comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. Si aũ illi soli amaximianistis uenientes ñ rebapti¬
zant᷑. qͥ cũ suis baptizatorib redeunt. sic̃ hi qͥ cũ p̃texto e
feliciano rediert̾. pͥmo uideat᷑ quẽ adinodũ eislẽ scismati
baptismũ extra eorũ commnunionẽ foris equalit̾ datũ rͣ
aliis c̃firment. in aliis exsufflent: in parte honorent
in parte uiolent. Ita enim uͥ uiolant rei st̃. uͥ aut̃ c̃firmãt
reat᷑ sui testes inueniunt᷑. Si enĩ sic postea c̃firmarent.
ut iam uiolare desinerent: ñ discrepatio s correctio di¬
ceret᷑. Cũ aũ in qͥbdã imꝓbant qͦd in aliis approbat᷑. in
his accusant᷑. in illis contra se testimonium dicunt.
Quero enĩ quare ñ baptizes eos qͦs felicianꝰ in maximi¬
ani scismate baptizauit. an qr xꝑi baptismũ acceꝑunt
an qr feliciani. Si quia feliciani. ap̃ maximianistas cũ
dedit. dampnatꝰ foris extͣ cõmunionẽ ur̃am dedit cũ.
hoc ẽ illud baptismi. qͥ & saluii menbresitani & aliorũ¬

Expanded text:
tuit! Si autem illi soli a Maximianistis uenientes non rebaptizantur qui cum suis baptizatoribus redeunt, sicut hi qui cum Praetextato et Feliciano redierunt, primo uideant, quemadmodum eiusdem schismatis baptismum extra eorum communionem foris aequaliter daaliis confirment, in aliis exsufflent, in parte honorent, in parte violent. Ita enim ubi violant, rei sunt: ubi autem confirmant, reatus sui testes inveniuntur. Si enim postea sic confirmarent, ut jam violare desinerent; non discrepatio, sed correctio diceretur: cum autem in quibusdam improbant quod in aliis approbant; in his accusantur, in illis contra se testimonium dicunt. Quaero enim quare non baptizes eos quos Felicianus in Maximiani schismate baptizavit: quia Christi Baptismum acceperunt, an quia Feliciani? Si quia Feliciani; apud Maximianistas eum dedit damnatus, foris extra communionem vestram dedit eum; hoc est illud Baptism
Abbreviated transcription (Latin):
sint. ñ inueniemꝰ qͦ c̃cilio tot gentes ꝓuinciasq dãpnaue¬
rint. Qosdã paucos in africa dampnauert̃. aqͥb totiꝰ orbis
iudicio suꝑati st̃. nec ausi st̃ postea dampnare iudices
apud qͦs suꝑati st̃. Qid enĩ extra impudenti. qͥd in saniꝰ:
Multo min̾ dampnare potuert̾ &̃ in cęt̾is orbis t̾rarum

Expanded text:
sint; non inuenimus quo concilio tot gentes prouinciasque damnauesint; non inuenimus quo concilio tot gentes prouinciasque damnauerint. quosdam paucos in Africa damnauerunt, a quibus totius orbis iudicio superati sunt, nec ausi sunt postea damnare iudices aput quos superati sunt. quid enim esset impudentius, quid insanius? multo minus damnare potuerunt etiam in cet
Abbreviated transcription (Latin):
rant. sic̃ adu̾sus maximiunistas ꝓtulert̃. ut cũ uolue¬
rint aliquẽ rebaptizare. ex aliqua orbis parte uenientẽ
pari priuilegio se defendat. asserens ita sͥ parci oportere
sic̃ ei pareit᷑ quẽ maximianista baptizat. quẽ iã m̃asolum
maximianistȩ s ã totꝰ orbis meruit c̃cilio bagagensi dãp¬
nari. Deinde se ipsos a tammagna miseria lib̾ent: ut cũ ce¬
perint ñ rebaptizare in ȩccła baptizratos q̃ ꝑ om̃s t̾ras est
c̃stituta. siqͥs eis mouerit questionẽ cur iã ñ faciant qͦd
ante faciebant. respondeant. quando ista faciebamꝰ. ñdũ
bagagensi c̃cilio totũ orbẽ t̾rarum dãpnaueramꝰ. Nunc
quali maximianistas dampnauimꝰ: qͦr̃ baptisinũ ñ
repetimꝰ. Qd gͦ magnũ ẽ. qͥd difficile. p̃stare om̃ib tant̃¬
dignatiõis: An uerare baptismũ orbis t̾rarũ licet. & ite¬
rare dampnationẽ orbis t̾rarũ ñ licet: Etiã hinc securi

Expanded text:
rant, sicut aduersus Maximianistas protulerunt, ut, cum uoluerant, sicut aduersus Maximianistas protulerunt, ut, cum uoluerint aliquem rebaptizare ex aliqua orbis parte uenientem, pari priuilegio se defendat asserens ita sibi parci oportere, sicut ei parcitur quem Maximianista baptizat, quia iam non soli Maximianistae, sed etiam totus orbis meruerit concilio Bagaiensi damnari. deinde se ipsos a tam magna inuidia liberabunt, ut, cum coeperint iam non rebaptizare in ecclesia baptizatos quae per omnes terras est constituta, si quis eis mouerit quaestionem, cur iam non faciant quod antea faciebant, respondeant: \'quando ista faciebamus, nondum Bagaiensi concilio totum orbem terrarum damnaueramus; nunc quali Maximianistas damnavimus, quorum Baptismum non repetimus. Quid ergo magnum est, quid difficile, praestare omnibus gentdamnationis? an iterare baptismum orbis terrarum licet et iterare damnationem orbis terrarum non licet? etiam hinc securi
Abbreviated transcription (Latin):
isti respondeant. Si mundꝰ ẽ feliciañ. cur xit de medio
corum: Si ũ inmundꝰ̾. cur mͥ tangit inmundũ: Qdsitẽ
inmundꝰ fuit cũ foris ẽt. qͦs illic baptizauit imundi st̃. qi
inmundũ tetigert̃. An om̃s cũ illo remeando mundati st̃
Posst̾ gͥ isti mundari foris baptirati. qͦs in sua cõmunione
ñ baptiz auert̃: Cur gͦ alios tebaptirant: An a trecentis decẽ
bagagensi c̃sidentib damꝑnari aliqua forte dignatio ẽ: &
iõ de toto orbe quisqͥs ad eos uen̾it rebaptizat᷑. q ñ meruit
totꝰ orbis istã dignationẽ. ut bagagensi c̃cilio dampnarit᷑.
Qa gͥ amaximiano & gt̾is sociis ei ad pͥmiani cõmunica¬
tionẽ ñ redeuntib qͥtũq baptizati fuerint. ñ tebaptiranͭ
An parcitur cis ⁊ Si rebaptizant᷑. uiolat᷑ dignatio baga¬
gensis. In ea quippe. &̃ istoꝵ baptizatores dampnati st̃.
Si aut̃ parcit᷑ eis. togandi st̃ isti ut rursũ ad oppidũ ba¬

