comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amat secłm. Qui desidio sȩcli plenꝰ ẽ: ñ ẽ. qͦ intret
qđ illi p̃dicauer̃. Funde qd portas. & capax fiere
ad id qđ ñ habes: idest desidã diuitias Non potes
ĩplere ex eis desidiũ tuũ. Desidas honorẽ in t̾ra:
desidas ea quȩ etiã iumentis donauit ds̃: hoc ẽ uo¬
luptatẽ tẽporalẽ: & salutẽ corporis. & alia: ñ exeis
deficit anuma mea in atria dnĩ: implesi de sidiũ
tuũ ex eis. Non qr iã illi posst̃ tale desidiũ ĩplere:
mei in porta loqͣtõ. idest ut om̃s nouerint qđ loqͣ.¬
mur. Qui erũ ñ uult loqͥ in porta. latere uult
qđ loquit᷑: & forte idõ uult latere qr malũ est.
Sĩfidit: in porta loquat᷑. sicut dicit᷑ de sapientia.
In portis autẽ cuutatũ: audent᷑ diere. Q uanto
tẽ pore iusticiã innocentes tenueruit: ñ eru
ad illã ciuitatẽ. Mentior: si ñ ista ipse dixit  go
sũ ianua. Si ianua ẽ: & porta ẽ. Ianua enĩ dicit᷑¬

Expanded text:
amat saeculum. Qui desiderio saeculi plenus est, non est quo intret quod illi praedicaverunt. Funde quod portas, et capax fiere ad id quod non habes. Id est, desideras divitias; non potes implere ex eis desiderium tuum: desideras honores in terra, desideras ea quae etiam jumentis donavit Deus, hoc est voluptatem temporalem, et salutem corporis, et talia; non ex eis deficit anima mea in atria Domini» : imples desiderium tuum ex eis; non quia jam illi possunt tale desiderium implere, res, in porta loquamur, id est, omnes noverint quid loquamur. Qui enim non vult loqui in porta, latere vult quod loquitur; et forte ideo vult latere, quia malum est. Si fidit, in porta loquatur; sicut dicitur de Sapientia: «In portis autem civitatum audenter dicit» . Quanto tempore justitiam innocentes tenuerint, non eruad illam civitatem. Mentior, si non ipse dixit, «Ego sum janua» . Si janua est, et porta est.
Abbreviated transcription (Latin):
uentute : morit᷑ adolescentia. Ueniente se ue¬
ctutt: morit᷑ iuuentꝰ. Ueniente morte: mo¬
rit᷑ omĩs ȩtas. Qđ optas gradiis ȩtatis : si nud
optas & mortes xtatũ. Non sunt gͦ ista.
Deinde natistĩ tibi filii in t̾ra tecũ uicturi.
ante potiꝰ exclusuri. & successuri. Aa eos
gaudes qͥ nati st̃: ut exxludaris. Nat iͭ eñ pu¬
eri: tanꝗͣ hoc dicant parentib siuis. Cia co¬
gitate a uos ire hinc. Agamꝰ & nos inunũ¬
nrm̃. Mimꝰ ẽ enĩ generis humani:: tota
uita tẽptationis: qr dictũ ẽ. uniuersa ua¬
nitas om̃is homo uiuens. Et tam̃ sigau¬
detur ad filios successuros: quanto gduden¬
aadũ ẽ ad filios eũ qͥb ꝑmanebimꝰ. o& ad uiã¬
patrẽ cui nati sumꝰ ñ moriturũ: sed ut nos
ipsa st̃. Benedicat te gͦ dñs ex syon: & uide¬
as quȩ bona st̃ hierłm. Nã &e ista quȩ atten¬
dis bona: cȩcus uides. Uideas: sed illa bona
quȩ corde uident᷑. Et quãdiu uidebo bona

Expanded text:
ventute, moritur adolescentia; veniente seneventute, moritur adolescentia; veniente senectute, moritur juventus; veniente morte, moritur omnis aetas. Quot optas gradus aetatis, tot simul optas et mortes aetatum. Non sunt ergo ista. Num deinde nati sunt tibi filii in terra tecum victuri, an te potius exclusuri et successuri? Ad eos gaudes qui nati sunt, ut excludaris? Nati enim pueri tanquam hoc dicunt parentibus suis: Eia, cogitate ire hinc, agamus et nos mimum nostrum. Mimus est enim generis humani tota vita tentationis; quia dictum est, «Universa vanitas omnis homo vivens» . Et tamen si gaudetur ad filios successuros; quantum gaudendum est ad filios cum quibus permanebimus, et ad ilpatrem cui nati sumus non moriturum, sed ut nos ipsa sunt. «Benedicat te» ergo «Dominus ex Sion; et videas quae bona sunt Jerusalem.» Nam ista quae attendis bona, caecus vides. «Videas,» sed illa bona quae corde videntur. Et quamdiu videbo bona
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicamini. Ero magno uis hab̾e: qđ auib
donatũ ẽ: Uoce quidẽ dĩ donatũ ẽe Quis
nesciat: S ut̾ȩ bonis istis. si acc̃epis
& mag̾is cogita qͦmͦ nutriasqui nati st̃: quã
ut nascant᷑. Non enĩ. iã felicitas ẽ. hab̾e filios:
sed bonos hab̾e. De nutriendis labora: si nati
fueruit. Si autẽ ñ nati: age grãs dõ. Forte
muuꝰ sollicitꝰ eris: & tam̃ sterilis ñ remansisti
illiꝰ matris. Forte ꝑte nascunt᷑ spũalit̾ de ista
matre. qͥst̃ in nouellis oliliarũ circũ euntes
mensã dnĩ. Consolet᷑ gͦ te ds̃: ut uideas bona
st̃. Quare st̃: Iuia ibi ẽ rex. Ego sũ qͥ sũ.
sta uͦ bona st̃. & ñ sunt. Non enĩ stant. La¬
bunt᷑. fluunt: filu st̃ pariuli. Blandirt par¬
uulis. Blandiunt᷑ paruulis. Nunqͥd stant
u eoc̃ Sed optas utierescant: ut accedat ȩtas
optas. Sed uides cũ accedit una : morit᷑ altera.
Ueniente pux. ericia÷ morit᷑ infantia. Uenicute
adolescentia: morit᷑ pueracia. Ueniente ui¬

Expanded text:
licamini» . Pro magno vis habere quod avibus donatum est? Voce quidem Dei donatum est, quis nesciat? Sed utere bonis istis, si accipis; et magis cogita quomodo nutrias qui nati sunt, quam ut nascantur. Non enim jam felicitas est habere filios, sed bonos habere. De nutriendis labora, si nati fuerint; si autem non nati, age gratias Deo. Forte minus sollicitus eris, et tamen sterilis non remansisti illius matris. Forte per te nascuntur spiritualiter de ista matre, qui sunt ut novellae olivarum circumeuntes mensam Domini. Consoletur ergo te Dominus, ut «videas bona sunt. Quare «sunt?» Quia ibi est rex, «Ego sum qui sum» . Ista vero bona sunt, et non sunt: non enim stant; labuntur, fluunt. Filii sunt parvuli; blandiris parvulis, blandiuntur parvuli: numquid stant in eo? Sed optas ut crescant, ut accedat aetas optas. Sed vide quia cum accedit una, altera moritur. Veniente pueritia, moritur infantia; veniente adolescentia, moritur pueritia; veniente ju
Abbreviated transcription (Latin):
xpõ sꝑantes sumꝰ tantũ ait apłs: miserabiliores
sumꝰ om̃ib hominib. Propt̃ quid dãnati st̃ ad
bestias mrẽs: Quod ẽ. illud bonũ: Unde dicipotest :
Unde: Aut quȩ lingua dicat : aut quȩ aures
audiant: E. quidẽ. illud neq auris audiuit. nec
in cor hominis ascendit. Amemꝰ tam̃. ꝓficiamꝰ
tantũ. Uidetis enĩ: qr pugnȩ ñ desunt. Et pug¬
namꝰ cũ concupiscentiis nris:. pugnaniꝰ foris cũ
infidelib & in obȩdientib hominibꝰ. pugneniꝰ

