comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in partes ꝑcentenos. et ꝑ quinquagenos.
Q uesierat dñs aphilippo tẽptans cum
qd̾ ioħs cõmemorat. uñ esca dari posset
turbis. Et enĩ qr ignorancia ppłi erat
in lege. quã di enim legitur moises ue¬
lam̃ positũ est suꝑ corda eoꝵ: ꝓptͣea
tep̃tatio illa dñi ignoranclam disci¬
puli demonstrabat᷑. Eadem quippe sun¬
plicitate qua philippꝰ. loquit᷑ et andre¬
as. s dñs oftendit gratuitas credenti
ppło se largiri escasꝰ eadem benugna po¬
testate qͥ gratis redim̃do sanat. Puer
ferens panes cũ piscibꝰ unꝰ de discipulis
fuit : ist forte aliquis deturba. Ed aut̃
philippꝰ uł andreas singłarit̃ clicit ap̃
iohm̃. hoc alii eugłiste̾ discipulos plu¬
ralit̃ dixisse referunt. intelligntes unũ
ꝓcetis loqui. uł ponentes pluralem mu¬
merũ ꝓsĩgłari. Contub̃nia intellige di¬
uersas hominuĩ societates qui de diuersis
uillis uenerant. iuxta qd̵ milites in eodẽ
tab̾naculo societatem hñtes. dici solent

Expanded text:
artes per centenos et per quinquagenos. » Quaesierat Dominus a Philippo tentans eum, quod Joannes commemorat, unde esca dari posset turbae? Etenim quia ignorantia populi erat in lege; quandiu enim legitur Moyses: Velamen positum est super corda eorum, propterea tentatio illa Domini ignorantiam discipuli demonstrabat. Eadem quippe simplicitate qua Philippus, loquitur et Andreas. Sed Dominus ostendit gratuitas credenti populo se largiri escas eadem benigna potestate qua gratis redimendo sanat. Puer ferens panes cum piscibus unus de discipulis fuit, vel forte aliquis de turba. Quod autem Philippus vel Andreas singulariter dicitur apud Joannem, hoc alii evangelistae discipulos pluraliter dixisse referunt, intelligentes unum prae caeteris loqui vel ponentes pluralem numerum pro singulari. Contubernia intellige diersas hominum societates, qui de diversis villis venerant, juxta quod milites in eodem tabernaculo societatem habentes dici solent
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ei philippꝰ. Ducentoꝵ tlenarioꝵ pa¬
nes ñ sufficiunt eis. ut unꝰ quisq modi¬
cũ qͥd accipiat. R ẜt dicit eis. Et panes
habetis :ADicit ei utꝰ exdiscipulis eiꝰ an¬
dreas ftat̃ simonis petri. Est puer unꝰ
hic qui ht̃ quinq panes ordeaceos. et

Expanded text:
t ei Philippus: Ducentorum denariorum pat ei Philippus: Ducentorum denariorum panes non sufficiunt eis, ut unusquisque modicum quid accipiat. R. Et dicit eis: Quot panes habetis? A. Dicit ei unus ex discipulis ejus, Andreas frater Simonis Petri: Est puer unus hic, qui habet quinque panes hordeaceo
Abbreviated transcription (Latin):
bas. ut euntes in castella uillas qr que¬
circa sunt deuertant. ⁊ inueniant es¬
cas. qr hic indeserto loco sumꝰ. Iħs aut̃
aixit illis. Non habent necesse ire. da¬
tẽ illis uos manducare. ꝓ uocat apłos
ad fractionẽ panũ. ut illis testantibus
se ñ habere. magnitudo signi nocior fi¬
at. sumul insinuans ꝙr cotidie ꝑ eos
sumꝰ pascend. E d enĩ agunt petrus et
celestibus pascant. In uesꝑe turbas refi¬
cit.: qr uł fine scl̃ ꝓpinquante. uł cum
sol iusticie ꝓ nobis occubuit. adiutina
sp̃ualis in edie fame: sumꝰ lib̃ati. Nota
engłicus cibꝰ incipit. s pͥus ꝑ rerissionẽ
peccatoꝵ uulneribꝰ medicina tribuitur.
et pꝰea m̃se celestis alimonuia expendit᷑
Ion est gͥ necesse ut queramꝰ escas iniullis
et castellis. ħ est ne deseramꝰ panẽ uite
p̃cio stucdii et laboris em̃tes philosopho¬
rũ doctrinas suis rationibꝰ munitas. qua¬
rũ pastu delectemur. Ed aut̃ cliscipuli
desertũ dicunt eẽ locũ. figurat uideos

Expanded text:
bas, ut euntes in castella villasquecirca sunt divertant, et inveniant escas, quia hic in deserto loco sumus. Jesus autem dixit illis: Non habent necesse ire, date illis vos manducare. » Provocat apostolos ad fractionem panum, ut, illis testantibus se non habere, magnitudo signi notitior fiat, simul insinuans, quia quotidie per eos sumus pascendi. Quid enim agunt Petrus et s alimentis coelestibus pascant? In vespere turbas reficit, quia in fine saeculi propinquitate cum sol justitiae pro nobis occubuit, a diutina spiritualis inediae fame sumus liberati. Nota evangelicus cibus incipit, sed prius per remissionem peccatorum vulneribus medicina tribuitur, et postea mensae coelestis alimonia expenditur. Non est igitur necesse ut quaeramus escas in villis et castellis, hoc est ne deseramus panem vitae, pretio studii et laboris, ementes philosophorum doctrinas suis rationibus munitas, quarum pastu delectemur. Quod autem discipuli desertum dicunt esse locum, figurat Judaeos
Abbreviated transcription (Latin):
Uidebat homin̾e et tangebat. et confite¬
batur dm̃ qũe ñ uidebat neq tangebat.
Aliud uidit. & aliud t̃lidit. Homiñe in¬
dit: dm̃ cõfessũ ẽ. Non ait tetigisti s
udisti. qr gñalis quodam sensus ẽ uisꝰ
cimꝰ audi & uide qũa bene sonet.
olfac et uide qũa bene oleat. gusta
ce uide qũa bene sapiat. tange & u¬
ne õe tangendo: dici eñi pot̃ ñ ausũ
tc̃ fuisse cliscipłm tang̃e chñm. Non
futurũ insua nouerat p̃destinatione
iam factum. Sciendũ ẽ illũ u̾e c̃ẽ.¬
qͥfidem cõplet oꝑe. de his autem qui
fidem nõe tenꝰ retinent. paulus dicit.
onfitentur se nosse dm̃. factis autẽ
negant. Et ia cobus. fides sine oꝑibꝰ
mortua ẽ. Multa qͥdẽ ce alia signa
fecit iħc inconspectu discipłoꝵ suo
que ñ sunt scͥpta inlibroħ. hec aũ scͥp¬
ut c̃clentes uitã habeatis in noĩe eiꝰ.
Quasi fuĩt libri ponit eugłista. ad mag¬
ña cõm̃dationẽ sacͥñti secuture narra¬
tionis: faciens ei quodã mͦ eminenenci¬