Expanded text:
isti respondeant: si mundus est Felicianus, cur exiit de medio isti respondeant: si mundus est Felicianus, cur exiit de medio eorum? si uero immundus est, cur modo tangunt immundum? quodsi tunc immundus fuit cum foris esset, quos illic baptizauit immundi sunt, quia immundum tetigerunt. an omnes cum illo remeando mundati sunt? possunt ergo isti mundare foris baptizatos, quos in sua communione non baptizauerint? cur ergo alios rebaptizant? an a trecentis decem Bagai considentibus damnari aliqua forte dignatio est et ideo de toto orbe quisquis ad eos uenerit rebaptizatur, quia non meruit totus orbis istam dignationem, ut Bagaiensi concilio damnaretur? quid ergo? a Maximiano et a ceteris sociis eius ad Primiani communionem non redeuntibus quicumque baptizati uenerint, rebaptizantur an parcitur eis? si rebaptizantur. uiolatur dignatio Bagaiensis — in ea quippe etiam istorum baptizatores damnati sunt —; si autem parcitur eis, rogandi sunt isti, ut rursum ad oppidum Ba
Abbreviated transcription (Latin):
corporalit separentur. eoꝵ triticũ sursũ qͥdẽ. paleȩ uͦ
autẽ thesaurizat thesaurũ incelo. & uͥ ẽ thesaurꝰ eiꝰ ibi
& cor ei. Sic aẽ beati ysaiȩ u̾ba intelligñda sunt. q̃ ille
similit̾ ñ intelligens: ad eandẽ sui erroris sentñtiam
detorquere conatur. Ed enĩ ait isaias. recedite receditt
exite idest inmundũ nolite tangere. exite de medio
eiꝰ i scꝑamini qͥ fertis uasa dñi: Nũqͥd eadẽ totiens
repecenda sunt. quomͦ fiat seꝑatio cordis amalis: In¬
mundũ enĩ ñ tangit: qͥ ad peccatũ nulli c̃sentit. Exit
aut̾ inde ut salua eꝰ causa sit ap̃dm: si aẽ disciplinã
corripiendi & arguendi salua pace ñ negligat. Hã qui
uult corporalit̾ quasi manifestos malos deserere. spũ¬
alit̾ deserit latentes bonos. qͦs in exꝑtos & incognitos
cogitur accusare. dũ seꝑationẽ suã conat᷑ ocfende. s

Expanded text:
corporaliter separentur, sed tamen tritico sursum cor est, paleae uero corporaliter separentur, sed tamen tritico sursum cor est, paleae uero autem thesaurizat thesaurum in caelo, et ubi est thesaurus eius, ibi et cor eius. Sicut etiam beati Esaiae uerba intellegenda sunt, quae ille similiter non intelligens, ad eamdem sui erroris sententiam detorquere conatur. Quid enim ait Isaias? Recedite, recedite; exite inde, et immundum nolite tangere: exite de medieius et separamini, qui fertis uasa domini. numquid eadem totiens repetenda sunt, quomodo fiat separatio cordis a malis? immundum enim non tangit qui ad peccatum nulli consentit. exit autem inde, ut salua eius causa sit aput deum, si etiam disciplinam corripiendi et arguendi salua pace non neglegat. nam qui uult corporaliter quasi manifestos malos deserere, spiritaliter deserit latentes bonos, quos inexpertos et incognitos cogitur accusare, dum separationem suam conatur defendere. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ad triticũ: quando hedis & ouib ñ pot̾ pascua ẽẽ com¬
munis. Si possunt pisces boni dic̾e piscib malis intra il¬
lã sagenã dequa dix̃ dñs. simile ẽ regnũ celoꝵ sagenȩ.
recedite a nob̾ aut recedemꝰ a uob̃. donec om̃s educantur
ad litus. & ꝑ angłos boni mittant᷑ in uasa. inali autẽ
ꝓiciant᷑: pot̃ hoc tempore impleri qͦd dictũ ẽ qͥd pa¬
leis ad triticum. S qͥ ẽgregationẽ suã iã frum̃tũ purga¬
tum putant: a cõmixtione frum̃ti & paleȩ tamꝗͣ pu¬
ra palea uolauert̃. Et qui se sub uno pastore ñ adhuc cũ
hedis pascere sentiunt: lupor̃ insidiis de grrge dñi seꝑati
st̃. Et qͥ cum palis piscib se c̃gregatos ẽẽ ñ putant: ñ so¬
lum mali pisces ft̃. s &̃ unitatis recia disruꝑunt. Qod¬
si iã hoc tp̃xe incelligamꝰ fieri qͦd ieremias ait. qͥd palcis
ad triticum: nic aliud recte intellig̾e possumꝰ. nͥ qͥ in
una qͥdẽ c̃gregatione st̃. donec in fine uentilatiõis ẽ

Expanded text:
ad triticum, quando haedis et ouibus non poterit pascua esse communis. si possunt pisces boni piscibus malis intra illam sagenam cui dixit dominus simile esse regnum caelorum dicere: \'recedite a nobis aut recedamus a uobis, donec omnes educantur ad litus et per angelos boni mittantur in uasa, mali autem proiciantur\', potest hoc tempore impleri quod dictum est: quid paleis ad triticum? sed qui congregationem suam iam frumentum purgatum putant, a commixtione frumenti et paleae tamquam pura palea uolauerunt, et qui se sub uno pastore non adhuc cum haedis pascere sentiunt, luporum insidiis de grege domini separati sunt, et qui cum malis piscibus se congregatos esse non putant, non solum mali pisces sunt, sed etiam unitatis retia dirruperunt. quodsi iam hoc tempore intellegamus fieri quod Hieremias ait: quid paleis ad triticum, nihil aliud recte intellegere possumus nisi quia in una quidem congregatione sunt, donec in fine uentilationis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ad triticũ. Ueniet ille pat̾ familias. ferens uentila¬
brũ in manu sua. ⁊ mundabit areã suã. frum̃ta recon¬
det in horreũ. paleã uͭ cõburet igne inextinguibili.
Ham ꝑ aliã similitudinẽ om̃e triticũ ouiũ nomine. ⁊ õis
palea heoorũ nomine significat᷑. q̃ duor̃ pecoꝵ gen̾a in

Expanded text:
ad triticum? Veniet enim ille paterfamilias ferens ventilaad triticum? Veniet enim ille paterfamilias ferens ventilabrum in manu sua, et mundabit aream suam; frumenta recondet in horreum, paleam vero comburet igne inexstinguibili . Nam per aliam similitudinem omne triticum ovium nomine, et omnis palea haedorum nomine sign
Abbreviated transcription (Latin):
dentẽ. id est maiorinũ. donatũ. parmenianũ: &̃ pͥmi¬
anus iter̃ ausus ẽ ucntilare. ut maximianistas de sua
cõmunione separaret. An forte frum̃ta ꝓiec̃: Qd ẽgͦ
gata sunt ut se inuicẽ ñ agnoscant. & se inuicẽ dãp¬
nando uentilare conent᷑: Potuit ne palea baptiza¬
re frum̃ta÷ Si potuit. cur gͦ dicunt quid paleis ad tri¬
ticum: Si aũ ñ potuit. cur felicianꝰ cũ int̾ paleã maxi¬
imanistar̾ foras uolasset. qͦtqͦt ille baptizauit cũ co rur¬
sus ad massã illã purgatissimã redicrt̃. ⁊ om̃s eos int̾¬
aliq̃n ⁊ ilitelligant quẽ adinodũ ꝓpħa dix̾it. qͥd paleiᷤᷤ
ad triticũ. ubi enĩ dicat᷑ c̃siderent: si eis in est qualiscq
sensus humanus. Nũqͥd in agro dici pot̾ qͥd paleis ad
triticum. qñ eadẽ radice portant᷑: Nunqͥd in area uͥ
parit̾ triturant᷑: S utiq in horreo đr: quid paleis

