comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tasse quantũ ab onis decrescat.
Iste quia se ante se ponit coram se
ambulat. Quippe qͥuigilant᷑ uidet
utrum surgat andefluat. Iuiꝰqͥs
uero uitȩ sue custodiam negligit.
discutere quȩ agit. quȩ loquitur.
quȩ cogitat. aut despicit: aut
nescit: coram se iste non ãbulat
quia qualis sit in suis morib uel
actib ignorat Nec sibimet ipsi
p̃sens est : qui semet ipsũ quuotidie
exquire atq cognoscere sollicit᷑ ñ
est. Ille aũt ueracit̾ se antese ponit
sibiq in p̃senti est: qui se in suis
actibus tamquam aliũ attendit
Nam sunt multa peccata quȩ com¬
mittinus : sed id circo nob grauia
non uidentur. quia priuato nos
amore diligentes: clausis nob ođis
in nr̃a deceptione blandimur
Onde fit plerumq ut ae nrã gͣuia
leuit̃. & ꝓximorum mala leuia
grauiter iudicemus. Scriptum
quippe est Erunt homines se¬
ipsos amantes: Et scimus quia
uehementer claudit oculum
cordis amor priuatus. Ex quo fit

Expanded text:
tasse quantum a bonis decrescat, tasse quantum a bonis decrescat, iste quia se ante se ponit, coram se ambulat, quippe qui vigilanter videt utrum surgat, an defluat. Quisquis vero vitae suae custodiam negligit, discutere quae agit, quae loquitur, quae cogitat, aut despicit, aut nescit, coram se iste non ambulat; quia qualis sit in suis moribus, vel in actibus, ignorat. Nec sibimetipsi praesens est qui semetipsum quotidie exquirere atque cognoscere sollicitus non est. Ille autem veraciter se ante se ponit, sibique in praesenti est, qui se in suis actibus tanquam alium attendit. 9. Nam sunt multa peccata quae committimus, sed idcirco nobis gravia non videntur, quia privato nos amore diligentes, clausis nobis oculis, in nostra deceptione blandimur. Unde fit plerumque ut et nostra gravia leviter, et proximorum mala levia graviter judicemus. Scriptum quippe est: Erunt homines seipsos amantes . Et scimus quia vehementer claudit oculum cordis amor privatus. Ex quo fit
Abbreviated transcription (Latin):
enim ꝓ labsu carnis timendo &
penitendo affligitur: Petrꝰ casum
ꝑfidie fleuit amare. Paulus inse
crudelitatem p̃teritȩ ꝑsecutionis
plangit. Omnes tamen unã patri¬
amappetunt: ad unũ auctorem
omnium ꝑuenire festinant Due
ergo singłorum penne iuncte sius
& due non sunt. quia ꝑ amorem
& spem unum est quod desideraÑ
sed ꝑ timorem & penitentiã diuer¬
sum est quod deplorant: Sequit᷑
sua ambulabat: Dictum superius
fuerat: linum quodq eorum ante
faciem suam gradiebatur. Nunc
autem dicitur. coram facie sua am¬
bulabat. Ipsa itaq repetita uidetur
ẽẽ sententia Sed quia corã inp̃sen
ud sit ante faciem suam ambulare:
atq aliud in p̃senti:¬
p̃sertt. Ante faciem quippe ambu¬
lare ẽ: anteriora penitere Inp̃¬
senti uero ambulare ẽ: sibimet ip¬
si absentem non eẽ. Omnis & enĩ
iustus qui uitam suam sollicitꝰ aspi¬
cit & diligent̃ considerat quantũ
quotidie in bonis crescat aut for¬

Expanded text:
enim pro lapsu carnis timendo et enim pro lapsu carnis timendo et poenitendo affligitur . Petrus casum perfidiae flevit amare . Paulus in se crudelitatem praeteritae persecutionis plangit . Omnes tamen unam patriam appetunt, ad unum auctorem omnium pervenire festinant. Duae ergo singulorum pennae conjunctae sunt, et duae non sunt, quia per amorem et spem unum est quod desiderant, sed per timorem et poenitentiam diversum est quod deplorant. Sequitursua ambulabat. 8. Dictum superius fuerat: Unumquodque eorum ante faciem suam gradiebatur, nunc autem dicitur: Coram facie sua ambulabat. Ipsa itaque repetita videtur esse sententia. Sed quia coram in praesentud sit ante faciem ambulare, atque aliud in praesenti. Ante faciem quippe ambulare est anteriora appetere; in praesenti vero ambulare est sibimetipsi absentem non esse. Omnis etenim justus qui vitam suam sollicitus aspicit, et diligenter considerat quantum quotidie in bonis crescat, aut for
Abbreviated transcription (Latin):
Incuiꝰ uerbis quid aliud quã dii-¬
ricia nr̃e mentis accusat᷑. Quia
ipse plangit quod ante baptis¬
ma commniserat. Nos uero & post
baptisma multa commisimus
& tamen flere recusamus. Quat¬
tuor itaq pennis sancta amma-¬
lia utuntur : quia & ꝑ amorem
& spem adcelestia euolant : & ꝑ
timorem & penitentiam facta
inse illicita deplorant Sed quia
dictum est duȩ pennȩ singłoꝵ
iungebantur : hoc fortasse intel¬
ligitur : quod non pennas propͥ¬
as eleuantes iungant. Sed unius
ad alterum penna coniunta sit.
ut pennȩ uidelicet eleuatȩ uicis¬
sim sibi coniuntione concordent
Qua in re questio oritur: quiasi due
penne que eleuantur : amorem
& spem. Que uero quȩ corpora te¬
gunt: timorẽ & penitentiã desig
corpus contegunt non dicuntur.
Sed in hac re facilis largiente dõ
ratio concurrit. Quod scõrum
pennȩ coniuncte sint: amoraespes
Duȩ uero que corporadegunt sibi¬
met ipsis ad alterum coniuncte
non surs timor & penitentia Dauid

Expanded text:
In cujus verbis quid aliud quam duritia nostrae mentis accusatur? Quia ipse plangit quod ante baptisma commiserat, nos vero et post baptisma multa commisimus, et tamen flere recusamus. Quatuor itaque pennis sancta animalia utuntur, 1204 quia per amorem et spem ad coelestia evolant, et per timorem et poenitentiam facta in se illicita deplorant. 7. Sed quia dictum est: Duae pennae singulorum jungebantur, hoc fortasse intelligitur, quod non pennas proprias elevantes jungant, sed unius ad alterum pennae conjunctae sint, ut pennae videlicet elevatae vicissim sibi in conjunctione concordent. Qua in re quaestio oritur, quia si duae pennae quae elevant amorem et spem, duae vero quae corpora contegunt timorem et poenitentiam designuae quae corpus contegunt non dicuntur? Sed hac in re facilis, largiente Domino, ratio occurrit, quod sanctorum duae pennae conjunctae sunt amor et spes, duae vero quae corpora contegunt, sibimetipsis ad alterutrum conjunctae non sunt, timor et poenitentia. David
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecta loqͣutione rep̃hendens.
dicebat. Manum meam ponam
suꝑ os meum In manum quippe
operatio: in ore loquutio ẽ. Ma¬
num ergo suꝑ os ponere ẽ. pecca-¬
ta loquutionis ꝑ uirtutem boni
operis tegere Libet enim fratres
kmĩ adhuiꝰ rei testimoniũ ma¬
gistrum gentium uocare: qualit̃
scm̃ illud ammal alis qͣttuor
innitatur aspicere: ex quibus
duab ad superiora euolat. Nuab
uero pennis corpus contegit: qr
amor ad celestia eleuet. Michi
Cognoscamus quanta spe ad su-¬
periora tollitur. Nrã conuersatio
in cȩlisest: unde eciã saluatorem
expectamus dñm nrm̃ iħm¬