Expanded text:
idebat hominem et tangebat et confitebatur Deum, quem non videbat neque tangebat. Aliud vidit, et aliud credidit. Hominem vidit, et Deum confessus est. Non ait: tetigisti, sed: vidisti. Quia generalis quodammodo sensus est visus. cimus: Audi et vide quam bene sonet, Olfac et vide quam bene oleat, Gusta et vide quam bene sapiat, Tange ve etiam tangendo, dici enim potest, non ausum tunc fuisse discipulum tangere Dominum. Non futurum, in sua noverat praedestinatione jam factum. Sciendum est, illum vere credequi fidem complet opere. De his autem qui fidem nomine tenus retinent, Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Et Jacobus: Fides sine operibus mortua est . Multa quidem et alia signa fecit Jesus in conspectu discipulorum suorum, quae non sunt scut credentes, vitam habeatis in nomine ejus. Quasi finem libri ponit evangelista, ad magnum commendationem sacramenti secutae narrationis, faciens ei quodammodo eminenti
Abbreviated transcription (Latin):
illũ locũ. Philippꝰ namq frat̃ herodis. maritus
herodiadis erat. et gener patris eiꝰ aiãthe re¬
gis: ut ietonuriꝰ ibidem asserit. Edeciam uit
fidelem et infidelem conuigiũ sit. docet a¬
płs dicens. Siquis frat uxorem ht̃ infidelẽ.
⁊ hec consentit habitare cũ illo. ñ dimittatillã.¬

Expanded text:
illum locum. Philippus namque frater Herodis, maritus illum locum. Philippus namque frater Herodis, maritus Herodiadis erat, et gener patris ejus Aretae regis, ut Hieronymus ibidem asserit. Quod etiam inter fidelem et infidelem conjugium sit, docet Apostolus, dicens: Si quis frater uxorem habet infidelem, et haec consentit habitare cum illo, non dimittat illa
Abbreviated transcription (Latin):
sa foruuicatiõĩs. et si duissa fuerit manete in¬
nuptam. Ecqͥd uiris uibetur. ħ consequent̃ re¬
dundat ad feminas. Neq enĩ adult̾a uxor di¬
mitrenda est. E uir mechus tenendus. alie sũt
leges cesaꝵ. alie xp̃i. Ap̃ illos inuiris pudicicie:
frena laxantur. ap̃ nos ꝙ ñ licet femunis eque
nõ licet uiris. et eadem seruitus pari cõditiõt:
censetur. Et cũ. scripiũ sit ꝑdidisti om̃em qͥ
foruicatur abste. ñ est fornicatio tantũ stupri
sed gnͣalit que alege dĩ aberrare facit. Igit᷑
onis limittenda ẽ. iuxta illud. Si oculus ut¬
scandalizat te. erue eũ et ꝓice abste. Si uͦ uxor
ñ conatur uirũ criminibꝰ applicare. ñ est abi¬
cienda istiꝰ mõi fotnicatiõis causa. Sonui¬
giuĩ enĩ bonũ nat̾ale est. qd diffunditur in¬
ter om̃s etiͣ int̾ infideles. Iñ est illud iob̃is
ad herodẽ. Non licet tͥ hab̾e uxorẽ fratris tui.
Adulteriũ enĩ erat. ut ait ioħs crisostomꝰ suꝑ

Expanded text:
ornicationis; et si dimissa fuerit, manere innuptam. Quidquid viris jubetur, hoc consequenter redundat ad feminas. Neque enim adultera uxor dimittenda est, et vir moechus tenendus. Aliae sunt leges Caesarum, aliae Christi. Apud illos in viris pudicitiae frena laxantur, apud nos quod non licet feminis, aeque non licet viris: et eadem servitus pari conditione censetur. Et cum scriptum sit: Perdidisti omnem qui fornicatur abs te ; non est fornicatio tantum stupri, sed generaliter quae a lege Dei aberrare facit. Igituronis utique dimittenda est, juxta illud: Si oculus tscandalizat te, erue eum et projice abs te. Si vero uxor non conatur virum criminibus applicare, non est abjicienda istiusmodi fornicationis causa. Conjugium enim bonum naturale est, quod diffunditur inter omnes, etiam inter infideles. Inde est illud Joannis ad Herodem: Non licet tibi habere uxorem fratris tui . Adulterium enim erat, ut ait Joannes Chrysostomus super
Abbreviated transcription (Latin):
ad officiũ ꝓcreandi. pꝰ peccatũ uͦ aẽ remediũ est
ad euitandã fornicationẽ. Ed aut̃ legis tẽpore
licebat uni multas hab̾e uxores. ut ppłs dĩ
augeretur coͣtigit: sed nc̃ minume licet. quia
ppłs dĩ iam a̾ctus est: Tc̃ eciã p̃ceptũ erat ut
uuiꝰ quisq de tribu sua uxorẽ ducetet ne ttibꝰ
ꝑuuscerent᷑: et ne ttansiret possessio uniꝰ ipãsẽ¬
sionẽ alt̾ius. qr tͣra ꝑitibꝰ diuisa erat. Nc̃ aut̃.
instititũ est abeccła. tt ñ de sua. set alia ꝓsa¬
pia lixorem quis ducat. ut augeatur caritas:
quia ꝑuxorẽ quã quis ducit totã illiꝰ ꝓgenuẽ
magis diligit. Conuigiũ uͦ facit manifestus cõ
lis debiti. ħ uͦ ꝓuenit infitiitate. siue. defectu
m̃broꝵ. seu. sugiditate. nat᷑e. Coniuigi sũt. fi¬
des. spes ꝓlis. sacram̃tũ. Fides thori est. uincu¬
lũ pudicicie .i. pactio coͣuigalis: qua neutti li¬
cet añ moitẽ alteriꝰ alii cõmisceri. Inspe ꝓlisẽ.

Expanded text:
ad officium procreandi, post peccatum vero, etiam remedium est ad evitandam fornicationem. Quod autem legis tempore licebat uni multas habere uxores, ut populus Dei augeretur contigit; sed nunc minime licet, quia populus Dei jam auctus est. Tunc etiam praeceptum erat, ut unusquisque de tribu sua uxorem duceret, ne tribus permiscerentur, et ne transiret possessio unius in possessionem alterius, quia terra per tribus divisa erat . Nunc autem institutum est ab Ecclesia, ut non de sua, sed de aliena prosapia uxorem quis ducat, ut augeatur charitas; quia per uxorem quam quis ducit, totam illius progeniem magis diligit. Conjugium vero facit manifestus conslis debiti. Haec vero provenit infirmitate, vel defectu membrorum, seu frigiditate naturae. Conjugii bona sunt, fides, spes prolis, sacramentum, fides thori est vinculum pudicitiae, id est, pactio conjugalis, qua neutri licet ante mortem alterius alii commisceri. In spe prolis est,
Abbreviated transcription (Latin):
quia dictũ est. occilũ ꝓoculo: dentẽ
ꝓdente. Ego aut̃ dico uobis ñ resistere ma
lo. In lege est retributio. in eugłio gr̃a. Qui¬
a uidei modũ excedebant iniundicta. idõ
concessũ est eis. ut si omino cõdonare uollẽt
nialefacioribꝰ sius. saltẽ equalitatẽ atrende¬
rent cibi et non ex cessũ. seilicet rit ꝓ m̃bro
ablato simile menbrũ. acciꝑent de innuco.
n eugłio aut̃ uͣ deberaꝰ resisters malo .i. ꝑma¬
lũ: sed iubono uincere malũ. Nec istud est cõ¬
trariũ ndicibꝰ pͣcipientibꝰ susꝑcndi latroties.
si solam iusticiam ibi attendant: et nͣ hodi¬
um. uł aliqd̾ sibi cõmodũ. Equũ est enĩ ut
recipiat. quisq qd fecerit. sed quia ulcisccudi
libido uiciosa est. ħ discernere et uindicare
do iudicibꝰ ꝙ suis reseruandũ est. M.xxxxiii.

