comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ñ agit ꝑperã. non inflatur. non ẽ
ambiciosa: non querit quȩ sua sunt.
Vnde. si caritas non querit ꝓpͥa: quan¬
tum peccat. qͥ concupiscit aliena: Aqͥ¬
b uolo ut te prorsus abstineas: memor¬
q sis sentenciȩ. quȩ dicit. Tene qd tenes:
ne alius accipiar coronam tuã. Nam si
in concessa quesieris. ipse oꝑe tuo: atq ui¬
dicio. unuiersalis eccłȩ pace priuaberis.
nr̃ basilius diaconus. quantum in ipsis
fuit. studiose his que eis iniunxeras af¬
fuerunt: s actioni eorum. iusticia nega¬
uit effectum. Data xi. kł uinii. hercu¬
lano uiro clarissimo consule era qͣ supͣ¬

Expanded text:
it perperam, non inflatur, non est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt . » Unde si charitas non quaerit propria, quantum peccat qui concupiscit aliena? A quibus volo ut te prorsus abstineas, memor sis sententiae quae dicit: Tene quod tenes, ne alius accipiat coronam tuam. Nam si inconcessa quaesieris, ipse tuo opere atque judicio universalis Ecclesiae pace privaberis. noster Basilius diaconus quantum in ipsis fuit, studiose his, quae eis injunxeras affuere. Sed actioni eorum justitia negavit effectum. Data XI Kalend. Julii, Herculiano viro clarissimo consule, aera qua sup
Abbreviated transcription (Latin):
drinis qui eã dero. et plebi ipsiuis ciuu¬
tatis. cũ predietorũ ep̃orum p̃dicationi¬
b qui et meo scripto consentiunt. faci¬
ant recitari: ut agnoscant se. fallacium
hominũ fraude ulterius decipi ñ debai
et ꝓbent᷑ aplice sedis. sinceri esse discipli
apud quã nec euthices. nec nestorus ullũ
obtinent locũ: qr sicut alios hereticos itd
et istos ȩccła uniuersalis. dãpnauit. Da¬
ta sexto idus marcii. etio. et studio. itiris
clarissimis. consulib era ccce non agesi¬

Expanded text:
drinis qui eam clero, et plebi ipsius cividrinis qui eam clero, et plebi ipsius civitatis, cum praedictorum episcoporum praedicationibus, qui et meo scripto consentiunt faciant recitari, ut agnoscant se fallacium hominum fraude ulterius non deberi, et probentur apostolicae Sedis sinceri esse discipuli, apud quam nec Eutiches, nec Nestorius ulli obtinent locum, quia sicut alios haereticos ita et istos Ecclesia universalis damnavit. Data VI Idus Martii, Etio et Studio viris clarissimis. cons
Abbreviated transcription (Latin):
rent mendacia: que ꝑimet antiquitas
S nunc ut dixi. hic docendi optimꝰ modꝰ
est. ut paternorũ sensuũ linea. alexandri¬
ne plebis. et deri aurib innotescat: ac si qͥ
sunt. qͥ nr̃a scripta despiciant. illis saltĩ.
qͥ nobiscũ apłicis sensib congruunt ac¬
quiescant. In quo oꝑe. multũ consacer¬
dotis mei deuotione gaudebo. et sẽꝑ ip¬
sius unanimitate letabor: qi fr̃na pax.
ñ nisi una fidei confessione seruat᷑. Qͥ a
cia. ad conturbandã aliorũ simplicitatẽ
epłam meaͬ quã ad beate momoriȩ fla¬
uianũ dedi. falsasse ꝑhibet᷑ ut cõmu¬
ratis quib dã uerbis uel sillabis. recep¬
torẽ me nestoriani erroris assererent: ob¬
secro uenerabilem clementiã ur̃am. ut
ep̃m. uel eos quos idoncos ad hoc opus
pietas urã delegerit. in grecũ scrmonem.
iubeatis integre diligenterq translatã.
ꝑ idoneũ latorẽ sub urĩ signaeuli impis¬
sione deferre trailendã uidicib alexan

Expanded text:
rent mendacia quae peremit antiquitas. rent mendacia quae peremit antiquitas. Sed nunc, ut dixi, hic docendi optimus modus est, ut paternorum sensuum lineae Alexandrinae plebis et cleri auribus innotescant; ac si qui sunt qui nostra scripta despiciant, illis saltem qui nobiscum apostolicis sensibus congruunt acquiescant. In quo opere multum consacerdotis mei devotione gaudebo, et semper ipsius unanimitate laetabor: quia fraterna pax non nisi in una fidei confessione servatur. CAP.ersuta nequitia ad conturbandam nostrorum simplicitatem, epistolam meam, quam ad beatae memoriae Flavianum dedi, falsasse perhibetur, ut commutatis quibusdam verbis vel syllabis, receptorem me Nestoriani erroris assereret: obsecro venerabilem clementiam vestram utJulianum episcopum, vel eos quos idoneos ad hoc opus pietas vestra delegerit, in Graecum sermonem jubeatis integre diligenterque translatam, per idoneum perlatorem sub vestri signaculi impressione deferri, tradendam judicibus Ale
Abbreviated transcription (Latin):
etiã clementie ur̃e cohortationib adu¬
uet᷑ nec in aliquo eũ terreat. quorũdam
imꝑita dissensio: quos paucorũ hercticoꝵ
instigationib ignorantia facit obnoxi¬
os. Quod sua gͦ diligentia asseqͥ neque¬
unt oportune eorũ insinuet᷑ auditui.
et ne memoratus noua inferre. et propͥa
iuideat᷑ astruere. uenerabiliũ patrũ qui
eidem eccłȩ prefuerunt. scͥpta relegantur.
et quid beatus anathasius quid theophi¬
lus. quid cirillus. quid etiã ouentales ma¬
gistri de incarnatione dni senserint. re¬
cognoscant. Nec repullulantib decipi¬
antur errorib qͥ olim euangłici sermo¬
nis sunt uirtute ꝓstrati. Qm̃ omnes fe¬
re hereses. quȩ diuersis temporib extite¬
runt: dum sacramentũ corporee natiui¬
tatis. et passionis. ac resurrectionis xp̃i. ñ
intelligunt. ab euangłio deuiarunt. Et
possumus minus laborare. in hercticis
repellendis. si rudes animos ipsa ñ turba¬