Expanded text:
dentem, id est Maiorinum Donatum Parmenianum, etiam Primidentem, id est Maiorinum Donatum Parmenianum, etiam Primianus iterum ausus est uentilare, ut Maximianistas de sua communione separaret? an forte frumenta proiecit? quidgata sunt, ut se inuicem non agnoscant et se inuicem damnando uentilare conentur? potuitne palea baptizare frumenta? si potuit, cur ergo dicunt: quid paleis ad triticum? si autem non potuit, cur Felicianus cum inter paleam Maximianistarum foras uolasset, quotquot illi baptizauit cum eo rursus ad massam illam purgatissimam redierunt et eos omaliquando, et intelligant quemadmodum Propheta dixerit, Quid paleis ad triticum? Ubi enim dicatur considerent, si eis inest qualiscumque sensus humanus. Numquid in agro dici potest, Quid paleis ad triticum, quando eadem radice portantur? Numquid in area, ubi pariter triturantur? Sed utique in horreo, Quid paleis
Abbreviated transcription (Latin):
humanũ. ut ñ agnoscat uentilatorẽ parmenianũ: An
e ipse dat locum donato. & ad purgatã ꝑ eum massa se
uenisse głat᷑. Nam ille ante se maiorinũ nescio utrũ dig¬
net᷑ agnoscere. an isti tres tamꝗͣ tria cornua cuidã uenti¬
diretur: & affrica electa ẽ uͥ purgata massa c̃sisteret çȩ¬
tiram autẽ omnẽ terrã palea seꝑata uestiret. Unde gͦ tan¬
ti greges cucũcellionumꝰ Unde gͦ tantȩ turbe c̃uiuior̃
ebriosoꝵ & innuptarũ. s ñ incorruptar̃ innum̾abilia
stupra feminarum: Unde canta turba raptoꝵ. aua¬
toꝵ. fen̾atorum: Unde tã multi ꝑ suas qͥq regiones
uotissuni. tantũdẽ uolentes .s ñ tantũ ualentes optati:
Qdad hec respondent: Non sunt ista: Au&e hoc tri¬
ticũ ẽ : ue impudentissimȩ negationi. si ap̃se ista ñ eẽ
ue sceleratissimȩ ꝑu̾sitati. si frum̃ta cẽ respondint. Po¬
stremo massã purgati tritici pꝰ tantȩ auctoritatis tri¬

Expanded text:
humanum, ut non agnoscat ventilatorem Parmenianum? An humanum, ut non agnoscat ventilatorem Parmenianum? An et ipse dat locum Donato, et ad purgatam per eum massam se venisse gloriatur? Nam ille ante se Majorinum nescio utrum dignetur agnoscere. An isti tres tanquam tria cornua cujusdam ventidaretur; et Africa electa est, ubi purgata massa consisteret, caeteram autem omnem terram palea separata vestiret? Unde ergo tanti greges Circumcellionum? Unde ergo tantae turbae convivarum ebriosorum et innuptarum sed non incorruptarum innumerabilia stupra feminarum? unde tanta turba raptorum auarorum faeneratorum? unde tam multi per suas quique regiones notissimi tantundem uolentes sed non tantum ualentes Optati? quid ad haec respondetur? non sunt ista? an et hoc triticum est? uae impudentissimae negationi, si aput se ista non esse, uae sceleratissimae peruersitati, si frumenta esse responderint. postremo cur massam purgati tritici post tantae auctoritatis tri
Abbreviated transcription (Latin):
cietas. longe tam̃ ẽẽ disparia iom̃ta ineorũ finẽq m̾ito¬
uellet tichonium refellere. dicentẽ malos abonis interĩ
ꝑ pace tolerandos. & in finẽ ultimi iudicii separandos.
posuit hoc ieremiȩ testimoniũ. qͦ ꝑu̾sus atq errans.
ꝑu̾sos & errantes. ad turbulentissimas & sceleratissimaᷤ
seditiones inflammet. ut quisqͥs inflata iñte carnis suȩ
uidet᷑ sͥ aliquid eẽ cum nicħ sit. se acsimiles tãꝗͣ gͣna¬
purgatissima existimans ad ȩccłȩ c̃gregationẽ in qua
necẽẽ ẽ ut hi qͥ ad uitã et̾nã ꝑtinent. eos qͥ ad ignẽ et¬
nũ ꝑtinent. usq ad certũ finẽ. tãꝗ̃ frum̃ta palcã suã
tolerent. iã sͥ accedendũ ẽc̃ ñ putent. Hullus aliꝰ flat̾
de arca xp̃i leuissimã paleã ante tempꝰuentilatioĩs ȩxcus
&e steriles peccantium turbas. ab honorata fruge iustorũ
discermi. dicens. quid paleis ad triticũ: Otuba furoris:
ouox exsecrabilis pestilenti̧. Numqͥd forte sic erat gen̾

Expanded text:
cietas longe tamen disparia esse momenta morum finemque meritoum vellet Tichonium refellere dicentem, malos a bonis in unitate interim pro pace tolerandos, et in fine ultimi judicii separandos, posuit hoc Jeremiae testimonium, quo perversus atque errans perversos et errantes ad turbulentissimas et sceleratissimas seditiones inflammet; ut quisquis inflata mente carnis suae videtur sibi aliquid esse, cum nihil sit , se ac similes sui purgatissima existimans ad ecclesiae congregationem, in qua necesse est ut hi qui ad uitam aeternam pertinent eos qui ad ignem aeternum pertinent usque ad certum finem tamquam frumenta paleam suam tolerent, iam sibi accedendum esse non putent. nullus alius flatus de area Christi leuissimam paleam ante tempus uentilaet steriles peccantium turbas ab honorata fruge justorum discerni, dicens: Quid paleis ad triticum? O tuba furoris ! o vox exsecrabilis pestilentiae! Numquid forte sic errat genus
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ uocabunt᷑. S iam cęt̾a quȩ parmenianꝰ posuit testi¬
monia uideamꝰ. Int̾ omĩa quib eorum sacrilegii tu¬
mor apparet. nullo se loco mag̾ aꝑuit. ꝗͣ in eo qͦs ausus
cȩt̾is commnunionẽ donatistarũ. ñ solũ ȩccłam uerã
tilationẽ ȩccła scã futura ẽ. Cui sacrilege p̃sumptiõ
& nefande elationi: qͦd addi possit ignoro. Et multis qͥdẽ

Expanded text:
dei uocabuntur. Sed iam cetera quae Parmenianus posuit testidei uocabuntur. Sed iam cetera quae Parmenianus posuit testimonia uideamus. inter omnia, quibus eorum sacrilegus tumor apparet, . nullo se loco magis aperuit quam in eo, quod ausus caecis communionem Donatistarum non solum ecclesiam ueram tilationem Ecclesia sancta futura est. Cui sacrilegae praesumptioni et nefandae elationi quid addi possit, ignoro. Et multis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
s &̃ iux a succensentib ueniã se posse impetrare sen¬
tirent. Quã ⁊ si nulla calamitas tribulatiõis p̃mat. cu̾̃
facultas dat᷑. utilit̾ corripit᷑ in multitudine multits¬
do. Ham sic̃ seꝑata seuire: sic in ipsa c̃gregatione obur¬
gata gem̾e c̃sueuit. Quãobrẽ & illud p̃ceptum apłi
nullo mͦ negligendũ. cum sine ꝑiculo uiolandȩ pacis
fieri pot̾. qi nec ipse alit̾ fieri uoluit. ut a c̃gregatiõe
bonorum separet᷑ inalus: ⁊ eiꝰdem illud p̃cipue atten¬
dendum ẽ. ut sufferentes studeamꝰ seruare unitatẽ sp̃e
in uinculo pacis. Itẽ dño in euangłio dicenti in illo ob¬
temꝑare debemus uͥ ait. si neq eccłam audierit. sit tͥ
sic̃ echuicus & publicanus. & in illo uͥ ꝓhibuit colligi
trzania. ne simul eradicet᷑ triticũ. Pot̃ enĩ utrũq cu¬
stodiri ab eis: quib dictum ẽ: beati pacifici qm̃ filii