Expanded text:
quia dictum est, oculum pro oculo, et dentem pro dente. Ego autem dico vobis, non resistere malo. HIERON. In lege est retributio, in Evangelio gratia. Quia Judaei modum excedebant in vindicta, ideo concessum est eis, ut si omnino condonare nollent malefactoribus suis, saltem aequalitatem attenderent ibi et non excessum, scilicet ut pro membro ablato simile membrum acciperent de inimico. In Evangelio autem non debemus resistere malo, id lum, sed in bono vincere malum . Nec istud est contrarium judicibus praecipientibus suspendi latrones, si solam justitiam ibi attendant, et non odium vel aliquod sibi commodum. Aequum est enim ut recipiat quisque quod fecerit, sed quia ulciscendi libido vitiosa est, hoc discernere et vindicare Deo judicibusque suis reservandum est. M.
Abbreviated transcription (Latin):
onis licet dimittere uxorẽ. qr illa pͥmo ẽẽ uxor
noluit. que fidẽ marito ñ seruauit: et qr scrip¬
tuta dicit. Qui ad ultam teciet. ftultꝰ & iuꝑiꝰ ẽ.
Quis quis tm̃ causa fortcationis uult abicere
mulierẽ. pͥor debet ẽẽ afornicatione purgatus.

Expanded text:
onis licet dimittere uxorem; quia illa primo esse uxor onis licet dimittere uxorem; quia illa primo esse uxor noluit, quae fidem marito non servavit, et quia Scriptura dicit: Qui adulteram tenet, stultus et impius est . Quisquis tamen causa fornicationis vult abjicere uxorem, prior debet
Abbreviated transcription (Latin):
qr om̃is qui dimiscrit uxoił suam excepta for¬
nicationis clusa. facit uam. mechati. E qui di¬
missam fuerit. duxerit: adulterat. Moy ses darri
uissit libellũ replidii ꝓpt̃ duriciam maritoꝵ.
ñ concedens discidiũ. sed auferens. homicidiũ.
Multo enĩ meliꝰ est licet lugubr̃e euenire d¬
cordiam. quã ꝑ hodiũ sanguinẽ fundi. Iñ dñi
alibi de ħ interrogatus. respondit. hoc moyses
eẽt cui displiceret uxor. cũ cogitaret libello
repudii dato iam sine ꝑiculo eam posse alti
mb̾e: temerariam iacũdiam facile temꝑa¬
ret: ut &e uxorẽ millatenꝰ occicłet. et eam abice¬
re uł penitꝰ omiiteret uł diffecret. E gͦ dumit¬
tendi moram q̃ suiit. sigͥficauit se nolle disci¬
diũ. Uidetur qr libellus int ceta causas repu¬
dii et licenciam nubendi alt̃i continebat. Cũ
dũs oꝑa legis excedeus om̃s molestias excepta
cansa formcatioñ ꝓfide conuigii sustinet iu¬
terii ctimine sit. Prontetea in cansa fornicati¬

Expanded text:
serit uxorem suam, excepta fornicationis causa, facit eam moechari. Et qui dimissam duxerit, adulterat. Moyses dari jussit libellum repudii propter duritiam maritorum, non concedens dissidium, sed auferens homicidium. Multo enim melius est, licet lugubrem, evenire discordiam, quam per odium sanguinem fundi. Unde Dominus alibi de hoc interrogatus, respondit: Hoc Moyses mvis enim durus esset cui displiceret uxor, cum cogitaret libello repudii dato, jam sine periculo eam posse alteri nubere, temerariam iracundiam facile temperaret, ut et uxorem nullatenus occideret, et eam abjicere vel penitus omitteret vel differret. Qui ergo dimittendi moram quaesivit, significavit se nolle dissidium. Videtur quia libellus inter caetera, causas repudii et licentiam nubendi alteri continebat: cum Dominus opera legis excedens, omnes molestias, excepta causa fornicationis, pro fide conjugii sustineri juterii crimine sit. Propterea in causa fornicati
Abbreviated transcription (Latin):
cõseruatur dãpuatio ñ tumnetur.
S inu̾ginali ⁊ uiduali cõtiuen¬
cia. ex cellencia muñis amplio¬
its expetit᷑: qua expecita et
electa ⁊ uoti debito oblata.ia
bile ẽ. Nã ut ħ demõstrr apłs

Expanded text:
n timetur. Sed in virginali et viduali continentia excellentia muneris amplioris expetitur, qua expetita et electa, et voti debito oblata, jabile est. Nam ut hoc demonstraret Apos
Abbreviated transcription (Latin):
palliũ. ꝑtunicã et nestim̃tũ. accipe omĩa
que tpͣralit̃ possidemꝰ. Si eiũ de necessarus
hoc inꝑatũ est. quanto magis de suꝑstu¬
is: Magna qͧstio est. uttũ ħ ectã de serius
accipiendũ sit. Et si abisto dño acõmoda¬
ciꝰ ad dm̃ colendũ regantur quã acupien¬
ti auferre. nescio utrũ quisqua audeat dti¬
cere eos debere contem ut uestuñtũ. In
g̃co est palliũ. Lucas uͦ ponit uestimentum.

Expanded text:
am et vestimentum, accipe omnia quae temporaliter possidemus. Si enim de necessariis hoc imperatum est, quanto magis de superfluis? Magna quaestio est utrum hoc etiam de servis accipiendum sit. Et si ab isto Domino accommodatius ad Deum colendum regantur, quam a cupienti auferre: nescio utrum quisquam audeat dicere eos debere contemni ut vestimentum. In Graeco est pallium. Lucas vero ponit vestimentum.
Abbreviated transcription (Latin):
uirare nͥ necessitate. ut cũ iidentur homi¬
nes pigti adcredendũUñ ñ dixit malũ ẽ
firmitatis eoꝵ ꝓꝰ aliqͥd suades uenit. Tu enĩ
ñpeccas qui bene uteris uitatione. q̃ quãuis
bona ñ sit tũ est necessaria. sed ille peccat
cuiꝰ infumitate tu uirare cogeris. ¶Heq
ꝑcelũ. ħ addidit. suꝑstitionẽ: uet̾is contu¬
macie: condẽpnans. Erat enĩ udeis reli¬
gio uirare nominibꝰ celi ⁊ t̾re. iherusales.
et capitis sui: quibꝰ indĩ contum eliara ue¬
nerationẽ iurando. deferebant. Ed enĩ mo¬
m̃ti erat uirare ꝑcelũ sedem dĩ. ꝑtͣtam sca
et peccata in habitanciũ in bremi destruen¬
dam. cũ p̃sertim inp̃formationẽ ecd̃ie qͣ
magni regis est ciuitas. ẽẽt constituta Ui¬

Expanded text:
jurare nisi necessitate, ut cum videntur homines pigri ad credendum. Unde non dixit: Malum estfirmitatis eorum quibus aliquid suades, venit. Tu enim non peccas, qui bene uteris juratione: quae, quamvis bona non sit, tamen est necessaria; sed ille peccat, cujus infirmitate tu jurare cogeris. Neque per coelum. Hoc addidit, superstitionem veteris contumaciae condemnans HILAR. Erat enim Judaeis religio, jurare nominibus coeli et terrae, Jerusalem et capitis sui, quibus in Dei contumeliam venerationem jurando deferebant. Quid enim momenti erat, jurare per coelum sedem Dei, per terram scabntiam et peccata inhabitantium in brevi destruendam cum praesertim in praeformationem Ecclesiae, quae magni regis est civitas, esset constituta
Abbreviated transcription (Latin):
a. ħoc fine
ut eam concupiscat. et
si facultas
dẽt in ea sacietur. Suggestione. Delectatiõe.
Consensu: inplet pecratũ. Duggestio fit ꝑme
moriam suic ꝑsensus corꝑis: a setpente fit
suggestio. in appetitu carnali tanquã. ineua
delectatio: inratione tanquã inuiro consen¬
sio delectatio ante consentionẽ ut nulla ẽ.
uł tan tenuis. ut ꝓpe nulla sit sine consensu.
ui si infactũ ꝓcessetit saturatur. sed postea
cũ suggestio repetitur. maior. aocendit᷑ delec¬
tatio. Sicut tͥbus gradibꝰ ad peccatũ ꝑuenitur.
ita peccati tres sũt diffrẽncie: in corde. ĩ facto.
inconsuetudine. tanquã tres mortes. Una qua¬
si in domo. alt̃a quasi extra portam. tͣcia qua
lis cõcupiscencra debet intelligi. qñ anima
relicta suꝑiori lege turpi uoluptate infeti¬
oꝵ ꝓstituta corrumpit᷑. Eͥ enĩ eo affectu c̃cu¬
piscit iumiptam. qd eciã si nupta ee̾t nichilo¬
minꝰ ea uteretur si posset:iã adult̃ ẽ. qdͣ g̃co¬

