comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tute moritur adolescentiaͥ ueniente senecꝰtute
moritur iuuentus: ueniente morte moritur
omnis ȩtas Quot optas gradus ȩtatis: tot si¬
mul optas et mortes etatum Non sunt ergo
ista Dcinde. nati sunt tibi filii. interra tecum
uic̾turi: ante pocuis exelusuri et successuri. Ad
eos galides qͥnati sunt ut ex cludaris: Nati eñ
pueriꝰ: tanquam hoc dicunt parentib sius Cia
cogitate ire hinc: agamus et nos mi mum nr̃m:
Mi mus ẽ. enim generis humani. tota uita tempta¬
tionis: quia dictum ẽ. uniersa uanitas. omnis
homo uiuens Et tam̃ si gaudetur ad filios suc¬
cessuros: quanto gaudendum ẽ. adfilios cũ qͥb
ꝑmanebimus. et adillum patrẽ cui nati sumꝰ.
ñ moriturũ s ut nos cũ illo semꝑ uiuamꝰ: Ipsa
sunt bona ierłm: quia ipsa sunt Benedicat te
gͦ dñs exsyon: et uideas quȩ bona sunt ierłm. Nã
ista quȩ attendis bona: cecus uides Uideas: sed

Expanded text:
tute, moritur adolescentia; veniente senectute, tute, moritur adolescentia; veniente senectute, moritur juventus; veniente morte, moritur omnis aetas. Quot optas gradus aetatis, tot simul optas et mortes aetatum. Non sunt ergo ista. Num deinde nati sunt tibi filii in terra tecum victuri, an te potius exclusuri et successuri? Ad eos gaudes qui nati sunt, ut excludaris? Nati enim pueri tanquam hoc dicunt parentibus suis: Eia, cogitate ire hinc, agamus et nos mimum nostrum. Mimus est enim generis humani tota vita tentationis; quia dictum est, «Universa vanitas omnis homo vivens» . Et tamen si gaudetur ad filios successuros; quantum gaudendum est ad filios cum quibus permanebimus, et ad illum patrem cui nati sumus non moriturum, sed ut nos cum illo semper vivamus? Ipsa sunt bona Jerusalem, quia ipsa sunt. «Benedicat te» ergo «Dominus ex Sion; et videas quae bona sunt Jerusalem.» Nam ista quae attendis bona, caecus vides. «Videas,» sed
Abbreviated transcription (Latin):
Nam illa bona ñ sunt icrłm uis uidere quia non
sunt bona ierłm: & auib dictum ẽ Crescite ⁊ mul¬
tiplicamini: Promagno uis habere qđ auib dona¬
tum ẽ: Uoce quidc̃ di donatum ẽt quis nesciat:
Sed utere bonis istis si accipis: & magis cogita q̃mͦ
nutrias qͥnati sunt. quã ut nascantur. Hon enum
iam felicitas ẽ habere filios: sedbonos habere. De
nutriendis labora: si nati fucrint Si autẽ ñnati:
age grãs dõ: forte minus sollicitꝰ cris. Et tamen
sterilis ñremansisti illius matris forte ꝑte nascun¬
tur spiritaliter de ista matre: qui sunt innouel¬
lis oluiarum cucumeuntes mensam dñi Conso
tur. fluunt: filii sunt paruuli: blandiris par¬
uulis: blandiuntur paruuli Nunqͥd stant in
eo: Sed optas ut crescant: ut accedat ȩtas optas
ed uide quia cũ accedit una: altera moritur
Ueniente puericia. moritur infantia: ueniente
adolescentia. moritur pueritia: ueniente iuuen¬

Expanded text:
Nam illa bona non sunt Jerusalem. Vis videre quia non Nam illa bona non sunt Jerusalem. Vis videre quia non sunt bona Jerusalem? Et avibus dictum est, «Crescite, et multiplicamini» . Pro magno vis habere quod avibus donatum est? Voce quidem Dei donatum est, quis nesciat? Sed utere bonis istis, si accipis; et magis cogita quomodo nutrias qui nati sunt, quam ut nascantur. Non enim jam felicitas est habere filios, sed bonos habere. De nutriendis labora, si nati fuerint; si autem non nati, age gratias Deo. Forte minus sollicitus eris, et tamen sterilis non remansisti illius matris. Forte per te nascuntur spiritualiter de ista matre, qui sunt ut novellae olivarum circumeuntes mensam Domini. Constur, fluunt. Filii sunt parvuli; blandiris parvulis, blandiuntur parvuli: numquid stant in eo? Sed optas ut crescant, ut accedat aetas optas. Sed vide quia cum accedit una, altera moritur. Veniente pueritia, moritur infantia; veniente adolescentia, moritur pueritia; veniente juven
Abbreviated transcription (Latin):
potesꝰ & te forte non habere: noli ⁊elare Uide qͥa
& iite completum ẽ sed spiritaliter An forte
non es inmenbris: Si nonibi es: plange: qͥa nec
hic nec ibi Si autem ibi: securus esto: quia cesi
ibi et non hic fructuosius ibi quã hic Si ergo
habemus: quare habemus: qͥa timemꝰ dnm̃
oce sic benedicctur homo: qui timet dñm Ille ẽ
homo. qui sunt homines: ec ipsi homines homo:
benedicetur homo qui timet dñm: lam forte ocłi
tui ibant ꝑillos qui nontiment dnm. et uidebãt
ibi uxores fecundas. filios habuntlantes circiure
mensam patris sui: Nescio qua ibas Benedicat
te dñs: sed exsyon: Noli querere illas benedictiones.
Benedictio ista: domini ẽ Aut si non ẽ adomino. qͥs
nolit dominus: Dat illa: sed nonuides quia et pe¬
corib dedit: Non ergo desyon ẽ ista benedictio:
enedicat te dñs exsyon Et uideas quȩ bona st̃ icrłm.

Expanded text:
potes, et te forte non habere, noli zelare; vide quia potes, et te forte non habere, noli zelare; vide quia et in te completum est, sed spiritualiter. An forte non es in membris? Si non ibi es, plange quia nec hic, nec ibi. Si autem ibi, securus esto; quia etsi ibi et non hic, fructuosius ibi quam hic. 14. Si ergo habemus, quare habemus? Quia timemus Dominum. «Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum.» Ille est «homo,» qui sunt homines; et ipsi homines, «homo:» benedicetur homo qui timet Dominum:» jam forte oculi tui ibant per illos qui non timent Dominum, et videbant ibi uxores fecundas, filios abundantes circuire mensam patris sui; nescio qua ibas: «Benedicat te Dominus,» sed «ex Sion.» Noli quaerere illas benedictiones s mei? Benedictio ista Domini est: aut si non est a Domino, quis Dat illa: sed non vides quia et pecoribus dedit? Non ergo de Sion est ista benedictio. «Benedicat te Dominus ex Sion; et videas quae bona sunt Jerusalem.»
Abbreviated transcription (Latin):
xͥanos ꝑbaptismũ cotidie parit ȩccłia: G ĩ quib in¬
telligis conuigem: inillis matrem: m illis filios:
Dicatur ergo: quales debent ẽẽ filii Quales: pacifi¬
ci Quare pacifici: quia beati pacifici: qm ipsi fi¬
lii di uocabuntur Quia gͦ moliua fructus c̃ pacis:
oleum enim pacem significat. qͥa caritatem si¬
gnificat. et sine caritate nulla ẽ pax: manifestũ
ẽ. quia qui diuiserunt pacem. non habent cari¬
tatem Unde iam exposui caritati ur̃e qͥre colũ¬
ba folia cum fructu portauit ad archam: ut si¬
gnificaret quia et illi qui foris baptirati sunt.
sicut ligna illa extra archam baptirata sunt.
ñsola folia habuerunt id÷ uerba sola. sed habue¬
runt & fructum qđ ẽ caritas Ipsa columba illo ᷤ
reportat ad archam: et ueniunt adunitatem:
Uales ergo filii debent ẽẽ incircuitu mense dñi:
uelud nouellatio oliuarum ꝑfecta res ẽ: magna
beatitudo: Iam quis ibi nolit eẽ: Cum uideris
aliquẽ blasphemum habere uxorem: filios: ne¬

