comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
indomino głetur: Date gͦ głam laudi eius. No¬
lite imitari iudȩos: qͥ qͣsi meritis suis uole¬
bant tribuere iustificationes suas. et inuide¬
bant gentib accedentib ad grãm euuange¬
licam. ut peccata omĩa donarentur eis: qͣsi
iui non haberent qđ sibi donaretur: iã qͣsi
boni oꝑarii mercedẽ expectantes: et cum
adhuc egroti essent. sanos se ẽẽ putabant:
et inde periculosius egrotabant: Nam si uł
da et ñ amanda: Audi aliam uocẽ psalmi.
Seruite dño intimore: et exultate ei cum tre¬
more. Quid sibi hoc uult. Audi uocẽ apłi.
Cum timore inquit et tremore: ur̃am ipsoꝵ
salutẽ oꝑamini. Quare cum timore et tre¬
more: Subiecit causã. Ds̃ ẽ enĩ qui oꝑat᷑¬
inuobis: et uelle et oꝑari ꝓbona uoluntate:
Si gͦ ds̃ oꝑatur inte: gr̃a di bene oꝑaris. ñ
uirib tius. Ergo si gaudes et time: ne for¬
de qđ datum ẽ humili. auferatur suꝑbo

Expanded text:
in Domino glorietur . Date ergo gloriam laudi ejus. Noin Domino glorietur . Date ergo gloriam laudi ejus. Nolite imitari Judaeos, qui quasi meritis suis volebant tribuere justificationes suas, et invidebant Gentibus accedentibus ad gratiam evangelicam, ut peccata omnia donarentur eis; quasi illi non haberent quod sibi donaretur; jam, quasi boni operarii, mercedem exspectantes. Et cum adhuc aegroti essent, sanos se esse putabant, et inde periculosius aegrotabant. Nam si velnda, et non amanda? Audi aliam vocem psalmi: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . Quid sibi hoc vult? Audi vocem Apostoli: Cum timore, inquit, et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Quare, cum timore et tremore? Subjecit causam: Deus est enim qui oobis, et velle, et operari, pro bona voluntate . Si ergo Deus operatur in te, gratia Dei bene operaris, non viribus tuis. Ergo si gaudes, et time; ne forte quod datum est humili, auferatur superbo.
Abbreviated transcription (Latin):
tores: s illi suꝑbirent. si ñ prius eligeret pi¬
seatores Flegit diuites: s dic̾ent m̾ito ouut¬
arũsuarum seelectoseẽ. nͥ pͥmo elegisset pauꝑẽ¬
E legit imꝑatorẽ postea: s meliꝰẽ ut romã ẽ uene¬
ritimꝑator deposito diademate ploret ad me¬
moriã piseatoris: quam ut piscator ploret
ad memoriam imꝑatoris: Infirma i mundi
elegit: ut confundat fortia. Ignobilia mũ¬
di elegit et ea quȩ non sunt: tanquã ea que
sint: ut ea quȩ sunt euacuentur. Et qͥd seqͥt̃:
Conclusit apłs: ut non glorietur coram deo
omnis caro: Uidete quemadmodũ nob̃ ab¬
stulit głam. ut daret głam: abstulit nrãm.
ut daret suam: Abstulit manem: ut daret
plenã Abstulit nutantẽ: ut daret solidam:
Tanto gͦ gła nr̃a fortior et firmior: quia in dõ
ẽ Non gͦ inte debes głari. qđ ꝓhibuit ueritas.
s qd̾ ait apłs. hoc precepit ueritas Qui głat᷑.

Expanded text:
tores; sed illi superbirent, si non prius eligeret pitores; sed illi superbirent, si non prius eligeret piscatores: elegit divites; sed dicerent merito divitiarum suarum se electos esse, nisi primo elegisset pauperes: elegit imperatores postea; sed melius est ut Romam cum venerit imperator, deposito diademate, ploret ad memoriam piscatoris, quam ut piscator ploret ad memoriam imperatoris. Infirma enim mundi elegit Deus, ut confundat fortia; et ignobilia mundi elegit, et ea quae non sunt, tanquam quae sunt, ut ea quae sunt evacuentur. Et quid sequitur? Conclusit Apostolus: Ut non glorietur coram Deo omnis caro. Videte quemadmodum nobis abstulit gloriam, ut daret gloriam: abstulit nostram, ut daret suam; abstulit inanem, ut daret plenam; abstulit nutantem, ut daret solidam. Quanto ergo gloria nostra fortior et firmior, quia in Deo est! Non ergo in te debes gloriari; prohibuit veritas: sed quod ait Apostolus, hoc praecepit veritas, Qui gloriatur,
Abbreviated transcription (Latin):
peritus erat legis: Quando audiuit ab uno
rech potest aliquid boni esse: Proculdubio qͥ
intellexit quia anatarech potest aliquid bo¬
ni esse: peritus erat legis: et bene ꝓpħas in¬
spexerat: Noui millis uerbis aliã ꝓnuntia¬
tionem: s aprudentiorib non ẽ approbata:
ut qͣsi desperasse uideretur ille cum audiens
dixisset. anarareth potest aliquid boni esse:
id÷ nunqͥd potest: Sic ꝓnuntiando quali
credens. anarareth potest aliquid boni ẽẽ:
Respondetur: Heni et uide qđ non credis.
Rursus si dicas confumans. anararech potest
aliquid bomi eẽ: respondetur: ueni et uide
quã uere sit bonum. qđ nuntio anarareth:
et quam recte credas. ueni exꝑiri. hinc ta¬
men existimatur doctus inlege fuisse: qͥa
ñ ẽ. electus inter discipulos abillo. qͥ stulta
mundi prius elegit: cum tantũ ei ꝑhibu¬
ert testimoniũ dicens. Ecce uere isrłita: in
quo dolus non ẽ Flegit gͦ dñs postea et ora¬

Expanded text:
peritus erat Legis? Quando audivit ab uno peritus erat Legis? Quando audivit ab uno reth potest aliquid boni esse. Procul dubio, qui intellexit quia a Nazareth potest aliquid boni esse, peritus erat Legis, et bene Prophetas inspexerat. Novi esse in illis verbis aliam pronuntiationem; sed a prudentioribus non est approbata: ut quasi desperasse videretur ille, cum audiens dixisset, A Nazareth potest aliquid boni esse? id est, numquid potest? Sic pronuntiando quasi credens, A Nazareth potest aliquid boni esse? respondetur, Veni, et vide quod non credis. Rursus si dicas confirmans, A Nazareth potest aliquid boni esse; respondetur, Veni, et vide quam vere sit bonum quod nuntio a Nazareth; et quam recte credas, veni, et experire. Hinc tamen existimatur doctus ille in Lege fuisse, quia non est electus inter discipulos ab illo qui stulta mundi prius elegit; cum tantum el perhibuerit testimonium Dominus dicens: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Elegit ergo Dominus postea et ora
Abbreviated transcription (Latin):
ma mundi elegit ds̃ ut confundat fortia.
et ignobilia mundi elegit ds̃. et ea quȩ non
sunt tanquã ea quȩ sunt: ut ea quȩ sunt
euacuentur: Quid uoluit dicere: qͥd uoluit
reparare genus humanum: et dare grãm
suã omnib intelligentib: qͥa grã illius est
ñmerita eoꝵ. Et ne quelibet ꝑsona głiaret᷑
incarne: infirmos elegit: Nam inde non ẽ
electus etiam ille nathanael: Quid enim
tibi uidetur ut publicanum intheloneo
sedentem eligeret matheum: et ñ eligeret
nathanaelem. cui ꝑhibuit testimonium
ipse dicens. ecce uere isrłita in quo dolus
ñẽ: Intelligitur ergo ist nathanael doctꝰ
fuisse inlege: non quia doctos non erat elec¬
turus: s si ipsos primo elegisset doctrine suȩ
merito se electos putarent: et ita illoꝵ scien¬
tia laudaretur. et laus xp̃i gr̃ẽ minueretur.
Phibuit cestimonium tanquã bono fideli.
inquo dolus non erat: s tam̃ eum non as¬
sumpsit int̃ iios discipłos quos primum
elegit idiotas: Et unde intelligimus qͦd ille