Expanded text:
perantes sumus tantum,» ait Apostolus, «miserabiliores sumus omnibus hominibus» . Propter quid damnati sunt ad bestias martyres? quod est illud bonum, dici potest? unde, aut quae lingua dicat? aut quae aures audiant? Et quidem illud «nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» . Amemus tantum, proficiamus tantum: videtis enim quia pugnae non desunt, et pugnamus cum concupiscentiis nostris. Pugnamus foris cum infidelibus et inobedientibus hominibus; pugnamus
Abbreviated transcription (Latin):
ducari. & potuit iocundare manducat᷑ ẽ. fructꝰ
ipsiꝰ laboris. Qualis erit manducans labores suos:
Iui euntes ibant & flebant: mittentes semina sua:
Iuanto iocundĩ manducabunt fructũ laboꝵ: qͥ ueri¬
entes uenient cũ exultatione: portantes manipłos
suos. Et ut noueritis fr̃s qr manducat᷑ labor iste:
in suꝑiore psalmo audistis dictũ suꝑbis. qͥ ante lucẽ
sedistis: idest humiliamini & inde surgite: qr &
ille humiliari uenit: qui exaltatꝰ ẽ. ꝓpt̃ uos. Et
qͥd dictũ ẽ qͥ manducatis panẽ doloris: Iste ẽ.
labor fructuũ panis doloris. Hisi enĩ in anduca¬
ret᷑: ñ diceret᷑ panis. Nisi enĩ hab̾et suauitatẽ¬
aliquã panis iste: nemo illũ manduc aret cũ tanta
suauitate. Plorat ingemitu: qͥ orat. Dulciores
sunt lacrimȩ orantiũ: quã gaudia theatroꝵ.
Et audi flãmã desidii qua manducat᷑ ipse panis de
qͦ dicit: qui in anducatis panẽ doloris. Alio loco di¬

Expanded text:
ducari, et potuit jucundare; manducatus fructus ducari, et potuit jucundare; manducatus fructus ipsius laboris qualis erit? Manducabant labores suos, qui «euntes ibant et flebant, mittentes semina sua:» quanto jucundius manducabunt fructus laborum, qui «venientes venient cum exsultatione, portantes manipulos suos» ? Et ut noveritis, fratres, quia manducatur labor iste, in superiore psalmo audistis dictum superbis, qui ante lucem sedistis» : id est, humiliamini, et inde surgite; quia et ille humiliari venit, qui exaltatus est propter vos. Et quid dictum est? «Qui manducatis panem doloris.» Iste est labor fructuum, panis doloris. Nisi enim manducaretur, non diceretur panis: nisi autem haberet aliquam suavitatem panis iste, nemo illum manducaret. Cum quanta suavitate plorat in gemitu, qui orat? Dulciores sunt lacrymae orantium, quam gaudia theatrorum. Et audi flammam desiderii, qua manducatur ipse panis, de quo hic dicit, «Qui manducatis panem doloris.» Alio loco di
Abbreviated transcription (Latin):
qͥtiment dnm: qͥ ãbulant in uiis eiꝰ. Labores fru¬
ctuũ manducabis: o uos. otu: uos multi qͥuiꝰ estis:
labores fructuũ tuoꝵ manducabis. Quasi ꝑuerse.
uidet᷑ dicere ñ intelligentib. Debuit enĩ dicere
fructũ laboꝵ tuoꝵ manducabis. Multi enĩ man¬
ducant fructũ laborũ suoꝵ. Labor.ant in uinea:
ipsũ laborẽ ñ manducant: sed qđ de labore ipsor
uascit᷑ manducant. Labordoit circa arbores pomi¬
feras: qͥs manducet ipsos labores: Sed qđ ipse ar¬
bores attulerint. fructꝰ ẽ. laboris: & ipse iocundat.
agricolã. Quid sibi uult labores fructuũ tuor man-¬
ducabis: Modo labores habemꝰ. fruct postea erit.
Sed qr &t ipsi labores ñ sunt sine gaudio. ꝓpt̃ spẽ de
qua paulo antediximꝰ. spe gaudentes. intribula¬
tione patientes: mͦ nosipsi labores nr̃i iocundant.
& letos nos faciunt de spe. Si gͦ labor nr̃ potuit man¬

Expanded text:
qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» 10. «Labores fruqui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» 10. «Labores fructuum tuorum mandacabis.» O vos, o tu, vos multi qui unus estis, «labores fructuum tuorum manducabis.» Quasi perverse videtur dicere non intelligentibus: debuit enim dicere, Fructum laborum tuorum manducabis. Multi enim manducant fructum laborum suorum. Laborant in vinea, ipsum laborem non manducant; sed quod de labore ipsorum nascitur, manducant. Laborant circa arbores pomiferas; quis manducet labores? Sed quod illae arbores attulerint, fructus laboris, ipse jucundat agricolam. Quid sibi vult, «Labores fructuum tuorum manducabis?» Modo labores habemus, fructus postea erit. Sed quia et ipsi labores non sunt sine gaudio, propter spem, de qua paulo ante diximus, «Spe gaudentes, in tribulatione patientes;» modo nos ipsi labores nostri jucundant, et laetos nos faciunt de spe. Si ergo labor noster potuit man
Abbreviated transcription (Latin):
qr iã natꝰ ẽ tunor castꝰ ꝑmanens in sȩcłm sȩcłi:
Quare ꝑcussũ ẽ. cor ur̃m si diceret ds̃ faciẽ meã
ñꝗͣ uidebis: Ecce omĩ asta t̾rena felicitate.
om̃ib reb abundabis: circũfluent te bona
tẽporalia: ñ illa amittis: ñ illa deseris: qͥdois
ampliꝰ : Fleret quidẽ. gͦemeret timor castꝰ.
& diceret. Immo tollant᷑ omĩa: & faciẽ tuã ui¬
deã. Timor castꝰ exclamaret de psalmo. & di
ceret. Os uirtutũ conuerte nos: & ostende faciẽ
tuã. & saluu erimꝰ. Timor castꝰ exclamaret de
psalmo: & diceret. Unã peti a dño. Uide qͦmͦ ar¬
deat timor iste castꝰ. timor uerꝰ: amor siacerꝰ.
Unã peti ad nõ: hanc reqͥrã. Quid: Ut in habitẽ
Huic unã si petieritis.: ad hanc unã si cor urm ere.¬
xeritis. & hoc solũ amittere timueritis: nec inui¬
debitis felicitatib t̾renis: & illã felicitatẽ uerã sꝑa¬
bitis: & eritis in eiꝰ corpore cui cantat᷑. Beati om̃s

Expanded text:
 timor castus, permanens in saeculum saeculi? Quare percussum est cor vestrum? Si diceret Deus: Faciem meam nunquam videbis: ecce omni ista terrena felicitate, omnibus rebus abundabis, circumfluent te bona temporalia; non illa amittis, non illa deseris; quid vis amplius? Fleret quidem et gemeret timor castus, et diceret: Imo tollantur omnia, et faciem tuam videam. Timor castus exclamaret de psalmo, et diaciem tuam, et salvi erimus» . Timor castus exclamaret de psalmo, et diceret: «Unam petii a Domino.» Vide quomodo ardeat timor iste castus, amor verus, amor sincerus . «Unam petii a Domino, hanc requiram.» Quid? «Ut inhabitem Hanc unam si petieritis, ad hanc unam si cor vestrum exercueritis, et hoc solum amittere timueritis, nec invidebitis felicitatibus terrenis, et illam felicitatem veram sperabitis, et eritis in ejus corpore cui cantatur, «Beati omnes
Abbreviated transcription (Latin):
zati st̃. ñ sola folia habuer̃ idest uerba sola:
sed habuer̃ & fructũ qđ ẽ. caritas. Ipsa colũba
illos reportat ad arcã: & ueniunt ad unitatẽ.
Tales gͦ filii debent ec̾ incircuitu mensȩ dnĩ:
uelut nouellatio oliuarũ. ł fecta. res ẽ: mag¬
na beatitudo. Iã qͥ sibi nolit ee̾. cũ uid̾is aliquẽ
blaspheniũ hab̾e uxorẽ. filios. ne potes. & te
forte ñ hab̾e: noli telari. Uide qr ot in
te cõpletũ ẽ: sed spiritualit̾. An forte ñ ẽs
in membris: Si ñ ibi es: plange. qr nec hic nec
ibi. Si autẽ ibi: securus esto: qr & si ibi & ñ hic
fructuostꝰ ibi quã hic. Si gͦ habemꝰ: quare ha¬
bemꝰ: Quia timemꝰ dnm. Eicce sic benedi¬
cet᷑ homo: qͥ timet dñm. Ille ẽ. honio. Qui
ft̃ homines: Et ipsi hommes homo: qr mul.