Expanded text:
anos per Baptismum quotidie parit Ecclesia? Ergo in quibus intelligis conjugem, in illis matrem, in illis filios. 13. Dicatur ergo quales debent esse filii. Quales? Pacifici. Quare pacifici? Quia, «Beati pacifici, quia ipsi filii Dei vocabuntur» . Quia ergo in oliva fructus est pacis: oleum enim pacem significat, quia charitatem significat; sine charitate nulla pax est: et manifestum est quia qui diviserunt pacem, non habebant charitatem. Unde jam exposui Charitati vestrae quare columba folia cum fructu portavit ad arcam ; ut significaret quia et illi qui foris baptizati sunt, sicut ligna illa extra arcam baptizata sunt, si non sola folia habuerint, id est verba sola, sed habuerint et fructum, quod est charitas, ipsa columba illos reportat ad arcam, et veniunt ad unitatem. Tales ergo filii debent esse «in circuitu mensae» Domini, «velut novellatio olivarum.» Perfecta res est, magna beatitudo: jam quis ibi nolit esse? Cum videris aliquem blasphemum habere uxorem, filios, ne
Abbreviated transcription (Latin):
fucris iratus intereat: quem rapere uoluctis rapi¬
atur: quem cedere cedatur: quem dampnare.
dampnetur: quem possidere possideas: nemo tͥ
resistat: nemo tͥ dicat. quid facis: nemo noli fa¬
cere: nemo qͣre fecisti: abundent tͥ ista omnia ter¬
rena quȩ concupistiꝰ et uiue inillis nonusq ad
tempus sed semꝑꝰ faciem tantũ meam nunquã

Expanded text:
fueris iratus, intereat; quem rapere volueris, rapifueris iratus, intereat; quem rapere volueris, rapiatur; quem caedere, caedatur; quem damnare, damnetur; quem possidere, possideas: nemo tibi resistat, nemo tibi dicat, Quid facis? nemo, Noli facere; nemo, Quare fecisti? Abundent tibi omnia ista terrena quae concupisti, et vive in illis, non usque ad tempus, sed semper: faciem tantum mea
Abbreviated transcription (Latin):
sum ꝑuenire non potuit. Ille qui absens ẽ p̃sen¬
tia corꝑis. sed presens est. uigore maiestatis: au¬
diuit uos Quam multi si dicatur illis. ecce iam
xp̃c: cras dies iudicii: ñdicunt utinã ueniat. Qͥ
enim dicunt: multum amant Et si dicaturillis
tardabit. timent ne tardet: qͥa timor castus est
Quom autẽ timetur ne tardet: sic cũ ueneritti¬
mebitur nediscedat. Erit autem castus iste ti¬
mor: quia tranquillus & securus Non enim de¬
seremur ab eo. cũ inuenerit nos homo aliqͥs credens
remus eum Castus gͦ tunor fr̃s mei. hocħt qͥ a
uenit deamore: Ille autem timor nondum castus.
p̃sentiã dm̃ et penas timet limore facit. quicqͥd
boni facit. ñtimore amittendi ulud bonũ: sed
timore patiendi illud malum: Non timet ne ꝑ¬
dat amplexus pulcherruni sponsi: sed tunet ne
muttatur ingchennam: Bouus ẽ & iste timor:
delectat: quicqͥd amaueris int̾ra tuum fiat᷑ tui

Expanded text:
sum, pervenire non potuit: ille qui absens est praesensum, pervenire non potuit: ille qui absens est praesentia corporis, sed praesens est vigore majestatis, audivit vos. Quam multi, si dicatur illis, Ecce jam Christus, cras dies judicii; non dicunt, Utinam veniat! Qui enim dicunt, multum amant: et si dicatur illis, Tardabit; timent ne tardet, quia timor castus est. Quomodo autem nunc timetur ne tardet, sic cum venerit, timebitur ne discedat. Erit autem castus iste timor, quia tranquillus et securus. Non enim deseremur ab eo, cum invenerit nos, quando remus eum. Castus ergo timor, fratres mei, hoc habet; venit de amore. Ille autem timor nondum castus, praesentiam et poenas timet. Timore facit quidquid boni facit; non timore amittendi bonum illud, sed timore patiendi illud malum. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam. Bonus est iste timor, delectat; quidquid amaveris in terra, tuum fiat; cui
Abbreviated transcription (Latin):
sint uidere illam lucem: et leuit tamen ꝑstricti
splendore accenduntur amore ut sanari uelint:
illius pulchritudo Quam rem amamꝰ inxp̃o
menbra crucisixa: latus ꝑforatum: an caritatẽ
Quando audimus qͥa passus ẽ ꝓ nob̃ quid amam᷑:
caritas amatur: Amauit nos. ut redam arem̃
cum: & uteum redamare possĩmus: iusita uit
nos spũ suo Puicher. ẽ iuie: et absens ẽ Int̾roget
se sponsa sicasta ẽ Inm̃briᷤᷤ ipsiꝰ sumuᷤ om̃s fr̃s mei
in menbris ipsuis sumus: ideo unus ħo sumus
Nideat unusquisq qualem timorem habeat: an
eum quem excludit caritas: an castum ꝑmanen¬
tem inscłm scłi Modo ꝓbabit. dico. et ꝓbalnit:
Absensc̃. sponsus nr̃ Interroga conscientiam tuã:
Uis ut ueniat: an adhuc uis ut tardet: Uidete fr̃s:
Ego pulsaui ad ostia pectorum ur̃oꝵ: uocem inha¬
bitantium. ule audiuit: Quid singulorũ quoꝵq
mͦ conscientiȩ dixeruit: adaures meas qͥa homo