Expanded text:
fortia; et ignobilia mundi elegit Deus, et ea quae non sunt, tanquam quae sunt, ut ea quae sunt evacuentur . Quid voluit dicere? quid voluit Christus reparare genus humanum, et dare gratiam suam omnibus intelligentibus quia gratia illius est, non merita eorum; et ne quaelibet persona gloriaretur in carne, infirmos elegit. Nam inde non est electus etiam ille Nathanael. Quid enim tibi videtur, ut publicanum in telonio sedentem eligeret Matthaeum , et non eligeret Nathanael cui perhibuit testimonium ipse Dominus, dicens: Ecce verus Israelita, in quo dolus non est? Intelligitur ergo Nathanael iste doctus fuisse in Lege. Non quia doctos non erat electurus: sed si ipsos primo elegisset, doctrinae suae merito se electos putarent; ita illorum scientia laudaretur, et laus Christi gratiae minueretur. Perhibuit testimonium tanquam bono fideli, in quo dolus non erat; sed tamen eum non assumpsit inter illos discipulos, quos primum idiotas elegit. Et unde intelligimus quod ille
Abbreviated transcription (Latin):
si ille ignis ñẽ: Post ignem autẽ exorcismi
uenitur adbaptismum: ut abigne adaquã:
abaqua in refrigerium: Qd̃ autem insacra¬
scłi huius angustia timoris: Accedit prima
uice ignis: postea ablato timore metuendũ
ẽ ne felicitas humana corrumpat: Cũ autẽ
de ignis crepare non potuerit.et maqua non
merseris. s nataueris: ꝑdisciplinam transis
adrequiem: et transiens ꝑignem et aquam
educcris in refrigerium: Quarum enim re¬
rum signa sunt insactamentis: ipse res sunt
inipsa ꝑfectione uitȩ ȩcernȩ: Lam cum trans¬
ibi teniebimus inimicum: nullum tempta¬
torem: nullum inuidũ: nullum ignẽ nul¬
lam aquam: ꝑpetuum ibi refrigerium erit:
Refrigerium ꝓpt̃ quietẽ dicitu: nã si dicas.
calor ẽ uerum ẽ. Si dicas refrigerium: uerũ
ẽ Bienim refrigerium male accipias: quasi
torpescimus ibi: Non autem torpescimꝰ ib:
s requiescimꝰ. Nec quia calor dicitur estuabi¬

Expanded text:
si ille ignis non est? Post ignem autem exorcismi si ille ignis non est? Post ignem autem exorcismi venitur ad Baptismum; ut ab igne ad aquam, ab aqua in refrigerium. Quod autem in Sacrahujus saeculi: angustia timoris accedit prima, vice ignis; postea ablato timore, metuendum est ne felicitas mundana corrumpat. Cum autem te ignis crepare non fecerit, et in aquam non merseris, sed enataveris; per disciplinam transis ad requiem, et transiens per ignem et aquam educeris in refrigerium. Quarum enim rerum signa sunt in Sacramenti, ipsae res sunt in illa perfectione vitae aeternae. Jam cum transi, nullum ibi timebimus inimicum, nullum tentatorem, nullum invidum, nullum ignem, nullam aquam; perpetuum ibi refrigerium erit. Refrigerium propter quietem dicitur. Nam si dicas, Calor est, verum est: si dicas, Refrigerium, verum est. Si enim refrigerium male accipias, quasi torpescimus ibi. Non autem torpescimus ibi, sed requiescimus: nec quia calor dicitur, aestuabi
Abbreviated transcription (Latin):
flagella sunt corrigentis: ne sit sententia pu¬
Transiuimus ꝑignem et aquam: Ignis et aqua:¬
utrumq piculosum ẽ. Inhac uita certe uidẽ
aqua ignem extinguere: et ignis uidetur aꝗͣ
siccare. Iste ipse. temptationes sunt: quib ha¬
bundat hȩc uita: Ignis urit: aqua corrumpit:
Utrumq metuendum ẽ: & ustio tribulationis.
& aqua corruptionis Quando sunt res angu¬
mundo: quasi ignis est. Quando sunt res pro¬
sꝑe. & habundantia scłi citumfluit: quasi iã¬
aqua ẽ. Uide ne te ignis exurat: ne aqua cor¬
rumpat: Firmus esto aduersus ignem: Coqͥ
te oportet: tanquam uas fictum mitteris in
caminum. ut firmetur qđ formatum ẽ. Uas¬
gͦ qđ lam igne firmatum ẽ: aquam ñtimet.
Uas autem si solidatũ inigne ñ fuerit: tanqͣ¬
lutum aqua soluet᷑: Noli festinate adaquã:
ꝑignem transi ad aquam: ut transeas et aquã:
exorcizando: adhibetur prius ignis: N am
unde plerumq inmundi sp̃s clamant ardeo:

Expanded text:
flagella sunt corrigentis, ne sit sententia puflagella sunt corrigentis, ne sit sententia puTransivimus utrumque periculosum est in hac vita. Certe videtur aqua ignem exstinguere, et ignis videtur aquam siccare. Ita et ipsae tentationes sunt, quibus abundat haec vita. Ignis urit, aqua coUtrumque metuendum est, et ustio tribulationis, et aqua corruptionis. Quando sunt res angumundo, quasi ignis est. Quando res sunt prosperae, et abundantia secularis circumfluit, quasi aqua est. Vide ne te ignis exurat, ne te aqua corrumpat. Firmus esto adversus ignem, coqui te oportet: tanquam vas factum fictum mitteris in fornacem, ut firmetur, quod formatum est. Vas ergo igne firmatum aquam non timet. Vas ergo si solidatum igne non fuerit, tanqlutum aqua solvetur. Noli festinare ad aquam; per ignem transi ad aquam, ut transeas et aquam. izando, et in exorcizando, adhibetur prius ignis. Nam unde plerumque immundi spiritus clamant, Ardeo,
Abbreviated transcription (Latin):
duxisti nos inmuscipulam: non ut capti mo¬
reremur: sed unde lib̃ati exꝑiremur: Po¬
siusti tribulationes indorso nr̃o. Frecti enĩ
male suꝑbi eramus: male erecti curuati su¬
mus: ut curuati bene erigeremur: Posiuisti
tribulationes indorso nr̃o Imposuisti ho¬
ȩccłia: Pariis et diuersis ꝑsecutionib passaẽ
hoc: et singillatim etiã mͦ patitur: Non enĩ
quisquã est: qui se inhac uita abhis temp¬
tationib possit dicere immunem: Ergo im¬
ponit et homines suꝑ capita nr̃a: Toleramꝰ
qͦs nolumus: patimur suꝑiores aliquando
qͦs nouimus peiores. Peccata enim si de sint:
bene suꝑior ẽ homo: Quanto autem plura ad¬
sunt: tanto ẽ inferior. Et bonum ẽ ut con¬
sideremus nos peccatores esse: et sic toleremꝰ
impositos suꝑ capita nr̃a. ut et nos deo con¬
fiteamur. quia digna patimur: Quid .N.
sic seuit: ut ꝑdat. Quando male iuuis. si par¬
cit: plus irascitur Omnino iste tribulationeᷤ

