comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
concipere. quod scus ipsa uerbis ex plicare
non potest.Cur hoc : Non quia sic meritũ:
s quia sic placitum coram patre uerbi. sꝑon¬
si anime. ihesuxp̃i dñi nostri: qui est super
omnia deus benedictus in secula ameN.

Expanded text:
concipere, quod suis ipsa verbis explicare concipere, quod suis ipsa verbis explicare non potest. Cur hoc? Non quia sic meritum, sed quia sic placitum coram Patre Verbi sponsi animae, Jesu Christi Domini nostri, qui est super omn
Abbreviated transcription (Latin):
tum: et exꝑimentum rarum. Hoc est quod
supra post alia memini me dixisse: querere
utiq ammam uerbum: quo fruatur ad
iocunditatem. Pgat quis forsitan querere
ame etiam. uerbo frui quid sit: respondeo.
Querat potius exptum: aqtio id querat.
Aut si et michi exꝑiri daretur ÷ puitas me
posse eloqui. quod ineffabile est: Audi
exꝑtum. Siue inquit mente excedimus
deo: sitie sobrii scimus uobis. Hoc est. Ali¬
ud michi cum deo. solo arbitro deo: aliud
uobisctim. michi. Illud licuit experiri. s
minime loqui: in hoc ita condescendo tio¬
bis: ut et ego dicere. et uos capere ualeatis.
Oquisquis curiosus es scire quid sit hoc u̾i¬
bo frui:para illi. non aurem s mentem:
Non docet hoc lingua: docet grã. Abscon¬
ditur a sapientib et prudentib: et reuie¬
latur paruulis. Magna fr̃s. magna et fcib¬
limis uirtus humilitas: quȩ ꝓmeretur.
quod non docetur: digna ad ipisci. quod
non tialet ad disci:digna auerbo et de t̾ibo

Expanded text:
ntum, et experimentum rarum. Hoc est quod ntum, et experimentum rarum. Hoc est quod supra post alia memini me dixisse, quaerere utique animam Verbum, quo fruatur ad jucunditatem. 14. Pergat quis forsitan quaerere a me etiam, Verbo frui quid sit? Respondeo: Quaerat potius expertum a quo id quaerat. Aut si et mihi expertri daretur, putas me posse eloqui quod ineffabile est? Audi expertum: Sive, inquit, mente excedimus, Deo; sive sobrii sumus vobis . Hoc est: Aliud mihi cum Deo, solo arbitro Deo; aliud vobiscum mihi. Illud licuit experiri, sed minime loqui: ita hoc ita condescendo vobis, ut et ego dicere, et vos capere valeatis. O quisquis curiosus es scire quid sit hoc, Verbo frui; para illi non an rem, sed mentem. Non docet hoc lingua, sed docet gratia. Absconditur a sapientibus et prudentibus, et revelatur parvulis. Magna, fratres, magna et sublimis virtus humilitas, quae promeretur quod non docetur, digna adipisci quod non valet addisci, digna a Verbo, et de Verbo
Abbreviated transcription (Latin):
onis michi est iste. Prorsus pia mater.
et fidelis uiro suo anima ꝑauli: cũ diceret.
li matrimonio duo ẽẽ genera pariendi:
et ex hoc etiam diuersas soboles.s non
aduersas: cum scẽ matres. aut p̃dicando
ammas.atit meditando intelligentias
paritint spiritales. In hoc ultimo genere.
interdum erceditur et seceditur etiam a
corporeis sensib: ut sese non sentiat. que u̾¬
bum sentit. Hoc fit cum mens in effabili
terbi illecta dulcedine. qtiodãmodo sesͥ
furatur: imino rapitur.atq elabitur a
seapsa:. ut uerbo fruatur. Aliter sane affi¬
eitur mens. fructificans uerbo: aliter
fruens uerbo. Illic sollicitat necessitas
proximi: hic inuitat suauitas uerbi. Et
quidem leta inꝓle mater: s in amplexib
sponsa letior. Cara pignora fiuorũ. s̃z os¬
cula plus delectant. Bonum est saluare
itltos: excedere autẽ. et cum uerbo ẽẽ.
multo ioctindius. At quando hoc. aue quã¬
dru hoc : Dtilce cõmercium: s breue mom̃¬

Expanded text:
onis est mihi isti . Prorsus pia mater onis est mihi isti . Prorsus pia mater et fidelis viro suo anima Pauli, cum diceret: li matrimonio duo esse genera pariendi, et ex hoc etiam diversas soboles, sed non adversas: cum sanctae matres aut praedicando animas, aut meditando intelligentias pariunt spirituales. In hoc ultimo genere interdum exceditur, et seceditur etiam a corporeis sensibus, ut sese non sentiat quae Verbum sentit. Hoc fit, cum mens ineffabilis Verbi illecta dulcedine, quodam modo se sibi furatur, imo rapitur atque elabitur a seipsa, ut Verbo fruatur. Aliter sane afficitur mens fructificans Verbo, aliter fruens Verbo. Illic sollicitat necessitas proximi, hic invitat suavitas Verbi. Et quidem laeta in prole mater; sed in amplexibus sponsa laetior. Chara pignora filiorum; sed oscula plus delectant. Bonum est salvare multos; excedere autem et cum Verbo esse, multo jucundius. At quando hoc, aut quandiu hoc? Dulce commercium; sed breve mome
Abbreviated transcription (Latin):
terret celsitudo. quã sociat similitudo:
amor conciliat: ꝓfessio maritat: Pfessioĩs
forma hȩc est. Iuraui et statui: custodire
iudicia iusticiȩ tuȩ. Hanc secuti apłi: aie¬
bant. Ecce nos relinquimus omĩa: et secti¬
tisumus te. Simile est illud: quod incarna
spiritale signauit. Propter hoc relinquet
homo patrem suum et matrẽ suã: et ad he¬
rebit uxori sue:et erunt duo incarne una.
Et apud ꝓpħam: gloriatio maritate:
Michi autem adherere deo bonum est:po¬
nere indño deo spem meam.Ergo quam
uideris animam relictis om̃ib. tibo uotis
omnib adherere: uerbo uiuiere: u̾bo se re¬
gere : de u̾bo concipere quod pariat t̾ibo:
que possit dicere. michi uiuere.xp̃c est.
et mori lucrum: puta coniugem: tĩboq ma¬
ritatam. Confidit in ea coruiri scu. sciens
fidelem. quȩ p̃se omĩa spreuerit: omĩa ar¬
bitretur ut stercora:. ut sibi lucri faciat:
Talem nouerat: de quo dicebat. Uas elec̾ti¬