Expanded text:
sed etiam vix a succensentibus veniam se posse impetrare sensed etiam vix a succensentibus veniam se posse impetrare sentirent. Quanquam etsi nulla calamitas tribulationis premat, cum facultas datur, utiliter corripitur in multitudine multitudo; nam sicut separata saeuire, sic in ipsa congregatione obiurgata gemere consueuit. quamobrem et illud praeceptum apostoli nullo modo neglegendum est, cum sine periculo uiolandfieri potest; quia nec ipse aliter fieri voluit, ut a congregatione bonorum separetur malus: et ejusdem illud praecipue attendendum est, ut sufferentes invicem studeamus servare unitatem spiritus in vinculo pacis . Item Domino in Evangelio dicenti, in illo obtemperare debemus ubi ait, Si neque Ecclesiam audierit, sit tibi tanquam ethnicus et publicanus : et in illo ubi prohibuit colligi zizania, ne simul eradicetur et triticum . Potest enim utrumque custodiri ab eis quibus dictum est, Beati pacifici, quoniam filii
Abbreviated transcription (Latin):
di &e expelli.Nam & in domib suis quiq boni fideles ita
disciplinam suoꝵ moderant᷑ & regunt. ut ibi qͦq obtẽꝑeñ¬
is suis & de domo pacis hoc faciunt uł fieri iubent cũ
cos uident ita uiuere. ut hoc eis ẽẽ faciendum. ipsa quȩ
habet᷑ in eos caritas suggerat. Turba enĩ iniquor̾. cũ fa¬
cultas ẽ in ppłis ꝓmendi sermonẽ. gen̾ali obiurgatiõe
ferienda ẽ. & inaximne si occasionẽ atq oportunitatem
p̃buerit. aliqͦd enim flagellum quo eos ap
pareat ꝓ suis m̾itis uapulare. Cc̃ enĩ aures humiles
p̃bet emundatorio sermoni calamitas auditor̃ faciliꝰ¬
q ingemitũ cfitendi ꝗͣ murmura resistendi afflicta
corda compellit. sic̃ ic̃ beat᷑ ꝙypͥanus de collegis suis for¬
tasse illa ñ dic̾et. nͥ eũ desuꝑ diuina seu̾itas adiuuaret.
Eo quippe tpre illa dicebat tã molesto tam calamitoso
atq luctuoso. ut illi ñ solum succensere ñ auderent

Expanded text:
di et expelli. Nam et in domibus suis quique boni fideles ita di et expelli. Nam et in domibus suis quique boni fideles ita disciplinam suorum moderantur et regunt, ut ibi quoque obtempeis suis et de domesticis hoc faciunt uel fieri iubent., cum eos uident ita uiuere, ut hoc eis esse faciendum ipsa quae in eos habetur caritas suggerat. turba autem iniquorum, cum facultas est in populis promendi sermonem, generali obiurgatione ferienda est et maxime si occasionem atque opportunitatem praebuerit aliquod flagellum pareat pro suis meritis vapulare. Tunc enim aures humiles praebet emendatorio sermoni calamitas auditorum, faciliusque in gemitum confitendi quam in murmura resistendi afflicta corda compellit: sicut tunc beatus Cyprianus de collegis suis fortasse illa non diceret, nisi eum desuper divina severitas adjuvaret. Eo quippe tempore illa dicebat tam molesto, tam calamitoso atque luctuoso, ut illi non solum succensere non auderent,
Abbreviated transcription (Latin):
sanandi ñ odio exꝑiendi cẽ faciendum nemo dubitauerit.¬
& quis adhibentꝰ modus sit tempori atq seruandꝰ ne pax
ȩccłȩ uiolet᷑ in qua maxime tritico parcendum ẽ. ne simł
tis negligit disciplinȩ seu̾itatẽ. neq inmodatione coherci¬
tionis disrumpit uinculũ societatis. Nã hoc ipsũ qͦd ait
tio se potuerint separare. qͦs tali correptione posse cor¬
rigi sentiunt. qͦs omnino corrigi posse desꝑant. ne alios
colloqͥorũ malorum c̃tagione corrumpant ñ dubitant
fac̾e. fac̃ autẽ hoc bene. idest humili caritate. & benigna
seu̾itate. qui sic p̃est fr̃ib ut eorũ seruũ se eẽ meminerit.
sic̃ sese hñt ipsius dñi & p̃ceptũ &e exemplũ. Cc̃ enĩ fit sine
tipo elationis in hominẽ. & cũ luctu dep̃cationis ad đm. S
hoc p̃cipi pot̾ nec cib sumat᷑. tã facile malorum multitu¬
do in qͣlib& ordine ȩccłȩ ñ pot̾ a bonoꝵ conmixtione seclu¬

Expanded text:
sanandi, non odio perimendi esse faciendum nemo dubitauerit. etsanandi, non odio perimendi esse faciendum nemo dubitauerit. et quis adhibendus sit modus temporaque seruanda, ne pax ecclesiae uioletur, in qua maxime tritico parcendum est, ne simul tis neglegit disciplinae seueritatem nec immoderatione cohercitionis dirrumpit uinculum societatis. Nam hoc ipsum quod ait tio se potuerint separare, quos tali correptione posse corrigi sentiunt, vel quos omnino corrigi posse desperant, ne alios colloquiorum malorum contagione corrumpant, non dubitant facere? Facit autem hoc bene, id est, humili charitate ac benigna severitate, qui sic praeest fratribus, ut eorum servum se esse meminerit, sicut sese habent ipsius Domini et praeceptum et exemplum . Tunc enim fit sine typho elationis in hominem, et cum luctu deprecationis ad Deum. Sed hoc praecipi potest, nec cibus sumatur; tam facile malorum multitudo in quolibet ordine Ecclesiae non potest a bonorum commixtione seclu
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾. qͥd aũ ñ pot̾ patient̾ ferat. & cũ dilectiõe gemat &¬
lugeat. donec aut ille desuꝑ cmendet & corrigat. aut us¬
q: ad messẽ differat cradicare ⁊ rraniam. & palcã uenti¬
late. ut tam̃ securi de salute sua bone spei xp̃iani int̾
desꝑatos qͥs corrig̾e ñ ualent in unitate u̾sent᷑. ⁊ aufe¬
rant malũ a sc ipsis. idest ut in ipsis ñ inueniat᷑. qͦd eis
in morib displicet alioꝵ. Cũ enĩ dixisset apłs. qͥd enĩ
m de his qͥ foris sunt iudicare. ñ ne de his qͥ int᷑ st̃ uos
pond̾ent qͥo agim̃. cũ ita ipborũ multituoine p̃mi̾
ut iudiciũ nr̃m in aliqua cohercitione ñ possimꝰ exercere
auferte inquit malum ex uob̃ ipsis. idest si ñ porestis au¬
ferre malos ex medio ur̃m. ipsum malũ aufertẽ ex uob̃
ipsis. Qed si quisq̃ uelit sic intelligere qͦd dictũ ẽ. auferre
malum ex uob̃ ipsis. ut ꝑ correptionẽ separationis de con¬
gregatione frũm malus quisq auferendꝰ sit: studio tam̃