Expanded text:
etiam clementiae vestrae cohortationibus adjetiam clementiae vestrae cohortationibus adjuvetur. Nec in aliquo eum terreat quorumdam imperita dissensio, quos paucorum haereticorum instigationibus ignorantia facit obnoxios. Quod ergo sua diligentia assequi nequeunt, opportune eorum insinuetur auditui. Et ne memoratus nova inferre, et propria videatur astruere, venerabilium Patrum qui eidem Ecclesiae praefuerunt, scripta relegantur; et quid B. Athanasius, quid Theophilus, quid Cyrillus, quid etiam alii Orientales magistri de incarnatione Domini senserint, recognoscant; nec repullulantibus decipiantur erroribus, qui olim evangelici sermonis sunt virtute prostrati: quoniam omnes fere haereses quae diversis temporibus exstiterunt, dum sacramentum corporeae nativitatis et passionis ac resurrectionis Christi non intelligunt, ab Evangelio deviarunt. Et 1258 possemus minus laborare in haereticis repellendis, si rudes animos ea non turba
Abbreviated transcription (Latin):
uritatẽ fidei xp̃iane qua clementia
urã prefulget etiam his litteris quas
frater et oocp̃s meus nestorianus detulit.
demonstrastis. iustissimũ fri meo ꝓterio.
alexandrine urbis antistiti impenden¬
ces fauorẽ. quo mͥ ꝑ omnia esset acceptior.
Nam cui ur̃a pietas. testimoniũ ꝑhibere
dignat᷑. in dubitanter esset ꝓbandus. etiã¬
cholici doginatis p̃dicator. ipsuis ꝓfessi¬
one clarescit. Unde plenissimo affectu.
dilectionẽ orthodoxi frĩs amplector. et dõ
gr̃as ago quod amoto eo qui euangłio x
uoluit contraire. et ascõrum patrũ intel¬
ligentia dissentire. talem ꝓspexit alexan¬
drinȩ eccłe sacerdotẽ. qui precedentibus
rectorib et fide concordaret et uita. Nam
cũ amplecti se. epłam meam. quã ad beate
inemoriȩ flaitianũ. contra euthice̾ impi¬
ũ misi. toto corde ꝓficet᷑. quid aliud quam
bui. atq in scõ studio ut ꝑseueraret. admo¬
nui. Qui sine dubio constantior erit. si

Expanded text:
uritatem fidei Christinae, qua clementia uritatem fidei Christinae, qua clementia vestra praefulget, etiam his litteris quas frater et coepiscopus meus Nestorius detulit, demonstrastis, justissimum fratri meo Proterio Alexandrinae urbis antistiti impendentes favorem, quo mihi per omnia esset acceptior. Nam cui vestra pietas testimonium perhibere dignatur, indubitanter esset probandus, etiamtholici dogmatis praedicator, ipsius professione clarescit. Unde plenissimo affectu dilectionem orthodoxi fratris amplector, et Deo gratias ago, quod amoto eo qui Evangelio Christi voluit contraire, et a sanctorum Patrum intelligentia dissidere, talem prospexit Alexandrinae Ecclesiae sacerdotem, qui praecedentibus rectoribus et fide concordaret et vita. Nam cum 1257 amplecti se epistolam meam, quam ad beatae memoriae Flavianum contra Eutychen impium misi, toto corde profitetur, quid aliud quam bui, atque in sancto studio ut perseveraret admonui. Qui sine dubio constantior erit, si
Abbreviated transcription (Latin):
tus ñ deseruit diuina miseratio. sentiant
se e didicisse qd credant. et agnouisse
qu cimeant. Quia uero omnib modis.
obediendũ est pietati iuẽ religiosissimeq
uoluntati: constitucionib synodalibus.
quȩ mͥ de confirmatione fidei catholice et
de hereticorum dampnatione placuerunt.
ubens adieci sententiam meã. Quȩ. si ut in
dignabit᷑ affuturã credo et spero grãm dei.
quȩ tam scãm. tanti principis curã. plenis¬
simũ ddesiderii sui fructũ faciat obtine¬
re ut omnib dissentiendi occasionibus
amputatis. apłicȩ ubiq doctrinȩ. pax reg¬
net et ueritas. Fr̃i autẽ meo iuliano ep̃o.
nouerit ur̃a clem̃tia hoc me ꝓpͥe delegas¬
se ut quicqͥd illic add custodiam fidei ꝑ¬
tinere ꝓbauerit. meo nomine. ur̃e fidu¬
cialiter suggerat pietati: q̃m certus sum.
uos ad hȩc omnia emendanda uel de¬
fendenda: deo auxiliante sufficere. Data
xii Rł aprilis opilione iuro clarissimo ẽõ¬

Expanded text:
tus deseruit divina miseratio, sentiant tus deseruit divina miseratio, sentiant se et didicisse quod credant, et agnovisse quod timeant. Quia vero omnibus modis obediendum est pietati vestrae religiosissimaeque voluntati, constitutionibus synodalibus, quae mihi de confirmatione fidei catholicae et de haereticorum damnatione placuerunt, libens adjeci sententiam meam; quae ut in notidignabitur. Adfuturam credo et spero gratiam Dei, quae tam sanctam tanti principis curam plenissimum desiderii sui fructum faciat obtinere, ut omnibus dissentiendi occasionibus amputatis apostolicae ubique doctrinae pax regnet et veritas. Fratri autem meo Juliano episcopo noverit vestra clementia hoc me proprie delegasse, ut quidquid illic ad custodiam fidei pertinere 79 probaverit, meo nomine vestrae fiducialiter suggerat pietati, quoniam certus sum vos ad haec omnia emendanda vel defendenda, Deo auxiliante, sufficere. Datum XII Kalendas Aprilis, Apilio viro clarissimo con
Abbreviated transcription (Latin):
ta direxerim. q̃ eut denter ostenderent
me ea que de fide catholica. inp̃dieta
sy nodo definita fuerant. approbare. S
quia in eisdẽ litteris. ea quȩ ꝑ occasionẽ
synodi. male sunt attẽptata reprehen¬
derã: maluit p̃dictus antistes. meã gra¬
tulationẽ tacere. quã suũ ambitũ publi¬
care. Michi autẽ. multũ fiduciȩ deo ꝑ
uos oꝑante collatũ est. quod ꝓbasse uos.
obseruantiã de custodia canonũ pater¬
norũ pietatis ur̃ȩ affatib indicastret me
rito geminat᷑ gaudiũ meũ cũ uobis ell¬
qosissime placere cognosco. ut fides nicena
suamteneat firmitatẽ: et pͥuilegia ȩccłarũ
illibata ꝑmancant. Quãuis autẽ de pre¬
daro fidei uiẽ oꝑe. nichil ur̃a pietas indi¬
carit: m̃ tam̃ ꝑ ueneratoiẽ una mecũ sp̃ali¬
isse significo quam pio dignati fueritis
responso. imꝑitorũ monacbarũ animos
cohibere. pariter et docere: ut si illos peni¬

Expanded text:
ipta direxerim, quae evidenter ostenderent ipta direxerim, quae evidenter ostenderent me ea quae de fide catholica in praedicta synodo definita fuerant approbare. Sed quia in eisdem litteris ea quae per occasionem synodi male sunt attentata reprehenderam, maluit praedictus antistes meam gratulationem tacere quam suum ambitum publicare. Mihi autem multum fiduciae Deo per vos operante collatum est, quod probasse vos observantiam meam de custodia canonum paternorum pietatis vestrae affatibus indicarito geminatur gaudium meum, cum vobis religiosissime placere cognosco, ut fides Nicaena suam teneat firmitatem, et privilegia Ecclesiarum illibata permaneant. Quamvis autem de praeclaro fidei vestrae opere nihil vestra pietas indicarit, mihi tamen per veneratorem una mecum specialiisse significo, quam pio dignati fueritis responso imperitorum monachorum animos cohibere pariter et docere, ut si illos non peni
Abbreviated transcription (Latin):
tur gloriosissime imꝑator. Unde in esfa¬
biliter deo grãs ago. qui eo tẽpore quo oh
orcura hereticorũ scandala presciebat.
uoᷤ inĩperii fastigio collocauit: inquibus
ad cocius mundi salutẽ et iegia potcutui.
et sacerdotalis iugeret industria. Nam
dale conciliũ. dampnatis impu doga¬
tis desensorib omnes uires sacrilegus
error amitteret: ad eiusdẽ deuotionis ꝑ¬
tinet palmã. si malũ qđ in suis ducib:
oppressum est. etiã in quib cũq teliquis
deleat᷑. Quod facilius clementia ur̃a ar¬
bitret᷑ implendũ: si ꝑ uniuersas ȩccłas de¬
finitiones sc̃ẽ sy nodi calcedonensis apli¬
ce sedi placuisse. doceant᷑: De quo quidẽ
racio non fuit ambigendi. cũ ei fider om¬
niũ subscribendũ consensus accesserit.
que a me scdm formã aplicȩ doctrinȩ
ac paterne traditionis emissa ẽ et ꝑfrẽm
meũ lucianũ ep̃m. talia ad głam ur̃am.
et ad constantinopolitanũ antistitẽ sco¬