Expanded text:
 hoc fine ut eam concupiscat, et si facultas detur, in ea satietur. Suggestione, delectatione, consensu, impletur peccatum. Suggestio fit per memoriam, sive per sensus corporis. A serpente fuit suggestio, in appetitu carnali tanquam in Eva delectatio, in ratione tanquam in viro consensio. Delectatio ante consensionem vel nulla est, vel tam tenuis, ut prope nulla sit sine consensu. Qui si in factum processerit, saturatur; sed postea cum suggestio repetitur, major accenditur delectatio. Sicut tribus gradibus ad peccatum pervenitur, ita peccati tres sunt differentiae, in corde, in facto, in consuetudine, tanquam tres mortes. Una quasi in domo, altera quasi extra portam, tertia quaslis concupiscentia debet intelligi, quando anima relicta superiori lege, turpi voluptate inferiorum prostituta corrumpitur. Qui enim eo affectu concupiscit innuptam, quod etiam si nupta esset, nihilominus ea uteretur, si posset, jam adulter
Abbreviated transcription (Latin):
tatur ingehennam. Ea cõcupiscencia effi¬
ciencie cõꝑatur: dãpnũ corpotis ociosũ eẽt
telicto uoluntatis instinctu. Igit᷑ in ocło et
dext̃a monstratur effectus quoꝵ libet ami
cere adõ uolunt. ne dñ eos lucrari uolumꝰ.
ipfi cũ ens ꝑeamꝰ. Ed qͥd gͦ diligis tantũ quã¬
tũ dexitũ oculũ qͥ carior est tibi qu̾a sinist̃.
intres ingehennã. Uel consiliariꝰ tuus intel¬
ligitur ocułꝰ tuis dext̃. qͥ induunis te do¬
cet᷑. Illũ ⁊ erespue: si in aliquã heresim te co¬
natur inducere. Dextia manꝰ est. ãdiutor et
minist̃ indiuinis oꝑibꝰ. Totũ corpꝰ tuũ in¬
cdixerat. cogitatiouẽ et sensũ ad diu̾sa uolitan¬
tẽm ocłum nusicupauit. ꝑ dexteram accipit
inicia uoluittis ad effectũ. Ista qͥdem quasi aĩe
m̃bra dicuntur dext̃a: cõꝑatione corporis. cuiꝰ
fragilitate ꝓdiuiores sumꝰ ad peccandũ. Sunt
eciam qui poculũ dexitũ cõteplatiõis studiũ

Expanded text:
HILAR. Quia concupiscentia efficientiae comparatur, damnum corporis otiosum esset, relicto voluntatis instinctu. Igitur in oculo et dextera, monstratur affectus quorumlibet amicDeo arcere volunt, ne dum eos lucrari volumus, ipsi cum eis pereamus. Quidquid ergo diligis tantum quantum dexterum oculum, qui charior est tibi quam sinister:intres in gehennam. Vel consiliarius tuus intelligitur oculus tuus dexter, qui in divinis te docet. Illum etiam respue, si in aliquam haeresim te conatur inducere. Dextra manus est, adjutor et minister in divinis operibus. Totum corpus tuum, inentia mulieris dixerat, cogitationem et sensum ad diversa volitantem, oculum nuncupavit, per dexteram accipit initium voluntatis ad effectum. Ista quidem quasi membra animae, dicuntur dextera comparatione corporis, cujus fragilitate procliviores sumus ad peccandum. Sunt etiam qui per oculum dext
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. Nũqũa pietatis sue dñs obliuiscitur
qui ã hostem suũ sanat: docens ip̃os si
conu̾tant᷑ posse sanari qui insua moite
sunt intenti. Iuxta allegoriam seruus is
cercotum: adeo ut bartabam peterent di

Expanded text:
EDA. Nunquam pietatis suae Dominus obliviscitur, qui etiam hostem suum sanat, docens ipsos, si convertantur, posse sanari, qui in sua morte sunt intenti. Juxta allegoriam, servus iscerdotum, adeo ut Barabbam peterent di
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. ignem ueni mitt̃e in t̾ram
⁊ quid uolo nisi ut arcdeat : de illoec¬
ce uos om̃s accendentes ignem. ac¬
cincti fsamis : ambulate in lumine
ignis ur̃i. Iste suꝑ c̃dentes incenaculo
syon descendens. uariis linguis dm̃
lauaare docuit: ille instinetu ma¬
ligni sp̃c accensus in atrio anne ad
negandũ ⁊ blasfemandũ dñm linguã
ꝑfidoꝵ armabat. Qod eñi initꝰ in domo
pͥncipis maligna synodꝰ sac̃dotũ gerebat:
ħ ignis in atͥo foris int̾ stigora noctis ma¬
t̃ialit̃ accensus tẏpice monsirabat. Fr̃i¬
gore torpens ad horam petrus ꝑsecuto¬
rũ prunis calefieri cupiebat. qr tempo¬
ralis cõmodi solatium ꝑfidoꝵ societate
querebat. S mox respectus adũo cum
ignẽ eoꝵ reliquit. infidelitatem cor¬
piebat qͥd de dño iudicaretur: utrũ ne¬
ci eum asdicerent. an cesum flagellis
bant alonge ñ uident ꝓpe: sicut ysa¬
ac caligantibꝰ oculis i a cob submanibꝰ

Expanded text:
dicitur: Ignem veni mittere in terram, dicitur: Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut ardeat? De illo ecce vos omnes accedentes ignem, accincti flammis, ambulate in lumine ignis vestri. Iste super credentes in coenaculo Sion descendens, variis linguis Deum laudare docuit. Ille instinctu maligni spiritus accensus, in atrio Annae ad negandum et blasphemandum Dominum linguas perfidorum armabat. Quod enim intus in domo principis maligna synodus sacerdotum gerebat, hoc ignis in atrio foris inter frigora noctis materialiter accensus, typice monstrabat. Frigore torpens ad horam Petrus, persecutorum prunis calefieri cupiebat; quia temporalis commodi solatium, perfidorum societate quaerebat. Sed mox respectus a Domino, cum ignem eorum reliquit, infidelitatem corpiebat quid de Domino judicaretur, utrum neci eum addicerent, an caesum flagellis bant a longe, non vident prope, sicut Isaac caligantibus oculis Jacob sub manibus
Abbreviated transcription (Latin):
scio quid dicas. Quid sibi uult qd̾ pͥma
recognoscere. nͥ ut & iste sexus peccas¬
se in necem dñi uideretur. ⁊ redune
resurrexisse dñm uidit: ut c̃deretur
ueterem p̃uaricationis errorem abole¬
uisse &̃ insexu femineo. Quidam pio
erga petrum affectu locum hunc ita
int̃p̃tantur. quasi benedixerit se illũ
ñ nosse quẽ nemo ꝑfecte nouit nͥ pa¬
t̃. Itum qd̃ inquisitus dixit õ homo
ñ sum: intp̃tati sunt qr maluit se ne¬
gare quã xp̃m. Ed eẽ t̃tio int̾rogatus
ait. homo nescio quid dicis: dicunt se
saclegia eoꝵ nescire. ⁊ repbando dã¬
nare. S has expositiones et dñs friuolas
eẽ contestatur. qui t̃ negandũ se ape¬
tro p̃dixerat: ⁊ ip̃e petrus qui se non
de industria hec locutũ subs equentibꝰ
lacͥmis in anifestat. deniq ñ solum ne
discipulum: ⁊ ita impletur qd̾ dixit dñs
Stabant autem serui & ministri
ad pͥn as qr frigus erat. ⁊ calefaciebãt
se. Erat autem cum eis ⁊ petrus stans