Expanded text:
sint videre illam lucem; et leviter tamen perstricti sint videre illam lucem; et leviter tamen perstricti splendore, accenduntur amore, ut sanari velint, illius pulchritudo. Quam rem amamus in Christo? Membra crucifixa, latus perforatum, an charitatem? Quando audimus quia passus est pro nobis, quid amamus? Charitas amatur. Amavit nos, ut redamaremus eum; et ut redamare possemus, visitavit nos Spiritu suo. Pulcher est ille, et absens est. Interroget se sponsa, si casta est. In membris sumus omnes, fratres mei; in membris ipsius sumus, ideo unus homo sumus. Videat unusquisque qualem timorem habeat, an eum quem excludit charitas, an castum permanentem in saeculum saeculi. Modo probavit ; dico, et probabit. Absens est sponsus noster; interroga conscientiam tuam: vis ut veniat, an adhuc vis ut tardet? Videte, fratres: ego pulsavi ad ostia pectorum vestrorum; vocem inhabitantium ille audivit. Quid singulorum quorumque modo conscientiae dixerint, ad aures meas, quia homo
Abbreviated transcription (Latin):
det Abscus ẽ. quodãm᷑ cui desponsati sumusꝰ ab¬
scns ẽ qui nob̾ arram dedit spm̃ scm̃: ab sens ẽ qͥ
nos redemit sanguine suo. sponsꝰ uie quo nicħẽ
pulchrius: qui q̃si fedus apparuit inter manus
ꝑsequentium: de quo paulo ante dicebarysaias. &
uidimus cũ et nonhabebat speciem neq decorcm
cgsponsus nr̃ fedus ẽ: Absit. Quomͦ enĩ illum
uirgines amarent: quȩ interra maritos non que¬
sicrunt: Ergo ꝑsequentib fedus apparuit Et
nͥ eum fedum putarent. ñ usilirent: ñ flagellis
cederent : ñ spinis coronarent: ñ sputis inhone¬
starent: Sed quia fedus illis apparebat: fecerunt
illi ista Non enim habebant ocłos. unde xp̃cpul
cher cuderetur. Qualib ocłis xp̃c pulcher ap¬
paruit: quales ocłos querebat ipse xp̃c: quando
dicebat philippo Tanto tempore uobiscũ sum.
et ñ me uidistis: Isti ocłi mundandi sunt. ut pos¬

Expanded text:
det. Absens est quodam modo cui desponsati sumus, abdet. Absens est quodam modo cui desponsati sumus, absens est qui nobis arrham dedit Spiritum sanctum, absens est qui nos redemit sanguine suo; sponsus ille quo nihil est pulchrius, qui quasi foedus apparuit inter manus persequentium, de quo paulo ante dicebat Isaias, «Et vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem» . Ergo sponsus noster foedus est? Absit: quomodo enim illum virgines amarent, quae in terra maritos non quaesierunt? Ergo persequentibus foedus apparuit; et nisi eum foedum putarent, non insilirent, non flagellis caederent, non spinis coronarent, non sputis inhonestarent: sed quia foedus illis apparebat, fecerunt illi ista; non enim habebant oculos unde Christus pulcher videretur. Qualibus oculis Christus pulcher apparuit? Quales oculos quaerebat ipse Christus, quando dicebat Philippo: «Tanto tempore vobiscum sum, et non me vidistis» ? Isti oculi mundandi sunt, ut pos
Abbreviated transcription (Latin):
se apeccato: Habent timorem: et ꝑtimorem con¬
tinent se apeccato: Timent quidẽ: s ñamant
iusticiam Cum autem ꝑtimorem se continẽt
apeccato: fit consuetudo iusticiȩ: et incipit qd
durum erat amari. et dulcescit ds̃: Et iam incip̃
homo ꝓpterea iuste uiuere: ñ qͥa timet pęnas :
sed quia amat eternitatem: Exclusus ẽ gͦ tunor
acaritate: s successit timor castus. Qs ẽ iste timor
castus: Scd̾m quẽ debemus fr̃s mei intelligere
qđ dictum ẽ: beati om̃s qui timent dñm qͥ am¬
bulant inuiis eius Si potuero digne dicere de
isto timore casto adiuuante dño nr̃o iħu.xͦ. multi
fortasse hoc timore casto. inflammabant᷑ inamo¬
rẽ castũ nec possumtis explicare fortassis nͥ ꝓpo¬
sita aliqua similitudine: Pone aliquã feminã castã.
uirum: Casta timet nediscedat uir: adult̾a neueniat.
uid si ambo absentes sunt : illa ne ueniat: illa netar¬

Expanded text:
se a peccato. Habent timorem, et per timorem conse a peccato. Habent timorem, et per timorem continent se a peccato. Timent quidem, sed non amant justitiam. Cum autem per timorem continent se a peccato, fit consuetudo justitiae, et incipit quod durum erat amari, et dulcescit Deus: et jam incipit homo propterea juste vivere, non quia timet poenas, sed quia amat aeternitatem. Exclusus est ergo timor a charitate; sed successit timor castus. 8. Quis est iste timor castus? Secundum quem debemus, fratres mei, intelligere quod dictum est, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» Si potuero digne dicere de isto timore casto, adjuvante Domino Deo nostro, multi fortasse hoc timore casto inflammabuntur in amorem castum. Nec possum explicare fortassis, nisi proposita aliqua similitudine. Pone aliquam feminam castam, virum suum. Casta timet ne discedat vir; adultera, ne veniat. Quid si ambo absentes sunt? Illa timet ne veniat; illa, ne tar
Abbreviated transcription (Latin):
manente inscłm scłi Estenĩ alius timor: quem
caritas excliidit. dicente ioħe. Tunor non ẽ inca¬
ritate: sed ꝑfecta caritas. foras mittit timorem
Non de omni timore dicit. s deillo qui mutitur
foras acaritate Habes enim psalmũ dicentem:
ditur. castus ñc̃ qui autem ꝑmanet castus ẽ
Quis ẽ timor qui excluditur: Dignamini aduer¬
tere: Aliqui ꝓpterca tantũ timent. ne aliquid
mali interra patiant᷑: ne illis egritudo accedat:
ne dampnũ: ne orbitas: ne alicuius amissiocari
ne exilium: ne dampnatio: necarcer: ne aliqͣ
tͥbulatio: ꝓpterea timent & tremunt: Adhuc
iste timor non ẽ castus Adhuc audi Aliꝰ non
inhac terra pati timet sed gehennas timet: unde¬
& terruit dñs. sic̃ audistis cum eugłium legeret᷑
ub uermes eorum ñmorientur. et ignis eoꝵ. ñ
extinguetur Audiunt ħ homines: et quia
uere futura sunt impiis timent: et contiuent

Expanded text:
 quem  quem charitas excludit, dicente Joanne, «Timor non est in charitate; sed perfecta charitas foras mittit timorem» . Non de omni timore dicit quia mittitur foras a charitate; habes enim psalmum dicentem, ditur, castus non est; qui autem permanet, castus est. Quis est timor qui excluditur? Dignamini advertere. Aliqui propterea tantum timent, ne aliquid mali in terra patiantur, ne illis aegritudo accidat, ne damnum, ne orbitas, ne alicujus amissio chari, ne exsilium, ne damnatio, ne carcer, ne aliqua tribulatio; propterea timent et tremunt: adhuc iste timor non est castus. Adhuc audi. Alius non in hac terra pati timet, sed gehennas timet, unde terruit et Dominus. Audistis cum Evangelium legeretur: «Ubi vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur» . Audiunt haec homines; et quia vere futura sunt impiis, timent, et continent
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ uinea fertilis erat interra: & filii eius curũ¬
dederant mensã eius : Omnia ista ꝑfecta habet:
sed incorpore illius qui hic describitur Et qͥa sic
uie intellexit: contempsit p̃sentia. ut acciꝑet fu¬
tura Noueritis autẽ fr̃s. ñeum passũ mortem.
quã alii martyres passi sunt Confessus ẽ enim:
dilatus ẽ adtormenta: alio die ĩuentũ ẽ corpꝰ eiꝰ
exanimȩ: Clauserant enĩ illi carcerem: sed corꝑi
ñspui. Quem illic parabant torquere. carnifices.
absentem inuencrunt: ꝑdiderunt seuitiã suam
acebat exanumis sinc sensu illis. ne torqueretur.
cum sensu apud deum. ut coronaretur Unde et
iste felix fr̃s. ñ tantũ nomine sed etp̃mio uite ȩter¬
ne: sic ista dilexit Eigo sic audiamus istũ psal¬
mum. tanꝗͣ de xp̃o dicatur: et om̃s herentes cor¬
pori xpi & effecti menbra xp̃i. ambulemꝰ uias
dni: et timeamus dñm tunore casto: timore per