Expanded text:
tur, gloriosissime imperator, unde ineffatur, gloriosissime imperator, unde ineffabiliter Deo groritura haereticorum scandala praesciebat, vos in imperii fastigio collocavit, in quibus ad totius mundi salutem et regia potentia et sacerdotalis vigeret industria. Nam dale concilium, damnatis impii dogmatis defensoribus, omnes vires sacrilegus error amitteret, ad ejusdem devotionis pertinet palmam, si malum, quod in suis ducibus oppressum est, etiam in quibuscunque reliquiis deleatur. Quod facilius clementia vestra arbitratur implendum, si per universas Ecclesias definitiones sanctae synodi Chalcedonensis apostolicae sedi placuisse doceantur. De quo quidem ratio non fuit ambigendi, cum ei fidei omnium subscribendo consensus accesserit, quae ad me secundum formam apostolicae doctrinae ac paternae traditionis emissa est, et per fratrem meum Lucianum episcopum talia ad gloriam vestram, et ad Constantinopolitanum antistitem scr
Abbreviated transcription (Latin):
Prolixitatẽ itaq epłe meȩ. quia necesse
habui explicare quid sentiã. rogo ut ꝑ
frẽm et coep̃m meũ lucianũ qui quan¬
tum in ipso est. sollicitudinẽ suscepte
legationis. est fideliter executus. et ꝑ fili¬
um meũ. basiliũ diaconẽ. pietas ur̃a
dignanter accipiat. Et quia moris ur̃i
est ꝓ pace et uniuersitate eccłe laborare:
fr̃ẽm meũ anatholiũ ep̃m. ex ur̃a insi¬
nuatione dilectũ. salubrit in his que
ipsi ꝓfutura sint continete: ut gła cle¬
mentiȩ ur̃ȩ. sic̃ magnificat᷑ de fide re¬
parata. ita p̃dicet᷑ d̾e ambitione cõpres¬
sa. Data xi kł iuñ herculano .ue. cõsuł¬
eo ep̃e: marciano augusto. Multa
mͥ in omnib clem̃tiȩ ur̃ȩ literis. causa
gaudii est. dũ ex magna diuine ꝓui
unitate p̃dicationis euangłice custodi¬
tur. pussimo studio iuuare dignamint:
ut fidei urẽ gła non solũ utilitate rei¬
publice. s etiã religionis ꝓfectib augea¬

Expanded text:
Prolixitatem itaque epistolae meae qua necesse Prolixitatem itaque epistolae meae qua necesse habui explicare quid sentiam, rogo ut per fratrem et coepiscopum meum Lucianum, qui, quantum in ipso est, sollicitudinem susceptae legationis est fideliter exsecutus, et per filium meum Basilium diaconem pietas vestra dignanter accipiat. Et quia moris vestri est pro pace et unitate Ecclesiae laborare, fratrem meum Anatolium episcopum ex vestra insinuatione dilectum, salubriter in his quae ipsi profutura sint continete, ut gloria clementiae vestrae, sicut magnificatur de fide reparata, ita praedicetur de ambitione compressa. Data XI Kalendas Junii, Herculano viro cLEO episcopus MARTIANO Augusto. Multa mihi in omnibus clementiae vestrae litteris causa gaudii est, dum ex magna providentiaunitate praedicationis evangelicae custoditur piissimo studio juvare dignamini, ut fidei vestrae gloria non solum utilitate reipublicae, sed etiam religionis profectibus augea
Abbreviated transcription (Latin):
noscat cui successit uiro: et repulso omni
ni humilitatẽ. quȩ illũ usq ad confesso¬
ris głam ꝓuexit. imitet᷑. Cuiꝰ si uelit splẽ¬
dere uirtutib laudabilis erit: et in omĩ
loco. plurimũ dilectionis adquiret non
ambiendo humana s ꝓmercudo diuma.
Hẽc autẽ obseruantia: eũ quẽq illi ani¬
mũ spondetꝰ copulandũ: et aplice sedis¬
dilectionẽ. quã constantinopolitane ec¬
cłe sẽꝑ impendimus. nulla mobilitate
presules aliquas incidunt culpas.: eccl̃a¬
rũ tam̃ xp̃i. integra grã ꝑseuerat. Consẽ¬
siones uero ep̃orum scõrum canonũ ap̃
nicenã conditorũ regłis repugnantes u¬
nita nobiscũ urx̃ fidei pietate. in irritũ
mittimus ẽt ꝑ auecoritatẽ beati petri apli
generali prorsus definitione cassamus:
tes. quas ad pacificam eminũ sacerdo
tuit: ita ut etiam si multo plures. aliud
quã illi statuere. decernere . m nulla re-¬
a predictorũ constitucione diuersum.

Expanded text:
III. Agnoscat cui successerit viro, et repulso omni III. Agnoscat cui successerit viro, et repulso omni ni humilitatem, quae illum usque ad confessoris gloriam provexit, imitetur. Cujus si velit splendere virtutibus, laudabilis erit, et in omni loco plurimum dilectionis acquiret, non ambiendo humana, sed promerendo divina. Hac autem observantia meum quoque illi animum spondeo copulandum, et apdilectionem, quam Constantinopolitanae Ecclesiae semper impendimus, nulla mutabilitate praesules aliquas incidunt culpas, Ecclesiarum tamen Christi integra gratia perseverat. Consensiones vero episcoporum, sanctorum canonum apud Nicaeam conditorum regulis repugnantes, unita nobiscum vestrae fidei pietate in irritum mittimus, et per auctoritatem beati Petri apostoli, generali prorsus definitione cassamus, tes quas ad pacificam observantiam omtuit: ita ut etiam si multo plures aliud quam illi statuere decernant, in nulla rea praedictorum constitutione diversum.
Abbreviated transcription (Latin):
luerit inter uos pͥmus esse: erit ur̃ seruꝰ.
Sicut filius hominis non uenit ministra¬
ris minstrare. Et tamen hec illis tunc iu¬
sinuabant᷑. qͥ de pusillo uolebant cresce¬
re et de infunis ad suma transire: constan
assaciet si tante urbis magnificentia et
claritudo non sufficit: Suꝑbũ nimis est
et in moderatũ. ultra sines ꝓpͥos tendere.
et antiquitate calcata. alienũ ius uelle p̃¬
ripere. atq ut unius crescat dignitas. tot
metropolitanoiũ impugnare pͥmat᷑. qͥetis¬
q ꝓuinciis. et olim scẽ sy nodi nicenȩ mo¬
deratione dispositis. bellũ nouȩ ꝑturba-¬
tionis inferre. atq ut uenerabiliũ patrũ
decreta soluant᷑. quorũdã ep̃oꝵ p̃ferre
consensũ. cui tot annorũ series negauit
effectũ. Nlam sexagesimus fere annꝰ huiꝰ
conuentiȩ esse iactat᷑ qua se predictus
ep̃c estimat adiuuari. frustra cupiens
id sibi ꝓdesse. qđ etiã si quisquã ausus
est uelle. nullus tam̃ potuit obtinere. Ag