Expanded text:
i quid dicas. Quid sibi vult, quod prirecognoscere? nisi ut et iste sexus peccasse in necem Domini videretur, et iste resurrexisse Dominum vidit, ut crederetur veterem praevaricationis errorem abolevisse etiam in sexu femineo. Quidam pio erga Petrum affectu locum hunc ita interpretantur, quasi bene dixerit se illum non nosse, quem nemo perfecte novit nisi Pater Iterum quod inquisitus dixit: O homo, non sum, interpretati sunt, quia maluit se negare quam Christum. Quod et tertio interrogatus, ait: Homo, nescio quid dicis, dicunt se sacrilegia eorum nescire, et reprobando damnare. Sed has expositiones et Dominus frivolas esse contestatur, qui ter negandum se a Petro praedixerat; et ipse Petrus, qui se non de industria haec locutum subsequentibus lacrymis manifestat. Denique non solum negdiscipulum; et ita impletur quod dixit Dominus, Stabant autem servi et ministri ad prunas, quia frigus erat, et calefaciebant se. Erat autem cum eis et Petrus stans,
Abbreviated transcription (Latin):
lia. unã enũ legio ap̃ uet̾es sex milibꝰ
cõplebatur hominũ. duodeties autẽ
sa ẽ. ĩnuit ñ ẽẽ uerendũ si contra eum
om̃s nationes insurgunt: cum multo for¬
tiores habe possit exercitus angloꝵ. Cũ
gͦ posset acciꝑe legiones. nolebat acci¬
plerentur scͥpture. ꝓphetautes de ip̃o qm̃
ita eum pati conueniebat. Et hẽ qd̾ se

Expanded text:
lia. Una enim legio, apud veteres, sex millibus complebatur hominum. Duodecies autem sa est, innuit non esse verendum, si contra eum omnes nationes insurgant, cum multo fortiores habere possit exercitus angelorum. Cum ergo posset accipere legiones, nolebat acciplerentur Scripturae prophetantes de ipso, quoniam ita eum pati conveniebat. Et hoc est quo
Abbreviated transcription (Latin):
fugit ab impiis. illos designat qui ũ
secutiores ab incursibꝰ hostiũ fiant.
qͥcqͥd in ħ mũdo pꝰsident abiciunt ut
dño famulent᷑. iuxta beatũ iosepħ qͥ
relicto pallio in manibꝰ adulte ma¬
luit foras nudꝰ exilire qũã meretͥci
rebant animam meam. Iudĩ facie¬
bant uim uł petro cum dicerent. nã
tur relicta sindone nudus anfugit
iħm simon petrus alonge et alius
longe sequebatur. neq enim nega¬
re posset si xp̃o ꝓxinius eẽt. Nunc
aũ uir duplex animo inconstans
ẽ in om̃ibꝰ uiis suis. et tumor re:¬
trahit que caritas trahit. Qͦdihm
sequitur deuotionis ẽ. qd̾ tima
nature : qd̾ negat obreptionis:
qd̃ penitoe fidĩ. Significat antem
eccłãm secuturam quidem ħ est un¬
taturam dñi passiones : s longe
different̃. Ecclã enĩ ꝓse pantur:¬

Expanded text:
fugit ab impiis, illos designat, qui ut fugit ab impiis, illos designat, qui ut securiores ab incursibus hostium fiant, quidquid in hoc mundo possident abjiciunt, ut Domino famulentur, juxta beatum Joseph, qui relicto pallio in manibus adulterae, maluit foras nudus exsilire, quam meretrici rebant animam meam . Judaei faciebant vim vel Petro cum dicerent, nam ui cum traheretur, relicta sindone, nudus aufugit sum Simon Petrus a longe, et aliuslonge sequebatur, neque enim negare posset, si Christo proximus esset. Nunc autem vir duplex animo, inconstans est in omnibus viis suis , et timor retrahit quem charitas trahit. Quod Jesum sequitur, devotionis est; quod timet, naturae; quod negat, obreptionis; quod poenitet, fidei. Significat autem Ecclesiam secuturam quidem, hoc est, imitaturam Domini passiones, sed longe differenter. Ecclesia enim pro se patitur
Abbreviated transcription (Latin):
ñ aliud indum̃tũ habebat suꝑiꝰ quã
solam sindonẽ. Quis iste adolescens
fuerit. eugłista ñ dicit. S quis quis
enim ꝑfecta caritas foras mĩttit timo.¬
rem. ita timor inꝑfectam arguit ca¬
ritatem. Non dicit tñ eugłista hunc
adolescentem fugisse acomitatu do¬
mini. s ab hostibꝰ fugit. Neq aliquid
uetat intelligi hunc fuisse ioh̃m
dilectũ p̃ceteris : nam illũ eo tpr
fuisse adolescentẽ longa pꝰ uita
eius inditio est. ꝑ otuit enĩ fieri. uͥ
elapsus manibus tenenciũ mox
resup̃to indum̃to redierit. et sub
nocte sese turbis ducenciũ iħm
quasi unꝰ ex ip̃is miscuerit. donec ad
atrium pontificis cui notꝰ erat ꝑue
fessione extirpauit exemplũ oftñdit
recuꝑationis labentibꝰ. et cet̾i discipłĩ
fugientes docent minꝰ idoneos ad
tosletanda supplicia. tuciꝰ eẽ peterep̃¬
sidia latebrarũ. quam se discͥmutu
c̃taminũ exponere: ita & iste ado¬
lescens qui reiecta sindone nudus ꝓ¬