Expanded text:
n sola folia habuerint, id est verba sola, sed habuerint et fructum, quod est charitas, ipsa columba illos reportat ad arcam, et veniunt ad unitatem. Tales ergo filii debent esse «in circuitu mensae» Domini, «velut novellatio olivarum.» Perfecta res est, magna beatitudo: jam quis ibi nolit esse? Cum videris aliquem blasphemum habere uxorem, filios, nepotes, et te forte non habere, noli zelare; vide quia et in te completum est, sed spiritualiter. An forte non es in membris? Si non ibi es, plange quia nec hic, nec ibi. Si autem ibi, securus esto; quia etsi ibi et non hic, fructuosius ibi quam hic. 14. Si ergo habemus, quare habemus? Quia timemus Dominum. «Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum.» Ille est «homo,» qui sunt homines; et
Abbreviated transcription (Latin):
manducas labores fructuũ tuoꝵ: beatꝰ es. Cũ
ꝑueneris ad fructũ laborũ tuoꝵ: bene tͥ erit.
Quid dixit : Nã sibene tͥ erit: utiq beatꝰ eris.
Ut si beatꝰ eris: utiq bene tͥ erit. Sedint̾ est. inter
spẽ & rẽ. Si spes tã dulcis. quanto res dulciorerit:
ã uenianiꝰ ad illã. Uxor tua: xp̃o dicit᷑. Ergo uxor
eiꝰ: eccła dicit᷑. Uxor eiꝰ nos ipsi sic̃ iunea eiꝰ fertiis.
Sed in quib uinea fextilis: Uidemꝰ enĩ parietes
istos intrantes multos steriles. Uidemꝰ qr istos
parietes int̾nt multi ębriosi: fęneratores. man¬
gones. quȩrentes sortilegos: euntes ad p̃canta¬
tores. & p̃cantatrices. quando illis caput dolet.
Ista ẽ. fertilitas iuneȩ: ista c̃. ubtas uxorisꝰ Non
ipsa . ẽ. Istę spinę st̃. sed ñ ubiq spinosa. Habet

Expanded text:
manducas labores fructuum tuorum, «beatus es;» cum manducas labores fructuum tuorum, «beatus es;» cum perveneris ad fructum laborum tuorum, «bene tibi erit.» Quid dixit? Nam si bene tibi erit, utique beatus eris; et si beatus eris, bene utique tibi erit. Sed interest inter spem et rem. Si spes tam dulcis, quanto res dulcior erit! 11. Jam veniamus ad illud, «Uxor tua:» Christo dicitur. Ergo uxorEcclesia ejus, uxor ejus, nos ipsi. «Sicut vinea fertilis.» Sed in quibus vinea fertilis? Videmus enim parietes istos intrantes multos steriles; videmus quia istos parietes intrant multi ebriosi, feneratores, mangones, quaerentes sortilegos, euntes ad praecantores et praecantatrices, quando illis caput dolet. Ista est fertilitas vineae? ista est ubertas uxoris? Non ipsa est. Istae spinae sunt, sed non ubique spin
Abbreviated transcription (Latin):
Unde factȩ sunt lacrimȩ panis: Dũ dicit᷑ mͥ coti-¬
die : ubi ẽ. ds̃ tuus: Anteꝗͣ enĩ uideamꝰ eũ qͥ nos
dilexit: qͥ nob̾ pignꝰ dedit: cui defponsatisumꝰ
insultant nob̾ pagani & dicunt. Ubi. ẽ. qđ coluñ
xp̃iani : Ostendant nob̃ quẽ colunt. Ecce ego
ostendã illi dm̃ meũ: & ipse inͥ ostendat dm̃ suũ.
Cũ tͥ hoc dicit paganꝰ. ñ inuenis qd illi ostendas:
qr ñ ẽ. cui ostendas. Redis gͦ & plangis ad dm̃:
qr illi suspiras antequã uideas: & desidio ipsiꝰge.¬
mis. Et qr in ipsiꝰ desidĩo ploras. dulces sunt &
tuus. Sed ueniet ds̃ tuus de quo dicit᷑ ubi ẽ:
& absterget lacrimas: & ipse ꝓpane lacrimarũ
succedet. & te in ęt̃nũ saginabit: qr erit nob̾cũ
uerbũ di. qͦ pascunt᷑ angłi. Interĩ mͦ labores fru¬
ctuũ: postea fructꝰ laboris. Laboris fructiuĩ
tuoꝵ manduc abis: beatꝰ es. & bene tͥ erit. Beat
es. de p̃senti ẽ: bene tͥ erit. de futuro ẽ. Cũ

Expanded text:
Dum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus» ? Antequam enim videamus eum qui nos dilexit, qui nobis pignus dedit, cui desponsati sumus, insultant nobis Pagani, et dicunt: Ubi est quod colunt Christiani? Ostendant nobis quem colunt. Ecce ego ostendo illis Deum meum, et ipsi ostendant mihi Deum suum. Cum tibi hoc dicit paganus, non invenis quod illi ostendas; quia non est cui ostendas. Redis ergo, et plangis ad Deum; quia illi suspiras, antequam videas, et desiderio ipsius gemis; et quia in ipsius desiderio ploras, dulces sunt et tuus?» Sed veniet Deus tuus, de quo dicitur, «Ubi est?» et absterget lacrymas , et ipse pro pane lacrymarum succedet, et te in aeternum saginabit; quia erit nobiscum verbum Dei, quo pascuntur Angeli. Interim modo labores fructuum, postea fructus laboris. «Labores fructuum tuorum manducabis; beatus es, et bene tibi erit. Beatus es,» de praesenti est; «bene tibi erit,» de futuro est: cum
Abbreviated transcription (Latin):
dicit : Nolite uob̾ dicere patrẽ suꝑ t̾rã. Unꝰ ẽ enĩ
pat̾ uester : qͥ incȩlis ẽ. Qđ gͦ in patre disciplicᷤ
dicebat: boc ii matre ipse demonstrauit.
Uułt enĩ dñs: ut consanguinitatib t̾renis p̃po¬
suã: creauit te ds̃ adhibendo potentiã suã. Ne iras¬
cat᷑ pat̾ cũ ds̃ illi p̃ponit᷑: immo gauleat sibi
tantũ deferri.: ut ille inuentꝰ esset. qͥ ei debet
p̃poni. Ergo qͥd dicã : Dñs qͥd ait : Quȩ mͥ
mat᷑: aut qͥ frẽs: Extendit manꝰ suꝑ discipłos
suos: & ait. Ecce mat̾ mea: & frẽs mei. Frẽs erant.
mat᷑ qͦmͦ erant: Addidit.  qͥ fecerit uolun¬
tatẽ patris mei: ipse mͥ frat̃. & soror. & mat̾ ẽ.¬