Expanded text:
potest, quod autem non potest patienter ferat et cum dilectione gemat aut lugeat, donec aut ille desuper emendet et corrigat aut usque ad messem differat eradicare zizania et paleam uentilare. ut tamen securi de salute sua bonae spei christiani inter desperatos, quos corripere non ualent, in unitate uersentur, auferant malum a se ipsis, id est ut in ipsis non inueniatur quod eis in moribus displicet aliorum. cum enim dixisset apostolus: quid enim mihi de his qui foris sunt iudicare? nonne de his qui intus sunt uos ponderent, Quid agimus, cum ita improborum multitudine premimur, ut judicium nostrum in aliqua coercitione non possimus exercere? Auferte, inquit, malum ex vobis ipsis, id est, si non potestis auferre malos ex medio vestrum, ipsum malum auferte ex vobis ipsis. Quod si quisquam velit sic intelligere quod dictum est, Auferte malum ex uobis ipsis, ut per correptionem separationis de congregatione fratrum malus quisque auferendus sit, studio tamen
Abbreviated transcription (Latin):
corripi. ut ab eorum c̃iunctione se cet̾i c̃cinerent. & cos
crubescere facerent sic̃ faciendum ẽ siqͥs fr̾ in aliqͣ cet̾is
dissimili crimine nominat᷑: Et reuera si c̃tagio pec¬
candi multitudinẽ inuaserit: diuinȩ disciplinȩ se¬
uera miscđia necessaria ẽ. Nã c̃silia scꝑationis ⁊ ina¬
nia sunt &e ꝑniciosa atq sacrilega: qr & impia & suꝑ¬
ba fiunt. & plus ꝑturbant infirmos bonos. ꝗͣ corrigt̃
animosos malos. Sic̃ ille fidelissimꝰ testis auaritiȩ colle¬
garũ cũ ea mala tribulationũ quȩ patiebat᷑ illis tẽpo¬
rib eccła. censurȩ diuinę disciplineq tribuerae. cõme¬
moratis qͦs nou̾at eporũ pessimis morib qͥsurientib

Expanded text:
nctione se ceteri continerent et eos erubescere facerent, sicut faciendum est, si quis frater in aliquo ceteris dissimili crimine nominatur? et reuera, cum contagio peccandi multitudinem inuaserit, diuinae disciplinae seuera misericordia necessaria est. nam consilia separationis et inania sunt et perniciosa atque sacrilega, quia et impia superbia fiunt et plus perturbant infirmos bonos quam corrigunt animosos malos. sicut ille fidelissimus testis auaritiae collegarum, cum ea mala tribulationum, quae patiebatur illo tempore ecclesia, censurae diuinae disciplinaeque tribueret, commemorati
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe. atq ita ase testimonus ꝓlatis mala causa con
de suo acciꝑe. ñ quasi gtadatim. s sic̃ ipse exposuit dicens.
quia omĩa quȩ ht̃ pat̾ mea sunt. Idõ dixi de meo acci
tum uiginti homines simul congregati erant. Qos nullo
homine int̾ra manũ imponente. de cęlo ueniens sp̃c ses
impleuit. & constituto iã ordine ȩccle. corneliũ centurionẽ
aute ipsũ baptismũ. ante impositionẽ manꝰ cũ his qͥsitũ
erant. codem sp̃u scõ repletum. petrus ipse mirtatꝰ ẽ. Namo
gͦ accipit sine dante. s qͦd ꝑtin& ad baptisini sc̾itatẽ. ioan
minem iniquum. sic̃ ꝑ tã multos uł latentes. uł mauit¬
stos. qͦs ante tempꝰ de messe collig̾e. serui patris familias pro¬
hibent᷑. & qͦs uelut paleã frum̃ta dñca usq ad tempꝰ uen¬
tilationis corde interim seꝑati. ñ tem̾itate corporaliter
deserunt. s pietate spiritalit̾ ferunt. Qͥ inqͥt male credit.

Expanded text:
 atque ita a se testimoniis prolatis mala causa convde suo accipere, non quasi gradatim, sed sicut ipse exposuit dicens, quia omnia quae habet pater mea sunt, ideo dixi: de meo acciptum uiginti homines qui simul congregati erant, quos nullo homine in terra manum imponente de caelo ueniens spiritus sanctus impleuit, et constituto iam ordine ecclesiae Cornelium centurionem ante ipsum baptismum, ante impositionem manus cum eis qui secum erant eodem sancto spiritu repletum Petrus ipse miratus est. nemo ergo accipit sine dante; sed quod pertinet ad baptismi sanctitatem, adest minem iniquum, sicut per tam multos uel latentes uel manifestos, quos ante tempus de messe colligere serui patris familias prohibentur et quos uelut paleam frumenta dominica usque ad tempus uentilatideserunt, sed pietate spiritualiter ferunt. CAPUT XVI.
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ. sine auctoritate tanti concilii. quantũ tancȩ rei
questio ẽ. quin & hañt. ⁊ dare possinit. ⁊ ꝑniciose hãnt.
ꝑnicioseq tradant. extra uinculum pacis. hoc enim iam in
ipsa totius orbis unitate discussum. consid̾atum ꝑfectum
atq firmatum ẽ. S si nos male facimꝰ ipsi explicent. qͥm
sacram̃tum baptizati ñ possit amitti. & sacram̃tum bap¬
dinati possit amitti. quando dicunt iecedens ab ȩccl̃a bap¬
tismum qͥdem ñ amittit. ius dandi tam̃ amittit. Si enĩ
utrumq sacram̃tum ẽ. qͦd nemo dubitat. cur illiꝰ ñ amit¬
tit᷑. & illud amittit᷑: Neutri sacram̃to: inuiria facien¬
da ẽ. Si scã malos fugiunt: utrumq fugiat. Si scã in
malis inuiolabilit̾ manent: utrumq maneat. Si dix¬
erint. baptismus in sola eccła uera urte dat᷑. resꝑondet᷑¬

Expanded text:
dum est sine auctoritate tanti concilii, quantum tantae rei dum est sine auctoritate tanti concilii, quantum tantae rei quaestio est, quod et habeant et dare possint et perniciose habeant pernicioseque tradant extra uinculum pacis. hoc enim iam in ipsa totius orbis unitate discussum consideratum perspectum atque firmatum est. sed si nos male facimus, ipsi explicent, quomodo sacramentum baptizati non possit amitti et sacramentum ordinati possit amitti, quoniam dicunt: recedens ab ecclesia baptismum quidem non amittit, ius dandi tamen amittit. si enim utrumque sacramentum est, quod nemo dubitat, cur illud non amittitur et illud amittitur? neutri sacramento iniuria facienda est. si sancta malos fugiunt, utrumque fugiat; si sancta in malis inuiolabiliter manent, utrumque maneat. si dixerint: \'baptismus in sola uera ecclesia recte dat
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit dephensꝰ ille signat᷑ ꝓ desertore punit᷑. & eo grauiꝰ
qͦ probari potuerit numꝗͣ omnino militasse simul se cũ
punito si eũ ꝑdidit audacissimo signatore. At si forte illũ
militiȩ caracterem in corpore suo ñ militans pauidus
exhorruerit. ⁊ ad clem̃tiam imꝑatoris confugerit. ac pa¬
ce facta & impetrata iã uenia militare iã ceꝑit. ñ quid
homine lib̾ato atq correcto caracter ille repetit᷑. acñ
potiꝰ agnitꝰ approbat᷑. Anforte minꝰ herent sacram̃ta
xp̃iana. q̃ cotporalis hec nota. cũ indeam̃ nec aposta¬
tas carere baptismate : Qͥb utiq ꝑ penitentiã itocuntib
ñ restituit᷑: & idõ amitti ñ posse iudicat᷑. An ducenda de
militia similitudo ñ fuit. cũ apłs de agonisticis certami¬
negociis scłarib ut ei placeat cui se ꝓbauit: Et hec qui¬
possit haptismus dari. nec aliqͥd hinc temere affirman¬