Expanded text:
duxisti nos in muscipulam: non ut capti moduxisti nos in muscipulam: non ut capti moreremur, sed unde liberati experiremur. Posuisti tribulationes in dorso nostro. Erecti enim male, superbi eramus: male erecti curvati sumus, ut curvati bene erigeremur. Posuisti tribulationes in dorso nostro: imposuisti hoEcclesia variis et diversis persecutionibus. Hoc et singillatim etiam modo patitur. Non enim quisquam est, qui se in hac tationibus possit dicere immunem. Ergo imponuntur et homines super capita nostra: toleramus quos nolumus, patimur superiores aliquando quos novimus pejores. Peccata autem si desint, bene superior est homo; quanto autem plura adsunt, tanto est inferior. Et bonum est ut consideremus nos peccaimpositos super capita nostra: ut et nos confiteamur Deo, quia digne patimur. Quid enim sic saevit, ut perdat. Quando male vivis, si parcit, plus irascitur. Omnino istae tribulationes
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce posuit animã nr̃ãm aduitam: quia cre¬
dimus ineum qui inuita posuit animam
niãm. S quid deinde opus ẽ. nisi ut ꝑse¬
ueremus usq infinem: Et hoc quis dabit:
nͥ dequo consequenter dictum ẽ et ñ dedit
inmotum pedes meos: Ipse posuit animã¬
meam inuitam: ipse regit & pedes meos
ne nutent. & moueantur. etdent in motu:¬
& ipse nos faciet uiuere. ipse ꝑseuerare usq
infinem: ut inȩternum iuiuamus Et
mouerent᷑ pedes tui: Quid: Audi quid se¬
quatur: Quare dixi. non dedit inmotu pe¬
des meos: Quia multa passi sumus deqͥb
mouerentur deuia pedes nr̃i. nͥ ipse rege¬
ret: et eos inmotu non darct: Quȩ sunt ista:
Qm̃ ꝓbasti nos ds̃: ignisti nos sicut ignit᷑
argentũ. Non ignisti sic̃ fęnũ. s sicut argen¬
tum: adhibendo nob ignem. ñ incinerem con¬
uertisti. s sordes abliusti. Ignisti nos sic̃ igni¬
tur argentum: Et uidece quomͦ seuit ds̃
millos: quoꝵ animã posuit inuitam: In¬

Expanded text:
ia credimus in eum; in vitam posuit animam nostram: sed quid deinde opus est, nisi ut perseveremus usque in finem? Et hoc quis dabit, nisi de quo consequenter dictum est, Et non dedit in motum pedes meos? Ipse posuit animam in vitam, ipse regit pedes, ne nutent, ne moveantur, et dentur in motum; ipse nos facit vivere, ipse perseverare usque in finem, ut in aeternum vivamus. Et moverentur pedes tui? Quid? audi quae sequantur. Quare dixi, non dedit in motum pedes meos? Quia multa passi sumus, de quibus moverentur de via pedes nostri, nisi ipse regeret, et eos in motum non daret. Quae sunt ista? Quoniam probasti nos Deus; ignisti nos, sicut ignitur argentum. Non ignisti sicut fenum, sed sicut argentum: adhibendo nobis ignem, non in cinerem convertisti, sed sordes abluisti. Ignisti nos, sicut ignitur argentum. Et vide quomodo saevit Deus in illos, quorum animam posuit in vitam. In
Abbreviated transcription (Latin):
te conscii sunt aliquoꝵ peccatoꝵ: qui forte
inipso itinere lapsi et sauciati ꝑpenitentiã
sanantur: Nunquid ipsi remanebunt: et
adholocausta non ꝑtinebunt: Nam ne &¬
ipsi timeant: adddidit hyrcos: Holocausta
medullata offeram tibi: eum incenso etarie¬
tibus Afferam tibi boues cum hẏrcis. Aqͥ¬
iunctione ipsa saluantur. Hẏrci ꝑse ñ possut.
adiuncti bub accipintur. fecerunt ergo
amicos demammona iniquitatis: ut et ipsi
recipiant eos intabnacula eterna. Ergo isti
hẏrci ñerunt asinistris: quia fecerunt sibi
amicos de mammona inquitatis: Qui au¬
tem hẏrci adsinistram: Quib dicetur. esu¬
riui et non dedistis michi manducare: non
qui peccata sua elemosinis redemerunt:¬

Expanded text:
te conscii sunt aliquorum peccatorum; qui forte te conscii sunt aliquorum peccatorum; qui forte in ipso itinere lapsi sunt, et sauciati per poenitentiam sanantur? Numquid et ipsi remanebunt, et ad holocausta non pertinebunt? Ne ipsi timeant, addidit et hircos: Holocausta, inquit, medullata offeram tibi, cum incenso et arietibus: offeram tibi boves cum hircis. Adjunctionadjuncti bobus accipiuntur. Fecerunt sibi amicos de mammona iniquitatis, ut et ipsi recipiant eos in aeternhirci non erunt a sinistris, quia fecerunt sibi amicos de mammona iniquitatis. Qui autem hirci ad sinistram? Quibus dicetur, Esurivi, et non dedistis mihi manducare : non qui peccata sua eleemosynis redemerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. os ipsius intribulatione sua Holo¬
causta medullata offeram tibi Quid. ẽ. me¬
dullata: Intus teneam caritatem tuã: ñ
erit insuꝑficie: inmedullis meis erit. qđ te
diligo Nicħ enim interius medullis nr̃is.
nteriora ossa sunt carne: medullȩ interio¬
res sunt ipsis ossib. Quisquis gͦ insuꝑficie
colit dñi: magis placere uult hominibus:
aliuid autem intus sentiens. ñ offert holo¬
causta medullarum: Cuius autẽ medul¬
lam conspicit: eum dotum accipit Nolo¬
causta medullata offeram t. cũ incenso &
arietib. Anetes duces eccłiȩ Totũ corpus
xp̃i loquitur. hoc ẽ qđ offert do incensum:
Quid. ẽ oratio cum incenso & arietib: Maxi
ipsi offeruntur do Apłs de annuntiato¬
rib euangłii dicit intelligendum qđ scrip¬
tum ẽ: boui trituranti os non infrenabis.
Nunquid debub ꝑtinet addm: Ergo ma
gni arietes: magni boues. Quid uli qui for¬