Expanded text:
luerit inter vos primus esse, erit vester servus: sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare . Et tamen haec illis tunc insinuabantur qui de pusillo volebant crescere, et de infimis ad summa transire. Constanttisfaciet si tantae urbis magnificentia et claritudo non sufficit? Superbum nimis est et immoderatum ultra proprios terminos tendere, et antiquitate calcata alienum jus velle praeripere, atque ut unius crescat dignitas, tot metropolitanorum impugnare primatus, quietisque provinciis, et olim sanctae synodi Nicaenae moderatione dispositis, bellum novae perturbationis inferre; atque ut venerabilium Patrum decreta solvantur, quorumdam episcoporum proferre consensum, cui tot annorum series negavit effectum. Nam sexagesimus fere annus hujus conniventiae esse jactatur, qua se praedictus episcopus aestimat adjuvari, frustra cupiens id sibi prodesse quod etiam si quisquam ausus est velle, nullus tamen potuit obtinere. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ dm̃. et uerũ qͦ hominẽ. in unitace
ꝑsone. et mirabiliũ indicia. et passionũ
documenta. locunt᷑. Sicut gͦ predicti.
nom̃ catholicũ uenerant᷑ et diligunt et
incer dñi corpus. se uolunt menbra no¬
minari: prauos errores qͦs temere admi¬
serant oetes tent᷑: et agant penitentiã in¬
piarũ blasphemiarũ cruentorũq fac¬
torũ. Succũbant. ꝓ salute animarũ su¬
arũ. synodalib quȩ in ciuitate calcedo¬
nense. sunt confirmata decretis. Et quia
ad incelligendũ sacramentũ salutis
humane. nͥ fides uera. et humilitas quie¬
b misceant᷑. Fides enĩ catholica. sicut dãp
duas ausus est predicare ꝑsonas: ita dã¬
pnat etiã euthicẽ. cũ dioscoro. qđ ab u¬
nigenito deo uerbo negant in utero uir¬
ginis matris. ueritatẽ carnis humanȩ¬

Expanded text:
Deum verum, et verum quoque hominem in unitate personae, et mirabilium judicia, et passionum documenta loquuntur. Si ergo praedicti nomen catholicum venerantur et diligunt, et inter Domini corpus se volunt membra nominari, pravos errores quos temere admiserant detestentur, et agant poenitentiam impiarum blasphemiarum, 202 cruentorumque factorum. Succumbant pro salute animarum suarum synodalibus, quae in civitate Chalcedonensi sunt confirmata, decretis. Et quia ad intelligendum sacramentum salutis humanae, nisi fides vera et humilitas quiebus misceantur. Fides enim catholica sicut damnatChristo duas ausus est praedicare personas, ita damnat etiam Eutychen cum Dioscoro, qui ab unigenito Deo Verbo negant in utero Virginis matris
Abbreviated transcription (Latin):
ficauit inuidię. p̃ destinata renouãdis
mortalib pietatis suȩ remedia. int̃ ipsa
mũdi pͥmordia presignaũ denuntian
serpenti. futurum semen mulieris. ꝙ no¬
uolatorẽ humane ꝓpaginis. incorrup¬
ca natiuitate dãpnaret. Nam quia.
głabatur diabolꝰ. hominem sua fraude
deceptũ. diuinis caruisse munerib u.
immortalitatis dode nudatum. duram
subisse sententiam. seq inmalis sius qd̾¬
dam de preuaricatoris consortio. inue¬
in tanto honore condiderat. antiquã
mutasse sententiã: opus fuit secreti
dispensatioẽ consilii. ut in commuta¬
bilis ds̃ cuius uoluncas ñ pot̃ sua be¬
nignitate priuari. primam pictatis
sue dispositionem. sacramento occul¬
tiore compleret᷑ & homo contra dia¬
bolice iniquitatis uersutia actus in
stituta. ingredit᷑ hec infima iħc xp̃s¬

Expanded text:
eparata renovandis mortalibus suae pietatis remedia inter ipsa mundi primordia praesignavit; denuntians serpenti futurum semen mulieris quod noviolatorem humanae propaginis incorrupta nativitate damnaret. Nam quia gloriabatur diabolus, hominem sua fraude deceptum divinis caruisse muneribus, et immortalitatis dote nudatum duram mortis subiisse sententiam, seque in malis suis quoddam de praevaricatoris consortio invein tanto honore condiderat, antiquam mutasse sententiam: opus fuit, dilectissimi, secreti dispensatione consilii, ut incommutabilis Deus, cujus voluntas non potest sua benignitate privari, primam pietatis suae dispositionem sacramento occultiore compleret, et homo diabolicae iniquitatis versutia actus in stituta, ingreditur haec mundi infima J
Abbreviated transcription (Latin):
stituti. De quoꝵ ordine ẽ etiã decimi hu¬
uis m̃sis sollempne ieuiniũ: ꝙ ñ ido
negligendum ẽ. quia de obseruantia ue¬
tens legis assuptum ẽ. tamꝗͣ ħ de illis
sit quȩ int̾ discretiones ciboꝵ int̾̃ bap¬
tismatum differentias .x. auium pecudr̃¬
q hostias. eẽ destiterunt. Illa enim q̃
rerum futuraꝵ figuras gerebant. u
uantione suscepit. qm̃ sic̃ ꝑmanet
apud intelligentiam xpĩanam. dnĩn
dm̃ tuum ad orabis : illi soli seriues.
x diliges dnm̃ dincuum extoto corde tuo

Expanded text:
II. De quorum numero est etiam decimi hujus mensis solemne jejunium, quod non ideo negligendum est, quia de observantia veteris legis assumptum est, tamquam hoc de illis sit quae inter discretiones ciborum, inter baptismatum differentias et avium pecudumque hostias esse destiterunt. Illis enim quae rerum futurarum figuras gerebant, imvatione suscepit. Quoniam sicut permanet apud intelligentiam Christianam: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies ; et, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ colenda maiestas. quȩ uniuersitatẽ
mundi creauit ex nichilo.ꝙ. in quas
uoluit formas atq mensuras. t̾renã
celestemq sub̃̾am. om̃potenti ratioẽ
ꝓdux̃. Sol luna & sida. sint commo¬
da utentib. sint speciosa cernentib
s ita ut de illis grẽ referantur auc¬
torr̃ ÷ adoret̃ ds̃ qui condidit. ñ crea¬
tura quȩ seruit. laudate gͥ dnm̃ di¬
lectissimi. in omnib oꝑib eius atq
uidiciis: sit inuob indubitata credr¬
litas uirgineȩ integritatis &. partus.
Reformatiõis humane sacrũ diuinũ q
misterium: scõ atq sincero honorate ser¬
uitio. Amplectimini xp̃m in nr̃a car¬
ne nascentem: ut eundem dm̃ głȩ. uide
mereamini in sua maiestate regnan¬
tem: qui cũ patre &. spũ scõ manet inu¬
nitate dĩtatis. in scła scłors a m̃.