Expanded text:
fuerit deprehensus, ille signatus pro desertore punitur, et eo gravius fuerit deprehensus, ille signatus pro desertore punitur, et eo gravius quo probari potuerit nunquam omnino militasse, simul secum punito, si eum prodiderit, audacissimo signatore? Aut si forte illum militiae characterem in corpore suo, non militans pavidus exhorruerit, et ad clementiam Imperatoris confugerit, ac prece fusa et impetrata jam venia militare jam coeperit; numquid homine liberato atque correcto character ille repetitur, ac non potius agnitus approbatur! An forte minus haerent Sacramenta christiana, quam corporalis haec nota, cum videamus nec apostatas carere Baptismate, quibus utique per poenitentiam redeuntibus non restituitur, et ideo amitti non posse judicatur? An ducenda de militia similitudo non fuit, cum et Apostolus de agonisticis certaminegotiis saecularibus, ut placeat cui se probauit? Et haec quistiani, possit baptismus dari, nec aliquid hinc temere adfirman
Abbreviated transcription (Latin):
alieni muncris usurpatio ẽ. Si autẽ necessitas uigeat.
aut nullum. aut ueniale delictum ẽ. S & si nulla neces¬
sitate usurpet᷑. & a quolib& cuilib& det᷑. qͦd datũ fuerit
ñ pot̾ dici ñ datum. quãuis recte dici possit illicite datũ.
Illicitam gͦ usurpationem: corrigit reminiscentis & pe¬
nitentis affectus. d si ñ correxerit manebit ad penã
usurpatoris qͦd datum ẽ. uł eiꝰ qui illicite dedit. uł eiꝰ
qui illicite accepit. ñ tantum ꝓñdato habebit᷑. Heq ul
lomͦ ꝑ deuotum militẽ. qͦd apriuatis usurꝑatum ẽ sig̃¬
num regale uiolabit᷑. Si enim aliqͥ furtĩ extra ordinẽ
nauerint. cũ fuerit dephensum ñne illis punitis aut indul¬
gentia lib̾atis. cognitum regale signum thesauris regalib
coget᷑. aut si quisꝗͣ de siue desertor. siue qui numꝗͣ milita
uit omnino. nota militari priuatũ aliquem signa&. ñne uͥ

Expanded text:
alieni muneris usurpatio est; si autem necessitas urgeat, alieni muneris usurpatio est; si autem necessitas urgeat, aut nullum aut ueniale delictum est. sed et si nulla necessitate usurpetur et. a quolibet cuilibet detur, quod datum fuerit non potest dici non datum, quamuis rectIllicitam autem usurpationem corrigit reminiscentis et poenitentis affectus. Quod si non correxerit, manebit ad poenam usurpatoris quod datum est, vel ejus qui illicite dedit, vel ejus qui illicite accepit: non tamen pro non dato habebitur; neque ullo modo per devotum militem, quod a privatis usurpatum est, signum regale violabitur. Si enim aliqui furtim et extra ordinem, naverint; cum fuerit deprehensum, nonne illis punitis, aut indulgentia liberatis, cognitum regale signum thesauris regalibus congeretur? Aut si quisquam, sive desertor, sive qui nunquam omnino militavit, nota militari privatum aliquem signet; nonne ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̃positi corum uenientes ad catholicam societatẽ.
honores suos ibi ñ amministrent. Non eis tam̃ ipsa or¬
dinationis sacram̃ta detrahunt᷑: s manent supra eos.
Idõq ñ eis in popło manus imponit᷑. nec ñ homini s ipsi
sacram̃to fiat iniuria. & siquando ignorant̾ fit. nec
animose defendit᷑ factum. s qͥa corrigit᷑ cognitum. ue¬
s pacis. nec ȩccłȩ sacram̃ta in eis qͥ ab eccł̃a recesserunt.
s ipsi qui recesserunt inimici st̃. Sic̃ autẽ hñt in bap¬
tismo qͦd ꝓeis dari possit. sic in ordinatione ius dandi
utrũq quidem ad ꝑniciem suam quãdiu caritatẽ ñ
hñt unitatis. s tam̃ aliud ẽ ñ hr̃e. aliud ꝑniciose hr̃e.
aliud salubrit̾ hab̾e. Qͥ cquid ñ habet᷑ dandum ẽ: cum
opꝰ ẽ dari. Qͦd uͦ ꝑniciose habet᷑. ꝑ correctionẽ depulsa
c̃ẽ repetendum. Nulla enim cogente necessitate si fiat

Expanded text:
ut praepositi eorum venientes ad catut praepositi eorum venientes ad cathonores suos ibi non administrent, non eis tamen ipsa ordinationis sacramenta detrahuntur, sed manent super eos. ideoque non eis in populo manus imponitur, ne non homini, sed ipsi sacramento fiat iniuria. et si quando ignoranter fit nec animose defenditur factum, sed pie corrigitur cognitum, ueis deus, sed pacis, nec ecclesiae sacramenta eius in eis qui ab ecclesia recesserunt, sed ipsi qui recesserunt inimici sunt. sicut autem habent in baptismo quod per eos dari possit, sic in ordinatione ius dandi; utrumque quidem ad perniciem suam, quamdiu caritatem non habent unitatis. sed tamen aliud est non habere, aliud perniciose habere, aliud salubriter habere. quod non habetur, dandum est cum opus est dari; quod uero perniciose habetur, per correctionem depulsa esse repetendum. nulla enim cogente necessitate si fiat,
Abbreviated transcription (Latin):
conuicti dicere ceꝑunt baptismũ qͦd ñ amittit qͥ recedit
ab ȩccła. s ius tam̃ aindi amitait. multis modis apparet
frustta & manit̾ dici. Primo qͥa nulla ostendit᷑ causa cur
ille qui ipsiun haptismũ amittere ñ pot̾. ius dandi pot᷑
amittere. Utrumq enĩ sacram̃tũ ẽ. & quadã consecta¬
tione utrũq homini dat᷑. illud cũ baptirat᷑. istud cum
ordinat᷑. idõq in catholica utrũq ñ lic& iterari. Ham
si quando ex ipsa douati parte uenientes. &̃ p̃positi bo¬
uo paciᷤ correcto scisiatis errore suscepti st̃. & si uisũ
ẽ opꝰ eẽ ut cadem officia gererent. quȩ gerebant. ñ st̃
rursum ordinati. s sic̃ baptismus in eis. ita ordina¬
tio mansit integra. quia in p̃cisione fuerat uicium
qͦd unitatis pace correctum ẽ. ñ in sacram̃tis. quȩ uͥ¬
cumq st̃ ipsa st̃. ꝯcum expedire hoc iudicat᷑ eccłȩ.