Expanded text:
; quia non aliud indumentum habebat superius, quam solam sindonem. Quis iste adolescens fuerit, evangelista non dicit, sed quisquis enim perfecta charitas foras mittit timorem , ita timor imperfectam arguit charitatem. Non dicit tamen evangelista hunc adolescentem fugisse a comitatu Domini, sed ab hostibus fugit. Neque aliquid vetat hunc intelligi fuisse Joannem dilectum prae caeteris. Nam illum eo tempore fuisse adolescentem, longa post vita ejus indicio est. Potuit enim fieri, ut elapsus manibus tenentium, mox resumpto indumento redierit, et sub nocte sese turbis ducentium Jesum, quasi unus ex ipsis miscuerit, donec ad atrium pontificis cui ipse erat notus, pervenfessione exstirpavit, exemplum ostendit recuperationis labentibus, et caeteri discipuli fugientes docent minus idoneos ad toleranda supplicia, tutius esse petere praesidia latebrarum, quam se discrimini certaminum exponere; ita etiam iste adolescens qui, rejecta sindone nudus pro
Abbreviated transcription (Latin):
tio ñ p̃t̾eunda. quomͦ dix erit dñs in oc¬
culto locutus sum nich̃. qui pꝰ cenam
ait discipulis. Nec inꝓũbiis locutits
sum. Si gͦ discipłis ñ loquebatur palã.
quomͦ palam locutꝰ ẽ in mundo ẜrete¬
a ut alii testantur eugłiste. manifes¬
tius lo quebat᷑ discipulis quam turbis.
Uñ remotus aturbis aꝑiebat ens parabo¬
las quas cdausas ꝓferebat aliis. Quid
multi me andierunt. gͦ quodamͦ palã.
qͦdã mͦ ñ palam locitus ẽ. Palam q
multi aucdiebant. ñ palam qr ñ intelli¬
gebant qd seorsum discipulis loqueba¬
tur. Sa eciam que paucis dixerat ñ
surit inocculto. qr adħ dixerat ut p̃di¬
carent suꝑ tecta. ñ ut tacerent.¬
gã ẽos qui audierunt. quid locut᷑us sũ
tp̃is. s cc̃e hi sciunt quid dixerim ego
Quid me introgas. a quo u̾itatẽ audi¬
re nõ desidems: Int̾roga magis eos.
de quoꝵ dictis ñ habeas iniuidiam.
ta temꝑauit responsionẽ ut nec u̾¬
tatẽ taceret. nec se defendẽ uidẽtur.

Expanded text:
tio non praetereunda, quomodo dixerit Dominus, in occulto locutus sum nihil, qui post coenam ait discipulis: Haec in proverbiis locutus sum . Si ergo discipulis non loquebatur palam, quomodo palam locutus est in mundo? Praeterea, ut alii testantur evangelistae, manifestius loquebatur discipulis quam turbis. Unde remotus a turbis, aperiebat eis parabolas, quas clausas proferebat aliis. Quid multi me audierunt. Ergo quodammodo palam, quodammodo non palam locutus est. Palam quia multi audiebant; non palam, quia non intelligebant, quod seorsum discipulis loquebatur. Ea etiam quae paucis dixerat, non sunt in occulto; quia ad hoc dixerat, ut praedicarentur super tecta, non ut tacerentga eos qui audierunt, quid locutus sum ipsis. Ecce hi sciunt quid dixerim ego. Quid me interrogas, a quo veritatem audire non desideras? Interroga magis eos, de quorum dictis non habeas invidiam. Ita temperavit responsionem, ut nec veritatem taceret, nec se defendere videretur.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ gladus et fustibꝰ querere eum qui
nr̃os oculos declinantem eũ qui cotictie
docet iitemplo. S iõ ad u̾sũ me uitene¬
bris cõggabunini. qr potestas ur̃a qua
scdm lutam dicatur: cum apud inthm
m arcum ñ ip̃i uenisse uerum ministro
misisse ꝑhibeantur. S qr de dñi nece
ita agebant ut quasi in noxĩ uidẽntur.
cũ ꝑdiscipulũ sit traditus. atbuno ec tbĩ
cifixus. appłũ &ẽ barabas electus: uolens
liscas eõ maxrine reos ostñdere quoꝵ
consilio cuticta gerebantur. dicit᷑ e¬
Hoc aũ totũ factũ ẽ: ut implerent᷑¬

Expanded text:
cum gladiis et fustibus quaerere eum qui vestros oculos declinantem, eum qui quotidie docet in templo. Sed ideo adversum me in tenebris congregamini, quia potestas vestra, qua secundum Lucam dicatur, cum apud Matthaeum et Marcum, non ipsi venisse, verum ministros misisse, perhibeantur. Sed quia de Domini nece ita agebant, ut quasi innoxii viderentur, cum per discipulum sit traditus, a tribuno et turbis ucifixus, a populis etiam Barabbas electus: volens Lucas eos maxime reos ostendere, quorum consilio cuncta gerebant, dicit eHoc autem totum factum est, ut implerent
Abbreviated transcription (Latin):
est. si iniquins pontifex inique uidic&e.
annas quippe et caiphas ut lucas .uͦi.
cap̃ refert ambo pͥncipes sac̾dotum.
ꝑ iices suos anuos egetunt: et erat an¬
nus cayphe qũ passus ẽ xp̃c. uñ ductꝰ¬

Expanded text:
est si iniquus pontifex inique judicet. Annas quippe et Caiphas, ut Lucas sexto capitulo refert, ambo principes sacerdotum, per vices suos annos egerunt; et erat annus Caiphae, quando passus est Christus. Unde duct
Abbreviated transcription (Latin):
tificis. Quis ille discipulus fuerit. qr hic
tacetur. ñ temere diffini atur. Fortasse
ioħ̃s fuit : sol&e eium ita loqui de se
quasi de alio. A.clxui. M. cccxiiii.
stabat ad hostium foris .A. clxuii.
Exiuit gͦ discipulus alius qui erat
notus pontifici. et dixit ostiarie: et
introduxit petrum. A.cl xuiii.

Expanded text:
T. Quis ille discipulus fuerit, quia hic tacetur non temere diffiniatur. Fortasse Joannes fuit. Solet enim ita loqui de se quasi de alio. A. 166I M. 314 R. stabat ad ostium foris. A. 167X Exivit ergo discipulus alius qui erat notus pontifici, et dixit ostiariae, et introduxit P
Abbreviated transcription (Latin):
illo inp̃a nocte. Nam et si turba ꝑmit¬
tente ad petitionem dñi fugetunt ut
qua ad patienciã cũ dño. adimpletũ est
et illud. E longasti ame amicũ ⁊ ꝓxi¬
mũ. ⁊ notos ineos amneria. A cl xii.

Expanded text:
illo in ipsa nocte. Nam etsi turba permittente ad petitionem Domini fugerunt, ut quam ad patientiam cum Domino. Adimpletum est et illud: Elongasti a me amicum et proximum et notos meos a miseria. . A.
Abbreviated transcription (Latin):
lam ꝑdidit .i. sp̃ualem legis intelligen¬
ciam: retenta sinistra .i. sola litt̾a. Que
autis pet̾ gladio deciditur. ñ qd̾ ip̃e sen¬
sũ eis abstulerit. s qd̾ eis gladio ablatum
dnutio iuditio osttidit. Que auris adõ ẽ¬
coͣnstituta. c̾dentibꝰ ex gente illa. Auris
itaq restituta & pͥus amputata signifi¬
cat auditũ amputata uetustate reuo¬
uatũ: ut sit in nouitate sp̃c & ñ ino¬

Expanded text:
 spiritualem legis intelligentiam, retenta sinistra, id est sola littera. Quae auris Petri gladio deciditur, non quod ipse sensum eis abstulerit, sed quod eis ablatum divino judicio ostendit. Quae auris a Deo est restituta credentibus ex gente illa. Auris itaque restituta et prius amputata, significat auditum amputata vetustate renovatum, ut si in novitate spi
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃s enĩ qui acceꝑiit gladiũ. gladi
o ꝑibunt. Quo: Illo nempe qui igneus
u̾titur aute ꝑadisũ: gladio sp̃c qui in
dĩ desebitur armatura. Ut ita. R incũ¬
Lo ꝑcutit. et incidit infoueam quam
fadit. Inputas. qr ñ pꝰsĩ rogare pa¬
trẽ meũ. & exhibebit michi mͦ plus
quã .xii. legiones angłoꝵ: tanquam¬

Expanded text:
s enim qui acceperint gladium, gladio peribunt. Quo? Illo nempe, qui igneus vertitur ante paradisum, gladio spiritus qui in Dei describitur armatura. Vel ita: Quicunlo percutit, et incidit in foveam quam fodit. An putas quia non possum rogare Patrem meum, et exhibebit mihi modo plus quam
Abbreviated transcription (Latin):
o ᷤᷤ meũ. S hic uult in¬
tesli¬
officiũ gerunt. Quia eñi
ut peccata locutionis incendat. de alta¬
ii angłs carbone portat. seraphin uocatur

