ ip̃a ⁊ nos sum̃
facti: Porro t̾ra de qua pͥmus homo pla̾ma¬
tus ẽ.aanimata sinedubio fuit.⁊ insensibił.
Nonne gͦ plasmatio pͥmi adam. plasmatioẽ
scd̾i mirabilior fuit : s iqͥdẽ matĩa uiuens

Expanded text:
Quę ratio est dicere, quod non potuerit quidquam supra Quę ratio est dicere, quod non potuerit quidquam supra naturam, qui fecit naturam? Per verbum omnia facta sunt. Si omnia, profecto et natura feminea. Ergone fortior esset natura quam is, per quem facta est natura? Nimirum recte sapit homo rationalis, ut dicat, quia qui omnia fecit et ipsam naturam, consequenter omnia vincit et ipsam naturam. Quod si Iudeo vel Manicheo magnitudo miraculi ad incredulitatem provenit, quid rogo magis mirum id, quod assumptus vel formatus est homo de terra animata et sensibili, an quod plasmatus est homo de terra inanimata et insensibili? Denique terram animatam et sensibilem Mariam dixerim, quoniam de terra et ipsa et nos sumus facti. Porro terra, de qua primus homo plasmatus est, inanimata sine dubio fuit et insensibilis. Nonne ergo plasmatio primi Adam plasmatione secundi mirabilior fuit? Siquidem materia vivens
Abbreviated transcription (Latin):
eins ẽ. anima rationalis. Nisi enĩ d̾s eẽt:
neꝙ humano. neq angłico sp̃ui. capabił
eẽt. Oinde notandũ. qͦd quãuis dicatur
quis plenꝰ demonio: ñ sic implet hominẽ
ille sp̃c ut penetret animã eius: s caũnas
corpons irrepere potͣ qd fac̃ ebrietas si ue
febris: animãq dep̃hensam. in suis sedib
eragitat. atq affligit. Solus ds unus. pat̾
mansionẽ facit. Frustra gͥ dicit. uł que¬
rit qͥs. cur ñ legatum uł angłm miserit:
s ꝑsemet ipm̃ ad saluandum genus huma¬
nũ uenerit d̾s. u̾bũ di: quia uideł naturã
induere humanã ñ potuut nͥ sola nata di.
Unde. sicut bonũ. quia uoluit: ita omĩ potẽ¬
em p̃dicamꝰ. quia potuit.xxui¬
uid de salua matris nirginitate dicem:
ad laudem ipsius: Contra naturam
iudeus inquit. nirgo parere ñ potuit. Nos
lium supra naturã uirgo parere potuit. Nõ
dicimꝰ ꝯtra naturã: quia ñ ẽ. naturs in ni¬
ria: s dicimꝰ. supͣ naturã.: quia naturȩ ẽgła.¬

Expanded text:
s. Nisi enim deus esset, neque humano neque angelico spiritui capabilis esset. Proinde notandum, quod quamvis dicatur quis plenus demonio, non sic implet hominem ille spiritus, ut penetret animam eius, sed cavernas corporis irrepere potuit, quo ebrietas sive febris animamque deprehensam in suis sedibus exagitat atque affligit. Solus deus unus, patmansionem facit. Frustra igitur dicit vel querit quis, cur non legatum vel angelum miserit, sed per semetipsum ad salnum, venerit Deus, Verbum Dei, quia videlicet naturam induere humanam non potuit nisi sola natura Dei, unde sicut bonum, quia voluit, ita omnipotentem praedicamus, quia potuit.uid de salva Matris virginitate dicemus ad laudem ipsius? Contra naturam, Judaeus inquit, virgo parere non potuit. Nos lium supra naturam virgo parere potuit. Non dicimus contra naturam, quia non est naturae injuria, sed dicimus supra naturam, quia natur
Abbreviated transcription (Latin):
ces reb ꝯͣ significantur. tanto impares
sint. ut sunt in locutione p̃senti. Ut qͥd
gͥ calit̃ dictũ ẽ: Inmo quomͦ dicẽtur
alit̃ quã dictũ c̃: Ubi uerbã inuenirẽ¬
tur: ad rem sufficientia quȩ intelligitur
Sit quidem in u̾bis defectusis ꝑ eundẽ
defectum. ipãm uocũ minontatẽ si rite
ꝓendit studiosa mens edificatur. In quo
In eo uideł ut animadu̾tat opꝰ qͥd c̃ grande:
s deo ñ difficile. Quis enĩbono plenuse¬
dulio. fatigat᷑ eructando: Sie nimirũ. as̾
pat᷑ bono plenus u̾bo: ñ laborauit. nature
humanȩ alud inserendo. xxu
sũme bomus. Hoc ẽ qͦd patrib ꝓmi¬
sit: qd iurauit ad abraham: iurauit ad dd̾.
Tanquã sũ iȩ bomis sponte ꝓmisit. spõ¬
te iuirauit: tanquã sũmȩ pot̾ens adim¬
pleuit. Demq sicut sũmȩ bonitatis ẽ.
qͥd hoc facẽ uoluit: ita sũms potentiȩ e.
qd hoc facẽ potuit. Diligent᷑ amĩadũtendũ.

Expanded text:
ces rebus quae significantur tanto impares ces rebus quae significantur tanto impares sint, ut sunt in locutione praesenti. Ut quid igitur taliter dictum est, imo quomodo diceretur taliter quam dictum est, ubi enim verba invenirentur ad rem sufficientia, quae intelligitur? Sit quidem in verbis defectus, sed eumdem defectum ipsam vocum minoritatem si rite perpendis, studiosa mens aedificat. In quo? in eo videlicet ut animadvertat opus quidem grande, sed Deo non difficile. Quis enim homo plenus edulio fatigatur eructando? Sic nimirum Deus Pater bono plenus verbo non laboravit, humanae naturae illud inserendo. CAPUsumme bonus, hoc est, quod promisit, quod juravit ad Abraham, juravit ad David. Tanquam summe bonus, sponte promisit, sponte juravit; tanquam summe potens adimplevit. Denique sicut summae bonitatis est quod hoc facere voluit, ita summae potentiae est quod hoc facere potuit. Diligenter animadvertendum;