Expanded text:
tum est os ipsius in tribulatione sua? Holotum est os ipsius in tribulatione sua? Holocausta medullata offeram tibi. Quid est, medullata? Intus teneam charitatem tuam; non erit in superficie, in medullis meis erit quod diligo te. Nihil enim interius medullis nostris: interiora ossa sunt carne, medullae interiores sunt ipsis ossibus. Quisquis ergo in superficie colit Deum, magis placere vult hominibus; aliud autem intus sentiens, non offert holocausta medullarum: cujus autem medullam inspicit, ipsum totum accipit. Holocausta medullata offeram tibi, cum incenso et arietibus. Arietes duces Ecclesiae: totum corpus Christi loquitur; hoc est quod offert Deo. Incensum quid est? Oratio. Cum incenso et arietibus? Maxime ipsi offeruntur Deo. Apostolus de annuntiatoribus Evangelii dixit intelligendum quod scriptum est: Bovi trituranti os non infrenabis. Numquid de bobus pertinet ad Deum ? Ergo magni illi arietes, magni boves. Quid reliqui, qui for
Abbreviated transcription (Latin):
le inspũ. Totum ex mortali uita consumet᷑.¬
dam tͥ uota mea: quȩ distinxerunt labia mea
Ouȩ.ẽ distinctio inuotis: Hȩc ẽ. distinctio:
ut te accuses. illum laudes: te intelligas cre¬
atutam. illum creatorem: te tenebras ulũ il¬
luminatorẽ: cui dicas. tu illuminas lucernã
meam dñe: ds̃ m̃s illuminabis tenebraᷤᷤ mea s:
Nam quando dixeris oanima. quia exte tͥ
lucet: ñ distingues Si non distingues: ñ red¬
des uota distincta. Redde uota distincta:
confuere te mutabilem. illum incommuta¬
bilem: Confitere te sine illo nichil esse: ip¬
sum autem sine te ꝑfectum eẽ: te indigere
illo: illum tui non indigere. Clama adillũ
ds̃: non ille crescit. non ille augetur: non ille
ditior. ñ ille instructior fit. Tibi ẽ. melius. qͥc¬
qͥd dete ꝑte facit: non ei qui facit. Hec si di¬
scernas: reddis uota deo tuo quȩ distinxerunt
bulatio: quam necessaria ẽ tibi. Qͥd ibi locu¬

Expanded text:
le in spiritu; totum ex mortali vita consumetle in spiritu; totum ex mortali vita consumetdam tibi vota mea, quae distinxerunt labia mea. Quae est distinctio in votis? Haec est distinctio, ut te accuses, illum laudes; te intelligas creaturam, illum creatorem; te tenebras, illum illuminatorem, cui dicas: Tu illuminabis lucernam meam, Domine; Deus meus, illuminabis tenebras meas . Nam quando dixeris, o anima, quia ex te tibi lucet, non distingues. Si non distingues, non reddes vota distincta. Redde vota distincta; confitere te mutabilem, illum incommutabilem: confitere te sine illo nihil esse, ipsum autem sine te perfectum esse; te indigere illo, illum autem tui non indigere. Clama ad illumDeus, non ille crescit, non ille augetur, non ille ditior, non ille instructior fit: tibi est melius quidquid de te pro te facit; non ei qui facit. Haec si discernas, reddis vota Deo tuo, quae distinxerunt bulatio! quam necessaria! Quid ibi locu
Abbreviated transcription (Latin):
ñtantum de refrigerio: s nec de ipso igne ta¬
cuit Introibo indomum tuam inholoeau¬
stis: Quid. ẽ holocaustum: Totum incen¬
sum: sed igne diuino. Holocaustum enim
dicitur. sacrificium: cum totũ incenditur.
Aliȩ sunt partes sacrificioꝵ: aliud holocaustum:
Quando totũ ardet. & totum absumitur igne
diuino holocaustum dicitur: quando pars. sa¬
crificium: Omne quidẽ holocaustum sacri¬
ficium ẽ: s ñ omne sacrificium holocaustũ:
xp̃i loquitur: unitas xp̃i loquitur. Introibo ĩ
domum tuam inholocaustis: Totũ meum
consumat ignis tuus: nicħ mei remaneat m:
totum sit tͥ. Hoc autem erit inresurrectione
iustoꝵ: quando corruptibile hoc induerit in¬
corruptionẽ. et mortale hoc induerit incor
ruptionem: tunc fiet sermo qui scriptus est:
Absorta ẽ mors inuictoria: Ulictoria. qͥa ignis
diuinus ẽ cum absorbet & mortem nr̃am.
holocaustum ẽ Non remanet mortale ali¬
quid incarne: non remanet aliquid culpabi¬

Expanded text:
non tantum de refrigerio, sed nec de ipso igne optabili tacuit: Introibo in domum tuam in holocaustis. Quid est holocaustum? Totum incensum, sed igne divino. Holocaustum enim dicitur sacrificium, cum totum accenditur. Aliae sunt partes sacrificiorum; aliud holocaustum: quando totum ardet, et totum consumitur igne divino, holocaustum dicitur; quando pars, sacrificium. Omne quidem holocaustum sacrificium; sed non omne sacrificium holocaustum. isti loquitur, unitas Christi loquitur: Introibo in domum tuam in holocaustis. Totum meum consumat ignis tuus; nihil mei remaneat mihi, totum sit tibi. Hoc autem erit in resurrectione justorum, quando et corruptibile hoc induetur incorruptione, et mortale hoc induetur immor scriptum est: Absorpta est mors in victoriam . Victoria quasi ignis divinus est: cum absorbet et mortem nostram, holocaustum est. Non remanet mortale aliquid in carne, non remanet aliquid culpabi
Abbreviated transcription (Latin):
tebat mane tibi erat: mͦ iam uespascit: tri¬
stis factus es S qui dedit tͥ exitũ mane: da¬
bit et uesꝑe: Quomͦ contempsisti mane se¬
culi. ex luce dñi: sic contempne et uesꝑã
expassionib dñi: ut dicas anmȩ tuȩ. Quid
mͥ ampluis facturus ẽ iste. quã passus ẽ. ꝓme
dñs m̃s: ut teneam iusticiam. ñ consentiã

Expanded text:
tebat, mane tibi erat: modo jam vesperascit; tritebat, mane tibi erat: modo jam vesperascit; tristis factus es. Sed qui dedit tibi exitum mane, dabit et vespere. Quomodo contempsisti mane saeculi ex luce Domini, sic contemne et vesperam ex passionibus Domini, ut dicas animae tuae: Quid mihi amplius facturus est iste quam passus est pro me Dominus meus? Teneam justitiam, n
Abbreviated transcription (Latin):
quid ꝓmisit lucrum: mane est. Arridet ti¬
bi ampla pecunla: mane tibi fit. Noli cor¬
rumpi: & habebis exitum mane.Si enĩ ha¬
bes exitum: ñ capieris. Sic. ẽ. enĩ ꝓmissio lu¬
cri: qͣsi esca inmuscipula. Coartaris & ñ ẽ
quo exeas: caperis inmuscipula. Dedit tibi
exitum dñs ds̃ tuus ne lucro capiaris: cũ tͥ
dicit incorde: Ego sum diuitię tue. Noli
attendere qđ mundus ꝓmittit: s qđ pro¬
mittit conditor mundi. Atrendis qđ tibi
ꝓmittit conditor ds̃ facienti iusticiam: con¬
ditor mundi: et habebis exitum mane ꝑ
dñi uerbũ dicentis. Quid ꝓdest homini si
lotum mundũ lucret̃: anime autẽ suȩ de¬
trimentũ patiat: S ille qui te ꝓmisso lu¬
cro corrumꝑe. et adiniquitatẽ adducere ñ
potuit. minabitur penas: et conuertet se
adinimicicias: et incipit tibi dicere: Si hoc
ñ feceris: ego ostendam: ego faciã: Habebis
me inimicum: Primo cum lucrum ꝓmit¬