Expanded text:
ult intelliofficium gerunt. Quia enim ut peccata locutionis incendat, de altari angelus carbonem portat, Seraphim vocatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ri. debeant inignibus et̾nn. d̾i quis
miles fortissimiis uibente suo rege
ꝓsalute sue gentis hostem int̾ficeret
multis uulnetibꝰ acceptis. et spolia sue
geitu reportaroe ab hoste suꝑato. et in¬
terrogaretur amedico an ita uella cu¬
rari ut uestigia uulnerum nulla apꝑa¬
rerent. an itã ꝑocuns ut cicatrices rema¬
nerent sine aliqua deforttutate: ip̃e
responderet se uelle sanari ita ut u
eo manerent signa tͥumphi. si hoc abs¬
ꝙ corporis deformitate possee fieri. Sio
ꝓfecto fecit dñs. Non gͦ ex inpotencia¬
curandi cicatrices seruauit. s ut ꝑpe¬
tuũ uictorie sue circumferret tͥum phu

Expanded text:
nt damnari ignibus aeternis. Si quis nt damnari ignibus aeternis. Si quis miles fortissimus, jubente suo rege, pro salute suae gentis hostem interficeret multis vulneribus acceptis, et spolia suae genti reportaret ab hoste superato, et interrogaret a medico an ita vellet curari ut vestigia vulnerum nulla apparerent, an ita potius ut cicatrices remanerent sine aliqua deformitate, ipse responderet se velle sanari, ita ut in eo manerent signa triumphi, si hoc absque corporis deformitate posset fieri. Sic profecto fecit Dominus. Non ergo ex impotencurandi cicatrices seruauit, sed ut perpetuum uictorie sue circumferat triumphu
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Ad dubitanciũ corda sananda uul¬
nerum sunt seruata uestigia. Mul¬
tis itaq docum̃tis ꝑsuad & resurreo¬
tionẽ. p̃bendose &e oculis uidendũ.
qe manibꝰ contractandũ. Qu dũ pal¬
p̃alda offa carnẽ q monstrat. statũ
sue uł nr̃e resurrectionis significat.
in qua corpꝰ nr̃m et subtile erit ꝑ ef¬
sectũ sp̃ualis potñcie. & palpabile
ꝑu̾itatem nature. Uñ beatus iõb. Et
rursũ circuidabor pelle mea. ⁊ in
carne mea uidẽbo dm̃. Et sciendũ qr
sic̃ discipłs dignatus ẽ dñs pandẽ
loca clauoꝵ & lancee. ita in die iuu¬
dicũ moustrabit et eadem indicia sue
passionis & ip̃ãm parit cruc̃e. ut cõ¬
fundat suꝑboꝵ̃ inc̃dulitatẽ. Ob mł.¬
tas quippe cansas. uoluit citatrices
incorpore suo remanere. Ptima cau.¬
sa fuit. ut astrueret discipulis fidẽ
resurrectionis sue: scdã ut pat ꝓ
talibꝰ indicuis. quarta ut indie uicli¬
cii. oftndat ꝑfidis qũa iuste dapna-¬

Expanded text:
tus. » Ad dubitantium corda sananda vultus. » Ad dubitantium corda sananda vulnerum sunt servata vestigia. Multis itaque documentis persuadet resurrectionem, praebendo se et oculis videndum et manibus contrectandum. Qui dum palpanda ossa carnemque monstrat, statum suae vel nostrae resurrectionis significat, in qua corpus nimirum et subtile erit per effectum spiritalis potentiae, et palpabile per veritatem naturae. Unde beatus Job: « Et rursum circumdaboEt sciendum quia sicut discipulis dignatus est Dominus pandere loca clavorum et lanceae, ita in die judicii monstrabit et eadem judicia suae passionis et ipsam pariter crucem, ut confundat superborum infidelitatem. Ob multas quippe causas voluit cicatrices in corpore suo remanere: Prima causa fuit ut astrueret discipulis fidem resurrectionis; secunda, ut Patri pro talibus indiciis; quarta, ut in die judicii ostendat perfidis quam juste debea
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ers. Pax uobñ. Lego sũ nolite
timere. Moli corpors ũ diuinitas erat.
ostia dausa ñ obstrterunt. Et ꝓcul
dubio intelligencł ẽ. qd̾ mn thomas exi¬
erat. ⁊et̃ añquam dñs apparuissce aliis
Conturbati uero & ext̃riti. existimabant
turbantur: pͥmo qi paucoꝵ opinionẽ
sentñcia maioris parinͣ excludit. denide
turbari potuit qd̾ clausis
infuderit. Putant gͥ se
łcio die potuisse ueram carñe de se¬
pulchro resurgere. uł resuscitatam cdau¬
sis ianuis ad eos posse penetrare. Et
dixit eis. Quid turbati estis. et cogita¬
tiones ille ñ desuꝑ descenderunt᷑ . s de
pno corde ascenderunt. sic herba mala
de t̾ra. fidem quam in uobis p̃lantaui
exigo: qd̃ ex uobis ortum ẽ condẽpno.
Si nest u̾itas resurtectionis. ꝑditꝰ ẽ fiuc¬
tus passionis. Uidete manꝰ meas
& pedes. ꝙ ip̃e ego sũ. Palpate & ui¬
dete qr sp̃c carnem ⁊ ossa ñ ht̃: sicut
me uidetis hab̃e.Aa et cũ hec di¬
xisse ostendit eis. manꝰ. pedes. & la¬

Expanded text:
dixit eis: Pax vobis. Ego sum; nolite timere . » Moli corporis, ubi divinitas erat, ostia clausa non obstiterunt. Et procul dubio intelligendum quod inde Thomas exierat, antequam Dominus apparuisset aliis. « Conturbati vero et exterriti existimabant turbabantur: primo, quia paucorum opinionem sententia majoris partis excludit; denique turbari potuit, quod clausis infuderit. Putant ergo se tertio die potuisse veram carnem de sepulcro resurgere, vel resuscitatum clausis januis ad eos posse penetrare. « Et dixit eis: Quid turbati estis, et cogitationes illae non desuper descenderunt, sed de imo corde ascenderunt, sicut herba mala de terra. Fidem quam in vobis plantavi, exigo; quod ex vobis ortum est condemno. Si non est veritas resurrectionis, perditus est fructus passionis. Videte manus meas et pedes carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Et cum haec dixisset, ostendit eis manus, et pedes et la
Abbreviated transcription (Latin):
ferdigitũ tuũ huo & uide manus
meas. & affer manũ tuam et mitte
inlatꝰ meñ: ⁊ noli ẽe inc̃dulus s fi¬
delis. Corpꝰ dm̃ intrauit ad discipulos
ianuis clausis. qd̾ ꝑ natiuitate dau¬
so exũt ut̃o uͥginis. Nec mitũ si iẽt¬
num uicturꝰ ad discipulos intrauit.
qui moriturus clauso uirginis utero
exunt. duo mira uxta humanã natu¬
cam sͥualde contraria dñs oftendit.
dũ pꝰ resurrectionẽ corpꝰ suũ incortup