Expanded text:
conuicti dicere coeperunt: baptismum quidem non amittit qui recedit conuicti dicere coeperunt: baptismum quidem non amittit qui recedit ab ecclesia, sed ius dandi tamen amittit, multis modis apparet frustra et inaniter dici. primo quia nulla ostenditur causa, cur ille, qui ipsum baptismum amittere non potest, ius dandi possit amittere. utrumque enim sacramentum est et quadam consecratione utrumque homini datur, illud cum baptizatur, illud cum ordinatur, ideoque in catholica utrumque non licet iterari. nam si quando ex ipsa parte uenientes etiam praepositi bono pacis correctoest opus esse ut eadem officia gererent quae gerebant, non sunt rursum ordinati; sed sicut Baptismus in eis, ita Ordinatio mansit integra: quia in praecisione fuerat vitium, quod unitatis pace correctum est; non in Sacramentis, quae ubicumque sunt, ipsa sunt. Et cum expedire hoc judicatur Ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
lem lib&e existiment cecilianum. quẽ nos credimꝰ inno¬
centẽ. ꝓculdubio in unitate baptizat᷑ erat. Hondũ enĩ
facta erat ista diuisio. Ponamꝰ sic̃ illi uolunt qͦd ab
unitate ipse recesserit. ñ amisit utiq qͦd acceꝑat. Hon
to si coqͦd acceꝑat ñ caruerat: id utiq habebat. He gͦ ip
si dici potuit ex istorum prauo intellectu. qͦd enĩ habes
qͥd ñ accepisti. multo minꝰ hoc ꝗͦd dici pot̃. ei ꝑ cecilianũ
sit a uob̃: Quanto gͦ imprudenti dr̃ orbi t̾rarum. qͥd
cium ht̃ qͥd ñ accepistiꝰ Unde sactam̃ti conȩxio in affri¬
cam uenit. qui ꝑ nulliꝰ traditoris facinis potuit amit¬
tere ꝓmissionem dĩ aꝑtissima pollicitatione dicentis
ad abraham. in scmine tuo bñdicent᷑ om̃s gentes. ⁊ si
isti ñ impii calumpniatores frum. s ueri examinato¬
ies criminum fuissent. Nam illud qͦd qͥdã cor̃ u̾itate

Expanded text:
lemlibet existiment Caecilianum quem nos credimus innolemlibet existiment Caecilianum quem nos credimus innocentem, procul dubio in unitate baptizatus erat; nondum enim facta erat ista diuisio. ponamus, sicut illi uolunt, quod ab unitate ipse recesserit; non amisit utique quod acceperat. ro si eo quod acceperat non caruerat, id utique habebat. nec ipsi ergo dici potuit ex istorum prauo intellectu: quid enim habes quod non accepisti? multo minus hoc dici potest ei qui per Caecilianum sit a uobis? quanto ergo impudentius dicitur orbi terrarum: quid enim habes quod non accepisti? unde ipsius sacramenti conexio in Africam uenit, qui per nullius traditoris facinus potuit amittere promissionem dei apertissima pollicitatione dicentis ad Abraham: in semine tuo benedicentur omnes gentes, etiamsi isti non impii calumniatores fratrum, sed ueri examinatores criminum fuissent. Nam illud quod quidam eorum ueritate
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñ ai tribuit᷑. cunis particeps ñ ẽ. Speciosa itaq ñ erat
ꝓpħia in ore icayphe pontificis sac̾dotum qui nescuut
quid dix̃. s cũ eẽt pontifex ꝓph̃auit. S tam̃ ꝑ ipsũ specio
re auda parmenianꝰ cis qͦs negat. hab̃e baptismũ. ⁊ ꝓpt̾¬
ille dare ñ ꝑot̃. qui ñ bt̃. ille autẽ ñ ht̃. qui ñ acepit.
ut ei aliquando suffiaget᷑ qͥd scriptum ẽ. Qͥd enim ha¬
bes qͦd ñ accepistiꝰ Quero utrum ñ hãt. qͦd apud ipsos acce¬
pit.Si dixerint ht̃. queto uttum amittat. si ab ipsis reciᷤᷤ¬
serit. Si dicunt amittit: baptizandꝰ ẽ iterum. Si redie¬
rit: ut cipossit restitui qͦd amisit. Si autẽ hoc ñ fit: nec
quisꝗͣ dic̃ eẽ faciendum. ñ gͦ amiserat. Porro si accepit & ñ
co caruit. ht utiq qͦd accepit. & idõ ñ ei potest dici scđ̃m
istorum intellectum. quid eium habes qͦd ñ accepisti:
Refer nunc animũ ad ipsam originẽ scisiatis. Qua¬

Expanded text:
a non ei tribuitur cujus particeps non est: sicut speciosa non erat prophetia in ore Caiphae pontificis sacerdotum, qui nescivit quid dixit, sed cum esset pontifex prophetavit : sed tamen per ipsum speciosre audet Parmenianus eis qille dare non potest qui non habet, ille autem non habet qui non accepit, ut ei aliquo modo suffragetur quod scriptum est:, quid enim habes quod non accepisti?, quaero utrum non habeat qui aput ipsos accepit. si dixerint: \'habet\', quaero utrum amittat si ab ipsis recesserit. si dicunt: \'amittit1.baptizandus est iterum si redierit, ut ei possit restitui quod amisit. si autem hoc non fit nec quisquam dicit esse faciendum, non ergo amiserat. porro si accepit et non eo caruit, habet utique quod accepit, et ideo non ei potest dici secundum istorum intellectum: quid enim habes quod non accepisti? refer nunc animum ad ipsam originem schismatis. qua
Abbreviated transcription (Latin):
dib raꝑcnt. usuris multiplicantib fenus augetent. qͦd
ñ inquit ꝑpeti tales ꝓ peccatis huiꝰ modi increrem᷑. & de¬
inde adhiba testimonium & psaliis dicens. cũ iã pͥdẽ
monuerit & dix̾it censura diuina. Si dereliq̃rint filii
cꝰ legem meã. & in iudicuis incis ñ ãbulau̾int. si iustici¬

Expanded text:
usuris multiplicantibus faenus augerent, quid non, inquit, perpeti tales pro peccatis huiusmodi mereremur? et deinde adhibet testimonium de psalmis dicens: cum iam pridem praemonuerit et dixerit censura diuina: \'si dereliquerint filii eius legem meam et in iudiciis meis non ambulauerintsiiustifi
Abbreviated transcription (Latin):
xuit. q̃d ñ ꝑpeti tales ꝓpeccatis huiꝰmodi mecerem᷑. Non
gcine. qͥ ci ñ solum eccłȩ unitate. s ẽ collegii c̃sortio uin¬
gerent᷑. qͣuis ab eis uita. morib. corde. ꝓposito discreparet
quales habuit in ipsa unitate cẏprianꝰ. Credant eis qͥ
pͥora unitatis tempora reuocabo. & ab eis querã utrũ q̃n
ille uir tantꝰ ep̃c cartaginensis eccłȩ cyprianꝰ. de tãma¬
lo collegio testimonio lib̃ȩ uocis usq ad ea scripta quȩ
posteris &ẽ ꝓderentur ingemuit: erat ȩccła xp̃i anñ
crat. Si erat. quero quẽ admodũ cip̾añ & gc̃i similes ẽ