Expanded text:
quam vinea fertilis erat in terra, et filii ejus circumquam vinea fertilis erat in terra, et filii ejus circumdederant mensam ejus? Omnia ista perfecte habet, sed in corpore illius qui hic describitur: et quia sic ille intellexit, contempsit praesentia, ut acciperet futura. Noveritis autem, fratres, non eum passum mortem, quam alii martyres passi sunt. Confessus est enim, dilatus est ad tormenta; alio die inventum est corpus ejus exanime. Clauserant enim illi carcerem, sed corpori, non spiritui. Quem illic parabant torquere carnifices, absentem invenerunt, perdiderunt saevitiam suam. Jacebat exanimis, sine sensu illis, ne torqueretur; cum sensu apud Deum, ut coronaretur. Unde et iste felix, fratres, non tantum nomine, sed et praemio vitae aeternae, si ista dilexit? 7. Ergo sic audiamus istum psalmum, tanquam de Christo dicatur: et omnes haerentes corpori Christi et effecti membra Christi, ambulemus vias Domini; et ti
Abbreviated transcription (Latin):
qd erant ad tp̃s infelices. putabant᷑ magis infe¬
lices quam erant: Quid enim dic̃ apłs: qͣsi tri
& ibi: prorsus et hic & ibi hic enim unde gaude¬
mus: Despe Ibi unde gaudebimꝰ: Dere Magnũ
gaudiũ habet spes gaudentis Et si spe gauden¬
tes: uidete quid sequitur: Intribulatione patien¬
tes Martyres gͦ ido ĩtribulatione patientes erãt.
quia spe gaudebant: Sed qͥa nondum erat illud
omnia ꝑtulerunt: quia qđ niuidebant. ꝑpati¬
entiam expectabant: Iui qui eos occidebant. quȩ
uidebant amabant: illi qͥ occidebantur. ad ea quȩ
ñuidebant suspirabant: & ea quȩ ñ uidebant ap¬
prehendere festinabant: et qđ tardius occidebant᷑
moras sibi ficri arbitrabantur: Ergo fr̃s. felix mar¬
tyr & uere felix & nomine & corona. cuiꝰ hodie di¬
es ẽ contempsit mundum: Anforte quia tunebat
dnm. inde erat felix. indecrat beatus. qͥa uror erꝰ tan¬

Expanded text:
quod erant ad tempus infelices, putabantur magis infequod erant ad tempus infelices, putabantur magis infelices quam erant. Quid enim dicit Apostolus? «Qusemper?» Et hic et ibi: prorsus et hic et ibi. Hic enim unde gaudemus? De spe. Ibi unde gaudebimus? De re. Magnum gaudium habet spes gaudentis. Et si «spe gaudentes,» videte quid sequitur: «In tribulatione patientes» . Martyres ergo in tribulatione patientes erant, quia spe gaudebant. Sed quia nondum erat illud pertulerunt, quia quod non videbant, per patientiam exspectabant. Illi qui eos occidebant, quae videbant amabant: illi qui occidebantur, ad ea quae non videbant suspirabant, et ea quae non videbant, apprehendere festinabant; et quod tardius occidebantur, moras sibi fieri arbitrabantur. 6. Ergo, fratres, Felix martyr et vere felix et nomine et corona, cujus hodie dies est, contempsit mundum. An forte quia timebat Dominum, inde erat felix, inde erat beatus, quia uxor ejus tan
Abbreviated transcription (Latin):
inxp̃o: sequitur. & singłariter iam dicit: Labores
fructuum tuoꝵ manducabis: Suꝑi dixerat. be
& ñlabores fructuum ur̃orum: Tam in ꝓximo
oblitus ẽ qͥa plurib loquebatur: Sed si iam ex.¬
cussisti: qͥd tͥ respondit: Cum plures xpĩanos ap¬
pello: inuno xp̃o. unum intelligo Plures gͦ estis:
& unus estis Plures sumus: etunus sumꝰ. Qͦmͦ
plures sumꝰ ctunus sumꝰ: Quia illi inheremus
cuiꝰ menbra sumus: et quoꝵ caput incelo ẽ. ut
menbra sequantur: Ipse gͦ descͥbat iã qͥa qͦmͦ mani¬
festatũ c̃. quẽ describit: sic patebunt omnia quȩ se¬
quuntur. tantũ uos timete dñm. & ambulate in
uiis euis: et nolite zelare eos qͥ ñ ambulant inuiis
eiꝰ. qͥndo illos iuderitis cẽ felices infeliciter Scli
enĩ homines. infeliciter felices sunt. Martyres
autem: felicit̃ infelices erant Erant enim ad
tp̃s infelices: sedineternum felices: et in eo ipso

Expanded text:
in Christo, sequitur et singulariter jam dicit, «Labores in Christo, sequitur et singulariter jam dicit, «Labores fructuum tuorum manducabis.» Superius dixerat, «Beet non, Labores fructuum vestrorum? Tam in proximo oblitus est quia pluribus loquebatur? Sed si jam excussisti, quid tibi respondit? Cum plures Christianos appello, in uno Christo unum intelligo. Plures ergo estis, et unus estis; plures sumus, et unus sumus. Quomodo plures sumus, et unus sumus? Quia illi inhaeremus cujus membra sumus; et quorum caput in coelo est, ut membra sequantur. 5. Ipse ergo describat jam; quia manifestum est quem describit. Sic patebunt omnia quae sequuntur: tantum vos timete Dominum, et ambulate in viis ejus, et nolite zelare eos qui non ambulant in viis ejus, quando illos videritis esse felices infeliciter. Saeculi enim homines infeliciter felices sunt: martyres autem feliciter infelices erant. Erant enim ad tempus infelices, sed in aeternum felices; et in eo ipso
Abbreviated transcription (Latin):
cente apło Qm̃ menbra sumus corpis eius Q
uos autt̃ estis corpus xpĩ et menbra Intelliga¬
mus gͦ uocem huiꝰ hominis incuiꝰ corꝑe unꝰ
sumus homo: et ibi uidebimus ista uera bona
ierłm Sic enim dixit infine & uideas bona
quȩ sunt ierłm Si autem ista bona terreno
ocło attenderis: habundantiã filioꝵ et nepo¬
tum. et fertilitatẽ fecunditatẽq conuigis: non
sunt bona illius ierłm. qͥa bona ista interra
morientium sunt: illa terra uiuentim est
oli ualde ꝓmagno hab̃e si habes filios morituro ᷤ.:
& si non ante te certe post te: Nis habere filios nĩ¬
quam morituros: et tecum semꝑ uicturos: Esto
inillius corꝑe de qͦ dictum ẽ: uos autem estis cor¬
pus xp̃i. etmenbra Nam ut hoc ostenderet &¬
ipse psalmꝰ : quia sic ẽ. obscurus ut admoneat
pulsari. sic cooꝑtus ut uelit excut: aplurib cȩpit:
Beati om̃s qͥtiment dnm̃: qͥ ambulant inuiis eius
Multis loquitur Sed quia ipsi multi unum sunt