Expanded text:
trem super terram; unus est enim Pater vester qui in coelis est» . Quod ergo in patre docebat discipulos, hoc in matre ipse demonstravit. Vult enim Dominus ut consanguinitatibus terrenis praeposuam; creavit te Deus adhibendo potentiam suam. Ne irascatur pater cum Deus illi praeponitur; imo gaudeat sibi tantum deferri, ut ille inventus esset qui ei deberet praeponi. Ergo quid dicam? Dominus quid ait? «Quae mihi mater, aut qui fratres? Et extendit manus in discipulos suos, et ait: Ecce mater mea et fratres mei.» Fratres erant; mater quomodo erant? Addidit, «Et qui fecerit voluntatem Patris mei, ipse mihi frater, et soror, et mate
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere. ñ qr tunet pęnas sed qr amat ȩtͣni¬
tatẽ. Exclusꝰ ẽ. gͦ timoria caritate: sed suc¬
cessit timor castꝰ. Quis ẽ. ist⁊ timor castꝰ :
Scđ̾m quẽ debemꝰ frs met intelligere qđ dictũ¬
est. Beati om̃s qui timent dnm: qui abul ant in
uus eiꝰ. Si potuero digne dicere. de isto timore
casto: adiuuante dnõ nrõ iłni xpõ: multi fortas¬
se hoc tuore casto inflãmabunt᷑ in amorẽ
castũ. Nec possumꝰ explicare fortassis. nͥ ꝓposita
aliqua similitudine. Pone aliquã feminã castã:
uir lĩ. Casta timet ne discedat uir: adultera
ne ueniat. Quid si ãbo abseutes sunt: Iua ne
ueniat: illa ne tardet. Absens ẽ. qͦdĩmͦ cui de¬
sponsati sumꝰ: absens ẽ. qͥ nob̾ arrã dedit sprã
scm̃: ab sens ẽ. qͥ nos redemit sanguine suo spons

Expanded text:
vivere, non quia timet poenas, sed quia amat aeternivivere, non quia timet poenas, sed quia amat aeternitatem. Exclusus eessit timor castus. 8. Quis est iste timor castus? Secundum quem debemus, fratres mei, intelligere quod dictuest, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» Si potuero digne dicere de isto timore casto, adjuvante Domino Deo nostro, multi fortasse hoc timore casto inflammabuntur in amorem castum. Nec possum explicare fortassis, nisi proposita aliqua similitudine. Pone aliquam feminam castam, virum suum. Casta timet ne discedat vir; adultera, ne veniat. Quid si ambo absentes sunt? Illa timet ne veniat; illa, ne tardet. Absens est quodam modo cui desponsati sumus, absens est qui nobis arrham dedit Spiritum sanctum, absens est qui nos re
Abbreviated transcription (Latin):
net: aliꝰ excludit᷑. Timor qͥ exludit᷑. castꝰ ñ ẽ.
Qui autẽ ꝑmanet: castꝰ ẽ. Quis ẽ. tunor
qͥ excludit᷑: Dignam ini aduertere. Aliqͥ
ꝓpt̃ta tantũ timent. ne aliqͥd mali in t̾ra
ꝑatiant᷑: ne illis ȩgritudo accidat: ne dinũ
ne orbitas. ne alicuiꝰ amissio cari. ne exiliũ.
ne dãnatio carceris: ne aliqua tribulitio.
ꝓpt̃ea timent & tremunt: adhuc iste timor
ñ ẽ. cast᷑. Adhuc audi. Aliꝰ ñ in hac t̾ra pa¬
ti tunet: sed gehennas tunet: unde eruit
adãs. Audistis cũ euangłiũ legeret᷑: ubi uer¬
mes eor ñ morient᷑ : & ignis eoꝵ ñ extinguet᷑.
Audiunt hȩc homines: &e qr uere futura st̃
ĩpiis timent: & continent se apeccato. Habeq̃.
timorẽ: & ꝑ timorẽ continent se apeccato.
Timent qͥdẽ : sed ñ amant iusticiã. Cũ autẽ ꝑ
timorẽ se continent apeccato : fit c̃suctudo
iustitiȩ : & incipit qđ durũ erat amari: &
dulcescit ds̃: & iã incipit homo ꝓpt̃ea iuste

Expanded text:
or qui excluditur, castus non est; qui autem permanet, castus est. Quis est timor qui excluditur? Dignamini advertere. Aliqui propterea tantum timent, ne aliquid mali in terra patiantur, ne illis aegritudo accidat, ne damnum, ne orbitas, ne alicujus amissio chari, ne exsilium, ne damnatio, ne carcer, ne aliqua tribulatio; propterea timent et tremunt: adhuc iste timor non est castus. Adhuc audi. Alius non in hac terra pati timet, sed gehennas timet, unde terruit et Dominus. Audistis cum Evangelium legeretur: «Ubi vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur» . Audiunt haec homines; et quia vere futura sunt impiis, timent, et continent se a peccato. Habent timorem, et per timorem continent se a peccato. Timent quidem, sed non amant justitiam. Cum autem per timorem continent se a peccato, fit consuetudo justitiae, et incipit quod durum erat amari, et dulcescit Deus: et jam incipit homo propterea juste
Abbreviated transcription (Latin):
Ceꝑas enĩ attendẽ: ecce sic benedicet᷑ homo qͥ
tim&e dnm̃. Iã forte ocłi tui ibant ꝑ illos qͥ ñ
timent dñm: & iudebant ibi uxores fȩcun¬
das. filiof abundantes: circũire mensã pa¬
tris suł nescio qua ibas. Penedicat te dñs:¬
r sed ex sẏomr. Noli quȩrere illas benedictiones
qͦ ñ ex sson. Nonbenedixit dñs tales. frẽs mei.
Benedictio ista: dni ẽ. Aut si ñ ẽ. adño: qͥs ducet
uxorẽ si noli̾t dñs : Aut qͥs possĩt esse sanꝰ: si
nolet dñs: Aut quis possit esse diues: si nol
dñs : Dat illa: sed ñ uides qr & pecorib dedt.
Non gͦ de syon ẽ. ista benedictio. Benedicat te
dñs ex syon: & uideas quȩ bona sc̃ hierłm.

Expanded text:
e, «Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum:» jam forte oculi tui ibant per illos qui non timent Dominum, et videbant ibi uxores fecundas, filios abundantes circuire mensam patris sui; nescio qua ibas: «Benedicat te Dominus,» sed «ex Sion.» Noli quaerere illas benedictiones quae non sunt ex Sion. Non benedixit Dominus tales, fratres mei? Benedictio ista Domini est: aut si non est a Domino, quis ducet uxorem, si nolit Dominus? quis possit esse sanus, si nolit Dominus? aut quis posset esse dives, si nolit Dominus? Dat illa: sed non vides quia et pecoribus dedit? Non ergo de Sion est ista benedictio. «Benedicat te Dominus ex Sion; et vid
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ꝑsequentib fedꝰ apparuit. Ꝙnͥ eũ sȩdũ
putarent: ñ insilient: ñ fligellis cȩdẽnt : ñ
spinis coronarent: ñ sputis inhonestarent. Sed
qr fȩdus illis apparebat: fecer̃ illi ista. Non
enĩ habebant isti ocłos: unde xpe pulcher ui¬
det᷑. Qualib ocłis xp̃c pulcher apparuit: Qua¬
les ocłos quęrebat ipse xp̃c: quando dicebat
philippo. Tanto tẽpore uob̾cũ sũ. & ñ me ui¬
distis: Isti ocłi mundandi sunt: ut possint
uide illã lucẽ. Et leuit̾ tam̃ ꝑstricti splendore:
accendunt᷑ amore : ut sanari uelint. & funt
illuminati. Nã ut noueritis qr pulcher xp̃c¬