Expanded text:
perfecta locutione reprehendens perfecta locutione reprehendens dicebat: « Manum meam ponam super os meum . » In manu quippe operatio, in ore locutio est. Manum ergo super os ponere, est peccata locutionis per virtutem boni operis tegere. Libet, fratres, adhuc in hujus rei testimonium magistrum gentium vocare, qualiter sanctum illud animal alis quatuor innitatur aspicere. Ex quibus duabus ad superiora evolat, duabus vero pennis corpus contegit. Quiamor ad coelestia elevet: « Mihi . » Cognoscamus quanta spe ad superiora tollitur. « Nostra conversatio in coelis est. Unde etiam Salvatorem exspectamus Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
penne tegunt corpora: ꝗͣndo eoꝵ
mala p̾terita a conspectu eterni
iudicis timor & penitentia abs¬
condunt In eo enim quod se pecca¬
sse meminerunt. quia ꝑtimescuñ
& deflent: quid aliud quã corpus
cooperunt qui peccata carnalia
ꝑsuꝑducta bona opera adistricto
examine abscondunt: Scriptum
quippe est Beati quorum remissȩ
sunt iniquitates: & quorũ tecta
sunt peccata Peccata enĩ tegimus.
cum bona facta malis actibus
suꝑ ponimus. Omne enim quod
operitur inferius ponitur : a hoc
unde operitur desuꝑ ducit᷑: Endo
ergo abdicamus mada quȩ facimus
& eligimus bona facimus quasi
tegimen ei rei suꝑducimus : quam
erubescimus uideri. Iuãlibet enĩ
scĩ uiri in hac adhuc uita sint: ha¬
bent tamen quod ante dĩ oculos
operire debeant. quia omnino
est impossibile ut aut in opere
aut in locutione aut in cogitatio¬
ne numquã delinquant Vnde
& beatus iob qui ꝑfecta hominib
audiens seq ipsum de ipsa sua

Expanded text:
pennae tegunt corpora, quando eorum pennae tegunt corpora, quando eorum mala praeterita a conspectu aeterni judicis timor et poenitentia abscondunt. In eo enim quod se peccasse meminerunt, quia pertimescunt et deflent, quid aliud quam corpus cooperiunt? Qui facta carnalia per superducta bona opera a districto examine abscondunt. Scriptum quippe est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Peccata enim tegimus, cum bona facta malis actibus superponimus. Omne enim quod operitur, inferius ponitur; et hoc unde operitur, desuper ducitur. Quando ergo abdicamus mala quae fecimus, et eligimus bona quae faciamus, quasi tegimen ei rei superducimus, quam erubescimus videri. 6. Quamlibet enim sancti viri in hac adhuc vita sint, habent tamen quod ante Dei oculos operire debeant, quia omnino est impossibile, ut aut in opere, aut in locutione, aut in cogitatione nunquam delinquant. Unde et beatus Job, qui perfecta quidem audiens, seque ipsum de ipsa sua
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝓtulimꝰ. Quia duȩ penne
singłorum uingebant᷑. Ubi apte
incelligitur: quia & extendebant᷑
desuꝑ & uingebantur.: due uero
tegebant corpora eorum. Nund
autem penne animalium nisi alȩ
nominantur : Qua in re nobdili¬
genti ꝑscrutatione querendumẽ.
quȩ sint quattuor penne sanctorũ
ex qubb duȩ superiꝰ extense uingun¬
tur. due uero eorum corpora conte-¬
gunt. Si enimuigilant̃ aspicimus.
quattuor eẽ uirtutes inuenimꝰ:
que a t̾renis actibus omne pen¬
natum animal leuant In futuris
uidelicet amor & spes De p̃teritis
autem timor & penitentia Pen¬
& spes ad suꝑna eleuant. quȩ apte
electi ꝓculdubio & amant celestia
que sperant : & sperant quȩ amans.
Que uero corpora tegunt: quia
timor a penitentia ab omnipo¬
tentis dĩ oculis eorum mala p̃te¬
terita abscondunt: Due itaq ut
dictum est penne uingunt᷑ sur¬
sum: quando amor & spes electoꝵ
corda ad suꝑiora eleuant: atq ad
celestia suspendunt: Nuȩ autem

Expanded text:
 pennae singulorum jungebantur, ubi apte intelligitur quia et extendebantur desuper et jungebantur, duae vero tegebant corpora eorum. Quid autem pennae animalium nisi alae nominantur? Qua in re nobis diligenti perscrutatione quaerendum est quae sint quatuor pennae sanctorum, ex quibus duae superius extentae junguntur, duae vero eorum corpora contegunt. Si enim vigilanter aspicimus, quatuor esse virtutes invenimus, quae a terrenis actibus omne pennatum animal levant, in futuris videlicet amor et spes; de praeteritis autem timor et poenitentia. Penna sublevant. Quae apte electi procul dubio et amant coelestia quae sperant, et sperant quae amant. Duae vero corpora contegunt, quia timor et poenitentia ab omnipotentis Dei oculis eorum mala praeterita abscondunt. Duae itaque, ut dictum est, pennae junguntur sursum, quando amor et spes electorum corda ad superiora elevant, ad coelestia suspendunt. Duae autem
Abbreviated transcription (Latin):
designari : dignum fuit ut uel
de inchoantib quib ad huc
sol intepore est uel etiam de
lapsis. sed ꝑ conuersionem re-¬
deuntib aꝑte diceretur quod
eis porta iatrii interioris pa¬
teat: quatenus ex ipsis nos cer¬
tos faceret de quib dubitari
potuerat hoc autem de porta
australi dicendum nonerat.
quia eos ad gaudia ȩc̃na ꝑtin¬
gere qui feruore sp̃s in uirtu¬
tib ꝑmanent: nullus ignorat:
Dequitur
tcelate palmȩ erant una
hinc : & altera inde infronte
frontib pictura palmaritm
nunc autem celatȩ palmȩ in
fronte ẽẽ memorantur In cela¬
taa quippe lapidum exfora
eẽ. opera uidentur. Sed sicut
iam superius diximus: pictura
palmarum est ostensio signoꝵ.
Nunc uero cȩlatura palmarũ
dicitur: ut bonorum operum
demonstratio designetur: Ipsis
enim sum mis p̃dicatorib dicte
Uideant opera ur̃a bona : et
glorificẽt patrem urm̃ qui ẽ.
in cęlis Qui igitur inuita sua