Expanded text:
m membra sumus corporis ejus» ; et, «Vos autem estis corpus Christi et membra» . Intelligamus ergo vocem hujus hominis, in cujus corpore unus sumus homo; et ibi videbimus ista vera bona Jerusalem. Sic enim dixit in fine: «Et videas bona quae sunt Jerusalem.» Si autem ista bona terreno oculo attenderis, abundantiam filiorum et nepotum, et fertilitatem fecunditatemque conjugis, non sunt bona illius Jerusalem; quia bona ista in terra morientium sunt, illa terra viventium est. Noli valde pro magno habere, si habes filios morituros, etsi non ante te, certe post te. Vis habere filios nunquam morituros, et cum semper victuros? Esto in illius corpore, de quo dictum est, «Vos autem estis corpus Christi et membra.» 4. Nam ut hoc ostenderet et ipse Psalmus, quia sic est obscurus ut admoneat pulsari, sic opertus ut velit excuti, a pluribus coepit: «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» Multis loquitur; sed quia ipsi multi unum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ouȩ mn mat̾᷑ aut qui frs̃: Unde temptauerunt qͥdã
dicere quia xp̃c matrem non habuit: quia dixit
quȩ m̃ mater Qluare: Ergo & petrus. etioħs. & ia
cobus. & alii apłi patres nonhabuerunt interra:
& tamen qͥd eis dicit: nolite uob̃ dicere patrẽ suꝑ
terram: Unus ẽ. enim pater ur̃ qui incelis est:
Qd ergo in patre docebat discipłos: hoc inmatre
ipse demonstrauit: Nult enim dñs: ut consan¬
guinitatib terrenis p̃ponamus dm̃ Defer patͥ
quia pater ẽ: defer do quia ds̃ ẽ Generauit
te pat̾ accommodando carnem suã: ereauit te
ds. adhibendo potentiam suam: Ne irascatur pat̃.
cum ds̃ illi p̃ponitur: immo gaudeat sibi tamỹ
deferri : ut ille inuentus ẽẽt. qui ei deberet p̃poni
Ergo qͥd dicam: Dñs quid ait: Quȩ mͥ mater
aut qui fr̃s: Exetendit manus suꝑ discipulos
suos: & ait Ecce mater mea. et fr̃s mei: Fratres

Expanded text:
mihi mater, aut qui fratres?» Unde tentaverunt quidam mihi mater, aut qui fratres?» Unde tentaverunt quidam dicere quia Christus matrem non habuit, quia dixit, «Quae mihi mater?» Quare? Ergo Petrus et Joannes et Jacobus, et alii Apostoli patres non habuerunt in terra? Et tamen quid eis dicit? «Nolite vobis dicere patrem super terram; unus est enim Pater vester qui in coelis est» . Quod ergo in patre docebat discipulos, hoc in matre ipse demonstravit. Vult enim Dominus ut consanguinitatibus terrenis praeponamus Deum. Defer patri, quia pater est; defer Deo, quia Deus est. Generavit te pater accommodando carnem suam; creavit te Deus adhibendo potentiam suam. Ne irascatur pater cum Deus illi praeponitur; imo gaudeat sibi tantum deferri, ut ille inventus esset qui ei deberet praeponi. Ergo quid dicam? Dominus quid ait? «Quae mihi mater, aut qui fratres? Et extendit manus in discipulos suos, et ait: Ecce mater mea et fratres mei.» Fratres
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uxor. ipsi filii Adęccłiam enim ꝑtine¬
coniuige ipsius erant: et coniũx erant scđm porii¬
onem suã. quam inmenbris optinebant: Quare gͦ
de illis dicitur: cum recesserit abeis sponsꝰ. tunc
ieuinabunt filii sponsi: Gipsa comux et ipsa filis
Mirum dico fr̃s mei Inuerbis dñi inuenimus ec¬
cłiam et fr̃s ipsuis eẽ: & sorores ipsius eẽ. et matiẽ
ipsus ẽẽ Nam cum ei nuntiaret᷑ mater eiꝰ et frs¬
eiꝰ fori stantes qͥa foris stabant typũ gerebant
Quis typus matris: synagoga: Suis typus frm̃
carnalium: iudci foris stantes: et foris stat syna¬
goga Nam maria inlaterib domus eius: et co¬
gnati eius exuirginis mariȩ consanguinitate ue¬
nientes. qui ineum crediderunt. inlaterib domꝰ
eius: non inquantum carnali consanguinitate
iunc̾ti erant: sedinquantum uerbũ dĩ audiebã
&e faciebant: Hoc enĩ respondit dñs: et ait

Expanded text:
quae uxor, ipsi filii. Ad Ecclesiam enim pertinequae uxor, ipsi filii. Ad Ecclesiam enim pertineconjuge ipsius erant, et conjux erant secundum portionem suam quam in membris obtinebant. Quare ergo de illis dicitur: «Cum recesserit ab eis sponsus, tunc jejunabunt filii sponsi» ? Ergo ipsa conjux, et ipsi filii. Mirum dico, fratres mei. In verbis Domini invenimus Ecclesiam et fratres ipsius esse, et sorores ipsius esse, et matrem ipsius esse. Nam cum nuntiarentur ei mater ejus et fratres foris stantes; quia foris stabant, typum gerebant. Quis typus matris? Synagoga. Quis typus fratrum carnalium? Judaei foris stantes. Et foris stat synagoga. Nam Maria in lateribus domus ejus, et cognati ejus ex virginis Mariae consanguinitate venientes, qui in eum crediderunt, in lateribus domus ejus; non in quantum carnali consanguinitate juncti erant, sed in quantum verbum Dei audiebant et faciebant. Hoc enim respondit Dominus et ait,
Abbreviated transcription (Latin):
ra Latera dicimꝰ domꝰ: eos qui inherent xp̃o
on enim sine causa & insermone cotidiano dicim̃
dealiquo qͥ forte male agit. exmalorum consilus
amicoꝵ: deillo dicimꝰ Mala latera habet: Quid
ẽ mala latera habet: mali illi ĩherent: Ergo etde
alio: bona latera habet: bonis consilus uiuit:
Quid ẽ hoc: Bonis consilus regit᷑: Ergo latera domꝰ.
sunt illi qͥ inherent. xp̃o: nec sine causa et ipsa
coninx delatere facta ẽ: Uiro dormiente eua fac¬
ta ẽ: moriente. xp̃o eccłia facta ẽ E illa delatere
uiri. cum costa detracta ẽ: et ista delatere uiri.qͣn¬
do latus lancea ꝑcussum ẽ. et sacramenta ꝓflu¬
xerunt. Ergo uror tua ut uinea fertilis sed in
quibꝰ: Inlaterib domus tuȩ: id⁊ in his qͥ adhe
ed nec illos inuinea computabo: Filii tui. Quȩ
ẽ uxorꝰ et qui sunt filii: inistis carnalib nup¬
tiis et conuigiis. alia uxor. etalii filii: ineccłia.