Expanded text:
terret celsitudo, quam sociat similitudo, terret celsitudo, quam sociat similitudo, amor conciliat, professio maritat. Professionis forma haec est: Juravi et statui custodire judicia justitiae tuae . Hanc secuti apostoli aiebant. Ecce nos reliquimus omnia et secuti sumus te . Simile est illud quod in carnalspirituale signavit: Propter hoc relinquet homo patrem suum, et matrem suam, et adhaerebit uxori suae; et erunt duo in carne una : et apud Prophetam gloriatio maritatae, Mihi autem ad haerere Deo bonum est, ponere in Domino Deo spem meam . Ergo quam videris animam relictis omnibus Verbo votis omnibus adhaerere, Verbo vivere, Verbo se regere, de Verbo concipere quod pariat Verbo; quae possit dicere: Mihi vivere Christus est, et mori lucrum : puta conjugem, Verboque maritatam. Confidit in ea cor viri sui, sciens fidelem, quae prae se omnia spreverit, omnia arbitretur ut stercora, ut sibi ipsum lucrifaciat. Talem noverat, de quo dicebat: Vas electi
Abbreviated transcription (Latin):
solentie atq lasciuiȩ : tum leuitatis. tũ
ignauie alienus: equitati autem accõmo¬
dus: pietati officiosus: pulcritudo anime
palam erit. si tamen non sit inspũ eius
dolus. Potest enim ficri. ut simulentur
hec omĩa: et non ex abundantia cordis
taliter moueantur. Et ut magis eltceat
is animȩ decor: ipsum si placet honestũ.
in quo hunc locandum censuimus. diffi¬
niatur mentis ingenuitas: sollicita ser¬
uare cum conscientia bona. famȩ integri¬
tatem. Uel iuxta apłm: ꝓuidere bona. non
tantum coram deo. s etiam corã hominib.
Beata mens. quȩ hoc se induit castimonie
decus: et quendam ueluti celestis innocen¬
tie candidatum: ꝑquem sibi uendicet
głosam conformitatẽ. non mundi.s uer¬
bi: de quolegitur. quod sit candor uitȩ
et̾nȩ: splendor et figura substantie dei.
Ex quo iam gradu:audet que eiusmodi
est. cogitare de nuptiis.Quidni audeat:
eo se nubilem. quo similem cernens: Nec

Expanded text:
solentiae atque lasciviae, tum levitatis, tum solentiae atque lasciviae, tum levitatis, tum ignaviae alienus, aequitati autem accommodus, pietati officiosus; pulchritudo animae palam erit, si tamen non sit in spiritu ejus dolus. Potest enim fieri ut simulentur omnia haec, et non ex abundantia cordis taliter moveantur. Et ut magis eluceat is animae decor, ipsum, si placet, honestum, in quo hunc locandum censuimus. definiatur: Mentis ingenuitas, sollicita servare cum conscientia bona famae integritatem. Vel, juxta Apostolum: Providere bona, non tantum coram Deo, sed etiam coram hominibus . Beata 1566 mens, quae hoc se induit castimoniae decus, et quemdam veluti coelestis innocentiae candidatum, per quem sibi vindicet gloriosam conformitatem, non mundi, sed Verbi, de quo legitur, quod sit candor vitae aeternae ; splendor et figura substantiae Dei . 12. Ex hoc jam gradu audet quae hujusmodi est, cogitare de nuptiis. Quidni audeat, eo se nubilem, quo similem cernens? Non
Abbreviated transcription (Latin):
dam: circum spectam: nichil penitus ad¬
mittentem. quod euaeuet glam consientie
attestantis: innullo conscitiam sibi. quo
crubescat presentiam ueritatis: quo coga¬
tur auertere faciem. quasi confusam et
reꝑcussam alumine dei. Hoc plane. hoc
illud decorum est. quod suꝑ omĩa bona
amime. diuinos oblectat aspectus: et nos
nominamus ac diffinimus honestum.
Cum autem decoris huius claritas abun¬
dantius intima cordis repleuerit: ꝓdeat
foras necesse est.tanquam lucerna ladens
sub modio: immo bax intenebris lucens.
latere nescia. Porro effulgentem. et ue¬
luti quibdam suis radiis erumpentẽ.
mentis simulacrum. corpus excipit: et
diffundit ꝑmenbra et sensus: quatinꝰ
omnis inde reltceat actio: sermo: aspe¬
ctus: incessus: risus: si tamen riscis mix¬
tus grauitate: et plenus honesti.Horum.
et aliorum ꝓfecto artuum. sensuumq
motus. gestus. et tisus cum apparuerit
serius.purus. modestus. totius exꝑs in¬

Expanded text:
dam, circumspectam, nihil penitus addam, circumspectam, nihil penitus admittentem quod evacuet gloriam conscientiae attestantis: in nullo consciam sibi, quo erubescat praesentiam veritatis, quo cogatur avertere faciem quasi confusam et repercussam a lumine Dei. Hoc plane, hoc illud decorum est, quod super omnia bona animae divinos oblectat aspectus; et nos nominamus ac definimus honestum. 11. Cum autem decoris hujus charitas abundantius intima cordis repleverit, prodeat foras necesse est, tanquam lucerna latens sub modio, imo lux in tenebris lucens, latere nescia. Porro effulgentem, et veluti quibusdam suis radiis erumpentem, mentis simulacrum corpus excipit, et diffundit per membra et sensus, quatenus omnis inde reluceat actio, sermo, aspectus, incessus, risus si tamen risus mistus gravitate, et plenus honesti. Horum et aliorum profecto artuum sensuumque motus, gestus et usus, cum apparuerit serius, purus, modestus, totius expers in
Abbreviated transcription (Latin):
pre filiis hominum placere non potest.
Deniq audit: quia concupiscit rex decorẽ
tuum. Quanta entimerauimus anime
bona. dona uerbi: uoluntatem bonam: sci¬
entiam: uirtutẽ: sapientiam : et nichil ho¬
rum uerbum rex concupiscere legitur: s
tantum et concupiscet inquit rex decorem
tuum. Ait ꝓpħa. Dñs regnauit: decorem
induit. Quid ni imagini sue pariter et sp̃o¬
se.simile cupiat indumentum: Tanto ꝓ¬
fecto sibi carior illa: quanto fimilior erit.
Inquo gͦ anime decor: Anforte ineo quod
honestum dicitur : Hoc interim sentiamꝰ.
si melius non occurrit: De honesto autẽ
exterior interrogetur conuersatio:non
quod ex ea honestum ꝓdeat: s ꝑ eam. Nã
in conscientia: et habitatio eius. et origo.
Siquidem claritas eius: destimonium con¬
scientiȩ. Nichil hac luce clarius:nichil hoc
gloriosius testimonio: cum ueritas inm̃te
fulget: et mens inueritate seuidet.Sed
qualem: Pudicam:uerecundam: paui¬

Expanded text:
prae filiis hominum placere non potest. prae filiis hominum placere non potest. Denique audit quia concupiscet rex decorem tuum . Quanta enumeravimus animae bona, dona Verbi, voluntatem bonam, scientiam, virtutem, sapientiam, et nihil horum Verbum rex concupiscere legitur, sed tantum: Concupiscet, inquit, rex decorem tuum. Ait Propheta: Dominus regnavit, decorem induit . Quidni imagini suae pariter et sponsae simile cupiat indumentum? Tanto profecto sibi charior illa, quanto similior erit sibi. In quo ergo animae decor? An forte in eo quod honestum dicitur? Hoc interim sentiamus, si melius non occurrit. De honesto autem exterior interrogetur conversatio: non quod ex ea honestum prodeat, sed per eam. Nam in conscientia et habitatio ejus, et origo. Si quidem claritas ejus, testimonium conscientiae. Nihil hac luce clarius, nihil hoc gloriosius testimonio, cum veritas in mente fulget, et mens in veritate se videt. Sed qualem? Pudicam, verecundam, pavi
Abbreviated transcription (Latin):
intima occupare dota suauitate sentitur:
Itaꝙ ad uirtutem spectat. tribulationes
fortiter suistinere: ad sapientiam. gaudere
intribulationib. Confortare cortuum.
et sustinere dñm. uirtutis est: gustare
et uidere qm suauis est dñs: sapientiȩ ẽ.
Et ut magis ex ꝓprie bono nature. bont̃i
quodq clarescat: modestia animi ꝓbat
sapientem÷ constantia. uirum uirtutis
ostendit. Et bene post uirtutem sapien¬
tia: quod uirtus sit quoddam quasi sta¬
bile funciamentum. suꝑ quod sapientia
edificet sibi domum. Oportuit aut̃e pre¬
cedere noticiam boni:quia non est socie¬
tas luci sapientie. et tenebris ignorantiȩ
Oportuit et bonam uoluntatem: quia in
malitiolam animam non introibit sapi¬
entia. Iam si inuoluntatis mutatione red¬
dita innotuit anime uita: in eruditione sa¬
nitas: inuirtute stabilitas: in sapientia
postremo maturitas: suꝑ est. ut decorem
illi inueniamus: sine qtio. specioso forma