Expanded text:
quid, promisit lucrum; mane est arridet tiquid, promisit lucrum; mane est arridet tibi ampla pecunia; mane tibi fit. Noli corrumpi, et habebis exitum mane. Si enim habes exitum, non capieris. Sic est enim promissio lucri, quasi esca in muscipula: coarctaris, et non est qua exeas; caperis in muscipula. Dedit autem tibi exitum Dominus Deus tuus, ne lucro capiaris, cum tibi dicit in corde: Ego sum divitiae tuae. Noli attendere quod mundus promittit, sed quod promittit Conditor mundi: attende quod tibi promisit Deus facienti justitiam, et conditor mundi; et habebis exitum mane per Domini verbum dicentis: Quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur ? Sed ille qui te promisso lucro corrumpere, et ad iniquitatem adducere non potuit, minabitur poenas, et convertet se ad inimicitias, et incipiet tibi dicere: Si hoc non feceris, ego ostendam, ego faciam; habebis me inimicum. Primo cum lucrum promit
Abbreviated transcription (Latin):
modo timent: Suꝑauit enim ille: qͥ cir¬
cumcinctus ẽ. inpotentatu. Sic ad illũ ue¬
nit omĩs caro: ut ceteri paucitatẽ ipsam
iam timeant. Et timebunt om̃s qͥ in ha¬
bitant fines terre: asignis tuis: Miracula
enĩ fecerunt apłi: et ideo om̃s fines terrȩ
timuerunt et crediderunt: Exitꝰ mane
et uesꝑe delectabis: idest delecꝰtabiles facis.
am inista uita qͥd nob̃ ꝓmutitur: Exit᷑
delectabis mane et uespez Sunt exit̾ mane.
sunt exitus uesꝑe. Mane significat ꝓsꝑtta
caritas ur̃a: Inutroq enim temptatur an¬
ma humana: et ꝓsꝑitate ne corrumpatur:
et aduersitate ne frangatur: Ideo autẽ ma¬
ne ꝓsperitatem significat: quia mane lȩ¬
tum ẽ. transacta uelut tristicia noctis. Tri¬
stes enim sunt tdenebrȩ: ueniente uesꝑa:
deo ueniente quasi mundi uesꝑa: obtulit
sacrificium uesꝑtinum: Nos gͦ timeam᷑
unusquisq uesꝑum: ne mane corrumpa¬
mur. Ecce nescio quis. ut facias mali ali¬

Expanded text:
modo timent. Superavit enim ille qui cirmodo timent. Superavit enim ille qui circumcinctus est in potentatu; sic ad illum venit omnis caro, ut caeteri paucitate ipsa jam timeant. Et timebunt omnes qui inhabitant fines terrae, a signis tuis. Miracula enim fecerunt Apostoli; et inde omnes fines terrae timuerunt, et crediderunt. 13. Exitus mane et vespere delectabis: id est, delectabiles facis. Jam in ista vita quid nobis promittitur? Exitus delectabis mane et vespere. Sunt exitus mane; sunt exitus vespere. Mane significat prosperCharitas Vestra in utroque enim tentatur anima humana; et prosperitate ne corrumpatur, et adversitate ne frangatur. Ideo autem mane prosperitatem significat, quia mane laetum est, transacta velut tristitia noctis. Tristes autem sunt tenebrae, veniente vespera: ideo veniente quasi mundi vespera, obtulit sacrificium vespertinum. Non ergo timeat unusquisque vesperam, nec mane corrumpatur. Ecce nescio quis, ut facias mali ali
Abbreviated transcription (Latin):
facti sunt: salsis fluctib primo steriles. po¬
stea iusticiȩ fructu fecundi: Qui conturbas
fundum maris: Sonum fluctuum eiꝰ
quis sufferet: Quid ẽ. quis sufferet: Quis
homo sufferet sonum fluctuum eius: iusi¬
ones sublimitatum scłi: S unde sufferunt᷑.
Quia preparat montes infortitudine: sua:
Quod ergo dicit quis sufferet: hoc ait. Nos
ipsi ꝑnos ipsos sufferre uias ꝑsecutiones ñ
possemus: nis ille daret fortitudinẽ: Qui
conturbas fundũ maris. Sonum fluctuũ eiꝰ
qͥs sufferet: Turbabunt᷑ gentes: Primo tur¬
babuntur: s illi montes parati infortitudi¬
ne. xp̃i. nunquid turbati sunt: Turbatũ ẽ.
mare: elisum ẽ.inmontẽ: mare fractum ẽ:
montes inconcussi manserunt. Turbabunt᷑
gentes: et timebunt om̃s. Eece iam om̃s ti¬
ment: Antea qͥ conturbati erant. timent
iam om̃s. Non timuerunt. xp̃iani: & ti¬
ment᷑ iam̃ xp̃iani. Om̃s qui ꝑsequebant᷑.

Expanded text:
facti sunt: salsis fluctibus primo steriles; pofacti sunt: salsis fluctibus primo steriles; postea justitiae fructu fecundi. Qui conturbas fundum maris: sonum fluctuum ejus quis sufferet? Quid est, quis sufferet? Quis homo sufferet sonum fluctuum maris, jussiones sublimitatum saeculi? Sed unde sufferuntur? Quia praeparat montes in fortitudine sua. Quod ergo dixit, quis sufferet? hoc ait, Nos ipsi per nosmetipsos sufferre illas persecutiones non possemus, nisi ille daret fortitudinem. Qui conturbas fundum maris: sonum fluctuum ejus quis sufferet? 12. Turbabuntur gentes. Primo turbabuntur: sed illi montes parati in fortitudine Christi, numquid turbati sunt? Turbatum est mare; elisum est in montes: mare fractum est; montes inconcussi manserunt. Turbabuntur gentes: et timebunt omnes. Ecce jam omnes timent: antea qui conturbati sunt, timent jam omnes. Non timuerunt Christiani, et timentur jam Christiani. Omnes qui persequebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Habemꝰ illũ õs cominumt̃: ideo inmedio est.
Cireuncingimus om̃s illum: quia credimus
iillum. Et quia fides nr̃a non deuirib nr̃is.
s de illius potentia ẽ: ideo circumeinc̾tus in
qđ fecerit. Parauit enim montes infortitudi¬
ne sua: misit illos predicare: Cireumcinct
Circumcint̾tus inpotentatu: qui conturbas
fundum maris: Non dixit conturbas ma¬
re: sed fundum maris: fundum maris est:
cor impioꝵ. Sicut enim afundo uehemen¬
tius omnia mouentur. et fundus continet
omnia: sic quicquid ꝓcessit ꝑlinguam. per
manus. ꝑpotestates diuersas adꝑsecutionẽ
eccłiȩ. a fundo ꝓcessit: Si enim ñ esset radir
iniquitatis incorde: non illa omnia ꝓcedent
aduersus .xp̃m: Fundum conturbauit. for¬
te. ut et fundum exhauriret: Nam inmalis
quibusdã exhausit mare afundo: et posuit
mare desertum: Dicit illud alius psalmus:
Qui conuertet mare in aridam: Om̃s impii
et pagani qui crediderunt mare erant: terra