Expanded text:
Ergo persequentibus foedus apparuit; et nisi eum foedum putarent, non insilirent, non flagellis caederent, non spinis coronarent, non sputis inhonestarent: sed quia foedus illis apparebat, fecerunt illi ista; non enim habebant oculos unde Christus pulcher videretur. Qualibus oculis Christus pulcher apparuit? Quales oculos quaerebat ipse Christus, quando dicebat Philippo: «Tanto tempore vobiscum sum, et non me vidistis» ? Isti oculi mundandi sunt, ut possint videre illam lucem; et leviter tamen perstricti splendore, accenduntur amore, ut sanari velint, et fiant illuminati. Nam ut noveritis quia pulcher
Abbreviated transcription (Latin):
ñ audent: in corde tam̃ suo dicant. Quare uleno
ñ timet dm̃ plenã domũ habet filis ÷ Et̃ foi¬
te aliꝰ dica illi. Adhic nescis qͥđ illi posste contin.¬
Quidd si efferet illos qr ñtimet din: & adhiie plu
res ili nati st̃: ut maiorẽ dolorẽ de illoꝵ inor.¬
te patiat᷑.: Sed si talia dixeris: respondet ÷ͥ¬
& ille. Ego noui hominẽ impiũ. paganũ. sacri¬
legũ. adoratorẽ idoloꝵ: & forte nouit. & uerũ
dicit: nec unũ nouit. nec duos ueltres: quẽ dedu¬
xer̃ ad fossã senẽ decrepitũ. mortuũ inlecto suo
turbȩ filioꝵ & nepotũ. Ecce ñ timuit dum̃:
ce ꝓles fȩcundissima domꝰ eiꝰ. clausit ocłos eiꝰ. Qd
ad hoc dicturi sumꝰ : Nichil illi potest euenire.
mali. ut efferat filios suos uiuos: quando iã mor¬
tuus a filus ad sepulchrũ gloriosũ deductꝰ ẽc
E xcutiamꝰ gͦ : excut̾iamꝰ: si uolumꝰ esse filii excus¬
sor. Exeat huc aliqͥd. Est enĩ quidã homo qͥ

Expanded text:
non audent, in corde suo dicunt, Quare ille qui non audent, in corde suo dicunt, Quare ille qui non timet Deum, plenam domum habet filiis? Et forte alius dicit illi: Adhuc nescis quid illi possit continquid si efferet illos, quia non timet Deum, et ad hoc illi plures nati sunt, ut majorem dolorem de illorum morte patiatur? Sed si talia dixeris, respondebit tibi ille: Ego novi hominem impium, paganum, sacrilegum, adoratorem idolorum et forte novit et verum dicit, nec unum tantum novit, nec duos vel tres, quem deduxerunt ad fossam, senem, decrepitum, mortuum in lecto suo, turbae filiorum et nepotum. Ecce non timuit Dominum, et proles fecundissima domus ejus clausit oculos ejus. Quid ad hoc dicturi sumus? Nihil illi potest evenire mali, ut efferat filios suos vivus, quando jam mortuus a filiis ad sepulcrum gloriosum deductus est. 3. Excutiamus ergo, excutiamus, si volumus esse filii excussorum: exeat huc aliquid. Est enim quidam homo qui
Abbreviated transcription (Latin):
dũ istũ ꝓpt̾ sẽpit̾nã felicitatt̃ : & accipianiꝰ qđ hic
scriptũ ẽ. ꝓp̃senti felicitate: ut sicuic̃q forte ho¬
minł̃ dĩ fideli. ciui illiꝰ hierłm c̃tingat et iã ducta
uxore filios ñ habe : dicantꝰ Non timet homo iste
dñm. Nã si tuneret dñm: uxor esꝰ tanquã uiuei
fertilis esset in domo eiꝰ: ñ sterilis ut nullũ ge ne¬
raret. Et si timeret diim homo iste: filii eiꝰ circun¬
darent mensã ipsi. tanꝗ̃ arbores oliuarũ. Si enĩti¬
li dixerimꝰ: animales sum: ñ ꝑcipientes quȩ sunt
sp̃s dĩ Incipiamꝰ &e nos excutere: ut simꝰ & nos filii
excussor. Si enĩ filii excussoꝵ erimꝰ erimꝰ in manũ
potentis tanꝗͣ sagittȩ : & iacułat᷑ nos de p̃cepto suo
p̃dicare : filii aut frs mei timete dnm̃ ut habeatis
filios ac nepotes. & gaudeat domꝰ ur̃a: ñ sagitamꝰ
ut amet᷑ illa ȩt̾na hicrłm remanebunt in amore
t̾renoꝵ: nt uidentes ista abundare ĩpis. &si nob

Expanded text:
 hic scriptum est pro praesenti felicitate, ut cuicumque forte homini Dei fideli, civi illius Jerusalem, contingat etiam ducta uxore filios non habere, dicamus: Non timet homo iste Dominum; nam si timeret Dominum, uxor ejus tanquam vinea fertilis esset in domo ejus, non sterilis, ut nullum generaret; et si timeret Dominum homo iste, filii ipsius circumdarent mensam ipsius, tanquam arbores olivarum. Si enim talia dixerimus, animales sumus, non percipientes quae sunt Spiritus Dei. Incipiamus et nos excutere, ut simus et nos filii excussorum. Si enim erimus filii excussorum, erimus in manu potentis tanquam sagittae, et jaculabitur nos de praecepto suo praedicare: Filii, aut fratres mei, timete Dominum, ut habeatis filios et nepotes, ut gaudeat domus vestra; non sagittamus ut ametur illa aeterna Jerusalem: remanebunt in amore terrenorum, et videntes ista abundare impiis, etsi nobis
Abbreviated transcription (Latin):
deas: nemo tͥ resistat. nemo tͥ dicat qͥd facis:
nemo. noli facere qđ uelis: nemo. quare fecisti
abundant tͥ ista omĩa t̾rena quę concutpisti:
& uixe in illis ñ usq ad tẽpꝰ sed sẽꝑ: faciẽ tantũ

Expanded text:
deas: nemo tibi resistat, nemo tibi dicat, Quid facis? deas: nemo tibi resistat, nemo tibi dicat, Quid facis? nemo, Noli facere; nemo, Quare fecisti? Abundent tibi omnia ista terrena quae concupisti, et vive in illis, non usque ad tempus, sed semper: faciem ta
Abbreviated transcription (Latin):
cedat. Erit autẽ castꝰ iste timor: ꝙr tͣnqͥllꝰ &e se.¬
curus. Non enĩ de sexet nos: cũ inuenerit nos¬
Anteꝗͣ nolsemꝰ eũ. Castꝰ gͦ tunor fr̃s mei. hoc
habet: uenit de amore. Ille autẽ timor ũdũ
castꝰ: p̃sentiã & pęnas timet. Timore facit: qͥe¬
qͥd boni facit. Non timore amittendi illud
bonũ: sed timore patiendi illud malũ. Non
timet ne ꝑdat ãplexus pulcherrimi sponsi
sed timet ne mittat᷑ in gehennã. Boriꝰ ẽ. & iste
timor: utilis ẽ. Non quidẽ ꝑ manebit in sȩcłin
sȩcłi: sed ñdũ ẽ. ille castꝰ. ꝑ manens in sȩcłm sȩ.
cłi: in qͦ ẽ. castꝰ. Iã iterũ iit̾rogo aliqͥd qđ uosipsos
ni. peccare uis: pecca. fac qͥcqͥd te delectat.
qͥcqͥd amaueris in t̾ra tuũ fiat.: cui fueris iratꝰ
int̾eat : quẽ raꝑe uolueris rapiat᷑ quẽ uȩ dẽ.
cȩdat᷑. quẽ dãnare dãnet᷑. quẽ possidẽ possi¬

Expanded text:
cedat. Erit autem castus iste timor, quia tranquillus et secedat. Erit autem castus iste timor, quia tranquillus et securus. Non enim deseremur ab eo, cum invenerit nosaereremus eum. Castus ergo timor, fratres mei, hoc habet; venit de amore. Ille autem timor nondum castus, praesentiam et poenas timet. Timore facit quidquid boni facit; non timore amittendi bonum illud, sed timore patiendi illud malum. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam. Bonus est iste timor, utilis est; non quidem permanebit in saeculum saeculi: sed nondum est ille castus permanens in saeculum saeculi. 9. In quo est castus? Jam iterum interrogo aliquid, quod vosmetipsos ni: Peccare vis, pecca; fac quidquid te delectat; quidquid amaveris in terra, tuum fiat; cui fueris iratus, intereat; quem rapere volueris, rapiatur; quem caedere, caedatur; quem damnare, damnetur; quem possidere, possi
Abbreviated transcription (Latin):
lus hominũ. Om̃s homines: suꝑ at illiꝰ pulchri¬
nos: ut redamaremꝰ eũ. Et ut eũ redamare
possemꝰ: uisitauit nos spũ suo. Pulcher ẽ. ille:
& absens ẽ. Int̾roget se sponsa: si casta ẽ. In mẽ¬
bris ipsiꝰ sumꝰ om̃s fr̃s mei : in mẽbris ipsiꝰ sumꝰ:
idõ iuiꝰ homo sumꝰ. Uideat unꝰquisq qualẽ timo¬
rẽ habeat: an eũ quẽ excludit caritas: an castũ
ꝑmanentẽ in sȩcłm sȩcłi. Mlodo ꝓbabit dico &
ꝓbabit᷑. Absens ẽ. spons ꝰ nr̃. Int̾roga conscientiã
tuã. Uis ut ueniat: an adħuc ius ut tardet:
Uidete frs. Ego pulsaui ad ostia pector uestroꝵ:
uocẽ inhabitantiũ ille audiuit. Quid singłoꝵ
homo sũ. ꝑuenire ñ potuit. Ille qͥ absens ẽ. p̃sen¬
tia corporis. p̃sens ẽ. uigore maiestatis: audi.¬
uit uos. Quã multi si dicat᷑ illis ecce iã xp̃c: cras
dies iudicui. ñ dicant utinã ueniat: Qui enĩ
dicunt: multũ amant. Et si dicat᷑ illis tardabit:

Expanded text:
homines superat illius pulchrinos, ut redamaremus eum; et ut redamare possemus, visitavit nos Spiritu suo. Pulcher est ille, et absens est. Interroget se sponsa, si casta est. In membris sumus omnes, fratres mei; in membris ipsius sumus, ideo unus homo sumus. Videat unusquisque qualem timorem habeat, an eum quem excludit charitas, an castum permanentem in saeculum saeculi. Modo probavit ; dico, et probabit. Absens est sponsus noster; interroga conscientiam tuam: vis ut veniat, an adhuc vis ut tardet? Videte, fratres: ego pulsavi ad ostia pectorum vestrorum; vocem inhabitantium ille audivit. Quid singulorhomo sum, pervenire non potuit: ille qui absens est praesentia corporis, sed praesens est vigore majestatis, audivit vos. Quam multi, si dicatur illis, Ecce jam Christus, cras dies judicii; non dicunt, Utinam veniat! Qui enim dicunt, multum amant: et si dicatur illis, Tardabit;
Abbreviated transcription (Latin):
zent᷑ potiꝰ in hoc psalmo quã ȩdi¬
ficent᷑. Nã breuit̃ quanquã eũ
cũ cantaret᷑ audiuimꝰ qr breuis
est curro cũ: ñ tractans sed leges.
Et uidete qi si talia qͥsqi concupierit ꝓ magno adõ.
qualia continet iste psalmꝰ. & forte ñ qr desertꝰ
ẽ ab illo. sed qr magis diligit᷑ ñ acceꝑit: uiditq
illa quȩ hic sic auduit ec p̃mia timentiũ dm̃.
ab undare illis qͥ ñ tunent dm̃. nitent grestꝰ uliꝰ
& effundant᷑ lapsu uestigia eiꝰ: & dicat in corde
suo sine causa se timuisse. quando illa dona nĩ
meruit quȩ ꝓmisit timentib se: insuper & illi
acceper̃. qͥ eũ ñ solũ ñ timuer̃. sed etiã blasphe¬
mauer̃. Uidete enĩ: quid dicat.
Eati om̃s qui tunent¬

Expanded text:
zentur potius in hoc psalmo, quam aedificentur. Nam breviter quanquam eum, cum cantaretur, audivimus, quia brevis est, curro eum, non tractans, sed legens. Et videte quia si talia quisque concupierit pro magno a Deo, qualia continet iste psalmus; et forte non quia desertus est ab illo, sed quia magis diligitur, non acceperit; videritque illa quae hic sic audivit esse praemia timentium Deum, abundare illis qui non timent Deum: nutent gressus illius, et effundantur lapsu vestigia ejus, et dicat in corde suo, sine causa se Deum timuisse, quando illa dona non meruit, quae promisit timentibus se; insuper et illi acceperunt, qui eum non solum non timuerunt, sed etiam blasphemaverunt. Videte enim quid dicat: «Beati omnes qui t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdider̃ sȩuiciã suã. Iacebat exanimis sine sen¬
su illis ne torqueret᷑: cũ sensu apud dm̃
ut coronaret᷑. Unde & iste felix frẽs. ñ
tantũ nomine: sed & p̃mio uitȩ ęt̃ne. si
ista dilexit. E rgo sic audiamꝰ istũ psalmũ:
tanꝗͣ de xp̃o dicat᷑. Ecce om̃s herentes cor¬
pori xp̃i & effecti mẽbra xpĩ. ãbulemꝰ
iniuas dni : & timeaniꝰ dñm timore casto.
timore ꝑmanente in sȩcłin sȩcłi. Est enĩ
aliꝰ timor quẽ caritas excludit: dicente io¬
hanne. Timor ñ ẽ in caritate: sed ꝑfecta
caritas foras mitiit timorẽ. Non de om̃i
timore dicit. Qamittit᷑ foras a caritate

Expanded text:
perdiderunt saeviliam suam. Jacebat exanimis, sine senperdiderunt saeviliam suam. Jacebat exanimis, sine sensu, illis ne torqueretur; cum sensu apud Dut coronaretur. Unde et iste felix, fratres, non tantum nomine, sed et praemio vitae aeternae, si ista dilexit? 7. Ergo sic audiamus istum psalmum, tanquam de Christo dicatur: et omnes haerentes corpori Christi et effecti membra Christi, ambulemus vias Domini; et timeamus Dominum timore casto, timore permanente in saeculum saeculi. Est enim alius timor quem charitas excludit, dicente Joanne, «Timor non est in charitate; sed perfecta charitas foras mittit timorem» . Non de omni timore dicit quia mittitur fo
Abbreviated transcription (Latin):
qr qđ ñ uidebant. ꝑ patientiã expectab ant.
Iui qͥ eos occidebant: quȩ uidebant amabant.
Illi qui occidebant᷑ ad ea quȩ ñ uidebant sus.¬
pirabant: & ea quȩ ñ uidebant app̃hende
festinabant. Et qđ tardiꝰ occidebant᷑: moras
sibi fieri arbitbant᷑. Ergo fr̃s felix martyr.
&e uere felix & nomine & corona: cuiꝰ hodie
dies ẽ: contẽpsit mundũ. Anforte qr ti¬
mebat dñm uide erat felix: inde erat beatꝰ
qr uxor eiꝰ tanꝗͣ uinea erat fertilisin t̾ra:
& filii eiꝰ circunded̾ant mensã eiꝰ : Omĩaista
ꝑfecta habe̾t᷑ : sed in corpore iliꝰ qͥ hic deseri¬
bit᷑. Et qr sic illa intellexit. contẽpsit p̃sen¬
tia: ut acciꝑet futura. Noueritis autẽ frẽs.
ñ cũ passũ mortẽ quã alii mrẽs passi sunt.
Confessꝰ e. enĩ. dilatꝰ ẽ. ad tormenta : alio die in
uentũ ẽ. corpꝰ ciꝰ exanime. Ei auserant enĩ illi
carcerẽ: sed corpori ñ fpũi. Quẽ illic para¬
bant torquere carnifices: absentẽ inuener̃.