Expanded text:
intima occupare tota suavitate sentitur? intima occupare tota suavitate sentitur? Itaque ad virtutem spectat tribulationes fortiter sustinere: ad sapientiam, gaudere in tribulationibus. Confortare cor tuum, et sustinere Dominum, virtutis est; gustare et videre quoniam suavis est Dominus, sapientiae est. Et ut magis ex propriae bono naturae bonum utrumque clarescat; modestia animi probat sapientem, constantia virum virtutis ostendit. Et bene post virtutem sapientia; quod virtus sit quoddam quasi stabile fundamentum, super quod sapientia aedificet sibi domum. Oportuit autem praecedere notitiam boni; quia non est societas luci sapientiae, et tenebris ignorantiae. Oportuit et bonam voluntatem; quia in malevolam animam non introibit sapientia . 10. Jam, si in voluntatis mutatione reddita innotuit animae vita, in eruditione sanitas, in virtute stabilitas, in sapientia postremo maturitas; superest ut decorem illi inveniamus, sine quo specioso forma
Abbreviated transcription (Latin):
pit iambonum: sapit ipsa sapientia: qua
in bonis nullam melius. Quam multa
fiunt bona. et non sapiunt facientibus :
siquidem non sapore boniad illa. s aut
ratione. aut quacumq occasione. seti ne¬
cessitate impelluntur : et e contrario.
multis qdȩ faciunt non sapiunt mala:
s adhec inducuntur. aut metu. aut eti¬
piditate rei cuiꝰpiam : potius qtã sapo¬
re mali. Qui auitem transierunt in affe¬
ctum cordis: aut sapientes sunt. et ipso
delectantur sapore boni: aut maligni
funt. et ipsa complacent sibi malicia :
etiam nulla spe alterius commodi blan¬
diente.Malicia uero qtuid nisi sapor est
mali: Beata mens: quã sibi totã tiendi¬
cauit sapor boni. et odium mali. Hoc.
reformari ad sapientiam est: hoc. sapi¬
entiȩ uictoriam feliciter exꝑiri. Nam in
quo euidentius sapientia uincere maliciã
comꝓbatur : quam cum excluso sapore
mali. qui non aliud quam ipsa malicia
est.boni quidam intimus sapor mentis

Expanded text:
pit jam bonum, sapit ipsa sapientia, qua pit jam bonum, sapit ipsa sapientia, qua in bonis nullum melius. 9. Quam multa fiunt bona, et non sapiunt facientibus! siquidem non sapore boni ad illa, sed aut ratione, aut qualicunque occasione, seu necessitate impelluntur: 1565 et econtrario multis, quae faciunt, non sapiunt mala, sed ad haec inducuntur, aut metu, aut cupiditate rei cujuspiam potius, quam sapore mali. Qui autem transierunt in affectum cordis, aut sapientes sunt, et ipso delectantur sapore boni; aut maligni sunt, et in ipsa complacent sibi malitia, etiam nulla spe alterius commodi blandiente. Malitia vero quid, nisi sapor est mali? Beata mens, quam sibi totam vindicavit sapor boni, et odium mali. Hoc reformari ad sapientiam est, hoc sapientiae victoriam feliciter experiri. Nam in quo evidentius sapientia vincere malitiam comprobatur, quam cum excluso sapore mali, qui non aliud quam ipsa malitia est, boni quidam intimus sapor mentis
Abbreviated transcription (Latin):
saporem ꝑdidimus: ab ipso pene erortuge¬
neris nr̃i. Ex quo cordis palatum. sensu
carnis pretialente. infęcit uirtis serpentis
antiqui: cepit animȩ non sapere bonum:
ac sapor noxius subintrare. Demq ꝓnist̃
sensus hominis et cogitationes in malum
abadolescentia: hoc est. ab insipientia pͥ¬
me intilieris. Ita insipientia mulieris. sa¬
porem boni exclusit: quia serpentis mali¬
cia. mulieris insipientiam circumuenit.
S unde malicia uisa est uicisse ad tempꝰ:
inde se uict᷑am dolet inet̃num. Nam ecce
denuo sapientia. intilieris cor et corpus
impleuit: ut qui ꝑ feminam de formati
ininsipientiam sumus: ꝑfeminam refor¬
memur ad sapientiam. Et nunc assidue
sapientia uincit maliciam. in mentib ad
quas intratierit:saporem mali quem illa
inuexit. sapore exterminans meliori. In¬
trans sapientia. dum senstim carnis in¬
fatuat.purificat intellecꝰtum: cordis ꝑa¬
latum sanat. et reparat. Sano palato. sa¬

Expanded text:
saporem perdidimus ab ipso pene exortu gesaporem perdidimus ab ipso pene exortu generis nostri. Ex quo cordis palatum sensu carnis praevalente infecit virus serpentis antiqui, coepit animae non sapere bonum, ac sapor noxius subintrare. Denique proni sunt sensus hominis et cogitationes in malum ab adolescentia , hoc est, ab insipientia primae mulieris. Ita insipientia mulieris saporem boni exclusit, quia serpentis malitia mulieris insipientiam circumvenit. Sed unde malitia visa est vicisse ad tempus, inde se victam dolet in aeternum. Nam ecce denuo sapientia mulieris cor et corpus implevit, ut qui per feminam deformati in insipientiam sumus, per feminam reformemur ad sapientiam. Et nunc assidue sapientia vincit malitiam in mentibus ad quas intraverit, saporem mali, quem illa invexit, sapore exterminans meliori. Intrans sapientia, dum sensum carnis infatuat, purificat intellectum, cordis palatum sanat et reparat. Sano palato sa
Abbreviated transcription (Latin):
ui repellere. que utiq in partib uirtutis
de putantur: honor quidem. s labor est.
Non est enim id ipsum.honorem tuum labo¬
riose de fendere: et quiete possidere. Non ẽ
idem uirtute agi: et uirtute frui. Quicqͥd
turtus elaborat. sapientia fruitur: et quod
sapientia ordinat. deliberat. moderatur:
uirtus exequitur. Sapientiam scribe ino¬
cio: ait sapiens. Ergo sapientie ocia. nego¬
cia sunt: et quo ociosior sapientia :eo exerci¬
tior ingenere suo.Eregione uirtus exerci¬
tata clarior est: eoq probatior. quo officio¬
sior. Et siquis sapientiam. uirtutis a morẽ
diffinierit: nichilmͥ auero deuiare tuide¬
tur. Ubi autẽ amor est: labor non est.s
sapor. Et forte sapientia a sapore de nomi¬
natur: quod uirtuti accedens.quoddam
ueluti condimentum sapidam reddat: q̃
ꝑ se insulsa quodãmodo. et asꝑa sentiebat᷑.
Nec duxerim reprehendendum: siquis sa¬
pientiam. saporem boni diffiniat. Hunc