Expanded text:
Habemus illum omnes communiter; ideo in medio est: Habemus illum omnes communiter; ideo in medio est: circumcingimus illum omnes qui credimus in illum; et quia fides nostra non de viribus nostris, sed de illius potentia est, ideo circumcinctus in quid fecerit. Praeparavit enim montes in fortitudine sua; misit illos praedicare: circumcinctus Circumcinctus in potentatu: qui conturbas fundum maris. Non dixit, Qui conturbas mare; sed, fundum maris. Fundum maris est cor impiorum. Sicut enim a fundo vehementius omnia moventur, et fundus continet omnia; sic quidquid processit per linguam per manus, per potestates diversas ad persecutionem Ecclesiae, de fundo processit. Si enim non esset radix iniquitatis in corde, non illa omnia procederent adversus Christum. Fundum conturbavit, forte ut et fundum exhauriret; nam in malis quibusdam exhausit mare a fundo, et posuit mare desertum. Dicit illud alius psalmus: Qui convertit mare in aridam . Omnes impii et pagani qui crediderunt, mare erant; terra
Abbreviated transcription (Latin):
Eribunt angłi. et separabunt malos de me¬
dio iustoꝵ: et mittent eos incaminũ ignis.
bi erie fictus. & stnidor dentium: Eia ciues
iherusalem qui infra retia estis. et pisces boni
estis: tolerate malos: retia nolite rumpere:
Cum illis estis inmari: ñ cum illis eritis inua¬
sis: Spes enim ille finium cerre: ipse spes ẽ.
et inmari longez longe: quia & inmari:¬
reparans montes infortitudine sua: ñ inforti¬
tudine illoꝵ Preparauit enĩ magnos predica¬
dores: et ipsos appellauit montes: humiles
inse excelsos millo: Preparans montes inforti¬
tudine sua: Qd dicit unus exipsis montib:
psi innobismnet ipsis responsũ mortis habui¬
mus: ut non fidentes simus innobis met ipsis:
s indño qui suscitat mortuos Qui inse con
fidit. et inxp̃o non fidit: non ẽ de his monti¬
bus. qͦs ille p̃parauit infortitudine sua: Prepa¬
rans montes infortitudine. sua: circumeinct᷑.
inpotentatu: Potentatũ intelligo Circum
eumcinctum facunt: id÷ undiq cinc̾tum.

Expanded text:
ngeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in caminum ignis: ibi erit fletus et stridor dentium . Eia, cives Jerusalem, qui intra retia estis, et pisces boni estis, tolerate malos; retia nolite rumpere: cum illis estis in mari; non cum illis eritis in vasis. Spes enim ille finium terrae, ipse spes est, et in mari longe. Longe, quia et in marieparans montes in fortitudine sua: non in fortitudine illorum. Praeparavit enim magnos praedicatores, et ipsos appellavit montes; humiles in se, excelsos in illo. Praeparans montes in fortitudine sua. Quid dicit unus ex ipsis montibus? Ipsi in nobismetipsis responsum mortis habuimus, ut non fidentes in nobis simus, sed in Deo qui suscitat mortuos . Qui in se fidit, et in Christo non fidit, non est de his montibus quos ille praeparat in fortitudine sua. Praeparans montes in fortitudine sua, circumcinctus in potentatu. Potentatum intelligo: circumccumcinctum faciunt, id est undique cinctum.
Abbreviated transcription (Latin):
nomini dñi dei ur̃i. Uos psallite: ille laudet᷑.
Nos bene uiuite: ille glificetur: Unde enĩ ha¬
betis ipsum bene uiuere: Si ȩternaliter ha¬
beretis: nunquam male iuxissetis: Si auob̃
haberetis: nunquam bene uixissetis: Psalli
te nomini eius: date gloriam laudi eius: Io¬
tam intentionem nrãm in laudẽ di mittit:
nichil nob̃ relinquit unde laudemur. Glo¬
riemur inde magis et gaudeamus: illi inhe¬
reamus: millo laudemur: Audistis cũ lege¬
retur apls. Hidete uocationẽ ur̃am fr̃s: quia
ñ multi sapientes scđm carnẽ: non multi

Expanded text:
nomini Domini Dei vestri. Vos psallite; ille laudetur: nomini Domini Dei vestri. Vos psallite; ille laudetur: vos bene vivite; ille glorificetur. Unde enim habetis ipsum bene vivere? Si aeternum haberetis, nunquam male vixissetis; si a vobis haberetis, nunquam non bene vixissetis: Psallite autem nomini ejus. 4. Date gloriam laudi ejus. Totam intentionem nostram in laudem Dei mittit; nihil nobis relinquit unde laudemur. Gloriemur inde magis, et gaudeamus; illi inhaereamus, in illo laudemur. Audistis cum legeretur Apostolus: Videte vocationem vestram, fratres; quia non multi sapientes secundum carnem, non multi
Abbreviated transcription (Latin):
ciam urãm corã hominib: ut uideamin:
abeis: Et ꝓpt̃ cuius nom̃ inquies psallam:
ut ñ uideantur abhominib oꝑa mea: At¬
tende alio loco: Luceant oꝑa ur̃a bona corã
hominib. ut uideant bona facta ur̃a: &
głificent patrem ur̃m qui incelis ẽ: yideañ
bona facta ur̃a: & głificent non uos. s dm̃
Nam si ꝓpter uos głificandos facitis oꝑa bo¬
na: respondetur qđ ipse dixit de quibꝰclam
talib. Amen dico uob̃. ꝑcepunt mercedem
suã. Et iterum: Alioquin: mercedẽ non ha¬
bebitis apud patrem ur̃m qui incęlis est
Ergo inquies debeo abscondere oꝑa mea? ne
Qiuid faciam: Quid relinquam: Tam ñ potest
homo seruire duob dñis diuersa iubentib:¬
diuersa iubenti: Non ait dñs: ñ diuersa
iubeo: finem attende: Infinem canta: qͦ finẽ
facias uide Si ideo facis ut tu głificeris:
hoc ꝓhibui: Si autẽ ideo ut ds̃ głificetur:
hoc iussi: Psallite ergo non nomini ur̃o: s