Expanded text:
est colenda majestas, quae universitatem est colenda majestas, quae universitatem mundi creavit ex nihilo, et in quas voluit formas atque mensuras terrenam coelestemque substantiam omnipotenti ratione produxit. Sol, luna et sidera sint commoda utentibus, sint speciosa cernentibus; sed ita ut de illis gratiae referantur auctori, et adoretur Deus, qui condidit, non creatura, quae servit. Laudate igitur Deum, dilectissimi, in omnibus operibus ejus atque judiciis. Sit in vobis indubitata credulitas virgineae integritatis et partus. Reformationis humanae sacrum divinumque mysterium sancto atque sincero honorate servitio. Amplectimini Christum in nostra carne nascentem, ut eumdem Deum gloriae videre mereamim in sua majestate regnantem, qui cum Patre et Spiritu sancto manet in unitate Deitatis in saecula saeculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
exclusit. aliquib uos iterũ seducat in¬
sidiis.&. ħ ipsa p̃sentis diei gaudia.
fallaciȩ suȩ arte corrumpat: illudens
simpliciorib animis. de quorum dam
ꝑsuasione pestifera. quib hic dies solẽp¬
nitatis nr̃e. non tam de natiuitate xpĩ.
quam de noui ut dicunt solis ortu. ho¬
norabilis uideat᷑: quoꝵ corda uastis te¬
nebris obuoluta. ꝙ ab omni increm̃to
uerȩ lucis aliena sunt. trahuntur n
adhuc stultissimis gentilitatis errori¬
b Et quia supra id ꝙ carnali intuen¬
tur aspectu. nequeunt aciem mentis e¬
rigere: ⁊ ministra mundi luminaria.
diuino honore uenerant᷑. Absit ab a¬
nimis xp̃ianis impia suꝑstitio: ꝓdigi¬
osumq mendaciũ. ultra omnẽmo¬
dũ distant a sempit̾no tpãlia. ab in¬
corꝑeo corpoira: adominatore sub¬
iecta: qr &. simirandã habent pulchi¬
tudinem: adorandam tñ ñ habent dĩ¬
tatẽ. Illa gͦ uirtus illa sapientia illa

Expanded text:
exclusit, aliquibus vos iterum seducat inexclusit, aliquibus vos iterum seducat insidiis, et haec ipsa praesenti diei gaudia suae fallaciae arte corrumpat, illudens simplicioribus animis de quorumdam persuasione pestifera, quibus haec dies solemnitatis nostrae, non tam de nativitate Christi, quam de novi, ut dicunt, solis ortu honorabilis videatur. Quorum corda vastis tenebris obvoluta, et ab omni incremento verae lucis aliena sunt; trahuntur enim adhuc stultissimis gentilitatis erroribus, et quia supra id quod carnali intuentur aspectu, nequeunt aciem mentis erigere, ministra mundi luminaria divino honore venerantur. Absit ab animis Christianis impia superstitio prodigiosumque mendacium. Ultra omnem modum distant a sempiterno temporalia, ab incorporeo corporea, a dominatore subjecta: quia etsi mirandam habent pulchritudinem, adorandam tamen non habent Deitatem. Illa ergo virtus, illa sapientia, illa
Abbreviated transcription (Latin):
tio aufert seruitutẽ. ÷ regeneratio mutat
liter głans. reconciliationis huius
grãm iusto ꝑpende uidicio. Tibi enĩ
quondam abiecco. tibi extruso a para
nem uerbi potestas data c̃. ut delon¬
ginquo ad tuum reuertaris auctorẽ.
recognoscas parentem: liber effitiaris
ex seruo: de extraneo ꝓueharis in filiũ:
ut qui ex corruptibili carne natus es.
filium ꝑ sp̃m adoptionis agnoueris.
dm̃ patrem audeas nuncupare. Ma¬
le conscientię absolutus reatu. ad ce¬
lestia regna suspires: uoluntatem dĩ
facias. diuino fultus aurilio. Iiite¬
ris angłos suꝑ terram: unmortalis
sube uirtute pascaris. Securus aduer¬
sus inimicas tẽptationes: ꝓpietate cõ¬
fligas. Et si celestis militię sacram̃ta
scruauens. ñ dubites te in castris triũ¬
phalib regis eterni. ꝓ uictoria coronã¬
dũ: cumq resurrectio pis parata susce¬
dilectissimi. in fide qua fundati estis
stabiles ꝑmanete. ne idem ille cep̃¬

Expanded text:
tio aufert servitutem, et regeneratio mutat tio aufert servitutem, et regeneratio mutat liter gloriaris, reconciliationis hujus am justo perpende judicio. Tibi enim quondam abjecto, tibi extruso a paradncarnationem Verbi potestas data est, ut de longinquo ad tuum revertaris auctorem, recognoscas parentem, liber efficiaris ex servo, de extraneo proveharis in filium; ut qui ex corruptibili carne natus es, Filium per spiritum adoptionis agnoveris, Deum Patrem audeas nuncupare. Malae conscientiae reatu absolutus, ad coelestia regna suspires, voluntatem Dei facias divino fultus auxilio, imiteris angelos super 72 terram, immortalis substantiae virtute pascaris, securus adversus inimicas tentationes pro pietate confligas, et si coelestis militiae sacramenta servaveris, non dubites te in castris triumphalibus regis aeterni pro victoria coronandum, cum te resurrectio piis parata suscedilectissimi, in fide qua fundati estis, stabiles permanete; ne idem ille ten
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbria. blasphemias. conuitia: omnẽ
postremo inipsum uim furoris effudit:
omnia temptamentor gnã ꝑcucurrit.
Ec sciens quo humanam ntãm infec̾i¬
set ueneno: nequaquam credidit pri¬
me trans gressionis exortem: quem tot
documentis didic̃ eẽ mortalẽ. ꝑstitit
gͦ imꝓbus predo.&. auarus exactor in
cum qui nicħ ipsius habebat insurge¬
re: &. dum uitiatȩ originis preuidi¬
cium gnãle ꝑsequit᷑: cirographum qͦ
tenebatur excedit: ab illo iniquitatiᷤ
exigens penã. in quo nullam repperit
culpam. Soluit᷑ itaq letifere pactioĩs
male suasa conscͥptio: & ꝑ iniustitiã
plus petendi. totius debiti summa
uacuat᷑. fortis ille nectitur uincłis¬
siuis. &. omne cõmentũ maligni. in
caput ipsiꝰ retorquet̃: ligato inun¬
di principe. captiuitatis uasa rapi¬
unt᷑. Redit in honorẽ suũ ab antiqͥs
contagiis purgata nat᷑a. Mors mor¬
te destruitur. natiuitas natiuitaf¬