Expanded text:
vi repellere, quae utique in partibus virtutis vi repellere, quae utique in partibus virtutis deputantur, honor quidem, sed labor est. Non est enim id ipsum honorem tuum laboriose defendere, et quiete possidere. Non est idem virtute agi, et virtute frui. Quidquid virtus elaborat, sapientia fruitur; et quod sapientia ordinat, deliberat, moderatur; virtus exsequitur. 8. Sapientiam scribe in otio, ait Sapiens . Ergo sapientiae otia negotia sunt, et quo otiosior sapientia, eo exercitatior in genere suo. E regione virtus exercitata clarior est, eoque probatior, quo officiosior. Et si quis sapientiam virtutis amorem definierit, non mihi a vero deviare videtur. Ubi autem amor est, labor non est, sed sapor. Et forte sapientia a sapore denominatur, quod virtuti accedens, quoddam veluti condimentum, sapidam reddat, quae per se insulsa quodam modo et aspera sentiebatur. Nec duxerim reprehendendum, si quis sapientiam saporem boni definiat. Hunc
Abbreviated transcription (Latin):
tus sapientie est. Donum dei est uirtꝰ.
deputanda in datis optimis: descendens
et ipsa de sursum a patre uerbi. Et si quis
existimet id ꝑ omĩa eam qtod sapientiam
esse: non inficior: s intierbo: non inanima.
Quȩ enim in uerbo ꝓeius singulari diuine
nature simplicitate unum sunt: unum tam̃
uarias et diuersas neccessitates. ueluti diũ¬
sa. sese participanda accommodant. Iuxta
quam rationem: ꝓfecto aliud est. animo ur¬
tute agi. et alitid sapientia regi: Aliud̃ do¬
minari inuirtute: aliud insuauitate deli¬
ciari. Licet namq et sapientia potens. et
turtus suauis existat: ut tamen ꝓprias
quib q reddamus uocabulis significantias:
uigor. turtutem: sapientiam placiditas ani¬
mi. cum spiritali quadam suauitate de mon¬
strat. Hanc puto ab apło designatam: ubi
post multa hortamenta ꝑtinentia ad uir¬
tutem. adiecit quod sapientie est: instiaui¬
tate. in spũ scõ. Igitur stare. resistere. uim

Expanded text:
tus sapientiae est. Domum Dei virtus est, tus sapientiae est. Domum Dei virtus est, deputanda in donis  alias, datis optimis, descendens et ipsa desursum a Patre Verbi. Et si quis existimet id per omnia eam quod sapientiam esse, non inficior, sed in Verbo, non in anima. Quae enim in Verbo pro ejus singulari divinae naturae simplicitate unum sunt, unum tamen varias et diversas necessitates, veluti diversa, sese participanda accommodant. Juxta quam rationem profecto aliud est animo virtute agi, et aliud sapientia regi; aliud dominari in virtute, aliud in suavitate deliciari. Licet namque et sapientia potens, et virtus suavis existat; ut tamen proprias quibusque reddamus vocabulis significantias, vigor virtutem, sapientiam placiditas animi cum spirituali quadam suavitate demonstrat. Hanc puto ab Apostolo designatam, ubi post multa hortamenta pertinentia ad virtutem, adjecit quod sapientiae est: In suavitate, in Spiritu sancto . Igitur stare, resistere, vim
Abbreviated transcription (Latin):
s nitatur uerbo. Uerbum loquitur. Si¬
ne me: nichil potestis facere. Ita est: nec
surgere adbonum: nec stare inbono po¬
ssumus: sine uerbo. Tugͦ qui stas.da głam
meos: et direrit gressus meos. Quiꝰ manu
crigeris: ipsius necesse est. uirtute tenea¬
ris. Hec. proeo quod dixi. opus nos ha¬
bere uerbo: cui innitamur ad uircutem.
Nunc iam tudendum de eo quod itẽ me¬
moraui: ꝑ uierbum scilicet inchilominus
nos reformari ad sapientiam. Uerbũ
uirtus. uerbum sapientia est. Sumat gͦ
anima de uirtute uirtutẽ : ac de sapien¬
tia sapientiam: et uni uerbo utrumq¬
munus asscribat. Alioquin. si aliunde.
aut utrumq aut alterutram arroget
sibi: neget etiam simul. uel de fonte ri¬
uum. uel deuite uinum.uel lumen orriri
de lumine. fidelis sermo. Siquis inquit
indiget sapientia: postulet a deo. qui dat
omnib affluenter. et non imꝓperat :
et dabitur ei. Hoc ille. Ego uero haud
secus de uirtute senserim. Qognata uir¬

Expanded text:
sed nitatur Verbo. Verbum loquitur: Sised nitatur Verbo. Verbum loquitur: Sine me nihil potestis facere . Ita est: Nec surgere ad bonum, nec stare in bono possumus sine 1564 Verbo. Tu ergo qui stas, da glormeos, et direxit gressus meos . Cujus manu erigeris, ipsius necesse est virtute tenearis. Haec pro eo quod dixi, opus nos habere Verbo, cui innitamur ad virtutem. 7. Nunc jam videndum est de eo quod item memoravi, per Verbum scilicet nihilominus nos reformari ad sapientiam. Verbum virtus, Verbum sapientia est. Sumat ergo anima de virtute virtutem, ac de sapientia sapientiam, et uni Verbo munus utrumque ascribat. Alioquin si aliunde aut utramque, aut alterutram arroget sibi; neget etiam simul vel de fonte rivum, vel de vite vinum, vel lumen oriri de lumine. Fidelis sermo: Si quis, inquit, indiget sapientia, postulet a Deo, qui dat omnibus affluenter, et non improperat; et dabitur ei . Haec ille. Ego vero haud secus de virtute senserim. Cognata vir
Abbreviated transcription (Latin):
siñp̃sumat de se. s si confortet᷑ au̾bo: pote¬
ritutiq dominari sui: ut ñ dominet᷑ eiom¬
nis initisticia. Ita in quã uboinnixũ. et in-¬
dutũ uͥtute exalto. nulla tuis. nulla fraus nalla
iam illecebra poterit uel stantem deicere.
uel subicere dominandem. Uis non time¬
re impulsorem: Non ueniat tibi pes su¬
ꝑbie: et manus impellentis non mouet
te. Ibi oaciderunt. quui operantur iniqui¬
tatem. Ibi diabolus et angłi eius corrue¬
runt: qui licet non pulsi extrinsecus.
ex pulsi sunt tamen: nec potuerunt sta¬
re: Deniq inueritate non stecit: qui
non innixus est uerbo: qui in stia uirtute
confisus est. Et ideo fortassis sedere uo¬
luit: quia stare non ualuit. Dicebat eñi.
Sedebo inmonte testamenti. Ceterum.
deo aliter iudicante. nec stetit. nec sedit
s cecidit: dicente dño. uidebam sathanã
sicut fulgur de cȩlo cadentem. Ergo qͥ
stat. si non uult cadere: non fidat sibi:

Expanded text:
si non praesumat de se, sed si confortetur a Verbo, potesi non praesumat de se, sed si confortetur a Verbo, poterit utique dominari sui, ut non dominetur ei omnis injustitia. Ita, inquam, Verbo innixum, et indutum virtute ex alto, nulla vis, nulla fraus, nulla jam illecebra poterit vel stantem dejicere, vel subjicere dominantem. 6. Vis non timere impulsorem? Non veniat tibi pes superbiae, et manus impellentis non movebit te. Ibi ceciderunt qui operantur iniquitatem . Ibi diabolus et angeli ejus corruerunt, qui licet non impulsi extrinsecus, expulsi sunt tamen, nec potuerunt stare. Denique in veritate non stetit, qui non innixus est Verbo, qui in sua virtute confisus est. Et ideo fortassis sedere voluit, quia stare non valuit. Dicebat enim: Sedebo in monte testamenti . Caeterum, Deo aliter judicante, nec stetit, nec sedit, sed cecidit, dicente Domino: Videbam Satanam sicut fulgur de coelo cadentem . Ergo qui stat, si non vult cadere, non fidat sibi,
Abbreviated transcription (Latin):
ad iutorio. Felix anima. quȩ angłis spe¬
ctantib p̃buit gaudium pariter. et
miraculum scii:ut audiret de se loquen¬
tes. Que est ista que ascendit de deserco.
deliciis affluens: innixa suꝑ dilecꝰtum
stium : Alioquin: frustra nititur. si ñ
innititur. Sane etiam contra se inni¬
tens. inualescet: et facta se ipsa ualidior.
coget ꝓratione uniu̾sa. Iram. metum.
cupiditatem. et gaudium. uelut quen¬
dam animi currum.bonus atriga
reget : et incaptiuitatẽ rediget omnẽ
carnalem affectum et carms sensum.
ad nutum rationis. in obsequiũ uirtu¬
tis. Quidni omĩa possibilia sint. inni¬
tenti suꝑ eum. qui omĩa potest:Quan¬
te fidutie uox omĩa possum in co qui me
confortat. Nil omnipotentiam uerbi cla¬
riorem reddit: quam qͦd omipotentes fa¬
cit omnes qui inse sperant. Deniq: omĩa
possibilia sunt credenti. An non om̃ipo¬
tens: cuiomĩa possibilia st̃: Ita animus.

Expanded text:
adjutorio. Felix anima, quae angelis speadjutorio. Felix anima, quae angelis spectantibus praebuit gaudium pariter et miraculum sui, ut audiret de se loquentes: Quae est ista, quae ascendit de deserto, deliciis affluens, innixa super dilectum suum? . Alioquin frustra nititur, si non innititur. Sane etiam contra se innitens invalescet, et facta se ipsa validior coget pro ratione universa: iram, metum, cupiditatem, et gaudium, veluti quemdam animi currum, bonus auriga reget; et in captivitatem rediget omnem carnalem affectum, et carnis sensum ad nutum rationis in obsequium virtutis. Quidni omnia possibilia sint innitenti super eum, qui omnia potest? Quantae fiduciae vox: Omnia possum in eo qui me confortat! Nil omnipotentiam Verbi clariorem reddit, quam quod omnipotentes facit omnes qui in se sperant. Denique omnia possibilia sunt credenti . Annon Omnipotens, cui omnia possibilia sunt? Ita animus,
Abbreviated transcription (Latin):
qui uult eẽ huiꝰ mundi amicus:inimicus
dei constituitur: quo utiq nullus grauior
casus. Ex quib satis claret. quam sit homo
precipuus impulsor sui: qui suo sine alieno
dum: Nempe huic: qui eo molestior quo
inderior: solus deicere sufficit: cum sine
ipso. alu possint facere nichil. Non sine
causa. sapiens expugnatori p̃tulit urbiũ.
uirum qui animo dominatur. Multum
hoc adte: opus uirtute habes: et non qua¬
cumq: s ꝗtia induaris exalto. Ipsa enim
si ꝑfecta sit. facile facit animum uictorẽ
suui: et sic inuictum reddit ad omĩa. Est
quippe uigor animi: cedere nescius pro
ttienda ratione. Aut si magis ꝓbas: uigor
animi immobiliter stantis cum ratione.
uel ꝓratione. Uel sic. Uigor animi: quod
in se est. omia ad rationem cogens uel di¬
rigens. Quis ascendet in montẽ dñi:
Huius aduerticem montis. idest ad uir
orietur : sciet ꝓfecto. quam sit ascensus
arduius et cassus conatus. absq uerbi

Expanded text:
qui vult esse hujus mundi amicus, inimicus qui vult esse hujus mundi amicus, inimicus Dei constituitur , quo utique nullus gravior casus. Ex quibus satis claret, quam sit homo praecipuus impulsor sui, qui suo sine alieno dum? Nempe huic, qui eo molestior, quo interior, solus dejicere sufficit, cum sine ipso alii possint facere nihil. Non sine causa Sapiens expugnatori praetulit urbium, virum qui animo dominatur . Multum hoc ad te: Opus virtute habes, et non quacunque, sed qua induaris ex alto. Ipsa enim, si perfecta sit, facile facit animum victorem sui, et sic invictum reddit ad omnia. Est quippe vigor animi cedere nescius pro tuenda ratione. Aut, si magis probas, vigor animi immobiliter stantis cum ratione vel pro ratione. Vel sic: Vigor animi, quod in se est, omnia ad rationem cogens vel dirigens. 5. Quis ascendet in montem Domini? Hujus ad verticem montis, id est ad virorietur, sciet profecto quam sit ascensus arduus, et cassus conatus absque Verbi
Abbreviated transcription (Latin):
custodis. Alioquin et si uniuerstim mun¬
dum lucreris. animȩ autem tuȩ detri¬
mentum paciaris: non plane bonum te
censemus emulatorem: qm̃ quidem nec
saltiator. Qum gͥ tres sunt stanti immi¬
nentes: horum diabolus. liuore maliciȩ:
mundus. uento uanitatis: homo. semet¬
ipsum pondere suȩ corrcptionis impel¬
lit. Impellit diabolus. s non euertit: si
quidem tuum illi negaueris atixilium.¬
uel assensum:Deniq habes. Resistite di¬
abolo: et fugiet a uobis. Iste est.qui stan¬
tes inparadiso impulit inuidus. et euer¬
tit: s consentientes: non resistentes. Iste
est. qui se ipsum de cȩlo suꝑb. nullo impel¬
lente precipitauit: ut scias multomagis
hominem suo iꝑsius c̃asui imminere. quẽ
ꝓprie substantiȩ pondus grauat. Est
et mundus impulsor: quia in maligno
positus est. Impellit omnes : sed solos euer¬
tit a micos suos: idest. consentaneos sibi.
Nolo eẽ amicus mundi: ne cadam. Nam