Expanded text:
ra. Latera dicimus domus, eos qui inhaerent Christo. ra. Latera dicimus domus, eos qui inhaerent Christo. Non enim sine causa et in sermone quotidiano dicimus de aliquo, qui forte male agit ex malorum consiliis amicorum; de illo dicimus, Mala latera habet. Quid est, Mala latera habet? Mali illi inhaerent. Ergo et de alio, Bona latera habet: bonis consiliis vivit. Quid est hoc? Bonis consiliis regitur. Ergo latera domus sunt illi qui inhaerent Christo. Nec sine causa et ipsa conjux de latere facta est. Viro dormiente, Eva facta est , moriente Christo, Ecclesia facta est: et illa de latere viri, cum costa detracta est; et ista de latere viri, quando latus lancea percussum est , et Sacramenta profluxerunt. Ergo «uxor tua ut vinea fertilis.» Sed in quibus? «In lateribus domus tuae». In aliis qui ed nec illos in vinea computabo. 12. «Filii tui.» Quae est uxor, ipsi sunt et filii. In istis carnalibus nuptiis et conjugiis, alia uxor et alii filii: in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Cum manducas labores fructuum tuoꝵ beatꝰ
es: cum ꝑueneris adfructum laboꝵ tuoꝵ bene
tͥerit. Quid dixit: Namsi bene tͥ erit utiq beatꝰ
eris. Et si beatꝰ eris: utiq bene tͥerit. S int̃ ẽ inter spẽ
trẽ. Sispes tam dulcis: qͣnto res dulcior erit: Iãue
uinea fertilis: Hidemꝰ enim parietes istos intran¬
tes multos steriles: Uidemꝰ quia istos parietes
intrant multi ebriosi: fencratores: mangõnes
quetentes sortilegos: euntes ad p̃cantatores. & pre¬
cantatrices: quando illis caput dolet Ista ẽ ferti¬
litas uineȩ: ista ẽ ubertas uxoris: non ipsa est
stȩ spine sunt: sed non ubiq Spinosa: habet
quandã fertilitatẽ: et est uinea fertilis: S inqͥb:
nlaterib domus tuc: Non om̃s dicunt᷑ latera do¬
mus Quero enim que sunt latera Quid dicam:
parietes sunt. qͣsi lapides fortes: Si de hoc habita¬
culo corporali diceret: forte hoc intelligeremꝰ late¬

Expanded text:
est: cum manducas labores fructuum tuorum, «beatus est: cum manducas labores fructuum tuorum, «beatus es;» cum perveneris ad fructum laborum tuorum, «bene tibi erit.» Quid dixit? Nam si bene tibi erit, utique beatus eris; et si beatus eris, bene utique tibi erit. Sed interest inter spem et rem. Si spes tam dulcis, quanto res dulcior erit! 11. Javinea fertilis? Videmus enim parietes istos intrantes multos steriles; videmus quia istos parietes intrant multi ebriosi, feneratores, mangones, quaerentes sortilegos, euntes ad praecantores et praecantatrices, quando illis caput dolet. Ista est fertilitas vineae? ista est ubertas uxoris? Non ipsa est. Istae spinae sunt, sed non ubique spinosa. Habet quamdam fertilitatem, et est vinea fertilis; sed in quibus? «In lateribus domus tuae.» Non omnes dicuntur latera domus. Quaero enim quae sint latera: quid dicam? Parietes sunt, quasi lapides fortes? Si de hoc habitaculo corporali diceret, forte hoc intelligeremus late
Abbreviated transcription (Latin):
manducatis panem doloris. Alio loco dic̃ amans
iste: cuius uocem inpsalmis plerumq agnose unꝰ
Factȩ sunt mͥ lacrimȩ meȩ panis dic ac nocte Unde
lexit: qͥ nob pignus dedit: cui desponsati sumus:
insultant nob pagani et dicunt Ubi ẽ qđ colunt
xpĩani: Ostendant nob̃ quẽ colunt Ecce ego ostñ¬
do ili dm meũ: et ipse ostendat mͥ dm̃ suũ Cũ
tͥ hoc dicit paganus. non inuenis qđ illi ostendaᷤ:
quia non ẽ cui ostendas Redis gͦ et plangis addm̃:
qͥa ili suspiras ante quã uideas: et desiderio ipsi'
gemis Et quia in ipsus desidĩo ploras : dulcess
& ipse lacrimȩ. et ꝓcibo tͥ erunt: quia factus est tͥ
succedet: & te inȩternum saginabit: quia erit no¬
biscum uerbum dĩ. quo pascunt᷑ angłi: Inttrim
mͦ labores fructuum: postea fructus laboris La¬
bores fructuũ tuoꝵ manducabis: beatus es et be¬
ne tͥ erit Beatus es. dep̃senti ẽ: bene tͥ erit de fut᷑o

Expanded text:
manducatis panem doloris.» Alio loco dicit amans manducatis panem doloris.» Alio loco dicit amans iste, cujus vocem in Psalmo plerumque agnoscimus: «Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte.» Unde lexit, qui nobis pignus dedit, cui desponsati sumus, insultant nobis Pagani, et dicunt: Ubi est quod colunt Christiani? Ostendant nobis quem colunt. Ecce ego ostendo illis Deum meum, et ipsi ostendant mihi Deum suum. Cum tibi hoc dicit paganus, non invenis quod illi ostendas; quia non est cui ostendas. Redis ergo, et plangis ad Deum; quia illi suspiras, antequam videas, et desiderio ipsius gemis; et quia in ipsius desiderio ploras, dulces sunt et ipsae lacrymae, et pro cibo tibi erunt, quia factae sunt tisuccedet, et te in aeternum saginabit; quia erit nobiscum verbum Dei, quo pascuntur Angeli. Interim modo labores fructuum, postea fructus laboris. «Labores fructuum tuorum manducabis; beatus es, et bene tibi erit. Beatus es,» de praesenti est; «bene tibi erit,» de futuro
Abbreviated transcription (Latin):
dareͥ: manducatus ẽ fructus ipsuis laboris: qͣt
bores suos qui euntes ibant & flebant mittentes
semina sua: qͥnto iocundius manducabunt fruc¬
tus laborum. qͥ uenientes uenient cum exulta¬
tione portantes manipulos suos: et ut nouentis
fis̃ quia manducat᷑ labor iste: insupiore psalmo
audistis dictum suꝑbis. qui ante lucem uolebant
surrexit. xp̃c Dictum ẽ ulis Surgite postea ꝗͣ
sedistis. id÷ humiliamini: et inde surgite: quia
& ille humiliari uenit qui exaltatus ẽ ꝓpt̃ uos
Et quid dictum ẽ: Qui manducatis panem dolo¬
ris Iste ẽ labor fructuum. panis doloris: Nisi enĩ
manducaretur ñ diceretur panis Nisi enim habe¬
ret aliquam suauitatẽ panis iste: nemo illũ man¬
ducaret cum tanta suauitate: Plorat ingemitu:
qͥ orat Dulciores sunt lacrimȩ orantium: quam
gaudia theatrorum Et audi flaminã desiderii
qua manducatur ipse panis: dequo dicit qui