Expanded text:
designari, dignum fuit, ut vel designari, dignum fuit, ut vel de inchoantibus, quibus adhuc sol in tepore est, vel etiam de lapsis, sed per conversionem redeuntibus, aperte diceretur quod eis porta atrii interioris pateat: quatenus ex ipsis nos certos faceret, de quibus dubitari potuerat. Hoc autem de porta australi dicendum non erat, quia eos ad gaudia interna pertingere, qui fervore spiritus in virtutibus permanent, nullus ignorat. Sequitur. « Et caelatae palmae erant, una hinc et altera inde in fronte frontibus pictura palmarum, nunc autem caelatae palmae in fronte esse memorantur? In caelatura quippe lapidum expressa esse opera videntur. Sed, sicut jam superius diximus, pictura palmarum est ostensio signorum. Nunc vero caelatura palmarum dicitur, ut bonorum operum demonstratio designetur. Ipsis enim summis praedicatoribus dicitur: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Qui igitur in vita sua
Abbreviated transcription (Latin):
uinquaginta cubitos & uesti¬
bulum ꝑ grrum longitadinẽ
uigintiquinque cubitorum
& latitudinem quinq cubitoꝵ
& uestibulum eius ad atrium
exterius. & palmas eius in fron¬
te: & octo gradus erant quib
ascendebatur ꝑ eam Et intro-¬
duxit me inatrium interius
ꝑ uiam orientalem & mensus ẽ.
portam scđm mensuras suꝑiores.
Thalamum eius & frontem eius
& uestibula eius sicut supra :¬
Et fenestras eius & uestibuli
eius in circuitu longitudine qͥn
quaginta cubitorum. & uesti
& palme celate infronte eiꝰ hinc
& inde & in octo gradus ascensꝰ
eiꝰ : & introduxit me ad portam

Expanded text:
tos et vestibulum per gyrum longitudine viginti quinque cubitorum et latitudine quinque cubitorum et vestibulum eius ad atrium exterius et palmas eius in fronte et octo gradus erant quibus ascendebatur per eam et introduxit me in atrium interius per viam orientalem et mensus est portam secundum mensuras superiores thalamum eius et frontem eius et vestibula eius sicut supra et fenestras eius et vestibuli eius in circuitu longitudine quinquaginta cubitorum et latituet palmae celatae in fronte eius hinc et inde et in octo gradibus ascensus eius et introduxit me ad p
Abbreviated transcription (Latin):
& quinque cubitis latitudo hec
explicari debuit : quia omnis
bona operatio ꝑ quattuor scĩ
euangelii ut diximus libros
agnoscitur & munius dĩ cogni¬
tione & confessione complect᷑¬
.Dequitur.
Et ostium contra ostium. Hoc
loco contra non ad aduersita¬
tem ponitur sed ad rectitudinẽ
Ostium enim contra ostium est
cum recto itinere ab exteriore
ad interiorem aditum ꝑuenit᷑
In cognitione uero omipĩs dĩ
pͥmum ostium nrm̃ fides ẽ. Se¬
cundum uero species illius ad
quam ꝑ fidem ambulando
ꝑuenimus: In hac & enim uita
hanc ingredimur ut ad illam
postmodum ꝑducamur. Ostiũ
ergo contra ostium est: q̃uia ꝑ
aditum fidei apperitur aditꝰ
uisionis dĩ Siquis uero utraq

Expanded text:
et quinque cubitis latitudo haec et quinque cubitis latitudo haec explicari debuit: quia omnis bona operatio per quatuor sancti Evangelii, ut diximus, libros agnoscitur, et in unius Dei cognitione et confessione completur. Sequitur: « Et ostium contra ostium. » Hoc loco, contra, non ad adversitatem ponitur, sed ad rectitudinem. Ostium enim contra ostium est: cum recto itinere ab exteriore ad interiorem aditum pervenitur. In cognitione vero omnipotentis Dei primum ostium nostrum, fides est. Secundum vero, species illius ad quam per fidem ambulando pervenimus. In hac etenim vita hanc ingredimur, ut ad illam postmodum perducamur. Ostium ergo contra ostium est, quia per aditum fidei aperitur aditus visionis Dei. Si quis vero utraq
Abbreviated transcription (Latin):
dilatare aduersa pacient ꝑpeti.
henigna libenter impendere:
Ipsos etiam quos patimur amare.
habita tribuere. non habita non
hambire. ꝓximos ficut nos met¬
ipsos diligere. eorum bona nrã
credere. eorum mala quasi ꝓpa
deflere: In tali ergo mente magna
latitudo est: in qua angustiaodi¬
orum non est. quam ꝓfecto latitu¬
dinem ex dĩ & ꝓximi amore
concepimus : ꝑ sacra mandata
cognouimus Nã & ipsd̃ latitudinis
cuginti & quinque cribitos nonꝰ¬
non in conuenit̃ intelligimns.
si eos uixta sacrum eloqraum
discutere uelimus. Dex enim cu¬
bitis mensuratos thalamos dixe¬
rat : & sexto die homo conditus ẽ
eoq die dominus ꝑfecisse opera
sua describitur: Vnde etiam ꝓ
ꝑfectione poni senarius numerꝰ¬
solet Et quia omnem oꝑationem
bonam ꝑ quattuor scĩ euuangłu
libros agnouimus: si sex quatter
dicimus ad uiginti & quattuor
ꝑuenimus. eu monas additur
quia unus est ꝑquem omnes
bene operantur: Viginti ergo

Expanded text:
dilatare, adversa patienter perpeti, dilatare, adversa patienter perpeti, benigne libenter impendere, ipsos etiam quos patimur amare, habita tribuere, non habita non ambire: proximos sicut nosmetipsos diligere: eorum bona, nostra credere; eorum mala quasi propria deflere. In tali ergo mente magna latitudo est, in qua angustia odiorum non est: quam profecto latitudinem ex Dei et proximi amore concepimus, per sacra mandata cognovimus. Nam et ipsos latitudine viginti et quinque cubitos non inconvenienter intelligimus, si eos juxta sacrum eloquium discutere velimus. Sex enim cubitis mensuratos thalamos dixerat; et sexto die homo est conditus, eoque die Dominus perfecisse opera sua describitur. Unde etiam pro perfectione poni senarius solet, et quia omnem operationem bonam per quatuor sancti Evangelii libros agnovimus: si sex quater ducimus, ad viginti et quatuor pervenimus. Cui monas additur, quia unus est per quem omnes bene operantur. Viginti ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tum intelligimus & ualemus
bona semꝑ operemur. Potest
etiam porta ipse iam aditus reg¬
ni cȩlestis intelligi Et habet
nunc thalamus dectum: habet¬
& porta tectum: qtua & qͣnta
sit nr̃a karitas indõ & ꝓximo
non cognoscitur. & quando de
hoc seculo ad eternȩ uitȩ reqͥem
introducamur ignoratur Esse
enim nobis conditornr̃ diem
mortis nostrȩ incognitum uo-¬
Et tantum quisque feruentior
sit in operatione : quanto & incestꝰ
est de uocatione Vnde & latitudo
uiginti & quinque cubitorum
a thalamo ad portam tenditur
quia karitatem quam semel in
dõ & ꝓximo concepimus risque
ad ingressum regni debemus om¬
ne quod possamus multiplici¬
ter atque incessant̃ operari A
tecto itaq thalami usque ad tec¬
tum portȩ magna latitudo est¬
est : quia ex gratia qua inchoam
dñ diligere usque ad ipsamdi¬
lectionem quȩ nobis regni celestis aditũ
apperit. debemus nosmet ipsos
in magna bonorum operũ actione