Expanded text:
custodis . Alioquin, etsi universum muncustodis . Alioquin, etsi universum mundum 1563 lucreris, animae autem tuae detrimentum patiaris, non plane bonum te censemus aemulatorem, quoniam quidem nec Salvator . 4. Cum igitur tres sint stanti imminentes; horum diabolus livore malitiae, mundus vento vanitatis, homo semetipsum pondere suae corruptionis impellit. Impellit diabolus, sed non evertit, si quidem tuum auxilium, tuum illi negaveris vel assensum. Denique habes: Resistite diabolo, et fugiet a vobis . Iste est qui stantes in paradiso impulit invidus et evertit, sed consentientes, non resistentes. Iste est qui se ipsum de coelo superbus nullo impellente praecipitavit: ut scias multo magis hominem suo ipsius casui imminere, quem propriae substantiae pondus gravat. Est et mundus impulsor, quia in maligno positus est. Impellit omnes, sed solos evertit amicos suos, id est consentaneos sibi. Nolo esse amicus mundi, ne eadam. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
sor mundus: impulsor homo. Qts iste ho¬
mo sit.queris: Quisq sui. Noli mirars:usq
adco homo impulsor sͥest. et sumet p̃cipi¬
tador: ut ñ sit quod abaltero inroulsore for¬
mides: siipse ace. ꝓprias contineas manꝰ.
Quis enim inquit uobis nocere¬
cere poterit: si bont emulatores fueritis:
Manus tua: consensus tuus. Si diabolo
stiggerente. uel sectilo suadente quod non
oportet. assensum tuum tenueris: et non
dederis menbra tua arma iniquitati. nec
ꝑmiseris regnare peccatum in tuo mortali
corpore: bonum te emulatorem ꝓbasti:
ctu malicia om̃ino nil nocuit. Uide: ne
magis ꝓfuerit. Scriptum est enim. Bonũ
fac: et habebis laudem ex illa. Confusi sunt
qui querebant animam tuam:tu uiero can¬
tabis. Si mei non fuerint dominati: tunc
immaculatus ero.Boni plane emulatoris
in signe dedisti:si consilio sapientis. mise¬
reris anime tuȩ: si omni custodia seruas
cor tuum: si iuxta apłm. de ipsum castum

Expanded text:
sor mundus, impulsor homo. Quis iste hosor mundus, impulsor homo. Quis iste homo sit quaeris? Quisque sui. Noli mirari. Usque adeo homo impulsor sibi est, et suimet praecipitator, ut non sit quod ab altero impulsore formides, si ipse a te proprias contineas manus. Quis enim, inquit, vobis nocere poterit, si boni aemulatores fueritis? . Manus tua, consensus tuus. Si diabolo suggerente, vel saeculo suadente quod non oportet, assensum tuum tenueris, et non dederis membra tua arma iniquitati, nec permiseris regnare peccatum in tuo mortali corpore; bonum te aemulatorem probasti, cui malitia omnino nil nocuit: vide ne magis profuerit. Scriptum est enim: Bonum fac, et habebis laudem ex illa . Confusi sunt qui quaerebant animam tuam, tu vero cantabis: Si mei non fuerint dominati, tunc immaculatus ero . Boni plane aemulatoris insigne dedisti, si consilio Sapientis misereris animae tuae , si omni custodia servas cor tuum , si juxta Apostolum te ipsum castum
Abbreviated transcription (Latin):
tu. Lucerna pedib meis uerbum tuũ: et
lumen semitis meis. Nec parum ꝓfecit
anima tua: cuius immutata uoluntas:
cuius illuminata racio est: ut bonum. et
uelit et nouerit. In altero uitam: in altero
uisum recepit. Nam et malum uolendo.
mortua erat: et bonum ignorando. ceca.
Iam uiuit: iam uidet: iam stat inbono:s
ope. et opere uerbi. Stat. manu uerbi leua¬
ta. ueluti suꝑ pedes duos: deuotionem. et
agnitionem. Stat inquam: s sibi putet
dictum. Qui se existimat stare: tudeat ne
cadat. Putas uł stare ꝑ se possit: que sur¬
gere ꝑse non potuit: Non opinor. Quid
enim: Uerbo domini celi firmati sunt.
et terra stabit sine t̾ibo: Our gͦ si stare ꝑ
se poterat. orabat homo de terra: confir¬
ma me inquiens inuerbis tuis:Deniq
et ꝓbarat. Eius ipsius illa uox fuit. Im¬
pulsus. euersus sum ut caderem: et dñs
suscepit me. Qucris. qtis ille imptilsor:
Non est unus. Impulsor diabolꝰ est: impuil¬

Expanded text:
tu: Lucerna pedibus meis verbum tuum, et tu: Lucerna pedibus meis verbum tuum, et lumen semitis meis . Nec parum profecit anima tua, cujus immutata voluntas, cujus illuminata ratio est, ut bonum et velit, et noverit. In altero vitam, in altero visum recepit. Nam et malum volendo mortua erat, et bonum ignorando caeca. 3. Jam vivit, jam videt, jam stat in bono, sed ope et opere Verbi. Stat manu Verbi levata veluti super pedes duos, devotionem et agnitionem. Stat, inquam, sed sibi putet dictum: Qui se existimat stare, videat ne cadat . Putasne stare per se possit, quae surgere per se non potuit? Non opinor. Quid enim? Verbo Domini coeli firmati sunt , et terra stabit sine Verbo? Cur ergo si stare per se poterat, orabat homo de terra: Confirma me, inquiens, in verbis tuis? . Denique et probarat. Ejus ipsius illa vox fuit: Impulsus eversus sum ut caderem, et Dominus suscepit me . Quaeris quis ille impulsor? Non est unus. Impulsor diabolus est, impul
Abbreviated transcription (Latin):
iordanem conuertere retrorsum.Quid
facies: Quere uerbum. cui consentias:
ipso faciente ut consentias fuge ad illũ.
qui adu̾satur ÷ ꝑ quem talis fias. cui iam
non aduersetur: ut blandiatur. qui mi¬
nabatur: et sit ad immutandum effica¬
cior infusa grã: quam intensa ira. Hȩc
pͥma ut oppinor necessitas: obquam ani¬
ma incipit querere u̾bum. S si ignoras
quid ille uelit. cui iam uoluntate consen¬
tis: nonne et dete dicetur.quia ⁊elum
dei habes.s non scđm scientiam : Et ne
hoc leue existimes ⁊ memineris scriptũ:
quia ignorans ignorabitur. Scire uis. qͥd
consulam et in hac necessitate : Quod inpͥ¬
ma. Med consilio nunc quoq ibis adu̾bũ:
et docebit de uias suas: ne uolend̃o quidem
s ignorando bonum. dum eurris. contin¬
gat excurrere: et errare in inuio.et non
inuia. Iux est enim uerbum. Declaratio
deniq sermonum illuminat: et intellec¬
tum dat paruulis. Beatus es: si dicas et