Expanded text:
probria, blasphemias, convicia, omnem probria, blasphemias, convicia, omnem postremo in ipsum vim furoris sui effudit, omnia tentamentorum genera percurrit; et sciens quo humanam naturam infecisset veneno, nequaquam credidit primae transgressionis exsortem, quem tot documentis didicit esse mortalem. Perstitit ergo improbus praedo et avarus exactor in eum qui nihil ipsius habebat insurgere, et dum vitiatae originis praejudicium generale persequitur, chirographum quo nitebatur excedit, ab illo iniquitatis exigens poenam, in quo nullam reperit culpam. Solvitur itaque lethiferae pactionis malesuasa conscriptio, et per injustitiam plus petendi, totius debiti. summa vacuatur. Fortis ille nectitur suis vinculis, et omne commentum maligni in caput ipsius retorquetur. Ligato mundi principe, captivitatis vasa rapiuntur. Redit in honorem suum ab antiquis contagiis purgata natura, mors morte destruitur, nativitas nativitat
Abbreviated transcription (Latin):
minis transfusio ñ ꝑuenit. peccati se
illic origo ñmiscuit. Inuiolata uirgi¬
nitas. concupiscentiam nesciũ: sub̾am
ministraũ. Assup̃ta ẽ de matre. hoĩs
natura ñculpa. Creata ẽ foria serui
temꝑatꝰ ẽ ueteri: ut &. ueritatem susci¬
ꝑet gnĩs: & uitium excluderet uetu
tor. ita susceptionis humane modera¬
retur exordia: ut uirtutem inseꝑabił
a suo homine dĩtatis. ꝑ uelamen nr̃e
infirmitatis absconderet: illusa ẽ se¬
curi hostis astutia: qͥ natiuitatẽ pue¬
ri in salutem humani gnĩs ꝓcreati.
ñ alit̾ sibi quã om̃ium nascentiũ pu¬
tauit obnoxiam. Uidit enim uagi¬
entẽ atq lacrimantem: uidit pannis
obuolutũ: circumcisioni sublitũ. qͥ le¬
galis sacrificii oblatione ꝑfunctum.
Agnoũ deinceps solita pueritiȩ in cre¬
menta: & usq in uiriles annos de natu¬
ralib ñ dubitauit augmentis. Inter
hec intulit contumelias: multiplica¬
uit iniurias. adhibuit maledictã. op¬

Expanded text:
minis transfusio non pervenit, peccati se minis transfusio non pervenit, peccati se illic origo non miscuit. Inviolata virginitas concupiscentiam nescivit, substantiam ministravit. Assumpta est de matre Domini, natuest veteri, ut et veritatem susciperet generis, et vitium excluderet vetustor ita susceptionis humanae moderaretur exordia, ut virtutem inseparabilis a suo homine Deitatis per velamen nostrae infirmitatis absconderet, illusa est securi hostis astutia, qui nativitatem pueri in salutem generis humani procreati, non aliter sibi 71 quam omnium nascentium putavit obnoxiam. Vidit enim vagientem atque lacrymantem, vidit pannis involutum , circumcisioni subditum, et legalis sacrificii oblatione perfunctum. Agnovit deinceps solita pueritiae incrementa, et usque in viriles annos de naturalibus non dubitavit augmentis. Inter haec intulit contumelias, multiplicavit injurias, adhibuit maledicta, op
Abbreviated transcription (Latin):
alios. ñ alit̾ crederet natũ eẽ quã ce¬
teros: Cuius enim similem cum uni¬
uersis aduercit naturã: parem hab̾e
arbitratus ẽ. cum om̃ib causã. Nec
intellex̃ a transgressioĩs uĩcłis lib̾ũ.
quem ab infirmitate mortalitatis.
ñ inueñ alienũ. Uerar namq mise¬
ricordia dĩ. cũ ad reꝑandũ humanũ
genus. in estabilit̾ ei multa suppete¬
rent: hac̃ potissimũ consulendi uiam
elegit. ꝗͣ ad destruendũ opꝰ diaboli.
ñ uirtute uteretur potentiȩ. s rõe ui¬
stitiȩ. nã suꝑbia hostis antiqui. ñ
immerito s̃ in omẽs hões ius tyran.¬
nicum uendicabat: nec indebito dñatu
p̃mebat. qͦs amandato dĩ spontaneos in
obsequium suę uoluntatis allexerat. q̃
itaq iuste amitteret originalẽ dediti
cii seruitutem: nͥ de eo ꝙ subegerat uin¬
ceretur. Qd ut fieret. siue uirili semi
sorde conceptio. hec uide purgationẽ
traxit. unde concep̃. qͦ enĩ paterni se¬

Expanded text:
alios, non aliter crederet natum esse quam caealios, non aliter crederet natum esse quam caeteros. Cujus enim similem cum universis advertit naturam, parem habere arbitratus est cum omnibus causam; nec intellexit a transgresstis non invenit alienum, Verax namque misericordia Dei, cum ad reparandum humanum genus ineffabiliter ei multa suppeterent, hanc potissimum consulendi viam elegit, qua ad destruendum opus diaboli, non virtute uteretur potentiae, sed ratione justitiae. Nam superbia hostis antiqui non immerito sibi in omnes homines jus tyrannicum vindicabat, nec indebito dominatu premebat, quos a mandato Dei spontaneos in obsequium suae voluntatis illexerat. Non itaque juste amitteret originalem humani generis servitutem, nisi de eo quod subegerat vinceretur. Quod ut fieret, sine virili seminsorde conceptio, haec inde purgationem traxit, unde concepit. Quo enim paterni se
Abbreviated transcription (Latin):
p̃eꝑent. uirgo ꝑmansit᷑. Non ħ cogi¬
tetur parientis conditio. s nascentis
arbitrium: qui sic homo natus ẽ ut uo¬
lebat.&. poterat. Siueritatem queris
humanȩ nt̾e cognosce materiam. Si
rationem scrutaris originis. uirtutẽ
succumbere uitiis ĩnederi. Ueñ ut om¬
nem languorem corruptionis .x um¬
uersa uulnera sordentiũ curaret a
sceretur ordine: quinouam impollutȩ
sinceritatis grãm. humanis corꝑib in¬
ferebat. Oportuit enĩ ut primã genitͥ¬
cis integritatem. nascens incorruptio.
custodiret. & complacitũ sibi clau¬
strum pudoris.x. scĩtatis hospiciumr
diuini sp̃s uirtus infusa seruaret. que
statuerat deiecta engere. confracta so¬
lidare: &. suꝑandis carnis illecebris mł¬
tiplicatã pudicitiȩ donare urtutẽ:
ut uirginitas quȩ in aluis ñ poterat
salua eẽ generando: fieret in aliiꝰ imitabił
dilectissimi .ꝙ. xp̃s nasci eleg̃ ex iurgi¬
diabolus ignoraret .&. sp̃itali latẽte
conceptu.quem ñ alium uidet quam