Expanded text:
tiam vestram coram hominibus, ut videamini tiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis . Et propter cujus nomen, inquies, psallam, ut non videantur ab hominibus opera mea? Attendite alio loco: Luceant opera vestra coram hominibus, ut videatrem vestrum qui in coelis est . Videant bona facta vestra, et glorificent, non vos, sed Deum. Nam si propter vos glorificandos facitis opera bona, respondetur quod ipse dixit de quibusdam talibus: Amen dico vobis; perceperunt mercedem suam. Et iterum: Alioquin mercedem non habebitis apud Patrem vestrum qui in coelis est Ergo, inquies, debeo abscondere opera mea, ne observabo? quid faciam? quid relinquam? Tam non potest homo servire duobus dominis diversa jubentibdiversa jubenti. Non, ait Dominus, diversa jubeo. Finem attende, in finem canta; quo fine facias, vide. Si ideo facis ut tu glorificeris, hoc prohibui; si autem ideo ut Deus glorificetur, hoc jussi. Psallite ergo, non nomini vestro, sed
Abbreviated transcription (Latin):
lecti diuisi sunt: Iubilate dõ om̃is terra.
Quid ẽ iubilate: Inuocem erumpite gau¬
dioꝵ. si ñ potestis uerboꝵ Non enim uerb̃
iubilatur: s solus gaudentiũ sonitus redli¬
tur qͣsi parturientis: et parturientis cordis in¬
uocem lȩticiam rei conceptȩ. quȩ uerbis ex¬
plicari ñpossit: Iubilate deo omĩs terra Ne¬
mo iubilet inparte: nemo inquam iubilet
inparte: Omĩs terra iubilet: eatholica iubi¬
let: Catholica totum tenet: Quicumq par¬
dem denet & atoto precisus ẽ: ululare uult ñ
iubilare: Iubilate dõ omĩs terra P sallite
autẽ nomini eius: Quid dixit autem psal¬
lentib uob̃: Benedicatur nomen ei. Quid
sit autem psallere heri dixi: et credo memi¬
nisse caritatem urãm: Psallere c̃. organum
etiã assumere qđ psalterium dicitur: et pul¬
su atq oꝑe manuum uocib concordare: Si
ergo iubilatis qd ds̃ audiat: psallite etiam
qd homines uideant & audiant: s non ꝓ¬

Expanded text:
lecti divisi sunt? Jubilate Deo, omnis terra. lecti divisi sunt? Jubilate Deo, omnis terra. Quid est, Jubilate? In vocem erumpite gaudiorum, si non potestis verborum. Non enim verbis jubilatur; sed solus gaudentium sonitus redditur, quasi parturientis et parientis cordis laetitiam in vocem rei conceptae, quae verbis explicari non possit. Jubilate Deo, omnis terra: nemo jubilet in parte. Nemo, inquam, jubilet in parte: omnis terra jubilet, Catholica jubilet. Catholica totum tenet: quicumque partem tenet, et a toto praecisus est, ululare vult, non jubilare. Jubilate Deo, omnis terra. 3. veautem nomini ejus. Quid dixit? Psallentibus vobis benedicatur nomen ejus. Quid sit autem psallere, heri dixi, et credo meminisse Charitatem Vestram. Psallere, est organum etiam assumere quod psalterium dicitur, et pulsu atque opere manuum vocibus concordare. Si ergo jubilatis quod Deus audiat, psallite etiam quod homines et videant et audiant; sed non
Abbreviated transcription (Latin):
bant et si carnalit spem resurrectionis fute
gauisi sunt responsum esse saduceis: cũ qͥb
illis erat dehac ancipiti et obscura questi¬
one certamen: Tenebant ergo iudei.spem
Cepic etiam gentib ꝓmitti resurrectio mor
diti. in hoc qđ ꝓposui: tota ur̃a suspendatur
intentio: Hinc uos nulla cogitatio auertat:
contra. presumptionẽ dicitur udeoꝵ qui
de iustificationib legis sꝑabant sibi resur¬
rełionẽ: et crucifixtiunt iħm: qui primus
resurrexit. non menbra resurrectura solos
iudȩos habiturõs: s om̃s qui in eum cre¬
didissent id ÷ om̃s gentes: Inde cȩpit
lixilxts deo Qui: Omĩs terra Non gͦ
sola uidȩa: Uidete fr̃s quẽ admodum com¬
mendetur uniuersitas eccłiȩ toto orbe dif¬
fusȩ: et ñ solum dolete iudȩos qui grãm
istam gentib inuidebant: s plus here.¬
ticos plangite: Si enim dolendi sunt qͥ
collecꝰti non sunt. quanto amplius. qui col¬

Expanded text:
bant, etsi carnaliter, spem resurrectionis futurae, bant, etsi carnaliter, spem resurrectionis futurae, gavisi sunt responsum esse Sadducaeis, cum quibus illis erat de hac ancipiti et obscura quaestione certamen. Tenebant ergo Judaei spem Coepit etiam Gentibus promitti resurrectio mortdixi, in hoc quod proposui, tota vestra suspendatur intentio; hinc vos nulla cogitatio avertat: contra praesumptionem dicitur Judaeorum, qui de justificationibus Legis sperabant sibi resurrectionem, et crucifixerunt Christum qui primus resurrexit, non membra resurrectura solos Judaeos habiturus, sed omnes qui in eum credidissent, id est omnes gentes. Inde coepit: Jubilate Deo. Qui? Omnis terra. Non ergo sola Judaea. Videte, fratres, quemadmodum commendetur universitas Ecclesiae toto orbe diffusae; et non solum dolete Judaeos qui gratiam istam Gentibus invidebant, sed plus haereticos plangite. Si enim dolendi sunt qui collecti non sunt, quanto amplius qui col
Abbreviated transcription (Latin):
s succedentes sibi. Erat enim legis hoc adpo¬
pulum ꝓpagandum: ut qui forte sine liberis
illa muliere quȩ habuit septem uiros. om̃s¬
uiros mortuos sine liberis. et adhoc officiũ
complendum ducentis frĩs uxorem: dixerun
querentes inresurrect̾ione euiꝰ eoꝵ erit uxor:
Profecto iudei ñ fatigarentur. ñ deficerent iN ̃¬
ista questione: si non talia sibi milla resurrec¬
tione sꝑarent. qualia agebant inhac uita
Dñs autem equalitatem angłoꝵ ꝓmittens. ñ
humanam carnis corruptionem: ait ilis:
Erratis: nescientes scripturas. neq uirtutẽ dĩ.
Inresurrectione enim. neq nubent. neq uxo¬
res ducent: neq enim incipient mori: sed
erunt ȩquales angłis di: Demonstrauit qđ
ñ sit neccessaria successio: ubi delet̃ decessio
bi quia decessores non erunt: nec successo¬
res querent᷑: Adhoc enĩ subiecit: ñ enim in¬
cipient mori. Ueruntamen qͥa iudei tene¬

Expanded text:
sed succedentes sibi. Erat enim hoc legis ad posed succedentes sibi. Erat enim hoc legis ad populum propagandum, ut qui forte sine liberis illa muliere, quae habuit septem viros omnes mortuos sine liberis, et ad hoc officium implendum ducentes fratris uxorem, dixerunt quaerentes: In resurrectione cujus eorum erit uxor? Procul dubio Judaei non fatigarentur, non deficerent in ista quaestione, si non talia sibi in resurrectione sperarent, qualia agebant in hac vita. Dominus autem aequalitatem Angelorum promittens, non humanam carnis corruptionem, ait illis: Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei. In resurrectione enim neque nubent, neque uxores ducent: neque enim incipient mori, sed erunt aequales Angelis Dei . Demonstravit quod ibi sit necessaria successio, ubi doletur decessio: ibi quia decessores non erunt, nec successores quaerentur. Ad hoc enim subjecit: Non enim incipient mori. Verumtamen quia Judaei tene
Abbreviated transcription (Latin):
incorpore. Hec ẽ spes nr̃a: Adhoc credimus.
adhoc duramus. et ꝑseueramus intanta ma¬
lignitate huius scłi: consolantes nos spe.
ante quã spes fiat res: Res enim erit cũ
et nos resurrexerimus: et incelestẽ habitũ¬
e commutati. equales angłis facti fuerimus:
Quis hoc sperare auderet: nͥ ueritas ꝓmit¬
teret: Hanc autẽ spem ꝓmissam sibi iu¬
dei tenebant: et debonis. et de quasi iustis
oꝑib multum głabantur. qđ acceperant
legẽ. scđm quã uiuendo. et hic haberent bo¬
na carnalia: et inresurrectione mortuorum
talia sperabant. dequalib hic gaudebant:
Propterea saduceis qui negabant resurrectio¬
nem futuram iude respondere non pote¬
rant ꝓponentib questionem: quã dño ꝓpo¬
suerunt ipsi saducei. Hinc enim intelligimꝰ
eos hanc questionem soluere non potuisse .
quia dño soluente mirati sunt: Propone¬
bant ergo saducei questionem de quada
muliere quȩ habuit septem uiros: ñ simul.