Expanded text:
Jordanem convertere retrorsum. Quid Jordanem convertere retrorsum. Quid facies? Quaere verbum cui consentias, ipso faciente ut consentias. Fuge ad illum qui adversatur, per quem talis fias cui jam non adversatur, ut blandiatur qui minabatur, et sit ad immutandum efficacior infusa gratia, quam intensa ira. 2. Haec prima, ut opinor, necessitas, ob quam anima incipit quaerere verbum. Sed si ignoras quid ille velit cui jam voluntate consentis, nonne et de te dicetur quia zelum Dei habes, sed non secundum scientiam? . Et ne hoc leve existimes, memineris scriptum, quia ignorans ignorabitur . Scire vis quid consulam et in hac necessitate? Quod in prima. Meo consilio nunc quoque ibis ad Verbum, et docebit te vias suas, ne volendo quidem, sed ignorando bonum, dum curris, contingat excurrere, et errare in invio, et non in via. Lux est enim verbum. Declaratio denique sermonum illuminat, et intellectum dat parvulis. Beatus es, si dicas et
Abbreviated transcription (Latin):
rationem. Et pͥmo quod pͥmum est: ui¬
dete quemadmodum consentiat ad cor¬
reptionem. Legimus uerbum in euange¬
liis loquens. Esto consentiens inquit
aduersario tuo. qum es cum illo inuia:
ne forte tradat de iudici: et iudex tortori.
Quid consultus: Uerbi consilium est.
ni fallor se aduersarium ꝓtestantis: qđ
aduersetur carnalib desideriis nr̃is:
dum dicit.semꝑ hierrant corde.Tti tiero
qui hec audis. si pauens ceꝑis uelle fuge¬
re auentura ira:credo sollicitus eris.quo¬
modo huic consentias aduersario: qui tibi
illam tam terribiliter intentare uidetur.
flt istud impossibile: nisi dissentias tecũ:
nisi tibimet aduierseris: nisi graui et uigi¬
li lucta tu ipse contra te ipstm infati¬
gabiliter prelieris: postremo. nisi uale¬
facias inueterate consuetudini: innateq
affectioni. I quidem durum. Si tuis
at temꝑtaueris uirib : tale erit: ac si in
uno digitorum tuorum. torrentis impe¬
tum sistere: aut ipsum denuo coneris

Expanded text:
rationem. Et primo, quod primum est, virationem. Et primo, quod primum est, videte quemadmodum consentiat ad correptionem. Legimus Verbum in Evangeliis loquens: Esto consentiens, inquit, adversario tuo, dum es cum illo in via, ne forte tradat te judici, et judex tortori . Quid consultius? Verbi consilium est, ni fallor, se adversarium protestantis, quod adversetur carnalibus desideriis nostris dum dicit: Semper hi errant corde . Tu ergo qui haec audis, si pavens coeperis velle fugere a ventura ira, credo sollicitus eris, quomodo huic consentias adversario, qui tibi illam tam terribiliter intentare videtur. At istud impossibile, nisi dissentias tecum, nisi tibimet adverseris, nisi gravi et vigili lucta tu ipse contra te ipsum infatigabiliter praelieris; postremo, nisi valefacias inveteratae consuetudini, innataeque affectioni. Id quidem durum. Si tuis attentaveris viribus, tale erit, ac si in uno digitorum tuorum torrentis impetum sistere, ant ipsum denuo coneris
Abbreviated transcription (Latin):
Nlectulo meo quesiui quem diligit anima
mea. Adquid: Dictum est: et iterare sciꝑ¬
fluum. Propter quosdam tamen qui non
interfuerunt cum tractaretur: dico aliqͥd
breuiter: et quod fortasse ne bos quidem
qui inter fuerunt audire pigebit. Nec
enim totum daci tunc potuit. Querit ani¬
ma uerbum. eui consentiat ad correptione.
quo illuminettir ad cognitionem: cui in¬
nitatur ad turtutem: quo reformetur
ad sapientiam: cui conformetur ad de¬
corem: cui maritetur ad fecunditatem:
quo fruatur ad iocunditatem. Propter
has omnes causas: querit anima uerbũ.
Non ambigo eẽ. quam plures et alias.
s he interim occurrerunt. Poterit autẽ
si cui cordi fuerit: facile alias et alias
aduertere insemet ipso. Siquidem mul¬
te sunt auersiones nr̃e : multe et infinite
anime necessitates: et anxietatum non
est numerus. At uerbum. ditius plemꝰq
suꝑ abundat inbonis: ut pote sapientia
uincens maliciam: uincens inbonis mala.
Et nunc: harum quas posui accipite

Expanded text:
lectulo meo quaesivi quem diligit anima mea . Ad quid? Dictum est, et iterare superfluum: propter quosdam tamen, qui non interfuerunt cum tractaretur, dico aliquid breviter, et quod fortasse ne hos quidem qui interfuerunt, audire pigebit. Nec enim totum dici tunc potuit. Quaerit anima Verbum, cui consentiat ad correptionem, quo illuminetur ad cognitionem, cui innitatur ad virtutem, quo reformetur ad sapientiam, cui conformetur ad decorem, cui maritetur ad fecunditatem, quo fruatur ad jucunditatem. Proper has omnes causas quaerit anima Verbum. Non ambigo esse quamplures et alias: sed hae interim occurrunt. Poterit autem, si cui cordi fuerit, facile alias atque alias advertere in semetipso. Siquidem 1562 multae sunt aversiones nostrae, multae et infinitae animae necessitates, et anxietatum non est numerus. At Verbum ditius pleniusque superabundat in bonis, utpote Sapientia vincens malitiam, vincens in bonis mala. Et nunc harum, quas posui, accipite
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ. fidei merito consequantur. Satis ar¬
bitror declaratum.quid sit queri auerbo:
et quȩ hec sit necessitas. non uerbo. s an¬
mȩ. Nisi quodq̃ exꝑta est et plenius ista
nouit: et felicius. Restat ut sequenti
tractatu doceamus sicientes animas que¬
rere aquo quesite sunt: uel potius id di¬
scamus abilla. que hoc loco inducitur que¬
rens ipstm quem diligit anima sua: spon¬

Expanded text:
tiae fidei merito consequantur. Satis artiae fidei merito consequantur. Satis arbitror declaratum, quid sit quaeri a Verbo, et quae haec sit necessitas non Verbo, sed animae, nisi quod quae experta est, et plenius ista novit, et felicius. Restat ut sequenti tractatu doceamus sitientes animas quaerere a quo quaesitae sunt, vel potius id discamus ab illa, quae hoc loco inducitur quaerens ipsum, quem diligit anima sua, spon
Abbreviated transcription (Latin):
hoc suaderi a uerbo. queri est: ꝑsuaderi. in¬
ueniri est.S non omnes capiunt hoc uer¬
bum. Quid faciemus paruulis nr̃is: illos
loquor. qui adhuc inter nos incipientes
sunt. non tamen insipientes. cum tene¬
ant initium sapientiȩ: subiecti inuicem
in timore xp̃i: Unde illis inquam faci¬
mus fidem. quod hec ita se habeant pe¬
nes sponsam: cum ipsi talia agi secum
necdum ꝑsenserint: S mitto ego cos
adtalem: cui decredere non debebunt.
Legant in libro quod in corde altero:
quia non cernunt. non credunt.Est
scriptum in ꝓpħ̃is. Si dimiserit uir ux¬
orem sciam. et illa recedens duxerit ui
rum alium: numquid reuercetur ad¬
eam ultra : Numquid non polluta et
contaminata erit mulier illa: Tu aũ¬
formcata es cum amatorib multis: et
tamen reuertere ad me dicit dñs: et ego
stiscipiam te. Uerba dñi sunt: non est fas
scispendere fidem. Oredant. quod non
exꝑiunt᷑: ut fructum quandoq exꝑien¬