Expanded text:
tum intelligimus et valemus tum intelligimus et valemus bona semper operemur. Potest etiam porta ipsa jam aditus regni coelestis intelligi: et habet nunc thalamus tectum, habet porta tectum. Quia et quanta sit nostra charitas in Deo et proximo non cognoscitur: et quando de hoc saeculo ad aeternae vitae requiem introducamur ignoratur. Semper enim nobis Conditor noster diem mortis nostrae incognitum voet tanto quisque ferventior sit in operatione, quanto et incertus est de vocatione. Unde et latitudo viginti et quinque cubitorum a thalamo ad portam tenditur: quia charitatem quam semel in Deo et proximo concupimus, usque ad ingressum regni debemus omne quod possumus multipliciter atque incessanter operari. A tecto itaque thalami, usque ad tectum portae, magna latitudo est: quia ex gratia qua inchoamus Deum diligere, usque ad ipsam dilectionem, quae nobis aditum coelestis regni aperit, debemus nosmetipsos in magna bonorum operum actione
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur eẽ. mensuratum: Pea
enim quȩ nobis insacra scrip
hendere sed uenerari humilit̃
debemus: Vnde & dedño scrip¬
tum est. Palpebre eiꝰ interrogarT
filios hommum: Palpebre qͥppe
eius uidicia sunt : que aliquid
nobis claudunt aliquid aperi-¬
unt Quȩ apperiendo nos int̃¬
rogant: suntelligendo non ex¬
tolltmur: Claudendo nos int̃¬
rogant : si non despicimus
quȩ intelligere non ualemus
Per ea autem quȩ de karitate
in conspectu dĩ uerius ꝓbamur.
Inquorumdam enimore caritas
ficta est in auorumdã enĩ cordib
uera. Et sepe de caritate ostendit
quod non est : & non demonstrat᷑
quod est. Amorem itaque nrm̃
erga proximum pbas bona ope¬
ratio loquatur quam lingua: ut
in ipsobono opere proximus nr̃
amarise uideat: Et cum tantũ
non possumts quantum uolu-¬
mus operari : omi potenti dõ
occulta amoris nrĩ sufficiant:
Atecto ergothalami usque ad
tectum portȩ sit magna laturi¬
do: ut ab occultis nr̃ȩ caritatis

Expanded text:
dicitur mensuratum. Per ea dicitur mensuratum. Per ea enim quae nobis in sacra Scripthendere, sed venerari humiliter debemus. Unde et de Domino scriptum est: Palpebrae ejus interrogant filios hominum . Palpebrae quippe ejus judicia sunt, quae aliquid nobis claudunt, et aliquid aperiunt. Quae aperiendo nos interrogant si intelligendo non extollimur. Claudendo nos interrogant si non despicimus quae intelligere non valemus. Per ea autem quae de charitate in conspectu Dei verius probamur. In quorumdam enim ore charitas ficta est, in quorumdam vero cordibus vera. Et saepe de charitate ostenditur quod non est, et non demonstratur quod est. Amorem itaque nostrum erga proximum plus bona operatio loquitur quam lingua, ut in ipso bono opere proximus noster amari se videat. Et cum tantum non possumus quantum volumus operari, omnipotenti Deo occulta amoris nostri sufficiant. A tecto ergo thalami usque ad tectum portae sit magna latitudo, ut ab occultis nostrae charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
bonum non agit quia depore
anime pigrescit. ipse ei suus
torpor angustia est Respicere
autem in opem exaudire pre-¬
cem. largire stipem. prebere
defensionem . atq pro eiusdẽ
defensione pauperis aduer¬
santis cuꝰlibet mimicitias ñ
timere: magna mentis latitu¬
do est. Mensuret᷑ ergo inter
thalamum & portam ea quȩ
inter iacet latitudo cubitis
uiginti & quinq: quia in ex¬
teriori sensuum operatiore
ꝓbatur & cognoscitur: quȩ
intrinsecus largitas bonitatis
habeatur Namquid iam de
scriptara sacra didiceris & qͣntũ
ꝓximusni tacitus ames in lati¬
tudine bom oꝑis ostendis: Pate¬
at itaq uiginti& quinq cubitis
latitudo inter thalamum et
portam : quia inter caritatem
& scientiam testis est bona ope¬
ratio: Quȩ si fortasse defuerit:
ꝓfecto certum est non cognouisse
te dm̃. nec diligere proximum
id est nec portam sacrieloquii
nec amoris thalamum habere
Et notandum quod a tecto
thalami usque ad tectũ porte

Expanded text:
bonum non agit; quia tepore bonum non agit; quia tepore animi pigrescit, ipse ei suus torpor angustia est. Respicere autem inopem, exaudire precem, largiri stipem, praebere defensionem, atque pro ejusdem defensione pauperis adversantis cujuslibet inimicitias non timere, magna mentis latitudo est. Mensuretur ergo inter thalamum et portam ea quae interjacet latitudo, cubitis viginti et quinque, quia in exteriorum sensuum operatione probatur et cognoscitur quae intrinsecus largitas bonitatis habeatur. Nam quid jam de Scriptura sacra didiceris et quantum proximum tacitus ames, in latitudine boni operis ostendis. 6. Pateat itaque viginti et quinque cubitis latitudo inter thalamum et portam, quia inter charitatem et scientiam testis est bona operatio. Quae si fortasse defuerit, profecto certum est nec cognovisse te Deum, nec diligere proximum; id est, nec portam sacri eloquii, nec amoris thalamum habere. Et notandum est quod a tecto thalami usque ad tectum portae
Abbreviated transcription (Latin):
mandatis cȩlestib sine istis cor¬
poreis quinque sensibus ñ
ualemus: his quippe officiif
suis uidex animus interius
p̃sidet : & quid exterius age-¬
re iuste uel misericordit̃ possit
quasi eisdem officiis renunci¬
antib ac deseruentib agnos¬
cit: Cum ergo timore om̃ptis
domini animuis impletur.
necesse est ut quinque nostri
sensus nobis uelut subiecta
officia in bona operatiore
deseruiant: ꝑ quos cũ aliqͥd
agere misericorditer ceperimꝰ
plus se cotidie ipsa misericor¬
dia apperit & quasi qui dam
sinus bom operis expandit
Cuinq igitur sensus multipli
cantur in se:dum hoc quod ꝑ
ipsos agitur in bono quotidie
opere ꝑ ꝓfectum multiplicat᷑
Vnde & latitudo ẽẽ uiginti&
quinque cubitorum licit᷑: qr
timor. tenatia. & pigredo angus
tia est: Quisquis idõ uestimen¬
tum algenti non porrigit
quia hoc solus habere concu¬
piscit : adhuc tenatię suȩ an¬
gustia coartatur: Quisquis idõ