Expanded text:
in corpore. Haec est spes nostra: ad hoc credimus, in corpore. Haec est spes nostra: ad hoc credimus, ad hoc duramus, et perseveramus in tanta malignitate hujus saeculi, consolante nos spe, antequam spes fiat res. Res enim erit cum et nos resurrexerimus, et in coelestem habitum commutati, aequales Angelis facti fuerimus. Quis hoc sperare auderet, nisi veritas promitteret? Hanc autem spem promissam sibi Judaei tenebant; et de bonis et quasi justis operibus multum gloriabantur, quod acceperant Legem secundum quam vivendo et hic haberent bona carnalia, et in resurrectione mortuorum talia sperabant de qualibus hic gaudebant. Propterea Sadducaeis, qui negabant futuram resurrectionem, Judaei respondere non poterant proponentibus quaestionem, quam Domino proposuerunt iidem Sadducaei. Hinc enim intelligimus eos hanc quaestionem solvere non potuisse, quia Domino solvente mirati sunt. Proponebant ergo Sadducaei quaestionem de quadam muliere, quae habuit septem viros; non simul,
Abbreviated transcription (Latin):
laborauerunt: ñ sine causa p̃dicauerunt:
Induti sunt arietes ouiũ: et ualles habun¬
cdabunt frumento Clamabunt: et humi¬
les popłi multum fructũ afferent: Inde ha
Qͥd clamabunt: Et enim hẏmnũ diceñ.
Aliud ẽ. enim clamare aduersus d̃m: aliud
hẏmnum dicere: Aliud clamare sacrilegi¬
um: aliud clamare laudes di. Siclamas in
blasphemia: spinas ꝓtulisti Si clamas in
hẏmno: habundas frumento.
NsCRISityr intitulo psalmus iste: infinẽ
canticum psalmi resurrectionis: Infinẽ
cum auditis qͣndo psalmi ꝓnuntiant᷑.
inxp̃m intelligite. dicente apło: Finis .ii.
legis xp̃c: adiusticiã omni credenti. Qͦmͦ
ergo hic cantetur resurrec̾tio. et cuius re¬
surrectio: quantũ ipse aꝑire et donare di¬
gnatur audietis: Resurrectionẽ enĩ xp̃ia¬
m noiumus incapite nr̃o iã factã et inmẽ¬
bris futuram: Caput eccłiȩ xp̃c ẽ: et men¬
bra xp̃i eccłia ẽ. Qđ precessit incapite: seqͥt̃

Expanded text:
laboraverunt, non sine causa praedicaverunt. laboraverunt, non sine causa praedicaverunt. Induti sunt arietes ovium; et convalles abundabunt frumento: et humiles populi multum fructum afferent. ClamabunQuid clamabunt? Etenim hymnum dicent. Aliud est enim clamare adversus Deum, aliud hymnum dicere; aliud clamare sacrilegia, aliud clamare laudes Dei. Si clamas in blasphemia, spinas protulisti; si clamas in hymno, abundas frumento. Ir in titulo psalmus iste, In finem, canticum Psalmi resurrectionis. In finem cum auditis, quando Psalmi pronuntiantur, in Christum intelligite; dicente Apostolo: Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti . Quomodo ergo hic cantetur resurrectio, et cujus resurrectio, quantum ipse donare et aperire dignatur, audietis. Resurrectionem enim Christiani novimus in capite nostro jam factam, et in membris futuram. Caput Ecclesiae Christus est, membra Christi Ecclesia . Quod praecessit in capite, sequetur
Abbreviated transcription (Latin):
regiones admessem: regiones utiq iudeç:
Aliĩ in qͥt laborauerunt: et uos in labores eoꝵ¬
introistis. Laborauerunt ꝓphȩ ut semina¬
rent: et uos cum falce intrastis ad alioꝵ
labores. facta ẽ. gͦ prima messis: et inde de
ipso frumento qđ tunc purgatũ ẽ. semina¬
tus ẽ orbis terrarũ: ut surgat alia messis.
quȩ infinc metenda ẽ Inscda messe suꝑ¬
seminata sunt ⁊ irania: mͦ hic laboratux:
Quomͦ inilla prima laborauerunt ꝓpħȩ.
Antea gͦ deseitum erat: s pinguescent fine ᷤᷤ
deserti Ecce ubi ꝓphe ñsonuerant: dñs ꝓ¬
pħarum acceptus ẽ. Pinguescent fines de¬
serti: et exultatione colles accingentur. In¬
duti sunt arietes ouium: sub audiendum
exultatione: Qua enĩ exultatione colles
accingentur: hac induuntur arietes oui¬
um : Ipsi arietes. qui colles Colles enĩ emi¬
nentiore gr̃a: arietes quia duces gregum:
Arietes ergo apłi. indut sunt exultatione.
gaudent fructib suis Non sine causa

Expanded text:
regiones utique Judaeae. Alii, inquit, laboraverunt, et vos in eorum labores intrastis . Laboraverunt Prophetae ut seminarent, et vos cum falce intrastis ad illorum labores. Facta est ergo prima messis; et inde, de ipso frumento quod tunc purgatum est, seminatus est orbis terrarum, ut surgat alia messis quae in fine metenda est. In secunda messe superseminata sunt zizania; modo hic laboratur. Quomodo in illa prima laboraverunt ProphetAntea ergo desertum erat; sed pinguescent fines deserti. Ecce ubi Prophetae non sonuerant, Dominus Prophetarum acceptus est. Pinguescent fines deserti, et exsultatione colles accingentur. duti sunt arietes ovium: subaudiendum, exsultatione. Qua enim exsultatione colles accingentur, hac induuntur arietes ovium. Ipsi arietes, qui colles. Colles enim, eminentiore gratia; arietes, quia duces gregum. Arietes ergo Apostoli induti sunt exsultatione, gaudent de fructibus suis; non sine causa
Abbreviated transcription (Latin):
lerare dixerunt: Nanq illa retia ceꝑunt pis¬
ces et bonos et malos. Dñs dicit. Simile est
regnum cloꝵ sagene missȩ inmare: quȩ con¬
gregat exomini genere piscium. Quã cum
impleta esset. educentes et secus uitus seden¬
tes: elegerunt bonos inuasa: malos autẽ fo¬

Expanded text:
lerare dixerunt. Namque illa retia ceperunt pislerare dixerunt. Namque illa retia ceperunt pisces et bonos, et malos. Dominus dicit: Simile est regnum coelorum sagenae missae in mare, quae congregat ex omni genere; quam cum impleta esset educentes, et secus littus sedentes, elegerunt bonos in