Expanded text:
et virgo permanserit. Non hic cogitetur parientis conditio, sed nascentis arbitrium, qui sic homo natus est, ut volebat et poterat. Si veritatem quaeris naturae, humanam cognosce materiam; si rationem scrutaris originis, virtutem succumbere vitiis, sed mederi. Venit ut omnem languorem corruptionis et universa ulcera sordentium curaret ansceretur ordine, qui novam impollutae sinceritatis gratiam humanis corporibus inferebat. Oportuit enim ut primam genitricis virginitatem nascentis incorruptio custodiret, et complacitum sibi claustrum pudoris, et sanctitatis hospitium, divini Spiritus virtus infusa servaret, qui statuerat dejecta erigere, confracta solidare, et superandis carnis illecebris multiplicatam pudicitiae donare virtutem: ut virginitas, quae in aliis non poterat salva esse generando, fieret et in aliis imitabilis dilectissimi, quod Christus nasci elegit ex Virgidiabolus 70 ignoraret, et spiritali latente conceptu, quem non alium videret quam
Abbreviated transcription (Latin):
ut eẽmus in ipo noua creatura. nouũq
figmentũ. Deponamꝰ gͦ ueterem homi¬
nẽ cũ accib suis & adepti participatio¬
nẽ gen̾ationiꝰ xp̃i. carnis renuntiemꝰ oꝑib.
agnosce oxp̃iane dignitatẽ tuã &. di¬
uinȩ consors factus nt̃e. noli inueterem
uilitatẽ. degeneri conuersatioe recidere.
brum. Reminiscere quia erutꝰ de pote¬
state tenebraꝵ: tranlatus es. in dĩ lum̃
et regnum. ꝑ baptismati sacram̃tũ sp̃s
scĩ factus es templũ. Noli tm̃ habitato¬
rem. prauis de te actib effugare .&. dia¬
boli te itex subicere seruituti: quia p̃cui
tuũ sanguis ẽ xp̃i: quiꝰ inueritate te ui¬
dicabit. quimiseri cordit̃ te redemit. ꝙ
cum patre &. spũ scõ uiũ.

Expanded text:
ut essemus in ipso nova creatura, novumque figmentum. Deponamus ergo veterem hominem cum actibus suis ; et adepti participationem generationis Christi, carnis renuntiemus operibus. Agnosce, o Christiane, dignitatem tuam, et divinae consors factus naturae, noli in veterem vilitatem degeneri conversatione redire. brum. Reminiscere quia erutus de potestate tenebrarum, translatus es in Dei lumen et regnum. Per baptismatis sacramentum Spiritus sancti factus es templum: noli tantum habitatorem pravis de te actibus effugare, et diaboli te iterum subjicere servituti: quia pretium tuum sanguis est Christi; quia in veritate te judicabit, qui in misericordia te redemit, qui cum Pat
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit. Inpassibilis ds. ñ dedignatꝰ
ẽ homo eẽ passibił .x. inmortalis. mor¬
tis legib subiacere. Noua aut̃ natuuui¬
tate genitus ẽ. conceptus auirgine. na¬
tus ex uirgine. sine paterne carnis cõ¬
cupiscentia. sine materne integrita.¬
tis inuina: quia futurum hominũ
saluatorem. talis ortus decebat. quiz
in se hab̾et humane sube naturam ⁊
humane carnis inquinamenta ne:¬
sciret. Auetor enim in carne nascenti

Expanded text:
non dedignatus est homo esse passibilis, et immortalis mortis legibus subjacere. Nova autem nativitate genitus est, conceptus a Virgine, natus ex Virgine, sine paternae carnis concupiscentia, 69 sine maternae integritatis injuria: quia futurum hominum Salvatorem talis ortus decebat, qui et in se haberet humanae substantiae naturam, et humanae carnis inquinamenta nesciret. Auctor enim Deo in carne nascenti
Abbreviated transcription (Latin):
ior animositas ⁊ cura ẽ ęxcitanda. fer¬
uentior. ne ꝙ pium ẽ agere ñ dictum.
itaq mensis ieiunium. adꝙ caritatẽ
uram religioso ꝓposito nouimus p̃
ꝑatam. unanimit᷑ auxiliante xp̃o ce-¬
lebrantes hortamur. monentes ut unꝰ¬
quisq scđm mensurã possibilitatis
quã accep̃ a dõ. in bonis oꝑib enitescat:
quia ⁊ inimicinrĩ quinrã scĩficatiõe¬
torquent᷑. in his dieb quos ad maiorẽ
obseruantiã nob̃ dispositos cẽ noue¬
rt̃. uehementius seuiunt. ꝙ. subtilio¬
re insidiantur astutia: ut aliis immit¬
tẽdo metum inopiȩ. de largitatis expẽ¬
sis. aliis initiendo tristitiam dela¬
bore ieiumi. quã płimos a consortio
huiꝰ deuotioĩs abducant. Contra qͣs
tep̃tatioẽs. dilectissimi uigilet in no¬
b̾pii cordis intentio: ⁊ axpĩanis m̃¬
tib cogitatioẽs diffidentie repellã¬
tur. Modicũ ẽ enimꝙ pauꝑi satis ẽ¬

Expanded text:
jor animositas et cura est excitanda ferjor animositas et cura est excitanda ferventior, ne quod pium est agere non indictum, itaque mensis jejunium, ad quod charitatem vestram religioso proposito novimus 45 praeparatam, unanimiter, auxiliante Christo, celebrandum hortamur, monentes ut unusquisque secundum mensuram possibilitatis quam accepit a Deo, in bonis operibus enitescat. Quia et inimici nostri, qui nostra sancti in his diebus quos ad majorem observantiam nobis dispositos esse noverunt, vehementius saeviunt, et subtiliore insidiantur astutia; ut aliis immittendo metum inopiae de largitatis expensis, aliis injiciendo tristitiam de labore jejunii, quamplurimos a consortio hujus devotionis abducant. Contra quas tentationes, dilectissimi, vigilet in nobis pii cordis intentio, et a Christianis mentibus cogitationes diffidentiae repellantur. Modicum est enim
Abbreviated transcription (Latin):
n dnĩco agro dilectissimi cuius
oꝑarii sumus. oportet nos prudẽ¬
ter atq uigilanter sp̃italẽ exer¬
cere culturã : ut ꝑseueranti indus¬
tria. quȩ legitimis temꝑib s̃ exequẽ¬
da curantes: de scõrum oꝑum fru¬
ge letemur: quȩ si pigro otio ꝙ. iner¬
ti desidia negligantur. terra nrã ni¬
cħ generosi gerininis pariet᷑.x. spiniꝰ
ac tribulis subdita. ñ ꝓducet quȩ cõ¬
denda sint orreis. s quȩ urenda sint
flammis. Ager aut̃ iste dilectissimi
rorante desuꝑ grã dĩ. fide muniturꝰ
ieiumi is exercetur. elemosinis senit᷑
orationib fecundat᷑: ut int̾ planta¬
tiones rigationesq nrãs. nullius a¬
maritudinis radix pululet. nec se
incrementa cuiusquã noxie stirpiᷤ
attollat̃: s enecato omĩ semine uiti¬
orum. conualescat seges leta uirti¬
tum. Ad quam diligentiam om̃i ꝗdẽ
nos tꝑe pietas adortatur. s in his die¬
b qui huic oꝑi sc̃ specialius p̃stituti. ma¬