Expanded text:
mandatis coelestibus sine istis cormandatis coelestibus sine istis corporeis quinque sensibus non valemus. His quippe officiis suis judex animus interius praesidet, et quid exterius agere juste vel misericorditer possit, quasi eisdem officiis renuntiantibus ac deservientibus agnoscit. Cum ergo timore omnipotentis Domini animus impletur, necesse est ut quinque nostri sensus nobis velut subjecta officia in bona operatione deserviant. Per quos cum aliquid agere misericorditer coeperimus, plus se quotidie ipsa misericordia aperit, et quasi quidam sinus boni operis expandit. Quinque igitcantur in se, dum hoc quod per ipsos agitur, in bono quotidie opere per profectum multiplicatur. Unde et latitudo esse viginti et quinque cubitorum dicitur: quia timor tenaciae is est. Quisquis ideo vestimentum algenti non porrigit, quia hoc solus habere concupiscit, adhuc tenaciae suae angustia coarctatur. Quisquis ideo
Abbreviated transcription (Latin):
eaquȩ in sacro eloquio altiora et
obscuriora sunt: angelicis solũ¬
modo sp̃ĩtibus patent &
nob̃ adhuc incognita ꝑdurant.
Habet ergo thalamus tectum
quia nescit ad huc ꝓximus
quantum amatur a proximo:
Porta quoq idest sacrum eloquiũ
habet tectum quia nec dum
omnia penetrare intellectu
possuntꝰ quȩ de celestib audimꝰ
Restat ergo ut his quȩ intelligi¬
mus: in ꝓfectu quotidie cari¬
tatis ambulemus: Et quamuis
a nobis atque insacro eloquuo
ea que nec dum intelligi mus
humilit̃ ueneramur : in hista¬
men ad quȩ intelligendo ꝑue-¬
nimus dilatari ꝑ bonam ope-¬
rationem debemus: Onde et
dicitur Et mensus ẽ. portam
a tecto thalami usque ad tectũ
eius latitudinem uiginti &
quinque cubitorum: Quinq¬
& enim carnis sensibus p̃diȩti
sumus. uidelicet uisu. auditũ.
Isdem uero quinarius numerꝰ
ꝑsemet ipsum multiplicatus
aduicesimum & quintum
numerum surgit Operari
autem exterius quiddam de

Expanded text:
ea quae 1354 in sacro eloquio altiora et ea quae 1354 in sacro eloquio altiora et obscuriora sunt, angelicis solummodo spiritibus patent, et nobis adhuc incognita perdurant. Habet ergo thalamus tectum, quia nescit adhuc proximus quantum amatur a proximo. Porta quoque, id est sacrum eloquium habet tectum, quia necdum omnia penetrare intellectu possumus quae de coelestibus audimus. 5. Restat ergo ut in his quae intelligimus in profectu quotidie charitatis ambulemus. Et quamvis a nobis, atque in sacro eloquio ea quae necdum intelligimus humiliter veneremur, in his tamen ad quae intelligendo pervenimus, dilatari per bonam operationem debemus. Unde et dicitur: Et mensus est portam a tecto thalami, usque ad tectum ejus, latitudinem viginti et quinque cubitorum. Quinque enim carnis sensibus praediti sumus, videlicet visu, gustu, Idem vero quinarius numerus, per semetipsum multiplicatus, ad vigesimum et quia tum numerum surgit. Operari autem exterius quiddam de
Abbreviated transcription (Latin):
de celestib locuntur ut solis
illis suꝑnis ciuib in patriasua
ꝑsistentib pateant: nec dum¬
quȩ nobis peregrinantibus
reserentur Namsiquis ad
urbem incognitam ꝑgens
multa de illa inuia audiat
quedam quidem ex ratione col¬
ligit quedam uero quia nec¬
dum uid& nullomodo cognosẽ.
Ipsi uero ciues qui in ea sunt: &
quȩ de illa tacentur uident
& que de illa ilicunt᷑ intelli-¬
gunt: Nos igitur adhuc in
uia sumus multade illa celestia
patria audimus alia iam ꝑ
spm̃ & rationem intelligimꝰ
quedam uero non intellecta
ueneramur Vnde & de eodẽ
sacro eloquio scriptum ẽ. Ex¬
tendens cęlum sicut pellem:
qui tegis inaquis superiora eius
Celum quippe sicut pellis ex-¬
tenditur : quia ꝑ ora mortaliũ
scriptura sacra nobis in exposi¬
tionib explicatur Sed surs
aquȩ in cęlo superiores uidelicet
multitudines id est angelorum
agmina in quibus eiusdem
cęli teguntar superiora: q̃uia

Expanded text:
de coelestibus loquuntur, ut solis de coelestibus loquuntur, ut solis illis supernis civibus in patria sua persistentibus pateant: necdumque nobis peregrinantibus reserentur. Nam si quis ad urbem incognitam pergens multa de illa in via audiat, quaedam quidem ex ratione colligit, quaedam vero quia necdum videt, nullo modo cognoscit: ipsi vero, cives qui in ea sunt, et quae de illa tacentur, vident, et quae de illa dicuntur intelligunt. Nos igitur adhuc in via sumus, multa de illa coelesti patria audimus, alia jam per m et rationem intelligimus, quaedam vero non intellecta veneramur. Unde et de eodem sacro eloquio scriptum est: Extendens coelum sicut pellem, qui tegis in aquis superiora ejus . Coelum quippe sicut pellis extenditur, quia per ora mortalium Scriptura sacra nobis in expositionibus explicatur. Sed sunt aquae in coelo, superiores videlicet multitudines, id est angelorum agmina, in quibus ejusdem coeli teguntur superiora, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nrm̃ mediatoremq dĩ & homi¬
num iħm xpm̃ posse signari :
quia ꝑ fidem quȩ meo est. m¬
troitus ad uitam patet : ed
etiam scripturã sacram quȩ
nobis eandem fidem ĩpsam
in redemptoris nr̃i intellectu
apperit: non immerito portã
accipimus . quia ea ut oport&e
cognita ad intelligenda inui-¬
sibilia intramus Si igit᷑ ut
mi. quid ꝑ tectum portȩ sig¬
netur Sed habet thalamus
tectum: quia oꝑta est mens
amantium & adhuc feruor
amoris mocculto est Habet
quoque & porta tectum: quia
scriptura sacra tota quidem pro
pt̃ nos scripta est: sed non tota
intelligitur a nobis. Multa
quippe in illa ita aꝑte scripta
sunt ut pascant paruulos.
quedam uero obscurioribus
sententiis ut exerceant fortes
quatenus cum labore intellecta
plus grata sint: Non nulla aut̃
ita in ea clausa sunt ut dum
ea non intelligimus agnoscen¬
tes infirma nr̃ȩ cecitatis ad
humilitatem magis quamad
intelligentiam proficiamus.
Sunt enim quedam quȩ ita