Expanded text:
hoc suaderi, a Verbo quaeri est; persuaderi, inhoc suaderi, a Verbo quaeri est; persuaderi, inveniri est. Sed non omnes capiunt hoc verbum. Quid faciemus parvulis nostris, illos loquor, qui adhuc inter nos incipientes sunt, non tamen insipientes, cum teneant initium sapientiae, subjecti invicem in timore Christi? Unde illis, inquam, facimus fidem, quod haec ita se habeant penes sponsam, cum ipsi talia agi secum necdum persenserint? Sed mitto eos ego ad talem, cui decredere non debeant. Legant in libro, quod in corde altero quia non cernunt, non credunt. Est scriptum in prophetis: Si dimiserit vir uxorem suam, et illa recedens durum alterum, numquid reuer-. tetur adeam ultra? numquid non polluta et contaminata erit mulier illa-siufornicata es cum amatoribus multis: et tamen revertere ad me, dicit Dominus, et ego suscipiam te . Verba Domini sunt: non est fas suspendere fidem. Credant quod non experiuntur, ut fructum quandoque experien
Abbreviated transcription (Latin):
erit: non timeo.quia amo: quod non ama¬
ca. om̃ino non facerem. Itaq: etiamamor
Nichil dilecte timendum. Paueant. que
non amant. Qtidni assidue inimicitias
stispicentur: Ego uero amans.amari me
dtibitare non possum:non plusquã amare:
Nec possum tiereri uultum: cuiꝰ sensi affe¬
ctum. In quo : In eo quod talem non modo
quesiuit. s et affecit: fecitq certã ꝑinde
de quesitu. Quid ni respondeam inquesi¬
tu: cui in affectu respondeo: Numquid
irascetur quȩ situs: qui ȩtiam contemptꝰ
dissimulauit: Quinimmo non repellet.
requirentẽ: qui et contempnentẽ requi¬
rit. Benig Unus est sp̃c uerbi:
et benigna nũtiat michi: inti¬
mans et suadens de uerbi. zelo. desiderioq:
quod utiq sibi non potest ẽẽ absconditum:
Seratatur alta dei: conscrus earum quas
cogitat cogitationes pacis. et non afflicti¬
onis. Qtud ni anmer adquerendum. ex¬
ꝑta clementiam: ꝑsuasa de pace: Fr̃s:

Expanded text:
erit: Non timeo, quia amo; quod non amaerit: Non timeo, quia amo; quod non amata omnino non facerem. Itaque etiam amor. Nihil dilectae timendum. Paveant quae non amant. Quidni assidue inimicitias suspicentur? Ego vero amans, amari me dubitare non possum, non plus quam amare. Nec possum vereri vultum, cujus sensi affectum. In quo? In eo quod talem non modo quaesivit, sed et affecit, fecitque certam proinde de quaesitu. Quidni respondeam in quaesitu, cui in affectu respondeo? Nunquid irascetur quaesitus, qui etiam contemptus dissimulavit? Quinimo non repellet requirentem, qui et contemnentem requirit. Benignus est spiritus Verbi, et benigna nuntiat mihi, intimans et suadens de Verbi zelo desiderioque, quod utique sibi non potest esse absconditum. Scrutatur alta Dei, conscius earum, quas cogitat cogitationes pacis, et non afflictionis. Quidni animer ad quaerendum, experta clementiam, et persuasa de pace? 7. Fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩsitam suspicẽris: quesita es. ne frustra
dilectam conqueraris. Utraq tam amca
comꝑta suauitas. et ausum dedit: et uere¬
ctndiam depulit: et reditum ꝑsuasit: et
mouit affectum. Hinc zelus. hinc ardor
iste querendi quem diligit anima tua: qͥa
ꝓfecto. nec non quesita. querere poteras::
nec non querere. quesita nunc potes. Sed
noli oblitusci: unde huc ueneris. Et ut
in me potius transfigurem quȩ dicunt᷑:
id enm tutius: tune es oanima mea.quȩ
relicto turo tuo priore. cum quo tibi bene
fuerat. primam fidem irritam fecisti.
iens post amatores tuos: Et nunc quo¬
adlibtut fornicata cum illis. forde et con¬
tempta abillis: audes impudens et fro¬
ntosa uelle retierti ad illum. quem suꝑba
contempsisti: Quidꝰ Digna latebris.
queris lticem: et curris ad sponsum. digni¬
or plagis. qtiam osculis: Mirum: si non
pro sponso iudicem offendas. Felix. qui
ad hec animã suam respondentem audi¬

Expanded text:
quaesitam suspiceris; quaesita es, ne frustra quaesitam suspiceris; quaesita es, ne frustra dilectam conqueraris. Utraque tam amica comperta suavitas et ausum dedit, et verecundiam depulit, et reditum persuasit, et movit affectum. Hinc zelus, hinc ardor iste quaerendi quem diligit anima tua; quia profecto necnon quaesita quaerere poteras, necnon quaerere quaesita nunc potes. 1561 6. Sed noli oblivisci unde huc veneris. Et ut in me potius transfigurem quae dicuntur, id enim tutius, tune es, o anima mea, quae relicto viro tuo priore, cum quo tibi bene fuerat, primam fidem irritam fecisti, iens post amatores tuos? Et nunc quoad libuit fornicata cum illis, forte et contempta ab illis, audes impudens et frontosa velle reverti ad illum, quem superba contempsisti? Quid? digna latebris quaeris lucem, et curris ad sponsum, dignior plagis, quam osculis? Mirum si non pro sponso judicem offendas. Felix, qui ad haec animam suam respondentem audi
Abbreviated transcription (Latin):
cordiȩ iste: quia pauꝑes facti sumꝰ nimis.
Ouod non de om̃ib nobis dico. Scio enĩ
quam plurimos ur̃m ambtilantes indi¬
lectione qua xp̃c dilexit nos: et in simplici¬
tate cordis querentes illum. Sed sunt ali¬
qui. quod tristis dico. qui nullum nobis
adhuc inse dedere indicium huius tam
saltitaris anticipationis: ac ꝑhoc nec sue
salutis: homines se ipsos amantes. non dñm:
et querentes quȩ sua sunt: non quȩ dñi.
Quesiuii ait illa quem diligit anima mea.
Nempe huc te ꝓuocat anticipantis benigni¬
tas: illius. qui te et. is. quis i prior quesiuit:
et prior dilexit. pulsor diMinime pror¬
sus. nisi prius quesita quereres: sicut nec di¬
ligeres. nisi dilecta prius. Non inuna tantũ
benedictione: s induab precienta es: dilec¬
tione. et quesitione. Dilectio. causa quiesiti¬
onis: quesitio. fructus dilectionis est: estet
certitudo. Dilecta es. ne ad suplicium potiꝰ

Expanded text:
cordiae istae, quia pauperes facti sumus nimis: cordiae istae, quia pauperes facti sumus nimis: quod non de omnibus vobis dico. Scio enim quamplurimos vestrum ambulantes in dilectione, qua Christus dilexit nos, et in simplicitate cordis quaerentes illum. Sed sunt aliqui, quod tristis dico, qui nullum nobis adhuc in se dedere indicium hujus tam salutaris anticipationis, ac per hoc nec suae salutis: homines se ipsos amantes, non Dominum; et quaerentes quae sua sunt, non quae Domini. 5. Quaesivi, ait illa, quem diligit anima mea. Nempe huc te provocat anticipantis benignitas illius, qui te et prior quaesivit, et prior dilexit. Minime prorsus nisi prius quaesita quaereres, sicut nec diligeres nisi dilecta prius. Non in una tantum benedictione, sed in duabus praeventa es, dilectione et quaesitione. Dilectio causa quaesitionis; quaesitio fructus dilectionis est et certitudo. Dilecta es, ne ad supplicium potius