Expanded text:
gitum tuum huc, et vide manus meas; et affer manum tuam, et mitte in latus meum, et noli esse incredulus sed fidelis. » Corpus Domini intravit ad discipulos januis clausis, quod per nativitatem clauso exiit utero Virginis: Nec mirum si in aeternum victurus ad discipulos intravit, qui moriturus clauso Virginis utero exivit. Duo mira juxta humanam rationem sibi valde contraria Dominus ostendit, dum post resurrectionem corpus
Abbreviated transcription (Latin):
am ĩnarareth clamabãt duo ceci: qui nõ
curantur transitorie. s ddomi fides eoꝵ
discutit᷑. Stͣq ppłs cecus erat dño ꝑhoc¬
scłm transeunte:⁊ nͥ utͣq credat ñ recipi
carnẽ sũpsisse de senune dauid uere cre¬
dit. Trausit dñs cũ dispensat nobis tẽ¬
poralia sacram̃ta. quibꝰ admoueamͣ ad
et̃na transit de domo pͥncipis q̃ est sy¬
ppło. Et dicit eis ꝑ p̾dicatores. creditis:
et cet̾a. Tangere oculos eoꝵ est. ꝑ p̾dica¬
tores ĩbuere m̃tes eoꝵ diuuus uerbis
nt᷑rogat quidẽ ds̃ an c̃damꝰ. iii. fides
orando inpetret qd̾ ipse dare paratus
Et cõminatus est illis ih̃c dicens. Ui¬
det̾e nequis sciat. Illi aut̃ ex euntes dif¬
famauerũt eũ intota t̾ra illa. Fugien

Expanded text:
am in Nazareth, clamabant duo caeci: qui non curantur transitorie, sed domi fides eorum discutitur. Uterque populus caecus erat, Dominom transeunte; et nisi uterque credat, non recipiecarnem sumpsisse de semine David vere credit. Transit Dominus, cum dispensat nobis temporalia sacramenta, quibus admoneamur ad aeterna. Transit de domo principis, quae est Sypopulo. Et dicit eis per praedicatores, creditis, etc. Tangere oculos eorum, est per praedicatores imbuere mentes eorum divinis verbis. Interrogat quidem Dominus, an credamus, ut fides orando impetret, quod ipse dare paratus est. Et comminatus est illis Jesus, dicens: Videte ne quis sciat. Illi autem exeuntes, diffamaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
laboreᷤ suscitatur. Hotanclũ quoq qd pub¬
lica noxa publico eget remedio. leuia
aut̃ peccata leniori ⁊ secreta delentur
penitũcia. Puella in domo iacens pau¬
cis arbitris surgit: eisdẽq ne miracu¬
extra portã turba comitante suscitat᷑.
lararus uͦ intantũ ppłis ĩnotuit. ut
ꝓpt̃ illũ multi ex uidis crederent in

Expanded text:
re suscitatur. Notandum quoque, quod publica noxa publico eget remedio. Levia autem peccata, leviori et secreta delentur poenitentia. Puella in domo jacens, paucis arbitris surgit; eisdemque, ne miracuextra portam turba comitante suscitatur; Lazarus vero in tantum populis innotuit, ut propter illum multi ex Judaeis crederent in
Abbreviated transcription (Latin):
ad testimoniũ uite: ut nͣ fantasma
s ueritas cͣderetur. Si quis ꝙ̃ aspũa¬
li morte resuscitatur: celesti necesse est
mox pane sacietur. particeps effectus
diuini uerbi et altaris sacro scĩ. Iuxta
moralem ĩtellectũ tres sunt illi mortui
quos saluator incorporibꝰ suscitauit.
tria gn̾a resurtectionis animar̃ signi¬
ficant. Puellã suscitatut ad huc in
domo clausam .i. animã cõsensũ tmͣ¬
nẽ resuscitat iam extra portam elatũ:
.i. peccatorẽ qui cõsensũ iam ꝑduxit
ad actũ. Suscitat lazarũ iã fecentem
.I. longa cõsuetudine peccandi aĩam
male olentẽ. et alios fama corrũpen¬
tem. Iuellam paucis alloquit᷑: ꝙ eam
facile resuscitat. quã et mortuam ne¬
gat. et aĩam similem cito suscitari de¬
monstrat. Iuuenẽ pluribꝰ corroborat.
cũ cdicit tibi dico surge. q tales anime
aliqu̾ato difficiliꝰ reuiuiscent. Ad monu¬
m̃tũ quatriduami lazari fremuit sp̃u:

Expanded text:
ad testimonium vitae, ut non phantasma, ad testimonium vitae, ut non phantasma, sed veritas crederetur. Si quis etiam a spirituali morte resuscitatur, coelesti necesse est mox pane satietur, particeps effectus et divini verbi et altaris sacrosancti. Juxta moralem intellectum, tres illi mortui quos Salvator in corporibus suscitavit, tria genera resurrectionis animarum significant. Puellam suscitavit adhuc in domo clausam, id est, animam consensum tnem resuscitat jam extra portam elatum, id est, peccatorem qui consensum jam perduxit ad actum. Suscitat Lazarum jam fetentem, id est, longa consuetudine peccandi animam male olentem, et alios fama corrumpentem. Puellam paucis alloquitur, quia eam facile resuscitat, quam et mortuam negat, et animam similem cito resuscitari demonstrat. Juvenem pluribus corroborat, cum dicit, tibi dico surge: quia tales animae aliquanto difficilius reviviscunt. Ad monumentum quatriduani Lazari fremuit spiritu,
Abbreviated transcription (Latin):
resuscitare. Turba est eiecta. qr ñ erãt
digals qua ni uidere miraculũ. qui cũ¬
deridebant. Turba eicitur ut plella
suscitetur. qr anima mortua nõ resurgu¬
rexit. nͥ pͥus ex pellatur inportuna
multitudine scłariũ curarum. Petrus.
iacobꝰ. ⁊ oħs. intelligunt᷑ fides. spes.
manũ puelle et surrexit. qr nͥ mũden¬
tur manꝰ uidõꝵ sanguinolente. sy na¬
goga mortua ñ surgᷤ. In ħ syro sermo¬
ne talithaciumi. ñ plus est quã ꝑuella
surge: s eugłista exponens int̃ posuit
ex parte sua tͥ dico. forsitam adium dñi¬
ce uissionis expͥmendã: Familiare e¬
enũ est assum̃entibꝰ de ueteri testam̃¬
to testimonia: magis sensũ curare qũa
uerba. Bene surrexit puella ⁊ ambula¬
bat. qr quẽcũq peccatis mortuũ suꝑ¬
na miseratio resuscitat: ñ solũ asordibꝰ
scelerũ debet exsurgere. s eciã mox in
Bonis oꝑibꝰ ꝓficere uixta psalimistam
Q ingͣditur sine macuła. & oꝑatur iusti¬
ciam. Et iussit illi dari manducare.

Expanded text:
resuscitare eam. Turba est ejecta; quia non erant digni videre miraculum, qui deridebant. Turba ejicitur, ut puella suscitetur; quia anima mortua non resurgit, nisi prius expellatur importuna multitudo saecularium curarum. Petrus, Jacobus, Joannes, intelliguntur fides, spes, manum puellae, et surrexit; quia nisi mundentur manus Judaeorum sanguinolentae, Synagoga mortua non resurget. In hoc Syro sermone, Talitha cumi, non plus est quam puella surge; sed Evangelista exponens, interposuit ex parte sua, tibi dico, forsitan ad vim Dominicae jussionis exprimendam. Familiare enim est assumentibus de Veteri Testamento testimonia, magis sensum curare quam verba. Bene surrexit puella et ambulabat, quia quemcunque peccatis mortuum superna miseratio resuscitat, non solum a sordibus scelerum debet exsurgere, sed etiam mox in bonis operibus proficere, juxta Psalmistam: Qui ingreditur sine macula, et operatur justitiam . Et jussit illi dare manducare