Expanded text:
nostrum, Mediatorem Dei et hominostrum, Mediatorem Dei et hominum Jesum Christum posse signari, quia per fidem quae in eo est introitus ad vitam patet. Sed etiam Scripturam sacram, quae nobis eamdem ipsam fidem in Redemptoris nostri intellectum aperit, non immerito portam accipimus, quia, ea ut oportet cognita, ad intelligenda invisibilia intramus. Si igitur homi, quid per tectum portae signetur. Sed habet thalamus tectum, quia operta est mens amantium, et adhuc fervor amoris in occulto est. Habet quoque et porta tectum, quia Scriptpter nos scripta est, sed non tota intelligitur a nobis. Multa quippe in illa ita aperta sunt, ut pascant parvulos. Quaedam vero obscurioribus sententiis, ut exerceant fortes, quatemus cum labore intellecta plus grata sint. Nonnulla autem ita in ea clausa sunt, ut dum ea non intelligimus agnoscentes infirma nostrae caecitatis, ad humilitatem magis quam ad intelligentiam proficiamus. Sunt enim quaedam quae ita
Abbreviated transcription (Latin):
& credunt : qui preeunt & qui
secuntur osanna clamant :
Osanna autem latina lingua:
salua nos dicitur Ab ip̃so enĩ
salutem & priores quesierunt¬
& p̃sentes querunt: & benedie¬
tam qui uenit mn nomine dnĩ
confitentur Qm̃ una spes una
fides ẽ. precedentium atq seqñ¬
tium populorum. Nlam sicut
illorum peccata passione ac re¬
surrectione eius sanatasunt
ita nos p̃terita passione illius
ac ꝑmanente insecula resurre¬
ctione saluamur Quem enim
priores nr̃i ex uidaico populo
crediderunt atq a mauerurs
uenturum.hunc nos & umisse
credimus . & amamtis. euisq
desiderio accendimur ut eum
facie ad faciem contemplem:
Thalami ergo eius hinc & inde
sunt quia corda amantium
fidem que in illo est & a pͥori
parte seculi & ab ultima con-¬
plectuntur Dequat᷑:
thalami usque ad tectum
cius latitudinem uiginti&e qͥnq
cubitorum: Sepe iam diximꝰ
portam fidem. & ꝑ eandem fidẽ
ipsum creatorem ac redemptorẽ

Expanded text:
et credunt. Qui praeeunt, et qui et credunt. Qui praeeunt, et qui sequuntur, Osanna clamant. Osanna autem Latina lingua salva nos dicitur. Ab ipso enim salutem priores quaesierunt, sequentes quaerunt, et benedictum qui venit in nomine Domini confitentur, quoniam una spes, una fides praecedentium et sequentium populorum. Nam sicut illis peccata passione et resurrectione ejus sanata sunt, ita nos praeterita passione illius, permanente in saecula resurrectione salvamur. Quem enim priores nostri ex Judaicrediderunt atque amaverunt venturum, hunc nos et venisse credimus et amamus, ejusque desiderio accendimur, ut eum facie ad faciem contemplemur. Thalami ergo ejus hinc et inde sunt, quia corda amantium fidem quae in illo est et a priori parte saeculi et ab ultima complectuntur. Sequitur: thalami usque ad tectum ejus, latitudinem viginti et quinque cubitorum. 3. Saepe jam diximus, portam fidem, et per eamdem fidem ipsum Dominum ac Redemptorem
Abbreviated transcription (Latin):
iumentum suum. ad pacis inti¬
me uisionem ducit Iumentum
sedet etiam: cum sc̃ẽ eccłiȩ uni¬
uersaliter p̃sidet eam que insc¬
ꝑne pacis desiderium accendit
Multi autem uestimenta sua in
uia sternunt quia corpora sua
ꝑ abstinentiam stiam edomant
ut eiiter ad mentem parent
uel exemplabona sequentibus
prebeant. Alii autem frondes
uel ramos de arborib cedunt
&sternunt in uia : quia in doc¬
trina ueritatis uerba atque
sententias patrum ex eorum
eloquio excerpunt & hec ir
uia dĩ ad auditoris animum
uenientes humili p̃dicatione
sumictunt: Quod indigni quoq
& nos modo facimus. Namcũ
patrum sententias in sermone
exortationis ad sumimus : fron¬
des de arborib cedimus. & has
Sed qui p̃hibant & qui seque¬
hantur: clamabant osanNa
Precessit quippe iudaicus popłs
secutus est gentilis. Et quia
omnes electi siue qui in uidea
eẽ. potuerunt. siue qui nunc
in eccłia existunt in mediatorẽ
dĩ & hominum crediderunt

Expanded text:
jumentum suum, ad pacis intijumentum suum, ad pacis intimae visionem ducit. Jumentum sedet etiam cum sanctae Ecclesiae universaliter praesidet, eamque in supernae pacis desiderium accendit. Multi autem vestimenta sua in via sternunt, quia corpora sua per abstinentiam domant, ut ei iter ad mentem parent, vel exempla bona sequentibus praebeant. Alii autem ramos vel frondes de arboribus caedunt et sternunt in via, quia in doctrina veritatis verba atque sententias patrum ex eorum eloquio decerpunt, et haec in via Dei ad auditoris animum venientes humili praedicatione submittunt. Quod indigni quoque et nos modo facimus. Nam cum patrum sententias in sermone exhortationis assumimus, frondes de arboribus caedimus, ut has Sed qui praeibant et qui sequebantur clPraecessit quippe Judaicus populus, secutus est gentilis, quia omnes electi, sive qui ex Judaea esse potuerunt, sive qui nunc in Ecclesia existunt, in Mediatore Dei et hominum crediderunt
Abbreviated transcription (Latin):
habent : quia & sex cubitos ope-
& ꝑfecte in bonis oꝑib exercent᷑.
sed tamen contemiolari eius mag¬
nitudinem subtibiori intellectu
nesciunt. Smant autem sed
inuestigare gaudia eius clari-¬
tatis ignorant. hii itaq sex cu-¬
bitos habent & palmum non
habent : quia eiiam ꝑ amorem
iuncti sunt : sed excontẽplatione
disiuncti Qui tamen thalami
post commemorationem cubiti
unius hinc & inde ẽẽ. referunt᷑.
quia uidelicet inamore auctoris
ac redemptoris nrĩ fideles animȩ
& ex iudaico populo & ex genti¬
litate conuenerunt. Vnde et
isdem redemptor noster cum
asellum sedens ierusalem tende¬
ret: sicut euangłista testatur
multi uestimenta sua strauerurs
inuia. Alii autem frondes cede¬
bant de arborib & sternebaNT
muia. Et qui p̃hibont. & qui
sequebantur clamabant dicen¬
tes. Osannabenedictus quiuenit
i nomine domini aluator &¬
&e enimnr̃ asellum sedens ierłm
tendit: quando unius cuiusq
fidelis animam regens uidelic&