Expanded text:
dare; manducatus fructus ipsius laboris qualis dare; manducatus fructus ipsius laboris qualis bores suos, qui «euntes ibant et flebant, mittentes semina sua:» quanto jucundius manducabunt fructus laborum, qui «venientes venient cum exsultatione, portantes manipulos suos» ? Et ut noveritis, fratres, quia manducatur labor iste, in superiore psalmo audistis dictum superbis, qui ante lucem volebant surrexit Christus; dictum est illis, «Surgite posteaquam sedistis» : id est, humiliamini, et inde surgite; quia et ille humiliari venit, qui exaltatus est propter vos. Et quid dictum est? «Qui manducatis panem doloris.» Iste est labor fructuum, panis doloris. Nisi enim manducaretur, non diceretur panis: nisi autem haberet aliquam suavitatem panis iste, nemo illum manducaret. Cum quanta suavitate plorat in gemitu, qui orat? Dulciores sunt lacrymae orantium, quam gaudia theatrorum. Et audi flammam desiderii, qua manducatur ipse panis, de quo hic dicit, «Qui
Abbreviated transcription (Latin):
cui cantatur.: beati om̃s qͥ timent dnm qͥ ambu¬
lant inuiis euis. labores fructuum tuoꝵ mandu¬
cabis. Ouos. otu. uos multi qͥ unꝰ estis: labores fiuc¬
tuum tuoꝵ manducabis Quasi ꝑuersȩ uidetur
dicere: ñintelligentib. Debuit enĩ dicere. fructum
laborum tuoꝵ manducabis Multi enim mandu¬
cant fructũ laboꝵ suoꝵ Laborant inuinea: ipsũ
laborem ñmanducant: sed qđ delabore ipsorum
nascitur manducant. Laborant cura arbores po¬
miferas: qͥs manducet labores: Sed qđ ille arbo¬
res attulcruit: Fructus laboris: et ipse iocundat
agricolam: Qiud ͥuult labores fructuũ tuorum
manducabis: Modo labores habemꝰ. fructus
postta erit. S quia et ipsi labores ñsunt sine gau¬
dio. ꝓpt̃ spem de qua paulo ante diximuis: spe
gaudentes. intͥbulatione patientes: mͦ nos ipsi
labores nr̃i iocundant. etletos uos faciunt de spẽ:
Si gͦ labor nr̃ potuit manducari. & potuit iocun¬

Expanded text:
cui cantatur, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambucui cantatur, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» 10. «Labores fructuum tuorum mandacabis.» O vos, o tu, vos multi qui unus estis, «labores fructuum tuorum manducabis.» Quasi perverse videtur dicere non intelligentibus: debuit enim dicere, Fructum laborum tuorum manducabis. Multi enim manducant fructum laborum suorum. Laborant in vinea, ipsum laborem non manducant; sed quod de labore ipsorum nascitur, manducant. Laborant circa arbores pomiferas; quis manducet labores? Sed quod illae arbores attulerint, fructus laboris, ipse jucundat agricolam. Quid sibi vult, «Labores fructuum tuorum manducabis?» Modo labores habemus, fructus postea erit. Sed quia et ipsi labores non sunt sine gaudio, propter spem, de qua paulo ante diximus, «Spe gaudentes, in tribulatione patientes;» modo nos ipsi labores nostri jucundant, et laetos nos faciunt de spe. Si ergo labor noster potuit manducari, et potuit jucun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussum ẽ cor ur̃m: Si diceret dc̃ faciem meam
nunquam uidebis: ecce omni ista terrena felici¬
tate omnib reb habundabis: circum fluent de
bona temporalia. ñilla amutis:: ñula deseris::
qͥd uis amplius: Heret quidẽ: gemeret timor
castus: & diceret Immo tollantur omĩa: et faciẽ
tuã uideam: Limor castus exclamaret depsalmo:
& diceret Ds̃ iurtutum conuerte nos: et ostende fa¬
ciem tuam & salui erimus Timor castus exclama¬
ret de psalmo: etdiceret: Uynam petii adnõ Uide
qͦmͦ ardeat timor iste castus: amor uerus: amor
sincerus. Unam petii adño. hanc requirã Q uid:
ut in habitẽ indomo dm̃i. ꝑ om̃s dies uite mee Quid:
i ꝓpt̃ terrenam felicitait̃: Audi qͥd sequitur Ut
petiit adnõ Hanc unam si peticritis: adhanc unã
si cor ur̃merexeritis ethoc solum amittere ti¬
mueritis: nec inuidebitis felicitatib trenis. et illã
felicitatem uerã sꝑabitis: et eritis incuis corpore

Expanded text:
cussum est cor vestrum? Si diceret Deus: Faciem meam nunquam videbis: ecce omni ista terrena felicitate, omnibus rebus abundabis, circumfluent te bona temporalia; non illa amittis, non illa deseris; quid vis amplius? Fleret quidem et gemeret timor castus, et diceret: Imo tollantur omnia, et faciem tuam videam. Timor castus exclamaret de psalmo, et diceret; «Deus virtutum, converte nos; et ostende faciem tuam, et salvi erimus» . Timor castus exclamaret de psalmo, et diceret: «Unam petii a Domino.» Vide quomodo ardeat timor iste castus, amor verus, amor sincerus . «Unam petii a Domino, hanc requiram.» Quid? «Ut inhabitem in domo domini omnes dies vitae meae.» Quid si propter terrenam felicitatem? Audi quid sequitur: «Utpetii a Domino. Hanc unam si petieritis, ad hanc unam si cor vestrum exercueritis, et hoc solum amittere timueritis, nec invidebitis felicitatibus terrenis, et illam felicitatem veram sperabitis, et eritis in ejus corpore
Abbreviated transcription (Latin):
tes adhuc pugnat Qlualis gͣ pax: qͣm ocłs nonui¬
dit nec auris audiuit Qualis pax ͤ de ierłm: quia
ierłm interpretatur uisio pacis: Si ergo benedicat
te dñs exsyon: & uideas bona quȩ sunt ierłm.
&e iudeas om̃s dies uitȩ tuȩ: & uideas non filiostu¬
os tantum. sed filios filioꝵ tuoꝵ. quid ẽ filioᷤ tuos:
Oꝑa tua quȩ hic agis Qui sunt filii filiorũ: fructo
operum tuorum: Fãcis elemosinas: filii tui sunt:
Propter elemosinas accipis uitam ȩternã: filii fili¬
orum tuorum sunt. Uideas filios filiorũ tuorũ:
unt: qui et hic pacifici fuerint: Illi sunt & hic pa
uellatio oliuarũ. ut non sit sterilis arbor. qualis
fuit illa ficultiea. ubi fructum ñ inuenit esuri¬
ens dñs Et uidetis quid ei contigerit: folia so¬
la habebat: fructum non habebat sic sunt qui
uerba habent & facta non habent Ueniens esur
ens dñs non ibi inuenit qđ manducet: qͥa fidẽ