Expanded text:
xuit: quid non perpeti tales pro peccatis huiusmodi mereremur? non xuit: quid non perpeti tales pro peccatis huiusmodi mereremur? non gemere, qui ei non solum ecclesiae unitate sed etiam collegii consortio iungerentur, quamuis ab eis uita moribus corde proposito discreparet.e tales collegas, quales habuit in ipsa unitate Cyprianus. credant eis qui priora unitatis tempora reuocabo et ab eis quaeram, utrum, quando ille uir tantus episcopus Carthaginiensis ecclesiae Cyprianus de tam malo collegio testimonio liberae uocis usque ad ea scripta quae posteris etiam proderentur ingemuit, erat ecclesia Christi an non erat. si erat, quaero quemadmodum Cyprianus et ceteri similes eius
Abbreviated transcription (Latin):
te malũ ex uobis ipsis. S qi nc̃ hoc diximꝰ. fortasse isti
audebunt negare. habe int̾ se auaros aut maledicos.
aut ebriosos aut rapaces. & ipsũ optatũ qͥ uniu̾sȩ africȩ
notissimꝰ fuit. quẽ tamdiu ꝑtulert ꝗͣdiu timuert̃: for
casse ocfende conabunt᷑. Dicant gͦ si posst̾. meliorẽ se atq pur¬
gatiorẽ hab̾e nunc ȩccłam. ꝗͣ erat ipsa unitas beatissimi
ꝯ̇priani cẽporib. qͥ collegas suos a quib tam̃ nulla cor-¬
porali disiunctione separatus ẽ nullũ eoꝵ nominatĩ ap¬
pellans. s prudent̾ ac sobrie salubrimȩ mordacitatis in¬
ferens medicinã. his u̾bis grauit̾ arguet qͦd esurientib
in ȩccłam frĩb hab̾e argentum largit̾ uellent. fundos
insidiosis fraudib raꝑent. usuris multiplicantib fen
augetent. & ut aꝑtissime ostenderet de his se dicere cũ
quib in uiꝰ ȩccłe cõmunione uiuebat. c̃seq̃nt̾ anne¬

Expanded text:
te malum ex uobis ipsis. Sed nunc, quia hoc diximus, fortasse isti te malum ex uobis ipsis. Sed nunc, quia hoc diximus, fortasse isti audebunt negare habere inter se auaros aut maledicos aut ebriosos aut rapaces, et ipsum Optatum, qui uniuersae Africae notissimus fuit, quem tamdiu pertulerunt, forasse defendere conabuntur. dicant ergo, si possunt, meliorem se atque purgatiorem habere nunc ecclesiam quam erat ipsa unitas beatissimi Cypriani temporibus, qui collegas suos, a quibus tamen nulla corporali disiunctione separatus est, nullum eorum nominatim appellans, sed prudenter ac sobrie saluberrimae mordacitatis inferens medicinam, his uerbis grauiter arguit, quod esurientibus in ecclesia fratribus habere argentum largiter uellent, fundos insidiosis fraudibus raperent, usuris multiplicantibus faenus augerent. et ut apertissime ostenderet de his se dicere, cum quibus in unius ecclesiae communione uiuebat, consequenter adne
Abbreviated transcription (Latin):
nocer&e. ñ iuberetur auferri. Quȩ autẽ suꝑiꝰ dicta st̾.
unde ad hoc uentum ẽ pret̾ misit. quib utiq ad io qͦd
ꝑ suadere cupiebat. separationẽ a malis fieri. corpo¬
ralit̾ oportere poterat adiuuari. dicente apło. cum
huiusmodi nec cibum simul sumere. Cur gͦ ñ com¬
memorauerit qͦd eiꝰ intentionẽ mnaxime adiuuare pos¬
se uioebat᷑. Cum enim uehem̃ter inste ut a male
uiuentib corporalẽ seꝑationẽ faciendã ec̃ ꝑsuadeat. cur ñ
itspond̃i. ita ne uos & fornicatores. & idolis seruientes. aut
ñ habetis aut eos ignoratis: Nullũ auarũ. aut maledi¬
cum. aut ebriosum. aut rapacẽ int̾ uos uidetis & nostis:
Curg̾ cũ talib contra p̃ceptum apłi. ñ solum cibũ m̃sȩ
uie sumitis. s aẽ cenã mñse dñicȩ communicatis: hoc gͦ
parmenianꝰ quantũ arbitror curare conat᷑ ẽ: ne sͥ res¬
ponderet᷑. ut id ñ poneret qͦd ꝑ eius causã ualidissime

Expanded text:
noceret, non iuberetur auferri. quae autem superius dicta sunt noceret, non iuberetur auferri. quae autem superius dicta sunt unde ad hoc uentum est praetermisit, quibus utique ad id quod persuadere cupiebat, separationem a malis fieri corporaliter oportere, poterat adiuuari dicente apostolo: cum eiusmodi ne quidem cibum simul sumere. cur ergo non commemorauit quod eius intentionem maxime adiuuare posse uidebatur? cum enim uehementer instet, ut a male uiuentibus corporalem separationem faciendam esse persuadeat, cur non responderi, Itane vos etiam fornicatores et idolis servientes aut non habetis, aut eos ignoratis? Nullum avarum, aut maledicum, aut ebriosum, aut rapacem inter vos videtis et nostis? Cur ergo cum talibus contra praeceptum Apostoli, non solum cibum mensae vestrae sumitis, sed etiam coenam mensae Dominicae communicatis? Hoc ergo Parmenianus, quantum arbitror, euitare conatus est ne sibi responderetur, ut id non poneret quod pro eius causa ualidissime
Abbreviated transcription (Latin):
suo se ꝓ peccatorib humiliauit. S ne ꝑniciose re¬
linquant᷑. & quasi dissimulant̾ negligant᷑ aliena
rib. aut idolis seruientib. alioquin debueratis de
hoc mundo exire. Opꝰ enim ur̃m in hoc mundo illudẽ
ut peccatores xp̃o ad salutẽ luchremin. Es fieri non
potuit: si eorum colloquia conuictumq fugiatis.
Nunc autẽ inquit scripsi uob̃: ñ commisceri. Siqͥs
suꝑ nominat᷑ int̾ uos. aut fornicator. aut idolis ser¬
uiens. aut auarus. aut maledicꝰ. aut ebriosus. aut
rapax. cum euismodi nec qͥdem cibum simul sumere
Q enim mͥ de his qui foris sunt iudicare: Nonne
de his qui int̾ sunt uos iudicatis : De his autẽ qui
foris sunt ds̃ iudicabit. Auferte malum ex uobis
ipsis. Ecce quẽ admodum ad hauc sententiam uenit
apłs. cuius ultimam particulam ponendam creoidit.
parmenianus: dicens eẽ scriptum. auferte malũ ex
uobis ipsis. qͦd utiq inquit si bonis & integris non

Expanded text:
se pro peccatoribus humiliavit. 6. Sed ne perniciose rese pro peccatoribus humiliavit. 6. Sed ne perniciose relinquantur, et quasi dissimulanter negligantur aliena ribus, aut idolis servientibus: alioquin debueratis de hoc mundo exisse. Opus enim vestrum in hoc mundo illud est, ut peccatores Christo ad salutem lucremini. Quod fleri non poterit, si eorum colloquia convictumque fugiatis. Nunc autem, inquit, scripsi vobis non cofrater nominatur in vobis aut fornicator, aut idolis serviens, aut avarus, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax, cum hujusmodi nec quidem cibum simul sumere. Quid enim mihi de his, qui foris sunt, judicare? Nonne de his, qui intus sunt, vos judicatis? De his autem, qui foris sunt deus iudicabit. auferte malum ex uobis ipsis. Ecce quemadmodum ad hanc sententiam uenit apostolus, cuius ultimam particulam ponendam credidit Parmenianus dicens esse scriptum: auferte malum ex uobis ipsis. quod utique, inquit, si bonis et integris non