Expanded text:
habent, quia et sex cubitos operahabent, quia et sex cubitos operant, et perfecte in bonis operibus exercentur, sed tamen contemplari ejus magnitudinem subtiliori intellectu nesciunt. Amant autem, sed investigare gaudia ejus claritatis ignorant. Hi itaque sex cubitos habent et palmum non habent, quia ei jam per amorem juncti sunt, sed ex contemplatione disjuncti. Qui tamen thalami post commemorationem cubiti unius hinc et inde esse referuntur, quia videlicet in amore 1352 auctoris ac Redemptoris nostri fideles animae et ex Judaico populo et ex gentilitate convenerunt. 2. Unde et idem Redasello sedens, Jerusalem tenderet, sicut Evangelista testatur: « Multi vestimenta sua straverunt in via, alii autem frondes caedebant de arboribus et sternebant in via: et qui praeibant et qui sequebantur clamabant, dicentes: Hosanna, benedictus qui venit in nomine Domini . Salvator enim noster asellum sedens Jerusalem tendit, quando uniuscujusque fidelis animam regens, videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
emoratis suꝑiorib
thalamis: ꝓpħa
subiungit. Quia
thalami sex cubi¬
torum erant
hinc &e inde Qua in re magna
nob̃ questio generatur. cursupe¬
rius chalamam uno calamo
menstratum dixit: Quem ui¬
delicet calamum sex cubitos &
palmum habere ꝑhibuit atq
inferius thalamos sex solũ modo
dicit. cubitis mensurari Si enĩ
non calamo sed sex cubitis men-¬
surãtur palmus deest quiscipe¬
rius in mensura calami dicebat᷑
ad eẽ. Sed si thalami sunt sen¬
sus atq cogitationes fidelium
in quib caste anime conditori
suo inamore uinguntur. & ꝑ
sex cubitos ꝑfecta operatio. ꝑ
palmum uero inchoactio con¬
templationis ex pͥmitur sc̃ẽ et
uniuersalis eccłiȩ debemꝰ mẽbra
conspicere & cicius inuenimus
quia sunt inea thalami uno
calamo. & sunt alii sex tantũm
cubitis mensurati Nam fideles
quidam in illa omnipotentẽ dm̃
ita amant ut  in opere ꝑfecti sirł
& incontemplatione suspensi
hii ꝓfecto calamum in mensura

Expanded text:
emoratis superius thalamis, propheta subjungit, quia thalami sex cubitorum erant hinc et inde. Qua in re magna nobis quaestio generatur, cur superius thalamum uno calamo mensuratum dixit, quem videlicet calamum sex cubitos et pinferius thalamus sex solummodo dicit cubitis mensurari. Si enim non calamo, sed sex cubitis mensuratur palmus, deest qui superius in mensura calami dicebatur adesse. Sed si thalami sunt sensus atque cogitationes fidelium in quibus castae animae conditori suo in amore junguntur, et per sex cubitos perfecta operatio, per palmum vero inchoatio contemplationis exprimitur, sanctae universalis Ecclesiae debemus membra conspicere, et citius invenimus quia sunt in ea thalami uno calamo, et sunt alii sex tantummodo cubitis mensurati. Nam fideles quidam in illa omnipotentem Deum ita amant, ut et in opere perfecti sint, et in contemplatione suspensi. Hi profecto calamum in mensura
Abbreviated transcription (Latin):
una quies eternȩ retribu¬
tionis. Nam & si dispar
erit meritum sigulorum:
non erit diuersitas gaudi¬
orum. uia & si alter minus
atq alius amplius exultat.
omnes tamen unum gaudiũ
de conditoris sui uisione letificat.
Hoc quoque est sue de uecerib
siue de nouis patribus sciendũ:
quia orientalis uia. cum tres hinc
& tres inde thalamos habeat :
mensura una trium est:uoniã
ipsa fides atque ipsum meritum
tenuit corda p̃cedentium : quȩ
repleuit corda sequentium sub
testamento nouopositorum: sicut
& per paulum dicitur Habentes
autem eundem spm̃ fidĩ sicut
scriptum est. Credidi ꝓpt̃ quod
locutus sum: Et nos credimus :

Expanded text:
una quies aeternae retribuuna quies aeternae retributionis? Nam etsi dispar erit meritum singulorum, non erit diversitas gaudiorum, quia etsi alter minus atque alius amplius exsultat, omnes tamen unum gaudium de conditoris sui visione laetificat. 7. Hoc quoque est, sive de veteribus, seu de novis patribus sentiendum, quia Orientalis via cum tres hinc et tres inde thalamos habeat, mensura una trium est, quoniam ipsa fides atque ipsum meritum tenuit corda praecedentium quae replevit corda sequentium sub testamento novo positorum, sicut et per Paulum dicitur: Habentes autem eumdem spiritum fidei, sicut scriptum est: Credidi, propter quod lo
Abbreviated transcription (Latin):
haris cogitationib implicant᷑.
Pretdicatores uero non solum se
auiciis cohercent: sed etiam
peccare alios ꝓhibent: ad fidẽ
ducunt in studio bone con-¬
uersationis instrunt Iuom
ergo una eorum mensura est
quorum uitȩ calitas una ñ ẽ:
Sed mensura una trium est
quia & sim eis meritorum
magna ẽ diuersitas: tamen
distantia in fide in qua ten¬
duntur non est: Nam eadem
fides quȩ istos solidat in maxi¬
mis : illorum infirmitatem con¬
tinet in paruis Oel certe
trium una mensura est : quia
in retributione ultima quã¬
uis eadem dignitas omnibus
non sit: una tamenerit om¬
nibus uita beatitudinis:
Vnde & ꝑsemet ipsum dñs dic̃.
In domo patris mei : mansio¬
nes multȩ sunt: Ded tamen
quiin uinea ducti sunt : quã¬
uis diuersis oris uenerint
unum denarium ꝑciperunt
Qua itaq ratione conueniant
mansiones multȩ cum uno
denario: Nisi quia diuerse
quidem beatorum ciium
dignitates erunt̾ sed tamer