Expanded text:
tes, adhuc pugnat. Qualis ergo pax? Quam «oculus non vites, adhuc pugnat. Qualis ergo pax? Quam «oculus non vidit, nec auris audivit.» Qualis pax? De JerusaSic ergo «benedicat te Dominus ex Sion; et videas bona quae sunt Jerusalem,» et videas «omnes dies vitae tuae. Et videas,» non filios tuos tantum, sed «filios filiorum tuorum.» Quid est, filios tuos? Opera tua quae hic agis. Qui sunt filii filiorum? Fructus operum tuorum. Facis eleemosynas, filii tui sunt: propter eleemosynas accipis vitam aeternam, filii filiorum tuorum sunt. «Videas filios filiorum tuorum;» unt qui et hic pacifici fuerint. Illi sunt et hic pacvellatio olivarum, ut non sit sterilis arbor, qualis fuit illa ficulnea ubi fructum non invenit esuriens Dominus. Et videtis quid ei contigerit. Folia sola habebat, fructum non habebat : sic sunt qui verba habeniens Dominus non ibi invenit quod manducet; quia fidem
Abbreviated transcription (Latin):
um ergo uiuificata fuerint menbra nr̃a morta¬
lia: iam nicħ resistet spiu nr̃o: Non fames ent:
ñsitis erit: qͥa decorruptione corꝑis ista nascun¬
pugnant: mortem portamus infirmitate corꝑis¬
ed cum mors ipsa conuersa fuerit in illam in¬
commutabilitatem: et corruptibile hoc indue¬
rit incorruptionem: et mortale hoc induerit
inmortalitatem: qͥd audiet tunc tors: Uẽ mors
contentio tua: U ẽ mors aculeus tuus: Et forte
suma ĩimica destruetur mors. Cum hȩc destruc¬
ta fuerit: inmortalitas succedit: Si nullus erit
inimicus: qͥsi nouissima destruetur mors Bo¬
num nr̃m cui suspitamus: paxerit Ec̃ce bonũ
fis: magnũ bonum par uocatiu Euerebatis
qͥd uocaretur: Aurum ẽ. argentum ẽ an fundꝰ
an uestis: paxẽ: Non pax qualem inter se ha¬
bent homines: infidam: instabilem: mutabilẽ.
incertam: Nec pax talis: qualem secum habet
ipse unus homo Diximus enim. quia & secũ
pugnat homo: usꝙ quo domet om̃s cupidita¬

Expanded text:
. Cum ergo vivificata fuerint membra nostra mortalia, jam nihil resistet spiritui nostro. Non fames erit, non sitis erit, quia de corruptione corporis ista nascunpugnant. Mortem portamus infirmitate corporis: sed cum mors ipsa conversa fuerit in illam incommutabilitatem, et corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem, quid audiet tunc mors? «Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus?» Et forte sima inimica mors.» Cum haec destructa fuerit, immortalitas succedet. Si nullus erit inimicus, quasi «novissima destruetur mors» . Bonum nostrum cui suspiramus, pax erit. Ecce bonum, fratres, magnum bonum pax vocatur. Quaerebatis quid vocaretur: Aurum est, argentum est, an fundus, an vestis? Pax est: non pax qualem inter se habent homines, infidam, instabilem, mutabilem, incertam; nec pax talis qualem secum habet ipse unus homo. Diximus enim quia et secum pugnat homo; usquequo domet omnes cupidita
Abbreviated transcription (Latin):
ut gaudeat domus ur̃a: ñ sagittamus ut amet᷑
illa ȩterna ierłm Remanebunt in amore ter¬
renorum: ut uidentes ista habundare impiis:
et si nobis non audent incorde suo dicunt Quare
ie qͥñtimet deũ: plenam domũ habet filiis:
Et forte alius dicit uu Adhuc nescis. quid illi poᷤ¬
sit oontingere Quid si efferet illos. qͥa ñtiet
dolorem de illorum morte patiatur: Sed sitalia
senẽ decrepitum mortuũ inlecto suo. turbe filioꝵ
& nepotum: Ecce ñtimuit dñm: et ples fecun¬
dissima domus eiꝰ. clausit ocłos cius Quid ad
hoc dicturi sumus: Nicħ illi potest euenire
mali. ut efferat filios suos uiuus: quando iã mor¬
tuus afiliis ad sepulcrum głosum deductus ẽ:
Excutiamꝰ gͦ. excutiamus si uolumus cẽ filii ex¬
cussorum: Exeat huc aliquid Est enim qͥdã ħo
qui sic benedicitur: et nemo timet dñm. nͥ qui
ẽ inmenbris ipsius hominis Et multi homines

Expanded text:
ut gaudeat domus vestra; non sagittamus ut ametur ut gaudeat domus vestra; non sagittamus ut ametur illa aeterna Jerusalem: remanebunt in amore terrenorum, et videntes ista abundare impiis, etsi nobis non audent, in corde suo dicunt, Quare ille qui non timet Deum, plenam domum habet filiis? Et forte alius dicit illi: Adhuc nescis quid illi possit contingere; quid si efferet illos, quia non timet dolorem de illorum morte patiatur? Sed si talia senem, decrepitum, mortuum in lecto suo, turbae filiorum et nepotum. Ecce non timuit Dominum, et proles fecundissima domus ejus clausit oculos ejus. Quid ad hoc dicturi sumus? Nihil illi potest evenire mali, ut efferat filios suos vivus, quando jam mortuus a filiis ad sepulcrum gloriosum deductus est. 3. Excutiamus ergo, excutiamus, si volumus esse filii excussorum: exeat huc aliquid. Est enim quidam homo qui sic benedicitur; et nemo timet Dominum, nisi qui est in membris ipsius hominis: et multi homines
Abbreviated transcription (Latin):
istum ꝓpter sempiternã felicitatẽ: et accipi¬
amus qđ hic scriptum ẽ. ꝓp̃senti felicitate:
ut cuicumq forte homini dĩ fideli. cuii illiꝰ
ierłm contingat etiam ducta uxore filios ñ ha¬
bere. dicamꝰ: Nontunet homo iste dñm. Nam si
timeret dñm: uxor eiꝰ tanquã unea fertilis es¬
set indomo eiꝰ: non sterilis ut nullum gene¬
raret Et si timeret dnm̃ homo iste: fili ipls¬
circumdarent mensam ipsiꝰ tanquam arboreᷤ
oliuarum: Si enim talia dixerimus: animales
sumꝰ: ñ ꝑcipientes quȩ sunt sp̃s dĩ Incipiamꝰ
etnos excutere: ut simꝰ & nos filii excussorum:
Si enim erimus filii excussoꝵͥ erimus in ma¬
nu potentis tanqͣm sagittȩ: & iaculabitur nos
dep̃cepto suo incorda hominũ nondum aman¬
tium: ut ꝑcussi sagutis uerboꝵ dĩ ament Nã
si talia illis ceperimus predicare: filii aut
fis mei timete dñm ut habeatis filios et nepoteᷤᷤ:

Expanded text:
istum propter sempiternam felicitatem, et accipiistum propter sempiternam felicitatem, et accipiamus quod hic scriptum est pro praesenti felicitate, ut cuicumque forte homini Dei fideli, civi illius Jerusalem, contingat etiam ducta uxore filios non habere, dicamus: Non timet homo iste Dominum; nam si timeret Dominum, uxor ejus tanquam vinea fertilis esset in domo ejus, non sterilis, ut nullum generaret; et si timeret Dominum homo iste, filii ipscircumdarent mensam ipsius, tanquam arbores olivarum. Si enim talia dixerimus, animales sumus, non percipientes quae sunt Spiritus Dei. Incipiamus et nos excutere, ut simus et nos filii excussorum. Si enim erimus filii excussorum, erimus in manu potentis tanquam sagittae, et jaculabitur nos de praecepto suo in corda hominum nondum amantium, ut percussa sagittis verborum Dei ament. Nam si talia coeperimus illis praedicare: Filii, aut fratres mei, timete Dominum, ut habeatis filios et nepotes,