Expanded text:
quia quod non videbant, per patientiam exspectabant. Illi qui eos occidebant, quae videbant amabant: illi qui occidebantur, ad ea quae non videbant suspirabant, et ea quae non videbant, apprehendere festinabant; et quod tardius occidebantur, moras sibi fieri arbitrabantur. 6. Ergo, fratres, Felix martyr et vere felix et nomine et corona, cujus hodie dies est, contempsit mundum. An forte quia timebat Dominum, inde erat felix, inde erat beatus, quia uxor ejus tanquam vinea fertilis erat in terra, et filii ejus circumdederant mensam ejus? Omnia ista perfecte habet, sed in corpore illius qui hic describitur: et quia sic ille intellexit, contempsit praesentia, ut acciperet futura. Noveritis autem, fratres, non eum passum mortem, quam alii martyres passi sunt. Confessus ventum est corpus ejus exanime. Clauserant enim illi carcerem corpori, non spiritui: quem illic parabant torquere carnifices absentem invenerunt:
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ : & unꝰ sumꝰ : Quia inheremꝰ cuiꝰ mẽbra
sumꝰ: & quor caput in cȩlo ẽ. ut mẽbra se¬
quant᷑. Ipse gͦ describat iã: qr qͦmͦ manifesta¬
tũ ẽ. que describit: sic patebunt omĩa quȩ
sequnt᷑. Tantũ uos timete dñm: & ãbula¬
te in uis eiꝰ & nolite zelare eos qͥ ñ ãbu¬
lant in uiis eiꝰ: quando illos uidenꝰ ẽe̾ feli¬
ces infelicit᷑. Sȩcli enĩ homines infelicit fe¬
licessunt : mrẽs aut̃ felicit̾ infelices erant.
Erant enĩ ad tẽpꝰ infelices: sed in et̾nũ felices.
Et in eoipso qđ erant ad tẽpꝰ infelices: puta¬
bant᷑ magis infelices quã erant. Quid enĩ
dicit apłs : Iuasi tristes: sẽꝑ autẽ gauden¬
tes. Quare sẽꝑ: Et hic. & ibi. Prorsꝰ&.
hc. & ibi. Hic enĩ unde gaudemꝰ: De spe
bi unde gaudebimꝰ : De re. Magnũ gau¬
diũ habet spes gaudentis. Et si spe gau.¬
dentes: uide quid sequit᷑. In tribulatione

Expanded text:
sumus, et unus sumus? Quia illi inhaeremus cujus membra sumus, et unus sumus? Quia illi inhaeremus cujus membra sumus; et quorum caput in coelo est, ut membra sequantur. 5. Ipse ergo describat jam; quia manifestum est quem describit. Sic patebunt omnia quae sequuntur: tantum vos timete Dominum, et ambulate in viis ejus, et nolite zelare eos qui non ambulant in viis ejus, quando illos videritis esse felices infeliciter. Saeculi enim homines infeliciter felices sunt: martyres autem feliciter infelices erant. Erant enim ad tempus infelices, sed in aeternum felices; et in eo ipso quod erant ad tempus infelices, putabantur magis infelices quam erant. Quid enim dicit Apostolus? «Quasi tristes, semper autem gaudentes» . Quare, «semper?» Et hic et ibi: prorsus et hic et ibi. Hic enim unde gaudemus? De spe. Ibi unde gaudebimus? De re. Magnum gaudium habet spes gaudentis. Et si «spe gaudentes,» videte quid sequitur: «In tribulatione
Abbreviated transcription (Latin):
hierłm qr bona ista ui t̾ra morientiũ st̃. illa t̾ra
motietatunuuientiũ. Noli ualde ꝓmagno hab̾e. si habes
filios morituros: & si ñ ante te. certe post te.
Uis hab̾e filios ñquã morituros: & tecũ sẽꝑ uictu¬
ros: Esto in illiꝰ corpore: de qͦ dictũ ẽ. Uos autẽ
estis corpꝰ xp̃i & mẽbra. Nã ut hoc ostendet
et ipse psalmꝰ qr sic ẽ. obscurus ut ãmoneat pulsa¬
ri: sic oꝑtꝰ ut uelit excuti: aplurib cȩpit. Beati
om̃s qͥ timent dñm: qui ãbulant in uiis eiꝰ. Mul¬
ducabis. Suꝑiꝰ dixerat. beati om̃s qͥ timent do¬
minũ. qͥ ãbulant inuiis eiꝰ. mͦ quare. labores
fructuũ tuoꝵ manducabis: & ñ manducabitis :
Et quarẽ labores fructuũ tuoꝵ: & ñ laboresfru.¬
ctuũ uestror: Tã in ꝓximo oblitꝰ ẽ. qr
plur ib loquebat᷑ : Sed si iã excussisti: qͥd tͥ
respondit: Cũ plures xpĩanos appello: inuno
xpo unit̃ intelligo. P lures gͦ estis: & unꝰ
estis. Piures sumꝰ: & unꝰ sumꝰ. Qͦmͦ plures

Expanded text:
ia bona ista in terra morientium sunt, illa terra viventium est. Noli valde pro magno habere, si habes filios morituros, etsi non ante te, certe post te. Vis habere filios nunquam morituros, et cum semper victuros? Esto in illius corpore, de quo dictum est, «Vos autem estis corpus Christi et membra.» 4. Nam ut hoc ostenderet et ipse Psalmus, quia sic est obscurus ut admoneat pulsari, sic opertus ut velit excuti, a pluribus coepit: «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» Mulducabis.» Superius dixerat, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus:» modo quare, «Labores fructuum tuorum manducabis;» et non, manducabitis? et quare, «Labores fructuum tuorum;» et non, Labores fructuum vestrorum? Tam in proximo oblitus est quia pluribus loquebatur? Sed si jam excussisti, quid tibi respondit? Cum plures Christianos appello, in uno Christo unum intelligo. Plures ergo estis, et unus estis; plures sumus, et unus sumus. Quomodo plures
Abbreviated transcription (Latin):
obscurũ. ubi dictũ ẽ. sic̃ sagittȩ in manu potentissic
filii excussoꝵ & cũ quęreremꝰ qui sint filii excussoꝵ.
uisũ esse nob̾ suggerente quantũ credimꝰ dnõ fili.¬
os excussoꝵ apłos ec̃ dictos filios ꝓpħarũ. Quare : Quia
sterioꝵ inuolucris. cooperuer̃ intellectũ. Qui intelle
t ꝓdire ñ potuit ad homines: nͥ inuolucra illa ex¬
lucra fallam᷑: & tangentes qđ intꝰ ̃e t ñ uidentes :
dicamꝰ forte lignũ ꝓ auro: an testã ꝓ argento. Ex.¬
cutiamꝰ si uidet᷑ caritati urẽ  aderit dñs ut ꝓcedat
qđ intꝰ. ẽ: maxime fr̃is meiꝰ ꝙr mart: rũ natalicia ce¬
lebramꝰ. Quanta mala passisunt martyres quar¬
ta exitia: quanta tormĩta: squalores carcerũ.:
stricturã catenarũ : sȩuiciã ferarũ: ardor ẽ flãma.¬
rũ: aculeos contumeliarũ. Ista omiã passi ñ ee̾nt:
nͥ nescio qͥd uident. qͦ se tendent: qđ ad huꝰ sȩcli felici¬
tatẽ ñ ꝑtinet. Turpe ẽ. autẽ ut natalicia martyrũ

Expanded text:
obscurum, ubi dictum est, «Sicut sagittae in manu potentis, sic filii excussorum» ; et cum quaereremus qui sint «filii excussorum,» visum esse nobis, suggerente quantum credimus Domino, filios excussorum Apostolos dictos esse, filios Prophetarum: quia steriorum involucris cooperuerunt intellectum; qui intellectus prodire non potuit ad homines, nisi involucra illa exlucra fallamur, et tangentes quod intus est et non videntes, dicamus forte lignum pro auro, aut testam pro argento. Excutiamus, si videtur Charitati vestrae: aderit Dominus, ut procedat quod intus est; maxime, fratres mei, quia martyrum natalitia celebramus. Quanta mala passi sunt martyres, quanta exitia, quanta tormenta, squalores carcerum, stricturam catenarum, saevitiam ferarum, ardorem flammarum, aculeos contumeliarum! Ista omnia passi essent, nisi nescio quid viderent quo se tenderent, quod ad hujus saeculi felicitat
Abbreviated transcription (Latin):
Ut sit uxor eiꝰ tanꝗͣ uinea fertilis. in laterib: do.¬
rũ nouellatio. Ergo ꝑdider̃ mercedẽ sua: qͥ pro.¬
pter dm̃ etiã uxores ducere noluer᷑. Sed ait qͥ
noluit ducere uxorẽ.ut̾ me ds̃ benedicet:
Immo uͦ aut sic te benedicet: aut ñ te benedi¬
cit. Apte dicta sententia ẽ: ecce sic benedi¬