Expanded text:
liaris cogitationibus implicantur. liaris cogitationibus implicantur. Praedicatores vero non solum se a vitiis coercent, sed etiam peccare alios prohibent, ad fidem ducunt, in studio bonae conversationis instruunt. Quomodo ergo una eorum mensura est, quorum vitae qualitas una non est, sed mensura una trium est, quia etsi in eis meritorum magna est diversitas, tamen distantia in fide in qua tenduntur, non est. Nam eadem fides quae istos solidat in maximis, illorum infirmitatem continet in parvis. Vere certe trium una mensura est, quia in retributione ultima, quamvis eadem dignitas omnibus non sit, una tamen erit omnibus vita beatitudinis. Unde et per semetipsum Dominus dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Sed tamen qui in vineam ducti sunt, quamvis diversis horis venerint, unum denarium perceperunt . Qua itaque ratione conveniant mansiones multae cum uno denario, nisi quia diversae quidem beatorum civium dignitates erunt, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
& magna hunc siti desiderii
ugati sicut cernimus exis¬
tunt: qui redemptorem nr̃m
non iam desiderant incar-¬
nandum : sed in maiestatis suȩ
gloria contemplandum:
orientalis uia tres hinc & tres
inde thalamos habet. Iuxta
psalmistȩ uocem qui de cadẽ
uia uidelicet nr̃o redemptore
dicit In circuitu eius taber¬
naculum eius Dedpensandũ
nob̾ est sollicita intentione
quod dicitur mensura una
trium: Cum enim longe sit
a continentibus & tacentib
excellentia p̃dicatorum: &
ualde a coniuigatis distet. emi-¬
nentia continentium: quid
est quod una mensura dicit᷑
trium: Coniugati quippe
quamius & bene agant. &
omnipotentem dm̃ uidere de-¬
siderent: domesticis tam̃ curis
occupantur & necessitate co-¬
gente inutroq mentem diui-¬
dunt: Continentes autem
ab huiꝰmundi actione remoti
sunt: & uoluiotatem carnis
etiam alicito coniugio res¬
tringunt: Nulla conuigis
nulla filiorum cura: nullis
noxiis. ac disficilibus rei fami¬

Expanded text:
 magna hunc siti desiderii  magna hunc siti desiderii , ac boni conjugati, sicut cernimus, existunt, qui Redemptorem nostrum non jam desiderant incarnandum, sed in majestatis suae gloria contemplandum, Orientalis via tres hinc, et tres inde thalamos habet, juxta Psalmistae vocem, qui de eadem via, videlicet RIn circuitu ejus tabernacula ejus . » Sed pensandum nobis est sollicita intentione quod dicitur, quia mensura una trium. Cum enim longe sit a continentibus et tacentibus excellentia praedicatorum, et valde a conjugatis distet eminentia continentium: quid est, quod una mensura dicitur trium? Conjugati quippe, quamvis et bene agant, et omnipotentem Deum videre desiderent, domesticis tamen curis occupantur, et necessitate cogente in utroque mentem divident. Continentes autem ab hujusmodi actione remoti sunt, et voluptatem carnis etiam a licito conjugio refringunt, nulla conjugis, nulla filiorum cura, nullis noxiis ac difficilibus rei fami
Abbreviated transcription (Latin):
fideles ex gentib. ac postmodũ
hebreorum omnes reliquias
colligit: orientalis uia. tres
hinc & tres inde thalamos
habere memoratur Sed hoc
quoque non inconuententer
accipimus : sitres ẽẽ. ordines
in ueceri. siuue in nouo testam̃¬
to: alius est ordo p̃dicantium.
alius continentium. atq aliꝰ
bonorum con iugatorum. Unde
& isdem ꝓpħa insuperiori par¬
te : tres uiros liberatos uidit
noe. danihel & iob Inquib
ui delicet tribus p̃dicatores.
continentes atque coniugati
fignati sunt: Nam noe archã
in undis rexit : atq ideo figurã
rectorum tenuit. Dani hel in
aula regia abstinentie dedit᷑
fuit. & ilcirco uitam continen¬
tium signauit: Iob uero in con¬
iugio positus. & curam domus
ꝓpriȩ exercens placuit : ꝑ quẽ
digne bonorum coniuigatorũ
ordo figuratur: Iuia ergo etiã
ante mediatoris aduentum &
p̃dicatores & continentes. acboni
coniugati fuerunt: qui eundẽ
eius aduentum prestolarent᷑¬

Expanded text:
fideles ex gentibus ac postmodum fideles ex gentibus ac postmodum Hebraeorum omnes reliquias collegit, orientalis via tres hinc et tres inde thalamos habere memoratur. Sed hoc quoque non inconvenienter accepimus, si tres esse ordines in veteri, seu in novo testamento, alius est ordo praedicantium, alius continentium, atque alius bonorum conjugum. Unde et idem propheta in superiori parte tres viros liberatos vidit: Noe, Daniel et Job ; in quibus videlicet tribus praedicatores, continentes et conjugati signati sunt. Nam Noe arcam in undis rexit, atque ideo figuram rectorum tenuit . Daniel in aula regia abstinentiae deditus fuit, et idcirco vitam continentium signavit . Job vero in conjugio positus, et curam domus propriae exercens, placuit Deo, per quem digne bonorum conjugum ordo figuratur . Quia ergo etiam ante Mediatoris adventum, et praedicatores, et continentes, ac boni conjugati fuerunt, qui eumdem ejus adventum praestolati sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
dum intes ueceres & nouos
Patres dominus incarnari
dignatus est : quasi in medio
chalamorum uia orientalis
apparuit Qui thalami adue
ad uirtates ȩlectorum eundẽ
numerum referamus : tres
sunt uirtutes sine quib is qͥ
aliquid operari iam potest
saluari non potest: uidelicet
sides. spes. karitas. Et qr eadẽ
patrib que in nouis doctorib
suit: uxta orientalem uiam
tres hinc. & tres inde thalami
describuntur: uel certe quod
tres patrum ueterũ distinctiones
fuerunt : tres quoq nouorum
sub gratia sequuntur. Vetus
quippe populus habuit patres
ante legem: deinde in lege: et
post modum ꝓphetas In nouo
autem populo prius hebreorũ
primitiẽ crediderunt post mo-¬
dum plenitudo gentium in fide
secuta est. Ac deinde in fine secłi
hebreorum reliquiȩ saluantus:
Quia ergo incarnatio domini
& ex superiori parte patres ante
legem. patres in lege.atq ad ex-¬
tremum ꝓpħas habuit. & ex
posteriore fideles ex hebreis:

Expanded text:
dum inter veteres et novos dum inter veteres et novos patres Dominus incarnari dignatus est, quasi in medio thalamorum via Orientalis apparuit, qui thalami ad vead virtutes electorum eumdem numerum referamus, tres sunt virtutes, sine quibus is qui aliquid operari jam potest, salvari non potest, videlicet fides, spes, charitas. Et quia eadem patribfuit, juxta orientalem viam tres hinc et tres inde thalami describuntur: vel certe quia tres patrum veterum distinctiones fuerunt, tres quoque novorum sub gratia sequuntur. Vetus quippe populus habuit patres ante legem ac deinde in lege, et postmodum prophetas: in novo autem populo prius Hebraeorum primitiae crediderunt, postmodum plenitudo gentium in fide secuta est, ac deinde in fine saeculi Hebraeorum reliquiae salvantur. . Quia ergo incarnatio Domini, et ex superiori parte patres ante legem, patres in lege, atque ad extremum prophetas habuit, et ex posteriori fideles ex Hebraeis,