Expanded text:
nico agro, dilectissimi, cujus operarii sumus, oportet nos prudenter atque vigilanter spiritalem exercere culturam, ut perseveranti industria, quae legitimis temporibus sunt exsequenda, curantes, de sanctorum operum fruge laetemur. Quae si pigro otio et inerti desidia negligantur, terra nostra nihil generosi germinis pariet, et spinis ac tribulis obsita, non producet quae condenda sint horreis, sed quae urenda sint flammis. Ager autem iste, dilectissimi, rorante desuper gratia Dei, fide munitur, jejuniis exercetur, eleemosynis seritur, orationibus fecundatur, ut inter plantationes rigationesque nostras nullius amaritudinis radix pullulet, nec se incrementa cujusque noxiae stirpis attollant; sed enecate omnium semine vitiorum, coalescat seges laeta virtutum. Ad quam diligentiam omni quidem nos tempore pietas adhortatur, sed in his diebus qui huic operi sunt specialius praestituti, ma
Abbreviated transcription (Latin):
uod tꝑis ratio .&. deuotioĩs
urẽ admonet con¬
eẽ ieuinĩ: Quo ꝓ consummata per¬
ceptioẽ omniũ fructuũ. dignissime
largitori omĩum dõ. continentiȩ liba¬
men offertur. Quid enim efficatius
pot̾ eẽ ieiuinio. cuius obseruantia ap¬
ꝓpinquamꝰ dõ. & resistentes diabolo.
uitia blanda suꝑamꝰ : semꝑ enĩ uir¬
tun: cibus ieiuniũ fuit. De abstinen¬
tia namq ꝓdeunt caste cogitatioẽs:
rationabiles uoluntates: salubriora
consilia: & ꝑ uoluntanas afflictiões
caro concupiscentiis morit᷑: uututi¬
nic. animaꝵ nraꝵ salus acquiritur
ieiuniũ nr̃m iniscdiis pauꝑum sup¬
ꝑleamus. lmpendamus uirtuti ꝙ
sub trahimus uoluptati: fiat refec¬
tio pauꝑis: abstinentia ieiunantis.
Studcamus uduarum defensioni:
pupilloꝵ utilitati: lugentium con¬
solationi: disidentium paci. Suscipia¬
tur ꝑegrinus. ad iuuetur oppressus.⁊
uestiatur nudus. foueatur egrotus:
ut quicumq nrũm de iustis labori¬

Expanded text:
poris ratio et devotionis nostrae admonet conesse jejunium, quo pro consummata perceptione omnium fructuum, dignissime largitori eorum Deo continentiae libamen offertur. Quid enim potest efficacius esse jejunio, cujus observantia appropinquamus Deo, et resistentes diabolo, vitia blanda superamus? SEMPER enim virtuti cibus jejunium fuit, De abstinentia prodeunt castae cogitationes, rationabiles voluntates, salubriora consilia. Et per voluntarias afflictiones caro concupiscentiis moritur, virtutinio animarum nostrarum salus acquiritur, jejunium nostrum misericordiis pauperum suppleamus. Impendamus virtuti, quod subtrahimus voluptati. Fiat refectio pauperis, abstinentia jejunantis. Studeamus viduarum defensioni, pupillorum utilitati, lugentium consolationi, dissidentium paci. Suscipiaperegrinus, adjuvetur oppressus, vestiatur 44 nudus, foveatur aegrotus; ut quicumque nostrum de justis labori
Abbreviated transcription (Latin):
x. qua mensura mensi fueritis. eadem
remetiet᷑ uob̾. In fideł aut̃ ⁊ iniquus
ẽ etiam sibi: qui ꝙ estimat diligendũ.
ñ uult habere ꝑpetuũ. Quantalib
aditiat. quantalib condat.⁊ congerat:
inobs de ħ mundo .&. egenus abscedet:
eet̃ animȩ suȩ: illi bona sua credet.
qui & idoneus fideuissorẽ pauꝑum.
⁊ largissimus redditor usurarum .s:
in iusta ⁊ impudens auaritia. quȩ
bñficium se dic̃ prãre cum decip̃. nõ
credit dõ ueraciter ꝓmittentĩ &. credit
homini trepide paciscenti. dumq
certiora estimat p̾sentia quam futu¬
ra : merito in hoc frequenter incurrit.
ut ci cupiditas iniusti lucri. ñ iniusti
cuentus. mala semꝑ ẽ ratio fenerantis. cui
pecuniam & minuisse .x.auxisse pecca.¬
tũ ẽ: ut aut miser sit. amittendo ꝙ. ded̾.
aut miserior. accipiendo ꝙ ñ dedit. fu¬
gienda prorsus ẽ iniquitas fenoris. &
lucrum ꝙ omni caret humanitate. ui¬
tandumẽ. Multiplicatur quidẽ facultas

Expanded text:
et qua mensura mensi fueritis, eadem et qua mensura mensi fueritis, eadem remetietur vobis. Infidelis autem et iniquus est etiam sibi, qui quod aestimat diligendum non vult habere perpetuum. Quantalibet adjiciat, quantalibet condat et congerat, inops de hoc mundo et egenus abscedet, esset animae suae, illi bona sua crederet, qui et idoneus fidejussor est pauperum, et largissimus redditor usurarum. Sed injusta et impudens avaritia, quae beneficium se dicit praestare cum decipit, non credit Deo veraciter promittenti, et credit homini trepide paciscenti; dumque certiora existimat praesentia quam futura, merito in hoc frequenter incurrit, ut ei cupiditas injusti lucri non injusti t sequatur eventus, mala semper est ratio fenerantis, cui pecuniam et minuisse et auxisse peccatum est: ut aut miser sit amittendo quod dedit, aut miserior accipiendo quod non dedit. Fugienda prorsus est iniquitas fenoris: et lucrum quod omni caret humanitate vitandum est. 54 Multiplicatur quidem facultas
Abbreviated transcription (Latin):
mino. E stote miscricordes. sicut ⁊ pater
ur̃ misericors ẽ. Dimittite. ⁊ dimitte¬
tur uob̾. Quid hac iustitia benignius.
quid hac retbutione clementius. ubi
sententia uidicaturi. inpotestate po¬
nitur iudicandi : Date inquit: dabi¬
tur uob̾. Quim cito diffidentie solli¬
citudo ⁊ auantiȩ ẽ amputata cuncta¬
tio. ut ꝙ reddituram se ꝓmittit ueritaᷤ
secura expendat humanita̾t. Constãs
sereꝙ. metas. sparge ꝙ colligas. Noli me¬
tuere dispendium: noli de dubio suspi
x. qui dat ut habeas. mandat ut tribua
dicens. date x. dabitur uob̾. Amplectẽ¬
da ẽ cibi. ꝓmissionis istius gratulãda
conditio. Quamuis enim ñ habeas nͥ
ħ potus scm fenus exerccat .x. hac u¬
suraꝵ arce ditescat: ut ñ hominũ labo¬
rantium captet necessitates. ne ꝑdolo¬
sabeneficia. laqueos incidat insolubi¬
lium delictor: s illiꝰ sit creditor. illuis
fenerator. qui dic̃date &. dabitur uob̾:

Expanded text:
mino: Estote misericordes, sicut et Pater mino: Estote misericordes, sicut et Pater vester misericors est; 53 dimittite, et dimittetur vobis . Quid hac justitia benignius? Quid hac retributione clementius, ubi sententia judicaturi in potestate ponitur judicandi? Date, inquit, et dabitur vobis . Quam cito diffidentiae sollicitudo et avaritiae est amputata cunctatio, ut quod reddituram se promittit veritas, secura expendat humanitas. CAP. II. Csere quod metas, sparge quod colligas. Noli metuere dispendium, noli de dubio suspiret qui dat ut habeas, mandat ut tribuas, dicens: Date, et dabitur vobis. Amplectenda est tibi promissionis istius gratulanda conditio. Quamvis enim non habeas nihoc potius sanctum fenus exerceat, et hac usurarum arte ditescat, ut non hominum laborantium captet necessitates, ne per dolosa beneficia laqueos injiciat insolubilium debitorum, sed illius sit creditor, illius fenerator, qui dicit: Date, et dabitur vobis;