Expanded text:
tanquam vinea fertilis in lateribus domrum novellatio. Ergo perdiderunt mercedem suam, qui propter Deum etiam uxores ducere noluerunt? Sed ait qui noluit ducere uxorem: Aliter me benedicet Deus. Imo vero, aut sic te benedicet, aut non te benedicet: aperte dicta sententia est, «Ecce sic benedi
Abbreviated transcription (Latin):
& dabo t gentes hereditatẽ tuã. & possessionẽ
tuã fines t̾rȩ. Predicatũ ẽ. auditũ ẽ anteꝗͣ fie¬
ñ xp̃i. Qui autẽ p̃cdicat xep̃mtꝰ xp̃i honorẽ querit
ñ suũ. Et idõ qͥ p̃dicat in porta: dicit. Nolite
in me p̃sumere. Non enĩ ꝑ me: sed ꝑportã in¬
trabitis. Illi autẽ qui uolunt homines inse ipsis
p̃sumere. & nolunt eos intrare ꝑ portã: ñ mi¬
rũ si claudit᷑ contͣ illos porta: & ociosi pulsent
ut aꝑiat᷑. Adestott gͦ animo fr̃s ꝓpt̃ etiã¬
te dño uob̃ reddendũ ex euangłio de coluba.
Incuiꝰ nomine ꝓmisimꝰ: in illiꝰ miscđã reddemiꝰ.
Sed ut possimꝰ c̾e idonei redditores. i ne auda-¬
ces fuerimꝰ ꝓmissores. orate ꝓ nobi

Expanded text:
itatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae» . Praedicatum est, auditum est, antequam fiei. Qui autem praedicat in porta, Christi honorem quaerit, non suum; et ideo qui praedicat in porta, dicit: Nolite in me praesumere; non enim per me, sed per portam intrabitis. Illi autem qui volunt homines in seipsos praesumere, nolunt eos intrare per portam: non mirum si clauditur contra illos porta, et otiosi pulsant ut aperiatur. Adestote ergo animo, fratres, etiate Domino, vobis reddendum ex Evangelio de columba. In cujus nomine promisimus, in illius misericordia reddemus. Sed ut possimus esse idonei redditores, ne audaces fuerimus promissores, orate pro nobi
Abbreviated transcription (Latin):
Facis elemosinas. filii tui st̃. ꝓ pt elemosinas accipis
uitã ęt̃na: filii filioꝵ tuoꝵ st̃. Uideas filios filioꝵ
tuoꝵ. & erit qsͣ sequit᷑: qͦ concludit̃: pax suꝑ isrł.¬
Hec pax p̃dicat᷑ uob̾ a nob̃: ipsa amat᷑ a nob̾: ipsa ut
auob̾ amet᷑ optamꝰ. Ad illã pacẽ sueniunt: qͥ & hic
pacifici fuerint. Illi st̃ & hic pacifici qͥ cͣircũeunt
rilis arbor. qualis fuit illa ficulnea: ubi fructũ
ñ inuenit esuriens dns. Et uidctis qͥd ei contige¬
rit. Folia sola habebat: fructũ ñ habebat. Sic st̃
qui uerba habent: & facta ñ habent. Uenĩens c su

Expanded text:
Facis eleemosynas, filii tui sunt: propter eleemosynas accipis Facis eleemosynas, filii tui sunt: propter eleemosynas accipis vitam aeternam, filii filiorum tuorum sunt. «Videas filios filiorum tuorum;» et erit quod sequitur, quo concluditdicatur a nobis, ipsa amatur a nobis, ipsa ut a vobis ametur, optamus. Ad illam pacem perveniunt qui et hic pacifici fuerint. Illi sunt et hic pacifici, qui et ibi; qurilis arbor, qualis fuit illa ficulnea ubi fructum non invenit esuriens Dominus. Et videtis quid ei contigerit. Folia sola habebat, fructum non habebat : sic sunt qui verba habent, et facta non habent. Veniens esu
Abbreviated transcription (Latin):
incõmutabilitatẽ. & corruptibile hoc induerit
in corruptionẽ: & mortale hoc induerit ĩmor¬
talitatẽ. Quid audiet tc̃ mori ei ẽ. a mbrs
contentio tua: Ubi ẽ. mors aculeus tuus:
Et forte morit᷑ & dicet᷑. Restant aliqͥ inimici.
Non lioc seqͥt᷑. Nouissima inimica destruet᷑ mors.
Cũ hȩc destructa fuerit: immonaliti silccedit
Si nullꝰ erit inimicꝰ: quasi nouissima destruet᷑
mors. Bonũ nr̃m cui suspiramꝰ: pax erit. Ecce
bonũ frẽs. Magnũ bonũ : pax uocat᷑. Quęre¬
batis qͥd uocaret᷑: Aurũ ẽan argentũ ẽ an
fundus: an uestis:: Pax ẽ. Non pax qualẽ int̃
se habent homines infidã: instabilẽ: mutabilẽ.
incertã. nec pax talis. qualẽ secũ habet ipse unꝰ
homo. Diximꝰ enĩ qr & secũ pugnat homo us¬
queqͦ domet om̃s cupiditates. Adhuc pugnat.
Qualis gͦ pax : Iuã ocłs ñ uidit. nec auris audi¬
uitȩ tuȩ : & uideas ñ filios tuos tantũ: sed
hic agis. Qui st̃ filii filioꝵ: Fructꝰ operũ tuoꝵ.

Expanded text:
utabilitatem, et corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem, quid audiet tunc mors? «Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus?» Et forte moritur, et dicetur: Restant aliqui inimici? Non; sequitur «novissima inimica mors.» Cum haec deSi nullus erit inimicus, quasi «novissima destruetur mors» . Bonum nostrum cui suspiramus, pax erit. Ecce bonum, fratres, magnum bonum pax vocatur. Quaerebatis quid vocaretur: Aurum est, argentum est, an fundus, an vestis? Pax est: non pax qualem inter se habent homines, infidam, instabilem, mutabilem, incertam; nec pax talis qualem secum habet ipse unus homo. Diximus enim quia et secum pugnat homo; usquequo domet omnes cupiditates, adhuc pugnat. Qualis ergo pax? Quam «oculus non vidit, nec auris audivitae tuae. Et videas,» non filios tuos tantum, sed hic agis. Qui sunt filii filiorum? Fructus operum tuorum.
Abbreviated transcription (Latin):
puluis excussꝰ ẽ: & apłi excussi sunt. Quare gͦ
sententia : quã p̃t̃ mittere ñ debemꝰ. Idõ em̃ for¬
te obscuriꝰ positũ ẽ. ut multos intellect gene¬
ret. & ditiores. discant homines qr clausũ inue¬
nerdnt qđ multis modis aꝑiret᷑ : quã si uno n
aꝑtũ inuenirent. Dicimꝰ excuti etiã aliquiđ.
ut exeat inde qđ forte absconditũ ẽ. Aut̃ enĩ
dicimꝰ uestẽ excuti.: ut excutiant inde puluerẽ:
alit̃ dicimꝰ excuti saccũ. ut illud qđ int̾ latebat
exeat. Ergo intelligo frẽs quantũ possũ filios
excussoꝵ. fortasse ipsos apłos dictos filios ꝓpharũ.
ꝑphȩ enĩ. clausa sicram̃ta & oꝑta continebant.¬
& excussi sunt. ut inde manifesta ꝓcedẽnt. Pita

Expanded text:
pulvis excussus est, et Apostoli excussi sunt. Quare ergpulvis excussus est, et Apostoli excussi sunt. Quare ergsententia quam praetermittere non debemus. Ideo enim forte obscurius positum est, ut multos intellectus generet, et ditiores discedant homines, quia clausum invenerunt quod multis modis aperiretur, quam si uno modo apertum invenirent. Dicimus excuti etiam aliquid, ut exeat inde quod forte absconditum est. Aliter enim dicimus excuti vestem, ut excutiant inde pulverem; et aliter dicimus excuti saccum, ut illud quod intus latebat, exeat. Ergo intelligo, fratres, quantum possum, filios excussorum fortasse ipsos Apostolos dictos, filios Prophetarum. Prophetae enim clausa sacramenta et operta continebant: excussi sunt, ut inde manifesta procederent. Puta